comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dedoeniens ad gloriosi domnite mplũ : orationiincubens omnẽ uim
doloris amisit  Xi¬
Voncredo haberi su ꝑfluum : sunseratur lectioni quali t̃ inuo eatio nominis cius
uit ã p̃stiterit morituro Quodã loco unus ꝓpt̃ furti scelera cõp̃hensus itq
ra uit̃ uerberibus actus ductus est ad patibu lũ ut condẽ naret suspendio
Cũ ꝙͣ in hoc aeitumerterã idꝓpinquante uenis sa oran dispa tiũ petut
T unc sicut erat ligatis postergũ manibus : iactauit seꝓnus interrã : & coept aũ
lacrimis in uocare nomen beati martini: ut &sim hac necessitate ñ succur ũ¬
ra: uel aculpis eũ ih posterũ excusura : Cumque complecioratone suispea¬
sus fuisr& recesse r̃milites a loco illo : Ipse dutem oresemiaꝑto : paruĩpero
labia mouens : scĩ martini sẽꝑ nicebatur auxiliũ implorarȩ : Discede ntibis
tameiallis estatĩ solutȩ sunt manus e pedes eius : Htsic ꝑbiduũ pendentioos

Expanded text:
Sed veniens ad gloriosi domni Martini templum, orationi incumbens, omnem vim Sed veniens ad gloriosi domni Martini templum, orationi incumbens, omnem vim doloris amisit. on credo haberi superfluum, si inseratur lectioni qualiter invocatio nominis ejus vitam praestiterit morituro. Quodam loco unus propter furti scelera comprehensus, atque gravibus verberibus actus, ductuCumque in hoc exitu, morte iam adpropinquante, venisset, orandi spatium petiit. Tunc sicut erat ligatis post tergum manibus, iactavit se pronus in terram et coepit cum lacrimis invocare nomen beati Martini, ut, etsi in hac necessitate non succurreret, vel a culpis eum in posterum excusaret. Cumque, completa oratione, suspensus fuisset, recesserunt milites a loco illo; ipse autem ore semiaperto parumper labia movens, sancti Martini semper nitebatur auxilium inplorare. Discedentibus tamen illis, statim solutae sunt manus et pedes eius. Et sic per biduum pendente eo,
Abbreviated transcription (Latin):
deducente uenit ad scm̃ locum : ibiq: ieiuniis & orationibus insistens¬
crebris. uisum quem amiserat recipere meruit: Etitasanata est:
ut quȩ caȩcauenerat alio ꝑducente. caecis affatim dux futura regressa¬
sit  Quae postea uirum accipiens & filios generans. recuperatorigra¬
& uirtutes factas & pericula sedata parrauimus : qualiter cuidã pereunti
imi somortis p̃cipitiobeatus pontifex in uocqtus sustentaculũ pbuise : euoluam:
p̃cipitullius rota retur: &deor sũ sinealarũ remigio olitaret scimartini
auxliũ ꝑsingula descensionis suae momenta damabat s T unc quasima¬
nibus asiorũ deium̃ tosuo ex cussus suꝑ arbores quȩ ualli inerant deicitur
Pesic paulatim ꝑsingulos ramos descendens sine mortis periculo: adter
eus que ꝑuenit : Tamen ut opus insidiatoris nonusque quaque ui¬
deretur quas satũ quod euerat inchoatũ : unũ pedẽ eius leuiderlesit :

Expanded text:
deducente, venit ad sanctum locum, ibique ieiuniis et orationibus crebris insdeducente, venit ad sanctum locum, ibique ieiuniis et orationibus crebris insistens, visum, quem amiserat, recipere meruit. Et ita sanata est, ut, quae caeca venerat, alio sit. Quae postea virum accipiens, et filios generans, recuperatori graet virtutes factas, et pericula sedata narravimus, qualiter cuidam pereunti in ipso mortis praecipitio beatus Pontifex invocatus sustentaculum praebuisset, evolvam. 21 praecipitii illius rotaretur, et deorsum sine alarum remigio volitaret, sancti Martini auxilium per singula descensionis suae momenta clamabat. Tunc quasi manibus aliorum de jumento suo excussus, super arbores, quae valli inerant, dejicitur. Et sic paulatim per singulos ramos descendens, sine mortis periculo ad terram usque pervenit. Tamen ut opus insidiatoris non usquequaque videretur cassatum, quod fuerat inchoatum, unum pedem ejus leviter laedit.
Abbreviated transcription (Latin):
su re reps radũ edputantes cũ occupiat som onsicũesi didierẽ asue¬
leres cituunt ad mirantestã uelocẽ in homine diuntas ũ sues at celila
sententiaua
NIC ET AEUD SIROIA LENSEL ORATORIVM. CVIUS ALTARE SC̃ CONFIS XI¬
soris manus almasa crauit dumpleriq beneficia ex petitamererentur
quidam paralitr cus adueniens & cereum instatusu ialt udene noctr
tota ugilans retinuis set: mane facto ut lux red dita est mundo. ipse absolutis
gres sbus populoteste in columis exiliuit& Vnirdo i¬
IECHOC SILEBO QIO CAECITATI CONTULERIT
Cum ad becctum sepul crum de uotamulier expetisset quedam
de curonico territurio feminabella nomine amisso oculorumlumine :
grauiter luborabut Etcum die nostuq: incessabilibus doloribus urgue¬
retur: dicitsuis Si adbasilicam domni martini dusta suis se: continuo
recepissem sanitatem. Confido et enĩ : quod possit oculis meis infundere
qui potuit pauperis lepram osculo libante sanare Dehinc adminiculo

Expanded text:
re prostratum. Sed putantes eum occupatum somno, sicut iam didicerant a puelae restituunt; admirantes, tam velocem in homine divinae ultionis accessisse sententiam. 18. Sic et apud Siroialensim oratorium, cuius altare sancti confessoris manus alma sacravit, dum plerique beneficia expetita mererentuquidam paralyticus adveniens, et cereum 1020 in status sui altitudinem nocte tota vigilans retinuisset, mane facto, ut lux reddita est mundo, ipse absolutis gressibus, populo teste, incolumis exsilivit. CAPUT Nec hoc silebo, quid caecitati contulerit, cum ad beatum sepulchrum devota mulier expetisset. Quaedam de Turonico territurio femina Bella nomine, amisso oculorum lumine, graviter laborabat. Et cum die noctuque incessabilibus doloribus urgueretur, dicit suis: 'Si ad basilicam domni Martini ducta fuissem, continuo recepissem salutem. Confido etenim, quod possit oculis meis lumen infundere, qui potuit pauperis lepram osculo libante sanare'. Dehinc, adminiculo
Abbreviated transcription (Latin):
sed ppteristum quiforis iacet in atria meremoratum profite redire
Tun durgens abbat sar inferens uisionem fidem fecit hominidepericuloli¬
coldita ata mer bis nectũinfinitire condantur im pagocila nees pirs

Expanded text:
sed propter istum qui foris iacet in atrium me remoratum profiteor'. sed propter istum qui foris iacet in atrium me remoratum profiteor'. Tunc surgens abbatissa, referens visionem, fidem fecit homini de periculo licolligantur in verbis nec tam infinita recondantur in paginis. 17. In
Abbreviated transcription (Latin):
dem his uerbis retulit. In cacumine castelli regonis itali ae
quod dicitur tertium : ora torium beatimartini fundatum est. Lbiq curri
uicine quotiens incursi onebarbarorum ꝓfraude hostis accederet nodurne¬
uigiliis insidiis quisquis deiugilantib: habuis set inturrae łanceam aotinas
uel cultellum seugrafium ptuliss& ex theca fere ꝑhorespatium caledu
reddebatur ex uniuer sogladio : tam ꝙ si illud ferrum uerteretur iicn
Et mox ex ipso signo custodes ad moniti magis intenti uigiliis hostes uceri¬
ex oleo quod subimagine picturaebeatimartini incic indile ardebat: dĩ
otetigerun oculos lum̃ reddidisse confessus es ꝑICis ardebat. di¬
SIMILITER INẼ DICTA URBE DUM PLACIDUS PROCURATOR DESRIR¬
tus a medicis ad eliud puellarũ oratorium sibuuicinũ consugeret & inatri
recubaret: uenit nostuabatissae beatus martinus ꝑ somnium : requirit quido
sacereto: Att st quiescere Dicit sc̃s ad illam Ingashias hrabuequmr eudip

Expanded text:
dem his verbis retulit: 'In cacumine castelli regionis Italiae quod dicitur Tertium oratorium beati Martini fundatum est. Ibique turri vicinae quotiens incursione barbarorum per fraude hostis accederet nocturnis insidiis, quisquis de vigilantibus habuisset in turre lanceam aut spatam vel cultellum seu grafium protulisset ex theca, fere per horae spatium tale lumen reddebatur ex universo gladio, tamquam si illud ferrum verteretur in cereum. Et mox ex ipso signo custodes admoniti, magis intenti vigiliis, hostes lateex oleo, quod sub imagine picturae beati Martini in cicendile ardebat, dum tetigerunt oculos, lumen reddidisse confessus est. 16. Similiter in praedicta urbe, dum Placidus procurator disperatus a medicis ad alium puellarum oratorium sibi vicinum confugiret et in atrio decubaret, venit noctu abbatissae beatus Martinus per somnium, requirit, quid faceret; ait, se requiescere. Dicit sanctus ad illam: 'In Gallias habui iam redire,
Abbreviated transcription (Latin):
Sasquouriã nauigol debergusꝰ durili a non semurbem adiuit puerorum un¬
tr om̃lcosũ : rauĩter at ipo tertiano. ac cedontibs dis cedontib qu esetribus
seu sepn suꝑ uemexite quadribatur Idcum nob fuisset quaestus : depuluere
set sepul eri pogrexiũ. e od hauriens conpssotreiore ⁊ uonuialunte tnlcuer
aeso noctr e ỹ dies ille quo frangi consuouerit ad uenis se aonidditꝑt susto
auuenitQuididissimulas sge qđ consue uisti⁊ aec todicoite: ad uenit
uir euidã uubi plendidus caesariae niueus. uultu decorus di censix auc
sona lueris: sed facito suꝑ frontem tuam signũ ueneranda ecrucis statimq
sanabenis inhac uisione ex ꝑgefactus munitus hoc ignacilo quostio¬
paucussus nũquã ulterius quȩ ꝑtulerat passus est : Ab hoctrpo reginȩ
rouella fatigata potuhuius sc̃ĩ medicaminis sũpto sanata est : AXXIII¬

Expanded text:
amni Childebertus rex Aurilianensim urbem adivit, puerorum unus aulicorum graviter a typo tertiano, accedentibus discedentibusque febrebus, tremore superveniente, quatiebatur. Id cum nobis fuisset quaestus, de pulvere sancti sepulchri porreximus; quod hauriens, conpresso tremore, convaluit. In sequenti vero nocte, cum dies ille, quo frangi consueverat, advenisset, vidit per visum advenit, quid dissimulas? Age quod consuevisti. Haec eo dicente, advenit vir quidam vultu splendidus, caesarie niveus, aspectu decorus, dicens ei: Ne tremueris, sed facito super frontem tuam signum venerandae crucis, statimque sanaberis. In hac visione expergefactus, munitusque hoc signaculo quo fuerat jussus, nunquam ulterius quae pati soleret passus est. Ab hoc typo reginae puella fatigata, potu hujus sancti medicaminis 1136 sumpto, sanata est.
Abbreviated transcription (Latin):
sentande. Cum qe famila mixto ululatuꝑ streperet : filius esꝰ ad nepte s nero
mustiniam asibebusoe cutrit nuntians matrem suam exitrena mpte nten¬
minumsa tug esso ulguae adueniens ad aegrotã. eãq uisitans a motisliga¬
minibus qua estulei encdi detrant ioleumbeat sepulen or eius infuditi cu
ofiuit al ox sermone reddito : nequitia e dolo dirempto agga cofualuetras

Expanded text:
ae. Cumque familia mixto ululatu perstreperet, filius eius ad neptam nostram Eusteniam anhelus occurrit, nuntians, matrem suam extremae vitae terminum attigisse. Quae adveniens ad aegrotam camque visitans, amotis ligaminibus quae stulti indiderant, oleum beati sepulchri ori eius infudit ceraque sofivit. Mox sermone reddito, nequitiae
Abbreviated transcription (Latin):
euntibus : ille ad domũ suñ reuersus uid it ante pedes suos aureum in simi¬
litudine triantis Quo assumpto pensatoq: unius solidi apoensus est ponde
Quod il lecernens : dixit intrase Red didit inichi uirtus beatimartini me¬
ritum ꝓfenore. quod et᷑ templo direxi Et accensus desi derio : uoluit in unã atq
aliam nauem conscendere sed a parentibus est retentꝰ reꝑta aut̃ tertia
naue : retineri penitus non potuit Qua aicensa cũ in pellente uento altum
mare in gressi fuissent : os eius uirtus sc̃ĩ antistitis reserauit: Qui ex tensis
ad calum manib locutus est dicens Gratias tibi ago omp̃s ids quibo
me iter sulcare iussisti lam enĩ prius quã templũ scĩ tui uide a: eius bene¬
ficiissum refertus. Quibus nauigantibus  burdegalaurbe adpulsi sunt ł gressq:
hinc denaui : adbasilicã scĩ accedens ac uotũ suũ ex soluens qua scripsimus abip¬
sius orerelata cogno uimus

Expanded text:
euntibus, ille ad domum suam reversus, vidit 1137 ante pedes suos aureum in simieuntibus, ille ad domum suam reversus, vidit 1137 ante pedes suos aureum in similitudinem triantis. Quo assumpto, pensatoque, unius solidi appensus est pondere. Quod ille cernens, dixit intra se: Reddidit mihi virtus beati Martini meritum pro fenore quod ejus templo direxi. Et accensus desiderio voluit in unam atque aliam navim conscendere, sed a parentibus est retentus. Reperta autem tertia navi, retineri penitus non potuit. Qua ascensa, cum impellente vento altum mare ingressi fuissent, os ejus virtus sancti Antistitis reseravit. Qui extensis ad coelum manibus locutus est, dicens: Grati, qui me hoc iter sulcare iussisti. Iam enim, priusquam templum sancti tui videam, eius beneficiis sum refertus'. Quibus navigantibus, Burdigala urbe adpulsi sunt; egressusque hinc de navi, ad basilicam sancti accedens ac votum suum exsolvens, quae scripsimus ab ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
pos arege regressi festiuitati ad fuimus: inqua inͣi ceci lumine receptore¬
psosrisunt: Duo mergumini mundati duo paralitici contracti restitu¬
dis gressibus in colomes redierunt + XXXuItat¬
iudicissententia carcerali ex gastulo contulis sec : lam̃ tantibus uinctis¬
uirtus beati confessoris apparuit. Quaedis ruptis uinculis compoditorum:
liberos in basilicã abire ꝑ misit Sicq & hii aiudice relaxati : ad ypria
abscesseruat
MIMM I RGIONEEANTAPRIN MAMRANUINOMINI MAMI
alectulo consurgens: dũ demo egredit᷑ uisum est ei quasi ab aliquo ꝑ¬
cussus fuerit in ceruicem. Quiꝓtinus ruens interra : factus est tam quã mor¬
tuus Ac ꝑtriduũ solospũ uiuens tam quã mortuus putabat᷑ Quarta autẽ
die: aꝑtis oculis nichilpoterat loqui Ablata enĩ ei fuerat fandi facultas
Auditis enĩ beatimartini miraculis : unũ triantẽ nautis porrigit. innuens
cũ supplicationem ut eũ adbeati antistitis templum deferrent : Quibus ab¬

Expanded text:
os a rege regressi, festivitati adfuimus, in qua quattuor caeci, lumine recepto, regressi sunt, duo inergumini mundati, duo paralytici contracti, restitutis gressibus, incolomes redierunt. 39. Piudicis sententia carcerali evirtus beati Confessoris apparuit, quae diruptis vinculis compeditorum, liberos in basilicam abire permisit. Sicque et hi a judice relaxati, ad propria recesseruntm in regione Cantabriae, Mauranus nomine, mane a lectulo consurgens, dum de domo egreditur, visum est ei quasi ab aliquo percussus fuerit in cervicem. Qui protinus ruens in terram, factus est tanquam mortuus, ac per triduum solo spiritu vivens, tanquam mortuus putabatur. Quarta autem die apertis oculis nihil poterat loqui. Ablata enim ei fuerat fandi facultas. Auditis autem beati Martini miraculis, unum triantem nautis porrexit, innuens cum supplicatione ut eum ad beati Antistitis templum deferrent. Quibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
solutaes unt manus eius Ex iliensq: decuballo in quose debat : pedes nr̃os arn¬
puiq. prxterenone nuis aete damntiri. Sic q nob̵ cuĩ uidic conloquentibes
absq fatigatione discessit

Expanded text:
solutae sunt manus eius, exiliensque de caballo in quo sedebat, pedes nostros arrsolutae sunt manus eius, exiliensque de caballo in quo sedebat, pedes nostros arripuit, exponens, se iniuste damnari. Sicque, nobis cum iudice conloquentibus, absque fatig
Abbreviated transcription (Latin):
squidam uehem̃ ter ab eo excussus non solum sensu muctatur. sed etiam omiib
menbris debilis est esfectus. Quiueniens ad basilicam scĩturonus et orationinu¬
cosdies incũbens: & uoci redditur & sensui. & membris mnibus quasire diuiuus
sospes est redditus
cusatis ꝑ calumnias malorum ad ducebat᷑ adurbem uinctus loro ut tru¬
eretur ergastulo Cũq antebasilicam scipetri a postoli in publicum adducius
aggerom dedenis set fu solutae sunt maneuis Dixitq custodib In hoc apparets¬
mea culpa quã dicitis essẽ inmunẽ : cũ meae manus diuinitus sunt solutae
Tunc illi indignantes antius eum reuinxerunt & insuꝑadhuc alio loro ligam¬
ni adiecto ut ita dicam. uincula ipsa uinxeruas Contigit aut̃ eotem porta
ut nos debasilica scĩ mastini ꝑ plateam ueniremꝰ: Hii aũt nob̵ in obuiam ut¬
nientes adꝓpiti quarent : ut primũ scĩ basilicã homo uinctus aspexut statim

Expanded text:
quidam vehementer ab eo excussus, non solum sensu multatur, sed etiam omnibus quidam vehementer ab eo excussus, non solum sensu multatur, sed etiam omnibus membris debilis est effectus. Qui Veniens ad basilicam sancti Turonus et orationi paucos dies incumbens, et νοci redditur et sensu et membris omnibus quasi redivivus sospes est redditus. 35. accusatus per calumnias malorum adducebatur ad urbem vinctus loro, ut truderetur ergastulo. Cumque ante basilicam sancti Petri apostoli in publicum adductus agerem devenisset, dissolutae sunt manus eius, dixitque custodibus: 'In hoc apparetme a culpa quam dicitis esse inmunem, cum meae manus divinitus sunt solutae'. Tunc illi indignantes artius cum revinxerunt, et insuper adhuc alio loro ligamini adiecto, ut ita dicam, vincula ipsa vinxerunt. Contigit autem eo tempore, ut nos de basilica sancti Martini per plateam veniremus. Hii autem cum nobis in obviam venientes adpropinquarent, ut primum sancti basilicam homo vinctus aspexit, statim
Abbreviated transcription (Latin):
rupta terra. fontem in m̃sum populis admirantibus patefecit : qui usq hodi ebane¬
ficium prebet hominibus commanentibus in agro illo Inhuius enĩ fontisore : est
pis intestimoniũ qui uestigium retinet aselli illius. suꝑ quem sc̃s sedit antistes
plato epis copatũ pectauae urbis adeptus est uirtus scĩ fuit ostensa:
Domus adiuncta aecclesi asticae domui : incendiomaximo cremabatur :
Ac scin tillȩ cũ carbombus suꝑ domus aecclesiaeuento inpellente cadeban
Sed ille depoluere beati sepul cri secũ habens: eleuato chrismario. contra
igem ex ostus uentus subito uento illi contrarius. flammas tecta aec clisias¬
tica defendentes. alia pepulit in parte & sic domus aecdesi aliberata esł xxxii¬
tus iaceret. in lectulo et iam. quasi ex animis haberet᷑ : de boc puluere
delũtopor rexit infirmo : ꝓtinus fuga ta febre puer conualuit de labone Sed ad

Expanded text:
rupta terra, fontem inmensum populis admirantibus patefecit. Qui usque hodie benerupta terra, fontem inmensum populis admirantibus patefecit. Qui usque hodie beneficium praebet hominibus conmanentibus in agro illo. In huius enim fontis ore est lapis in testimonium, qui vestigium retenet aselli illius, super quem sanctus sedit antistis. Plato episcopatum Pectavae urbis adeptus est, virtus sancti fuit ostensa. Domus adiuncta eclesiasticae domui incendio maximo cremabatur, ac scintillae cum carbonibus super domus eclesiae, vento inpellente, cadebant. Sed ille de pulvere beati sepulchri secum habens, elevatum chrysmarium contra ignem, exortus subito veritus vento illi contrarius, flammas tecto eclesiastico defendens, alia pepulit in parte, et sic domus eclesiae liberata est. 33. Ctus iaceret in lectulo et iam quasi exanimis haberetur, ut de hoc pulvere· deluto porrexit infirmo, protinus fugata febre, puer convaluit de labore. Sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
quasi mille passus a uilla Ex eo incolae: haustam : deferebaat aquam
Tunc ait uirdĩ homini a quam ferenti. Quaeso dilectis sime : continemanum
tuam et huic a sello quem sedeo paululũ aquae ad bibendum indulge
Quiait : Si necessarium ducis animal tuum ad aquare : accede ad puteum &
hauriens dabis ei Nam ego quod cũ labore detuli : non p̃bebo Ethaec dicens p̃teriit᷑
Quodiscedente : ũeniens mulier & ipsa deferens aquã inulna : dixit ei similiter urdĩ
Quae acsi re beca quondam audiens nuntium dĩ : & tibipbeo ait & asi notuopotũ
nec michi labar est. ut iterũ hauriam : tantũ uoluntastua fiat. qui iter ꝑgensneces¬
si tatem pateris Et posito uasculo : dedit asinoillibibere. Quaei terũ hausta aqua
in pletouasculo : reuertebat᷑ aduillam : quam ꝓsequens scs ait Reddam tibi ꝓmer¬
cedebeneficium : quia ada quasti asinum meum Et positis genibus interra orauit
addm̃ ut locoilli fontis ostenderet uenã Acstatim consumata oratione : dis¬

Expanded text:
quasi mille passus a villa, ex eo incolae haustam deferebant aquam. Tunc ait vir Dei homini aquam ferenti: 'Quaeso, dilectissime, contene manum tuam et huic asello, quem sedeo, paululum aquae ad bibendum indulge'. Qui ait: 'Si necessarium ducis animal tuum adaquare, accede ad puteum et hauriens dabis ei. Nam ego quod cum labore detuli non praebebo'. Et haec dicens, praeteriit. Quo discedente, veniens mulier et ipsa deferens aquam in ulnam; dixit ei similiter vir Dei. Quae acsi Rebecca condam audiens nuntium Dei: 'Et tibi praebeo', ait, 'et asino tuo potum, nec mihi labor est, ut iterum hauriam. Tantum voluntas tua fiat, qui iter pergens necessitatem pateris'. Et posito vasculo, dedit asino illi bibere. Quae, iterum haustam aquam, impleto vasculo, revertebatur ad villam. Quam prosequens sanctus, ait: 'Reddam tibi pro mercede beneficium, quia adaquasti asinum meum'. Et, positis genibus in terra, oravit ad Dominum, ut loco illi fontis ostenderet venam. Ac statim consummata oratione, dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tillit: Mox rigente lingua: mutus effectus est: Itautnon uocis
humanȩ sed bil dentis mugitũ simulare ui der&ur: Adueniens
aut̃ ad huius confessoris tumulũ : ꝓsternitur adorationẽ : Sensitq
ut postea ed ser ebcit: tã ꝗͣ  si aliqͥs gut tur eius tanger&: Qd ut eredo¬
uirtus erat dominici confessoris : Egressusq prb̵ iterũ qui aderac nutu
q̃ ꝑ tal&t᷑. propriopa te fecit eloquio:¬

Expanded text:
protulit. Mox rigente lingua mutua effectus est, ita ut non vocis protulit. Mox rigente lingua mutua effectus est, ita ut non vocis humanae, sed bidentis mugitum simulare videretur. Adveniens autem ad huius confessoris tumulum, prosternitur ad orationem, sensitque, ut postea adserebat, tamquam ai aliquis guttur eius tangeret; quod, ut credovirtus erat dominici confessoris. Erectusque, presbiterum qui aderat nutu quae pertulerat proprio patefecit eloquio
Abbreviated transcription (Latin):
uero huic congiuꝰserat suꝑtarram. Tam̃ ut̃q: stabatiꝰ  snon poterat
alteriꝓpt̃ illũ ꝗui primuserat : honor in petidi Hocẽ non ibi palla expan¬
dipoterat : ponlumen accendi: Quod cũ in colȩ loci moles teferent: quo¬
dã mancaccȩdentes ad criptã : Inuenerunt sẽpulchra. ediuersis pari&ib
eẽ locata Cesicaccessus liberadutrũq sepulchrũ pectuit . Et qualit̃
bea tusantistes ut cultor dĩ uenerar&ur: eni tuit : XX UIII
acdigiti palmȩ defixerant: ad eius sepulchrũ aduenit: Consi ser
deuir tute confersoris : qđ poss& eius inter cessione anũ aridam absol¬
uere: cuius p̃dicatio populũ uanis suꝑstitutionẽ ritibi in ratũ absol¬
uit : Cȩlebratis ergo uiguis in ipsa noctefes tiuitatis. dũ adtente uix¬
ta sepulchrũ orait: manũ suã dircctis digitispopulo testesanata mirat᷑
da operatur rus ticitas populorũ. iuramen tũ mendax in eeclesi a

Expanded text:
vero huic contiguus erat. Super terram tamen utrique stabant: sed non poterat vero huic contiguus erat. Super terram tamen utrique stabant: sed non poterat alteri propter illum qui primus erat honor impendi, hoc est non ibi palla expandi poterat, non lumen accendi. Quod cum incolae loci moleste ferrent, quodam mane accedentes ad cryptam, invenerunt sepulcra diversis parietibus esse locata; et sic accessus liber ad utrumque sepulcrum patuit, et qualiter beatus antistes ut cultor Dei veneraretur enituit. CAPUT XXVIac digiti palmde virtute confessoris, quod possit eius intercessio manum aridam absolvere, cuius praedicatio populum vanis superstitionum ritibus inrititum absolvit. Celebratis ergo vigiliis in ipsa nocte festivitatis, dum adtente iuxta sepulchrum orat, manum suam directis digitis populo teste sanatam miratda operatur rusticitas populorum, iuramentum mendax in eclesia
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri uerũ &iã necꝓ priȩ matris eudendũ ꝑmisit : Etpupc ergo locũ
sũ ab eius sexus defensataccessu : Nã ferunt quanda mulierẽ induta fu¬
is se ues teiur.ib: & in basilicã ingredi uoliusse columnae. Tractans secum
miseraage̾possae ꝑ indum̃tũ : qđ latereposst altissimũ : Ignor a ns illued
a postoli quia ds̃ non inr id&ur  Ilico ubi ueniens ad tẽplũ : crexit pedẽ
ut scm̃ ingre der&ur limen : ꝓtinusrerorsũ ruens cȩcidit & mortua est
Scitisq fuit populis fie hȩcultra mulier ulla p̃sumerecũ in istã cernerent ultiono
missus ep̃is : in urbẽ lemiucina p̃dicare gorsus est : Quersisq: simula chro¬
rũ ritib: repl&aiam᷑ credulitate dĩ urbe migrauit a scło: Uerumubi¬
compl&is unt dieseor : ut & ipsiuo carentur de hoc scło : comunctis sarco fagis:
in eadẽ cripta qua scs ep̃s : sunt sepulti : Etunus quidẽ pari&ipximus: alt̃

Expanded text:
mulieri, verum etiam nec propriae matri se videndum permisit, et nunc ergo locum mulieri, verum etiam nec propriae matri se videndum permisit, et nunc ergo locum ipsum ab isse veste virili, et in basilicam ingredi voluisse columnae. Tractans secum misera agere posse per indumentum quod latere posset Altissimum: ignorans illud Apostoli, quia Deus non irridetur . Ilicet ibi veniens ad templum, erexit pedem, ut sanctum ingrederetur limen, protinus retrorsum ruens, cecidit et mortua est; satisque fuit populis, ne haec ultra mulier ulla praesumeret, cum in ista cerneret ultionem pmissus episcopis, in urbe Lemovicina praedicare exorsus est; eversisque simulachrorum ritibus, repletam iam credulitate Dei urbecompleti sunt dies eorum, ut et ipsi vocarentur de hoc saeculo, conjunctis sarcophagis, in eadem crypta in qua sanctus episcopus sunt sepulti; et unus quidem parieti proximus, alter
Abbreviated transcription (Latin):
si leria nobis ab surdũ fuit : Nantulfus arit̃ puernimi acȩcitated&entus :¬
& ipsam adhuȩ ad o lescentiã cietatis primȩ ab hoc contagiod &arpatã iu¬
eter deflers: hiuissc̃ expetiit tumulũ atq ꝓstratus & humili p̃ce subnixus
fla ortat si bicius suffragio lucẽ ꝑdnã reuociriNui triduo in hocp̃catuꝑdu¬
rans reseratisoculis an iuminatus abcessit: Sed a nunc multi frigoriticore
aliorũ q mor borũ d&enti in cõmodo ut pallucius autde corpserint sĩ brias
aut contigerint: moxscinantur Hat tenus d&uronicisXUI
rme onuero confessor qui in colũna pagi anthiocensis dr̃ste tisse :
frequenter in colis tribuit sanitate᷑: Et quia ut legitur in eiusuita e
libro. pullã umquã mulierẽ postconuersi onẽ oculis ad tentis inspexit :¬
ost quã uero colũ needitiori sescĩtati feruens in uexit: non modo exti anex

Expanded text:
sileri a nobis absurdum fuit. Nantulfus autem puer nimia caecitate detentus esileri a nobis absurdum fuit. Nantulfus autem puer nimia caecitate detentus et ipsam adhuc aduliscentiam aetatis primae ab hoc contagio deturpatam iugiter deflens, huius sancti expetiit tumulum, atque prostratus et humili prece subnixus, flagitat, sibi eius suffragio lucem perditam revocari. Quatriduo in hoc precatu perdurans, reseratis oculis, inluminatus abscessit. Sed et nunc multi frigoriticorum aliorumque morborum detenti incommodo, ut pallii eius aut decerpserint fimbrias aut contigerint, mox sanantur. Hactenus de Turonicis. 26. Symeon vero confessor, qui in colomna pagi Anthiocensis dicitur stetisse., frequenter incolis tribuit sanitates. Et quia, ut legitur in eius vitae libro, nullam umquam mulierem post conversionem oculis attentis inspexit; postquam vero colomnae editiori se sanctitate fervens invexit, non modo extraneae
Abbreviated transcription (Latin):
dũ drm & colligens folia cuius lib& holeris aut pomi saliua linibat
faciensq crucẽ supulcus Inponebat foliũ: confestiq ltaom neuenenũ
euane cebat utdignũ nihill&i acgrotus ultra ferr& : Quarcanarins
quoq & gulã dolentib dcta benedicta aqua sc̃pius medebatur : Ad cuius
nane sepulebuũ as sidue in firmi conluunt: & sanantur : Nã quantisrigoras
ꝑcissi ÷ quanti apud ũlis malis uenenoingrassante p̃mortui Quantia desinte
quẽ deeius uita em scripsimus memorauim us : q̃ deincepsgesta sunt tacere
nequiuimus : Probati archidiaconinrĩ famula grauiter :a quarta no
trpo quatiebatur: &iam ꝓpeannũ in hac febreȩgrotabat: Qug nterma¬
nusparentũ deposita suꝑtumulũ scm̃ : domũ in colomis est relata
Senoc abbatis uitadudũ a nobis scripta fuit : in quolibello multis eiusđ uir¬
tutib memoratis finẽ fecimus: Sed qm̃ ad eiustumulũ uirtus apparuit :

Expanded text:
dum Dominum, et collegens folia cuiuslibet holeris aut pomi, saliva inlinebat, dum Dominum, et collegens folia cuiuslibet holeris aut pomi, saliva inlinebat, faciensque crucem super ulcus, inponebat folium. Confestimque ita omne venenum evaniscebat, nt nihil dignum leti aegrotus ultra perferret. Quartanariis quoque et gulam dolentibus, dato benedicta aqua, saepius medebatur. Ad cuius nunc sepulchrum assidue infirmi confluunt et sanantur. Nam quanti frigoras passi, quanti a pusulis malis, veneno incrassante, praemortui, quanti a desintequem de eius vita conscripsimus memoravimus, quae deinceps gesta sunt tacere nequivimus. Probati archidiaconi nostri famula graviter a quartano tipo quatiebatur et iam prope annum in hac febre aegrotabat. Quae inter manus parentum deposita super tumulum sanctum, domui incolomis est relata. 25. Senoch abbatis vita dudum a nobis scripta fuit. In quo libello multis eiusdem virtutibus memoratis finem fecimus; sed quoniam ad eius tumulum virtus apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nuplant auit. ego ad diuersas necessitatũ ut arincisiones : Et haec dicens ac¬
cepto sar culo effossã humũ incisi scã nspedibus posuit eũ sub t̃ra replant
q fosscim humo Mirũ dictu. Ad ueniente uernotẽpr̃ sic ut reliquae ar bo¬
res flores ita& hacc colũna quȩ uirimanu ut ita dixerim sẽpulta fue¬
rat rediuiua insospitate uirescens nouas frondes emisit Ex tañdee a
hodieque uirgulta: inquinorũ senorq: Aut fere amplius pedũ altitudine:
q̃ annissingulis increm̃tũ sum̃tes ad nõ subleuantur: XX IIII¬
pud ipsam uero urbẽ turonicam: beata monegundis obiit. Euitaut̃
excar notinoterriturio : q̃ relinquens : tã patricm quã parentes :
ad hoctantũ turonis expeciit : ut orationiuacar&. Perquã dscrebromi¬
racula ostender eẽdignatus. Namsi quis postulã malã incurriss& ad eã
uenens orationẽ p̃cabatur Confestĩq illa ꝑsternebat. seadsu pplican¬

Expanded text:
nu plantavit, ego ad diversas necessitatum utar sessiones  Mss., incisiones. Et haec dicens, acnu plantavit, ego ad diversas necessitatum utar sessiones  Mss., incisiones. Et haec dicens, accepto saque fossam humo. Mirum dictum! Adveniente verno tempore, sicut reliquae arbores flores ita et haec colomna, quae viri manu, ut ita dixerim, sepulta fuerat, rediviva in sospitate virescens, novos frondes emisit. Extant de ea hodieque virgulta in quinum senumque aut fere amplius pedum altitudine, quae annis singulis incrementum sumentes, a Domino sublevantur. 24. Apud ipsam vero urbem Turonicam beata Monigundis obiit. Fuit autem ex Carnotino territurio. Quae relinquens tam patriam quam parentes, ad hoc tantum Turonus expetiit, ut orationi vacaret. Per quam Deus crebro miracula ostendere est dignatus. Nam si quis pusulam malam incurrisset, ad eam veniens, orationem precabatur, confestimque illa prosternebatur ad supplican
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ cohibens paruuła oratoricel lulã habebat ante ipsã cai¬
nonensis uiciecđam : Ibiq inuiridiarolo ꝗđ manu ꝓpria ex colebat
arbores lauri plantauerat : q̃ nunc uastis oolũ narũ fomitib: iocun¬
darũ frondiũ amoenitate tendunt᷑ : suliquarũ ũ braculo uirses c̃siden
aut legebat aliquid aut scribebat. Curꝰ postobitũ cũ arbores illȩ ut
diximus patulȩ diffu sȩramnis obũ brarent locũ uiridiaru : una ex his
uetustates enestens ex aruit : Tunc custos locieffossa cũra dicibus
colũna : in cisis ipsis cũ ramissius scanũ a daptat: inq int̃ dis uit resider& lassus aut
aliquid securim deciderst cũ necessstas exeziss&. Quod cũ ꝑduos annosautfere
amplius scã nũ in hocusũhabiuss&̃ tactu sut ere do inspirationequi nadolo¬
recordis Ait : Vaemi hi quia peccaui : ut arborẽ ꝗͣatalis sacerdos ꝓpͥama¬

Expanded text:
hominum cohibens, parvulam oratorii cellulam habebat ante ipsam Caihominum cohibens, parvulam oratorii cellulam habebat ante ipsam Cainonensis vici ecclesiam. Ibique in viridariolo, quod manu propria excolebat, lauros arbores plantaverat, quae nunc vastis columnarum fomitibus jucundarum frondium amoenitate tenduntur; sub quarum umbraculo vir sanctus considens, aut legebat aliquid, aut scribebat. Cujus post obitum cum arbores illae, ut diximus, patulis diffusae ramis obumbrarent locum viridarii, una ex his vetustate senescens exaruit. Tunc custos loci effossa cum radicibus colomna, incisis ipsis cum ramis suis scamnum adaptat, in quo interdum aut resideret lassus, aut aliquid secure decideret, cum necessitas exegisset. Quod cum per duos annos aut fere amplius scamnum in hoc usu habuisset, tactus, ut credo, inspiratione divina, dolore cordis, ait: Vae mihi quia peccavi, ut arborem quam talis sacerdos propria ma
Abbreviated transcription (Latin):
fugans hostem : Cõpletaq s̃ uasa õniit̃ & satiatis cuncti : sic̃q obten¬
tũ sacerdotis fugatis aduersarus : populus saluatꝰ a caserodistessit :
Inmonasterioa ut̃  loci illius plenꝰ dierũ transut : Ibiq. sepultꝰ est : Ad
cuius epulchrũ. sȩpius in firmisanantur. Puerulus autẽ unus ex fami¬
lia ecdesiȩ turonicȩ : inualitudine corruit : Is cũ anhelus occũbera ao
nꝰ extincta febre sanitatiẽ redditꝰ Sed& puella dehis mancipus
similis orte febricitanscũ ante cancellos monum̃ti fuiss& exposita :
in ipra die in columitatiẽ restituta.Ad nos uero cũ horũ notiti¬
adeuenissac puerũ humiliatis capillis : husc monasterio cessimꝰ¬
equiestit haud ꝓcul ab hacbasilica ioħes qͥdã pbrt̃ nationebrit¬
toins ũ maresigione degens ꝑꝑ ouius manꝰ dñs multa signas ani¬
tatũ dignatꝰ ẽsto perari : Qui ob amorẽ diuinũ abaspectibus se

Expanded text:
fugans hostem. Completaque sunt vasa omnium, et satiati sunt cuncti. Sicque obtenfugans hostem. Completaque sunt vasa omnium, et satiati sunt cuncti. Sicque obtentu sacerdotis, fugatis adversariis, populus salvatus a castro discessit. In monasterio autem loci illius plenus dierum transiit, ibique sepultus est: ad cujus sepulcrum saepius infirmi sanantur. Puerulus autem unus ex familia ecclesiae Turonicae in valetudinem corruit. Is cum anhelus occumberet, ac nus, extincta febre, sanitati est redditus. Sed simili sorte febricitans, cum ante cancellos monumenti fuisset exposita, in ipsa die incolumitati est restituta. Ad nos vero cum horum notitia devenisset, puerum humiliatis capillis huic monasterio cessimequiescit haud procul ab hac basilica Joannes quidam presbyter , natione Britto, in summa religione degens, per cujus manus Dominus multa signa sanitatum dignatus est operari: qui ob amorem divinum ab aspectibus se
Abbreviated transcription (Latin):
obsideretur & populus pagpillius ibidẽ cẽt inclus : hostes aduers effos sum
alateremantis puteũ quẽ obsessi a dusi habebant bibendi obturant :
qđ oũ ante dictꝰdĩ famulus qui tuncrũ reliquis in fracastrimunitionẽ con¬
clus erat cernera uider&q populũ õsumi sitisiniuria : orationẽ toa
nocte fuditaddñm ut respiciens populũ hostesim ꝓbos effugare : er ñ
patereẽ eos sitis ardore consumi Tunc reuelante sibis pũsco : ait ad
plabẽ : Quis quis habacuastulũ eiciatforasin platea : & de p̃cetur
dnm  Pabit enĩ uob hodie largitaseius aquasinabandantiã : ut ñ
deficiatis uos & parualiurĩ. hec eodicente sabito nubes texer̃ cȩlũ ÷ a
destenditimbermagnꝰ decȩlocũ tonitrius &chorustationibus suꝑ cas¬
trũ duplũ populis beneficiũ p̃bens n P luuia arcens sit̃ fragorib et¬

Expanded text:
obsideretur, et populus pagi illius ibidem esset inclusus, hostis adversus effossum obsideretur, et populus pagi illius ibidem esset inclusus, hostis adversus effossum a latere montis puteum, quem obsessi ad usum habebant bibendi, obturat. Quod cum antedictus Dei famulus, qui tunc cum reliquis infra castri munitionem conclusus erat; cerneret, videretque populum consumi sitis injuria; orationem nocte tota fudit ad Dominum, ut respiciens populum hostes improbos effugaret, et non pateretur eos sitis ardore consumi. Tunc, revelante sibi Spiritu sancto, ait ad plebem: Quisquis habet vasculum, ejiciat foras in plateam, et deprecetur Dominum. Dabit enim vobis hodie largitas ejus aquas in abundantia, ut non deficiatis vos et parvuli vestri. Haec eo dicente, nubes subito texerunt coelum, et descendit imber magnus de coelo, cum tonitruis et coruscationibus, super castrum, duplum populis beneficium praebens, pluvia arcens sitim, fragoribus ef
Abbreviated transcription (Latin):
suit inlibenuide eius doc&& quã uersu conscriptã legimus nñ
Lfuit inautinidis cipulus. Quioc culere quoderat cupiens : apud
in sulam barbaram mana storii lugdunensis. peregrinari expecut
Manfestatus aũt & ibi adpatriam rediredisposuit Deniq: dam
aranii flucuum eransire cuperet: naue impleta dimergitur
Abipse sare erdos pela go eperitur: habens ad collũ eu angeliorũ
liurũ ãmrnustetiun cotidianũ idest patenulam panuam cauum̃
calao Sedoerusidiuina m̃ ꝑferens perne quod slum est utao
de hocperi cula dnõ iubente resti tutus est lottori : ut necui tac¬
damna ꝑferred
nec rerũ detrimꝰ talugera : Impletũq eillud qđ psalmographus spã sc̃o in¬
fluente cantauit Cumceciderit iustus ñ c̃lidetur q dñs firmatm apũ etꝰ
ltiterũ Non necabit dñs animã iusti . deinde adcastrũ cainonensturiis
turonice ueniens : monasteriũ collocauit. Q uod castrũ cũ ab egidio

Expanded text:
ut liber vitae eius docet, quam versa conscriptam legimus, nostri ut liber vitae eius docet, quam versa conscriptam legimus, nostri fuit Martini discipulus. Qui occullere quod erat cupiens, apud Insulam Barbaram monasterii Lugdunensis peregrinari expetiit. Manifestatus autem et ibi, ad patriam redire disposuit. Denique dum Ararem fluvium transire cupiret, nare impleta dimergitur, ac ipse sacerdos pelago operitur, habens ad collum cum euangeliorum libro ministerium cotidianum, id est patenulam parvam cum calice. Sed pietas divina non perferens perire quod suum est, ita de hoc periculo, Domino iubente, restitutus est ldamna perferret, nec rerum detrimenta lugeret. Impletumque est illud quod Psalmographus Spiritu sancto influente cantavit: Cum ceciderit justus non collidetur, quia Dominus firmat manum ejus . Et iterum: Non necabit Dominus animam justi . Deinde ad castrum 913 Cainonense urbis Turonicae veniens, monasterium collocavit: quod castrum cum ab Aegidio
Abbreviated transcription (Latin):
łunc uidentes in colȩ quae gerebant᷑ accepto sarculo effodientes
aperuerurs criptã inquã ꝓseriem graduum descendentes repererua
sepul erũ magnũ. Dequo testabant᷑ adhus illi inm̃ te infirmi : huncis
esse sepulcru sollemnibeatissimi. Quimox sensu discesserut T recepto
Post haec aũt : coeperunt ad eum diuersorũ morborũ aegroti conflu¬
ersiu& accepta sanitate redire incolumes Sed & lit homeris urbis
ipsius indigena cũ ab illius quartani tr̃pi ae grotatione fatigaret᷑
accepis ex hospitiolo suo cereis surrexit cum uno tantum puero
aecessitq: ad locũ ł psa uero oratione : ac censis cereis manu
ꝓpria ꝑ edtam nostom detentis uigilias celebrauit. Aato igitur
manen prediuit adypra Necultra ab hocmorbo tto frigone
uel confractionisullius ꝑtulit grauitatem XX rigone¬
uit qut̃ qui dam religiosus & uirtatibus & nomine maximus :

Expanded text:
Tunc videntes incolae quae gerebantur, accepto sarculo, effodientes Tunc videntes incolae quae gerebantur, accepto sarculo, effodientes aperuerunt cryptam, in qua per seriem graduum descendentes, repererunt sepulcrum magnum, de quo testabantur illi adhuc mente infirmi hoc esse sepulcrum Solemnis beatissimi, qui mox sensu discesserunt recepto. Post haec autem coeperunt, ad eum diversorum morborum aegroti confluere, et accepta sanitate redire incolumes. Sed et Lithomeris urbis ipsius indigena, cum acceptis ex hospiciolo suo cereis, surrexit cum uno tantum puero, accessitque ad locum. Fusa vero oratione, accensis cereis manu propria per totam noctem detentis, vigilias celebravit Dato igitur mane, redivit ad propria, nec ultra ab hoc morbo frigorae vel confractionis ullius pertulit gravitatem . 22. Fuit autem quidam religiosus et virtutibus et nomine Maximus et,
Abbreviated transcription (Latin):
TLICET OE TURO NICA URBE ALIQUA IAU
silere nequi miꝰ. Quid factẽ sit apud malli acensen monasteriũ
quod in cacumi ne montis est constructũ ab antiquis uallatum ae¬
dificiis iam erutis Namferunt in eo loco cũ cripta adhul ha¬
beret᷑ occulta: A nullo xp̃i anorũ locus ille eẽx reuelatus ꝑ singulas
Dominicarũ sollempnitatũ noctes ab habitatorib: lumen cernebat᷑
acconsũ sed nullus sciebat. quid sibi hoc uelet musterium tantũ suspi¬
cio retinebat homines aliquid ibi dem retinere diuinũ. Interea ad¬
ueneruns duo in ergumint: exbasilic a scĩ martini: Qui conlisis un
sepalmis: clamare coeperuns dtcentes H licrequies cit sollemnis
beatissimꝰ : incripta abdita. Reserate igit᷑ sepul crum: amici dĩ
Quod cũ repereritis uelis tegite lum̃ accendite cultũq: debitũ exhi¬
bete Erit regionibuic salubre : si que loqum adimpletis et hacis
dicentes : cũ cłamare magno effodere tellurẽ ungidis nitebant᷑

Expanded text:
licet de Turonica urbe aliqua jam silere nequivimus quid factum sit apud Malliacense monasterium, quod in cacumine montis est constructum, ab antiquis vallatum aedificiis jam erutis . Nam ferunt quod in eo loco cum crypta adhuc haberetur occulta, et nulli Christianorum locus ille esset revelatus, per singulas Dominicarum solemnitatum noctes ab habitatoribus lumen cernebatur accensum, sed nullus sciebat quid sibi hoc vellet mysterium: tantum suspicio retinebat homines aliquid ibidem retineri divinum. Interea advenerunt duo energumeni ex basilica sancti Martini, qui collisis in se palmis, clamare coeperunt, dicentes: Hic requiescit Solemnis beatissimus in crypta abdita. Reserate igitur sepulcrum amici Dei. Quod cum repereritis, velis tegite, lumen accendite, cultumque debitum ei exhibete: erit regioni huic salubre, si quae loquimur adimpleveritis. Et haec dicentes cum clamore magno, effodere tellurem ungulis nitebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
noccecibstratissuo consurgens ortition ad scicet : Sedaȩ homolotũ
neces sstas eom pellebat lignũ ex siluss euehere : ualdemacture sur¬
a coniuge q̃ sinemora porrexit : Acceptũ uero hom o illepconẽ : non prius
comedit : quã ascia rdote bene dicer&ur: aut abeo eulogias acciper&
Iiubus acceptis: sũpsit & abiit: Cũq ad anẽ adhuc ante lucanũ uenis s&
inposito plecustro cũ bob: in ponte qͥ suꝑnauẽ locatuerat : alio transme¬
are caepit in littore : Uerũ ub imnedio ãnis deuenit. Audiuit uocedi¬
centẽ: Merge merge nemoreris: Cuirespondẽs uoxalia ait
Sineuua eni ad momtione q̃pclamas fecis sc̃ sires sacra meis conatibus
non obstur&. Nã sciaiseũ eulogis sacer dotis ẽẽ munitum ideo
ei nocere nom possũ: Atilleuo ces cuidiens & ꝑsonã millius cernens
ac de seuer baiactas i cognoscens : consignans secruce dominaca

Expanded text:
nocte a stratu suo consurgens, orationi astitit; sed et homo, quem nocte a stratu suo consurgens, orationi astitit; sed et homo, quem necessitas compellebat lignum ex silvis evehere, valde mature sura conjuge, quae sine mora porrexit. Acceptum vero homo ille panem, non prius comedit quam a sacerdote benediceretur, aut ab eo eulogias acciperet. Quibus acceptis, sumpsit et abiit. Cumque ad amnem adhuc ante lucanum venisset, imposito plaustro cum bobus in ponte, qui super navem locatus erat, alterum transmeare coepit in littus: verum 920 ubi in medium amnis devenit, audivit vocem dicentem: Merge, merge, ne moreris. Cui respondens vox alia ait: Sine tua enim admonitione quae proclamas fecissem, si res sacra meis conatibus non obstaret. Nam scias eum eulogiis sacerdotis esse munitum, ideo ei nocere non possum. At ille voces audiens, et personam nullius cernens, ac de se verba jactari cognoscens, consignans se cruce dominica
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentiã loco illi impendiꝰ. Ex hoc enr̃oratio sũꝑ tum ũlũ funditur :¬
& auxilia antistitis in p&ertintur. Hȩc abipsius epĩ ore audiur:
Nagnaenĩ graitiae si sccerdociũ digne custodicitur inactu:
Sienĩ hominimiquo acꝑ secutoriiurtitie tantũ contulitt
sticer dotiũ utꝓu aphe tiã mereraur idẽ caiphae quipph&a¬
us undoporteremori de populo negens totaperir& : quantoma¬
pos tementibi dm̃ & scãe acpure sacer dotiũ cus todientib tribui
potest amaies tate chinna : ut & ĩã iuxta ia cobũ ꝓst in firmiscũ uli
oratio neuisitatio sacer dotis: & plerũq conferat psdiũ sola
tantũ cudo giarũ porrectio eius exmani : secundũ illud quod
apudar uermis ges cũ inadolescentia m̃ea inueritate cognoui . Quos¬
dẽ prb sõltarius itercarpens : ad ospitioũ cuius dãpauperis lima¬
nooi mansionẽ ex perut: Quaaiccepta iuxtamore sacerdotua

Expanded text:
reverentiam loco illi impendi. Ex hoc enim oratio super tumulum funditur,reverentiam loco illi impendi. Ex hoc enim oratio super tumulum funditur,t auxilia antestitis inpetrantur. Ego haec ab ipsius episcopi ore audivi. 30. Magna enim gratia est, si sacerdotium digne custodiatur in actu. Si enim homini iniquo ac persecutori iustitiae tantum contulit sacerdotium, ut prophetiam meriretur, id est Caiphae, qui pum oportere mori de populo, ne gens tota periret ; quanto magis timentibus Deum, et sancte ac pure sacerdotium custodientibus, tribui potest a majestate divina, ut etiam, juxta Jacobum, prosit infirmis cum oratione visitatio sacerdotis , et plerumque conferat praesidium sola tantum eulogiarum porrectio ejus ex manu, secundum illud quod apud Arvernos gestum in adolescentia mea in veritate cognovi. Quidam presbyter solitarius iter carpens, ad hospitiolum cujusdam pauperis Limanici mansionem expetiit. Qua accepta, juxta morem sacerdotum,
Abbreviated transcription (Latin):
mo uel reliquus quos memorauimus ẽditec tas : primũ aruernaci¬
uitas : uerbũ salutis accepit Eoq p̃dicante salutare mundi redepto
iciodor ensem uicũ hab&ur Ad qđ cruda rusticitas lic& sc̃iens qͦ qui¬
escer& : nullũ tam̃ ibi ex hibebat honoris cultũ Post longmnquauero
Annorũ curricula : cautinus quiipsius aruerneurbis ep̃s datus est ÷
indiaconatisuo ec desiã uicullius rexit : leitur dũ nocte quada
In lectulo cellulaesuae que huic basilicȩ adherebat decũ ber&. Audi uit
psallentiũ quasipaerũ resonantibus uocibus: Etsur gens uidit tẽplũmag¬
no splendentelumine: Obstupefactus : aspicit᷑ intrinsc̃cus: Ent
em̃ cellula illa in superiorȩ contrafenestras tepli : & uidit & eccecirca
tum ulũ multitudo abbatorũ tenentiũ cereos &p̃sallentum : Q
diutissĩ mecernens: cũ discessisent : statĩ sucto mane ius sit tumulũ
cancello uaillari acpalleolis nitentib obuelari: Predixit au

Expanded text:
el reliquis quos memoravimus est directus, primum Arverna civitas verbum salutis accepit, eoque praedicante, salutare mundi redemptoIciodorensim vicum habetur; ad quod cruda esceret, nullum tamen ibi exhibebat honoris cultum. Post longinqua vero annorum curricula, Cautinus qui ipsius Arvernae urbis episcopus datus est, in diaconatu suo ecclesiam vici illius rexit. Igitur dum nocte quadam in lectulo cellulae suae, quae huic basilicae adhaerebat, decumberet, audivit psallentium quasi parum resonantibus vocibus: et surgens vidit templum magno splendente lumine, et obstupefactus aspicit intrinsecus, erat enim cellula illa in superiore contra fenestras templi; et vidit, 919 et ecce circa tumulum multitudo albatorum tenentium cereos, et psallentium. Quod diutissime cernens, cum discessissent, statim facto mane, jussit tumulum cancello vallari, ac palliolis nitentibus obvelari, praecepitque
Abbreviated transcription (Latin):
infirmꝰ adeorũ sepulcrum sideplenus orauerit : statim adspis itur medicm
Referunt etiam pleriq: apparere eos ꝑuisum languentibus & quie faciart
indicare
Quod cũfeterint. s asridiscetduas Ex cuibus multa audiui quet insequi longi prauiꝰ
Aqp aestimans posse ufficero. quod dixi cunstificdeliter dotntes samidi suan
ꝓnnctus : apud seria requiescit Quipost multas quasi nomuno ne lono¬
toriset pasus in iurias qualit̃ de antiquo illo serpente t nuniphauuenet łodio
populis declaratur Deniq sunquẽ piaminhis locis coluber morsum sbodit¬
gens uenena difsudorit ex timplo quip cusiusest ut cnuariaer su quomar:
quiusou attigurit conpres sotumore eussusata urianuam atru quomara
ł equibus ñ nulliutteletre uulgatũ est iamtumi dimalebest &ifaliam
delati& i atriopositi sunt sanati Nec umquã ob hoculrus obfrehomini
fisost ssucrum limen si deplenus attige rite o+ Cusiq ot denitio nrẽ¬

Expanded text:
rum sepulcrum fide plenus oraverit, statim adipiscitur medicinam. Referunt etiam plerique apparere eos per visum languentibus, et quid faciant indicare: quod cum fecerint, sani discedunt. Ex quibus multa audivi, quae insequi longum putavi, hoc existimans posse sufficere quod dixi. Cuncti fideliter deprecantes sanunctus, apud Syriam requiescit , qui post multas, quas pro nomine Redemptoris est passus injurias, qualiter de antiquo illo serpente triumphaverit, hodieque populis declaratur. Denique si in quempiam in his locis coluber morsum stringens venena diffuderit, extemplo qui percussus est, ut januam atrii quo Martyr quiescit, attigerit, co quibus nonnulli, ut celebre vulgatum est, iam tumidi malae bestiae ictu, iam delati et in atrio positi, sunt sanati; nec umquam ab hoc virus obire hominem fas est, si sacrum limen fide plenus attigerit. 99. Domiti