comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inde iterum redituro. Quib
liquido cognoscere potuit.
quia talia obsequia non nͥ
dm̃ decuerant. Unde & stelle
annuntiatio. & magoꝵ de lon¬
gissimis partib in sperata
adductio. maximũ illi extitit
&e symeonis. & anne ꝓph̾ali
dignitate insolitus ceteris &
huic specialis occursus. Que
seruans. his cunctis ał tius
ad fidem roborata pio corde
conferebat ͥ in tantum ut
omnino non nutabunda. s
certa de filii potestate tanꝙͣ
de di uera uirtute. deficiente
in nuptiis uino dixerit. qr¬
uinum non habent: sciens
plane hoc illum potuisse.
quod eum mex contigit.
diuino miraculo cõplesse.
cce gͥ maria fide & oꝑe
xp̃i ministratrix. & de¬
uota usq ad mortem secitͥx
non plus gressu. quam imi¬
tationis ut credendũ ẽ effectu.
si ibi non fuerit ubi. xp̃c¬
suos ministros ee uult. ubi¬

Expanded text:
inde iterum redituro: quibus inde iterum redituro: quibus liquido cognoscere potuit, quia talia obsequia non nisi Deum decuerant. Unde et stellae annuntiatio, et Magorum de longissimis partibus insperata adductio, maximum illi exstitit et Simeonis et Annae prophetali dignitate insolitus caeteris et huic specialis occursus. Quae servans, his cunctis altius ad fidem roborata, pio corde conferebat: in tantum ut omnino non nutabunda, sed certa de filii potestate, tanquam de Dei vera virtute, deficiente in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane hoc illum potuisse, quod eum mox contigit divino miraculo complevisse. Ecce igitur Maria fide et opere Christi ministratrix, et devota usque ad ejus mortem secutrix, non plus gressu quam imitationis, ut credendum est, affectu: si ibi non fuerit, ubi Christus ministros suos vult
Abbreviated transcription (Latin):
nistrantium xp̃o: quanto
magis quo quomͦ. & specialit̾
marie: Mariam namq oꝑis
exibitione. & fidei rigidissima
ueritate ministram fuisse:
omĩs qui sanũ sapit intelli¬
git. Absq dubio enim oꝑe
ministratrix exstitit. que hunc
utero gessit. partuq ꝓfusum
aluit & fouit. atq ut euu̾głm
ait. in p̃sepe reclinauit. & a
facie herodis fugiens in egyp
dubitanter non recessit consec¬
tatu. ñ solum gressib pedum.
qualitatib sicut deuotissima
extitit: ita absq dubio. fide¬
religionis. & uere credulitatis
caritate secutrix.: Non enim
potuit eius diuinitatis nisi
ẽẽ credula. que se nouerat
hunc non uiri semine scđm
ordinem nature. s diuino spi¬
ramine nunctiante archangło
concepisse: uidens semꝑ famu¬
lantium angłoꝵ ad eẽ frequen¬
tiam &e concepto ce nato: qnͣdo
multitudo celestis ȩxercitꝰ. cla
mantium & dicentium. gła
in excelsis do. & in terra pax
hominib bone uoluntatis :
&e in egyptum fugituro. atq

Expanded text:
nistrantium, quanto magis et quomodo specialiter Mariae? Mariam namque operis exhibitione et fidei rigidissima veritate ministram Christi fuisse, omnis qui sanum sapit intelligit. Absque dubio enim opere ministratrix exstitit, quae hunc in utero gessit, partuque profusum aluit et fovit, atque, ut Evangelium ait, in praesepio reclinavit , et a facie Herodis fugiens in Aegyptdubitanter non recesserit consectatu, non solum gressibus pedum tqualitatibus sicut devotissima exstitit; ita absque dubio religionis fide et verae credulitatis charitate secutrix fuit. Non enim potuit divinitatis ejus nisi esse credula, quae se noverat hunc non virili semine secundum ordinem naturae, sed divino spiramine nuntiante Archangelo concepisse: videns semper famulantium Angelorum ei adesse frequentiam, ut concepto et nato, quando multitudo coelestismantium et dicentium, Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis : et in Aegyptum fugituro, atque
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝓprio: nichil dicerem nͥ
quẽadmodum de ꝓprio. qd̾
absq ulla ambiguitate sol¬
uendum in mortem. post mor¬
tem est futurum putredo.
post putredinẽ uermis: post
uermem ut dignum est ab¬
iectissimus puluis. Qd de ma¬
ria credendum. non uidetur
consentibile: quia talem esti¬
mationem procul pellit. in¬
comꝑabilis grẽ munus. Quod
me dicere multarum consid̾a¬
tio rerum inuitat: quarum
& illa quidem est. quam suis
aliq̃ñ ministris ipsa ueritas
dixit. Qui michi ministrat
me sequatur: & ubi egosũ.
illic & minister m̃s erit. Si

Expanded text:
de proprio, nihil dicerem nisi de proprio, nihil dicerem nisi quemadmodum de proprio. Quod absque ulla ambiguitate solvendum in mortem, post mortem est futurum putredo, post putredinem vermis, post vermem, ut dignum est, abjectissimus pulvis. Quod de Maria credendum non videtur consentibile: quia aestimationem procul propellit incomparabilis gratiae munus. me dicere multarum consideratio rerum invitat: quarum et illa quidem est, quam suis aliquando ministris ipsa Veritas ait, Qui mihi ministrat, me sequatur: et ubi sum ego, illic et minister
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ uidere sitiens. & semꝑ
conspiciens. dum inestimabi¬
liter pascitur: excellentiori
quacumq spetialiq preroga¬
diua a filio honoratur: possi¬
dens in. rp̃o corpus suum. qd̾
genuit clarificatum in dex
uerit nec dum ꝑfecta aucto¬
ritas. uere credo. & ꝑ qd̃ ge¬
nuit: quia tanta scificatio.
dignior est celo quam t̾ra.
Thronum dei. thalamũ di.¬
atq tabernaculum xp̃i: dig¬
num ẽ ibi ẽẽ. ubi ẽ ipse. Tam
p̃ciosum thesaurũ digniꝰ ẽ
celos seruare quam terram.
Tantam integritatem merito
incorruptibilitas : non pu¬
tredinis ulla resolutio. seqͥt᷑.
Illudgͦ sacratissimũ corpus.
de quo xp̃c carnem assũp¬
sit: & diuinam naturam hu¬
mane uniuit: non amittens
qd̃ erat. assumens qd̾ ñ erat:
ut uerbum caro. hoc ẽ d̃s
homo fieret. escam uermib
traditam : quia sentire non
ualeo. dicere ꝑtimesco. com¬
muni sorte putredinis. & futͣi
de uermib pulueris. De qͦ
si nichil altius sentirem qͣm

Expanded text:
semper videre sitiens, et semper semper videre sitiens, et semper conspiciens, dum inaestimabiliter pascitur, excellentiori quadam specialique praerogativa a Filio honoratur: possidens in Christo corpus suum quod genuit, clarificatum in dextverit necdum perspecta auctoritas, vere credo, et per quod genuit; quia tanta sanctificatio dignior coelo est quam terra. Thronum Dei, thalamum tque tabernaculum Christi dignum est ibi esse ubi ipse est. Tam pretiosum enim thesaurum dignius est coelum servare quam terra; tantam integritatem merito incorruptibilitas, non putredinis ulla resolutio sequitur. Illud ergo sacratissimum corpus, de quo Christus carnem assumpsit, et divinam naturam humanae univit, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat, ut Verbum caro, hoc est, Deus homo fieret, escam vermibus traditum quia sentire non valeo, dicere pertimesco communi sorte putredinis et futuri de vermibus pulveris. De quo si nihil altius sentirem quam
Abbreviated transcription (Latin):
autem rogo tantum: s ꝓ his
qui credituri sunt ꝑ uerbũ
eorũ in me. ut om̃s unum
sint sicut du pater in me.
& ego in te : hoc est ut ipsi
sint ꝑ grãm. quod nos sumꝰ
ꝑ diuinitatis naturam. hanc
quippe grẽ unitatem que
cunctis in xp̃m credentib ser¬
uatur. si marie non minus
sapientium estimatione ñ
tollitur: quantomagis cũ
grẽ unitate. ipsa specialis
nature unum efficit ma¬
trẽ &e filium. filium & matrẽ:
his quos secum ꝑ grãm unũ
esse uoluit: consequenter
ad iungat. Ait enĩ. Pater qͦs
dedisti michi. uolo ut ubi
ego sum. & illi sint mecũ:
ut uideant claritatem meã.
quam dedisti michi. O mag¬
nam & inestimabilem bo¬
nitatem dei. qua habere se¬
cum suos in gła uoluit:
ut sua claritate fruantur.
qui hic sua fide deuincti.
unum cum eo ẽẽ digni
iudicantur. Si gͦ eos secum
habere uult. ac ꝑ hoc potest
quia omĩa potest: quid esti¬
mandum est. de matre ubi
digna sit haberi. nisi in
go. quantumq credo. marie
anima claritate fruitur

Expanded text:
tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut omnes unum sint sicut et tu Pater in me, et ego in te: hoc est, ut ipsi sint per gratiam, quod nos sumus per divinitatis naturam. Haec quippe gratiae unitas, quae cunctis in Christum credentibus servatur, si Mariae etiam minus sapientium aestimatione non tollitur: quanto magis cum gratiae unitate ipsa specialitas naturae unum efficit matrem et filium, filium et matrem? his quos secum per gratiam unum esse voluit, consequenter adjunxit. Ait enim, Pater sut ubi sum ego, et illi sint mecum; ut videant claritatem meam quam dedisti mihi . O magnam et inaestimabilem bonitatem Dei, qui habere secum suos in gloria vult, ut sua claritate fruantur, qui hic sua fide juncti, unum cum eo esse digni judicantur! Si igitur eos secum habere vult, ac per hoc potest qui omnia potest; quid aestimandum est de matre, ubi digna sit haberi, nisi in go, quantum credo, Mariae anima claritate fruitur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. quamuis gła resurrecti¬
onis fuerit magnificata. &e
potenti suꝑ om̃s celos ascen¬
sione glorificata: eadem tñ
carnis mansit &e manet nat᷑a
que suscepta est de maria.
Ipse enim est. qui conceptus.
& genitus. atq mortuus: su¬
scitatus est ꝑ głam patris.
bic ꝓfecto ipse testatur post
sum. nisi quia alter non sũ
quam tunc eram. qnͣdo pas¬
sus sum: hoc siquidem cog¬
noscere potestis: qui in ma¬
nib & pedib clauoꝵ uul¬
nera recognoscitis. Ipse ergo
idemq celos ascendit. & car¬
nem quam de carne susce¬
pit suꝑ astra transuerit:
honorans omnẽ humanam
mater non quantum ꝑtinet
ad equam ad ministrationẽ.
s quantum ꝑtinet ad eandẽ
reciprocam substantiam ut
homo de homine. caro de
carne. mater a filio. filius a
matre. non ad unitatem ꝑ
ꝓprietate specialis naturȩ:
quantomagis ubi grẽ uni¬
tas. & corꝑis est specialis na¬
tiuitas : Unitas namq est¬

Expanded text:
Christi, quamvis gloria resurrectiChristi, quamvis gloria resurrectionis fuerit magnificata, et potenti super omnes coelos ascensione glorificata, eadem tamen carnis mansit et manet natura, quae suscepta est de Maria. Ipse enim est qui conceptus, et genitus, atque a mortuis suscitatus est per gloriam Patris: sicut profecto ipse testatur post o sum; nisi quia alter non sum, quam qui tunc eram quando passus sum? hoc siquidem cognoscere potestis, qui in manibus et pedibus clavorum vulnera cognoscitis. Ipse ergo idemque coelos ascendit, et carnem quam de matre suscepit, super astra transvexit: honorans omnem humanam mater, non quantum pertinet ad aequam administrationem, sed quantum pertinet ad eamdem reciprocam substantiam: ut homo de homine, caro de carne, mater a filio, filius a matre, non ad unitatem peproprietate specialis naturae; quanto magis ubi gratiae unitas, et corporis est specialis nativitas? Unitas namque
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ait. Bata est michi oĩs
potestas in celo & in terra.
uirginitatis seruare pudore:
cur non uelit incorruptam
a putredinis seruare fetore:
Dicat qui cognouit sensum
dñi: & qui consiliarius eius
fuit. Nunquit non ꝑtinet
ad benignitatem dñi. matͥs
qui legem non uenerat sol¬
uere. s ad implere: Lex enĩ
sicut honorem matris p̃ci¬
pit : ita inhonorationem
dampnat. Qui enim in ui-¬
ta preceteris illam grã sui
conceptus honorauit: pium
est crecdere singulari sal¬
uatione etiam & in morte
spetiali grã honorasse. Po¬
tuit enim eam a putredine
& puluere alienam facere:
qui ex ea nascens uirginem¬
poterat relinquere. Putre¬
do enim & uermis: huma¬
ne est obꝓbrium conditi-¬
onis. Aquo obꝓbrio cum
iħs sit alienus natura ma¬
rie excipitur: quam iħs
ab ea suscepisse ꝓbatur.
rie est. & multo spetialiꝰ
quam ioseph iude ceteroꝵq
fratrum eiꝰ quib dicebat. frãt
enim & caro nr̃a est. Caro eñ

Expanded text:
ipso ait, Data est mihi omnis ipso ait, Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra virginitatis servare pudore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuit, Numquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris qui legem non solvere venerat, sed adimplere ? Lex enim sicut honorem matris praecipit, ita inhonorationem damnat. Qui enim in vita prae caeteris illam gratia sui conceptus honoravit, pium est credere singulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorasse. Potuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, qui ex ea nascens potuit virginem relinquere. Putredo namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Mariae, et multo specialius quam Joseph Judae caeterorumque fratrum ejus, quibus dicebat, Frater enim et caro nostra est . Caro enim
Abbreviated transcription (Latin):
mariti potestate deguit:
mento suscepit ÷ sine dolore
genuit: & sine integritatis
uiolatione. pudore uirgini¬
taitis. integra ꝑmansit. Hoc
enim potuit efficere de mat᷑:
quia sic elegit d̾s nasci de
homine. Maria gͦ & cõmu¬
nicat erumpnis eue: & non
cominunicat pariendo cũ
dolore. Promeruit enim hoc
singularis scitas eiꝰ. & singu¬
laris grã: quia susceptione
dĩ singulariter estimata
est digna. Non immento
excipitur a quibdam ge¬
neralib uera estimatione
quam tanta seruat gr̃a. &
attollit dignitatis p̃rogatiua.
Quantum enim xp̃i potestas
possit. mundi ostendit uni¬
uersitas: quantum gr̃a ma-
rie monstrat integritas. Que
sicut diuersa est a natura:
ita diuersa & ab usu. Quid
gͦ in tanta diuersitate si di¬
cimus humane sortis mor¬
tem subisse. nec tamen uin¬
culis eiꝰ retineri. ꝑ quã d̃s
uoluit nasci carnis substan¬
tiam communicare: nũqͥd
impium erit: Scimus enim
iħm omnia posse: qui de se

Expanded text:
mariti potestate deguit, mariti potestate deguit, mento suscepit, sine dolore genuit, et sine integritatis violatione, pudore virginitatis integra permansit. Hoc enim potuit efficere de matre, quia sic Deus elegit nasci de homine. Maria ergo etsi communicat aerumnis Evae, non communicat parturiendo cum dolore. Promeruit enim hoc singularis sanctitas ejus et singularis gratia, qua susceptione Dei singulariter aestimata est digna. Non immerito ergo excipitur a quibusdam generalibus vera aestimatione, quam tanta servat gratia et attollit dignitatis praerogativa. Quantum enim Christi potestas possit, mundi ostendit universitas; quantum gratia, Mariae monstrat integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Quid ergo si in tanta diversitate eam dicimus humanae sortis mortem subiisse, nec tamen ejus vinculis retineri, per quam Deus voluit nasci, et carnis substantia communicare, numquid impium erit? Scimus enim Jesum omnia posse, qui de se
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ dicuntur que illa ser¬
uabant quib ille figura
loquitur: int̾ cetera que fu¬
tura ostendit dicens. & im¬
pleatur uisio. & ꝓpħia: & un
corruptionem ñ uidit: qui
tercio die. cũ triumpho de
inferis rediens resurrexit.
Caro enĩ eiꝰ que de maria
sũpta est. & si mortua est
ex infirmitate: reuirit ex
dei uirtute. S hoc ille qui
quando uoluit mori: qñ uo
luit resurgere potuit. Ex¬
cipitur gͦ ab illa generali
sententia: caro de uirgine
sumpta maria. Quod si ñ
marie congruit: congruit
tamen tũ filio quem genuit.
Post hec que ade dicta sunt
de quib excipitur marie fi¬
lius. contuenda sunt q̃ eue
nis sunt generalia: & si in
aliquo excipitur maria. Scͥp¬
tum quippe est. Mulieri qͦ
dixit d̾s. Multiplicabo erũ
nas tuas: & conceptus tuos.
In dolore paries filios: & sub
uiri potestate eris. & ipse
dñabitur tui. Erumpnam
maria sustinuit. cuius aĩam
gladius passionis. xp̃i ꝑtran¬
siit. s conceptus non multi¬
plicauit : nec sub uiri id est

Expanded text:
sanctorum dicuntur, quae illa servabant quibus ille figurabloquitur inter caetera quae futura ostendit dicens, Et impleatur visio et prophetia, et uncorruptionem non vidit, qui tertia die cum triumpho de inferis rediens resurrexit. Caro ejus quae de Maria sumpta est, etsi mortua est ex infirmitate, revixit ex Dei virtute. Sed hoc ille, qui quando voluit mori, quando voluit resurgere, potuit. Excipitur ergo ab illa generali sententia de virgine sumpta natura. Quod si non Mariae congruit, congruit tamen filio quem genuit.Post haec quae Adae dicta sunt, de quibus excipitur Mariae Filius; contuenda sunt quae etnis sint generalia, et si in aliquo excipiatur Maria. Scriptum quippe est, Mulieri quoque dixit Deus, Mus et conceptus tuos. In dolore paries filios, et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui . Aerumnam Maria sustinuit, cujus animam gladius passionis Christi pertransivit : sed conceptus non multiplicavit, nec sub viri, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
donata meritis dignitatũ:
hec cuncta que diximꝰ. qr
natura seruata non cog¬
noscimus: in marie integͥtate
plus potiu̾se gram quam na¬
turam non dubitamꝰ. Diui
tari mariã leticia in enarra¬
bili anima & corꝑe in filio
ꝓprio. cum filio ꝓprio. ꝑ filiũ
ꝓprium: nec illam sequi de¬
bere corruptionis erũpnam.
quam nulla secuta est tan¬
tũ filium parturiendo in¬
tegritatis corruptio: ut sit
semꝑ incorrupta quam tan¬
ta ꝑfudit grã: sit integͥtas
uiuens. que omnium inte¬
grã ꝑfectamq genuit ui-¬
tam. sit cum illo quem in
suo gessit utero. sit apud
illum illa que genuit. fouit.¬
& aluit illum. Maria dei
genitrix. dei nutrix. dei mi¬
nistratrix. & dei secutrix. de
dixi non audeo: aliter dicere
non presumo. Suscipiat hc̃
xp̃i. ostensa sunt ex parte:
que qualiter hortata sunt
licere. Si autem refragari his
elegerit. cum dicere non uult
quare non conueniat uelle.
ac ꝑ hoc non posse. Et si ue

Expanded text:
donata meritis dignitatum? donata meritis dignitatum? Haec cuncta quae diximus, quia naturam servantia non cognoscimus: in Mariae integritate plus potuisse gratiam quam naturam non dubitamus. Divitari Maria laetitia inenarrabili anima et corpore, in proprio filio, cum filio proprio, per filium proprium, nec ullam sequi debere corruptionis aerumnam, quam nulla secuta est tantum filium pariendo integritatis corruptio: ut sit semper incorrupta, quam tanta perfudit gratia; sit integriter vivens quae omnium integram perfectamque genuit vitam; sit cum illo quem in suo gessit utero, sit apud illum illa quae genuit, fovit et aluit illum Maria Dei genitrix, Dei nutrix, Dei ministratrix, et Dei secutrix: de  non audeo, aliter dicere non praesumo. CAPUT IX. . Ostensa sunt ex parte, quae taliter me hortata sunt dicere. Si quis autem refragari his elegerit, cum dicere non velitquare non conveniat velle, ac per hoc non esse. Et si se
Abbreviated transcription (Latin):
ad eternitatis gaudia assũp¬
tam. benignitate xp̃i hono¬
ratius susceptam ceteris. qm
hic grã honorauit p̾cet̾is.
atq ad communẽ uilitatẽ
non esse adductam post
mortem putredinis uidelicet
uermis & pulueris. que suũ
&e omnium genuit saluatorẽ.
capite capillum non ꝑire:
est & illam anima & corꝑe
integram posse seruare. de
cuius potestate si nullus du
sit matrem sine corruptiõe
in ꝑpetuum seruare: cur du¬
bitandum est uoluisse qd̃ at¬
tinet ad tantam benignita¬
tis grãm: Si elegit diuina uo¬
luntas sola grã inter crepi¬
tantes uehementiũ ignium
flaminas. non solum corꝑa
pueroꝵ seruare illesa. uerum
etiam ipsa uestimenta mane¬
re inusta ÷ cur abnuet in ma¬
tre ꝓpria. quod elegit in ueste
aliena: Ionam in uentre
ceti preter naturalem usũ
uoluit seruare incorruptũ
sola miscłia mariam in¬
corruptam preter naturã
non seruabit gr̃a: Seruatꝰ
est daniel. oblatus intẽꝑa¬
tissime fami leonum. non
seruata est maria. tantis

Expanded text:
ad aeternitatis gaudia assumptam, benignitate Christi honoratius susceptam caeteris, quam hic gratia honoravit prae caeteris; atque ad communem humilitatem non esse adductam post mortem, putredinis videlicet et vermis et pulveris, quae suum et omnium genuit Salvatorem: capite capillum non perire, est et illam anima et corpore integram posse servare. De cujus potestate si nullus dubsit matrem sine corruptione in perpetuum servare; cur dubitandum est voluisse, quod attinet ad tantae benignitatis gratiam? Si elegit divina voluntas sola gratia inter crepitantes vehementium ignium flammas non solum corpora puerorum servare illaesa, verum etiam ipsa vestimenta servare inusta; cur abnuat in matre propria, quod elegit in veste aliena? Jonam servare in ventre ceti praeter naturalem usum voluit incorruptum sola misericordia . Mariam incorruptam praeter naturam non servabit gratia? Servatus est Daniel ab intemperatissima fame leonum , non servanda est Maria tantis
Abbreviated transcription (Latin):
ac cinerum: librandũ est si
conueniat tante sc̃ĩtati. tan¬
teq aule dei prerogatiue.
Scimꝰ enim dictum primo
parenti. Puluis es: & in pul¬
uerem ibis. Quod si tle morte
dr : generalis est sententia.
Si de resolutione in pulue¬
rem: hanc conditionem. xp̃i
caro euasit. de carne marie
sumpta. que corruptionem
non sustinuit. De hoc enim
scriptum ẽ ꝑ dauid ꝓpħam
dicentem. Qm̃ ñ derelinques
animã meam in inferno: nec
dabis scm̃ tuũ uidere corrup

Expanded text:
ac cinerem: librandum est, si hoc conveniat tantae sanctitati, tantae aulae Dei praerogativae. Scimus enim dictum primo parenti, Quia pulvis es, et in pulverem ibis . Quod si de morte dicitur, generalis est sententia; si de resolutione in pulverem, hanc conditionem Christi caro evasit de carne Mariae sumpta, quae corruptionem non sustinuit. De hoc enim scriptum est per David prophetam dicentem, Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum vid
Abbreviated transcription (Latin):
mebat se differri. Sunt enĩ
homines qui cum patien¬
tia moriuntur. Sunt aũt
quidam ꝑfecti: qui cum
patientia uiuunt. Quid
dixi: Qui ad huc desidat
uitam istam: quanlo illi
uenerit dies mortis patien¬
ter tolerat mortem. Luc¬
tatur aduersum se ut se¬
quatur uoluntatem łi:
& hoc potius agit animo.
quod elegit ds non quod
eligit uoluntas humana:
et ex desicłio uite presentis
fit lucta cum morte: &e ad¬
hibet patientiam &e forti¬
tudinem. ut equo animo
moriatur. Iste patienter
moritur. Qui autem desi¬
derat sicut dicit apłs dis¬
patienter moritur. sed pa¬
tienter uiuit: delectabi¬
liter moritur. Uide apłm
patienter uiuentem: id
est cum patientia. hic ñ
amare uitam. s tolerare.
dissolui inquit & ẽẽ cũ
xp̃o multomagis optimũ:
manere autem in carne.
necessarium ꝓpter uos. Gͦ¬
fratres date oꝑam. intus
agite uobiscum: ut de¬
sid̾etis diem iudicii. Ali¬
ter non ꝓbatur ꝑfecta ca¬
ille desicłari. Ille autem

Expanded text:
mebat se differri. Sunt enim mebat se differri. Sunt enim homines qui cum patientia moriuntur: sunt autem quidam perfecti qui cum patientia vivunt. Quid dixi? Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur adversum se, ut sequatur voluntatem Dei; et hoc potius agit animo, quod eligit Deus, non quod eligit voluntas humana: et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte; et adhibet patientiam et fortitudinem, ut aequo animo moriatur: iste patienter moritur. Qui autem desiderat, sicut dicit Apostolus, dispatienter moritur; sed patienter vivit, delectabiliter moritur. Vide Apostolum patienter viventem, id est, cum patientia hic non amare vitam, sed tolerare. Dissolvi, inquit, et esse cum Christo multo magis optimum manere autem in carne necessarium propter vos fratres, date operam, intus agite vobiscum, ut desideretis diem judicii. Aliter non probatur perfecta chadies desiderari. Ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
Auariciam. inmundiciam:
& cetera. que illic exseqͥtͣ
Quantum autem mortifi¬
cat iste qui timere cepit
diem iudicii menbra sua
suꝑ terram: tantum sur¬
gunt &e corroborantur m̃bͣ
celestia. Menbra autem ce¬
lestia: omĩa oꝑa bona. sur¬
gentib celestib membris:
incipit desicdare quod ti¬
mebat. Timebat enim ne
ueniret xp̃s. & in ueniret
impium quem dampna¬
ret : desicłat ut ueniat.
quia inuenturus ẽ pium
quem coronet. Iam cum
ceꝑit desiderare uenientẽ
xp̃m casta anima que de¬
siderat amplexus sponsi:
renuntiat ad ulterio. fit
uirgo interius ipsa: fide.
spe. & caritate. habet iam
fiduciam in die iudicii.
Non contra se pugnat qñ
orat & dicit: adueniat
regnum tuum. Qui eñĩ
timet ne ueniat regnũ
dei: timet ne eraudiatur.
Quomodo orat qui timet
ne exaudiatur: Qui aũt
orat cum fiduciaꝰ caritas.
optat iam ut ueniat. de
ipso desidio: dicebat qui¬
dam in palmo. Et tu dñe
usq quoꝰ Conuertere dñe
& erue animam meã. Ge¬

Expanded text:
Avaritiam, immunditiam , et caetera quae illic exsequitur. Quantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Timebat enim ne veniret Christus, et inveniret impium quem damnaret; desiderat ut veniat, quia inventurus est pium quem coronet. Jam cum coeperit desiderare venientem Christum casta anima, quae desiderat amplexus sponsi, renuntiat adultero; fit virgo interius ipsa fide, spe, et charitate. Habet jam fiduciam in die judicii: non contra se pugnat quando orat, et dicit, Adveniat regnum tuum . Qui enim timet ne veniat regnum Dei, timet ne exaudiatur. Quomodo orat, qui timet ne exaudiatur? Qui autem orat cum fiducia charitatis, optat jam ut veniat. De ipso desiderio dicebat quidam in Psalmo, Et tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et erue animam meam . Ge
Abbreviated transcription (Latin):
iniurias: Quid illa fidelius:
non uanitate s eternitate:
Nam ideo tolerat omnia
in presenti uita. quia cre

Expanded text:
injurias? Quid illa fidelius, non vanitati, sed aeternitati? Nam ideo tolerat omnia in praesenti vita, quia cre
Abbreviated transcription (Latin):
dit omĩa de futura uita:
& suffert omĩa que hic im¬
mittuntur ÷ quia sperat
omnia que ibi ꝓmitunt᷑
merito nunquam cadit.
Ergo sectamini caritatem:
& eam sc̃ẽ cogitantes. affer¬
te fructum iusticie : & qͥe¬
quid uberius quam ego
dicere potui. uos inuene¬
ritis in eiꝰ laudib : appa¬
reat in urĩs morib. Opor¬
tet enim ut senilis sermo
non solum sit grauis: s
etiam breuis. amer.¬

Expanded text:
dit omnia de futura uita, et suffert omnia, quae hic immittuntur, quia sperat omnia, quae ibi promittuntur: merito numquam cadit. ergo sectamini caritatem et eam sancte cogitantes afferte fructum iustitiae, et quidquid uberius, quam ego dicere potui, uos inueneritis in eius laudibus, appareat in uestris moribus. oportet enim, ut senilis sermo non solum sit grauis sed etiam breuis.
Abbreviated transcription (Latin):
tollantur. Non solum gͦ pre¬
dicanda est uirginitas ut
ametur: uerum etiam mo¬
nenda ne infletur. Hoc isto
sermone suscepimꝰ. adiuuet
xp̃s uirginis filius. uirgiñ
sponsus uirginali utero
corꝑalit̾ natus: uirginali
conibio spũalit̾ coniugatus.

Expanded text:
tollantur. non solum ergo praetollantur. non solum ergo praedicanda est uirginitas, ut ametur, uerum etiam monenda, ne infletur. Hoc isto sermone suscepimus; adiuuet Christus, uirginis filius et uirginum sponsus, uirginali utero corporaliter natus, uirginali conubio spiritaliter coniugatus.
Abbreviated transcription (Latin):
de bono con iugali nuꝑ edi¬
dimus. in quo & xp̃i uirgi¬
nes admonuimiis. atq mo¬
nemus. ne ꝓpt̾ excellentiam
muneris amplioris qd̾ diui¬
nitꝰ acceperunt contempnañ
in sui cõnparatione patres
& matres popłi dei: hoĩesq
illos quos tanquam oliuam
cõmendat apłs. ne suꝑbiat
insertus oleaster. & eos qui
meriti inferioris esse arbi¬
trentur: quia iure diuino
continentia conubio & nup¬
tiis pia uirginitas antepo¬
nitur. In illis quippe ꝑabañ
& parturiebantur futura:
que nunc impleri mirabilit̾
&e efficaciter cernimus. Quoꝵ
etiã coniugalis uita. ꝓpħica
fuit. Unde non consuetudine
humanoꝵ uotoꝵ atq gaudioꝵ
s ualde ꝓfundo consilio dei
in quib eoꝵ fecunditas ho¬
norari. in quibdam &e fecun¬
dari sterilitas meruit. hoc
uero temꝑe quib dictum ẽ.
si se non continent nubant:
non adhibenda est exhorta¬
tio. s consolatio. Quib aũt
dictum est. qui potest caꝑe
capiat. exhortandi sunt ne
terreantur: & terrendi ne ex¬

Expanded text:
de Bono Coniugali nuper edidimus, in quo etiam Christi uirgines commonuimus atque monuimus, ne propter excellentiam muneris amplioris, quod diuinitus acceperunt, contemnant in sui conparatione patres et matres populi dei hominesque illos, quos tamquam oliuam commendat apostolus, ne superbiat insertus oleaster, qui meriti inferioris esse arbitrentur, quia iure diuino continentia conubio et nuptiis pia uirginitas anteponitur. in illis quippe parabantur et parturiebantur futura, quae nunc impleri mirabiliter et efficaciter cernimus, quorum etiam uita coniugalis prophetica fuit: unde non consuetudine humanorum uotorum atque gaudiorum, sed ualde profundo consilio dei in quibusdam eorum fecunditas honorari, in quibusdam etiam fecundari sterilitas meruit. hoc uero tempore quibus dictum est: si se non continent, nubant, non adhibenda est exhortatio, sed consolatio, quibus autem dictum est: qui potest capere capiat, exhortandi sunt, ne terreantur, et terrendi, ne ex
Abbreviated transcription (Latin):
dimitti nob̾ peccata nr̃a di¬
mittamus & nos peccata que
in nos fuerint commissa. ñ
autem dimittit: nͥ caritas.
tolle caritatem de corde. odi¬
um tenet: ignoscere ñ nouit
Sit ibi caritas: secura ignos¬
cit. que non angustatur.
E pła autẽ ista tota quam
suscepimus tractandam uo¬
biscum: uidete si aliud ali¬
quid cõmendat. quã ipsam
unam caritatem. Nec timen¬
dum est: ne sepe dicendo
in odium ueniat. Quid em̃
amatur. si caritas in odium
ueniat: Quia caritate fit:
ut cetera bene amentur. Iy¬
sa quomͦ amancla ẽ: Resgͥ
que nũqu̾ã debet de corde
discedere: nec ab ore discedat
Iam uos inquit ex ło estis fi

Expanded text:
ut dimittat nobis peccata nostra, diut dimittat nobis peccata nostra, dimittamus et nos peccata quae in nos fuerint commissa . Non autem dimittit nisi charitas. Tolle charitatem de corde; odium tenet, ignoscere non novit. Sit ibi charitas, secura ignoscit, quae non angustatur. Epistola autem ista tota, quam suscepimus tractandam vobis, videte si aliud aliquid commendat quam ipsam unam charitatem. Nec timendum est ne saepe dicendo in odium veniat. Quid enim amatur, si charitas in odium veniat? Qua charitate fit ut caetera bene amentur, ipsa quomodo amanda est? Res ergo quae nunquam debet de corde discedere, nec ab ore discedat. 2. Jam vos, inquit, ex Deo estis fi
Abbreviated transcription (Latin):
UNIUS iste om̃ĩb
fidelibus queren¬
tibus patriam:
sic est quomodo
fuit heremus
popło isrłi. er¬
rabant quidem ad huc. & pa¬
triam querebant. s duce d̾o
errare non poterant. Uia illis
cissimis mansionib confi¬
citur iter ipsum. & notum
ẽ om̃ib. Tarclabantur. qͥa
exercebantur: non quia de¬
serebantur. Quod gͦ nobis ꝓ¬
mittit ds in effabilis dulce¬
do est: & bonũ sicut scrip¬
tura dicit. & sepe cõmemo¬
rantib nob̾ audistis quod
oculus non uidit. nec auris
audiuit. nec in cor hoĩs as¬
cendit. Laboribus autẽ tem¬
poralib exercem᷑: tẽptatioĩb
uide p̃sentis erudimur. Sed
si non uultis in ista heremo
siti mori : bibite caritatem.
fons est quem uoluit cl̾s hic
ponere ne deficiamꝰ in uia:
& habundantius eũ bibemꝰ
cum ad patriam uenerimꝰ.
Modo euangłm lectum ẽ
ut de ipsis uerbis quibus
lectio terminata ẽ dicam
quid aliud nͥ de caritate au¬
distis: Q uandoqͥd̾ pactum
fecimus cum dño do nr̃o
in oratione: ut si uolumus

Expanded text:
undus iste omnibus fidelibus quaerentibus patriam sic est, quomodo fuit eremus populo Israel. Errabant quidem adhuc, et patriam quaerebant: sed duce Deo errare non poterant. Via illis t, paucissimis mansionibus conficitur iter ipsum, et notum est omnibus. Tardabantur, quia exercebantur, non quia deserebantur. Quod ergo nobis promittit Deus, ineffabilis dulcedo est, et bonum, sicut Scriptura dicit, et saepe nobis commemorantibus audistis, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Laboribus autem temporalibus exercemur, et tentationibus vitae praesentis erudimur. Sed si non vultis in ista eremo siti mori, bibite charitatem. Fons est quem voluit Dominus hic ponere, ne deficiamus in via: et abundantius eum bibemus, cum ad patriam venerimus. Modo Evangelium lectum est; ut de ipsis verbis, quibus lectio terminata est dicam, quid aliud nisi de charitate audistis? Quandoquidem pactum fecimus cum Deo nostro in oratione, ut si volumus
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo enin uenit. xp̃c homo:
ut solueet peccata hominũ
In hoc nanifestatus est fi¬
lius cłi: it soluat oꝑa dia¬
boli. Cetra commendo ca¬
ritati ur̃i: ne uos grauem.
Ipsa enim questio est in qͦ
soluenda laboramus: quia
peccatores nos dicimus. Si
enim quis dixerit se esse si¬
ne peccato: mendax est. Et
nimus. si dixerimus quia
peccatum non habemus: nos
ipsos seducimus. meminisse
enim debetis priorum. Si
dixerimus quia peccatũ ñ
habemus: nos ipsos seduci¬
mus. & ueritas in nobis ñ est.
Et rursus in consequentib¬
audis. Qui natus est ex d̃o
non peccat: quia qui facit
peccatum. non uidit eũ neq
cognouit eum. omnis qui
facit peccatũ de diabolo est.
ex cło non est peccatum. Iterũ
terret nos quomͦ sumus nati
ex ło: & quomodo nos fatem᷑
peccatores. An dicturi sumꝰ
quia de d̾o nati non sumus
et quid faciunt ista sacram̃¬
ta in infantib: Quid dixit
ioħs : qui natus est ex deo ñ
peccat. Ipse ioħs iterum dic̃
Si dixerimus quia peccatũ

Expanded text:
 homo, ut solveret peccata hominum. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli. 12. Caetera commendo Charitati vestrae, ne vos gravem. Ipsa enim quaestio est, in qua solvenda laboramus, quia peccatores nos dicimus: si enim quis dixerit se esse sine peccato, mendax est. Et nimus, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus. Meminisse enim debetis priorum: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Et rursus in consequentibaudis, Qui natus est ex Deo, non peccat: Qui facit peccatum, non vidit eum, neque cognovit eum: Omnis qui facit peccatum, de diabolo est. Ex Deo non est peccatum. Iterum terret nos. Quomodo nati sumus ex Deo, et quomodo nos fatemur peccatores? An dicturi sumus, quia de Deo nati non sumus? Et quid faciunt ista Sacramenta in infantibus? Quid dixit Joannes? Qui natus est ex Deo, non peccat. Ipse Joannes iterum dixit, Si dixerimus quia peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
qr tenebre excecauerunt ocłos
eius. Sed forte aliquid dixit
in posteriorib & non nomi¬
nauit caritatem. Uidete quia
cireuitus ille uerboꝵ: hunc
habet finem. hunc ht̃ exitũ.
Omnis qui natus ẽ ex deo ñ
peccat: qr semen eius in ipso
manet. Semen dĩ: id est uer
potest peccare: qui d do na¬
tus ẽ. dic adi  ͦi deamus
in quo non ͦt est peccare.

Expanded text:
nebrae excaecaverunt oculos ejus . Sed forte dixit aliquid in posterioribus, et nominavit charitatem. Videte quia circuitus ille verborum hunc habet finem, hunc habet exitum. Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia semen ejus in ipso manet. Semen Dei, id est, verpotest peccare, quia ex Deo natus est. Dicat hoc, videamus in quo non potest peccare.
Abbreviated transcription (Latin):
bet illam. Intendat caritas
ura. uidete quid dic̃a. ecll
accepit sacramentum na¬
tiuitatis homo. Baptizatꝰ
saeramentum habet: &¬
magnum sacramentum.
diuinum. sc̃m. ineffabile.
considera quale: ut nouũ
hominem faciat di missio¬
ne omnium peceatoꝵ. Atten¬
dat tamen in cor: si ꝑfectũ
est ibi. quod factum ẽ in
corꝑe. uideat si habet ca-¬
ritatem: & tunc dicat na-¬
tus sum ex cł̃o.Si autem
non habet: caracterem qͥd
impositum habet. sed de-¬
sertor uagatur. habeat ca¬
ritatem: aliter non se dicat
natum ex deo. Sed habeo sa
Si sciam omnia sacramenta
& habeam omnẽ fidem ita
ut montes transferam: ca¬
ritatem autem ñ habeam
nichil sum. hoc si memini¬
stis commendauimus cum
istam epłam legere inciꝑemꝰ:
mendari qͦmͦ caritatem. Et
si uidetur alia & alia dic̾e.
illuc facit reditum: & ad¬
ipsam atem omĩa uult
referre que nq dixerit. ui¬
cleamus si & hl oe facit. At¬
dendite. Omĩs qui itus est
er do: ñ facit peccati Que

Expanded text:
bet illam. Intendat Charitas bet illam. Intendat Charitas vestra, videte quid dicam. Ecce accepit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sacramentum, divinum, sanctum, ineffabile. Considera quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est ibi, quod factum est in corpore: videat si habet charitatem, et tunc dicat, Natus sum ex Deo. Si autem non habet, characterem quidem impositum habet, sed desertor vagatur. Habeat charitatem; aliter non se dicat natum ex Deo. Sed habeo, inSi sciam omnia sacramenta, et habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 7. Hoc, si meministis, commendavimus, cum istam Epistolam legere inciperemus, mendari, quomodo charitatem. Et si videtur alia et alia dicere, illuc facit reditum; et adipsam charitatem omnia vult referre quaecumque dixerit. Videamus si et hic hoc facit. Attende: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccat
Abbreviated transcription (Latin):
helias seruus ipsus hoc
necessarium habebat aliqñ:
eui panem &e carnem ꝑ cor¬
uum ministrabat. et tñ ut
iudua religiosa benedic̾et᷑.
mittitur seruus łi : pascit᷑
a uidua. quem ds in secreto
qui eoꝵ indigentiam con¬
siderant. ꝓpter illam mer¬
cedem a dño in euangłio m¬
nifestissime positam. qui
suscipit iustum in nomine
iusti. mercedem iusti accipi¬
et : & qui suscipit ꝓph̾am
in nomine ꝓpħe. mercedem
ꝓpħe accipiet : & qui dedit
calicem aquę frigidȩ uni
ex his minimis tantum in
nomine discipłi: amen dico
uobis ñ ꝑdet mercedem suã
Quãuis qͦ sibi prestent qͥ
hoc faciunt: tamen non hoc
poterat p̃beri ascensuro in
cȩlum. Quid illi poterat re¬
tribuere petrus qui amala
illum: Audi quid. Pasce ous
meas. id est fac ꝓ fratribus
quod ꝓte feci. om̃s sangui¬
ne meo redemi. Nolite du¬
ritatis confessione: ut ceten
uos imitentur. Sed hec ut
diximus frẽs. ꝑfecta caritas
est : qui natus est ex deo ha¬

Expanded text:
Elias servus illius hoc Elias servus illius hoc necessarium habebat aliquando, cui panem et carnem per corvum mittebat; et tamen ut vidua religiosa benediceretur, mittitur servus Dei, pascitur a vidua quem Deus in secreto qui eorum indigentiam considerant, propter illam mercedem a Domino in Evangelio manifestissime positam, Qui suscipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet; et qui suscipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet; et qui dederit calicem aquae frigidae uni ex his minimis tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam : quamvis ergo sibi praestent qui hoc faciunt, tamen nec hoc poterat praeberi ascensuro in coelum. Quid illi poterat retribuere Petrus, qui amabat illum? Audi quid: Pasce oves meas; id est, Fac pro fratribus quod pro te feci. Omnes sanguine meo redemi: nolite duritatis confessione, ut caeteri vos imitentur. 6. Sed haec, ut diximus, fratres, perfecta charitas est; qui natus est ex Deo, ha
Abbreviated transcription (Latin):
in qua non peccat qui natus
est ex do. hoc dñs dixit petro.
Petre amas me: et ille. Amo.¬
Et dñs non ait. si amẽ ob¬
sequere mͥ. Quando enĩ erat
dñs in carne mortali: esuri¬
uit. sitiuit. Eo tempore qͦ
esuriebat &e sitiebat : susceptꝰ
est hospitio. ministrauerunt
illi qui habuert̃ de sirbstan¬
cia sua: sic̃ legimus in eu̾gło.
Suscepit eum hospitio z ache¬
us: saluus factus ẽ a morbo.
suscepto medico. Cuo mor¬
bo: auaricia. Erat enim di¬
tissimus & princeps publi¬
canoꝵ. attendite sanatum
a morbo auaricie. dimidiũ
inquit bonoꝵ meoꝵ dñe do
pauperib: & sicui aliquid
tuli. quadruplum reddam.
Ideo seruauit alterum dimi¬
diũ: ñ quo frueretur. s u̾n
dẽ medicum hospitio. quia
erat infumitas carnis in dño.
cui hoc obsequium prebe¬
rent homines: & hoc quia
uoluit prestare obsequen¬
tib. obsequentib enim ꝓ¬
derat non illi. Cui enĩ an¬
geli ministrabant : hoꝵ ob¬
sequium requirebat: Nec

Expanded text:
in quam non peccat qui natus in quam non peccat qui natus est ex Deo; hoc Dominus dicit Petro: Petre, amas me! Et ille: Amo. Non ait, Si amas me, obsequere mihi. Quando enim erat Dominus in carne mortali, esurivit, sitivit: eo tempore quo esuriebat et sitiebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de substantia sua, sicut legimus in Evangelio . Suscepit eum hospitio Zacchaeus: salvus factus est a morbo, suscepto medico. Quo morbo? Avaritiae. Erat enim ditissimus, et princeps publicanorum. Attendite sanatum a morbo avaritiae. Dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus; et si cui aliquid tuli, quadruplum reddam . Ideo servavit alterum dimidium, non quo frueretur, sed undrgo tunc medicum hospitio, quia erat infirmitas carnis in Domino, cui hoc obsequium praeberent homines: et hoc, quia voluit praestare obsequentibus; obsequentibus enim proderat, non illi. Cui enim Angeli ministrabant, horum obsequium requirebat? Nec
Abbreviated transcription (Latin):
scipulos non habebat. Secitti
discipłi hoc fecerunt. La pi-¬
datur stephanus: &e genu
flexo. ait. dñe ne statuas il¬
a quib occidebatur: quia
& ꝓ ipsis moriebatur. Audi
& apłm paulum. & ipse in¬
quit in pendar ꝓ animab
urĩs. Inter illos enim erat
ꝓ quib stephanus dep̃caba¬
tur: quando eoꝵ manibus.
moriebatur. ꝑ fecta gͦ cari¬
tas hec est. Si quis tantam
habuerit caritatem ut patꝰ
sit ꝓ fr̃ib etiam mori: ꝑfec¬
ta est in illo caritas. Sed nũ¬
quid mox ut nascitur. iam
prorsus ꝑfecta est: ut ꝑfici¬
atur. nascitur. Cum fuerit
nata nutritur: cum fuerit
nutrita roboratur: cũ fuerit
roborata ꝑficitur. Cum ad
ꝑfectionem uenerit. quid
dicit: michi uiuere rp̃s est :¬
& mori lucrum. obtabam
dissolui &e esse eum xp̃o: mul¬
to enim magis eptimum.
manere autẽ in arne: ne¬
cessarium ꝓpteruos. Propt̾¬
erat ꝑatus mori. et ut noue¬
ritis quia ipsa est ꝑfecta ca¬
ritas. quam non iuolat &

Expanded text:
scipulos non habebat. Secuti scipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas ila quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris . Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. Si quis tantam habuerit charitatem, ut paratus sit pro fratribus etiam mori, perfecta est in illo charitas. Sed numquid mox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? Ut perficiatur, nascitur: cum fuerit nata, nutritur; cum fuerit nutrita roboratur; cum fuerit roborata, perficitur: cum ad perfectionem venerit, quid dicit? Mihi vivere Christus est, et mori lucrum. Optabam dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum: manere in carne necessarium propter vos . Propterat mori. 5. Et ut noveritis quia ipsa est perfecta charitas, quam non violat, et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in illo psalmo. quid retͥ¬
tribuit mͥ: Qui enĩ dicebat
hec in psalmo. attendebat
quanta sibi essent p̾stita a
deo. & querebat quid retri¬
biieret đo: & non inuenie¬
bat. Quicquid enĩ retribu¬
ere uolueris: ab ipso accepi¬
sti quod reddas. et quid in¬
uenit qd̾ retribuat: Quod
ut diximus frẽs ab ipso ac¬
ceꝑat : hoc inuenit quod re¬
tribueret. Calicem saluta¬
ris accipiam: & nom̃ dñi
inuocabo. Quis enim ded̾at
illi calcem salutarem: nͥ
ille cui uolebat retribuert
acciꝑe autẽ calicem saluta¬
rem & inuocare nom̃ dnĩ:
hoc est saciari caritate. Et
ita saciari. ut non solum
non oderis fratrem: s paratꝰ
sis mori ꝓ fr̃e. ꝑfecta ista ca¬
ritas est : ut paratus sis mori
ꝓ fr̃e. Hanc ipse dñs in se exi¬
buit: mortius est ꝓ omĩb:
orans ꝓ eis a quib crucifige¬
batur dicens. Pater ignosce
illis: quia nesciunt quid
faciunt. Sed si solus hoc fae¬
cit : non erat magister. si di¬

Expanded text:
est in illo psalmo, Quid retrest in illo psalmo, Quid retrtribuit mihi? Qui enim dicebat haec in Psalmo, attendebat quanta sibi essent praestita a Deo; et quaerebat quid retribueret Deo, et non inveniebat. Quidquid enim retribuere volueris, ab ipso accepisti ut reddas. Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ipso acceperat, hoc invenit quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribuere? Accipere autem calicem salutarem, et invocare nomen Domini, hoc est satiari charitate; et ita satiari, ut non solum non oderis fratrem, sed paratus sis mori pro fratre. Perfecta ista charitas est, ut paratus sis mori pro fratre. Hanc ipse Dominus in se exhibuit, mortuus pro omnibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si di
Abbreviated transcription (Latin):
datum nouũ do uobis: ut
uos diligatis inuic̾e. Qͥ facit
ꝯtra caritatem. & contra dilec¬
tionem faternam: ñ audeat
gloriari e dicere natum se
esse ex do Qui autẽ in dilec¬
tione frama constitutus ẽ:
certa sunt peccata que non
potest admittere. & hoc maxi¬
me. ne oderit frẽm. Et qͥd
de cet̾is peccatis facit. unde
dictum est. si dixerimus qr
peccatum non habemꝰ. nos
ipsos seducimus. & ueritas
in nobis non ẽ÷ Audiat se¬
curitatem de alio loco scrip¬
turȩ. Caritas cooꝑit multi¬
tudinem peccatoꝵ. Carita¬
tem gͦ cõmendamus: cari-¬
tatem cõmendat hec epła.
Post resurrectionem dñs qͥd
aliud interrogauit petrũ.
nisi amas me: Et parũ fuit
semel interrogare: & iterum
nichil aliud. & tercio nichil
aluid. Cum iam tercio ille
tedio afficeretur quasi ñ si¬
bi crederet. quomͦ qui nes¬
ciret quid in illo ageretur
timor: ter confessus est amor
Et ecce amat petrus dñm:
quid prestiturꝰ est clño: Non
enim & ipse non turbatus

Expanded text:
novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Qui facit contra charitatem et contra dilectionem fraternam, non audeat gloriari, et dicere natum se esse ex Deo: qui autem in dilectione fraterna constitutus est, certa sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? Audiat securitatem de alio loco Scripturae: Charitas cooperit multitudinem peccatorum . 4. Charitatem ergo commendamus; charitatem commendat haec Epistola. Post resurrectionem Dominus quid aliud interrogavit Petrum, nisi, Amas me? Et parum fuit semel interrogare; et iterum nihil aliud, et tertio nihil aliud. Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui nesciret quid in illo ageretur;timor, ter confessus est amor . Ecce amat Petrus Dominum. Quid praestaturus Domino? Non enim et ipse non turbatus
Abbreviated transcription (Latin):
sit. uelor sit. non recedat
de uia. hoc gͦ dixit: quia
qui natus ẽ ex deo non pec¬
cat. Fortassis sccłm quoddã
peccatum uoluit intelligi
Nam erit contrarium illi
loco: si dixerimus quia pec¬
catum non habemus nos
ipsos seducimus. & ueritas
in nobis non est. Sic gͦ for¬
te potest solui questio. est
quoddam peccatum quod
non potest admittere ille qͥ
natus est ex do: & quo ñ ad¬
misso soluuntur cet̾a. Quod

Expanded text:
sit, velox sit, non recedat sit, velox sit, non recedat de via Hoc ergo dixi, quia qui natus est ex Deo, non peccat, fortassis secundum quoddam peccatum voluit intelligi: nam erit contrarium illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Sic ergo potest solvi quaestio. Est quoddam peccatum quod non potest admittere ille qui natus est ex Deo; et quo non admisso solvuntur caetera, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cetera. Quod est hoc peccatũ:
facere contra mandatum.
mandatum nouum do uob̾:¬
ut uos inuicem diligatis.
Intendite. hoc mandatum
xp̃i: dilectio uocatur. ꝑ hãc
dilectionem : peccata soluun¬
tur. hec si non teneatur: &
graue peccatum ẽ. & radix
omiũ peccatoꝵ. Intendite
fr̃s. ꝓtulimus aliquid: in
quo bene intelligentibus
soluta est questio. S num¬
quid cũ celeribus tantum
ambulamus uiam: et qui
tardius ambulant: non st̃¬
relinquendi.Uersemus hoc.
quibus possumꝰ uerbis: ut
ad om̃s ꝑueniat. Puto enĩ
frẽs qr omĩs homo sollicitꝰ
est ꝓ anima sua. qui non
sine causa intrat eccłiam
qui non temporalia querit
in eccłia. qui non ꝓpterea
intrat. ut transigat nego¬
tia scłaria÷ sed ideo intrat
ut aliquod sibi iternum
ꝓmissum teneat: quo do¬
nec ꝑueniat. ncesse est co¬
gitet quemadnodum am¬
bulet in uia. neremaneat.
ne retro eat. neaberret. ne
claulicando noi ꝑueniat.
Qͥ gͦ sollicitus ẽ tardus

Expanded text:
caetera. Quid est hoc peccatum? caetera. Quid est hoc peccatum? facere contra mandatum. Mandatum novum do vobut vos invicem diligatis . Intendite. Hoc mandatum Christi dilectio vocatur: per hanc dilectionem peccata solvuntur. Haec si non teneatur, et grave peccatum est, et radix omnium peccatorum. 3. Intendite, fratres; protulimus aliquid in quo bene intelligentibus soluta est quaestio. Sed numquid cum celerioribus tantum ambulamus viam? Et qui tardius ambulant, non surelinquendi. Versemus hoc quibus possumus verbis, ut ad omnes perveniat. Puto enim, fratres, quia omnis homo sollicitus est pro anima sua, qui non sine causa intrat Ecclesiam, qui non temporalia quaerit in Ecclesia, qui non propterea intrat ut transigat negotia saecularia; sed ideo intrat, ut aliquid sibi aeternum promissum teneat, quo perveniat: necesse est cogitet quemadmodum ambulet in via, ne remaneat, ne retro eat, ne aberret, ne claudicando non perveniat. Qui ergo sollicitus est, tardus