comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ retinet morẽ memorandimartialis apłi. Interea pat̃ monas terii sollẽ pni¬
acensis geraldus. sollẽ pnit̃ in c̃cilioresidens. sacris indum̃tis ornatꝰ iait coram
ab: Antiqͥssimos codicesscio penes nos. antiqͥssimũ habentes testimoniũ mar¬
cialẽ eẽ apłm ab antiqͥs. p̃dicatũ. Uerũ crescente paulatim neglegentia eccłas
nias de ordineapłico in c̃fessorũ seriẽ. ⁊ elũq bonũ habentes sed ñ scđ m sci¬
entiã putar̃ patronũ suũ melius honorari si ñ ultimũ apłoꝵ sed pͥmũ c̃fe¬
sorũ dicerent. Idõq ꝑ eiꝰ gesta ĩ aliqͥb locis c̃fessorẽ eũ scripser̃. Nã in uecustissimis

Expanded text:
semper retinet morem memorandi Martialis apostoli. » Interea Pater monasterii Solemnisemper retinet morem memorandi Martialis apostoli. » Interea Pater monasterii Solemniacensis Geraldus solemniter in concilio residens, sacris indumentis ornatus, ait coram omnibus: « Antiquissimos codices scio penes nos, antiquissimum habentes testimonium, Martialem esse apostolum ab antiquis praedicatum. Verum, crescente paulatim negligentia ecclesinias de ordine apostolico in confessorum seriem, zelumque bonum habentes, sed non secundum scientiam, putarunt patronum suum melius honorari, si non ultimum apostolorum, sed primum confessorum dicerent, ideoque per ejus gesta in aliquibus locis confessor
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ uita signis et miraculis ad modũ effulsit : Nemirmini aut̃ qđ in ur̃o
ilio testimoniũ hocꝓtuli reuerentissimi p̃sules. qͦss ipsos discipłos eiꝰ recitari ueli
at cũ hoc de ipso martiale ñ nullis ingratũ eẽ sciamꝰ Verũ haec idcirco dixin
ut qͥ p̃sentes in c̃cilios facile ꝑpendant qr si antenos longe olĩ antiqͥ patres discipłos
artialis ñ dubitauerant fateri apłos. multo magis eorũ magistrũ sciebant ꝓcu
dubio et credebant eẽ apłm. Int̾ rogentur de ipsa antiqͥtate maiores monasterioꝵ
emouicense solũ ut impleamꝰ illud ꝓpheticũ. State suꝑuias. int̾rogate de semi¬
tis dñi antiqͥs. quaerite quaesit uia recta. et ãbulate in ea . Testificat᷑ nob̵ pat̃ monas¬
rii tutellensis. & post quã ipse locus fundatꝰ ÷ tẽporib caroli augusti. c̃suetũ

Expanded text:
quorum vita signis et miraculis admodum effulsit. Ne miremini autem quoquorum vita signis et miraculis admodum effulsit. Ne miremini autem quootuli, reverentissimi praesules, quasi ipsos discipulos ejus recitari velimus ostolos Ecclesia proferat, cum hoc de ipso Martiale nonnullis ingratum esse sciamus. Verum haec idcirco diximus, ut qui praesentes in concilio sunt, facile perpendant quia, si ante nos longe olim antiqui patres discipulos Martialis non dubitaverant fateri apostolos, multo magis eorum magistrum sciebant procul dubio et credebant esse apostolum. Interrogentur de ipsa antiquitate majores monasteriorum per Lemovicense solum, ut impleamus illud propheticum: State super vias, interrogate de semitis Domini antiquis, quaerite quae sit via recta, et ambulate in ea . Testificatur nobis Pater monasterii Tutelensis, quia, postquam ipse locus fundatus est temporibus Caroli Augusti, consuetum
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi monasteriũ scĩbenedicti suo magisterio in normar. plena nobratione
rbmixũeradider̃ dehacre. ratũ c̃seruamꝰ Quis qs nes hacrtire rirar uom
suent retueritatis lineã tenebit. Quo ꝑorato arehi ep̃s tacuit ⁊ rex cũ om̃i
dignitite clericorũ ⁊ pͥncipũ qͥ sib ad sistebant. dicta archiep̃ĩ c̃laudauit: Nos
aut̃ ubi regressi sumꝰ adhanc urbẽ. hac dere codices antiquos locinr̃i ꝑqͥrere
c̃festĩ curauimꝰ. ⁊ innumeros tãpenesnos quã ꝑdiuersas aqͥtaniae ecctas in ui¬
nimꝰ marcialẽ habentes seriptũ apłm. In antiqͥs &iã martirlogi uoluminib
duos en discipłos alpinianũ ⁊ austriclini anũ scriptos eẽ adbuc repꝑimus
aptos Sic qͥppelegit᷑ inuetustissimis qͥbdã. Pridie ReEdas iuluĩ natł sẽi
martialis aqͥtaniae doctoris ⁊ apłi. cũ duob apłis austricliniano ⁊ alpiniano

Expanded text:
primi monasterium S. Benedicti suo magisterio innormarunt, plena nobis ratione primi monasterium S. Benedicti suo magisterio innormarunt, plena nobis ratione subnixum tradiderunt de hac re, ratum conservamus. Quisquis nos hac in re im tenebit. » Quo perorato, archiepiscopus tacuit, et rex cum omni dignitate clericorum et principum qui sibi assistebant, dicta archiepiscopi collaudavit. Nos autem ubi regressi sumus ad hanc urbem, hac de re codices antiquos loci nostri perquirere confestim curavimus, et innumeros tam penes nos quam per diversas Aquitaniae ecclesias invenimus, Martialem habentes scriptum apostolum. In antiquis etiam Martyrologimus apostolos. Sic quippe legitur in vetustissimis quibusdam: Pridie Kalendas Julii, natalis sancti Martialis Aquitaniae doctoris et apostoli, cum duobus apostolis Austricliniano et Alpiniano,
Abbreviated transcription (Latin):
Idõq ipsũ crucifitũ i resurrectionẽ. in resuscitandis extinctis. sẽꝑtestẽ barbaris¬
pstrebatdic̃s In nominedñi quẽ iudei crucifocer̃. ⁊ t̃cia die resurrex̃ amortius. resur¬
gite qͥmortui iacetis Ipsã testificationẽ dĩ eiꝰ nom̃ resonare uidetur. Mlartialis
quippe int̃ p̃tat᷑ greco nomine testimoniũ siuetestis uita. uł sicut alii uolunt
uirtus in mortalis & discipłm uirtute resurrectionis de morte pꝰsex dies pecriba c¬
eriotactũ resurgere fec̃. Si ueuirtꝰ in mortalitatis. hoc ÷: p̃dicator uł testisil¬
luis qͥ rexscłoꝵ in mortalis solus habec in mortalitatẽ idõq testisicatorre¬
surrectionis rp̃i extitit inuincibilis. Plane si apłsnullus : exceptis xii. sicut
paulus ebarnabas ñ s apti. qđ putare dem̃tia ÷ Nos franei morẽ quẽ patresurĩ q

Expanded text:
Ideoque ipsum crucifixum Ideoque ipsum crucifixum bat, dicens: In nomine Domini, quem Judaei crucifixerunt, et tertia die resurrexit a mortuis, surgite qui mortui jacetis. Ipsam testificationem Dei, ejus nomen resonare videtur: Martialis quippe interpretatur Graeco nomine testimonium, sive testis vitae, vel, sicut alii volunt, virtus immortalis, quia discipulum virtute resurrectionis de morte post sex dies Petri bacterio tactum resurgere fecit; sive virtus immortalitatis, hoc est praedicator, vel testis illius qui rex saeculorum immortalis solus habet immortalitatem, ideoque testificator resurrectionis Christi exstitit invincibilis. Plane si apostolus nullus est, exceptis dusunt apostoli, quod putare dementiae est. Nos Franci morem quem patres nostri, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dubios. ille utiq apłs: qͥ om̃e donũ grãrũ adm̃o cũ aliis xii accepit apłis. Certe mar¬
cialis ñ ÷ nunc nererit alius quã olĩ quis fuit: Et qͥs fuit ipse ÷ nunc ⁊ ipse sẽꝑere Rini
÷ aptihonorẽ ĩcaelo in aet̃nũ habebit. Apłs officio fuit apłs ÷ remuneratione apłs e¬
rit in aet̃nũ gła ⁊honore. Est carnalit̃ degenere abrahaȩ est discipłs dñi. Est upetrobap¬
tiratꝰ p̃o iubente. est eidẽ petro regni clauiculario ⁊ ꝑto martiri stephano c̃sangumi¬
catecarnis iunctꝰ. Est adñomissus est ꝑ ĩ sufflationẽ dñi sp̃u sc̃o c̃seeratꝰ. ⁊ ꝑotestãt
ligandi et soluendi sublimatꝰ. Est adño die as censionissuae benedictione ep̃alis c̃ifica¬
tꝰ. Est insion in die pente costen sp̃usc̃õrepletꝰ. Om̃i ũ gentiũ loquelas nouit. gentibiis¬
tis occiduis testimoniũ dĩ uiui attulit pͥmꝰ. resurrectionis xp̃i inuictus extitat testis

Expanded text:
us est, qui omne donum gratiarum a Domino cum aliis duodecim accepit apostolis. Certe Martialis non est nunc, nec erit alius, quam olim quis fuit, et qui fuit, ipse est nunc, et ipse semper erit.  honorem in coelo in aeternum habebit. Apostolus officio fuit, apostolus est remuneratione, apostolus erit in aeternum gloria et honore. Est carnaliter de genere Abrahae, est discipulus Domini, est a Petro baptizatus, Christo jubente, est eidem Petro regni claviculario et protomartyri Stephano consanguinitate carnis junctus, est a Domino missus, est per insufflatiligandi et solvendi sublimatus, est a Domino die ascensionis suae benedictione episcopali sanctificatus, est in Sion in die Pentecostes Spiritu sancto repletus, omnium gentium loquelas novit, gentibus istis occiduis testimonium Dei vivi attulit primus, resurrectionis Christi invictus exstitit testis.
Abbreviated transcription (Latin):
dinetco sab participarineq ĩ c̃uiuio neq in colloquio Nã eesi in rec̃ciliati ab haciuuita
erediant sic anima pa societate animarũ sc̃arũ ex traneȩ factȩ in pocestate tartaris
si cut hic corporaeoꝵ a corporali remota s̃ eccła. Uerũ qm̃ ñ nulli ita c̃tenebrati tumore supbi
uidentur ut ubi iã ep̃ali iuditio fuerint ex cõmunicati. tam̃ qͣsilicent᷑ ꝓc̃tẽptu ercõmuni¬
catieoisetctã inarent ⁊ aluis in c̃uiuio aliis ĩ colloquio praet ep̃iussionẽ semecipsos

Expanded text:
ibus participari neque in convivio, neque in colloquio. Nam etsi irreconciliati ab hac vita egrediantur, sic animae eorum a societate animarum sanctarum extraneae factae in potestate tartari sunt, sicut hic corpora eorum a corporali remota sunt Ecclesia. Verum quoniam nonnulli ita contenebrati tumore superbiae videntur ut ubi jam episcopali judicio fuerint excommunicati, tamen quasi licenter pro contemptu excommunicationis Ecclesiam intrent, et aliis in convivio, aliis in colloquio, praeter episcopi jussionem semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ Secardentiũ ululatũ grauit̃ ferens ⁊ foetorẽ intolerbilẽ ignis. ꝗͥ demi
sereꝵ uaporabat corporib ingemitu ⁊ lacrimis prũpensꝰ extensis
manib ẽtra a płi sepulchrũ clamauituote magna dicens Opastor ⁊ ĩ iuminator a qͥtanoꝵ
exsurge inadiutoriũ ꝓpłitui. Curdormitis miseris : Ta tristẽ rogo aufercalamitatẽ in¬
fera maler has regnaro poenas ñ ãplius iuxta corpustuũ ꝑmictas Uparcialis qpeculũ uir¬
tutũ sprindepspatrũ ubiest qđ legimꝰ te incarne fuisse eiꝰ discipbo qͥ inppło iudeoꝵ
analatronnt langoro dieurabat omnẽ instrmitate: ddoloeruro s abislit⁊a ũsirm

Expanded text:
tium, sed ardentium utium, sed ardentium ut corporibus, in gemitu et in lacrymis prorumpens, extensis manibus contra apostoli sepulcrum, clamavit voce magna, dicens: « O pastor et illuminator Aquitanorum, exsurge in adjutorium populi tui. Cur dormitas miseris! Tam tristem, rogo, aufer calamitatem, infernales has regnare poenas non amplius juxta corpus tuum permittas. O Martialis, speculum virtutum, o princeps Patrum, ubi est quod legimus te in carne fuisse ejus discipulum qui in populo Judaeorum sanabat omnem languorem et curabat omnem infirmitatem; qui dolores nost
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃a lemouicensiũ crassabatur loca ⁊ ꝑalias in circuitũ ciuitates.
idõq: ad beatũ marcialẽ suae salutis medicam̃tũ om̃is ẽfugiebatppłs.
Quã plebẽ districtius in p̃senti miseratio castigabat suꝑna ut ceteritimo
ciplinã estis cuiꝰ filii estis : Ergo adulteri ⁊ ñfilii estis. It̃ ꝓpheca Castigans
coscigauit medñs ⁊ morti ñ tradidit me. Qđ flagellũ ppło lemouicerss ñ ad con¬
sũptionẽ sed ad correctionẽ ꝓueniste constat. dũ hac derausa cunctagens a qͥ¬
tanica. paenitentiã ꝓ cõmiisis egit. ⁊ sacerdotũ monitis oꝑtẽpans filia paci
pillu parurã. Sinaut̃ ad uos reuertet᷑. Eoutẽpore quo haec factas: antequã
adlocũ montẽ gaudi corpussa eratissimũ trans uehertur aqͥ tani ci patro
mietigit iã aduenisse adsinodũ lemouicensẽ burdegalensis urbis hoc: seđae
politanꝰ ancebeatũ marcialẽ aboratione surrȩcisset. coepit diuertert adhospe¬

Expanded text:
per omnia Lemovicensium crassabatur loca et per alias in circuitu civitates, ideoque ad beatum Martialem suae salutis medicamentum omnis confugiebat populus, quam plebem districtius in praesenti miseratio castigabat superna, ut caeteri timorem ciplinam estis, cujus filii estis? Ergo adulteri et non filii estis. » Item propheta: « Castigans castigavit me Dominus, et morti non tradidit me. » Quod flagellum populo Lemovicensi non ad consumptionem, sed ad correctionem provenisse constat, dum hac de causa cuncta gens Aquitanica poenitentiam pro commissis egit, et sacerdotum monitis obtemperans, filia pacis pax vestra; sin autem, ad vos revertetur. Eo vero tempore quo haec facta sunt, antequam ad locum Montem Gaudii corpus sacratissimum transveheretur Aquitanici patroni, contigit jam advenisse ad synodum Lemovicensem Burdigalensis urbis, hoc est sepolitanus ante beatum Martialem ab oratione surrexisset, coepit divertere ad hospi
Abbreviated transcription (Latin):
autdoceatur. ⁊ deragatio c̃fundat᷑ de frat̾nitate eccła. Idõq hic ĩ n ominȩ iħu c̃greg
eẽ uidem᷑ qͣ lit̃ iustitia sibi int̾nos locũ inueniat ⁊ inusta explodant᷑. Cũq dediuinis
strictĩ eẽt disputatũ iterũ pontifexait. Dolorẽ cordis mei uobpatefacio ouene¬
biles ep̃i ⁊ reliꝗͥ ministridñi ⁊ clamorẽ facio de scłarib potestittb: paroechianis meis qͥ
eccłam dĩ qͥ etã eẽ ñ sinunt. res sc̃uarii ꝑuadunt. pauꝑesmͥ cõmissos ⁊ eccłae ministrosa¬
fligunt ⁊ me qͥ eoꝵ pastorsũ de paced udire nolunt . Om̃s ep̃i uno oredixer̃.: Qui c̃turbat
uos portabit iuditiũ qͥ cũq ÷ ille. Dignũ ÷ enĩ ut tales qͥ uob c̃traire p̃sumunt. ab eccła u

Expanded text:
aut doceatur, et derogatio confundatur de fraternitate Ecclesiae. Ideoque hic in nomine Jesu congregati aut doceatur, et derogatio confundatur de fraternitate Ecclesiae. Ideoque hic in nomine Jesu congregati esse videmur, qualiter justitia sibi inter nos locum inveniat, et injusta explodantur. Cumque de divinis strictim esset disputatum, iterum pontifex ait: Dolorem cordis mei vobis patefacio, o venerabiles episcopi, et reliqui ministri Domini, et clamorem facio de saecularibus potestatibus parochianis meis, qui Ecclesiam Dei quietam esse non sinunt, res sanctuarii pervadunt, pauperes mihi commissos et Ecclesiae ministros affligunt, et me, qui eorum pastor sum, de pace audire nolunt. Omnes episcopi uno ore dixerunt: « Qui conturbat vos, portabit judicium, quicunque est ille; dignum est enim ut tales, qui vobis contraire p
Abbreviated transcription (Latin):
unatũ ẽ ciliũ sollẽpni morẽ pridiȩ ornata. si cut ⁊ eccła saluatoris dñi inqͣ
anniuers aria dedicationis festiuitas ab om̃i lemouic ensi ppłorite celebrabat᷑. Euer
simi clerici ad monemꝰ ut in hoc sc̃o c̃cilio ueieatẽ nullus scient̃ occultet nullus
timeit aut fauore siue munere. fine odio. rectã ꝑ turbare p̃sumat iustitiã. De ordi
si qͥdẽ nr̃o in pͥmis loquendũ ÷ ut quȩ corrigenda s̃ dõ opitu lante corrigant᷑ ⁊ suꝑflua
resecent᷑ ꝓbata uͦ ab om̃ib: corroborent᷑. qͣtinꝰ int̃nos unitas pacis firma ꝑmanea
Scimꝰ enĩ. qr inscissuris m̃tiũ ds̃ ñ ÷. ⁊ ds̃ unitate gaudet ⁊ illi grãm eiꝰ merent᷑ habere
qͥ se ab in uicẽ ꝑsectarũ scandala ñ diuidunt: Si qͥs uͦ dealiquo sibi dubuis et̃ uidec. auti
te deqͣ cũq re ceteros putat rep̃hensibiles exeat ĩ mediũ ⁊ libere dicat̃. ut aut doceat

Expanded text:
unatum concilium solemni more pridie ornata, sicut et ecclesia Salvatoris Domini, in qua anniversaria dedicationis festivitas ab omni Lemovicensi populo rite celebrabatur. Fuerunt simi clerici, admonemus ut in hoc sancto concilio veritatem nullus scienter occultet, nullus timore aut favore, sive munere, sive odio, rectam perturbare praesumat justitiam. De ordine siquidem nostro in primis loquendum est, ut quae corrigenda sunt, Deo opitulante, corrigantur, et superflua resecentur, probata vero ab omnibus corroborentur, quatenus inter nos unitas pacis firma permaneat. Scimus enim quia in scissuris mentium Deus non est, et Deus unitate gaudet; et illi gratiam ejus merentur habere, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Si quis vero de aliquo sibi dubius esse videtur, aut forte de quacunque re caeteros putat reprehensibiles, exeat in medium, et libere dicat, ut aut doceat
Abbreviated transcription (Latin):
eg ne illicitũ ageret: ⁊ modo ex cõmunicandi : egredere inquit rex de sc̃uario ⁊ nec̃i¬
ris q ñ reputabit᷑ tͥ ĩgł a hoc. ad nodõ Sed ex cõmunicationẽ pontificis rex elatus c̃tẽpsit¬
causus ingredi eccł ã. sed lugens insacco ⁊ cinere ĩ cubitulo suo ꝑstitit. quo ad ꝓreatu digi
ili c̃ cedere dignabat᷑ uictoriã plenã. Porro ad eos qͥ ep̃oꝵ paruipendunt ex cõmunicati
exẽplaꝓphetarũ ꝓferimꝰ. Detalib nimirũ iusticiã ꝑuertentib ait ꝓpheta. Vaȩ qͥsapientes estis

Expanded text:
egi ne illicitum ageret et modo excommunicandi: « Egredere, inquit, rex, de sanctuario et neria haec a Domino Deo. » Sed excommunicationem pontificis rex elatus contempsit etest ausus ingredi ecclesiam, sed lugens in sacco et cinere, in cubiculo suo perstitit quoad pro reatu digne illi concedere dignabatur victoriam plenam. Porro ad eos qui episcoporum parvipendunt excommunicationes exempla prophetarum proferimus. De talibus nimirum justitiam pervertentibus ait propheta: « Vae qui sapie
Abbreviated transcription (Latin):
larii ⁊ martini ⁊ alioꝵ incurrere. qͥ
eũ incaelo gaudent ordine apłico radiare. Illic nulla inuidia ꝑullũ litigiũ int̾scõs
eẽ potest. qr regriat inom̃ib unitas caritatis ⁊ qđ singuli ꝑse ñ habent᷑. ꝑcaritat̃

Expanded text:
larii, et Martini et aliorum incurrere, qui larii, et Martini et aliorum incurrere, qui eum in coelo gaudent ordine apostolico radiare. Illic nulla invidia, nullum litigium inter sanctos esse potest, quia regnat in omnibus unitas charitatis, et quod singul
Abbreviated transcription (Latin):
rusticus diceret᷑ aut maliuolus regis ẽtẽptor. Et si sĩ plicitate rustica id fieret nil
moueret᷑ rec animo sed rusticitati facile ignosceret. siuͦ ñ sĩ plicit̃ sed ẽtẽptiue di¬
ceret᷑. ñ dubiũ qͥn regis animꝰ ad iracundiã ꝓ c̃tẽptu suo accenderet᷑. Qđsi intali in¬
tentione c̃tẽptor ꝑsisteret. sententiã ẽtrase ꝓmaliuolo c̃tẽptu sentiret. Nectantũ
rex qͣntũ subditi comites eiꝰ ⁊ pͥncipes ⁊ amici. in r̃tẽptorẽ irati fierent. Reuera
Ego aut̃ si nom̃ eiꝰ de apłico ordine
auferrẽ. timerẽ ut apłi petri ⁊ ali¬
oꝵ indignationẽ hac inre incurre¬
rẽ. qͥ olĩ inmundo ⁊ nunc incae¬
lo collegã ⁊ sod alẽ suũ marcialẽ.
habent᷑. Et si nom̃ eiꝰ ꝑmutarẽ in eũ
cathalogũ quo sc̃mbenedictũ
⁊ hilariũ ⁊ martinũ ꝓnuntio. me¬
tuerẽ quidni irã sc̃ibenedicti ⁊ hi¬

Expanded text:
rusticus diceretur, aut malevolus regis contemptor. Et si simplicitate rustica id fieret, nil rusticus diceretur, aut malevolus regis contemptor. Et si simplicitate rustica id fieret, nil moveretur rex animo, sed rusticitati facile ignosceret; si vero non simpliciter, sed contemptive diceretur, non dubium quin regis animus ad iracundiam pro contemptu suo accenderetur. Quod si in tali intentione contemptor persisteret, sententiam contra se pro malevolo contemptu sentiret, nec tantum rex, quantum subditi comites ejus et principes et amici in contemptorem irati fierent. Revera Ego autem, si nomen ejus de apostolico ordine auferrem, timerem ut apostoli Petri et aliorum indignationem hac in re incurrerem, qui olim in mundo, et nunc in coelo, collegam et sodalem suum Martialem habent. Et si nomen ejus permutarem in eum catalogum quo sanctum Benedictum, et Hilarium, et Martinum pronuntio, metuerem quidem iram S. Benedicti, et Hi
Abbreviated transcription (Latin):
atis. Nos recte agimꝰ . qr eũ int̾ẽfessores recitamꝰ. Vosultimũ apłoꝵ dicitis nos
mũ c̃fessorũ inlatanus dicimꝰ. Quorũ litigiũ archi ep̃s supͣdictꝰ gautlenꝰ cõpes¬
cuit dicens. Amba huiꝰ rei partes nisi uni formes fuerint. altera pars altera parti
iustior ÷. Et necesse : ut sẽꝑ iustior ⁊ rationabilior p̃ualeat pars. Nã om̃s qͥ mar¬
tialẽ inẽ c̃fessores ꝓnuntiant. ñ bene iuste . ñ bene ꝑspicacit agere michiui¬
dent᷑. Ille enĩ magis : sortis apłicae unꝰ quã sortis confessorũ. Idcircoñ benereo¬
te agune. qr nom̃ eiꝰ aufer̃ de eo in quods̃ eũ posuit gradu. ⁊ ponunt ubi ds̃ ñ p¬
suit. Potius: apłico deagmine. quã de c̃fessorũ qͥ post martiress serie
Vtiq si regis qͥ ad est nom̃ ñ int̾ regũ sed comitũ subiectoꝵ uocabula diceret qͥs. aut

Expanded text:
atis, nos recte agimus, quia eum inter confessores recitamus. Vos ultimum apostolorum dicitis, nos atis, nos recte agimus, quia eum inter confessores recitamus. Vos ultimum apostolorum dicitis, nos primum confessorum in litaniis dicimus. » Quorum litigium archiepiscopus supradictus Gauzlenus compescuit, dicens: « Ambae hujus rei partes nisi uniformes fuerint, altera pars altera parte justior est, et necesse est ut semper justior rationabilior que praevaleat pars. Nam omnes qui Martialem inter confessores pronuntiant, non bene juste, non bene perspicaciter agere mihi videntur; ille enim magis est sortis apostolicae unus quam sortis confessorum. Idcirco non bene recte agunt qui nomen ejus auferunt de eo in quo Deus eum posuit gradu, et ponunt ubi Deus non posuit. Potius est apostolico de agmine quam de confessorum, qui post martyres sunt, serie. Utique si regis qui adest nomen non inter regum, sed comitum subjectorum vocabula diceret quis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
imbuerer liberalib:. annosã monas terii legẽ repperi. marcialẽ in lȩtaniis cũ a
spnuntiari apłis. Pat̃ illiꝰ loci abd florentissimꝰ philosophia quẽ multi urm no
gladio ꝑsecutoris martirio coronatꝰ apud uuas coniã quid demarciale soripsi¬
rit. qđ deeo testimoniũ ꝑ hibuerit. buiꝰ urbis clero notũ est. Extitit post eũ ipsius
onas terii pat̃ tũ grandeuitate tũ genere. cũ eloquentia et disciplinis lialib
clarus. ac demũ leuatus bituricae secdi archi ep̃s: qđ testimoniũ sc̃õdĩ phibuerit ille.
multi ex nr̃is nouer̃. Ad huc enĩ uiuente rege rołbto cũ ante cessorns ugn ini
latio ei apud parisius adsisteret. cũ multitudine nobiliũ ⁊ doctorũ. altcatio
t̃ francos ⁊ lemouicenses dere huiꝰ modi. corã rege fieri coepit ⁊ ego ibi tunc
p̃sens in t̃fui. Dicebant isti. Vos franci ñ recte facitis qr marcialẽ cũ apłispnunti¬

Expanded text:
imbuerer liberabibus, annosam monasterii legem reperi, Martialem in litaniis cum aliis imbuerer liberabibus, annosam monasterii legem reperi, Martialem in litaniis cum aliis pronuntiari apostolis. Pater illius loci Abbo florentissimus philosophia, quem multi vestrugladio persecutoris martyrio coronatus apud Vasconiam, quid de Martiale scripserit, quod de eo testimonium perhibuerit, hujus urbis clero notum est. Exstitit post eum ipsius monasterii pater tum grandaevitate, tum genere, cum eloquentia et disciplinis liberalibus clarus, ac demum levatus Bituricae sedi archiepiscopus. Quod testimonium sancto Dei perhibuit ille, multi ex nostris noverunt. Adhuc enim vivente rege Roberto, cum antecessor meus Hugo in palatio ei apud Parisios assisteret cum multitudine nobilium et doctorum, altercatio inter Francos et Lemovicenses de re hujusmodi coram rege fieri coepit: et ego ibi tunc praesens interfui. Dicebant isti: Vos Franci non recte facitis, quia Martialem cum apostolis pronunti
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ ꝑhibuit dic̃s. Quia int̃ grãmaticos detritus ego ⁊ postea inpalatio nũ quã in
ĩs monasteriis ꝑfranciã marcialẽ qͥ hanc pͥmã eccłã ante om̃s galliae ecołas dedicar
ibi pͥmũ aliã dehacre in debitã c̃suetudinẽ repperi quã mox ãputaui qr mox in eo ꝓpͥo
io ds̃ eũ gradu posuit hoc ÷ int̃ apłos nom̃ et memoriã eiꝰ adscripsi. Nã ołi antequo
mona chihabitũ susciperẽ dũ hiero solimã ꝓficiscens apud constantinopolĩ inbasi¬
a scaẽ sophiae subbato pente costen sollẽpni interes sẽ officio. memini me audisse
odolricꝰ explicare coepitdi c̃s. Audi ant me pontifices & seniores qͥ corã ad stant
Ad sunt ab ex t̃nis locis qͥ ex hoc uerũ dent corã uob̵ testimoniũ. Ntam̃ ÷ mͥtacendũ¬
quando iã longe olĩ apud monasteriũ sc̃ĩ benedicti ĩ francia ꝑplures annos artib

Expanded text:
testimonium perhibuit, dicens: « Quia inter grammaticos detritus ego, et postea in palatio, nunquam in testimonium perhibuit, dicens: « Quia inter grammaticos detritus ego, et postea in palatio, nunquam in nostris monasteriis per Franciam, Martialem, qui hanc primam ecclesiam ante omnes Galliae ecclesias dedicibi primum aliam de hac re indebitam consuetudinem reperi, quam mox amputavi. Quia mox in eo proos, nomen et memoriam ejus ascripsi. Nam olim, antequam monachi habitum susciperem, dum, Hierosolymam proficiscens, apud Constantinopolim in basilica Sanctae Sophiae, Sabbato Pentecostes, solemni interessem officio, memini me audisse,Odolricus explicare coepit, dicens: « Audiant me pontifices et seniores qui coram astant. egimine. Adsunt ab externis locis, qui ex hoc verum dent coram vobis testimonium. Non tamenquando jam longe olim apud monasterium Sancti Benedicti in Francia per plures annos artibus
Abbreviated transcription (Latin):
abhis quos dñs elegit ordinatis apłi. sicut ad philippenses ait. Necessariũ existimaui epa.
discipłsfuit ⁊ in p̃dicatione maximꝰ
laborator extitit ⁊ fructificator. ita ut
gallia signũ sit apłatus eiꝰ :Soit
om̃is aqͥtania. marci alẽ eẽ pͥmũ in¬
luminatorẽ galliae. cui c̃tradicere
nullus potest. Cũ ergo discipłs dñi sit
sicut ⁊ eleopas. ⁊ hanc partẽo cci¬
duã signũ apłatꝰ habeat . ns dubitant̃
apłs ÷ eodẽ ordine quoet paulus et
barnabas. Sitam̃ haec melior in choata insti tutio qͥb dã dura eẽ uidetur ꝓpt̾ usitatũ
bi morẽ quo eꝰ memoriã de c̃fessore facere solent. tam̃ c̃fident̃ dico hoc nemo iuste c̃tra¬
dicere aliquaratione potest illis. qͥ eiꝰ memoriã potius de apło eligunt agere. Ad haec
dã litterarũ ꝑitus monasterii masciacensis pat̃ a tenerius ex surgens in conspectu ep̃ou

Expanded text:
ab his quos Dominus elegit ordinati sunt apostoli, sicut ad Philippenses ait: Necessarium existimavi Epaphab his quos Dominus elegit ordinati sunt apostoli, sicut ad Philippenses ait: Necessarium existimavi Epaphdiscipulus fuit, et in praedicatione maximus laborator exstitit et fructificator, ita ut Gallia signum sit apostolatus ejus? Scit omnis Aquitania Martialem esse primum illuminatorem Galliae, cui contradicere nullus potest. Cum ergo discipulus Domini sit sicut et Cleophas, et hanc partem occiduam signum apostolatus habeat, indubitanter apostolus est eodem ordine quo et Paulus et Barnabas. Si tamen haec melior inchoata institutio quibusdam dura esse videtur, propter usitatum sibi morem, quo ejus memoriam de confessore facere solent, tamen confidenter dico, hoc nemo contradicere aliqua ratione potest illis qui ejus memoriam potius de apostolo eligunt agere. » Ad haec quidam litterarum peritus, monasterii Masciacensis Pater Azenerius, exsurgens in conspectu episcoporum,
Abbreviated transcription (Latin):
apłatu beatimartialis. utrũ ueresit apłs annon. Ad haec ad pͥme erudreꝰ qͥdã amici¬
ensis ec cłae canonicꝰ i prb engelricꝰ corã ex surgens ait. Idõ infinita indoctotũ homini
duos putant fuisse apłos sed tantũ sĩ plicit̃ discipłos. Sed c̃trahaec deferat᷑ in c̃ciliũ
urm illius auctoritas uiri qͥ uetꝰ ⁊ nouũ testam̃tũ dehebreo ⁊ greco ĩ latinũ fidelit᷑
transtulit qͥ sacrorũ uoluminũ gepositor fuit. decuiꝰ auctoritate dubitar quc̃ pi
nefas ÷ cũ int̃ om̃s doctores posta płos fortior colũ naeccł xsit. Tunc delato ⁊ ꝑscru ta¬
to codice. cõm̃tũ hieronimi suꝑ epłã ad galathas legere ep̃i fecer̃ corã se. ubi hie ronim̃
⁊ cũ postea p̃dicabant. fuisse apłos appellatos. Vt illud pauli. Visus ÷ illis xi. deinde

Expanded text:
apostolatu beati Martialis, utrum vere sit apostolus an non. Ad haec apprime eruditus quidam Aniciapostolatu beati Martialis, utrum vere sit apostolus an non. Ad haec apprime eruditus quidam Aniciensis ecclesiae canonicus et presbyter Engelricus coram exsurgens, ait: « Ideo infinita indoctorum hominum  nec alios septuaginta duos putant fuisse apostolos, sed tantum simpliciter discipulos. Sed contra haec deferatur in concilium vestrum illius auctoritas viri qui Vetus et Novum Testamentum de Hebraeo et Graeco in Latinum fideliter transtulit, qui sacrorum voluminum expositor fuit, de cujus auctoritate dubitare quempiam nefas est, cum inter omnes doctores, post apostolos, fortior columna Ecclesiae sit. » Tunc delato et perscrutato codice, commentum Hieronymi super Epistola ad Galatas legere episcopi fecerunt coram se, ubi Hieronymus et eum postea praedicabant, fuisse apostolos appellatos, ut illud Pauli: Visus est illis undecim, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
rita tẽ cũ pace suscipiat. Iotiens uos rogauimꝰ ut firmit̃ in om̃ib: ecclesiis ⁊ monasteriis
ꝑlemouicinũ statueretis hanc regulã totiens excusastis id uos minime agere u¬
le quousq: pꝰ epłã papae ioħis in c̃cilio apud hanc sedẽ causa a cõpuitialib ep̃ir
audireturi ⁊ dignũ ⁊ iustũ atq rati onabile fieri ꝑ antiquoꝵ auotoritatẽ iudicart᷑
Ne uidolicet nõs sine c̃sult uicinoꝵ agere uideremim ep̃oꝵ. ne elatꝰ aut p̃sũptor di¬
ceremini amaliuolis. Et pontifex ait. Sicut pͥmũ a romanopapa. ⁊ iterũ ac̃ cilio biturĩ
in quo mea uos uicefuistis in capite huiꝰ nouẽ bris. absq p̃sentia mea ꝓbatũ ÷ ⁊ c̃lau¬
datũ atq c̃firmatũ. sic uolo ut modo p̃sente me in hac sc̃a sede beati martialis di¬
iudi cetur iuste ⁊ canonice ut pꝰt̃ciã istã auctoritatẽ totũ scismade om̃ilem ouicino
deincepstollat᷑ edicto nr̃ a auctoritatis. In conspertu ergo ep̃oꝵ. fiat examinatio de

Expanded text:
cum pace suscipiat. Toties vos rogavimus ut firmiter in omnibus ecclesiis et monasteriis per Lemovicinum statueretis hanc regulam, toties excusastis id vos minime agere velle, quousque post epistolam papae Joannis in concilio apud hanc sedem causa a comprovincialibus episcopis audiretur, et dignum et justum atque rationabile fieri per antiquorum auctoritatem judicaretur, ne videlicet vos sine consultu vicinorum agere videremini episcoporum, ne elatus aut praesumptor diceremini a malevolis. » Et pontifex ait: Sicut primum a Romano papa, et iterum a consilio Bituricensi, in quo mea vos vice fuistis in capite hujus Novembris, absque praesentia mea probatum est et collaudatum atque confirmatum, sic volo ut modo praesente me in hac sancta sede beati Martialis dijudicetur juste et canonice, ut per tertiam istam auctoritatem totum schisma de omni Lemovicino deinceps tollatur edicto nostrae auctoritatis. In conspectu ergo episcoporum fiat examinatio de
Abbreviated transcription (Latin):
tendo matrieccłe ꝑ sacerdotũ ȩcam̃ rec̃ciliari. Neuidelicet qđ absit diaboli ti¬
plũ ideatur. neuecũ satane regño dãnetur sed potiꝰ tẽplũ dĩ manens in regno xp̃o
idĩ heredicatẽ possideat. Illud omib: aa diligent anim aduercendũ quam pon¬
derosũ ⁊ in mane urgues enstiu lis qͥ uoste ab ep̃is ex cõmunicatis. Certe dũ aliquotiens
ob quorundã graues offensas sux diocesis ep̃i ex cõmunicant ecđas ñ in eis ulqu u
Pagi licitũ ÷ opus. donec iterũ sermonis claue eas ipsi pontifices apiant. Nẽpelingua

Expanded text:
tendo matri Ecclesiae per sacerdotum examen reconciliari, ne videlicet, quod absit, diaboli tetendo matri Ecclesiae per sacerdotum examen reconciliari, ne videlicet, quod absit, diaboli templum videatur, neve cum Satanae regno damnetur, sed potius templum Dei manens in regno Christi et Dei haereditatem possideat. Illud omnibus etiam diligenter animadvertendum quam ponderosum et immane arguet exitium his qui juste ab episcopis excommunicati sunt. Certe dum aliquoties ob quorumdam graves offensas suae dioecesis episcopi excommunicant ecclesias, non in eis ultra divinum peragi licitum est opus donec iterum sermonis clave eas ipsi pontifices aperiant. Nempe lingua
Abbreviated transcription (Latin):
atũ. uł si ipsũ tẽplũ agentilib siue haereticis pollutũ fuerit. nisi priꝰrec̃ciliation
ep̃ali iterũ ꝑ aquã scĩficatũ fuerit. nulla tenꝰ ibi ꝑagipotest opusdĩ. Dicente enĩ apło
qua sotietas luci ad tenebras qͥ aut̃ c̃sensus tẽplo di cũ idolir: N dissimiliratione
qͥs qͥs pꝰbaptismũ grauioñ admiserit noxã iã in dignꝰ dõ est e pͥncipali facinore c̃taminatꝰ ÷
doneciterũ baptismopaenitenti a lauetur ⁊ lotus sc̃ae cõmunioni sacerdo tali re c̃ci¬
lietur auctoritate . Om̃s ergo qđ in baptis matis fonte spoponder tã quã in maculata
domꝰ dĩ finetenꝰ custodiant᷑ ut integersp̃s eoꝵ ⁊ corpus in aduentũ dñi seruet uerũ at
siquẽ post lauacri sacram̃tũ grauius corruisse c̃tigent. paenitendo digne satagat et c̃¬

Expanded text:
tratum, vel si ipsum templum a gentilibus sive haereticis pollutum fuerit, nisi prius reconciliatione tratum, vel si ipsum templum a gentilibus sive haereticis pollutum fuerit, nisi prius reconciliatione episcopali iterum per aquam sanctificatum fuerit, nullatenus ibi peragi potest opus Dei. Dicente enim Apostolo: « Quae societas luci ad tenebras, qui autem consensus templo Dei cum idolis? » Non dissimili ratione quisquis post baptismum graviorem admiserit noxam, jam indignus Deo est, quia principali facinore contaminatus est donec iterum baptismo poenitentiae lavetur, et lotus sanctae communioni sacerdotali reconcilietur auctoritate. Omnes ergo qui in baptismatis fonte spopondere, tanquam immaculata domus Dei finetenus custodiant, ut integer spiritus eorum et corpus in adventum Domini servetur. Verum si quem post lavacri sacramentum gravius corruisse contigerit, poenitendo digne satagat et confi
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ aomodũ dił dedicata eccła. a laudib dienoctuq diuinis cessare ñ debec.
net asacroꝵ ornatu uacua manere : ita mensxp̃iana adĩ nũ quã laude torpe
nũ quãue a bonȩ oꝑationis decore sterilis debet ꝑsistere. Et ut sacrilegiũ constat
eł ã uiolare ita eũ qͥi ã baptis mopurificatꝰ domꝰ dĩ meret᷑ eẽ.periculosũ : temen
a quoquã infestari. Qt cũ uiriscĩ a ꝑ uersis usfligunt᷑ ds̃ qͥ eoꝵ habitator ÷ ad iracundiã puo¬
catur. In sc̃is qͥppe uiris ds̃ infestat᷑ dicente ipso ꝑ ꝓphetã. Qui uos tangit tangitp
reorũ quã illi ciuitati quauos pacẽ p̃dicantes ñ receꝑit. Haec ꝓpt̾ hodiernae festi¬
tis latitiã c̃gruere uident᷑. & cũ huiꝰ tẽpli dedicationẽ quae insaluatoris polletꝓpͥonomi¬
ne annuatĩ replicamꝰ. oc casionẽ uob utilia loquendi ñ in cafsũ inuenimꝰ Vn
illud aduertendũ. qr si in oratorio dedicato homici diũ uł aliud nefas qđlibet ꝑ pe¬

Expanded text:
mi, dedicata ecclesia a laudibus die noctuque divinis cessare non debet nec a sacrorum ornatu vacua manere, ita mens Christiana a Dei nunquam laude torpere nunquamve a bonae operationis decore sterilis debet persistere. Et ut sacrilegium constat esse ecclesiam violare, ita eum qui jam baptismo purificatus domus Dei meretur esse, periculosum est temere a quoquam infestari; quia, cum viri sancti a perversis affliguntur, Deus qui eorum habitator est, ad iracundiam provocatur. In sanctis quipHaec propter hodiernae festivitatis laetitiam congruere videntur, quia, cum hujus templi dedicationem, quae in Salvatoris pollet proprio nomine, annuatim replicamus, occasionem vobis utilia loquendi non incassum invenimus. Unde illud advertendum quod, si in oratorio dedicato homicidium vel aliud nefas quodlibet perpe
Abbreviated transcription (Latin):
perũ dipe fatio miseroꝵ ẽsolatio. Nne uerũ tenemꝰ fuisse ate nr̃ce sedi burdegalã i¬
berdẽ adꝗ sitã ⁊ tui ꝑmulierẽ atebaptiratã impositione baculi pͥncipẽ ciuitatis ẽ tinuo
discipsin ꝗ fonsi muadie  Coñ om̃ib aditantib inueritate faceor. qe nusi hanc antequã
abbac Iecessero urbe inhis qͥ p̃sentes nunc s̃ restin reris flãmã nisu istã tribulantiũ mal¬
titudinẽ a te uidero curatã. ñ eredet ultin mens mea his quaede trlSrpeuaicer resal

Expanded text:
perum exspectatio, miserorum consolatio? Nonne verum tenemus fuisse a te nostrae sedis Burdegalam urbem Deo acquisitam, et tui per mulierem a te baptizatam impositione baculi principem civitatis continuo icordiae est. Coram omnibus astantibus in veritate fateor quia, nisi hanc, antequam ab hac recessero urbe in his qui praesentes nunc sunt, restinxeris flammam, nisi istam tribulantium multitudinem a te videro curatam, non credet ultra mens mea his quae de te lego magnifica,
Abbreviated transcription (Latin):
ephetã. subꝑsona ercła scriptũ ẽ. Ecce ego dñs creocalos nouos & t̃rã nouã
& ñ er̃ in memoria priora & ñ ascendent suꝑcor. sed gaudebitis & exultabitis usq
nsẽpiternũ in his quae ego creo. Quia ecceego creo hierrłm exultationẽ. & pi¬
pulũ eius gaudiũ. Etexultabo in hierrłm & gaudebo in połomeo. & ñ audiet᷑
meoꝵ. Quae ẽ. ista domꝰ quã edificabitis mihi & quis iste locꝰ quietis meae:
Am̃a haec manꝰ mea fecit. & a me factas̃ uniuersa ista dic̃ dñs Primũ quippeꝑꝓ¬

Expanded text:
inus. Ecce ego creo celos novos et terram novam: et non erunt in memoria priora. Et nos ascendent super cor: sed gaudebitis et exultabitis usque in sempiternum in his que ego creo. Quia ecce ego creo Hierusalem exultationem: et populum ejus gaudium. Et exultabo in Hierusalem: et gaudebo in populo meo. Et non audietur est. Quae ista est domus quam aedificabitis mihi? et quis erit locus quietis meae? Omnia haec manus mea fecit, et facta sunt universa ista, dicit Dominus. Ad que
Abbreviated transcription (Latin):
ũba eẽ mistica quisqͥs sentiat: si accensꝰ suꝑne cotẽplatio¬
nis g̾r̾a semetipsũ ad celestia suspendat. Mira enĩ atq in¬
esfabilis sacͥ eloquii uirtꝰ cognoscit᷑. cũ suꝑno amore legẽtis
anitas in dilectione dĩ ⁊ ꝑximi costat. Seruat at ĩ se
dilectionẽ dĩ: qͥ a caritate nõ diuidit᷑ ꝓximi. Qui a frͣ¬
na societate se c̾nit᷑: a diume haritatis participatione
cipes. tam̃ qr pͥuant᷑ a hearitate fr̃ne dilectiõis nullũ hñt in¬
crem̃tũ uirtutis. Hã sic̃ apłs ait. si tradido corpꝰ mm̃ ita ut ar¬
deã. caritatẽ at nõ habeã : nichil mͥ ꝓdest. Sine amore beari¬
tatis qͣmuis qͥsq recte credat: adbitudinẽ ꝑuenire nõ potest.

Expanded text:
ba esse mystica quisque sentiat, si accensus supernae contemplationis gratia, semetipsum ad coelestia suspendat. Mira enim atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno amore legentis t proximi. Charitas in dilectione Dei et proximi consistit. Servat autem in se dilectionem Dei qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione cipes: tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut Apostolus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Sine amore charitatis quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
se meminit de plorat. ia pͣua acta nõ solũ deserit. s
a marissimis etiã lam̃tis punit. S tam̃ eoꝵ que egit re¬
miniscit᷑. gͣui iudicii pauore t̾ret᷑. Glectꝰ qͥsq iã se ꝑfecte
ꝯũtit s ad huc se ꝑfecte in securitate nõ erigit: qͥ dũ qͣn¬
ta sit distctio extremi examinis pẽsat int̾ spẽ ⁊ formi
dinẽ sollicitꝰ trepidat: qr iustꝰ udex ueniẽs qͥd de ꝑpetͣ¬
culpe in manitas modũ penitẽcie tnseat metuit ⁊ ple¬
rumq culpã iã u̾itas relaxat: s mes afflicta ad huc
deuenia. dũ ualde sibi ẽ sollicita trepioat. Sẽs gͦ uir¬

Expanded text:
se meminit deplorat, jam prave acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit, sed dum eorum quae egit reminiscitur, graviter judicii pavore terretur. Jam se perfecte convertit, sed adhuc se perfecte in securitatem non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem ac fordine sollicitus trepidat; quoniam justus judex veniens quid de perpetrculpae immanitas modum poenitentiae transeat, metuit. Plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia, dum valde sibi est sollicita, trepidat. Sanctus qui
Abbreviated transcription (Latin):
usu eaqͦͣ fleuer̃ itando cõmutũt. Qͥ ⁊ p̾t̾ita uult plãge̾.
actiombꝰ scłaribꝰ in cubare. iste mũdationẽ nõ habet qm̃
adhuc agit que penitedo deflere possit. Y saias ꝓcc̃oribꝰ
ait. Lauamini mudi estotei. Lauat᷑ ⁊ nõ ẽ mudꝰ. qͥ plan¬
repetit. Sic deniq ⁊ alibi. ãmã penitẽtẽ atq iterũ delĩ¬
quentẽ: sermo diumꝰ increpat dices. Q m uilis es facta¬
nimis itans ias tuas. Q squis culpas p̃teritas plorat: huc̃
necesse est modũ teneat ⁊ sic admissa defleat: ne it̾um
flenda cõmitat. Scͥptũ ẽ in libro eccłiastico. Q baptizat᷑ a
mortuo ⁊ it̾um tangit illũ qͥd ꝑfic̃ lauatio eiꝰ. si pꝰ uite m̃o¬

Expanded text:
usu ea quae fleverint iterando committunt. Qui et praeterita vult plangere et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit, quae poenitendo deflere possit. Isaias peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus erepetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat dicens: Quam vilis es facnimis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, et sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Scriptum est in libro Ecclesiastico: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus ? Post
Abbreviated transcription (Latin):
etiã se ipsũ quisq abneget IS qͥd ẽ se ipsũ abnegare nͥ uo¬
luptatibꝰ ꝓpriis renutiare : Ut qͥ suꝑbꝰ erat : sit humilis.
Qͥ iracũdꝰ erat: ẽẽ studeat mansuetꝰ Hã si ita quisq reniciet¬
quibꝰ possidet om̃ibꝰ ut suis nõ renuciet moribꝰ: nõ ẽ xp̃i
discipłs. Qͥ enĩ renutiat rebꝰ suis: sua abnegat. Qͥ uͦ renũ¬
ciat moribꝰ pͣuis: semetipsũ scilie abnegat. Uñ ⁊ dñs. Qͥ
uult in qͥd post me uenire : abneget semetipsũ. de his qͥ qͥe¬
nulł ꝑculdubio in corde tumultibꝰ p̃munt᷑. Om̃s quippe
in ordinatos desid̾ioꝵ motus. a cubili cordis manu sc̃e con¬
u̾satiõis eieuit: ⁊ qͥ tnsitoria cũcta despienit exhis nascẽ¬
tes cogitationũ in solentias nõ paciunt᷑. Solã nãq et̾nã pa¬
triã appetut.⁊ qr nulla huiꝰ mũdi diligũt: magna m̃tis¬
tranquillitate ꝑfruunt᷑. Magna requies m̃tis ẽ a secreto

Expanded text:
seipsum abneget. Sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat, sit humilis; qui iracundus, esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntquae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum scilicet abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsum . 306 cul dubio in corde tumultibus premuntur; omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentistranq
Abbreviated transcription (Latin):
fenestrã ⁊ uidit sene in cõtẽplatiõe totũ qͣsi igneũ. Erat
ãt fr̃ ille dignus qͥ talia intueret᷑. Dicebãt at de abbe si¬
soy. quia nsi cito depoñet manꝰ suas. qũo stabat ad or̾o¬
nẽ: rapiebat᷑ mens eiꝰ in suꝑioribꝰ. Si at̾ cotingebat cu
eo alique frem orare. festinabat cito depon̾e manꝰ ne ra
oratio. cito corrigit m̃tẽ. Dicebat qͥdã patrũ. Qͥ a sic̃ in¬
possibile ẽ ut uideat quis in aquã turbida faciẽ sua:
sic ⁊ ama nisi purgata fuerit a cogitationibꝰ alienis cõte¬
iorẽ uocẽ in aures in cͥcum scͥpti sp̃s exprimit. qͣnto se
in eiꝰ desiderio pleniꝰ fundit. Sepe eni nr̃a desid̾ia quia¬
celerit᷑ nõ fuĩt exaudiunt᷑: ⁊ qd̾ impleri cõcite petimꝰ ex
ip sa melius. tarditate ꝓsꝑatur. Desid̾ia nr̃a dilatione exle¬
adun tͥ uet a ficiat᷑. ꝓficuit ut ad hoc qd̾ ꝑceptura sut couales

Expanded text:
fenestram, et vidit senem in contemplatione totum quasi igneum. Erat fenestram, et vidit senem in contemplatione totum quasi igneum. Erat autem frater ille dignus, qui talia intueretur. Dicebant de abbate Sysoi, quia nisi cito deponeret manus suas quando stabat ad orationem, rapiebatur mens ejus in superiora. Si ergo contingebat cum eo aliquem fratrem orare, fe Quia assidua oratio cito corrigit mentem. 13. Dicebat quidam Patrum: Quia sicut impossibile est ut videat quis in aqua turbida faciem suam, sic et anima, nisi purgata fuerit a cogitationibus alienis, contejorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderio plenius fundit . Cum aliter movericeleriter non fiunt exaudiuntur, et quod impleri concite petimus, ex ipsa melius tarditate prosperatur. Desideria nostra dilatione extenduntur, ut proficiant: proficiunt, ut ad hoc quod perceptura su
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑent᷑. Sic̃ aqͥle mos ẽ semꝑ occłm in radiis solis intendere
nec deflectere. isi esce soliꝰ obtentu : ita ⁊ scĩ a cõtemplatiõe
ad actualẽ uitã int̾ diĩ reflectunt᷑. cõsit̾antes illa sumina sic
ex̃ utilia: ut tam̃ ista humilia sint paululũ nr̃e indigecie
gredit᷑ om̃e qd̾ corporalit̾ uidetur. Cũ se angustat ut dila¬
tet: ⁊ aliqn̾o qͥde uicit ⁊ reluctates tenebs̃ sue cecitatis
ex suꝑat: ⁊ de in cͥcuscͥpto lumine. qͥddã furtĩ subtilit̾ at¬
tingit s statĩ ad semetipsã ꝓtinꝰ reu̾berat᷑ atq ab ea luce
ad qͣm respirado tnsit: ad sue cecitatis teneb̾s suspirãdo re¬
dit. In libro genesi scͥptũ ẽ. Sepeliuit abrahã cõngẽ suã.
in sepulero duplici. Actiua quasi sepulcrũ ẽ: quia qͣmins
oꝑibꝰ mortuos tegit. S cõtẽplatiua ꝑfectiꝰ sepelit: qr a cũchi
mũdi actionibꝰ funditꝰ diuidit.
nater quidã habiit ad cellã abb̃is axsenii: ⁊ attedit ꝑ

Expanded text:
operantur. 7. Sicut aquilae moris est semper oculum in radium solis infigere, nec deflectere, nisi escae solius obtentu, ita et sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae ustat ut dilatet; et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, et de incircumscripto lumine quiddam furtim subtiliter attingit: sed statim ad semetipsam protinus reverberatur, atque ab ea luce ad quam respirando transit, ad suae caecitatis tenebras suspirando redit. In libro Genesis scriptum est: Sepelivit Abraham conjugem suam in sepulcro duplici . Activa quasi sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit; sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Frater quidam abiit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Neq enĩ umqͣm oportet penitẽtem hab̾e de pccis se¬
curitatẽ. Nã securitas negligẽciã parit. Negligentia at
expulsa fuerit ab ħoie uitia. si forte pꝰ hec int̾cedẽte
securitate quelib culpa subrepserit: cõfestĩ delectatio¬
nes pͥstine iutioꝵ m̃tem auidiꝰ urepunt: pulsantesq
discrecio. ut cotidiana leuiaq pecca alt̾utrum coeqͣlibꝰ
cofiteam᷑: eoꝵq cotidiana credamꝰ orone saluari. Porro
gͣuoris lepre inmundiciã iuxta legẽ sac̾doti pandamꝰ
atq ad eiꝰ arbitriũ qͣlit̾ ⁊ qͣnto tp̃r usserit purificari
curemꝰ hinc ⁊ ad̾ ait. Reuela dño uia tuã: ⁊ sꝑa in
eũ. Nelũ qͦddã ẽ densitas peccoꝵ: un uia idest uita nr̃a
tenebrosa amictꝰ cͥcuidatione uestita ẽ. hac̃ reuelamꝰ.
qno delicta nr̃a tenebrosa ꝓntissime cõfitem᷑. Itẽ ipse

Expanded text:
m oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec, intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum mentem avidius irrepunt, pulsantesque discretio, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, eorumque quotidiana credamus oratione salvari. Porro gravioris leprae immunditiam, juxta legem Sacerdoti pendamus, atque ad ejus arbitrium, qualiter et quanto tempore jusserit, purificari curemus . Hinc et David ait: Revela Domino viam tuam, et spera in eo . Velum quoddam est densitas peccatorum, unde via, id est vita nostra tenebrosa, amictus circumdatione vestita est. Hanc revelamus, quando delicta nostra tenebrosa promptissime confitemur. Item ipse
Abbreviated transcription (Latin):
a mũdanis rebꝰ bene utit᷑: cotẽplatiua uͦ mundo renutias
soli dõ uiu̾e delectat᷑. Qͥ pruis in actiua inta ꝓfic̃: ad cõtẽpla¬
tionẽ ꝯscendit. Merito enĩ in ista sustollit᷑: qr in illa utilis
inuenit᷑. Sic̃ sepultꝰ ab omi t̾reno negocio pͥuat᷑.: ita ⁊ cõ¬
tẽplationi uacas. ab omĩ occupatiõe actuali aũtit᷑. Uiri scĩ

Expanded text:
 mundo renuntians, soli Deo vivere delectatur. Qui prius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Sicut sepultus ab omni negotio terreno privatur: ita contemplationi vacans, ab occupatio
Abbreviated transcription (Latin):
miiis pccor in penitẽcia: duplicẽ ab̾e gemitu cia .xu.¬
debet. Nimirũ qͥa ⁊ bonũ qd oportuit nõ fec̾: ⁊ malũ qd̃
nõ oportuit fec.Cũ ad bona oꝑa nõ ad surgimꝰ: necesse ẽ
ut nos metipsos dupplicit̾ defleamꝰ. Qa ⁊ recta nõ fecimꝰ.
uͦ offerri in holocaustũ iubetur. holocaustũ namq totũ
incensũ dr̃. Unũ gͦ turture ꝓ pcc̃o offerimꝰ: cũ ꝓ culpa
gemitũ damꝰ. De alt̾o uͦ holocastũ facimꝰ: cũ ꝓ eo qd̃
rep̾hendo: ⁊ ago peniteciã in fauilla ⁊ cine. In fauilla enĩ

Expanded text:
mnis peccator in poenitentia duplum habere gemitum debet, nimirum quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit, fecit. Cum ad bona opera non assurgimus, necesse est ut nosmetipsos dupliciter defleamas, quia et recta non fecimus, offerri in holocaustum jubetur . Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero holocaustum facimus, cum pro eo quod reprehendo et ago poenitentiam 242 in favilla, et cinere . In favilla enim