comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nas fluctib agititur : x p̃s mundi turbi¬
nib exercet᷑ Nisi ioncis ꝑditum detur.
Nciufruge nauis periculum non sedatur.
sic et nonlibenit᷑ eccła: Nisi xp̃i morte sal¬
uetur . Naute demersuri ionã : tamen ue¬
rent᷑. et dicunt: Dñe nedes suꝑ nos sanguinẽ
in nocentem: nonne uobis ui det᷑ Nauitirũ
in p̃catio pilatiesse confessio quitru dit
xp̃m: & tomen lauat manꝰ suas et dicit.
Mundus ego sum asanguine iustihuius.
Quã congrue per ꝑsonam gentilem. fides
gentiũ p̃dicat᷑ dicit itaq ionas inorati¬
one sua Tolle igit᷑ dñe animã meti: quia
melior. ẽ. michi mors quã uitti Dicebat
michi mors quã uita: Id est uiuens unã
iudeorũ gentem saluare non potui : mo¬
riar ut uniuersus mundus una mortesal¬
uetur Ionam coetus piscis excepit in mer¬
sum: sed non contigit deuorcitum: et quẽ
malicia hominũ ꝑdidit. bestiai e surienscus¬
todiuit: Plenis uiscerib stimẽ pacit᷑: et in
p̃dam quã absorbuit Nichil sibi licere

Expanded text:
nas fluctibus agitatur, Christus mundi turbinibus exercetur. Nisi Jonas perditum detur, naufragae navis periculum non sedatur; Sic non liberatur Ecclesia, nisi Christi morte salvetur. Nautae dimissuri Jonam, tamen verentur et dicunt: Domine, ne des super nos sanguinem innocentem . Nonne vobis videtur nautarum increpatio Pilati esse confessio, qui tradit Christum, et tamen lavat manus suas, et dicit: Mundus ego sum a sanguine justi hujus . Quam congrue personam gentilem fides gentium praedicat. Dicit itaque Jonas in oratione sua: Tolle igitur, Domine, animam meam, quia melior est mihi mors quam vita. Dicat mihi mors quam vita . Id est vivens unam Judaeorum gentem salvare non potui; moriar, et universus mundus mea morte salvetur. Jonam cetus piscis excepit immersum, sed non contigit devoratum; et quem malitia hominum perdidit, bestia esuriens custodivit. Plenis visceribus famem patitur, et in praedam quam absorbuit, nihil sibi licere
Abbreviated transcription (Latin):
bria parua etbreuis ex legł p̃ceptꝰ
quã et mulier illa quae scinguine
fluebat tetigit inpallio dñi. Sed
ñ esc conpunc ta suꝑ stitiosis sentib
pharis ceoru : magisq sanctti ad
tactũ eiꝰ. Cumq. suꝑflucie dilatent
philacteria et magnas faciant sim¬
brias głam coptun ces ab hominib
arguuntur in reliquis curquerant
primos accubitꝰ incaenis et primas
cathedrad in sẏnagogis. et inpubli¬
cogulã sectentur et gloriã. et uocen¬
tur ab hominibus rabbi: qđ latino
sermone magister dicitur. Denique
subditur. Uos cui tẽ nolite uocari
rabbi : unꝰest enĩ magister ur̃ qui in

Expanded text:
bria parva et brevis ex Lege praecepta, bria parva et brevis ex Lege praecepta, quam et mulier illa quae sanguine fluebat, tetigit in pallio Domini : sed non est compuncta superstitiosis sentibus Pharisaeorum; magisque sanata ad tactum ejus. Cumque superflue dilatent phylacteria, et magnas faciant fimbrias, gloriam captantes ab hominibus, arguuntur in reliquis, cur quaerant primos accubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis; et in publico gulam sectentur et gloriam: et vocentur ab hominibus Rabbi, quod Latino sermone magister dicitur. Denique sequitur: Vos autem nolite vocari Rabbi: Unus est eni
Abbreviated transcription (Latin):
ret aliquã differentia. Suꝑ stitiosi
magistri captantes aurcĩ populcrem
atque ex mulierculis sec tan tes lucrti
fuclebant grandes fimbrias etacutis¬
simas incis spinas ligabant. ut uide¬
licet ambu lantes ec sedentes int̾dum
pungerentur. & quasi cõmonitione
rethraerent᷑ ad officia dĩ. et ministe¬
ria seruitutis. Quia ergo dixerat
dñs omĩa oꝑet sua faciunt ut uide¬
antur abhominibus. quod generit¬
lit̃ accusabat: nunc inpartes diuidit
Pitaciola illa decit logi. philaacteriat
uociabe. Que qui cumq habiuis s&
eti : quasi obcustodiã & munum̃tũ sii
haber& non in telligentibus phariseis
qđ haec in cordet portaade sint: non
incorpore. Alioquin & armarit &
arche habent libros: & dĩ noticiam
non habenit. Hoc apud nos suꝑsticiose
muliercule in par uulis aeuuangelus¬
incrucis ligno et ire istius modire¬
bus quihabent inquid zelũ dĩ sed
non uxta scienticm usque hodie
saiciunt: culicẽ liquantes. et eame¬

Expanded text:
ret aliquam differentiam, superstitiosi ret aliquam differentiam, superstitiosi magistri, captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant grandes fimbrias, et acutissimas in eis spinas ligabant, ut videlicet ambulantes et sedentes interdum pungerentur, et quasi hac admonitione retraherentur ad officia Domini, et ministeria servitutis ejus. Quia ergo dixerat Dominus: Omnia opera sua faciunt, ut videantur 186 ab hominibus; quod generaliter accusarat, nunc per partes dividit. Pictatiola illa Decalogi, phylacteria vocabant: quod quicumque habuisset ea, quasi ob custodiam et monimentum sui haberet: non intelligentibus Pharisaeis quod haec in corde portanda sint, non in corpore: alioquin et armaria, et arcae habent libros, et notitiam Dei non habent. Hoc apud nos superstitiosae mulierculae, in parvulis Evangelin crucis ligno, et istiusbus, quae habent quidem zelum Dei, sed non juxta scientiam, usque hodie factitant, culicem liquantes, et came
Abbreviated transcription (Latin):
philacteria suai: et magnificant
simbrias. Amant quoq primos
accubitus in caenis: et primas
cathedras insinagogis. et salu¬
tationes in foro. et uocari abho¬
minibus rabbi. Uae uob miseris
adquos pharis ceorũ uitia transi¬
erunt. Dns̃ cũ dedisset mandaca
legis ꝑ moysen : cid ex tremũ intu¬
lit.  Ligribis et in manu tuci.
eterunt in motti ante oculos tuos.
Et est sensus. Precepta mea sinc in
manutua : ut oꝑe cõpletint᷑. Sint cin¬
te oculostuos: uedie ce nocte medi te¬
ris in eis. Hoc phariscei malae in t̃¬
p̃tantes. scribebant in membranulis
de calogũ noysi : idest decẽ uerbale¬
gis cõplicantes ee & ligantes infron¬
te. etquasi corone capitifacientes.
ut semꝑ ante oculos mouerẽtur. Quod
& qui hoc habuerit quasi religiosus in
populis iudicatur. Iusserat quoque
aliud moyses : ut inquat tuor angulis
palliorũ hiacinctincis fimbricis face¬
renc. ad his rahelis popłm di noscen¬
dum. ut quomodo incorporib: circũ¬

Expanded text:
phylacteria sua et magnificant phylacteria sua et magnificant fimbrias. amant autem primos recubitus in caenis et primas cathedras in synagogis et salutationes in foro et uocari ab hominibus rabbi. uos ad quos Pharisaeorum vitia transierunt. Dominus cum dedisset mandata Legis per Moysen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, et erunt immota ante oculos tuos . Et est sensus: Praecepta mea sint in manu tua, ut opere compleantur: sint ante oculos tuos, ut die ac nocte mediteris in eis. Hoc Pharisaei male interpretantes, scribebant in membranulis Decalogum Moysi, id est decem verba Legis, complicantes ea, et ligantes in fronte, et quasi coronam capitis facientes, ut semper ante oculos moverentur: quod  qui hoc habuerit, quasi religiosus in populis judicatur. Jusserat quoque aliud Moyses ut in quatuopalliorum, hyacintinas fimbrias facerent, ad Israelis populum dignoscendum, ut quomodo in corporibus circum
Abbreviated transcription (Latin):
bis. ieruate et facite: scđm̃ uero opera
Quid mansuetius quid beniguꝰ
dnõ tẽptae᷑ aphariseis confrin¬
guncur inuidiae eorũ.: et scđm
psalmistam sagite paruulorũ
facte sunt plagae eoru: et nichil¬
hominus ꝓpt̃ Sacer dociũ et nomi¬
nis dignitatẽ hortat᷑ popłs ut su¬
biciantur eis ñ oꝑa sed doctrinã
c̃sidertintes. Qđ autẽ cut suꝑ cathe¬
drã moysi sederunt scribae et pha¬
risaei Per cathedrã doctrinã legis
ostendit. Ergo et illud qđ dicitur
in psalmo: et in cachedra pestileN¬
tiae ñ sedit. Et cathedras uenden¬
tiũ columbas euercit : doctrinã de¬
meros hominũ : digitto autẽ suo
nolunt eti mouere. Hoc genertili¬
t̃ad uersũ om̃s magistros qui gran¬
dia iubent : etmi nora ñ faciũnt.
N otandũ autem qđ et humeri ec di¬
giti honerti et uincula quibusail¬
ligantur honeraspiritalit᷑ in telli¬
gendasint. Omĩa uero oꝑa sua fa¬
ciunt : uc uideant᷑ ab hominibus

Expanded text:
bis servate, et facite: secundum vero opera bis servate, et facite: secundum vero opera Quid mansuetius, quid benignius Domino, tentatur a Pharisaeis, confringuntur insidiae eorum, et secundum Psalmistam: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , et nihilominus propter sacerdotium et nominis dignitatem hortatur populos, ut subjiciantur eis, non opera, sed doctrinam considerantes. Quod autem ait: Super cathedram Mosi sederunt Scribae et Pharisaei, per cathedram doctrinam legis ostendit, ergo et illud quod dicitur in Psalmo: Et in cathedra pestilentiae non sedit. Et cathedras vendentium columbas evertit, doctrinam demeris hominum, digito autem suo nolunt ea movere. Hoc generaliter adversus omnes magistros, qui grandia jubent, et minora non faciunt. Notandum autem quod et humeri et digitus et onera et vincula, quibus alligantur, onera spiritualiter intelligenda sint. Omnia vero opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s inimicos tuos scabellũ pedũ
tuorum. Quos inc̃rogemus. quo¬
modo ds̃ dixerit abrahce ec
quae se quuntur. tecũ principi¬
um indie uir tutis tuac. in splen¬
dorib scõrũ exutero ante luci¬
ferũ genuite : et iurauit dñs ec¬
aec̃nũ scđm ordinẽ melchi sedeth:
pro quo melchi sedech obtulerit
panem et uinum. et a quõ decimas
predae acceꝑit. Et Nemo poterat
respondere ciuerbũ neque ausus
fuit quis quã ex illa die amplius¬
eum introgarẽ. Phariscei et sadu¬
cei quaerentes occasionẽ calũ pniae
et uerbũ aliquod inuenire qđ pa¬
teret in siduis: quia in sermonibus
c̃futati sunt ultrañ in c̾rogant.
sed aꝑtissime cõp̃hensũ. romancie
tradunt potestat. Ex quo in tel¬
ligimꝰ uenena in uidiae possequi¬
dem suꝑari: sed difficilo c̃qui esce¬
re. Tunc ihs̃ locutus est ad turbas.
et ad discipulos suos dicens. Super
cathedra moysi : seder̃ scribae et pha¬
risciei. Omĩa ergo quaedixerine uo

Expanded text:
m inimicos tuos scabellum pedum m inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Quos interrogemus: Quomodo Deus dixerit Abrahae ea quae sequuntur: Tecum principium in die virtutis tuae in splendoribus sanctorum, ex utero ante Luciferum genui te; etsecundum ordinem Melchisedec: pro quo Melchisedec obtulerit panem et vinum, et a quo decimas praedae acceperit. Et nemo poterat ei respondere verbum: neque ausus fuit quisquam ex illa die eum amplius interrogare. Pharisaei et Sadducaei quaerentes occasionem calumniae, et verbum aliquod invenire, quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum, Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere. Tunc Jesus locutus est ad turbas et ad discipulos suos, dicens: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: omnia ergo q
Abbreviated transcription (Latin):
UIAD TEMPTANDŨ
dnm fuertint c̃gregati
etueritatẽ fraudulenta
int̾rogatione cape niteban¬
tur. occasionem p̃buerunt confutati¬
onis sucie : dũ int̃rogantur de xp̃o cuiꝰ
siliussic. In t̾rogatio ihũ nobis ꝑficit
usque ho die contra iudaeos.
E thienĩ qui confitentur xpm̃ eẽ uen¬
turum chominem simplicem ac scm̃
uirum ad serunt degenere dauid.
Int̃rogemꝰ ergo eos docti aidnõ. si sim¬
plex homo ese. et tantũ filiuꝰ edauid.
quomodo dciuid uocet eum dnm̃ suũ.
nerrorið incerto. nec ꝓpria uolun¬
taice: sed in spũ scõ. Testimonium
autẽ qđ posuit de centesimo nono
psalmo sumꝑtũ est. Dñs igit dauid
uocatur. ñ scđm id qđ de eo nacꝰest:
p̃uenienð ipsũ carnis suae patrẽ
Iudaei ad cludendã in t̾rogationis
ueritatem. friuola mulca c̃fingunt.
uernaculũ abrahae ad serentes
cuiꝰ fuerit filius da maschus eliexeꝵ
et ex ipsius ꝑsona scriptũ psalmũ.
dño suo dixerit abra ha sede
ad dex ẽam meã. donee ponam¬

Expanded text:
ui ad tentandum Jesum fuerant congregati, et veritatem fraudulenta interrogatione capere nitebantur occasionem praebuerunt confutationis suae, interroganturque de Christo cujus filius sit. Interrogatio Jesu nobis proficit usque hodie contra Judaeos. Et hi enim qui confitentur Christum esse venturum hominem simplicem, et sanctum virum asserunt de genere David; interrogemus eos docti a Domino: Si simplex homo est, et tantum filius David, quomodo David vocet eum Dominum suum? Non erroris incerto nec propria voluntate, sed in Spiritu sancto. Testimonium autem quod posuit, de centesimo nono psalmo sumptum est. Dominus igitur David vocatur non secundum id quod de eo natus est, veniens ipsum carnis suae Patrem. Judaei ad deludendam interrogationis veritatem frivola multa confingunt, vernaculum Abrahae asserentes, cujus fuerit filius Damascus Eliezer: et ex ipsius persona scriptum psalmum, Deus Domino suo dixerit Abrahae: Sede ad dexteram meam, donec pona
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo uulgato sermone maxi mae
in palestina et in ciegipto monasteris
seinuicẽ patres uocent. Qđ sic soluit᷑.
A lud est ꝑ naturã patrẽ uel magistrũ
aliud ꝑ indulgentiã Nossi hominem
patrẽ uocamꝰ. honorẽ aecaiti defe¬
rimus: ñ ciuctorẽ nrãe ostendimꝰ uitȩ.
A agister quoq dicitur ex consortio ueri¬
magistri. Et re
in¬
finita repplicẽ
quo¬
modo unus ꝑ ncitu

Expanded text:
quomodo vulgato sermone, maxime in Palaestina et in Aegypti monasteriis se invicem patres vocent. Quod sic solvitur: aliud esse natura patrem vel magistrum, aliud indulgentia. Nos si hominem patrem vocamus, honorem aetati deferimus, non auctorem nostrae ostendimus vitae. Magister quoque dicitur ex consortio verimagistri. Et, ne infinita replicem, quomodo unus Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaerem aliquandiu uolitauerit.
hoc pacientia petrifecit. Per¬
misit enim illum sublimius ascen¬
dere ut altius caderet. Uoluit
enim in excelsum leuari ad conspec¬
tum omnium. ut ruentem illum
de excelso oculi omnium puiderent.
Haec igitur ẽ. iniquitass elatio ut
in cłtum se fenit in sũblime sẽerigat.
sed sc̃a ontio omnem humiliat
suꝑbiam. uniuerscm deicit ua

Expanded text:
stolo per aerem aliquandiu volitaverit, stolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit va
Abbreviated transcription (Latin):
et icm magum illum symonem oniti¬
onib suis deaeris uacuo p̃cipitiĩ rui¬
na prostrauerint. Cum enim idem
sr̃ mion sẽ xp̃m diceret᷑ tamquã filium
ad patrem assereret uolando sẽ possẽ
conscendere. atq elatus subito magi¬
cis artib uolare coepissẽt: tunc pe¬
trus fixis genib p̾cacus ẽ. dñm et prȩca
scã uicĩt magicam leuittitem.
Prioͥs enim ascendit̃ ad dñm onitio. quã
uolatus: et ante ꝑuenit sart᷑a peti¬
tio quam iniqua p̃sumptio. Ante
in quam petrus interris positus obti¬
nuit quod petebat. quam sy mon ꝑueni¬
ret incaclestibus quotendebat. Tunc
igit̃ petrus uelut uinctum illũ de sub¬
lia aere deposuit: et quod am p̃cipi¬
tio insaxo clidens cius cruni confrȩ¬
It it hoc in obprobrio faccillius
ũt quipculo ante uolare dempique¬
nq subito ambulare non possit It qui
pennas assumpsenit plantts a mitꝰte¬
ret. Sed nc forte hoc mirũ uide¬
atur. quod magus iste p̃sente apło

Expanded text:
etiam magnum illum Simonem oratietiam magnum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverint. Cum enim idem Simon se Christum diceret, et tanquam filium ad Patrem assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset; tunc Petrus fixis genibus precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam levitatem. Prior enim ascendit ad Dominum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod magus iste praesente Apo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m pariter ꝑuenirent:. uno in loco.
nealteri roma de esset. Sub uNo
ꝑsec utore : ut ȩqualis crudelitas
utrumq constringeret. Dies ergo
promerito. locus progła ꝑ secutor̃
decretus ẽ. ꝓuirtutẽ. Et in quottindẽ
loco martrium ꝑtulerunt: In urbe
roma. quȩ principatum et caput ob¬
tinet nationum scilicet ut ubi ca¬
put suꝑstitionis enit illic caput
qui escere sc̃ĩttitis. Et ubi gentiliũ
principes habittibant illic aecdesic¬
rum principes morarentur : Cuius
autem meriti sint betitis sĩmi petrus
et pciulus : hinc possumus intellege¬
re: quod cum dñs orientis regionẽm
propria illus trauerit passione occi¬
dentis plagam nequid minus ẽẽt. uice
sũi apłorum sanguine illuminare
dignatus ẽ. Et licet illius passio nob̾
sufficiat ad salutem: ttimen etiam
horum martẏrium nob contulit ad
ati apłi sanguinem profuderunt: sed
uidea mus causam quare ista ꝑpessĩs.
scilicet quod inter cetens minebilia

Expanded text:
Christum pariter pervenirent; uno in loco, Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret: dies ergo pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Romana, quae principatum et caput obtinet nationum: scilicet ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi gentilium principes habitarent, illic Ecclesiarum principes morarentur. Cujus autem meriti sint beatissimi Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam, ne quid minus esset, vice sui Apostolorum sanguine illuminare dignatus est. Et licet illius passio nobis sufficiat ad salutem, tamen etiam horum martyrium nobis contulit ad ati Apostoli sanguinem profuderunt: sed videamus causam quare ista perpessi sunt: scilicet quod inter caetera mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
ta pandunt᷑ : et quic quid intrinsẽ¬
cus clausum tenetur inpalã rationa¬
bili manifesttitione ꝓducitur. Cla¬
uis inquam ẽ: quȩ et conscientiam¬
ad confessionem peccati aperit: et
grãm ad aet̃ nitatẽ mysterii saluta¬
ris includit. Ambo igitur claues
ad ño ꝑceperunt: sc̃ientiae iste : ille
potentiae. Diuitias immor talita¬
tis ille dispensat. scientiae thescu¬
ros iste largitur. Sunt enim scientiȩ
tes aur sicut scriptum ẽ: in quo sunt
om̃s thesauri scipientiȩ et sc̃ientiȩ abs¬
conditi. Ergobeatꝰ petrus et paulus
eminent inter uniuersõs apłos. et pe¬
culiari quadam p̃ro gatiua p̃cellunt:
uerum interipsõs quis ciu p̃ponatur
incertũ ẽ. Puto enim illos aequales
essẽ meritis. quia aequales sunt pas¬
sione: et simili eos fidei deuotiot ie
uixis se : quos simul uidemus ad mau¬
trrii głam ꝑuenisse. Non enim siNe
causa factum putemus quod unodie.
uno in loco. unius trramnito leniuere
seneiam. Una die pass̃ sunt ut ad

Expanded text:
ta panduntur, et quidquid intrinsecus clausum tenetur, in palam rationabili manifestatione producitur. Clavis, inquam, quae et conscientiamad confessionem peccati aperit, et gratiam ad aeternitatem mysterii salutaris 231 includit. Ambo igitur claves a Domino perceperunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi . Ergo beati Petrus et Paulus eminent inter universos apostolos, et peculiari quadam praerogativa praecellunt. Verum inter ipsos quis cui praeponatur incertum est. Puto enim illos aequales esse meritis, quia aequales sunt passione; et simili eos fidei devotione vixisse, quos simul tyrii gloriam pervenisse. Non enim sine causa factum putemus quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Uno die passi sunt, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
inferos : Igitur fr̃s. om̃s in hac die
scã exultare debemꝰ: Nullus se a com¬
muni leticia peccctorũ conscientiai
subtrirhat. Nullus a publicis uotis de¬
lictorum scircina reuocet᷑: Quamuis
enim peccator: in hac die de indulgen¬
tia non deb& desperare. Est enimpre¬
rogatiua non parua. Sienĩ latro pa¬
radisum meruit: cur non meretit᷑ ueniã
xp̃icinus : & si illi dñs cum crucifigit᷑
miseret᷑: multo magis huic miserebit᷑
cum resurgit: Et sĩpassionis humilitas
tantũ prestitit confitenti. resurrecti¬
onis gła quantũ tribuet dep̃canti :
largior enim ad presttindũ sol& esse. sic̃
ipsi scitis letti uistoria: quã ad dicta
coptiuitts

Expanded text:
inferos? Igitur, fratres, omnes in hac die inferos? Igitur, fratres, omnes in hac die sancta exsultare debemus: nullus se a communi laetitia peccatorum conscientia subtrahat; nulla a publicis votis delictorum sarcina revocetur. Quamvis enim peccator, in hac die de indulgentia non debet desperare; est enim praerogativa non parva; si enim latro paradisum meruit, cur non mereatur veniam Christianus, et si illi Dominus, cum crucifigitur, miseretur, multo magis huic miserebitur, cum resurgit; et si passionis humilitas tantum praestitit confitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanti? Largior enim ad praestandum solet esse, sicut ipsi scitis, laeta victoria, quam addicta captivitas
Abbreviated transcription (Latin):
restione gaudetit: in cuiꝰ passione
condoluit : Et cuiꝰ mortẽ lugubri qua¬
dam caligine ꝓsecutus. ẽ: eiusdem
uittĩ rutidioris lucis splendore sus¬
cipicit: & ttinquã bonus minister sicut
tunc obscunitꝰ. ẽ. ad exequias sepul¬
tunre. modo corusc& in resurrectionis
obsequium. In passione enim xp̃ica
liginũ se nocte circum dedit: et iudeoꝵ
fticinꝰ mundo teste congemuit Indi¬
cium enim quoddam doloris insole fuit¬
est tẽnto sceleri officium luminis de
negcisse. & ultione quadã iudeorum
oculis tenebrus infudisse: ut quorum
mentẽ cecittis inuaserit. eorũ ocu¬
los cecitas occupar&. Necluceret
eis mundi lum̃: a quib fuerat lum̃
salutis extinctũ. Dampnatioigit᷑
quedam ingerit᷑ phariseis: ut cenebiirs
indie iudicii peccatorib reꝓmisscis.
iã apud superos patiant᷑: Apud
superos ergo crucifixo xp̃o: immorant᷑
tenebrre. Quidmirũ siapud iferos
sunt tenebure: cum lux descendit ad

Expanded text:
rectione gaudeat, in cujus passione rectione gaudeat, in cujus passione condoluit; et cujus mortem lugubri quadam caligine prosecutus est, ejusdem vitam nitidioris lucis splendore suscipiat; et tanquam bonus minister, sicut tunc obscuratus est ad exsequias sepulturae, modo coruscet in resurrectionis obsequium; in passione enim Christi caliginum se nocte circumdedit, et Judaeorum facinus, mundo teste, congemuit: judicium enim quoddam doloris in sole est, tanto sceleri officium luminis 182 denegasse, et ultione quadam Judaeorum oculis tenebras infudisse; ut quorum mentem caecitas invaserat, eorum oculos caecitas occuparet, nec luceret eis mundi lumen, a quibus fuerat lumen salutis exstinctum. Damnatio igitur quaedam ingeritur Pharisaeis, ut tenebras in die judicii peccatoribus repromissas jam apud superos patiantur. Apud superos ergo, crucifixo immorantur tenebrae: quid mirum, si apud superos sunt tenebrae, cum lux descendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Qđ in celis dies ista ꝑ manetit: re¬
fert dauid dicens. Ponã in scłm scłi
semeneiꝰ: & sedemeius sicut dies cęli.
Quis autẽ . ẽ. diescęli. nisi xp̃sdñs. De
quo dicit᷑ ꝑ ꝓpħam: Dies diei erusttit
uerbum : Ipsẽ ẽ enim dies filius. cui
pat̾ dies diuinitatis suȩ eructauit
archanum. Ipse inquã est dies : qui
ut ꝑsalomonẽ Ego feci ut oriretur
in cęlolum̃ in deficiens. Sicut ergo
diem cęli. Nox omnino non sẽquitur:
itt et xp̃i iusticiã peccctorũ tenebrę
non seqlint᷑. Semꝑ enĩ dies cęli splen¬
da. luc&. et fulg&. Neq aliqua po¬
test obscuritate concludi: itti edum̃
nec cliquande potest delictorum
caligine comp̃hendi. Unde cut euan¬
gelistti ioħs. Etlux intenebris luco
et cenebrire et̃ non comp̃henderunt.
In resurrestione ergo xp̃ihelemenit
om̃ia gloriant᷑ Nam et solem ipsum.
arbitror esse in hac die solito clari¬
orem: Necesse. ẽ. enĩ ut sol in eiꝰ resur¬

Expanded text:
illis . Quod in coelis dies iste permaneat, reillis . Quod in coelis dies iste permaneat, refert David dicens: Ponam in saeculum saeculi semen ejus, et sedem ejus sicut dies coeli . Quis autem dies coeli nisi Christus? de quo dicitur per prophetam: Dies diei eructat Verbum . Ipse est enim dies Filius, cui Pater dies divinitatis suae eructat 181 arcanum. Ipse, inquam, est dies qui ait per Salomonem: Ego feci, ut orietur in coelo dies indeficiens . Sicut ergo diem coeli nox omnino non sequitur, ita et Christi justitiam peccatorum tenebrae non sequuntur; semper enim dies coeli splendet, lucet et fulget, neque aliqua potest obscuritate concludi; ita et lumenec aliqua potest delictorum caligine comprehendi; unde ait evangelista Joannes: Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . In resurrectione ergo Christi elementa omnia gloriantur; nam et solem ipsum arbitror esse in hac die solito clariorem; necesse enim est ut sol in ejus resur
Abbreviated transcription (Latin):
lem̃ta ad festiuitatẽ huius diei uoccire cuiꝰ
diei ambitu non tenent᷑ : Sed hic diesquõe
fecit dñs: penetrire om̃icruniuersa conti¬
n&. celum: tenum ttirtarumq cõplestit᷑.
Lux enimxp̃i: non parietib obstruit᷑. Non
helementis diuidit᷑ non tenebris obscurait᷑
Lux inquã xp̃i: dies . ẽ. sine nocte. dies sine
dicit Nox p̃cessit: diescuitẽ cipꝓpinqua¬
uit Precessit inquit Nox non sequit᷑ ut
intellegis suꝑueniente xp̃ilumine &
diaboli tenebnas effugari et peccacorũ
obscuri non sũbsequi: et iugis splen¬
dore p̃teritis caligines depelli. subri¬
pientia delista ꝓhiberi. Nã quici hic
dies xp̃s cęlum. tenirm. tartarumq
conlustret: scriptuni cestat᷑. Qdenĩ
suꝑ temim fulgetit: dicit ioħs. Erat
lux ueri quȩ illumincit omnẽ hominẽ
uenientẽ in hunc mundũ Qđ in infer¬
no lucecit: ait ꝓphetti. Qui sedebant
in regione umbrȩ mortis: luxortt.ẽ.

Expanded text:
lementa ad festivitatem hujus diei vocari, cujus lementa ad festivitatem hujus diei vocari, cujus diei ambitu non tenentur? Sed hic dies quem fecit Dominus penetrat omnia, universa continet, coelum et terram tartarumque complectitur. Lux enim Christus non parietibus obstruitur, non elementis dividitur, non tenebris obscuratur. Lux, inquam, Christi dies est sine nocte, dies sine dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Praecessit, inquit, nox, non sequitur: ut intelligas, superveniente Christi lumine, et diaboli tenebras effugari, et peccatorum obscura non sequi, et jugi splendore praeteritas caligines depelli, surrepentia delicta prohiberi. Nam quia hic dies Christus coelum, terram, tartarumque collustret Scriptura testatur. Quod enim super terram fulgeat, dicit Joannes: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod in inferno luceat, ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est
Abbreviated transcription (Latin):
tus nenimitirtarũs reddit mortuos: In no¬
uatti temr germinat resurgentes Celum
resenitum suscipit ascendentes Denique
ascendit latro in panrdisum: scõrum cor¬
porci in grediunt᷑ in scãm ciuittitem. Ad ui¬
uos mortui reuestunt᷑: & ꝓuestu quodcm
in resurrectione xp̃i cidalciora cunctahe¬
lemeniti suscollunt᷑ Tartarus quos hab&
reddit ad superos: tenir quos sẽpelit mitcit
ad celum: Celum quos suscipit rep̃senttt
add̃m & unci etidemq oꝑatione. saluate¬
ris passio eleuat deimis. suscitat det̾renis.
collocat in excelsis. Resurrestio enĩ xp̃i.
defunstis. ẽ. uitt: peccatorib uenia. scĩs. ẽ.
gło Omnẽ ergo creaturrm: ad festiuita¬
tem resurrestionis xp̃i dauid sc̃s inuittit
Aitenim Exulttindũ in hacdie quã fecit
dñs et letandum. Sed dicit cliquis. Si in
die graculandũ . ẽ. hisutiq gratulandũ
est: quos dies ipsa complestitur: Cęlũ aut̃
& turitrum: extrii huius mundi diẽ surs
constitutai: Quomodo igit᷑ possunt eti he¬

Expanded text:
tus enim tartarus reddit mortuos, innovata terra germinat resurgentes, coelum reseratum suscipit ascendentes. Denique ascendit latro in paradisum: sanctorum corpora ingrediuntur in sanctam civitatem: ad vivos mortui revertuntur, et profectu quodam in resurrectione Christi ad altiora cuncta elementa se tollunt. Tartarus quos habet reddit ad superos, terra quos sepelit mittit ad coelum; coelum quos suscipit repraesentat ad Dominum; et una eademque operatione Salvatoris passio elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis. Resurrectio enim Christi defunctis est vita, peccatoribus venia, sanctis est gloria. Omnem ergo creaturam ad festivitatem resurrectionis Christi David sanctus invitat: ait enim exsultandum in hac die quam fecit Dominus, et laetandum. Sed dicit aliquis: Si in die gratulandum est, iis utique gratulandum est 180 quos dies ipsa complectitur: coelum autem et tartarus extra hujus mundi diem sunt constituta: quomodo igitur possunt ea e
Abbreviated transcription (Latin):
reuocatis. qđ tẽplũ redẽptornr̃
ingressus cachedras uendentiũ
colunbas auertit: et nũ mula¬
riorũ effudic aes : Qui nẽq sunt
intẽplo dĩ hodie qui colũ basuen¬
dunt. nisi qui in aeccłe p̃ciũ de
inpositione manꝰ ac ci piunt : per
quem undelicet in positionẽ sp̃s
sc̃s caelitꝰ datur. Colũ basigit᷑
uendimꝰ: quia in positio manꝰper¬

Expanded text:
revocatis quod templum Redemptor noster revocatis quod templum Redemptor noster ingressus, cathedras vendentium columbas evertit, et nummulariorum effudit aes? Qui namque sunt in templo Dei hodie qui columbas vendunt, nisi qui in Ecclesia pretium de impositione manus accipiunt? Per quam videlicet impositionem Spiritus sanctus coelitus datur. Columba ergo venditur, quia manus impositio
Abbreviated transcription (Latin):
more basiũ suꝑ impositũ honꝰ por¬
tant. Basibus igitur cherubin ex¬
primitur : quia decetnimirũ uc
sacer dotũ pectora plenitudine
scientiae sinc referco. Perleones
autẽ terror seueritatis: ꝑ boues
uero pacientia mansue tu dinis fi¬
gurcitur. It q in basibus nec leo¬
nes sine bubus. nec boues sine leo¬
nibus ex primuntur : quia semꝑ
in sacerdotali pectore cũ terrore
seueriaitis custodiri debec uirtꝰ
mansuetudinis. ut et ir̃a mansue¬
tudo condiat: et eandẽ mansuetu¬
dinem ne forcasse dissoluta sit: zelꝰ
districtionis accendat. Sedista
cur loquim cũ adhuc plerosquȩ
grauari factið a trociorib: uidea¬
mus: Nobis enĩ sacerdotib: lu¬
gens loquar : quit ñ nullos urm̃
cũ premiis facere ordinationes
agnouimus. spiritalẽ grãm uen¬
dere. et de alienis iniquitatibus
cũ peccati dẽpno tẽporalia cu¬
mulare. Cur ergo ad memoriã
ens dicit. gratis accepistis. gratis
date:Cur ñ ante mentis oculos

Expanded text:
more basium superimpositum onus pormore basium superimpositum onus portant. In basibus ergo cherubim exprimuntur, quia decet nimirum ut sacerdotum pectora plenitudine scientiae sint referta. Per leones autem terror severitatis, per boves vero patientia mansuetudinis figuratur. Itaque in basibus nec leones sine bobus, nec boves sine leonibus exprimuntur, quia semper in sacerdotali pectore cum terrore severitatis custodiri debet virtus mansuetudinis, ut et iram mansuetudo condiat, 1502, et eamdem mansuetudinem, ne fortasse dissoluta sit, zelus districtionis accendat. 13. Sed ista cur loquimur, cum adhuc plerosque gravari factis atrocioribus videamus? Vobis enim sacerdotibus lugens loquor, quia nonnullos vestrum cum praemiis facere ordinationes agnovimus spiritalem gratiam vendere, et de alienis iniquitatibus cum peccati damno temporalia lucra cumulare. Cur ergo ad memoriam ens dicit: Gratis accepistis, gratis date . Cur non ante mentis oculos
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ex amore caritatis animus in¬
flãmatur. Sed int̃haec sciendum
nob̵est : ut sic exerceat᷑ telus recti¬
tudinis contra praua acta ꝓ ximo¬
rũ. quatenꝰ inferuore distinctio¬
nis nullo modo relinquat᷑ uirtus
mansue tudinis. Ira enĩ sacerdotis
nequa quã debeceẽ p̃ceps ecꝑtur¬
baca : sed magis ex c̃silu grauita¬
te mittiganda. Et portare igit᷑
debemꝰ quos corrigimꝰ. et corrigere
quos portamꝰ : ne si ex utroq unũ de¬
fuerit uel inferuore uel in mansu¬
etudine actio sacerdotolis ñ sit.
Hinc nc̃q est qđ intẽpli ministeriũ
in bosibus tẽpli sculptorio oꝑe. leo¬
nes echoueð inc̃che rubin expres¬
se sunt. Cherubin quippe: esc ple¬
nitudo scientiie. Sed quid est qdđ n
basibus nec leones si ne bubus. nec lo¬
uessine leonib fiunt. Quid enim
cliud de signancboues intẽplo. nisi
sacerdotes in aeccła: Quidũ solli¬
citudinẽ regiminis tolerant: quasi

Expanded text:
mum ex amore veritatis animus inmum ex amore veritatis animus inflammatur. 12. Sed inter haec sciendum nobis est ut sic exerceatur zelus rectitudinis contra prava acta proximorum quatenus in fervore districtionis nullo modo relinquatur virtus mansuetudinis. Ira etenim sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. Et portare ergo debemus quos corrigimus, et corrigere quos portamus, ne si ex utroque unum defuerit, vel in fervore, vel in mansuetudine actio sacerdotalis non sit. Hinc namque est quod in templi ministerio in basibus templi sculptorio opere leones et boves et cherubim expressa sunt. Cherubim quippe est plenitudo scientiae. Sed quid est quod in basibus nec leones sine bobus, nec boves sinc leonibus fiunt? Quid enim aliud, designant bases in templo, nisi sacerdotes in Ecclesia? Qui dum sollicitudinem regiminis tolerant, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ergo labrũ sacerdotibus de specu¬
lis mulierum fecit: quialex dĩ la
maculis exhibet : dum ea que ꝑ¬
no sponso placuerunt : iNtuen¬
de Nobis caelestia precepta
prebeNt. Quibus diligenter
IN tendimus : et in ternae
nrtĩe imaginið maculas ui¬
demus: Uidentes autem
maculcs: iNpoenitentiuȩ o¬
lore conpungimꝰ. In conpunctionis
uero : quasi in labro de speculis
mulierũ lauamur. Est cuitẽ ual¬
de necessariũ. ut cũ de nobis in cõ¬
punctione afficim : eticĩ cõmisso
morũ custodia ñ aiuertat. Quidenĩ
ꝓdest siamantes nos met ipsos. relin¬
quamꝰ ꝑxi mos: Uelquid rursũ ꝓdest
siamantes uel telances ꝓximos. re¬
linquamꝰ nos met ipsos: In ornam̃to
quippe tab̾naculi bistinctus coceꝰ
offerri p̃cipit᷑ : ut ante dĩ oculos cari¬
tas nr̃a dĩ et ꝓximĩ amore coloret᷑.
Ille uero sediligit : qui purcie dili¬
git auctorẽ. Tunc ergo coccus
bis tingitur : quando ergtise et ꝑxi¬

Expanded text:
ergo labrum sacerdotibus de specuergo labrum sacerdotibus de speculis mulierum fecit, quia lex Dei lamaculis exhibet, dum ea per qno sponso placuerunt intuenda nobis coelestia praecepta praebet. Quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas. in poenitentiae dolore compungimur; compuncti vero, quasi in labro de speculis mulierum lavamur. 11. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commissormorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus proximos? Vel quid rursum prodest, si, amantes vel zelantes proximos, relinquamus nosmetipsos? In ornamento quippe tabernaculi bis tinctus coccus offerri praecipitur , ut ante Dei oculos charitas nostra Dei et proximi amore coloretur. Ille autem vere se diligit, qui pure diligit auctorem. Tunc ergo coccus bis tingitur, quando erga se et proxi
Abbreviated transcription (Latin):
aeneũ moẏses ponit: inquo sacer¬
dos lauari debetit et scã scõrũ ĩgredi
quialex dei prius nos lauare ꝑ con¬
punctionem precipit : ut nr̃a in mun¬
dicia ad pene trandã secretorũ deinun¬
diciã ñ sic indigna. Quẽ labrũ despe¬
culis mulierũ ꝑ hibec factũ : que ad ia¬
bernaculi hostia in desinenter excu¬
babant. Specula quippe mulierum
semꝑ cspiciunt et sique in eis sunt foc¬
dicatis maculae de p̃hendunt.
Cogitationũ uitici corrigunt: et sireti¬
nontes uultus uelud ex reddica ima¬
gine componunt. Quia dump̃ceptũ
dominicis sollerter intendunt : in eis
procul dubio uel quid in secaelesti ui¬
ro placeat. uel quid displiceat ag¬
noscunt. Que quã diu in hac uica sunt:
aeternataber nacula in gredi nequa¬
quam possurt. Sed tamen adhostiũ
taber naculi mulieres excubant:
quici scẽ animae etiam cum infirmi¬
re tamen continuo in gressum aec̃¬
ni introitus obseruant. Moẏses

Expanded text:
aeneum Moyses ponit, in quo saceraeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe mulierum semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmire tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
e Et sepe uidemꝰ qđ petra salis bru¬
tis cinimalib ponitur : ut ex ecidẽ
salis petra lãbere debeant ec melio¬
rars: Quasi ergo int̾̃bruct animalia
petrasalis: debet eẽ sacerdo sinpopu¬
lis. Curare nc̃q sacer doti necesse esc
quae singulis dicat: unũ quẽq qualit̃
monecit. Ut quisquis sacerdoti iun¬
gitur : quasi ex salis tactu aet̾nae
uitte scipore condicitur. Salet enĩ
t̾rae ñ sumꝰ : si corda audientiũ ñ con¬
ipsĩ diuino amore c̃pungimur: ethu¬
manae uitai delicta quae sine culpa
transire nequaquã possunt. cottidi¬
autẽ nob uere conpungimꝰ. sistudio¬
sce patrũ p̃cedentiũ fucta pensemꝰ :
mur: cũ p̃cepta studiosae ꝑscrucamꝰ.
et ꝑ hoc ꝑfidicie ipsi c̃tendimus. ꝑque
ĩa ꝓfecisse nouimꝰ quos ueneramur.
Hinc est enĩ qđ de moẏse scriptũ est.
Posuit et labrũ aeneũ in quo laua¬
lis mulierũ que ex cubabant in hos¬
ticitab̾ naculi : Labrũ quippe

Expanded text:
ea . Et saepe videmus quod petra salis bruea . Et saepe videmus quod petra salis brutis animalibus anteponitur, ut ex eadem salis petra lambere debeant, et meliorari. Quasi ergo inter bruta animalia petra salis debet esse sacerdos in populis. Curare namque sacerdotem necesse est quae singulis dicat, unumquemque qualiter admoneat, ut quisquis sacerdoti jungitur, quasi ex salis tactu, aeternae vitae sapore condiatur. Sal etenim non sumus, si corda audientium non conipsi divino amore compungimur, et humanae vitae, quae sine culpa transire nequaquam potest, quotidiautem de nobis vere compungimur, si studiose patrmur, cum praecepta Dei studiose perscrutamur, et per haec proficere ipsi contendimus, per quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavalis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe
Abbreviated transcription (Latin):
dis cretius pastor pre rogat talentũ
uerbi. ne ad dam pnationem sucim
de aeccłce stipendio sumat climentũ
Iunc enim de terre nrã cum peccunia
fructus comedimus : quando sumen¬
tes aecclesiastica sub sidia in pre
uenturum iudicem mundus nun¬
ciat. si preco tacet. Pro in de
considerandum nobis est ut inquan¬
tum ualet quisque in quantũ suf¬
ficit. etcerrorem uenturi iudicii.
ec dulcedine mn regni susceptae¬
a eccłce in sinuare contendat.
Et quie una etidem exhortatio¬
nis uoce non sufficit simulcunc¬
tos ad monere. debet singulos in
quantum ualet in struere : pri¬
uatis locutionibus haedificare.
exhortatione simplici fructũ
in filiorum suorum cordibus
querere. De bemus nam que
Si igit᷑ scil sumꝰ condire ñtes fideliũ
debemꝰ. Vosigic᷑quipastores estis: pen¬
scite quii dei animaliaa pascitis. Deqͥb
ꝑfecto animalibus: dõꝑ ꝑscil mistã di¬
citur. Animaliatua habicabunt in

Expanded text:
discretus pastor praerogat talentum discretus pastor praerogat talentum verbi, ne ad damnationem suam de Ecclesia stipendium sumat alimenti. Tunc enim de terra nostra cum pecunia fructus comedimus, quando sumentes ecclesiastica subsidia in praedventurum judicem nuntiet, si praeco tacet? 9. Proinde considerandum nobis est ut, in quantum valet quisque, in quantum sufficit, et terrorem venturi judicii, et dulcedinem regni, susceptae Ecclesiae insinuare contendat. Et qui una eademque exhortationis voce non sufficit simul cunctos admonere, debet singulos, in quantum valet, instruere, privatis locutionibus aedificare, exhortatione simplici fructum in filiorum suorum cordibus quaerere. Debemus namque Si igitur sal sumus, condire mentes fidelium debemus. Vos igitur qui pastores estis, pensate quia animalia Dei pascitis; de quibus profecto animalibus Deo per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ sub thraat qđ inpendebat.
Sed debemꝰ sine cessatione meminisse: qđ
de quibus dã inosece scriptũ est.
Pecccita popłi mei. comedent Cur
comedere dicuntur. nisi quia pecca¬
te delin quentiũ fouent. ne tempo¬
ralia stipendiaa amittant : sed et
nos qͥ ex oblationib fideliũ uiuimus.
quas illi ꝓsuis pec catis obtuler̃. sico¬
medimus et tacemꝰ : eorũ ꝓculdubio
pececta mandu ccmꝰ. Pensemꝰ ergo
cuiꝰ sit apud dm̃ criminis pecccitorũ
p̃ciũ manducare. ec nichil c̃trapeccata
p̃dicando a gere. Audiamus quid
beciti iob uoce dicitur. Si aduersum
me terra meo clamat: et cũ ipse sul¬
ci eius defflent: si fructus eius come¬
di absque peccunia. Terra et enĩ contra
possessorem clamait: quando contra
pastorem suum ius tae a eccła mur¬
tionis uoce et uigorem in uectionis
exaratti: uident aliquid qđ luge¬
Ant deuita poscoris. Cuius uide¬
licet terrae fructus possessor bonꝰ.
sine pecca nia non manducat. quia

Expanded text:
munus subtrahat quod impendebat. munus subtrahat quod impendebat. Sed debemus sine cessatione meminisse quod de quibusdam scriptum est: Peccata Populi mei comedent . Cur comedere dicuntur, nisi quia peccata delinquentium fovent, ne temporalia stipendia amittant? Sed et nos qui ex oblationibus fidelium vivimus, quas illi pro peccatis suis obtulerunt, si comedimus et tacemus, eorum procul dubio peccata manducamus. Pensemus ergo cujus sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absque pecunia . 1500 Terra enim contra possessorem suum clamat quando contra pastorem suum juste Ecclesia murtionis voce et vigore invectionis exarata, vident aliquid quod lugeant de vita pastoris. Cujus videlicet terrae fructus possessor bonus sine pecunia non manducat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
IN prae dicatio ne
c̃sequi ne cp̃dicationis
uoce p̃ indigentia lasset᷑. Huic ꝓ¬
cul dubio ad recipiendot̃ mercedẽ
nichil obtat inpatria: qͥuii sũptꝰ
supsic is uia. Sed quid nos qđ ttim̃ di¬
cere sine dolore ñpossumꝰ. quid nos o
pastores agimꝰ.qͥ et mer cedẽ c̃se qͥ¬
mur. et tam̃ oꝑarii nequaquã sumꝰ.
ructꝰ quippe sce aeccłae in stipendio co¬
minime in p̃dicatione laboramꝰ. Pense¬
mus cuiꝰ dãꝑnationis sit: sine labore hic
ꝑ ciꝑe mercedẽ laboris. Ecce ex obla¬
tione fideliũ uiuimꝰ. sed numquid ꝓcr
nimab sideliũ laboramꝰ : illa in nr̃m¬
peccatis suis fideles ob tuler̃. Hec tam̃
contra peccata eadẽ uelorationis
studio uel p̃diccitionis ut dignũ est in¬
sudamꝰ. Uix ꝓculpa sua quẽ piã aꝑto
uoce rep̃hendimus : et adhuc qđ est
grauius ali quando siꝑsona in hoc mun¬
do potens sit eiꝰ forsitun et erratalau¬
dantur. ne sicduersetur ꝑ iracundiũ

Expanded text:
in praedicatione in praedicatione consequitur, ne a praedicationis voce per indigentiam lassetur, huic procul dubio ad recipiendam mercedem nil obstat in patria, quia sumptus sumpsit in via. 8. Sed quid nos quod tamen sine dolore dicere non possum quid nos, o Pastores, agimus, qui et mercedem consequimur, et tamen operarii nequaquam sumus? Fructus quippe sanctae Ecclesiae in stipendio quominime in praedicatione laboramus. Pensemus cujus damnationis sit sine labore hic percipere mercedem laboris. Ecce ex oblatione fidelium vivimus, sed quid pro animabus fidelium laboramus? Illa in peccatis suis fideles obtulerunt, nec tamen contra peccata eadem vel orationis studio, vel praedicationis, ut dignum est, insudamus. Vix pro culpa sua quempiam aperta voce reprehendimus. Et adhuc quod est gravius aliquando si persona in hoc mundo potens sit, ejus forsitan errata laudantur, ne, si adversetur, per iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ est oꝑ cirius mercede sua. Quia ũ
de mercede sua sunc oꝑis ipsa alim̃ta
sustentationis: uchic merces delabo¬
re p̃dicationis inchoetur. quae illic
deueritatis uisione ꝑficitur. Qua in
re considerandũ est. qđ un in rõ oꝑi.
due mercedes debentur. Vna inuio
altera inpaitria. Una quae nosinla¬
bore sustentat: alterti quae nos i
re surrectione remunerat. Merces
ittiq quae in p̃senti recipitur: hoc
in nobis uidetur agere ue ad se¬
quentẽ mercedẽ robustius tendat
lerus ergo quisque predicator hem̃i.¬
non ideo predicare debet ut in hoc
tempore mercedẽ recipiat: sed
ideo mercedem reciꝑe. uc p̃dica¬
re subsisttit. Quis quis namq ideo
p̃dicait uchic uellaudes. uel muneris
mercedẽ recipiat: aet̾na ꝓculdubio
mercede se priuat. Quisquis uero
uel et quae dicit ideo placere homi¬
nib appetit: uedũ placet qđ dici¬
tur per ecidem dictti noN
ipse sed dominus a metur :
Uel id circo terrena stipendia

Expanded text:
Dignus est operarius mercede sua, quia jam Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum est quod uni nostro operi duae mercedes debentur, una in via, altera in patria; una quae nos in labore sustentat, alia quae nos in resurrectione remunerat. Merces itaque quae in praesenti accipitur: hoc in nobis debet agere, ut ad sequentem mercedem robustius tendatur. Vetus ergo quisque praedicator non ideo praedicare debet, ut in hoc tempore mercedem recipiat, sed ideo mercedem recipere, ut praedicare subsistat. Quisquis namque ideo praedicat ut hic vel laudis vel muneris mercedem recipiat, aeterna procul dubio mercede se privat. Quisquis vero vel ea quae dicit, ideo placere hominibus appetit, ut, dum placet quod dicitur, per eadem dicta non ipse, sed Dominus ametur, vel idcirco terrena stipendia
Abbreviated transcription (Latin):
pax huic domui. Et subi fuerit filuiꝰ
pacis : requiescet suꝑ illã pax ur̃a.
Sin autẽ : aduos reuer tetur. Pax
quae ab hore p̃dicationis offert
aut requiescit indomo si in ea siliuꝰ
pacis fuerit. aut ad eundẽ p̃dica¬
torẽ reuertitur : quia aut erit
quisq p̃destinatꝰ aduitã. et cȩ¬
leste uerbũ sequitur qđ audit.
cuit si nullus audire uoluerit. ipse
tur. Ecce autem qui perã et scu¬
culũ portare ꝓhibuit: sumptꝰ et
alimenta ex ecidẽ p̃dicatione
c̃cedit. Nam sequitur In etidẽ
autem domo manete : edentes et¬
etbibentes quae apud illos sunt. Dig¬
nus est enim oꝑcirius mercede suc
Dipa x nr̃a recipitur : dignũ est ut in
eadẽ domo mane amus. edentes ecbi¬
bentes quae apud illos sunt : ut ab eis
t̃rena stipendiai consequam᷑. quib pͥ¬
mia patricie caelestis offerimꝰ. Unde
etiam paulus. haec ipsa ꝓmini mo
suscipiens dicit. Sinos uobis spirico¬
li seminauimꝰ: magnũ est si urã car¬
nalia metamꝰ. Et nottindũ qđ dicit

Expanded text:
Pax huic domui. Et si ibi fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra. Sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur, quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur, quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse tur. Ecce autem qui peram et sacculum portari prohibuit, sumptus et alimenta ex eadem praedicatione concedit. Nam sequitur: In eadem autem domo manete, edentes etbibentes quae apud illos sunt. Dignus est enim operarius mercede sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum quod subditur: