comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ȩccłam sui ep̃atus Cirillus
ierosolimitanus ep̃c depositus
fuit: postea reconciliatus ẽ. eccłȩ¬
suȩ Simili mͦ et policromiũ eius¬
dem ȩccl̃ȩ ierosolimitanȩ ponti¬
ficem. sixtus papa dampnauit. &
ꝓprium locum restituit ȩccłȩ
natũ: gelasius pp̃successor illius.
et cõmunicauit. et ȩccłȩ sue res¬
tituit: Leontius dum ee̾t pb̃rde¬
positus fuit: s postea in antioche¬
na ȩccła patriarcha extitit: Gre¬
gorius uͦ .iiii.papa. theodosium
scã synodus canonice suam illi
do cui carolus rex interfuit con¬
dempnatum: et sofrenũ placen¬
tinum ep̃m merito reprobatũ.
nicolaus papa ambos reconcili¬
auit: Sic ioħs papa .uiii. phociũ
neophitũ a papa nicholao depo
silii leonis. alexandri. in patri-¬
archatu constantinopolitanoreᷤᷤ¬
tituit: scribens p̃dictis augustis
in hec uerba: Scripsistis nobis
dilectissimi filii. ut apłica et cõ¬
passionis uiscera aꝑientes om̃s

Expanded text:
cepit Ecclesiam sui episcopatus. Cyrillus cepit Ecclesiam sui episcopatus. Cyrillus Hierosolymitanus episcopus depositus fuit, postea reconciliatus est Ecclesuae. Simili modo Polychronium ejusdem ecclesiae Hierosolymitanae pontificem Sixtus Papa damnavit et iproprium locum restituit ecclesiae damnatum, Gelasius papa successor illius et communicavit, et Ecclesiae suae restituit. Leontius dum esset presbyter, depositus fuit; sed postea in Antiochia patriarcha exstitit. Gregorius vero quartus papa, Theodosium sancta synodus canonice suam illi do, cui Carolus interfuit rex, condemnatum, et Sofrenum Placentinum episcopum merito reprobatum, Nicolaus papa ambos reconciliavit. Sic Johannes papa VIII Photium Neophytum, a papa Nicolao depossilii, Leonis, Alexandri, in patriarchatu Constantinopolitano restituit, scribens praedictis Augustis in haec verba: « Scripsistis nobis, dilectissimi filii, ut apostolica et compassionis viscera aperientes, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
in anziaco constitutꝰ est Mele¬
ciuis pͥus sebastice eccłȩ p̃fuit: et
postea antiochiȩ p̃sulẽ constitu¬
tus: Iheusebuis ab apamia asie.
transfertur in eudoxiopolim q̃
dudum salambria uocabatur
Policarpus de urbe antapͥstenã
misiȩ. in nicopolim tracie muta¬
tus est: Lerofilus de trapezolim
frisiȩ. transmutatus in placino¬
polim traciȩ Optimus ab agar¬
diamia frigiȩ. in antiochiam pi¬
sidiȩ transmnigratꝰ est. Siluanꝰ
a filinopoli tratiȩ est mutatus in
troadam Plurimos etiam
epõs depositos a sede apłica resti¬
tutos. exempla subiecta declarats.
ohs crisostomꝰ aduabussinodis
orthodoxorum ep̃oꝵ fuit diuidi¬
catꝰ s. iterum fuit restitutꝰ. Mar¬
cellus. ep̃c anchirȩ galatiȩ. depo¬
situs fuit. s postmodum ꝓprium
recepit ep̃atum: Asclepius duu¬
dicatus a sinodo: eccłam suam pꝰtea
recepit Lucianus ep̃s adrinopo¬
lites dampnatus a papa iulio re¬

Expanded text:
in Anzianco constitutus est. Melein Anzianco constitutus est. Meletius prius Sebastiae Ecclesiae praefuit, et postea Antiochiae praesul est constitutus. Theusebius ab Apamia Asiae transfertur in Eudoxiopolim, quae dudum Salambria voPolycarpus de urbe Antapristena Mysiae in Nicopolim Thraciae mutatus est. Hierophilus de Trapezopoli Phrygiae, transmutatus est in Platinopolim Thraciae. Optimus ab Agadarmia Phrygiae, in Antiochiam Pisidiae transmutatus est. Sistuanus a Philiopoli Thraciae mutatus est in Troadam. Plurimos etiam episcopos depositos a sede apostolica restitutos exempla subjecta declarant. Joannes Chrysostomus a duabus synodis orthodoxorum episcoporum fuit dijudicatus, sed iterum fuit restitutus. Marcellus episcopus Anchirae Galatiae depositus fuit, sed postmodum proprium recepit episcopatum. Asclepius dijudicatus est a synodo, Ecclesiam suam postea recepit. Lucianus episcopus Adrianopolites, damnatus a papa Julio, re
Abbreviated transcription (Latin):
lerio ep̃o: sedit annos .ui. menses
uiii. dies. xix. Siluerius natione
campanus ex patre ormisda ro¬
mano ep̃o: sedit annũ unũ. m̃ses
.u. dies .xxi. Deusdedit natione
romanus ex patre stephano subdia¬
conosedit annos . iii. dies . xxiii. The¬
odorus natione grecus. ex patre
plurimi ex aliis ciuitatibus ad
alias p̃p necessitatẽ seu utilitatẽ
tẽporũ. sunt transmutati. ex sub¬
iectis manifestum est ꝑigenes in
tropoli. defuncto eius ep̃o: eiq do¬
nec adiux̃ eccłȩ p̃fuit Dosideũ
seleutice ep̃m alexander antioce¬
nus ẽp̃sin tarsũ cilicie transmu¬
tauit Reuerentiꝰ ab archis feni¬
che in tirum transmutatus est:
Ioħs de gordolinia mutatꝰ est in
ꝓconixum: et ei presedit ȩccłȩ:
Palladius ex helinopoli mutatꝰ est
in asponam: Alexander ab alia
helinopoli ĩ randrinopolim muta¬
tus est: Gregorius nazanzenus.
prius ciuitatis capadotiȩ fuit
basilio et alioꝵ. ep̃orũ consensu.

Expanded text:
lerio episcopo sedit annos III, menses lerio episcopo sedit annos III, menses VIII, dies XVIII. Silverius natione Campanus, ex patre Ormisda Romano episcopo, sedit annum I, menses V, dies XXI, Deusdedit natione Romanus ex patre Stephano subdiacono, sedit annos III, dies XXIII. Theodorus natione Graecus, ex patre piscoporum plurimi ex aliis civitatibus ad alias propter necessitatem seu utilitatem temporum sunt transmutati, ex subjectis manifestum est. Perigenes in tropoli, defuncto ejus episcopo eique donec vixit Ecclesiae praefuit. Dosideum Seleuciae episcopum, Alexander Antiochenus episcopus in Tharsum Ciliciae transmutavit. Reverentius ab Argis Phoeniciae in Tyrum transmigratus est. Joannes de Gordolinia mutatus est in Proconixum, et ei praesedit Ecclesiae. Palladius ab Helinopoli mutatus est in Asponam. Alexander, ab alia Helinopoli, in Andrinopolim mutatus est. Gregorius Nazianzenus prius civitatis Cappadociae fuit Basilio et aliorum episcoporum consensu
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliquo possit rep̃hendr᷑ uel filii
ꝓ iniquitate parentũ condẽpnari:
dicente. ꝓpħa. filius non portabit
iniquitatẽ patris: et apło. Sid̾s
iustificat. qͥs est qui condempnet:
Et beato augustino. undecumq
nascantur homines. si uicia pa
tiam. uel tutius muniendã alioꝵ
continentiam: S quia ex his
quasdam ꝑsonas. ñ tantũ religi¬
osas. s etiam ȩccłȩ di necessarias
e̾ẽ cognouerunt: decretum tẽꝑa¬
uerunt: et ita genitos quoꝵ con¬
uersatio in monasteriis uel reli¬
giosis ȩccłiis ꝓbata fuerit: non
solum ad p̃sbiteratũ. s etiam ad
sũmum sacerdotiũ ꝓmoueri ꝑ¬
miserunt Et ut de nr̃is tẽporibꝰ
taceamꝰ: sicut legitur in gestis ro¬
manoꝵ. pontificum. felix terciuᷤ
natione romanus. ex patre feli¬
ce prb̃ro fuit: a tẽporibus odoga¬
ri regis. usq ad tẽpora theodorici
regis: Item agapitus natione ro¬
manus. ex patre gordiano prbo
sũmus pontifex fuit Gelasius¬
autẽ natione affer. ex patre ua¬

Expanded text:
hendi; vel filii pro iniquitate parentum condemnari, dicente Propheta: Filius non portabit iniquitatem patris ; et Apostolo: Si Deus justificat, quis est qui condemnet? Et beato Augustino: « Undecunque nascantur homines, si parentum tiam, vel tutius muniendam aliorum continentiam. Sed quia ex iis quasdam personas, non tantum religiosas, sed etiam Ecclesiae Dei necessarias esse cognoverunt, decretum temperaverunt, et ita genitos, quorum conversatio in monasteriis vel religiosis Ecclesiis probata fuerit, non solum ad presbyteratum, sed etiam ad summum sacerdotium promoveri permiserunt. Et ut de nostris temporibus taceamus, sicut legitur in gestis Romanorum pontificum, Felix tertius, natione Romanus, ex patre Felice presbytero fuit a temporibus Odoacri regis usque ad tempora Theodorici regis. Item Agapitus natione Romanus, ex patre Gordiano presbytero summus pontifex fuit. Gelasius natione Afer, ex patre Va
Abbreviated transcription (Latin):
Iadem discretionis moderatiõe.
romani pontifices qͥ translatioẽs
ep̃oꝵ quȩ districte apłicis et cano¬
nicis sanctionibꝰ ꝓhibite ante fu¬
erant: maiori eccłȩ utilitaticon¬
sulentes fieri ꝑmiserunt: Alii
etiam qͦs dam ep̃os a p̃de cessoribꝰ
suis depositos ꝓpter honestatẽ ꝑso¬
narum. et necessitatẽ popłoꝵ. i
suis officiis reconciliauerunt: qͦ¬
rum nomina inferius annotata
reꝑientur: Quidam quoq ro¬
mani pontifices decreuerunt. ne
filii p̃sbiterorũ assumerent᷑ ad p̃s¬
bit̾atum.: ñ qd̃ ꝑsonarũ acceptio
apud dm̃ alicuiꝰ sit momenti. uł¬

Expanded text:
Eadem discretionis moderatione Eadem discretionis moderatione Romani pontifices, qui translationes episcoporum, quae districte apostolicis et canonicis sanctionibus prohibitae ante fuerant, majori Ecclesiae utilitati consulentes fieri permiserunt. Alii etiam quosdam episcopos a praedecessoribus suis depositos, propter honestatem personarum et necessitatem populorum in suis officiis reconciliaverunt: quorum nomina inferius adnotata reperientur. Quidam quoque Romani pontifices decreverunt, ne filii presbyterorum assumerentur ad presbyteratum; non quod personarum acceptio apud Deum alicujus sit momenti
Abbreviated transcription (Latin):
tionis enĩ gr̃a ut dixi eget negoti¬
um multũ: Eiusdem ad gennadi¬
um prb̃m. et archimandritam:
D ispensationes rerum ñnũqu̾a co¬
gunt parum qͥd adebito quosdã
foras exire.: ut maius aliqͥd lucri¬
faciant: Sicut enĩ hũ qͥmare na¬
uigant. tẽpestate urgente. naui¬
q ꝑiclitante anxiati. qued̃a ex¬
onerant. ut cetera salua ꝑmane¬
ant: ita et noscũ ñ habemꝰ saluan¬
doꝵ omĩum negotioꝵ penitus
certitudinẽ. despicimꝰ ex his qͦd̾a.
ne cunctorũ patiamur dispen¬
dia Et infra Et hec scribo. cogno ᷤᷤ¬
cens qđ pietas ur̃a tristetur inscĩs¬
simũ et dĩ cultorem frẽm et com
admiserit heliemsium eugenium:
qũe qͥdem eccłȩ leges palestine p̃¬
positũ ñ nouerunt Et infra G
ne refugiat pietas tua scĩssimi &
d̾o amicissimi ꝓculi ep̃i cõmuni¬
onẽ Una enim fuit cura mͥ et sc̃ĩta¬
ti eius. et dispensationis modus
nulli sapientiũ displicuit.

Expanded text:
tionis enim gratia, sicut dixi, eget negotitionis enim gratia, sicut dixi, eget negotium multum. » Ejusdem ad Gennadium presbyterum et Archimandritam: « Dispensationes rerum nonnunquam cogunt parum quid a debito quosdam foras exire, ut majus aliquid lucrifaciant. Sicut enim ii qui mare navigant tempestate urgente, navique periclitante, anxiati quaedam exonerant, ut caetera salva permaneant; ita et nos cum non habemus salvandorum omnium negotiorum penitus certitudinem, despicimus ex his quaedam, ne cunctorum patiamur dispendia. » Et infra: « Et hoc scribo cognoscens quod pietas tua tristetur in sanctissimum et Dei cultorem fratrem et commadmiserit Heliensium Eguminum, quem quidem Ecclesiae leges Palestinae praepositum non noverunt. » Et infra: « Igitur ne refugiat pietas tua sanctissimi et Deo amicissimi Proculi episcopi communionem. Una enim fuit cura mihi et sanctitatis ejus, et dispensationis modus nulli sapientium displicuit. »
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriissus ordinibus facitis. eos ab
antiqui hostis ore rapiatis: Habe¬
mꝰ simile qͥd ex epła cirilli. missa
maximo diacono antiocheno
Didici a diligendo mͥ paulo mona¬
cho. quia recusat pietas tua usq
hodie cõmunionẽ reuerentissimi
ep̃i ioħis amplecti: ꝓ eo qͦd qͥdam
in antiochena ȩccła male adhuc
cũ nestorio uel sentiant ł ĩa sense¬
rint qͥdem. s forsitan resipuerin
Pbet gͥ tua modestia utrũ aliqñ col¬
lege nude ac irreuerent̃ cũ nesto¬
rio sentiant. et inuicẽ colloqͣn¬
tur: licet aliquando cauteria¬
tam habuerint conscientiam.
corrigant᷑ autẽ nc̃ acta peniten¬
tia suꝑ his in quibꝰ surreptist̃.
qũauis confiteri fortasse reuere¬
estimem amare contentionẽ.
amplectam ep̃i ioħis reueren¬
tissimi cõmunionẽ: indulgen¬
tes ei et causa dispensationis: &¬
causa eiꝰ negotium ñ subtiliꝰ uel
districtius siue uehem̃tius ergase
recognoscentis agatur: Dispensa¬

Expanded text:
propriis suis ordinibus facitis, eos ab propriis suis ordinibus facitis, eos ab antiqui hostis ore rapiatis. » Habemus simile quid ex epistola Cyrilli missa Maximo diacono Antiocheno: « Didici a diligendo mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tua usque hodie communionem reverendissimi episcopi Joannis amplecti, pro eo quod quidam in Antiochena Ecclesia male adhuc cum Nestorio vel sentiant, vel jam senserint quidem, sed forsitan resipuerint. Probet igitur tua modestia utrum aliquando colligi nude ac irreverenter cum Nestorio sentiant, et invicem colloquantur, licet aliquando cauteriatam habuecolliguntur autem nunc acta poenitentia super his, in quibus subrepti sunt, quamvis confiteri fortasse revereaestimemur amare contentionem, amplectamur episcopi reverendissimi Joannis communionem, indulgentes ei, et causa dispensationis, ejus negotium non subtilius vel districtius, sive vehementius erga se recognoscentis agatur. Dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
dos. et aliquando ueniunt ad ca¬
tholicam eccl̃am: placuit scẽ et
magnȩ sinodo. ut accepta manus
impositione sic maneant in cle
ro: Simili dispensatione beatus
gregorius papa a nestoriana here¬
si reuertentes. in suis gradibus re¬
cipi iubet: ita scribens ad epõs in
hib̾nia catholice ȩccłe Igitur ad¬
ueritatẽ natiuitatis xp̃i qͥcũq
a ꝑuerso errore nestorii reuertun¬
tur: coram sc̃a fraternitatis ur̃ẽ
congregatione fateantur: eundẽ
nestoriũ cũ om̃ibꝰ suis sequacibus
ac reliquas hereses anathemati¬
zantes Uenerandas qͦ synodos
qͣs uniuersalis ȩccła recipit. se re¬
cipere et uenerari ꝑmittant. et
absq ulla dubitatione scĩtas ur̃ã
eosseruatis eis ꝓpriis ordinibꝰ in
suo cȩtu recipiat: ut dum ꝑ solli¬
citudinẽ occulta mentis eoꝵ dis¬
cutitis. atq eos ꝑ scientiam uerã
recta quȩ tenere debeant docete.
et ꝑmansuetudinẽ nullam eis
contrarietatẽ uel difficultatẽ de

Expanded text:
dos, et aliquando veniunt ad cados, et aliquando veniunt ad catholicam Ecclesiam, placuit sanctae et magnae synodo, ut accepta manus impositione sic manearo. » Simili dispensatione beatus papa Gregorius a Nestoriana haeresi revertentes in suis gradibus recipi jubet, ita scribens ad episcopos in Hibernia catholicae Ecclesiae: « Igitur veritatem nativitatis Christi quicunque a perverso errore Nestorii revertuntur, coram sancta fraternitatis vestrae congregatione fateantur, eumdem Nestorium cum omnibus suis sequacibus ac reliquas haereses anathematizantes. Venerandas quoque synodos, quas universalis Ecclesia recipit, se recipere et venerari promittant; et absque ulla dubitatione sanctitas vestra eos, servatis eis propriis ordinibus, in suo coetu recipiat: ut dum et per sollicitudinem occulta mentis eorum discutitis, atque eos per scientiam veram recta quae tenere debeant docetis et per mansuetudinem nullam eis contrarietatem vel difficultatem de
Abbreviated transcription (Latin):
ratio hec fuit: ut qͦs bonosus ordi¬
nauerat. ne cum eodem remane¬
rent. ac fieret ñ medioere scanda¬
lũ: ordinati reciꝑent᷑ Uicimus
ut opinor ambigua Iam gͦ qͦd
ꝓ remedio ac necessitate tẽporis
statutũ ẽ. constat pͥmitus ñ fuisse
Ac fuisse regulas ueteres qͣs
ab apłis aut apłicis iuris traditas
ȩccła romana custodit. custodien¬
dasq mandat his qui eam audi¬
re consueuerint: S necessitas tẽ¬
poris id fieri magnoꝑe postula¬
bat Ergo qͥ necessitas pro reme¬
dio reꝑit: cessante necessitate de¬
bet utiq cessare parit᷑. qđ urge¬
bat: quia alius ẽ ordo legitimus:
alia usurpatio qũã ad presens fi¬
eri tempus impellit: S hec cano¬
nes ap̃ niceã constituti de nouatianiᷤ
ille canon a patribus institutus
ponendus ẽ: ut possimus aduer¬
tere uel qͥd uel qͣliter ab eisdẽ sen¬
sum sit uel p̃ceptum: De his inqͥt
qͥ nominant seipsos catharos .i. mun¬

Expanded text:
ratio haec fuit, ut quos Bonosus ordiratio haec fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandalum, si ordinati reciperentur; vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, constat primitus non fuisse, ac fuisse regulas veteres, quas ab apostolis aut apostolicis viris traditas Ecclesia Romana custodit, custodiendasque mandat his qui eam audire consueverunt, sed necessitas temporis id fieri magnopere postulabat. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter, quod urgebat, quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis ille canon a Patribus institutus ponendus est, ut possimus advertere vel quid vel qualiter ab eisdem sensum sit vel praeceptum. De his, inquit, qui nominant seipsos catharos, id est mun
Abbreviated transcription (Latin):
plus ꝑturbant infirmos bonos.
quã corrigant animosos malos:
Infra Turba aut̃e iniquoꝵ cũ fa¬
cultas ẽ plurimoꝵ ꝓmendi sermo¬
nẽ. generali obiuirgatiõe ferienda ẽ.
& maxime si occasi. onẽ atq oportuni¬
tatem prebuerit. aliqͦd flagellum
desuꝑ dñi quo eos appareat. ꝓsuis
Soleo audire. in potestate ẽẽ uidi¬
cis. mollire sententiam: et mitiꝰ
uindicare quã leges Inde inno¬
centius. Rufo et eusebio et cȩteris
ep̃is macedonibus Nr̃e lex ẽ ȩccłȩ.
uenientibꝰ ab hereticis. qͥ tamen
illic baptizati sunt. ꝑ manusim¬
positionẽ laicam tantũ tribue¬
re cõmunionẽ. nec ex his aliquẽ
in clericatꝰ honorẽ uel exiguum
uertite quod utiq ut dicitis ne¬
cessitas imꝑauit. in pace iamȩc¬
cłas constitutas ñ p̃sumere S¬
ut sepe accidit quotiens appłis
aut a turba peccat᷑. quia in om̃s
ꝓpter multitudine ñ potest uin¬
dicari: multũ soleat transire Idẽ¬
eisdem: Sacerdotũ sũma delibe¬

Expanded text:
plus perturbant infirmos bonos, quam corrigant animosos malos. Infra: Turba autem iniquorum, cum facultas est populorum promendi sermonem, generali objurgatione ferienda est, et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper Domini, quo eos appareat pro suis « Soleo audire in potestate esse judicis mollire sententiam et mitius vindicare, quam leges. » Inde Innocentius Rufo et Eusebio et caeteris episcopis Macedonibus: « Nostrae lex est Ecclesiae, venientibus ab haereticis, qui tamen illic baptizati sunt, per manus impositionem laicam tantum tribuere communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum vertite, quod utique, ut dicitis, necessitas imperavit, in pace iam aecclesias constitutas non posse ut saepe accidit, quoties a populis, aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, multum soleat transire. e consacerdotum summa de libe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. et habitum religio¬
nis assũpserunt. & demũ
apostatauert̃ atq ad pͥorem
uomitum sunt reuerse. a
nob̾ et ab omĩbꝰ fidelibꝰ a limi¬
nibꝰ eccłȩ. et acetu fidelium.
usq ad satisfactionẽ sunt eli¬
minande. et carceribus tra¬
apłm paulun tradere huiꝰ¬
modi hominẽ sathanȩ. ut
sp̃s saluus sit indiȩ dñi:
De talibus enim et dñs ꝑ mo¬
ysen loquitur. Auferte ma¬
lum de medio urĩ De qͥbus
et ꝑ pro pħam ait Letabit᷑
iustus cum uiderit iundic¬

Expanded text:
sunt, et habitum religionis assumpserunt, et demum apostataverunt, atque ad priorem vomitum sunt reversae, a nobis et ab omnibus fidelibus a liminibus ecclesiae, et a coetu fusque ad satisfactionem sunt eliminandae et carceribus traapostolum Paulum: Tradere hujusmodi hominem Satanae ut spiritus salvus sit in die Domini . De talibus enim Dominus per Moysen loquitur: Auferte malum de medio vestri . De quibus et per Prophetam ait: Laetabitur justus, cum viderit vindic
Abbreviated transcription (Latin):
uando pb̃ri aut diaconi ꝑ¬
parrochias constituuntur.
sub dei timore: et dum eos tali
ꝓfessione obligauerit: scãm
disciplinam retineant: Ex con¬

Expanded text:
uando presbyteri aut diaconi parochias constituuntur, sub Dei timore, et dum eos tali professione obligaverit, sanctam disciplinam retineant. C
Abbreviated transcription (Latin):
on licet popło electionem
facere ꝑ se eorum qͥ ad sacer¬
dotium ꝓuocantur: s in uidicio
ep̃orum debet ẽe̾: ut ipsi eum
qͥ ordinandꝰ ẽ ꝓbent. si in sermo¬
ne. & fide. & spiritali uita. edoc¬

Expanded text:
populo electionem facere per se eorum qui ad sacerdotium provocantur, sed in iudicio episcoporum esse debet, ut ipsi eum qui ordinandus est probent, si in sermone et fide et spirituali vita edoc
Abbreviated transcription (Latin):
uod apud nos ualet aqua
baptismatis. hoc egit apudue¬
teres ł ꝓ paruuł sola fides: uel pro-
maiorib uirtus sacrif icii:.
uł ꝑ his qͥ ab abhȩ stirpe ꝓdie¬
rant misteriũ circũcisionis.

Expanded text:
anos valet aqua baptismalis, hoc egit apud veteres, vel pro parvulis sola fides, vel pro maioribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahe stirpe prodierant misterium circumcisionis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ix quo instituta ẽ. circũcisio
in popło dĩ qđ erat tunc sig¬
naculum fidei iustitiȩ dei ad
significationem purgationis¬
ualebat. et paruuł originalis ue
tismus ex illo ualere cȩpit. ad in

Expanded text:
im instituta est circumcisio in populo Dei, quod erat tunc SIGNACULUM IUSTITIAE FIDEI, ad significationem purgationisualebat, et in paruulis uettismus ex illo ualere cepit ad in
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatur ab ep̃o quidem
doceatur qualiter in officio
suo agere debeat. S ab archi¬
diacono accipiat ceroferari¬
um cum cereo: ut sciat se ad
accendenda luminaria ȩccłȩ
mancipari Accipiat et urce¬
olum uacuũ ad suggerendũ
uinum in eucharistiam san
accipiat de manu ep̃i libel¬
lum. in quo scripti sunt exor¬
cismi: dicente sͥ ep̃o. accipe &
cõmenda memorie: et habe¬
to potestatem imponendi

Expanded text:
ordinatur, ab episcopo quidem doceatur qualiter se in officio suo agere debeat; sed ab archidiacono accipiat ceroferarium cum cereo, ut sciat se ad accendenda luminaria ecclesiae mancipari; accipiat et urceolum vacuum ad suggerendum vinum in Eucharaccipiat de manu episcopi libellum in quo scripti sunt exorcismi, dicente sibi episcopo: Accipe et commenda memoriae, et habeto potestatem imponendi
Abbreviated transcription (Latin):
nem non uideo carnis. ñ uideo
sanguinis ueritatem: Primo
om̃ium dixi tibi de sermone
xp̃i. qͥ oꝑatur ut possit muta¬
re et conuerteregenera & in¬
stituta naturȩ. Deinde ubi ñ
tulerunt sermonem xp̃i disci¬
pulieius. s audientes qđ carnẽ
suam daret manducare. et
sanguinẽ suum daret ad bi¬
bendum: recedebant: Solus
tamen petrus dixit. Uerbaui¬
te ȩternȩ habes. et ego ate qͦmͦ
recedame Negͥ plures hoc dice¬
rent. et ne ueluti quidam e̾ẽt¬
horror cruoris s maneret grã
redẽptionis. idõ insimilitudi¬
nem quidem accipis sacm̃tũ:
s uerȩ naturȩ głamq uirtutẽ

Expanded text:
nem non video carnis, non video nem non video carnis, non video sanguinis veritatem. Primo omnium dico tibi de sermone Christi qui operatur ut possit mutare et convertere genera et instituta naturae. Deinde ubi non tulerunt sermonem Christi discipuli ejus, sed audientes quod carnem suam daret ad manducandum, et sanguinem daret ad bibendum recedebant. Solus tantum Petrus dixit: Verba vitae aeternae habes, et ego a te quomodo recedam? Ne igitur plures hoc dicerent, et ne veluti quidam ehorror cruoris, sed maneret gratia redemptionis, ideo in similitudinem quidem accipis sacramentum, sed verae naturae gratiam virtute
Abbreviated transcription (Latin):
uit: scilicet panem et uinum
quȩ in altari ponunt᷑. post
consecͣtionẽ ñ solum sacram̃tũ
s etiam uerum corpus & san
et sensualiter non solum sacͣ¬
mento s in ueritate manibꝰ
sacerdotũ tractari. frangi. et
fidelium dentibꝰ atteri. Iurans
ꝑ scãm et homo usion trinita¬
tem. et ꝑ hec sacroscã xp̃i euan¬
głia. eos qui contra hanc fidẽ
uenerint. cum dogmatibus¬
et sectatoribus suis. ȩternoana¬
themate dignos esse ꝓnuntio.¬
Quod si ego ipse aliquando ali¬
quid contra hec sentire aut
p̃dicare p̃sũpsero: canonum
seueritati subiaceam Lecto &
berengario. romȩ coram centũ
tredecim ep̃is factam. misit pa¬
ꝑa nicholaus ꝑ urbes italiȩ gal¬
liȩ germaniȩ. et ad quecumq
locã fama pͣuitatis eius antea
puenire potuit: ut ȩccłȩ quȩ
pͥus doluerant de aduersoatq
auerso. postea gauderent de
reuerso atq conuerso: Ambrosus¬
quomͦ uera caro. quomodo
uerus sanguis: qͥ similitudi¬

Expanded text:
uit, scilicet panem et uinum uit, scilicet panem et uinum que in altare ponuntur post consecrationem non solum sacramentum, sed etiam uerum corpus et sanet sensualiter non solum sacramento sed in ueritate manibus sacerdotum tractari, frangi, et fidelium dentibus atteri, iurans per sanctam et omousion Trinitatem et per hec sacrosancta Christi euangelia. Eos uero qui contra hanc fidem uenerint, cum dogmatibuset sectatoribus suis eterno anathemate dignos esse Quod si ego ipse aliquando aliquod contra haec praesentire aut praedicare praesumpsero, canonum severitati subjaceam, lecto et isti a Berengario Romae coram centum tredecim episcopis factam, misit papa Nicolaus per urbes Italiae, Galliae, Germaniae, et ad quaecunque loca fama pravitatis ejus ante pervenire potuit, ut Ecclesiae quae prius doluerant de adverso atque perverso, postea gauderent de reverso atque converso. quomodo vera caro, quomodo verus sanguis, qui similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
in speciȩ panis et uini quã
uidemus. res inuisibiles .i. xỹi
carnem et sanguinẽ honora¬
mus. nec similiter pendimus
has duas sp̃es. quẽ admodũ an¬
te consecrationẽ pendebamus:
cum fideliter fateamur ante
consecͣtionem. panẽ e̾e̾ et
uinum qd natura formauit :¬
ost consecrationẽ uͦ carñe xp̃i¬
consecrauit: Confessio berengerii.
heresim p̃cipue eam de qua
hactenus infamatus sũ quȩ
astruere conatur panẽ & ui¬
num quȩ in altari ponunt᷑.
post consecrationẽ solũmodo
sacramentũ. et non uerum corpꝰ
et sanguinem dñi nr̃i iħuxp̃i
esse non posse sensualiter. nͥ in
solo sacramento manibꝰ sacer¬
dotum tractari uel frangi aut
fidelium dentibus atteri Con¬
sentio autem sc̃ẽ romanȩ & a¬
płicȩ sedi: et ore & corde ꝓfite¬
or de sacramentis dñicȩ m̃sȩ
eandem fidem me tenere. quã
domnus et uenerabilis papa
nicholaus. et hec scã synodus
auctoritate euangłica et apłi¬
ca tenendam tradid̾ mͥq firma¬

Expanded text:
In specie panis et vini quam videmus, res invisibiles, id est, carnem et sanguinem, honoramus; nec simhas duas species, quemadmodum ante consecrationem pendebamus: cum fideliter fateamur ante consecrationem panem esse et vinum, quod natura formavit, post consecrationem vero carnem ChriCAP. CXXVI. Confessio Berengarii dhaeresim, praecipue eam de qua hactenus diffamatus sum, quae astruere conatur panem et vinum quae in altari ponuntur, post consecrationem solummodo sacramentum, et non verum corpus etesse nec posse sensualiter nisi in solo sacramento manibus sacerdotum tractari uel frangi aut fidelium dentibus atteri. Consentio autem sancte romane et apostolice sedi, et ore et corde profiteor de sacramentis dominice mense eam fidem tenere quam dominus et uenerabilis papa Nicholaus et hec sancta synodus auctoritate 411 euangelica et apostolica tenendam tradidit michique firma
Abbreviated transcription (Latin):
luerit: Iam uͦ si nec illi nubere
c̃cedit᷑ iiro uiuo a qͦ recessit. neq
huic alterã ducẽ uiua uxore ꝗͣ
dimisit: multominꝰ fas ẽ. illicita

Expanded text:
luit. Jam vero, si nec illi nubere conceditur viro vivo a quo recessit, neque huic alteram ducere, viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita
Abbreviated transcription (Latin):
pastori suo cõmisse fuerint
eum nec rep̃hendere nͥarec¬
ta fide exorbitauerit debenͭ.
nec ullatenus accussare poᷤ¬
sunt: quia facta pastoꝵ ÷.
oris gladio ferienda non

Expanded text:
pastori suo commissae fuerint, eum nec reprehendere, nisi a recta fide exorbitaverit, debent, et nullatenus accusare possunt: quia facta pastorum oris gladio ferienda non
Abbreviated transcription (Latin):
onquestus ẽ. apłatui nr̃o
fr̃ nr̃ sigegodus archiep̃s
narbonensis. qd̾ clericos suoᷤ
eo inuito ad iudiciũ tuũ ue¬
nire compellas: et de rebꝰ ad
ȩccłam suã ꝑtinentibꝰeo in¬
consulto quasi iure patriar¬
chatꝰ tui disponas. cũ hoc nec
antiqͥtas cui ꝑatres sanxere
reuerentiã hãt. et auctoritas
sacroꝵ canonum penitꝰ int̃¬
dicat: nͥ forte ꝓ causis quas
apud se t̃minare ñ possunt.
ad te qͣsi ad patriarcham suũ
ꝓuocauerint: uel si ep̃s suus
discesserit. et res eccłȩ suȩ ui¬
dicio tuo dispensare uolue

Expanded text:
onquestus est apostolatui nostro frater Sigebodus archiepiscopus Narbonensis, quod clericos suos eo invito ad judicium tuum venire compellas, et de rebus ad Ecclesiam suam pertinentibus, eo inconsulto, quasi jure patriarchatus tui disponas, cum hoc neque antiquitas cui Patres sanxere reverentiam habeat, et auctoritas sanctorum canonum penitus interdicat, nisi forte pro causis quas apud se terminare non possunt, ad te quasi ad patriarcham suum provocaverint, vel si episcopus suus decesserit, res Ecclesiae suae judicio tuo dispensari volue
Abbreviated transcription (Latin):
imili mͦ siunus ex connii¬
gatis baptizatꝰ ẽ. & alter
gentilis: et sequi ñ uult: sic̃
dicit apłs. infideł si discedit.

Expanded text:
imili modo, si unus ex conjugatis baptizatus est, et alter gentilis, et sequi non vult, sicut dicit Apostolus: Infidelis si discedit
Abbreviated transcription (Latin):
se ad nuptiarum ornatũ mi¬
nisteria diuina p̾stent᷑ ut
dum improborum tactu. uel
pomꝑa scłaris luxuriȩ polluun¬
tur: ad officium sacri misterii
udeantur indigna Explicit¬

Expanded text:
Ut ad nuptiarum ornatum ministeria divina non praestentur, ut dum improborum tactu vel pompa saecularis luxuriae polluuntur, ad officium sacri ministerii videantur indigna. LI
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ sicut de illo scͥptũ ẽ. abiit in
locũ suũ: cepit queri qͥs in lo¬
cũ eius ordinaretur: Electist̃
ẽ unus de duobꝰ iudicio diui¬
no De duobꝰ d̾s consultꝰ ẽ quẽ¬

Expanded text:
et sicut de illo scriptum est, abiit in locum suum coepit quaeri quis in locum ejus ordinaretur. Electi est unus de duobus judicio divino; de duobus Deus consultus est quem
Abbreviated transcription (Latin):
sticis ad alios iudices. uͥ ẽ ma¬
lor auctoritas fuerit ꝓuoca¬
tum. non eis obsit quorũ fue¬
rit soluta sententia. si conuii¬
ci non potuerint. uel inimico
animo iudicasse. uel aliqua
cupiditate aut grã depͣuari.
Sane si ex consensu partium iu¬
dices electi fuerint. &̃ a pau¬
tiori numero quã constitu¬
tum ẽ. non liceat ꝓuocari.¬
cusati causam pontificis
scrutari liceat: non tamen
diffinire. in consulto roma¬
no pontifice ꝑmissum est.

Expanded text:
sticis ad alios judices, ubi est major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit quorum fuerit soluta sententia, sicut convinci non potuerint, vel inimico animo judicasse, vel aliqua cupiditate, aut gratia depravati. Sane si ex consensu partium judices electi fuerunt, etiam a pauciori numero quam constitutum est, non liceat provocari.cusati causam pontificis scrutari liceat, non tamen diffinire, inconsulto Romano pontifice, permissum est.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmuni consensu elegerint.
ñ liceat quẽquã ꝓuocare
Et qͥsqͥs ꝓbatus fuerit. ꝓ contu¬
matia nolle obtẽꝑare uidici¬
bus: cum hoc pͥme sedis ep̃o
fuerit ꝓbatum: det litteras
ut nullus ei cõmunicet epõ¬
rum. donec obtemꝑet. Ex con¬

Expanded text:
communis consensus elegerit, non liceat quemque provocare, et quisquis probatus fuerit pro contumacia nolle obtemperare judicibus, cum hoc primae sedis episcopo fuerit probatum, det litteras ut nullus ei communicet episcoporum donec obtemperet. C
Abbreviated transcription (Latin):
tere In balneo nũquã lauare.
in conuiis letantium. nũꝗͣ te
miscere In ȩccła seg̃gatꝰ ab aliis
xp̃ianis. p̾ostiũ & postes humi¬
liter te repone: ingredientiũ et
egredientium suppliciter or̾oĩbꝰ
cõm̃dare Cõmuniõe corꝑis & san¬
gunis dñi: cc̃tis dieb uitȩ tuȩ. te
ĩdignũ existimes In ultimo tñ
exitꝰ uitȩ tuȩ die si merueris. ꝓ
uiatico si sit qͥ tribuat. tm̃mͦ ue
nialit̃ ut accipias. tͥ cc̃edimꝰ St̃

Expanded text:
tere. In balneo nunquam lavare, tere. In balneo nunquam lavare, in conviviis laetantium nunquam te miscere. In ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium et postes humiliter te reponere, ingredientium et regredientium suppliciter orationibus commendare. Communione corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignexitus vitae tuae die, si merueris, pro viatico, si sit qui tribuat, tantummodo venialiter ut accipias tibi concedimus. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
micida: Relinquere ꝗͣꝓpt̃ te
rogamus. hoc malũ scłm qͦdte
tͣrit ad tam in manissimũ pec¬
cati facinus Ingredere in mo¬
nasteriũ: humiliare sub manu
abbatis. multorũ frm̃ p̃cibus
aduitꝰ. obserua cuncta supplici
animo. q̃ tͥ fuerint imꝑata: si
forte ignoscat infinita di boni¬
tas peccatis tius: & refrigeret aĩã
tua. pͥusquã crutieris ꝑpetiuis
flamis Hoc melius et leuiꝰ cer¬
tissime scias. Sin autẽ publicã
pęnitentiã ꝑmanens in domo
tua. ł in hoc mundo uis agere.
tes: ita ut ag̾e̾ debeas ex hortamͣ
Omnibꝰ diebus qͥbꝰ penitere debe̾.
uinũ etͣͤ sicerã ñ bibas: carnem
pascha et diem natał dñi. In pa¬
ne & aqua & sale penitere. In
uigiliis. in ieuiniis. or̃onib et
elemosinis. omni tẽpore ꝑseuẽ¬
ra Armis nũquã cingere. nec
in qͦlibet loco litigare p̃suma.
Uxorẽ nũꝗͣ ducere: concubinã
ñ habere: nec adulteriũ cõmit¬

Expanded text:
micida. Relinquere quapropter te micida. Relinquere quapropter te rogamus hoc malum, secundum quod te traxit ad tam immanissimum peccati facinus. Ingredere in monasterium, humiliare sub manu abbatis, multorum fratrum precibus adjutus, observa cuncta supplici animo quae tibi fuerint imperata, si forte ignoscat infinita Dei bonitas peccatis tuis, et refrigeret anima tua priusquam crucieris perpetuis flammis. Hoc melius et levius certissime scias. Sin autem publicam poenitentiam permanens in domo tua, vel in hoc mundo, vis agere, tes ita ut agere debeas, exhortamur. Omnibus diebus quibus poenitere debes, vinum et omnem siceram non bibas, carnem pascha et diem natalis Domini. In pane et aqua et sale penite. In ieiuniis, vigiliis, orationibus et elemosinis omni tempore pera. Armis nunquam cingere, nec in quolibet loco litigare praesumas. Uxorem nunquam ducere, concubinam non habere, nec adulterium commit
Abbreviated transcription (Latin):
nos fecisti Inducere suꝑ eam
uis mortis causam pꝰ mortem:
ꝑ unũ homicidam. & reꝑbum
testem Qm̃ nec euangłiũ. nec
ulla diuina humanaq lex
uniꝰ testimonio. & idonea quẽ¬
piam c̃dempnat uel iustifi¬
catꝰ. qnͣtomagis ꝑistũ flagiti¬
osissimũ & scȩlestũ. nec illaui¬
ua debuit condẽpnari. nec tis
pꝰ eiꝰ mortem excusaris Prius
causa cͥminis subtilit̾ erat in¬
uestiganda & tc̃ siita fuisset
inuenta. scđ̾m legis tͣmitem
debuit exciꝑe ultionis uin¬
dictam: Nam siuerũ qd̾ ab¬
sit fuisset. sicut adulterm̃ti¬
tus ẽ. pꝰ octo anno penitentia forsitan
ꝑacta. dimittere eam ꝑ appba¬
tam causam poteras si uolu¬
isses: occidere tam̃ eã nullatenꝰ
debiusti: Non enĩ uult ds mor¬
tem peccatoris: s ut conu̾tat᷑
ad penitentiã. & uiuat Idcir¬
co placeat tͥ consiliũ meũ: ꝙ
facias tͥ hoc qͦd melius & leuiꝰ
uideri potest: Miserere anime
tue: ut ñ sis tuus tͥmet ipsi ho¬

Expanded text:
nos fecisti, inducere super eam nos fecisti, inducere super eam vis mortis causam, post mortem, per unum homicidam et reprobum testem. Quoniam nec Evangelium nec ulla divina humanaque lex unius testimonio etiam idoneo, quempiam condemnat, vel justificat: quanto magis per istum flagitiosissimum et scelestum, nec illa viva debuit condemnari, nec tu post mortem ejus excusari. Prius causa criminis: subtiliter erat investiganda, et tunc si ita fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam. Nam, si verum, quod absit, fuisset, sicut adulter mentitus est, post octo annos poenitentia forsitan peracta dimittere eam per approbatam causam poteras, si voluisses, occidere tamen eam nullatenus debuisti. Non enim Deus vult mortem peccatoris, sed ut convertatur ad poenitentiam et vivat . Idcirco placeat tibi consilium nostrum, et facias hoc quod tibi melius et levius videri potest. Miserere animae tuae, ut non sis tuus tibimetipsi ho
Abbreviated transcription (Latin):
sine iudicio coniugum. Cumñ
addis adulterarũ. uel aliqͥd hu¬
uismodi: qͥd aliud habendi st̃ nͥ
homicide: Ac ꝑ hoc ad peniten¬
tiam redigendi: qͥbꝰ coniugiũ pe¬
nitꝰ denegat᷑. exceptis adolescen¬
tibꝰ de qͥbꝰ ẽ. beati pp̃. leonis .xxu.
regła decretaliũ immo indul¬
gentia obseruanda. Stephanꝰ¬
lacͥmis & multo gemitu cor¬
dis curamꝰ fili astulfe. s ñ filiꝰdi¬
ci debes. qͥ tam crudeliter infelix
homicidiũ ꝑpetrasti Nam ocqi¬
disti uxorẽ tuã partẽ corporis tiii.
legitimo matrimonio tͥ socia¬
tam. sine causa mortis ñ tͥ resis¬
tentẽ. ñ insidiantẽ qͦcũq mͦ uitȩ
tuȩ. ñ inuenisti eã cum alioui¬
ro nefariam rem facientẽ: s con¬
citatꝰa diabolo impio furore flã¬
matꝰ. latronũ more atrociꝰ eam
gladio tuo crudelior om̃i bestia
int̾emisti: & nc̃ pꝰmortem eus
addis iniqͥtatem suꝑ iniqͥtatẽ
Filiorũ tuorũ imꝓbe p̃do. qͥ ma¬
tri ñ peꝑcisti: filios tuos orpha¬

Expanded text:
sine judicio, cum non addis adulterarum, vel aliquid hujusmodi, quid aliud habendi nisi homicidae? Ac per hoc ad poenitentiam redigendi, quibus conjugium penitus denegatur, exceptis adolescentibus, de quibus est beati Leonis papae XXV, regula decretalium, imo indulgentia observanda. CAPlacrymis, et multo gemitu cordis curamus, fili Hastulphe, sed non filius dici debes, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam ocdisti uxorem tuam partem corporis tui, legitimo matrimonio tibi sociatam, sine causa mortis, fitentem, non insidiantem quocunque modo vitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed concitatus a diabolo impio furore flammatus, latronum more atrocius eam gladio tuo crudelior omni bestia, interemisti, et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem. Filiorum tuorum, improbe praedo, qui matri non pepercisti, et filios tuos orpha
Abbreviated transcription (Latin):
modi controu̾siis reqͥrunt᷑. Hec
idcirco diximꝰ: ut ostendamꝰ ꝙ̃
legum c̃flictũ lothariꝰ c̃gredi
posse autum it. cũ ꝑsona quã in
sius penetralibꝰ cotidiȩ fatigat
et c̃terit. qñ uult ad iudicium.
qñ uult ad claustra reducit. &
qñ educta fuerit. nͥ ea ꝓfiteatur
lib̾tati cõmitti. et omĩ opp̃ssioe
atq potestate illiꝰ cũ qͦ iit᷑ c̃flictꝰ
oportet li berari: atq sius libera¬
lit̾ uti: & suspectas ꝑsonas c̃ue¬
nit declinare. q̃ se abobiectis osten¬

Expanded text:
siis requiruntur. Nec dcirco diximus ut ostendamus quem legum conflictum Lotharius congredi posse autumat, cum personam quam in suis penetralibus quotidie fatigat et conterit, et quando vult ad judicium, quando vult ad claustra reducit, et quando educta fuerit, nisi ea profiteatur libertati committi, et ab omni oppressione ac potestate ipsius, cum quo initur conflictus, oportet liberari, atque in suis licenter uti, et suspectas personas convenit declinare, quae se ab objectis osten
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fessionẽ tuã ꝙͣ. ñ uoluntas
fuerit. ad multoꝵ ꝑnitiẽ potest
crescẽ. Deniq si hoc licet os̾ uiri
posit̃. qͣs iure sortiti st̃ feminas.
si has odio habuerint. diu̾sis af¬
flictionibꝰ macerare. & qd̾ legiti¬
me ñ fuerint assũpte. statĩ coge̾.
quin &̃ ut mortale cͥm̃ c̃tͣse dicañ.
illatiᷤᷤ intolerabilibꝰ penis cõpel¬
Nornicari hominibꝰ sẽꝑ ñ licet.
negotiari uͦ aliqñ licet: aliqñ
ñ licet: Anteꝗͣ enĩ eccłasticꝰ qͥs
sit. licet ei negotiari: facto iã ñ
licet Et xp̃iano cũ uxore sua
c̃uenire aliqñ licet aliqñ ñ li¬

Expanded text:
fessionem tuam, quam non voluntas, fuerit, ad multorum perniciem potest accrescere. Denique si hoc licet, omnes viri possunt, quas jure sortiti sunt feminas, si has odio habuerint, diversis afflictionibus macerare, et quod legitime non fuerint assumptae, fateri cogere: quin etiam, ut mortale crimen contra se dicant, illatis intolerabilibus poenis compelfornicari omnibus semper non licet; negotiari uero aliquando licet et aliquando non licet. antequam enim ecclesiasticus quis sit, licet ei negotiari; facto iam non licet. et Christiano cum uxore sua conuenire aliquando licet, aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ conditores basilica¬
rum. in rebus quas eisdem
eccłiis conferunt nullã po¬
testatem habere: ẜ uxta ca¬
nonum instituta. sicut ec¬
cłam. ita dotem eius ad ordi¬
etiam uel scłares qui obla¬
tiones parentum. aut dona¬
tas aut testamentis relictas
retinere p̾sũpserunt. aut id
qͦd ipsi donauerint ȩccłiis uł
monasteriis crediderint au¬
ferendum: sicut synodus scã
constituit. uelut necatores
pauꝑum. quousq reddant.
ab ȩccłiis excludantur Ex con¬
eccłam edificet antequã
ciuitatis ep̃s ueniat. et ibi¬
dem crucem figat publice.
et atrium designet: et ante

Expanded text:
autem conditores basilicarum in rebus quas eisdem basilicis conferunt, nullam potestatem habere, sed juxta canonum instituta, sicut ecclesiam, ita dotem ejus ad ordietiam, vel saeculares, qui oblationes parentum aut donatas, aut testamentis relictas, retinere perstiterint, aut id quod ipsi Deo donaverint ecclesiis vel monasteriis crediderint auferendum, sicut synodus sancta constituit, velut necatores pauperum, quousque reddant, ab ecclesiis excludantur. Cecclesiam aedificet antequam civitatis episcopus veniat, et ibidem crucem figat publice, et atrium designet, et ante
Abbreviated transcription (Latin):
constringunt se uirisuran¬
di sacͣm̃toꝰ. & cum ipsi cognoue¬
rint ꝓmittendum ñ fuisse. sa¬
cͣm̃ti tantũ contẽplatione fa¬
cunt qd̃ spoponderunt: Sic̃
de herode supͣscͥpsimus. qͥ saltatri¬
ci p̃mium turpit̾ ꝓmisit. crude¬
liter ꝑsoluit: Turpe qd̾ regnũ
ꝓ saltatione ꝓmittitur. crudele
religione donatur: Quanto to¬
lerabilius tale fuisset. peruiriũ
uia iurauerat. qd̾ eiuratꝰ inter
psaltantiũ choros ꝓmiserat. In¬
fertur discoꝓpħȩ caput: & hoc
estinatũ ẽ. fidei ee̾. qd̾ amicitiȩ
da sunt: Deniq ipse dñs fre¬
quent̃ mutat suam sententiã.
sicut scͥptura indicat: Capitula

Expanded text:
constringunt se jurisjurandi sacramento, et cum ipsi cognoverint promittendum non fuisse, sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderint; sicut de Herode supra scripsimus, qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit, turpe quod regnum pro saltatione promittitur, crudele sjurandi religione donatur. Quanto tolena juraverat, quod et juratus inter saltantium choros promiserat, infertur disco prophetae caput, et hoc aestimatum est fidei esse quod amicitiae da sunt. Denique, ipse Dominus frequenter mutat suam sententiam sicut Scriptura indicat. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
pradicto locum suum digni¬
tatemq restituȩ: quatinus
sacroscã misteria. sicut consu¬
euit exerceat: Nec enĩ conue¬
nit obhoc auferri ante suscep¬
tum ordinem: in quo postio¬
dum in ualitudinem corporis
casu probatur faciente collap

Expanded text:
pradicto locum suum dignitatemque ejus restitue, quatenus sacrosancta mysteria sicut consuevit, exerceat. Nec enim convenit ob hoc auferri ante susceptum ordinem in quo postmodum in valetudinem corporis casu probatur faciente collap
Abbreviated transcription (Latin):
lumculo corrupint neas admirtendas ee ad penitentia mel is
cui seuupceratit demendo recesserit Si eñs de hominibus
hec uitio custoditur ut quicumq uiuente uiro alteros
nupserit. adultera habeatur. ne eis agere peniten¬
cie licentia concedatur nisi unus ex his fuerit
defunctuis. quantomagis de illa tenendum ẽ
que ante immortali sponso se coniunxe
sint Uidua eligatur non mi¬
nus xl annorum. in oꝑibus
bonis testimonium habens.
si filios educaurt: ⁊c̾. Adoles¬
centiores uiduas deuita Cũ
enim luxuriate fuerint. in
xp̃o nubere uolunt habenteᷤ
dampnationẽ: quia pͥmã fidẽ
irritam fecerunt. simul et
ociose loquentes qͦd ñ oportet.
Uolo gͦ uiniores nubere. filios
ꝓcreare: matres familias ẽẽ
nullam occasionẽ lare adu̾

Expanded text:
ndam poenitentiam, nisi is cui se junxerant de mundo recesserit. Si enim de hominibus haec ratio custoditur, ut quaecunque vivente viro alteri nupserit, habeatur adultera, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit defunctus, quanto magis de illa tenenda est quae ante immortali se sponso conjunxesint; vidua eligatur non minus LX annorum . . . in operibus bonis testimonium habens, si filios educavit, etc. Adolescentiores viduas devita. Cum enim luxuriatae fuerint in Christo, nubere volunt; habentes damnationem, quia fidem irritam fecerunt, simul et otiosae . . . loquentes quae non oportet. Volo ergo juniores nubere, filios procreare, matresfamilias esse, nu
Abbreviated transcription (Latin):
nice sanctioni aliquotiens ob
on qd̃ imꝑatorum leges
quibus sepe ȩccła contra he¬
reticos utitur sepe contra tiran.¬
nos atq contra prauos qͦsq de¬
fenditur. dicamus penitus
renuendas: s eas quas euan¬
gelicis et apłicis atq canoni¬
cis decretis quibꝰ post ponende
sunt. nullum posse inferre
ssimachi ỹp.
onlicet imꝑatori uel ciuꝗͣ
pietatem custodienti ali¬
quid contra mandata diui¬
na p̃sumere Hec quicquã
qͦd euangłicis ꝓpheticis apłi¬

Expanded text:
icae sanctioni aliquoties obviod imperatorum leges quibus saepe Ecclesia contra haereticos utitur, saepe contra tyrannos atque contra pravos quoque defenditur dicamus penitus renuendas, sed quod eas evangelicis, apostolicis atque canonicis decretis quibus postponenda sunt, nullum posse inferre Symmachi papae. Non licet imperatori vel cuiquam pietatem custodienti, aliquid contra mandata divina praesumere, nec quidquam quod evangelicis, propheticis, ap
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ scribendũ. qͥ sacros or¬
dines hñt: et ante uel pꝰ ordi¬
nationem contaminatos in
capitalibꝰ criminibꝰ se e̾e̾ ꝓfi¬
tentur. In qͥbꝰ ut mͥuidetur
hec distantia e̾e̾ debet: ut hi
qͥ dep̾hensi. uel capti fuerint
publice in ꝑiurio. furto. atq
fornicatione. et ceteris huius¬
modi cͥminibꝰ: scđm sacrorũ
canonum instituta. a gͣduꝓ
pͥo deponantur: quia scanda¬
lum ẽ. popło dĩtales ꝑsonas
suꝑ se positas habere. quas ul¬
tra modũ uiciosas ẽẽ constat.
Nempe inde detrahunt homi¬
nes sacrificio di. sicut quon¬
dam filiis heli peccantibꝰ fe¬
cisse legunt᷑ et rebelles huic
atq contrarii existentes. eoꝵ
pͣuis exemplis cotidie peio¬
res fiunt: Qui autẽ de p̃dic¬
tis peccatis abscondite ase
admissis. ꝑ occultam con¬
fessionẽ coram ocłis di p̃sen¬
te &̃ sacerdote qͥ eis indictu¬
rus ẽ penitentiã confitent᷑.

Expanded text:
nobis scribendum, qui sacros ordines habentes ante vel post ordinationem contaminatos se esse in capitalibus criminibus confitentur. In quibus, ut mihi videtur, haec distantia esse debet, ut hi, qui deprehensi vel capti fuerint publice in perjurio, furto atque fornicatione et ceteris hujusmodi criminibus secundum sacrorum canonum instituta a gradu proprio deponantur; quia scandalum est populo Dei tales personas superpositas habere, quas ultra modum vitiosas esse constat. Nempe inde detrahunt homines sacrificio Dei, sicut quondam filiis Heli peccantibus fecisse leguntur ; et rebelles hinc atque contrarii existentes eorum pravis exemplis quotidie pejores fiunt. Qui autem de praedictis peccatis abscondite a se admissis per occultam confessionem coram oculis Dei, praesente etiam sacerdote, qui eis indicturus est poenitentiam confitentur,
Abbreviated transcription (Latin):
corporali peccato ꝓmouea
oblatam ñ consecret: manenᷤ
in reliquis officiis ꝓꝑter studi¬
um bonum: Quod side se ipse
manifeste neqͥuerit: potesta¬
tis suȩ iudicio relinquatur

Expanded text:
corporali peccato confessoblata non consecret, manens in reliquis officiis propter studium bonum. Quod si de se ipse manifeste nequiverit, potestati sui judicii relinquatur
Abbreviated transcription (Latin):
tino. et altero ingenuo S &̃¬
siqͥs de matre libera nascitur.
patre seruo: ingenuus nicħo¬
minus nascitũr. quẽ ad modũ
qͥ ex matre libera nascit᷑. & in¬
certo patre natus ẽ. qm̃uul¬
go conceptꝰ ẽ. Sufficit autẽ
liberam habuisse matrem.
eo tẽpr qͦ nascitur Licet an¬
cilla conceꝑit. & econtͣrio. si
libera conceꝑit. deinde ancil¬
la facta parĩat: placuit eũ qͥ¬
nascitur liberum nasci: quia
non debet calamitas matris.
ei nocere qui inutero ẽ. Ex his
et illud quęsitũ ẽ. si ancilla p̃g¬
nans manumissa sit. deinde añ¬
berum anseruũ pariat: mar¬
cellus ꝓbat liberum nasci Suf¬
ficit enim ei qͥ inuentre ẽ. libe¬
ram matrem. uel medio tp̃r

Expanded text:
tino, et altero ingenuo. Sed etsi quis de matre libera nascitur, patre vero servo ingenuus nihilominus nascitur, quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quia vulgo conceptus est. Sufficit autem liberam habuisse matrem eo tempore quo nascitur, licet ancilla conceperit; et e contrario si libera conceperit, deinde ancilla facta pariat, placuit eum qnascitur liberum nasci, quia non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. Ex his et illud quaesitum est si ancilla praegnans manumissa sit, deinde anberum an servum pariat. Et Marcellus probat liberum nasci. Sufficit enim ei qui in utero est, liberam matrem vel medio tempore