comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus ex inuicem. temptaui apud il¬
lum irridere tanqͣm & illo irrisuro
mecũ baptismum quem acceꝑat. m̃te
atq sensu absentissimus. s tam̃ iã
se accepisse didiscerat. At ille ita me
exhorruit ut inimicũ. admonuitq
mirabili & repentina libertate: ut
si amicus ẽẽ. uellem. talia sibi dicere
desinerẽ. Ego autẽ stupefactus atq
turbatus distuli om̃s motus meos
ut cũ ualesceret pͥus. eẽtq idoneus
uirib ualitudinis. cum quo agere
possem qd̃ uellem. S ille arreptus
dementiȩ meȩ. ut aput te seruaret᷑
consolationi meȩ. post paucos dies
me absente repetitur febrib & defũ¬
gitur. Quo dolore conterebratũ est
cor meũ. & quicqͥd aspiciebam. mors
erat. Et erat mͥ patͥa supliciũ & pa¬
t̃ua domus. mira infelicitas. & qͥcqͥd
cũ illo cõmunicaueram. sine illo in
cruciatũ immanẽ u̾terat. Eapetebãt
eum undiq occłi mei. & non dabat᷑.
& od̃am omĩa. qͣndo non haberem

Expanded text:
mus ex inuicem — temtaui apud ilmus ex inuicem — temtaui apud illum inridere, tamquam et illo inrisuro mecum baptismum, quem acceperat mente atque sensu absentissimus. sed tamen iam se accepisse didicerat. at ille ita me exhorruit ut inimicum admonuitque mirabili et repentina libertate, ut, si amicus esse uellem, talia sibi dicere desinerem. ego autem stupefactus atque turbatus distuli omnes motus meos, ut conualesceret prius essetque idoneus uiribus ualetudinis, cum quo agere possem quod uellem. sed ille abreptus dementiae meae, ut apud te seruaretur consolationi meae: post paucos dies me absente repetitur febribus et defungitur. Quo dolore contenebratum est cor meum et quidquid aspiciebam mors erat. et erat mihi patria supplicium et paterna domus mira infelicitas, et quidquid cum illo conmunicaueram, sine illo in cruciatum inmanem uerterat. expetebant eum undique oculi mei, et non dabatur; et oderam omnia, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter quas me plangebat mat̾ mea.
Mecum iam errabat᷑ in animo ille
homo. & non potat anima mea si¬
ne illo. Et ecce tu imminens dorso
fugitiuorum tuorum ds ultionũ
& fons miscdiarum simul. qͥ conũ¬
tis nos ad te miris modis. ecce abstu¬
listi hominẽ de hac uita. cũ uix ex¬
pleuisset annum in amicicia mea.
suauis mͥ suꝑ om̃s suauitates illiꝰ
uitȩ meȩ. Quis laudes tuas enum̾aᷤ
unus in se uno quas exꝑtus est.:
Quid tunc fecisti d̾s meus. & qͣm
inuestigabilis abissus iudicioꝵ tu¬
orũ: Cum enim laboraret ille febbꝰ
iacuit. dii sine sensu in sudore le¬
tali. Et cum desꝑaretur: baptiratꝰ
ẽ. nesciens. me non curante. & p̃sum̃¬
te id retinere potius animã eius qd̃
a me acceꝑat. non qd in nescientis cor¬
ꝑe fiebat. Longe autẽ aliter erat.
Nam recreatꝰ ẽ : & saluus factus. Sta¬
tiq ut pͥmo cum eo loqui potul.
potui autem mox ut ille potuit. qͣn¬
do non discedebã. & nimis pendeba¬

Expanded text:
propter quas me plangebat mater. propter quas me plangebat mater. mecum iam errabat in animo ille homo et non poterat anima mea sine illo. et ecce tu inminens dorso fugitiuorum tuorum, deus ultionum et fons misericordiarum simul, qui conuertis nos ad te miris modis, ecce abstulisti hominem de hac uita, cum uix expleuisset annum in amicitia mea, suaui mihi super omnes suauitates illius uitae meae. Quis laudes tuas enumerat unus in se uno, quas expertus est? quid tunc fecisti, deus meus, et quam inuestigabilis abyssus iudiciorum tuorum? cum enim laboraret ille febribus, iacuit diu sine sensu in sudore laetali et, cum desperaretur, baptizatus est nesciens me non curante et praesumente id retinere potius animam eius quod a me acceperat, non quod in nescientis corpore fiebat. longe autem aliter erat. nam recreatus est et saluus factus, statimque, ut primo cum eo loqui potui — potui autem mox, ut ille potuit, quando non discedebam et nimis pendeba
Abbreviated transcription (Latin):
irridens totũ illud diuinationis ge¬
nus. ꝑsuadere michi potuerunt. ut
hec abicerem: qm̃ me ampliꝰ ipsorũ
auctorum mouebat auctoritas. &
nullum certum quale querebam do¬
cumentũ adhuc inueneram. qͦ mͥ sine
ambiguitate appareret. que ab eis con¬
sultis uera dicerentur. forte uł sorte.
non arte inspectorum sidum dici.
In illis anuis quo pͥmum temꝑe in
municiplo quo natus sum docere ce¬
ꝑam. cõꝑaueram amicum. societate
studiorum nimis carum. coeuum mͥ
& conflorentem flore adolescentiȩ. Me¬
cum puer creuerat. & pariter in sco¬
lam ieramus. parit᷑q luseramus. S:
nondum erat sic amicus. qͣmqͣm ne
tu quidem sicuti ẽ. uera amicicia.
Quia non ẽ. uera: nisi cum ea tu
tate diffusa in cordib nr̃is. ꝑ sp̃m
dulcis erat nimis. coacto feruore pa¬
rilium studiorum. Nam & a fide
uera qͣm non germanitus & penitꝰ
adolescens tenebat. deflexeram eum
in suꝑstitiosas fabellas & ꝑnitiosas.

Expanded text:
inridens totum illud diuinationis geinridens totum illud diuinationis genus, persuadere mihi potuerunt, ut haec abicerem, quoniam me amplius ipsorum auctorum mouebat auctoritas et nullum certum quale quaerebam documentum adhuc inueneram, quo mihi sine ambiguitate appareret, quae ab eis consultis uera dicerentur, forte uel sorte, non arte inspectorum siderum dici. In illis annis, quo primum tempore in municipio, quo natus sum, docere coeperam, conparaueram amicum societate studiorum nimis carum, coaeuum mihi et conflorentem flore adulescentiae. mecum puer creuerat et pariter in scholam ieramus pariterque luseramus. sed nondum erat sic amicus, quamquam ne tum quidem sic, uti est uera amicitia, quia non est uera, nisi cum eam tu tate diffusa in cordibus nostris per sdulcis erat nobis, cocta femore parilium studiorum. nam et a fide uera, quam non germanitus et penitus adulescens tenebat, deflexeram eum in superstitiosas fabellas et perniciosas,
Abbreviated transcription (Latin):
nes. hanc autem fallaciam libero stu¬
dio non necessitate rei familiaris se¬
ctaris. quo magis michi te oportet
de illa crede: qui eam tam ꝑfecte dis¬
cere elaboraui. qͣm ex ea sola uiuere
uolui. A quo ego cũ q̃sissem. que ca¬
usa gͦ faceret. ut multa inde uera ꝓ¬
nuntiarent᷑. respondit ille ut potuit.
ium sortis hoc facere in rerum nat᷑a
usq quaq diffusa. Si enim de pagi¬
nis poete cuiuspiam longe aliud ca¬
nentis atq intendentis cum forte qͥs
consulit mirabiliter consonus nego
tio sepe u̾sus exiret. mirandũ non ẽẽ
dicebat. si ex anima humana suꝑiore
aliquo instinctu nesciente quid in se
fieret. non abste s sorte so naret a li¬
quid. qd int̾rogantis rebus fcĩsq cõ¬
cineret. Et hoc quidem ab illo uł ꝑ
illum ꝓcurasti michi. & quid ipse post¬
ea ꝑ me ipsum quererem in memoria
mea deliniasti. Tunc autem nec ipse
nec carissimus meus nebridius ad¬
olescens ualde bonus. & ualde cautꝰ.

Expanded text:
nes, hanc autem fallaciam libero stunes, hanc autem fallaciam libero studio, non necessitate rei familiaris sectaris. quo magis mihi te oportet de illa credere, qui eam tam perfecte discere elaboraui, quam ex ea sola uiuere uolui." a quo ego cum quaesissem, quae causa ergo faceret, ut multa inde uera pronuntiarentur, respvim sortis hoc facere in rerum natura usquequaque diffusam. Si enim de paginis poetae cujuspiam longe aliud canentis atque intendentis, cum forte quis consulit, mirabiltio saepe uersus exiret, et mirandum non esse dicebat, si ex anima humana superiore aliquo instinctu nesciente, quid in se fieret, non arte, sed sorte sonaret aliquid, quod interrogantis rebus factisque concineret. Et hoc quidem ab illo uel per illum procurasti mihi, et quid ipse postea per me ipsum quaererem, in memoria mea deliniasti. tunc autem nec ipse nec carissimus Nebridius, adulescens ualde bonus et ualde castus,
Abbreviated transcription (Latin):
autem das gr̃am. Numqͥd tamen eti¬
am ꝑ illum senem defuisti mͥ. aut de¬
stitisti mederi animȩ meȩ: Quia enim
factus ei eram familiarior. & eius ser¬
monib erant enim sine u̾borum cul¬
tu uiuacitate sententiarũ iocundi &
graues: assiduus & fixꝰ in ħebam. Ubi
cognouit ex colloqͥo meo libris gene¬
thliacorum ẽẽ. me deditum. benigne
ac paterne monuit ut eos abicerem.
neq curam & oꝑam rebus utilib ne¬
cessariam illi uanitati frustra impen¬
dem. dicens ita se illa didicisse. ut ui¬
ctus eius ꝓfessionem pͥmis annis eta¬
tis sue deferre uoluisset. qͣm uitam
degeret. & si ipocraten intellerisset.¬
& illas utiq litteras potuisset intel¬
lig̾e. & tamen non ob aliam causam
se postea illis relictis medicinam asse¬
cutũ. nisi qd eas falsissimas cõꝑisset. &¬
nollet uir grauis decipiendis homi¬
nib uictũ querere. At tu inquit. qͦ
te in hominib sustentes rethoricam te¬

Expanded text:
autem das gratiam. numquid tamen etiautem das gratiam. numquid tamen etiam per illum senem defuisti mihi aut destitisti mederi animae meae? quia enim factus ei eram familiarior et eius sermonibus — erant enim sine uerborum culta uiuacitate sententiarum iucundi et graues — adsiduus et fixus inhaerebam, ubi cognouit et ex conloquio meo libris genethliacorum esse me deditum, benigne ac paterne monuit, ut eos abicerem neque curam et operam rebus utilibus necessariam illi uanitati frustra inpenderem, dicens ita se illa didicisse, ut eam professionem primis annis aetatis suae deferre uoluisset, qua uitam degeret, et si Hippocraten intellexisset, et illas utique litteras potuisse intellegere: et tamen non ob aliam causam se postea illis relictis medicinam adsecutum, nisi eas falsissimas conperisset et nollet uir grauis decipiendis hominibus uictum quaerere. "at tu" inquit "quo te in hominibus sustentas, rhetoricam te
Abbreviated transcription (Latin):
Bonum est enim confiteri tibi dñe. &
dicere mi serere mei. cura animam me¬
am. qm̃ peccaui tibi. neq ad licenciam
peccandi abuti indulgentia tua. s me¬
minisse dñice uocis. Ecce sanus factus
es. nam noli peccare. ne quid tibi det̾sꝰ
contingat. Quam totam illis salubri¬
tatem int̾ficere conantur. cum dicunt.
de celo tibi ẽ. in euitabilis causa peccan¬
di. & uenus hoc facit. aut saturnus
aut mars: scilicet ut homo si ne culpa
sit. caro & sanguis. & suꝑba putredo.
culpandus sit autẽ celi ac sicłum creator
& ordinator. Et quis est hic nisi ds nr̃
suaiitas & origo iusticie. qui reddis
unicuiq scdm oꝑa eius. & cor contͥcum
& humiliatũ non sꝑnis: Erat eo tem¬
pore uir sagar. medicinȩ artis ꝑitissimꝰ
atq in ea nobilissimus. qui ꝓ consule
manu sua coronam istam agonisticã
imposuerat non sano capiti meo. s ñ
ut medicus. Nam illiuis morbi tu sa¬
nator. qui resistis suꝑbis. humilib

Expanded text:
bonum est enim confiteri tibi, domine, et bonum est enim confiteri tibi, domine, et dicere: miserere mei: cura animam meam, quoniam peccaui tibi, neque ad licentiam peccandi abuti indulgentia tua, sed meminisse dominicae uocis: ecce sanus factus es; iam noli peccare, ne quid tibi deterius contingat. quam totam illi salubritatem interficere conantur, cum dicunt: "de caelo tibi est ineuitabilis causa peccandi" et "V en us hoc fecit aut Saturnus aut Mars," scilicet ut homo sine culpa sit, caro et sanguis et superba putredo, culpandus sit autem caeli ac siderum creator et ordinator. et quis est hic nisi deus noster, suauitas et origo iustitiae, qui reddes unicuique secundum opera eius et cor contritum et humiliatum non spernis? Erat eo tempore uir sagax, medicinae artis peritissimus atque in ea nobilissimus, qui proconsul manu sua coronam illam agonisticam inposuerat non sano capiti meo, sed non ut medicus. nam illius morbi tu sanator, qui resistis superbis, humilibus
Abbreviated transcription (Latin):
illa ẽẽt immortaliter aurea. muscã
ꝓ uictoria mea necari sinere me. Ne¬
caturus enim erat ille in sacrificiis
suis animantia. et illis honorib in¬
uitaturus mͥ suffragatura demonia
uidebat᷑. S hoc quoq malum. non ex
tua castitate repudiani ds cordis mei.
Non eni m amare de noueram. qui nisi
fulgores corporeos cogitare non noue¬
ram. Talib enim figmentis suspirans
auima nonne fornicatur abste. & fi¬
dit in falsis & pascit uentos: S uide¬
licet sacrificari ꝓ me nollem demonibꝰ
quib me illa suꝑstitione ipse sacrisi¬
cabam. Quid est enim aliud uentos pa¬
cere: qͣm ipsos pascere: Hoc est errando
eis ẽẽ. uoluptati atq derisui. Ldoq il¬
los planos. quos mathematicos uocãt
plane consulere non desistebam. qd qͣi
nullum eis ẽẽt sacrificium. & nulle p̾¬
ces ad aliquem sp̃m obdiuinationẽ dii¬
gerentur. qd tamen .iꝑiana & uera pie¬
tas consequenter repellit & dampnat.

Expanded text:
illa ita esset inmortaliter aurea, muscam illa ita esset inmortaliter aurea, muscam pro uictoria mea necari sinere. necaturus enim erat ille in sacrificiis suis animantia et illis honoribus inuitaturus mihi suffragatura daemonia uidebatur. sed hoc quoque malum non ex tua castitate repudiaui, deus cordis mei. non enim amare te noueram, qui nisi. fulgores corporeos cogitare non noueram. talibus enim figmentis suspirans anima nonne fornicatur abs te et fidit in falsis et pascit uentos? sed uidelicet sacrificari pro me nollem daemonibus, quibus me illa superstitione ipse sacrificabam. quid est enim aliud uentos pascere quam ipsos pascere, hoc est errando eis esse uoluptati atque derisui? Itaque illos planos, quos mathematicos uocant, plane consulere non desistebam, quod quasi nullum eis esset sacrificium et nullae preces ad aliquem spiritum ob diuinationem dirigerentur. quod tamen christiana et uera pietas consequenter repellit et damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
eos sine dolo docebam dolos. Non in¬
quib contra caput innocentis agerẽt.
s aliquando ꝓ capite nocentis. Et d̾s
uidisti de longinquo laxantem in
lubrico. & in multo fumo scintillan¬
tem fidem meam. qͣm exhibebam in
illo magisterio diligentib uanita¬
tem & querentib mendaciũ socius
eorum. In illis annis. unam habebã.
non eo qd̃ legitimum uocatur con¬
iugio cognitam. s qͣm indagauerat
uagus ardor inops prudentiȩ. s unã
tamen. ei quoq seruans thori fidem.
In qua sane exꝑirer exemplo meo qͥd
disfaret inter coniugalis placiti mo¬
dum qd fed̾atum ẽẽt generandi gr̃a.
& pactum libidinosi amoris. ubi ꝓleᷤ
etiam contra uotum nascitur. qͣmuis
iam nata: cogat se diligi. Recolo etiã
cum mͥ theatrici carminis certamen
iire placuisset. mandasse mͥ nescio
quem aruspicem. quid ei dare uellẽ
mercedis ut uincerem. me autem fe¬
da illa sacramenta detestatum & ab ho¬
minatum respondisse. nec si corona

Expanded text:
eos sine dolo docebam dolos, non eos sine dolo docebam dolos, non quibus contra caput innocentis agerent, sed aliquando pro capite nocentis. et, deus, uidisti de longinquo lapsantem in lubrico et in multo fumo sciiitillantem fidem meam, quam exhibebam in illo magisterio diligentibus uanitatem et quaerentibus mendacium, socius eorum. in illis annis unam habebam non eo quod legitimum \'uocatur coniugio cognitam, sed quam indagauerat uagus ardor inops prudentiae; sed unam tamen, ei quoque seruans tori fidem, in qua sane experirer exemplo meo, quid distaret inter coniugalis placiti modum, quod foederatum esset generandi gratia, et pactum libidinosi amoris, ubi proles etiam contra. uotum nascitur, quamuis iam nata cogat se diligi. Recolo etiam, cum mihi theatrici carminis certamen inire placuisset, mandasse mihi nescio quem haruspicem, quid ei dare uellem mercedis, ut uincerem, me autem foeda illa sacramenta detestatum et abominatum respondisse, nec si corona
Abbreviated transcription (Latin):
rentur electi & scĩ afferremus escas.
de quib nobis in officina aqualicu¬
li sui fabricarent angłos & deos ꝑ qͦt
liberaremur. & sectabar ista. atq fa¬
ciebam cum amicis meis. ꝑ me ac mecũ
deceptis. Irrideant me arrogantes &
ñdum salubrit ꝓstrati & elisi a te ds
meus. ego tamen confitear tibi dede¬
cora mea. in laude tua. Sine me ob¬
secro. & da mͥ circũire presenti memo¬
ria pret̾itos circũitus erroris mei. &
immolare tibi hostiam iubilatioĩs.
Qͥd enim sũ ego mͥ sine te nͥ dux im
preceps: Aut quid sum cũ mͥ bene
est. nͥ sugens lac tuum. aut fruens
te cibo qui ñ corrumpitur: Et qͥs ho¬
mo ẽ. quilibet homo. cũ sit homo:
S irrideant nos fortes ac potentes.
nos autem infirmi & inopes confite¬
amur tͥ. Docebam in illis annis artẽ
rethoricam. & uictoriosam loquacita¬
tem uictus cupiditate uendebam. Ala¬
lebam tamen dñe tu scis bonos habere
discipłos. sicut appellantur boni. &

Expanded text:
rentur electi et sancti, aiferremus escas, rentur electi et sancti, aiferremus escas, de quiljus nobis in officina aqualiculi sui fabricarent angelos et deos, per quos liberaremur. et sectabar ista atque faciebam cum amicis meis per me ac mecum deceptis. inrideant me arrogantes et nondum salubriter prostrati et elisi a te, deus meus, et ego tamen confitear tibi dedecora mea in laude tua. sine me, oblielTo, et da mihi circuire praesenti memoria prae-, teritos circuitus erroris mei et immolare tibi hostiam iubilationis. quid enim sum ego mihi sine te nisi dux in praeceps? aut quid smn, cum mihi bene est, nisi sugens lac tuum aut fruons tc cibo, qui non corrumpitur? et quis homo est quilibet homo, cum sit homo? sed inrideant nos fortes et potentes, nos autem infirmi et inopes confiteamur tibi. Docebam in illis annis artem rhetoricam et uictoriosam loquacitatem uictus cupiditate uendebam. malebam tamen, domine, tu scis, bonos habere discipulos, sicut appellantur boni, et
Abbreviated transcription (Latin):
nullo contra disputante. & cumuincen¬
te qͣm ẽẽt illa secta fugienda. itaq fu¬
gisse. Que cum ille dixisset atq illa
nollet adquiescere. s instaret magis de¬
precando atq ubertim flendo. ut me
uideret &. metum dissereret. ille iam
sub stomachans tedio. uade inquit᷑ a
me. ita uiuas. Fieri enim non potest.
ut filiꝰ istarum lacͥmarum ꝑeat. Q d̃
illa ita se accepisse inter colloquia sua
mecum sepe recordabatur. ac si de cȩ¬
lo sonuisset.
RTO¶Al tempus annorum
nouem ab undeuicesimo anno
etatis mee usq ad duodecͥcesi¬
mum. seducebamur & seducebamꝰ.
falsi atq fallentes in uariis cupidi¬
tatib. & palam ꝑ doctͥnas qͣs liberaleᷤᷤ
uocant. occulte autẽ falso nomine
nitatem. usq ad teatͥcos plausus.
& contentiosa certamina. & agonem
coronarum & fenarum spectacłorũ
nugas. & intemꝑantiam libidinũ.
Illic autẽ purgari nos ab istis sordi¬
bus expetentes. cum eis qui appella¬

Expanded text:
nullo contra disputante et conuincennullo contra disputante et conuincente, quam esset illa secta fugienda: itaque fugisse. quae cum I ille dixisset atque illa nollet adquiescere, sed instaret magis deprecando et ubertim flendo, ut me uideret et mecum dissereret, ille iam substomachans: "uade" inquit "a me; ita uiuas, fieri non potest, ut filius istarum lacrimarum pereat." quod illa ita se accepisse inter conloquia sua mecum saepe recordabatur, ac si de caelo sonuisset. dem tempus annorum nouem, ab undeuicensimo anno aetatis meae usque ad duodetricensimum, seducebamur et seducebamus falsi atque fallentes in uariis cupiditatibus et palam per doctrinas, quas liberales uocant, occulte autem falso nomine nitatem usque ad theatricos plausus et contentiosa carmina et agonem coronarum faenearum et spectaculorum nugas et intemperantiam libidinum, illae autem purgari nos ab istis sordibus expetentes, cum eis, qui appella
Abbreviated transcription (Latin):
multa pretereo. ꝓpter qd ꝓpero ad ea
que me magis urgent confiteri tibi. &
multa non memini. Dedisti ergo alter
ꝑ sacerdotem tuum quendam episcopũ
nulͥtum in eccł̃ia. & exercitatum in libͥs
tuis. quem cum illa femina rogasset
ut dignaret᷑ mecum conloqͥ. & refelłe
errores meos. & dedocere me mala ac
docere bona. faciebat enim hoc si qͦs
forte idoneos inuenisset. noluit ille.
prudent᷑ sane. qͣntũ sensi postea. Res¬
pondit enim me adhuc ẽẽ. indocibilẽ.
eo qđ inflatus ẽẽm nouita te heresis
illius. & non nullis questiuncłis iam¬
in multos imꝑitos exagitassem. sicut il¬
la indicau̾at ei. S inquit. sine illũ
ibi. & tantum roga ꝓ eo dñm. ipse
legendo reꝑiet quis ille sit error. & qͣn¬
ta impietas. Simul etiam narrauit
se quoq paruulum a seducta matre
sua datum fuisse manicheis. & om̃s pe¬
ne non legisse tantũ. uerum etiam scͥp¬
titasse libros eorum. sibiq apparuisse

Expanded text:
multa praetereo, propter quod propero ad ea multa praetereo, propter quod propero ad ea quae me magis urguent confiteri tibi, et multa non memini. dedisti ergo alterum per sacerdotem tuum, quendam episcopum nutritum in ecclesia et exercitatum in libris tuis. quem cum illa femina rogasset, ut dignaretur mecum conloqui et refellere errores meos et dedocere me mala ac docere bona - faciebat enim hoc, quos forte idoneos inuenisset - noluit ille, prudenter sane, quantum sensi postea. respondit enim me adhuc esse indocilem, et quod inflatus essem nouitate haeresis illius et nonnullis quaestiunculis iam multos inperitos exagitassem, sicut illa indicauerat ei. "sed" inquit "sine illum ibi. tantum roga pro eo dominum: ipse legendo reperiet, quis ille sit error et quanta inpietas." simul etiam narrauit se quoque paruulum a seducta matre sua datum fuisse manichaeis et omnes paene non legisse tantum uerum etiam scriptitasse libros eorum sibique adparuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tionem meani qͣntum recolo qđ̃ sepe
non tacui. ampliꝰ me isto ꝑ matrem
uigilantem responso tuo. qđ tam
uicina int̾pretationis falsitate tur
bata non est. & tam cito uidit qđ
uidendum fuit. qđ ego certe anteqͣm
dixisset non uideram. etiam tũ fuis¬
se cõmotum. qͣm ipso somnio quo fe¬
mine pie gaudium tanto post fut᷑m
ad consolationem tunc presentis solli¬
citudinis. tanto ante predictũ est. Nã
nouem ferme auni secuti sunt. quib
ego in illo limo ꝓfundi ac tenebris fal¬
sitatis cum sepe surgere conarer. & gra¬
uius alliderer uolatus sum. Cum ta¬
men illa uidua. casta. pia. & sobria.
qͣles amas. iam quidem spe alacͥor. sed
flecu & gemitu non segnior. non desi¬
nerer horis omĩb orationum suarũ
de me plangẽ ad te. & intrabant in
conspectum tuum preces eius. & me
tamen dimittebas adhuc uolui. &
inuolui illa caligine. & dedisti alterũ
responsum int̾im qđ recolo. Nam &

Expanded text:
tionem meam quantum recolo, quod saepe tionem meam quantum recolo, quod saepe non tacui, amplius me isto per matrem vigilantem responso tuo, quod tam vicina interpretationis fbata non est et tam cito uidit quod uidendum fuit, quod ego certe, antequam dixisset, non uideram, etiam tum fuisse conmotum quam ipso somnio, quo feminae piae gaudium tanto post futurum ad consolationem tunc praesentis sollicitudinis tanto ante praedictum est. nam nouem ferme anni secuti sunt, quibus ego in illo limo profundi ac tenebris falsitatis, cum saepe surgere conarer et grauius alliderer, uolutatus sum, cum tamen illa uidua casta, pia et sobria, quales amas, iam quidem spe alacrior, sed fletu et gemitu non segnior, non desineret horis omnibus orationum suarum de me plangere ad te, et intrabant in conspectum tuum preces eius, et tamen dimittebus adhuc uolui et inuolui illa caligine. . Et dedisti alterum responsum interim, quod recolo. nam et
Abbreviated transcription (Latin):
regła linea. ad inuenientem ad seui¬
uenẽ splendidũ hilarem. atq arri¬
dentem sibi cum illa eẽt merens ꝙ
merore confecta. Qui cũ causas ab
ea quesisset mesticie sue cotidiana¬
rumq lacrimarum. docendi ut
assolet non dicendi gr̃a. atq illa res¬
pondisset ꝑditionem meam se plan-¬
gere: iussisse illum quo secuta ẽẽt.
adq ad monuisse ut attendet & ui¬
deret. ubi ẽẽt illa. ibi ẽẽ. & me. Qd̃
illa ubi attendit: uidit me uixta se.
in eadem regła stantem. Unde hoc
nͥ qͥa erant aures tue ad coreuuis:O
tu bone omp̃s. qui sic curas unum¬
quemq nr̃m tanqͣm solũ cures. &
sic om̃s tanqͣm singłos. Unde illud
etiam qđ cum michi narrasset ipsũ
uisum. & ego ad id trahere conarer.
ut illa se potiꝰ non desꝑaret fut᷑am
ẽẽ. qd eram. continuo si ne aliqua
hesitatione. non inqͥt. non rnim mͥ
dictum ẽ. ubi ille ibi & tu. s ubi tu
ibi & ille. Confiteor tibi dñe recorda¬

Expanded text:
regula lignea et uenientem ad se iregula lignea et uenientem ad se iuuenem splendidum hilarem atque arridentem sibi, cum illa esset maerens et maerore confecta. qui cum causas ab ea quaesisset maestitiae suae cotidianarumque lacrimarum docendi, ut adsolet, non discendi gratia, atque illa respondisset perditionem meam se plangere, iussisse illum, quo secura esset, atque admonuisse, ut adtenderet et uideret, ubi esset illa, ibi esse et me. quod illa ubi adtendit, uidit me iuxta se in eadem regula stantem. unde hoc, nisi quia erant aures tuae ad cor eius, o tu bone omnipotens, qui sic curas unumquemque nostrum, tamquam solum cures, et sic omnes, tamquam singulos? Vnde illud etiam, quod cum mihi narrasset ipsum uisum et ego ad id detrahere conarer, ut illa se potius non desperaret futuram esse quod eram, conhaesitatione, Non, inquit, non enim mihi dictum est, Ubi ille, ibi et tu; sed, Ubi tu, ibi et ille. Confiteor tibi, Domine, recorda
Abbreviated transcription (Latin):
ri d̃i ligate fuissent in illo pomo. nͥ
electi scĩ dente ac uentre soluerent᷑.
Et credidi miser magis eẽ. miscdiam
p̃standam fructib terie. qͣm homini¬
bus ꝓpter quos nascerentur. Si enim
esuriens peteret. qui manicheus ñ ẽẽt.
qͣi capitali supplicio dampnanda buc¬
cella uideretur si ei daretur. Et misi¬
sti manũ tuam ex alto. & de hac ꝓfun¬
da caligine eruisti animam meam. cũ
ꝓ me ploraret ad te mea mater fidelis
tua. amplius qͣm flent matres corꝑea
funera. Uidebat enĩ illa mortẽ meã
ex fide & sp̃u quem habebat ex te. &
exaudisti eam dñe. Exaudisti eam nec
despexisti lacrimas eius. cũ ꝓfluenteᷤᷤ
rigarent terram sub occłis eius. in om¬
nĩ loco orationis eius. exaudisti eam
Nã iͥnde illuo somuium. quo eam
consolatus es ut uiu̾e me secũ con¬
cedet. & haberet mecũ eamdẽ m̃sam
in domo. qd nolle ceꝑat au̾sans. &
detestans blasphemias erroris mei:
Uidit enim se stantem in quadam

Expanded text:
ri dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi ri dei ligatae fuissent in illo pomo, nisi electi sancti dente ac uentre soluerentur. et credidi miser magis misericordiam praestandam fructibus terrae quam hominibus, propter quos nascerentur. si quis uero esuriens peteret, qui manichaeus non esset, quasi capitali supplicio damnanda buccella uideretur, si ei daretur. Et misisti manum tuam ex alto et de hac profunda caligine eruisti animam meam, cum pro me fleret ad te mea mater, fidelis tua, amplius quam flent matres corporea funera. uidebat enim illa mortem meam ex fide et spiritu, quem habebat ex te, et exaudisti eam, domine. exaudisti eam nec despexisti lacrimas eius, cum profluentes rigarent terram sub oculis eius in omni loco orationis eius: exaudisti eam. nam unde illud somnium, quo eam consolatus es, ut uiuere mecum cederet et habere mecum eandem mensam in domo? quod nolle coeperat auersans et detestans blasphemias erroris mei. uidit enim se stantem in quadam
Abbreviated transcription (Latin):
aliter facientis animꝰ. atq articulus
occulti tẽꝑis. Cum nͦ aliqͥd tu repente
musitatum & imꝓuisum imꝑas: eti¬
am si hoc aliquando uetuisti. qͣmuis
causam imꝑii tui ꝓ temꝑe occultes.
& qͣmuis contra pactũ sit aliquoꝵ ho¬
minũ societatis quis dubitet ẽẽ. facien¬
dum. qͣndo ea iusta ẽ. societas hominũ
que seruit tͥ: S beati qui te imꝑas¬
se sciunt. Fiunt enim omĩa a seruien¬
tib tͥ uł ad exhibendũ qd̃ ad presens
uos & ꝓpħas tuos. Et qͥd agebam cũ
irridebam eos. nͥ ut irriderer abs te
sensim atq pallatim ꝑductus eͣas nu¬
gas. ut crederem ficũ plorare cũ decer¬
pitur. & matrem eius arborem lacri¬
mis lacteis. qͣm tamen ficum si come¬
disset aliqͥs sc̃s: alieno sane non suo
scełe decerptam. misceret uisceribus
& anhelaret de illa angłos. immo uͦ
particłas łĩ. gemendo in oratione at¬
q ructando. que particłe sũmȩͥ & ue¬

Expanded text:
aliter facientis animus, atque articulus aliter facientis animus, atque articulus occulti temporis. Cum vero aliquid tu repente inusitatum et improvisum imperas, etiam si hoc aliquando vetuisti, quamvis causam imperii tui pro tempore occultes, et quamvis contra pactum sit aliquorum hominum societatis; quis dubitet esse faciendum, quando ea justa est societas hominum, quae servit tibi? Sed beati qui te imperasse sciunt. Fiunt enim omnia a servientibus tibi, vel ad exhibendum quod ad praesens uos et prophetas tuos. et quid agebam, cum inridebam eos, nisi ut inriderer abs te sensim atque paulatim perductus ad eas nugas, ut crederem ficum plorare, cum decerpitur, et matrem eius arborem lacrimis lacteis? quam tamen ficum si comedisset aliquis sanctus alieno sane, non suo scelere decerptam, misceret uisceribus et anhelaret de illa angelos, inmo uero particulas dei gemendo in oratione atque ructando: quae particulae summi et ue
Abbreviated transcription (Latin):
gemitus cõpeditoꝵ. & soluis a uincłis
quȩ nobis fecimus. si iam non erigamꝰ
adu̾sus te cornua false libertatis. a¬
uaritia plus habendi. & dampno to¬
tum amittendi. ampliꝰ a mando ꝓpͥum
nr̃m qͣm de omĩum bonum. S inter¬
flagitia & facinora. & tam multas in¬
iquitates st̃ pecc̃a ꝓfitientium. que a
bene uidicantib & uituꝑantur ex re¬
gła ꝑfectionis. & laudantur spe frugiᷤᷤ.
sicut herba segetis. Et sunt quedam si¬
milia. uł flagitio uł facinori. & non fc̃
pecc̃a. quia nec te offendunt dñm & dm̃
nr̃m. nec sotiale consortiũ. cũ concili¬
ant᷑ aliqua in usum uitȩ congrue
temꝑi. & incertum ẽ. an libidine haben¬
di. aut puniunt᷑ corrigendi studio
potestate ordinata. & incertũ est an
libidine nocendi. Multa itaq fcã q̃
hominib imꝓbanda uidentur testi¬
monio tuo approbata sunt. & młta
laudata ab hominib te teste dampnan¬
tur. cũ sepe se alit̾ habet spẽs facti. &

Expanded text:
gemitus conpeditorum et soluis a uinculis, gemitus conpeditorum et soluis a uinculis, quae nobis fecimus, si iam non erigamus aduersus te cornua falsae libertatis auaritia plus habendi et damno totum amittendi, amplius amando proprium nostrum quam te, omnium bonum. Sflagitia et facinora et tam multas iniquitates, sunt peccata proficientium, quae a bene judicantibus et vituperantur ex regula perfectionis, et laudantur spe frugis, sicut herba segetis. Et sunt quaedam similia vel flagitio vel facinori, et non sunt peccata; quia nec te offendunt Dominum Deum nostrum, nec sociale consortium: cum conciliantur aliqua in usum vitae congrua tempori, et incertum est an libidine habendi; aut puniuntur corrigendi studio potestate ordinata, et incertum est an libidine nocendi. Multa itaque facta quae hominibus improbanda viderentur, testimonio tuo approbata sunt; et multa laudata ab hominibus, te teste damnantur: cum saepe se aliter habet species facti, et
Abbreviated transcription (Latin):
sus te facinora. cui noceri non potest:
S hoc undicas qd in se homines ꝑpe¬
trant. quia etiam cum in te peccant
impie faciunt in animas suas. & men¬
titur iniqͥtas sibi. siue corrũ pendo¬
ac ꝑũtendo nat᷑am suam qͣm tu fe¬
cisti & ordinasti. uł immod̾ate uten¬
do concessis reb. uł in non concessa
flagͣndo in eum usum qui ẽ. contra
naturam. aut rei tenentur animo &
urbis. seuientes adu̾sus te. & adu̾sus
stimulum calcitrantes. autem cũ diru¬
ptis limitib humanȩ societatis letan¬
tur audaces pͥuatis conciliationib aut
dirẽptionib ꝓ ut quibq delectau̾it
aut offendit. Et ea fiunt. cum tu dñe¬
delinquerit fons uitȩ. qui es unꝰ & ue¬
rus creator & rector uniu̾sitatis. & pͥ¬
uata suꝑbia diligit᷑ in parte unum fal¬
sũ. Itaq pietate humili redit᷑ in te. &
purgas nos a consuetudine mala. & ꝓ¬
picius es peccatis confitentiũ. & exaudiᷤ

Expanded text:
sus te facinora, cui noceri non potest? sus te facinora, cui noceri non potest? Sed hoc vindicas quod in se homines perpetrant, quia etiam cum in te peccant, impie faciunt in animas suas, et mentitur iniqac peruertendo naturam suam, quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate utendo concessis rebus uel in non concessa flagrando in eum usum, qui est contra naturam; aut rei tenentur animo et uerbis saeuientes aduersus te et aduersus stimulum calcitrantes, aut cum diruptis limitibus humanae societatis laetantur audaces priuatis conciliationibus aut diremptionibus, prout quidque delectauerit aut offenderit. et ea fiunt, cum tu derelinqueris, fons uitae, qui es unus et uerus creator et rector uniuersitatis, et priuata superbia diligitur in parte, unum falsum. itaque pietate humili reditur in te et purgas nos a consuetudine mala et propitius es peccatis confitentium et exaudis
Abbreviated transcription (Latin):
in potestatib societatis humanȩ maior
potestas minori ad obediendum pre¬
ponitur: ita ds omĩb. Item in faci¬
norib uͥ libido est nocendi. siue ꝑ con¬
tumeliam. siue ꝑ iniuriam. & utrũq
uł ulciscendi causa. sicut inimico in¬
imicus. uł adipiscendi alicuiꝰ extͣ com¬
modi. sicut latro uiatori. uł euitandi
mali sicut ei qui timetur. uł in uiden¬
do. sicut felitiori miserior. aut in aliqͦ
ꝓsꝑatus ei quem sibi equari timet. aut
equalẽ dolet. uł sola uoluptate alie¬
ni mali sicut spectatores gladiatorũ.
aut irrisores. aut illusores quorum¬
libet. Hȩc sunt capita in iqͥtatis quȩ
pullulant pͥncipandi & spectandi. &
sentiendi libidine. aut una. aut dua¬
b earum. aut simul omib. & uiuit᷑
male ad u̾sus tͥa & septem. psalt̾ium
decem cordarũ. decalogũ tuum d̾s al¬
tissime & dulcissime. S que flagitia
in te. qͥ non corrũꝑis: Aut quȩ adũ¬

Expanded text:
in potestatibus societatis humanae, major in potestatibus societatis humanae, major potestas minori ad obediendum praeponitur; ita Deus omnibus. 16. Item in facinoribus, ubi libido est nocendi, sive per contumeliam, sive per injuriam; et utrumque vel ulciscendi causa, sicut inimico inimicus; vel adipiscendi alicujus extra commodi, sicut latro viatori; vel evitandi mali, sicut ei qui timetur; vel invidendo, sicut feliciori miserior; aut in aliquo prosperatus, ei quem sibi aequari timet aut aequalem dolet; vel sola voluptate alieni mali, sicut spectatores gladiatorum, aut irrisores, aut illusores quorumlibet: haec sunt capita iniquitatis, quae pullulant principandi et spectandi et sentiendi libidine, aut una, aut duabus earum, aut simul omnibus; et vivitur male adversus tria et septem, psalterium decem chordarum decalogum tuum, Deus altissime et dulcissime. Sed quae flagitia in te qui non corrumperis? aut quae adver
Abbreviated transcription (Latin):
eadem natura cuiꝰ ille actor est. libi¬
dinis ꝑu̾sitate polluit᷑. Que autem
contra mores hominũ sunt flagitia
ꝑmorum diu̾sitate uitanda sunt.
ut pactum int̾ se ciuitatis aut gen¬
tis consuetudine uł lege firmatũ
nulla ciuis aut ꝑegͥni libidine iuole¬
tur. Turpis enim omĩs pars ẽ: uni
u̾so suo non con congruens. Cum
autem d̃s aliqͥd contra morẽ. aut pa¬
ctũ quorũlibet iubet. & si nũquã
ibi factum est. faciendum est. Et si o¬
missum instaurandum. & si institutũ¬
ẽ. non erat. instituendũ ẽ. Si enim re¬
gi licet in ciuitate cui regnat iubere
aliquid qd neq ante illũ quisqͣm nec
ipse unquam uisserat. & non contra
societatem ciuitatis eius obtemꝑatur.
non obtemꝑatur. gen̾ale quippe pactũ
ẽ. sotietatis humane obedire regibus
suis. qͣntomagis do regnatori uniu̾se
creaturȩ suȩ ad ea que uisserit sinedu¬
bitatione seruiendum ẽ : Sicut enim

Expanded text:
eadem natura, cujus ille auctor est, libieadem natura, cujus ille auctor est, libidinis perversitate polluitur. Quae autem contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diversitate vitanda sunt; ut pactum inter se civitatis aut gentis consuetudine vel lege firmatum, nulla civis aut peregrini libidine violetur. Turpis enim omnis pars est suo universo non congruens. Cum autem Deus aliquid contra morem aut pactum quorumlibet jubet, etsi nunquam ibi factum est, faciendum est: et si omissum, instaurandum; et si institutum non erat, instituendum est. Si enim regi licet in civitate cui regnat, jubere aliquid quod neque ante illum quisquam, nec ipse unquam jusserat; et non contra societatem civitatis ei obtemperatur, non obtemperatur: generale quippe pactum est societatis humanae obedire regibus suis: quanto magis Deo regnatori universae creaturae suae, ad ea quae jusserit, sine dubitatione serviendum est? Sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
qua canebam non habebat aliud alibi:
s omĩa simul. Et non intuebar i̾ti¬
ciam cui seruirent boni & scĩ homĩes.
longe excellentiꝰ atq sullimius habere
simul omĩa que precepit łs. & nulla
ex parte uariari. & tam̃ uariis tẽꝑib
ñ omĩa simul. s ꝓpͥa distͥbuentem ac
precipientẽ. Et rep̃hendebam cecus
pios pastores ñ solum sicut d̾s iuberet
atq inspiraret utentes p̃sentib. uer̃
quoq sicut d̃s reuelaret futura p̾nun¬
tiantes. Numquid aliqͣndo aut alicu¬
bi iniꝰtum ẽ. diligere dm̃ ex toto corde.
& ex tota anima & ex tota mente. &
diligere ꝓrimum tanquam se ipsum:
Itaq flagitia que sunt contra nat᷑am.
uͥq ac semꝑ detestanda atq punien¬
da sunt: qualia sodomitarum fuerc̃.
Quȩ si om̃s gentes facerent. eodem cri¬
minis reatũ diuina lege tenerentur.
quȩ ñ sic fecit homines. ut se illo u¬
tentur modo. Uiolatur quippe ipsa
societas. que cũ d̃o nobis ẽẽ. debet: cũ

Expanded text:
qua canebam, non habebat aliud alibi, qua canebam, non habebat aliud alibi, sed omnia simul. et non intuebar iustitiam, cui seruirent boni et sancti homines, longe excellentius atque sublimius habere simul omnia quae praecipit et nulla ex parte uarie, tamen uariis temporibus non omnia simul, sed propria distribuentem ac praecipientem. et reprehendebam caecus pios patres non solum, sicut deus iuberet atque inspiraret, utentes praesentibus uerum quoque, sicut deus reuelaret, futura praenuntiantes. Numquid aliquando aut alicubi iniustum est diligere deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et diligere proximum tamquItaque flagitia quae sunt contra naturam, ubique ac semper detestanda atque punienda sunt, qualia Sodomitarum fuerunt. Quae si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, quae non sic fecit homines ut se illo uterentur modo. Violatur quippe ipsa societas quae cum Deo nobis esse debet, cum
Abbreviated transcription (Latin):
liud alii m̃bro congruere. & aliud iã
dudum licuisse. & post horam ñ li¬
cere. quiddam in illo angͣlo ꝑmitti
aut iuberi. qͦs in isto iuste uetet᷑ &¬
uindicet᷑. numqͥd iꝰticia uaria ẽ. &
mutabilis: S temꝑa quib p̃sidet
non parit̾ eunt. temꝑa enim sunt
Homines autem quorum uita suꝑt̃
ram breuis est. qͥa sensu ñ ualent
causas contexere scłorum pͥorum.
aliarumq gentiũ quas exꝑti ñ sũt
cũ his quas exꝑti sunt. in uno aut̃
corpe uł die uł domo facile possũt
uidere. qͥd cui m̃bro. quib mom̃ti.
quib partib ꝑsonisue congruat:
in illis offendunt᷑ hic seruiunt.
Hecͤ gitunc nesciebam. & non adĩtte¬
ban. & feriebant undiq ista occłos me¬
os & ñ uidebam. Et cantabam carmina:
&e non mͥ licebat ponere pedem quẽ¬
libet ubi libet. s in alio atq alio metͥ
alit̾ atq aliter. & in uno aliqͦ u̾su ñ
omĩbus locis eundem pedẽ. & ars ipsa

Expanded text:
liud alii membro congruere et aliud iam liud alii membro congruere et aliud iam dudum licuisse, post horam non licere, quiddam in illo angulo permitti aut iuberi, quod in isto iuxta uetetur et uindicetur. numquid iustitia uaria est et mutabilis? sed tempora, quibus praesidet, non pariter eunt; tempora enim sunt. homines autem, quorum uita super terram breuis est, quia sensu non ualent causas contexere saeculorum priorum aliarumque gentium, quas experti non sunt, cum his quas experti sunt, in uno autem corpore uel die uel domo facile possunt uidere, quid cui membro, quibus momentis, quibus partibus personisue congruat, in illis offenduntur, hic seruiunt. Haec ego tunc nesciebam et non aduertebam, et feriebant undique ista oculos meos et non uidebam. et cantabam carmina et non mihi licebat ponere pedem quemlibet et ubilibet, sed in alio atque alio metro aliter atque aliter et in uno aliquo uersu non omnibus locis eundem pedem; et ars ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
ni gen̾is ex parte moris sui metien¬
tib. Tanquam si quis nesciꝰ in arma¬
mentis quid cuiq m̃bro accõmoda¬
tum sit. ocrea uelit caput contegi.
& galea calciari. & murmuret qd
non apte conueniat. aut in uno die
indicto a ꝓmeridianis horis iusti¬
cio. qͥsquam stomachet᷑ non sibi con¬
cedi qͥd uenale ꝓpone. qͥa mane con¬
cessum est. aut in una domo uide¬
at aliqͥs tractari manib a quoqͣm ser¬
uo qdꝰ facere non sinatur qͥ pocła
ministrat. aut aliqͥs post p̃sepia fi¬
eri qd ante mensam ꝓhibeat᷑. & indi¬
guetur cũ sit unum habitacłm. &
una familia. non uͥq atq omĩbus i¬
dem tͥbui. Sic sunt isti qͥ indignant᷑
cum audierint illo scło licuisse iustiᷤ
aliquid. qđ isto non licet uistis. Et
qͥa illis aliud p̾ceꝑit. d̾s. istis aliud
ꝓ tẽꝑalib causis: cũ eid̾ iusticie utͥq
seruierint. cũ in uno homine. & in
uno die. & in unis edib uideant a¬

Expanded text:
ni generis ex parte moris sui metienni generis ex parte moris sui metientibus, tamquam si quis nescius in armamentis, quid cui membro adcommodatum sit, ocrea uelit caput contegi et galea calciari et murmuret, quod non apte conueniat, aut in uno die indicto a pomeridianis horis iustitio quisquam stomachetur non sibi concedi quod uenale proponere, quia mane concessum est, aut in una domo uideat aliquid tractari manibus a quoquam seruo, quod facere non sinatur qui pocula ministrat, aut aliquid post praesepia fieri, quod ante mensam prohibeatur, et indignetur, cum sit unum habitaculum et una familia, non ubique atque omnibus idem tribui. sic sunt isti qui indignantur, cum audierint illo saeculo licuisse iustis aliquid, quod isto non licet iustis, et quia illis aliud praecepit deus, istis aliud pro temporalibus causis, cum eidem iustitiae utrique seruierint, cum in uno homine et in uno die et in unis aedibus uideant a
Abbreviated transcription (Latin):
q ad phantasma. Et non noueram
dm̃ ẽẽ. sp̃m. ñ cui m̃bra essent ꝑ longũ
& latum. nec cui ẽẽ. molles ẽẽt. qͥa mo¬
les in parte minor ẽ. qͣm in toto suo.
& si infinita sit: minor ẽ. in aliqua
parte certo spatio definita qͣm ꝑ in¬
finitũ. & ñ est tota ubiq sicut sp̃s. si¬
cut d̃s. Et qͥd in quid in nobis ẽẽt scdm
qd ẽẽmus similes do. & recte in scͥp¬
turis diceremur ad imaginem di. ꝓr¬
sus ignoiabam. Et non nouerã iu̾sti¬
tiam ueram int̾iorem non ex consu¬
etudine iudicantem. s ex lege rectis.¬
sima di omĩpotentis. qua forma ren¬
tur mores regionum. & dierum ꝓ re¬
gionib & dieb cum ipsa ubiq ac
semꝑ eẽt. non alibi alia. ñ alias alit̾.
scđm qͣm iusti ẽẽnt abraham & ysa¬
ac & iacob. & moyses & dauid. & illi
om̃s laudatiore dĩ s eos ab ĩꝑitis
iudicari iniquos. iudicantib ex hu¬
mano die. & uniu̾sos mores huma¬

Expanded text:
que ad phantasma? Et non noveram que ad phantasma? Et non noveram Deum esse spiritum, non cui membra essent per longum et latum, nec cui esse moles esset: quia moles in parte minor est quam in toto suo; et si infinita sit, minor est in aliqua parte certo spatio definita, quam per infinitum; et non est tota ubique, sicut spiritus, sicut Deus. Et quid in nobis esset, secundum quod essemus similes Deo et recte in Scriptura diceremur ad imaginem Dei , prorsus ignorabam. 13. Et non noveram justitiam veram interiorem, non ex consuetudine judicantem, sed ex lege rectissima Dei omnipotentis, qua formarentur mores regionum et dierum pro regionibus et diebus; cum ipsa ubique ac semper esset, non alibi alia, nec alias aliter; secundum quam iusti essent Abraham et Isaac et Iacob et Moyses et Dauid et illi omnes laudati ore dei; sed eos ab imperitis iudicari iniquos, indicantibus ex humano die et uniuersos mores huma
Abbreviated transcription (Latin):
mo meo. & suꝑior sũmo meo. offendi¬
in illam mulierem audacẽ. inopem
prudentiȩ. enigina salomonis. seden¬
tẽ suꝑ sellam in forib & dicentẽ. pa¬
nes occultos libenter edite. & aqͣm dul¬
cem furtiuam bibite. Que me seduxit
qͥa inuenit foris habitantẽ in occłos car¬
nis meȩ. & talia ruminantẽ apud me.
qualia ꝑ illam uorassem. Nesciebam
enim aliud uere qd est. & quasi acutu¬
le mouebar ut suffragarer stultis de¬
ceptorib. cum a me quererent unde
malum. & utrum forma corporea d̃s
finiret᷑. & haberet capillos & ungues
& utrũ iusti existimandi eẽnt qui ha
berent uxores multas simul. & occi¬
derent homines. & sacrificarent dea¬
nimalib. Quib rebus ignarus ꝑturba¬
bar. & recedens a u̾itate ire in eam mͥ
uidebar. quia ñ nouerã malũ nonẽe.
nͥ pͥuationem boni. usq ad qd omĩ¬
no non ẽ. Qd̃ unde uidem cuiꝰ uide
usq ad corpus erat occłis. & animo us¬

Expanded text:
mo meo et superior summo meo. offendmo meo et superior summo meo. offendi illam mulierem audacem, inopem prudentiae, aenigma Salomonis, sedentem super sellam in foribus et dicentem: panes occultos libenter edite et aquam dulcem furtiuam bibite. quae me seduxit, quia inuenit foris habitantem in oculo carnis meae et talia ruminantem apud me, qualia per illum uorassem. Nesciebam enim aliud, uere quod est, et quasi acutule mouebar, ut suffragarer stultis deceptoribus, cum a me quaereretur, unde malum est et utrum forma corporea deus finiretur et haberet capillos et ungues et utrum iusti existimandi eberent uxores multas simul, et occiderent homines, et sacrificarent de animalibus. Quibus rerum ignarus perturbabar; et recedens a veritate, ire in eam mihi videbar; quia non noveram malum non esse nisi privationem boni, usque ad quod omnino non est. Quod unde viderem, cujus videre usque ad corpus erat oculis, et animo us
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsa & non mutaris uita animȩ meȩ.
Ubi ergo mͥ tc̃ eras. & qͣm longe: Et lõ¬
ge ꝑegrinabar abs te exclusus. & a si¬
liquis porchorum quos de siliqͥs pas¬
cebam. Quanto enim meliores gͣmma¬
ticorũ & poetarum fabule. qͣm illa de¬
cipula: Nam u̾sus & carmen & medea
uolans utiliores certe qͣm qͥnq elem̃ta
uarie fucata. ꝓpter quinq antra tene¬
brarum que omĩno nulla sunt. & oc¬
cidunt credentẽ. Nam u̾sum & car¬
men. etiam ad uera pulm̃ta tͣnsfero.
Uolantem aut̃ medeam. & si cantabã
non asserebam. & si cantari audiebã:
ñ credebam. illa autem credidi. Ue.
ue. quib gͣdib deductus sum in ꝓ¬
funda inferi. qͥppe laborans & estu¬
ans inopia ueri. cum te ds meus. Li
bi enim confiteor qui me miseratus
es. & nondum confitendem. cũ te non
scdm intellectum m̃tis quo me p̃stare
uolusti belius. s scdm sensum carnis
querentem : tu autẽ eras int̾ior inti¬

Expanded text:
te ipsa et non mutaris, uita animae meae. te ipsa et non mutaris, uita animae meae. Vbi ergo mihi tunc eras et quam longe? et longe peregrinabar abs te exclusus et a siliquis porcorum, quos de siliquis pascebam. quanto enim meliores grammaticorum et poetarum fabellae quam illa decipula! nam uersus et carmen et Medea uolans utiliores certe quam quinque elementa uarie fucata propter quinque antra tenebrarum, quae omnino nulla sunt et occidunt credentem. nam uersum et carmen etiam ad uera pulmenta transfero; uolantem autem Medeam etsi cantabam, non asserebam, etsi cantari audiebam, non credebam: illa autem credidi, uae, uae! quibus gradibus deductus in profunda inferi, quippe laborans et aestuans inopia ueri, cum te, deus meus — tibi confiteor, qui me miseratus es et nondum confitentem — cum te non secundum intellectum mentis, quo . modo praestare noluisti beluis, sed secundum sensum carnis quaererem. tu autem eras interior inti
Abbreviated transcription (Latin):
ullo modo tibi. sicut nunc mͥ locutꝰ
es. qͥa illa erant corꝑalia phantasma¬
tha falsa corꝑa. quib certiora sunt
uera corꝑa ista que uidemꝰ tusu car¬
neo. siue celestia. siue terrestria. Cũ
pecudib & uolatilib uidemꝰ hȩc. &¬
certiora sunt. qͣm cum inmaginamur
ea. Et rursus cercius imaginam᷑ ea. qͣm
exeis suspicam᷑ alia grauiora. & infinita
quȩ omĩno nulla st̃. qͣlib ego tunc pas¬
cebar manib & ñ pascebar. At tu amor
meus in quẽ defitio ut fortis sim. nec
ista corꝑa es que uidemꝰ qͣmqͣm in ce¬
lo. nec ea es que non uidemus ibi. qͥa
tu ista condidisti. nec in sũmis tuis cõ¬
ditionib ab es. Qnto gͦ longe es a phan¬
tasmatib illis meis. phantasmatibꝰ cor¬
poro eorum que sunt. & in eis cerciora
corꝑa. que tamen non es. s nec anima
es que uita ẽ. corpors. Ldo melior uita
corꝑm. certiorq quam corꝑa. S tu ui¬
ta es animarum. uita uitarum. uiuẽs

Expanded text:
ullo modo tibi, sicut nunc mihi locuta ullo modo tibi, sicut nunc mihi locuta es, quia illa erant corporalia phantasmata, falsa corpora, quibus certiora sunt uera corpora ista, quae uidemus uisu carneo, siue caelestia siue terrestria: cum pecudibus et uolatilibus uidemus, cerea. Et rursus certius imaginamur ea, quam ex eis suspicamur alia grandiora, et infinita, quae omnino nulla sunt, qualibus ego tunc pascebar inanibus; et non pascebar. At tu, amor meus, in quem deficio ut fortis sim, nec ista corpora es quae videmus, quanquam in coelo; nec ea es quae non videmus ibi, quia tu ista condidisti, nec in summis tuis conditionibus habes. Quanto ergo longe es a phantasmatibus illis meis, phantasmatibus corporum eorum, quae sunt, et eis certiora corpora, quae tamen non es. sed nec anima es, quae uita est corporum — ideo melior uita corporum certiorque quam i corpora — sed tu uita es animarum, uita uitarum, uiuens