comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ sempitnã nose¬
rudit: & hoc nobis prestat sepe de mal
hominibus: inquibus exercet & ꝑficit
dilectionẽ nr̃am: quam uult extendi
usq adinimicos. Neq enim . ẽ. ꝑfecta
dilectio xp̃iani: nͥ cum implet qđ xp̃c
p̃cipit: diligite inimicos ur̃os: benefa¬
cite eis qui uos odert̃: & orate ꝓeis qͥ
uos ꝑsecunt᷑. Hinc ipse diabolus uin¬
citur: hinc uictoriȩ corona pcipit᷑. Ecce
quanta nobis prestat ds̃ de malis ho¬
minibus: nec tam̃ scdm̃ id ut de illis
nobis prestet: s scdm̃ malitiã eoꝵ retͥ¬
buet illis. Hidete enim quanta nobis
prestitit de ipso immanissimo scelere
iidȩ traditoris. Iudas quippe tracuat
ad passionẽ filiũ dĩ: & ꝑpassionẽ fli
di omnes gentes redẽpte sunt ad salu¬
tẽ: nectam̃ ꝓsalute gentium merces red¬
dita .ẽ. udę: s ꝓ eius malitia debitum
suppliciũ retributum ẽ. Nam si tradi¬
tio xp̃i & non tradentis animus consi¬
derandus ẽ: hoc fecit qđ fecit as pat:¬

Expanded text:
ditatem sempiternam nos erudit; et hoc nobis praestat saepe de malis hominibus, in quibus exercet et perficit dilectionem nostram, quam vult extendi usque ad inimicos. Neque enim est perfecta dilectio christiani, nisi cum implet quod Ccepit: «Diligite inimicos vestros, benefacite his qui vos oderunt, et orate pro eis qui vos persequuntur» . Hinc ipse diabolus vincitur, hinc victoriae corona percipitur. Ecce quanta nobis Deus praestat de malis hominibus: nec tamen secundum id quod de illis nobis praestat, sed secundum malitiam eorum retribuet eis. Videte enim quanta nobis praestitit de ipso immanissimo scelere Judae traditoris. Judas quippe tradidit ad passionem Filium Dei, et per passionem Filii Dei omnes gentes redemptae sunt ad salutem: nec tamen pro salute gentium merces reddita est Judae, sed pro ejus malitia debitum supplicium retributum est. Nam si traditio Christi, et non tradentis animus considerandus est, hoc fecit Judas
Abbreviated transcription (Latin):
nib iubilemis illi. Qm̃ ipsius. ẽ. ma¬
re & ipse fecit illud: & aridam terrã
manus eius finxert̃. Iubilemus illi.
S hȩc omnia quid sibi uelint si con¬
gruent̃ discutiant᷑: tempꝰ forte non suf¬
ficit: s rursus si pęnitus neglegan¬
tur: dehitores remanebimus. Breui¬
ter itaq ptempore quantum ꝑstrin¬
gere poterimus accipite: quia &e pau¬
ca semina uberrimã messẽ refer̃
si sit terra fructifera Primumqͥ¬

Expanded text:
jubilemus illi. «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt:» jubilemus illi. Sed haec omnia quid sibi velint, si congruenter discutiantur, tempus forte non sufficit: sed rursus si penitus negligantur, debitores remanebimus. Breviter itaque pro tempore, quantum perstringere potuerimus, accipite; quia et pauca semina uberrimam messem referunt, si sit terra fructifera
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ erudit: ab hereditate non
repellit filiũ suũ quẽ castigat: si.
idõ flagellat ut recipiat. Non sit
tam uano sensu & puerili: ut dicat
Plus amat pat̾ m̃s frẽm meũ cui ꝑ¬
mittit facere qͥcqͥd uult: ego si me mo¬
uero contra iussionẽ patris mei fla¬
gella muenio. Iu gaude subflagel¬
lis ÷ quia tibi seruatur hereditas:
quia non repellit ds̃ plebem suam
Ad tempꝰ emendat: non in ȩt̾nũ
dãpnat. Illis autẽ parcit ad tẽpꝰ¬

Expanded text:
ditatem erudit: ab haereditate non ditatem erudit: ab haereditate non repellit filium suum quem castigat; sed ideo flagellat, ut recipiat. Non sit tam vano sensu et puerili, ut dicat: Plus amat pater meus fratrem meum, cui permittit facere quidquid vult; ego si me movero contra jussionem patris mei, flagella invenio. Tu gaude sub flagellis; quia tibi servatur haereditas, «Quia non repellet Dominus plebem suam.» Ad tempus emendat, non in aeternum damnat: illis autem ad temp
Abbreviated transcription (Latin):
lisfodit᷑ fouea. non ẽ. tuum cognos¬
cere: s exlege mea disce patientem
te. eẽ. debere: donec fodiatur pecca¬
tori fouea. Et quid deme in quis
qui laboro: & laboro inter ipsos pec¬
catores: Respondet᷑ tibi quoa seqͥ¬
tur. Quia ñ repellet dñs plebẽ suã
Exercet: non repellit: quomͦ dicit
alio loco scͥptura÷ qm̃ quẽ diligit
ds̃ corripit: flagellat autẽ omnẽ
filium quẽ recipit. Ille flagellatũ
recepit: tu dicis quia repellit: Hi¬
demus homines infiliis suis facere
illud. Aliqñ iam desꝑatos filios
suos: dimittunt uiuere quomͦ uo¬
lunt. Fos qui spẽ habent flagellan
illos uͦ quos omĩno uidint sine spe.
& indomitos eẽ: dimittunt ut faci¬
ant quod uolunt. Iam quidẽ dimit¬
tit facere quod uult: s. non uult as¬
mittere adhereditatẽ. Fum autem
flagellat filium: cui ipsam heredi¬
tatem seruat. Cum autem flagellat
ds̃ filium: currat submanu patris
flagellantis. Quia flagellat. ad here¬

Expanded text:
lis foditur fovea, non est tuum cognoslis foditur fovea, non est tuum cognoscere; sed ex lege mea disce patientem te esse debere, «donec fodiatur peccatori fovea.» Et quid de me, inquis, qui laboro, et laboro inter ipsos peccatores? Respondetur tibi quod sequitur: «Quia non repellet Dominus plebem suam.» Exercet, non repellit. Quomodo enim dicit alio loco Scriptura? «Quoniam quem diligit Deus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit» . Ille flagellatum recipit, tu dicis quia repellit? Videmus homines in filiis suis facere illud: aliquando jam desperatos filios suos dimittunt vivere quomodo volunt; eos qui spem habent, flagellant; illos quos omnino viderint sine spe et indomitos esse, dimittunt ut faciant quod volunt. Jam quem dimittit facere quod vult, non vult admittere ad haereditatem suam: eum autem flagellat filium cui ipsam haereditatem servat. Cum autem flagellat Deus filium, currat sub manu Patris flagellantis; quia qui flagellat, ad haere
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ de illis iudicet. Immitis. ẽ.
autem quisqͥs: cum uult contra¬
dicere. aut bonitati dñi. aut patien¬
tiȩ: aut potestati. aut iusticiȩ iudi¬
cis. Erigitur suꝑbus indm̃: mergit
illum ds̃ ÷ e meo ipso mergitur. quo
erigitur indm̃. Nam in alio psal¬
mo sic ait: deiecisti eos cum extolle¬
rentur. Non dixit deiecisti eos quia
nis ÷ aliud tempus deiectionis: sed
iueo ipso quo extollebant᷑: ibi deicie¬
bantur. Quantũ enim suꝑbũ. ẽ. cor
hominis: tantum recedit adõ. Et
si recedit adõ: in ꝓfundum it. At¬
contra cor humile decelo adducit dm̃:
ut ꝓximus fiat. Certe altus. ẽ. ds̃: suꝑ
omnes cȩlos ẽ. ds̃: transcendit omnes
angelos. Quantum habes erigi: ut
ataingas illum excelsum: Nolo te
rumpas: extendendo te. Alud con¬
silium tibi do: ne inista extensio¬
ne forte crepes ꝑsuꝑbiam. Certe al
lis: hoc ipsũ fossa ipsoꝵ. ẽ. Dicit tͥ
deus. Quomͦ illis foditur & qͣre il¬

Expanded text:
quomodo de illis judicet. Immitis est quomodo de illis judicet. Immitis est autem homo, cum vult contradicere aut bonitati Domini, aut patientiae, aut potestati, aut justitiae judicis. Erigitur superbus in Deum, mergit illum Deus; et in eo ipso mergitur, quo erigitur in Deum. Nam in alio psalmo sic ait: «Dejecisti eos, dum extollerentur» . Non dixit, Dejecisti eos, quia nis eorum, aliud tempus dejectionis: sed in eo ipso quo extollebantur, ibi dejiciebantur. Quantum enim superbum cor hominis, tantum recedit a Deo; et si recedit a Deo, in profundum it. Contra, cor humile de coelo adducit Deum, ut proximus fiat. Certe altus est Deus, super omnes coelos est Deus, transcendit omnes Angelos: quantum habes erigi, ut attingas ad illum excelsum? Nolo te rumpas extendendo te; aliud consilium tibi do, ne in ista extensione forte crepes per superbiam: certe altlis; hoc ipsum fossa ipsorum est. Dicit tibi Deus: Quomodo illis foditur, et quare il
Abbreviated transcription (Latin):
& interrã mergunt᷑: At contra hu¬
miles quasi interrã se depͥmunt: et
incelum ascendunt. Mitescere gͦ qͥs¬
quis es fidelis si eruditus es exlege
dĩ: ut sit corduum infir mam̃to cęli:
quia fecit luminaria quarto die qͥ
dr̃ quarta sabbati: unde titulum
psalmus iste ꝑcȩpit. Quomͦ uides lu¬
minaria cum tota patientia dirige¬
re cursus suos : &curare quȩ inse
dicant homines: sic &tu non cu¬
res quicqͥd tibi fecerit caro. Omĩs
enim homo: caro & sanguis. ẽ. Non
enim uilis es incõparatione alteriꝰ
carnis: aqua uideris p̃mi: quia ꝓ
te ille suscepit carnem: et ꝓte ille
fudit sanguinẽ: qui et te & illum
ad suum ẽ. ꝑducturꝰ ex amen. Et si
tanta p̃ rogauit cum esses impius:
quid seruat fideli: Hinc mitesce.
Quemadmodũ mitescis: Cum di¬
cis: quia deus hoc uult. idõ florent
mali. Parcere uult malis: ad pe¬
nitentiã adducit eos quibus parcit.
S illi non corrigunt᷑. Houit ille.

Expanded text:
et in terram merguntur. Contra, huet in terram merguntur. Contra, humiles quasi in terram se deprimunt, et in coelum ascendunt. Mitesce ergo, quisquis es fidelis, si eruditus es ex lege Dei, ut sit cortuum in firmamento coeli: quia Deus fecit luminaria quarto die, qui dicitur «quartu sabbati,» unde titulum psalmus iste percepit. Quomodo vides luminaria cum tota patientia dirigere cursus suos, et non curare quae in se dicant homines; sic et tu non cures quidquid tibi fecerit caro. Omnis enim homo caro et sanguis est. Non enim vilis es in comparatione alterius carnis, a qua videris premi; quia pro te ille suscepit carnem, et pro te ille fudit sanguinem, qui et te et illum ad suum est perducturus examen: et si tanta praerogavit, cum esses impius, quid servat fideli? Hinc mitesce. Quemadmodum mitescis? Cum dicis: Quia Deus hoc vult, ideo florent mali; parcere vult malis, ad poenitentiam adducit eos quibus parcit, sed illi non corriguntur: novit ille
Abbreviated transcription (Latin):
quo loco stant an̾geli cum uidentib.
& fodiuntͥ stam foueam magnam quȩ
possit caꝑe õmine genus iniquoꝵ. Et
quia uidetis multos. eẽ. iniquos. et
aicatis uobis carnalit̾: reuera tantã
multitudinẽ iniquoꝵ. tantã turbã
peccantium quȩ fouea potest cape :
qñ foditur talis fouea. quȩ omnesca¬
piat : qñ ex haurit᷑: idõ parcit as. Hon
ẽ fossa peccatoꝵ. Ipsa felicitas impioꝵ:¬
fossa ipsoꝵꝵ ẽ. In illã enim cadent: tan¬
quã infoueã. Intendite fr̃s: quia ma¬
gna res ẽ. ut felicitas fouea dicatur:
donec fodiat᷑ peccatori fouea. Parcit
enĩ illi as. quẽ nouit peccatorẽ et
impiũ occulta iusticia sua: & ħ
ipsũ qđ ei parcit ds̃: ꝑ impunitatẽ
facit eũ ęlatum. Ille se altum putat:¬
& cadit. Ineo ipso cadit: quo se altũ
putat. Hoc se ille putat sullimiter
ire: &ds̃ hoc fossã uocat. Fossa ad
ima tendit: non adcęlum. Peccatores
autem suꝑbi quasi incęlum eunt:

Expanded text:
quo loco stant Angeli cum bidentibus, quo loco stant Angeli cum bidentibus, et fodiunt istam foveam magnam quae possit capere omne genus iniquorum; et quia videtis multos esse iniquos, et dicatis vobis carnaliter: Revera tantam multitudinem iniquorum, tantam turbam peccantium quae fovea potest capere? quando foditur talis quae omnes capiat, quando exhauritur? ideo parcit Deus. Non est hoc: fossa peccatorum, ipsa felicitas peccatorum est; in illam enim cadent tanquam in foveam. Intendite, fratres, quia magna res ut felicitas fovea dicatur: «Donec fodiatur peccatori fovea.» Parcit enim illi Deus, quem novit peccatorem et impium, occulta justitia sua; et hoc ipsum quod ei parcit Deus, per impunitatem facit eum elatum. Ille se altum putat, et cadit: in eo ipso cadit, quo se altum putat. Hoc se ille putat sublimiter ire, et Deus hoc fossam vocat. Fossa ad ima tendit, non ad coelum: peccatores autem superbi quasi in coelum eunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qui laboratis & onerati estis: & disci¬
te ame qm̃ mitis sum & humilis cor
de. Hȩc ẽ.gͦ disciplina. xpĩana. Nemo
sacit aliquid bene: nisi gr̃a ipsius
Quod facit homo male: ipsius homi¬
nis ẽ. Quod facit bene: debeneficio dĩ
facit. Cuin cȩꝑit facere bene: ñ sibi tri¬
huat. Cum non sibi tribuerit: gratias
agat ei: aquo accepit. Cũ autẽ grãs
agit: ñ insultet illi qui ilud ñ fac̃:
aut extollat se suꝑeum. Non enun
millo finita ẽ. gr̃a dĩ: ut ad alium ñ
ꝑueniat. Ut mitiges eum adiebus ma¬
lignis : donec fodiatur peccatori fouea.
Oitis gͦ esto quisqͥs xp̃ianus es: adieb
malignis. Maligni enim sunt dies: qͥ¬
b uidentur florẽre peccatores: & labo¬
rare iusti. S labor iustoꝵ flagellum
patris ẽ: & felicitas peccatoꝵ fouea ipso¬
rum.ẽ. Quia enim mitigat uos ds̃ adi¬
ebus malignis donec fodiatur pecca¬
tori fouea: non cogitetis quia mͦ inali¬

Expanded text:
qui laboratis et onerati estis, et disciqui laboratis et onerati estis, et discite a me, quoniam mitis sum et humilis plina christiana: nemo facit aliquid bene, nisi gratia ipsius. Quod facit homo male, ipsius est hominis: quod facit bene, de beneficio Dei facit. Cum coeperit facere bene, non sibi tribuat: cum non sibi tribuerit, gratias agat ei a quo acceperit. Cum autem bene facit, non insultet illi qui illud non facit, aut extollat se super eum: non enim in illo finita est gratia Dei, ut ad alium non perveniat. 16. «Ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea.» Mitis ergo esto, quisquis christianus es, a diebus malignis. Maligni enim sunt dies quibus videntur florere peccatores et laborare justi; sed labor justorum flagellum est Patris, et felicitas peccatorum fovea ipsorum est. Quia enim mitigat vos Deus a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea; non cogitetis quia modo in ali
Abbreviated transcription (Latin):
uidete illum qui dicebat: gr̃as tibi
ago quia non sũ sic̃ cȩteri homines:
iniusti. raptores. ad ulteri: sic̃ & pub¬
licanus iste. Ille autẽ elisa facie: ꝑcitte
bat pectus suum dicens. Ds̃. ꝓpitꝰ
esto m̾ peccatori. Ille suꝑbꝰ erat inbo¬
nis factis: ille humilis ĩmalis factis
Uidete fr̃s. Placuit dõ humilitas
inmalis factis: quã suꝑbia inbonis
factis. Sic odit ds̃ suꝑbos: & idõ sicc̃¬
clusit. Amen dico uobis: descindit
iustificatus publicanus magis quã
phariseus. Et dicit quare. Quia oĩs
qui se exaltat humiliabitur: & qui
se humiliat exaltabitur. Fr̃s mei
uel hinc solum non dicimus quia
quȩ displicet paganis: unde nobi
insultant. Qualem dm̃ colitis qui na¬
tus. ẽc Qualem dm̃ colitis qui crucisi¬
xiis. ẽe Humilitas xp̃i suꝑbis displi¬
cet÷ tibi autem xp̃iano si placet: unil¬
tare. Dimmitatus fueris: non labola¬
bis: quia ipse p̃dix̃ uenite ad me om̃s

Expanded text:
videte illum qui dicebat, «Gratias tibi videte illum qui dicebat, «Gratias tibi ago, quia non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri, sicut et Publibat pectus suum, dicens: «Deus, propitius esto mihi peccatori.» Ille superbus erat in bonis factis, ille humilis in malis factis. Videte, fratres, placuit Deo magis humilitas in malis factis, quam superbia in bonis factis: sic odit Deus superbos. Et ideo sic conclusit: «Amen dico vobis, descendit justificatus Publicanus magis quam Pharisaeus.» Et dicit quare: «Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et omnis qui se humiliat, exaltabitur» . Fratres mei, vel hinc solum nos discimus quia litas quae displicet Paganis; unde nobis insultant: Qualem Deum colitis qui natus est? qualem Deum colitis qui crucifixus est? Humilitas Christi superbis displicet: tibi autem christiano si placet, imitare. Si imitatus fueris, non laborabis; quia ipse dixit, «Venite ad me, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
insultat tamen his qui illa non faciuts.
ego facio. De his quȩ faciebat: gr̃as dõ
agebat. Sentiebat gͦ & bene se facere: &
ab illo sefacere. Unde gͦ imꝓbatꝰ ẽ:
Quia insultabat publicano. Ut ꝑfi¬
ciamini: attendite. Primo p̃cedere de¬
bet siue uirum siue feminam confes¬
sio peccatoꝵ: salubris penitentia: q̃
ualeat ad corrigendum hominẽ non
ad irridendũ dm̃: cum autem post
pęnitentiã bene uiuiere ceꝑit: habet
addhuc quod cogitet ne sibi tribuat qđ
bene facit: s illi agat grãs. cuius gr̃a
factum ẽ. ut bene uiueret: quia il¬
le illũ uocauit⁊ ille illum illumi¬
nauit. Ergo iste iam ꝑfectũẽ: Non.
Adhuc de .ẽ. illi aliquid. Quid illi de¬
ẽ: Ut non suꝑbiat suꝑeos. qui nec¬
dum sic uiuunt: quom ipse uiuit.
Qui talis fuerit. securus sit: ñ illi
reddit᷑ retributio de qua dictum est.
redde retributionem suꝑbis ÷ nonẽ
inter illos quibꝰ foditur fouea. Nam

Expanded text:
insultat tamen eis qui illa non faciunt, insultat tamen eis qui illa non faciunt, Ego facio. De his quae faciebat, gratias Deo agebat: sentiebat ergo et bene se facere, et ab illo se facere. Unde ergo improbatus est? Quia insultabat Publicano. Ut perficiamini attendite. Primo praecedere debet, sive virum, sive feminam confessio peccatorum, salubris poenitentia quae valeat ad corrigendum hominem, non ad irridendum Deum: cum autem post poenitentiam bene vivere coeperit, habet adhuc quod cogitet, ne sibi tribuat quod bene facit, sed illi agat gratias, cujus gratia factum est ut bene viveret; quia ille illum vocavit, ille illum illuminavit. Ergo iste jam perfectus est? Non; adhuc deest illi aliquid. Quid illi deest? Ut non superbiat super eos qui necdum sic vivunt, quomodo ipse vivit. Qui talis fuerit, securus sit; non illi redditur retributio de qua dictum est, «Redde retributionem superbis:» non est inter illos quibus foditur fovea. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tua docueris eum. Ut mitiges eum
adieb malignis: donec fodiat᷑ pecca¬
tori fouea. Ecce habes consilium dĩ:
quare parcat malis. fodit᷑ fouea
peccatori: tu iam uis eum sepelire:
Ad huc fouea illi foditur: noli festi¬
nare sepelire. Quid ẽ. donec fodiat̃
peccatori fouea: Aut quẽ ponit
peccatorẽ: Unum hominẽ: Non
Quid gͦ: Omne genus hominum
sit: redde retributionẽ suꝑbis. Nam
& ille peccator fuit publicanꝰ. qui
oculos eliserat interrã: & ꝑcutiebat
pectus suum dicens. Ds̃: ꝓpitius esto
mͥ peccatori.S quia non suꝑbus erat:
as̃ autem redaet retributionẽ suꝑbis:
non illi s talibꝰ fodi cur fouea: donec
reddat retributionẽ supbis. Ergo qđ
ait donec fodiatur peccatori fouea:
suꝑbos intellige. Quis. ẽ. suꝑbꝰ: Qui
inconfessione peccatoꝵ non agit peni¬
tentiam: ut sanari ꝑhumilitatẽ pos¬
sit. Quis ẽ. supbꝰ: Qui illa ipsa pau¬
& derogat miscdiȩ dĩ. Quis ẽ. supbus:
Qui etiam sidõ tribuat bona quȩ facit:

Expanded text:
tua docueris eum: ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea.» Ecce habes consilium Dei, quare parcat malis: foditur fovea peccatori. Tu jam vis illum sepelire: adhuc fovea illi foditur; noli festinare sepelire. Quid est, «donec fodiatur peccatori fovea?» Aut quem ponit peccatorem? unum hominem? Non. Quid ergo? Omne genusit, «Redde retributionem superbis.» Nam et ille peccator fuit Publicanus, qui oculos eliserat in terram, et percutiebat pectus suum, dicens, «Deus, propitius esto mihi peccatori:» sed quia non superbus erat, Deus autem reddet retributionem superbis; non illi, sed talibus foditur fovea, donec reddat retributionem superbis. Ergo quod ait, «Donec fodiatur peccatori fovea,» superbos intellige. Quis est superbus? Qui non confessione peccatorum agit poenitentiam, ut sanari per humilitatem possit. Quis est superbus? Qui illa ipsa pau derogat misericordiae Dei. Quis est superbus? Qui etiamsi Deo tribuat bona quae facit,
Abbreviated transcription (Latin):
gis am̃ qui nichil temere iurare po¬
test: Iurationem: ad confirmationẽ
uoluit .eẽ. Et ꝑ quem iurat ds̃s ꝑ se¬
ipsum. Non enim habet maiorẽ:
lias. Nemo dicat incorde suo: uerũ ẽ.
quod ꝓmittit: falsum . ẽ. qđ minat᷑.
Sicutꝰ erum ẽ. qđ ꝓmittit: sic certum
ẽ. qđ minat᷑. lam certus esse debes de
requie. de felicitate dex̧ternitate. de in¬
mortalitate: si feceris p̃cepta ipsius.
quam certus. eẽ. debes de interitu de
ardore ignis ȩterni dedãpnatione
cum diabolo: si contẽpseris p̃cepta eius.
Iurauit gͦ illis inira sua: ne intrent
inrequiem ipsius. Et tam̃ oportet ali¬
quos intrare inrequiẽ ipsius. Non
enim nulli dabit᷑ requies ipsius. Illis
gͦ repbatis nos intrabimus: quia & si
aliqui ex ramis fracti sunt ꝓpt̾ dissimi¬
litudinẽ & infidelitatẽ nos ꝓpt̃ fidẽ & hu¬
militatem inseremur. Nos gͦ intremꝰ
inrequiem ipsius. Uude autem intra¬
runt illi qui intrarunt: Illi qui e¬
lecti sunt: qui non corde obdurato re¬

Expanded text:
ere jurare potest? Jurationem ad confirmationem voluit esse. Et per quem jurat Deus? Per semetipsum: non enim habet majorem psuas. Nemo dicat in corde suo: Verum est quod promittit; falsum est quod minatur. Sicut verum est quod promittit, sic certum est quod minatur. Tam certus esse debes de requie, de felicitate, de aeternitate, de immortalitate, si feceris praecepta ipsius, quam certus esse debes de interitu, de ardore ignis aeterni, de damnatione cum diabolo, si contempseris praecepta ejus. Juravit ergo illis in ira sua, ne intrent in requiem ipsius: et tamen oportet aliquos intrare in requiem ipsius; non enim nulli dabitur requies iergo reprobatis, nos intrabimus; quia si aliqui ex ramis propter dissimilitudinem et infidelitatem, nos propter fidem et humilitatem inseremur . Nos ergo intremus in requiem ejus. Unde autem intrarunt illi qui intrarunt, illi qui electi sunt, qui non corde obdurato re
Abbreviated transcription (Latin):
suo non peꝑcit: s ꝓ nobis tradidis
cum. Gras aginĩ ipsi filio qui segͥ
uadidit ꝓnobis: & ineo uoluntatem
patris impleuit: & detestamur iudam
accuius facto nobis tantum benefici¬
im p̃stitit ds̃ : & recte dicimus. redai¬
at ei dñs scdm̃ iniquitatẽ eius: & se¬
uindũ malitiam eius disꝑdidit eum.
Non enĩ ille ꝓnobis tradidit xp̃m: s¬
som̃a redẽptio: ⁊ xp̃i uenditio sit nr̃a redẽ¬
s. Sic illi qͥ martireᷤ ꝑsecuti st̃ ꝑseqͦndo
interraĩcȩlum mittebant:
a scientes quidẽ p̃senti uitȩ dãpnũ
niferebant: nescientes autẽ futurȩ
uite lucrum conferebant. Qui cunq
tam̃ ꝑseuerauert̃ inodio iniusto istoꝵ
nadidit eis dñs scdm̃ iniquitates eoꝵ:
iscdm malitiam eoꝵ disꝑdidit eos.
Sicut enim malis obest bonitas ius¬
toꝵ: sic bonis ꝓd ẽ. iniquitas impioꝵ.
Nam & dñs dicit. Ego ueni ut qͥ ñ
uaent uideant: & qui uident cecifi¬

Expanded text:
non pepercit, sed pro nobis tradidit eum; gratias agimus ipsi Filio, qui seipsum tradidit pro nobis, et in eo voluntatem Patris implevit: et detestamur Judam, de cujus facto nobis tantum beneficium praestitit Deus; et recte dicimus, Reddidit ei Dominus secundum iniquitatem ejus, et secundum malitiam ejus disperdidit eum. Non enim ille pro nobis tradidit Chrisstra receptio, et Christi venditio sit nostra redemptio. Sic et illi qui martyres persecuti sunt, persequendo in terra, in coelum mittebant; et scientes quidem praesentis vitae damnum inferebant, nescientes autem futurae vitae lucrum conferebant: quicumque tamen perseveraverunt in odio injusto justorum, reddet eis Dominus secundum iniquitates eorum, et secundum malitiam eorum disperdet eos. Sicut enim malis obest bonitas justorum, sic bonis prodest iniquitas impiorum. Nam et Dominus dicit, «Ego veni, ut qui non vident videant, et qui vident coeci fi
Abbreviated transcription (Latin):
scđm ea quȩ ꝑcorpus gessit: siue bo¬
num siue malum. Qui erudit gentes
non arguet Qui docet hominẽ sci¬
entiã: Ipse non scit qͥ te fęcit scire : qͥ
docet hominẽ scientiã: Dñs scit co¬
gitationes hominũ qm̃ uanȩ sunt.
Nam & si tu nescis cogitationes dĩqm̃
iustȩ sunt: ille tamen scit cogitatio¬
nes hominũ qm̃ uanȩ sunt. Et homi¬
nes scierunt cogitationes dĩ. S qͥbꝰ
iam amicus factus. ẽ: ꝓdit consiliũ
suum. Et uos fr̃s mei nolite uos con¬
temnere. Si cum fide acceditis ad do¬
minũ: auditis cogitationes dĩ. Fas
modo discitis: hoc uobis dr̃: adħ
instruimini. quare parcat ds ma¬
lis: nemur muretis aduersus dm̃:
qͥ docet hoĩẽ scientiã. Dñs scit cogitatiões

Expanded text:
m ea quae per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Qui erudit gentes, non arguet; qui docet hominem scientiam?» Ipse non scit qui te fecit scire; «qui docet hominem scientiam?» 14. gitationes hominum, quoniam vanae sunt.» Nam etsi tu nescis cogitationes Dei, quoniam justae sunt; ille «scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt.» Et homines scierunt cogitationes Dei: sed quibus jam amicus factus est, prodit consilium suum. Et vos, fratres mei, nolite vos contemnere: si cum fide acceditis ad Dominum, auditis cogitationes Dei; eas modo discitis, hoc vobis dicitur, et ad hoc instruimini quare parcat modo Deus malis, ne murmuretis adversus Deum, «qui docet hominem scientiam. Dominus scit cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
Exaltare tu qui fident̾ egisti & fidiuua
uerbi tui non sunt passi iniqui: aep
tauert̃ se aliquid egisse. quia te cõp¬
hendentes crucifixert̃: qui te debert
fide cõp̃hendere: cõp̃hendert̃ ꝑsecit¬
one. Iu gͦ qui fident᷑ egisti interm
quos & neminẽ timuisti. & qui pas
es: ex altarẽ id ẽ exurge: uade inehis̃
patiatur & ȩccłia patient̃: quod passuĩ
ẽ. caput ȩccłȩ pati enter. Et exaltare q̃¬

Expanded text:
«Exaltare,» tu qui fidenter egisti, et fiduciam «Exaltare,» tu qui fidenter egisti, et fiduciam verbi tui non sunt passi iniqui, et putaverunt se aliquid egisse, quia te comprehendentes crucifixerunt; qui te deberent fide comprehendere, comprehenderunt persecutione: tu ergo qui fidenter egisti inter iniquos, et neminem timuisti, et quia passus es, «Exaltare;» id est, resurge, vade in coelum. Patiatur et Ecclesia patienter, quod passum est caput Ecclesiae patienter.
Abbreviated transcription (Latin):
& inuenturi iudicis sententiã:
Quare: Quia dix̃. ds̃ultionũ dñs:
ds̃ ultionũ fident̃ egit: id ẽ. nulli
pͤpcit inuerbo. Qui in uerbo non
peꝑcit passurus: parcet insenten-¬
tentia iudicaturus : Qui neminẽ
timuit inhumilitate: timebit quẽ¬
quã inclaritate: Exeo quod iam fi¬
denter egit ÷ cogita quomͦ sit acturꝰ
infinẽ scłi. Noli gͦ murmurare ad¬
uersus dm̃ qui quasi parcit malis:
s: esto cui forte ad tempus inflagello
non parcat: & infinẽ parcat iniudi¬
tulert̃ fiduciã ipsius. Et quia hun¬
lis uenerat. & carne mortali incliti
erat. & mori uenerat. non facere qd̃
ciam eius in uerbo: quid fecerunt:
Tenuert̃: flagellauert̃: illuserunt
incruce leuauert̃: postremo occide
S qͥd seqͥt᷑ quod fidenter egerit:
altare qui iudicas terram. Quia tens¬
runt hunulẽ: tenebt̃ excelsum : Pud
quia iudicauer̃ mortalem. Nonnea
inmortali iudicabunt᷑: Quid gͦ art

Expanded text:
et inventuri judicis sententiam. et inventuri judicis sententiam. Quare? Quia dixit, «Deus ultionum Dominus, Deus ultionum fidenter» «egit:» id est, nulli pepercit in verbo. Qui in verbo non pepercit passurus, parcet in sententia judicaturus? qui neminem timuit in humilitate, timebit quemquam in claritate? Ex eo quod jam fidenter egit, cogita quomodo sit acturus in fine saeculi. Noli ergo murmurare adversus Deum, qui quasi parcit malis; sed esto bonus cui forte ad tempus in flagello non parcat, et in fine parcat in juditulerunt fiduciam ejus: et quia humilis venerat, et carne mortali indutus erat, et mori venerat; non facere quoduciam ejus in verbo, quid fecerunt? Tenuerunt, flagellaverunt, illuserunt, in cruce levaverunt, postremo occiderunt. Sed quid sequitur quod fidenter egerit? «Exaltare, qui judicas terram.» Puta quia tenuerunt humilem, tenebunt excelsum? Puta quia judicaverunt mortalem, nonne ab immortali judicabuntur? Quid ergo ait?
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uel uideri se arbitrabantur:
& ad quoꝵ pͥmatum plebis obsequiũ
uidebatur obtẽperare: non pepcit
s dixit. Quando oratis non eritis
sic̃ hypochritȩ qui amant insina¬
gogis & angulis platearũ stantes o-¬
tare ut uideant᷑ abhominibꝰ: & cȩte¬
ra talia. letigit homines: non timu¬
it aliquẽ. Et cum terminasset ip¬
sum sermonẽ: conclusit deillo scͥptu¬
ra euglii sic. Factum. ẽ. inquit cum
consũmasset iħc uerba hȩc: ad mi¬
rabantur turbȩ suꝑ doctrina eius.
Erat enim docens eos tanquã po¬
testatẽ habens: non quasi scribȩ e¬
oꝵ & pharisei. Quanta gͦ ille dequo
dictum ẽ. erat docens eos tanquam
potestatẽ habens. quanta dixit: uȩ
uobis scribe & pharisei hipochritȩ:
quanta in illos corã infaciȩ. Nemi¬
nẽ timuit. Quare: Quia ds̃ ultio¬
num ẽ. Idõ ñ parcebat in uerbo:
ut. eẽnt. postea quibꝰ parceret in iu¬
dicio. Quia si nollent accipere uer¬
bi medicinã: incursuri erant utiq

Expanded text:
tur, vel videri se arbitrabantur, tur, vel videri se arbitrabantur, et ad quorum primatum plebis obsequium videbatur obtemperare: non pepercit, et dixit, «Quando oratis, non eritis sicut hypocritae, qui amant in synagogis et angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus» ; et caetera talia. Tetigit omnes, non timuit aliquem. Et cum terminasset ipsum sermonem, conclusit de illo scriptura Evangelii sic: «Factum est,» inquit, «cum consummasset Jesus verba haec, admirabantur turbae super doctrina ejus. Erat enim docens eos tanquam potestatem habens; non quasi Scribae eorum et Pharisaei» . Quanta ergo ille de quo dictum est, «Erat docens eos tanquam potestatem habens,» quanta dixit: «Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae» ; quanta in illos coram in faciem? Neminem timuit. Quare? Quia Deus ultionum est. Ideo non parcebat in verbo, ut essent postea quibus parceret in judicio: quia si nollent accipere verbi medicinam, incursuri erant utique
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ miseriã inopũ & gemitum pau¬
ꝑum.nunc exurgam dicit dñs: po¬
nam insalutari. Salutaris nr̃: sab
ait: fiducialit̾ agam ineo. Quid est
fiducialit̾ agam : Nontimebit: non
parcet uitiis & concupiscentiis homi¬
num. Uere medicus fidelis : medi¬
cinali ferro sermonis instructus:
secuit omĩa uulnera. Idõ quia talis
p̃dictus & p̃nuntiatus erat: talis etiã
inuentus ẽ. Loquebat᷑ inmonte ubi
qui ꝑsecutionẽ patiuntur ꝓpt̃ iusti¬
ciam. Inipso sermone dixit: quia ip¬
soꝵ ẽ. regnum cȩloꝵ. Et ut faceret
illos luminaria: idẽ. patienter tole¬
rantes omnia ista iniqua quȩ tran¬
seunt: beati eritis inquit cum uos
ꝑ secuti fuerint: & dixerint omne
malum aduersum uos. Gaudere
& exultate: quia merces ur̃a magna
.ẽ. incęlis. De inde inꝓgressu sermonis
cum docere inciꝑet. quam uis eum
turba circundaret. dixit talia disci¬
płis suis: quȩ ferirent faciem pha
habebant exponendarũ scͥpturarũ

Expanded text:
«Propter miseriam inopum et gemitum pau«Propter miseriam inopum et gemitum pauperum nunc exsurgam, dicit Dominus: ponam in salutari.» Salutarait? «Fiducialiter agam in eo» . Quid est, «Fiducialiter agam?» Non timebit, non parcet vitiis et concupiscentiis hominum. Vere medicus fidelis, medicinali ferro sermonis instructus, secuit omnia vulnera. Ideo qui talis praedictus et praenuntiatus, talis etiam inventus est. Loquebatur in monte, ubi «qui persecutionem patiuntur propter justitiam:» in ipso sermone dixit, «Quia ipsorum est regnum coelorum.» Et ut faceret illos luminaria, id est, patienter tolerantes omnia ista iniqua, quae transeunt: «Beati eritis,» inquit, «cum vos persecuti fuerint, et dixerint omne malum adversum vos: gaudete et exsultate, quia merces vestra magna est in coelis» . Deinde in progressu sermonis cum docere inciperet, quamvis eum turba circumdaret, dixit talia discipulis suis, quae ferirent faciem Pharrimatus habebant exponendarum Scripturarum
Abbreviated transcription (Latin):
puiꝰ pauꝑes. Inuenis enĩ pauꝑem.
iomine: qͥ ñ patit᷑ aliquã iniuriã
i atendit nͥ patronũ suũ: incuiꝰ for¬
⁊i domo manet: cuiꝰ inquilinus. ẽ. cuiꝰ
polonus ẽ. cuiꝰ cliens: & idõ se indigne
mi as serit: quia ad illum ꝑtinet.
io ipsius inhomine: spes ipsius in ho¬
mue: cinis incinere. Sunt autem
cali qui opitulenti sunt & honoribꝰ
siam tempꝰ humanis fulciunt᷑: et
tam̃ nec inpecuniã suã spẽ ponunt:
nit infundis suis spẽ ponunt : nec
ii familia sua spẽ poñt: nec inclari¬
tat transitoriȩ dignitatis: s totã spẽ
nillo ponunt. cui ñ succedit᷑: qui
mori ñ potest: qui falli & fallere non
iitest: lales & si multa uident᷑ ha¬
nantes adrefectionem indigentium:
inter pauꝑes dñi numerant᷑. Uident
enum ꝑiculose se uiuere inhac uita:
sentiunt se. eẽ. ꝑegrinos: sic diu̾sant᷑
inopitulentia diuitiarũ suarum.
quomͦ uiator in stabulo: transiturꝰ:
non possessurus. Ergo quid dñs:

Expanded text:
nvenis enim pauperem hominem, qui quando patitur aliquam injuriam, non attendit nisi patronum suum, in cujus forte domo manet, cujus inquilinus est, cujus colonus est, cujus cliens est; et ideo se indigne pati asserit, quia ad illum pertinet: cor ipsius in homine, spes ipsius in homine, cinis in cinere. Sunt autem alii qui opulenti sunt, et honoribus secundum tempus humanis fulciuntur; et tamen nec in pecunia sua spem ponunt, nec in fundis suis spem ponunt, nec in familia sua spem ponunt, nec in claritate transitoriae dignitatis; sed totam spem in illo ponunt, cui non succeditur, qui mori non potest, qui falli et qui fallere non potest: tales etsi multa videntur harnant ad refectionem indigentium; inter pauperes Domini numerantur. Vident enim periculose se vivere in hac vita, sentiunt se esse peregrinos: sic diversantur in opulentia divitiarum suarum, quomodo viator in stabulo, transiturus, non possessurus. Ergo quid Dominus?
Abbreviated transcription (Latin):
dum dixit. qui finx̃ oculum ñ uide¬
bit. Nnunquid finxit oculum m̃cda¬
cium ẽt̃ S intelligit᷑ plasmauit ocu¬
lum: fecit oculum. Nonne figulus ĩ
cum fragiles. infirmos. & terrenos fa¬
cit: Audi apłm dicentem Habe nus
thes aurum istum inuasis fictilibus
S forte alius fecit nobis hȩc uasa Ip¬
sũ audi dicentẽ. Oh̃o: tu quis es qui
respondeas dõ: Nunquid dicit fi

Expanded text:
dum dixit, «Qui finxit oculum, non videdum dixit, «Qui finxit oculum, non videbit?» Numquid, «finxit oculum,» mendacium est? Sed intelligitur, Plasmavit oculum, fecit oculum. Nonne figulus est, cum fragiles, infirmos, et terrenos facit? Audi Apostolum dicentem: «Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus» . Sed forte alius nobis fecit haec vasa? Ipsum audi dicentem: «O homo, tu quis es qui respondeas Deo? Numq
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥd adheret łͥ sedes iniquitatis.
qui singis dolorẽ inp̃cepto: Hoc dix̃:
nemo sedet tecum iniquus: nec tu
sedẽ iniquitatis habebis. Et unde
ħ intelligit: reddit rationẽ. Qui
des iniquitatis: quia nec nob peꝑci-
hoc testimoniũ posuit descͥptura. lẽ¬
pus. ẽ. ait inchoationis iudicii exdo.
qui ꝑtinent addñm dm̃. Si flagellan¬
tur filii: quid debent sꝑare serui ne¬
quissimi: Idõq addidit. Siautem
initium anobis: quis finis eoꝵ qͥ
noncredunt dĩ eugłio: De indead¬
iungit aliud testimonium. Et si
uix iustus saluabitur: peccator et
impiꝰ ubi parebunt: Quomodo
gͦ erunt tecum iniqͥ: qñ nec tuis
fidelibus parcis. ut exerceas & eru¬
dias eos: S qͥa ꝓpt̃ ħ non pacit ut
erudiat: idõ dixit. qui fingis do¬
lorẽ inp̃cepto. fingis enim . ẽ. facis: for¬
mas plasmas. Unde &figuli dicunt᷑
& uas fictile dr̃: non fictum illud qd
mendaciũ. ẽ: s quod formatur ut sit.
& habeat aliquã formã: sic̃ iam du¬

Expanded text:
Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» Hoc dixit, Nemo sedet tecum iniquus, nec tu sedem iniquitatis habebis. Et unde hoc intelligat, reddit rationem: «Quides iniquitatis, quia nec nobis pepercisthoc testimonium posuit de Scriptura; «Tempus est,» ait, «inchoationis judicii ex domo qui pertinent ad domum Domini. Si flagellantur filii, quid debent sperare servi nequissimi? Ideoque addidit: «Si autem initium a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio?» Deinde adjungit illud testimonium: «Et si justus vix salvabitur, peccator et impius ubi parebunt» ? Quomodo ergo erunt tecum iniqui, quando nec tuis fidelibus parcis, ut exerceas et erudias eos? Sed quia propter hoc non parcit, ut erudiat; ideo dixit, «Qui fingis dolorem in praecepto. Fingis» enim est, Facis formas, plasmas; unde et figuli dicuntur, et vas fictile dicitur: non fictum illud quod mendacium est; sed quod formatur ut sit, et habeat aliquam formam, sicut jamdu
Abbreviated transcription (Latin):
fesionẽ amat deus. Mouet᷑ pes tuuꝰ:
anondicis mouet᷑ pes meus: s stare
tedicis cum iam ruas. Immo si iã
cȩpisti moueri. si iam cȩpisti fluctu¬
are: confitẽre motum ne plangas
sumã: ut adiuuet te ille: ne inin.¬
ferno sit anima mea. Confessionẽ
uult ds̃: humilitatẽ uult. Motus
es ut homo: adiuuat te ille ut ds̃.
petrus ñ inuiribꝰ suis: Hidebatur
dñs ambulare suꝑ mare: calcans
capita omniũ suꝑboꝵ in isto scł̃o.
Ipsum iter suum calcantis capita
suꝑboꝵ. significauit ambulans suꝑ
tumidos fluctus. salcat & ȩccł̃ia: nã
ipsa ẽ. petrus. Non tam̃ ausus est
petrus ꝑse ipsum ambulare suꝑ
aquas S quid ait: Dñe si tues.
iube me uenire ad te suꝑaquas.
Ille potestate sua: petrus iniussu
illius. Iube inquit tuuenire me
adte. Respondit ille. Heni. Calcat
enim & ȩccła capita suꝑboꝵ. S quia
eccłia ẽ. & habet infirmitatẽ huma¬
nam ÷ ut cõpleret᷑ sidicebã motus ẽ.
pes m̃s: titubauit petrus in mari :

Expanded text:
fessionem amat Deus. Movetur pes tuus, et non dicis, Movetur pes meus; sed stare te dicis, cum jam ruas. Imo si jam coepisti moveri, si jam coepisti fluctuare, confitere motum, ne plangas ruinam; ut adjuvet te ille, ne in inferno sit anima tua. Confessionem vult Deus, humilitatem vult. Metus es, ut homo; adjuvat te ille, ut Deus: Petrus, non in viribus suis. Videbatur Dominus ambulare super mare, calcans capita omnium superborum in isto saeculo. Ipsum iter suum calcantis capita superborum, significavit ambulans super tumidos fluctus. Calcat et Ecclesia: nam ipsa est Petrus. Non tamen ausus est Petrus per seipsum ambulare super aquas: sed quid ait? «Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas.» Ille in potestate sua, Petrus in jussu illius. «Jube,» inquit, «venire me ad te.» Respondit ille: «Veni.» Calcat enim et Ecclesia capita superborum; sed quia Ecclesia est et habet infirmitatem humanam, ut compleretur, «Si dicebam, Motus est pes meus,» titubavit Petrus in mari,
Abbreviated transcription (Latin):
inueniunt qđ obiciant. Quid em̃
captauer̃t in dño: Concinnauer̃
falsa crimina: quia uera inuenire
non potuer̃t. Et sanguinẽ innocen¬
dem condẽpnab̃t. Quare hoc totum
um. Non quereres tale refugium:
si non ꝑiclitareris. S idõ ꝑiclita¬
tus es ut quẽreres: quia ille fin¬
git dolorem inp̃cepto. Fãcit mͥ de
malitia maloꝵ tribulationem⁊
punctus tribulatione cȩpi quȩ¬
rere refugium: qđ in illa fęlicita¬
te scłari desierã querere. Quis
enim facile recordatur dm̃ qui
semꝑ felix. ẽ. & spe p̃senti gaudet:
Recedat spe scłi: & accedat spesdĩ: ut possit

Expanded text:
inveniunt quod objiciant. Quid enim inveniunt quod objiciant. Quid enim captaverunt in Domino? Concinnaverunt falsa crimina , quia vera invenire non potuerunt. «Et sanguinem innocentem condemnabunt.» Quare hoc totum um.» Non quaereres tale refugium, si non periclitareris: sed ideo periclitatus es, ut quaereres; quia ille fingit dolorem in praecepto. Facit mihi de malitia malorum, tribulationem; punctus tribulatione coepi quaerere refugium quod in illa felicitate saeculari desieram quaerere. Quis enim facile recordatur Deum, qui semper felix est, et spe praesenti gaudet? Recedat spes saeculi, et accedat spes Dei; ut possis
Abbreviated transcription (Latin):
dinũ scłi. Et si forte multae urgent
mine potentium maloꝵ:. & ipse te ex¬
pellunt de iusticia: attendis qđ mina¬
tur ds̃ ÷ ite inignem et̃num qui parat᷑
ĩ diabolo & angelis eius : & non dimit¬
tis iusticiã. Timens gͦ ignem sempit̾nũ:¬
contẽpnis dolores temporales. Et ꝓeo
qd̃ ꝓmisit as̃: contẽpnis tẽporalẽ fęli¬
citatẽ. Promisit requiem: patere
molestiam. Minatur ignem et̃num:
contẽpne dolores temporales: & eui¬
gilante xp̃o tranquilletuar cortuuĩ:
ut ad portum quoq ꝑuenias. Nun
enĩ ñ p̃parat portum: qui pparauit
nauim& Nunquid adhexet tibi se¬
aes miquitatis: qui fingis dolorẽ
inp̃cepto : De hominib malis exer¬
cet nos: & de illoꝵ insecutionibus
nos erudit. De malitia mali flagel¬
latur bonus: & de seruo emendat᷑
filius. Ita fingitur dolor inp̃cepto.
Quoa illos posse ds̃ ꝑmittit: hoc
Captabunt in animã iusti. Quare
captabunt : Quia uerũ crimen ñ

Expanded text:
dinum saeculi: et si forte multae urgent dinum saeculi: et si forte multae urgent minae potentium malorum, et ipsae te expellunt de justitia; attendis quod minatur Deus, «Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus» , et non dimittis justicontemnis dolores temporales; et pro eo quod promisit Deus, contemnis temporalem felicitatem. Promisit requiem; patere molestiam: minatur ignem aeternum; contemne dolores temporales: et evigilante Christo tranquilletur cor tuum, ut ad portum quoque pervenias. Non enim non praepararet portum, qui paravit navem. «Numquid adhaeret tibi sedes iniquitatis, qui fingis dolorem in praecepto?» De hominibus malis exercet nos, et de illorum insecutionibus nos erudit. De malitia mali flagellatur bonus, et de servo emendatur filius: ita fingitur dolor in praecepto. Quod illos posse Deus permittit, hoc «Captabunt in animam justi.» Quare captabunt? Quia verum crimen non
Abbreviated transcription (Latin):
bum bonum suum: Bonus . ẽ. ds. Si
cessaret as & non mi sceret a maritudi¬
nes felicitatibus scłi: obliui sceremur
eum. S: ubi angores molestiarũ fad¬
unt fluctus animȩ: fides illa quȩ h
dormiebat excitatur. Tranquillũ en
erat: qñ dormiit xp̃c inmari. Ilo
q ormniente tẽpestas orta ẽ. & ceper̃ peri¬
ilitari. Ergo ĩ corde xp̃iano ⁊ tͣnqͥllitaᷤ erit
apax: s q̃ndiu uigilat fide̾ᷤ nr̃a. Si aũ dormit
aret excitatꝰ est xpistus a fluctuantibus
imꝑauit tẽpestatibus. imꝑauit fluc¬
tib: cessauit ꝑiculũ ÷ facta ẽ. trancͥl¬
litas: sic & te conturbant concupiscen¬
nȩ malȩ: ꝑ suasiones male. Fuctus
sunt: tranquillabunt᷑. Iam desꝑas:
&putas te ñ ꝑtinẽre addñm. Euigilet
fides tua: excita xp̃m incorde tuo. Sur¬
gente fide: iam cognoscis ubisis. Et si
forte temptant fluctus concupiscen¬
tiȩ: intueris quid ꝓmisit ds̃: & dulce¬
do ꝓmissoꝵ faciet te contẽptorẽ dulce¬

Expanded text:
um bonum suum? Bonus est Deus: si um bonum suum? Bonus est Deus: si cessaret Deus, et non misceret amaritudines felicitatibus saeculi, oblivisceremur eum. 25. Sed ubi angores molestiarum faciunt fluctus animae, fides illa quae ibi dormiebat, excitetur. Tranquillum enim erat, quando dormivit Christus in mari: illo dormiente tempestas orta est, et coeperunt periclitari. Ergo in corde christiano et tranquillitas erit, et pax; sed quamdiu vigilat fides nostra: si autem dormit aret, excitatus est Christus a fluctuantibus,imperavit tempestatibus, imperavit fluctibus, cessavit periculum, facta est tranquillitas : sic et te cum turbant concupiscentiae malae, persuasiones malae, fluctus sunt, tranquillabuntur. Jam desperas, et putas te non pertinere ad Dominum: evigilet fides tua, excita Christum in corde tuo; surgente fide, jam agnoscis ubi sis: et si forte tentant fluctus concupiscentiae, intueris quid promisit Deus; et dulcedo promissorum faciet te contemptorem dulce
Abbreviated transcription (Latin):
Gaude inxp̃o: gaude inuerbo eius:
gaude in lege eiꝰ. Adipsa gaudia ꝑ'¬
tinet qͦd loqͥm̃: & qͦd auditis. Quan¬
tȩ gͦ sunt iste consolationes intantis
enĩ qͦd ad p̃sens ẽ. temporale. ẽ. leue
tribulationis nr̃e: uxta incredibi¬
bilẽ modum ȩt̃num głȩ pondus o¬
ꝑat᷑ nobis. Ecce quantũ p̃tium damꝰ
quomͦ unã siliquã ad accipiendos
tehs auros sempitnos : si liquã laboris
noli ibi fidere. łristis es ad temp̃: no¬
li despare. Non te corrũpat felicitas
& non frangit aduersitas. Ne fortedi¬
cas inanimo tuo non potest fieri ut
ds̃ admittat ad se iniquos: qui iusto
ipsos em̃dat ut saluet. Qui idõ emen¬
dat ut erudiat: si iustus uix saliuis
fiet: peccator & impiꝰ ubi parebunt
qui fingis dolorẽ inp̃cepto÷ qui et
istos filios sic uoliusti exercẽre &eri¬
diri. sic uoluisti eis p̃cepta dare. ut
non essent sine timore: nec amarent
aliquid aliud: & obliuiscerent᷑ teuer¬

Expanded text:
gaude in Christo, gaude in verbo ejus, gaude in Christo, gaude in verbo ejus, gaude in lege ejus. Ad ipsa gaudia pertinet quod loquimur, et quod auditis. Quantae ergo sunt istae consolationes in tantis enim quod ad praesens temporale est et leve tribulationis nbilem modum, aeternum gloriae pondus operatur nobis.» Ecce quantum pretium damus, quodam modo unam siliquam ad accipiendos thesauros sempiternos: siliquam laboris noli illi fidere: tristis es ad tempus; noli desperare. Non te corrumpat felicitas, et non frangat adversitas: ne forte dicas in animo tuo, Non potest fieri, ut Deus admittat ad se iniquos, qui justos ipsos emendat, ut salvet; qui ideo emendat, ut erudiat. «Si Justus vix salvis» «fiet; peccator et impius ubi parebunt?«qui fingis dolorem in praecepto,» qui et istos filios sic voluisti exercere et erudire, sic voluisti eis praecepta dare, ut non essent sine timore, ne amarent aliquid aliud, et obliviscerentur te ver
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ut aliq̃n ꝑuenias ad id qͦd emiꝰ:
non inȩt̃nũ laborandũ ẽ: non quia
non ualet tanti: s ut possideat᷑ quod
emitur. Digna ẽ. quidẽ emi labore
ꝑpetuo: s necesse. ẽ. ut labore tempo¬
rali ematur. Certe tantus debuit eẽ:
id ẽ. sempit̾nus labor ꝓrequie sẽpit̾¬
na. Decies centena milia annoꝵ inla¬
bore quid ualent: Decies centena
milia annoꝵ habent finẽ: quodt
dabo dicit dñs non habebit finem.
Qualis miscdia dĩ. Nec dicit decies
centena milia annoꝵ labora: ñ dic̃
uel mille annos labora: non dicit
quingentos annos labora: cumillis
labora inpaucis annis. Inde iã reqͥ¬
es erit: & finem non habebit. Et ad¬
huc audi consequentiã. Dñe scdm
multitudinẽ doloꝵ meoꝵ incorde
meo: exhortationes tuȩ iocundaue¬
runt animã meã. Et paucos an-¬
nos laboras: & in ipsis laboribꝰ non
de .ẽ. consolatio. Non de sunt gau¬
dia cotidiana: s noli gaudere in scło.

Expanded text:
Ergo ut aliquando pervenias ad id quod emis, Ergo ut aliquando pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temporali ematur. Certe tantus debuit esse, id est sempiternus labor pro requie sempiterna. Decies centena millia annorum in labore quid valent? Decies centena millia annorum habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem non habebit. Et adhuc audi consequentia: «Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, exhortationes tuae jucundaverunt animam meam.» Et paucos annos laboras, et in ipsis laboribus non deest consolatio, non desunt gaudia quotidiana. Sed noli gaudere in saeculo:
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Quantus futurꝰ sit labor iste :
uel quantũ laboris de te exigatur:
illud tibi dicit ds̃. Ego ostendo qͣn¬
ta sit illa requies: tu iudica qͥn¬
to labore emenda sit. Dicat gͦ ds̃:
quanta futura sit ipsa requies.
es illa: sine fine erit gaudiũ hoc:
sine fine erit leticia ista: sine fine in
corruptio. Nitã et̃nã habebis: reqͥẽ
quȩ non habet finẽ. Quanto labo¬
re digna.ẽ. requies: quȩ non ht̃ fi¬
nem: Siuerum uis cõparare: & ue¬
rum iudicare: et̃na requies ȩt̃no la¬
bore recte emit᷑. Uerum ħ ẽ. S noli
timere : misericors ẽ. ds̃. Si enĩ habe¬
res ecnum laborẽ: nunquã ꝑuenirẽ
ad ȩt̃nã quietẽ. Semꝑ laborans. q̃n
ꝑuenturꝰ eras ad illud quod dig¬
ne quidẽ potest emi sempit̾uo labo¬
re: quia sempiterna requies. ẽ: Eqͣ
p̃tium. et̃no certe labore digna ẽ et̃¬
na requies cõpatari.S si semꝑ labo¬
rares: nunquã ad requiẽ ꝑuenires:

Expanded text:
tibi quantus futurus sit labor iste, tibi quantus futurus sit labor iste, vel quantum laboris de te exigatur: illud tibi dicit Deus, Ego ostendo quanta sit illa requies; tu judica quanto labore emenda sit. Dicat ergo Deus quanta futura sit ipsa requies. ies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam quietem. Semper laborans quando perventurus eras ad illud quod digne quidem potest emi sempiterno labore, quia sempiterna requies est? Aequa pretium: aeterno certe labore digna est aeterna quies comparari. Sed si semper laborares, nunquam ad requiem pervenires.