comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apparerent. ne eis conuix
extranea pulchra eẽt in
peccati uenenum. et ꝑas¬
pectum animam penetra
ret. ne interiori homiru
maculam. exterioris cul¬
pa transmitteret. ne ad
cor tenebre ꝑuias lucis
intrarerit. ne inurio quo¬
q ꝓphica illa in termina¬
tio compleretur. Mors in¬
quit intrat per fenestras
nt̃as. Ministeria enim au
pnabiliter obtrectantibus.
et que deo contrarla sunt¬
suadentib . mors intrat ꝑ
fenestras nr̃as. horrorq mõ¬
tifere noctis irrumpit. ꝑ
quas sol iustitie intrare
debuerat. Quando iste pec¬
cati fenestre aꝑte sunt.
ianua salutis et uite ac
porte paradysi clause sũt.
Has ilie uir beatus fene¬
stras multis seris diuini
timoris obstruxit. De quã¬
torum cordib que in ho¬
nesta iniquitas et impie¬
tas possidebat . fugauit
luxuriam . deiecit iram. et
extincxit inuidiam . et ue¬
lut de antiqua domo bã¬
baris hospitibus ꝑturba¬
tis. reuocando illic fidẽ
castitatem. iustitiam mi¬

Expanded text:
rent, ne eis conjuges rent, ne eis conjuges extraneae pulchrae essent, ne peccati venenum per aspectum animam penetraret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurmnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quando iste peccati fenestrae apertae sunt, janua salutis et vitae, ac portae paradisi clausae sunt. Has iste vir beatus fenestras multis seris divini timoris obstruxit. De quantorum cordibus, quos inhonesta iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, dejecit iram, et exstinxit invidiam, et velut de antiqua domo, babaris hospitibus perturbatis, revocando illuc fidem, castitatem, justitiam, mi
Abbreviated transcription (Latin):
trauit. Quantis hic cecis
auia ueritatis errantibus
et de sũma iant in ꝓfundũ
rupe pendentibus amis¬
sum reddidit uisum. et il¬
lum quo xp̃s uidetur re¬
parauit intuitum: Quã¬
torum auribus surclis et
infidelitatis obturatione
dampnatis. ad ꝑcipiendã
uocem celestium manda¬
torum pretiosum infudit
auditum. ut uocanti deo
ad misericordiã. responderẽt
ꝑ obedientiam: Quantos¬
ille intrinsecus uulnera¬
tos angłici oris arte et
orationum firmitate cura¬
uit: Quantos ꝑ longam
incuriam peccati labe re¬
solutos. et quadam lepre
contagione ꝑfusos. casti¬
gationibus et exhortatio¬
nibus expiando. dei inse
Quantorum animas ii¬
tes in corpore iam defune¬
tas. et delictorum mole
obrutas ac sepultas. ade¬
meridationem tanquã ad
lucem uocando . deo resu¬
scitauit. et drũ sui admirã¬
dus iutatoz iam mortu¬
as deo. econtrario morti¬
ficans uitali morte pecc̃o.
in alia parte. ea que ape¬
ruerant salubritate clau¬
res aliene concupiscibiles¬

Expanded text:
tus? Quantis hic caecis, a via veritatis errantibus, et de summa jam in profundum rupe pendentibus, amissum reddidit visum, et illum quo Christus videretur, reparavit intuitum? Quantorum auribus, sordis et infidelitatis obturatione damnatis, ad percipiendam vocem coelestium mandatorum, pretiosum infudit auditum, ut vocanti Deo ad misericordiam, responderent per obedientiam? Quantos intrinsecus vulneratos angelici oris arte, et orationum firmitate curavit? Quantos per longam incuriam, peccati labe resolutos, et quadam leprae contagione perfusos, castigationibus et exhortationibus expiando, Deo in se Quantorum animas viventes in corpore, jam defunctas, et delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tanquam ad lucem vocando, Deo resuscitavit, ut Domini sui admirandus imitator, jam mortuas Deo e contrario mortificaret vitali morte peccato? in alia parte ea quae aperuerat salubritate claures alienas concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
mendax: Rogemus dñm
nob̾ soluere: De euange¬
lio de quo modo loqueba¬
cẽbat dñs xp̃s. Cum tra¬
derit uos. nolite cogitare
quid loquamini aut quid
dicatis. dabitur enim uo¬
bis in illa hora. quid lo¬
quamini . Non erum uos
estis qui loquimini. sed
sp̃s patris ur̃i qui loquit᷑¬

Expanded text:
mendax? Rogemus Dominmendax? Rogemus Dominnobis solvere? De Evangelio, de quo modo loquebacebat Dominus Jesus: Cum tradent vos, nolite cogitare quid loquamini, aut quid dicatis, dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris
Abbreviated transcription (Latin):
dax. Si dixerimus ueracẽ
erant martyres. scripturã
facimus mendacem: Si
autẽ uerum dicit scrip¬
tura. quia omĩs homo
mendax. ergo martyres
mendaces fuerunt: Quõ
habemus ostendere et
scripturam ueracem. et
martyres ueraces: An foz¬
te martyres non fuerunt
homines: Si autent hoĩes
omĩs homio mendax. Ed
ergo faciemus: Aaboremꝰ
ut ostendamus uobis
quia et scriptura uerax
est. et omĩs homo men¬
tax. Et martyres ueraces
fuerunt. quia mortui ꝓ¬
ueritate fuerunt. Ideo eͥ
sunt martyres. quia pro
ueritate passi sunt. Mar¬
tyr enuim uerbum grecũ.
litine testis dicitur. Si
ergo testes fuerunt. ue¬
ra dixerunt . et uera clicẽ¬
do coronas acceperunt. Si
aũt testes falsi fuere qd
absit. non ad coronas sed
ad perias ierunt. quia scrip¬
tum est. Testis falsus ñ
erit impunitus. Ergo o¬
stendamus illos ueraces.
Iam ipsi se ostenderunt.
qñ ꝓueritate etiam mo¬
ri uoluerunt. Quomodo
ergo uerax est scriptura
que dicit. orrũs homo

Expanded text:
dax. Si dixerimus, Veraces dax. Si dixerimus, Veraces erant martyres; Scripturam facimus mendacem. Si autem verum dixit Scriptura, quia omnis homo mendax; ergo martyres mendaces fuerunt. Quomodo ergo habemus ostendere et Scripturam veracem et martyres veraces? An forte martyres non fuerunt homines? Si autem erant Omnis homo mendax? Quid ergo faciemus? Laborabimus, ut ostendamus vobis quia et Scriptura vera est, et omnis homo mendax; et martyres veraces fuerunt, quia pro veritate mortui sunt? Ideo enim sunt martyres, quia pro veritate passi sunt. Martyr enim est verbum graecum, et latine Testis dicitur. Si ergo veri testes fuerunt, vera dixerunt; et vera dicendo coronas acceperunt. Si autem testes falsi fuerunt, quod absit, non ad coronas, sed ad poenas ierunt: quia scriptum est, Testis falsus non erit impunitus . Ergo ostendamus illos veraces. Jam ipsi se ostenderunt, quando pro veritate etiam mori voluerunt. Quomodo ergo verax est Scriptura, quae dicit, Omnis homo
Abbreviated transcription (Latin):
sit ip̃e et secuti sũt mul¬
uia. set fecit ip̃am lenem.
qñ ip̃e ante om̃s trãsiuit.
Ideo ceteri non timuerũt
transire . quia prior ip̃e
transiit. Mortuus est
crũ. et terruit discipulos
suos. resurrexit. et abstu¬
lit illis timorem. et de¬
dit amorem. Quando mõ
tuus est xp̃s. trepidaue¬
runt discipłi. et putaue¬
runt quia periit. quan¬
do secuti sunt. ibi uider̃
gratiam dei. Tunc latro
credidit qñ discipuli tre¬
pidauerunt. Erat eñĩ u-¬
nus latro incruce cũ illo
sicq in illo creclidit ut
diceret. Dñe in mente
me habe . dum uenens
in regnum tuum. Quis
illum docebat. nisi qui
iuxta illum pendebat:
Erat enim illi fixus in
latere. sed habitabat in
ubi diximus pretiosa in
conspectu drũ mors scorũ
eius. ibi scriptum est. et
qd̃ audistis. ego dixi in
fratres: Omĩs homo me¬
dax: ergo et martires mẽ¬
daces fuerunt: Si autem
martyres ueraces fuerũt.
quomodo uerum est oĩs
honio mendax: Scriptura
dicit. onũs homo men¬

Expanded text:
sunt mulvia; sed fecit ipsam lenem, quando ipse ante omnes transivit. Ideo caeteri non timuerunt transire, quia ipse prior transivit. Mortuus est enim, et terruit discipulos suos. Resurrexit, et abstulit illis timorem, et dedit amorem. Quando enim mortuus est Christus, trepidaverunt discipuli, et putaverunt quod periit. Quando secuti sunt, ibi videte gratiam Dei. Tunc latro credidit, quando discipuli trepidaverunt. Erat enim unus latro in cruce cum illo, sicque in illum credidit, ut diceret, Domine, in mente me habe, dum veneris in regnum tuum . Quis illum docebat, nisi qui juxta illum pendebat? Erat enim illi fixus a latere: sed habitabat in ubi diximus, Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus: ibi scriptum est et quod audistis, Ego dixi in fratres? Omnis homo mendax. Ergo et martyres mendaces fuerunt? Si autem martyres veraces fuerunt; quomodo verum est, Omnis homo mendax? Scriptura dicit, Omnis homo men
Abbreviated transcription (Latin):
tum. cuiꝰ cõpunctionis in¬
censum. cuiꝰ supplicatioĩs
holocaustum. nulla infide¬
litate sumidum. nulla cã¬
nalis illecebre fetore pol¬
lutum. nulla seuitia cru¬
entum. nulla odii simulta¬
te maculatura. sed fide
igneum. conscientia niti¬
dum. sinceritate cordis o¬
doriferum. concordia et
caritate ꝑfectum. usq ad
dei uultum. celestium rũi¬
tiorum defertur obsequio.
Que cum sint honoremꝰ
beatos martyres. principeᷤᷤ
fidei. intercessores mundi
precones regni. coheredeᷤ
dei. Quod si dicas michi
quid honoras incarne ĩa
resoluta. atq consũpta.
de qua iam deo cura est:
et ubi est illud km̃i qd̾¬

Expanded text:
tum, cujus compunctionis incensum, cujus supplicationis holocaustum, nulla infidelitate fumidum, nullo carnalis illecebrae fetore pollutum, nulla saevitia cruentatum, nulla odii simultate maculatum: sed fide igneum, conscientia nitidum, sinceritate cordis odoriferum, concordia et charitate perfectum, usque ad Dei vultumtiorum defertur obsequia. Quae cum ita sint, honoremus beatos martyres, principes fidei, intercessores mundi, praecones regni, cohaeredes Dei. Quod si dicas mihi, quod honoras in carne jam resoluta atque consumpta, de qua nulla jam Deo cura est? Et ubi est illud,
Abbreviated transcription (Latin):
olet multos mouere km̃i.
dixisset luceat lum̃ ur̃m co¬
rim hominib. ut uideant
patre ur̃m qui in celis est.
iostea dixit. Attendite ne
iustitiam ur̃ar faciatis co¬
ram hominibus ut uidea¬
mini ab eis. Turbatur eñĩ
mens parum intelligentis.
et precepto utriq obaudi¬
re cupientis. et ꝑ diuersa
aduersa distenditur. Tam
nemo enim potest quãuiᷤᷤ
uni dũo obtemꝑare repũ¬
gnantia iubenti. quam ne¬
mo potest etiã duobꝰ dnĩs
seruire. qd̃ eodem sermo¬
ne saluator ip̃e testatus ẽ.
Quid ergo faciet animus
nutantis cum se obtempe¬
rare non posse existimat.
et non obtemꝑare formi¬
dat: Si enĩ bona oꝑa sua
in luce posuerit homiri¬
bus intuenda. ut faciat
qd̃ preceptum est. sic lu¬
ceat lumen ur̃m coram
homuinib ut uideant oꝑa
ur̃a bona. et glorificent
patr̃e ur̃m qui in celis ẽ.

Expanded text:
olet multos movere, charidixisset, Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant Patrem vestrum, qui in coelis est, postea dixit, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Turbatur enim mens parum intelligentis, et praecepto utique obaudire cupientis, et per diversa et adversa distenditur. Tam enim nemo potest quamvis uni domino obtemperare repugnantia jubenti, quam nemo potest etiam duobus dominis servire: quod eodem Sermone Salvator ipse testatus est . Quid ergo faciet animus nutans, cum se obtemperare non posse existimat, et non obtemperare formidat? Si enim bona opera sua in luce posuerit hominibus intuenda, ut faciat quod praeceptum est, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
dilexi uos. St quid enum
nos dilexit xp̃s. nisi ut pos¬
amus regnare cum xp̃o.
ld hoc ergo et nos mrince
diligamus. ut dilectionẽ
nr̃am discernamus ace
teris qui non ad hoc se
micem diligũt. quia nͦ
diligũt. Qui autem se ꝓp¬
ter habendum deum dili¬
gunt. ip̃i se diligunt. Er¬
go ut se diligant. deum
diligunt. Non est hec dilec¬
cio inomĩbus hominib
pauci se ꝓpterea diligũt.
ut sit deus omĩa in om̃ibꝰ.¬

Expanded text:
dilexi vos. Ut quid enim dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? Ad hoc ergo et nos invicem diligamus, ut dilectionem nostram discernamus a teris, qui non ad hoc se invicem diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt: ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus: pauci se propterea diligunt, ut sit Deus omnia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
rãdo sufficere: Secl intue¬
plenitudo legis est caritas
ybi ergo caritaᷤ ẽ. quid est
qd̃ possit deesse: Ubi aut̃
non est. quid est qd̾ possit
prodesse: demon credit nͤ
diligit. nemo diligit. qui
non credit. Frustra quitẽ.
sed tamen posset sꝑareue¬
niam qui non diligit. ne¬
mo autem potest despare
qui diligit. Deniq ubi di¬
lectio est. ibi necessario fi¬
des ⁊ spes. Et ubi dilectio
ꝓximi. ibi necessario dilec¬
tio dei. Qui erum non di¬
ligat deum. quomtodo di¬
ligat ꝓximum tamquã
se ip̃m: quandoquidem ñ
diligat et se ip̃m: Est qꝗpt
impius et iniquus. Qui au¬
tem diligit iniquitatem.
non plane diligit. sed odit
animam suam. hoc ergo
preceptum drũ teneamus.
ut nos inuicem dilicamꝰ.
et quicquid aliud precepit
faciamus. qm̃ quicquid ẽ
aliud hic habemus. Discẽ¬
nitur quippe ista dilectio.
abea dilectione qua se in¬
uicem diligunt homines
sicut homines. Nam ut di¬
scerneretur adiũctum ẽ sĩc

Expanded text:
rando sufficere? Sed intuerando sufficere? Sed intuePlenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem non diligit et seiimpius et iniquus. Qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tasse. meminisse debetis.
Ibi enim sic ait. Mandatũ
nouum do uobis. ut clili
tio. commendatio est. nisi
Ibi tanquam non fuerit an¬
te tale mandatum. Hic tã¬
quam non sit aliud cius
mandatum. Sed ibi lictũ
est nouum. ne in uetusta¬
te nr̃a ꝑscueremus. Hic dic¬
tum ẽ meum. ne contẽp¬
nendum putemus. Qd au¬
tem ita hic clixit. hoc est
mandatum meum uelut
non sit aliud. quid puta¬
mus fratres mei: Nun¬
quid nam solum eius de
ista dilectione mandatum
ẽ. qua diligamus inuicẽ.
nonne est aliud maius.
ut diligamus deum: Aut
non dẽ sola nobis dilecti¬
one deus mandauit. ut alu
non requiramus: Tra cer¬
te cõmendat apłs. dicens
manent autem fides. spe
caritas. tria hec maior au¬
tem hiis est caritas. Et si
in caritate hoc est. indiler¬
tione concludunt᷑ illa duo
precepta . maior tamen
dicta est hec sola. de fide
igitur quam multa nob¬
mandata sint. quam mł¬
ta de spe . quis potest cũr¬
ta colligere. quis enune¬

Expanded text:
tasse meminisse debetis . tasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatio, commendatio est: nisi atum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandavit, ut alia non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, hoc est in dilectione concluduntur duo illa praecepta; major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enume
Abbreviated transcription (Latin):
et preclestinauit nos cepit
ẽẽ in nobis quando uoca¬
uit nos. Et hoc gaudium
et nos beati futuri sumus.
Sed hoc gaudium nr̃m
crescit et ꝓficit. et ad suam
perfectionem ꝑseuerando
ꝓtenditur. Ergo inichoat᷑
in fide renascentium. ii¬
plebitur in premio resur¬
gentium. Etce unde dic¬
tum existimo. hec locutus
sum uobis ut gaudium
meum in uob̾ sit. ⁊ gaudi¬
umi ur̃m impleatur. In uo¬
bis sit meum impleatur
uestrum. Semꝑ erum erat
meum plenum. ⁊ ante qͣm
uocaremini . cum uocandi
ame presciremini. sed sit
et in uobis. cum hoc effici¬
nuni qd̃ prescin de uob̾.
Impleatur autem ur̃m.
quia beati eritis qd non¬
dum estis sicut creati estic
qd̾ non fuistis. boc est in¬
quit preceptum meum.
ut diligatis inuicem. sic̃
dilexi uos. Siue dicatur
preceptum siue mandatũ.
ex urio uerbo greco utrum¬
q interpretatur. qd est en¬
thole. Iam uero istam sẽtẽ¬
tiam ⁊ ante clixerat. de qua
me uobis ut potui dispu¬

Expanded text:
et praedestinavit nos, coepit et praedestinavit nos, coepit esse in nobis quando vocavit nos; et hoc gaudium et nos beati futuri sumus: sed hoc gaudium nostrum crescit et proficit, et ad suam perfectionem perseverando pertendit. Ergo inchoatur in fide renascentium, implebitur in praemio resurgentium. Ecce unde dictum existimo, Haec locutus sum vobis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur: in vobis sit meum; impleatur vestrum. Semper enim erat meum plenum, et antequam vocaremini, cum vocandi a me praesciremini; sed fit et in vobis, cum hoc efficimini quod praescivi de vobis. Impleatur autem vestrum: quia beati eritis, quod nondum estis; sicut creati estis qui non fuistis. 2. Hoc est, inquit, praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, dispu
Abbreviated transcription (Latin):
ptionem in sua eternitate
giudebat. quando nos ele¬
git ante mundi constitu¬
tionem. nec recte possumꝰ
dicere. qd̃ gaudium eius
plenum non erat. Non cͥ
deus imꝑfecte aliquando
gaudebat. Set illud eius
giudium innobis non eãt.
quia nec nos inquibus eẽ
posset iam eramus. nec
quando ẽẽ cepunius. curri
illo ẽẽ cepirtius. In ip̃o au¬
tem semꝑ erat. qui nos
suos futuros certissimia
sue prescientie ueritate ga¬
udebat. proinde gaudium
iam ip̃e ꝑfecturai de nobis
habebat. qñ nos presciendo
et predestinanto gaudebat.
alcq enim ullus in illo eiꝰ
gaudio rrietus ẽẽ poterat.
ne forte non fieret. qd̃ se
ficturum eẽ presciebat. sed
neq cum id facere cepisset
qd̾ se facturũ ẽẽ presciuit.
gandium eius qd̃ beatum
est creuit. alioquin beatior
factus est. quia nos fecit.
Absit. hoc fratres. Dei enĩ¬
beatitudo nec minor fue¬
rat sine nobis. nec fit ma¬
ior exnobis. Eaudium igͥ
eius de salute nr̃a. qd ĩ illo
semꝑ fuit cum prescuit

Expanded text:
tiam ex aeternitate gaudebat, quando nos elegit ante constitutionem mundi . Nec recte possumus dicere quod gaudium ejus plenum non erat: non enim Deus imperfecte aliquando gaudebat. Sed illud ejus gaudium in nobis non erat: quia nec nos in quibus esse posset jam eramus; nec quando esse coepimus, cum illo esse coepimus. In ipso autem semper erat, qui nos suos futuros certissima suae praescientiae veritate gaudebat. Poinde gaudium jam ipse perfectum de nobis habebat, quando nos praesciendo et praedestinando gaudebat: neque enim ullus in illo ejus gaudio metus esse poterat, ne forte non fieret quod se facturum esse praesciebat. Sed neque cum id facere coepit, quod se facturum esse praescivit, gaudium ejus, quo beatus est, crevit; alioqui beatior factus est, quia nos fecit. Absit hoc, fratres: Dei beatitudo quia nec minor fuerat sine nobis, non fit major ex nobis. Gaudium igitur ejus de salute nostra, quod in illo semper fuit cum praescivit
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. Niirum hoc ẽ
qd̾ legitur in ꝓuerbiis sa¬
lorionis. Si secderis cena¬
re admensam potentis.
considerans intellige que
apponuntur tibi. et sic mrit¬
te manum tuam sciens
qm talia oportet te pre¬
parare. Nam que mensa
ẽ potentis. nisi unde su¬
mitur corpus et sangaus
eius qui ꝓ nob̾ posuit aĩa
suam. Et quid est sedere
ad eam. nisi humiliter
accedere: Et quid ẽ con¬
siderare et intelligere que
apponiuntur tibi. nisi dig
tantam gratiam cogatare:
Et quid est sic mitte ma¬
num tuam ut scias quia
talia oportet te preparare.
nisi qd̃ iam dixi. quia sic̃

Expanded text:
ondita. Nimirum hoc est, quod legitur in parabolis Salomonis: « Si sederis coenare ad mensam potentis considerans intellige, quae apponuntur tibi, et sic emitte manum tuam, sciens quoniam talia oportet te praeparare . » Nam quae mensa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguis ejus, qui pro nobis posuit animam suam? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia oportet te praeparare, nisi quod jam dixi? quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cłe petrus. quante debili¬
tatis quanteq formidi¬
rus ante aduentum sp̃s
fuerit aricilla hostiaria re¬
quisita dicat. Una erum
mulieris uoce percussus.
dum mori timuit uitam
tro confitebatur in cruct.
Sel uir iste tante formi¬
diruis. qualis post aduen¬
tum. sp̃s existat audiamꝰ.
Fit conuentus magistra¬
tus atꝙ seruoruri. cesis
denuntiatur apłis ne in
nomine ihu loqui debe¬
ant petrus magna aucto¬
ritate respondit. Obedire
oportet deo magis quarri
homirubus. Et rursum.

Expanded text:
sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitamtro confiteretur in cruce . Sed vir iste tantae formidinis qualis post adventum Spiritus existat audiamus. Fit conventus magistratus atque seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant: Petrus magna auctoritate respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Et rursus:
Abbreviated transcription (Latin):
spectu dñi mors scõrum
eius. Et iterum. Michi
autem ualde honorificati
sunt aruici tui deus. Cũ
honorare deberemus ser¬
uos dei. quantomagis ami¬
cos dei: De quibus alio lo
et unũ erhis non conte¬
retur. honoro ergo incar¬
ne martrris. exceptas pn
xp̃i nomine cicatrices. ho¬
noro uiuentes memriorie
ꝑempnitate uirtutes. bo¬
rioro ꝓconfessione dñi sa¬
cratos cineres. honoro in
cineribus semiria et̾nitati.
honoro corpus qd̾ michi¬
deum meum ostendit di¬
ligere. qui me ꝓpter deũ
mortem docuit nõ timere
cur autẽ nõ honorent cor¬
pus illud fideles. qd̃ reue¬
rentur et demones. Qd̃ af¬
fuxerunt in supplicio. sed
glorificant in sepulchro.
honoro itaq corpꝰ qd̃ pͣ¬

Expanded text:
m ejus ? et iterum: Mihi autem valde honorificandi sunt amici tui, Deus ? Honorare debemus servos Dei, quanto magis amicos Dei! de quibus alio locet unum ex his non conteretur . Honoro ergo in carne martyris exceptas pro Christi nomine cicatrices, honoro viventis memoriam perennitate virtutis, honoro per confessionem Domini sacratos cineres, honoro in cineribus semina aeternitatis. Honoro corpus, quod Dominus meus ostendit diligere, quod me propter Dominum mortem docuit non timere. Cur autem non honorent corpus illud fideles, quod reverentur et daemones, quod afflixerunt in supplicio, sedet glorificatum in sepulcro? Honoro itaque corpus
Abbreviated transcription (Latin):
lconsideremus fr̃es. pp̃.¬
hm̃i que et quanta sũt
que nob̾ ꝓmittuntur in
celis. uilescunt animo
omĩa que habentur inter¬
ris. Terrena nãq substan¬
tia suꝑne felicitati com¬
parata. pondus est non
subsidium. Temporlis
uita eterne uite compa¬
rata. mors est potius dicẽ¬
da quam uita. Ip̃e eni
cotidianus cdefectus cor¬
ruptionis. quid est aliud
quam quedam ꝓlixitas
mortis: Que autem lin¬
gua dicere aut quis in¬
telsectus capere sufficit.
illa suꝑne ciuitatis quã¬
ta sint gaudia. angelorũ
choris interesse. cum beatiᷤ¬
simis spiritibus gł e con¬
ditoris assistere. presentẽ
tei uultum cerriere incir¬
cumscriptum lumen uide¬
re. nullo mortis metũ af
fici. incorruptionis ꝑpetu¬
emunere letari: Sed adh̾
audita in ardescit animꝰ.
iamq illic cupit assistere.
ubi se sꝑat sine fine gau¬
tere. Sed ad magna premia
ꝑueruri non potest. nisi
ꝑ magnos labores. SUnde
paulus egregius predica¬
tor dicit. Non coronabit᷑.

Expanded text:
consideremus, fratres charissimi, quae et quanta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitast. Quae autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, Angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris assistere, praesentem Dei vultum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo morfici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur
Abbreviated transcription (Latin):
greditur causa dei. extra
patrem. extra matrem. extͣ
uxorem. extra filios. extra
cognatos extra semetip̃m
fieri debet. ut eo ueruis co¬
gnoscat deum. quo in eiꝰ
causa neminem recogno¬
scit. Multum namq est.
qd̃ carnales affectus intẽ¬
tionem mentis diuerberãt.
eiusq aciem obscurant. qͦs
tamen nequaꝗͣ noxios pa¬
timur. si eos premendo te¬
neamus. Amandi enĩ sunt
ꝓximi. impendenda est ca¬
ritas om̃ibus. ꝓpinquis
et extraneis. nec tamen ꝓ
eadem caritate adei amore

Expanded text:
greditur, causa Dei, extra greditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore
Abbreviated transcription (Latin):
go quia amando teret odis¬
se ꝓximum. quia sic eum
odit sicut semetipm. Tunc
et enim bene odimus ani¬
nam nr̃am. cum eius car¬
nalibus desideriis non ac¬
quiescimus. cum eius ap¬
petitum frangimus. eiusq
uoluptatibus reluctamur.
Que ergo contempta ad
melius ducitur. quasi ꝑ
odium amatur. Sic sic ni¬
mirum exhibere ꝓximis
nr̃is odii discrẽct̾ionem de¬
benius. ut in eis et diliga¬
mus qd sunt. et habeamꝰ
odio qd̃ in dei nobis itine¬
re obsistunt. Certe dum
paulus iherosolimam per¬
geret. ꝓpłaa agabus conã
illius apprehendit. suisq
pedibus alligauit dicens.
orem quam me. Ecce quo¬
oderat. immo odiens ama¬
bat. quam cupiebat ꝓ ihu
nomine morti tradere. ut
hanc aduitam de peccati
morte suscitaret. Ab hac
ergo discrectione odu nñ.
trahamus formam ad odũ
ꝓximi. Ametur quilibet in
hoc mundo aduersarius.
sed in uia dei contrariꝰ nõ
ametur etiam ꝓpinquus.
Quisquis enĩ iam eterna
concupiscit. in ea quam as¬

Expanded text:
go quia amando debet odisgo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit, sicut semetipsum. Etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: orem quam me . Ecce quooderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam ag
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ꝑcunctari libet. quo¬
modo parentes et carna¬
liter ꝓpͥinquos precipim̃
odisse. qui iubemur et mi¬
micos diligere. Et cer¬
te de uxore ueritas dicit.
Qd̃ deus conuuxit homo
ligendam predicat. cum
magister dicat. qui uxorẽ
nõ odit. nõ potest meus
ẽẽ discipulus. Nunꝗd ali¬
ud iudex nuntiat. aliud
preco clamat: An simul⁊
odisse possumus et dilige̾
Sed siuim precepti perp̃e¬
dimus. utrumq agere ꝑ
discrectionem ualemus.
ut eos qui nobis carrus
cogratione coniuncti sũt.
et quos ꝓximos nouimiꝰ
diligamus. et quos aduẽ¬
sarios inuia dei patimur.
odiendo et fugiendo ne¬
sciamus. Quasi enim ꝑ
odium diligitur. qui cã¬
naliter sapiens. dum pra¬
ua nobis ingerit. non au¬
ditur. Ut autẽ dñs dercĩo¬
straret. hoc erga ꝓximos
odium non de in affectio¬
ne ꝓcedere. sed de carita¬
te. addidit ꝓtinus dicẽs.
Adhuc aut̃e et arumam
suam. Odisse itaq preci¬
puur ꝓximos. odisse ⁊
aiãm nrãm. Constat er¬

Expanded text:
Percunctari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo ligendam praecipit, cum magister dicit: Qui uxorem non odit, non potest esse meus discipulus, nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus et diligere? sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qcognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus; et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat er
Abbreviated transcription (Latin):
Heret sibi serro domini¬
cus. et sequenua pendent
ex suꝑioribus. Prudens
lector caue semꝑ suꝑsti¬
tiosam intelligentiam. ut
non tuo sensui attẽperes¬
scripturas. sed scriptu¬
ris iungas sensum tuũ.
et intesligas quid sequat.
Supra dixerat. nolite ti¬
mere eos qui occicdunt
corpus. aĩam autẽ non
possunt occidere. nunc
loquitur consequenter. No¬
ne duo passeres asse ue¬
neunt. et unus exillis nõ
catet suꝑ terram sine pa¬
tre ur̃o: Et est sensus. Si
parua animalia et inlla
absq deo auctore non de¬
cidunt. et in om̃ibus ꝓui
petitura sunt. sine dei uo¬
luntate non pereunr. uoᷤ
qui eterni estis non debe¬
supradictus est. Respicite
uolatilia celi qm non se¬
runt neque metunt. neq
congregant in orrea. et pa¬
ter ur̃ celestis pascit illa.
nonne uos plures estis

Expanded text:
Haeret sibi sermo Dominicus, et sequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam; ut non tuo sensui atteScripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Nunc loquitur consequenter: Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debesupra dictus est: Respicite uolatilia caeli quoniam non seminant neque metunt neque colligunt in horrea, et pater uester caelestis alit illa. nonne uos pluris estis
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia si modum non ha¬
bet. increcdulitatem cadit.
Ip̃a ergo iustitia uera iusti¬
tia est. que se temperantie
freno moderatur. ut in ce¬
lo quo quisq feruet. sit
etiam temperans. ne si plꝰ
ius seruare moderamina
ignorat. Due autem sunt
scõrum predicatorum ui¬
te. actiua silicet et contẽ¬
platiua. Sed actiua prior
est tempore quam contẽ¬
platiua. quia ex bono ope¬
re tenlitur ad contempla¬
tionem. Contemplatiua
autem maior est merito.
quam actiua. quia hec in
usum presentis operis la¬
borat. illa uero sapore inti¬
degustat. Quid itaq ꝑma¬
nus nisi actiua. et quid
per pennas nisi contempla¬
tiua uita signatur: Man
ergo hominis sub penns
eorum. idest uirtus operis
sub uolatu contemplatio

Expanded text:
justitia, si modum non hajustitia, si modum non habet, in crudelitatem cadit. Ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet, sit etiam temperans; ne si plus cujus servare moderamina ignorat. 9. Duae autem sunt sanctorum praedicatorum vitae, activa scilicet, et contemplativa; sed activa prior est tempore quam contemplativa, quia ex bono opere tenditur ad contemplationem. Contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intidegustat. Quid itaque per manus nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est virtus operis sub volatu contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
in corde auclientis est. et
auditor bonus. inde fert
postmodum magnam
messem scientie: unde pͥ¬
hoc loco quatuor partes
regionis quatuor mun¬
di partes accepi. silicet
oriens ⁊ occidens. meridi¬
es et septentrio. quia sc̃o¬
rum precdicatio auctore
deo incunctis muridi pã¬
tibus est egressa. Possu¬
mus etiam ꝑ quatuor pĩ¬
tes. principales quatuor
uirtutes accipere. ex quibꝰ
relique iurtutes oruintur.
uidelicet prudentiam for¬
titudinem. iustitiam atq
temperantiam. Quas nimi¬
rum uirtutes tunc ueraci¬
ter accipimus. cum earũ
ordinem custodimus. Pri¬
ma quippe prudentia. secũ¬
da fortitudo. tertia iustitia.
quarta temperantia est.
Quid erum prodest pru¬
dentia. si fortitudo desit:
Scire erum cuiquam quod
non potest facere. peria ma¬
as quam uirtus est. Set
qui prudenter intelligit
qd̃ agat. et fortiter egerit
qd intellexerit. iam ꝓcul
dubio iustus est. Sed eius
iustitiam temperantia se¬
qui debet. quia plerumq

Expanded text:
in corde audientis est. Et in corde audientis est. Et auditor bonus inde profert postmodum magnam messem scientiae, unde pahoc in loco quatuor partes regiones quatuor mundi accipi. Scilicet, oriens, occidens, meridies et septentrionalis. Quia sanctorum praedicatio, auctore Deo, in cunctis mundi partibus est egressa. Possumus etiam per quatuor partes, principales quatuor virtutes accipere, ex quibus reliquae virtutes oriuntur, videlicet, prudentiam, fortitudinem, justitiam atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agat, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est; sed ejus justitiam temperantia sequi debet, quia plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
rint incenclunt. Conside¬
randum quoq est. qd̃ sci¬
tille subtiles ualde et te¬
nues sũt. quia cum pre¬
clicatores scĩ de celesti pa¬
tria locuntur. non tantũ
ualent aperire uerbo. quã¬
tum possunt ardere desi
derio. Ex eorum igatur lĩ¬
gua quasi queclam ad no ᷤᷤ
scintille ueniunt. quia de
celesti patria in eorum uo¬
ce uix tenue aliquid cogͦ¬
scitur. qd̃ tamen abeis ñ
tenuiter amatur. Neq ẽ
celestem głam aut tantũ
sufficiunt uitere quan¬
tum est. aut tantura loq
preualent. quantum ui¬
tent. Candens ergo es sc̃.¬
tillas proicit. qñ uix te¬
nuiter predicator loqui
sufficit hoc unde ip̃e for¬
titer ignescit. Diuina. au¬
tem pietate agitur. ut ex
ip̃is scintillis teriussimi
ardentius animus infla¬
metur. quia sunt quidã
qui dum parua audiunt.
maiori desiderio replent
et inde ꝑfecte in dei amo¬
re arclent. unde uix tenu¬
issimas uerborum scintil¬
las acceperunt. Uerbum
quippe predicatiorus sem̃

Expanded text:
rint, incendunt. Considerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere dederio. Ex eorum ergo lingua quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflammetur, quia sunt quidam qui dum parva audiunt majore desiderio replentur; et inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas acceperunt. 6. Verbum quippe praedicationis semen
Abbreviated transcription (Latin):
gamur. legunt enim sa¬
cra eloquia scĩ predicato¬
res. et aliquando inhysto¬
ria licteram suscipiunt.
aliquando uero ꝑ signifi¬
cationem littere spm re¬
quirunt. Et modo facta
unt imitantur. modo q̃¬
dam que iuxta hystoriã
imitancda non sunt. sp̃u¬
aliter intelligunt. et ad
ꝓfectum tendũt. Quid
aliud ergo precdicatores
si in pede ungulam fin-
tur. Et scintille. quasi as¬
pectus eris candentis. Eris
metallum. ualde sonorũ
est. Et recte uoces prelicã¬
tium eri comparantur. ꝗa
in om̃em terram exiuit so¬
nus eorum. et infines or¬
bis terre uerba eorum. Re¬
ne autem es candens dici¬
tur. quia uita predicantiũ¬
et sonat et ardet. Ardet enĩ
desiderio. sonat uerbo. Es
candens est predicatio ac¬
censa. Sed de candente ere
scintille ꝓcleunt. quia de
eorum exhortationibus. uẽ¬
ba flãmantia ad aures au¬
dientium ꝓcedũt. Recte au¬
tem precdicatorum uerba
scintille appellate sunt. ꝗa
eos quos incorde tetige¬

Expanded text:
gamur, legunt enim sagamur, legunt enim sacra eloquia praedicatores sancti et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt, et modo bona funt, imitantur, modo quaedam quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad profectum tendunt. Quid aliud praedicatores si in pede ungulam findutur: « Et scintillae quasi aspectus aeris candentis. » Aeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia « in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetige
Abbreviated transcription (Latin):
uitas. fortitudo atq discͤ¬
tio monstraretur. recte sb̾¬
unxit. Et planta pedlis
eorum. ut planta pedis
uituli. Quia predicatores
scĩ boum nomine designã¬
tur. docet paulus aposto¬
lus legis testimonium ex¬
ponens. Non obturabis os
boui tritulanti. In scĩs gͦ
preclicatoribus planta pe¬
dis est uituli. silicet ma¬
ture incedens. ⁊ fortis et
diuisa. quia unusquisq
predicator et ueneratiõe
habet in maturitate. et for¬
titudinem in oꝑe. et diui¬
sionem ungule in discrec¬
tione. Non enĩ facile pre¬
dicatio eius accipitur. si
leuis in moribus et̃ uidea¬
tur. Et nulla erit maturi¬
tatis ostensio. si contra ad¬
uersa omĩa non affuerit
oꝑis fortitudo. Uirtutis añ
meritum ip̃a fortitudo o¬
peris amittit. si discreta
intellecta non fuerit. Ecce
enuim sacram scripturam
legimus. Si omĩa ad litte¬
ram sentiamus. uirtutẽ
discrectionis amisimus.
Si omĩa adspũalem alle¬
goriam ducimus. similit̃
indiscrectionis stultitia li

Expanded text:
vitas, fortitudo atque discretio monstraretur, recte subjungitur: « Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus: si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amisimus; si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indiscretionis s
Abbreviated transcription (Latin):
in gehennã. nomen ge¬
henne inueteribus libri
non inuenitur. sed pri¬
mum a saluatore ponit᷑.
Queramus ergo. que sit¬
huius sermonis occasio.
ytolum baal fuisse iuxta
legius. Hec uallis et pã¬
ua campi planities irrigua
erat et nemorosa. plenaq
deliciis. et lucus in ea ydo¬
lo consetratus. In tantam
autem dementiam popłs
isrł uenerat. ut deserta tẽ¬
pli uicinia. ibi hostias un¬
molarẽt. et rigorem religi¬
onis delicie iuncerent.
Et appellabatur locus ip̃e
pemenon. et iheremias
scribunt plenissime. et cõ¬
minatur deus se locum ip¬
sum impleturum cada¬
ueribus mortuorum. ut
nequaquã uocetur thophet
⁊ baal. sed uocetur polian¬
drum itest tumulus mor¬
tuorum. Futura ergo sup¬
plicia et pene perpetue ꝗbꝰ
peccatores cruciandi sunt.
huius loci uocabulo de¬
notantur. Duplicem aut̃
frigoris. in iob plenissime
legimus. Nonne duo pas¬
seres asse ueneunt. et unꝰ
ex illis non cadet supertẽ¬
ram sine patre ur̃o: Sr̃ĩ

Expanded text:
in gehennam. Nomen gein gehennam. Nomen gehennae, in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam autem dementiam populus Israel venerat, ut deserta templi vicinia ibi hostias immolaret, et rigorem religionis deliciae vincerent, Et appellabatur locus ille pomenon , et Jeremias scribunt plenissime. Et comminatur Deus se locum ipsum impleturum cadaveribus 63 mortuorum, ut nequaquam vocetur Tophet et Baal; sed vocetur Polyandrium, id est, tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et poenae perpetuae, quibus peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse frigoris, in Job plenissime legimus . Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Vestri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ non reueletur. et oe¬
cultum qd̾ non sciatur. Et
seculo multorum uita
nesciũt᷑. Sed de futuro
dita hominum. et illumi¬
nauit latebras tenebrarũ.
et manifesta faciet cõsi¬
lia cordium. Et est sensuᷤ.
nolite timere ꝑsecutoru
seuitiam. et blasphenian¬
tium rabiem. quia ueni¬
et dies iudicii. in quo et
ura uirtus. et eorum ne¬
quitia demonstrabitur.
Quod dico uobis in tene¬
bris. dicite in lumine. Et
qd̃ in aure auditis. predi¬
cate suꝑ tecta. Qd auditiᷤᷤ
in mysterio. aꝑtius pre¬
dicate. Qd̃ didicistis abscõ
Quod uos erudiui in pã¬
uulo uidee loco. in uniu̾¬
sis urbibus et in toto mũ¬
qui corpus occidunt aĩa
non possunt occidere. gͦ
anima inuisibilis et in¬
corporalis est. secundum
crassiorem dico nr̃i corpo¬
ris substantiam uel eo
certe tempore punietur
et supplicia sentiet. quã¬
do pristinum corpus re¬
ceperit. ut cũ quo peccauit
cum ip̃o puniatur. Eum¬
timete . qui potest ani¬
mam et corpus perclere

Expanded text:
revelabitur, et occultum quod non scietur. Et eculo multorum vitia nesciuntur? Sed de futuro dita hominum, et illuminabit latebras tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondquod vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto munqui corpus occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipso et puniatur. timete eum qui potest et animam, et corpus perdere
Abbreviated transcription (Latin):
et inueniatur tortum qd̃¬
minus curare debemus
aliena iudicia de nob̾ km̃i
quando laudamur. nec cõ¬
tristari quando uituꝑam̃.¬
ria. nec coronare potest la
uiuimus hic de nobis ip̃is
nos ip̃i iudicare non pos¬
sumus. Non dico qd̾ orĩs
cras erimus. sed qd̾ ho¬
die sumus. Quanto minꝰ
debemius moueri iudiciis
alienis quam de conscien¬
tia nr̃a que nobis ꝑhi¬
bet testimonium: nam
gła nr̃a debet ẽẽ conscien¬

Expanded text:
et inveniatur tortum quoet inveniatur tortum quominus curare debemus aliena judicia de nobis, chaquando laudamur; nec contristari, quando vitr. Nec coronare nos potest lauvivimus hic, de nobis ipsis nos ipsi judicare non possumus, non dico quid cras erimus, sed quid hodie simus: quanto minus debemus moveri judiciis alienis, quam de conscientia nostra quae nobis perhibet testimonium? Nam gloria nostra debet esse conscien
Abbreviated transcription (Latin):
ergo deo auxiliante de illi
quinq uirginib sapiẽ¬
tibus. que sicut in euan¬
gelio legius portauer̃
oleum in lampadibus su¬
is. et quantum possumꝰ
obseruemus. ne inter ista
stultas inueniamur. que
sibi te sola corporis inte¬
gritate plaudentes. uirgi¬
nitatem anime ꝑ corrupti¬
onem quiriq sensuum ꝑ¬
diderunt. que non portaue¬
runt oleum secum. Quibꝰ
dictum est. Ite erute uob̾
auendentibus oleum. Ole¬
um enim hoc loco adula¬
tio est. et laus humana.
wendunit oleum om̃s adu¬
latores. Ergo stulte ille dic¬
te sunt. que forinsecus q̃¬
rebant laudem. non intus
in conscientia habebãt. Ideo
non portabant oleum secũ.¬
idest. qui laudem in alie¬
na lingua. non in consciẽ¬
Tamen quid respondetur
illis stultis: Ne forte non
sufficiat nobis. quomodo.
ip̃m iudico. Si ergo cõsci¬
entia nr̃a sub examine ui¬
dicii dei trepidat. et quã¬
uis sibi recta putetur. ta¬
men timet ne exeat iusti¬
tie regula de thesauris illiꝰ.

Expanded text:
ergo, auxiliante Domino, de illis quinque virginibus sapientibus, quae, sicut in Evangelio legimus, portaverunt oleum in lampadibus suis: et quantum possumus, observemus, ne inter illas stultas inveniamur, quae sibi de sola corporis integritate plaudentes, virginitatem animae per corruptionem quinque sensuum perdiderunt, quae non portaverunt oleum secum; quibus dictum est, Ite, emite vobis a vendentibus oleum. Oleum enim hoc loco adulatio est et laus humana: vendunt oleum omnes adulatores. Ergo stultae illae dictae sunt, quae forinsecus quaerebant laudem, non intus in conscientia habebant. Ideo non portabant oleum secum; quia laudem in aliena lingua, non in conscienTamen quid responderunt illis stultis? Ne forte non sufficiat nobis : quomodo ipsum dijudico . Si ergo conscientia nostra sub examine judicii Dei trepidat, et quamvis sibi recta videatur, timet ne exeat justitiae regula de thesauro illius,
Abbreviated transcription (Latin):
uam astutia sua. ita et
sensus ur̃ corrumparit᷑.
a simplicitate que est ĩ
xp̃o iħu. Quando ergo
tibi aliqua publica tri-¬
bulatio nota fuerit. ra¬
biem ac seuitiam leonis
intellige . quando te ma¬
le concupiscentie ad aua¬
ritiam uel luxuriam cal¬
lida seductione sollicitãt.
draconis blandimenta
cognosce. Si ergo fidem
rectam cupis fideliter cu¬
stodire. in aduersis fortis
esto contra leonis seuiti¬
am. Si uero uirginitatẽ
anime integram seruare
desideras. quantum potes
obserua blandimenta du¬
comis. ne forte si incaut
fueris. quinq sensus ꝗ
inte sunt. quasi quinq
uirtutes ꝑmittas aser¬
pente corrumpi. Quicꝑ
erum pulchrescit usu
hiis õibꝰ si incauti fuerim
surrepentibuᷤ concupiscẽ¬
tis malis. anime uirgi¬
nitatem corrumpi ꝑirut¬
timus. et impletur in no¬

Expanded text:
vam astutia sua, ita et vam astutia sua, ita et sensus vestri corrumpantur a simplicitate, quae est in Christo Jesu . Quando ergo tibi aliqua publica tribulatio nata fuerit, rabiem ac saevitiam leonis intellige: quando te malae concupiscentiae ad avaritiam vel luxuriam callida seductione sollicitant, draconis blandimenta cognosce. Si ergo fidem rectam cupis fideliter custodire, in adversis fortis esto contra leonis saevitiam: si vero virginitatem animae integram servare desideras, quantum potes observa blandimenta draconis; ne forte si incautus fueris, quinque sensus, qui in te sunt quasi quinque virgines, permittas a serpente corrumpi. Quidquid enim pulchrescit visuhis omnibus, si incauti fuerimus, subrepentibus concupiscentiis malis, animae virginitatem corrumpi permittimus: et impletur in no