comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& simili tunc quoq errore deceptus. certe
hoc michi a uobis obiciendũ nesciens. cũ eusetiũ.
apomħon. in latinum uerterẽ.tali int̾ cętã
prefatione usus sũ. Difficile ẽ alienas lineas
in sequentẽ : non alicubi excedere. arduum
ut quȩ in alia lingua benedicta sunt. eundẽ
decorem intranlatione conseruent. Significatũ
ẽ aliquid unius uerb ꝓprietate non babeo meũ
quod ꝓferam. & dũ quero implere sententiam
longo ambitu. uix breuis uiȩ spacia consũmo.
Accedunt hẏ ꝑbatonoꝵ anfractus. dissimilitu¬¬
dines casuum. uanetates figuratum. ipsũ
postremo suũ & ut ita dicam uernaculum
lingue genus. Si aduerbũ int̾pretoꝵ absurde
resonat ce si ob necessitatẽ aliquid inordine
insermone mutauero. ab int̾pretis iuidebor¬
officio recessisse: Et post multa que nunc
ꝑsequi ociosũ ẽ. etiam hoc addidi. quod siciu
non uidetur linguȩ grãm int̾pretatione
mutari. homerum ad uerbũ exprimat in

Expanded text:
uiginti et simili tunc quoque errore deceptus, certe uiginti et simili tunc quoque errore deceptus, certe hoc mihi a uobis obiciendum nesciens, cum Eusebii apovtxov in Latinum uerterem, tali inter cetera praefatione usus sum: difficile est alienas lineas insequentem non alicubi excidere, arduum, ut, quae in alia lingua bene dicta sunt, eundem decorem in translatione conseruent. significatum est aliquid unius uerbi proprietate: non habeo meum, quo id efferam, et, dum quaero inplere sententiam, longo ambitu uix breuis uiae spatia consummo. accedunthyperbatorumanfractus, dissimilitudines casuum, uarietates figurarum, ipsum pstremo suum et, ut ita dicam, uernaculum linguae genus:si ad uerbum interpretor, absurde resonant; si ob necessitatem aliquid in ordine, in sermone mutauero, abinterpretisuideborofficiorecessisse. et post multa, quae nunc persequi otiosum est, etiam hoc addidi: quodsi cui non uidetur linguae gratiam interpretatione mutari, Homerum ad uerbum exprimat in
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis ad nr̃am consuetudinem aptis. Inquib
non uerbum ꝓuerbo necesse habui reddere.
sed genus om̃iũ uerboꝵ ĩq seruaui.
Non enĩ me ea ad numerare lectori putaui. sed
tanquam appendere. Rursumq incalce sermonis
quoꝵ ego ait orationes sicut spero ita expressero
untutib utensilioꝵ om̃ib id est sententiis
& earum figuris &e rerum ordine uerba ꝑsequeris.
quatenus ut ea non abborreant amore nr̃o.
quȩ si e grecis omĩa conuersa non erunt. tam̃
ut generis eiusdẽ sint elaborauimus. Sed ce
oratius uir acutus & doctus hocidem in arte
poetica erudito int̾ preti p̃cepit. Nec uerbum
uerbo curabis reddere fidus interpres. Terentius
menandrum. plautus & cecilius ueteres comicos
interpretati sunt. Hunquid herent inuerbis.
ac non decorẽ magis & elegantiã intraslatione
conseruant. quam ueritatẽ int̾pretationis :
Hanc eruditi hu ione ian. nuncupant. Unde

Expanded text:
uerbis ad nostram consuetudinem aptis. in quibus uerbis ad nostram consuetudinem aptis. in quibus non pro uerbo uerbum necesse habui reddere, sed genus omnium uerborum uimque seruaui. non enim me ea adnumerare lectori putaui oportere, sed tamquam adpendere. rursumque in calce sermonis: quorum ego, ait, orationes si, ut spero, ita expressero uirtutibus utens illorum omnibus, id est sententiis et earum figuris et rerum ordine, . uerba persequens eatenus, ut ea non abhorreant a more nostro, quae si e Graecis omnia conuersa non erunt, tamen, ut generis eiusdem sint, elaborauimus et ceHoratius, uir acutus et doctus, hoc idem in Arte poetica erudito interpreti praecipit: nec uerbum uerbo curabis reddere fidus interpres. Terentius Menandrum, Plautus et Caecilius ueteres comicos interpretati sunt: numquid haerent in uerbis ac non decorem magis et elegantiam in translatione conseruant? quam uos ueritatem interpretationis, hanc eruditi xaxoCvjXiav nuncupant. unde
Abbreviated transcription (Latin):
fateor. sed libera uoce ꝓfiteor me in int̾preta¬¬
tione grecoꝵ absq scripturis scĩs ubi & uerboꝵ
ordo misterium ẽ. ñ uerbũ e uerbo. sed sen.¬
sũ exprimere desensu. Habeoq huius rei
magistrũ tulliũ quiꝑtagorã platonis. & ico¬
nomicũ xenofontis. & scem. & demosthenis
duas contrase orationes pulcherrimas transtulit.
quanta in illis pret̾ miserit. & quanta ad dide-¬
rit. quanta mutauerit. ut ꝓprietates alterius
linguę siuis ꝓprietatib explicaret: non est
huius tẽporis dicere. Sufficit in ipsius trans¬
latoris auctoritas. qui ita in ꝑlogo earũdẽ
orationũ locutus ẽ. Iutaui michi quidem¬
suscipiendũ laborẽ utilẽ studiosis. michi quidẽ
ipsi non necessarium. Conuerti enĩ exatticis
duoꝵ eloquentissimoꝵ nobilissimas orationes.
interseq contrarias. sceni & demosthenis.
nec conuerti ut interpres sed ut orator senten.¬
tus hisdem & earũ formis tanquã figuris

Expanded text:
fateor, sed libera uoce profiteor me in interpretafateor, sed libera uoce profiteor me in interpretatione Graecorum absque scripturis sanctis, ubi et uerborum ordo mysterium est, non uerbum e uerbo, sed sensum exprimere de sensu. habeoque huius rei magistrum Tullium, qui Protagoram Platonis et Oeconomicum Xenofontis et Aeschini et Demosthenis duas contra se orationes pulcherrimas transtulit. quanta. in illis praetermiserit, quanta addiderit, quanta mutauerit, ut proprietates alterius linguae suis proprietatibus explicaret, non est huius temporis dicere. sufficit mihi ipsa translatoris auctoritas, qui ita in prologo earundem orationum ocutus est: putaui mihi suscipiendum laborem utilem studiosis, mihi quidem ipsi non necessarium. conuerti enim ex Atticis duorum eloquentissimorum nobilissimas orationes inter seque contrarias, AeschinietDemosthenis, necconuertiutinterpres, sed ut orator, sententiis isdem et earum formis tam quam figuris,
Abbreviated transcription (Latin):
Tace sire spondere non audes. interpretem
laceras de syllabis calumpniaris. & totam de.¬
fensionem tui prtas sitacenti detrabas.
Finges intrans ferendo uel errasse uł int̾misissẽ
me quippiam. Hic totus tui negociicardo
uersatur. hȩç tua ẽ defensio. Num idcuro
tu nones hereticus siego malus interpressim:
nec hoc dico quod te herecicum nouerim. sciat
ille qui accusauit. nouerit ille qui scripsit.
sed qͦ stultissimũ sit accusatum ab alio alium
criminari. & confesso undiq corpore de
dormientis uulnere solaciũ querere. Hac¬
tenus sic locutus sum quasi aliquid de epła¬
aliquid cõmutarĩ. &e simplex trans latio
possit errorem habere non crimen. Nunc
uero cum ipsa epła doceat nicbil mutatũ
ẽẽ de sensu. nec res additas. nec aliquid dogma
confictũ. faciunt ne intelligendo ut nicbil
intelligant. & dũ alienã imperitiã uolunt
coarguere. suã ꝓdunt. Ego eñ non solum

Expanded text:
taces,. ipsi respondere non audes, interpretem taces,. ipsi respondere non audes, interpretem laceras, de syllabis calumniaris et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas. finge in transferendo uel errasse uel intermisisse me quippiamhic totus tui negotii cardo uersatur, haec tua est defensio —: num idcirco tu non es hereticus, si ego malus interpres sim? nec hoc dico, quo te hereticum nouerim — sciat ille, qui accusauit, nouerit ille, qui scripsit — sed quo stultissimum sit accusatum ab alio alium criminari et confosso undique corpore de dormientis uulnere solacium quaerere. Hactenus sic locutus sum, quasi aliquid de epistula commutarim etv simplex translatio possit errorem habere, non crimen. nunc uero, cum ipsa epistula doceat nihil mutatum esse de sensu nec res additas nec aliquod dogma confictum, faciunt ne intellegendo, ut nihil intellegant, et, dum alienam inperitiam uolunt coarguere, suam produnt. ego enim non solum
Abbreviated transcription (Latin):
intutũ fuit. & audec quidã exeis ad ducto
suꝑcilio & concrepantib digitis eructare ce
dicere. quid enĩ siredemit. sisollicitauit. fecit
quod sibi ꝓfuit. Mra sceleris defensio. quasi
non &e latrones & fures acpiratȩ faciant quod
sibi ꝓdest. Certe anna &e caiphas seducentes
infelicẽ iudam. fecerunt quod sibi utile existima¬
bant. Uolo incartulis meis quas libet ineptias
scribere. & cõmentari descripturis. remordere
dolentes. digerere stomachũ. in locis me exercere
communib. & quasi limatas ad pugnandũ
sagtas reponere. Quã diu non ꝓfero cogitata
& maledicta non crimina sunt. immo nec
maledicta quidem. quȩ aures publicȩ nesciant.
tu corrumpas seruulos. sollicites clientes. &
ut infabulis legimus auro addanan penetres:
dissimulatoq quod feceris me falsarium uoces.
cum multo peius crimen accusando inte con¬
fiteanis. quam in me arguas. Alius te hereticũ.
alius insimulat dogmatũ ꝑuersorem.

Expanded text:
intutum fuit. et audet quidam ex eis adducto intutum fuit. et audet quidam ex eis adducto supercilio et concrepantibus digitis eructare et dicere: \'quid enim, si redemit, si sollicitauit? fecit, quod sibi profuit\'. mira sceleris defensio! quasi non et latrones et fures ac piratae faciant, quod sibi prodest. certe Annas et Caiphas seducentes infelicem ludam fecerunt, quod sibi utile existimabant. Uolo in chartulis meis quaslibet ineptias scribere, commentari de scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum, in locis me exercere communibus et quasi limitas ad pugnandum sagittas reponere: quamdiu non profero cogitata, et maledicta non crimina sunt, immo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciunt. tu corrumpas seruulos, sollicites clientes et, ut in fabulis legimus, auro ad Danaen penetres dissimulatoque, quod feceris, me falsarium uoces, cum multo peius crimen accusando in te confitearis, quam in me arguis? alius te hereticum, alius insimulat dogmatum peruersorum:
Abbreviated transcription (Latin):
impingerẽ. reos legib sub iugarẽ. qui etiã
putilitate fisci noxiis delatorib poenam statu¬
unt. &e cum suscipiant ꝓditionem. dampnant
ꝓditorem. Laicrum uidelicet placet. uoluntas
dispicet. Dudũ esychiũ uirum consularem
contra quẽ patriarchas gamaliel grauissimas
exercuit inimicicias theudosius princeps capite
dampnauit. quod sollitato notario cartas illius
inuasisset. Legimus inueterib historus ludi
magistrum qui faliscoꝵ libriss ꝓdiderat iunctũ
pueris traditum. & ad eos quos ꝓdebat remissũ.
nec sceleratum popłm romanũ suscepisse uic¬
toriam. Pyrrum epyrotarum regẽ cũ incastris
exiulnere curaretur. medici sui ꝓditione int̾-¬
fici nefas duxit fabricius. quin potius iunctũ
remisit ad dnm. ut scelus nec in ad uersario
cõꝓharet. Quod leges publicȩ quod hostes
tuentur. quod int̾ bella & gladios sanctum
ẽ. hoc nobis int̾ monachos &e sacerdotes xp̃i

Expanded text:
impingerem, reos legibus subjugarem, quae etiam impingerem, reos legibus subjugarem, quae etiam pro utilitatibus fisci, noxiis delatoribunt et, cum suscipiant proditionem, damnant proditorem. lucrum uidelicet placet, uoluntas displicet. dudum Hesychium, uirum consularem, contra quem patriarcha Gamalihel grauissimas exercuit inimicitias, Theodosius princeps capite damnauit, quod sollicitato notario chartas illius inuasisset. legimus in ueteribus historiis ludi magistrum, qui Faliscorum liberos prodiderat, uinctum pueris traditum et ad eos, quos prodebat, remissum nec sceleratam populum Romanum suscepisse uictoriam. Pyrrum, Epirotarum regem, cum in castris ex uulnere curaretur, medici sui proditione interfici nefas duxit Fabricius, quin potius uinctum remisit ad dominum, ut scelus nec in aduersario conprobaret. quod leges publicae, quod hostes tuentur, quod inter bella et gladios sanctum est, hoc nobis inter monachos et sacerdotes Christi
Abbreviated transcription (Latin):
annus & sex menses transut. donec supra dic¬
ta interpretatio de serimus eiꝰ nouo p̃stigio
hierosolimã comiigrauit. Nam quidã pseudo¬
monacus uel accepta pecunia ut ꝑspicuo inꝰ.¬
telligidatur. uł gratuita malicia ut incassũ
corruptor nititur ꝑsuadere compilatis cartis
eiꝰ & sumptib nidas factus est ꝓditor. Beditq
aduersariis latrandi contrame occasionem.
ut int̾ imperitos concionentur. me falsariũ.
me uerbum non expressisse ex uerbo. prohonora.¬
bili dixisse harissimum. & maligna int̾preta¬
tione quod nefas dictu sit. arcimuta ion
modi nugę crimina mea sunt. Ac primum
antequam de trans latione respondeam uolo
interrogare eos qui maliciam prudentiã
uocant. unde apud uos exemplar epłe. quis
dedit. qua fronte ꝓfertis quod scelere redemistis:
Quid apud homines tutum erit. sinec parietib
quidem & scrinus nr̃a possunt secreta celari :
Si ante tribunalia iudicum hoc uobis crimen

Expanded text:
anno et sex mensibus transiit, donec supra dicanno et sex mensibus transiit, donec supra dicta interpretatio de scriniis eius nouo praestrigio Hierosolymam conmigrauit. nam quidam pseudomonachus uel accepta pecunia, ut perspicue intellegi datur, uel gratuita malitia, ut incassum corruptor nititur persuadere, conpilatis chartis eius et sumptibus ludas factus est proditor deditque aduersariis latrandi contra me occasionem, ut inter inperitos contionentur me falsarium, me uerbum non expres sisse de uerbo, pro \'honorabili\' dixisse \'carissimum\' et maligna interpretatimodi nugae crimina mea sunt. 3. Ac primum antequam de translatione respondeam, volo interrogare eos, qui malitiam prudentiam vocant: Unde apud vos exemplar epistolae? Quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? Quid apud homines tutum erit, si ne parietibus quidem et scriniis nostra possumus secreta celare? Si ante tribunalia judicum, hoc vobis crimen
Abbreviated transcription (Latin):
rei ordinẽ doceat. Ante hoc ferme biennium
miserat ioł ep̃o supra dictus papa epifanius litte¬
ras arguens cũ in quibusdã dogmatib & postea
dem̃ter eum adpenitentiã ꝓuocans. Harum
exemplaria certatĩ palestinȩ rapiebantur. uel
ohaut toris meritũ. uł ob elegentiã scriptionis.
Erat inmonasteriolo nr̃o uir apud suos haud ignobilis
ora uolitaret. & mirarentur eã ꝓdoctrina &e
puritate sermonis. docti parit̃ & indocti : cȩpit
ame obnixe petere. ut sibi eã in latinum uerterẽ.
& ꝓpt̃ intelligendi facilitatẽ aꝑtius explicarẽ.
Greci enim eloquii penitus ignarus erat. feci qđ
uoluit. Accitoq notario raptim celerit᷑q dic taui.
&x latere inpagina breuiter ad notans. quẽ
intrinserus sensum singula capitula c̃tinerent.
Si quidem & hoc ut sibi soli facerẽ oppido flagi¬
tauit. postulauiq ab eo mutuo ut domi haberet
exemplar. nec facile inuulgus ꝓdiretres. Ita

Expanded text:
rei ordinem doceat. Ante hoc ferme biennium rei ordinem doceat. Ante hoc ferme biennium miserat Iohanni episcopo supra dictus papa Epiphanius litteras arguens eum in quibusdam dogmatibus et postea clementer ad paenitentiam prouocans. harum exemplaria certatim Palaestinae rapiebantur uel ob auctoris meritum uel ob elegantiam scriptionis. erat in monasteriolo nostro uir apud suos haut ignobilis, per multorum ora uolitaret et mirarentur eam pro doctrina et puritate sermonis docti pariter et indocti, coepit a me obnixe petere, ut sibi eam in Latinum uerterem et propter intellegendi facilitatem apertius explicarem; Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. feci, quod noluit; accito notario raptim celeriterque dictaui ex latere in pagina breuiter adnotans, quem intrinsecus sensum singula capita continerent — siquidem et hoc, ut sibi soli facerem, oppido flagitarat — postulauique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar nec facile in uulgus proderet. res ita
Abbreviated transcription (Latin):
aulus apłs presente agrippa
rege decriminib respon¬
surus quoposset intelligere
qui auditurus erat. securus
decause uictoria. statim inprincipio
gratulatur dicens. De om̃ib quib
accusor aiudeis orex agrippa aestimo
me heatum. cũ apudte sim hodie defen.¬
dendus. qui precipue nosti cunctas quȩ¬
iniudeis sunt consuetudines &e questiones.
Legerat enĩ illud esaie. beatus qui in aures
loquit᷑ audientis. Et nouerat tantum
uerba oratoris ꝓficere. quantũ iudicis
prudentiã cognouisset. Unde &e ego¬
me beatũ in hoc dumtaxat negocio iudico.
quod apud eruditas aures imperitȩ lingue
responsurus sũ. que obicit michi uel
ignorantiã uł m̃daciũ. si aut nesciui¬
aut nolui alienas litteras uere int̾pretari.
Acsi forsitan accusator meus facilitate qua
cuncta loquitur. & impunitate qua sibi
cuncta licere putat. me quoq apud uos arguerit.
ut papã epifanium crimmatus ẽ. hanc epłam
misi quȩ te & ꝑte alios quinos amare dignãtur

Expanded text:
tolus praesente Agrippa rege de criminibus responsurus, quae posset intellegere, qui auditurus erat, securus de causae uictoria statim in principio gratulatur dicens: de omnibus, quibus accusor a Iudaeis, o rex Agrippa, aestimo me beatum, cum apud te sim hodie defendendus, quipraecipuenosticunctas, quaeinludaeis sunt, consuetudines et quaestiones. legerat enim illud Esaiae: beatus, qui in aures loquitur audientis, et nouerat tantum oratoris uerba proficere, quantum iudicis prudentia cognouisset. unde et ego beatum me in hoc dumtaxat negotio iudico, quod apud eruditas aures inperitae linguae responsurus sum, quae obicit mihi uel ignorantiam uel mendacium, si aut nesciui alienas litteras uere interpretari ac ne forsitan accusator meus facilitate, qua cuncta loquitur, et inpunitate, qua sibi licere omnia putat, me quoque apud uos argueret, ut papam Epiphanium criminatus est, hanc epistulam misi, quae te et per te alios, qui nos amare dignantur,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc admiraberis sihebraicũ iudeas. in quo¬
ita scriptum ẽ. Et tubethleem efrata pariui.¬
lus es inmilib iuda. ex te michi egrediet᷑
quisit dominator inisrł. Considera gradatĩ
quȩ ab euanglista sunt posita. Et tubechleẽ
terra iuda. Pro terra iuda inhebraico habet
inhebreo paruulus es. inmilib uda. Sensusq
contrarius .lxx. sibi in hoc dumtaxat loco
dixit quod nonsit paruulus inducib uida.
cum eregione quidẽ sit positum paruulus
quidem es &e modicus: sed tamen de te michi
paruo &e modico egredietur dux inisrł. scđm
illud apłi. elegit infirma mundi ds̃. ut con¬
fundat fortia. Iorro quod sequitur qui regat
euangłistas arguam falsitatis. hoc quippe
impioꝵ ẽ. celsi. porphẏrii. iuliani. sed ut
rep̃hensores mecs arguam inperitiȩ. &e im̃pe¬
trẽ ab eis ueniam. ut concedant michi in
simplici epła. quod inscripturis scĩs uelint
nolint apł̃is concessurisunt. Marcus disci.¬

Expanded text:
hoc admiraberis, si Hebraicum uideas, in quohoc admiraberis, si Hebraicum uideas, in quo scriptum est: et tu, Bethlem Effratha, paruulus es in milibus Iuda; ex te mihi egredietur, qui sit dominator in Israhel. considera gradatim, quae ab euangelista sint posita: et tu, Bethlem, terra Iuda: pro \'terra Iuda\' in Hebraico habet in Hebraeo \'paruulus es in milibus Iuda\' sensusque contrarius Septuaginta sibi in hoc dumtaxat loco dixit, quod non sit paruulus in ducibus luda, cum e regione sit positum: \'paruulus quidem es et modicus; sed tamen de te mihi paruulo et modico egredietur dux Israhel secundum illud apostoli: elegit infirma mundi deus, ut confundat fortia\'. porro, quod sequitur: qui regat euangelistas arguam falsitatis — hoc quippe impiorum est, Celsi, Porphyrii, Iuliani —, sed ut reprehensores meos arguam inperitiae et inpetrem ab eis ueniam, ut concedant mihi in simplici epistula, quod in scripturis sanctis, uelint nolint, apostolis concessuri sunt. Marcus, disci
Abbreviated transcription (Latin):
transtulerunt. ecce uirgo inutero accipiet.
ce pariet filiũ. & uocabitis nomen eiꝰ emma¬
nubel. Siuerba calumpniamur. utiq non
ẽ ipsum habebit & accipiet. nec uocabunt.
&e uocabitis. Porro inhebreo ita scriptum
legius. ecce uirgo concipiet &e pariet filiũ.
&e uocabit nometi eius emmanuhel. non
achar qui arguebatur infidelitatis. non iudei
quierant dnm negaturi. sed uocabit inquit
ipsa quȩ concipiet. ipsa uirgo quȩ pariet.¬
Et in eodẽ euangłista legimus. herodem ad¬
aduentum magoꝵ fuisse turbatum. scribisq
&e sacerdotib congregatis sciscitatum ab eis
ubi xp̃s nasceretur. illosq respondisse in
bethleem iudeȩ. sic eñi scriptum est ꝑ propb̃am.
Et tubethleem terra iuda. nequaquam mi¬
nima es inducib iuda. de te enim egrediet᷑
dux quiregat populum meum isrł. Hoc
exemplum in uulgata editione sic fertur.
Ettubethleem domus efrata. modicus es in-
milib iuda. de te michi egredietur ut sit
princeps misrł. Quanta inter matheum

Expanded text:
transtulerunt: ecce uirgo in utero accipiet et pariet filium et uocabitis nomen eius Emmanuhel. si uerba calumniantur, utique non est ipsud \'habebit\' et \'accipiet\' nec \'uocabunt\' et \'uocabitis\'. porro in Hebraeo ita scriptum legimus: ecce uirgo concipiet et pariet filium et uocabit nomen eius Emmanuhel. non Achaz, qui arguebatur infidelitatis, non Iudaei, qui erant dominum negaturi, sed uocabit, inquit, ipsa, quae concipiet, ipsa uirgo, quae pariet. in eodem euangelista legimus Herodem aduentu magorum fuisse turbatum scribisque et sacerdotibus congregatis sciscitatum ab eis, ubi Christus nasceretur, illosque respondisse: in Bethlem Iudae; sic enim scriptum est in propheta: et tu, Bethlem, terra Iuda, nequaquam minima es in ducibus Iuda; de te enim egredietur dux, qui regat populum meum Israhel. hoc exemplum in uulgata editione sic fertur: et tu, Bethlem, domus Effratha, modicus es, ut sis in milibus Iuda; de te mihi egredietur, ut sit princeps in Israhel. quanta inter Matheum
Abbreviated transcription (Latin):
Maachati. fractisunt
michi. aut uent ꝑcussꝰ
siue alienatus.
raim. conceptus.
siue conprehensio
Ra fauim. medici uelgi.¬
gantes.
Rabath. mulaitudo uł
grandis.
Rubeni. uisio filumei.
uł uite interme.
Ramoth. excelsum signũ.
siue uidit mortem.
tie siue inutilitatis.
Sareori. princeps meroris.
Sanir. leua nouitatem.
siue dens lucerne.
Sames mandatum huniile.
Sina temptatio siue ru¬¬
bus. sitamen persamet.
litteram scribatur.
Chebel. insulsitas.
tiones siue que est hȩc
aqua. uł inacie p̃parati.
uoluerimus. inter¬
pretatur uaccaeoꝵ.
a sor. sagitta luminis.
Quod silegere uolue¬
rimus axa inter¬
precatur furibunda.
na atq cãpestria.
Aermon. anatbera
meroris.
litas mea.
effusio siue incendiũ.
Arnon. lum̃ eoꝵ. aut
maledictio eoꝵ.¬
siue exurgens iugilia.
sed melius mirice.
tinentia.
amas. indignatio. idł
furor.
Arotii. id est. asdor. uł
gens patriumei. uel
incendia.¬
ignis infamis.
Asa ar. mane diluculũ.
Ac crabim. scorpiones.
Adar. magnificus. siue
pallium.

Expanded text:
Maachathi, fracti sunt mihi, aut venter percussus. sive alienatus. Oraim, conceptus, sive comprehensio. Raphaim, medici, vel gigantes. Rabath, multitudo, vel grandis. Rubeni, visio, filii mei, vel videte inter me. Ramoth, excelsum signum, sive vidit mortem, tiae, sive inutilitas. Sareon, princeps moeroris. Sanir, leva novitatem, sive dens lucernae.Sames, mandatum humile. Sina  , tentatio, sive rubus, si tamen per samech litteram scribatur. , insulsitas. tiones, sive quae est haec aqua, vel in acie praeparati. voluerimus, interpretatur vacca eorum. Asor, sagitta luminis. quod si legere voluerimus Axa  , interpretatur furibunda. na, atque campestria. Aermon, anathema moeroris. litas mea. effusio, sive incendium. Arnon, lumen eorum, aut maledictio eosive exsurgens vigilia: sed melius myrice. tinentia.  indignatio, vel furor. Asoth, id est Asdodii, ignis patrui mei, vel incendiignis infamis. Assahar, mane, diluculum. Acrabbim, scorpiones. Addar, magnificus, sive pallium.
Abbreviated transcription (Latin):
uł frustra. aut fractura.
E lath. terebintus. uł¬
itł aulones.
Enum. terribiles.
ł bal. uorago uetus.
asga. abscisa. ułdo¬
lata. siue osdelicti.
Faras. auc tussiue suc¬
crescens.
generationis.
aza.for¬
titudo.
Sed sciendum quod apud
hebreos non habeat in
principio litteram con¬
sonantem: uerum nis¬
& dicatur aza.
naluminis.

Expanded text:
 frustra, aut factura, Elath, terebinthus, vel aulones. Emim, terribiles. Ebal, vorago vetus. Fasga, abscisa, vel dolata, sive os delicti. Faran, auctus, sive succrescens. rationis. Gaza, fortitudo. Sed sciendum quod apud Hebraeos non babeat in principio litteram consonantem: verum inet dicatur Aza. ia luminis.
Abbreviated transcription (French):
a en gantũ fonsant ocu.¬
lus ortoꝵ.¬
A dollamim. congrega.¬
tio eoꝵ.¬
Aathar. deprecatio.¬
siue stultitia.¬
a san. fumus.
a farim. fodiens mare.¬
Ames. robustus.

Expanded text:
Aengannim, fons, aut oculus hortoAdollamim  , congregatio eoa. Athar, deprecatiosive stultitia.Asan, fumus. apharaim , fodiens maremmes, robustus.
Abbreviated transcription (Latin):
Gai. uorago.
Gebal. uorago uetus siue
litteram. & .l. iccirco
pretermisimus quia
eadem nomina inceteris
libris interpretantur.
&e super fluum est dicta.
ił dicenda repetere.
h. aut̃ aplerisq aspiracio
putatur essȩ non littera.
de.R. super fluum est
facere mentionem. cum
etiam apud latinos excep.¬
tis halendis super flua
iudicetur. lgitur obser¬
uandum quod eadem
nomina que hic itł alibi
preter missa sunt. inaliis
libris possumus inuenire

Expanded text:
 vorago. Gebal, vorago vetus, sive litteram, et L, idcirco praetermisimus, quia eadem nomina in caeteris libris interpretantur, et superfluum est dicta vel dicenda repetere. H autem a plerisque aspiratio putatur esse, non littera. De K, superfluum est facere mentionem: cum etiam apud Latinos, exceptis kalendis, superflua judicetur. Igitur observandum quod eadem nomina quae hic 35 vel alibi praetermissa sunt, in aliis libris possumus invenire
Abbreviated transcription (Latin):
inquestio.
nĩs fulgurans. uł dñs
contemptus uam.
Si uero ꝑsade. littera
scribatur. interpre¬
tari potest dñs m̃s iustus.
Azeca. fortitudo. siue
detipula.
Ailon. quen supra au

Expanded text:
quaestio. meus fulgurans, vel Dominus comtemptus vani. Si vero per sade litteram scribatur, interpretari potest Dominus meus justus. Azeca, fortitudo, sive decipula, Ailon, quem supra Au
Abbreviated transcription (Latin):
mnauditum. non quostudium meum insolenter
extollam. sed quosudoris conscius adlectionem
eoꝵ prouocem nescientes. Siquis igitur & illos
&e presens uolumen librum quoq locoꝵ quem
editurussum habere uoluerit. paruipendet
ructum &e nauseam iudeoꝵ. Ac neforte consũ¬
mato edificio quasi extrema deesset manus. no¬
uitestamenti uerba&e nomina utipretatus sũ.
imitari uolens exparte origenem quempost apo¬¬
stolos eccłarum magistrum nemonisi imperitus
negat. Intercetera enim ingeniĩ su preclara mo¬
nimenta. etiam in hoc laborauit. ut quod philo
quasi iudeus omiserat hic ut xp̃ianus impleret.¬

Expanded text:
inauditum. Non quo studium meum insolenter inauditum. Non quo studium meum insolenter extollam, sed quod sudoris conscius, ad lectionem eorum provocem nescientes. Si quis igitur et illos, et praesens volumen, librum quoque Locorum, quem editurus sum, habere voluerit, parvipendet ructum et nauseam Judaeorum. Ac ne forte consummato aedificio quasi extrema deesset manus, novi Testamenti verba et nomina interpretatus sum: imitari volens ex parte Origenem, quem post Apostolos Ecclesiarum magistrum, nemo nisi imperitus negabit. Inter caetera enim ingenii sui praeclara monumenta etiam in hoc laboravit, ut quod Philo quasi Judaeus omiserat, hic ut Christianus impleret.
Abbreviated transcription (Latin):
hilouir dissertissimus iudeoꝵ ori.¬
genis quoq testimonio comprobat᷑
edidisse librum hebraicoꝵ nomi-¬
num eoꝵq ethimologias. iuxta ordinẽ
intoriu uin elatere copulasse. Quicum
uulgo habeatur agrecis. ce hibliot hecas or.¬
his impleuerit. studii michi fuit in latinam¬
eum linguam uertere. Uerumtamen dissona
interse exemplaria repperi. ce sic confusum
ordinem.: ut tacere melius udicauerim:quã
reprehensione quid dignum scribere. Itaq
ortatu frm lupuli &e ualeriani quimeputant
aliquid inhebreę lingue noticia profecisse.
& rei ipsius utilitate commotus. singula per
ordinem scripturarum uolumina pescu curri.
&e uetus ecdificium nouacura instaurans fecisse
me reor quod agrecis quoq appetendũ sit.
Preterea ce illud inprefatione commoneo. ut
siqua hio preter missa sunt. alterisciat lector
operi reseruata. Libros enim hebraicarum
questionum nunc inmanib habeo. opꝰ nouũ
ce tamgreris quamlatinis usq ad id locorum

Expanded text:
hilo vir disertissimus Judaeorum, Origenis quoque testimonio comprobatur, edidisse librum Hebraicorum Nominum, eorumque etymologias juxta ordinem litterarum e latere copulasse. Qui cum vulgo habeatur a Graecis, et bibliothecas orbis impleverit, studii nostri fuit in Latinam linguam eum vertere. Verum tam dissona inter se exemplaria reperi, et sic confusum ordinem, ut tacere melius judicaverim, quam reprehensione quid dignum scribere. Itaque hortatu fratrum Lupuliani et Valeriani, qui me putant aliquid in Hebraeae linguae notitia profecisse, et rei ipsius utilitate commotus, singula per ordinem Scripturarum volumina percucurri; et vetus aedificium nova cura instaurans, fecisse me reor, quod a Graecis quoque appetendum sit. Praeterea et illud in Praefatione commoneo, ut si qua hic praetermissa sunt, alteri sciat lector operi reservata. Libros enim Hebraicarum Quaestionum nunc in manus habeo, opus novum, et tam Graecis quam Latinis usque ad id locorum 3-4
Abbreviated transcription (Latin):
Facud. uisitatus. ł iuisitans.
aze. gazophilatiũ.
siue fortitudo eiꝰ.
Gomor. consũmatio. siue
Galilea. uolubilis siue
trans migratio facta.
ezechiel. fortitudo dĩ
lezania. auris eis.
Inmensura.

Expanded text:
 visitatus, vel visitans. Gazae, gazophylacium, sive fortitudo ejus. Gomor, consummatio, sive Galilaea, volubilis, sive transmigratio facta. Jezechiel, fortitudo Dei. Jezoma, auris ejus. In, mensura.
Abbreviated transcription (Latin):
Magalim. trans migra.¬
tiones. siue colonie.
Manaim. derequie.
meum inea.
Oefa. estus. huc usq
per. o. breuem litterã
letgerimus. ex inperex¬
tensam legendum.
Osia. salus dñi.¬
On. dolor. uł meror.
Habath. multitudo.
Regnia. malicia quepiã.
emel. idolum. &
notandum quod
latinus sermosit. ine¬
breis uoluminibus.
asimilitudine unde
& simulacra dicuntur.
Sanir. Tolle nouitatem.
Seim. exeuntes.
Solada. latus enus. ala.¬
tere nonlatitudine
intellegendum.
Sabarim. circum ire
montes.
Saphirus. speciosus.
egregnis.
Saua. saluatoris.

Expanded text:
Magalim, transmigrationes, sive coloniae. Manaim  , de requie.  meum in ea. Oepha, aestus. Hucusque per O brevem litteram legerimus, exin per extensam legendum. Osia, salus Domi dolor, vel moeror. Rabbath, multitudo. Regma  , malitia quaepiam. Semel, idolum. Et notandum, quod Latinus sermo sit in Hebraeis voluminibus a similitudine, unde et simulacra dicuntur. Sanir, tolle novitatem, Seim , exeuntes. Sodada, latus ejus: a latere, non a latitudine intelligendum. Sabaarim, circumire montes. Saffirus , speciosus, egregius. Sua, salvatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
littere per aspirationẽ
proferenda sunt.
& suꝑ hoc in libris
ebraicarum questionũ
quid nobis uideatur
plenius diximus.
Et super hoc in libris
illis plenissime dicit᷑.
Theafim. figure.
Thubal. deferens. uł
deferetur. siuedelatus.
Thogorma. auellens¬
T̃ hafnes. oꝑtũ signũ.
Thicon. mediam.
Than. consumatio.
Thas. of.specula.
Thobel. uniuersa uł
aritudinis.
trici.
Et superhoc quid nobis ui¬
đatur. in libris ebraicarũ
questionum diximus.
Barachihel. benedictio
dei.
Buzites. contemptibilis.
Barad. grando.
Barachel. benedixit dm̃.
Buzi. contempsit me.
ennaba. iudicium
ferens.
E lifaz. dĩ contemptus.
Gabis. altitudo confusio.
Na amatites. mouens
mortem.
Naamath. decor.
ofir. infirmitas.
Ram. excelsus.
tiuitas.
Satan. aduersarius.
Sui. loquens.¬
Senec. cimbalum.
De nouo testamento.

Expanded text:
pirationem proferenda sunt. Et super hoc in libris Hebraicarum Quaestionum, quid nobis videatur, plenius diximus. et super hoc in eisdem libris plenissime dicitur. Theraphim, figurae. Thubal, deferens, vel deferetur, sive delatus. 87 Thogorma, avellensThaphnes, opertum signum. Thicon, mediam. Thav  , consummatio. Thasoph  , specula. Thobel, universa, veamaritudinis. trici. Et super hoc quid nobis videatur, in libris Hebraicarum Quaestionum diximus. Barachel, benedictio Dei. Buzites, contemptibilis. Barad , grando. Barachel, benedixit Deum. Buzi, contempsit me. Dennaba , judicium ferens. Eliphaz, Dei contemptus. Dominus. altitudo confusioniNaamathites, movens mortem. Naamathi, decor. Ophir  , infirmitas. Ram, excelsus. tivitas. Satan, adversarius. Sui  , loquens. cymbalum.  NOVI TESTAMENTI.
Abbreviated transcription (Latin):
app̃bendens dm̃.
lezania. auris eius ał
ascultante dño.
lobab. inimicus. siue
est pater.
Isimoth. adducet mortẽ.
Isar.imminuta. ł paruula.
lezahel. est it̃.
In.fuit. ł mensura.¬
Misac. quirisus. uł degau.¬
Mane. numerauit.
Michahel. quis ut ds̃.
erse. temptantes.
susanna. lilium.
Sennaur. dentis uacue¬
faccio.
Si drac. dechorus m̃s.
Susis. equitatio uł re¬
uertentes.
ꝰ lai. palus ac paludes.
apalo. siuedolor femo¬
ris aut umbraculi.
a ssurim. ignis illumi¬
natĩonũ

Expanded text:
apprehendens Deum. Jezania, auris ejus, vel auscultante Domino. Jobad, inimicus, sive est pater. Isimoth, adducet mortem. Isar, immutata, vel parvula. 83 Jezael, est iter. In, fuit, vel mensuraMisac, qui risus? vel de gauMane, numeravit. Michael, quis ut Deus? Persae, tentantes. Susanna, lilium, Sennaar, dentis vacuefactio. Sidrach, decorus meus. Susis, equitatio, vel revertens. Ulai, palus, a palude, non a palo: sive dolor femoris, aut umbraculi. Assurim, ignis illuminationum.
Abbreviated transcription (Latin):
azara. crepido.
auran. iracundia
arihel. leodĩ.
asser. beatitudo.
aser mel. silentium
circum cisionis.
achal. om̃ia.
aradi. deponentes.
Aelamite. appositi.
siue collocati aut ob¬
iecti.
uzi. despectus.
siue contemptus.
Banaia. edificiũ dñi.
Berota. putei eius. lis.
Ba almeon. descensio humi
Bagarim. in excelso con¬
temptus.
Babastꝰ. os uł labium
exprimenti.
Beth. filia. uł m̃sura.
Cariathim. ciuitaseoꝵ.
Cedar. tristĩ uel
tenebre.¬
Cur. gelui.
huc usq ꝑ .c. simplicem
litterã legerimus. ex¬
inaspiratione addita.
proferendum est.
C hobar. grauitudo.
electum.
Chalamad. consumauit.
siue mensus est.
Chaldei. quasi ub̃a uel
quasi feri. aut quasi
demones.
Chennor. agnitio
luminis. uł cetera.

Expanded text:
Azara , crepido. Auran, iracundia. Ariel, leo Dei. Aser, beatitudo. Asemel, silentium circumcisionis. Achal  , omnia. Aradii, deponentes. Aelamitae, appositi, sive collati, aut objecti. Buzi, despectus, sive contemptus. Banaia, aedificium Domini. Berotha, putei ejus. Baalmeon, descensio humilis. Bagazin, in excelso contemptus. Bubastus, os, vel labium experimenti. Beth , filia, vel mensura. 84 Cariathim, civitas eorum. Cedar, tristis, vel tenebrCur , gelu. Hucusque per C simplicem litteram legerimus; exin aspiratione addita proferendum est. Chobar, gravitudo, electum. Chalamad, consummavit, sive mensus est. Chaldaei, quasi ubera, vel quasi feri, aut quasi daemones. Chennor , agnitio lumin
Abbreviated transcription (Latin):
Chalamar. om̃is amaritudo
Chomor. lacessionis.
eblatha. palate.
melius grece iouis ciuitas.
semel. electrum.
E issa. adinsulam.
siue deus saluator.
Aelbon. robustus forti¬
tudine. siue dĩ fortitudo.
Ethalan. incunabula
lium.
temptum.
E liseȩ. dĩ est hȩc. uel dĩ
salus.
huc usq ꝑ .e. breuem
litteram legerimus. ex in.
per extensum legamus
elementum.
Engalim. fons. uł
oculus uitulorum.

Expanded text:
Chalamar, omnis amaritudo. Chomor  , lacessiones. Deblatha, palathae. melius Graece, Jovis civitas. Esemel  , electrum. Elisa, ad insulam, sive Deus salvator. Elbon, robustus fortitudine, sive Dei fortitudo. Ethalon, incunabula lium. temptum. Elisee, Dei est haec, vel Dei salus. Hucusque per Ebrevem litteram legerimus: exin per extensum legamus elementum. Enaggalim, fons, vel oculus vitulorum.
Abbreviated transcription (Latin):
tempus.¬
Nechao. paratus iste.
Excepto hoc nomine
quattuor que secunt᷑
per extensam uocalem
legenda sunt.
Ifaz. obrirũ. est
aũt genus auri
uocant.¬
ipse cognouit uł dñi
scientia.
O sai. saluabit me.
Oranaim. foram̃ meroris.
achab. quadriga ł
ascendens.
Rabsaris. princeps e¬
nuchus.
Rabmag. princepscibi.
R ablata. multahec.
siue multũ iste.
edechia. iustus
dñi. Sior. firmam̃tũ
nouum. uł turbidũ.
siue manus sacci.
Selom. trans latus.
siue restituens.
Samaia. audiens dnm.¬
Salom. retribuens
siue pacificus.
Selemia. reddente dño.
Saraia. princeps fuit.
Safathia. iudicat dñs.
Sarasar. princeps tribu.¬
lationis.
Samagar. nomenaduene.
Sarsa chim. princeps
cadaueris ł ruine.¬
Sabama. attollens excelsũ.
Segon. loquela inutilis.
afnas. insanum.
osserpentis. siue oꝑ¬
tum signum.
litteram que secunt᷑
aspiratione. addita
sunt legenda.
mitor.
Anama. gr̃a dñi.
Abdenago. seruiens taceo.¬
A malasar. dixit princeps.
a rioth. ad solitudinẽ
redigens.

Expanded text:
tempustempus. paratus iste. Excepto hoc nomine quatuor quae sequuntur per extensam vocalem legenda sunt. Ophaz, obrizum. Est autem genus auri vocantipse cognovit, vel Domini scientia. Osai, salvabit me. Oronaim, foramen moeroris. Rechab, quadriga, vel ascendens. Rabsaris, princeps eunuchus. Rabmag, princeps cibi. Rablatha, multa haec, vel multum iste. Sedecia, justus Domini. Sior , firmamentum novum, vel turbidum. s. manus sacci. Selom, translatus, sive restituens. Samaia, audiens DomSalom, retribuens, sive pacificus. Selemia, reddente Domino. Saraia, princeps fuit. Saphatia, judicat Dominus. Sarasar, princeps tribulationis. Samagar  SemegarnSarsachim, princeps cadaveris, vel ruinSabama, attollens excelsum. Segon  Seon , loquela inutilis. Taphnas, insanum os serpentis, sive opertum signum. litteram sequuntur, aspiratione addita sunt legenda. mitor. Anania, gratia Dei. Abdenago, serviens taceo. dixit princeps. Arioch, ad solitudinem redigens.
Abbreviated transcription (Latin):
disscissa.
azan. fortitudo enus.
aroer. suffu sa sedme.¬
lius mirice.
Alasa. triplex uł con¬
turbata.
aschenez. ignis ita¬
Auil stultus insipiens.
ut. despectus.
siue comptemptus.
Barue. benedictus.
Bosor. tribulatio.
Bel. uetusta.
aria thiarim. ciui
siue dolor.
Cariatham. ciuitas
uel oppidum eoꝵ.
Carioth. occursus igni.
huc usq ꝑc. simplicẽ
litteram. legerimus.
ex in aspiratione addita.
proferendum est.
licet pleriq ebreoꝵ. liba.
uł crustuba significari
putent.
Chamoam. similis eiꝰ.
gregatus siue agnitio.
quasi sarmentum.
Chamos congregatus.
edan. hoc iudiciũ. siue
&le iudicium.
Dalaia. hauriens dr̃is
uł pauꝑculus dñi.
Dibon. satis intellegens.
Dabla thaim. plate  eoꝵ¬
Nmnon. ecce hec.
siue sunt.
Elnatham. ad dantẽ.
E schon. cogitatio
meroris.
huc usq ꝑe. breuẽ
litteram legerimus.
ex in per extensum
legamus elem̃tũ.
E lam oppositi.
siue abiecti.
irł compositi.
Elisama. ds̃ m̃s
audiens.
E fai. defechomea.
E li same. deo meo
audiente.

Expanded text:
discissa. Azan  Esai , fortitudo ejus. Aroer, suffossa, sed melius myrice. Alasa, triplex, vel conternata. Aschenez. Ahi , stultus, insipiens. uz, despectus, sive contemptus. Baruch, benedictus. Bosor  Bosra  tribulatio. , vetustas. Cariathiarim, civitsive dolor. Cariatham, civitas, vel oppidum eorum. Carioth, occursus signi. Hucusque per C simplicem litteram legerimus: exin aspiratione addita proferendum est. licet plerique Hebraeorum libum, vel crustulam significari putent. Chamoam, similis eis. gregatus, sive agnitio, quasi sarmentum. Chamos, congregatus. Dedan, hoc judicium, sive tale judicium. Dalaia, hauriens Dominus, vel pauperculus Domini. Dibon, satis intelligens. Deblathaim, palathae eorum. Enom, ecce haec, sive sunt. Elnathan, ad dantem, Esebon, cogitatio moeroris. Hucusque per E brevem litteram legerimus: exin per extensum legamus elementum. 80 Elam, oppositi, sive abjecti, vel compositi. Elisama, Deus meus audiens. Efai, defectio mea. Elisamae, Domino audiente.
Abbreviated transcription (Latin):
turientem thalamos.
aulus. mirabilis.
siue electus.
Priscus agnoscens. Per¬
sidam. temptantem
siue dissuentem latera
sua. Patrobam. dissol.¬
uentem eũ siue uiden¬
tem eum.¬
siue superflue.
Rebecca. multa patientia.
siue que multũ acceꝑit.
reficientem nos.
ara princeps.
Sabaoth uirtutũ
siue exercituum.
Sodoma. pecus tacens
siue fulua uł sterilis.
Syom. specula. Spania.
ex peditio. siue accinc¬
Ho. sed rectius his¬
pania scribitur.
Stacchim. sacientẽ
rius. Sosi patrus sal-¬
uans disspersos.
rifenã innuentẽ
siue reuertentẽ.
Trifosam ꝑspicuã.
Timotheus. beneficiis.
Tertius. ad iungens.
siue applicans se.
Urbanus. luce gaudens.
Ad corinthios pͥma.
siue congregans
eos. Achaia fr̃ m̃s
dñs. Aquila parturi¬
ens: siue dolens.¬

Expanded text:
turientem thalamum. turientem thalamum. Paulus, mirabilis, sive electus. Priscus, agnoscens. Persidam, tentantem, sive dissuentem latera sua. Patrobam, dissolventem eum, sive videntem eum.s superflue. Rebecca, multa patientia, sive quae multum acceperit. reficientem nos. 109 Sara, princeps. Sabaoth, virtutum, sive exercituum. Sodoma, pecus tacens, sive fulva, vel sterilis. Sion, specula. Spania, expeditio, sive accinctio: sed rectius Hispania scribitur. Stachyn, facientem rius. T. U. Sosipatrus, salvans dispersos. Triphenam, innuentem, sive revertentem. Trifossam, perspicue. Timotheus, beneficus. Tertius, adjungens, id est, applicans se. Urbanus, luce gaudens. AD CORINTHIOS I. A. sive congregans eos. Achaia, frater meus Aquila, parturiens, si
Abbreviated transcription (Latin):
uorans. Cencris. possidens
sec tatores. Daiid desidera¬
dutum. Ermeri. an̾athe¬
matizantes merorem.
Erman. auferentem siue
anathema nostrum.
aut ugilans. Tria¬
nomina que secuntur ꝑ .h.
litteram sunt legenda.
Hesayas. salutare dña.
helias. ds̃ dñs. aut fortis
dñs. Herodionem fortitu¬
dinem.
arao. disco operi¬
ens eum. feben.
ore edificantem aut
oris filium.
flegon disicens. siue
diuidens.
filo logum. ore precipu¬
um. uel osmeumei
inortum.
omorra. populi timor
uel cecitas. Gauis.
mnobilis. siue uallersis.
luda confidens siue
glorificans.
Iħu saluator. Isrł.
uirꝰ uidens dm̃.
Isaac. risus. Iesse. iñ¬
sule libamen.
Illiricus aduena aut
elementum. uel certe
secundum uersus.
Ierusalem insio pariss
Aucius. ipse eleuans
siue consirgeris.
osen. at trectans.
siue leniens.
Macedonia. orientalis.
Maria. illuminans. aut
sus. ascensus letitiȩ.
siue lucerna scindens
aut colligens. Nereis.
lucerna dñi. Oseȩ sal¬
uator. Olimpam par¬

Expanded text:
vorans. Cencris, possidens vorans. Cencris, possidens sectatores. David, desideradutum. Ermen, anathematizantes moerorem. Erman, auferentem, sive anathema nostrum. aut vigilans. nomina quae sequuntur per H litteram legenda. Hesaias, salutare Domini. Helias, Deus Dominus, aut fortis Dominus. Herodionem, formidinem. Farao, discooperiens eum. Foeben, ore aedificantem, aut oris filius. Flegon, dissecans, sive dividens. Filologum, ore praecipuum, vel os meum ei in hortum. 108 Gomorrha, populi timor, vel caecitas. Gaius, mobilis, sive vallensis. Juda, confitens, sive glorificans. Jesu, salvator. Israel, vir videns Deum. Isaac, risus. Jesse, insulae libamen. Illyricus, advena, aut elementum: vel certe secundum versus. Jerusalem, visio pacis. Lucius, ipse elevans, sive consurgens. ose, attrectans, sive leniens. Macedonia, orientalis. Maria, illuminans, aut sus, ascensus laetitiae, sive lucerna scindens, aut colligens. Nereus, lucerna Domini. Osee, salvator. Olympam, par
Abbreviated transcription (Latin):
alaam. uanus popłs.
aut deuoratio ei.
bosor. intribulatione.
Salatia. trans migrata.
Gomorra. populi tim&r.
siue cecitas .g. inprun.¬
Marcus sublinus mandatb
siue defricatus. aut
amarans.
Noe. requies.¬
Pontius. declinans.
Pauluñ. mirabilis.
Sara. pritceps.
Simon. audiens.
Sodomis. fuluis. atit
tacentibus.
Siluanus. missus.
insulsus. siue
decor insaniens.
emetrius forcis ad
persequendumã.
siue forcis uirga ilei¬
cere.
Gaius. mobilis.
tribulatio.
dam. homo. i¬
Dala am. uanus popła.
am. possessio.¬
glacies.
iabolo. defluenti tił¬
aut cecitas.
Michahel. quis ut ds̃.
Moses. palpans siue. leniens.
Sodoma. pecus tacens.
gena.
Abba pater. sirum est.
Achaia fr̃quis. aut fr̃ eꝰ
turiens.
Asia. eleuata. siue gradieris.
Andronicus. decor adstandũ
aut respondens siue co¬
gitans pastionem.
Ampliatus. populus mal¬
leator.
Appellens. congregatis eos
Aristobolus. suscitans dolo¬
rem germen.
A sin certum. dirigenstu¬
ribulum.
eniarm. filius dextere.
Baal. habens siue de¬

Expanded text:
alaam, vanus populus, aut devoratio ejus. Bosor, in tribulatione, Galatia, transmigrata. Gomorrha  , populi timor, sive caecitas. G in prinMarcus, sublimis mandato, sive defricatus, aut amarus. Noe, requies. declinans. Paulus, mirabilis. Sara, princeps. Simon, audiens. Sodomis, fulvis, aut tacentibus. Silvanus, missus. insulsus, sive decor insaniens. metrius, fortis ad persequendum, sive fortis virga dejicere. Gaius, mobilis. tribulatio. Adam, homo. Balaam, vanus populus. Cain, possessio.glacies. Diabolo, defluenti,aut caecitas. Michael  , quis ut Deus? Moses, palpans, sive leniens. Sodoma, pecus tacens. gena. Abba, pater. Syrum est. Achaia, frater quis? aut frater turiens. Asia, elevata, sive gradiens. Andronicus, decorus ad stadium , aut respondens, sive cogitans pastionem. Ampliatus, populus malleator. Apelles, congregans eos. Aristobulus, suscitans dolore germen. Asyncritum, dirigens thuribulum. Benjamin, filius dexterae. Baal, habens, sive de
Abbreviated transcription (Latin):
Noses palpans. siue leniens.¬
A lacedoma .orientalis.
Maranatha. dñs ñruenit.
syrũ est. Prisca. cognoscens.
ostenes. saluans in
tempore. Stephana.
regulam uestram. uł
speculatorem urm. siue
iudicantẽ uos. Siluamis
missus. Satanas. ad¬
uersarius. Sabbatum
cetum lumen uł filius
preuaricationis. sed recnꝰ¬

Expanded text:
Moses, palpans, sive leniens. Macedonia, orientalis. Maranatha, Dominus noster venit. Syrum est. Prisca, cognoscens. Sosthenes, salvans in tempore. Stephana, regulam vestram, vel speculatorem vestrum, sive judicantem vos. Silvanus, missus. Satanas, adversarius. Sabbathumcaecum lumen, vel filius praevaricationis: sed rec
Abbreviated transcription (Latin):
onstatim ubicumq ex . a. littera que aput
hebreos dicitur aleph. ponuntur nomina.
estimandum est ipsam solamesse quepo¬¬
nitur. Nam interdum exainsere exhe. non nũquã
exhec. litteris. que aspirationes suas uocesq com¬
mutant habet exordium. Sciendum igitur quod
tam ingenesi quam ceteris in libris ubi. a. uo-¬
calis littera nomen incipit. apud hebreos. a
diuersis ut supra diximus inchoetur elementis.
tas. simplici sumus elatione contenti. Unde acci¬¬
dit ut eadem uocabula que aput illos nonsimilit᷑
striptasint. nobisuideantur interpretatione uariari.

Expanded text:
on statim ubicumque ex A   littera quae apud Hebraeos dicitur ALEPH  , ponuntur nomina, aestimandum est, ipsam solam esse, quae ponitur. Nam interdum ex AIN  , saepe ex HE  , nonnunquam ex HETH   litteris, quae aspirationes suas vocesque commutant, habent exordium. Sciendum igitur, quod tam in Genesi, quam in caeteris libris, ubi a vocali littera nomen incipit, apud Haebreos a diversis, ut supra diximus, inchoetur elementis. tas, simplici sumus elatione contenti. Unde accidit, ut eadem vocabula, quae apud illos non similiter scripta sunt, nobis videantur in interpretatione variari.
Abbreviated transcription (Latin):
hierusalem uisio pacis.
aisa. leo.
luit. maxille.
siue gene.
luith. utilis uel decli¬
nans siueutinam.
adian. iniquitas¬
Magro. gutturi ł de fauce.
Maginas. uile tributũ.
siue detactu.
Madebena. asaltu eius.
Mephis. abore.
Maro dac. amara contri.¬
tio. siue ꝓcacitas.
Mosoc. capientes.
aboo. prophetia.
uł uenientes.
Nem drid. pardoꝵ sine
apostatarum.
Hiniue. feta. uelgerm̃¬
nroste pulcbritudinis
aut speciosa.
Nazaram. germen molle
uł tenerum.
Nabo. sessio. uł suꝑueniens.
ria fortitudo dñi.

Expanded text:
s. , visio pacis. 74 Laisa, leo. Luuh, maxillae, sive genae. Lud, utilis, vel declinans, sive utinam. adian, iniquitasMagro  , gutturi, vel de fauce. Machmas, villae tributum, sive de tactu. Madabena, a saltu ejus. Memphis, ab ore. Marodach, amara contritio, sive procacitas. Mosoch, capientes. abao, prophetia, vel venientes. Nemrim, pardorum, sive apostatarum. Nineve, foeta, vel germen pulchritudinis, aut speciosa. Nasarach, germen molle, vel te nerum. Nabo, sessio, vel superveniens. Ozia, fortitudo Domini.