comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
daemonũ describunt᷑ carminib poetarum.
N am camillã diana doluit apd̃ uirgiliũ: &
pallantẽ morit̾um hercules fleuit. Hinc for¬
tassis & numa põpiliꝰ pace ab undans s qͦ
donande nesciens nec requirens. cũ cogitane
otiosus quib nã diis tuendã romanã salutẽ
regnũq cõmitteret. nec uerũ illũ atq om̃i¬
potentẽ sũmũ dm̃ curare opinaret᷑ ista
t̾rena. atq recoleret troianos deos qͦs aneas
aduererat. neq troianũ neq lauiensẽ
ab ipso aenea ẽditũ regnũ du conseruare
pocuisse: alios ꝓuidendos existimauit.
quos illis pͥorib siueꝰ eũ romulo iã romam
transierant siue quandoq alba euers a
fuerant transitiri. ł tanquã fugituus custodes¬
XII adhibet. ł ctanquã inualidis ad uitores. Nec
his sacris tam̃ roma dignata ẽ. ẽẽ concenta:
que tã multa illic pompilius constituerat.
N am ipsuis sũmũ tẽplũ ñdum habebat iouis.

Expanded text:
daemonum describuntur carminibus poetarum. daemonum describuntur carminibus poetarum. Nam Camillam Diana doluit aput Vergilium et Pallantem moriturum Hercules fleuit. Hinc fortassis et Numa Pompilius pace abundans, sed quo donante nesciens nec requirens, cum cogitaret otiosus, quibusnam dis tuendam Romanam salutem regnumque committeret, nec uerum illum adque omnipotentem summum Deum curare opinaretur ista terrena, adque recoleret Troianos deos, quos Aeneas aduexerat, neque Troianum neque Lauiniense ab ipso Aenea conditum regnum diu conseruare potuisse: alios prouidendos existimauit, quos illis prioribus, qui siue cum Romulo iam Romam transierant, siue quandoque Alba euersa fuerant transituri, uel tamquam fugitiuis custodes adhiberet uel tamquam inualidis adiutores. his sacris tamen Roma dignata est esse contenta, quae tam multa illic Pompilius constituerat. Nam ipsius summum templum nondum habebat Iouis;
Abbreviated transcription (Latin):
lo ille cumanꝰ. eũ aduersus acheos. regemq
stratomeũ bellaret᷑: quatriduo fleuissẽ nun¬
tiatꝰ ẽ. Ex quo ꝓdigio haruspices t̾riti. eum
id simulachrũ minare pucauissent ẽẽ ꝓiei¬
endũ : cumani senes int̾cesser̃. atq retuler̃
tale ꝓdigiũ & antiochi & ꝑsei bello in eodẽ
apparussẽ figm̃co. Et qr romanis feliciter
ꝓ uenisset: ex senatꝰ c̃sulto eidẽ apollini sua
dona ẽẽ missa testati s̃. Tunc uelut ꝑitiores¬
acciti haruspices responder̃ simulachri apol¬
lius fletũ idõ ꝓsꝑũ eẽ romanis: qm̃ cumana
colonia grȩca eẽt suisq tris unde acertꝰ ẽẽt idẽ.
ipsi greciȩ luctũ & cladẽ apollinẽ significasse
plorantẽ. Deinde mox regẽ aristoneũ uicũ
& captũ ẽẽ nunciatũ ẽ. quẽ uinci utiq apol¬
lo no lebat & dolebat. & hoc sui lapidis & iã
lacrimis indicabat. Unde ñ usq qͦq in ẽgrue.
ꝗͣuis fabulosis tam̃ ueritati similib mores

Expanded text:
lo ille Cumanus, cum aduersus Achiuos regemque Aristonicum bellaretur, quatriduo fleuisse nuntiatus est; quo prodigio haruspices territi cum id simulacrum in mare putauissent esse proiciendum, Cumani senes intercesserunt adque rettulerunt tale prodigium et Antiochi et Persis bello in eodem apparuisse figmento, et quia Romanis feliciter prouenisset, ex senatus consulto eidem Apollini suo dona acciti aruspices responderunt, simulacri Apollinis fletum ideo prosperum esse Romanis, quoniam Cumana colonia Graeca esset, suisque terris, unde accitus esset, id est ipsi Graeciae, luctum et cladem Apollinem significasse plorantem. Deinde mox regem Aristonicum uictum et captum esse nuntiatum est, quem uinci utique Apollo nolebat et dolebat et hoc sui lapidis etiam lacrimis indicabat. Unde non usquequaque incongrue quamuis fabulosis, tamen ueritati similibus mores
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã dñs regit moderatorq disponit.
Felicitatẽ uͦ nondat nͥ bonis. Hoc enĩ pꝰst᷑¬
& ñ hab̾e & habe regnantes. Qua tamen
plena in ea uita erit. ubi nemo iã seruia&.
deo regna t̾rena & bonis ab illo dant᷑ ce
malis: ne eiꝰ cultores adhuc in ꝓuectu animi
pariuuli haȩc ab eo munera quasi magnum
aliquid concupiseant. & ħ ẽ. sacramentum
ueteris testam̃ti ubi occultũ erat nouũ: qđ
illic ꝓmissa & donata t̾rena sunt. in telligentib
& tunc sp̃italib quãuis ñdũ inmanifestatione
prȩdicantib. & qua illis temporalib reb sig

Expanded text:
tanquam dominus regit, moderatorque disponit. tanquam dominus regit, moderatorque disponit. Felicitatem vero non dat nisi bonis. Hanc enim posn habere et habere regnantes; quae tamen plena in ea uita erit, ubi nemo iam seruiet. Et ideo regna terrena et bonis ab illo dantur et malis, ne eius cultores adhuc in prouectu animi paruuli haec ab eo munera quasi magnum aliquid concupiscant. Et hoc est sacramentum ueteris testamenti, ubi occultum erat nouum, quod illic promissa et dona terrena sunt, intellegentibus et tunc spiritalibus, quamuis nondum in manifestatione praedicantibus, et quae illis temporal
Abbreviated transcription (Latin):
sam factũ uidet᷑: nͥ quia hominũ uelut
prudentiũ & sapientiũ negotiũ fuit pꝰpłm
uiregionib fallere. & meo ipso ñ solũ colere
s imitari etiã damones quib maxima ẽ.
fallendi cupiditas. Sic̃ enĩ daemones nͥ eos
quos fallendo deceꝑint posside ñ possunt:
sic & homines pͥncipes ñ sane iusti sed da¬
monũ similes ea qua uana ẽẽ Nouerant
religionis nomine popłis tãquã uera suade¬
bant. hoc mͦ eos ciuili societate uelut aptius
alligantes. quo similit̾ subditos possiderent.
Q uis aũ infirmꝰ & indoctꝰ euadet simul fal¬
laces & p̾ncipes ciuitatis & da mones: Ds̃¬
gͥ ille felicitatis dator & auctor. qr solus ẽ.
uerus dĩ. ipse dat regna t̾rena & bonis &
malis: Neq hoc cemere & quasi fortuitu
quia ds̃ ẽ. ñ fortuna. s ꝓrerũ ordine ac tem¬
porum occulto nob notissimo s. Cui tamen
ordini tẽpori ñ subditꝰ seruit: s eũ ipse

Expanded text:
sam factum videtur, nisi quia hominum velut sam factum videtur, nisi quia hominum velut prudentium et sapientium negotium fuit populum in religionibus fallere, et in eo ipso non solum colere, sed imitari etiam daemones, quibus maxima est fallendi cupiditas. Sicut enim daemones nisi eos quos fallendo deceperint, possidere non possunt; sic et homines principes, non sane justi, sed daemonum similes, ea, quae vana esse noverant, religionis nomine populis tanquam vera suadebant, hoc modo eos civili societati velut arctius alligantes, quo similiter subditos possiderent. Quis autem infirmus et indoctus evaderet simul fallaces et principes civitatis et daemones?  ille felicitatis auctor et dator, quia solus est verus Deus, ipse dat regna terrena et bonis et malis. Neque hoc temere et quasi fortuitu, quia Deus est, non fortuna; sed pro rerum ordine ac temporum occulto nobis, notissimo sibi: cui tamen ordini temporum non subditus servit, sed cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uetustatẽ tanti posset erroris: ꝓfecto &
unũ dñ aqͦ mundũ credet gubnari & sine
sunulacro colendũ ẽẽ censeret. atq nitam
paumo muentꝰ facile fortasse de ammȩ mu¬
tabilitace cõmoneret᷑ ut naturam potus
in cõmutabilẽ qua ipiam quoq animam.
condidissec dm̃ uerũ eẽ sentiret. Hac cũ
ita sint: qua cũq tales uiri in suis luteris
muldor deor ludibria posuer̃. c̃ficeri ea
potius occulta dĩ uoluntate cõpulsi sunt
quã ꝑsuade conati. Si qua gͥ a nob itide
testimonia ꝓferunt᷑: ad eos redarguendos
ꝓferunt᷑ qui nolunt ad uertere dequanta
&e quã maligna daemonũ potestate tios
lib̾& singulare sacrificium tã scĩ sanguiniᷤ
rationib deoꝵ magis ad poetas quã ad phy¬
sicos fuisse popłos in clinatos & ideo &
sexum & generationes deoꝵ maiores suos
id ẽ. ueteres eredidisse romanos. & eorũ
constitusse c̃ugia. Qđ utiq ñ aliã obeau¬

Expanded text:
uetustatem tanti posset erroris, profecto et uetustatem tanti posset erroris, profecto et unum Deum, a quo mundum crederet gubernari, et sine simulacro colendum esse censeret; adque in tam proximo inuentus facile fortasse de animae mutabilitate commoneretur, ut naturam potius incommutabilem, quae ipsam quoque animam condidisset, Deum uerum esse sentiret. Haec cum ita sint, quaecumque tales uiri in suis litteris multorum deorum ludibria posuerunt, confiteri ea potius occulta Dei uoluntate conpulsi sunt quam persuadere conati. Si qua igitur a nobis inde testimonia proferuntur, ad eos redarguendos proferuntur, qui nolunt aduertere de quanta et quam maligna daemonum potestate nos liberet singulare sacrificium tam sancti sanguinis hysicos fuisse populos inclinatos; et ideo et sexum et generationes deorum majores suos, id est veteres credidisse Romanos, et eorum constituisse conjugia. Quod utique non aliam ob cau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc & si nondũ tenebat qđ ueritas habet.
ds̃ enĩ uerus ñ anima si animȩ qͦq ẽ. effec¬
tor & conditor: tam̃ si contra p̃uidicia cori¬
suetudinis lib ẽẽ posset. unũ dm̃ colendũ
fateret᷑ atq suadet. motu ac ratione mun¬
dũ gubnantẽ: ut ea cũ illo dehae reque.¬
stio remaneret qđ eũ diceret ẽẽ animã frd
potius & anima ereatorẽ. Dic̃ etiã antiqͦs
mansĩsset: castius di obseruarent᷑. Cui sen¬
tentiȩ suȩ cestẽ ad hibet mt̃cȩtera etiã gentẽ
uidrã: nec dubitde eũ locũ ita conelude.
ut dicat. qui pͥmi simulacra deori popłis po.¬
suerunt eos ciutatib suis & metũ dempsissẽ
& errorẽ ad didisse: prudent̃ existimans dõs
erioiẽ. Qua ꝓpt̾ eũ solos dicit ad uertisse qͥd
eẽt ds̃ qui eum erederent animã mundũ gu¬
bnantẽ. castuisq existimat sine simula cris
obseruari religionẽ: quis ñ uideat quantũ
ꝓpinquauerit ueritati: Si enĩ aliqͥd cont̾ra

Expanded text:
 hoc etsi nondum tenebat quod veritas habet Deus enim verus, non anima, sed animae quoque est effector, et conditor, tamen si contra praejudicia consuetudinis liber esse posset, unum Deum colendum fateretur, atque suaderet, motu ac ratione mundum gubernantem, ut ea cum illo de hac re quaestio remaneret, quod eum diceret esse animam, non potius et animae creatorem. Dicit etiam antiquos mansisset, castius di obseruarentur. Cui sententiae suae testem adhibet inter cetera etiam gentem Iudaeam; nec dubitat eum locum ita concludere, ut dicat, qui primi simulacra deorum populis posuerunt, eos ciuitatibus suis et metum demsisse et errorem addidisse, prudenter existimans deos ferrorem. Quapropter cum solos dicit animaduertisse quid esset Deus, qui eum crederent animam mundum gubernantem, castiusque existimat sine simulacris obseruari religionem, quis non uideat quantum propinquauerit ueritati? Si enim aliquid contra
Abbreviated transcription (Latin):
spargit: hac colligit. Illa res diunas falsis
criminib in sectat᷑ : hac eoꝵ criminũ ludos
indiuinis reb amplectit᷑. Illa deduis nefanda
figm̃ta hominũ carminib ꝑsonat: hac
ea deoꝵ ipsori festiuitatib consecrat. F aci¬
nora. & flagitia numinũ illa cantat: haec
amat. Ina ꝓdit. aut fingit: hac aut attesta¬
tur ueris. aut oblectat᷑ & falsis. Amba t᷑pes.

Expanded text:
inas falsis criminibus insectatur, haec eorum criminum ludos in divinis rebus amplectitur: illa de diis nefanda figmenta hominum carminibus personat, haec ea deorum ipsorum festivitatibus consecrat: facinora et flagitia numinum illa cantat, haec amat: illa prodit, aut fingit; haec autem aut attestatur veris,
Abbreviated transcription (Latin):
uultꝰ. Orabunt causas alii. celiq meatꝰ.
Deseribent radio: & surgentia sida dicent.
Tu regere imꝑio populos romane memento.
Hȩ tibi erunt artes: paciq imponere mores.
P arcere subiectis & debellare suꝑbos.
Has artes ili tanto ꝑitius ȩxercebant: quanto
mimis se uoluptatib dabant. & eneruatiom
amimi & corporis in coneupiscendis & augends
diuitiis & ꝑ illas morib corrũpendis: rapien¬
do miseris euub. largiendo. seȩnicis turpib.
Unde qui tales. iam moꝵ labe. suꝑabant acep
abimdabant quando seribebat ista salustꝰ.
canebatq uirgił: ñ illis artib ad honores &
glam. s dolis atq fallaciis ambiebant. Unde
animos hominũ ȩxercebat. Qđ tam̃ uitum
bonus & ignauus &q s exoptant. Sed ille
de sunt. dolis atq fallaciis contendit. Heaes¬

Expanded text:
uultus, Orabunt causas melius caelique meatus uultus, Orabunt causas melius caelique meatus Describent radio et surgentia sidera dicent: Tu regere imperio populos, Romane, memento Hae tibi erunt artes pacique inponere mores, Parcere subiectis et debellare superbos. Has artes illi tanto peritius exercebant, quanto minus se uoluptatibus dabant et eneruationi animi et corporis in concupiscendis et augendis diuitiis et per illas moribus corrumpendis, rapiendo miseris ciuibus, largiendo scaenicis turpibus. Unde Qui tales iam morum labe superabant adque abundabant, quando scribebat ista Sallustius canebatque Vergilius, non illis artibus ad honores et gloriam, sed dolis adque fallaciis ambiebant. Unde animos eorum exercuit: quod tamen vitium bonus et malus aeque sibi exoptant, sed ille desunt, dolis atque fallaciis contendit. Sine
Abbreviated transcription (Latin):
ta cupido głe incesserat: ut parũ ẽẽt sola li.¬
btas: ñ & dominatio quȩxeret᷑: dũ ꝓ magno
habet᷑. qđ uelut loquente ioue idẽ poeta dic̃.
Consilia in meliꝰ referet. mecũq fouebit. fatigat:¬
Romanos rerũ dominos. gentẽq togatam.
Sic placitũ. ueniet lustris labentib aetas.
Cum domꝰ assaraci. pythyam clarasq inycenas.
Seruitio p̃niet. accunctis dominabit᷑ argis.
Quo quidẽ umgiluis onẽ in ducens canquan
futura p̃dicentẽ ipse iam faeta recolebat:
cernebatq p̃sentia. Uerum ꝓpt̾ea cõmemori¬
re illa uolui ut ostendem dominationẽ post
libtatẽ sic habuissẽ romanos. ut meoꝵ magnꝰ
laudib poneret᷑. Hinc ẽ. & illud eiꝰdẽ poege:
qđ cũ arcib aliarũ gentiũ. eas ipsas ꝓpͥas
romanoꝵ artes regnandi atq imꝑandi. &
subigendi ac debellandi popłos ante ponene.
ait. Exeudent alii spirantia molluis aera.
eredo eqͥdem : & uiuos ducent de marmore

Expanded text:
ta cupido gloriae incesserat, ut parum esset sola libta cupido gloriae incesserat, ut parum esset sola libertas, nisi et dominatio quaereretur, dum pro magno habetur, quod uelut loquente Ioue idem poeta dicit:elumque fatigat, Consilia in melius referet mecumque fouebit Romanos rerum dominos gentemque togatam. Sic placitum. Ueniet lustris labentibus aetas, Cum domus Assaraci Phthiam clarasque Mycenas Seruitio premet ac uictis dominabitur Argis. Quae quidem Vergilius Iouem inducens tamquam futura praedicentem ipse iam facta recolebat cernebatque praesentia; uerum propterea commemorare illa uolui, ut ostenderem dominationem post libertatem sic habuisse Romanos, ut in eorum magnis laudibus poneretur. Hinc est et illud eiusdem poetae, quod, cum artibus aliarum gentium eas ipsas proprias Romanorum artes regnandi adque imperandi et subigendi ac debellandi populos anteponeret, ait: Excudent alii spirantia mollius aera, Cedo equidem, uiuos ducent do marmore
Abbreviated transcription (Latin):
magnãt. S sua memoria fuisse illos duos ide¬
gonti urtute. diuersis morib In laudib aũ
&e saris posuit. qđ sibi magnũ imꝑiũ. exerei¬
cum. bellũ nouũ exoptabat: ubi uirtꝰ enites.¬
cere posset. lta fiebat in uotis urroꝵ uirtute
magnoꝵ. ut excitaret inbellũ miseras gentes
& flagello agitar et bellona sanguineo: ut eẽt
ubi iurtꝰ eoꝵ enitesceret. Hoc illa ꝓfecto lau¬
dis auditas. & głese cupido faciebat. Amo¬
re itaq pͥmitꝰ libtatis. pꝰ eciã dominationis.
& cupiditate laudis & głȩ: multa magna
fecerunt. Reddit eis utriusq rei testimoni.¬
um. etiã poeta in signis illori. Inde quippe
ait. Nes non tarquiniũ eiectũ porsenna ui.¬
bebat. Acciꝑe: ingenti qui urbẽ obsidione
p̃mebat. denea de inferrum ꝓlibtate ruebant
unc itaq magnũ illis fuit. auc fortit̾ emori:
aut libos iuiuere. S cũ eẽc accepta lib̾tas can¬

Expanded text:
magnum, sed sua memoria fuisse illos duos inmagnum, sed sua memoria fuisse illos duos ingenti uirtute, diuersis moribus. In laudibus autem Caesaris posuit, quod sibi magnum imperium, exercitum, bellum nouum exoptabat, ubi uirtus enitescere posset. Ita fiebat in uotis uirorum uirtute magnorum, ut excitaret in bellum miseras gentes et flagello agitaret Bellona sanguineo, ut esset ubi uirtus eorum enitesceret. Hoc illa profecto laudis auiditas et gloriae cupido faciebat. Amore itaque primitus libertatis, post etiam dominationis et cupiditate laudis et gloriae multa magna fecerunt. Reddit eis utriusque rei testimonium etiam poeta insignis illorum; inde quippe ait: Nec non Tarquinium eiectum Porsenna iubebat Accipere ingentique urbem obsidione premebat; Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant. Tunc itaque magnum illis fuit aut fortiter mori aut liberos uiuere. Sed cum esset adepta libertas, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ł inc ẽ. qđ regalem dominationẽ ñ ferentes.
annua imꝑia binosq imꝑatores s fecerunt:
qui consules appellati s̃ a consulendo. ñ reges
aut dñi. a regnando atq dñando. cũ &
reges utiq aregendo diet meluis uideant᷑
ut regnũ a regib ⁊ Reges aũ ut dictũ est
aregendo. Si facus reguis ñ disciplina puta
regentis uł benuolentia c̃silentis: si suꝑbia
dominantis. Expulso itaq rege tarquin &
consulib insiitutis: secutũ ẽ. qđ idem auctor
ite  romanorũ laudib posuit. qđ etuitas in¬
credibi le memoratu ẽ. ad epta lib̾tate qͣntũ
breui creũ: tanta cupido głȩ icesserat. Ista
g laudis ain ditas & cupido głae multa illa mi¬
randa fec̃ latidabilia scilieet atq głosa sedm
h ominũ ex istimationẽ. Laudat idẽ salustius
cemporib suis magnos & p̃claros uros. mar¬
cum eatonẽ & uilum cęsarem: dicens. qđ
dii illa res publica ñ habuit quẽquã uirtute

Expanded text:
Hinc est quod regalem dominationem non ferentes, Hinc est quod regalem dominationem non ferentes, annua imperia binosque imperatores sibi fecerunt, qui consules appellati sunt a consulendo, non reges aut domini a regnando atque dominando: cum et reges utique a regendo dicti melius uideantur, ut regnum a regibus, reges autem, ut dictum est, a regendo; sed fastus regius non disciplina putata regentis uel beneuolentia consulentis, sed superbia dominantis. Expulso itaque rege Tarquinio et consulibus institutis secutum est, quod idem auctor in Romanorum laudibus posuit, quod \'ciuitas incredibile memoratu est adepta libertate quantum breui creuerit; tanta cupido gloriae incesserat. Ista ergo laudis auiditas et cupido gloriae multa illa miranda fecit, laudabilia scilicet adque gloriosa secundum hominum existimationem. Laudat idem Sallustius temporibus suis magnos et praeclaros uiros, Marcum Catonem et Gaium Caesarem, dicens quod diu illa res publica non habuit quemquam uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ deoꝵ quos & iã reb nugatorus colendos
putarunt: & p̾sentis uoluminis partes suꝑi¬
ores quas huc usq ꝑdurimꝰ de fati questione
tollenda. ne quisquã cui iã ꝑ suasũ eẽt non
illoꝵ deoꝵ cultu romanũ imꝑiũ ꝓpagatum
atq seruatũ. nescio eui facto potuis id tribu.¬
eret. quã dĩ summi potentissimȩ uoluntati.
Ueteres gͥ pͥmiq romani quantũ eoꝵ docet
& cõmendat historia quã uis ut alie gentes
excepta una popłi hebreoꝵ deos falsos cole¬
rent. & ñ dõ uictimas s demonis immola.¬
rent: tam̃ laudis auidi pecuniȩ libales erant.
głam ingentẽ. diuitias. honestates uolebant.
Panc ardentissime dilexer̃. ꝓpt̾ hanc unicere
ñ dubitauer̃: ceceras cupiditates huiꝰ unius
ingenti cupiditate p̃sser̃. Ipsam deniq pa¬
triam suã. qͣm serure uidebat᷑ in glorium.
dominari uͦ atq imꝑare głosũ: p̾us onini
studio libam deinde dominã eẽ concupier̃.

Expanded text:
eorum, quos etiam rebus nugatoriis colendos eorum, quos etiam rebus nugatoriis colendos putarunt, et praesentis uoluminis partes superiores, quas huc usque perduximus, de fati quaestione tollenda, ne quisquam, cui iam persuasam esset non illorum deorum cultu Romanum imperium propagatum adque seruatum, nescio cui fato potius id tribueret quam Dei summi potentissimae uoluntati. Ueteres igitur primique Romani, quantum eorum docet et commendat historia, quamuis ut aliae gentes excepta una populi Hebraeorum deos falsos colerent et non Deo uictimas, sed daemoniis immolarent, tamen \'laudis auidi, pecuniae libgloriam ingentem, divitias honestas volebant : hanc ardentissime dilexerunt, propter hanc vivere n dubitaverunt. Caeteras cupiditates hujus unius ingenti cupiditate presserunt. Ipsam denique patriam suam, quoniam servire videbatur inglorium, dominari vero atque imperare gloriosum, prius omni studio liberam, deinde dominam esse concupierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
formarũ. qui dedit & carni originẽ. pul¬
hritudinẽ. ualitudinẽ. ꝓpagationis fecu.¬
nditatẽ. menbroꝵ disposttionẽ. salutẽ. cori¬
aordiã. qui & animae irrationali dedit me¬
moriam. sensũ appetitũ. rationalt aũ in¬
suꝑ mentẽ. intelligentiã. uoluntatẽ. qͥ ñ so¬
lum oelũ & t̾̃am. nec solum angłi & ho¬
minẽ. s nec exigiti & contẽpaibilis animantis
iuscera. nec auis pennulã. nec haba flos¬
culum. nec arboris foliũ. sine suarũ partium
conuenientia. & quadã ueluti pace
dereliquit: nullo mͦ ẽ. credendus
regna hominũ eoriq dominati onies. &
seruitutes. a suę ꝓuidentiȩ legib alienas
res. & quã obcausã dĩ uerus ad augendũ im¬
ꝑiũ adiuuare dignatꝰ ẽ: in cuiꝰ potestate sunt
etiã regna t̾rena. Qđ ut cibsolutius dissẽrere
possemus. ad hoc ꝑtinentẽ & suꝑiorẽ librũ
conscripsimꝰ. qđ in hac re potestas nulla sit

Expanded text:
formarum; qui dedit et carni originem pulformarum; qui dedit et carni originem pulchritudinem ualetudinem, propagationis fecunditatem membrorum dispositionem salutem concordiae; qui et animae inrationali dedit memoriam sensum adpetitum, rationali autem insuper mentem intellegentiam uoluntatem; qui non solum caelum et terram, nec solum angelum et hominem, sed nec exigui et contemtibilis animantis uiscera nec auis pinnulam, nec herbae flosculum nec arboris folium sine suarum partium conuenientia et quadam ueluti pace dereliquit: nullo modo est credendus regna hominum eorumque dominationes et seruitutes a suae prouidentiae legibus alienas  verus ad augendum imperium adjuvare dignatus est, in cujus potestate sunt etiam regna terrena. Quod ut absolutius disserere possemus, ad hoc pertinentem et superiorem librum conscripsimus, quod in hac re potestas nulla sit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fatũ ñ fortunã ñ aliquid aliud. s ipsũ pec¬
caturũ ẽẽ p̃seunt. Qui si nolit: utiq ñ peceat.
S si peccare noluerit: & hoc iam ille p̃seuut.¬
O s̃ itaq sũmꝰ & uerꝰ cũ uerbo suo & spu scõ
factor om̃is animȩ atq om̃is corporis. cuiꝰ s̃
participatione felices qui cũq ĩ ueritate r̃i¬
uantate felices. qͥ fec̃ hominẽ rationale ani¬
mal examma & corpore. qui eũ peceantem
nec impunitũ ẽẽ ꝑmisit. nec sine misedia
dereliquit. qui bonis & malis essentiam & iã
cũ lapidib. uitã seminalẽ & iã cũ arboribus.
uitã sensualẽ & iã cũ pecorib. uitã in tellec¬
tualem cũ solis. angłis dedit Aquo ẽ. om.¬
nis modus. om̃is speties. om̃is ordo. a quo ẽ.
mensura. numerus. pondus. a quo ẽ. quicqͥd
naturalit̃ ẽ. cuiꝰ cũq generis ẽ. cui libet as¬
timationis ẽ. A quo sunt semina formarũ. for.¬

Expanded text:
non fatum, non fortunam, non aliquid aliud, sed ipsum pecnon fatum, non fortunam, non aliquid aliud, sed ipsum peccaturum esed si peccare noluerit, etiam hoc ille praes itaque summus et verus cum verbo suo et Spiritu sancto, factor omnis animae atque omnis corporis. cuius sunt participatione felices; qui fecit hominem ruanitate felices, qui fecit hominem rationale animal ex anima et corpore, qui eum peccantem nec inpunitum esse permisit nec sine misericordia dereliquit; qui bonis et malis essentiam etiam cum lapidibus, uitam seminalem etiam cum arboribus, uitam sensualem etiam cum pecoribus, uitam intellectualem cum solis angelis dedit; a quo est omnis modus omnis species omnis ordo; a quo est mensura numerus pondus; a quo est quidquid naturaliter est, cuiuscumque generis est, cuiuslibet aestimationis est; a quo sunt semina formarum for
Abbreviated transcription (Latin):
& illo p̃serente ẽ. aliquid innra uolinita.
Quo curra nullo mͦ cogim̾ aut retenta p̾seient
dĩ tollere uoluntatis arbitriũ. aut recento
uoluntatis arbitrio. dm̃ qđ nefas ẽ negall
fidelit̃ & ueracit᷑ conficem̃.⁊ illud ut hes
eredamus. hoc ut bene uiuamꝰ. Male aũ ui.¬
uitur: si de deo ñ bene creditur. Unde ab¬
sit a nob eiꝰ negare p̾scientiã ut libe uelimus:
quo ad iuuante sumꝰ libi. ut uelimꝰ. A in de
ñ frustra sunt leges. ob uirgationes. & exortati¬
ones.⁊ laudes. & uituꝑationes: quia & ipsas
futuras eẽ p̾seuut. & ualent plurimũ quantũ
eas ualituras eẽ p̃seunt. Et p̃ces ualent ad¬
ca quȩ impetranda se p̃cantib concessurum
eẽ p̃scunt. & iuste p̃mia bonis factis. & pec¬
catis supplicia constituta s̃. Neq enĩ ideo¬
ñ peccat homo: quia dĩ illũ peccaturũ ẽẽ
p̃seiuit. Immo ideo ñ dubitatur ipsũ peccare
cũ peccat: quia ille cuiꝰ p̃scientia falli ñ pͦcest.

Expanded text:
 illo praesciente est aliquid in nostra uoluntate. Quocirca nullo modo cogimur aut retenta praescientia Dei tollere uoluntatis arbitrium aut retento uoluntatis arbitrio Deum quod nefas est negare fideliter et ueraciter confitemur; illud, ut bene credamus; hoc, ut bene uiuamus. Male autem uiuitur, si de Deo non bene creditur. Unde absit a nobis eius negare praescientiam, ut libere uelimus, quo adiuuante sumus liberi uel erimus. Proinde non frustra sunt leges obiurgationes exhortationes laudes et uituperationes, quia et ipsas futuras esse praesciuit, et ualent plurimum, quantum eas ualituras esse praesciuit, et preces ualent ad ea inpetranda, quae se precantibus concessurum esse praesciuit, et iuste praemia bonis factis et peccatis supplicia constituta sunt. Neque enim ideo peccat homo, quia Deus illum peccaturum esse praesciuit; immo ideo non dubitatur ipsum peccare cum peccat, quia ille, cuius praescientia falli non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑant. si uit̃ linguas sublimit̾ hionorantium
& obsequia niinis humilit̾ salutantiũ. ñ ex¬
tollunt᷑ s se homines eẽ meminer̃. si suã p̾testa¬
tem addĩ eultũ maxime dilatandũ maiestati
eiꝰ famulã faciunt. si dm̃ timent. diligunt.
colunt. si plus amant illud regnũ ubi ñ tim̃t
habe c̃sortes. si tardius uindicant facile ignos.¬
cunt. si eandẽ uindictã ꝓ necessitate regendȩ.
odiis exercent. si eandẽ ueniã ñ ad impuuta¬
tẽ iniquitatis. s ad spem correctionis indul-¬
gent. si qđ asꝑe cogunt᷑ plerumq decernere.
miscđiȩ lenitate & beneficioꝵ largitate com¬
pensant. si luxuria tanto eis ẽ. castigatior qͣn¬
to possẽt eẽ libior. si malunt cupiditatib pͥiuis
quã quib libet gentib imꝑare. ⁊ & si hare oĩa
ficiunt ñ ꝓpt̾ ardorem in anis głȩ. s ꝓpter
caritatẽ felicitatis ęternȩ : si ꝓsius peccatis.

Expanded text:
imperant, si inter linguas sublimiter honorantium imperant, si inter linguas sublimiter honorantium et obsequia nimis humiliter salutantium non extolluntur, et se homines esse meminerunt; si suam potestatem ad Dei cultum maxime dilatandum maiestati eius famulam faciunt; si Deum timent diligunt colunt; si plus amant illud regnum, ubi non timent habere consortes; si tardius uindicant, facile ignoscunt; si eandem uindictam pro necessitate regendae todiis exerunt; si eandem ueniam non ad inpunitatem iniquitatis, sed ad spem correctionis indulgent; si, quod aspere coguntur plerumque decernere, misericordiae lenitate et beneficiorum largitate conpensant; si luxuria tanto eis est castigatior, quanto posset esse liberior; si malunt cupiditatibus prauis quam quibuslibet gentibus imperare et si haec omnia faciunt non propter ardorem inanis gloriae, sed propter caritatem felicitatis aeternae; si pro suis peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
ritib de quib ille p̃sumpserat. sic ad uer¬
sarentur nomini xp̃iano. ut longe atrocius
bellũ cũ eis quã cũ hominib gerere uident᷑.
Ita uerus dãs gub̃natorq rerum & romanos
cũ miscdia flagellauit. & tã in credibiliter
uictis supplicatorib damonũ nec saluti
rerum presentiũ necessaria ẽẽ sacrificia
illa monstrauit: ut abhis qui ñ ꝑuicaciter
contendunt s prudent̃ attendunt. Nec
ꝓpt̃ p̃sentes necessitates uera religio dese¬
ratur: & magis ȩt̃nȩ uitȩ fidelissima expe¬
impatores ideo felices dicimꝰ qr uł dutatus
pͥmere potuer̃. Hac & alia uitȩ huiꝰ exũ nosae
ł munera ł solatia quidã etiã cultores daemo.¬
nũ acciꝑe meruer̃: qͥ ñ ꝑtinent ad regnum dĩ
quo ꝑtinent isti. Et ħ ipsius miscdia factũ ẽ.
ne ab illo ista qui in eumi c̾redent uelut sũma
bona desicdarent. S felices eos dicimꝰ: si iuste

Expanded text:
ritibus, de quibus ille praesumserat, sic aduerritibus, de quibus ille praesumserat, sic aduersarentur nomine Christiano, ut longe atrocius bellum cum eis quam cum hominibus gerere uiderentur; ita uerus dominus gubernatorque rerum et Romanos cum misericordia flagellauit, et tam incredibiliter uictis supplicatoribus daemonum nec saluti rerum praesentium necessaria esse sacrificia illa monstrauit, ut ab his qui non peruicaciter caciter contendunt, sed prudenter adtendunt, nec propter praesentes necessitates uera religio deseratur, et magis aeternae uitae fidelissima expeimperatores ideo felices dicimus, quia vel diuprimere potuerunt. Haec et alia vitae hujus aerumnosae vel munera, vel solatia, quidam etiam cultores daemonum accipere meruerunt, qui non pertinent ad regnum Dei, quo pertinent isti: et hoc ipsius misericordia factum est, ne ab illo ista, qui in eum crederent, velut summa bona desiderarent. Sed felices eos dicimus, si juste
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquante iã illo his locis. ubi nutu sũmae
maiestatis opp̃ssus ẽ. cũ eiꝰ fama ubiq ere-¬
bresceret : nob apud carthaginẽ dicebatur.
hoc crede. spargere iactare paganos. q ille
diis amicis ꝓtegentib & opitulantib quib
immolare cotidie ferebat᷑ uinci om̃ino non
posset ab eis qui talia diis romanis sacra
ñ facerent. nec fieri a quo quã ꝑmitterent.
Et non agunt miseri grãs tanta miscđiȩ dĩ:
qui cũ statuisset irruptione barbarica gͣ¬
uiore ͥ dignos mores hominũ castigare. t¬
dignationẽ suã tanta mansuetudine tem-¬
ꝑauit : ut illũ pͥmo faceret mirabilit̾ umei.
ne ad infirmoꝵ animos euertendos gła
daret᷑ demonib quib eum suppli care
constabat: deinde ab his barbaris roma
caperet᷑. qui eontra om̃em consuetudiniem
gestoꝵ ante belloꝵ. ad loca sc̃a confugientes
xp̃ianȩ religionis reuerentia tuerentur.
ipsisq damonib atq impiori sacrificioꝵ

Expanded text:
propinquante jam illo his locis, ubi nutu summae propinquante jam illo his locis, ubi nutu summae majestatis oppressus est, cum ejus fama ubique crebresceret, nobis apud Carthaginem dicebatur, hoc credere, spargere, jactare Paganos, quod ille diis amicis protegentibus et opitulantibus, quibus immolare quotidie ferebatur, vinci omnino non posset ab eis, qui talia diis Romanis sacra non facerent, nec fieri a quoquam permitterent. Et non agunt miseri gratias tantae misericordiae Dei, qui, cum statuisset irruptione barbarica graviora pati dignos mores hominum castigare, indignationem suam tanta mansuetudine temperavit, ut illum primo faceret mirabiliter vinci, ne ad infirmorum animos evertendos gloria daretur daemonibus, quibus eum supplicare constabat; deinde ab his Barbaris Roma caperetur, qui contra omnem consuetudinem gestorum ante bellorum ad loca sancta confugientes Christianae religionis reuerentia tuerentur ipsisque daemonibus adque inpiorum sacrificiorum
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ mirabilit̾ & miscdit̃ fec̃. ñ cũ grãrum
actione cõmemorant: s quantũ in ipsis ẽ.
om̃iũ si fieri potẽ hominũ obliuone sepeli-¬
re conant᷑. Qd a nob̾ si tacebit᷑: similit̃ eri¬
mus ingrati. Cũ radagaisus rex gothorũ
agmine ingenti & immani. iã inurb̃ ui.¬
cinia constitittꝰ. romanis ceruicib immi-¬
neret: uno die tanta celeritate ᷤ ᷤ luetꝰ ẽ.
ut ne uno quid ẽ ñ dicã extunicto s uulne¬
mox captus poena debita necaret᷑. Nam
si ille tam impius cũ tantis & tã impiis co¬
pus romã fuisset ingyessus: eui peꝑcisset
quib honorem locis mr̃m deculisset. in
qua ꝑsona dm̃ timeret. cuiꝰ ñ sanguinem
fusum. cuiꝰ pudicitiã uellet intactã. Quas
aũ isti ꝓdiis suis uoces habent: quanta in¬
sultatione iactarent. qđ ideo ille uicisset.
ideo tanta potuisset. quia cotidianis sacrifi¬
cus placabat atq inutabat deos. qđ roma¬
nos facere xp̃iana religio ñ sinebat. Nam

Expanded text:
n cum gratiarum actione commemorant; sed quantum in ipsis est, omnium, si fieri potest, hominum oblivione sepelire conantur: quod a nobis si tacebitur, similiter erimus ingrati. Cum Rhadagaisus rex Gothorum agmine ingenti et immani jam in Urbis vicinia constitutus, Romanis cervicibus immineret, uno die tanta celeritate sic victus est, ut ne uno quidem, non dicam exstincto, sed vulneipse cum filiis mox captus poena debita necaretur. Nam si ille tam impius cum tantis et tam impiis copiis Romam fuisset ingressus, cui pepercisset? quibus honorem locis martyrum detulisset? in qua persona Deum timeret? cujus non sanguinem fusum, cujus pudicitiam vellet intactam? Quas autem isti pro diis suis voces haberent, quanta insultatione jactarent, quod ille ideo vicisset, ideo tanta potuisset, quia quotidianis sacrificiis placabat atque invitabat deos, quod Romanos facere christiana religio non sinebat? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
conceptꝰ diuersũ tẽpꝰ habe ñ possit: aut si
duoꝵ uno mom̃to tẽporis conceptoꝵ pꝰtuer̃
eẽ ad nascendũ fata disparia cur ñ & duoꝵ
uno mom̃to tẽporis natoꝵ possint ẽe ad ui¬
uendũ atq moriendũ fata disparia. Nam
si unũ mom̃tũ qͦ ambo concepti sunt ñ impe¬
diuit ut alt̃ pͥor alt̃ posterior nasceretur:
cur uno mom̃to si duo nascant᷑ impedit aliqͥd¬
ut alt̃ pͥor alt̾ posterior moriat᷑. Si ẽceptio
mom̃ti uniꝰ diuersos casus in utero geminos
hab̾e ꝑmutit. cur natiuitas mom̃ti uniꝰ ñ &iã
quoslibet duos intra diuersos casus hab̾e
ꝑ mutat. ac sic om̃a huiꝰ artis uł potius uani.¬
tatis cõm̃ta tollant᷑. Quid ẽ.hoc  Cur uno
tẽpore. mom̃to uno. sub una eadẽq cęli po-¬
sitione concepti diuersa hñt fata quae illos
ꝑducant ad diuersarũ horarũ natiuitatẽ.
& uno mom̃to tẽporisi sub una eadẽq celi

Expanded text:
conceptus diversum tempus habere non possit? Aut si conceptus diversum tempus habere non possit? Aut si duorum uno momento temporis conceptorum potuerunt esse ad nascendum fata disparia, cur non et duorum uno momento temporis natorum possint esse ad vivendum atque moriendum fata disparia? Nam si unum momentum, quo ambo concepti sunt, non impedivit, ut alter prior, alter posterior nasceretur; cur, uno momut alter prior, alter posterior moriatur? Si conceptio momenti unius diuersos casus in utero geminos habere permittit, quur natiuitas momenti unius non etiam quoslibet duos in terra diuersos casus habere permittat, ac sic omnis huius artis uel potius uanitatis commenta tollantur? Quid est hoc, quur uno tempore, momento uno. sub una eademque caeli positione concepti diuersa habent fata, quae illos perducant ad diuersarum horarum natiuitatem, et uno momento temporis sub una eademque caeli
Abbreviated transcription (Latin):
& disparilitatẽ intulit cęt̾is reb: cur illud
in aegritudinib mansit qđ habebat intẽpo¬
ris a qualitate conceptꝰ: Aut si fata ualitu¬
duus inconceptu sunt: aliarũ uͦ rerum in
ortu eẽ dñr: non deb̾ent inspectis nataliũ
constellationib de ualitudine aliqͥd dicere.
quando eis inspicienda conceptionalis hora
non dat᷑. Si aũ ideo prenuntiant agritu¬
dines ñ inspecta conceptionis horoscopo.
quia indicant eas mom̃ta nascenttum. qͦmͦ
dicerent eulibet eoꝵ geminoꝵ ex natuuta¬
tis hora quando egrotaturus eẽt. cũ & alt̾
qui ñ habebat eandem horã natiuitatis
necesse hab̾et parit ȩgrotare: Deinde
quęro. si tanta distantia cemporis innatiu¬
tate geminoꝵ. ut ꝑ hanc oporteat eis con¬
stellationes fieri diuersas ꝓpt̾ diuersum
horoscopũ. & ob hoc diuersos om̃s cardines¬
ubi canta uis ponit᷑ ut hinc & iã diuerisa
sint fata: unde hoc aceid̾e potuit. cũ eoꝵ

Expanded text:
et disparilitatem intulit ceteris rebus: quur illud et disparilitatem intulit ceteris rebus: quur illud in aegritudinibus mansit, quod habebat in temporis aequalitate conceptus? Aut si fata ualetudinis in conceptu sunt, aliarum uero rerum in ortu esse dicuntur, non deberent inspectis natalium constellationibus de ualetudine aliquid dicere, quando eis inspicienda conceptionalis hora non datur. Si autem ideo praenuntiant aegritudines non inspecto conceptionis horoscopo, quia indicant eas momenta nascentium: quo modo dicerent cuilibet eorum geminorum ex natiuitatis hora, quando aegrotaturus esset, cum et alter, qui non habebat eandem horam natiuitatis, necesse haberet pariter aegrotare? Deinde quaero: si tanta distantia est temporis in natiuitate geminorum, ut per hanc oporteat eis constellationes fieri diuersas propter diuersum horoscopum et ob hoc diuersos omubi tanta vis ponitur, ut hinc etiam diversa sint fata; unde hoc accidere potuit, cum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
luteũ cor habentes ingirum mitant᷑. ne ma.¬
thematicoꝵ uaniloquia coniuncant᷑: Qdidẽ
orq apparebat amboꝵ. medieinalit̾ in spici¬
ens hypocrates geminos suspicatꝰ ẽ: Nonne
satis istos redarguunt qui uolunt siderib
dare qđ de corpoꝵ simili tẽꝑatione uenie¬
bat: Cur enĩ similit̾ eodẽq tẽpore ñ alt̃ pͥor.
alt̾ posterior egrotabant sic̃ nati fuerant. quia
utiq simul nasei ambo non poterant: Aut si
nichil mom̃ti attulit ut diuersis temporib
egrotarent. quu diuersis tẽporib nati sunt:
quare tẽpus innascendo diuersũ ad aliarũ
rerũ diuersitates ualere contendunt : Cur
potuer̃ diuersis temporib ꝑegrinari. diũ sis
temporib ducere uxores diuersis tẽporib
filios ꝓcreare. & multa alia. ꝓpt̾ea qr diũ
sis cemporib natis. & ñ potuer̃ eadẽ causa
diuersis & iã tẽporib & gyotare: Si enim
dispar nascendi mora mutauit horoscopũ.

Expanded text:
luteum cor habentes in gyrum mittantur, ne maluteum cor habentes in gyrum mittantur, ne mathematicorum vaniloquia convincantur? CAPUT orque apparebat amborum, medicinaliter inspiciens Hippocrates, geminos suspicatus est, nonne satis istos redarguunt, qui volunt sideribus dare, quod de corporum simili temperatione veniebat? Cur enim similiter eodemque tempore, non alter prior, alter posterior aegrotabant, sicut nati fuerant, quia utique simul nasci ambo non poterant? Aut si nihil momenti attulit, ut diversis temporibus aegrotarent, quod diversis temporibus nati sunt; quare tempus in nascendo diversum ad aliarum rerum diversitates valere contendunt? Cur potuerunt diversis temporibus peregrinari, diversis temporibus ducere uxores, diversis temporibus filios procrearsis temporibus nati sunt, et non potuerunt eadem causa diuersis etiam temporibus aegrotare? Si enim dispar nascendi mora mutauit horoscopum
Abbreviated transcription (Latin):
in actionib disparilitas. tanta in parentum
amore dissimilitudo: ut etiã inimicos eos
int̾ se faceret ipsa distantia. Numqͥd hĩe
dr̃ quia uno ambulãte alius sedebat. & alis
dormmiente alius iugilabat. & alio loq̃nte
tacebat alius quȩ ꝑtinent ad illas minitus
quȩ ñ possunt ab eis cõp̃hendi qͥ constiato¬
nem siderũ qua quisq nascit᷑ seribunt un¬
de mathematier c̃ sulant᷑. Unus duxit
mercenariã seruitutẽ alius ñ seruiui.
Unuis amatre diligebat᷑. alius ñ diligebatar.
Uns honorẽ qui magnus apud eos habelil
de filiis. quid de reb quanta diuersitas. S
gͦ harc ad illas ꝑtinent minuitias tempor.
quas int̃ se hñt gemimi && constellationib i
aseribunt᷑. quare alioꝵ constellationib iis
pectis ista dicunt᷑: Si aũ ideo dieunt᷑ qu
ñ adminuta in comp̃hensibilia s ad cepouis
spacia ꝑtinent que obseruari notariq pͦ
quid hie agit rota illa figuli nisi ut homines

Expanded text:
in actibus disparilitas, tanta in parentum in actibus disparilitas, tanta in parentum amore dissimilitudo, ut etiam inimicos eos inter se faceret ipsa distantia. Numquid hoc dicitur, quia uno ambulante alius sedebat, et alio dormiente alius uigilabat, et alio loquente tacebat alius; quae pertinent ad illas minutias, quae non possunt ab eis conprehendi, qui constitutionem siderum, qua quisque nascitur, scribunt, unde mathematici consulantur? Unus duxit mercennariam seruitutem, alius non seruiuit; unus a matre diligebatur, alius non diligebatur; unus honorem, qui magnus aput eos habebatude filiis, quid de rebus, quanta diuersitas! Si ergo haec ad illas pertinent minutias temporum, quae inter se habent gemini, et constellationibus non adscribuntur: quare aliorum constellationipectis ista dicuntur? Si autem ideo dicuntur, quia non ad minuta incomprehensibilia, sed ad temporum spatia pertinent, quae observari notarique possunt; quid hic agit rota illa figuli, nisi ut homines
Abbreviated transcription (Latin):
c̃stellationib cõp̃hendi ñ pocest. ut alt̾i ge¬
minoꝵ hereditas obueniat alt̾i ñ obuemat:
cur audent eȩt̾is qͥ gemini ñ s̃. cũ inspexe.¬
rint eoꝵ c̃stellationes talia ꝓnundiare quȩ
ad illud secretũ ꝑtinent. qđ nenio porest cõ¬
p̃hende. & mom̃tis annotare Nascentium:
Si aũ ꝓpt̃ea talia dicunt inalioꝵ genituris.
qr haec ad ꝓluctiora spatia tẽpoꝵ ꝑcinent.
mom̃ta uͦ illa partium minutarũ quȩ int̾
se gemini possunt habe nascentes. reb mini¬
mis tribiuint᷑. de qualib mathematiei non
solent ẽsuli. qͥs enĩ ẽsulat qđo sedeat. qͣndo
de ambulet. quando ł qͥd pͥndeat. Nũ qͥd
ista dicimꝰ quando inmorib oꝑib. casibq
geminor plurima plurimũq diũsa mons¬
memoria. ut de in signib loquar: sic alter
pꝰ alt̾um ut posterior plantã pͥoris teneret.
Tanta in eori uita fuer̃ moribq diũsa. tanta

Expanded text:
constellationibus conprehendi non potest, ut alteri geconstellationibus conprehendi non potest, ut alteri geminorum hereditas obueniat, alteri non obueniat: quur audent ceteris, qui gemini non sunt, cum inspexerint eorum constellationes, talia pronuntiare, quae ad illud secretum pertinent, quod nemo potest conprehendere et momentis adnotare nascentium? Si autem propterea talia dicunt in aliorum genituris, quia haec ad productiora spatia temporum pertinent; momenta uero illa partium minutarum, quae inter se gemini possunt habere nascentes, rebus minimis tribuuntur, de qualibus mathematici non solent consuli quis enim consulat quando sedeat, quando deambulet, quando uel quid prandeat?: numquid ista dicimus, quando in moribus operibus casibusque geminorum plurima plurimumque diuersa monsmemoria ut de insignibus loquar sic alter post alterum, ut posterior plantam prioris teneret. Tanta in eorum uita fuerunt moribusque diuersa, tanta
Abbreviated transcription (Latin):
possunt geminis inuemri. Si aũ sequen¬
tis tarditas horoscopũi montas: parentes
duiersos quȩ roqual gemim habe n possint.
rustra itaq affert᷑ nobile illud comm̃tũ
de figuli rota: qđ respondisse ferunt
Misioiu̾ hac questione turbatũ. Urad &
figulus appellatꝰ ẽ. Dũ em̃ rotã figuli u
quanta poruit intorsisset: currente ila.
bis numero de atram̃to tãquã uno eiꝰ loco
sũma celeritate ꝑcussit. Deinde inuenta s
signa qua fixerat desistente motu ñ paruo
int̃uallo in rocȩ illius extremitate distantia.
S ic inquit intanta rapacitate celi o̧iã si alĩ
pꝰ alcerum tanta celeritade nascat᷑ qͣnta
rotã bis ꝑcussi: incȩli spatio plurimũ ẽ.
H inc s̃ inqͥt. quȩ cũq dissimillema ꝑ lubent̾
in motib casib q geminoꝵ. Hoc figmentũ
srigluis ẽ. quã issa que illa rotatione
fingunt᷑. Nam si tã multũ in cȩlo int̃ ẽ. qđ

Expanded text:
possunt geminis inueniri; si autem sequenpossunt geminis inueniri; si autem sequentis tarditas horoscopum mutat, parentes diuersos quaero, quos gemini habere non possunt.Frustra itaque affertur nobile illud commentum de figuli rota, quod respondisse ferunt Nigidium hac quaestione turbatum, unde et Figulus appellatus est. Dum enim rotam figuli vi quanta potuit intorsisset, currente illa bis numero de atramento tanquam uno ejus loco summa celeritate percussit; deinde inventa sunt signa, quae fixerat, desistente motu, non parvo intervallo in rotae illius extremitate distantia. Sic, inquit, in tanta rapacitate coeli, etiamsi alter post alterum tanta celeritate nascatur, quanta rotam bis ipse percussi, in coeli spatio plurimum est: hinc sunt, inquit, quaecumque dissimillima perhibentur in moribus casibusque geminorum. Hoc figmentum fragilius est, quam vasa, quae illa rotatione finguntur. Nam si tam multum in coelo interest, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ facillimã quantũ mͥ uidet᷑ rationẽ redda
ippocrates: diuersis alim̃tis & exereitati¬
onib quȩ ñ decorporis tẽꝑatione ẜ de amimi
uoluntate ueniunt. dissimiles eis accidere
poriuisse ualitudines. Porro aũ possi domus
uł quilibet. fataliũ srderũ assertor mirum
si pocest hic inuemre quid dicat: si nolit
imꝑicorũ mentib in eis quas nesciunt reb
illude. Qd eñ conant̃ efficere de int̾ uallo
exigno cẽporis. qđ int̾ se gemini dũ nasce.
ponit᷑ horae notatio quã horoscopũ uocant:
Aut ñ tantũ ualet quanta inuenit̾ inge¬
mminoꝵ uoluntatib actib morib casib q
diuer sitas. aut plus & iã ualet quã ẽ. gemi¬
nori ut humilitas gnr̃is eadẽ uł tiobilitas.
euiꝰ maximã diũ sitatẽ ñ nͥ inhora qͦ quisq
naseit᷑ ponunt. Ac ꝑ hoc si cam celerit᷑ alt̾
pꝰ alt̾um nascit᷑. ut eadẽ pars horoscopi
maneat: paria cuncta quęro quȩ innullis

Expanded text:
re facillimam, quantum mihi uidetur, rationem redderet re facillimam, quantum mihi uidetur, rationem redderet Hippocrates, diuersis alimentis et exercitationibus, quae non de corporis temperatione, sed de animi uoluntate ueniunt, dissimiles eis accidere potuisse ualetudines. Porro autem Posidonius uel quilibet fatalium siderum adsertor mirum si potest hic inuenire quid dicat, si nolit inperitorum mentibus in eis quas nesciunt rebus inludere. Quod enim conantur efficere de interuallo exiguo temporis, quod inter se gemini dum nascereubi ponitur horae notatio, quem horoscopum uocant: aut non tantum ualet, quanta inuenitur in geminorum uoluntatibus actibus moribus casibusque diuersitas, aut plus etiam ualet, quam est geminorum uel humilitas generis eadem uel nobilitas, cuius maximam diuersitatenascitur, ponunt. Ac per hoc si tam celeriter alter post alterum nascitur, ut eadem pars horoscopi maneat, paria cuncta quaero, quae in nullis
Abbreviated transcription (Latin):
cũberedit: ita pͥmordia conceptor affici po¬
tueruit: ut c̃ sercutis exmat̾no corpore priorib
inerementis. paris ualitudinis nascerent᷑. deinde
inuna domo eisdẽ alimentis nutriti. ubi aerẽ
& loci positionẽ & iũ aquarũ plurunũ ualere
ad corpus ł bene ł male aceipiendum. mediema
testatur. eiscdem & iam exercitationib assue¬
facta. tam sinilia corpora gererent: ut oiam
ad cgrotandũ uno tẽpore eisdẽq causis similit̃
mouerent᷑. Constitutionẽ uͦ gli. ac srderum
qua fiue quando concepti siue nati s̃ uelle tra¬
here ad istam egrotandi parilitatẽ. cũ tã mul¬
ta diuersissimi gnr̃is. diuersisimoꝵ affectuũ
&euentoꝵ eodẽ tẽpore muniꝰ regionis t̾ra eidẽ
celo subdita potuerint concipi & nasei nescio
cuiꝰ st insolentis. Nos aũ noumꝰ gemimos
ñ solum aetꝰ & pegrinationes habe diũsas:
uerũ etiã dispares agritudines ꝑpeti. De qͦ

Expanded text:
cumberent, ita primordia conceptorum adfici pocumberent, ita primordia conceptorum adfici potuerunt, ut consecutis ex materno corpore prioribus incrementis paris ualetudinis nascerentur; deinde in una domo eisdem alimentis nutriti, ubi aerem et loci positionem et uim aquarum plurimum ualere ad corpus uel bene uel male accipiendum medicina testatur, eisdem etiam exercitationibus adsuefacti tam simi lia corpora gererent, ut etiam ad aegrotandum uno tempore eisdemque causis similiter mouerentur. Constitutionem uero caeli ac siderum, quae fuit quando concepti siue nati sunt, uelle trahere ad istam aegrotandi parilitatem, cum tam multa diuersissimi generis diuersissimorum effectuum et euentorum eodem tempore in unius regionis terra eidem caelo subdita potuerint concipi et nasci, nescio cuius sit insolentiae. Nos autem nouimus geminos non solum actus et peregrinationes huerum etiam dispares aegritudines perpeti. De qua