comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entumest adtertiam questionem q̃ ꝓsui
difficultatem longiorem erigit disputa¬
tionem. cum dicimus nos abhereticis or¬
dinatos. uulneratum ꝑillam manus ĩpo¬
sitionem habere cap̃. ubiuulnus infixũẽ
medicina ẽ adhibenda. quapossit reciꝑe
sanitatem. Que sanitas post uulnus secu
ta. sine cicatrice ẽẽ ñpoterit. atq ubipe¬
nitentie remedium necessarium ẽ. illic
ordinationis honorem locum hab̃e ñ
posse decernimus. Nam siut legitur qui
tetigerit inmundum. ĩmundus erit. quo¬
mõ ei tribuctur quod munditia ⁊ puritaᷤ
ꝯsueuit acciꝑe: S⁊ ecẽ asseritur qͣui hono¬
rem amisit. honorem dare ñposse. nec illũ
aliquid accepisse. ꝗa nichil indante erat
quod ille possi acciꝑe acquiescimus⁊ue
rum ẽ certe ꝗa quod ñ habuit. dare ñpoti¬
it. dampnationem utiq: quam habuit
ꝑprauam manus impositionem dedit⁊ ꝗ
particeps factus est dampnati. quomodo

Expanded text:
entum est ad tertiam quaestionem, quae pro sui difficultate longiorem exigit disputationem: cum nos dicamus ab haereticis ordinatos vulneratum per illam manus impositionem habere caput. Ubi vulnus infixum est, medicina est adhibenda, qua possit recipere sanitatem. Quae sanitas post vulnus consecuta est, sine cicatrice esse non poterit, atque ubi poenitentiae remedium necessarium est, illic ordinationis honorem locum habere nos posse decernimus. Nam si, ut legitur, quod tetigerit immundus, immundum erit , quomodo ei tribuetur quod mun ditia ac puritas consuevit accipere? Sed econtra asseritur eum qui honorem amisit, honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse; quia nihil in dante erat, quod ille posset accipere. Acquiescimus, et verum est certe, quia quod non habuit dare non potuit. Damnationem utique, quam habuit per pravam manus impositionem, dedit. Et qui particeps factus
Abbreviated transcription (Latin):
urum. ⁊ lepradatur. cum inexpiabił sit
culpa uenditi minisfui. Scdm calcedonẽ¬
sem ꝯcilium. extali ordinatione nichil ꝓ¬
ficere iudicantur: Scdm gelasium fimo¬
ius dampnatione inuoluuntur. Scđm¬
narancenum.insacroordine ꝑmaners. a¬
ut renouari nulla ratione possunt. ab eli¬
seo lepra ꝓfunduntur apetro inꝑdictioẽ
dampnantur. axp̃o uõ detemplo eiciunt᷑.
Quid aliud simoniacus. simoniaco insua
ordinatione potest ꝯferre. nͥ qd in nocentiꝰ

Expanded text:
urum et lepra detur, quum inexpiabilis sit culpa venditi mysterii; secundum Chalcedonense concilium ex tali ordinatione nihil proficere judicantur; secundum Gelasium Simonis damnatione involvuntur; sNazianzenum in sacro ordine permanere aut renovari nulla ratione possunt, ab Helisaeo lepra perfunduntur, a Petro in perditionem damnantur, a Christo vero de templo ejiciuntur: quid aliud simoniacus simoniaco in sua ordinatione potest conferre, nisi quod Innocentius
Abbreviated transcription (Latin):
subiectus ẽ regłe ꝓsui t̃piss imilueri cõ¬
modo: his cuiꝰ hoc attentati ꝓbatum fu¬
erit. gradus ꝓpriiꝑiculo subiacebit ⁊ꝗ
ordinatus ẽ nichil exhac ordinatione
ił ꝓmotione q̃est ꝑnegotiatione factat
ficiat. b sit alicnus adignitate. ut soluicitu¬
dine. quam pecumis acquisiut. Siq uõ
mediator tam turpib ⁊ nefandis da¬
tis. ui acceptis extitit: siꝗdem elicus fu¬
erit. aꝓpͥo gradu decidat. Si uõlaicus a¬

Expanded text:
i commodo: is cui hoc probatum fuerit, proprii gradus periculo subjacebit, et qui ordinatus est nihil ex hac ordinatione vel promotione, quae est per negotiationem facta perficiat; sed sit alienus a dignitate vel sollicitudine quam pecuniis acquisivit. Si quis vero mediator tam turpibus et nefandis datis vel acceptis exstiterit, siquidem clericus fuerit, proprio gradu decidat; si vero laicus, a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ em̃tes Huius grẽ exꝑtes osten̾. cunctoᷤ
peccatores ꝑgram intemplo dimisit. singłi¬
rit̃ uendentes.⁊ ementes increpans ⁊ fla¬
gelians. detemplo eiecit. In quo uenditoẽs
dotes eẽ ñpossunt. uñ scriptumẽ anatha
dandi. anatha accipiendi. hoc ẽ simonia¬
ca heresis. Quomõ ergo si anatħa s̃.⁊ scĩ
ut acciꝑe possunt: Qui maledictus est:
heresim. añ õĩa radice pestifera subrepsĩ¬
se.atq inipã sua origme apłica cẽt dete¬
statione dampnatam.cur ñcauetur: cur
ñꝓpenditur quia benedictio iui inmale¬
dictione ꝯuertitur. qui ad hoc ut fiath¬

Expanded text:
tes hujus gratiae expertes ostenderet, cunctos peccatores per gratiam in templo dimisit, singulariter vendentes et ementes increpans et flagellans de templo ejecit, in quo venditores rdotes esse non possunt›; unde scriptum est: »Anathema dandi, anathema accipiendi! Hec est symoniaca heresis«. Quomvel accipere possunt? Qui maledictus est heresim ante omnes radice pestifera subrepsisse, atque in ipso, sua origine apostolica esse detestatione sic dampnatam, cur non cavetur, cur non perpenditur, quia benedictio illi in maledictionem vertitur, qui ad hoc, ut fiat h
Abbreviated transcription (Latin):
strie egrotabat nuntiauer̃q ei dicentes
Uenit uirdei huc. ait rex adaiabel. tol¬
sicut deeodem eliseo legitur: quod na¬
amin mundatus alepra: obtulit ei mu¬
nera dicens. obsecro ut accipias benedic¬
tionem aseruo tuo at ille R̾. Quiit dñs
deus meus ante quam sto. ꝗa ñ accipiã

Expanded text:
Syriae aegrotabat, annunciaveruntque ei, dicentes: Venit vir Dei huc, et ait rex ad Azaelem: Tolsicut de eodem Helisaeo legitur, quod Naaman mundatus a lepra obtulit ei munera, dicens: Obsecro, ut accipias benedictionem a servo tuo. At ille respondit: Vivit Dominus, ante quem sto, quia non accipiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ritur: munda tñmetitur: ut ex adult̃mo
ꝯcubitu pulcra soboles nascitur: Sic⁊
nt̃ exitum. cum pauꝑib ꝓfutura eroga¬
tur. s⁊ nichil norum simoniacis patro
ditio extorsit. aut ambitus occupaũ ⁊̃
ẽ ut bono ꝑagantur exitu.q̃malos in¬

Expanded text:
ritur, munda tamen metitur, ut ex adulterino ritur, munda tamen metitur, ut ex adulterino concubitu pulchra soboles nascitur: sic ehabet exitum, quum pauperibus profutura erogatur. Sed nihil horum simoniacis patrocditio extorsit aut ambitus occupavit, eest ut bono peragantur exitu, quae malo sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
boniꝓpħe munera ꝓpͥme ñ accipiebant.
si stipes tab̾naculi. malis autẽ ꝗ accipie
q̃ diabolica ẽ ꝯuertebatur ꝗd aliud collig
nisiꝗa simoniacis qd̾ suꝑius dictũ ẽ. nul¬
la spualis grã cooꝑatur: Cum enĩ insacra¬
m̃ctis neq qui plantat. neq qͥrigat sit ali¬
quid. si qui increm̃tum dat deus. ꝗs oꝑa¬
tur meis. si dominus qui increm̃tum dat:
quod sicut xp̃s uenditus restituit auricu
uaritie. quod xp̃s gessit corꝑalit̃ certim¬
stn causa: adexemplum patientie. Sin
oĩfaria est similitudo cum credatur põse
cifigi. qd̾ inpossibile ẽ. pot̾ q̃ intelligiut
asimilitudine ñ recedamus. qdđ sicutꝰ xp̃s
uenditus ñuenditori. uł ementi.si cis ꝗ
ta dominica accipiunt suagrẽ affectũ
largiri probatur. Item obicitur qđ ⁊ si mai¬
lum sit ecclastica emere: tñsinistra sepe
pͥncipia adfelices ꝑueniunt exitus. ut
iacob ꝑsupplantationẽ ꝑuenit ad bene¬
dictionem. ut seges quȩ leprosa manuse¬

Expanded text:
on munera prophetiae accipiebant, sed stipes tabernaculi, malis autem, qui accipquae diabolica est, convertebatur, quid aliud colligitur, nisi quod simoniacis quod superius dictum est nulla spiritualis gratia cooperatur? Quum enim in sacramentis neque qui plantat, neque qui rigat, sit aliquid, sed qui incrementum dat, Deus, quis operatur in eis, si Dominus, qui incrementum dat, quod, sicut Christus venditus restituit auriculvaritiae, quod ysterii causa ad exemplum patientiae. Si enim omnifaria est similitudo, quum credatur posse cifigi, quod impossibile est. Potest etiam intelligi ut a similitudine non recedamus, quod sicut Christus venditus non venditori vel ementi, sed eis, qui nta dominica accipiunt, suae gratiae effectum largiri probatur. § 1. Item objicitur, quod etsi malum sit ecclesiastica emere, tamen saepe sinistra principia ad felices perveniunt exitus. Ut Jacob per supplantationem pervenit ad benedictionem, ut seges, quae leprosa manu se
Abbreviated transcription (Latin):
cis benedictione sacerdotalem deditꝰ.
tandem ap̃ metroplitanũ suum acco¬
satus ⁊ ꝯuictus sent̾ntiam: inse dãpna¬
tionis accepit. Hic primũ qr̃an
sit peccatum emere spũalia. Scđo:¬
an prdingressu eccle sit exigenda pecuña
uelsieracta fuerit ansit ꝑsoluenda
erti& an ingressum uł prebendas eccłe e¬
mere. sit smoniacum. Quarto ani¬
ste sitreus criminis: quod co ignorante p¬
pater admisit. Quito: anliceat ei ẽe
in eccłam. uł fungiea ordinatione: quãpa¬
terna pecunia est assecutus. Sextoc ã
illi qui abeo iam symoniaco ignoranter
ordinatis sint abiciendi: annon. ¶ Se¬
ptimo si sue renuntians heresi: sit recipiẽ¬
dus inep̃ali dignitate. uł ñ. Quod autẽ

Expanded text:
atis benedictionem sacerdotalem dedit; atis benedictionem sacerdotalem dedit; tandem apud metropolitanum suum accusatus et convictus sententiam in se damnationis accepit. Hic primum quaeritur, an sit peccatum emere spiritualia? Secundan pro ingressu ecclesiae sit exigenda pecunia, vel si exacta fuerit, an sit persolvenda? Tertio, an ingressum vel praebendas ecclesiae emere sit simoniacum? Quarto, an iste sit reus criminis, quod eo ignorante pater admisit! Quinto, an liceat ei esse in ecclesia, vel fungi ea ordinatione, quam paterna pecunia est assecutus? Sexto, an illi, qui ab eo jam simoniaco ignoranter ordinati sunt, abjiciendi sint, an non? Septimo, si renuncians suae haeresi sit recipiendus in epicopali dignitat
Abbreviated transcription (Latin):
quidam p̃ter eccłasticas ordinatioẽs:
affectantes potentiam ꝑpragmatic̃
sacrum unam ꝓuinciam induas di¬
uidant.⁊ ex hocͤ inueniuntur duome
nichil tale attentari a quolib ep̃o. e¬
os uõ qui aliquid tale tẽꝑtauĩnt. ca
electione ⁊ ordinatione catholicorũ¬
uł cłicoꝵ tractauimus. nunc ad sy¬
moniacorũ ordinationes transeamꝰ
⁊ ut facile uqueat quid suꝑhanc here¬
si scõrum patrum decreuerit auctoĩ¬
tas: causa deducatur inmedium. cuiꝰ
negotium ⁊ descienter asymoniacis
ordinatis: ⁊ de ignorant̃ asymoniaciᷤ
ꝯsecratis: et de ordinationibus que ꝑ
P
filium obtulit eum ditissimo cenobio
exactus abbate et afrĩb x. libras solul
ut filius susciꝑetur. ip̃õ tñ beneficioe¬
Int̃ueniente obsequio ⁊ pat̾rus p̃cib
data quoq pecuma cuidam exconsilia¬
rus archiep̃i. ꝯsecratur iste inantistitẽ.
nescius paterni obsequu:⁊ oblate pe¬
cunie. ꝓcedente uõ tempore. ñnullos
ꝑpecuniam ordinauit. quibusdã uõg̃¬

Expanded text:
quidam praeter ecclesiasticas ordinationes affectantes potentiam per pragmaticum sacrum unam provinciam in duas dividant, et ex hoc inveniuntur duo menieos vero, qui aliquid tale attentaverint, cadelectione et ordinatione clericorum tractavimus. Nunc ad simoniacorum ordinationes transeamus, et ut facile liqueat, quid super hac haeresi sanctorum Patrum decrevit auctoritas, causa deducatur in medium, cujus negotium et de scienter a simoniacis ordinatis, et de ignoranter a simoniacis consecratis, et de ordinationibus, quae per Pfilium obtulit eum ditissimo coenobio; exactus ab abbate et a fratribus decem libras solvit, ut filius susciperetur, ipso tamen beneficio aeinterveniente obsequio et paternis precibus; data quoque pecunia cuidam ex consiliariis archiepiscopi, consecratur iste in antistitem, nescius paterni obsequii et oblatae pecuniae. Procedente vero tempore nonnullos per pecuniam ordinavit, quibusdam vero gr
Abbreviated transcription (Latin):
dinatione clicorũ ep̃i muneta nulla susi¬
piant. si scriptum ẽ quod gratis donante
deo accipiunt gratis dent. ñ aliquo p̃ti
o dei grã ⁊ impositio manuum uenundet᷑
q antiqua diffinitio patrũ. ita deecclasticiᷤ
ordinationib statuit dicens. anatha sit
danti. ⁊ accipienti. ꝓpt̃ea ꝗa aliquanti młtiᷤ
nistrantes. ⁊̃i hoc testimonio bonorũ oꝑm

Expanded text:
natione clericorum episcopi munera nulla accipiant, sed sicut scriptum est, quod gratis donante Deo accipiunt, gratis dent. Non in aliquo pretio gratia Dei, et impositio manuum venundetur; quia antiqua definitio Patrum, ita de ecclesiasticis ordinationibus statuit, dicens: Anathema sit danti et accipienti. Propterea quia aliquanti multis nistrantes altari non hoc testimonio bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
Si qm̃ cum nonoris augm̃to curaquo
sollicitudims deb̃et excrescers ut cul¬
tui uestium actionis quoq ornam̃¬
ta ꝯueniant: oportet ut enixius ĩcũ¬
ctis studus se ur̃a fr̃nitas ex̃ceat. ⁊ c̾ca
subiectoꝵ actu: sit euigilans.dem¬

Expanded text:
iam cum honoris augmento cura quoque sollicitudinis debet excrescere, ut cultui vestium actionis quoque ornamenta conveniant, oportet ut enixius in cunctis se studiis vestra fraternitas exerceat. Circa subjectorum actus sit vigilans
Abbreviated transcription (Latin):
cimus om̃s quia iustos oportet eẽ. tan¬
quia iustos oportet ẽẽ tanti iudicis m¬
manistros siministrare uiste uolum̃t.
Si autem noluerint ẽẽ iusti qui in ca¬
thedra moysi sedent securum me fecit
magister meus dequo sp̃s erus dicit hic
rum ebriosum ñ honicidam quia co¬
imbam attendo ꝑquam michi dr̃
sex aliqua uł ignorantia eccłxuł tol
lerantia aut ignorãtur mali aut
touatur palea quousq inultimo uen¬
tiletur. area ullud quod datum est
unum est nec impar ꝓpter ĩpa res mi¬
nistros s par et equalem ꝓpt̾ hunc qui¬
Non reiteratur baptisma qd innoie

Expanded text:
os oportet esse omnur, justos oportet esse tanti judicis ministros, si ministrare juste voluerint. Si autem noluerint esse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me facit magister meus, de quo spiritus ejus dixit: Hic rum, non ebriosum, non homicidam, quia columbam attendo, per quam mihi dicitur: ex aliqua vel ignorantia ecclesiae, vel tolerantia aut enim ignorantur mali, aut tolerantur ut palea, quousque in ultimo ventiletur area, illud, quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros, sed par et aequale propter: HiNon reiteratur baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
aptismus talis est operatur
qualis est ille incuius potestate datir
sta: dominum quid ñ nouerat. Pot¬
noĩnem adomino transituram sed
ministium plane transiturũ potesta¬
tem adomino innemmem si mim¬
stium in bonos ⁊ malos ñ ex orreat
columba mistrum malorum respiciat
domini potestatem. Quid tibi facit
minister malus ubi bonus est dñs. Od

Expanded text:
aptismus talis est, qualis est ille, in cujus potestatem datur; sta? Dominum. Quid non noverat? Pothominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit m
Abbreviated transcription (Latin):
contendint decoĩ eccła auferri iubea
ep̃s reliquias sacras: ut eccłam claudi do¬
mittat. ¶ S icut ergo auctoritate ie¬
ronimi decimas male possessas alaicis
ep̃oꝯsentiente licimorachis demanu
laicorum reciꝑe. ⁊ eas ꝓpetua stabatera¬
te tenere. sic ⁊ eccłas alaicis male detenta
cum ꝯsenfu ep̃orum licet monachis ad
ordinandum acciꝑe: ⁊ eiu imppetuũ
prorudere. Vnde urbanus ii. Sine uolũ¬
rate epõrum decimas uel eccłas ala¬
icis monachi non suscipiant:
ecimas et ecclas alaicis monachi ñ susci¬
piant absq consensu ⁊ uoluntate ep̃oꝵ
Quod si aliter presumptum fuerit ca¬
nonice ultioni subiaceant. Item exde¬

Expanded text:
ecclesia, auferri jubeat episcopus reliquias sacras, et ecclesiam claudi, domittat. Gratian. Sicut ergo auctoritate Hieronymi decimas male possessas a laicis episcopo consentiente licet monachis de manu laicorum recipere, et eas perpetua stabilitate tenere, sic et ecclesias a laicis male detentas cum consensu episcoporum licet monachis ad ordinandum accipere, et eis in perpetuum providere. Unde Urbanus Papa II.: porum decimas vel ecclesias a laicis monachi non suscipiant. Decimas et ecclesias a laicis monachi non suscipiant absque consensu et voluntate episcoporum. Quod si aliter praesumtum fuerit, canonicae ultioni subjaceant. C. X
Abbreviated transcription (Latin):
aut cuiquam hominum inꝓprium ius
liceat monastium tradere. nisi ad auud
monastium. uł comutare nisicum alio
qͥuoo si factum fuerit nꝰ ualebit. s ip̃m
monastium inpristinum deformet̃
iqrus incognitus monastium ingredi
uoluerit ante trihenmum monachi

Expanded text:
ut cuiquam hominum in proprium jus liceat monasterium tradere, nisi ad aliud monasterium, vel commutare, nisi cum alio Quod si factum fuerit, non valebit, sed ipsum monasterium in pristinum reformetur iquis incognitus monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi
Abbreviated transcription (Latin):
ationi ordo ñ patitur eꝰ o eo¬
Iut monuisfium contra uoluntatem fun¬
datorum abeorum dispositiõe adar¬
patrium suum quis debeat uendicare:
quatinus si scq̃m prouidentiam ⁊ am¬
monitionem ep̃i ip̃i coheredes eas uo¬
luerint tenere ⁊ honorare faciant. Si a¬
utem hoc contradixerĩt in ep̃i potesta¬
te maneat utrum eas consistere ꝑmit¬
tat aut reliquiã siñ auferri uelit. Re

Expanded text:
ationis ordo non patitur, ut monasterium contra voluntatem fundatorum ab eorum dispositione ad arbitrium suum quis debeat vendicare. atenus si secundum providentiam et admonitionem episcopi ipsi cohaeredes eas voluerint tenere et honorare, faciant. Sin autem hoc contradixerint, in episcopi potestate maneat utrum eas 119 ita consistere permittat, aut reliquias exinde auferat. De
Abbreviated transcription (Latin):
ulla ratione cłici aut guberninti¬
sacerdotes habendi sunt.: qui sub
nullius ep̃i disciplina:⁊ ꝓuidentia.
gubernãtur. Tales enim acephalos.
idest sine capite: prisca consuetudo
existunt. porro ip̃i adeo donum sum¬
mi muneris ꝯsecuntur: qui suis doc¬

Expanded text:
ulla ratione clerici aut sacerdotes habendi sunt, qui sub nullius episcopi disciplina et providentia gubernantur. Tales enim acephalos, id est sine capite, prisca ecclesiaeexistunt. Porro ipsi a Deo donum summi muneris consequuntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
epm predicantem. ne ip̃e aut ab insidi¬
atoribus quoquo mõ infestetur. aut
iedatur asuis. aut uerba diuma. detͣ¬
hendo: aut insidiando polluantur. uł
despiciantur. S⁊ ueritas spũali redoleat
feruore pax predicata iabiis. cum uobũ¬

Expanded text:
episcopum praedicantem, ne aut ipse ab insidiatoribus quoquo modo infestetur, aut laedatur a suis, aut verba divina detrahendo aut insidiando polluantur, vel despiciantur, sed veritas spirituali redoleat fervore, pax praedicata labiis animi cum volun
Abbreviated transcription (Latin):
aiaconos. diacono: subdiaconus. sub¬
diacono: Acolitus. acolito: exorcista.
erorciste.lector. lectori: hostiarius. No¬
stiario. abbas. abbati: monachus: in
oĩ loco rep̃sentet obsequium. siue in
publico: siue ingremio eccłe. I tem¬
strantes cum uerecundia actus totiu̾
eccle ꝯ ꝑscrutantes diligentius. siquẽ
ximum eẽ peccato: ut referatur hoc
cultum eccłe: ⁊ disciplinam eius ꝑti¬
petrus salterre.⁊ mundi lumen. docen

Expanded text:
iaconus, diacono subdiaconus, subdiacono acolythus, acolytho exorcista, exorcistae lector, lectori ostiarius, ostiario abbas, abbati monachus in omni loco repraesentent obsequium, sive in publico, sive in gremio ecclesistrantes cum verecundia actus totius ecclesiae, et perscrutantes diligentius, si quem roximum esse peccato, ut referant haec cultum ecclesiae et disciplinam ejus pertierdotes vero B. Petrus sal terrae et mundi lumen docens
Abbreviated transcription (Latin):
officio urõ cłicis: inquibͣ siquid re¬
perii poterit prauitatis: ut in subdi¬
tis emendare: quod illicite gestũ ẽ
sui officium mag̃ ꝯuenient̃ aminist¬
rent quam accusent. ¶ Propipĩꝗs

Expanded text:
officio clericis, in quibus, si quid reperiri poterit pravitatis, ut in subditis emendare quod illicite gestum fuesui officium magis convenienter administrent, quam accusent. III. Pars
Abbreviated transcription (Latin):
brro mossi precipitur ut eligat pbroᷤ.
sapientiam designat. dequa scriptũ ẽ.
canities hominum prudentia ẽ. Cũq
ñgentis et amplius annis abadam usq
adhabraham iuix isse homines legamꝰ.
nullus alius primus appellatus ẽ pbr.
idest senior: nisi habraham: qui młto
pautioribus annis uixisse conumci¬
tur.siergo ꝓpter decrepitam etatem.¬
uł senectutem. s ꝓpter sapientiam.

Expanded text:
 Mosi praecipitur ut eligat presbytsapientiam designat, de qua scriptum est: Canities hominum prudentia est. Cumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legimus, nullus alius primus appellatus est presbyter, id est senior, nisi Abraham, qui multo paucioribus vixisse annis convincitur. Non ergo propter decrepitam senec
Abbreviated transcription (Latin):
patrum. ⁊ canonum instituta: om̃s ep̃i
qui huius apłice sedis ordinationi
casione deposita.Quiuõ delongĩquo
iuxta eẏ rographum suum impleant.
Qui autẽ huius ꝯstitutionis ꝯtẽpto
extitit: preter quam si egritudinem
fuĩt decentus. sciat se canonicis subia

Expanded text:
Patrum et canonum instituta omnes episcopi, qui hujus apostolicae sedis ordinationi casione seposita. Qui vero de longinquo, juxta chirographum suum impleant. Qui autem hujus constitutionis contemtor exstiterit, praeterquam si aegritudine fuerit detentus, sciat se canonicis subjac
Abbreviated transcription (Latin):
cis atq olimpi suggerat auunculus eos¬
ꝙ paruostutele uice susceꝑit nutendos:ui¬
tra latrocinum eẽ iudicamus: quod eoᷤ
bonusculus parentum: sicut asser̃ reliꝗͥ
extorres.alia contraetinendo: alia cont
aurasico. Confugientes adeccłam: ex

Expanded text:
cis et Olympii suggeratur avunculus, eoscis et Olympii suggeratur avunculus, eosque parvulos tutelae vice susceperit nutriendos, ultra latrocinium esse judicamus, quod eos bonisculis parentum sicut asserunt reliquit extorres, alia retinendo, alia contra VI. Confugientes ad ecclesiam ex
Abbreviated transcription (Latin):
ñdebeamus in quantũ possumus nos ne
sius: ducimus exseq̃ndas: quas tueri ano¬
actibus ꝓdeẽ ꝓpͥetatis infirmitate ñ poẽ
exoritum dec pontificem subuenire. ꝗ¬
a pupillis tuitionem q̃ diuinitas iussit
impendi. ⁊ iõ maximo ⁊ iamiario cłicaliᷤ
officii: qui se solatio parentum. uł ꝓpin¬
quorum asser̃ destitutos: auxiliũ ex nr̃a
delegatioe pr̃abis ut aduersus imꝓbita¬
tes aduersarioꝵ suor ꝓtecti: tue exe¬
cutionis anisu: noxia comenta ñsenti
ant. Itemleontio ⁊ petro epĩs. De eodẽ.
uisquis innegotus suis: nrĩs nõĩs inter¬
cessione sꝑat sibi remedia posse conferri.:
prona nos conuenit animositate prãre
uumne retributionis memor: adpontifi¬
cis conscientiam ñ ambigas ꝑtinere e¬
gentium comodis: piam sollicitudinẽ
crabilem iudicamus: si ꝗsquam uel extͣ¬
neus insui turtione susceptos: ñoĩo fide
⁊ tota animi sui educauĩt scĩtate ac cum
olimpius diaconus dilectionis tue: feli¬

Expanded text:
ibus non debeamus, in quantum possumus, nos negsius ducimus exseqactibus adesse pro aetatis infirmitate non possunt, exoratum pontificem decet subvenire, quia pupillis tuitionem etiam divinitas jussit impendi. Et ideo Maximo et Januario clericalis officii qui se solatio parentum vel propinquorum asserunt destitutos auxilium ex nostra delegatione praestabis, ut adversus improbitates adversariorum suorum protecti tuae exsecutionis an. Idem Leontio et Petro Episcopis. Quisquis in negotiis suis nostri nominis intercessione sperat sibi remedia posse conferri, prona nos convenit animositate praestavinae retributionis memor ad pontificalem conscientiam non ambigas pertinere, egentium commodis piam sollicitudinem crabile judicamus, si quisquam vel extraneos in sua tuitione susceptos non omni fide et tota animi sui educaverit sanctitate. Ac quum Olympius diaconus dilectionis tuae Feli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ coep̃s meus paulinuc ⁊ dilectissimus
meus filiu honoratus archidiaconus
eiusdem eccłe. qui coĩcare marimo sa¬
sedes apłica repellebat: repulsum cog¬
noscere. ut prius si posset abillatis cͥmiᷤ¬
nib mundaretur: et tẽ eiurã dilectio coĩ
caret: neparticeps obligationis existeret¬
ui cathedrã thedram petriñ sequitur.

Expanded text:
 noster Paulinus, et dilectissimus filius meus Honoratus archidiaconus ejusdem Ecclesiae, qui communicare Maximo sasedes apostolica repellebat repulsum cognoscere, ut prius, si posset ab illatis criminibus mcaret, ne particeps obligationis ejus exsisterequi cathedram Petri non sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
inimica suggerit.⁊ eccłam dispergit et
titis uos monentes instruimus: ut effec¬
ta certior caritas ur̃a. sollicitius dein¬
ceps agere studeat. ⁊ cautius. neꝑuersi.
⁊ infideles homines ledendi fideles ⁊ be¬
niuolos habeant facultatem. Item gg̃.
Anullo deb suscipi: quem romana

Expanded text:
inimica gerit, et ecclesiam dispergit ac tolicis institutis vos monentes instruimus, ut effecta certior caritas vestra sollicitius deinceps agere studeat et cautius, nec perversi et infideles homines laedendi fideles ac benevelos habeant facultatem. C. II. A nullo debet suscipi, quem Romana
Abbreviated transcription (Latin):
iste clemens alicui ꝓactibus suis: ⁊ uos
nolite expectare ut ip̃e uobis dicat: cũ
illo nolite amicieẽ. s prudent᷑ obfuare
debetis. ⁊ uoluntati eius absq coĩcatioe
obsecundare. ⁊ auertere uos abeo cui
ip̃m sentitis aduersum. si nec loqui his
quib ip̃e ñ loquitur. ut unusꝗsq ꝗ in
citias habere: festim citius reconcilia¬
riei: qui õib preest. ⁊ ꝑhoc redeat ad
salutem:cumobedire ceꝑit monitis p̃¬
sidentis.Si uõ quis amicus fuĩt his ꝗb
ip̃e ñ loquitur. unus ẽ ip̃e ex illis quiex¬

Expanded text:
it Clemens alicui pro actibus suis, vos nolite expectare, ut ipse vobis dicat: 'Cum illo nolite amici esse, sed prudenter observare debetis et voluntati eius absque commonitione obsecundare et avertere vos ab eo, cui ipsum sentitis adversum, sed nec loqui his, quibus ipse non loquitur, ut unusquisque, qui in cicias ferre, festinet citius reconciliari ei, qui omnibus preest, et per hoc redeat ad salutem, cum obedire ceperit monitis presidentis. Si quis vero amicus fuerit his, quibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
mulq turpissimũ ẽ: si singłarerum mi¬
steria: ꝑsonis totidem ñ fuĩnt cdistri¬
casius: ⁊ uicem dominum sibi:⁊ maio
rem ordim domus. quatinus possit.
ut nospitibus suꝑuenientib uł cau¬
⁊ ꝑatus ex istere. Si uõ negligentẽ eũ
prospicis: uł ea q̃ dicimus implere
differentem: omnis clerus eius adhi¬
beri debi: ut coĩosilio ep̃i eligant. qͦp
ꝑsone adea q̃ cliximus: ualeant or¬
dinari. ¶ Officiu uice domini ẽ epõ

Expanded text:
mulque turpissimum, si singula rerum mimulque turpissimum, si singula rerum ministeria, personis totidem non fuerint distrihasius et vicedominum sibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supervenientibus vel cauet paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. »
Abbreviated transcription (Latin):
missum ministium subire neglexerit. nec
adquieuit ire adecclam sibi comissam.
hunc oportet coĩonem priuare donec
susceꝑit coactus officium. aut certe de
eo aliquid integra decreuĩt eiusdẽ ꝓuũ¬
cie synodus sacerdotum. Item exeodẽ
Sine consilio integrordinis: uacantẽ
ens ppłos: sine ꝯcilio integriordinis ir¬
ruerit. ⁊̃ si ppłs quem seduxit desidet
illum: alienum eum abeccła eẽ opor¬
tet. Integrum autẽ ⁊ ꝑfectum concili¬
um dicimus illum: cũi metropłitanuᷤ
clici se uigilus subtrahentes: excoĩcariiu¬
bentur: dehis intelligendum ẽ qui ab
ep̃o freq̃nter admoniti uegugentiã.
suam corrigere contẽpnunt. ¶nde inc̃.
aut diaconus: ut quilib cłicus eccłe de
ficium matutinis: uł uesꝑtinis horis. ad
eccłam ñ conuenerit: deponatur acło
sitñ castigatus: ueniam ab ep̃o ꝑsatis¬
factionem nolucrit promereri ¶Dbe
suꝑiorib debent. s ummo enĩ pontifi¬
ci ea debetur abõib obedientia. ut nł¬

Expanded text:
missum ministerium subire neglexerit, nec acquieverit ire ad ecclesiam sibi commissam, hunc oportet communione privari, donec susceperit coactus officium, aut certe de eo aliquid integra decreverit ejusdem provinciae synodus sacerdotum. C. VIII. Sine concilio integri ordinis vacantem ens populos, sine consilio integri ordinis irruerit, etiamsi populus quem seduxit desideret illum, alienum eum ab Ecclesia esse oportet. Integrum autem et perfectum concilium dicimus illud, cui metropolitanus clerici se vigiliis subtrahentes excommunicari jubentur, de his intelligendum est, qui ab episcopo frequenter admoniti, negligentiam suam corrigere contemnunt. Unde in Concilio  diaconus aut quilibet clericus ecclesiae crificium matutinis vel vespertinis horis, ad ecclesiam non convenerit, deponatur a clero; si tamen castigatus veniam ab episcopo per satisfactionem noluerit promereri. 229. superioribus debent. Summo enim Pontifici ea debetur ab omnibus obedientia, ut nul
Abbreviated transcription (Latin):
eq ap̃dei altare merentur noĩari in
sacerdotum prece: qui abaltari: sac̃do¬
tes:⁊ministros uolunt ac uocare.⁊ iõ
uictor cum contraformam nuꝑ in ꝯci¬
uo asacerdotibus datam: geminũ fausti
num pbr ausus sit tutorem ꝯstituere:¬

Expanded text:
 apud altare Dei meretur nominari in sacerdotum prece qui ab altari sacerdotes et ministros voluit avocare. Et ideo Victor, cum, contra formam nuper in concilio a sacerdotibus datam, Geminium Faustinum presbyterum 115 ausus sit tutorem constituere
Abbreviated transcription (Latin):
mercator nunquã pot̃ deo placere.⁊
iõ nullus xp̃ianus deb eẽ mercator. a¬
ut si uoluerit ẽẽ prohiciatur de eccła¬
dicente ꝓpħa. ꝗa ñ cognoui negotiati¬
ones int̾roibo inpotentias dorum. q¬
admodũ enĩ qui ambulat int̃duos i¬
male loquantur de illo.⁊illi male de

Expanded text:
t nunquam potest Deo placere. Et ideo nullus Christianus debet esse mercator, aut, si voluerit esse, projiciatur de ecceta: Quia non cognovi negotiationes, introibo in potentias Domini. Quemadmodum enim qui ambulat inter duos imale loquatur de illo, et illi male de
Abbreviated transcription (Latin):
ñpot̃: nec ad bonum ꝓficit qd̾ dema¬
lo ꝯgregatur. Quem ad modũ enĩsitri¬
ticum aut aliꝗd tale cernas incribro
dum huc ⁊ illuc iactatur. õĩa granapa¬
res. Ostendam ergo ꝗnẽ negotiator. ut
qui talis ñ fuĩt eum intelligas eẽ nego
namq rem datam adeo uendit. ñcor¬
ꝑatam ut mercator.post fenus rem
suam repetit tollens aliena cum siuc
mercator autẽ ñ repetit remuenditã
griam accipiat: aut domũ ut pensi¬
ones accipiat. ñ ẽ similis ei qui pecu¬
niam dat adusuram: absit. pͥmo ꝗdẽ¬

Expanded text:
neque ad bonum proficit, quod de malo congregatur. Quemadmodum enim, si triticum aut aliud tale cernas in cribro, dum huc et illuc jactatur, grana omnia pares; ostendam ergo, quis non est negotiator, ut qui talis non fuerit, eum intelligas esse negonamque rem datam a Deo vendit, non comparatam, ut mercator et post foenus rem suam repetit, tollens aliena cum suis, mercator autem non repetit rem venditamgrariam recipiat, aut domum, ut pensiones recipiat, nonne est similis ei, qui pecuniam dat ad usuram? Absit. P
Abbreviated transcription (Latin):
scđo. qm̃ agrum habens arando acc ip̃
exeo fructum hñs domum usum ma¬
sionis cap̃ ex ea ⁊ iõ qui locat domũ¬
cro lucrum expecunia reposita. nł¬
ii usum capit tertio ager. uł do
mus ueterascit. Pecunia spũaliter¬
homines intelliguntur. ꝗa sicut nũ¬

Expanded text:
oniam agrum habens, arando accipit ex eo fructum, habens domum, usum mansionis capit ex ea. Ideo qui locat cro lucrum: ex pecunia reposita nullum usum capis. Tertio ager vel domus utendo veterascit. Pecunia autehomines intelliguntur, quia sicut num
Abbreviated transcription (Latin):
scł aribus occupari. ⁊ p̃torus inutibit̃
didit: ⁊ reuerentiam sacerdotalem ad¬
nichilat: statim ut exꝑientia tua hoc
eum districta exsecutione cõpellat qͣ¬
tinus ei iluc: te insistente.u. dieb sub
qualib excusatione immorari ñ licet.
nesi quolib mõ eum ibidem ampliꝰ
moram habe ꝑmiseris: cum ip̃o ap̃noᷤ
guiter incipias ẽẽ culpabilis Item
stionem. ⁊curam rei familiaris:eps̃
Adse reuocet. si orationi. ⁊ lectioni.⁊

Expanded text:
 praetoriis inutiliter ddit, et reverentiam sacerdotalem annihilat, statim ut experientia tua hoc revertendum districta exsecutione compellat, quatenus ei illic te insistente quinque diebus sub qualibet excusatione immorari non liceat, ne, si quolibet modo eum ibidem amplius moram habere permiseris, cum ipso apud nos graviter incipias esse culpabilis. itionem et curam rei familiaris episcad se revocet, sed lectioni et orationi,
Abbreviated transcription (Latin):
nem utteratum ratiocinationũ causaᷤ
assumere.⁊ mneis quod ñ expedit: se¬
obligare. Itemier̃. fugiendus ẽ cłi¬
quasi quasdam pestes fuge. Itema¬
orrucari hominibus nõ rinon licet:¬
semꝑ licet negotiari uõ aliqñ licet. Ali¬
qñ ñlicet. añquamenĩ eccłasticus quis
sit. licet ei negotiari facto: ñ iam licet.

Expanded text:
ausas assumere, et in eis se, quod non expedit, obligare. C. IX. Fugiendus quasi quandam pestem fuge. ornicari omnibus semper non licet; negotiari uero aliquando licet et aliquando non licet. antequam enim ecclesiasticus quis sit, licet ei negotiari; facto iam non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
umo aquam.Ideo ergo mensas num¬
ginem diaboli. aut certe mensas num¬
mularior. idest sacerdotium dicit se¬
pturas. nouoenĩ testam̃to succedente
priori euerse scripture illoꝵ. Item

Expanded text:
um aqua, etc. Ideo ergo mensas numboli, portant. Aut certe mensas nummulariorum sacerdotum dicit scripturas. Novo enim testamento succedente priori, eversae sunt scripturae illorum. »
Abbreviated transcription (Latin):
inopinatus euenerit ut de sui electiõe
successoris. ut supra placuit. ñ possit
studia ceꝑint ẽẽ diuersa: eoꝵ dequi¬
b certamen emerserit: conuincat sen¬
tentia plurimorꝗ. Sic tñ ut sacerdotio
careat: qui captus ꝓmissione: ñ recto
supramonstratum ẽ. electio sũmoꝵ
sacerdotum acardinalib ⁊ religiosis
iadicio ẽ reseruata. nde anacletus

Expanded text:
inopinatus evenerit, ut de sui electione successoris, ut supra placuit, non possitstudia coeperint esse diversa eorum, de quibus certamen emerserit, vincat sententia plurimorum: sic tamen, ut sacerdotio careat, qui captus promissione non recto supra monstratum est, electio summorum sacerdotum a Cardinalibus et religiosis judicio divino reservata est. Unde Anacletus
Abbreviated transcription (Latin):
numissos. ⁊ ꝑtestamentum eccłe com¬
mendatos: siquis inseruitutem: uł ob
sequium. uel adcolonariam conditi¬
uersione eccłastica: coherceatur.
me adominis suis factos: eccła sinecis¬
sitas exigitur. tueatur. Quos siquis
ante audientiam: aut ꝑuade: aut
sicut regłe antiquorũ patrũ ꝯstitue¬
r̃. sacerdotali defensione acuius lib
insolentia ꝓtegantur siuie instatuli¬
bertatis eoͬrum: seum peculio: qđh
lectus ẽ: intra .x. dies conquesitus ag¬
nitusq ñ fuerit: securus hat qui col¬
legit. Sane qui post p̃dictum tp̃s calũ¬
pmator extit̃t: ut homicida eccłasti¬
ca districtione damprabitur sicut pa
suscipere ñ pietatis curam: uidus qor¬
phanis impenđe. ¶ Inde melciadeꝰ pp̃.
clicum. aut possessiones ꝯducere. aut
negotus sclaribus se misceri. nͥppt̃ curã¬
aut pupillor. aut orphanoꝵ aut ui¬
duarum: aut si forte ep̃s ciuitatis eccła¬
sticarũrerum sollicttudine eum habe p̃¬
cipiat. ubipatet ꝗa alia s̃ negotia scła¬

Expanded text:
numissos, vel per testamentum ecclesiae commendatos, si quis in servitutem, vel in obsequium, vel ad colonariam conditiversione ecclesiastica coercebitur. me a dominis suis factos, ecclesia, si necesse fuerit, tueatur. Quod si quis ante audientiam, aut pervadere esicut regulae antiquorum Patrum constituerunt, sacerdotali defensione a cujuslibet insolentia protegantur, sive in statu libertatis eorum, seu in peculio quod lectus est, intra decem dies quaesitus agnitusque non fuerit, securus habeat qui collegit. Sane, qui post praedictum tempus calumniator exstiterit, ut homicida ecclesiastica districtione damnabitur, sicut Patsuscipere, non pietatis curam viduis et orphanis impendere. Unde Melchiades Paparicum aut possessiones conducere, aut negotiis saecularibus se miscere, nisi propter curam pupillorum et orphanorum ac viduarum, aut si forte episcopus civitatis ecclesiasticarum rerum sollicitudinem habere prido patet, quia alia sunt negotia saecula
Abbreviated transcription (Latin):
uant: abofficio suo degradentur. Int̾e¬
temptiones autem abofficio declinan¬
tes: uł negligentius agentes: aboffõ
adẽe ꝯtempserit: scđm arbitrium e¬
piscopi: ecclasticam suscipiant discrp
uenerint: corde magis quamuoce cã
tancdum meminerint᷑. Unde ier̃ in

Expanded text:
lant, ab officio suo degradentur. Intelant, ab officio suo degradentur. Interemtores autem ab officio declinantes vel negligentius agentes ab officisse contemserint, secundum arbitrium episcopi ecclesiasticam suscipiant disciplvenerint, corde magis quam voce Deo cantandum meminerint. Unde Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
dium consequantur. Quod si eccła ei
sufficere ñ poterit: ꝓpͥo artificio: uł a¬
gricultura: exemplo apli qui delabore
manuum uiuebat: sibi necessaria inue¬
niat. ita tñ ut occasione siunoꝑis: iuigiliis
eccłe ñdesit. Quod absq inequalitate
suicorpusculi nulli impune conceditur
nde pelagius pp̃. corripiantur cłicico¬
⁊ id quod nobis iubentib facta inscri¬
nio cautione ꝓmisit: ut cotidianis di¬
eb: uigilie ineius celebrentur eccła: il¬
us ꝯtempnentib impłe ñ posse .ẜ mag̃¬
unumquẽq suis: postposito eccłe serui¬
tio: uacare negotiis. Et iõ exꝑientia tu¬
a eos quos tibi ee ostenderit ꝯtumaces:
debita obuirgatione cõpescere. ⁊ modi
oĩb uigiliis uacare cõpelle. Ite mexc̃.
lericus uictum et uestitum sibi artifi¬
ciolo: uł agricultura: absq officii fui
te uigiliis deest. stipendio pͥuatus ex¬
lericus quilib uerbo deieruditus: ar
quid innundinis. uł inforo de amb¬

Expanded text:
dia consequantur. Quod si ecclesia ei dia consequantur. Quod si ecclesia ei sufficere non potuerit, proprio artificiolo vel agricultura exemplo Apostoli, qui de labore manuum vivebat sibi necessaria inveniat, ita tamen, ut occasione sui operis vigiliis ecclesiae non desit, quod absque inaequalitate sui corporis nulli impune conceditur. Unde Pelagius Papa: C. Iet id, quod nobis jubentibus facta in scrinio cautione ebus vigiliae in ejus celebrentur ecclesia, illis contempnentibus implere non posse. unumquemque suis postposito ecclesiae servitio vacare negotiis. Et ideo experientia tua eos, quos tibi esse ostenderit contumaces, debita objurgatione compesce, et modis omnibus vigiliis vacare compelle C. II.Clericus victum et vestimentum sibi artificiolo vel agricultura, absque officii sui te vigiliis deest, stipendio privatus exlericus quantumlibet verbo Dei eruditus artiquid in nundinis vel in foro deambu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ salutem pͥp hñtes respectum: omni t¬
trepiditate se positam: ad pacem firmit̃
tenendam mutuum sibi ꝯsilium ⁊ auxi¬
lum prebeant.neq: hoc alicuius amo¬
re. uł odio pret̾mittant. Q uod siquis
inhoc dei opere tepidus inuentus fuĩt
dampnum ꝓpͥe dignitatis incurrat.
tem uictor pp̃. pellendisunt a coĩone fi¬
delium.⁊ qui sibi inuicem reconciliari
erlatumest ad sedem apli noluerint.¬
cam: aliquos nr̃m nocere fr̃ĩly uelle.⁊
ut cadant decertare. Similit̃ insacram̃¬
tis discrepare.⁊ obid contentiones.⁊ e¬
mulationes inter uos fieri. aquib dissen¬
sionib: uos auertere: ⁊ in his õib concor¬
dare.⁊ opem ferre uicissim mandamus.
nam si hoc agere cito neglexĩtis: ⁊ uicis¬
sim reconciliat᷑i ñ studueritis: ab apłice se¬
dis ⁊ totuas eccłe coĩone: uos pelli ñdu¬
bitetis. ¶ Qui autem turpi iucro: uł
inhonesto negotio uictum sibi q̃rere ꝓ
hibentur. deobligationib eccle stipen¬

Expanded text:
 salutem populi habentes respectum, omni  salutem populi habentes respectum, omni tepiditate semota, ad pacem firmiter tenendam mutuum sibi consilium et auxilium praebeant, neque hoc alicujus amore vel odio praetermittant. Quod si quis in hoc Dei opere tepidus inventus fuerit, damnum propriae dignitatis incurrat. C. XII. Expellendi sunt a communione fidelium, qui sibi invicem reconciliari erlatum est enim ad sedem apostolicam aliquos vestrum nocere fratres velle, et ut cadant, decertare, similiter in sacramentis discrepare, et ob id contentiones et aemulationes inter vos fieri; a quibus dissensionibus vos avertere, et in his omnibus concordare, et opem ferre vicissim mandamus. Nam si hoc agere cito neglexeritis, et vicissim reconciliari non studueritis, ab apostolicae sedis et totius Ecclesiae communione vos pelli non dubitetiinhonesto negotio victum sibi quaerere prohibentur, de oblationibus ecclesiae stipen
Abbreviated transcription (Latin):
re.iuxta mensuram itaq oꝑis: pecca¬
torum quimhac sententia apłi pleni¬
t̃ declaratur. sacerdotis iudicio penitel.¬
tem. ex eodem.Corripiantur. qui rixas
at: quam du culpe qualitas estat.¬
issidentes epõs si non timor dei: sy no
fr̃s: siue clicos: siue laicos: adpacem ma¬
gisquam aduidicium cohortentur.
sacerdotibus sunt refutanda. Item ex¬
lum: qui ad concordiam redire ꝯtẽpnũt.
cumq hodio aut longinqua int̾selite
disenserint.⁊ ad pacem reuocari diutur¬
na obstinatione nequnũnt: asacerdo¬
tibus ciuitatis primitus arguantur.
Quisi immicitias deponere ꝑ̾nitiosa in¬
tentione noluĩnt: de eccłe cetuiustissi¬
ma excoĩcatione pellantur. Item fabi¬
anus pp̃. Inedus maceretur acerrimis. ꝗ¬
iquis contͥ. fratri suo reconciliari nolu
satisfaciente eo qui ꝯtristauit. acerrimiᷤ
maceretur inedus: usq dum gratãti
animo satisfactionem recipiat. Item
innoc̃.ii. Ep̃i ad pacem firmit̃ tenendã

Expanded text:
re. Juxta mensuram itaque operis peccare. Juxta mensuram itaque operis peccator quod in hac sententia apostoli plenius declaratur sacerdotis judicio poeniteat. C. V. Corripiantur, qui rixas at, quamdiu culpae qualitas exstat.issidentes episcopos, si non timor Dei, synodtres, sive clericos, sive laicos, ad pacem magis quam ad judicium hortetur. sacerdotibus sunt refutanda. C. IXlium, qui ad concordiam redire contemnunt.cunque odio aut longinqua inter se lite dissenserint, et ad pacem revocari diuturna obstinatione nequiverint, a sacerdotibus civitatis primitus arguantur. Qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de ecclesiae coetu justissima excommunicatione pellantur. C. X. Inediis maceretur acerrimis, qui fratri suo reconciliari noluesatisfaciente eo qui contristavit, acerrimis maceretur inediis, usque dum gratanti animo satisfactionem recipiat. C. XI. Episcopi ad pacem firmiter tenendam
Abbreviated transcription (Latin):
tione uł potestate adꝯcordiam trahđ̃¬
blationes dissidentiũ n recipiantur¬
frum. neq insacrario: neq ingazop¬
filatio recipiantur. Similiter dona ẽ¬
orum qui pauꝑes opprimunt: asacer¬
dotib refutanda sunt. I tem cypͥanꝰ
Extraeccłam ẽẽ ꝓbantur: qui pacem¬
q admunera eius respexit deus. neq
habere pacatum deum potant: quicũ
frẽ ñ pacem s zeli discordiam Nabe¬
bat. Quam sibi igitur pacemꝓmit¬
tunt inimnci frm̃ Quȩ sacrificia ce¬
lebrare secredunt emulisacerdotũ:
Secum eẽ xp̃m: cum collecti fuĩnt: op¬
primantur. hn qui extra xp̃i eccłam
colliguntur. Tales ⁊̃ sioccisi inconfessiõe
nommis xp̃i fuerint: macula ista nec
sanguine abluitur. In expugnabilis
⁊ grauis culpͥa discordie: nec passione
qui murmurat. ⁊ opus eius abiciat᷑
quimurmurans extitĩt. nepena mur¬
murantium incurrat dequa apis se
bit. neq murmuraũtis : sicut quidã
murmurauer̃. ⁊ ꝑierunt: ab ext̃minato¬

Expanded text:
tione, vel potestate ad concordiam trahblationes dissidentium fratrum neque in sacrario, neque in gazophylacio recipiantur. Similiter: § 1. Dona eorum, qui pauperes opprimunt, a sacerdotibus refutanda sunt. C. III. Extra ecclesiam esse probatur, qui pacem munera respexit Deus: neque enim habere pacatum Deum poterat qui cum fratre pacem per zeli discordiam non habebat. quam sibi igitur pacem promittunt inimici fratrum? quae sacrificia celebrare se credunt aemuli sacerdotum? secum esse Christum, cum collecti fuerint, opinantur qui extra Christi ecclesiam colliguntur? Tales etiam si occisi in confessione nominis fuerint, macula ista nec sanguine abluitur: inexpiabilis et grauis culpa discordiae nec passione qui murmurat, et opus ejus abjiciatur, qui murmurans exstiterit, ne poenam murmurantium incurrat de qua Apostolus dicit: Neque murmuraveritis, sicut quidam murmuraverunt, et perierunt ab exterminato
Abbreviated transcription (Latin):
iuuanda tñ siquis exdiuitus cecidit
autꝰ latrocimis: aut ꝓscriptione. Aut
calumpnus q̃ habebat amisit. Item.
pulchra ⁊̃ lib̾alitas est: in ip̃o qq̃ pauꝑiᷤᷤ¬
dato: mensuram tenere.ut habundes
plurib ñꝯciliandi fauoris grã ultramo¬
dum fluere. Quicquid eniꝰ exaffectu
puro aut sicero promitur hoc ẽ deco¬
rũ ñ suꝑfluas edificationes aggredi
nec pretmittere necessarias.⁊ maxime
sacerdotibus hoc conuenit. hornare
quentare quantũ oporteat: largiri

Expanded text:
ius; tum si quis ex divitiis cecidit aut latrociniis, aut proscriptione, aut calumniis quae habebat amisit. C. Pulchra liberalitas erga ipsos quoque pauperes mensuram tenere, ut abundes pluribus: non conciliandi favoris gratia ultra modum fluere. Quidquid ex affectu puro ac sincero promitur, hoc est decorum: non superfluas aedificationes aggredi, nec praetermittere necessarias. 111. Et maxime sacerdoti hoc convenit, ornare quentare: quantum oporteat largiri
Abbreviated transcription (Latin):
litterarum ꝑitiam ostentare. ñer̃ est¬
ep̃alis officii gramaticam ex ponere.
ne laudes iouis ꝑsonent ore pontificiᷤ.
stris fuissent studus nuntiata. ita
nr̃o cordi nata ẽ letitia: ut negare ea q̃
sibi fr̃nitas urã ꝯcedenda deposcit:
minime ualerem. S⁊ posthec ꝑuenit
adnos. quod sine uerecundia memo¬
rari s̃possumus. fraternitatẽ tuam
gramaticam quibusdam exponͣe qrẽ
tta moleste suscepimus: ac sumus uehe¬
menter aspernati:ut ea q̃pͥus dicta
fuerant: ingemitum ⁊ tristitiam uer
teremus.ꝗa inuno seore cum iouis la¬
udib. xp̃i laudes ñ capiunt. et quã
iberalem quoq necessitatem patien¬
tib sacerdotem eẽ oportet. alias au¬
tem uacuum portabit nomen ep̃i.
Sine libautate: inane portatur¬
loco. mutet q̃ mentem. ñ sibi credat so
fructificare.Si larga manuhat ne¬
cessitatem patientib ⁊ ꝯcurrat alie¬
nammopiam: suam credat ꝗa si hoc

Expanded text:
literarum peritiam ostentare. Non enim episcopalis officii est grammaticam exponere, ne laudes Jovis personent ore pontificis. stris fuissent studiis nunciata, ita cordi nostro nata est laetitia, ut negare ea, quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcit, minime valeremus. Sed post hoc pervenit ad nos quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam grammaticam quibusdam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea, quae prius dicta futeremus, quia uno se ore cum Iouis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam iberalem quoque necessitatem patientibus sacerdotem esse oportet; alias autem vacuum portabit nomen episcoSine liberalitate inane portatuloco mutet mentem; non sibi solfructificare; sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat. Quia si sic
Abbreviated transcription (Latin):
q enĩ ꝓpterea te deo dicasti: ut tuos
diuites facias. sut tibi uitam ꝓpetuã
fructubom oꝑis acꝗras.⁊ p̃tio misera¬
tionis peccata tua redimas putant
se parum poscere p̾tium querunt ty¬
um. uitȩ tuȩ fructum adimere contẽ¬
dunt ⁊ accusant: quod eos diuites ñ
feceris. cum te uelint illi: eterne uite
ẽ q̃ inlargiendo etas: atq debilitas. non¬
nũquã ⁊̃ uerecundia: q̃ ingenuos pro¬
dit natales. ut senib plus largiaris.

Expanded text:
que enim propterea te Domino dicasti, ut tuos que enim propterea te Domino dicasti, ut tuos divites facias: sed ut vitam tibi perpetuam fructu boni operis acquiras, et pretio miserationis peccata redimas se parum poscere? pretium tuum quaerunt, vitae tuae fructum adimere contendunt, et accusant, quod eos divites non feceris, quum te illi velint aeternae vitae  in largiendo aetas atque debilitas, nonnunquam etiam verecundia, quae ingenuos prodit natales, ut senibus plus largiaris,