comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lis forme similitudine. alie funt particulares.
.i. in diuidue plenaꝵ ꝓpͥetatum disfimilitudine.
Que uͦ sunt uniu̾sales queue particulares de¬
sep̃tionib ⁊ exemplis demonstrat dicens. Uni-¬
u̾sales funt que plures scdm̃ totas inter se suis
effectib similes de plurib singulis subfisten¬
tib inter se u̾e similib p̃dicantur. ut hõ. ał.
lapis. lignum. cet̾aq huiusmͦi. q̃ quantũ ad
subsistentias q̃ hoꝵ nominũ st̃ qualitates. uł
gn̾a sunt. ut ał. lapis. lignũ. uł spẽs ut homo.
Nam ⁊ homo uidłe subsistentia sp̃alis q̃ ẽ hurꝰ
nominis qualitas una quidẽ conformitate
corporib ꝑsonam pos¬
se dici manifestũ est.
Hullus enim lapidis
ullam dicit ẽẽ ꝑsonã.
neq rursus eoꝵ uuen¬
tium que sensu carẽt
Heq enim ulla ꝑsona
est arboris. necuͦ eus
que intlłu acrõne de¬
seritur. Hulla ẽ enĩ pͣ
equi uł bouis ceteroꝵ¬
q ammaliũ que mu¬
ta ac sine rõne uitam
solis sensib degunt.

Expanded text:
nt particulares, id est individuae plenarum proprietatum dissimilitudine. Quae vero sunt universales, quaeve particulares, descriptionibus et exemplis demonstrat, dicens: Universales sunt quae plures secundum se totas, inter se suis effectibus similes, de pluribus singulis, subsistentibus inter se vere similibus, praedicantur: ut, homo, animal, lapis, lignum, caeteraque hujusmodi. Quae quantum ad subsistentias, quae horum nominum sunt qualitates, vel genera sunt, ut animal, lapis, lignum; vel species, ut homo. Nam et homo, videlicet subsistentia specialis, quae est hujus nominis qualitas una quidem conformitatecorporibus personam posse dici manifestum est nullus enim lapidis ullam dicit esse personam, neque rursus eorum uiuentium quae sensu carent neque enim ulla persona est arboris, nec uero eius Quae intellectu ac ratione deseritur nulla est enim persona equi uel bouis ceterorumque animalium quae muta ac sine ratione uitam solis sensibus degunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dam particularib aꝓpͥa qualitate fua ꝓpͥa no-¬
mina pofita sunt. ꝗͣ omnia uult intłłigi cũ
ait. ut cicõ. plato. Quib dam uͦ ñ sunt posita.
s ꝑ demonstratiuũ ꝓnomĩ ⁊ nom̃ appellatiuũ
intlłiguntur cum dic᷑. hic lapis. hoc lignum.

Expanded text:
particularibus a propria qualitate sua propria nomina posita sunt, quae omnia vult intelligi, cum ait: ut Cicero, Plato. Quibusdam vero non sunt posita, sed per demonstrativum pronomen, et nomen appellativum intelliguntur, cum dicitur hic lapis, hoc lignum,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ accidentib non posse con¬
stitui. Quis enĩdicat ullã
albedinis uł nigdinis uł
magnitudinis ẽẽ ꝑsonã:
Relinquit᷑ gͦ ut ꝑsonam
in substantiis dici cõueni¬
at. S substantiaꝵ alie ft̃
corporee. alie incorpo¬
ree. Corporeaꝵ uͦ alie
st̃ uiuentes. alie mini¬
me. Uiuentiũ alie sũt
senfibiles.alie minime.
Senfibiliũ alie st̃ rati¬
nales. alie irrõnales:
Rationaliũ uͦ alia est¬
immutabilis atq ĩ¬
passibilis. ꝑ naturam
ut ds̃. Alia ꝑcreatio¬
nem mutabilis atq
passibilis. nisi impas
passibilitatis firmi¬
tudinem permutet᷑
ut angłoꝵ atq aĩe
rõnalis. Ex quib oĩb

Expanded text:
in accidentibus non posse constitui; quis enim dicat ullam albedinis, vel nigredinis, vel magnitudinis esse personam? relinquitur ergo ut personam in substantiis dici conveniat. Sed substantiarum aliae sunt corporeae, aliae incorporeae; corporearum vero aliae sunt viventes, aliae minime. Viventium aliae sunt sensibiles, aliae minime; sensibilium aliae rationales, aliae irrationales; rationalium vero alia immutabilis atque impassibilis per naturam, ut Deus; alia per creationem mutabilis atque passibilis, nisi impasspassibilitatis firmitudinem permutetur, ut angelorum atque animae rationalis. Ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
apparet. ait enim. Substantiaꝵ alie sunt corporee
alie incorp oree. Corporeaꝵ uͦ alie sunt uiuentes. a¬
lie minime. Uiuentiũ corporeaꝵ hoc ita debere
intlłigi exemplis q̃ secuntur patebit. Uiuentiũ
inquam. alie funt senfibiles. alie minime. Sen¬
sibilium alie rõnales alie irrõnales. Rõnaliũ uͦ.
n c. attende qd̾ in p̃cedentib sub diuifionibus pͥ¬
oꝵ diuisionum omnix̃ gn̾a subintlłigi uolit.
In hac autẽ q̃ sequit᷑ diuisione. ñ mͦ illa q̃ corporea
sunt. nec ⁊̃ illa tm̃ subsistentia q̃ accidentib sub¬
iecta funt. um s̃ incorporea subsistentia ⁊ hoꝵ
omniũq pͥncipium. Ait enĩ. Rõnaliũ uͦ alia
ĩmutabilis atꝙ impassibilis ꝑ naturã ut ds̃.
aliaꝑ c̾ationem qͥ. mutabilis atq passibilis nisi

Expanded text:
sunt corporeae, aliae incorporeae. Corporearum vero, aliae sunt viventes, aliae minime. Viventium corporearum, hoc ita debere intelligi exemplis quae sequuntur patebit, viventium inquam aliae sunt sensibiles, aliae minime; sensibilium aliae sunt rationales, aliae irrationales. Rationalium vero, etc Attende, quod in praecedentibus subdivisionibus priorum divisionum omnium genera subintelligi voluit; in hac autem qua sequitur divisione, non modo illa quae corporea sunt, nec etiam illa tantum subsistentia quae accidentibus subjecta sunt, verum etiam incorporea subsistentia, et horum omniumque principium; ait enim: Rationalium vero alia est immutabilis atque impassibilis per naturam, ut Deus; alia per creationem quidem mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
num dnr̃ natura pr̃ ꝑsona. Sensus. Si ommnis nat᷑a
est ꝑsona in dissolubilis nodus ẽ .i. uix aut nũquã
intłłigi pot̾it. que nam disc̾tio possit esse int̾ natu¬
ram atq ꝑsonam. Nam ⁊ si scd̾m qualitates diu̾sas
diu̾siuoca nomina sunt natura atq ꝑsona. ⁊ sc̃dm̃
hocsit nature atq ꝑsone multa disc̾tio. ⁊ ille diffi¬
nitiones diuerse quib ostendatur ñmͦ qd̾ dr̃ esse na
tura uł ꝑsona. u̾m ñ esse qd̾ dicitur. idem tñ erit qd̾
utͥusq nomine appellabitur. ⁊ id nulla diffmitio
ostend̾e pot̾it esse tliuersum. sicut id qd̾ esthõ. est
risibile. ⁊ econu̾so. cum tñ aliud sit esse bominem.
aliud esserisibilem. aut finon equat᷑ ꝑsona nat᷑e.

Expanded text:
dictarum persona. Sensus: Si omnis natura est persona, in dissolubilis nodus est, id est vix aut nequaquam intelligi poterit quaenam discretio possit esse inter naturam et personam. Nam etsi secundum qualitates diversas diversivoca nomina sunt natura atque persona, et secundum hoc sit naturae atque personae multa discretio, et illae diffinitiones diveverum etiam esse quod dicitur: idem tamen erit quod utroque nomine appellabitur, et id nulla diffinitio ostendere poterit esse diversum, sicut id quod est, homo est risibile, et econverso, cum tamen aliud sit esse hominem, aliud esse risibilem. Aut si
Abbreviated transcription (Latin):
tellectu hoc sit accipiendũ exponit .i. ꝗͣg
naturas conueniat brẽ ꝑsonã. qͣs aꝑsone
uocabulo seg̾gari. Sensus de quib .s. na¬
turis p̃dicetur nom̃ ꝑsone. ⁊ de quib nõ
p̃dicetur. Nam illud quidẽ qd̾ forte qͥs
cui scd̃m aliquam significationẽ nomen
nature conueniat p̃dicetur nicħ ẽ. Mani¬
festum est enim naturã subiectam eẽ ꝑsoẽ.

Expanded text:
tellectu hoc sit accipiendum exponit, id est quas naturas conveniat habere personam, quas a personae vocabulo segregari; Sensus: de quibus scilicet naturis praedicetur nomen personae, et de quibus non praedicetur. Nam illud quid quod forte quis cui secundum aliquam significationem nomen naturae conveniat praedicetur, nihil est. Manifestum est enim naturam subjectam esse person
Abbreviated transcription (Latin):
ex talib confistit ꝓpͥ etatib quaꝵ omniũ
cogitatione fcã collectio numꝗͣ. in alio qͦ¬
lib alt̾utͥus nu̾o particularium natura-¬
li conformitate ead erit. Hac gͥ rõne plato¬
nis tota forma nulli n actu n natura cõ¬
formis uere ẽ indiuidua. Omnis uͦ pars
eius fingularis quidẽ ẽ. ñ autẽ ue in diu-¬
dua. qm̃ multis ẽ saltem natura cõfor¬
mis. Itaq amima eius cuius tota forma
pars est forme platonis ñ uero nomine
dic᷑ indiuidua. Iõq quãius ipsa sit rõnabis

Expanded text:
istit proprietatibus, quorum omnium cogitatione facta collectio nunquam in alio quolibet alterutrius numero particularium naturali conformitate eadem erit. Hac igitur ratione Platonis tota forma, nulli neque natura conformis, vere est individua. Omnis vero pars ejus, singularis quidem est, non autem vere individua, quoniam multis est saltem natura conformis. Itaque anima ejus, cujus tota forma pars est, formae Platonis, non vero nomine dicitur individua. Ideoque quamvis ipsa sit rationalis
Abbreviated transcription (Latin):
omnib aut de solis subsistentib. aut de solis corporib. aut deso¬
lis specificis differentiis dic᷑. Cum gͥ natura tot modis uł diuisoꝵ
quib uł res om̃s. uł tm̃ subfistentes. uł tm̃ corporee diffiniuntur
esse nature. s scd̾m ultimã diffinitionẽ qͣ solis specificis differen.¬
iis nature conuenit nom̃. Diligenter tñ est atcendendũ qd qm̃

Expanded text:
omnibus, aut de solis subsistentibus, aut de solis corporibus, aut de solis specificis differentiis dicitur. Cum igitur natura tot modis, vel diversquibus vel res omnes, vel tantum subsistentes, vel tantum corporeae diffiniuntur esse naturae; sed secundum ultimam diffinitionem, qua solis specificis differentiis naturae convenit nomen. D
Abbreviated transcription (Latin):
mutari. nec ullo animalis passionis affici sensu.
Celestes uͦ spc̃ qui ei assistunt. ñ sunt stabiles. sed
naturalit̾ corruptibiles ⁊ similit̾ humane aĩe.
Quicq̃d enim cũ ñ ess ꝑ diuinã potentiã esse po
qd̾ cepit esse ñ eẽ non poss. qñquidẽ cum ñ erat
ñ esse poterat. S sic̃ dictum ẽ aliqua mutabili-
um meo qd̾̃ ꝑ c̾ationem fcã funt. itadiuina gr̃ã
firmat ut deinceps nequaꝗͣ. mutentur. ac ꝑ hoc
incorruptibilia. immortaliaq dnr̃. Ex quib
omnib nc̾. Qͣ. Hature partes p̃dictis diuisioĩ¬
nan laꝑidis.n rursus eoꝵ uiuentiũ q̃ senfu
nullam lapidis uł arboris esse ꝑsonam. ñ mͦ
appellanda ꝓpͥetatem hoc eum dixisse. Nulla
namꝙ rõne pot̃ esse ꝑͥ. ex quototũ continuũ
uł actu uł potentia constat. Cuius reirõ ĩ cõ
sequentib dicetur. Qd̃ uͦ ait. Hullam eqͣ uł bo
us. uł quoꝵ lib irrõnabilium animaliũ esse
possent. noluerunt tñ appellare ꝑsonas dixit

Expanded text:
t, nec ullo animalis passionis affici sensu. Coelestes vero spiritus qui ei assistunt, non sunt stabiles, sed naturaliter corruptibiles, et similiter humanae animae. Quidquid enim, cum non esset, per divinam potentiam esse potquod coepit esse, non esse non posset: quandoquidem cum non erant, non esse poterat. Sed, sicut dictum est, aliqua mutabilium in eo quod per creationem facta sunt ita divina gratia firmat ut deinceps nequaquam mutentur, ac per hoc incorruptibilia immortaliaque dicuntur. Ex quibus omnibus, etc. Quasi: Naturae partes praedictis divisioninam lapidis, neque rursus eorum viventium quae sensu nullam lapidis vel arboris esse personam, non appellanda, proprietatem, hoc eum dixisse. Nulla namque ratione potest esse persona ex quo totum continuum vel actu vel potentia constat. Cujus rei ratio in seqvis vel quorumlibet irrationalium animalium esse possent, noluerunt tamen appellare personas, dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑecifica diffrã. Scdm̃ hac̃ diffinitionẽ nullũ pͥncipiũ. nullum
subsistens corporeũ uł incorporeum. nullũ genus uł spẽs fubsis¬
receptatulum ẽ. nicħ uͦ ipsa informat. Auctor qͦ omniũ ds̃ ⁊ si
sunt gn̾ales aut speciales aut differentiales subsistentias. aut
scd̾m quartum genus qualitatis ĩ qͣsdam accidentales ipse ẽ
forma. Subsistens uͦ corporeũ suie incorporeũ. p̃dictas quidem
quib ẽ aliquid in se formas ht̃. ipm̃ autem nicħ informat.
forma. in describendis tñ indiuidius uicẽ tenet mat̾ie. ⁊ nulliꝰ
pot̃ esse specifica. Generalis quoꝙ subsistentia. ꝗͣuis subfister¬
tium in quib ẽ forma sit. ⁊ minoris ꝗͣ ipsa sit similitudinis
quo tota substantia sui diu̾sa sit indiffinitionib sine accñ¬
tali connexione ad dicipot̃. iõq nullũ recte genus ad intłligẽ¬

Expanded text:
specifica differentia. Secundum hanc diffinitionem, nullum principium, nullum subsistens corporeum vel incorporeum, nullum genus vel species subsisreceptaculum est, nihil vero ipsa informat. Auctor quoque omnium Deus, sunt generales, aut speciales, aut differentiales subsistentias, aut secundum quartum genus qualitatis, etiam quasdam accidentales, ipsa est forma. Subsistens vero corporeum sive incorporeum praedictas quidem, quibus est aliquid, in se formas habet: ipsum autem nihil informat. forma, in describendis tamen individuis vicem tenet materiae, et nullius potest esse specifica. Generalis quoque subsistentia quamvis subsistentium in quibus est forma sit, et minoris quam ipsa sit similitudinis quo tota substantia sui diversa sit, in diffinitionibus sine accidentali connexione addici potest: ideoque nullum recte genus ad intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc atq ħ
lud ue est io
ch̾rimũ fortis¬
simũꝙ quia
nullo nititur.
Quo cca hoc
ue unũ in qͦ
nullus nume¬
rus nullum
in eo aliud p̃¬
est. Heq enĩ
subiectũ fie-¬
ripotest. for¬
ma enĩ est.
forme uͦ sub

Expanded text:
ex hoc atque hlud uere est id cherrimum fortissimumque quia nullo nititur. Quocirca hoc uere unum in quo nullus numerus, nullum in eo aliud prest. Neque enim subiectum fieri potest; forma enim est, formae uero sub
Abbreviated transcription (Latin):
motu ĩ ab¬
enim form¬
as corpoꝵ
speculatur.
sine mat̾ia.
Ac ꝑ hoc si¬
ne motu.
que forme
cum ĩ ma¬
teria fint.
ab his sepa¬
rari ñ pos¬
ologia sine
motu abs¬
tracta at¬
ꝙ separa¬
bilis. Nã
et matia
et motu
caret. In
naturali¬
nabiliter.
In mathe¬
maticis dis¬
ciplinalit̾.
Indiinis
intellectu¬
aliter uer¬
sari opor¬
tebit. Neq
deduci ad
imagina¬
tiones.s
potius ip

Expanded text:
motu inabenim formas corporum speculatur sine materia ac per hoc sine motu, quae formae cum in materia sint, ab his separari non posologica, sine motu abstracta atque separabilis nam et materia et motu caret, in naturaliionabiliter, in mathematicis disciplinaliter, in diuinis intellectualiter uersari oportebit neque diduci ad imaginationes, sed potius ip
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ess eis esse. aliud uͦ boniꝰ ẽẽ .i. aliud ess
tate grauia neq qualitate colorata. neq aliqͣ
sꝑacii .i. longitudinis uł latitudinis uł altitu¬
dinis dimensione distenta. necͣ oͣmnino ĩ eis

Expanded text:
ALIUD ESSET EIS ESSE, ALIUD uero BONIS ESSE id est aliud esset ALIUD ESSET EIS ESSE, ALIUD uero BONIS ESSE id est aliud esset tate GRAUIA NEQUE qualitate COLORATA NEQUE aliqua SPATII id est longitudinis uel latitudinis uel altitudinis DIMENSIONE DISTENlA -- NEC ULLA omnino IN EIS
Abbreviated transcription (Latin):
sistentiũ ẽẽ bonitas qua ea que sunt bona st̃.
simili rõne ess diu̾sa : ita uirta sextam regu¬
lam q̃ est. Omne qd̾ est parcicipat eo qd̾ ẽ esse
ut sit. alio uͦ participat ut aliquid sit. ⁊ uixta
octauam regulam que est. Omni composito
aliud est esse. aliud ipsum ẽ. rectissime dic̾et᷑
qd̾ in eis aliud ess ea ẽẽ aliud aliquid eẽ. Idem
esse quidem subsistentiis. aliquid uͦ esse boni¬
tate. ac tunc essent qͥd̾ bona. bonitate qͣ sic̃
dictum est aliquid essent. minime tñ ipm̃
bonum .i. ipsam bonitatẽ hrent ut ẽẽ quo
essent. Igitur si amoto qualit̾ dictũ ẽ pͥmo
bono. ullom essent scdm̃ positionẽ qua hoc
paulisꝑ consentimus ñ ab ono quidẽ essent
bona. ac tñ essent bona ac ñ idem e̾ẽnt qd̾
bona .i. ñ idem ess eoꝵ esse qd̾ eoꝵdem bonitas.
Sed uixta p̃dictas regulas .i. sextam ⁊ octauã

Expanded text:
sistentium esse bonitas -- qua ea, quae sunt, bona sunt -- sistentium esse bonitas -- qua ea, quae sunt, bona sunt -- simili ratione esset diuersa. Et ita iuxta sextam regulam quae est "omne quod est participat eo quod est esse ut sit, alio uero participat ut aliquid sit" et iuxta octauam quae est "omni composito aliud est esse, aliud ipsum est" rectissime diceretur quod IN EIS ALIUD ESSET ea ESSE, ALIUD ALIQUID ESSE id est esse quidem subsistentiis, aliquid uero esse bonitate. § 143 Ac TUNC ESSENT QUIDEM BONA bonitate qua, sicut dictum est, aliquid essent. MINIME TAMEN IPSUM BONUM id est ipsam bonitatem HABERENT ut ESSE quo essent. IGITUR SI, amoto -- qualiter dictum est -- primo bono, ULLO MODO ESSENT secundum positionem qua hoc paulisper consensimus NON A BONO quidem essent bona. Ac tamen ESSENT BONA. § 144 Ac NON IDEM ESSENT QUOD BONA id est non idem esset eorum esse quod eorundem bonitas. SED iuxta praedictas regulas id est sextam et octauam
Abbreviated transcription (Latin):
sunt .i. alio esse. alio esse bona. Si enim eod̃
essent quo sunt bonra. nequaꝗͣ. ab eo qd uere
sentimus. id qd̃ positiue consentimus diui¬
deremus. Qd̃ utiq facimus dicentes ea q̃ st̃
pͥmo bono ẽẽ bona. qiͣ qd quidẽ ñ sunt. s
positiue qͦdãmͦ consentimus. Nec dubitan¬
dum est illa alio esse. alio eẽ bona. Ut enĩ
te ponatur anobis qd̾ mͦ omiã q̃ sunt amo¬
to pͥmo bono ponebant᷑ uidłc esse bona po
grauis ⁊ rotunda. Tunc aliud sc̾. Qiͣ. illo qd̾¬
diximus amoto ħ ponere debimus. Ham
suta ponẽmus tc̃ manifeste pateret tã de
grauitas qua graue est. aliud color. quo al¬
bum est. aliud bonitas quabonũ ẽ. Uere.
Nam si hec singula. ñ generali unione. s
ea que ex ꝓpͣetate rei singularis est unitate
ess grauitas qd̃ color qd̃ rotunditas ⁊ qd̾
bonũ .i. bonitas ⁊ bonũ idẽ qd̃ gͣuitas ⁊ si¬
milit̾ incet̾is qd̾ fi̾.i. hec idem esse ꝓpͥetate na¬

Expanded text:
SUNT id est alio esse, alio esse bona. Si enim eodem SUNT id est alio esse, alio esse bona. Si enim eodem essent quo sunt bona, nequaquam ab eo quod uere sentimus id, quod positiue consentimus, diuideremus. § 137 Quod utique facimus dicentes: ea, quae primo bono esse bona. Quasi: quod quidem non sunt sed positiue quodammodo consentimus. Nec dubitandum est illa alio esse, alio bona esse. § 138 Ute PONATUR a nobis quod modo omnia, quae sunt, amoto primo bono ponebantur, uidelicet ESSE BONA. PoGRAUIS et ROTUNDA. § 139 TUNC ALIUD ESSET IPSA ILLA diximus amoto, haec ponere debuimus. Nam si ita poneremus TUNC manifeste pateret tam de grauitas qua graue est, ALIUD COLOR quo album est, ALIUD BONITAS qua bonum est. § 140 Vere. NAM SI HAEC SINGULA non generali unione sed ea, quae ex proprietate rei singularis est, unitate ESSET GRAUITAS QUOD COLOR et quod rotunditas et QUOD BONUM id est bonitas ET BONUM idem QUOD GRAUITAS. Et similit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽq eius p̃t̾ materiã
speculat᷑. Amoueamꝰ
gͥ pͥmi boni p̃sentiã
paulisꝑ exaĩo qd̃ esse
quidem constat. idq
ex omniũ doctoꝵ in¬
doctoꝵq sententia.
barbaraꝵ qͦ gentiũ
religionibus cognoᷤ¬
cipot̃. Hoc gͥ paulisꝑ
amoto. ponamus oĩ¬
a esse q̃ sunt bona. at¬
q ea consideremus.
quemad̾m ẽẽ bona
possent. si apͥmo bo¬
no minime defluxis¬
sent. Hint᷑ intueor
aliuid in eis ẽẽ qd̃ bo
hoc gͥ. Qiͣ. Primum bonũ sic amoueamꝰ
ab eis q̃ sunt bona. hoc gͥ pͥmo bono sic ab
eis paulisꝑ amoto. itm aliud ponamus.⁊.
ẽẽ bona atq his duob positis ea ipsa q̃ boã
dm̃s consideremus quẽ ad̃m. hoc est. qualit̾
possent esse bona. si ut essent minime destux¬
issent a pͥmo bono. Hoc est fulloꝵ esse ess qui¬
dem ⁊ subsistentia essent. ñ tñ auctore uł opi¬
fice pͥmo bono. Hinc .i. ex bocipso qd̃ dicimꝰ
omnia que sunt ponamus esse bona. intu¬
eor in eis aliud esse qd̾ bona sunt. aliuduͦ qd̾

Expanded text:
temque eius piae ter materiam speculatur. Amoueamus igitur primi boni praesentiam paulisper ex animo, quod esse quidem constat idque ex omnium doctorum indoctorumque sententia barbararumque gentium religionibus cognosci potest. Hoc igitur paulisper amoto ponamus omnia esse quae sunt bona atque ea consideremus quemadmodum bona esse possent, si a primo bono minime defluxissent. Hinc intueor aliud in eis esse quod bo Quasi: primum bonum sic amoueamus ab eis quae sunt bona. HOC IGITUR primo bono sic ab eis PAULISPER AMOTO, iterum aliud PONAMUS id ESSE BONA. ATQUE his duobus positis, EA ipsa quae bona dicimus CONSIDERENIUS QUEMADMODUM hoc est qualiter POSSENT ESSE BONA SI ut essent MINIME DEFLUXISSENT A PRIMO BONO. HOC est: si illorum esse esset quidem et subsistentia eo essent, non tamen auctore uel opifice primo"omnia quae sunt ponamus esse bona INTUEOR IN EIS ALIUD ESSE QUOD BONA SUNT, ALIUD uero QUOD
Abbreviated transcription (Latin):
manum in eo qd̃ est. In quo illud est diligen
t̾ attendendum qd̃ cum id qd̃ p̃dicatur ip̃iꝰ
ereum dici pot̾ ñ mͦ opus est ereum. in eo qd̾
co oꝑi idem ẽ ereum esse qd̾ esse. s idem ẽ esse¬
qd̾ ereum eẽ. quõ id quo est ereũ. ñ est totũ
esse ⁊ fitotum fit esse. Semꝑ enĩ totum genꝰ
est illius cuius genus ẽ ẽẽ. s numꝗͣ. est totũ
ẽẽ. qm̃ eiusdem gen̾is plures diuisiue potẽ¬
tie. immo om̃s qui cumipso gn̾e speciem
componũt eius ciius⁊ ipsum genus st̃ ẽẽ.
ipsis dicitur. st̃ bona in eo qd̾ st̃. Idq ita qd̾
ilł idem ẽ esse qd̾ bonis ee̾ .i. qd bona esse. Sic
enim intlłigendũ est quãuis casuũ seruata
fimilitudine bonis dixit. sic̃ illis scdm̃ illud
mediocͥb eẽ poetis. ñ dii ñ homines ñ conces¬
sere colup̃ne. Quamuis enim sensus sit. nõ
concessere poetis medio crese̾ẽ. tñ casum casui
reddens: dix̃ mediotͥb sic̃ dixit poetis.

Expanded text:
manum in eo quod est. § 115 In quo illud diligenter est attendendum quod -- cum id, quod praedicatur, ipsius aereum" -- dici potest non modo "opus est aereum in eo quod operi idem equod aereum esse" quoniam id, quo est aereum, non est totum esse etsi totum sit esse. § 116 Semper enim totum genus est illius, cuius genus est, esse. Sed nunquam est totum esse quoniam eiusdem generis plures diuisiue potentiae -- immo omnes quae cum ipso genere speciem componunt -- eius, cuius et ipsum genus, sunt esseipsis dicitur sunt bona in eo quod sunt". IdQUE ita quod ILLIS IDEM ESSE QUOD BONIS ESSE id est quod bona esse. Sic enim intelligendum est quamuis casuum seruata similitudine "bonis" dixerit sicut "illis" secundum illud: Mediocribus esse poetis Non dii non homines non concessere columpne. Quamuis enim sensus sit: non concessere poetis mediocres esse, tamen casum casui reddens dixit "mediocribus" sicut dixit "poetis".
Abbreviated transcription (Latin):
tione ẽẽ. aliud uͦ ex subã. manifeste docuit intercia regula
dicens. fit participatio cum aliquid iã ẽ.⁊ in quarta uͥ ait.
Id qd̾ est hr̃e aliquid p̃t̾ quã qd̾ ipsum ẽ pot̃.⁊ infine sexte. cũ¬
de omĩ qd̾ est loquens dix̃. Est uͦ ut participet aliuͦ quolibet
S qd̾ exconsequenti pͥoris consequentie in scd̾a intulit. Hon
gͣ ad bonũ tendunt. spectat ad none regule pͥmam partem
q̃ est. Omnis diu̾sitas discors. S concessum ⁊ c̾. Dixit qd̾ ea
q̃ sunt si participatione bona funt. ꝑ se ipsa bona ñ st̃ ⁊ si ꝑ
sententia cõmunis irrefragabili auctoritate concessũ est.
ut ad ꝓbandum qd ea q̃ st̃. bona sunt inductũ est. Hon gͥ.

Expanded text:
tione esse, aliud uero ex substantia, manifeste docuit in tertia regula dicens "fit participatio cum aliquid iam est" et in quarta ubi ait "id, quod est, habere aliquid praeter quam quod ipsum est potarticipet alio quolibet". Sed quod ex consequenti prioris consequentiae in secunda intulit "non igitur ad bonum tendunt", spectat ad nonae regulae primam partem quae est "omnis diuersitas discors". § 107 SED CONCESSUM EST. Dixit quod ea quae sunt si participatione bona sunt, per se ipsa bosententia communis irrefragabili auctoritate CONCESSUM EST ubi ad probandum quod ea, quae sunt, bona sunt inductum est. § 109
Abbreviated transcription (Latin):
simile. quiddã p̃t̾ipsũ uolentes intłłigi. nichil oĩ¬
no sͥ fimile esse. Uelut si absente dño domus dicat
quis. ñ est hic intus dñs p̃t̾ me. Qui enĩ hoc dicit
ñ uult intlłigi se dmñ esse. s tm̃m eum qͥ dñs ẽ¬
ab esse. Sic gͥ ⁊ iste dicens nichil ẽ simile pͥmo bono
p̃t̾ scipsum ñ uult intlłigi qd̾ ipse sͥ fimilis sit. s
qd̃ illi similitudine sub̾ali nichil possit conferrꝑ.
potiusq si quid illi forte sub̾alit̾ simile uidr̃ sit
ẽẽntie ꝓpͥetate qd̾ ipsum ẽ. ꝗͣ ei conformitate diu̾se
essentie comparetur. Ex quofit ut omĩa q̃ st̃. ds̃ sit̃.
Non enim dubium ẽ quin si It̾ illud pͥmũ bonũ.
fint unũ simplex. In septima uͦ regula aꝑte dictũ
est. qd̾ omne simplexeẽ fuũ ⁊ id qd̾ ẽ unum hab
Uñ certum ẽ qm̃ ei qd̾ ẽ pͥmum bonũ qd̾ simplex
liter bona dnr̃. Ac ꝑ hoc. bonum .i. bonitas. qua

Expanded text:
simile praeter se ipsum uolentes intelligi nihil omnsimile praeter se ipsum uolentes intelligi nihil omnino sibi simile esse. Velut si absente domino domus dicat quis "non est hic intus dominus praeter me". Qui enim hoc dicit non uult intelligi se dominum esse sed tantummodo e Sic igitur et iste dicens "nihil est simile primo bono praeter se ipsum" non uult intelligi quod ipse sibi similis sit sed quod illi similitudine substantiali nihil possit conferri potiusque, si quid illi forte substantialiter simile uidetur, sit essentiae proprietate quod ipsum est quam ei conformitate diuerse essentiae comparetur. § 124 EX QUO FIT UT OMNIA, QUAE SUNT, DEUS SINT. Non enim dubium est quin, si sint illud primum bonum, sint unum simplex. In septima uero regula aperte dictum est quod "omne simplex esse suum et id quod est unum habet". Unde certum est quoniam ei quod est primum bonum -- quod simplex bstantialiter bona dicuntur. Ac PER HOC BONUM id est bonitas, qua
Abbreviated transcription (Latin):
Honigitur participa¬
tione bona sunt. sed
substantia. Quorum
uero substantia bona
est. id quod sunt bo¬
na sunt. id quod st̃
autem habent ex eo
quod est esse. Esse igͣ
ipsorum bonum ẽ.
Omnium igitur re¬
rum ipsum esse bo¬
num est. s fiesse bo¬
num est ea que sunt
in eo quod sunt bona
st̃. Idemq illis ẽ esse
non est dubium
quin substantia¬
lia cum sint bõã
pͥmo fint bono si¬
milia. Ac ꝑ hoc.
hoc ipsũ bonum
erunt. Nichil enĩ
illi preter se ipsũ
simile est. Exquo
fit ut omnia q̃
num. Hon funt
gͥ in eo qͦd sunt.
bona. s nec par
boni essentia. manifestum ẽ qd̾ similit̾ sunt bona.
nem erunt ipsũ pͥmũ bonũ. Et̾ ũn hoc supponit.
Illi enĩ. pͥmo bono nichil sub̃ali similitudine. fiłe¬
ẽ p̃t̾ seipfum. Qd̃ ad dit p̃t̾ se ipsum ñ iõ addit quod
uelit intłłigi ip̃m pͥmũ bonum sͥ aliqua rõne fiłe
esse. In nullo enim rr̃ genere aliquid simile sͥ dicit᷑.
Omne namq simile alii a se simile ẽ. Nec mͦ diu̾sa

Expanded text:
on igitur participatione sunt bona sed substantia. Quorum uero substantia bona est, id quod sunt bona sunt; id quod sunt autem habent ex eo quod est esse. Esse igitur ipsorum bonum est; omnium igitur rerum ipsum esse bonum est. Sed si esse bonum est, ea quae sunt in eo quod sunt bona sunt idemque illis est esse non est dubium quin substantialia cum sint bona, primo sint bono similia ac per hoc hoc ipsum bonum erunt; nihil enim illi praeter se ipsum simile est. Ex quo fit ut omnia quanum; non sunt igitur in eo quod sunt bona. Sed nec parboni est c essentia, manifestum est quod similiter sunt bona snem ERUNT IPSUM primum BONUM. Et unde hoc, supponit: ILLI ENIM primo bono NIHIL substantiali similitudine SI 121 Quod addit "praeter se ipsum" non ideo addit quod uelit intelligi ipsum primum bonum sibi aliqua ratione simile esse. In nullo enim rerum genere aliquid sibi simile dicitur. Omne namque simile alii a se simile est. Nec modo diue
Abbreviated transcription (Latin):
logicam disciplinam. id u̾m esse naturalit̾ cognoscut᷑.
Alia uͦ ita cõmunis animi est qd̃ ñ omniũ hominũ.¬
s doctoꝵ tantũm est. Que tñ uenit extalib cõceptiõib.
q̃ qualit̾ p̃dictum est rõmunis sunt animi. Ut est hec
Que incorporalia st̃ in loco ñ esse. Hec enim ñ quidem
fida custodia.
tum id habeãt
cõmodi. qd̾ cũ
his solis qͥ digni
sunt collocunt᷑.
Ut gͥ in mathe¬
matica fieri so¬
let. ceterisq etiã
disciplinis ꝓpo¬
sui terminos
regulasꝙ quib
cuncta que secũ¬
tur efficiã. Com̃¬
munis animi
conceptio ẽ enũ¬
ciatio quã qͥsꝙ
probat auditã.

Expanded text:
logicam disciplinam id uerum esse naturaliter cognoscunt. § 17 logicam disciplinam id uerum esse naturaliter cognoscunt. § 17 ALIA VERO ita communis animi est quod non omnium hominumsed DOCTORUM TANTUMMODO EST. QUAE TAMEN VENIT EX TALIBUS CONCEPTIONIBLS quae, qualiter praedictum est, COMMUNIS sunt ANIMI UT EST haec: QUAE INCORPORALIA SUNT, IN LOCO NON ESSE. Haec enim non quidem fida custodia tum id habent commodi, quod cum his solis qui digni sunt conloquuntur. Vt igitur in mathematica fieri solet ceterisque etiam disciplinis, praeposui terminos regulasque quibus cuncta quae sequuntur efficiam. I. Communis animi conceptio est enuntiatio quam quisque pro
Abbreviated transcription (Latin):
finitaꝵ singulariũ concessarũ seu dubiaꝵ localis ẽ ratio.
plurimis uł natura uł opifice lagica ad eo notam esse cõ¬
nota dicitur. ⁊ hic enunciatio ꝑ quam quisq ꝓbat audi¬
tam. Iõ namq aut cet̾is inuentis sepe int̾seritur. aut
orationib iam ꝑfectis atq t̾minatis exponit᷑. qm̃ uel
naturalit̾ uł ex logica disciplina illis cum quib sermo
conseritur. ẽ omnino indubia. Hec te moueat qd̾ cõcep¬
tio dicͦ enunciatio. aut si s̃ econu̾so enunciatio dicatur
conceptio. qm̃ ⁊ qd̾ concipimus enunciamus ⁊ qd̾ enũci¬
amus concipimus. Harũ aute q̃ ita cõmunis animi di¬
cunt᷑ conceptionũ. duplex est modus. Hamuna ita cõ¬
munis aĩ ẽ ut omniũ hominũ sit .i. ut om̃s homines
hanc naturalit̾ nou̾nt. Ueluti si hanc conceptionẽ geo¬
metͥcam ꝓponas quadicitur. Si duob equalib equalia
auferas que relinquunt᷑ equalia ẽẽ nullus intlłigens.
.i. nullus sane m̃tis homo id neget. Omnes enim ⁊̃ p̃ter

Expanded text:
finitarum singularium concessarum seu dubiarum localis est ratio, plurimis uel natura uel opifice logica adeo notam esse connota" dicitur et hic "enuntiatio quam quisque probat auditam". Ideo namque aut caeteris inuentis saepe interseritur aut orationibus: iam perfectis atque terminatis exponitur quoniam uel naturaliter uel ex logica disciplina illis, cum quibus sermo conseritur, est omnino indubia. § 15 Nec te moueat quod conceptio dicitur "enuntiatio" aut si etiam e conuerso enuntiatio dicatur "conceptio" quoniam et quod concipimus a enuntiamus et quod enuntiamus concipimus. § 16 HARUM autem, quae ita communis animi dicuntur, conceptionum DUPLEX EST MODUS. NAM UNA ITA COMMUNIS animi EST UT OMNIUM HOMINUM SIT id est ut omnes homines hanc naturaliter nouerint VELUTI SI HANC conceptionem geometricam PROPONAS qua dicitur: SI DUOBUS EQUALIBUS EQUALIA AUFERAS, QUAE RELINQUUNTUR EQUALIA ESSE NULLUS INTELLIGENS id est nullus sane mentis homo ID NEGET. Omnes enim etiam praeter
Abbreviated transcription (Latin):
locali similitudine multa continẽt. t̾minos uͦ
indubitationem ostendam. ⁊ multiplicitatis loco diui¬
omniũ q̃ secunt᷑. immo oĩum ciuusẽq facultatis sint
generalium sententiaꝵ quas sͣ hoc loco conceptiones uo¬
cat est locus. Ut enim de positiuis gramatice facultatis
regulis taceamus. certum ẽ qd̃ ⁊ qͥ uocant᷑ cõmunes loci
recħoꝵ ⁊ marime ꝓpositiones dialecticoꝵ ⁊ theoremata
geometraꝵ. ⁊ anxiomata musicoꝵ ⁊ generales sententie

Expanded text:
locali similitudine multa continent: terminos uelocali similitudine multa continent: terminos uein dubitationem ostendam et multiplicitatis loco diuiomnium quae sequuntur immo omnium cuiuscumque facultatis sint, generalium sententiarum -- quas etiam hoc loco "conceptiones" uocat -- est locus. Ut enim de positiuis grammaticae facultatis regulis taceamus, certum est quod et qui uocantur "communes loci" rhetorum et "maxime propositiones" dialecticorum et "theoremata" geometrarum et "anxiomata" musicorum et "generales sententiae"
Abbreviated transcription (Latin):
tur tacere omnino ñ possunrus. aliqͣ delocis
multiplicitatis conformata sp̃e ueri. aut saltẽ
aliqua u̾boꝵ contractione obducimus. Pro hinc
tu moneo nesis ad u̾sus obscuritatib breuita¬
tis .i. que ex breuitate contingere possunt. q̃ c̃
sint. contra obliquos obtrectantiũ morsus. archa-¬
ni fida custodia. qd̾ ñ medioc̾t̾ utile est tũ id q¬
collocuntur cũ hic solis qui qͣtenus possunt cõ¬
uenientiũ rõnũ uia uestigant. ⁊ indeficientiũ
studioꝵ impendio comꝑant conceptionũ archa¬
na. qui uere digni sunt intromitti adea¶ Ut gͣ.
lationi: fecisic. ut fi̾ solet in mathematica.
maxime disciplina .i. arismetica. geomet᷑a. mu¬
sica. astronomia. ⁊ incet̾is ñ plurib disciplinis.
ut in p̃dicam̃tis ⁊ analecticis. in quib qͣdam
secuturis tͣctatib necessaria p̃ponunt᷑. iudłc.
p̃posui t̾minos regulasq. Eosdem quos uocat
t̾minos. uocat ⁊̃ regulas. S regulas quidem qm̃

Expanded text:
omnino tacere non possumus -- aliqua de locis multiplicitatis conformata specie ueri aut saltem aliqua uerhorum contractione obducimus. § 8 PROHINC TU, moneo, NE SIS ADUERSUS OBSCURITATIBUS BREUITATIS, id est quae ex breuitate contingere possunt. QUAE CUM SINT contra obliquos obtrectatorum morsus arcani fida custodia -- quod non mediocriter utile est -- TACONLOQUUNTUR cum HIS SOLIS QUI, quatenus possunt conuenientium rationum uia uestigant et indeficientium studiorum impendio comparant conceptionum archana. Qui uere DIGNI SUNT intromitti ad ea. § 9 lationi, feci sic UT FIERI SOLET IN MATHEMATICA maxime disciplina id est arithmetica geometrica musica astronomica ET in CAETERIS ETIAM pluribus DISCIPLINIS ut in praedicamentis et analyticis in quibus quaedam secuturis tractatibus necessaria praeponuntur: uidelicet PRAEPOSUI TERMINOS REGULASQUE. § 10 Eosdem quos uocat "terminos" uocat etiam "regulas": sed regulas quidem quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ut dehac scriberem qõne directa. comperi. Hã
ex his que inea legi ego ipse ipse sum tuus testis
quã uiuacit̾ ante har fui̾s complexus .i. tͥ placue¬
ri nt hec .s. paucis sicut dictum ẽ. notum esse
it̾ huiusm̾i scpͣtionũ. Et̃ tu quidẽ de p̃dicta eb¬
domade dig̾enda fic postulas. ego uͦ iꝑse ⁊ hanc
⁊ altas ebdomades comentor quidẽ .i. inm̃te fre¬
quent̾ comminiscor. s hoc mͥtĩ. qd̾ est. sꝑeculataᷤ¬
q conseruo ad memoriã meam potius ꝗͣ. parti¬
ciꝑo .i. communieo. ciuiꝗͣ illoꝵ quoꝵ lasciuia in¬
t̾ior ac ext̾ior peculantia nicħ patitur esse con

Expanded text:
ut de hac scriberem quaestione, directa comperi. § 5 Nam ex his quae in ea legi ego IPSE SUM TUUS TESTIS QUAM VIVACITER, ANTEhac FUERIS COMPLEXUS id est tibi placuerint HAEC: scilicet paucis, sicut dictum est, notum esse ITER HUIUSMODI SCRIPTIONUM. Et tu quidem de praedicta hebdomade digerenda sic POSTULAS. § 6 EGO VERO IPSE et hanc et alias HEBDOMADES COMMENTOR quidem id est in mente frequenter comminiscor. Sed hoc MIHI tantum. Quod est: SPECULATAQUE CONSERUO AD MEMORIAM MEAM POTIUS QUAM PARTICIPO id est communico CUIQUAM illorum QUORUM LASCIVIA interior AC exterior PETULANTIA NIHIL PATIT
Abbreviated transcription (Latin):
paucis nota sec̾ta. quoꝵ quia dignita¬
tis summoꝵ ⁊̃ phylosophoꝵ trahit ã¬
mirationẽ. ab ipsis paradoxa uocant᷑.
intłłigentia ꝑcipit ꝑ excellentiã ebdom¬
ades. hoc est conceptiones nominant᷑.
Utiq longe diu̾se ab illis conceptionib
q̃ entimemata appellant᷑. Fit enĩ qd̾dã
argum̃tationis genus qͦ añ conclusionẽ

Expanded text:
paucis nota secreta, quorum quia gloria dignitatis summorum etiam philosophorum trahit admirationem, ab ipsis "paradoxa" uocanturintelligentia percipit, per excellentiam "hebdomades", hoc est conceptiones, nominantur: utique longe diuersae ab illis conceptionibus quae "enthymemata" appellantur. Est enim quoddam argumentationis genus quo ante conclusionem
Abbreviated transcription (Latin):
runctũ ẽẽ. fides catholicade. se¬
cũdum ꝗͣ eutices pronuntiat
Nam ille calem sig̃catõnem
cõtũctionis exut᷑q non sumit.
ut non confiteat᷑ inutrisq con¬
sist̾e. neq enim utraq man̾e:
catolicus ũo eam sig̾catõnem cõ

Expanded text:
unctum esse fides catholica tenet, secundum quam Eutyches pronuntiat. Nam ille talem significationem coniunctionis ex utraque natura sumit, ut non confiteatur in utrisque consistere, neque enim utrasque manere; catholicus uero eam significationem ex
Abbreviated transcription (Latin):
nodo. nichil estultra qd̃ pos¬
sic opponi qnͥ id sit quod fir¬
ma u̾aq fides catholica con¬
tinet eundem ꝓp̃m hominẽ
esse. ꝑfectum. eundem deũ¬

Expanded text:
nodo nihil est ultra quod pos opponi, quin id sit quod firma ueraque fides catholica continet; eundem Christum hominem esse perfectum, eundem deu
Abbreviated transcription (Latin):
cepta degeret. ut lab̾et᷑ ĩ
somnũ ⁊ alia que ei nõ
cdefuer̃t. Hũana qͥdẽ s⁊ cõ¬
cessa ⁊ q̃ nlłam penã mortis
ĩferrẽt que oĩa hũisse qͫ

Expanded text:
cepta digereret, ut laberetur in somnum, et alia quae ei non defuerunt, humana quidem sed concessa, et quae nullam poenam mortis infe
Abbreviated transcription (Latin):
re sue singulis quodã¬
mͦ iudicat causã. nam
qd̾ mortale corpꝰ assu¬
mpsit ut mortem a
genere humano fu¬
garet. in eo statupo¬
nendum est qd̾ post
nalit̾ inflictum. Qd̃
uero non fuit ĩ eo uo

Expanded text:
rae suae singulas quodammodo indidit causas: nam quod mortale corpus assumpsit, ut mortem a genere humano fugaret, in eo statu ponendum est quod post naliter inflictum est. Quod vero non fuit in eo vo
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ qͥdẽ ade añ delitũ.
ĩqͦ tã ⁊ si ab eo mors abe¬
rat. Nec ad hucullo se de¬
licto polluerat: poc̾at
ripotuiss ẜ firmit̾ ĩ d̾ p̃¬
id addẽd̾ foret. u ñ mͦ ñ pec¬
car ⁊ aut pectare uellet s
ne pꝰs qͥ aut peccare autuel
uolũtasq peccatiquoꝵ

Expanded text:
Unum quidem Adae ante delictum, in quo tametsi ab eo mors aberat, nec adhuc ullo se delicto polluerat, poteratri potuisset, si firmiter in Dei prid addendum foret ut non modo non peccaret aut peccare uellet sed ne posset quidem aut peccare aut ueluoluntasque peccati. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
predicamen¬
ta tradu¬
ntur quȩ
de rebus
omnibus
uniuersa¬
liter. pre¬
dicantur
idest sub.¬
stantia
Q ualitas
Quantitas
ad aliquid
Ubi
Qando
Na bere
S itum
esse. Fa
permiser¬
int. Nam
pars eoꝵ
in reliqua¬
rum rerũ
predicatione
substantia
est. pars
in acci¬
denci
numero
est. At hec
cum quis in
diumam uer¬
terit pre¬
dicationẽ
cuncta
mutant᷑
quȩ pre¬
dicari
possũt
Ad ali¬
quid uͦ
omnino
non pot̃
pͣdicari
ham sub¬
stantia
in illo
non est
uere
sub¬
stan¬
tia
Substan¬
tiam

Expanded text:
praedicamenta traduntur quae de rebus omnibus uniuersaliter praedicantur, id est substantia, qualitas, quantitas, ad aliquid, ubi, quando, habere, situm esse, facpermiserint; nam pars eorum in reliquarum rerum praedicatione substantia est, pars in accidentium numero est. At haec cum quis in diuinam uerterit praedicationem, cuncta mutantur quae praedicari possunt. Ad aliquid uero omnino non potest praedicari, nam substantia in illo non est uere substantia substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
pater.filius. sp̃s
Scanctꝰ unus
deus. non tres
dii. Ciuꝰ comũc¬
tionis ratio
arriani. qui gͣ¬
tͥuitatẽ uariã¬
tes distͣhũt. atq
ĩ płalitat᷑e di¬
ducũt. Prmei¬
piũ enĩ płalita
p̃cer alt̾itatem
enĩ nec płalitaᷤ
quid sit intel¬
lig pot. Triũ
namq rerum
uel quotlibet
tum genere.
tũ sp̃e. tum nu¬
mero diu̾sitas
constat. Quoti¬
ens .ii. id̾ dicit᷑
sum predicatur.
Iem uͦ dicit᷑ tͥ¬
bus modis. aut
gñe. ut id̾ homo
qd eqͣus. qr hiis
id̾ gnͣs. ut ani¬
mal. uel sp̾e. ut
id̾e cato quod ei¬
ut homo. uel
nuimero. ut tul¬
quia imus est
numero. Qua¬
re diuersum q̃s
uel gn̾e. uel sr̃e

Expanded text:
pater filius spiritus sanctus unus non tres dii. Cuius coniunctionis ratio Arriani qui grtrinitatem uariantes distrahunt atque in pluralitatem diducunt. Principium enim pler altentatem enim nec pluralitas quid sit intellegi potest. Trium namque rerum uel quotlibet tum genere tum specie tum numero diuersitas constat; quotiens enim idem dicitur, etiam praedicatum Idem uero dicitur tribus modis: aut genere ut idem homo quod equus, quia his idem genus ut animal; uel specie ut idem Cato quod Ciut homo; uel numero ut Tulquia unus est numero. Quare diuersum etiam uel genere uel spe
Abbreviated transcription (Latin):
quę corpora
in mocu fũt
ut cum t̾ra
deorsum. ig¬
nis sursum
fertur. ha¬
betq motũ
forma mate¬
rie coniĩcta
Mathemati¬
ca sine mo¬
tu mabstra¬
cta est. hec
enim for¬
i mas cor¬
porumꝰ
⁊ sine ma¬
teria ac pe¬
I hoc sine

Expanded text:
quae corpora in motu sunt, ut cum terra deorsum, ignis sursum fertur, habetque motum forma materiae conjuncta. Mathematica, sine motu, inabstracta: haec enim formas corporum  sine materia, ac per hoc sine
Abbreviated transcription (Latin):
significatid̃ibꝰ
uelo. ut hec
michi tantũ
uobisq siqua¬
do ad ea ꝯuer¬
teritis oculos.
colloquant᷑.
Ceteros uero
ita sũmoue¬
mus. ut qui
quiuerint.
ad ea ꝙ̃ legen¬
da uideant᷑
ĩdigni. S ne
tantu a no¬
bis queri opce¬
tet quat hũa¬
ne rõmis intu¬
itus ad diuini¬
let conscende
Nã cet̾is q arti¬

Expanded text:
gnificationibus uelo, ut haec mihi tantum uobisque, si quando ad ea conuertitis oculos, conloquantur, ceteros uero ita submouimus, ut qui quiuerint ad ea etiam legenda uideantur indigni. Sane 1 tantum a nobis quaeri oportet quantum humanae rationis intuitus ad diuinilsa conscendere. Nam ceteris quoque arti
Abbreviated transcription (Latin):
bis deieci ocłos.
parti ignaua seg¬
nicies. partim
callidus luior
occurrit. ut
ꝯtumeliã uide.¬
irrogare qͥ talib̾¬

Expanded text:
bis deieci oculos, partim ignaua segnities partim callidus liuor occurrit, ut contumeliam uideinrogare qui talib
Abbreviated transcription (Latin):
ee ĩ foro. qu̾ead̾ e̾e albrs
scd̾ se possit. s tũi qͦ sit
illd̾ aliis informatũ
rebus per hanc
predicationem
ostenditir
de deo
uero
non ita

Expanded text:
e in foro quem ad modum esse albus secundum se possit, sed tantum quo sit illud aliis informatum rebus per hanc praedicationem ostenditur. De deo uero non ita
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ filiꝰ minime in¬
qͥ alt̃ negat᷑. Hon
ẽ igit᷑ int eos ĩ re
oĩ indiftã. quare
subittͣt numerꝰ
quem ex subiec¬
toꝵ diuersita¬
te confici suꝑ¬
ius explana¬
tum est.
De qua re
breuiter
considerabi¬
mus. si pri¬
us illud quͣe
admodum
de deo u¬
num quodq
predicatur
pre¬
mi se¬
rimus

Expanded text:
 filius? .Minime, inqui alter? Negatur. Non est igitur inter eos in re omni indifferentia; quare subintrat numerus quem ex subiectorum diuersitate confici superius explanatum est. De qua re breuiter considerabimus, si prius illud, quem ad modum de deo unum quodque praedicatur, praemiserimus
Abbreviated transcription (Latin):
qui in rebus
numerabilif
constat. re¬
petitio uni¬
tatum ut¬
minime ⁊¬
erabilium ⁊¬
rerum ninuie¬
ros am
uersitatem
Nume/¬
‸ eni l
Iduplex
UIUS
Alter¬
Rol
qui in
constat
ꝟ.ii. unum rẽ
est: unitas. ꝗͣ
unum dicimꝰ
duo rursus in
rebus sunt.
ut homines. ł
lapides. duali¬
tas nicħ. sed tã¬
tum dualitas
qua duo hoĩes
uel lapides duo
sunt. Et ĩ cetis
eod mͦ. Ergo in
numero quo n¬
umeramꝰ. repe¬
titio initatu
facit plurali¬
tatem. In rer̃
uero numero
non facit płali¬
tat̾e unitatũ
repetitio. Helut
si de eod dicam
test .ii. unꝰ tot
uocabłis gͥladiꝰ ag¬
nosci. ħ enĩ unica¬
tu it̾atio potiꝰe
ñ nuimerato. ue¬
ł si ita dicamꝰ en
sol. ñ tͤs soles esfe¬
ceri s de imo to¬

Expanded text:
qui in rebus numerabilibus constat, repetitio unitatum atminime ferabilium rerum numerosam diversitatem. Nume enim duplex unus alterro qui in constat. Etenim unum res est unitas, qua unum dicimus. Duo rursus in rebus sunt ut homines vel lapides; dualitas nihil, sed tantum dualitas, qua duo homines vel lapides duo fiunt: et in caeteris eodem modo. Ergo in numero quo numeramus repetitio unitatum facit pluralitatem; in rerum vero numero non facit pluralitatem unitatum repetitio: velut si de eodem dicam, test enim unus tot uocabulis gladius agnosci; haec enim unitatum iteratio potius est non numeratio, uelut si ita dicamus ensol, non tres soles effecerim, sed de uno to
Abbreviated transcription (Latin):
In parte igit᷑
non est id qd̵
est. Quod ue¬
ro non est ex
hoc. atqrnoc
sed tantur
est hoc. Ille
uere est id qd
est. & est pul¬
cerrimum. for¬
nullo nitit᷑
imũ in quo
nullus nũs
Nulbam in eo
est. Neq eni
subiectum fĩ
potest. forma
enĩ est. forme
uero sub̾te esse
non posstͣ. Nsa
qd̾ cet̾e forme
sub̾te acc̃ib s¬

Expanded text:
In parte igitur non est id quod est. Quod vero non est ex hoc atque hoc, sed tantum est hoc, illud vere est id quod est; et est pulcherrimum fornullo nititur. unum, in quo nullus numerus, nullum in eo est, neque enim subjectum fieri potest: forma enim est, formae vero subjectae esse non possunt. Nam quod caeterae formae subjectae acci
Abbreviated transcription (Latin):
itinuur. formã
uocantes. dum
imagines sunt
assmulantur
eni formis his
quȩ non sunt
in materia s̃¬
ꝯstitute. Hul¬
laigit᷑ meo di¬
uersitas. nul¬
la ex diuersita¬
te pluraditas
nulla ex acci¬
dentibus mł¬
titudo atq
ideirto nec nu¬
merus. d̾s uero
a deo nullo dif¬
fert. Ne uel ac¬
cidentibus. uł
substantialib
diffis in sub̾co
positis distẽt
ubi uero nul¬
la est difsta
nulla ÷ om̃i¬
no pluralitas
gitur unitas
tantum. Nã
nitates non
facrunt plura
ac non ad ip̃m¬

Expanded text:
timur formas uocantes, dum imagines sint. Adsimulantur enim formis his quae non sunt in materia constitutae. Nulla igitur in eo diuersitas, nulla ex diuersitate pluralitas, nulla ex accidentibus multitudo atque idcirco nec numerus. Deus uero a deo nullo differt, ne uel accidentibus uel substantialibus differentiis in subiecto positis distent. Vbi uero nulla est differentia, nulla est omnino pluralitas, gitur unitas tantum. Nam nitates non faciunt pluralac non ad ip
Abbreviated transcription (Latin):
uel numero
dicitur. Sed¬
dentiãm uari¬
etas facit. Nã
tres homines
neq gñe neq
spccie. sed suis
accid̾ntibus dis¬
stant. Nam
uel si animo
cũcta ab hus
accidentia se¬
paremus. ta¬
men locus
cũctis diuersũ
est. quem iniũ
fingere nullo
mͦ postumꝰ. duo
enim corpera
unũ locimi ñ
optinebunt. qͥ
est accidens.
atq ideo sũt
quenian accid̾i¬
tibus plures
fiũt. Age igit᷑
ingrediamur.
& unum quodq
ut intelligi at¬
ꝙ capi potest
dispiciamus.
Nam sicut op¬
time dictum
uidetur. eru¬
diti est homi¬
nis unumquod¬
q ut ipsum
est. Ita de co
fidem cape¬
re tepta¬
Nam cum
tres sint

Expanded text:
uel numero dicitur. Seddentium uarietas facit. Nam tres homines neque genere neque specie sed suis acci de litibus distant; nam uel si animo cuncta ab bis accidentia separemus, tamen locus cunctis diuersus est quem unum fingere nullo modo possumus; duo enim corpora unum locum non obtinebunt, qui est accidens. Atque ideo sunt quoniam accidentibus plures fiunt. Age igitur ingrediamur et unumquodque ut intellegi atque capi potest dispiciamus, nam, sicut optime dictum uidetur, eruditi est hominis unum quodque ut ipsum est ita de eo fidem capere temptaNam cum tres sint
Abbreviated transcription (Latin):
 an ex beati
augustini sc̃¬
ptis semina
rõnũ aliquõ
in nos ueni¬
entia fructꝰ
extulu̾̃t. ac
de ꝓposita q̃s.¬
cione hĩe fu¬

Expanded text:
an ex beati Augustini scriptis semina rationum aliquos in nos uenientia fructus extulerint. Ac de proposita quaestione hinc su
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quod uͥ¬
q est. ita dici
uidet᷑ ñ qd in
om̃i sit loco.
onĩi enĩ in lo
adsit ad eum
capiend̾u. cũ ip̃e
nõ suscipiat᷑ i
loco. atq io nus¬
Ĩ loco. Qñ uͦ eo¬
de hõme heri
uenit. de d̾o seͣꝑ
ternus dicit᷑
deo dicit᷑ sem¬
per est. uium
quid̾e signifi¬
mͦ sit p̾senti ẽ¬

Expanded text:
nam quod ubique est ita dici uidetur non quod in omni sit loco omnino enim in locadsit ad eum capiendum, cum ipse non suscipiatur in loco; atque ideo nusin loco. Quando uero eout de homine heri uenit, de deo sempeternus diciturdeo dicitur semper est, unum quidem signifimodo sit praesenti e
Abbreviated transcription (Latin):
Theologica
sine mot̾u ab¬
stracta. atq
dei substan¬
teria. & mo¬
tu caret.
In natura¬
libus igit᷑
rationabili¬
ter. In ma¬
thematieis
disciplinali¬
ter. In diui¬
nis intellec¬
tualiter
uersari
oportebit
Neq didu¬
ci ad ima¬
tiones.
sed potuus
ipsam in¬
spicere
formam
que uere
forma
neq ima¬
go est &
ex qͣ eẽ est.
om̃e nãq eẽ
ex forma est
Statua ip ñ
secundum
es quod est
formã. qua
in eo ĩsigni
ta: effigies
aĩał dicit᷑¬
Ipsum q es
non secund
terram. qd̾ ẽ
sed secund̾
eris figurã¬
ra quoꝙ ip¬
s̃a non secũ¬
dum ĩ formẽ
materiam.
dicitur. Sed
secundum
siccitatem
grauitatem¬
q que sunt
forme. Ui¬
chil igitur
secundum ma¬
teriam esse
dicitur. S
secundum
propriam
formam. Sed
diuina sub¬
stancia si¬
ne materi¬
a forma est
num est. &
est id quod
est. Reliqua
enim nõ
sunt id
quod sunt
unumquod¬
ꝙ enim ha¬
bet ẽe suũ
ex hiis ex
quibus est
id est ex
partibis¬

Expanded text:
theologica, sine motu abstracta atque dei substanteria et motu caret, in naturalibus igitur rationabiliter, in mathematicis disciplinaliter, in diuinis intellectualiter uersari oportebit neque diduci ad imationes, sed potius ipsam inspicere formam quae uere forma neque imago est et ex qua esse est. Omne namque esse ex forma est. Statua enim non secundum aes quod est formam qua in eo insignita est effigies animalis dicitipsumque aes non secundum te secundum aeris figurara quoque ipsa non secundum informem materiam dicitur, sed secundum siccitatem gravitatemque, quae sunt formae. Nihil igitur secundum materiam esse dicitur, sed secundum propriam formam. Sed divina substantia sine materia forma est, num est: et est id quod est, reliqua enim non sunt id quod sunt. Unum quodque enim habet esse suum ex his, ex quibus est, id est ex partibus