comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
upiditate turpissima fornicari Quid deinde sibi uult qd̾ cũ pat̃
diceret tu mecũ semꝑ es qd̵ iam tracttatũ ẽ. addidit: Et om̃ia mea
tua sunt. Qua in re pͥmũ cauendũ ẽ. ne intelligas ita dictũ om̃ia
mea tua sunit quasi non sint &e fr̃is. aut tamꝗͣ uit̾rena hereditate
patiaris angustias: quomͦ possuit ẽẽ. omia maioris si habet ibi etĩa
minor partem suam Sic enĩ a ꝑfectis & ꝓpurgatis ac iam iumorta¬
lib filiis habentur omĩa: ut suit oe om̃tum singula. & omia singu¬
lorum Ut enĩ cupiditas nichil sine angustia. nichil cũ angustiã
caritas tenet. S quomͦ om̃ia nũ ce angłos ait aliquis & uirtutes
sublimes. ac potestates. atq uniuersa celestia dei ministeria deus
iei possessionẽ tali filio sub iecisse putandus est: Si possesfionem sie
accipias ut eiꝰ possessor ip̃e sit dñs: non utiq om̃ia. Non enĩ ddñi erunte.

Expanded text:
cupiditate turpissima fornicari. Quid deinde sibi vult quod cum pater cupiditate turpissima fornicari. Quid deinde sibi vult quod cum pater diceret, Tu mecum es semper, quod jam tractatum est, addidit, Et omnia mea tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate, patiaris angustias, quomodo possint omnia esse majoris, si habet ibi etiam junior partem suam. Sic enim a perfectis et perpurgatis, ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates, atque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filio subjecisse putandus est? Si possessionem sic accipias, ut ejus possessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non enim domini erunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ epularet᷑ ex illo hedo si ipse est antixp̃s qui non ei
cũ om̃s filii dei de illiꝰ adu̾sarii ꝑditione uł dampnatione letaturi sũt:
Nimirũ eͦ qd̾ in re obscurissima sine p̾uiditio di ligentioris inqui¬
sitionis dixerum: ipsũ dñm sibi negatũ adepulandũ conquerit᷑. dũ eũ
peccatorem putat: Com enĩ est hedus illi genti id ẽ. cũ eum sabbati uo¬
latorem & ꝓfanatorem legis existimat. iocundari epulis eiꝰ non meruit:
ut qd̾ ait numꝙͣ dedisti michi hedum ut cũ amcis meis epularer:
tale sit. ac si diceret: Eum qui mͥ edus uidebat᷑ numquã dedisti mͥ
ad epulandum: eo ipso michi illum ipsum non concedens quo mͥ hed
uidebat᷑: Quod autẽ dicit cũ amicis meis aut ex ꝑsona popłi ihõro¬
solimitami cũ ceteris popłis uida: Meretrices autem cũ quib dissipasfe
substantiam suam filiꝰ minor accusatꝰ est: recte intelligunt᷑ suꝑstiti¬
ones⁊ & relicto uno conubio legitimo uerbi dei cũ turba demoniorũ

Expanded text:
m epularetur ex illo haedo, si ipse esset Antichristus, qui ei non cum omnes filii Dei de illius adversarii damnatione laetaturi sint? Nimirum ergo quod in re obscurissima sine praejudicio diligentioris inquisitionis dixerim ipsum Dominum sibi negatum ad epulandum conqueritur, dum eum peccatorem putat. Cum enim haedus est illi genti, id est, cum eum sabbati violatorem et profanatorem Legis existimat, jucundari epulis ejus non meruit: ut quod ait, Nunquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer; tale sit ac si dad epulandum, eo ipso mihi illum ipsum non concedens, quo mihi haedus videbatur. Quod autem dicit, Cum amicis meis, aut ex persona prsolymitani cum caeteris populis Juda. Meretrices autem cum quibus dissipasse substantiam suam filius junior accusatus est, recte intelliguntur superstitiones, relicto uno connubio legitimo verbi Dei, cum turba daemoniorum
Abbreviated transcription (Latin):
peccator sum: tamꝗͣ. turb carnali¬
um repleta. & eorum morib pene
subinersa regunen sp̃ualum inqͥ¬
bus maxime xp̃i ꝑsona eminet ase
repellat quodammͦ. Non enĩ hoc uo-¬
ce lingue dicunt homines bonis mi-¬
nistris deiuit eos ase repellantꝰ. s
uoce morum & actiuim suorum fu-¬
adent a se reced̾e. ne ꝑ bonos regan¬
tur. & eo uehementiꝰ qd deferunt et̃
honorem. & tam̃ factis sius a se rece¬
de admonent. honorificentiam eoꝵ
significau̾it petrꝰ cadens ad pedes
dñi. mores aute in eo qd̾ ait exiamẽ¬
qr non sicut dñs. nͨ eni recessit ab eisi̾.
s eos subducta naui. ad litꝰ ꝑ duxit:
sig̃nificat in bonis & sp̃ualib uiris
non ẽe oportere hanc uoluntatem.
ut peccatis turbarium commotiqͦ¬
quasi securiꝰ tranquilliꝰq nuant.
munꝰ eccłiasticum deserant. Quod
finem temporis. qm̃ ab huꝰ mundi
salo qui xp̃o inheserunt. penitus

Expanded text:
peccator homo sum: tanquam turbis carnalipeccator homo sum: tanquam turbis carnalium repleta, et eorum moribus pene submersa, regimen spiritualium, in quibus maxime Christi persona eminet, a se repellat quodammodo. Non enim hoc voce linguae dicunt homines bonis minvoce morum et actuum suorum suadent a se recedi, ne per bonos regantur. Et eo vehementius quod deferunt eis honorem, et tamen factis suis a se recedere admonent, ut honorificentiam eorum significaverit Petrus cadens ad pedes Domini. Mores autem in eo quod ait: Exi a mequia non fecit Dominus, non enim recessit ab eis, sed eos subductis navibus ad littus perduxit, significat in bonis et spiritualibus viris, non esse oportere hanc voluntatem, ut peccatis turbarquasi securius tranquilliusque vivant, munus ecclesiasticum deserant. Quod finem temporis, quo ab hujus mundi salo, qui Christo inhaeserint, penitus
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. Qd dñs ascendens in nauẽ
que erat petri. rogat eum a t̾ra re¬
ducere pusillũ: significat uł temꝑ¬
ate utendum uerbo ad turbas᷑. ut
uec t̾rena eis p̾cipiant᷑ nec sic ater¬
renis ut in ꝓfund iora sacranientoꝵ¬
reducat᷑ uel recedat᷑: ut ea penitꝰ ñ
intelligant uel priꝰm ꝓ̃ximis regio¬
nib gentib p̾dicandimni. ut qd̾ diẽ
item petro duc in altum & laxate
retia ur̃a in capturam. ad remoti¬
ores gentes quib postea p̾dicatum
est ꝑtineat. sicuti is aẏas dicitꝰ. dol¬
le signum in gentes ad eas que
ꝓpe. & eas que longe. ut qd̃ etiam
retia rumpebant᷑ piscnim copia
et maiucłe implete sunt ita ut
muniꝰ carnalium multitudiẽ
tantam futuram in eccłia. ut etiã
diruptione pacis exeuntib in he¬
resib & scismatib tanta remaneret.
& tanta ẽet futura illi amissio fidei
& bonorum moruum. itt xp̃o dicere
uideat᷑ talis eccłia. exi a me qr homo

Expanded text:
gentes. Quod Dominus ascendens in navim, gentes. Quod Dominus ascendens in navim, quae erat Petri, rogat eum a terra reducere pusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, ut nec terrena eis praecipiantur, nec sic a terrenis in profundiora sacramentorum recedatur, ut ea penitus non intelligant: vel prius in proximis regionibus gentibus praedicandum; ut quod dicit item Petro, Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam, ad remotiores gentes, quibus postea praedicatum est, pertineat: sicuti Isaias dicit, Tolle signum in gentes, ad eas quae prope, et ad eas quae longe . Ut quod etiam retia rumpebantur piscium copia, et naviculae impletae sunt, ita ut minum carnalium multitudinem tantam futuram in Ecclesia, ut etiam disruptione pacis, exeuntibus inde haeresibus et schismatibus, tanta remaneret, et tanta esset futura illi amissio fidei et bonorum morum, ut Christo dicere videatur talis Ecclesia, Exi a me, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uod ⁊ acharias orans ꝓ
popło audit ab angło
exaudita ẽ. oratio tua:¬
& ecce helysabeth uxor
tua concipiet &ꝰ pariet filium. & uo¬
cab̾ nomen eiꝰ ioħem. Primo hoc at¬
dendendum ẽ. qr non ẽ. ueri simile
ut cũ ꝓ popłi  peccatis uł
salute uł redemptione ille offeret
siquidem popłs eum expectabat
offerentem. qd potuerit relictis
publicis uotis homo senex uxorẽ
habens. anum ꝓ accipiendis filiis
orare p̾sertim qr nemo orat acci¬
ꝑe. qd se accepturum ẽe̾ desperat.
Usꝙ ad eo aute̾ ille iam se habitu¬
rum filios desꝑabat: ut hoc angło
ꝓmitenti ñ cred̾et. Ergo qd eidr̃.
exaudita ẽ. oratio tna ꝓpopło
intelligendum ẽ. cuiꝰ popłi qm̃ salꝰ
& redemptio & peccatorum ab olitio ꝑ
xpp̃m fut᷑raerat. ad hoc nuntiat᷑ ⁊ a
destinabat᷑. Quod autẽ non creden
impleant᷑ hec in tempore suo: intel¬
ligendum ẽ. signifieasse quod ꝓphetia
t̾ligibili. qr ñ est intͣlecta donec in dño
quando dñs de actoritate eccłie docet

Expanded text:
uod Zacharias orans pro populo, audit ab angelo, Exaudita est oratio tua; ecce. Elizabeth uxor tua concipiet et pariet filium, et vocabis nomen ejus Joannem; primo hoc attendendum est, quia non est verisimile, ut cum pro populi peccatis vel salute vel redemptione ille offerret, si quidem populus eum exspectabat offerentem, quod potuerit relictis publicis votis homo senex, uxorem habens anum, pro accipiendis filiis orare: praesertim quia nemo orat accipere, quod se accepturum esse desperat; usque adeo autem ille jam se habiturum filios desperabat, ut hoc angelo promittenti non crederet. Ergo quod ei dicitur, Exaudita est oratio tua, pro populo intelligendum est: cujus populi quoniam salus et redemptio et peccatorum abolitio per Christum futura erat, ad hoc nuntiatur Zacdestinabatur. Quod autem ei non credentimpleantur haec in tempore suo, intelligendum est significasse quod prophetia telligibili; quia non est intellecta, donec in Domino quando Dominus de auctoritate Ecclesiae docet
Abbreviated transcription (Latin):
ita loquiiur: ut dominas ueritatis animas dicamꝰ. quã ab eis dicunꝰ
possideri. Aut si nomine possessionis ad huc sensum impedimꝰ. id quo¬
ꝙ eauferaẽ: Non eñ ate pater omĩa in possessionem tibi dabo. siue omsa
becu nia potest familie nostre uł alimentũ eẽ uł ornamentũ: uł aliqͥd
huiꝰ modi. Et certe cũ ip̃m patrem recte ille posset suum dicere. non
uideo cur ip̃ius recte sua nocare ñ possie: diuersis duni tarat modis
Sũ eni beatitudm⁊ em illam obtimierimꝰ: nostra erunt ad uidendũ

Expanded text:
ita loquimur, ut dominas veritatis dicamus animas, quam ab eis dicimus possideri. Aut si nomine possessionis ad hunc sensum impedimur, id quoque auferatur. Non enim ait pater, Omnia in possessionem tibi dabo, sive, Omnipecunia, potest familiae nostrae vel alimentum esse vel ornamentum, vel aliquid hujusmodi. Et certe cum ipsum patrem recte ille posset suum dicere, non video quae ipsius recte sua vocare non possit, diversis duntaxat modis. Cum enim beatitatem illam obtinuerimus, nostra erunt
Abbreviated transcription (Latin):
his cũ quibus tͥ iuiuendum est.
neq quantum sumas. Multum
int̾est cũ inideamus aliorum stoma¬
chum cibꝰ saturari. et eos tam̃ illi ip̃i
paruo quo satiant᷑ ardent̾ et intołabi¬
liter & om̃ino turpiter in hac Re.
alios autem plusculo quidem sati¬
ari. s tolerabilius in opiam ꝑpeti. &
ante horam positas epulas. si id in
tempore aut opus sit aut necesse
sit cum tranquillitate asspicere nͦ
tangere. Magis gͦ int̾est non quid
uel quantũ alimentorum ꝓ congru¬
entia hominum atq ꝑsone sue &
capiat. s quanta facilitate ce sere¬
nitate animmi careat. cũ his ł opor¬
tet ł etiam necesse est carere. ut illd̃
in animo xͥani compleat᷑ qd apłs
dicit. Scio & minꝰ hab̾e. scio& ha
bundat᷑e. ubiq &̃ mom̃ĩb imbutꝰ

Expanded text:
his cum quibus tibi uiuendum est. his cum quibus tibi uiuendum est. neque quantum sumas multum interest, cum uideamus aliorum stomachum citius satiari et eos tamen illi ipsi paruo, quo satiantur, ardenter et intolerabiliter et omnino turpiter inhiare; alios autem plusculo quidem satiari, sed tolerabilius inopiam perpeti et uel ante horam positas epulas, si id in tempore aut opus sit aut necesse sit, cum tranquillitate aspicere neque tangere. magis ergo interest non quid uel quantum alimentorum pro congruentia hominum atque personae sucapiat, sed quanta facilitate et serenitate animi careat, cum his uel oportet uel etiam necesse est carere, ut illud in animo christiani compleatur quod apostolus dicit: scio et minus habere, scio et abundare; ubique et in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
putet᷑ deus.xi De pueris sedentib
in foro & ad inuicem clamantibus
conuerso ordine ad ꝓposita respondit.
Nam quod ait lamentauimꝰ et non
plorastis ad ioh̾em ꝑtinet: cuiꝰ absti¬
nentia a cibo et potu luctum peni¬
tentie significabat. Qd autẽ ait can¬
tauimꝰ tibiis & non saltastis: ad ipm̃m
dĩm qui utendo cũ cet̾ris cibo & po¬
tu leticiam regni signi. ficabat.
At illi nec humiliari cũ ioh̾e nec
cum xp̃o gaude uolu erunt. dicen¬
tes illum demonium hab̾er. istum
uoracem et ebriosum: et amicum
publicanorum & peccatorum. Qł
autẽ subnngit et iustificata ẽ. sapi¬
entia ab om̃ib filiis sius: ostendit
filios sapientie intelligere nec in
abstinendo nec in manducando
ẽẽ. iusticiamꝰ. sed in equanimitate
tołandi mopiam. et temꝑantia ꝑ
habundantiam non se corumpen¬
non usus s concupiscentia rep̃hen¬
denda est. Non enĩ int̾est om̃ino
qͥd alimentorum sumas ut succur¬
ras necessitati corporis: dummͦ con¬
gruas in generib alimentorum

Expanded text:
ET. De pueris sedentibus in foro et ad inuicem clamantibus conuerso ordine ad proposita respondit. nam quod ait: lamentauimus, et non plorastis, ad Iohannem pertinet, cuius abstinentia a cibis et potu luctum paenitentiae significabat; quod autem ait: cantauimus tibiis, et non saltastis, ad ipsum dominum, qui utendo cum ceteris cibo et potu laetitiam regni figurabat. at illi nec humiliari cum Iohanne nec cum Christo gaudere uoluerunt dicentes illum daemonium habere, istum uoracem et ebriosum et amicum publicanorum et peccatorum. quod autem subiungit: et iustificata est sapientia ab omnibus filiis suis, ostendit filios sapientiae intellegere nec in abstinendo nec in manducando esse iustitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et temperantiam per abundantiam, non se corrumpennon usus, sed concupiscentia reprehendenda est. non enim interest omnino quid alimentorum sumas, ut succurras necessitati corporis, dummodo congruas in generibus alimentorum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. tenebre st̾. ipse tenebre quante
tentionẽ m̃tis qua oꝑ amͦ. Sene¬
bras autẽ ipsa tempora appellat: siue
quia ignorat᷑ ab aliis quo animo illa
faciam᷑. siue quia eorum exitum eti¬
am ipsi nescimꝰ. id est quomͦ ereant
atq ꝓueniant eisqͥb ea a bono
aninio impedimꝰ. Plerũ q illis
beneficiis nr̃is male utendo corrum¬

Expanded text:
 tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae tentionem mentis, qua operamur: tenebras autem ipsa opera appellat, sive quia ignoratur ab aliis quo animo illa faciamus, sive quia eorum exitum etiam ipsi nescimus, id est, quomodo exeant atque proveniant eis quibus nos ea bono animo impendimus. Plerumque enim beneficiis nostris male utendo corrum
Abbreviated transcription (Latin):
requiescebat. Qd̃ in monumentis
manebat: in mortuis oꝑibus hoc
est peccatis delectabat᷑. Qd̃ autem
com pedib ferreis et catenis liga¬
bat᷑: significat graues & duras
legesgentium. quib in eorum
Re publica peccata cohiberent᷑.
Quod etiam talib inncłis difrup¬
tis agebat᷑ a demonio in heremũ:
significat qd̾ etiam ipsis transgͦs¬
sis legib ad̾ ea scelera cupiditate
du cebat᷑ que iam uuilgarem
consuetudinem excede̾nt. Quod aut̃ẽ
in porcos pascentes in montib demonia
ire ꝑmissa sunt: significat minun
num p̃cipitati sunt: significat qd̾
iam clarificata eccłia. & lib̾ato popu¬
lo gentium a dominatione demom-¬
orum. in abditis agunt sacrilegos ritꝰ
pastores porcorum fugientes ista nui¬
ntiauerunt: significat quosdam
etiam pͥmates imꝑiorum quamꝗͣ.
rͥanam legem fugiant: potentiam
tam̃ eiꝰ ꝑ gentes stupendo & miran¬
do p̾dicare. Qđ geraseni ꝓdeunt ui¬
de qd fac̾tum est. ꝙ inueniunt ho-¬

Expanded text:
requiescebat. Quod in monumentis requiescebat. Quod in monumentis manebat, in mortuis operibus, hoc est peccatis, delectabatur. Quod autem compedibus ferreis et catenis ligabatur, significat graves et duras leges Gentium, quibus et in eorum republica peccata cohibentur. Quod etiam vinculis talibus disruptis agebatur a daemonio in eremum, significat quod etiam ipsis transgressis legibus, ad ea scelera cupiditate ducebatur, quae jam vulgarem consuetudinem excederent. Quod autem in porcos pascentes in montibus daemonia ire permissa sunt, significat immundnum praecipitati sunt, significat quod jam clarificata Ecclesia, et liberato populo Gentium a dominatione daemoniorum, in abditis agunt sacrilegos ritusi. Quod autem pastores porcorum fugientes, ista nuntiaverunt, significat quosdam etiam primates impiorum, quanquam christianam legem fugiant, potentiam tamen ejus per gentes stupendo et mirando praedicare. Quod Geraseni prodeunt videre quod factum est, et inveniunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
miis. neq si non manducauerimꝰ
egebimus. E illud. Non ẽ enĩ reg¬
num dei esca & potꝰ. sed iusticia q
par &e gaudium. Et quia solent
homines multum gaude de carna¬
libus epulis: addidit in sp̃ii sasto.
Iuitificat᷑ gͦ sapientia ab om̃ib filis
suis. qui intelligunt utendis t̾re¬
nis tempora oportuna ẽe deb̾e. fa-¬
cllitatem uero carendi talib &e amore
fruendi et̾nis non uariari oportere
ꝑ tempora. sed ꝑpetuo retineri .x.ii.
accendens operiet eam uase aut sub
lectum ponit. s suꝑ candelabrum
ponit. ut intrantes uideant lum̃.
Qui uerbum di timore carnalium
ĩconmodorum abscondit. ipsam utiq
carnem p̾ponit manifestationi ue¬
ritatis: & ea quasi cooꝑit uerbum
timendo p̃dicare. Eam itaq uasis
et lecti nomine appellaũ.. sub qͣ
curauit dñs eum in quo erat legio
demoniorum: significate sunt gen¬
des. que multis demonib seruiebat.
Quod sine uestimento erat: non ha¬
bebat fidem. Quod in domo non
habitabat: in conscientia suanon

Expanded text:
si non manducaverimus, egebimus ; et illud, » Non est enim regnum Dei esca et potus, sed justitia et pax et gaudium. » Et quia solent homines multum gaudere de carnalibus epulis, addidit, in Spiritu sancto . Justificatur ergo sapientia ab omnibus filiis suis, qui intelligunt utendis terrenis tempora opportuna esse debere; facilitatem vero carendi talibus, et amorem fruendi aeternis, non variari oportere per tempora, sed perpetuo retineri. XII. accendens operit eam vase, aut subtus lectum ponit; sed super candelabrum ponit, ut intrantes videant lumen; qui verbum Dei timore carnalium incommodorum abscondit, ipsam utique carnem praeponit manifestationi veritatis, et ea quasi cooperit verbum, timendo praedicare: eam itaque vasis et lecti nomine appellavit, sub quo curavit Dominus eum in quo erat legio daemoniorum, significatae sunt Gentes quae multis daemonibus serviebant. Quod sine vestimento erat, non habebat fidem, etc. Quod in domo non habitabat, in conscientia sua non
Abbreviated transcription (Latin):
ta tibi fecit ihe: ex illa apłi senten¬
tia recte potest intelligi cũ ait dis¬
solui. ⁊ eẽ cum xp̃o. multomagis
optimum manere in carne neces¬
sarium ꝓpt̾ uos. ut sic quisq in¬
telligat post remissionem pecc̃oꝵ
redeundum sͥ ẽẽ in conscientiam
bonam ⁊ seruiendum euangłio
ꝓpter alioꝵ cẽ salutem. ut dem̃
cum xp̃o requiescat: ne cum ꝓpe
iam uult ẽẽ cum xp̃o. negligat
ministerium p̃dicationis fraterne re¬
demptioni accomino datum iẽ¬
uiginti quatuor horis totꝰ orbis ꝑ agi
ilustrandi orbis per euangeliũ
ficde tͥnitatis in septuaginta diio.¬
bus disciplis intimat᷑. Uicies qͣt
Quod autẽ binos mittit: sacram̃¬
tum ẽ. caritatis: siue quia duo
sc̃ carit̾atis p̃cepta: siue quia om̃is
karitas minꝰ quã int̾ duos ẽẽ. ñ¬

Expanded text:
 sit tui. Haec ex illa Apostoli sententia recte possunt intelligi, cum ait: Dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum, manere in carne, necessarium propter vos ; ut sic quisque intelredeundum sibi in conscientiam bonam, et serviendum Evangelio propter aliorum etiam salutem, ut deinde cum Christo requiescat, ne cum praepropere jam vult esse cum Christo, negligat ministerium praedicationis fraternae redemptioni accommodatumiginti quatuor horis totus orbis peragillustrandi orbis per Evangelium Trinitatis in septuaginta duobus discipulis intimatur. Viginti quatuor Quod autem binos mittit, sacramentum est charitatis: sive quia duo sunt charitatis praecepta, sive quia omnis charitas minus quam int
Abbreviated transcription (Latin):
mił est: homini edificãti domum
qui fodit in altum & posute funda-¬
menta supͣ petram: Fodere dixit
erhaurire de corde suo: ne ꝓpt̾ aliqͥd
tale deum colit. altum autem fode.
donec ad patrẽ ꝑueniatꝰ. in tan
tum gratis xp̃m sequi & gratis eu
colere: ut non solum ꝓpter illa que

Expanded text:
is est homini aedificanti domum, qui fodit in altum, et posuit fundamentum super petram; fodere dixit, exhaurire de corde suo, ne propter aliquid tale Deum colat. In altum autem fodere, donec ad petram perveniat: in tantum Christum gratis sequi, et gratis eum colere, ut non solum non propte
Abbreviated transcription (Latin):
pus hoc non ita scrip¬
tum est ac si euangłm
exponeidum ex ordi¬
ne susceptum esset a nobis:
sed pro arbitrio & tempore
consulentis cum quo legebat᷑
si quid ei uNidebatur obseu¬
rum: Ideoq multa & fortas¬
sis obscuriora p̾termissa sunt.
quia ea nouerat qui ea que
nondum nouerat inquirebat
nec tenere uolebat festina¬
tionem suam in his que
ante iam sic acceperat ut
etiam assiduitatem audien¬
di atq tractandi memorie
stabiter firmeq mandaret:
Nũnulla etiam ñ hic eodem
ordine inueniunt᷑ exposita
quo in euangelio narratasunt:
qm̃ quedam festinatione
dilata cum tempus daretus
retractabant᷑: & eo loco scribebãt
qui uacuus in ordine iam
expositarum rerum subsequebat᷑.
Quod postea que comperi
nequis forte querens aliqͥd
legere in hoc oꝑe qd̵ eum
in euangłio mouisset. et
ad querendum excitasset
actione ꝑturbati ordinis of¬
fenderetur ⁊ quandoquidẽ
ea que carpsim ut poteram
dictabant᷑ in unum corpus¬
collectum et contextum cog¬

Expanded text:
pus non ita scriptum est, ac si Evangelium exponendum ex ordine susceptum esset a nobis: sed pro arbitrio et tempore consulentis, cum quo legebatur, si quid ei videbatur obscurum. Ideoque multa, et fortassis obscuriora praetermissa sunt; quia jam ea noverat, qui ea quae nondum noverat, inquirebat, nec teneri volebat festinationem suam in iis quae antea jam sic acceperat, ut etiam assiduitate audiendi atque tractandi, memoriae stabiliter firmeque mandaret. Nonnulla etiam hic non eodem ordine inveniuntur exposita, quo in Evangelio narrata sunt; quoniam quaedam festinatione dilata, cum tempus daretur, retractabantur, et eo loco scribebantur, qui vacuus in ordine jam expositarum rerum subsequebatur. Quod posteaquam comperi, ne quis forte quaerens aliquid legere in hoc opere, quod eum in Evangelio movisset et ad quaerendum excitasset, taedio perturbati ordinis offenderetur quandoquidem ea quae carptim, ut poterant, dictabantur, in unum collecta et contexta cog
Abbreviated transcription (Latin):
tuis resurrexerie. Hoc ꝓpͥe marci.
Id est cum absorta fuerit mors
in uictoriã. ñ erunt in memoria
pͥora. &e ñ ascendent suꝑ cor.
cum abstulerit dñs sordẽ fihe
syon. auferens omnẽ lacͥmam
ab omĩ facie scorũ. Et ueniens
ad discipłos suos. uidit turbam
magnã cͥca eos. & scͥbas conqͥren¬
reqͥes sub sole. Semꝑ paruulos
occidit inuidia. Magnos ꝑcuti¬
unt fulgura montes. Alii dissi¬
dentes cum fide. alii inuidentes
cum fastu. ad eccłiam conueni¬
unt. Q popłs uidens eũ stupefactꝰ
est: & expauerunt. Non est timor
in caritate. Timere est seruorũ:
stupescere stultoꝵ. Et int̾rora¬
gauit eos. Qͥd int̾ uos queritis:¬
Quod scit dñs int̾rogat. ut ꝯfes¬
sio pariat salutẽ: & murm᷑ cor¬
dis nr̃i sermonib soluat᷑ piiᷤ.
Ut est illud. Dic tu inqͥtates
tuas priꝰ ut iustificeris. xͦi¬

Expanded text:
tum est de eo. Hoc proprie Marci, id est, cum absorpta fuerit mors in victoria, non erunt in memoria propria, et non ascendent super cor: cum abstulerit Dominus sordes filiae Sion, auferens omnem lacrymam ab omni facie sanctorum. Et veniens ad discipulos suos vidit turbam magnam circa eos, et screquies sub sole: semper occidit parvulos invidia, magnos percutiunt fulgura montes, alii discentes cum fide: alii invidentes cum fastu, ad Ecclesiam conveniunt. Et populus videns eum, stupefactus est, et expaverunt. Non est timor in charitate. Timor enim est servorum, stupescere stultorum. Et interrogavit eos: quid inter vos conquiritisQuod scit Dominus, rogat, ut confessio pariat salutem: et murmur cordis nostri, sermonibus solvatur piis, ut est illud: Dic tu iniquitates tuas prius, ut justificeris.
Abbreviated transcription (Latin):
fiuxit cũ comitaret᷑ discipłis erponẽs eis scripturas utrũ ip̃e ẽẽt igno¬
rantibe Quid putamꝰ. nͥ qr hospitalitatis offitio ad suã cognitionẽ ꝑue¬
mre posse homines intimauteꝰ. ite cũ longiꝰ ip̃e ab hoĩb abscesserit. suꝑ

Expanded text:
e esset ignorantibus? quid, putamus, nisi quia hospitalitatis officio ad suam cognitionem pervenire posse homines intimavit? ut cum longius ipse ab hominibus abscesserit super
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ: ñ ẽ m̃datiũ s aliqͦ figura ueritatis. Alioquĩ omĩa que a sapien-¬
tib ce sc̃is uiris uł etiam ab ip̃o dño figͣate dicta sunt m̃datia deputa¬
bunt᷑: q scd̃m usitatũ intellectũ ñ subsistit ueritas talib dictis. Hon
eñi honio qui habuit duos filios quor mnor accepta parte patrimo
contexinf᷑ ita dicunt᷑ tamꝙͣ u̾e̾ fuerit quisꝙͣ. homo. qui hoc in filiis
fuis duob aut passus sit. aut fecerit. fic̃ta sunt gͦ ista ad rẽ qͣndã signi¬
ficandã tam longe alteq maiorẽ. & tã inconꝑabilit̾ differentẽ: ut ꝑ illũ
fictũ hominẽ deus uerꝰ intelligat᷑. Sic̃ aut̃ẽ dicta ita ce facta fingunt᷑

Expanded text:
tis. alioquin omnia, quae a sapientibus et sanctis uiris uel etiam ab ipso domino figurate dicta sunt, mendacia deputabuntur, quia secundum usitatum intellectum non subsistit ueritas talibus dictis. non enim homo, qui habuit duos filios, quorum minor accepta parte patrimoncontexuntur, ita dicuntur, tamquam uere fuerit quisquam homo, qui hoc in filiis suis duobus aut passus sit aut fecerit. ficta sunt ergo ista ad rem quandam significandam tam longe alteque maiorem et tam incomparabiliter differentem, ut per illum fictum hominem deus uerus intellegatur. sicut a
Abbreviated transcription (Latin):
Quod ate aut unũ odiet & alterũ diliget. uni ad herebte & alterum
contempnet: ñ sine consid̾atione distuiguenda funt: Non enixrryi.
passim aut quasi temere dicta sunt Nemo enĩ int̾rogatꝰ utrũ diligat
um respondit se diligere: s potiꝰ os odisse. Deũ aute̾ se ẽ
pene ꝓclamant. Ergo aue unũ odiet & alterũ diliget: ute fie̾ri debee.
odiet scilicet diabolum ce diliget xp̃m. Quod uero adiunsit aut attͣi
ad herebit ce alterũ contempnet: adherebit scilicet diabolo. cũ quasi
eiꝰ p̾mua temporalia sectat᷑. contempnet autẽ deum. Non dixtt odiet.
s sicut solent minas eiꝰ pꝰponere cupiditatib fiuis. qui de bonitate
dimpunitatẽ sibi blandiunt᷑: qu ꝑ salomonẽ dicit.

Expanded text:
Quod ait, Aut unum odiet, et alterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet, non sine consideratione distinguenda sunt. Non enim passim aut quasi temere dicta sunt. Nemo enim interrogatus utrum diligat diabolum, respondet se diligere, sed potius odisse: Deum autem se diligere omnes fere proclamant. Ergo aut unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet: odiet scilicet diabolum, diliget Deum. Quod vero adjunxit, Aut alteri adhaerebit, et alterum contemnet: adhaerebit scilicet diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum. Non dixit, odiet, sed contemnet: sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stat. dum ille nũqm audiet
nec loquet᷑: qd̾ peccator peni¬
tens audit et loquitur. Exi
uertitur. si cor suũ clauis ser¬
rauerit humilis caritatis. et
os suũ obtinuerit ostio mu¬
nitatis. Unde ꝓpħa dicit. Esto
mͥ in dm̃ ꝓtectorẽ. & in locum
munitũ. ut saluũ me facias.
Et factus ẽ uelut mortuus. Sa
natis & enĩ dicit᷑. Mortui estiᷤ.
et uita ur̃a abscondita ẽ cũ xͦ
indeo. Unde infirmitas xp̃ia¬
norũ ñ ẽ mors. s mortis simib¬

Expanded text:
stat: dum ille numquam audiret nec loqueretur, quod peccator penitus audivit, et loquitur. Exi vertitur, si cor suum clavis seraverit humilitatis, et charitatis: et ostium obtinuerit homo munitatis. Unde propheta dicit: Esto mihi in Deum protectorem et in locum munitum, ut salvum me facias. Et factus est sicut mortuus: natis enim dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Unde infirmitas Christianorum non est mors, sed mortis simi
Abbreviated transcription (Latin):
Que omĩa: nͥ que in nomine
iħu id ẽ. salutis postulant᷑ cũ
lacͥmis: Pat̾ pueri aiebat. Cre¬
do dñe. adiuua incredulitatẽ
meã. Credulitas nr̃a ut rostra¬
ta lingua infirmata ẽ. nͥ in¬
nixa subsistat robori adiutorii
dei. Fides cũ lacͥmis: optata uo¬
ta capit. Ut est. fiat tͥ scđm
fidẽ tuam. Et cũ uideret ih̾c
currentẽ turbã: cõminatꝰ est

Expanded text:
 omnia, nisi quae in nomine Jesu, id est, salutis postulantur cum lacrymis? Pater pueri aiebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Credulitas nostra, ut rostrata lingua infirma est, nisi innixa subsistat robori adjutorii Dei. Fides cum lacrymis, optata vota capit: ut est: Fiat tibi secundum fidem tuam. Et cum vidisset Jesus concurrentem turbam, comminatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Ita & ignauia oratione depell¬
tur. Medicina cuiꝰq uulnerĩ
adhibenda est ei. Non sanat o¬
culũ. quod calcaneo adhibet᷑.
Ieunio passiones corporis: ora¬
tione pestes sanaude st̃ m̃tis.
Et uenerunt capharnaũ. et¬
solationis. Congruit int̾pre¬
tatio ad p̾dictam sententiã.
qua dicit. Et occisus t̾cia die
resurget. Granũ frum̃ti morit᷑.
ut multipliciꝰ colligat᷑. Si non
morit᷑: solus manet. Qͥ cũ domi
e̾ẽnt. in t̾rogabai eos. Qͥd in
tractabant de pͥncipatir. di
milis tractatio loco. Principatꝰ
namq ut ingredit᷑. sic deserit᷑.
Et quandiu tenet᷑. labitꝰ᷑ & incer¬
tum ẽ in qua mansione. id ẽ
in qua die finiatꝰ. Unde dicit.
minister. Bonũ ẽ cͥ debilẽ ingre¬

Expanded text:
Ira et ignavia oratione depellitur. Medicina cujusque vulneris adhibenda est ei. Non sanat oculum, quod calcaneo adhibetur. Jejunio passiones corporis, et oratione pestes sanandae sunt mentis. Et venerunt Capharnaum. solationis. Congruit interpretatio praedictae sententiae, qua dicit: Et occisus, tertia die resurget. Granum frumenti moritur, ut multiplicius colligatur: si non moritur, solum manet. Qui cum domi essent, interrogabat eos: Quid in tamilis tractatio loco. Principatus namque ut ingreditur, sic deseritur: et quamdiu tenetur, labitur: et incertum est in qua mansione, id est, in qua die finiatur. Unde dicit: minister. Bonum est tibi debilem intr
Abbreviated transcription (Latin):
terant discipuli curare: sal¬
uator curauit. Infidehtas ir¬
trorũq. impediuit salutem.
Sp̃c discerpit spumantẽ et
stulticia stridet iracundia:
arescit ignauia. Discerpit eũ
sp̃e appropinquantẽ ad salutẽ.
Quia ẽ ei esca dilecta quos
in uentrem suũ trahere de¬
siderat ꝑ terrores & dampna.
ut fecit in iob. Int̾rogat ih̾e
fantia. Hic siguificat᷑ gentihꝰ
populꝰ. cui a natiuitate in

Expanded text:
terant discipuli curare, Salvator curavit. Infidelitas utrorumque impedivit salutem. Spiritus discerpit spumantem, etinvidia, stultitia: stridet iracundia, arescit ignavia. Discerpit eum spiritus appropinquantem ad salutem; quod est esca dilecta, quos in ventrem suum trahere desiderat, per terrores et damna: ut fecit in Job. Interrogat Jesus t: Hic significatur gentilis populus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
lit ꝓpter iudeos ÷ sapientiam aute
ad doctrinam ꝓpter grecos id est
est. putas inueniet fidem in t̾ra.
quia quid̃ aqui cesserint diabolo
de xp̃i aduentu dubitabunt: Qd̾
autẽ petrus implorat a dño auxili¬
um ne mergat᷑: significat qͥbus d̾a
tͥbulationib etiam posse ultima
ꝑsecutione purganda ẽẽ eccł̃iam:
Q uod et paulus significat dicens:
seqͥtur. ut ad orantes om̃s qui in
naui erant dicerent. uere filiꝰ dei.
significat caritatẽ eius te mani¬
festam. futurã ꝑ spetiem iam uide¬
meiad te iam ꝑtinebit: Q uib
uerbis significant᷑ filii ĩa ñ sibi opꝰ
ẽẽ parentũ ꝓ se oblationes quod
ad eam etatem ꝑuenissent: ut pos¬
sent iam ipsi offerreꝓse: In hac
gͦ etate constitutos ut possent pa-¬
rentib suis hoc clicere. eñ hoc
dixissent: negabant pharisei reoꝰ
ẽe si parẽtib sius nͨ p̾starẽt ho¬

Expanded text:
lit propter Judaeos, sapientiam autem lit propter Judaeos, sapientiam autem ad doctrinam propter Graecos, id estest, Putas, inveniet fidem in terra ; quia quidam qui cesserint diabolo, de Christi adventu dubitabunt. Quod autem Petrus implorat a Domino auxilium, ne mergatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post ultimam persecutionem purgandam esse Ecclesiam. Quod et Paulus significat dicens: nem . Quod sequitur, ut adorantes omnes qui in navi erant, dicerent, Vere Filius Dei es, significat claritatem ejus tunc manifestam futuram, per speciem jam videmei, ad te jam pertinebit: quibus verbis significant filii jam non sibi opus esse parentum pro se oblationes, quod ad eam aetatem pervenissent, ut possent jam ipsi offerre pro se. In hac ergo aetate constitutos, ut possent parentibus suis hoc dicere, cum hoc dixissent, negabant Pharisaei reos esse, si parentibus suis non praestarent ho
Abbreviated transcription (Latin):
otium sexagenariis post militiam
uł actiones publicas: Tricesimum
tium: Ipsi enĩ habent acriorem
dicit᷑. quã tribulationem p̾cedente
seꝑabutur impii apiis: qd̾ per bo¬
nos angłos intelligit᷑ fieri: quia of¬
bono aĩmo. qͦmodo lex qͦmͦ iudex.
Offitia uͦ miscdĩe mali implere ñ pos
expellere. manis fit om̃ib olerib id
est doginatib : Dogm autẽ sunt
plancta sectarim. id est qd̵ placuit sin¬
mulier abscondit in farme satis tͥb:
Mulierem sapientiam dicit: ferm̃tu.
dilectionem quod feruere facit &
excitat: In farie autẽ satis trib.
dixit duo testam̃ta legis in eccłia:
Quem quis cum ex parte intellectꝰ
illum. id est contẽptum tempora¬
lium conparat sibi otium: ut sit
diues cognitione dei. Quod dixe¬
runt iudei unde huic sapientie¬
a hec & uircutes: Sapientia in
his que loqͤbatꝰ: Uirtutes uihis
que oꝑabatur. Ideo & apłs cum
dixit xp̃m dei uirtutem & deisa¬
pientiam: urtutem ad signa retu¬

Expanded text:
concedi sexagenariis post militiam, concedi sexagenariis post militiam, vel post actiones publicas: trigesimum tium; ipsi enim habent acriorem dicuntur, quia tribulatione praecedente separabuntur impii a piis: quod per bonos Angelos intelligitur fieri; quia ofbono animo, quomodo rex, quomodo judex; officia vero misericordiae mali implere non posexpellere, majus fit omnibus oleribus, id est dogmatibus. Dogmata autem sunt placita sectarum, id est, quod placuit sinmulier, et abscondit in farinae satis tribus: mulierem, sapientiam dicit: fermentum, dilectionem; quod fervefacit et excitat. In farinae autem satis tribus, dixit duo Testamenta legis in Ecclesia, quae quis cum ex parte intellectus illum, id est, contemptu temporalium comparat sibi otium, ut sit dives cognitione Dei. XIV. Irunt Judaei: Unde sapientia haec, et virtutes? Sapientia in his quae loquebatur. Virtutes in his quae operabatur. Ideo Apostolus dixit Christum Dei Virtutem, et Dei Sapientiam ; virtutem ad signa retu
Abbreviated transcription (Latin):
ita credituros : ut ñ possint ferre
labores continentie. et ad scłm redi¬
turi sunt: Quod dic̾tum est assu¬
mit secum alios septem: intelli¬
git᷑ qr cũ quis oeciderit de iustitia
etiam simulationem habebit:
Cupiditas enĩ carnis expulsa ꝑ pe-¬
nitentiam. a cũsuetis oꝑib cũ nõ
inuenerit in quib delectatioĩb
requiescat ⁊ aiudius redit. et rursꝰ
occuꝑat m̃tem hominis  si cõpulsa ñ¬
sa ẽẽt: negligentiam subsequita
est ut nͨ introduceret᷑ tamqͣm
habitator: mu̾dade domui sermo
dei ꝑsanam doc̃trinam. Et qmͣ¬
contrariaꝯ sed etiam sed etiam¬
ꝑ hypochrisim in seipso uirtutes
habere simulabit: ꝓptea assumptis
ipsa septenaria simulatione redit
illa concupiscentia. ut sint nouissi
aliud sexagesimũ. alud tricesimu᷑
Centesimu̾ est martyrũ ꝓter satie¬
tatem uite uł contẽptum mortis:
s exagesimũ uirginũ ꝓter otium
interuis. quia ñ pugnat contra con¬
suetudine carnis ÷ solet enĩ concedi

Expanded text:
ita credituros, ut non possint ferre labores continentiae et ad saeculum redituri sint. quod dictum est: assumit secum alios septem, intellegitur, quia cum quis ceciderit de iustitia, etiam simulationem habebit. cupiditas enim carnis expulsa per paenitentiam a consuetis operibus, cum non inuenerit in quibus delectationibus requiescat, auidius redit et rursus occupat mentem hominis, si, cum pulsa esset, neglegentia subsecuta est, ut non introduceretur tamquam habitator mundatae domui sermo dei per sanam doctrinam. et quocontraria, sed etiam per hypocrisim se ipsas virtutes habere simulabit; propterea assumptis ipsa septenaria simulatione, redit illa concupiscentia, ut sint novissimaliud sexagesimum, aliud trigesimum: centesimum martyrum, propter satietatem vitae vel contemptum mortis: sexagesimum virginum, propter otium interius, quia non pugnant contra consuetudinem carnis; solet enim otium
Abbreviated transcription (Latin):
tis locis. ẽẽ & conueniebant ad
eum undiq. Certe ñ omĩbi
manifestus est ih̃e. qͥ latis atq
plathaneis seruiunt laudibr.
et ꝓpriis uoluptatib .s his qͥ
foris cũ petro exeunt. & in de¬
sertis locis st̃ que elegit dñs
ad orandũ. et reficiendũ popłm
qui deserunt delectationem
mundi & deserunt omĩa que
possident. ut dicant portio
tur his. qui conueniunt undiq

Expanded text:
et conveniebant ad eum undique. Certe non omnibus manifestatus est Jesus, qui latis atque planis serviunt laudibus, et propriis voluptatibus: sed his, qui foris cum Petro exeunt: et in desertis locis, quae elegit Dominus ad orandum et reficiendum populum, qui deserunt delectationes mundi, et deserunt omnia, quae possident, ut dicant: Portiotur his, qui conveniunt undique:
Abbreviated transcription (Latin):
uat. Unde sabbatis pͥmam uͥtu¬
tem naͬrat dicens. Et ingredi. e¬
pharnaũ uilla consolationis in¬
homo in sp̃u inmundo in reqͥe¬
mo in sp̃u in mundo genꝰ huma¬
nũ est: in quo inmunditia regna¬
uit ab adam usꝙ ad moysen.
Nam qͥ sine: pͣeccauerunt: sine
lege & perierunt. Qui sciens
sc̃m dei obinutescere iubet᷑ dũ
scientes qͥdem dm̃ ñ sic̃ dm̃ głi¬
ficau̾runt. s seruier̃t potiꝰ cre¬
ature qͣm creatori. Sp̃c discer¬
pens hominẽ. eriit ab eo. Appro¬
pinquante salute. appropinqͣt
temptatio. Pharao dimissus ab
isrł ꝑ seqͥtur isrł. diabolus con¬
temptꝰ. surgit in scandala.
Socrus petri febricitans.
manu eiꝰ. sanat᷑ febris intẽpe¬
rantiã significat: de qua nos
filii synagoge. ꝑ manũ disci¬
pline. & leuationẽ desideru sa¬
namur: & huiꝰ qͥ sanat nos ad
uespum declinantis ad nos mi¬
nistramꝰ uoluntati. Et erat
omĩs ciuitas congregata ad

Expanded text:
vat, unde in sabbatis primam virtuvat, unde in sabbatis primam virtutem narrat dicens: Et ingrediuntpharnaum villa consolationis,Homo in spiritu immundo, gemo in spiritu immundo, genus humanum est: in quo immunditia regnavit ab Adam, usque ad Moysen. Nam qui sine Lege peccaverunt, sine Lege perierunt: qui sciens sanctum Dei, obmutescere jubetur: dum scientes quidem Deum, non sicut Deum glorificaverunt, sed servierunt potius creaturae, quam creatori, spiritus discerpens hominem, exiit ab eo. Appropinquante salute, appropinquat tentatio. Pharao dimissus ab Israel, persequitur Israel: diabolus contentus, surgit in scandala. Socrus Petri febricitans, manu ejus, sanatur. Febris intemperantiam significat: de qua nos filii synagogae per manum disciplinae, et elevationem desiderii sanamur, et hujus qui sanat nos ad vesperum, declinantis a nobis, ministramus voluntati. Et erat omnis civitas congregata ad
Abbreviated transcription (Latin):
pellib tegimur salomotus. qͥb
sponsa głatur se factã ẽẽ formo¬
sam. Symon obediens. audreas
uirilis. iacobus supplantans. ioħs
grã. in latinũ sonat. Quib qͣtuor
noĩbus. in agmen dñi comun¬
gii᷑. Obedientia ut audiamꝰ ui¬
rilitate ut pugnemꝰ. supplantati¬
one ut ꝑseueremꝰ. gr̃a ut conser¬
uem᷑ Nisi enĩ dñs edificau̾it do¬
mũ: in uanũ laborau̾runt. qui
edificant eam. Que quatuor uͥtu¬
tes. cardinales dicunt᷑. Per pͥden¬
tiam obedimꝰ. ꝑ iusticiã iurilit̃
agimꝰ. ꝑ temꝑantiã serpentẽ cal¬
camꝰ ꝑ fortitudinẽ grãm dñi me¬
rem᷑. Curis fratrũ occupatꝰ mar
matim ꝓpria tango. & sic̃ ruth
cognata xp̃i. spicas et racemos
depost metentes noemi orbate
colligo. s utinã ad boor ꝑ hanc
penuriam meã conuiua ꝑueni¬
rem. Furtũ laudabile faciens
marcus. dicta euangelii in se¬
met ipso ñ in semẽt ipsis dispo¬
eutus misteriorũ ordinem ser¬

Expanded text:
pellibus tegimur Salomonis, quibus pellibus tegimur Salomonis, quibus sponsa gloriatur se factam esse formosam. Simon, obediens: Andreas, virilis: Jacob, supplantans: Joannes, gratia, in Latino sonat. Quibus quatuor nominibus in agmen Domini conjungimur: obedientia, ut audiamur: virilitate, ut pugnemus: supplantatione, ut perseveremus: gratia, ut conservemur. Nisi enim dominus aedificaverit domum, in vanum laborant, qui aedificant eam. Quae quatuor virtutes cardinales dicuntur: quia per prudentiam, obedimus: per justitiam, viriliter agimus: per temperantiam, serpentem calcamus; per fortitudinem, gratiam Dei meremur. Curis fratrum occupatus Marmatim ejus propria tango: et sicut Ruth cognata Christi spicas, et racemos de post metentes, Noemi orbatae colligo. Sed utinam ad Booz per hanc penuriam meam convivia pervenirem, furtum laudabile faciens! Marcus dicta Evangelii in semetipso, non in semetipsis dispocutus, mysteriorum ordinem ser
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. Seqͥtur ꝑenitemini et ere¬
deritis. non incelligetis. Ama-¬
ritudinẽ radicis. dulcedo pomi
compescat Perieula maris.
spes lucri delectat. Dolorem medi¬
cine spes salutis mitigat. Qui
desiderat nucleũ. frangit nucẽ.
indulgentie meruerunt ꝑuenire.
Post hec uocant᷑ missi quatuor
piscatores. Symon & andreas.
iacobus & ioh̃es. relictis retib.
patre & naue. cum mercennariis
hac quadriga uehimꝰ ad ethera.
ut helias. his quatuor angulis
construitur pͥma eccłia. His qͣtuor
litteris hebraicis tetragramaton
id ẽ. nom̃ dñi agnoscitur a nobi.
Quib simili exemplo p̾cipit᷑. ut
audiamꝰ uocẽ dñi uocantis. & obli¬
uiscam᷑ popłm uiciorũ & domũ
pat̾ne traditionis. que est stulti¬
cia deo. & rete aranearũ. in quo
nos uelut culices pene lapsos te¬
li nauẽ pͥstine conu̾sationis abo¬
minantes. Dellib enĩ morius
uetere homine cum actib suiꝰ.
nouum sequentes hominem

Expanded text:
ratur. Sequitur: Poenitemini, et creratur. Sequitur: Poenitemini, et crederitis, non intelligetis. Amaritudinem radicis, dulcedo pomi compensat: pericula maris, spes lucri delectat: dolorem medicinae, spes salutis mitigat. Qui desiderat nucleum frangit nucem. indulgentiae meruerunt pervenire. Post haec vocantur missi quatuor piscatores. Simon, et Andreas: Jacobus et Joannes, relictis retibus, patre et nave cum mercenariis. Hac quadriga vehimur ad aethera, ut Elias: his quatuor angulis construitur prima Ecclesia: his quatuor litteris Hebraicis, id est, Tetragrammaton nomen Domini agnoscitur a nobis. Quibus simili exemplo praecipitur, ut audiamus vocem Domini vocantis, et obliviscamur populum vitiorum, et domum paternae traditionis, quae est stultitia Deo: et rete aranearum, in quo nos velut culices pene lapsos tes: navem pristinae conversationis abominantes: pellibus enim mortuis vetere homine, cum actibus suis, novum sequentes hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
inmundis aĩalib mansuefacimꝰ.
et cum leonib sic̃ damel cubamꝰ.
cum sp̃c ñ sit adu̾sus carnẽ et
sanguinẽ. nec caro concupiscat
adu̾sus sp̃m. Post hec angeli mi
responsa & solatia cordib uigi¬
lantib dent. dicentes eraudita
est oratio tua. Et nolite time¬
re. ih̃m querentes nararenũ.
Et ego quos amo arguo et casti¬
go. Et uincenti dabo edere de
ligno uite. quod est in paradiso
dei mei. Seqͥtur. P ostqͣm traditꝰ
est ioh̾es. uenit ih̾c in gablea. q¬
ꝓ gr̃a. Carnalia decollantur. spĩta¬
lia uiuificant᷑. Cessante umbra.
ad est ueritas. Ioh̃es in carcere.
lex in uidea. iħc in galilea salꝰ
in gentib. Predicans euangehũ
ipsorũ est regnũ celorum. Regno
terreno succedit. pauꝑtas. pauꝑta¬
ti xp̃ianorum tribuit᷑ regnũ sem¬
pit̾inim. Unde dñs dicit. Regnũ
meũ ñ est de hoc mundo. Omĩs
enĩ honor t̾renus. spume aque fra¬
gili uel fumo. siue somno compa¬

Expanded text:
immundis animalibus mansuescimus, immundis animalibus mansuescimus, et cum leonibus sicut Daniel cubamus: cum spiritus non sit adversus carnem, et sanguinem: nec caro concupiscit adversus spiritum. Post haec angeli minresponsa et solatia cordibus et vigilantibus dent, dicentes: Exaudita est oratio tua. Et, Nolite Jesum quaerentes Nazarenum. Et, Ego quos amo, arguo, et castigo: et, Vincenti dabo edere de ligno, quod est in paradiso Dei mei. Sequitur: Postquam autem traditus est Joannes, venit Jesus in Galilaeam pro gratia, carnalia decollantur, spiritualia vivificantur. Cessante umbra, adest veritas. Joannes in carcere, lex in Judaea, Jesus in Galilaea, salus in gentibus. Praedicans, ipsorum est regnum coelorum. Regno terreno succedit paupertas: paupertati Christianorum tribuitur regnum sempiternum. Unde Dominus dicit: Regnum meum non est de hoc mundo. Omnis enim honor terrenus, spumae aquae gracili, vel fumo, vel somnio compa
Abbreviated transcription (Latin):
ob fontib dilectionis dei & ꝓri-¬
mi. a gr̃a remissionis abluim᷑ &
ascendentes spe celestia secreta
mundi cordis ocłis contueniur.
deinde sp̃m sanctuͣ sp̃u contͥto
et humiliato eum simplici corde
descendentẽ ad mansuetos. &e cũ
caritate nunquã cadente ma-¬
uentẽ suscipimus & uox de celis
dñ ad uos a deo dilectos dirigi¬
tur. Beati pacifici: qm̃ fili di
uocabuntur. Et tunc in nobis
complacet pat̾ cum fiho & sp̃u
sancto: quando efficim᷑ unus
sp̃c cum deo. Unde filius pa¬
trem int̾pellat ꝓ nobis dicens.
Pater sc̃e serua eos in nomine
tuo quos dedisti mͥ. ut sint uiñi.
sic̃ & nos unũ sumus. Tune sp̃e¬
a sathana: ut patientia nobis
ꝓbationẽ ꝓbatio aũt spẽ. spes
uero caritatẽ generet. cum ñ
sit nobis colluctatio adu̾sus car-¬
nem et sanguinẽ. s adu̾sus pͥn¬
cipatꝰ. & reliqua. Et tunc bes¬
tie pacate erunt nobiscũ in ar-¬
cha anime nr̃e munda cum

Expanded text:
obus fontibus dilectionis, Dei et proxobus fontibus dilectionis, Dei et proximi, a gratia remissionis abluimur, et ascendentes spe coelestia secreta mundis cordis oculis intuemur. Dehinc Spiritum sanctum spiritu contrito et humiliato, cum simplici corde descendentem ad mansuetos, et cum charitate numquam cadente, manentem suscipimus: et vox de coelis Domini ad nos a Deo dilectos dirigitur, Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur. Et tunc in nobis complacet Pater cum Filio, et Spiritu sancto, quando efficimur unus spiritus cum Deo. Unde Filius Patrem interpellat pro nobis, dicens: Pater sancte, conserva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos unum sumus. Tunc spa Satana: ut patientia nobis probationem, probatio autem spem, spes vero charitatem generet: cum non sit nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem: sed adversus principatus, et reliqua. Et tunc bestiae pacatae erunt nobiscum, cum in arca animae nostrae, munda cum
Abbreviated transcription (Latin):
cum bestiis et angeli ministra¬
bant ei. Marcus euangħsta siẽ
ceruuis ad fontes aquarũ deside¬
rans. saltus in planis ce arduis
dat: et culmina tantũ pratorũ
carpit. & palmas in uertiee portat.
et uelut apis melliflua flores agri
matim gustat. Unde a narareth
galilee uementẽ ihm ad baptismũ
in iordane ab ioħe acceptũ enaͥrat.
et statim de aqua ascendisse & ce-¬
descendisse &e in ipso manere. & uo¬
ce de celis facta patri in dilectofi-¬
lio complacuisse. & sp̃m eum in de¬
sertum expulisse. & tẽptatum a sa¬
thana. quadraginta dieb et qua
draginta noctib fuisse cum besti¬
is & angelis ministrantib cõmo¬
rasse. Qͥ ordo moralit̾ nobis scdm
xp̃i exemplũ sequendus est festinan¬
tib ad consortia angłica. quẽ ih̃e
prius oꝑe ostendit. quã uoce do¬
ceret. Sic nos de uolubilitate
mundi & pendule uoluptatis flo¬
re. odore munditie tracti. cũ ad¬
olescentib post sponsũ currimꝰ.
et ꝑ baptisini sacramenta. de du-¬

Expanded text:
cum bestiis, et angeli ministrabant illi. Marcus evangelista sicut cervus ad fontes aquarum desiderans, saltus in planis et arduis dat: et culmina tantum pratorum carpit, et palmas in vertice portat: et velut apis melliflua, flores agri, matim gustat: unde a Nazareth Galilaeae venientem Jesum ad baptismum in Jordane a Joanne acceptum enarrat: et statim de aqua ascendisse, et aperdescendisse, et in ipso mansisse: et voce de coelis facta Patris, in dilecto filio complacuisse: et spiritum eum in desertum expulisse, et tentatum a Satana quadraginta diebus et noctibus fuisse cum bestiis, et angelis ministrantibus commoratum esse. Qui ordo moraliter nobis secundum Christi exemplum sequendus est, festinantibus ad consortia angelica, quem Jesus prius opere ostendit, quam voce doceret. Sic nos de volubilitate mundi, pendulae voluntatis odore floris munditia tracti, cum adolescentibus post sponsum currimus: et per baptismi sacramenta de du