comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ arundinẽ diuinã debemꝰ intellegere p̃¬
dicationẽ: Quia eñ harundine scribit᷑
recte ꝑ harundinẽ scriptura scã intel¬
legitur. ab efficiente indelic& illud qđ
efficitur Hanc itaq harundine .÷. diuino
eloquio tangit. & in luminat dĩ corda fide¬
liũ ibiq ꝑpendit. & mecitur facta singu¬
loꝵ atq ꝓfeccus dũ alii tribuit sermonẽ
sapienciae. alii genera linguarũ &cth
Quȩ mensura harundine aurea dr̃ ꝓpt̃
claritatẽ diuinȩ sapientiȩ quȩ inple¬
risq locis auro figuratur. Unde ẽ Ac¬
ciptte sapienciã sicutꝰ aurũ. Hac itaq
sa ciuitas intellegit᷑ Et ciuitas inquadro
posita. ẽ: Inquadratura figura non aliud
latus maius. ẽ. aliud minus sed cuncca si¬
mul quatuor latera. ęquali spatio teni¬
duntur: Fhec auẽ quatuor latera debe¬
mus intellegere. spem. fidem. carteatem.
& oꝑationẽ Quȩ ȩqualiesunt quia nus¬

Expanded text:
per arundinem, divinam debemus intelligere prper arundinem, divinam debemus intelligere praedicationem; quia enim arundine scribitur, recte per arundinem Scriptura sancta intelligitur, ab efficiente videlicet illud quod efficitur. Hac itaque arundine, id est divino eloquio tangit et illuminat Deus corda fidelium, ibique perpendit et metitur facta singulorum atque profectus: dum alii tribuit sermonem sapientiae, alii genera linguarum etc. Quae mensura arundinea aurea dicitur, propter claritatem divinae sapientiae, quae in plerisque locis auro figuratur. Unde est; Accipite sapientiam sicut aurum. Hac itaque sa civitas intelligit. Et civitas in quadro posita est. In quadrata figura, non aliud latus majus est, aliud minus, sed cuncta simul quatuor latera, aequali spatio tenduntur. Per haec autem quatuor latera, debemus intelligere, spem, fidem, charitatem et operationem, quae aequalia sunt: quia unus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ilũ. Sicgͦ funclam̃ta aplĩ cȩteriq doc¬
tores ircelleguittr inuno funda m̃tto:
xp̃o fundati. Ipse aut̃ .ẽ. fundam̃tũ fun¬
damentorum : sicut ẽ rex regum & dñs
dominantiũ. Adhoc enum ꝑtin& quod &am
Nominatis fundantis agni Nom nonsiluit:
.xii. aploꝵ. &inipsis fundam̃tis hoc .ẽ. in
men suscipit locũ aploꝵ tenet ȩoͥrũ doctri¬
nã & actus imitatur : Et ut ab solutius
hoc sit dicamus fundam̃ta patriarchas
credider̃ in carnie uenisse: illi pͥnun¬
ciauer uenturũ Hinc psalmista dicit:
łundamta eiꝰ inmontib scis Montes quip¬
pe ipsi sunt patriarchȩ. & prophecȩ. Suꝑ
quos noui testam̃ti doctores fundant᷑. qr eoꝵ
fidẽ imitant᷑. Tamꝗ scilic& fundam̃ta suꝑ
funda m̃ta quia & ipsi montes fundam̃ta
ẽẽ noscunt᷑: ET QUI loquebat᷑ mecũ habe¬
bat in surã harundineã dureã. ut metiret᷑
ciuitatẽ: Hic angls tipũ tenebat filii dĩ
qui omĩa inm̃sura & numero disponit Nam

Expanded text:
 . Sic ergo fundamentum apostoli caeterique doctores intelliguntur, in uno fundamento Christo fundati; ipse enim est fundamentum fundamentorum, sicut est Rex regum et Dominus dominantium. Ad hoc enim pertinet quod etiam, nominatis fundamentis, agni nomen non siluit, agni. Et in ipsis fundamentis, hoc est in nem suspicit, locum apostolorum tenet, quorum doctrinam et actus imitatur. Et ut absolutius hoc sit, dicamus fundamenta, patriarchas crediderunt in carne venisse, illi praenuntiaverunt venturum. Hinc Psalmista dicit: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Montes quippe ipsi sunt patriarchae et prophetae, super quos Novi Testamenti doctores fundantur, quia eorum fidem imitantur. Tanquam, scilicet fundamentum super fundamenta, quia et ipsi montes fundamenta esse noscuntur. Et qui loquebatur mecum, habebat mensuram arundineam auream, ut metiretur civitaquia omnia mensura et numero disponit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ponere Quando enim singularit̃ funda¬
mentum enunciat᷑ ipse xp̃c in. telligi¬
tur: suꝑ quem omnis aeclificatio aec¬
desiȩ construitur: Quando aut̃ pluralit̃
patriarchȩ. apli cȩteriq doccores. unde
idem apostolꝰ dic̃. Lam non estis hospites
& aduene : sed estis ciues sanctõꝵ & domes¬
ticidĩ suꝑ edificati fundam̃tũ aploꝵ. et

Expanded text:
 Quando enim singulariter fundamentum enuntiatur, ipse Christus intelligitur, super quem omnis aedificatio Ecclesiae constituitur: Quando enim pluraliter, patriarchae, apostoli, caeterique doctores. Unde idem Apostolus dicit: Jam non estis hospites et advenae, sed estis cives sanctorum et domestici Dei superaedificat
Abbreviated transcription (Latin):
CaSv. portȩ .iII. E occasũ nouissimã mũ¬
cȩterosq p̃dicatores eadem fides sc̃ȩ trini¬
tatis ꝑ quadriꝑtitũ orbẽ diffundet ude¬
os atq gentiles. parit̃ conplectens. Duo de¬
narius eruĩ numerꝰ portarũ quȩ ꝑ .iIII. muni
partes di subternario comp̃ henduntur ad miste
triuitatis ꝑ quadriꝑtitum orbẽ diffusa
.ẽ Q MURUS ciuitteis habens fundam̃¬
rum doctrina consistte. Quoꝵ fundam̃¬

Expanded text:
 portae tres. Per occasum novissimam muncaeterosque praedicatores, eadem fides sanctae Trinitatis per quadripartitum orbem diffundetur, Judaeos atque gentiles pariter complectens. Duodenarius enim numerus portarum, qui per quatuor mundi partes sub ternario comprehenditur, ad ministTrinitatis per quadripartitum orbem diffusa est. Et murus civitatis habens fundamerum doctrina consistit. Quorum fundame
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ spm̃ in luminati fidem trinitatis
cognouer: Unde isaias dic̃. audisse die¬
trinitate ꝑsonarum intellegitur una
unitatẽ substantie adtendentes ad un¬
gunt dñs ds̃ sabaoth Similit̾ psalmista
p̃mietens. Benedicat nos deus pat̾. bene¬
dicat nos ds̃ filius. benedicat nos ds̃. sp̃c̃
sc̃s. trinitatẽ ꝑ sonarũ conĩtit ad uni¬
tatẽ maiestatis dicens Et mecuant
eum omnes fines terrȩ Ab AQUILO¬
Ns portȩ .iii. ł aqui lonem intellegũt᷑
gentiles. infrigore in fide litatis & ig¬
.III.Deinde ab aquilone cõmemoratur
quia prius iudei credider̃. Deinde gen¬
tiles qui ante erant inaquilone. qui. ẽ.
frigidissimꝰ. & durissimus uentus. haben¬
tes habitat oniẽ diabolum quidic̃. Ponam
sedem meam Adaquilonem: Et as austro
portȩ.iii ꝑ austrum claritatẽ fidei in¬
telligimꝰ quae iitoto orbe terrarũ lucet:
quia dũ sol in austro .i. inmedio centro cȩli
figitur : totũ mundũ inluminat. Signi¬

Expanded text:
um illuminati, fidem sanctae Trinitatis cognoverunt, unde Isaias dicit audisse se chetrinitate personarum intelligitur una unitatem substantiae attendentes adjungunt, Dominus Deus sabaoth. Similiter et Psalmista praemittens: Benedicat nos Deus Pater, benedicat nos Deus Filius, benedicat nos Deus Spiritus sanctus, trinitatem personarum convertit ad unitatem majestatis, dicens: Et metuant eum omnes fines terrae . Ab aquilone portae tres. Per aquilonem intelliguntur gentiles, in figura infidelitatis, et igtres, deinde ab aquilone commemorantur, quia prius Judaei crediderunt, deinde gentiles, qui ante erant in aquilone, qui est frigidissimus et durissimus ventus, habentes diabolum, qui dicit: Ponam sedem meam ad aquilonem.--Et ab austro portae tres. Per austrum claritatem fidei intelligimus, quae in toto orbe terrarum lucet: quia dum sol in austro, id est in medio centro coeli figitur, totum mundum illuminat, signi
Abbreviated transcription (Latin):
in fide continecur apłoꝵ Quod enim
ist ad riunciant iã factũ. illi p̾dixer̃
futurũ Quia gͦ eadem quȩ illi p̾dixe¬
runt al nunciant: memoriã illorũ in
suis cordib se habere insitam demons¬
t̾rant: Siue &iam in .xii. filus isrł
possumꝰ intellegere om̃s gentes sicut

Expanded text:
in fide continetur apostolorum. Quod enim in fide continetur apostolorum. Quod enim isti annuntiant factum, illi praedixerunt futurum. Quia ergo eadem quae illi praedixerunt annuntiant, memoriam illorum in suis cordibus se habere insitam demonstrant. Sive etiam in duodecim filiis Israel possumus intelligere omnes gentes, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Altus quoq ẽ: quia cum pore in habitec t̾rã
mente iam possidet coelum Dequo bene sub
riũ intramꝰ in ȩcclam Ipsi enĩ nos bapti¬
Tant. & docentes ꝑ fidem a ecdãm introdu¬
cunt. dequib ad liuc sub infertur: Et IN
ris ordinis aecclȩ̃ p̃positi. qui &si magna
non ualent tamen minora qͥ acceperunt
fideli populo Niunciare nondesistunt. de
quibus in malachua legitur Labia
sacerdotis custodiunt scienciã & legem re¬
quirunt exore eus: quia angelus dñi ex¬
sistunt. quia doctores aecdȩ fidem & uesti¬
gia apłoꝵ secuntur: ET NOMINa scrpp
tassunt nomina .xii. tribuum filiorum
isrł. Filios isrł Non debemus intellige¬
re carnalit᷑ .xii. filios ia cob. quorũ fuit
reproba utta sicut scriptura manifestat.
sed patres spirttales ex eius progenie des¬
cendentes sicut fuit: saias. hi eremias.
cȩteriq prophecȩ . Quorũ nomina scrip¬
ta sunt in portis. quia memoria illoꝵ

Expanded text:
Altus quoque est, quia corpore inhabitat terram, Altus quoque est, quia corpore inhabitat terram, mente autem possidet coelum. De quo bene subdrium intramus Ecclesiam. Ipsi enim nos baptizant, et docentes per fidem Eccunt. De quibus adhuc subinfertur: et in ris ordinis Ecclesiae praepositi: qui et si magna non valent, tamen minora quae acceperunt, fideli populo nuntiare non desistunt. De quibus in Zacharia legitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exsistunt, quia doctores Ecclesiae fidem et vestigia apostolorum sequuntur. Et nomina scripta quae sunt nomina duodecim tribuum filiorum Israel. Filios Israel non debemus intelligere carnaliter duodecim filios Jacob, quorum fuit reproba vita, sicut Scriptura manifestat, sed patres spiritales, ex ejus progenie descendentes, sicut fuit Isaias, Jeremias, caeterique prophetae, quorum nomina scripta sunt in portis, quia memoria illorum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mium superne remunerationis quȩ in
ipsa dĩ uisione complebitur Quasi enĩ
aqua incristallũ ũtitur. dũ p̃miũ ex
aqua & spũ renatorum. ipsa dĩ contem¬
platio efficit᷑: Nam & sibene ꝑpendimus
quod signi ficat iaspis hoc & cristallum:
quia remuneratio scõꝵ nihil aliud erit
Nisi p̃sens dĩ uultus. Et NABEBANT
isaias dicit In illa die cantabit᷑ canticum
istud int̾ra uida Urbs fortitudinis nr̃ȩ
syon saluator ponetur in eã murus. Ipse
ẽ. &iam magnus: dequo psalmista Dñs
insion magnus. Altus quoq ẽ: quia apa¬
tre suꝑ om̃ia sublimatus & ds̃ quoqͦ. &iã suꝑ
humanitatẽ constitutus: Ipse quoq ẽ murꝰ
hoc .ẽ defensio & ꝓteccio a ecclȩ̃ suȩ Uel
&iam murꝰ generalit̃ ipsa intelligit᷑ aeclã
Quae murus appellatur ꝓpt̃ firmitatem
ficdei & constantiam uircutũ Magnus. ese
istemurꝰ quia aeccla exmubtis constat fide¬
libus . & ꝑiiiͦi. mundi climata dilatatur

Expanded text:
mium supernae remunerationis, quae in ipsa visione Dei complebitur. Quasi enim aqua in crystallum vertitur, dum praemium ex aqua et spiritu renatorum ipsa Dei contemplatio efficitur. Nam et si bene perpendimus, quod significat jaspis, hoc et crystallum, quia remuneratio sanctorum nihil aliud erit, nisi praesens Dei vultus. Et habebat Isaias ait: In illa die cantabitur canticum istud in terra Juda: Urbs fortitudinis nostrae Sion salvator, ponetur in ea murus . Ipse est etiam magnus, de quo Psalmista: Dominus in Sion magnus . Altus quoque est, quia a Patre super omnia sublimatus, et Deus quoque etiam per humanitatem est constitutus. Ipse quoque est murus, hoc est defensio et protectio Ecclesiae suae. Vel etiam murus generaliter ipsa Ecclesia s appellatur propter firmitatem fidei et constantiam virtutum. Magnus est iste murus, quia Ecclesia ex multis constat fidelibus, et per quatuor mundi climata dilatatur.
Abbreviated transcription (Latin):
clamor. quia semꝑ caro sp̃ĩu resistit Sed
cum corruptibile hõc induerit incor¬
ruptionẽ & mortale hoc induerit in mor¬
talitatẽ : cessabit clamor tumultuari con¬
in hac utca quiescere norisinebat Ibi enĩ
cessabit omnis praua suggestio. ubinul¬
laerit carnis delectatio: Sed & dolor pꝰ
hȩc nonerit: quia uidelic& airo electo¬
rum ultra spinas & punctiones peccato¬
rum proquibus dolere debeant non ge¬
nerabit: Quae prima fuerunt : quia in
p̃senti seculo haec omnia sustinent
Ded cum innouata celum & terra fue¬
rint: tunc & ipsi electi in nouabunt᷑
& nequaquã p̃teritas passiones susti¬
nebunt. Et dix̃ qui sedebit inehto¬

Expanded text:
clamor, quia semper caro spiritui resistit. Sed clamor, quia semper caro spiritui resistit. Sed cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, cessabit clamor tumultuari conin hac vita quiescere non sinebat. Ibi enim cessabit omnis prava suggestio, ubi nulla erit carnis delectatio. Sed et dolor post haec non erit, quia videlicet caro electorum, ultra spinas et punctiones peccatorum pro quibus dolere debeant, non generabit. « Quae prima abierunt, » quia in praesenti saeculo haec omnia sustinent. Sed cum innovata coelum et terra fuerint, tunc et ipsi electi innovabuntur, et nequaquam praeteritas passiones sustinebunt. « Et dixit qui sedebat in t
Abbreviated transcription (Latin):
nisi peccass& in mortalis mansiss&. ec
compl&o eleccoꝵ numero abillo para¬
diso terretio absq mortis interuentu
transir& ad patriam celestem Sic aut̃
.ẽ. conditus. ut si peccar& mori poss&. Quȩ
locum inelectis. pon habebit postquã
om̃s acluitam resurgemus: tales effocti
ut deurceps. neq uori.Neq. peccare
possimus Neq luctus erit in illa eccłã
hoc loco: intellegitur querela praue suggesti¬
onis. Prius enim quã peuui& homo inmag¬
ria quiete erat omniaq. menbra sibi sub¬
ieta. & nullo modo in aliquo repugnantia
posũdebat: Ded postquã peccauit statimda¬
morem prau& suggestionis contra se exur¬
gentem sensit Uidensq mulierẽ concupi¬
uit: Factumq ẽ iusto dĩ uditio : ut qui
uoluit . eẽ subiectus dõ: non posset habe¬
re menbra sibi subdita Hunc clamorem
deinceps om̃s sustinenus qũo laborare se
ostendit paulus dicens Uideo aliam legẽ
in menbris meis. & ct̃ Semꝑ fit enim hc

Expanded text:
nisi peccasset immortalis mansisset. Et nisi peccasset immortalis mansisset. Et completo electorum numero, ab illo paradiso terreno absque mortis interventu transiret ad patriam coelestem. Sic autem est conditus, ut si peccaret mori posset. Quae locum in electis non habebunt. Postquam omnes ad vitam resurgemus, tales effecti ut deinceps neque mori neque peccare possimus, « neque luctus » erit in illa Ecclesia, hoc loco intelligitur querela pravae suggestionis. Prius enim quam peccaret homo, in magna quiete erat, omniaque membra sibi subjecta, et nullo modo in aliqua repugnantia possidebat. Sed postquam peccavit, statim clamorem pravae suggestionis contra se exsurgentem sensit, vidensque mulierem concupivit, factumque est Dei judicio, ut qui noluit esse subjectus Deo, non posset habere membra sibi subjecta. Hunc clamorem deinceps omnes sustinemus, quo laborare se ostendit Paulus, dicens: Video aliam legem in membris meis , etc. Semper fit enim hic
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquando uͦ ꝓpt̃ amorẽ & consortiũ suꝑ¬
Noꝵ ciuiũ Postquã enĩ ueniã peccatorum
consecuntur: iterũ incipiunt flere non
iam quia timent dampnari. sed quia
differunt aregno. aliquando quoq deplo¬
rant aliorũ peccata. sicut samuel flebat
saul. eo quod penituiss& dnm̃ quod cons¬
trcuerit eum regem suꝑ israel. & sicut pau¬
lus deflebat corincduos: qui post forni¬
attionẽ. &ido latria nonegerunt poeni¬
tentian Omnẽ gͦ lacrimã ab oculis
eleccoꝵ dñs absterg&. quia Neq timore
arcabuntur poenarum. Neq iam differen¬
tur a regno quod p̃sentialiter posside¬
bunt. Neq &iam aliorũ peccata defle¬
bunt. quia iusto dĩ uiclitio dampnatis
reprobis nullus deinceps peccare po¬
terit: Et Mors ulera rionerit Post¬
quã enimoiñs a mortius resurreerimꝰ.
inelectis iamultra mars nonerit peq
corporis neq animȩ. Primus uaniq ho
mo ealege conditus ẽ. in paradiso: ut

Expanded text:
aliquando vero propter amorem et consortium supaliquando vero propter amorem et consortium supernorum civium. Postquam enim veniam peccatorum consequuntur, iterum incipiunt flere, non jam quia timent damnari, sed quia differuntur a regno. Aliquando quoque deplorant aliorum peccata, sicut Samuel flebat Saul, eo quod poenituisset Dominum, quod constituerit eum regem super Israel. Et sicut Paulus flebat Corinthios, qui post fornicationem et idololatriam, non egerunt poenitentiam. Omnem ergo lacrymam ab oculis electorum Dominus absterget, quia neque timore arctabuntur poenarum, neque jam differuntur a regno, quod praesentialiter possidebunt, neque etiam aliorum peccata deflebunt, quia justo Dei judicio damnatis reprobis, nullus deinceps peccare poterit. Et mors ultra non erit. Postquam enim omnes a mortuis resurrexerimus, in electis jam ultra mors non erit, neque corporis neque animae. mo ea lege conditus est in paradiso, ut
Abbreviated transcription (Latin):
habitare dignat᷑. Unde psalimista Dñs pars
hereditatis meȩ Eipse In legequitur dicens:
Filis̃ aut̃ leui nondabitis possessionẽ. ego
enim hereditas illorũ. Quando enimhomo
peccando recedit adõ non . ẽ. dĩ populus nec
dnĩ possid& Dum aũt penitendo reuertitur
ad dm̃. populos dĩ. ẽ quia possid& dm̃i & pos¬
deus omnem lacrimam aboculis eorũ Haec
uerba pon ad presentem uitam luctu & lacri¬
mis plenã ꝑtin& sed ad futurã quando omis
luctus auferetur a fidelibus & ꝑ petuum gau¬
dium possidebitur. uixta illud. Beatiqui lu¬
gent: qñi ipsi consolabuntur: Intuendum
aut quid sit quod omnẽ lacrimã ab oculis scoꝵ
dicit auferendã. cum sufficere potuiss&. si di¬
cer& absterg& ds̃ omnem lacrimam ab ocu¬
lis eorum: Sed sciendum quia diuersȩ st̃
qualitates lacrimarũ. quibus in hac urta af¬
fliguntur electi Aliquando scilic& ꝓpt̃
timorem toriirtoꝵ Ne uidelic& merito ini¬
quitatis suae penis tradantur ultricibus.

Expanded text:
habitare dignatur, unde Psalmista: Dominus pars haereditatis meae . Et ipse in lege loquitur dicens: Filiis autem Levi non dabitis possessionem. Ego enim haereditas illorum. Quando enim homo peccando recedit a Deo, non est Dei populus, nec Deum possidet. Dum autem poenitendo revertitur ad Deum, populus Dei est, quia possidet Deum, et poslis eorum. Haec verba non ad praesentem vitam luctu et lacrymis plenam pertinent, sed ad futuram; quando omnis luctus auferetur a fidelibus, et perpetuum gaudium possidebitur, juxta illud: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Intuendum autem quid sit quod omnem lacrymam ab oculis sanctorum dicit auferendam, cum sufficere potuisset, si diceret: Absterget lacrymam ab oculis eorum. Sed sciendum quia diversae sunt qualitates lacrymarum, quibus in hac vita affliguntur electi, aliquando scilicet propter timorem tormentorum, ne videlicet merito iniquitatis suae poenis tradantur ultricibus;
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum scripta sunt: quia infide et
dilectione aplõꝵ om̃s gentes consistunt:
Hinc plalmista dic̃. Epistola nr̃a uos
estis scripta in cordibus nr̃is: ABORIEN¬
te porte .iii: Forientẽ populus intelligi¬
tur iudeoꝵ. de quo xp̃c. ẽ. exorcus qui
.ẽ uerus sol iusticiȩ in luminans corela

Expanded text:
l scripta sunt, quia in fide et dilectione apostolorum, omnes gentes consistunt. Hinc Paulus dicit: Epistola nostra vos estis scripta in cordibus nostris . Ab oriente portae tres. Per orientem populus intelligitur Judaeorum, de quo Christus est exortus qui est verus s
Abbreviated transcription (Latin):
biles Und ẽ: Uirum sariguinũ & dolo sum
ab omin abitur dñs & cũ homicidis: iđ quo¬
cumq mͦ hominẽ interficientib uł odiose¬
ipsos iugulantibus Unde ẽ: Quiodit frm̃
suũ homicida. ẽ: & fornicat orib .i. cum
idolis seruientibus. seu in mundiciã carnis
sectantib uł &iã plus creaturã quã creato¬
rẽ diligentib & diuicias ultra modũ aman¬
tibus: Vnde paulus. & auariciã quȩ .ẽ
idoloꝵ seruitus Et Ue NEfICIS I magis
qui in cantandorẽ ꝑ agebant: siue & iam
uene ficos .÷ maleficos. possumus eos intel¬
legere qui humana potestate aliis do¬
minantur. Unde in euuangłio. Reges
gencium dominantur eoꝵ & qui potesta¬
tem habent suꝑ eos uenefici uocant᷑ .i. ma

Expanded text:
guinum et dolosum abominabitur Dominus .-- Et cum homicidis, id est quocunque modo hominem interficientibus, vel odio seipsos jugulantibus. Unde est: Qui odit fratrem suum homicida est .-- Et fornicatoribus, id est cum idolis servientibus, seu immunditiam carnis sectantibus, vel etiam plus creaturam quam Creatorem diligentibus, et divitias ultra modum amantibus. Unde Paulus: Et avaritia quae est idolorum servitus . -- Et veneficis, id est magis, qui incantationes peragebant. Sive etiam veneficos, id est maleficos, possumus eos intelligere, qui humana potestate aliis dominantur. Unde in Evangelio: Reges gentium dominantur eorum , et qui potestatem habent super eos, venefici
Abbreviated transcription (Latin):
gatũ Unde & ds̃ aedificauit illis mansiones
.÷ multitudin ẽ filioꝵ dedit illis quia alioꝵ
filios uiuificauerant Similit̃ legimus
factũ & inra ab meretrice quae nuntios iosoȩ
abscondit & inquirentib de eis respondit:
Fateor quidẽ uener̃ ad me Sed cũ claudere
liberauit. postea meruit ꝑtingere aduni¬
us dĩ cognitionẽ. & inter israhelitas connu¬
merari. qr peccatũ illud m̃datii. purgauit
opus piecatis & miscdĩȩ. peius enĩ fuissec.
sceos ꝓder& admortẽ ꝗ quod eos negauit
& m̃tita.ẽ Unũ sane firmit̃ debemꝰ reci¬
nere. nullũ m̃dacii genus in ultũ rema¬
nere. quod hic laxatũ non fuerit penitẽ¬
tia. aut aliquo piecatis oꝑe Om tuũ enim
istoꝵ qui sunt suꝑius connumerati pars
mul sunt ignis & sulphur quod ẽ mors se¬
cunda .i. corporis. & animȩ. prima enim
mors fit in anima ꝑpeccatũ. Secunda
aut̃ intellegit᷑ in anima & corpore:
EQUITUR ET UENITUN

Expanded text:
gatum, unde et Deus aedificavit illis mansiones, id gatum, unde et Deus aedificavit illis mansiones, id est multitudinem filiorum dedit illis, quia aliorum filios vivificaverant. Similiter legimus factum et in Raab meretrice, quae nuntios Josue abscondit, et inquirentibus de eis respondit: Fateor quidem, venerunt ad me, sed cum clauderetliberavit, postea meruit pertingere ad unius Dei cognitionem, et inter Israelitas connumerari, quia peccatum illud mendacii purgavit opus pietatis et misericordiae. Pejus enim fuisset si eos perderet ad mortem, quam quod eos negavit, et mentita est. Unum sane debemus retinere, nullum genus mendacii inultum remanere, quod hic laxatum non fuerit poenitentia, aut aliquo pietatis opere. Omnium enim istorum qui sunt superius connumerati, parsunt simul ignis et sulphur. Quod est mors secunda, id est corporis et animae. Prima enim mors fit in anima per peccatum, secunda autem intelligitur in anima et corpore. Sequitur: Et venit unus
Abbreviated transcription (Latin):
nominatis suꝑius ꝑ ordinẽ singulorum auc¬
toribus uitiorum ad extremũ intulit. &
om̃ib m̃datibus Ubi cum dicit omnib.
ostendit multa genera. eẽ m̃datiorum.
Nam beatus augustinꝰ octodicit. eẽ. gene¬
ra m̃datiorũ. sed tamen nullũ. ẽ. m̃datiũ
quod peccato careat Unde scriptum. ẽ.
Os quod mentitur occidie animã. &¬
ꝑdes om̃s quilo cunttur iadatium: Non¬
nulli enĩ dicunt. non. eẽ peccttum. si
prouerttate aut iusticia profertur m̃¬
dacium sicut legimus factum inegipto
de obstetricibus quae ad pharaonẽ reuersȩ. &
increpate cur uiui ficarent paruulos. quos
uissȩ fuerant interfice mentitȩ sun dicen¬
tes. Non sunt aebreȩ mulieres sic̃ aegiptiae
sed ipse habent obstetricandi scientiã. Unde
& scriptura refert. Quamobrẽ aedificauit
illis domũ Nunquid gͦ peccatũ fuit illud
m̃datiũ ꝓ quo mercedẽ adõ acceper̃: fuit
quidẽ peccatũ sed tam̃ oꝑe miscdiȩ .ẽ. pur¬

Expanded text:
Nominatis superius per ordinem singulorum auctoribus vitiorum, ad extremum intulit, et omnibus mendacibus: ubi cum dicit omnibus, ostendit multa esse genera mendaciorum. Nam beatus Augustinus octo dicit esse genera mendaciorum, sed tamen nullum est mendacium quod peccato careat, unde scriptum est: Os quod mentitur, occidit animam tur mendacium . Nonnulli enim dicunt non esse peccatum, si pro veritate aut justitia proferunt mendacium, sicut legimus factum in Aegypto de obstetricibus, quae ad Pharaonem reversae, et increpatae cur vivificarent parvulos, quos jussae fuerant interficere, mentitae sunt dicentes: Non sunt Hebraeae mulieres sicut Aegyptiae, sed ipsae habent obstetricandi scientiam . Unde et Scriptura refert: Quamobrem aedificavit illis Deus domum. Nunquid ergo peccatum fuit illud mendacium, pro quo mercedem acceperunt a Deo? Fuit quidem peccatum, sed tamen opere misericordiae est pur
Abbreviated transcription (Latin):
q̃uisio pacis interp̾tatur: quia ad hoc labo¬
rat. ut uisionem dĩ incelestibus ꝑcipiat:
Noua dr̃ quia uecustate peccati exil itur
Peccati enim ꝑ p&ratio ad uetus ada ꝑtin&
E tido dum aecdã apeccato originali mũ¬
datur: auecustate pecatei ad nouitatem
uenit Unde apls Expoli antes uos uece¬
rem hominem. induite Niouum qui reno¬
uatur in agnitione dĩ Id euto aut̃ haec
ciuitas adõ descendere dr̃. quia ab exor¬
chio sui iam cum  capite suo descen¬
dit. cum quo &ꝑ quod sursum ascendit
Utide idemdnis dic̃ Nemo ascendit incelum & et
Alit̾. in hoc clecoelo descencdere dr̃. quia celestis¬
ẽ gracia quod ds̃ fecit eam aecclam. luxca
illud Egosum ds̃ faciens te Quic quid enĩ
hab& in fide. spe. caritate. c&erisq uircu¬
tibus & inbaptismo: de suꝑdatum . ẽ. illi.
Unde iacobus Onne datum optimum & omẽ
donũ ꝑ fectum desursum. ẽ descendens a pa
tre luminũ. Adõ paratã .i. fide cȩterisq

Expanded text:
quia ad hoc laborat, ut visionem Dei in coelestibus percipiat. Nova dicitur, quia a vetustate peccati exuitur. Peccati enim perpetratio ad veterem Adam pertinet. Et ideo dum Ecclesia a peccato originali mundatur, a vetustate peccati ad novitatem venit. Unde Apostolus: Exspoliantes vos veterem hominem, induite novum, qui renovatur in agnitione Dei . Idcirco autem civitas haec a Deo descendere dicitur, quia ab exordio sui jam cum capite suo descendit, cum quo, et per quod sursum ascendit, unde idem Dominus dicit: Nemo ascendit in coelum, etc. Aliter: In hoc de coelo descendere diest gratia, quod Dominus fecit eam Ecclesiam. Juxta illud: « Ego Dominus faciens te . » Quidquam enim habet in fide, spe et charitate, caeterisque virtutibus, et baptismo desuper datum est illi. Unde Jacobus: « Omne datum optimum, et omne donum perfectum, desursum est, descendenstre luminum . Paratam, id est fide caeterisque
Abbreviated transcription (Latin):
hic legamꝰ & mare iamnon. ẽ & alibi Lum̃
lucerne: non lucebit in ea. Haec enĩ qualit
fiant: cumilluc ꝑuenerim melius sciemus
Et ciuitatẽ scam hierusalem nouã uidides¬
cendentem decoelo adõ paratã Haec uiutas
qm̃ amultis in habitatur. & in quatuor mun¬
di partes distendit᷑. habens habitatorẽ dm̃
Hinc paulus dicit Templũ dĩ scm̃. ẽ. quod

Expanded text:
hic legamus, et mare jam non est. Et alibi: Lumen hic legamus, et mare jam non est. Et alibi: Lumen lucernae non lucebit in ea. Haec enim qualiter fiant, cum illuc pervenerimus, melius sciemus. Et civitatem sanctam Hierusalem novam vidi descendentem de coelo a Deo. Haec civitas quoniam a multis inhabitatur, et in quatuor mundi partes distenditur, habens habitatorem Domini. Hinc Paulus dicit: « Templum Dei sanctum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
deflinatione dĩ omnipotentis q̃ futura s̃
iam transier. Unde hic̃ dic̃ iohannes. se
uidere cȩlũ nouũ & terram nouã atq
addit Primũ enĩ cȩlũ & prima terra abit:
Quod qualit̃ sit uł iuxta litterã uł &iam
spircealit intellegendũ: superius dictũ
ẽ: Abiit primũ cȩlũ & prima terra hoc
.ẽ ꝑ innouationem in iurctea sunt & a
pristina figura recesser̃. luxta illud
apli Preterit figura : huius mundi Ue¬
rum quod sequitur. & mare iam nion÷
utrum ad literã .i. ut mare cũ flumini¬
bus exsicetur pos sit intelligiran
&iam solum modo spiritalit̃ hioc dicat᷑
tin& naturali a riditate fatiscat: Qm̃ nisi aqͥs
temperar& incinerẽ rediger&ur: Idõq u¬
trum maximo illo ardore mare cũ flumi¬
nibus sicc&ur: an & ipsũ uertatur in meliu
non facile dixerim Quod & si faccum fue¬
rit: ꝑ dĩ potentiam lic& arida sit terra
satis subsis tere poterit Quatuor si quidẽ
uł ignis transeat .i. in mut&ur : ds̃ scit. Lic&

Expanded text:
ntis quae futura sunt jam transierunt, unde hic dicit se videre coelum novum et terram novam, atque addit: Primum enim coelum et prima terra abiit. Quod qualiter sit vel juxta litteram, vel etiam spiritualiter intelligendum, superius dictum est. Abiit primum coelum, et prima terra, hoc est per innovationem immutata sunt, et a pristina figura recesserunt. Juxta illud Apostoli: Praeterit figura hujus mundi . Verum quod sequitur, et mare jam non est, utrum ad litteram, id est, ut mare cum fluminibus exsiccetur, possit intelligi, an etiam solummodo spiritualiter hoc dicatur ntinet, ne naturali ariditate fatiscat, quoniam nisi aquis temperaretur, in cinerem redigeretur. Ideoque utrum maximo illo ardore mare cum fluminibus siccetur, an et ipsum vertatur in melius, non facile dixerimus. Quod et si factum fuerit per Dei potentiam, licet arida sit terra, satis subsistere poterit. Quatuor siquidem vel ignis transeat, id est immutetur, Deus scit, licet
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt instagnum ignis. Hoc. ẽ in ꝑfundam
dampnationẽ in ferrii Recte aut̃ ꝑ infer¬
rum om̃s reprobi figurantur. uł quia ibi
habitantes una cum infertio in quo kabi¬
tant una sunt domus. ut &iam quia imitan¬
tes oꝑa diaboli numquã saturantur malis.
sicut infernus ciumquã dic̃ sufficit Et QUI
Non.ẽ. inuentus in libro uitȩ scriptus. hoc
.ẽ. qui non. ẽ ante mundi constitutionẽ
ad uitã p̃destinatꝰ. missus. ẽ in stagnum
ignis Liber quippe uitȩ sicut supradic¬
tum .ẽ. uis diuinitatis intellegitur .i. dei
p̾scientia inqua qui non fuerit p̃ordinatus
instagnum ignis mittetur. hoc .ẽ. reproboꝵ
hominũ societati copulabit᷑  Qđ enim dic̃
qui non. ẽ inuentꝰ: nihil. ẽ aliud nisi non
ẽ pordinatus Clecti aut̃ in hoc libro st̃¬
scripti: quia ante mundi consircutionem
sunt p̃cogniti. & p̾ ordinati Unde aplẽ
Quos p̃sciuit & p̃destinauit & alibi Sicut

Expanded text:
si sunt in stagnum ignis. Hoc est in profundam si sunt in stagnum ignis. Hoc est in profundam damnationem inferni. Recte autem per infernum omnes reprobi figurantur. Vel quia ibi habitantes una cum inferno in quo habitant, una sunt domus: Vel etiam quia imitantes opera diaboli, nunquam saturantur malis, sicut infernus nunquam dicit, Sufficit. Et qui non est inventus in libro vitae scriptus. Hoc est, qui non est ante mundi constitutionem ad vitam praedestinatus. Missus est in stagnum ignis. Liber quippe vitae, sicut supra dictum est, jus divinitatis intelligitur, id est Dei praescientia, in qua qui non fuerit praeordinatus, in stagnum ignis mittetur. Hoc est reproborum hominum societati copulabitur. Quod enim dicit, qui non est inventus, nihil est aliud, nisi non praeordinatus. Electi autem in hoc libro scripti qui ante mundi constitutionem sunt praecogniti, et praeordinati. Unde Apostolus: Quos praescivit et praedestinavit . Et alibi: Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
positus dabit suos mortuos. generalit̃ scilicet
dabit possumus eos intellegere : qui uiui in ad¬
uentu diũ sunt repperiendi. qui utiq subito
mortui uite reddent᷑ : Et mors & in ferꝰ deder̃
mortuos qui in ipsis erant: Mors diabolũ sig¬
nificat. de quo paulus dicit Inuidia diaboli:
mors introiuit in orbem terrarũ: Inferus.
omnia menbra diaboli Uel ꝑ mortẽ possum
urtellegere smmplicit̾ mortem carnis. Inferi
aut̃ nomine. loca significantur tenebrarum
Et mors itaq & inferussuos morcuos dabunt:
hoc ẽ diabolus & omĩa menbra eius. ł &iam
omnia loca inferni quoscumq ꝑ mortem
corporis ad strictos tenent: tunc uitȩ resti¬
tuent Postqua aut̃ om̃s resurrexerint iu¬
dicatũ ẽ. de singulis ꝓeo quod .ẽ. iudicabitur
scdm̃ opera ipsoo. hoc . ẽ datum. ẽ nicuiq
scdm̃ opus suum. Et inłeRue & mors
hoc. ẽ omiã mñbra diaboli cuinsuo capite mis¬

Expanded text:
positus, dabit suos mortuos, generaliter scilicet positus, dabit suos mortuos, generaliter scilicet dabit, possumus intelligere eos, qui vivi in adventu Domini sunt reperiendi, qui utique subito mortui vitae reddentur. Et mors et infernus dederunt mortuos qui in ipsis erant. Mors diabolum significat, de quo Paulus dicit: Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum . Infernus omnia membra diaboli. Vel per mortem possumus intelligere simpliciter mortem carnis. Inferni autem nomine, loca significantur tenebrarum. Et mors itaque et infernus suos mortuos dabunt, hoc est diabolus et omnia membra ejus. Vel etiam omnia loca inferni, quoscunque per mortem corporis astrictos tenent, tunc vitae restituent. Postquam autem omnes resurrexerint. Judicatum est de singulis, pro eo quod est judicabitur, secundum opera ipsorum. Hoc est, dabitur unicuique secundum opus suum. Et infernus et mors. Hoc est omnia membra diaboli cum capite suo. Mis
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃to iudicati sunt scdmn quod hus fecer.
aut non fecer̃ Uel &iam ex comparatione
omnium scoꝵ iudicabuntur repbi. qui
quasi iex pansione librorũ legunt bonum quod
agere Noluer: considerantes uitã iustorũ quoꝵ
comparataone dampnantur  Qua ꝓpcer ex¬
pedit illis ut in p̃sentiuita accus eorũ conside¬
rent. & deceriores usus conuersatione inimutent:
Qui enim plenassime intellegere appecit. qualis
ẽ deb& nimirum tales conspicere qualis non
ẽ ut inbonoꝵ forma meciat᷑ quanto ipse deser¬
to bono deformis. ẽ Q de dit mare mortuos
suos qui in eo erant Hoc prius fi& quam libri
apperiantur : ut ex his mortui iudicent᷑ sed m̃
oꝑa ipsoꝵ Quantum aliterã ꝑtin&: mare. flu¬
mina & omia stagna suos qui meis tenentur
morcuos dabunt Cui aut̃ dabit nisi uite : tunc
enim onis resurrecturi sunt quacũq. morte
ꝑ empti fuerint. & quibus cunq locis abscondi¬
ti. Altius aut̃ .i. hic mundus in fluceuatione

Expanded text:
tamento judicati sunt secundum quod ex his fecerunt aut non fecerunt. Vel etiam ex comparatione operum sanctorum judicabuntur reprobi, qui quasi in expansione librorum legunt bonum, quod agere noluerunt, considerantes vitam justorum, quorum comparatione damnantur. Quapropter expedit illis ut in praesenti vita actus eorum considerent, et deteriores usus conversione immutent. Qui enim plenissime intelligere appetit, qualis est, debet nimirum tales conspicere, qualis non est: et in bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Et dedit mare mortuos suos qui in eo erant. Hoc prius fiet quam libri aperiantur, et ex his mortui judicentur secundum opera ipsorum. Quantum ad litteram pertinet, mare, flumina, et omnia stagna, suos qui in eis tenentur mortuos dabunt. Cui autem dabuntur, nisi vitae? Tunc enim omnes resurrecturi sunt quacunque morte perempti fuerint, et quibuscunque locis absconditi. Altius autem mare, id est hic mundus in fluctuatione
Abbreviated transcription (Latin):
quia cum apparuerte similes ei erimus.
& uilebimꝰ eũ sicuti.ẽ Tiaidis aũt
secunda. Limidos possumus eos intellige¬
re. quorum uoluptas erat : ut crederent
in xpĩ Uerum uidentes diuersa tor¬
mentorum genera. fidelibus pͣparata :
timore concussi retralebant se a fide xp̃i
Quidam aut̃ &iam post fidem & xp̃ĩ hap̃¬
tismum uł terroribus ꝑculsi. uł blan¬
dim̃tis in lecti. timentes penas rece¬
debant a fide Quorum parserte instag¬
No ardenti .i. inlampnatione ꝑ pecua
Dunt &liam timidi inpace decclesiae¬
quimetu principum & seculariũ hominum
bonũ oꝑari in &uunt : De talib dr̃ Illic tre¬
pidauer̃ timore. ubi non erattimor Cũ
incredulis .i. compaginis. & cũ execratis.

Expanded text:
s ei erimus, et videbimus eum sicuti est . Timidis autem micidis. Timidos possumus eos intelligere, quia voluntas erat ut crederent in Christum, verum videntes diversa tormentorum genera, fidelibus praeparata, timore concussi recedebant a fide Christi. Quidam autem etiam post fidem Christi, et baptismum, vel terroribus concussi, vel blandimentis illecti, timentes poenas recedebant a fide. Quorum pars erit in stagno ardenti. Id est in damnatione perpetua. Sunt etiam timidi in pace Ecclesiaequi metu principum et saecularium hominum bonum operari metuunt. De talibus dicitur: Illic trepidaverunt timore ubi non erat timor .-- Cum incredulis, id est cum paganis; et cum exsecratis,
Abbreviated transcription (Latin):
uero ut dampnantur: Et libri a perti st̃.
& alus liber apertus. ẽ. qui . ẽ uitȩ : Libri
aꝑti: duo sunt testa m̃ta quae iniuditio ape¬
rientur: quando singuli eleccoꝵ manifeste
uidebunt. quid exhis compleuerint uł quid
fidelibus tribuit: In illo enim illi libri hoc ÷
duo testam̃ta aperientur. quia in illo om̃s¬
suas acciones iusti considerabunt Uel libri
aꝑti oꝑa iustorum significatit qͥ iniuditio
omibus manifestabuntur Nunc enim
abscondita sunt iustorum oꝑa: quia hu¬
manum uitare cupientes fauorem in abs
condito faciunt Cunc autẽ manifesta luce
reuelabuntur. Unde a postolus Ueniec
dñs & in luminabit abscondita tenebrarũ.
& mani festabit consilia cordium. & tunc

Expanded text:
vero ut damnentur. Et libri aperti sunt, vero ut damnentur. Et libri aperti sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae. Libri aperti, duo sunt Testamenta, quae in judicio aperientur, quando singuli electorum manifeste videbunt, quid ex his compleverint, vel quid fidelibus tribuit. In illo enim libri, hoc est duo Testamenta, aperientur, quia in illo omnes actiones justi considerabunt. Vel libri aperti, opera justorum significant, quae in judicio omnibus manifestabuntur. Nunc enim abscondita sunt justorum opera, quia humanum vitare cupientes favorem, omne opus suum in abscondito faciunt, tunc autem manifesta luce revelabuntur. Unde Apostolus: Veniet Dominus et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. uerum &iam in cominutabi lita¬
tem mentis recepturi sunt. ab ea specie
quam nunc habent tamquã terra & cȩlũ
transeuntes. &inpulchriorẽ statum
cominutabuntur. Et locus priftinȩ cor¬
ruptionis & mutabilitatis poninuenie¬
tur ieis Quasi enum iã non ipsi sunt
sed alii dum auecustate pristinȩ corrup¬
tionis innouitatem trans eunt secundȩ
regenerationis ET UIDI Mor tuos mag¬
nos & pusillos stantes in conspectu chiro¬
Ni. Magni sunt de quibus dnsdic̃
Qui fecerit & docuerit huc
magnus uocabitur
in regna celoꝵ. Pusilli: qui simplicitatẽ uitȩ
seruant: nec altiora misteria capere suffi¬
ciunt. Onis enim hic generaliter cora pre¬
henduntur : qui cumq in iudicio sunt ueri¬
turi inglã Uel magnos &pusillos possumꝰ
in tellegere reges & principes huius s eculi
cum suis subiectis Hi enim om̃s &iusti scili
e& ꝑ fectiores cum simplicibus & principes
huius sclĩ. cum sibi sub iectis stabunt in die
iudicii Illiquidem ut remunerentur. isti

Expanded text:
commutabilitatem mentis recepturi sunt, quando ab ea specie, quam nunc bahent, tanquam terram et coelum transeuntes, in pulchriorem statum commutabuntur. Et locus pristinae corruptionis et mutabilitatis non invenietur in eis. Quasi enim jam non ipsi sunt, sed alii, dum a vetustate primae corruptionis in novitatem transeunt secundae regenerationis. Et vidi mortuos magnos et pusillos stantes in conspectu throni. Magni sunt de quibus Dominus dicit: Qui fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Pusilli qui simplicitatem vitae servant, nec altiora mysteria capere sufficiunt. Omnes enim hic generaliter comprehenduntur, quicunque in judicium sunt venturi in gloriam. Vel magnos et pusillos possumus intelligere, reges et principes hujus saeculi cum suis sibi subjectis. Hi enim omnes et justi scilicet et perfectiores, cum simplicioribus, et principes hujus saeculi cum suis sibi subjectis stabunt in die judicii. Illi quidem ut remunerentur, isti
Abbreviated transcription (Latin):
ex multreudine populi constat. & ꝑ mundi
parces dilatat᷑: Candi dus quia fonte
baptis matis ab omĩ abluitur macula.
criminis Et sedentea suꝑ eum.
lium iuxta illud. In habitabo in illis.
& inter eos ambulabo Acuius conspecto
fugre terra & cȩlum. Hoc ẽ quod ipse do¬
minus dicit Cȩlum & terra transibunt.

Expanded text:
ex multitudine populi constat, et per mundi partes dilatatur. Candidus quia fonte baptismatis ab omni abluitur macula criminis. Et sedentem super eum. lium. Juxta illud, Inhabitabo in illis et inter eos ambulabo ,-- a cujus conspectu fugit terra et coelum. Hoc est quod Dominus dicit: Coelum et terra transib
Abbreviated transcription (Latin):
non credit : iam iudicatus ẽ Uiui aut̃ sunt:
qui fidem xp̃i habent. Sed dum eam oꝑib.
destruunt: uiui in infernũ descendunt.
quia scienter peccant Qlii utriq grauis
torquebunt᷑. quia scit seruus uoluntatẽ dñi
sui & nonfecit digna plagis uapulabit
multis: Considerandũ deniq ẽ quã terri¬
bilit̃ locus supplitiorũ: stagnũ ignis &
sulphuris. eẽ ꝑ hibetur: Stagnũ scilic&
ꝓpt̃ densissimas tenebras quibus mise¬
ros demergit: ignis quia uͦ exurit: Sul¬
phur : quia quos demergit simul & exurit.
continuis foctoribus repl& Quia enĩ uo¬
luptates mundi tamquã aquã auferunt.
inuidiae ardoribus aestuauerunt. ac lu¬
xuriȩ foctoribus tabernaculum corpo¬
rissui sparserunt. digne instagnũ ignis
ardentis sulpliure mitti cũ illo ꝑhibent᷑:
quem ad hȩc ꝑp&randa incentorem habuer:
& pedes meos. p̃hoc cupata narratione

Expanded text:
non credit, jam judicatus est, vivi autem sunt, non credit, jam judicatus est, vivi autem sunt, qui fidem Christi habent, sed dum eam operibus destruunt, vivi in infernum descendunt, quia scienter peccant, et hi utique gravius torquebuntur, quia servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit digna, plagis vapulabit multis. Considerandum denique est quam terribiliter locus suppliciorum stagnum ignis, et sulphuris esse perhibetur. Stagnum scilicet propter densissimas tenebras, quibus miseros demergit. Ignis vero, quia exurit. Sulphur, quia quos demergit simul et exurit, et continuis fetoribus replet. Et luptates mundi tanquam aquam hauserunt, invidiae ardoribus aestuaverunt, ac luxuriae fetoribus tabernaculum corporis sui sparserunt, digne in stagnum ignis ardentis et sulphuris mitti cum illo perhibentur, quem ad haec perpetranda incentorem habuerunt. et pedes meos , praeoccupata quide
Abbreviated transcription (Latin):
& non suscepistis me Alius ueni& inno¬
mine suo: ipsum suscipietis De quib. om̃ib
satis supra dictum. ẽ : Ideoq hic̃ breuit᷑
duplicit̾ potest intelligi Uiui & enu ins¬
tagnum ignis nuttentur: hi quos xp̃c ueni¬
ens adiuditium uiuos repperir& in carne
Qui paululũ degustata morte. statim resur¬
gent & dampnabunt᷑ cũ gladio: & anglĩs eius.
Qui & si mom̃taneam carnis mortẽ gustaue¬
rint: tam̃ qui in ictuoculi resurgent.
non mortui sed uiui appellantur Uel certe
uiuentes instagnũ ignis mittentur. hi qui
scientes: malũ oꝑantur Et ut hoc manifes¬
tius fiat: dicamus sub exemplo Uerbigrã
Constituantur duo homines unus mortuus &
alter uiuus: Si tetigeris mortuũ : non sentit :
Si aut̃ tecigerit᷑: uiuum. sentit lepeuͦ inscrip¬
tura mortui pro nescientibus: uiui prosci¬
entibus ponuntur: Mortui itaq sunt pa¬
gani : & quasi nescientes & mortui in infer¬
num descendunt Vnde scriptum. ẽ: Qui

Expanded text:
et non suscepistis me, alius veniet in nomine suo, ipsum suscipietis. De quibus omnibus satis supradictum est, ideo hic breviter dupliciter potest intelligi: vivi etenim in stagnum ignis ardentis mittentur hi, quos Christus veniens ad judicium vivos reperit in carne. Qui paululum degustata morte, statim resurgent et damnabuntur cum diabolo et angelis ejus. Qui etsi momentaneam carnis mortem gustaverint, tanquam in ictu oculi resurgent, non mortui sed vivi appellantur. Vel certe viventes in stagnum ignis mittuntur, hi qui scienter malum operantur. Et ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo, verbi gratia: Constituentur duo homines, unus mortuus et alter vivus. Si tetigeritis mortuum, non sentit; si tetigeritis vivum sentit. Saepe vero in Scriptura mortui pro nescientibus, vivi pro scientibus ponuntur. Mortui itaque sunt pagani, et quasi nescientes et mortui in infernum descendunt, unde scriptum est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut nubes uolant & quasi columbȩ ad fenes¬
tras suas. Clamat aut̃ angls auibus .i. per
interna inspirationẽ loquitur eis dicens:
Uenite congregaiini ad cȩna magnã dei
omnipotentis Quid ꝑcȩna. nusi coniu¬
uium intelligitur aecernȩ refectionis
regni uenturi dicens Uenite credendo
& bona faciendo congregamini adcenã
dĩ omni potentis .i. ad commune conu¬
uium aecernae refectionis ut matidu¬
colis carnes regum & carnes tribunorũ¬
cide & manduca .i. occide in hominib
infidelitatem. & traice in copus tuum
totus intellegit᷑ homo. aliquando enimin
scriptura ꝑ animã totus homo accipit᷑ ut

Expanded text:
olant, et quasi columbae ad fenestras suas? Clamat autem angelus avibus, id est, per internam inspirationem loquitur eis, dicens: Venite et congregamini ad coenam magnam Dei omnipotentis. Quid per coenam, nisi convivium intelligitur aeternae refectionis?regni venturi, dicens: Venite credendo et bona faciendo. Congregamini ad coenam Dei omnipotentis, id est ad commune convivium aeternae refectionis. Ut manducetis carnes regum et carnes tribunorucide et manduca , id est, occide in hominibus infidelitatem, et in corpus tuum,totus intelligitur homo. Aliquando enim in Scriptura, per animam totus homo accipitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
surgent & elem̃ta ignefaluentur. atq om̃a
dõ iudicante ꝑ ignem cum adũ sarios ig¬
nis in uoluerit. & in infernum demepserit.
atq electos ad regnum p̾miserit: tunc ce¬
lum & terra noua paribunt Quodnos
quoq exemplo colligim. qui hi emaliũ
dierũ reuolutionibus uernium tempus
habund antiore solis lumine superius
splendescere uariecate florum interui
candescere uidebimus Hinc & dñs ine¬
uanglĩo regnum celorum estati comparat:
& locus pristinȩ sub auditur uisionis non :
inuentus abeis Ac sidicer&. Pigura p̃terit:
Natura ꝑman&. Hinc paulus dicit Pre¬
terit figura huius moͣdi Possumus et per
celum intellegere animas scoꝵ. ꝑ terrã uͦ

Expanded text:
surgent, et elementa igne solventur, atque omnia, surgent, et elementa igne solventur, atque omnia, Deo judicante per ignem, cum adversarios ignis involverit, et in infernum demerserit, atque electos ad regnum praemiserit, tunc coelum et terra nova apparebunt, quod nos quoque exemplo colligimus, qui hiemalium dierum revolutionibus vernum tempus abundantiori solis lumine superius splendescere, varietate florum interius candescere videmus. Hinc et Dominus in Evangelio regnum coelorum aestati comparat. Et locus, pristinae subauditur visionis, non est inventus ab eis. Ac si diceret: Figura praeterit, natura permanet. Hinc Paulus dicit: Praeterit figura hujus mundi . Possumus et per coelum intelligere animas sanctorum. Per terram vero
Abbreviated transcription (Latin):
designant. sed inmirtabuntur. luxta
quod paulus dicit Preterte figura huiꝰ
mundi Crit enim tuno cȩlum nouum
& terra noua Fugient quippe ab aspec¬
tu iudicis. ab ea specie quã nunc habent.
& ostendent pulchritudinẽ quã nunc
enim comitabitur dnĩ aduentum: qu
tantũ spatium deris occupabit. quan¬
tum occupauit aqua diluun. quando
xU. cubitus fuit suꝑ oms montes qui
erant sub uniuso cęlo Inter hec autem
sciendum quia qui dã minus caute diui¬
nam scripturã considerantes. prius di¬
xeruite çȩlum & terram transire ꝑ ig¬
nem quam iuelitium fieri Quidã uero
affirmant prius futuram resurreccio¬
Nem. deinde cȩli & terrȩ innouatio¬
nem Sed & hos ecillos minus cauta
conspeccio fefellit Quod paulus ma¬
nifestat quidicit. Dies dnĩ de¬
clarabit. quia inigne reue¬
labitur. & psalmista
Ingnis in conspectu eius ardebit. & incircui
tũ eus tempestas ualida: Simul enim do¬
minus ueni& ad iudicium & mortui re¬

Expanded text:
buntur. Juxta quod Paulus dicit: Praeterit figura hujus mundi . Erit enim tunc coelum novum et terra nova. Fugient quippe a conspectu judicis ab ea specie, quam nunc habent, et ostendent pulchritudinem, quam nunc enim comitabitur Domini adventum, qui tantum spatium aeris occupabit, quantum occupavit aqua diluvii, quando quindecim cubitis fuit super omnes montes, qui erant sub universo coelo. Inter haec autem sciendum, quia quidam minus caute divinam Scripturam considerantes, prius dixerunt coelum et terram transire per ignem, quam judicium fieri. Quidam vero affirmant, prius futuram resurrectionem, deinde coeli et terrae innovationem. Sed et hos et illos minus cauta conspectio fefellit, quod Paulus manifestat, qui dicit: Dies Domini declarabit, quia in igne revelabitur . Et Psalmista: Ignis in conspectu ejus ardebit et in cirm Dominus veniet ad judicium, et mortui re