comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ꝑquirere. incentiua igni quo
ardes. ut ardeas magis. et imple¬
as uolũtatẽ dñitui dicentis. Et
qͥd uolo nͥ ut ardeat: Sed si illic
ea q̃ras: uͥ te frustratũ pꝰmodum
ñ q̃raris. Erras si apd̾ nos q̃ris ego
pociꝰ illa abste m̃dicare debuerĩ.
s si detur qd̾ danti honestum: acci¬
pienti utile sit. qͣle utiq penes me
qͥsqͣm ẽẽ penitus nescio. Qd̃ autẽ
habeo u̾eor si in mediũ uen̾it. ne
te quoq optasse illud pudeat. pe¬
niteat postulasse. S qͥd᷑. Nmelius
nos apd̾ te. tiup̃e excusabis. Tuit
certe fidem ocłi faciant. sedo impor¬
tunitati tue.: ut uł exhitio tollat
suspitioẽm. Resẽ. cũ amico. ñ par¬
co iã u̾ecundie ꝓrsus. dcifiat qd̾
tu uis: insipientie meẽ ñ memora¬
bor. Sermoĩspaucoꝰ ĩ pͥncipto canticoꝵ
salomonis recens dictatos. en facio
mutto. In quo oꝑe cum acceꝑo tempꝰ¬

Expanded text:
cumque perquirere incentiva igni quo cumque perquirere incentiva igni quo ardes, ut ardeas magis, et impleas voluntatem Domini tui dicentis: Et quid volo nisi ut ardeat? Laudo; sed si illic ea quaeras, ubi te frustratum postmodum non queraris. Erras si apud nos quaeris. Ego potius illa abs te mendicare debuerim. sed si detur quod danti honestum, accipienti utile sit: quale utique penes me quidquam esse penitus nescio. Quod autem habeo, vereor si in medium venerit, ne te quoque optasse illud pudeat, poeniteat postulasse. Sed quid? non melius nos apud te tu ipse excusabis? Tui tibi certe fidem oculi faciant. Cedo importunitati tuae ut vel exhibitio tollat suspicionem. Res est cum amico. Non parco jam verecundiae: prorsus dum fiat quod tu vis, insipientiae meae non memorabor. Sermones paucos in principio Canticorum Salomonis, recens dictatos, en facio mitto. In quo opere cum accepero temp
Abbreviated transcription (Latin):
talit̾ amplectende frat̾. Cet̾m ubi
ingenium. aut qñ ociũ mͥ sussi¬
ciens ad id qd̾ petis: Neq enim le¬
ue quid aut iule. et qd̾ nos pos¬
sumus postulare uderis. mini¬
me quippe ꝓminimis sic instares.
lã uoluntatẽ tuã et curã. in hoc
satis ꝓdunt crebre epłe tue. et ue¬
hem̃tior sp̃c. eas animãs. slimir̃
proinde qͣnto id curiosuis uelle te sen¬
tio: tante crecle mͥ scrupulosius ac¬
qͥesco. Cur hoc᷑. Ne magna uidelici
expectanti ridicłm ꝓducam murẽ.
hoc uereor. Et ħ causa cuntationis
mee. Et qͥd mirũ si uereor dare.
qd̾ eclere u̾ecundor. Inuitꝰ fateor
prebeo qd̾ me existimẽ ñ tã edere
ꝓfuturum. ꝙͣ prod̾e contẽpnend̾.
Quis sane dare uelit. qd̃ declisse
dedeceat. accepisse ñ ꝑsit. libens
do. Inuitus ꝓdo. Scimus q̃i sꝑã¬
ti grandia: modica minꝰ grata ue¬
nire solent. Qd̃ autẽ ñ uenit gra¬
tum. ꝑclitum ẽ. ñ datũ. Tibistu¬
diiẽ. utpote ocioso et uacãti. unde¬

Expanded text:
aliter amplectende frater. Caeterum ubi ingenium, aut quando otium mihi sufficiens ad id quod petis? Neque enim leve quid aut vile, et quod nos possumus, postulare videris. Minime quippe pro minimis sic instares. Nam voluntatem tuam et curam in hoc satis produnt crebrae epistolae tuae, et vehementior spiritus eas animans. Nimirum proinde quanto id curiosius velle te sentio, tanto, crede mihi, scrupulosius acquiesco. Cur hoc? Ne magna videlicet exspectanti, ridiculum producam murem. Hoc vereor, et haec causa cunctationis imeae. Et quid mirum si vereor dare, quod edere verecundor? Invitus, fateor, praebeo, quod me existimem non tam edere profuturum, quam prodere contemnendum. Quis sane dare velit, quod dedisse dedeceat, accepisse non prosit? Libens do, invitus perdo. Scimus quoniam speranti grandia, modica minus grata venire solent. Quod autem non venit gratum, perditum est, non datum. 2. Tibi studii est, utpote otioso et vacanti, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ut nr̃m utcũq erga te affectũ cog¬
nosceres. etut nos scires ẽẽ. in pro¬
ximo: si forte deus inspiraret.tibi
nr̃m curare colloqͥum. et optatã
nobis uelles exhibere p̾sentiam.
cumꝰ enim bit̾bi. et te morari in
urbe auclumus. Dignare res¬
cribere nobis qͥcquid illud sit. qd̾
de his lit̾tis nr̃is corde concepis. ut
sciamꝰ quid faciendũ sit nob̾. plꝰ
uidelicr minꝰue dolendũ. Qd̃ si oĩa
contempnis. et in nullo nos au¬
dis. ego qͥdem fructum ñ ꝑdam
litt̾arum que ex caritate ꝓcedũt:
sed tu de contẽp̃tu añ tͥbunal ter¬
rificum respondebis. Apapã innccͤ.

Expanded text:
ut nostrum utcumque erga te affectum cogut nostrum utcumque erga te affectum cognosceres, et ut nos scires esse in proximo, si forte Deus inspiraret tibi nostrum curare colloquium, et optatam nobis tui velles exhibere praesentiam. Sumus enim Viterbii, et te morari in Urbe audivimus. Dignare rescribere nobis quidquid illud sit quod de his litteris nostris corde conceperis, ut sciamus quid faciendum sit nobis, plus videlicet minusve dolendum. Quod si omnia contemnis, et in nullo nos audis, ego quidem fructum non perdam litterarum, quae ex charitate procedunt; sed tu de contemptu ante tribunal terrificum respondebis. EPISTOLA CLII.
Abbreviated transcription (Latin):
etͥna memoria. dignos uos ip̃a
et̾nitas hãt. cui ⁊ ꝓ qua tẽpali¬
te phy. km̃e: sed q̃so te ne ride¬
as dolorem. Nam si tibi minime
uidexis forsitan ẽẽ. dolendus. ldo
mag̾ dolendus. Tu uid̾is quio
de te sentias. ego te arbitror om̃i
lacͥmarũ fonte plangendũ. do¬
lor meus ñ ẽ. dignus subsanna¬
tioẽ. sed compassiõe. qr dolor m̃s
ñ ẽ. de carne. et sanguĩe. nõ de a¬
missiõe rerũ temꝑalium: sed de
te o phy. Nõ potui exp̾ssius demõ¬
strare magnitudĩẽm cause dolo¬
ris. Phylippus ẽ. in causa. Cũ hoc
dico. grauẽ eccłie ꝓnũtioluctũ.
q̃ te aliq̃n suo g̾mio confouebat¬
ñ clamabat. bone spei iuuenem.
bone indolis iuuenem:. Sed heu
mutatꝰ ẽ. color optimus. A qͣnta
spe cecidit frantia. q̃ te genuit et
ne nr oĩum eẽt infructuosus.
Proced̾em si seq̃per sp̃m meũ. sed
nolo ꝑferre płua ininc̾tum. ⁊ ẽe.
q̃si aerem uerb̾ans. Secd h sc̃pli

Expanded text:
aeterna memoria dignos vos ipsa aeterna memoria dignos vos ipsa aeternitas habeat, cui et pro qua temporalicharissime: sed quaeso te ne rideas dolorem meum; nam si tibi minime videris forsitan esse dolendus, ideo magis dolendus. Tu videris quid de te sentias: ego te arbitror omni lacrymarum 155 fonte plangendum. Dolor meus non est dignus subsannatione, sed compassione: quia dolor meus non est de carne et sanguine; non de amissione rerum periturarum, sed de te, o Philippe! Non potui expressius demonstrare magnitudinem causae doloris: Philippus est in causa. Cum hoc dico, gravem Ecclesiae pronuntio luctum, quae te aliquando suo gremio confovebatnon clamabat, bonae spei juvenem, bonae indolis adolescentem? Sed heu! mutatus est color optimus . A quanta spe decidit Francia quae te genuit et ne noster omnium esset infructuosus. Procederem si sequerer spiritum meum: sed nolo proferre plurima in incertum, et esse quasi aerem verberans . Sed haec scripsi,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnte audatie ẽ. qd̾ temptat. qͣnte
dem̃tie qd̾ sꝑat: Semel et scd̃õ iã
aplici contemptor mandati. iu¬
sticiã subt̾fugit. ⁊̃ nũc impudẽ¬
tiori tem̾itate. audet denuo nichi¬
lominꝰ tante eqͥtatis uultib ꝑre¬
sentari: Cui obscurum ẽ. q̃ impie
cogitet in mãmone uirib turrĩ
turr̃t fortitudinis oppugnare.
homo qui de iusticia penitꝰ non
presumit: S secur sumꝰ. Siqͥdem
qͥ tẽptatur innocentius ẽ: et filiꝰ
iniquitatis ñ apponet nocere ei.
Decet̾o memoriã habuncdantie
suauitatis tue dulcissime pater
dũ suspiramꝰ. p̾sentiã. dulcit̾ in¬
uicẽ eructamus. Quia caremꝰ
illa. in ista consolam᷑. hec sedula
cordib. ħ orib freq̃ns Sal ẽ. ĩ om̃i
sermone. aures mulcet. dulcorat
ora. corda recreat. et inflammat.
seleb̾rima ẽ. in conuentu scõni
colloqͥa condit. inpinguat pͥces
ad orandum. sollicitat. Oramꝰ ⁊
nũc solliciti ꝓ uobis. et ur̃is. uit

Expanded text:
quantae audaciae est quod tentat, quantae quantae audaciae est quod tentat, quantae dementiae quod sperat! Semel et secundo jam apostolici contemptor mandati, justitiam subterfugit: et nunc impudentiori temeritate audet denuo nihilominus tantae aequitatis vultibus praesentari! Cui obscurum est quam impie cogitet in mammonae viribus turrim fortitudinis oppugnare, homo qui de justitia penitus non praesumit! Sed securi sumus: siquidem qui tentatur, Innocentius est, et filius iniquitatis non apponet nocere ei. 4. De caetero memoriam abundantiae suavitatis tuae, dulcissime Pater, dum suspiramus praesentiam, dulciter invicem eructamus: quia caremus illa, in ista consolamur. Haec sedula cordibus, haec oribus frequens, sal est in omni sermone, aures mulcet, dulcorat ora, corda recreat et inflammat: celeberrima est in conventibus sanctorum, colloquia condit, impinguat preces, ad orandum sollicitat. Oramus et nunc solliciti pro vobis et vestris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uersi qui uos amãt uehement̾ ex¬
pectãt. idq flagitant mat᷑ari. Sa¬
ne simili zelo. et in manu eq̃ po¬
tenti eccłie turonẽsi. iãiamq sub¬
ueniri necẽe ẽ. Alioqͥn ꝓpe int̾itũ
ẽ. ⁊ ip̃a. nͥ cito feratis auxiliũ.
lippo. ipsius plane et nepote car¬
nis. et hede amibitionis. Qnta nẽ¬
pe dominandi cupiclitate. et iste
iuuuenis inardescat. inclicat ma¬
tͥs sue eccłie. diuturnus et mise¬
rabilis cruciatus. quo eã pene
eiuisc̾at miser. ut se parturiat
in honorẽ. Est tñ auctore deo eius
t̾giu̾sationib finis tandẽ impo¬
sicꝰ. si tñ qd̾ dictante iusticia et
cõpellente malicia. et pace ꝓuo¬
cante ĩ eũ actum ẽ. apłice auc¬
toritati ratũ hr̃e plac̾uit. Absit
autẽ ut confundat fideles suos
benigna maiestas: quib idẽ ne¬
gocium. dignũ duxit cõmittere
t̾minandum. Absit absit. ut se¬
ua ambitio refugium hãt aput
innocentie defensorem. Hoc ip̃m

Expanded text:
versi qui vos amant, vehementer exversi qui vos amant, vehementer exspectant: idque flagitant maturari. 3. Sane simili zelo, et in manu aeque potenti, Ecclesiae Turonensi jamjamque subvenire necesse est. Alioquin prope interitum est et ipsa, nisi cito feratis auxilium. lippo, ipsius plane et nepote carnis, et haerede ambitionis. Quanta nepe dominandi cupiditate et iste juvenis inardescat, indicat matris suae Ecclesiae diuturnus et miserabilis cruciatus, quo pene eam eviscerat miser, ut se parturiat in honorem. Est tamen auctore Deo ejus tergiversationibus finis tandem impositus: si tamen, quod dictante justitia, et compellente malitia, et pace provocante in eum actum est, apostolicae auctoritati ratum habere placuerit. Absit autem ut confundat fideles suos benigna majestas, quibus idem negotium dignum duxit committere terminandum! Absit, absit ut saeva ambitio refugium habeat apud innocentiae defensorem! Hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus carnẽ et sangͥnem: Sic
sc̃i memmii. sic sc̃i satiri. miromͦ
eccłie immutate sũt: et de syna¬
goga sathane restitute sũt in
seuarium dei. uellent nollent
om̃s iniqua agentes suꝑuacue.
Sed nec leodii ceriucib imminẽs
muero barbaritꝰ compulit acqͥ¬
escere importunis imꝓbisq postu¬
lationib iracũdi atqͣ irascentis
regis. Quis uero dignis efferat
laudib. qd̾ nouissime dieb istis
de manu potentis eminꝰ licet e¬
missum ẽ. in tͣbatores eccłie au¬
relian̾. Re uera ñc sagitta iona¬
au̾sa ñ ẽ. In quot̃n u̾bo rex qͥdẽ
turbatus ẽ. s ñ om̃is iherosoluna
cum illo. Magis autẽ mitigauit
oẽm iram suam et ip̃e tãdem.
Erubuit siqͥdem et timuit arma¬
ri frustra adu̾sus dñm et aduer¬
sus xp̃m eius. hinc ꝓrsus eleua¬
ta ẽ. magnificẽtia ur̃a suꝑ celos.
tantũ ut laudabłe pͥncipiũ con¬
digno exitu ꝑornet᷑. Qd̃ qͥdẽ uni¬

Expanded text:
adversus carnem et sanguinem? Sic adversus carnem et sanguinem? Sic Sancti Memmii, sic Sancti Satyri, miro modo ecclesiae immutatae sunt, et de synagoga Satanae restitutae sunt in sanctuarium Dei, vellent, nollent omnes iniqua agentes supervacue. Sed nec Leodii cervicibus imminens mucro barbaricus compulit acquiescere importunis improbisque 154 postulationibus iracundi atque irascentis regis. Quis vero dignis efferat laudibus, quod novissime diebus istis de manu potentis, eminus licet, emissum est in turbatores Ecclesiae Aurelianensis? Revera nunc sagitta Jonasa. In quo tamen verbo rex quidem turbatus est: sed non omnis Jerosolyma cum illo. Magis autem mitigavit omnem iram suam et ipse tandem. Erubuit siquidem, et timuit armari frustra adversus Dominum, et adversus Christum ejus. Hinc prorsus elevata est magnificentia tua super coelos: tantum ut laudabile principium condigno exitu perornetur. Quod quidem uni
Abbreviated transcription (Latin):
capitis redundet in m̃bra. Ing̃n¬
tum qd̾ descendit in barbam de
capite: extrema quoq fimbria ue.¬
stim̃ti participet. Si ꝑcusso pastore
diffug̾ant oues. ualente et incolu¬
mi. secure reu̾tantur ad pastũ.
ip̃a quoq se sentiat exaltari. ac de
roboris increm̃to fortiorẽ agnoscat.
llã si compassa ẽ. et conregnare de¬
bet. Sic dignũ uob̾. sic nobis neces¬
sarium. Quid enim: Si in timore
et angustia equitatis uigor nõ
languit. ñ tepuit feruor. mͦ cecłi¬
mꝰ cũ ꝓpinquamus ad palmã: Q̃
eminuit in infirmitate. in subli¬
mitate uirtus succumbet. qͣm nẽ¬
pe in manu ualida ordinatũ est.
stium. Nec insanis ꝓfecto tu¬
multib armate plebis. nec effre¬
ni furentiũ. atq obstrepentiũ
uesanie monachoꝵ. nec qd̾ his for¬
tius fuit. copiis mãmone ceden¬
dum ꝑutauit. uł ad modicum
apłica celsitudo. Quid apd̾ sc̃m¬
bũdictum: sũquid regia indig¬
natio prohibere ualuit sp̃m sib̾¬
tatis. accensum atq accinctũ.

Expanded text:
capitis redundet in membra. Unguentum quod descendit in barbam de capite, extrema quoque fimbria vestimenti participet. Si percusso pastore diffugerant oves, valente et incolumi secure revertantur ad pastum. ipsa quoque se sentiat exaltari, ac de roboris incremento fortiorem agnoscat. Nam si compassa est, et conregnare debet. Sic dignum vobis, sic nobis necessarium. Quid enim? si in timore et angustia aequitatis vigor non languit, non tepuit fervor, modo cedimus cum appropinquamus ad palmam? quae eminuit in infirmitate, in sublimitate virtus succumbet? 2. Quam nempe in manu valida ordinatum est ncense? Nec insanis profecto tumultibus armatae plebis, nec effreni furentium atque obstrepentium vesaniae monachorum, nec, quod his fortius fuit, copiis mammonae cedendum putavit vel ad modicum apostolica celsitudo. Quid apud Sanctum-Benedictum? numquid regia indignatio prohibere potuit spiritum libertatis, accensum atque accinctum
Abbreviated transcription (Latin):
etis instant̾. et ego constant̾
aabnuo. sed parcẽs mͥ. ñ te sꝑ¬
nẽs. Outinã tuo studio. ingenioq
dignũ aliquid elaborare possem.
Lum̃ ocłorum meoꝵ. et ip̃am qͦ
aiãm. si fieri posset partiret tͥ. ami

Expanded text:
etis instanter, et ego constanter abnuo, sed parcens mihi, non te spernens. O utinam tuo studio ingenioque dignum aliquid elaborare possem! Lumen oculorum meorum, et ipsam quoque animam, si fieri posset, pariter tibi, ami
Abbreviated transcription (Latin):
re in malis ñ nou̾int. Sunt enĩ
ficti laudatores. ueri audem de¬
tractores quos seͥptura comme¬
morat dicens. Uani filii homiñ¬
mẽdaces filii ho. ĩ sta. lt. d.i.
de .ii. inidip̃m. Hii plane sunt
deuitandi iuxta consilium sa¬
pientie dicentis. fili si te lactaue¬
rint pecc̃ores. ñ acqͥescas eis. ha¬
bent ergo et sac et oleum pec̃cores .
suaue quidẽ. s uenenosum. sed
mortifu̾m. Molliti sunt inqͥt eiꝰ
et unum qd̃ anime insolentis
infundãt uuln̾ibus. Siqͥdemdo¬
delinuire tͥsticiam. Ubi corripiũt
iunum infundunt. oleum cum
blandiunt᷑. Et quidem uinum
absq odio. oleum sine dolo. Pro¬
inde ñ omnis laus adulatio. sic̃

Expanded text:
re in malis non noverint. Sunt enim re in malis non noverint. Sunt enim ficti laudatores, veri autem detractores, quos Scriptura commemorat, dicens: Vani filii hominume in idipsum . Hi plane sunt devitandi, juxta consilium Sapientis dicentis: Fili, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Habent ergo et lac et oleum peccatores, suave quidem, sed venenosum, sed mortiferum. Molliti sunt, inquit, set vinum, quod animae insolentis infundat vulneribus. Siquidem dodelinire tristitiam. Ubi corripit, vinum infundit; oleum, cum blanditur: et quidem vinum absque odio, oleum sine dolo. Proinde non omnis laus adulatio, sic
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ ẽ. simile debemus. et ñ ma¬
gis testimonium ꝑhibere bono:
Alioquin corrosores fuisse coniũ¬
cimur ñ correctores . et mordere
ꝗͣ emendare maliumus. si bonis
obmutescimꝰ. qͥ intantũ reclama¬
uimus malis. Iustus corripit in
miscd̾ia. pecc̃or adulatur in im¬
pietate. ille ut curet. iste ut occł¬
let. qd̾ erat curand̾. Nichil tͥ apd̾
eos. quitimentes om̃n głificant:
suspicand ẽ. de oleo pecẽoris. quo
tuum qͦndam caput inpinguare
solebant. Laudamucte. qm̃tu fa¬
cis unde. Non nos sane adusam᷑
s in de dei mun̾e adimpletur qd̾
psallis. Quitiment de udebunt
me et letabunt᷑. quia in u̾botuo
suꝑsꝑaui. Et item. Collaudabũt
multi sapĩam eius. En tuam qͣ
plures predicant sapĩam. s qui
priorem detestati sunt insipienti¬
am. Uolote talium preconiis de¬
lectari. qui tam tueant palpa¬
re uitia: qͣ detrectare uirtutib.
Ueri isti sunt saudatores. qui ita
bona saudare soleant. ut lacta¬

Expanded text:
ventum est, silere debemus, et non maventum est, silere debemus, et non magis testimonium perhibere bono? Alioquin corrosores fuisse convicimur, non correctores, et mordere quam emendare maluimus, si bonis obmutescimus, qui in tantum reclamavimus malis. Justus corripit in misericordia, peccator adulatur in impietate: ille, ut curet; iste, ut occultet quod erat curandum. Nihil tibi apud eos qui timentes Dominum glorificant, suspicandum est de oleo peccatoris, quo tuum quondam caput impinguare solebant. Laudamus te, quoniam tu facis unde non nos sane adulamur; sed in te Dei munere adimpletur quod psallis: Qui timent te, videbunt me, et laetabuntur, quia in verbo tuo supersperavi ; et item: Collaudabunt multi sapientiam ejus . En tuam quam plures praedicant sapientiam, sed qui priorem detestati sunt insipientiam. 8. Volo te talium praeconiis delectari, qui tam timeant palpare vitia, quam detrectare virtutibus. Veri isti sunt laudatores, qui ita bona laudare soleant, ut lacta
Abbreviated transcription (Latin):
ego me dix̾im qui adhuc uiuã
ista et siñ uidere qm̃ absens sum:
certe uł audire. Cet̾m uos frẽs lon¬
ge feliciores quib ea datum est
et actitate. Porro suꝑ om̃s bñdictꝰ
quem tanti primatuboni. tociꝰ
actor boniclignatus ẽ. De qua
m̾ito prerogatiua tͥ precipue cõ¬
gratulamur. ꝑ quem utiq totũ
est qd miramur. Grauaris forsi¬
tan laudib ñris s ñ oportet. Nis
quippe simile ht qd̾ loquimur il¬
loꝵ blandiciis. qui dicunt boñ
malum. et malũ bonum. atq
ita q̃iicũq beatificant in errorẽ
inducunt. Blanda s ꝑiculosa laus
cum saudat᷑ pec̃cor in desid̾iis a¬
nime sue. et iniqus bñdicitur.
Noster qͥliscumq fauor de carita¬
te procedit. et u̾itatis limitem ꝓut
sapimꝰ ñ exceclit. Securus głatur
qui in domino głatur hocẽ. ini̾i¬
tate. Nos ñ malum bonũ. s ma¬
lum diximꝰ qd̾ malum erat. Ue¬
rum si malis audact cum iucli¬
mꝰ oblatrauimꝰ. nc̃ cum ad bona

Expanded text:
ego me dixerim qui adhuc vivam, ego me dixerim qui adhuc vivam, ista etsi non videre, quoniam absens sum, certe vel audire. Caeterum vos, fratres, longe feliciores, quibus ea datum est et actitare. Porro super omnes benedictus, quem tanti primatu boni totius auctor boni dignatus est; de qua merito praerogativa tibi praecipue, cgratulamur, per quem utique totum est quod miramur. 7. Gravaris forsitan laudibus nostris: sed non oportet. Nil quippe simile habet quod loquimur, illorum blanditiis qui dicunt bonum malum, et malum bonum , atque ita quemcumque beatificant, in errorem inducunt. Blanda, sed periculosa laus, cum laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Noster qualiscumque favor de charitate procedit, et veritatis limitem, prout sapimus, non excedit. Securus gloriatur qui in Domino gloriatur, hoc est in veritate. Nos non malum bonum, sed malum diximus quod malum erat. Verum si malis audacter, cum vidimus, oblatravimus, nunc, cum ad bona
Abbreviated transcription (Latin):
b pectora. genib pauim̃ta tundũ¬
tur. uotis et deuotis precibus al¬
taria cumulantur. sordent gene
lacrimis. gemitib atq suspiriis
mugiunt diu̾soria. et ꝓ forensib
causis. canticis spiritalib sacra
tecta resultant: Nil suꝑnis ciub¬
nis magͥ spectare libet. nil regi sũ¬
mo iocundius exhibetur. Quid
enim aliud ẽ qd̃ ait sacrifitium
laudic honorificabit me: Osi quis
haberet ocłos aꝑtos quos orando
ꝓph̃a puero reuelauit. Uideret
ꝓculdubio quẽadmodum preue¬
n̾unt pͥncipes coniuncti psallen¬
panistriarũ. Hid̾et in qͣm q̃ cura.
quoue tͥpudio int̾sunt cantan¬
tib. adsunt orantib. insunt me¬
ditantib. suꝑsunt quiescentib.
ordinantib et ꝓcurantib p̃sũt.
Agnoscũt nimirum suꝑne po¬
testates conciues suos. et ꝓ his
qui heditatem capiunt salutis.
sollicite congaudent. confortãt
instruunt. ꝓtegunt. ꝓuidentei
om̃ib. om̃s in omnib. felicem

Expanded text:
bus pectora, genubus pavimenta tundunbus pectora, genubus pavimenta tunduntur, votis et devotis precibus altaria cumulantur, sordent genae lacrymis, gemitibus atque suspiriis mugiunt diversoria, et pro forensibus causis, canticis spiritualibus sacra tecta resultant, nil supernis civibus magis spectare libet, nil Regi summo jucundius exibetur. Quid enim aliud est quod ait: Sacrificium laudis honorificabit me? O si quis haberet oculos apertos, quos orando propheta puero revelavit! videret procul dubio quemadmodum praeveniunt principes conjuncti psallenpanistriarum . Videret, inquam, qua cura quove tripudio intersunt cantantibus, adsunt orantibus, insunt meditantibus, supersunt quiescentibus, ordinantibus et procurantibus praesunt. Agnoscunt nimirum supernae postestates concives suos, et pro his qui haereditatem capiunt salutis, sollicite congaudent, confortant, instruunt, protegunt, providentque omnibus omnes in omnibus. Felicem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo queq colore distinctius eni¬
tescunt. Sic feda admota pul¬
cris. pulcriora reddunt ⁊ ipsa.¬
magis feda reddunt᷑. Ne qua
tñ offensionis. uł confusionis
subrepat occasio. replicamus ⁊
nos uobis illud apłi. Et hec qͥdẽ
fuistis: s abluti estis. sed scĩfica¬
tiestis. Iam nullus scłarib in
domum dĩ patet aditus. nulluᷤ
iam cum ociosis confabulatio
ꝑmiscetur. Solitus puerorum
aut puellarũ strepitus ñ au¬
dicur. Solis pueris xp̃i de qͥb
dicitur. ecce ego et pueri mei
mecũ. socus sc̃s ꝑuius et expo¬
situs. diuinis tm̃ lauclib acsa¬
cris soluenclis uotis. debita sol¬
licitudine et reu̾entia custodit᷑.
ma locum ip̃m turba nobilitat.
horum clamores puerorum stre¬
pitusq ꝑcipiunt. quib et uicic¬
sim ñ minori utiq sue affectio¬
nis clamore respondent. Laudate
sum. Psallite deo nr̃o psallite. plai¬
lite regi nr̃o psallite. Dum mani¬

Expanded text:
proprio quoque colore distinctius eniproprio quoque colore distinctius enitescunt. Sic foeda admota pulchris, pulchriora reddunt, magis foeda redduntur. Ne qua tamen offensionis vel confusionis subrepat occasio, replicamus et nos vobis illud Apostoli: Et hoc quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis . Jam nullus saecularibus in domum Dei patet aditus, nullus jam cum otiosis confabulatio permiscetur, solitus puerorum aut puellarum strepitus non auditur. Solis pueris Christi, de quibus dicitur, Ecce ego et pueri mei mecum , locus sanctus pervius et expositus, divinis tantum laudibus ac sacris solvendis votis, debita sollicitudine et reverentia custoditur. ma locum ipsum turba nobilitat, horum clamores puerorum strepitusque 80 percipiunt! quibus et vicissim non minori utique suae affectionis clamore respondent: Laudate,sum, Psallite Deo nostro, psallite; psallite regi nostro, psallite . 6. Dum mani
Abbreviated transcription (Latin):
nium auctoris. ñ tam̃ sine ur̃a
tanqͣm ipsius coaduitoris in
omnib. Potuit quidẽ ea agere
ip̃e sine uobis: s maluit uos
opum habere consortẽ: ut ha¬
beret et głe. Increpabat salua¬
tor qͦsoam. qd̾ or̃onis domum
spelũcam latronum fac̾ent. ha¬
bebit ergo sine dubio cõmenda¬
tum. qui e regione oꝑam dedit
a porcis margaritã. cuiꝰ studio
et industria uulcani officina stu¬
diis uidetur mancipata celestib.
immo sua deo habitatio reddita.
et in ͥpocius qd̾ ante fuit exsina¬
goga sathane restituta. Sane
ñ ad confusioem cuiuspiam siue
improꝑium. pret̾itamala rete¬
ximus: sedut ex comꝑatione
uet̾um. nouitatis decus gratiꝰ
uenustiusq appareat. qr tunc
recentia iocundius bona clares¬
cunt. cum fuint malis compa¬
rata pͥoribus. Similia ex simi¬
lib innotescunt. s ex contrariis
contraria: aut placent ampliꝰ
aut displicent. Iunge nigra cã¬
didis. et mutua collatione. in

Expanded text:
nium auctoris; non tamen sine vestra, nium auctoris; non tamen sine vestra, tanquam ipsius coadjutoris in omnibus. Potuit quidem ea ipse agere sine vobis; sed maluit vos operum habere consortem, ut haberet et gloriae. Increpabat Salvator quosdam, quod orationis domum speluncam latronum facerent . Habebit ergo sine dubio commendatum, qui e regione operam dedis, a porcis margaritam; cujus studio et industria Vulcani officina studiis videtur mancipata coelestibus, imo sua Deo habitatio reddita; et, in id potius quod ante fuit, ex synagoga Satanae restituta. 5. Sane non ad confusionem cujuspiam sive im properium praeterita mala reteximus, sed ut, ex comparatione veterum, novitatis decus gravius venustiusque appareat, quia tunc recentia jucundius bona clarescunt, cum fuerint malis comparata prioribus. Similia ex similibus innotescunt, sed ex contrariis contraria aut placent amplius, aut displicent. Junge nigra candidis, et mutua collatione in
Abbreviated transcription (Latin):
tipari militib. urgeri negociĩs.
lirgiĩ ꝑsonare. patere inc̾dum
et feminis. Quid int̾ hec ceseste
quid diuinum. quid spũale po¬
terat cogitari: slunc uacat᷑ mi¬
bi deo. studetur continentie. dis¬
cipline inuigilatur. sectionib
scĩs intenditur. Iuge quippe si¬
lentium. et ab om̃i strepitu se¬
cłarium ꝑpetua quies: oogit ce¬
lestia mecditari. Porro continẽ¬
tie labor. et rigor discipline. psal¬
morũ humorumq dusceline
releuant᷑. Pudor de pret̾itis noue
conu̾sationis temꝑat aust̾itatẽ.
Is autem qui inpresenti ꝑ paci¬
entiam capitur bone conscientie
fructus. futuxorũ quoq bonoꝵ
oꝑatur desid̾ium. qd̾ ñ frustrã¬
bit᷑. et spem que ñ confundit.
Kenturi timor iudiciĩ pio cedit
frat̾ne caritatis exercicio. sari¬
tas quippe. foras mittit timorẽ.
Tedium et accidiam: ꝓcul pel¬
lit sc̃arum uarietas obserua¬
tionum. Et hec reteximus ad
laudem et głam dei. tanqͣ om¬

Expanded text:
stipari militibus, urgeri negotiis, stipari militibus, urgeri negotiis, jurgiis personare, patere interdum et feminis. Quid inter haec coeleste, quid divinum, quid spirituale poterat cogitari? Nunc vero vacatur inibi Deo, studetur continentiae, disciplinae invigilatur, lectionibus sanctis intenditur. Juge quippe silentium, et ab omni strepitu saecularium perpetua quies cogit coelestia meditari. Porro continentiae labor et rigor disciplinae psalmorum hymnorumque dulcedine revelantur. Pudor de praeteritis novae conversationis temperat austeritatem. Is autem qui in praesenti per patientiam capitur bonae conscientiae fructus, futurorum quoque bonorum operatur desiderium, quod non frustrabitur, et spem, quae non confundit. Venturi timor judicii pio cedit fraternae charitatis exercitio; charitas quippe foras mittit timorem . Taedium et acediam procul pellit sanctarum varietas observationum. Et haec reteximus ad laudem et gloriam Dei, tanquam om
Abbreviated transcription (Latin):
um qd̾ pateret calumpnie. Te inꝗͣ
mutato. mox om̃is tumultus cõ¬
cid̾t quiesc̾et strepitus. Solumq
ac totum erat qd̾ nos mouebat.
tuus ille scilice habitus et appara¬
tus cum procedes qd̾ paulo inso¬
lentior apparebat. Deponeres
fastum. habitumq mutares.
et facile omnium quiesc̾e pot̾at
indignatio. Ceterũ tu et secistisa¬
tic causantib. et adiecisti qd̃ m̾i¬
do collaudemus. Quid enim iã ĩ
humanis operib uire laudabit᷑.
si hoc summa ammiratiõe et
laude dignissimum ñ habetur:
et tam repentina immutatio.
In celestib magnum suscitat
gaudium unuis pecc̃oris conũ¬
sio. quid tociꝰ congregationis:
Quid et istius: Locuc quippe ab
antiquo nobilis et regie digni¬
tatic extit̾at. palacii causis re¬
gumq ex̾citib deseruire sosebat.
dine cunctatione et fraude sua
cesari reddebantur: s ñ eciã deo
q̃ dĩ sunt ꝑsoluebantur eque si¬
delit̾. Qd̃ audiuimus ñ qd̾ ui¬
dimus soquimur. Claustrum
p̃m monast̾ii freq̃nterut auint

Expanded text:
um quod pateret calumniae. Te, inquam, mutato, mox omnis tumultus concideret, quiesceret strepitus. Solumque ac totum erat quod 79 nos movebat, tuus ille scilicet habitus et apparatus cum procederes, quod paulo insolentior appareret. Denique deponeres fastum, habitumque mutares, et facile omnium quiescere poterat indignatio. Caeterum tu et fecisti satis causantibus, et adjecisti quod merito collaudemus. Quid enim jam in humanis operibus jure laudabitur, si hoc summa admiratione et laude dignissimum non habetur? et tam repentina immutatio. In coelestibus magnum suscitat gaudium unius peccatoris conversio; quid totius congregationis? quid et istius? 4. Locus quippe ab antiquo nobilis, et regiae dignitatis exstiterat; palatii causis regumque exercitibus deservire solebat. Sine cunctatione et fraude, sua Caesari reddebantur; sed non etiam Deo quae Dei sunt persolvebantur aeque fideliter. Quod audivimus, non quod vidimus, loquimur: claustrum ipsum monasterii frequenter, ut alunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Crudelis ambitio. ⁊ incredibił.
si fidem ocłi ñ astruerent. Uix tenẽt
manus qͥn illud ad litt̾am imple¬
ant qd̾ legitur in ꝓpħa. Secuer̃t
pregnantes galaad ad dilatandũ
tminos suos. ubi ẽ. illa t̾rifica cõ¬
minatio. ue qui coniungitis do¬
mũ ad domũ. ⁊ agrũ agro copu¬
latis. Nũquid ĩ his dũtaxat exigu¬
is. ue istud metuendũẽ. ñ autẽ cũ
urbes urbib. aut ꝓuincie ꝓuĩciis
continuant᷑: Immo ⁊̃ respondeant
si uolũt se imitari dñm xp̃m: faci¬
entes ⁊ ip̃i utͣq unũ. adducentes ⁊
ip̃i ex liu̾sis pascuis greges: ut fiat
unus pastor ⁊ unũ ouile. Huiꝰ rei
gr̃a ñ pigritant᷑ crebro terere simi¬
na apłorum. inuentͣi ⁊ ibi qd̾ ma¬
gis dolendũ. ẽ. qui sue faueãt im¬
ꝓbe uoluntati. ñ qd̾ ualde romani

Expanded text:
ius. Crudelis ambitio, et incredibilis, ius. Crudelis ambitio, et incredibilis, si fidem oculi non adstruerent! Vix tenent manus, quin illud ad litteram impleant quod legitur in propheta: Secuerunt praegnantes Galaad ad dilatandum terminos suos . 29. Ubi est illa terrifica comminatio, Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis? Nunquid in his duntaxat exiguis Vae istud metuendum est, non autem cum urbes urbibus, aut provinciae provinciis continuantur? Imo etiam respondeant, si volunt, se imitari Dominum Christum, facientes et ipsi utraque unum, adducentes et ipsi ex diversis pascuis greges, ut fiat unus pastor, et unum ovile. Hujus rei gratia non pigritantur crebro terere limina apostolorum, inventuri et ibi quod magis dolendum est qui suae faveant improbae voluntati: non
Abbreviated transcription (Latin):
ambitu cͥcumcludãt: occasiõe inuẽ¬
ta ex qͦcũq uet̾i pͥuilegio satagũt
ut ⁊ uicinas sibi subiciant cuuta¬
tes. qͣtinus due quib duo uix pre¬
sules sufficiebãt: sub uno redigan¬
tur antitite. Rogo que ħtã odiosa
p̾sumptio. qͥs hic tantus ardor domi¬
nãdi suꝑ t̾ram. q̃ pͥncipandi tã ef¬
frenis cupiditas᷑. Certe cũ pͥmũ tͣctꝰ
es ad cathedram flebas. refugiebas.
uim q̃ rebaris. multũ ad te. ⁊ oĩo
supͣ te ẽẽ. dicens. misum clamitãs.
⁊ indignũ. qͥ ñ eẽs ydoneus tã sc̃o
ministio. tantis ñ suffic̾e curis.
Qiuid igit᷑ ñc u̾ecũda depulsa formi¬
dine. sponte ambis ad ampliora
ĩmo irreu̾enti audacia ꝓpͥis ñ con¬
tentꝰ inuadis aliena: sur hoc. for¬
de ut płes ppłos salues᷑. S in alie¬
nã messem. tuã mitt̾e falcẽ iniu¬
riosum e. Ut tue prestes eccłie. S
eccłiarum sponso ñ placet tale umiꝰ

Expanded text:
ambitu circumcludant; occasione invenambitu circumcludant; occasione inventa ex quocunque veteri privilegio, satagunt ut vicinas sibi subjiciant civitates: quatenus duae, quibus duo vix praesules sufficiebant, sub uno redigantur antistite. Rogo, quae haec tam odiosa praesumptio? quis hic tantus ardor dominandi super terram? quae principandi tam effrenis cupiditas? Certe cum primum tractus es ad cathedram, flebas, refugiebas, vim querebaris, multum ad te et omnino supra te esse dicens; miserum clamitans et indignum, qui non esses idoneus tam sancto ministerio, tantis non sufficeres curis. Quid igitur nunc verecunda depulsa formidine, sponte ambis ad ampliora; imo irreverenti audacia, propriis non contentus, invadis aliena? Cur hoc? Forte ut plures populos salves? Sed in alienam messem, tuam mittere falcem, injuriosum est. Ut tuae praestes Ecclesiae? Sed Ecclesiarum Sponso non placet tale unius
Abbreviated transcription (Latin):
cunie. suie ⁊̃ carnis ⁊ sanguinis.
qͥ regñ de ñ possidebũt p̾rogatiua.
ñ ideo corda qͥescunt. duplici semꝑ
estuancia desid̾io. qͦ utiq mag̾ ac
mag̾. ⁊ dilatentꝰ in plura in plura.
⁊ ad celsiora subliment᷑. Herbi gr̃a
huiꝰmodi: ñ contentꝰ uto in una.
płes sibi immo quotqͣt ualet. con¬
quir̾e honores satagit. tã in una
qͣm in płib. Quib tñ om̃ib si locꝰ
euen̾it: libent̾ unius prefe̾t episa.¬
pii dignitatem. S numqͥd sic sacia
Quo forte adepto: rursum nescio qͥd
aliud sõnians: laboriosis itin̾ib ⁊¬
p̾sumptuosis familiaritatib. roma¬
num statuit freq̃ntare palaciũ.
q̃stuosas sibi qͣsoam exinde cõpa¬
rãs amicicias. Si lucri spũalis gr̃a
sumptio corrigenda. Nõnulli c̃ ista
ñ possũt. se u̾tunt ad aliud ãbiendi
genꝰ. in qͦ nichominus aꝑiũt eã ꝙͣ¬
hñt dominandi libidĩem. slam cũ
p̾sideant urbib ualde ppłosis. ⁊ to¬
tas ut ita dicam patͥas ꝓpͥe diocesis

Expanded text:
cuniae, sive etiam carnis et sanguinis, quae regnum Dei non possidebunt, praerogativa, non ideo corda quiescunt, duplici semper aestuantia desiderio, quo utique magis ac magis et dilatentur in plura, et ad celsiora sublimentur. Verbi grathujusmodi, non contentus uno in una, plures sibi, imo quotquot valet, conquirere honores satagit, tam in una, quam in pluribus. Quibus tamen omnibus, si locus evenerit, libenter unius praeferet episcopi dignitaQuo forte adepto, rursum nescio quid altius somnians, laboriosis itineribus et sumptuosis familiaritatibus Romanum statuit frequentare palatium, quaestuosas sibi quasdam exinde comparans amicitias. Si lucri spiritualis grsumptio corrigenda. 28. Nonnulli cum ista non possunt, vertunt se ad aliud ambiendi genus, in quo nihilominus aperiunt eant, dominandi libidinem. Nam cum praesideant urbibus valde populosis, et totas, ut ita dicam, patrias propriae dioecesis
Abbreviated transcription (Latin):
fusus ẽ. de subiectiõe: iure ex p̾lati¬
one m̾uit honorari. Non erubuit
suꝑ se potestatem: ⁊ ideo dignus
qͥ habet ⁊ subse milites. Ex habũ¬
dantia cordis os loq̃batur: ⁊ iuxta
qd̾ intus ordinatas hũit affectio¬
nes: foris qͦ u̾ba decent̾ composu¬
it. Nedit prius honorem p̾positis.
ut iã a subditis iuste reciꝑet. sci¬
ẽs se ã suꝑiorib acciꝑe qd̾ impẽ¬
d̾et infiorib. ⁊ quia melius ꝓpͥe
subiectioĩs disc̾et exꝑimento. sua
ip̃e mod̾ari imꝑia. forte ñ igno¬
rabat qd̾ subiecto sibi homini d̾s
om̃ia subiec̾it sub pedib eius.
offendẽti se: infensa reddid̾it. et
is quẽ humilem constituerat.
suꝑ oꝑa manuum suarũ. suꝑbie
m̾ito comꝑatꝰ ium̃tis insipienti¬
b. et similis fc̃s sit illis. Nou̾at ⁊

Expanded text:
fusus est de subjectione, jure ex praelatifusus est de subjectione, jure ex praelatione meruit honorari. Non erubuit super se potestatem, et ideo dignus qui haberet et sub se milites. Ex abundantia cordis os loquebatur: et juxta quod intus ordinatas habuit affectiones, foris quoque verba decenter composuit. Dedit prius honorem praepositis, ut jam a subditis juste reciperet: sciens se a superioribus accipere, quod impenderet inferioribus, et quia melius propriae 475 subjectionis disceret experimento sua ipse moderari imperia. Forte non ignorabat, quod subjecto sibi homini Deus omnia subjecerit sub pedibus ejus; offendenti se infensa reddiderit; et is, quem humilem constituerat super opera manuum suarum, superbiae merito comparatus jumentis insipientibus, et similis factus sit ill
Abbreviated transcription (Latin):
de ignominiosum seruo. sisit sic̃
dominus eius. aut discipło. si sit
sic̃ magist̾ eius. Płimũ se uob̾ dr¬
ferre putant. cũ uos xͦ p̾ferre co¬
nantur. xp̃o reclamante ac dicẽ
in isrł. Et ego inqͥt homo sum sub
potestate: hñs sub me milites. Nõ
iactabat potestatem: qͣm nͦ solã ꝓ¬
tulit nͨ pͥorem. Dicturꝰ qͥppe hñs
sub me milites: p̾misit hõ sũ sub
potestate. Prius se agnouit homi¬
nem. ꝗͣ potentem. Agnouit inꝗͣ
se hominẽ homo gentilis. ut ĩ se
iam impleri ostendet: qd̾ longe añ
dix̾at dauid. Sciãt gentes qͣm ho¬
miẽs sunt. Homo inqͥt sum᷑. hõ
sub potestate. Iam qͥcqͥd subinfe¬
ras: suspectam ñ habemꝰ iactan¬
ciã. Premissa siqͥdem ẽ. humilitas.
ne altitudo p̾cipitet. Nec locum in¬
uenit arrogantia: uͭ tã clarum
humilitatis insigne p̾cessĩt. Ag¬
iectioẽm: iã ⁊ te sub te hr̃e milites
ꝓfitere securus. Re uera qr ñ con¬

Expanded text:
de ignominiosum servo, si sit sicut de ignominiosum servo, si sit sicut dominus ejus: aut discipulo, si sit sicut magister ejus. Plurimum se vobis deferre putant, cum vos Christo praeferre conantur, ipso reclamante ac dicentin Israel! Et ego, inquit, homo sum sub potestate, habens sub me milites . Non jactabat potestatem, quam nec solam protulit, nec priorem. Dicturus quippe, habens sub me milites, praemisit: Homo sum sub potestate. Prius se agnovit hominem, quam potentem. Agnovit, inquam, se hominem homo gentilis, ut in se jam impleri ostenderet, quod longe ante dixerat David: Sciant gentes quoniam homines sunt . Homo, inquit, sum, et sub potestate. Jam quidquid subinferas, suspectam non habemus jactantiam. Praemissa siquidem est humilitas, ne altitudo praecipitet. Nec enim locum invenit arrogantia, ubi tam clarum humilitatis insigne praecesserit. Agjectionem: jam et te sub te habere milites profitere securus. Revera quia non con
Abbreviated transcription (Latin):
sedic honorem. Decebat qͥdem ex
uobis. uob̃ commnissam eccłiam
c̃scere. Nc̃ uͦ saltem in illa qͣ sus¬
cepistis maneat clignitate. Et
uos enim ur̃o p̾decessore impo¬
tentior. Si ñ crescit ꝑ uos: nõ de¬
crescat ꝑ uos. Hec isti. Xp̃c alit̾.
et iussit et gessit. Reddite ait q̃
sunt cesaris cesari: ⁊ q̃ sũt dĩ dõ.
Qd̾ ore socutus ẽ. mox oꝑe imple¬
re curauit. Conditor cesaris. cesa¬
ri ñ cunctatꝰ ẽ. redd̾e censum.
Exẽplum enim dedit uobis. ut
et uos ita faciatis. Qñ uero dei
sacerdotib debitam negaret ue¬
u̾entiam. qͥ hãc scłarib quoq po¬
testatib exhib̾e curauit: Porro
uos si cesaris successori .i. regi se¬
dulus in suis curiis. consiliis ne¬
gociis. ex̾citib ꝙ adestis. indigñ
erit uobis. cuicũq aͥ uicario ta¬
lit̾ ex hib̾i. qͣlit̾ ab antiqͦ int̾ eccle¬
ergo huiꝰ ignominie dissuasores.
qͣse sit dĩ ordinationi resistere. Uai¬

Expanded text:
sedis honorem. Decebat quidem ex sedis honorem. Decebat quidem ex vobis, vobis commissam Ecclesiam crescere: nunc vero saltem in illa qua suscepistis maneat dignitate. Et vos enim vestro praedecessore impotentior? Si non crescit per vos, non decrescat per vos. » Haec isti. Christus aliter et jussit, et gessit. Reddite, ait, quae sunt Caesaris, Caesari; et quae sunt Dei, Deo . Quod ore locutus est, mox opere implere curavit. Conditor Caesaris, Caesari non cunctatus est reddere censum: exemplum enim dedit vobis, ut et vos ita faciatis. Quando vero Dei sacerdotibus debitam negaret reverentiam, qui hanc saecularibus quoque potestatibus exhibere curavit? Porro vos, si Caesaris successori, id est regi, sedulus in suis curiis, consiliis, negotiis, exercitibusque adestis; indignum erit vobis cuicunque Christi vicario taliter exhiberi, qualiter ab antiquo inter Eccleergo hujus ignominiae dissuasores, quale sit Dei ordinationi resistere. Val
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omio inusitatũ. s qͣnto inusita¬
tiꝰ. tanto głosius. Timor de adepta
iã altitudine. tedere mag̾ ꝙͣ. place̾
faciet altiora. Nõ uos ergo selicẽ qr
p̾estic: sed siñ ꝓdestis. infelicẽ puta
te. Ut autẽ secure phẽe. possitis: sub¬
ẽe. ⁊ uos si cui debetis ñ declignemi¬
ni. Declignatio quippe subiectiõis.
p̾sationis reddit indignũ. Sapiẽ¬
tis ẽ. cõsiliũ. qͣnto maiores. tanto
humilia te in om̃ib. Sapĩe uͦ pre
ceptum. Qͥ maior ẽ. ur̃m fiat sicut
iunior. Qd̾ si expedit etiã minorib
eẽ. subiectũ: maioꝵ iugum quomͦ
licebit contempn̾e: bideant pociꝰ
gitis que dico. Cui honorem. ho¬
norem. Om̃ĩs anima inquit po¬
testatib sublimiorib subdita sit
Siom̃is ⁊ nr̃a. Qui uos excipit
ab uniu̾sitate: Si qͥs temptat ex¬
ciꝑe: conatur decipe. Nolite illoꝵ
acqͥescere consiliis: qui cũ sint
qͥ uob̾ dice̾ solent. Seruate ur̃e

Expanded text:
et omnino inusitatum: sed, quanto inusitaet omnino inusitatum: sed, quanto inusitatius, tanto gloriosius. Timor de adepta jam altitudine taedere magis quam placere faciet altiora. Non vos ergo felicem, quia praeestis: sed si non prodestis, infelicem putate. 31. Ut autem secure praeesse possitis, subesse et vos, si cui debetis, non dedignemini. Dedignatio quippe subjectionis, praelationis reddit indignum. Sapientis est consilium: Quanto major es, tanto humiliaceptum: Qui major est vestrum, fiat sicut minor . Quod si expedit etiam minoribus esse subjectum, majorum jugum quomodo licebit contemnere? Videant in vobgitis quae dico: cui honorem, honorem. Omnis anima, inquit, potestatibus sublimioribus subdita sit . Si omnis, et vestra. Quis vos excipit ab universitate? Si quis tentat excipere, conatur decipere. Nolite illorum acquiescere consiliis, qui, cum sintqui vobis dicere solent: « Servate vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
nec soq̃ntibus crede̾tur. Utinam no¬
bis reliq̃rint moderni noe: unde pos¬
uͦ cernente orbe mundi fabulã soli
tacebimus: Capud meũ undiq cõ¬
cassatũ ẽ: et ego sangͥne cͥcumq̃q
ebulliente. putau̾im eẽ. tegendũ:
cqͥd apposuero cruentabit᷑: ⁊ ma¬
ior erit confusio uoluisse celare. c̃
in presentiarũ. ab huiusmͦi morda¬
cib curis m̃tem facit ẽẽ. qͥetam.
et ã minacib penis in futuro secu¬
rã reddit conscienciam. Hec ur̃os
pat̾ animos ab horum omnium
pestifã e muiatione compescat. Au¬
dite pociꝰ pph̃am talit̾ a talib dehor¬
parare qͥbusdam qͥ semetĩpos cõ¬
mendãt. s se sͥ comꝑantẽ et me¬
tientẽ scd̃m m̃suram regłe. qͣm ei¬
nolite fraudare inuicẽ: ꝓpͥis place¬
bit ẽẽ. contentum. Qui ⁊ ꝓuocãs
ad humilitatem: suũ illud archie¬
p̃o. ñ cunctabit᷑ salubrit intima¬
re. Noli altum saꝑe: sed time. In
alto posito ñ altũ saꝑe difficiseẽ.

Expanded text:
vel loquentibus crederetur! utinam nobis reliquerint moderni Noe, unde a nvero cernente orbe mundi fabulam, soli tacebimus? Caput meum undique conquassatum est, et ego sanguine circumquaque ebulliente putaverim esse tegendum? Quidquid apposuero, cruentabitur; et major erit confusio voluisse celare, cum in praesentiarum ab hujusmodi mordacibus curis mentem facit esse quietam, et a minacibus poenis in futuro securam reddit conscientiam. Haec vestros, pater, animos ab horum omnium pestifera aemulatione compescat. Audite potius Prophetam, taliter a talibus dehorparare quibusdam qui se ipsos commendant, sed se sibi comparantem, et metientem secundum mensuram regNolite fraudare invicem , propriis placebit esse contentum. Qui et provocans ad humilitatem, suum illud archiepiscopo non cunctabitur salubriter 474 intimare: Noli altum sapere, sed time . In alto posito non altum sapere difficile est
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia. ⁊ sanguĩem innoxium
libaret. Deniq cani sunt sensus
homĩs: et etas senectutis uita im¬
macłata. Sicubi huiuscem᷑i puer
senex ꝓmotus inuenit᷑: opꝰ dĩ est.
his qͥ tales ñ sunt mirandũ. nõ
imitandũ. Cet̾m currit᷑ in clero pas¬
sum ab om̃i etate et ordine. a doctiᷤᷤ
parit̾ et indoctis. ad eccłiasticas
curas: tanq̃ sine curis iã quisq
uicturus sit. cũ ad curas ꝑuen̾it.
Nec mirũ de his qͥ necdum in se¬
metipĩs exꝑti sunt. Uidentes qͥppe
illos qui iam ꝓpͥos hum̾os cupite sar¬
cine summiser̃t: ñ solum ñ gem̾e.
tanꝗͣ sub on̾e. s insuper appetere
plus onãri: ñ det̾rent᷑ ꝑiculis que
cupiditate cecati ñ uident. s fauori¬
bus ampliꝰ qͦs illis inuident ꝓuo

Expanded text:
udicia, et sanguinem innoxium liberaret . Denique cani sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Sicubi hujuscemodi puer senex promotus invenitur, opus Dei est, his qui tales non sunt, mirandum non imitandum. 27. Caeterum curritur in clero passim ab omni aetate et ordine, a doctis pariter et indoctis ad ecclesiasticas curas, tanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas pervenerit. Nec mirum de his qui necdum in semetipsis experti sunt. Videntes quippe illos qui jam proprios humeros cupitae sarcinae submiserint, non solum non gemere tanquam sub onere, sed insuper appetere plus onerari, non deterrentur periculis, quae cupiditate caecati non vident; sed favoribus amplius, quos illis inviden
Abbreviated transcription (Latin):
oronis: ad cõplem̃tum utiq trine
illiꝰ repetitionis in eurͣgłio de pas¬
cendis ouib. In ħ nou̾is illius tri¬
nitatis sacram̃tum. in nullo fru¬
stratũ a te: si pascas u̾bo. pascas
exemplo. pascas et sc̃arum fructu
or̃onum. Manẽt itaq tͥa hec. u̾bũ.
exemplũ. or̃o. Maior autẽ horum ẽ
or̃o. Nam et sint dictũ ẽ. uocis uͥtus sit
opus: et oꝑi tñ et uoci grãm effica¬
tiamq ꝓmeretur oratio. Heu auel¬
lor. arripior. ñ licet ultra. Illud dñ
breuit᷑ admonitus sis: ut qͣmciciꝰ
pot̾is graui me cures soluere cura.
et qͥd sͥ uult qd̾ int̾ alia q̃stus es uul¬
nus a quo ñ sꝑabas de ꝑtulisse: nõ
negligas manifestius aꝑire. Id enã
anxie me sollicitat. Ad clerũ senonẽ

Expanded text:
onis, ad complementum utique trinae onis, ad complementum utique trinae illius repetitionis in Evangelio de pascendis ovibus . In hoc noveris illius trinitatis sacramentum in nullo frustratum a te, si pascas verbo, pascas exemplo, pascas et sanctarum fructu orationum. Manent itaque tria haec: verbum, exemplum, oratio: major autem his est oratio. Nam etsi, ut dictum est, vocis virtus sit opus; et operi tamen et voci gratiam efficaciamque promeretur oratio. Heu avellor, abripior! non licet ultra. Illud tamen breviter admonitus sis, ut, quam citius poteris, gravi me cures solvere cura; et quid sibi vult, quod inter alia questus es, vulnus a quo non sperabas te pertulisse, non negligas manifestius aperire: id enim anxie me sollicitat. EPISTO
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ si modicũ ẽ. et id tͥbue. Etenim
qui in modico fidelis ñ ẽ. nͨ in maxi¬
mo. Totum da. quia totum repe¬
tendꝰes. usq ad nouissimũ qͣdran¬
tem. s sane qd̾ habes. ñ qd̃ ñ habes.
mem̃to etiã uocitue dare uocẽ uir¬
tutis. Quid illud inqͥs. Ut oꝑatua
u̾bis cõcinant. immo u̾ba oꝑib. ut
cures uidelici pͥus facere qͣ docere.
Pulcherrimꝰ ordo ẽ et salub̾rimus
ut onus qd̾ portandũ imponis. tu pͥor
portes. et exte discas qualit̾ oporte¬
at aliis mod̾ari. Alioqͥn subsanna¬
bit te sapiens. ut pote pigrũ illũ
cui labor sit manũ porrigẽ ad os.
arguet te apłs dicens. tu qui alioᷤᷤ
doces. teip̃m ñ doces. S ⁊ notab̾is
exẽpłum ẽ oꝑis. faciens facile sua¬
dibile qd dicitur. dũmonstrat fac¬
tibile qd̾ suadetur. Ergo in his duo¬
b mandatic. u̾bi scilicet et exem¬
pli summã tii officii ad conscien¬
tie secitatem pend̾e intellige. Tu tn
sisapis iunges et t̾cium studium

Expanded text:
d si modicum est, et id tribue. Etenim qui in modico fidelis non est, nec in maximo. Totum da, quia totum repetendus es usque ad novissimum quadrantem: sed sane quod habes, non quod non habes. 3. Memento etiam voci tuae dare vocem virtutis. Quid illud, inquis? Ut opera tua verbis concinant, imo verba operibus, ut cures videlicet prius facere quam docere. Pulcherrimus ordo est et saluberrimus, ut onus quod portandum imponis, tu portes prior; et ex te discas qualiter oporteat aliis moderari. Alioquin subsannabit te sapiens, utpote pigrum illum, cui labor sit manum porrigere ad os : arguet te et Apostolus dicens; Tu qui alios doces, teipsum non doces . Sed et notaberis exemplum est operis, facile faciens suadibile quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. Ergo in his duobus mandatis, verbi scilicet atque exempli, summam tui officii ad conscientiae securitatem pendere intellige. Tu tamen, si sapis, junges et tertium, studium