comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
les in se: cxcelsos in illo. Praeparans montęs in fortitudine
sua. Quid dicit unus ex ipsis montibus: Ipsi in nobisiet¬
ipsis responsum mortis habuimus. ut non fidentes in nobis
simus: sed in dõ qui suscitat mortuos. Qui in se fidit &e in
xp̃o non fidit: non est de his montib quos ale praeparat
in fortitudine sua. Praeparans montes in fortitudme sua
Circuncinctus in porentatir Potentatum intelligo. Circũ¬
cinctus quid est: Ap̃m qui in medio ponunt circũ cinctũ
facunt. id est undiq cinctum. Habenius illum omnes cõ¬
muniter. ideo in medio est. Circumcingimus illum om̃s. qͥ
credimus in illum. Et quia fides nr̃a non de uirib nr̃is sed
de illius potentia est. ideo circumcinctus in potentatu suo
Fecit hoc. uidetur quid fecerit. Parauit enim montes in
fortitudine sua. misit illos praedicare. circumcinctus ẽ
a credentib in potentatu. & commotum est mare. Cõ¬

Expanded text:
les in se, excelsos in illo. Praeparans montes in fortitudine les in se, excelsos in illo. Praeparans montes in fortitudine sua. Quid dicit unus ex ipsis montibus? Ipsi in nobismetipsis responsum mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat mortuos . Qui in se fidit, et in Christo non fidit, non est de his montibus quos ille praeparat in fortitudine sua. Praeparans montes in fortitudine sua, circumcinctus in potentatu. Potentatum intelligo: circumcinctus, quid est? Christum qui in medio ponunt, circumcinctum faciunt, id est undique cinctum. Habemus illum omnes communiter; ideo in medio est: circumcingimus illum omnes qui credimus in illum; et quia fides nostra non de viribus nostris, sed de illius potentia est, ideo circumcinctus in potentatu suo,Fecit hoc: videtur quid fecerit. Praeparavit enim montes in fortitudine sua; misit illos praedicare: circumcinctus est a credentibus in potentatu; et commotum est mare; com
Abbreviated transcription (Latin):
excamus. Multi enim ruperunt retia. &e scismata fecert̃.
& foras exicrunt: quia malos pisces infra retia captos tole¬
rare se nolle dixerunt. lili mali facti sunt potius quã illi
quos se non potuisse tolerare dixerunt. Hamq illa retia
cȩperunt pisces & bonos & malos. Dñs dicit. Simile est
eex omni genere. Quam cũ implcta esset cducentes. & secus
litus sedentes: elegerunt bonos in uasa sua. malos autẽ foras
dit fincm. ostendit litus maris. Exibunt angła. & separa¬
bunt malos de medio iustorum: & mittent illos in caminũ
ignis. Ibi erit flctus & stridor dentium. Eia ciues hierbm
qui infra retia estis & boni pisces estis: tolerate malos. re¬
tia nolite rumpere. cum illis estis in mari. non cum illis eri¬
tis in uasis. Spes eium ille finum terrae. ipse spes est & in
titudine sua. Non in fortitudine illorum. Prac parauit enĩ
magnos praedicatores. & ipsos appellauit montes humi¬

Expanded text:
exeamus. Multi enim ruperunt retia, et schismata fecerunt, exeamus. Multi enim ruperunt retia, et schismata fecerunt, et foras exierunt, quia malos pisces intra retia captos tolerare se nolle dixerunt; ipsi mali facti sunt potiusquam illi quos se non potuisse tolerare dixerunt. Namque illa retia ceperesset educentes, et secus littus sedentes, elegerunt bonos in vasa, malos autem foras dit finem maris. Exibunt Angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis: ibi erit fletus et stridor dentium . Eia, cives Jerusalem, qui intra retia estis, et pisces boni estis, tolerate malos; retia nolite rumpere: cum illis estis in mari; non cum illis eritis in vasis. Spes enim ille finium terrae, ipse spes est, et in ns montes in fortitudine sua: non in fortitudine illorum. Praeparavit enim magnos praedicatores, et ipsos appellavit montes; humi
Abbreviated transcription (Latin):
it qualib hominib plenum sit. Quis optet heredita¬
tem. nisi morte alterius: Quis optat lucrum. nisi
damno alterius: Quam multi alioꝵ defectione cupi¬
unt sublimari. quam multi ut emant optant aliis res¬
suas uendere. Quomodo se inuicem opprimunt. & qui
possunt deuorant. & cum deuorauerit unus piscis maior
minorem. deuoratur & ipse a maiore. Opiscis male.
prȩdam uis de paruo. prȩda efficieris maiori. Cotidie
ista ueniunt. ante nos sunt. Clidimus illa. horreamus
illa. Non illa agamus fr̃s. quia spes ille finũ terrae
Iue si non esset spes & in mari longe: ñ diceret discipłis
sius. Faciam uos piscatores hominum: lam in mari capti
per retia fidei gaudeamus nos ibi natare adbuc infra
retia. quia adbuc mare hoc seuit procellis. Sed retia
quae nos ceperunt perducentur ad litus. Litus est
finis maris. Ergo peruentio in finẽ scłi Interun infra
ipsa retia fr̃s bene uuamus. non retia rumpentes foras

Expanded text:
te qualibus hominibus plenum sit. Quis optat haereditate qualibus hominibus plenum sit. Quis optat haereditatem, nisi morte alterius? quis optat lucrum, nisi damno alterius? Quam multi aliorum defectione cupiunt sublimari! quam multi ut emant optant alios vendere res suas! quomodo se invicem opprimunt, et qui possunt devorant! et cum devoraverit unus piscis major minorem, devoratur et ipse a majore. O piscis male, praedam vis de parvo; praeda efficieris magno. Quotidie ista eveniunt, ante nos sunt; videmus illa, horreamus illa. Non illa agamus, fratres, quia spes est ille finium terrae. Ille si non esset spes, et in mari longe, non diceret discipulis suis: Faciam vos piscatores hominum . Jam in mari capti per retia fidei, gaudeamus nos ibi natare adhuc intra retia; quia adhuc mare hoc saevit procellis, sed retia quae nos ceperunt, perducentur ad littus. Littus est finis maris: ergo perventio in finem saeculi. Interim intra ipsa retia, fratres, bene vivamus: non retia rumpentes foras
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet. Craudi nos ss̃ saluator nr̃. Iile unus ur qui
assumitur in templum dĩ. & plures sunt. & unus est.
Ex unius persona aixit. exaudi orationem meam. Et
quia ipse unus ex pluribus constat. modo ait. Eraudi nos
ds̃ saluator nr̃. Audi illum iam apertius praedicari. Cax
ri longe. Ccce unde dictum est: ad te omnis caro ueniet.
Undiq uenitur. Spes omniũ finium terrae. Non spe
unius anguli. non spes soluis udee. non spes solius affrice
non spes pannoniae. non orientis. non occidentis: sed spes
omniũ finum terrac &e in mari longe. ipsorũ finum t̾re
in mari longe. Et quia in mari. ideo longe. Mare enĩ
in figura dicitur scłm hoc salsitate amarũ. procellis tur¬
bulentum: ubi homines cupiditatib peruersis & prauis
facti sunt uelut pisces inuicem se deuorantes. At ten¬
dite mare malum. mare amarũ. fluctib sciũi: at tendi¬

Expanded text:
veniet. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Ille unus vir qui veniet. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Ille unus vir qui assumitur in templum Dei, et plures sunt, et unus est. Ex unius persona dixit, Exaudi, Deus, orationem meam: et quia ipse unus ex pluribus constat, modo ait, Exaudi nos, Deus, salvator noster. Audi illum jam apertius praedicari: Exaue, et in mari longe. Ecce unde dictum est: Ad te omnis caro veniet. Undique venitur. Spes omnium finium terrae: non spes unius anguli, non spes solius Judaeae, non spes solius Africae, non spes Pannoniae, non spes Orientis, aut Occidentis; sed spes omnium finium terrae, et in mari longe; ipsorum finium terrae. Et in mari longe: et quia in mari, ideo longe. Mare enim in figura dicitur saeculum hoc, salsitate amarum, procellis turbulentum; ubi homines cupiditatibus perversis et pravis facti sunt velut pisces invicem se devorantes. Attendite mare malum, mare amarum, fluctibus saevum; attendi
Abbreviated transcription (Latin):
runt homines in ipsis martiribus. cum eoꝵ menbra bestiȩ
lamarent. Nonne cum sanguis fȩdaret omnia. cũ mor¬
sibus beluinis uscera funderentur. non habebant oculi
nisi quod horrerent: Quid ibi erat quod amaretur. ni¬
si quia erat in illa feditate dilaniatorum menbrorum
integra pulchritudo iustitiac: Ista sunt bona domꝰ dĩ.
his te para satiari. Sed ut inde satieris. cum pueneris:
hoc te oportet esurire ce sitire. Cum peregrinaris. hoc
siti. hoc ẽsuri: quia ipsa crunt bona dĩ. Qudi illũ regẽ
cui ista dicuntur. quia uenit ut te reducat. Et si tibi
fecit uiam. quid dicit.: Beati qui esurunt & sitiuint
iustitiam. qm̃ ipsi saturabuntur. Sc̃m templũ tuum
ammirabile in iustitia. Et ipsum templũ fr̃s nolite
praeter uos cogitare. Amate ustitiam. & uos estis tem¬
plum dĩ. Craudi nos ds̃ saluator nr̃. Aperuit modo
paruit modo apertius de quo dixerat. ad te omius caro

Expanded text:
runt homines in ipsis martyribus, cum eorum membra bestiae runt homines in ipsis martyribus, cum eorum membra bestiae laniarent. Nonne cum sanguis foedaret omnia, cum morsibus belluinis viscera funderentur, non habebant oculi nisi quod horrerent? Quid ibi erat quod amaretur, nisi quid erat in illa foeditate dilaniatorum membrorum integra pulchritudo justitiae? Ista sunt bona domus Dei; his te para satiari. Sed ut inde satieris, cum perveneris; hoc te oportet esurire et sitire, cum peregrinaris: hoc siti, hoc esuri; quia ipsa erunt bona Dei. Audi illum regem cui ista dicuntur, qui venit ut te reducat, et se tibi fecit viam . Quid dicit? Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sanctum templum tuum, admirabile in justitia. Et ipsum templum, fratres, nolite praeter vos cogitare. Amate justitiam, et vos estis templum Dei. 9. Exaudi nos, Deus, salvator noster. Aperuit modo paruit modo apertius de quo dixerat: Ad te omnis caro
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiae. Si nulla est pulchritudo iustitiae. unde uistꝰ
amatur senex: Quid affert in corpore. quod oculus
delectet: Curua menbra. frontẽ rugatam. caput
canis albatum. imbecillitatem undiq querelis plenam.
Sed forte quia tuos oculos non delectat senea iste de¬
crẽpitus. aures tuas delectat. Quib nocibus: Quo
cantu. Et si forte adolesçens bene cantauit. omnia
cum aetate defecerunt. An forte sonus uerborũ eiꝰ
delectat aures tuas. quae uerba uix plena enuntiat
lapsis dentibus. Tamen si est iustus. si alienum non
concupiscit. si de suo quod babet crogat indigentibus. si
benc monet & rectum sapit. integrum colit. si paratus c̃
pro fide ueritatis etiam ipsa confracta menbra impendere
multi enim martires ẽtiam senes. unde illum amanius:
Quid in eo bonum uidemus oculis carncis: Hilnl. Que¬
dam ergo est pulchritudo iustitiae. quam uidemꝰ oculis
cordis: & amamus & cxardescimus. Quam multũ dilexe¬

Expanded text:
justitiae. Si nulla est pulchritudo justitiae, unde amatur justitiae. Si nulla est pulchritudo justitiae, unde amatur justus senex? Quid affert in corpore quod oculos delectet? Curva membra, frontem rugatam, caput canis albatum, imbecillitatem undique querelis plenam. Sed forte quia tuos oculos non delectat senex iste decrepitus, aures tuas delectat: quibus vocibus? quo cantu? etsi forte adolescens bene cantavit, omnia cum aetate defecerunt. An forte sonus verborum ejus delectat aures tuas, qui verba vix plena enuntiat lapsis dentibus? Tamen si justus est, si alienum non concupiscit, si de suo quod habet erogat indigentibus, si bene monet, et rectum sapit, si integre credit, si paratus est pro fide veritatis etiam ipsa confracta membra impendere, multi enim martyres etiam senes; unde illum amamus? quid in eo bonum videmus oculis carnis? Nihil. Quaedam ergo est pulchritudo justitiae, quam videmus oculo cordis, et amamus, et exardescimus; quam multum dilexe
Abbreviated transcription (Latin):
na eius domus desidera. Sea noli talia qualia deside¬
rare soles uel in domo tua uel in domo ucini tui uel in
domo patroni tui. Aliud quiddam est bonũ domus
illuis. Quid opus est ut nunc dicamus quae sint bona
domus illuis: Ipse indicet qui cantat ęxiersde babilonia
Replebimur inquit in bonis domus tuac. Quae sunt
ista bona: Crexeramus fortasse cor ad aurum. ad ar¬
gentũ. & cȩtera prȩtiosa. Noli talia quȩrere. Ita p̾¬
munt. non leuant. Hic ergo iam bona illa hie: sm. bo¬
na illa domus dñi. bõna illa templi dñi meditemur. qͥa
quae domus dñi. hoc ipsum templum dñi. Replebim̾
in bonis domus tuae. Sc̃m est templũ tuum mirabi
xit templũ sc̃m tuum mirabile in columnis. mirabile
in marmoribus. mirabile in tectis autatis. sed mirabile
in iustitia. Habes foris oculos unde uideas marmora &e
aurũ: intus est oculus unde uideatur pulchritudo ius¬
titiae. Intus est inquã oculꝰ. unde uideat᷑ pulchritudo

Expanded text:
na ejus domus desidera; sed noli talia, qualia desidena ejus domus desidera; sed noli talia, qualia desiderare soles vel in domo tua, vel in domo vicini tui, vel in domo patroni tui. Aliud quiddam est bonum domus illius. Quid opus est ut nos dicamus quae sint bona illius domus? Ipse indicet qui cantat exiens de Babylonia: Replebimur, inquit, in bonis domus tuae. Quae sunt bona ista? Erexeramus fortasse cor ad aurum, ad argentum, et caetera pretiosa: noli talia quaerere; ista premunt, non levant. Hic ergo jam bona illa Jerusalem, bona illa domus Domini, bona illa templi Domini meditemur: quia quae domus Domini, hoc ipsum templum Domini. Replebimur in bonis xit, Templum sanctum tuum, mirabile in columnis, mirabile in marmoribus, mirabile in tectis auratis; sed mirabile in justitia. Habes loris oculos unde videas marmora et aurum: intus est oculus unde videatur pulchritudo justitiae. Intus, inquam, est oculus unde videatur pulchritudo
Abbreviated transcription (Latin):
& assumemur. In illo simus. ce electi erimus. Et quid
nobis dabit: In habitabit inquit in atrus tuis. Hierłm
illa est cui cantant. qui incipiunt ecrire de babilonia. lnha¬
bitabit in atrus tuis. Replebunur in bonis domus tus.
Quae sunt bona domus dĩ. Fr̾s. constituamus nobis
aliquam domũ diuitem. quantis bonis sit referta. quã
copiosa sint uasa. quam multa ibi aurea sed &e argentea
quantum familiae. quantum iumentoꝵ & anuualium
ipsa deniq domus quam delectat picturis. marmore.
laquearibus. columnis. spatus. cubiculis. & desiderantiu
talia. Sed adhuc ea confusione babiloniae amputa ista
hierłm : amputa siius redire. non te delectet captiuitas.
Ded iam cȩpisti exire. noli retro respicere: noli remane¬
re in uia. Non desunt adhuc hostes. qui tibi ꝑsuadeant
captiuitatem & peregrinationem. lam non pracualeant
suꝑ te sermones iniquorum. Domum dĩ desidera. & bo¬

Expanded text:
et assumemur; in illo simus, et electi crimus. 8. Et quid et assumemur; in illo simus, et electi crimus. 8. Et quid nobis dabit? Inhabitabit, inquit, in atriis tuis. Jerusalem illa est, cui cantant qui incipiunt exire de Babylonia: Inhabitabit in atriis tuis. Replebimur in bonis domus tuae. Quae sunt bona domus Dei? Fratres, constituamus nobis aliquam domum divitem; quantis bonis referta sit, quam copiosa sit, vasa quam multa ibi aurea, sed et argentea; quantum familiae, quantum jumentorum et animalium; ipsa denique domus quam delectet picturis, marmore, laquearibus, columnis, spatiis, cubiculis; et desiderantur talia, sed adhuc ex confusione Babyloniae. Amputa omnia alem; amputa! si vis redire, non te delectet captivitas. Sed jam coepisti exire: noli retro respicere, noli remanere in via. Non desunt adhuc hostes qui tibi persuadeant captivitatem et peregrinationem: jam non praevaleant super te sermones iniquorum. Domum Dei desidera, et bo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ manent in compage ap̃i & menbra sunt cius:
faciunt quod ammodo unum uirũ de quo dicit apłs. Donec
occurramus omnes magnitionẽ filui dĩ in uirũ ꝑfectum.
in mensuram actatis plenitudius xp̃i Itaq unus uir as¬
sumitur cui caput est cep̃c. quia caput uiri xp̃e est
Ipse est ille beatus uir qui non abut in consilio impiorũ
Et cetera quȩ ibi sequnt᷑ Ipse est qui assumitur. Non
ertra nos est. in ipsus menbris sumus. Sub uno capite
regunur. uno sp̃u omnes uiumus. unam patriã omnes
desideramus. Uideamus ergo quod ad cp̃m dicit᷑ utrũ
ad nos pertincat. & de nobis dicatur. Interrogemus con¬
scientias nr̃as. amorẽ illũ perscrutom᷑. Et si adhuc par¬
uus est &e modo natus amor iste. forte enu modo in aliqͦ
spinas id est curas sȩculares. ne crescendo sc̃m germen
offocent. Deatus quẽ elogisti & assumpsisti. In illo sunꝰ.

Expanded text:
Qui autem manent in compage Christi, et membra ejus sunt, Qui autem manent in compage Christi, et membra ejus sunt, faciunt quodammodo unum virum, de quo dicit Apostolus: Donec occurramus omnes in agnitionem Filii Dei, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Itaque unus vir assumitur, cui caput est Christus; quia caput viri Christus est . Ipse est ille beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et caetera quae ibi dicuntur : ipse est qui assumitur. Non est extra nos; in ipsius membris sumus, sub uno capite regimur, uno spiritu omnes vivimus, unam patriam omnes desideramus. Videamus ergo quod ad Christum dicitur, utrum ad nos pertineat, et de nobis dicatur: interrogemus conscientias nostras, amorem illum perscrutemur; et si adhuc parvus est, et modo natus amor iste forte enim modo in aliquospinas, id est curas saeculares, ne crescendo sanctum germen offocent. Beatus quem elegisti et assumpsisti. In illo simus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est electus ab eo & assumptus : Aliquis a salua¬
mo est electus & assumptus est ut tamquã uerbo dĩ
dicatur quod erat in principio. sicut dicit euangłista.
in principio erat uerbũ & uerbũ erat apud dm̃ & ds̃ erat
uerbum. quia & ipse filius dĩ uerbum dĩ de quo ẽtiam di¬
cit. omna per ipsum facta sunt & sine ipso factũ est iulul.
ut illidicatur filio dĩ quia ipse est sacerdos nr̃ postea car¬
nc assumpta. beatus quem elegisti & assumpsisti. id est ille
quo indutus es homo qui cępit ex tempore natus ex femina.
templũ quod ammodo illius qui semper in acternũ est & in
acternum fuit. an potius ipse xp̃c assumpsit quendã beatũ.
&e non dicitur ipse quen assumpsit quasi in plurali numcro
sed in singulari. Unum enĩ assiuit. quia unitatomi
assumit. Scĩsiata non assumit. hẽreses non assumit.
Multitudinem de sc fecerunt. non est unus qui assumat᷑

Expanded text:
Quis est electus ab eo, et assumptus? Aliquis electus a SalvaQuis est electus ab eo, et assumptus? Aliquis electus a Salvamo est, electus et assumptus est? ut tanquam Verbo Dei dicatur quod erat in principio, sicut dicit evangelista, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; quia et ipse est Filius Dei, Verbum Dei, de quo etiam dicit, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil : ut illi dicatur Filio Dei, quia ipse est sacerdos noster, postea carne assumpta, Beatus quem elegisti, et assumpsisti: id est, ille homo quo indutus es, qui coepit ex tempore, natus ex femina templum quodammodo illius qui semper in aeternum est, et in aeternum fuit. An potius ipse Christus assumpsit quemdam beatum, et non dicitur ipse quem assumpsit quasi in plurali numero, sed in singulari? Unum enim assumit, quia unitatem assumit. Schismata non assumit, haereses non assumit: multitudinem de se lecerunt; non est unus qui assumatur.
Abbreviated transcription (Latin):
distis modo cum legeretur. Et uelamen erat inter faciem
moysi loquentis & popłm audientem uerba. Per uelũ uer¬
ba audiebant. faciem non uidebant. Et quid ait apłs:
Ita ut non possent filui isrł intendere in faciem moysĩ.
Non intendebant inquit usq in finẽ. Quid est usq in finẽ:
Usquequo intelligerent xp̃m. Dicit quippe apłs.
finis enim legis xp̃c ad iustitiam omni credenti. Et qui¬
dem splendor in faciem moysi tamquã in facie mortali &
carnali. Numquid diuturnus aut acternꝰ esse posset:
Morte cium succedente profecto auferetur. Splendor
perducunt intentionẽ usq in finem. quia uelũ oppositũ
negat eis aspectũ splendoris interioris. Et uide ibi sub
peocatis nr̃is & impietatib nr̃is per illud sacrificiũ uesꝑ¬
tinum. transimus ad dñm. & aufertur uelamen. Propte¬
rea & dño crucifixo uelum templi scissum est. Eiraudi
orationẽ meam. ad te omnis caro ueniet. sermones ini

Expanded text:
distis modo cum legeretur; et velamen erat inter faciem distis modo cum legeretur; et velamen erat inter faciem Moysi loquentis, et populum audientem verba. Per velum verba audiebant; faciem non videbant. Et quid ait Apostolus? Ita ut non possent intendere filii Israel in faciem Moysi. Non intendebant, inquit, usque in finem . Quid est, usque in finem? Usque quo intelligerent Christum. Dicit quippe Apostolus: Finis enim Legis Christus, ad justitiam omni credenti . Est quidem splendor in facie Moysi, tanquam in facie carnali et mortali: numquid diuturnus aut aeternus esse posset? Morte enim succedente, profecto auferretur. Splendor perducunt intentionem usque in finem, quia velum oppositum negat eis aspectum splendoris interioris. Et vide ibi sub peccatis nostris et impietatibus per illud sacrificium vespertinum, transimus ad Dominum, et aufertur velamen: propterea et Domino crucifixo, velum templi scissum est . Exaudi orationem meam: ad te omnis caro veniet.
Abbreviated transcription (Latin):
lo primo populo & in illo primo templo unus sacerdos
intrabat in sc̃ã sc̃orum. Popłs omnis foris stabat. & ille qͥ
solus ingrediebatur in interiora ueli offerebat sacrificium
pro popło foris stante. Si intelligatur bene. sp̃s uiuificat.
Si non intelligatur. lit tera occidit. Modo cum apłs le
geretur audistis. Lit tera occidit. sp̃s autem iuuificat.
Quid enim ageretur in illo popło iudaci nescierunt. sed
nec modo sciunt. De illis quippe dictum est. Quandui legit᷑
moyses. uelamen supra cor coꝵ positum est. Ibi uelamen fi¬
gura est. Sed tolletur figura. & apparebit ueritas in eisip¬
sis. Sed quando tolletur uelamen: Audi apłm. Cũ aut̃
transieris ad dñm. auferetur uelamen. Dum ergo non tran¬
scunt ad dñm. quandui legunt moysen. uelamien habent
super cor. Ad hoc sacramentum fulgebat tunc facies moy¬
si: ita ut non possent intendere filii isrł in faciem eius. Au¬

Expanded text:
lo primo populo, et in illo primo templo, unus sacerdos lo primo populo, et in illo primo templo, unus sacerdos intrabat in Sancta sanctorum; populus omnis foris stabat: et ille qui solus ingrediebatur in interiora veli, offerebat sacrificium pro populo foris stante . Si intelligatur bene, spiritus vivificat: si non intelligatur, littera occidit. Modo cum legeretur Apostolus, audistis: Littera occidit; spiritus autem vivificat. Quid enim ageretur in illo populo, Judaei nescierunt; sed nec modo sciunt. De illis quippe dictum est: Quamdiu legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Ibi velamen figura est: sed tolletur figura, et apparebit veritas in eis ipsis. Sed quando tolletur velamen? Audi Apostolum: Cum autem transieris ad Dominum, auferetur velamen. Dum ergo non transeunt ad Dominum, quamdiu legunt Moysen, velamen habent super cor. Ad hoc sacramentum fulgebat tunc facies Moysi, ita ut non possent intendere filii Israel in faciem ejus au
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ut dĩ uenia impetretur. propitiatio fit ꝑ aliquod
sacrificium. Castitit ergo a dõ dño missus quidã sacerdos
nr̃. assumpsit a nobis quod offerret dño. Ipsas diximus
sc̃as primitias carnis ex utero uirginis: hoc holocaustum
obtulit dõ. Eartendit manus in cruce. ut diceret. diriga¬
tur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. eleuatio
manuum mearum sacrificiũ uespertinum: sicut nostis
quia dñs circa uesperã pependit in cruce. & impietates
nr̃ae propitiatae sunt. Alioquin. absorbuerant nos ser¬
mones iniquorum. praeualuerant suꝑ nos: duxerant
nos praedicatores iouis & saturni & mercurir Sermo¬
nes iniquorũ praeualuerunt suꝑ nos. Sed quid facies:
Impietates nr̃as tu propitiaberis. Tu sacerdos. tu uic̃¬
tima. tu oblator. tu oblatio. Ipse sacerdos est qui nunc
ingressus in interiora ueli solus ibi ex his qui carnẽ ges¬
Fauerunt interpellat pro nobis. In cuius rei figura in il¬

Expanded text:
Sed ut Dei venia impetretur, propitiatio fit per aliquod Sed ut Dei venia impetretur, propitiatio fit per aliquod sacrificium. Exstitit ergo a Deo Domino missus quidam sacerdos noster; assumpsit a nobis quod offerret Domino, ipsas diximus sanctas primitias carnis ex utero virginis. Hoc holocaustum obtulit Deo: extendit manus in cruce, ut diceret, Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Sicut nostis, quia Dominus circa vesperam pependit in cruce : et impietates nostrae propitiatae sunt; alioqui absorbuerant nos: sermones iniquorum praevaluerant super nos; duxerant nos praedicatores Jovis, et Saturni, et Mercurii: Sermones iniquorum praevaluerunt super nos. Sed quid facies? Impietates nostras, tu propitiaberis. Tu sacerdos, tu victima; tu oblator, tu oblatio. Ipse sacerdos est, qui nunc ingressus interiora veli, solus ibi ex his qui carnem gestaverunt, interpellat pro nobis . In cujus rei figura, in il
Abbreviated transcription (Latin):
ant opinionib & sacrilegus parentum suorũ iniquorum
Ded quia ut inserantur talibus opinionib & sucrileguis ꝑ¬
suasiones fecerunt eorum qui quanto ętate prȩcedobant.
tanto auctoritate praecedere debere putabantur.: confit¬
tur iam redire uolens ad hierłm de babilonia & dicit
Sermones iniquorum pracualuerunt suꝑ nos. Duxerunt
nos mala docentes. ciues babiloniae nos fecerunt. Dimisimꝰ
creatorem. adorauimus creaturã. Dimisimus eũ a quo facti
sumus. ad orauimus quod ipsi fecimus. Sermones enum ii¬
quorum praeualuerunt suꝑ nos: sed non tamen opp̾ssert
nos. Quare impietates nr̃as tu propitiaberis: Intendat
Raritas ur̃ã Propitiaberis impietates nĩs non dicitur.
nisi cuidã sacerdoti offerenti aliquid unde impietas expic¬
tur & propitietur Impietas enim tunc dicitur propitia¬
ri. cum propitius fit ds̃ impietati. Quid est fieri dm̃ im¬
pietati propitium: Id est ignoscentem & ueniam dantẽ.

Expanded text:
ant opinionibus et sacrilegiis parentum suorum iniquorum. ant opinionibus et sacrilegiis parentum suorum iniquorum. Sed quia ut insererentur talibus opinionibus et sacrilegiis, persuasiones fecerunt eorum qui quanto aetate praecedebant, tanto auctoritate praecedere debere putabantur; confitetur jam redire volens ad Jerusalem de Babylonia, et dicit: Sermones iniquorum praevaluerunt adversus nos. Duxerunt nos mala docentes; cives Babyloniae nos fecerunt: dimisimus Creatorem, adoravimus creaturam; dimisimus eum a quo facti sumus, adoravimus quod ipsi fecimus. Sermones enim iniquorum praevaluerunt super nos: sed tamen non oppresserunt nos. Quare? Impietates nostras tu propitiaberis. Intendat Charitas Vestra. Propitiaberis impietates nostras: non dicitur nisi cuidam sacerdoti offerenti aliquid, unde impietas expietur et propitietur. Impietas enim tunc dicitur propitiari, cum propitius fit Deus impietati. Quid est, fieri Deum impietati propitium? id est, ignoscentem et veniam dantem.
Abbreviated transcription (Latin):
ro ueniet. Sermones iniquorum praeualuerunt super
nos. & impictates nr̃as tu propitiaberis. Quid est sermone
iniquoꝵ praeualuerunt suꝑ nos e impietates nr̃as tu ꝓ¬
pitiaberis. Quod nati sumus in hac terra miquos inuenimꝰ.
quos loquentes audiumus. Si possim explicare quod sentio.
Adiuuet me intentio karitatis ur̃ac. Omnis homo ubicũq
nascitur. ipsuis terrae uel regionis uel cuutatis linguam
discit. illius imbuitur moribus & uita. Quid faceret puer
natus inter paganos ut non coleret lapiden. quando illũ
cultum insinuauerunt parentes: Inde prima uerba audiurt
illum errorem cum lacte suxit. Et quia illi qͥ loquebant᷑
maiores erant. & puer qui loqui discebat infans erat. un¬
de poterat paruulus nisi maiorum auctoritatem sequi.
& id sibi bonum ducere quod illi laudarent. Ergo gen¬
tes conuersac ad cxp̃m postra & recordantes impietates
pheta. uere mendacium coluerunt patres nr̃i. uanitatẽ
quace eis non profuit. cum ergo iam hoc dicunt. renunti¬

Expanded text:
 4. Sermones iniquorum praevaluerunt super nos; et impietates nostras tu propitiaberis. Quid est Sermones iniquorum praevaluerunt super nos; et impietates nostras tu propitiaberis? Quod nati sumus in hac terra, iniquos invenimus quos loquentes audivimus. Si possim explicare quod sentio, adjuvet me intentio Charitatis Vestrae. Omnis homo ubicumque nascitur, ipsius terrae, vel regionis, vel civitatis linguam discit; illius imbuitur moribus et vita. Quid faceret puer natus inter Paganos, ut non coleret lapidem, quando illum cultum insinuaverunt parentes? Inde prima verba audivit; illum errorem cum lacte suxit: et quia illi qui loquebantur majores erant, et puer qui loqui discebat infans erat, unde poterat parvulus nisi majorum auctoritatem sequi, et id sibi bonum ducere quod illi laudarent? Ergo gentes conversae ad Christum postea, et recordantes impietates e Jeremias, Vere mendacium coluerunt patres nostri; vanitatem quae eis non profuit : cum ergo jam hoc dicunt, renunti
Abbreviated transcription (Latin):
uersus dñm ur̃m. in quo latebat maiestas. & apparebat in¬
firmitas: Uos machinati estis consilia perdendi. illo ex
cȩcandi & saluandi: ercȩcandi superbos. saluandi humiles
ad hoc autẽ suꝑbos ipsos excȩcandi ut cȩcati humiliarent
humiliati confiterentur. confessi illuminarentur. Cerri¬
bilis in consilus suꝑ filios hominum. Uere terribiis. Ec
ce cȩcitas ex parte isrł facta est. ecce iudaci ex quib natꝰ¬

Expanded text:
versus Dominum vestrum, in quo latebat majestas, et apparebat inversus Dominum vestrum, in quo latebat majestas, et apparebat infirmitas? Vos machinati estis cocaecandi et salvandi: excaecandi superbos, salvandi humiles. Ad hoc autem superbos ipsos excaecavit, ut caecati humiliarentur, humiliati confiterentur, confessi illuminarentur. Terribilis ergo in consiliis super filios hominum. Et vere terribilis. Ecce enim caecitas ex parte in
Abbreviated transcription (Latin):
appariusti contra mendaces ueracib. & appariusti ci
ueracib quos tu ueraces fecisti. Remaneant iudadi in
mendaciis suis. tibi quia in multitudine potentiae tue
mentiti sunt: fiat quod sequit᷑. Omnis terra acdoret te
& psallat tibi. psallat nomini tuo altasime. Eaulo an¬
te humillime. modo altissime: humillime int manꝰ
mentientiũ inimicoꝵ. altissime suꝑ uerticẽ laudanti
mentientes: uenite confitentes. Cenite &e uidete ope¬
ra dñi Terribilis in consiliis suꝑ filios homini Filius
hominis quidem & ipse dictus est: & uere filiuis hominis fi
ctus est. Uere filius dĩ in forma dĩ. uere filius homin
in forma serur Sed nolite formã istam serui ex alioꝵ simi¬
lium conditione pensare. Terribilis est in consilus suꝑ filio
hominum. Machinati sunt filii hominũ consiliũ ađ cruci¬
figendũ axp̃m. crucifixus excȩcauit crucifigentes. Quia
ergo fecistis filui hominum machinando acuta consilia ad¬

Expanded text:
apparuisti contra mendaces veracibus et apparuisti eis apparuisti contra mendaces veracibus et apparuisti eis veracibus quos tu veraces fecisti. 9. vers. 4. Remaneant Judaei in mendaciis suis: tibi, quia in multitudine potentiae tuae mentiti sunt, fiat quod sequitur: Omnis terra adoret te, et psallat tibi; psallat nomini tuo, Altissime. Paulo ante humillime; modo Altissime: humillime inter manus mentientium inimicorum; Altissime super verticem laudantiumentientes, venite confitentes. Venite, et videte opera Domini: terribilis in consiliis super filios hominum. Filius hominis quidemctus est: verus Filius Dei in forma Dei; verus filius hominis in forma servi : sed nolite formam istam servi ex aliorum similium conditione pensare; terribilis est in consiliis super filios hominum. Machinati sunt filii hominum consilium ad crucifigendum Christum; crucifixus excaecavit crucifigentes. Quid ergo fecistis, filii hominum, machinando acuta consilia ad
Abbreviated transcription (Latin):
appares manifestus. Ubi sunt ergo illi mendaces: Ubi
est falsum testimoniũ maluolentiae: Nonne in mul¬
titudino potentiae tuac mentiti sunt tibi inimici tui :
Da ce illos sepulchri custodes. referant quia uderint.
Accipiant pecunia. & ipsi mentiant᷑: dicant ẽtiam ipsi
mõniti peruersi a peruersis. dicant a udacis corrupti
qui integri noluerunt in ap̃o esse. dicant. mentiantur
& ipsi. Quid dicturi sunt: Dicite Clidcamus. Menti¬
emini & uos in multitudine potentiae dñi. Quid dic¬
ł uriestiꝰ: Cum dor miuimus nos. uenerunt disciptic
& abstulerunt eũ de monumento. Ouere stultitia dor¬
miens. Qut uigilabas & prohibere debuisti. aut dormi¬
ebas &e quid gestum sit nescisti. Qccesserunt &t ipsi men¬
dacio inimicorũ. Auctus est numerus mentientium.
ut augeretur merces credentiũ: quia in multitudine
potentiae tuac mentientur tibi inimici tur. Ergo men¬
titi sunt in multitudine potontiae tuar. mentiti st.

Expanded text:
appares manifestus. Ubi sunt ergo illi mendaces? ubi appares manifestus. Ubi sunt ergo illi mendaces? ubi est falsum testimonium malevolentiae? Nonne in multitudine potentiae tuae mentiti sunt tibi inimici tui? 8. Da et illos sepulcri custodes; referant quid viderint: accipiant pecuniam, et ipsi mentiantur; dicant etiam ipsi moniti perversi a perversis, dicant a Judaeis corrupti, qui in Christo noluerunt esse integri; dicant, mentiantur etiam ipsi. Quid dicturi sunt? Dicite; videamus: mentiemini et vos in multitudine potentiae Domini. Quid dicturi estis? Cum dormiremus nos, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum de monumento . O vere stultitia dormiens! Aut vigilabas; et prohibere debuisti: aut dormiebas; et quid sit gestum nescisti. Accesserunt et ipsi mendacio inimicorum: auctus est numerus mentientium, ut augeretur merces credentium; quia in multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Ergo mentiti sunt; in multitudine potentiae tuae mentiti sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
omnib tradidit illũ: Si ergo pat filiũ tradidit. & fili¬
us seipsũ tradidit. iudas quid fecit: Pater tradendo
pro nob̾ fecit bene: tradendo iudas magistrũ ꝓ auaritia
sua fecit male. Non enĩ quod nobis prestitũ est de
passione xp̃i malitiae iudae deputabitur Habet ille
mercedem malitiae. xp̃c laudem grãe. Prorsus ipse sol¬
uerit templũ. ipse soluerit qui dixit. Potestatẽ habco
dine potentiae tuae mentient᷑ tͥ inimici tur. Eece men¬
tientur. ecce credit̾ eis. Eccc opprĩmeris. eae crucisige¬
ris. ecce insultat᷑ tibi. ecce caput agitatur. si filius ai
descendat de cruce. Eecc quando ius animã pons. & la¬
tus lancea percuteris. & sacramenta de latere tuo deflu¬
unt. Deponeris de ligno. inuolueris lint raminbus. põ¬
neris in sepulchro. Adduntur custodes. ne te tollant
discipuli tuui. Uenit hora resurrectionis tuȩ & terra
concutitur. monumenta scindunt᷑. Resurgis occultus.

Expanded text:
omnibus tradidit illum . Si ergo Pater Filium tradidit, et Filiomnibus tradidit illum . Si ergo Pater Filium tradidit, et Filius semetipsum tradidit; Judas quid fecit? Pater tradendo ipsum pro nobis, fecit bene: tradendo Judas magistrum pro avaritia sua, fecit male. Non enim quod nobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judae deputabitur: habebit ille mercedem malitiae; Christus laudem gratiae. Prorsus ipse solverit templum; ipse solverit qui dixit: Potestatem habeo dine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Ecce mentiuntur, ecce creditur eis, ecce opprimeris, ecce crucifigeris, ecce insultatur tibi, ecce caput agitatur: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Ecce quando vis animam ponis, et lancea latus percuteris , et Sacramenta de latere tuo defluunt; deponeris de ligno, involveris linteaminibus, poneris in sepulcro, adduntur custodes ne tollant te discipuli tui; venit hora resurrectionis tuae, terra concutitur, monumenta scinduntur, resurgis occultus,
Abbreviated transcription (Latin):
audierant. soluam ñ audierant: sed audierant soluite.
Unũ uerbũ mutauerunt & paucas litteras. ut falsum
testimoniũ molirentur. Sed cui mutas uerbũ õ huma¬
na uanitas. o humana infirmitas. Uerbo incominuta¬
bili uerbũ mutas Mutas tu uerbũ tuum. numquid
nutas uerbũ dĩ: Unde alio dicitur loco. Et mentita
est iniquitas sibi. Quare ergo tibi m̃titi st̃ inumicitu õ
dñe. cui iubilat omnis terra. In multitudine potentię
tuae mentient᷑ tͥ imici tui. Dicunt soluã. cum tu di¬
xeris soluite. Quare te dixerunt dixisse soluã. & ñ
dixert quod xisti soluite. Ut quasi ipsi se a crimine
soluti templi defenderent sine causa. Ap̃s enim quia ua¬
luit mortuuis est: & tam̃ uos occidistis. Ece concȩdimus
uobis o mendaces. ipse soluit templũ. Dictũ est enĩ ab
apło. Qui me cdilerit. & tradidit seipsum ꝓ me. Dictũ est
de patre. Qui filio proprio non pepercit. sed ꝓ nobis

Expanded text:
audierant: Solvam, non audierant; sed audierant, Solvite. audierant: Solvam, non audierant; sed audierant, Solvite. Unum verbum mutaverunt, et paucas litteras, ut falsum testimonium molirentur. Sed cui mutas verbum, o humana vanitas, o humana infirmitas? Verbo incommutabili verbum mutas! Mutas tu tuum verbum; numquid mutas Dei Verbum? Unde alio loco dicitur: Et mentita est iniquitas sibi . Quare ergo tibi mentiti sunt inimici tui, o Domine, cui jubilat omnis terra? In multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Dicent, Solvam; cum tu dixeris, Solvite. Quare te dixerunt dixisse, Solvam; et non dixerunt quod tu dixisti, Solvite? Ut quasi ipsi se a crimine soluti templi defenderent sine causa. Christus enim, quia voluit, mortuus est: et tamen vos occidistis. Ecce concedimus vobis, o mendaces; ipse solvit templum. Dictum est enim ab Apostolo: Qui me dilexit et tradidit semetipsum pro me . Dictum est de Patre: Qui proprio Filio suo non pepercit; sed pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. ut noueritis hoc propriũ signũ inꝗxime cõũdatũ
lud. Et illi dixerunt. Quadraginta oe sex annis acdi¬
ficatũ est hoc templũ. & tu in triduo excitabis illud:
Et euanglista quid illud esset exponens: hoc aut̃ inqͥt
dicebat iħe de templo corporis sur. Eoce hanc potentiã
suam hominib se demonstraturum dicebat. unde similitu¬
dinem de templo dederat propt̃ carnem suã quod erat
templum latentis intus diuinitatis. Unde iudaei foris¬
templum uidebant. lumon inhabitans non uidebant. Ex
istis uerbis dñi concinauerunt falsi testes mendaciũ qͥd
contra cũ dicerent. ex hisipsis ubi commnendauit resurrec¬
tionem suã futuram. loquens de templo. Dixerunt enĩ
falsi testes aduersus eũ. cum quęreret᷑ quid illũ audisseat
dixisse. Audiumus cũ dicentem. Soluã templum hoc:
& post triduũ resuscitabo illud. Post triduũ resuscitabo

Expanded text:
dixit, ut noveritis hoc proprium signum maxime commendatum: dixit, ut noveritis hoc proprium signum maxime commendatum: lud. Et illi dixerunt: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum hoc; et tu in triduo excitabis illud? Et evangelista, quid illud esset exponens: Hoc autem, inquit, dicebat Jesus de templo corporis sui . Ecce hanc potentiam suam hominibus se demonstraturum dicebat, unde similitudinem de templo dederat, propter carnem suam quae erat templum latentis intus divinitatis. Unde Judaei templum foris videbant; numen intus habitans non videbant. Ex istis verbis Domini concinnaverunt falsi testes mendacium, quod contra eum dicerent, ex his ipsis ubi commendavit resurrectionem suam futuram, loquens de templo. Dixerunt enim falsi testes adversus eum, cum quaereretur ab eis quid illum audissent dixisse: Audivimus eum dicentem, Solvam templum hoc, et post triduum resuscitabo illud . Post triduum resuscitabo,
Abbreviated transcription (Latin):
fide ad cognoscendũ eum &e uirtutẽ resurrectionis eiꝰ.
Dic commendatur alio loco. Et si crucifixus est ex in¬
firmitate. sed uiuit ex uirtute dĩ Cum ergo ista mag¬
na potentia dñi in resurrectione intelligatur unde ti¬
tulum iste psalmus accepit. quid sibi uult in multitu¬
dine uirtutis tuae mentient᷑ tibi inimici tui. nisi ut
sic intelligas. ideo tibi mentientur inimici tui ut crucifi¬
garis. ideo crucifigeris ut resurgas. Mendaciũ ergo
illorũ ad cominendandã multã potentiã tuã ualebat
Quare solent mimici mentiri. Ut potentiã cuiusq
minuant de quo mentiuntur. Tibi inquit c̃tra accidit.
Nam minꝰ appareret potentia tua. si tͥ illi ñ m̃tirent᷑
Attendite & ipsum mendaciũ falsoꝵ testiũ in cugłio.
& uidete quia de resurrectione est. Cum enĩ dictũ e̾ct
quod dixerat de iona. ꝑ aliã similitudinẽ hoc ipsũ item

Expanded text:
fide, ad cognoscendum eum, et virtutem resurrectionis ejus . fide, ad cognoscendum eum, et virtutem resurrectionis ejus . Sic commandatur et alio loco: Et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit in virtute Dei . Cum ergo ista magna potentia Domini in resurrectione intelligatur, unde titulum psalmus iste accepit; quid sibi vult, In multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui, nisi ut sic intelligas: Ideo tibi mentientur inimici tui ut crucifigaris; ideo crucifigeris ut resurgas? Mendacium ergo illorum ad commendandam multam potentiam tuam valebit. Quare solent inimici mentiri? Ut potentiam cujusque minuant de quo mentiuntur. Tibi, inquit, contra accidit. Nam minus appareret potentia tua, si tibi illi non mentirentur. 7. Attendite et ipsum mendacium falsorum testium in Evangelio, et videte quia de resurrectione est. Cum enim Domino dictuquod dixerat de Jona, per aliam similitudinem hoc ipsum item
Abbreviated transcription (Latin):
bat. ut aliquis ipsorũ mortuus essct: & resurgeret in uitã
acternam. Quia ergo possent dicere uidaei cũ miracula
faceret dñs. fecit haec & moyses fecit & helias. fecit helisc̃¬
us. possent sibi ista dicere quia &e illi mortuos resuscitauert.
& multa mirabilia fecerunt: propterea cũ ab illo signũ
peteretur. propriũ signũ commendans quod in se solo fu¬
bus: sic erit filius hominis in corde terrae trib diebus
& tribus noctib. Quomodo fuit ionas in uentre cȩti.
Nonne ut postea uiuus euomerctur. Hoc fuit infer¬
nus dño. quod eetus ionaẽ. Hoc signũ proprie comm̃¬
dauit. hoc est potentissimũ. Potentius est reuixisse
mortuum. quã non fuisse mortuũ. Magnitudo po¬
tentiae dñi scd̾m quod homo factus est in uirtute
resurrectionis apparet. Hanc commendat &e apłs. cũ
dicit. Non habens meam iustitiã quas ex lege est
sed eã quae est ex fide xp̃i. quac est ex dõ iustitia in

Expanded text:
bat, ut aliquis ipsorum mortuus esset, et resurgeret in vitam bat, ut aliquis ipsorum mortuus esset, et resurgeret in vitam aeternam. Quia ergo possent dicere Judaei, cum miracula faceret Dominus, Fecit haec et Moyses, fecit Elias, fecit Elisaeus: possent sibi ista dicere, quia et illi mortuos resuscitaverunt, et multa miracula fecerunt: propterea cum ab illo signum peteretur; proprium signum commendans quod in se solo fubus; sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus, et tribus noctibus . Quomodo fuit Jonas in ventre ceti? Nonne ut postea vivus evomeretur? Hoc fuit infernus Domino, quod Jonae cetus. Hoc signum proprium commendavit; hoc est potentissimum. Potentius est revixisse mortuum, quam non fuisse mortuum. Magnitudo potentiae Domini secundum quod homo factus est, in virtute resurrectionis apparet. Hanc commendat Apostolus, cum dicit: Non habens meam justitiam quae ex Lege est; sed eam quae est per fidem Christi, quae est ex Deo justitia in
Abbreviated transcription (Latin):
opera tua. Iin multitudine potentiae tuac mentient᷑ tibi mni¬
mici tur Ad hoc inqͥt tͥ mentient᷑ inimicitu. ut multa
sit potentia tua. Quid est hoc. Intentius audite. Po
unde psalmus iste titulum accępit: & resurgens apparuit
discipłis suis. Non apparuit inimicis suis. sed discipłis sui
Crucifyxus apparuit omnib resurgens fidelib : ut ẽtiã
postra qui uellet crederet. & credenti resurrectio ꝓmitte¬
retur. Multi sc̃i multa miracula fecerunt. nullus ipsoꝵ
mortuiis resurrexit: quia & qui ab cis sunt resuscitati. mo¬
rituri resuscitati sunt. Intendat karitas ur̃a. Comindans
dñs opera sua dirit. Operib credite. si non mihi uultis cre¬
ibi ipse dñs quando se diusit mare. ut moyses cũ popło
isrł transiret. Idem dñs illa faciebat. Qui fecit ista per
carnem suã. ipse faciebat & per carnẽ seruorum suorum.
Illud tamen per seruos non fecit. Nam ipse om̃ia facie¬

Expanded text:
opera tua! 6. In multitudine potentiae tuae mentientur tibi iniopera tua! 6. In multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Ad hoc tibi, inquit, mentientur inimici tui, ut multa sit potentia tua. Quid est hoc? Intentius audite. Potunde psalmus iste titulum accepit. Et resurgens apparuit discipulis suis. Non apparuit inimicis suis, sed discipulis suis . Crucifixus apparuit omnibus; resurgens fidelibus: ut etiam postea qui vellet crederet, et credenti resurrectio promitteretur. Multi sancti multa miracula fecerunt; nullus ipsorum mortuus resurrexit: quia et qui ab eis resuscitati sunt, morituri resuscitati sunt. Intendat Charitas Vestra. Commendans Dominus opera sua dixit: Operibus credite, si mihi non vultis creerat ipse Dominus, quando se divisit mare, ut Moyses cum populo Israel transiret ? Idem Dominus illa faciebat. Qui fecit ista per carnem suam, ipse illa faciebat per carnem servorum suorum. Illud tamen per servos suos non fecit nam ipse omnia facie
Abbreviated transcription (Latin):
nuit uobis.: rogamus uos ut caueatis quicumq in ȩccła estis.
Nolite insultare eis qui ñ sunt intus. sed orate potius ut
ce ipsi intus sint. Potens est enim ds̃ iterum inserere illos.
rexit dñs. & multi crediderunt. Non intellexerunt cum
crucifigerent. tam̃ postea crediderunt in eũ: & donatum
est eis tam magnũ delictum. Fusus dñi sanguis donatus est
homicidis ut non dicã deicidis: quia si cognorissent. nũquã
dñm głae crucifixissent. Modo homicidis donatus ẽ fusus
sanguis innocentis. & ipsum sanguinẽ quem ꝑ insaniam fu¬
derunt. per gr̃am biberunt. Dicite ergo dõ. quam metuenda ft̃
opera tua. Unde metuenda. Quia cȩcitas ex parte isrł fa¬
cta est: ut plenitudo gentiũ intraret. Ogentiũ plenitudo.
dic do. timenda sunt opera tua. & sic gaude ut contremiscas.
noli extolli suꝑ ramos praecisos. Dicite dõ. quam metuenda st̃

Expanded text:
nuit vobis, rogamus vos ut caveatis: quicumque in Ecclesia estis, nuit vobis, rogamus vos ut caveatis: quicumque in Ecclesia estis, nolite insultare eis qui non sunt intus; sed orate potius ut et ipsi intus sint. Potens est enim Deus iterum inserere illos. rexit Dominus, et multi crediderunt: non intellexerunt cum crucifigerent; tamen postea crediderunt in eum, et donatum est eis tam magnum delictum. Fusus Domini sanguis donatus est homicidis, ut non dicam deicidis; quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Modo homicidis donatus est fusus sanguis innocentis; et ipsum sanguinem quem per insaniam fuderunt, per gratiam biberunt. Dicite ergo Deo: Quam timenda sunt opera tua! Unde timenda? Quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . O Gentium plenitudo, dic Deo, Quam timenda sunt opera tua! et sic gaude ut contremiscas; noli extolli super ramos praecisos. Dicite Deo: Quam timenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes id est non suꝑbientes. Hon eium tu radicem por¬
tas ait. sed radix te. Magis terrcamini. quia uidetis ampu¬
tatos ramos naturales: Iudaei enim ꝑ patriarchas uenerunt:
de carne abrabae nati sunt. Et quid ait apłr: Sed dicis.
fracti sunt rani. ut ego iniserar: bene. Propt̃ infidelitatẽ
Sienim naturalib ramis ds̃ non pepercit. neq tibi parcet
Attende ergo ramos fractos & te insertum. Noli ex¬
tolli super ramos fractos. sed magis dicite dõ: quã metuen¬
da sunt opera tua. fr̃s. si aduersus iudaeos olim prȩcisos
de radice patriarcharum extollere nos non debemꝰ. sed ti¬
mere potius & dicere dõ quam timenda sunt opera tua.
quanto minus non nos debemꝰ aduersus recentia extollere¬
uulnera praecisionum. Praecisi sunt ante uidaei. de ipsa
los nos extollere debemus. ne praccidi mercatur quem de¬
lectat insultare praecisis. Fr̃s mei. qualiscumq ep̃i uax so¬

Expanded text:
sapientes; id est non superbientes. Non enim tu radicem porsapientes; id est non superbientes. Non enim tu radicem portas, ait; sed radix te. Magis terreamini, quia videtis amputatos ramos naturales. Judaei enim per Patriarchas venerunt; de carne Abrahae nati sunt. Et quid ait Apostolus? Sed dicis: Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene; propter infidelitatem si enim naturalibus ramis Deus non pepercit, neque tibi parcet. Attende ergo ramos fractos, et te insertum: noli extolli super ramos fractos; sed magis dicito Deo, Quam metuenda sunt opera tua! Fratres, si adversus Judaeos olim praecisos de radice Patriarcharum extollere nos non debemus, sed timere potius, et dicere Deo, Quam timenda sunt opera tua! quanto minus non nos debemus extollere adversus recentia vulnera praecisionum? Praecisi sunt ante Judaei, insertaelos nos extollere debemus, ne forte praecidi mereatur, quem delectat insultare praecisis. Fratres mei, qualiscumque episcopi vox so