comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet filii. qui fuerunt erroꝵ ma¬
gistri Filii gͥ dicunt᷑ non de eoꝵ semi¬
ne sed de imitacione generati Qui
docendo ꝑuersa stulti fuerunt ꝑ ig¬
norantiã. uiuendo nequit̾: ignobiles
ꝑ accionẽ. qui redemptori nr̃o nulla
sapiencie. nulla uite cogitacione cõ¬
iuncti sunt: Dequo salomonis uoce
toꝵ et ignobiliũ eẽ memorant᷑: Recte
autẽ subiungitur Et in terra penit̾
non parentes Quia dum hic uidi ali¬
quid appetunt. mmirũ at̾ra uiuenciũ
coꝵ tipo diximus. omnino nil obstat.
si etiam deꝑuersis atq carnalibus qͣm¬
uis in recta fide postas senciamus. Neq
enĩ scã electoꝵ eccłia solos fibi adu̾sari¬
os deputat. qui ab eius fide extra positi
dissenciunt. sed eos quoq qui uitã illiꝰ
templetur gͥ erũpna trruentis aduer¬
sitatis afflicta. quomͦ proꝑitatis sue
tpr̃e iniquoꝵ et int̾ se iuiuencium pra¬
uitate grauata sit Contẽpletur qđ
exigentibus meritis quorundã nõ in¬

Expanded text:
idelicet filii qui fuerunt errorum magistri. Filii igitur dicuntur, non de eorum semine, sed de imitatione generati, qui docendo perversa stulti fuerunt per ignorantiam, vivendo nequiter ignobiles per actionem, qui Redemptori nostro, nulla sapientia, nulla vitae cognitione conjuncti sunt. De quo Salomonis voce torum et ignobilium esse memorantur. Recte autem subjungitur: Et in terra penitus non parentes, quia dum hic videri aliquid appetunt, nimirum a terra viventium corum typo diximus, omnino nil obstat si etiam de perversis atque carnalibus, quamvis in recta fide positis, sentiamus. Neque enim sancta electorum Ecclesia solos sibi adversarios deputat qui ab ejus fide positi extra dissentiunt, sed eos quoque qui vitam illius templetur igitur aerumna irruentis adversitatis afflicta, quomodo prosperitatis suae tempore iniquorum et intra se viventium pravitate gravata sit. Contempletur quod exigentibus meritis quorumdam, non in
Abbreviated transcription (Latin):
fectionẽ int̾ioris uite bene uacantibꝰ
desuꝑ data: Et quid ꝑ ollas carniũ.
nisi carnalia oꝑa uix tribulationũ
laboribus quasi ignibꝰ ex quoquenda:
Quid ꝑ᷑pones nͥ terrene dulcedines:
dificultates uite p̾sentis: Que adi¬
lectoribus suis et non sine luctu agit᷑.
et tam̃ cum lacrimis amatur: Man¬
na gͥ deserentes: cum peponibus ac
carnibus porros cepasq quesierunt:
quia uidelicet ꝑuerse mentes. dulcia
carnalibus uoluptatibus laboriosa
huius uite itinera lacrimis etiã ple¬
na concupiscunt Contẽpnunt ha¬
bere ubi spu̾alit̾ gaudeant: et desi¬
d̾ant̾ appetunt. ubi et carnalit̾ ge¬
mant Hoꝵ itaq uecordiã ueridica
iob uoce rep̾hendat. quia nimirũ ꝑ¬
uerso iudicio ꝑturbata tranquillis.
dura lenibꝰ. asꝑa mitibus. tranfitoria
et̾nis. suspecta securis ante ponunt.
Hoꝵ uecordie. scã eccłia recordetur:
cũ seus extrinsecus ad uersitatibus
premit̾: quos intra se uelut fideles¬

Expanded text:
fectionem interioris vitae bene vacantibus fectionem interioris vitae bene vacantibus desuper data? Et quid per ollas carnium nisi carnalia opera, vix tribulationum laboribus quasi ignibus excoquenda? Quid per pepones, nisi terrenae dulcedines? difficultas praesentis vitae, quae a dilectoribus suis et non sine luctu agitur, et tamen cum lacrymis amatur? Manna igitur deserentes, cum peponibus ac carnibus porros caepasque quaesierunt, quia videlicet perversae mentes dulcia pcarnis voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt. Contebere ubi spiritualiter gaudeant, et desideranter appetunt, ubi et carnaliter gemant. Horum itaque vecordiam veridica voce Job reprehendat, quia nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, dura lenibus, aspera mitibus, transitoria aeternis, suspecta securis anteponunt. Horum vecordiae sancta Ecclesia recordetur, cum saevis extrinsecus adversitatibus premitur, quos intra se velut fideles
Abbreviated transcription (Latin):
tis sum et humilis corde Quid ẽ enĩ
dño mittẽ se in magisterio atq hu.¬
milẽ dicere. nisi relictis exercende
elationis difficultatibus plana que.¬
dam beneuiuendi itinera demons.¬
trare: Sed quia prauoꝵ mentes
plus ꝑ asꝑa elationis quã ꝑblanda
humilitatiᷤ ac mansuetudinis delec¬
tant᷑: eẽ subsentibus delicias deputãt:
Bura enĩ ꝓ amore scłi quasi quedã
mollia ac delectabilia ferre parati sũt:
dum in hac uita rerũ culmina app̾¬
hencde conant᷑: Cessationẽ dñs amun¬
di laboribus imꝑat. scẽ quietis dulce¬
dinẽ ꝑsuadet. et tam̃ uesana iniquoꝵ
mens plus se asseqͥ asꝑa carnaliter
quã tenere blanda spũalit̾ gaudet
Plus acerbitate fatigationis. quã
quietis dulcedine pascitur Quod aꝑ
ostendit. qui dum refectionẽ man¬
ne desuꝑ ꝑciꝑet: ab egipto ollas car¬
nium. pepones. porros. cepasq concu¬
punt. Quid enim signatur in man¬
na nisi esca gr̃e suaue sapiens ad re¬

Expanded text:
tis sum et humilis corde . Quid est enim Domino mitem se in magisterio atque humilem dicere, nisi relictis exercendae elationis difficultatibus plana quaedam bene vivendi itinera demonstrare? Sed quia pravorum mentes plus per aspera elationis quam per blanda humilitatis ac mansuetudinis delectantur, esse sub sentibus delicias deputant. Dura enim prae amore saeculi quasmollia ac delectabilia ferre paratae sunt, dum in hac vita rerum culmina apprehendere conantur. Cessationem Dominus a mundi laboribus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet, et tamen vesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritaliter gaudet; plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur: quod apeulus ostendit, qui dum refectionem mannae desuper acceperit, ab Aegypto ollas carnium, pepones, porros caepasque concupivit. Quid enim signatur in manna nisi esca gratiae, suave sapiens, ad re
Abbreviated transcription (Latin):
lectu custodiunt. cũ nichil in uerbis
dei amplius nisi hoc quod ext̾ius audi.¬
erint ẽẽ fuspicant᷑. Quos tam̃ in cuc̃¬
tis actibus suis in anis głe appetitus
possidet. eosq honoris ambitus capti.¬
uos tenet. et plerũq ꝑ ipsa que locũt᷑:
nichil altud quã terrena lucra appe.¬
tunt: Dequibus ꝑ paulũ dicitur: Huiꝰ.¬
modi enĩ xp̃o dño non seruiunt: sed
suo uentri Unde recte quoq subiun.¬

Expanded text:
lectu custodiunt, cum nihil in verbis lectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Unde recte quoque subjun
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ sunt ꝑnicie: et sensuũ ꝑuersitate
despecti Qui herbas quoq et arboꝵ
cortices mandunt. quia elationis sue
obice repulsi: in sacro eloquio magna et
intima ꝑciꝑe nequeunt. sed iux in illo
quedã tenera et ext̾iora cognoscunt:
Per herbas quoq dicta planiora. ꝑ arboꝵ
cortices: patrũ eloquia ext̾iora signan.¬
tur: Qui gͦ ea scire appetunt ex quibꝰ
docti nequaqͣm sint sed ẽẽ uideantur.
dum insacris uoluminibus uĩ carita.¬
tis erga dm̃. et praximũ. medullitus nõ
exquirunt: quasi exherba uel cortice
tura sacra minima p̾cepta seruare.
maiora contẽpnere: Quos bene ueri.¬
tas increpat dicens Ue uob scribe et
pharisei ypocrite. qui decimatis mẽ.¬
tam et anetũ. et ciminũ. et om̃e holus¬
Qui arboꝵ quoq corticesmandunt.
quia sunt non nulli qui insacris uo.¬
luminibus solam lutere suꝑficiẽ ue-¬
nerant᷑ Hec quicquã de spu̾ali intel¬

Expanded text:
morum sunt pernicie, et sensuum pravitate morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro eloquio magna et intima percipere nequeunt, sed vix in illo quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice  de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquQui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intel
Abbreviated transcription (Latin):
tellectũ tribuunt: quasi certas da.
Unde fit: ut ipsa eos elacio que in¬
tus ap̃d ipsos eliciat. aueritate fo¬
ras repellat: uixq indictis dĩ ext̾io¬
ra capiant: qui se secreta ac spũalia¬
miseria: et manducabant herbas.
et arboꝵ cortices Rodi solet: quod
comedi non pocest Heretici autem
quia scripturã sacrã intelligere
sua uirtute moluint᷑: eã ꝓculdubio
Et quia ꝑ suꝑnã grãm nõ aduiti. hãc
edere nequeunt: quasi quibusdam
nisibus rodunt Illã ext̾ius quippe
contrectant. cũ quidẽ conant᷑: sed
non ad eiuis int̾iora ꝑueniunt Qui
quia ab uniuersalis eccłie societate
disiuncti sunt: non quolibet rodere
sed in solitudine memorant᷑ Ad qͣm
nimirũ solitudinẽ quia p̾dicatores
falsi sequaces suos traherent: lõge
ante ueritas p̾monuit dicens Si
dixerint uobis ecce indeserto est:
nolite exire: Qui recte ꝑhibentur
calamitate et miseria scalidi. quia et

Expanded text:
tellectum tribuunt, quasi certas daretellectum tribuunt, quasi certas dareUnde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spimiseria, et mandebant herbas et arborum cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest. Haeretici autem, quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. plus amutunt At contͣ hũ qͥ
in sc̃a eccłia ueracit̾ sunt humiles
et ueracit̾ docti. norunt de celestibꝰ
secretis et quedã consid̾ata intelli.¬
gere. et quedã nõ in tellecta uene¬
rari: ut et que intelligant uenerã¬
ter teneant: et que nec dum intel.¬
ligunt humiliter expectent Unde¬
nobis ꝑ moisen dicit᷑. ut comedenteᷤᷤ
agnũ quicqͥd de eo reliquĩi fuerit ig.¬
ni con buramꝰ: Agnũ quippe comẽ.¬
dimus. cum multa dm̃ce naturita.¬
tis intelligendo recondimꝰ inuentre
mentis Ex quo quedam nob̾ rema.¬
nent. que comedi nequeunt: quia
multt adhuc de illo restant quȩ in¬
telligi nequaqͣm possunt: Que ta-¬
men igni conburenda sunt: quia
ea que de illo capere non possumꝰ.
humilit̾ scõ spit̾i reseruamus Que¬
plerũq humilitas ea etiam electoꝵ
sensibus aꝑit: que ad intelligendũ
mpossibilia eẽ uident᷑ Nam ꝑuerse
hereticoꝵ mentes dum sibi suꝑbe in¬

Expanded text:
tunt, plus amittunt. At contra ii qui tunt, plus amittunt. At contra ii qui in sancta Ecclesia veraciter sunt humiles et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam non intellecta venerari: ut et quae intelligunt veneranter teneant, et quae necdum intelligunt humiliter exspectent. itur: Ut comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe in
Abbreviated transcription (Latin):
Ultra se quippe sunt que ꝑscrutant᷑.
dũq ad hoc tendunt quod conp̾hen.
dere nequeunt: ea cognoscere negli¬
gunt ex quibus erudiri potuerunt:
Quã bene eoꝵ audaciã p̾dicator egire¬
gius refrenat dicens: Non plus saꝑe
quã oportet saꝑe. sed saꝑe ad sobrie¬
tatẽ Hinc salomon ait Prud encis
Melinuenisti. comede quod sufficit
tibi: ne forte saturatꝰ euomas illud
Dulcedinẽ quippe spũalis intelligẽ.¬
cie qui ultra quã capit comede ap¬
petit. etiã quod comed̾at uomit: qͥa
dum sũma intelligere ultra uires
querit. etiã que bene intellexerat
amittit Hinc rursũ dr̃ Sicut qͥ mel
git. ultra uires ꝑscrutata p̾mit. Itaq
heretici quia de sublimi intelligen.¬
cia quanto amplius repleri ãbiunt.
tanto amplius in arescunt. bene de
eis dicit᷑ E gestate et fame steriles
Inmod̾atis namq ausibus cognici.¬
onis suꝑne scienciam quo plus appe¬

Expanded text:
Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque adere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere, quam oportet sapere; sed sapere ad sobrietatem. Hinc Salomon ait: Prudentiae Mel invenisti; comede quod sufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. Dulcedinem quippe spiritualis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit; quia, dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quod bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel git, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Immoderatis namque ausibus cognitionis supernae scien
Abbreviated transcription (Latin):
dum ab uniu̾salis eccłie unitate di.¬
udunt᷑: iure de eis dr̃ Quoꝵ uirtus
manuũ. erat mͥ pronichilo Et quia
ad eadẽ signa que exhibent nulla
humilitate concordant: recte subdit᷑.
tetur indignos. quia nimirũ sub
nõmine xpĩ militant contͣ nom̃ aͥ¬
Dequibus ad huc subditur E gesta¬
te et fame steriles Om̃s heretici dũ
insacro eloquio plus secreta dei studẽt
ꝑscrutari quam capiunt. fame sua
steriles fiunt Neq enĩ ea querunt
ex quibus semet ipsos ad humilitatẽ
erudiant. mores in tranquillitate dis¬
ponant. pacienciã seruent. longam.¬
mitatẽ exhibeant. sed ea solũm que
eos doctos ac loquaces demonstrent.
Illa scire appetunt. ex quibus singu.¬
larit̾ eruditi uideant᷑ Plerũq enim
audact̾ de natura diuinitatis trac¬
tant. cũ semetapsos miseri nesciant:
Egestate gͦ sua ac fame steriles fuĩt
qui ea ꝑscrutari desid̾ant: ex quibus
bone uite germina non producant

Expanded text:
dum ab universalis Ecclesiae unitate divdum ab universalis Ecclesiae unitate dividuntur, jure de eis dicitur: Quorum virtus manuum erat mihi pro nihilo. Et quia ad eadem signa quae exhibent nulla humilitate concordant, recte subditur:tetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra nomde quibus adhuc subditur: VERS. 3. Egestate et fame steriles. - Omnes haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei studentperscrutari quam capiunt, fame sua steriles fiunt. Neque enim ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces demonstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes multas fecimꝰ: Et tunc cõ¬
fitebor illis quia nũqͣm noui uos Dis¬
cedite ame oꝑarii iniquitatis. Qua
nimirũ sentencia quid datur intelli
nunc scã ȩccłia etiam siqua sunt hereti.¬
coꝵ miracula despicit. quia sc̃itatis spe.¬
ciem non ẽẽ cognoscit Probacio qͥppe
scĩtatis non ẽ signa facere. sed unum¬
quẽq ut se diligere: De dõ aut̃ uera.
de proximo uͦ meliora quã de se sentire
Nam quia uera uirtus inamore ẽ nõ
in ostensione miraculi: ueritas demõs.¬
trat dicens In hoc cognoscent om̃s
qͥa mei discipuli estis: si dilectionem
habueritis ad inuicẽ Qui enĩ non ait
in hoc cognoscet᷑ quia mei discipłi estiᷤ.
si signa feceritis. sed ait. si dilectionem
habueritis ad inuicẽ: aꝑte indicat.
quia ueros dei famulos non miracła
sed sola caritas probat Testimoniũ
gͦ suꝑm discipulatus: ẽ donũ fr̃ne di.¬
lectionis: Quã uidelicet dilectionem¬
quia om̃s heretici habere refugiunt.

Expanded text:
irtutes multas fecimus? Et tunc confitebor illis, quia nunquam novi vos. Discedite a me, op rarii iniquitatis . Qua nimirum sententia quid datur intellignunc sancta Ecclesia etiamsi qua fiant haereticorum miracula despicit, quia haec sanctitatis speciem non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere; de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, Veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Qui enim non ait, in hoc cognoscetur quia discipuli mei estis si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem, aperte indicat quia veros Dei famulos non miracula sed sola charitas probat. Testimonium ergo superni discipulatus est donum supernae dilectionis. Quae nimirum dilectiont,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ non frugẽ diuini eloquii concups¬
cunt. sed rerũ temporaliũ ambitum
querunt: nequaqͣm pane tritici. sed
abimis atq infimis oborta occupat.
que illos more iumꝑi p̾modũ exduri.¬
cia retribucionũ uelut exasꝑitate
folioꝵ pungant: Contẽpnentes nãq
dm̃. hic minime senciunt quantũ sit
mali quod agunt Ad huc enĩ tuniꝑi
radicẽ comedunt: sed huiꝰ radicis qͥ
sint rami asꝑi non attendũt Quia
nimirũ praua actio modo quasi ex
radice delectat incupa. sed post modũ
quasi exramis pungit inpena Ubi
Set bene subungit᷑ Qui de cõuallibꝰ¬
Sista rapientes. cũ singula reppisent
ad ea cum clamore currebant: In con

Expanded text:
enim non frugem divini eloquii concupiscunt, sed ad rerum temporalium ambitum serviunt, nequaquam pane tritici, sed ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retributionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea cum cl
Abbreviated transcription (Latin):
plari nesciunt. semꝑ in oblectacione
infima quasi inconuallibus cõuer.¬
santur: Et dũ quodlibet lucrũ uł par¬
uũ stipendiũ inueniunt. cũ clamore
currunt: quia hoc etiã abstrabere
uirgando moliunt᷑ Inconualle enim
reꝑtis singulis cũ clamore concurrere
ẽ: subortis causarũ occasionibus
etiã pro parua stipe litigare Plerũq
autẽ quem scm̃ bona accio ostentat.
oborta terreni cõmodi occasio exa-¬
minat: Uideas namq non nullos iã
sublimia agere. iam in abstinencie.
iam in doctrine oꝑe patrũ p̾cedentiũ
exempla sectari. sed cum repente pre¬
sentis uite lucrũ quasi conuallis frue¬
tum inuenerint: ad hoc cũ clamore
currunt. quia dirupta ad illud suꝑduc.¬
te sc̾itatis tranquillitate prosiliunt

Expanded text:
plari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare. Plerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate prosiliunt
Abbreviated transcription (Latin):
si uoluissem ire ad eos: Quia enim sic̃
scritũ ẽ : omĩa oꝑatur scd̾m consilium
uoluntatis sue. non scđm nr̃m meritũ.
sed quia ipse ita uult: uisitacione sua
nos dñs illustrat:. Itaq et cũ uult uenit:
et cũ uenerit primus sedet. quia et
aduentus enis in corde nr̃o grauitas ẽ:
et appetitus eius desidui in cogitacione
nr̃a equalis cũ cet̾is desidiis non ẽ. Se.
quit᷑ Cũq sedem quasi rex circũstãte
exercitu. eram tam̃ merenciũ conso.¬
lator Quasi rex dñs sedet incorde.
quia circũ strepentes regit animoꝵ
motus in nr̃a cogitacione In mente
quippe quã inhabitat dum torpencia
excitat. inquieta frenat. frigida accẽ¬
dit. accensa modatur. emollit rigida.
fluxa restringit. et ipsa hac diuersita.¬
te cogitacionũ: quasi quidã illi exer¬
citus circũstat Siue certe quasi rex
sedet circũ̾stante exercitu. quia p̾fi¬
dentẽ mentibus electoꝵ: illũ circu̾stat

Expanded text:
Si voluissem ire ad eos. Quia enim, sicut Si voluissem ire ad eos. Quia enim, sicut scriptum est , omnia operatur secundum consilium voluntatis suae; non secundum nostrum meritum, sed quia ipse ita vult, visitatione sua nos Dominus illustrat. Itaque et cum vult venit; et cum venerit, primus sedet, quia et adventus ejus in corde nostro gratuitus est, et appetitus ejus desiderii, in cogitatione nostra aequaliquitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. - Quasi rex Dominus sedet in corde, quia circumstrepentes regit animorum motus in nostra cogitatione. In mente quippe quam inhabitat, dum torpentia excitat, inquieta frenat, frigida accendit, accensa moderatur, emollit rigida, fluxa restringit, ex ipsa hac diversitate cognitionum quasi quidam illum exercitus circumstat. Sive certe quasi rex sedet circumstante exercitu, quia praesidente illo mentibus electorum circumstat
Abbreviated transcription (Latin):
dicare Dici enĩ infirmis forcia prohi.¬
bet. ne dũ incapabilia audiunt: p̾di.¬
cationis ueͬbis quibꝰ subleuari debue.¬
rant oppͥmantur: Lux quippe ipsa
corporea que oculos sanos irradiat.
infirmos obscurat Et dũ lipientibꝰ
ocislis claritati solis intenditur:. plerũq
eis ex luce cecitas generatur: Sc̃a itaq
eccłia oppressa ꝑsecucionis tp̃r. memor
autẽ p̾terite discretionis sue: dicat. lux
uultus mei non cadebat in terram:
Sed quia ex euis capite hec uerba in¬
telligere cepimus. in ipso adhuc quod
tacionibus xp̃s non primus sed ultimꝰ
secdet S ed electi quiq quia ea p̾om̃ib
que eterna sunt cogitant. et posteriori
cura ac minima siqua sunt tempora.¬
lia disponunt: quibus et magistra uo.¬
ce ueritatis dicit᷑. querite primũ reg.¬
num dei et iusticiã eius. et hec omnia
adicient᷑ uobis: in eoꝵ cordibus dñs
primus sedet Ubi apte p̾mittitur :

Expanded text:
aedicare. Dici enim infirmis fortia prohiaedicare. Dici enim infirmis fortia prohibet, ne dum incapabilia audiunt, praedicationis verbis quibus sublevari debuerant opprimantur. Lux quippe ipsa corporea, quae oculos sanos irradiat, infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque caecitas ex luce generatur. Sancta itaque Ecclesia oppressa persecutionis tempore, memor autem praeteritae discretionis suae, dicat: Lux vullus mei non cadebat in terram. Sed quia ex ejus capite haec verba intelligere coepimus, in ipso adhuc quod tationibus Christus non primus, sed ultimus sedet. Sed electi quique quia ea prae omnibus quae aeterna sunt cogitant, et posteriori cura, ac minima, si qua sunt temporalia disponunt, quibus et magistra voce Veritatis dicitur: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis , in eorum corde Dominus primus sedet. Ubi apte praemittitur:
Abbreviated transcription (Latin):
sum ductus archana uerba quȩ dicere
non posset audierat. et tam̃ adhuc timmi¬
dus dicit: C astigo corpus meu̾ et inser¬
uitutẽ redigo. neforte aliis p̾dicans ip.¬
se reprobus efficiar Ecce arridenti
congruunt: etiam subiuncta testant᷑.
Scũ dicitur: Et lux uultus mei nõ cade.¬
bat int̾rã Quid namq t̾ra. nͥ peccator
uocatur: Cui pͥma sentencia dictũ ẽ
Terra es: et in t̾rã ibis Lux gͦ uultus
dñi int̾rã nequaꝗͣ cadit. quia uisionis
eius claritas peccatoribus non apparet:
Scriptũ namq ẽ: Tollat᷑ impius. ne
uideat głam dei: Quasi enĩ lux int̾rã
cadet. si in extremo tudicio ueniens cla¬
ritatẽ maiestatis sue peccatoribꝰ aꝑir&
Quod si hec uerba ex sce eccł̃iȩ uocȩ fusci.¬
pimus. nõ incongrue intelligere pote
rimꝰ lucẽ utultus eius in t̾ram nõ cade.
quia occupata in terrens actionibuᷤ:
uitat sũme contẽplationis misteria p̾¬

Expanded text:
sum ductus, arcana verba quae dicere sum ductus, arcana verba quae dicere non posset, audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti ngruunt, etiam subjuncta testantur, cum dicitur: Et lux vultus mei non cadebat in terram. Quid namque terra, nisi peccator vocatur, cui prima sententia dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Lux ergo vultus Domini in terram nequaquam cadit, quejus claritas peccatoribus non apparet. Scriptum namque est: « Tollatur impius, ne videat gloriam Dei. » Quasi enim lux in terram caderet, si in extremo judicio veniens claritatem majestatis suae peccatoribus aperiret. Quod si haec verba ex sanctae Ecclesiae voce suscipimus, non inus in terram non cadere, quia occupatis in terrenis actionibus vetat summa contemplationis suae mysteria pr
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ subsentibus delicias deputant. qͥa
inde ꝑuersã mentẽ ad gaudiũ suble¬
uant: unde spinas peccatoꝵ portant.
Nam siquando ad errorẽ suũ ualue¬
rint quempiã trahere. sese ꝑleticiam
iactant: atq unde sibi peccata coti.¬
die etiã alios ꝑdendo congregant. in¬
de se quasi ẽẽ duces adiusticiam ex¬
Sultant: B̾ene gͦ dicit᷑. Qui int̾ hutus¬
cemodi letabant᷑. et ẽẽ subsentibus
delicias conputabant Trahunt enĩ
quos ualent ad ꝑdicionẽ suam. et sub
peccatis ẽẽ uel culpis culpas addere:
credunt se uirtutũ opulenciã collige.

Expanded text:
esse sub sentibus delicias deputant, quia esse sub sentibus delicias deputant, quia inde perversam mentem ad gaudium sublevant, unde spinas peccatorum portant. Nam si quando ad errorem suum valuerint quempiam trahere, sese per laetitiam jactant; atque unde sibi peccata quotidie, etiam alios perdendo, congregant, inde se esse quasi duces ad justitiam exsultant. Bene ergo dicitur: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant. Trahunt enim quos valent ad perditionem suam, et sub peccatis esse, vel culpis culpas addere credunt se virtutum opulentiam cumulare.
Abbreviated transcription (Latin):
dicator egregius cũ auditores suos
nõ temporalit̾ duci sed forti cuperx
grauitate solidari. admonuit dicẽs.
Ut iam non simus paruuli fluctu.¬
antes. nec circum feram᷑ om̃i uento
doctrine: Scã itaq eccłia ab aduer¬
sarus admodicũ dep̾ssa. cũ sibi au.¬
daces audienciũ mentes in sultare
conspexerit. que eoꝵ conuersacio
fuerit. ad memoriã reducit dicens:
amisso igne caritatis exfrigore
mentis conualuit: profecto in torrẽ.¬
cium desertis habitabat. Quia uero
aꝑta et lib̃a non fuit: in cauernis la¬
tuit Quia aut̃ plebem non fixã sed
glaream mansit Dequibus ad huc sub¬
tur. et ẽẽ sub sentibus delicias conpu.¬
tabant. Quid nomine sencrũ nisi eas
quas iam supͣ diximꝰ punctiones intel¬
ligimꝰ peccatoꝵ: Quia autẽ ꝑuerse
mentes gaudent in mniquitatibus qͣs
delere debuerant. om̃s heretici tanto
se inam leticia extollunt: quanto
magis ad peiora conualescunt Atq

Expanded text:
edicator egregius, cum auditores suos edicator egregius, cum auditores suos non temporaliter duci, sed forti cuperet gravitate solidari, admonuit dicens: Ut jam non simus parvuli fluctuantes, nec circumferamur omni vento doctrinae . Sancta itaque Ecclesia ab adversariis ad modicum depressa, cum sibi audaces errantium mentes insultare conspexerit; quae eorum conversatio fuerit, ad memoriam reducit, dicens:amisso igne charitatis, ex frigore mentis convaluit, profecto in torrentium desertis habitavit. Quia vero aperta et libera non fuit, in cavernis latuit. Quia autem plebem non fixam, sed ed super glaream mansit; de quibus adhuc subtur, et esse sub sentibus delicias computabant. - Quid nomine sentium, nisi eas quas supradiximus, punctiones intelligimus peccatorum? Quia autem perversae mentes gaudent iniquitatibus quas flere debuerunt, omnes haeretici tanto se inani laetitia extollunt, quantmagis ad pejora convalescunt; atque
Abbreviated transcription (Latin):
et panis absconditus suauior: Que
occulta scilicet p̾dicamenta. ueritas¬
de testat᷑ dicens Siquis uob̃ dixerit ec¬
Et rursũ: Sidixerint uob̃ ecce inde¬
serto ẽ: nolite exire Ecce inpene.¬
trabilibus nolite crede: Sicut enim
fulgur exit aboriente et paret usq m.
occidentẽ: ita erit et aduentꝰ filui ho
minis hoc itaq illic inpenetralibus
quod hic dicitur incauernis In ca.¬
uernis gͦ heretici habitant. quia ple¬
rũq errorẽ suũ secretis p̾dicationibꝰ
occultant. ut quo se doctioribus pru¬
dencioribusq non indicant: eo ad
se uehem̃tius mꝑitos trahant. Un¬
de bene etiam subinfertur. uł suꝑ
glaream: Elareã quippe illos minu¬
tissimos lapides dicimus. quos aqua
fluuialis trahit Doctores gͥ ꝑuersoꝵ
quia illas hominũ mentes trahũt:
que nulla grauitatis soliditate firmã.¬
tur: quas uelut de loco semꝑ ad locũ
flumina erroꝵ ducunt Unde et p̃.¬

Expanded text:
et panis absconditus suavior . Quae et panis absconditus suavior . Quae occulta scilicet praedicamenta detestatur Veritas, dicens: Si quis vobis dixerit: Ecergo dixerint vobis ecce in deserto est nolite exire ecce in penetrabilibus nolite credere sicut enim fulgur exit ab oriente et paret usque in occidente ita erit et adventus Filii hominis . Hoc itaque illic in penetralibus, quod hic dicitur in cavernis. In cavernis ergo haeretici habitant, quia plerumque errorem suum secretis praedicationibus occultant, ut quo se doctioribus prudentioribusque non indicant, eo ad se vehementius imperitos trahant. Unde bene etiam subinfertur: Vel super glaream. Glaream quippe illos minutissimos lapides dicimus quos aqua fluvialis trahit. Doctores igitur pervquia illas hominum mentes trahunt, quae nulla gravitatis stabilitate solidantur, quas velut de loco semper ad locum flumina errorum ducunt. Unde et pra
Abbreviated transcription (Latin):
bus currunt: quia uidelicet omni
quod senciunt appetitu laudis ad au¬
res hominũ diffamare conant᷑ Seqͥ¬
rentes dicimus riuos. qui aquis hie
malibus colligunt᷑. Qui certis etiã
temporibus arescunt Iure itaq inuẽ¬
tores ꝑuersoꝵ dogmatũ torrentes
uocant᷑. quia acalore caritatis fri¬
gidi: quasi in torpore tẽporis hiema¬
lis excrescunt: Qui non ꝑpetua ple¬
nitudine profluunt: sed catholicoꝵ
allegacionibus quasi estiuis solibus
feruore iam ueritatis extincti sunt:
sed tam̃ eoꝵ discipłi ea que illi docue.¬
runt tenere ac defendẽ nõ desiftunt:
catholicoꝵ iam responsione et racio¬
heretici clã destinis conuenticulis o.¬
eunt. ut errori suo reuerenciã quã
exracione nonualent. p̾beant exoc¬
cultarione. et infirmis animabus
prauitatis sermo tanto reuerendus
appareat. quanto secrecius. Unde qs
salomonẽ mulier extipo hereseos fua.¬
det dicens Aque furtiue dulciores sũt.

Expanded text:
ibus currunt, quia videlicet omne ibus currunt, quia videlicet omne quod sentiunt appetitu laudis ad aures hominum diffamare conantur. Sequrentmalibus colliguntur, qui et certis temporibus arescunt; jure itaque inventores pravorum dogmatum torrentes vocantur, quia a calore charitatis frigidi, quasi in torpore temporis hiemalis excrescunt. Hi nitudine profluunt, sed Catholicorum allegationibus quasi aestivis solibus fervore jam veritatis exstincti sunt, sed tamen eorum discipuli ea quae illi docuerunt tenere ac defendere non desistunt. Catholicorum jam responsione et ratiocinatiointer se clandestinis conventiculis coeunt, ut errori suo reverentiam, quam ex ratione non valent, praebeant ex occultatione, et infirmis animabus pravitatis sermo tanto reverendus appareat, quanto secretus. Unde apud Salomonem mulier ex typo haereseos suadet dicens: Aquae furtivae dulciores sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Qui emꝰ multos dolores dixit:
quasi nascentes innotuit. exhac radi.¬
ce punctiones In uinꝑis gͦ peccata.
in radice uͦ uniꝑoꝵ quid aliud quã
auaritiã. idẽ maliciam in telligimꝰ
peccatoꝵ: Quia gͥ plerumq heretici
sola inuerbis suis ext̾iora lucra sec¬
tant᷑. nec ignorant quia ꝑuersa astru¬
unt. sed erroris p̾dicam̃ta non desert̃.
dum sũptus ꝑciꝑe quasi doctoꝵ uo¬
lunt: bene de eis scĩ uiri nimc uoce
uescunt᷑. de quo nasci proculdubio
sacro eloquio quedã quasi prudentes
inueniunt. que dũ nõ intelligunt
ꝓsuis ẽẽ assercionibus suspicantur:¬
mox miseris auditoribus siis quoꝵ
non animas sed substancias appetũt.
hec uociferantes asꝑgunt Unde cõ¬
ista rapientes: cum singula repperissẽ¬
ad ea cum damore currebant: De
conuallibus illa rapiunt. qui hec
de humilibus dictis patrũ suꝑbo spũ
colligunt: Que dũ pro sius partibus
inuenisse gloriant᷑. ad ea cũ clamor¬

Expanded text:
tis . Qui enim multos dolores dixit, tis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de eis sancti viri nunc voce vescuntur, de quo nasci procul dubio sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur,mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde conista rapientes, cum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia hde humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt. 647 Quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamor
Abbreviated transcription (Latin):
Arbor namq iumꝑi. ꝓfoliis puncti¬
ones habet Sic qͥppe sunt hyrsuta
que proferunt. ut spinis similia con-¬
trectantẽ pungere ualeant. Spina
pungendo mentẽ lacerat Unde iusti
uoce et penitentis dicitur Conuersus
sum in erũpna mea dũ confringitur
spina: Quia scilicet mens ad lam̃tũ
uertitur. ut peccati punctio penitẽ.¬
do frangat᷑. In translatione uͦ alia
non confringi sed configi spina ꝑhi¬
betur Quod uidelicet ab eodẽ sensu
non dissonat. quia penitentis animꝰ
ad luctũ ducitur: dum ꝓpetrata cul¬
pa in memoria fixa retinetur Quid
natur: exqua peccatoꝵ omniũ spine
producunt᷑: Dequa ꝑ paulũ dicitur
Radix om̃ium maloꝵ: est cupiditas
Ipsa quippe latent̾ orit᷑ inmente: sed
punctiones peccatoꝵ om̾iũ patenter
producit in oꝑe: Quas uidelicet punc.¬
tiones abhac radice surgentes: statĩ
p̾dicator egregius insinuat cum sub¬
dit Quã quidã appetentes errauerũt
afide: et inseruerunt se doloribꝰ mul¬

Expanded text:
Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet. Sic quippe sunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis animus ad luctum ducitur, dum perpetrata culpa in memoria fixa retinetur Vet. natur, ex qua peccatorum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes, statim praedicator egregius insinuat, cum subdit: Quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus mul
Abbreviated transcription (Latin):
chilo. et uita ipsa putabant᷑ indigni
Uirtus quippe inmanu ẽ magnitudo
nulliꝰ eẽ meriti conspicit uera fide ꝑdita
quicqͥd oꝑant᷑ Caritatẽ quippe dei et
proximi diuiserunt. qui et de dõ falsa
senciunt: et apraximis iurgando diti

Expanded text:
hilo, et vita ipsa putabantur indigni. hilo, et vita ipsa putabantur indigni. - Virtus quippe in manu est, magnitudo nullius esse meriti conspicit, vera fide perdita, quidquid operantur. Charitatem quippe Dei et proximi deserunt, qui et de Deo falsa sentiunt, et proximis jurgando divi
Abbreviated transcription (Latin):
nit: Qui et si quosdam uisi sunt agẽ¬
tilitatis errore reuocasse. quoꝵdam
mores ad honesta agenda docuisse.
pro eo tam̃ quod recta de dõ nõ sense¬
runt: eos cum canibus gregis fui nõ
ponit. quia cũ rectis p̃dicatoribꝰ non
cendo. suadendo: conati sunt patres
iułi. sed errores eoꝵ scã iniuersat
eccłia districta se ueritate diudicãs.
eos int̾ custodes gregis fui non numerit:
quos euisdẽ gregis unitatẽ dissipantes
dapnat Dequibꝰ uoce pauli ephesuis dr̃
Scio quia post discessum meum intra¬
bunt inuos lupi graues non parcentes
gregi Et quia non nũquã heretici qͣn¬
tomagis inꝑfidie errore delabuntur:¬
quasi tanto amplius in ext̾iori sese oꝑa¬
cione custodtunt. ita ut agere p̾cet̾is
magna uideant᷑: sc̃a̾ uniuersalis eccłia
cuncta eoꝵ oꝑa despicit. que exaucto¬
ritate fidei non prodire ꝑpendit Unde
recte quoq beati iob uoce subiungit᷑.¬
Quoꝵ uirtus manuũ erat mͥ proni¬

Expanded text:
nit. Qui etsi quosdam visi sunt a gennit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta non senserponet, quia eos cum rectis praedicatoribus non cendo atque suadendo conati sunt Ecclesvideri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos inter custodes gregis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunquam haeretici quanto magis in perfidiae errorem dilabuntur, tanto amplius in exteriori sese operatione custodiunt, ita ut agere prae caeteris magna videantur, sancta universalis Ecclesia cuncta eorum opera despicit, quae ex auctoritate fidei non prodire perpendit. Unde recte quoque beati Job voce subjungitum virtus manuum erat mihi pro ni
Abbreviated transcription (Latin):
uitres ponere cum cambus gregis mei
Quis ẽ grex sc̃ẽ eccłiȩ. nsi multitudo
fidelium: Uel qui alii huius gregis
canes uocant᷑ nisi doctores scĩ. qui eo¬
pundẽ fidelium custodes extiterunt:
Qui dũ pro dño suo diuris nocturm̾q
uigiliis intenti clamauerunt: magno
ut ita dixerim latratus p̃dicationis
dedunt: Dequibus eidẽ eccłiȩ ꝑ psal¬
mistã dicitur Lingua canũ tuoꝵ ex
mimicis abipso Honnulli quippe ab¬
idoloꝵ cultibus reuocati. facti sunt
micis produt. quia conuersos genti.¬
les dñs etiã p̃dicatores fecit Unde
uideoꝵ tarditas qui pro dõ loqui no¬
luerunt. increpante ꝓpha rep̃hen¬
mus Dequoꝵ ꝑuersa p̾dicatione id
ẽ locutionis semine: sequentes sunt
popłi in errorẽ geniti Scã gͦ eccłia
cum canibus gregis sui hereticoꝵ pa.¬
tres ponere dedignatur: quia inuen¬
tores erroꝵ diuidicando respuit. eõq
int̾ ueros patres numerare contemp¬

Expanded text:
patres ponere cum canibus gregis mei. - patres ponere cum canibus gregis mei. - Quis est grex sanctae Ecclesiae, nisi multitudo fidelium? vel qui alii hujus gregis canes vocantur, nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clamaverunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem Ecclesiae per Psalmistam dicitur: « Lingua canum tuorum ex inimicis abidolorum cultibus revocati facti sunt micis prodiit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores fecit. Unde et Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante Propheta reprehenmus. De quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequenpopuli in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contem
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hic quoq iuxta utrãq uirtutẽ
dicit᷑ Cumq sedem quasi rex circũ¬
stante exercitu. erã tam̃ merencium
consolator Sede quippe circũstante
exercitu. ugor ẽ ac disciplina regii¬
nis Merencium uͦ corda consolari:
ministeriũ pietatis Sed quia inter
hec necesse ẽ ut expositionis sermo ad
eccłia ab aduersariis suis extremis
temporibus p̃ssa reminiscit᷑ transacti
iura regiminis. reminiscit᷑. et quanta
afflictis exhibuit beneficia pietatis.
Cinus undelicet disciplina et miscdia
tunc aleubus irridetur. Unde et
iumiores tp̃r. Om̃s heretici etati um.¬
uersalis eccłiȩ con parati: iumiores
tp̃r congrue uocant᷑: quia ipsi abea:
non autẽ ipsa egressa ẽ abillis Unde
recte quoq ꝑ ioħem dicitur A nobis
exierunt. sed non erant ex nobis: Nã
si fuissent ex nobis. ꝑmanfissent utiq
urident. cum hii qui abea egressi fũt.
sus aohuc subdit᷑ Quoꝵ non dignabar

Expanded text:
Unde hic quoque juxta utramque virtutem Unde hic quoque juxta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. Unde et juniores tempore. - Omnes haeretici universali Ecclesiae comparati, juniores tempore congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egressa est ab illis. Unde recte quoque per Joannem dicitur: « A nobis exierunt, sed non erant ex nobis. Nam si fuissent ex nobis, mansissent utique rident, cum hi qui ab ea egressi sunt, ibus adhuc subditur: Quorum non dignabar
Abbreviated transcription (Latin):
uo ego. quia his om̃ibus uelut orna.¬
mento uestieris Sed cũ procella
seue ꝑsecutionis oborit᷑. pleriq fide.¬
lium ab eius amore separant᷑: qui ei
sedule inherere uidebant᷑. Dicat gͦ:
Inmultitudine eoꝵ consumit᷑ uesti.¬
mentũ meũ. quia dum multi funt
qui cruciant. destruunt᷑ plurimi
qui ei conexione amoris in herebãt:¬
b̾ ene aut̃ subditur. et quasi capitio
tunice sic cinxerunt me. Tunce
quippe capitiũ collũ circũdat indu¬
entis Collum uͦ si stringit᷑: uocis usꝰ
⁊ uitalis flatus negat᷑ Scam gͦ eccłi¬
am reprobi quasi capitio tumce cõ.¬
primunt. quia inea ꝑsecutionibus
siuis uitã fidei et p̾dicationis uocem
extinguere conantur: Hoc qͥppe co-¬
nari ꝑsecutores eius specialit̾ solent.

Expanded text:
vo ego, quia omnibus his velut ornamento vestieris . Sed cum procella saevae persecutionis oboritur, plerique fidelium ab ejus amore separantur, qui ei sedulo inhaerere videbantur. Dicat ergo: In multitudine eorum consumitur vestimentum meum, quia dum multi sunt qui cruciant, destruuntur plurimi qui ei connexione amoris inhaerebantBene autem subditur: Et quasi capitio tunicae succinxerunt me. Tunicae quippe capitium collum circumdat induentis. Collum vero si stringitur, vocis usus et vitalis flatus necatur. Sanctam ergo Ecclesiam reprobi quasi capitio tunicae constringunt, quia in ea persecutionibus suis vitam fidei, et praedicationis vocem exstinguere conantur. Hoc quippe conari persecutores ejus specialiter solent,
Abbreviated transcription (Latin):
Non numquã uͦ heretici signa quoq
et miracula faciunt. sed ut hic p̾mia
afflictionis sue abstinencieq recipia̾e:
uidelicet laudes quas querunt. Unde
et redẽptoris uoce dicit᷑ Multi dicẽt¬

Expanded text:
Nonnunquam vero haeretici signa quoque ac miracula faciunt, sed ut hic praemia afflictionis suae abstinentiaeque recipiant, videlicet laudes, quas quaerunt. Unde et Redemptoris voce dicitur: Multi mihi dicent
Abbreviated transcription (Latin):
mis subditos. si nr̃o regiin hilari.¬
tatis frena laxamꝰ. quia dũ nos quasi
licent̾ letos aspiciunt: audact̾ ipsi ad
illicita resoluunt᷑. S ed ut rectoris uul.¬
tus etiã letus debeat timeri. necesse
ẽ ut ipse uultũ sui conditoris sine ces.¬
satione timeat: Illi et enim menti dif.¬
ficile deleticia credit᷑: que quod se pro
amore dm̃ continue affligit: asubdi.¬
tis scitur: Que enim incessanti estu
spũalis desidii suꝑna appetit. ualde
de ea in dubium uenit: hoc quod ali.¬
quando int̾ homines hilareseit Unde
et isdẽ beatus iob non longe post dic.¬
turus ẽ Semꝑ enim quasi tumenteᷤ
suꝑ me fluctus tinui dm̃ Sic qͥppe
metuebat iudicẽ sium quasi sub im¬
minentes impetus fluctuũ. rãiãq
moriturus Cuius gͦ ita mentẽ meror
dium timoris in fud̾at: recce hilari.¬
tati illius subditi non credebant. qͥa
cogebant᷑ ridenti non crede: cunis cor
intimore conditoris nouerant quã

Expanded text:
mus subditos, si nostro regimini hilarimus subditos, si nostro regimini hilaritatis frena laxamus, quia dum nos quasi licenter laetos aspiciunt, audacter ipsi ad illicita resolvuntur. Vet. III. Sed ut rectoris vultus etiam laetus debeat timeri, necesse est ut ipse vultum sui conditoris sine cessatione timeat. Illi etenim menti difficile de laetitia creditur, quae quod se pro amore Domini continue affligat a subditis scitur. Qui enim incessanti aestu spiritalis desiderii superna appetit, valde de eo in dubium venit hoc, quod aliquando ante homines hilarescit. Unde et isdem beatus Job non longe post dicturus: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum . Sic quippe metuebat judicem suum, quasi subimminentes impetus fluctuum, jamjamque moriturus. Cujus ergo in mentem moeror divini timoris infuderat, recte hilaritati illius subditi non credebant, quia cogebantur ridenti non credere, cujus cor in timore conditoris noverant quam
Abbreviated transcription (Latin):
si tuxta historie uerba ꝑcipimꝰ. credi
necesse ẽ quod uir sc̃s talẽ se exhibue¬
rit subditis. ut etiam ridenᷤᷤ timeripo.¬
tuisset Sed cum suꝑius patrẽ paupe.¬
rum. induarũ uͦ consolatorẽ fuisse se¬
ꝑhibet. magna ualde discretione res
indiget. quomͦ intanto terrore regi.¬
minis. tanta quoq affuerit lenitas
et mansuetudo pietatis: Sine mag.
se patrẽ pauꝑum et uiduarũ consola.¬
torẽ dicit Sed rursum sine magna
se ueritate non potuit etiã ridens ti¬
meri Qua inre quid aliud docemur.
nͥ quod talis debet ẽẽ dispensacio regi.¬
minis. ut his qui pre ẽ ea se circa sub.¬
ditos mensura modetur: quatinus et
ridens timeri debeat: et iratus ama.¬
ri ut eum nec nimia leticia uilẽ red.¬
dat. nec inmodata seueritas odiosũ:
Sepe enĩ subiectos frangimus. dum
plus iusto uigorẽ iusticie tenemus:
Qui profecto uigor iã iusticie nõ erit.
si se sub iusto moderamine non custo.¬
dit: Et sepe a discipline metu resolui.¬

Expanded text:
si juxta historiae verba percipimus, credi necesse est quod vir sanctus talem se exhibuerit subditis, ut etiam ridens timeri potuisset. Sed cum superius patrem se pauperum, viduarum vero consolatorem fuisse perhibet, magna valde discretione res indiget, quomodo in tanto terrore regiminis, tanta quoque affuerit lenitas, et mansuetudo pietatis. Sine magnase patrem pauperum et viduarum consolatorem dicit. Sed rursum sine magna severitate non potuit etiam ridens timeri. Qua in re quid aliud docemur, nisi quod talis debet esse dispensatio regiminis, ut is qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari? ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoderata severitas odiosum. aepe enim subjectos frangimus, dum plus justo vigorem justitiae tenemus. Qui profecto vigor jam justitiae non erit, si se sub justo moderamine non custodit. Et saepe a disciplinae metu resolvi