comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uelud de fonce qͦdamꝰ copiosissimo effiu¬
dit ub̃cum. atq ĩ effabłr eructat ad de¬
um. tanta ꝓmis in illo breuissimo tp̃o¬
spato puncto. qͣnta nec elcomi facle nͦ
ꝑ ciurere mens insemitꝑam reiia pre¬
imonte se cedens ił tacite fudisse des¬
cribr. simisr figurauit. cũ in ordiiss
agonĩa ostituts eciam guitas sangi¬
nis ĩnutabłi intentois ꝓfurdit ex

Expanded text:
nelat de fonte quodam copiosissimo effundit ubertim atque ineffiabiliter eructat ad deum, tanta promens in illo breuissimo temporis puncto, quanta nec eloqui facile nec percurrere mens in semet ipsam reuersa praein monte secedens uel tacite fudisse describitur, similiter figurauit, cum in orationis agonia constitutus etiam guttas sanguinis inimitabili intentionis profudit ex
Abbreviated transcription (Latin):
delinqnti fratri nõcorde renibit non
ioulgẽciam s ꝯdempnatõe de p̾catoe
hac sioim impetrabit. suaꝙ. pfessions
serripm posset duriꝰ indicari. dicens
temite micħ sicuc ⁊ ego remisi. qd̾ for¬

Expanded text:
delinquenti fratri non ex corde remiserit, non indulgentiam, sed condemnationem deprecatione hac sibimet inpetrabit, suaque professione semet ipsum poscet dirius iudicari dicens: remitte mihi sicut et ego remisi. quo
Abbreviated transcription (Latin):
ec itaꝙ genera sblimior ad h¬
status ac p̃celsior sb̃sequitur a
otempsone dei solius ⁊ caritatis ardo¬
re format᷑. ꝑ quem mens ĩ illiꝰ diles¬
tõne resoluta atq deiecta familiaris¬
sime deo ueluꝵ patͥ ꝓpͥo pecculiaripie¬
tate collaquit. ⁊uem statu debe nos
diligenter expetere formula dñice o¬
uatdonis instituit ita dicens. Parer nĩ¬
qmes icelis c̃. in q̃ nulla diuiciarus
retito. nlła memoria dig̾tatum. nlła
potẽtatus ac fortitudinis p̃cillato.:
nlta corͤ sanitatis seꝑ tp̃ralis uite:
mencio ꝯtinetur. slicħ eĩ caducum
uult ase. nicħl uile. nicħl tprale. et᷑¬
nitatis ꝯditor implorari. Itaq mas¬
ficencie eiꝰ ac muifice̾cie maxima
iriegabit ĩutiam. quisquis sempie¬
nis peatonib pret̾missis t̃nsitorim
aliquid uł eiducum ab eo maluerit
postulare.⁊ offensam pociꝰ qͣm ꝓpicia¬
cõem iudicis sui uilitate or̃onis ĩ cui
te que ip̃ius dñi auc̃tate uł iniciata

Expanded text:
 genera sublimior adhustatus ac praecelsior subsequetur, qui contemplatione dei solius et caritatis ardore formatur, per quem mens in illius dilectionem resoluta atque reiecta familiarissime deo uelut patri proprio peculiari pietate conloquitur. quem statum debere nos diligenter ezpetere formula dominicae orationis instituit dicens: pater nma proposita, in qua nulla diuitiarum petitio, nulla memoria dignitatum, nulla potentatus ac fortitudinis postulatio, nulla corporeae sanitatis seu temporalis uitae mentio continetur. nihil enim caducum uult a se, nihil uIIe, nihil temporale aeternitatum conditor iDplorari. itaque magnificentiae eius ac munificentiae maximam inrogabit iniuriam, quisque his sempiternis petitionibus praetermissis transitorium aliquid et caducum ab eo maluerit postulare, et offensam potius quam propitiationem iudicis sui uilitate orationis incurte quae ipsius domini auctoritate uel initiata
Abbreviated transcription (Latin):
eos et ꝯsolamur. eebortimur edifi¬
cites ieis siquid corumunte ꝓ suo
gurdu deesse conspicimus. Opa qui¬
dem talia si non faceremus ꝓiculose
⁊ cluio alimenta ip̃a sp̃ualia sũmerem.¬
rerum si alitui sermo eregandus est
eriri ccupatur ut manib opari
non ualet: Nimquid om̃s in monas¬
uł de aliquibus questionib salu¬
briter disputare: euando igitur hoc
non om̃s possut. curom̃s sb lxcob¬
tentu uacare uolunt. quaniq̃ma si
oms hoc possent. incissim facere debe¬

Expanded text:
lamur, exhortamur, aedificantes in eis. si quid eorum uitae pro suo gradu esse perspicimus. talia opera si non faceremus, periculose a domino alimenta ipsa spiritalia sumeremem alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasuel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes po
Abbreviated transcription (Latin):
icinam et þanc patriam inderat
men dicebat. Discipsina tia correceit
me infinem. Disciplina namq deiĩ
fnemn corrigit. qr plene et ꝑfecte ho¬
minem reformans ꝑu̾tutem. id bea¬
titudinem ꝑducit. Sanc uiam⁊ br̃c
uat ami tunc ecamuiderat cum dict¬

Expanded text:
viam et hanc patriam viderat cum dicebat: « Disciplina tua correxit me in finem . » Disciplina namque Dei in finem corrigit, quia plene et perfecte hominem reformans, per virtutem ad beatitudinem perducit. Hanc viam et hanc patriam tunc etiam viderat cum dic
Abbreviated transcription (Latin):
nit.e qr tursim uidit qd̾ ad bonitatẽ
obrmmendam disciplina nc̃caria ess ad¬
iinerit et dixit. Disciplinam dete me.
Paratus enim erat et disciplinam ser¬
uare. et non solum adillam ẜuandã
spontancum se obtulit. s ut illam q
accuꝑx mererctur supplicauit. Postre¬

Expanded text:
ia rursum vidit quod ad bonitatem obtinendam disciplina necessaria esset; adjunxit et dixit: « Disciplinam doce me. » Paratus enim erat disciplinam servare, et non solum ad illam servandam spontaneum se obtulit, sed ut illam quoque accipere mereretur, supplicavit. Postre
Abbreviated transcription (Latin):
sito ꝯueniat et intentomi ꝓficiat ꝙ
qd̃ detineat animumi cogitare non
lbeat. Hauriendus ẽ sepe delectato¬
ms serie affectus et formanda oro
que lect̾oem int̾rumpat. nec tamen
ficilium medicatõ scripturarum fa¬
tigat.non reficit tencriorem animu
frangit ĩtentc̃em ebetat sensum. cͥsoꝰ.¬

Expanded text:
sito conveniat, quod intentioni proficiat, quod detineat animum, ut aliena cogitare non libeat. Hauriendus est saepe de lectionis serie affectus, et formanda oratio, quae lectionem interrumpat, et non tam fficilium etiam lectio scripturarum fatigat, non reficit teneriorem animum: frangit intentionem, hebetat sensum
Abbreviated transcription (Latin):
Oin hoc modo ꝑcegitatõem exeunt si¬
miles sunt coruo qui reu̾sus non est
qr dum foris qd̃ male delectat inuẽi¬
unt. id archam consciencie amplio
redire nolunt. teliqua uero tria ꝯten¬
platõnum genera ineritu columbe

Expanded text:
ui hoc modo per cogitationem exeunt, similes sunt corvo, qui reversus non est, quia dum foris quod male delectat inveniunt, ad arcam conscientiae amplius redire nolunt. Reliqua vero tria contemplationis gene
Abbreviated transcription (Latin):
re nẽe est enim uera et sempiterna uita .
i quicmq inũo et cum ipomiuit bẽ¬
atus est. Suigitur deum queritis. yͣm
oqr queritis ueram ꝓfecto. ic petu im
britromem hibere desideratis. Adun¬
nidinem iutem nemo uenire potest
nisi pu̾tutem. et urtus non alio mͦ
uericiter apprehnditur nisi disciplia
utins negligenter custodiatur uso
eimdis cipline id u̾tutem amimu d¬
rigit. uirtus. iutem. adbtitudinem ꝑ¬
dicit. ae ꝓ hoc cecitum discipline ẽe

Expanded text:
rna vita, ita quicunque in ipso et cum ipso vivit, beatus est. Si igitur Deum quaeritis imo quia quaeritis veram profecto ac perpetuam beatitudinem habere desideratis. Ad beatitudinem autem nemo venire potest nisi per virtutem, et virtus non alio modo veraciter apprehenditur, nisi disciplina virtutis non negligenter custodiatur. Usus enim disciplinae ad virtutem animum dirigit, virtus autem ad beatitudinem perducit. Ac per hoc exercitium di
Abbreviated transcription (Latin):
cellamꝰ iuncto tererem.aut palinar¬
um folia ꝯplicarem ut insudorẽ uul¬
tus mei comederem panem. ⁊ uẽtris
opus sollicitamente tractarem. nlłs
morderet. nemo reprehnderet.Nũc
autem qr uxta sũiam saluatoris
uolo opari cibum qui non pit ⁊ ã¬
tiquam diuinorumuoluminu iu¬

Expanded text:
cellam junco texerem, aut palmarum folia complicarem, ut in sudore vultus mei comederem panem, et ventris opus sollicita mente tractarem: nullus morderet, nemo reprehenderet. Nunc autem quia juxta sententiam Salvatoris volo operari cibum, qui non perit, et antiquam divinorum
Abbreviated transcription (Latin):
tulauit. Bontatem ĩquid ⁊ discipli¬
nam et scienciam docc me. Et ut se
p̾doneum Adiec discenda ostenderet
nouissime secutus adiumncxit. qr ma¬
datis tuis credidi. ac si diceret deo.
ideo depeit me detes qualiter tibi ser¬
iire deleo qr p̾ceptis tius iam potier
qd precipis. Ciedouerum ẽe qd ꝓmi

Expanded text:
tulavit. « Bonitatem, inquit, et disciplinam, et scientiam doce me. » Et ut se idoneum ad haec discenda ostenderet, novissime secutus adjunxit: « Quia mandatis tuis credidi , » ac si diceret: Deo. Ideo docere me debes qualiter tibi servire debeo, quia praeceptis tuis jam per quod praecipis, credo verum
Abbreviated transcription (Latin):
cicius requiem hẽbitis qnͣto acius
ad eum ꝓuemetis ia ad ip̃m sũt
scĩa disciplina bonitas ꝑ scĩam itur
ad disciplinam. ꝑ disciplinam itur
ad bonitatẽ ꝑ bonitatem itur adbĩ¬
uiam instruccõnem recte et
emplo. ꝑtim medicacõne scãrum
scripturarum ꝑtim assidua ĩspectõe
oꝑum ac morum suorum. Ex ꝑ rõ¬
ip̃m disc̃nere quidliceat quid lice¬
qualit̃ sacra ⁊ diuna mist̾iatu a¬
in dei ẜuicõ homo erhibere se debeat
qmͣ spontaneum u̾o qmͣ hylarem ⁊
qmͣ paratum se offerre in subleuãdis
modestum᷑ ⁊ quͣ nłłi inportunũ m
hus que ad se ꝑtinent querendas ac ꝑ¬
assuescat suas in ommbꝯ uoluntates
frangere ⁊ ab eius se uoluntatib qͣnt̾
fas ⁊ decens ẽẽ constit̾it ꝑ omĩa discat
mclinare qualis se deus qualis iacẽs¬
qualis stans qualis ambulans qͣlis
loquens qͥualis tacens qualis comedẽ
qualis ieumans qualis deniqz aliquid

Expanded text:
citius requiem habebitis, quanto citius ad eum pervenietis. Via ad ipsum sunt scientia, disciplina, bonitas; per scientiam itur ad disciplinam, per disciplinam itur ad bonitatem, per bonitatem itur ad beaad institutionem recte et emplo, partim meditatione sanctarum Scripturarum, partim assidua inspectione operum ac morum suorum. Ripsum discernere quid liceat eualiter sacra et divina mysteria iin Dei servitio homo exhibere se debeat, quam spontaneum, quam hilarem, et quam paratum offerre in sublevandis honestum, et quam nulli importunum in iis quae ad se pertinent quaerendis ac passuescat suas in omnibus voluntates frangere, et alienis se voluntatibus quantum fas et decens esse constiterit per omnia discas inclinare. Qualis sedens, qualis jacens, qualis ambulans, qualis loquens, qualis tacens, qualis comedens, qualis jejunans, qualis denique aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
didistis mandatis eis dicentis Gius
ꝑfectus ese uade et uente om̃ia que
rales etueni sequere me et rarebe
ibauium in celo. fecistis qd preceps.
sꝑatis qd̾ ꝓmisit. petite nuncabipo
Qd obid obtinendum expedit. nlłs
iam carnalis affectus ad pcipienda
gum eiꝯ uos impediat. reliquistis
patrem et matrem. fratres et sorores
agnatos et affines. et precincristis
nos ad curiendamiuam eis. Nichi
um amori issius ĩponitis. ilum.
solum queritis ꝓ quo lucrifieando

Expanded text:
s dicentis: « Si vis perfectus esse, vade et vende omnia quae habes, et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelo . » Fecistis quod praecepit, speratis quod promisit, petite nunc ab ipso quod ad id obtinendum expedit. Nullus jam carnalis affectus a percipienda gratia ejus vos impedit, reliquistis patrem et matrem, fratres et sorores, cognatos et affines, et praecinxistis vos ad currendam viam ejus. Nihil jam amori illius praeponitis, illum solum quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtemplato in pa exultat. it meditatõ¬
eccłie in lectone est triplicis ꝯsideratõ
que factasunt ratd̃em ul querims
uł admiramur suis tp̃ribus et locis
et modo ꝯgruo ꝑfectam. Scd̃m alle¬
goriam meditacio oꝑatur in dispo¬
sitone precedencium futiorum sie¬
nfieattem attendens miratõne ⁊ p¬
uidenqa coaptatam sicut oportuĩt
Ad intlligẽciam et fidei formam pre
fructum dicta affcrant eequirens
quid faciendũ insimient uł quid u
exhortatd̃em. quid. id ꝯsolocm. qͥdi
quid nutriat affectoem. quid ad ĩ tel¬
formam uiuendi aditer uirtutis. e¬

Expanded text:
contemplatio in ipsa exsultat. In Scriptcontemplatio in ipsa exsultat. In Scriptio in lectione est triplicis consideratiquae facta sunt rationem vel quaerimus, vel admiramur suis temporibus, et locis, et modo congruo perfectam. In goriam meditatio operatur in dispositione praecedentium, futurorum significationem attendens mira ratione et providentia coaptatam sicut oportuit ad intelligentiam, et fidei formam fabreratur quem fructum dicta afferant, exquirens quid faciendum insinuent, vel quid exhortationem, quid ad consolationem, quid quid nutriat affectionem, quid am vivendi ad iter virtutis e
Abbreviated transcription (Latin):
intus detulit. Ramus oliue uirentis
bonummentis affectum demonstrat
qr sepe scĩuiri qͣnto magis foris. oꝑa
diuina aspiciunt. tanto magis int̾
mamore conditoris uiridescunt. in
primo ergo materia uanitatis inspec¬
ta in nobis generat ꝯtemptum mĩ¬
di. inscd̾o simulacrum ratonis laudẽ
dci interco instrumentũ dispensa toi
timorem et amorem dei. In quarto cu
piditas incentiuum libidims. Hunc
igitur cxitum caucamus ne egredi¬
imur temere. Nemo de consciencia
sua confidat. Diua intus uirgo int̾
casta intus columba fuit. s qr colũ¬
ba seducta fint non hns cor egressa
foras colorem ꝑiter cum nomine
qr non ideo exiit ut corrumpatur. s
tamen qr temere exiit pudicicie su¬
edampna eciam in uita sustinuit.
qd̾ autem sb̾iungitur. conglutina:¬
uit eam sibi. hoc est cadauer ĩuei̾t
et amplius ad archam redire nolu¬
materiam ad agnoscendam u̾icio
tatem ministrat. meditatõ uero ne.¬
coaptat. or̾o sbleuat. op atõ ꝯponit.

Expanded text:
ntiae. Ramus olivae virentis bonum mentis affectum demonstrat, quia saepe sancti viri quanto magis foris opera divina aspiciunt, tanto magis intus in amore Conditoris inardescunt. primo ergo materia vanitatis inspecta, in nobis generat contemptum mundi, in secundo simulacrum rationis, laudem Dei, in tertio instrumentum dispensationis timorem et amorem Dei, in quarto fomes cupiditatis incentivum libidinis. Hunc igitur exitum caveamus, ne egrediamur temere. Nemo de conscientia sua confidat. Dina intus virgo, intus casta, intus columba fuit, sed quia columba seducta fuit non habens cor, egressa foras colorem pariter cum nomine quod non ideo exit ut corrumpatur, sed tamen quia temere exiit, pudicitiae suae damna etiam invita sustinuit. Quod autem subjungitur, conglutinavit eam sibi; hoc est corvus cadaver invenit, et amplius ad arcam redire nolutio ad cognoscendam veritatem materiam ministrat, meditatio coaptat, oratio sublevat, operatio componit,
Abbreviated transcription (Latin):
num quem nocti sb̾traximus resũ¬
mere ꝑ diem iugilarum lassitudi¬
ne. et in anitate ꝯpulsi. non tamre¬
quiem corpori sb̃tracxisse q̃m quie¬
tis tp̃s ac refectõem nocturnam cõ¬
mutasse uideamur totum enmmhi¬
quisquis ei non rato a biliter ꝑtez¬
sb̃trahere. set totum temptauit dene¬

Expanded text:
num, quem nocti subtraximus, resumere per diem uigiliarum lassitudine et inanitate conpulsi non tam requiem corpori subtraxisse quam quietis tempus et refectionem nocturnam commutasse uideamur. nquisquis ei non rationabiliter partsubtrahere, sed totum temptauerit dene
Abbreviated transcription (Latin):
batonib que si pectori in sederint
dñabuntur tui⁊ te deducent ad d¬
lictum maximum. fac et aliquid o¬
peris ut semꝑ te dyabolus inuẽĩat
occupatum.uł fiscellam tere iuncto
uł canistroum lentis flecte iimini¬
bus.Sariatur humus areole equo
luite dundãtur. In quibus cum ole¬
rum iactata fuerint semina ꝑ plan¬
te ꝑ ordinem posite aque ducant
irrigue ut pulcherrimorum u̾sir
spectator assistas. Inserantur ĩ fructu¬
osearbores ul̃ gẽmis uł surculis.
ꝑuo post tp̃r laboris tu  dulcia po¬
ma decerpas. apum fabricare alue¬
aria ad quas te mittunt salomoĩs
piscibus. scribantur et libri uc ⁊ m¬
nus opetur cibos. et anima lect̃ce
sacietur.indesideriis enim ẽ om̃is
cciosus. Egipciorum monasteria
hunc morem tenent. ut nullum
absq oꝑe ac labore suscipiant. nõ
tam ꝑꝑ uictus nc̃caria. quam ꝓpi
anime salutem. ne uagetur ꝑnicio¬
sis ccgicatonib et instar fornca¬
tis. ihrłm om̃i transeunti diuariet

Expanded text:
rbacionibus, que, si pectori insederint, dominabuntur tui et / te deducent ad delictum maximum. Facito aliquid operis, ut semper diabolus te inveniat uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: osae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt Prouerbia,piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet
Abbreviated transcription (Latin):
ditate tanqͣm oꝑe lassati. Non enim
est ociosus. qui tantum uerbo dei stu¬
det. nec pluris est qui extra oꝑatur
quam qui studium ocgnoscende di¬
umitatis exercet. ꝓp̾a ẽciam sapienci¬
a marimum opus est et antefert
maria que audiebat marthe que
ministrabat. Explicit.
stitutõ ne nouiꝰciorum. capłm primu.
uia fratres largiente cmod̾
uina ꝯuersatone hunus
seculi ꝑ desideriu sanctũ
comiersi estis. et ad ip̃m
quitecit nios dota mentis intenter ac
uoto redelux disponitis epm. oportet.
uos nunc ipam uiam discere ꝓ quam

Expanded text:
tanquam opere lassati. Non est enim otiosus qui tantum verbo Dei studet; nec pluris est qui extra operatur quam qui studium cognoscendae divinitatis exercet. Ipsa etiam sapientia maximum opus est et antefertur, Maria quae audiebat, Marthae quae ministrabat . Et stuia, fratres, largiente Domino vana conversatione hujus saeculi per desiderium sanctum conversi estis, et ad ipsum qui fecit vos tota mentis intentione ac voto redire disponitis, oportet vos nunc ipsam via
Abbreviated transcription (Latin):
editacio ĩ moribus ẜm affectus
et cogitatõnes ⁊ oꝑa in affectib
osiderandum est ut sint recti sinceri.
hec est.ad io qd̃ debent eẽ et quomodo
et quomoto sincerus deb. In cegita¬
cõmbus ꝯsiderandum ut sint mun¬
de et ordinate. Munde sunt q̃ndo ne¬
qr de malis cogitatõnib generantur
neq malas generant affẽctões. Ordi¬
nate qͣndo rat̾onabiliter hec ẽ tp̃r suo
adueniunt. tp̃r enim non suo eciam
ccgitare sine incio non est ut ĩ lectõe
de or̃one. ⁊ in orone de lectoc. in opꝑib
ꝯsiderandum est primum ut bonaĩ¬
corpeat nec amor torpescat. it̾ medi¬
tacio ĩ moribus duplici ꝯsideratone
scienciam. foris quid expediat ⁊ quid
doceat ad exemplum. expec. admeri¬
tum. Nobis admeritum. peimis ad
exemplumantus ad ꝯscienciam ut

Expanded text:
editatio in moribus secundum affectus, et cogitationes, et opera. In affectibus considerandum est ut sint recti, sinceri, hoc est ad id ad quod debent esse, et quomodo et quomodo debet sincerus. In cogitationibus considerandum, ut sint mundae et ordinatae. Mundae sunt, quando neque de malis affectionibus generantur, neque malas generant affectiones. Ordinatae sunt, quando rationabiliter, hoc est tempore suo adveniunt. Tempore enim non suo etiam bona cogitare sine vitio non est, ut in lectione de oratione, et in oratione de lectione. In operibus considerandum est primum, ut bona ina torpeat, nec amor tepescat. Item meditatio in moribus duplici consideratioscientiam. Foris quid deceat, et quid expediat: deceat ad exemplum, expediat ad meritum: nobis ad meritum, proximis ad exemplum. Intus ad conscientiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dei.ne totus aliquando dormias ne
sit sompnus tuus non requies lassi
s sepultura corporis suffecati non re¬
paratõ s extinct̃o corporis tui. Suspꝰ¬
ebrictati similis est. Iturus ergo ad
mias. qd̃ non nunq̃m eciam somp¬
mare niuet. qd eciam enigilante:
te excipiens in statum hesterne ĩten¬
tõnis restituat. sic enim tibi nox sic̃
dies issuminabr. et nox illumina¬
cio tua in deliciis tuis oputabitur.¬

Expanded text:
Dei, ne totus aliquando dormias, ne sit somnus tuus non requies lassi, sed sepultura corporis suffocati: non reparatio, sed exstinctio spiritus tui. Suspeebrietati similis. mias, quod nonnunquam etiam somniare juvet: quod etiam evigilantem te excipiens, in statum hesternae intentionis restituat. Sic tibi nox sicut dies illuminabitur, et nox illuminatio tua erit in deliciis tuis . Placi
Abbreviated transcription (Latin):
ie indiges. set ideo cum om̃iib laborã¬
dum est ut ꝑ cocasionem oꝑis nichil
nichil apud xp̃m erit precosius qͣ
qd mambus tius ip̃a confeceris ur ĩ
uus. ꝓprios ul in exemplum inrgin¬
um ceteratum ul musus paupum¬

Expanded text:
re indiges, sed ideo cum omnibus laborandum est, ut per occasionem operis nihil nihil apud Christum erit pretiosius, nisi quod manibus tuis ipsa confeceris uel in usus proprios uel in exemplum uirginum ceterarum uel, quod au
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tutem instruat. qͣm ad sensum ac¬
cuat ad sb̾tilitatem magisq uelleĩ¬
formari p̾ceptis scripturarum qua
questionib impediri. Cum igitur
diuinas scripturas legitis solerter
ipendice quid ibi dictum sit ad exci¬
tandum i nobis amorem dei. quid
ad ꝯtemptu scli. quid ad cauẽdas
insidias inimici. quid disciplin. anĩ¬

Expanded text:
d sensum acuat ad subtilitatem, magisque velle informari praeceptis Scripturarum, quam quaestionibus impediri. Cum igitur divinas Scripturas legitis, solerter perpendite quid ibi dictum sit ad excitandum in vobis amorem Dei, quid ad contemptum saeculi, quid ad cavendas insidias inimici, quid ad bonos a
Abbreviated transcription (Latin):
utinam isti qui uacare nolunt mani¬
bus oĩo uacarent et lingiis. Nlec in¬
lo modo decetut in eanta ubi sena¬
tores funt laboriosi. ibi fiant opisice
nunt qui fuerunt p̾diorum cdii. iͥ
sint rustici delicati. Testem inucco do¬
in qͣntum in bene moderatis monas¬
teriis ꝯstitutum est aliquid manib
oꝑari. ac ceteras horas habere liberaᷤ¬
ad legendum et orandum. aut ali:¬
quid de diuinis literis agendum. ꝙͣ¬

Expanded text:
utinam isti, qui uacare uolunt manibus, omnino uacarent et linguis! nedo enim decet, ut in ea uita, ubi senatores fiant laboriosi, ibi fiant opifices suis qui fuerant praediorum domini, ibi sint rustici delicati. At enim dotis horis, quantum in bene moderatis monasteriis constitutum est, aliquid manibus operari et ceteras horas habere ad legendum et orandum aut aliquid de diuinis litteris agendum
Abbreviated transcription (Latin):
modo ꝑpsentami contempłonis ad ip̃
non uiclinani. unde in recte incantitis
canticorum sponsa dilectum siũ post pͥ¬
ietem stare ꝯmeuiorat quia quĩ dui iñ
corrupconiis tegmine cͥciundaniur. qr
quodam piete interpõito abeius facie ꝑ¬
ibenur. Quarta aũt et quinta mãsio
i ascensu suo ad unũ colliginnt quia
anune scõrum et nunc depoito carnis
honere in contempsone sini conditon
letantur ⁊ ciuu iterum cõr sua imor¬
taha et inpassibilia receꝑunt tũc ple¬
uisꝰ et uiciniꝰ ei ꝑcontemplacõnenis pre¬
senciam ad herebunt. Q uodemin aicte
intecto suo suisum ĩ unũ colligitur.ꝙ
aluid sigificat. nis quod tamen ab hi
uite tenebris educti fu̾imꝰ timc omiũ

Expanded text:
sentiam contemplationis ad ipsum non inclinamur. Unde recte in Canticis canticorum sponsa dilectum suum post parietem stare commemorat, quia quandiu hujus corruptionis tegmine circumdamur, quasi quodam pariete interposito ab ejus facie prohibemur. Quarta autem et quinta mansio in ascensu suo ad unum colliguntur, quia animae sanctorum et nunc deposito carnis onere in contemplatione sui conditoris laetantur, et cum iterum corpora sua immortalia et impassibilia receperint, tunc plenius et vicinius ei per contemplationis praesentiam adhaerebunt. Quod enim arca in tecto suo sursum in unum colligitur, quid aliud significat, nisi quod cum ab hujus vitae tenebris educti fuerimus, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
qui ub̃ ꝙiͣ spiritalibr s qi carnahibr las
ub̾ potum dedi non escam secundꝰ staiꝰ
ẽ illorũ hominum qui uocautur a ĩaleᷤ
de quib dicit rursum auimalis home
nõ ꝑcipit ea que sunt dei terciꝰ st atus
rum a corpore. Quintꝰ statꝰ ẽ in amm̃
ato⁊pore resurgentiuuin qui supp̃mus
parietum indirectum ascendunt et u̾ss

Expanded text:
qui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus lac vobis potum dedi, non escam . Secundus status est illorum hominum, qui vocantur animales, de quibus dicit rursum: Animalis homo non percipit ea quae sunt Dei ; tertius status rum a corpore; quintus status est in anima et corpore resurgentium, qui supremus itudinem parietum in directum ascendunt, et versus
Abbreviated transcription (Latin):
que nec totam se carualibꝰ desideriis
dedere nec uirtutum laborib uult
ncõrum aculeis pponderare ꝑmittẽs
tepidum illum ammalis uoluntatis
incõsissimo tempore pmanentes ab o¬
re suo euomere nos incipiat deus. hãc
se ab huꝰ mundi delectacõne separe
et unturib oꝑam dare contendit coo¬
ute dei gr̃a edificare d intꝰ edificiũ
urtutum cui longitudo in fide tͥiica
in opacõne longꝰ indilccone. amplus
indesiderio. altus ut corsuũ hẽat ubi
ep̃e est indertera del sedens inde aioi¬
mꝰ trucifixi capud in altitudĩe crucix
coĩtam ẽ manus autem in latitudie
expanse sunt ut affectus codis na
usq ad ininncos diligendos exteda
n longitudine crucis corpus crucisi
poĩtumẽ ut nõ sit remissa oꝑacõma

Expanded text:
quae nec totam se carnalibus desideriis quae nec totam se carnalibus desideriis dedere, nec virtutum laboribus vulttiorum aculeis praeponderare permittens, tepidum illum animalis voluntatis erniciosissimo tepore permanentes, ab ore suo nos emovere incipiat Deus. Hanc se ab hujus mundi delectatione separare, et virtutibus operam dare contendit, cooperante Dei gratia, aedificare debet intus aedificium virtutum, cujus longitudo in fide Trinitaoperatione longus, in dilectione amplus, in desiderio altus, ut cor suum habeat ubi Christus est in dextera Dei sedens. Unde et ipsius crucifixi caput in altitudine crucis positum est, manus autem in latitudine expansae sunt, ut affectus cordis nostri usque ad inimicos diligendos extendatur. In longitudine crucis corpus crucifixi positum est, ut non sit remissa opera
Abbreviated transcription (Latin):
lactura exhibere. postremo s ͤ uult futa
consequi bona ut nõ amittat p̾senci
Que uoluntas nunꝙͣ nos ad ꝑfeccõnẽ
ueram ꝑduceret s intempore quodã
teterrimo collocaret insi hunc tepid¬
issimum stacum intrinsecꝰ ħ insurg̃¬
cia bella dirumperent. namcum huic
uoluntati famulanteᷤᷤ uoluiꝰ nosin¬
ipõs paululum relaxare confestim a¬
culei carmis in surgentes neq̃ꝙͣ noᷤ ĩ
illa qua delectamur temꝑis piͣtate
noxia stare ꝑmittunt. s⁊ ad illam qmͣ
horremus frigidam et plenani sencib
iicõrum ꝑtͣhunt miam. rursũ cum sue¬
censi feruore spe oꝑa caris uolumꝰ
extinguere sine ullo respectu fragilita¬
tis humane ⁊ nosmet ipõs tocos adm¬
mod̾ata uirtutũ studia cordis elacõe
conferre in becillitas carius int̾pellã
ab illa rep̾hensibili nummietate sp̃c re¬
uocat ac retardat et ita fit utͣqͣz concu¬
piscencia tal colluctacõne altna sibi¬
met repugnante ut amine uolũtas

Expanded text:
jactura exhibere. Postremo sic vult futura jactura exhibere. Postremo sic vult futura consequi bona, ut non amittat praesentia Quae voluntas nunquam nos ad perfectionem veram perduceret, sed in tempore quodam teterrimo collocaret, nisi hunc tepidissimum statum intrinsecus haec insurgentia bella dirumperent. Nam cum huic voluntati famulantes volumus nosmetipsos paululum relaxare, confestim aculei carnis insurgentes, nequaquam nos in illa, qua delectamur, teporis puritate innoxia stare permittunt, sed ad illam, quam horremus, frigidam et plenam sentibus vitiorum pertrahunt viam. Rursum cum succensi fervore spiritus opera carnis volumus exstinguere sine ullo respectu fragilitatis humanae, et nosmetipsos totos ad immoderata virtutum studia cordis elatione conferre, imbecillitas carnis interpellans ab illa reprehensibili nimietate spiritus revocat, ac retardat, et ita fit utraque concupiscentia tali colluctatione alterna sibimet repugnante, ut animae voluntas,
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ bĩtudnus ilł conuenit qui ĩa
receptis corporib beata nimortalita¬
te lecantur. Est ad huc aliud ꝙ dicet̾
possumꝰ de trib pͥmis mansionibus
desid̾iis carnalibꝰ ꝑ omĩa sine retrac¬
tacõne obaudire legi non subeẽ ne¬
minem timere quicquid libuerit
facere. Cui eq̃ concupiscencia sp̃c ad¬
u̾sata ita desiderat tota spuitalibꝰ stu¬
diis inherere ut eciam nocͣios carius
usus o excludere. int̾ has gͥ utrasq ꝯ¬
cupiscencias anune uoluntas ĩ medi¬
cullio quodam uitupabiliore ꝯsistẽs
n ͨ uicõrum flagiciis oblectatur nec
uirtutum dolorib ad qui escit sic q̃¬
rens a passionib temꝑare carnalibͤ
ut nequaquam consciencia doloris
ucc̃ios sustinere sñ quib desideria sp̃c
nequeunt possideri donum castitatic
desiderans obtinere absq i castigacõ¬
ne uł maceracõne carins sine iugili¬
arum labore cordis puritatẽ ad qͥrere
humilitatem xp̃i sũ honoris munda

Expanded text:
num est beatitudinis, illis convenit, qui jam num est beatitudinis, illis convenit, qui jam receptis corporibus beata immortalitate laetantur. Est adhuc aliud quod dicere possumus de tribus primis mansionibus, desideriis carnalibus per omnia sine retractione obedire. Legi non subesse, neminem timere, quidquid libeurit facere. Cui econtrario concupiscentia spiritus adversata ita desiderat tota spiritualibus studiis inhaerere, ut etiam necessarios carnis usus optet excludere. Inter has igitur utrasque concupiscentias animae voluntas in meditullio quodam temperatiore consistens, nec vitiorum flagitiis oblectatur, nec virtutum doloribus acquiescit; sic quaerens a passionibus tempererare carnalibus, ut nequaquam consentiat dolores necessarios sustinere, sine quibus desideria spiritus nequeunt possideri, donum castitatis desiderans obtinere absque castigatione vel maceratione carnis, sine vigiliarum labore cordis puritatem acquirere; humilitatem Christi sine honoris mundani
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. hoc significare potest qr qͥcqͥd
tatis minor pr̃e ẽ ⁊ ip̃e hoc pr̃i ꝑ obed¬
ienciam subicit quod ip̃e a p̃re ꝑeqͣ¬
litatem maiestatis non accepit. Siqs
autem uoluit indagare misteria nu¬
m̃orum quos supͣ in altitudine uiiiͦ
ciuiꝰq mansionis distribuimꝰ uidebit
ꝯgrue qͣteruarum pͥme mansioi depu¬
tatum. Quia enim corpo humanum
quatuor elementis conponitur ⁊ ex q̃¬
tuor humorum conplerione cõpagi¬
natur rͤte carnalium uita qui uolup¬
tatib corporis deseruiunt ꝑ qͣternari¬
um expͥmitur. De hinc quinariꝰ ppt̃
quinqz sensꝯ apte ammales homĩeᷤ
figurat qui qm̃uiᷤᷤ flagiciis carnalibꝰ
turpit̾ non subiacent quia tamẽ q̃sit
delectacõ sp̃c non nou̾ũt ea que foris
ad delectacõnem sensuũ ꝑtinent seq¬
untur et diligunt. Senariꝰ pp̃ ꝑfeccõ
quia requiem significat ammaꝵ ẽ
in spe requiescencium et p̃stolanciu
głam resurreccõnis. Octonariꝰ qr sig¬

Expanded text:
pervenit, hoc significare potest, quod quid itatis minor patre est, et ipse hoc Patri per obedientiam subjicit, quod ipse a Patre per aequalitatem majestatis non accepit. Si quis autem voluerit indagare mysteria numerorum, quos supra in altitudine unius cujusque mansionis distribuimus, videbit congrue quaternarium primae mansioni deputatum. Quia enim corpus humanum ex quatuor elementis componitur, ex quatuor humorum complexione compaginatur, recte carnalium vita, qui voluptatibus corporis deserviunt, per quaternarium exprimitur. De hinc quinarius propter quinque sensus apte animales homines figurat, qui quamvis flagitiis carnalibus turpiter non subjaceant, quia tamen quae sit delectatio spiritus non noverunt, ea quae foris ad delectationem sensuum pertinent, sequuntur et diligunt. Senarius propter perfquia requiem significat, animarum est in spe requiescentium et praestolantium gloriam resurrectionis. Octonarius, quia sig
Abbreviated transcription (Latin):
apire uoluit altitudinem trigiuta cu¬
bitorum tnͣscendis si usq finẽ scłi
non credis ecc̃am duraturã et aliqͣn¬
do ei destituendã auxilio trecentorũ
cubitorum longitudinẽ tnsis si freꝙ̃¬
ter de amoatorib huio niundi et de

Expanded text:
aperire noluit, altitudinem triginta cuaperire noluit, altitudinem triginta cubitorum transcendis. Si usque in finem saeculi non credis Ecclesiam duraturam, sed aliquando Dei destituendam auxilio, tunc centum cubitorum longitudinem transis. Si frequenter de amatoribus hujus mundi, et de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ẽ ꝑ mansuetudinem tollerareet
intus didisceris ꝑ caritatem uo odi¬
se. bitumen calide nature e et nosti¬
tur de tr̃a fulminata et carta pcre¬
atur in anima tumore dium indici
ꝑcussa. de inceps udeanius de niẽ su¬
ra arche qualit̾ fieri possit in nob̾. Dix¬
unus supra trecentos cubitos p̾sens
aturꝰ trecentorum cubitorum longi¬
tudinem in corde tuo metiris. Si aũt¬
fidelium contemplatꝰ eam ad exem¬
plum tib ꝓpouis in latitudine qͥn¬
quagm̃ta cubitorum cor extendiᷤᷤ¬
diume pagine que trignita librs
continẽtur scĩ ani adeptus fus in
altitudine trigrata cubitorum cor
tuum engis ħ est archa qmͣ edifi¬
care debes. Isti sunt t̾mini patrũ tu¬
orum quos t tnͣsgredi nõl quos al¬
tissinis constituit iuirͣ nũm filioꝵ isii¬
qñ sepabat filios adani et gente di¬
iudebat. ħ est terra qmͣ inhĩtare de¬
bes et pasci induuciis eius. reqesce
ergo infrahos pietes si suple ꝑsa
naris que nb̃ deus ꝑscͥpturam suã

Expanded text:
er mansuetudinem tolerare, et intus didiceris per charitatem non odisse. Bitumen calidae naturae est, et nascitur de terra fulminata, et charitas procreatur in anima timore divini judicii percussa. Deinceps videamus de mensura arcae, qualiter fieri possit in nobis diximus supra trecentos cabitos praeseneraturus, trecentorum cubitorum longitudinem in corde tuo metieris. Si fidelium contemplatus eam tibi ad exemplum proponis, et in latitudinem quinquaginta cubitorum cor extendiinae paginae, quae triginta libris continetur, scientiam adeptus fueris, in altitudinem triginta cubitorum cor tuum erigis. Haec est arca, quam aedificare debes. Isti sunt termini patrum tuorum, quos tibi transgredi non licet, quos Altissimus constituit juxta numerum filiorum I separabat filios Adam, et gentes dividebat. Haec est terra, quam inhabitare debes, et pasci in divitiis ejus. Requiesce ergo intra hos parietes, sub hoc naris, quae nobis Deus per scripturam suam
Abbreviated transcription (Latin):
mundo factiintꝰ cumdeo uiuimts
turc ꝯuie quid fortuna eẽ molitur fi¬
cile contempnimꝰ dribi fixumẽ desi¬
derum nrm ubimutabilitat nosb̃¬
iacemꝰ ubi nec pretenta teluiquamᷤꝰ
nec exspectemus futura uͭ ił tiieamꝰ¬
et castas cogitacõnes quia de tali
matena fabricabimus acchãma
ista sunt signa que in aqualusa
rratant ut igne poĩta ardent quia
tales cogitacõnes flurus curnaliũ
delectardnum deorsum non preruit
d flamina cantatis incendit u tun¬
eas hñt ignem intectis sius ne ti
Si non arsent exeo tabnaculũtum
postã bituminabis archam tuãut
et exͣ. exͣ ut mansuetudinem erhibe¬
as iꝰ incaritatem nõ amicas. nlła¬
tenemi insecreto consciencie tue

Expanded text:
mundo facti intus cum Deo vivimus. Tunc quidquid fortuna extra molitur facile contemnimus, si ibi fixum est desiderium nostrum, ubi mutabilitati non subjacemus. Ubi nec praeterita relinquamus, nec exspectemus futura, ubi neet castas cogitationes, quia de tali materia fabricabimus arcam nostram. Ista sunt ligna, quae in aquam missa natant, in igne posita ardent, quia tales cogitationes fluxus carnalium delectationum deorsum non premit. sed flamma charitatis incendit. Nec timeas hunc ignem in tectis tuis. Vae tibi si non arserit ex eo tabernaculum tuum. Postea bituminabis arcam tuam intus et extra. Extra ut mansuetudinem exhibeas, intus ut charitatem non amittas. Nullatenus enim in secreto
Abbreviated transcription (Latin):
demceps ab illicitis desitetus eisereuẽ¬
cunt. Quintã inansionẽ homo tenet
⁊ uolatilia ꝑhominem designatur i¬
uacitas iõis et intelligentic. inuola¬
tili erpͥmitur agilitas i coriuptiblio
naturenuaudo gͦ mortale hoc iudu¬
ent inmortalitatem ⁊ corniptile hoc
uescierit in cormpcõnem tinc mentẽ

Expanded text:
ceps ab illicitis desideriis mansuescunt. Quintam mansionem homo tenet, et volatilia. Per hominem designatur vivacitas rationis, et intelligentiae, in volatilli exprimitur agilitas incorruptibilis naturae. Quando ergo mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc vestierit inc
Abbreviated transcription (Latin):
po enim longitudo a uertice usq ad
uestigium sercies tamentum h quĩ
latitudo que ẽ. ab uno latere usq ad
alterum latus et decies tm̃ qmͣ ⁊ alti¬
tudo ciuis altitudinis mensura ẽ in la¬
tere a dorso mnuentiem uelud si iacẽ¬
tem hominem meciarie supinũ siue
pnum series tm̃ longitudinis ẽ a capi
te usq ad pedes qmͣ latꝰ a dextra i
siistram uel a sinistra in dexteram
et decies qmͣ lato a terra. Sexies est
trecenti significant fidem trinitatis il
crucem pp̃tan. quod in num̃is treci¬
tos significat et ad huc apud siros
formam retinet crucis. Quinquagĩta
remissionem pcc̃orum designat trig̃¬
ta mensuram etatis plenitudims xp̃
secundum illam sĩam qua intͥnses¬

Expanded text:
poris longitudo a uertice usque ad uestigia sexiens tantum habet quam latitudo, quae est ab uno latere ad alterum latus, et deciens tantum quam altitudo, cuius altitudinis mensura est in latere a dorso ad uentrem; uelut si iacentem hominem metiaris supinum seu pronum, sexiens tantum longus est a capite usque ad pedes, quantum latus a dextra in sinistram, vel a sinistra in dexteram, et decies quantum latus a terra. Sexies est trecenti significant fidem Trininatis, vel crucem propter Tau, quod in numeris trecentos significat, et adhuc apud suos formam retinet crucis. Quinquaginta remissionem peccatorum designant, triginta mensuram aetatis plenitudinis Christi. Secundum illam s
Abbreviated transcription (Latin):
iugere. Sempet eum et ꝑdesiderm
quetere et ꝑ cogincõnẽ inuenir ⁊ per
gustum tangere. in illa mansione q̃ fũ¬
doerat contigua deputatꝰ erat funꝰ aĩa¬
uum Qui recte uitam carnaliũ ex pͥmt
qm̃ hii qui caruidesideriis deẜuiunt qoͣ
aliid qũi putiedo fiunt. Secunda ab hĩc
manẜo continet cibaria anim aliummꝰ
ꝑque conuenient. designatit huqu
inscl ecclłia quemdam mediumi statit̃
tenent quineq prsus ꝑ illicita desid̾ri
cari suctimibunt. neq ꝑ contempstũ
muidi. addignitatem specialum ꝑxer¬
tingere posunt. ini auteri diuia pe¬
niqr mansio aninialia quitem tenet
da inmansueta ꝑ que designatt u¬
ta spalium qui qm̃ diumhac coriur¬
cõne tenentur et legidei ꝑronemauo¬
iecti sunt et tamen in sua came portat
ter quod ad huc legi tei contra diortit
menti. Si uimansueta pillicita desi

Expanded text:
pertingere, semper eum et per desiderium quaerere, et per cognitionem invenire, et per gustum tangere. Illi mansioni, quae fundo erat contigua, deputatus erat fimus animalium, qui recte vitam carnalium exprimit, quoniam ii qui carnis desideriis inserviunt, quid aliud quam putredo fiunt? Secunda abhinc mansio continet cibaria animalium, per quae convenienter designantur ii, qui in sancta Ecclesia quemdam medium statum tenent, qui neque prorsus per illicita desideria carni succumbunt, neque per contemptum mundi ad dignitatem spiritualium pertingere possunt. Hi autem dum enique mansio animalia quidem tenet sed immansueta, per quae designatur vita spiritualium, qui quandiu in hac corruptione tenentur, et legi Dei per rationem subjecti sunt, et tamen in sua carne portant per quod adhuc legi contradicunt. mentis, sed imman
Abbreviated transcription (Latin):
siones significant tres ordines fideli¬
um qui sunt in sca ecc̃a quorũ primi
utunt᷑ mundolicitetamen. Secundi
fugiunt et obluuscuntur mũdum
tercii iam obliti sunt mũdũ et hii st̃
ꝓpinqui deo. Quod in suꝑioribꝰ archa
ꝯͣhitur iu feriorib dilatatur. hoc sig¬
inficat quod in scã eccłia maior ẽ nũs
carnalem uitam ducentiũ qmͣ spũ ah¬
um ita ut semper qnͣto ꝑfeccõres tan¬
to sint paucõres. in supp̃mo ad uni
Centum anni in quib edificata ẽ ar¬
cha idem significant ꝙ centum cub¬
ti. nam tentum anni significãt tp̃c
gr̃e quia scã eccłia que abinicõ mũ¬
di capit in tempore grẽ ꝑ inmolacõ¬
nem agni inmaculati redempcõne
accepit. tũc namq fabricata ẽ arth̃
qñ de latere xp̃i incruce pendenti᷑ ĩ
sanguine. et aqua ꝓfluxerunt ecc̃e
sacramenta. Quando agnꝯ ĩ molat᷑
ẽ tunc sponsa agninataẽ. Quando
adam soporatꝰ ẽ tunc eua fabricata
ẽ. ascendit sponsus nr̃ talan sui lec¬

Expanded text:
siones significant tres ordines fidelium, qui sunt in sancta Ecclesia, quorum primi utuntur mundo, licite tamen. Secundi fugiunt et obliviscuntur mundum. Tertii jam obliti sunt mundum, et ii sunt propinqui Deo. Quod in superioribus arca contrahitur, in inferioribus dilatatur, hoc significat, quod in sancta Ecclesia major est numerus carnalem vitam ducentium quam spiritualium, ita ut semper quanto perfectiores, tanto sint pauciores. In supremo ad uniuCentum anni, in quibus aedificata est arca, idem significant quod centum cubiti. Nam centum anni significant tempus gratiae, quia sancta Ecclesia, quae ab initio mundi coepit, in tempore gratiae per immolationem Agni immaculati redemptionem accepit. Tunc namque fabricata est arca, quando de latere Christi in cruce pendentis in sanguine et aqua profluxerunt Ecclesiae sacramenta. Quando Agnus immolatus est, tunc est sponsa Agni nata. Quando Adam soporatus est, tunc Eva fabricata est . Ascendit sponsus noster thalami sui lec
Abbreviated transcription (Latin):
occisus est ⁊ quomodo stare potest ꝙ
dicitu occisꝰ est abinicõminidi. nũ¬
quid prius potint occidi qmͣ ĩ carmm
nichil ad huc mortale hũit et quo¬
modo mori potuit. Quod si abuucõ
occisus ẽ prius occisus ẽ qmͣ incar¬
s sepe ĩmo semper occisus ẽ. nã qd̃
est ad redempcõnem ad salutem ad
occisus. prius eciam mors eiꝰ ꝓfu¬
tam carnem pollicitam carnẽ speci¬
osam de uirgieis menbris assũp¬
sit ⁊ p̾cuirit se fortitudine .i. ꝑ cͥcis
trophea anas potestates de bellauit
ex tunc ꝑata est sedes eius extunc
redempta ẽ ecc̃a eius ex tunc reduc¬
ta ẽ ous que pierat. ex tunc celesti ᷤ
regni additus patefactꝰ ẽ qui prius
clausus fũat. uides gͦ nuinc quomõ
archa et trecentoꝵ cubitorum lõga
est et non trecentis tamen sz centum
amus fabricata est qui a eccłia que ab
micõ seculi fuit in sine seculi redẽpta
est. Que uero sepcies longa ẽ ad latitu

Expanded text:
occisus, et quomodo stare potest quod dicitur occisus est ab origine mundi? Nunquid prius potuit occidi quam incarnari? Nihil adhuc mortale habuit, et quomodo mori potuit? Quod si ab initio occisus est, prius occisus est quam incarsed saepe, imo semper occisus est. Nam quoest ad redemptionem, ad salutem, adoccisus. Prius etiam mors ejus profutam, carnem impollutam, carnem speciosam de virgineis membris assumpsit, et praecinxit se fortitudine, id est per crucis trophaea aerias potestates debellavit, ex tunc parata est sedes ejus ex tunc redempta est ecclesia ejus, extunc reducta est ovis, quae perierat, extunc coelestis regni aditus patefactus est, qui prius clausus fuerat. Vides ergo nunc quomodo arca et trecentorum cubitorum longa est, et tamen non trecentis, sed centum annis fabricata est, quia Ecclesia, quae ab initio saeculi fuit, in fine saeculi redempta est. Quod vero sexies longa est ad lat
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ꝑcellas hinꝰ uite regens pse du¬
cit ad se. trecentorum cubitorum lõ¬
gitudo p̃sens seculum designat ꝙ tri¬
b temporib decurrt .i. tempore na¬
lis legis tempore scͥpte legis tp̃r giẽ

Expanded text:
inter procellas hujus vitae regens per se ducit ad se. Trecentorum cubitorum longitudo, praesens saeculum designat, quod tribus temporibus decurrit, id est tempore naturalis leg
Abbreviated transcription (Latin):
quin quaginta constat ex sepcies
septem .i. quadraginta nouem qui
num̾us imin̾sitatem fidelum de¬
signat et uno supaddito ꝙ sigͥficat
xp̃m que ẽ capud eccẽ sue et sinis de¬

Expanded text:
quinquaginta constat ex septies septem, id est quadraginta novem, qui numerus universitatem fidelium designat, et uno superaddito, quod significat Christum qui est caput Ecclesiae suae , et finis de
Abbreviated transcription (Latin):
ad subtilitatem geometrie discipliũ
ptinencia que omnia nos pp̃fastidi¬
unt alii qui dicunt i archa nõ
fuisse msi. tres mansionesa ex
eis imam semel cameratam mediã
bicameratam sup̃mã tricameratam ⁊
auint has distĩccõnes mansionuz
scripturam applłasse cenacula. ipsas
autem mansiones tres triscegamhãc
form̃ nos idcto io pociꝰ qm̃ reliquaᷤ
depinximꝰ. qr non facile altitudinem
panetum ĩ plano demonstrare potu¬
no. in hac enini forma tigna hĩc ĩde
surgentia paulatim ꝯ̃huntur donec
icacuie ad unis cubiti mensurã

Expanded text:
ad subtilitatem geometricae disciplinae ad subtilitatem geometricae disciplinae pertinentia, quae omnia nos propter fastidiqui dicunt in arca non fuisse nisi tres mansiones, et ex his unam semel cameratam, mediam bicameratam, supremam tricameratam; et aiunt has distinctiones mansionum Scripturarum appellasse caenacula; ipsas autem mansiones tres tristega. Et hanc formam nos idcirco potius quam reliquas depinximus, quia non facile altitudinem parietum in plano demonstrare potuimus. In hac enim forma tigna hinc inde surgentia paulatim contrahuntur donec in cacumine ad unius cubiti mensuram
Abbreviated transcription (Latin):
buers in medio arche in altitudie
triginta cubitorum katecum eren̾̃
tercie mansionis sursum quindea
sumpsers ⁊ hoc ꝓ cateco habuers
eiq pedetenus hanc basu ẜinge
ometricalem regulam conparaius
uidebis muabih rõne ouines angu¬
lareas ypotenus as iimensurã cen¬
tum quinqua gunta duorum ⁊ semii
puenire similiter si basim a fronte
hinc inde uementem cum katecoꝰ¬
tulens iudebis eciam ypotemsasa
rum. Regula mueniendi ypotenusa
hoc ẽ incatecum in se multiplices s¬
milit̃ basim in ĩe et has sũmas sim
componas ⁊ illius numen qui inde
excrestit lato ꝓ y potenisa habctos
hac autem archa ypotenusie uicẽ ge¬
runt tigna oblique ab inio ad supio¬
ra porrecta katecꝰ ẽ stillꝰ in medio as.¬
che erectus usq ad sup̃mũ cubitum
Sasis ẽ linea iacens ab angulo arche
usq ad katecum porrecta. Diagona¬
uis linea uocatur que ꝓtenditur deã¬
gulo in angulum illi oppoĩtum. intri¬
gonis et tetragoms multa aha ĩueĩe

Expanded text:
arcae in altitudinem tringinta cubitorum ratetum erexeris, tertiae mansionis sursum quindecim sumpseris, et hoc pro rateto habueris, eique pedetenus hanc basim secundum geometricalem regulam comparaveris, videbis mirabili ratione omnes angulares hypotemisas in mensuram centum quinquaginta duorum, et semis provenire. Similiter si basim a fronte hinc inde venientem cum rateto contuleris, videbis etiam hypotemisas a rum. Regula inveniendi hypotemisam haec est ut ratetum in se multiplices, similiter basim in se, et has summas simul componas, et illius numeri, qui inde excrescit latus pro hypotemisa habeto. In hac autem arca hypotemisae vicem gerunt tigna oblique ab imo ad superiora porrecta. Ratenus est stylus in medio arcae erectus usque ad supremum cubitum. Basis est linea jacens ab angulo arcae usque ad ratetum porrecta. Diagonalis linea vocatur, quae protenditur ab angulo in angulum illi oppositum. In trigonis his, et tetragonis multa alia invenies
Abbreviated transcription (Latin):
sus quingentos quadraginta sta
dia autem̃ quatuor idem dimidiũ
miliare. et quadragnita passꝰ siħ
rõne possunt ista in latitudine et
altitudine repiri. Quod si etiã scire
delectat quod quadratorum siue
pedum siue cubitorum fu̾it amba
minus et quota sũma inde extreu̾it
tot quadratorum erit area. u̾bi .g.
Dic quinquagies trecenti fuĩt quĩ¬
decim milia tot cubitorum qͣdratoꝵ
est aerea . Sic de aliis. S huiꝰ tetrage¬
in dyagonaler lineam queris. ħ tibi
sit regula multiplica utrumq latus

Expanded text:
sus quingentos quadraginta, et sus quingentos quadraginta, et stadia quatuor id est dimidium milliare et quadraginta passus. Simili ratione possunt ista in latitudine et altitudine reperiri. Quod si etiam scire delectat, quod quadratorum, sive pedum, sive cubitorum fuerit embaminus, et quot a summa inde excreverit, tot quadratorum erit arca. Verbi gratia: Dic quinquagies trecenti fiunt quindecim millia, tot cubitorum quadratorum est arca. Et sic de aliis: Si hujus tetragoni diagonalem lineam quaeris, haec tibi sit regula. Multiplica utrumque latus,