comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id ip̃m fieri posse mĩme dubitetur.
deĩde qͣntũ erat ut attẽderet iste unũ
u̾sũ de ambrosii ũbis que posinc. Cũ
eĩ ilse dixisset. Nã cũ eccͣa ex gẽtibꝰ¬
se addidit. E ip̃e aꝑꝑet cur adde̾ no¬
hũane eĩ ħ ĩpossibile nat᷑e s per dei
gr̃am ⁊ calitatẽ sin qr iã nõ peccat
Fit ut ĩ macsata uideat᷑. hec ũba iste
cur nõ addidit qͥs nõ ĩtelligat hoc
agit᷑ utiq nũo in hoc scło ut̃ ad istã
quã om̃s sc̃i cupiũt ĩ maclatissima
puritatẽ eccͣa sc̃a ꝑuẽiat que ĩ futo
scło neqr aliquo maloꝵ hõii sibi per¬
mixto neq aliqua ĩ se lege poc resistẽ¬
te segi mẽtis ducat mũdissimã intã
ĩ et̾nitate diuina. Tamẽ attẽdat iste
nec ab ĩicio ĩmacłata. hũane eĩ hoc
ĩpossibise nat᷑e.utiq eĩ ab ĩicio dicit

Expanded text:
id ipsum fieri posse minime dubitetur. deinde quantum erat, ut adtenderet iste unum uersum de Ambrosii uerbis quae posuit! cum enim ille dixisset : nam cum ecclesia ex gentible addidit, quod iste apparet cur addere no-humanae enim hoc inpossibile naturae —, sed per dei gratiam et qualitatem sui, quia iam non peccat, fit ut inmaculata uideatur. haec uerba iste cur non addiderit quis non intellegat ? hoc agitur utique nunc in hoc saeculo, ut ad istam, quam omnes sancti cupiunt, inmaculatissimam puritatem ecclesia sancta perueniat, quae in futuro saeculo neque aliquo malorum hominum sibi permixto neque aliqua in se lege peccati resistente legi mentis ducat mundissimam uitam in aeternitate diuina. tamen adtendat iste nec ab initio inmaculata; humanae enim hoc inpossibile naturae. utique enim \'ab initio\' dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ostẽdi.ul ħ cestimonia mesiꝰ asit̾ in¬
tessigi posse ul ꝑfc̃ãm plenãq isti¬
ciã an prsus nich addẽdũ sit et eri
fuisse in aliqͦ cũ ĩ isto corpore inu̾et
et sodie ẽẽ et cras futurã. Dũ tñ lõge
płes sĩc qͥ cũ sibi usq ad ustimũ uite
dimictimꝰ debitoribꝰ nr̃is. Spẽ suã cũ ĩ
xp̃o atq ĩ eiꝰ ꝓmissionbꝰ uerã certam

Expanded text:
estimonia melius aliter intelligi posse, vel perfectam plenamque justitiam cui prorsus nihil addendum sit, et heri fuisse in aliquo, dum in isto corpore viveret, et hodie esse, et cras futuram; dum tamen longe plures sint, qui cum sibi usque ad ultimum vitae dimittimus debitoribus nostris, spem suam tamen in Christo atque in eius promissionibus ueram, certam,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dñm nr̃m. Itẽ qd̾ ait ip̃e uir ca¬
stus et sine põco potestatẽ accepit a
deo eẽ filiꝰ dei. utiq admonunit ne
cũ qͥsq ft̃s fu̾it ita castus ⁊ sm̃ pcc̃o
qd ubi et qñ ĩ eo ꝑficiat᷑ nõ nlla q̃o ẽ¬

Expanded text:
m nostrum? item quod ait ipse: uir castus et sine peccato potestatem accepit a deo esse filius dei, utique ammonuit, ne cum quisque factus fuerit ita castus et sine peccato - quod ubi et quando in eo perficiatur nonnulla quae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m dũm nr̃m. qua oĩo iste nos orã¬
tes adiuuari ut nõ peccẽ nusꝙͣ dic̃e
uosuit. Q si forte latẽt̾ sẽtit ignoscat
alit̾ suspicãtibꝰ. ip̃e eĩ ħ facit qͥ cũ tã¬
tam de hac re paciat᷑ ĩuidiã sẽtire
id uust ⁊ ꝯfit̾i uł ꝓfit̾i nõ ułt. Quid
erat magnũ ut ẜec dic̃et cũ p̾ẜtĩ sibi
ħ tãꝙͣ ex ꝑsona adu̾sarioꝵ oppositũ
tractare ⁊ aꝑre suscepit. Cur illic so¬

Expanded text:
m nostrum, qua omnino iste nos orantes adiuuari, ut non peccemus, nusquam dicere uolunt. quod si forte latenter sentit, ignoscat aliter suspicantibus. ipso enim hoc facit, qui cum tantam de hac re patiatur inuidiam, sentire id uult et confiteri uel profiteri non uult. quid erat magnum ut hoc diceret, cum praesertim sibi hoc tamquam ex persona aduersariorum oppositum tractare et aperire susceperit? c
Abbreviated transcription (Latin):
putant resistẽdũ eẽ smoĩ qd̾ ui. sy¬
pr quidẽ ad filium d̾r. et filius ad prẽm
Ingenitus tñ et genitus ad se ipõs dñr
est prem̃ drẽ. quia et si filium nõ genu¬
isset ncb̃ ꝓhibe̾t eũ dr̃e ingenitũ ⁊ si gig¬
nat quisq filiũ non ex eo quisq ẽ geĩ
tus quia geniti hõies exalus hoĩbus
gignũt et ipĩ alios. Inquiũt gͦ pr̃sid fi¬
lium dr. et filius ad prẽm. Ingenitus at̃
ad seipm̃. genitus ad seip̃m dr. Et iõ si¬

Expanded text:
putant resistendum esse sermoni, quod Pater quidem ad Filium dicitur et Filius ad Patrem, ingenitus tamen et genitus ad se ipsos dicuntur, est Patrem dicere; quia et si Filium non genuisset, nihil prohiberet eum dicere ingenitum: et si gignat quisque filium, non ex eo ipse ingenitus est, quia geniti homines ex aliis hominibus, gignunt et ipsi alios: inquiunt ergo: Pater ad Filium dicitur, et Filius ad Patrem, ingenitus autem ad se ipsum, et genitus ad se ipsum di
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃a est. Hoc si dicũt nõ intlłigũt. de in¬
genito quid̃ ãd se drẽ qd̃ diligẽcius ꝑtcͣ¬
tandũ sit. quia nec iõ quisq pr. quia in¬
genitus nec ingenitus iõ qr pr̃. Et pp̃ea
nõ ad aͥd s ad se diici putat᷑ ingenitus
dici nõ posse nisi ad aͥd. Ido quippe filiꝰ
quia genitus et quia filius utiq geni¬
tus. Sic̃ autẽ filius ad prẽm. sicgeĩtus
ad genitorẽ reft̾ur. et sic̃ pr̃ ad filiũ. ita
genitor ad genitũ. Ideo quia alia nocõ

Expanded text:
tia est: hoc si dicunt, non intelligunt de ingenito quidem aliquid se dicere, quod diligentius pertractandum sit, quia nec ideo quisque pater quia ingenitus, nec ingenitus ideo quia pa ingenitus dici non potest nisi ad aliquid. Ideo quippe Filius, quia genitus; et quia Filius utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem; et sicut Pater ad Filium, sic genitor ad genitum. In hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ non filius s pr̃dicit ᷑ est quia nõ
sic ad se dicunt᷑ pr̃ et filius quõ amici
aut uicini. Relatiue quippe amitꝰ dr
ad amicũ. ⁊ si equalit̾ se diligunt. eadẽ
mutroq amicitia est et relatiue uicinꝰ
dr ad uicinũ. Et quia equałr sibi uicini
sũt qͣntũ enim iste illi tm̃ et ille huic iu¬
cinat᷑ eadem in utroq uicinitas. Qͥa
uo filius nõ ad filiũ uelatiẽ d̾r s ad prẽz

Expanded text:
autem non filius, sed pater est. Quia non sic ad se dicuntur pater et filius, quomodo amici aut vicini. Relative quippe amicus dicitur ad amicum; et si aequaliter se diligunt, eadem in utroque amicitia est: et relative vicinus dicitur ad vicinum; et quia aequaliter sibi vicini sunt quantum enim iste illi, tantum et ille huic vicinatur, eadem in utroque vicinitas. Quia vero Filius non ad Filium relative dicitur, sed ad Patrem;
Abbreviated transcription (Latin):
Et h ẽ disciplina nat᷑al xp̃iams minꝯ
ĩtessigẽtibꝰ psena fide digna ĩtelligen¬
tibꝰ ã oĩ errore purgata. Iã u̾o ip̃e tociꝰ
doctͥne modus ꝑt̃ĩ aꝑtissimꝰ ꝑtĩ simili¬
tudinbꝰ ĩ dc̃is ĩ fc̃is in sacramẽtis. Ad

Expanded text:
ec est disciplina naturalis christianis minus intellegentibus plena fide digna, intellegentibus autem omni errore purgata. Iam uero ipse totius doctrinae modus partim apertissimus partim similitudinibus in dictis, in factis, in sacrament
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm intlłntiam in alio econtrario duo
hec amoris magnitudiẽ supari. siue
sint ipã duo inter se equalia siue nõ sĩ
gula et a singulis singula maurĩb
mmora imitñtur Et qñ int̾ se eq̃lis
fu̾int ab om̃i langnore sanata. nec tẽ
equabitur rei natura ĩmutabili eares
que ꝑ grãm non mutabit: quia nõ eq̃¬
tur creatura creatori. et qñ abonuĩ lan¬
guore sanabitur mutabitur. S hãc
non solum incorꝑalem. u̾m eciã sum¬
me inseꝑabilem. uereq ĩmutabilẽ tn¬
nitatem. cũ uen̾it uisio que facie adfa¬
ciem nobis ꝓmittitur. multo clarius
cerciusq uidebimus qͣm tũc eius yma¬
et in quo enigmate qui udẽt sic̃ ĩ hac
uita cõcessum est nõ illi sũt qui es que
digessimus et cõmẽda uimus in sua
mẽte conspiciũt. sed illi qui eam tãꝙͣ
ymagiẽm uident. ut possint ad eum
cuius ymago est quocũq referre qd̃
uident. et ꝑ ymagiẽm qmͣ cõspiciẽdo

Expanded text:
quam intellegentiam, in alio contra, in alio duo quam intellegentiam, in alio contra, in alio duo haec amoris magnitudine superari, siue sint ipsa duo inter se aequalia siue non sintgula et a singulis singula, maioribus minora uincuntur. et quando inter se aequalia fuerint ab omni languore sanata, nec tunc aequabitur rei natura immutabili ea res, quae per gratiam non mutabitur, quia non aequatur creatura creatori, et quando ab omni languore sanabitur, mutabitur. Sed hanc non solum incorporalem uerum etiam summe inseparabilem uereque immutabilem trinitatem, cum uenerit uisio, quae facie ad faciem nobis promittitur, multo clarius certiusque uidebimus, quam nunc eius imaet in quo aenigmate qui uident, sicut in hac uita uidere concessum est, non illi sunt qui ea quae digessimus et commendauimus in sua mente conspiciunt, sed illi qui eam tamquam imaginem uident, ut possint ad eum cuius imago est quomodocumque referre quod uident, et per imaginem, quam conspiciendo
Abbreviated transcription (Latin):
licet ualde imparẽ siłitudiẽm spẽ scĩ.
nõ tamẽ sicut in ista ymagie trimni ͭ ͥ ᷤᷤ
non hec tria unus homo. sed uniꝰ hoĩs
sũt ita in ipã sũma trinitate cuius hec
ymago est. nõ unius dei sunt illa tria
sed umus deus est et tres sũt ille non
una ꝑsona. Qd̾ sane mirabilr in effa¬
bile est et meffabiłr mirabile est cum
sit una ꝑsona hec ymago trinitatis. ip¬
sa uero sũma trinitas ꝑsonaꝵ trũ qͣm¬
tres ꝑsone sint inseꝑabilior est et illa
trinitas ꝑ sonaꝵtriũ ꝙͣ hec unius. Illa
quippe in natura diuinitatis siue id
melius dr deitatis qd̃ est hoc est atq in¬
cõmutabilit inter se ac semꝑ equał ẽ
nõ erit aut aliter erit. Ista u̾otria que
sũt in impari ymagine et si nõ locis qͦ¬
niam nõ sut corꝑa tamen int̾ se nũc
in ista uita magnitudĩbus seꝑant᷑
sleq enim quia moles ulłe ibi sũt. iõ
nõ uidemus in alio maiorẽ eẽ ineõriã

Expanded text:
licet valde imparem, similitudinem Spiritus sancti: licet valde imparem, similitudinem Spiritus sancti: non tamen sicut in ista imagine Trinitatis, non haec tria unus homo, sed unius hominis sunt; ita in ipsa summa Trinitate, cujus haec imago est, non unius Dei sunt illa tria, sed unus Deus est; et tres sunt illae, non una persona. Quod sane mirabiliter ineffabile est uel ineffabiliter mirabile, cum sit una persona haec imago trinitatis, ipsa uero summa trinitas tres personae sint, inseparabilior est illa trinitas personarum trium quam haec unius. illa quippe in natura diuinitatis, siue id melius dicitur deitatis, quod est, hoc est atque incommutabiliter inter se ac semper aequalinon erit aut aliter erit. ista uero tria, quae sunt in impari imagine, etsi non locis, quoniam non sunt corpora, tamen inter se nunc in ista uita magnitudinibus separantur. neque enim quia moles nullae ibi sunt, ideo non uidemus in alio maiorem esse memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
in illa summa trinitate que in com¬
pabiliter rebusͥ omĩbus antecellit tãca
est in seꝑabilitas ut cum trintas hõi¬
num non possit dici unus hõ illa unus
deus et dicatur et sit. nec inuno deo sit
illa tunitas. sed unus deus. nec rursꝰ
quẽadmodũ ista ymago qd̃ est homo
hñs illa tria una ꝑsona ẽ. ita et illa tri¬
intas sed tres ꝑsoẽ sunt pr̃ filii et filius
memoria homuĩs et maximeilla quã
pecora non hñt .i. qua res intlłigibłes
ymagine trinitatis in comꝑabilit̾ qui¬
dem imparem. sed tamẽ qualẽcũq siłi¬
tudiẽm pr̃is. itemq intlłncia homĩs
que ꝑ intẽcõem cogitacõis in de forͣtur¬
qñ ꝙ sciturd̾r et nullius lingue cordis
u̾bũ est. hãc in sua magna disparilita
nõ nlłam similitudiẽm filii et aor̃ hoĩs
de scĩa ꝓcedẽs. et memoriã intlłigen¬
tiamq cõungẽs. tamꝙͣ parenti ꝓliq
cõmuis. unde nec parens intlłigit ͤ
eẽ nec proles hãt in hac ymagĩe aliꝙͣ

Expanded text:
in illa summa Trinitate quae incomparabiliter rebus omnibus antecellit, tanta est inseparabilitas, ut cum trinitas hominum non possit dici unus hdeus et dicatur et sit, nec in uno deo sit illa trinitas, sed unus deus. nec rursus quemadmodum ista imago, quod est homo, habens illa tria una persona est, ita est illa trinitas, sed tres personae sunt, pater filii et filius memoria hominis, et maxime illa quam pecora non habent, id est qua res intellegibiles imagine trinitatis incomparabiliter quidem imparem, sed tamen qualemcumque similitudinem patris; itemque intellegentia hominis, quae per intentionem cogitationis inde for dicitur et nullius linguae cordis uerbum est, habeat in sua magna disparilitate nonnullam similitudinem filii; et amor hominis de scientia procedens et memoriam intellegentiamque coniungens tamquam parenti prolique commuesse, nec proles habeat in hac imagine aliquam,
Abbreviated transcription (Latin):
ymagiem si ex aio meo ꝑferre possem
ad cculos hoĩ qui alexandriã nou̾nt
s eis crederẽ qui iisam tenerẽt. sõ aũt
ita quero quid sit iustus nec ita ĩuenio
aut ullo corꝑis su didiceñ. aut ab eis qͥ
ita didicissent audierim. Cum .n. dico ⁊
buit. non aliq̃m rem absentẽ cogito sĩc
cartaginem aut fingo ut possũ sic Alexã¬
driam. siue ita sit siue nõ ita. Sed presẽs
quidda cerno. et cerno apud me. et si nõ
sum ip̃e qd̃ cerno. et multi si audiãt app¬
babunt. et quisqͥs meaudit scient̾ appro¬
bat apd̃ se et ipẽ hocidem cernit ⁊̃ si nõ
sit et ip̃e qd cernit. Iustus u̾o cũ id dĩc
qd̃ ipẽ est cerint et dicit. Et ubi eciã ipẽ
cernit nsi apud seipm. Illd̾ est mirabi¬

Expanded text:
imaginem si ex animo meo proferre possem imaginem si ex animo meo proferre possem ad oculos hominum qui Alexandriam noverunt, sed eis crederem qui visam tenerent. Non autem ita quaero quid sit justus, nec ita invenio, aut ullo corporis sensu didicerim, aut ab eis qui ita didicissent audierim. Cum enim dico et que distribuit; non aliquam rem absentem cogito, sicut Carthaginem, aut fingo ut possum, sicut Alexandriam, sive ita sit, sive non ita: sed praesens quiddam cerno, et cerno apud me, etsi non sum ipse quod cerno, et multi si audiant approbabunt. Et quisquis me audit atque scienter approbat, apud se et ipse hoc idem cernit, etiamsi non sit et ipse quod cernit. Justus vero cum id dicit, id quod ipse est cernit et dicit. Et ubi etiam ipse cernit, nisi apud se ipsum? Sed hoc mir
Abbreviated transcription (Latin):
seipm querit quid Rendeat inuenit. Et
quisqͥs hinc ueꝵ respõdere potuit apd̃
seipiñ quid respõderent mueĩt. Et car¬
thaginẽ quid̾e cum eloqui uolo apud
meipm quero ut eloqͣr. et a pd̾ me ip̃m
inueio. Fantasiam carthaginis. s eã
sens in ea corꝑe fui et eam uidi atq sen¬
si memoriaq retinui ut apd̃ me inue¬
mrẽ de illa u̾bũ cũ eam uellẽ dr̃e. Ipã .n.
fantasia eius in meõria mea u̾bũ eius
nõ sonus ille trissillabus cũ carthago
noĩatur. uł eciã tacite nom̃ ipm̃ per
spacia tempoꝵ cogitatur. S illd̃ qd in
driam cũ eloqui uolo q̃m nũꝙͣ iudi p̃¬
sto est apud me fantasia eius. Cũ .n.
a multis audissẽ et credidissẽ magm
illã ẽẽ urbem situt inͥ narrari potuit
finxi aĩo ymagiem eius qͣm potui eth̃
ẽ apd̃ me u̾bũ eius cum eã uolo dic̾e
anqͣm uocẽ quinq sillabaꝵ ꝓferã qd̃ no¬
men eius fere omibus notũ est. Qm tñ

Expanded text:
se ipsum quaerit quid respondeat; et se ipsum quaerit quid respondeat; et quisquis hinc verum respondere potuit, apud se ipsum quid responderet invenit. Et Carthaginem quidem cum eloqui volo, apud me ipsum quaero ut eloquar, et apud me ipsum invenio phantasiam Carthaginis: sed eam  quoniam praesens in ea corpore fui, et eam vidi atque sensi, memoriaque retinui, ut apud me invenirem de illa verbum, cum eam vellem dicere. Ipsa enim phantasia ejus in memoria mea verbum ejuabus cum Carthago nominatur, vel etiam tacite nomen ipsum per spatia temporum cogitatur; sed illud quod in driam cum eloqui volo, quam nunquam vidi, praesto est apud me phantasma ejus. Cum enim a multis audissem et credidissem magnam esse illam urbem, sicut mihi narrari potuit, finxi animo meo imaginem ejus quam potui: et hoc est apud me verbum ejus, cum eam volo dicere, antequam voce quinque syllabas proferam, quod nomen ejus fere omnibus notum est. Quam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uas: Pinde nouit quid sit iustus eciã qͥ
nõdũ est. ubi gͦ nouit. Num oculus¬
tuus iuidit aut illũ corpus iustũ ue¬
lut album aut ngrũ. aut quadrũ aut
rotundũ. Quis hoc dix̃. aut oculis nõ
uidit insi corꝑa. Iustus autẽ inhomĩe
non est nisi animus. et cum hõ iustus d̾r
critudo aĩ iusticia qua pulcris̃ homĩes
pliq eciã qui corꝑe distorti atq deformeꝰ¬
sunt. Sicut autẽ aĩmus nõ uidet᷑ oculis
ita nec pulcritudo eius. ubi gͦ nouit ꝙͣ
sit iustus qui nõdũ est atq ut sit diligͭ
iustum. An signa quedam ꝑ motũ cor¬
ꝑis emicant. quibus ille aut ille hõui
stus ẽẽ apꝑet. sed unde nouit illa sigͣ
ẽẽ aniini iusti nesciẽs quid oĩo sit iustꝰ.
nõdum iusti sumus. Si exͣ nos nouimꝰ
in corꝑe aliqͦ nouimꝰ S nõ est istares
corpis. In nobis igitur noumꝰ quid sit
iustus Non enim alibi hoc ĩuenio cum
q̃ro ut hoc eloquar. nsi apd̃ meip̃m. Et
si interrogẽ aliũ quid sit iustus. Apud

Expanded text:
quid sit justus, etiam qui nondum est: ubi ergo novit? num oculis vidit? An ullum corpus justum, velut album, aut nigrum, aut quadrum, aut rotundum? Quis hoc dixerit? At oculis non vidit nisi corpora. Justus autem in homine non est, nisi animus: et cum homo justus dicchritudo animi justitia, qua pulchri sunt homines, plerique etiam qui corpore distorti atque deformsunt. Sicut autem animus non videtur oculis, ita nec pulchritudo ejus. Ubi ergo novit quid sit justus, qui nondum est, atque ut sit diligit justum? An signa quaedam per motum corporis emicant, quibus ille aut ille homo esse justus apparet? Sed unde novit illa signa esse animi justi, nesciens quid omnino sit justus? cum justi nondum sumus? Si extra nos novimus, in corpore aliquo novimus. Sed non est ista res corporis. In nobis igitur novimus quid sit justus. Non enim alibi hoc invenio, cum quaero ut hoc eloquar, nisi apud me ipsum: et si interrogem alium quid sit justus, apud
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ni uideat. et sic ipẽ aĩmus et nõ sit iu¬
stus aĩmus quẽ apud seipm̃ uidet. sũ
ẽ alius aĩmus iustus maiõ nõdũ iusto
Aut si nõ est quẽ ibi uidet cũ uidet et diẽ
quid sit aĩmus iustus nec alibi qͣm ip̃e
nnse uidet cum ipẽ nõ sit aĩmus iustus
An illd̾ qd̃ uidet u̾tas ẽ int̾ior presẽs
aiõ qui eam ualet intueri. Neq .i. oẽs
ualent. et qui intueri ualẽt ħ eciã qd ĩ¬
tuentur nõ om̃s sũt. hoc est nõ sut etiã
ipĩ iusti aĩ sicut possunt idere ac drẽ

Expanded text:
 animus et non sit justus animus, quem apud se ipsum videt. Num est alius animus justus in animo nondum justo? Aut si non est, quem ibi videt, cum videt et dicit quid sit animus justus, nec alibi quam in se ipso videt, cum ipse non sit animus justus? An illud quod videt, veritas est interior praesens animo qui eam valet intueri? Neque omnes valent: et qui intueri valent, hoc etiam quod intuentur non omnes sunt, hoc est, non sunt etiam ipsi justi animi, sicut possu
Abbreviated transcription (Latin):
ut dcm̃ est nouimꝰ ex nb̃. In est eĩ aĩmus
nobis Quid autẽ sit iustus unde nomi¬
mus si iusti nõ sumus. Qd̃ si neõ nou ͭ
quid sit iustus nisi qui iustus est neõ
diligit iustũ nisi iustus. Nõ enĩ potest
dilig̾e quẽ iustũ esse credit. obhoc ip̃m
quia iustũ eẽ credit siquid sit iustus ig¬
minẽ diligere qd̃ credit et non uidet insi
sp̃alis. ac ꝑ hoc si nõ diligit iustũ insi

Expanded text:
im animus nobis. Quid autem sit justus unde novimus, si justi non sumus? Quod si nemo novit quid sit justus nisi qui justus est, nemo diligit justum nisi justus: non enim potest diligere quem justum esse credit, ob hoc ipsum quia justum esse credit, si quid sit justus igminem diligere quod credit et non videt, nisi specialis. Ac per hoc si non diligit justum nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. aut ut iustus sit. Sic .n. diligit ꝓxĩ
tamꝙͣ seipm̃ sine ullo piculo. Qui .n.
alr sediligit iniuste se diligit qm̃ ad ħ
malus. ac ꝑ hoc iam non se diligit. Q
.n. diligit iniquitatẽ odit aĩam suã.

Expanded text:
est, aut ut justus sit: sic enim diligit proximum est, aut ut justus sit: sic enim diligit proximum tanquam se ipsum sine ullo periculo. Qui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quoniam malus, ac per hoc jam non se diligit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam .
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ mecũ et consideremus cur diliga
eum hoĩem suisse. Nõ utiq Alioqͥn nũc
nõ est quẽ diligamus. qm̃quid̾e hõ ille
iam nõ est. aĩa .ni. eius a corꝑe seꝑata ẽ
s id qd̃ in illo amamꝰ eciã nũc uiu̾e tre¬
dimꝰ Amainus .n. añi iustũ. Ex q̃ ergo
genali aut spãli regula nisi quia scimꝰ
et quid sit aĩmus et quid sit iustus. Et
aĩmus quidẽ quid sit nõ incõgiue nos
dicimus iõ nosse quia et nos hẽmus aĩ¬
mũ. Neq .n. umꝙͣ oculis uidimus et ex
similitudĩe uisoꝵ płium nocõem gñalẽ
sp̃alem ue ꝑcepimus. S pocius ut dixi
quia et nos hẽmus. Quid .n. tam ĩti¬
me scitur seq ipm̃ eẽ sentit qͣm id quo
⁊̃ cetema sẽciunt᷑ idest ipẽ aĩmus. Nã et
motus corꝑm quibus preter nos alios
uiu̾e sentimus ex nrã similitudiẽ agͦ¬
scimus quia et nos ita uruemꝰ corpus
uuendo sic̃ ila corꝑa moiui adũtimus¬
Neq .n. cum corpus uiuũ mouet᷑ aꝑitͤ¬

Expanded text:
go mecum et consideremus cur diligameum hominem fuisse? Non utique alioquin nunc non est quem diligamus, quandoquidem homo ille jam non est; anima enim ejus a corpore separata est. Sed id quod in illo amamus, etiam nunc vivere credimus: amamus enim animum justum. Ex qua ergo generali aut speciali regula, nisi quia scimus et quid sit animus, et quid sit justus? Et animus quidem quid sit, non incongrue nos dicimus ideo nosse, quia et nos habemus animum. Neque enim unquam oculis vidimus, et ex similitudine visorum plurium notionem generalem specialemve percepimus; sed potius, ut dixi, quia et nos habemus. Quid enim tam intime scitur, seque ipsum esse sentit; quam id quo etiam caetera sentiuntur, id est, ipse animus? Nam et motus corporum, quibus praeter nos alios vivere sentimus, ex nostra similitudine agnoscimus: quia et nos ita movemus corpus vivendo, sicut illa corpora moveri advertimusNeque enim cum corpus vivum movet
Abbreviated transcription (Latin):
nus et spc̃sc̃s. Nectam̃ tres magni. sed
unus magnus. Non .n. deprẽ solo si
magnus. et bonus pr̃. bonus filius. bo¬
nus et sp̃c̃ sc̃s. nõ tres boni. s unus bo¬
nus de quo dem̃ est. Nemo bonus. nisi
qui dixerat. Magr̃ bone tamꝙͣ hoiẽm
cõpellans scd̾m hoĩem tiñmꝰ intlłiret᷑¬

Expanded text:
nus Spiritus sanctus; nec tamen tres magni, sed unus magnus. Non enim de Patre solo, sicmagnus . Et bonus Pater, bonus Filius, bonus et Spiritus sanctus: nec tres boni, sed unus bonus; de quo dictum est: Nemo bonus nisi uqui dixerat, Magister bone , tanquam hominem compellans, secundum hominem tantummodo intellige
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ deus de deo. lumẽ delumĩe. Non
mĩe. S solus filius de luĩe prẽ nisi forte
ad insinuandũ et breuissiẽ inculcãdũ
qd̃ coet̾nus est prĩ filius. Ita dem̃ est d̾s
de dea. et lumẽ delumniẽ. Et siꝙ̾ hoc mͦ d̾r¬

Expanded text:
go Deus de Deo, lumen de lumine? Non mine, sed solus Filius de lumine Patre. Nisi forte ad insinuandum et brevissime inculcandum quod coaeternus est Patri Filius, ita dictum est, Deus de Deo, et lumen de lumine, et si quid hoc mod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ non est filius sñ prẽ. et de deoꝙ nõ ẽ pr̃
sine filio ꝑfc̃e intlłigat᷑. qd̾ nõ precessit
genitor ild̃ qd̃ genuit. Qd̾ si ita ẽ. hoc
solum de eis dici nõ põt. illd̃ de illo qd si¬
mul ambo nõ sũt sic̃ u̾bũ de u̾bo dici nõ
põt quia nõ simul ambo u̾bũ s solus fi¬
lius. nec ymago de ymagiẽ quia nõ simł
ambo ymago. nec filius de filio. quia nõ
pater unũ sumus. Unũ simus .n. dcm̃ ẽ
et aliq̃ pła eiusde̾ nature sĩt ⁊ diu̾sa sẽ¬
ciant nõ sũt unũ in ꝙͣ diu̾sa senciunt
Nam si iam unũ essent ex eo qd hoĩes
erant nõ dic̾etur ut sint unũ sic̃ et nos
unũ. cum suos discipulos cõmẽdareti
At u̾o paulus et apollo. quia et ambo
homies et idem senciebant. qui plãtat
inquit. et qui rigat unũ sũt. Cum gͦ sie
d̾r unum ut nõ addatur. qd unũ et pła
unũ dicant᷑. Eadem nat᷑a atq eẽncia¬

Expanded text:
quod non est Filius sine Patre, et de Deo quod non est Pater sine Filio, perfecte intelligatur quod non praecessit genitor illud quod genuit. Quod si ita est, hoc solum de eis dici non potest, illud de illo, quod simul ambo non sunt. Sicut Verbum de verbo dici non potest, quia non simul ambo verbum, sed solus Filius: nec imago de imagine, quia non simul ambo imago: nec Filius de Filio, quia non Pater unum sumus . Unum sumus enim dictum est, liqua plura ejusdem naturae sint, et diversa sentiant, non sunt unum et quantum diversa sentiunt. Nam si jam unum essent ex eo quod homines erant, non diceret, Ut sint unum, sicut nos unum , cum suos discipulos Patri commendaret. At vero Paulus et Apollo, quia et ambo homines, et idem sentiebant: Qui plantat, inquit, et qui rigat, unum sunt . Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicantur, eadem natura atq
Abbreviated transcription (Latin):
Cũgꝰ ad ħ ibi iuidẽda ulło mͦ eẽnt ydonei
nead illd̃ quid̃ digni hĩtist̃. ut eis ista ꝑ
scõs angelos nunciarentur. siue form¬
bus in spũ exp̃ssis. Sic̃ prĩbus nũs u̾a
metate p̃ditis hec demrãta st̃ qui ea
p̃dicentes. et uł de presentib sig̃s. ul
de ꝓximis rebus ita ut p̃dixerant fcĩs
quid̃ facientes fide. Auc̃tem cui delõge
futuris ut inscłi finẽ crederet᷑ hre n̾ue¬
runt. Potestates autẽ aerie suꝑbe atq
fallaces. eciam si quedaz de societate et de¬
cĩtate scõꝵ. et de u̾o mediatore a scĩs ꝓpħis
ul angelis audita ꝑ suos uates dixisse
reꝑiuntur. Id eg̾unt ut ꝑ hec aliena u̾a
eciam fideles dei possẽt ad sua fsa tͣduce¬
rent. deus autẽ ꝑ nesciẽtes id egit ut iu̾¬
tas undiq sonaret fidelibus ĩaduitor.
impus in testiõm

Expanded text:
ibi videnda nullo modo essent idonei, ne ad illud quidem digni habiti sunt, ut eis ista per sanctos Angelos nuntiarentur; sive foribus in spiritu expressis: sicut patribus nostris vera pietate praeditis haec demonstrata sunt, qui ea praedicentes, vel de praesentibus signis vel de proximis rebus, ita ut praedixerant, factis fidem facientes, auctoritatem cui de longe futuris usque in saeculi finem crederetur, habere meruerunt. Potestates autem aereae superbae atque fallaces, etiam si quaedam de societate et civitate sanctorum et de vero Mediatore a sanctis Prophetis vel Angelis audita per suos vates dixisse reperiuntur, id egerunt, ut per haec aliena vera etiam fideles Dei, si possent, ad sua falsa traducerent. Deus autem per nescientes id egit, ut veritas undique resonaret, fidelibus in adjutorium, impiis in testim
Abbreviated transcription (Latin):
uidendo et litt̾is mandauint que ipĩ ex¬
naute multa p̃munciãt. Talia .n. si ex
longis int̾uallis tp̃r fiant diuina cões
putantur. An u̾o iam futura p̾cesẜint
et longe uisa ueĩencia nuncient᷑ pro
acuto su uidẽcium qd̃ cũ facĩt aere
ptãtes diuinare credunt᷑ tamꝙ̃. si qͥs¬
quã demontis u̾tice aliquẽ lõge uide¬
at ueniẽtem et ꝓxime incampohĩtan¬
tibus ante nũciet. An cib angłis scĩs qͥ¬
bus ea d̾s ꝑ u̾bũ sapĩamiq suã ĩdicat
ubi et futura et p̃t̾ita stãt. uł quibusdã
p̃nuncient᷑ honũbus uł ab eis audita
rursus sd alios hoĩes trãsmittant᷑. an
ipõꝵ hom̃ quoꝵdã mẽtes in tiñ euehãt᷑¬

Expanded text:
s mandaverunt, quae ipsi exnautae multa praenuntiant talia enim si ex longis intervallis temporum fiant, divinationes putantur: an vero jam ventura processerint, et longe visa venientia nuntientur pro acuto sensu videntium, quod cum faciunt aereae potestates divinare creduntur; tanquam si quisquam de montis vertice aliquem longe videat venientem, et proxime in campo habitantibus aute nuntiet: an ab Angelis sanctis, quibus ea Deus per Verbum Sapientiamque suam indicat, ubi et futura et praeterita stant, vel quibusdam praenuntientur hominibus, vel ab eis audita rursus ad alios homines transmittantur: an ipsorum hominum quorumdam mentes in tantum evehant
Abbreviated transcription (Latin):
mala que fideles pie ꝑferunt uł ad emen¬
denda pccã. uł ad exercẽdam ꝓbandãq iu¬
sticiam. uł ad denirãndã inte huius mise¬
riam. ut illa ubi erit btĩtudo uera atq ꝑ¬
petua et desideretur ardẽtius et instãcius¬
et inquiratur. Sed ccͣ eos ista ẜuant᷑ de qͥ¬

Expanded text:
erunt, vel ad emendanda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista servantur, de qu
Abbreviated transcription (Latin):
darnis de pocõ primi homũs drigmałr
uenit tamẽ bonus eius usus głosissimos
mr̃es fecit. Et iõ non solũ ipã. s omĩa scłi
huius mala dolores laboresq hoĩm ꝙ̃ ꝙͣ¬
ueniant. uñ fcã est et ipã uita uiicło mor¬
uita ista dampnata sapient̾ tollerans ⁊
quia fimetur prudent̃ gratulãs. btĩtudi-¬
nẽ u̾o qmͣ liberata uita futura sñ finehĩ¬
tura est fideliteret pacienter expectũs. Dy¬
abł̃s .n. a dñatu et a cordibus fidelium
foras missus in quoꝵ dampnacõe atq in¬
fidelitate licet dampnatus ⁊̃ ipẽ regͣbat
tiũ pro condicõe mortalitatis huius adu̾¬
saru sinitur. q̃ntũ eis expedur nouit. de qͦ

Expanded text:
arnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecit. Et ideo non solum ipsa, sed omnia saeculi hujus mala, dolores laboresque hominuveniant, quo facta est et ipsa vita vinculo morvita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans; beatitudinem vero quam liberata vita futura sine fine habitura est, fideliter et patienter exspectans. Diabolus enim a dominatu et a cordibus fidelium foras missus, in quorum damnatione atque infidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortalitatis hujus adversari sinitur, quantum eis expedir
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽs mors ꝑtransut in quo om̃s pecca¬
unt. ⁊ cet̾a. In quibus ꝓliixius deduob
homĩbus disputat. umo eodemq primo
adam ꝑ cuius pecm̃ et mortẽ tãꝙͣ h̾edita¬
riis malis posteri eius obligati sumus
Alt̾o autẽ scd̾o adam qui nõ hõ tm̃ s eciã
deus est quo pro nobis soluẽte qd̃ nõde¬
bebat a debitis et paternis et ꝓpruis libe-¬
tenebat dyabłs om̃s ꝑ eius uiciatã carñ¬
lem concupĩam generatos iustũ ẽ et pp̃
hunc unũ dimittatom̃es ꝑ ip̃ius ĩma¬
culatam grãm spiritalẽ regen̾atos. De¬

Expanded text:
homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt : et caetera, in quibus prolixius de duobus hominibus disputat; uno eodemque primo Adam, per cujus peccatum et mortem tanquam haereditariis malis posteri ejus obligati sumus; altero autem secundo Adam, qui non homo tantum, sed etiam Deus est, quo pro nobis solvente quod non debebat, a debitis et paternis et propriis libetenebat diabolus omnes per ejus vitiatam carnalem concupiscentiam generatos justum est, ut propter hunc unum dimittat omnes per ipsius immaculatam gratiam regeneratos.
Abbreviated transcription (Latin):
lecti᷑ sũt nõ me mittent᷑ errantẽ s ĩ me¬
lius ꝓficientẽ. Inueiet .n. fortasse quõ sc̃¬
bẽdo ꝓfec̾im quisqͥs opuscula mea ordiẽ
qͦ scripta sũt legint. Qd̾ ut possit hoc oꝑe
qͣntum pot̾o curabo. ut eundẽ ordĩez nou̾it

Expanded text:
on me imitentur errantem, sed in melius proficientem. inueniet enim fortasse, quomodo scribendo profecerim, quisquis opuscula mea ordine, quo scripta sunt, legerit. quod ut possit, hoc opere, quantum potero, curabo, ut eundem. ordinem nouerit
Abbreviated transcription (Latin):
in libris. siũ in epłis. siũ i tcͣtatibꝰ cũ qͣdã iu¬
diciaria seu̾itate recẽseã et qd̃ me offẽdit
uelut censorio stilo denotẽ. Neq eĩ qͥsꝙͣ
nisi ĩprudẽs. id̾o qͥa mea errata rep̃hendo
me reprebẽde audebit. S si dicit nõ ea de¬
buisse a me dici que postea etiã michi di¬
splic̾ent ueꝵ dicit et mecũ facit. Eoꝵ qͥp¬
pe repiehẽsor ẽ qͦꝵ et ego sũ. Neq .n. ea re¬
prehẽde deberẽ si dic̾e debuissẽ. s qͥ pmas

Expanded text:
in libris siue in epistulis siue in tractatibus cum quadam iudiciaria seueritate recenseam et, quod me offendit, uelut censorio stilo denotem. neque enim quisquam nisi inprudens ideo, quia mea errata reprehendo, me reprehendere audebit. sed si dicit non ea debuisse a me dici, quae postea mihi etiam displicerent, uerum dicit et mecum facit. eorum quippe reprehensor est, quorum et ego sum. neque enim ea reprehendere deberem, si dicere debuis
Abbreviated transcription (Latin):
multitudĩe ac plixitate dicant᷑. s istã sen¬
tenciã scripture scẽ ꝓpt̾ea timeo qr de tam
młtis disputacõnib meis sine dũbio mul¬
ta colligi possunt q̃ si nõ fła ac certa uideãt
siue etiã cõumcant᷑ nõ nccͣa. Quẽ uͦ xp̃e fi¬

Expanded text:
multitudine ac prolixitate dicantur: sed istam sententiam Scripturae sanctae propterea timeo, quia de tam multis disputationibus meis sine dubio multa colligi possunt, quae si non falsa, at certe videantur, sive etiam convincantur non necessaria. Quem ve
Abbreviated transcription (Latin):
arrogo cũ iã sim senex. qͣntoinꝰ cũ iuueĩs
cepi scrib̾e uł apd̃ ppłos dic̾e tantũq mnͥ tri¬
butũ est. ut ubitũq me pñte leq̃ opus esset
ad ppłm rarissiẽ tac̾e atq alios audire ꝑ¬
mitt̾er. et eẽ uelox ad audiẽdũ. tardus aũt
ad loqñdũ Restat ig᷑ ut meipm uidicẽ
sb̃ uno magr̃o cuiꝰ de offẽsionib meis iu¬
dicis cupio. Magros aut̃ płes tũc
dicũt ab unius ueri magr̃ magistĩo nõ re¬
cedũt. Offendt̃ at̃ nõ cũ illius multa dict̃
s cũ addẽt sua sic quippe incidũt ex multi¬
loqͥo eciã in falsiloqͥũ. Scrib̾e autẽ mͥ ista li¬
cuit ut hec emittã in manꝰ hom̃m a quib ea
q̃ iam edidi reuocare emẽdanda nõ possũ
Nec illa sane p̾tereo q̃ cathetuminꝰ ia licet
relicta sꝑe qͣm t̾renã g̾ebã. s adhuc scłari¬
um lrãꝵ inflatus ꝯsuetudie sc̃psi. qr et ipã
exierũt in noticiã describẽtiũatq legẽciũ

Expanded text:
um iuuenis coepissem scribere uel apud populos dicere tantumque mihi tributum est, ut, ubicumque me praesente loqui opus esset ad populum, rarissime tacere atque alios audire permitterer et esse uelox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. restat igitur, ut me ipse iudicem sub magistro uno, cuius de offensionibdere cupio. magistros autem plures tunc dicunt, ab unius ueri magistri magisterio non recedunt. offendunt autem, non cum illius multa dicunt, sed cum addunt sua. sic quippe incidunt ex multiloquio etiam in falsiloquium. Scribere autem mihi ista placuit. ut haec emittam in manus hominum, a quibus ea, quae iam edidi, reuocare et emendare non possum. nec illa sane praetereo, quae catechumenus iam, licet relicta spe, quam terrenam gerebam, sed adhuc saecularium litterarum inflatus consuetudine scripsi, quia et ipsa exierunt in
Abbreviated transcription (Latin):
enda sit. het eĩ oĩs singua sua quedã ꝓpͥa
gen̾a socutõnũ q̃ cũ ĩ ałiã singuã trans¬
ferũt᷑ indẽtur absurda. Qͥd ꝓsit tanta
loq̃ndi huisitas ut nõ solũ ira dei et
tristicia et asũpno ex ꝑgefactõ et me¬
moria et oblimo et asia nõ nssa que ĩ
bonos hoies cade posũt.S ⁊ ꝑm̃e zesi
crapuse nõia et alia hiuꝰ ĩ sacris sib̾ris
ĩuemãt᷑ et utrũ ocłi dei et manꝰ ⁊ pedes
et alia huꝰ gem̃s mẽbra que ĩscriptis
nõiant᷑ ad insibilẽ formã hũam cor¬
poris referẽda sit̃ an ad significato¬
nes ĩtelligibiliũ et spiritałiũ poten¬
ciaꝵ sicut gasea et scutũ et gładiꝯ ⁊ an¬
gusũ et cet̾a tasia. Et qd maxĩe q̃ren
dũ ẽ qͥd ꝓsit gem̃ hũano ꝙ sic nobis
mis ꝓc̾nitas pĩnsis exclũdit᷑ et ĩtro¬
ducit᷑ sacro sc̃a religio. Capłm .xcuii.

Expanded text:
t. Habet enim omnis lingua sua quaedam propria genera locutionum, quae cum in aliam linguam transferuntur, videntur absurda. Quid prosit tanta loquendi humilitas, ut non solum ira Dei, et tristitia, et a somno expergefactio, et memoria, et oblivio, et alia nonnulla quae in bonos homines cadere possunt, sed eticrapulae nomina, et alia hujusmodi in sacris Libris inveniantur. Et utrum oculi Dei, et manus, et pedes, et alia hujus generis membra, quae in Scripturis nominantur, ad visibilem formam humani corporis referenda sint; an ad significationes intelligibilium et spiritualium potentiarum, sicut galea, et scutum, et gladius, et nobiscmis protervitas puerilis excluditur, et introducitur sacrosancta religio. CAPUT LI.
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ ĩ sp̃u scẽ. utrũ amsibilibꝰ ãtiqͥoribꝰ
ad insibilia recẽtõra eã ꝑduõe sufficiat
anusq ad aĩe affẽctões atq naturam
añ usq ad ĩ cõmutabisẽ et̾nitatẽ. An
alie significẽt gesta uisibisia. Alie mo¬
tus aĩoꝵ. asie segẽ et̾intatis. An asie in

Expanded text:
ditur in Spiritu sancto: utrum a visibilibus antiquioribus ad visibilia recentiora eam perducere sufficiat; an usque ad animae affectiones atque naturam, an usque ad incommutabilem aeternitatem: an aliae significent gesta visibilia, aliae motus animorum, aliae leg
Abbreviated transcription (Latin):
bus si nicħ respõdeã nͥ ut illã lucem
q̃rãt qua eis aꝑꝑet et c̾tũ ẽ aluid ẽẽ
crede asiud ĩtessig̾e iurarẽt. st ip̃inec
ocłis ideri possẽ istã lucẽ nͨ cũ aliqua
locoꝵ nastitate cogitari et nusꝙͣ nõ
eadẽ suce mãifesta sũt. Per hãc eĩ ĩtes¬
ligo u̾a ẽẽ q̃ dcã sũt et ħ me ĩtelligere
ꝑ hãc rursus ĩtelligo ⁊ hrursus et rur¬
sus cũ qͥsq se aliqͥd ĩtellig̾e ĩtessigit et
id ip̃m rursus ĩcelligit ĩ infinitũ ꝑg̾e
ĩtelligo et nlła hic eẽ spacia cinꝰꝙͣ tumo¬
ris aut uosubisitatis ĩtessigo. Intesli¬
go ⁊ nõ me posse ĩtelsig̾e nͥ uiuã ⁊ me
uiuatõrẽ ĩtelligẽdo fieri ceraꝰ ĩtelligo.¬

Expanded text:
ucem quaerant, qua eis apparet et certum est aliud esse credere, aliud intelligere; jurarent et ipsi, nec oculis videri posse istam lucem, nec cum aliqua locorum vastitate cogitari, et nusquam non sunt. Per hanc enim intelligo vera esse quae dicta sunt, et haec me intelligere per hanc rursus intelligo. Et hoc rursus et rursus cum quisque se aliquid intelligere intelligit, et idipsum rursus intelligit, in infinitum pergere intelligo, et nulla hic esse spatia cujusquam tumoris aut volubilitatis intelligo: intelligo etiam non me posse intelligere, nisi vivam, et me vivaciorem intellige
Abbreviated transcription (Latin):
p̾fit ĩ et̾no et incħ futuꝵ ẽ qr et quod
Quare sola ip̃a u̾issie dic̾e potuit hũane
menti ego sum qui sũ et de illa u̾issiẽ
dici potint. Misit me qͥ ẽ¬
Cui si nõdũ possumꝰ ĩ herere obuirge¬
mꝰ saltẽ nr̃a fantasmata et tã nuga¬
torios et deceptorios ludos de specta¬
cło mẽtis eiciamꝰ. utamͣ gradibo quod
nob diuma ꝓuidẽçia fabricare digna¬
ta ẽ. Cũ eĩ figmẽtis sudicris nimiũ de¬
sectati euanesc̾emꝰ ĩ cogitatõihꝰ nr̃is
et totã intã ĩuana q̃dã sõpnia uert̾emꝰ.¬

Expanded text:
it in aeterno, et nihil futurum est; quia et quod Quare sola ipsa verissime dicere potuit humanae menti, Ego sum qui sum; et de illa verissime dici potuit, Misit me, qui eCui si nondum possumus inhaerere, objurgemus saltem nostra phantasmata, et tam nugatorios et deceptorios ludos de spectaculo mentis ejiciamus. Utamur gradibus quos nobis divina providentia fabricare dignata est. Cum enim figmentis ludicris nimium delectati evanesceremus in cogitationibus nostris, et totam vitam in quaedam vana somnia verte
Abbreviated transcription (Latin):
tempalibus niserit ipẽ de sempit̾nis ex¬
hibet u̾itatem. ꝑ ipm̃ ꝑgimus ad ip̃m
tẽdiinus ꝑ scĩam. ad sapiãm ab uno tũ
quasi nõ liceat drẽ uł istam sapiãm que
in rebus huaĩs est. uł illam scĩam. que ĩ
diuinis. loqñdi .n. lacõre consuetudine.¬

Expanded text:
nis exhibet veritatem. Per ipsum pergimus ad ipsum, tendimus per scientiam ad sapientiam: ab uno tamen quasi non liceat dicere, vel istam sapientiam quae in rebus humanis est, vel illam scientiam quae in di
Abbreviated transcription (Latin):
infimis constituti nisi quer̾e aliqͣ media
ꝑ que ad illa que intlłcerunt sb̃limia ꝑ¬
uenirent. Atq ita in deceptores d̾ mões
inciderunt ꝑ quos fcm̃ est. ut ĩmutarẽt
głam incoꝵptibilis insimilitudiẽm sor¬

Expanded text:
infimis constituti, nisi quaerere aliqua media infimis constituti, nisi quaerere aliqua media per quae ad illa quae intellexerant sublimia pervenirent: atque ita in deceptores daemones inciderunt, per quos factum est ut immutarent gloriam incorruptibilis Dei, in similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
bili grẽ largitate cõiunctũ. Ppter qd̾ seqr᷑
et dicit. Et iudimus głam eius. głaz q̃si
unigeniti a prẽ plenũ grẽ et u̾itatis. Si
grãm referamus ad scĩam. u̾itatẽ ad sapi¬
ẽciam. Puto uos ab illa duaꝵ istaꝵ reꝵ
distĩctõe qͣm cõmẽdauimꝰ nõ ab horrere In
rebus .n. ꝑ tẽpus ortis illa sũma grã est
qd̃ hõ munitate ꝑsdẽ cõiunctus ẽ deo. In
rebus u̾o et̾is suma u̾itas recte tribuit᷑
dei u̾bo. Ꝙ u̾o id̾e ipẽ est unigeĩtus aprẽ
plenus grẽ et u̾itatis. Id actum estut id̾
ipẽ sit in rebus ꝓnb̃ cemꝑaliter gestis
cui peandem fidem mundam᷑ ut eum sta¬
biliter contemplemur in rebus eternis
lia dei ꝑ ea que fcã st̃ intellecta cõspic̾e
potuerũt. tamẽ qr sine mediatore .i. sñ
hoiẽ xpõ philosophati sunt. qm̃ nec uẽtu
ꝵ ꝓphtis nec ueĩsse apłis credidert̃ ueri¬
tatem detinuerũt. sicut de illis dcm̃ est in
iiquitate. Non potuerũt .n. in hiis reb

Expanded text:
unctum. Propter quod sequitur et dicit, Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Si gratiam referamus ad scientiam, veritatem ad sapientiam, puto nos ab illa duarum istarum rerum distinctione, quam commendavimus, non abhorrere. In rebus enim per tempus ortis, illa summa gratia est, quod homo in unitate personae conjunctus est Deo: in rebus vero aeternis summa veritas recte tribuitur Dei Verbo. Quod vero idem ipse est Unigenitus a Patre plenus gratiae et veritatis, id actum est ut idem ipse sit in rebus pro nobis temporaliter gestis, cui per eamdem fidem mundamur, ut eum stabiliter contemplemur in rebus aeternis. a sunt, intellecta conspicere potuerunt, tamen quia sine Mediatore, id est, Christo philosophati sunt, quem nec venturum Prophetis, nec venisse Apostolis crediderunt, veritatem detinuerunt, sicut de illis dictum est, in iniquitate. Non potuerunt enim in his rerum
Abbreviated transcription (Latin):
que pronb̃ u̾bum caro fcm̃ tempo¬
ualiter et localiter fecit et ꝑtulit scd̾in di¬
stinctõm quã demrare suscepimiꝰ a d scĩa
ꝑtinent nõ ad sapĩam. Qd̃ autẽ u̾bũ ẽ
sñ temꝑe et sñ loco est prĩ coet̾nũ et ubiq

Expanded text:
quae pro nobis Verbum caro factum temporaliter et localiter fecit et pertulit, secundum distinctionem quam demonstrare suscepimus, ad scientiam pertinent, non ad sapientiam. Quod autem Verbum est sine tempore et sine loco, est Patri coaeternum
Abbreviated transcription (Latin):
th̾auri sapiencie et sciẽ sũt ab sconditi
Qͣtinus nou̾at apłs th̾auros istos qͣntũ
eoꝵ penetrauerat. et meis ad qnͣta ꝑuene¬
tum est. Unicuiq autẽ nr̃m datur maĩfe¬
stacõ spc̃ adutilitatẽ alii quidẽ datur per
diuinis. scĩa humanis attributa sit reb
utrũq agnosco in xpõ et mecũ oĩs eius
fidelis. Et cum lego. u̾bũ caro fcm̃ est et
hĩtauit in nb̃. In uerbo intlłigo ueꝵ dei fili¬
umincarne as nosco ueꝵ hoĩs filiũ ⁊ utr̃q¬

Expanded text:
thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Quatenus noverat Apostolus thesauros istos, quantum eorum penetraverat, et in eis ad quanta perveneuod scriptum est, Unicuique autem nostrum datur manifestatio Spiritus ad utilitatem: alii quidem datur per divinis, scientia humanis attributa sit rebus, utrumque agnosco in Christo, et mecum omnis ejus fidelis. Et cum lego, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; in Verbo intelligo verum Dei Filium, in carne agnosco ve
Abbreviated transcription (Latin):
mus sic ꝑ suade nb̃ audent ut ipãm bñ¬
tudinẽ nõ amemus. Qd̾ si faciũt eciã
ipãs utiq amare desistimus. qñ illã pp̃
qͣm solam istas amauimus nõ amamꝰ
Deinde quõ erit uera illa tam ꝑspectatã
examĩata tam elicata tam certa scĩa snĩsi
btõs eẽ om̃s hoĩẽs uelle si ipĩ qui iã bũ
sunt qui iam btĩ ẽẽ nec nolunt nec uolũt
Ant si uolunt ut u̾itas clamat ut natura
compellit cui sũme bonus. ⁊ ĩmutabilit̾
leatus creator ħ indidit si uolũt inquã
beati ẽẽ qui beatis̃. beati nõ ẽẽ utiq uolũt
Si iam beati eẽ non uolũt ꝓculdub᷑ nolt

Expanded text:
ut ipsam beatitudinem non amemus. Quod si faciunt, etiam ipsas utique amare desistimus, quando illam propter quam solam istas amavimus, non amamus. Deinde quomodo erit vera tam illa perspecta, tam examinata, tam eliquata, tam certa sententia, beatos esse omnes homines velle, si ipsi qui jam beati sunt, beati esse nec nolunt, nec volunt? Aut si volunt, ut veritas clamat, ut natura compellit, cui summe bonus et immutabiliter beatus Creator indidit hoc; si volunt, inquam, beati esse qui beati sunt, beati non esse utique nolunt. Si autem beati n
Abbreviated transcription (Latin):
necnõ qual alia re. s ipã btã uita nolẽs
deẜitur qñ ei nulla uita erit. uñ et si nlłs
R us relinquitur quo sit misera. ppea .n. be
uita et beata ẽẽ et nolentẽ deserere quia
beatus nemo nolẽs fit. Ac ꝑhoc qͣntoma¬
gis uolñtem deserẽdo miseꝵ facit. que si
nolenti p̃sto eẽt miseꝵ faceret. Si aut̃ uo¬
lentem deseit eciã sic quõ beata erat qͣm
pire uoluit qui hẽbat. Restat ut dicant
beata. cum ꝑ mortẽ deserit tota uita. nec
nolle nec uelle. Adutrũq .n. parato. et eqͦ
corde cõsistere. Sed nec ista beata est iuita
que talis ẽ ut quẽ bt̃m facit amore eius
indigna sit. Quõ .n. est btã uita qͣm nõ
amat. btũs autẽ quõ amatur. qd̾ utrũ
iugeat anpeat in diste̾nt̃ accipitur insi

Expanded text:
 qualibet alia re, sed ipsa beata vita nolens deseritur, quando ei nulla vita erit? Unde etsi nullus sensus relinquitur, quo sit misera propterea envita et beata esse, et nolentem deserere: quia beatus nolens nemo fit; ac per hoc quanto magis nolentem deserendo miserum facit, quae si nolenti praesto esset miserum faceret? Si autem volentem deserit, etiam sic quomodo beata vita erat, quam perire voluit qui habebat? Restat ut dicant vita, cum per mortem deserit tota vita, nec nolle nec velle, ad utrumque enim parato et aequo corde consistere. Sed nec ista beata est vita, quae talis est, ut quem beatum facit, amore ejus indigna sit. Quomodo enim est beata vita, quam non amat beatus? Aut quomodo amatur, quod utrum vigeat, an pereat, indifferenter a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortales gͦ eẽ uolũt quicũq uere btĩ
uel sunt uł ẽẽ cupiunt. Non autẽuiuit
beate cui nõ adest qđ uult. Nullo modo gͥ
ẽẽ pot̾it uita ueraciter beata nisi fuerit
qͣm tamẽ desidembilẽ cõfitetur nõ ꝑua
q̃stio est. Sed si fides assit que mest eis qͥ¬
bus dedit potestatẽ ihc filios dei fieri nlła
questio est

Expanded text:
Immortales ergo esse volunt, quicumque vere beati vel sunt vel esse cupiunt. Non autem vivit beate, cui non adest quod vult: nullo modo igitur esse poterit vita veraciter beata, nisi fuerit quam tamen desiderabilem confitetur, non parva quaestio est. Sed si fides adsit, quae inest eis quibus dedit potestatem Jesus filios Dei fieri, nulla quaestio est
Abbreviated transcription (Latin):
S qualiscũq btĩtudo que pocius nocet ᷑
qͣm sit in hac uita q̃ritur. Imo u̾o fingit
dum ĩmortalitas despatur sũ qua uer
btĩtudo eẽ non põt. Ille quippe btẽ uiuit q
iam supuis diximus et astruẽdo satis fẽ¬
cius qui uuuit et uult nec male aͥd ult
Neõ autẽ male uult ĩmortalitatẽ si eius
hũana capax ẽ deo donãte nat᷑a. Cuius
si capax nõ est nec btĩtudĩs capax ẽ. ut .n.
hõ beate uiuat oꝑtet ut iuuat. Q porro
Si autẽ nolentẽ quõ est beata uita queita
est inuolũtate ut nõ sit inptate. Cumq
btũs nemo sit aliquid uolũdo nec hñdo ꝙͣ

Expanded text:
Sed qualiscumque beatitudo, quae potius vocetur quam sit, in hac vita quaeritur, imo vero fingitur, dum immortalitas desperatur, sine qua vera beatitudo esse non potest. Ille quippe beate vivit, quod jam superius diximus, et astruendo satis fiximus, qui vivit ut vult, nec male aliquid vult. Nemo autem male vult immortalitatem, si ejus humana capax est Deo donante natura: cujus si non capax est, nec beatitudinis capax est. Ut enim homo beate vivat, oportet ut vivat. Quem porro Si nolentem, quomodo beata vita est, quae ita est in voluntate, ut non sit in potestate? Cumque beatus ne
Abbreviated transcription (Latin):
duectõnis societatem unũ suit. Deide
idipm qd̾ mediator ẽ ꝑ quẽ reconcilia¬
mur deo sic indicat. egoinquit in eis
⁊ tumme ut sint ꝯsũmati munũ. D

Expanded text:
ilectionis societatem unum sint. Deinde idipsum quod Mediator est, per quem reconciliamur Deo, sic indicat, Ego, inquit, in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum .
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est ineiusd̾e nature cõsb̾ali parilitate
uult suos ẽẽ unũ. s inipõ quia nni se ip¬
sis non possent. Dissociati ab inuicẽ ꝑ di¬
diciam pccõꝵ. Uñ mũdant᷑ ꝑ mediato¬
rem ut sũt millo unũ. nõ tm̃ ꝑ eandem
naturã qua om̃es ex honĩbus morlib
equales angelis fũt. S ĩ ꝑ eand̾ cari¬

Expanded text:
hoc est, in ejusdem naturae consubstantiali parilitate, vult esse suos unum, sed in ipso; quia in se ipsis non possent, dissociati ab invicem per diditias peccatorum: unde mundantur per Mediatorem, ut sint in illo unum; non tantum per eamdem naturam qua omnes ex hominibus mortalibus aequales Angelis fiunt, s