comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
haccionũ: unde ꝓbus dicit̾ laude
dignus: Probatio uero operat᷑
spem uitte aet̾nę Spes est
expeccatio futurorum bonorũ :
Quiergo int̃ tribulationes et
ad ũsa ꝑ pati en tiam ꝓbales in¬
is futurã beati tudinem expec¬
tant: Spes autẽ non confun¬
dit: Spes siue expectatio fu¬
turorumbonorum: om nẽ con¬
fusionem & uere am diam huius
scli expelit: Spes ergo non con¬
fundit id est qui ꝓ batus est infi¬
debonisq operibus et spem habet
rubescit quicquid aduersi in
hoc scło sustinu erit. securus
aritas dei qua nos diligit deus
ł qua diligimꝰ dm̃ diffusc est
in cordib nris tem pore baptis¬
matis et tem pore manus inpo
Verbum effusionis. siue diffu¬
sio nis: largitatẽ muneris sig¬
nificat sic̃ & in io hel habetur.
E ffundã despũ meo suꝑ omnẽ
carnem: Siue ergo caritas
qua diligimꝰ dm̃ in nobissit
ꝓcuius amore pacient̃ om̃it
ad uersa sustinemꝰ. siue qua
diligimꝰ ꝓximum: ł quicquid

Expanded text:
actionum, unde probus dicitur laude actionum, unde probus dicitur laude dignus: probatio vero operatur spem, vitae aeternae. Spes est exspectatio futurorum bonorum. Qui ergo inter tribulationes et adversa per patientiam probabiles exis, futuram beatitudinem exspectant. Spes autem non confundit. Spes sive exspectatio futurorum bonorum omnem confusionem et verecundiam hujus saeculi expellit. Spes ergo non confundit, id est qui probatus est in fide bonisque operibus, et spem habet rubescit quidquid adversi in hoc saeculo sustinuerit, securus aritas Dei qua nos diligit Deus, vel qua diligimus Deum, diffusa est in cordibus nostris tempore baptismatis, et tempore manus imposVerbum effusionis sive diffusionis largitatem munerum significat, sicut in Joel habetur: Effundam de spiritu meo super omnem carnem . Sive ergo charitas qua diligimus Deum in nobis sit, pro cujus amore patienter omnia adversa sustinemus: sive qua diligimus proximum, vel quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
iacebamꝰ in luto et foctore uiciorũ¬
Et gloriam᷑ inspe :głae filiorum dĩ:
I n p̃senti scło filiidĩ sumꝰ inspe. in al¬
tera autẽ uita erimꝰ inrȩ: si in bonis
soꝑib articulus mortis nos inue
autẽ. sub. gloriam᷑ in spe głae filioꝵ
dei. sed et gloriam intribulationi¬
bus id est inangustiis. & ad uersi¬
Scientes qđ tribulatio. & afflictio.
pacientiam operatur. inelectis.
qui pacienter aduersa huius scli
ꝑferunt.: Pacientia: apctuendo.
id est feren do dicitur Et est
pacientica quando corpus aut ani¬
mus. timore & afflictione tor¬
mentorum feritur: sed uin dic¬
ta non expetitur: Per haNe¬
scĩ martyres uicerunt ꝑsecutio¬
nem & se uitiam tyrannorũ: non
reddentes uicem. sed pacientiam
seu toleran tiam seruantes:
meritorum et fidaei sic̃ ꝓbati st̃
scĩ martyres. & sicut ꝓbatus est¬
beatus iob ñon deficiens intribu¬
latione: Est &iam ꝓbatio.
honestas morũ & laudabilittis

Expanded text:
jacebamus in luto et fetore vitiorujacebamus in luto et fetore vitiorum, gloriamur in spe gloriae filiorum Dei. In praesenti saeculo filii Dei sumus in spe, in altera autem vita erimus in re, si in bonis operibus articulus mortis nos invenautem, subaudis gloriamur in spe gloriae filiorum Dei, sed et gloriamur in tribulationibus, id est angustiis et adversiscientes quod triur in electis qui patienter adversa hujus saeculi perferunt. Patientia a patiendo, id est a feriendo dicitur, et est patientia quando corpus et animus timore et afflictione tormentorum feritur, sed vindicta non petitur. Per hanncti martyres vicerunt persecutionem et saevitiam tyrannorum, non reddentes vicem, sed patientiam sive tolerantiam servantes. meritorum et fidei, sicut probati sunt sancti martyres, et sicut probatu est Job, non deficiens in tribulatione. Est etiam probatio, honestas morum et laudabilitas
Abbreviated transcription (Latin):
ria in ex celsis deo. & interra pax
hominibus: bone uolun tatis ::
Turfemĩ pacem habemꝰ apud dm̃:
si internos pacẽ & concordiam
fraternã tenemꝰ: Ac si diceret::
Iam quia recon ciliatisumꝰ ꝑsan¬
guinem filii dĩ & pacem hibemꝰ
apud dm̃ patrem: simꝰ et inter
nos pacem habentes. non p̃sũ m̃¬
inquid quinos pacificauit dõ
patri : ꝑ illum utique ac cessũ
& introitum habemꝰ ꝑfidem
illius in grãm istam in quasta
in hoc loco fidem ꝑquã plenitu¬
dinem iustificationis ꝑcepimꝰ
grirtis adeo tempore baptis¬
& quic quid donorum habemꝰ
spĩtalium: nomine grãe.
isto in loco con prehendit: In
quam ł ad quam grãm introitũ
& accessum habemꝰ ꝑ ipsum. qui an¬
te eramꝰ longe: quia ipse ẽ. hosciũ
sicut dixit Egosum ostium: & ne¬
mo uenit ad patrem nisi perme:
In qua grã id est fide iustificationis
& indulgentia peccatorum stare
debemus: in bonis uidelicet operi¬
b uiri liter laborando: quia ante

Expanded text:
ria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Tunc enim pacem habemus apud Deum, si inter nos pacem et concordiam fraternam tenemus. Ac si diceret: Jam quia reconciliati sumus per sanguinem Filii Dei, et pacem habemus apud Deum Patrem, simus et nos inter nos pacem habentes, non praesumeistum inquit nos pacificavit Deo Patri, per illum utique accessum et introitum habemus, per fidem illiin hoc loco fidem per quam plenitudinem justificationis percepimus gratis a Deo tempore baptisquid donorum habemus spiritualium, nomine gristo in loco comprehendit. In qua vel ad quam gratiam, introitum vel accessum habemus per ipsum qui ante eramus longe, quia ipse est ostium sicut dixit: Ego sum ostium , et nemo venit ad Patrem nisi per me . In qua gratia, id est fide justificationis et indulgentia peccatorum stare debemus, in bonis scilicet operibus viriliter laborando, qui antea
Abbreviated transcription (Latin):
se disceptarent. & illi deaontiquȩ
legis operib: hiuero denoua xp̃i
causa quia nemo eorum ex me¬
rito suo. eẽt iustificatus. sed om̃s
ꝑ grãm que fidẽ infundit & ue¬
ritatẽ ostendit. & qđ nec genus

Expanded text:
antiquae legis operibus, hi de nova Christi causa quia nemo eorum est ex merito suo justificatus, sed omnes per gratiam, quae fidem infundit, et veritatem ostendit; et quod nec genus,
Abbreviated transcription (Latin):
pl& ꝑfidem & dilectionem adhe¬
rendo sumo spũi efficitur cũ eo unꝰ¬
S sp̃s:: Fugite fornicationem: Non
dixit pugnate contra fornicationem:
sed fugite: Cum enim multa sĩt uicia
contra quȩ pugnare debeamus uer¬
bi grã sicut contra hebri &atem &gu¬
lositatẽ. abstinen do animia poͬcione
uini & ꝑceptione crborum. similiq
modo contra alia idẽ. contra formi¬
cationem non precipitur nobispug¬
nare : sed fugere qr nullo modo meli¬
us uitari potest Debemus enim fuge¬
re locum. & declinare ꝑsonas quibus
facile forntatio suggeritur. & quere¬
re multitu dinem bonorum hominũ.
quorum reuerentia timeamus forni¬
cationem ꝑ p&rare. licet concupiscen

Expanded text:
 fidem et dilectionem adhrendo summo Spiritui, efficitur cum eo unus spiritus Fugite fornicationem. Non dixit, pugnate contra fornicationem, sed fugite. Cum enim multa sunt vitia contra quae pugnare debeamus, verbi gratia, sicut contra ebrietatem et gulositatem, abstinendo a nimia potatione vini, et perceptione ciborum, similique modo contra alia, contra fornicationem non praecipitur nobis pugnare, sed fugere, quia nullo modo melius vitari potest. Debemus enim fugere locum et declinare personas, quibus facile fornicatio suggeritur, et quaerere multitudinem bonorum hominum, quorum reverentia timeamus fornicationem perpetrare, licet concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i quia ipse ẽ. capud & princeps eĩ
scđm humanitatem. eo qđ homo factus
mem bra ei non essent insi animȩ nr̃ȩ:
quia uero & corpus suscepit ꝑ qđ
&iam nob est caput qui ex anima
& corpore constamus pro fecto
& membra illius sunt corpora nr̃a:
retricis adherent . & copulantur.
desinunt. eẽ membra xp̃i.. Annes¬
citis qm̃ quia adher& mer&erici. an co¬
itu. unum corpus efficitur : Et ꝑna
turam & ꝑmaculam peccati: unum
efficiuntur:: ꝑnaturam: masculus
& mulier unum corpꝰ sunt : quia muli¬
er deuiro supia. est: Per maculam
peccati. concubendo simul in ipso
amplexi coitus unum corpusfiunt.
sicut & ille cũ legitime uxori copulat᷑.
Uel &iam qui adher& meretrici unum
corpus efficitur: quia similis ei effi¬
citur ꝑpeccatum: Erunt inquid
exiri corpore facta .ẽ. mulier. uel
&iam simul concũbendo unum corpꝰ
efficiuntur: Qui autem adheret

Expanded text:
 quia ipse est caput et princeps ejus secundum humanitatem, eo quod homo factus membra ejus non essent nisi animae nostrae. Qui vero et corpus suscepit, per quod etiam nobis est caput, qui ex anima et corpore constamus, profecto et membra illius sunt corpora nostrameretrici adhaerent et copulantur, desinunt esse membra Christi An nescitis quoniam qui adhaeret meretrici, in coitu, unum corpus efficitur? et per naturam, et per maculam peccati unum efficiuntur. Per naturam masculus et mulier unum corpus sunt, quia mulier de viro sumpta est: per maculam vero peccati, concumbendo simul, in ipso amplexu coitus unum corpus fiunt, sicut et ille qui legitimae uxori copulatur. Vel etiam qui adhaeret meretrici, unum corpus efficitur, quia similis ei efficitur per peccatum. Erunt enim, ivel quia ex viri corpore facta est mulier, vel etiam simul concumbendo unum corpus efficiuntur. Qui autem adhaeret
Abbreviated transcription (Latin):
uenale: Esca uentri sub modo ser¬
uit: & uenter seruit ȩscis: Ds autem
tem. cum cessauerit. officium eden¬
di & redactus fuerit inpuluerem:
& hanc. id÷ aescam destru& cũ homi¬
nes nasci desierint: Corpus autem
suscita uit & uere ipse filius suscita¬
uit semet ipsum: & nos ds̃pater sus¬

Expanded text:
enale. Esca ventri, subaudis modo servit, et venter servit escis; Deus autem tem, cum cessaverit officium edendi, et redactus fuerit in pulverem, et hanc, subaudis escam, destruet, cum homines nasci desierint. Corpus autem suscitavit, et vere Filius suscitavit semetipsum, et nos s
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi poenitentiam dignam in hoc selo
nisi penitentiam agentẽ mors illos
inuenerit. ut post mortem hoc qđ
de est expenitentia in locis purgati
recordationis gregorius quia alit̃¬
hoc. orationes & oblationes optinere.
non poter̃ bonorum operum: nisi
bona intentione promeruerit & he¬
lemosinis. ut si tẽp: ei eẽ. concessum:
Om̃ia mihi licent id ẽ. omnia genera
cyborum licitum ẽ. mihi sumere
om̃ia expediunt: Id .ẽ non om̃iaes
sunt utilia: quȩdã sunt uenenata
& usuꝰ orrida: U el non expediunt
propter scandalum fr̃um : quia me¬
lius ẽ non manducare quã frẽm
scandalitare : Omnia michilicent &
quib p̃dicant. sed ego uillius redies¬
gar potestate : Id ÷ nullius potestatis
me subdã: Beatus apłs noluit se sub¬
di corinthiis aliqđ munus habeis acci¬
piens ut omnium uicia liberere¬
darguere poss&: nec causa uentris
uig euangelicȩ ueritatis corpesce¬
r& & ne occasionẽ pseudo apłis

Expanded text:
nisi poenitentiam dignam in hoc saecunisi poenitentiam agentes mors illos invenerit, ut post mortem hoc quod deest de poenitentia, in locis purgatoreatus Gregorius, quia aliter orationes et oblationes obtinere non poterunt bonorum operum, nisi bona intentione promeruerit, et eleemosynis, ut si tempus ei esset concessum, Omnia mihi licent, id est, omnia genera ciborum licitum est mihi sumere,omnia expediunt, id est non omnia sunt utilia, quia quaedam sunt venenata, et usu horrida: vel non expediunt propter scandalum fratrum, quia melius est non manducare, quam fratrem scandalizare. Omnia mihi licent, quibus praedicant: sed ego sub nullius redigar potestate, id est nullius potestati me subdam. Beatus Apostolus noluit se subdi Corinthiis, aliquod munus ex eis accipiens, ut omnia vitia libere redarguere posset, ne causa ventris vigor evangelicae veritatis torpesceret, et ne occasionem pseudoapos
Abbreviated transcription (Latin):
humanum intellectum. expropri¬
osensu ista loquor. Non alligabis
os boui trituranti : idẽ osp̃dicato¬
ris alienum a mercede non facies:
Aecte ergo p̃dictores bubus com¬
parantur : quia sicut illi uomere
exarant terram : itti p̃dicatores uole¬
re siue ligone uerbi dĩ. ex colunt
corda auditorum ut serant fructꝰ
salutis act̾nȩ: Num quid debutus s¬
cura ẽ. dõ Est utiq dõ
cura debubus qui omnium quȩ fecit
curam habet: sicut ei dicitur. nihil

Expanded text:
humanum intellectum, et ex proprihumanum intellectum, et ex proprio sensu ista loquor? Non alligabis os bovi trituranti, id est os praedicatoris alienum a mercede non facies. Recte ergo praedicatores bobus comparantur, quia sicut illi vomere exarant terram, ita praedicatores vomere sive ligone verbi Dei excolunt corda auditorum, ut ferant fructus salutis aeternae. Nunquid de bobus cura est Deo? Est utique Deo cura de bobus, qui omnium quae fecit curam habet, sicut ei dicitur: Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
& mulierem: Unde gynecium
appellatur locus. ubi plurimȩ
resident mulieres: Fideles enim
mulieres habentes terrenam
substanciam. ibant cũ petro aliisq
apłis iudeorum minis trantes eis de
substancia sua quȩ necessaria erant.
sic̃ maria magdalenȩ & martha.
alięq mulieres quȩ secute fuerant
dñm degalilea: sequebantur illũ
minis trantes ei: Quodbeatus pau
potestatem haberet. tam̃ ñ ducebat¬
secum mulieres. nescandalum ori¬
r&ur apud gentes quarum magis¬
tri & p̃positihanc consu&udinem¬
gt non habebant: Quis miles militat
prouita regis: ꝓdefensione patris
suis stipendiis. Subauditur¬
nullus: Tamen ego milito meissti¬
pendiis: labore manuum mearũ
uictum & uestim̃tum adquirens.:
Quis plantauit uineam & fructum eiꝰ x
id ẽ reccemos eius non edit.Uinea
apłi. erant corinthii : quos planta¬
uerat ipse infide xp̃i. sed fructum
habeis nonsuscepit. sũptus uidelicet
unde uiuer&: Num quid scđm
hominem dico id ÷ num quid scđm

Expanded text:
 mulierem. Unde gyneceum appellatur locus ubi plurimae resident mulieres. Fideles enim mulieres habentes terrenam substantiam, ibant cum Petro aliisque apostolis Judaeorum, ministrantes eis de substantia sua quae necessaria erant sicut Maria Magdalene, et Martha, aliaeque mulieres quae secutae erant Dominum de Galilaea, sequebantur illum ministrantes ei, quod beatus Paupotestatem haberet: tamen non ducebat mulieres secum, ne scandalum oriretur apud gentes, quarum magistri et praepositi hanc consuetudinem non habebant. Quis miles militat pro vita regis, pro defensione patriae, suis stipendiis unqunullus. Tamen ego milito meis stipendiis, labore manuum mearum victum et vestitum acquirens. Quis plantat vineam, et fructus ejus, id est racemos, non edit? Vinea Apostoli, erant Corinthii, quos plantaverat ipse in fide Christi, sed fructum ejus non suscepit: sumptus videlicet unde viveret. Nunquid secundum hominem haec dico? id est, nunquid secundum
Abbreviated transcription (Latin):
peccato łdiabolo. qui ẽ. autor pecca¬
ti om̃iũq uiciorum. hoc est prepara¬
mꝰ illa ut militent peccato & diabo¬
lo .: Sed exhibete. idẽ. p̃parate. uos
dõ tm quã exmortuis uiuentes.
& membra ur̃a. exhib&e. arma ius¬
ticiae dõ. idest sint dõ arma om̃iũ

Expanded text:
peccato et diabolo, qui est auctor morpeccato et diabolo, qui est auctor mortis omniumque vitiorum, hoc est praeparamus illa ut militent peccato et diabolo. Sed exhibete, id est praeparate, vos Deo tanquam ex mortuis viventes, et membra vestra exhibete arma justitiae Deo. Id es
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo regnat peccatum. in nr̃o
mortali corpore: Sistatĩ ut pul¬
sauerit nos consentimꝰ & oboedimꝰ
delectationi eiꝰ quia subia cemꝰ ei
Ded neq exibetitis id est preparetis
m̃bra ur̃a arma iniquitatis peccato:
Ini ꝗtts ẽ: quic quid contralegem
agitur: Idõq ꝑ iniꝗtatẽ debemꝰ
intelligere omĩa uicia: Membra
corporis nr̃i ad hoc facta sunt. & sen¬
sus corporis nr̃i adhoc nobis datist̃.
ut nobis necessaria ꝓciirent & dõ
militent: Siautẽ inclinamus
aures ad audien dã detractionẽ
deꝓximo. & ad delectanda uerba
ociosa &ccrmina meretricum
siaperimꝰ oculos ad concupis cendã
mulierẽ. simalum hodorẽ idẽ
malã famã ex nobis diffundimus.
si delecttm᷑ in odorib me retricũ.
siaperimꝰ os ad loquendam blasphe¬
miam in dm̃ ł inꝓximum. si exten¬
dimꝰ manus ad rapinam. si dirigi¬
mus gressus pedum adeffundendũ
sanguinẽ: tunc m̃bra nr̃a exibemus
adhoc ut sint arma militantiaa

Expanded text:
quomodo non regnat peccatum in nostro quomodo non regnat peccatum in nostro mortali corpore si statim ut pulsaverit nos consentimus, et obedimus delectationi ejus, quia subjaceamus ei? Sed neque exhibeatis, id est praeparetis, membra vestra arma iniquitatis peccato. Iniquitas est quidquid contra legem agitur, ideoque per iniquitatem debemus intelligere omnia vitia. Membra corporis nostri ad hoc facta sunt, et sensus nostri corporis ad hoc nobis dati sunt, ut nobis necessaria procurent et Deo militent. Si autem inclinamus aures ad audiendam detractionem de proximo, et ad delectanda verba otiosa, et ad carmina meretricum, si aperimus oculos ad concupiscendam mulierem, si malum odorem, id est malam famam ex nobis diffundimus: si delectamur in odoribus meretricum, si os aperimus ad loquendam blasphemiam in Deum vel proximum: si extendimus manus ad rapinam, si dirigimus gressus pedum ad effundendum sanguinem, tunc membra nostra exhibemus ad hoc, ut sint arma militantia
Abbreviated transcription (Latin):
cipere : sic et dñs dix̃ ad patrẽ :
In manus tuas cõmendo sp̃m meũ:
Ita & uos siquando uenit mala
concupiscentica. & delectatio pra¬
ua inflãmat uos. ad libidinẽ. & ad
tisma te mortui estis om̃ibus¬
peccatis. ubi accepistis remissionem
delictorum: Et tcilia cogitates
uiuite dõ: idẽ. sapientiae. pruden¬
tue. castitati c&erisq uirtutib :
uiuit quȩ in deo sunt: Non regnet
peccitum. in ur̃o mortali corpore :
ut oboediatis concupiscentis eĩ:
lamquia mor tui estis peccatto in
baptismo. & uiuitis deo : ciuetȩ ne
regnet peccatũ in ur̃o mortali cor¬
pore. id est quãdiu in presenti scło
estis: Nondicit apłs non sit pecca
corpore : ad integrum carere pecca¬
tis non possumꝰ: De quib: ergo pecca¬
tis dicit: De homicidio. dead ul¬
terio. & dec&eris criminalibus pec¬
catis quȩ a regno dĩ nosseparant.
non deleuiorib sicut . ẽ. peccatũ cogi¬
tationis. & concupis centiae: Et

Expanded text:
cipere, sicut et Dominus dixit ad Patrem: cipere, sicut et Dominus dixit ad Patrem: In manus tuas commendo spiritum meum : ita et vos, si quando venit mala concupiscentia, et delectatio prava inflammat vos ad libidinem et ad tismate mortui estis omnibuspeccatis: ubi recepistis remissionem peccatorum, et talia cogitantes vivite Deo, id est sapientiae, prudentiae, castitati, caeterisque virtutibus. vivit quae in Deo sunt. Non ergo regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis concupiscentiis ejus. Jam quia mortui estis peccato in baptismate, et vivitis Deo, cavete ne regnet peccatum in vestro mortali corpore, id est quandiu in praesenti saeculo estis. Non dicit Apostolus non sit peccatrtali corpore, ad integrum carere peccatis non possumus. De quibus ergo peccatis dicit? De homicidio, de adulterio et de caeteris criminalibus vitiis, quae a regno Dei nos separant, non de levioribus, sicut est peccatum cogitationis et concupiscentiae. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Solus xp̃s femel mortuufẽ.
peccato : id ẽ. sẽꝑ quii nũquam
peccauit: Ali TeR. Qđ xp̃s mor¬
tuusẽ. cor poraliter. semel mortu¬
us ẽ. ꝓpeccato nr̃o non amplius.
ita & nos semelmorim᷑ inbaptis¬
mate Possumꝰ tam̃ post baptis¬
mum sipeccauerimꝰ: mori pecca
io ꝑ dignam poenitentiã: Quod¬
tuus eẽt incruce. & sepultꝰ in monii¬
m̃to : uidebat̃ non uiuere: Sed ꝗd
fecit: intrauit domũ fortis. id est
descendit in infernũ: Abstulit dia¬
bolo illos quostenebat electos: & po¬
testatẽ &icon quã habebat in hoc
mundo : illi abstulit: Sic que
qui dragesimo die resurrectionis
suae ascendens incęlum: uiuit aet̃¬
nalit̃ deo: idẽ. ingła paternȩ ma¬
iestatis: Ita & uos existimate uos
mor tuos quidem eẽ. peccato. tẽ¬
pore baptis matis: uiuentes autẽ
deo: Melius habetur ingreco ut
origenes dic̃ cogitate uos mortuos
cruci fixus ẽ. nichil aliud cogitat
exorat. quatinus eiꝰ sp̃m dignet̃ sus¬

Expanded text:
semel mortuus est peccato, id est semper, quia nunquam peccavit. Aliter: Quod Christus mortuus est corporaliter, semel mortuus est peccato nostro, non amplius, ita et nos semel morimur in baptismate. Possumus tamen post baptismum, si peccaverimus, mori peccato, et per dignam poenitentiam tuus esset in cruce, et sepultus in monumento, videbatur non vivere, sed quid fecit? Intravit in domum fortis, id est descendit in infernum, abstulit diabolo illos quos tenebat electos, et potestatem etiam quam habebat in hoc mundo illi abstulit, sicque quadragesimo die resurrectionis suae ascendens in coelum, vivit aeternaliter Deo, id est in gloria paternae majestatis. Ita et vos existimate vos mortuos quidem esse peccato, tempore baptismatis, viventes autem Deo. Melius habetur in Graeco, ut in Origene legitur: Cogitate vos mortuos crucifixus est, nihil aliud cogitat, exoret: quatenus ejus spiritum dignetur sus
Abbreviated transcription (Latin):
est his qui adp̃hen derint eam:
I pseẽ. etiã arbor uitae quȩ ẽ. planit¬
ta inmedio paradisi . hoc ẽ. inmedio
aeccłae: Idcirco autẽ arbori cõpa¬
ratur. quia sicut abor pascit & um¬
bram presttit: ita xp̃spascit angłos
sp̃ũ ali cybo. sua uidelicet contẽp¬
platione. homines uero sua cogni¬
tione ꝓtegens utrosq ab omni ad¬
uersitate: Ceneraliter autẽ pascit
& reficit totũ mundum: cybo cor¬
poraili: Mors &iã eĩ arbor potest
intelligi. qui a sicut arbor ad hoc
plantat᷑ ut frlictũ afferat planta¬
tori: itamors xp̃i adhoc cȩlebrata e.
incruce. ut fructũ salutis & redẽp¬
tionis afferret mundo: Quȩritur

Expanded text:
est his qui apprehenderint eam . Ipse est etiam arbor vitae quae est plantata in medio paradisi, hoc est in medio Ecclesiae. Idcirco autem arbori comparatur, quia sicut arbor pascit et umbram praestat, ita Christus pascit angelos spirituali cibo, sua videlicet contemplatione, homines vero cognitione sua, protegens utrosque ab omni adversitate; generaliter autem pascit et reficit totum mundum cibo corporali. Mors etiam ejus arbor potest intelligi, quia sicut arbor ad hoc plantatur ut fructum afferat plantatori, ita mors Christi ad hoc celebrata est in cruce, ut fructum salutis et redemptionis afferret mundo. Quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
apłs non adfirmando: sed negando:
Num quid ergo semꝑ peccabimꝰ eo qđ
lex de ẽ. cuius poena constringam᷑.
Absit: ut sẽꝑ peccemꝰ: quia grã ita
uult nos uiuere: ut criminalia.
pecccta non cõmittamꝰ: Annescitis.
id ẽ. nũquid ignoratis. qm̃ cui exi

Expanded text:
 non affirmando dicit, sed denegando: Nunquid ergo semper peccabimus, eo quod lex deest cujus poena constringamur? Absit, ut semper peccemus, quia gratia ita vult nos vivere, ut criminalia peccata non admittamus. An nescitis, id est, nunquid ignoratis, quoniam cui ex
Abbreviated transcription (Latin):
dire neiterũ polluat sc̃crimina¬
lib peccatis: quia non poterit
iterum iustificari ꝑ baptismum.
Suutẽ mortui sumꝰ cũ xp̃o. tẽpo¬
re baptismatis peccato. eomodo
quo superior sermo texuit: cre¬
dimꝰ quia simul &iã uiuemꝰ cũ
ferno: iam non moritur mors
illi ultra Non dominabitur:
Hoc laborat apts in hoc loco.
ut ostendat credentib quicisi
semel remissionẽ peccattorũ acce¬
perint ñ possunt iterũ rehap¬
tizari : sicut xp̃s non potuit
morinisi semel: Et sicut xp̃s
surgens a mortuis iã non monitur.
ita & nos semꝑ debemꝰ uiuere.
uirtutib. quii anima quȩ pec¬
cauerit criminale peccatum.
mori&ur.: Qđ autẽ dicit mors
illi ultra non dominabitur
gere : siue mortẽ corporalem
atq temporalẽ quae ad tẽpus do¬
minata ẽ ei ipso ꝑmittente : siue
diabolum qui ei &iam quodã mo¬
do uisus ẽ dominari ꝑministros
suos ipso ꝑmittente : Intrauit
enĩ diabolus in cor uidȩ ut trade¬

Expanded text:
dire, ne iterum polluat se criminadire, ne iterum polluat se criminalibus peccatis, quia non poterit iterum justificari per baptismum. Si autem mortui sumus cum Christo, tempore baptismatis peccato, eo modo quo superior sermo texuit, credimus quia simul etiam vivemus cum ferno, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Hoc laborat Apostolus in hoc loco, ut ostendat credentibus, quia si semel remissionem peccatorum acceperint, non posse eos iterum baptizari, sicut Christus non potuit mori nisi semel. Et sicut Christus surgens a mortuis jam non moritur, ita et nos semper debemus vivere virtutibus, quia anima quae peccaverit, criminali peccato morietur. Quod autem dicit, mors illi ultra non dominabitur, ter, sive mortem corporalem atque temporalem, quae ad tempus dominata est ei, ipso permittente, sive diabolum qui ei etiam quodam modo dimissus est dominari per ministros suos ipso permittente. Intravit autem diabolus in cor Judae ut trade
Abbreviated transcription (Latin):
om̃sq electi & om̃s uir tutes sunt
corpus eiꝰ: ita diabolus capud est
om̃ium reꝓborũ. om̃iũq uiciorum.
om̃sq reꝓbi & om̃ia uicia: corpus
illius sunc.: Et adhoc deleta est
uita et conuersatio ueteris ho¬
minis adȩ semel in baptismo: ut
destruatur uniuersitas uiciorum.
q̃ est corpus diaboli: ut ultra non
seruiamꝰ diabolo: AliTeR. Scđm
origenem corpus peccati. potest
appellars uniuersitas uiciorum :
quȩ faciunt unũ corpus quodam¬
modo peccati: Singula autẽ ui¬
cia. m̃bra sunt uniuersititis quȩ
nem cessationis : Bene autẽ dicit
apłs semel mortuũ . eẽ. ueterẽ
hominẽ  ut admoneat nos cauere
rcriminalia peccata: Quia sicut
xp̃s semel mortuus .ẽ. &iam non
moritur: ita &nos sise mel mortui
scimꝰ peccato. in baptis mate : non
possumus iterũ rebaptizari:
Qui eñimortuus ÷ sub semel peccato
in baptismo. iustificatus est apeccito:
id ÷ alienus effectus ẽ. ab omnibus
peccatis: Aua ꝓpt̃ deb& se custo¬

Expanded text:
sunt corpus ejus, ita diabolus caput est omnium reproborum omniumque vitiorum, omnesque reprobi et omnia vitia corpus illius sunt, et ad hoc delata est vita et conversatio veteris hominis Adae semel in baptismo: ut destruatur universitas vitiorum, quae est corpus diaboli: ut ultra non serviamus diabolo; aliter secundum origenem corpus peccati potest appellari universitas vitiorum, quae faciunt unum corpus quodammodo peccati: singula autem vitia membra sunt universitatis: quamnem cessationis. Bene autem dicit Apostolus semel mortuum esse veterem hominem, ut admoneat nos cavere criminalia peccata: quia sicut Christus semel mortuus est, et jam non moritur, ita et nos si semel mortui sumus peccato in baptismate, non possumus iterum baptizari. Qui enim mortuus est, subaudis peccato in baptismo, justificatus est a peccato, id est alienus effectus est ab omnibus peccatis: quapropter debet se custo
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi: tãcorporalis uidelicet
quã sp̃ualis.: Similitudimortis eiꝰ
corporalis conplantam᷑: quando
sicut ille mortuus ẽ. corpore pro
peccatorib nos morim᷑ peccato:
In hoc:enĩ similitudo quia ille mor¬
tuus est corpore nos un ciis. Ane&
Similitudini mortis eiꝰ spũalis cõn¬
planttm᷑ quando morim᷑ crimina¬
libus peccatis: Ille in ueritate mor¬
tuus est peccto. quia nũquã pec¬
cauit: Cuiueritati non possumus
conplantari: & coniungi quia quã¬
diusumꝰ in hoc morttli corpore :
extoto carere peccatis leuiorib
non possumꝰ sicut ioħs dicit: Sidixe¬
rimꝰ inquiaens quia peccatũ non ha¬
bemꝰ: nos ipsos decipimꝰ & ueritas
eiꝰ auxilio freti criminalia peccata
non cõmittimꝰ: Et si cõplaniam᷑
in p̃senti scło similitudini mortiseꝰ
tã corporalis quã sp̃i talis. ut sic̃ ille
mortuus est corpore & mortuus ẽ
om̃ib pecccitis quia num quã pecca¬
tati & con iuncti resurrectioni eius
ingła. quia cum apparuerit. simi¬

Expanded text:
elicet quam corporalis. Similitudini mortis ejus corporalis complantamur, quando sicut ille mortuus est corpore pro peccatoribus nos morimur peccato. In hoc enim est similitudo, quia ille mortuus est corpore, nos vitiis. Aliter: Similitudini mortis ejus spiritalis complantamur, quando morimur criminalibus peccatis. Ille enim in veritate mortuus est peccato, qui nunquam peccavit. Cui veritati non possumus complantari et conjungi, quia quandiu sumus in hoc mortali corpore, ex toto carere peccatis levioribus non possumus, sicut dicit Joannes: Si dixerimus, inquiens, quia peccatum non habemus nos ipsos seducimus, et veritas do ejus auxilio freti criminalia peccata non committimus, et sic complantamur in praesenti saeculo similitudini mortis ejus, tam corporalis mortuus est corpore, et mortuus est omnibus peccatis: quia nunquam peccafati et conjuncti resurrectioni ejus in gloria, et cum apparuerit, simi
Abbreviated transcription (Latin):
uero in loquo u&erẽ hominẽ. uocat
uitã & cõuersationẽ u& eris hominis
adȩ quȩ crucifixt idmortua & oc¬
cisa ẽ. semel in baptis mate : Quicumq
eni adhuc originalib & actualib
peccatis tenet᷑ obnoxius. u& us homo¬
est & sequax adȩ quia uitã & conuer¬
sationẽ eiꝰ immitatur: Ad quid ergo
mortua .ẽ. & deleta illa conuersa¬
tio: quȩ u&us homo dicit᷑: ut destru¬
atur corpꝰpeccati: Corpus nr̃m.
corpus peccati ẽ: quid nos trahit
ad peccatũ ꝑsuggefcionẽ carnis &
concupiscentiam prauã: Quod cor¬
pus nonita precipit apłs destrui
ut anichil&ur: sed ut qui escat abho¬
pere peccati: Iuncenĩ quasi destrui¬
tur : dũ refrenat᷑ & re trahitur a pec¬
cato & mala uoluntate. quã deside¬
rat implere. nec ꝑmittitur seruire
peccato. AliTER Peccatũ hic possumꝰ
intelligere hiabolum. qui est aucttr.
peccati: corpus uero eĩ uniuersitatẽ.

Expanded text:
t vitam et conversationem veteris hominis ae, quae crucifixa, id est mortua, occisa est semel in baptismate. Quicunque enim originali adhuc et actualibus peccatis tenetur obnoxius quest et sequax Adae, quia vitam et conversationem ejus imitatur. Ad quid ergo mortua est et deleta illa conversatio, quae vetus homo dicitur? Ut destruatur corpus peccati, Corpus nostrum corpus peccati est, quia nos trahit ad peccatum per suggestionem carnis et concupiscentiam pravam. Quod corpus non ita praecipit Apostolus destrui ut annihiletur, sed ut quiescat ab opere peccati. Tunc enim quasi destruitur, dum refrenatur et retrahitur a peccato et mala voluntate, quam desiderat adimplere, nec permittitur servire peccato. Aliter: Peccatum enim hic possumus intelligere diabolum, qui est auctor peccati, corpus vero ejus universitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Non estis inquid sublege moysi quȩ
punit & dãpnat peccatores: sed
sub grãxp̃i. id .ẽ. subremissione pec¬
catorum : Et quia remissionẽ pecca¬
torũ iãꝑceptã hab&is: non deb& is
peccare: Quid ergo Peccabimus
quia non sumꝰ sublege moysi quȩ
peccato res punit. sed sub gr̃a. quȩ pec¬
cata dimittit: Poterat aliquis dice
poenam infert peccantib qui a quic¬

Expanded text:
on estis, inquit, sub lege Moysi, quae punit et damnat peccatores, sed sub gratia Christi, id est sub remissione peccatorum: et quia remissionem peccatorum jam perceptam habetis, non debetis peccare. Quid ergo? Peccabimus quia non sumus sub lege, Moysi, quae peccatores punit, sed sub gratia? quae peccatum dimittit. Poterat aliquis dicerpoenam infert peccantibus, s
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ. ut indinemꝰ aures ad audien¬
dum uerbum dĩ. aperiamꝰ oculos
ad scrutanda eloquia diuina.
& pauperem respiciendum. aperi¬
amꝰ os adenarrandi magnalia dĩ:
extendamꝰ minꝰ adhelemosiña. di¬
rigamꝰ pedes ad pacem. bonũ odorẽ
dehis om̃ib reddentes: tunc mem¬
brã nr̃a arma om̃ium uirtutum
er̃. & militabunt deo Qđ autẽ
dic̃ tã quã exmor tuis uiuen tes:
sensus est: Sic̃ illi qui dño resur¬
gente surrexerunt. dequib dicit
euangelista multa corpora scoꝵ sur¬
rexer̃. uiuunt quidem. sed neque
concupiscere necq peccare appe¬
tunt: itti & uoscogitate uos mor
tuos. eẽ. peccato. & uiuite deo decli¬
nantes a peccatis criminalib: : Pec¬
catũ enĩ uobis non dominabitur.
sub. si hoc feceritis : ł utinam pecca

Expanded text:
inemus aures ad audienda verba Dei, aperiamus oculos ad scrutanda eloquia divina et ad pauperem respiciendum: aperiamus os ad enarranda magnalia Dei, extendamus manus ad eleemosynam, dirigamus pedes ad pacem, bonum odorem de his omnibus reddentes, tunc membra nostra arma omnium virtutum erunt, et militabunt Deo. Quod autem dicit tanquam ex mortuis viventes, sensus est: Sicut illi qui Domino resurgente surrexerunt, de quibus dicit Evangelista: Multa corpora sanctorum surrexerunt , vivunt quidem, sed neque concupiscentes neque peccare appetunt, ita et vos cogitate mortuos quidem esse peccato et vivite Deo, declinantes a peccatis criminalibus. Peccatum enim vobis non dominabitur, subaudis si haec feceritis, sed utinam vobis
Abbreviated transcription (Latin):
lex sor dicit sacerdos. Dñs uobis cũ
salutans prłm : etorans ut dñs sitcũcis
Sicut dignatus est pro¬
saluator dixit. discipulis suis
& in illis omnib: fidelibus: Ecceego

Expanded text:
ea dicit sacerdos: Dominus vobiscum, salutans populum et orans, ut Dominus sit cum eis, sicut dignatus est dicSalvator dixit discipulis suis, et in illis, omnibus fidelibus: Ecce ego
Abbreviated transcription (Latin):
ut indie iudicii cũ gaudio pronobis
rationẽ reddant secari dep̃mio et non
gem̃tes anxii de nrã cdãpnatione.
hocenĩ non expedit uobis. subailit̾
ut il li gem̃do curã ur̃iuagant.
u̾ł pro uob racionẽ cũ tristitiaa

Expanded text:
ut in die judicii cum gaudio pro nobis ut in die judicii cum gaudio pro nobis rationem reddant securi de praemio, et non gementes anxii de nostra damnatione. Hoc enim non expedit vobis, subaudis ut illi gemendo curam vestri agant, vel pro
Abbreviated transcription (Latin):
scđ iuero opera eorũ nolitefacere.
dicuntenĩ & ñ faciunt. Ipsi enĩ ꝑuigilan
quasi racionẽ proanimab uris reddi¬
turi : ut cũ gaudio hoc faciant ce ñgem̃tes:
Om̃ib quidẽ p̃latis &p̃positis obedi
endũ est. nis i forte aueritate fidei
aberrauer int: p̃cipue tam̃ illis qui ꝑ¬
uigilant hocestsine in t̾missione uigilant.
inp̃dicatione. in bono exẽplo. & cura
eateriorũ. solliciti existentes qualit̃
pioeis rationẽ redelant:. Ideo subeliti
clebemus eẽp̃latis nr̃ĩs quisolliciti sunt
denobis. ut pote pronobis racionẽ rełdi¬
turi: ut cũ gaudio hoc faciant & ñ gem̃tes
id÷ utcũleticia & hilar im̃te curãnr̃ iagant¬
&e ñcũ murmurio etꝑturbatione animi
fiant: Qm̃ plerũq: mala conuersatio
& in obedientia subiectoꝵ ad a maritudinẽ
prouocant animos p̃latoꝵ. adeo ut ssuores
atq tristiores circa profectũ illꝵ
existant: Siuȩ obȩdire debemus illis:

Expanded text:
secundum vero opera eorum nolite facere; secundum vero opera eorum nolite facere; dicunt enim, et non faciunt. Ipsi enim pervigilant quasi rationem pro animabus vestris reddituri, ut cum gaudio hoc faciant, non ut gementes. Oendum est, nisi forte a veritate fidei aberraverint: praecipue tamen illis qui pervigilant, hoc est si sine intermissione vigilant in praedicatione, in bono exemplo, et cura exteriorum solliciti existentes, qualiter pro eis rationem reddant. Ideo subditi debemus esse praelatis nostris, qui solliciti sunt de nobis, utpote pro nobis rationem reddituri, ut cum gaudio hoc faciant, et non gementes, id est, ut cum laetitia et hilaritate curarbatione animi, quoniam plerumque mala conversatio et inobedientia subjectorum ad amaritudinem provocant animos praelatorum, adeo ut segniores atque tristiores circa profectum illorum existant: sive obedire debemus illis,
Abbreviated transcription (Latin):
B eatus quiintellegit suꝑ egenũ &e pauperẽ
Talibus enĩ hostiis & munerib elemosi
nairũ: ꝓmeretur ds̃ adipiscĩ Uinde
dicit ꝑ prophorã. Micdĩam uolo & non
sacrificiũ. Non est consideranđ pauper
quiuidetur accipere: sed pociis qui iussit
dare :: helemosina enĩ quȩ pauperi
largitur int̾ra: adõ recipit᷑ incelo
Etnoli adtendere: qđ hoc sit tibi redi¬
turus qđ accepit. Tuenĩt̃rã declisti:¬
illȩcelũ redd&ꝵ: tẽporalia dedisti:
aderna merchaberis. Obedite p̃positis
uris: et subiacete eis: Obedienlũ est
omnĩ modo p̃latis & p̃dicatorib
in quantũ doctrinã & mores illorũ scaẽ
& pie existunt: Si aut̃ auia rectitudinis
deuiuerint sicut scribe &pharis ȩi:
infide contrar ii existerint: Nãs in
fide contrarii extiterint: non solũ
uitandis unt sed & iam fugiendi:
eorũ: Suꝑcathedrã moysi feder̃
scribe & pharisei. Omĩa ergo quȩcũq:
dixerint uobis seruate & facite

Expanded text:
Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Beatus qui intelligit super egenum et pauperem. Talibus enim hostiis narum promeretur Deus adipisci, unde dicit per prophetam: Misericordiam volo, et non sacrificium. Non est considerandus pauper, qui videtur accipere, sed potius qui jussit dare, eleemosyna enim quae pauperi largitur in terra, a Deo recipitur in coelo. Et noli attendere, quod hoc sit tibi redditurus, quod accepit, tu enim terrena dedistiille coelum reddet, temporalia dedisti, aeterna mercaberis. Obedite praepositis vestris et subjacete eis. Obediendum est omnimodis praelatis et praedicatoribus, inquantum doctrina et mores illorum sancti et pii existunt. Si autem a via rectitudinis deviaverint, sicut scribae et Pharisaei, in fide contrarii exstiterint. Nam si in fide contrarii exstiterint, non solum vitandi sunt, sed etiam fugiendi. aeorum: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, servate et facite,
Abbreviated transcription (Latin):
dõ patri sacrificiũ laudis & graciarũ
actiones: pro omnib bonis ab illo
ꝑceptis: Idcirco aut̃ graciarũ acciones
fructũ labioꝵ uocat: quia eundẽ¬
laudes & gratiarũ acciones fructũ
p̃miorũ merentur: Undea płs
dicit quiore confessio fit ad salutẽ
iliergo pecudes offerebant: nosaut̃
nihiloꝵ offerrim̃ sed solũ gratiarũ
actionẽ dõ offerre debemꝰ: Dehoc
sacri¬
ficio clicit psalmista. lmmola
crificiũ laudis: Benefici¬
entiȩ aũt & cõmũnionis noliteobliuiscu
tilib̾ eni hostiis promeret᷑ ds̃.
Benefacus dr̃ homo largus & elemos inȩ
dedit᷑: Indebene ficientia dr̃
largitaselemosinarũ: Bene¬
inquitꝰ et cõmunionis
nolite obliuisci: id÷ sargitatis elemosi¬
narũ et cõmuni onis. quia cõmunlicare¬
& partici pa¬
re dẽbet̾is aliis.
exfacultatib
ur̃is. nolite obliuisci
Sialii urãs
rapuer̃ subtantias
tm exeis quȩ
habetis elemosinas
dare nolite obliuisci. sicut ꝑproph&ã dicit:

Expanded text:
Deo Patri sacrificium laudis et gratiarum actiones pro omnibus bonis ab illo perceptis. Idcirco autem gratiarum actiones fructum labiorum vocat, quia eaedem gratiarum actiones fructum praemiorum merentur. Unde Apostolus dicit: Quia ore confessio fit ad salutem. Illi ergo pecudes offerebant, nos autem nihil horum offerimus, sed solam gratiarum actionem Deo offerre debemus. De hoc sacrificio dicit Psalmista: Immola crificium laudis. Beneficentiae autem et communicationis nolite oblivisci: talibus enim hostiis promeretur Deus. Beneficus dicitur, homo largus et eleemosynae deditus, inde beneficentia dicitur largitas eleemosynarum. Benequit, et communicationis nolite oblivisci, id est, largitatis eleemosynarum et communicationis, quam communicareparticipare debetis aliis ex facultatibus vestris, nolite oblivisci. Si alii vestras rapuere substantias, tamen ex eis quae habetis, eleemosynas dare nolite oblivisci, sicut propheta dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
baptismit: Simulq bladitur eis dũ
nonorabiliter eosipsalutat: quateñ anim¬
eduerierent sediligi ab illo non adoculũ
sed ex toto affectu m̃tis. Salutant uos
innuit. quod romȩ hanc epłam scripserit.
quȩ in regione italicasitaest:: Et sicut
doctorib uidetur: incarcere erat tunc tẽporis:
debemus hic accipere fidẽ ꝓfectã cũex ȩcucione
bonoꝵ operũ remissionẽ quoq. peccato
quapcipiunt electi tpr̃. baptis matis : donũ
& iã sp̃s sci qđ datur tãm baptis mate quap
inpositiones manus episcoporũ. que om̃ia
gsatis adõ dintur: Orat ergo apłs. ueista
omĩa illiquibus scribebat possiderent:
Oremus & nos dnm̃ pia suplicacione: quain.
ꝑsuffragiu egregii suiapłi. horũ minerũnos
possesores inp̃senti efficiat. Fidẽq: quã
docuit integerrime custodientes bonisq
operib ex ornantes ad concẽplationẽ suꝑne

Expanded text:
in baptismate, simulque blanditur eis, dum in baptismate, simulque blanditur eis, dum honorabiliter eos jam salutat, quatenus animadverterent se diligi ab illo non ad oculum, sed ex toto affectu mentis. Salutant vos innuit, quod Romae hanc epistolam scripserit, quae in regione Italiae sita est, et, sicut doctoribus videtur, in carcere erat tunc temporis. debemus hic accipere fidem perfectam, cum exsecutione bonorum operum, remissionem quoque peccatorum, quam percipiunt fideles tempore baptisitus sancti, quod datur tam in baptismate quam per impositionem manus episcoporum, quae omnia gratis a Deo dantur. Orat ergo Apostolus ut ista omnia illi quibus scribebat possiderent. Oremus et nos Dominum pia supplicatione, quatenus per suffragium egregii sui Apostoli horum numerum nos possessores in praesenti efficiat, fidemque quam docuit integerrime custodientes, bonisque operibus exornantes, ad contemplationem supe
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo aut̃ uosfr̃s: ut sufferatis uerbũ solacui:
Etem̃ ꝑ pauca scripsi uobis: Nota qđ totã
epłam unũ uerbũ appella uit : Nec dix̃
rogouos uts ufferatis pacienter uerbum
ad monitionis quia pus illanimes erant.
sed uerbũ solacii. hoc est uerbũ
consolacionis uerbũ ad horcacionis: Non
emĩ scripsi uobis multa : sed pauca
ad cõpirationẽ illoꝵ quȩ tobis dicerem
si p̃sens essẽ. timens uobis honeri eẽ.
Cognoscite fratrẽ nrm timotheũ dimissũ:
Timotheus coep̃serat beati apłi etadiutor
inp̃dicatione : quȩ dicit dimis sum ase
&e ad p̃dicationẽ directũ. siue abathenis
cũ timotheo sicelerius uenerit ad nos.
uidebouos: Mansueciores eos uult
eẽ : dicens separatũ ad eos uenire :
Salutate om̃s propositos uros & om̃s scõs:
Si cut generalit̃ omib hȩbreis hanc
epłam scripserat: itag̾enera liter
om̃s salute uigere op̃tabat non solũ
p̾latos. sed & iam om̃s saibiectos.
Q uosscõs uocat : quia sci fuerunt

Expanded text:
 solatii: etenim perpaucis scripsi vobis. Nota quod totam epistolam unum verbum appellavit, nec dixit: Rogo vos ut sufferatis patienter verbum admonitionis, quia pusillanimes erant, sed verbum solatii, hoc est verbum consolationis, verbum adhortationis. Non enim scripsi vobis multa, sed pauca, ad comparationem illorum quae vobis dicerem, si praesens essem, timens vobis oneri esse. Cognoscite fratrem nostrum Timotheum dimissum. Timotheus coepiscopus erat beati Apostoli et adjutor in praedicatione, quem dicit dimissum a se et ad praedicationem directum, sive ab Athenis, cum Timotheo. Si celerius venerit ad nos, videbo vos. Mansuetiores eos vult reddere, dicens se pariter ad eos venire. Salutate omnes praepositos vestros et omnes sanctos. Sicut generaliter omnibus Hebraeis hanc epistolam scripserat, ita generaliter omnes salutat et vigere optat, non solum praelatos, sed etiam omnes subjectos, quos sanctos vocat, qui sancti fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
issa ut beatũs isidorus dicit: dicta est
Nabe mittendo¬
rr ẽ pore enĩ
quo sacerdos incipit consecrare.
corpus chiminicũ dicendũ est aliaconi
procedat foras:: Et qͣuiatunc emittunt᷑
catecumini ab eccła. quiñ debent ent̃ eẽ
sacris mysteriis. eo qđ nec lũ sintꝑfecti¬
modo potest dicͥmissa. eo qđ nos mittat

Expanded text:
issa, ut Isidorus dicit, dicta est ab emittendo. Tempore enim quo sacerdos incipit consecrare corpus Dominicum, dicendum est a diacono procedat foras. Et quia tunc emittuntur catechumeni ab ecclesia, qui non debent interesse sacris mysteriis, eo quod nondum sunt perfectimodo potest dici missa, eo quod nos mittat
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt. Quienĩ manducat etbibit
indigne: iudiciũ sibi manducat
tbibit: Quoꝵ & iã animaliũ infert᷑
sanguis ꝓpec cato in scã ꝑpontificẽ:
horũ corpora cremantur extra castra:
haec quomodo ad dnm̃ ꝑtin& ant.
satis ut reor dictũ habetur: Sed qr
ipse caput est. omniũ electo rum:
ꝑ carnes illorũ animaliũ.
intelligi om̃s electi: Qui extra castra.
hoc est extra conuersationẽ seculariũ
carnaliũq: hominũ. mortificando
mẽ brasua cũuicus et toncupiscen

Expanded text:
viunt. Qui enim manducat et bibit viunt. Qui enim manducat et bibit indigne, jubit. Quorum enim animalium infertur sanguis pro peccato in Sancta per pontificem, horum corpora cremantur extra castra. Haec quomodo ad Dominum pertineant, satis, ut reor, dicta sunt. Sed quia ipse caput est omnium electorum, per carnes illorum animalium possunt intelligi omnes electi, qui extra castra, hoc est, extra conversationem saecularium, carnaliumque hominum mortificant membra sua cum vitiis et concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse & yrcus. qm̃ propeccatoribus obla
ueri pontificis quicũ sanguine passi¬
onis suȩ interiora patriȩ cęlestis
penetrarit oraturus profidelibus suis:
Immolabantur illa animalia intra
castra uid carnes illoꝵ extracastra
uocib. et iudicio filiorũ isrł. sed
carnes illius extra iehrłm incruce
conbustesunt igne passioñis: Quindo
enĩ adiudicatus est morti clomantib
ludģis reus est mortis. crucifige.
crucifige eũ quodã modo quan
ad illos ꝑtin& immolatꝰ est: Qđ maro
eugłista uolens nob̵ ostendere̾ ita.
fixer̃ eũ: linguis uidelic& suis.
iudeoꝵ qđ fiebat extracastra ub
consũ melantur carnes: alcare
alteecclȩ ubi consecrat corpus dominicũ:
dequo ñ habent potestatẽ aedere qui
taber naculo corporis sui deseruiunt:
Fornicatores uidelic&e. ad ulteri.
hebriosi. inmundi. & hii quis eminant
int̃fr̃s discordias. Om̃sq: quiuo lup¬
titibus et desideriis carnis suȩ deser¬

Expanded text:
ipse et hircus, quoniam pro peccatoribus oblatus ipse et hircus, quoniam pro peccatoribus oblatus veri pontificis qui cum sanguine passionis suae interiora patriae coelestis penetravit, oraturus pro fidelibus suis. Immolabantur illa animalia intra castra, sed carnes illorum extra castra vocibus et judicio filiorum Israel, sed carnes illorum extra Hierusalem, in cruce combustae sunt igne passionis, quando enim adjudicatus est morti, clamantibus Judaeis: Reus est mortis, crucifige, crucifige eum, quodammodo, quantum ad illos pertinet, immolatus est, quod Marcus Evangelista volens nobis ostendere ita fixerunt eum, linguis videlicet suis. Judaeorum, quod fiebat extra castra, ubi consumebantur carnes, altare altare Ecclesiae, ubi consecratur corpus dominicum, de quo non habent potestatem edere qui tabernaculo corporis sui deserviunt, fornicatores videlicet, adulteri, ebriosi, immundi, et ii qui seminant inter fratres discordias, omnesque qui voluptatibus et desideriis carnis suae deser
Abbreviated transcription (Latin):
circahuius modi obseruationes nih il
eis profuit quia fidẽ non habuer̃.: In hoc
enĩ qđ legẽ custodiebant: profuit illis.
In hoc qđ e̾scis nonuescebantur: nihil
utilitatis ꝑceper̃ habemus altare.
lequo edere non habent potestatẽ qui
tabnaculo deseruiunt: Legis consue¬
tudinẽ ad misteriũ sp̃alẽq sensum
refert apłs.  Legis siquidẽ p̃ceptũ
erat utdecima die septimi m̃sis
afestiuitate pascali. festiuitate uidelic&ꝵ
p̃positionis. acciperent uitulũ & hẏrcũ
& immolarent eũ incastra: Sanguinẽ
aut̃ illoꝵ animaliũ ferret pontifex
in scã scõꝵ solus oraturus proppło
carnes uero illoꝵ. portarentun extra
castra ibiq cre nuãrentur : nec ẽẽ.
licitũ alicui cab̾na culo deser uienti
ex illis cõmedere: Sp̃a caliter aut̃n
illaduo animalia. uidelic&e uitulus
ce hẏrcuc̃. figurã tenent dñi saluatoris:
Ipse ẽ enĩ uitulus: quẽ pius pater
gressione filii prodigi. immolauit

Expanded text:
circa hujuscemodi observationes, nihil circa hujuscemodi observationes, nihil eis profuit, si fidem non habuerunt. In hoc enim quod legem custodiebant, profuit illis: in hoc quod escis non vescebantur, nihil utilitatis perceperunt. Habemus altare de quo edere non habent potestatem qui tabernaculo deserviunt. Legalem consuetudinem ad mysterium spiritalemque sensum refert Apostolus. Legis siquidem praeceptum erat ut decima die septimi mensis a festivitate paschali, festivitate videlicet propinationis, acciperent vitulum et hircum, et immolarent eum extra castra: sanguinem autem illorum animalium ferret pontifex in Sancta sanctorum solus oraturus pro populo, carnes vero illorum portarentur extra castra, ibique concremarentur, nec esse licitum alicui tabernaculo deservienti ex illis comedere. Spiritualiter autem illa duo animalia, vitulus videlicet et hircus, figuram tenent Domini Salvatoris: ipse est vitulus quem pius pater in regressione filii prodigi immolavit;