comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ac ꝑ hoc ipso die resurrex̃.
quã fecit. & secundum
Numerum supradictae
rationis ipsa die & in mon¬
te sina legẽ dedit. ꝑ famu¬
lũ suum morsen. ut si¬
cut agnus figusa passi¬
onis dni fuit in sacram̃tũ
paschae ia & legirla¬
tio. euangelicae p̃dicati¬
onis. quia eodẽ die id.ẽ
cipulos. ut auctoritatem
caperent. ac scirent euan¬
gelicum ius p̃dicare. qđ
factũ duplici testimonio
confirmatur. quia & p̃dir¬
tinatum ostendit᷑ & ma¬
nifesta spr scĩ in fusione
diuinũ & super caeleste
ꝓbat᷑. Imperiti enĩ diuer¬
sis linguis magnaliudĩ
loquebantur. Tiliis a¬
ergo isrł. t̃tio diemensis
ter.ti. data ẽ lex ꝑ mor¬
sen. sicut in libro exodi
continetur. Quidies a
quartadecima mensis pͥ¬
mi. quodie factum est
pascha in aegrpto. quin¬
qua gesimꝰ ẽ. hoc ẽ pente¬
costes. Unde factũ est
ut ad legẽ fidei p̃dicandã
inpente coste sp̃r sc̃s dis¬
cender & in apostolos.
ut gesta ueterũ futuro¬

Expanded text:
ac per hoc ipsa die resurrexit ac per hoc ipsa die resurrexit quam fecit et secundum numerum supra dictae rationis ipsa die et in monte Sina legem dedit per famulum suum Moysen. ut sicut agnus figura passionis domini fuit in sacramento paschae, ita et legis datio euangelicae praedicationis, quia eodem die, id est cipulos, ut auctoritatem caperent ac scirent euangelicum ius praedicare. quod factum duplici testimonio confirmatur, quia et praedestinatum ostenditur et manitesta spiritus sancti infusione diuinum et supercaeleste probatur; inperiti enim diuersis linguis magnalia dei loquebantur.- Filiis ergo Israhel tertio die mensis tertii data est lex per Moysen, sicut in libro Exodi continetur, qui dies a quarta decima mensis primi, quo die factum est pascha in Aegypto, quinquagensimus est, hoc est pentecosten. unde factum est, ut ad legem fidei praedicandam in pentecosten spiritus sanctus descenderet in apostolos, ut gesta ueterum futuro
Abbreviated transcription (Latin):
uiderentur. Dentec os¬
tes ergo. quinqua gesi¬
mus apascha compotat᷑
dies. hanc hab& rationẽ
Vt sicut post eb domadã
dominicus dies. primꝰ
ẽ. in quo adimpl&um
est paschae misteriũ.
in redemptione salu¬
tis humanae. Quia sẽꝑ
post curricula dierũ
septẽ. ad primũ seuer¬
tinecesse . ẽ. ut ostenda¬
tur a&atẽmundi sep¬
tenario numero con¬
summari Ita & post
ebdomadas septem . pri¬
mus dies ẽ pente costes
Deniq numquã alio die
quã dominico pente coster
ẽ. ut totum qđ ad salu¬
tẽ humanã ꝑtin&. domi¬
nicodie & in coatũ & ad¬
impletũ noscatur. Domi¬
nico enim die factus est
munđ. & post lapsum
rursus dominico diere¬
formatus cuiꝰ reforma¬
tionis figuradata ẽ . pri¬
mum in circumcisione
inqua futurae fidei sig¬
num fuit. Postebdoma¬
dã enim qui octauus dic¬
tus ẽ. primus ẽ inmiste¬
rio. Haecenim dies quã
fecit dñs. Unum enim
diemfecit. ex quo c&eri
curricula fortirentur.

Expanded text:
uiderentur. Pentecosuiderentur. Pentecoste ergo, qui quinquagensimus a pascha conputatur dies, hanc habet rationem: ut sicut post ebdomadam dominicus dies primus est, in quo adimpletum est paschae mysterium in redemptionem salutis humanae — quia semper post curricula dierum septem ad primum reuerti necesse est, ut ostendatur aetatem mundi septenario numero consummari —, ita et post ebdomadas septem primus dies est pentecostes. denique numquam alio die quam dominico pentecostes est, ut totum quod ad salutem humanam pertinet, dominico die et inchoatum et adimpletum noscatur. dominico enim die factus est mundus et post lapsum rursus dominico die reformatus, cuius reformationis figura data est primum in circumcisione, in qua futurae fidei signum fuit. post ebdomadam enim qui octauus dictus est primus est in mysterio. haec est enim dies quam fecit dominus. unum enim diem fecit, ex quo ceteri curricula sortirentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sabbato autẽ num mospor¬
tare ñ licebat secundum
legem. Ac ꝑ hoc imꝓbabile
ẽ apudme. quo die immo
tempore. laqueo uitã fini¬
r& iudas schariothes
UN DE ORTASIT CB¬
SERUNTIO PENTE¬
COSTEN. UEL QUARA¬
TIONE.XCU.
Ionẽ ambiguum cunc¬
ta religionis nrãe
ueri testimonio robora¬
ri. & legis ueteris p̃roga¬
tiuu signari. O mã enĩ
p̃terita infigura futurȩ
fideinrãe gesta & desig¬
nata noscuntur ut uerũ
ostendere ñ ambigeremꝰ.
Quando ea q̃ nunc & audi¬
mus & credimꝰ ante sclã
p̃distinata uidemus. Ñ
solum uocibus uerum¬
&iam signorum uir tutib
comm̃data. sed nunc il¬
lud ẽ. si eodem modo ut
designata s̃ anobis inteb¬
legantur. ut diespente¬
costes. unde & quaratio¬
ne. tractus sit congredi¬
noscamus. Scripturae
& enim dominica e sen¬
sus suos sollicitis & deuo¬
tis apir̃iunt. Indigenti¬
bus claudunt. Uec enĩ
par erat. ut rem q̃ me¬
ritis acdigpis seserua¬
tȩ s̃ passim ab omnibus

Expanded text:
sabbato autem nummos porsabbato autem nummos portare non licebat secundum legem: ac per hoc inprobabile est apud me, quo die, immo tempore laqueo uitam finierit ludas Scariotes. XCV. UNDE ORTA SIT OBSERUATIO PENTECOSTES UEL QVA RATIONE. Non est ambiguum cuncta religionis nostrae ueri testimonio roborari et legis ueteris praerogatiua signari. omnia enim in praeteritum in figura futurae fidei nostrae gesta et designata noscuntur, ut uerum nos tenere non ambigeremus, quando ea, quae nunc et audimus et credimus, ante saecula praedestinata uidemus, non solum uocibus, sed etiam signorum uirtutibus commendata. sed nunc illud est, si eodem modo ut designata sunt a nobis intellegantur, ut dies pentecostes unde et qua ratione tractus sit congrue dinoscamus. scripturae etenim dominicae sensus suos sollicitis et deuotis aperiunt, indiligentibus claudunt. nec enim par erat, ut res, quae meritis ac dignis reseruatae sunt, passim ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
teriorẽ eẽ. quã tertiũ. sic
ergo aliquando. euenit.
ut antecipent᷑ quae poste¬
riora s̃. Vnde & maria cũ
postresur rectionẽ fra¬
tris suilazari ante sex di¬
es paschae. incaena un¬
gento pedes dñĩ unxis se
ꝓb&ur. ꝓpt̃ significatio¬
nem eius. anticipatum
esł abeuan gelista dicen¬
te. int̃c&era. maria autẽ
erat inquit. q̃ unx̃ dnm̃
unguento. hoc refer&
ante quã lazarus more¬
r&. quod nisi postea
factum inueniremus. ner¬
ciremꝰ quo tẽpore factum
ess&. sed neforte post
nonã horam factum sit.
ut uidens impius & cru¬
delis simus iudas occisũ
saluatorẽ. & obhoc uelũ
templiscisum. t̃rã tre¬
muisse. faxa fissa elem̃¬
ta conter& ab ipsom &u
correptus doluerit. Non
nescius iustum se tradi¬
disre. incuius passione
sic indignatus ss iudex dr̃
sed & post nona horã oc¬
cupati erant sicut estimo
seniores. & principes sacer¬
dotum. Uespere enĩ eadẽ
die pascha acturierant.

Expanded text:
teriorem esse quam tertium. sic teriorem esse quam tertium. sic ergo aliquando euenit, ut anticipentur quae posteriora sunt. unde et Maria cum post resurrectionem fratris sui Lazari ante sex dies paschae in cena ungento pedes domini unxisse probetur, propter significationem eius anticipatum est ab euangelista dicente inter cetera: Maria autem erat, inquit, quae unxit dominum ungento. hoc referet antequam Lazarus moreretur; quod nisi postea factum inueniremus, nesciremus quo tempore factum esset. Sed ne forte post nonam horam factum sit ut uidens impius et crudelissimus ludas occisum saluatorem et ob hoc uelum templi scissum, terram tremuisse, saxa fissa, elementa conterrita, ipso metu correptus doluerit, non nescius iustum se tradidisse, in cuius passione sic indignatus sit iudex deus? sed et post nonam horam occupati erant, sicut aestimo, seniores et principes sacerdotum. uespere enim eadem die pascham acturi erant;
Abbreviated transcription (Latin):
scribȩ & seniones conuene¬
runt. indomũ caisȩ ponti¬
ficis quo ꝑducendũ si cieb ap̃
eẽ ihm̃. ut audirent eum.
Hoc & matheus & marcus e¬
uangelistae testantur
& nullumex his ante ꝑfec¬
tum impium opus. ad omo
principis abscess isse. quip¬
pecũ omnis instantia eoꝵ
& deuotio. adagendum
pascha mors ers & salua¬
toris. Occupatis ergo eis
adnecem dnĩ. Amane us¬
que adhoramnonã quo¬
modo iudas eis retulis¬
s& p̃tium sanguinis. qđ
acceperat antecrucem
dñi. probatur & dixisse
illis intemplo. Peccaui
quod tradiderim sangui¬
nem iustum. Cum cons¬
t& utiq om̃s principes
& senior es ante passionẽ
dniñ fuisse in tem plo.
quippecum & incruce
posito insultarent ei.
Nec enim inde potest
ꝓbari. Quia ante passi¬
onẽ relatum ẽ. cum sint
multa. quae cum ante
facta probentur nouis¬
sima ordinantur. Et ite¬
rum quando locus admit¬
tit. ut qđ posł factũ est
ante ponatur. Nã ma¬
nifestum utiq ẽ. quin¬
qua gesimũ psalmum an¬

Expanded text:
cribae et seniores conuenerunt in domum Caiphae pontificis, quo perducendum sciebant esse Iesum, ut audirent eum. hoc et Matheus et Marcus euangelistae testantur et nullum ex his ante perfectum impium opus a domo praesidis abscessisse, quippe cum omnis instantia eorum et. deuotio ad agendum pascha mors esset saluatoris. occupatis ergo eis ad necem domini a mane usque ad horam nonam quomodo ludas eis retulisse pretium sanguinis. quod acceperat, ante crucem domini probatur et dixisse illis in templo: peccaui, quod tradiderim sanguinem iustum, cum constet utique omnes principes et seniores ante passionem domini non fuisse in templo, quippe cum et in cruce posito insultarent ei? Nec enim inde potest probari, quia ante passionem relatum est, cum sint multa, quae, cum ante facta probentur, nouissima ordinantur. est iterum, quando locus admittit, ut, quod post factum est, ante ponatur. nam manifestum utique est quinquagensimum psalmum an
Abbreviated transcription (Latin):
uia int̃ multa dicit
Et alio in loco ait. sidili¬
gitis me ait. p̃cepta mea
seruate & egorogabo
patrẽ & alium paracli¬
tũ: dabit uobis. & uobis¬
cum sit in a&ernũ. spm̃

Expanded text:
IA INTER MULTA DICIT ET ALIO IN LOCO: \'SI DILIGITIS ME,\' AIT, \'PRAECEPTA MEA SERUATE, ET EGO ROGABO PATREM, ET ALIUM PARA. CLETUM DABIT UOBIS, UT UOBISCUM SIT IN AETERN
Abbreviated transcription (Latin):
adcrem̃tum. semina
enim fidei s̃ uir tutes ꝑ
a postolos factae ipsi
enim antisti tes positis
huius modiueritatis. qͥ
ꝑsigna & ꝓdigia non
in rationabilẽ esse fidẽ
nram̃ testarentur. Nul¬
la enim maior ẽ probatioẽ
ueritatis. quã uirtus.
Haec ẽ enim q̃ omnẽ ter¬
renam philo sophiam
accusat. Quia seꝑ solis uer¬
bis studuit. ñ habens testi¬
moniu uirtutis q̃stabile
eẽ quod uerbis adstructũ
tur. omnibus credentibus ꝑ
man& in eis. In signis uero
& ꝓdigus faciendis ñ ma¬
n& in homine seduocatus
aduenit aut sugger& ne¬
ces sariu & recedit. simi¬
lit̃ & traditione uel ordina¬
tione. deforis gratiã prer¬
tat. tuitionem &iam. defe¬
rens deuotis fidei. quȩ¬
RENdum SiiuDAS
SCARIO THES PRODŨO

Expanded text:
ad crementum. semina ad crementum. semina enim fidei sunt uirtutes per apostolos factae. ipsi enim antistites positi sunt huius modi ueritatis, qui per signa et prodigia non inrationabilem esse fidem nostram s testarentur. nulla enim maior probatio est ueritatis quam uirtus. haec est enim quae omnem terrenam filosofiam accusat, quia semper solis uerbis studuit non habens testimonium uirtutis, qua stabile esse, quod uerbis adstructum tur omnibus credentibus, per manet in eis. in signis uero et prodigiis faciendis non manet in homine, sed uocatus aduenit aut suggerit necessaria et recedit similiter et in traditione uel ordinatione de foris. gratiam praestat, tuitionem etiam deferens deuotis fidei. XCIIII. QVAERENDUM, SI IUDAS SCARIOTES PRODITO
Abbreviated transcription (Latin):
ditionẽ infunditꝰ ordi¬
natis. ꝑ quã cõm̃datio¬
res habeant᷑. unde a pos¬
tolus dicit. ad timotheũ
Noli inquit neglegere
gratiã quae ẽ inte. q̃ da¬
ta ẽ tibi ꝑ impositio nẽ
manuũ pres bi teru.
semel ergo fierio portu¬
it ut dec& ero traditio
uatore formadata est
uis ibilit̃. ut pos⁊ baptis
data ẽ in principio.
ut ex eo traditioni eccle¬
si asticae sp̃s sc̃s infu¬
suscredat᷑. Vt autẽ a pos¬
toli p̃sente dño uirtutes
facer ent potestas data ẽ
sicut & prius ꝓoh&is: triũ
Ergo officiorũ for mae do¬
ostensae. quurum pri¬
ma haec ẽ. q̃ adius eccle¬
siasticum ꝑ tin& in re¬
generandis. uelc&eris
officus. secunda qua e in
pente costendata ẽ. q̃
ẽ generalis. N solum
enim inapostolos. uerũ
&iũ in om̃t decidit sp̃s
scr̃ credentes. Tertia
forma ẽ. q̃ solis a postoł
uel ordinatis mitio ẽ con¬
cessa. insignis acuirtu¬
tibus. faciendis usq dũ
fideisemina iacerent᷑

Expanded text:
ditionem infunditur ordiditionem infunditur ordinatis, per quam commendatiores habeantur. unde apostolus dicit ad Timotheum: noli, inquit, neglegere gratiam quae est in te, quae data est tibi per inpositionem manuum presbiterii. semel ergo fieri oportuit, ut de cetero traditio uatore forma data est uisibiliter, ut post baptismdata est in principio, ut ex eo traditioni ecclesiasticae spiritus sanctus infusus credatur. ut autem apostoli praesente domino uirtutes facerent, potestas data est, sicut et prius profetis. .3. Trium ergo officiorum formae doostensae, quarum prima haec est, quae ad ius ecclesiasticum pertinet in regenerandis uel ceteris officiis; secunda, quae in pentecoste data est, quae est generalis — non solum enim in apostolos, uerum etiam in omnes decidit spiritus sanctus credentes —; tertia forma est, quae solis apostolis uel ordinatis initio est concessa in signis ac uirtutibus faciendis, usque dum fidei semina iacerentur
Abbreviated transcription (Latin):
quia postas censũ dñĩ.
ñ minorẽ aut degene¬
rẽ. ad tuitionẽ habitu¬
riessem pastorem aut
regẽ. Nã ñ est dubium
ñ datum eẽ credentibus.
spm̃. nisi sicut euangelir¬
ta testatur. post quam
deuicta morte fes ur¬
gens clarificatus ẽ dñs.
Ipsius enim triumphan¬
tis dñi uerba s̃ & dicen¬
tis. Quia iohannis quidẽ
scõ. quẽ & accepturies¬
tis. ñ post multos hosdies.
Hoc tẽpore quo ascendere
ad patrẽ disposuit in t̃¬
fatus uid&. Illud autẽ
qđ insufflasse indisci¬
pulos dñs legit᷑ postdies
paucos resurrectionis
suae & dixisse. accipite
spm̃ scm̃. ecclesiastica
potestas intellegit᷑ eẽ.
quia enĩ om̃a intraditio
agunt᷑. Idcirco cũ regu¬
la eis & formu tradit᷑
huiꝰ modi disciplinae
Et quia uere adius ecclesi¬
asticum ꝑtin&. statim
subiecit dicens. Cuius
tenueritis peccata tene¬
buntur. sicuius semise¬
ritis. remit tentur eis.
ns piratioergo haec gͣra¬
tia quaedã ẽ. quae ꝑtra¬

Expanded text:
quia post ascensum domini quia post ascensum domini non minorem aut degenerem ad tuitionem habituri essent pastorem aut regem. nam non est dubium non datum esse credentibus spiritum nisi, sicut euangelista testatur, postquam deuicta morte gens clarificatus est Dominus. Ipsius enim triumphantis Domini verba sunt et dicentis, Quia Joannes quidem  quem et accepturi estis non post multos hos dies. hoc tempore quo ascendere ad patrem disposuit, interfatus uidetur. Illud autem quod insufflasse in discipulos dominus legitur post dies paucos resurrectionis suae et dixisse: accipite spiritum sanctum, ecclesiastica potestas intellegitur esse. quia enim omnia aguntur, idcirco, cum regula eis et forma traditur huius modi disciplinae, et quia uere ad ius ecclesiasticum pertinet, statim subiecit dicens: cuius tenueritis peccata, tenebuntur; si cuius remiseritis, remittentur eis. inspiratio ergo haec gratia quaedam est quae per tra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidit nec cognos citeũ
uos uidetis eum & cognos¬
c&is. quia apuduos ma¬
n& & uobis cum ẽ: quid. ẽ
hoc negatdatũ spm̃ ante
passionẽ rogaturũ autẽ
seꝓmittit patrẽ. ut mit¬
tat eum Itẽ subiecit quia
cum ipsis legit᷑ erat & ma¬
nebat apud eos. Postre
se& dixisse eis. Accipite
spm̃ scm̃. Inpente costen
autẽ descendisse legitur
sp̃s sc̃r. ina postolos. tan¬
tas uideo in hac causa per¬
turbationes. ut quid te¬
nendũ sit nesciã. In his
omnib: quae ꝓposita s̃. ñ
una ẽcasa. breuit̃ enim
singularũ causarũ signi¬
ficatae s̃ formae. Quia
unus quidẽ ẽ. sp̃r. sed dona
hab& multa. Cumergo
sit significatus. Pãqr &
cum eis erat. & uenturus
erat. ñ ẽ falsum. sed siñ
istud ad ꝑsonã trahas sed
ad naturã: Aterũ enim
seuenturũ a patre ꝓmisit
xp̃s. ut quia in differens
ẽ eorũ diuinaitas. in p̃sen¬
uenturũ eũ ꝓmit tatdicit.
uos uid&is eũ quia apud
uosman&. & uobiscũ est
ut secũ essent apostoli

Expanded text:
videt nec cognoscit eum: vos videtis eum et cognoscitis; quia apud vos manet, et vobiscum est . Quid est hoc? Negat datum Spiritum ante passionem: rogaturum autem se promittit Patrem, ut mittat eum. Item subjecit, quia cum ipsis erat, et manebat apud eos. Post resufilasse et dixisse eis, Accipite Spiritum sanctum . In Pentecoste autem descendisse legitur Spiritus sanctus in Apostolos . Tantas video in hac causa perturbationes, ut quid tenendum sit nesciam. In his omnibus quae proposita sunt non una est causa. breuiter enim singularum causarum significatae sunt formae, quia unus quidem est spiritus, sed dona habet multa. cum ergo sit significatus. nam quia et cum eis erat et uenturus erat, non est falsum, sed si non istud ad personam trahas, sed ad naturam. alterum enim se uenturum a patre. promisit Christus, ut, quia indifferens est eorum diuinitas, in praesenuenturum eum promittat, dicit: uos uidetis eum, quia apud uos manet et uobiscum est, ut securi essent apostoli,
Abbreviated transcription (Latin):
hic facile uid&. Manna
prima fr̃dataẽ. qui a c̃¬
tinuis sex diebus college¬
runt. q̃ prima feria sex¬
to decimo die fuit men¬
sis secundi. Ab hacitaq:
decimum decimũ diem
quolex data ẽ. quastã
feriã inuenies. Aferia
uero quarta. siue ante
siuer&ro computes
nquin qua gesimũ diẽ
quarta fer̃ . ẽ. Idcirco
qr quar ta fer̃. pascha
egerunt in ae grꝑto iu¬
dei & quarta fer̃. legẽ
acceper̃. Quinta autẽ
fer̃ ꝓfectis de aegrp¬
to. Igit᷑ dedicatiole¬
gis ẽ pente costes.
quer en dum si
PASCHA TIANSI¬
Sicut erecis uidet᷑.¬
postolus falli ñ po
Dicente morse. Eter it
cum dicent uobis filuuri
dic&is immolatio pas¬
cha dni ẽ. Quid ampli¬
us ẽ necessariũ. ad testi¬
monium lex loquitur.
a postolus probat. Hoc
suꝑ ẽ. ut contradictor
abiciutur. ut ꝑuicax.
Manifestũ ẽ enimtrar¬
situm post pascha fu¬
isse. De sanguine enĩ
immolati agni suꝑ por¬
tes ostii & suꝑ limen
posuerunt. ut transi¬
ens noc te angelus.
non ꝑcuter& domũ

Expanded text:
hinc facile videtur. Manna prima feria datum est, quia continuis sex diebus collegerunt, quae prima feria sexto decimo die fuit mensis secundi. Ab hac itaque octavum decimum diem, quo Lex data est, quartam feriam invenies. A feria vero quarta, sive ante sive retro computes in quinquagesimum diem, quarta feria est: idcirco quia quarta feria Pascha egerunt in Aegypto Judaei et quarta feria legem acceperunt, quinta autem feria profecti sunt de Aegypto, igitur dedicatio legis est pentecoste. XCVI. QVAERENDUM SI PASCHA TRANSISICUT GRAECIS UIDETApostolus falli non podicente Moyse: et erit cum dicent uobis filii uedicetis: immolatio pascha hoc domini est. quid amplius est necessarium ad testimonium? lex loquitur, apostolus probat; hoc superest, ut contradictor abiciatur ut peruicax. manifestum est enim transitum post pascham fuisse. de sanguine enim immolati agni supra postes ostii et supra limen posuerunt, ut transiens nocte angelus non percuteret domum,
Abbreviated transcription (Latin):
trũ In ipsa eñinecessi¬
tate positus nontantum
inditimore durauit: Ue¬
rũ &ia uxorẽ contraria
suggerent̃e increpansdo¬
cuit omnia q̃dõ ꝑmitten¬
te accedunt fortit̃ tolle¬
randa : Quod addupli¬
cempoenã ꝑtin& in ꝓui¬
disatanȩ quia nechuic
sua sit qđ uoluit. & cum
huic inuid& alios fecit
discere qđ nechunc scire
uolebat I Quantũ ergo
ꝓsit temptatio dĩ seruis
& obsit diabolohȩdectio¬
ne plenius edocemur
Cũ enĩ putat senocere
unũ ꝑsequit᷑ multos ꝓ¬
uocat Videntes enĩ
auxiliis dĩ hunc ꝓ tegi
multi imitatores eius
existunt lucrũ ergo uo¬
lens facere ꝑdidit. se ꝑ
enĩ furor eius damno¬
sus ẽ. ei ̃ Nãdũ ñ patit᷑
iustos. eẽ. neremune¬
rentur digniores eos
facit : & cũ relatut sc̃m
iob duplicauit ei meri¬
tũ incaelis & int̾rã quia
& hic auctus . ẽ. & incȩ¬
los cũ saluatore recep¬
tus ut ist a omnia ad
scnnorũ ꝓficianeglo¬
riã ad diabo uero pȩnã

Expanded text:
trum. in ipsa enim necessitrum. in ipsa enim necessitate positus non tantum in dei timore durauit, uerum etiam uxorem contraria suggerentem increpans docuit omnia, quae deo permittente accidunt, fortiter toleranda. quod ad duplicem poenam pertinet inprouidi satanae, quia nec huic suasit quod uoluit et, cum huic inuidet, alios fecit discere quod nec hunc scire uolebat. Quantum ergo prosit temptatio dei seruis et obsit dia-10 bolo, hac lectione plenius edocemur. cum enim putat se nocere unum persequitur, multos prouocat. uidentes enim auxiliis dei hunc protegi multi imitatores eius exsistunt. lucrum ergo uolens facere perdidit; semper enim furor eius damnosus est ei. nam dum non patitur iustos esse ne remunerentur, digniores eos facit et, cum zelatur sanctum Iob, duplicauit ei meritum in caelis et in terra, quia et hic auctus est et in caelos cum saluatore receptus, ut ista omnia ad sanctorum proficiant gloriam, ad diaboli uero poenam.
Abbreviated transcription (Latin):
nechȩgloria satis ei uisa
ẽ. ad ꝓbationẽ uiriu sti
nisi aliud aduersus eum
machinar& qđ scir& ab
homine ferriñposse.
P&it iterũ ut illũ ipsum
seuo uulnere ꝑcuter&
a capite usq adungeus
Et cũhoc ꝑmis sum ẽ&
quia fides ei haberinonde¬
b& p̃ceptũ ẽ .ei. ut animã
eius seruar& Iꝓpt̃ at¬
bi trium nequid uiolent̃
audir& in eũ quẽrationis
iurae suꝑire ñ poteratꝰ
Accepraigit᷑ potestate
recrudescente in secrudi¬
litatis sȩuitia ꝑcus sit ui¬
rũ iustũ plaga magna
nimis ut nihil ẽ&. incor¬
pore qđ inmune . ẽẽt. a
uulnerẽ : Quo dnemo
hominũ tolerare posse
solus iob quiuincerepo¬
tuit satananT Ecum
nec sic nequitia diaboli
calliditatis suȩ quade¬
cepit ađa siposs& & istũ
ꝓmulierẽdecipere: qͥa
facile quis decipit᷑ ꝑdo
mesticũ Et his omnib:
nibil ꝓficiens immode¬
trim̃tũ faciens : Inpu¬
dentissimus satanas. ñ
solũ immobilẽ inuenit
dĩseruum sed& magis¬

Expanded text:
nec haec gloria satis ei uisa nec haec gloria satis ei uisa est ad probationem uiri iusti, nisi aliud aduersus eum machinaretur, quod sciret ab homine ferri non posse, petit iterum, ut illum ipsum saeuo uulnere percuteret a capite usque ad ungues. et cum hoc permissum esset, quia fides ei haberi non debet, praeceptum est ei, ut animam eius seruaret propter arbitrium, ne quid uiolenter auderet in eum, quem rationis iure superare non poterat. accepta igitur potestate recrudescente in se crudelitatis saeuitia percussit uirum iustum plaga magna nimis, ut nihil esset in corpore quod inmune esset a uulnere, quod nemo hominum tolerare posset, nisi solus Iob, qui uincere potuit satanan. et cum nec sic nequitia diaboli calliditatis suae, qua decepit Adam, si posset et istum per mulierem decipere, quia facile quis decipitur per domesticum. Et in his omnibus nihil proficiens, immo detrimentum faciens inpudentissimus satanas non solum inmobilem inuenit dei seruum, sed et magis
Abbreviated transcription (Latin):
nã meritorũ temtatoriñ
uisum ẽ. plenũ p&it ut ꝑ¬
mit ter&ur ei diuersistẽ¬
tationib ꝓbare eius ius¬
titiã ut inmultis cons¬
trictus alicubi hȩrer &
& poss& modũ excidere:
Qui adhoc solent peccan¬
tib: diuersȩ poenae infer¬
ti ut quia nemo omnia po¬
test ferre torm̃ta ali quod
illorũ eliciat eiueritatis
confessionẽ Itaq ꝑmissuẽ
temtatori omniaeius ex
substantiae T Aut si quia
grandis animierat & sa¬
tis merȩ deuotionis hĩsom¬
nib: ñuincer& ceste uel
affectu caritatis cogene
frange t&ur mortesimul
omniũ filiorũ¶ Sed quia
antelegem editalegem
incordesuo scriptã habe¬
bat Nulla dana neque
orbitates minoremillũ
indĩ deuotione fecerunt
ut formã dar& dmexto¬
tocorde suꝑ omnia addi¬
ligendũ :Quanta ergo
dignus. ẽ. gloria qui ante
lege legem seruauit
Vlex q̃ futura erat quo
modo custo dienda erat
de monstrar& ñ in uerbis
sed auctor infactis : Qqͥa
tẽtator in reuerens est.

Expanded text:
nam meritorum temtatori non nam meritorum temtatori non uisum est plenum, petit ut permitteretur ei diuersis temtationibus probare eius iustitiam, ut in multis constrictus alicubi haereret et posset modum excedere, quia ad hoc solent peccantibus diuersae poenae inferri, ut, quia nemo omnia potest ferre tormenta, aliquod illorum eliciat ei ueritatis confessionem. Itaque permissum est temtatori omnia eius exsubstantiae; aut si, quia grandis animi erat et satis merae deuotionis, his omnibus non uinceretur, certe uel affectu caritatis cogente frangeretur morte simul omnium filiorum. sed quia ante legem editam legem in corde suo scriptam habebat, nulla damna neque orbitates minorem illum in dei deuotione fecerunt, ut formam daret deum ex toto corde super omnia diligendum. quanta ergo dignus est gloria, qui ante legem legem seruauit, ut lex, quae futura erat, quo modo custodienda erat, demonstraret non in uerbis, sed actor in factis!- Et quia temtator inreuerens est
Abbreviated transcription (Latin):
uenire: Quãuis siquis
poss& gestaei mirarinon
iam cũ eo conferendu serat
neq: eisimilis iuredicer&
Non enĩ suũ erat qđ talis
ex titerat quia exemplum
secutus fuerat alienum:
Sc̃s aũt. iob cũnihil tale
uidiss& neq uoluminib
lectitass & tulẽse praces¬
titit ut nullius aliquid
insecon latũ haber& sedip¬
sec&eris conferr&. For¬
map̃bens mirabilium
gestorũ ad dñm ꝓmeren¬
dũ: Quare & dñi testimo¬
nio cõmendatur dicentis
anim aduertisti ad puerũ
meũ iobnon. ẽ. eñisimilis
nitur sed auetor eorũ q̃
gessit unde &uerus dĩ
cultor adseritur : Nulla
enimpotest simulatio cõ¬
m̃ticiȩ ueritatis in eo ui¬
deri qui antese non hab&
talem : Omnis enĩ qui fin¬
git hoc fingit qđ cernit᷑
imitari : Et his tamen
omnib: adhuc potiora s̃.
q̃ dicantur: In his enĩ lau¬
dib nulla ꝓbam̃ta tribu¬
lationũ fuer̃ sed ꝓpositũ
dõdicatũ in exercitio &
obseruationib: constitu¬
tũ÷ Quodquia adcoro¬

Expanded text:
uenire? quamuis si quis uenire? quamuis si quis posset gesta eius mirari, non iam cum eo conferendus erat neque ei similis iure diceretur. non enim suum erat quod talis exstiterat, quia exemplum secutus fuerat alienum. sanctus autem lob, cum nihil tale uidisset neque uoluminibus lectitasset, talem se praestitit, ut nullius aliin se collatum haberet, sed ipse caeteris conferret, formam praebens mirabilium gestorum ad Deum promerendum. Quare et Domini testimonio commendatur dicentis: Animadvertisti ad puerum meum Job? Non est enim similis nitur, sed auctor eorum quae gessit? Unde et verus Dei cultor asseritur. Nenim potest simulatio commenticiae ueritatis in eo uideri, qui ante se non habet talem. omnis enim qui fingit, hoc fingit quod cernitur imitari. Et his tamen omnibus adhuc potiora sunt quae dicantur. in his enim laudibus nulla probamenta tribulationum fuerunt, sed propositum deo dicatum in exercitio et obseruationibus constitutum, quod quia ad coro
Abbreviated transcription (Latin):
agna dilectio. ẽ¬
fr̃s dilectissi¬
miomni poten¬
tis dĩergage¬
nus humanũ q̃ intelle et a
quidem ꝑducit ad regna
caelestia. ñ intelleet a aũt
deducit ad inferos
Ss enimbene ficiũ suũ
gra tũ uult ẽe. & fructife¬
rũ: ut & nob ꝓficiat & il¬
lũ misereri dil&t&
Igitit qnm bonus est
& om̃s homines saluos
uult fieri exemplũ nob
iustitiae iniobfamulũ
suũ de monstracuit sicũ
p̃senlectio contestatur
Quods ecuti & maloca re¬
te & adbonumuenire
possemus Non solum
apoenaliberi s ed&re¬
muneratiI Quẽ ergo
admirabilis. est. sanc¬
tissimus iobqui antele¬
ge lit teris editã operib
suis exemplar legisos¬
tendit : Nulla in accau¬
sa alicuius docum̃ta ad¬
discens sed natura ipsa
duce cui ds̃ iustitiae semi
natur alit̃ inẽe. decre¬
uit creatori reuerentiã
pia deuotione seruauit :
Quanta igit᷑ laude dig¬
nus ẽ. & quib: uerbis fac¬
ta eius debeant ex tolli :
cuineq: antelegẽ neq p̾s
legem parẽ possimus in¬

Expanded text:
agna dilectio esfratres dilectissimi, omnipotentis dei erga genus humanum, quae intellecta quidem perducit ad regna caelestia, non intellecta autem deducit ad inferos. deus enim beneficium suum gratum uult esse et fructiferum, ut et nobis proficiat et illum misereri delectet. Igitur quoniam bonus est et omnes homines saluos uult fieri, exemplum nobis iustitiae in Iob famulum suum demonstrauit, sicut praesens lectio contestatur, quod secuti et malo carere et ad bonum uenire possimus non solum a poena liberi, sed et remunerati. Quam ergo admirabilis est sanctissimus Iob, qui ante legem litteris editam operibus suis exemplar legis ostendit nulla in hac causa alicuius documenta addiscens, sed natura ipsa duce, cui deus iustitiae semina naturaliter inesse decreuit, creatori reuerentiam pia deuotione seruauit! Quanta igitur laude dignus est et quibus uerbis facta eius debeant extolli, cui neque ante legem neque post legem parem possumus in
Abbreviated transcription (Latin):
Imfilu hieru salem ter¬
tenae a postãuerunt a
dõ. Pon potest huic gaudi¬
um describi. sed meror ad
obprobrium. Ergo huius
hierus alem proph&a illã
superiorem herusalem lae¬
tari debere dicit. quã apos¬
tolus matrem nram̃ appel¬
lat. Quia sine gemitu & do¬
loribus multoplures filios
hab& quam haec. q̃ cum
lacrimis generat. Carna¬
lit̃ iudeos utiq illa autẽ
xp̃ianos ꝑfidem spiritali¬
ter. quamideo desertam
dicit. quia ipsa ẽ uita
quã deseruit adam primus
& secutus ẽ mortem: Cũ
segenerantur ergohomi¬
nes. reuertuntur ad eã
quam de ruerant uitam.
Haec uita. xp̃s ẽ. Quia ip¬
sedix̃. egosumuita. Est
& dr̃ pater uita. quia
ait dñr. sic ut hab& pater
in quit accipi&. Deuita itaq
qui accipit. uita ẽ. Tres
ergosunt unauita. Haec ẽ
uita ꝑcuius fidem regenera¬
mur ipsa ẽ mat̃ nr̃a. Sicut
& in genesi legimus. quiaip
uunt nisi qui credunt.¬

Expanded text:
ii Hierusalem terrenae apostatarunt a deo, non potest huic gaudium adscribi, sed maeror. ad obprobrium ergo huius Hierusalem profeta illam superiorem Hierusalem laetari debere dicit, quam apostolus matrem nostram appellat, quia sine gemitu et doloribus multo plures filios habet, quam haec quae cum lacrimis generat carnaliter — Iudaeos utique —, illa autem Christianos per fidem spiritaliter, quam ideo desertam dicit, quia ipsa est uita, quam deseruit Adam primus et secutus est mortem. cum regenerantur ergo homines, reuertuntur ad eam, quam deseruerant, uitam. haec uita Christus est, quia ipse dixit: ego sum uita. est et deus pater uait Dominus, Sicut habet Pater inquit, accipiet qui accepit, uita est tres ergo sunt una uita. haec est uita, per cuius fidem regeneramur. ipsa est mater nostra, sicut et in Genesi legimus: quia ipuunt, nisi qui credunt
Abbreviated transcription (Latin):
sorem. Aut num quidip¬
sum ieptae dr̃ misit. aut
ad locutus ẽ Sed quia
allo philideos suos lauda¬
bant. quasi qui subi ectos
illis facerent filios irrł.
uituperantes dm̃ abrahȩ
idcirco propt̃ honorẽ no¬
minis sui dr̃ uindicauit
in alophilos. siñ propt̃ is¬
tos uel propter meritum
abrahae & suum culm̃.
Aut num quid quia sp̃s
dñi insiliit. in samsoni me¬
ritricantem dignus dicit᷑
cum hoc factum iN¬
tellegatur. ad allo phi¬
lorum perriciem¬

Expanded text:
sorem. Aut numquid ipsorem. Aut numquid ipsum Jephte Dominus misit, aut allocutus est? Sed quia Allophyli deos suos laudabant, quasi qui subjectos illis fecerant filios Israel, vituperantes Deum Abrahae; idcirco propter honorem nominis sui Deus vindicavit in Allophylos, si non propter istos vel propter meritum Abrahae et suum culmen. Aut numquid quia spiritus Domini insiliit in Samsonem meretricantem , dignus dicetur, cum hoc factum intelligatur ad Allophylorum perniciem
Abbreviated transcription (Latin):
ciem deuouerat in illum
ipsum iudicio diuino re¬
tortum ẽ. & usq: ad eo in¬
sensatus fuit iepthae. ut
nec postea stultese deuo¬
uis se cognoscer& ut error
eius qui abipso coeperat
ꝑipsum emendar&ur.
Intellegere enim debuit
dm̃. ñ tali sacrificio de¬
lectari. & rogare ꝓstulti¬
tia sua. & aliud offerre
qđ contralegem nones¬
s& sed fidelem se presti¬
tit fatuus parricida.
cum const& fidem stul¬
tã. non solum minime
ꝓdesse sed obẽẽ. Incau
saitaq filiae suae ipse
mactatus ẽ. unde & dr̃
atalis acrificio dissimulaũ
Sienim hoc prohibuiss& ali¬
ud offerre sibi illum uolu¬
isse uider&ur. Cum scir&
ut indignum ñ debere illũ
Uofferre. Filia autẽ eiuslu¬
crum fecit. quia quia inpo¬
cens in malis patris mor¬
tua poena caruit inferi
qđ diuforte uiuendo adi¬
pisci nequiss&: Ut autem
trium phus uictoriȩ iepthȩ
prosequer& ñ meritum
eius fece̾rit. neq populi
necenim supplices illos fu¬
is sedõ. ut dar& eis defen¬

Expanded text:
ciem deuouerat, in illum ciem deuouerat, in illum ipsum iudicio diuino retortum est. et usque adeo insensatus fuit Iepthae, ut nec postea stulte se deuouisse cognosceret, ut error eius, qui ab ipso coeperat, per ipsum et emendaretur. intellegere enim debuit deum non tali sacrificio delectari et rogare pro stultitia sua et aliud offerre quod contra legem non esset. sed fidelem se praestitit fatuus parricidam, cum constet fidem stultam non solum minime prodesse, sed obesse. in casu itaque filiae suae ipse mactatus est, unde et deus a tali sacrificio dissimulauit. si enim hoc prohibuisset, aliud offerre sibi illum uoluisse uideretur, cum sciret ut indignum non debere illum offerre. filia autem eius lucrum fecit, quia innocens in malis patris mortua poena caruit inferi, quod diu forte uiuendo adipisci nequisset. Ut autem triumphus uictoriae Iepthae prosequeretur, non meritum eius fecit neque populi; nec enim isse Deo, ut daret eis defen
Abbreviated transcription (Latin):
der& hominibus quantũ
dõ creder& abrahã. qui
nec filium suum iubente
eo n dubitauit occidere
Quienim contra mundi spẽ
nascieũ potuit facere de
stereli & anicula ñ fuitam¬
biguum qđ contra mundi
sationẽ poss& eum resus¬
citare amor tuis: hoc fac¬
to cumulatus ẽ iustitia
abraham: Ostendit enĩ
dr̃ quia non sanguinẽ pu¬
eripoposcerat. sed ut fa¬
mulus suus abraham hoc
facto auctor fier&: Di¬
ligentes enim se. aliquid
patiuult. ut iuste illos
ꝓmoueriuideatur: Nã
iepthe homo facinorosus
& in prouidus stultade¬
uotione. munus dõ pro¬
misit dicens. Quic quid
mi hi redeunti acaede oc¬
currerit ante ostia dom̃
meae. hoc offerã dõ : Nũ¬
quid coccctus deuouit.
Aut num quid intellexit
quomodo deber& uotũ
facere: Quid enim sica¬
nis illi aut asinus occur¬
riss& qđ dr̃ offeri pro¬
hibuit. aut sifilius alienꝰ
aut siuxor. ut indolor e
alieno exultans redde¬
r& uotum. Idcir co in ꝓui¬
dȩmenti qđ in alienã ꝑni¬

Expanded text:
deret hominibus quantum deret hominibus quantum deo crederet Abraham, qui nec filium suum iubente eo dubitauit occidere. qui enim contra mundi spem nasci eum potuit facere de sterili et anicula, non fuit ambiguum quod contra mundi rationem posset eum resuscitare a mortuis. hoc facto cumulatus est iustitia Abraham. ostendit enim deus, quia non sanguinem pueri poposcerat, sed ut famulus suus Abraham hoc facto auctior fieret. diligentes enim se aliquid pati uult, ut iuste illos promouere uideatur Nam Iepthae homo facinerosus et inprouidus stulta deuotione munus deo promisit dicens: quicquid mihi redeunti a caede occurrerit ante ostia domus meae, hoc offeram deo. numquid coactus deuouit aut numquid intellexit quo modo deberet uotum facere? quid enim si canis illi aut asinus occurrisset, quod deus offerri prohibuit. aut si filius alienus, aut si uxor, ut in dolore alieno: exultans redderet uotum? idcirco inprouidae mepii quod in alienam perni
Abbreviated transcription (Latin):
nificantur: quia sustinui
inquit ut facererit uuam.
fecit autem spinas. Et lex
ñ statim uindicare ue¬
nerat. sed prius ostende¬
re. Ideo ignis rubum ñ
comburit: id .ẽ. data lex
ñ fecit reos dep̃terito pec¬
catores. Nam quia & pec¬
cata ñ sunt denatura. sed
ex accidenti rubi id est spi¬
narum materia ñ hab&
radicem spinis armatam :
ratione ergo factum est
utita dñs apparer &. mo
rsi. Cum sCIAMus
ABRAHÃ PROHIBI¬
Tum Adõ NEFiliũ
Suum ie mola nen
quare iepte cum pi¬
Liam surco liprret.
MANOSANQUINE Dõ
uotum exsolunt. XLiii.¬
ultum inter ual¬
lum ẽ inter cau¬
sam habrahae &
iepthae: primum quidẽ
abrahae slegit time natus
ẽ iepthȩ uero spurius:
Erat enim filius mere¬
tricis: Deinde abra ham¬
conuersationis optimae.
Tepthae autẽ princeps la¬
tronum: Abrahã uiriustus
& intemptatione probatꝰ :
Iniepthae eñĩ nullum ius¬
titiae testimoniũ: Abrahȩ
itaq p̃ceptum ẽ ut filium
suum dõ offerr&. ut osten¬

Expanded text:
nificantur — quia sustinui, nificantur — quia sustinui, inquit, ut faceret uuam, fecit autem spinas-et lex non statim uindicare uenerat, sed prius ostendere, ideo ignis rubum non conbussit, id est data lex non fecit reos de praeterito peccatores. nam quia et peccata non sunt de natura, sed ex accidenti, rubi, id est spinarum materia non habet radicem spinis armatam. ratione ergo factum est, ut ita dominus appareret Moysi. XLIII. CUM SCIAMUS ABRAHAM PROHIBITUM A DEO NE FILIUM SUUM IMMOLARET, QVARE IEPTHAE, CUM FILIAM SUAM LIBARET, MANO SANGUINE DEO UOTUM EXSOLUIT? Multum interuallum est inter causam Abrahae et Iepthae. primum quidem Abraham legitime natus est, Iepthae uero spurius; erat enim filius meretricis. deinde Abrahamconuersationis optimae, Iepthae autem princeps latronum. Abraham uir iustus et in temptatione probatus; in Iepthae enim nullum iustitiae testimonium. Abrahae itaque praeceptum est, ut filium suum deo offerret et ut osten
Abbreviated transcription (Latin):
tiui. Sic & int̃spm̃ dĩ di
uersitas ẽ. Sp̃s enim sc̃s
dedõ est: consubstanti¬
uus ei. Reliquilero sp̃sdi
essedicuntur. sed creatura
s̃. cum suꝑ aquas spirita¬
Lẽ creaturã esse tradat
ratio & quae superseha¬
beat potiorem alter ãcre¬
aturam. quia creatura
acreatura differt aclari¬
tate. Quic quid enim pro¬
pesedem dĩ acciditur cla¬
rioras̃ ministeria. Vnde
dicit raphahel angelus in¬
terc&era. Egosum in¬
quid unus ex septem an¬
gelis scĩs. qui ad stamꝰ
& conuersamur ante ma¬
iestatẽdĩ. CURANRE¬
LuS MISSUS LOqui
ADMOESER INIQ̃
ETIN RUBO APPARU¬
excelsus ẽ. Dignũ
ergo fuit utin alto
apparera. in loco
qui uicinus ẽ caelo. &
quia ignis semꝑ superi¬
ora ad p&it. sursum cres¬
cendo ad caelum. in eode¬
buit caelorum dñs appa¬
rere. quide humo ad su¬
ꝑna contendit. In rubo
uero causa fecit ut appa¬
rer& delictorum. Quia
enim peccatorum causale¬
gem dercenderat dare:
spinae autẽ in peccatis sig¬

Expanded text:
tiui. sic et inter spiritum dei tiui. sic et inter spiritum dei diuersitas est. spiritus enim sanctus de deo est, consubstantiuus ei; reliqui uero spiritus dei esse dicuntur, sed creatura cum super aquas spiritalem creaturam esse tradat ratio, et quae super se habeat potiorem alteram creaturam, quia creatura a creatura differt claritate. quicquid enim prope sedem dei acceditur, clariora sunt ministeria. unde dicit Raphahel angelus inter cetera: ego sum, inquit, unus ex septem angelis sanctis, qui adstamus et conuersamur ante maiestatem dei. XLII. CUR ANGELUS MISSUS LOQVI AD MOVSEN IN IGNE ET RUBO APPARUexcelsus est; dignum ergo fuit ut in alto appareret, in loco qui uicinus est caelo. et quia ignis semper superiora adpetit sursum crescendo ad caelum, in eo debuit caelorum dominus adparere, qui de humo ad superna contendit. in rubo uero causa fecit ut appareret delictorum. quia enim peccatorum causa legem descenderat dare, spinae autem in peccatis sig
Abbreviated transcription (Latin):
quia dictum ẽ. Sp̃s
dĩ fenesat᷑ supor
iideo & aquibusdã sp̃r¬
eẽ legitur. inualida &
inanis ad sertio ẽ. N solũ
enim ordo hoc non patit᷑.¬
& ratio abnu&. sed & uer¬
ba ipsa infirma pro¬
bantur. ad causã istam
adstruendã. Nã his uer¬
bis frequent̃ aliud in ueni¬
mussignificatum in lege
deleam in quit om̃a ab ho¬
mine usq: ad pecus . Prop¬
terea quia diluuium fac¬
turus erat suꝑ terram.
Numquid hic sp̃s sc̃s̃ potest
intelligi: nonne deani¬
mabus locutus ẽ: nam
non solum nrae animae
sp̃s dicuntur. sed & pe¬
corum. Sic enim scriptũ
ẽ & mortua ẽ omnisca¬
ro inaqua in qua erat
sp̃s uitae. Et in ez echihel
proph&a sic dictum est.
dum dereformatione ho¬
minum ꝓmit tit dicens
dr̃ Haec dicit dñs dr̃ os¬
sibus istis. Extendã suꝑ
uos cutem. & dabo in uob
quid de sc̃o spũ locutus ẽ
& non de anima: om̃a
quidem caelestia sp̃s sunt.
sed deferunt ab inuicem .
ipso est. Cuius significa¬
quia hic uerus ẽ. illi ad op¬

Expanded text:
QVIA DICTUM EST: \'SPIRITUS DEI FEREBATUR SUPER Si ideo a quibusdam sancesse legitur, inualida et inanis adsertio est. non solum enim ordo hoc non patitur et ratio abnuet, sed et uerba ipsa infirma probantur ad causam istam adstruendam. nam his uerbis frequenter aliud inuenimus significatum in lege;deleam, inquit, omnia ab homine usque ad pecus, propterea quia diluuium facturus erat super terram. numquid hic spiritus sanctus potest intellegi? nonne de animabus locutus est? nam non solum nostrae animae spiritus dicuntur, sed et pecorum. sic enim scriptum est: et mortua est omnis caro in aqua, in qua erat spiritus uitae et in Ezechiel profeta sic dictum est, dum de reformatione hominum pro-, mittit dicens deus: haec dicit distis: extendam super uos cutem et dabo in uobis quid de sancto spiritu locutus est et non de anima? Omnia quidem caelestia spiritus sunt, sed differunt ab inuicem, eipso est, cuius significaquia hic uerus est, illi adop
Abbreviated transcription (Latin):
latia. ueritas fallaciaui¬
der& quasi antiquita te
p̃iudicans ueritati. Et
quia in primomense in
quo equinoctiũ haben
ramani secuti & nos. Ea
ipsa obseruatio abhis
custoditur. Ita ut & ꝑsan¬
guinẽ dicant expiationẽ
fierisicut & nos ꝑcrucẽ
hac cuersutia paganor
de tin& inerrore ut pu¬
tent ueritatẽ nr̃am imi¬
tationem potius uideri
quã ueritatẽ . quasi ꝑ e
mulationẽ suꝑstitutio¬
ne quadã inuentã. Nec
enĩ uerũ potest in qui¬
unt estimari. qđ postea
ẽ. inuentũ. sedqr apud
nos ꝓcesto ueritas ẽ.
Et abinitio haecẽ uir tu¬
tũ atq ꝓdigiorũ signa
perhibent testimoniũ.
ut teste uirtute diabo¬
li in ꝓbitas innotescat
adeat. Haec contrauer¬
sutiũ &p̃uentũ diabo¬
li posita ẽ ut simulati¬
onẽ eiꝰ reuel&. nemo
enĩ &iã inimicoꝵ nega¬
re audeat illic esse ue
CONSTET. ADAUIDUS¬
Q ADTRANS MIRNA¬
TIONE BABILONIS

Expanded text:
lacia, ueritas fallacia uilacia, ueritas fallacia uideretur, quasi antiquitate praeiudicans ueritati; et quia in primo mense, in quo aequinoctium habent Romani, sicuti et nos, ea ipsa obseruatio ab his custoditur, ita ut et per sanguinem dicant expiationem fieri, sicut et nos per crucem. hac uersutia paganos detinet in errore, ut putent ueritatem nostram imitationem potius uideri quam ueritatem, quasi per aemulationem superstitione quadam inuentam. \'nec enim uerum potest\', inquiunt, \'aestimari quod postea est inuentum\'. sed quia apud nos pro certo ueritas est et ab initio haec est, uirtutum adque prodigiorum signa perhibent testimonium, ut teste uirtute diaboli inprobitas innotescat.adeat haec, contra uersutiam et praeuentum diaboli posita est, ut simulationem eius reuelet. nemo enim etiam inimicorum negare audeat illic esse uer, CUM CONSTET A DAUID USQVE, AD TRANSMIGRATIONEM BABVLONIS
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ. omã enĩ mundi
tempora unius ebdoma¬
dae curriculis numeran
qr dr̃ mundi membra &
ornam̃ta composuit sex
enim diebus mundũ apta¬
uit. & septima cessauit
quã sabbatũ appellauit
redeuntes multiplicant
numerũ temporum.
Post sabbatũ enĩ a primo
die repetit. sẽꝑ usq: in
diẽ septimũ idẽ sabbatũ
ut resurrectio dnĩ pri¬
modie in coatimundi fac¬
ta discat᷑ qͥ dies domini¬
unũ qͥ uespere. in septe¬
nariũ numerũ euolutur
incipit iterũ. ut sit post
& instauratus ẽ. Absolu¬
tũ ẽ ñ nos lunã colere.
institutus ẽ custodire
Diabolus autẽ qͥ ẽ saianas
ut fallatiae suae auctori¬
tatẽ aliquã possit ad hibe¬
re & m̃dacia sua cõ m̃ti¬
ciaueritate colorare pri¬
mom̃se qđ sacram̃ta do¬
minica sit caelebranda
qr ñ mediocris potentiae
ẽ paganis q̃ obseruarent
in stituit mỹ steria. ut
animas eorũ duab ex cau¬
sis inerror ẽ detiner&.
ut qr p̃uenit uerita.tẽ fal¬

Expanded text:
dus est. Omnia enim mundi dus est. Omnia enim mundi tempora unius ebdomadae curriculis numerantur, qua deus mundi membra et ornamenta conposuit. sex enim diebus mundum aptauit et septima cessauit, quam sabbatum appellauit. im in se redeuntes multiplicant numerum temporum. post sabbatum enim a primo die repetit semper usque in diem septimum, id est sabbatum, ut resurrectio domini primo die inchoati mundi facta discatur, qui dies dominiunum, qui uespere in septenarium numerum euolutus incipit iterum, ut sit post et instauratus est. Absolutum est non nos lunam colere, institutus est, custodire. diabolus autem, qui est satanas, ut fallaciae suae auctoritatem aliquam posset adhibere et mendacia sua commenticia ueritate colorare, primo mense quo sacramenta dominica scit celebranda, quia non mediocris potentiae est, paganis quae obseruarent instituit mysteria, ut animas eorum duabus ex causis in errore detineret: ut, quia praeuenit ueritatem fal
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis erunt. Aut intraista
quin enim fieri potest.
ut aliquis superhaecsit.
q̃colit. Paganiitaq: p̃
cõpotũ lunae obseruant
s ed lunã ipsã uelut deã
uenerantur. Et effectꝰ
curriculorũ eius. ad p̃hen¬
dissese arbitrantes
quid certis diebus a gen¬
dũ quid ue cauendũ sit
decreuer̃ imperio huiꝰ
uitã & c̃ uersationẽ
suã ordine quodã sub¬
iectientes. quos quia
extradĩ ordinationẽ
haec ausis usurpar e.
falli frequent̃ dep̃hen¬
dimꝰ. Haec enim lumi¬
naria insigna tempoꝵ
ds̃ constituit. Unde
& nos numerũ lunae
cus todim. Ñ illã ipsa
ex colimꝰ ut aquar tade¬
cima luna quaen ob
secundũ legẽ primaẽ.
rationũ paschae obser¬
uemus. Omã enĩ plena
dr̃ instituit. Iel eoq a
tẽdieb: parcha nob ce¬
lebrare concessũ ẽ. ut
de his septẽ aliqͥ dier
atꝰ parasceue. usq ad
resurrectionẽ dni con
lunã parsio xp̃i sit neq:
resur rectio eiꝰ. nã pri¬
modie quo coeptus mun¬

Expanded text:
ipsis erunt aut intra ista. ipsis erunt aut intra ista. qui enim fieri potest, ut aliquis super haec sit quae colit? pagani itaque non conputum lunae obseruant, sed lunam ipsam uelut deam uenerantur et effectus curriculorum eius adprehendisse se arbitrantes, quid certis diebus agendum quidue cauendum sit. decreuerunt imperio huius uitam et conuersationem suam ordine quodam subicientes, quos, quia extra dei ordinationem haec ausi sunt usurpare, falli frequenter deprehendimus. haec enim luminaria in signa temporum deus constituit, unde et nos numerum lunae custodimus, non illam ipsam excolimus. ut a quarta decima luna, quae nobis secundum legem prima est. rationem paschae obseruemus. omnia enim plena deus instituit; ideoque atem diebus Pascha nobis celebrare concessum est, ut de his septem aliqui dies a parasceve usque ad resurrectionem Domini conclunam passio Christi sit neque resurrectio eius non primo die, quo coeptus mun
Abbreviated transcription (Latin):
es s& adõ & inuenit euam
instabilem. postea autem
promittens illi qđ re inter¬
dictum c̃tigissent presta¬
r& illisdeitatẽ circum ue¬
nit eos. Tunc diabolus su¬
perato homine triumpha¬
uit. Hic uictus genus suum
subiecit peccato. Quã obrẽ¬
iniustum erat uiolenter
auferre spolia quia dr̃ qđ
facit. iuste facit. Pra&erea
cum a cerbe peccauerit
homo. adsentiens enim
contramandatumcrea¬
non illi statim debuit sub¬
ueniri. quippe cum nec
penituerit. Nec grat a
en fuiss& misericor¬
dia. s iñ sciss& quid me¬
rer&ur. Quã quã enĩ
oma possit ds̃ sa illud
facit qđ conuenit ratio
ni ut in rep̃hensibiliᷤ per
Tustodi entespaganos
sep̃ hendimus quia
dielunares & modũ
custodiant Absit axp̃i¬
anis nesidera uenerari
dicantur. quibus indul¬
ta ẽ spiritalis cultura.
ut dispicientes qͣuident᷑
his q̃ inuisibilia & suꝑ¬
caelestia sunt copulont᷑.
Vt haec om̃a tras cendan
futuricũ angelis dĩ. Nã
siderũ cultores. Aut cũ

Expanded text:
esset a deo, et inuenit Euam esset a deo, et inuenit Euam instabilem; postea autem promittens illi, quod, si interdictum contigissent, praestaret illis deitatem, circumuenit eos. tunc diabolus superato homine triumfauit, hic uictus genus suum subiecit peccato. quam obiniustum erat uictori uiolenter auferre spolia, quia deus quod facit iuste facit, praeterea cum acerbe peccauerit homo. adsentiens enim contra mandatum creanon illi statim debuit subueniri, quippe cum nec paenituerit. nec grata enim fuisset misericordia, si non scisset quid mereretur. quamquam enim omnia possit deus, sed illud facit quod conuenit rationi, ut inreprehensibilis persCUSTODIENTES PAGANOS REPREHENDIMUS, QVIA DIES LUNARES ET MODUM CUSTODIANT? Absit a Christianis ne sidera uenerari dicantur, quibus indulta est spiritalis cultura, ut despicientes quae uidentur his, quae inuisibilia et supercaelestia sunt, copulentur, ut haec omnia transcendant futuri cum angelis dei. nam siderum cultores aut cum