comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui sacrũ dare. hoc est sacͥfiti¬
um̃ dõ debes offerre: temecip̃m priꝰ
maligno spũ ñ uereris uictimã im
apło testante qͥ ait. Qui adheret me
conuentio lucis ad tenebras: Aut
que sotietas di ad belialꝰ Hunqͥd
ignoras dĩ filiũ adeo carius elegis¬
se munditiã ut ne qͥdẽ de pudici¬
cia coniugali. s de clausula potiꝰ
incarnatꝰ sit uirginali: Et ne hoc
sufficẽ uideat᷑. ut tantũmͦ uirgo
erit. cr is qͥ simulat᷑.ẽ. pat̾. Si gͥ
redemptor nr̃ tantoꝑe dilex̃ flori¬
di pudoris integͥtatem ut ñ mͦ de
uirgineo utero nasceret᷑. s eciã a nu¬
Itricio uirgine tractaret᷑. ie hoc cum
adhuc paruulus uagiret incunis.
a quibꝰ nc̃ obsecͦ tractariuult corpus
suũ. cũ ram im̃sus regnat incęlis:
Simundis attingi manib uolebat in
p̃sepio positus. qñtã corꝑi suo nẽ uult
ad eẽ iminunditiã. iã in pat̾ne maie¬
statis gła sublimatus: Plane si pater
Ifiliam suã corrũpit incestuose. mox¬

Expanded text:
qui sacrum dare, hoc est sacrificium Deo debes offerre, temetipsum prius maligno spiritui non veteris victimam immApostolo testante, qui ait: « Qui adhaeret 380 conventio lucis ad tenebras, aut quae societas Dei ad Belial? » Nunquid ignoras, Dei Filium adeo carnis elegisse munditiam, ut ne quidem pudicitia conjugali, sed de clausula potius incarnatus sit virginali? Et ne hoc sufficere videatur, ut tantummodo virgo erit et is qui simulatus est pater. Si igitur Redemptor noster tantopere dilexit floridi pudoris integritatem, ut non modo de virgineo utero nasceretur, sed etiam a nutricio virgine tractaretur, et hoc cum adhuc parvulus vagiret in cunis, a quibus nunc, obsecro, tractari vult corpus suum, cum jam immensus regnat in coelis? Si mundis attingi manibus volebat in praesepio positus, quantam corpori suo nunc vult adesse munditiam jam in paternae majestatis gloria sublimatus? Plane si pater filiam suam incestuose co
Abbreviated transcription (Latin):
uinitas in labitur u̾bi.inqͣ sapĩa dii
patͥs. sept̃ẽ sibi colũnas erexit ⁊ suꝑqͣ
om̃is innititur domꝰ. ⁊ fabricat᷑ eith
Quid dicã fr̃s mei. qͥd ue loquar de hã
reb misticis. in quib om̃is humanꝰ
sermo silendo ⁊ admirando. ponꝰꝙͣ
loquendo crescit: ꝓ quib angłi gra¬
tulant᷑ ⁊ decantant gła in excelsis do
⁊ int̾ra pax hominib bone uolunte¬
tis : Qd si tunc ad parcũ uͥguus tah¬
a cantarunt: credimꝰ dilectissum qd̃
hodie dignas concelebrant exeqͥas. et
suscipiunt cum gła matre sui creato
donec ferm̃taret᷑ totũ ⁊ ⁊ factũ ẽ unũ

Expanded text:
ivinitas illabitur Verbi, in qua sapientia Dei Patris septem sibi columnas erexit, super quam omnis innititur domus, et fabricatur Ecclesia. Quid dicam, fratres mei, quidve loquar de iis rebus mysticis, in quibus omnis humanus sermo silendo et admirando, potiusquam loquendo, crescit, pro quibus angeli gratulantur et decantant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis ? Quod si tunc ad partum Virginis talia cantarunt, credimus, dilectissimi, quod hodie dignas concelebrant exsequias, et suscipiunt cum gloria matrem sui Creatordonec fermentaretur totum . Et factum est unum
Abbreviated transcription (Latin):
in eam ꝑfecte uͥginitatis Ecce uia
qͣ ꝑgere debetis: ecce beatitudo et
gła ad qmͣ ꝑuenire uultis. Illuc in¬
desinent̃ uotis ⁊ desidio anelare o¬
portet: ut adea qñꝙ felicit̃ ꝑue¬
niatis. Uerũ qi deꝓpagine carnis
la nobilior di matre refulsit: mus
splendidior ea ꝑcessit: qm splendon
terne głe inesfabilit̾ duunit᷑ illussa¬
uit: qm uͥtꝰ altissimi obumbraur
tagione sui corꝑis generauit: q̃ om̃st
uirgultos inodorẽ suauitatis arooa
caritatis. domino concremauit. ut di¬
ta holocaustũ do fieret. Cuiꝰ caro s¬

Expanded text:
in ea perfectae virginitatis. Ecce via, in ea perfectae virginitatis. Ecce via, qua pergere debetis; ecce beatitudo et gloria, ad quam pervenire vultis. Illuc indesinenter votis et desiderio anhelare oportet, ut ad ea quandoque feliciter perveniatis. Verum quia de propagine carnis nulla nobilior Dei matre refulsit, nulla splendidior ea processit, quam splendor paternae gloriae ineffabiliter divinitus illustravit; quam virtus Altissimi obumbravit, ut tagione sui corporis generavit; quae omnes virgultos in odorem suavitatis, ardore charitatis Domino concremavit, ut tota holocaustum Deo fieret. Cujus caro
Abbreviated transcription (Latin):
fiagrabãt odoram̃ta uͥtutũ : incen¬
dio diuini concremata amoris. Que
ideo qiͣ uͥgula surgebat fumi: qr ipsa
⁊ uͥga illa de radice iesse q̃ hodie ascẽ¬
dit. Gracilis qͥdẽ ⁊ delicata exaroma¬
conflagrata incendio cariratis E ideo
bene in modũ fum uirgule exaroma¬
tib: qͥa facta ẽ tota inholocaustũ dĩ:
q̃ odoram̃ta uͥtutũ spargebat de se
usq ad celos. W ñ qͣliacunq: s umi¬
u̾si pulueris pigm̃tarĩ. Unde fr̃s
almiratio illa angłica. ñ de uͥginita¬
te sola. q̃ fuit singłaris ininaria. s de
tes mea resꝑgebant ex incendio dui¬
ni amoris. suauitatẽ odoris : ita ut
ciꝰ castitatis. ⁊ integͥtas uͥtutũ. Decꝰ pu¬
dicitie.⁊ magisteriũ ualde eximiũ
ꝓbitatis. Inqͣ rogo uicleant uͥgines.
quid uitare qͥd corrigere. qͥd tenere
debeant honestatis: qͥa pͥm̾ discen¬
di amor ut ita fatear. nobilitaᷤᷤ ẽ ma¬
gistri Hab etis gͦ uͥgines egrgii ma¬
gisterii formã: habetis eremplar

Expanded text:
flagrabant ornamenta virtutum, incendio divini concremata amoris. Quae ideo quasi virgula fumi, quia ipsa est virga illa de radice Jesse, quae hodie ascendit . Gracilis quidem et delicata ex aromaconflagrata incendio charitatis. Et ideo bene in modum fumi virgulae ex aromatibus, quia facta est tota in holocaustum Dei, quae odoramenta virtutum spargebat de se usque ad coelos; et non qualiacunque, sed universi pulveris pigmentarii. Unde, fratres, admiratio illa angelica non de virginitate sola, quae fuit singularis in Maria, sed de tes in ea respergebant ex incendio divini amoris suavitatem odoris, ita ut tius castitatis, et integritas virtutum, decus pudicitiae, et magisterium valde eximium probitatis. In qua rogo, videant virgines quid vitare, quid corrigere, quid tenere debeant honestatis ; quia primus discendi amor, ut ita fatear, nobilitas est magistri. Habetis ergo, virgines, egregii magisterii formam; habetis exemplar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenerit celsitudinẽ claritatis. Ait q̃
int̾ cetera. qr respex̃ humilitatẽ ancil
sue. ecce enĩ in hoc beatã me dicent ont
generationes: Hinc queso fr̃s mer:at¬
dite metũ ꝓphetissam cłi ꝓphetissam
dico: immo ut ita dicã euangłistam:
audite queso uͥgines. audiat omĩssi¬
minarũ ordo humilitat̃r tante uͥti¬
nis: ⁊ nolite credere. si ñ iam cõpletas¬

Expanded text:
pervenerit celsitudinem claritatis. Ait enim pervenerit celsitudinem claritatis. Ait enim inter caetera: Quia respexit humilitatem ancillae suae, ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Hinc, quaeso, fratres mei, audite matrem prophetissam Dei. Prophetissam dico, imo, ut ita dicam, evangelistam. Audite, quaeso, virgines, audiat omnis feminarum ordo humilitatem tantae Virginis; et nolite credere, si non jam completa
Abbreviated transcription (Latin):
te uenerationis. ⁊ conlaudat gr̃a plenãt
qmͣ benedictã p̃dicat int̃ om̃s mulieres:
meritis ultͣ homines: tantus archãgłs
ñ tantam ei exiberet salutationis grãm:
neq tales tantasꝙ inferret laudes Quod
si adhuc incarne mortali. ⁊ iam cõpletis
misterii sacram̃tis archangłs dĩ tantam
e ȩxibuit reuerentiã. ⁊ attulit laudis p̾¬
conia ⁊ quid putatis Rmĩ hodie incelo
qͣntas deferunt laudes. ⁊ glorificant fili¬
um di. qͥ natꝰ ÷ exea:. Hec ẽ namq dilec¬
qm sepe filiũ hominis testat᷑. ex euagłio
ubi ait: filiꝰ hominis uenturꝰ ÷ in regno
patͥs sus: necnõ ⁊ cũ dic̾e̾t beato petͦ una
cũ ceteris. quẽ dicũt hoĩes ẽẽ filium ho
me ẽẽ dicitis: ait gͦ petrus ꝓ om̃ibꝰ: tu
liũ hominis ee̾. filiũ di: qmͣ fidẽ tã in
pet᷑. qmͣ in ceteris apłis requirebat dñs.
aut cogitare misteriis : redeamꝰ adiplias
meliꝰ edissere uideamꝰ: cur de imis adtã

Expanded text:
tae venerationis, et collaudat gratia plenam, quam benedictam praedicat inter omnes mulieres, meritis ultra homines, tantus archangelus non tantam ei exhiberet salutationis gratiam, nec tales tantasque inferret laudes. Quod si adhuc in carne mortali, etiam ante completa mysterii sacramenta, archangelus Dei tantam et exhibuit reverentiam, et attulit laudis praeconia; quid putatis, charissimi, hodie in coelo quantas deferunt laudes, et glorificant Filium Dei, qui natus est ex ea? Haec est namque, dilecquam saepe Filium hominis testatur ex Evangelio, ubi ait: Filius hominis venturus est in regno Patris sui . Necnon et cum diceret beato Petro una cum caeteris: Quem dicme esse dicitis ? ait Petrus pro omnibus: Tu lium hominis esse Filium Dei: quam fidem tam in Petro quam in caeteris apostolis requirebat Daut cogitare mysteriis, redeamus ad ipsius melius disserere valeamus cur demum ad tantae
Abbreviated transcription (Latin):
nota fuisset: loquebat᷑ t̃n cũ fide. ei
p̃dicabat q̃ futura nouerat. Dicebat
aũ humilis ⁊ ancilla: q̃ se beatã nouerat
Ecce enĩ exhoc beatã me dicent om̃s gi¬
nerationes. Quappt̾ queso respicite
ras quascunq sol suo illustrat lumint
⁊ uidete qm̃ nulla iam pene ẽ nacio.

Expanded text:
uebatur tamen cum fide, et praedicabat quae futura noverat. Dicebat autem humilis et ancilla, quae se beatam noverat: Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Quapropter, quaeso, respicite terras quascunque sol suo illustrat lumine, et videte, quoniam nulla jam pene est natio,
Abbreviated transcription (Latin):
cite a me: qͥa mittis sũ ⁊ humił corde.
Nec sine causa gͥ p̃cipue mortales ⁊ ba¬
giles. humilitatẽ discere iubet: qͥ etiãm
celis ubi inmortalis regnat. int̾ angłos
humilia reqͥrit Uñ dcł̃ ꝓpħa ait. Qusp
dñs ds̃ nr̃. qͥ maltis habitat: ⁊ humilia
respic̃ ucelo ⁊ int̾ra: Qd̃ si ab ipsis angłi
incelo mansuetudo exigit᷑: qͥd putatis
hic fr̃s. ubi suꝑbia regnat. ut humili
ata d̾i genitͥx fr̃s mer: qd̾ adhumilẽ
⁊ qͥetũ ⁊ trementẽ sermones suos. relpi¬
ciat diuina dignatio⁊ iccirro continu¬
o ait ad angłm. Ecce ancilla cdñi: fiat
mͥ scd̃m u̾bũ tuũ. Non enĩ suꝑbit. s
crescit exdono deciotionis obleqͥum.
humilitatis pͥuilegiũ Auget᷑ i oibł.
s innullo lubripitꝰ arrogantia: qm̃¬

Expanded text:
cite a me, quia mitis sum et humilis corde . cite a me, quia mitis sum et humilis corde . Nec sine causa igitur praecipue mortales et fragiles humilitatem discere jubet, qui etiam in coelis, ubi immortalis regnat inter angelos, humilia requirit. Unde noster, qui in altis habitat, et humilia respicit in coelo et in terra ? Quod si ab ipsis angelis in coelo mansuetudo exigitur, quid putatis hic, fratres, ubi superbia regnat, ut humilieata Dei genitrix, fratres mei, quod ad humilem, et quietum, et trementem sermones suos, respiciat divina dignatio . Idcirco continuo ait ad angelum: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Non enim superbit, sed crescit ex dono devotionis obsequium humilitatis: privilegium augetur in omnibus, sed in nullo subripit arrogantia, quo
Abbreviated transcription (Latin):
thesauros eius humilitatis. int̾dũ ꝑseru¬
tem᷑ : ut deinceps eꝰ int̾uenientib me¬
ritis. ad głam dõnoꝵ ꝑtinge̾ ualeamꝰ.
Nã humilitas. custos reliquarũ uͥtutũ
sib aggregauerat: custodẽ earũ hu¬
militatẽ in animo ferebat. Quampes
ꝑceptã grãm ampliauit: ⁊ confesset
se ẽẽ ancillã: q̃ mat̾ erat creatoris. s¬
ancillã: nichil splendi diꝰ. qmͣ splenas
elegit głie. Nouerat enĩ beata uͥgo
humilitas deo semꝑ placet: ⁊ ido eꝰ
cio cũ salutat᷑. nichil altũ de se sapit
nicħ p̾sumit: s tota humilis addm̃u
tendit: cui totũ deputat qͦdẽ: ⁊ qͦd eu
camꝰ de nob̃ humilia sentire semꝑn
om̃ib Discamꝰ humiliar : qr auctorin¬
te ideo adnos cũ eẽt altissimꝰ. humilis
uenit: ut nos humilitatẽ dese docert
magist̾ uĩtatis. Quia siqͥs sine humili¬
tate uͥtutes congregat : qiͣ qͥ inuentopis¬
uerem portat. Uñ ait ipse in euͣgłio. hs̃i¬

Expanded text:
thesauros ejus humilitatis interdum perscruthesauros ejus humilitatis interdum perscrutemur, ut deinceps, ejus intervenientibus meritis, ad gloriam donorum pertingere valeamus. Nam humilitas custos reliquarum virtutum sibi aggregaverat, custodem earum humilitatem in animo ferebat. Quam post perceptam gratiam ampliavit, et confessa est se esse ancillam, quae mater erat Creatoris. ancillam; nihil splendidius quam splendor elegit gloriae. Noverat enim beata Virgo quia humilitas Deo semper placet; et ideo ex nuntio cum salutatur, nihil altum de se sapit, nihil praesumit, sed tota humilis ad Deum intendit, cui totum deputat quod est, et quoscamus de nobis humilia sentire semper in omnibus. Discamus humiliari, quia auctor vitae ideo ad nos cum esset altissimus, humilis venit, ut nos humilitatem de se doceret magister veritatis. Quia si quis sine humilitate virtutes congregat, quasi qui in vento pulverem portat. Unde ait ipse in Evangelio: Dis
Abbreviated transcription (Latin):
o.ẽ. redẽptoris. Hodie qͥppe uocata ꝓ¬
cessit: ⁊ inmarcessibilẽ de manu dñi.
cũ palma uͥgmitatis ꝑcepit coronã.
Hodie intͦno regni suscepta ẽ. ⁊ resedit:
hodie thalamũ intrauit. qͥa simul
uͥgo ⁊ sponsa fuit. Hodie siqͥdẽ audi¬
uit illam uocẽ blandientis a sede ma¬
gestatis : qͣ dicit᷑ Ueni electa mea. ⁊ po¬
nã te suꝑ thronũ meũ: qr concupiuit
rex speciem cuã. Adqm sane uocẽ cre-¬
dimꝰ quod gaudens ⁊ exultans soluta
÷ beata illa anima: ac ꝑrexit ad dnm.
ubi facta ẽ ipsa thronꝰ: que fuerat in
carne templũ diuinitatis. Tanto spe¬
ciosior p̃cunctis ⁊ sublimior: qnͣto ⁊ gr̃a
głosior refulsit. Hec gͥ diuina ẽ. recon¬
pensatio fr̃s̃ de qͣ dr̃ : om̃is qͥ se humi¬
liat exaltabitur. fundata enĩ erat ꝓ¬
funda humilitate. ⁊ dilatata incarita¬
te : ꝓptẽa hodie tam sublumit̾ ẽ exal¬
tata S quia celsitudinẽ ⁊ magnificẽ¬
tiã throni. ꝑscrutari ñ possumꝰ: saltẽ

Expanded text:
ppe vocata processit, et immarcessibilem de manu Domini cum palma virginitatis percepit coronam. Hodie in throno regni suscepta est, et resedit. Hodie thalamum intravit, quia simul virgo et sponsa fuit. Hodie siquidem audivit illam vocem blandientis a sede majestatis, qua dicitur: Veni, electa mea, et ponam te super thronum meum, quia concupivit rex speciem tuam. Ad quam sane vocem credimus quod gaudens et exsultans soluta est beata illa anima, ac perrexit ad Dominum, ubi facta est ipsa thronus, quae fuerat in carne templum divinitatis. Tanto speciosior prae cunctis et sublimior, quanto et gratia gloriosior refulsit. Haec igitur divina est recompensatio, fratres, de qua dicitur: Omnis qui se humiliat exaltabitur . Fundata enim erat profunda humilitate, et dilatata in charitate, propterea hodie tam sublimiter est exaltata. Sed quia celsitudinem et magnificentiam throni perscrutari non possumus, saltem
Abbreviated transcription (Latin):
a est nobis dilectissimi
fr̃s hodierna festiuitas.
beate marie uͥginis gło¬
sa: plena gaudiis. ⁊ in¬
mensis de ascensu eꝰ re¬
pleta munerib Illustͥi
quidẽ de meritis. s illu¬
strior ualde ꝓgrã qua illustratͦ. ũ in
beata ipsa uͥgo. uerũ etiã ꝑeã om̃is xp̃i
ecelia. NIec em̃ grãm exũatus głosa ligi

Expanded text:
Adest nobis, dilectissimi fratres, hodierna festivitas beatae Mariae virginis gloriosa, plena gaudiis et immensis de ascensu ejus repleta muneribus. Illustris quidem pro meritis, sed illustrior valde pro gratia qua illustratur, non tantum beata ipsa virgo, verum etiam per eam omnis Christi Ecclesia. Nec enim gratiam ex meritis glori
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ choros angłicos Que nimirũ eral¬
titio. p̃iulegiũ ẽ gr̃e: Uñ cũ timore
Saremore ꝑfecte dilectionis. recolenda
sunit hec mistica donorũ sacmenta :¬
Ntq exhis compensanda ẽ huiꝰ celeb¬
uerentia. qͦ deuotionis obseqͥo: nos
tantis int̾ eẽ deceat sacm̃tis. Cui an¬
geł iple ñ sine metu scõ. nec sine ho¬
nore debito: impendit reuerentiã
euagli ⁊ andi. Sentiebat eñĩ angłs m
beata uͥgine. iam specialit᷑ dm̃ inee.¬

Expanded text:
choros angelicos. Quae nimirum exaltatio privilegium est gratiae. Unde cum timore et tremore perfectae dilectionis recolenda sunt haec mystica donorum sacramenta; sicque ex his compensanda est hujus celebverentia, quo devotionis obsequio nos tantis interesse deceat sacramentis. Cui angelus ipse non sine metu sancto, nec sine honore debito, impendit reverentiam evangelizandi. Sentiebat enim angelus in beata Virgine jam specialiter Domin
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s mei. ueneranda ẽ hec sollempnitas.
cũ om̃i deuocionis obseqͥo: ⁊ uen̾andũ
qd̾ canit᷑. etiã suꝑ choros exaltata angło¬
rũ: Nam nulli hoĩũ inqm concessũ ẽ.
tanti uti pͥuilegio muneris &̃ angło:
sua genuerit. ⁊ c̾e̾t d̾s. Ideo q̃so sileat in¬
sipĩa carnis. ⁊ celebret᷑ digne cũ landib
festiuitas matͥs dñi. ⁊ saluatoris nr̃i: tãto
honore dignissima. qnͣtũ ẽ uen̾anda ex

Expanded text:
mei, veneranda est haec solemnitas cum omni devotionis obsequio, et venerandum quod canitur etiam super choros exaltata angelorum. Nam nulli hominum unquam concessum est tanti uti privilegio muneris, etiam necsua genuerit, et esset Deus. Ideo, quaeso, sileat insipientia carnis, et celebretur digne cum laudibus festivitas matris Domini et Salvatoris nostri, tanto honore di
Abbreviated transcription (Latin):
referta ẽgrã. W id̾o apud dñm qͣma
pensada sint es mergia. uł cogitinda
p̃miad puto qd̾ nemo ẽ. qͥ ad puriũ edis¬
serat᷑. nisi qͥ põt̾ uere ꝑpendere. qͣuis
uel qñta sit ista grã. qͣ replet᷑ pla.: ꝑꝙͣ¬

Expanded text:
. Et ideo apud Dominum quanta pensanda sint ejus merita, vel cogitanda praemia, puto quod nemo est qui ad purum edisserat, nisi qui potest vere perpendere, qualis vel quanta sit ista gratia, qua repletur ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
sti ita illustirat᷑ gła. ut mullis int̾ris posit
digne laudibꝰ uenerar s uñ qnͣtũ debemꝰ qͥa
rornauit. inmensis largitatis sue mineribꝰ:
imploranclꝰ etiã ipse imigenit᷑ ds̃ dei filꝰ:
ut ꝓmodulo infirmitatis nr̃e. susciꝑe
dignet᷑ laudes ut cũꝙ ꝓipsa qͣs offerimꝰ.
qͥa nemo mortaliũ ẽ qui digne possit huiꝰ
sactissime uͥginis laudes dice̾: neꝙ pꝰsit
misha q̃ imilla completa ft̃. u̾bis expli¬
care. Tũ admodũ qnͣtũ colenda ostñdit¬

Expanded text:
sti ita illustratur gloria, ut nullus in terris possit sti ita illustratur gloria, ut nullus in terris possit digne laudibus venerari. Unde quia quaet ornavit immensis largitatis suae muneribus, implorandus etiam ipse unigenitus Deus, Dei Filius, ut pro modulo infirmitatis nostrae suscipere dignetur laudes utcunque pro ipsa quas offerimus, quia nemo mortalium est qui digne possit hujus sacratissimae Virginis laudes dicere, neque possit mysteria quae in illa completa sunt verbis explicare. T
Abbreviated transcription (Latin):
go głosa refulget: S suꝑ chorosut contif
sexaltata angel icos: clarissima int̾ u̾gi¬
nes. candidior int̾ mr̃es. Ota ⁊ srulli
martirio coronat. deasbarũt stolas suas
⁊ candidas eas fecerunt in sangͥne agni:
nichil ⁊ ominus hec beata ⁊uenerabił
nima passa. teste cdño cõꝓbat̃: Ait enĩ syme¬
on uel dñs ad eã. E tuã ipsiꝰ animõ: ꝑtnͣ¬
sibit gladiꝰ. Qͦd sigladiꝰ usq ad animã ꝑ¬
uenit. qñ ad crucem stetit fugientib
apsis: cũ uideret dñm pendentem enã
plusqmͣ mr̃ fuit: qr manimo a minus
amoris qm meroris ẽ intꝰ gladio uulne¬
rata. Pata enim stetit: si ñ oceẽt manꝰ
ꝑcussoris Beata ai genit̾e uire plusqͣm
mr̃ ẽ : q̃ nimio amore uulnerata. testiser¬
ttit saluatoris⁊ ⁊ ꝓmerore inanimo eru¬
ciatũ sustinuit passionis. ꝓpt̾ea gͥ ꝙ hec¬
u̾go ⁊ mat̾ ineffabił÷. donis inp̃sentiaꝵ
munerata. pͥmilegiis sublimata diuinis.
eredere oportet. qͦd hodie omĩnoda cele¬

Expanded text:
rgo gloriosa refulget, etiam super choros, ut cantatur, exaltata angelicos, clarissima inter virgines, candidior inter martyres. Quia etsi illi martyrio coronati dealbarunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni , nihilominus haec beata et venerabilis nima passa, teste Domino, comprobatur. Ait enim Simeon, vel Dominus ad eam: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius . Quod si gladius usque ad animam pervenit, quando ad crucem stetit, fugientibus apostolis, cum videret Dominum pendentem , etiam plusquam martyr fuit, quia in animo non minus amoris quam moeroris est intus gladio vulnerata. Parata enim stetit, si non deesset manus percussoris. Beata Dei genitrix jure plusquam mater est; quae nimio amore vulnerata testis exstitit Salvatoris, et pro moerore in animo cruciatum sustinuit passionis. Proptego et mater ineffabilibus est donis in praesentiarum munerata, privilegiis sublimata divinis, credere oportet quod hodie omnimoda coele
Abbreviated transcription (Latin):
pauat. ⁊ tota eiꝰ anima. dñm magnifi¬
at. ⁊ conlaudat. Nichil sibi atcͥbo uit
meritoꝵe nichil sibi dese ad plaudit:
ħ soluimꝰ ea q̃ si sunt. reqͥit ⁊ sapit. Iocu¬
o mnillo tota exultat: tota gauder ⁊le¬
tat᷑ solam sͥ uendicat humilitatem
ancille. que mat̾ uenerat᷑ ab angło sal¬
uatoris: ⁊ec tñ eandẽ humilitatẽ. a se
aliqͥd et̾ dir̃. S qi altissimꝰ eam resperit.¬
⁊ acceptã sibi fec̃: ideo inqͥt beatã medi¬
cẽt om̃s generationes. Omira confessior
⁊ mira humilitas. Conficet᷑ humilitatẽ:
qm̃ solã inse respexisse dic̃. qͥ cuncta res¬
piito ⁊ ontinuo p̃dicat᷑ beatitllo psĩ
De qͣ hodie totꝰ testis ẽ mundꝰ. Queb̾ata

Expanded text:
gaudet, et tota ejus anima Dominum magnificat et collaudat. Nihil sibi attribuit meritorum, nihil sibi de se applaudit; sed solummodo ea quae Dei sunt requirit et sapit. Idcirco in illo tota exsultat, tota gaudet et laetatur; solam sibi vendicat humilitatem ancillae, quae mater veneratur ab angelo Salvatoris. Nec tamen eamdem humilitatem a se aliquid eet acceptam sibi fecit, ideo, inquit, beatam me dicent omnes generationes. O mira confessio, et mira humilitas! Confitetur humilitatem, quam solam in se respexisse dicit, qui cuncta respicit, et continuo praedicatur beatitudo ipsius, de qua hodie totus testis est mundus. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑhoc quẽ celi ⁊ t̾ra ñ capuit. totum
cognate cũ om̃i integͥtate fid̾i. cogitate
inqm̃ animã hui uͥginis: qi comerti¬
ũ tanti muneris. ñ fide digne. nͦ cogita¬
re possumꝰ: iccirco huiꝰ uͥginis aĩam.
dñm magnificantẽ glorificemꝰ: qmͣ¬

Expanded text:
ac per hoc, quem coeli et terra non capiunt, totum cogitate cum omni integritate fidei, cogitate, inquam, animam hujus Virginis, quia commercium tanti muneris non scire digne nec cogitare possumus. Idcirco hujus Virginis animam Dominum magnificantem glorificemus
Abbreviated transcription (Latin):
inlabit᷑ sacͣm̃to. Sicq totꝰ uadens
mlalutationẽ. ꝓpt̾ maledictionẽ
pͥorũ parẽtũ : magnũ decegit benedicli¬
tis fid es genita: contra fidẽ credidit. De
conceptu deferre honorẽ cognatis didi¬
cit. de ortu filn: puoor creuit:. Auctã
castitas: integͥtas roborata Ugiitas ꝙͦ
solidata ẽ: om̃s ꝑ seuerauerunt u̾ͥtutes.
Ectremuit oĩa: que ⁊ pͥma murabił
ei refulsit humilitas. Que cũ omĩa ab
angło dicdicisset. ⁊ repleta donis celesti¬
b fuisset: ait. Ecce ancilla dm̃ fiat
cut᷑ ẽ effectꝰ. fit itaq gͣuida moxbeata
uͥgo: que hodie assumpta ẽ incelis cũ
it᷑ om̃s mulieres: q om̃s ex ea beatif¬
cant᷑. C ollata qͥppe ÷ grã ⁊ beatitudo
inspetie: ut diffunderet᷑ in om̃e genus
eccfiȩ. Unde nec iniĩto beata ⁊ uena¬
bilis hodie p̃cellit ingenere totꝰ eor¬
poris: que ult om̃s fecundata ẽauspe¬
tie ꝓłꝰ. Int̃ ea iure ante fert᷑ incelesti¬
b . que ita ditata ẽ. ac repleta p̃or̃bꝰ

Expanded text:
illabitur sacramento. Sicque totus vadens in salutationem propter maledictionem priorum parentum, magnum detegit benedictitu fides genita, contra fidem credidit. De conceptu deferre honorem cognatis didicit, de ortu filii pudor crevit. Aucta est castitas, integritas roborata, virginitas quoque solidata, omnes perseveraverunt virtutes. Extremuit omnia, quae et prima mirabilis ejus refulsit humilitas. Quae cum omnia ab angelo didicisset, et repleta donis coelestibus fuisset, ait: Ecce ancilla Domini, fiat cutus est effectus. Fit itaque gravida mox beata Virgo, quae hodie assumpta est in coelis cum inter omnes mulieres, quia omnes ex ea beatificantur. Collata quippe est gratia et beatitudo in specie, ut diffunderetur in omne genus Ecclesiae. Unde nec immerito beata et venerabilis hodie praecellit in genere totius corporis, quae ultra omnes fecundata est in specie prolis. Interea jure antefertur in coelestibus, quae ita ditata est ac repleta prae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sigiuitate meã. auit in nocentiamdut
qumlitotẽ suam respexisse dñm hum:¬
barfatet᷑. Mira itaq aisciplina lituuis.
admitabilis philo sophia Si qͥdẽ mira
pandieret᷑ insermone: ⁊ innullo offen¬
peret᷑ diuina uͥtꝰ. q̃ magnificaba tͦ in
ꝓfessione. Uñ eũ audisset omĩa q̃ suban¬
po e deferebant᷑ incõp̃hensibilia ⁊ ere

Expanded text:
virginitatem meam, aut innocentiam, aut humilitatem suam respexisse Dominum humiliter fatetur. Mira itaque disciplina virtutis, et admirabilis philosophia. Siquidem mira panderetur in sermone, et in nullo offenderetur divina virtus, quae magnificabatur in professione. Unde cum audisset omnia quae ab angelo ei defereb
Abbreviated transcription (Latin):
dña regũ⁊ sponsa dñi. mat̾ xp̃i. cõn¬
scĩ sacrariũ. uelut columba speciosa.
pulera ut luna. electa ut sol. signa¬
nisa ceh. detꝰ mulierũ. caput iingi

Expanded text:
a regum, sponsa Domini, mater Christi, Conncti sacrarium, velut columba speciosa, pulchra ut luna, electa ut sol , signanua coeli, decus mulierum, caput virgi
Abbreviated transcription (Latin):
sus eccłie. infra thalamũ collocauit ã
indextera maiestatis. Ibi siqͥdẽ eã assũpsit
p̃cellentissimã int̾̃ pͥmos: ubi uixta dauii
uocẽ. stat regina in dextͥs di inuestitu di¬
aurato. multiplici cucũdata uariecat
Hec gͥ dies ẽ. inqͣ renata int̾ filias ierłm¬

Expanded text:
sponsus Ecclesiae infra thalamum collocavit eam in dextera majestatis. Ibi siquidem eam assumpsit praecellentissimam inter primos, ubi, juxta David vocem, stat regina in dextris Dei in vestitu deaurato, circumdata varietate . Haec igitur dies est, in qua renata inter filias
Abbreviated transcription (Latin):
qͣiͣ aurora ꝓcessit : ⁊ uadit post agnũ łi¬
sior qͦcũq ille ꝑgit. Hec nãq ẽ. ut dixi
fr̃s festiuitas hodierna. p̃cipua ⁊ ueni¬
rabilis nob̾. s uenerabilior in celo ẽ an¬
dubio. exhuiꝰ adimplet᷑ diei exultatiõt.
qñ beata d̾i genigͥx clarior sole refullit
int̾no claritatis. Nam xp̃c sic̃ legimꝰ.
insole posuit tabernaculũ suũ. deqͦ ip¬
se ut ita loquar tab̾nacło ꝓcessit. tanꝙ̃
spons dethalamo suo. Dequo sane tã¬

Expanded text:
aurora processit, et vadit post agnum gloriosior quocumque ille pergit. Haec namque est, ut dixi, fratres, festivitas hodierna praecipua et venerabilis nobis; sed venerabilior in coelo est andubio ex hujus adimpletur diei exsultatione, quando beata Dei genitrix clarior sole refulsit in throno claritatis. Nam Christus, sicut legimus, in sole posuit tabernaculum suum ; de quo ipse, ut ita loquar, tabernaculo processit tanquam sponsus de thalamo suo. De quo sane tab
Abbreviated transcription (Latin):
Nter p̃cipuas scõꝵ festiuitates lim̃i. ho¬
dierna nob̾ refulsit in signis ⁊ głosa geni¬
tͥcis dĩ marie sollẽpnitas: inqua ipsa be¬
ata ⁊ uen̾abilis uͥgo assũpta ẽ głosissime
adethereũ thalamũ. in quo ut cantaui¬
mꝰ. ixx regũ filiꝰ beate marie uͥginis stel¬
lato umo ineffabil sedet solio. ubi
milia miliũ inuustrant angłoꝵ uixta
danihelis uaticiniũ.⁊decies centena
asistunt milia: qͦꝵ cũ laudib ⁊ exeqͥis.
głosa digenide. hodie de t̾ris exattat
⁊ de carne euecta cũ tͥumpho ⁊ exuls¬

Expanded text:
nter praecipuas sanctorum festivitates, charissimae, hodierna nobis refulsit insignis et gloriosa genitricis Dei Mariae solemnitas, in qua ipsa beata et venerabilis Virgo assumpta est gloriosissime ad aethereum thalamum, in quo, ut canimus, Rex regum, filius beatae Mariae virginis, stellato, imo ineffabili sedet solio. Ubi millia millium ministrant angelorum, juxta Danielis vaticinium , et decies centena assistunt millia; quorum cum laudibus et exsequiis gloriosa Dei Genitrix hodie de terra exaltata, et de carne evecta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnis cirib ÷ continua ⁊ ꝑpetua. S qͥ
inp̾sentiarũ nob̾ continua eẽ ñ potals
debet tanto celebrior fieri p̃om̃ib scõs
mat̃ dñi saluatoris. ⁊ don ũ possidet ꝑ¬
tue uͥginitatis: qͥa ⁊ si mꝑtit p̃mia ius

Expanded text:
nis civibus est continua et perpetua. Sed quia in praesentiarum nobis continua esse non potest, debet tanto celebrior fieri prae omnibus samater Domini Salvatoris et donum possidet perpetuae virginitatis. Quia et si impartit praemia jus
Abbreviated transcription (Latin):
apponit᷑ excuti ñ ꝑmittit: s more pici
herere cõpellit. Quid gͦ: Rixam m̃di
meeultra ñ ꝑferẽs: scõ fr̃i munꝰ suũ
remitt̾e studui. Deinde dõ auxiliante
dũ uixero: contͣ sordes munerũ iam
cautiꝰ nigilabo. Ecce qd̾ suꝑiꝰ dixi. qͥa
seruus dei debet timere cũ tẽporale
qd ꝑcipit: tc̃ gaudere cũ ꝑdit . Amm
itaq neq ꝓspecie monasterĩ ꝯstruen¬
ai. neq ꝓ necessitate seruoꝵ dĩ tene.¬
bo qͣsi materiã honestatis. ubi ualẽa
uiresexercere cupidinis. tã ꝙͣ qͥ casti¬
& sub nõie ꝓpagandi germinis. Fa¬
miulat᷑ illecebris uoluptatis ita ñ¬
nuditate ꝯtentugandẽt siue regi¬
mine. siue qͥblibet exercitiis im¬
plicari: ut dũ ꝓpͥe satisfaciunt
auaricie. necessitati udeant᷑ ꝓt̃
oꝑis deseruire. Nos autẽ dilectissi¬
migaudeamꝰ sẽꝑ & illatas nobin
uirias eq̃nimit̾ ferre: & nocentibũ
insuꝑ utilia ministrare. Sit manꝰ

Expanded text:
apponitur, excuti non permittit; sed more piscis apponitur, excuti non permittit; sed more piscis haerere compellit. Quid igitur? Rixam mentis meae ultra non perferens, sancto fratri munus suum remittere studui. Deinde, Deo auxiliante, dum vixero contra sordes munerum jam cautius vigilabo. Ecce, quod superius dixi, quia servus Dei tunc debet timere, cum temporale quid percipit; tunc gaudere, cum perdit. Amodo itaque neque pro specie monasterii construendi, neque pro necessitate servorum Dei, tenebo quasi materiam honestatis, ubi valeam vires exercere cupidinis. Tanquam qui castiet sub nomine propagandi germinis famulatur illecebris voluptatis; ita nonuditate contenti, gaudent sive regimine, sive quibuslibet exercitiis implicari; ut dum propriae satisfaciunt avaritiae, necessitati videantur pii operis deservire. Nos autem, dilectissimi, gaudeamus semper et illatas nobis injurias aequanimiter ferre, et nocentibus insuper utilia ministrare. Sit manus
Abbreviated transcription (Latin):
adheremũ rediẽs. cellulã quidẽ festi¬
quis intͣiti. s memet ipsũ intrare uix
utus: & qͥ extra me inordinate sũ fusꝰ.
usto iudicio in me sũ pꝰtmodũ ut
ligo ꝯfudit. & tãꝗͣ uermis scatens
nea corrodere iuscera ñ cessauit ut
pbe ꝯscuentia mallẽ me lepra ꝑc̾sũ.
ꝗͣ illo mun̾e sauciatũ. Aitendebam
porro illinc tantã fr̃is liberalitatẽ qͦ
m nichil debebat ⁊ obtislit: hinc meã
aliariciã que qd̾ ꝑ officiũ ñ merebat᷑
accipit. Tedebat me t̃c oblitũ: qd̾ ꝑ ui¬
rũ sapientẽ dr̃. Non sit porrecta ma¬
nꝰ tua ad accipiendũ: & ad dandũ col¬
lecta. Et cũ iuxta apłm beatius sit
magis dare ꝙͣ acciꝑe. illũ iure beatẽ.
me miserũ depuitabã. Heume inqã
cũ a suscipiendis mun̾ib exciruendã
manũ scͥpt᷑a p̃cipiat. qͦmͦ tu manũ
excutis ut abicias. ꝙͣ potiꝰ incittsut
accipias. stringis ut rapias. retrahiꝰ ut
possidenda recondas: Et enĩ auaricia

Expanded text:
ad eremum rediens, cellulam quidem festinus intravi, sed per memetipsum intrare vix potui; et qui extra me inordinate sum fusus, justo judicio in me sum postmodum, ut caligo confudit, et tanquam vermis scatens mea corrodere viscera non cessavit, ut, teste conscientia, mallem me lepra percussum quam illo munere sauciatum. Attendebam porro illinc tantam fratris liberalitatem quae mihi nihil debebat, et obtulit; hinc meam avaritiam, quae, quod per officium non merebatur, accepit. Taedebat me tunc oblitum, quod per virum Sapientem dicitur: « Non sit porrecta manus tua ad accipiendum, et ad dandum collecta . » Et cum, juxta Apostolum, beatius sit magis dare quam accipere ; illum jure beatum, me miserum deputabam. Heu me, inquam, cum a suscipiendis muneribus excutiendam manum Scriptura praecipiat ; quomodo tu manum excutis, ut abjicias; quam potius incutis, ut accipias; stringis, ut rapias; retrahis, ut possiden la recondas. Et revera avaritia
Abbreviated transcription (Latin):
lũ mͥ argenteũ loco mun̾is misit.
Qd̾ dũ oblatũ repente uidisse. pͥme
qde asꝑnatꝰ abhorrui: & cur ille m
munꝰ offerret subtilit̾ inqͥsu. dui¬
picatꝰ qui ꝓpe sũ qd̃ negociũ fortassi
haberet: atq id̾o me anticipando ĩ¬
ueniens. mun̾ib occuparet. Mos qͥ¬
pe est apd̃ nos ministris uidelicet a¬
stolice sedis. ab his quoꝵ adhuc neg¬
ciũ pendet nil ꝓrsus acciꝑe: abh
aut̃ qͥ om̃ino quieti st̃. si dare uoli¬
s illoꝵ dũtaxat ͤ qͥ meluiscule se a
auiditate custodiũt. Qͥd plura: Con¬
uenit᷑ ad cõmune colloqͥũ: cur dom
sit largitꝰ inqͥrit᷑: utrũ causã hab
sciscitat᷑. Undiq qͥetꝰ. ex om̃i pari¬
reꝑit᷑ securꝰ: ita ut reipsa respo

Expanded text:
 loco muneris misit, quod dum oblatum repente vidissem, primo quidem aspernatus abhorrui, et cur ille mihi munus offerret, subtiliter inquisivi. Suspicatus quippe sum, ne ille negotium fortassis haberet: atque ideo me anticipando praeveniens, muneribus occuparet. Mos quippe est apud nos, ministros videlicet apostolicae sedis, ab his, quorum adhuc negotium pendet, nihil prorsus accipere; ab his autem, qui omnino quieti sunt, si dare volused illorum duntaxat est, qui meliuscule se ab aviditate custodiunt. Quid plura? Convenitur ad commune colloquium, cur donum sit largitus, inquiritur; utrum causam habeat, sciscitatur. Undique quietus ex omni reperitur parte securus, ita ut re ipsa r
Abbreviated transcription (Latin):
omno dominico: ⁊ cet̾i
fr̾ib qui in fua uicini
montis heremo cõmoñ
petrꝰ peccator monach
ultimã seruitutẽ in dño. Scͥpsisti

Expanded text:
omno DOMINICO et caeteris fratribus qui in sua vicini montis eremo commorantur, PETRUS peccator monachus ultimam servitutem in Domino. DE PATI
Abbreviated transcription (Latin):
ferri potuit. eqͣnimit̾ ꝑtulerunt.
Nã qd diuinis ãmonitioĩb & p̾ce¬
dentiũ exemplis aditi. de ꝓ fundo
nob̾ illate tribulatiõis eripimur:
recte ieremia ꝓpħa de ꝓuteo ꝓdeun¬
te signat᷑. Proiecerãt qͥppe eũ sicut
scͥptura testat᷑ in lacũ. in qͦ ñ erat
aqua s lutũ: q̃ pt modũ ut leuet᷑.¬

Expanded text:
runt. Nam, quod divinis admonitionibus, et praecedentium exemplis adjuti, de profundo nobis illatae tribulationis eripimur, recte in Jeremia propheta de puteo prodeunte, signatur. Projecerant quippe eum, sicut Scriptura testatur , in lacum, in quo non erat aqua, sed lutum: qui postmodu
Abbreviated transcription (Latin):
& leuant. S ne ligatꝰ his funibꝰ dũ
trahit᷑ incidat᷑: simuletiã panui ue¬
teres deponunt᷑. Qͥa ne diuina pre-¬
cepta nos terreãt. antiqͦꝵ nos exem
tione fac̾e p̾sumamꝰ. qd̾ ex nr̃a in¬
festinamꝰ: ligem funib. id⁊ p̃ceptiᷤ
añicis astringam᷑. Intersit etĩã pã¬
ni uet̾es cũ qͣb meliꝰ teneant᷑ funcᷤ.
id÷ p̃cedentiũ confortem̃ exemplis.
ne infirmos nos acti midos. p̾cepta
subtilia uuln̾ent dũ leuãt. Quasi
qͥsaã pannos uet̾es. paulꝰ apłs sub¬
iungebat: cũ ad subleuandos dis¬
cipłos. p̃ceptis suis sp̃alibꝰ exem¬
pla ueterũ cõm̃daret dicẽs. Iusti.
Iudibria ⁊ u̾b̾a exꝑti. insuꝑ usq

Expanded text:
ne ligatus his funibus, dum trahitur, incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur, quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum Patrumtione facere praesumamus, quod ex nostra imfestinamus, ligemur funibus, id est praeceptis Dominicis astringamur. Intersint etiam panni veteres, cum quibus melius teneantur funes, id est, praecedentium confortemur exemplis, ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent, dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum ad sublevandos discipulos praeceptis suis spiritualibus exempla veterum commendaret, dicens: « Justi ludibria et verbera experti; ins
Abbreviated transcription (Latin):
gestit nͥ ut sangunẽ bibat: iste ad
portendit ut languidꝰ conualescat.
ula saciat᷑ &. morit᷑: egrotꝰ autẽ dũ
pan sanguinẽ. recuꝑat sanitaten.
ladeniq sua se morte satiat ⁊ ex¬
iltat: egrotꝰ autẽ dũ uulnerat᷑. ad
sui modaminis arte disponit.
it ex alienis uuln̾ib nob medica¬
ita ꝯficiat: quatinꝰ dũ hostile uul¬
is nob̾ infligit᷑. ex eo potissim ũ
ulutiantidotũ ꝓcuret᷑: Cyrus pla¬
ne genꝰ serpentis ẽ. ex cuiꝰ carne teri¬
ea fit que uidelicet grassantẽ pestẽ.
mnhis que uenenant᷑ extinguit. Si¬

Expanded text:
gestit, nisi ut sanguinem bibat; iste ad gestit, nisi ut sanguinem bibat; iste ad hoc tendit, ut languidus convalescat. Illa satiatur et moritur; aegrotus autem, dum perdit sanguinem, recuperat sanitatem. Illa denique sua se morte satiat et exsultat; aegrotus autem, dum vulneratur, ad sui moderaminis arte disponit, ut ex alienis vulneribus nobis medicamenta conficiat, quatenus dum nobis hostile vulnus infligitur, ex eo potissimum salutis antidotum procuretur. Tyrus plane genus serpentis est, ex cujus cruore theriaca fit, quae videlicet grassantem pestem in his qui venenantur exstinguit.
Abbreviated transcription (Latin):
tio audita grauit̾ ꝑculit: ꝙ plu
me ur̃a pusillanimitas. ꝗͣ hostil
ꝯtristauit adu̾sitas. Nã cũ assita
uideamini diiinis insist̾e pagi
cientia regina uͥtutũ: cui nimi
cuncta deseruiũt uolumina sca¬
turarũ. Quecũq enĩ ut ait apłi¬
Quare ad nr̃am doctrinã: Nũcdi
siliogismoꝵ calleamꝰ tendicłas sti¬
re. aut tonantia & accurata u̾ba
reciorice copie colorib uenustare.
pi armonice suauitatis organa
nciesq distinguere: ut astroꝵ sig.
n ridio designare: Non plane
hec indaganda satͥs scriptis in¬
srumꝰ. s ꝑ eas potꝰ ad exemplapla
orpatientie ꝓuocam᷑. Unde mox se
tuUt ꝑ patientiã ⁊ ꝯsolationẽ sc̃p¬
pqu nos ad tenendã patientiã exu¬
pitꝰ. spe etiã ꝯsolatiõis attolliti qͥa
uinarrat. electi dei qd̾ sint sureli
issurasq ꝑpessi: indicat etiam
ue ꝑ hec sint p̾mia ꝯsecsiti. Medicꝰ¬
ebris apponit. uirusq simulcũ
su quine ab intimis uiscerib sorbe
ra hixu do. Illa siqͥdẽ nil aliud

Expanded text:
io graviter perculit, et plus me vestra pusillanimitas quam hostilis contristavit adversitas. Nam cum assidue videamini divinis insistere pagipatientia regina virtutum, cui nimirum cuncta deserviunt volumina Scripturarum: « Quaecunque enim, ut ApQuare ad nostram doctrinam? Nunquid ut syllogismorum calleamus tendiculas strere, ut tonantia et accurata verba rhetoricae copiae coloribus venustare et harmonicae suavitatis organa melosque distinguere, ut astrorum matmus radio designare? Non plane ad haec indaganda sacris Scripturis instruimur, sed per eas potius ad exempla patientiae provocamur. Unde mox set per patientiam et consolationem Scripquae nos ad tenendam patientiam erudit, spe etiam consolationis attollit, quia, cum narrat electi Dei quot sint supplicia pressurasque perpessi, indicat etiam quae per haec sint praemia consecuti. Medicaegroti membris apponit virusque simul cum sanguine ab intimis visceribus sorbere et hirudo. Illa siquidem nil aliud
Abbreviated transcription (Latin):
geli de custodiis ñ educerẽt nͥ priꝰ
ianuas aꝑirẽt: mirũ ẽ ualde qͦmͦ
puer uł magicis artib hominũ.
uł prestigiis ĩmundoꝵ spirituũ.
clausã undiq domũ. ñ aꝑtis fori¬
b ingredi potuit. Nã ⁊ ip̃se puer
sollicite requisitꝰ. hoc addebat qͥa
qͥdã hoĩes eũ assum̃tes ad magnũ
ꝯlisuiũ deduxer̃t. ubi uidelicet õs
epularũ delicie uidebant᷑. eũꝙ
manducare fecer̃t. Referebat etiã
qͥa eũ usq ad castellũ qd suꝑemi
re necdũ nouer̃t maligni hostis
subiacere insidiis considerat: ipse
qͦ qd̾ patit᷑. equanimit̾ ferat. Iulat
nempe amaligno hoste molestias.c
qͣnta debent portare patientia pecca¬
res. cũ illoꝵ aliqͣndo fraudes & ipsii
rant innocentes: Ergo fr̃ ille qui
dicimꝰ. in suis hortor tribulationil
gaudeat: & tẽptatiõis inpacte mal
aĩe sue purgari rubiginẽ fiducial
credat. Non enĩ ẽ. ut ipse diabolꝰ s
git terrendo. futuri dãpnationi

Expanded text:
odiis non educerent, nisi prius januas aperirent, mirum est valde quomodo puer vel magicis artibus hominum, vel praestigiis immundorum spirituum, clausam undique domum, non apertis foribus, ingredi potuit. Nam et ipse 640 puer sollicite requisitus, hoc addebat quia quidam homines eum assumentes, ad magnum convivium deduxerunt, ubi videlicet omnes epularum deliciae videbantur, eumque manducare fecerunt. Referebat etiam quod eum usque ad castellum quod supereminre necdum noverunt, maligni hostis subjacere insidiis considerat, ipse quoque quod patitur aequanimiter ferat. Illatas nempe a maligno hoste molestias cquanta debent portare pacientia peccatores, cum illorum aliquando fraudes et ipsi perferant innocentes? Ergo frater ille quem dicimus in suis hortor tribulationibus gaudeat, et temptationis impactae malleo animae suae purgari rubiginem fiducialiter credat. Non enim est, ut ipse diabolus fingit terrendo, futurae damnationis
Abbreviated transcription (Latin):
script᷑a testat᷑ irrisionũ atq pena¬
rũ toriñta ꝑcut᷑rit. Qͥd gͦ nouũ.
si peccator ħõ. rerũ que extra se st̃.
sustineat amissionẽ.: tũ ille qͥ pec¬
care nũꝗͣ potuit. in suo corpore ꝑ
tulerit crucẽ: Necdũ sane iuxra
apłm usq ad sanguinẽ restitistis:
sed outinã hoc saltĩ de uob̾ posset
dici. qd ille q̃b dã bene patientibꝰ
ter attendimꝰ. facile uiolentoꝵ qͦ¬
rũlibet insolentias. iniuriarũq
molestias suꝑamꝰ. p̾cepta uidelic&
& exempla: quia ⁊ scͥpture scẽ nos
ad patientiã cohortant᷑. & electiqͥ

Expanded text:
irrisionum atque poenarum tormenta percurrit. Quid ergo novum, si peccator homo rerum, quae extra se sunt, sustineat amissionem, cum ille, qui peccare nunquam potuit, in suo corpore 833 pertulerit crucem? Necdum sane, juxta Apostolum, usque ad sanguinem restitistis . Sed, o utinam hoc saltem de vobis posset dici, quod ille quibusdam bene patientibus ter attendimus, facile violentorum quorumlibet insolentias injuriarumque molestias superamus: praecepta videlicet et exempla; quia et Scripturae sanctae nos ad poen
Abbreviated transcription (Latin):
cens eos dixit. Ite. & stantes loqͥmi¬
ni in tẽplo plebi oĩa u̾ba uite huiꝰ.
De petro autẽ rursus legit᷑: quia
cũ p̾cederet eũ angłs de carc̾e ad
portã ferreã ultro aꝑta ẽ eis. De
paulo etiã. qͥa subito t̾remotꝰ factꝰ
ẽ magnꝰ: ita ut mouerent᷑ funda¬
m̃ta carceris. & confestĩ aꝑta st̾ ostia

Expanded text:
cens eos, dixit: Ite, et stantes loquimicens eos, dixit: Ite, et stantes loquimini in templo plebi, omnia verba vitae hujus . » De Petro autem rursus legitur: « Quia cum praecederet eum angelus de carcere ad portam ferream, ultro aperta est eis . » De Paulo etiam: « Quia subito terrae motus factus est magnus, ita ut moverentur fundamenta carceris, et confestim aperta
Abbreviated transcription (Latin):
uerulus quidã etate
qͥnqͣnnis. hubaldi scilicet no¬
bilissimi uiri. qͥ mecũ degit in here¬
mofiliꝰ: in meo monast̾io factꝰ fue¬
rat monachꝰ. Hic aliqͣndo in tẽpeste
noctis silentio: quiescentib fr̾ibꝰ fiue
egressus. suie sublatꝰ sit nescio. Sed
cũ pistor in pistrino iaceret: inter¬
rupto ad horã somno. uestẽ que s
cõminꝰ adiacebat sibimet uoluit su¬
ꝑpon̾e. ut frigꝰ arceret. Extendens
Itaq brachiũ: dormientẽ uixta se
cernã accendit. totãq domũ solliti.¬
ta curiositate circiuens. om̃s aditꝰ
clausos ⁊ obseratos inuenit. Mane
autẽ facto. ñ parua ãmiratio int̾
fr̃s u̾sabat᷑. nimirũ puer qͥ remo¬
ta om̃i dubietate. p̃terito uesꝑe ĩ
stratu suo ipsis uidentib qͥ euisser:
qualit̾ inpistrinũ clausis ianuᷤ
ingredi potuisset. Et qͥde de apłis
legit᷑ cũ educendi eẽnt de custodia
publica: quia ueniẽs angłs dñi. ꝑ
noctẽ aꝑiens ianuas carceris & edu¬

Expanded text:
uerulus quidam, aetate quinquennis, Hubaldi scilicet nobilissimi viri, qui mecum degit in eremo, filius, in meo monasterio factus fuerat monachus. Hic aliquando intempestae noctis silentio, quiescentibus fratribus, sive egressus, sive sublatus sit, nescio. Sed cum pistor in pistrino jaceret, interrupto ad horam somno, vestem, quae sibi cominus adjacebat, sibimet voluit superponere, ut frigus arceret. Extendens itaque brachium, dormientem juxta se cernam accendit, totamque domum sollicita curiositate circuiens, omnes aditus clausos et obseratos invenit. Mane autem facto, non parva admiratio inter fratres versabatur: nimirum puer, qui, remota omni dubietate, praeterito vespere in squaliter in pistrinum clausis ianuis ingredi potuisset. Et quidem de apostolis legitur, cum educendi essent de custodia publica, quia veniens angelus Domini, per noctem aperiens ianuas carceris et edu
Abbreviated transcription (Latin):
nosistat in qͦ tuũ necesse sit auxi¬
uexpectare: Porro si negocium
abet indignũ ẽ te scõ fr̃i linguã
ua uenalẽ fac̾e: que tãꝗͣ utriuisq
comunis. sibi qͦ debet ut tͥ gratuito
ministrare. Cũq hec adu̾sũ me pri¬
pa ꝑseu̾ant ingrueret. iãq ego ela¬
norem cogitationũ remordentium
pꝑferrẽ. decedente crepusculo moxad

Expanded text:
non obsistat, in quo tuum necesse sit auxinon obsistat, in quo tuum necesse sit auxilium exspectare. Porro si negotium habet, indignum est, te sancto fratri linguam tuam venalem facere, quae tanquam utriusque communis sibi quoque debet, ut tibi, gratuito ministrare. Cumque haec adversum me pugna perseveranter ingrueret, jamque ego clamorem cogitationum remordentium non perferrem; decendente crepusculo, mox ad
Abbreviated transcription (Latin):
to. Adhuc tam̃ quesiu utrũ dũ
eccłiasticos ordines ascendet. sui
cũ monasterii regim̃ suscepisse
respondi. ut qd̾ suũ erat tollens.
miciciã nr̃am ñ more scłariũm
mũ gratito possideret. Int̾ hecta
ut uob̾ in aure loquar.mens mȩ
talis erat: ut ptꝗͣ districte requin
nichil in eo noxiũ repꝑi. si illemꝰ
ad ingerendũ munꝰ im portuñ
isteret: eiꝰ mͥ uiolentia nullatenꝰe
pliceret. Uolebã siqͥdẽ uim inͥ feo
& uelut inuitꝰ ad uota cõpelli. si
ille ad recipiendũ qd̾ seriel dedes
se prosꝰ au̾teret. et ne a: q aures
peticiõib inclinaret: Nd ego uas
ixurꝰ e audacior factꝰ. duriꝰ ut suare.¬
uir ingerebã. Interea dies elabit᷑
En reculiarib psalmis noctuemꝰ
ohatde insisterẽ. cepit me conscienta
enͣ temordere: & quasi sub qdlã ra¬
potmio ꝯuenire. Su illeut uidecur
sone uir. tui innocenti hõi fuã uolui¬
i petuniã tollere. xũ illi capitulã

Expanded text:
adhuc tamen quaesivi utrum, dum ad ecclesiasticos gradus ascenderet, sive cum monasterii regimen suscepisset,  reperiret; respondi ut, quod suum erat tollens, amicitiam nostram non more saecularium itimum gratuito possideret. Inter haec tamen, ut vobis in aure loquar, mens mea talis erat, ut post etiam districte requirens, nihil in eo noxium reperi, si ille mihi ad ingerendum munus importunus existeret, ejus mihi violentia nullatenus displiceret. Volebam siquidem vim mihi fieri, et velut invitus ad vota compelli. Cumque ille ad recipiendum, quod semel dederat, se prorsus averteret, et ne aurem quidem petitionibus inclinaret, ego jam securus et audacior factus, durius, ut sua reciperet, ingerebam. Interea dies elabitur. Cumque peculiaribus psalmis nocturnus meditator insisterem, coepit me conscientia acrius remordere, et quasi sub quodam ratiocinio convenire. Si ille, ut videtur, bonus est vir, tu innocenti homini suam voluisti pecuniam tollere, cum illi capitulum
Abbreviated transcription (Latin):
cuti st̃ u̾bũ dei: quoꝵ intuenteᷤ exi¬
tũ conu̾satiõis. imitamini & fideui.
Suꝑiꝰ uidelicet dũ sp̃alia p̃ceptalo¬
queret᷑: qͣsi funes miserat. Ptꝰ modõ
uero memorãs exempla maioꝵ: qͣsi
uet̾es pannos adhibebat. Enimuͦ
seruus dei tc̃ debet timere. cũ tẽpo¬
rale quid ꝑcipit. t̃c gaudere cũ ꝑdit:
qͥa cui ꝓpositũ ẽ celestia scandere. ex¬
pedicius ꝓculdubio uacuus ꝗͣ onust̾

Expanded text:
bum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem . » Superius videlicet dum spiritualia praecepta loqueretur, quasi funes miserat; postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Enimvero servus Dei tunc debet timere cum temporale quid percipit; tunc gaudere cum perdit: quia cui propositum est coelestia scandere, expeditius procul dubio vacuus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ad honoris culm̃.tam obstinata tamin¬
oportuna fu̾it ambitione surrectum :
Qui tñ aliis habet qd̾ sͥ non ht̃: qͥa uide¬
licet alios consecrare ꝑmutit᷑. cũ ⁊ ip̃e
int̾ ep̃os ñ habeat᷑. Sepe nãq sterili
trunco. fecundꝰ iam̃ inserit᷑ꝰ qͥ nimir̃
in eo qd̾ germinat. ñ trunci s ꝓpͥe na¬
ture iura conseruat: Qđ ab impiis
sine heretieis ordinati. a suis ñ re¬

Expanded text:
ad honoris culmen tam obstinata, tam iad honoris culmen tam obstinata, tam importuna fuerit ambitione subreptum? Qui tamen aliis habet, quod sibi non habet, quia videlicet alios consecrare permittitur, cum et ipse inter episcopos non habeatur. Sepe namque sterili trunco fecundus ramus inseritur, qui nimirum in eo, quod germinat, non trunci, sed propriae naturae iura conservat. XXV. Quod ab impiis sepe hereticis ordinati a suis non re