comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me sicut oportuit commonentes ut iabista
intentione discederent et factum nr̃m qđ
dĩ in spirauerat iuxta mandatũ principis ñ
discuterent sed sequȩrentur sicut decebat
ecđȩ filios ne sub hac in termissione conten¬
derent et crescerent eccłȩ de trimenta: Iuȩ
res poscebat cũ festinatione succurri. & nobis
huius celeritatis et illis oboedientiȩ nec essi¬
tas imminebat . maxime cũ omnẽ pene plebẽ
cernimus eius communioni in dissociabiliter
adhesisse cuius nos non modica cura stimula¬
bat. ne in aliquo laberet᷑ errore. quib: alle¬
gatis dũ dĩ nr̃i obtestatione decernimus ha¬
rum necessitatũ uł religionũ consideratione
ad stricti. et cȩlestis ꝑpensis om̃ib: quȩ in cau¬
sa erant in spiratione secretis. Srmmachus
papa sedis apłicȩ presul adhuius modi pro¬
positionibus impetitus quantũ ad homines
respicit. quia totum causis obsistentibus
superius designatis constat arbitrio diuino

Expanded text:
me, sicut oportuit, commonentes, ut habita me, sicut oportuit, commonentes, ut habita intentione discederent et factum nostrum, quod deus inspiraverat iuxta mandatum principis, non discuterent, sed sequerentur, sicut decebat ecclesiae filios, nec sub hac intermissione causa penderet et crescerent ecclesiae detrimenta, cui res poscebat cum festinatione succurri et nobis huius celeritatis et illis oboedientiae necessitas inminebat, maxime cum omnem paene plebem cernimus eius communioni indissociabiliter adhaesisse, cuius nos non modica cura stimulabat, ne in aliquo laberetur errore. Quibus allegatis cum dei nostri obtestatione decernimus harum necessitatum vel religionum consideratione adstricti et caelesti, perpensis omnibus quae in causa erant, inspiratione secreti: Symmachus papa sedis apostolicae praesul ab huiusmodi propositionibus inpetitus quantum ad homines respicit, quia totum causis obsistentibus superius designatis constat arbitrio divino
Abbreviated transcription (Latin):
pastoris maxime quia inries prȩfata multos
sedignabantur cognoscere et dõ satis facere
error inuoluerat. & quia non poterant plura
sub hoc occasione ecłȩ membra disꝑgised
magis ꝑmansuetudinẽ sustineri. sicut boninos
operis paulus magister instruxerat dicent
sanandos eẽ plurimos ꝑpatientiã & doctri¬
nam. & quicunq putantur ei & grauib peccatis
inuoluti quãuis nullus est qui delicto careat
sicut ioħs testatur apłs. Sidicam quia pec¬
catũ non habeo mendax sum. Hos tamen ma¬
gis pressuris hominũ sustentari & ꝑteneri
has passiones iudicia diuina suspendi. maxi¬
me cum illa quȩ prȩmisimus inter alia de
auctoritate sedis obstarent. quia qđ possessor
eius quondam beatus petrus meruit in nobi¬
litate possessionis accessit & claritatẽ uete¬
rum uobis dat det xp̃i dote rectorib cla¬
mantes scriptũ ee ꝑ propħam exꝑsona dĩ
Nunquid non ualet manus mea ad consum̃¬
dum eos qui errauerunt hȩc eadẽ sepissi¬

Expanded text:
pastoris: maxime. quia in causa praefata multos, se dignabantur cognoscere, et Deo satisfacere error involverat. Et quia non poterant plura sub hac occasione Ecclesiae membra dispergi, sed magis per mansuetudinem sustineri, sicut boni nos operis Paulus magister instruxerat , dicens sanandos esse plurimos per patientiam et doctrinam. Et quicunque putantur rei, et gravibus peccatis involuti, quamvis nullus est qui delicto careat, sicut Joannes testatur apostolus . Si dicam quia peccatum non habeo, mendax sum, hos tamen magis pressuris hominum sustentari, et perterreri has passiones, judicia divina suspendi: maxime, cum illa quae praemisimus, inter alia de auctoritate sedis, obstarent, quia quod possessor ejus quondam beatus Petrus meruit, in nobilitate possessionis accessit, et claritatem veterem vobis dat, det Christi dote rectoribus: clamantes, scriptum esse per prophetam ex persona Dei , Nunquid non valet manus mea ad consumedum eos qui erraverunt?' haec eadem saepissi
Abbreviated transcription (Latin):
burdegalensiũ. Cĩ a gennensiũ. Ciũ elgolis¬
nensiũ. Ciũ sanctonũ. Ciu̾ pictauorũ. Ciuitas
petrogoriũ
Metropolis: ciũ ausicorũ. Ciuitas aquensiũ.
Ciũ lacturaciũ. Ciũ conuenas. Ci uitas consora-¬
noꝵ. Ciũ boaciũ. Cui beranensiũ. Cuĩ aturen-¬
siũ. Ciũ uesateca. Ciũ turba ubi castrũs bogorra.
quȩ .ẽ. da nubius : Noricus mediterraneus. fauia.
dardania. hememontus. datia. scłthia. creta insula.
serthia inferior. Europa inqua ẽ. constantinopolis
id est trialitia galatia. lidia. caria. hilispontus
pamphilia pisidia pheygia .i pbrygia salutaris.
anthiochia. syria paleftinȩ fenices hisauria.
amasia. honoriada. bitania. a flaconia arme¬
alexandria augustans. thebaida. libia. sicca
lãbia. penta polis. arcadia

Expanded text:
Burdegalensium. civitas Agennensium. civitas Egolismensium. civitas Santonum. civitas Pictavorum. civitas Petrogoriorum. tium ciuitas Ausciorum ciuitas Aquensium ciuitas Lactoratium ciuitas Conuenarum ciuitas Consorannorum ciuitas Boatium ciuitas Benarnensium ciuitas Aturensium ciuitas Vasatica ciuitas Turba ubi castrum Bogorra a Danubium. Noricus mediterranea. Favia. Dardania. Hermodontus. Datia . Scythia . Creta insula.Scithia inferior. Europa, in qua est Constantinopolis,id est Troja. Licia. Gallacia. Lidia. Caria. Hellespontus. Pamphilia. Pissidia. Frigia I. Frigia salutaris. Antiochia. Siria Palestina. Siria Phenice. Isauria. amasia. Honorida. Bichinia. Aflaconia. ArmoeAlexandria. Angustamnis. Thebaida libia. Steca. Libia pentapolis. Archadia .
Abbreviated transcription (Latin):
plures utiq: nom̃ sacer dotii p̃ferentes. sola sedis
apłicȩ sunt auctoritate de iecti. Cuiꝰ rei testis
etiã ipse docet᷑ acatiꝰ: qͥ p̃ceptionis huiꝰ extitit
executor. Qđ utiq secut apłicã sedẽ uxta
formã synodicã fecisse manifestũ. ẽ: sic neminẽ

Expanded text:
plures utique nomen sacerdotii praeferentes, sola sedis plures utique nomen sacerdotii praeferentes, sola sedis apostolicae sunt auctoritate dejecti, cujus rei testis etiam ipse docetur Acacius, qui praeceptionis hujus exstitit exsecutor. Quod utique sicut apostolicam sedem juxta for
Abbreviated transcription (Latin):
discernat. Aeatius quigpe ñ fuit noui uł ꝓprii inuentor
sua cõmunione se miscuit. Itaq necesse fuit iut in illã reci¬
deret iusta lance sententiã : quã cũ suis successorib: ꝑ con¬
uenientiã synodalẽ susceꝑat auetor eroris Nob̃
opponunt canones : dũ nesciunt qͥdloquant᷑. Cont᷑
quos hoc ipsiuenire se ꝓdunt: qđ pͥmȩ sedi sana
rectaq suadenti parere refugiuN. Ipsi sunt cano¬
nes qͥ appellationes totiꝰ eccłȩ ad huiꝰ sedis exam̃
uoluere deferri ab ipsa uͦ nusquã porsus appella¬
ri debere sanxer̃ : ac ꝑ hoc illã de tota eccła
iudicare ipsam ad nullius cõmeare iudicium
Nec de eiꝰ unquã p̃ceper̃ iudicio iudicari senten¬
tiãq: illius constituer̃ oportere dissolui cuiꝰ potiꝰ
sequenda decreta mandarunt . In hac ipsa cau¬
sa timotheus alexandrinꝰ. et petrus antiochenꝰ.
petrus paulus. iołs. & cet̃i non solũ unꝰ sed

Expanded text:
discernant. Acacius quippe non fuit novi vel proprii inventor discernant. Acacius quippe non fuit novi vel proprii inventor sua communione se miscuit. Itaque necesse est ut in illam recideret justa lance sententiam, quam cum suis successoribus per convenientiam synodalem susceperat auctor erroris. Nobis opponunt canones, dum nesciunt quid loquantur. Contra quos hoc ipso venire se produnt, quod primae sedi, sana rectaque suadenti, parere fugiunt. Ipsi sunt canones, qui appellationes totius Ecclesiae ad hujus sedis examen voluere deferri. Ab ipsa vero nusquam prorsus appellari debere sanxerunt; ac per hoc illam de tota Ecclesia judicare, ipsam ad nullius commeare judicium, nec de ejus unquam praeceperunt judicio judicari, sententiamque illius constituerunt non oportere dissolvi, cujus potius decreta sequenda mandarunt. In hac ipsa causa Timotheus Alexandrinus, et Petrus Antiochenus, Petrus, Paulus, Joannes, et caeteri, non solum unus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
petro pͥncipalit̃ mandat apło Quae
et incelo. Suꝑ t̾rã inqͥt Nã in hac
ligatione defuctũ: nusquã dixit ab¬
solui. Quod gͦ nunquã factũ. ẽ. uł
mente conspicere formidamꝰ : scientes
in diuino iudicio nonspenitꝰ excusari.
Si aut̃ qđ nc̃ pretendunt a romana
monstrant᷑. Eu femius uͦ miror sugno¬
rantiã suã ipse non ꝑspicit qui dicit᷑
acatiũ ab uno non potuisse damnari.
ltane non ꝑspicit. scđm formã synodi
calcedonensis a catiũ fuisse damnatũ :¬
Nec nouit acse nosse dissimulat. quan
tos utiq ꝑnumerosam sententiã sacer¬
dotũ erroris huiꝰ auctores. constat
fuisse damnatos sicut inuna quaq:
heresi a principio xp̃ianȩ religionis
et factũ fuisse & fieri manifesta serũ
ratione monstratur: decessoremq
meũ executorẽ fuisse ueteris consti¬
tuti non nouȩ consaitutionis auctorẽ.
Quod ñ solũ presul apłico facere
ante clamnatȩ a catholica cõmunione

Expanded text:
Petro principaliter mandat apostolo: Petro principaliter mandat apostolo: et in coelo . » Super terram, inquit, nam in hac ligatione defunctum nunquam dicit absolvi. Quod ergo nunquam factum est vel mente conspicere formidamus, scientes in divino judicio non posse penitus excusari. Si autem, quod nunc praetendunt, a Romana monstrantur, eo minus vere miror si ignorantiam suam ipAcacium ab uno non potuisse damnari. Itane non perspicit secundum formam synodi Chalcedonensis Acacium fuisse damnatunec novit eam, aut se nosse dissimulat, in qua utique per numerosam sententiam sacerdotum erroris hujus auctores constat fuisse damnatos; sicut in unaquaque haeresi a principio Christianae religionis et factum fuisse, et fieri, manifesta rerum ratione monstratur, decesseremque meum exsecutorem fuisse veteris constituti, non novae constitutionis auctorem? Quod non solum praesuli apostolico facere ante damnatae, a catholica communione
Abbreviated transcription (Latin):
ad gr̃am sincerȩ cõmunionis admissus
ad senatũ ꝑtinet romanũ. ut memor
fidei quã aparentib accepisse se me¬
dare debere proponat. Legat᷑ ex qͦ ẽ
religio xp̃iana. uł certe det᷑ exẽpłu
in eccła dĩ aqͥblibet pontificib aut ab
ipsis apłis: ab ipso deniq: saluatore ue
niã nisi se corrigentib fuisse concessam.
Auditũ aut̃ subistocȩlo nec legitur
om̃ino nec dicit᷑. qđ eoꝵ uoce de ꝓmit᷑. Date
nob̵ ueniã : ut tam̃ nos inerrore duremꝰ.
Id quoq par . ẽ. ostendant qͥ nob̵ canones
nitunt᷑ opponere qͥb: hoc canonib: quib:
reguł. qua lectione quoue documento
siue amaiorib: nr̃is siue ab ipsis apłis
quos potiores merito fuisse ñ dubiũ est
seu ab ipso saluatore qͥ iudicaturus eredit᷑
uiuos et mortuos siue factũ. ẽ. unquã
suscitasse legimus xp̃m : in errore mor¬
tuos ab soluisse non legimꝰ. Et qͥ hoc certã
faciendi solus habuit potestatẽ: beato

Expanded text:
ad gratiam sincerae communionis admissus. ad gratiam sincerae communionis admissus. Ad senatum pertinet Romanum, ut memor fidei quam a parentibus se suscepisse medari debere praeponat. Legatur, ex quo est religio Christiana, vel certe detur exemplum in Ecclesia Dei a quibuslibet pontificibus, aut ab ipsisniam, nisi se corrigentibus, fuisse concessam. Auditum enim sub isto coelo nec legitur omnino, nec dicitur, quod eorum voce depromitur: date veniam nobis, dum tamen nos in errore duremus. Id quoque pariter ostendant qui nobis canones nituntur opponere, quibus hoc canonibus, quibus regulis, qua lectione, quove documento, sive a majoribus nostris, sive ab ipsis Apostolis quos potiores merito fuisse non dubium est seu ab ipso Domino Salvatore, qui judicaturus creditur vivos et mortuos, sive factum est ususcitasse legimus Christum , in errore mortuos absolvisse non legimus. Et qui hoc certe faciendi solus habuit potestatem, beato
Abbreviated transcription (Latin):
et mortuos. diuinȩ tantũ uolessetates fuerit.
quȩ nichil hoꝵ inse sine carnis recipit ueri¬
tate quã natura unita . Natuntẽ patris na¬
tura ẽ sp̃s scĩ simulq impassibilis. simulqͣ
in cõmutabilis sempit̾nȩ trinitatis. in di¬
uisa unitas. & unius uoluntatis homo aut¬

Expanded text:
et mortuos, divinae tantum voluntatis fuerit, quae nihil horum in se sine carnis recipit veritate: quae natura unita naturae Patris, natura est Spiritus sancti, simulque impassibilis, simulque incommutabilis, sempiternae Trinitatis indivisa unitas, et unius voluntatis a
Abbreviated transcription (Latin):
declinasse uidebant᷑ : ipsi denuo uten¬
tes meliori c̃silio. hȩc sibi displicere
testati sunt Perspĩcit itaq ur̃a
salubritas hane ysolam fidẽ. quae in¬
nicea apłoꝵ auctoritate fundata ẽ.
eẽ ꝑpetua fir mitate seruandã
& simul orientales hoc facere no-¬
biscum qͥ se catholicos. eẽ. cognoscunt.
occidentales &iam gloriari
Credimus aut̃ languentes in istocona¬
mine non tarde a nr̃a separandos
eẽ. cõmunione: & ab eis episcopatus
nom̃ auferri: quatenꝰ popłi eoꝵ
liberati errore respirent. Nullo
enĩ modo a deceptione poter cor¬
rigere populũ: qui deceptionuis
laqueo detinent᷑. Concord& igit᷑
cũ omnib: s̃ dĩ sacerdotib &iam
caritatis ur̃ȩ sententia: in qua uos
fixos ac firmos existe iudi cauimus
Si ergo etũ nos uobiscũ recte credere
debemus: urȩ̃ nos caritatis litte¬
ris lȩtificate reciprocis. Ualete

Expanded text:
declinasse videbantur, ipsi denuo utentes meliori consilio haec sibi displicere testati sunt. Perspicit itaque vestra salubritas hanc solam fidem quae Nicaea apostolorum auctoritate fundata est esse perpetua firmitate servandam, et simul orientales hoc facere nobiscum qui se catholicos esse cognoscunt, occidentales etiam gloriari. Credimus autem languentes in isto conamine non tarde a nostra separandos esse communione, et ab eis episcopatus nomen auferri, quatenus populi eorum liberati errore respirent. Nullo enim modo a deceptione poterunt corrigere populum, qui deceptionis laqueo detinentur. Concordet etiam cum omnibus Dei sacerdotibus etiam charitatis vestrae sententia in qua vos fixos ac firmos existere judicavimus. Si ergo nos vobiscum recte credere debemus, 166 vestrae nos charitatis litteris laetificate reciprocis. Valete
Abbreviated transcription (Latin):
alium elegerit: p̃sens ꝑ se & ronꝑ
alium accus& inscriptione ui delic&
p̃missa. Peq ullus umquã iudicet᷑
ante quã legitimos accus atores
p̃sentes habeat : Locumq de fen-¬
dendi accipiat ad abluenda :¬
crimina.
Curandum quoq ẽ. ne ira
quempiam subripiat: faciatq
citius omne qđ non licet.
Omp̃s ds̃ hȩc uos. & cuncta diuina
mandata & apłica p̃ cepta
custodientes in cunctis actibus
ur̃is cȩlestis brachi extensione
protegat: atq ad cȩlestis remu-¬
nerationẽ patriȩ multiplici anima¬
rum fructu ꝑducat. Amexi. Data

Expanded text:
alium elegerit, praesens per se et non per alium elegerit, praesens per se et non per alium accuset, inscriptione videlicet praemissa. Neque ullus umquam judicetur, antequam legitimos accusatores praesentes habeat, locumque defendendi accipiat ad abluenda crimina. Curandum namque est, ne ira quemquam subripiat, faciatque citius omne, quod non licet. Omnipotens Deus haec vos et cuncta divina mandata et apostolica praecepta custodientes, in cunctis actibus vestris coelestis brachii extensione protegat, atque ad coelestis remunerationem patriae cum multiplici animarum fructu perducat. Amen. Data
Abbreviated transcription (Latin):
hendas Intellige prius. & tunc
increpa. Antequã audieris ⁊ non
respondeas : Et lic& aꝑtissima
sit contra rioꝵ rep̃hensio : uerũ
tamen opost&. his qui clari. sunt
adeoꝵ examinationẽ ordinem
seruari. ab his qui scđm dm̃
scrutari deputati s̃. quatenꝰ it a
cum oratio ne co operante inueniamꝰ
& confessorẽ dm̃ qui dicit. Ubi sunt
duo uł tres congregati in nomine meo:
ihi sũ in medio eoꝵ. Nam & dñs¬
nr̃ iħs xp̃s ludã furẽ eẽ sciebat : s qa
non est p̃senstaliter accusatus.
Ideo non est eiectus: Mec uos
ullo modo agere opost& : qđ ipse
ille noluit facere. Leges enĩ sołi
accusatores p̃sentos exigunt : & nĩ
ꝑ scriptam absentes. Unde canoni-¬
ea patrũ constituta non semel sed
sȩpissime clamant. nec aocusationes
nec testi monia ullum ꝑ scripga
posse proferre: nec de aluis negotiis
qui cumq testimoniũ dicant. nisi
de his quȩ sub p̃sentia eoꝵ esse
noscuntur. Similit̃ & qui accusare

Expanded text:
hendas: intellige prius et tunc hendas: intellige prius et tunc increpa; antequam audieris, non respondeas . Et licet apertissima sit contrariorum reprehensio, verum tamen oportet his qui dati sunt ad eorum examinationem, ordinem servari ab his qui secundum Deum perscrutari deputati sunt: quatenus ita cum operatione cooperante inveniamus et confessorem Deum, qui dicit: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Nristus Judam furem esse sciebat: sed quia non est praesentaliter accusatus, ideo non est ejectus: nec vos ullo modo agere oportet quod ille noluit facere. Leges enim saeculi accusatores praesentes exigunt, et non per scripta absentes. Unde canonica Patrum constituta non semel sed saepissime clamant nec accusationes, nec testimonia ullum per scripta posse proferre, nec de aliis negotiis quicunque testimonium dicant, nisi de his quae sub praesentia eorum acta esse noscuntur. Similiter et qui accusare
Abbreviated transcription (Latin):
Nuersis ep̃is per italiã e¬
ꝓuintiã e constitutis: damasus
om̃s dñi sacerdotes sic̃ in primi¬
tiua fuit eccła. unũ eẽ cor. &
animã unã. atq in una deuotione
ꝑsistere : nec quẽquã sac̃ dotũ grã
aut formidine sȩculariũ de prauari.
aut auia ueritatis quo quomodo
abscedere. sed quia multa q̃ corri-
delinquentiũ miscđia dĩ: atq ideo
suspenditur ultio. ut possit locum
habere correctio. Relatũ ẽ. enim
ad sedẽ apłicã uos accu sationes
frm̃ ꝑ scripta suscipere : absq le-¬
gitio accusatore. Qđ de inceps
in omni orbe t̾rarum
fieri
apłica auctoritate
prohibe¬
mus: & qđ nuꝑ factũ ẽ. absq
ulla retardatione corrigere
rogamus. Nec umquã prius per
scripta eoꝵ qui accusantur causa
discutere: quẽ ꝑ querel antium
institutiones uocati: canonice
ad sr nodum ueniant. & p̃sens ꝑ
p̃sentẽ agnoscat ueraciter &
intelligat quȩ ei obiciuntur
Iđ bene & ꝑsapientiã salomonis
dicit᷑ Anteꝗ scruteris. ñ rep̃¬

Expanded text:
episcopis per Italiae provincias constitutis, Damasus omnes Domini sacerdotes sicut in primitiva fuit Ecclesia unum esse cor et animam unam, atque in una devotione persistere, nec quemquam sacerdotum, gratia aut formidine saecularium depravari, aut a via veritatis quoquo modo abscedere. Sed quia multa quae corridelinquentium misericordia Dei: atque ideo suspenditur ultio, ut possit locum habere correctio. Relatum est enim ad sedem apostolicam, vos accusationes fratrum per scripta suscipere absque legitimo accusatore. Quod deinceps in omni orbe terrarum fieri apostolica auctoritate prohibemus, et quod nuper factum est, absque nulla retardatione crogamus, nec unquam prius per scripta eorum qui accusantur causam discutere, nisi per querelarum institutiones vocati canonice ad synodum veniant, et praesens per praesentem agnoscat veraciter, et intelligat quae ei objiciuntur. Quod bene et per sapientiam Salomonis dicitur: Antequam scruteris non repre
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓut dñs posse dederit adiuuare studeatis: ut ante
tribunal xp̃i mercedem habeatis ꝑp&uã:
Et scitote qđ me moria ur̃a corã dõ est assidue
ut & uos liberemim ab in portunis & malis hominib
dñi auxilio : Etoues uob commisse ad pascua
aeterne uite una uob̵cũ ꝑueniant sempit̾nã:
Vnitatẽ & cõmunitatẽ onẽ dilectionis urãe ualentẽ
ac ꝓficientẽ insalutẽ omĩum popłoꝵ creator¬

Expanded text:
ut Dominus posse dederit, adjuvare, studeatis ut ante tribunal Christi mercedem, habeatis perpetuam. Et scitote quod memoria vestra coram Deo est assidueunt quotidie, ut et vos liberemini ab importunis et malis hominibus Domini auxilio, et oves vobis commissae ad pascua aeternae vitae una vobiscum perveniant sempiterna. Unitatem et communionem dilectionis vestrae, valentem atque proficientem in salutem omnium pop
Abbreviated transcription (Latin):
mala uob̵ inluta dñi amminiculo portetis : ediis
apłicis p̃ceptis tales ꝓcul pellite. nemore canino uos
lacere aut mordere ualeant: Mem̃ tote etiam quia
luxta psalmi grasi uocem homo sic̃foenũ dies eiꝰ
in maligno positus ẽ : Onde p̃cam̃ netales multũ
timeatis quia in fames s̃ : & ñ multũ uos nocere
poss̃ quia eorum uox extincta ẽ: Qm̃ sicodit ds̃
eos quiaduers patres armantur ut patrũ inua¬
sores : qui in om̃imundo in famias notati:
Armamini gͦ his apłicis amminiculis contra eos
et spũ principali roborate corda ur̃a ut ds̃ quol
pastores inpopło suo uocari uoluit : Nneglegentes-
aut tepidos lupis suꝑ uementib fugientes
inueniat : sed exemplo bonipastoris agnos parit̃
cũ matrib: & filus. acfiliab: Virilit̃ defensentes
atq ad sc̃am matrem eccłam fidelit̃ reportantes
nolite eẽ. In prudentes: sed intellegentes quaesit
uoluntas dĩ : Quam obrem confortamini & state

Expanded text:
mala vobis illata Domini adminiculo portetis, et his apostolicis praeceptis tales procul pellite, ne more canino vos lacerare aut mordere valeant. Mementote, etiam quia, juxta Psalmographi vocem Homo sicut foenum dies ejus, in maligno positus est . Unde precamur ne tales multum timeatis, quia infames sunt, et non multum vobis nocere possunt, quia eorum vox exstincta est; quoniam sic odit Deus eos qui adversus patrsores, qui in omni mundo infamia sunt notati. Armamini ergo his apostolicis adminiculis contra eos, et spiritu principali roborate corda vestra, ut Deus qui vos pastores in populo suo vocari voluit, non negligentes aut tepidos, lupis supervenientibus fugientes inveniat, sed exemplo boni pastoris agnos pariter cum matribus et filiis ac filiabus viriliter defensantes, atque ad sanctam matrem Ecclesiam fideliter reportannolite esse imprudentes, sed intelligentes quae sit voluntas Dei . Quamobrem confortamini, et state
Abbreviated transcription (Latin):
sine fructu eugłi qđ absit steriles in c̃spectudĩ
appareamꝰ. & uacui filioꝵ filiarũ quae numero
reuertam᷑ nec de abs condito talento dño uenien¬
te rei eẽ. iudicem᷑: Ista enim semꝑ inuid& satan
& id circo tales aduersũ nos suscitat qͥ nos p̃mant¬
dederit modis uob opẽferre: Lic& nos ab ipsis
aemulis scãe dĩ aecclesiae & ur̃is ñsim excepti
& tribulationes cordis nr̃i ꝓur̃a & nr̃a tribula

Expanded text:
sine fructu Evangelii, quod absit! steriles in conspectu Dei appareamus, et vacui filiorum filiarumque numero revertamur, nec de abscondito talento, Domino veniente, rei esse judicemur. Ista enim semper invidet Satan. Et idcirco tales adversum nos suscitat qui nos premant et posse dederit modis, vobis opem ferre, licet nos ab ipsis aemulis sanctae Dei Ecclesiae et nostris non simus excepti; et tribulationes cordis nostri pro nostra
Abbreviated transcription (Latin):
facile reciperetur. sedipsi his iaculis pellerentur ꝓcul-
& dm̃ discipulos luxta uoluntates etuersucias eoꝵ
minime ꝑdere possent: Vnde & ipse dñsait:
Excutite puluerem depedibus urĩs : intestimoniũ
ilis: E talibi Ipsa ꝑse ueritas de calib dicit:
melius illi ut suspendat᷑ mola a sinaria in collo eius. & de¬
mergat᷑ h ꝓfundũ maris quam scandalit& unũ de
pusillis istis : Etia cobus apłs inqͥt : iudatiũ sine miscđia¬

Expanded text:
facile reciperetur, sed ipsi his jaculis pellerentur procul, facile reciperetur, sed ipsi his jaculis pellerentur procul, et Domini discipulos, juxta voluntates et versutias eorum, minime perdere possent. Unde et ipse Dominus ait: Excutite pulverem de pedibus vestris in testimonium illis . Et alibi ipsa per se Veritas de talibus dicit: Melius est illi ut suspendatur mola asinaria in collo ejus et demergatur in profundum maris, quam scandalizet unum de pusillis istis . Et Jacobus apostolus inquit: Judicium sine miseri
Abbreviated transcription (Latin):
Edicens : Iniqͥtates nr̃ae declinauer̃ om̃a : et peccata
nr̃a ammouer̃ bona a nob̵ quia inuentis in popło
meo impi & loquentes uana: statuer̃ addisꝑ¬
dendos uiros & conp̃hender̃ ut laqueus uenantis
plenus uolatilib: sic domꝰ eorum plena dolo:
Et ꝑ dauid ait Quicogitauer̃ malitias in corde
Leota die uersatisunt᷑ in proelis: Exacuer̃ lin¬
guas suas quasi serpentes uenenũ aspidum sub
łabiis eorum: Etpaulo post: Cadent suꝑ eos car¬
bones: inignem deicies eos in foueas ut non con¬
surgant:  Uirlinguosus ñ dirigetur in terra:
Quirũ iniquũ. mala capient in in teritum : Scio
ꝑ hieremiam inquid: Dm̃s in sanguine iuidicant᷑
unus quisq ꝓximũ suũ tribulat am̃s in malum
ne facile serui sui lacerarent᷑: ne forte ꝑderent
aut intalem tẽptationẽ inciderent. quã ferre
minime possent : Id circo sc̃ĩ apłi & succes res eoꝵ
Necreroꝵ normas statuer̃ netaliũ uox quaemagis
ꝑdere nititur In nocentes & simplices quani saluare

Expanded text:
eclinaverunt omnia, et peccata vestra amoverunt bona a vobis, quia inventi sunt in populo meo impii et loquentes vana; statuerunt ad disperdendos viros, et comprehenderunt, ut laqueus venantis plenus volatilibus, sic domus eorum plenae dolo . Et per David ait: Qui cogitaverunt malitias in corde, tota die versati sunt in praeliis: exacuerunt linguas suas sicut serpenteslabiis eorum . » Et paulo post: « Cadent super eos carbones in igne, dejicies eos in foveas, ut non consurgant. Vir linguosus non dirigetur in terra, virum injustum mala capient in interitu. Scio per Jeremiam inquit: « Omnes in sanguine judicantur; unusquisque proximum suum tribulat: omnes in malum ne facile servi sui lacerarentur, ne forte perderentur, aut in talem tentationem inciderent, quam ferre minime possent. Idcirco sancti apostoli et successores eorum decretorum normas statuerunt, ne talium vox quae magis perdere nititur innocentes et simplices quam salvare
Abbreviated transcription (Latin):
doctorẽ : nemo suscipiat. quia magiss̃ doctores
portandi : quã ledendi  aut in famandi : Vnde
ait apłs : Mlt̃ alterius onera portate : & sic adim¬
plebitis legẽ xp̃i Caritas autẽ ñ ẽt ambitiosa.¬
sed quae ihũ xp̃i : Quim an& in caritate in dõ
man& : &ds̃ineo : Etqͥ in dõ man& nullum uult
nocere : sed om̃s desiderat aduiuare & susten¬
tare: sic̃ ipse dñs om̃s uenit saluare : & animã
suã dare redẽptionẽ ꝓ nob  Eorũ aut̃ accusandi
sacerdotes ueltesti ficandi in eos uocem obstriumꝰ : quos¬
ñ humanis sed diuinis uocibus dampnatos uelmor¬
tuos esse cognoscimꝰ: I raeuidere gͦ sum oꝑe debent

Expanded text:
doctorem nemo suspiciat, quia magis sunt doctores doctorem nemo suspiciat, quia magis sunt doctores portandi, quam laedendi, aut infamandi. Unde ait Apostolus: Alter alterius onera portate, et sic implebitis legem Christi . Charitas autem nsed quae Jesu Christi . Qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo . Et qui in Deo manet, nulli vult nocere sed omnes desiderat adjuvare et sustentare, sicut ipse Dominus omnes venit salvare et animam suam dare in redemptionem pro nobis . Eorum autem accusandi sacerdotes, vel testificandi in eos vocem obstruimus quos humanis et divinis vocibus damnatos vel mortuos esse agnoscimus. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
deb& recedere. accuris etradi seruiendus : Laicis
quoq: quamuis religlosi sint : Nulldͥ tam̃ de ecłas¬
ticis facultatib aliquid disꝑonendi legiturum
ũ quam ad tributa facultas Pcimus dilectissimi-
qua semꝑ carnales sp̃itales solent ꝑ seqͥ & maliuoli
beniuolos in famari & lacerari : Id circo apłi
& successores eorum a creliqui scĩ patres noluer
fieri facice in ep̃oꝵ accusationem : Qm̃ si facilis
esset aut nullus autuix aliquis modo inueniret᷑ :
Ihroni enĩ dĩuocant᷑ ĩ deo non debent moueri. aut.
uita ẽ accusabilis aut quoꝵ fides uita et libtas.
nescitur : nom poss eos accusare. Primo semꝑ accusato
ꝑ sonae. fides uita & conuersatioẽ. enucleatim inqͥ¬
renda: epostea ea qua eobiciunt fidelit̃ s̃ ꝑtractanda
Quia mhil pͥus fieri deb&: quã in peditoꝵ ꝑsonae fidegio
quae eorum uita & conuersatio diligent̃ discutiat᷑
Nealicuius inuidia aut iimicitia uel intentioneo
mala quis quã uexetur : Criminationes aduers

Expanded text:
debet recedere, aut curiae tradi serviturus. Laicis quoque, quamvis religiosi sint, nulli tamen de ecclesiasticis facultatibus aliquid disponendi legitur unquam attributa facultas. Scimus, dilectissimi, quia semper carnales spirituales solent persequi, et malevoli benevolos infamare et lacerare. Ideoque apostoli et successores eorum ac reliqui sancti Patres noluerunt fieri facilem episcoporum accusationem, quoniam si facilis esset, aut nullus, aut vix aliquis modo inveniretur. Throni enim Dei vocantur, ideo non debent moveri, aut vita est accusabilis, aut quorum fides, vita et libertas nescitur, non possunt eos accusare. Primo semper accusatorum personae, fides vita et conversatio est enucleatim inquirenda; et postea, quae objiciunt, fideliter sunt pertractanda quia nihil prius fieri debet quam impetitorum personae, fides, vitaque et conversatio diligenter discutiantur, ne alicujus invidia aut inimicitia vel intentione mala quisquam vexetur . XII. Criminationes adversus
Abbreviated transcription (Latin):
denuo roboratum : Vt om̃s ep̃i qui in qͥb: dã
grauiorib: pulsant᷑ : Mel criminant᷑ causis.
quotiens necesse fuerit. libere apłicã appellent
sedem. atq: adeam quasi ad matrẽ c̃fugiant:
Ut ab ea sicut semꝑ fuit pie fulciant᷑ defedant᷑.
& libentur : Cuius dispositioni om̃s maiores
e cclesiasticas causas. & ep̃oꝵ iuditia. antiqua
apłoꝵ eorũq suc cessoꝵ atq: canonũ auetoritas
egerint : quam eiꝰdem sedis papae fieripla cuerit.
nde placuit ut accusatꝰ uł iudicat᷑ a conpiunti¬
alib in aliqua causa ep̃s: licent̃ appell&
& adeat apłicae sedis pontificem: Qui aut
ꝑse aut ꝑuicarios suos eius retractari
negotium ꝓcur& : Etdum iterato uiditio
pontifex causã suam agit ÷ Nullus alius in eius loco
liceat non tam̃ definire in consulto roma no
pontifice ꝑmissum ẽ. Cumbeato p&ro apło ñ
abalio quã abipsso dictum sit dño: Quacũ.q

Expanded text:
denuo roboratum, ut omnes episcopi, qui in quibusdam denuo roboratum, ut omnes episcopi, qui in quibusdam gravioribus pulsantur vel criminantur causis, quoties necesse fuerit, libere apostolicam appellent sedem, atque ad eam quasi ad matrem confugiant, ut ab ea sicut semper fuit pie fulciantur, defendantur et liberentur. Cujus dispositioni omnes majores ecclesiasticas causas et episcoporum judicia, antiqua apostolorum eorumque successorum atque canonum auctoritas egerint, quam ejusdem sedis papae fieri placuerit. Unde placuit, ut accusatus vel judicatus a comprovincialibus in aliqua causa episcopus, licenter appellet et adeat apostolicae sedis pontificem. Qui aut per se, aut per vicarios suos, ejusdem retractari negotium procuret. Et dum iterato judicio pontifex causam suam agit, nullus alius in ejus loco liceat, non tamen definiri, inconsulto romano pontifice, permissum est, cum beato Petro apostolo non ab alio quam ab ipso di
Abbreviated transcription (Latin):
fundasti &o ꝑamanuũ tuarũ scaeli : Ipsiꝑibunt
tuautem ꝑmanes : & sic̃ oꝑtoriũ mutabis eos.
& mutabunt᷑: Tuaut̃ idem ipse es: & annitui
non deficient: Nonenĩ erat aestas. aut aliquan¬
do temporis antequam depatre filius nascer&
qm̃ qui tempora uniuersa ꝓpͥa potestate c̃sti¬
tuit: ex tempore uel post tempora nasti ñ po¬
tuit: His paucis sententus: breuit̃ consultis
tuis respondi fr̃ carissimȩ : Idec&ero tuã
moneo dilectionem atcunctos quos errare
cognosceris. ad catholicã fidem. et ad unitatẽ
recte credentiũ conuertere studeas: et tu
nũq ab apłico tramite recedas: Siaut̃ te ñuudẽ e¬
rint & errantes quod absint ꝑmanserint
nob̵ eos manifestare quã citiuis poteris ñ tar¬
des ut apłica auctoritate. aut cito ad eccłam
conuertantur aut ab ecła separentur :
Audiuimꝰ etiam qđidem erro nei & consentien¬
dãpnationẽ secum trabant: Qua ꝓpt̃ in hac

Expanded text:
nt, nt, tu autem permanes, et sicut opertorium mutabis eos, et mutabuntur: tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Non enim erat aetas, aut aliquod tempus, antequam de Patre Filius nasceretur; quoniam qui tempora universa propria potestate constituit, ex tempore vel post tempora nasci non potuit. His paucis sententiis, breviter consultis tuis respondi, frater charissime. De caetero tuam moneo dilectionem, ut cunctos, quos errare cognoveris, ad catholicam fidem, et ad unitatem recte credentium convertere studeas, et tu numquam ab apostolico tramite recedas. Si autem te non audierint, et errantes quod absit permanserint, nobis eos manifestare, quam citius poteris: non tardes, ut apostolica auctoritate aut cito ad Ecclesiam convertantur, aut ab Ecclesia separentur. Audivimus etiam quod quidam erronei, et consentiendamnationem secum trahant. Quapropter in hac
Abbreviated transcription (Latin):
Neq cuiꝰ natiuitas aꝓpħa ñ potui enarrari extẽ¬
pore uel adstruere Ipse conaris. ñ potuit gene¬
Crari in pͥncipio inquit lohannis euangelista
Cerat uerbum & uerbũ erat apud dm̃ & ds̃¬
Serat uerbum : hocerat in pͥncipio apud dm̃:¬
Om̃a ꝑ ipsum facta sunt : & sine ipso factũ est
nihil Etiterũ: Erat lux uera : quae in lumi¬
nat omnem hominem uenientemia hunc mun¬
dum : Inisto igit᷑ qđ dicit᷑ erat : si tempus
exillo & filus: ł qđ pat̃ ẽ : id etiam filius salo¬
mone dicente: Ego exore altissimi ꝓdut pͥmo¬
genita ante omem creaturã ego feci. ut in
aelo oriretur lumen in deficiens & nebulat¬
exi om̃em terram: Igo in altissimis habito
A& thronꝰ meus in columna nubis Gyrũ caeli
uentos fortes faciebat in summo nubes. & cum
certos ponebat fontes subcaelo. Cũ fortia facie¬
bat fundam̃ta terre. &ego eram cũ illo componens
& ego eram cui ad gaude bat cũ letaretur orbe

Expanded text:
cujus nativitas a propheta non potuit enarrari ex temcujus nativitas a propheta non potuit enarrari ex tempore, vel ut adstruere ipse conaris, non potuit generari. In principio, inquit Joannes evangelista, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . » Et iterum: « Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . » In isto igitur quod dicitur erat, si tempus ex illo et Filius: et quod Pater est, id est etiam Filius, Salomone dicente: Ego ex ore Altissimi prodii, primogenita ante omnem creaturam. Ego feci, ut in coelo oriretur lumen indeficiens, et sicut nebula texi omnem terram. ego in altis habitaui et thronus meus in columna nubis. gyrum caeli ventos fortes faciebat in summo nubes, et cum certos ponebat fontes sub coelo, cum fortia faciebat fundamenta terrae, ego eram, cum illo componens, et ego eram, cui adaugebat, cum laetaretur orbe
Abbreviated transcription (Latin):
scripta fecer̃ quib: eudent̃ oscendit᷑ quantũ
catholicam diligis fidem. Et quantũ prauoꝵ
hominũ decestaris errorẽ Om̃is enĩ heresis nimis ẽ
impia etouangelicae ueritatis In imica quae ñ por¬
tionem aliquando ledere sed ipsa xp̃iana religio¬
nis conatur fundam̃ta conuellere : Memor enĩ
nullum umquam fou&. sed om̃s quidem bereses
destruit: Intellego aut̃ milialit̃ ñ licere quã
ut om̃s conatus meos ei causȩ In qua uniuersa ł
ecołȩ salus infestatur inpendam: Agnosce hm̃e
sedante om̃a tempora depat̾ neutero Inenarra¬
bilit̃ generatũ : Ipso dõ patre ꝑꝓpħam dicentẽ :
Insplendorib scoꝵ exutero ante luciferũ genuite:
Quam sententiam. Etesaias ꝓpħa dubiis atq
Cincredulis euident̃ exp̃ssit : dum non aliunde
filium. quam de patre ineffabilit̃ natũ ostendit.
Natiuitatem eius quis en arrauit : It in libro
iob: sapientia dĩ ait: Onde inuenies. latet¬
tiae inte ipsum aliquantũ habes inuenies.

Expanded text:
scripta fecerunt, quibus evidenter ostenditur, quantum catholicam diligis fidem, et quantum pravorum hominum detestaris errorem. Omnis enim haeresis nimis est impia, et evangelicae veritatis inimica, quae non portionem aliquam laedere, sed ipsa christianae religionis conatur fundamenta convellere. Memor enim nullum unquam fallit, sed omnes quidem haereses destruit. Intelligo autem mihi aliter non licere, quam ut omnes conatus meos ei causae, in qua universalis ecclesiae salus infestatur, impendam. Agnosce, filised ante omnia tempora de paterno utero inenarrabiliter generatum, ipso Deo patre per prophetam dicente: In splendoribus sanctorum ex utero ante Luciferum genui te . Quam sententiam et Isaias propheta dubiis atque incredulis evidenter expressit, dum non aliunde filium, quam de Patre natum ineffabiliter ostendit: Nativitatem ejus quis enarrabit ? Et in libro Job: Sapientiam Dei, ait, unde invenies? Latetiae in teipsum aliquantum habes, invenies,
Abbreviated transcription (Latin):
urarũ p̃cib: dm̃ exor&is ut liberem & nos & uost
iuxta dietum apti abi portunis & mali hominib
qui est refugiũ pauꝑum & spes humiliũ scãm suã
eccłam p̃tioso uidelic& sangiune suo redẽptã
& nos qͥeandem scãm eccłam docere regere

Expanded text:
m exoretis, ut liberemur nos et vos, juxta dictum Apostoli, ab importunis et malis hominibus, qui est refugium pauperum, et spes humilium, sanctam suam Ecclesiam, pretioso videlicet sanguine suo redemptam, et nos, qui eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
mine carere potest: qui altius ex cõmuni-¬
catũ absq. eiꝰ licentia aqͦ cõmunione pri-¬
uatus ẽ. in cõmunionẽ susceꝑit. Canonib
scilic& iubentib ut ex cõmuicatꝰ ab alns
ab aliis non suscipiat᷑ : uiuentib: illis aqͥb
communione priuat᷑ eẽ dinoscit᷑. Nec
solũ in his nob̵ contumeliã in rogatis: sed
etiã in his qđ concilia nr̃a dissoluitis.
neq ea rata eẽ sinitis. Sunt nãq a nob̃
& maxime a totiꝰ orientis ep̃is damnati.
Athanasius alexandrinꝰ. Paulus constanti¬
nopolitanus: Marcellus ancyrȩ: Asclepiꝰ¬
gatȩ Lucianusq ad riopolitis ꝓcertis
criminib quib aduersariis s̃ apud iscripti:
quȩ ꝑp̃sentes huius epłe latores omĩa sub

Expanded text:
mine carere potest, qui alterius excommunicatum, absque ejus licentia, a quo communione est privatus, in communionem susceperit, canonibus scilicet jubentibus, ut excommunicatus abiant viventibus illis a quibus communione privatus esse dignoscitur. Nec solum in his nobis contumeliam irrogatis, sed etiam in his quod concilia nostra dissolvitis neque ea rata sinitis esse. Sunt namque a nobis et maxime a totius Orientis episcopis damnati, Athanasius Alexandrinus, Paclus Constantinopolitanus, Marcellus Ancyrae, Asclepizae, Lucianusque Adriopolites pro certis criminibus, quibus adversarii sunt apud nos inscripti, qui per praesentes hujus epistola
Abbreviated transcription (Latin):
&iã licent̾ ac libere in exploratȩ uitȩ
homines qͥb. etiã fuerint Numero sa
c̃iugia: ad p̃fatas dignitates ꝓut cuicũq
libuerit aspirare. Qđ ñ tantũ illis qͥ ad hȩc
in moderata ambitione ꝑueniunt : quan¬
tũ metropolitanis specialit̃ pontificib
imputamꝰ. Quidũ in hibitis ausib: conbibeNT
dĩ nrĩ. quantũ in se ẽ. p̃cepta c̃tẽpnunt.
Et ut taceamꝰ. qđ altiꝰ suspicam᷑. ubi illud. ẽ¬

Expanded text:
iam, licenter ac libere inexploratae vitae homines, quibus etiam fuerint numerosa conjugia, ad praefatas dignitates prout cuicunque libuerit aspirare, quod non tantum illis qui ad haec immoderata ambitione perveniunt, quantum metropolitanis specialiter pontificibus imputamus, qui dum inhibitis ausibus connivent, Dei nostri, quantum in se est, praecepta contemnunt, et ut taceamus quod altius suspicamur, ubi illud e
Abbreviated transcription (Latin):
Hic adnunti auit regnũ dĩ: cui nos de om̃ib: quaedicebat
legis quae ante multas generationes dep̃sentia eiꝰ
exposuerant : in ipso c̃signant᷑ : It imagines gestorũ
morsci & ante ipsum patri archȩ iacob: ipsiũ ꝑ om̃a
tẏpum ferebant : Tempꝰ quoq aduentus eiꝰ ho ÷ ipsum
in quouenerat : p̃dictũ ab his constat. It suꝑ om̃a
qued e& agentib: expectandus : sacris litteris
c̃p̃hensũ ÷ quae in eo parit̃ uniuersa cõpl&as¬
supmodũ in eo fidẽ uerã firmat. Si enĩ dixiss&
auidaeis expectandũ : sñ aliquad eximiũ ꝓpħas se
uider& : qđ a c̃ tribuli populo & aꝓpria gente
sperar&ur is cuiꝰ aduent᷑ ad salutẽ mundi fuerat
rȩpmissus : Vid& enĩ magis consequens ratio et̃.
ut hoc fier& : quã magnificentia ꝓphetalis:
N unc aut̃ cũ ꝓpħȩ dicant omem illã spem quae
desalute mundi reꝓmitat᷑ & nouitatẽ regni

Expanded text:
hic annuntiabat regnum Dei, cui nos de omnibus quae dicebathic annuntiabat regnum Dei, cui nos de omnibus quae dicebatlegis quam ante multas generationes de poenitentia ejus exposuerant in ipso designantur, et imaginem gestorum Moysi, et ante ipsum patriarchae Jacob ipsius per omnia typum ferebant. Tempus quoque adventus ejus, hoc est ipsum in quo venerat praedictum ab his constat, et super omnia quod esset a gentibus exspectandus sacris litteris comprehensum est. Quae in eo pariter universa complsupra modum in eo fidem veram firmat. Si enim dixisset a Judaeis exspectandum, non aliquid eximium prophetasse videretur, quod a contribuli populo et a propria gente speraretur is cujus adventus ad salutem mundi fuerat repromissus, videtur enim magis consequens ratio esse ut hoc fieret quam magnificentia prophetalis. Nunc autem cum prophetae dicant omnem illam spem quae de salute mundi repromittitur, et novitatem regni
Abbreviated transcription (Latin):
iã diximꝰ duo regna statuit ds: & potestatẽ dedit
unicuiq: hominũ ut illius regnifiat portio ciuse
ad oboediendũ ipse subiecerit. Itquia definitũ ÷
apud dm̃ ñ posse unũ hominẽ utriusq regni eẽ.
seruũ õm̃i studio date oꝑam inboni regis aulã
aciura c̃currere : ꝓpt̃ hoc deniq: uerus ꝓpħa cũ eãe
p̃sens nobiscũ & quosdã exdiuitib: neglegente serga
dicultũ uider& huiꝰ rei ita a peruit ueritatẽ:
Nemo potest inquit: duob: dominis seruire.
Etñ potestisdõ seruire : & mãmonȩ ⁊nã mona patina
eorũ uoce diuicias uocans: Hicgͥuerꝰ ꝓpħa qui mui¬
dea nob a paruit ut audistis : quistans publice sola
iussione faciebat. cae cos uinere surdos audire fug̃a¬
bat daemones aegris sanitatẽ red debat & mortius
Suitã Cũq: nihil ei e& in possibile. &iã cogitationes
hominum ꝑuidebat. qđ nulliẽ possibile nisi solidõ :

Expanded text:
jam diximus, duo regna statuit Deus, et potestatem dedit jam diximus, duo regna statuit Deus, et potestatem dedit unicuique hominum, ut illius regni fiat portio cui se ad obediendum ipse subjecerit. Et quia definitum est apud Dominum non posse unum hominem utriusque regni esse servum, omni studio date operam in boni regis aulam ac jura concurrere. Propter hoc denique verus propheta, cum esset praesens nobiscum et quosdam ex divitibus negligentes erga Domini cultum videret, hujus rei ita aperuit veritatem. « Nemo potest, inquit, duobus dominis servire, et non potestis Domino servire, et mammonae , » mammona, patria eorum voce, divitias ea nobis apparuit, ut audistis, qui stans publice sola jussione faciebat caecos videre, surdos audire, fugabat daemones, aegris sanitatem reddebat, et mortuis vitam, cumque nihil esset ei impossibile etiam cogitationes hominum praevidebat, quod nulli est possibile nisi soli Deo;
Abbreviated transcription (Latin):
malũ dese ñ patiunt᷑ exdudi: Nesciunt enĩ quan¬
ta sit inhorũ ꝑmutatione diuersitas cspt̃ qđ c̃siliũ
do unicuiq discentiũ libent̃ p̃bere aurẽ uerbo dĩ
& cũ amore ueritatis audire quaedicimꝰ : utmens
optimo semine suscepto ꝑbonos actꝰ la&os ad ferat
fructͦ : Nã sine docente ea quae ad salutẽ ꝑtinent
recipe quis abnuit & animo prauis opinionib:¬
occupato obsistere nitit᷑ ñ ex nob̵ sed exem& ipso habebit
ꝑeundicausã : Deb& enĩ iudicio iusto examinare quae
dicimꝰ & intellegere : quia uerba loqͥm ueritatis : Vttor¬
nitislus quaes uts̃ & inbonis actib: dirigens uiã suam:
regnicaelorũ possit particeps inueniri subiciens sibi
carnis desideria & dominꝰ eorũ fact᷑ utit ademũ & iã
ipse fiat dominatoris om̃iũ iocunda possessio Nãqui
ꝑman& in malo & seruus ÷ mali ñ potest effici portio
honi don&c ꝑman& inmalo : Quia abinitio ut ante

Expanded text:
malum de se non patiuntur excludi. Nesciunt enim quanmalum de se non patiuntur excludi. Nesciunt enim quanta sit in horum permutatione diversitas, pariter quod consilium do unicuique discenti, libenter praebere aurem verbo Dei, et cum amore veritatis Domini audire quae dicimus, ut mens, optimo semine suscepto, per bonos actus laetos afferat fructus. Nam si me docente ea quae ad salutem pertinent, recipere quis abnuit, et animo pravis opinionibuoccupato obsistere nititur, non ex vobis, sed ex semetipso habebit pereundi causam. Debet enim justo judicio examinare quae dicimus, et intelligere quia verba loquimur veritatis, ut cognitis his quae sunt ut sunt, in bonis actibus dirigens viam suam regni coelorum possit particeps inveniri, subjiciens sibi carnis desideria, et dominus eorum factus, ut ita demum etiam ipse fiat dominatoris omnium jucunda possessio. Nam qui permanet in malo et servus est mali, non potest effici portio boni, donec permanet in malo, quia ab initio, ut ante
Abbreviated transcription (Latin):
sit errorũ : Quiuero audiens haec lib̵ ent̃ accepit
& gratulat᷑ bonorũ sibi doctrinã fuisse delatã : r eqͥrat
intentiuꝰ & discere ñ desinat : usquequo cognoscat siẽ
uere aliud sc łn an quobonis p̃mia p̃paratas . Ftcũ
certus deboc fuerit : grãs agat dõ qđ sibi ueritatis
lum̃ ostenderit . Dec & ero dirigat act᷑suos in õnib:
oꝑib banis : quoꝵ sibi infuturo mercedẽ certꝰ ÷ p̃pa¬
ratã demirans ꝑ om̃a & stupens c&erorũ hominũ
errores & qđ ante oculcs positã ueritatẽ ne mouide¬
bat. ipse tam̃ gaudens suꝑdiuitus sapientiae quas
inuenit in satiabilit̃ his ꝑfruat᷑ : & exercitiobonoꝵ
oꝑum delect&s. festinans ad scłm futurũ mundo
corde & pura c̃scientia ꝑuenire : ubi &iam uidere
dm̃ regem omĩ ũ possit : his aut̃ om̃ib: carere nos
& fraudari : sola facit ignorantia : Dũ enĩ ignorant
homines quantum boni habeat scientia : ignorantiae

Expanded text:
serit errorum. Qui vero audiens haec libenter accepit, serit errorum. Qui vero audiens haec libenter accepit, et gratulanter bonorum sibi doctrinam fuisse delatam requirat intentius et discere non desinat usquequo cognoscat, si est vere aliud saeculum in quo bonis praemia praeparata sint, et cum certus de hoc fuerit, gratias agat Deo. Quod si veritatis lumen ostenderit de caetero dirigat actus suos in omnibus operibus bonis, quorum sibi in futuro mercedem certus est praeparatam demirans per omnia, et stupens caeterorum hominum errores, et quod ante oculos positam veritatem nemo videbat. Ipse tantum gaudens super divitiis sapientiae quas invenit satiabiliter his perfruatur, et exercitio bonorum operum delectetur, festinans ad saeculum futurum mundo corde et pura conscientia pervenire, et etiam videre Deum Regem omnium possit. His autem omnibus carere nos, et fraudari sola facit ignorantia. Dum enim ignorant homines quantum boni habeat scientia, ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
et semiax oꝑum bonorũ ꝑgentib: adciuitatẽ salutis:
Siquis sane audiens sermonem ueri ꝓpħae uelit reciꝑe
aut nolit & amplectionꝰ eiꝰ id ÷mandata uitȩ̃ : hab&
quã audierant : uiserat quaedã naturȩ ꝑquã lib̵um
ñ e& ad aliã migrare sententiã. Autsirurs exaudieñ¬
tib: nullus ominoreciꝑ& : & honaturȩ uiserat quae
unũ aliquid fieri coger& & alteri parti ñ dar& locum¬
Nunc aut̃ quia lib̾um ÷ animo inquã uelit partẽ
declinare iudiciũ suum & quã ꝓbauerit eligere
uiã c̃stat euident̃ in eẽ. hominib: arbitrii libtatẽ :¬
git᷑ pͥusquã audiat quis qđ ei expedit : certũ ÷ quia
ignor& & ignorans uult & desiderat qđ ñ expedit
erroris sui. & rationẽ ueritatis acceꝑit : tunc siꝑman¬
serit in his errorib: qͥb dudum fuerat p̃uentꝰ recte
iã uocabit᷑ adiuditiũ daturus poenas quia uitae huiꝰ
spatiũ. qđ ad bene uiuendũ accepit. in ludibrus c̃sũp¬

Expanded text:
er bonorum operum pergentibus ad civitatem salutis. Si quis sane audiens sermonem veri Prophetae velit recipere aut nolit et amplecti onus ejus, id est mandata vitae habet quam audierant. vis erat quaedam naturae, per quam liberum non esset ad aliam migrare sententiam; aut si rursus ex audientibus nullus omnino reciperet, et hoc naturae vis erat, quae unum aliquid fieri cogeret, nunc autem quia liberum est animo in quam velit partem declinare judicium suum, et quam probaverit eligere viam, constat evidenter inesse hominibus arbitrii libertatem, igitur priusquam audiat quis quod ei expedit, certum est quia ignoret, et ignorans vult, et desiderat quod non expedit erroris sui et rationem veritatis acceperit, tunc 10 si permanserit in his erroribus quibus dudum fuerat praeventus, recte jam vocabitur ad judicium daturus poenas, quia vitae hujus spatium quod ad bene vivendum accipit, in ludibriis consump