comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tae : signum utique datur non diuini tatis. sed in carnationis:
Denique dein carnatione dicturus ait: pececibi signum & cũ
ille dixiss& non p&um neque temptabo dnm̃ . responsum ẽ
etce uirgo in utero : ergo signum diuinitatis uidere nom possumus
mensuram quaerimus : uae misero mihi impie discutere aude¬
mus quem dign e rogare nom possumus uidero tamen quio faciap̃
arriani : egote pacer simaiorem omnibus dixero in iurio saete ex¬
tuis operibus comparaui simaiorem filio ut arrius adserit impie
iudi caui. dete prius erit illa sententia: Nampeq ulla fieri potest
nisi ex compuratione praelutioneque praeferri quisquam nisi
dequo prius fuerat iudicatum: iurare nobis per caelum non licet.
iudicare dedõ lic& sed filiotuo soluudicium de omnibus deculisti:
lo annes carnem dnĩ baptitare mecuebat io hannes prohibebat di¬

Expanded text:
tae . Signum utique datur non divinitatis, sed incarnationis. tae . Signum utique datur non divinitatis, sed incarnationis. Denique de incarnatione dicturus ait: Pete tibi signum. Et cum ille dixisset: Non petam, neque tentabo Dominum, responsum est: Ecce virgo in utero accipiet . Ergo signum divinitatis videre non possumus, mensuram quaerimus? Vae misero mihi, impie discutere audemus, quem digne rogare non possimus? 233. Viderint tamen quid faciant Ariani: ego te, Pater, si majorem omnibus dixero, injuriose te tuis operibus comparavi: si majorem Filio, ut Arius asserit, impie judicavi. De te prior erit illa sententia, nam neque ulla fieri potest nisi ex comparatione praelatio, neque praeferri quisquam, nisi de quo prius fuerit judicatum. 234. Jurare nobis per coelum non licet , judicare de Deo licet: sed Filio tuo soli judicium de omnibus detulisti. 235. Joannes carnem Domini baptizare metuebat, Joannes prohibebat di
Abbreviated transcription (Latin):
lic& quod pater suus diabolus persem &ipsum non fecit incolera¬
bilior & iste sacrilegio diuinorum sibi scientiam secr&orum & su¬
pernae generationis arcana praesumat : Diabolus enim uerum
dĩ filium fatebatur. arrius negat : Siergo metirite omni pocens
pater non quaeo possum nesine sacrilegio detuae generatio¬
nis disputare secr&o : possum nedicere quod aliquid in tegraet
filium tuum plusminusue sit cum ipse quinatus ẽ dixerit om¬
nia quae pater habet mea sunt : Quis me consticuit iudicem aut
diuisorem derebus humanis : hoc filius dicit & nos incerpatrẽ
& filium diuisionem Nobis & iudicium uindicamus : bona pi&as
arbitrũ refugic &iam in diuisione patrimonii : Nosergo erimus
arbi triutinterte & filium tuum increatae maiestatem substan¬
tiam diuidamus : Generatio inquit generacionequũ sig
num quuerit & signum non dabitur ei nisi signum ionae prophe¬

Expanded text:
? Licet quod Pater suus diabolus per semetipsum non fecit, intolera? Licet quod Pater suus diabolus per semetipsum non fecit, intolerabiliore 594 iste sacrilegio divinorum sibi scientiam secretorum, et supernae generationis arcana praesumat; diabolus enim verum Dei Filium fatebatur, Arius negat. 231. Si ergo metiri te, omnipotens Pater, non queo, possumne sine sacrilegio de tuae generationis disputare secreto? Possumne dicere quod aliquid inter te et Filium tuum plus minusve sit; cum ipse qui ex te natus est, dixerit: Omnia quae Pater habet mea sunt ? Quis me constituit judicem aut divisorem de rebus humanis? Hoc Filius dicit, et nos inter Patrem et Filium divisionem nobis et judicium vindicamus? Bona pietas arbitros refugit etiam in divisione patrimonii. Nos ergo erimus arbitri, ut inter te et Filium tuum increatae majestatem substantiae dividamus? 232. Generatio, inquit, haec, generatio nequam est: signum quaerit, et signum non dubitur ei, nisi signum Jonae prophe
Abbreviated transcription (Latin):
stantiae minorem substantiam tuam dicere uidear cuiusimago
sit filius. cum plenit udo tuae diuinitatis omnis infilio sit: in men¬
mabilem in en arrabilem legilibenter. credo libenter : &ideo
a estimare non possum ut ex aminare possim: estotam en spũ
ausuque temerario mecirite uelimunde quaesotemetiar : fu¬
niculum agrimensorium uidit proph&a quo metiebatur ange¬
los hierusclem: metiebatur tamen angelus non arrius metieba¬
tur hierus adem nondum & fortasse Nec hierus alem metiripo¬
terat angelus : uirenim erat : denique sic hab&. Et alleuaui ocu¬
los meos &uidi & ecceuir & in manu eius feiculus a grimenso¬
rius : Virerat quiu typus suscipiendi corporis dedarabatur: uir
erat ille dequo est dictum : postme uenit uir. cuius nonsum dignus
soluere corrigiam calciamenti eius : Ergo xp̃s intypohierus alem
quid mirum si arrius suum imitatur auctorem ut usurp& inlicita

Expanded text:
stantiae, minorem substantiam tuam dicere videar, cujus imago stantiae, minorem substantiam tuam dicere videar, cujus imago sit Filius, cum plenitudo tuae divinitatis omnis in Filio sit. Immenmabilem, inenarrabilem legi frequenter, credo libenter. Et ideo aestimare non possum, ut examinare possim. 229. Esto tamen, spiritu ausuque temerario metiri te velim; unde, quaeso, te metiar? Funiculum agrimensorium vidit propheta , quo metiebatur angelus Jerusalem. Metiebatur tamen angelus, non Arius: metiebatur Jerusalem, non Deum. Et fortasse nec Jerusalem metiri poterat angelus; vir enim erat. Denique sic habes: Et allevavi oculos, et vidi: et ecce vir, et in manu ejus funiculus agrimensorius . Vir erat quia typus suscipiendi corporis declarabatur. Vir erat ille, de quo est dictum: Post me venit vir, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . Ergo Christus in typo Jerusalem is; quid mirum si Arius suum imitatur auctorem, ut usurpet illicita
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus diuina secr&aiquis igitur iudicat dedifilio cum legeris¬
qui ac ipse pater nouerit filium non iudic& Nemo enim nouit filu¬
nisi pater: Nouit in quid non iudicat: aliud ẽ nos se aliud iudicare:
hab& pater inse scientiam filus suprase non hab& potestatem:
& rursus: nemonouit patrem nisi filius. &ipse nouit patrem si¬
cut eumpater nouit: Sed dicis. qui aminorem sedixit: dicit & la¬
pidem plus dicis & impie calumnicris minus dico &pie adstruomni¬
norem dicis & supra angelos confiteris. egominorem angelis dico
& non derogo : quia non diuinitatem arguo sed misericordiam prae¬
dico : Ad tenunc omni potens pater cum licrimis uerba conuerto
ego tequidem in accessibilem in conprae hensibilem in a estimabile
prompte dixerim. sed filium tuum minorem Non ausim dicere :
nam cum illum splendorem gloriue & i maginem substantia e
tuae legerim: uereor. Nemin orem imaginem tuae dicendo sub¬

Expanded text:
adversus divina secreta. Quis igitur judicat deadversus divina secreta. Quis igitur judicat dequia ipse Pater noverit Filium, non judicet; Nemo enim novit Filiunisi Pater . Novit, inquit, non judicat. Aliud est nosse, aliud judicare. Habet Pater in se scientiam, Filius supra se non habet potestatem. Et rursus: Nemo novit Patrem, nisi Filius; et ipse novit Patrem, sicut eum Pater novit. 227. Sed dicis quia minorem se dixit : dixit et lapidem. Plus dicis, et impie calumniaris: minus dico, et pic astruo. Minorem dicis, et supra angelos confiteris: ego minorem angelis dico, et non derogo; quia non divinitatem arguo, sed misericordiam praedico. Ego te quidem inaccessibilem, incomprehensibilem, inaestimabilem prompte dixerim: sed Filium tuum minorem non ausim dicere. Nam cum illum splendorem gloriae, et imaginem substantiae tuae legerim ; vercor ne minorem imaginem tuae dicendo sub
Abbreviated transcription (Latin):
que amat nostram utilitatem instruere. quam suam potentiam demon¬
trare : sunt camen plerique nõnita timidiores ut ego: malo enim alta
timere quam sapere : sunt tamen plerique eo freti. quia scriptum est.
& ibs̃ proficiebat a&ate & sapientia & gratia apud dm̃ & homines
quidicant confidenter. quod secundum diuinitatem quidem ea quae
futura sunt ignorare non potuit. sed secundum nostrae conditionis ad¬
sumptionem ignorare se quasi filium hominis ante crucem: Dixit
mus : Vnum legunt multa non legunt : Numquid ergo & minor
& aequelis pernaturam eandem potest esse: sed aliud ad diuinita¬
tem refertur. aliud ad carnemmin orem dicunt: quaero quim en¬
sus sit quistam exaltati cordis. qui uel ut ante tribunca suum pa¬
trem dm̃ filium que constituat. ut de praelutione dĩ iudic& Non
est exaltatum cormeum. neque in uanum elati sunt oculim ei:
dauid exaltare cormetuit in rebus humanis. nos exaltamus

Expanded text:
que amat nostram utilitatem instruere, quam suam potentiam demonque amat nostram utilitatem instruere, quam suam potentiam demonstrare. 221. Sunt tamen plerique non ita timidiores, ut ego; malo enim alta timere, quam sapere: sunt tamen plerique eo freti, quod scriptum est: Et Jesus proficiebat aetate et sapientia et gratia apud Deum et homines , qui dicant confidenter quod secundum divinitatem quidem ea quae futura sunt, ignorare non potuit, sed secundum nostrae conditionis assumptionem ignorare se quasi Filium hominis ante crucem diximus . Unum legunt, multa non legunt. Numquid ergo et minor et aequalis per naturam eamdem potest esse? Sed aliud ad divinitatem refertur, aliud ad carnem. 226. Minorem dicunt: quaero quis mensus sit, quis tam exaltati cordis, qui velut ante tribunal suum Patrem Deum et Filium constituat; ut de praelatione dijudicet? Non est exaltatum cor meum, neque in vanum elati sunt oculi mei, David dicit . Rex David exaltare cor metuit in rebus humanis, nos exaltamus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit : multoq tolerabilius adpudorem siignorantiam ante prae
filius: uerum ea ẽ inscripturis consu&udo diuinis sicut & superiora
& multa alia exemplec testantur : ut ds̃ dissimul& se nescire quod
nouit : Et in hoc ergo unitas diuinitatis & unitas dispositionis n
patre probatur & filio siquem ad modum ds̃pater cognita dissimu¬
lat ita filius &iam in hoc imagodĩ quae sibi sunt Nota dissimul
edoctum ẽigicur nonignorasse dĩfilium quae futura sunt: qͥuod
si. fatentur & egoiam respondeam quaratione neq angelos neque
filium sed patrem scire memorauerit sollempnem eius circa disci¬
pulos caritatem &iam in hoc loco & gratiam recognosco quod
ex frequentia ipra deb& ominibus esseiam cognitum uult enim dñs
nimio in discipulos amore propensus pendentibus his quae cognitu
inutilia iudicar& uideri ignorare quod nouerat quamnecare plus¬

Expanded text:
dixit; multoque tolerabilius ad pudorem, si ignorantiam ante praetdixit; multoque tolerabilius ad pudorem, si ignorantiam ante praetFilius: verum ea est in Scripturis consuetudo divinis, sicut et superiora, et multa alia exempla testantur, ut Deus dissimulet se nescire quod novit. Et in hoc ergo unitas divinitatis, et unitas dispositionis in Patre probatur et Filio, si quemadmodum Deus Pater cognita dissimulat, ita Filius etiam in hoc imago Dei, quae sibi sunt nota dissimulEdoctum est igitur non ignorasse Dei Filium quae futura sunt. Quod si fatentur, et ego, ut jam respondeam qua ratione neque angelos, neque Filium, sed Patrem scire memoravit , solemnem ejus in discipulos charitatem etiam in hoc loco et gratiam recognosco, quod ex frequentia ipsa debet omnibus esse jam cognitum. Mavult enim Dominus nimio in discipulos amore propensus, petentibus his quae cognitu inutilia judicaret, videri ignorare quod noverat, quam negare; plus
Abbreviated transcription (Latin):
nescit fallere : Scriptum ẽ enim: fidelis ds̃ qui non mentitur :
quomodo autem ignorauit quinouit omnia: aut quid non potu¬
it. qui omnia potestꝰ tam epsi aut ignorauit aut nom potui tꝰ facilus
enim ad quiescitis ut dicatis patrem ignorasse quam confiteamini filiũ
scisse uid&is quic ex hoc ipso unus substantiae ẽ filius cumpatre siquẽ¬
ad modum pater lia & filius ut secundum uestram insipientiam loquar
aut non omnia nouit. aut non omnia potest. Nonsum enim auarus aut
praecepscirca fililaudes ut plus audeam dicere filium posse quam
ita dixisse patrem sed depatre filium fefellisse : lamergo non solum
infirmitatis filium sed &icm sacrilegii & mendacii coarguitis. ue¬
rum tamensi non creditis depatre filio nec discredatis : sienim fallere
nos uoluit quia dixit dubitasse patrem. quasi nescir& quod essec
futurum fallere ergo &iam dese nos uoluit. quia fucura nescire se

Expanded text:
nescit fallere; scriptum est enim: Fidelis Deus qui non mentitur . nescit fallere; scriptum est enim: Fidelis Deus qui non mentitur . Quomodo autem ignoravit, qui novit omnia ? Aut quid non potuit, qui omnia potest? 217. Tamen si aut ignoravit, aut non potuit facilius enim acquiescitis, ut dicatis Patrem ignorasse, quam confiteamini Filium scisse, videtis quia ex hoc ipso unius substantiae est Filius cum Patre; si quemadmodum Pater, ita et Filius, ut secundum vestram insipientiam loquar, aut non omnia novit, aut non omnia potest. Non sum enim avarus aut praeceps circa Filii laudes, ut plus audeam dicere Filium posse quam ita dixisse Patrem, sed de Patre Filium fefellisse. Jam ergo 591 non solum infirmitatis Filium, sed etiam sacrilegii et mendacii arguitis. Verumtamen si non creditis de Patre Filio, nec de eo credatis; si enim fallere nos voluit, quia dixit dubitasse Patrem, quasi nesciret quod esset futurum: fallere ergo etiam de se nos voluit, quia futura nescire se
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑am filium meum dilectissimũ forsi tanhunc uerebuntus
Secundum matheũ aucem & secundum marcum habes. ꝗm
misit filium suum unicum dicens. uerebuntur filium meum:
In uno libro dicit fortasse uerebuntur & quasinesciens dubitat :
hicnamque sermo dubitantis ẽ . Induobus autem aliis libris. ue¬
rebuntur inquit filium meum. hoc ẽ non firmam reuerentiam de¬
ferendam: sed neque dubitare diest neque fallo: dubitat enimquiig¬
norat quod futurum est : fallitur autẽ qui cliud praedixit. & aliud
est sequutum : Quid autem euidentius quam quo dscriptura hab&
aliud patrem dixisse defibo & aliud accidisse : eadem scripturates¬
tatur Ille dixit uerebuntur filium meum: filius ccutem uapula¬
uit in lusus ẽ crucifixus ẽ mortuus ẽ : multoq: illis seruis qui prius
fuerant destinatigrauiora secundum carnem passus ẽ fefellit
Igitur pater anignorauit uel subuenire non potuit : sed uerus

Expanded text:
Mittam Filium meum dilectissimum, forsitan hunc verebuntur . Mittam Filium meum dilectissimum, forsitan hunc verebuntur . Secundum Matthaeum, autem, et secundum Marcum habes: Quoniam misit unicum Filium suum, dicens: Verebuntur Filium meum . In uno libro dicit: Forsitan verebuntur, et quasi nesciens dubitat; nam hic sermo dubitantis est: in duobus autem aliis libris: Verebuntur, inquit, Filium meum; hoc est, confirmat reverentiam deferendam. 216. Sed neque dubitare Dei est, neque falli; dubitat enim, qui ignorat quod futurum est: fallitur autem, qui aliud praedixit, et aliud est secutum. Quid autem evidentius, quam quod Scriptura habet aliud Patrem dixisse de Filio, et aliud accidisse eadem Scriptura testatur? Ille dixit: Verebuntur Filium meum: Filius autem vapulavit, illusus est, crucifixus est, mortuus est ; multoque illis servis qui prius fuerant destinati, graviora secundum carnem passus est. Fefellit igitur Pater, an ignoravit, vel subvenire non potuit? Sed verus
Abbreviated transcription (Latin):
cire momenta sed non opus esse doceri populum qui semper spiri¬
talibus munimentis esse deb& armatus ut uistus xp̃i inuno quo¬
que praetendat᷑ : Quum autem dicit dñs detemporibus quae pat̃
posuit in sua potestate. utiq non pocest ex sors eẽ scientiae pater¬
nae. cuius nequaquam ex ors ẽ potestatis cum potestas ex sapi¬
qua causa nonita discipulis negauerit quasi scir&. et nollet di¬
cere. sed neque angelos neq: filium scire memorauerit : Interro¬
gabo uos & ego qua causa in genesi ds̃ dicat: Descendam itaq ut
uideam secundum clamorem illorum uenientem ad mesi consum¬
mabuntur : Sinautem ut sciam. quacausa &iam scriptura
dednõ dicat & descendit dñs uide reciuitatem & turrem quã
rens dm̃ : quasi & illic si non descender& ds̃ & hicsi non prospi¬
cer& dñs aut opera hominum &ignorar & aut merita sed &iã
in euangelio habes secundumlucam qui a pater dicit: quid faciã

Expanded text:
cire momenta, sed non opus esse doceri populum 590 qui semper spiricire momenta, sed non opus esse doceri populum 590 qui semper spiritalibus munimentis esse debet armatus; ut virtus Christi in unoquoque praetendat. Cum autem dicit Dominus: De temporibus quae Pater posuit in sua potestate, utique non potest exsors esse scientiae paternae, cujus nequaquam exsors est potestatis; cum potestas ex sapiqua causa non ita discipulis negaverit, quasi sciret et nollet dicere: sed neque Angelos, neque Filium scire memoraverit ? Interrogabo vos et ego, qua causa in Genesi Deus dicat: Descendam itaque, ut videam secundum clamorem illorum venientem ad me, si consummabuntur: sin autem, ut sciam ? Qua causa etiam Scriptura de Domino dicat: Et descendit Dominus videre civitatem et turrim, quam rens Deum ; quasi et illic si non descenderet Deus, et hic si non prospiceret Dominus, aut opera hominum ignoraret aut merita? 215. Sed etiam in Evangelio habes secundum Lucam, quia Pater dicit: Quid faciam?
Abbreviated transcription (Latin):
seruantes emendaremur sicut ĩpse dexit: Estote paratiquia nełits
quahora filius hominis uenturus est : Namque miles sibel¬
lum inmanibus esse cognoscat. praetendere non nouit incas¬
tris: unde alibi quoq: ipse dñs interrogatus. ab apostolis inquã
qui utique non sicut arrius intellegebant. sed filiumdĩ fucura
scire credebant: nam nisi hoc credidissent. numquam interrogas¬
sentꝰ. Interrogatus ergo quando restituer & regnum israhel ñ
senescire dixit sed ait: Non est uestrumscire tempora & annos
quae pater posuit in sua potestate : Adtende quid dixerit : non
est uestrum scire: lege iterum non ẽ uestrum: Vestrum dixionon
meum: iamenim non secundum perfectionem . sed secundum
u sum humani corporis acnostrae animae loquebatus: uestrũ
ergo dixit non meum: quod & a postolus sequutus. De temporibus
autem & momentis fratres non habetis inquit opus ut uobisscri¬
bamus : Itaque ne apostolus quidem ipsexp̃s seruus dixit senes¬

Expanded text:
servantes emendaremur, sicut ipse dixit: Estote parati, quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est . Namque miles nisi bellum in manibus esse cognoscat, praetendere non novit in castris. 212. Unde alibi quoque ipse Dominus interrogatus ab apostolis, inquam, qui utique non sicut Arius intelligebant, sed Filium Dei futura scire credebant; nam nisi hoc credidissent, numquam interrogassent: interrogatus ergo quando restitueret regnum Israel, non se nescire dixit, sed ait: Non est vestrum scire tempora et annos, quae Pater posuit in sua potestate . Attende quid dixerit: Non est vestrum scire. Lege iterum: Non est vestrum. Vestrum dixit, non meum; jam enim non secundum perfectionem, sed secundum profectum humani corporis ac nostrae animae loquebatur. Vestrum ergo dixit, non meum. 213. Quod et Apostolus secutus: De temporibus autem et momentis, fratres, non habetis, inquit, opus ut vobis scribamus . Itaque ne Apostolus quidem ipse Christi servus dixit se nes
Abbreviated transcription (Latin):
significat ut & quum magna eum sc̃s lucas descendisse
adsensibilia & corporalia hocesse uertendum acci¬
pe quic sic descendit & sps̃ quem admodum descensu¬
rus est xpr̃ Nam & ipse quum uirtute descendit sicut
habes & uidebunt filium hominis uenientem innub¬
bus caeli in uirtute maxima et maiestate quomodo
enim non estuna uistus atque eccdem potestas quum
unum opus unum iudicium unum templum una
uiuificatio una sanctificatio uNium &icm regrium
sit patris t filii & sps scĩ¬

Expanded text:
significat, ut et cum vi magna eum sanctus Lucas descendisse significat, ut et cum vi magna eum sanctus Lucas descendisse ad sensibilia et corporalia hoc esse vertendum, accipe quia sic descendit et Spiritus, quemadmodum descensurus est Christus. Nam et ipse cum virtute descendet, sicut habes: Videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli, in virtute maxima et majestate . 25. Quomodo enim non est una virtus atque eadem potestas; cum unum opus, unum judicium, unum templum, una vivificatio, una sanctificatio, unum etiam regnum sit Patris et Filii et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
Quia legisti spm̃ consili atque uirtutis & sicut filius
magni consilii angelus itu &iam sp̃s consibi est ut unũ
scias patrem et filius & sp̃s sc̃s esse consilium Consilium
non derebus incertis aliquibus sed prae cognitis et sta
de cognosce Nam supra docuerimus arbitrium baptis¬
matis esse spm̃ scm̃ baptismum autem dĩ esse consilium
legerimus sicut habes pharisaei autem consiliumdi
spreuerunt in se non baptinati abeo Li quido cdaret
cum sine spũ baptis maesse non possit sine spũ quoq
non esse consilium dĩ Et ut scamus plenius uirtutem
esse spm̃ scire debemus ipsum esse promissum quando
dixit dñs effundam despũ meo super omnem carnem
Ille ergo qui promissus est nobis ipse est uistus sicut ȩ¬
tiam in euan gelio idem dĩ filius declcrauit dicepis
et egomitto promissa patrismei in uos uos autem
sedece inciuitatem quo ad induamini uircutem ex
alto Eo usque autem iustutem esse sem̃ spm̃ euangelista¬

Expanded text:
quia legisti: Spiritum consilii atque virtutis . Et sicut Filius magni consilii Angelus, ita etiam Spiritus consilii est, ut unum scias Patris et Filii et Spiritus sancti esse consilium. Consilium non de rebus incertis aliquibus, sed praecognitis et stat etiam inde cognosce. Nam cum supra docuerimus arbitrum baptismatis esse Spiritum sanctum, baptismum autem Dei esse consilium legerimus sicut habes: Pharisaei autem consilium Dei spreverunt in se, non baptizati ab eo ; liquido claret, cum sine Spiritu baptisma esse non possit, sine Spiritu quoque non esse consilium Dei. 22. Et ut sciamus plenius virtutem esse Spiritum, scire debemus ipsum esse promissum, quando dixit Dominus: Effundam de Spiritu meo super omnem carnem . Ille ergo qui promissus est nobis, ipse est virtus; sicut etiam in Evangelio idem Dei Filius declaravit dicens: Et ego mitto promissa Patris mei in vos, vos autem sedete in civitate, quousque induamini virtute ex alto . 23. Eousque autem virtutem esse Spiritum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit enim iohannes: quoderat abinitio. quod audiuimus ec
quoduidimus &oculis nostris perspeximus & manus nostra
scrutatȩ sunt de uerbo uitae. & uita apparuit & uidimus &¬
testamur & ad nuntiamus uobis deuita quae erat apud pa¬
trem : Et uerbum uitae dixit &uitam ut & patrem uitam sig¬
nificar& & filium : Quod enim ẽ uitae uerbum. Nisidĩ uerbũ :
hac perhoc & ds̃ est uerbum diuita ẽ. & sicut uerbum uitae
dicitur. Ita& sps uitae : scriptum ẽ enim : Eespsuitae erat in
rotis : Itaq sicut uerbum uitae uita ẽ : & ita & sp̃s uitae uita ẽ¬
Accipe nunc quia sicut pater fons uitas ẽ ita & camfilum
plerique fontem uitae memorarunt significatum eo quod
apud te inquit ds̃ omnipotens filius tuus fonsuita esit hoc ẽ¬

Expanded text:
ias iam cauebat: quod erat ab initio et quod audiuimus et uidimus oculis nostris, quod perspeximus et manus nostrae scrutatae sunt de uerbo uitae, et uita apparuit. caro testamur et annuntiamus vobis de vita, quae erat apud Patrem . Et Verbum vitae dixit et vitam; ut 631 et Patrem vitam significaret et Filium. Quod enim est vitae Verbum, nisi Dei Verbum? Ac per hoc et Deus et Verbum Dei vita est. Et sicut Verbum vitae dicitur, ita et Spiritus vitae. Scriptum est enim: Et Spiritus vitae erat in rotis . Itaque sicut Verbum vitae vita est, ita et vitaee nunc quia sicut Pater fons vitae est, ita etiam Filium plerique fontem vitae memorarunt significatum; eo quod apud te, inquit, Deus omnipotens, Filius tuus fons vitae sit, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
pemo dicit figulo quid me fecistisie pam & siuile uas nos¬
trum aliud tamen in honore aliud in contumelia ẽ : poli
ergo aperire lacumtuum noli fodere uitus atq criminibis
enum non ad leccum sed ad puteum sedere consueuit: ibi eum
sumaritana illa quae credidit illa quae a quam aurire cupie¬
sut inuenit: quamuis mate inire debueris. tamer &cunor
serius ueneris &tiam sexta horam ihi fatigatuos ecitineis
so enies farigatus e Sedinte quicc tediu quecessunt tra ille
nns dusuana credulitcs fatigauit. non offenditundtamen
simodo uenias petit bibere daturus: Bibit autem noncqnuã
imetio incantis riuuli sedsalutem tuam bibit affecunti
cuumi bibit calicem hocẽ passionem illam tuorum crimeor õ
redemptricem ut tu sitim istiusmundi sacro potus oruore
restinguaes : sic abraham dm̃postea quam puteum foditene¬
sistisicisasac dum adputeum deambulat uenientem illam

Expanded text:
nemo dicit figulo: Quid me fecisti sic ? Nam etsi vile vas nosnemo dicit figulo: Quid me fecisti sic ? Nam etsi vile vas nostrum, aliud tamen in honore, aliud in contumelia est. Noli ergo aperire lacum tuum, noli fodere vitiis atque criminibus, enim non ad lacum, sed ad puteum sedere consuevit. Ibi eum Samaritana illa quae credidit, illa quae aquam haurire cupiebat, invenit . Quamvis mane venire debueris, tamen etiamsi serius veneris, etiam sexta hora Jesum fatigatum ab itinere invenies. Fatigatus est, sed in te; quia diu te quaesivit, tua illum tamdiu incredulitas fatigavit. Non offenditur tamen, si modo venias: petit bibere, daturus. Bibit autem non aquam praetermeantis rivuli, sed salutem tuam: bibit affectum tuum, bibit calicem, hoc est, passionem illam tuorum criminum redemptricem; ut tu sitim istius mundi, sacri potus cruore restinguas. 166. Sic Abraham Deum posteaquam puteum fodit, emeruit . Sic Isaac dum ad puteum deambulat , venientem illam
Abbreviated transcription (Latin):
rum luce gradientibus non possit obripere. intenebris autem
saecularium cupiditatum & inter oblectamenta terrestr¬
um si quem coeperit uoluptatum . omnis uistutis aeternae
More despoliat s&uideo dns dicit: thesauritate autem uobis¬
thesauros in caclo ubin eque erugo neq tinea ex terminate¬
& ubi fures non effodiunt & furantur: ubienim fuerit the¬
saurus cuus ibi erit cortuum: Ergo nostralas ciuia ẽ. erugo
nostra libido ẽ erugo nostra luxoria ẽ : quãe flagitigrun
sordibus aciem mentis obducunt : Tin ea rursus nostra ar
ureltinca nostra fotinus ẽ qui scm̃ ecdesiae uestimentu
impi&atesua scindunt & unitatem diuinae potestatis in
diuiduam sepcerare cupientes sacrilego morsu practiosun
fidei uelameio obrodunt : funditur a qua si arrius dencemi¬
praesserit effluec si aculeum suum in alicuus uas fontinus
inficerit uile figmentum sumus. cito uitia sentimus sa

Expanded text:
rum luce gradientibus non possit obrepere: in tenebris autem rum luce gradientibus non possit obrepere: in tenebris autem saecularium cupiditatum, et inter oblectamenta terrestrium si quem ceperit voluptatum, omni virtutis aeternae flore despoliet. Et ideo Dominus dicit: Thesaurizate thesauros in caelo, ubi neque tinea neque comestura exterminat et ubi fures non effodiunt. ubi enim fuerit thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. et cum obserunostra libido est, aerugo nostra luxuria est, quae flagitiorum sordibus aciem mentis obducunt. Tinea rursus nostra Arius est, tinea nostra Photinus est, qui sanctum Ecclesiae vestimentum impietate sua scindunt; et unitatem divinae potestatis 634 individuam separare cupientes, sacrilego morsu pretiosum fidei velamen obrodunt. Funditur aqua, si Arius dentem impresserit: effluit, si aculeum suum in alicujus vas Photinus infixerit. Vile figmentum sumus, cito vitia sentimus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
lumen dicitur sp̃s ita & pater & dixit Ecceego decurro in
uos sicut fluuius pacis. & sicut torrens inundans gloriaud
gentium: Quis autem dubit& flumen esse uitaedi filium de
quo a&ernae uitae flumina profluebant : Bona ergo aqua
spiritlis gratia quis hunc fontem dabit peccori pleotin
saliat inme fluat uitaȩ largitor aeternae super fliut in nob
fons istac non efflucet : dicit enim sapientia Bibea quatode
tuis uasis & deputeorum tuorum fontibus inque plateisto¬
s superfluant aquae tuae: quomo do hane aꝗieam tenebo
ne effluat ne labiatur q̃ uomodo uasmeum conseruaboneg¬
penetrans rima peccati aeternae uitaẽ distill& humore
docenos dnẽ ihũ doce sicut docuisti a postolos tuos dicens:
Dolite thesauritare uobis thesauros interra ubi erugo&ti
nea ex terminat & ubi fures effodiunt & furantur furẽ
uidelic& inmundum spm eẽ significat : qui inbonorum ope¬

Expanded text:
Et sicut flumen dicitur Spiritus, ita et Pater dixit: Ecce ego decurro in Et sicut flumen dicitur Spiritus, ita et Pater dixit: Ecce ego decurro in vos, sicut fluvius pacis, et sicut torrens inundans gloriam gentium . 633 Quis autem dubitet flumen esse vitae Dei Filium, de quo aeternae vitae flumina profluebant? 162. Bona ergo aqua, spiritalis gratia: quis hunc fontem dabit pectori meo? In me saliat; in me fluat vitae largitor aeternae. Superfluat in nobis fons iste, non effluat. Dicit enim sapientia: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus, inque plateis tuis superfluant aquae tuae . Quomodo hanc aquam tenebo, ne effluat, ne labatur? Quomodo vas meum conservabpenetrans rima peccati, aeternae vitae distillet humorem? Doce nos, Domine Jesu, doce sicut docuisti apostolos tuos, dicens: Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, et ubi fures effodiunt et furantur . 163. Furem videlicet immundum spiritum esse significat, qui in bonorum ope
Abbreviated transcription (Latin):
e intellectus sps consilii atque uirtutis. sps cognitionis atq
pi&atis sp̃s timoris di : Vnum ergo flumen sed mulcisoiuca¬
bum donorum meatus: hocigitur flumepiexit exfonteuita
noc hic rursus sensum tuum ad inferiora detorqueasi quia
qucedam diuersitas uidetur eẽ fontis & fluminis & taman
adomnic prospexit scriptura diuina. ne in firmitas humam
caperetur ingeni uilitate sermonum proponces tibilie& quod¬
unitate uistutis. Nec uerebor aliquam dediuersitate magnitu¬
dinis quaestionem : Nam &i com hoc nobis scriptura prospcxii
dicit enim di filius s quibiberit deaqua quam dabo illi fiet ine
fons aquae salientis inuitam a &ernam : hic fonsutqrigratia
spiritalis est fluuius exuiuo fonte procedens: fons gituqiur
uiificari magnitudinis unitatem. Nec posse xp̃m &iam
iperfidis fontem negari quum fons dicatur & sps & scut

Expanded text:
et intellectus, spiritus consilii atque virtutis, spiritus cognitionis atque et intellectus, spiritus consilii atque virtutis, spiritus cognitionis atque pietatis, spiritus timoris Dei. Unum ergo flumen, sed multi spiritalium donorum meatus. Hoc igitur flumen exit ex fonte vitae. 160. Nec hic rursus sensum tuum ad inferiora detorqueas, quia quaedam diversitas videtur esse fontis et fluminis; et tamen ad omnia prospexit Scriptura divina, ne infirmitas humani caperetur ingenii vilitate sermonum. Proponas tibi licet quodunitate virtutis, nec verebor aliquam de diversitate magnitudinis quaestionem. Nam etiam in hoc nobis Scriptura prospexit; dicit enim Dei Filius: Qui biberit de aqua, quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . Hic fons utique gratia spiritalis est fluvius ex vivo fonte procedens. Fons igitur visignificari magnitudinis unitatem, nec posse Christum etiam a perfidis fontem negari; cum fons dicatur et Spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
flumenis ed &icom profusi impetus & magnitudinis redundantis
sicut &iam dauid dixit qui luminis impetus lactificat ciui¬
uis fluuis terrestris abluitur : sed illae exuitae fonteiulpro¬
cedens sps sc̃s cuius nos breuis ad a quamur haustim. Viscac¬
lestibus thronis dominationibus & potestatibus angelis&
archangelis redundantius uidetur effluere. oeno se ptepa
uirtutum spiritidium feruens meatu: sienim fluuus omne¬
rum meatibus super fusus exundat. quantomagis spi ofinẽ
super eminens creaturam quum reliqua tamnquam in ferio¬
ramentis nostrae arua praestringat caelestem illam ereatũ¬
rarum naturam effusiore quadam scificationis ubertabe
lacrificat nec moueat quod ue lhic dixit flumina uelalibit
septem sp̃s his enim scificationibus septem spiri talium sicuit
esaias dixit Significatur plenitudo uirtutuna spi sapienti

Expanded text:
flumen, sed etiam profusi impetus, et magnitudinis redundantis, flumen, sed etiam profusi impetus, et magnitudinis redundantis, sicut etiam David dixit: Quia fluminis impetus laetificat civialicujus fluvii terrestris abluitur: sed ille ex vitae fonte procedens Spiritus sanctus, cujus nos brevi satiamur haustu, in illis coelestibus Thronis, Dominationibus et Potestatibus, Angelis et Archangelis redundantius videtur effluere, pleno septem virtutum spiritalium fervens meatu. Si enim fluvius riparum editis superfusus exundat, quanto magis Spiritus omnem supereminens creaturam, cum reliqua tamquam inferiora nostrae mentis arva perstringat, coelestem illam creaturarum naturam effusiore quadam sanctificationis ubertate laetificat! 159. Nec moveat quod vel hic dixit flumina , vel alibi septem spiritus ; his enim sanctificationibus septem spiritalium, sicut Esaias dixit , significatur plenitudo virtutum: spiritus sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
tem significatum quam quam uideant quid scriptura menio¬
rauerit : Apud te inquit fonsintae. hoc ẽ apud patrem filius
fontem utiq intellegimus nona quae istius quae ereata est
damihibibere: tupeoisses ab eo & dediss& tibi aquam uiuã
hanc aquam sitiuit anima dauid harum fontem a quarurt
desiderat ceruus nonsitiens uenena serpentium: uiua est
enim aqua gratia spiritalis eo quod mentis interna puris¬
c& & omne animi peccatum abluat. occultorumq mundet
errorem sed nequis forte tamquam pusillitatem spgcalara¬
nis quod aqua portio uideatur esse fontis exigua. quam quã
creaturarum exempla minime diuinitati aptanda uidean¬
tur: tam enꝰ nequid ex hac quoque creaturae conpare lioner
pra eiudicent. discant non solum aquam. sed ducen E lleuen
diccum spm̃ scm̃ secundum quod lectume. Flumina deuenere¬
cius fluent a quae uiuae: hoc autem dicebat despu quemimes¬
ct interris utero esaiae accepimus proph&cctumma soum
hoc flumex quod fluit semper & numquam defeert nec solum

Expanded text:
tem significatum, quamquam videant quid Scriptura memoraverit: Apud te, inquit, fons vitae , hoc est, apud Patrem Filius;fontem utique intelligimus non aquae istius, quae creatura est: Da mihi bibere; tu petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam . 155. Hanc aquam sitivit anima David . Harum fontem aquarum desiderat cervus, non sitiens venena serpentum. Viva est enim aqua gratiae spiritalis, eo quod mentis interna purificet, et omne animi peccatum abluat, occultorumque mundet erroremnis, quod aqua portio videatur esse fontis exigua: quamquam creaturarum exempla minime divinitati aptanda videantur; tamen ne quid ex hac quoque creaturae comparatione praejudicent, discant non solum aquam, sed etiam flumen dictum Spiritum sanctum, secundum quod lectum est: Flumina de vejus fluent aquae vivae. Hoc autem 632 dicebat de Spiritu, quem incixit in terris, ut ore Esaiae accepimus prophetatum . Magnum hoc flumen, quod fluit semper, et numquam deficit. Nec solum
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus uobis : Sugitur unapax una gratia una caritas
ẽ : & ubiuna operatio ẽ : utiq non potest uistus eẽ diuisa dis¬
cr&i substantia : nam quo modo operationis eius dem gratia¬
Iuis igitur unitatẽ negare audeat nominis. quum opera¬
tionis uideat unitatem : sed quid ego unitatem Nominis
argumentis adstruo quum diuinae uocis euidens cesti¬
monium sit unum nomen eẽ patris & filii & sps̃sõ. Seris
& sp̃s scĩ : In nomine dixit non in nominibus : ponergo ab¬
ud nomen patris aliud nomex filii. aliud nomen sp̃s scĩ quia
ut aperiret quia una diuinitas. una maiestas ẽ. Noninal

Expanded text:
omnibus vobis . Si igitur una pax, una gratia, una charitas,est: et ubi una operatio est, utique non potest virtus esse divisa, et discreta substantia. Nam quomodo operationis ejusdem gratiauis igitur unitatem negare audeat nominis, cum operationis videat unitatem? Sed quid ego unitatem nominis argumentis astruo; cum divinae vocis evidens testimonium sit unum nomen esse Patris et Filii et Spiritus stus sancti . In nomine dixit, non in nominibus. Non ergo aliud nomen Patris, aliud nomen Filii, aliud nomen Spiritus sancti; quia ut aperiret quia una divinitas, una majestas est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bolo Ergo & spr diligens tradidit difilium: Sicut enim una est
caritasꝰ patris & filii . Ita hanc caritatem di supra effundi per
spm̃ sc̃m & fructum esse scĩ sp̃s declarauimus. quia fructus
est sp̃s. caritas gaudium. pax patientia:¬

Expanded text:
bolo . Ergo et Spiritus diligens tradidit Dei Filium. Sicut enim una est bolo . Ergo et Spiritus diligens tradidit Dei Filium. Sicut enim una est charitas Patris et Filii, ita hanc charitatem Dei supra effundi per Spiritum sanctum , et fructum esse sancti Spiritus declaravimus; quia fructus est Spiritus charitas, gaudium, pax, patientia
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo enim sine spũ potest esse gratia quum gratia diu¬
me diligit. diligitur a patremeo & egodiligam eum: quae ẽ. enim
aritas filiinisiquia se pronobis obtulit & suo sanguine nos rede¬
pi&as : Nulla enim ẽ pi&atis in iuria ubi nulla ẽ trachtionis
erumpna: tradidit uolentem tradidit offerentem. Non
utique ad poenam paterfilium sed adgratiam: sidiscutis
facti meritum in terroga pi&atis uocabulum uas electi¬
onis unitatem hanc diuinae Karitatis euidenter ostendit
quia & pater tradidit filium. & filius ipse setradidit: pater
tradidit qui filio proprio non pepercit. sed pro nobis tra¬
didit eum: Defilio quoq dicit: Quise tradidit prom e:
tradidit inquit : sigratiue quid arguo siniuriae plus
debeo: sed sicut pater tradidit filium & filius ipse se
tradidit accipe quia & sp̃s eum tradidit : scriptum estenim:
Tunc ihsditus est indesertum abspũ ut temptaretur adia¬

Expanded text:
Quomodo enim sine Spiritu potest esse gratia, cum gratia divime diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum . Quae est enim charitas Filii, nisi quia se pro nobis obtulit, et suo sanguine nos redepietas; nulla est enim pietatis injuria, ubi nulla est traditionis aerumna. Tradidit volentem, tradidit offerentem, non utique ad poenam Pater Filium, sed ad gratiam. Si discutis facti meritum, interroga pietatis vocabulum. Vas electionis unitatem hanc divinae charitatis evidenter ostendit; quia et Pater tradidit Filium, et Filius ipse se tradidit. Pater tradidit, qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . De Filio quoque dicit: Qui se tradidit pro me . Tradidit, inquit. Si gratiae, quid arguo? si injuriae, plus debeo. 130. Sed sicut Pater tradidit Filium, et Filius ipse se tradidit, accipe quia et Spiritus eum tradidit. Scriptum est enim: Tunc Jesus ductus est in desertum ab Spiritu, ut tentaretur a dia
Abbreviated transcription (Latin):
tur Ita&iã despũsco pater sedicit effundere super omnem
carnem: Nonenim tocum effudit. sed quod effudit omnibus
abundauidi supranos ergo effusum ẽ despũ: at uero sus er
dnm̃ ihm̃ quum in forma esset hominis manebat sps sicut
scriptum ẽ : Supraquem uideris spm̃ descendentem decaelo
& manentem super cum. hic ẽ. qui baptizat in spũsco: Circa
hos ex affluenti quũm modo liberalitas largientis ẽ millo
cotius man& mna &ernum sp̃s plenitudo quodigitur nobis sati
esse sudicauit effudit : & quod effusum est non separatũ
estinoc incisum sed quo dimitatẽ habeat plenitudinis quas
aciem hastricordis in lumin& pronostrȩ possibilitate uir¬
tutir : Denique cancum capimus quantum profeccus nostta
menos ad quirit: Inseparabilis ẽ enim plenitudo graciae spi¬
ncalis sedmobis pronostrac participatur facultate natura

Expanded text:
ur: ita etiam de Spiritu sancto Pater se dicit effundere super omnem ur: ita etiam de Spiritu sancto Pater se dicit effundere super omnem carnem; non enim totum effudit, sed quod effudit, omnibus abundavit. 93. Supra nos ergo effusum est de Spiritu: at vero super Dominum Jesum, cum in forma esset hominis, manebat Spiritus, sicut scriptum est: Supra quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Circa nos ex affluenti commodo liberalitas largientis est, in illo totius manet in aeternum Spiritus plenitudo. Quod igitur nobis satis esse judicavit, effudit: et quod effusum est, non separatum est, nec incisum: sed unitatem habet plenitudinis, quo aciem nostri cordis illuminet pro nostrae possibilitate virtutis. Denique tantum capimus, quantum profectus nostrae mentis acquirit; inseparabilis est enim plenitudo gratiae spiritalis, sed nobis pro nostrae participatur facultate naturae
Abbreviated transcription (Latin):
eum animamea. dedi spm̃ meum in ipsum : Dñs quo que per
esaiam dixit : Sp̃s dñi superme propter quo dunxit me:
Quis er go audeat dicere creitam sp̃s scĩ essesubs tantuã:
quiqum in luxerit incordibus nostris diuinȩ cernimus
pulchritudinem ueritatis & distantiam creaturȩ di¬
uinitatis que cognoscimus : ut opus segreg& ab auctor
aut dequa creatura dr̃ italoquutus ẽ. quod aut dominat¬
tines aut poeestates effundat aut angelosssed despũmeo in
perepossumus plenitudinem sp̃s scĩ. sed tantum accipimus
quantum desuo arbiter nostriprosua uoluntate diuiserit u
Sicut enimfilius dĩ non rapinam arbitratus ẽ eẽ. sea equa¬
lem dõ sed sem &ipsum exinadiuit. ut nos eum nostris animis
percipere possimus. Exinaniuit autem. non quo ipse esse
suae uacuus plenitudinis. sed quo mihi quiplenitudinem eiꝰ
sustinere non possem proeo quod capere possem in fundere

Expanded text:
eum anima mea, dedi Spiritum meum in ipsum . Dominus quoque per eum anima mea, dedi Spiritum meum in ipsum . Dominus quoque per Esaiam dixit: Spiritus Domini super me, propter quod unxit me . 92. Quis ergo audeat dicere creatam Spiritus sancti esse substantiam, qui cum illuxerit in cordibus nostris, divinae cernimus pulchritudinem veritatis, et distantiam creaturae divinitatisque cognoscimus, ut opus segregetur ab auctore? Aut de qua creatura Deus ita locutus est, quod aut Dominationes aut Potestates effundat aut Angelos? Sed de Spiritu, pere possumus plenitudinem Spiritus sancti, sed tantum accipimus, quantum de suo arbiter nostri pro sua voluntate diviserit. Sicut enim Dei Filius non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit , ut nos eum nostris animis percipere 620 possemus: exinanivit autem non quod ipse esset vacuus suae plenitudinis; sed quo mihi qui plenitudinem ejus sustinere non possem, pro eo quod capere possem, infunderet
Abbreviated transcription (Latin):
tes & obsecrantes ut repleamini cognitione uoluntatis eius
in omni sapientia & intellectu spiritali ambulantes digne
dño : Hanc igitur dieẽ docuit uoluntatem ut magis inbo¬
nis operibus & sermonibus & sensibus ambulantes replea¬
mur uoluntate di qui ponit in cordibus nostris spm̃ scm̃:
opus neq ab homine datur: sed inuocante sacerdote ad õ
traditur in quo dimunus ministerium sacerdotis ẽ: nam
huius traditionem muneris sibi audeat adrogare Ntaq
apostolus uotum precatione deculit nonius auccoritate
aliqua uindi cauit: impetrare optauit non imperarepneo¬
sum psit: petrus quoque ait quia nonerat idon eus quipos
dem gratiam concessicillis ds̃ sicat & nobis. Ergoquis eram
qui possim prohibere dm̃ : sed fortasse a postolicis non mouean¬
tur exemplis & ideo diuinis ucamur oraculis : scriptum esteni:
Iacob puermeus suscipiam eum israhel dilectus meus suscepit

Expanded text:
tes et obsecrantes, ut repleamini cognitione voluntatis ejus tes et obsecrantes, ut repleamini cognitione voluntatis ejus in omni sapientia et intellectu spiritali, ambulantes digne Deo . Hanc igitur Dei esse docuit voluntatem, ut magis in bonis operibus et sermonibus et sensibus ambulantes repleamur voluntate Dei, qui ponit in cordibus nostris Spiritum sanctum. opus, neque ab homine datur: sed qui invocatur a sacerdote, a Deo traditur, in quo Dei munus, ministerium sacerdotis est. Nam hujus traditionem muneris sibi audeat arrogare? Itaque Apostolus votum precatione detulit, non jus auctoritate aliqua vindicavit: impetrare optavit, non imperare praesumpsit. Petrus quoque ait quia non erat idoneus qui posdem gratiam concessit illis Deus sicut et nobis, ego quis eram, qui possem prohibere Deum ? 91. Sed fortasse apostolicis non moveantur exemplis, et ideo divinis utamur oraculis; scriptum est enim: Jacob puer meus, suscipiam eum: Israel electus meus, suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
sanus fiebat: Quiđm hoctypo angelus uisi descensionem
scĩ se s̃ nuntiabat quae nostris futura temporibus aquas
sacer docalibus inuocata pr ecibus consecrarets Ille ergo an¬
gelus scĩsps eratnuntius eo quod pergratiam spiricalemme¬
dicina nostris esset animi acmentis languoribus referendau
Eosdem ergo sp̃s habet quos ds pater et xp̃sministros Sic
omnia repler si comnia possidet si c omnia operatuno
omnibus quem admodum & ds̃pater operatur & filius
Quid igitur sc̃i sp̃s operatione diumius quum &i cambenedic¬
onum suarum praesulem sp̃mdĩ ipse testetur dicens. ponam
som̃ meum supra sementuum & benedicciones meas superfi¬
uos tuos quulla enum potest esse plena bene dictioni si ꝑ infu¬
sionem spr̃ scĩ : unde & a postolus nihil melius hoc nobis quod
optccr& inuenit sicuc ipse dixit : Non defecimus prouobis oran¬

Expanded text:
sanus fiebat . Quid in hoc typo angelus, nisi descensionem sanus fiebat . Quid in hoc typo angelus, nisi descensionem sancti Spiritus nuntiabat, quae nostris futura temporibus, aquas sacerdotalibus invocata precibus consecraret? Ille ergo angelus sancti Spiritus erat nuntius, eo quod per gratiam spiritualem medicina nostris esset animi ac mentis languoribus deferenda. Eosdem ergo et Spiritus habet, quos Deus Pater et Christus ministros. Sic omnia replete, sic omnia possidet, sic omnia operatur et in omnibus, quemadmodum et Deus Pater operatur et Filius. 89. Quid igitur sancti Spiritus operatione divinius, cum etiam benedictionum suarum praesulem Spiritum Deus ipse testetur dicens: 619 Ponam tum meum super semen tuum, et benedictiones meas super filios tuos ? Nulla enim potest esse plena benedictio, nisi per infusionem Spiritus sancti. Unde et apostolus nihil melius hoc nobis quod optaret invenit, sicut ipse dixit: Non deficimus pro vobis oran
Abbreviated transcription (Latin):
oceatura dici potest quia reple uerit uniuersa quod
Oribe ipsemissus ad mariam: haueinquit gratiuole¬
i dirtale uti que in ea declarans gratiam quod
quirepleuit orbem & quod ultra totum orbem ẽ. repleut
ihm̃ mundi totius redemptorem scriptum ẽ enimsihr̃
autem plenus spũ scõ regressus ẽ aior dane: quisigitur alius
nisi qui eiusdem esset plenitudinis complentem omnia pos¬
set implere : sed ne hoc secundum carnem dictum obiciant
quam quam plus unus ille quam omnes decuius carneexibat
uirtus quae sanaret omnes tamen sicut dñs complet omnia
rarum : Habes &iam de ominibus qui conuenerunt cium
a postolis diccum quic repleti spũscõ. loquebantur uerbũ
dĩcum fiducia: Videsquia & plenitudinem & fiduciam
quia angelus secundum tempus descendebat innatatoriã
& mouebatur aquac & quiprior descendisset innatatoria

Expanded text:
ua autem creatura dici potest quia repleverit universa, quod ua autem creatura dici potest quia repleverit universa, quod Gabriel ipse missus ad Mariam: Ave, inquit, gratia plena; spiritalem utique in ea declarans gratiam, quodqui replevit orbem, et quod ultra totum orbem est, replevit Jesum mundi totius redemptorem? Scriptum est enim: Jesus autem plenus Spiritu sancto, regressus est ab Jordane . Quis igitur alius nisi qui ejusdem esset plenitudinis, complentem omnia posset implere? 87. Sed ne hoc secundum carnem dictum objiciant; quamquam plus unus ille, quam omnes: de cujus carne exibat virtus, quae sanaret omnes: tamen sicut Dominus complet omnia, replevit orbem terrarum . Habes etiam de omnibus qui convenerant cum apostolis dictum quia, repleti sancto Spiritu, loquebantur verbum Dei cum fiducia . Vides quia et plenitudinem et fiduciam quia angelus secundum tempus descendebat in natatoriam, et movebatur aqua: et qui prior descendisset in natatoriam,