comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uitus atꝙ pectatis. Tum sierunt honestio¬
raatq grauiga tñ non ẽẽ tarti ulla me¬
tolis ec̃ parata nec ad suum cõmodu ed
⁊dal orum eẽ collata seseq quamdar gso
rtam peperisse uideant tamen et sicanõ
St etqua merces poridi tamen mea nõ
delectari toramꝙ ab dricere atq deponere
Florentiq fortune ut hec opinio inpniuãat
et olla exollens opinione fortuna tuao¬
ribuis et tmseriis permeta ec ndeattit
tdduo potest ut illa que de altestdeplodteͥ¬
tre bd suns tes te uotet quas aut tulerit¬
terbas auttimeat aut htuens aliuerit¬
boro ad scipũm reuertat᷑ stacum singuli
uros si dicunt᷑ dolenter tum affi acep
piostrata uirtus maxime iuctuosat. t
mla altera pars orõmis que probitatis cõ¬
mendatione bom uiri debet spem tucr
tnimos atqs omĩ rationo flectendos or¬
mens est eẽ uolumus difficilis ad distingiũ¬
dum similitudo. Nam et ex illa lenitate
qua conciliamur his qui audiunt ad hac̃

Expanded text:
vitiis atque peccatis, tum, si erunt honestiovitiis atque peccatis, tum, si erunt honestiora atque graviora, tamen non esse tanta illa meculis esse parta nec ad suum commodum, sed ad aliorum eriam peperisse videatur, tametsi ea non sit iniqua merces periculi, tamen ea non delectari, totamque ab icere atque deponere: florentique fortunae, ut haec opinio minuatur et illa excellens opinione fortuna cum laboribus et miseriis permixta esse videatur. adduci potest ut illa, quae de altero deplorentur, ad suas res revoacerbas, aut timeat, aut intuens alium crebro ad seipsum revertatur. Ita cum singuli iantur, si dicuntur dolenter,tum afflicta et prostrata virtus maxime luctuosa est: et ut illa altera pars orationis, quae probitatis commendatione boni viri debet speciem tuanimos, atque omni ratione flectendos inmens esse volumus, difficilis ad pistinguendum similitudo. Nam ex illa lenitate, qua conciliamur iis qui audiunt, ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
aut inutile sit id ftũm augcas odium crca¬
tur. Sin quꝯd aut mbonos uiros aut m
eos quos minime quisq debuerit aut ĩ re
pu. tum extitatui si non tam acerbum odi¬
um tamen aut ĩuidie aut odii nõ dissimiẜ
offensio item tumor incutit᷑ aut ex ipõꝵ
peritulis aut ex cõmumbus. Interior ẽille
proprius sed hic quoq cõmunis ad candẽ
similitudine c̃ perducendus. Paratq u¬
na ratio ẽspeiletitie molestio. Sed haua
sciazan aterrimus longe sit omnis motus
ĩ uidie nec minus iuitiu opus sit meare
primenda ꝙͣ mextitand ĩnudent aute
Homues marimo paribrs aut inferiorib
cuni atlios sentiunt. Illos autem dolẽt
cuolasse. Sed etiam superioribus ĩ uidet᷑
sepe uehementer et eo magis si intolletãti
seiactent et equabilitatem cõminis uiris.
prestantia digntatis aut fortune sue tr¬
scurit. Que si inflãmanda sunt inaxeme
dicendu non cẽ iurtuit parta demde et

Expanded text:
aut inutile sit, id factum augeas, odium creaaut inutile sit, id factum augeas, odium creatur; sin, quod aut in bonos viros aut in eos, quos minime quisque debuerit, aut in rem publicam, tum excitatur, si non tam acerbum odium, tamen aut invidiae aut odi non dissimilis offensio; item timor incutitur aut ex ipsorum periculis aut ex communibus: interior est ille proprius; sed hic quoque communis ad eandem similitudinem est perducendus. Par atque una ratio est spei, laetitiae, molestiae; sed haud sciam an acerrimus longe sit omnium motus invidiae nec minus virium opus sit in ea comprimenda quam in excitanda. Invident autem homines maxime paribus aut inferioribus, cum se relictos sentiunt, illos autem dolent evolasse; sed etiam superioribus invidetur saepe vehementer et eo magis, si intolerantius se iactant et aequabilitatem communis iuris praestantia dignitatis aut fortunae suae transeunt; quae si inflammanda sunt, maxime dicendum est non esse virtute parata, deinde etiam
Abbreviated transcription (Latin):
id in re uideamus quid sit utile ipĩs
apud quos agas defendere si aut pro
uiris bons aut certe pro illis quihis boni
atq utiles sunt laborare Namꝙ hec res amo¬
rem magis conciliat illa uirtus defensica¬
ritatem p̾lusq proficit si proponet᷑ spes uti¬
litatis future ꝙͣ preteriti benefitii cõmemo¬
ratio Enitendu ẽ ut ostendas in care ꝙͣ
defendas aut dignitate eẽ aut utilitatem.
cumq cui concilies hunc amorem significes
nichil ad utilitatem suam retulisse ac omni¬
no nichil causa sua fecisse Inuidetur enim
cõmodis hominu iporum studiis autem
eorum ceteris cõmodandi fanetur. Uidẽ¬
dumq hoc loco ẽ ne quos ob bñ facta dili¬
gi uolemus eorum laudem atq gloriam.
cui maxime ĩuideri solet nimis efferre ui¬
deamur.Atq iisdem his locis et malioso¬
dium strucre discemus et a nobis et anr̃is
dimoueit Cademq hec genera tractanda¬
sunt in iracundia uł ꝯtitanda uł sedãda
Nam si quod us qui audiunt perntiosu

Expanded text:
ideamur, quod sit utile ipsis, apud quos agamus, defendere, aut si pro bonis viris aut certe pro eis, qui illis boni atque utiles sint, laborare, namque haec res amorem magis conciliat, illa virtutis defensio caritatem; plusque proficit, si proponitur spes utilitatis futurae quam praeteriti benefici commemoratio. Enitendum est ut ostendas in ea re, quam defendas, aut dignitatem esse aut utilitatem, eumque, cui concilies hunc amorem, significes nihil ad utilitatem suam rettulisse ac nihil omnino fecisse causa sua; invidetur enim commodis hominum ipsorum, studiis autem eorum ceteris commodandi favetur. Videndumque hoc loco est ne, quos ob benefacta diligi volemus, eorum laudem atque gloriam, cui maxime invideri solet, nimis efferre videamur; atque eisdem his ex locis et in alios odium struere discemus et a nobis ac nostris demovere; eademque haec genera sunt tractanda in iracundia vel excitanda vel sedanda; nam si, quod ipsis, qui audiunt, perniciosum
Abbreviated transcription (Latin):
he dicendi fates neq ita animatis hoĩb
ut nichil ad cor mentes oroẽ flectẽdai
proficert possimus. ne aut irrisione a
odio digni putemur. si aut tragedias
agamus innugis aut conuellere adon¬
anuir ea que non possunt cõmoneri
Nam quoniam hec fere maxime sut
ĩ iudicum animis aut quicũq illi erũt

Expanded text:
ta animatis hominibus, ut nihil ad eorum mentis oratione flectendas proficere possimus, ne aut inrisione aut odio digni putemur, si aut tragoedias agamus in nugis aut convellere adoriamur ea, quae non possint commoveri. Iam quoniam haec fere maxime sunt in iudicum animi
Abbreviated transcription (Latin):
be conclusa currat orõ quoad insistat ĩ
singulis perfectis absolutisq sententiis
łtaq postea ꝙͣ ẽ nati hec uł circũ scriptio
uł comp̃hensio uł continuatio uł ãbitris
suita licet dicete nemo qui aliquoesiet
i nuo scripsit oroẽ gr̃s euis quod ẽẽt¬
uł ad delectatioẽ comparatu remotũq
⁊ uiditiis. fotensiq certamine quin redi¬
geret omĩs fere in quadru nũmꝙ smãs
ne cõposite orõtris insidiis sua fides at¬
tentetur grãm quoq ht̃ oratori uolup¬
tati autiu seruic̃ti. Geniis autẽ hoc
orõnis n eꝙͣ totũ assumedi ẽ ad cauũ¬

Expanded text:
be inclusa currat oratio, quoad insistat in be inclusa currat oratio, quoad insistat in singulis perfectis absolutisque sententies. taque postquam est nata haec circumscriptio vel comprehensio vel continuatio vel ambitus, si ita licet dicere, nemo qui aliquo esset in numero scripsit orationem generis ejus quod esset ad delectationem comparatum remotumque a judiciis forensique certamine, quin redigeret omne compositae orationis insidiis sua fides attemptetur, gratiam quoque habet oratori voluptati aurium servienti. genus autem hoc orationis n
Abbreviated transcription (Latin):
aut illic aut istis sit utendu queq it̾sc
sit meo genere distictio. Quoq ad tem
marime ptinet qua toẽ nũosa fiat orõ
Explicandu est etiam unde orta sit fortuna
uerboꝵ dicendũq quãtos cirtintos facere
deceat idq corum partitulis et tanꝙͣ in ci¬
si onb disserendu est. Querendũq utrũ
una spẽs et longitudo sit ip̃arũ an neplu¬
tes et si plures quo loco aut quando quoq
genete uti oporteat. Postremo totius gm̃s
utilitas explicanda c̃ que quidẽ patetꝰ latiꝰ
Non ad unã rem aliquã sed plutes accomo¬
datur Ac licet nõ ad singulas tes u̾spon¬
dentẽ de uniu̾so genere sic dicere ut etiã
singulis satis tñsum ẽẽ uideat᷑. Remotis
igitur teliquis gencrib unũ se legimius
Hoc quod incausis foroq uersatur d̾ quo
dicemus Ergo in aliis idest mhystoria
amiã dici ysocteo theopompeoq more
Illa cretũscriptioc̃ ambituq ut tanq ĩor¬

Expanded text:
aut istis aut illis sit utendaut istis aut illis sit utendsit in eo genere distinctio; quodque ad rem maxime pertinet, qua ratione numerosa fiat oratio. explicandum etiam est unde orta sit forma verborum dicendumque quantos circuitus facere deceat deque eorum particulis et tamquam incisionibus disserendum est quaerendumque utrum una species et longitude sit earum anne plures et, si plures, quo loco aut quando quoque genere uti oporteat. Postremo totius generis utilitas explicanda est, quae quidem patet latius; non ad unam enim rem aliquam, sed ad pluris accommodatur. ac licet non ad singula respondentem de universo genere sic dicere, ut etiam singulis satis responsum esse videatur. Remotis igitur reliquis generibus unum selegimus hoc, quod in causis foroque versatur, de quo diceremus. Ergo in aliis, id est in historia omma dici Isocrateo Theopompeoque more, illa circumscriptione ambituque, ut tamquam in ur
Abbreviated transcription (Latin):
ptinet adusum que pars quarta et extitã
nobis ĩuidendo fuit si ad quam rem adhi¬
beatur ad delectationẽ siqñ semper si quo
loco in tota continuatione uerboꝵ si que
res efficiant uoluptatẽ eadem que ĩ uer¬
sibus quorũ moũm notat ars. Sed aures
ipẽ tacito cum sensu sine arte defimunt
satis multa de natura. Sequit᷑ usus de qͦ
ẽ acturatius disputandu in quo q̃situ
ẽ in toto ne circuitu illo oroĩs quẽ greci
Perhyodum. nos tum ambitũ tu crrcui¬
tum tum cõptehensioẽ aut contimiatioẽ
aut circũscriptioẽ dicimus an mprinti¬
diis solum. an mextrors. in in utraq p¬
te numerus tenendus sit. Demde tũ alid̾
iideatur esse numetus aliud nuõsum qd
intersit. Tum autẽ in omĩbus nenumcris
equaliter particulas deceat incidete an
facere alias breuiores alias longiotes idq
qñ aut cur quibq partibus plutibus ne
in singłis imꝑatib aut ĩ equalibus et qũ

Expanded text:
pertinet ad usum, quae pars quarta et extrema pertinet ad usum, quae pars quarta et extrema nobis in dividendo fuit; si ad quam rem adhibeatur, ad delectationem; si quando, semper; si quo loco, in tota continuatione verborum; si quae res efficiat voluptatem, eadem quae in versibus, quorum modum notat ars, sed aures ipsae tacito eum sensu sine arte definiunt. satis multa de natura; sequitur usus, de quo est accu- ratius disputandum. In quo quaesitum est in totone cir- cuitu illo orationis, quem Graeci peri/odon, nos tum ambitum, tum circuitum, tum comprehensionem aut continuationem aut circumscriptionem dicimus, an in principiis solum an in extremis an in utraque parte numerus tenendus sit; deinde cum aliud videatur esse numerus aliud numero- sum, quid intersit. tum autem in omnibusne numeris aequaliter particulas deceat incidere an facere alias breviores alias longiores, idque quando aut cur; quibusque partibus, pluribusne an singulis, imparibus an aequalibus, et quando
Abbreviated transcription (Latin):
ad extremu nec ĩ numeris magis q̃ s te¬
liquis ornamẽtis orõnic. Ea dem cum fa¬
ciamus que poete effuginius tamẽ ĩ oro
pocmatis similitudinẽ. Est enim m uttos
tatio in collocatioẽ uerbor Terme aute
sunt utriusq partes uerboꝵ transtatum
nonum priscum. Nam de propriis m¬
chil hoc loco dicimus. Collocationes aut
ce quas diximus compositio tõcinmit
nũs. Sed inutroq frequetiotes sũt et lite¬
niotes poete. Nam et transferunt uerba cũ
in quibus quasi necessitati pareit cogũtur
Sed tamẽ hec ne nimis esse diuersa nullo
mõ conucta intelligi licet Ita fit ut non
item moroẽ ut inuersu numerus extet
Idq quod numerosu moroẽ dicit᷑ non
semper nũo fiat sed nõ nũꝙͣ aut cõcium¬
tate aut constructione uerboꝵ Eta si mic
alio melior atq aptior. Si locus ĩ oĩꝑte u̾¬
boru si unde ortus sit exantin uolupta¬
te si componẽdor ratio dicetur alio loco qr

Expanded text:
ad extremum. Nec in numeris magis quam in read extremum. Nec in numeris magis quam in reliquis ornamentis orationis, eadem cum faciamus quae poetae, effugimus tamen in oratione poematis similitudinem. Est enim in utroque tatio in collo catione verborum. Ternae autem sunt utriusque partes: verborum, translatum, novum, priscum. nam de propr is ihil hoc loco dicimus—; conlocationis autem eae quas diximus, com- positio, concinnitas, numerus. sed in utroque frequen- tiores sunt et liberiores poetae; nam et transferunt verba cum in quibus quasi necessitati parere coguntur. Sed tamen haec nec nimis esse diversa neque nullo modo coniuncta intellegi licet. Ita fit ut non item in oratione ut in versu numerus exstet idque quod numerosum in oratione dicitur non semper numero fiat, sed non numquam aut concinnitate aut constructione verborum. ita si nalio melior atque aptior; si locus, in omni parte verborum; si unde ortus sit, ex aurium voluptate; si componendorum ratio, dicetur alio loco, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut id maxime deceat nõ id solum ponẽ¬
dus est enim ille ambitus nõ abitiend
Quare cum aures extremu semper expi¬
ctent meoq acquiescant id uocart nuo.
nõ oportet. Set ad hunc exitum aprin¬
cipio ferri debet uerboꝵ illa comp̃hẽsio
et tota acapite ita fluete ut ad extitiui
ueniens illa ipã consistat Idmitẽ bona
disciplina exertitatus qui et multa scrip¬
serunt et quecũq etiam sine scripto dice¬
rent similia scriptoꝵ efficer̃t nõ exitdis¬
ficillimũ. Ante enim circũscribit᷑ mẽte
sinã confestimq uerba conturtunt que
mens eadem qua nichil ẽ celerius stati
dimittit ut suo quodq loto tespondeat
Quoꝵ descriptus ordo alias alia termina¬
tione concluditur atq omiã illa et pͥma
et media uerba spectare debent ad ultimũ
Interdu enim cursus in oroẽ ĩtitatior ĩt¬
dum moderata igressio ut iam apͥncipio
uidendum sit quemadmodũ uelis uere

Expanded text:
ut id maxime deceat, non ut solum; ponenut id maxime deceat, non ut solum; ponendus est enim ille ambitus, non abiciendus. Qua re cum aures extremum semper exspectent in eoque acquiescant, id vacare numero non oportet, sed ad hunc exitum iam a principio ferri debet verborum illa compre- hensio et tota a capite ita fluere, ut ad extremum veniens ipsa consistat. id autem bona disciplina exercitatis, qui et multa scripserint et quaecumque etiam sine scripto dicent similia scriptorum effecerint, non erit difficillimum. Ante enim circumscribitur mente sententia confestimque verba concurrunt, quae mens eadem, qua nihil est celerius, statim dimittit, ut suo quodque loco respondeant; quorum di- scriptus ordo alias alia terminatione concluditur. Atque omnia illa et prima et media verba spectare debent ad ultimum. interdum enim cursus est in oratione incitatior, interdum moderata ingressio, ut iam a principio videndum sit quem ad modum velis venire
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sen censent uerba dico et smãs Eaq
dum animus attentis admitantes exti¬
piunt fugit eos et p̃teruolat numerui ꝗ
ẽ longe aliter in uersibus nichil ut fiat ex̃
modu. Nam id quidẽ esset pocrria. sed
omĩs nec claudicans nec quasi fluctuãs
numeris sed quod ad nunictos proxime
accedit quo etiam diffitilius ẽ ordẽ unqͣ
uersibus quod m illic certa quedã et defi¬
nta lex ẽ quã sequi sit necesse. Indicendo
autẽ nichil propositũ insiut ne ĩmodera¬
ta atq angusta atq dissoluta aut flueni
sit otõ Itaq nõ sunt mea tatiꝙͣ tybitim p¬
cussionu modi sed uminersa cõprehẽsio
et spẽs oroĩs clausa et terminata est quod
uoluptate aurium iudicat᷑. solet aurem
queri toto ne ambitu uerbor niũ tenẽdi
sint an in primis partibus atq extreru
Pleriq enim censent cadete tantũ nũosẽ
oportere terminariq sententiã. Est autẽ

Expanded text:
sibi censent, verba dico et sententias, eaque sibi censent, verba dico et sententias, eaque dum animis attentis admirantes excipiunt, fugit eos et prae- tervolat numerus; qui s dico, nam est longe aliter in versibus—, nihil ut fiat extra modum; nam id quidem esset poema; sed omnis nec claudicans nec quasi fluctuans numeris, sed quod ad numeros proxime accedit; quo etiam difficilius est oratione uti quam versibus, quod in illis certa quaedam et definita lex est, quam sequi sit necesse; in dicendo autem nihil est propositum, nisi ut ne immo- derata aut angusta aut dissoluta aut fluens sit oratio. Itaque non sunt in ea tamquam tibicini percussionum modi, sed universa comprehensio et species orationis clausa et ter- minata est, quod voluptate aurium iudicatur. solet autem quaeri totone in ambitu verborum numeri tenendi sint an in primis partibus atque in extremis; plerique enim censent cadere tantum numerose oportere termi- narique sententiam. Est autem,
Abbreviated transcription (Latin):
orõ. Alteꝵ nimis est uunctũ ut de ĩdus¬
tria factu appareat alterũ ninus dissõ¬
lutum ut peruagatũ aut nulgare uide¬
atur ut ab altero nõ delectetur alterum
oderis. Sit igit᷑ ut supra dixipermixta
et temperata numeris nec dissoluta nͨ
tota nuosa peane maxime quoniã op¬
timus auctori ita censet. sed teliquis et̃
numeris quos ille p̃terit temperata.
Ouos autem numetos eum quibus tang
purpuram misceri opotteat nunc dicen¬
diunẽ Atq etiam quib oroĩbus genetib
sint quiq accomodatissimi Iambus enim
frequẽtissimus est inhis que demisso atq
Huinili sermone dicunt᷑. Pean autẽ mam¬
plioribus in uitoq daptylus ita ĩuatia et
perpetua oroẽ hisunt interse miscendi et
temperandi.Sic mĩ me aĩaduerteretur de¬
lectationis aucupium et quadtande orõĩs
industria. Que latebit eo magis si et uerbo¬
tum et sinãꝵ ponderibus uteremur Nã
qui audiũt hec dno nãduertunt et iotuda

Expanded text:
oratio—alterum nimis est vinctum, ut de indusoratio—alterum nimis est vinctum, ut de industria factum appareat, alterum nimis dissolutum, ut pervagatum ac vulgare videatur; ut ab altero non delectere, alterum oderis—; sit igitur, ut supra dixi, permixta et temperata numeris nec dissoluta nec tota numerosa, paeane maxime, quoniam optimus auctor ita censet, sed reliquis etiam nu- meris, quos ille praeterit, temperata. quos autem numeros cum quibus tamquam purpuram misceri oporteat nunc dicendum est atque etiam quibus orationis generibus sint quique accommodatissimi. Iambus enim frequentissimus est in eis quae demisso atque humili sermone dicuntur; paean autem in amplioribus, in utroque dactylus. Itaque in varia et perpetua oratione hi sunt inter se miscendi et temperandi. Sic minime animadvertetur delectationis aucupium et quadrandae orationis industria; quae latebit eo magis, si et verborum et sententiarum ponderibus utemur. Nam qui audiunt haec duo animadvertunt et iucunda
Abbreviated transcription (Latin):
buc enimi et daptylus inuersum cadunt
maxime. Itaq ut uersum fugninis ĩ oroẽ
sic hisunt euitandi continuati pedes. A¬
liud enim quiddam ẽ orõ nec quitꝙͣ ĩ um¬
citius ꝙ illa uersibus. Pean aute mĩme
ẽ aptiis aduersum quo libentius eũ re¬
cipit orõ Ephorus quidẽ ne spondeũ ꝗdẽ
quẽ fecit intelligit ẽẽ equalẽ daptilo quẽ
probat. Sillabis enim mediẽdos pedes
nõ interuallic existimat quod idẽ facit
in trocheo qui tpibus et interuallis est
par iambo sed eo iutiosius in oroẽ sipo¬
natur extremic quod nerba melnis mn
sillabar longiores cadurit. Atq hec que
sunt ⁊pud aristotelera cadem et heophr¬
asto theadecteq de peania dicuntꝰ Ego
autem sentio omĩs moroẽ eẽ quasi per¬
mixtos et concisos pedes t lec ei effuge̾
possemus aiãduersionẽ si semper iisde
utere mur Quia nec numerosa eẽ ut po¬
cina neq exͣ nũm ut sermo uulgi ẽ deb

Expanded text:
bus enim et dactylus in versum cadunt bus enim et dactylus in versum cadunt maxime itaque ut versum fugimus in oratione, sic hi sunt evitandi continuati pedes; aliud enim quiddam est oratio nec qicquam inimicius quam illa versibus; paean autem minime est aptus ad versum, quo libentius eum recepit oratio. Ephous vero ne spondeum quidem, quem fugit, intellegit esse aequalem dactylo, quem probat. Syllabis enim metiendos pedes, non intervallis existimat; quod idem facit in trochaeo, qui temporibus et intervallis est par iambo, sed eo vitiosus in oratione, si ponatur extremus, quod verba melius in syllabas longiores cadunt. Atque haec, quae sunt apud Aristotelem, eadem a Theophrasto Theodecteque de paeane dicuntur. ego autem sentio omnis in oratione esse quasi permixtos et confusos pedes, nec enim effugere possemus animad- versionem, si semper isdem uteremur, quia nec numerosa esse, ut poema, neque extra numerum, ut sermo vulgi, esse debet
Abbreviated transcription (Latin):
labi putat uerba procdiuius conttaq accidẽ
inspondeo et trocheo quod alter e songu
constaret e breuibus fieret alterã nimic
tram temperatam. Sedet illi priores e¬
rant et ephorus inculpa ẽ. nam et qui
peana pretereũt nõ uident mollissimu
ta orõ iambint ante nimis enulgari ec̃
sermone Etaq neq humilẽ neq abiec¬
tam orõe nec nimis altam et exagerata
probat plenã tamẽ uult esse eam grauitat᷑
ut eos qui audient ad maiotẽ admitatio
possit traducere Trocheum autẽ qui ẽ eodẽ
spatio quo choreus cordacẽ appellat quia
contractatio et breuitas dignitatẽ non
hẽat Ita peaua probat eoq ait uti omnei
sedeos non sentirent cum utant᷑. Esse aut̃
tertiu ac medium inter illos sed ita fcõs
cos pedes ẽẽ tit eis singłic modus tnsit aut
sexquiplex aut duplex aut par Itaq illi
de quibus ante dixi tantũ tnõ tõmodita¬
tis Huẽrunt roẽm millã dignitatis. Iam¬

Expanded text:
labi putat verba proclivius contraque accidere labi putat verba proclivius contraque accidere in spondeo et trochaeo; quorum quod alter e longis constet alter e brevibus, fieri alteram nimis tram temperatam. sed et illi priores errant et Ephorus in culpa est. Nam et qui paeana praetereunt, non vident mollissimum ta oratio, iambum autem nimis e vul- gari esse sermone. Ita neque humilem et abiectam oratio- nem nec nimis altam et exaggeratam probat, plenam tamen eam vult esse gravitatis, ut eos qui audient ad maiorem admirationem possit traducere. trochaeum autem, qui est eodem spatio quo choreus, cordacem appellat, qia con- tractio et brevitas dignitatem non habeat. Ita paeana pro- bat eoque ait uti omnis, sed ipsos non sentire cum utantur; esse autem tertium ac medium inter illos, et ita fatos eos pedes esse, ut in eis singulis modus insit aut sesqui lex aut duplex aut par. Itaque illi de quibus ante dixi tantum modo commoditatis habuerunt rationem, nullam dignitatis. iam
Abbreviated transcription (Latin):
primã rursus sillabã adiũxit insequẽ
phancus appellatur. Quid accidat obẜ¬
uari nec potest nec necesse ẽ. Sed tamẽ
hic correptor in eoipõ loco tephendit ut a
me aiãduersum est studio se inquirẽti ĩ eum
ĩmittit imprudens ipẽ senariu. Sit igitur
hoc cognitu insolutis etiam uerbis ĩ eẽ nũoi
cosdemq ẽẽ oratorios qui sũt poctiti. Seqt᷑
etgo ut qui maxime cadant in orationẽ ap¬
tam numeri uidendu. Et sunt eiu qui iã¬
bicum putent quodsĩt oratiomi simillimꝰ
Oua decausa fieri ut is potissimũ propter
similitudinẽ ueritatis adhibeatur ĩfabuł
quod ille daptilicus numerus exametroꝵ
magniloquẽtie sit accomodatior Ephor
autem leuis ipẽ orator sed profectus ex op¬
tima disciplina. Peana sequit aut dapti¬
lum fugit autẽ spondeu et trocheũ Quod
enim pean habet tris brcuis daptilus au¬
tem Duas brenitate et celexitate syllabar

Expanded text:
primam rursus syllabam adiunxit insequentprimam rursus syllabam adiunxit insequentphaneus nominatur; quod ne accidat observari nec potest nec necesse est. Sed tamen hic corrector in eo ipso loco quo reprehendit, ut a me animum adversum est studiose inquirente in eum, immittit imprudens ipse senarium. Sit igitur hoc cognitum in solutis etiam verbis inesse numeros eosdemque esse oratorios qui sint poetici. sequitur ergo ut qui maxime cadant in orationem aptam numeri videndum sit. Sunt enim qui iambicum putent, quod sit orationis simillimus, qua de causa fieri ut is potissimum propter similitudinem veritatis adhibeatur in fabulis, quod ille dactylicus numerus hexametrorum magniloquentiae sit accommodatior. Ephorus autem, levis ipse orator et profectus ex optima disciplina, paeana sequitur aut dactylum, fugit autem spondeum et trochaeum. Quod enim paean habebat tris brevis, dactylus autem duas, brevitate et celeritate syllabarum
Abbreviated transcription (Latin):
fit equalis daptilus duplex i ambui seq
pean. Qui pedes i oroẽ nõ cadete quipo¬
ssunt. Quibus ordine lotatir quod effi¬
citur numȩtosum sit necte̾ est. Sed q̃rit
quo numeto aut quib potissimũ sit utẽ¬
dum.Incidete uero omĩs in orationẽ etiã
ex hoc intelligi potest. quod uersus sepe ĩ
orõno per imprudẽtiam dicims quod
uehemẽter ẽ nutiosum sed nõ attendim
neq exaudimnus nosmet ipõs. Senarios
uero et hyppomacteos effugere uix pos¬
sumus. Magnam enm partẽ ex ianbio
nrã constat orõ sedtñ eos uersus facile
cognoscit auditor. sunt enim usitatissi¬
mi Inculcamus autẽ per imprudẽtiam
sepe ctiam minus usitatos sed tamẽ uer¬
suc uitiosum genus et longa animi pro¬
perypateticus inprimis nobilis plerosq
senarios. sed etiam anapesta. Quod quid
potest esse turpius et si in legendo fecerit
malitiose. Prima enim sillaba dempta
ĩprimo uerbo sinẽ postremũ aduerbiũ

Expanded text:
fit aequalis dactylus, duplex iambus, sesquiplex fit aequalis dactylus, duplex iambus, sesquiplex paean; qui pedes in orationem non cadere qui possunt? quibus ordine locatis quod efficitur numerosum sit necesse est. sed quaeritur quo numero aut quibus potissimum sit utendum. Incidere vero omnis in orationem eex hoc intellegi potest, quod versus saepe in oratione per imprudentiam dicimus. Est id vehementer vitiosum, sed non attendimus neque exaudimus nosmet ipsos; senarios vero et Hipponacteos effugere vix possu- mus; magnam enim partem ex iambis nostra constat oratio. Sed tamen eos versus facile agnoscit auditor; sunt enim usitatissimi; inculcamus autem per imprudentiam saepe etiam minus usitatos, sed tamen versus: vitiosum genus et longa animi proHieronymus Peripateticus in primis nobilis, plerosque senarios, sed etiam anapaestos; quo quid potest esse turpius? Etsi in legendo fecit malitiose; prima enim syllaba dempta ex primo verbo sententiae postremum ad verbum
Abbreviated transcription (Latin):
quedam palestram extrema limamẽta
oratiom attulit. Quod et si angusta q̃dã
et contisa et alia collocata et diffusa orõ
necesse est id non hrãrum accedeit nate᷑
sed interuallor longoꝵ et breuium uari¬
etate. Quibus implicata atq permixta
drõ. Quomam tum stabilic est tum uolu¬
bilis neccesse ẽ eius moĩ naͣm numeris
contineri. Nam circiutus ille quẽ iam se
pe diximus intitatior nũo ip̃o fertur
et labitur quod perueniat ad finẽ et ĩsistat
Perspituu ẽ igitur numeris astrictã orõ
eẽ debere carere uersib set ei numeri po¬
etiti ne sint an ex alio genẽ quodã deĩceps
ẽ dicendum Nulluc est igitur numer
exͣ pocticos propteã quod diffinita sunt
genera numcoꝵ. Nam omĩs talis ẽ ut
unus sit etribus. Pes enim qui adhibet
ad inimcro partitur intria ut riecessesit
partem pedis aut equalẽ eẽ alteri parti a
altero tanito aut seseq esse maiorem. Ptaq

Expanded text:
quandam palestram et extrema lineamenta quandam palestram et extrema lineamenta orationi attulit. quod si et angusta quaedam atque concisa et alia est dilatata et fusa oratio, necesse est id non litterarum accidere natura, sed intervallorum longorum et brevium varietate; quibus implicata atque permixta oratio quoniam tum stabilis est tum volubilis, necesse est eius modi vi naturam numeri contineri. Nam circuitus ille, quem saepe iam diximus, incitatior numero ipso fertur et labitur, quoad perveniat ad finem et insistat. Perspicuum est igitur numeris astrictam orationem esse debere, carere versibus. sed hi numeri poeticine sint an ex alio genere quodam deinceps est videndum. Nullus est igitur numerus extra poeticos, propterea quod definita sunt genera numerorum. Nam omnis talis est, ut unus sit e tribus. Pes enim, qui adhibetur ad numeros, partitur in tria, ut necesse sit partem pedis aut aequalem esse alteri parti aut altero tanto aut sesqui esse maiorem. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
pesunt abiecti ut non nũꝙ̃ uix i his nu¬
merus et uersus intelligipossit quo est
ad ĩuemendu difficilior in orõne nũs
ꝙͣ in uersibus omiõ duosunt que con¬
diant oroẽm uerbor numeroꝵq iocũ¬
ditas In uerbis mest quasi materia q̃dã
ĩtiũo autem expolitio. Eded ut ceteris ĩ
rebus necessitatis ĩuenta antiquiota st̃
ꝙͣ uoluptatis. Itaq Herodotus et eadẽ supe¬
rior que etas numero cariit insi quãdo
temere ac fortuito. Et scriptores peruete¬
res de nũo nichil omĩo de otõne p̃cep¬
ta multa nobis reliquerunt. Nam qd̃
et fatiliuc est et magis necessariu id sẽp
ante cognoscitur. Ita translata aut facta
aut iuncta uerba facile sunt cognita. qr
sumebant e consuetudine quotidianoq
sermone. Numerus autem nõ mõ depro
mebatur neq habebat aliquã necessitudi¬
nem aut cognatioẽ cum orõne Itaq sẽ¬
rius aliquãto notatus et cognitus quasi

Expanded text:
saepe sunt abiecti, ut non numquam vix in eis nusaepe sunt abiecti, ut non numquam vix in eis numerus et versus intellegi possit. Quo est ad inveniendum difficilior in oratione numerus quam in versibus. omnino duo. sunt quae condiant orationem, verborum numerorumque iucunditas. In verbis inest quasi materia quaedam, in numero autem expolitio. Sed ut ceteris in rebus necessitatis inventa antiquiora sunt quam voluptatis. itaque et Herodotus et eadem superiorque aetas numero caruit nisi quando temere ac fortuito, et scriptores perveteres de numero nihil omnino, de oratione praecepta multa nobis reliquerunt.—nam quod et facilius est et magis necessarium, id semper ante cognoscitur—ita translata aut facta aut coniuncta verba facile sunt cognita, quia sumebantur e consuetudine cotidianoque sermone. Nummebatur neque habebat aliquam necessitudinem aut cognationem cum oratione. Itaque serius aliquanto notatus et cognitus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣꝙͣ id quidẽ futimũ est nũo quia ꝑ
se plerũq perfectũ est. cõpositio autẽ
ab utroq differt que tota seruit gram¬
tati uocum aut suauitati.Hlec igitur
fere sunt in quib tei natura querenda sĩt
mitiũ est quod accidit nõ cognoscert sĩ
cur id accidit reperire nequeam neꝙ
enim ipe uersus uoẽ est cognitus. sed ua¬
tura atq sensu quẽ dimẽsa tõ docuit qd
ictiderit Ita notatio nature et aiãdũor¬
sio peperit artem. Sed muersib res est̃
apertior ꝙͣꝙͣ etiam a modic quibusda
cantu remota soluta eẽ uideat orõ max¬
imeq id moptuno quoꝵ eoꝵ poctaꝵ qui
lyrici agretis nomĩantur. Quos cũ can
tu spoliaueris nuda pene remanet orõ
quoꝵ similia sunt quedam etiam apud
nrõs uelut ille inthyeste Quẽ namte eẽ
dicam quin tarda in senectute et q̃ sequ¬
uut᷑ Quensi tum tobicem accessit ora¬
tiomi sunt solute simillima At comico¬
rum senarii propter similitudinẽ sic sẽ

Expanded text:
 quia per se plerumque perfectum est; compositio autem ab utroque differt, quae tota servit gravitati vocum aut suavitati. Haec igitur fere sunt in quibus rei natura quaerenda sit. est iniquum quod accidit non agnoscere, si cur id accidat reperire nequeamus. Neque enim ipse versus ratione est cognitus, sed natura atque sensu, quem dimensa ratio docuit quid accideret. Ita notatio naturae et animadversio peperit artem. Sed in versibus res est apertior, quamquam etiam a modis quibusdam cantu remota soluta esse videatur oratio, maximeque id in optimo quoque eorum poetarum qui lyrici a Graecis nominantur, apparet; tu spoliaveris, nuda paene remanet oratio. quorum similia sunt quaedam etiam apud nostros, velut illa in Thyeste: quemnam te esse dicam? qui tarda in senecta et quae sequuntur; quake, nisi cum tibicen accessit, orationis sunt solutae simillima. At comicorum senarii propter similitudinem sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliquis fortasse dixerit. regnare et
uthace uiuere otiose. cum parentibus
cum uxore cum filio. ullum tu decus ĩ
codianis laboribus et periculis cũhac
tranquillitate conferendum putas ergo
uero istam utilitatem contem nendam
et ibitiendam quoniam que honesta nõ
sit. nec utilem esse quidem arbitror uid
enu iuditurum putas fuisse ulixem si
in illa simulatione perseruauisset qui
quom maximas res gesserit in bello tũ
hoc audiat ab aiace suius ipse princeps
iuris intandi fuit. quodomues scitiseo
lus neglexerit fidenl. furere ad simusdo¬

Expanded text:
ut aliquis fortasse dixerit, regnare et ut aliquis fortasse dixerit, regnare et Ithacae vivere otiose cum parentibus, cum uxore, cum filio. Ullum tu decus in cotidianis laboribus et periculis cum hac tranquillitate conferendum putas? Ego vero istam contemnendam et abiciendam, quoniam, quae honesta non sit, ne utilem quidem esse arbitror. Quid enim auditurum putas fuisse Ulixem,si in illa simulatione perseveravisset? qui cummaximas res gesserit in bello, tamen haec audiat ab Aiace: Cuius ípse princeps iúris iurandí fuit, Quod ómnes scitis, sólus neglexít fidem; Furere ássimu
Abbreviated transcription (Latin):
stare conuentis. reddere deposita cõmu¬
tata utilitate fiunt non honesta Ac de
hiis quidem que udentur esse utilitates
contra iustitiam. simulatione prudentie.
satis arbitror dictum. Sed quonia aqua¬
tuor foritibus honestatis. ptimo libro offĩ¬
tia duximus in eisdem uersabimut quo
docebimus ea que uidentur esse utilia ne¬
q sint ꝙͣ sint uirtutis ininnica. Ac deptu¬
dentia quidem quam uult imitari m ali¬
tia. Itemq de iustitia que semper ẽ utilis
disputatum est Relique sunt due partes
honestatis quarum altera in animi erce¬
llentis magnitudine et prestantia cernitꝰ
Altera in conformatione et moderatio¬
ne continentie et temperantie. U tile
uidebatur ulixi ut quidam poete tragici
prodiderurit. Nam apud homerum dp¬
timum auctorem.talis de ulixe nulla sus¬
oitio est. sed insimulant eum tragedie simi¬
latione insanie militiam subtes fugere
uoluisse nõ honestum consilium at sitile

Expanded text:
stare conventis, reddere deposita commustare conventis, reddere deposita commutata utilitate fiunt non honesta. Ac de iis quidem, quae videntur esse utilitates contra iustitiam simulatione prudentiae, satis arbitror dictum. Sed quoniam a quattuor fontibus honestatis primo libro officia duximus, in eisdem versemur, cum docebimus ea, quae videantur esse utilia tneque sint, quam sint virtutis inimica. Ac de prudentia quidem, quam vult imitari malitia, itemque de iustitia, quae semper est utilis, disputatum est. Reliquae sunt duae partes honestatis, quarum altera in animi excellentis magnitudine et praestantia cernitur, altera in conforrnatione et moderatione continentiae et temperantiae. Utile videbatur Ulixi, ut quidem poëtae tragici prodiderunt nam apud Homerum, optimum auctorem, talis de Ulixe nulla suspicio est, sed insimulant eum tragoediae simulatione insaniae militiam subterfugere voluisse. Non honestum consilium, at utile,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat in hoc promissum patris nõ eẽ
seruatum. Quid quod thescns eregit
promissum a neptunno.cui quomtre
optationes neptunus dedisset. optauit
interitum ypoliti filii. quom is patri
suspectus esset de nouerca. quo optato
impetrato theseus in maximis fuit
luctibus. Quid agamenon. quom deuo¬
uisset diane. qudd in suo regno pul¬
cherrimum natum esset illo anno. in¬
molauit ephigeniam. qua nihil erat¬
mn eo quidem anno. natum pulchrius
promissum potius nõ fatiendum ꝙͣ
tam tetrum facinus adinittendũ fuit
Ergo et promissa non fatienda nõ nũq
neq semper deposita reddenda si gladium
quis apud te sanamente deposuerit. repet¬
at insauuiens red dere peccatum sit. offitiu
non reddere. Quid susqui apud tepecunia
deposuerit bellum inferat patrie reddas¬
ne depositum. non credo. faties enim cõ¬
tra rem .p. que debet esse carissima. Sic mł¬
ta que honesta natura uidentur esse. tem¬
potibus fiunt non honesta facere ꝓmissa

Expanded text:
fuerat in hoc promissum patris non esse fuerat in hoc promissum patris non esse servatum! Quid, quod Theseus exegit promissum a Neptuno? cui cum tres optationes Neptunus dedisset, optavit interitum Hippolyti filii, cum is patri suspectus esset de noverca; quo optato impetrato Theseus in maximis fuit luctibus. Quid, quod Agamemnon cum devovisset Dianae, quod in suo regno pulcherrimum natum esset illo anno, immolavit Iphigeniam, qua nihil erat eo quidem anno natum pulchrius? Promissum potius non faciendum quam tam taetrum facinus admittendum fuit. Ergo et promissa non facienda non numquam, neque semper deposita reddenda. Si gladium quis apud te sana mente deposuerit, repetat insaniens, reddere peccatum sit, officium non reddere. Quid? si is, qui apud te pecuniam deposuerit, bellum inferat patriae, reddasne depositum? Non credo; facias enim contra rem publicam, quae debet esse carissima. Sic multa, quae honesta natura videntur esse, temporibus fiunt non honesta; facere promissa,
Abbreviated transcription (Latin):
nus qui non concedat nec ei quicꝙͣ fiat
ĩiurie. ute et saluti consulendum Quid
si sapiens rogatus sit ab eo qui eumhere¬
dem fatiat. dum eitestamento sextertui
miłes telinquatur.ut anteꝙͣ herecitatẽ
adeat. luce palam in foro saltet idq se
facturum promiserit. quod aliter here¬
dem eum scriptutus ille non sit. fatiat
quod promiserat. nec ne. promisisse no¬
llem et id arbitror fuisse grauitatis. quo¬
nuam promisit.si saltare Inforo tur pe
ducet. honestius mentietur.si ex here¬
ditate tuhil ceperit. ꝙ si ceperit. insi for
quod tempus contulerit. ut uł salutare
quom patrie consulturus sit turpe nõ
sit. Ac ne illa quidem promissa seruan¬
da sunt. que non sunt hiis ipĩs utilia
quibus illa promiseris. Solphetonti fi¬
lio ut redeamus ad fabulas facturũ eẽ¬
sedixit. quicquid optasset. optauit ut
incurrũ patris tolleretur. sublatus est.
tu fulminis deflagrauit. quanto meli

Expanded text:
nus, qui non concedat, nec ei quicquam fiat nus, qui non concedat, nec ei quicquam fiat iniuriae, vitae et saluti consulendum. Quid? si qui sapiens rogatus sit ab eo, qui eum heredem faciat, cum ei testamento sestertium milies relinquatur, ut, ante quam hereditatem adeat, luce palam in foro saltet, idque se facturum promiserit, quod aliter heredem eum scripturus ille non esset, faciat, quod promiserit, necne? Promisisse nollem et id arbitror fuisse gravitatis; quoniam promisit, si saltare in foro turpe ducet, honestius mentietur, si ex hereditate nihil ceperit, quam si ceperit, nisi fortnum aliquod tempus contulerit, ut vel saltare, cum patriae consulturus sit, turpe non sit. Ac ne illa quidem promissa servanda sunt, quae non sunt iis ipsis utilia, quibus illa promiseris. Sol Phaëthonti filio, ut redeamus ad fabulas, facturum se esse dixit, quicquid optasset; optavit, ut in currum patris tolleretur; sublatus est. tu fulminis deflagravit. Quanto melius
Abbreviated transcription (Latin):
necesse putat dyogenes. antipater iuri
bomi existimat. hec sunt quasi controne¬
rsie et uira stoycorum. In mancipio uen¬
dendo dicenda ne uitia. non .nisi ea q
nsi dixeris redibeatur mancipium uite
ciuili. sed hec mendacem esse aleatore
furem ebriosum alteri dicenda uidẽt᷑
alteri non uidẽtur.Si quis aurum uen¬
denis. orichalchura se putet uendẽ. indi¬
cet ne ei uit bonus. aurum illud esse an
emat denario. quod sit mille denarioꝵ
Perspicuum est iam.et quid mihi inde¬
atur. et que sit inter eos philosophos quos
nominaui controuersia. pacta et promi¬
ssa semper ne seruanda sunt.que fiec ui.
nec dolo malo. ut pretores solent. facta
sint. Siquis medicamentum ciupiam
dedexit ad aquam inter cutem pepige¬
ritq sieo medicamento sanus factus e¬
set. ne illo mediçamẽto unꝙͣ postea ute
eundem morbum nec ab eo qui cuom¬
pepigerat impetret ut item eoliceat uti
quid fatiendura sit. quom issit iahuma¬

Expanded text:
necesse putat Diogenes, Antipater viri necesse putat Diogenes, Antipater viri boni existimat. Haec sunt quasi controversa iura Stoicorum. In mancipio vendendo dicendane vitia, non ea, quae nisi dixeris, redhibeatur mancipium iure civili, sed haec, mendacem esse, aleatorem, furacem, ebriosum? Alteri dicenda videntur, alteri non videntur. Si quis aurum vendens orichalcum se putet vendere, indicetne ei vir bonus aurum illud esse an emat denario, quod sit mille denarium? Perspictum est iam, et quid mihi videatur, et quae sit inter eos philosophos, quos nominavi, controversia. Pacta et promissa semperne servanda sint, QUAE NEC VI NEC DOLO MALO, ut praetores solent, FACTA SINT. Si quis medicamentum cuipiam dederit ad aquam intercutem pepigeritque, si eo medicamento sanus factus esset, ne illo medicamento umquam postea utereundem morbum nec ab eo, quicumpepigerat, impetret,ut iterum eo liccat uti, quid faciendum sit. Cum sit is inhuma
Abbreviated transcription (Latin):
entes sint. sib uter rapiat. An alter ce¬
dat alteri. cedat uero. sed ei cuius ma¬
gis intersit uel sua uel tei p causa uiuẽ
certamen. sed quasi sorte. aut dimicã¬
do uictus alter cedat alteri. quid si pr̃
phana ex expilet. cumculos agat ale¬
ratium indicet ne id magiftratibus
filius. nephas id quidem ẽ. quĩ etiam
defendat patrem. si arguatur. nõ igit᷑
patria prestat om̃ibus offitiis Imoꝰ nõ
sed ipsi patrie conducit. pios habere
ciues ĩparentes: quid si tyrannidem
occupare. si patriam prodere conabit
pater silebit ne filius: imo uero obsecra¬
bit patrem neid fatiat si nihil profi¬
tiet. accusabit. minabitur etiam. si ad
extremum. si ad pernitiem patrie. res
spectabit. patrie salutem anteponet sa¬
luti patris. querit etiam sisapiens adul¬
terinos nũmos acceperit imprudens pro
bonis quom id resciuerit soluturus ne
potuus assefitior: qui uerlenum fugiens
uendat. sciens. debeat ne dicere id. Non

Expanded text:
entes, sibine uterque rapiat, an alter ceentes, sibine uterque rapiat, an alter cedat alteri? Cedat vero, sed ei, cuius magis intersit vel sua vel rei publicae causacertamen, sed quasi sorte aut micando victus alteri cedet alter. Quid? si pater fana expilet, cuniculos agat ad aerarium, indicetne id magistratibus filius? Nefas id quidem est, quin etiam defendat patrem, si arguatur. Non igitur patria praestat omnibus officiis? Immo vero, sed ipsi patriae conducit pios habere cives in parentes. Quid? si tyrannidem occupare, si patriam prodere conabitur pater, silebitne filius? Immo vero obsecrabit patrem, ne id faciat. Si nihil proficiet, accusabit, minabitur etiam, ad extremum, si ad perniciem patriae res spectabit, patriae salutem anteponet saluti patris. Quaerit etiam, si sapiens adulterinos nummos acceperit imprudens pro bonis, cum id rescierit, soluturusne spotius assentior. Qui vinum fugiens vendat sciens, debeatne dicere. Non
Abbreviated transcription (Latin):
equam esse diçebat. semper aute adde¬
bat. uincat utilitas. potius diceret nõ ee
equam. quia non esset utilis rer.p. ꝙͣ cũ
teretur. Plenus est sextus liber de offi¬
tiis. hecatonis talium questionum Sit¬
ne bom uiri in maxima caritate ãnone.
familiam non alere In utraꝙ parte
disputat. sed tamen id extrenum. utili¬
tate putat offitium dirigi. magisꝙͣ hu¬
manitate. querit si in mari iacfura fa¬
tienda sit. equi ne pretiosi potius iac¬
turam fatiat. an seruuli uilis. hic alio rs
familiaris alio ducit humanitas. si
tabulam de naufragio stultus axripu¬
erit. extorquebit ne eam sapiens. si potu¬
erit: negat. quia sit iniurium. quid dũs
nauis. eripiet ne suum. minine. ne płꝰ
ꝙͣ si nauigante malto eicere de naui
uelit. quia suasit quo adenim puẽtum
sit eo quo sumpta nauis est nõn domĩ¬
ni est nauis. sed nauigantium. Quid si
una tabula sit. duo uaufragi hiiq sapi¬

Expanded text:
aequam esse dicebat, semper autem addeaequam esse dicebat, semper autem addebat: Vincat utilitas! Potius doceret non esse aequam, quia non esset utilis rei publieae, teretur. Plenusestsextus liber de officiis Hecatonis talium quaestionum: sitne boni viri in maxima caritate annonae familiam non alere. In utramque partem disputat, sed tamen ad extremum utilitate, ut putat, officium dirigit magis quam humanitate. Quaerit, si in mari iactura facienda sit, equine pretiosi potius iacturam faciat an servoli vilis. Hic alio res familiaris, alio ducit humanitas. Si tabulam de naufragio stultus arripuerit, extorquebitne eam sapiens, si potuerit? Negat, quia sit iniurium. Quid? dominus navis eripietne suum? Minime, non plus quam navigantem in alto eicere de navi velit, quia sua sit. Quoad enim perventum est eo, quo sumpta navis est, non domini est navis, sed navigantium. Quid? si una tabula sit, duo naufragi, eique sapi
Abbreviated transcription (Latin):
arinis cum hoste pugnate an uenenisSra
glorie causa imperfum expetendu est.
scelus absit in quo ton potest esse gloria
Sin autem ipse opes expetuntur quogͦ
nõ poterunt utiles esse cum infatua. No
igitur utilis illa. L. philippi . S. filii sma
quas cuntates. L. silla pecunia accepta
ex senatus consulto liberanisset. ut he ru¬
rsus uectigales essent. Neq hiis pecunia
quam pro liberalitate dederant redde¬
remus ei senatus est assensus. Turpe im¬
perium. pirratarum enim melior fides
ꝙͣ senatus. at aucta uectigalia. utile est igiꝰ
quousq audebunt dicere quicꝙ utile qđ
non honestum est potest autem illi impe¬
rio. quod gloria debet fultum esse et in¬
beniuolentia sotiorum. utile esse odium
et infaria Ego etiam cum Catone meo
sepe dissensi. numis enim mihi prefãcte
uidebatur erarium uectigaliaq defẽ¬
dere. omnia publicanis negare. multa
ad salutem rei p pertinebat. male et
curio. quom causam transpad anorũ.

Expanded text:
armis cum hoste certare an venenis? Si armis cum hoste certare an venenis? Si gloriae causa imperium expetendum est, scelus absit, in quo non potest esse gloria; sin ipsae opes expetuntur quoquo modo, non poterunt utiles esse cum infamia. Non igitur utilis illa L. Philippi Q. f. sententia, quas civitates L. Sulla pecunia accepta ex senatus consulto liberavisset, ut eae rursus vectigales essent neque iis pecuniam, quam pro libertate dederant, redderemus. Ei senatus est assensus. Turpe imperio! piratarum enim melior fides quam senatus. At aucta vectigalia, utile igitur. Quousque audebunt dicere quicquam utile, quod non honestum? potest autem ulli imperio, quod gloria debet fultum esse et benivolentia sociorum, utile esse odium et infamia? Ego etiam cum Catone meo saepe dissensi; nimis mihi praefracte videbatur aerarium vectigaliaque defendere, omnia publicanis negare, multa ad salutem rei publicae pertinebat. Male etiam Curio, cum causam Transpadanorum
Abbreviated transcription (Latin):
stum sit quã ꝙ id quidem. quom sepe
aliastum inpirri bello a fabritio cõ¬
sule iterum. et a senatu nostro. nidi¬
catum est. Suom enim rex pirrus pe¬
pulo .R. bellum ultro intulisset. cũq¬
id de imperio certamen esset. cum
rege generoso ac potente. perfuga ab
eo uenit in castra fabritii. eiꝙ ẽpolli¬
citus. si premium sibi proposuisset.
se ut clam uenisset. sic elam in pirri
castra rediturum et eum ueneno ne¬
caturum. Hunc fabritius teducen¬
lum curanit ad pirrum. idq eier
factum laudatum a senatu est Atq
fispetiem utilitatis opinionẽq que¬
rimus. magnum id bellum pecfaga
ulus et grauem aduersariu subitu¬
lisset sed imperii magnum dedecui
et flagitium qui cudm laudis certa¬
men fiuisset eum non uirtute secd
scelere superatum. uitum igitur utilius.
uel fabritio. qui talis inhac urhe qualis
aristides at̾enis fuit uel senatui nostro
qui nũꝙ̾ utilitatem adignitate seiunxit.

Expanded text:
stum sit. Quamquam id quidem cum saepe stum sit. Quamquam id quidem cum saepe alias, tum Pyrrhi bello a C. Fabricio consule iterum et a senatu nostro iudicatum est. Cum enim rex Pyrrhus populo Romano bellum ultro intulisset, cumque de imperio certamen esset cum rege generoso ac potenti, perfuga ab eo venit in castra Fabrici eique est pollicitus, si praemium sibi proposuisset, se, ut clam venisset, sic clam in Pyrrhi castra rediturum et eum veneno necaturum. Hunc Fabricius reducendum curavit ad Pyrrhum, idque eius facturr laudatum a senatu est. Atqui, si speciem utilitatis opinionemque quaerimus, magnum illud bellum perfuga unus et gravem adversarium imperii sustulisset, sed magnum dedecus et flagitium, quicum laudis certamen fuisset, eum non virtute, sed scelere superatum. Utrum igitur utilius vel Fabricio, qui talis in hac urbe, qualis Aristides Athenis, fuit, vel senatui nostro, qui numquam utilitatem a dignitate seiunxit,