comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
poterit in anno proximo quo utca
itettit. in quo pretium quo heoͣi¬
cisi nomine atfus maiotem alius
suidius constitui neutrum lege
aquilia tenen aut aiterum. cum¬
⁊ pocius. n impĩnita malefria eẽ
oporteat. nec facile consticui pos
tate cominuni recepta esse inm̾ab¬
ilib reb proban potest. ¶ Exempi¬
unum proposunie contentuᷤ ere
Cum plures tratem auenam fura.¬
di tauia sustinernt qͣm singiru f̾¬
re non possent. furci accõne om̃es
tenen exstimantur. quamiris s¬
uptili racione diti posut nemnie
eorum teneri. q neminem uerũ

Expanded text:
poterit in anno proximo, quo vita excessit, in quo pretium quoque heredicisi nomine alius maiorem, alius absurdius constitui neutrum lege Aquilia teneri aut alterum potius, cum neque impunita maleficia esse oporteat nec facile constitui possommuni recepta esse innumerabilibus rebus probari potest: unum interim posuisse contentus ero. cum plures trabem alienam furandi causa sustulerint, quam singuli ferre non possent, furti actione omnes teneri existimantur, quamvis subtili ratione dici possit neminem eorum teneri, q
Abbreviated transcription (Latin):
diatur non ab̃tinut inliꝰ que freqn.¬
tissime agitan sͥo fideiussor an ⁊
priꝰ efm solitat agere possit ut ube¬
tefur uec fn cemper exspectandumt¬
 ut soluat . ant iudõ accepto ꝯdep¬
netur. si diu ĩ soice eiꝰ reꝰ cessauit
aut certe tona sua diccipaiit. Pres

Expanded text:
diatur, non absimilis illa, quae frequentissime agitari solet, fideiussor an et prius quam soluat agere possit, ut liberetur. nec tamen semper exspectandum est, ut soluat aut iudicio accepto condemnetur, si diu in solutione reus cessabit aut certe bona sua dissipabit, praes
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatum debitoretn fecit ypo¬
theca manet obligata qr suas
soliti ÷ pecunia aut satisfc̃m
quib cestantib tetiet ¶ Sicũ de¬
fensore ninꝑseliaiegero. ncet
is michi satisdedit ⁊ dampnatꝰ
sit eque ypotheta manet obliga¬
ta. multo itiag̃ gͦ siin ꝑsorã act
dit sũcimreo siue cum froeius¬
oore sũcumutrsq ꝓ parte licec
dampnatisunt ypothetamam

Expanded text:
m debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantibus tenet. et si cum defensore in personam egero, licet is mihi satisdederit et damnatus sit, aeque hypotheca manet obligata. multo magis ergo si in personam actum sit siue cum reo siue cum fideiussore siue cum utrisque pro parte, licet damnati sint, hypotheca manet
Abbreviated transcription (Latin):
rege pignori obligato. q̃ postea
nascuntur tenẽtur: s ⁊ si prio¬
lib capitib discͤedentib totus
grex tugit renouatꝰ pignori te¬
nebit᷑ur. ¶ Statulioer quo da¬
n ỹpothece pot̾it licet ꝯdicõe exis¬
tente euanescat pignꝰ. ¶Oum
pignori rempignoratam accipi
debetur pignꝰ ecdõ creditori tene¬

Expanded text:
rege pignori obligato quae postea nascuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renovatus, pignori tenebitur. Statuliber quoque dari hypothecae poterit, licet condicione exsistente evanescat pignus. Cum pignori rem pigneratam accipi debetur, pignus secundo creditori tene
Abbreviated transcription (Latin):
in tiliif:nominauendidit accões
qud quas cum̃ pre ħt pr̃are debet.
Si hereditas uement. uenditor res
heditanas trãdered. qñta autem
h̾editas ÷ incħ interest. Tauł.¬

Expanded text:
ilias nomina uendidit, actiones quoque quas cum patre habet praestare debet. Si hereditas uenierit, uenditor res hereditarias tradere debet: quanta autem hereditas est, nihil interest,
Abbreviated transcription (Latin):
torem deinde conuienite. adita be¬
ditate heteditariũ. ꝙ si priꝰ ad¬
iert heteditatem uram quidẽ
accõm mouere p̃t. s ita ut per
eamutiusq ꝯtractus senciat

Expanded text:
nde adita hereditate hereditarium: quod si prius adierit hereditatem, unam quidem actionem movere potest, sed ita, ut per eam utriusque contractus sentiat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ prius cͣ soluerat herede ea relicta
decesut. que postea cũ manͣtus de exi¬
genda dote egit accepto uberata est.
ouesitũ: ansi pros ocõageret dotiꝰ
qñtitatẽ p̾cipere debet. si torte ꝯue¬
nissz inter socios ut de cou dos ꝯsti¬
tueretur. dixi pactũ non ẽẽ mĩqͣu̾ũ.
ti debuiss pt̃m̃ ex ecutate sic no¬
bis interpretantib ¶& si sãuia so¬
sipriormantus tacere ñ posut: de¬
nuo de societate iͣstituendã dotem
ꝓposito largius interee uidebatur
dos numerata eet an uero proisfa.
nam si futa datam dotem postea ꝙ̃
priheres extiũt iure suorecepisset
non ce nferendam pecam societat¬

Expanded text:
 prius quam solueret herede ea relicta decessit: quae postea cum marito de exigenda dote egit, accepto liberata est. quaesitum est, an, si pro socio ageret, dotis quantitatem praecipere deberet, si forte conuenisset inter soci‹o›s, ut de communi dos constitueretur. dixi pactum non esse iniquum, utti debuisse, pactum ex aequitate sic nobis interpretantibus. quod si salua sosi prior maritus facere non posset, denuo de societate constituendam dotem, uerum in proposito largiter ‹inter›esse uidebatur, dos numerata esset an uero promissa: nam si filia datam dotem, posteaquam patri heres exstitit, iure suo recepisset, non esse referendam pecuniam societat
Abbreviated transcription (Latin):
ei mirtilium auas sisbmitt̃e. ut pꝰ
uubstituta. fiant ꝓpria stuarii. ne
lucro ea res cedat domino ⁊ sicut sb̃¬
st̾ituta statim dñi fiunt: ita prro-¬
ra quo ex natura titus desinunt
eẽ eñis. slam auioqum qd̃ nascitur:
srtuaris ÷ ⁊ tum substetuit: gesterĩt

Expanded text:
el inutilium alia summittere, ut post substituta fiant propria fructuarii, ne lucro ea res cedat domino. et sicut substituta statim domini fiunt, ita priora quoque ex natura fructus desinunt eius esse: nam alioquin quod nascitur fructuarii est et cum substituit, desinit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt piano a ditus ad dommeam ꝑ aream
tuamẽẽt ł graous ł incliuos ꝓpitus
lanuam meamiure facere possum. ds̃i
is cauia demolliar. ¶ Sisubiatũ eẽc
edificis̃ ex turo stislicioĩ carit. ut ⁊ ĩ¬
eadem sp̃e ⁊ quautrate reponatur. uti¬
litas exigit ut idem intellig̾atur. na
auogumainis strictiuᷤ interpre¬
tetur: aliud quod seqnti loco pom¬
uitus stillicroii impositasit. nonuce
comino suientis arte ibiediticate u
cassitare tepusl sillicroiũ. ¶ Sĩañs
exͣ tegiu̾a tasutauit stillicroium. p̾¬

Expanded text:
ex plano aditus ad domum meam per aream tuam esset, uel gradus uel cliuos propius ianuam meam iure facere possum, dum causa demoliar.Si sublatum sit aedificium, ex quo stillicidium cadit, ut eadem specie et qualitate reponatur, utilitas exigit, ut idem intellegatur: nam alioquin si quid strictius interpretetur, aliud est quod sequenti loco ponuitus stillicidii imposita sit, non licet domino seruientis areae ibi aedificare, ubi cassitare coepisset stillicidium. Si antea ex tegula cas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ indirecte ne ꝑueniat ao locum s̾¬
uientem. In fius oniiitinon potest. qr
tit guior suitus .i. peo gtllicioio au¬
menᷤ eadem̃ causa rettõduci potest sta¬
licidium. qi inm̃to magis incipiet cade
ꝓduci ñ potest neauo loco cadat stislici¬
diu̾ũ: qm in truo posida s̾uitus:. leiũ..
facere pot̾imus: aitu non. Et omo
sciendum: meliorem uicinicondco¬

Expanded text:
 nec perueniat ad locum seruientem: inferius demitti non potest, quia fit grauior seruitus, id est pro stillicidio flumen. eadem causa retro duci potest stillicidium, quia in nostro magis incipiet cadere, produci non potest, ne alio loco cadat stillicidium, quam in quo posita seruitus est: lenius facere poterimus, acrius non. et omnino sciendum e
Abbreviated transcription (Latin):
non iire hri ꝓcuł ait s. non poste ꝑ¬
hri uicinum quo minus balneum
humorem capiat ꝑies non magis
gmnsi uent intrilimo suo ł in cu¬
biciad aqͣm infundere. s nacius
ait si talis sit usus tepioariiut afsi¬
outm humorem hat ⁊ o noceat uin¬
sitta retĩneatur ut ĩ sublato ꝑite
maneat si modo non impediat refer
binus recte scu. q remoui he e posf̃¬

Expanded text:
non iure haberi Proculus ait: sed non posse prohiberi vicinum, quo minus balineum umorem capiat paries: non magis quam si vel in triclinio suo vel in cubiculo aquam effunderet. sed Neratius ait, si talis sit usus tepidarii, ut adsiduum umorem habeat et id noceat vicsi ita retineatur, ut etiam sublato pariete maneat, si modo non impediat refectionem binus recte scribit, quia remoueri hae pos
Abbreviated transcription (Latin):
tem quentur sicisiarius .i. canuka¬
ius dum ceteroᷤ tranine ⁊tendit
cisum eu̾tit ⁊ õuum quassauit ⁊
octroit. puto ex locatom eumeẽ ac¬
cõm. tem᷑pare .n. debuit . s ⁊utilisa¬
mulie dabit᷑ ¶S nauicularites ho¬
nus mictunias uehendum iduii.
⁊ cũ flumen micturnense nauis
ea subireñ poss in auam nauẽ
m̾ces tñstulit. eaꝙ cir in hostio
fluminis ꝑiit tenet᷑ primꝰ naui¬
culanus. labro si cialpa caret: no te¬
fu eum ait. cet̾m sust inuitõ d̾n̾o
fecit ut quo non debuit tempore
aut suminꝯ ydonee nauitũt ex lo¬
catoagendum. ¶Si magr nauis
oñgubematore in flumen nauẽ
non potuis. ⁊ nauemperdidit. uecte¬
res hebunt aouersꝰ eum ex locato
accom. ¶Si quis s̾uum docendit
ut ab bostib captus sit aut ꝑier̃.
bñfacienti torma calcerita uehe¬
inter cerincem ꝑcussit ut ei otuł
erueretur ex locato ẽẽ accõm pr̃a

Expanded text:
tem quaeritur, si cisiarius, id est carucharius, dum ceteros transire contendit, cisium euertit et seruum quassauit uel occidit. puto ex locato esse tionem: temperare enim debuit: sed et utilis Aquiliae dabitur. Si nauicularius onus Minturnas uehendum conduxerit et, cum flumen Minturnense nauis ea subire non posset, in aliam nauem merces transtulerit eaque nauis in ostio fluminis perierit, tenetur primus nauicularius? Labeo, si culpa caret, non teneri ait: ceterum si uel inuito domino fecit uel quo non debuit tempore aut si minus idoneae naui, tunc ex locato agendum. Si magister nauis sine gubernatore in flumen nauem non potuerit et navem perdiderit, vectores habebunt adversus eum ex locato actionem. Si quis seruum docendum aut ab hostibus captus sit aut perieribene facienti forma calcei tam uehementer ceruicem percusserit, ut ei oculus effunderetur, ex locato esse actionem patri
Abbreviated transcription (Latin):
uinrũ de tampanta tñsportand idui¬
issec. demde mota a quodã ꝯtrõu̾sta
signatuma suo ⁊ałfi sigillo in a¬
pothecam deposinss ex locatotenẽĩ
ut locatori possomuini sñ ꝯtrou̾sta¬

Expanded text:
uinum de Campania transportandum conduxisset, deinde mota a quodam controuersia signatum suo et alterius sigillo in apothecam deposuisset, ex locato tenetur, ut locatori possessionem uini sine cont
Abbreviated transcription (Latin):
b auferre ꝑ raptum. ¶ Simere
quoquo modo auferre. ut puta
siqͥs ñ rapu̾it ꝙͣ s noram fec̾it
quo minus inius ueniret ut ãcͦ¬
cõuis bies exiret ⁊ restempe am¬
nderetur. indebitur exemiste qnͣ¬
uis corpus ñ eximetur. s ⁊s colo¬

Expanded text:
bus auferre per raptum: eximere quoquo modo auferre. ut puta si quis non rapuerit quem, sed moram fecerit quo minus in ius ueniret, ut actionis dies exiret uel res tempore amitteretur: uidebitur exemisse, quamuis corpus non exemerit. sed et si eo lo
Abbreviated transcription (Latin):
ag ħedem tñfẽat. eñ in hac ca dã¬
dã non est. nam ⁊ defunatus siu¬
ellet miuriaꝵ omilła accõe exsti¬
pulatu agere. non ꝑmitiitur ei.
¶idem dicendumz ⁊ sint cũ quoin¬
turiaꝵ agere uolebam stiplõne
taliomissa decesserit. nã nͥ ꝯpet̃.
mͥ auu̾sus hedes eius exstipula¬

Expanded text:
ad heredem transeat, tamen in hac causa danda non est: nam et defunctus si uellet omissa iniuriarum actione ex stipulatu agere, non permitteretur ei. idem dicendum esse et si is, cum quo iniuriarum agere uolebam, stipulatione tali commissa decesserit: nam non competit mihi aduersus heredem eius ex stipula
Abbreviated transcription (Latin):
ascipies sũ dolo desiit possidere. sũ do¬
lo possõm noluit admͣtte. ¶ Siue
au ab alio res ponideatur. sumtotũ
ñ excet locum bẽbit ħ clautula. unsi
sitalius posorab utro heditas petipꝰ
sit ⁊ si per multos ambulau̾t pos¬
s̃o: orĩs tenentur. ¶ S utrum is
solus qui possid. fructus p̾stabit an
is qui dolo fecit quo minus possideret:

Expanded text:
accipies, sive dolo desierit possidere sive dolo possessionem noluerit admittere. sive autem ab alio res possideatur sive in totum non extet, locum habebit haec clausula. unde si sit alius possessor, ab utroque hereditas peti ssit: et si per multos ambulauerit possessio, omnes tenebuntur. Sed utrum is solus qui possidet fructus praestabit an etiam is qui dolo fecit quo minus possideret?
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ generauter siaueni s̾ui nõie qͥ
tioi iusta s̾uĩtute seruiret nioxali
tecum eg̃im tu q eum micbi noxe
dederis. siue me poslidente dñs eũ
possum. siue ip̃e p osildeat pupplica-¬
na michi datur ⁊ aquersui excipiẽ-¬
si tem. eł dñs eius sit utuem mithire.¬

Expanded text:
 generaliter si alieni serui nomine, qui tibi iustam seruitutem seruiret, noxali tecum egerim tuque eum mihi noxae dederis: siue me possidente dominus epossum, siue ipse possideat, Publiciana mihi datur, et aduersus excipientem 'si dominus eius sit' utilem mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tore młr pactasit utio quod debe¬
at in dotem h̾at: dotis accõnes. eã
agͣere posseeristimo. licet .n. ip̃o iure
priore debito lberatus nonsit.s tf
ercepcõm hr̃e potest. ¶od̾¬

Expanded text:
tore mulier pacta sit, ut id quod debeat in dotem habeat, dotis actione scilicet eam agere posse existimo: licet enim ipso iure priore debito liberatus non sit, sed tamen exceptionem habere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
dem estimatam młr indotẽ dede¬
rat. deinde ea moram faqiente in
tradicõne. in reꝵ nãtuta ẽẽ descẽat
accõm eam hr̃e ñ puto. Pomp̃.¬
uod siꝑ eam non stetiss ꝑindep̃¬
ciũ aũfert: ac si tradidisi. qr goe

Expanded text:
em aestimatam mulier in dotem dederit, deinde ea moram faciente in traditione in rerum natura esse desierit, actionem eam habere non puto. 15 Puod si per eam non stetisset, perinde pretium aufert ac si tradidisset, quia quod
Abbreviated transcription (Latin):
petitir. ¶ trastatũ ÷ de erealieno
si inea ꝓuincia ubi fid̃tmifsũ peti.¬
tur plus eẽt eris aliem. an qĩ ma

Expanded text:
petitur. Tractatum est de aere alieno: si in ea prouincia, ubi fideicommissum petitur, plus esset aeris alieni, an qua
Abbreviated transcription (Latin):
si in fuga s̾uus si ꝑari tõe ⁊̃ ulus
frc̃us retinetur. ¶Ioem tractat ifo
si quis posiõmeiuis nactuss it an
mo quidem ait posie diciamitti
amitti᷑ usumfitm. S ucet amitatur:
tñ dicenoum ꝙ intraconstitutũ t̃pꝰ
ex fructirarii restipłatus esł: fructu
ario adquim pͥotes: per q̃uod colligi
posse didici. nec quidem sipessideatur
ab alio: amͣitti usumfiti ¶ s modo tͥn
hede possideatur uł ab eo cuis heditas uẽ¬
ditas it ur cui ꝓprietãs legata sis an
a predone sinticere .n. ad recinendum

Expanded text:
si in fuga servus sit, pari ratione etiam usus fructus retinetur. Idem tractat: quid si quis possessionem eius nactus sit, anttatur? et primo quidem ait posse dici amitti usum fructum, sed licet amittatur, tamen dicendum, quod intra constitutum tempus ex re fructuarii stipulatus est, frario adquiri potest. per quod colligi posse dici, ne quidem si possideatur ab alio, amitti usum fructum, si modo mihi herede possideatur uel ab alio, cui hereditas uendita sit uel cui proprietas legata sit, an a praedone: sufficere enim ad retinen
Abbreviated transcription (Latin):
nas i aut s̃uo donass depitũ dñs
aut noie serui aliꝰ dño intiuset
petunum supletur. nec ÷ noua do¬
mini ⁊cessione opus. ¶Nonsolũ¬
au io inpẽculio uicarioꝵ ponenõ

Expanded text:
nasset debitum dominus aut nomine serui alius domino intulisset, peculium suppletur nec est noua concessione domini opus. Non solum id in peculio uicariorum ponend
Abbreviated transcription (Latin):
tam duur. pupillo femoaua
re ait. nec tiuicip fucare arbi¬
tror anuouuitare pris de tur¬
o tcũs sit. qmrem puptica saluã
fore pater obscrictus ÷. Pomp̃.

Expanded text:
muir pupillo rem saluam re ait. nec quicquam mutare arbitror, an uoluntate patris decurio factus sit, quoniam rem publicam saluam fore pater obstrictus est. 4 Pom
Abbreviated transcription (Latin):
petit sutrũ tamdiuqm̃ du exti¬
tint. anuero si desierint ẽẽ ĩ rebus
bumanis: ⁊ si quide optulit fur
sñ dubio nulla ent condittõ. si
ñ optulit: durat condcõ estima¬
temporis estimacõ fiat quentur
placet tñ ro tempus spectanoũ
quo res iũqͣm plimi fuit. maxͤtũ
detioremrem fc̃am furdado ñ
liberatur. semꝑ .n. indram fur
facere uidetur. ¶ nouissime do¬

Expanded text:
petit: sed utrum tamdiu, quamdiu exstent, an vero et si desierint esse in rebus humanis? et si quidem optulit fur, sine dubio nulla erit condictio: si non optulit, durat condictio aestimatemporis aestimatio fiat, quaeritur. placet tamen id tempus spectandum, quo res umquam plurimi fuit, maxime cum deteriorem rem factam fur dando non liberatur: semper enim moram fur facere uidetur. Nouissime d
Abbreviated transcription (Latin):
fuis obligat. nec tm̃ siuiuat s̾¬
uus furtiuus s ⁊ si detesserit .s
si apud furis h̾redem oiem suũ
obyt s̾uus furtiuus ut non ap̃
ip̃m post mortem tñ furis diten¬
oumest ꝯdc̃om adũsus hr̃edem

Expanded text:
furis obligat, nec tantum si uiuat seruus furtiuus, sed etiam si decesserit: sed et si apud furis heredem diem suum obiit seruus furtiuus uel non apud ipsum, post mortem tamen furis, dicendum est condictionem aduersus heredem
Abbreviated transcription (Latin):
mat q̃ ñsint ¶Cũperuendito.¬
rem stet̾it quomiꝰ tes tradat. oĩs
utilitas emptoris in estimom
gocian ⁊ lucrũ face io estimand
remꝙ ñ sic tpaditũ famulia ex
fame laborauit. na p̃cniii¬
tici nonsetuoꝵ fame necatoꝵ
ꝯsequini . niec.n. maior fuit
obligõ ꝙ tardius agitur ꝙͣuis
crescat siuinum hodie plĩs sit. m̾i¬
to qr sũ datũ eẽc bret emptor sũ
olim darioportuit. ¶ Srtibi fũ¬
accio eo nõie eruendito ÷ si aliiuẽ¬
oid̃is. ¶ Qui domũ uendebat ex
cepit sibi ħitacõm donec ittsiec
aut in singulos annos .x emp¬
ait mutã de uontatis ptatẽ eñ
hre singłis q annis alterum
pr̃are posse ⁊ qm̃oiu patꝰ sit
etur empton. ponen dixnie ẽũ¬

Expanded text:
mat, quae non sunt.Cum per uenditorem steterit, quo minus rem tradat, omnis utilitas emptoris in aestimatgotiari et lucrum facere, id aestimandrem, quod non sit traditum, familia eius fame laborauerit: nam pretium tritici, non seruorum fame necatorum consequitur. nec maior fit obligatio, quod tardius agitur, quamuis crescat, si uinum hodie pluris sit, merito, quia siue datum esset, haberem emptor, siue olim dari oportuit. Si tibi funactio eo nomine ex uendito est, si alii uendideris. Qui domum cepit sibi habitationem, donec uiueret, aut in singulos annos decem: empait mutandae uoluntatis potestatem eum habere singulisque annis alterutrum praestare posse et quamdiu paratus sit etur emptori: pone enim
Abbreviated transcription (Latin):
Sipettunam militis ꝑturator eius mu¬
tuam dedent. fideussoremq accepit
excẽpcło eo quo s̃rtutor pupilli aut
turator iuuenie peccuniamatter¬
utrius eoꝵ creditamstipulatus fu¬
erit accõm dari militi cuius peccun¬
na fuit placuit. Idem.¬

Expanded text:
Si pecuniam militis procurator eius mutuam dedit fideiussoremque accepit, exemplo eo quo si tutor pupilli aut curator iuuenis pecuniam alterutrius eorum creditam stipulatus fuerit, actionem dari militi cuius pecunia fuerit placuit. 27 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
trib diuisionib relatis. una pͥma.
dum. De illo dubitat utrũtotrm
aut ꝑtem restituend̾a ditatͦ pͥũ¬
end̃ sꝑtem eiusͣ dim̃ioianr. ¶ qd̾
autem quisex heditate erogauit
utrũ totum descedat anuero pro
rãtã pr̃imonii eius ut puta penũ
beditanam ebibit. utrum totũ
beditati expẽsum feratur an adͥ
ex primono eiꝰ: ut in id ftũs lo¬
suplecõruideatur: qd̃ solebat e
rogare ip̃e añ delatam h̾editatẽ¬
ut siquio laucius ꝯtẽplõe h̾edi¬
tatis solctit. in h̃ non uideatur
fcũs locupietor. In st̾atutss uero
suis sumptib uideatur fcũs locu-¬
plecõr uti .n. ⁊ si nͭ tam laute ero¬
gass. aliquid tñ ad uictũ cotidiañ
ẽtogass siam ⁊ diuus martꝰ in cã
pitodori qm rogatus erat trõ sͥ sr̃¬

Expanded text:
tribus uisionibus relatis, una prima: dum, de illo dubitat, utrum totum an partem restituendam dicat: puendum, sed partem eius dimidiam. Quod autem quis ex hereditate erogavit, utrum totum decedat an vero pro rata patrimonii eius? ut puta penum hereditarium ebibit: utrum totum hereditati expensum feratur an aliquid et patrimonio eius? ut in id factus locupletior videatur, quod solebat ipse erogare ante delatam heut si quid lautius contemplatione hereditatis impendit, in hoc non uideatur factus locupletior, in statutis uero suis sumptibus uideatur factus locupletior: utique enim etsi non tam laute erogasset, aliquid tamen ad uictum cottidianum erogasset. nam et diuus Marcus in causa Pythodori, qui rogatus erat
Abbreviated transcription (Latin):
cuplecõr. an singłas res si ñ dũ usu¬
non fiat interattorem an reũ qui
emptores reu̾suri sunt ad eum qui
distͣnt ⁊ putõ posse res uendͣicate. nͥ
emptores regressũ ad bone fidĩpos¬
sorem hanͣt. Quid tñsiis qui uendi¬
dit ꝑatus sta defend̾e h̾editatẽ ut ꝑ¬
inde ac si possideret ꝯueniatur in¬
cipit excepcõ locum hr̃e exꝑiona
emptoꝵ. ¶ Si minore p̾cio res ueni¬
cors it ⁊ secitis multomag̃ pot̾it
dici excepeõe euim subrnoi. Nam⁊
stid qõ a debitorib eregit possor peͣ¬
titori hereditatis soluit uberan de¬

Expanded text:
cupletior, an singulas res, si nondum usuereditati non fiat inter actorem et eum qui emptores reuersuri sunt ad eum qui distraxit? et puto posse res uindicari, nisi emptores regressum ad bonae fidei possessorem habent. quid tamen si is qui uendidit paratus sit ita defendere hereditatem, ut perinde atque si possideret conueniatur? incipit exceptio locum habere ex persona emptorum. certe si minori pretio res uenitor sit consecutus, multo magis poterit dici exception‹e› eum summoueri. nam et si id quod a debitoribus exegit possessor petitori hereditatis soluit, libera
Abbreviated transcription (Latin):
tat nicħ eũ eͣi hedi tate oucturuͫ
zi eam non atingit᷑. ¶ Simili m ⁊̃
si mutuã peccuniam accẽꝑitͣ qͣi di¬
ditarias dedit uidenõ an ł sit atcĩ¬
gatur heditas: qd̾ ÷ difficiłe cum
ip̃esit obligatus.. ¶Adeo aũ gͣin
quis pͥutani s eex asse bedem. ꝑtẽ
dimidiam heditatis sñ dolo.m.

Expanded text:
tat nihil eum ex hereditate deducturum, si eam non attigit. Simili modo et si mutuam pecuniam accepit, quasi diditarias dedit, videndum, an vel sic attingatur hereditas: quod est difficile, cum ipse sit obligatus. Adeo autem qui quis putans se ex asse heredem partem dimidiam heredit
Abbreviated transcription (Latin):
tumt sp̃auter excepte: potest usufit̾u¬
arius conbuctorem repellere. ¶Cese a¬
rundinisur pali compendiũs imeo
quo tundo uestigal ee contueu̾it ad
ficũariũ pertinet. Idem.¬
aut delectus. de restõne om̃inum rer
zimł ocupataꝵ agit: ⁊ si in medio tẽ¬
pore aliquo casu intertroit uiusfitus:
redditͣur. ⁊ idro si de fundi ꝓprietate
inter duos questio sit frcũarius nͥ¬

Expanded text:
t specialiter exceptae, potest usufructuarius conductorem repellere. Caesae harundinis uel pali compendium, si in eo quoque fundi uectigal esse consueuit, ad fructuarium pertinet. eiectus de restitutione omnium rerum simul occupatarum agit: sed et si medio tempore aliquo casu interciderit ususfructredditur. Et ideo si de fundi proprietate inter duos quaestio sit, fructuarius ni
Abbreviated transcription (Latin):
gatus÷. ita si condicõeius legati
extiu̾it: oubiũ non÷ quinadlega¬
tarium usussrtũs ꝑtineat ⁊ siau¬
quotaluab eo amissus fu̾at: ad ꝓ¬
prietatem fundi reu̾tatur. ꝙsiꝰ
dicio non exctit: ususfitus aoͣ here¬
dem ꝑtinebit. itaut ineius ꝑsona õa
eadem s̾uentur que ad amiccenoũ
uiumfrẽm ꝑtineret ⁊ suari soient.
cet̾m in eius mooi uenoitõnes pec

Expanded text:
itaque si condicio eius legati extiterit, dubium non est, quin ad legatarium is usus fructus pertineat et si aliquo casu ab eo amissus fuerit, ad proprietatem fundi reuertatur: quod si condicio non extiterit, usus fructus ad heredem pertinebit, ita ut in eius persona omnia eadem seruentur, quae ad amittendum usufructum pertinent et seruari solent. ceterum in eiusmodi u
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bores ui tempestatis non culpa fit̃ua¬
rii eu̾ias: ab eo substitui non plãcẽt.
Quicquid infundo nascitur uł quic¬
quro inde ꝑcipitur ad fcũariũ ꝑti-¬
net pensiones quoriam an locatõ¬

Expanded text:
bores ui tempestatis, non culpa fructuarii euersas ab eo substitui non placet. Quidquid in fundo nascitur uel quidquid inde percipitur, ad fructuarium pertinet: pensiones quoque iam antea locato
Abbreviated transcription (Latin):
tũ s̾uiebat. legauit. ioꝙ poium ali¬
qm̃ dui possessulegatarius restitue
filio qui tam in officiosi test̾necte ꝑ¬
tulerat: coactus ÷. mamisse fit̃us
ius integrum ex post scõ apparuit.¬
¶ꝑ frdeiꝯmissum fic̃u prediorum
ob alimenta lb̃tis relicto. ꝑciippp
emolumtũ ex ꝑsona uita decedenqͣ¬
um: ad dimmi ꝓpuetatis recͥumt. ẽ¬

Expanded text:
legauit, idque praedium aliquamdiu possessum legatarius restituere filio, qui causam inofficiosi testamenti recte pertulerat, coactus est: mansisse fructus ius integrum ex post facto apparuit.Per fideicommissum fructu praediorum ob alimenta libertis relicto partium emolumentum ex persona uita decedentium ad dominum proprietatis recurrit.
Abbreviated transcription (Latin):
ex reumt locuplecõrem fi̾ cum eas li¬
ũtus ꝓmmiitat. ꝙ si p̃cium ob ma¬
muissionẽ acciptat mlr̃ ⁊ sic mra¬
mimicrat. si quidem expeculio suo
dedit nũmos mariti mat̾ie. si uͦ aliꝰ
pro eo dedit fient nũim mł̃ns. q̃ sm̃a¬

Expanded text:
as libertus promittat: quod si pretium ob manumissionem acceperit mulier et sic manumiserit, si quidem ex peculio suo dedit, nummos mariti manere, si uero alius pro eo dedit, fient nummi mulieris: qua
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ uult legem impõni nec possit s
ei qui accepit dm̃o gͥ penes ꝯͣe temaͣ¬
sue tradat tũc demũ enis fiat cũ
temꝑe impleto maninnitt̾e ceꝑit.
qͣre aña manumittendo nͥt agͥre nã
⁊ llud sciend̃÷ siurorisuequis dona

Expanded text:
sibi uult legem imponi nec potest, sed ei qui accepit: dominio igitur penes se remasuae tradidit, tunc demum eius fiet, cum tempore impleto manumittere coeperit: quare antea manumittendo nihil agit. nam et illud sciendum est: si uxori quis sua
Abbreviated transcription (Latin):
reuelle. s siid illesa suiestimatõe
fiat cec̾m fetenous est pudorem fuũ
purgans. ¶ plane si ditat inrem suã
qua ꝓcurator iiti ueut. non facile ab
⁊ea compbasti. que minto te actasũt¬

Expanded text:
re uelle, sed si id inlaesa existimatione sua fiat: ceterum ferendus erit pudorem suum purgans. plane si dicat in rem suamqua procurator uti uelit, non facile ab ea comprobasti: quae inuito te acta
Abbreviated transcription (Latin):
p. tirentiũ reuctam solũiii ñ solũ
caucõnes ñ exigenntque intponi
soient ut quod ampliꝰ cepisient
tunicipes qͣmper legem faicidiam
scienites ⁊ prudentes pasii sũt eam
pecc̃am in opus aqueductus inpẽ¬
ui snustra postinant sibireddi a re¬

Expanded text:
 Cirtensium relictam soluerint, non solum cautiones non exegerunt, quae interponi solent, ut quod amplius cepissent municipes quam per legem Falcidiam scientes prudentesque passi sunt eam pecuniam in opus aquae ductus impendi, frustra postulant reddi.
Abbreviated transcription (Latin):
dete fã uero ignorantiã. ñ nocere.
uideamꝰ inquid in quib sp̃ebus
busdãtu cãis pp sexus infirmitatẽ
dictur ⁊ ideo sicubi not est delictũ
oriutis ignorancta ñ ledũtũt: hac
uid̾it subuenitur erut uideatur fi.
tiitone heres institutus nesciat
noratitra tra dentũ cuiq nõ nocẽt
si ñ et sũma negligencta obitiatir

Expanded text:
cere, facti uero ignorantiam non nocere. uideamus igitur, in quibus speciebus ibusdam causis propter sexus infirmitatem dicitur: et ideo sicubi non est delictum, sed iuris ignorantia, non laeduntur. hac iderit, subuenitur ei, ut non uideatur filias miles a commilitone heres institutus nesciat norantia ita demum cuique non nocet, si
Abbreviated transcription (Latin):
uod sipossor heditatis obid qd̾ ex tes¬
de slio soluit. si quizab intestatoe¬
am h̾editatẽ euinbat᷑. ħ dampnum

Expanded text:
uod si possessor hereditatis ob id, quod ex tesde suo solvit, si quis ab intestato eam hereditatem evincat, licet damnum
Abbreviated transcription (Latin):
eotempore quo fetus editigunt nicħ
fuit quod suomitu debeter mĩc ÷ pꝰ
edicõm utrũ ex biis que edẽnt̃m sb¬
mitt̃e debebit anexhiis qͣue eotra sͣt
urdendum÷: puco aũ u̾ius ea que
pieno grege editasunt ao fitua¬
rium ꝑtineie s post̾iorem gregis
tire ⁊ diuidere ⁊ diuiuonẽ qrmdam̃ fa-¬
prietarii. Marceft.

Expanded text:
s editi sunt, nihil fuit quod summitti deberet, nunc est post editionem: utrum ex his quae edentur summittere debebit, an ex his quae edita sunt, videndum est. puto autem verius ea, quae pleno grege edita sunt, ad fructuarium pertinere, sed posteriorem gregis ertire et dividere et divisionem quandam faprietarii. Marce
Abbreviated transcription (Latin):
se acura adbolescenciũ excusa¬
uerat absentib eis . adbolescẽ¬
eẽt contrã constoes extusatus. cũ
suscestam tutelam ñ aliiso¬
leant depõne qͣm qui tñsmare
rei .p. causa absunt. ut hiiqui
tuta printipem sũt occupatiut
bat᷑ ad imꝑatorem seu̾um ret᷑u¬

Expanded text:
se a cura adulescentium excusauerat absentibus eis: adulescenesset contra constitutiones excusatus. cum enim susceptam tutelam non alii soleant deponere, quam qui trans mare rei publicae causa absunt uel hi qui circa principem sunt occupati, ubat, ad imperatorem Seuerum rettu
Abbreviated transcription (Latin):
nire ⁊ redutere hunc ad ad minis¬
tracom qui ꝑperam eẽt a pretore
extusatus. ¶ Stiertoum ÷ aũ ñ
passim minorib subuenire sz cã
coginta. si capti ẽẽ ꝓbaritur. ¶ Itẽ
Axñ restituetur qui sobrie re suam
arministrans occõne dampni nõ
inconsulte accidentis: s stouelt
restitui. slec neuentꝰ dãpni restõ¬

Expanded text:
nire et reducere hunc ad administrationem, qui perperam esset a praetore excusatus. Sciendum est autem non passim minoribus subueniri, sed causa cognita, si capti esse proponantur. Item non restituetur, qui sobrie rem suam administrans occasione damni non inconsulte accidentis, sed fato uelit restitui: nec enim euentus damni restit
Abbreviated transcription (Latin):
sit pecuuũ: de pecuuo acͦcom. an
gͦ teneatur heres: ⁊ ait cetilĩꝰ ten¬
i qr pecunũ penes eumsis. cuitͣ¬
dendo id de legatario selib̾auit. Pe¬
gasus autem taũi reredi debere
ait ab eo cui peculium legatũ÷
qr ad eum ueniunt creditores. gͦ si
tra droit sñ cauconeent sueniend̃¬
Sip̾cepto s̾uo ⁊ petuno rogatꝰs it
beres restituere heredirate. si de
petulio ꝯuenatur trebestiamex¬
cepcõne ñ ut᷑etur. it maicelius
tractans adinitut. is aũcui re¬
stituta÷ rereditas ntenetur:
ut sceũ ait iñpeculiũ ñh̃t nec
quo extincto intra amĩ accõm¬

Expanded text:
o actionem. an ergo teneatur heres? et ait Caecilius teneri, quia peculium penes eum sit, qui tradendo id legatario se liberauit.Pegasus autem caueri heredi debere ait ab eo, cui peculium legatum sit, quia ad eum ueniunt creditores: ergo si tradiderit sine cautione, erit conueniendit heres restituere hereditatem, si de peculio conueniatur, Trebelliani exceptione non utetur, ut Marcellus tractans admittit: is autem cui restituta est hereditas non tenetur, ut Scaeuola ait, cum peculium non habeat nec quoque exstincto intra annum ac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ is̃ apud cñ deporũs rem. apud
auumeam deponat. ⁊ me doio qud
admisit ob dolum etꝰ apiro qm̃ postea
depositum ÷ ea tenus eumrem apõ
prestaret lorent̃.¬

Expanded text:
 is, apud quem rem deposueris, apud alium eam deponat et ille dolo quid admiserit, ob dolum eius, apud quem postea sit depositum, eatenus eum teneri apud praestet. Florent
Abbreviated transcription (Latin):
tã est tũc⁊ hereditas ⁊ legat᷑.⁊ qd̾ do¬
natum ÷. aut quaqua rone adqui¬
situm coiomi ad quiruntur. ¶De
ut si qua iusta hereditas amitri
obueriit: Imunis sit que sit iusta
henditas. utrũque iure nino ob
fraudandi coitasit: ip̃oiure mitie¬
us momiti. qr fides bon̾a᷑: conra¬
tia ÷ fraudi ⁊ dolo. Cod̾.¬
Sociecatem coire ⁊ re ⁊ ũrbͥis ⁊ ꝓnii
cium posse nos dubiu n: ¶ Disso¬
ciam᷑ renunciacone morte capit᷑¬
diminutoe⁊ egestͤate. Ip̃
com potest ⁊ uaiet inter eos qui n̾
cã socieras recte ñ itrabr. Pomp̃.¬
d̾cietatẽ metũ coiens ea condõne
ut partes socieratis ꝯ stitues ad bõi
um arbitriu ea res redigenda. ⁊¬

Expanded text:
ta est, tunc et hereditas et legatum et quod donatum est aut quaqua ratione adquisitum communion‹i› adquiretur. De ut, si qua iusta hereditas alterutri obuenerit, communis sit, quae ‹sit› iusta hereditas, utrum quae iure legitimo obufraudandi causa coita sit, ipso iure nullius momenti est, quia fides bona contraria est fraudi et dolo. Societatem coire et re et uerbis et per nuntium posse nos dubium non est. Dissociamur renuntiatione morte capitis minutione et egestate. 5 coiri potest et ualet etiam inter eos, qui non causa societas recte non contrahitur. 6 Pompcietatem mecum coieris ea condicione, ut partes societatis constitueres, ad boni uiri arbitrium ea res redigenda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculu tẽꝑis qõ post ꝓbatã etatẽ ces¬
sent adeos ꝑtineat ẜxoi. nni qui de¬
bita exsoluerunt liberati unt  ĩpo¬
ñ debent it̃m ꝯuenin. Pla̾ne cura¬
tores qui scientes eũ imorẽ ẽẽ ꝑse

Expanded text:
periculum temporis, quod post probatam aetatem cessit, ad eos pertineat? respondi: hi, qui debita exsoluerunt, liberati iure ipso non debent iterum conueniri. plane curatores, qui scientes eum minorem esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ pensionis nomine᷑ cocludan¬
tut. tũc. n pignoris nõie reten¬
ta mancipta ñ liberabimus.
⁊ derisꝰ ÷ fiua iuridsuttus qui
per fenestram monstuerat ser¬
uos detentos obpensionem liꝰ¬
beran posse. Sceuotꝰ¬
utoris hetes cũ herede ꝓͦupilli̾s¬
accione fc̃a: tũ ex eͣastiaiorẽ ꝑtẽ
soluisset in resiouam qñtita¬
re pignus obligaure. quesitũ
⁊ an inueterem cclum iure res¬
ponetentur obligat᷑a ẽẽ. Marc̃¬

Expanded text:
 pensionis nomine percludamur: tunc enim pignoris nomine retenta mancipia non liberabimus: et derisus Nerua iuris consultus, qui per fenestram monstrauerat seruos detentos ob pensionem liberari posse. 10 Scaeuoutoris heres cum herede pupilli transactione facta, cum ex ea maiorem partem soluisset, in residuam quantitatem pignus obligauit: quaesitum est, an in ueterem contractum iure reproponerentur obligatam e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut si int̾im emptor tundũ co¬
lũit frc̃us quos ex eo perceꝑit: ĩ¬
empto eo fc̃o restituerentur. ⁊ ut
qnti minoris postea aui ueniil:
id emptor uenditori pr̃aret ad di¬
em pecuta ñ souita placet uen¬
ditori ex uendito eo noĩe accõem
eẽ. nec ꝯturban debemus eoꝙ in¬
empto fundo fc̃o dicatur accõm
ex uendito futuram ẽẽ. In ẽptis
n ⁊ uetiditis pociꝰ id qd̾ actumͤ
qͣm id qo̾ dc̃m sit ꝯseqnoumest.
Et cũ in lege ħ dcm sit: apparet¬

Expanded text:
nterim emptor fundum coluerit fructusque ex eo perceperit, inempto eo facto restituerentur et ut, quanti minoris postea alii uenisset, ut id emptor uenditori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet uenditori ex uendito eo nomine actionem esse. nec conturbari debemus, quod inempto fundo facto dicatur actionem ex uendito futuram esse: in emptis enim et uenditis potius id quod actum, quam id quod dictum sit sequendum est, et cum lege
Abbreviated transcription (Latin):
obligõnib quin integris om̃ib
consensu eor gui inter se obli¬
gati sunt retedi possit: dubium
non est. ¶aristoniħ amp̃ude¬
uatur siea q̃ me exempto pr̃are
p̃tium deberes ꝯueniss mͥ tetum
ut rursum p̾stitis mͥate in remuen¬
ditam om̃ib que ego tibi p̾stitissem p̃¬
tisses. pcium te debere desmem qr bõe
fidei abqm om̃ia ħ reducuntur inter¬
pretacõ. hñc quo ꝯuencõm admittit
nec quitqͣm int̾est᷑ ute integris om̃ib
in que obligati eẽmus ꝯuen̾it ut ab
eo negotio oiscederetur: an in integr̃
restitutis hiis que ego tibi p̾stitissẽ
consentiremꝰ nequid tu mithi eo
ro quod actum est ꝑfici ñ potest
eri posse pladẽt. Papiniañ¬

Expanded text:
obligationibus quin integris omnibus consensu eorum, qui inter se obligati sint, recedi possit, dubium non est. Aristoni hoc amplius videbatur, si ea, quae me ex empto praestare pretium deberes, convenisset mihi tecum, ut rursus praestitis mihi a te in re vendita omnibus, quae ego tibi praestitissem, prtisses: pretium te debere desinere, quia bonae fidei, ad quam omnia haec rediguntur, interpretatio hanc quoque conventionem admittit. nec quicquam interest, utrum integris omnibus, in quae obligati essemus, conveniret, ut ab eo negotio discederetur, an in integrum restitutis his, quae ego tibi praestitissem, consentiremus, ne quid tu mihi eo id quod actum est, perfici non potest,stram fieri posse placet. Papiri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ d̾atum est ꝓficiat ad alim̃taiͣ
ut siquid amplius ex tã alim̃toꝵ
deberi potest id p̃stetur. quod aũ
datum est imputẽtur. Idem.
facile tñsigerent ꝯtenti modito
p̾senͣti diuus mͣrtus oracde in se¬
natu recitata effecit ne alitera¬

Expanded text:
quod datum est proficiat ad alimenta: ita ut, si quid amplius ex causa alimentorum deberi potest, id praestetur, quod autem datum est, imputetur. Idem lfacile transigerent contenti modico praesenti: divus Marcus oratione in senatu recitata effecit, ne aliter a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ legatatiis accões sue adempte s.
qͣre quicturo ex testam̃to petier̃t
scriptũ heredem ꝯuemire debent.
qui intñsaccone hereditatis aut
ficauit sibi prohonib heredita¬
tis aut si non cauit: non or neg
gligenciam suam aꝑabenam ĩ¬
iuriam tnͣster᷑re. ¶ Qum tñsactõ
pp̃ fideiomissum st̃a ẽẽt. ⁊ postea¬
minus ex transaccõne ꝯsecuta de
functi m̃r fũit qmpro ꝑte sua
id ex froĩomissi causa consenu
pignus creditor diftritc ĩneuio
qui se legitim̃ creditoris heredem
ẽẽ iactabat minimo tñsegit. p̾ea
testam̃to ꝓlato septicium eẽ ħre
demapparuit. quesitũ ÷ siagat᷑
possit ꝙ septicius pectumam que
meuio ut hereri a debitore cuius¬

Expanded text:
 legatariis actiones suae ademptae. quare quidquid ex testamento petunt, scriptum heredem conuenire debent: qui in transactione hereditatis aut cauit sibi pro oneribus hereditatis, aut si non cauit, non debet neglegentiam suam ad alienam iniuriam referre.' Cum transactio propter fideicommissum facta eminus ex transactione consecuta mater defuncti fuerit quam pro parte sua est, id ex fideicommissi causa consequipignus creditor distraxit, cum Maeuio, qui se legitimum cresse iactabat, minimo transegit: postea testamento prolato Septicium heredem esse apparuit. quaesitum est, si agat possitque Septicius pecuniam, quae Maevio ut heredi a debitore
Abbreviated transcription (Latin):
dbligõnes nouat ⁊ ꝑirit. ip̃aqr
ꝑimitur per acceptilacom. ⁊ ħ
inure itimur. idõ ⁊ legata sub ꝯdi¬
cõne relicta in stiplom aquilians
deducuntur. ꝑ apmũ.¬
quib ñ est togitatũ in suo statu
retinentur. lib̾alitatẽ .n. capcio¬
ĩam int̾pretatõ prudenciũ freg̃¬

Expanded text:
obligationes novat et peremit ipsaque peremitur per acceptilationem: et hoc iure utimur. ideoque etiam legata sub condicione relicta in stipulationem Aquilianam deducuntur. Papquibus non est cogitatum, in suo statu retinentur. liberalitatem enim captiosam interpretatio prudentium freg
Abbreviated transcription (Latin):
Qut appellacõ int̃cessit. ut appelł¬
are poteris. ¶ Si fidenssor ꝯuent¬
conuentus ⁊ odempnatus fuis¬
set.⁊ m̾ox reus tnegisset tũ eo cui
erat fideiussor ꝯdempnatus an
tñsaccõ uaieat queritur. ⁊ puto
ualere qiͣ om̃i causa adu̾tuc teũ¬

Expanded text:
 appellatio intercesserit vel appellare potueris. Si fideiussor conventus et condemnatus fuisset, mox reus transegisset cum eo, cui erat fideiussor condemnatus: an transactio valeat quaeritur: et puto valere, q
Abbreviated transcription (Latin):
actum sit. ⁊ unus ex lrtigatorib
deceluit puirib beredib reucts. ñ
potest inparte iudicium cirroi. s
aut om̃es heredes accipere id debent
aut dare uuum ꝓturatore per ꝙ̃
omium notuine iudicium aga¬

Expanded text:
actum sit et unus ex litigatoribus decesserit pluribus heredibus relictis, non potest in partes iudicium scindi, sed aut omnes heredes accipere id debent aut dare unum procuratorem, in quem omnium nomine iudicium aga
Abbreviated transcription (Latin):
acc̃um non fuerit: eum sequi iu¬
tegram accom cui totus fundus ad¬
iuoicatus fuit aut pi quacumꝙ
ꝑte aoiũdigus entꝰ ^temꝰ que ns
moĩp pouunt ⁊i ea iuoitia ueni¬

Expanded text:
e actum non fuerit, eum sequi integram actionem, cui totus fundus adiudicatus fuerit, aut pro quacumque parte adiudicatus erit. Item quae res moueri possint et in ea iudicia ueni
Abbreviated transcription (Latin):
dicendum ÷ non eẽsfmile omittenti
eam que ex testõ adiit ⁊ idõ ab ex̃neo
semislem uenditandum ⁊ defenden¬
dum: totũ semissem eẽ aufefendũ.
quasi semis totus ad hanc ꝑtineat.
ẜ qd non in totum testamentum
infirmatur s pro parte intestata
effifitur. licet quasi sumose iuditiũ
uatim̃ eius dãpnatur. Cet̾msi cͣnũs
putau̾it filia optinente totũ testm̃
infirmari: dicendum ÷ ⁊̃ institutã:
ab intestato posse adire heditatem.
siec .n. qus ex testamento adiit qd̃ pu-

Expanded text:
icendum est non esse similem omittenti eam, quae ex testamento adiit: et ideo ab extraneo semissem vindicandum et defendendum totum semissem esse auferendum, quasi semis totus ad hanc pertineat. secundum quod non in totum testamentum infirmatur, sed pro parte intestata efficitur, licet quasi furiosae iudicium ultimum eius damnetur. ceterum si quis putaverit filia optinente totum testamentum infirmari, dicendum est etiam institutam ab intestato posse adire hereditatem: nec enim quae ex testamento adiit, quod pu
Abbreviated transcription (Latin):
pignori acceperat. ac posteatendu¬
um precium emptori int̾is ao eũ
donacõm quibusdam modis mnu¬
tilem ẽẽ istarat. iure pignoris fu¬
cum frlistia petere preotum qͣui
succerierat in iocum uenditores
apparuit. cuius pignoris solutũ
eepcm prima uoumtate donõis
Conacom iex facit. cuͣtion÷ locus
inpignore uberando. ¶ Detenior
absentis caucom idicatũ soi
Lato: sideiussores ob remuioicatam
quos defensordedit non tenebunt᷑
nec pignora que dederũt. Oanis¬

Expanded text:
t ac postea residuum pretium emptori litteris ad eum donationem quibusdam modis inutilem esse constabat. iure pignoris fiscum frustra petere praedium, qui successerat in locum venditoris, apparuit, cuius pignoris solutum esse pactum prima voluntate donationis donationem lex facit, cui non est locus iabsentis cautionem iudicatum solui lato fideiussores ob rem iudicatam quos defensor dedit non tenebuntur nec pignora quae dederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
liter ħ ets mnandatum ÷ so sicũ de¬
bitoris proturatore⁊uenn neress
tates ÷ que u eflit. potest dici de re¬
liqita ꝑte ab inicio agiõport̾e. nec
obstat ercepcõ ¶ illirotenend̾ ÷. si
quis cõis teipaitem pro indiurso
ded̾it ypothece diuisioneft̃a cũ lo¬
tio ñ utiq eam ꝑtẽ creditori õbli¬
gatam ẽẽ que ei obtingit ampi¬
gnori dedit: S utͥusq ꝑ ł pto indi¬
uiso ꝓ ꝑtedimidta manebit obli¬

Expanded text:
liter hoc eis mandatum est.Sed si cum debitoris procuratore conuenit, ne sit certa res est quae uenit, potest dici de reliqua parte ab initio agi oportere nec obstat exceptio.Illud tenendum est, si quis communis rei partem pro indiuiso dederit hypothecae, diuisione facta cum socio non utique eam partem creditori obligatam esse, quae ei obtingit qui pignori dedit, sed utriusque pars pro indiuiso pro parte dimidia manebit obli
Abbreviated transcription (Latin):
obligõt̃s uendid̾it creditor ⁊ pecãm
accepit. tũcn. manẽt om̃s obligdes
integie. qr p̾ciilocoid accipiux nĩ
intelligitur. ⁊ si iusiuralio deiat
datum: ypothete non eerẽ on¬

Expanded text:
obligationis uendiderit creditor et pecuniam acceperit: tunc enim manent omnes obligationes integrae, quia pretii loco id accipitur, non intellegitur et si iusiurandum delatum datum est hypothecae non esse
Abbreviated transcription (Latin):
Ni res onfracta fint sic nuint᷑ cer¬
tum diem meliorem idicõm t̃ue¬
nistet fũntꝙ tradita. ⁊ forte ẽptor
ante qmmelor dicio ꝯfferretur
bancrem pignori dedit marcett ł¬

Expanded text:
i res distracta fuerit sic, nisi intra certum diem meliorem condicionem invenisset, fueritque tradita et forte emptor, antequam melior condicio offeretur, hanc rem pignori dedisset,
Abbreviated transcription (Latin):
uciꝰ ticiꝰ predia in gẽrinana tm̃
rem̃emit ⁊ partem precii intulit᷑.
cũ in residuam qͣntitatem heres
emptoris ꝯueniretur qõem retu¬
lit dicens has poslões exprecepto
pͥncipan ꝑtim distractas ꝑtim ue¬
terãnis inp̾mia assigͣnatas. q̃io
an huiꝰ reiꝑiculum ao ueditorẽ

Expanded text:
ucius Titius praedia in Germania trans Renum emit et partem pretii intulit: cum in residuam quantitatem heres emptoris conueniretur, quaestionem rettulit dicens has possessiones ex praecepto principali partim distractas, partim ueteranis in praemia adsignatas: quaero, an huius rei periculum ad uenditorem
Abbreviated transcription (Latin):
Iui a pupulos ubstitut ei suue
mit ageretũ sb̃stituto exempto
p̃t ⁊ ex stipulatu de euiccõe. cũ
neutm eaꝵ accõm adu̾ius pup¬
illum hr̃e põtuit. Idem.
fuisse q̃r sũ p̾tus ancille sũ h̾e¬
ditas qͣm s̾ĩnus iussi emptoris
ita ea guor que per eum adqn¬

Expanded text:
ui a pupillo substitutum ei servum emerit, agere cum substituto ex empto potest et ex stipulatu de evictione, cum neutram earum actionum adversus pupillum habere potuerit. Idem fuisse. quare sive partus ancillae sive hereditas, quam servus iussu emptoris ita ea quoque quae per eum adqu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortis dampnum au eum qni ꝯmo¬
datum rogauit ꝑtinet. slamgrtibie¬
quum ꝯmodauero ut ao uillam du-¬
teres. tu ao bellu dufis: ꝯmodati te¬
nebis. trement ⁊ inr hõe. ¶ plane si
sis ꝯmodataui ut ad bellum duces
meũ erit ꝑiculũ. ¶ Nam ⁊ si s̾uunit᷑
tectorem ꝯmodaño. ⁊ de machina ce-
de plãno õpus faceret tu eum im¬
posiusti machine᷑ aut si machine
sulpa fc̃m minus oisigepter ab ñ
ip̃o ligãte ⁊ funium petitaꝵ q ue¬
tustate. dicoꝑicłm quos cuipa ꝯtin¬
git trgantis ꝯmodatum pstare de¬

Expanded text:
 mortis damnum ad eum qui commodatum rogauit pertinet: nam si tibi equum commodauero, ut ad uillam adduceres, tu ad bellum duxeris, commodati teneberis: idem erit et in homine. plane si sic commodaui, ut ad bellum duceres, meum erit periculum. nam et si seruum tibi tectorem commodauero et de machina cecide plano opus faceret, tu eum inposuisti ‹i›n machina, aut si machinae culpa factum minus diligenter non ab ipso ligatae uel funium perticarumque uetustate, dico periculum, quod culpa contigit rogantis commodatum, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ppius eum locumaniqͣmmor¬
tinis ibi inferatur ed iticatuma
uenditore fũit: potis ad eumiteu¬

Expanded text:
et propius eum locum, antequam mortuus ibi inferatur, aedificatum a uenditore fuerit, poteris ad eum reu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ne eo nõie teneretur egoemissem
beret.⁊ ego prote froenisserim. ¶Si
ꝓponatur te ticõ mandasse ut prote
froeiuberet. meq quod eis aliqua
detͣausa mpediretur quo minus
fidetuberet. liberande froei ẽius cã¬

Expanded text:
 ne eo nomine teneretur, ego emissem, beret, et ego pro te fideiusserim. Si proponatur te Titio mandasse, ut pro te fideiuberet, meque, quod is aliqua de causa impediretur quo minus fideiuberet
Abbreviated transcription (Latin):
anoasti filiomes ut troi fioume¬
meret. qd̾ cum cognouissem ip̃e eum
tͥ emi. putoreferre quam̃te ennm.¬
esus uoluntatis eẽ ut emptũ hr̃e
ocium poslim conficere emisiem

Expanded text:
andasti filio meo, ut tibi fundum emeret: quod cum cognouissem, ipse eum tibi emi. puto referre, qua mente emeius uoluntatis esse, ut emptum habere otium possim confice‹re›, emissem
Abbreviated transcription (Latin):
gnorante quoz sorore si frat̾ nego¬
issz a me uenditore. emptor uenroi¬
d̃it. eaq in reꝵ natura ẽẽ desierit.

Expanded text:
gnorante quoque sorore si frater negoisset a me uenditore, emptor uendiderit eaque in rerum natura esse desierit,