comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ uu̾e. Quis u̾o ullos th̾auros i¬
si ꝑ mentẽ pot̾it possid̾e. Si eĩ puer ĩ fãs
ꝙͣuis ditissimus natus cum sit dñs
aim que uire sũt eius nicħ possidet
mente sopita quo nã tandem mͦ quis¬
ꝙͣ quitꝙͣ mente possidebit amissa. s
de thauris quid loqͦr. qd̾ eis quil hom̃
si talis opcio ꝓponatur maułt carere
qͣi mente cum eos nemo ꝓponat neõ
comparet lumĩbus corpis quibus nõ
auꝵ iurus quisq hoñn sed omĩs hõ
possidet celum. D lumina .n. corꝑis qͥs¬
q possidet quitꝙͣ libur uidet. Quis gͦ
si tenere utrumq non possit et alt̾utr̃
cogatur amitt̾e nõ thauros q̃m oculos
malit. Et tamẽ si sb eo simili condicõe
queratur utrũ oculos malit amittere
an mẽtem quis nõ uideat eũ ceulus
malle qͣm mẽtẽ. Mlens quippe sñ ecuł
carius humana est. oculi autẽ carnis
sine mente belluini sũt. Quis porro ño
hoiem se malit eẽ eciam carne cecatũ
qͣmbeluam uidentẽ. Hec dixi utetiã

Expanded text:
vere. Quis vero ullos thesauros, nisi per mentem poterit possidere? Si enim puer infans, quamvis ditissimus natus, cum sit dominus omnium quae jure sunt ejus, nihil possidet mente sopita; quonam tandem modo quisquam quidquam mente possidebit amissa? Sed de thesauris quid loquor, quod eis quilibet hominum, si talis optio proponatur, mavult carere quam mente; cum eos nemo praeponat, nemo comparet luminibus corporis, quibus non ut aurum rarus quisque homo, sed omnis homo possidet coelum: per lumina enim corporis quisque possidet quidquid libenter videt? Quis ergo si tenere utrumque non possit, et alterutrum cogatur amittere, non thesauros quam oculos malit? Et tamen si ab eo simili conditione quaeratur, utrum oculos malit amittere, an mentem; quis mente non videat, eum oculos malle quam mentem? Mens quippe sine oculis carnis humana est, oculi autem carnis sine mente belluini sunt. Quis porro non hominem se malit esse etiam carne caecum, quam belluam videntem? 20. Haec dixi, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quia fortitudo eius deẜuit cum ꝑ qͣm
d̾m hñs rei ull̾ius indigeret. Et cur ne¬
scit cui cõgregat ea nisi quia lum̃ oculo¬
iõ non uidet ꝙ u̾itas ait. Stulte ac noc¬
te aĩam tuani petunt abste. hec q̃ pasti¬

Expanded text:
quia fortitudo ejus deseruit eum, per quam quia fortitudo ejus deseruit eum, per quam Deum habens, rei nullius indigeret? Et cur nescit cui congregabit ea, nisi quia lumen oculoideo non videt quod Veritas ait: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt abs te; haec qua
Abbreviated transcription (Latin):
diligit cum deũ diligit cuius ꝑticipacõ¬
ne ymago illa non solũ est. uerũ eciã
exx uetustate renouatur. ex deformita¬
te reformatur. ex infelicitate btĩficat᷑
Qͣmuis .n. se ita diligat. ut si alt̾utrũ
ꝓponatur malitomĩa que infui se di¬
ligit ꝑdere. ꝙͣ ꝑire tamẽ supiorẽ deserẽ¬
do. ad quem solum posset custodire for¬
titudiem suam. eoq fiui lumĩe. suo cui
canitur in pͦs. fortitudiẽm meã ad te
custodiã. Et malio. Accedite adeũ et
illummanũ. sic infirma et tenebrosa
fcã est. ut a se quoq ipã in ea que ñ sũt
qd̃ ipã. et quibus suꝑior est ipã infeli¬
cius laberetur ꝑ amores quos nõ ualet
uinc̾e et errores a quibus nõ uidet qua
redire. uñ iam deo miserante peĩtẽs cla¬
mat inpsalmis. Deseruit me fortitudo
et erroris malis amitt̾e potuit nat᷑alẽ
m̾to dici potuit quo supra cõmemora¬
cõturbat᷑. thesaurizat et nescit eui cõ¬
gregat en. Cur ergo the saurizat nisi

Expanded text:
, cum Deum diligit, cujus participatione imago illa non solum est, verum etiam ex vetustate renovatur, ex deformitate reformatur, ex infelicitate beatificatur. Quamvis enim se ita diligat, ut si alterutrum proponatur, malit omnia quae infra se diligit perdere, quam perire: tamen superiorem deserendo, ad quem solum posset custodire fortitudinem suam, eoque frui lumine suo, cui canitur in Psalmo, Fortitudinem meam ad te custodiam ; et in alio, Accedite ad eum, et illuminamini ; sic infirma et tenebrosa facta est, ut a se quoque ipsa, in ea quae non sunt quod ipsa, et quibus superior est ipsa, infelicius laberetur per amores quos non valet vincere, et errores a quibus non videt qua redire. Unde jam Deo miserante poenitens clamat in Psalmis: Deseruit me fortitudo  infirmitatis et erroris malis amittere potuit naturalemropter quod merito dici potuit quod supra commemoraconturbatur. Thesaurizat, et nescit cui congregabit ea . Cur enim thesaurizat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dei pła reꝑiuntur in dĩnus
eloquus testimoĩa. Ibi .n. et alia duo cõ¬
sequr̃ intlłigunt᷑. quia nemo diligit cu¬
ius nõ memit. et qd̃ penitus nescit uñ
illd est notissimũ precipuũq p̾ceptũ
diliges dnm̃ deum tuũ. Sic itaq cõdi¬
qui odit aliquẽ nocere studet ille nõ in¬
m̾ito studet mẽs homĩs qñ sibi nocet
odisse se dicit᷑. Nesciẽs .ni. sibi ult male
dum non putat sibi obẽe qd̾ uult. Sed
tunt male sibi uult qñ id uult qd̾ obsit
sibi. uñ illd̾ scͥptum est. Qui diligit no¬
tatẽ odit aiãm suã. Qui gͦ se diligere
nouit deum diligit. Qui u̾o non diligit

Expanded text:
autem Dei plura reperiuntur in divinis eloquiis testimonia. Ibi enim et illa duo consequenter intelliguntur, quia nemo diligit cujus non meminit, et quod penitus nescit. Unde illud est notissimum praecipuumque praeceptum: Diliges Dominum Deum tuum . Sic itaque condiqui odit aliquem, nocere illi studet; non immerito et mens hominis, quando sibi nocet, odisse se dicitur. Nesciens enim sibi vult male, dum non putat sibi obesse quod vult: sed tamen male sibi vult, quando id vult quod obsit sibi, unde illud scriptum est, Qui diligit iniquitatem, odit animam suam . Qui ergo se diligere novit, Deum di
Abbreviated transcription (Latin):
et seipm̃ tamꝙͣ suus mimicus inseqͥt᷑:
Qui ꝓfecto est error horrẽdus ut cũ sibi
om̃s ꝑdesse uelint multi nõ faciant. in
si ꝙ eis ꝑniciosissimũ sit. Similẽ morbũ
mutoꝵ aĩalium. cũ poeta describe̾t. dii ĩ¬
quit meliora piis errorẽq hostibus illũ
discissos nudis lamabant dentib arcus
Cum morbus ille corpis fu̾it curdixit
errorẽ insi quia om̃e ał cum sibi nat᷑a
conciliatũ sit ut secustodiat qͣntũ põt ta¬
lis erat ille morbus. ut ea quorũ salu¬
tem appetebant sua mẽbra lamarent
Cum autẽd̾m dilit mẽs et sic̃ dcm̃ ests

Expanded text:
et se ipsum tanquam suus inimicus insequitur. Qui profecto est error horrendus, ut cum sibi omnes prodesse velint, multi non faciant nisi quod eis perniciosissimum sit. Similem morbum mutorum animalium cum poeta describeret: Di inquit meliora piis, erroremque hostibus illum! Discissos nudis laniabant dentibus artus. Cum morbus ille corporis fuerit, cur dixit errorem, nisi quia omne animal cum sibi natura conciliatum sit ut se custodiat quantum potest, talis ille erat morbus, ut ea quorum salutem appetebant, sua membra laniarent? Cum autem Deum diligit mens, et sicut dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
est nich. Qd̃ gͦ fcm̃ est iã in illo uita ẽat.
et nõ qualiscũq uita. s uita erat lux ho¬
minũ. lux utiq rõnaliũ mẽtium ꝑ quos
honnẽs a pecoribus differũt. et iõ st hoĩes
Nõ gͦ lux corꝑea que lux ẽ carmũ suiede
celo fulgeat siue frenis ignibus accẽda¬
tur. nec humanaꝵ tiñ carniũ s eciã bel¬
uinaꝵ et usq ad minutissiõs qͦsq u̾mi¬
culos. Omĩa .n. ħ uidẽt istã lucẽ. ac illa
uita lux honnerat nec longe posita ab

Expanded text:
ita erat, et non qualiscumque vita, sed vita erat lux hominum: lux utique rationalium mentium, per quas homines a pecoribus differunt, et ideo sunt homines. Non ergo lux corporea, quae lux est carnium, sive de coelo fulgeat, sive terrenis ignibus accendatur, nec humanarum tantum carnium, sed etiam belluinarum et usque ad minutissimos quoque vermiculos. Omnia enim haec vident istam lucem: at illa vita lux hominum erat; nec longe posita ab
Abbreviated transcription (Latin):
incõmutabili gaudͦ nec tñ inde p̃¬
ciłi atq abrupti sumus. ut nõ ĩ ĩistis
fali nec ꝑturbari uolumus. Missa sũt
nob̃ dĩnitus uisa cõgrua pegrinacoĩ
mus s illuc ad ipã cẽ redeund̃ uñ nͥ ꝑ
deremꝰ hic ea nõ quere̾mꝰ. Ac pͥmũ nb̾
ꝑsuadendũ fuit qͣntũ nos dilig̾et deus
ne despacõe nõ auderemꝰ erigi ineum. qͣ¬
les aute dilex̾it ostendi oꝑtẽbat. ne tã¬
ꝙͣ de m̾itis nrĩs tamꝙͣ suꝑbiẽtes mag
ab eo resiliremus ⁊ in nr̃a fortitudine
magis defic̾emus. ac ꝑ hoc egit nobiscũ
ut p eius fortitudie pocius ꝓfic̾emus
atq ita in infirmitate huilitatis ꝑfice¬
retur u̾tus caritatis. Hoc sigͣt in pͦs. ubi

Expanded text:
incommutabili gaudio, nec tamen inde praecisi atque abrupti sumus, ut non etiam in istis falli, nec perturbari volumus; missa sunt nobis divinitus visa congrua peregrinationi mus, sed illuc ab ista esse redeundum, unde nisi penderemus, hic ea non quaereremus. Ac primum nobis persuadendum fuit, quantum nos diligeret Deus, ne desperatione non auderemus erigi in eum. Quales autem dilexerit, ostendi oportebat, ne tanquam de meritis nostris superbientes, magis ab eo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, ut per ejus fortitudinem potius proficeremus, atque ita in infirmitate humilitatis perficeretur virtus charitatis. Hoc significat i
Abbreviated transcription (Latin):
ułt intelligi nõ m̾itis redditã. s gratis
datã uñ et grã noĩatur. Dedit .n. eã nõ
quia digni eramus. S quia uoluit. hoc
cog̾scẽtes nõ fidẽtes in ub̃ erimus ⁊ hoc ẽ
infirmari. ipẽ u̾o ꝑfecit nos. Qui et pau¬
lo apło dix̃ sufficit tĩbi grã mea. Nam
utus ĩmfirmitate ꝑ ficit᷑. ꝑsuadendũ
gͦ erat hoĩ quantũ nos dilexit d̃s et qua
plicat. Cõmẽdat autẽ inquit suã cari ͭ¬

Expanded text:
vult intelligi, non meritis redditam, sed gratis datam, unde et gratia nominatur: dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Persuadendum ergo erat hoplicat: Commendat autem, inquit, suam chari
Abbreviated transcription (Latin):
in semetipõ. ita dedit filio hre uitã inse¬
sleq .n. iam exinti. et uitã nõ hniti
dedit ut hrẽt uitã in semetipõ cũ eo ipso ẽ
ĩ semetipõ genuit filium ẽẽ ĩ cõmutabi¬
lem uitã qd̃ est uita et̾na. Cum gͦ u̾bũ
dei sit filius dei. et filius dei sit uerus
⁊̃ hic quid aliud agͦscimus. cũ dic̃ dñs¬
qd̃ locutus sũ ipm̃ iudicabit eũ ĩnouis¬
siõ die. Et ipm̃ u̾bum prĩs u̾bũ ẽẽ dicit
et scio inquit quia mãdatũ eius uita
et̾na ẽ. quero itaq quõ intlłigamꝰ. ego
nõ iudicabo. s u̾bum qd locutus sũ iu
dicabit. S qd̃ ex oñtibus aꝑꝑet ita dem̃
ac si drẽt. Ego nõ iudicabo. S u̾bum
prĩs iudicabit. Ybum autẽ prĩs est fi
lius dei. Sic intlłnd̾ est. Ego nõ iudica¬
dicabo. quid illine dicemus ubiait. mã
doctrina nõ est mea. Quõ mã. quõ nõ
mea. Nõ .n. dixit ista doctrina nõ ẽ mea

Expanded text:
in semet ipso, ita dedit filio habere uitam in sein semet ipso, ita dedit filio habere uitam in seneque enim iam exsistenti et uitam non habenti dedit, ut haberet uitam in semet ipso, cum eo ipso quod in semet ipso, genuit filium esse incommutabilem uitam, quod est uita aeterna. cum ergo uerbum dei sit filius dei et filius dei sit uerus etiam hic quid aliud agnoscimus, cum dicit dd locutus sum, ipsum judicabit eum in novissimo die; et ipsum verbum, Patris verbum esse dicit,itam aeternam? Et scio, inquit, quia mandatum ejus vita aeterna est. Quaero itaque quomodo intelligamus; Ego non judicabo, sed verbum quod locutus sum us apparet ita dictum, ac si diceret: "ego non iudicabo, sed uerbum patris iudicabit." uerbum autem patris est ipse filius dei. sicine intellegendum est: "ego non iudicadicabo", quid illic dicemus, ubi ait: mea doctrina non est mea? quomodo mea? quomodo non mea? non enim dixit: "ista doctrina non est mea,"
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ est. qd̃ iustificet impiũ. Dde illo dem̃
est ꝙ sit iustus et iustificans. Si gͦ qͦs
iustificauit ipõs et głificauit. qui iusti
lis degłificacõe sua. sendit. Sed̾e ad dex¬
terã aut ad sinistrã meã nõ ẽ meũ dare
uobis. S quibus ꝑatũ est a prẽ meo. Q
autẽ ꝑatum ẽ a prẽ eius. et ab ipo filio
ꝑatum est. quia ipẽ et pr̃ unũ sũt. Iam
n. ostẽdimus in hac trinitate ꝑmultos
locucõum dĩnaꝵ modos eciã de singulis
dici qd̃ om̃i est pp̃ inseꝑabilẽ oꝑacõem
nuttemus. s ita qͣi tm̃ filius eũ missu¬
rus ẽẽt. nõ eciã pr̃ cum alio locodicat. ħ
pr̃ in noiẽ meo ille uob̾ decłabit omĩa
Hic rursus ita dem̃ est. qͣi nõ eum mis¬
surus eet et filius. Or tm̃m ͦ pr̃. Sic̃ gͦ ista
ita et illd̃ qd̾ ait. s quibus ꝑatũ ẽ a prẽ
meo cũ prẽ se intelligi uoluit pare sedes
głe quibus uellet.s dicit aliqͥs. Ille cũ
negaret prem̃ missuꝵ. et alio loco ita pa

Expanded text:
tificet impium; de illo dictum est, quod sit iustus et iustificans. si ergo quos iustificauit ipsos et glorificauit, qui iustiflis de glorificatione sua respondit: sedere ad dexteram meam aut ad sinistram non est meum dare uobis, sed quibus paratum est a patre meo. Quod autem paratum est a patre eius, et ab ipso filio paratum est, quia ipse et pater unum sunt. iam enim ostendimus in hac trinitate per multos locutionum diuinarum modos etiam de singulis dici quod omnium est propter inseparabilem operationem mittemus, sed ita quasi tantum Filius eum missurus esset, et non Pater. Cum alio loco dicat: Haec  meo, ille uobis declarabit omnia. hic rursus ita dictum est, quasi non eum missurus esset et filius, sed tantum pater. sicut ergo ista, ita et illud quod ait: quibus paratum est a patre meo cum patre se intellegi uoluit parare sedes gloriae quibus uellet. sed dicit aliquis: „illic, cum negaret patrem missurum, et
Abbreviated transcription (Latin):
utiq se a prẽ .i. ab illo qui eũ misit no¬
luit seꝑari. s ut sic in eũ crederet ᷑ quõ
in prẽm cui equalis ẽ qd̃ aꝑte alio loco
dicit. Credite in d̾m et in me credite .i.
sic̃ creditis indeum sicͥmme. quia ego
⁊ pr̃ unus d̾s. Sic̃ gͦ ħ tamꝙͣ abstulit
a se fidem hoĩn et in prem trãstulit. d¬
deo. nõ in mecredit. s meũ qui me mi¬
sit a quo tam̃ se non utiq sepauit. Sĩc
eciã ꝙ ait nõ est meũ dare. s quibr ꝑa-¬
tum ẽ a prẽ meo puto clarere ẜ qͥd utrͫ
nõ iudicabo cũ ipẽ iudicats̃ sit in uos
et mortuos

Expanded text:
i eum misit, uoluit separari, sed ut sic in eum crederetur, quomodo in patrem, cui aequalis est. quod aperte alio loco dicit: credite in deum, et in me credite, id est "sicut creditis in deum, sic et in me, quia ego et pater unus deus". sicut ergo hic tamquam abstulit a se fidem hominum et in patrem transtulit dicendo: non in me credit, sed in eum qui me misit, a quo tamen se non utique separauit: sic etiam quod ait: non est meum dare, sed quibus paratum est a patre meo puto clarere, secundum qnon iudicabo, cum ipse iudicaturus sit uiuos et mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ditate nõ poterant. quibus eciã pau¬
lo post dicit.Non potiu loqui ub q̃i spi¬
ritalibus. s qͣi carnalibus. Hoc gͦ int̾
illos nesciebat qd ꝑ illũ scire nõ poterãt
et hoc solum se scire dicebat. ꝙ eos ꝑulũ
scire oꝑtebat. Deniq sciebat int̾ ꝑfcõs
qd̾ inter ꝑuulos nesciebat. Ibi quippe
ait. Sapĩam loquimꝰ inter ꝑfcõs. Eo
nãq gn̾e lecucõnis nescire quisq dr. qd̾
occultat qͦ d̾r fossa ceca que ecculta est.
Neq .n. aliquo gen̾e locunt᷑ sc̃ptẽ qd̾ ĩ
consuetudie hũana nõ mueĩat᷑ quia
utiq hoĩbus loquit᷑. Scd̾m form dei dem̃

Expanded text:
Christi deitate non poterant. Quibus etiam paulo post dicit: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Hoc ergo inter illos nesciebat, quod per illum scire non poterant. Et hoc solum se scire dicebat, quod eos per illum scire oportebat. Denique sciebat inter perfectos, quod inter parvulos nesciebat: ibi quippe ait, Sapientiam loquimur inter perfectos . Eo namque genere locutionis nescire quisque dicitur quod occultat, quo dicitur fossa caeca quae occulta est. Neque enim aliquo genere loquuntur Scripturae, quod in consuetudine humana non inveniatur; quia utique hominibus loqu
Abbreviated transcription (Latin):
creditinquit. in me tredit. s meũ qui
me misit. iisi ita intlłigas. qui in me c̾¬
dit non inhoc qd uidet credit ne sit spes
nrã inereatura. S in illo qui suscepit
creaturã in qua hũanis oculis apperet
ac sic ad se equalẽ prĩ contemplãd̾ ꝑ fi¬
dẽ corda mũdaret. Id̾oq ad prẽm refe¬
rens intencõem credẽtium ⁊ dicẽs. nõ

Expanded text:
credit, inquit, non in me credit, sed in eum qui me misit, nisi ita intelligas: Qui in me credit, non in hoc quod videt credit, ne sit spes nostra in creatura, sed in illo qui suscepit creaturam, in qua humanis oculis appareret, ac sic ad se aequalem Patri contemplandum, per fidem corda mundaret. Ideoque ad Patrem referens intentionem credent
Abbreviated transcription (Latin):
idest qd̃ nõ ita sciebat ut tũc discipulis in¬
dicaret sic̃ dcm̃ est ad abrahã. Nc̃ cogͦui qͥa
times deũ .i. nũc feci ut cogͦscẽtes quia ⁊ ipẽ
sibi in illa cẽptacõe ꝓbatus innotuit. Nã
et ild̃ utiq dicturꝰ erat discipłis tpẽ optu¬
no de quo futb̃ tamꝙͣ p̃c̾ito loqũs ait. Iam
nõ dicã uos ẜuos s amicos. S̾iuus enim
nescit uolũtatẽ dnĩ sui. uos autẽ dixia¬
nucos quia omĩa que audiui aprẽ ieo
nota ub̃ feci qd̾ nõdũ fec̾at s qr c̾to fcũrꝰ
erat .q. iam feciss locutus ẽ. ipĩs .n. ait.

Expanded text:
id est quod non ita sciebat, ut tunc discipulis indicaret, sicut dictum est ad Abraham: nunc cognoui, quia times deum, id est "nunc feci, ut cognosceres", quia et ipse sibi in illa temtatione probatus innotuit. nam et illud utique dicturus erat discipulis tempore opportuno, de quo futuro tamquam praeterito loquens ait: iam non dicam uos seruos, sed amicos; seruus enim nescit uoluntatem domini sui, uos autem dixi amicos, quia omnia, quae audiui a patre meo, nota uobis feci; quod nondum fecerat, sed quia certo facturus e
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it d̾s garrulis rõcinatorib. elacõribus
ꝙͣ capacõrib. atq iõ morbo ꝑiculosiore
laborantib sic fortasse ẜuicmus ut in¬
ueniãt ad unde dubitare nõ possĩt. ⁊ ob
hoc in eo ꝙ ĩuenire nequiuĩt de sius mẽ¬
tibus pocius qͣm de ip̃a u̾tate uł de mrĩs
disputacõibus cõquerant᷑ atq ita siqͥd
eis erga deũ uł amoris ẽ uł timoris ad
ncium fidei et ordinẽ redeãt. iã sẽciẽtes
stituta sit ut ad ꝑcepcõem ĩcõmutabilis
u̾itatis ĩbecillã mentẽ obẜ uata pietas
sanet ne inopinionẽ noxie fłitatis te¬
m̾tas ĩordinata p̃cipitet. Nec pigebit
autẽ me sicubi hesito q̃rere. nec pudebit¬
me si cubi errodisc̾e

Expanded text:
is garrulis ratiocinatoribus, elatioribus quam capacioribus, atque ideo morbo periculosiore laborantibus, sic fortasse serviemus, ut inveniant aliquid unde dubitare non possint, et ob hoc in eo quod invenire nequiverint, de suis mentibus potius quam de ipsa veritate, vel de nostris disputationibus conquerantur: atque ita si quid eis erga Deum vel amoris est vel timoris, ad initium fidei et ordinem redeant, jam sentientes stituta sit, ut ad perceptionem incommutabilis veritatis imbecillem mentem observata pietas sanct, ne in opinionem noxiae falsitatis temeritas inordinata praecipitet. Nec pigebit autem me, sicubi haesito, quaerere; nec pudebit, sicubi erro, disce
Abbreviated transcription (Latin):
uappt̃ adiuuante dnõ deo nr̃o susci¬
piemus et eã ipãm ꝙͣ flagitat qͣntũ
possumus redd̾e roẽm qd̾ trinitas sit unꝰ
cat᷑ credat᷑ intlłigat ᷑ ut nõ qͣi nrĩs excu¬
sacõnibus illudant᷑. s⁊ re ipã exꝑiant᷑
sticiã fidei nutrita uegetet ᷑ S pͥm̃ scdͦ

Expanded text:
uapropter adjuvante Domino Deo nostro suscipiemus et eam ipsam quam flagitant, quantum possumus, reddere rationem, quod Trinitas sit unus catur, credatur, intelligatur; ut non quasi nostris excusationibus illudantur, sed reipsa experiantur, stitiam fidei nutrita vegetetur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
git quia hec illa cãest non uidendi d̾m
qd̾ nõ diligit fiẽm. Porro qui nõ estĩ
deo non est mlumĩe. quia deus lumẽ
est et tenebre meo nõ sũt ulle. Quier¬
go non ẽ iluĩe. quid mresi nõ uidet
lumẽ .i. nõ uidet deum. quia intenebs
est. frẽm autẽuidet hũano uisu quo ui¬
deri deus nõ põt. Sz si eum quẽ uidet hu¬
mano usu. spuritali caritate dilig̾et. ui¬
deret deum qui ẽ ipã caritas uisu int̾io¬
re quo uideri põt. Itaq qui frẽm q̃m ui¬
det nõ diligit. deũ quẽ pp̃ea nõ uidet qͥa
deus dilcĩo est. caret qui frẽm nõ diligit

Expanded text:
git, quia haec illa causa est non uidendi deum, git, quia haec illa causa est non uidendi deum, quod non diligit fratrem. deo, non est in lumine, quia deus lumen est et tenebrae in eo non sunt ullae. qui ergo non est in lumine, quid mirum, si non uidet lumen, id est non uidet deum, quia in tenebris est? fratrem autem uidet humano uisu, quo uideri deus non potest. sed si eum quem uidet humano uisu spiritali caritate diligeret, uideret deum, qui est ipsa caritas, uisu interiore, quem uideri potest. itaque qui fratrem, quem uidet, non diligit, deum, quem propterea non uidet, quia deus
Abbreviated transcription (Latin):
in quoscandalũ non est utiq ꝑfcũs est
qͣm fateret. nisi quia in ipã frat̾na diłc¬
oce uult intelligi deum. Aꝑtissiẽ .n. ĩ ea¬
dẽ epła paulo post ita dicit. Dilctissimi
diligamus inuicẽ quia dilectio exdeo ẽ
et omĩs qui diligit ex deo natus est et
cogͦuit deum. Qui non diligit nõ cogno¬
iit deuin quia deus dilcio est. Ista cõtexio
satis aꝑteq declarat eandẽ ipãm fuiter¬
nam dilcõem. Nam fraterna dilectio est
qua diligunus ĩuicem non solũ ex deo
s eciam deum ꝙ̃ ẽẽ tanta aucte p̃dicari
Cum gͦ de dilcõe diliginus frem̃ deo di¬
ligimus frẽm. Nec uł fi̾ uideri põt ut eã¬
dem dilcõem nõ precipue diliganius qͣ
frẽm diligimus. Uñ colligitur duo illa
quippe deus dileccõ est. D̾mcertediligͭ
qui diligit dilcoem. Dilcõem autẽ ncc̃e¬
est ut diligat qui diligit frẽm. Et ideo
qd̃ paulo post ait non pot deun dilig̾e
qm̃ nõ uidet qui frẽm qm̃ uidet nõ dili¬

Expanded text:
in quo scandalum non est, utique perfectus est. quam faceret, nisi quia in ipsa fraterna dilectione vult intelligi Deum. Apertissime enim in eadem Epistola paulo post ita dicit: Dilectissimi, diligamus inuicem, quia dilectio ex deo est, et omnis, qui diligit, ex deo natus est et cognouit deum. qui non diligit, non cognouit deum, quia deus dilectio est., ista contextio satis aperteque declarat eandem ipsam fraternam dilectionem - nam fraterna dilectio est, qua diligimus inuicem — non solum ex deo sed etiam deum esse tanta auctoritate praedicari. cum ergo de dilectione diligimus fratrem, de deo diligimus fratrem nec fieri potest, ut eandem dilectionem non praecipue diligamus, qua fratrem diligimus. unde colligitur duo illa quoniam quippe deus dilectio est, deum certe diligit qui diligit dilectionem. dilectionem autem necesse est diligat qui diligit fratrem. et ideo, quod paulo post ait, non potest deum diligere, quem non uidet, qui fratrem, quem uidet, non dili
Abbreviated transcription (Latin):
uch diligit. si autẽ se iꝑãm diligit di¬
ligat aliquid. o ut coritate se diligat
Sicut n u̾bum indicat aliquid ĩdicat
eciam seipm̃ sed nõ se u̾bũ indicat nͥ
se aͥd indicare in dicet. Sic et caritas di¬
ligit quidẽ se si nisi se aliqͥd diligentẽ
diligat nõ caritate sediligit. Quid gͦ
diligit caritas nisi qđ̾ caritate diligi

Expanded text:
nihil diligit. si autem se ipsa diligit, dinihil diligit. si autem se ipsa diligit, diligat aliquid oportet, ut caritate se diligat. sicut enim uerbum indicat aliquid, indicat etiam se ipsum; sed non se uerbum indicat, nisi se aliquid indicare indicet: sic et caritas diligit quidem se, sed nisi se aliquid diligentem diligat, non caritate se diligit. quid ergo diligit
Abbreviated transcription (Latin):
dilectõm qua diligit qͣm frẽm quẽ dili¬
git. Ecce iam potest nociorẽ deum hrẽ
ꝙͣ frẽm. Plane nocõrem quia presencõ¬
rem. Amplectere dilcõem deum et dil̾c¬
cõe amplect̾e deum. Ipẽ est dilcĩo que
omẽs bonos angelos et om̃s dei ẜuos
consociat uinculo scĩtatis nosq et illos
coniungit inuicẽ nb̃. ⁊ sb̃uingit sibi.
Quanto gͥ samores sumus atumore
supbie. tanto sumus diłcoe pleĩores
Et quo nisi deo plenus est qui plenus
ẽ dileccõe. At .n. caritatẽ uideo et qnͣtũ
possum eam mente conspicio. ⁊ cedo scͥp¬
turedicenti. Qm̃deus caritas est et q̃
manet incaritate indeo manet. S cũ
illam uideo non in ea uideo trinitatẽ si
ut uidere te uideas assit tm̃ ipã ut mo¬
necam᷑ caritate ad aliqd̃ bonũ. qr cũ di¬
lignꝰ caritatẽ aliquid diligentẽ di¬
ligiꝰ. ꝓpt̃ hoc ipĩ qu na diligit aliqͥd. Er¬
go quid diligit caritas ut possit eciã
ipã caritas diligi Caritas .n. nõ est q̃

Expanded text:
dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit. ecce iam potest notiorem deum habere quam fratrem, plane notiorem, quia praesentiorem. amplectere dilectionem deum et dilectione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omnes dei seruos consociat uinculo sanctitatis, nosque et illos coniungit inuicem nobis, subiungit sibi. quanto igitur saniores sumus a tumore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores. et quo nisi deo plenus est qui plenus est dilectione? at enim caritatem uideo et, quantum possum, eam mente conspicio et credo scripturae dicenti: quoniam deus caritas est, et qui manet in caritate, in deo manet. sed cum eam uideo, non in ea uideo trinitatem. imut uidere te uideas. adsit tantum ipsa, ut moueamur caritate ad aliquod bonum, quia, cum diligimus caritatem, aliquid diligentem diligimus propter hoc ipsum, quia diligit aliquid. ergo quid diligit caritas, ut possit etiam ipsa caritas diligi? caritas enim non est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rasẽ hoĩem fec̾it qͥ prã maso carere suffi¬
cẽt s si uoluiss. Qͥs eĩ eũ nescit sanũ
et ĩculpabilẽ fc̃m et libo arbito atq inste
uniẽdũ potestate libera ꝯstitutũ. S m̃c
de illo agit᷑ quẽ semiuiuũ latrones ĩ uia

Expanded text:
alem hominem fecit, qui peccato carere sufficeret, sed si voluisset. Quis enim eum nescit sanum et inculpabilem factum, et libero arbitrio atque ad juste vivendum potestate libera constitutum? Sed nunc de ill
Abbreviated transcription (Latin):
uulmbꝰ nõ ita pot ad iusticie cusmẽ as¬
cẽdere sic̃ potint iñ descẽdere qͥ ⁊̃ si iã
ĩstabuso ẽ ad huc curat᷑. Nõ gͥ ds imi¬
possibilia iubet s ibẽdo admonet ⁊
face qd possis et pet̾e qd non possis.
Iã nũc uideamꝰ uñ possit uñ nõ possit.
Iste dicit uolũtate nõ ẽ qd̾ nat᷑a pot̾.
Ego dico uolũtate quid̾ nõ est homo
iuĩstus si natura pot̾ s medicina pote¬
rit quod uitio non potest.¬

Expanded text:
men ascendere, sicut potuit inde descendere, qui etiam si iam in stabulo est adhuc curatur. non igitur deus inpossibilia iubet, sed iubendo admonet et facere quod possis et petere quod non possis. iam nunc uideamus unde possit, unde non possit. iste dicit: uoluntate non est, quod natura potest. ego dico: \'uoluntate quidem non est homo iustus, si natura potest, sed medicina poterit quod uitio non potest
Abbreviated transcription (Latin):
qui datꝰ ẽ nob. meliꝰ itaq dei cã agit᷑
ꝙͣ se ip̃e agẽdo dicit deffensare nat᷑az
cũ et c̾ãtor et saluator agnoscit᷑ ꝙͣ ami
deffesa uesut sana inbꝰq ĩtegͥs catã¬
opitulatõ saluatoris manitur.Cxliiii.¬

Expanded text:
qui datus est nobis. melius itaque dei causa agitur — quam se iste agendo dicit defensare naturam —, cum et creator et saluator agnoscitur quam cum defensa uelut sana uiribusque integris creaopitulatio salnatoris inanitur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatõis qua credẽtes sanãt᷑ eũtitur
Si eĩ possibilitas naͣlis ꝑ libeꝵ arbitriũ
et ad cognoscẽdũ quo uũe debeat et
ad bñ inuẽdũ sufficit sibi. Ergo xp̃s
gratis mortũ ẽ. gͦ euacuatũ ẽ scãda¬
sũ crucis. Cur nõ ⁊ ego hic exclamam
ymo exclamabo et istis ĩcrepitabo do¬
sore xp̃iano. Euacuati estis a xp̃o qui ĩ
nataͣ iustificamĩ a gr̃a excidistis. Igno¬
rãtes eĩ dei iusticiã et nr̃am uosẽtes
ꝯstitũe iusticie dei nõ estis sbi.C.xlii.
Sic̃ eĩ finis segis ita ⁊̃ nate̾ huane in

Expanded text:
credentes sanantur, euertitur. si enim possibilitas naturalis per liberum arbitrium et ad cognoscendum quomodo uiuere debeat et ad bene uiuendum sufficit sibi, ergo Christus gratis mortuus est; ergo euacuatum est scandalum crucis. cur non etiam ego hic exclamem, immo exclamabo et istis increpitabo dolore christiano: euacuati estis a Christo, qui in natura iustificamini. a gratia excidistis! ignorantes enim dei iustitiam et uestram nolentes constituere iustitiae dei non estis subiecti. sicut enim fi
Abbreviated transcription (Latin):
bo frãgẽs mag̾q roborata ẽ nõ re¬
sistẽdo ẜ ꝑferẽdo. Nũc u̾o ĩsidiosas
eoꝵ q̃ones fide irridet diligẽcia discu¬
tit. intelligẽcia dissolint aminacore
paseaꝵ suaꝵ nõ curat qr tp̃s messis
et rp̃s areaꝵ caute diligẽt᷑q distin¬
guit. Criminatores ãt frumẽti sin
aut errãtes corrigit aut ĩuidẽt̾ ĩt̾
spinas ⁊ zizania cõputat. Sub̾iciamꝰ
gͦ aĩam deo si uosumꝰ ẜuituti sbice
corpꝰ nr̃m ⁊ de dyaͦ triũphare. fides ẽ
pͥma q̃ subiugat aĩam deo. Deinde
p̾cepta iuẽdi quibꝰ aistoditis spes
nr̃a firmat᷑ ⁊ mitrit᷑ caritas ⁊ luc̾e
ĩcipit qd aña tm̃ mͦ credebat᷑. Cũ em̃
cognitõ ⁊ actõ bm̃ hõiem faciãt siẽ

Expanded text:
 magis magisque roborata est; non resistendo, sed perferendo. Nunc vero insidiosas eorum quaestiones fide irridet, diligentia discutit, intelligentia dissolvit: criminatores palearum suarum non curat; quia tempus messis, reorum caute diligenterque distinguit; criminatores autem frumenti sui aut errantes corrigit aut inuidentes inter spinas et zizania conputat. Subiciamus ergo animam deo, si uolumus seruituti subicere corpus nostrum et de diabolo triumphare. fides est prima, quae subiugat animam deo; deinde praecepta uiuendi, quibus custoditis spes nostra firmatur et nutritur caritas et lucere incipit, quod antea tantummodo credebatur. cum enim cognitio et actio b
Abbreviated transcription (Latin):
Quo cͥca cũ oĩs aĩa rõnal aut poc̃is siuis
miẜa sit aut recte ft̃is bta. oĩs ãt irra¬
cõnas aut cedat potẽtõri ant pareat
mesiori aut cõparet᷑ eqͣsi aut c̾tãtẽ ex̃ce¬
ac aut dãpnato noceat et om̃e corpꝰ sue¬

Expanded text:
Quocirca, cum omnis anima rationalis aut peccatis suis misera sit, aut recte factis beata; omnis autem irrationalis aut cedat potentiori, aut pareat meliori, aut comparetur aequali, aut certantem exerceat, aut damnato noceat; et omne corpus su
Abbreviated transcription (Latin):
salomonẽ dr̃ uanitas uãitatũ et oĩa
uãitas. Quẽ hũndãcia hõi ĩ oĩ sabore
eiꝯ quo ip̃e laborat sub sole. Neq enĩ
frustra ẽ additũ uanitãciũ. Q siuam¬
cãtes detrahas qͥ tãꝙͣ pͥma sectãt᷑ ex¬
trema. nõ er̃t corpͦ uãitas s ĩ suo gn̾e
ꝙͣuis extremã puscritudinẽ sine usso
errore mõstrabit. Tẽporasiũ eĩ spẽrũ
mltiformitas ab unitate dei hõiem ⁊¬
lapsũ ꝑ carnales sensus diu̾berauit
et mutabisi uarietate młtiꝑsicant eiꝰ
affcm. Ita fta ẽ hũndãçia laboriosa ⁊ si
diçipot. copiosa egestas dũ aliud et
asiud seqͥtur et nich cũ eo ꝑmanet.
Sic a tp̃re frumẽti mni et olei sin młti¬
psicat᷑ ẽ ut nõ ĩuẽiat id ip̃m .i. natirã ĩ¬
cõnitabilẽ ⁊ singłarẽ ꝙͣ secut᷑ nõ erret

Expanded text:
lomonem dicitur: Vanitas vanitantium, et omnia vanitas. Quae abundantia homini in omni labore ejus, quo ipse laborat sub sole ? Neque enim frustra est additum, vanitantium, quia si vanitantes detrahas, qui tanquam prima sectantur extrema, non erit corpus vanitas; sed in suo genere, quamvis extremam, pulchritudinem sine ullo errore monstrabit. Temporalium enim specierum multiformitas ab unitate Dei hominem lapsum per carnales sensus diverberavit, et mutabili varietate multiplicavit ejus affectum: ita facta est abundantia laboriosa, et, si dici potest, copiosa egestas, dum aliud et aliud sequitur, et nihil cum eo permanet. Sic a tempore frumenti, vini et olei sui multiplicatus est, ut non inveniat idipsum , id est naturam incommutabile
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ. ut cũ sola ultĩa sonat nõ secũ sonã¬
tibus suꝑioribꝰ formã tñ et decꝰ metri
cũ p̾̃t̾itis ꝯuexa ꝑficiat. Nec ideo tñ ars
ip̃a qͣ u̾sus fabricat᷑ sic tp̃ri obnoxia ẽ ut
puscritudo eiꝰ ꝑ mẽsuras moraꝵ dig̾atur.
S simł ħt oĩa quibꝰ efficit u̾sũ nõ simil

Expanded text:
cum sola ultima sonat, non secum sonantibus superioribus,formam tamen et decus metricum cum praeteritis contexta perficiat. Nec ideo tamen ars ipsa qua versus fabricatur, sic tempori obnoxia est, ut pulchritudo ejus per mensuras morarum digeratur: sed simul habet omnia, quibus efficit versum non simul
Abbreviated transcription (Latin):
diumã ꝓindẽciã nõ reqͥrũt. Atq ĩ ip̃a di¬
sectõe tp̃raliũ nolũt tñsire qd̾ amãt et
tã sũt absurdi ꝙͣ si qͥsꝙͣ ĩ recitatõe p̾clari
carmĩs unã aliꝙͣ sillabã sosã ꝑpetuo ues¬
set audire. S tases auditores carmi¬

Expanded text:
ipsa dilectione temporalium nolunt transire quod amant, et tam sunt absurdi, quam si quisquam in recitatione praeclari carminis unam aliquam syllabam solam perpetuo vellet audire. Sed tales auditores carmi
Abbreviated transcription (Latin):
git puscra mutabisitas tẽpor deẜit amã¬
tẽ.spẽs ꝯcuꝑita et ꝑ cruciatũ sẽsiẽtis dis¬
cedit assẽsibꝰ et erroribꝰ agitat ut hãc
docta nuĩciau̾it ut cũ aliqd cogitat ĩtessi¬
g̾e se credat umbris illusus fãtasmatum.
discipliã s teñe se arbitrãs carmi resiste
conat᷑ usq ad insibiliũ rer ymagines per¬

Expanded text:
git pulchra mutabilitas temporum, deserit amantem species concupita, et per cruciatum sentientis discedit a sensibus, et erroribus agitat; ut hancdelectata nuntiaverit, ut cum aliquid cogitat, intelligere se credat, umbris illusus phantasmatum. disciplinam, sed tenere se arbitrans, carni resistere conat
Abbreviated transcription (Latin):
qr eiꝰ clariorẽ ꝑtẽ ꝑ ĩfimtũ fla cogitatõe di¬
stẽdit ꝙ nõ solũ de hac luce s etiã de aqͥ
postremo de umno de melle de auro de ar¬
gẽto de ip̃is demq pulpis ul sangume
ul ossibo quor libet aĩaliũ et cet̾is hui̾ce¬
modi reb facillime fieri pot̾.Nich eĩ ẽ

Expanded text:
quia ejus clariorem partem per infinitum falsa cogitatione distendit. Quod non solum de hac luce, sed etiam de aqua, postremo de vino, de melle, de auro, de argento, de ipsis denique pulpis, vel sanguine, vel ossibus quorumlibet animalium, et caeteris hujusmodi rebus fac
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tacõnibus hec muenire co¬
milntes iux pauci magno p̃diti ingenio
habundantes ocio doctunisq sb̃tilissĩs
eruditi ad indagandã solius suẽ ĩmõrli¬
tatem pueĩre potuerant. Cuitam̃ aĩe be¬
atam iitam non ĩuen̾unt stabilẽ .i. uerã
Ad misias eam quippe uite huius eciam
post btĩtudinẽ redire dixert̃. Et qui eoꝵde
hac erubuerũt sĩa et arãm purgatã ĩ
sempit̾na btĩtudĩe sñ corꝑe collecandam
putarũt. talia de mũdi retͣrsus et̾m ͭ ͤ sẽ¬
cuint ut hãc de aĩa siñam suã ip̃i redar¬
guant qd̃ hic longũ est denrãre. S ĩ libͦ
duodeciõ de ciuitate dei. satis a nb̃ ẽ qͣntũ
srbitror explicatũ. Fides autẽ ista cotũ.
hominẽ inmõrlẽ futuꝵ qui utiq cõstat
ex aĩa et corpe. et obhoc uere beatũ non ar¬

Expanded text:
argumentationibus haec invenire conantes, vix pauci magno praediti ingenio, abundantes otio, doctrinisque subtilissimis eruditi, ad indagandam solius animae immortalitatem pervenire potuerunt. Cui tamen animae beatam vitam non invenerunt stabilem, id est veram: ad miserias eam quippe vitae hujus etiam post beatitudinem redire dixerunt. Et qui eorum de hac erubuerunt sententia, et animam purgatam in sempiterna beatitudine sine corpore collocandam putaverunt, talia de mundi retrorsus aeternitate sentiunt, ut hanc de anima sententiam suam ipsi redarguant: quod hic longum est demonstrare, sed in libro duodecimo de Civitate Dei, satis a nobis est, quantum arbitror, explicatum . Fides autem ista totum hominem immortalem futurum, qui utique constat ex anima et corpore, et ob hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ex sangiũbus neq ex uoluntate caris
neq ex uolũtate iuii. s exdeo natis̃. ne
ista hoĩm qͣm uidemus et gestamus ĩ fir¬
mitas tantã excellẽtiam desparet illico
annexũ est. Et u̾bũ caro fcm̃ ẽ et hĩcauit
inobis ut a cõtrario suaderet qd̾ introdi¬
bile uidebat᷑. Si .ni. natura dei filius. ꝓpt̾
q̃nto est credibilius natura filios homĩs
grã fieri filios dei. et hĩtare in deo in quo
solo et de quosolo eẽ possint beati ꝑticipes

Expanded text:
ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt: ne ista hominum quam videmus et gestamus infirmitas tantam excellentiam desperaret, illico annexum est, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; ut a contrario suaderetur quod incredibile videbatur. Si enim natura Dei Filius propter nto est credibilius, natura filios hominis gratia Dei filios Dei fieri, et habitare in Deo, in quo solo et de quo solo esse possunt beati participes
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ memoris et uisioe cogitantis idest
for̃m quam cepit acies animi rediens
ad memoriã ut fiat et hic quedã unitas
extribus nõ iam nature diu̾sitate disc̾¬
tis. s uiuus eiusdemq sb̃e quia hocto¬
tum intus est. et totũ unus aĩmus. De¬

Expanded text:
in memoria, et visionem cogitantis, id est, in memoria, et visionem cogitantis, id est, formam quam cepit acies animi rediens ad memoriam: ut fiat et hic quaedam unitas ex tribus, non jam naturae diversitate discretis, sed unius ejusdemque substantiae; quia hoc totum intus est, et totum unus animus.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ cum appetẽdo intalia uolũtas in¬
tẽditur fuĩt iste impressioẽs ymagi¬
nũ. s eciã cũ deuitandi et cauendi cã
rapitur aĩmus mea contuẽda que fu¬
giat. unde nõ solum cupiẽdo s eciam
metuendo infertur uł us ipĩ sẜibili¬
bus uł acies anmi formãda ymagi¬
nibus sẜ̃ibiliũ. Itaq autmetus aut
cupiditas q̃nto uehem̃cior fu̾it. tanto
expressius formatur acies seu senciẽ¬
tis excorꝑe qd̃ in loco adiacet seu cogi¬
tantis ex ymagiẽ corꝑis que mẽoria
continet᷑. Qd̾ gͦ est ad cors sẜm aliqd̃
corpus in loco hoc est ad aĩ aciem siłi¬
tudo corpis in memor̃. Et qd̾ est aspi¬
cientis iusio ad eam spem corꝑis ex
qua for̾tur sẜ̃us. hoc ẽ insio cogitãtis
adymagĩem cor̾s ĩ meõria cõstitutã
ex qua formatur acies anmi. Et qd
ẽ intencõ uoliuitatis ad corpus insũ
uisionẽq copulandã ut fiat ibi q̃dã
hoc est eade uoluntatis intẽtio ad co¬
pulandã ymagiẽm corꝑis que mest

Expanded text:
autem cum appetendo in talia voluntas intenditur, fiunt istae impressiones imaginum; sed etiam cum devitandi et cavendi causa rapitur animus in ea contuenda quae fugiat. Unde non solum cupiendo, sed etiam metuendo, infertur vel sensus ipsis sensibilibus, vel acies animi formanda imaginibus sensibilium. Itaque aut metus aut cupiditas quanto vehementior fuerit, tanto expressius formatur acies, sive sentientis ex corpore quod in loco adjacet, sive cogitantis ex imagine corporis quae memoria continetur. Quod ergo est ad corporis sensum aliquod corpus in loco; hoc est ad animi aciem similitudo corporis in memoria: et quod est aspicientis visio ad eam speciem corporis ex qua sensus formatur; hoc est visio cogitantis ad imaginem corporis in memoria constitutam ex qua formatur acies animi: et quod est intentio voluntatis ad corpus visum visionemque copulandam, ut fiat ibi quaedahoc est eadem voluntatis intentio ad copulandam imaginem corporis quae est
Abbreviated transcription (Latin):
atq mutandam quõ afficiatur ĩdutus
qui coheret indum̃to suo ex eodẽ gen̾e
affeccõnis. Eciam illud est qd̾ in sõpnis
ꝑ ymagnnes deludim᷑. S płimũ difft
utr̃ sopitis corꝑis sensibus sicuti sũt
dormiẽcium. aut ab interiore compage
turbatis. sicuti sũt furienciũ. aut alio
quodã modo alienatis. sicuti sũt diui¬
nanciũ. uł ꝓphetantiũ animi intẽcio
quadam nc̃citate nturrat mneas que
occurrũt ymagiẽs siue ex meõria siue¬

Expanded text:
atque mutandam, quomodo homo afficiatur indutus, atque mutandam, quomodo homo afficiatur indutus, qui cohaeret indumento suo. Ex eodem genere affectionis etiam illud est, quod in somnis per imagines ludimur. Sed plurimum differt, utrum sopitis sensibus corporis, sicuti sunt dormientium, aut ab interiore compage turbatis, sicuti sunt furentium, aut alio quodam modo alienatis, sicuti sunt divinantium, vel prophetantium, animi intentio quadam necessitate incurrat in eas quae occurrunt
Abbreviated transcription (Latin):
hac atq illac fert et refert aciẽ for¬
midandã. coniungito formatã si ad
int̾iorem fantasiam tota cõfluxerit
atq a p̃sentia corpin qui circũ iacent
sensibus corpis. atq abipĩs sensibus
corꝑis animi aciem oĩo au̾terit. atq i
ad eam que intus cerinit᷑ ymagniẽ pe¬
nitus conu̾terit. tanta offenditur siłi¬
tudo spẽi corꝑalis expressa ex meõria
ut nec ipã rõ discernere smatur utrũ
foris corpus ipm̃ uideatur an intus
tale aliquid cogitet᷑. slam int̾dũ hoĩ¬
nes ninia cogitacõe reꝵ iusibiliũ uł
illecti uł teruti eciam eiusmͦi repẽte uo¬
ces ediderunt qͣire uera. et inmediis
talibus actionibus seu passionib uer¬
sarent᷑ Et memini me audisse aquo¬
dam qd̃ tam expressam et qͣi solidã spe¬
ciem femmei corꝑis in cogitando cer¬
nere soleret. et ei se q̃i misceri sentiens
eciam gentilibus flueret. Tantũ habet
uirium aiã in corpus suũ et tantũ ua¬
let ad indumẽti qualitatẽ uertendã

Expanded text:
hac atque illac fert et refert aciem formandam, conjungitque formatam, si ad interiorem phantasiam tota confluxerit, atque a praesentia corporum quae circumjacent sensibus, atque ab ipsis sensibus corporis, animi aciem omnino averterit, atque ad eam quae intus cernitur imaginem penitus converterit; tanta offenditur similitudo speciei corporalis expressa ex memoria, ut nec ipsa ratio discernere sinatur, utrum foris corpus ipsum videatur, an intus tale aliquid cogitetur. Nam interdum homines nimia cogitatione rerum visibilium vel illecti, vel territi, etiam ejusmodi repente voces ediderunt, quasi revera in mediis talibus actionibus sive passionibus versarentur. Et memini me audisse a quodam, quod tam expressam et quasi solidam speciem feminei corporis in cogitando cernere soleret, ut ei se quasi misceri sentiens, etiam genitalibus flueret. Tantum habet virium anima in corpus suum, et tantum valet ad indumenti qualitatem vertendam
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ip̃i s om̃s corporis sensus itamin¬
ciant ut afficiũt᷑. Qͥ ab eis amplius
exig̾e debeamꝰ ignoro. Tosse itaq uãi¬
tãtes et nlla erit uãitas. Si qͥs remũ
frangi ĩ aqͣ opinat᷑ et cũ ĩde aufert᷑ in¬

Expanded text:
sed etiam omnes corporis sensus ita renuntiant ut afficiuntur; quid ab eis amplius exigere debeamus ignoro. Tolle itaque vanitantes, et nulla erit vanitas. Si quis remum frangi in aq
Abbreviated transcription (Latin):
quã non uidi: Sed fantasiã
tamen facillime intueor. dũ
alicui forme uolatili qualẽ
uidi adiungo alios duos pe¬
des quales ibidem uidi: Qua¬
propter. dum con iuncta co¬
gitamus quȩ singillatim sen¬
sa meminimus. uidemur non
id quod meminimus cogitare
cum id agamus moderante
memoria unde sumimus quȩ
multipliciter ac uarie ꝓ nr̃a
uoluntate conponimꝰ: Nam
neq ipsas magnitudines cor¬
porum quas num. quã uidi¬
mus sine ope memorie cogi¬
tamus: Quantũ enim spacu
solet occupare ꝑ magnitudi¬
nẽ mundi nr̃ obtlitus. intan¬
tum extendimus quas lib&
corporũ moles cum eas maxi¬
mas cogitamus: & ratio qui¬
em ꝑgit in ampliorã sed fan¬
tasia non sequitur Quippe
cum infinitatẽ quoq nume¬
ni ratio renunciet qua nulla
usio corporalia cõgitantis
adp̃hendit eadẽ ratio docet
&minutissima & iã corpus¬
cula infinite diuidi. cum tam̃
adeas tenuitates uel minu¬
tias ꝑuentũ fuerit quas ui¬

Expanded text:
quia non vidi: sed phantasiam quia non vidi: sed phantasiam talem facillime intueor, dum alicui formae volatili qualem vidi, adjungo alios duos pedes quales itidem vidi . Quapropter, dum conjuncta cogitamus, quae singillatim sensa meminimus, videmur non id quod meminimus cogitare; cum id agamus moderante memoria, unde sumimus omnia quae multipliciter ac varie pro nostra voluntate componimus. Nam neque ipsas magnitudines corporum, quas nunquam vidimus, sine ope memoriae cogitamus. Quantum enim spatii solet occupare per magnitudinem mundi noster obtutus, in tantum extendimus quaslibet corporum moles, cum eas maximas cogitamus. Et ratio quidem pergit in ampliora, sed phantasia non sequitur. Quippe cum infinitatem quoque numeri ratio renuntiet, quam nulla visio corporalia cogitantis apprehendit. Eadem ratio docet minutissima etiam corpuscula infinite dividi; cum tamen ad eas tenuitates vel minutias perventum fuerit, quas vi
Abbreviated transcription (Latin):
t enim sinon meminimus
nisi quod sentimus neq
cogitamꝰ nisi qđ meminimus
quur plerũq falsa cogitamus.
cum ea que sentimꝰ non utque
falso meminerimus nisi quia
uoluntas illa quã con iunctri¬
cem ac separatricẽ huius cemo¬
di rerum: Iam quantũ potui
demonstrare curaui formandã
cogitantis aciẽ p̃conditam me¬
morie ducit ut libitũ est. &
ad cogitanda ea quȩ̃ non me¬
minimus. ex eis quȩ meminimꝰ
aluthinc alut inde ut sumat
appelbet: Que in unam uisio¬
nem coeunt ita faciunt aliqͥd
quod ideo falsum dicatur:
quia uel non est foris inrerum
corporearum natura. uel non
dememoria uidetur expressũ
cum tale nihil nos sensisse me¬
minimꝰ: Quis enĩ uidit cignũ
nigrũ & ꝓpterea non meminit:
Cogitare tamen quis potest:
Facile est enim illã figuram
qua uidendo cognouimus
nigro colore ꝑ fundere. quem
nihil ominus in aliis corporibꝰ
uidimus: Eti quia utrumq
sensimus utrumq meminimꝰ:
Nec aut̃ quadrupedẽ memini

Expanded text:
t enim si non meminimus nisi quod sensimus, neque cogitamus nisi quod meminimus; cur plerumque falsa cogitamus, cum ea quae sensimus non utique falso meminerimus: nisi quia voluntas illa quam conjunctricem ac separatricem hujuscemodi rerum jam quantum potui demonstrare curavi, formandam cogitantis aciem per abscondita memoriae ducit ut libitum est, et ad cogitanda ea quae non meminimus, ex eis quae meminimus, aliud hinc, aliud inde, ut sumat impellit; quae in unam visionem coeuntia faciunt aliquid quod ideo falsum dicatur, quia vel non est foris in rerum corporearum natura, vel non de memoria videtur expressum, cum tale nihil nos sensisse meminimus? Quis enim vidit cycnum nigrum? et propterea nemo meminit: cogitare tamen quis non potest? Facile est enim illam figuram, quam videndo cognovimus, nigro colore perfundere, quem nihilominus in aliis corporibus vidimus: et quia utrumque sensimus, utrumque meminimus. Nec avem quadrupedem memini,
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ uolumꝰ: Absit ut hoc falsũ
eẽ dicamus: Quid igitur bea¬
si nihil sit aliut beate uiuere
quã scđm uirtutẽ animi uiue¬
re tam̃ & qui hoc nõ uult bea¬
te uult uiuere: Nimis quidẽ
hoc uidetur absurdũ Tale ẽ.
enim ac si dicamꝰ & qui non
uult beate uiuere beate uult
uiuere: Istã repugnantiam.
quis audeat quis ferat & tam̃
adhanc contrudit necessitas
Si & om̃s beate uelle uiuere
uerum est: & non om̃s siuolunt
uiuere quomodo solum uiui¬

Expanded text:
esse volumus? Absit ut hoc falsum esse volumus? Absit ut hoc falsum esse dicamus. Quid igitursi nihil sit aliud beate vivere, quam secundum virtutem animi vivere, tamen et qui hoc non vult, beate vult vivere? Nimis quidem hoc videtur absurdum. Tale est enim ac si dicamus: Et qui non vult beate vivere, beate vult vivere. Istam repugnantiam quis audiat, quis ferat? Et tamen ad hanc contrudit necessitas, si et omnes beate velle vivere verum est, et non omnes sic volunt vivere, quomodo solum