comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
delicti qualit̃ crucient᷑ ostendit.
Quid aut̃e mirũ si gehenne ig¬
ne credimꝰ habere suppliciũ si¬
mul obscuritatis et luminis:
qñ exꝑim̃ito nouimꝰ quia et te¬
darũ flãma lucet obscura: Eñ
edax flãma cõburit: quos nunc car¬
nalis delectatio polluit. Tunc ĩfi
nite patẽs infermi baratrũ deuo¬
rat: quos nunc manis elatio exal¬
tat. Atq quolibet ex uitio hic uo¬
luntatẽ callidi ꝑsuasoris impleue¬
runt: tũc cum duce suo reprobi
ad torm̃ta ꝑueniunt. Et quauis
angłoꝵ acq hominũ longe sit
natura dissimilis: una tamen
pena implicat. quos unus incri¬
nune reatꝰ ligat. Qd̃ bene ac
breuit̃ insinuat ꝓph̾a qͥ ait. Ioi
assur et om̃is multitudo eiꝰ: et
incircuitu eiꝰ sepulcra illiꝰ. Quis
nãq assur suꝑbi regis nõie. nisi
ille per elatõnẽ cadens antiquus
hostis expͥmitur. qui ꝓ eo quod
multos ad culpã per trahit. cũ
cuncta sua multitudine ad ĩfer¬

Expanded text:
dilecti qualiter crucientur ostendat. dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delnite patens inferni baratrum / devorat, quos nunc inanis elatio exaltat. Atque quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris exercuerunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen paena implicat, quos unus in crimine reatus ligat. Quod bene ac breviter insinuat propheta, qui ait: ibi Assur et omnis multitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad infer
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis itaq qui in obscuritate
cruciat: credendũ ẽ quia lum̃ ad
torm̃tũ seruat. Qd̃ si approbare
testimoniis in sua exp̃ssione ñ
possumꝰ: super est ut exdiuerso
tis pueri per caldei regis imꝑiũ.
succensis camini ignib. ligatis
manibꝰ pedibusq ꝓiecti sunt.
Quos tam̃ cũ idem rex incami¬
n incendio miseratꝰ exploraret.
illesis uestib deambulantes uidit
ubi aꝑte colligr̃. qͥa mira dispen¬
satione conditoris ignis qualitas
indiũsa uirtute tẽꝑata. et uesti¬
m̃ta ñ attig̃. et uncula incendit.
sc̃isq uiris et ad inferendũ tor¬
m̃tũ flãma friguit et adsolatio¬
nis minist̃̾ium exarsit. Sic̃ ergo
electis ignis ardere nouit ad so¬
latiũ. et tam̃ ardere ad supplici¬
um nescit: ita ediũso gehenne
flãma reꝓbis et nequa qũa lu¬
cet ad consolatõnis grãm: et tñ
lucet ad penã: et dãpnatoꝵ ocłis
ignis supplicii et nulla clarita¬
de eandeat. et ad doloris cumulũ

Expanded text:
Ignis itaque qui in obscuritate Ignis itaque qui in obscuritate cruciat credendum est quia lumen ad tormentum servat. Quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ergo ut e diverso tis pueri, per Chaldaei regis imperium succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt: quos tamen cum isdem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligitur quia mira dispensatione conditoris ignis qualitas, in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum 335 flamma friguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit; ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam; ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩaugm̃to sue dãpnat̃onis affligat.
Qd̃ ꝓfecto euangłio teste colligi¬
mꝰ in quo ĩutate nuntiante diueᷤᷤ
ille qũe cõtigit ad et̃iu incendii
torm̃ta descendere qͥmq frm̃ descri¬
bit᷑ meminisse: qͥ abrahã peciit et
ad corũ eruditõnẽ lazarũ mutte¬
ret. ne illuc eos q̃nq uenientes par
pena cruciaret. Qui gͥ ad doloris
sui cumulum ꝓpinquoꝵ absenti¬
um memuinit: constat ꝓculdu¬
bio qͥa eos ad augm̃ãtũ supplicii
paulopost potuit etiam p̃sentes
qui ad doloris sui cumulũ eũ quẽ
despex̾at in sinu abrahe lazarũ
udit. Is gͦ cui ut pena crescẽt
et uir electꝰ apparuit: cur noz
credendũ sit. qd̃ uidere insuppli¬
tio cos etiã quos contra dm̃i dile¬
xat possit: Qua ex re colligit᷑
qd̃ eos quos mnordinate nunc reꝓ¬
bi diligunt miro iudicii ordine
secũ tũt ĩtorm̃tis uidebũt: ut pe¬
nam ꝓpͥe punitõnis exagg̃et: illa
auctori p̃posita carnalis cognat̃o
pari añ oculos ultione dãpnata.

Expanded text:
um suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio teste colligimus, in quo, Veritate nuntiante, dives ille, quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse ; qui Abrabam petiit ut ad eorum eruditionem eum mitteret, ne illuc eos quandoque venientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augumentum supplicii paulo post potuit etiam praesentequi, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Is ergo, cui ut poena cresceret et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? Qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa auctori praeposita carnalis cognatio pari ante oculos ultione damnata.
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic uita t̾minꝰ puniat. quã¬
tinꝰ semꝑ sine t̾mino cruciatꝰ
uiuat: quia et ad finem ꝑ tor¬
menta properat. et sine fine
mors sine morte. fine sine fine.
defectꝰ sine defectu: quia et mors
uiuit. et finis semꝑ incipit.¬
Quia gͥ et mors punit et ñ ex¬
tinguit. dolor cruciat. s nulla-¬
tenus pauorẽ fugat: flãma cõ¬
burit. s nequa qũa tenebras dis¬
cutit: quantũ per noticiã pre-¬
sentis uite colligitur supplicia
ordinẽ ñ hñt: que ñ suã per oĩa
qualitatẽ tenẽt. Quamius illic
ignis et ad consolationẽ ñ lucet:
et tam̃ ut magis torqueat ad
aliquid lucet. Nam sequaces qͦsq
suos secum intorm̃to reꝓbi flãma
illustrante iusuri sunt quoꝵ amo¬
re deliquerunt qͣtinꝰ qͥ eoꝵ uitã car¬
naliter contra p̃ceptũ conditoris

Expanded text:
ut sic vitam terminus puniat, quaut sic vitam terminus puniat, quatenus semper sine termino cruciatus vivat, quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine mors sine morte, finis sine fine, defunctus sine defunctu, quia et mors vivit, et finis semper incipitn exstinguit, dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat, flamma comburit sed nequaquam tenebras discutit; quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent. Quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter co
Abbreviated transcription (Latin):
indoloris angustia pulsanti sẽꝑ
pauore feruunt᷑: ut et qd̃ timẽt
tolerent. et rursus qd̃ tolerant.
sme cessacione ꝑtimescant. De his
et eñi scͥptũ est. Uermis eoꝵ ñ mo¬
rietur et ignis eoꝵ ñ extinguet᷑.
Hinc flãma qui succendit illumi¬
nat: illicut suꝑiꝰ ũbis psalmiste
edociumꝰ ignis qui cruciat obs¬
curat. Hic metus amittit᷑ cum
colerari iam ceꝑit qd̃ timebat᷑.
illic et dolor dilaniat. et pa-¬
uor angustat. Horrendo igit᷑
modo tunc erit reꝓbis dolor cũ
formidine: flãma cũ obscuri¬
tate. Sic sic uidelicet adãpnatis
sentiri pondꝰ sũme equitatis de¬
bet ut et quia auoluntate crea-¬
toris nequaqũa surit ueriti dis¬
int̾itu ip̃a asius qualitatib
etiam corm̃ta discondent:
quatinꝰ quo se inquinãt crucia¬
tus augeant: et cũ uarie ꝓdeãt
multiplicit᷑ senciant᷑. Que tñ
supplicia in se demersos. et ul¬
tra iures cruciant et meis uite
subsidiũ ex tinguentia seruãt:

Expanded text:
doloris angustia pulsati semper doloris angustia pulsati semper pavore feriuntur: ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit illuminat, illic ut superius verbis Psalmistae docuimus ignis qui cruciat, obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coepit, quod timebatur. Illic et dolor dilaniat et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, damna cum obscuritate. Si sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate Conditoris nequaquam sunt veriti disinteritu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnent cruciatus augeant, et cum varie prodeant, multipliciter sentiantur: quia inferni supplicia in se demersos et ultra vires cruciant et in eis vitae subsidium exstinguentes servant,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq supplicia q̃ ordinata per¬
culdubio incorde morientium
ñ sunt. Ut eñi paulo suꝑiꝰ dixi¬
mꝰ.dũ dãpnatꝰ quisq foris flã¬
ma succendit᷑: intꝰ cecitatis igne
deuoratur atq indolore positus
exteriꝰ int̾iꝰq confunditur. ut
insua det̾iꝰ confusione crucietur.
Repulsis gͦ insuppliciis ordo noz
erit: quia ineoꝵ morte atrocius
ip̃a confusio mentis seuit. Tãta
eñi ira potentiã iudicantis eqͥtas
ordinat: ut pena animũ quasi
mordinata confundat. Uel cer¬
te abẽe. ordo suppliciis dr̃: quia
quibus libet rebus in penã sur¬
gentibꝰ. ꝓpͥa qualitas ñ seruatur.
uñ et ꝓtinꝰ subinfert᷑. Et sem¬
pit̾mis horror in habitans. In hꝰ
uite torm̃tis timor dolorẽ ht̃: do¬
lor timorẽ ñ ht̃: quia nequaqͣm
m̃tẽ metꝰ cruciat. cũpati ĩa ceꝑit
qd̃ metuebat. Infernũ uͦ et umbra
mortis obscurat. et sẽpit̾nꝰ horror
inhabitat: quia eiꝰ ignib traditi
et insuppliciis dolorẽ sentunt et

Expanded text:
quoque supplicia quae ordinata rocul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur. Atque in dolore positus, exterius interiusque confunditur, ut sua dexterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa cenim mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur, quia quibuslibet rebus in poenam surgentibus propria qualitas non servatur. Unde et protinus subinfertur, et sempiternus horror inhabitans in hujus vitae tormentis, timor dolorem non habet, et dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat, cum pati jam coeperit quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
se formitlini et uirtutes angłice¬
inclinant: uel certe qm̃ cũ cur¬
uamur: suꝑiora noncernimꝰ. Erec¬
S qui orbem portant sub deo cerui
sunt: quia diuinitatis eiꝰ celsitu¬
dinem quãus subleuati uideant.
nec uirtutes tam̃ anglice conp̃hen¬
dunt. Quam uir iustus p̃ifirmi¬
tate non penetrans: s hanc ut cũ¬
q ex subiectis sũmoꝵ sp̃uũ mini¬
st̃iis pensans. ad considerationẽ se
ꝓpͥam sollicita humilitate recolli¬
git sibiq coram se propotestate
suꝑne magnitudinis uilescit di
uantꝰ gͦ ego sum ut respõ Iceis.¬
deam ei: et loquar uerbis meis
cum eo: Ac si aꝑte dicat. Si creat᷑a
illa hunc considerare non sufficit
que carne ñ p̃mitur: qua mente
ego de eiꝰ iudiciis disputo qͥ pon¬
dere corruptõnis angustor: Sicut¬
locunt᷑ : ita u̾ba nr̃a ad dm̃ sunt
oꝑa que exhibemꝰ. S cũ deo loqͥ¬
homo uerbis sius ñ ualet: quia
apud subtile eiꝰ iudiciũ nullam

Expanded text:
se fortitudini et virtutes angese fortitudini et virtutes angeinclinant? Vel certe, quoniam cum curvamur, superiora non cernimus: Erecgerent. Sed qui orbem portant, sub Deo curvi sunt, quia divinitatis ejus celsitudinem quamvis sublevatae videant, nec virtutes tamen angelicae comprehendunt. Quam vir justus prae infirmitate non penetrans, sed hanc utcunque ex subjectis summorum spirituum ministeriis pensans, ad considerationem se propriam sollicita humilitate recolligit, sibique coram se prae potestate supernae magnitudinis vilescit, diuantus ergo sum ego, ut respondeam ei, et loquar verbis meis cum eo? - Ac si aperte dicat: Si creatura illa hunc considerare non sufficit, quae carne non premitur, qua mente ego de judiciis disputo, qui pondere corruptionis angustor? Verbloquuntur, ita verba nostra ad Deum sunt opera quae exhibemus. Sed cum Deo loqui verbis suis homo non valet, quia apud subtile ejus judicium nullam
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnceps: ñ incongrue greco elo¬
ppłs interp̃tatur. Basileos igitur
sicet lingua basis ppłi dicit᷑ quia
udelicet ip̃e suꝑ se̾ ppłm sustinet:
qui motus illius potestatis pondẽ
fixus regit. Quo em̃i subiectoꝵ su¬
oꝵ onera tolerat: eo quasi suꝑ po
ciat qd̾ uidea deseritur: atq ad di¬
uinitatis cultũ gentiũ pͥncipes
subiectos quondam districte dese¬
ris: et erectas potestates gentiũ
dicitur sub quo curuant᷑ qͥ portãt
orbem: possint et anglice uirtutes
intelligi. Ipse et eñi orbem portãt.
qui regendi mundi curã ãministr¬
ant: paulo atcestante qui ait. Nõ¬
ne om̃s sunt ãministratorii sp̃s
inminist̾iũ missi ꝓpt̃ eos qͥ here¬
ditatem capunt salutis: Ait gͦ.
s̃ cuiꝰ resist̾e ire nemo potest᷑:
sub quo curuant᷑ qui portãt
orbem. Ac si humilitatẽ om̃is
ereature aspiciat: et tremefac¬
tus dicat. Quis infirmorũ homi¬
nuni tius nutib obsistat: cuius

Expanded text:
princeps non incongrue Graeco eloprinceps non incongrue Graeco elopopulus interpretatur. βασιλεὺς igitur licet lingua basis populi dicitur, quia videlicet ipse super se populum sustinet, qui motus illius potestatis pondere fixus regit. 301 Quo enim subjectorum suorum onera tolerat, eo quasi superpociat quod Judaea deseritur, atque ad Divinitatis cultum gentium principes subjectos quondam districte deseris, et erectas potestates gentium dicitur, sub quo curvantur qui portant orbem, possunt et angelicae virtutes intelligi. Ipsae etenim orbem portant, quae regendi mundi curas administrant, Paulo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? Ait ergo: Deus cujus resistere irae nemo potest, sub quo curvantur qui portant orbem. Ac si humilitatem omnis creaturae conspiciat, et tremefactus dicat: Quis infirmorum hominum tuis nutibus obviat, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ire neq illi si astarent resisterẽt
qui iccirco ꝓ amicis int̾uenire ci¬
cius possent: quia apud hunc in¬
tercedere et ꝓ inimicis solerent:
hinc ad eandem uideam dr̃. Pla¬
ga iimici ꝑcussi te: castigatio¬
ne creduli. Et rursum. Quid cla
mas ad me suꝑ contricione tua:
Insanabilis ẽ dolor tuus. Uit gͥ¬
sc̃s aspiciat. quia nullius interuẽ¬
tu diuina ira restringit᷑. cũ ĩpla¬
cabiliter excitatur: et dicat. Ds̃
cuiꝰ resistere ire nemo potest. Qd̃
bene et adspecialem intellectum
dicimꝰ: si eiusdem plebis isrłitice
dãpna pensamꝰ. Qũa redẽptor
ꝑ dispensationis sue misteriũ
ostensus suꝑbientẽ deseruit. atq
ad agnitõnis sue grãm gentes
uocauit. Unde et apte mox subdi.
ub quo curuant᷑ qͥ portãt orb̃e.¬
Ip̃i et eñi orbem portant: qui
curas p̃sentis scłi tolerant: Tan¬
torũ quippe pondera unusqͥsq
hoc mundo pͥncipat᷑. Uñ et recte

Expanded text:
ejus irae neque illi si astarent obsisterent, ejus irae neque illi si astarent obsisterent, qui idcirco pro amicis intervenire citius possent, quia apud hunc intercedere et pro inimicis solerent? Hinc ad eamdem Judaeam dicitur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli . Et rursum: Quid clmas ad me super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . s aspiciat quia nullius interventu divina ira restringitur cum implacabiliter excitatur, et dicat: Deus, cujus resistere irae nemo potest. Quod bene et ad specialem intellectum ducimus, si ejusdem plebis Israeliticae damna pensamus, quam Redemptor per dispensationis suae mysterium ostensus superbientem deseruit, atque ad cognitionis suae gratiam gentes vocavit. Unde et apte mox subditur: Sub quo curIpsi etenim orbem portant qui curas praesentis saeculi tolerant. Tantorum quippe pondera unusquisquhoc mundo principatur. Unde et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
Qua inre utilit̾ queri potest:cur
relictis tot antiquiorib patrib
ad effundendã p̃cem moyses et sa¬
inuel tantũmͦ p̃stantiꝰ elegantiꝰq
nominantur. Qd̾ tam̃ facile agnos¬
cimꝰ: si eiꝰ que diligere et inimicos
p̃cipit. caritatis merita pensamꝰ.
inimicis quoq intercedere niti¬
tur. Uñ et ꝑsemet ipam ueritas
dicit. Orate ꝓ persequentib et
calũpniantib uobis. Et rursam
Cum stabitis adorandũ: dimitti¬
te siquid habetis adũsus alterũm.
Cum uͦ patrũ pͥoꝵ facta. sacro elo¬
quio de scripta reuoluimꝰ: moysen
et samuelem orasse ꝓ ad uersantib
inuenimꝰ. Unus quippe eorũ seui¬
entis ppłi ꝑsecutionẽ fugit. et tam̃
pro uita sui ꝑsecutoris int̾uenit:
alter ex pͥncipatu ppłi deiectꝰ ip̃is
sus aduersariis dicit. Absit a me
hoc peccatũ in dño: quo minꝰ cessem
orare ꝓ uobis. Quid est gͦ in diffi¬
cultate dep̃candi moysen et samue¬
lem deducere. nͥ aꝑtius indicare. qͥ

Expanded text:
quaeri utiliter potest cur, relictis tot antiquioribus patribus, ad effundendam precem Moyses et Samuel tantummodo praestantius elegantiusque nominantur? Quod tamen facile agnoscimus, si ejus quae diligere et inimicos praecipitur charitatis merita pensamus.inimicis quoque intercedere nititur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Et rursum: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus alterum . Cum vero patrum priorum facta sacro eloquio describente revolvimus, Moysen et Samuelem exorasse pro adversantibus invenimus. Unus quippe eorum saevientis populi persecutionem fugit, et tamen pro vita sui persecutoris intervenit; alter, ex principatu populi dejectus, ipsis suis adversariis dicit: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Quid est ergo in difficultate deprecandi Moysen et Samuelem deducere, nisi apertius indicare quia
Abbreviated transcription (Latin):
hic adicit subdens fiussem quasi
ñ ẽẽm de ut̃o translatꝰ ad tumu¬
git dicens. Sicut abortuũu abs¬
conditũ ñ subsiffem: uel qͥ cõcep¬
ti ñ uiderũt lucem. Quia gͦ hec
suꝑiꝰ late digessimꝰ: prouitando
lectoris fastidio. ex posita replica
p̃sentis uite consideraris ñ eus
usũ s t̾minũ conspicrt: ut exfi¬
ne colligat. nichil ee qd̾̃ tͣnsiens
delectat. hinc riãq ꝑsalomonem
dr̃. Si annis multis uixit hõ: et
his om̃ib letꝰ factꝰ. meminisse de¬
b oꝑib tius memorare nouissima
tua: et inet̾riũ ñ peccabis. Igitur
cũ culpa animũ tẽptat. mens ne¬
cesse est ut breuitatẽ sue delecta¬
cõnis aspiciat: ne ad uiuacẽ mor¬
tẽ iniqͥtas rapiat. cũ constet quod
ad t̾minũ citiꝰ mortalis uita per¬
currat. S sepe ocłs nr̃e cõtẽplat̃õ
nis confundit᷑: cũ dolor ñr flagelt
crebescentib aggrauatur. Libet
p̃sentis uite exilium gemere: s
p̃ipsa afflictione mens ñ ualet

Expanded text:
dens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exposita replicarsentis considerans, non ejus usum sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo, et his omnibus laetatus fuerit, meminisse debus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet
Abbreviated transcription (Latin):
gamꝰ. Semet ipsum namq sub¬
tiliter pensans atq inom̃i ac¬
tione diiudicans. suꝑne distrie¬
tionis uim quanta sollicitudi¬
ne ꝑtimescat: insinuat subdẽs.
N turbine eñi conteret me. Ac
si aꝑte dicat. Iecirco hunc semꝑ
et intranquillitate sẽꝑ timeo:
quia et inter flagella qualis in
turbine ueniat non ignoro. Que
flagella scilicet metues p̃uidit.
et p̾uidens ꝑtulit. Uñ subũigit.
t multiplicabit uulnera mea
etiam sine causa. Ut eñi sepe di

Expanded text:
gamus. Semetipsum namque subgamus. Semetipsum namque subtiliter pensans, atque in omni actione dijudicans, supernae districtionis vim quanta sollicitudine pertimescat insinuat, subdens: In turbine enim conteret me. Ac si aperte dicat: Idcirco hunc semper et in tranquillitate timeo, quia per flagella qualis in turbine veniat non ignoro. Quae flagella scilicet et metuens praevidit, et praevidens pertulit. Unde subjungit: Et multiplicabit vulnera mea etiam sine cau
Abbreviated transcription (Latin):
nec infans uniꝰ diei. Hinc perse
met ip̃am ueritas dicit. Nisi qͥs
renatus fuerit exaqua et sp̃u sc̃o:
non potest intrare in regnum
dei. Hinc paulꝰ ait. Cramꝰ nat᷑a
filii ire sicut et ceteri. Qui ita¬
q nullum ꝓprium adiungens
ex solo originis reatu ꝑimitur:
quid iste in illo extremo exami¬
ne. quantũ adhumani sensus
estimationem. nͥ sine causa uul¬
neratur: S tam̃ sub diuina dis¬
trietione iustũ est: ut ꝓpago mor¬
talis uelut infructuosa arbor.
et in ramis seruet amaritudi¬
nem. quã traxit ex radice. Ait gͦ.
Nturbine enĩ conteret me: et
multiplicabit uulnera mea etiã
sine causa.Ac si aꝑte humani
generis dãpna considerans: dicat.
Districtꝰ uidex qua eos animadũ¬
sione trucidat. quos culpa ꝓprie
actionis dãpnat: et si illos met̃¬
num ꝑcutit. quos reatus ꝓprii¬
arbit̾rii ñ addicit: Que nimi
ter discrepare cognoscimꝰ: si et¬
hec qũa uere plata sunt inda¬

Expanded text:
nec nec metipsam Veritas dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . Hinc Paulus ait: Eramus natura filii irae, sicut et caeteri . Qui itaque nullum proprium adjungens, ex solo originali reatu perimitur, quid iste in illo extremo examine, quantum aestimationem, nisi sine causa vulneratur? Sed tamen sub divina districtione justum est ut propago mortalis, velut infructuosa arbor, et in ramis servet amaritudinem quam traxit ex radice. Ait ergo: In turbine enim conteret me, et multiplicabit vulnera mea etiam sine causa. Ac si, aperte humani generis damna considerans, dicat: Districtus judex qua eos animadversione trucidat quos culpa propriae actionis damnat, si et illos in aeternum percutit quos reatus arbitrii non addicit? 33. Job ter discrepare cognoscimus, si haec quam vere prolata sunt inda
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpestas ualida. Uñ et ꝓpha quoq
alius dicit. Dñs in tempestate:¬
et inturbirie uie eiꝰ. In quo nimi¬
rum turbine iccirco iustus nequa¬
qua conteritur: quia semꝑ hoc sol¬
licite metuit ne conteratur. Per¬
pendit namq ad huc inp̃sentisu
ce itinere constitutus. humanis
tu culpe originalis astrictos. etiã
sine oꝑib damnat. Uñ et recte uir
sc̃s ex humani generis uoce ꝓtinꝰ
Nonnulli et eñ pͥus a p̃senti iuce
subtrahuntur: quam ad ꝓmerẽ¬
da bona mala ne merita ac tue
uite ꝑueniant. Quos quia acul¬
liberant: et hic ex ꝓpͥo neglexerũt.
et illuc ad tormenta ꝑueniunt.
Quib unũ uulnus est corrupti¬
biles nasci: aliud carnaliter emori.
S quia post mortẽ quoq carnis.¬
et̃na mors sequitur: occulto eis
iustoq iudicio etiam sine causa
uulnera multiplicantur. Perpe¬
tua quippe torm̃ta percipiunt:
et qui nichil ex ꝓpͥa uoluntate
deliquerũt. Hinc namq scriptũ ẽ.
Non est mundꝰ in conspectu eiꝰ.

Expanded text:
alida Unde et propheta quoque alius dicit: Dominus in tempestatet turbine viae ejus. . In quo nimirum turbine 303 idcirco justus nequaquam conteritur, quia semper hic sollicite metuit ne conteratur. Perpendit namque, adhuc in praesentis vitae itinere constu culpae originalis astrictos, etiam sine operibus damnat. Unde recte vir sanctus ex humani generis voce protinNsubtrahuntur quam ad proferenda bona malave merita activae vitae perveniant. Quos quia a culliberant, et hic ex proprio nihil egerunt, et illuc ad tormenta perveniunt. Quibus unum vulnus est corruptibiliter nasci, aliud carnaliter emori. Sed quia post mortem quoque aeterna mors sequitur, occulto eis justoque judicio etiam sine causa vulnera multiplicantur. Perpetua quippe tormenta percipiunt et qui nihil ex propria voluntate peccaverunt. Hinc namque scriptum est: Non est mundus in conspectu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
paulo attestante nichil ad ꝑfec¬
tum ad duxit lex. Ipse autem ꝑ
semet ipsum ueniens. et suꝑ cada¬
uer se humiliter st̃nens. ad exe¬
quanda sibi mortui menbra se
colligit: quia cum informa dei
eẽt ñ rapinã arbitratꝰ ẽ equalẽ
se ẽẽ dõ: s semet ip̃m ex inaniuit
formam serui accipiens insimili
tudinẽ hominũ factꝰ. et habitu
inuentus ut homo. huc illucq
deambulat. quia et iudeam uix¬
ta. et longe positas gentes uocat.
Suꝑ mortuũ septies oscitat: qͥa
septiformis sp̃m inpeccati mor¬
te iacentib aspirat. Moxq uiuẽs
erigitur: quia is qũe terroris uir¬
ga suscitare non potuit: ꝑamoris
spm̃ puer ad uitã redit. Dicat itaq¬

Expanded text:
Paulo attestante: Nihil ad perfecPaulo attestante: Nihil ad perfectum adduxit lex . Ipse autem per semetipsum veniens, et super cadaver se humiliter sternens, ad exaequanda sibi mortui membra se collegit: Quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo; sed semetipsum exinanivit, formam studinem hominum factus, et habitu inventus ut homo. Huc illucque deambulat, quia et Judaeam juxta, et longe positas gentes vocat. Super mortuum septies inspirat, quia septiformis Spiritus in peccati morte jacentibus aspirat; moxque vivens agitatur, quia is quem terroris virga suscitare non potuit, per amoris spiritum puer ad vitam rediit. XX.
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit: quia peradopt̃onis grãm.
ad amorẽ surgit. Hinc ioh̾es ait. Ti¬
mor non est incaritate: s ꝑfecta
caritas foris mutit timorẽ. Hinc
zacharias dicit. Ut sine timore de
manu inimicoꝵ nr̃oꝵ liberati: ser¬
uiamꝰ illi. Apeccati igitur morte
timor nos suscitare ñ ualuit: s ad
statũ uite ꝑ sp̃m mansuetudinis
gr̃a erexit. Quod bene helyseo
sunamitis filium suscitante sig¬
natur: qui cum baculo puerum
mittens. ex tincto filio uitã mini¬
me reddidit. Per semet ip̃m uero
ueniens. seq suꝑ mortuũ st̾nens.
atq ad eiꝰ menbra se colligens. huc
illucq deambulans. et more mor¬
tui septies aspirans: hunc ad redi¬
uiuam lucem ꝓtinꝰ per miniftĩ¬
um cõpassionis animauit. Auctor
quippe humani generis. ds̃ qͣsi
mortuũ puerũ doluit: cũ extĩc¬
tos nos iniquitatis aculeo mise¬
ratus aspexit. Et qͥa per moysen
t̾rorẽ legis ꝓtulit: quasi ꝑ puerũ
uirgã misit᷑. S puer cũ baculo
mortuũ suscitare non ualuit: qͥa

Expanded text:
spicit, quia per adoptionis gratiam ad amorem surgit. Hinc Joannes ait: Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem . Hinc Zacharias dicit: Ut sine timore de manu inimicorum nostrorum liberati serviamus illi . A peccati igitur morte timor nos suscitare non valuit, sed ad statum vitae aspirata mansuetudinis gratia erexit. Quod bene Elisaeo Sunamitis filium suscitante signatur , qui cum baculo puerum mittens, exstincto filio vitam minime reddidit; per semetipsum vero veniens, seque super mortuum sternens, atque ad ejus membra se colligens, huc illucque deambulans, et in ore mortui septies aspirans, hunc ad redivivam lucem protinus per ministerium compassionis animavit. Auctor quippe humani generis Deus, quasi mortuum puerum doluit, cum exstinctos nos iniquitatis aculeo miseratus aspexit. Et quia per Moysen terrorem legis protulit, quasi 318 per puerum virgam misit. Sed puer cum baculo mortuum suscitare non valuit, quia,
Abbreviated transcription (Latin):
ex aere proruit. Et sunt pleriq
qui per orationũ lamenta se cru-¬
ciant: s tam̃ totis lamentorum
laborib ad sola desideria terrena
exsudant. Compungunt᷑ in p̃¬
cib: s felicitatis t̾rene gaudia
exquirunt. Hos itaq niuis aqͣ
ñ abluit: quia eorũ fletus abimis
uenit. Quasi eñi ex t̾̃re aqua per¬
fusi funt: qui terrenis bonis inp̃¬
cib cõpungunt᷑. Qui uero iccͥco
stis cõpunctio infundit. Nã cura
ꝑhennẽ patͥam per lamenta ap¬
tunt. eiꝰq accensi desideriis plan-¬
gunt: a sũmis accipiunt unde mũ¬
dentur. Per manus aũ qͥd aliud
nͥ oꝑa designant᷑ : Uñ quibusdã
per ꝓpħam dicitur. Manus ur̃e
sanguine plene sunt. id est oꝑe

Expanded text:
ex aere proruit. Et sunt plerique ex aere proruit. Et sunt plerique qui per orationum lamenta se cruciant, sed tamen totis lamentorum laboribus ad sola terrena desideria exsudant; compunguntur in precibus, sed felicitatis transitoriae gaudia exquirunt. Hos itaque nivis aqua non abluit, quia eorum fletus ab imis venit. Quasi enim ex terrae aqua perfusi sunt, qui pro terrenis bonis in precibus compunguntur. Qui vero idcirco stis compunctio infundit. Nam cum perennem patriam per lamenta appetunt, ejusque accensi desideriis plangunt, a summis accipiunt unde mundentur. Per manus autem quid aliud quam opera designantur? Unde quibusdam per prophetam dicitur: Manus vestrae sanguine plenae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ilotus fuero quasi aquis niuis.
et fulserint irelut mundissime
manꝰ mee: tam̃ sordib intinges
me. et abhominabunt᷑ me uesti¬
lam̃ta humilitatis. Que ꝓfecto
humilitas quia añ districti iudi¬
cis oculos cet̃is uircutib p̃minet:
quasi ꝑ magni meriti colorem
candet. Sunt namq ñ nulli.
qui lam̃ta habent: s humilita¬
tem ñ hñt. Qui afflicti plan¬
gunt. s tam̃ in ip̃is fletib uel
contra ꝓximoꝵ uitã suꝑbiũt:
uel contra ordinationẽ condito¬
ris eriguntur. Hii nimirũ aqͣs
hñt. s niuis aquas ñ hñt. Et
mundi ẽẽ nequeunt: quia hu¬
militatis fletib minime lauã¬
tur. Aquis aũ nuiuis aculpa se
lau̾at: qui confidenter dicebat.
Cor contritũ et humiliatũ ds
non spernit. Qui enim lamentis
affliguntur. s murmurando rebel-¬
les sunt: mentẽ quidem conterũt.
s humiliari contẽpnunt. Quam¬
uis aque nuus: intelligi et alit̃
possunt. Aqua enim fontis et flu-¬
minis ext̾ra oritur: aquaq niuis

Expanded text:
lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae, tamen sordibus intinges me, et abominabuntur me vestilamenta humilitatis: quae profecto humilitas, quia ante districti judicis oculos caeteris virtutibus praeeminet, quasi per magni meriti colorem candet. Sunt namque nonnulli qui lamenta habent, sed humilitatem non habent, qui afflicti plangunt, sed tamen in ipsis fletibus, vel contra proximorum vitam superbiunt, vel contra ordinationem Conditoris eriguntur. Hi nimirum aquas habent, sed nivis aquas non habent, et mundi esse nequeunt, quia humilitatis fletibus minime lavantur. Aquis autem nivis a culpa se laverat qui confidenter dicebat: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Qui enim lamentis affliguntur, sed murmurando rebelles sunt, mentem quidem conterunt, sed humiliari contemnunt. Quamvis aquae nivis intelligi et aliter possunt. Aqua enim fontis et fluminis ex terra oritur, aqua vero nivis
Abbreviated transcription (Latin):
pollicetur ueritas dicens. Helias
uenturus est: et restituet om̃ia.
Quasi gͦ sub signaculo stelle clau¬
se sunt. qui et nunc occultant᷑
ne appareant: et post ut ꝓdẽe
ordiis crudelit̾ obduratur. Nam
p̃dicatores ueritatis rennuit:
uerba aduitorii spreuit. Quod
tam̃ mira auctoris dispensatio¬
ne agitur: ut nimirũ p̃dicatõ¬
num głia que recepta inuno po¬
pulo latere poterat: incunctis
gentib repulsa dilatetur. Unde
et apte mox subditur.¬

Expanded text:
pollicetur, dicens: Elias venturus est, et restituet omnia . Quasi ergo sub signaculo stellae clausae sunt, qui et nunc occultantur ne appareant, et post ut prodesordiis crudeliter obduratur. Nam praedicatores veritatis renuit, verba adjutorii sprevit. Quod tamen mira auctoris dispensatione agitur, ut nimirum praedicantium gloria, quae recepta in uno populo latere poterat, in cunctis gentibus repulsa dilatetur. Unde et apte mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tur: tedet hanc uiuere. q̃ se adui¬
tam uel per labores ambigit per¬
uenire. Uñ et subsequent adĩgĩ.¬
pietate discutimur: opus nr̃m
p̃miis p̃stolamur. uir gͥ sc̃s. sub
occulta iudicia trepidans dicit.
Si autem et sic impiꝰ sum qͣre
frustra laboraui: Non qd̃ hunc
laborasse penitet: s qd̃ incertũ¬
se ẽẽ de p̃miis et int̾ labores do¬
let. Sciendũ uͦ ẽ. qd̃ uiri scĩ ita
incerti sũt ut confidant: atq ita
confidunt ut tñ exsecuritate ñ
torpeant. Quia gͦ plerũq mens¬
et impensa rectis actib trepidat:
restat ut postquam bonũ opus
agitur. lacrime dep̃cat̃onis exqui¬
rantur: quatenus ad eterna p̃¬
mia meritũ recti operis subue¬
hat humilitatis postulatio. S¬

Expanded text:
tur, taedet hanc vivere, quae se ad vitur, taedet hanc vivere, quae se ad vitam vel per labores ambigit pervenire. Unde et subsequenter adjungipietate discutimur, opus nostrpraemiis praestolamur. Vir igitur sanctus, sub occulta judicia trepidans, dicit: Si autem et sic impius sum, quare frustra laboravi? non quo hunc laborasse poenitet, sed quo incertus esse de praemiis et inter labores dolet. Sciendum vero est quod viri sancti ita incerti sunt ut confidant, atque ita confidunt ut tamen ex securitate non torpeant. Quia ergo plerumque menset impensa rectis actibus trepidat, restat ut postquam bonum opus agitur lacrymae deprecationis exquirantur, quatenus ad aeterna praemia meritum recti operis subvehat humilitas postulationis
Abbreviated transcription (Latin):
dã ei: quanta eũ oporteat ꝓ nõie
meo pati. Delinquenti gͦ dñs nõ
ñ deserit. Aut eñi ip̃e hoc hõ ĩse
penitens punit: aut hoc ds̃ cum
homine uindicans ꝑcutit. Neqͣ¬
qua igitur peccatum parcitur:
quia nullatenus sine undicta
laxatur. Sic dauid audire post¬
confessionẽ meruit. dñs transtu¬
lit peccatũ tuũ: ⁊ tñ multis cru¬
sciatibus
afflictus ac lugens reatum culpe.
qũa perpetrauerat exsoluit. Sic
nos salutis unda aculpa pͥmi pa¬
rentis absoluimut: s tam̃ reatũ
euisdem culpe diluentes ab solut
quoq adhuc carnalit̾ obimus. Be¬
ne ergo dicit᷑. Sciens qd̃ ñ parcẽs
delinquenti. Quia delicta nr̃a si¬
ue ꝑ nos siue ꝑsemet ip̃m resecat:
etiam cum relaxat. Ab electis eñi
suis iniquitatũ maculas studet
temporali afflictõne terg̃e: quas
in eis imperpetuũ non uult iu¬
dere. Sz sepe mens dum plus u¬
sto trepidat. dũ pauore quatit᷑:
dum sinistris suspicionib urge¬

Expanded text:
dam ei quanta eum oporteat pro nomine dam ei quanta eum oporteat pro nomine meo pati . Delinquenti ergo Dominus non deserit. Aut enim ipse hoc homo in se poenitens punit, aut hoc Deus cum homine vindicans percutit. Nequaquam igitur peccato parcitur, quia nullatenus sine vindicta laxatur Sic Daconfessionem meruit, Dominus transtulit peccatum tuum; et tamen post cruciatibus afflictus ac fugiens, reatum culpae quod perpetraverat exsolvit. Sic nos salutis unda a culpa primi parentis absolvit, sed tamen reatum ejusdem culpae diluentes, absoluti quoque adhuc carnalitne ergo dicitur: Sciens quod non parceres delinquenti, quia delicta nostra sive per nos, sive per semetipsum resecat, etiam cum relaxat. Ab electis enim suis iniquitatum maculas studet temporali afflictione tergere, quas in eis in perpetuum non vult videre. Sed saepe mens dum plus justo trepidat, dum pavore quatitur, dum sinistris suspicionibus urge
Abbreviated transcription (Latin):
mente deficiunt: quia a feruore
quo cepta sunt frigescente amo¬
re tabefiunt. Quia gͦ culpe sub¬
reptio uel in ip̃o uirtutis actu
uix uincitur. quid ad securitatẽ
sipꝑ est. nͥ ut studiose semper et in
ualde scrupulosum cordi se obic̃.
cum subiungit. Sciens qd̾ ñ par¬
ceres delinquenti. Si eñi delinque¬
ti ñ parcitur quis ab et̃na morte
eripitur: cum a delicto mundus
nemo repperitur: An penitenti
parcit: et delinquenti ñ parcit:
Quia cũ delicta plangimꝰ: nequa¬
quã iam delinquentes sumꝰ. Sei
quid est qd̃ petrus cum negat
respicitur: et redeptoris negati
respectu ad lacrimas uocatur:
Quid qd̃ paulus cum redẽptoris
nom̃ int̾ra conaret᷑ extinguere:
eius uerba de celo meruit audire:
Sed tam̃ culpa mutroq punitaẽ.
quia et de petro teste euangłio
scriptũ ẽ. recordatꝰ petrus u̾bi
ihu egressus foras fleuit amare:
et de paulo hec eadem que hunc no-¬
uocauit. ueritas dicit. Ego osten¬

Expanded text:
niente deficiunt, quia a fervore niente deficiunt, quia a fervore quo coepta sunt frigescente amore tabefiunt. Quia ergo culpae subreptio vel in ipso virtutis actu vix vincitur, quid ad securitatem superest, nisi ut studiose semper et in valde scrupulosum cordi se objicit quod subjungit: Sciens quod non parceres delinquenti. Si enim delinquenti non parcitur, quis ab aeterna morte eripitur, cum a delicto mundus nemo reperitur? An poenitenti parcit et delinquenti non parcit? Quia cum delicta plangimus, nequaquam jam delinquentes sumus. Sed quid quod Petrus cum negat respicitur, et Redemptoris negati respectu ad lacrymas vocatur? Quid quod Paulus cum Redemptoris nomen in terra conaretur exstinguere, ejus verba de coelo meruit audire? Sed tamen culpa in utroque punita est, quia et de Petro, teste Evangelio, scriptum est: Recordatus Petrus verbi Jesu, egressus foras, flevit amare . Et de Paulo haec eadem, quae hunc vocavit, Veritas dicit: Ego osten
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ fraus ñ solum in acceptõne pe¬
curue ẽ: munꝰ proculdubio unũ
ñ est. Tres uero sunt acceptõnes
munerum: ad quas ex frude fe¬
stinatur. M iͣnus namq est acor¬
de: captata gr̃a acogitatione.
ex manu ẽ: p̃miũ ꝑdationẽ. S
iustꝰ quisq ab om̃i munere manꝰ
excutit: quia in eo qd̃ recte agit
nec abhumano corde inanẽ głiã.
nec abore laudẽ. nec amanu reci¬
ꝑe dacionẽ querit. Solus gͦ in d̾i
oꝑe fraudem ñ facit: qui cũ ad
studia bone oꝑationis in uigilat:
nec ad corporalis rei p̃mia. nec ad
laudis ũbͥa. nec adhumani uidi¬
cii grãm anhelat. Ip̃a igitur bona
nr̃a quia insidiantis culpe gladi¬
um euadere nequeunt. nisi solli¬
cite cotidie timore muniantur:
erebar om̃ia opera mea. Ac si
humili confessione diceretur.
Que aꝑte egerim iudeo: s quid
inhis latent̃ ꝑtulerim ignoro.
ti fraude deꝑeunt: quia rectis se
nr̃is actib concupiscentie t̾rene
conungunt. Sepe desidia int̃ue¬

Expanded text:
m fraus in acceptione pecuniae est, munus procul dubio unum non est. Tres vero sunt acceptiones munerum, ad quas ex fraude festinatur. Munus namque est a corde captata gratia a cogitatione, ex manu est pręmium per dationem. Sed iustus quisqexcutit, quia in eo quod recte agit, nec ab humano corde inanem gloriam, nec ab ore laudem, nec a manu recie dationem quaerit. Solus ergo in Dei opere fraudem non facit, qui cum ad studia bonae actionis invigilat, nec ad corporalis rei praemia, nec ad laudis verba, nec ad humani judicii gratiam anhelat. Ipsa igitur bona nostra, quia insidiantis culpae evadere gladium nequeunt, nisi sollicito quotidie timore muniantur, Verebar omnia opera mea. Ac si humili confessione diceretur: Quae aperte egerim video, sed quid in his latenter pertulerim ignoro. stra latrocinanti fraude depereunt, quia rectis se nostris actibus concupiscentiae terrenae subjungunt. Saepe desidia interve
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o se gladio contradictionis
frangit. Ordini int̾no remit¬
titur: s suis uicta conatibus
ligatur. Habere autẽ pacem
resistens non potest: quia dũ
suꝑbiam confusio sequit᷑. qd̃
stulte per culpam geritur. hoc
magentis pena mirabiliter
ꝓpħic sp̃s plenus. cũ confusionẽ
generalit̾ humane suꝑbie coz¬
spicit: ad speciale malum ꝓti¬
nus plebis isrłitice oculos mẽ¬
tis tendit: ut que pena om̃s ela¬
tos maneat eximius gentis in¬
¶ teritu
ostendat. Nam repente subiun
git dicens.
cierunt hii quos subuertit ĩ
um altitudo signatur: de quibꝰ ꝑ
psalmistam dicitur. Suscipiãt
montes pacem ppło tuo. Electi qͥ¬
ppe p̃dicatores et̃ne patrie ñ in
merito montes uocantur: quia
ꝑuite sue celsitudurẽ yma t̾re¬
noꝵ deserunt et celo ꝓpinqui fi¬
iterũ ꝑ psalmistam dicitur.
Transferent᷑ montes: in cor ma¬
ris. In corde eñi maris montes trãs¬
lati sunt: cũ p̃dicantes ppłi apħ

Expanded text:
ipso se gladio contradictionis ipso se gladio contradictionis frangit. Ordini interno renititur, sed suis victa conatibus ligatur. Habere ergo pacem resistens non posuperbiam confusio sequitur, quod stulte per culpam geritur, hoc in agentis poena mirabiliter tici spiritus plenus, cum confusionem generaliter humanae superbiae conspicit, ad speciale malum protinus plebis Israeliticae oculos mentis tendit, et quae poena elatos omnes maneat, ex unius gentis interitu ostendit. Nam repente subjungit, dicens: cierunt hi, quos subvertit in um altitudo signatur. De quibus per Psalmistam dicitur: « Suscipiant montes pacem populo tuo : » electi quippe praedicatores aeternae patriae non merito montes vocantur, quia pro vitae suae celsitudine ima terrarum deserunt, et coelo propinqui fiiterum per Psalmistam dicitur: Transferuntur montes in cor maris . In corde enim maris montes translati sunt, cum praedicantes apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
missa confundunt: quia in se
pacem non inuenunt.cũ ue-¬
menti desuꝑ auctori contradi-¬
eunt. Sic sumimus ille ange¬
licus sp̃s qui subiectus deo ĩcul¬
mine stare potuisset. semet ip̃m
repulsus patitur: quia nat᷑e
sue in quietudine foras uagat᷑.
Sic pͥmus humani generis pa-¬
rens. quia auctoris p̾cepto res-¬
titit: carnis ꝓtinus contumeliã
sensit. Et quia subeẽ conditori
ꝑobedientiam noluit: subsem¬
et ip̃o ꝓstratus. et pacẽ corporis
amisit. Bene gͦ dicitur. Quis re¬
stitit ei et pacem habuit: Quia
ꝑũsa mens unde se contra aucto¬
rem erigit: inde se insemet ip̃a
confundit. Resiffe autẽ deo dici¬
mur: cum repugnare eiꝰ dispo¬
sitionib conamur. Neq enim
nr̃a infirmitas incõmutabihei
sententie obuiat: s tam̃ qd̃ ex¬
plere non ualet tẽptat. Nam
sepe humana infirmitas.occul¬
te uim dispositionis agnoscit:
et tam̃ hanc si mutare ualeat
appetit. Contraire satagit: s

Expanded text:
missa confundunt, quia in se missa confundunt, quia in se pacem 290 non inveniunt, cui venienti desuper in auctore contradicunt. Sic summus ille angelicus spiritus, qui subjectus Deo in culmine stare potuisset, semetipsum repulsus patitur, quia per naturae suae inquietudinem foras vagatur. Sic primus humani generis parens, quia auctoris praecepto restitit, carnis protinus contumeliam sensit; et quia subesse conditori per obedientiam noluit, sub semetipso prostratus, et pacem corporis protinus amisit. Bene ergo dicitur: Quis restitit ei, et pacem habuit? quia perversa mens unde se contra auctorem erigit, inde se in semetipsa confundit. Resistere autem Deo dicimur, cum repugnare ejus dispositionibus conamur. Neque enim nostra infirmitas incommutabili ejus sententiae obviat, sed tamen quod explere non valet tentat. Nam saepe humana infirmitas occulte vim dispositionis agnoscit, et tamen hanc si mutare valeat appetit. Contraire satagit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quid mirũ qd̃ fortẽ ẽẽ memorat:
quẽ hanc ip̃am ẽe fortitudinẽ
nullus ignorat: Sed sc̃s uiR
duob uerbis in laude auctoris
platis aliquid nõbis intimat:
unde nos ad cognitionem nr̃ãm¬
trepidos reducat. Sapiens qͥppe
d̃s dicitur. quia occulta nr̃a sub¬
tiliter agnoscit: et ẽẽ fortis ad iũ¬
gitur. quia ualent̃ cognita ꝑcu¬
tit. Nec falli gͦ a nobis quia sapiẽs:
neciuitari quia fortis est ualet. Nũc
ut sapiens om̃ia inuisibilis aspi¬
cit: tunc ut fortis sine obstacło
quos reꝓbat punit. Qui hoc qͦ
hic forte sapientia ordinat. ut hu¬
mana meris cũ contra auc̃torẽ
se eleuat: ip̃a se sua eleuatione
confundat. Unde et subditur.¬
Qui eñi cuncta mirabiliter
creat: ip̃e ut simul creata sibimet
conueniant ordinat. Inquo ergo
conditori resistitur. pacis conuen¬
tio dissipatur. quia ordinata ẽẽ
nequeunt. que suꝑni modera¬
minis dispositionem ꝑdunt. Q
eñi subiecta deo intranquillita¬
te ꝑsisterent. ip̃a se sibimet di¬

Expanded text:
mirum quod fortem esse memorat, quem hanc ipsam esse fortitudinem nullus ignorat? Sed sanctus vir duobus verbis in laudem auctoris prolatis, aliquid nobis intimat, unde nos ad cognitionem ntrepidos reducat. Sapiens quippe Deus dicitur, quia occulta nostra subtiliter agnoscit; et esse fortis adjungitur, quia valenter cognita percutit. Nec falli ergo a nobis, quia sapiens; nec vitari, quia fortis est, valet. Nunc ut sapiens omnia invisibilis aspicit, tunc ut fortis sine ullo obstaculo quos reprobat punit. Qui hoc quoque hic forti sapientia ordinat, ut humana mens cum contra auctorem se elevat, ipsa se sua elatione confundat. Unde et subditur--Qui enim cuncta mirabiliter creat, ipse, ut creata sibimet conveniant ordinat. In quo ergo conditori resistitur, pacis conventio dissipatur, quia ordinata esse nequeunt, quae superni moderaminis dispositionem perdunt. Quae enim subjecta Deo in tranquillitate persisterent, ipsa se sibimet di
Abbreviated transcription (Latin):
amor creat. fraudem quippe ĩdei
oꝑe perpetrat: quisquis semet¬
ip̃m in ordinate diligens ꝑ hoc qd̃
recte egerit. ad remuneratõnis
transitorie bona festinat.Scien¬
dum quoq est qd tͥb modis fraus
ip̃a cõmittitur: quia per hanc
proculdubio aut tacita cordis
humani gr̃a. aut fauoris aura.
aut res quelibet exterior desi¬
deratur. Quo contra de iusto rec¬

Expanded text:
amor creat. Fraudem quippe in Dei amor creat. Fraudem quippe in Dei amore perpetrat, quisquis semetipsum inordinate diligens, per hoc quod recte egerit ad remunerationis transitoriae bona festinat. Sciendum quoque est, quod tribus modis fraus ipsa committitur, quia per hanc proculdubio, aut tacita cordis humani gratia, aut favoris aura, aut res quaelibet exterior desideratur. Quo contra recte de
Abbreviated transcription (Latin):
cumulum ꝑ excellentiorẽ carita¬
tis uiã. et mimicos dilexit: qͥ ait.
igauisus sum ad runã eius
qui me oderat. Et rursũ. Non em̃
dedi ad peccandũ guttur meũ: ut
expeterem maledicens animã eiꝰ.
Que gͦ uir sc̃s sua oꝑa uerebat᷑.
qui illa semper exhibuit: ex qͥbꝰ
placari ds̃ et erga iniquitates
solet: Quid itaq est qd̃ et mira
opera faciens hec ip̃a etiã ueret᷑¬
pauens cum dicit. uerebar om̃ia
oꝑa mea: nͥ qd̃ in sc̃i uiri actibꝰ uer¬
bisq colligimꝰ. ut si placere deo
ueracit᷑ cupimꝰ. postqũã ꝑuersa
que in bonis oꝑibꝰ necesse ẽ. ut stu
diose formidentur: desidia uidel
et fraus. uñ et ꝑ ꝓpħ̾am apud ue¬
tustam translationẽ dicitur. Ma¬
ledictus om̃is qui facit opus dñi
negligent̃: et desidiose. S scien¬
dum magnoꝑe est: quia desidia
ꝑ torporem nascitur: fraus ꝑ pͥ¬
uatam dilectionẽ. Illam namq
minor dei amor exaggerat: hãc
autem male mentẽ possidens ꝓpͥ

Expanded text:
umulum per excellentiorem viam charitatis, et inimicos dilexit, qui ait: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Et rursum: Non enim dedi ad peccandum guttur meum, ut expeterem maledicens animam ejus . Quid ergo vir sanctus sua opera verebatur, qui illa semper exhibuit, ex quibus placari Deus erga iniquitates solet? Quid ergo est quod, mira opera faciens, haec ipsa etiam veretpavens, cum dicit: Verebar omnia opera mea, nisi quod in sancti viri actibus verbisque colligimus, ut si placere Deo veraciter cupimus, postquam perversa quae in bonis operibus necesse est ut sdiose formidentur, desidia videlicet et fraus. Unde et per Jeremiam apud vetustam translationem dicitur: Maledictus omnis qui facit opus Domifraudulenter et desidiose. » Sed sciendum magnopere est, quia desidia per torporem nascitur, fraus per privatam dilectionem: illamque minor Dei amor exaggerat: hanc autem male mentem possidens proprius