comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re me. Erat aut̾ de cuutate andree ⁊
petri. Et muenit philippus nathana¬
helem. iam uocatus a dño philippus ⁊
dixit ei. Quem scripsit moy ses in le¬
ge et ꝓphe. inuenimus iħm filium
iosepħ. Eius filius dicebatur. cui des¬
ponsata erat mr̃ eius. Nam ꝙ ea ĩtac¬
ta conceptus et natus sit dñs. bene
Hoc philippus dixit nathanabeli. ad¬
didit ⁊ locum a naxarech. Et dixit et
nathanabel. A naxareth pt̃ aliquid bo¬

Expanded text:
autem de civitate Andreae et Petri. Et invenit Philippus Nathanaetem: jam vocatus a Domino Philippus. Et dixit ei: Quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, invenimus Jesum filium Joseph. Ejus filius dicebatur, cui desponsata erat mater ejus. Nam quod ea intacta conceptus et natus sit, bene noverHoc Philippus dixit Nathanaeli; addidit et locum, a Nazareth. Et dixit ei Nathanael: A Nazareth potest aliquid bo
Abbreviated transcription (Latin):
hois. Iam alũ de hiis ascendentib ⁊ descen¬
dentib angłis dix̾am: s ne oblici fu̾itis
breuit᷑ dico tamqͣm ꝯmemorans plib
nuarem. Scalas uidit iacob ꝑ sompniũ.
et in ip̃is scalis uidit angłos ascenden¬
tes ⁊ descendentes: ⁊ lapidem quem sibi
niret ⁊ adoraret. Alioqͥn ydolatria esset.
nõ significatio xp̃i. fcã est ergo signifi¬
catio quousq oportuit fieri significa¬
tionem: et significatus est xp̃c lapis
pis qͣre: Ecce pono in syon lapis electũ
p̾tiosum: ⁊ qui credid̾it in illum nõ con¬
fundetur. Quare unctus: Nuia xp̃c a
crismate. Quid aut̃ cunc uidit in scalis:
Ascendentes ⁊ descendentes angłos. Src
est ⁊ in eccła frẽs. Angł̾i dei boni p̾dicato¬
res p̾dicantes xp̃m. hoc est suꝑ filium
hoĩs ascendunt. ⁊ descendunt. Quõ ascẽ¬
dunt. quõ descendunt: Ex uno hẽmus
exemplum. Audi apłm paulũ. Quodĩ
ip̃o muen̾imus. hoc de cet̾is u̾itatis p̾¬
dicatorib credamus uide paulũ ascẽ¬

Expanded text:
ando de his ascendentibus et descendentibus Angelis dixeram; sed ne obliti fueritis, breviter dico tanquam commemorans: pluribus nuarem. Scalas vidit Jacob per somnium, et in ipsis scalis vidit Angelos ascendentes et descendentes; et lapidem quem sibi niret et adoraret: alioquin idololatria esset, non significatio Christi. Facta est ergo significatio, quo usque oportuit fieri significationem, et significatus est Christus. Lapis pis quare? Ecce pono in Sion lapidem electum, pretiosum, et qui crediderit in illum, non confundetur . Quare unctus? Quia Christus a chrismate. Quid autem vidit tunc in scalis? Ascendentes et descendentes Angelos. Sic est et Ecclesia, fratres: Angeli Dei, boni praedicatores, praedicantesndunt. Quomodo ascendunt, et quomodo descendunt? Ex uno habemus exemplum: audi apostolum Paulum; quod in ipso invenerimus, hoc de caeteris veritatis praedicatoribus credamus. Vide Paulum ascen
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce u̾e isrłita in quo dolus nõ est. Quid
est in quo dolus nõ est: forte nõ hẽbat poc¬
catum. forte nõ erat eger. forte illi me¬
dicus nõ erat ncc̃ius: Ibsit. Nemo sic na¬
tus est. ut illo medico nõ eg̾et. Qiud sibi
ergo uult in quodolus nõ est. Aliqͣnto
nitentius q̃ranus: apparebit mͦ ĩ noĩe
dñi. Dolum dicie dñs: ⁊ omnis qui u̾ba
latina intlłigit. scit qr dolus est cum a¬
liud agitur. ⁊ aliud fingitur. Incendat
caritas ur̃a. nõ dolus dolor est ꝓpt̾ea di¬
co. qr młti fr̃es imꝑitõres lacinitatis lo¬
quuntur sic. ut dicant dolus illũ torq̃t.
ꝓ eo quod est dolor. Dolus fraus est. simu¬
latio est. Qñ aliquis aliquid in corde tegit
et aliud loquitur dolus est. ⁊ tamꝙͣ duo
corda ht̃. Unũ qiͣ sinũ cordis ht̃ ubi ui¬
det u̾itatem. ⁊ alt̾um sinũ ubi ꝯcepit
m̃datium. Et ut nou̾ctis hunc eẽ dolũ.
dcm̃i est in psalmis. Labia dolosa. suno

Expanded text:
Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid est, in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiores latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, dictum est in Psalmis, Labia dolosa. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Et er̃ uolens luploꝵ frange ceruices
nõ quesunt ꝑ oratorem piscatorem. s de
piscatore lucratus est imꝑatorem. Mag¬
nus cypͥanus orator: s pͥor petrus pisca¬
tor ꝑ quem postea crederet. nõ tm̃ orator
s etiam imꝑator. Nullus nobilis primo
electus est. nlłs doctus. Quia infirma mũ¬
di elegit deus ut confund̾et fortia. Erat
aut̃ iste magnus ⁊ sine dolo: hoc solo nõ
electuo. ne cuiqͣm udẽtur dñs doctos e¬
legisse. Et ex ip̃a doctrma legis ueniebat.
quod cum audisset a nazareth. scrutatus
enim erat scripturas.⁊ sciebat qr inde:
erat expectandus saluator: quod nõ fa¬
cile alii scribe ⁊ ph̾rsei nou̾ant. Iste gͦ
doctissimus legis cum audisset philip¬
pum dicentem. Inuenimus iħm quẽ
scripsit moyses in lege ⁊ pphe a nazareth
filium ioseph: ille qui optie scͥpturas
nou̾at. audito nomme a nararech: erec¬
tus est in spem ⁊ dixit. A nazareth põt
aliquid boni eẽ. Iam cetã de ipõ itideamꝰ.

Expanded text:
tus volens superborum frangere cervices, non quaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei noverant: iste ergo doctissimus Legis, cum audisset Philippum dicentem, Invenimus Jesum, quem scripsit Moyses in Lege, et Prophetae, a Nazareth, filium Joseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine Nazareth, erectus est in spem, et dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso videamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ginta uouem pastor q̃siuit illam et
muenit. quam lecus in hum̾is repo¬
cendit mulier luc̾nam. ⁊ q̃siut in to¬
ta domo sua donec inuenit. Et cum
inuenisset: colletamini mͥ ait uicmi
stis. qr inueni dragmam quam ꝑdrde¬
ram. Gtc ⁊ uos sicut ouis ꝑteramus.
et pastor nr̃ inuenit ouem. s quesuur
ouem. Mulier inuenit dragnam s
quesuut dragiam. Que est mulier:
Caro xp̃i. Que est luc̾na: Paraui lucer¬
nam xp̃o meo. Ergo quesiti sumus ut
muentremur. Inuenti loquimur nõ
suꝑbiamus. qr añqͣm inueniremur
pieramus. si nõ q̃reremur. Non nob̾
ergodicant quos amamus. ⁊ uolum
lucrari paci eccłe catholice. Quid nos
uultis. quid nos queritis si peccatores
sumus: Ideo uos q̃runus ne ꝑeatis.
Querimus qr quesiti sumus. Inueĩte
uos uolumus. qr inuenti sumus. Ica
nathanahel cum dixisset unde me nosti
ait illi dñs. Priusqͣm te uocaret phi¬
lippus cum eẽs sub arbore fici: uidi t
O tu isrł sine dolo quisquis es opple
uocarem cum ẽẽs sub umbra mortis⁊

Expanded text:
stor quaesivit illam et invenit, quam laetus in humeris repocendit mulier lucernam, et quaesivit in tota domo sua donec invenit? Et cum invenisset, Collaetamini mihi, ait vicinis suis, quia inveni drachmam quam perdideram . Sic et nos sicut ovis perieramus, et sovem; mulier invenit drachmam, sed quaesivit drachmam. Quae est mulier? Caro Christi. Quae est lucerna? Paravi lucernam Christo meo . Ergo quaesiti sumus, ut inveniremur; inventi loquimur. Non superbiamus, quia antequam inveniremur, perieramus, si non quaereremur. Non ergo nobis dicant quos amamus, et volumus lucrari paci Ecclesiae catholicae: Quid nos vultis? quid nos quaeritis, si peccatores sumus? Ideo vos quaerimus, ne pereatis: quaerimus, quia quaesiti sumus; invenire vos volumus, quia inventi sumus. 22. Itaque Nathanael cum dixisset, Unde me nosti? ait illi Dominus, Priusquam te vocaret Philippus, cum esses sub arbore fici, vidi te. O tu Israel sine dolo, quisquis es, o popule os meos vocarem, cum esses sub umbra mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
pus. Ueni ⁊ uide. Et indit ih̾c nathanabe¬
lem uenientem ad se. ⁊ dicit de eo. Ecre
n̾e isrłita in quodolus nõ est. Magnum
testimoniũ. Hoc nec andree dcm̃. nec pe¬
tro dcm̃. nec philippo: quod dcm̃ est de na¬
thanahele. Etce u̾e isrłita in quo dolus
nec ultimus int̾ duodecim nathanabel
est. cui tantũ testimoniũ ꝑhibiit filiꝰ
dei dicens. Ecce u̾e ifrłita in quo dolus
nõ est. Queritur aut̃ causa. Qnͣtum dñs
intimat ꝓbabilit̾ inuenimus. Intelli¬
g̾e enim debemus ip̃m nathanahxlem
Audi apłm dicentem ista. Uidete enĩ

Expanded text:
anaelem venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Magnum testimonium! hoc nec Andreae dictum, nec Petro dictum, nec Philippo, quod dictum est de Nathanaele: Ecce vere Israelita, in quo dolus nec ultimus inter duodecim Nathanael est, cui tantum testimonium perhibuit Filius Dei, dicens, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quaeritur causa? quantum Dominus intimat, probabiliter invenimus. Intelligere enim debemus ipsum Nathanaelem Audi Apostolum dicentem ista: « Videte enim,
Abbreviated transcription (Latin):
pt ilba uor leqiui Liue lic ꝓninties tans
confirmans a narareth pt aliquid boni ẽẽ
et ille ueni ⁊ uide: siue sic dubitans ⁊ totũ
int̾rogans. a nazareth pt̃ aliquid boni eẽ.
Ueni ⁊ uide. Cum ergo sie isto modo siue
illo ꝓnuntietur nõ repugnant u̾ba seq̃n¬
tia: nr̃m est q̃rere quid potius intlłiga¬
mus in hiis u̾bis. Qualis fu̾it nathana¬
hel iste. in seq̃ntib ꝓbamus. Audite qͣlis
fu̾it. Dñs ip̃e ꝑhibet testimoniũ Nagnu
dñs cognitus testimonio iołus. Beatus
nathana hel cognitus est testimonio u̾ita¬
tis. Quia dñs ⁊ si testimonio ioħts nõ cõ¬
mendaretur. ipẽ sibi ꝑhibebat testimo¬
nium: qr sufficit sibi ad testimontum
suũ u̾itas. S qr u̾itatem nõ pot̾ant ca¬
pere hõies ꝑ lucernam q̃rebant u̾itatem.
Et iõ ioħes ꝑ quem dñs ostendẽtur mis¬
sito est. Audi dñn nathanaheli testimonii

Expanded text:
t ista vox sequi, sive sic pronunties tanquam confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; et ille, Veni, et vide: sive sic dubitans, et totum interrogans, A Nazareth potest aliquid boni esse? Veni, et vide. Cum ergo sive illo modo, sive isto pronuntietur, non repugnent verba sequentia; nostrum est quaerere quid potius intelligamus in his verbis. 16. Qualis fuerit Nathanael iste, in sequentibus probamus. Audite qualis fuerit: Dominus ipse perhibet testimonium. Magnus Dominus cognitus testimonio Joannis: beatus Nathanael cognitus testimonio veritatis. Quia Dominus etsi testimonio Joannis non commendaretur, ipse sibi perhibebat testimonium; quia sufficit sibi ad testimonium suum veritas. Sed quia veritatem non poterant capere homines, per lucernam quaerebant veritatem: et ideo Joannes per quem Dominus ostenderetur, missus est. Audi Domin
Abbreviated transcription (Latin):
lama i bi dise decurtant illa ⁊ qsont
quodã modo linguam suam ut possint de
lingua diserta fieri blandmm̃ta pu̾ilia
liuia si sic dicant: nõ audit infans. s
nec ꝑficit infans. Et disertus aliquis
pat̾ si sic tantus orator. ut lingua illi
fori concrepent. et tribunalia ꝯcutiã¬
tur. si hẽat ꝑnulũ filiũ cum ad domũ
redierit seponit foren se eloq̃ntiam
quo asdenderat. ⁊ ni lingua puili descẽ¬
dic ad puulum. Audi uno loco ipsum
apłm ascendentem ⁊ descendentem in
una sententia. Siue enĩ inquit m̃te
excessimus deo. siue temꝑantes sumiꝰ
uob̾. Quid est m̃te excessimus: Ut illa¬

Expanded text:
na verba dicere, decurtant illa, et quassant quodammodo linguam suam, ut possint de lingua diserta fieri blandimenta puerilia; quia si sic dicant, non audit infans, sed nec proficit infans. Et disertus aliquis pater, si sit tantus orator ut lingua illius fora concrepent, et tribunalia concutiantur; si habeat parvulum filium, cum ad domum redierit, seponit forensem eloquentiam quo ascenderat, et lingua puerili descendit ad parvulum. Audi uno loco ipsum Apostolum ascendentem et descendentem, in una sententia: « Sive enim, inquit, mente excessimus, Deo: sive temperantes sumus, vobis » . Quid est, « mente excessimus
Abbreviated transcription (Latin):
est qr ⁊ p̾dicatores ip̃ius ascendũt imi¬
tatõne. descendunt p̃dicatõne. Et si alñ
uos diutiuo tenuimus: consilu fuit.
ut imporcune hore tͣnͣsirent. Irbit᷑mur
iam illas ꝑegisse uanitatem suam.
lutarib que restant agamus. ut do
minicũ sollempnit̾ impleamus ĩ gau¬
diis spũalib. ⁊ comparemus gaudia
u̾itatis cum gaudus uanicatio. Et si

Expanded text:
et praedicatores ipsius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione. 24. Et si aliquanto vos diutius tenuimus, consilii fuit ut importunae horae transirent: arbitramur jam illos peregisse vanitatem suam. lutaribus, quae restant agamus, ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum
Abbreviated transcription (Latin):
lus in illa nõ erat: Conficebatur pec¬
cata. Hoc laudat in nathanahele. qr do¬
lus in illo nõ erat. Quia młti pħise
qui abundabant poc̃ĩs iustos se dice¬
bant: ⁊ dolum afferebant. ꝑ quem sa¬
nari nõ pot̾ant. Uidit ergo iam istũ
in quo dolus nõ erat. Et ait. Etce ũe
ifołita in quo dolus nõ est. Dicit et
natha nahel. Unde me nosti: Respon

Expanded text:
lus in illa non erat? Confitebatur peclus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant peccatis, justos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam istum in quo dolus non erat, et ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Dicit ei Nathanael: Unae me nosti? Respon
Abbreviated transcription (Latin):
immundis manib tangẽtur. soue¬
rat aut̃ ille. ꝑmisit se tangi ut tactus
ip̃e sanaret. Dñs uidens cor phiser ꝓ
posuit silitudinem. Duo debitores e¬
rant cuidam ꝑ fen̾atori. Unus ei debe¬
bat qͥnqͣgnnita denarios. ⁊ alius qͥn¬
gentos. Cum nõ hr̃ent unde reddent.
donauit ambob. Quis eũ plus dilexit:
Et ille. Credo dñe cui plus donauit. Et
ꝯũsus ad mulierem. dixit symoni.
uides istam mulierem. Intraui in
domũ tuam. aquam mͥ ad pedes non
dedisti. Illa aut̃ lacrimis lauit pedes
meos. ⁊ capillis sius tersit. Osculũ
mͥ nõ dedisti. illa nõ destitit osculari
pedes meos unxit inguento. Ppt̾ea di¬
co cibi. dimittuntur et poc̃a młta. qm̃
dilexit młtum. Cui aut̃ modicũ dimit¬
titur: modicũ diligit. Hoc est dicere
Plus egrotas s sanũ te putas. No¬
dicũ tibi putas dimittitcũ plus de¬
bitor sis. Bene ista qr dolus m ista nõ
erat. meruit medicinam. Quid est do¬

Expanded text:
immundis manibus tangeretur: noveimmundis manibus tangeretur: noverat autem ille, permisit se tangi, ut tactus ipse sanaret. Dominus videns cor Pharisaei, proposuit similitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam, aquam mihi ad pedes non ardisti; illa autem lacrymis lavit pedes meos, et capulis suis tersit: osculum mihi non dedisti: illa non destitit pedes meopedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, do
Abbreviated transcription (Latin):
sionem pcc̃i laudauit. nõ iudicauit nõ
occe cum quib manducat. cũ publica¬
nis ⁊ poc̃orib: respondit medicus fre¬
neticis. Non est opus sanis medicus.
s male hñtib. Nõ ueni uocare iustos
s pocõres. Hoc est dice̾. Quia uos iustos
dicitis cum sitis poc̃ores. sanos uos ui¬
dicatis cum langueatis. medicinam
repellitis nõ sanitatem tenetis. Unde
ille pħisens qui uocau̾at dnm̃ ad pͣn¬
dium sanus ibi uidebatur. Egrota
aut̾ illa mulier irrupit in domũ que
nõ erat inuitata. ⁊ desid̾io salutis fcã
impudens accessit nõ ad caput dñi. uõ
ad manus:s ad pedes. lauit eos lacri¬
mis. tersit capillis: osculata est eos.:
unxit unguento. pacem fecit cũ uesti¬
giis dñi peccatrix. Rep̃hendit ille cã¬
qͣm sanus medicũ. ille phiseus qui il¬
lic discum bebat ait apud se. Hic ĩqͥt¬
si ẽẽt ꝓpħa sciret que mulier illi pedes
t̾sisset. Ideo aut̃ suspicatus fuat eum
ignorasse: qr nõ illam repulit. qͣi ne

Expanded text:
it non Ecce cum quibus manducat, cum publicanis et peccatoribus; respondit medicus phreneticis, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere, Quia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem fecit cum vestigiis Domini peccatrix. Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi ne
Abbreviated transcription (Latin):
q hic homo młta signa facit: Si di¬
mittimus eum sic. omnos credent
in eum ⁊ uentent romani ⁊ tollent
nrm̃ ⁊ locum ⁊ gentem. Temporalia
ꝑdere timũunt. ⁊ uitam et̾nam nõ
cogitau̾unt: ac sic utrũq amiserũt.
Nam ⁊ romani post dii passionem
et glificatõm culerunt eis ⁊ locum
et gentem expugnando ⁊ tnͣsfẽndo.
et illud eos sequitur. quod alibi dcm̃
est. filii aut̃ regni huius ibunt in
tenebras ext̾iores. Hoc aut̃ timuerant
ne si omnes in xp̃m cred̾ent. nemo
reman̾et qui adu̾sus romanos ciui
tatem dei templũ q defend̾et. qm̃
contra ip̃m templũ ⁊ otra suas pa¬
ternas leges doctriam xpi eẽ sen¬
tiebant. Unus aut̃ ex ip̃ĩs cayphas
cum ẽẽt pontifex anni ip̃ius dixit
eis. Uos nescitis quisqͣm. nec cogita¬
tis. qr expedit uob̃ ut imus moria

Expanded text:
signa facit: si dimittimus eum sic, omnes credent in eum; et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Temporalia perdere timuerunt, et vitam aeternam non cogitaverunt; ac sic utrumque amiserunt. Nam et Romani post Domini passionem et glorificationem, tulerunt eis et locum et gentem, expugnando et transferendo: et illud eos sequitur quod alibi dictum est, Filii autem regni hujus ibunt in tenebras exteriores . Hoc autem timuerunt, ne si omnes in Christum crederent, nemo remaneret qui adversus Romanos civitatem Dei templumque defenderet, quoniam contra ipsum templum et contra suas paternas leges doctrinam Christi esse sentiebant. Unus autem ex ipsis Caiphas, cum esset pontifex anni illius, dixit eis: Vos nescitis quidquam, nec cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
te lapidare iudei. ⁊ tt̾m uadis illuen
Quid sihi uult ista responsio. Iuidrce¬
runt. mͦ te lapidare uolebant uider.
et it̾m illuc uadis ut te lapident. Et
dñs. Nõne duodecim hore sunt diei
Si quis ambulau̾it in die. nõ oft̃ot
qr lucem huius mundi uidet. Si aut̃
ambulau̾it nocte: offendit. qr lux nõ
est in eo. De diequid̃ loquutus est s
in nr̃a intlłigentia qͣi adhuc nox est
Inuocemus diem: ut expellat nocten
et cor lumine illustret Quid euĩ dĩs
dicẽ uoluit: Qnͣtum i uidetur. qi¬
tum sublucet altitudo ꝓfunditass
sententie. redargu̾e uoluit illoꝵ dei¬
bitatõm ⁊ infidelitatem. Uolilue
enun consiliũ dare dño ne morete¬
tur. qui uen̾at mori ne ip̃i moreten¬
tur. Sic etiam quodam alio loco petrꝰ
scs̃ diligens dm̃n. s ad huc nõ plene
incsligens cur uenisset. timuit ne mo
init̾ cet̾os ⁊ ait. Absit a te dñe. ppituis

Expanded text:
aei lapidare, et iterum vadis illuc? Quid sibi vult ista responsio? Illi dixerunt, Modo te lapidare volebant Judaei, et iterum illuc vadis, ut te lapident? Et Dominus, Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit, quia lucem hujus mundi videt: si autem ambulaverit in nocte, offendit, quia lux non est in eo. De die quidem locutus est, sed in nostra intelligentia quasi adhuc nox est. Invocemus diem, ut expellat noctem, et cor lumine illustret. Quid enim Dominus dicere voluit? Quantum mihi videtur, quantum sublucet altitudo profunditasque sententiae, redarguere voluit illorum dubitationem et infidelitatem. Voluerunt enim consilium dare Domino ne moreretur, qui venerat mori, ne ipsi morerentur. Sic etiam quodam alio loco Petrus sanctus diligens Dominum, sed adhuc non plene intelligens cur venisset, timuit ne morinter caeteros, et ait, Absit a te, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
llus sudario erat ligata. Quõ ꝓcessit
satis pedib miraris. ⁊ nõ miraris qr
lirrexit q̃triduanus: In utroq poten¬
ll dñi erat. nõ uires mortui. ꝑcessit.
T adhuc ligatus est: adhuc inuolutꝰ.
Et si tanta q̃nta dixi contempnis: se
dnenufestari: S ut ꝯfitearis. deus
bacit magna uoce clamando .i. magna g̃¬
tia uocando. Ideo cum ꝓcessic mortuus
ad huc ligatus confites. ⁊ adhuc reus
ut solu̾entur pocã eius. ministris hoc
dixit dñs. soluite illum. ⁊ sunite ibire.
Quid est soluice ⁊ sinite abire: Que sol¬
u̾itis in t̾ra: soluta erunt ⁊ in celo. Mul

Expanded text:
illius sudario erat ligata. Quomodo processit ligatis pedibus miraris, et non miraris quia surrexit quatriduanus? In utroque potentia Domini erat, non vires mortui. Processit, et adhuc ligatus est: adhuc involutus,et si tanta quanta dixi contemnis, sepudo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit magna voce clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens et adhuc reus; ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite illum, et sinite abire. Quid est, Solvite, et sinite abire? Quae solveritis in terra, solu
Abbreviated transcription (Latin):
illa in domo ⁊ consolabantur eam. cũ
iudissent mariam qr cito resurrexit ⁊
exit sequuti sunt eam dicentes. Quia
uadit ad monũtũ ut ploret ibi. Qͣie
hoc ꝑtinint ad eungłistam narrare:
Ut uideamus que occasio fu̾it ut płes
ibi eẽnt qñ lazarus resuscitatus est.
Putandes enĩ iudei pp̃ea illam festina¬
re ut doloris sui solatium lacrimas ⁊¬
quer̾et sequiti sunt eam. ut tam gñde
miracłm q̃triduani mortui resurgen¬
tis. testes płimos inueniret. saria a
cum uenisset ubi erat iħx uidens eũ
cecidit ad pedes eius ⁊ dixit ei. Dñe. si
tiuis. Ihx ergo ut uidit eam plorantẽ
et iudeos qui cum illa erant plorantes:
fremuit sp̃u. ⁊ turbauit se ip̃m ⁊ dixit
Ubi posiustis eum: Roscio quid insinua¬
uit nob̾ fremendo spũ. ⁊ turbando se¬
ip̃m. Quis enĩ eum posset nisi ip̃e se¬
ip̃m turbare: Itaq fres mei pͥmo hic
attendite potestatem ⁊ sic inquirite
significatõm. Turbaris tu nolens.

Expanded text:
cum vidissent Mariam quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam dicentes, quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. Quare hoc pertinuit ad evangelistam narrare? Ut videamus quae occasio fecerit ut plures ibi essent, quando Lazarus resuscitatus est. Putantes enim Judaei propterea illam festinare, ut doloris sui solatium lacrymis quaereret, secuti sunt eam, ut tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. Maria ergo cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dixit ei: Desus ergo ut vidit eam plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu et turbavit seipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? » Aliquid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset, nisi ipse seipsum, turbare? Itaque primo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem: Turbaris tu nolens,
Abbreviated transcription (Latin):
cos fuisse. ⁊uices suas hũisse. Nam in¬
censum nõ licebat pou̾e nisi sũmo
sac̾doti. Et forte etiam unũ annum
plures amministrabant.quib alio
anno alii succedebant: ex quib forte
exiebat quis ut incensum poneret
Quid est ergo quod ꝓpħauit cayphas:
Quia th̾c moriturus erat ꝓgente
et nõ tm̃ ꝓ gente: s ut filios dei qui

Expanded text:
eos fuisse, et vices suas habuisse: nam incensum non licebat ponere nisi summo sacerdoti . Et forte etiam unum annum plures administrabant, quibus alio anno alii succedebant, ex quibus sorte exibat quis, ut incensum poneret. Quid est ergo quod prophetavit Caiphas? Quia Jesus moriturus erat pro gente; et non tantum pro gente, sed ut filio
Abbreviated transcription (Latin):
erant oues.de quibz ait ip̃e dñs. Non
sum missus nisi ad oues que ꝑierũt
domus isrł. S nou̾at eungłista esse
alias oues que nõ erant de hoc ouili
quas oportebat adduci ut ẽẽt unum
ouile ⁊unus pastor. Hec aut̃ sod̾ p̾de¬
stinatom dicta sunt. Nam neq oues
eius.nec filii dei adhuc erant.qui uõ
dum credid̾ant. Ab illo ergodie cogi¬
tam nõ palam ambulabat aptid iu¬
deos.s abiit in regionem iuxͣ deser

Expanded text:
ant oves de quibus ait ipse Dominus, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed noverat Evangelista esse alias oves, quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, ut esset unum ovile et unus pastor . Haec autem secundum praedestinationem dicta sunt: nam neque oves ejudum crediderant. Ab illo ergo die cogijam non palam ambulabat apud Judaeos, sed abiit i
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam aut̃ ex ip̃is abierunt ad pha¬
riseos. ⁊ dix̾unt eis que fecio ilx. Non
ommnes ex iuideis qui ꝯuenant ad ma¬
riam crediderunt. s tñ młti. Quidam
ño ex eis. siue ex iudeis qui ꝯuen̾ant.
suie ex eis qui credid̾ant abierũt ad
pħiseos ⁊ dix̾unt eis que fecit iħc. siuc
annuntiando ut ⁊ ip̃i crederent. siuei
potius ꝓdendo uc seuirent. sr quõl¬

Expanded text:
autem ex ipsis abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus. Non omnes ex Judaeis qui convenerant ad Mariam, crediderunt, sed tamen multi. Quidam vero ex eis, sive ex Judaeis, qui convenerant, sive ex eis qui crediderant, abierunt ad Pharisaeos, et dixerunt quae fecit Jesus, sive annuntiando ut et ipsi crederent, sive potius prodendo ut saevirent. Sed quo
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sunt heretici qui hoc negant ꝙ
filius dei sit deuo. Ecce audiant. Infir¬
mitas hec inquit nõ est ad mortem.
s ꝓgła dei. Qua gła: Cuius dei: Au¬
di quod sequitur. Ut glificetur filius
infirmitatem. Diligebat aut̃ ilx mar¬
tham. et sororem eius mariam. ⁊ la¬
zarum. Iue languens. ille tristes. õs
dilecti. s diligebat eos ⁊ languentiũ
saluator. mimo etiam mortuoꝵ susci¬
tator. ⁊ tristiũ consolator. Ut ergo au¬
diuit qr infirmatur. tunc quid̃ mã¬
sit in eod̾ loco duob dieb. Nuntia¬
uerunt ergo illi. mansit illic ille.i
Tamdiu tempus ductũ est. quousq
qͣtriduũ compleretur. Nonfrustra
nisi qr forte. immo qr certe ⁊ ip̃e nu¬
merus dieꝵ intimat aliquod sacra
debatur ne lapidaretur. disceslilso
ut homo. s m redeundo qͣi oblitus
mitatem: ostendit pocestatem. Elt
inquit in uideam. Denide hoc dicto ux

Expanded text:
Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Filius Dei sit Deus. Ecce audiant: Infirmitas haec, inquit, non est ad mortem, sed pro gloria Dei. Qua gloria? cujus Dei? Audi quod sequitur: Ut glorificetur Filius infirmitatem. 7. Diligebat autem Jesus Martham, et sororem ejus Mariam, et Lazarum. Ille languens, illae tristes, omnes dilecti: sed diligebat eos et languentium salvator, imo etiam mortuorum suscitator, et tristium consolator. Ut ergo audivit quia infirmabatur, tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus. Nuntiaverunt ergo illi; mansit illic ille: tamdiu tempus ductum est, quousque quatriduum compleretur. Non frustra, nisi quia forte, imo quia certe et ipse numerus dierum intimat aliquod sacramvidebatur, ne lapidaretur. Discessit enim ut homo; sed in redeundo quasi oblitus infirmitatem, ostendit potestatem. Eamus, inquit, in Judaeam. 8. D
Abbreviated transcription (Latin):
ti enim tm̃mͦ mintiand fuit. Nõ au se
sunt dicere. ueni ⁊ sana. ⁊ nõ sunt ause
si fides illius centurionis inde laudat᷑
Ait enim. Non sum dignus ut intres
sub tectum meũ. s tm̃ dic u̾bo ⁊ sana¬
bitur puer meuo. Nicħ hoꝵ iste. s tm̃¬
mͦ. dñc. ecce quem amas infirmatur.
Sufficit ut nou̾is. nõ enim amas et
deseris. Dicit aliquis. Qũo ꝑ lararum
pocõr significabatur.⁊ a dño sic ama¬
batur:Audiat eum dicentem. Non
ueni uocare iustos s pocõres. Si enim
pocõres ds̃ nõ amaret. de celo ad terras
nõ descenderet. Audiens aut̃ iłx dixit
eis. In firmi tas hec nõ est ad mortem.
s ꝓgła dei: ut glificetur filius dei. Ta¬
lis glificatio ip̃ius nõ ip̃m auxit. s
nobis ꝓfuit. Hoc ergo ait. nõ est ad
mortem.qr ⁊ ip̃a mors nõ erat ad mor¬
tem. s potius ad miracłm. Quo facto
tamqͣm ex obliquo dñs se dm̃ dixit.
pp̃ quosdam qui negant filium dei cẽ

Expanded text:
ti enim tantummodo nuntiatum fuit. Non ausae ti enim tantummodo nuntiatum fuit. Non ausae sunt dicere, Veni et sana; non sunt ausae si fides illius centurionis inde laudatur? Ait enim: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus . Nihil horum istae, sed tmine, ecce quem amas infirmatur. Sufficit ut noveris; non enim amas et deseris. Dicit aliquis: Quomodo per Lazarum peccator significabatur, et a Domino sic amabatur? Audiat eum dicentem: Non veni vocare justos, sed peccatores . Si enim peccatores Dominus non amaret, de coelo ad terram non deis: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei. Talis glorificatio ipsius non ipsum auxit, sed nobis profuit. Hoc ergo ait, non est ad mortem, quia et ipsa mors non erat ad mortem; sed potius ad miraculum, quo facto tanquam ex obliquo Dominus Deum se dixit, propter quosdam qui negant Filium Deum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
Gic noli desꝑare ut eligas de quo debe
lazari resurrectio. Legamuo itaq iã.
et qm̃ młta in hac lectione manifesta
sunt. expõm in singłis nõ queramus
ut nicc̃ia ꝑ tractemus. Erat aut̃ quidã
languens lazarus a bethania. de castel¬
eoꝵ qui lapidare illũ uolũant. ⁊ dis¬
cessit tlis iordanem. ubi iohes bapti¬
rabat. Ibi ergo dño constituto infir¬
mabatur in bethania lararus. quod
castellum erat ꝓximũ ierosolimis.
Maria aut̃ erat que unxit dñm un¬
guento. ⁊ extersit pedes eius capillis
suris. cuius frat lazarus infirmaba¬
tur. Miserunt ergo sorores euis ad eũ
dicenteo. Iam intlligimus ꝙ mise¬
runt ubi erat dñs. Qm̃ absens erat
tnͣs tordanem scil. miserunt ad do¬
minũ. nuntiantes ꝙ egrotaret frat̃
eaꝵ. ut si dignaretur ueniret. ⁊ eum
ab egritudine lib̾aret. Ille distulit
ĩanate. ut posset tesuscitate. Quiogͦ
amas infirmatur. Nõ dix̾unt ueni amã¬

Expanded text:
Sic noli desperare, ut eligas de quo debeaSic noli desperare, ut eligas de quo debeaLazari resurrectio. Legamus itaque jam; et quoniam multa in hac lectione manifesta sunt, expositionem in singulis non quaeramus, ut necessaria pertractemus. Erat autem quidam languens, Lazarus a Bethania, de casteleorum qui lapidare eum voluerunt, et discessit trans Jordanem, ubi Joannes baptizabat. Ibi ergo Domino constituto infirmabatur in Bethania Lazarus, quod castellum erat proximum Jerosolymis. Maria autem erat quae unxerat Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis, cujus frater Lazarus infirmabatur. Miserunt ergo sorores ejus ad eum, dicentes. Jam intelligimus quia miserunt ubi erat Dominus, quoniam absens erat. Trans Jordanem, scilicet, miserunt ad Dominum, nuntiantes quod aegrotaret frater earum, ut, si dignaretur, veniret, et eum ab aegritudine liberaret. Ille distulit sanare, ut posset resuscitare. Quid ergo amas, infirmatur. No
Abbreviated transcription (Latin):
auir Alitid est peccare. aliud peccandi
oniluetudinem hr̃e. Qui peccat ⁊ ꝯti¬
no corrigitur. qr nond̾ est implica¬
pultus est. ⁊ bene de illo dicitur. fetet Inci¬
pit enim hr̃e pessimam famam. tamꝙͣ
odorem tet̾rimũ. Tales sunt om̃s assuc¬
ti scelerib. ꝑditi morib. Dicis ei. noli
face̾. Nñ te audit quem t̾ra sic premit
et tabe coerumpitur. ⁊ mole ꝯsuetudi¬
nis p̾graitatur: Nec ad ip̃m tñ resusci¬
tand̾ minor fuit uirtus xp̃i. Nouimus.
indimus.cotidie uidemus hoĩos pessi¬
ma consuctudine ꝑmutata uine me¬
lius qͣm uuunt qui rep̾hendebant
Decestabaris hoĩem. Ecce ip̃a soror la¬
zari. si tũ ip̃a est que pedes dñi imxit
unguento. ⁊ tersit capillis sis quos
lauerat lacrimis. melius suscitata
est qͣm frat̾ etris. de magna male con¬
suetudinis mole liberata est Erat .n.
famosa peccatrix. Et de illa dcm̃ est di
mat. ⁊ desꝑare malũ est. ⁊ de se p̾sume.

Expanded text:
latur. Aliud est enim peccare, aliud peccandi latur. Aliud est enim peccare, aliud peccandi conimplicpultus est, et bene de illo dicitur, fetet: incipit enim habere pessimam famam, tanquam odorem teterrimum. Tales sunt omnes assueti sceleribus, perditi moribus. Dicis ei, Noli facere. Quando te audit quem terra sic premit, et tabe corrumpitur, et mole consuetudinis praegravatur? Nec ad ipsum tamen resuscitandum minor fuit virtus Christi. Novimus, vidimus, quotidie videmus homines, pessima consuetudine permutata vivere melius, quam vivunt qui reprehendebant. Detestabaris hominem: ecce ipsa soror Lazari si tamen ipsa est quae pedes Domini unxit unguento, et tersit capillis suis quos laverat lacrymis melius suscitata est quam frater ejus: de magna malae consuetudinis mole est liberata. Erat enim famosa peccatrix: et de illa dictum est, mat. Et desperare malum est, et de se praesumere.
Abbreviated transcription (Latin):
magna mĩa animas suscitat ne morra¬
mut m et̾num. bene intlłigius tres
illos mortuos quos in corporib suscita¬
nt aliquid significare ⁊ figurare de re¬
lurrectõnib anunaꝵ que fiunt ꝑ fidẽ.
uesuscitauit filiam archismagogi ad¬
bs in domo iacentem. Resuscitauit ui¬
renem filium uidue extra portas ci¬
sa: pporasti. Consensio illa occidit te. Sed
intus est mors: qr cogitatũ malũ nõd̾
pcessit in fc̃m. Talem aiãm resuscitare
se significans dñs: resuscitauit illam
oneslam que nond̾ erat foras elata. s
n domo mortua iacebat. qͣi pccm late¬
i. si aut̃ nõ solũ male delectationi
disensisti. s etiam ip̃m malũ fecisti.
nortuũ extra portam extulisti Iã
es es:⁊ mortuus elatus es. Tam̃ et
I dñs resuscitauit. ⁊ reddidit indue
ar̃is sue.Si peccasti:peniteat te. ⁊ rests¬
itabitte dñs ⁊ reddet eccłe matri tue.
ertius mortuus lazarus est. Tenus
norcis humane mala ꝯsuetudo appel¬

Expanded text:
ricordia animas suscitat, ne moriamur in aeternum; bene intelligimus tres illos mortuos quos in corporibus suscitavit, aliquid significare et figurare de resurrectionibus animarum quae fiunt per fidem: resuscitavit filiam archisynagogi adhuc in domo jacentem ; resuscitavit juvenem filium viduae extra portas cist, consensisti, peccasti; consensio illa occidit te: sed intus est mors, quia cogitatum malum nondum processit in factum. Talem animam resuscitare se significans Dominus, resuscitavit illam puellam quae nondum erat foras elata, sed in domo mortua jacebat, quasi peccatum latebat. Si autem non solum malae delectationi consensisti, sed etiam ipsum malum fecisti; quasi mortuum extra portam extulisti: jam foris es, et mortuus elatus es. Tamen et ipsum Dominus resuscitavit, et reddidit viduae matri suae. Si peccasti, poeniteat te: et resuscitat te Dominus, et reddet Ecclesiae matri tuae. Tertius mortuus est Lazarus. Est genus mortis immane, mala consuetudo appel
Abbreviated transcription (Latin):
ẜtui os xp̃c filius dei qui in hunc mum¬
dim uenist. sin hoc croroi. eredidi qi
tu es relurrectio.crdidi qr tu es uita. cre¬
didi qr qui credit in te ⁊ si moriatur uruet.
et qui uiuit ⁊ credit in te. nõ morietur
in et̾num. Et cuni hec dixisset. abiit. ⁊ no¬
cauit maria in sororem suam silentio.
dicens sagister adest. ⁊ uocat me. Adũten

Expanded text:
stus Filius Dei vivi, qui in hunc mundum venisti. Quando hoc credidi, quia tu es resurrectio, credidi quia tu es vita. Credidi quia qui credit in te, et si moriatur, vivet; et qui vivit, et credit in te, non morietur in aeternum. Et cum haec dixisset, abiit, et vocavit Mariam sororem suam, silentio di
Abbreviated transcription (Latin):
ns dudite trẽo. audite quid dicat. Cer¬
te tota expectatio erat cirtum stantiũ ut
reumuscet lazarus unus mortuus qͣtri¬
duanus. Audiamus ⁊ resurgamus. Qmͣ
młti sunt in hoc ppło quos p̾mit ꝯsue¬
nomis moles. Forte audiunt me quidã
quib dicitur. Nolite mebriari uino ĩ quo
est luxuria. Dicunt. Nõ possumus. Forte
uidiunt me aliqui ĩmundi lascius et
flagitiis inquinati. Nuib dicitur. Nolite
hec face ne peatis. Et respondent. Nõ possu¬
mus tolli a consuetudine nr̃a. O dñe is¬
tos resuscita. Ego sum resurrectio inqͥt¬
et iuta. Ideo resurrectio qr uita. Qui credit
in me. etiam si mortuus fu̾it uiuet. Et
omnis qui uiuit ⁊credit in me nõ mo¬

Expanded text:
a. Audite, fratres, audite quid dicat. Certe tota exspectatio erat circumstantium ut revivisceret Lazarus, unus mortuus quatriduanus: audiamus, et resurgamus. Quam multi sunt in hoc populo, quos premit consuetudinis moles! Forte audiunt me quidam, quibus dicitur, Nolite inebriari vino in quo est luxuria : dicunt, Non possumus. Forte audiunt me aliqui immundi, lasciviis et flagitiis inquinati, quibus dicitur, Nolite hoc facere, ne pereatis: et respondent, Non possumus tolli a consuetudine nostra. O Domine, istos resuscita. Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Ideo resurrectio, quia vita. 15. Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit et credit in me
Abbreviated transcription (Latin):
mauit. fremuit. lacrimauit. uoce magna
damauit. Quam difficile surgit quem
noles male consuetudinis p̾mit: Ged
ñ surgit. Occulta grã intus uiui ficat᷑.
surgit post uocem magnam. Nund est i¬

Expanded text:
magna, fremuit, lacrymavit. Voce magna clamavit. Quam difficile surgit quem moles malae consuetudinis premit! sed tamen surgit, occulta gratia intus vivificatus, surgit post vocem magnam. Sat est
Abbreviated transcription (Latin):
nesciens talem peccatorem dixit. Ubi po¬
siustis eum: Talis est uox dei in ꝑadyso.
postea qͣm homo peccauit. Idam ubi es
dicunt ei. Dñe ueni ⁊ uide. Quid est ni¬
de. Miserere. Uidet enim dñs qñ mise¬
retur. Unde illi dicitur uide humilit¬
tem meam ⁊ laborem meũ ⁊ dimiite
uniũsa porã mea. Lacrimatus est iħx¬

Expanded text:
nesciens talem peccatorem, dixit, Ubi ponesciens talem peccatorem, dixit, Ubi posuistis eum? Talis est vox Dei in paradiso posteaquam homo peccavit, Adam, ubi es ? Dicunt ei: Domine, veni, et vide. Quid est, vide? Miserere. Videt enim Dominus, quando miseretur. Unde illi dicitur, Vide humilitatem meam, et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea . 21. Lacrymatus est
Abbreviated transcription (Latin):
iundicatus : Sic cumi tibi hec loquitu
fides tua. qͣi imꝑatur uentis ⁊ flactb
et fit tͣnquillitas magna. Quõ ergo he
est extitare xp̃m in naui excitare fidom.
sic in corde homius quem p̾mit mag¬
na moles et consuetudo poc̃i. in corde po¬
homo. Audi adhuc. fleuit xp̃c. fleat se
homo. Quare entm fleuit xp̃c. nisi qi fle¬
re hoĩem docuit: Quare fremit ⁊ turba¬
uit seizip̃m nisi qr fides hõis sibi me¬
rito displicentis. frem̃e quodãmodo de
bet in accusatõne maloꝵ oꝑum. ut uio¬
lentie penitendi codat consuetudo pe¬
candi: Et dixit. Ubi posuistis eum: Se
sti qr mortiuis sit: ⁊ ubi sit sepultuos
noras: Et ista significatio est. qr sic ꝑdi¬
tum hoĩem qͣi nescit d̃s. Nõ ausus sum
dicere. nescit. Nuid enim ille nescit: Bed
qiͣ uescit. Unde hoc ꝓbamus: Dñm audi
dicturum in iuditio. nõ noui uos: dis¬
cedite a me. Quid est nõ noui uos: Ron
uos iudeo in luce moa. nõ uos uideo m
ilia iustitia quam noui. Sic ⁊ hic tamqͣ

Expanded text:
indicatus? Cum tibi haec loquitur fides tua, quasi imperatur ventis et fluctibus, et fit tranquillitas magna. Quomodo ergo hoc est excitare Christum in navi, excitare fidem; sic in corde hominis quem premit magna moles et consuetudo peccati, in corde hohomo. Audi adhuc: flevit Christus, fleat se homo. Quare enim flevit Christus, nisi quia flere hominem docuit? Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito dibet in accusatione malorum operum, ut violentiae poenitendi cedat consuetudo peccandi? Et dixit: « Ubi posuistis eum? » Scis quia mortuus sit, et ubi sit sepultus ignoras? Et ista significatio est, quia sic perditum hominem quasi nescit Deus. Non ausus sum dicere, Nescit: quid enim ille nescit? Sed quasi nescit. Unde hoc probamus? Dominum audi dicturum in judicio, Non novi vos; discedite a me . Quid est, Non novi vos? Non vos video in luce mea, non vos video in illa justitia quam novi. Sic et hic tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est. ⁊ nõ ibi eram. Eger enim nõ
mortuus fu̾at nuntiatus. S qui latet
eum qui creau̾at. ⁊ ad cuius manus
anima morientis exierat. Hoc est qd̾
ait. Gaudeo pp̃ uos ut sciatis qr non ibi
eram. ut iam incipent ammirari qd
dñs potuit dice mortuũ. quod nec uide¬
rat uec audierat. Ubi sane memĩsse
debemus. ꝙ adhuc etiam ip̃oꝵ discipłoꝵ
qui in eum iam credid̾ant. miraculis
uos. ut ur̃a fides augeatur siue firme¬
tur. s ait. ut credatis. Quod intlłigend̃
est ut amplius robustius q credatis.
S eamus ad eum. Dixit ergo thomas
qui dicitur didimus ad condiscipulos
Camus ⁊ nos ⁊ moriamur cũ eo. Uenit
itaq ihc ⁊ inuenit eum q̃tuor dies iã
in monim̃to hñtem. De qͣtuor diebus
młta quid̃ dici possunt. sicut se hñt
Dicamus ⁊ nos quid nob̾ uideatur sig¬
nificare mortuus qͣtriduamis Qũo
enim in illo ceco intlłigimus quodam¬
modo humanũ genus. sic foete et in
isto mortuo młtos inclłcuri sumus.

Expanded text:
tuus est, et non ibi eram: aeger enim, non mortuus, fuerat nuntiatus. Sed quid lateret eum qui creaverat, et ad cujus manus anima morientis exierat? Hoc est quod ait, Gaudeo propter vos, ut credatis; quia non ibi eram: ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat nec audierat. Ubi sane meminisse debemus quod adhuc etiam ipsorum discipulorum qui in eum jam crediderant, miraculis vos, ut fides vestra augeatur, sive firmetur; sed ait, ut credatis: quod intelligendum est, ut amplius robustiusque credatis. 12. Sed eamus ad eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos: Eamus et noitaque Jesus, et invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sicut se habent Dicamus et nos quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus. Quomodo enim in illo caeco intelligimus quodammodo humanum genus, sic forte et in isto mortuo multos intellecturi sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
Surrexit xp̃c. imꝑauit uentis ⁊ flucti¬
b: et facta est tnͣquillitas magna. Sic
et tu. Intrant uenti cor tuũ. utiq ubi
nauigas. libi. hanc uitam tamqͣm ꝓ¬
cellosum ⁊ ꝑiculosum pelagus tnͣsis.
Intrant uenti. mouent fluctus. tur¬
bant nauem. Qui sunt uenti :.Audi¬
sti conuitiũ irasc̃is. Conuitiũ uẽtus
est. Iracundia fluctus est. Piclitaris.
disponis respondere. Disponis maledi¬
ctum maledicto redd̾e. Iam nauis ꝓpĩ¬
quat nauffragio. Excita xp̃m dormẽ¬
tem. Ideo onim fluctuas. S mala pro
in naui In corde enĩ tuo sompnus
est xp̃i. obliuio fidei. Nam si excites

Expanded text:
surrexit Christus, imperavit ventis et fluctisurrexit Christus, imperavit ventis et fluctibus, et facta est tranquillitas magna . Sic et tu: intrant venti cor tuum, utique ubi navigas, ubi hanc vitam tanquam procellosum et periculosum pelagus transis; intrant venti, movent fluctus, turbant navim. Qui sunt venti? Audisti convicium, irasceris; convicium ventus est, iracundia fluctus est: periclitaris, disponis respondere, disponis maledictum maledicto reddere, jam navis propinquat naufragio; excita Christum dormientem. Ideo enim fluctuas, et mala pro in navi. In corde enim tuo somnus Christi, oblivio fidei. Nam si excites
Abbreviated transcription (Latin):
ac scõꝵ ꝓpħaꝵ u̾bo illustrate sunt aĩe
S de nulla dcm̃ est. ũbum caro fcm̃ est.
De nlla dcm̃ est ego ⁊ pat̾ unũ sumus
ma potestas est sod̃ uoluncatis nutum
tractatur infirmitas. Hoc est tur bauit
semz ip̃m. Dixi potestatem. atcendite sig
nificatõm. Magnus reus est quem mor¬
tis q̃driduũ ⁊ illa signi ficat scriptura
Quod est ergo ꝙ turbat semz ip̃m xp̃c.
nisi ut significet tibi. quõ turbari tede¬
beas. cum tanta mole pocĩ grauaris
et p̾meris. Atcendisti enim te. uidisti
te reum. computasti tibi. illud feci. ⁊ pe¬
ꝑcit mͥ ds̃. Illud ꝯmisi ⁊ distulit me.
Euͣngłm audiui ⁊ ꝯtempsi. Baptizatꝰ
sum. ⁊ it̾m ad ead̾ reuolutus sum. Quid
frementis apparet spes resurgentis. Si
ip̃a fides intus. ibi est xp̃c̃ fremens. Si
fides in nob̃. xpc in nobis. Quid enim
est in corde tuo. Hinc est illud quod dor¬
miebat in naui. Et cum p̾dicarentur
discipłi iam mmiminenti nau fragio
accesserunt ad eum. extitau̾ut eum.

Expanded text:
o illustratae sunt animae, sed de nulla dictum est: Verbum caro factum est , de nulla dictum est, Ego et Pater unum sumus ma potestas, secundum voluntatis nutum turbatur infirmitas. Hoc est, turbavit semetipsum. Dixi potestatem, attenificationem. Magnus reus est, quem mortis quatriduum et illa significat sepultura. Quid est ergo quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim te, vidisti te reum, computasti tibi: Illud feci, et pepercit mihi Deus; illud commisi, et distulit me; Evangelium audivi, et contempsi; baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum: quid frementis apparet spes resurgentis. Si ipsa fides intus, ibi est Christus fremens: si fides in nobis, Christus in nobis. Quid enim ristus est in corde tuo. Hinc est illud quod dormiebat in navi: et cum periclitarentur discipuli, jam imminente naufragio accesserunt ad eum, et excitaverunt eum:
Abbreviated transcription (Latin):
dic in me. etiam si mortuus fu̾it. sicut
lararus mortuus est iuet. qr nõ est ds̃
mortuoꝵ. s uiuoꝵ. De olim mortuis patri¬
b boc est de abraham. de Ysaac ⁊ iacobta¬
le responsum uideis dedit. Ego sum deus
abraham. ⁊ d̾s̃ ysaac ⁊ ds̃ tacob. Nõ est deus
mortuoꝵ. s uiuoꝵ. Omnes enĩ illi nuũt
stede ergo. ⁊ si mortuus fũis: iuues. Si aũ
nõ credis: ⁊ cum iuius mortuus es. Cui¬
ami. ꝓbemus hoc. qr si nõ credis. ⁊ siuiuis.
mortuus es. Cuidam dñs disserenti sequi
eum ⁊ dicenti. eam pͥus sepelire patrem
meum. sine inquit mortuos sepelire mor¬
mos suos. tu ueni sequere me. Erat ibi mor¬
nis sepeliendus. erant ibi ⁊ mortui mor¬
nũ sepulturi. Ille mortuus in carne. illi
m anima. Unde mors in antma: Qiua
nõ est fides. Unde mors in corpore: suua ñ
est ibi anima. Ergo anima tue anime fi¬
as est. Qui credit in me inquit. etiam si
mortuus fu̾it in carne: muet in anima
dnec resurgat ⁊ caro. nũqͣm postra mori¬

Expanded text:
 in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet; sicut Lazarus mortuus est, et vivit, quia non est Deus mortuorum, sed vivorum . De olim mortuis patribus, hoc est de Abraham, de Isaac, de Jacob, tale responsum Judaeis dedit: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob; non est Deus mortuorum, sed vivorum , omnes enim illi vivuntes: si autem non credis; et cum vivis, mortuus es. Probemus et hoc, quia si non credis, etsi vivis, mortuus es. Cuidam Dominus differenti sequi eum, et dicenti, Eam prius sepelire patrem meum: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos; tu veni, sequere me . Erat ibi mortuus sepeliendus, erant ibi et mortui mortuum sepulturi: ille mortuus in carne, illi in anima. Unde mors in anima? Quia non est fides. Unde mors in corpore? Quia non est ibi anima. Ergo animae tuae anima fides est. Qui credit in me, inmortuus fuerit in carne, vivet in anima, donec resurget caro, nunquam postea mori