comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beata ȩt̃na uita relatus infilios dei: et di
sꝑc appellat᷑. Si enim inqͥt iuxta carnem
uixeritis: moriemini: Quod si sꝑu oꝑa car¬
nis mortificaueritis: uiuetis: & in conse¬
quentibꝰ. Quotquot enĩ sꝑu dei agunt᷑:
filii dei sunt: Rursũ refocil¬
lans eos et consolans et pro¬
uocans sꝑare meliora quibus
loquebat᷑: ait: Non accepistis sꝑm serui-¬
tutis iterũ intimore: id ẽ ñ insimilitudi¬
nẽ seruorũ metu et t̾rore pęnarũ uos abs¬
tinetis auitiis qui habetis uobis clatũ apa¬
enciȩ Si autẽ iste sꝑc ad optat in filios.
eos quorũ dignatione sui habitator. effici¬
tur: tibi consequentiũ suꝑ potentia eius
intelligentiã derelinquo Porro in hoc ad¬
optionis sꝑu clamant qui habuerint illũ
patrẽ dm : sicut ostendit sermo dicens:
Inquo clamamꝰ abba pat̾: Ipso sꝑu qui nos
ad optat in filios testimoniũ prebente
participatione sui qua a nr̃o sꝑu posside¬
tur: quia filii dei sumꝰ: Cui consequens

Expanded text:
beata aeternaque vita relatus in filios Dei, et dirSpiritus appellatur. Si enim, inquit, juxta carnem vixeritis, moriemini. Quod si spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis . Et in consequentibus: Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Rursum refocillans eos, et consolans, et provocans sperare meliora, quibus loquebattutis in timore ; id est non in similitudinem servorum, metu et terrore poenarum vos abstinetis a vitiis, quia habetis vobis datum Spentiae. Si autem Spiritus iste adoptat in Filios Dei eos, quorum dignatione sui habitator efficitur, tibi consequentium super potentia ejus intelligentiam derelinquo. 150 42. Porro in hoc adoptionis Spiritu clamant qui habuerint illum, patrem Deum, sicut ostendit sermo dicens: In quo clamamus abba pater : ipso Spiritu qui nos adoptat in filios, testimonium praebente participatione sui, quod a nostro Spiritu possidetur, quia filii Dei sumus. Cui consequens
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionẽ: Hunc iħm suscitauit deus:
cuius nos om̃s testes sumꝰ: Pextera gͥ dei
eleuatus. et reꝓmissionẽ sꝑc sc̃i accipiens
ditis: Neq enĩ dauid ascendit in cęlos: Nui¬
li quipye dubiũ exaltatũ dextera dei et
ita ut linguis loquerent᷑ magnalia dei:
ne. Et in alio loco: Reuersus ẽ iħc in uirtu
pietatis acciꝑe. ñ qđ alt̾ et alt̃sit: s quod
de uno atq eodem quasi de altero scdm
naturã dei et hominis disputet᷑. et quia
uerbũ ds unigenitꝰ filius dei. neq inmu¬
tationẽ recepit neq agmentũ: Siquidem
ipse ẽ bonorũ omniũ plenitudo. Satis ha¬
bundeq iam de ꝓphȩ testimonio disputa
bonos efficiat scõsq credentes. et ex hoc
etlã unius cum patre et filio substanciȩ
eẽ doceatur. Dicitur in psalmis ad cłm. S ꝑe¬

Expanded text:
m suscitavit Deus, cui nos omnes testes sumus. Dextera igitur Dei elevatus, et repromissionem Spiritus sancti accipiens ditis, neque enim David ascendit in coelos . Nulli quippe dubium, exaltatum dextera Dei, et ita ut omnium linguis loquerentur magnalia Dei. e . Et in alio loco: Reversus est Jesu in virtpietatis accipere, non quod alter et alter sit, sed quod de uno atque eodem, quasi de altero secundum naturam Dei, et hominis disputetur, et quia Deus Verbum unigenitus filius Dei, neque immutationem recipit, nec augmentum. Siquidem ipse est bonorum omnium plenitudo. 53. Satis abundeque de Prophetae testimonio disputatbonos efficiat sanctosque credentes: et ex hoc etiam unius cum Patre et Filio subtantiae esse doceatur. Dicitur in Psalmis ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
odiens quid fecisti Qua ꝓpt̾ et ꝓ eorũ salu¬
te ꝓprio filio ñ parcens pat̾ tradidit eũ in.
morte. ut ꝑ mortẽ filii sui destructo eo qui
meret om̃s qui abeo captiuitatis iunculis
tenebant᷑:. Unde subicit᷑. Ipse autẽ rede¬
mit eos et suscepit eos: et exaltauit illos
Suscipit enĩ exaltatq saluatos: et re¬
demptos in sublime tollit uirtutũ: aliis
et eruditione et scientia ueritatis. ñ ad u
tor existens: Omnibꝰ autẽ diebꝰ scłi illumi¬
nans corda eorũ: ñ sinit eos intenebris ig¬
norantiȩ et errore uersari: Et hoc puto eẽ
qđ scriptũ ẽ: in omnibꝰ exaltari eos Quia uͦ
mutabiles et ad uitia sponte labentes. post
tanta beneficia dei fuerunt in creduli et
p̃cepta illius reliquerunt. et exacerbaue.¬
runt sꝑm scm dei qui eis bona multa lar¬
gitꝰ ẽ. in peccatũ simile corruentes. his qui
postquã gentti sunt et exaltati sp̃uerunt

Expanded text:
odies quos fecisti . Quapropter et pro eorum saluodies quos fecisti . Quapropter et pro eorum salute proprio Filio non parcens Pater, tradidit eum in mortem, ut per mortem Filii sui destructo eo qui meret omnes qui ab eo captivitatis vinculo tenebantur. Unde subjicitur: Ipse autem redemit eos, et suscepit eos, et exaltavit illos. Suscipit enim exaltatque salvatos, et redemptos in sublime tollit virtutum alis, et eruditione et scientia veritatis, non ad utor existens. Omnibus autem diebus saeculi illuminans corda eorum, non sinit eos in tenebris ignorantiae, 154 et errore versari. Et hoc puto esse quod scriptum est, in omnibus diebus exaltari eos. 47. Quia vero mutabiles, et ad vitia sponte labentes, post tanta beneficia Deo fuerunt increduli, et praecepta illius reliquerunt, et exacerbaverunt Spiritum Sanctum Dei, qui eis multa bona largitus est, in peccatum simile corruerunt, his qui postquam geniti sunt, et exaltati, spreverunt
Abbreviated transcription (Latin):
triarcha: ñ legis lator moyses saluabat eos
Om̃s enĩ quos nominaui poterant adłm
fungi legatione ꝓpopło: Deniq moyses
int̃pellans eũ ꝓ delinquente plebe: ait:
Si dimittis ei pͥeccatũ eorũ dimitte S ob¬
secrauit ueniã quadraginta diebꝰ ieiunais:
et misccłiam dei animȩ afflictione ꝓuocais
Nemo autẽ de horũ numero legatorũ po-¬
terat eẽ saluator: indigens et ipse eo qui sa¬
lutis largitor ẽ uerus Nam et angeli qͣm¬
quã sꝑc sint et ad duersa ꝓpt̾ eos qui salu¬
tẽ accepturi ministeria mittant᷑. non suis
tamen auctores salutis: s eum qui fons sa¬
lutis ẽ int̾pretant᷑ et nuntiant Unde dic¬
tum ẽ: Non legatus neq angłs. s ipse dñs
saluauit eos: Non ꝓpt̾ alud quid: s ꝓpt̃ id
qł diligeret eos. et parceret eis: Parcere
autẽ dicit᷑ quasi creaturis suis: uixta illud
qł alibi scribit᷑ Parcis autẽ omnib domine
amator animarũ quia tua sunt: neq enĩ

Expanded text:
triarcha, non legislator Moyses salvavit eos. Omnes enim quos nominavi, poterant ad Dominum fungi legatione pro populo. Denique Moyses, interpellans eum pro delinquente plebe, ait: Si dimittis eis peccatum eorum, dimitte . Sed obsecravit veniam quadraginta diebus jejunans, et misericordiam Dei, animae afflictione provocans. Nemo autem de horum numero legatorum potest esse salvator, indigens et ipse eo, qui salutis largitor verus est. Nam et Angeli, quamquam spiritus sint, et ad diversa propter eos qui salutem accepturi sunt, ministeria mittantur, non sunt tamen auctores salutis, sed eum qui fons salutis est, interpretantur et muntiant. Unde dictum est, Non legatus, neque Angelus, sed ipse Dominus salvavit eos. Non propter aliud quid, sed propter id, quod diligeret eos, et parceret eis. Parcere autem dicitur, quasi creaturis suis, juxta illud quod alibi scribitur: Parces autem omnibus, Domine amator animarum, quia tuae sunt, neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
nia quecumq habet cłs mea sunt: habet
ri simile uideret᷑ ẽẽ mendaciũ: Cum uͦ
dixerit omĩa quȩ habet pat̾ mea sunt: pa¬
tris nomine sensuq p̃posito consequent᷑¬
ea quȩ suꝑius diximꝰ patris ẽẽ habet et filiꝰ.
sensu. et quasi p̃sentia intuebant᷑ quȩ eran
de inceps sequitura Satis hȩc abundeq
iuxta nr̃i ingenii pauꝑtatẽ de presenti
euangelii capitulo dixisse sufficiat: Si
quibꝰ autẽ dñs reuelauit. et inuicinia
ueritatis ad ducti sunt. magisq possunt
cernere ueritatẽ disputationi illorũ con
ignoscant imꝑitiȩ : studioq dent ueniã
cupienti totũ deo offerre qđ potuit: licet
niũ. quȩq nobis in illo uident᷑ p̃senti ma¬
teriȩ congruere uentilemꝰ: Et iustifica¬
tio inqͥt legis impleat᷑ inuobis: qͥ ñ iuxta car-¬
uͦ sꝑc uita et pax: quia sapientia carnis
inimica ẽ deo Legi quippe dei ñ subicit᷑:

Expanded text:
nia quaecumque habet Deus, mea sunt, haberenia quaecumque habet Deus, mea sunt, habererisimile videretur esse mendacium. Cum vero dixerit, Omnia quae habet Pater mea sunt, Patris nomine se ea quae diximus superius Patris esse, habet et Filius, sensu, et quasi praesentia intuebantur, quae erant deinceps secutura. Satis haec abundeque juxta ingenii nostri paupertatem de praesenti Evangelii capitulo dixisse sufficiat. Si quibus autem Dominus revelaverit, et in viciniam veritatis adducti sunt, magisque possunt cernere veritatem, disputationi illorum concignoscant imperitiae, studioque dent veniam, cupienti totum Deo offerre quod potuit, licet nium: quaeque nobis in illa videntur praesenti materiae congruere, ventilemus. Ut justificatio, inquit, legis impleatur in vobis: qui non juxta carus, vita et pax: quoniam sapientia carnis inimica est Deo: legi quippe Dei non subjicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
inferens quomͦ dixisset de meo accipiet:
protinꝰ subiecit omĩa quȩ habet pat̾ mea st̃
propterea dixi de meo accipiet et annũ¬
ciabit uobis: quodammͦ loquens licet apa¬
habet pat̾ mea sunt. et iste ipse sꝑc patris
meus ẽ. et de meo accipiet: Caue autem
cum ista dicunt᷑ ne praua intelligentia¬
labaris inuitiũ: et putes rem ẽẽ aliquam
et possessionẽ quȩ apatre habetur et filio:
Uerũ quȩ habet pat̾ iuxta substanciã id ẽ
ȩt̾nitatẽ inmutabilitatẽ. incorruptionẽ.
in mortalitatẽ. bonitatẽ de se et in se sub.¬
sistentẽ: hȩc eadem habet et filius Et
ut plus inferam. quicquid filius ipse sub¬
sistit: et quecumq sunt filii: hȩc eadẽ
et pat̾ habet: ꝓcul hinc absint dialectico¬
rũ tendiculȩ. et sophysmata a ueritate
pellant᷑: quȩ occasionẽ impietatis ex pia
p̃dicatione capiencia dicunt. Ergo et pat̾
ẽ filius: et filius pat̾ Si enĩ dixisset om¬

Expanded text:
inferens cum modo dixisset, de meo accipiet, inferens cum modo dixisset, de meo accipiet, protinus subjecit. Omnia quae habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet et annuntiabit vobis , quodammodo loquens, Licet a Pahabet Pater, mea sunt, et 145 ipse Spiritus Patris meus est, et de meo accipiet. Cave autem cum ista dicuntur ne grave llabaris in vitium, et putes rem esse aliquam et possessionem, quae a Patre habeatur ac Filio. Verum, quae habet Pater juxta substantiam, id est aeternitatem, immutabilitatem, incorruptionem, immutabilem bonitatem, de se et in se subsistentem, haec eadem habet et Filius. Et, ut plus inferam, quidquid Filius ipse subsistit, et quaecumque sunt Filii, haec eadem et Pater habet. Procul hinc absint dialecticorum tendiculae, et sophismata a veritate pellantur, quae occasionem impietatis ex pia praedicatione capientia, dicunt: Ergo et Pater est Filius, et Filius Pater. Si enim dixisset, om
Abbreviated transcription (Latin):
telligere et uidere sunt digni: et scire¬
se puris mentibꝰ. glorificat patrẽ in sinu
scientiȩ ꝑ¬
uenire meruerunt: glorificat unigeni
tũ Quin patri hȩc eadẽ filius facit simili¬
ter: Quod si oꝑante patre et filio ñ uixta
ordinẽ primi et sccłi. s uixta idem tempꝰ
oꝑandi eadẽ et indissimilia subsistunt u¬
niuersa quȩ fiunt. et filius ñ pot̾ asemet.¬
ipso quid facere quia a patre ñ pot̾ seꝑari:
sic et sꝑc sc̃s nequaquã separatus a filio ꝓp¬
ter uoluntatis naturȩq consortiũ ñ ase¬
metipso creditur loqui. s iuxta uerbũ et
ueritatẽ dei loquit᷑ uniuersa quȩ loquit᷑
hanc opinionẽ sequentia dñi uerba con¬
firmant dicentis: Ille me glorifica
glorifica¬
bit id ẽ paraclitus:
quia de meo
accipiet: Rursũ
eiꝰ magnificentiã atq uirtutẽ. s ipse fi¬
lius tribuens sꝑm scm̃ his qui se dignos
eiꝰ munere p̃pararunt. et pandens eis sub

Expanded text:
telligere et videre sunt digni, et telligere et videre sunt digni, et se puris mentibus, glorificat Patrem, insinuanscientiae pervenire meruerunt, glorificat unigenium quin Pater haec eadem Filius facit similiter. Quod si operante Patre et Filio, non juxta ordinem primi et secundi, sed juxta idem tempus operandi eadem et similia, subsistunt universa quae fiunt: et Filius non potest a semetipso quid facere, quia a Patre non potest separari: sic et Spiritus sanctus nequaquam separatus a Filio, propter voluntatis naturaeque consortium, non a semetipso creditur loqui; sed juxta verbum, et veritatem Dei loquitur universa quae loquitur. Hanc opinionem sequentia Domini verba confirmant, dicentis: Ille me clarificabit Al. glorificabit, id est, Paracletus; quia de meo accipiet. Rursum ejus magnificentiam atque virtutem. Sed et ipse Filius tribuens Spiritum sanctum his qui se dignos ejus munere praeparaverunt, et pandens sublimit
Abbreviated transcription (Latin):
luntatẽ : cum omne qđ loquit᷑ sapiens ue¬
rumq subsistens. in sapientia habeat et
ueritate substanciã: Loqui gͦ patrẽ et au¬
dire filiũ. uel econtrario filio loquente
audire patrẽ. eiusdẽ naturȩ in patre et
filio consensusq significatio ẽ Sꝑe qͦq¬
pot̃ filio loquente audire que nescit: cũ
hoc ipsũ sit qđ ꝓfertur afilio ñ cũ damp
no suo im ꝑtit alii. sic et sꝑe non accepit
qđ ante non
habuit: Si enĩ qđ prus
ñ habebat ac cepit. translato
in illo munere ua cuus largitor. ef¬
fectus ẽ: cessans habere qđ tribuit Quomͦ
gͥ supra de naturis in corporalibꝰ disputan¬
tes intelleximꝰ. sic et nunc sꝑm sc̃m a filio
dicunt᷑: ut eandẽ intrinitate crecdamꝰ eẽ
nitas de qua nunc nobis sermo ẽ om̃s ma-¬
teriales substancias suꝑat: iccirco nullũ
et maxime de trinitate loquim᷑ Glorifi
tũ ꝓferens his qui mundo corde eum in¬

Expanded text:
luntatem, cum omne quod loquitur, sapiens veluntatem, cum omne quod loquitur, sapiens verusque subsistens, in sapientia habeat et in substantia. Loqui 143 ergo Patrem, et audire Filium, vel e contrario, Filio loquente, audire Patrem, ejusdem naturae in Patre et Filio consensusque significatio est. Spirpotest Filio loquente audire quae nescit, quum hoc ipsum sit, quod profertur a Filio, id est pno suo impertit aliis, sic et Spiritus non accipit quod ante non habuit. Si enim quod prius n habebat accepit, translato alium munere vacuus largitor effectus est, cessans habere 144 quod tribuit. Quomodo igitur supra de naturis incorporalibus disputantes intelleximus, sic et nunc Spiritum sanctum a Filio dicuntur, ut eamdem in Trinitate credamus esse nitas, de qua nunc nobis sermo est, omnes materiales substantias superat, idcirco nullum et maxime cum de Trinitate loquimur. Glorifium et in apertum proferens his qui mundo corde eum in
Abbreviated transcription (Latin):
patris alia filii oꝑa eẽ inciꝑent. si ñ ȩqua¬
lit̾ fierent: Scriptũ ẽ autẽ Quȩ enĩ ille
facit: haud dubiũ loqui: Nos quippe ho
mines quando de aliqua re ad alterum lo
cõmouemꝰ: et quasi quoddã plectrũ cordis
concludimus: et ictum aerem indiuersa
nicemꝰ in alios: ita et auditorẽ necesse ẽ
patulas p̾bere aures. et nullo uitio co ar¬
tatas in ea quȩ dicunt᷑ arrigere. ut possit
ita scire quȩ ꝓferunt᷑. quomͦ ea nouit ille
qui loquit᷑ Porro d̾s simplex et in composita
specialisq natura. neq aures neq organa
quibꝰ uox emittit᷑ habet: s solitaria in cõ¬
prehensibilisq substancia menbris nullis
partibusq componit᷑ Quȩ quidẽ de filio
et de sꝑu sco similit̾ accipienda Si quan¬
do gͦ legimus inscripturis. dixit dñs
dño meo et alibi. dixit ds fiat¬
lux et si qua his similia: digne deo acci
sapientia et ueritas ẽ pat̾ suã nuntiat uo¬

Expanded text:
Patris, alia Filii opera esse inciperent, si non aequaPatris, alia Filii opera esse inciperent, si non aequaliter fierent. Scriptum est autem: Quae enim ille facit, haud dubium quin mines quando de aliqua re ad alterum loqcommovemus, et quasi quoddam plectrum chordis collidimus, et ictum aerem in diversanicemus in alios, ita et auditorem necesse est patulas praebere aures, et nullo vitio coarctatas, in ea quae dicuntur arrigere, ut possit ita scire quae proferuntur, quomodo novit ea ille qui loquitur. Porro Deus simplex et incompositae spiritualisque naturae, neque aures, neque organa, quibus vox emittitur, habet; sed solitaria incomprehensibilisque substantia nullis membris partibusque componitur. Quae quidem de Filio et de Spiritu sancto similiter accipienda. 36. Si quando ergo legimus in Scripturis: Dixit Dominus Domino meo . Et alibi. Dixit Deus, fiatlux , et si qua his similia, digne  Al. digsapientia et veritas est Pater suam nuntiat vo
Abbreviated transcription (Latin):
qd subsistit et loquit᷑ ego ueritas loquor:
scłm consuetudinẽ nr̃am qua ad nos inui¬
cem sermocinamͣ et loquimur accipien¬
dum: s uixta formã in corporaliũ natu¬
rarũ et maxime trinitatis quȩ uolunta¬
tẽ suã inserit in corda credentiũ. et eo¬
rũ qui ea audire sunt digni hoc ẽ dicere:¬
tate et societate discerneret: scriptum ẽ:
Non enĩ a semetipso loquet᷑. s sicut audiet
loquet᷑ Cui simile etiã de ipso sẽ saluator.
ait: Sicut audio iudico E alibi: Non pot̃
filius facere quicquã. nisi uiderit patrẽ
facientẽ Si enĩ unũ ẽ pat̾ et filius. non
iuxta sabellii uitiũ patrẽ et filiũ confun¬
dentis. s uixta indiscretionẽ essentiȩ si¬
ue substanciȩ. ñ pot̾ quicquã absq patre
facere quia separatorũ diuersa sunt oꝑaͥ
s uidens oꝑantẽ patrẽ et ipse oꝑat᷑. ñ in
scđo gͣdu et post illũ oꝑans: alia quippe

Expanded text:
quod suquod susecundum consuetudinem nostram, qua ad nos invicem sermocinamur et loquimur, accipiendum. sed juxta formam incorporalium naturarum, et maxime Trinitatis, quae voluntatem suam inserit in corde credentium, et eorum, qui eam audire sunt digni, hoc est diceretate et societate discerneret, scriptum est: Non enim a semetipso loquetur: sed sicut audiet loquetur. Cui etiam simile de se ipso Salvator ait: Sicut audio, et judico, et alibi: Non potest Filius a se facere quicquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Si enim unus est Patri Filius, non juxta Sabellii dictum Patrem et Filium confundentis, sed juxta indiscretionem essentiae, sive substantiae, non potest quicquam absque Patre facere, quia separatorum diversa sunt opera, sed videns operantem Patrem, et ipse operatur, non secundo gradu, et post illum operans. Alia quippe
Abbreviated transcription (Latin):
nib seruientes. ñ poterant ueritatẽ cuius
umbrã lex portabat in spicere: unde neq
sꝑalia sustinere: Cum autẽ ait uenerit
ille hoc ẽ paraclitus sꝑc ueritatis. diriget
uos in omnẽ ueritatẽ: sua doctrina et in¬
stitucione uos transferens a morte licte
ingrediens puram et simplicẽ mentẽ signa¬
bit in uobis scientiã ueritatis. et semꝑ noua
ueteribus adiungens diriget uos in omnẽ
ueritatẽ: Ad dm̃ quoq patrẽ quidam alle-¬
gans p̃ces loquitur: Dirige me inueritate
tua. id ẽ in unigentto tuo: ꝓpria uoce tes¬
tãte. ego sũ ueritas Quã ꝑfectionẽ tribu¬
it ds: mittens sꝑm ueritatis. qui credentes
in totã dirigat ueritatẽ: Dehinc inconse-¬
quentibꝰ de sꝑu ueritatis quia a patre mit¬
tat᷑ et sit paraclitus: saluator ait: Non enĩ¬
loquet᷑ a semetipso: hoc ẽ ñ sine me et sine
meo et arbitrio patris: quia in separabilis
amea et patris ẽ uoluntate Hoc enĩ ipsũ

Expanded text:
nibus servientes, non poterant veritatem cujus nibus servientes, non poterant veritatem cujus umbram lex portabat inspicere, unde nec spiritualia sustinere. Cum autem, ait, venerit ille, hoc est, paracletus Spiritus veritatis, diriget vos in omnem veritatem, sua doctrina, et institutione vos transferens a morte litterritatis, ingrediens puram et simplicem mentem, signabit in vobis scientiam veritatis, et semper nova veteribus adjungens, diriget vos in omnem veritatem. 34. Ad Deum quoque Patrem quidam allegans preces, loquitur: Dirige me in veritate tua : hoc est, in Unigenito tuo, propria voce testante: ego sum veritas . Quam perfectionem tribuit Deus mittens Spiritum veritatis, qui credentes in totam dirigat veritatem. Dehinc in consequentibus de Spiritu veritatis, qui a Patre mittatur, et sit paracletus, Salloquitur a semetipso ; hoc est sine me, et sine meo et Patris arbitrio; quia inseparabilis a mea et Patris est voluntate: hoc enim ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
bis: Ille me glorificabit: quia ex meo ac¬¬
cipiet et annuntiabit uobis Omĩa quȩ
habet pat̾ mea surt: Propterea dixi uobis
isset discipulos suos iħc dixerit: adhuc
habeo plurima dicere uobis: quia u̾bum
istud de ẽ adhuc multa habeo dicere uob̃
consequiti Quecumq enĩ sufferre po¬
terant tradens eis. infuturũ tempꝰ reliqua
distulit quȩ sine disciplina sꝑc scĩ scire
ñ poterant: quia ante aduentũ dñicȩ
passionis ñ erat datus hominibꝰ sꝑc sc̃s.¬
tus: quia iħe nondũ fuerat glorificatus
glorificari dicens iħm mortẽ gustare ꝓ.
cunctis: Itaq post resurrectionẽ apparẽs
plent᷑ sermone sapientiȩ et scientiȩ: et sic
sꝑales effecti suscipiunt scĩ sꝑc disciplinã
Necdũ gͦ instante hora inqua oportebat eos¬
scõ sꝑu repleri tunc quando dixit ad eos:
adhuc multa habeo uobis dicere: conseqͣn¬
ter addidit S ñ potestis ea sufferre mͦ
Ad huc enĩ tẏpis legis et umbre et imagi¬

Expanded text:
abit: quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Omnia quae habet Pater, mea sunt. Propterea dixi vobis:isset discipulos suos Jesus, dixerit: Adhuc habeo plurima dicere vobis, quia verbum istud, adhuc multa habeo dicere vobis, consecuti. Quaecumque enim sufficere poterant, tradens eis, in futurum tempus reliqua distulit: quae sine disciplina Spiritus sancti scire non poterant: quia ante adventum dominicae passionis non erat datus hominibus Stus, quia Jesus necdum erat glorificatus . Glorificari dicens Jesum, mortem gustare pro cunctis. Itaque post resurrectionem apparens plentur sermonibus sapientiae et scientiae, et sic spirituales effecti, suscipiunt Spiritus sancti disciplinam, Necdum enim instante Spiritu sancto repleri, tunc quando dixit ad eos, Adhuc multa habeo vobis dicere, consequenter addidit, sed non potestis ea portare modo . Adhuc enim typo legis, et umbrae, et imagi
Abbreviated transcription (Latin):
et inmutabile et consequent᷑ eternũ. quod
aitẽ mutari pot̃ factum eẽ et habere
pͥncipiũ: porro qđ incorruptibile sit eẽ
et retro et deinceps sempit̾nũ: Non gͦ ut
quidã putant participatione naturȩ si¬
ue substanciȩ implet quempiã diabolus
aut eius habitator efficitur. s ꝑ fraudu¬
lentiã et deceptionẽ et malitiãm in habi¬
tare in eo creditur quẽ repleuit: Hac u¬
tens fallatia et contra presbiteros qui
aduersum susannã amorẽ incrudelita
tem uerterant impleuit animas eorum
incendio libidinis: et sera senii uoluntate.
Scriptum ẽ enĩ: Uenerunt autẽ et duo
p̃sbiteri pleni iniqua cogitatione hȩc in¬
sidiis impleuit et unuiersum popłm ui-¬
deorũ: dicente ꝓpħa de eo: Ne gens pecca¬
trix. popłs plenius peccatis: semen pessimũ.
filii iniqui Semen quippe nequã diaboli
et filii eius ꝓpt̾ iniquitatẽ et plenitudinẽ
dicti sunt peccatorũ: Si autẽ abhis qui eiꝰ

Expanded text:
et immutabile, et consequenter aeternum. Quod et immutabile, et consequenter aeternum. Quod autem mutari potest, factum esse et habere principium. Porro quod incorruptibile sit, esse et retro et deinceps sempiternum. Non ergo ut quidam putant participatione naturae, sive substantiae implet quempiam diabolus, aut ejus habitator efficitur, sed per fraudulentiam, et deceptionem, et malitiam, habitare in eo creditur quem replevit. Hac autem fallacia etiam presbyteros, qui adversus Susannam in crudelitt, intravit: implens animas eorum incendio libidinis, et sera senii voluptate. Scriptum est enim: Venerunt autem et duo presbyteri, pleni iniqua cogitatione . His insidiis implevit et universum populum Judaeorum, dicente Propheta de eo: Vae, gens 166 peccatrix, populus plenus peccatis, semen pessimum, filii iniqui . Semen quippe nequam diabolus, et filii ejus, propter iniquitatem et plenitudinem, dicti sunt peccatores. Si autem ab his qui
Abbreviated transcription (Latin):
re in eodẽ putaretur. quẽ ad om̃s sue ꝑ¬
uersitatis dolos ministrũ sibi ac famulũ¬
quia in uidã introisset sathanas: hoc di¬
cendum ẽ Obseruans diabolus quibusdã
motibꝰ et oꝑationũ signis ad q̃ potissimũ
ude cor eẽt uitia ꝓcliuius: de p̃hendit
eum pat̾re in sidiis auaritiȩ. et reꝑta cu-¬
piditatis ianua. misit inmentẽ eius qͦmͦ
desideratã pecuniã possit acciꝑe. et ꝑ oc¬
casionẽ lucri ꝓditor magistri sui et salua¬
toris existeret. argentũ ꝓpietate cõmu¬
tans et suscipiens p̾cium sceleris aphari-¬
seis atq iudeis: hȩc gͦ concitationis occa¬
sio locũ tribuit sathanȩ. ut in cor eius in¬
troiens impleret eum pessima uoluntate:
turȩ ẽ: et eiꝰ quȩ participet᷑ apluribus:
Inparticipabilis autẽ ẽ diabolus ñ creator
s creatura subsistens: unde et conuersibi¬
lis atq mutabilis de sc̃itate decidit et uir¬

Expanded text:
re in eodem putaretur, quem ad omnes suae pre in eodem putaretur, quem ad omnes suae perversitatis dolos, ministrum sibi ac famuluquia in Judam introisset Satanas, hoc dicendum est. Observans diabolus quibusdam motibus et operationum signis, ad quae potissimum Judae cor esset vitia proclivius, deprehendit eum patere insidiis avaritiae, et reperta cupiditatis janua, misit in mentem ejus quomodo desideratam pecuniam acciperet, et per occasionem lucri, proditor magistri et Salvatoris sui existeret, argentum pro pietate commutans, et suscipiens pretium sceleris a Pharisaeis atque Judaeis. Haec ergo cogitationis occasio locum tribuit Satanae, ut in cor ejus introiens, impleret eum pessima voluntate. turae est ejus, quae participetur a pluribus. Imparticipabilis ergo diabolus est, non creator, sed creatura subsistens. Unde et convertibilis atque mutabilis, e sanctitate decidit atque vir
Abbreviated transcription (Latin):
et cor quorũdã implere dicatur Nam ad
eum qui metlietatem p̃cii de agro uendi¬
to sibi aliud ꝓfitens reseruarat: a petro
apło dictum ẽ: Anania. quare impleuit
sathanas cor tuũ: Et de uida loquit᷑ ipse
saluator qđ intrauerit in eum
sathanas.
Ad quod postea respon-¬
tum ẽ quare impleuit sathanas cor tuũ
quomͦ sathanas mentẽ aliciiꝰ et pͥncipa¬
le cordis impleat ñ ingrediens in eum. et
sensũ eius atq ut ita dicã aditum cordis
introiens. si quidem hȩc potestas solius ẽ
trinitatis: s quasi callidus quidã et neqͣm
ac pellax fraudulentusq deceptor. in eos
animã humanã in malitiȩ af¬
fectus
trahat ꝑcogitationes et in cẽ¬
iuxta nequitiã malitiamq subsistens ple¬
nus omni dolo et omni nequitia scribit᷑.
sathana patre euis hanc ei uoluntatem
fraude et iniquitate et omni malitia. in¬
tantũ illicens eum atq decipiens. ut ipse
sathanas implesse animã illius et habita¬

Expanded text:
et cor quorumdam implere dicatur. Nam ad et cor quorumdam implere dicatur. Nam ad eum qui medietatem pretii de agro vendito sibi, aliud profitens, reservaret, a Petro Apostolo dictum est, Anania, quare implevit Satanas cor tuum ? Et de Juda loquitur ipse Salvator, quod intraverit in eum Satanas. Ad quod postea respontum est, Quare implevit Satanas cor tuum? quomodo Satanas mentem alicujus et principale cordis impleat, non ingrediens in eum et in sensum ejus, atque, ut ita dicam, aditum cordis introiens: siquidem haec potestas solius est Trinitatis: sed quasi callidus quidam et nequam ac fallax fraudulentusque deceptor, in eos animam humanam malitiae affectus trahit, per cogitationes et incenjuxta malitiam nequitiamque subsistens, plenus omni dolo et malitia, scribitur Satana Patre ejus, hanc ei voluntatem, 165 illius fraude et iniquitate, et omni malitia: intantum illiciens eum atque decipiens, ut ipse Satanas implesse animam ipsius, et habita
Abbreviated transcription (Latin):
in aliis rebꝰ ex consortio uocabu¬
lorum error eueniens. confusionẽ et pudo¬
rem et qui errauit inportat. de suꝑnis uͦ
et diunis lapsus ad praua ad ȩt̾̃nam pęnã
ceptus noluerit resipiscere. s suũ defen¬
sare impudent̾ errorẽ: Decebat quidẽ
etiam magnitudo uoluminis exigebat:
ut finẽ acciꝑet oratio Uerũ quia infert
se questio aduersũ ea quȩ suꝑtus dispu¬
taiumꝰ quã iccirco tunc pretermisimus¬
ne textum sermonis irrumꝑet. et inter
piã p̃dicationẽ. impia contextio poneret᷑:
necessarium puto ad ꝓpositum respondẽ.
et lectoris arbitrio quid suꝑ his sentiat dere¬
linquere Disputantibꝰ gͦ supra qd animã
et mentẽ hominis nulla creatura uxta
substanciã posset implere nisi sola trini-¬
tas quia tantummꝰ scđm oꝑationẽ et uo-¬
quȩstio nram quasi sentenciã soluens qđ
creata substancia quȩ in scripturis satha¬
nas appellatur ingrediatur in aliquos.

Expanded text:
in aliis rebus ex consortio vocabuin aliis rebus ex consortio vocabulorum error eveniens, confusionem et pudorem ei qui erravit importat: de supernis vero et divinis lapsus ad prava, ad aeternam poenam ceptus noluerit resipiscere, sed 164 suum defensare impudenter errorem. Decebat etiam, et magnitudo voluminis exigebat, ut finem acciperet oratio. 60. Verum quia infert se quaestio adversus ea quae superius disputavimus: quam idcirco tunc praetermisimusne textum sermonis irrumperet, et inter piam praedicationem impia contentio poneretur, necessarium puto ad propositum respondere, et lectoris arbitrio, quid super his sentiat, derelinquere. Disputantibus ergo supra, quod animam vel mentem hominis nulla creatura juxta substantiam possit implere, nisi sola Trinitas, quia tantummodo secundum operationem, et voquaestio nostra, quasi sententiam solvens, quod creata substantia, quae in Scripturis Satanas appellatur, ingrediatur in aliquos,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uerbi grã. sc̃s bonus. et his cȩtera similia.
de quibꝰ paulo ante ꝑstrinximus: Porro
ad hȩc necessario deuoluti sumꝰ ut quia
frequent᷑ appellatio sꝑc in scripturis est
resꝑsa diuinis ñ labamur in nomine. s unũ¬
quodq scđm locorũ uarietates et intelli¬
gentias accipiamus: Omni itaq studio
et diligentia uocabulũ sꝑc ubi et quomͦ
appellatũ sit contemplantes: eorũ sophis¬
mata et fraudulentas decipulas contera¬
mus. qui sꝑm scm asserũit creaturam: Le
plici inhac parte sermonis putauerunt
sꝑm scm ex hoc uocabulo demons¬
trari. cum in p̾sentiarum sꝑc nomen¬
sꝑe nomen
uentũ sonet: Nec non et in zacaria audi¬
entes loquutũ dm qđ ipse sit qui creet
uertentes qđ animã hominis aut sꝑm qͥm
terciũ in homine eẽ iam diximꝰ sꝑc appel¬
latio significet: Ergo ut p̃loquiti sumus
quom̃ unum quodq dictum sit consicłemꝰ:
ne for te ꝑ ignorantiã inbarathrum
incidamus erroris Siquidẽ

Expanded text:
us, et caetera his similia, de quibus paulo ante perstrinximus. 59. Porro ad haec necessario devoluti sumus, ut quia frequenter appellatio Spiritus in Scripturis est respersa divinis, non labamur in nomine, sed unumquodque secundum locorum varietates et intelligentias accipiamus. Omni itaque studio ac diligentia vocabulum Spiritus, ubi et quomodo appellatum sit, contemplantes, sophismata eorum et fraudulentas decipulas conteramus, qui Spiritum sanctum asserunt creaturam. Legplicis in hac parte sermonis, putaverunt Spiritum sanctum ex hoc vocabulo demonstrari, cum in praesentiarum Spiritus nomen ventum sonet. Necnon in Zacharia audientes locutum Dominum, quod ipse sit qui creat vertentes quod animam hominis, aut spiritum quem tertium in homine esse jam diximus spiritus appellatio significet. Ergo ut praelocuti sumus, quomodo unumquodque dictum sit, consideremus, ne forte per ignorantiam in barathrum decidamus erroris. Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ pastor ouiũ dei qui nunc ꝓpħali ser¬
mone describitur dñs nr̃ sit: manifestiꝰ
in euangelio discimꝰ ipso saluatore testante:
Ego sum pastor bonus: et animã meã po
rat᷑ quippe de quanta felicitate ad quantas
miserias ꝑuenerint: et quodammͦ loquit᷑:
eis: ubi nunc ẽ. quo abiit et reliquit eos:
Quia ipsi prius dereliquerunt. et ad ira¬
condiã ꝓuocauerunt scm isrł Posuerat au
boni eẽnt: et p̃ceptis eius obsequi niterẽ
qui uitiis derelictis uirtutũ sectant᷑ cho¬
rũ et iuxta eas et ꝑ eas in xꝑi fide uicti-¬
tant: Quod si paulatĩ negligentia subre-¬
pente ceꝑint ad peiora corruere. concitant
aduersũ se habitatorẽ suũ sꝑm sc̃m: et eũ
huic quid simile et apłs ad thessalonicenses
scribens ait Neq enĩ uocauit uos cłs ad in¬
mundiciã: s in scĩficationẽ: Itaq qui sꝑnit¬

Expanded text:
vero pastor ovium Deus, qui nunc Prophetali sermone describitur, Dominus sit, manifestius in Evangelio discimus, ipso Salvatore testante, Ego sum pastor bonus, et animam meam ponum ? Admiratur quippe de quanta felicitate ad quantas miserias pervenerint. Et quodam modo loquitur: itans cum eis, ubi nunc est? quo abiit? Dereliquit eos, quia ipsi prius dereliquerunt, et ad iracundiam provocaverunt Sanctum Israel. Posuerat autem boni essent, et praeceptis ejus obsequi niterenteritur, qui, vitiis derelictis, virtutum sectantur chorum, et juxta eas, et per eas in fide Christi victitant. Quod si paulatim negligentia subrepente coeperint ad pejora confluere, concitant adversum se habitatorem suum Spiritum sanctum,Huic quid simile et Apostolus ad Thessalonicenses scribens, ait, Neque enim vocavit nos Deus ad immunditiam, sed ad sanctificationem . 50. Itaque qui spernit
Abbreviated transcription (Latin):
propħarũ et xꝑi cruore maculauerant:
intelligere debemꝰ: non ad breue tempus
s in omne futurũ scłm Usq ad consũma¬
captiui in uniuersis oberrant nationibus:
ñ urbẽ ñ regionẽ ꝓpriã possidentes: at¬
tamen quia naturalit̃ benignus ẽ et mise¬
ricors: is qui eos ante debellauerat tribuit
eis locũ penitentiȩ si uelint ad meliora
conuerti: Unde dicit᷑ Et recordatus ẽ die¬
rum scłi Recordatio enĩ temporũ futuro¬
rũ clausã lanuã aliqua eis ex parte resera¬
uit: ut postquã intrauerit plenitudo gen¬
tiũ. tunc omnis isrł qui hac fuerit dignꝰ
appellatione saluetur: Licet enĩ in id te¬
meritatis eruperint. ut eũ qui ꝓpt̃ eos
missus fuerat int̾fecerint dicentes: san¬
guis eiꝰ suꝑ nos et suꝑ filios nr̃os: tamen
ds suscitauit illũ de t̾ra in cuiꝰ corde trib

Expanded text:
Prophetarum et Christi cruore maculaverunt. Prophetarum et Christi cruore maculaverunt. intelligere debemus, non ad breve tempus, sed ad omne futurum saeculum usque ad consummacaptivi, in universis aberrant nationibus, non urbem, non regionem propriam possidentes. Attamen quia naturaliter benignus est et misericors is qui eos debellaverat, tribuit eis locum poenitentiae, si velint ad meliora converti. Unde et dicitur, Recordatus est dierum saeculi. Recordatus enim temporum futurorum, clausam januam aliqua eis ex parte reseravit, ut postquam intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel qui hac fuerit dignus appellatione salvetur. Licet enim in id temeritatis eruperint, ut eum qui propter eos missus fuerat, interficerent, dicentes: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros , tamen Deus suscitavit eum d
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ eiꝰ Ex p̃senti gͦ loco societas sꝑc adłm
credulus ei et adiracundiã ꝓuocat sc̃m isrł:
et exacerbat sꝑm eiꝰ. et eadem indignatio
suꝑ peccatoribus tam ad scm̃ sꝑm quam ad
bus similis copula trinitatis ostendit᷑. dicẽ¬
te scriptura. dnm ad inimicicias eẽ conuer¬
sũ his qui ex acerbauerunt sc̃m sꝑm eius:
et tradidisse eos sempit̾no cruciatui post
multiplicibꝰ longisq cruciatibꝰ: ut nec
in p̃senti tempore nec in futuro conseque
ligere qui crucifixerunt dñm saluato¬
rem et iccirco exacerbauerunt sꝑm sc̃m:
lam intelligentiã referẽdum: qđ roma¬
nis traditi sunt quando uenit suꝑ eos ira
dei in fine: In uniuerso enĩ orbe cunctisq
regionibus soli exules patrie et in t̾ra ua¬
gantur aliena: non urbẽ antiquã: non
sedes ꝓprias possidentes: id qđ ꝓpħis et
ueruntq eos qui ad se missi fuerant. sed
aclimpietatis culmen egressi dñm sal-
cifixerunt. ꝓpterea expulsi sunt urbe qͣm

Expanded text:
m ejus. Ex praesenti ergo loco societas Spiritus credulus, et ad iracundiam provocat Sanctum Israel, et exacerbat Spiritum sanctum ejus. Eadem indignatio super peccatoribus tam ad Spiritum sanctum,in consequentibus similis copula Trinitatis ostenditur, dicente Scriptura, Dominum ad inimicitias esse conversum, his qui exacerbaverunt Spiritum sanctum ejus, et tradidisse eos sempiterno cruciatui, postmultiplicibus longisque cruciatibus, ut nec in praesenti tempore, nec in futuro consequanligere, qui crucifixerunt Dominum Salvatorem, et idcirco exacerbaverunt Spiritum sest intelligentiam referendum, quod Romanis traditi sunt, quando venit super eos ira Dei in finem. In universo enim orbe cunctisque regionibus soli exsules patriae, in terra vagantur aliena, non urbem antiquam, non sedes proprias possidentes, id quod Prophetis, et veruntque eos qui ad se missi fuerant, sed ad impietatis culmen egressi, Dominum Scifixerunt, propterea expulsi sunt urbe quam
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in uobis. consequent̃ uiuificabun¬
tur et mortalia corpora ur̃a cum in mor-¬
talibus animabꝰ ab eo qui suscitauit iħm
xꝑm a mortuis: principẽ et pͥmogenitũ¬
illum resurrectionis ostendens: Et qͥa¬

Expanded text:
habitat in vobis: consequenter vivificabuntur et mortalia corpora vestra cum immortalibus animabus ab eo qui suscitavit Christum Jesum a mortuis, principem, et primogenitum resurrectionis? Et
Abbreviated transcription (Latin):
bitat dei Scribens quippe choruithiis
paulus ait: Nescitis quia templũ di estis
et sꝑc dei habitat in uobis: Si autem in
domo et templo qđ saluator et pater in¬
habitant ilico inuenit᷑ et sꝑc sc̃s: ex hoc

Expanded text:
bitat Dei. Scribens quippe Corinthiis Paulus ait: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis ? Si autem in domo et templo, quo Pater et Salvator inhabitat, illico invenitur et Spiritus sanc
Abbreviated transcription (Latin):
peccato mortuũ fuerit: x ꝑc in his qui sua
corpora mortificauerint. p̃sens sꝑm uitã
ostendet ꝑ iusticiã oꝑum: siue correp¬
tionẽ uirtutũ moralium: siue fidẽ iħu
xꝑi in his qui iuxta fidẽ illius conuer-¬
tur: qđ significantius dialectici ãtio¬
ma uocant et ait Si autẽ sꝑc eiꝰ qui sus-¬
citauit iħm xꝑm amortuis in habitat
in uobis: qui suscitauit x ꝑm amortus¬

Expanded text:
peccato mortuum fuerit, Christus in his qui sua peccato mortuum fuerit, Christus in his qui sua corpora mortificaverunt, praesens Spiritum vitae ostendit per justitiam, sive correctionem operum virtutum immortalium, sive fidem Jesu Christi, in his qui juxta fidem illius convertur, quod significantius dialectici ἀξίωμα vocant, 149 et ait: Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Christum a mortuis, habitat in vobis, qui suscitavit Christum a mortu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti tantũ sermone s in aliis locis
quã pluribꝰ: ut ibi Ea quȩ dei sunt ne-¬
mo nouit: nisi sꝑc dei: Deinde sequitur
post hoc qđ ait siquis autẽ sꝑm x ꝑi non
habet is ñ ẽ eius. et infertur si autem
xꝑc in uobis: et manifestissime demõs¬
iuncto siquis contrariũ assumat: dice
sit: in hoc sꝑc xꝑi ẽ: hoc autem et de do
patre similit̾ usurpandũ: Siquis sꝑm
dei ñ habet: iste non ẽ eius Cui rursus
contrariũ quis assumens: dicit Siquis
dei ẽ: in hoc sꝑc dei ẽ: Unde et scribitur:
Nescitis quia templũ dei estis. et sꝑc dei
cognoscit᷑ ds habitans in quibꝰdam: cum
manserit in eis sꝑc quẽ dedit eis Ex qͥb
omnibꝰ indissociabile et indiscretũ tri¬
nitatis substancia demonstrat᷑ Cum gͦ
ẽ ꝓpter peccatũ. nequaquã uitus las¬
quiȩq deseruiens. et mortificatũ pec¬
cato ñ cõmouebit᷑ ad uitia: et nequaquã
erit uitale peccato: Postquã autem corpꝰ

Expanded text:
praesenti tantum sermone, sed et in aliis locis compluribus, ut ibi: Ea quae Dei sunt, nemo novit nisi Spiritus Dei . Deinde sequitur post hoc quod ait: Si quis autem Spiritum Dei non habet, hic non est ejus, et infertur, Si autem Christus in vobis, et manifestissime demonsst ejus. Cui conjuncto si quis contrarium assumat, dicersit, in hoc Spiritus Dei est. Hoc autem idem et de Deo Patre similiter usurpandum. Si quis Spiritum Dei non habet, iste non est ejus. Cui rursum contrarium si quis assumat, dicens: Si quis Dei est, in hoc Spiritus Dei est. Unde scribitur: Nescitis quia templum Dei estis, et in vobis cognoscitur Deus habitans in quibusdam, cum manserit in eis spiritus quem dedit eis. Ex quibus omnibus indissociabilis et indiscreta Trinitatis substantia demonstratur. pter peccatum : nequaquam vitiis lasciviaeque deserviens, sed mortificatum peccato, non commovetur ad vitia: et nequaquam erit vitale peccato. Postquam autem corpus
Abbreviated transcription (Latin):
tunc subiciemur deo: Neq enĩ de carne
hac inqua uiuimꝰ et in cuius uasculo nr̃a
anima continet᷑ apło sermo ẽ: quia om̃s
scĩ corpore et carne circundati placue¬
discipulis xꝑi qui sapienciã sꝑc susce¬
pistis et uitam et pacẽ ñ estis in carne:
id ẽ. in carnis oꝑibus: Neq enĩ eius oꝑa
ꝑpetratis: siquidẽ sꝑm dei habetis inuo¬
cens et copulans eum qui se habuerit
scrutantes inquit et exquirentes id ẽ ꝓ¬
phetȩ de quibus ei fuerat sermo suꝑior:
in quo aut quale tempꝰ significat his qui

Expanded text:
tunc subjiciemur Deo. Neque enim de carne tunc subjiciemur Deo. Neque enim de carne hac in qua vivimus, et in cujus vasculo nostra anima continetur, Apostoli sermo est, quia omnes sancti, corpore et carne circumdati, placuediscipulis Christi, quin sapientiam Spiritus suscepistis, et vitam et pacem, non estis in carne , id est in carnis operibus, neque enim ejus opera perpetratis, siquidem spiritum Dei habetis in vocens et copulans eum qui se habuerit scrutantes, inquit, et exquirentes id est prophetae de quibus ei fuerat sermo superior in quod aut quale tempus significabat his, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui in p̃ceptis ȩuangelii gradiens sꝑalium
sequitur ordinẽ mandatorũ: Si quidem
carnaliũ uitiũ ẽ ea saꝑe quȩ carnis sunt:
ea cogitare quȩ corporũ: Sic econtrario
et his tractare quȩ sꝑc sunt: S et carnis
sapientia ilico sibi morte sociata int̾ficit
eos qui uixta carnẽ gradiunt᷑ et sapiunt:
ones et genera uitiorũ et ipsos quoq de¬
mones qui hȩc suggerere nitumt᷑ habe¬
bunt sub pedibus suis Sapientia gͦ car-¬
nis cũ morti iuncta sit: inimica ẽ do In¬
imicos quippe ei reddet eos qui suis legi¬
bus uixerint: contraria semꝑ et repug¬
nans uoluntati et legidei Neq enĩ fie¬
ri pot̾ ut qui insapientia carnis ẽ dei p̃¬
cepta custodiat: et uoluntati ipsius subi¬
ciatur Quam dui seruimꝰ uoluptatibꝰ: dõ
seruire ñ possumꝰ Cum autẽ titillantem
subiececerimꝰ nr̃is pedibꝰ luxuriam: & to¬
to nos ad sꝑm transferentes nequaquam
fuerimꝰ in carne id ẽ in carnis passionibꝰ.:

Expanded text:
i, et Evangelii gradiens, spiritualium sequitur ordinem mandatorum. Siquidem sicut carnalium vitium est ea sapere quae carnis sunt, ea cogitare quae corporum, sic e contrario et his tractare quae spiritus sunt. Sed carnis sapientia, illico morte sibi sociata, interficit eos qui juxta carnem gradiuntur et sapiunt: ones et genera vitiorum, et ipsos quoque daemones qui haec suggerere nituntur habebunt sub pedibus suis. Sapientia ergo carnis cum morti juncta sit, inimica est Deo. Inimicos quippe eos reddit qui suis legibus vixerint: contraria semper, et repugnans voluntati et legi Dei. Neque enim fieri potest, ut qui in sapientia carnis est, Dei praecepta custodiat, et voluntati illius subjiciatur. Quandiu servimus voluptatibus, servire Deo non possumus. Cum autem titillantem subjecerimus nostris pedibus luxuriam, et totos nos ad spiritum transferentes, nequaquam fuerimus in carne, id est, in carnis passionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ sꝑm cuiꝰ ẽ pat̾ et filius: et in eadem
oꝑatione unã ẽẽ substanciã: et reciꝓce
eorũ quȩ omousia sunt oꝑationẽ quoq
ñ eẽ diuersam Ut autẽ et aliud testimo¬
texitur Ad huc multa habeo uobis dice¬
re: s non potestis ea modo portare Cũ
autẽ uenerit ille sꝑc ueritatis: diriget

Expanded text:
eadem operatione unam esse substantiam: et reciproce eorum quae ὁμούσια sunt, operationem quoque non esse diversam. Ut autem et aliud quoque testimotexitur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis ea portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, di
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo doctus fuerat. łs dociusti me sapi¬
entiã: et audacit̾ alio conclamante. do¬
ciuisti me cłs a iuiuentute mea: atq ita
suos ut disciplinã ñ arte doceat: s na-¬
tura: Unde eum solũ docentur magistrũ
uocare discipuli: Has eas¬
dem gͥ dis¬
ciplinas quȩ dantur
a patre et
filio in corda creden
his qui animales esse
pit ea quȩ sunt sꝑc: arbitrans eẽ stuticiã
quȩ dicunt᷑ Qui uͦ aꝑturbationibꝰ pur¬
gauerint mentẽ suã: scĩ sꝑc disciplinis
id ẽ sermone sapientiȩ scientiȩq cõple¬
bitur. intantũ ut his qui eam susceperit
dicat: Nobis autẽ reuelauit d̾s ꝑ sꝑm scm
sapientiȩ reuelationisq largit᷑: ad cog¬
noscendũ semetipsũ: Qui accipientes

Expanded text:
ab eo doctus fuerat: Deus, docuisti me sapiab eo doctus fuerat: Deus, docuisti me sapientiam. Et audacter alio conclamante: Docuisti me, Deus, a juventute mea : atque ita suos, ut disciplinam non arte doceat, sed natura. Unde et eum docentur solum magistrum vocare discipuli. Has easdem disciplinas quae dantur a Patre et Filio in corda credenthis qui animales esse pit ea quae spiritus sunt; arbitrans esse stultitiam quae dicuntur ; qui vero a perturbationibus purgaverit mentem suam, Spiritus sancti disciplinis, id est, sermonibus sapientiae, scientiaeque complebitur: in tantum ut is qui ea susceperit dicat: Nobis autem revelavit Deus per Spiritsapientiae revelationisque largitur ad cognoscendum semetipsum: qui accipientes
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ qd subiecti sunt et seruiunt indi-¬
cant dñm ꝓprietatẽ eiꝰ ferentes: serui qͥp¬
pe sunt dñi: sic et filius qui uenit in nomi
iunctus adfiliũ Unde et filii dictus ẽ
se reciꝑe uoluissent Quia enĩ in quit es¬
tis filii dei: misit pat̾ sꝑm filii sui in cor¬
da nr̃a clamantẽ abba pat᷑: Iste autẽ sꝑc¬
sc̃s qui uenit in nomine filii missus a pa¬
tre. docebit omĩa eos qui in fide xꝑi ꝑ-
fecti sunt: omĩa autẽ illa quȩ sꝑaliã ft̃
et intellectualia: et ut breuit᷑ uniuersa
concludã ueritatis et sapientiȩ sacram̃¬
ta: Docebit uͦ ñ quasi doctor et magist̃
disciplinȩ quã aliunde ẽ consequittus.
siquidẽ hoc eorũ ẽ qui sapientiam et ar-¬
tes aliquas industria studioq didicere:
s quasi ipsa ars atq doctrina et sapien¬
tiȩ ueritatisq sꝑc. inuisibilit᷑ menti in¬
sinuans scientiã diuinorũ: Nam et pater
sic docet discipłos suos: dicente illo qui

Expanded text:
ipsum quod subjecti sunt, et serviunt, indiipsum quod subjecti sunt, et serviunt, indicant Dominum, proprietatem ejus referentes: servi quippe sunt Domini: sic et Filius qui venit in nominunctus ad Filium; unde et Filii dictus estse recipere voluissent. Quia enim estis, inquit, filii Dei, misit Pater spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem abba Pater . Iste autem Ss, qui venit in nomine Filii, missus a patre: docebit omnia eos, qui in fide Christi perfecti sunt. Omnia autem illa quae spiritualia sunt et intellectualia: et ut 139 breviter universa concludam, omnia veritatis et sapientiae sacramenta. Docebit vero, non quasi doctor et magister disciplinae, quam aliunde est consecutus: siquidem hoc eorum est, qui sapientiam et artes ased quasi ipse ars atque doctrina, et sapientiae veritatisque spiritus, invisibiliter menti insi nuans scientiam divinorum. Item idem docet sic discipulos suos, dicente illo qui
Abbreviated transcription (Latin):
nomine eiꝰ qui ẽ et in nomine dei abraham
et isaac et iacob uenit: deo ad eum loqͦn.¬
te Sic dices filiis isrł: Qui ẽ: misit me ad
uos & rursũ: Dices eis: Ds abrabã & ysaac & ia¬
cob: misit me ad uos: Seruorũ quippe
iustorũ quales erant dequibꝰ dixit man¬
dabo in sꝑu meo seruis meis ꝓpħis: inno¬
mine dñi facta ẽ missio Et quia clignos
se exhibuerunt deo: innomine dei uenis¬
se referunt᷑: Rursus ꝓficientes in maus
et sub uniꝰ dei imꝑio consistentes: inom¬
nipotentis dei nuncupatione uenerunt:
Quia uͦ isrł filii in egipto cõmorantes didi¬
cerant eos qui ñ sunt quasi leos colere.
et mundi partes diuino honore uenerari:
consequens fuit ut moyses sub eiꝰ qͥ ẽ ad eos¬
uocabulo mitteret᷑: et a falsis eos lib̾ans
diis ad uerã transduceret diuinitatẽ. et ad
dm̃ patrũ abraham isaac et iacob Quomͦ
gͦ serui qui in nomine dñi uenuint ꝑhoc

Expanded text:
nomine ejus, qui est: et in nomine Dei Abraham nomine ejus, qui est: et in nomine Dei Abraham et Isaac, et Jacob venit, Deo ad eum loquente: Sic dices filiis Israel, qui est, misit me ad vos . Et rursus, Dices eis, Deus Abraham, Isaac, et Jacob misit me ad vos. Servorum quippe justorum quales erant de quibus dixit: Mandabo in Spiritu meo servis meis prophetis , in nomine Dei facta est missio. Et quia  Fort. qui dignos se exhibuerunt Deo, in nomine Dei venisse referuntur. Rursus proficientes in majus, et sub unius Dei imperio consistentes, in omnipotentis Dei nuncupatione venerunt. Quia vero filii Israel in Aegypto commorantes, didicerunt eos, qui non sunt, quasi deos colere, et mundi patres divino honore venerari: consequens fuit, ut Moyses sub ejus, qui est, vocabulo ad eos mitteretur, et a falsis eos liberans diis, ad veram transduceret deitatem, et ad Dominum patrum Abraham, Isaac, et Jacob. 31. Quomodo ergo servi qui in nomine Domini veniunt, per hoc