comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cepis alieni fenoris pecrniã: ñ egebis ꝙ icd̃o pecẽm
tibi
imputatur. habuisti pecuniam: cum qͣ
diues nascebaris. Diues eras: ad imagm̃e
& similitudinem dei factus. E didisti qͦd
habebas. hoc ẽ. humilitatem: dum arrogan¬
tiam desidas uindicare. ꝑdidisti pecuniã:
siõ adam nudus es factus. Accepisti adia¬
bobo debitum: quod ñ erat necessarium.
M ideo qui eras liber in xp̃o: debitor factꝰ
es diaboli. Cautionem tuam tenebat ini¬
micus: sed eam dñs crucifirit. & suo eruo¬
re deleuit. Abstulit debitum tuũ: reddidit
libertatem. Bene gͦ ait. & dimicte nobis de¬
bita nr̃a: sic̃ & nos dimittimꝰ debitoribus
nr̃is. Nide qͥd dica̾t. Quomͦ gͦ dimitto: sic &

Expanded text:
es alieni fenoris pecuniam, non egeres: et ideo peccatum tibi imputatur. Habuisti pecuniam, cum qua dives nascereris. Dives eras, ad imaginem Dei et similitudinem factus; perdidisti quod habebas, hoc est, humilitatem: dum arrogantiam desideras vindicare, perdidisti pecuniam. Sicut Adam nudus es factus, accepisti a diabolo debitum, quod non erat necessarium: et ideo qui eras liber in Christo, debitor factus es diabolo. Cautionem tuam tenebat inimicus: sed eam Dominus crucifixit, et suo cruore delevit; abstulit debitum tuum, reddidit libertatem. Bene ergo ait, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Vide quid dicas. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Non dicit non inducas intempta¬
tionem: s quasi athleta. talẽ uult tempta¬
tionem. qͦm ferre possit humana ꝯditio. &
unusqͥsq amalo: hoc est ab inimi co pecẽo
liberetur. Potens ẽ. aut̃ dñs qͥ abstulit pec¬
catum ur̃m n delicta ur̃a donauit. tueri
& custodire uos adũsum diaboli adu̾santes
insidias: ut ñ uob̃ obrepat immicꝰ. qͥ culpam
generare consueuit. S qui deo se cõmittit:
diabolum non timet. Si eñi ꝓ nob̾ d̾s. qͥs
contra nos: Ipsi cͦ laus & gła: a scłis ⁊ ñc

Expanded text:
sumus. Non dicit, Non inducas nos in tentationem; sed quasi athleta talem vult tentationem, quam ferre possit humana conditio, et unusquisque ut a malo, hoc est, ab inimico, et a peccato liberetur. Potens est autem Dominus qui abstulit peccatum vestrum, et delicta vestra donavit, tueri et custodire vos adversum diaboli adversantis insidias; ut non vobis obrepat inimicus, qui culpam generare consuevit. Sed qui Deo se committit, diabolum non timet; Si enim Deus pro nobis, qui contra nos ? Ipsi ergo laus et gloria a saec
Abbreviated transcription (Latin):
uniis de militib lancea tetigit latus eiꝰ:
ex de latere eiꝰ aqua fluxit &e sanguis.
Quare aqua: quare sanguis: Aqua
ut emundaret: sanguis ut redimẽt.
Quare de latere: Quia unde culpa:
inde grã. Culpa ꝑ feminam: gr̃a per

Expanded text:
unus de miltiibus lancea tetigit latus ejus, et de latere ejus aqua fluxit et sanguis . Quare aqua? quare sanguis? Aqua, ut emundaret: sanguis, ut redimeret. Quare de latere? Quia unde culpa, inde gratia. Culpa per feminam, gratia per
Abbreviated transcription (Latin):
Ds tibi permittat. ut impleas qd̾ mina¬
ris. Ego enim patior qd̾ ep̃i. tu facies qͦd
spadones. Atq utinam auertat eos dñs¬
ab eccła. In me om̃ia sua tela conuertant.
meo sanguine sitim suam expleant. O de¬

Expanded text:
Deus permittat tibi, ut impleas quod minaDeus permittat tibi, ut impleas quod minaris; ego enim patiar quod episcopi, tu facies quod spadones. Atque utinam Deus avertat eos ab Ecclesia, in me omnia sua tela convertant, meo sanguine sitim suam expleant!
Abbreviated transcription (Latin):
qui totiꝰ popłi plausus. que gr̃e: Frat
autem dies. qͦ sese ꝓ nobis dñs tradidit.
qͦ in eccła penitentia relaxatur. Certa¬
tun hoc nunciare milites irruentes in
altana. oscłis significare pacis insig¬
ne. Eunc agnoui qd̃ ds uermẽ aute lu¬
canum ꝑcusserat. ut tota ciuitas ser¬
uaretur. Hec gesta sunt atq utinam ĩa
sinita. S grauiores motus fut᷑os. plena
commotionis imnꝑialia uerba indicant.
Ego tyrannꝰ appellor. & plus etiam qͣm
tẏrainꝰ. Nam cum unꝑatorem comi¬
tes obsecrarent. ut ꝓdiret ad excłam
idq petitu militum facere. se dicerent.
respondit. Si uobis uissent aoibrosius.
uinctum me traditis. Quid post hane
uocem suꝑsit. consida. Quam uocem
oñis eohorruerunt. sed habet aquib
ex asꝑetur. Deniq etiam speciali expres¬
sioni calligonus p̃positus eubieisli. man¬
dare mͥ ausus est. Meuiuo tu contempnis
ualentimanũ: caput tibi tollo. Respondi.

Expanded text:
qui totius populi plausus! quae gratiae! Erat qui totius populi plausus! quae gratiae! Erat autem dies quo sese Dominus pro nobis tradidit, quo in Ecclesia poenitentia relaxatur. Certatim hoc nuntiare milites, irruentes in altaria, osculis significare pacis insigne. Tunc agnovi quod Deus vermem antelucanum percusserat, ut tota civitas servaretur. 27. Haec gesta sunt, atque utinam jam finita! sed graviores motus futuros plena commotionis imperialia verba indicant. Ego tyrannus appellor, et plus etiam quam tyrannus. Nam cum imperatorem comites obsecrarent uti prodiret ad Ecclesiam; idque petitu militum facere se dicerent, respondit: Si vobis jusserit Ambrosius, vinctum me tradetis. Quid post hanc vocem supersit, considera. Quam vocem omnes cohorruerunt, sed habet a quibus exasperetur. 28. Denique etiam speciali expressione Calligonus, praepositus cubiculi, mandare mihi ausus est: Me vivo, tu contemnis Valentinianum? Caput tibi tollo. Respondi:
Abbreviated transcription (Latin):
erant milites. qui basilieam custodie¬
bant. Eum fr̃ib. ꝑ salmos in ecełe basili¬
ca minore diximꝰ. Sequenti die lectus
est de more liber ione. Quo completo.
hunc sermonẽ adorsus sum. Liber lectꝰ
ut sparetur in p̃senti fut᷑um. Addidit
qd̾ uir iustus etiam offensam contrahere
uoluisset. ne uel spectaret uł denun¬
tiaret excidium ciuitati. ꝙ qd̾ lugu¬
bre illuo esset dictum. contristatus qͦq
sit. qd̃ aruisset cucurbita. dm̃ qͦq dix¬
isse ad ꝓpħ̾am. si tristis es ꝓ eucurbita:
Respondisse ionaoi. tristis. Dixisse dñm
si illuo uoleret qd̃ exusta esset eueur¬
bita quanto magis sibi eure esse opor¬
tere.tante plebis salutem. & ideo exci¬
dium qd̃ paratum toto orbi suerat re¬
mouisse: Net mora. nunciatur imꝑa¬
torem uississe. ut recederent milites
de basilica. negociatorib qͦq qd̃ exac¬
ti de condempnatione fuerant reade¬
retur. Que tunc plebis totiꝰ leticia fuit.

Expanded text:
erant milites, qui basilicam custodieerant milites, qui basilicam custodiebant. Cum fratribus psalmos in ecclesiae basilica minore diximus. 25. Sequenti die lectus est de more liber Jonae, quo completo, hunc sermonem adorsus sum: Liber lectusut speraretur in praesenti futurum. Addidi quod vir justus etiam offensam contrahere voluisset, ne vel spectaret, vel denuntiaret excidium civitati. Et quod lugubre esset illud dictum, contristatus quoque sit, quod aruisset cucurbita. Deum quoque dixisse ad prophetam: Si tristis es pro cucurbita? Respondisse Jonam: Tristis. Dixisse Dominum, si illud doleret quod exusta esset cucurbita, quanto magis sibi curae esse oportere tantae plebis salutem! Et ideo excidium, quod paratum toti urbi fuerat, removisse. 26. Nec mora, nuntiatur imperatorem jussisse, ut recederent milites de basilica: negotiatoribus quoque, quod exacti de condemnatione fuerant, redderetur. Quae tunc plebis totius laetitia fuit!
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o qd ipse uob̾cum faciet imꝑator. Si
hec tyrannidis uidetur. habeo arma seo
in xp̃i nomine: habeo corporis mei potes
tatem offerendi. Quid moraretur ferire.
si tyrannum putaret: Ueteri iure asa¬
cerdotib donata imꝑia. non usurpata.
et uulgo dici. qd̃ imꝑatores sacerdotium
magis optauerint. qͣm imꝑium sacerdo¬
tes: xp̃c fugre ne rex fieret. Habemus ty.¬
ranudem nr̃ãm. Eyrannidis sacerdotis
infirmitas est. Cum infirmor inqͥt. tune
potens sum. Cauere tam̃ ne ipse sibi ty¬
rannũ faceret. cui ds̃ aduersarium non
excitauit. Non hoc maximũ dicere. qd
tyrannꝰ ego sum ualentiiani. Qui si meẽ
legationis obiectum queritur ad italiã
non potusse transsire: addidi qͥa ñꝙͣ
sacerdotes tyranni fuerunt. s tyrannoᷤ
sepe sunt passi. Exactus est totus ille
dies. in merore nostro. Scisse tam̃ ab il¬
ludentib pueris cortinȩ regie. Ego do¬
mum redire non potui. qͥa circum fusi

Expanded text:
Christo quod ipse nobiscum faciet imperator. 23. Si Christo quod ipse nobiscum faciet imperator. 23. Si haec tyrannidis videntur, habeo arma, sed in Christi nomine: habeo offerendi mei corporis potestatem. Quid moraretur ferire, si tyrannum putaret? Veteri jure a sacerdotibus donata imperia, non usurpata: et vulgo dici quod imperatores sacerdotium magis optaverint, quam imperium sacerdotes. Christus fugit, ne rex fieret . Habemus tyrannidem nostram. Tyrannis sacerdotis, infirmitas est: Cum infirmor, inquit, tunc potens sum . Cavere tamen ne ipse sibi tyrannum faceret, cui Deus adversarium non excitavit. Non hoc maximum dicere, quod tyrannus ego sim Valentiniani, qui se meae legationis objectu queritur ad Italiam non potuisse transire. Addidi quia numquam sacerdotes tyranni fuerunt, sed tyrannos saepe sunt passi. 24. Exactus est totus ille dies in moerore nostro: scissae tamen ab illudentibus pueris cortinae regiae. Ego domum redire non potui; quia circumfusi
Abbreviated transcription (Latin):
uum fecisti popłm tuum. conscidisti
dicebam. miratus imꝑatoris animum.
studio militum. obsecratione comitum.
p̃catu popłi posse mitescere. Interea nun¬
tiatur mͥ missum notarium. qͥ mandata
deferret. Concessi paululum. mandatũ
intumat. Quid tibi uisum ẽ. inqͥt. ut
contͣ palatium faceres: Respondi. Qd̃
palatium sit ignoro: qͥd ue temere factũ
dicatur. incertũ habeo ait. Eur p̃sbiteros
ad basilicam destinasti: Si tyrannus
esscire uolo. ut sciam quemadmodũ
me aduersum te p̃parem. Retuli liceis
me nicħ in p̃iudiciũ fecisse ecełe. eotem¬
pore quo audieram occupatam esse ami¬
litib basilsam. genutum tantum mͦ libe¬
riorem habuisse. multisq adhortantib
ut eo pergerem. dixisse. tradere basilic̃a
non possum. sed pugnare non debeo.
Postea uͦ qͣm cognouerm. cortinas re¬
gias eortiuas inde esse sublatas. rum me
popłs eo ire deposceret direxisse pr̃b̃ros
me tam̃ noluisse ire. sed dixisse. Credo in

Expanded text:
vum fecisti populum tuum: conscidisti vum fecisti populum tuum: conscidisti  22. Haec ego dicebam, miratus imperatoris animum studio militum, obsecratione comitum, precatu populi posse mitescere. Interea nuntiatur mihi missum notarium, qui mandata deferret. Concessi paululum, mandatum intimat. Quid tibi visum est, inquit, ut contra placitum faceres? Respondi: Quod placitum sit ignoro, quidve temere factum dicatur, incertum habeo. Ait: Cur presbyteros ad basilicam destinasti? Si tyrannus es, scire volo; ut sciam quemadmodum me adversum te praeparem. Retuli dicens me nihil in praejudicium fecisse Ecclesiae: eo tempore quo audieram occupatam esse a militibus basilicam, gemitum tantummodo liberiorem habuisse, multisque adhortantibus ut eo pergerem, dixisse: Tradere basilicam non possum, sed pugnare non debeo. Postea vero quam cognoverim cortinas regias inde esse sublatas, cum me populus eo ire deposceret, direxisse presbyteros; me tamen noluisse ire, sed dixisse: Credo in
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt. Heuerunt enim gochi. & di¬
uersanim nationum uiri. uenerunt
cum armis. & circum fusi occupauerunt
basilicam. Hoc nos ignari. tuȩ altitudi¬
nis dolebamꝰ. S nr̃a impudentia aliud̃
opinabatur. Uenerunt gentes & uere in
hereditatem tuam uenerunt. Qui enĩ gen-¬
tes ueneĩt. facti sunt. xp̃iam. Qui ad inua¬
dendam hereditatem uenerunt. facti sunt
coheredes dei. De fensores habeo qͦs hostes
scutum. et gladium. ⁊ bellum. Cuius enĩ
hoc munꝰ. cuiꝰ hoc opꝰ. nisi tuum dñe iħu:
Ni debas ad templũ tuũ armatos uenire.
hinc genere popłm. &e frequenter adesse.
ne basili. sam dei tradere uideretur. inde
uim militib imꝑari. Mors ante occłos
michi. ne quid inter hec furori liceret.
unum. Compeseiusti armatos. duces et¬
p̃fectos. Si arma coneurrunt. si intẽplo
meo clausi commouent᷑. que utilitas
in sanguine meo: Gr̃as itaq tibi xp̃e.
Non legatus. neq nuitiꝰ. sed tu dñe sal¬

Expanded text:
nerunt; venerunt enim Gothi, et dinerunt; venerunt enim Gothi, et diversarum nationum viri: venerunt cum armis, et circumfusi occupaverunt basilicam. Hoc nos ignari tuae altitudinis dolebamus, sed nostra imprudentia aliud opinabatur. 21. Venerunt gentes, sed vere in haereditatem tuam venerunt; qui enim gentes venerunt, facti sunt christiani. Qui ad invadendam haereditatem venerunt, facti sunt cohaeredes Dei. Defensores habeo, quos hostes scutum, gladium et bellum . Cujus enim hoc munus, cujus opus, nisi tuum, Domine Jesu? Videbas ad templum tuum armatos venire: hinc gemere populum, et frequentem adesse, ne basilicam Dei tradere videretur: inde vim militibus imperari. Mors ante oculos mihi; ne quid inter haec furori liceret: unum . Compescuisti armatos, dicens profecto: Si ad arma concurritur, 858 si in templo meo clausi commoventur, quae utilitas in sanguine meo ? Gratias itaque tibi, Christe. Non legatus, neque nuntius, sed tu, domine, sal
Abbreviated transcription (Latin):
sĩa: ipsiꝰ ẽẽ uniu̾sa. Respondeo. Noli te gͣuare
ĩꝑator. u pͥutes te in ea q̃ diuina s̃ ĩꝑiale aliqͥ uis
habẽ. Noli excollẽ. sed si uis diut
imperare: esto deo subditus. Scriptum
est. que dei deo. quȩ cesaris cesari. Ad
imꝑatorem palatia. ꝑtiuent: ad sacer
dotem eccłȩ. Publicoꝵ. til menium uiͦ.
com mi̾sum ẽ. non sacroꝵ. It̾m dicitur
mancdasse imꝑatorem. Debeo ⁊ ego unã
tera: Adutera enim est. que non est
legitimo. xp̃i coniugio copulata. Dum
hec tracto. suggestum est mͥ cortinas re¬
gias esse collectas. refeitam autem po¬
pulo basilicam. p̃sentiam mei poscere.
Statunq eo conuerti sermonẽ meum
dicens. Qͣm alta & ꝓfunda oracła sunt
sp̃e sc̃i. Matutinis horis lectum est. ut
meministis frẽs. qd̃ summo animi dolo¬
re respondemꝰ. Ds uenert̃ gentes mhe¬
reditatem tuam. Et reuera uenerunt
gentes. & plus etiam. qͣm gendes ue¬

Expanded text:
omnia, ipsius esse universa. Respondeo: Noli te gravare, omnia, ipsius esse universa. Respondeo: Noli te gravare, Imperator, ut putes te in ea, quae divina sunt, imperiali aliquod jus habere. Noli te extollere, sed si vis diutius imperare, esto Deo subditus. Scriptum est: Quae Dei Deo, quae Caesaris Caesari . Ad imperatorem palatia pertinent, ad sadotem ecclesiae. Publicorum tibi moenium jus commissum est, non sacrorum. Iterum dicitur, mandasse imperatorem, debeo et ego unam tera? Adultera est enim, quae non est legitimo Christi conjugio copulata. 20. Dum haec tracto, suggestum est mihi cortinas regias esse collectas, refertam autem populo basilicam, praesentiam mei poscere; statimque eo converti sermonem meum, dicens: Quam alta et profunda oracula sunt Spiritus sancti! Matutinis horis lectum est, ut meministis fratres, quod summo animi dolore respondemus: Deus, venerunt gentes in haereditatem tuam . Et re vera venerunt gentes, et plus etiam quam gentes ve
Abbreviated transcription (Latin):
cepisti: Nbi te constitueram: Quo ipse
transgressus es: Agnoscis te esse nudum.
qͥa bone indum̃tum fidei ꝑdidisti. Folia
sunt ista qͥb ñc̃ uelare de queris. Repu¬
diasti fructum. sub folia legis latere cupis.
sed ꝓderis. Recedere adño deo tuo. ꝓpder
unam mulierem desiderasti. ꝓpterea fu-¬
gis. quem uidere cupiebas. Cum una
muliere te abscondere maluisti. relĩquere
specłm mundi incolatum paradisi grãm
cruente ꝑsecuta ẽ. qd̾ ioħem baptistam
herodias ferit occidi: Singłe tamen
sigłos. Michi minora longe qͣ merita:
eo temptam̃ta grauiora Tutus infirmi.¬
or: s plus ꝑicłi. Succedune sibi nullier̃
uices. alternant᷑ odia. comm̃ñta uariant᷑.
seniores conuenuitur. p̃texitur regis
iniuiria. Que ratio gͥ est aduersum hunc
u̾imcłm gͣuioris tẽtatiõis. nͥ qͥa ñ me s ex̧cłam
Domũ pͥuati nullo potes iure tem̾are: domũ
di existimas auferendã: Alegat᷑ ĩꝑatori lic̾e

Expanded text:
coepisti? ubi te constitueram? quo ipse coepisti? ubi te constitueram? quo ipse transgressus es? Agnoscis esse te nudum, quia bonae indumenta fidei perdidisti. Folia sunt ista, quibus nunc velare te quaeris. Repudiasti fructum, sub foliis Legis latere cupis, sed proderis. Recedere a Domino Deo tuo propter unam mulierem desiderasti, propterea fugis quem videre quaerebas. Cum una muliere te abscondere maluisti, relinquere speculum mundi, incolatum paradisi, graticruente persecuta est ? quod Joannem Baptistam Herodias fecit occidi ? Singulae tamen singulos, mihi quo minora longe merita, eo tentamenta graviora. Virtus infirmior, sed plus periculi. Succedunt sibi mulierum vices, alternantur odia, commenta variantur, seniores conveniuntur, 857 praetexitur regis injuria. Quae ratio igitur est adversus hunc vermiculum gravioris tentationis, nisi quia non me, sed Domum privati nullo potes jure temerare, domum Dei existimas auferendam? Allegatur imperatori licere
Abbreviated transcription (Latin):
tatꝰ est autem iob. nunciis coacerua¬
tis maloriun: temptatus est etiam ꝑ
mulierem quȩ ait. Dic aliqd̃ uerbum
in dm̃ & morere. Hidetis quanta subi¬
to moueantur: Gothi. arma. gentiles.
multa mercator. pena sc̃oꝵ. Aduerti¬
tis qͥd iubeatur. cum mandatur: tra
de basilicam. hoc est dic aliqͦd uerbum
in dm̃. ꝙ morerere. Nec solum die ad¬
uersum dĩ: sed etiam fac ad uersum dm̃.
Mandatur. trade altaria dei Urgemur gͥ
p̃ceptis regalib. s confimam᷑ script᷑e ser¬
monib. que respondit. Eanqͣm una ex in¬
sipientib es locuta. Non mediocris gͦ ista
temptatio. Namq asꝑiores demptationes
has esse cognouimꝰ. quȩ siunt ꝑ mulieres.
Deniq ꝑ euam etiam adam supplantatus ẽ.
eo qͦq factum. ut amandatis celestibus
deiuaret. Quo errore cognito p̃uaricatcis
conscientiȩ. reus latere cupiebat. s latere
non poterat. & ido aie illi deus. Adao
ubi es: Hoc ẽ. qͥd eras aute. ubi nẽ esse

Expanded text:
tatus est autem Job nuntiis coacervatatus est autem Job nuntiis coacervatis malorum, tentatus est etiam per mulierem, quae ait: Dic aliquod verbum in Deum, et morere . Videtis quanta subito moveantur, Gothi, arma, gentiles, multa mercatorum, poena sanctorum. Advertitis quid jubeatur, cum mandatde basilicam, hoc est: Dic aliquod verbum in Deum, et morere, nec solum dic adversus Deum, sed etiam fac adversus Deum. Mandatur, trade altaria Dei. Urgemur igitur praeceptis regalibus; sed confirmamur scripturae sermonibus, quae respondit: Tanquam una ex insipientibus locuta es . Non mediocris igitur ista tentatio; namque asperiores tentationes has esse cognovimus, quae fiunt per mulieres. Denique per Evam etiam Adam supplantatus est ; eoque factum, ut a mandatis coelestibus deviaret. Quo errore cognito, praevaricatricis conscientiae reus latere cupiebat, sed latere non poterat; et ideo ait ei Deus: Adam, ubi es ? hoc est, quid eras ante? ubi nunc esse
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ueniamꝰ ad ꝓpositas lectiones.
Uidetis diabolo temptandi licenciam
dari. ut boni ꝓbentur. Inuidet bonis
iniquus ꝓfectib. temptat diuersis mo¬
dis. Temptauit sc̃m iob in patrimoni¬
o. temptauit in filiis. temptauit in do¬
lore corporis. fortior in suo corpore temp¬
tatur: infirmior malieno. Et mͥ meas
diuitias qͦs in uobis habeo uolebat au¬
ferre. ⁊ hoc tranqͥllitatis ur̃ȩ patrimo¬
nium dissipare cupiebat. Uos qͦq ipsos
michi bonos filios gestiebat erpere.
ꝓ qͥb ego cotidie instauro sacrificium
Nos ruinis qͥbdam publicȩ ꝑturba¬
tionis conabatur inuoluere. Duo gͥ
lam genera temptationis exceꝑi: et
fortasse quia infirmiorem se dñs nouit.
adhuc incorpus meum non dedit po¬
testatem. Et si ipse cupiebat. & si offe¬
ram adhuc me fortasse. huic certamini.
imparem iudicat. & diuersis erercet
laborib. nec iob ab isto cȩpre certami¬
ne. s in hoc con summauit. E empta¬

Expanded text:
15. Sed veniamus ad propositas lectiones. 15. Sed veniamus ad propositas lectiones. Videtis diabolo tentandi licentiam dari , ut boni probentur. Invidet iniquus bonis profectibus, tentat diversis modis. Tentavit sanctum Job in patrimonio, tentavit in filiis, tentavit in dolore corporis. Fortior in suo corpore tentatur, infirmior in alieno. Et mihi meas divitias, quas in vobis habeo, volebat auferre, et hoc tranquillitatis vestrae patrimonium dissipare cupiebat. Vos quoque ipsos mihi bonos filios gestiebat eripere, pro quibus ego quotidie instauro sacrificium: vos ruinis quibusdam publicae perturbationis conabatur involvere. Duo igitur jam genera tentationis excepi. Et fortasse quia infirmiorem me Dominus Deus novit, adhuc in corpus meum non dedit potestatem. Etsi ipse cupiam, etsi offeram, adhuc me fortasse huic certamini imparem judicat, et diversis exercet laboribus. Nec Job ab isto coepit certamine, sed in hoc consummavit. 16. Ten
Abbreviated transcription (Latin):
stant̃. qm fulelit̾ poscebat. ut adillã
ꝑgeremꝰ basilicam. In illa qͦq basilica.
fertur qd̾ popłs p̃sentiã flagitabat meã.
Tunc ogo. hunc adorsus sermonẽ sum.
Audistis filii librum legi iob. qͥ sollẽ¬
pni munere est decursus. & tempore.
Sciuit ex usu hunc librum. ꝙ diabolꝰ
intimandũ. qͦ uirtus om̃is sue temp¬
tationis aꝑitur. ⁊ ꝓditur. & ideo se
hodie motu maiore conclusit. S gr̃as
deo nr̃o. qui uos ita firmanit fide. atq
patientia. Anun iob mirat᷑us ascen¬
deram. omnes iob qͦs mirarer inueni.
Insingłis uob̾. iob reuixit. In singłis
scĩ illiꝰ patientia. & uirtus refulsit.
Quid enim p̃sentiꝰ dici potuit axp̃ianiꝰ
est locutus: Rogamus auguste: non pugna¬
mꝰ. Non timemiꝰ. sed rogamus. Hoc xp̃ianos
decet ut & tranqͥllitas pacis optetur. et
fidei ueritatisq constantia. ner. iortis
reuocetur ꝑicło. Est enim p̃sul domi¬
nus. qui saluos faciet sꝑantes in se.

Expanded text:
stanter, quam fideliter poscebat, ut ad illam stanter, quam fideliter poscebat, ut ad illam pergeremus basilicam! In illa quoque basilica fertur quod populus praesentiam flagitabat meam. 14. Tunc ego hunc adorsus sermonem sum: Audistis, filii, librum Job legi, qui solemni munere est decursus et tempore. Scivit ex usu hunc librum etiam diabolus intimandum, quo virtus omnis suae tentationis aperitur et proditur; et ideo se hodie motu majore concussit. Sed gratias Deo nostro, qui vos ita firmavit fide atque patientia. Unum Job miraturus ascenderam, omnes Job quos mirarer, inveni. In singulis vobis Job revixit, in singulis sancti illius patientia et virtus refulsit. Quid enim praesentius dici potuit a christianis est locutus? Rogamus, Auguste, non pugnamus: non timemus, sed rogamus. Hoc christianos decet, ut et tranquillitas pacis optetur, et fidei veritatisque constantia nec mortis revocetur periculo. Est enim 856 praesul Dominus, qui salvos faciet sperantes in se .
Abbreviated transcription (Latin):
catholicis conuenire. Alio qͥn. se ad eum
çetum quem ambrosiꝰ eogeret. transitͣos.
ꝓdire de arrianis nullus audebat. quia
ne ͤ qͥs qͣm de ciuib erat. pauci de fami¬
lia regia. non nulli etiam gothi. qͥb
ut olim plaustra sedis erat. ita nunc
plaustrum eccła est. Quocũq femina
ista ꝓcesserit: secum suos om̃s cetus
uehit. Circum fusam basilicam esse ge¬
mitu popłi intellexi. Sed dum legun¬
tur lectiones. intimatur mͥ plenã po¬
płi esse basilicam. & iam nouam. maio¬
rem uiden plebem. qͣm cum essent õs
liberi. lectorem efflagitari. Quid plu¬
ra: Milites ipsi qui uidebantur.
occupasse basilicam. cognito qd̃ p̃cepĩ¬
sem ut abstinerent᷑ a com munionis
consortio. ad conuentum hunc nĩm
uenire ceperunt. Quib uisis turban¬
tur mulierũ animi: ꝓripit se una. lp¬
si tam̃ milites se ad orationẽ uenisse
non ad p̃lium loquebant᷑. Elamauit
aliqua. popłs qͣm moderate. qͣm con¬

Expanded text:
catholicis convenire: alioquin se ad eum catholicis convenire: alioquin se ad eum coetum, quem Ambrosius cogeret, transituros. 12. Prodire de Arianis nullus audebat; quia nec quisquam de civibus erat, pauci de familia regia, nonnulli etiam Gothi. Quibus ut olim plaustra sedes erat, ita nunc plaustrum Ecclesia est. Quocumque femina ista processerit, secum suos omnes coetus vehit. 13. Circumfusam basilicam esse gemitu populi intellexi: sed dum leguntur lectiones, intimatur mihi plenam populi esse basilicam etiam novam: majorem videri plebem, quam cum essent omnes liberi: lectorem efflagitari. Quid plura? Milites ipsi, qui videbantur occupasse basilicam, cognito quod praecepissem, ut abstinerentur a communionis consortio, ad conventum hunc nostrum venire coeperunt. Quibus visis, turbantur mulierum animi, proripit se una. Ipsi tamen milites se ad orationem venisse, non ad praelium loquebantur. Clamavit aliqua populus. Quam moderate, quam con
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Orabam ne tantȩ urbis. uł totiꝰ italiȩ
busto suꝑuinerem. detestabar inuidiam
fundendi cruoris. offerebam iugulum meũ.
Aderant gothi tribuni: ad oriebar eos di¬
cens. Propterea uos possessio romana fus-¬
cepit. ut ꝑturbationis plublice. uos p̃be¬
atis miuistros. Quo transibitis si hec dele¬
ta suerint: Ex igebatur ame ut compesce.¬
rem popłm. referebam in meo iure esse. ut
non excitarem. in dei manu. uti mitigaret.
Postremo sime in centorem putaret. iam
in me iundicar oportere. uł ab duci me in
qͦs uellet terrarum solitudines. His dictis
illi abierunt. Ego in basibiea ueteri totũ
exegi diem. Inde domum eubitum me re¬
cepi: ut si qͥs abduce uellet. inueniret
paratum. Ante lucem ubi limine pedem
extuli. circumfuso milite. occupatur ba¬
silica. idq amilitib. imꝑatori mandatũ
dicitur. ut si ꝓdire uellet. haberet copiã.
se tam̃ p̃sto fut᷑os. si uiderent eum cum

Expanded text:
tis. Orabam ne tantae urbis vel totius Italiae tis. Orabam ne tantae urbis vel totius Italiae busto superviverem. Detestabar invidiam fundendi cruoris, offerebam jugulum meum. 855 Aderant Gothi tribuni, adoriebar eos, dicens: Propterea vos possessio Romana suscepit, ut perturbationis publicae vos praebeatis ministros? Quo transibitis, si haec deleta fuerint? 10. Exigebatur a me, ut compescerem populum. Referebam in meo jure esse, ut non excitarem: in Dei manu, uti mitigaret. Postremo si me incentorem putaret, jam in me vindicari oportere, vel abduci me in quas vellet terrarum solitudines. His dictis, illi abierunt: ego in basilica veteri totum exegi diem. Inde domum cubitum me recepi, ut si quis abducere vellet, inveniret paratum. 11. Ante lucem ubi pedem limine extuli, circumfuso milite occupatur basilica. Idque a militibus imperatori mandatum dicitur, ut si prodire vellet, haberet copiam; se tamen praesto futuros, si viderent eum cum
Abbreviated transcription (Latin):
grauissima. nisi basilicam tracderent. fer¬
uebat ꝑsecutio. ac si aꝑussent portam.
ꝓrupturi in om̃e facinꝰ uidebantur. Con¬
uenior ipse acomitib. & tribunis. ut ba¬
silice fieret mat᷑a traditio. dicentibus
imꝑatorem iure suo uti. eo qd̾ in potesta¬
te eiꝰ. essent om̃ia. Respondi. Si ame pet̾et.
qd̾ meum esset. id est fundum meum. ar¬
gentum meum. ius huiusmodi in eum me
non refragaturum. qͣmqm omĩa q̃ mei s̃.
essent pauꝑum. Uerum ea que diuina.
imꝑatorie potestati non esse subiecta.
Si patrimonium petit᷑. inuadite. Si cor¬
pus: occurram. Uiultis inuidia rapere.
uultis in mortem: uoluntati.ẽ.mͥ. Non
ego uallabor circumfusione popłoꝵ.
nec altaria tenebo. uitam obseerans: sed
ꝓ altarib gratiꝰ immolabor. Horrebam
quippe animo. eum armatos ad basilicam
eccłe occupandam nussos cognoscerem. ne
dum basilicam uindicant. aliqua strages
fieret. quȩ inꝑnitiem totiꝰ uergeret ciuita¬

Expanded text:
gravissima, nisi basilicam traderent. Fergravissima, nisi basilicam traderent. Fervebat persecutio: ac si aperuissent portam, prorupturi in omne facinus videbantur. 8. Convenior ipse a comitibus et tribunis, ut basilicae fieret matura traditio, dicentibus imperatorem jure suo uti, eo quod in potestate ejus essent omnia. Respondi, si a me peteret, quod meum esset, id est, fundum meum, argentum meum, quidvis hujusmodi meum, me non refragaturum; quamquam omnia quae mei sunt, essent pauperum: verum ea quae sunt divina, imperatoriae potestati non esse subjecta. Si patrimonium petitur, invadite: si corpus, occurram. Vultis in vincula rapere? vultis in mortem? voluptati est mihi. Non ego vallabor circumfusione populorum, nec altaria tenebo vitam obsecrans, sed pro altaribus gratius immolabor. 9. Horrebam quippe animo, cum armatos ad basilicam Ecclesiae occupandam missos cognoscerem; ne dum basilicam vindicant, aliqua strages fieret, quae in perniciem totius vergeret civita
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾ent arriani. Hunc autem in platea
offenderant transeuntes. A marissi me
flere & orare in ipsa oblatione dm̃ cȩpi
ut subueniret. nec huius sanguinis in
causa eccłe fieret. certe ut m̃s sangius
ꝓ salute non solum popłi. sed etiam pro
ipsis impiis effunderet᷑. Quid multa :
Missis presbiteris & diaconib: eripui
inuirie uirum. Condempnationes ilico
grauissime decernuntur: pͥmo incorpus
om̃e mercatoꝵ. Itaq scĩs dieb ebdoma¬
ois ultime. qͥb solebant debitor laxari
uncła. stridunt cathene. imponuntur
collo innocentum. exiguntur. cͣcͣ. pondo
aur infra totum triduum. Respondent
se tantum aut duplum si peterent᷑ datos
dum mͦ seruarent fidem. Erant pleni car¬
ceres negotiatorib. palatina omĩa officia.
hoc ẽ. memorales agentes in reb appari¬
tores oniersoꝵ comitum. temꝑare aꝑcessu
iubentur spem. qua sectitioni interesse ꝓ¬
hibebant᷑. honoratis multa minabantur

Expanded text:
dicerent Ariani. Hunc autem in platea dicerent Ariani. Hunc autem in platea offenderant transeuntes. Amarissime flere, et orare in ipsa oblatione Deum coepi, ut subveniret, ne cujus sanguis in causa Ecclesiae fieret: certe ut meus sanguis pro salute non solum populi, sed etiam pro ipsis impiis effunderetur. Quid multa? Missis presbyteris et diaconibus, eripui injuriae virum. 6. Condemnationes illico gravissimae decernuntur: primo in corpus omne mercatorum. Itaque sanctis diebus hebdomadis ultimae, quibus solebant debitorum laxari vincula, stridunt catenae, imponuntur collo innocentium, 854 exiguntur ducenta pondo auri infra totum triduum. Respondent aliud se tantum aut duplum, si peterentur, daturos, dummodo servarent fidem. Erant pleni carceres negotiatoribus. 7. Palatina omnia officia, hoc est, memoriales, agentes in rebus, apparitores diversorum comitum temperare a processu jubentur, specie qua seditioni interesse prohibebantur: honoratis multa minabantur
Abbreviated transcription (Latin):
te queris de ecclł̃a: accipe
qͥd agatur. Post tridie qͣm
accepi litteras tuas qͥb significaueras
qd̃ exagitarent somnia tua. moles inqui¬
etudinum grauium cepre moueri. Nec
tes consistoriani. ut ce basilicam traderem.
& ꝓcurarem ne qͥd popłs turbarum mo¬
ueret. Respondi qd erat & dnus. tem¬
plum dei acerdote tradi non posse. Ae
clamatum est sequenti chie meccła. etiã
p̃fectus eo uenit. cepit suadere uł ut por¬
tiana basilica cederemꝰ. popłs reclama¬
uit. Ita tunc discessum ẽ. ut intimatu¬
rum se imꝑatori diceret. sequenti die.
Frat autẽ dominica. Post lectiones atq
tracfatum dimissis cathecumius. sim¬
bolum aliqͥb competentib. in baptisteriis
tradebam basilice. Illic nuntiatum est.
michi comꝑto qd̃ ad portianam basilic̃a
de palatio decanos misissent. ꝙ uela
suspenderent. popłi partem eo ꝑgere. Ego
tam̃ mansi in munere. missam facere ce¬
pi. Dum offero. raptum cognoui. apo¬
pulo castulum quendam. quem p̃sbrtm

Expanded text:
te quaeris de Ecclesia, accipe quid agatur. Postridie quam accepi litteras tuas, quibus significaveras quod te exagitarent somnia tua, moles inquietudinum gravium coepit moveri. Nec tes consistoriani, ut et basilicam traderem, et procurarem, ne quid populus turbarum moveret. Respondi quod erat ordinis, templum Dei a sacerdote tradi non posse. 3. Acclamatum est sequenti die in Ecclesia: etiam praefectus eo venit; coepit suadere vel ut basilica Portiana cederemus. Populus reclamavit. Ita tunc discessum est, ut intimaturum se imperatori diceret. 4. Sequenti die, erat autem Dominica, post lectiones atque tractatum, dimissis catechumenis, symbolum aliquibus competentibus in baptisteriis tradebam basilicae. Illic nuntiatum est mihi comperto quod ad Portianam basilicam de palatio decanos misissent, et vela suspenderent, populi partem eo pergere. Ego tamen mansi in munere, missam facere coepi. 5. Dum offero, raptum cognovi a populo Castulum quemdam, quem presbyterum
Abbreviated transcription (Latin):
cła dei. hoc tropheum de xp̃i popło.
heç gaudia imꝑator ꝑfidis. hanc cele-¬
britatem sẏnagoge hos luctus eccłȩ:
re feret uideoꝵ popłos hanc sollempni¬
tatem in dies festus suos. & inter illos
ꝓfecto numerabit. qͥb aut de amorreis.
aut de chananeis triumphauit. aut de
pharao rege egypti. aut de nabuchodo¬
nos or regis babiloniȩ manu lib̾ari po¬
tuit: Adde hanc celebritatem signi¬
ficasse. de xp̃i popło triumphum egis
se. & cum ipsi romanis legib teneri se
negent ita ut crimina leges putent.
nunc uelut se romanis legib uindican¬
dos putant. Ubi erant iste leges. cum
incenderent ipsi sacratarum basilica¬
rum culmina: Si uilianꝰ non est ultꝰ
eccłam quia p̾uaricator erat. tu imꝑ¬
ator ulcisceris synagoge inuiriam.

Expanded text:
clesia Dei? hoc tropaeum de Christi populo? clesia Dei? hoc tropaeum de Christi populo? haec gaudia, Imperator, perfidis? hanc celebritatem Synagogae, hos luctus Ecclesiae? Referet Judaeorum populus hanc solemnitatem in dies festos suos; et inter illos profecto numerabit, quibus aut de Amorrhaeis, aut de Chananaeis triumphavit, aut de Pharao rege Aegypti, aut de Nabuchodonosor regis Babyloniae manu liberari potuit. Addet hanc celebritatem, significans se de Christi populo triumphum egisse. 21. Et cum ipsi Romanis legibus teneri se negent, ita ut crimina leges putent; nunc velut Romanis legibus se vindicandos putant. Ubi erant istae leges, cum incenderent ipsi sacratarum basilicarum culmina? Si Julianus non est ultus Ecclesiam; quia praevaricator erat: tu, Imperator, ulcisceris synagogae injuriam,
Abbreviated transcription (Latin):
castro ultimo eum totũ qͥcqͥd illic ẽ.
non multum sit. nicħ p̃ciosum. ni¬
chil copiosum: Quid deinde incen¬
dio potuit rapi udeis insipientib :
Artes iste sunt iudeoꝵ uolentium
calumpmnari. ut dum ista querunt᷑.
mandetur extra ordur̃e militaris
censura iudicii. mittatur miles. for¬
tasse dicturus. qd̾ hie aliquando an¬
mittimur ad uindictam iudeoꝵ: Suos
ꝑdiderunt erercitus. nr̃os uolunt ꝑdere.
In qͦs p̃terea non ꝓsrlrant calumpnas.
qui etiam xp̃m falsis testimonus calũ¬
pniati sunt: In qͦs non ꝓsiliant calum¬
pnias homines. & circa diuina imdaces:
Quos non auctores seditionis fuisse di¬
cant: Quos non appetant. &iam qͦs
non recognoscant. ut catenatoꝵ ordinẽ
innumos spectent de.xp̃iano populo.
ut captiua uideant colla plebis fideł.
ut condant᷑ in tenebras dei seruli. ut
feriant᷑ securib. dentur ignib tradã¬
tur metallis. ne pena cico transeat:
Hunc dabis triumphum udeis de ec¬

Expanded text:
castro ultimo; cum totum quidquid illic est, castro ultimo; cum totum quidquid illic est, non multum sit, nihil pretiosum, nihil copiosum? Quid deinde incendio potuit rapi Judaeis insidiantibus? Artes istae sunt Judaeorum volentium calumniari; ut dum ista queruntur, mandetur extra ordinem militaris censura judicii, mittatur miles fortasse dicturus quod hic aliquando anmittimur ad vindictam Judaeorum? Suos perdiderunt exercitus, nostros volunt perdere.siliant calumnias, qui etiam Christo falsis testimoniis calumniati sunt? In quas non prosiliant calumnias homines et circa divina mendaces? Quos non auctores seditionis fuisse dicant? Quos non appetant, etiam quos non recognoscant; ut catenatorum ordines innumeros spectent de christiano populo, ut captiva videant colla plebis fidelis, ut condantur in tenebras Dei servuli, ut feriantur securibus, dentur ignibus, tradantur metallis, ne poena cito transeat? 20. Hunc dabis triumphum Judaeis de Ec
Abbreviated transcription (Latin):
et ouos aȩneos colant qͦs appellant
deos. Nam ⁊ de ipsis cõꝑi relatum
lentimanis. qͦs psalmos canentes
ex consuetudine usuq ueteri. ꝑge¬
bant ad celebritatem ma chabeort
martirum. moti in solentia. incende¬
runt fanum eoꝵ. in qͦdam rurali ui¬
co tu multuanie conditum. Quanti
se offerre habent tali optioni. cum
meminerint teꝑe uiliani. illũ qui
aram deiecit ⁊ turbauit sacrificiũ.
Dampnatũ aiudice. fecisse martiriũ̃:
Itaq nunqͣm alias ille iudex qui
audiuit eum nisi ꝑsecutor habitꝰ ẽ.
nemo illũ congressu. nemo illum
umi ꝙͣ oscło dignum putauit. Qui
nisi iam ẽẽt defuctus. timerem im¬
ꝑator ne in eum tu uindicares. ꝗͣ qͣm
uindictam celestem non euaserunt.
superstes heredi. S refertur cogni¬
tionem mandatam uidicis scͥptũq.
eo qd̾ non referre debuerit. s uindica¬
re. Reqͥrenda qͦq sublata donaria.
Omittam alia. incense aiudeis ex
autem habere potuit synagoga in

Expanded text:
et duos Aeonas colant, quos appellant et duos Aeonas colant, quos appellant deos. Nam et de ipsis comperi relatum lentinianis, quo psalmos canentes ex consuetudine usuque veteri pergebant ad celebritatem Machabaeorum martyrum, moti insolentia incenderunt fanum eorum in quodam rurali vico tumultuarie conditum. 17. Quanti se offerre habent tali optioni; cum meminerint tempore Juliani illum, qui aram dejecit, et turbavit sacrificium, damnatum a judice fecisse martyrium? Itaque numquam alias ille judex, qui audivit eum, nisi persecutor habitus est; nemo illum congressu, nemo illum umquam osculo dignum putavit. Qui nisi jam esset defunctus, timerem, Imperator, ne in eum tu vindicares, quamquam vindictam coelestem non evaserit, suo superstes haeredi. 18. Sed refertur cognitionem mandatam judici, scriptumque eo quod non referre debuerit, sed vindicare: requirenda quoque sublata donaria. Omittam alia: incensae sunt a Judautem habere potuit synagoga in
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ feci selon. et ꝓiciam uos afacie mea.
sic̃ ꝓieci frẽs ur̃os. om̃e semen effrem.
& tu noli orare ꝓ popło isto. et noli po¬
stulare illi miscdiam. ⁊ neq accesseris
ad me ꝓ illis qͥa non exaudiam ce. Aut
non uides qͥd isti faciunt in ciuitatib
iuda: Ds̃ seꝓ illis prohibet rogari. qͦs
tu uindicandos putas. At certe si uire
gentium agerem. dicerẽ quantas eccłȩ
basilicas iudei tempore iuliani imꝑato¬
ris incende rint. duas damasci. quarũ
una uix reparata est. s eccłiȩ non syna¬
goge impendsis. altera basilica informi¬
bus horret riunis. Incense sunt basi¬
lice garis. ascalone. beryto. & illis fere
locis omib: & um dictam nemo quesi¬
uit. Incensa est basilica ⁊ alexandrie
agentilib & iudeis. que sola p̾stabat
cȩt̃is eccłiis. Eccła non uindicata est.
Quid ẽ. enim nisi fanun. in qͦ est con¬
uentus gentilium: Licet gentiles
duodecĩ deos appellent. isti triginta

Expanded text:
sicut feci Selon: et projiciam vos a facie mea, sicut feci Selon: et projiciam vos a facie mea, sicut projeci fratres vestros omne semen Ephraem. Et tu noli orare pro populo isto, et noli postulare illis misericordiam, et neque accesseris ad me pro illis: quia non exaudiam te. Aut non vides quid isti faciunt in civitatibus Juda ? Deus se pro illis prohibet rogari, quos tu vindicandos putas. 15. At certe si jure gentium agerem, dicerem quantas Ecclesiae basilicas Judaei tempore imperii Juliani incenderint. Duas Damasci, quarum una vix reparata est, sed Ecclesiae, non 951 synagogae impendiis: altera basilica informibus horret ruinis. Incensae sunt basilicae Gazis, Ascalonae, Beryto, et illis fere locis omnibus, et vindictam nemo quaesivit. Incensa est basilica et Alexandriae a gentilibus et Judaeis, quae sola praestabat caeteris. Ecclesia non vindicata est, Quid est enim nisi fanum, in quo est conventus gentilium? Licet gentiles duodecim deos appellent, isti triginta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. filii imꝑacoris inuiriam. ꝙ domꝰ sacerdo¬
talis incendium non uindicares. Non
considas imꝑator ne & hoc cum uindica¬
ri uisseris. ipse iterum int̾uemat ne iun¬
dicetur: S bene illuo acquisitũ ẽ. apa¬
tre filio. Bignum erat enim. ut suam
inuiriam prius ipse donaret. Bene illud
cum gr̃ȩ distinctione diuisum est. ut
& filiꝰ ꝓsua. et pater ꝓfilii inuiria roga¬
retur. Hic nicħ ẽ. qͦd filio reserues. et u¬
de ne qͥd deo oeroges. Non est gͦ causa
tantȩ commotioni idonea. ut ꝓpter ȩdi¬
ficii erustionem. in popłm tam seuere
uindicetur. Multo autem mimis. qͥa
synagoga incensa est. ꝑfichȩ locus. im¬
pietatis domꝰ. amentiȩ receptacłm. qͦd
deus dampnauit ipse. Sie enim legimꝰ
per os ieremiȩ. dicente dño deo nr̃o. et
faciam domui ubi inuocatum est nom̃
meum suꝑ ipsam. in qua confiditis uos.
& loco qũe dedi uobis ꝙ patrib ur̃is

Expanded text:
est, filii imperatoris injuriam, et domus sacerdoest, filii imperatoris injuriam, et domus sacerdotalis incendium non vindicares. Non consideras, Imperator, ne et hoc cum vindicari jusseris, ipse iterum interveniat, ne vindicetur? Sed bene illud acquisitum est a patre filio; dignum erat enim, ut suam injuriam prius ipse donaret. Bene illud cum gratiae distinctione divisum est, ut et filius pro sua, et pater pro filii injuria rogaretur. Hinc nihil est quod filio reserves, et vide ne quid Deo deroges. 14. Non est ergo causa tantae commotioni idonea; ut propter aedificii exustionem in populum tam severe vindicetur: multo autem minus quia synagoga incensa est, perfidiae locus, impietatis domus, amentiae receptaculum, quod Deus damnavit ipse. Sic enim legimus per os Hieremiae, dicente Domino Deo nostro: Et faciam domui, ubi invocatum est nomen meum super ipsam, in qua confiditis vos, et loco quem dedi vobis et patribus vestris,
Abbreviated transcription (Latin):
religionis: Cedat oportet censura de¬
uotioni. Non audisti imꝑator. qͥa cum
iuississet iulianꝰ reparari templum iero¬
solimis. diuino qui faciebant repurgi¬
um igne flagrarunt. non caues ne etiã
nunc fiat: Aoeo ate non fuit iubendũ
ut uilianꝰ hoc iusserit. Quid tam̃ mouet
utrum qͥa qͦdcumq edificium publicũ
exustum est. an qͥa synagoge locus: Si
edificio incenso moueris uilissimo. qd
enum in tam ignobili castro esse pocuit:
non recordaris imꝑator quantorum romȩ
domꝰ prefectorum incense sint. et nemo
uindicauit: Iimo si qͥs imꝑator uoluit.
factum seueriꝰ rep̃hendere. eius maius
qui tanto ẽ. ꝑculsus dispendio. causam
grauauit. Qͥd gͥ digniꝰ. ut callinici castri
in parce edificiorum aliqͦ incendium an
urbis romȩ uindicandum estimaretur
si oporteret: Tam̃ constantinopoli dudũ
domꝰ ep̃i incensa est. ei filiꝰ clem̃tie tuȩ
intercessit apd̃ patrem. ut et suam hoc

Expanded text:
religionis? Cedat oportet censura dereligionis? Cedat oportet censura devotioni. 12. Non audisti, imperator, quia cum jussisset Julianus reparari templum Hierosolymis, divino, qui faciebant repurgium, igne flagrarunt? Non caves ne etiam nunc fiat? Adeo a te non fuit jubendum, ut Julianus hoc jusserit! 950 13. Quid tamen movet? Utrum quia quodcumque aedificium publicum exustum est, an quia synagogae locus? Si aedificio incenso moveris vilissimo quid enim in tam ignobili castro esse potuit, non recordaris, imperator, quantorum Romae domus praefectorum incensae sint, et nemo vindicavit? Immo si quis imperatorum voluit factum severius reprehendere, ejus magis qui tanto est perculsus dispendio, causam gravavit. Quid igitur dignius, ut Callinici castri in parte aliqua aedificiorum incendium, an urbis Romae vindicandum aestimaretur, si oporteret tamen? Constantinopoli dudum domus episcopi incensa est, et filius clementiae tuae intercessit apud patrem; ut et suam, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ipse hunc adhuc non legerim. reuoca¬
tum tam̃ constituamꝰ. Quio si alii ti¬
midiores. dum morte reformidant. of¬
ferant. & de suis facultatibꝰ reparetur
synagoga. aut comes ubi hoc cõꝑerit.
pͥmo constitutum ipse de xp̃i anorum
censu ex edificari uibeat: Habebis
imꝑator comitem p̃uaricatorem. et
huic uer illa committes uictricia. hu¬
ic labarum hoc est. xp̃i sacratum nõie.
qui synagogam ui̾tauret. quȩ xp̃m
nesciat. Iube labarum synagoge in¬
ferri. uideamus si non resistunt. Erie
igitur locus iudeoꝵ persidiȩ factus de
exuuiis eccłȩ . ꝙ. pacrunoniũ qd̃ fauore
xp̃i adquisitum est. xp̃ianis: hoc trans¬
feretur ad donaria ꝑfidorum. Legimꝰ tem¬
pla idolis antiquitꝰ condita de manu¬
biis eymbroꝵ. de spoliis reliquoꝵ hosti¬
um. hunc titulum uidei in fronde sy¬
nagoge suȩ scribent. templura impieta¬
tis factum de manubiis xp̃ianer. S
gͥ est ampliꝰ discipline speties. an causa

Expanded text:
ipse hoc revocatum adhuc non legerim, revocaipse hoc revocatum adhuc non legerim, revocatum tamen constituamus. Quid si alii timidiores, dum mortem reformidant, offerant ut de suis facultatibus reparetur synagoga; aut comes ubi hoc compererit primo constitutum, ipse de christianorum censu exaedificari jubeat? Habebis, imperator, comitem praevaricatorem, et huic vexilla committes victricia, huic labarum, hoc est, Christi sacratum nomine, qui synagogam instauret, quae Christum nesciat? Jube labarum synagogae inferri, videamus si non resistunt. 10. Erit igitur locus Judaeorum perfidiae factus de exuviis Ecclesiae: et patrimonium, quod favore Christi acquisitum est christianis, hoc transferetur ad donaria perfidorum? Legimus templa idolis antiquitus condita de manubiis Cimbrorum, de spoliis reliquorum hostium. Hunc titulum Judaei in fronte synagogae suae scribent: Templum impietatis factum de manubiis christianorumigitur est amplius? disciplinae species, an causa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposita conditione. puto dicturum
ep̃m qd̃ ipse ignes sparserit. turbas cõ¬
pulerit. popłos condurerit. ne adinit¬
tat occasionem martirii. et ꝓ inuali¬
ois subitiat ualidiorem. Obeatum
mendatium qͦ acqͥritur sͥ aliorum
poposci et ego. ut in me magis uindi¬
cares: & hoc si crim̃ putares. mͥ ascͥbe¬
res. Quid mandas in absentes iudici¬
um: Habes p̃sentem. habes conficen¬
tem reum. Proclamo qd̃ ego sinagogã
incenderim. certe qd̾ illis ego manda¬
uerim. ne esset locus in quo. xp̃e nega¬
retur. Si obiciatur mͥ cur hic non
incenderim. diuino iam cremari ce¬
pit iudicio. Meum cessauit opus.
& si uerum querit᷑. ideo segnior fui.
quia non putaui hoc iundicandum.
Quid facerem. qͦd nullo ultore sine pre¬
mio foret : Tangunt hec uerecundiã.
sed reuocant grãm. ne fiat qd̃ dei sum¬
mi contrahat᷑ offensio. Esto tam̃. nemo
episcopum ad hoc munus conuemiat.
rogaui enĩ clem̃tiam tuam. Et licet

Expanded text:
proposita conditione, puto dicturum proposita conditione, puto dicturum episcopum quod ipse ignes sparserit, turbas compulerit, populos conduxerit; ne amittat occasionem martyrii, et pro invalidis subjiciat validiorem. O beatum mendacium, quo acquiritur sibi aliorum poposci et ego; ut in me 949 magis vindicares: et si hoc crimen putares, mihi ascriberes. Quid mandas in absentes judicium? Habes praesentem, habes confitentem reum. Proclamo quod ego synagogam incenderim, certe quod ego illis mandaverim; ne esset locus in quo Christus negaretur. Si objiciatur mihi, cur hic non incenderim? Divino jam cremari coepit judicio: meum cessavit opus. Et si verum quaeritur, ideo segnior fui, quia non putabam hoc vindicandum. Quid facerem, quod nullo ultore sine praemio foret? Tangunt haec verecundiam, sed revocant gratiam; ne fiat quo Dei summi contrahatur offensio. 9. Esto tamen, nemo episcopum ad hoc munus conveniat; rogavi enim clementiam tuam: et licet
Abbreviated transcription (Latin):
acomite orientis militarium partiũ.
in censam esse synagogam. idq auctore
factum ep̃o. iussisti uindicari incet̾os.
Synagogam ab ipso exedificari ep̃o. ñ
assero expectandam fuisse assertionem
ep̃i. Sacerdotes enim turbarum mod̾a¬
tores sunt. studiosi paci. nisi cum et ip¬
si mouentur iniuria d̾i. aut eccłȩ con¬
tumelia. Sit aliqͥd iste ep̃s feruentior
in exustione synagoge. timidior in uidi¬
cio. Non uereris imꝑatoe ne ac qͥescat
sententiȩ tuȩ. ne p̃uaricet᷑ non tumes:
Non etiam uereris qͦd futurum: ne
uerbis resistat comiti tuo: Necesse erit
igit᷑ ut aut p̃uancatorem aut martire
faciat. Utrũq alienum temꝑib tuis.
utrumq ꝑsecutionis iustar. si aut p̃ua¬
ricari cogatur. aut subire martirium.
Uides qd̾ inclinet causȩ exitus. Si
fortem episcopum putas. caueto marti¬
rium fortioris. Si in constantem. declina
lapsum fragilioris. Plus eium astringi¬
cur qui labi infirmum coegerit. Hac

Expanded text:
a comite orientis militarium partium a comite orientis militarium partium incensam esse synagogam, idque auctore factum episcopo. Jussisti vindicari in caeteros, synagogam ab ipso exaedificari episcopo. Non astruo exspectandam fuisse assertionem episcopi; sacerdotes enim turbarum moderatores sunt, studiosi pacis, nisi cum et ipsi moventur injuria Dei, aut Ecclesiae contumelia. Sit alioquin iste episcopus ferventior in exustione synagogae, timidior in judicio: non vereris, imperator, ne acquiescat sententiae tuae; ne praevaricetur, non times? 7. Non etiam vereris, quod futurum est; ne verbis resistat comiti tuo? Necesse erit igitur ut aut praevaricatorem aut martyrem faciat: utrumque alienum temporibus tuis, utrumque persecutionis instar, si aut praevaricari cogatur, aut subire martyrium. Vides quo inclinet causae exitus. Si fortem episcopum putas, caveto martyrium fortioris: si inconstantem, declina lapsum fragilioris: plus enim astringitur, qui labi infirmum coegerit. 8. Hac