comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re transducit᷑. Deniq uirtute dñi hominẽ e̾ẽ re¬
uocatũ pre ceteris hic euangłista cestat᷑: qͥ solus
inducit dñm dicentẽ latroni. Amendicotͥ. hodie
silio: ut diabolũ ꝓuocaret. Nam nisi ille certas¬
set: non mͥ iste uicisset. Mysterio: ut ilu edi
exilio liberaret. Cremplo: ut ostendet nobsa
bolũ ad meliora cendentib inuidere: & ce
gis ẽẽ cauendũ. ne mysteriĩ gr̃am deserat ios.
firmitas. Quad raginta aut̃ dies: misticũno¬
rũ recognoscis. Iot enĩ dieb aquas abissi estu

Expanded text:
re transducitur. denique uirtute domini hominem esse rere transducitur. denique uirtute domini hominem esse reuocatum prae ceteris hic euangelista testatur, qui solus inducit dominum dicentem latroni: amen dico tibi, hodie silio, ut diabolum prouocaret - nam nisi ille certasset, non mihi iste uicisset - mysterio, ut illum Adam de exilio liberaret, exemplo, ut ostenderet nobis diabolum ad meliora tendentibus inuidere et tunc magis esse cauendum, ne mysterii gratiam deserat mentis infirmitas. Quadraginta autem dies: mysticum numerum recognoecis. tot enim diebus aquas abyssi effu
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ sp̃s est. Illiꝰ gͥ de deserto ut ad paradisũ redire
possimꝰ uestigia sequam᷑ : & uidete quib itineribꝰ
reducam᷑. Nunc in deserto xp̃c ẽ: agit. hominẽ
instruit. informat. exercet. unguit oleo sp̃uali.
Ubi uidit robustiorẽ. ꝑ sata & fructuosa trans¬
ducit: quando querebant᷑ i idei qđ discipli
eiꝰ sabbato de segete spicas uellerent. Iamenĩ
apłos suos in agro culto & fructuolo oꝑe colloca¬
uerat: postea in paradiso constituit tẽpore pas¬
sionis. Sic enĩ habes. Hec cũ lixisset iħc: cũ disci¬
puli si is transiuit transtorrentẽ cedron ubi erat
ortus. in quẽ introiuit ipse cũ disc płis suis. Agro
enim fecundo: ortũ ee̾ potiorem docet ꝓpħa. in
canticis canticoꝵ dicens. Ortus clausus soror mea
sponsa: ortꝰ clausus. fons signatꝰ : emissiones tuȩ
paradisus. Illa ÷ enĩ animȩ pura & immaculata
uirginitas : quȩ nullo tẽpore penarũ. nullis afi¬
de scłaris uoluptatis illecebris. nullo uitȩ amo¬

Expanded text:
? illius igitur, de deserto ut ad paradisum redire possimus, uestigia persequamur. uidete quibus itineribus reducamur. nunc in deserto Christus est, agit hominem, instruit, informat, exercet, unguit oleo spiritali. tali; ubi uidit robustiorem, per sata et fructuosa transducit, quando querebantur Iudaei quod discipuli eius sabbato de segete spicas uellerent - iam enim apostolos suos in agro culto et fructuoso opere collocauerat - postea in paradiso constituit tempore passionis; sic enim habes: haec cum dixisset Iesus, cum discipulis suis transiuit trans torrentem cedri, ubi erat hortus, in quem introiuit ipse cum discipulis suis. agro enim fecundo hortum esse potiorem docet propheta in Canticis canticorum dicens: hortus clausus soror mea sponsa, hortus clausus, fons signatus; emissiones tuae paradisus. illa est enim animae pura et inmaculata uirginitas, quae nullo terrore poenarum, nullis a fide saecularis uoluptatis inlecebris, nullo uitae amo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ȩ scopuli st̃ salutis: Nichil enĩ tam cecũ que
secularis suauitatis ꝑicłm: quȩ dũ mulcet anind
uitã obruit: & corporeis quib dã scopulis sensur
atq deserto aduersus uoluptatũ informat ile¬
cebras. & tẽptari se a diabolo dñs om̃iũ patit᷑: it
in illo om̃s uincere disceremꝰ. Aduertamꝰ gͥ. qui
tria non ociose a dño pͥncipalit̃ ordinata: euangłi¬
sta descripsit. Tria enĩ sunt: quȩ ad usũ ꝓficiut
salutis humanȩ sacram̃tũ. desertũ: ieiunun.
Nemo enĩ nisi qui legittime certauerit: cormtꝰ
Nemo aut̃ ad certam̃ uirtutis admittit᷑: nisi pi
ab om̃ib ablutꝰ maculis delictoꝵ. gr̃ȩ cȩlestism¬
nere consecret᷑. Uenit gͥ dñs ad lauacrũ: ut ny¬
steriũ gr̃a nobis. & uisu ꝓbaret᷑ & sensu. Ꝙ q̃mlci

Expanded text:
nostrae scopuli sunt salutis? nihil enim tam caecum quam nostrae scopuli sunt salutis? nihil enim tam caecum quam saecularis suauitatis periculum, quae dum mulcet animum, uitam obruit et corporeis quibusdam scopulis sensum iunio suo nos atque deserto aduersus uoluptatum informat inlecebras et temtari se a diabolo dominus omnium patitur, ut in illo omnes uince.re disceremus. aduertamus igitur quia tria non otiose a domino principaliter ordinata euangelista descripsit. tria sunt enim quae ad usum proficiunt salutis humanae, sacramentum desertum ieiunium; nemo enim nisi qui legitime certauerit coronatur, nemo autem ad certamen uirtutis admittitur, nisi prius ab omnibus ablutus maculis delictorum gratiae caelestis munere consecretur. uenit igitur dominus ad lauacrum, ut mysterii gratia nobis et uisu probaretur et sensu. et quoni
Abbreviated transcription (Latin):
mum qͥnquagesimũ scripsit. ꝓpt̃ bethsabes
nuptias dicens. In plurimũ laua me ab iniqͥs¬
te mea: & adelicto meo munda me.Si iniqͥto
suã dei amicus agnoscit. & meritis suis obta¬
re delictum. si deniq deo peccasse confitit᷑.
curtu de confessione criminis erubescas. cu
criminis cõmentũ non confessio sit pudori
go cũ dauid bethsabee historiã ñ pret̾miseri
insius psalmis. ut in ea uł mysteriũ uł actes
ꝑfecte penitentiȩ nos doceret: iure uidemꝰ etiã
ingenerationib dñicis non p̃termissã. quia & ipse
dauid qͥ eã accepit in uxorẽ sibi: gn̾ationis dñicȩ
scd̾m carnẽ precessior asserit᷑. Cuiꝰ speciale ut diximꝰ
meritũ: ut ȩccłiȩ in hoc mysterio uideret exor¬
tum. & acciꝑet oracłm qđ ex suo xp̃c genere nas¬
ceret᷑. alterũ enĩ ad ȩccłam ꝑtinet qd̾ dixit. ecce
audiuimꝰ ea in ephrata inuenimꝰ eã in cãpis siluȩ.

Expanded text:
mum quinquagensimum scripsit propter Bersabee mum quinquagensimum scripsit propter Bersabee nuptias dicens: in plurimum laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. si iniquitatem suam dei amicus agnoscit et meritis suis obstare delictum, si denique deo peccasse 88 confitetur, cur tu de confessione criminis erubescas, cum criminis conmentum, non confessio sit pudori? ergo cum Dauid Bersabee historiam non praetermiserit in suis psalmis, ut in ea uel mysterium uel actum perfectae paenitentiae nos doceret, iure uidemus etiam in generationibus dominicis non praetermissam, quia et ipse Dauid, qui eam accepit in uxorem sibi, generationis dominicae secundum carnem praecessor adseritur, cuius speciale, ut diximus, meritum, ut ecclesiae in hoc mysterio uideret exortum et acciperet oraculum quod ex suo Christus genere nasceretur. alterum enim ad ecclesiam pertinet, quod dixit: ecce audiuimus eam in Ephratha, inuenimus eam in campis siluae,
Abbreviated transcription (Latin):
nsingulis qͦq maiorib genera uirtutũ diuersa p̾¬
ederent. Noe qͦq iusti int̾ dñicas generationes
pmemoratio ñ debuit pret̾mitti : ut qͥa edifica¬
prȩccłȩ nascebat᷑. eũ sui generis auctorẽ p̃misis
uideat᷑ : qui eam intypo ante fundauerat.
am de matusale quid dicã. cuiꝰ ultra diluuiũ

Expanded text:
singulis quoque maioribus genera uirtutum diuersa praecederent. Noe quoque iusti inter dominicas generationes conmemoratio non debuit praetermitti, ut quia cator ecclesiae nascebatur, eum sui generis auctorem praemisisse uideatur qui eam in typo ante fundauerat. nam de Mathusala quid dicam, cuius ultra diluuium
Abbreviated transcription (Latin):
quod aliꝰ fuit iosiȩ filiꝰ: aliꝰ nepos. filius illes
ieremias nom̃ imposuit: nepos iste qͥ patris
hnie pietatis astruxit. si generis nobilitatẽ ñ in om̃ib
is requisiuit: s de captiuis & peccatorib congrue
iasci uoluit. qui remissionẽ ueniebat predicare
aptiuis. Nongͥ suppressic alterũ euangłista: s utrũ¬
ꝑ signauit. qđ ut̃q iechonias dictꝰ sit. Ita ad dito¬
umore iechonia: generationes quattuordecim cõ¬
nitant᷑. Ergo illa matheus. Pulchre aut̃ lucas: q̃m fi¬
uosiacob plures ñ poterat cõp̃hendere. ne extragene¬
ationes euagari suꝑfluũ seriem uideret᷑. licet in
lis idest longe posteriorib patriarcharũ cam̃ ne¬
itiq nomine᷑ pret̾mittenda arbitratꝰ sit. s p̃cet̾is
eligenda: ioseph. iude. symeonis. & leui. Quattuor
nigenera in his quoꝵ isti posteri st̃: cognoscimꝰ fuis
uirtutũ. In uda id÷ illo suꝑiore. dñicȩ ꝑfigurã
assionis mysterui ꝓpħatũ. In ioseph: p̃cessisse ca

Expanded text:
quod alius fuerit Josiae filius, alius nepos: filius ille, cui Hieremias nomen imposuit, nepos iste qui patrisem fructum Dominicae pietatis astruxit, si generis nobilitatem non in omnibus Dominus requisivit: sed de captivis et peccatoribus congrue nasci voluit, qui remissionem veniebat praedicare captiuis. non igitur subpressit alterum euangelista, sed utrumque signauit, quod uterque Iechonias dictjuniore Jechonia, generationes quatuordecim computantur. Ergo illa Matthaeus. 47. Pulchre autem Lucas quoniam filios Jacob plures non poterat comprehendere, ne extra generationes evagari superflua serie videretur; licet in aliis, id est longe posterioribus, patriarcharum tamen nequaquam nomina praetermittenda arbitratus sit, sed prae caeteris eligenda, Joseph, Judae, Simeonis, et Levi . Quatuor enim genera in his quorum isti posteri sunt, cognoscimus fuisse virtutum. In Juda, id est, illo superiore, Dominicae per figuram passionis
Abbreviated transcription (Latin):
crimina uerecundior erubesceret: cui obum-¬
brandȩ originis facultas daret᷑ flore uirtutis.
An uͦ sc̃s dauid licet multa eiꝰ in mysteriũ figu¬
rent᷑. ñ eo precelsior qđ hominẽ seẽẽ. cognouit.
& cõmissũ suꝑ arrepta uriȩ uxore peccatũ pe
nitentiȩ putauit lacrimis abluendũ. ostendens
nobis neminẽ uirtuti ꝓpͥe debere confidere :
Habemꝰ enĩ aduersariũ magnũ: qͥ uinci a nob̾
sine dei fauore ñ possit. Q plerunq in illustrib
& beatis uiris grauia peccata fuisse reꝑies: ut
quasi hommes tẽptationi patuisse cognoscas.
ne uirtutib egregiis plusquã homines cred̾ent᷑.
Si enĩ dauid quia p̃sumptione uirtutis elae̾q
rat. si reddidi retribuentib mͥ mala. & alisi

Expanded text:
crimina uerecundior erubesceret, cui obumcrimina uerecundior erubesceret, cui obumbrandae originis facultas daretur flore uirtutis. An uero sanctns Dauid, licet multa eius in mysterium figurentur, non eo praecelsior- quod hominem se esse cognouit et conmissum super abrepta Unitentiae putavit lacrymis abluendum, ostendens nobis neminem virtuti propriae debere confidere? Habemus enim adversarium magnum, qui vinci a nobis sine Dei favore non possit. Et plerumque in illustribus et beatis viris gravia peccata fuisse reperies; ut quasi homines tentationi patuisse cognoscas, ne virtutibus egregiis plusquam homines crederentur. Si enim David quia praesumptione virtutis elatus dixerat: Si reddidi retribuentibus mihi mala : et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ cõmemorationẽ sc̃s lucas declinare desi-¬
derans. aliũ quẽquã successionũ ordinẽ tenuit.
neq achab. neq iechoniã. neq postremo uriȩ
uxorẽ nominandos putauit: ut immaculatam
sacerdotalis generis seriẽ declararet: s ut illi con¬
silũ ratiosubsistit. ita etiã sci matbei consiliũ
a rationis iusticia non abhorret. Nam cũ euau¬
gelizaret dñm scłm carnẽ eẽ generatũ. qͥ om̃iũ
peccata susciꝑet: subiectũ inuirũs. subditũ pas¬
sioni: ne hui quidẽ putauit exortẽ asserendũ
ẽẽ. pietatis. ut maculate qͦq originis ñ recusa¬
ret iniuriã: simul ne puderet ȩccłiam de pecca-¬¬
torib congregari. cũ dñs de peccatorib nasce-¬
ret᷑. Postremo ut beneficiũ redẽptionis. etiã a-
suis maiorib inchoaret: nequis putaret originis ma¬
culã impedim̃to posse e̾ẽ. uirtuti. nec se in solens de
sui generis nobilitate iactaret. neue parentũ

Expanded text:
quorum commemorationem sanctus Lucas declinare desiquorum commemorationem sanctus Lucas declinare desiderans, alium quemdam successionum ordinem tenuit: neque Achab, neque Jechoniam, neque postremo Uriae uxorem nominandos putavit; ut immaculatam sacerdotalis generis seriem declararet. Sed ut illi consilii sui ratio subsistit: ita etiam sancti Matthaei consilium a rationis justitia non abhorret. Nam cum evangelizaret dominum secundum carnem esse generatum, qui omnium peccata susciperet, subiectum iniuriis, subditum passioni, ne huius quidem putauit exsortem adserendum esse pietatis, ut maculatae quoque originis non recusaret iniuriam, simul ne puderet ecclesiam de peccatoribus congregari, cum dominus de peccatoribus nasceretur. postremo ut beneficium redemtionis etiam a suis maioribus inchoaret, ne quis putaret originis maculam inpedimento posse esse uirtuti nec se insolens de sui generis nobilitate iactaret neue parentum
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ: ne ipse sponsus ȩccłȩ cred̾et᷑. Solus ille non
soluit qui uerꝰ ẽ. sponsus: &e idõ dicit ioħs. cuius
non sũ dignus soluere corrigiam calciam̃ti eiuis.
Ergo & hic tẏpus est. & edificauit domũ isrł. Quã
uͦ cõmemoratio eiꝰ dñicȩ ꝓsapiȩ fuerit inserenda:
declarat misterii altioris expressio. qua ꝓpłatũ ÷
ex genere eiꝰ in ephrata xp̃m ẽẽ. generandũ: cũ
dicit᷑. Det tͥ dñs facere uirtutẽ in ephrata. & sit
nom̃ nisi illud qđ bethleem patria dñi scđm car¬
nem nascentis est facta: Unde ꝑ ꝓpħiã dictũ
ẽ. Et tu bethleem terra iuda. non es minima
int̃ pͥncipes uida: ex te enĩ exiet pͥnceps. qͥ regat
popłm meũ isrł. Uidemꝰ gͥ mulierũ cõmemora
tioni: historiã. mores. mysteriũ conuenire.
Neq tam̃ abnuo. cũ thamar & ruth defendo. pec¬
catores qͦq int̾ maiores dñici generis cõputatos:

Expanded text:
tuorum, ne ipse sponsus ecclesiae crederetur. solus ille non tuorum, ne ipse sponsus ecclesiae crederetur. solus ille non soluit qui uerus est sponsus. et ideo dicit. Iohannes : cuius non sum dignus soluere corrigiam calciamenti eius. ergo et hic typus est et aedificauit domum Israhel. Quam uero conmemoratio eius dominicae prosapiae fuerit inserenda declarat mysterii altioris expressio, qua prophetatum est ex genere eius in Ephratha Christum esse generandum, cum dicitur: det tibi dominus facere uirtutem in Ephratha, et sinomen nisi illud quod Bethleem patria domini secundum carnem nascentis est facta? unde per prophetiam dictum est: et tu, Bethleem Iuda, non es minima inter principes Iuda; ex te enim exiet princeps qui regat populum meum lsrahel. uidemus igitur mulierum\' conmetioni historiam, mores, mysterium convenire. . 36. Neque tamen abnuo cum Thamar et Ruth defendo, peccatores quoque inter majores Dominici generis computatos:
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ rachel & sic̃ liam. quȩ edificauert᷑ domũ isrł.
& facere uirtutẽ in ephrata. & sit nom̃ inbethei:¬
& fiat domꝰ tua sic̃ domꝰ phares. quẽ pepit cha¬
mar iude. De semine tuo det dñs tͥ: ex hac puel¬
la. W accepit boor ruth. & facta ẽ. ei inmatrimo¬
nium: & peꝑit obeth patrẽ iesse ꝰ auum dauid
Recte gͥ sc̃s matheus ꝑ euangłiũ gentes ad eccde¬
siam conuocaturꝰ. auctorẽ ipsi dñm gentilis
congregationis alienigenaril generationẽ scđm¬
carnẽ assũpsisse memorauit: ut iamtune e̾sãr
indiciũ quod illa gn̾atio ederet gentiũ uoeateo¬
rem quẽ sequerem᷑ om̃s ex alienigenis c̃grecati.
relinquentes pat̾na & dicentes ei qui nos ad dñi
cultũ uocaret. uerbi grã paulo. aut cuicunq
patris sui: soluens uinculũ legis. ingressa est in
ȩccłiam. Soluit aut̃ calciam̃tum: qui ñ accepit
ȩccłiam. & moysi dicit᷑. solue calciam̃tũ pedum

Expanded text:
sicut Rachel, et sicut Liam, quae aedificaverunt domum Israel, sicut Rachel, et sicut Liam, quae aedificaverunt domum Israel, et facere virtutem in Ephrata: et fiat domus tua sicut domus Phares, quem peperit Thamar Iudae, de semine tuo det dominus tibi ea hac puella. et accepit Boos Ruth et facta est ei in matrimonium et peperit Obed, patrem Iessae, auum Dauid. recte igitur sanctus Matthaeus per euangelium gentes ad ecclesiam uocaturus auctorem ipsum dominum gentiliciae congregationis alienigenarum generationem secindicium quod illa generatio ederet gentium vocatorem, quem sequeremur omnes ex alienigenis congregati, relinquentes paterna, et dicentes ei qui nos ad Dei cultum vocaret, verbi gratia Paulo, aut cuicumque  et domum patris sui, solvens vinculum Legis, ingressa est in Ecclesiam. 34. Solvit autem calceamentum, qui non accepit ecclesiam. et Moysi dicitur: solue calciamentum pedum
Abbreviated transcription (Latin):
nipulos sic̃ scriptũ est colligens. & socrui fructꝰ
reseruans: & non post iuuenẽ abũt. s uirũ ꝑfectũ
secuta ẽ: unde & meruit audire quia mulier uir¬
tutis estu: uł quia bene fecisti miscdiam tuam
nouissimã ampliꝰ quã primã. Nouissima enĩ misodia
eccłȩ congregate prestat pͥori: qđ breulꝰbie dicimꝰ.
quia pleniꝰ in libris digessimꝰ: qͦs de fide scripsi. Ap¬
propinqͣuit aut̃ qui longe erat. quia elongauit qͥ
proximꝰ erat: & calciam̃tũ proximi mulier adq̃¬
siuit accepta. Mos enĩ erat ut qui proximꝰ erat.
si nollet acciꝑe in conugiũ ꝓpinquã suã. calcia¬
mentũ suũ solueret: & alii cederet. In quo ñ medio¬
cre misteriũ: eoqđ is qui alienigenã inꝙ po sam¬
psit euangłi ⁊ andi accepit facultatẽ. Deniq in cy
po fuisse has nuptias: testat᷑ benedictio senioꝵ
dicentiũ. Det ds mulierẽ quȩ intrat in domũ tuã

Expanded text:
nipulos, sicut scriptum est, colligens et socrui fructus nipulos, sicut scriptum est, colligens et socrui fructus reseruans et non post iuuenem abiit, sed uirum perfectum secuta est, unde et meruit audire: quia mulier uirtutis es tu uel: quia bene fecisti misericordiam tuam nonissimam plus quam primam; nouissima enim misericordia ecclesiae congregatae praestat pquia plenius in libris digessimus quos de Fide scripsi . Appropinquavit autem qui longe erat; quia elongavit qui proximus erat, et calceamentum proximi, muliere acquisivit accepta. Mos enim erat ut qui proximus erat, si nollet accipere in conjugium propinquam suam, calceamentum suum solveret, et aliis cederet : in quo non mediocre mysterium, eo quod is qui alienigenam in typo sumpsit, evangelizandi accepit facultatem. 33. Denique in typo has fuisse nuptias testatur benedictio seniorum dicentium: Det Dominus mulierem quae intrat in domum tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
omen secunde ruth. Ꝙ inhabita uert᷑ illic qͣsi
lecem annis: & mortui sunt.S derelicta muli
duob filus. & uiro ꝓpͥo destituta: cognito qđͣ
siusitaret isrł regredi domũ parans. cȩpit sua¬
lere ut domũ ꝓpriã repeterent uxores filioꝵ
uoꝵ Una concessit: ruth uͦ cũ socru mansit.
ui cũ diceret socrus. ecce iam cũ sponsa tua
d popłm suũ regressa est & ad dõs suos. & tu
euertere parit̾ cũ sponsa tua: respondit ruth.
babitabo. Popłs tuus popłs meus: & ds̃ tuus ds m̃s
& ubi mortua fueris moriar: & ubi sepulta fueris
sepeliar. Atq ita duȩ ꝑuener̾ inbethleem. Hos igit
mores atq hanc sc̃itatẽ erga socrũ. pietatẽ ergi de¬
functũ. religionẽ erga dm̃. cũ cognouisset boor ꝑ¬
auus dauid: iuxta moysi legẽ ut semen defuncti
ꝑximi suscitaret. eam sibi elegit uxorẽ. Refert aut̃
aduertere. quod & in agro pleno messis reꝑta ma¬

Expanded text:
nomen secundae Ruth - et inhabitauerunt illic quasi nomen secundae Ruth - et inhabitauerunt illic quasi decem annis et mortui sunt sed derelicta mulier a duobus filiis et uiro proprio destituta cognito quod deus uisitaret Israhel regredi domum parans coepit suadere ut domum propriam repeterent uxores filiorum suorum. una concessit, Ruth uero cum socru mansit. cui cum diceret socrus: ecce iam consponsa tua ad populum suum regressa est et ad deos suos, et tu reuertere pariter cum consponsa tua, respondit Ruth: abitabo. populus tuus populus meus et deus tuus deus meus. et ubi mortua fueris moriar et ubi sepulta fueris sepeliar. atque ita duae peruenerunt in Bethleem. hos igitur mores atque hanc sanctitatem erga socrum, pietatem erga defunctum, religionem erga deum cum cognouisset Boos, proauus Dauid, iuxta Moysi legem, ut semen defuncti proximi suscitaret, eam sibi elegit uxorem. Refert autem aduertere quod et in agro pleno messis reperta ma
Abbreviated transcription (Latin):
t in ȩccłiam. nisi quia sc̃a & immaculata morib
pra legẽ facta ẽ: Si enĩ lex impũs & peccato¬
b posita est: utiq ruch quȩ definitionẽ le¬
sexcessit. & intrauit in ȩccłiam. & facta ẽ. is¬
eliticis. meruit int̾ maiores dñici generis com¬
itari. ꝓpt̃ cognationẽ mentis electa ñ corpo¬
s: magnũ nobis exemplũ ẽ. quia in illa om̃iũ
rm qui collecti ex gentib sumus. ingrediendi
ȩcłiam dñi figura precessit. Hanc gͥ emulemͣ:¬
quia hȩc morib hanc p̃rogatiuã meruit ascis¬
ndȩ societatis suȩ sic̃ historia docet: nos quoq
it̃ moꝵ electionẽ in eccłiam dñi meritis suffra¬
fantib allegam᷑. Et enĩ cũ israelitas indieb iu¬
icũ. suꝑiorib fames tẽporib urgeret: abethle
gere in agro moab cũ uxore & duob filiis.
bimelech uiro nomen: mulieri noemi. filũ eꝰ:
ccepert̃ sibi uxores moabitidas. Nom̃ uni orfa:

Expanded text:
uit in ecclesiam nisi quia sancta et inmaculata moribus uit in ecclesiam nisi quia sancta et inmaculata moribus supra legem facta est? si enim lex impiis et peccatoribus posita est, utique Ruth, quae definitionem legis excessit et intrauit in ecclesiam et facta est Israhelitis et meruit inter maiores dominici generis conputari, propter cognationem mentis electa, non corporis, magnum nobis exemplum est quia in illa nostrum omnium, qui collecti ex gentibus sumus ingrediendi in ecclesiam domini, figura praecessit. hanc igitur aemulemquia haec moribus hanc praerogativam meruit adsciscendae societatis suae, sicut historia docet: nos quoque propter morum electionem in Ecclesiam Domini, meritis suffragantibus, allegemur. 31. Etenim cum Israelitas in diebus Judicum superioribus fames temporibus urgeret, a Bethleit vir colere in agro Moab cum uxore et duobus filiis, Elimelech viro nomen, mulieri Noemi. Filii ejus acceperunt sibi uxores Moabitidas, nomen uni Orpha,
Abbreviated transcription (Latin):
ret: ut iã genꝰ hominũ sine lege sit seruitutil.
i igit᷑ & thamar cognouimꝰ ꝓpt̃
mysteriũ int̃ dñicas generationest
enptam: ruch qͦq sine dubio pari ratione mini
pret̾missam estimare debemꝰ. de qua sensis
sỹu ꝓuideret ꝑ eu angłium ẽẽ celebrandam:
ens qđ lex non sit iustisposita. s iniustis. Quo¬
do enĩ ruth cũ e̾ẽt alienigena iudeo nupsit e
qua ratione in xp̃i generatione eiꝰ putauit euan¬
sta copulȩ cõmemorationẽ ẽẽ.faciendã. quele
serie uetabat᷑: Nongͦ ex legittima saluator ge¬
ratione manauit : Uidet᷑ enĩ deforme: nisi ad
licã sententiã reuertaris. quia lex nonẽ. posita
sis: s iniustis. Hȩc enĩ cũ sit alienigena & moa¬
is. presertim cũ lex moysi ꝓhiberet has nuptias.
babitasq excluderet ab ȩccłia: sic enĩ scriptũ ẽ.
babitȩ ñ introibunt ineccłiam dñi usq ad t̾ciã
quartã generationẽ & usq in scłm: quomͦ intra¬

Expanded text:
ret, - ut iam genus hominum sine lege sit seruitutis. Si igitur Thamar cognouimus propter mysterium inter dominicas generationes esse descriptam, Ruth quoque sine dubio pari ratione minime praetermissam aestimare debemus, de qua sensisse uideret per euangelium esse celebrandam, dicens quod lex non sit iustis posita, sed iniustis. quomodo enim Ruth, cum esset alienigena, Iudaeo nupsit? et qua ratione in Christi generatione eius putauit euangelista copulae conmemorationem esse faciendam, quae legis serie uetabatur? non ergo ex legitima saluator generatione manauit? uidetur esse deforme, nisi ad apostolicam sententiam reuertaris quia lex non est iustis posita, sed iniustis. haec enim cum sit alienigena et Moabitis, praesertim cum lex Moysi prohiberet has nuptias Moabitasque excluderet ab ecclesia - sic enim scriptum est: Moabitae non introibunt in ecclesiam domini usque ad tertiam et quartam generationem et usque in saeculum - quomodo intra
Abbreviated transcription (Latin):
tu ordecim. Ꝙ a transmigratione babilonis usq
tet cognoscere qd ance iam diximꝰ. posse plures e̾ẽ
successiones : & pauciores gn̾ationes. Posst̃ enĩ diu¬
tius uiuere aliqui. & serius generare : aut certe
penitꝰ exortes gn̾ationis existere. Itaq ñ quȩ regnũ:
eadẽ gn̾ationũ cẽpora. Unde & matheus eosqͥ.
generationẽ non putauit ꝑtinere: precerũt N
si ꝓpositũ eẽt ei successiones describere: rationab
mouerem᷑. cur cũ in regnoꝵ libris & parali pomei¬
nis conueniat qđ post ioram ochorias regnaue
theus tres illos reges preterierit. ochoriã. loraiꝑ
amasiam. & post iorã iosaphat subiecerit: sis
in regũ successione s ingeneratione subiecit.
q generationũ relatorẽ fuisse memorauit.P
autẽ fieri. ut & ioram cardius generauerit. & u.¬
phat serius ꝑceꝑit regnũ: atq ita iorã patrisu
cui inpotestate ñ successit. ingeneratione sucest
Quod uͦ post iechoniã duodecĩ generationes en¬

Expanded text:
Babylonis usque tet cognoscere, quod ante iam diximus, posse plures esse successiones, pauciores generationes; possunt i enim diutius uiuere aliqui et serius generare aut certe penitus exsortes generationis exsistere. itaque non quae regum eadem generationum tempora. unde et Matthaeus eos quos ad generationem non putauit pertinere praeteriit. nam si propositum esset ei successiones describere, rationabiliter moueremur, cur cum in Regnorum libris et Paralipomenis conueniat quod post Ioram Ochozias regnauerMatthaeus tres illos reges praeterierit, Ochoziam, Iodam et Amasiam, et post Ioram Iosaphat subiecerit. sed non eum in regum successione, sed in generatione subiecit, denique generationum relatorem fuisse memorauit. potuit autem fieri ut et Ioram tardius generauerit et Iosaphat serius perceperit regnum atque ita Ioram patri suo, cui in potestate non successit, in generatione successerit. quod uero post Iechoniam XII generationes en
Abbreviated transcription (Latin):
net: de quo solus generatꝰ ẽ. xp̃c. qui solus uerus
filius dauid: cuiꝰ etiã solus nom̃ accepit. iuxta
quod scriptũ ẽ. Inueni dauid seruũ meũ: ꝙ in oleo
scõ unxi eum. Quod utiq ñ de ꝓpħa dauid: sed
de dño dici ꝓmissa declarant. Scriptũ est enim.
Posui aditoriũ suꝑ potentẽ: & exaltaui electũ de
popło meo. Solus enĩ potens. solus electꝰ ẽ. xp̃c. Sc̃oꝵ¬

Expanded text:
net, de quo solus generatus est Christus, qui solus uerus net, de quo solus generatus est Christus, qui solus uerus filius Dauid, cuius etiam solus nomen accepit, iuxta quod scriptum est: inueni Dauid seruum meum, in oleo sancto meo uncsi eum. quod utique non de propheta Dauid, sed de domino dici praemissa declarant; scriptum est enim: posui adiutorium super potentem et exaltaui electum de populo meo; solus enim potens. solus electus eat C
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ: & in fluminib dexterã eiꝰ. Ipse inuocauit me:
pat̾ ms estu. Ꝙ ponã in scłm scłi semen eiꝰ. et
thronũ eiꝰ sic̃ dies cęli. Nonutiq hunc thronun¬
salomon sedit. ñ roboam. ñ iechonias. Uis scire qͥ sede¬
rit: Is est de quo dicit angłs ad mariã. Ecce c̃cipies
in utero. & paries filium: & uocabis nom̃ eiꝰ iħm.
Hic erit magnꝰ: & filiꝰ altissimi uocabit᷑. & dabit illi
dñs d̃s sedem dauid patris sur: & regnabit in do-¬
mo iacob inȩt̾nũ. & regni eiꝰ ñerit finis. Si angelo
non credis: ipsi saltẽ dño crede dicenti. Iu dicis. qm
qui ñ regnauit int̾ris: Quomͦ script᷑a soluit᷑ quȩ
regnare eũ dicit. & regnare ñ astruit: In abrup¬
tum disputationis uenimꝰ. herẽmꝰ in uado: ꝙ
quodã ueritatis naufragio fluctuamꝰ. Excitemꝰ¬
gͥ xp̃m. ipsũ int̾rogemꝰ : ipse respondeat. Int̾ro¬
gemꝰ scripturas: in uenimꝰ quia regnũ dñi ñ est
de hoc mundo. Ipse enĩ dicit. Regnũ meũnon ẽ

Expanded text:
ram eius. ipse inuocabit me pater meus es tu\' et: ponam in saeculum saeculi semen eius et thronum eius sicut dies caeli. non utique hunc thronSalomon sedit, non Roboam. non lechonias. uis scire qui sederit? is est, de quo dicit angelus ad Mariam: ecce concipies in utero et paries filium et uocabis nomen eius Iesum. hic erit magnus et fDominus Deus sedem David patris sui, et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis . Si angelo non credis, ipsi saltem Domino crede dicenti: Tu dicis, quiqui non regnavit in terris? Quomodo Scriptura solvitur, quae regnare eum dicit, et regnare non astruit?. 44. In abruptum disputationis venimus, haeremus in vado, et quodam veritatis naufragio fluctuamus. ExcitemChristum, ipsum interrogemus, ipse respondeat. interrogemus scripturas. inuenimus quia regnum domini non est de hoc mundo; ipse enim dixit: . regnum meum non est
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ. Illud qͦq non p̃termittendũ putamꝰ. qđ a da¬
uid tẽporib usq ad iechoniã. hoc est usq ad ca¬
ptiuitatẽ: cũ decẽ & septẽ fuerint reges iudee.
quattuor decĩ generationes sc̃s matheus posue¬
rit. & rursus a iechonia usq ad ioseph: cũ uarie
tade generationes duodecim cõputent᷑. postea qͣt.¬
tuordecĩ generationes de sciptas e̾ẽ. memorauit.
Sic enĩ habes. Om̃s generationes ab abrahã usq¬

Expanded text:
putamus, quod a David temporibus usque ad Jechoniam, hoc est, usque ad captivitatem, cum decem et septem fuerint reges Judaeae, quatuordecim generationes sanctus Matthaeus posuerit: et rursus ab Jechonia usque ad Joseph cum viritim 1331 generationes duodecim computentur, postea quatuordecim generationes descriptas esse memoraverit. Sic enim habes: Om
Abbreviated transcription (Latin):
nichil refert utrũ induab generationibꝰ: an
una m̃daciũ sit. Tam̃ ne hic qͥdem caꝑe eũ aliqi
scopulũ & naufragiũ inuenies ueritatis. Duq
enĩ ioachim hoc ÷ duos iechonias fuisse histire
indicat. unũ ante transm igrationẽ. alterũ i
ipsa transmigratione generatũ. id ÷ patrẽ ꝙ fil
Ergo pat̾ int̃ generationes suꝑiores est cõputat
quia successit iosiȩ filiꝰ int̾ posteriores. qͥa suces¬
sit patri. id ÷ nepos iosiȩ. Duos aut̃ fuisse: regnes
libri indicant. Sic enĩ scriptũ est. Q imꝑautis
rao suꝑ isrł. ioachim filio iosiȩ regnante in u¬
dea ꝓ iosia patre suo: & conu̾tit nom̃ ioachio
in regnando. & d uodecim annos regnauit inae¬
rłm. Quib subiecit. E reliqua uerboꝵ uach
& om̃ia quȩ fecit. ñne scripta st̃ in libro u̾boꝵ
& in dieb eoꝵ qui regnauert̃ in uideã : Et dit¬
muit ioachim cũ pacribꝰ suis: & regnauit icu

Expanded text:
duabus generationibus an una mendacium sit; tamen ne hic quidem Capareum aliquem scopulum et naufragium inuenies ueritatis. duos enim Ioachim, hoc est duos Iechonias fuisse historia indicat, unum ante transmigrationem, alterum in ipsa transmigratione generatum, id est patrem et filium. ergo pater inter generationes superiores est conputatus; qui successit Iosiae, filius inter posteriores, qui successit patri, id est nepos losiae. duos autem fuisse Regnorum libri indicant. sic enim scriptum est: et imperauit Pharao super Israhel Ioachim filio Iosiae regnante in Iudaea pro Iosia patre suo et conuertit nomen Ioachim in regnando et XI annos regnauit in Hierusalem. quibus subiecit: et reliqua uerborum Ioachim et omnia quae fecit nonne scripta sunt in libro uerborum et in diebus eorum, qui regnauerunt in Iudaea? et dormiuit Ioachim cum patribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
conturbatꝰ. si ipse dñici generis auctor insolꝙ
excepit offensam: quantomagis nos ceten
tores quib nulla suffragat᷑ p̃rogatiua mera
insolentiȩ scopulũ timere debemꝰ in quo ns¬
giũ sit bonoꝵ. p̃sertim cũ tantꝰ uir nobs e n

Expanded text:
conturbatus, si ipse dominici generis auctor insolentiae excepit offensam, quanto magis nos ceteri peccatores, quibus nulla suffragetur praerogatiua meritorum, insolentiae scopulum timere debemus, in quo naufragium sit bonorum, praesertim cum tant
Abbreviated transcription (Latin):
putauert̃. Eoꝵ gͥ more qui satis putant ignaris uia¬
rum quasi notas quasdam itineris & semitas demon¬
strare. sp̃ualis uiȩ semitas colligentes. uidere ui.¬
rũ scđo ueritatis euentu. certe religioso fidĩ ductu.
mysterioꝵ secreta contendunꝰ: uerentes neqͥs ista
cũ legeret qđ ꝓuerbialit̃ dicit᷑. quasi puer mache¬
ramtractare ꝑ infantiã fortia arma nesciret.
magisq uulnus ex imprudentia quã salutẽ ex
lectione sentiret. Infirmos enĩ tela sua uulnerant:
nec potest bene uti armis. quȩ ferre ñ nouerit.
Ꝙ idõ circa fidẽ uir ꝑfectꝰ exigit᷑. in quo ñ ꝑhumũ
scientiȩ reptet infantia. non debilis quȩdã net ca¬
rens sensib misticȩ cognitionis titubet ȩtas. quȩ
uirtute iuuentutis amissa. coronã głosi certaminis
non requirat: s senescentis aquilȩ modo quȩ pri
aut leporẽ raꝑe pedib consueuerat. aut anserẽ.

Expanded text:
putauerunt. eorum igitur more qui satis putant ignaris uiaputauerunt. eorum igitur more qui satis putant ignaris uiarum quasi notas quasdam iteneris et semitas demonstrare, spiritalis uiae semitas colligentes - uidero utrum secundo ueritatis euentu, certe religioso fidei ductu - in mysteriorum secreta contendimus uerentes ne quis ista cum legerit, quod prouerbialiter dicitur \'quasi puer machaeram tractare per infantiam fortia anna nesciret, magisque uulnus ex inprouidentia quam salutem ex lectione sentiret. infirmos enim tela sua uulnerant, nec potest bene uti armis. qui ea ferre non nouerit. et ideo circa fidem uir perfectus exigitur, in quo non per humum scientiae reptet infantia, non debilis quaedam nec carens sensibus mysticae cognitionis titubet aetas, quae uirtute iuuentutis amissa coronam gloriosi certaminis non requirat et senescentis aquilae modo, quae prius aut leporem rapere pedibus consuerat aut anserem,
Abbreviated transcription (Latin):
ris. lignũ scientiȩ boni & mali fallente diabolo. ena
suadente ille gustauerit: ut iste nobis priꝰquã scirec
malũeligeret bonũ. diriq serpentis insidias ȩccła
suadente euacuaret: uxta qđ scriptũ ẽ. Qd prius.¬
quã sciat puer bonũ aut malum: ñ credet inali¬
ciȩ. ut eligat qđ bonum est. Ꝙ priꝰquã sciat uocare
patrẽ aut matrẽ: accipiet uirtutẽ damasci. & spo¬
lia samariȩ. Hic enĩ est puer cuiꝰ incunabula magi
spolũs orientalib refersert̃: quia gens ante s incre¬
dula. de excubus idoloꝵ mutata: iam fidem anu¬
bias obtulit dño triũphales. Hec tͥ fr̃ de generatione
xp̃i non incognita putaui ꝓlixius ꝓsequenda.
ne quis cũ ista ine uangłio minꝰ attento animo re¬
censeret aliquatenꝰ fluctuaret. quȩ scĩ euangłistȩ
ad maiora miracula & diuiniora dñi gesta ꝓperan¬
tes : ꝑstringenda breuiꝰ quã diffundenda uberius

Expanded text:
ris, lignum scientiae boni et mali, fallente diabolo, Eva ris, lignum scientiae boni et mali, fallente diabolo, Eva suadente, ille gustavit ; ut iste nobis priusquam sciret malum, eligeret bonum, dirique serpentis insidias Ecclesia suadente, evacuaret, juxta quod scriptum est: Quoniam priusquam sciat puer bonum aut malum, non credit malitiae, ut eligat quod bonum est et: priusquam sciat uocare patrem aut matrem. accipiet uirtutem Damasci et spolia Samariae. hic enim est puer, cuius incunabula magi spoliis orientalibus referserunt. quia gens ante Christum incredula de exuuiis idolorum mutata iam fide manubias obtulit domino triumphales. Haec tibi, frater, de generatione Christi non incognita putaui. prolixius prosequenda, ne qui cum ista in euangelio minus adtento animo recenseret, aliquatenus fluctuaret. quae sancti euangelistae ad maiora miracula et diuiniora domini gesta properantes perstringenda breuius quam diffundenda uberius
Abbreviated transcription (Latin):
iis dñicȩ & diuinitatis indiciũ est: eo qd nec
ortẽ senserit dñs. & ad cȩlũ remeauerit. cuiꝰ
ors illa ꝓdesset. Ꝙ ille quidẽ raptus ẽ: ne ma¬
cia mutaret cor eiꝰ. Dñs aut̃ quẽ malicia seculi
uitare ñ poterat: eo unde uenerat naturȩ sue
laiestatis remeauit.Silet᷑ sane parricida fr̃is:
de seruauerit ut frat̾ni nominis honore donaret:
te ñseruauerit. nec fratri peꝑcerit.Sed nec
lud ociosũ. qđ seth p̃teritus non est: quẽ poste¬
ore adam generatione suscepit. ut cũ duȩ sint
ppuli generationes: signaret᷑ in typo dñm iħm
umerandum.
n deipso ad am qͥ iuxta apłm figurã accepit
xp̃i. quid pulchriꝰ potuit conuenire. quã ut sacro sca
generatio adeifilio inciꝑet. & usq ad dĩ filiũ duceret᷑ :
Creatꝰq ꝓcederet infigura: ut natus inueritate se¬
queret᷑: Ad imaginẽ factꝰ preiret. ꝓpt̃ quẽ dĩ ima¬
go descenderet: Ꝙ si mysteriũ pͥmi discuti amꝰerro¬

Expanded text:
nicae et divinitatis indicium est; eo quod nec mortem senserit Dominus, et ad coelum remeaverit, cujus mors illa prodesset. Et ille quidem raptus est, ne malitia mutaret cor ejus: Dominus autem quem malitia saeculi mutare non poterat, eo unde venerat, naturae suae majestate remeavit. Siletur sane parricida fratris; iste servaverit, ut fraterni eos nominis honore donaret: iste non servaverit, nec fratri pepercerit. Sed nec illud otiosum, quod Seth praeteritus non est , quem posteriore Adam generatione suscepit; ut cum duae sint populi generationes, signaretur in typo Dominum numerandum. 49. Jam de ipso Adam qui juxta Apostolum figuram accepit Christi, quid pulchrius potuit convenire, quam ut sacrosancta generatio a Dei Filio inciperet, et usque ad Dei Filium deduceretur: creatusque praecederet in figura, ut natus in veritate sequeretur: ad imaginem factus praeiret, propter quem Dei imago descenderet? Et si mysterium primi discutiamus erro
Abbreviated transcription (Latin):
sors naturȩ : qiĩ ist. nsors ꝑiculi. R cerpꝰ
dormit: oꝑat linitas oꝑat᷑ fiaes. beniq
dicit. Mas ⁊ fidei qare dub.tis ii: Et bene
fidẽ. refudit tr. no̾llitarẽ: uentũ cessare pre¬
cepit. Non aqͥl. mẽ. ñ amͣricũ: s illum utiq
uentũ. cui dictũ ẽ. al angło michaele u
Imꝑauit inqt uento & mari. Q in zacharia.¬
asꝑos cohibere dignet᷑. ut fluctuanti uitȩ i¬
fusa tranquillitas. naufragũ metũ dei ac.
Et si non iã dormia. sui corporis sõno: caueamꝰ
tosaae nr̃i corporis sõno nobis dormiat & qui¬
escat: ꝙ qm̃quȩ lico suꝑiore ꝑstrinximꝰ: deli¬
Unc cia. in libro scđm matheũ duos ho.¬
mires in regione gerasenoꝵ demonuisat¬
flatos. xp̃o occurrisse cognrumꝰ: hic aut̃ sc̃s
lucas unũ nducit eundẽq nudũ. Nudus eni
est: quic inq tegantũ naturȩ suȩ uirtutis
amlit. Q. i ratione. e numemꝰ euangłiste

Expanded text:
nsors periculi. etsi corpus dormit, operatur diuinitas, operatur fides. denique dicit: modicae fidei quare dubitastis? et bene fidem, refudit tranquillitatem, uentum cessare praecepit, non aquilonem non Africum, sed illum utique uentum, cui dictum est ab angelo Michael in imperauit inquit uento et mari. aasperos cohibere dignetur, ut fluctuanti uitae refusa tranquillitas naufragii metum demat! etsi iam non dormiat sui corporis somno, caueamus tamen ne nostri corporis somno nobis dormiat et quiescat. et quoniam quae loco superiore praestrinximus delinunc quia in libro secundum Matthaeum duos homines in regione Gerasenorum daemoniis adflatos Christo occurrisse cognouimus, hic autem sanctus Lucas unum inducit eundemque nudum — nudus enim est quicumque tegumentum naturae suae et uirtutis amisit - qua ratione de numero eu
Abbreviated transcription (Latin):
suffocant᷑ in aquis. int̾ fluitan ia mund astꝰ
luptatũ huc atq illuc ferunt᷑ inceiti: ulli
sp̃s potest ẽẽ. uitale cõmerciñ. Uidemꝰ gͥ: quia
homo ipse sibi auctor e t erumnȩ. Nã nͥ quis
porci more uixisset: nunquã diabolus ineũ
accepisset potestatẽ. Aut si accepisset: non ut
ꝑderet s ꝓbaret. Aut fort̾asse quia post añi
aduentũ bonos iam deprauare ñ poterat:
non om̃iũ hominũ s leuium iam querit in¬
teritũ. Ut latro non armatis insidiat᷑. s in¬
ermibꝰ: & in iuruis lacessit infirmũ qͥ se in¬
delligit uł a forte contẽni. uł apotente dam¬
nari. S dicit aliquis. Cur hoc ado ꝑmittitur
diabolo: At ego dico. Ut boni ꝓbent᷑. imꝑ¬
bi piniant᷑. Hȩc enĩ pęnapeccati est. Demiq
egis. quia ummittit dñs febiẽ &e tremorẽ.

Expanded text:
in aquis inter fluitantia mundi istiluptatum huc atque illuc feruntur incerti ullius spiritus potest esse uitale conmercium. uidemus igitur quia homo ipse sibi est auctor aerumnae. nam nisi quis porci more uixisset, numquam accepisset in eum diabolus potestatem aut, si accepisset, non ut perderet, sed probaret. aut fortasse, quia post domini aduentum bonos iam deprauare non poterat, non omnium hominum, sed leuium iam quaerit interitum, ut latro non armatis insidiatur, sed inermibus, et iniuriis lacessit infirmum, qui se intellegit uel a forti contemni uel a potente damnari. sed dicit aliqui: cur hoc a deo permittitur diabolo? at ego dico, ut boni probentur, inprobi puniantur; haec enim poena peccati est. denique lege quia inmittit dominus febrem et tremorem
Abbreviated transcription (Latin):
ater & fratres mei hi sunt: qͥ uerbũ
dei audiunt & faciunt. Moralis ma¬
gister qui de se ceteris prebet exemplũ. atq
ipse preceptor. ipse etiam suoꝵ executor est p̃¬
ceptoꝵ. Prescripturꝰ enĩ ceteris. qm̃ qui ñ reli¬
querit patrẽ & matrẽ suam. non est filio dei
dignus: sententiȩ huic primꝰ se ipse fubicit. ũ
quo matrẽ refutet pietatis affectu. ipsiꝰ enim
preceptũ est qui non honorauerit patrẽ & ma¬
trem morte moriat᷑: sed qͥa pat̾nis se mysteriis
ampliꝰ quã maternis affectib debere cognoscat.
Neq tam̃ inuiriose refutant᷑ pare ntes: sed re¬
ligiosiores coptile mentiũ docent᷑ ẽẽ quã corpoꝵ.
Ergo non debuert̃ foris stare: qui xp̃m uidere
querebant. Erope est enĩ uerbũ in corde tuo. &
in ore tuo. Intus gͥ uerbũ: intus est lum̃ Unde
& ille ait. Accedite ad dm̃: ꝙ illuminamini.
Si enĩ foris astantes. nec ipsi agnoscunt᷑ parentes.¬

Expanded text:
ater et fratres mei hi sunt qui uerbum dei audiunt et faciunt. moralis magister, qui de se ceteris praebet exemplum, atque ipse praeceptor, ipse etiam suorum exsecutor est praeceptorum. praescripturus enim ceteris quoniam qui non reliquerit patrem et matrem suam non est filio dei dignus, sententiae huic primus ipse se subicit, non quo maternae refutet pietatis obsequia — ipsius enim praeceptum est: qui non h honorauerit patrem et matrem morte morietur — sed quia paternis se mysteriis amplius quam maternis affectibus debere cognoscat. neque tamen iniuriose refutantur parentes, sed religiosiores copulae mentium docentur esse quam corporum. ergo non debuerant foris stare qui Christum uidere quaerebant; prope est enim uerbum in corde tuo et in ore tuo. intus igitur uerbum, intus est lumen. unde et ille ait: accedite ad eum et inluminamini. si enim foris stantes nec ipsi agnoscuntur parentes
Abbreviated transcription (Latin):
tius legionis laborabat incursu. Quȩ legio
cũ dñi uidisset cognouissetq p̾sentiã dñ¬
ci aduentus tempore in abysso se ẽe. truds¬
dam: cepit orare. ut introeundi in porcois
accipet facultatẽ. Et pͥmũ clem̃tiã dm̃ debo
aduertere : quod nullũ priꝰ ipse condẽnat. sed
unusquisq sibi auctor est penȩ. Non mittunt᷑
inporcos demones. sedip. nt qͥa cȩiestis lu¬
minis claritatẽ sustinere :̃. ꝓtorant: ut qͥo łos
dolent. radi ⁊ sous ꝑferre ñ possaat s tnibiosa
eligunt: & splendentia derelinqi ant.f. iit
gͦ demones splendorẽ lucis ȩteria. a ararnd

Expanded text:
tius legionis laborabat incursu, quae tius legionis laborabat incursu, quae cum dominum uidisset cognouissetque praescia dominici aduentus tempore in abyssos se esse trudendam, coepit orare ut introeundi in porcos acciperet facultatem. et primum clementiam domini debemus aduertere, quod nullum prius ipse condemnat, sed unusquisque sibi auctor est poenae, non mittuntur in porcos daemones, sed ipsi petunt, quia caelestis luminis claritatem sustinere non poterant, ut qui oculos dolent radium solis ferre non possunt, sed tenebrosa eligunt et splendentia derelinquunt. fugiant ergo daemones splendorem lucis aeternae et ante t
Abbreviated transcription (Latin):
s rndũ trr. & quidẽ licet discordet
sem. cham. & iapheth: sem tantũ mͦ famila
in possessioenẽ ascita est dei. Ex duob illis: di¬
uersarũ nationũ populi pullular̃t. Quoꝵalt
maledicius. quod nudatũ patrẽ ñ texerat:
beredictus alter. qđ auersus licet ne c̾fusio¬
IUI Iudati parentis hauriret. duce tam̃
patrẽ uietate texisset. & fraterni maledicti
serinis eli asset. Q ui multis inqͥt tẽporib
age bae᷑: ic pote qͥ a diluuio usq ad aduen¬
tum dñi ue ealir᷑ furore dementi. rũpens
uincla natuirȩ. Axcmmerito: etiã sc̃s mat̾i
in monum̃tis illos habitasse signauit. Si qͥdẽ
talium anuȩ : in quib dã uident᷑ habitare
tumulis sepulcroꝵ. Quid enĩ aliud st̃ corpori
ꝑfidoꝵ. nisi quȩdã defunctoꝵ sepulchra. in
quib dĩ uerba ñ habitant: Agebat᷑ gͦ inlo¬
ca deserta. sp̃ualiũ licet scilicet infecunda
uirtutũ: ꝓfugus alege. discretus aꝓpħis:
remotus a gr̃a. Non enĩ uno demonio: sedo¬

Expanded text:
rbitror. et quidem licet discordet Sem Cham Iaphet, Sem tantummodo familia in possessionem adscita est dei. ex duobus illis diuersarum nationum populi pullularunt, quorum alter maledictus, quod nudatum patrem non texerat, benedictus alter, quod auersus licet, ne confusionem nudati parentis hauriret, duce tamen patrem pietate texisset et fraterni maledictum seminis eluisset. Qui multis inquit temporibus agebatur, utpote qui a diluuio usque ad aduentum domini uexabatur, furore dementi rumpens uincla naturae. nec inmerito etiam sanctus Matthaeus in monumentis illos habitasse signauit, siquidem talium animae in quibusdam uideantur habitare tumulis sepulchrorum. quid enim aliud sunt corpora perfidorum nisi quaedam defunctorum sepulchra, in quibus dei uerba non habitent? agebatur ergo in loca deserta spiritalium scilicet infecunda uirtutum profugus a lege, discretus a prophetis, remotus a gratia. non enim uno daemonio, sed to
Abbreviated transcription (Latin):
bus. neq miseritis maigiritas po:ui. ne t̃or¬
te conculcent eas pedib suis: Illi scilet qͥ
immundoꝵ usu animaliũ. i.oc ñ& rotionis
ex ꝑtes. lutulentis uitȩ suȩ actib lacui aliũ
comquinauert̾ ornam̃ta uircutũ. Quiam c.¬
tu ferunt᷑ inp̃ceps: qm̃ ni liꝰ mnerra contẽ¬

Expanded text:
bus neque miseritis margaritas porcis, ne forte conculcent eas pedibus suis? illi scilicet, qui inmundorum usu animalium uocis et rationis expertes lutulentis uitae suae actibus naturalium coinquinauerint ornamenta uirtutum, qui inpetu feruntur in praeceps, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
lus ꝑstagnãiLe t: aut sic̃ matheus
ꝑfi ci. Int̾ nos ei ĩ & illos: fietũ magnũ est.
Itaq nei io cͥ eȩccłia ad sy nagogã line ꝑicło
triisit silutis: s llequide ynagoga ad ec¬
cliam transire desiderat. crucẽ suam toliat:
ut discrunen euadat. Cur aut̃ ñ recipit᷑ libe¬
ratus. s domũ redire censet᷑: nisi ut iactan¬
tiȩ causa uitet᷑. & infidelib site xemplo. qͣn¬
qd ã domus illa na ti rale sit diuersorium c
Exrdõ quia  .n diĩ sanitatis fuerat conse¬
cuti ⁊ un ulis & sepi chris inillã sp̃ualc̃
doi. redire precipr ᷑: ut fiat dĩ templũ.

Expanded text:
ait aut sicut Matthaeus per fretum; inter nos enim et illos fretum magnum est. itaque nemo de ecclesia ad synagogam sine periculo transit salutis, sed et ille qui de synagoga. ad ecclesiam transire desiderat crucem suam tollat, ut discrimen euadat. cur autem non recipitur liberatus, sed domum redire censetur nisi ut et iactantiae causa uitetur et infidelibus sit exemplum quam domus illa naturale sit diuersorium? et ideo qui remedium sanitatis fuerat consecutus a tumulis et sepulchris in illam spiritalem domum redire praecipitur, ut fiat dei templu
Abbreviated transcription (Latin):
narũ seriẽ scripturarũ. Uox enĩ nr̃a: fides ẽ.
Et idõ malo in eccłia qͥnq u̾ba m̃te mea loqui.
ut alios instruã: quã decem milia u̾boꝵ in lin¬
gua. Linguȩ enĩ in signo st̃ ñ fidelibꝰ: ꝓphetia

Expanded text:
narum seriem Scripturarum. Vox enim nostra fides est; narum seriem Scripturarum. Vox enim nostra fides est; et ideo malo in Ecclesia quinque verba mente mea loqui ut alios instruam, quam decem millia in lingua . . . . Linguae enim in signum sunt non fidelibus, se
Abbreviated transcription (Latin):
loqui ñ poterat: s postea quã dix̃ u̾bũ acce¬
pit. & bonoꝵ oꝑum edidit claritatẽ. Ergo sic̃
moyses typus popłi fuic & typus legis: ita
etiã ⁊ acharias dũ tacuit. Singła itaq ut con¬
currt̃ : consideranda st̃. U̾bũ in ut̾o. lex insi¬
lentio. Ioħ̃s appellat᷑: & ⁊ acharias loquit᷑.
Uerbũ edit᷑. lex absoluit᷑. S legis absolutio. u̾¬
bi est explicatio. & idõ qui dixerit u̾bũ loqͥt᷑:
etiã si ante ñ sit locut᷑. Ab angło iubet᷑ tacere
⁊acharias: ab angło uox p̃mit᷑ iudeoꝵ. Nonenĩ
humanȩ s diuinȩ hoc potestatis ẽ. imꝑiũ: ut
non loquat᷑ dõ qui ñ credidit xp̃o. Qł idõ creda¬
mus: ut loquam᷑. Credat uideus: ut loqͥ possit.
Loquam᷑ in sp̃u mysteria: intelligamꝰ rationẽ
sacrificioꝵ ueterũ. enigmata ꝓpħarũ. Mutꝰ ẽ. qͥ
ñ intelligit legẽ : mutꝰ ẽ. qui ñ intelligit diui¬

Expanded text:
loqui non poterat, sed posteaquam dixit, uerbum acceloqui non poterat, sed posteaquam dixit, uerbum accepit et bonorum operum edidit claritatem. ergo sicut Moyses typus populi fuit et typus legis, ita etiam Zaccharias tacuit. singula itaque ut concurrant considerandum est, uerbum in utero, lex in silentio, Iohannes appellatur et Zaccharias loquitur, uerbum editur, lex absoluitur, sed legis absolutio uerbi est explicatio, et ideo qui dixerit uerbum loquitur, etiamsi ante non sit locutus. ab angelo iubetur tacere Zaccharias, ab angelo uox premitur Iuhumanae, sed divinae hoc potestatis imperium est; ut non loquatur Deo, qui non credidit Christo. Et ideo credamus, ut loquamur. Credat Judaeus, ut loqui possit. Loquamur in spiritu mysteria, intelligamus rationem sacrificiorum veterum, aenigmata prophetarum. Mutus est qui non intelligit Legem, mutus est qui non intelligit divi