comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducit Etut tredo reuelcũ edõ
q̃ gerebantꝰ agnoscit : Et enĩ abr¬
cente lam polo: uoca tp̃pasitũ
dicens: Accurreuelocius adhor¬
tũ bos enĩ p&ulcur ingressusẽ
in eo: sed nihil laes itexeo: Accede
nunc et inpositii neces sacrur
dimitteeũ sic enĩ legitꝰ bouilti¬
turanti õs ñ conligabis: p̃pos¬
tus quoq ñ intellegens q̃ nano¬
r& abiit implere iussionem:
Quẽ cũ uidiss & homo adꝓpin¬
quantẽ : ꝑlectis hitema q̃ sump¬
serat fugire coepit acint̃spi¬
nas & rubi caput in mergit
Etinmodũ portorũ ad itũ und
egreder&ꝰ ictu. facili conatur
aperire: Quẽ monachi ad p̃hei¬
sũ: at Netime asfili : qͥa senior
noster misit meut ducãte abboc
loco i Tunc colleclurmona¬
chis q̃ ille ꝓ iecerat : tãponus.
quã holerib inpasuit umeris
eiꝰ ⁊ Et aꝑto ostio. dimisiteũ¬
dicens ⁊ Vadem pace & neultra
rep&cisq̃ ignauia cõmitanie
gessisti: Ipseqͦq: sacerdos. ue¬

Expanded text:
ducit et, ut credo, revelante Deo, ducit et, ut credo, revelante Deo, quae gerebantur agnoscit. Etenim albiscente iam polo, vocat praepositum, dicens: 'Accurre velocius ad hortum, bos enim petulcus ingressus est in eo, sed nihil laesit ex eo. Accede nunc et, inpositis necessariis, dimitte eum. Sic enim legitur: Bovi trituranti os non conligabis'. Praepositus quoque non intellegens quae narraret, abiit implere iussionem. Quem cum vidisset homo adpropinquantem, proiectis in terra quae sumpserat, fugire coepit ac inter spinas et rubus caput inmergit et in modum porcorum aditum, unde egrederetur, ictu facili conatur aperire. Quem monachus adprehensum, ait: 'Ne timeas, fili, quia senior noster misit me, ut ducam te ab hoc loco'. Tunc collectis monachus quae ille proiecerat tam pomis quam holeribus, inposuit umeris eius, et adicens: Vade in pace, et ne ultra repetas quae ignavia comitante gessisti. III. Ipse quoque Sacerdos, ve
Abbreviated transcription (Latin):
sccepe horti furtiuo. ẽ ingressis
accensu: sicꝰ dñs exꝓbratineuan¬
gelio qͥa qͥ ñ intratꝑianuã hic fur
ẽ et latro: Porro aut̃ erat noc¬
tis tempꝰ Nec enĩ poterant haec-
nisi in nocteꝑ p&srari: Va omnis
qͥ maleagio : oditlucẽ: hic uero
collectis holerib cepisq & alus
siue pomis oneratis fasce fraudis
iniquae: ad ad itũ qꝰ ingressus fue¬
rat ꝑgit: sed nequa quã reperit:
ut egrediatur : Casauatꝰ onere
consuentia terr&. Etint labores
ponderũ. alta sus piria dicit
sustentatꝰ int̃dũ suꝑ coltimnas
arborũ. circuit iterũ. Iterũq
omnẽ ambitionẽ horti: et non
modoostiũ ñreperit. uerũ &iã
necipsũ quõdint̃ nocturnas
tenebras patefecit aduertit
ingressũ : Torq: tꝰ enĩ duplici
cruciatus doloro: pe aut tene¬
atur amonathis: aũlã iudice
capiatꝰ ⁊ Inter has cogitationũ
faces nox ei elongatur iubar
lucis desideratae ñ redditus:
Abbauero inpsallentio noctẽ

Expanded text:
saepem horti, furtivo est ingressus saepem horti, furtivo est ingressus accessu, sicut Dominus exprobrat in euangelio, quia: Qui non intrat per ianuam, hic fur est et latro. Porro autem erat noctis tempus, nec enim poterant baec nisi in nocte perpetrari, quia: Omnis qui male agit odit lucem. Hic vero, collectis holeribus cepisque et alliis sive pomis, oneratus fasce fraudis iniquae, ad aditum quo ingressus fuerat pergit; sed nequaquam repperit, ut egrediatur. Gravatur onere, conscientia terretur et inter labores ponderum alta suspiria ducit; sustentatur interdum super colomnas arborum. Circuit iterum iterumque omnem ambitionem horti, et non modo ostium none repperit, verum etiam nec ipsum, quod inter nocturnas tenebras patefecit, advertit ingressum. Torquetur enim duplici cruciatus dolore, ne aut teneatur a monachis aut a iudice capiatur. Inter has cogitationum faces nox ei elongatur, iubar lucis desideratae non redditur. Abba vero in psallentio noctem
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑtire: Nã daemonas de obses¬
sis corporib: innomine ihuxp̃i
uerbo fugabat Ve nenũ malȩ
pu sulae. crucis signaculoob¬
p̃mebat Quastanis testicnis¬
ue febrib: infus obenedict oles
liqͦre pellebat: Et multa alia
beneficia populs annuentedño
largitorebonorꝰ omniũ. tribu¬
ebat Ad tantiuiri famã coe¬
per̃ qđã adeũ confluere gau¬
dentes eiꝰ instrui disciplinis:
Quid plura collegitiuros fos¬
matmoachos effecita dopis
dĩ ꝑfectos Eratenĩ ei magna
patientia tantãq aduersis
sustenendarũ iiuriarũ cela
sumpserat bonitatẽ ut puta¬
res eũ lorica dulcedinis esse
uallatũ: Erat enĩ monachis
hortur diuersorũ holerũ copia
ingentirefestii: arborũq
fructuũ et amoenꝰ uisib et
feralitate locunđ ⁊ subqͣarũ
arborũ umbraculos usurantib
auraesibilo foliis. beatii senex
plerũq sedebat: Qdã aut̃ inpu¬
dens et sine timoredĩ gulciecir¬
cũ scriptus desiderio effrocta

Expanded text:
inpertire. Nam daemones de obsesinpertire. Nam daemones de obsessis corporibus in nomine Iesu Christi verbo fugabat, venenum malae pussulae crucis signaculo obpraemebat, quartanis tertianisve febribus infuso benedicti olei liquore pellebat et multa alia beneficia populis, annuente Domino largitore bonorum omnium, tribuebat. Ad tanti viri famam coeperunt quidam ad eum confluere, gaudentes eius instrui disciplinis. Quid plura? Collegit viros, format monachos, effecit ad opus Dei perfectos. Erat enim ei magna patientia, tantamque adversus sustenendarum iniuriarum tela sumpserat bonitatem, ut putares eum lorica dulcedinis esse vallatum. Erat enim monachis hortus, diversorum holerum copia ingenti refertus arborumque fructuum et amoenus visibus et fertilitate iocundus; sub quarum arborum umbraculo, susurantibus aurae sibilo foliis, beatus senex plerumque sedebat. Quidam autem inpudens et sine timore Dei, gulae circumscriptus desiderio, effractam
Abbreviated transcription (Latin):
scebatenĩ & angelicaesibi
uisitationis consolationẽ
ad ẽẽ sise ab humanis aspec¬
tib: langus amouisr&: In hac
ergorupe cauatimontis
habitationis ut diximꝰ neces¬
sariap̃parabat formans
mantris ex ipsolapide scam¬
m̃ et sellulã siue. lectulũ
inqͦ pꝰ laborẽ multũ fessi
corpusculi: reqͥem in dulge¬
reti sederant haec immobi¬
lia qͥa ex ipso lapide incisa
massa eipsip&rccȩ in haere¬
bant: Hihil eñ suꝑ eacũ qͥesce¬
r& sternebat : nisi tantũ cũ
uestim̃to quo indutur erãl
decũbebat Nec alios ha¬
bens tappites plumellas
auistragula qͦ haec operiren¬
tur. nisicũ i prede suꝑ conse¬
diss& Nihil enĩ habebat
propriũ nisi dĩcultũ inqͦ indefi¬
ciens ꝑ manebat Victũ ei int̃¬
dũ deuotorrũ largitio : ministra
glorificats cõssuos. coepit cae¬
lestẽ famuli meritũ terrigenis
declara re uel qualis eẽtcultor
suae diuinitatis ostenderẽ dũei
curationũ gratiã dignatis ẽ

Expanded text:
Sciebat enim, et angelicae sibi Sciebat enim, et angelicae sibi visitationis consolationem adesse, si se ab humanis aspectibus longius amovisset. In hac ergo rupe cavati montis habitationis, ut diximus, necessaria praeparabat, formans in antris ex ipso lapide scamnum et sellulam sive lectulum, in quo post laborem multum fessi corpusculi requiem indulgeret. Sed erant haec inmobilia, quia ex ipso lapide incisa massae ipsi petreae inhaerebant; nihil enim super ca, cum quiesceret, sternebat, nisi tantum cum vestimento quod indutus erat decumbebat, nec alios habens tapetes vel plumellas aut stragula, quo haec operirentur, nisi cum ipse desuper consedisset. Nihil enim habebat proprium nisi Dei cultura, in quo indeficiens permanebat. Victum ei interdum devotorum largitio ministraglorificat sanctos suos, coepit caelestem famuli meritum terrigenis declarare vel, qualis esset cultor suae divinitatis, ostendere, dum ei curationum gratiam dignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
prũptus inuigilus. in orationib
ualde deuotus totis uirib
luxoriã abstenentiae freno
ac parcitatis agimecohercens
nesibi aliqͥd sub rȩperepossit.¬
Non in merito mastius uocda¬
tii : qͥ maste triũphali pullulas¬
tes. actionũ mortaliũ cogita¬
Ñ surđ auditor apostoli caee¬
ostationis dicta cõmemorons
Accingiteuos armaturae dĩ&
gladiũ sps̃ sc̃i ut poss& fignila
diabolitela: contemnerez.
Cũq ad illã a&octis legitimd
egregiũ in hacurbe fulger&.
adhuc aliq sibi deẽeputans
autꝓculabea sec essit Accep¬
toq: sarculo montẽ lapideũ
caedere coepit ⁊ In qͦ cellulas
sculpens habitacula sibi par¬
uula fecit scilic&c ut otu
sabri&atis catena constric¬
tis. facilu dõ omnipotenti
p̃cũtura laudationũq holo¬
caustomata cordis mundi
altar epferr&. recolens dñm
dixisse ꝑ euangeliũ intram
cubiculũ Et clauso ostio ora
patrẽ tuũ ⁊ Et pat̃ tuis qͥui.
d& in absconso red dectibi

Expanded text:
prumptus in vigiliis, in orationibus prumptus in vigiliis, in orationibus valde devotus; totis viribus luxoriam abstenentiae freno ac parcitatis agone cohercens, ne sibi aliqNon immerito Martius vocitatus, qui marte triumphali pullulantes actionum mortalium cogitanon surdus auditor Apostolicae exhortationis dicta commemorans: Accingite vos armatura Dei et gladio Spiritus sancti, ut possitis ignita diaboli tela contemnere . Cumque ad illam aetatis legitimae egregium in hac urbe fulgeret, adhuc aliquid sibi deesse putans, haud procul ab ea secessit, acceptoque sarculo, montem lapideum caedere coepit, in quo cellulas sculpens, habitacula sibi parvula fecit: scilicet ut arctius sobrietatis catena constrictus, facilius Deo omnipotenti precum thura laudationumque holocaustomata super cordis mundi altare proferret, recolens Dominum dixisse per Evangelium: Intra in cubiculum, et clauso ostio ora Patrem tuum; et Pater tuus, qui videt in absconso, reddet tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
delinquenti beneficiũ ueniaem
ꝑtit in sđo: sic enĩ dominici. oris
sententia plata testatꝰ: sunqͥt
dimiseritis hominib: peccata
eorũ dimittit & pact̃ uester
caelestis peccata ur̃a: Cũ uero
supplices famulos doc& orare
Ntisic enĩ dicitis ad patrem :
demit tenob debita nr̃aõ que¬
ad modũ & nos demittimus
debitorib nr̃is. Hic igitꝰ sc̃s
mostius beatus abba sc̃itate
p̃clarus diuinis eruditis studi¬
is huiꝰ sententiacebonũ roce¬
nuit corde: ut libent̃ dimita¬
r& delinquenti: Et ñsolũ igno¬
uit noxã uerũ &iã munera
p̃buit gratiã. nem aliqͦ uilem
redder& culpati ꝑ sõa: sed
ante deconuers atone eiꝰ pauca
locuturisumꝰ priusquã ad huꝰ
gratice beneficiũ accedamus
Igitꝰ beatissimꝰ mastius aruerne
urbis abba. eiꝰdẽ terr&urii fur¬
sein cola fertur. & apuericia sua
religios ãagens uitã totũ sedĩ
operib dedicauit Es a tenĩ par¬
cus in cibis largis in elxmosinis

Expanded text:
delinquenti beneficium veniae delinquenti beneficium veniae inpertit in saeculo. Sic enim dominici oris sententia prolata testatur: Si, inquit, dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittit et Pater vester caelestis peccata vestra. Cum vero supplices famulos docet orare, ait: Sic enim dicitis ad Patrem: 'Dimitte nobis debita nostra, quemadmodum et nos dimittimus debitoribus nostris'. Hic igitur sanctus Martius beatus abba, sanctitate praeclarus, divinis eruditus studiis, huius sententiae bonum retenuit corde, ut libenter dimitteret delinquenti; et non solum ignovit noxam, verum etiam munera praebuit gratia, ne in aliquo vilem redderet culpati personam. Sed ante de conversatione eius pauca locuturi sumus, prinsquam ad huius gratiae beneficium accedamus. 1. Igitur beatissimus Martins Arvernae urbis abba eiusdem terreturii fuisse incola fertur, et a pueritia sua religiosam agens vitam, totum se Dei operibus dedicavit. Erat enim parcus in cibis, largus in elymosinis,
Abbreviated transcription (Latin):
sed & lipidiaco ut supra p̃fati
sumꝰ plerũq opus eiꝰ scm̃ ostendi¬
tur . Vterq: tã locur. unius
scĩp̃sidiis cõmonitur. Et fortas¬
sis qͦ rundã incredibiliũ latrati
de his conatur obstrepere no¬
uerit a meuisũ deodatũ prbm̃
sũmã octogenarii a euiferextẽ:
qͥ mihihaec ut scripta sunt conu¬
lit confirmans sacramento
Nihil sedehis ad mixtomenda¬
cio en arrasse. EXPLicis¬
agnũ nob diuina pi&sas
largitꝰ augmeTũ cũ delix¬
tis nr̃is fieri p̃cepit:
deremissioe refugiũ sineglegen¬
tib ignoscamꝰ si ndulgeamꝰ lae¬
dentib: sio dientib nos econtra
te inimicos uros benefacite his qͥ
patris ur̃i qͥ in caelis ẽ. Etcequã
magnũ thescurũ congregat con¬
temptus irae : reconciliatiodam¬
nati: remissio iudicati. filiutedĩ
patris facit coheredẽ xp̃i adscri¬
bit: caelestib teregnis habita¬
torẽ statuit: unđ manifestũ ẽ
oblitterari delicta eiꝰ incaeloqͥ

Expanded text:
Sed et Lipidiaco, ut supra praefati Sed et Lipidiaco, ut supra praefati sumus, plerumque opus eius sanctum ostenditur. Uterque tamen locus unius sancti praesidiis commonitur. Et fortassis quorundam incredibilium latratus de his conatur obstrepere, noverit, a me visum Deodatum presbiterum, summam octogenarii aevi ferentem, qui mihi haec, ut scripta sunt, contulit, confirmans sacramento, nihil se de his admixto mendatio enarrasse. EXPLICIMagnum nobis divina pietas largitur augmentum, cum delictis nostris fieri praecepit de remissione refugium, si neglegentibus ignoscamus, si indulgeamns laedentibus, si odientibus nos e contrarte inimicos vestros, benefacite his qui Patris vestri, qui in caelis est. Ecce quam magnum thesaurum congregat contemptus irae, reconciliatio damnati, remissio iudicati; filium te Dei Patris facit, coheredem Christi adscribit, caelestibus te regnis habitatorem statuit. Unde manifestum est, oblitterari delicta eius in caelo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gonib aduenauit ⁊ si aqu&flu¬
minis ingeritis parũ siti eiꝰ molli¬
erunt quã potius ecceloma¬
ncns fons illeres tinxit: Cũq
haec& huiꝰ cemodi in t̃seuerba
ꝓferrent Et lipidiacenses effosã
humũ deposito sorco fago cũ sepe¬
lireniterentur: conuocatir
ginsib: rapuit scm̃ corpꝰ acserre
coepit infer&ro aduicit transa¬
hacensim: Dispositis initenere
psallentiũ turmis cũcucib cere¬
isq: atq odore flagrantis dii¬
miamatis : Quod illi cernentes
poenitentia moti miserunł pꝰ
matronã dicentes: Peccauimꝰ
resistendo tibi: ꝑfecto eñ cognor¬
cimꝰ in hoc ẽẽ dñi uoluntatẽ: Nunc
aut̃ p&limꝰ ut ñ cibiciamur ab huꝰ
funeris obseqͥis sed admittamur¬
seq rentꝰ coniunctus ẽ uterq
populus. Et sic parit̃ usq ad
trans aliacensĩ uicũ uenientes:
Celebratis missis beatũ corpus
cũ sũmohonore gaudioq: sepeli¬
erunt: Inqͦuico scepiur sebeatir¬
simꝰ in uirtutib declarauit:

Expanded text:
gionibus adventavit, si aquas flugionibus adventavit, si aquas fluminis ingeritis, parum sitim ejus mollierunt, quam potius e coelo manans fons ille restinxit. Cumque haec et hujuscemodi inter se verba proferrent, et Lipidiacenses effossa humo, et deposito sarcophago eum sepelire niterentur, convocatis gensibus, rapuit sanctum corpus, ac ferre coepit in feretro ad vicum Transaliacensem, dispositis in itinere psallentium turmis cum crucibus, cereisque, atque odore fragrantis thymiamatis. Quod illi cernentes, poenitentia moti, miserunt post matronam, dicentes: Peccavimus resistendo tibi, profecto enim cognoscimus in hoc esse Domini voluntatem; nunc autem petimus ut non abjiciamur ab hujus funeris obseqsequerentur, coniunctus est uterque populus. Et sic pariter usque ad Transaliacensim vicum venientes, celebratis missis, beatum corpus cum summo honore gaudioque sepelierunt, in quo vico saepius se beatissimus in virtutibus declaravit.
Abbreviated transcription (Latin):
soris sputos emeruit Testis
e. &ipse canalis de qꝰ uirbeati
aqua sumpsitadusus. Dequo
fidelit̃ osculantes hauriut
sanitatẽ: Nã uidiego multos
sputos indiuersis infirmitatis
positimeruerunt accipereme¬
dicinã. Deniq hoc ut dixim
defuncto : ad fuit q̃dã matrona
q̃ ablutũ dignis induit uestim̃tis:
Et cũ eũ aduicũ transalien simfer¬
reuelit. restitit ei populus pagi.
lipidi a censis dicens: Nostrum
huncsolũ fouit nob̵ corporis eiꝰ
gleba deb&, Matrona aut̃ res¬
pondebat ad haec si aliqͣ deuic¬
tus esꝰ exꝑbratis necessitate sce¬
pius ei ego & triticũ misi & horde¬
ũ quoduel illesumer& uelaliis
ministror&: Atillidicebant:
nostrigeneris homo effectisẽ
nostifluminis aquas hausit
nr̃at eũ terra caelo transmisit̃:
Aequũne ergo ẽ ut tud&ent
aliena ueniens : rapias eũ dema
tener& qͥsq: nr̃m : sed hic sepelie¬
tꝰMatronares pđ si germen
stirpis eiꝰ inqritis. exciluis hicre¬

Expanded text:
soris sputos emeruit: testis soris sputos emeruit: testis est ipse canalis de quo vir beatus aquam sumpsit ad usus, de quo fideliter osculantes hauriunt sanitatem. Nam vidi ego multos,sputos, in diversis infirmitatibus positi meruerunt accipere medicinam. III. Denique hoc, ut diximus, defuncto, adfuit quaedam matrona, quae ablutum dignis induit vestimentis, et cum eum ad vicum Transalicensem inferre vellet, restitit ei populus pagi Lipidiacensis, dicens: Nostrum hunc solum fovit, nobis corporis ejus gleba debetur. Matrona autem respondebat ad haec: Si aliqua de victus ejus exprobratis necessitate, saepius ei ego et triticum misi, et hordeum, quod vel ille sumeret, vel aliis ministraret. At illi dicebant: Nostri generis homo effectus est, nostri fluminis aquas hausit, nostra eum terra coelo transmisit. Aequumne ergo est ut tu de terra aliena veniens rapias eum de manu tinebit quisquam nostrum, sed hic sepelietur. Matrona respondit: Si germen stirpis ejus inquiritis, ex aliis hic re
Abbreviated transcription (Latin):
tũ destercorẽ erutũ de tene¬
bracrũ opere : amicorũ suorũ
fecit ẽe consortẽ: Qmisit an¬
gelũ suũ adme accersiendũ ab
hac mundana statione & polli¬
citusẽ mem rede sempiterna
ꝑducere: ut collega am icis eius
effectus mererer regno eiꝰ ad scri¬
bi Obeatũ uirũ qͥ ita consolari
meruit in hoc corporẽ ut pru
cognoscer& quod eratfruitur
incaelo quãmigrar& a sđo
Meruitq: hic obtenere apud di¬
uintã potentiã quod dauid sae¬
pius decantabat Notũ facmih
dñe finẽ meũ & numerũ dierũ
meorũ ut sciã qͥd desitmihi:
Dehinchumo incũbens spm̃
caelo intentũ p̃misit ad dñm
Tunc omnes infl&upstrati
aliiplantas osculant clu fim¬
brias uestim̃tideripiunt.
aliidepari&ebecitũ senguint̃
quod abeiꝰ fuerat orepiectũ m̃
secertantes excidunt mises¬
rũs eqͥsq dicebat sunmunis ab
eiꝰ pignorib: discesnss& Testi
ehodieq ipseparies qͥ tot fosso¬
lis pat& quot ab orebeati conso

Expanded text:
tum de stercore, erutum de tenetum de stercore, erutum de tenebrarum opere amicorum suorum fecit esse consortem; qui misit angelum suum ad me accersiendum ab hac mundana statione, et pollicitus est me in requie sempiterna perducere, ut collega amicis eius effectus, mererer regno eius adscribi. O beatum virum, qui ita consolari meruit in hoc corpore, ut prius cognosceret, quod erat fruiturus in caelo, quam migraret a saeculo! Meruitque hic obtenere apud divinam potentiam, quod David saepius decantabat: Notum fac mihi, Domine, finem meum et numerum dierum meorum, ut sciam, quid desit mihi. Dehinc humo incumbens, spiritum caelo intentum praemisit ad Dominum. Tunc omnes in fletu prostrati, alii plantas osculant, alii fimbrias vestimenti deripiunt, alii de pariete beatum sanguinem, quod ab eius fuerat ore proiectum, inter se certantes excudunt. Miserum se quisque dicebat, ei inmunis ab eius pignoribus discessisset. Testis est hodieque ipse paries, qui tot fossolis pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑos el terecoepit: quod ꝑ pari¬
etes psentes picienr spuebat:
sed & pluruq fidelib uiris
nocte ad cellulã clam adꝓpiqͥar¬
tib
quasi uox multipsallentureso¬
nabat : sed & multos infirmos et̃p̃¬
sertĩ ab accessionib: frigoriticis
uel pusulis malis obp̃ssos tactũ
tantũ uel signo salutare. in posi¬
to sanitati restituebat: Cũ a ut̃¬
lcĩ senio inclinatus ẽẽt ÷ uocauit
ministrũ suũdicens: p̃teritotẽ¬
pore occolendi manifestandi
tempꝰ aduenit scito ergome pꝰ
triduũ ab hoc sđo liberandũ:
aduisitandũ nos : In luc iscente
aut̃ die tertia fluentib: fratri¬
b: ostiũ qͦ clususerat aperuit:
atq: in gredientib: cunctis qͥad¬
erant consalutatis deoscula
mundimn pedim̃tis: Et itamefo¬
uere dignatus es in hoc scło uĩ
nibil suũ inme auctor criminis
inuenir &. Et conuersi ad
plebẽ ut: Magnificate q̃so¬
đłmi h̃m mecũ & exaltemus
nome eiꝰ in cõmune qͥ meerec¬

Expanded text:
per os eiecere coepit; quod per pariper os eiecere coepit; quod per parietes praesentes proiciens spuebat. Sed et plerumque fidelibus viris nocte ad cellulam clam adpropinquantibus quasi vox multi psallentii resonabat; sed et multos infirmos et praesertim ab accessionibus frigoriticis vel pusulis malis obpraessos tactu tantum, vel signum · salutare inposito, sanitati restituebat. 2. Cum autem iam senio inclinatus esset, vocavit ministrum suum, dicens: 'Praeterito tempore oculendi, manifestandi tempus advenit. Scito ergo, me post triduum ab hoc saeculo liberandum. ad visitandum nos'. Inluciscente autem die tertia, fluentibus fratribus, ostium quod clausus erat aperuit atque, ingredientibus cunctis qui aderant, consalutatis deosculatmundi inpedimentis et ita me fovere dignatus es in hoc saeculo, ut nihil suum in me auctor criminis inveniret'. Et conversus ad plebem, ait: 'Magnificate, qminum mecum, et exaltemus nomen eine in commune, qui me erec
Abbreviated transcription (Latin):
cam fenes tellã paruꝑ panisuł
aquae. accipiens quod ei aliqͦ¬
tiens cum eẽt ualde exigium
usq: ad diem tertiũ ꝑ durabato
Aqua eñ ꝑ canalem paruulũ
inferebaturi fenestella uero
uelo operiebatur : utrius que
tam̃ rei aditus ita obtectuserat.
ut nullus beatos eiꝰ uultus
possit aduertere. Et ditibidem
dienoctuq indi laude psalmor
modolis delectatur torm̃tũ
sibi qͦ corpusculũ plus graua¬
ret adhibuit: Non inmemor
illũd apostoli : qͥ a uonsuntcom¬
dignae passiones huiꝰ temporis
ad futurã gloriã q̃ reuelabi tur
in nõb ⁊ lapidẽ nõq grandẽ
quẽ duo homines uixleuare po¬
tuerunt ceruiciin positũ : tota
die dumdõ caner& ꝑ cellulãde¬
portabat ⁊ Nocte aut̃ ad addi¬
mentũ in iuriae in uirga quã ma¬
nugerebat : duos defixerat sudes
desuꝑ acumina parans . quos ad¬
mentũ suũ nes omnũ caper&
sub ponebat Seniq ad extre¬
mũuitae tempꝰ  corruptũ pec¬
tus aponderescixi scunguinẽ

Expanded text:
cam fenestellam parumper panis vel aquae accipiens, quod ei aliquotiens, cum esset valde exiguum, usque ad diem tertium perdurabat. Aqua enim per canalem parvulum inferebatur, fenestella vero velo operiebatur; utriusque tamen rei aditus ita obtectus erst, ut nullus beatos eius vultus possit advertere. Et dum ibidem die noctuque in Dei laude psalmorum modolis delectatur, tormentum sibi, quo corpusculum plus gravaret, adhibuit, non inmemor illud apostoli, quia: Non sunt condignae passiones huius temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobquem duo homines vix levare poterant, cervici impositum tota die, dum Deo caneret, per cellulam deportabat: nocte autem ad additamentum injuriae, in virga quam manu gerebat, duas defixerat sudes, desumentum suum, ne somnum caperet, subponebat. Denique ad extremum vitae tempus, corruptum pectus a pondere saxi, sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃misit addñm: sepultiiq ẽ
inbasilica scĩmaximinia¬
testitis : Cuiꝰ nunc tumulũ
plerũq diuinisuir tutib:¬
AUII Inlustratur. Exp̃ł¬

Expanded text:
misit ad Dominum, sepultusque est in basilicam sancti Maximini antestitis, cuius nunc tumulum plerumque divinis virtutibus inlustratur. EXP
Abbreviated transcription (Latin):
tus a loco coepitdare gemitii
acsus piria longa ꝓducere⁊ Int̃¬
rogatisq a suis quid hoc eẽc
aut si aliqͥd diuinũ fuis s&lintui¬
enarrar& Respondit: uax
nob inestib &pigris: Eccela
in caelomissarũ solẽnia expr¬
diuntur & nos signes neci¬
choare coepimꝰ huiꝰ misterisa¬
cramentũ . Uerem quildico
uoħ. quod ego audiunioces
tius in mona sterio missarũ
solemnia iussitex pleris
Sed nec illud p̃teribo: quod qͥs
uice dũiuxta consu&ludmẽ
ut supra diximꝰ debasilicis
quas orationis gratia adiera
reped ar&. Et inbasi licaadm
dominicae orationis uerbi
decantarentus. Cũ illidixer
liberanos amalo. audiuit
etumulo cuiꝰ dã uocẽ diceñ
similit̃. liberanos amalo
cens&ur. ut haec meruiss&
audire: sed & ad passiuuipri
tumulũ ueniens. et qualre
eiꝰ meriti & quantita tẽ resti¬
geri ipsodicente cognoui
Et lic& haec magnas unt
ad illã tam̃ sanitatũ gratiõ¬

Expanded text:
tus a loco, coepit dare gemitus tus a loco, coepit dare gemitus ac suspiria longa producere. Interrogatusque a suis, quid hoc esset, aut, si aliquid divinum fuisset intuienarraret, respondit: 'Vae nobis inertibus et pigris! Ecce iam in caelo missarum solemnia expediuntur, et nos eignes nec inchoare coepimus huius misterii sacramentum. Vere', inquid, 'dico vobis, quod ego audivi voces . Et dicto citius in monasterio missarum solemnia iussit expleri. Sed nec illud praeteribo, quod quadam vice, dum iuxta consuetudinem, ut supra diximus, de basilicis, quas orationis gratia adierat, repedaret, et in basilica ad missas dominicae orationis verbi decantarentur, cum illi dixerunt: Liberae tumulo cujusdam vocem dicentem similiter, Libera nos a malo. censetur, ut haec meruisset audire. Sed et ad Passivi presbyteri tumulum veniens, et qualitatem ejus meriti, et quantitatem refrigerii, ipso docente cognovit. III. Et licet haec magna sint, ad illam tam
Abbreviated transcription (Latin):
refertũ piscib ut decĩuiri q̃ repe¬
rerant uix ex hibere potuisseł
Ostendebatenĩ eiuistus diuina
sae pui q̃ ei o postuna erant
ed nec hoc silereputauiqđ
eiđ deregib francorũ adm̃o
sit ostensũ : Vidit enĩ inuisu
noctis turrẽ magnã tantacel¬
situdine p̃ditã ut polo ꝓpin¬
qua suspicer&ꝰ : habentẽfe¬
nestras multas dñmq stanẽ
suꝑ cacum eneiꝰ et angelosdĩ
ꝑspeculas illas positos Vui
aut̃ ex his tenebat librũ mag¬
nũ inmanu dicens.: Tantũ
temporis rex ille etilleuie¬
turis ẽ in sđo: Nominauitq:
omnes uirit̃ uel qͥ eo temp̃r
erant uel deinçeps nati sunt :
Dix̃ilq et qualitatẽ regnie
quanti ta tẽ uita eeorũ: sed p̃
unius cuiꝰq: nomen semꝑ amo¬

Expanded text:
refertum piscibus, ut decim viri quae repperefertum piscibus, ut decim viri quae reppererant vix exhibere potuissent. Ostendebat enim ei virtus divina saepius quae ei· oportuna erant. 5. Sed nec hoc silere putavi, quod eidem de regibus Francorum a Domino sit ostensum. Vidit enim in visu noctis turrem magnam, tanta celsitudine praeditam, ut polo propinqua suspiceretur, habentem fenestras multas, Dominumque stantem super cacumen eius et angelos Dei per speculas illas positos. Unus autem ex his tenebat librum magnum in manu, dicens: 'Tantum temporis rex ille et ille victurus est in saeculo'. Nominavitque omnes viritim, vel qui eo tempore erant vel deinceps nati sunt; dixitque et qualitatem regni et quantitatem vitae eorum. Sed post uniuscuiusque nomen sem
Abbreviated transcription (Latin):
antestitis fuisre defenst̃ uui¬
tatii aut̃ qͦdã tempr sacerdos
a rege : dicit suis: q̃rite nobir
pisciũ multitudinẽ in abun¬
dantiã : ut euntes ad occur¬
sũ regis et nostrũ expleatur
opus et amicir ministr& af
fcitĩ: Dixeruntq eꝰ lapsus¬
enĩ noster in qͦ pirces decidere
soliti sunt ꝓrsus desertiha¬
bocur : sed & materia ipse
delocissuis amnis imp&cu
euuls aenoscuntur: Geenĩ
qualit̃ iussio ur̃a adimpleatꝰ
dũ non ẽ in prũptu qualiter
capiantur q̃ p̃cipis : Etille
haec audiens ingrecrus:
incellulã suã uocauit puerũ
et ait ꝰ Vade et dic cocorũ
p̃positout ex hibeat piscer ab
amne: Quilus rareferens:
derisii ẽ ab homine : reuerso¬
q at sacerdos: scioqͥa locutis
es ea q̃ p̃cepisedaudire noluer̃:
uadeecdiceis. Vt eantꝰ. Cũq
bis aui tertio hanc ordinatio¬
nẽ dure surciperent cõmoti
tandẽ abierunt ad lapsũ : as¬
picientesq Inuenerunteũ ita

Expanded text:
Antistitis fuisse defensam. InviAntistitis fuisse defensam. Invitatus autem quodam tempore Sacerdos a rege, dicit suis: Quaerite nobis piscium multitudinem in abundantiam, 1238 ut euntes ad occursum regis, et nostrum expleatur opus, et amicis ministretur affatim. Dixeruntque ei: Labsus noster, in quem pisces decidere soliti sunt, prorsus desertus habetur: sed et maceriae ipsae de locis suis amnis impetu evulsae noscuntur. Non est qualiter jussio vestra adimpleatur, dum non est in promptu qualiter capiantur quae praecipis. Et ille haec audiens, ingressus in cellulam suam vocavit puerum, et ait: Vade, et dic coquorum praeposito ut exhibeat pisces ab amne. Qui jussa referens, derisus est ab homine. Reversoque ait Sacerdos: Scio quia locutus es ea quae praecepi, sed audire noluerunt. Vade, et dic eis ut eant. Cumque bis aut tertio hanc ordinationem dure susciperent, commoti tandem abierunt ad lapsum, aspicientesque invenerunt cum ita
Abbreviated transcription (Latin):
qͥescebant: Cernensq eor
somno dediton fecitsi gnũ cru¬
cis econtroc statĩq exꝑge¬
fcicti eleuantes in siblimi
uoces dato imp&u aduomi¬
tũ emundatisunt: Cũcuĩt
lues inguinaria treuericũ
populũ incircui tuciuitatis
ualde uastar& . et scicer¬
dosdĩ ꝑouib conmissis dni
misericordia in plorar&
assidue : factus ẽ sonꝰdenoc¬
temagnꝰ. Tãquã tonitruũ
ualidũ suꝑ pontẽ amnis:
Itaut putar&ꝰ urbr ipra dehis¬
cereꝰ. Cũq: omnis populus exter¬
ritus in lectulis resedur& l&
fero eis in teritũ operienr audi¬
ta ẽ in mediorumoris uox una
c&eris clarior dicens: Et quid
hic osoci faciemꝰ aduna enĩ por¬
tem eucharios sacerdos obser¬
uat: ad alicc̃ maximinꝰ excube¬
bat inmedio uersatur pic&us:
nihilhicultro p̃ualere possum
Nisisinamꝰ hanc urbem eorũ
tuitioni hast uoce audita sta¬
timmorb qͥ euit: Nulliiq ab
eo ultra defunctis ẽ Tund pon
ambigitur uis tutẽmemontti

Expanded text:
quiescebant, cernensque eos quiescebant, cernensque eos somno deditos, fecit signum crucis e contra: statimque expergefacti. elevantes in sublime voces, dato impetu ad vomitum, emundati sunt. Cum autem lues inguinaria Trevericum populum· in circuitu civitatis valde vastaret, et sacerdos Dei pro ovibus conmissis Domini misericordiam inploraret assidue, factus est sonus de nocte magnus tamquam tonitruum validum super pontem amnis, ita ut putaretur urbs ipsa dehiscere. Cumque omnis populus exterritus in lectulis resedisset, letifero eis interitum operiens, audita est in medio rumoris vox una ceteris clarior, dicens: 'Et quid hic, o socii, faciemus? Ad unam enim portam Eucharius sacerdos observat, ad aliam Maximinus excubat, in medio versatur Nicetius; nihil hic ultra praevalere possumus, nisi sinamus hanc urbem eorum tuitioni. Hac voce audita, statim morbus quievit, nullusque ab eo ultra defunctus est. Unde non ambigitur virtute memorati
Abbreviated transcription (Latin):
tatoris insidia hoeo ꝑtulisse
ferebat. s ed &sipse auctor
criminis plerũq seobtutib
eiꝰ quasi nociturii ostendit
Deniq: dũ quadã die Iter
ager& descendens abequo
int̃ ueprar codenstas uenTris
purgandi gratia ẽ in gressui
Et ecce adsistitei umbrate¬
terrima statupcera crassitu¬
dineualida colore t&rrocu¬
lorũ scintillantiũ in mensita¬
tẽ inmodũ tauri p&ulcłis
habebatore patulo quasi ad
deglutiendũ uirũ dĩ parata
tis euanuit quod ñ ambitꝰ
ipsũ ei sceleris principe fuisse
ualdeut diximꝰ fortis erat :
nã c&eris reficientib: saepe
ipse concecto capite acucullo
ne agnoscer& inpublicocũ
uno tantũ pueroscõrũbasiu¬
cas circuibat sed &curacioũ
gratiadata ẽ ei adõ Dũ aut̃
hciec in illo ut supra diximi
habitus cõr habitaculacircui¬
ret ad tẽplũ scĩmaximini ap¬
tistitis accessitꝰ incuiꝰ atrium
pꝰmultas debacchationer
tres inergumini p̃ssisopore

Expanded text:
tatoris insidiis se pertulisse tatoris insidiis se pertulisse ferebat. Sed et ipse auctor criminis plerumque se obtutibus ejus quasi nociturus ostendit. Denique dum quadam 1237 die iter ageret, descendens ab equo, inter vepres condensas ventris purgandi gratia est ingressus: et ecce assistit ei umbra teterrima, statu procera, crassitudine valida, colore tetra, oculorum scintillantium immensitatem in modum tauri petulantis habebat, ore patulo quasi ad deglutiendum Virum Dei parata.ntis evanuit: quod non ambigitur ipsum ei sceleris principem fuisses autem valde, ut diximus, fortis erat. Nam caeteris reficientibus, saepe ipse, confecto capite a cucullo, ne agnosceretur in publico, cum uno tantum puero sanctorum basilicas circuibat. Sed et curationum gratia data est ei a Deo. Dum autem haec in illo, ut supra diximus, habitu sanctorum habitacula circuiret, ad templum sancti Maximini antistitis accessit, in cujus atrio post multas debacchationes tres energumeni pressi sopore
Abbreviated transcription (Latin):
regis cũ licteris nunlicus
regẽ chlothariũ ẽẽ defunc¬
tũ seq regnũ debitũ cũ ep̃i
caritate debereꝑ cipere
Haec ille audiens ad ecdesicĩ
regressu potestati restitu&ꝰ
confusisq: his a qͥbi derelic¬
tus fuerat. omnes incarita¬
terecepit. Iac uero quã fortis
fuerit ad p̃dicandũ quõ
terribilis ad arguendũ quã
constins ad sustependũ
quã prudens addocendũ quis
euoluere queat. Vnꝰ enĩ eisemp
erat rigor inpsperis et ad uer¬
sis necminitantẽ timuit pec
ablandiente dilusii ẽ Nã uere
ut alebat relator ille memorr¬
tus parũ fust quõdiuxtapeti¬
lũi a postolũ ũ fuiss&in iuriatii
Periculis fluminũ periculis
latronũ periculis inciuitate
Periculis infalsis fratrib et
reliqua Iãquadã diedum
mos ellã fluuiđ nauigio trapa¬
r& interpilas pontis fluctuũ
actu inpulsu palmis tantũ
pilcie ad hoiesit pede conteneñ
nauẽ et sic ab intuentibur
lcĩ ad dimersionẽ paratus
erutus. ẽ. Quodũ sine temp¬

Expanded text:
 litteris, nuntians, regem Chlotharium esse defunctum, seque regnum debitum cum episcopi caritate debere percipere. Haec ille audiens, ad eclesiam regressus, potestati restituitur, confusisque his a quibus derelictus fuerat, omnes in caritate recepit. Iam vero, quam fortis fuerit ad praedicandum, quam terribilis ad arguendum, quam constane ad sustenendum, quam prudens ad docendum, quis evolvere queat? Unus enim ei semper erat rigor in prosperis et adversis; nec minitantem timuit, nec a blandiente dilusus est. Nam vere, ut agebat relator ille memoratus, parum fuit, quod iuxta Paulum apostolum non fuisset iniuriatus: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis in civitate, periculis in falsis fratribus, et reliqua. Nam quadam die dum Mosellam fluvium navigio transnataret, inter pilas pontis fluctuum actus impulsu, palmis tantum pilae adhaesit, pede continens navem, et sic ab intuentibus jam ad demersionem paratus erutus est, quod non sine ten
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ p̃sentiũ dolorũ contu¬
melics ꝑnihilo habuerunt
scientes rem paucis uexator
inmultis bene dis ponendͦ
Et ob hoc qͥquis ille ẽ qͥmisto¬
agone contendit: m&uuon
territur poena ñ soluitur
dolorenon frangitur.uł
tantũ illã anaei ocundi¬
tatis amoenitatẽ cũ elec¬
tis di ꝑ fruimereatur̃ sicũl
multos feciss enouimꝰ de u¬
sc̃ir uiris qͦ rũ nuncuita tnrc¬
tatur cis legitur ⁊ p
gitꝰ lupicinꝰ qͥdc̃ magnae
scitatis fortissimꝰq in operib
dĩ q primũ eli mosinã ꝑdo
mos deuotorũ deposcens q̃
ctqr reposuiss& sibi similib
erogabat ⁊ Ad ex tremũ loẽ
medica habens  &atẽ i ad
uicũ berberens̃ qͥ nuncli¬
pidia codr̃ ueniens : parie¬
tescintiqͦs reperit: ibiq re¬
dusus ab omniũ se hominũ:
aspectib: in hi bat acꝑ modi

Expanded text:
semper praesentium dolorum contusemper praesentium dolorum contumelias pro nihilo habuerunt, scientes se in paucis vexatos, in multis bene disponendos. Et ob hoc quisquis ille eagone contendit, metu non terretur, poena non solvitur, dolore non frangitur, ut tantum illa aeternae jucunditatis amoenitate cum electis Dei perfrui mereatur: sicut multos fecisse novimus de sanctis viris, quorum nunc vita tact Lupicinus quidam magnae sanctitatis, fortissimusque in operibus Dei , qui primum eleemosynam per domos devotorum deposcens, quae acquirere potuisset sibi similibus erogabat: ad extremum jam mediam habens aetatem, ad vicum Berberensem, qui nunc Lipidiaco dicitur, veniens, parietes antiquos reperit, ibique reclusus, ab omnium se hominum aspectibus inhibebat: ac per modi
Abbreviated transcription (Latin):
hȩcattonitus spectar&. ex ꝑgesaes
somniũq: suũ at tente dis cutien
et finẽ uitaesuae dño reuelañs
cognoscer& : dic̃ abbati quẽm
priore statuerat monaster
locus ille secus fluuiũ inqͦoro
lui tu explecis: atqu biossa
mea transferrenon ab nuas
Qͦ migrante & in oratoro
prioris cellulae sepultõ cũ
abba in iunctũ cupir&opus
explere nuludĩ & calces co¬
tos antiqͥtus & fundam̃tum
in ea mensuroc qua ipsepanes
cogitabat nanctus ẽ ꝑ fecũ
aedificiũ detexit abbatissepus¬
chrũ Qͦ patefacto reperit
corpusculũ in lcesũ ut putas
antedie alterũ fuis sede funꝗ
Et siccũ gaudio ꝓsequente
caterua monachorũ quãps
ed ocuerat in loco illo pꝰ duos
annor translatus ẽ se¬
DESCO LUPICI NO
res mundi uita eistius fus¬
ꝑtendere ad illã uitã uoluer̃
q̃ nexultatione ꝑ p&uama¬
n& q̃ nullogemitu obstre¬
pit. nec qͦquã fine condũditꝰ.
Cuiꝰ lumenum quã extinguelꝰ
Cuiꝰ serenitas nulla obscuri¬
tate nubis obtegitur . Ideoq

Expanded text:
hoc attonitus spectaret, expergefactus, somniumque suum attente discutiens, ut finem vitae suae, Domino revelante, cognosceret, dicit abbati quem in priorem statuerat in monasterio: Locus ille secus fluvium, in quo volui tu expleas, atque illuc ossa mea transferre non abnuas. Quo migrante , et in oratorio prioris cellulae sepulto, cum abbas injunctum cuperet opus explere, nutu Dei et calces coctos antiquitus, et fundamentum in ea mensura quam ipse ponere cogitabat, nactus est, perfectoque aedificio, detexit abbatis sepulcrum. Quo patefacto, reperit corpusculum illaesum, ut putaretur ante diem alterum fuisse defunctum; et sic cum gaudio, prosequente caterva monachorum quam ipse edocuerat, in locum illum post duos annos translatus esO LUPICINO. ores mundi vitae istius fugtendere ad illam vitam voluerunt, quae in exultatione perpetua manet, quae nullo gemitu obstrepit nec quoquam fine concluditur; cuius lumen numquam extinguetur, cuius serenitas nulla obscuritate nubis obtegitur. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
ostender&: sed ñ defuit uirtus
illa caelestis q̃ qon dã sitientib
populis aquas ꝓduxit ãsilice
statĩq igitꝰ ad huiꝰ orationẽ
gut talaticis a canteprũpen
coeoit solũ stillir frequenibi
inrigare: Atille munꝰ caelest
congaudens concauũ in lapi
paruulũ in modũ cisternat
faciens tenentẽ quasi condia
duo limphar diuinitussibi
indultas suscipiebat. Deqb
tantũ ei ministrabatꝰ ꝑ diesso¬
gulos quantũ psi pueroq: suffi¬
cer& qͥ eiminister fuerat dao
Accessimꝰ enĩ &nos ad locũcau
beato auito ep̃o & omniaq̃
narrauimꝰ q̃dã ab ipso relata¬
cognouimꝰ q̃dã oculis ꝓprusin¬
peximi A memorato autẽ
pontificedia coatus acpraes¬
byterii sortitur ẽ gradũ : mul¬
ta populis diuersis uexatos mi¬
bis remedia contulitꝰ nullito
cellulã egressurs ep̃huit conł¬
plandũ uisi tantũ ꝑ fenestelꝰ
extendens manũ salutasre
signaculũ inponebat: Etsia qͦ¬
quã uisi tatus fuiss& adhanc

Expanded text:
ostenderet; sed non defuit virtus ostenderet; sed non defuit virtus illa caelestis, quae quondam sitientibus populis aquas produxit a silice. Statimque igitur ad huius orationem gutta laticis a caute prorumpens, coepit solum stillis frequentibus inrigare. At ille munus caeleste congaudens, concavum in lapide parvulam in modum cisternae faciens, tenentem quasi condia duo, limphas divinitus sibi indultas suscipiebat, de quibus tantum ei ministrabatur per dies singulos, quantum ipsi pueroque sufficeret, qui ei minister fuerat datus. 3. Accessimus enim et nos ad locum cum beato Avito episcopo et omnia quae narravimus quacognovimus, quaedam oculis propriis inspeximus. A memorato autem pontifice diaconatus ac presbyterii sortitus est gradum: multa populo diversis vexato morbis remedia contulit. ellulam egressus se praebuit contemplandum, nisi tantum per fenestellam extendens manum, salutare signaculum inponebat, et si a quoquam visitatus fuisset, ad hanc
Abbreviated transcription (Latin):
suauis colloqͥo &blonđ affec¬
tu: In trans gressorib: uero
regulae Itas euerus habebãs
ut aliqͦtiens putar&ꝰ ẽecru¬
delis: Inieiuniis uigiliisq &
caritate ꝑ fectũ reddiderat
uirũ, Cũq tempꝰ migrationis
adppinquar& uidit inuisũ:

Expanded text:
suavis colloquio et blandus affecsuavis colloquio et blandus affectu, in transgressoribus vero regulae ita severus habebatur, ut aliquotiens putaretur esse crudelis; in ieiuniis vigiliisque et caritate perfectum reddiderat virum. Cumque tempus migrationis adpropinquaret, vidit
Abbreviated transcription (Latin):
ria congregauit. Quodã aut̃
tem̃pr aduenienter homines
peregrini: reliqͥ asstõr d&uler
secũ quassuꝑ altare basilicae
scĩmartini turonꝰ locauerunt.
quocsi incrastinũ ꝑfecturi: ad
in basilica circamediũ fere noctis
uidit quaisi globũ ignis inmens
descir pignorib emicare&usq
ad templicamerã cũ lumine
magno conscendere: Quodũ ẽ
dubiũ: aliqͥd fuissed iuinũ Nulli
tam̃ de adstantib caliis nisi illi
tantũ fuit ostensũ: pꝰ haec aut̃
regressur e aruernũ adpriorẽ
monasteriũ in qͦꝑ quinq annos
in habitans uenit turonꝰ: stabili¬
tisq abbatib in moncisteriis
supradictis: aruernũ regres¬
susẽ : Cũ ad priorẽ cellulã
reseder& in monasteriũma¬
natinse qͥ ꝑ incuriã abbatis
intepuerat ordinatur. Vt
scilic& eiꝰ studio: congregalio
ipsa canonicae reger&. ersat
enĩ castissimũ conuersatiois
sed & clios strenue distringe¬
bat castã agereuita qͥ erat

Expanded text:
ria congregavit. Quodam autem ria congregavit. Quodam autem tempore advenientes homines peregrini, reliquiae sanctorum detulersecum, quas super altare basilicae sancti Martini Turonis locaverunt, quasi in crastinum profecturi. Adfin basilica, circa medium fere noctis vidit quasi globum ignis immensi de sanctis pignoribus emicare, et usque ad templi cameram cum lumine magno conscendere. Quod non est dubium aliquid fuisse divinum: nulli tamen de astantibus aliis, nisi illi tantum fuit ostensum. Post haec autem regressus est Arvernum ad prius monasterium, in quo per quinque annos inhabitans, venit Turonis, stabilitisque abbatibus in monasteriis supradictis, Arvernum regressus est. Cum ad priorem cellulam resederet, in monasterium Manatinse, qui per incuriam abbatis intepuerat, ordinatur, ut scilicet eius studio congregatio ipsa canonicae regeretur. Erat enim castissimus conversationis, sed et alios strenue distringebat castam agere vitam. Qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
rptas exemplauit ecis in codi¬
ce
Cũq ad occursũ dominisuiderici
uel abbates assidue conuenirent
hic eiuniorib: quẽ primũ potuiss&
arcessire secr&ius int̃rogabat
nomina litterarũ: Et obhoc eas in¬
tellegere coepit: Antea aut̃ ins¬
pirten ted̃o &legit & scripsitquã
lit terarũ seriem cognouiss&
Exin. mostuo sigiualdo ad ante¬
diccũ senẽ ꝓperat. Et cũ eodem
duos ueltres annos faciens pscil¬
teriũ memoria e conmendauĩł:
Quẽ eiꝰ germanꝰ plerũq hnt̃ ficere
uoluit : Cur noll& matrimonio
copulari. Sehinc monachiad
eos additisunt: Impl&is aut̃
beatus aemilianꝰ dieb: uitaesuae
et ciruter non agenaria a&ate
egrediens a corpore bracchionẽ
reliqͥt heredẽ: Hic stabili tomo¬
nasterio obtenuit ara nihil de
sigiualdimemoratifilia mullo
terrarꝰ spatio, quod ad hoc mo¬
nasteriũ dereliqͥt: Erat enim
saltus ex đomo uindiacense
Hic uero de hoc egressus monas¬
terio turonꝰ uenit ibiq: aedifi¬
catis onctoriis duo monaste¬

Expanded text:
ptas, exemplavit eas in codice. Cumque ad occursum domini sui clerici vel abbates assiduae convenirent, hic e iunioribus quem primum potuisset arcessire secretius interrogabat nomina litterarum, et ob hoc eas intellegere coepit. Antea autem, inspirante Domino, et legit et scripsit, quam litterarum seriem cognovisset. Exin mortuo Sigivaldo, ad antedictum senem properat, et cum eodem duos vel tres annos faciens, psalterium memoriae conmendavit. Quem eius germanus plerumque interficere voluit, cur nollet matrimonio copulari. Dehinc monachi ad eos additi sunt.' 3. Impletis autem beatus Aemelianus diebus vitae suae et circiter nonagenaria aetate egrediens a corpore, Brachionem reliquid heredem. Hic, stabilito monasterio, obtenuit a Ranihilde, Sigivaldi memorati filia, multo terrarum spatio, quod ad hoc monasterium dereliquid. Erat enim saltus ex domo Vindiciacense. Hic vero de hoc egressus monasterio, Toronue venit, ibique aedificatis oratoriis, duo monaste
Abbreviated transcription (Latin):
siluestriũ uenationẽ delege¬
rect. ibalq cũ ingenti molosorũ
turba circũiens siluas & siqͥd
coepiss& domino deferebat.
Quadã uero diedũ suẽ mmen¬
si corporis cũ hac latractitiũ
turbapseq r&ꝰ sues intresqp̃la
q̃ circa cellulit̃ erant sc̃imngr¬
ditꝰ ꝑsequens uero canũ turba
cũ latratuusq ad aditũ acie¬
sit uestibuli: moxq: in suis hae¬
sit uestigus nec ingrediẽstꝑ
missapꝰ suẽ : Quod cernens
brachio Et caelitis hcceceie¬
nisse admirans ad cellulã
sc̃i secanfert uiditq suẽ adi
ostiũ stantẽ nihilpenitur for¬
midantẽ : Cons alii tatus aut
ac osculatus asenem uitatun
ad resedendũ ⁊ Qͥb consedem
a It senex uideo tefilidiletos¬
me in gran di elegantia con¬
animae p̃parent quã salic̃
relinq: q̃so terrenũ domiua
et seq re dm̃ uerũ caeli ten
factorẽ cuiꝰ nutu omnia gũ¬
natur. Cuiꝰ imperio cuncta
subduntꝰ. Cunis maiestate
ipsaquã cernis bestia adsta

Expanded text:
silvestrium venationem delegesilvestrium venationem delegerat, ibatque cum ingenti Molosorum turba, circumiens silvas, et, si quid coepisset, domino deferebat. Quadam vero die, dum suem inmensi corporis cum hac latrantium turba prosequeretur, sues intra septa quae circa cellulam erant sancti ingreditur; prosequens vero canum turba cum latratu usque ad aditum accessit vestibuli, moxque in suis haesit vestigiis nec ingredi est permissa post suem. Quod cernens Brachio et caelitus haec evenisse admirans, ad cellulam sancti se confert, viditque suem ante ostium stantem, nihil penitus formidantem. Consalutatus autem ac osculatus a sene, invitatur ad resedendum. Quibus consedentibus, ait senex: 'Video te, fili dilectissime, in grandi elegantia conanimae praeparent quam salutem. Relinque, quaeso, terrenum dominum et sequere Deum verum, caeli terraeque factorem, cuius nutu omnia gubernantur, cuius imperio cuncta subduntur, cuius maiestate ipsa quam cernis bestia adstat
Abbreviated transcription (Latin):
nostĩs tẽporib heremita fe¬
cissȩꝓbatꝰ. Hic igitꝰ relictis
parentib ac facultateppras
adheremi deserta p&iuit
Ed seintus eer&ea siluarũ
ponticia censiũ aruerni terri¬
turii abdidit: inqua decisa silua
modicũ deplcinans cãpũ ras¬
troipsã effodiens humũ uitȩ
elicebat alimentũ habebat
& hortũ paruulũ quẽ aqua su¬
ꝑueniente rigabat detꝰ holus
adrefectionẽ nullo in pingua¬
to adipe p̃sumebat solatiũ
uero absq dĩ adiutorio nullũ
habens: Cohabitatores enĩ
besticis auesq: illierant qͥad
eũ cotidie tãquã ad dĩ famu¬
lũ confluebant: Vacabat
enĩ ieiuni ir & orationeneceũ
ab hac causa ulla mundonae
sollicitudinis occasio ipedi¬
re poterat qͥ ap̃ter dm̃ aliudi
tẽporis apud aruernã urbe
sigiualđ magna potenia p̃di¬
tus incuiꝰ seruiti oerat adti¬
lescens qͥdã nomine bracchio
quod in eorũ lingua in t̃p̃tatꝰ
ursicatulus hicantedictus
uir ad capessendã porcorũ

Expanded text:
nostris temporibus heremita fenostris temporibus heremita fecisse probatur. 1. Hic igitur, relictis parentibus ac facultate propria, ad heremi deserta petivit et se intra secreta silvarum Ponticiacensium Arverni territurii abdidit, in qua, decisa silva, modicum deplanans campum, rastro ipsam effodiens humum, vitae elicebat alimentum. Habebat et hortum parvulum, quem aqua superveniente rigabat, de quo holus ad refectionem nullo inpinguato adipe praesumebat. Solatium vero absque Dei adiutorio nullum habens, cohabitatores enim bestias avesque illi erant, qui ad eum cotidie tamquam ad Dei famulum confluebant. Vacabat enim ieiuniis et oratione, nec eum ab hac causa ulla mundanae sollicitudinis occasio inpedire poterat, quia praeter Deum aliud nihil temporis apud Arvernam urbem Sigivaldus magna potentia praeditus, in cuius servitio erat adolescens quidam nomine Brachio, quod in eorum lingua interpretatur 'Ursi catulus'. Hic antedictus vir ad capessendam porcorum