comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deos a quibus magna utilitas ad uĩte cu¬
ltum esset inuent̾a ipsasq res utiles et
salutares deorum esse uocabulis nucu¬
patas. Ut ne hoc quidem diceret illa ĩuen¬
ta esse deorum s& ipsa diuina. Quo quid
absurdius ꝙ̃ aut res sordidas atq defores
deorum honore afficere aut hoies iam
morte deletos reponere in deos quoru
om̃is cultus e̾et futurus in luctu lam uͦ
Erisippus qui stoicorum somorum acer¬
rimuł habetur interpres magnam tur¬
bam congregat ignotorum deorum. Ut
eos ne coniectura quidem informare
possimus. cum mens nr̃a quid uis uidea¬
tur cogitatione posse depingere. Ait ciz
uim dluinam in ostentatione esse posita
et in uniuerse nature animo atq inente
Epsumq mundum deum dicit esse et ei¬
per oĩa fusionem uniuersam. tum eius
bram et necessitatem rerum futuraru
Ignem preterea et eum quem. uite diai
Ehera. tum ea que natura fluerent atq
manarent ut aquam et terram et aera

Expanded text:
deos a quibus aliqua magna utilitas ad vitae cudeos a quibus aliqua magna utilitas ad vitae cultum esset inventa, ipsasque res utiles et salutares deorum esse vocabulis nuncupatas, ut ne hoc quidem diceret, illa inventa esse deorum, sed ipsa divina; quo quid absurdius quam aut res sordidas atque deformis deorum honore adficere aut homines iam morte deletos reponere in deos, quorum omnis cultus esset futurus in luctu. Iam vero Chrysippus, qui Stoicorum somniorum vaferrumus habetur interpres, magnam turbam congregat ignotorum deeos ne coniectura quidem informare possimus, cum mens nostra quidvis videatur cogitatione posse depingere. ait enim vim divinam in ratione esse positam et in universae naturae animo atque mente, ipsumque mundum deum dicit esse et eius animi fusionem universam, tum eius bram et necessitatem rerum futurarum, ignem praeterea et eum quem ante dixi aethera, tum ea quae natura fluerent atque manarent, ut et aquam et terram et aera,
Abbreviated transcription (Latin):
qen aeorum intes pretatur tolu sio
Snsitas perceptasq cogninonel deorn
Necrnifr toucm nec lunonem necue
stam nec quenꝙ qui ita appellatur an
deoru habebat numero se cebec¬
deo tuerr quabedam signifationem hecdo¬
cet fributa noia Cułus discipuliaristo¬
duec formam dei intelligi posse censeat
necindiis sensum esse dicat. Dubitetep
ommino deus animans nec nesit. Eleati¬
tes autem qui cenonẽ audiunt unacu
eo quem proxime nomixui tum iosi
mundum deum dicit cͥe. Tum totios
natute menti atq aio tribuit hoc nom
tum ultimum atq altissimu ato undi¬
ꝙ circufusum atq extremum oiacinge¬
tem atq complerum ardorem qui etsoẽ
nominetur certissimum deum iudicat
Ideoq quasi delirans in his libris quos
seripłit contra uoluntatem cum figu
formam quandam spetiem deorunt tũ
diuinitatem omnentribuit astris tuti
inhił ratione censet esse diuinius. Itafit
ut deus ille quem mente noscimus atq
euisdem senonis auditor eos esse hoies

Expanded text:
nem deorum interpretatur, tollit omnino usitatas perceptasque cognitiones deorum; neque enim Iovem neque Iunonem neque Vestam neque quemquam qui ita appelletur in deorum habet numero, sed reb per quandam significationem haec docet tributa nomina. Cuius discipuli Aristotiast, qui neque formam dei intellegi posse censeat neque in dis sensum esse dicat dubitetque omnino deus animans necne sit. Cleanthes autem, qui Zenonem audivit una cum eo quem proxime nominavi, tum ipsum mundum deum dicit esse, tum totius naturae menti atque animo tribuit hoc nomen, tum ultimum et altissimum atque undique circumfusum et extremum omnia cingentem atque conplexum ardorem, qui aether nominetur, certissimum deum iudicat; idemque quasi delirans in his libris quos scripsit contra voluptatem tum fingit formam quandam et speciem deorum, tum divinitatem omnem tribuit astris, tum nihil ratione censet esse divinius. ita fit ut deus ille, quem mente noscimus atqueeiusdem Zenonis auditor eos esse habitos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑde eadem platonis scola ponticus. Era¬
clites puerilib fabulis refersit libros et
esse putat errantibus etam stellis derta¬
tem tribuit sensuq deum priuat et ei
formam mutabilem esse nult. Fodẽꝙ
in libro rursus terram et celum referi
in deos. Nec uero Theofrasti in cõstãtia
ferenda est. modo enim menti diuine
tribuit principatum modo celo tũ ant
sigms Ideriboq celestibus. Nec audiend
eisis auditor stratois qui phicus appel
minuendiq habeat sedcarcat orani se
su et figura Ceno autem ut iam adue¬
stros balbe ueniam. naturalem leger
diuinam esse censet. eamq uim od̾tinẽ
recta n impantem prohibentemq cõ¬
traria quari legem quomo efficiat u¬
nimantem intelligere nõ possumus. lcũ
Atq hic idem in alio loco ethera deru

Expanded text:
. Ex eadem Platonis schola Ponticus Hera. Ex eadem Platonis schola Ponticus Heraclides puerilibus fabulis refersit libros, et esse putat, errantibus etiam stellis divinitatem tribuit sensuque deum privat et eius formam mutabilem esse vult, eodemque in libro rursus terram et caelum refert in deos. Nec vero Theophrasti inconstantia ferenda est; modo enim menti divinum tribuit principatum modo caelo, tum autem signis sideribusque caelestibus. Nec audiendus eius auditor Strato is qui physicus appellminuendi habeat sed careat omni et sensu et figura. Zeno autem, ut iam ad vestros Balbe veniam, naturalem legem divinam esse censet, eamque vim obtinere recta imperantem prohibentemque contraria. quam legem quo modo efficiat animantem intellegere non possumus; deum atque hic idem alio loco aethera deu
Abbreviated transcription (Latin):
quinitatem. modo mundum ipsum du
dicit modo alium quendam preficit
mundo eiq eas partes tribiit. U repli¬
catione quadam mundi motur regat
att tueatur tum celi ardorẽ deumꝰ di¬
cit esse non intelligens celum mũdi ẽe
partem quem alid̾ loco ipie designat
deum Quomodo antem celi duinus
ille sensus in celeritate tanta conserai
potest. Ubi demum illi tot dii sinume
priuantur et prudentia. Quom̃o porro
mundus moueri potest carens corpoe
aut quo mõ semper se mouens cẽ quiet
et btus potest. Nec uero eius cõdiscipul
Tenocrates in hoc genere prudentior
iri cuius libris qui sunt de natura deor
nulla speties diuina describitur. Deol
enim octo ẽẽ dicit. Cumq eos qui ĩstel¬
lis uagis nommnantur. Unum qui er
omibds sideribus que infixa celo sint
ex dispersis quasi membris simplea sit
putandus deus. Septimu solem adiun¬
git octanumq lunam qui quo sensu
Beati esse possint intelligi non potest¬

Expanded text:
divinitatem, modo mundum ipsum deum divinitatem, modo mundum ipsum deum dicit esse, modo alium quendam praeficit mundo eique eas partis tribuit ut replicatione quadam mundi motum regat atque tueatur, tum caeli ardorem deum dicit esse non intellegens caelum mundi esse partem, quem alio loco ipse designarit deum. quo modo autem caeli divinus ille sensus in celeritate tanta conservari potest? ubi deinde illi tot dii, si numeprivat, etiam prudentia. quo porro modo mundus moveri carens corpore aut quo modo semper se movens esse quietus et beatus potest? Nec vero eius condiscipulus Xenocrates in hoc genere prudentior est, cuius in libris qui sunt de natura deorum nulla species divina describitur; deos enim octo esse dicit, quinque eos qui in stellis vagis nominantur, unum qui ex omnibus sideribus quae infixa caelo sint ex dispersis quasi membris simplex sit putandus deus, septimum solem adiungit octavamque lunam; qui quo sensu beati esse possint intellegi non potest
Abbreviated transcription (Latin):
Careat enim sensu necesse est careat
etiam prudentia careat uoluptate.
Que omia cum deorum natione cõ¬
prehendimus Idem et in łimeo dicit
et in legibus et mũdum deum ẽẽ et
celumꝰ et astra et terra et aerem et¬
aioł et eos quos maioꝵ institutis acce¬
pimus que et per se sunt fła perspicue
Cenophon pautionb uerbis eade fere
peccdi. ł acit enim inhis que a socrate
Ricta retulit. Socratem disputatam
formam dei queri non oportere eudẽ¬
q et solem et animum delim dicere et
modo unum. Tum autem plures deoi
tone dicimus atq etiam Antist aes ur
eo libro qui phisicus inscribitur popula¬
res deos multos unum naturalem ẽe
dicens tollit uim et naturam deorum
Ne multo secus speusippus platonem
auunculum subsequens. et uim quada
dicens. qua omia reguntur eamq aiã¬
lem euellere ex aĩs eg̾natur cognitone
dcorum. Aristotiles q intertioꝰ de phia
libro multa tradit a magistro uno plato¬
ne dissentiens modo men̾ti tribuit ome

Expanded text:
careat enim sensu necesse est, careat etiam prudentia, careat voluptate; quae omnia una cum deorum notione conprehendimus. idem et in Timaeo dicit et in Legibus et mundum deum esse et caelum et astra et terram et animos et eos quos maiorum institutis accepimus. quae et per se sunt falsa perspicue Xenophon paucioribus verbis eadem fere peccat; facit enim in his quae a Socrate dicta rettulit Socratem disputantem formam dei quaeri non oportere, eundemque et solem et animum deum dicere, et modo unum tum autem plures deos;tone dicimus. Atque etiam Antisthenes in eo libro qui physicus inscribitur popularis deos multos naturalem unum esse dicens tollit vim et naturam deorum. Nec multo secus Speusippus Platonem avunculum subsequens et vim quandam dicens, qua omnia regantur, eamque animalem, evellere ex animis conatur cognitionem deorum. Aristotelesque in tertio de philosophia libro multa turbat a magistro suo Platone dissentiens; modo enim menti tribuit omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ueteratorium expectaueritis omnia aꝑ¬
ta omĩa perspicua aperientur impuden¬
tia amentia audatia. Sipupillo opus redi¬
mitur mihi preda de mariibus eripitur
Quid est igitur remȩdium quod ueliceat
pupillo redimere Ubi illa consuetudo ĩbo¬
nis predibus prediisq uendendis Om̃ cõs
ditione sit is ciu̾a ressit cum periculũ ex¬
cludit cum solum cui prope dicam solipo¬
testatem factam esse oportebat. Quid em
quisꝙͣ ad meam pęcuniam me ĩuito aspi¬
rat Diud accedit. locatur locus id quod ex
mea pecuna refinatur. Ego me refectuꝵ¬
esse dico probatio futura ẽ fua qui locus
predibus et prediis ppło cautum est. et si nã
putas cauta scilicer tu pr̃ uel mea bona qͦs
uoles ĩmittes me ad meas fortunas defen¬
dendas accedere non sinas opere pretiu
est ipsam legem cognosçere dicetis eunde
conscripsisse qui Allud edictum de hẽditate

Expanded text:
veteratorium exspectaveritis; omnia apveteratorium exspectaveritis; omnia aperta, omnia perspicua reperientur, impudentia, amentia, audacia. 'si pupillo opus redimitur, mihi praeda de manibus eripitur. quod est igitur remedium? quod? ne liceat pupillo redimere.' Vbi illa consuetudo in bonis praedibus praediisque vendundis omnium consulum, dicione sit is cuia res sit, cuium periculum? excludit eum solum cui prope dicam soli potestatem factam oportebat. quid enim? quisquam ad meam pecuniam me invito adspirat, quisquam accedit? locatur opus id quod ex mea pecunia reficiatur; ego me refecturum dico; probatio futura est tua, qui locas; praedibus et praediis populo cautum est; et, si non putas cautum, scilicet tu, praetor, in mea bona quos voles immittes, me ad meas fortunas defendendas accedere non sines. operae pretium est legem ipsam cognoscere; dicetis eundem conscripsisse qui illud edictum de hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
Rem Rabonius ut sibi iudebatur satis grãder
pecumam et satis impudentem esse iste qui
aliquanto plus cogitasset male accepit uer¬
bis. Cabonilim negat cum sibi illa decisige
satis facere posse. Ne multa locututum se
esse confirmat Tutores. Hec nescuĩt quod
actum erat cum habomo putant id essecer¬
tissimum Nullam maiorem pupillo metirit
calamitatem Iste uero non proctastinat loca¬
re incipit nõ proscripta neq edicta die ab¬
enissimo tempore ludis ipsis romanis foro or¬
nato Itaq renũtiat kabonius illam decisi¬
onem tutoribus Accurrũt tñ ad tempus
tutores Digitum tollit Iumius patruus ist
color ĩ mutatus est uultus oratio mens demq
excidit Quid ageret cepit cogitare Si opuspu¬
pillo redimerctur sires abfret ab eo man¬
cipe quem ipse apposuisset sibi nullam
predam esse Itaq excogitat quid nil in¬
geniose mhil quisꝙ possit dicere ĩprobe
ferum callide nihil ab isto uerum nihil

Expanded text:
rem Habonius: ut sibi videatur, satis grandem rem Habonius: ut sibi videatur, satis grandem pecuniam et satis impudentem esse. iste, qui aliquanto plus cogitasset, male accipit verbis Habonium, negat eum sibi illa decisione satis facere posse; ne multa, locaturum se esse confirmat. tutores haec nesciunt; quod actum erat cum Habonio, putant id esse certissimum; nullam maiorem pupillo metuunt calamitatem. iste vero non procrastinat; locare incipit non proscripta neque edicta die, alienissimo tempore, ludis ipsis Romanis, foro ornato. itaque renuntiat Habonius illam decisionem tutoribus. accurrunt tamen ad tempus tutores; digitum tollit Iunius patruus; isti color immutatus est, vultus, oratio, mens denique excidit. quid ageret coepit cogitare; si opus pupillo redimeretur, si res abiret ab eo mancipe quem ipse adposuisset, sibi nullam praedam esse. itaque excogitat— quid? nihil ingeniose, nihil ut quisquam posset dicere, 'improbe, verum callide'; nihil ab isto vafrum, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
auditum dixit Titus domitius quicũ sciret
me ex mustio iuo audisse ꝙ eo sum usus
plurimur et erm in uiditiu quod prope
onim fortunaru suarii. S. mustius huit
me nno defendente igit Cutꝑ hoc ut dico
sciret .L. dominus mescire ad einti res omĩs
Muittum solitum esse deferre tũ de Relido¬
ne teticuit quo ad poriit Alio respõsione
suam deriuauit tatitus madolescente cla¬
rissimo ac principe iuuẽtutis pudor fuit
ut aliꝙͣ disi cum ame premeretur omia
potius responderet ꝙ Chelidonem noiaret
primo necessarios istius ad eum allegatos
esse dicebat. Demde aliquatdo actus cheli¬
doneta noia uit. Non tepudet Uerres eius
mulieris arbitratu gessisse preturam qua
Ldomitius ab se ndminari uix sibi hones¬
tum esse arbitrabatur reiecti a kelidone ca¬
piunt consiliu necessarium ut suscipiant
ipsi negotium cum Rabonio tutore quod
erat utx.Hs. quadraginta miliũ tracisi¬
gunt. Nd. ducentis milibus Refert adista

Expanded text:
auditum est; dixit L. Domitius, qui cum sciret auditum est; dixit L. Domitius, qui cum sciret me ex Mustio vivo audisse, quod eo sum usus plurimum etenim iudicium, quod prope omnium fortunarum suarum C. Mustius habuit, me uno defendente vicit, cum hoc, ut dico, sciret L. Domitius, me scire ad eum res omnis Mustium solitum esse deferre, tamen de Chelidone reticuit quoad potuit, alio responsionem suam derivavit. tantus in adulescente clarissimo ac principe iuventutis pudor fuit ut aliquam diu, cum a me premeretur, omnia potius responderet quam Chelidonem nominaret; primo necessarios istius ad eum adlegatos esse dicebat, deinde aliquando coactus Chelidonem nominavit. non te pudet, Verres, eius mulieris arbitratu gessisse praeturam quam L. Domitius ab se nominari vix sibi honestum esse arbitrabatur? reiecti a Chelidone capiunt consilium necessarium, ut suscipiant ipsi negotium. cum Habonio tutore, quod erat vix HS quadraginta milium, transigunt HS ducentis milibus. defert ad istum
Abbreviated transcription (Latin):
decreta noua iiditia petebant᷑ mhi det po¬
ssessionem mihi ne aclimat in me uiclitiũ
ne det nhi bona addicat. Alii nũmos nũa¬
bant alii tabulas obsignabant domus eãt
nõ meretricõ conuenfu set pretoria turba
referta ð̾ miulhac potestas primũ data ẽ
adeñt hii quos dixi loquit᷑ Mustius rem
demõstrat petit auxilium pecuma pollicet
Respondit illa ut meretrix nõ inhũane li¬
benter ait se esse facturam et se cũ isto dili¬
genter sermocinaturam reuerti iubet tum
discedutit postridie reuertunt. Negat illa
posse hotinnem exorari per magnatn eum
dicere ex illa re pecumam confici posse Ue¬
teot nequis forte de populo qui priore ac¬
tione non affint.Hec quia propter in signe
turpitudinem sunt ieredibilia fingi attie
rebitretur Ca uos antea Iud cognolustis. Dr
iutatus .ł Potitus tutor pupilli Iunii Dixit
M. Iunius tutor et patriuis Mustius dixisset
si uiuẽt set pro mustio recenti re de mustio

Expanded text:
decreta, nova iudicia petebantur. 'mihi det podecreta, nova iudicia petebantur. 'mihi det possessionem, mihi ne adimat, in me iudicium ne det, mihi bona addicat.' Alii nummos numerabant, ab aliis tabellae obsignabantur; domus erat non meretricio conventu sed praetoria turba referta. simul ac potestas primum data est, adeunt hi quos dixi. loquitur C. Mustius, rem demonstrat, petit auxilium, pecuniam pollicetur. respondit illa ut meretrix non inhumaniter; libenter ait se facturam, et se cum isto diligenter sermocinaturam; reverti iubet. tum discedunt: postridie revertuntur. negat illa posse hominem exorari; permagnam eum dicere ex illa re pecuniam confici posse. vereor ne quis forte de populo, qui priore actione non adfuit, haec, quia propter insignem turpitudinem sunt incredibilia, fingi a me arbitretur. ea vos antea, iudices, cognovistis. dixit iuratus P. Titius, tutor pupilli Iuni, dixit M. Iunius tutor et patruus; Mustius dixisset, si viveret, sed recenti re de Mustio
Abbreviated transcription (Latin):
derent apud quem nõ Ius nõ equitas nõ
mseri cordia nõ propinqua orõ nõ aĩci
uoluntas nõ cuiꝰꝙͣ auctoritas prop̃tio
nõ gratia ualeret. St atuũt id sibi esse
optimu factu qđ cunuis uenisset. ⁊̃ mẽ¬
tem petere auiliu a kelidone que isto
pr̃. non modo in ire cili priuatorũ¬
etiam in his sartis tectisq dominata ẽ
Pernt ad belidonem. C Mustiuis eques.& pu
blicanus homo cum primis honestus uenr
MIumus prũus pueri frugalissim homo et
castissimus uent homo sumo honiore pudo¬
re et sũmo offitio spectatissimus ordims sui
P.Textuis tutor .O. multis acerbam o mise¬
ram atq indignam p̃turam tuam ut mit¬
tam cetera qud tandem pudore tales inros
quo dolore meretrices domũ uenisse arbi¬
tramim qui nulla conditione istam turpi¬
tudinem subissent insi offitio necessitudi¬
nisq ratio coegisset Uemũt ut dico ad celi¬
donem domꝰ Serat plena noua iura noua

Expanded text:
derent—apud quem non ius, non aequitas, non derent—apud quem non ius, non aequitas, non misericordia, non propinqui oratio, non amici voluntas, non cuiusquam auctoritas pro pretio, non gratia valeret—statuunt id sibi esse optimum factu, quod cuivis venisset in mentem, petere auxilium a Chelidone, quae isto praetore non modo in iure civili privatorumetiam in his sartis tectisque dominata est. venit ad Chelidonem C. Mustius, eques Romanus, publicanus, homo cum primis honestus; venit M. Iunius, patruus pueri, frugalissimus homo et castissimus; venit homo summo pudore, summo officio, spectatissimus ordinis sui, P. Titius tutor. O multis acerbam, o miseram atque indignam praeturam tuam! Vt omittam cetera, quo tandem pudore talis viros, quo dolore meretricis domum venisse arbitramini? qui numquam ulla condicione istam turpitudinem subissent nisi offici necessitudinisque ratio coegisset. veniunt, ut dico, ad Chelidonem. domus erat plena; nova iura, nova
Abbreviated transcription (Latin):
gat oportere erigi Iste habonium quies¬
Rexe iubet et simiil ci non nullam spem
sonietatis ostendit homine modestum
et mĩme ꝑtinacem facile cohercet. Colũ¬
nas ita se ex acturum esse confitmat no¬
ua res atq improuisa pupilli calarttas
nuntiatur statim. G muscio uitrico pri¬
pilli qui riuper est mortuue. M. Iunio pr̃¬
no .s. Potitio tutor homini frugalissiõ
FLii rem aduirum primarium sũmo
offitio ac uirtute preditum . M. marcellu
quierat pupilli tutor deferunt. Uenit
ad uerrem. M marcellus petit ab eo ꝓ
sua fide ac diligentia pluribrs uerbis
neper sũmapi miuriam pupillum In¬
nium fortunis patris conetur euertere
Ilte qui iam spe et opinione preda illa
deuorasset neq ulla equitate otatioĩs
neq auctoritate. Mmarcelli cõmotus
est. Itaq quẽ adiodum ostendisset se
id exacturum esse respondit Cum sibi
omẽs ad istu allegatiories difficiles oẽs
aditus arduos ac potuis ainterclusos xi¬

Expanded text:
gat oportere exigi. iste Habonium quiesgat oportere exigi. iste Habonium quiescere iubet et simul ei non nullam spem societatis ostendit; hominem modestum et minime pertinacem facile coercet; columnas ita se exacturum esse confirmat. nova res atque improvisa pupilli calamitas nuntiatur statim C. Mustio, vitrico pupilli, qui nuper est mortuus, M. Iunio patruo, P. Titio tutori, homini frugalissimo; hi rem ad virum primarium summo officio ac virtute praeditum, M. Marcellum, qui erat pupilli tutor, deferunt. venit ad Verrem M. Marcellus; petit ab eo pro sua fide ac diligentia pluribus verbis ne per summam iniuriam pupillum Iunium fortunis patriis conetur evertere. iste, qui iam spe atque opinione praedam illam devorasset, neque ulla aequitate orationis neque auctoritate M. Marcelli commotus est; itaque quem ad modum ostendisset se id exacturum esse respondit. cum sibi omnis ad istum adlegationes difficilis, omnis aditus arduos ac potius interclusos vi
Abbreviated transcription (Latin):
ditum nonsit quod exigi debeat. Cum ille
id quod erat diceret facilem pipillo tra¬
ditionem esse. Signa et dona compare oiã
ipsum templum dmni opete esse integrũ
Indignum isti uideri cepit extarita ede tã¬
toq upere se nõ opimum p̃da p̃sertim a
chertime laqueatum. Pretẽa cetera tiona
atq integra. Uerat se. querit quid agat di¬
eit ei quidam ex illis canibus quos iste ligui
dixepat esse cirea se multos. In uerres hic
quod moliare nlul habes posi forte uisad
perpendicuilum columnas erigere. homo
dũm rerii imperitus quefit quid sit
ad perpendiculum dicunt ei fere nulla
esse columuata que ad perpendiculum
esse possit.Nam mehercule inquit sit a¬
ganius colimine ad perpendiculu exigã¬
tur habonis qui legem noscet qua ĩ lege
numus tm̃ columudrum traditr perpẽ¬
diculi mentio fit nulla et qui nõ putaret
sib expedite ita accipere ne eodẽ moda
credendim esset negat il sibi deberi ne¬

Expanded text:
ditum non sit, quod exigi debeat. cum ille, ditum non sit, quod exigi debeat. cum ille, id quod erat, diceret facilem pupillo traditionem esse, signa et dona comparere omnia, ipsum templum omni opere esse integrum, indignum isti videri coepit ex tanta aede tantoque opere se non opimum praeda, praesertim a cherrime laqueatum, praeterea cetera nova atque integra. versat se; quaerit quid agat. dicit quidam ex illis canibus quos iste Liguri dixerat esse circa se multos, 'tu, Verres, hic quod moliare nihil habes, nisi forte vis ad perpendiculum columnas exigere.' homo omnium rerum imperitus quaerit, quid sit 'ad perpendiculum': dicunt ei fere nullam esse columnam quae ad perpendiculum esse possit. 'nam mehercule,' inquit, 'sic agamus; columnae ad perpendiculum exigantur.' Habonius, qui legem nosset—qua in lege numerus tantum columnarum traditur, perpendiculi mentio fit nulla—et qui non putaret sibi expedire ita accipere, ne eodem modo tradendum esset, negat id sibi deberi, ne
Abbreviated transcription (Latin):
iecturam facere possitis id quod priore ac¬
tone cognoscis audite. C. Sulpitins olimpul
cit heredem. In. octauium ligurem. ligur
hereditatem adiit possedit sader dote. p̾r̃.
sine ulla controuersia fostea ꝙ̃ uetres iua¬
gistratum iniit ex edicto istius quod edic¬
tum sacerdos nor habrierat sulpitii patͦ¬

Expanded text:
iecturam facere possitis, id quod priore aciecturam facere possitis, id quod priore actione didicistis, audite. C. Sulpicius Olympus cit heredem M. Octavium Ligurem. Ligus hereditatem adiit; possedit Sacerdote praetore sine ulla controversia. posteaquam Verres magistratum iniit, ex edicto istius, quod edictum Sacerdos non habuerat, Sulpici patr
Abbreviated transcription (Latin):
erat iniquum hofaini prosccipto egeriti de
fratetnis bonis ꝙꝙͣ dari. Et ille libertus nsi
ex testamento patroni iurasset scelus se factu¬
tum arbitrabatur. Itaq ei uerres possessioriẽ
hereditatis negat se daturum ne posset patr¬
onum suum Proscriptum iuugre simul ut
esset pena ꝙ alterius ꝑatroni testamerto ob¬
temperasset. Das possessionem eiqui nõ iura¬
uit concedo p̃torium est. Adirais tu eiqui iu¬
rauit quo exemplo proscriptum iunat lex
est pena est quid ad eum qui nis dicit. Utrũ
reprehendis ꝙ paitotium iunabat eum qui
tum in miseriis erat an ꝙ alterius patrorii
mortui uolunt atem conseruabat a quo sũ¬
mum bñfitiuta acceperat. ytrum horum
reprehendis. Et hoc cum de Sella uir opti¬
mus dixit equiti.x. tam locupleti libertinus
ynius surtexit possum sexaginta decreta ꝓ¬
intercessisse ipsa defretoꝵ nouitas iniquita¬
sq declarat. Uerum ut ex umo de ceteris cõ¬

Expanded text:
erat iniquum homini proscripto egenti de erat iniquum homini proscripto egenti de fraternis bonis quicquam dari. libertus, nisi ex testamento patroni iurasset, scelus se facturum arbitrabatur; itaque ei Verres possessionem hereditatis negat se daturum, ne posset patronum suum proscriptum iuvare, simul ut esset poena quod alterius patroni testamento obtemperasset. das possessionem ei qui non iuravit; concedo; praetorium est. adimis tu ei qui iuravit; quo exemplo? proscriptum iuvat; lex est, poena est. quid ad eum qui ius dicit? utrum reprehendis quod patronum iuvabat eum qui tum in miseriis erat, an quod alterius patroni mortui voluntatem conservabat, a quo summum beneficium acceperat? Vtrum horum reprehendis? et hoc tum de sella vir optimus dixit: 'equiti Romano tam locupleti libertinus vivus surrexerit! possum sescenta decreta pintercessisse ipsa decretorum novitas iniquitasque declarat; verum ut ex uno de ceteris con
Abbreviated transcription (Latin):
uero romanam uttum superbiam prius me¬
morem an crudelitatem. Sine dubio etude¬
litas grauior est atq atronior. Oblitos ncigi¬
tur hos putatis esse quemnadmodum sit istoꝰ
solitus uirgis plebem romanam condictre
cum quem uirgis iste ceciderat in prosep
tum pͥ.i. prodtait cui rei cognoscende fa¬
tiam uobis suo tempore potestatem. Supc¬
bia uero que fuerit quis ignorat que adro¬
dum is teniussimuro quemq contersent
despexerit liberum esse nũꝙ duxt.  Ire
fecit heredes In his fecit suum libertum Is
iulura trebonium fratrem habuerat pro¬
scriptum ci cum eautum uellet seripsit
heredes iutatert securaturos nt ex sua quisq
parte ne mimis dimidium ad .A. Trebonium
fratrem suum proscriptum perueniret liber¬
tus uirat. ceteri Heredes adeunt uerrem docẽt
non oportere se iurare facturos esse quod con
legem corrieliam esset. que proscriptim uin¬
mͦ uetat. Impetrant id ne uirent Dat hiis
possessionem id ego non reprehendo. et eni

Expanded text:
vero Romanam utrum superbiam prius commevero Romanam utrum superbiam prius commemorem an crudelitatem? Sine dubio crudelitas gravior est atque atrocior. oblitosne igitur hos putatis esse quem ad modum sit iste solitus virgis plebem Romanam concidere?eum quem iste virgis ceciderat in conspmani produxit; cuius rei recognoscendae faciam vobis suo tempore potestatem. superbia vero quae fuerit quis ignorat? quem ad modum iste tenuissimum quemque contempserit, despexerit, liberum esse numquam duxerit?fecit heredes; in iis fecit suum libertum. is A. Trebonium fratrem habuerat proscriptum. ei cum cautum vellet, scripsit ut heredes iurarent se curaturos ut ex sua cuiusque parte ne minus dimidium ad A. Trebonium illum proscriptum perveniret. libertus iurat; ceteri heredes adeunt ad Verrem, docent non oportere se id iurare facturos esse quod contra legem Corneliam esset, quae proscriptum iuvari vetaret; impetrant ut ne iurent; dat his possessionem. id ego non reprehendo; etenim
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ iurie dicendo fuerit. que uarietas decretor
que nundinatio ꝙͣ manes domus corum
ornrum qui de iure ciuili consuli solent ꝙ
plena ac refercta Chelidonis a qua mulicre
cum erat ad eum uentum & in aurem cius
insusurratum alias reuocabat cos inter quo
iam decrebat decretumq mut auerat Alias
inter alios contrarium sine ulla religione
decerriebat ac proximis paulo ante decro¬
uerat. Hinc illi homines erant qui etiam
ridiculi inuegiebantur ex dolorę quorum
ailiĩ ut audistis negabant mirandum esse iui
tã neꝙ esse uerrinum Aliĩ etiam frigidiocs
erant set quia storachabaritur ridicili ui¬
debantur esse cum sacerdotem execrabant
qui uerrem tam nequam reliquisset Queg̾
non cõmemorarem neq enuima per facile dle¬
ta neq porro hac seueritate digna surit nili
uos illud uellem recordari istids nequitiam
& iniquitattm tum more uolgi itq in cõ¬
miribus pronerbiis esse uersatata In pleba

Expanded text:
in iure dicundo fuerit, quae varietas decretorum, in iure dicundo fuerit, quae varietas decretorum, quae nundinatio, quam inanes domus eorum omnium qui de iure civili consuli solent, quam plena ac referta Chelidonis; a qua muliere cum erat ad eum ventum et in aurem eius insusurratum, alias revocabat eos inter quos iam decreverat, decretumque mutabat, alias inter aliquos contrarium sine ulla religione decernebat ac proxumis paulo ante decreverat. hinc illi homines erant qui etiam ridiculi inveniebantur ex dolore; quorum alii, id quod saepe audistis, negabant mirandum esse ius tam nequam esse verrinum; alii etiam frigidiores erant, sed quia stomachabantur ridiculi videbantur esse, cum Sacerdotem exsecrabantur qui verrem tam nequam reliquisset. quae ego non commemorarem,—neque enim perfacete dicta neque porro hac severitate digna sunt, —nisi vos illud vellem recordari, istius nequitiam et iniquitatem tum in ore vulgi atque in communibus proverbiis esse versatam. in plebem
Abbreviated transcription (Latin):
dici rome solet. Que ropie magna cum in¬
famia pretio accepto edixeras ea sola te ne
gratis in prouintia male audires ex edicto
Siciliensi sustulisse uideo Et cum edictum
totum corum arbitratu ꝙͣ diu fiit designa¬
tum componeret qui ab isto nis ad utilita¬
tem suam mindinarentur.Tum uero ĩ ma¬
gratu contra illud edictum suum sine ulla
religione decernebat. Itaq I. Fiso multosco¬
diceł implenit earum rerum in quibꝰ ita
intercessit ꝙ iste aliter atq ut edixerat de¬
creuisset quod uos oblitos esse non arbitror
que multitudo qui ordo ad pisonis selłam
isto pretore esse solitus sit conuenire. Que
iste collegam nisi habuissem lapidib cõop¬
tus essetꝰ in foro set eo lemores istius ĩiurie
uidebantur ꝙ erat in equitate prudentiaq
pusonis paratissimum profugium quosine
labore sine molestia sine impensa etiamsi¬
ne patrono hornines uterentur. Nam q̃lo
redite in męmoriam nd que libido isti

Expanded text:
dici Romae solet. quae Romae magna cum indici Romae solet. quae Romae magna cum infamia pretio accepto edixeras, ea sola te, ne gratis in provincia male audires, ex edicto Siciliensi sustulisse video. et cum edictum totum eorum arbitratu, quam diu fuit designatus, componeret qui ab isto ius ad utilitatem suam nundinarentur, tum vero in magistratu contra illud ipsum edictum suum sine ulla religione decernebat. itaque L. Piso multos codices implevit earum rerum in quibus ita intercessit, quod iste aliter atque ut edixerat decrevisset; quod vos oblitos esse non arbitror, quae multitudo, qui ordo ad Pisonis sellam isto praetore solitus sit convenire; quem iste conlegam nisi habuisset, lapidibus coopertus esset in foro. sed eo leviores istius iniuriae videbantur quod erat in aequitate prudentiaque Pisonis paratissimum perfugium, quo sine labore, sine molestia, sine impensa, etiam sine patrono homines uterentur. nam, quaeso, redite in memoriam, iudices, quae libido istius
Abbreviated transcription (Latin):
stus sę similema dici uellet Ipse in Siciliẽti
cdicto hoc non habet. Exegerat enim iam
mercedem. Itera ut illo edicto de quo ante
dixi in sicilia de hereditatum possessiõĩb
dandis edixit idem quod omẽs rorne p̾t ist
EX EDICTO. SICILIENSI SI.DE
HEREDITATE AEABIGFTUN
At per deos immortales quid est quod de
Hoc dici possit Iterum enim iam quero
ablte sicud modo in illo capite arauatio
de mulierum hereditatibus nunc rahos dͥ
heredit atum possessionibus eur ea capita
inedictum prouinciale transferre uolue¬
ris. Utrum digniores homines existimasti
eos qui habitar̾it in pronintia ꝙͣ nos qui cq
iure uteremur.An aliud rome equum est
aliud in sicilia. Non enim hoc potest hoc lo¬
codici multa esse in prouinciis aliter edicen¬
da non de hereditatum quidem possessiomi¬
bus non de mulierum hereditatibus. Non n
troq genere uideo non modo octtros s& teip¬
sum totidem uerbis edixisse quot uerbis e¬

Expanded text:
istius se similem dici vellet. ipse in Siciliensi istius se similem dici vellet. ipse in Siciliensi edicto hoc non habet; exegerat enim iam mercedem; item ut illo edicto de quo ante dixi, in Sicilia de hereditatum possessionibus dandis edixit idem quod omnes Romae praeter istum. ex EDICTO SICILIENSI. SI DE HEREDITATE AMBIGITVR —. ac, per deos immortalis! quid est quod de hoc dici possit? iterum enim iam quaero abs te, sicut modo in illo capite Anniano de mulierum hereditatibus, nunc in hoc de hereditatum possessionibus, cur ea capita in edictum provinciale transferre nolueris. Vtrum digniores homines existimasti eos qui habitant in provincia quam nos qui aequo iure uteremur, an aliud Romae aequum est, aliud in Sicilia? non enim hoc potest hoc loco dici, multa esse in provinciis aliter edicenda; non de hereditatum quidem possessionibus, non de mulierum hereditatibus. nam in utroque genere video non modo ceteros, sed te ipsum totidem verbis edixisse quot verbis e
Abbreviated transcription (Latin):
EEDICTO URBANO SEDE HE¬
sionem non fatiet iam quid id ad pr̃ uter
possessor sit nomine id quen oportet utrũ
possessorem esse oporteat ergo quia possessor
est non moues possessione s possessor non el¬
set non dares. Nunꝙͣ enim scribis neq tu a¬
liud quicꝙͣ edicto amplecteris nisi eam cau¬
sam pro qua pecuniam acceperas. Iam hoc
ridiculura est side hereditate ambigitur &
tabule testamenti obsignate non mraus mł¬
tu signis ꝙ̃ e lege oporteat ad me proferent᷑
sccusidum tabsilas testamenti potissimum he¬
reditatem dabo hoc trarislatitium est sequi il¬
lud oportet sitabule testamenti non profer¬
rentur quid ait Se ei daturum qui dicat he¬
redem esse. Quid ergo interest proferantur
nec ne si protulerit uno signo ut si minus
ꝙ ex lege oportet non des possessione. Si orõ
tibula& non proferet dabis. Quid nimc di¬
cam neminem uinꝙ postea alium edixis¬
se ualde sit mirum neminem fuisse qui/

Expanded text:
EX EDICTO VRBANO. Sl DE HEEX EDICTO VRBANO. Sl DE HESIONEM NON FACIET. Iam qui id ad praetorem, uter possessor sit? nonne id quaeri oportet, utrum possessorem esse oporteat? ergo, quia possessor est, non moves possessione: si possessor non esset, non dares? nusquam enim scribis, neque tu aliud quicquam edicto amplecteris nisi eam causam pro qua pecuniam acceperas. iam hoc ridiculum est: SI DE HEREDITATE AMBIGETVR ET TABVLAE TESTAMENTI OBSIGNATAE NON MINVS MVLTIS SIGN IS QVAM E LEGE OPORTET AD ME PROFERENTVR, SE CVNDVM TABVLAS TESTAMENTI POTISSIMVM POSSESSIONEM DABO. hoc translaticium est: sequi illud oportet, SI TABVLAE TESTAMENTI NON PROFERENTVR. quid ait? se ei daturum qui se dicat heredem esse. quid ergo interest proferantur necne? si protulerit, uno signo ut sit minus quam ex lege oportet, non des possessionem: si omnino tabulas non proferet, dabis? quid nunc dicam? neminem umquam hoc postea alium edixisse? valde sit mirum neminem fuisse qui
Abbreviated transcription (Latin):
translatitiumꝙ esse Cognoscite aliud horamtes
in re uetere edictum nouum & simul dum
est unde ius ciuile discatur. Adolescens ei in
disciplinam tradite. Mirum est hominis in¬
genium mira prudentia. It inutius quidẽ
mortinis est ante istum.pr̃. eius testamentũ
erat nullum lege hereditas ad gentem. Ili¬
nutiam ueniebat si habuisset iste edictum
quod ante istum et postea omnes habuerũt
possessio łtlinutie geriti esset cdata. si quis te¬
stamento se herecdem esse arbitraretur quod
cum non extaret lege ageret in hereditate
aut pro praedelitis fudifiarum cum satis
accepisset sponsionem faceret. ita de heredi¬
tate certaret. Hoc opinor nure & maiores no¬
stri & nos semper usi sumus. Uidete ut hoc
iste correxit. Componit edictura his uerbis ut
qui ius intelligere possit. Unius hominis tã
conscriptum esse trã ꝙ hominem nõ nom¬
mat tamen quidem totam proscribit Ius
consuetudinem equitatem edicta oñ neglig

Expanded text:
translaticiumque esse. cognoscite hominis aliud translaticiumque esse. cognoscite hominis aliud in re vetere edictum novum, et simul, dum est unde ius civile discatur, adulescentis in disciplinam ei tradite: mirum est hominis ingenium, mira prudentia. Minucius quidam mortuus est ante istum praetorem; eius testamentum erat nullum; lege hereditas ad gentem Minuciam veniebat. si habuisset iste edictum, quod ante istum et postea omnes habuerunt, possessio Minuciae genti esset data: si quis testamento se heredem esse arbitraretur quod tum non exstaret, lege ageret in hereditatem, aut, pro praede litis vindiciarum cum satis accepisset, sponsionem faceret et ita de hereditate certaret. hoc, opinor, iure et maiores nostri et nos semper usi sumus. videte ut hoc iste correxerit. componit edictum his verbis ut quivis intellegere possit unius hominis causa conscriptum esse, tantum quod hominem non nominat; causam quidem totam perscribit, ius, consuetudinem, aequitatem, edicta omnium neglegit.
Abbreviated transcription (Latin):
de promntia decedento clam Siracusis
profigisse. Nos si alienata uicer pronra
iniuria doleremus uestigium istius non
esset intoro telictu. Paterꝰ dat filie pro¬
hibes leges sinmt tñ te interponis de
sus bortis it adat ut ab iure nõ habeat
quid hẽs quod reprehendas nihil opinor
At ego concedo prolibe si potes si habes quite
audiat si potest tibi dicto audicris esse quisꝙͣ
cripias tu uoluntatem mortuis bona uinis
ius omnibus. hoc . pͦ. iͦ. non manu uindican¬
dum esset nisi te hinc tempori atq huic iudi¬
tio reseruasset. Postea ꝙͣ ius pretorium consti¬
tutum est semper hoc iure usi sumus si tabłe
test amenti non proferrentur tunc uti ꝙꝙͣ
potissimum heredem esse oporteret si is inte¬
stato mortuus esset ita secundum eum posse¬
ssio darctur. Quare hoc sit equissimum facile
est dicere. S& in re tam usitata satis est ostendẽ
omnes antra ius ita dixisse & hoc uetus edictũ

Expanded text:
de provincia decedentem clam Syracusis de provincia decedentem clam Syracusis profugisse? nos si alienam vicem pro nostra iniuria dolereesset relictum. pater dat filiae, prohibes; leges sinunt, tamen te interponis! de suis bonis ita dat ut ab iure non abeat; quid habes quod reprehendas? nihil, opinor. at ego concedo; prohibe, si potes, si habes qui te audiat, si potest tibi dicto audiens esse quisquam. eripias tu voluntatem mortuis, bona vivis, ius omnibus? hoc populus Romanus non manu vindicasset, nisi te huic tempori atque huic iudicio reservasset? posteaquam ius praetorium constitutum est, semper hoc iure usi sumus: si tabulae testamenti non proferrentur, tum ut uti quemque potissimum heredem esse oporteret, si is intestatus mortuus esset, ita secundum eum possessio daretur. quare hoc sit aequissimum facile est dicere, sed in re tam usitata satis est ostendere omnis antea ius ita dixisse, et hoc vetus edictum
Abbreviated transcription (Latin):
maxime offendisti cum tuam auctoritate
tute ipse edicto prouintiali repudiabas Atq
ego non dubito qum ut mih cui filia max¬
ime cordi est res hec acerba uideatur atq
indigna. Sic unicuiq uestrum qui similiꝰ
sensuꝰ atq indulgentia filiarum cõmoremi¬
ni. Quidenim natura nobis iocundius ꝗđ
caritis esse uoluit. Quid est dignius in quo
omnis nrã diligentia indulgentiaq consu¬
matur Homo importumisime cur tanta
ĩuiriam p. annio mortuo fecisti Cur hunc
dolorem cineri eius atq ossibus inussisti
ut liberis eius bona prĩa uoluntates patris
iure legibus tradita eriperes et cuitibi eẽt
cõmodum condonares. Quibꝰ cui iui boã
tius bõna fortimasq poterit Nec petitioẽ
inquit nec possessione dabo Erpies igitur
pupille togam p̃textam derrahes orname¬
ta non solum fortune sed cnam ingenuu¬
tatis Miramur ad arma contra istam ho¬
minem lãpsacenos isse. miramur istum

Expanded text:
maxime offendisti, cum tuam auctoritatem maxime offendisti, cum tuam auctoritatem tute ipse edicto provinciali repudiabas. atque ego non dubito quin, ut mihi, cui mea filia maxime cordi est, res haec acerba videtur atque indigna, sic uni cuique vestrum, qui simili sensu atque indulgentia filiarum commovemini. quid enim natura nobis iucundius, quid carius esse voluit? quid est dignius in quo omnis nostra diligentia indulgentiaque consumatur? homo importunis ime, cur tantam iniuriam P. Annio mortuo fecisti? cur hunc dolorem cineri eius atque ossibus inussisti, ut liberis eius bona patria—voluntate patris, iure, legibus tradita—eriperes, et cui tibi esset commodum condonares? quibuscum vivi bonatuis bona fortunasque poterit? NEC PETITIONEM, inquit, NEC POSSESSIONEM DABO. eripies igitur pupillae togam praetextam, detrahes ornamenta non solum fortunae sed etiam ingenuitatis? miramur ad arma contra istum hominem Lampsacenos isse, miramur istum
Abbreviated transcription (Latin):
lit facile appareat te pretio esse cõmotum
nefarium tamen esset improbum Sed tum
uituperari posset indubim uenire nõpo¬
sset nemo enim cõmittẽt. Nunc est eiusmoi
edictum ut quiuis intelligat non ppło esse
scriptum sed ꝑ annii secundis heredibus.
Itaq cum ate capud illud tam multis uer¬
bis mercenario preito esset ortiatum et¬
ediceret. Non modo nemo edixit sed ne
metuit quidem quisq nequis ediceret na
propinquor sententia pecuniosa mulier ꝙ cẽ¬
sa nou erat testamento fecit heredem filiam
Iamq hoc magnum iuditiu hoiũm de istius
singulari improbitate ꝙ uerres sua sponte in¬
stitiusset id neminem metuusse nequis repe¬
tiretur qui istius institatum sequi uellet Solus
etim tu inuentus es cui nõ satis fuerit corri
cleres mortuoꝵ. Tuipẽ ex Siciliensi edicto
hoc sustulisti Uoliusti ex inprouiso sique res
nate essent ex urbano edicto decerne qua
postea tibitu defensione relinquebas in ea

Expanded text:
ut facile appareat te pretio, non iure esseut facile appareat te pretio, non iure essenefarium, tamen esset improbum; sed tum vituperari posset, in discrimen venire non posset; nemo enim committeret. nunc est eius modi edictum ut quivis intellegat non populo esse scriptum, sed P. Anni secundis heredibus. itaque cum abs te caput illud tam multis verbis mercennarioque prooemio esset ornatum, ecediceret? non modo nemo edixit, sed ne metuit quidem quisquam ne quis ediceret. napropinquorum sententia, pecuniosa mulier, quod censa non erat, testamento fecit heredem filiam. iam hoc magnum iudicium hominum de istius singulari improbitate, quod C. Verres sua sponte instituisset, id neminem metuisse ne quis reperiretur qui istius institutum sequi vellet; solus enim tu inventus es cui satis non fuerit corrigderes mortuorum. tu ipse ex Siciliensi edicto hoc sustulisti; voluisti, ex improviso si quae res nata esset, ex urbano edicto decernere. quam postea tu tibi defensionem relinquebas, in ea
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uocenturꝰ Cornelia testamẽtaria numꝰ¬
Maria cetere complures in quib nõ ius ali¬
quod nonum. pͦp constituitur sed sancir
du quod̾ scraper malum facinus fuorit ei
queltio ad populum ptineat ex certote
patitur Cedo mihi leges atinias furias fi¬
Lasiosom ut drxi uoconiam omes p̾ttrea
de uire cuuili hoc reperies momib: statui
ius quod post eam legem populus utatur. Qui
plurimum tribuumꝰ edicĩo pretoris edictũ
legem annuam dicunt esse tu edicto plus cõ¬
ꝑlectenis ꝙͣ lege Si finem edicto pr̃ asterunt
nemo poterit edicto quopr̃ alius fufurus
est snillum quopr̃ alius fuit regredictur
At sihoc iuris nõ unius causa hominis edix¬
sses cautius cõposusses Scribis siquis here¬
dem fecit fecerit. Q siplus legarit q̃ ad here¬
dem heredes ne peruemat quod per legenere
uoconiam eius qui cenius nõsit licet Cut hoc
cum ineodem genere sit nõ caues quia non
grauis sed hoĩs causam uerbis implecteris

Expanded text:
non vocentur; Cornelia testamentaria, numnon vocentur; Cornelia testamentaria, nummaria, ceterae complures, in quibus non ius aliquod novum populo constituitur, sed sancitur ut, quod semper malum facinus fuerit, eius quaestio ad populum pertineat ex certo tepatietur? cedo mihi leges Atinias, Furias, Fusias, ipsam, ut dixi, Voconiam, omnis praeterea de iure civili: hoc reperies in omnibus statui ius quo post eam legem populus utatur. qui plurimum tribuunt edicto, praetoris edictum legem annuam dicunt esse: tu edicto plus amplecteris quam lege. si finem edicto praetoris adfnemo poterit edicto quo praetor alius futurus est, in illum quo alius praetor fuit regredietur? ac si hoc iuris, non unius hominis causa edixisses, cautius composuisses. scribis, QYI HEREDEM FECIT FECERIT. quid, si plus legarit quam ad heredem heredesve perveniat? quod per legem Voconiam ei qui census non sit licet; cur hoc, cum in eodem genere sit, non caves? quia non generis, sed hominis causam verbis amplecteris,
Abbreviated transcription (Latin):
POST. UE .ER FECIT EECERIT
fecit fecerit quis unꝙͣ edixit isto modo ꝗs
unꝙͣ huiꝰ rei fraudem aut pęriculum pro¬
posuit edicto Quod neq post edictum ne
ꝙ ante edictum prouideri potuit iure le¬
gibus autoritate orũm qui consulebant᷑
festamentur. P annius fecerat nõ impro¬
bum nõ inoffitiosum nõ inhumanum Qͦ¬
Sita fecisset tñpost ulus mortem nihil
de testamẽto illius noui iuris constitui op¬
porteret. Uoconia lex to uidelicet delectab¬
at imitatui esses illum ipsum .C Uocaniu
quilege sua hereditatera adernit nulli neq
uirgibu neq mulier⁊ saucit In postremum
quipost eos censorei census esset nequis here¬
dem uirginem neue mulierem faceret. In
lege uocoꝰnia non est fecit fecerit noq ĩ ulla
peecitum tempiiis teprehenditur nisi eiusꝰ
rei que sua sponte sçelerata ac netaria ẽ
ut etiem silex nõ esset magnopere uitan¬
da fuerit Atq in his rebusꝰ multa uidom
ta sc̃a esse legibus ut ante facta ĩiuditin

Expanded text:
POSTVE EA — — FECIT FECERIT. 'fecit fecerit'? quis umquam edixit isto modo? quis umquam eius rei fraudem aut periculum proposuit edicto, quae neque post edictum reprehendi neque ante edictum provideri potuit? iure, legibus, auctoritate omnium qui consulebantur, testamentum P. Annius fecerat non improbum, non inofficiosum, non inhumanum: quodsi ita fecisset, tamen post illius mortem nihil de testamento illius novi iuris constitui oporteret. Voconia lex te videlicet delectabat. imitatus esses ipsum illum C. Voconium, qui lege sua hereditatem ademit nulli neque virgini neque mulieri: sanxit in posterum, qui post eos censores census esset, ne quis heredem virginem neve mulierem faceret. in lege Voconia non est ' FECIT FECERIT', neque in ulla praeteritum tempus reprehenditur nisi eius rei quae sua sponte tam scelerata et nefaria est ut, etiamsi lex non esset, magnopere vitanda fuerit. atque in his ipsis rebus multa videmus ita sancta esse legibus ut ante facta in iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
biles explicati sunt. Hec fere dicere hũi
de natura deorum non ut eara tollerẽ
set ut intelligẽtis qua esset obscura et ꝙ
difficiles explcatus hrẽt Que cu dixis¬
set Cocta finem fecit. Lutilius ante ue¬
hementius ĩquit coctatu quidem in¬
nectus es in eam stoycor rationem que
de prouidennia deorum ab illis sanctis¬
sime et prudentissime constituta est
SSet quoniam aduesperascit. dabis no¬
bis diem aliquam ut contra ista dicamꝰ
Est enim hoc tecum proaris et foçis cer¬
tamen et pro deorum templis ac delubͥs
proq urbis muris quos uos pontifices
sanctos esse dicitis. Diligentius enimurbẽ
religionem ꝙ ipsis menibus cingitis
Que deseri a me dum quidem spitare
potero nephas iudico. Tum Cocta ego uͦ
opto redargui me balbe Et ca que dispu¬
taui dissere malui qua iudicare. Et faci¬
le me ate uinci posse scio çerte. Quippe
inquit uelleius qui etiam sominia putat
ad nos mitti a Ioue Que ipsa tamen tam

Expanded text:
biles explicati sunt? Haec fere dicere habui biles explicati sunt? Haec fere dicere habui de natura deorum, non ut eam tollerem sed ut intellegeretis quam esset obscura et quam difficiles explicatus haberet.' Quae cum dixisset, Cotta finem. Lucilius autem Vehementius inquit Cotta tu quidem invectus es in eam Stoicorum rationem quae de providentia deorum ab illis sanctissume et prudentissume constituta est. sed quoniam advesperascit, dabis nobis diem aliquem ut contra ista dicamus. est enim mihi tecum pro aris et focis certamen et pro deorum templis atque delubris proque urbis muris, quos vos pontifices sanctos esse dicitis diligentiusque urbem religione quam ipsis moenibus cingitis; quae deseri a me, dum quidem spirare potero, nefas iudico. Tum Cotta: 'Ego vero et opto redargui me Balbe, et ea quae disputavi disserere malui quam iudicare, et facile me a te vinci posse certo scio.' Quippe inquit Velleius qui etiam somnia putet ad nos mitti ab Iove, quae ipsa tamen tam