comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Per incarnationẽ igitur xp̃i. ñ solũ dõ reconciliatus est homo.
agnoscit᷑. qđ salutati inueteri testam̃to ab hominib angłi.
despiciunt rescilutare eos. qđ in nouo testam̃to a ioħe factũ
non solũ reuerent̃ angłs suscipit. uerũ etiã nefatiat int̾ dicit
Obhoc homo inueteri testam̃to despicit᷑ nec resalutat᷑ ab angelo. eo
qđ homo adhuc nondũ transiss& indm̃ : suscipit᷑ aut̃ homo adõ &
reuerent̃ salutat᷑ abangelo Nã & mariã angłs gabrihel legit᷑
salutasse & ioħi angłm salutanti ab eodẽ angło dr̃. uide nefe¬
ceris conseruus eñi tuussũ & fratrũ tuorũ ꝑ qđ agnoscit᷑ ꝑ in¬
carnationẽ dominicã pacẽ hominib fuisse & angłis redditã:

Expanded text:
Per incarnationem igitur Christi, non solum Deo reconciliatus est homo, Per incarnationem igitur Christi, non solum Deo reconciliatus est homo, agnoscitur, quod salutati in veteri Testamento ab hominibus angeli, despiciunt resalutari ab eis. Quod in novo Testamento a Joanne factum, non solum reverenter suscipit, verum et ne. Ob hoc homo in Veteri Testamento despicitur, nec resalutatur ab angelo, eo quod homo adhuc nondum transisset in Deum. Suscipitur autem homo a Deo, et reverenter salutatur ab angelo. Nam et Mariam angelus Gabriel legitur salutasse , et Joanni angelum salutanti ab eodem angelo dicitur: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum et fratrum tuorum . Per quod agnoscitur per incarnation
Abbreviated transcription (Latin):
riũ hoc necessĩtatẽ hab&: necessitas ista poenalis est: & ab eatis
angłis om̃is poena longe. ẽ. qͥa nũquã simul poena & beatitudo
conueniunt. Rursũ sieos dicimꝰ dĩ uisione saciari. sacietas autẽ¬
fastidiũ habere sol&. & scimus illos dĩ uisionẽ quã desidenent
fastidire ñ posse. Quid ergo est nisi ut miromodo simul utrũq
credamꝰ quia & desiderant & saciant᷑ : sed desiderant sine labore.
& saciant᷑ sine fastidio Neenĩ sit indesiderio necessitas. desideran¬
tes saciant᷑: & iterũ nesit insacietate fastidiũ. saciati desiderant
Uident ergo angłi faciem patris ꝑsacietatẽ. sed quia sacietas ista
fastidiũ nescit. angłi desiderant in eo ꝓspicere semꝑ. Ubicũq
in carnationis aduentũ discordia int̃ angłos & homines fuit.
Ueniens aut̃ xp̃s. pacẽ inter  & angłus & homines fecit. Coqͥp¬
penato clamauer̃ angłi. int̾ra pax hominib: bone uoluntatis

Expanded text:
rium hoc necessitatem habet, necessitas ista poenalis est; 139 sed a beatis rium hoc necessitatem habet, necessitas ista poenalis est; 139 sed a beatis angelis omnis poena longe est, quia nunquam simul poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet, et scimus illos Dei visionem, quam et desiderant, fastidire non posse. 24. Quid ergo est nisi ut miro modo simul utrumque credamus, quia et desiderant, et satiantur? Sed desiderant sine labore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit in satietate fastidium, satiari desiderant. Vident ergo angeli faciem Patris per satietatem; sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eum prospicere semper. 25. Ubicunque discordia inter angelos et homines fuit: veniens autem Christus, pacem in se angelis et hominibus fecit. Eodem quippe nato clamaverunt angeli: In terra pax hominibus bonae voluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquã humanis obtutib manifestius de monstrent᷑. Singulȩ
gentes p̃positos angłos habere credunt᷑: qđ ostendit᷑ testimo¬
nio angłi daniheli loquentis : ego inquit ueni ut nunciarẽ
tibi. sed princeps regni ꝑsarũ restitit mihi: & post alia. Non est
quime aduiu&:. nisi michael princeps ur̃t: Itẽ om̃s homines
angłos habere ꝓbant᷑. loquente dño in euangłio: am̃dico¬
uobis quia angłieorũ semꝑ uident faciem patris mei qui est incȩlis
Unde & petrus in actib apłorũ cũ pulsaret ianuã . dixer̃ intus apłi
petrus apłs dicit inquẽ desiderat angłi dĩ conspicere :  iterũ
sicũ ñ contuent᷑ nec uident quomodo uixta sententiã dñi angłi
eorũ semꝑ uident faciem patris quiest incęlis : bene utrũq est
Nã ueratit᷑ credimꝰ qđ dm̃ angłi & uident & uidere desideibent.
& habent & habere festinatit. & amant & amare nituntur.
Si enĩsic uidere desiderant ut effectũ desiderii ñ ꝑfruant᷑. deside¬

Expanded text:
emonstrentur. Singulae gentes praepositos angelos habere creduntur, quod ostenditur testimonio angeli Danieli loquentis: Ego, inquit, veni ut nuntiarem tibi, sed princeps regni Persarum restitit mihi . Et post alia: Non est qui me adjuvet, nisi Michael princeps vester . Item omnes homines angelos habere probantur, loquente Domino in Evangm Patris mei, qui est in coelis. Unde et Petrus, in Actibus apostolorum, cum pulsaret januam, dixerunt intus apostoli: Petrus apostolus dixit: In quem desiderant angeli Dei conspicere? Iterum, si eum non contuentur, nec vident, quomodo, juxta sententiam Domini, angeli eorum semper vident faciem PatNam veraciter credimus quod Deum angeli et vident et videre desiderant, et habent et habere festinant, et amant et amare nituntur. 23. Si enim sic videre desiderant, ut effectu desiderii non perfruantur, deside
Abbreviated transcription (Latin):
futuras̃ angłi iã reuelante dõ nouer: preuaricatores angłi
etiã sc̃ĩtate ammissa. ñ tam̃ amiser̃ uiuacẽ creaturȩ angłicȩ
sensũ. Triplici eni modo p̃sentiȩ acumine uigent. id est subtili¬
tate naturȩ. experientia tẽporũ reuelatione superiorũ potestatũ
quoties ds̃ quocũq flagello huic mundo irascit᷑. administeriũ uin¬
dicte apostatȩ angłi mittunt᷑ : qui tam̃ diuina potestate coher¬
cent᷑. netantũ noceant quitntũ cupiunt. Boni aut̃ angłi ad
ministeriũ salutis humanȩ deputati s̃. ut curas ad minĩstrent
mundi & regant om̃ia uissudĩ. testante apło Na angł inqͥd s̃

Expanded text:
 Praevaricatores angeli, etiam sanctitate amissa, non tamen amiserunt vivacem naturae angelicae sensum. Triplici enim modo prae scientiae acumine vigent, id est, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur; qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt, ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testante. Apostolo: Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
tas scõrũ seruiat humilati: quia unde mali corruunt. indeboni
ꝓficiunt. Bonorũ angłorũ numerus qui post riunã angłorũ
malorũ ẽ diminutus. ex numero electorũ om̃iũ supplebit᷑.
quinumerus : solidõ est cognitus . Int̃ angłos distantia potestatũ
est & ꝓgraduũ dignitate ministeria eisdem s̃ distributa. alusq
alii p̾ferunt᷑ tã culmine potestatis quã scientia uirtutis. dub¬
Subministrant igit᷑ alui aliorũ p̃ceptis. atq oboediunt uis¬
sis. Unde & ad ꝓp̾haã ⁊achariã angelũ angłs mittit & quȩ¬
cũq ad nunciare debeat p̃cepit. Nouẽ eẽ distinctiones uł ordi

Expanded text:
tas, sanctorum serviat humilitati: quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum omnium supplebitur, qui numerus soli Deo est cognitus. Inter angelos distantia potestatum est, et pro graduum dignitate, ministeria eisdem sunt distributa. Aliisque alii praeferuntur tam culmine potestatis, quam scientia virtutis. Subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde ad prophetam Zachariam angelus angelum mittit, et quaecunque annuntiare debeat praecipit. Novem esse dis
Abbreviated transcription (Latin):
throni. dominationes. uirtutes. principatus potestates.
cherubim. & senaphim: Horũ ordinũ numerũ etiã ez echihel ꝓpheta
describit sub totidẽ nominib: lapidũ. cũ de primatu a postate angłi
loqueret᷑ Om̃is inquit lapis p̃ciosus operim̃tũ tuũ : sardius to
patius: iaspis chrisolitis : onix & berillus saffirus carbunculus.
& smaragdus Quonumero lapidũ ipsi ordines designatis angło¬
rũ quos apostata angłs ante lapsũ quasi inuestim̃to ornam̃ti
sui ad fixos habuit: ad quorũ se conparationẽ dũse dariorẽ cunc¬
tis aspexit. confestim intumuit & corsuũ ad suꝑbiã eleuauit
Angłi sẽꝑ indõ gaudent non inse. Malus uero in deest diabolus.
qa ñquȩ dĩ sed quȩ suas̃ requisiuit. Nulla aut̃ maior iniquitas.
quã ñ in dõ sed inse uelle quẽpiã głari: Angli uerbodĩ cognos¬

Expanded text:
tes, principatus, potestates, cherubim et seraphim. Horum ordinum numerum etiam Ezechiel propheta describit sub totidem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis pretiosus operimentum tuum: sardius, et topazius, et jaspis, chrysolythus, et onyx, et berillus, saphyrus, carbunculus, et smaragdus. Quo numero lapidum, ipsi ordines designati sunt angelorum. Quos apostata angelus ante lapsum quasi in vestimento ornamenti sui affixos habuit: ad quorum comparationem dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. Malus vero inde est diabolus, quia non quae Dei, sed quae sua sunt requisivit. Nulla autem major iniquitas quam non in Deo, sed in se
Abbreviated transcription (Latin):
FPROBI Sane utrũ unuis stature an diuerse futuri s̃. suꝑ ex¬
fluo querit᷑. quando in eis qui abeata luce & ab illo decore domꝰ
ȩt̃ne alieni manebunt staturaq quȩ decori sol& eẽ exquirit᷑
quia uxta qđ quidã sapiens ait. ubi erit dentiũ stridor et̃nis
& in cessabilis fletus in anit̃ querit̃ corporũ decus

Expanded text:
probi sane utrum unius staturae an diversae futurae sint, superfluo quaeritur, quando in eis qui a beata luce et ab illo decore domus aeternae alieni manebunt, statura, quae decori esse solet non exquiritur, quia, juxta quod quidam sapiens ait, ubi erit dentium stridor, aeternusque et intolerabilis fletus, inaniter quaeritur corporum decus
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑. Nam qđ ab in uistis tunc dinitas eiꝰ ñ uid eat᷑. testat᷑
isaias quidic̃: Tollat᷑ impius ne uideat maiestatẽ dĩ. Ex quo
aꝑtissime pa¬
inqua iudica¬
tus est. uidebunt ut doleant. diini¬
non uidebunt negaudeant. Qui¬
buis enim diuini¬
tas ostenditur. utiq: ad gaudiũ de¬
DATUR¬
IT EXHOc beatus augustinus. Neq enĩ adiudiciũ uiuoruĩ &
mortuorũ pat̾̃ ipse uenturus est nec tam̃ recedit a filio pat̃
quomodo ñ ipse uenturus ẽ : quia non ipse uidebit᷑ in uidicio
idebunt enĩ inquẽ pupuger . Forma illa illa eritiudex quȩ
simũ iudiciũ satiendũ dñs legit᷑ eẽ uenturus. & si eius alia dis¬
tinctio nom ponat᷑ tantũ modo ꝓpt̃ ipsũ iudiciũ xp̃s deb& in¬
telligi qͥa & ipsẽ pat̃ iudicabit ꝑ aduentũ fili hominis iudicabit¬
Nã & ipsẽ ꝑsuȩ p̃sentiȩ manifestationẽ non udicat qũẽ quam.
sed omne iudicio dedit filio. quia manifestabit᷑ homo iudica¬
turus sicut homo ẽ. iudicatus

Expanded text:
mittitur. Nam quod ab injustis divinitas ejus non videatur, testatur Isaias qui dicit: Tollatur impius, ne videat majestatem Dei . Ex quo apertissime pain qua judicatus est videbunt ut doleant; divininon videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium dedaturit ex hoc beatissimus Augustinus : « Neque enim ad judicium vivorum et mortuorum Pater venturus est, nec tamen recedet a Filio Pater. Quo ergo modo non ipse venturus est? Quia ipse non videbitur in judicio: Videbunt simum iudicium faciendum Deus legitur esse uenturus, etsi eius alia distinctio non ponatur, tantummodo propter ipsum iudicium Christus debet intellegi, quia etsi Pater iudicabitNam ipse per suae praesentiae manifestationem non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio ; quia manifestabitur homo judicaturus, sicut homo est judicatus
Abbreviated transcription (Latin):
PUQUI PATRES usq ad aduentũ
dñi quã lib& iuxte uixerint. ducti ad regnũ non sunt.
nisi ille descenderet qui paradisi claustra hominib: int̃positi¬

Expanded text:
iqui patres usque ad adventum ini, quantumlibet juste vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet qui paradisi claustra hominibus interpositi
Abbreviated transcription (Latin):
punie ꝑ aternã iustitiã. In hac enĩ uita ds̃ parcit impus. & tam̃
ñ parcit electis. In illa parcit eleccis. ñ tam̃ parcit iniquis. Peri¬
cuł osaest securitas in hao uita malorũ. & bonorũ dolor tran¬
quillus. Nã iniquus post montẽ ducit cruciandus. iustus uꝰ
dormit post laborẽ securus. Non tantũ decorporalib passio¬
nib : sed etiã de spiritalib oportet intellegi. ut quanto quisq¬
aut in corpore aut inmente flagella sustin&. tanto se infi¬
ne remunerari speret. Sȩpe occulto dĩuidicio extra flagelli
correptionẽ sunt rȩꝓbi in hoc mundo. dũq: multa dap̾nabi¬
lia conmisissẽ uideant᷑. despecti tam̃ adõ nullo emendatio¬
nis uerbere feruint᷑. Plus corripit᷑ flagello qui adõ diligit᷑
si peccauerit dicente amos ꝓpheta. tantũ modo uos cog¬
noui ex.ñib nationib terrȩ: idcirco uisitabo suꝑ uos
om̃s iniquitates ur̃as. Quẽ eñi diligit dñs corripit & casti

Expanded text:
punit per aeternam justitiam. 6. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. 7. Periculosa est securitas in hac vita malorum, et bonorum dolor tranquillus. Nam dormiet post laborem securus. Non tantum de corporalibus passionibus, sed etiam de spiritalibus debet intelligi, ut quanto quisque in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. Saepe occulto Deicorreptionem sunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. 10. Plus corripitur flagello, qui a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visitabo super vos omnes iniquitates vestras. Que
Abbreviated transcription (Latin):
UINE Sapientiȩ subtilitas sicut interius
poenas. ut uerũ sit testimoniũ ꝓphetȩ . qr ipiẽ
est testis & uidex. Miserere dnẽ misero isidoro
indigna agenti & digna pacienti. assidue peccan¬
ti & cua flagellã cotidie sustinenti. Ordinata ẽ. miseratio
dĩ. qui prius hic hominẽ ꝑflagella upeccatis em̃dat & pos¬
stea ubȩterno supplicio liberat. Electus enĩ dĩ dolorib uitȩ
huius atterit᷑. ut ꝑfectior uitȩ future lucret᷑. Nequaquã
ds̃ de linquenti parcit qm̃ peccatorẽ aut flagello tẽporali
at purgationẽ ferit. aut in uidicio ȩterno puniendũ relin¬
quid. aut ipsẽ hͦ pęnitendo punit ꝗd male amisit. hoc ꝓin¬
deest. qđ ds̃ delinquenti non parcit. lusti ꝑ temporalia fla¬
gella. ad ȩterna ꝓficiunt gaudia. Ideoq & iustus in pęnis
gaudere deb&. & impius in ꝓsperitatib timere deb&. Neq

Expanded text:
Divinae Sapientiae subtilitas, sicut interius, ut poenas; ut verum sit testimonium prophetae: Quia ipse est et testis et judex . Miserere, Domine, misero Isidoro, indigna agenti, et digna patienti, assidue peccanti, et tua flagella quotidie sustinenti. 2. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccatis emendat, et postea ab aeterno supplichujus atteritur, ut perfectior futurae vitae lucretur. Nequaquam Deus delinquenti parcit, quem peccatorem aut flagello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo puniet quod male admisit: ac proinde est quod Deus delinquenti non parcet. Justo temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia: ideoque et justus in poenis gaudere debet, et impius in prosperitatibus timere. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
mini mundi estote. Lauat᷑ itaq & mundus est. qui & p̃terita
qui plangit quȩ gessit nec deserit. & post lacrimas eaquȩ fleue¬
rat repetit: Sic deniq alibi animã pęnitentẽ atq iterũ delin¬
quentẽ sermo diuinꝰ increpat dicens .: Quã uilis facta es nimis
iterando uias tuas. Quis quis ergo culpas p̃teritas plangit. hunc
neces seest modũ teneat ut sic ad missa defleat ne iterũ flendt
conmittat: Vȩ mihi misero r̾sidoro qui & paenitere retro
acta neglego & adhuc pęnitenda committo.

Expanded text:
mini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita mini, mundi estote . Lavatur itaque et mundus est, qui et praeterita qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat, dicens: Quam vilis facta es nimis, iterans vias tuas ! Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, ut sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Vae mihi misero Isidoro, qui et poenitere retro acta negligo, et adhuc poenitenda committo.
Abbreviated transcription (Latin):
care debemus quin potius sipenitendo digna đo acta gesse¬
rimus seueritatẽ eiꝰ inclem̃tiã conmutabimꝰ Nam ille quinos
malos tolerat. ñ dubium est qđ conuersis dem̃t᷑ ignoscat
Namqđ seruat᷑ nobis tempus pęnitentiȩ ut ñsimul morte ob¬
ruamꝰ p̃cipiti sed det᷑ nobis locus satis factionis. hoc totũ dedĩ
nec uidet᷑ dm̃ poscere subditus sed subsannare suꝑbus. Canis
reuersus aduomitũ. & paenitens ad peccatũ. Multi enĩ lacri¬
mas indesinent̃ fundunt & peccare ñ desinunt . Quosdam
accipere lacrimas adpaenitentiã. & effectũ pęnitentiȩ ñ
habere : quia in constantia m̃tis nc̃ recordatione petcati
lacrimas fundunt. nunc uͦ reui uiscente usu ea quȩ fleuer¬
iterando cõmittunt. Qui & p̃terita uult plangere & accionibus
sȩcularib incubare. iste mundationẽ ñ hab&. qm̃ adhuc agit
quȩ pęnitendo flere possit. Esaias peccatorib dicit. Laua¬

Expanded text:
vocare debemus; quin potius, si poenitendo digna Deo acta gessevocare debemus; quin potius, si poenitendo digna Deo acta gesserimus, severitatem ejus in clementiam commutabimus. Nam ille qui nos malos tolerat, non dubium est quod conversis clementer ignoscat. Nam quod servatur nobis tempus poenitentiae, ut non simul morte obruamur praecipiti, sed detur locus satisfactionis, hoc totum de Deinec videtur Deum poscere sreversus ad vomitum est poenitens ad peccatum. Multi enim lacrimas indesinenter fundunt, et peccare non desinunt. Quosdam accipere lacrimas ad poenitentiam, et affectum poenitentiae non at, quia inconstantia mentis, nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc vero, reviviscente usu, ea quae fleveriterando committunt. 3. Qui et praeterita vult plangere, et actionibus saecularibus incubare, iste mundationem non habet, quoniam adhuc agit quae poenitendo deflere possit. 4. Isaias peccatoribus dicit: Lava
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ tenebre qui intelligunt᷑ demones. Vnde & in psalmo legitur.
Inmissiones ꝑ angłos malos. Quidã rȩꝓborũ in potestate demonum
occulto dĩ iuditio & iustissimo redigunt᷑. esaia testar te. Ipse diuisit
eis sortẽ & manus eiꝰ diuisit eis eam inm̃surã . usq in ȩternũ posside¬
bunt eam. Quidam electorũ dimittunt᷑ diuina iustitia incedere
in errorẽ peccati sed tam̃ miseratione eiꝰ reducti denuo conuer¬
eos & reddidi consolationẽ. Nonnũquã etiã reuertens ds̃ hominẽ
quẽ deseruerat rursus affligens uisitat & ꝑ lam̃ta lacrimarũ
ac pęnitentiȩ afflictionẽ apeccatis expurgat dicente iob ad
dm̃. Propt̃ suꝑbiam inquid quasi leenã capiesme. reuersusq
mirabilit̃ me crucias. Reuertens eñi ds̃ hominẽ cruciat. quan¬
do quẽ peccantẽ deseruerat flagellando iterũ uisitat. malis
actib contranos amplius celestem iracundiã nequaquã ꝓuo¬

Expanded text:
quuntur tenebrae , qui intelliguntur daemones. Unde et in psalmo legitur: quuntur tenebrae , qui intelliguntur daemones. Unde et in psalmo legitur: Immissiones per angelos malos . 5. Quidam reproborum in potestate daemonum occulto Dei judicio et justissimo rediguntur, Isaia testante: Ipse misit eis sortem, et manus ejus divisit eis eam in mensura, usque in aeternum possidebunt eam . 6. Quidam electorum dimittuntur divina justitia incidere in errorem peccati, sed tamen miseratione ejus reducti denuo convereum, et reddidi ei consolationem . 7. Nonnunquam enim revertens Deus, hominem quem deseruerat rursus affligens visitat, et per lamenta lacrymarum ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat, dicente Job ad Deum: Propter superbiam, inquit, quasi leaenam capies me, reversusque mirabiliter me crucias . Revertens enim Deus hominem cruciat, quando quem peccantem deseruerat flagellando iterum visitat. 8. Malis actibus contra nos amplius coelestem iracundiam nequaquam pro
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ pęnitere . dõ respiciente sua unũquẽq facta uidere
& plangere & unde ceciderit cogitare. Non nulli aut̃ ita despici¬
unt᷑ ađo ut deplorare mala sua non possint &iã siuelint. Consilii
inmundorũ spirituũ hoc est ut qͥa iipsis negatũ est post p̃uarica¬
tionẽ regredi adiustitiã obse rare ad itũ pęnitentiȩ hominibus
cupiant neuel ipsi reuertant᷑ addm̃. eosq sotios inꝑditione habere
contendunt quib cũ que fraudib insistentes ut aut deserant᷑ ado
aut flagelli inmanitate desperent. Ingemiscendũ est uigit̃ &
post posita securitate lugendũ nedi secreto & iusto iuidicio deserat᷑
homo & ꝑdendus in potestate demonũ relinquat᷑. Nam reuera
quẽ ds̃ deserit. demones suscipiunt. Dominic contẽptores p̃cepti
statim ut auertunt᷑ adõ amalignis sꝑitib. occupant᷑ a quib: etiam
ut mala faciant ꝑsuadent᷑. hinc est illud ꝓpheticũ. Inimicosdĩ ꝑse¬

Expanded text:
nullum poenitere; Deo respiciente, sua mala unumquemque videre, et plangere, et unde ceciderit, cogitare. Nam nonnulli ita despiciuntur a Deo, ut deplorare mala sua non possint, etiam si velint. 2. Consilium immundorum spirituum hoc est, ut, quia ipsis negatum est post praevaricationem regredi ad justitiam, obserare aditum poenitentiae hominibus cupiant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in perditione habere contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, quem Deus deserit daemones suscipiunt. 214 4. Dominici contemptores praecepti, statim ut avertuntur a Deo, a malignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est illud propheticum: Inimicos Dei perse
Abbreviated transcription (Latin):
doctor. insius dogmatib doc& dicens. Neq eñi disceden¬
tes hinc scĩ continuo integra meritorũ suorũ p̃mia consecunt᷑.
sed ex pectant etiã nos licet morantes lic& desides. Non eñĩ illis
est ꝑfecta lȩtitia donet ꝓerrorib nr̃is dolent & lugent nr̃a pec¬
cata: hoc fortasse mͥdicenti non credas : quis eñĩ ego sũ qui con¬
firmare sententiã tanti dogmatis audeã : sed adhibeo horũ
testẽ & dequo ñ potest dubitari. Magister enĩgentiũ est in
fide & ueritate apłs paulus. ipse igit᷑ ad hebreos scribens
cũ enumerass& om̃s scõspa tres qui ꝑfidẽ iustificati sunt.
addit post om̃ia etiã hoc. Sed isti inquid om̃s testimoniũ
habentes ꝑfidẽ nondũ ad secuti sunt reꝓmissĩonẽ dõ ꝓ¬

Expanded text:
doctor in suis dogmatibus docet, dicens: « Neque enim hinc discedentes sancti continuo integra meritorum suorum praemia consequuntur, sed exspectant etiam nos, licet morantes, licet desides. Non enim illis est perfecta laetitia, donec pro erroribus nostris dolent, et lugent peccata. Hoc fortasse mihi dicenti non credas: quis enim ego sum, qui confirmare sententiam tanti dogmatis audeam? Sed adhibeo horum testem, de quo non potest dubitari. Magister enim gentium est in fide et veritate Paulus apostolus. Ipse igitur ad Hebraeos scribens, cum enumerasset omnes sanctos qui per fidem justificati sunt, addit post omnia etiam hoc: Sed isti, inquit, omnes, testimonium habentes per fidem, nondum assecuti sunt repromissionem a Deo: D
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ & ꝓ illis tunc non orabitꝰquiiã nullanus possunt
adiustitiȩ opera ab iniquitate cõmutari. Eadem itaq causa est cur
ñ oret᷑ tunc ꝓom̃ib ȩterno igne dãpnatis. quȩ nc̃ etiã causa est
ut ñ oret᷑ ꝓdiabolo angłisq eius ȩterno supplicio deputatis
quȩ nc̃ etiã causa est ut ñ orent scĩ homines ꝓom̃ib infidelib
impusq defunctis quide eis utiq quos &erno deputatos sup¬
plicio iã nouer̃ ante illũ iuidicis uisti conspectũ orationis suȩ
meritis cassari refugiunt. Quod si nunc quoq uiuentes
iusti mortius & dãpnatis iniustis minime conpaciunt᷑ quanda
ad huc aliquid iudicabile de sua carne seꝑpeti &iã ipsi noue¬
runt . quanto districtius tunc in his quorũ torm̃ta respici¬
unt quando ab omni uitio corruptionis exuti ipsi iã iustitiȩ
uicinius atq artius in herebunt : sic quippe eorũ mentes ꝑ hoc
qđ iustissimo iudici inerent uis districtionis obsorbet. ut

Expanded text:
uomodo pro illis tunc orabitur, qui jam nullatenus possunt justitiae opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo, angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est, ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, qui de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne se perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ESVRGent : om̃iũ scõrũ corpora om̃i felitate & gła in
mortalitatis s̃ conspicua: sicut sine ulla corpuptio¬
ne difficultate uł onere. ita sine ulla deformitate in quib
ult ait sc̃ saugustinus tanta felicitas quanta felicitas erit : Nã
idem ipse quoque cicatrices in corporib martrrũ posse quidẽ
uideri doc&. sed sine ullo deformitatis intiitu id fieri ꝑhiba
pulchritudo fulgebit

Expanded text:
esurgent omnium sanctorum corpora, omni felicitate et gloria immortalitatis conspicua, sicut sine ulla corruptione, difficultate, onere, ita sine ulla deformitate. In quibus, ut ait sanctus Augustinus, tanta erit facilitas, quanta felicitas. Nam idem doctor ipsas quoque cicatrices in corporibus martyrum posse quidem videri docet, sed sine ullo deformitatis intuitu id fieri perhibpulchritudo fulgebit
Abbreviated transcription (Latin):
tuor sunt genera adistinctionũ ingule ap̾petiai. idest
quid quando. quantũ. & quomodo appetat᷑. Quid. ad
rem ipsam ꝑtinet. quȩ appetit̾. Quando. si ante legiti¬
mũ tẽpus quid appetatur. Quantũ uͦ ad inmorationẽ¬
uor refertur. Quomodo. ad inpacientiã festinatio¬
nis accipit᷑. Nullus homini tã inportunꝰ exactor. quã
uent̃ qui cotidianã refectionẽ cotidiana famis exac¬
tione ad implat. Cũ ceteris enĩ uitus & si int̾dũ nasci¬
mur. in terdũ tam̃ cũ eis ñ morim᷑. cũ isto aut̃ & nas

Expanded text:
tuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: tuor sunt genera distinctionum in gulae appetitu, id est: quid, quando, quantum, et quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinationis ascribitur. 14. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem et nas
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes edacitatis uitio destruunt᷑. Indeest qđ & princeps
coquorũ muros hierłm subuertit. qr & uent̾ cui seruitur.
a quoquis uirtutes animȩ destruit. Neq enĩ posse quẽ piã
uirtutũ ꝑfectionẽ attingere. nisi prius uentris edomuerit
ingluuiem Nemo potest dominare ceteris uiciis. nisi pri
ingluuiem uentris restrinxerit. nec quisquã facile poterit
a sem& ipso sp̃s inmundos expellere. nisi ꝑ abs tinentiam
gulȩ : Tunc enĩ hostes qui extranos sunt a nobis fortius
superant᷑ quando prius quȩ intra noss uitia extingunt᷑.
Nam frustra foris agit bellũ: qui intus hab& periculum.
Non qualitate ciborũ : sed eorũ cupiditatẽ cauendam.
Nam sȩpe accuratius p̃parata sine gulȩ concupiscentia
de gustant᷑. & sȩpe abiecta & uilia edendi cupiditate
sumunt᷑. Sicq fit ut ñ sit inculpa erborũ qualitas.
sed illud reputet᷑ inuitio. qđ cũ desiderio degustat᷑. Quat¬

Expanded text:
virtutes edacitatis vitio destruuntur. Inde est quod et princeps virtutes edacitatis vitio destruuntur. Inde est quod et princeps coquorum muros Jerusalem subvertit, quia et venter, cui servitur a coquis, virtutes animae destruit. Neque enim posse quempiam virtutum perfectionem attingere, nisi prius ventris edomuerit ingluviem. 11. Nemo potest dominari caeteris vitiis, nisi prius ingluviem ventris restrinxerit. Nec quisquam facile poterit a semetipso spiritus 253 immundos expellere, nisi per abstinentiam gulae. Tunc enim hostes qui extra nos sunt a nobis fortius superantur, quando prius quae intra nos sunt vitia exstinguuntur. Nam frustra foris agit bellum, qui intus habet periculum. 12. Non qualitatem ciborum, sed eorum cupiditatem cavendam. Nam saepe accuratius praeparata sine gulae concupiscentia degustantur, et saepe abjecta et vilia edendi cupiditate sumuntur. Sicque fit ut non sit in culpa ciborum qualitas, sed illud reputetur in vitium, quod cum desiderio degustatur. 13. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
umq ebescere facit. Lidinis ignes orborũ fomentis incres¬
cunt: corpus aũt qđ abstinentia frangit. tẽptatio ñ
exurit. Vnde & des pueros abstinentes flama babrlonii
incendii. & si tetigit ñ conbussit. quia nimirũ & si desi¬
deriorũ cannaliũ ignis abstinentiũ mentes in flãmat:
suppliciũ: cuiꝰ tanta inferno int̾ ignes erat in opia
quanta hic epularũ fuerat copia. In hoc eñĩ sđo esuri¬
re & sitire noluit:: ꝓptea illuc inflãmas sitiens stillã
aquȩ quȩsiuit nec meruit. Considerandũ quã uehe¬
mt arguat᷑ comessatio & sup̃ diosa conuiuia derꝓ¬
tate his qui eã libent̾ ambiunt. Dicit enĩ ꝑisaiam.
Ecce gaudiũ et letitiã occidere uitulos & ingulare
amẽtes comedere carnes & bibere uinũ. sidimit¬
ted̃ iniquitas. hȩc uobis doneo moriamini. dicut.
om̃s carnales cupiditates abstinentia resetant᷑. ita om̃s animȩ

Expanded text:
umque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis incresumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylonii incendii, etsi tetigit, non combussit, quia nimirum etsi desideriorum carnalium ignis abstinentium mentes inflammat, usupplicium, cujus tanta in inferno inter ignes erat inopia, quanta hic epularum fuerat copia. In hoc enim saeculo esurire et sitire noluit, propterea illic inter flammas sitiens, stillam aquae quaesivit, nec meruit. 9. Considerandum quam vehementer arguatur comessatio, et sumptuosa conviviaitatem his qui eam libenter ambiunt. Dicit enim per Isaiam: « Ecce gaudium et laetitia occidere vitulos, et jugulare arietes, comedere carnes et bibere vinum. Si dimittetur iniquitas haec vobis, donec moriamini . 10. Sicut omnes carnales cupiditates abstinentia resecantur, ita omnes animae
Abbreviated transcription (Latin):
fluxere flagitiorũ. Atq inde meruer: tante suꝑbia
cȩlestib aduri incendiis. ex quo modũm̃ tenuer eda¬
citatis. Utile ẽ. cauere gulam crborũq: concupiscen¬
tiã. Quid enĩ tam noxiũ. quã ut animꝰ seruiat. uen¬
asaui & hunc & hanc destru&. Proxima ẽ ueritris libido
sierit loco s̃c uitio Ubienĩ uentris cura. ibi & eorũ que
circa uentrẽ sunt pxima. In ordine nãque m̃brorum.
genitilia uend: ingunt᷑. Dumq unũ exhis in modera¬
it reficit᷑. aliud ad luxuriã excitat᷑ Non ad luxuria
uel ad sacietatẽ. sed tantũ modo ue corpus sustentetur
epulis est utendũ. Nam ut philosophi disser cibos in¬
uentos eẽ ut contineant animã. ñ ut corrũpant. Qui
nimi ũ cibis atunt᷑ quantomagis uentrẽ pascunt
tueto magis sensũ mentis obtundunt. Nã greci dixer̃
ex erasso uentre subtilem sensũ gigni non posse nã
gule saturitas nimia. aciem mentis obtundit in geni¬

Expanded text:
fluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, fluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxiuDeus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad luxuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeni
Abbreviated transcription (Latin):
et sublimes gloriosiq eius ad eũ. Nec mirũ qđ morientes
inserni ignib deputent᷑. qui uiuentes flãmã cupiditatis
suȩ minime extinexer. qui desiderio cupiditatis ȩstuant.
flatu diabolicȩ inspirationis urunt̾. Accendit enĩ m̃tẽ
aeue suꝑbia ut deligno uecito manducaret. Accendit
cain m̃tẽ in uidia. ut fr̃m occideret. Accendit salamonẽ
luxuriȩ facibus. ut ꝑ amorẽ libidinis idola adoraret.
Accendit achab cupiditate ut homicidiũ auaritiȩ anneo¬
teret. his ergo inspirationib: diabolus corda hominum
nime caedit᷑. diuersa edacitatis desideria conprimun¬
tur. Unde & danihel: panẽ inqͥd desiderii ñ cõmedi. hoc
est eiꝰ concupiscentiã ñ impleui. Prima ÷ luxurie mate¬
ries. saturitas panis. Unde & ꝓpheta sod omã de panis
sacietate accusat dicens. Hec fuit iniquitas sod omorũ.
suꝑbia. saturitas. panis: & habundantia. Panẽ quippe
sodomite in moderate sumentes. inturpitudines de¬

Expanded text:
morientes inferni ignibus deputentur, qui viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. 10. Qui desiderio cupiditatis exaestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. Accendit enim mentem Evae superbia, ut de ligno vetito manducaret. Accendit Cain mentem invidia, ut fratrem occideret . Accendit Salomonem luxuriae facibus, ut per amorem libidinis idola adoraret. Accendit Achab cupiditate, ut homicidium avaritiae annecteret . His ergo inspirationibus diabolus corda nominum nime ceditur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem de
Abbreviated transcription (Latin):
tũ totadie epulisq inseruiunt. clamet iohel ꝓpheta his
qui ebrietati deseruiunt. dicens. Ex ꝑgiscimini ebru & fle¬
te. & ululate om̃s qui bibitis uinũ indulcedinẽ. Quo testi¬
monio ñ ait tantũ flete om̃s qui bibitis uinũ. & bibere
omnino ñ liceat. sed adiecit indulcedinẽ. qđ ad uoluptuo¬
sã ꝑtinet & ꝓdigã effusionẽ. Nã quantũ ad neces sitatem
doc& timotheo bibere apłs dicens. Uino modico utere. Non
solũ exuino in ebriant̃ homines. sed etiã ex ceteris potandi
generib: quȩ uario modo conficiunt᷑. Vnde & naxareis qui
sẽ scĩ ficabant dño p̃ceptũ est uinũ & sicerã ñbibere. Otraq
enĩ statũ m̃tis ȩuertunt. & ebrios faciunt. Luxuriã quoq
carnis utraq ȩqualit̃ gignunt. Quidã continentes. sicut
panẽ cũ pondere ȩdunt. ita & aquã cũ mensura sumunt. asse¬
rentes ad castimoniã carnis etiã aquȩ conuenase.
abstinenciã¬

Expanded text:
tum tota die epulisque inserviunt. 6. Clamat Joel propheta his tum tota die epulisque inserviunt. 6. Clamat Joel propheta his qui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimini, ebrii; et flete, et ululate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete, omnes qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat; sed adjecit, in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati, edocet Timotheum bisolum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus, quae vario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere. Utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt; luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. 8. Quidam continentes, sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abstinentia
Abbreviated transcription (Latin):
oiẽ gignie ments surorẽ cordis. flãmã libidinis ebrie¬
ta saunt: itã mentẽ alienat. ut ubi sit nesciat . Vnde etia & mi
ꝓpheã fornicatio &̃ ebrietas aufert cor Fornicatio eñi sc̃
ait salomon. in fatuat sapientẽ. Ebrietas sicuit in lodi sen¬
suas rationẽ captiuat. Vnde & inpuerbus Potentes in ut¬
sapientiã . Pleroq laus est multũ bibere & ñ intbriam. Au¬
diant hi uduersũ se dicentẽ ꝓphetã. Ue qui potentes esu
adbibendũ uinũ & uiri fortes ad miscendã ȩlrictatem.
Vino multo deditos & luxuriosẽ uiuentes usdias sic arguit
dicens. Uȩ qui õsurgitis mane ad ȩbriȩtatẽ sec tandã et
potandũ usq ad uesperũ ut uino estuetis. Decalib & alio
loco dr̃. Uae tibi ciuitas cuius rex iuuenis et & cuiꝰ prin¬
cipes mane cõmedt̃. Malti enĩ amane usq ad solis occubitũ
ebrietati & gulȩ & uoluptatib seruiunt. nec in telligunt
cur nati sunt᷑. sed consuetudine beluina detenti luxuriȩ tan¬

Expanded text:
onem gignit mentis furorem cordis, flammam libidinis. Ebrietas autem ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat: unde etiam malum  Fornicatio et ebrietas auferunt cor . Fornicatio enim, sicut in Salomone , infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Lot , sensum rationis captivat. Unde et in Proverbiis: Potentes, inquitsapientiam . Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Vino multo deditos et luxuriose viventes Isaias sic arguit dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis . De talibus et alio loco dicitur: Vae tibi, civitas cujus rex juvenis est, et cujus principes mane comedunt . Mulebrietati et 255 gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sunt; sed, consuetudine belluina detenti, luxuriae tan
Abbreviated transcription (Latin):
ut dãpnetur. multi electi qui in corpore sunt inueniendi
dño ad udiciũ ueniente metu concutiendi sunt uiden¬
tes tali sententia impiũ eẽ. punitũ. Quo t̃rore purgandisunt
quia siquid eis excorpore ad huc peccati remanserit. metuipso

Expanded text:
damnetur: multi electi qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum; quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso
Abbreviated transcription (Latin):
de quos̃ qui uidicant᷑ & regnant: scđs ordo eoꝵ qui non
iudicantur & pereunt . opponit᷑ illius ordini ꝑfectorũ
in quo s̃ hi qui non iuidicant᷑ & regnant : Tertius ordo eorũ
qui iudicant᷑ & pereunt : Quartus ordo eorũ qui ñ iudican¬
t & pereunt. Gemina punit᷑ sententia impius dũ aut hic
ꝓsius meritis m̃tis cecitate ꝑcutit᷑ ne ueritatẽ uideat. aut dũ
infine dãpnabit᷑ ut debitas peonas ex soluat.

Expanded text:
rum qui judicantur et regnant. Secundus ordo eorum qui non rum qui judicantur et regnant. Secundus ordo eorum qui non judicantur et pereunt, opponitur illi ordini perfectorum, in quo sunt hi, qui non judicantur et regnant. Tertius ordo eorum unt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicanqui non judicantur et pereunt. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis caecitate percutitur ne veritatem videat, aut dum in fine damnabitur ut debitas poenas exsolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quib enĩ diuinitas ostendit᷑. utiq ad gaudiũ de monstrat᷑.
Pro diuersitate conscientiarũ. & mitis apparebit in iudicio¬
xp̃selectis & terribili s̃ reꝓbis: Nam qualẽ quisq conscientiã
tulerit. talẽ & uidicẽ habebit. ut manente in sua tranquil¬
litate. xp̃o illis solis terribilis apparebit. quos conscientia in
malis accusat. Duȩ sunt differentiȩ uł ordines hominũ
in uidicio: hoc est electorũ & reꝓborũ. Quitam̃ diuidunt᷑
inquat tuor : Per fectorũ ordo unꝰ est quicũ dño udicat.
& alius quiuidicat᷑ utriq tam̃ cũ xp̃o regnabunt. Similit̾
ordo reꝓborũ partit᷑ in duob dũ hiqui intra ecđam sunt¬
mali iudicandis & dãpnandi : qui uͦ extra ecđam inueni¬
endis ñ sunt uidicandi sed tantũ dapnandi: Primus igit᷑
ordo eorũ qui uidicant᷑ & pereunt. opponit᷑ illi ordinibono¬

Expanded text:
Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. 9. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. 9. Pro diversitate conscientiarum electis, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, tale et judicium habebit; ut, manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientmalis accusat. Duae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, hoc est electorum et reproborum. Qui tamen dividuntur in quatuor: Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, et alius qui judicatur. Utrumque tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecmali, judicandi sunt, et damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. Primus igitur ordo eorum qui judicantur et pereunt, opponitur illi ordini bono
Abbreviated transcription (Latin):
tate requirit᷑: eiusq detecta inpietas iudicata dampnatur.
Consumit᷑ innoxꝰ & impius simulfine carnis ñ poena dãp
nationis: doctus parit̃ & in doctus moruint᷑. sed morte
carnis ñ poena dãpnationis. Omĩa aũt̃ ꝑgunt ad unum
locũ. dũ morte corposteli in t̾rã & iustus & impius reuertunt᷑
Retribu tio aut̃ dissimilis sicuti ꝑeundẽ salomonẽ dicit᷑. Quic
plus hab& sapiens abstulto. nisi qđ illuc ꝑgit ubi uita est : erg
om̃s in t̾ram parit̾ redeunt. nã ubi uita est ñ parit̾ ꝑgunt.
Geminũ est diuinũ iudiciũ. Unũ quo & hic uidicant᷑ hominei
& infuturo alterũ quo ꝓpt̃ea hic udicant᷑ ne illic iudiceni
Ideoq quibusdã ad purgationẽ tẽporalis ꝓficit poena. quibi¬
dã uero hic inchoat dãpnatio. & illic ꝑfecta sperat᷑ ꝑditio
ut doleant. diuinitatẽ uero eiꝰ ñ uidebñt negaudeant.

Expanded text:
tate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. 4. tate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. 4. Consumitur innox nationis. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram justus et impius revertuntur; retributio autem erit dissimilis sicut per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sapiens ab stulto . . . nisi quod illuc pergit, ubi vita est? Ergo omnes in terram pariter redeunt; nam ubi vita est, non pariter pergunt. Guturo; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam ad purgationem temporalis proficit poena; quibusdam vero hic inchoat damnatio, et illic perfecta speratur perdits est, videbunt, ut doleant, divinitatem vero ejus non videbunt, ne gaudeant.
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ ꝑspeculũ uidere conat᷑. In hac uita electorũ numerũ.
ad dexterã ꝑtinentiũ & rȩꝓborũ qui ad sinistrã ituri sunt
Udicii diem nouit xp̃c. sed in euangłio dicere & scire disci¬
pulis noluit. Nam dũ dicat idem dñs ꝑ ꝓphetã dies ultionis
incordemeo. indicat se ñ nescire. sed nolle indicare. Dedomo
dñi sit ut scriptũ est incipit uidiciũ. quando electi id est domꝰ
dĩ hic ꝑflagellũ iudicant᷑. impii uͦ illic addãpmationẽ uidi¬
candisunt Vnde & sequit᷑. Siaut̃ primũ anobis quis finis
eorũ qui ñ credider̃ : ad districti exam̃ uidicis nec iustitia
iusti secura est nisi pietate diuina : ut exipsa iuistitia quaquisq
iustus est do ustificante iustificet᷑. Alioquin apud dm̃ & ipsa
peccatũ est. Inde est qđ ait iob. in nocentẽ & impiũ ipse
consumit. Consumit᷑ quippe ađo in noxiꝰ quando ipsa in no¬
centia liquidius requisita & diuinȩ innocentiȩ conparata

Expanded text:
videre conatur. 5. In hac vita electorum numero ad dexteram pertinentium, et reproborum, qui ad sinistram ituri sunt,cio. 1. Judicii diem novit Christus, sed in Evangelio dicere et scire 184 discipulos noluit. Nam dum dicit idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scriptum est , incipit judicium, quando electi, id est, domus Dei, hic per flagella judicantur. Impii vero illic ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non crediderunt? 3. Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina, ut et ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit. Consumitur quippe a Deo innox, quando ipsa innocentia liquidius requisita, et divinae innocentiae comparata
Abbreviated transcription (Latin):
saest: quia tc̃ oportebat mundũ miraculis credere. nc̃ uero
iã credentẽ oportet bonis operib coruscare: Namideo tunc sig¬
nafiebant exterius. ut interius fides roboraret᷑: Iam infide
miracula quicũq requirit. uanã głam ut laudet᷑ quęrit
Scriptũ est eni. lingue insignũ sunt ñ fidelib sed infidelibus
Ecce signũ ñ est fidelib necessariũ quiiã credider̃. sed infidelib
ut conuertant᷑ Nam paulus ꝓnon credentiũ infidelitate patrẽ
publii deinfirmitate febriũ uirtutib curat. infirmantẽ uero
timotheũ fidelẽ non oratione sed medicinalit̾ tẽperat. ut no¬

Expanded text:
sa est, quia tunc oportebat mundum miraculis credere, nunc vero sa est, quia tunc oportebat mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudetur, quaerit. Scriptum est enim: Linguae in signum sunt, non fidelibus, sed rium, qui jam crediderunt, sed infidelibus, ut convertantur. Nam Paulus pro non credentium infidelitate patrem Publii de infirmitate febrium virtutibus curat , infirmantem vero Timotheum fidelem, non oratione, sed medicinaliter temperat, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ se ad martyriũ offerat quisq: ultro  quomͦ iuxta sen¬
tentiã dĩ cingat᷑ ab altero. & quo non uult ipse ducat᷑. nisi qđ &
iuolentiã refugit subire qđ dol&. Accipe exemplũ ad eundi
sub trepidatione martiru deusu bellandi. in quo exercitat᷑
quisq inp̃lio & ꝑ audatiã certam̃ ad gredit᷑. & ꝑtimorẽ cunc¬
tatione mouet᷑ Itẽ accipe exemplm mararii dereparatione
humani corporis adsalutẽ dũ quisq: & despe reparationis gauđ&
& de incisionib seu a marissimis poculis meret XXU
data est signorũ ꝓpt̾ sidẽ gentiũ nutriendã. ecđe tam̃ da¬
ta est uirtus operũ ꝓpt̃ eandem fidẽ ornandam. Et tam̃ in ipsis
apostolis pluserat mirabilis uirtus operũ quã uirtus signorũ.
ita nc̃ & in ecda plusest bene uiuere quã signa facere. Quod
nc̃ eccła ñea miracula faciat quȩ sub a postolis faciebat ea cau¬

Expanded text:
quomodo ad martyrium se offerat quisque ultro, vel quomodo juxta senquomodo ad martyrium se offerat quisque ultro, vel quomodo juxta sententiam Dei cingatur ab altero, et, quo non vult ipse, ducatur, nisi quod violentiam refugit subire quod dolet. 5. Accipe exemplum adeundi sub trepidatione martyrii de usu bellandi, in quo exercitatus quisque in praelio et per audaciam certamen aggreditur, et per timorem cunctatione movetur. 6. Item accipe exemplum martyrii de reparatione humani corporis ad salutem; dum quisque et de spe reparationis gaudet, et de incisionibus ceu amarissimis poculis moeret. CAdata est signorum propter fidem gentium nutriendam, Ecclesiae tamen data est virtus operum propter eamdem 180 fidem ornandam. Et tamen in ipsis apostolis plus erat mirabilis virtus operum quam virtus signorum. Ita et nunc in Ecclesia plus est bene vivere quam signa facere. 2. Quod nunc Ecclesia non ea miracula faciat quae sub apostolis faciebat, ea cau