comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nature. que sic diuinitus. insticuta est.
ut ex quolibet humano ucriusq serus
concubitu. siue ordinato et honesto sur
turpi et illicito. nulla femina nisi ur¬
go nascacur. Hulla tamen sacra u
nascitur. Ita fit ut uirgo nascatur
de stupro. Sacra uirgo aut nec de con¬
gio. Nec nos hoc de uirginib predicas
quod uirgines sunt: sed quod deo dican
pia continentia uirgines. Nam quodna
cemere dixerim: felicior michi uidetur
nupca mulier quam uirgo nuptura
habet enim iam illa. quod ista adhuc
cupit: presercun si nondum uel spon¬
sa cuiusquam sit. Illa uni studet pla¬
cere cui data est: hec multis incerta cui
danda est. hoc uno pudiciciam cogita¬
tionis defendit. a turba: quod non ai¬
ulterium sed maritum querit in cur¬
ba. Illa igicur uirgo conuigate meri
preponitur: que nec multicudini se
mandam proponit. cum amoreu¬
nius ex multicudine inquirit: ne
uni iam componit. inuento cogitan

Expanded text:
naturae, quae sic diuinitus instituta est, naturae, quae sic diuinitus instituta est, ut ex quolibet humano utriusque sexus concubitu, siue ordinato et honesto siue turpi et inlicito, nulla femina nisi uirgo nascatur. nulla tamen sacra uirgo nascitur; ita fit, ut uirgo nascatur etiam de stupro, sacra autem uirgo nec de coniugio. Nec nos hoc in uirginibus praedicamus, quod uirgines sunt, sed quod deo dicatae pia continentia uirgines. nam — quod non temere dixerim — felicior mihi uidetur nupta mulier quam uirgo nuptura; habet enim iam illa quod ista adhuc cupit, praesertim si nondum uel sponsa cuiusquam sit. illa uni studet placere, cui data est, haec multis, incerta cui danda est; hoc uno pudicitiam cogitationis defendit a turba, quod non adulterum, sed maritum quaerit in turba. illa igitur uirgo coniugatae merito praeponitur, quae nec multitudini se amandam proponit, cum amorem unius ex multitudine inquirit, nec se uni iam conponit inuento, cogitans
Abbreviated transcription (Latin):
bono operi impendat: ut emat ex
diuersis gentib seruos. quos faciat xp̃i¬
anos. nonne uberius atq numerosius
quam uteri quantalibet feracitate
xp̃i membra gignenda curabit: Nec
ideo tamen pecuniam suam comꝑari
numeri sacre uirginitatis audebit.
at si propcer faciendos qui nati fuerut
xp̃ianos. fecundicas carnis pro amissa
uirginitate merito compensabitur:
fructuosus erit hoc negocium si mag¬
no pecuniario precio uirginitas amit¬
tatur: quo pueri faciendi. xp̃iani mul¬
to plures emantur: quam uniuis ute¬
ro quamlibet fertili nascerentur: Quod
si stultissime dicitur: habeant nupte
fideles bonum suum de quo in alio
uolumine quantum uisum est. disse¬
riumus. et honorent ampluis sicut re¬
ctissime consuerunt in sacris uirginib:
melius earum de quo isto serinone
disseruimus. Namne illo quidem debq
continentium meritis se conferre con¬
gia: quod ex eis uirgines procreantur
Hoc enim non conugii bonum est. sed

Expanded text:
bono operi inpendat, ut emat ex bono operi inpendat, ut emat ex diuersis gentibus seruos, quos faciat christianos, nonne uberius atque numerosius quam uteri quantalibet feracitate Christi membra gignenda curabit? nec ideo tamen pecuniam suam conparare muneri sacrae uirginitatis audebit. at si propter faciendos qui nati fuerint christianos fecunditas carnis pro amissa uirginitate merito compensabitur, fructuosius erit hoc negotium, si magno pecuniario pretio uirginitas amittatur, quo pueri faciendi christiani multo plures emantur, quam unius utero quamlibet fertili nascerentur. Quod si stultissime dicitur, habeant fideles nuptae bonum suum, de quo in alio uolumine, quantum uisum est, disseruimus, et honorent amplius, sicut rectissime consuerunt, in sacris uirginibus melius earum, de quo isto sermone disserimus. Nam ne illo quidem debent continentium meritis se conferre coniugia, quod ex eis uirgines procreantur; hoc enim non coniugii bonum est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Porro aũt si pudicicia coniugalis
quamuis custodiatur incarne. ani¬
mo tamen non carni tribuitur: quo
preside acq rectore. nulli preter pro¬
prium conuigium caro ipsa miscet᷑.
quancomagis quantoq honoracius
in animi bonis illa continentia.
numeranda est. qua integritas carnis
ipsi creatori anime et carnis uouetur
consecratur. seruatur:. Hec illarum erge
fecundicas carnis que hoc tempore ni¬
chil aliud in conuigio quam prolem
requirunt. quam mancipent. xp̃o: uł
ginicati. compensari posse credenda
est. Priorib quippe temporib uenturo
scdm carnem. xp̃o. ipsum genus carnis
in ampla quadam et ꝓphecica gente
necessarium fuit: nunc aut̃ cum ex
omni hominum genere acq omnib
gentib. ad populum dei et ciuitatem
regni celorum membra xp̃i. colligi pos¬
sint. sacram uirginitatem qui potest
caꝑe capiat: et ea tancum que se non
continet nubat. Quid enim si aliqua
mulier diues. multam pecuniam huic

Expanded text:
porro autem si pudicitia coniugalis, porro autem si pudicitia coniugalis, quamuis custodiatur in carne, animo tamen, non carni tribuitur, quo praeside atque rectore nulli praeter proprium coniugium caro ipsa miscetur, quanto magis quantoque honoratius in animi bonis illa continentia numeranda est, qua integritas carnis ipsi creatori animae et carnis uouetur, consecratur, seruatur! Nec illarum ergo fecunditas carnis, quae hoc tempore nihil aliud in coniugio quam prolem requirunt, quam mancipent Christo,  compensari posse credenda est. prioribus quippe temporibus uenturo secundum carnem Christo ipsum genus carnis in ampla quadam et prophetica gente necessarium fuit; nunc autem cum ex omni hominum genere atque omnibus gentibus ad populum dei et ciuitatem regni caelorum membra Christi colligi possint, sacram uirginitatem qui potest capere, capiat et ea tantum, quae se non continet, nubat. quid enim? si aliqua mulier diues multam pecuniam huic
Abbreviated transcription (Latin):
rint faciunt: non tamen xp̃iani ex
earum carne nascuntur. sed postea
fiuint eccłia pariente ꝑ hoc quod mẽ¬
brorum xp̃i spiritaliter mater est.
cuius etiam spiricaliter uirgo ẽ. cui
scõ partui cooꝑancur et matres que
non xp̃ianos corpore peꝑerunt. ut fi¬
ant quod se corpore parere non potu¬
isse nouerunt:ꝑ hoc tamen cooꝑant᷑
ubi et ipse uirgines matresq xp̃i suit:
in fide scilicet que ꝑ dilectionem o¬
peratur: Hulla ergo carnis fecundi¬
tas sc̃e uirginitati. etiam carnis com
parari pocest: neq enim et ipsa qͥa
uirginicas est. sed quia deo dicata ẽ.
honoratur: Que licet in carne seruet᷑:
sp̃c tamen religione ac deuocione
seruatur. de ꝑ hoc spiritalis est eciã
uirginicas corporis: quam uouet et
seruat continentia pietatis. Sicut e¬
nim nemo impudice utitur corpore.
nisi sp̃u prius concepta nequicia:¬
ita nemo pudiciciam seruat in cor¬
pore. nisi sp̃u prius insica castitate.

Expanded text:
rint faciunt, non tamen christiani ex rint faciunt, non tamen christiani ex earum carne nascuntur, sed postea fiunt ecclesia pariente per hoc, quod membrorum Christi spiritaliter mater est, cuius etiam spiritaliter uirgo est. cui sancto partui cooperantur et matres, quae non christianos corpore pepererunt, ut fiant quod se corpore parere non potuisse nouerunt; per hoc tamen cooperantur, ubi et ipsae uirgines matresque Christi sunt, in fide scilicet, quae per dilectionem operatur. Nulla ergo carnis fecunditas sanctae uirginitati etiam cparari potest. Neque enim et ipsa quia virginitas est, sed quia Deo dicata est honoratur, quae licet in carne servetur, spiritus tamen religione ac devotione servatur. Ac per hoc spiritualis est etiam virginitas corporis, quam vovet et servat continentia pietatis. Sicut enim nemo impudice utitur corpore, nisi spiritu prius concepta nequiita nemo pudicitiam seruat in corpore nisi spiritu prius insita castitate.
Abbreviated transcription (Latin):
cunditas coniuigalis cum uirginali
incegritate contendere. atq ipsam
Mariao proponere ac uirginib dei
dicere. illa in corpore duas res habuit
honorandas. uirginitatem et fecun¬
ditatem: quia et indegra ꝑmansit
et peperit. Hanc felicicatem quoniã
tocam utreq habere non potuimus:
partite sumus ut uos sicis uirgines
nos suus matres. Uobis quod desit
in prole consolecur seruaca uirgini¬
tas nobis prolis lucro amissa compen¬
setur integritas. Hec uox fidelium.
coniugatarum ao sacras uirgines.
ut cumq ferenda eẽt. si xp̃ianos cor¬
pore parerent: ut hoc solo ẽẽt oiarie
fecunditas carnis excepta uirginitace
prestantior: quod illa ipsum caput
horum mnembrorum: hee aũt mem¬
bra illius capitis procrearent. Nunc uͦ
etiam si tales ⁊hac uoce concendant.
que obhoc tantum uiris iunguntur.
atq miscentur ut filios habeant: ni¬
chilq aliud de filiis cogitant nisi ut
eos xp̃o lucrentur. atq id mox pocue¬

Expanded text:
cunditas coniugalis cum uirginali cunditas coniugalis cum uirginali integritate contendere atque ipsam Mariam proponere ac uirginibus dei dicere: illa in corpore duas res habuit honorandas, uirginitatem et fecunditatem, quia et integra permansit et peperit; hanc felicitatem quoniam totam utraque habere non potuimus, partitae sumus, ut uos sitis uirgines, nos simus matres; uobis quod defit in prole, consoletur seruata uirginitas, nobis prolis lucro amissa compensetur integritas. haec uox fidelium coniugatarum ad sacras uirgines utcumque ferenda esset, si christianos corpore parerent, ut hoc solo esset Mariae fecunditas carnis excepta uirginitate praestantior, quod illa ipsum caput horum membrorum, hae autem membra illius capitis procrearent; nunc uero etiamsi tales hac uoce contendant, quae ad hoc tantum uiris iunguntur atque miscentur, ut filios habeant, nihilque aliud de filiis cogitant, nisi ut eos Christo lucrentur, atque id mox ut potue
Abbreviated transcription (Latin):
ed plane mater membrorlle
eius. que nos sumus:quia cos¬
Terata est caritate uc fideles in eall
nascerentur: que illius capitis membra
sunt. corpore uero ipsuis capitis mater
Oporcebat enim caput nr̃m propcer
insigne miraculum. scd̃in carnem nas¬
ci de uirgine: quo significaret mem
bra sua de uirgine eccłia scd̾m sp̃m
nascitura. Sola ergo mraria et sp̃u
et corpore mater et uirgo: et inater
regnum dei possessura: sp̃u quidem
tota mater xp̃i est: tota uirgo xp̃i:
corpore aut̃ non tota sed in quibusdã
uugo xp̃i: in quibdam mater sed nõ
xp̃i Et coniugate quippe fideles feini¬
ne et uirgines deo dicate. scĩs morib
et caricate de corde puro et conscientia
bona. et fide non ficta: quia uolunta¬
tem patris faciunt. xp̃i spiritalicer.
matres sunt. Que aut̃ conuigali uica
corporaliter pariunt: non xp̃m sed a¬
dam pariunt. Et ideo currunt ut sa¬
cramencis imbuti xp̃i membra fiart¬
partus earum: quoniam quid peꝑinc
norunt. Hoc dixi ne forte audeat fe¬

Expanded text:
ed plane mater membrorum eius, quod nos sumus, quia cooperata est caritate, ut fideles in ecclesia nascerentur, quae illius capitis membra sunt, corpore uero ipsius capitis mater. oportebat enim caput nostrum propter insigne miraculum secundum carnem nasci de ubra sua de virgine Ecclesia secundum spiritum nascitura. Sola ergo Maria et spiritu et corpore mater et virgo; et mater regnum Dei possessuris, spiritu quidem tota mater Christi est, tota virgo Christi; corpore autem non tota, sed in quibusdam virgo Christi, in quibusdam mater, sed non Christi. Et conjugatae quippe fideles feminae et virgines Deo dicatae, sanctis moribus et charitate de corde puro et conscientia bona et fide non ficta , quia voluntatem Patris faciunt, Christi spiritualiter matres sunt. Quae autem conjugali vita corporaliter pariunt, non Christum, sed Adam pariunt, et ideo currunt ut Sacramentis imbuti Christi membra fiapartus earum, quoniam quid pepererint norunt. Hoc dixi, ne forte audeat fe
Abbreviated transcription (Latin):
rem. quia tibi superare adhuc restat
quod iam etas illius superauit. Uirgo
autem sancta proles ur̃a. si aliquio de
sua professione desiclerat ex laboribus
nr̃is. habet grandem librum de sanc
uirginitate quem legat: de quo lege¬
cdo etiam commonueram. quoniam
multa concinet utriq necessaria casti¬
tati hoc est uirginali atq iuduali. qu
hic propterea partu tenuiter actigi
partim omnino pretermisi: quia ibi
copiosius dispucaui. Perseueres in gra

Expanded text:
rem, quia tibi superare adhuc restat, rem, quia tibi superare adhuc restat, quod iam aetas illius superauit. uirgo autem sancta proles uestra, si aliquid de sua » professione desiderat ex laboribus nostris, habet grandem librum de sancta uirginitate, quem legat. de quo legendo etiam te commonueram, quoniam multa continet utrique necessaria castitati, hoc est uirginali atque uiduali, quae hic propterea partim tenuiter adtigi, partim omnino praetermisi, quia ibi copiosius disputaui. perseueres in gra
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ei: qui cricenarium fructum:
si in coniugali bono ipse intelligit᷑.
iam dominicis horreis inculerunt.
habebunt ergo illic cominunia ista
bonum suum locum: etiam si demn¬
ceps nulla uelit nubere uel nemo du¬
cere uxorem. Secure itaq instate qui¬
bus pocestis ut fiant quod uos estis.
et orate uigilanter atq fer uenter.
ut aduitoria dexcere excelsi et habũ¬
clantia misericordissune gratie dñi.
et ꝑseueretis in eo quod estis et profici¬
atis ad id quod eritis. Deinde obsecro
uos ꝑ illum a quo et hoc donum ac¬
cepistis et huius doni premia spera¬
tis ut me quoq orationib ur̃is me¬
mineritis inserere cum tota domes¬
tica ur̃a ecclesia: ordinatissime quip¬
pe prouenit ut matri ure iam gran¬
deue de oratione epistolam scribereor:
ad ipsam quippe marime pertinet
orando concertare prouobis. que de se
minus sollicita est quam de uobis: et
ut adte pocius quam ad illam hoc de
continentia uiduali opusculum face¬

Expanded text:
sunt eis, qui tricenarium fructum. sunt eis, qui tricenarium fructum. si in coniugali bono ipse intellegitur, iam dominicis horreis intulerunt. habebunt ergo illic omnia ista bona suum locum, etiamsi deinceps nulla uelit nubere uel nemo ducere uxorem. secure itaque instate quibus potestis, ut fiant quod uos estis; et\' orate uigilanter atque feruenter, ut adiutorio dexterae excelsi et abundantia misericordissimae gratiae domini et perseueretis in eo quod estis et proficiatis ad id quod eritis. Deinde obsecro uos per illum, a quo hoc donum accepistis et huius doni praemia speratis, ut me quoque orationibus uestris memineritis inserere cum tota domestica uestra ecclesia. ordinatissime quippe prouenit, ut matri uestrae iam grandaeuae de oratione epistulam scriberem — ad ipsam quippe maxime pertinet orando concertare pro uobis, quae de se minus sollicita est quam de uobis — et ut ad te potius quam ad illam hoc de continentia uiduali opusculum face
Abbreviated transcription (Latin):
tus numerus ille sanctorum: quo
cicius impleto. profecto nec termi¬
nus seculi differetur. Hec illuo uos
retarcdet abstudio ꝑsuadendi aliis
bonum ur̃m. Si dicatur uobiscũ
et iruptie bone sunt. quomoclo erũt
omnia bona in xp̃i corpore et maiora
scilicet et minora: Si omnes continentie
laude acq amore mutentur. primo
quia conando ut omnes sint continen¬
cestunc erunt uel pauce. Neq enim
omnes capiunt uerbum hoc: sed scri¬
ptum est qui potest capere capiat.
Tunc capiunt que possunt: si nec illis
que non capuint taceatur: deinde
nec tumere debemus neforte omnes
capiant: et aliquio de minoribus
bonis. idest conuigalis uite. xp̃i desit
in corpore. Si enim omnes audierit
et omnes ceperint. intelligere debemꝰ
hoc ipsum fuisse predestinatum. ut
conuigalia bona in illorum numero
membrorum etiam sufficiant. que
tam multa ex hac uita transierũt
Neq enim nunc si omnes fuerint cõ¬
tinentes honorem continencie daturi

Expanded text:
tus numerus ille sanctorum, quo tus numerus ille sanctorum, quo citius inpleto profecto nec terminus saeculi differetur. nec illud uos retardet ab studio persuadendi aliis bonum uestrum, si dicatur uobis: cum et nuptiae bonae sint, quomodo erunt omnia bona in Christi corpore, et maiora scilicet et minora, si omnes continentiae laude atque amore mutentur? primo, quia conando, ut omnes sint continentes, tunc erunt uel paucae; neque enim omnes capiunt uerbum hoc. sed quoniam scriptum est: qui potest capere. capiat, tunc capiunt quae possunt, si nec illis quae non capiunt taceatur. deinde nec timere debemus, ne forte omnes capiant et aliquid de minoribus bonis, id est coniugalis uitae, Christi desit in corpore. si enim omnes audierint et omnes ceperint, intellegere debemus hoc ipsum fuisse praedestinatum, ut coniugalia bona in illorum membrorum numero etiam sufficiant, quae tam multa ex hac uita transierunt. neque enim nunc, si omnes fuerint continentes, honorem continentium daturi
Abbreviated transcription (Latin):
na cautela suspiciones male iuolen¬
tissimas non pocest omni ex parte
uitare. ubi pro existimatione nr̃a
quicquio recte possumus fecerimus:
Sl aliqui de nobis uel male fingen¬
do uel male credendo famani nr̃am
decolorare conentur: alssit conscien¬
tie solacium planeq etiam gaudiũ
quod merces nr̃a magna est in celis.
Etiam cum dicunt homines mala
multa de nobis. pie tamen iusteq
quam stipendium est militantiuor
ꝑ arma iusticie non solum dextra
uerum sinistra ꝑ gloriam scilicet ⁊
ignobilitatem. ꝑ infamiam et bonã
famam. Agite itaq cursum ur̃in ⁊
ꝑseueranter currice ut comprehen¬
datis. et exempla uite exhortatio¬
nesq in sermone rapite. In eundem
cursum ur̃m quascumq pocueritis
non uos ab hoc studio quo multas
ad imitandum excitatis frangat
querela uanorum qui dicunt: quo¬
modo subsistit genus humanum
si omnes fuerint continentes. Qua¬
si propter aliud recardetur hoc secu¬
lum nisi ut impleatur predestina¬

Expanded text:
na cautela suspiciones maleuolenna cautela suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si aliqui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decolorare conantur, adsit conscientiae solacium planeque etiam gaudium, quod merces nostra magna est in caelis, etiam cum dicunt homines mala multa de nobis, pie tamen iusteque quam stipendium est militantium per arma iustitiae non solum dextra, uerum et sinistra, per gloriam scilicet et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam. Agite itaque cursum uestrum et perseueranter currite, ut conprehendatis; et exemplo uitae exhortationisque sermone rapite in eundem cursum uestrum quascumque potueritis. non uos ab hoc studio, quo multas ad imitandum excitatis, frangat querella uanorum, qui dicunt: quomodo subsistit genus humanum, si omnes fuerint continentes? quasi propter aliud retardetur hoc saeculum, nisi ut inpleatur praedestina
Abbreviated transcription (Latin):
sancta. quecumq iusta. quecumq cas¬
ta. quecumq castissima. quecumq
uone fame. si qua uirtus si qua laus:
ht cogitate que et didicistis. et accepis¬
tilet audistis. et uidistis nunc. Cernis
quemadmodum inter multa que
erhorcando commonuit non neglere¬
rit ponere quecumq bone fame. du¬
obusq uerbis cuncta concluserit. ubi
at. si qua uirtus si qua laus: ad uir¬
iutem namq ꝑtinent que antea
memorauit bona: fame uero adlau¬
dem. Puco quod non laudem hominũ
promagno sumebat apostolus alio
lod dicens: michi autem miimum
est ut a uobis iudicer aut abhuma¬
no die. Et alibi. Si hominibus place¬
rem. xp̃i seruus non essem. Et iterũ.
Dam gloria nr̃a hec est. testimonium
unscientie nr̃e. Sed illorum duorum
ibest bone uite et bone fame uel qͦo
breuius aicitur uirtutis et laudis:
unum propter se ipsum sapientis¬
sime retinebat. alcerum propter a¬
lios misericordissime prouidebat.
Sed quoniam quantalibet huma¬

Expanded text:
sancta, quecumque iusta, quecumque cassancta, quecumque iusta, quecumque casta, quecumque carissima, quecumque fame bone, si qua virtus, si qua laus, hec cogitate, que didicistis et accepistis et audistis et vidistis in me! Cernis, quemadmexhortando commonuit, non neglexerit ponere: quaecumquae bonae famae, duobusque uerbis cuncta concluserit, ubi ait: si qua uirtus, si qua laus. ad uirtutem namque pertinent, quae antea memoraui bona, fama uero ad laudem. puto, quod non laudem hominum pro magno sumebat apostolus alio loco dicens: mihi autem minimum est ut a uobis diiudicer aut ab humano die, et alibi: si hominibus placerem, Christi seruus non essem, et iterum: nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. sed illorum duorum, id est bonae uitae et bonae famae uel, quod breuius dicitur, uirtutis et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, alterum propter alios misericordissime prouidebat. sed quoniam quantalibet huma
Abbreviated transcription (Latin):
prudenter solumuerum. etiam cri¬
deliter contempnentes: cum occidi
anunas aliorum siue blaspheman¬
um uiam dei: quibus secundum su
suspicionem quasi turpis que casta
est displicet uita sanctorum. siue al
cum excusatione imitantium non qd̃
uident sed quod putant. Proinde quis¬
quis a criminibus flagiciorum atq
ficinorum uitam suam custodit. sibi
benefacit. Quisquis autem etiam fa¬
nam: et in alios misericors est. Nobis
num necessaria est uita nr̃a. aliis fama
nr̃a. Et utiq etiam quod aliis minis¬
tramus misericorditer ad salutem: ad
nr̃am quoq redundat utilicatem.
ynde non frustra apostolus. prouidea¬
mus inquit bona non solum coram
deo. uerum etiam coram hominibus.
Item dicit. Nlacete omnibus ꝑ omnia:
sicut et ego omnibus ꝑ omnia placeo:
Non querens quod michi utile est. sed
quod multis ut salui fiant. In quadã
etiam exhortatione dicit. de cetero fra¬
tres quecumq sunt uera quecunq¬

Expanded text:
prudenter solum, uerum etiam cruprudenter solum, uerum etiam crudeliter contemnentes, cum occidunt animas aliorum, siue blasphemantium uiam dei, quibus secundum suam suspicionem quasi turpis quae casta est displicet uita sanctorum, uel etiam cum excusatione imitantium non quod uident, sed quod putant. proinde quisquis a criminibus flagitiorum atque facinorum uitam suam custodit, sibi bene facit; quisquis autem etiam famam, et in alios misericors est. nobis enim necessaria est uita nostra, aliis fama uestra. et utique etiam quod aliis ministramus misericorditer ad salutem, ad nostram quoque redundat utilitatem. unde non frustra apostolus, prouidemus, inquit, bona non solum coram deo, uerum etiam coram hominibus; item dicit: placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo, non quaerens quod mihi utile est sed quod multis, ut salui fiant. in quadam etiam exhortatione dicit: de cetero, fratres, quaecumque sunt uera, quaecumq
Abbreviated transcription (Latin):
ditando sumantur: in delicias spi¬
tales etiam ipsa que uidentur lab¬
riosa uertuntur:. Nullo modo enin
sunt onerosi labores amantium. si
etiam ipsi delecqͣnt sicut uenantu
aucupancium. piscantium uĩdem¬
antium negociantium: ludo alique
se obleccantium. Incer est ergo: qui
ametur. Nam ideo quod amatur.
aut non laboratur. aut et labor am¬
tur. Et uide quam pudendum et
dolendum sit. diu delectat labor ue
fera capiatur. ut cupa et saculus in¬
pleatur ut pila iaciatur: et non de¬
leccat ut cleus adquiratur. In omnb
sane spiritalibus deliciis quibus fu¬
untur innupte: sancta eorium conua¬
satio cauta etiam debet. esse. ne forti
cum mala uica non sit ꝑlascuuan
mala sit fama ꝑ negligentiam. Ne
audiendi sunt siue uiri sancti. siue
femine. quando reprehensa in aliqͦ
negligentia sua ꝑ quam fit ut in mi¬
lam ueniant suspicionem. unde sui
uitam longe abesse sciunt: dicuns
sibi coram deo sufficere conscientiam
existunationem hominum non un¬

Expanded text:
ditando insumantur, in delicias spiriditando insumantur, in delicias spiritales etiam ipsa quae uidentur laboriosa uertuntur. nullo enim modo sunt onerosi labores amantium, sed etiam ipsi delectant, sicut uenantium, aucupantium, piscantium, uindemiantium, negotiantium, ludo aliquo sese oblectantium. interest ergo quid ametur. nam in eo, quod amatur, aut non laboratur aut et labor amatur. et uide, quam pudendum et dolendum sit, si delectat labor, ut fera capiatur. ut cupa et sacculus inpleatur, ut pila iaciatur, et non delectat. ut deus adquiratur. In omnibus sane spiritalibus deliciis, quibus fruuntur innuptae, sancta earum conuersatio cauta etiam debet esse, ne forte, cum mala uita non sit per lasciuiam, mala sit fama per neglegentiam. nec audiendi sunt siue uiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neglegentia sua, per quam fit, ut in malam ueniant suspicionem, unde suam uitam longe abesse sciunt, dicunt sibi coram deo sufficere conscientiam, existimationem hominum non in
Abbreviated transcription (Latin):
tangendo multa discernunt. nec tan¬
ta iriuacitate tangunt qui oculis
tituntur. ubi incelligitur ex uno adi¬
tu idest luminum repressa intentio¬
ne. sentiendo eam in abios sensus ꝓm¬
ptiore dinoscendi acumine exerceri.
tanquam ex altero conetur implere
quod negatur in altero: ita etiam
sepe carnalis cupiditas a concum¬
bencli uoluptate cohibita. maiorib
uiribus in peccunie se porrigit appe¬
titum: et illinc aduersa huc impetu
ardentiore conuertit. In uobis auceor
amor diuiciarum. simul frigescat
cum amore nuptiarum: et puis us¬
us rerum quas possidetis adspirita¬
les delicias conferatur: ut liberalitas
ur̃a magis ferueat ad iuuandis e¬
genis. quam ditandis auaris. In thes¬
aurum. quippe celestem non mutun¬
tur dona cupidorum sed elemosinae
pauperum: que inimmensum modi
orationes aduiuant uiduarum. Ieu¬
nia quoq ac uigilie in quantum
ualitudines non ꝑturbant. si orando
psallendo. legendo et in lege dei me¬

Expanded text:
tangendo multa discernunt nec tantangendo multa discernunt nec tanta uiuacitate tangunt, qui oculis utuntur — ubi intellegitur ex uno aditu, id est luminum repressa intentione sentiendi eam se in alios sensus promptiorem dinoscendi acumine exerere, tamquam ex altero conetur inplere, quod negatur in altero — ita etiam saepe carnalis cupiditas a concumbendi uoluptate cohibita maioribus uiribus in pecuniae se porrigit adpetitum et illinc auersa huc se inpetu ardentiore conuertit. in uobis autem amor diuitiarum simul frigescat cum amore nuptiarum, et pius usus rerum, quas possidetis, ad spiritales delicias conferatur, et liberalitas uestra magis ferueat adiuuandis egenis quam ditandis auaris. in thesaurum quippe caelestem non mittuntur dona cupidorum, sed elemosynae pauperum, quae in inmensum modum orationes adiuuant uiduarum. ieiunia quoque ac uigiliae, in quantum ualetudinem non perturbant, si orando, psallendo, legendo et in lege dei me
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentia refrenatur. que nulla
et pectatione succenditur: tontra qmͣ
tamen nisi orecur ut superetur. ipsa
igitur spiritales: deliciis carnalibus
in sancta casticate succetlant
Uectio oracio psalmus. bona cogi¬
tatio bonorum operum frequentatio.
spes futuri scculi et cor sursum. atq.
de his omnibus gratiarum actio pa¬
tri luminum. a quo sine ulla cdubi¬
tatione omne datum optunum. et
cus nuptarum quas in carne iuro¬
rum habent. aliarum carnalium
deliciarum tanquam in solacio ufus
assumitur. quid ego dicam que seqͣn¬
tur mala cum breuiter apostolus
cdixerit. uiuentem mortuam esse ui¬
duam que indeliciis uuut: Absit
autem a uobis ut diitiarum cupi¬
dicate capiamini pro cupiditate
nrptiarum. et in cordibus ur̃is num¬
mus uiri amore succeclat. Intuentes
enu hominum conuersationem: se¬
pe experti sumus in quibusclam las¬
ciuia compressa creuisse auariciam
Nam sicut in ipsis sensibus corporis.
acutius audiunt qui non uiclent ⁊¬

Expanded text:
concupiscentia refrenatur, quae nulla concupiscentia refrenatur, quae nulla exspectatione succenditur: contra quam tamen nisi oretur, ut superetur, ipsa igitur spirituales deliciis carnalibus in sancta castitate succedant; lectio, oratio, psalmus, bona cogitatio, bonorum operum frequentatio, spes futuri saeculi, et cor sursum: atque de his omnibus gratiarum actio Patri luminum, a quo sine ulla dubitatione omne datum optimum et s nuptarum, quas in carne uirorum habent, aliarum carnalium deliciarum tamquam in solacio usus adsumitur, quid ego dicam, quae sequantur mala, cum breuiter apostolus dixerit uiuentem mortuam esse uiduam, quae in deliciis uiuit? absit autem a uobis, ut diuitiarum cupiditate capiamini pro cupiditate nuptiarum et in cordibus uestris nummus uiri amori succedat. intuentes enim hominum conuersationem saepe experti sumus in quibusdam lasciuia compressa creuisse auaritiam. nam sicut in ipsis sensibus corporis acutius audiunt qui non uident et
Abbreviated transcription (Latin):
tero spes nulla libidinis in altero ma¬
ior est gloria caritatis. Quot autem
quanti sunt ipsi anni quibus iudet᷑
iugere flos carnalis etatis: nonnulle
femine nupcias cogicantes. et arden¬
ter optantes dum sꝑnuntur aut dis¬
feruntur repente senuerunt ut eas
nubere iam puderet: amplius quam
liberet. Multe aucem nupce recencis¬
sima sua coniunctione in longinqua
profectis uiris sius redicum eorum
expectando grandeue facte sunt: et
tanquam cito uiduate aliquando
nec remeautes saltem senes suos anus
suscipere meruerunt. Si ergo uel sꝑ¬
nencibus uel tardantibus sponsis. uel
ꝑegrinantibus maricis carnalis con¬
cupiscentia potuit contineri. ne stu¬
prium aut adulcerium commictere¬
tur cui: contineri non pocest ne sacri¬
legium commictatur: Si repressa ẽ
cum ferueret dilata. cur non obpri¬
mitur cum friguerit ampucata:
Nlus enim ardentem ferunt libidinẽ.
que non sperant eiusdem uoluptatẽ.
qui fomes amoris est. Unde facilius

Expanded text:
tero spes nulla libidinis, in altero matero spes nulla libidinis, in altero maior est gloria caritatis. quot aut quanti sunt ipsi anni, quibus uidetur uigere flos carnalis aetatis? nonnullae feminae nuptias cogitantes et ardenter optantes, dum spernuntur aut differuntur, repente senuerunt, ut eas iam nubere puderet amplius quam liberet. multae autem nuptae recentissima sua coniunctione in longinqua profectis uiris suis reditum eorum expectando grandaeuae factae sunt et tamquam cito uiduatae aliquando nec remeantes saltem senes suos anus suscipere meruerunt. si ergo uel spernentibus uel tardantibus sponsis . uel peregrinantibus maritis carnalis concupiscentia potuit contineri, ne stuprum aut adulterium committeretur, cur contineri non potest, ne sacrilegium committatur? si repressa est, cum ferueret dilata, cur non opprimitur, cum friguerit amputata? plus enim ardentem ferunt libidinem, quae non desperant eiusdem libidinis uoqui fomes amoris est. unde fac
Abbreviated transcription (Latin):
ter: quia et maius est quod uouit et
totum ei restat. quod modo cepit. Exau¬
diat dominus preces eius et sancte ob¬
sequamini meritis eius: quȩ carnem
ur tui inuenta peperit. cor filie tue
insenecta parturiit. Omnes itaq pa¬
riter atq concorditer uni uiro unius
onuigis: in cuius corpore uno spiri¬
tu uiuitis. placete moribus. instate o¬
racionibus. Pretericus dies non reuer¬
niur in futurum: et post hesternũ
ut hodiernus et post hodiernum
prfurreccurus est crastinus: et ecce
oiniua tempora et temporalia transe¬
int. ut uentat mansura promissio.
st qui ꝑseuerauerit usq in finemhic
silius erit. Si mundus iam periit.
mipta cui parit: Aut corde paritu¬
sa et carne non paritura cur nubit.
Slautem adhuc duraturus est mun¬
dus cur non magis amatur ꝑ quem
ltis est mundus: Si iam deficiunt
ltebre seculares non est quod xpian
aninus cupiditate conquirat. Si aut̃
adhucmanebunt: est quod sanctitate
concempnat. Horum duorum in al¬

Expanded text:
ter, quia et maius est quod uouit et ter, quia et maius est quod uouit et totum ei restat quod modo coepit. exaudiat dominus preces eius, et sancte obsequamini meritis eius, quae carnem uiri tui in iuuenta peperit, cor filiae tuae in senecta parturiit. omnes itaque pariter atque concorditer uniuiro unius coniugis, in cuius corpore uno spiritu uiuitis, placete moribus, instate orationibus. Praeteritus dies non reuertitur in futurum, et post hesternum pergit hodiernus, et post hodiernum perrecturus est crastinus: et ecce omnia tempora et temporalia transeunt, ut ueniat mansura promissio, et qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. si mundus iam perit, nupta cui parit? aut corde paritura et carne non paritura cur nubit? si autem adhuc duraturus est mundus, cur non magis amatur per quem factus est mundus? si iam deficiunt inlecebrae saeculares, non est, quod christianus animus cupiditate conquirat; si autem adhuc manebunt, est, quod sanctitate contemnat. horum duorum in al
Abbreviated transcription (Latin):
consulatis. quomodo cum illa bella ten¬
ptatione pugnandum sit: quid agen¬
dum ut facile superetur: quod muni¬
mentum sumendum ne facile rurł
infidietur Et si quid huiusmodi. est
docet uos diuturincate iam certa. anl¬
re beniuiola. pietate sollicita: etace secu¬
ra. Precipue tu consule uitalibus eam
ticum cantat: quod in apocalipsi nisi
uirgines cantare non possunt. Pro am¬
babus tamen uobis sollicicius orat qͣm
pro se ipsa: sed magis pro nepte sollici¬
ia est iu iuncendarum temptationũ
spacium plus restat annorum. Te au¬
tem uidet euo suo uiciniorem. et eius
filie matrem. quam si nuptam qd̾
iam non licet atq absit uidisset. pu¬
to quod parere cum illa erubuisses.
Quantum est ergo quod iam tibi peri¬
culose restat etatis: que ideo non dice¬
ris auia ut sanctarum cogitationum
et operum fecibus cum filia possis ẽẽ
fecunda. Non itaq inmerito magis ꝓ
illa sollicita est auia. pro qua et tu ma¬

Expanded text:
consulatis, quomodo cum illa uel illa temconsulatis, quomodo cum illa uel illa temptatione pugnandum sit, quid agendum ut facile superetur, quod munimentum sumendum, ne facile rursus insidietur; et si quid huius modi est, docet uos diuturnitate iam certa, amore beniuola, pietate sollicita, aetate secura. tu praecipue, tu consule in talibus eam,ticum cantat, quod in Apocalypsi nisi uirgines cantare non possunt. pro ambabus tamen uobis sollicitius orat quam pro se ipsa; sed magis pro nepte sollicita est, cui uincendarum temptationum spatium plus restat annorum: te autem uidet aeuo suo uiciniorem et eius filiae matrem, quam si nuptam, quod iam non licet atque absit, uidisses, puto quod parere cum illa erubuisses. quantum est ergo quod iam tibi periculosae restat aetatis, quae ideo non diceris auia, ut sanctarum cogitationum et operum fetibus cum filia possis esse fecunda? non itaque inmerito magis pro illa sollicita est auia, pro qua et tu ma
Abbreviated transcription (Latin):
ptiis omnibus illa tu secundis: pulcrrs¬
dine castitatis simul. placere debeati
Certe si mariti essent quibus placendu
esset: iam ce cum fortasse cum filia pu¬
deret ornari. Nunc non pucdeat agere
quibus simul ornemini quia non est
criminosum: sed pocius gloriosum. ut
ab illo uno simul amemini. Simulatĩ
autem candorem ac ruborem et pignẽ¬
tis illitum. non adhiberecis etiam si ui¬
ros haberetis: non pucantes dignos qua
falleretis. nec uos quȩ fallere deberets
Nunc ergo illi. regi qui unice sponsec
ius membra estis speciem concupuit.
raciter simul placete simul inherete. Ili
integritate uirginali. tu continentia u¬
duali: ambe pulcritudine spiritali. In
qua pulcricudine etiam illius quia si¬
crus tua quȩ iam certe senuit: est pu¬
cra uobiscum. Uigorem quippe huius pi¬
critudinis dum extendit in anteriora
caritas. rugam in ea non facit annosital
habetis uobiscum anum sanctam et u
domo et in xp̃o quam de ꝑseuerantia

Expanded text:
ptiis, illa omnibus, tu secundis, pulchriptiis, illa omnibus, tu secundis, pulchritudine castitatis simul placere debeatis. certe si mariti essent, quibus placendum esset, iam te fortasse cum filia puderet ornari; nunc non pudeat agere quibus simul ornemini, quia non est criminosum, sed potius gloriosum, ut ab illo uno simul amemini. simulatum autem candorem ac ruborem et pigmentis inlitum non adhiberetis, etiamsi uiros haberetis, non putantes dignos, quos falleretis, nec uos, quae fallere deberetis. nunc ergo illi regi, qui unicae sponsae, cuius membra estis, speciem concupiuit, ueraciter simul placete. simul inhaerete, illa integritate uirginali, tu continentia uiduali, ambae pulchritudine spiritali. in qua pulchritudine etiam illius auia, socrus tua, quae iam certe senuit, est pulchra uobiscum. uigorem quippe huius pulchritudinis dum extendit in anteriora caritas, rugam in ea non facit annositas. habetis uobiscum anum sanctam et in domo et in Christo, quam de perseuerantia
Abbreviated transcription (Latin):
berarentur ex mundo.
unc enum speciosum forma pre
filiis hominum iuderunt hoĩes
in cruce passionis. et non habuit speci¬
em neq decorem: sed facies eius subiec¬
ta et deformis positio eius. Ex hac ta¬
men deformitate redemptoris ur̃i ma¬
nauit precium decoris ur̃i: sed decoris
interioris. Omnis enim pulcritudo fi¬
lie regis intrinsecus. Hac pulcritudine
illi placece: hanc pulcritudinem stu¬
diosa cura et sollicita cogitatione com¬
ponite. Non amat ille fallaciarum fu¬
cos. uieris ueritas cdelectacur:. Et ille si
quod legisti agnoscis ueritas uocatur.
Ego sum inquit ua et ueritas et uita.
Currite ad illum ꝑ illum: placete illie
illo. Uite in illo cum illo: de illo. Affec¬
tibus ueris et sanctissuna. castitate: a ui¬
ro tali amate amari. Aucdiat hec iurgi¬
nis etiam sancte prolis tue auris uicen¬
or. Uidero quantum. te prececlat in reg¬
no regis illius. Alia questio est. Inuenistis
tamen mater et filia cui concemptis ni¬

Expanded text:
berarentur ex mundo. berarentur ex mundo. hunc enim speciosum forma prae filiis hominum uiderunt homines in cruce passionis, et non habuit speciem neque decorem, sed facies eius abiecta et deformis positio eius. ex hac tamen deformitate redemptoris uestri manauit pretium decoris uestri, sed decoris interioris; omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus. hac pulchritudine illi placete; hanc pulchritudinem studiosa cura et sollicita cogitatione conponite. non amat ille fallaciarum fucos, ueris ueritas delectatur; et ille, si quod legisti agnoscis, ueritas uocatur; ego sum, inquit, uia et ueritas et uita. currite ad illum per illum; placete illi ex illo; uiuite in illo cum illo, de illo. adfectibus ueris et sanctissima castitate a uiro tali amate amari. Audiat haec uirginis etiam sanctae prolis tuae auris interior. uidero, quantum te praecedat in regno regis illius: alia quaestio est. inuenistis tamen, mater et filia, cui contemptis nu
Abbreviated transcription (Latin):
inquit sollicita est ea que sunc domini:
ut sit sancta et corpore et spiritu. Quȩ
autem innupta est sollicita est que sunt
mundi quomodo placeat uiro. Non ait
sollicita est ea que sunt mundi ut sc̃a
non sit: sed certe minor est sanctitas¬
diuina ex ea parte curarum qua mũ.¬
dana cogitatur uoluptas. Quicquid
itaq intentionis animi etiam in his
rebus impenderetur: quibus placendũ
esse et uiro colligere: quodammodo ⁊
redigere debet innupta xp̃iana in eã
incentionem qua. placendum est dño.
et uideat cui placeat que domino pla¬
cet. Et utiq tanto est beacior quanto
plus ei placet. Quanto aucem magis co¬
gitat ea. que sunt mundi: tanto muiꝰ
placet. Pacet itaq: tota incentione spe¬
cioso forma pre filiis hominum: eius
enim gratia illi placetis que diffusa ẽ
in labiis eius. Placete illi ea quoq: par¬
te cogitationis: que occuparetur mun¬
do ut placeretur uiro. Nacete illi qui
displicuit mundo: ut placentes ei li¬

Expanded text:
inquit, sollicita est ea quae sunt domini, inquit, sollicita est ea quae sunt domini, ut sit sancta et corpore et spiritu; quae autem nupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. non ait: sollicita est ea quae sunt mundi, ut sancta non sit. sed certe minor est diuina sanctitas ex ea parte curarum, qua mundana cogitatur uoluptas. quidquid itaque intentionis animi etiam his rebus inpenderetur, quibus placendum esset uiro, colligere quodam modo et redigere debet innupta christiana in eam intentionem, qua placendum est domino. et uide, cui placeat, quae domino placet. et utique tanto est beatior, quanto plus ei placet; quanto autem magis cogitat ea quae sunt mundi, tanto minus placet. placete itaque tota intentione specioso forma prae filiis hominum. eius enim gratia illi placetis, quae diffusa est in labiis eius. placete illi ea quoque parte cogitationis, quae occuparetur mundo, ut placeretur uiro. placete illi, qui displicuit mundo, ut placentes ei li
Abbreviated transcription (Latin):
tra quippe operarius omnia moltre¬
tur extrinsecus: nisi creator intruise¬
cus latenter operaretur. Spero ergo
has litteras meas merito excellentie¬
ur̃e cito in manus etiam taluum ẽẽ
uenturas. ideo nonnulla hinc dicen¬
da arbitratus sum. deuide ut tui ip
sa et quecumq alie uidue ista le¬
gerint. uel cum leguntur audierĩt:
noueritis uos ad diligendum et ha¬
bendum continentie bonum plus
proficere oracionibus ur̃is. quam ex¬
hortationibus nr̃is. Quoniam si qͥd
uos aduiuat quod uobis etiam nr̃a
ministrantur alloquia: illius gratie
tribuendum est in ciuus manu sũt
sicut scripcum est et nos et sermo¬
nes nr̃i. Si ergo non dum deo uouis¬
ses concinentiam uidualem: exhor¬
ta remui: profecto ut uoueres. Quia
uero iam uoiusti: exhortamur ut
ꝑseueres. Talia michi tamen uideo
esse dicenda quibus eam diligant
et arripiant. et que adhuc nubere
cogitabant. Aurem igitur inclina¬
mus apostolo. Que iniupta est

Expanded text:
tra quippe operarius omnia moliretra quippe operarius omnia moliretur extrinsecus, nisi creator intrinsecus latenter operaretur. spero ergo has litteras meas merito uestrae excellentiae cito in manus etiam talium esse uenturas. ideo nonnulla hinc dicenda arbisa et quaecumque aliae viduae ista legerint, vel cum leguntur audierint, noveritis vos ad diligendum et habendum continentiae bonum plus proficere orationibus vestris, quam exhortationibus nostris: quoniam si quid vos adjuvat, quod vobis etiam nostra ministrantur alloquia, totum illius gratiae tribuendum est, in cujus manu sant, sicut scriptum est, et nos et sermones nostri. Si ergo nondum deo uouisses continentiam uidualem, exhortaremur profecto, ut uoueres; quia uero iam uouisti, exhortamur ut perseueres. talia mihi tamen uideo esse dicenda, quibus eam diligant et arripiant et quae adhuc nubere cogitabant. aurem igitur inclinemus apostolo. quae -innupta est,
Abbreviated transcription (Latin):
a munere sed sola arbitrio libere
luntauis exerta.quasi possit esse
yficiendum opus bonum uolun
lbera nisi dei munere liberata.
attendunt adipsum. etiam se
s dono dei habere. quoo ea facul
exhortantur ut ad capessendã
tam bonam hominum uolunta
pigras excitent: accendant frigi¬
scorrigant prauas. auersas con¬
tant. repugnantes pacificent. Si
in possunt ꝑsuadere quod suadeit :
si hec in uoluntatibus hominũ
non agant.quid agant ut quid lo¬
quuntur: dimutant eas pocius arbi¬
trio suo.Si autem in eis hec agunt:
ita ne tandem homo in hominisuolũ¬
tate tanta agit loquendo. et deus illic
non agit aliquid aduiuando: Iumo
uero quantalibet homo sermonis fa¬
cultate prepolleat. ut sollercia dispu¬
tandi et suauitate dicendi in homi¬
nis uoluntate inserat ueritatem: nu¬
triat caritatem. docendo tollat erro¬
rem. exhortando corporem: neq qui
plantat est aliquid neq qui rigat:
sed qui incremencum dat deus. frus¬

Expanded text:
dei munere, sed solo arbitrio liberae dei munere, sed solo arbitrio liberae uoluntatis exerta — quasi possit esse ad perficiendum opus bonum uoluntas libera nisi dei munere liberata — nec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea facultate exhortantur, ut ad capessendam uitam bonam hominum uoluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant prauas, auersas conuertant, repugnantes pacificent. sic enim possunt persuadere quod suadent. aut si haec in uoluntatibus hominum non agant, quid agunt? ut quid loquuntur? dimittant eas potius arbitrio suo. si autem in eis haec agunt, itane tandem homo in hominis uoluntate tanta agit loquendo et deus illic non agit aliquid adiuuando? immo uero quantalibet homo sermonis facultate praepolleat. ut sollertia disputandi et suauitate dicendi in hominis uoluntate inserat ueritatem, nutriat caritatem, docendo tollat errorem, exhortando toi-porem, neque qui plantat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. frus
Abbreviated transcription (Latin):
nt ab adulteriis et forncationibus:
pse dedit sanctis uirginibus et uidu¬
sut contineant ab omni concubitur:
i qua uirtute iam proprie uel in¬
gritas uel continentia nominatur.
in forte ab illo quidem accepimus
intinentiam: sed a nobis habemus
ipientiam: Quid est ergo quod iaco¬
us apostolus dicit: si quis aucem
ũm indiget sapientia postulet a
leo qui dat omnibus affluenter et
on inproperat. et dabitur er:Sed de
ac questione et in aliis iam opuscu
snr̃is quantum adiuuit dominꝰ
nlta diximus. Et alias quantum
ipsum potuerimus data oportu¬
itate dicemus. Hunc inde aliqͥd
deo dicere uolui propter quosclam
atres nr̃os amicissimos et dilectis¬
mos nobis. nec maliciose quidem
nori huic implicatos: sed implica¬
stamen.qui putant cum aliquos
iusticiam pietatemq exhartant᷑
is non habituram exhortationẽ
uam.nisi totum illuo quod ut agat
nno agunt cum homine. in hoĩs
nstituant potestare. non aduita

Expanded text:
nt ab adulteriis et fornicationibus, nt ab adulteriis et fornicationibus, ipse dedit sanctis uirginibus et uiduis, ut contineant ab omni concubitu: in qua uirtute iam proprie uel integritas uel continentia nominatur. an forte ab illo quidem accepimus continentiam, sed a nobis habemus sapientiam? quid ergo est quod Iacobus apostolus. dicit: si quis autem uestrum indiget sapientiam, postulet a deo, qui dat omnibus affluenter et non inproperat; et dabitur illi? sed de hac quaestione et in aliis iam opusculis nostris, quantum adiuuit dominus, multa diximus et alias, quantum per ipsum potuerimus, data oportunitate dicemus. Nunc inde aliquid ideo dicere uolui propter quosdam fratres nostros amicissimos nobis et dilectissimos nec malitiose quidem errori huic inplicatos, sed inplicatos tamen, qui putant, cum aliquos ad iustitiam pietatemque exhortantur. uires non habituram exhortationem suam, nisi totum illud, quod ut agat homo agunt cum homine, in hominis constituant potestate non adiuta
Abbreviated transcription (Latin):
uolens. Sed a quo decur ut nr̃a uoli¬
tate accipi et haberi possit. si quer
attende scripturam immo quia n¬
ti recole quod legisti. Cum scirem n¬
quit quia nemo eẽ. potest continer
nisi deus det: et hoc ipsum erat sa¬
entie scire cuius esset hoc donuma
na ista sunt duo munera. sapientu
et continentia. Sapientia scilicet q
in dei cognitione formamur: conti¬
tia uero qua huic seculo non confo¬
mamur. Iubet autem nobis deusu
et sapientes et continentes simus:
quibus bonis iusti ꝑfectiq esse non
suimis. Sed oremus ut det quod u
adiuuando et spirando. qui comi¬
nuit quid uelle debeamus precip¬
do et uocando. quicquid hic dedit
conseruet oremus. Quod autem no¬
dum dedit: ut expleat oremus. Tai
oremus et gratias agamus de accer
et quod nondum accepunus. eo ip̃
quod de acceptis ingrati non sum
nos accepturos esse fidamus. Quid
dedit coniugatis fidelibus ut cons¬

Expanded text:
uolens. sed a quo detur, ut nostra uoluuolens. sed a quo detur, ut nostra uoluntate accipi et haberi possit, si quaeris, adtende scripturam; immo quia nosti, recole quod legisti. cum scirem, inquit, quia nemo potest esse continens nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae, scire cuius esset hoc donum. magna ista sunt duo munera sapientia et continentia; sapientia scilicet, qua in dei cognitione formamur, continentia uero, qua huic saeculo non conformamur. iubet autem nobis deus, ut et sapientes et continentes simus, sine quibus bonis iusti perfectique esse non possumus. sed oremus, ut det quod iubet adiuuando et inspirando, qui commonuit quae uelle debeamus praecipiendo et uocando. quidquid hinc dedit, ut conseruet oremus; quod autem nondum dedit, ut suppleat oremus: tamen oremus et gratias agamus de acceptis et quod nondum accepimus eo ipso, quod de acceptis ingrati non sumus, nos accepturos esse fidamus. qui enim dedit coniugatis fidelibus, ut continea