comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitas ni illo infoditis auto: cu illa seruantur cum legeritis d
auaro diuite thesauros condit & ignorat cui congiegat cos. He¬
res ociosus expectat. heres fastidiosus merepat ꝙ sero mora¬
nimi odit increnieta hereditatis sue ad dapͥna feltiuat. Iuid
igitur miserius qñ nec ap̃ illum eui laboratis gram deielinqͥris¬
Nopter illum totis mestam diebus coleratis fanem cocidiana mẽ¬
s̃e ur̃e dampna mecuences. ꝓpter illum diurua toletatis ieiina
Noui ego diuitem in agrum proficiscentẽ panes breuiores urbe
delatos numerare solerẽ: ut pro nuimio panis stimaret᷑ quoc dies
in agro futurus ẽẽt. Nolebat obsignatũ apetire horreum ne ꝗd
de condito mimict᷑. Panis unius dici deputab: qui tenacem
saciare iuix posset. Comperi etiam ueri fide si qn onũ ẽet apposi¬
tum: queri ꝙ pullus esset &cisus.
Cc ideo scribo ut cognoscatis uindicem eẽ dei iusticiã:

Expanded text:
uitas in illo infoditis auro! cui illa seruantur, cum legeritis de uitas in illo infoditis auro! cui illa seruantur, cum legeritis de - auaro diuite: thensauros condit et ignorat cui congregat eos? heres otiosus expectat, heres fastidiosus increpat quod sero moriamini. odit incrementa hereditatis suae, ad damna festinat. quid igitur miserius, quando nec apud illum cui laboratis gratiam derelinquitropter illum totis maestam diebus toleratis famem cottidiana menuestrae damna metuentes, propter illum diurna adornatis ieiunia. noui ego diuitem in agrum proficiscentem panes breuiores urbe delatos numerare solere, ut pro numero panis aestimaretur quot dies in agro futurus esset. nolebat obsignatum aperire horreum, ne quid de condito minueretur. panis unus diei deputabatur, qui tenacem satiare uix posset. comperi etiam ueri fide, si quando ei ouum esset adpositum, queri quod pullus esset occisus. hoc ideo scribo, ut cognoscatis uindicem esse dei iustitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit ꝓpheta. Wnlietes duntes exsurgite. Et nõ manduca¬
uit inquit panem suii: qui querebat alienum. Et enim di¬
uites alienum magis pane: qmͣ suũ manducant qui raptu:
uuunt. & rapimis lumptum exercent suu: Aut certe nõ mã¬
ducauit pane suũ uolens se morte muliare qđ et aliquid uega¬
ret̾. Compa nune affectum panꝑis. Nichil habet & ieuinarẽ:
uoluntarius insi deo nescit ieuinare iusi ex necitate nõ nouit
Eripitis quid panpibus uniuerla. Aufercis omĩa. nichil reliu¬
quitis. pena tũ paupi uos pocius dinites sultinetis. Illi ieui¬
naut si nõ hñc : uos cum hecis. Auobis gͥ prius penam exigi¬
tis. quam panperibus itrogatis. Ios igitur uesiro affĩũ lintis
misere paupertatis crumpnas. Et panpel quidẽ nõ hent quo
utantur. nos antẽ nec ip̃i utimini. nec alios uti sinicis. Eruiti
aurum de mecalli uenis. & rursus absconditis. Qnantorum

Expanded text:
dicit propheta: mulieres diuites, exsurgite. Et non manducadicit propheta: mulieres diuites, exsurgite. Et non manducauit inquit panem suum: quoniam quaerebat alienum; etenim diuites alienum magis panem quam suum manducant, qui rapto uiuunt et rapinis sumptum exercent suum. aut certe non manducauit panem suum uolens se morte multare, quod ei aliquid negaretur. compara nunc affectum pauperis. nihil habet et ieiunare uoluntarius nisi deo nescit, ieiunare nisi ex necessitate non nouit. eripitis quidem pauperibus uniuersa, aufertis omnia, nihil relinquitis, poenam tamen pauperum uos potius, diuites, sustinetis. illi ieiunant, si non habeant, uos, cum habetis. a uobis igitur prius poenam exigitis quam pauperibus inrogatis. uos igitur uestro affectu luitis miserae paupertatis aerumnas, et pauperes quidem non habent quo utantur, uos autem nec ipsi utimini nec alios uti sinitis. eruitis aurum de metalli uenis et rursus absconditis. quantorum
Abbreviated transcription (Latin):
quanda contagione sui peccumã esse diuitis arbitrat᷑. Inasi di¬
Lcat. Peccum̾a tua tecum sit in perdicioem. Ego aut hereditatẽ
patrii meor ꝑ nõ pollum uendere. Hes qdđ sequaris diues si sapi¬
as ni nõ uendas agrũ tuu pro noc te merecricis. nõ cranftudas:
ins cun pro sumptu comellatiois. delitiatũq in pensis. nõ ad¬
indices domũ tuani ad ludum alee. ne ius heredicarie pieta¬
tis amittas. His auditis turbatus est anari spus regis &e dor¬
miuit in lecto suo & uelauit faciem suam & nõ manduca.¬
uit panẽ sim̃. Lugent diuites si nõ potuerint alięna diripe
si suis panp non cesserit facultatibus. ium meioris iegere nõ
possunt. dormire desiderant. Ielant faciem suam : ne quieqͣ
in orbe t̾rarum alienum indeant ne quięquã in hoc mũdo ⁊¬
uõ esse suñ nouerint. Ne audiant nicunim mxͣ se aliquid pos¬
diant paupem sibi contradicentẽ. Norũ sunc anime quib

Expanded text:
quandam contagionem sui pecuniam esse diuitis arbitratur, quasi diquandam contagionem sui pecuniam esse diuitis arbitratur, quasi dicat: pecunia tua tecum sit in perditionem, ego autem hereditatem patrum meorum non possum uendere. habes quod sequaris, diues, si sapias, ut non uendas agrum tuum pro nocte meretricis, non transfundas ius tuum pro sumptu comissationis deliciarumque inpensis, non adiudices domum tuam ad ludum aleae, ne ius hereditariae pietatis amittas. his auditis turbatus est auari spiritus regis. et dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non manducauit panem suum. lugent diuites, si non potuerint aliena diripere; si suis pauper non cesserit facultatibus, uim maeroris tegere non possunt. dormire desiderant, uelant faciem suam, ne quicquam in orbe terrarum alienum uideant, ne quicquam in hoc mundo non esse suum nouerint, ne audiant uicinum iuxta se aliquid posdiant pauperem sibi contradicentem: horum sunt animae quibus
Abbreviated transcription (Latin):
termins. Clanat ꝓpha. Ue hiis qui domũ ad domũ iungunt:
& iullam ad uillam. & arguit eos in esficacis auaricie: fuouiut
cnim cohitate hoĩbus. & ĩdõ exludunt uicinos s sugete nõ possĩ
cum hos excluserint: alios rursus inueniunt. Et cum illos.
tiam uitare nõ poslunt. Auel se auibul allotiant. Deniq in¬
gentis plmq agminis uolatu celũ obtexit᷑. pecus pecori aduingit
piscis piscibus. Nec dap̾num ducunt. s cõmerciũ uiuendi cũ
pluriun comitatu capessunt. & quo dã mininieco solatium fre¬
qncioris societatis afectant. Solus tu hõ confortẽ exdudis. In¬
ludis feras iuscruis habuacula bestiarũ. descenis hoĩm. Induciͤ
mare mira pedia tua. nec deluit belue. Producis sines tre.
nepossis here finitimum ÷.
l aiimus uoxem diuitis aliena qͥrentis: andiuimus
uore̾ paupis ꝓpia uendicantis. Non fiat inquit hoc
adeo. ut dem tibi hereditatẽ patriuñ meo:ẜ. Quasi

Expanded text:
terminis? clamat propheta: uae his qui domum ad domum iungunt terminis? clamat propheta: uae his qui domum ad domum iungunt et uillam ad uillam et arguit eos inefficacis auaritiae. fugiunt enim cohabitare hominibus et ideo excludunt uicinos; sed fugere non possunt, quia cum hos excluserint, alios rursus inueniunt et, cum illos terram habitare non possunt. aues se auibus adsociant, denique ingentis plerumque agminis uolatu caelum obtexitur, pecus pecori adiungitur, pisces piscibus, nec damnum ducunt, sed commercium uiuendi, cum plurimum comitatum capessunt et quoddam munimentum solacio frequentioris. societatis adfectant. solus tu, homo, consortem excludis, includis feras, struis habitacula bestiarum, destruis hominum, inducis mare intra praedia tua, ne desint beluae, producis fines terrae, ne possis habere finitimum. Audiuimus uocem diuitis aliena quaerentis, audiamus uocem pauperis propria uindicantis: non fiat inquit hoc a deo, ut dem tibi hereditatem patrum meorum. quasi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ placnere tibi dabo tͥ pecumia. Cito rep̾hendit eriorẽ siii peci¬
mam offerendo pro uinea. Nichil enim uult alterũ possidere::
qui totu desiderat sins possesionibus occupare . ⁊ .iiii.
Terit michi inquic in hortum holerum. Hec erat :¬
igit᷑ omis insania. hnic om̃is furor ui spacium uilibus.
holeribus q̃reret᷑. Nontam ergo ip̃i cupitis quasi uule possidere:
s alios uultis excludere. Maior nobis cura de paupum spoliis: qͣ
de ur̃is emolimitis est. Inuiriam ur̃am piuatis si quid pauper he¬
ai. qd dignũ possesione diuitis stinee. Nolite ho facere quia dẽs
panpem nõ sꝑuit. Dãpnum ur̃m credicis: quicꝗd alienñ ẽ. Qd
uos delectant nature dispendia. Unmuersis creatus ẽ mundus. q̃m
quem tu diffusis includis possessionibus qͣueos alere pplõs poi̾.
Uunquid angeli diuisa celi spacia hñt. uii tram positis distĩguaᷤ

Expanded text:
 placuerit tibi, dabo tibi pecuniam. cito reprehendit errorem suum pecu placuerit tibi, dabo tibi pecuniam. cito reprehendit errorem suum pecuniam offerendo pro uinea; nihil enim uult alterum possidere, qui totum desiderat suis possessionibus occupare. Et erit mihi inquit in hortum holerum. haec erat igitur omnis insania, hic omnis furor, ut spatium uilibus holeribus quaereretur. non tam ergo ipsi cupitis quasi utile possidere, sed alios uultis excludere. maior uobis cura de pauperum spoliis quam de uestris emolumentis est. iniuriam uestram putatis, si quid pauper habeat quod dignum possessione diuitis aestimetur. damnum uesaestimetur. damnum uestrum creditis quicquid alienum est. quid uos delectant naturae dispendia? uniuersis creatus est mundus, quequem tu diffusis includis possessionibus, quantos alere populos potest. numquid angeli diuisa caeli spatia habent, ut tu terram positis distinguis
Abbreviated transcription (Latin):
suos & cucurrit ad helram. & occidit eos &e ereganit pplõ & aid.¬
hesit pphẽ. Ad condẽpnatiõm igit᷑ premissa sunt diniuis qui in÷
minus & regnũ donauit. & plumã helix natis or̃one concessit di¬
uina mandata uiolau̾it. Audiamus ergo quid dicat. Da michi
inquit qͥ alia uoa egentis ẽ. qͥ nor alia scipem publicani posculan¬
tis nisi da michi: Noc ẽ da mͥ qr egeo. da michi qr alud uiuen¬
di subsidium habere nõ possum. Da michi quia uõ est michi:
panis aductum niimus ad pocum sũptus ad alin̾itũ. ad indu¬
nietu ibã. Da michi quia dominus tibi dedit und largiri debxas
michi nõ dedie. Cla michi. quia uisi tu dedis: here nõ poceto.
Da michi quia scriptũ est. date elemosina. Hec quan abiecta.
quã uilia : Non hũt enim humilitatis asfim: s cupidiatis in¬
cendium. In ip̃a antẽ deiectione qnͣta impudencia. Da michi in¬
quit iuineã tuam. Conficetur alienã : ut poseat in debita. Et

Expanded text:
am et occidit eos et erogauit populo et adhaesit prophetae. ad condemnationem igitur praemissa sunt diuitis, qui in iminus et regnum donauit et pluuiam Heliae uatis oratione concessit, diuina mandata uiolauerit. audiamus ergo quid dicat. da mihi inquit. quae altera uox egentis est, quae uox alia stipem publicam postulantis nisi da mihi\'? hoc est da mihi, quia egeo. da mihi, quia aliud uiuendi subsidium habere non possum. da mihi, quia non est mihi panis ad uictum, nummus ad potum, sumptus ad alimentum, ad indumentum substantia. da mihi, quia tibi dominus dedit unde largiri debeas, mihi non dedit. da mihi quia, nisi tu dederis, habere non potero. da mihi, quia scriptum est: date elemosynam.\' haec quam abiecta, quam uilia! non habent enim humilitatis affectum, sed cupiditatis incendium. in ipsa autem deiectione quanta inpudentia! da mihi inquit uineam tuam. conStetur alienam, ut poscat indebitam. et
Abbreviated transcription (Latin):
Ed iam scripture uerba considemus. Et fem est inquit
post hec uerha: erat iinca naboth iez raelitem isiuel
m̃ domum achab regis samarie. Et locutus est achab ad naboi
dicens. Da mͥ uincã tuã. & erit michi in ortũ olerũ qm̃ propi¬
quat domui mee. & dabo tͥ pro ea aliam uinea. Si uero placue¬
rie tibi dabo tibi peccuniã pro ista uinea. &erit mͥ in orcũ hole:¬
tum. Et dixit naboch ad achab. Non fiat hox adeo. ut deni tibi
xreditace patrũ ineoꝵ. Et turbatus ese spĩis cius & dormiuit i
lecto suo & uielanit faciẽ sũa: & nõ manducauit panẽ. Exposne

Expanded text:
consideremus. et factum est inquit post haec uerba. erat uinea Nabuthae Israhelitae in Israhel ta domum Achab regis Samariae. et locutus est Achab ad Nabuthae dicens: da mihi uineam tuam, et erit mihi in hortum holerum, quoniam propinquat domui meae, et dabo tibi pro ea aliam uineam. si.uero placuerit tibi, dabo tibi pecuniam pro ista uinea, et erit mihi in hortum holerum. et dixit Nabuthae ad Achab: non fiat hoc a deo, ut dem tibi hereditatem patrum meorum. et turbatus est spiritus eius et dormiuit in lecto suo
Abbreviated transcription (Latin):
nõs oporcet imple̾re omnĩem iusciciam. Et infra. Exati qui per
ait. Sacrifieate sacrifficium iusciciẽ ⁊ sꝑate in domino. Hec ẽ
insricia sp̃ualis oblacio & holocaustum feruentis deuocionis i
infusionis sp̃ns sc̃i. Qd dicit futurũ cum ad illud spũale dm̃
bus atq deliciis cãꝙͣ aratrii in iusceribus sius ducant ut fructꝰ
eliam ex gentibus acquisitam. & spũale sacrisficium iuscicro
cepini freqͥntaie. cẽ ce martires sc̃i qui suũ pro xp̃o corpus obtu¬
lerint erarand tanq̃ nituli facris altaribus offerene. scutur
apora lipsi ioh̃ms scriptũ inmnenimus. qr sub altari erant amine
cors qui pro domini ihiu̾ noĩe corpora sua obtule̾ marcirre uto

Expanded text:
infra: Beati qui persait: Sacrificate sacrificium justitiae, et sperate in Domino . Haec est justitiae spiritalis oblatio, et holocaustum ferventis devotionis, et infusionis Spiritus sancti, quod dicit futurum, cum ad illud spiritale Dobus atque deliciis, tamquam aratrum in visceribus suis ducant, ut fructuclesiam ex gentibus acquisitam, et spiritale sacrificium justitiae coeperit frequentari, tunc et martyres sancti qui suum pro Christo corpus obtulerint exarandum, tamquam vituli sacris altaribus offerentur; sicut in Apocalypsi Joannis scriptum invenimus , quia sub altari erant animae eorum, qui pro Domini Jesu nomine corpora sua obtulerunt martyrio,
Abbreviated transcription (Latin):
seruandum nidet. ne nimisquisq d alio iudicaturus ule de apo
pruus indicet nee minora in alio errata condẽpnet. sum np̃e ena¬
mora comiserit. Qui et ꝙ tu qui daind sem iurum uidicala
aidũsus idos. c̾cins apd xpĩanos. Primus gͥ adutul genules in
ẜino est qui płinq obicctare consuerunt. Etce que xp̃iams i

Expanded text:
seruandum uidetur, ut unusquisque de alio iudicaturus de se ipso prius iudicet nec minora in alio errata condemnet, cum ipse grauiora commiserit. quis es igitur tu, qui Dauid sanctum uirum iudicas? aduersus Iudaeos, tertius apud Christianos. Primus igitur aduersus gentiles mihi sermo est, qui ple- rumque obiectare consuerunt: ecce quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
nra madncit. hellatoribus obici iussie acerrimis: ut in oppͥmes
ne admonet enangelica lec tio etiam eum pec̃m appareae iubiep
tim̃. eñ debere indicis es̃se indiuum. Ae memore uniiqueq else:

Expanded text:
tura inducit, bellatoribus obici iussit acerrimis, ut ui opprimeretur tura inducit, bellatoribus obici iussit acerrimis, ut ui opprimeretur dentur? bene admonet euangelica lectio, etiam cum peccatum appareat, sobrium tamen debere iudicis esse iudicium ac memorem unumquemque- .
Abbreviated transcription (Latin):
Qui nouit cogitationes nanas hoĩm nõ nomt et̃ criminosoᷤ
Et ulo̾ satis illis tesponsum sit. qui cum ereatorẽ uegare nõ pos¬
lunt. nega ut cũ potentiam creatoris. Qni cum sapĩam face¬
ant᷑ insipientiam asserunt obiciendo ei in prudentiã fucuroꝵ
De quo possem latius dic̾e. S alius ꝓpositus nobis uidet᷑ esse
tͣctatus. Et licet diu̾sarum series decursa sit lectionũ in can¬
dem cñ assercom proficiunt. Et maxime plalmi ciculus. &
enangelii lectio. S quãnis una conueĩat assercio : cñ iuxta
ordiem lectionũ sit ordo tractatus. Et idõ d titulo prius
psalmmi trac tandum indet᷑:
Roposica est iscoria q̃ adulcerium hẽat ⁊ homicidiũ
Nam ita reperimus in libro scriptum ee reguors. qr dł rex uii
de ambularet in domo fira lauante se uidit urie uxorem ama¬
uitq ilico ee iussit accersiri. Seind inrum cius ininocenie ni sẽp¬

Expanded text:
qui nouit cogitationes uanas hominum, non nouit etiam criminosas? qui nouit cogitationes uanas hominum, non nouit etiam criminosas? et ideo satis illis responsum sit, qui cum creatorem negare non possint, negant tamen potentiam creatoris, qui cum sapientiam fateantur, insipientiam adserunt, obiciendo ei inprudentiam futurorum. de quo possim latius disserere, sed alius propositus nobis uidetur esse tractatus. et licet diuersarum series decursa sit lectionum, ad eandem tamen adsertionem proficiunt et maxime psalmi titulus et euangelica lectio. sed quamuis una conueniat adsertio, tamen iuxta ordinem lectionum sit ordo tractatus et ideo de titulo prius psalmi tractandum uidetur. Proposita est bistorill, quae adultenum habeat et homicidium. nam ita repperimus in libro scriptum esse Regnorum, quia Dauid rex, cum deambularet in domo sua, lauantem se Uri uidit uxorem, amauit ilico et iussit accersiri. deinde uirum eius innocentem, ut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
siii nõ erubint. nõ occłiauit: s quandã diuini carnunis p̾di¬
cacione uulgauit. Qnid gͦ tam ĩpudens ⁊ in prouidus scñis.
dd̾ fuis. ut ip̃e sũi cantaret obprobrũ : Mlaxime cum ip̃e ĩ alio
quoq qui hodie decurlus ẽ psalmo dixerit. Usqͦ pccores dñe
nõ rec tum habuisse indicium: Bene gͦ quasi ad eos dd̃ hodie
at. Qm plantauit aurem nõ audit : Aut qui finxit odm̃ nõ
considrat: Qui corripit gentes nõ arguet. qui docet hoĩem scĩa¬
Apiis gͦ interrogare culpam & accusatõm iustã audire nescins
Xpus peculantiã pocuit approbare : Xpiis qui corripit gentes:
arguendam adult̾am nõ putauit: Xpiis qui nouit uniuscinus¬
q cordis in terna. ⁊ scĩam docet legis aut falli pocint erracu :¬
aut contra legis seriem iudicare: Et quo ipe dixit. non ueni
legem soluere s adimplere: Xp̃us qui condẽpuat occulta. po¬
tinic dissimulare uulgata: Xpiis qui fecit tpr̃a. pot̾ nescire qr̃a

Expanded text:
erit, non celauerit, sed quadam diuini carminis praedicatione uulgarit. quid ergo? tam inpudens et inprouidus sanctus Dauid fuit, ut ipse suum cantaret obprobrium, maxime cum ipse in alio quoque, qui hodie decursus est, psalmo dixerit: usquequo peccatoresnon rectum habuisse iudicium ? bene ergo quasi ad eos Dauid hodiat. qui plantauit aurem non audit aut qui finxit oculum non considerat? qui corripit gentes non arguet, qui docet hominem scigo interrogare culpam et accusationem iustam audire nescius? Christus petulantiam potuit adprobare ? Christus, qui corripit gentes, arguendam adulteram non putauit? Christus, qui nouit uniuscuiusque cordis interna, scientiam docet legis, aut falli potuit errato aut contra legis seriem iudicare? et quomodo ipse dixit: non ueni legem soluere, sed adimplere? Christus, qui condemnat occulta, potuit dissimulare uulgata? Christus, qui fecit tempora, potest nescire tempora?
Abbreviated transcription (Latin):
muini. Proiec tus ẽ adam: cuni d paradiso exiret. Nec imnii¬
co: Ip̃e enim se abscondr̃at afacie domini. Exiit q eua a fa¬
cie dei nõ solum post parricidale cõmissum: s etiam postꝙ
deum putauit ẽẽ fallendum ut crimẽ negaret. Scc̃or gͥ ex¬
dudi a facie dei iustus aut dicit. Ecce ego. Deniq ip̃e dauid
cum uidet infire populum: semecip̃m obculit dicens. Ecce sũ
ego peccaui. & ego pastor malefeci. Et sie ira domini mitiga
si piciunt᷑. Ido seruanda ȩ nobꝰ gracia spiialis. ne pp̃ pec̃a nr̃a
auferat᷑ a nobis. Non enim proicit᷑ in quo scñs ẽ spũs. s in:¬
offenso minii̾s sin fruc tu scudec se domino semper offerre: sic̃
ille qui dicenti domino. nunqͥd ⁊ uos mulcis discedere. Hñdic¬
domine. ad quem ibimnis: Uerba uite et̾ne hẽs & nos credi

Expanded text:
ei. Projectus est Adam cum de paradiso exiret, nec immeriei. Projectus est Adam cum de paradiso exiret, nec immerito; ipse enim ante se absconderat a facie Dei. Exivit et Cain a facie Dei, non solum post parricidale commissum; sed etiam postquam Deum putavit esse fallendum, ut crimen negaret. Peccator igitur excluditur a facie Dei: justus autem dicit: Ecce ego . Denique ipse David cum videret interire populum, semetipsum obtulit dicens: Ego sum, ego peccavi, et ego pastor male feci : et sic ira Domini mitigatsi projiciuntur. Ideoque servanda est nobis gratia spiritalis, ne propter aufel\'atur a nobis. non enim proicitur in quo sanctus est spiritus, sed inoffenso muneris sui fructu studet se domino semper offerre, sicut ille qui dicenti domino: n u mquid et uos uultis discedere? respondit: ad quem ibimus? uerba uitae aeternae habes, et nos c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ quis nos offendit᷑ ẜuulorum. au̾cere ab eo nultum so¬
lenius płiq at diuicum emẽdare consuerunt manci¬
pia sua. ⁊ peragellulos religire & hec pena gramor esti¬
mat. Deniq solum magis se offerre u̾beribus: Si apud hoĩes
pociusset eruꝑit ꝙ faciem suam deus acayͥn mun̾ibus aũcit.
relpexit aut̃ suꝑ mun̾a abel. Itaq tacito uultu altm̃ innocen¬
tem pronũciauit: alt̾m pecõrem. Ergo quasi ultinius ẜinis:
huiliat se &e quasi in pcc̃o de prehensus &e offense reus: obse¬
erat ut flagellet̾ pocius ꝙͣ proiciat᷑ afacie dĩi. Quo proici¬
at deus afacie sua: andi dicente̾. Tollice illum in cenebras
exteriores. ibi erit flecus ⁊ stridordentium. Lina qui proi¬
cit᷑ afacie eius: in tenebris consticutus est. ⁊do inscus ne te¬
nebras patiat᷑ ait. Uultum tuum domine requirã. Ubi enĩ
dñi uultus: ibi lumẽ est sic̃ scxiptum est: fatiẽm tuam ilhi¬
mina suꝑ seruum cuĩi. Demq ubi primũ incuitus pecrum

Expanded text:
 quis nos offenderit seruulorum, auertere ab eo uultum solemus. plerique autem diuitum amendare consueuerunt mancipia sua et per agellulos relegare, et haec poena grauior aestimatur. denique solent magis se offerre uerberibus. si apud hominespotuisset, eruperit, quod faciem suam deus a Cain muneribus auertit, respexit autem super munera Abel. itaque tacito uultu alterum innocentem pronuntiauit, alterum peccatorem. ergo quasi ultimus seruus humiliat se et quasi in peccato deprehensus et offensae reus obsecrat, ut flagelletur potius quam proiciatur a facie domini. quomodo proiciat deus a facie sua audi dicentem: tollite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium. qui non emendatur a facie eius in tenebris constituitur. ideo iustus, ne tenebras patiatur, ait: uultum tuum, domine, requiram. ubi enim Domini uultus ibi lumen est, sicut scriptum est: faciem tuam inlumina super seruum tuum. denique ubi primum intuitus Petr
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe enim culpe ericus in auc toritate ẽ pocescatis. Noli gͥ¬
tu quicũq es rex dpocentia & faclt̃ate p̾simie. Cor enim re¬
gis in manu domini. Noli tibi d ppłorę subicctione blan¬
diri. q nõ saluabit᷑ rex per multitudinẽ uircutis sue. Nõ.¬
enii in altis cabnaculo ⁊ fascigiis. p̃ciosoq tectorum culinus
cate. nec tñ semp inflexam dixim. qm̃i regali pocestate sblunẽ
& dd legimus cultus auxisse diuinos. ⁊ salomonẽ templum
domino consecrassẽ. Nunc illud qđ pstrinximus afseramus
facultatem impandi incentunũ c̃ẽ peccandi. Et secundĩ istoris
seriem ꝓsequam̾ nõ adulcasse dauid alieni iuis chori. & fedati
pac ta coniugii: insi nudam & lauantem ilr̃em d domus sue
inc̾iori uidisset. Et ido bene scriptum est: nõ inçidas in młris
spem. & nõ cõcupiscas mlr̾em. ait alibi. Ab omni irreuenti
olo caue nichil d̾ concinẽcia tua & uirtute p̾sumas. Et enĩ
fornicatio mlrĩs in excollencia ocłoꝵe in palpebris illius agnoscit

Expanded text:
culpae exitus in auctoritate est potestatis. Noli igitur quicumque es rex, de potentia et facultate praesumere; cor enim regis in manu Domini. Noli tibi de populorum subjectione blandiri; quia non salvabitur rex per multitudinem virtutis suae, nenim in altis tabernaculorum fastigiis pretiosoque tectorum culmine, tatem, nec tamen semper inflexam dixerim, quoniam regali potestate sublimem et Dauid legimus cultus auxisse diuinos et Salomonem templum domino consecrasse. Nunc illud quod perstrinximus adseramus facultatem inperandi incentiuum esse peccandi et secundum historiae seriem prosequamur. non adulterasset Dauid alieni ius tori et foederati pacta coniugii, nisi nudam et lauantem mulierem de domo sua interiore uidisset. et ideo bene scriptum est: non incidas in mulieris speciem et non concupiscas mulierem et alibi: ab omnis inreuerentis oculis caue. nihil de continentia tua et uirtute praesumas. etenim fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur,
Abbreviated transcription (Latin):
đd iniquitatẽ suam pccm̃nq confessus ẽ eius admussi ut & ip̃e
ad remissionẽ peci ⁊ giaz misc̾ii ꝑtmi̾et. Nam quid sibi uult
ꝙ uir recm suũ confitens d syon & ihrlm̃ psallit dicens. Be¬
ne fac domine in bona uoluntate cua syon: & hedificent᷑ mu¬
ri ihrlin. nisi qr accelerari ei placet ecc̃e conggacõm ꝑuocatio

Expanded text:
Dauid iniquitatem suam peccatumque confessus est eius admissi, ut ipse Dauid iniquitatem suam peccatumque confessus est eius admissi, ut ipse ad requod uir peccatum suum confitens de Sion et Hierusalem psallit dicens: benefac, domine, in bona uoluntate tua Sion, et aedificentur muri Hierusalem, nisi quia adcelerari ei placet ecclesiae congregatio
Abbreviated transcription (Latin):
Ienio formã serm accipiens. uenio in sp̃e susceptioĩs hũane i
uitate crucis. mortis humilitate obediam probaturus ut in ole¬
dientia delcatur. Mlerito gͦ & hic dicit. Qin si uoliusses sa¬
crifficium dedissem utiq holocanstis nõ delec taberis. Sacrifi¬
lominus ihus idet᷑ hic quoq ex sua ꝑsona loqui qui srius
illud psone euidenti testificatione de promisit. Ip̃e enim uero
dd manu fortis. uerus humilis. acq mansuetus. primus ⁊
nouissimus et̾ntate primus humilitate ultio ꝓ cims obedĩe¬
tiam hũan gn̾is culpa deleta. refusa iuscicia ẽ. ip̃e in quam
ihu̾s umbre finis &e legis aduei̾t huilitatis magr doce superbõ
sensu xetumore cordis inflatos. ad mansuetudinẽ & simplicita¬
cem ẽẽ migrandum. Qũo gͥ ĩ typo eius misterii pec̾m ĩpu÷¬
cari põt cum in ip̃o mistio sit̃ remissio pecoꝵ. Nisi forte idõ

Expanded text:
uenio formam serui accipiens, uenio in specie - susceptionis humanae, in uenio formam serui accipiens, uenio in specie - susceptionis humanae, in ueritate crucis, mortis humilitate oboedientiam probaturus, ut inobdientia deleatur. Merito ergo et hic dicit: quoniam si uoluisses. sacrificium dedissem utique; holocaustis non delecdominus Iesus uidetur hic quoque ex sua persona loqui, qui superius illud personae suae euidenti testificatione deprompsit. ipse enim uerus Dauid, manu fortis, uerus humilis atque mansuetus, primus et nouissimus, aeternitate primus, humilitate ultimus, per cuius oboedientiam humani generis culpa deleta, refusa iustitia est. ipse, inquam, Iesus, umbrae finis et legis, aduenit humilitatis magister docere superbos sensu et tumore cordis inflatos ad mansuetudinem et simplicitatem esse migrandum. quomodo igitur in typo eius mysterii peccatum inputari potest, cum in ipso mysterio sit remissio peccatorum ? nisi forte ideo
Abbreviated transcription (Latin):
pit nͥbum in aptõe oris sui. Uñ & apłus petit se adinuari
oromibus plebis. ut apiat᷑ sibi ostummi sibi ad loqudum musceri¬
umi xp̃i. Linonam uero pro ẜmone accipimus. qͥ exultat ĩ ilei
landibus. Uñꝰ ⁊ illud sie scimac᷑. Liugna mea calamus seribe
accipimiis : uide ne scriba sit uelociter scribens uerbum dei.
qđ anime uiscera ꝑcurrat & penecret. & inscribat in ea ul na¬
cure dona uł gr̃e. Lingua auit sit scm̃ illud ortum corpus ex iͥi¬
oine quo uacuata suntꝰ uenena serpencis. & enangelii opera co¬
to orbe celebranda decursa sunt. Accedit ad euacuandũ pec̃m
qđ humilitatẽ suscepit. contimit cor suũ qđ magis sacristiciũ
dñi elegit. qm̃ holocausca pro peco. q̃ sedm legę offerri solebat
Demq suppra ait. h olocansta eciã pro peco nõ posculasti. Tũs
diei. ccce uenio .i. nõ rapinã arbitratus ẽ esse se equalẽ deo.

Expanded text:
pit uerbum in apertione oris sui. unde et apostolus petit se adiuuari pit uerbum in apertione oris sui. unde et apostolus petit se adiuuari orationibus plebis, ut aperiatur sibi ostium uerbi ad loquendum mysterium Christi. linguam uero pro. sermone accipimus eius qui exultat in dei laudibus. unde et illud sic aestimatur: lingua mea calamus scribae hristi dictum accipimus, uide ne scriba sit uelociter scribens uerbum dei, quod animae uiscera percurrat et penetret et inscribat in ea uel naturae dona uel gratiae, lingua autem sit sanctum illud ortum corpus ex uirgine, quo uacuata sunt uenena serpentis et euangeli opera toto orbe celebranda decursa sunt. accedit ad euacuandum peccatum, quod humilitatem suscepit; contriuit cor suum, quod magis sacrificium dominus elegit quam holosti; tunc dixi: ecce uenio, id est: non rapinam arbitratus esse me aequalem deo
Abbreviated transcription (Latin):
di sangninis in noxii sibi obrepsisse pecin. Ilo̾ liberari se asan¬
oummibus hor est apcr̃is mortalibus posculauit. Landauit do¬
minũ dm̃ sini iusticiam domini p̾dicauit. Ideoq addidit.
Exuiltabit lingua mea iusticiam tuam. Domine labia mea
aperies. & os meum anũtiabit laudẽ tuam. Qui enim lau
dat dominũ ab mimncis sius eric salius. ut scriptum ẽ. Et ẽ¬
ce supradixerat in quadragesimo nono psalmo. Seçori autẽ li¬
xit deus. quare cu enarras iusticias meas: Cum eͦ per os sui
dix̃it q pecorem prohibiu̾t deus iuat enartare iuscicias atiq
ipe narrando insticiam dei dedarauit comissum. hx nequaꝙͣ.
suo ĩputatũ esse pec̾o. & addidit: labia mea aperies. & os me¬
um annuciabit laudẽ cua. Qs pcc̃oris deui claudit ne loquatur
iusticias dei : iusti apic ut laiͥtur. Cuins gͦ labia aperit. hec
peẽi absolint reatu. Illius aũt apit labia dominus: qui acci¬

Expanded text:
ndi sanguinis innoxii sibi obrepsisse peccatum. Ideo liberari se a sanndi sanguinis innoxii sibi obrepsisse peccatum. Ideo liberari se a sanguinibus, hoc est a peccatis mortalibus, postulavit. Laudavit Dominum deum suum, iustitiam domini praedicauit ideoque addidit: exultabit lingua mea iustitiam tuam. Domine, labia mea aperies, et os meum adnuntiabit laudem tuam. qui enim dat Dominum, ab inimicis suis erit salvus, ut scriptum est . Et certe supra dixerat in quadragesimo nono psalmo: Peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? cum ergo per os suum dixerit quod peccatorem prohibuerit deus suas enarrare iustitias, utique ipse enarrando iustitiam dei declarauit commissum hoc nequaquam sibi inputatum esse peccatum. et addidit: labia mea aperies, et os meum adnuntiabit . laudem tuam. os peccatoris deus claudit, ne loquatur iustitias dei: iusti aperit, ut loquatur. cuius ergo labia aperit, hunc peccati absoluit reatu. illius autem aperit labia dominus qui acci
Abbreviated transcription (Latin):
nulla duiciclã p̾cipitis ꝓlapsionis offendant. Się enĩ bone iu¬
te specimẽ. & uircutis exẽpla in hiis uiris ẽ qui in offensa iute
sue ꝙpra peurrerint: ita qui ante actis reniĩciantes flagitiis.⁊
ul incredulitatis errori emẽdau̾nt cursum posc̾ioris etatis. hiiͤ
ad imitandum ꝓpositi sunt qui uł ope i cogitacione labunt᷑
Dequicur:
Ibera me d sanguinibus deus dens salutis me. Et ad
Surie mortem pot referri. ꝙ mandatiꝰ ne cis eius cons¬
cuis: ueniã tanti poscat admissi: ⁊ qͥmuis rex legi
sidrans: diuinui sibi p̾cat᷑ auxilium: ut ab oĩm criminis ꝓpecra¬
ci labe mundec᷑. Et reuera cum mitis. ⁊ cord mansuetus egre¬
gia semper dederit señs ꝓphã sue magnitudinis & pietatis in¬
signia. ita ut adulariis lius treqͥnt̾ ignou̾it. Acq ab eorum ne¬
ce putau̾it abstinend: nõ ẽ mirum q cam gramit doleat funde¬

Expanded text:
nulla deuerticula praecipitis prolapsionis offendant. sicut enim- bonae uinulla deuerticula praecipitis prolapsionis offendant. sicut enim- bonae uitae specimen et uirtutis exemplsuae tempora percurrerint: ita qui anteactis renuntiantes flagitiis, vel incrudelitatis erroribus, emendaverint cursum posterioris aetatis, his ad imitandum propositi sunt, qui vel opere vel cogitatione labuntur. 77. Sequitur: Libera me de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Et ad Uriae mortem potest referri, quod mandatae necis ejus conscius, veniam tanti poscat admissi, et quamvis rex legibsiderans, divinum sibi precatur auxilium, ut ab omni criminis perpetrati labe mundetur. Et re vera cum mitis et corde mansuetus egregia semper dederit sanctus Propheta suae mansuetudinis et pietatis insignia, ita ut adversariis suis frequenter ignoverit, atque ab eorum nece putaverit abstinendum; non est mirum quod tam graviter doleat funde
Abbreviated transcription (Latin):
ał cuat n inipis ad eẽ comuĩcent᷑. Ile p̾cipuns gubu̾ator qui¬
unt̾ scopulos in lucore nauẽ gubu̾at. Ille doc tor honul qui.
duriora acuit in gemia ad erudiciois protec tu. Ille bellacor
egregius. dux mirabilis: qui tiidiores accendit in p̾lium ⁊
exploratis locoꝵ fulsit in gęniis ut infirma uiriũ cõmode sta¬
cionis oportumitate compẽset. Ille similiter magnus etiam fi
ti mal domini. s iniquos inqͥt docebo. Deniq auc tor prudnꝰ
medicus ille celescis. nõ opus ẽ inquit sanis medicus. s infir¬
mis. sine gͥ exꝑsona illius qui gentes uocauit. siue ex sua:
hene posuit. docebo iniquos. qr cõmutare ĩtimos asttũs põc
propositumq conũtere doc trina celescis. ⁊ operatio diuina sa¬
cre legis pec̃oribus. studia pietatis infunde. ut hii qui sine
corrigant᷑. & fide atq ope conũsi. doc teme remediũ salutaris ac¬
cipiant: ingrediant᷑ dm̃ mas. in quibus nullos erroris anfraccꝰ

Expanded text:
as tuas et inpii ad te conuertentur. ille praecipuus gubernator, qui scopuloso in litore nauem gubernat, ille doctor bonus, qui duriora acuit ingenia ad eruditionis profectum, ille bellator egregius, dux mirabilis, qui timidiores accendit in proelium et exploratis locorum fulcit ingeniis, ut infirma uirium commodae stationis oportunitate conpenset: ille similiter magnus etiam fidti uias domini -, sed iniquos inquit docebo. denique auctor prudentimedicus ille caelestis non opus est sanis inquit medicus, sed infirmis. siue igitur ex persona illius qui gentes uocauit sine ex sua bene posuit: docebo iniquos, quia commutare intimos adfectus potest propositumque conuertere doctrina caelestis et operatio diuina sacrilegis pectoribus studia pietatis infundere, ut hi qui sine corrigantur et fide atque opere conuersi doctrinae remedium salutaris accipiant, ingrediantur domini uias, in quibus nullos erroris anfractus,
Abbreviated transcription (Latin):
& oblacio facultatis. Non enim diftat ita regis ab ira leo¬
nis. S qui sciualat illum & admiscet᷑. peccat in aĩam suã
Caueat gͦ ne stimulet aliquis pocestatẽ. ne cassibus anima
irretisa corporeis : uitio se ñ possit exuere. Non gͥ mirum
si etiam dauid spe lapsus est pocescatis. s multo amplius:
admirandum qđ fider contemplatione reuocat᷑. Uidetis gͥ¬

Expanded text:
et oblatio facultatis. Non enim distat ira regis ab ira leoet oblatio facultatis. Non enim distat ira regis ab ira leonis; sed qui stimulat illum et admiscetur, peccat in animam suam. Caveat ergo ne stimulet aliquis potestatem, ne cassibus anima irretita corporeis, vitio se non possit exuere. Non ergo mirum si etiam David specie lapsus est potestatis; sed multo amplius admirandum, quod fidei contemplatione revocatur. 10. Videtis
Abbreviated transcription (Latin):
iuscemodi reperias uirum. qui in pocestate conscitutus nõ
magis crimina sua diligat. culpam p̾dicet. pec̃a defendat:
Qui pucet sibi qł non decet nõ lic̾e qui se legibus obscrĩ¬
gait suis. & qđ per iusticiam nõ licet. nec per pocestatẽ lic̃e.
cognoseat: Non enim soluit potescas iusuciam : s insticia po¬
cestatem. Nec legibus rex solutus est: s leges suo soluit exẽ¬
plo. An fieri pot̾ qui d̃ aliis uidicat. suo ip̃e sic lib uiditio:
& inse suscipiat in quo alios ascringat : Bonus ergo dauia
& multo admirabilior qui potestate uicit: qmͣi qui amorẽ. Cas¬
citas enim corpori nõ nimquã defert᷑. freq̃nter errori. pocestã
deo subdit᷑ & facilius quis se in amore cohibeat : qm in poces¬
tate moderet᷑. Non gͦ ignoscis qđ minus est in quo maio¬
ra miraris : Lubrica in omnibus hoĩbus. &e prona natura
peccandi. Lubrica enim in homs moribus licentia pocescatis

Expanded text:
jusce modi reperias virum 710 qui in potestate constitutus non jusce modi reperias virum 710 qui in potestate constitutus non magis peccata sua diligat, culpam praedicet, crimina defendat; qui putet sibi quod non decet, non licere: qui se legibus obstringat suis; et quod per justitiam non licet, nec per potestatem licere agnoscat? Non enim solvit potestas justitiam, sed justitia potestatem; nec legibus rex solutus est, sed leges suo solvit exemplo. An fieri potest, ut qui de aliis judicat, suo ipse sit liber judicio, et in se suscipiat, in quo et alios astringat? 9. Bonus ergo David, et multo admirabilior qui potestatem vicit, quam qui amorem. Castitas enim corpori nonnumquam defertur, frequenter errori; potestas Deo subditur; et facilius quis se in amore cohibeat, quam in potestate moderetur. Non ergo ignoscis quod minus est, in quo majora miraris. Lubrica enim in omnibus hominibus et prona natura peccandi; lubrica etiam in bonis moribus licentia potestatis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ipe dainđ de cums geuere ut dicitis inquit nasei xp̃us se ele¬
oit. ap̃e ee hmcidiã sua ⁊ adulteria decataiit. Qiuales
possunc esse discipuili quorum tales magri sunt: Qnide¬
Negannuis scm̃. an repirdiamꝰ magrm̃ : Nichil horꝵf. Soqͥ
ipemꝰ obicit: cõmunitatẽ considẽt. Spes. fac li estcomii¬
intas nature. Nichil gͥ mirum si intra generalitatem spes ẽ
Nonosco enim hoiem finsse d x nichil mirum aguosco uo¬
nime ue ho peccet. Nec enim nona infirmitas conditionis
Iiane. Magisq nurum indet᷑ si ho pec̾o careat. qmi si peccas¬
cum aliqd asfec tec : Ieit̃ peceat sens danid. nillo ambionio uos
tenebo. fecit adultium. cõmentus est homicidium. Et cõmẽ¬
cus est & peregit. Pecrauit qđ solent reges. s puiam gessit
& fleuit qđ nõ solent reges. Roganit ueĩam. nõ arrogans:
potescatis. s infirimitatis sue conscius prostratus in tram ci¬
litio se oꝑuit. oblitus impii & iuemor culpe: Que̾ mͥ cu hu¬

Expanded text:
Ipse David de cujus genere, ut dicitis, nasci Christus elegit, homicidia sua et adulteria decantavit. Et quales possunt esse discipuli, quorum tales magistri sunt? il horum. Sed qui speciem objicit, communitatem consideret. Species facti est, communitas naturae. Nihil ergo mirum si intra generalitatem species est. Agnosco enim hominem fuisse David, et nihil mirum: agnosco commune, ut homo peccet. Nec enim nova infirmitas conditionis humanae, magisque mirum videtur si homo peccato careat quam si peccatum aliquod affectet. Igitur peccavit sanctus David, nullo ambiguo vos tenebo, fecit adulterium, commentus est homicidium, et commentus est et peregit. Peccavit quod solent reges; sed poenitentiam gessit et flevit, quod non solent reges. Rogavit veniam, non arrogans potestatis, sed infirmitatis suae conscius; prostratus in terram cilicio se operuit, oblitus imperii, et memor culpae. 8. Quem mihi hu
Abbreviated transcription (Latin):
rac passionis future: nondũ melchisedech dederat ei beneditõis grãm
ut ista cognosceret. Hecessit inde inquit in montẽ contra orientẽ
hethel. Incremẽtum denocionis montis significat eniuentia. cuius
ascensio uidicium es⁊ ubi̾oris processus contra orientem: Ileo qr ꝓpłu¬
bat uenturum inscicie solẽ. qđ illie sapia pares sibi in domum. & in¬
de per urginem inum predesumatet exortum. Uolebat gͦ cognoseẽ

Expanded text:
rat passionis futurae, nondum Melchisedech dederat ei benedictionis gratiam, rat passionis futurae, nondum Melchisedech dederat ei benedictionis gratiam, ut ista cognosceret. 11. Recessit, inquit, inde in montem, contra Orientem Bethel . Incrementum devotionis montis significat eminentia, cujus ascensio indicium est uberioris processus. Contra Orientem ideo, quia prophetabat venturum justitiae solem; quod illic Sapientia pararet sibi domum, et inde per
Abbreviated transcription (Latin):
orauit nõ regionẽ. sec ueram religione ꝑata humilitati: Hoc enim
sionificat chanaam. cune din udere cepit. & enim cognoscere esse
dm̃: cuius uiuisibili uirtute aduertit omĩa regi & gubernari. Ha. gͦ
scriptura docet. qr abrahant ascellarum obẜuatione demigrans dm̃
uidit. Confirmatio testimonii adiungitur.qr in loco aram donmno
hedificauit ei qui sibi apparuit. Imp̾ssus estenin typus iste ualidꝰ
in anima enis: & inamfelta fides uitatis. Suppetit enim grato uiro
memoria. morato irrep it obluuo illi herent aquibus adiuuatur. is¬
ci labuntur omia que conferuntur. Stacint aut̃ aram s non sacrifica¬
uit. Puilec mouere nisi meminisses procellus mentis hunis scripie se¬
nie ẜnati. & ideo spectabat adeo gęnus discere sacrificandi. Adute.¬
bat enim irrationabilis aĩantis & mute pecudis sacrificium: dignum
diuino enleu hostiam non uideri. Nondui in ysaae typum cognone¬

Expanded text:
gravit non regionem, sed veram religionem paratam humilitati, hoc enim gravit non regionem, sed veram religionem paratam humilitati, hoc enim significat Chanaan, tunc Deum videre coepit, et eum cognoscere esse Deum cujus invisibili virtute advertit omnia regi et gubernari. Hoc ergo Scriptura docet, quia Abraham a stellarum observatione demigrans Deum vidit. 10. Confirmatio testimonii adjungitur ; quia in loco aram Domino aedificavit ei qui sibi apparuit. Impressus est enim typus iste validus in anima ejus, et manifesta fides veritatis: suppetit enim grato viro memoria, ingrato irrepit oblivio. Illi haerent a quibus adjuvatur, isti labuntur omnia quae conferuntur. Statuit autem aram, sed non sacrificavit. Posset movere, nisi meminisses processus mentis hujus, Scripturae serie servari. Et ideo spectabat a Deo genus discere sacrificandi. Advertebat enim irrationabilis animantis et mutae pecudis sacrificium dignum divino cultu hostiam non videri. Nondum in Isaac typum cognove
Abbreviated transcription (Latin):
dum querebat chaldei enim mundum superiore din dicunt. ut et̾ sti¬
carum domus & scellarum curssus ferri asserunt ea qͥ t̾rena sunt &
quodam ecerceri uinculo. Un & deos scellas appllauerunt eo ꝙq eas do¬
minatum qudam here sr̃num credant.qr qͥdam scellis ad t̾rena copat¬
lio est. Oportuit aut eos icimare. q qđ compatit᷑ non ĩpe ratorium
uis nec dominatum quasi dens possit here in eis. quorum egressit cõ¬
passione. cum sit es ip̃e mortalis &e corrupaibilis. Mundus q cum sit¬
mens chaldaicis erroribus inflectit᷑. non uidec dñi. qmi in hiis qͥrit
q uidentur. non in hiis qͥ non uident᷑ que aut uidentur. tpr̃alia ⁊¬
sunt nam q̃ non udentur eterna  non tporalis deni. Non gͦ
udetur. Non ergo mens ea uidet dñi: que disciplina chaldeorũ
sequit᷑. Uñ nec abraham primum uidebat. Quio aut potat eum

Expanded text:
dum quaerebat. Chaldaei enim mundum superiorem Deum dicunt, 317 et etiam stidum quaerebat. Chaldaei enim mundum superiorem Deum dicunt, 317 et etiam sticarum domo, et stellarum cursu ferri asserunt ea quae terrena sunt, et quodam vinculo coerceri. Unde et Deos stellas appellaverunt, eo quod eas dominatum quemdam habere supernum credant, quia quaedam stellis ad terrena compassio est. Oportuit autem eos aestimare, quia quod compatitur, non imperatorium jus nec dominatum, quasi Deus, possit habere in eis quorum aegrescit compassione; cum sit et ipse mortalis et corruptibilis. Mundus quoque cum sitamdiu Chaldaicis erroribus inflectitur, non videt Deum, quem in his quaerit quae videntur, non in his quae non videntur: quae autem videntur, temporalia sunt; nam quae non videntur aeterna. Sed non temporalis Deus: non igitur videtur. Non ergo mens ea videt Deum, quae disciplinam Chaldaerorum sequitur. Unde nec Abraham primum videbat. Quomodo autem poter
Abbreviated transcription (Latin):
p̾teriserit: Se ubi rõ est: nichil superfluum. Sichem enin u
humcrus uł ceriux significat᷑. qđ e laboris & excitationis iudiciũ
Uñ & iacob uir eiͥcitatus filio suo iosep eam p̾cipuam dedit.
Ergo qr neq sine dote nature excitacio ip̃a ꝑse ptectionem con¬
ferre poc̃ & nature orã descituit᷑. si desit ex̃citatio. Est enim inge¬
mosi adminuculum diligencia inducit᷑ is uir ad cuius umitationẽ
formaris ad nature grãm: adiuincta excitatione: ita fundatior & ex¬
celsior fc̃us ut usq ad qͥreum alta pertransiret. Que arbor ut alta.
ita &e robusta uidicio est. Non facile aĩam sancti abrahe seliꝰ huiui
procellis esse curnatam. s mansisse sblimem : ut se at̾tenis inquisitõ¬
mbus adaltitudĩem diuine cognitonis eleuaret. Deniq continuo.
q̃t co reserend qr qͣndi chaldens finc. hx est non solum in regione
s et̾ in opimione chaldeorum: non poterat dm̃ iudere qmi intra mii¬

Expanded text:
chem enim vel humerus, vel cervix significatur, quod est laboris et exercitationis indicium. Unde et Jacob vir exercitatus filio suo Joseph eam praecipuam dedit. Ergo quia neque sine dote naturae exercitatio ipsa per se perfectionem conferre potest, et naturae gratia destituitur, si desit exercitatio est enim ingeniosi adminiculum diligentia inducitur is vir ad cujus imitationem formaris, ad naturae gratiam adjuncta exercitatione, ita fundatior et excelsior factus, ut usque ad quercum altam pertransiret. Quae arbor ut alta, ita etiam robusta indicio est non facile animam sancti Abrahae saeculi hujus procellis esse curvatam, sed mansisse sublimem; ut se a terrenis inquisitionibus ad altitudinem divinae cognitionis elevaret. 9. Denique continuo quet eo referendum, quia quamdiu Chaldaeus fuit, hoc est, non solum in regione, sed etiam in opinione Chaldaeorum, non poterat Deum videre quem intra mun
Abbreviated transcription (Latin):
nec uircutis formam cognoscere: uulgari stimantes udicio indixx̾unt
ad tyrannum. He est ad mentem srbam que pondus sapie non sus¬
cinuit. & ideo afflicta e. Et enim cum aĩam improbã uirtutis in¬
trauit bmo cedarguit eam culpe erroris ꝙ pudore afficit &e prolapto¬
nis corqͥt dolore. Nam dum in quadã sumus delinqndi libidine.
nebulis. quibusdam insipĩe mens obducitur. & fumo quodam iniqͥ¬
catis ocli enis caligantur. ne uideat eor que corupiscit detormitatẽ¬
S cum om̃s nebula transierit & sapientie sulgore fulserit: grama
torm̃ta excercent᷑. in quodã male conseni secietatio. Itaq granior nos
prelentiã dimuccit eam atq ad se relegat. nec patitur eam uolui in se
& adherere cogitatioibus sius. Et ut infirmores ołi lucem refugiunt
ua mens inualida sapie fulgore non sustinet. Iales erant gerasseni.

Expanded text:
nec virtutis formam cognoscere, vulgari aestimantes judicio, induxerunt nec virtutis formam cognoscere, vulgari aestimantes judicio, induxerunt ad tyrannum, hoc est, ad mentem superbam quae pondus sapientiae non sustinuit, et ideo afflictata est. Etenim cum animam improbam virtutis intraverit sermo, redarguit eam culpae, errorisque pudore afficit, et prolapsionis torquet dolore. Namque dum in quadam sumus delinquendi libidine, nebulis quibusdam insipientiae mens obducitur, et fumo quodam iniquitatis oculi ejus caligantur; ne videat eorum, quae concupiscit, deformitatSed cum omnis nebula transierit, et sapientiae fulgore fulserit, gravia tormenta exercentur in quodam male conscii secretario. Itaque gravior nostpraesentiam, dimittit eam, atque a se relegat, nec patitur eam volvi in se, et adhaerere cogitationibus suis. Et ut infirmiores oculi lucem refugiunt, ita mens invalida sapientiae fulgorem non sustinet. Tales erant Geraseni 320
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Heu me ꝙ incolatus mens prolongatus est. Descendens aut ⁊
abraham in egiptum. Ha est: ad feros & barbaros mores qui uirtuti
deferre uescirent. ne nocent ꝑ mindiam. Dixit sare ne le uxorem ⁊¬
cius diceret. s sororem appellatet. Et hinc grande uirtucis misteriũ
cui cito inuidetur. Et ideo ut inuidiam reprimat. humiliorẽ se p̾sta¬
re debei. Non sibi principatum suꝑ om̃s uendicet. non sibi soli sa¬
pĩam qͣi p̃cipuã atroget. Hec est qͣm sibi salomon uxorẽ acquisiunt
Ux enim precipue est uni debita. Itaq om̃s cupiunt tali se copula
dignos ideri ut doleant sibi alique preferri. Quis tanta solus potia¬
tut pulcricudine: Doror ant quodam uł uite gͥmanicatis uł nomi¬
ne plerisq sociatur. & idõ uerum amatorẽ suum incegrum ab inu¬
ria reseruat. Unde uidentes eam egiptii qmi non possent discernẽ

Expanded text:
alibi: Heu me, quod incolatus meus prolongatus est . 15. Descendens autem alibi: Heu me, quod incolatus meus prolongatus est . 15. Descendens autem Abraham in Aegyptum , hoc est, ad feros et barbaros mores, qui virtuti deferre nescirent; ne nocerent per invidiam, dixit Sarae, ne se uxorem ejus diceret, sed sororem appellaret. Et hinc grande virtutis mysterium, cui cito invidetur. Et ideo ut invidiam reprimat, humiliorem se praestare debet. Non sibi principatum super omnes vindicet: non sibi soli sapientiam quasi praecipuam arroget. Haec est quam sibi Salomon uxorem acquisivit. Uxor enim praecipue est uni debita. Itaque omnes cupiunt tali se copula dignos videri, ut doleant aliquem sibi praeferri. Quis tanta solus potiatur pulchritudine? Soror autem quodam vel jure germanitatis, vel nomine plerisque sociatur. Et ideo verum amatorem suum integrum ab injuria reservat. 16. Unde videntes eam Aegyptii , qui non possent discernere,