comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hẽ uo solliqnẽ. circa uera dei
dogmata. et sac̃dotũ hones¬
tatẽ: quã illis obtinẽtib cre¬
dimꝰ. quia per eã. maxima
nobis donabũ  a deo et ea
que sũt firma hẽbimꝰ. et

Expanded text:
emus sollicitudinem circa vera Dei dogmata, et circa sacerdotum honestatem, quam illis obtinentibus credimus, quia per ea maxima nobis dona dabuntur a Deo, et ea quae sunt, firma habebimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃os fussent: libellos quidẽ
accusatioĩs recepit. et coso
qui accusati fuerãt epos cõ¬
uoct̃s In eoꝵ cõsꝑcũ: libellos
quos acceꝑat incẽdit. dicens.¬

Expanded text:
pos fuissent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
Qui resiscit ꝑ tãti dei ordi¬
natioĩ resistit. Sed quid si
illud iubeat. quod nõ debes
facere. hic sane cõtenme
gradus aduerte.Si aliquid

Expanded text:
Qui resistit potestati Dei ordinationi resistit. Sed quid, si illud jubeat, quod non debeas facere? Hic sane contemne gradus advertite. Si aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
xxu.q.ii. Si ea destruerẽ q̃
aũcessores mei statuerũ t nõ
constructor: sed euersor eẽ
Iuste cõꝓbarer. Testãte ueri
uoce. que ait. O mẽ reg ͫ in
se diuisũ: nõ stabit. et omĩs

Expanded text:
 Si ea destruerem, quae antecessores nostri statuerunt, non constructor, sed eversor esse iuste comprobarer, testante veritatis voce, quae ait: Omne regnum in se ipsum divisum non stabit et domus
Abbreviated transcription (Latin):
inquit massic bachi inuncra.
nõ illis epule nocuere reposte
frõdib et uictu pascã ł sinipdiis
herbe. pocula sũt fontes iiquidi
Atq excerata cur su flurña. N
sõnos abrũpit cum salubres qͥc¬

Expanded text:
n Massica Bacchi munera, non illis epulae nocuere repostae: frondibus et victu pascuntur simplicis herbae, pocula sunt fontes liquidi atque exercita cursu flumina, nec somnos abrumpit cura salubris
Abbreviated transcription (Latin):
Ab his igr̃ Incipe: ut in hil.
bis etiã ab lata aliis restituas
castiga. et cobibe. Ex uulla
legis ambigu tate ꝯtroũsiam
anotes: sẽd qualitatẽ amun
speculare. Nihil intersit an
affirmel au iures
e Relligiõr et fide scias
agi ubicũq de ueritate tracta
Nam si iure iuirãdo deo nõ inuo¬

Expanded text:
Ab his ergo incipe, ut non aris, et aliis ablata restituas.castiga et cohibe. Ex nulla vocis ambiguitate controversiam nectes, sed animi qualitatem speculare. Nihil affirmes an iures: de religione enim et fide scias agi ubicumque de veritate tractatur. Nam etsi iureiurando Deus non invo
Abbreviated transcription (French):
gritas. Hac igẽ medioccitat
linea: cõtinẽçiã obseruabie
Ut ne uoluptati dedato. et ꝓ¬
digus. et lux nrioso apparea ⁊
nec auaro tenacitate sordido
aut obscenꝰ existas.

Expanded text:
gritas. Hac ergo mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec avara tenacitate sordidus aut obscurus exsistas.
Abbreviated transcription (Latin):
molestiatꝰ carins sẽtis. Si adhuc
carnis stiniuilis tangeris. Si adͣ
libidĩs sugestioẽ pulsaris. Si
tillat mẽoria Si te ad huc caro
Iipugnat. Si ad huc te luxiria
tui exitus tibi p̃pone finẽ tue¬
ute añ oculos tib adhibe: Pro¬
ne tibi futuꝵ iudiciũ. Prepone¬
tibi fatura tormẽta. p̃pone tibi
inferoꝵ ꝑpetuos ignes : p̃pone
tibi penas gehẽne horribiles

Expanded text:
molestias sentis, si adhuc carnis stimulis tangeris, si adhuc libidinis suggestione pulsaris, si tillat memoria, si adhuc caro te impugnat, si te adhuc luxuria m exitus tui propone, finem vitae ante occulos tuos adhibe. Propone tibi futurum judicium et futura tormenta, propone tibi infernorum perpetuos ignes, propone tibi gehennae poenas horribiles
Abbreviated transcription (Latin):
ita laquitt Nihi uero ne hoc
quidẽ nociora. et illustriora care
ui dĩna iudõt᷑ Ut ego aut poctã.
graue: plenũq carmen sũ ce lest ali¬
quo mẽtis instinctu putẽ fũdere
Aut eloraic̃ciã sine maiore ui qͣdã
fluere. hibũdãciã sonãtit uerbis

Expanded text:
itari. Mihi vero ne haec quidem notiora et inlustriora carere vi divina videntur, ut ego aut poëtam grave plenumque carmen sine caelesti aliquo mentis instinctu putem fundere, aut eloquentiam sine maiore quadam vi fluere abundantem sonantibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
luculẽta descripaoe relatorẽ
possem alios pniltos. et ãtiquos:
et recãciores cõmẽorare. ex an¬
tiquiorib hyreneũ iugdunc̃ii. hy¬
lariũ arelateñ. genuadiũ massi¬
liensẽ. rdulphũ flamacẽm ꝓspũ¬

Expanded text:
luculenta descriptione relatorem. Possem alios permultos et antiquos et recentiores commemorare: ex antiquioribus Irenaeum Lugdunensem, Hilarium Arelatensem, Gennadium Massiliensem, Radulphum Flaviacens
Abbreviated transcription (Latin):
In doctrina ipã ab huãna
laude to tempera.Sic ĩserue
alios. ut tel custodiãt iSic
doceas. ut hũibtatis gram nõ
amittas Cauene eũ alios
docendo erigis ipẽ laudis appe¬
tit demergaris. Cũ autem
uti. Ita dic ut ĩtelligatiu¬

Expanded text:
In doctrina ipsa ab humana laude te tempera. Sic instrue alios, ut te custodias. Sic doce, ut humilitatis gratiam non amittas. Cave ne, dum alios docendo erigis, ipse laudis appetitu demergaris. Cum autem ate uti, ita dic, ut intelligari
Abbreviated transcription (Latin):
Colligã te inquit ad prẽs tuos
et colhgeris ad sepular uu
tuũ. In pace: ut non indeãt
oeculi tui o mĩa mala que in¬
ducturꝯsũ sup locũ istũ No¬

Expanded text:
colligam te ad patres tuos, et colligeris ad sepulcrum tuum in pace, ut non videant oculi tui omnia mala, quae inducturus sum super locum istu
Abbreviated transcription (Latin):
solutũ. acelerat tarda ꝓlixa
expedit: dira mollitꝰ ⁊ asꝑa¬
Sçit em̾ quid et qua uia aggre¬
Ex aꝑtis obscura extimat.
Ex parius magna: ex ꝓximis
remota. Ex partib tota. Nõ
te moneat dicẽtis auc̾tas. nec
quis. sed quid licat ĩ tẽdito.
Nũꝙͣ m̃ltis: sed quib placeas
cogita. Id quere pp̃ qd̾ potes
Uincere. Id discequod potes
sare. Ie opta: quod p̃t optari
corã bonis. Nec alit̃ te rei
dit uite prosperitas. et tũc
te uelut In lubrico sustiẽbis
et sistes. Hec tibi dabis ĩpetꝰ
lubricos. sed circũspicies quo
eũdũ sit. et quousqr

Expanded text:
solutum. Accelerat tarda, perplexa expedit, dura mollit, exaScit enim quid qua via aggreex apertis obscura aestimat, ex parvulis magna, ex proximis remota, ex partibus tota. Non te moveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito. Nec quam multis, sed qualibus placeat, cogita. Id quaere quod invenire possis. Id disce, quod potes scire. Id opta, quod optari coram bonis potest. Nec altiori te rei dit vitae prosperitas, tunc te velut in lubrico retinebis ac sistes, nec tibi dabis impetus liberos, sed circumspicies quo eundum sit, vel quousq
Abbreviated transcription (Latin):
grãtissiã tui aĩ si tim. sapiẽcie
insatiabilr̃ pre oculis hyare.
eaq ardẽter. quibꝰ moral scie
ruiuili manãt fluẽta requirẽ
Et ob hoc hũilitatẽ in eã tuis
tue ccebro aliquid per epistolã
scrrbẽs aut ꝯsolatiois. aut exhor¬

Expanded text:
apientiae insatiabiliter poculis inhiare, eaque te ardenter quibus moralis scientiae rivuli manant, fluenta requirere. Et ob hoc humilitatem meam tuis tuae crebro aliquid per epistolam scribens aut consolationis aut exhor
Abbreviated transcription (Latin):
sequi desideras. tũc ẜi rõnẽ
recte uiues. si oiã priꝯ extunes
natura constituas. Nã sare
nõ mireris: nec magnũ extiẽs.
qd̾ caducũ ẽ. Nec apud te que
habes. tãꝙͣ aliena seruab. sed
pro te. Nũꝙͣ tua et dispẽses
et btaris. Si prudẽtiã ãplec¬
teris ubiq idẽ eris. Et prout

Expanded text:
sequi desideras, tunc per rationem recte vives, si omnia prius existimes natura constituas. Nam scirenon mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubique idem eris; et prout
Abbreviated transcription (Latin):
Titulo aũt hinꝰ libelli ẽ formula
uolui uocabulo subscribi. Qm̃
no illa ardua et ꝑfecta. que
⁊ paucis: et egregus deicolie
patrã Instituit. sed ea in agr
biuẽtib ualeã t ad ĩpleri.oEt¬

Expanded text:
Titulus autem libelli est: Formula volui vocabulo superscribi, quia non illa ardua et perfecta, quae a paucis et peregregiis Deicolis patrantur, instituit; sed ea magis cviventibus valeant adimpleri.
Abbreviated transcription (Latin):
façiẽ mẽdacii ueritas obtinet.
frontẽ tristẽ amicꝰ. et blan¬
et surripiat conat᷑ Si piudẽs
Sed totũ añ respice. Nã qui
hoc fieri: quia nõ dubitat. sed
spectat. nec suspica᷑ sed cauet
Ciꝯcũq facti causã Inquire.¬
et cũ Iniqũ ĩueneris exitũ co¬

Expanded text:
faciem mendacii veritas retinet. tristem frontem amicus, et blanvel subrepat, coloratur. Si prudens sed per otium ante conspicies. Nam qui hoc fieri; quia non dubitat, sed exspectat; nec suspicatur, sed cavet. Cujuscunque facti causam require: cum initia inveneris, exitus co
Abbreviated transcription (Latin):
Et Ideo ne aut ezo licẽtia pie
itacioĩs abu terer loquẽdo. aut
ur̃o magis desiderio obsisterẽ
reticẽd̾o. libellũ hũc nulla so¬
phismatũ ostẽtaciõe politã. S
planicie pure sĩpliatato exceto¬
tũ. capacib fidelẽ aurib obeuli

Expanded text:
Et ideo ne aut ego licentia piae invitationis abuterer loquendo, aut vestro magis desiderio obsisterem reticendo, libellum hunc nulla sophismatum ostentatione politum, sed planitie purae simplicitatis excerptum, capacibus fidenter auribus obtuli
Abbreviated transcription (Latin):
go solis eis libris¬
Scriptoꝵ qui Iam cauoiici
appellantur didici hũt tuuorem
honoremq referre ut nullũ eoꝵ
stribendo errasse audeã trodere ⁊cͣ
¶Si ad sacras cripturas
nol causas adiuissa fuerint uel
officiosa mendati a quid in eis
remanebit auctoritatis que tr̃¬
dom de strixturis illis seutencia
proferetur cinꝰ pondere contenp¬
riose falsitatis conteretur impro¬
bitas
¶Quis nesciat sanctã
scrixturam cauonicam tam
ueteris ꝙͣ noui testamenti certib
licteris ita prepour ut de illa om̃ius
dubitari et disteptari nõ possit
utrum nerũ uel up ͫ rectum sit
quit quid in ea sriptũ ꝯtiter it
esse Eporum autem licteras
que post coufirmatum cauonem
nel scripte sunt nel stribuntur
et per suiouem forte sapiencio¬
rem cuiuslibet in ea re pericio¬
deuciam et per tousilia licere
⁊ ep̃hendi. si quid in eis forte d
ueritate deuiatum est¬

Expanded text:
go solis eis scriptorum, qui jam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum scribendo errasse audeam credere, ac Si ad Scripturas sanctas admissa fuerint, vel officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? quae tandem de Scripturis illis sententia proferetur, cujus pondere contentiosae falsitatis obteretur improbiQuis nesciat sanctam Scripturam canonicam tam Veteris quam Novi Testamenti certis porum litteris ita praeponi, ut de illa omnino dubitari et disceptari non possit utrum verum vel utrum rectum sit quidquid in ea scriptum constiterit esse? Equae post confirmatum canonem uel scriptae sunt uel scribuntur, et per sermonem forte sapientiorem cuiuslibet in ea re peritiodentiam et per concilia licere reprehendi, si quid in eis forte a ueritate deuiatum est
Abbreviated transcription (Latin):
potest esse salubris a multis correcio
uisi cum me corrũpitur qui non
habet sociam multitudinem. Oum
uero idem morbus plurunos occupa¬
uerit nichil aliud restat bons quã
⁊olor et genutus ut per illud signũ
quod ezecineli saucto reuelatum est
Ili sit euaders ab eorum infestatione

Expanded text:
potest esse salubris a multis correptio, nisi cum ille corripitur qui non habet sociam multitudinem. cum uero idem morbus plurimos occupauerit, nihil aliud bonis restat quam dolor et gemitus, ut per illud signum, quod Ezechieli sancto reuelatur, inlaesi euadere ab illorum uastatione
Abbreviated transcription (Latin):
ciones ¶ Renera cum contagio pͭ¬
et maina sunt et peruiciosa atqz
sacrilega quia impia et superba sũt
et plus perturbant iusirmos bouos
quam corrigant amurosos in alos
ait unde nec atali ꝯsuetudine auerti
possunt et ides cum uenia suo in¬
geno reluiquendi sunt et a.13.

Expanded text:
et reuera, cum contagio pecia sunt et perniciosa atque sacrilega, quia et impia superbia fiunt et plus perturbant infirmos bonos quam corrigunt animosos malosst. Unde nec a tali consuetudine averti possunt, et ideo cum venia suo ingenio relinquendi sunt, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ait. Em sentenciam suam
puis falsain aut peruersain nulla
pertinaci aminositrite deffend unt
presium quã nõ audiencia sus pre¬
simꝑcionis ceperunt sed aseductis
atqz in errore lapsis pereñtibus
acceperunts querunt autem canta
sollicitudine neritatem cor uigi pan¬

Expanded text:
ui sententiam suam, quamvis falsam atque perversam, nulla pertinaci animositate defendunt, praesertim quam non audacia suae praesumtionis pepererunt, sed a seductis atque in errorem lapsis parentibus acceperunt, quaerunt autem cauta sollicitudine veritatem, corrigi pa
Abbreviated transcription (Latin):
dincmi patrie loco temporiq cõnemẽs
necce ssaria utilis i auifestaqz ne
aliud per obturitatem in captione
toutieat nullo prmato comodo sed
pro comum cunũ utilitate constripta¬

Expanded text:
dinem, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captionem contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitate conscripta
Abbreviated transcription (Latin):
penne nolucres nichi
¶Que celsa constendant poli¬
¶ Suas sibi cum nelox meus induit
¶Teryas perosa despicit
¶Reris minẽsi superat globum
Aubesq post tergum uidet
¶Euiq agili motu caret etheris
drausceudit ignis uerinip
douet in astrigeras siugastdoios

Expanded text:
nnae uolucres mihi Quae celsa conscendant poli. Quas sibi cum uelox mens induit, Terras perosa despicit, Aeris inmensi superat globum, Nubesque postergum uidet, Quique agili motu calet aetheris, Transcendit ignis uerticem, Donec in astriferas surgat domos
Abbreviated transcription (Latin):
sic uexatis ¶ ue qui condũt leges
et stribentes nusticias scripserũt ut
opp̾merent in iudicio pauperes et
uin facerent cause hũiliũ pp̃łi mei
ut essent uidue preda eorum et pupil¬

Expanded text:
t leges cribentes iniustitiam scipserunt, ut opprimerent in iudicio pauperes et uim facerent causę humilium populi mei, ut essent uiduę preda eorum et pupil
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo uerbum qd egreditur de
ore dei non reuertatur ad euni
uacuũ s prosperetur et faciat oĩa
ad que msit illud ut dicere possit
et ip̃e gratia dei in me uatua non

Expanded text:
quomodo verbum quod egreditur de ore Dei non revertatur ad eum vacuum, sed prosperetur et faciat omnia ad quae misit illud, ut dicere possis et tu, quia gratia Dei in me vacua non
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur ueritatem autem facien¬
tes. in caritate crestanus in illo
per onuua qui est caput xp̃us ex
quo totum corpus compactum et
conuexum per omem incturam
subuuinstracionis scdm̃ operacionẽ
in mensura uiuus cuiusqz meubri¬

Expanded text:
is. Veritatem autem facientes in charitate, crescamus in illo per omnia, qui est caput Christus, ex quo totum corpus compactum, et connexum per omnem juncturam subministrationis, secundum operationem in mensura
Abbreviated transcription (Latin):
ot lauis operiebanum quod rasum
est occidebatis gr̃egem aute infũ nõ
pastebatis qd insiriirĩ fuit nõ cõsolidastis
et qd̵ egrotum non sauatis quod fractũ¬
est non alligastis et quod abiectũ est nõ
reduxistis et quod perierat nõ que sistis
sed cum austitate imparabatis eis et

Expanded text:
eriebamini, et quod crassum erat, occidebatis; gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit, non consolidastis, et quod ęgrotum, non sanastis, quod confractum, non alligastis, et quod abiectum, non reduxistis, et quod perierat, non quęsistis, sed cum austeritate imperabatis eis et
Abbreviated transcription (Latin):
Uagrtur et serpit sine labore et
cum labore et syuctu Contemplacio
labore et cum fructu ¶In cogitatio¬
ne est euagatio ¶In mẽditaciom
in quisicios¶n contemplacione ad¬

Expanded text:
atio est sine labore et  labor cum fructu. Contemplatio labore cum fructu. In cogitatione evagatio, in meditatione investigatio, in contemplatione ad
Abbreviated transcription (Latin):
noctis prope ternuios orpheus eurydic̃ẽ
suam uidit perdidit occidit. uos hec
fabula respicit quicrnq in superum
diem mentem ducẽ queritis nam qui
tartareum iuspecus uictus luĩa flexerit
quicquid p̃cipium trahit perdit duun

Expanded text:
noctis prope terminos Orpheus Eurydicen suam uidit, perdidit, occidit. Vos haec fabula respicit quicumque in superum diem mentem ducere quaeritis; nam qui Tartareum in specus uictus lumina flexerit, quicquid praecipuum trahit perdit dum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o minediate habet cui quilibet
cuuscimq status nel dignitatis
eciam si xapalis existat obedirt
tenetur in hus que ꝑtiuent ad fidẽ
et ex surpationem stismatis ac¬
generalem reformacionẽ ecclesie
dei in capite et in meubris ¶ Coi¬

Expanded text:
mediate a Christo, cui quilibet cuiuscumque status et dignitatis, etianisi papalis fuerit, obedire tenetur in hiis, que pertinent ad fidem ad extirpationem scismatis et reformationem ecclesie dei in capite et in membris ac
Abbreviated transcription (Latin):
eccliam. numis autem beate inte
nõ uisi uitra eccłiam reperitur
que supra petram fundata est. q̃
ligandi et soluendi claues accepit
hec est una que tenet et possidet
omnem spousi sui et donum potesta¬
tem per quam coningalem potestãtẽ
etiam de aucill parere filios potest
qualberto patriarche Alunt nero
iterato tibi scripsumis nolentes
alicinus ecclesie prilegiũ iusyĩ¬
gere. licet aplica pre rogatiua possi¬
mus de qualibet ecclia cleritum

Expanded text:
Ecclesia. Murus beate vite non nisi intra ecclesiam reperitur, que supra petram eciam fundata est, que ligandi ac solvendi claves accepit. Hec est una, que tenet et poomnem sponsi sui et domini potestatem, per quam coniugalem potestatem etiam de ancillis filios parere Gualberto Patriarchae. Nunc vero iterato tibi scribimus, nolentes alicujus ecclesiae privilegium infringere, licet apostolica praerogativa possimus de qualibet ecclesia clericum
Abbreviated transcription (Latin):
propos queq recursus. Reditũ q
suo singula gaudent nec mauet
ulli traditus ordo iusi ꝙ suu iũ xerit
ortum stabilemqz sui fecerit orbem¬
Ronocans ictus flexos itorũ cogat
in orbes que nĩt scabilis continet
ordo. distepta suo foute fatistaut
hic est cunctis conuiuis amor Repe¬
tuntqz bomi fine teneri quia non
aliter durare queaut iusi cõuerso
⁊ ursus amore. ⁊efiuant cause que

Expanded text:
proprios quaeque recursus, redituque suo singula gaudent : nec manet ulli traditus ordo, nisi quod fini iunxerit ortum, stabilemque sui fecerit orbemuocans itus Flexos iterum cogat in orbes, Quae nunc stabilis continet ordo Dissaepta suo fonte fatiscant. Hic est cunctis communis amor Repetuntque boni fine teneri, Quia non aliter durare queant, Nisi conuerso rursus amore Refluant causae quae
Abbreviated transcription (Latin):
in hus que ad deum pertinet ut
referas que diciuitur ad eum ¶ oste¬
dasq populo cerunomias et ritum
colendi uiainqz per quain ingredi
debeant et opus quod facere prouide
autem de onuu plebe uiros potentes
et tuentes deum in quibus sit uitas
et qui oderunt auariniam et cousti¬
tue ex eis tribuuos et centuriones
quiquagenarios et de canos qui
iudicent populum in onini tempore
Quicquid autem mains fuerit re¬
ferant ad te et ip̃i facitiora tuimodo
iudicẽt. leuius quoq tibi sit ꝑtico
in alios ouere.  Si hec feceris imple¬
bis imperiũ̃ dei et precepta eis
poteris sustentare et onnus hit po¬
populus reuertetur cum pace in

Expanded text:
in his, quae ad Deum pertinent, ut referas, quae dicuntur ad eum, ostendasque populo caeremonias et ritum colendi, viamque per quam ingredi debeant, et opus quod facere. Provide autem de omni plebe viros potentes et timentes Deum, in quibus sit veritas, et qui oderint avaritiam: et constitue ex eis tribunos et centuriones, quinquagenarios et decanos, qui judicent populum omni tempore. Quidquid autem majus fuerit, referant ad te, et ipsi minora tantummodo judicent; leviusque tibi sit partito in alios onere. Si hoc feceris, implebis imperium Domini, et praecepta ejus poteris sustentare; et omnis hic populus revertetur cum pace ad
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatem autem facientes in ca¬
ritate nrestanuis in illo per omma
qui est caput xpuis ex quo totum
corpus conpactum et conue xum
per omnem iucturam sub nuistra¬
tionis stdm̃ operacionem in m̃esur̃
uiiis cuisqz moubri augnientũ
corporis facit in edificationem

Expanded text:
eritatem autem facientes in caritate crescamus in illo per omnia qui est caput Christus ex quo totum corpus conpactum et conexum per omnem iuncturam subministrationis secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membri augmentum corporis fac
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Salitabitur autem: si mulier causa petc̃
tamen salitabitur. non solum uito⁊ conti¬
nens. s ⁊̃nupta. ⁊ sinumquam ab oꝑe nupci¬
arum cessans. s ꝑ gñacionem filiorumince¬
dens. ab hocmnundo exierit. s ꝑmanserit in

Expanded text:
uit causa peccati, tamen salvabitur non solum virgo et continens, sed etiam nupta, etsi nunquam ab opere nuptiarum cessans, si per generationem filiorum, incedens, ab hoc mundo exierit. Si permanserit in
Abbreviated transcription (Latin):
¶Occulte loquitur. de destruecione inmpũ
romani. ne irritaret eos ad ꝑsecucionem
acliȩ lr hoc dicit de spĩalu imꝑio romino
ccłie. uł discessione a fide.
¶ intemplum. quasi pse cum suis sit
uelut amicus.

Expanded text:
Occulte loquitur de destructione imperii Romani, ne irritaret eos ad persecutionem Ecclesiae. Vel hoc dicit de spirituali imperio Romanae Ecclesiae, vel discessione a fide.i sedeat, quasi ipse cum suis sit est ut amicus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Unus dominus. Debetis seruare unita.¬
tem. quia uob̃ ẽ unus dominus. non .in.
ꝓ quorum diu̾sis uoluntatibus uos opor.¬
teat discordare.⁊ id iubemini credere.
⁊ eodem modo operari ⁊ uob̃ ẽ unus cre
ator omnium ⁊ pat̃ ꝓcurrando.⁊ ideo
nemo pot̾ se alt̾i p̃ferre. Qui deus ẽ suꝑ
dignitas uos inuitet. ⁊ ꝑ omnia diffusus.
quia uͥq ⁊ ido timendus. cum nusqͣm
possit euitari ⁊ momnibus nob ꝑ gr̃am
qui unitatem seruamus.

Expanded text:
Unus Dominus. Debetis servare unitatem, quia nobis est unus Dominus, non tres pro quorum diversis voluntatibus vos oporteat discordare. Et idem jubemini credere, et eodem modo operari. Et vobis est unus Deus creator omnium et pater procurando: et ideo nemo potest se alteri praeferre. Qui Deus, est sudignitas vos invitet, et per omnia diffusus, quia ubique, et ideo timendus; cum nusquam possit evitari. Et in omnibus nobis, per gratiam, qui unitatem servamus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Orõctam ut radicati .i.
firmit̃ plantatiã simili¬
tudine arboris. que quan¬
to plus tĩe figitur. tanto
plus crescit.⁊ ub̃ius fruc.¬
tum reddit.

Expanded text:
Oro etiam ut radicati, id est firmiter plantati, a similitudine arboris, quae quanto plus terrae figitur, tanto plus crescit, et uberiorem fructum reddit.
Abbreviated transcription (Latin):
lapidum sine cemento ut fit circa hoc¬
dos. Paries gͦ maceriȩ. qui facile
destrueretur ueniente gr̃a. que
⁊ legem ammouit. ⁊ corda genci¬
um ab idolatͥa conu̾tit. Medius. ut

Expanded text:
lapidum sine caemento, ut fit circa hortos. Paries vero maceriae est qui facile destrueretur veniente gratia, quae et legem amovit, et corda gentium ab idololatria convertit. Medius aut
Abbreviated transcription (Latin):
me. ¶ Que sit latitudo. Inoꝑib carita.¬
tis. que extenditur usq ad mimicos d.¬
qđ ostensum incruce sua fuit. que in la-¬
tum tensa ẽ a dextra insinistram. u̾manꝰ
fire. ꝑ quas oꝑa sig̃cantur. q̃ inhillarita.¬
te decet eẽ.⁊ que longitudo caritatis. qđ
tudinem crucis. a sursum usq deorsum.
s. ad et̃nam b̃itudinem. quod notat ꝑ par-¬
temcrucis sup̃positam. ⁊ qđ ꝓfundum
carttatis qđ totumportat ut pars cruci¬

Expanded text:
sensus: Quae sit latitudo, in operibus charitatis, quae extenditur usque ad inimicos di pro inimicis, quod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilaritate decet esse, et quae longitudo charitatutudinem crucis, a sursum usque deorsum.scilicet ad aeternam beatitudinem, quae notatur per partem crucis superpositam, et quod profundum, charitatis quod totum portat, ut pars cruc
Abbreviated transcription (Latin):
simulaitt autem ⁊ paulꝰ
ꝓsmilimetuut incͥcunci¬
sione thimothei. ⁊ ipse qui
com̃am ex uoto ntͥtuit. ut
naarti. in cencris ex lege
caput totondit. P multa

Expanded text:
Simulavit autem Paulus pro simili metu, ut in circumcisione Timothei, et ipse qui comam ex voto nutrivit ut Nazaraei, in Cenchris ex lege caput totondit. Post mul
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Inidam emula tores legis qui equo ure
xp̃m ⁊ legem uenerabantur. quos tim̃s
non miscebatur gentihus. qđ si solum
eẽt. non ẽẽt rep̃hensibile. sicut ⁊ ipse
paulusꝑ scandalo aliquando cessit. s in
hoc erratum ẽ. qđ gñtes cogebat iudarare.

Expanded text:
 dam aemulatores legis, qui aequo jure Christum et legem venerabantur, quos timens non miscebatur gentibus. Quod si solum esset, non esset reprehensibile. Sicut et ipse Paulus pro scandalo aliquando cessit. Sed in hoc erratum est, quod gentes cogebat judaizare.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quales aliquando. Indicat se inlegalib
p̃ualuisse. s nichil tamen sibi profuisse.
⁊ ido galathis non sunt curanda legalia.
ad priora ñ recurro. quia ea que modo st̃¬
non sufficiunt. s. quod qui uidebantur
aliquid ẽẽ. nihil contulerunt. in quo pa-
cui tales nichil conferrent. non fuissem.
uerbum.⁊ si non ꝑ eos. cum accepiss ado
illud. c̾did̾ paulus. Uñ ⁊ contulit cum
ilł. ⁊ dextras accepit.quia id̃ cum eis uer¬
bum ħuit. ipsa colło. unitatem doccrine
monstrauit. alit̃ ñ credet eccłia ei. qui
non fuerat cum domino.

Expanded text:
quales aliquando fuerunt, indicat se in legalibus praevaluisse illis; sed nil tamen iis profuisse, et ideo Galatis non sunt curanda legalia.Ad priora non recurro, quia ea quae modo sunt, sufficiunt; sed qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. In quo appacui tales nihil conferrent non fuissem. verbum, et si non per eos. Cum accepisset a Deo illud, credidit Paulus: unde et contulit cum is, et dextras accepit? Quia idem cum eis verbum habuit. Ipsa collatio unitatem doctrinae monstravit, aliter non crederet Ecclesia ei qui non fuerat cum Domino.
Abbreviated transcription (Latin):
gencium. s uidis. ut non inuetustate litr̃e
iuuant. s innouitate sp̃c. Nec sunt ille cęri¬
moniȩ res indifferentes int̃bonum⁊ malũ
si obseruande sunt: salutem affer. si salu¬
tem non afferunt: non sunt obseruande.

Expanded text:
gentium sed Judaeis, ut non in vetustate litterae vivant, sed in novitate spiritus, nec sunt illae caeremoniae res indifferentes inter bonum et malum; si observandae sunt, salutem afferunt, si vero salutem non afferunt, non sunt observandae.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omnia. Ergo contra temetariosiudices.
detractores. susurrones. murmuratores que.¬
rentes suspicari qd non uident. q̃rentes eci-¬
am iactare quod non suspicantur. sufficit
consciencia. nec inaliis quibus placere uolu-¬
mus. querimus nr̃am głam. s eorum salutẽ.
ut non nos s deum laudent qui tales fecit.¬

Expanded text:
rgo contra temerarios judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod non suspicantur, sufficit conscientia. Nec in aliis quibus placere volumus quaeramus nostram gloriam, sed eorum salutem, ut non nos, sed Deum laudent, qui tales fecit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ AMpR. Nec ad horam cessit. quinumquã
cessit. qđ fi aliquando cefsit. quomodo nec
ad horam: cui eciam ꝓpt̃ falsos frẽs si ꝑ se
facturus erat : c̾essit ergoꝓpt̃ illos. quod
ꝑ se non faceret. hunuliaus se legi. ccumci¬
sio thimotheo. ut dolus ⁊ scandalum eor¬
orum cessaret. qui parati erant commoue¬
re tumultum ⁊ sedicionem. si illum filiũ
nec de his aliquid significauerat. Uñ nec
titus compulsus ẽ c̃ncumcidiqui deg̾tis e¬

Expanded text:
am. Nec ad horam cessit, qui nunquam cessit. Quod si aliquando cessit, quomodo nec ad horam? Cur etiam propter falsos fratres, si per se facturus erat? Cessit ergo propter illos: quod per se non faceret: humilians se legi, circumciso Timotheo ut dolus et scandalum Judaeorum cessaret, qui parati erant commovere tumultum et seditionem, si illum filium nec de his aliquid significaverat. Unde nec Titus est compulsus circumcidi, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
bus credentes dicit legis
sicͥcucidunt ⁊ sacͥficant.
modospem salutis non m
psconstitirant. Nec peccat
pamplo. in quo solo paurꝰ¬
tumreprehendit. ut doc.¬
do gencimut sitrepre.¬
bensiouera ñ dispensato

Expanded text:
vero credentes, legi si circumcidunt et sacrificant, modo spem salutis in eis non constituant, nec peccat exemplo, in quo solo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensato
Abbreviated transcription (Latin):
cari xp̃m. cutus ditatis non moritur.
s aries herens cornib inter uepres.i.
caro laborans int̃ uidos. incornibus cru¬
cis. potuit do offerri. spinis iudaicis
ante caro nata.
enimpudebat eum ferre tantisꝑ insig¬
ne potestatis filii sui. uͥ figura magnẽ
rei futurȩ presignabatur.¬
¶de ossibus inspelunca dupplici sepulti
sunt. abrabam. ysaac. iacob. ⁊ cet̾i patres
uͥ⁊ adam ⁊ eua. qiuiescebant. qđ iõ uolue.¬
runt. quia inea t̾ra p̃uiderunt nascit᷑um
xp̃mut cum eo resurgerent.

Expanded text:
cari, cujus deitas non moritur; sed aries haerens cornibus inter vepres, id est caro laborans inter Judaeos in cornibus crucis, potuit Deo offerri spinis Judaicis ante coronata. enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, ubi virga magnae rei futurae praesignabatur in spelunca duplici, in qua sepulti sunt Abraham, Isaac, et Jacob, et caeteri patres, ubi Adam et Eva quiescebant: quod ideo voluerunt, quia in ea terra praeviderunt nasciturum Christum, ut cum eo resurgerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum aliquem a stulti¬
cia sua ñ poss ammoue¬
re : diabolo eum uęran¬
dum traderet. quousq
expeslere ad monicio
lib̾um illi facere ⁊re in
interitum carnis .i. fa¬
ccre secundum quod
expetit caro einsiuint̃i¬
tum illum dicens. Ñ aũ¬

Expanded text:
ut cum aliquem a stultitia sua non posset dimovere, diabolo eum vexandum traderet, quousqueexpellere, admonitionliberum illi facere ire in interitum carnis, scilicet facere secundum quod expetit caro ejus in interitum illum ducens. A
Abbreviated transcription (Latin):
tare cum illa. ñ dimittat uirũ. Sc̃ificatus ÷ enĩ¬
uir infidelis in muliere fideli. & sc̃ĩficata ÷ mu

Expanded text:
tare cum illa, non dimittat virum. Sanctificatus enirit infidelis in muliere fideli, et sanctificata
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Portate .d. Portare deum ẽ imaginẽ
dei in rebus bene gestis ostendere.
domum. quam si euertis. peccas in
deum. quod graue genus ẽ peccati.
aliud genus est peccare in hominem.
quesierunt.¬

Expanded text:
 portate Deum. Portare Deum est imaginem Dei in rebus bene gestis ostendere. ecit domum. Quam si evertis, peccas in Deum, quod grave est genus peccati; aliud vero genus est peccare in hominem. quaesierunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quod ẽ pret̃ intencionem generacio¬
nis non ẽ nupciarum malum. s ueni¬
ale ꝓpt̃ nupciarum bonum quod est
triꝑtitum. fides. ꝓles. sacramentum.
fides. ne cum aliouł alia coeatur. ꝓles:
ut religiose educetur: sacramentum:
ne coniugium separetur.
¶ Unusquisꝙ .p.⁊ ido non debec quis
constringi. ne ꝓhibitus allicitis. adinit¬
tat illicita. s ipse quid sequatur eligat.
s tamen in boc ꝓpensiorem eẽ meltus
metari eam. quod sulla ẽ adultera:
ñ facit s adulteram dimittio.¬
¶ causa qua xp̃c excepit. hic tacetur: q

Expanded text:
 coeunt praeter intentionem generationis, non est nuptiarum malum, sed veniale propter nuptiarum bonum, quod est tripartitum, fides, proles, sacramentum: Fides, ne cum alio vel cum alia coeatur. Proles, ut religiose educetur. Sacramentum, ne conjugium separetur. Unusquisque, etc. Non debet quis constringi, ne prohibitus a licitis admittat illicita, sed ipse quid sequatur eligat, attamen in hoc propensiorem esse meliuseam moechari. Quod si illa est adultera non facit, sed adulteram dimittit. Causa quam Christus excepit hic tacetur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
minus & uod abstulerit tua. noli repe¬
tere. s tamen hoc secundum ueniam
infirmis apłs concedit.
¶Omnia michi licent. Quia dicit po¬
cius ferendum eẽ quam causas ma¬
le agere. ne quisputet sua nullo mͦ
repetenda. supponit. tamen omnia
mea licet michi repecere.s tamen nõ
repetam. quia non expediunt ad cur
quia cum liber simnolo redigi sub po¬
testate iudicis. uł nolo eẽ sub domino
alicuius reiut causa eius fratrem of
tamene sca debetur uentri. ꝑ ħ nota
necessaria naturȩ. ⁊ iđd̾o licet repeti. s
ũmultum ꝓhis laborandum. quia de¬
struentur. ⁊ id̾olicet de his fieri iudi¬
cium. uel precermitti.m¬

Expanded text:
i: Qui abstulerit tua, noli repetere . Sed tamen hoc secundum veniam infirmis Apostolus concedit, Omnia mihi licent. Quia dixit potius ferendum esse, quam causas male agere, ne quis putet sua nullo modo esse repetenda, supponit: Omnia mea mihi licet repetere, sed tamen non repetam, quia non omnia expediunt ad cursquia cum sim liber, nolo redigi suo potestate judicis: vel, nolo esse sub dominio alicujus rei, ut causa ejus fratrem offtamen esca debetur ventri. Per haec nota necessaria naturae, et ideo licet repeti. Sed non multum pro his laborandum, quia destruentur, et ideo licet de his fieri judicium vel praetermitti.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicapłs ñ crudelit̃ s amabiliter
sathane tradit. sicut moyses incul¬
cores idoli paucos quidem uindica¬
uit. in presens terrens inposterũ
disciplinam sancciens. sic ⁊ helias.
⁊ alii boni quia sic ⁊aliis metus incu¬
titur.⁊ ipsis peccant minuitur. Uñ
quo contaminati mundantur. saluꝰ
sit eis. non amissus indie uidicũ.
reum.s si quispotestatem ñħt quem¬
scit reum abicere uł ꝓbare ñ ualet.
iminus ẽ ⁊ iudicis ñ ẽ sine accusato¬
¶ Consꝑsio ẽ farina ꝑ aquam conglu¬
tinata siñ fermento idem ⁊ azima.
uult gͦ ut isti sint unum qui ꝑdilecti¬
onem. puri a corrtipcione peccati. e¬

Expanded text:
postolus non crudeliter, sed amabiliter Satanae tradit. Sic Moyses in cultores idolorum paucos quidem judicavit in praesens terrens, in posterum disciplinam sanciens. Sic et Elias et alii boni: quia sic et metus aliis incutitur, et ipsis peccatum minuitur. Undequo contaminati nudantur, salvus sit eis, non amissus in die judicii.reum. Sed si quis potestatem nscit reum, abicere, aut probare non valet, immunis est; et iudicis non est sine accusato Conspersio. Est farina per aquam conglutinata sine fermento, id est, azyma. Vult ergo ut isti sint unum quid per dilectionem, puri a corruptione peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
ldolatͥa⁊ quelibet noria suꝑsticio: for-¬
nicõ ẽ. ⁊ dominus causa fornicõnis ꝑmi¬
sit quidemurorem ꝑmitti. s nõiussit.
⁊ sic dedit locum apło monendi ut qui
uoluerit ñ dimittat infidelem quȩ
forsanfiet fidelis.¬

Expanded text:
t quaelibet noxia superstitio fornicatio est, et Dominus causa fornicationis permisit quidem uxorem dimitti, sed non jussit: et sic dedit Apostolo locum monendi, ut qui voluerit, non dimittat infidelem quae forsan fiet fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
que numquam ħuistis. accepistis spm̃. s er
fide. gͦ potestis uiaa̾c qđ ego. quiłnn opera
leg̃. non tamen ꝑ ea. s ꝑ fidem acccpipote¬
statem dandi sp̃m ⁊ oꝑandi miracula. de
eo qui sub lege fuerat poss. dubitari. s ꝑ
similitudinem istorum liquet.¬

Expanded text:
 sed ex fide; ergo potestis videre quod ego qui habui opera legis, non per ea, sed per fidem accepi potestatem dandi spiritum et operandi miracula. De eo quod sub lege fuerat, poterat dubitari: sed per similitudinem istorum t
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut ego. quia ego
qlegem ħui. sum modo¬
situos. sine lege sic̃ uos.
squia pseudo dix̾ant.
um galathis inimicũ
neuoluisse eos docere. qđ¬
¶Sub honere legis. sic̃ sub aliis penis. ñ ut ab ea expiaretur. s ut ab ea libaret sic̃

Expanded text:
e sicut et ego, quia ego qui legem habui, sum modo sine lege sicut vos. se, quia pseudo dixerant Paulum Galatis inimicum nec voluisse eos docere, qusub onere legis, sicut sub aliis poenis; non ut ab ea expiaretur, sed ut ab ea liberaret eos,
Abbreviated transcription (Latin):
Postquam enim adultus. lib̾tatem sint
suorumħt. alioquiniure erherecdatur.
Lex fint pedagogꝰ. quia timore comp̃ssit.
⁊ p̃ceptis d̾iseruire coegit. fint tutor ⁊ au¬
tor iudis. quos ds ħedes instituit. dum par¬
lex tutoris loco. dum contra malignorũ
spũum mpugnõnes ⁊ gentilium ꝑsuasi.¬
ones qui adidolatͥam traberent: illos de-¬
fendebat admonendo. inc̾pando.aliquã.¬

Expanded text:
postquam enim adultus fuerit, libertatem sui et suorum habet, alioquin jure exhaeredaretur. Lex fuit paedagogus, quia timore compressit, et praeceptis Dei servire coegit. Fuit tutor et actor Judaeis, quos Deus haeredes instituit, dum parlex tutoris loco dum contra malignorum spirituum impugnationes et gentilium persuasiones, qui ad idololatriam traherent, illos defendebat admonendo, increpando, aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
cundum humanam consuetudinem. inqͣ
quamuis sepe ñ sit firmitas. tamen fir¬
mum ẽ testamentum hominis .i. ab homi¬
datur in cominutabił sponsio. & semmi¬
m .i. xp̃o. ñ qđ adeum fieret ꝓmissio. s ad
eumꝑtinebat. quia ꝑ eum ꝓmittebatur:
dandabndiccio. ⁊ qd semen illud xp̃c sit

Expanded text:
cundum humanam consuetudinem in qua, quamvis saepe non sit firmitas, tamen testamentum hominis, id est ab homideatur incommutabilis sponsio. E. Non quod ad eum fieret promissio, sed ad eum pertinebat, quia per eum promittebatur 150 danda benedictio. Et quod semen illud Christus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶aledictus qui pendet. quasi fatis fitad
penam qđ suspensus moriturreus. ⁊ qđ
illic ẽ usq ad uesꝑam. ut tunc deponatur
⁊ sepeliatur. ne si diuciusibi sit manus sit
opbrium. ⁊ macula generi eius.

Expanded text:
Maledictus qui pendet. Quasi: Satis ad poenam sit quod suspensus moritur reus: et quod illic est usque ad vesperam, ut tunc deponatur et sepeliatur, ne si ibi sit diutius, majus sit opprobrium: et macula generi ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
mei estis. uł nonsolum ex supradictisꝓbat᷑.
lex dimittenda. s ⁊ auccoritas ipsius legis
hoc ostendit. filioli. dicite. respondete. legistĩ¬
Quicquid eligant ꝓbantur stulti. s nonlege¬
runt non debent reciꝑe quod nescuunt. si
legerunt ipsa ꝓbat se dimittendam. qđ̃ si
non intelligiuiit stulti sunt. s cͥptum ẽ qđ¬

Expanded text:
dicat: Non solum ex supradictis probatur lex esse dimittenda, sed etiam auctoritas ipsius legis hoc ostendit. O filioli mei, dicite, id estQuidquid eligant, probantur stulti. Si non legerunt, non debent recipere, quam nesciunt. Si legerunt, ipsa probat se dimittendam. Quod si non intelligunt, stulti sunt. Transslata
Abbreviated transcription (Latin):
cant galathe petri autoritate. non ẽẽ uidai-¬
tandum qui in hoc reprehensus est.
Gentes non debent iudaizare. quia nos qui
ualumus in lege. scimus eam non iustifica
re⁊ ea dimissa ad xp̃m confugimus.

Expanded text:
cant Galatae Petri auctoritate non esse judaizandum, qui in hoc reprehensus est.Gentes non debent judaizare, quia nos, qui valuimus in lege, scimus eam non justificare: et ideo, ea dimissa, ad Christum confugimus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝑlegem. sp̃ĩtalit̃ intellectam sum iortuus
non michi quod iam possum. quia cum rͦ
andi habeo. iamnon ego. ille pecc̃or quipͥus
Ad quid ergolex:
num⁊ ħ editatem siram amitteret. ne dum
quia ñ exeas ex fide ueniunt omnia necca
sufficeret. cum constet qđ spm accepistis.

Expanded text:
em. Spiritualiter intellectam. Mortuus Non mihi, sed quod Deo jam possum? quia cum Chrerandi habeo. Jam non ego. Ille peccator, qui prAd quid ergo lex? num et haereditatem suam amitteret, nedum iquia non ex ea, sed ex fide veniunt omnia necesssufficeret, cum constet quia spiritum accepistis; sed
Abbreviated transcription (Latin):
des facit. Sic ⁊ modo plusꝑsecuntur. qui in
ludendo seducunt.
non sunt noxia. licet non necc̃a m ag̃ noxi¬
um erat. en ꝓhib̃e quasi noria. gentiles uero
eis congruere. ut timotheus sunt ꝓhiben¬
di. si si ĩnhis confidunt sunt ꝑditi. Licet gͦ
his ea tenere ne uideantur imꝓbata pocius
quam terminata. gentibus uero non sunt
imponenda. ne uideantur. aut non causa
ꝓmittendi xͥ instituta. aut adhuc ꝓmitt̾e.
s cessando um appareat signa futuri fu̾se.
que cum honore paulatim deserendo erant
sepelienda. non ut saclegia gencium fugiẽda.

Expanded text:
des facit. Sic et modo plus persequuntur qui nos illudendo seducunt.non sunt noxia, licet non necessaria, magis noxium erat prohibere quasi noxia. Gentiles vero eis congruere, ut Timotheus, non sunt prohibendi, sed si in his confidunt, sunt perditi; licet his ergo illa tenere ne videantur improbata potius quam terminata. Gentibus vero non sunt imponenda, ne videantur aut non causa promittenti Christi, instituta, aut adhuc promittere, sed cessando jam patent signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere spũalia. quia examinatur
animał non intelligit spũalia. quia
⁊ non obaliud ei ꝓponuntur.
secundum quod capacitas eorum plꝰ
uł minus capit. ut hi qui dicunt. ego.
sum illius. alit̃ acceꝑunt de crucifiro:
diunt spũales⁊ carnales. ⁊ quiꝙ pro
suo modo capiunt. nec necẽẽ ẽ ut aliqͣ
secreta taceantur paruuł dicenda ꝑ¬
fectis: iđo quia dicit apłs. ñ potui uob̾
bam intelligere. ut spũales. s ut car¬
nales. Si enim ut sp̃uales: ñ dicerent.
Ego sum pauli. miummun

Expanded text:
intelligere spiritualia, quia examinatur,animalis non intelligit spiritualia, quia et non ob aliud ei proponuntur ibus, secundum quod capacitas eorum plus vel minus capit, ut hi qui dicunt, ego sum illius, vel illius, aliter acceperunt de crucifixo, diunt spirituales et carnales, et quique pro suo modo capiunt; nec necesse est ut aliqua secreta taceantur parvulis, dicenda perfectis. Ideoque dicit Apostolus, non potui vobis bam intelligere, ut spirituales, sed ut carnales. Si enim spirituales essent, non dicerent: Ego sum Pauli. Nondum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non ꝑmanserunt. uicio eorum deputat
non sanatur. dr ilłd̃ uetus. hoc nouum ꝑꝑ
nouitatem spẽ. q̃ sanat a nicio uetustatis.
inmentem. non intabuł lapideis. ñ atra-¬
mento s spu. quo p̃sente qui ẽ digntis d.
i. uiuent ex me⁊ mͥ.⁊ infuturo me uide¬
bunt. qđ ẽ ꝑfeccio. ut alt̃ alterum nõ do¬
ceat. ħ ẽ distancia uet̾is⁊ noui. qđ illud in
lapide. hoc in corde. ibi mercest̾ra. hic ui
⁊discebat populus ꝑtradiciones magi¬
strorum hoc sp̃c̃ adueniens docint apło̾.¬

Expanded text:
ento meo. uitio eorum deputat.non sanatur, dicitur illud, Vetus; hoc, Novum: propter novitatem spiritus qui sanat a vitio vetustatis, es. Non in tabulis lapideis, non atramento, sed Spiritu, quo praesente qui est digitus Dei in futuro me videbunt, quod est perfectio, ut alter alterum non doceat. Haec est distantia Veteris et Novi, quod illud in lapide, hoc in corde; ibi merces, terra; hic et discebat populus per traditiones magistrorum, hoc Spiritus adveniens docuit apo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Nõ deserentes. culpat sandentesimi¬
tatem caritatis. quasi int̾̃ alios ñ pos¬
sent habitare causa sanctitatis suȩ. qͥ
pocius suo exemplo debuerunt conso¬
larialios.

Expanded text:
 recedunt. Culpat ergo scindentes unitatem charitatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debuerunt conslari alios.
Abbreviated transcription (Latin):
si his non sufficeres ncce
tiquis. qui similt̃ erant
redimendi.¬
¶ Si semel oblatus non sis¬
ficeret. omnium inse cre¬
dencium peccã exhaunt
oportuss eum pati sepiuis
ab origine mundi. qͥͣt
fieret: semel passust m
consummacione .s.¬

Expanded text:
si his non sufficeret, neque antiquis qui similiter erant redimendi Si semel oblatus non sufficeret omnium in se credentium peccata exhaurire, oportuisset eum pati saepius ab origine mundi; quod, ne fieret, semel passus est in consummatione s
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Euꝑius dicens. quasi non solum notat
ħ autoritas uet̾es hostias nõ fecisse ꝑfectoᷤ
teris testamenti. ⁊ constitucionem noui.
si diligent̃ notentur u̾ba. quia suꝑiuts dic̃es
illa noluisti: addit. tunc dixi ecce .ii. aufe¬
rt primum sacficium.⁊ cum eo uetus test̾.
⁊ statuit ut stabile nouum sacrificium.
⁊ cum eo nouum testamentum.
¶ & omnis quidem sac̾. ne uideretur san¬
guis ꝑ pontifices semel manno oblatus
minus ꝑ fuisse. ⁊ sacficia cotidisꝑ sac̃doteᷤᷤ
facta ꝑfectos facere: hoc addit. quasi pon
nit ad consummõnem. sic eciam omnis
sacerdos seiꝑ offert. ⁊ tamen ꝑ ea num¬
quam consummatur.

Expanded text:
erius dicens. Quasi diceret: Non solum notat haec auctoritas veteres hostias non fecisse perfectos, teris Testamenti, et constitutionem Novi, si diligenter notentur verba; quia superius dicens, illa noluisti, addit: Tunc dixi. Ecce enim aufert primum sacrificium et cum eo Vetus Testamentum, et statuit ut stabile novum sacrificium et cum eo Novum Testamentum. omnis, etc. Ne videretur sanguis per pontifices semel in anno oblatus minus profuisse et sacrificia quotidie per sacerdotes facta perfectos facere, hoc addit, quasi dicanit ad consummationem, sic etiam omnis sacerdos semper offert, et tamen per ea nunquam consummatur.
Abbreviated transcription (Latin):
÷ mel tantum oblata ẽ. N&c amultis homini¬
bus multi xͥ offeruntur. s unus ubiq⁊ sem¬
ꝑ plenus uͥq unum corpus. semel oblatus
numquam consumitur. qđ nos agimus re-¬
cordacio sacͥficũ ẽ. nec causa infirmitatis suȩ
repetitur. quia ꝑfĩc̃ hominem .s nr̃ȩ qui
egtidie peccamus.
leat offerri mredempcionem pecc̃orum.¬
ta ẽ u̾itas. T unccum tempus fuit. ut illa
auferentur.⁊ u̾itas ueniret. Nec umquam

Expanded text:
mel tantum oblata est. Nec a multis hominibus multi Christi offeruntur, sed unus ubique et semper plenus, ubique unum corpus. Semel oblatus non consumitur. Quod nos agimus, recordatio sacrificii est; nec causa infirmitatis suae repetitur, quia perficit hominem, sed nostrae qui quotidie peccamus.leat offerri in redemptionem omnium.ta est veritas tunc cum tempus fuit, ut illa auferrentur, et veritas veniret. Nec unquam
Abbreviated transcription (Latin):
celestia mundauit. mͦ ꝓbat qđ melioribus ho¬
stiis .i. qđ sua hostia fuit dignior⁊ efficacior
qua sunt omnia adimpleta. que añ inꝑfec¬
ta. ⁊ iõ ñ opꝰ fuit ut inciꝑet pati ab origine.m.¬
¶ost hoc autem .i. pͦ semel mori. restat
rum moriantur.¬

Expanded text:
oelestia mundavit, modo probat quod melioribus hostiis, id est quod sua hostia fuerit dignior et efficacior qua sunt omnia adimpleta quae ante imperfecta, et ideo non opus fuit, ut inciperet pati ab origine most hoc autem, id est post semel mori restat rum moriantur
Abbreviated transcription (Latin):
poterat ꝑfectos facere. iõ agnussine ma-¬
cula erat offerendus.
Accedentes pontifices ꝑ singłos annos
desinent̃ offerrent.
facit.⁊ si milies peccant: non indigent al ta
quia sufficit adomnia. ⁊ omnem conscien¬
ciam a pec̃c lauat. quod non uetus. si enim

Expanded text:
poterat perfectos facere, ideo agnus sine macula erat offerendus.accedentes, per singulos annos, desinenter offerrent facit, etiam si millies peccant, non indigent alia, quia sufficit ad omnia et omnem conscientiam a peccato lavat: quod non vetus. Si enim