comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inbitari a quibzdã
solet. a quo spũ sit
ihus ductus in deser¬
tum: maxime ꝓpter hoc quod
subditur. Assumpsit eũ dyabo¬
lus in sanctam cuitatem. Et
rursum. Assumpsit eũ in mon¬
tem excelsum. Sed u̾e et absq
ulla dubitatione conueniẽter
accipitur. ut a sancto spũ in de¬
sertum ductus credatur. ut il¬
luc eum suus spũs duc̾et: ubi
hũc ad temptandũ malignꝰ
spũs inueniret. Sed ecce cum
dicitur deus homo uel in excel¬
sum montem. uel in sarictam
ciuitatem a dyabolo assumpt
mens refugit. humane hoc au¬
dire aures expauescunt. Qui
tamen non esse incredibilia
ista cegnoscimus:si in illo et
alia facta pensamus. R. In

Expanded text:
bitari a quibusdam solet a quo spiritu sit Jesus ductus in desertum, propter hoc quod subditur: Assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem. Et rursum: Assumpsit eum in montem excelsum valde. Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illuc eum suus Spiritus duceret, ubi nunc ad tentandum malignus spiritus inveniret. Sed ecce cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe in
Abbreviated transcription (Latin):
auo ⁊ mariimano imꝑato¬
rib ita sarus erat: ut p̃rin¬
cipatum ei prime cobortis tra¬
derent. et suo eum conspectiu
iuberent semꝑ astare. Erat
anin uir tocius prudentie:
in sermone uercx. in nidicio

Expanded text:
ano et Maximiano imperatoribus ita charus erat, ut principatum ei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
mare. Et hoc nomen apte com¬
petit matri saluatoris. Ip̃a qͥppe
stella maris recte uocatur. quia
huic mũdo tenebris ꝑfidie ⁊ pec¬
catorum obscurato ueram lucẽ
edidit:de qua iohãnes ait. Erat
lux uera que illuminat omnẽ
hominem uerientem in hunc
mũdum. Dec et amarũ mare
recte dici potest. quia uoluptateᷤ
istius mundi ac libidinis luxũ
que mare idest amaritudo recte
nũcupatur. eo qđ ad amaritu¬
dinem ꝑpetuam gehenne se sequẽ¬
tes ꝑtrahunt. fecit bene amares¬
cere: cum suo exemplo docuit ab
illecebris. huius seculi abstine
Nam cum a primordio mundi
nupcie institute ẽẽnt. et totꝰ mũ¬
dus post concupiscencias suas
abiret: ista in corde suo seruare
uirginitatem suã statuit.⁊ car¬
nis desideria in se mortificare. ce¬
lestem conũsationem interri hr̃e
ut ei ꝑ omnia placeret. cui se ser¬
uire probauit. Sciendum queq
est. ꝙ maria ẜmone syro donu¬
na u̾ocatur. Et merito illa dña
uocatur que dominũ merint ge

Expanded text:
mare, et hoc nomen apte competit matri Salvatoris. Ipsa quippe stella maris recte vocatur, quia huic mundo tenebris perfidiae et peccatorum obscurato, veram lucem edidit, de qua Joannes ait: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Haec et amarum mare rite dici potest, quia voluptates istius mundi ac libidinis luxum, quae mare, id est, amaritudo, recte nuncupantur, eo quod ad amaritudinem perpetuam gehennae se sequentes pertrahunt, fecit bene amarescere, cum suo exemplo docuit ab illecebris hujus saeculi abstinere. Nam cum a primordio mundi nuptiae institutae sunt, et totus mundus post concupiscentias suas abiit, ista in corde suo servare virginitatem suam statuit, et carnis desideria in se mortificare, coelestemque conversationem in terris habere, ut ei per omnia placeret, cui se servire probavit. Sciendum quoque est quod Maria, sermone Syro Domina vocatur; et merito illa domina vocatur, quae Dominum generare
Abbreviated transcription (Latin):
te domus ad inferiora descẽdit:
atqz eum in lecto sacerdotis ip̃o
absente composuit. Quem cum
fidem matris contemplatus he-¬
liseo similis. supra corpus in¬
fantis serpm̃ composuit: atq
orando ꝓmeruit. ut matri uiuẽ¬
tem redderet quem mortuũ in¬

Expanded text:
te domus, ad inferiora descendit, ac in lecto Sacerdotis, ipso absente, composuit. Quem cum fidem ipsius contemplatus, Elisaeo similis supra corpus infantis se ipse composuit, atque orando meruit ut vivum redderet matri, quem mortuum in
Abbreviated transcription (Latin):
gentium ostende par¬
tum uirginis miref
omne seculum talis decet partͤ
deuin. ¶on ex iurili semine
sed mistico spiramine. u̾bum
dei factum caro. fructusq uẽ¬
tris floruit Aluus tumescit
uirginis. claustra pudoris per¬
manẽt. uexilla uirtutũ micãt.
uersatur ĩtemplo deus. Eyoce¬
dens e thalamo suõ. pudoris
aula regia. gemine gygas sb̃¬
stantie. alacus ut currat uiam
gressus eus a patre. regres¬
sus eius ad patrem. excursus
usq ad inferos. recursus ad se¬
dem dei Equalis eterno patri
carnis tropheo accingere. intie¬
ma nostri corporis. iu̾rtute fir¬
mans perpetun Gresepe iam
fulget tuum. lumenqz nox
spirat nouũ. qd̃ nulla nox ĩ¬
terpollet. fideq ingi luceat :¬

Expanded text:
gentium, Ostende partum Virginis Miretur omne saeculum, Talis decet partus Dominum Non ex virili semine Sed mystico spiramine. Verbum Dei factum caro Fructusque ventris floruit. Alvus tumescit Virginis, Claustrum pudoris permanet, Vexilla virtutum micant, Versatur in templo Deus. Procedens de thalamo suo, Pudoris aula regia Geminae gigas substantiae, Alacris ut currat viam. Egressus ejus a Patre; 46 Regressus ejus ad Patrem: Excursus usque ad inferos, Recursus ad sedem Dei. Aequalis Aeterno Patri Carnis trophoeo accingere; Infirma nostri corporis Virtute firmans perpetim. Praesepe jam fulget tuum, Lumenque nox spirat novum, Quod nulla nox interpollet, Fideque jugi luceat
Abbreviated transcription (Latin):
na cõmissa deleret. s quo emẽ¬
daret errantes. Nam remissio
pt̃orum: ꝓp̃i gratie serriabitur.
ad iordanem desiderio
lauacri diuersorum
copiosa multitudo. quorũ ẽẽnt
tam scelerati actus: nita tam
pardita. ut eos uen̾abilis bapti¬
sta uiperio semini compararet.
Inter huius modi homies ille
uirtutum celestium dominus.
dignatur humilis et quietus
ad seruuli sui baptismũ prope¬
rare. Syd quid mirũ de mansu¬
etudine saluatoris nr̃i. si se pro¬
phete sui manib ĩclinauit. qͥ
se ab inimicis suis passus est
uium: talem iohãnes circun¬
stantibz turbis erupit ĩ uocẽ.
Ecce agnus dei: ecce qui tollit
pẽca mundi. Huc est dic̾e. Cessa¬
te iam cessate a baptismo meo.
quo penitencia suscipitur: ecce
baptista ꝑ quem crimina di¬
mittuntur. Desinite ult̾ius
a conseruo uestro baptizari uelle:
presens est dominus om̃ium
nr̃m qui baptizat ad uitam.
Illum sequimini. alli credite.
ab illo lauacrũ salutis tota

Expanded text:
na commissa deleret, sed quo emenna commissa deleret, sed quo emendaret errantes; nam remissio peccatorum Christi gratiae servabatur. ad Jordanem, desiderio lavacri, diversorum copiosissima multitudo, quorum essent tam scelerati actus, vita tam perdita, ut eos venerabilis Baptista vipereo semini compararet. Inter hujusmodi homines ille virtutum coelestium Dominus, , non dedignatur humilis et quietus ad servuli sui baptismum properare. Sed quid mirum de mansuetudine Salvatoris, si se Prophetae manibus inclinavit, qui se ab inimicis suis passus est vium, talem Joannes circumstantibus turbis erupit in vocem: Ecce Agnus Dei; ecce qui tollit peccata mundi : hoc est dicere, Cessate jam, cessate a baptismo meo quo poenitentia suscipitur. Ecce Baptista per quem crimina dimittuntur: desinite ulterius a conservo vestro baptizari velle. Praesens est Dominus omnium nostrum, qui baptizat ad vitam; illum sequimini, illi credite, ab illo lavacrum salutis tota
Abbreviated transcription (Latin):
carissimi de solenni¬
terum sit diuersa
traditio: una tamen sc̃e deuotio¬
nis est fides. Et qͣnqͣm nõnuilli
hodie dominũ nostrum ihesũ
xpm̃ stella du ce uenientibz ab
oriente magis estiment adora¬
tũ. alii eum asserant aquas
ĩ uina mutasse. quidã u̾o la p¬
tizatum illũ a iohãne ꝯfiraũt.
in omnibz dei filius creditur.
ĩ omnibz est nr̃a festiuitas.
Nam qd̃ magis utiq gentili¬
b et adorare dominũ. et mu-¬
era offerre concedit᷑: gentiũ
est pͥfigurata uocatio. Quod
aque tranfformatur in unũ:
resigionis nr̃e designatur ar¬
chanũ. Q uod u̾o fluentis ior¬
danis aquis baptizatur xp̃s.¬
aque nr̃o baptismati consecrã¬
tur. Oportet itaq fratres ut
aliqua nũc de ip̃s baptisinate
sanctitati uestre ꝓut dominus
don auerit ꝓferamus: ut siml
et humilitatem saluatoris nri-
et misterioꝵ gloriam oegnos¬
catis. Predicabat in deserto io
hannes baptisinũ penitentie
populo pcc̃ori. non quo crimi¬

Expanded text:
ctissimi, de solemniterum sit diversa traditio; una tamen sanctae devotionis est fides. Et quanquam nonnulli hodie Dominum nostrum Jesum Christum stella duce venientibus ab Oriente Magis aestiment adoratum; alii autem asserant eum aquas in vina mutasse; quidam vero baptizatum illum a Joanne confirment: in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus est nostra festivitas. Nam quod Magis, utique gentilibus, et adorare Dominum, et munera offerre conceditur, Gentium est praefigurata vocatio: quod aquae transformantur in vinum, religionis nostrae designatur arcanum: quod vero fluentis Jordanis baptiaquae nostro baptismati consecrantur. Oportet itaque, carissimi, ut aliqua nunc de ipso baptismate 97 sanctitati vestrae, prout Dominus donaverit proferamus; ut simul et humilitatem Salvatoris nostri et mysteriorum gloriam agnoscatis. Praedannes baptismum poenitentiae populo peccatori, non quo crimi
Abbreviated transcription (Latin):
Tconu̾sus uidi sep¬
tem candelabra au¬
rea: ee in medio septem cande¬
labrorũ aureorum sumilem fi¬
lio hom̃is uestitum podere. et
p̾cinctum ad mamiillas zona
aurea. Caput autem eis et
capilli erant tandidi. tanqͣm
lana alba: et tanqͣm nix. et o¬
culi eius uelut flãma ignis.
et pedes eius similes auritalco
sicut in camino ardenti. Et uox
illius tanqͣm uox aquarum

Expanded text:
di septem candelabra aurea et in medio septem candelabrorum similem Filio hominis vestitum podere et praecinctum ad mamillas zonam auream caput autem eius et capilli erant candidi tamquam lana alba tamquam nix et oculi eius velut flamma ignis et pedes eius similes orichalco sicut in camino ardenti et vox illius t
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ salus: cum ĩcaluerit sol. ue¬
nerũt ergo nũcii et nũciauerũt
uiris iabes. Qui letati sunt et
dixerũt. Mane exibimus ad ues:
et facietis nob̃ quicqͥd placuerit
uobis. Et factũ est. Cum ueniss
dies crastinus cõstituit saul po¬
pulũ in tres partes. et ingress
est ĩ media castra ĩ uigilia ma¬
⁊tutina. Et ꝑcussit amon usq
dum ĩcalesceret dies. Reliqui
autem disꝑsi sunt ita nt non
relinquerentur duo pariter .iiiͣ
Tait popls̃ ad sami¬
elem.Quis est iste
qui dixit. saul non re¬
gnabit suꝑ nos. Date uiros. el
qͣm in die hac: quia hodie fecit
dominus salutẽ in isrł. Dixit
autẽ saiuel ad ppłm. Uenite
et eamus ĩ galgala: et ĩnoua¬
binus ibi regnum. Et prexit
om̃is populus ĩ galgala: et fe¬
ĩ galgala. et ĩmolauerũt ibi
uictimas pacificas corã dño.
Et letatus est saul. et cuncti

Expanded text:
um incaluerit sol. Venerunt ergo nuntii, et annuntiaverunt viris Jabes, qui laetati sunt. Et dixerunt: Mane exibimus ad vos: et facietis nobis omne quod placuerit vobis. Et factum est, cum venisset dies crastinus, constituit Saul populum in tres partes: et ingressus est media castra in vigilia matutina, et percussit Ammon usque dum incalesceret dies: reliqui autem dispersi sunt, ita ut non relinquerentur in eis duo pariter. Et ait populus ad Samuelem: Quis est iste qui dixit: Saul regnabit super nos? Date viros, et occidetur quisquam in die hac, quia hodie fecit Dominus salutem in Israel. Dixit autem Samuel ad populum: Venite, et eamus in Galgala, et innovemus ibi regnum. Et perrexit omnis populus in Galgala, et fein Galgala, et immolaverunt ibi victimas pacificas coram Domino. Et laetatus est ibi Saul, et cuncti
Abbreviated transcription (Latin):
gentium loquens ait.Tollam
de gentib. et congregabo uos de
uniuersis terris. et ĩducam uos
in terram nestrã. ait dominꝰ deus
Iosaphat ip̃e idicans sed meliꝰ dõ¬
ip̃e nidicabit. interp̾tari potest.
Qd̃ illi maxime conuenit: de qͦ
scriptum est. Parauit in iudicio
sedem suam. et ip̃e iudicabit or¬
bem terre in equitate. Et item Do¬
minus udicabit fines tre. Et
ip̃a ueritas ad seait. Pater nõ
iidicat quemqͣm: sed omne
uidicium dedit filig. Sieui. scͣ.¬
zechias confortau¬
dominus. uel forti¬
tudo domini int̾preta¬
tur. illum demonstrans. qui dis¬
cipulis suis ait. In mũdo pres.¬

Expanded text:
gentium loquens, ait: Tollam vos gentium loquens, ait: Tollam vos de gentibus, et congregabo vos de universis terris, et inducam vos in terram vestram, ait Dominus Deus Josaphat, ipse judicans, sed melius Dominus judicabit, interpretari potest: quod illi maxime convenit, de quo scriptum est: Paravit in judicio sedem suam, et ipse judicabit orbem terrae in aequitate . Et item: Dominus judicabit fines terrae. Et ipsa Veritas de se ait: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit filio . zechias, confortavDominus, vel fortitudo Domini, interpretatur, illum demonstrans qui discipulis suis ait: In mundo pres
Abbreviated transcription (Latin):
⁊usz ad terminos orb terre. Q d̃
autem gesta plurima salome¬
nis et maxume qd̃ templum
domino cũ omni studio et di¬
ligencia edificauit. figuram
.saluatoris nrr̃i et eccl̃ie teneant:
non est ignotum.
Oboam impetus ppłi
mei int̾pretatur. et
significat uelocem cõ¬
uentun populorũ. ad fidem xp̃i
post incarnatoẽm eius. Qd̃ ꝓpheta
iu spũ p̾uidens ait. Omnes gen¬
tes quascunqz fecisti uenient. et
adorabunt coram te domine et
honorificabunt nomentuum.
Abia in nr̃a lingua conu̾titur
pater dominus. ostenditq illũ.
de quo ꝓpheta ait. Pariuilus na¬
tus est nobis. et filius datus est
nobis. et factus est principatus
suꝑ humerum eius. et uocabit᷑
nomen eius admirabilis. consi¬
liarius. deus fortis. pater futuri-
seculi. princeps pacis. Et reliqual
A sa tollens siue attollens:signi¬
ficat eum de quo iohannes dicit.
Ecce aguus dei. ecce qui tollit pec¬
cata mundi. Et ꝓpheta ezechiel
ex ꝑsona domini. te conuocatõe

Expanded text:
usque ad terminos orbis terrae . Quod usque ad terminos orbis terrae . Quod autem gesta plurima Salomonis, et maxime quod templum Domino cum omni studio et diligentia aedificavit, figuram Salvatoris nostri et Ecclesiae teneant, non est ignotum. Roboam, impetus populi mei interpretatur, et significat velocem conventum populorum ad fidem Christi post incarnationem ejus. Quod Propheta in Spiritu praevidens ait: Omnes gentes quascunque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et honorificabunt nomen tuum . Abia, in nostram linguam convertitur pater dominus, ostenditque illum de quo propheta ait: Parvulus natus est nobis, et filius datus est nobis, et factus principatus ejus super humerum ejus, et vocabitur nomen ejus admirabilis, consiliarius, Deus fortis, pater futuri saeculi, princeps pacis, et reliqua . Asa, tollens sive attollens, significat eum de quo Joannes dicit: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et propheta Ezechiel ex persona Domini de convocatione
Abbreviated transcription (Latin):
le. Eclesie sunt de gentib que ĩ
mari istius mũdi posite iundũt̃
quotidie ꝑsequntionũ estibus.
De quib insulis ysaias dicit.
In doctrinis glorificate deum: ĩ
insulis maris nomen domini
dei israel. Insule ergo libamẽ sa.¬
crificium est corporis ⁊ sanguĩs
domini: qd̃ quotidie sc̃a ecclesia
cum notis et laudibz deo offerre
solet. commẽoratoẽm digne agẽ
passionis et resurrectõis dñice.
Auid desiderabilis
uel fortis manu: nul¬
li dubium qͥn xp̃m
ligniticet. De quo psalmista ar
Speciosus forma pre filiis ho¬
minũ. Et item. Dominꝰ inquit
fortis. dominus potens ĩ prelio.
Cuius gesta quomꝰ dominica
facta significent: tractatores scã¬
rum scͥpturarum sufficienter ex¬
ponũt. Salomon quoqz rex ⁊
filius regis. qui int̾pretatur la¬
tine sonat pacificus uel placatꝰ
erit. illum denotat de quo ꝓpha
predicat dicens. Deus iudiciũ
tuum. regi da: et iusticiam tuã
luna. Et dominabit᷑ a mari
Tusq ad mare: et a flumine

Expanded text:
lae Ecclesiae sunt de gentibus, quae in mari istius mundi positae, tunduntur quotidie persecutionum aestibus, de quibus insulis Isaias dicit: In doctrinis glorificate Dominum, in insulis maris nomen Domini Dei Israel. Insulae ergo libamen sacrificium est corporis et sanguinis Domini, quod quotidie sancta Ecclesia cum votis et laudibus Deo offerre solet, commemorationem digne agens passionis et resurrectionis Dominicae. David, desiderabilis vel fortis manu, nulli dubium quin Christum significet, de quo Psalmista ait: Speciosus forma prae filiis hominum , et item: Dominus, inquit, fortis, Dominus potens in praelio : cujus gesta quomodo Dominica facta significent, tractatores sanctarum Scripturarum sufficienter exponunt. Salomon quoque rex et filius regis, qui interpretatus Latine, sonat pacificus, vel pacatus erit, illum denotat de quo Propheta precatur, dicens: Deus, judicium tuum Regi da, et justitiam tuam luna; et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine
Abbreviated transcription (Latin):
uoz in quo robur uel
in ip̃o fortitudo. uel in
fortitudine int̾pretat᷑.
apĩe ad xp̃m tranfferri potest. qͥa
ip̃e est brachium domini. de quo
ꝓpheta dicit. Ecce dominus ĩ for¬
titudine nemet: et brachium
eius dominabitur. Et ip̃e de se
ĩ euangelio ait. Ego si exaltatꝰ
fuero. om̃ia traham ad meip̃m.
morte deficiat. uerbum quoq qd̃¬
t caro factum est. de ĩfirmitate for¬
tius. de morte uiuatius. de hũi¬
litate excelsius factus est. Obeth

Expanded text:
 in quo robur, vel in ipso fortitudo, vel in fortitudine, interpretatur, apte ad Christum transferri potest, quia ipse est brachium Domini, de quo propheta dicit: Ecce Dominus in fortitudine veniet, et brachium ejus dominabitur . Et ipse de se in Evangelio ait: Ego si exaltatus  Omnia traham ad meipsum . morte deficit, Verbum vero quod caro factum est, de infirmitate fortius, de morte vivacius, de humilitate excelsius factum est. In
Abbreviated transcription (Latin):
amsi exteroriorẽ
substanciam per¬
pendamus: ecce
sancti negociatores nri. perpetu¬
am angcioꝵ uitam datis reti¬
b ⁊ uani mercati sunt. Estĩa-¬
cionem quippe precii nor habet:
s tamen regnum dei tantum
ualet quantum habes. Ba¬
luit uanq zached dimidium
substancie: quia dimdium
aliud ad hoc quod iniuste abstu¬
lit: restituendũ in quadruplũ
reseruauit. Ualuit petro et
andree. dunissis retib ⁊ naui.
Ualuit alteri caliceni aque
frigide. Regnum itaq dei ut
diriinus. tantũ ualet quantũ
habes. Pensate itaqz fratres:
quid uilius cum einitur. qͥd
carius cum possidetur. Fortasse
nec calix aque frigide suppetit:
qui iudigenti prebeatur. Enã
tunc securitatem nobis ꝓmit¬
tit emo diuinus. Redemptore
etenim nato celi cuies ostensi
sunt qui clamarent. Gloria
in excelsis deo: et in terra pax
lomunib bone uoluntatis.
Aute dei nanqz ccules minq̃¬
ueua est maius a nuunere:

Expanded text:
am si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est va
Abbreviated transcription (Latin):
udistis fratres ka¬
uissumnt. quia ad
unius iussionis
recen. petrus ⁊ andreas resictis
retib secuti sunt redemptorem.
Nulla uero hunc face ad huc
niracula iuderant. Nichil ab
eo de pramo eterne retributio¬
ins audierant: et taren ad
unũ d̾o preceptum. lix quod
possidere udebantur obliti sũt.
Quanta nos aus miracusa
uidemus. quot flagessis affli¬
ginur quantis minaꝵ asꝑi¬
tatib deterremur: et tamen
uocantem sequi contemimꝰ.
In celo iaui sedet: qui de con¬
uersione nos admouet. Iam
ngo uirgs fidei colla gentiũ
subdidit. iam mundi głãm
strauit. iam ruinis aus cre¬
brescentib districti siti iudicii
diem propinquantẽ denun¬
ciat: ⁊ tamen suꝑba mens no¬
stra non uult hẽc sponte dese¬
ree. quod quotidie ꝑdit in
uita. Quid ergo frãtres ka-¬
rissum. quid in eius iudicio
dicturi sumus: qui ab amore
presentis seculi. nec preceptis
flatumur: nec uetherib emẽ¬
dantur. R̾. Expandi manus
meas tota die in cruce ad pplũt

Expanded text:
udistis, fratres charissimi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc miracula viderant, nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrdiem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit in vita. Quid ergo, fratres charissimi, in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendit. Resp. Expandi manus meas tota die in cruce, ad populum
Abbreviated transcription (Latin):
musta ait. In are sunt deus uo¬
ta tira que reddam laudacioẽs
tibi. As si aꝑte dicat. Et si er¬
terus munera offerenda non
quia qui nr̃a sacõne nõ pascis:
ris. Nichil quippe offertur deo
Dir in populo suo mitissumnꝰ apparuit
sanctitate autem ⁊ gratia plenus iste
est qui assidue orait. Pro populo. Et
pro ciuitate ista .u̾. Pro eo ut me
dilgerent detralebant michi ego autẽ

Expanded text:
mista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non quia qui nostra datione non pasceris, ris. Nihil quippe offertur Deo  in populo suo mitissimus apparuit, sanctitate autem et gratia plenus. Iste est qui assidue orat pro populo, et pro civitate ista. Vers. Pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi; ego autem
Abbreviated transcription (Latin):
dominus pensat. nec perpẽdit
quantũ in eius saccificio: sed
ex quanto affectu ꝓ feratur.
R. Dilexit andream dominus in
cdorem suauitatis dum penderet iu
cruce dignum sibi computauit
martyrem quem uocauit apostolũ
dum esset in mari. Et idro anneus dei

Expanded text:
m pensat, nec perpendit m pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificio sed ex quanto proferatur. . Dilexit Andream Dominus in odorem suavitatis. Dum penderet in cruce, dignum sibi computavit martyrem, quem vocavit apostolum, dum esset in mari, et ideo amicus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ortasse aliquis
tacitis sibi cogita¬
cionib dicat. Ad uocem dr̃¬
tam uterq iste piscator qͥd
aut quantum dimisit: qui
pene nichil hũit: Sz hac in re
fratres karissuni affectum poci
debemus pensare qͣm tensum.
Multum reliquit qui sibi n¬
chil retiuit. Multũ resiquit:
qui qmlibet paruũ totum deser¬
uit. Cecte nos et hĩta cum a¬
more possidemus. et ea que
minime hẽmus ex desiderio qͤ¬
rimus. M ultum ergo petrus
⁊ andreas dimisit: quando
uterq etiam desidertum hendi
dereliquit. Multum dimisit:
qui cim re possessa etiam con¬
supiscenciis renunciauit. A se¬
quentibz ergo tanta dimissa
sunt: quarta a non sequẽtib
concupisci potuerunt. Nemo
igitur cum quosdam cõspicit
multa reliquisse: apud semet¬
ipm̃ dicat. Imitari huius
mundi contemptores uolo:
s quod relinquã non habeo.
aꝯulta frẽs reliquitis: si desi¬
deriis terrens renunciatis.
Exteriora enim nr̃a domino
qͣmlibet parua eri sufficiut.
Cor nanqz et non substanciã¬

Expanded text:
ortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed hac in re, fratres charissimi, affectum debemus potius pensare quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis.Exteriora enim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt; cor namque et non substantia
Abbreviated transcription (Latin):
Eges tharsis et insule
munera offerent regi
domino.ps̃ Deus iudi
cium. a. Omnes gentes quascun¬
qz fecisti uenient. et adorabunt co-¬
ram te domine. ps̃ Inclina dne.¬

Expanded text:
eges Tharsis et Insulae munera offerent Regi Domino. Psal. Deus, judicium tuum. Ant. Omnes gentes quascunque fecisti venient, et adorabunt coram te, Domine. Psal. Inclina, D
Abbreviated transcription (Latin):
Tadiecit dominus.
lcqui ad me adhuc
bicens. Pro eo qd̃ abiecit poplłs
iste aquas syloei. que uadunt.
cum silentio. et assumpsit mas¬
gis rasyn et filium romelie:
ꝓpter hoc ecce dominus addu¬
cet suꝑ eos aquas fluminis
fortes et multas. regem assi¬
riorum et omnẽ gliam eius.
Et ascendet suꝑ omnes riuos
eius: et fluet sũp uniũsas ri-¬
pas eius. et ibit ꝑ iudam. ĩun-¬
dans et transiliens. ulz ad col¬
lũ ueniet. Et erit extensio ala¬
rum eius implens latitudi-¬
nẽ terre tue. o emanuel. Con¬
greganii populi et uincim̃i:
et audite uniuerse ꝓcul terre.
Congregam̃i et uincimĩ: ac¬
tingite uos et uincim̃i. Iitẽ
consiliũ et dissipabitur. Leqũ
nobiscum deus. R. Bethleem
ciuitas dei sũmi. exte exiet domi¬
nator israel. et egressus eius sicut
a principio dierum et̾nitatis. ⁊ in a-

Expanded text:
adiecit Dominus loqui ad me adhuc dicens pro eo quod abiecit populus iste aquas Siloae quae vadunt cum silentio et adsumpsit magis Rasin et filium Romeliae propter hoc ecce Dominus adducet super eos aquas Fluminis fortes et multas regem Assyriorum et omnem gloriam eius et ascendet super omnes rivos eius et fluet super universas ripas eius et ibit per Iudam inundans et transiens usque ad collum veniet et erit extensio alarum eius implens latitudinem terrae tuae o Emmanuhel congregamini populi et vincimini et audite universae procul terrae confortamini et vincimini accingite vos et vincimini inite consilium et dissipabm, Deus. R\. Bethlehem civitas Dei summi, ex te prodiet dominator Israel. P. Et egressus illius, sicut a principio dierum aeternitatis, et pax
Abbreviated transcription (Latin):
Erem eius nõ timeatis neq paue¬
E atis. Dominũ excituum ip̃m
sanctificate. np̃e pauor uester. ip̃e
terror uester. et erit uobis ĩ sãcti¬
ficationẽ. In lapidem autẽ of¬
fensionis et in petram scãdali
duabz domib israel: et in laq̃¬
um et in ruinã ħĩtantib ihe¬
rusalem. Et offendent ex eis
plurimi: et cadent et conu̾tent.
et irecientur et capientur. Liga
testimoniũ: signa legeni ĩdis¬
cipluus meis. Et expectabo do¬
minũ qui abscondit faciẽ fu¬
am a domo i acob: et p̾stolabor

Expanded text:
ne timeatis, neque paveatis. Dominum exercituum ipsum sanctificate: ipse pavor vester, et ipse terror vester. Et erit vobis in sanctificationem. In lapidem autem offensionis, et in petram scandali, duabus domibus Israel; in laqueum et in ruinam habitantibus Jerusalem. Et offendent plurimi ex eis, et cadent, et conterentur. et irretientur, et captestimonium, signa legem in discipulis meis. Et exspectabo Dominum, qui abscondit faciem suam a domo Iacob, et prestolabor
Abbreviated transcription (Latin):
Delociter. spolia detralx. cito p̾¬
dare. Et adhibui mͥ testes fi¬
deles uriam sacerdotem. et za¬
chariam filiũ barachie. Et
accessi ad ꝓphetissam. et ꝯcepit
et peꝑit filium. Et dixit dns
ad me. Uta nomen eius. ac¬
celera spolia. detrahe:festina
predari. quia anteqͣm sciat pu¬
er uocare patrem suũ et ma-¬
trem suam: auferetur fortitu¬
do damasci. et spolia samarie
coram rege assyriorum. Rm.¬

Expanded text:
velociter spolia detrahe, cito pdare. Et adhibui mihi testes fideles, Uriam sacerdotem, et Zachariam filium Barachiae, et accessi ad prophetissam, et concepit, et peperit filium. Et dixit Dominus ad me: Voca nomen ejus, accelera, spolia detrahe, festina praedari: quia antequam sciat puer vocare patrem suum, et matrem suam, auferetur fortitudo Damasci, et spolia Samariae coram rege Assyriorum.
Abbreviated transcription (Latin):
temptator ex lege res¬
ponsum: cui cõtraire
non possit.Non accepit panẽ
quem noñ manducandi cõ¬
suetudine: sed decipiendi frau¬
de poscebat. In quo enim filiꝰ
dei panem neccessariũ habet
humanũ: cui omis erat ꝓpͥas.
in diuinitate substancia. uels
qua rõne qualicunque de la¬
pide xp̃s t̾renum faceret pario
cum ip̃e sicut legitur spirita¬
lis et panis eẽt et lapis. Illui¬
sus itaq irrisusq temptator
aliam machinã temptatõis
aggreditur. Nam tum secreto
suo archanoq consilio staret
dominus supra pĩnam tẽpli:
Ait illi dyabolus. Si filius dei
es: mitte te deorsum. Oqͣm stul-¬
ta hec suasio nimiũq perũsa:
ut filio dei diceres. mitte te deors¬
sum. Nunquid nõ rectius di¬
xisset. si filius dei es: ascende ĩ
celum. Qd̃ utiq si faceret do¬
minus: uere illum filiũ dei¬
esse comprobaret. S inimicꝰ
celi nõ temptando quidẽ assen:.¬

Expanded text:
tentator ex lege responsum, cui contraire non possit: non accepit panem, quem non manducandi consuetudine, sed decipiendi fraude poscebat. In quo enim Filius Dei panem necessarium haberet humanum, cui omnis erat propria in divinitate substantia? vel qua ratione, qualicunque de lapide Christus terrenum faceret panem , cum ipse, sicut legitur , spiritalis et panis esset, et lapis? Illusus itaque, irrisusque tentator, aliam machinam tentationis aggreditur. Nam cum secreto suo arcanoque consilio staret Dominus supra pinnam templi, ait illi diabolus: Si Filius Dei es, mitte te deorsum. O quam stulta haec suasio, nimiumque perversa, ut Filio Dei diceret: Mitte te deorsum. Nunquid non rectius dixisset: Si Filius Dei es, ascende in coelum? Quod utique si faceret Dominus, vere illum Dei esse Filium comprobaret. Sed inimicus coeli, ne tentando quidem ascen
Abbreviated transcription (Latin):
Tideo quia cotidie la¬
bimur. quotidie xp̃s
pro nobis mistice ĩmo-¬
latur. et passio xp̃i in misterio
traditur: ut qui semel moriẽ¬
do mortem uicerat. quotidie
recidina delictorum. ꝑ hec sacra¬
menta corporis et sanguinis
prc̃a relaxat. Unde oramus. Di¬
mitte nobis debita nr̃a. Qued
si dixerimus quia pccm̃ non
hẽmus. ip̃i nos seducimus. et
ueritas in nobis non est.lcõ .ii.

Expanded text:
ideo, quia quotidie labimur, quotidie Christus pro nobis mystice immolatur, et passio Christi in mysterio traditur, ut qui semel moriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita nostra, quia, si dixerimus, quod peccatum non habemus, ipsi nos seducimus et veritas in
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ. ent. Panis quem ego
dabo caro mea est. pro mundi
uita: nisi uera sit caro. sed qͥa
Doluit dominꝰ hunc panem et
uinũ in misterio uere carnem
suam et sanguinem suũ con-
et quotidie pro mũdi uita mi-¬
stice ĩmolari. Ut sicut de uirgĩe
per sp̃m sanctum. uera caro sine
cohitu creatur: ita per eundem
ex substantia panis et uini mi-
stice idem corpus xp̃i consecret᷑.
Corpus xp̃i et ueritas et figu¬
ra est. Teritas dum torpus xp̃i
et sanguis ĩ uirtute sp̃us sc̃i.¬
et in uirtute ip̃ius ex panis
uiniq substancia efficitur. ffi¬
gura uero est: id qd̃ exterius sẽ¬
titur. Intra catholicam eccł̃iam
ĩ ministio corporis xp̃i. nichil
a bono manris. nichil a malo
minus ꝑficitur sacerdote: quia
non ĩ merito consetrantis. sed
in u̾bo efficitur creatoris et uir¬
tute spũs sancti. Si enim in
merito esset sacerdotis: neqͣ qͣm
ad xp̃m pertineret.

Expanded text:
magnum erit: Panis, quem ego magnum erit: Panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera sit caro? Sed quia voluit Dominus hunc panem et vinum in mysterio vere carnem suam et sanguinem suum conseet quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut, sicut de Virgine per Spiritum sanctum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substastice idem corpus Christi consecretur. Corpus Christi et veritas et figura est: veritas, dum corpus Christi et sanguis virtute Spiritus in verbo ipsius ex panis vinique substantia conficitur; figura vero, quod exterius sentiin mysterio corporis Christi nihil a bono majus, nihil a malo minus percipitur sacerdote, quia non in merito consecrantis, sed in verbo efficitur Creatoris et in virtute Spiritus sancti. Si enim in merito esset sacerdotis, nequaquam ad Christum pertineret.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ob cõmemoratio¬
nem passionis xp̃i sic̃
ip̃e ait. Hec quocienscũq agitiꝰ
ĩ meam cõmemoratõem facite.
Quecienscũq hũc panem su¬
mitis et bibitis hunc calicẽ:
mortẽ domini annũtiabitis
donec ueniat. Non itaqz sic
accipiendũ est. donec xp̃i mors
ueniat: quia iam ultra non
morietur. Sed donec ip̃e dñs
ad iudicium ueniat. Int̾dũ
autem semꝑ mors est xpisti.
pro seculi mͣta postis nũciãda.
ut discant qua caritate dilexit¬
sues. qui pro eis mori dignatꝰ
est. cui oumes uicem dehemus
impendere caritatis: quia ob ho
nos prior dilexit. cũ eẽmus gelẽ¬
ne filii. ut dilig̾emus eum a
morte iam liberati. Quia morte¬
domini liberati sumꝰ. huiꝰ rei
memores in edendo carnem. et
potando sanguinẽ eius que ꝓ
nobis oblat᷑a sũt significamꝰ.¬
Trum sub tigura iĩ
an sub ueritate hoc mi¬
sticum calicis sacramẽ¬
tum fiat: ueritas ait. Caro mea
uere est cibus: et sanguis meus
uere est potus alioquin quomꝰ

Expanded text:
t ob commemorationem passionis Christi, sicut ipse ait: Haec quotiescunque agitis, in meam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, donec mors Christi veniat, qui jam ultra non moritur, sed donec ipse Dominus ad judicium veniat. Interdum autem semper mors est Christi pro saeculi vita posteris nuntianda, ut discant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte jam liberati. 6. Domini liberati sumus, hujus rei nos esse memores in edendo carnem et potando sanguinem quae pro nobis oblata sunt significatrum sub figura, an in veritate hoc mysticum calicis sacramentum fiat. Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus est vere potus. Alioqui quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
de capillo acceꝑient: Perit ma-¬
nus ut non p̾erit pilus: Perit
caput. ubi non perit capillus :
Ubi non pecit palpebra: perit
oculus: hac ergo magna secu¬
ritate accepta impenderũt seipõs.
Oꝑibz ergo bonis semmiennus
cum tempus est: dicente aplõ
Qui parte semmat: parce ⁊ me¬
tet. Infatigabiles inquit cum
tempus hasemus oꝑennuer bo¬
nũ ad omnes: marime autẽ
ad domesticos fidei. Et iterz. Poo¬
nũ inquit facientes non defi¬
ciams: tempore enini suo me¬
temus. Qui defecerit in ser̃e:
non gaudebit in messe. Quare¬
dici potest: quia in lacrimis se¬
minauerunt. Ffortiter enim cer¬
tauerunt: ⁊ in magnis tribula¬
cionibz fortes fuerunt. Nam
ut eoꝵ lacrimas xpũs consola¬
retur: transtulit eos ⁊ transfi¬
gurauit eos in se ⁊ dixit. Tri¬
stis est animia mea usq ad mor¬

Expanded text:
m de capillo acceperunt ? Perit manus, ubi non perit pilus? Perit caput, ubi non perit capillus? Ubi non perit palpebra, perit oculus? Hac ergo accepta magna securitate, impenderunt se ipsos. Operibus ergo bonis seminemus, cum tempus est, dicente Apostolo, Qui parce seminat, parce et metet . Infatigabiles, inquit, cum tempus habemus operemur bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. Et iterum: Bonum, inquit, facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus . Qui defecerit in semine, non gaudebit in messe. dici potest, quia cum lacrymis seminaverunt. Fortiter enim certaverunt, et in magnis tribulationibus fuerunt. Nam ut eorum lacrymas Christus consolaretur, transtulit eos et transfiguravit eos in se, et dixit: Tristis est anima mea usque ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs carissimi altaris
uel templi festiuitatẽ
colunus. si fideliter et diligent̾
aitendinus. et sancte ac iuste
uiuimus: quicqͥd in templis
manufactis agitur. totũ in po-¬
bis spũali edificatione complet᷑ͤ.
Non enun mentitus est qui di
Ixit. Templũ enim dei sanctũ est
per grãm dei. meruimꝰ fieri tem¬
plum dei. Qnͣtum gͦ possumus
cum ip̃ius aditorio laboremus.
ne deus nr̃ in templo suo hoc est.
in nobis ip̃is ĩueniat: qd̃ oculos
sue maiestatis offendat. Sed ha-¬
bitaculum cordis nr̃i euacuetur
uiciis et nirtutib repleatur:
cdaudatur dyabolo. et apiatur xeͦ.¬

Expanded text:
tres charissimi, altaris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Deiper gratiam Dei meruimus fieri templum Dei; quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne Dominus noster in templo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur
Abbreviated transcription (Latin):
anmũciatum est sacramentũ.
Quas ꝓphecias unũ cauẽtes.
et unrũ per omina mĩciantes:
aduersarii saluatoris lx est ꝑ
nersi lxretici. qui quotidie ĩ illo
tanqͣm milites manꝰ impias
ingerunt. Toc est pro sua sibi
diidũt uoluntate. et unius cor¬
poris uestimenta ꝑ uaria mẽ-¬
bra distribuũt. atͣqz spoliantes
dominũ sua falsa degnata
uestierunt. Uestimentũ autẽ
eius qd non erat consutum. sa¬
pientiam eius celestem possu¬
mus approbare. qd̃ erat de su¬
ꝑiori parte contextum. Nostia
enini sapientia hoc ẽ humaua:
consuitur. Assuitur enim cũ li¬
beros damus ad studia grama¬
ticis tradimus. philosophis.
erudunus ut sapientia ĩ illis
que nõ erat adquiratur. dñi ãt
sapientia nõ assuta est non
quesita. Non didicit a magistro:
sicut ip̃i iudei dicunt. quomod
hic litteras nouit. cũ non didi¬
cerit. et ip̃e dixit. Mxa dotrina nõ¬
est mea. neqz de hxc mũdo: sed eiꝰ
qui memisit. lec est qd̃ ait. de

Expanded text:
annuntiatum est sacramentum: annuntiatum est sacramentum: quas prophetias unum canentes, et unum per omnia nuntiantes adversarii Salvatoris, hoc est 140 perversi haeretici, qui quotidie in illo tanquam milites manus impias ingerunt, hoc pro sua sibi dividunt voluntate, et unius corporis vestimenta per varia membra distribuunt, atque spoliantes Dominum, sua falsa dogmata vestierunt. Vestimentum autem ejus, quod non erat consutum, sapientiam ejus coelestem possumus approbare: quia erat de superiore contextum. Nostra autem sapientia, hoc est humana consuitur; assuitur enim cum liberos damus ad studia grammaticis, tradimus philosophis, erudimus eos, ut sapientia in illis, quae non erat, acquiratur. Domini autem sapientia non assuta est, non quaesita; non enim didicit a magistro, sicut ipsi Judaei dicunt: Quomodo hic litteras novit, cum non didicerit, et ipse dicat: Doctrina mea non est de hoc mundo, sed ejus qui me misit . Hoc est, quod ait de
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdigne: iudicium sibi mandir¬
cat et bibit. Qd̃ filiis israel sb̃¬
tiliter ꝓphetatum est in ueteri¬
testamento. Mãna enim illis
contra diuina p̾cepta tractan¬
tib. uermes effecti sunt: id est
cõtumacie ultores et iudices.
Que similitudo xp̃m indicat
deum. Quem qui suauẽ cibũ.
et dulcem potum haurire negle¬
xerit. indicium patietur. sicũt
ip̃e ait. Neq enĩ pater iudicat
quẽqͣm. sed omne iudicium
dedit filio suo. Qd autem di¬
cit. diuiserunt sͥ uestimenta
mea: et suꝑ uestem meam mi¬
serũt sortem. Hoc factum in
euangelio reperimus. qd̃ mili¬
tes quatuor qui crucifixerunt¬
dominum saluatorem ĩ qua¬
tuor partes eius diuiserũt sibi¬
uestimenta. Uestimentũ u̾o eiꝰ
qd̃ assutum nõ erat. sed erat
de suꝑiore conitextuur.sorte per¬
ceꝑunt. Que igitur ista uesti¬
menta sunt uideamus. qͥ mi¬
lites. qd̃ ue etiam uestimentũ.
Destimenta esse puto ꝓphetias.
uel scripturarũ celestium lecti¬
ones: quibus xpisti domini

Expanded text:
cium sibi manducat . Quod filiis Israel subtiliter 139 prophetatum est in Testamento. Manna enim illis contra divina praecepta tractantibus, vermes effecti sunt; id est contumaciae ultores et judices. Quae similitudo Christum indicat Dominum: quem qui suavem cibum et dulcem potum haurire neglexerit, judicem patietur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Quod autem dicit: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem : hoc factum in Evangelio reperimus, quod milites quatuor, qui crucifixerunt Salvatorem, in quatuor partes ejus sibi diviserunt vestimenta; vestimentum vero ejus, quod assutum non erat, sed erat de superiore contextum, sorte perceperunt. Quae igitur ista vestimenta sunt, videamus; qui milites, quodve etiam vestimentum. Vestimenta esse puto prophetias, vel Scripturarum coelestium lectiones, quibus Christi Domini
Abbreviated transcription (Latin):
rum iussus est ĩmolari: signi¬
ficans eum qui nos suo san¬
guine erat redempturus. Qui¬
dierno die magno p̾cedentiũ
sequentiumqz populoꝵ gau¬
tidie docens in templo. Qui¬
quinta demũ ꝑacta die uet̾is
pasche. sacramenta eatenus
obseruata consũmauit. ac nõ-¬
ita deinceps obseruanda disci

Expanded text:
i: significans eum qui nos suo sanguine redempturus dierno die magno praecedentium sequentiumque populorum gautidie docens in eo. Quinta demum peracta die, ubi veteris paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observand
Abbreviated transcription (Latin):
gnus quippe pascha¬
lis cuius ĩmolatõe
populus israel est abͤ
egIpciaca seruitute liberatus.
ante dies quinqz pasche id est

Expanded text:
gnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ediator dei hominũ ho
humani generis salu¬
te passurs de celo descenderat ad
terras:appropinqͣnte hora passi¬
onis. appropinquare uoluit
loco passionis. ut etiam ꝑ hoc
caresceret. quia nõ ĩuitus sed
sponte pateretur.ĩ asino uẽĩre
et a turbis rex appellari ac lau¬
dari uoluit it etiam per hoc
turum ꝓphetia olim p̾missa
signauerat. ante quinqz dies
pãsche uenire uoluit. sicut ex
iohannis euuangetio didici¬
mus. ut etiam ꝑ hoc ostenderet
se esse agnũ immaculatum
qui peccata tolleret mundi .R¬

Expanded text:
ediator Dei et hominum, homo humani generis salute passurus de coelo descenderat ad terras, appropinquante hora passionis, appropinquare voluit loco passionis, ut etiam per hoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per hoc turum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
ratione iusticie. Nam suꝑbia ho¬
stis antiqui nõ ĩmerito sibi in
omes homines ius tyrannicũ-
uendicabat. nec indebito dñatu
premerat. ques a mandato de
spontaneos ĩ obsequium sue
uoluntatis illexerat. Nõ itaq
iuste amitteret originalẽ hu¬
mani generis seruitutem: iusi
de eo qd̃ subiecerat uincetur. R¬
Te laudant angeli sancta dei genitx
que uirũ non cognouisti. et domi¬
nũ in tuo ut̾o bauilasti. concepisti
ꝑ aurem dominũ nostrum .s. Ut
benedicta dicaris int̾ onmes mulie¬
res.u. Ip̃m̃ genuisti et ĩ presepe po

Expanded text:
ratione justitiae. Nam superbia horatione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod subegerat vinceretur. Te laudant angeli, sancta Dei genitrix, quae virum non cognovisti, et Dominum in tuo utero bajulasti. Concepisti per aurem Dominum nostrum, ut benedicta dicaris inter omnes mulieres. Vers. Ipsum genuisti, quem in p
Abbreviated transcription (Latin):
sgreditur ergo huius
mũdi infima filius dei
de celesti sele descendens. et a pat-¬
na gloria nõ recedens: nouo or-¬
Nouo ordine. quia ĩuisibilis deꝰ
ĩ suis. uisibilis factus est ĩ nr̃is.
In comp̾hensibilis: uoluit cõpre¬
hendi. Ante tempora manens:
esse cepit extempore. Oniuersi¬
tatis dominus:seruilẽ formã
obumbrata maiestatis sue dig¬
nitate suscepit. Impassibilis deꝰ
nõ dedignatus est homo ẽẽ passi-¬
bilis: et ĩmortalis. mortis legibꝰ
subiacere. Noua autẽ natiuita
uirginitas concupiscentiã ne-¬
sciuit. substantiã ministrauit.
lssumpta est de matre dommi
natura nõ culpa. creccta est for¬
ma serui: sine conditõe seruili.
Et nouus homo sic contemꝑa¬
tus est ueteri: ut ueritatem sus¬
ciperet geneus. et uiciũ exclude¬
sericordia dei: cum ad reparan¬
dum humanũ genus. ĩeffabi¬
liter ei multa suppeterent: hãc
potissimã consulendi elegit uiai.
qua ad destiuendũ opus dyabo¬
li. non uirtute utetur potentie. s

Expanded text:
greditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens: novo ornovo ordine, quia, invisibilis in suis, visibilis factus est in nostris; incomprehensibilis voluit comprehendi; ante tempora manens, esse cepit ex tempore; universitatis Dominus servilem formam, obumbrata majestatis suae dignitate, suscepit; impassibilis Deus non dedignatus est homo esse passibilis, et immortalis mortis legibus subjacere. Nova virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excludesericordia Dei, cum ad reparandum humanum genus ineffabiliter ei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
baptistaͭ p̾cursor domini
saluatoris. quẽ diu uẽ¬
turum populis u̾bo predicaue¬
rat. ip̃m iam uenientem ao se.
sicut ex lectione sancti euange¬
lii fratres modo cũ legeretur au¬
distis. mox digito demonstrauit
dicens. Etre agnus dei: ecce qui
tollit peccata mundi. Ette agnꝰ
sed nullã de carne pectatrice tra¬
xit matulã culpe. Ecce qui tollit
pcc̃a mundi: ecce qui iustus int̾
pocõres mitis inter impios. Hec
est quasi inter lupos agnus appa¬
rens: eciam põcores et impios
iustificandi habet potestatem
Quomodo autẽ pcc̃a mundi
tollat. quo ordine iustificet im¬
pios: apłs petrus ostendit qui
ait. Non corruptibili argento
uel auro redempti estis de uana
uestra conu̾satione paterne tra¬
ditionis. s precioso sanguine

Expanded text:
Baptista, et praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex lectione sancti Evangelii, fratres, modo cum legeretur, audistis, mox digito demonstravit, dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata munsed nullam de carne peccatrice traxit maculam culpae. Ecce qui tollit peccata mundi; ecce qui justus inter peccatores, mitis inter impios, hoc est, quasi agnus inter lupos apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus, argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pr