comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc solum nunc dico. quod quomodo absq cet̃is oꝑib. uirginitas
sola nonsciluat: sic om̃ia oꝑa absq uirginitatẽ. punitate. con¬
tinentia. castittite : imꝑfetti sunt. Ex quo nequaquã nos illud
pot̃it impedire qđ aduersarius obicit. fuisse dominũ inchana
gtilileȩ. e nuptiarũ festa celebr̃sse: quando aquas uestit iN
uinum. Hoc enĩ breuissime respondebo: quod quiosttiua die
cirtum cisus ẽ: & ꝓ quo parturturũ et duo pulli columbarum
die purgationis oblati sunt: cũ cet̃is antequã pateret᷑ iudaicã
c̃suetudinẽ cõprobauit. ne illis occaisionẽ iuste se int̃ficiendi
tribuere uidetur. quasi legẽ destruens damnansq naturam:
quamquã & hoc ꝓnobis faciat. Qui enim semel iuit cid nupa¬
re : si nuptias post uirginitatẽ. & uiduitatis castimoniam. fĩ
ingraidu t̃cio poneremꝰ. Nunc cutẽ cũ hereticorũ sit dãpnare

Expanded text:
Hoc solum nunc dico, quod quomodo absque caeteris operibus virginitas Hoc solum nunc dico, quod quomodo absque caeteris operibus virginitas sola non salvat, sic omnia opera absque virginitate, puritate, continentia, castitate, imperfecta sunt. Ex quo nequaquam nos illud poterit impedire, quod adversarius objicit, fuisse Dominum in Cana Galilaeae, et nuptiarum festa celebrasse, quando aquas vertit in vinum. Hoc enim brevissime respondebo, quod qui octava die circumcisus est, et pro quo par turturum, et duo pulli columbarum die purgationis oblati sunt, cum caeteris, antequam pateretur, Judaicam consuetudinem comprobavit: ne illis occasionem juste se interficiendi tribuere videretur, quasi Legem destruens damnansque naturam. Quamquam et hoc pro nobis. Qui enim semel venit ad nuptire, si nuptias post uirginitatem et uiduitatis castimonia non in gradu tertio poneremus; nunc autem, cum hereticorum sit damnare
Abbreviated transcription (Latin):
empti sunt de terra. Isti siuit qͥcũ mulierib se nõ comqͥnauer
irgines enim ꝑmanserunt. Hisunt qͥ sequnt᷑agnũ: quocũq
uadit. Emptisunt enim ex om̃ib pͥmitiȩ dõ & agno. ⁊ inore
ipsoꝵ nõ ẽ. inuentũ mendatiũ osine macula sunt. de singuł
tribub excepta tribu dan ꝓqͣ reponit᷑ trib laui. xii milia
uirginũ signatoꝵ creditura cdicuntur. qͥcũ mulirib nõ sunt
co inquinati. Ac neputtiremꝰ dehis dici qͥ scorta non no-¬
runt : statim intulit. uirgines enim ꝑmanserunt. Ex quo
pollutos. Hi sunt qui caintant canticũ nouum : ꝗđ nemo potest
canere nisi qui uirgo ẽ. Hi sunt primitiȩ dĩ & agni : et sine
macula. Et si uirgines primitiȩ dĩ sunt: gͦ uiduȩ & in ma¬
trimonio continentes: erunt post pͥmitias id est inscđo & t̃¬
castitatis xp̃o obtulerit. & in maculatũ agnum purissimis
exponere sacram̃tũ : quinq stulitirũ et quinq sapientium.

Expanded text:
qui cum mulieribus se non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. 305 Hi sequuntur Agnum quocumque vadit: empti sunt enim ex hominibus primitiae Deo et Agno, et in ore ipsorum non est inventum mendacium, et sine macula sunt. De singulis tribubus, excepta tribu Dan, pro qua reponitur tribus Levi, duodecim millia virginum signatorum creditura dicuntur, qui cum mulieribus non sunt coinquinati. Ac ne putaremus de his dici, qui scorta non norunt, statim intulit: Virgines enim permanserunt. Ex quo pollutos. Hi sunt qui cantant Canticum novum, quod nemo potest canere, nisi qui virgo est. Hi sunt primitiae Dei et Agni, et sine macula. Si virgines primitiae Dei sunt: ergo viduae et in matrimonio continentes, erunt post primitias, id est, in secundo et tecastitatis Deo obtulerit, et immaculatum Agnum, purissimis num exponere sacramentum quinque stultarum et quinque sapientum.
Abbreviated transcription (Latin):
celo. uitia uirtutib accipiens. uentre p̃ferat xp̃o. & purpurã
coloras eius putie regna celoꝵ. Et tamen iste formosus mo-¬
nachus. crassus. nitidus. dealbatus. & scꝑ quasi sponsus incedans
aut uxore̾ ducat. ut equalẽ uirginitatem nuptis ꝓbae aut
sinõ duxerit frustra contranos uerbis aga dũ oꝑe nobis cũ
sit. Sed & ioħs in eadẽ uerba cõcordait. Noltns dsligere mun

Expanded text:
elo, vitia virtutibus, ventrem praeferat Christo, et purpuram coloris ejus, putet regna coelorum. Et tamen iste formosus monachus, crassus, nitidus, dealbatus, et quasi sponsus semper incedens, aut uxorem ducat, ut aequalem virginitatem nuptiis probet: aut si non duxerit, frustra contra nos verbis agit, cum opere nobiscum sit. Sed et Joannes in eadem verba concordat: Nolite diliger
Abbreviated transcription (Latin):
futuri erimus. Scius aut̃ qm̃ si apparuaerit similes ei
crimꝰ : quia uidebimꝰ eũ sicuti est. Et om̃is qͥhane hab&
spem: castificat semet ipsum sicut & ille castus est. In hoc
ꝑfecta est nr̃a ccrritas: si ficluciam habecimꝰ in die iuditui:
quid significat: odientes & earnis pollutũ tucã. Legaimiꝰ¬

Expanded text:
Scimus autem, quia cum apparuerit, similes ei erimus: quoniam videbimus eum sicuti est. Et omnis qui habet hanc spem, castificat semetipsum, sicut et ille castus est. In hoc perfecta est nostra charitas, si fiduciam habeamus in diem judicii; quid significat, Odientes et carnis pollutam tunicam Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
cicontumelia ext̃ni corporis uindicat. Captiuitatis nulla icuor
calamitas ẽ : quã ad alienã libidinẽ tram. Uiros consulatꝰ
illustrat eloquentia. in nom̃ ȩt̃nũ effert : milittris gła. tri¬
umphusq noue gentis conseorat. Multti sunt. quȩ ꝑse clara
ingenia nobilitent. Mulieris ꝓpͥa uist: pudicitia ẽ. Hȩc
luchretic̃ bruto equauit. nescias & an p̃tulerit: qm̃ brutus
ñ posse seriure a femina didicit. Hȩc equauit corneliã grac¬
co : hȩc portiã alt̃i bruto. Nocior est marito suo ttnaiquil.
Illum int̃ multti regũ nomina ic̃ abscondit antiqͥtas: hanc
gorgon. timocleam. claudicis. atq cornelias. Et cũ apłm
malis mulierib. digamiam uidint ignoscentẽ : legãt anteq᷑
religio nr̃ir fulgeret inmundo: unicubas semꝑ habuisse int̃
matronas decus : ꝑ illas fortunȩ muliebria sacra solitũ fin.
nullum sciẽdotẽ bigamum. Nullum flaminẽ bi maritum.

Expanded text:
a contumelia externi corporis vindicat. Captivitatis nulla major a contumelia externi corporis vindicat. Captivitatis nulla major calamitas est, quam ad alienam libidinem trahi. Viros consulatus illustrat: eloquentia in nomen aeternum effert: militaris gloria triumphusque novae gentis consecrat. Multa sunt, quae praeclara ingenia nobilitent. Mulieris virtus proprie pudicitia est. Haec Lucretiam Bruto aequavit, nescias an et praetulerit: quoniam Brutus non posse servire a femina didicit. Haec aequavit Corneliam Graccho: haec Porciam alteri Bruto. Notior est marito suo Tanaquilla. Illum inter multa regum nomina jam abscondit antiquitas. HancGorgunten, Timocliam, Claudias, atque Cornelias; et cum Apostolum malis mulieribus digamiam viderint ignoscentem, legant antequam religio nostra fulgeret in mundo, unicubas semper habuisse inter matronas decus; per illas Fortunae muliebri sacra fieri solitum: nullum sacerdotem digamum, nullum Flaminem bimaritum:
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃ : & o rem imꝓbã. Illis iđ est pudicitiam p̾ceꝑunt: qͥb.
abstulerant. Ittiq cito eiꝰ modi nuptias. scicietis soluit. Cum pͥmũ
lenocinum libidinis: aibscessit timor. Qđ licebat. euluit. Nã
quid at senecai: De uiris pauꝑib dicam: quorum in nomen
mariti. & ad pludendas leges quȩ contir cęlibes latȩ sunt :
pars magna conducitur. Quomꝰ potest regere mores et p̾ci¬
ꝑe ccistitutẽ. & mariti custoritatẽ tenere quis nupsit : Doc¬
tissimi uirs ẽ uxoris pudicitiã in pͥmis ẽẽ retinendam. Quci
timissa : om̃is uirtꝰ ruit. In hac muliebrium uirtutum principa¬
tꝰ ÷. Hec pauꝑem cõm̃dat. diuitẽ extollit. deformẽ redimit.
exornat pulcrã. Bene meretur de moribus: quorũ sanguinẽ
furtiua sobole nonuitiat. Bene delĩis : quib. nec dematrẽ eru¬
bescendum. nec depatre dultandũ ẽ. Bene in primis dese : quã

Expanded text:
serunt: et, o rem improbam, iidem illis pudicitiam praeceperunt, qui serunt: et, o rem improbam, iidem illis pudicitiam praeceperunt, qui abstulerant. Itaque cito ejusmodi nuptias satietas solvit. Cum primum lenocinium libidinis abscessit; quod libebat, eviluit. Nam quid, ait Seneca, de viris pauperibus dicam, quorum in nomen mariti, ad eludendas leges quae contra coelibes latae sunt, pars magna conducitur? Quomodo potest regere mores et praecipere castitatem, et mariti auctoritatem tenere, qui nupsit? Doctissimi viri vox est, pudicitiam in primis esse retinendam, qua amissa, omnis virtus ruit. In hac muliebrium virtutum principatus est. Haec pauperem commendat, divitem extollit, deformem redimit, exornat pulchram: bene meretur de majoribus, quorum sanguinem furtiva sobole non vitiat: bene de liberis, quibus nec de 320 matre erubescendum, nec de patre dubitandum est: bene in primis de se, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ris petꝰ colligebat. et nepuncto quidẽ horȩ p̃sentia eiꝰ carere
poterat. portionẽq Nullam sib nisi alt̃nis tacttim labris uir
& uxor hauriebãt. Alic deinceps non minꝰ in epta ftcientes:
inquȩ in ꝓuida uis ardentis affectꝰ erũpebat. Origo quidem
cimoris honesta erat: sed magnitudo deformis. Michil autẽ
int̃ ẽ : quã ex honestti ccius quis in scniat. Vnde et sextꝰ insen
tencus. Ad ult̃ est inquit: in sucĩ uxorẽ amator ardencior. Ini
dienam quippe uxorẽ : om̃is cimor turpis ẽ. In suã: nimius.
Sapiens uir: iudicio debet amare coniugẽ. non affectu. Regit
us: quã uxorẽ amare quasi adultenm. Certe quidicunt
se causci rei publicȩ et generis humani uxorib. iungi. et lib̃os
tollere : imitentur saltim pecudes. & postquam uxorũ uent̃
intumuerit Nonꝑdant lib̾os. Nec amatores se uxorib exhibe¬
ant : sed maritos. Quorundam matrimonia ad ult̃iis cohe¬

Expanded text:
ris pectus colligabat, et ne puncto quidem horae praesentia ejus carere ris pectus colligabat, et ne puncto quidem horae praesentia ejus carere poterat: potionemque nullam, nisi alternis tactam labris vir et uxor hauriebant: alia deinceps non minus inepta facientes, in quae improvida vis ardentis affectus erumpebat. Origo quidem amoris honesta erat, sed magnitudo deformis. Nihil autem interest, quam ex honesta causa quis insaniat. Unde et Xystus in sententiis: Adulter est, inquit, in 319 suam uxorem amator ardentior. In aliena quippe uxore omnis amor turpis est, in sua nimius. Sapiens vir judicio debet amare conjugem, non affectu. Regat us quam uxorem amare quasi adulteram. Certe qui dicunt se causa reipublicae, et generis humani, uxoribus jungi, et liberos tollere, imitentur saltem pecudes, et postquam uxorum venter intumuerit, non perdant filios; nec amatores uxoribus se exhibeant, sed maritos. Quorumdam matrimonia adulteriis cohae
Abbreviated transcription (Latin):
iouẽ quilibent̃ sederit. Scripser̃ aristoteles et plutarchus & nr̃
scneca dematrimonio libros : ex quib etsuꝑiora non nulla sũt
& ista quȩ subiecimꝰ. Amor formȩ rticionis obliuio ẽ : & insaniȩ
ꝓximꝰ. Fȩdum minimeq conueniens: animo sospitiuiciũ. Tur¬
bat consilia: altos et generosos sp̃s fryngit. A magnis cogita¬
cionibus: adhumillimas detrahit. Querulos. irticundos. tane¬
rarios. dure imperiosos. seruilit̃ blandos. Om̃ib. in utiles. ipsi no¬
uissime amori facit. Nam fruendi cupiditaete in saciabilis flagnt.
plura t̃p̃ra suspitionib lacrimis. c̃questionib ꝑdit. Odium
sui fticit. et ipse nouissime odio ẽ. Tota amoris insetticio cipud
iuditio sed furore ducatur : et maxime uxorum pulchritudini
grauissimꝰ custos accubet. Refert p̃terea seneca. cognouisse
se quendam ornatum hominẽ : qui exiturꝰ inpublicũ fascia uxo-¬

Expanded text:
us pudicitia. --Scripserunt Aristoteles et Plutarchus et noster us pudicitia. --Scripserunt Aristoteles et Plutarchus et noster Seneca de matrimonio libros, ex quibus et superiora nonnulla sunt, et ista quae subjicimus: Amor formae, rationis oblivio est, et insaniae proximus: foedum minimeque conveniens animo sospiti vitium. Turbat consilia, altos et generosos spiritus frangit, a magnis cogitationibus ad humillimas detrahit: querulos, iracundos, temerarios, dure imperiosos, serviliter blandos, omnibus inutiles, ipsi novissime amori facit. Nam cum fruendi cupiditate insatiabilis flagrat, plura tempora suspicionibus, lacrymis, conquestionibus perdit: odium sui facit, et ipse novissime sibi odio est. Tota amoris insectatio apud Pjudicio, sed furore ducatur: et maxime uxorum pulchritudini gravissimus custos accubet. Refert praeterea Seneca, cognovisse se quemdam ornatum hominem, qui exiturus in publicum, fascia uxo
Abbreviated transcription (Latin):
nus. nefandȩ apponuntur ȩpule. et ꝓpt̃ uniꝰ muliercule
raptam. europȩ atq asiȩ. decennalia bella confliguN.
Qucisdam repudictas alt̾o nuptiarum die statĩ nupsisse legi¬
mꝰ. uterq rep̃hendendus marit᷑. & cui tãcito displicuit &
cui tã cito placuit. Epicurus uoluptatis assetor. quã quã
pienti in eunda coniugia. quic multa in cõmoda admixta sint
ruptiis. Et quomͦ diuitiȩ. & honores. & corporum sanitates &
cet̃a quȩ indifferentia nominamꝰ. nec bona nec mala sunt. sed ue¬
lut in meditullio posita. usu & euentu uł bona uł mala fuerN.
itti & tixores sittis in bonorum malorũq confinio. Grtiue autẽ ẽ.
uro scpienti uenire indubium: utrũ bonã anmalam ducturꝰ sit.
Ridicule crisyppꝰ ducendam uxorẽ sapienti p̃cipit : Ne iouẽ
gamelium. et genethlium uiolet. Isto enim mͦ apud latinos
ducenda uxor nonerit : quia iouẽ Nonhabent nuptialẽ. Qđ sidõꝵ

Expanded text:
nus: nefandae apponuntur epulae: et propter unius mulierculae nus: nefandae apponuntur epulae: et propter unius mulierculae raptum, Europa atque Asia decennali bello confligunt. Quasdam repudiatas, altero nuptiarum die, statim nupsisse legimus. Uterque reprehendendus maritus, et cui tam cito displicuit, et cui tam cito placuit. Epicurus voluptatis assertor quamquam pienti ineunda conjugia, quia multa incommoda admixta sunt nuptiis. Et quomodo divitiae et honores et corporum sanitates, et caetera quae indifferentia nominamus, nec bona nec mala sunt; sed velut in meditullio posita, 318 usu et eventu vel bona, vel mala fiunt: ita et uxores sitas in bonorum malorumque confinio. Grave autem esse viro sapienti venire in dubium, utrum bonam, an malam ducturus sit. Ridicule Chrysippus ducendam uxorem sapienti praecipit, ne Jovem Gamelium et Genethlium violet. Isto enim modo apud Latinos ducenda uxor non erit, quia Jovem non habent Nuptialem. Quod si deorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciat illud uerum cẽ terencii : qđ consulto ambiguẽ extulit.
Quid hoc ẽ : om̃s socrus oderunt nurus. Legimꝰ quendc̃i apud
romanos nobilẽ. cum eũ amici arguerent. quare uxorẽ for¬
mosam. et ccistã. et diuitẽ repudicsset: ꝓtendisse pedẽ et
dixisse eis. Hic soccus quẽ cernaitis uidetur uobis nouus & eli¬
gains: sed nemo scit p̃t̃ me ubi me p̾mat. Scribit herodotꝰ.
qđ mulier cum ueste deponat et uerecundiam: & nr̃ comicꝰ
fortunatum putat qui uxorẽ numquã duxert. Qd referã
pasyphen ditemestrius et eriphylas : quarum prima deli¬
tus affluens. quippe ut regis uxor : tauri dr̃ expetisse concu¬
bntꝰ. Alia occidisse uirum ob amorẽ adult̾ii: t̾cia ꝓdidisse
amphyarͣum. et saluti uiri monile cureum p̃tulisse. Quic¬
qͥd tragoediȩ tument. et domos. urbes. regnaq sub uertit.
uxorpelicũq contencio ẽ. Armantur parentum in libos ma¬

Expanded text:
ut scias illud verum esse Terentii, quod consulto ambigue extulit: ut scias illud verum esse Terentii, quod consulto ambigue extulit: Quid est hoc? omnes socrus oderunt nurus. Legimus quemdam apud Romanos nobilem, cum eum amici arguerent, quare uxorem formosam et castam et divitem repudiasset, protendisse pedem, et dixisse eis: « Et hic soccus quem cernitis, videtur vobis novus et elegans: sed nemo scit praeter me ubi me premat. » Scribit Herodotus, quod mulier cum veste deponat et verecundiam. Et noster Comicus fortunatum putat, qui uxorem numquam duxerit. Quid referam Pasiphaen, Clytemnestram, et Eriphylam: quarum prima deliciis diffluens, quippe regis uxor, tauri dicitur expetisse concubitus: altera occidisse virum ob amorem adulteri: tertia prodidisse Amphiaraum, et saluti viri monile aureum praetulisse. Quidquid Tragoediae tument, et domos, urbes, regnaque subvertit, uxorum pellicumque contentio est. Armantur parentum in liberos ma
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis putet si pauperẽ duxerit. satis se concordiȩ ꝓuidisse:
hnlippum regẽ macedonum. contrx quẽ demonsthenis phi¬
lippicȩ tonant : introeuntẽ ex more cubiculum. uxor exclu¬
st irata. Qui exclusus tcicuit : et in uiriam suã uersu tragico
ansolatus ẽ. Gorgias rethor librum pulcherrimum dec̃cordia.
gecis tuni se dissidentibꝰ recitauit Olimpiȩ. cui melan¬
thius inmicꝰ eiꝰ. hic nobis inquid de concordia p̃cipit: quise &
uxorẽ & ancillulam tres inuna domo concordare non potuit.
Emulabatur quippe uxor eiꝰ. ancillule pulcritudini : & castissi¬
mum uirum cotidianis urgus exagitabat. Totȩ euripidis
traogediȩ : inmulieres maledita sunt. Unde et hermione
loquitur: malarũ me mulierum decꝗ̾e consilia. Inlecti urbe
semi barbara. et posita insolitudine moris. ẽ: ut nurus alt̾a
die socrum ollam mutuam postulet. cui illa statĩnegat.

Expanded text:
ne quis putet, si pauperem duxerit, satis se concordiae providisse. ne quis putet, si pauperem duxerit, satis se concordiae providisse. Philippum regem Macedonum, contra quem Demosthenis Philippicae tonant, introeuntem ex more cubiculum uxor exclusit irata: qui exclusus tacuit, et injuriam suam versu tragico consolatus est. Gorgias Rhetor librum pulcherrimum de concordia Graecis tunc inter se dissidentibus recitavit Olympiae. Cui Melanthius inimicus ejus: Hic nobis, inquit, de concordia praecipit, qui se et uxorem et ancillam tres in una domo concordare non potuit. Aemulabatur 317 quippe uxor ejus ancillulae pulchritudini, et castissimum virum quotidianiTragoediae in mulieres maledicta sunt. Unde et Hermione loquitur: Malarum me mulierum decepere consilia. In Lepti urbe semibarbara, et posita in solitudine, moris est ut nurus altera die socrum ollam mutuam  Al. mutuum postulet. Cui illa statim negat:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃se iurgarent. et ille eis irridere eẽc solitꝰ. quod ꝓpt̃ se fe¬
dissimum hominẽ. semis narib. recalua fronte. pilosis humens.
& repandis crurib disceptarent : nouissime uerter̃ in eũ impetũ.
& male mulc̾atum fugientẽq du ꝑ secutȩ sunt. Quodã cutẽ
tp̃re. cũ infinita conuicia ex suꝑiori loco ingerenti xanthippe
restitisset: aqua ꝑfusus inmunda. nichil respondit amplius.
quam ccpite decerso. sciebam inquit futurum ut ista tonitrua
tella con iuix palam erat impudica. Et quia nouissimi mala
nm̃ discimus: id athenis cantabatur et sylla ignorabat.
ecpetiq domus suȩ: primum hostium conuicio didicit.
scientẽ patuindiccuit in expedicione cõmilito. & uistorem
tociꝰ orbis tristi Nuncio consternauit. Martus cato censorius
habuit uxorẽ artoriam pculã humili loco natã: uiolentũ.
impotentẽ. et qđ nemo possit credẽ catoni. suꝑbã. Hoc ideo.

Expanded text:
ter se jurgarentur, et ille eas irridere esset solitus, quod propter se foeter se jurgarentur, et ille eas irridere esset solitus, quod propter se foedissimum hominem, simis naribus, recalva fronte, pilosis humeris, et repandis cruribus, disceptarent: novissime verterunt in eum impetum, et male mulctatum fugientemque diu persecutae sunt. Quodam autem tempore cum infinita convicia ex superiori loco ingerenti Xantippae restitisset, aqua perfusus immunda, nihil amplius respondit, quam capite deterso: Sciebam, inquit, futurum, ut ista tonitrua tella conjux palam erat impudica: et quia novissimi mala nostra discimus id Athenis cantabatur, et Sylla ignorabat; secretaque domus suae primum hostium convicio didicit. scientem pati, indicavit in expeditione commilito, et victorem totius orbis tristi nuntio consternavit. M. Cato Censorius habuit uxorem Actoriam Paulam, humili loco natam, vinolentam, impotentem, et quod nemo posset credere Catoni superbam. Hoc ideo dico,
Abbreviated transcription (Latin):
icet certa hereditts sit. dum ad uions bene aibuti substtincia tua:
quamtuo labore quesitti inincertos usus relinquere. Hec & huiꝰ¬
cemodi theofrastꝰ disserens: quẽ non suffundat xp̃ianoꝵ quoꝵ
obtabit lib̃os. nepotumq serie delectabitur quos forsitan sit
occupaturus antixp̃c. cum legamꝰ moisen & samuelẽ filiis suis
cilios p̃tulisse. nec putasse lib̾os quos uidebant dño displicere:
Cicero rogatus abhircio. ut post repudium terencie sororẽ eiꝰ du¬
ceret : om̃ino facere suꝑsedit. dicens: Non posse se et uxori &
philosophiȩ parit̃ oꝑam dare. Illa interim coniux egregia.
& quȩ defontib. tullianis hauserat sapienciam: nupsit salustio
inunico eiꝰ. et t̃cio messale corbino: et quasi ꝑquosdã gradꝰ
eloquentie. deuoluta ẽ. Socrates xant hẏppen & mp̃ro.
neptem cristidis. duas habebat uxores. Quȩ dũ crebro iN¬

Expanded text:
Licet certa haereditas sit, dum advivis, bene uti substantia tua, Licet certa haereditas sit, dum advivis, bene uti substantia tua, quam tuo labore quaesita, in incertos usus relinquere. Haec et hucemodi Theophrastus disserens, quem non suffundat Christianorum,optabit liberos, nepotumque serie delectabitur, quos forsitan sit occupaturus Antichristus; cum legamus Moysen et Samuelem filiis suis alios 316 praetulisse; nec putasse liberos, quos videbant Domino displicere? Cicero rogatus ab Hirtio, ut post repudium Terentiae, sororem ejus duceret, omnino facere supersedit, dicens, non posse se uxori et philosophiae pariter operam dare. Illa interim conjux egregia, et quae de fontibus Tullianis hauserat sapientiam, nupsit Sallustio inimico ejus, et tertio Messalae Corvino, et quasi per quosdam gradus eloquentiae devoluta est. Socrates Xantippen et Myron neptem Aristidis, duas habebat uxores. Quae cum crebro in
Abbreviated transcription (Latin):
& suciuis uxor. quȩ ttim̃ rus iuua ẽ : cam parcuriente gemim.
cum piclittinte torquemur. Scipiens cuitẽ numquã solus eẽ potest:
habiet secũ om̃s qui sunt quiq umquam fuerunt boni. & cinimum
libum. quocũq uult transfart. Qđ corpore nonpatest cogita¬
tione cõplastitur. Et si hominum inopia fuerit: loquetur
cumdõ. Num ꝗͣ minꝰ solus erit : quã cũ solus fuerit. Parro lib̃orum
causa uxorẽ ducere. ut uł nom̃ nr̃m non interetit uł habetimꝰ se
nestutis p̃sidia. et certis uttimur heredibus: stolidissimum ẽ.
Qud aum cidnos ꝑtinet recedentib. emundo. si nomine nr̃o aliꝰ nõ
uocetur. cum etfiliꝰ nonstatĩ patris uocabulum referat. & innume
sunt nutrire domi. qui cuit prior te forte moriatur. aut ꝑuersis¬
simis morib sit. aut certe cum ad maturam ȩtatẽ ueneris tarde
es uidearis mori : Heredes autẽ meliores & certiores sunt amici
& ꝓpinqui quos iuditio eligas: quã quos uelis nolis habe cogariS.

Expanded text:
 suavis uxor, quae tamen rara avis est, cum parturiente gemimus, cum periclitante torquemur. Sapiens autem nunquam solus esse potest. Habet secum omnes qui sunt, quique unquam fuerunt boni, et animum liberum quocunque vult transfert. Quod corpore non potest, cogitatione complectitur. Et si hominum inopia fuerit, loquetur cum Deo. Nunquam minus solus erit, quam cum solus fuerit. Porro liberorum causa uxorem ducere, ut vel nomen nostrum non intereat, vel habeamus praesidia senectutis, et certis utamur haeredibus, stolidissimum est. Quid enim ad nos pertinet recedentes e mundo, si nomine nostro alius non vocetur, cum et filius non statim patris vocabulum referat, et innumeilia nutrire domi, qui aut prior te forte moriatur, aut perversissimis moribus sit, aut certe cum ad maturam aetatem pervenerit, tarde ei videaris mori? Haeredes autem et meliores, et certiores, sunt amici, et propinqui, quos judicio eligas, quam quos, velis nolis, habere cogaris.
Abbreviated transcription (Latin):
chi placent: quos castrauit ñ necessitas. s uoluntas. Libent̃
illos in meos recipio siniis. qͥ sẽ caistrauerunt ꝓpt̾ cȩloꝵ regna:
sententiad̃ : qͥse inquit costraiuerunt ꝓpt̾ regna cȩloꝵ. Si
castrati mercedẽ habent regna celoꝵ: ergo qͥse nõ castra¬
uer̃ locũ nõ possunt accipere castrorum. Qui potest inquit
capere capiat. Grandis fidei ẽ. grandisq uirtutis: dĩ tẽ¬
plũ eẽ purissimũ. totũ se oloccustũ offerre dño. &
suũ de uirginitatis puritate cõtexit. Et deinceps multi apłici
⁊ martires. ⁊ illusfres tã in scĩtate. quã in eloquentia uiri
quos exꝓpͥis scriptis nosse ꝑfacile ẽ. Existimo inquit hoc bonũ¬
eẽ ꝓpt᷑ unistantẽ necessitatẽ. Quȩ ẽ ista necessitas. quȩ sp̃co
unculo cõuigali uirginitatis appetit lib̾tatẽ. Ue p̾gncntib
⁊ nutrientib in illo die. Nõ hic scorta. ñ lupanciria condẽpnãt᷑

Expanded text:
chi placent, quos castravit non necessitas, sed voluntas; libenter chi placent, quos castravit non necessitas, sed voluntas; libenter illos in meos sinus recipio, qui se castraverunt propter regna sententia est: Qui se, inquit, castraverunt propter regnum coelorum . Si castrati mercedem habent regna coelorum, ergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere capiat . Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei templum esse purissimum, totum se holocaustum offerre Domino, et suum de virginitatis puritate contexit: et deinceps multi Apostolici, et Martyres et illustres tam sanctitate quam eloquentia viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile est. Existimo enim, inquit, hoc opue propter instantem necessitatem . Quae est illa necessitas quae, spreto vinculo conjugali, virginitatis appetit libertatem? Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die . Non hic scorta, non hic lupanaria condemnantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uirginib aut̃ p̾ceptũ dñi ñ habeo. Profecto qi p̾miserat
dñs: ñ om̃s capiunt ũbũ s quib datĩdẽ. Et. Qui qui potest
caꝑe capiat. Proponit atoNEΠTΗC p̃miũ. inuitat ad cursũ
tenet in manu uirginitatis brauiũ. ostendit purissimũ
fontẽ ⁊ clamat. Qui sitit ueniat ⁊ bibat. Qui potest
currendũ : s qui uoluerit. ⁊ qui potuerit currere atq potare:
ille uincet. ille sacicibitur. Et idõ plus uirgines amat
xp̃c: qr spõte tribuunt. qđ sibi ñ fuerat unꝑatũ. Maioris¬
q gr̃e ẽ offerre qđ ñ debeas: quã redđe qͦd exigeris.
apłi uxoris onere cõtemplato. si talis ẽ inquiunt etusa
hominis equsa cũ uxore ñ expedit nube. Quoꝵ dñs senten¬
ciã ꝓbans: recte quidẽ ait sentitis. qͦd ñ expedicit homini
ad celor regnatendenti acciꝑe uxorẽ: s dificilis res
e. S ñ om̃s capiunt ũbũ istud: ut̾rũ quib datũ ẽ. Alios
eunuchos facit natura: alios uis hominũ. Michi illi eu nu¬

Expanded text:
virginibus autem praeceptum Domini non habeo; profecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Et, qui potest capere, capiat. Proponit ἀγωνοθέτης praemium, invitat ad cursum, tenet in manu virginitatis bravium: ostendit purissimam fontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere, atque potare, ille vincet, ille satiabitur. Et ideo plus amatstus, quia sponte tribuunt quod sibi non fuerat imperatum, majorisque gratiae est offerre quod non debeas, quam reddere quod exigaris. Apostoli, uxoris onere contemplato: Si talis est, inquiunt, causa hominis cum uxore, non expedit nubere . Quorum Dominus sententiam probans: Recte quidem, ait, sentitis, quod non expediat homini ad coelorum regna tendenti accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est eunuchos natura facit, alios vis hominum; mihi illi eunu
Abbreviated transcription (Latin):
ab uxore noli querere uxorẽ. Habet unus quisq nr̃m t̃minos
suos. Redde mͥ meũ ⁊ tu tone tuũ Si alligatus es uxori: ne¬
illi des repudiũ. Si solutus sũ ab uxore : ñ querã uxorẽ.
Ut ego ñ soluo cõuigia si semel liga̾ta s̃c ita tu ñ ligesqđ
solutũ ẽ. Simulq significantia cõsidanda ẽ ũborp. Qui
uxorẽ habet: ⁊ debitor dr̃. ⁊ cẽ inp̃putio. ⁊ seruus uxoris.

Expanded text:
 uxorem Ibid., 27. Habet unusquisque nostrum terminos suos: redde mihi meum, et tuum tene. Si alligatus es uxori, neilli des repudium. Si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. Ut ego non solvo conjugia, si semel ligata sunt; ita tu non liges quod solutum est. Simulque significantia consideranda verborum est. Qui uxorem h
Abbreviated transcription (Latin):
lules. idẽ uarie. Sequit᷑. dico aut̃ innuptiis ⁊ uidus. Bonũ ẽ¬
illis si sic ꝑmoͣnseruit ut ego. Si aut̃ ñ se continent.: nubant.
Melius ẽ eni nub̾e quã uri. Post quã nuptis cõcesserat usũ
cõuigii. ⁊ oftend̾ait se quid uellet quid ue concedẽc: transit ad in¬
nuptas ⁊ uiducis. ⁊ sui ꝓponit exempłm. ⁊ felices uocat si sic ꝑmã¬
serint. Si cut̃ ñ se conanent: nubant. Is ipsum qđ supͣ. Propt̃

Expanded text:
onum est eis, si sic permanserint, ut ego. Si autem non se continent, nubant. Melius enim est nubere, quam uri . Postquam nuptis concesserat usum conjugii, et ostenderat ipse quid vellet, quidve concederet, transit ad innuptas, et viduas, et sui proponit exemplum, et felices vocat, si sic permanserint. Si autem non se continent, nu
Abbreviated transcription (Latin):
solutus. Curramꝰ ꝑ reliqua. Neq enĩ nos patitur magni¬
cudo uoluminis diutius insingulis immorari. Si aut̃
accoꝑis uxorẽ : ñ pecasti. Alud ẽ ñ peccare aliud ẽ bene¬
facere. Et si nupserit uirgo ñ peccabit. Nõ illa uirgoquȩ
se semol clĩ cultui dedicauit. Harũ enũ si qua nupserit.
habebit dapnationẽ : qr pͥmã fidẽ irritã fecit. Si aut̃ boc de
uidius dictũ obiererit. quanto magis hoc de uirginib p̃uale¬

Expanded text:
tem. --Curramus per reliqua, neque enim nos patitur magnitudo voluminis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est non peccare, aliud benefacere. Et si nupserit virgo, non peccavit . Non illa virgo, quae se semel Dei cultui dedicavit: harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
in cestȩ s̃. Ac ne uidetur in eo quod dixerat. ⁊ si nupserit
uirgo ñ petcabit. rursũ celibes ad nuptias ꝓuocare. statĩ
mauit qđ concesserat dicens. Tribulaicionẽ tam̃ carnis
habebunt huius modi. Quis isti qui cribulacionẽ carnis
habobunt : Quib supͣ indulserat. Si acceꝑis uxorẽ ñ
tam̃ carnis habebunt huius modi. Nos ignorarii rerũ.

Expanded text:
incestae. Ac ne videretur in eo quod dixerat: Et si nupserit virgo, non peccavit, 259 rursum coelibes ad nuptias provocare, statim mavit quod concesserat, dicens: Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi. Qui sunt isti qui tribulationem carnis habebunt? Quibus supra indulserat: Si acceperis uxorem, tamen carnis habebunt hujusmodi. Nos ignari reru
Abbreviated transcription (Latin):
Iin famulttũ tradidisse nos cõuigũ: infert sentenciã
lite fieri serui homunũ. Redempti sumus p̃ciosissimo xp̃i
sangiune: immolatus c̃ ꝑ nobis agnus. ⁊ asꝑsi calidissimo
rore ẏsopi. om̃em pitu̾itã noxie uoluptatis excoximus.
quib in babtisinate mortuus ẽ pharao. ⁊ uniũsus eiꝰ suffo¬
catus exercitus. Cur rursũ egiptũ querimꝰ. ⁊ pꝰmanna
angłoꝵ cibũ. allia. ⁊ cepe.⁊ pepones. ⁊ carnes uarias. hoc¬

Expanded text:
et in famulatum nos tradidisse conjugum, infert sententiam, et in famulatum nos tradidisse conjugum, infert sententiam, lite fieri servi hominum. Redempti sumus pretiosissimo sanguine Christi: immolatus est pro nobis agnus, et aspersi calidissimo rore hyssopi, omnem pituitam noxiae voluptatis excoximus. Quibus in baptismate mortuus est, Pharao, et universus ejus suffocatus est exercitus, cur rursum Aegyptum quaerimus, et post manna, Angelorum cibum, allia et cepe et pepones, et carnes Pharias
Abbreviated transcription (Latin):
Expecta dũ sequitur. Si egeris pacient̃ cõuix mutabitur
in sororẽ. Qui enĩ in dño uocatus ẽ seruus lib̾tus est dñi.
Similit̃ ⁊ qui lib̾ uocatus ẽ : seruus est. xp̃i. Redoit causas
quur nolit uxores derelĩq. ldcrco ait p̃cipio. ut in xp̃m
de gentilitate credentes. inita ante fidẽ in atrimonia non
relinquant : qr qui uxorẽ habens credit᷑. ñ tanto dĩ seriu¬
cio detinetur: quanto uirgines ⁊ innupte. s quodã mͦ ẽlibior
⁊ seruitutis illi frena laxantur. Et dũ uxoris ẽ seruus: ut ita
dicã lib̾tus ẽ dñi. Porro qui uxorẽ ñ habens credidit. ⁊ lib̾
a seruitute cõuigii uocatus a dño ẽ: iste uere seruus ẽ. xp̃i.
Quanta felicitas ñ uxoris seruũ eẽ s xp̃i. Nõ carni ser
in eo qđ supͣ dixerat. seruus uocatus es ñ sit tibi cure. s i
si potes lib fieri magis utere. suggillasse cõanenciã uidẽ¬
⁊ retur

Expanded text:
exspecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur exspecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur in sororem. Qui enim in Domino vocatus est servus, libertus est Domini: similiter qui liber vovatus est, servus est Christi. Reddit causas cur nolit uxores deseri. Idcirco ait: Praecipio, ut in Christum de gentilitate credentes inita ante fidem matrimonia non relinquant: quia qui 255 uxorem habens credidit, non tanto Dei servitio detinetur, quanto virgines et innuptae; sed quodammodo est liberior, et servitutis illi frena laxantur: et dum uxoris est servus, ut ita dicam, libertus est Domini. Porro qui uxorem non habens, credidit, et liber a servitute conjugii vocatus est a Domino, ille vere servus est Christi. Quanta felicitas, non uxoris servum esse, sed Christi; non carni serin eo, quod supra dixerat, Servus vocatus es, non sit tibi curae: sed et si potes liber fieri, magis utere, suggillasse continentiam videretur,
Abbreviated transcription (Latin):
celibatus ⁊ nuptię.cũ etiã fides quȩ ꝓpͥie. xp̃ianorũ ẽ. si
oꝑa ñ habuerit: mortua eẽ dicatur. & bac lege uirgines
queq ueste ⁊ uinonis uni uire in scãrũ queant ordine nu¬
merari. Unus quisq in qua uocatione uocatus ẽ in ea ꝑma¬
neat. quando credidit. sue habebat siue ñ habebat uxo¬
rẽ: in eo ꝑmaneat quo uocatus ẽ. Ac ꝑ hoc ñ tã uirgines
cogit ut ñ nubant: quã repudia ꝓhibet. Et sic̃ haben¬
tibus uxores tollit licenciã dimittendi eas: sic uirginib
nubendi amputat facultatẽ. Seruus uocatus es ñ sit tibi
̃cure. S & si potes lib fieri magis utere. Etiã si habes
inquit uxorem. ⁊ illi alligatus es. ⁊ solius deꝑitũ.⁊ ñbabes
noli ꝓpt̾ hoc hab̾e trifaciã nec de amissa uirginitate
suspires. s etiã si potes causas aliquas inuenire discidii.
ut lib̾tate pudicie ꝑfruaris: noli salutẽ tuã alterius interitu
querere. habeto paulisꝑ uxorẽ. nec p̃curras morantẽ.

Expanded text:
coelibatus, et nuptiae, cum etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse dicatur; et hac lege virgines quoque Vestae, et Junonis univirae in Sanctarum queant ordine numerari. Unusquisque in qua vocatione vocatus est, in ea permaneat . Quando credidit, sive habebat, sive non habebat uxorem, in eo permaneat, in quo vocatus est. Ac per hoc non tam virgines cogit, ut nubant, quam repudia prohibet. Et sicut habentibus uxores tollit licentiam dimittendi eas, sic virginibus nubendi amputat facultatem. Servus vocatus es, non sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere. Etiam si habes, inquit, uxorem, et illi alligatus es, et solvis debitum, et non habes noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate suspires. Sed etiam si potes causas aliquas invenire dissidii, ut libertate pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. Habeto paulisper uxorem, nec praecurras morantem:
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Si ñ habes p̃ceptũ dñi. qr̃ audesdare cõsiliũ quo
ñ habes iussionẽ.  Respõdebit mͥ apłł. Et uis ut ego iubeã
qđ dñs optulit poiꝰ quã p̃cepit.Ille creator ⁊ figulus.
sciens frtigilitatẽ uasculi qđ oꝑatus ẽ. uirginitatẽ in audi¬
entis potestatẽ dimisit. Et ego doctor gentiũ qͥ om̃ib
Discant pͥus ferias nuptiarũ. uacent ad tempꝰ oracioni.
ut accepto gustu pridicieiȩ: semꝑ hab̾e desiderent. quo
ad modicũ delectati sunt. Dñs temptatꝰ aphariseis utrũ
scđm legẽ mossi uxores dimittere liceret om̃ino ficri

Expanded text:
 quo non habes jussionem? Respondebit mihi Apostolus: Et vis ut ego jubeam, quod Dominus obtulit potius, quam praecepit? Ille creator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et ego Doctor Gentium, qui omnibDiscant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, ut accepto gustu pudicitiae, id semper habere desiderent, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum legem Moysi uxores liceret dimittere, omnino
Abbreviated transcription (Latin):
riũ ẽ suꝑiori sentencię. Sieñ audimus illud. nolite᷑ fi̾
serui hominũ: qua racione possum in ea ꝑmanere uoca¬
tione qua uocati sumꝰ. cũ multi crediderint habentes
carnales dños. quib nc̃ seruire ꝓhibentur. Porro ad
circũ cisionẽ quid facit. ꝑ inqre in ea uocatione qua uocati
dico uobis qm̃ si circũcidamini. xp̃s uobis nichil ꝓđit :
Restatigitur ut circũcisio ⁊ p̃putiũ. seruus ⁊ lib̵ suꝑiori
sententiȩ cocptẽtur : ⁊ de antecedentib pendent. circũcis
aliquis uoccitus ẽ ñ cidducat p̃putiũ. Eo inquit tempore
quo uoccitus es ⁊ credidisti in xp̃m. si circũcis uocatus es
ab axore ⁊ celibes es: noli ducere uxorẽ. hoc est noli
adducere p̃putiũ: ne circũcisionis ⁊ pudiciciȩ lib̾tatẽ
ioneres sarcina nuptiarũ. Rursus si in p̃pricio ciliquis
uoeatus c̃: ñ circũ cidatur. habebas inquit uxorẽ cũ

Expanded text:
lite fieri servi hominum, qua ratione possumus in ea permanere vocatione qua vocati sumus, cum multi crediderint habentes carnales dominos, quibus nunc servire prohibentur? Porro ad circumcisionem quid facit permanere in ea vocatione, in quo vocati dico vobis, quoniam si circumcidamini, Christus vobis nihil proderit ? Restat igitur, ut circumcisio 254 et praeputium, servus et liber, superiori sensui coaptentur, et de antecedentibus pendeant. Circualiquis vocatus est, non adducat praeputium. Eo, inquit, tempore quo vocatus es, et credidisti in Christum, si circumcisus vocatus es ab uxore, et coelebs eras: noli ducere uxorem, hoc est, noli adducere praeputium, ne circumcisionis et pudicitiae libertatem oneres sarcina nuptiarum. Rursum si in praeputio quis vocatus est, non circumcidatur. Habebas, inquit, uxorem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Ac primũ quia ñ nullos hanc intelligentiã rep̃hȩnsu¬
⁊ros
arbitror: int̾rogare libet quȩ suit cõsequentia. ut de maritis ⁊ ux¬
oribus disputans: repente transiret ad cõparacionẽ uidei ⁊ eth
niei. serui ⁊ lib̾i: ⁊ rursũ hac disputacione finita. rediret ad
uirgines dicens. De uirginib aut̃ p̃ceptũ dñi ñ habeo. Quid
sibi uult int̾ cõuigiai ⁊ iurgonitatem. uidei ⁊ ethnici. seru
libiq collacio: Scđo qͦmͦ possit intelligi. circũcisus aliqͥs
tatũ habet p̃putiũ. potest si uelit rursus adduccre :
deinde quo sensu exponendũ sit. qui enĩ indño uocatus est
seruus: lib̾ ẽ dñi. similit̃ qui lib̾ uocatus ẽ. seruus ẽ xp̃i.¬

Expanded text:
. Ac primum quia nonnullos hanc intelligentiam reprehensuros arbitror, interrogare libet, quae sit consequentia, ut de maritis et uxoribus disputans repente trnici, servi et liberi: et rursum, hac disputatione finita, rediret ad virgines dicens: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo . Quid sibi vult inter conjugia et virginitatem, Judaei et Ethnici, servi liberique collatio? Secundo quomodo possit intelligi, Circumcisus aliquistatum habet praeputium, potest si velit rursus illud adducere? Deinde quo sensu exponendum sit, Qui enim in Domino vocatus est servus, libertus est Domini? Similiter qui liber vocatus est, servus e
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑare qđ dñs ñ p̃cepit. Et rect̾e. Quod enũ p̃cipitur imꝑat᷑.
Quod imꝑatur necesse ẽ fieri. Quod necesse ẽ fieri: nͥ fiat
penã babet. Frustra eñi uibetur: qđ in arbitrio eiꝰ ponitur.¬
cui iusfum ẽ.Si uirginitatẽ dñs imꝑasset: uidebatur
nupticis cõdempnare̾.⁊ hominũ auferre seminariũ.
unde ⁊ ipsa curgautas nascitur. Si p̃cidisset radicẽ. qͦ¬
imponeret: Multo labore fossor subuertuntur
montes. t̾rarũ pene inferna penetrant᷑ ut inueni¬
atur aurũ. Cũq de granis minutissimis pͥus cõflccio¬
ne fornçicis dein callida manu artificis fuerit monile
cõpactũ. ñ ille beatus uocaitur qui de luto eruit aurũ:
s qͥ curi utit̾ pulcritudine. Noli gͥ mirari si int̾ titil¬
laciones carnis. ⁊ incentiua uitiorꝑ: angłorꝓuitã ñ
exigim᷑ s docemur qi ubi cõsilũ datur ñ aufertur arbitriũ:

Expanded text:
inus non praecepit. Et recte. Quod enim praecipitur, imperatur: quod imperatur, necesse est fieri: quod necesse est fieri, nisi fiat, poenam  Si virginitatem Deus imperasset, videbatur nuptias condemnare et hominum unde et ipsa virginitas nascitur. Si praecidisset radicem, qua desuper culmen imponeret? Multo labore fossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui auri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et incentiva vitiorum, Angelorum vitam non exigimur, sed docemur. Quia ubi consilium
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Qm̃ ext̃ior ur̃ homo corruptus ẽ. ⁊ beatitudinẽ
incorruptionis quę ꝓpͥe uirginũ ẽ hab̾e desiustis : imitamini
incorruptionẽ sp̃s saltĩ ꝑ serã absonentã ⁊ qͦd corpore ñ
pottͤstis : mente p̃state: has enĩ xp̃s duutias & os ur̃e conune¬

Expanded text:
iam exterior vester homo corruptus est, et beatitudinem iam exterior vester homo corruptus est, et beatitudinem integritatis, quae proprie virginum est, habere destitistis, imitamini incorruptionem spiritus per severam abstinentiam, et quod corpore non potestis, mente p
Abbreviated transcription (Latin):
id circo adimitacionẽ ꝓuocauit uiros. qi ic̃ supͣ uxorib p̃ceꝑat
dicens: Ut uideant uiri intimore castã cõu̾scicionẽ ur̃am. quarũ sit ñ
exteriꝰ cõposicio crinũ. ⁊ distincio auri. ⁊ incultu uestis ornatus: s¬
ab conditus cordis homo. in incorruptione mittis & silentis sp̃s: hoc
ẽ corã dõ placens Cernis quale cõuigiũ int̾ uiros uxoresq p̃cipiat:
cobabitantes uista sentenciã. ut nouerĩt qͥdudit qͥd desidet ds: & tribuãt
honorẽ usculo muliebri : Si abstinemus nos a choitu: hqrͣc tribuimus
uxorib Si ñ ab finemꝰ: ꝑspicuũ ẽ honori contrariã eẽ contumoliã:
Ad uxores quoq Ut uideant inquit uiri castã cõu̾sacionẽ ur̃am. ⁊
⁊ dampnato carnis ornatu. casatatẽ p̃dicat. ⁊ ornatũ interioris hõts¬
homins inincorruptione mentis ⁊ silentis sp̃s. Quodã mͦ hoc¬

Expanded text:
idcirco ad imitationem provocat viros, quia jam supra uxoribus praeceperat, idcirco ad imitationem provocat viros, quia jam supra uxoribus praeceperat, dicens: Ut videant viri in timore castam vestram conversationem, quarum sit non exterius compositio crinium, et distinctio auri, et in cultu absconditus cordis homo, in incorruptione mitis et silentis spiritus. Hoc est coram Deo placens . Cernis, quale conjugium inter viros uxoresque praecipiat? Cohabitantes juxta scientiam, ut noverint quid velit, quid desideret Deus, ut tribuant honorem vasculo muliebri. Si abstinemus nos a coitu, honorem tribuimus uxoribus: si non abstinemus, perspicuum est honori contrariam esse contumeliam. Ad uxores quoque, Ut videant, inquit, viri castam conversationem vestram, et et damnato carnis ornatu, castitatem praedicat, et ornatum interioris hominis, in incorruptione mitis et silentis spiritus, quoda
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habet s mulier: Om̃is hic questio: de his est qui in matrimo¬
nio sun eis liceat uxores dimittere. qd ⁊ dñs in euãgłio ꝓibuit.
semel dux̃ uxoroᷤm nͥ ex cõsensu se ñ ualet abstinere. ne dare
repudiũ ñ peccanti : reddat coniugi debitũ. qr spõte sealligauit:
ut redđe cogeret᷑: Nolite fraudare inuicẽ nͥ forte ex cõsensu ad
tepus: ut urectis oracioni Oro et quale illud bonũ. qd̾ orare ꝓibet.
ñ impleo continentis Iubet idẽ apłs in alio loco : ut semꝑ oremꝰ:¬
Si semꝑorandũ ẽ : nũꝗ gͦ conuigio seruiendũ: qm̃ quociencũq
coniugaliũ iunculor: iude quomͦ informet ȩccłic̃. qͦmͦ doceat
xp̃ianos Similit̾ uiri cohabitantes iu̾sta sentenciã. quasi in fir¬
miori uascalo muliebri tribuentes honorẽ: sic̃ coheredes mulpli¬
cisgr̃e. ut ñ impediant᷑ oraciones ur̃ȩ: Ecce eodẽ sensu. qr codẽ¬
⁊ spũ impediri dicit oraciones officio cõuigali : Qđ aut̃ ait similit̃:

Expanded text:
m, sed uxor. Omnis haec quaestio de his est qui in matrimonio sunt, an eis liceat uxores dimittere, quod et Dominus in Evangelio prohibuit. semel duxit uxorem, nisi ex consensu se non ualet abstinere nec dare repudium non peccanti, \'reddat coniugi debitum\', quia sponte se alligauit, ut reddere cogetempus, ut vacetis orationi'. Oro te, quale illud bonum est, quod orare prn impleo continentis. Iubet idem apossi semper orandum est, numquam ergo coniugio seruiendum, quoniam, quotienscumque conjugalium vinculorum, vide quomodo informet Ecclesiam, quid doceat Christianos: Similiter viri cohabitantes juxta scientiam, quasi infirmiori vasculo muliebri tribuentes 248 honorem, et sicut cohaeredes multiplicis gratiae, ut non impediantur orationes vestrae I Peet spiritu, impediri dicit orationes officio conjugali. Quod autem ait, similiter,
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui nupticis uirginitati cõparant: sciant saltẽ tales
nuptias digamiȩ ⁊ trigamie ȩȩ̃ subiciendas: Ad suꝑiorẽ¬
disputacionẽ inqua docuerat fidelẽ ab in fidele ñ deb̾e
disceđe. s ꝑmanore in matrimonio sicut eos inuenisset fides
babtismate dep̃hens: infert subito parabolas circũcisi.⁊
ethnicuserui & lib̾i.⁊ sub metafora earũ: de nuptis disputat
⁊ in nuptus. Circũ cisus aliqͥs uocatꝰ est: ñ adducat p̃puciũ.
Inp̃pucio uocatus ẽ: ñ circũ cidatur. Cirrũ cisio nichil ẽ. ⁊ p̃

Expanded text:
ut qui nuptias virginitati comparant, sciant saltem tales nuptias digamiae et trigamiae subjiciendas. Intelligedisputationem, in qua docuerat fidelem ab infideli non debere discedere, sed permanere in matrimonio sicut eos invenisset fides, baptismate deprehensus, infert subito parabolas 253 circumcisi et Ethnici, servi et liberi: et sub metaphora earum de nuptis disputat et innuptis. Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium. In praeputio vocatus est, non circu
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscit apłs infideliũ uinctioni : que habentes
maritos in xp̃m p̾tea credidunt. Nõ his que cũ xp̃i¬
ene eẽnt : nupserũt᷑ gentilib ad quas cilibi loquitu:
Nolite iugũ ducereꝰ cũ infidelib Que eñi paraciptiꝰ¬
cio uisticie̾ cũ iniquitate :: Aut que societas luci ad

Expanded text:
gnoscit Apostolus infidelium conjunctioni, quae habentes maritos in Christum postea crediderunt, non his quae cum Christianae essent, nupserunt gentilibus, ad quas alicubi loquitur. Nolite jugum ducere cum infidelibus; quae enim partici
Abbreviated transcription (Latin):
uri. Siꝑse nuptię bone sunt. noli illas incendio cõparars
sed dic sim pliciter. bonũ ẽ. nubere. Suspecta ẽ. mͥ bonitas
eius rei quã magnitudo alterius mali. malũ cogit esse
inferius. Ego autẽ Nõleuius malũ. sel sim plex ꝑse bonũ¬

Expanded text:
uri. Si per se nuptiae sunt bonae, noli illas incendio comparare: uri. Si per se nuptiae sunt bonae, noli illas incendio comparare: sed dic simpliciter, bonum est nubere. Suspecta est mihi bonitas ejus rei, quam magnitudo alterius mali, malum esse cogit inferius. Ego autem non levius malum, sed simplex per se bonu
Abbreviated transcription (Latin):
irdorẽ libidinis: ⁊ ñ dicet. melius ẽ nub̾e. quã Melius semꝑ
aid comparacionẽ deterioris respicit. ñ ad simplicitatẽ incompa¬
rabilis ꝑ se boni. Uelut si diceret. Melius ẽ unũ oculũ habe:
agis paule. Nõ tibi credo dicenti. ⁊ si imꝑttꝰ sorͦmone. ñ
tam̃ scientia. Quomͦ illud de u̾militate descendit. qui
nõ sum dignus uocari cipłs. ⁊ mͥ minimo om̃iũ apłor.
&ttĩquã abortiuo: sic & humilitatis dictũ put᷑tͦ. Nosti se¬
monũ ꝓpͥetates. Quã obrẽ & de ephimenide. & demenandro.
& de arato. quedã sumis testimonia. Ubi de cõtinencit loqueri¬
& deuirginitate : bonũ est ais homini mulierẽ nõ tangere:
&bonũ ẽ.eis sisic ꝑmcinserint ut ego. &puto hoc bonũ eis
eẽ. ꝓpt̃ instantẽ Necessittitẽ. & quia bonũ est þomini sic
essc̃. Ubi cid nupcicis uenis: Nõ dicis bonũ nubere. quia nõ
potes iun gere: quã uri.⁊ sed dicis melius ẽ. nubere quam

Expanded text:
ardorem libidinis, et non dicet, melius est nubere. Melius enim semper ad comparationem deterioris respicit, non ad simplicitatem incomparabilis per se boni. Velut si diceret: Melius est unum oculum habere, ais, Apostole? Non tibi credo dicenti, Etsi imperitus sermone, non tamen scientia. Quomodo illud de humilitate descendit, Quia non sum diabortivo, sic et hoc humilitatis dictum puto. Nosti sermonum proprietates, quamobrem, et de Epimenide, et de Menandro, et 251 de Arato quaedam sumis testimonia. Ubi de continentia loqueris et virginitate: Bonum est, ais, homini mulierem non tangere. Et, Bonum est eis, si sic permanserint ut ego. Et, Puto hoc bonum eis esse propter instantem necessitatem. Et, Quia bonum est homini sic esse. Ubi ad nuptias venis, non dicis, bonum est nubere, quia non potes jungere, quam uri; sed dicis: Melius est nubere quam