comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et grandi ãmiratione uirtutes uiri scĩ
cognouimus. Tũc inquiũt uir ille ref¬
ferebat nobis. Nichil michi in supremũ
mcũ aliud in memoriã uenit insi cũ la¬
crimis proclamarẽ. Omĩa remedia ces¬
sauerũt dñm meũ cesariũ rogate ut mͥ
subuemiat. Qd̃ nos ex eius qui missus
fuerat uelocitate uerũ osse cognouimus.
Nam dũ in agro sc̃i monasterii sui aliquã¬
tum et repausare et ordinare aliqua uo¬
luisset ibidẽ ceperat paululũ remorari. et
ette subito qui missus fuerat anhelans ue¬
nut suppliciter de poscens. C ito propera
inquit domine filius tuus ut ante obitũ
suũ illũ bideas rogat. Et cũ nullũ sine

Expanded text:
et grandi admiratione virtutis viri sancti et grandi admiratione virtutis viri sancti cognovimus. 11. Tunc, inquiunt', vir ille referebat nobis, 'nihil mihi in supremum meum aliud in memoriam venit, nisi cum lacrimis proclamarem: „Omnia remedia cessaverunt; domnum meum Caesarium rogate, ut mihi subveniat“. Quod nos ex eius qui missus fuerat velocitate verum esse cognovimus. Nam dum in agro sancti monasterii sui aliquantum et repausare et ordinare aliqua voluisset, ibidem coeperat paululum remorari; et ecce ! subito qui missus fuerat anhelans venit, suppliciter deposcens: 'Cito propera', inquit, 'domne; filius tuus, ut ante obitum suum illum videas, rogat'. Et cum nullum sine
Abbreviated transcription (Latin):
maiores pleuas tritico direxerũt. Et om̃s
qui pridic incredulitate fanus ꝑiculũ me¬
tucbant. uidentes quod dñs seruo suo nũꝙͣ
deesset. grãs cũ gaudio deo in necessitate
subuenienti maximas refferebant.
Quodam igitur tpr̃e patricius liberius ĩ si di¬
antibus gothis quos usi gothos dicunt.
lancee uulucre in uentre usqz ad uitalia
ꝑforatus est. Et quia trans durentiã ꝑi¬
culũ ip̃m gestũ fucrat. turbatis om̃ĩbus
concurrentibusqz post ꝑcussorẽ ille solus
remansit periculo uulneris ip̃ius perter¬
ritus et spe sue uite desꝑatus quantũ po¬
test homo donec fiat ex angus prope nõ
minus. quingentos aut eo amplius pas¬
sus in aliã ripã propriis pedibus trans¬
fugit. Scd cũ ad locũ arnaginem ubi ho¬
mines uici ip̃ius occurrere potuerũt ꝑue¬
uit ommino sine ulla spe. uel respiratiõe
aĩc cadens iacuit. Hec enĩ pene omĩs ci¬
uitas nouit taniẽ que dicimus magnifi¬
centissimo biro ip̃o referente cũ lacrimis

Expanded text:
runt. Et omnes, qui pridie incredulitate famis periculum metuebant, videntes, quod Dominus servo suo numquam deesset, gratias cum gaudio Deo in necessitate subvenienti maximas referebant. 10. Quodam igitur tempore patricius Liberius, insidiantibus Gothis, quos Wisigothos dicunt, lanciae vulnere in ventre usque ad vitalia perforatus est. Et quia trans Druentia periculum ipsum gestum fuerat, turbatis omnibus concurrentibusque post percussorem, ille solus remansit. Periculo vulneris ipsius perterritus et spe vitae suae desperatus, quantum potest homo, donec fiat exanguis, prope non minus quingentos aut eo amplius passus in aliam ripam propriis pedibus transfugit. Sed cum ad locum Arnaginem, ubi homines vici ipsius occurrere potuerunt, pervenit, omnino sine ulla spe vel respiratione animae cadens iacuit. Haec enim paene omnis civitas novit; tamen quae dicimus, magnificentissimo viro ipso referente, cum lacrimis
Abbreviated transcription (Latin):
themius tribunus nũciauit detio:
quod laurẽtius qui habebat thesauros
recenditos archidiaconus sixti. incu¬
sibi beatũ laurẽciũ presẽtari. Quẽ ita
aggreditur decius cesar dicens. Ubi
sũt tlesauri eccł̃ie quos apud te cogno¬
uimus ẽẽ reconditos: Beatus laurẽ¬

Expanded text:
thenio tribuno. Qui nuntiavit Decio quod Laurentius, qui haberet thesauros reconditos, archidiaconus Sixti in cusibi beatum| laurentium praesentari . quem ita adgreditur . decius cesar dicens; Vbi sunt thesauri| quos apud te cognouimus esse reconditos? Beatus lauren
Abbreviated transcription (Latin):
ribus crit. si tantũ saccrdotẽ pars ĩiqua uo¬
luit nocere: Hes sacerdote loquẽte. notato
tpr̃e archidiaconus: turonis misit uelociter
qui hec diligẽter ĩ quireret. Qui ueniens cũ
diem horãqz ma. infestissime ĩuenit tran¬
sire beatũ uirũ quo sc̃s seuerinus audiuit

Expanded text:
ribus erit, si tantum sacerdotem voluit para iniqua noribus erit, si tantum sacerdotem voluit para iniqua nocere?' Haec sacerdote loquente, notatum tempus, archidiaconus Turonus misit velociter qui haec diligenter inquireret. Qui veniens, eum diem horamque manifestissime cognovit transisse beatum
Abbreviated transcription (Latin):
circuret: illa hora qua uir sc̃s obiit. audi¬
uit chorũ cauentiũ in sublimi: uocatoq
archidiacono: ĩterrogat si aures euis per¬
cuterent noces. quas ille attencius audi¬
ret. Cui ille respondit. N equaquã
Tunc ille. Diligẽter inquit ausculta
Archidiaconus autẽ cepit sursũ collũ ex¬
tendere. aures erigere: et suꝑ sũmos articu¬
los baculo se sustc̃tare. Sed credo cũ nõ fu¬
isse equalis mcriti: aquo het nõ mercbãt
audiri. Tũc prostrati terre ip̃e pariter
diuina pietas audire ꝑmicteret. Erectis
autẽ. rursũ ĩterrogat senex. Quid audis :
sed quid sit prorsus ignoro. Cui ille.
Ego tibi quid sit prorsus narrabo. Dñs
mcus martinus ep̃s migrauit a scło. et¬
nũc angeli tanẽdo. cũ deferũt ĩ extelsũ.
Et ut parũ per mora cẽt ut hec ñ auidirẽt᷑ :
dỹabolus cũ cũ ĩiquis angelis retineret tẽp̃¬
tauit. Nichelqz suũ in eo reperiẽs: con¬
fusus abscessit. Quid ergo de nobis pctõ¬

Expanded text:
circuiret, illa hora qua vir beatus obiit audivit chorum canentium in sublimi. Vocatoque archidiacono, interrogat, si aures eius percuterent ret. Respondit: Nequaquam. Tunc ille: Diligentius, inquit, ausculta. Archidiaconus autem coepit sursum collum extendere, aures erigere, et super summos articulos, baculo sustentante, stare. Sed credo eum non fuisse aequalis meriti, a quo haec non merebantur audiri. Tunc prostrati terrae, ipse pariter divina pietas audire permitteret. Erectis autem, rursum interrogat senex: Quid audis? Qsed quid sit prorsus ignoro. Cui ille: Ego tibi quid sit narrabo. Dominus meus Martinus episcopus migravit ex hoc do eum deferunt in excelsum. Et ut parumper mora esset, ut haec audirentur, diabolus eum cum iniquis angelis retenere temptavit, nihilque suum in eundem repperiens, confusus abscessit. Quid ergo de nobis peccato
Abbreviated transcription (Latin):
cũ oraret insinuauerat omĩa captiuis
et peregrinis crogando nchilqz omnino
sibi reseruando. ut semꝑ uberius ditare¬
tur. Demqz alia die qua pallentes luces¬
cere metuebant. hi qui ope eccl̃ie sustenta¬
bantur. et cũ nõ minimis suspiriis ex¬
pectarent quid ageretur gundobaldus
et sigismundus reges burgundionũ.
resceret tres naues quas latenas uocant

Expanded text:
ate, cum oraret, insinuaverat, omnia captivis ate, cum oraret, insinuaverat, omnia captivis et peregrinis erogando nihilque omnino sibi reservando ut semper uberius ditaretur. Denique alia die, qua pallentes lucescere metuebant hi qui ope ecclesiae sustentabantur, et cum non minimis suspiriis expectarent, quid ageretur, Gundobaldus et Sigismundus reges Burgundionum sresceret, tres naves quas latenas vocant
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã miseris dari. Nam si quis
forte ubi ille solo stratus orabat suꝑue¬
nisset fortiter ab orrebat. Itaq tam
profuse fleuit ut statim ĩpetraret quod
postulaucrat. Inde uero exiens cũ ala¬
critate et fiducia quodãmodo ĩfidelitatẽ
ordinatoris obiurgans uenerabili
Uade ad horreũ et ita scopa ut nec unũ
granũ si ficri potest ibi remaneat et fiãt
panes scdm̃ consuctudinẽ. et om̃s simul
manducemus et si crastino pains defue
nati homines seu reliqui captim nobis
cdentibus et bibentibus nõ eant per pla¬
teas mẽdicare. Oocans tamẽ unũ e
nobis in aure eus dixit. Cras dabit ds̃.
quia qui dat pauperibus nũqmͣ egebit.
Et enĩ ipĩs captiuis adhuc nõ licebat.
ad propria remcare. Quid multa. ĩplc¬
tur qd̃ iussit. Murmuratur ab omĩb
eccl̃ie cõuiuãtibus unde essent alio die
comessuri. Sed qui helye prouiderat
mulierẽ uiduã ad quã beniendo pauxil¬
lulo sustentaretur. et isti procul dubio

Expanded text:
substantiam miseris dari; nam si quis forte, ubi ille solo stratus orabat, casu supervenisset, fortiter abhorrebat. Itaque tam profuse flevit, ut statim impetraret quod postulaverat. Tunc ergo inde exiens, cum alacritate et fiducia quodammodo infidelitatem ordinatoris obiurgans, venerabili 'Vade in horreum et ita scopa, ut nec quicquam granorum, si fieri potest, ibi remaneat, et fiant panes secundum consuetudinem, et omnes simul manducemus; et si crastina non fuerit qnati homines seu reliqui captivi, nobis edentibus et bibentibus, non eant per plateas mendicare', Vocans tamen unum e nobis, in aure eius dixit: 'Cras dabit Deus, quia qui dat pauperibus numquam egebit'. Etenim adhuc ipsis captivis non licebat ad propria remeare. 9. Quid multa? Impletur quod iussit. Murmuratur ab omnibus ecclesiae convivantibus, unde essent alio die cominessuri. Sed qui Heliae providerat mulierem viduam, ad quam veniendo pauxillulo sustentaretur, et isti sine ambiguit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ¶ama et a ip̃a eadẽq incorruptio:
irtamẽ fecũditas ĩregruatis. longe
głosior quã uirginitas. I dcirto et
fecũditas in illa tota deifica ess et
uirguntas. Ellioquĩ nusquã scõm
naturã nascendi uirginitas. Ubi
fecũditas predicatur: neq fecũdi¬
tas ubi uirginitas ĩtegra cõseruat᷑.
I deoq totũ suꝑ excellit de illa qd̃
dicitur: quia sũt diuina atiiz ĩ effa¬
bilia. dOnde uirginitas et fecũditaꝰ
prolis. suꝑ eminens nouitas est:

Expanded text:
 quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est
Abbreviated transcription (Latin):
ruthene fuit urbis alũp
cessu est. qui in primeuo etatis sue flore
abruptis scl̃i laqueis miliciã xp̃i perse¬
uerantie distuictione suscepit et uicia
quibus pulsatur humana fragilitas
abstinentie uirtute calcauit. Qui becto
splendore conspituus et sacerdotii tul¬
men et subluins cathedre sedem emeru¬
it. Bessitqz mentẽ fastigio honoris sui
parem. Nichil m eo fuit dubiũ. nichil
duplex. nichil uariũ. fuit nãq in eo
perfecta humilitas. prompta mĩa. ĩde

Expanded text:
Ruthenae fuit urbis alumnucessu; qui in primaevo aetatis flore, abruptis saeculi laqueis, militiam Christi perseverantiae definitione suscepit, et vitia quibus pulsatur humana fragilitas patientiae virtute calcavit, inanes endore conspicuus, sacerdotii culmen et sublimis cathedrae sedem promeruit. Gessit mentem fastigio honoris sui parem; nihil in eo fuit dubium, nihil duplex, nihil varium. Fuit namque in eo perfecta humilitas, prompta mise
Abbreviated transcription (Latin):
cũ auctoritate pape illius. turonis reddire
ep̃s cui nomẽ est claudiaco. sexto ab urbe
ro febre corripitur. media autẽ nocte spm̃
exalanit. Qd̃ protunus bricio ep̃o per
uisũ reuclatũ est. Qui aut sius. Surgite
uelocius ut ad tumulandũ fratrẽ nostrũ
turonicũ pontificẽ occurramus. Cũq
ibi uemiẽtes portã illius cinitatis ĩgrede¬
rentur. Ette istũ pet aliã portã ciuiita¬

Expanded text:
cum auctoritate papae illius, Turonos redire cum auctoritate papae illius, Turonos redire jus nomen est Laudiacum, sexto ab urbe autem nocte spiritum exalavit. Quod protinus Brictio episcopo per visum revelatum est; qui ait suis: 'Surgite velocius, ut ad tumulandum fratrem nostrum, Turonicum pontificem, occurramus'. Cumque illi venientes portam civitatis ingrederent, ecce! istum per aliam portam mort
Abbreviated transcription (Latin):
riut. Illo quoz sic ꝓsequẽte sicut hoc uestimen¬
tum ab hiis ignib uidetis illesũ. ita cor¬
pus meũ a tactu mulieris est ĩpollutũ
Illis uero nõ credẽtibus. sed cõtra dicẽti¬
papam expetiit flens et euilans. atqz di¬
cens. Merito hec patior. quia peccani in
scõ dei. et eũ delirũ et amentẽ uocaui.
cuius bidens uirtutes nõ credidi. Bost¬
ciuus abcessũ auint turonici sacerdoti
suo. Made post cũ. et exerce negociũ tuũ.
Qui si cũ prosecutus nõ fueris ad nr̃m
omnnũ contemptũ humiliaberis. Iusti¬
manus uero egressus a turonis. uercel¬
lis cuutatis italie aggressus. inditio dei
ꝑtussus obiit peregrinus: Turoni eius
obitũ audiẽtes. et in sua malicia ꝑdurã¬
tes. armentiũ cius in loco cõstituũt. At
bricius ep̃s romã ueniens cuncta que per¬
tulerat pape refert. Qui ad scdẽ apłicã
residens plerũq inissarũ solẽnã celebra¬
uit. ibi quicquid in scõ dei deliquerat de

Expanded text:
ruit. Illo quoque sic prosequente: 'Sicut istud vestimentum ab his ignibus videtis inlesum, ita et corpus meum a tactu muliebris coiti est inpollutum', illis vero non credentibus, sed contradicentipapam expetiit, flens et eiulans atque dicens: 'Merito haec patior, quia peccavi in sanctum Dei et eum delerum et amentem saepe cuius videns virtutes non credidicujus abscessum, aiunt Turonici sacerdoti suo: Vade post eum, et exerce negotium tuum, quia si eum prosecutus non fueris, ad nostrum omnium contemptum humiliaberis. Justinianus vero egressus a Turonis, Vercellas Italiae civitatem aggressus, judicio Dei percussus, obiit peregrinus. Turonici ejus obitum audientes et in sua malitia perdurantes, Armentium in ejus loco constituunt. At Briccius episcopus Romam veniens, cuncta quae pertulerat papae refert. Qui ad sedem apostolicam residens, plerumque Missarum solemnia celebrans, inibi quidquid in sanctum Dei deliquerat, 44
Abbreviated transcription (Latin):
lentes cũ unanĩter lapidare. Niebãt cm̃.
Dui pictas scĩ. tuã celauit luxuriã. Qes
nos deus duitius sinat manus tuas mn¬
dignas osculando pollur. I llo quoqz
econtrario hec negante. Afferte ĩquit¬
infantẽ ad me. Cũqz oblatus fuisset
infans. triginta ab ortu habens dics. ait
sum xp̃m filiũ dei om̃ĩpotentis. ut si
ego te generaui corã cunctis edicas. Et
tu ĩquit pater meus. Populis autẽ ro¬
gantibus. ut quis esset pater ciuis ĩterro¬
meũ. Quod ad me ꝑtinuit sollicitus fui.
DDobis si aliquid suppetit per nos reqͥre
Tunc illi magicis artibus hoc factũ esse¬
asseuerãtes ĩ surgunt contra eũ in una
dicebant. Non duitius nobis pastoris

Expanded text:
lentes eum unanimiter lapidare. Aiebant enim: lentes eum unanimiter lapidare. Aiebant enim: 'Diu pietas sancti tuam celavit luxoriam, nec nos Deus diutius sinit manus tuas indignas osculando pollui'. Illo quoque e contrario infantem ad me. Cumque oblatus fuisset infans, triginta dies ab ortu habens, ait sum Christum, filium Dei omnipotentis, ut, si ego te generavi, coram cunctis edicas'. Et d, 'tu pater meus'. Populis autem rogantibus, ut quis esset pater interromeum. Quod ad me pertinuit, sollicitus fui; vobis si aliquid suppetit, per vos quaerite'. Tunc illi magicis haec artibus factum adseverantes, insurgunt contra eum in una dicebant: 'Non diutius nobis falso
Abbreviated transcription (Latin):
ũqz pauꝑ ille occursu reddito¬
qd̃ petierat ĩpctrasset. bricio dẏa¬
cono uir beatus martiiis alloquitur.
En ego brici delirus tibi uidcor. Cñq
ille confusus hec audiens dixisse se denegã¬
ret ait scũs martiius. N õne aures m̃e
ad os tuũ erant cũ hec eminus loqueba¬
ris: Amẽ dico tibi quia obtinui apũo
deũ ut post me ad pontificatus honorem
accederes. Sed noueris te in ep̃atum ml¬
ta aduersa passurũ. Bricius hec audic̃s
irridebat cũ dicens. Nõue ucrũ dixi istũ
delira uerba proferre: Sed ad presbiteri
honorẽ preditus sepius beatũ martinũ
cõuitiis lacessinit. Adeptũ ergo conscẽnẽ¬
tibus cimuibus põtificatus officiũ or̃om ua¬
cabat. quia qmͣꝙͣ esset sugbus et uanus.
castus habebatur in corpore. T ricesimo
cubiculari eius nestimẽta deferebant
que ad lauandũ que sub specie rcligioĩs
erat ueste mutata. cõcepit et ꝑeperit
Qua de re surrexit omĩs ppbe turouor
in ira et totũ crimẽ suꝑ ep̃m referũt. uo¬

Expanded text:
ue pauper ille, occursu redditoquod petierat inpetrasset, Brictionem diaconem vir beatus adloquitur: 'En ego, Brictio, delerus tibi videor?' Cumque ille confusus haec audiens dixisse se denegaret, ait vir sanctus: 'Nonne aures meae ad os tuum erant, cum haec eminus loquebaris? Amen dico tibi, quia obtinui apud Deum, ut post me ad pontificatus honorem accedas, sed noveris te in episcopatu multa adversa passurum'. Brictius haec audiens inridebat, dicens: 'Nonne verum dixi, istum delera verba proferre?' Sed et praesbiterii honore praeditus, saepius beatum virum conviciis lacessivit. Adeptum ergo consentientibus civibus pontificatus officium, orationi vacabat. Quia quamquam esset superbus et vanus, castus tamen habebatur in corpore. Tricesimo tcubicularii eius vestimenta deferebant ad abluendum, quae sub specie religionis erat veste mutata, concepit et peperit. Qua de re surrexit omnis populus Toronorum in ira, et totum crimen super episcopum referunt, vo
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipsum impleturũ cadar
mortuoꝵ: ut nequaquã uoce
phet et baal: sed uocetur poli
idest tumulus mortuoꝵ. Fut
supplicia. et pene perpetue
pectatores cruciandi sunt: l¬

Expanded text:
cum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mancipeta. a templo usq ad telligi¬
biles annos nõ discedet. Ibi ieuimis
ab onm ĩ mũdo se abstinebit. Dirũ
nũꝙͣ cognoscet. sed sola sine exemplo.
srae maculatione. sine corruptione.
sine uirili cõmixtione. uirgo filiũ. fa

Expanded text:
mancipata, a Templo usque ad intelligibiles annos non discedet. Ibi denique ab omni immundo se abstinebit. Virum numquam cognoscet: sed sola sine exemplo, sine macula, sine corruptione, sine virili commixtione, virgo filium, a
Abbreviated transcription (Latin):
ex osus factus fuerat: dat̾a est facul¬
tas eũ phimẽdi. At illi quantũ do¬
luerãt dicentes. tantũ se ulcisci gau¬
dentes. Iln eũ tabulis ac buxis
feriebant alii flãis uulnerabant.
sit prudentius poeta. xͦuͦni .Rł. sep¬

Expanded text:
exosus factus erat, data est facultas eum perimendi; at illi quantum doluerant discentes, tantum se ulcisci gaudentes, alii eum tabulis ac buxibus feriebant, alii stylis vulnerabant: sit Prudentius poeta. Item e
Abbreviated transcription (Latin):
Hec autẽ ut dixi ita euenerũt. et con¬
sona sibi apparuerũt uniuer sa. Statĩ
ille misit ad frẽs suos epõs. Qui cũ
occurrissẽt uenerũt ad locũ. Quẽ cũ
iississẽt fodere. et pars terre maxima
fuisset eiecta ĩuenimus lapidẽ in quo
scultũ erat chelelihel. nasoñ. gamali¬
hel abibaben. Tebraica quidẽ berba
licteris autẽ grecis. Interpretatio aũt
nominũ hec est. Chelelihel. stephanꝰ
dicitur. Nasoam uero nichodemus.
Abibaben filiũ gamalihelis significat
Cũ autẽ puenissemus deorsũ ĩuem
erã. et statĩ terre motus factus est. Et
tanta suauitas et flagrãcia odoris ĩde
egressa est. quantã ullus hominũ sen¬
fisse se meminit ut putaremus nos.
in amenitate paradisi esse positos,
SRultitudo nãq ppłi adherat nobiscũ
inter quos plurimi erãt. ĩfirmi uariis
languoribus. Et in ipã hora mox de
odore suauitatis eius. septuagĩta et
tres aĩe sũt curate. Ab aliis fugati de

Expanded text:
 ita et evenerunt; et consona sibi apparuerunt universa. 8. Statim ille misit ad fratres suos episcopos. Qui cum occurrissent, venerunt ad locum: quem cum jussissent fodere, et pars terrae maxima fuisset egesta, invenimus lapidem, in quo sculptum erat, Celeliel, Nasoon, Gamaliel, Abbibabel; hebraica quidem verba, litteris autem graecis. Interpretatio vero nominum haec est: Celeliel Stephanus quidem dicitur, Nasoon vero Nicodemus, Abibabel filium Gamalielis significat. Cum autem pervenissemus deorsum, inveneram. Et statim terrae motus factus est, et tanta suavitas et fragrantia odoris inde egressa est, quantam nullus hominum sensisse se meminit: ut putaremus nos in amaenitate paradisi esse positos. Multitudo namque populi aderat nobiscum, inter quos plurimi erant infirmi variis languoribus: in ipsa hora mox de odore suavitatis ejus septuaginta et tres
Abbreviated transcription (Latin):
ad sumpta est. Ex his ergo reliquiis
transmisi beatitudini ur̃e. Qd̃ cũ sus¬
ceperitis. orate pro uita mea ut dignꝰ
ĩueniar. inconspectu dñi aduitus bea¬
tissimi mr̃is stephani et ur̃is or̃onib¬

Expanded text:
averunt. 9. Ex his ergo reliquiis transmisi Beatitudini vestrae: quas cum susceperitis, orate pro exiguitate mea, ut dignus inveniar in conspectu Domini, fultus beatissimi martyris Stephani meri
Abbreviated transcription (Latin):
michi et quẽ admedũ uidisset contra
austrũ agrũ sitũ es monuinentũ in eo
quasi neglatũ et runosũ ubi tres lectos
aureos stratos uidit. Unũ ex eis alci¬
orẽ aliis in quo erãt duo iacentes. unꝰ
senex et unus iuuenis. Et in aliis lectis
duobus erãt duobus singuli. Et re¬
spondit qui erat mexcelsiore lecto. et
dixit. Dade et dic pbro luciano qm̃

Expanded text:
et quemadmodum vidisset contra austrum agrum situm, et monumentum in eo quasi neglectum et ruinosum, ubi tres lectos aureos stratos vidit, unum ex iis altiorem ab aliis, in quo erant duo jacentes, unus senex et unus juvenis, et in aliis lectis duobus erant singuli. Et respondit qui erat in excelsiori lecto, et dixit: Vade, et dic presbytero Luciano, q
Abbreviated transcription (Latin):
et syon prima eccł̃ia ip̃a eẽt carrus
maior. Et qui habebat scũs epũs scãs
Name peterestĩstephani reliquias: Ideo
de usionẽ bouis ep̃o dicere nolui. Cuq
audisset epũs ioh̾es pre gaudio lacri¬
disti. et ds̃ tibi reuelauit. opportet me
transferre inde beatũ stephanũ primũ
mrẽm et archidiaconũ xp̃i qui primꝰ
aduersus uideos dnĩca bella bellauit.
et dñi in sua magestate positus in

Expanded text:
et Sion prima Ecclesia, ipsa esset carrus major; et quia habebat sanctus episcopus a me petere sancti Stephani reliquias, ideo de visione bovis episcopo dicere nolui. Cumque audisset episcopus Joannes, prae gaudio lacrydisti, et Deus tibi revelavit; oportet me transferre inde beatum Stephanum primum martyrem, archidiaconum Christi, qui primus apud Judaeos dominica bella bellavit, e
Abbreviated transcription (Latin):
n egina mũdi hodie de terris.¬
D et de presenti seculs nequã
eripitur:. iterũ dico gaudete. quia
setura de sua ĩmiarcessibili sorona¬
et głia: ad celi iam ꝑuenit palatiũ.
Exultate in quã et gaudete. et le¬
tetur omĩs orbis: quia hodie nobis
omibus eius ĩterueniẽtibus meritis
salus aucta est. Bobis quoq dili¬
gentibus caui: honor et uirtus. una

Expanded text:
egina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur: iterum dico gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, et gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus ejus intervenientibus meritis salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam, honor, et virtu
Abbreviated transcription (Latin):
dem. qui in nullã se partẽ pronior ĩdmaue¬
tit: rec mori tinuit rec uinere retuseant.
Itaq cũ iam per aliquot dies ui febriũ tene¬
ectur. nõ tamẽ a dei oꝑe cessabat. Per nox
in or̃onibus et uigiliis. fatiscentes spũi artus
seriire cogebat: nobili illo stratu suo in ci¬
nere et cilicio recubans. Et cũ a discipulis
rogarctur. ut saltim nilia sibi sineret stra¬
mẽta subpom: nõ decet inquit filii xp̃ianũ
nisi in cinere et cilicio mori. E go si aliud
uobis exemplũ relinquo: ipse peccaui. Ocu¬
lis itaq ac manibus incclũ semꝑ nretentus.
inuictũ ab or̃one spm̃ nõ relaxabat. Et
cum a presbiteris qui tũ ad eũ cõfluxerãt ro¬
garctur. ut corpusculũ lateris mutatione
rcleuaret: sunte ĩ quit sinite me frẽs celũ poci¬
us respicere quã terrã. ut suo iam itinere itu¬
rus ad dñm sp̃s dirigatur. Hec locutus.
dyabolũ uidet prope assistere. Quid hic ĩquit
astas cruc̃ta bestia: Nichil in mie funeste re¬

Expanded text:
n nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, re
Abbreviated transcription (Latin):
cilicio tectũ. quis cincribus crederet ĩ uolutũ¬
quadã future resurrectionis glia. et natura
de mutate carius ostensus est. Iam uero
in obsequiũ funeris credi nõ potest. quãta
hominũ multitudo cõuenerit. Tota obiuã
ad duo ruilia cõuenisse dicũtur. Specialis
martim głia: cuius exemplo in dñi serui¬
tute stirps tanta fructificauerat. Agebat
nimirũ ante se pastor extinctus greges
suos. scẽ illius multitudinis pallidas tur¬
mas agnuna palliata: et ut emeritorũ la¬
borum senes. aut iurates xp̃i in faccamẽ¬
ta tyrones. Tam birginũ chorus flctu ab¬
stines pre pudore. sũ letandũ pocius illi ẽẽ

Expanded text:
s crederet inuolutuquasi in futurae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens prae pudore, quam sancto di
Abbreviated transcription (Latin):
ret: quã scõ dissimulabat gandio qd̃ dole¬
bat. cũ si quidc̃ flere prohiberet. gemitũ ex
torqueret affectus. Et eñ tam erat de illiꝰ
głia scã exultatio. quã pia de morte cõfessio.
est flere martinũ. dũ unusquisqz et sibi
prestat ut doleat. et illi debet ut gaudeat.
Hoc igitur beati uiri corpus usq ad locũ
sepulchri hymnis canora celestibus turba
prosequitur. C õparctur si placet sclaris
illa pompa: nõ dicã funcris sed triũphi.
Quid sumile martim excquiis cõferetur:
Ducant illi precurrib suis uinctos post
terga captiuos: martini corpus hii qui
nundũ ducti illiuis iucerant prose quĩs¬
Illos confusis plausibus populoꝵ hono¬
ret in sama: martinus duunus plaudi

Expanded text:
re, quam sancto dissimulabat gaudio quod dolebat! siquidem fides flere prohiberet: gemitum tamen extorquebat adfectus. etenim tam erat sancta de illius gloria exultatio quam e gaudentibus, dum unusquisque et sibi praestat ut doleat, et illi ut gaudeat. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntillos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plaudi
Abbreviated transcription (Latin):
dei uiui. si aliquid preualet. de laccinus
dñi uel panca narrato. Flebat dg̃ mor¬
talibus lacruis extitatus. et cũ laz arũ

Expanded text:
Dei vivi: si aliquid praevales, de laudibus Domini vel pauca narrato. Flebat Deus mortalium lacrymis excitatus; et cum Lazaru
Abbreviated transcription (Latin):
s suauitatũ odorib obuiã procedc̃tes. Tã¬
ta ct emĩ multicudo. ut uix quisquã accede̾
possit ad feretrũ: ut acceptis scapulis defer¬
re possint scapulis. nã quisquã quacũq de¬
tiuerctur ĩfirmitate. etiã si feretro accedẽs
tangere potinsset manu stati ad pristi¬
nã reuertebatur sanitatẽ. Nulli et eñĩ
negabatur sanitas tũ ex fide tangeret huiꝰ
ferctri uestimẽto: oꝑtorie fimbrias. Hec agẽ¬
do: peruentũ est carno teno paratia quodã.
uilla cuius est uocabulũ gaudiato: Ubi erat
puells quedã noĩe radiuga: que ab amius
septem imparentũ domũ iacebat ceta. mu¬
ta. et paralitica. Sedcũ ablata a parẽtibus

Expanded text:
que suavitatum odoribus obviam procidentes: tanque suavitatum odoribus obviam procidentes: tanta etenim multitudo, ut vix quisquam accidere possit ad feretrum, ut, acceptis cornibus, differre possint scapulis. Nam quisquam quacumque deteneretur infirmitate, etiamsi feretrum accidens tangere potuisset manu, statim ad pristinam revertebatur sanitatem. Nulli etenim negabatur sanitas, cum ex fide tangeret huius feretri operturii fimbrias. 26. Hec agendo perventum est Carnotino parrochiam in quodam villa, cuius est vocabulum Gaudiaco, ubi erat puella quadam nomine Kandinga, qui ab annis septem in parentum domum iacebat ceca, muta et paralitica. Sed cum ablata a parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uense deferret. ut ubi prius inceperat cul¬
tum dei exerceret: ibi eius lucerna omi
tẽpore lumuinis enucaret. Tũc uir dei scĩ
sui pontificis iussis obtemperans. gaudẽs
cũ festinatione prexit. at ꝑuenit ad locũ
ubi sc̃i requieuerat corpusculũ. Quo au¬
dientes qui nhabitabãt nicircuitu loci mo¬
nachoꝵ. ceterorũq uiroꝵ ac mulierũ
deuotione magna cõpuncti: festincbãt ⁊
cõcurrebãt ad locũ. Ubi cũ sanarẽtur
multi a languorib diuersis exultabãt.
ac letati cũ magnis laudibz et turba
multoꝵ canentiũ simul et flentium.
ip̃ius sc̃i mris: sicut iussũ erat a gl̃ioso dõ¬
no regi promeruerũt hoc sanctũ corpus.
Ergo cũ iter iam ꝑgerent diuulgatũ est
per itincrra loci. ceperũtqz undiq sponte
dextra leuaq cõcurrẽtes. ex monasteriis.
uiculis. as uillis turba monachoꝵ clicoꝵ
as ppli cũ crucibus incensis cereis. magnis¬

Expanded text:
vensis deferret; ut ubi prius inciperat culvensis deferret; ut ubi prius inciperat cultum Dei exercere, ibi eius lucerna omni tempore sui luminis emicaret. Tunc vir Dei sancti sui pontifices iussis obtemperans, gandens cum festinatione perrexit ac pervenit ad locum, ubi sancti requieverat corpuscolum. Quo audientes qui inhabitabant circuitum loci monachorum ceterorumque virorum ac mulierum, devotione magna conpuncti, festinantes concurrebant ad locum. Ubique, cum sanarentur multi a languoribus diversis, exultabant ac letanti cum magnis laudibus et turba multorum canentium simul et flentium ipsius sancti martiris, sicut iussum erat a glorioso domno rege, promoverunt hoc sanctum corpus. Ergo cum iter iam pergerent, devulgatum est per itineris loca; coeperunt undique sponte dextra levaque concurrentes ex monasteriis, viculis ac villis, turba monachorum, clericorum ac populi, cum crucibus, incensis cereis magnis
Abbreviated transcription (Latin):
audiẽtes ad quiencrũt decretũ. Et facta
orõne cũ icuinio in tribus parius epłis de¬
finitione. scripta suꝑ altare positis. ut
transacta or̃one per eas dñs declararet.
in cuius sorte hoc scm̃ beati mr̃is corpus¬
culũ ꝑueniret. In crastinũ uero die or̃one
cõpleta. ac missarũ solẽma cõsũata. unꝰ
ex numistris ussus a pontificibus manũ
icognita subtus palã posuit. et cognitio
ueritatis in manu sua ꝑuenit. Didẽtes
cuncti qui huis expectaculo aderant. cog¬
noscentes et clamauerũt. ansoaldi pon¬
tificis esse iusticiã: qm̃ huius rei epistole
aparuisse dedarabatur. quod ueraciter
teneretur. I am tunc sine ambiguitate con¬
firmato consilio: cuidã uiro dei ablatẽ suũ
noĩatum audulfũ ab eodẽ beato mrͣc olim
nutrito. euisdẽ pontifex ansoaldus iussit
ut festuius propter hoc scĩi corpus ꝑgeret:
et cũ reuerc̃tia debita. ip̃m usq solo picta¬

Expanded text:
audientes, adquieverunt decretum, et facta audientes, adquieverunt decretum, et facta oratione cum ieiunio, in tribus parvis epistolis definitione scripta, super altarae positis, ut, transacta oratione, per eos Dominus declararet, in cuius sorte hoc sanctum beati martyris corpusculum perveniret. In crastina vero die, oratione conpleta ac missarum sollemnia consummata, unus ex ministris iussus a pontificibus manum incognita subter pallam posuit et cognitio veritatis in manu sua pervenit. Videntes cuncti, qui huic expectaculo aderant, cognoscentes adclamaverunt Ansoaldi pontificis esse iustitiam, quoniam huius regi epistolae apparuisse declarabatur, quod veraciter teneretur. 25. Iam tunc, sine ambiguitate confirmato consilio, cuidam viro Dei, abbatem suum nominatum Audulfo, ab eodem beatum martyrem olim nutritum, eiusdem pontifex Ansoaldus iussit, ut festinus propter hoc sanctum corpus pergeret et cum reverentia debita ipsum usque solo Pecta
Abbreviated transcription (Latin):
se haberent. et admirarẽtur quod de eo au¬
diebantur. tũc uir uite sc̃ĩtatis ausoaldus
antistes. Uerbũ intulit dicens. Utinã
daretur michi obtio quia notũ est meũ
esse parentẽ. et ex parrochia michi cõmis¬
sa ab honoris procesfit grã: uel eius cor¬
pusculũ habere potusse metũ. Ibi enĩ ad¬
erat hermenecharius pontifex. qui euis
successerat in epõpatus sui augusti lug¬
dunensem urbẽ. et ip̃e ait. Iure michi da¬
tur huius uiri dei corpus. quod iustũ est
ibi eũ requiescere ubi fuit ep̃s. Tũc et em̃
iunciamus presulis ad repatensis in cuiꝰ
fuerat diocese interfectus dicitur respondisse
Nequaquã ita fiat. ut uos sc̃i pontifices
locuti estis. sed michi donetur facultas huiꝰ
bcati corpus habere quã huic loco datus est
ni quo dignatur requiescere. Adstante
uero cunctoꝵ turba ep̃oꝵ. decernẽtes ut
ieuma et orõnes in hoc conflicto fierent:
ut per hoc dignaretur dñs ostendere in
cuius diocese uirc deberet requiescere. Hec

Expanded text:
se haberent, et admirarentur quod de eo audiebatur, tunc vir mirae sanctitatis Ansoaldus antistes verbum intulit dicens: Utinam daretur mihi optio, quia notum est meum esse parentem et ex parrochia mihi commissa ad honoris processit gratiam, vel eius corpuscolum habere meruissem mecum'. Ibi enim aderat Hermanacharius pontifex, qui ei successerat in episcopatum sui Agustidunense urbe, et ipse ait: 'Iure mihi datur huius viri Dei corpus, quoniam iustum est, ibi eum requiescere, ubi fuit episcopus'. Tunc etenim Vindicianus praesul Adrabatensis, in cuius fuerat diocise interfectus, dicitur respondisse: 'Nequaquam ita fiat, ut vos, sancti pontifices, locuti estis; sed mihi donetur facultas huius beati corpus habere, quoniam huic loco datus est, in quo dignatur requiescere'. Adstante vero cunctorum turba praesulum, decernentes, ut ieiunia et orationibus in hoc conflicto fierint, ut per hoc dignaretur Dominus ostendere, in cuius diocise' iure deberetur requiescere. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
aduuet ĩfirmiorẽ. ini quo est et ip̃e po¬
tentior. I taq beati misericordes: quia
ip̃oꝵ miserebitur. Sexto gradu est¬
cordis munditia: de bona conscientia bo¬
norũ operum. ualens ad contemplan¬
dum illud sunmũ bonũ: qd̾ solo puro
et sereno intellectu cerni potest. Postre¬
ma est septima ipsa sapiẽtia. id est con

Expanded text:
adjuvet infirmiorem in quo est ipse poadjuvet infirmiorem in quo est ipse potentior: itaque Beati misericordes; quia ipsorum miserebitur. Sexto gradu ecordis munditia, de bona conscientia bonorum operum valens ad contemplandum summum illud bonum, quod solo puro et sereno intellectu cerni potest. Postremo est septima ipsa sapientia, id est con
Abbreviated transcription (Latin):
onc̃. ubi oportet eam se mitem preb̾e
pictate: ne id quod ĩperitis uidetur ctiã¬
ab sursũ uituperare audeat. et perui¬
cacibus consertationib efficiatur in¬
docilis. Inde iam ĩcipit scire. quibus
nodis scli huius: per carnalẽ consue¬
tudinẽ ac pctã tencatur. Itaq in hoc
tertio gradu in quo scientia est: lugef᷑
amissio sũmi boni. quia iheretur extre¬
mis. In quarto autẽ gradu labor est.
ubi uehemẽter incũbitur: ut sese ani¬
mus auellat ab eis. quibus pestifera
dulcedine unexus est. Hic ergo esu¬
ritur et sicitur iusticia. et multũ neces¬
saria est fortitudo: quia nõ relinqui¬
tur sinc dolore. quod tũ delectatione
retinctur. Quinto autẽ gradu ꝑ seue¬
rantibus in labore: datur euadendi cõ¬
siliũ. Quia insi quisq aduuetur
a suꝑiore: nullo modo sibi est ydoneus.
ut sẽse tantis miseriarũ ĩplicamẽtis
expediat. Est autẽ iustũ consiliũ. ut
qui se a potentiore adumari uult:

Expanded text:
onem, ubi oportet eam se mitem praebere onem, ubi oportet eam se mitem praebere pietate, ne id quod imperitis videtur absurdum vituperare audeat, et pervicacibus concertationibus efficiatur indocilis. Inde jam incipit scire quibus nodis saeculi hujus per carnalem consuetudinem ac peccata teneatur: itaque in hoc tertio gradu, in quo scientia est, lugetur amissio summi boni, quia inhaeretur extremis. In quarto autem gradu labor est, ubi vehementer incumbitur ut sese animus avellat ab eis quibus pestifera dulcedine innexus est: hic ergo esuritur et sititur justitia, et multum necessaria est fortitudo; quia non relinquitur sine dolore quod cum delectatione retinetur. Quinto autem gradu perseverantibus in labore datur evadendi consilium; quia nisi quisque adjuvetur a superiore, nullo modo sibi est idoneus ut sese tantis miseriarum implicamentis expediat: est autem justum consilium, ut qui se a potentiore adjuvari vult,
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Suꝑiores autẽ sententias. genera¬
liter digerebat. Non enĩ dixit beati
beati mites. qm̃ uos possidebitis terrã:
sed qm̃ ipsi possidebũt terrã. Et ita
ceteras. usq ad octauã sententiã ubi
ait. Beati qui persetutionẽ paciĩtur
propter iusticiã. qm̃ ip̃oꝵ est regnũ
celoꝵ. Inde iam incipit loqui presẽ¬
tes compellans: cũ et illa que supra
dita sũt ad eos ctiã ꝑtinerent. qui pre¬
sentes audicbant et hec postea que ui¬
dentur. prescutibus spccialiter dici per¬
tincant ctiã ad illos: qui absentes uel
post futuri erant. Qua ꝓpter iste sen¬
tentiaꝵ nuinerus. diligenter conside¬
randus est. Incipit enĩ beatitudo ab
humilitate. D cati pauꝑes spũ: id est
nõ inflati. Et dum diuine auctori¬
tati subditur aĩa timens post hanc
uitam ne pergat ad penas: etiã si for¬
te in uita sibi beata uideatur esse. inde
uenit ad diuinarũ sccipturaꝵ cogniti¬

Expanded text:
vos. Superiores autem sententias generavos. Superiores autem sententias generaliter dirigebat: non enim dixit, Beati os possidebitis terram; sed, quoniam ipsi possidebunt terram. Et ita caeteras usque ad octavam sententiam, ubi ait: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est regnum coelorum. Inde jam incipit loqui praesentes compellans, cum et illa quae supra dicta sunt, ad eos etiam pertinerent, qui praesentes audiebant; et haec postea quae videntur praesentibus specialiter dici, pertineant etiam ad illos qui absentes vel post futuri erant. Quapropter iste sententiarum numerus diligenter considerandus est. Incipit enim beatitudo ab humilitate: Beati pauperes spiritu, id est, non inflati, dum se divinae auctoritati subdit anima, timens post hanc vitam ne pergat ad poenas, etiamsi forte in hac vita sibi beata esse videatur. Inde venit ad divinarum Scripturarum cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
ratio subiciatur potiorr. qd̾ est ip̃a ue¬
ritas. uingenitus dei filius. Neq em̃
ĩperare ĩferioribus potest: nisi suꝑiori
se ip̃e subisiat. Et hec est pax que datur
in terra. hominibus bone uolũtatis:
hes est uita consumati. per fectiqz sapiẽ¬
tis. De huiusmodi regno patatissimo
et ordinatissimo. nussus est forais prĩ¬
ceps huius scl̃i: qui ꝑuersis in ordina¬
tisqz dñatur. Hac pace intrinsecus cõ¬
stituta atqz firmata: quascũq ꝑsetu¬
tiones ille qui foras missus est fori¬
setus concitauerit. auget gloriã que
scdm̃ deũ est: nõ aliquid in illo edifica¬
tio labe factans. sed deficiẽtib machi¬
ius suis ĩnotescere faciens: quanta fir¬
mitas iitus extructa sit. Et ideo sequi¬
tur. Beati qui ꝑsecutionẽ patiũtur
ꝓpter iusticiã: quia ip̃oꝵ est regnũ celoꝵ.
Sunt autẽ om̃s iste octo sententie
Iam enĩ cetera cõpellans: loquitur ad
illos qui aderant dicens. Deati eritis
cũ uobis maledicent: et ꝑsequẽtur

Expanded text:
ratio, subjiciatur potiori, quod est ipsa veritas unigenitus Filius Dei. Neque enim imperare inferioribus potest, nisi superiori se ipse subjiciat. Et haec est pax quae datur in terra hominibus bonae voluntatis ; haec vita consummati perfectique sapientis. De hujusmodi regno pacatissimo et ordinatissimo missus est foras princeps hujus saeculi, qui perversis inordinatisque dominatur. Hac pace intrinsecus constituta atque firmata, quascumque persecutiones ille qui foras missus est, forinsecus concitaverit, auget gloriam quae secundum Deum est; non aliquid in illo aedificio labefactans, sed deficientibus machinis suis innotescere faciens quanta firmitas intus exstructa sit. Ideo sequitur: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam; quoniSunt autem omnes istae octo sententiae. Jam enim caetera compellans loquitur ad illos qui aderant, dicens: Beati eritis, cum vobis maledicent, et persequentur
Abbreviated transcription (Latin):
suis sacerdotib ⁊ ministris propriis hu¬
nieris fuisset quibusdã spaciis loci depor¬
tatũ. et usq zeseialo quodã ui culo cũ
magno triũpho fuisset delatũ: ubi turba
magna moncichoꝵ ex sc̃ĩ maxentii cenobio
in quo pͥus abbas fuerat constitutus.
gaudentes obiuã processerũt suũqz pa¬
storẽ cũ fauore magno suscepturi. Deuo¬
tione magna psalmodia in eadẽ eccl̃ia ꝑ¬
noctantes diluculo uero quedã accedens
feretro. et cũ fletu ĩuocauit scm̃ uirũ dicẽs.
Dñe mi redde filiũ nieũ. Et cũ fere ꝑ ho¬
rarũ triũ spatiũ hec depretando cdamairet.
quasi de graui sompno euigilans infans:
uoce qua uolebat infantia matrẽ requi¬
rens ait. N ater ubi es: I psa gaudens
recepit filiũ reddi biuũ quẽ auaiserat de¬
functũ. Hoc magnũ et mirabile fuit
miraculo: ex quo magna fides processit
in ppło. de tam ꝑfecto uiro cuius glia ma¬
net in celo. Inde uero sublatũ est corpus.
beatissim mr̃is quẽ admodũ decebat talẽ

Expanded text:
suis sacerdotibus et ministris propriis humeris fuisset quibusdam spatiis loci deportatum et usque Zezinoialo quodam viculo cum magno triumpho fuisset dilatum: ubi turba magna monachorum ex sancti Maxenti coenubium, in quo prius abba fuerat constitutus, gaudentes obviam processerunt, suumque pastorem cum favore magno suscepturi, devotione magna psalmodia in eadem ecclesia pernoctantes. Diluculo vero quedam accidens feretro et cum fleto invocavit sanctum virum, dicens: 'Domine mi, redde mihi filium meum!' Et cum fere per orarum trium spatium haec depreeando clamaret, quasi de gravi somno evigilans, infans voce qua valebat infantia matrem requirens ait: 'Mater, ubi es?' Ipsa gaudens recipit filium reddaevivum, quem amiserat defunctum. Hoc magnum et mirabile fuit miraculum, ex quo magna fides processit in populo de tam perfecto viro, cuius gloria manet in caelo. 31. Inde vero sublatum est corpus beatissimi martyris, et quemadmodum decebat talem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ est. Sic olerũ plante transponũtur
ut proficiãt: atq ut ita dixerim eradi¬
cantur ut crescant. Sic rerũ semna in
terre cõmixtionc deficiũt: et ini reparai¬
tionẽ sui generis uberuis assurgũt. Dñ

Expanded text:
d est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
in dic natalis dñi ad ecclesiã in honoꝵ e
omnũ scõꝵ consecratã cõueniret. I biq
nussarũ solẽniis a presule sedis apłice
celebratis. omibusq rite ꝑfectis unus¬
quisqz in sua cũ gaudio remearet. Ex
hac ergo cõsuetudine sce romane eccł̃ie cres¬
tente religione xpĩana decretũ est. ut in
ecclesiis dei que per orbẽ terrarũ longe
lateqz cõstruuntur. honor et memoria
omniũ scõꝵ in die qua prediximus ha¬
beretur. ut quicquid humana fragilitas
per ignorautiã. uel neglegentiã. seu per
solueretur: quatenus eoꝵ patrocumis pro¬
tecti. aid suꝑna poloꝵ gaudia ꝑuenire ua

Expanded text:
alis Domini, ad ecclesiam in honore omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per solveretur, quatenus, eorum patrociniis protecti, ad superna populorum gaudia pervenire va
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. et uellẽ deferre et ualussem.
et mecũ ac pro me oretis: ut illuis quõdã
uiri cũ quo ferme annis. xl ͭ ͣ dei douo
absqz amara illa dissensione familia¬
riter ac dulciter uixi: ut ii hoc scł̃o emu¬
lator et imitator ex istam et in futuro
omĩpotentis dei pronuissis: cũ eodẽ per¬
honoratis hypponiensiũ apd̃
cartagine uiiens: eccl̃ie hypponiensi pos¬
sessionẽ donare uoluit. Et cõfeitas ta¬
bulas. sibi usu fructuario retento: ultro
eidẽ scẽ memorie augustino misit. Cu¬
ius ille oblationẽ libenter accepit: con¬
sgratulans ei qd̃ eterne sue memor esset
salutis. Oerũ post aliquot ãnos. nob
forte cũ eodẽ in cõminus constitutis ecte
ille donator licteras per filiũ suũ mitẽs.
rogauit ut ille donationũ tabule: suo red

Expanded text:
hominum, et vellem deferre, et valuissem; hominum, et vellem deferre, et valuissem; et mecum ac pro me oretis, ut illius quondam viri, cum quo ferme annis quadraginta Dei dono absque amara ulla dissensione familiariter ac dulciter vixi, et in hoc saeculo aemulator et imitator existam, et in futuro omnipotentis Dei promissis cum eodem perhonoratis Hipponensium apud Carthaginem vivens Ecclesiae Hipponensi possessionem donare voluit, et confectas tabulas, sibi usu fructu retento, ultro eidem sanctae memoriae Augustino misit: cujus ille oblationem libenter accepit, congratulans ei quod aeternae suae memor esset salutis. Verum post aliquot annos nobis forte cum eodem cominus constitutis, ecce ille donator litteras per suum filium mittens, rogavit ut illae donationum tabulae suo red
Abbreviated transcription (Latin):
bi tumulũ mortuo magere publico col¬
locarent: pro graminate fixit dicens.
Ouiere post obitũ uatẽ us nosse uiator:
qd̃ legis ecce loquor: uox tua nẽpe mea
est. Et in sius quidẽ scriptis ille deo ac¬
ceptus et carus sacerdos. quãto lucente
beritate uidere conceditur. recte ac sane
ex eo proficere potuisse. qui cũ et loquentẽ
in ecclia presentẽ audire. et uidere potuer̃t:
et euis presertun inter hoĩes cõuersatio¬
nem nõ ignorauerũt. E rat enĩ non
solũ cruditus scriba in regno celoꝵ. de
thesauro suo proferens noua et uetera:
et unus negociatoꝵ qui ĩuẽta preciosa
margarita. que habebat uenditis cõpa¬
rauit: uerũ etiã ex his ad quos scriptũ
bitur in regno celoꝵ. Peto autẽ ĩpen¬
dio uestrã caritatẽ qui hec scripta legi¬
tis. ut mecũ omĩpotenti deo grãs aga¬
it ĩtellectũ ut hec in noticiã presentiũ
et absentiũ presentis tẽporis et futuri

Expanded text:
bi tumulum mortuo in aggere publico colbi tumulum mortuo in aggere publico collocarent, programmate finxit, dicens, Vivere post obitum vatem vis nosse viator, Quod legis ecce loquor, vox tua nempe mea est. Et in suis quidem scriptis ille Deo acceptus et charus sacerdos, quantum lucente veritate videre conceditur, recte ac sane,ex eo proficere potuisse, qui eum et loquentem in ecclesia praesentem audire et videre potuerunt, et ejus praesertim inter homines conversationem non ignoraverunt. Erat enim non solum eruditus scriba in regno coelorum, de thesauro suo proferens nova et vetera, et unus negotiatorum, qui inventam pretiosam margaritam, quae habebat venditis, comparavit : verum etiam ex iis ad quos scriptum bitur in regno coelorum . Peto autem impendio vestram charitatem, qui haec scripta legitis, ut mecum omnipotenti Deo gratias agai intellectum, ut haec in notitiam et praesentium et absentium praesentis temporis et futuri