comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacricanones dicunt ute eum qui fuerat a cõmunione
separatus ante cognitionẽ nullus deb& prae sumere uteũ
sem epm̃ scribit: in his quae uł dubia fuerint aut obscu¬
ia idino uerimus sequendum: qđ nec prȩceptis euange licis
contrarium : nec decr&is scõrum inueniatur aduersum : Et
item : quia sacerdotum dni matura uolumus eẽ iudicia : Ni¬
hil possumus inrebus incognitis in cuius quã partis prȩudiciũ
diffinire: prius quã uniuersa quae gesta sunt ueracit̃ audiam
Edtem a libi egregiedicit᷑. noneẽ iustũ mediatorem qͥ iaras
sicunam partẽ audit. ut alteri partini hil reseru& : Et sc̃igrego¬
rius : Ira inquit sacerdotis nequaquam deb& eẽ praecepsouꝑ
turbata sed magis ex consilugrauita temitiganda : It¬
s nequa ltẽ : Ad pro ferendam inquit sententiã : Num quã prtu¬
qua debe pites esse debemꝰ nec temere indiscussa udicare peque¬
lib& mala audita nos moueant. ne passimdicta sine prola¬
tionecredamus: Quod profecto ꝑp&rare pertime scimis

Expanded text:
aminentur, eum qui fuerat a communione separatus, ante cognitionem nullus debet praesumere ut eum sem episcopum scribit : « In his quae vel dubia fuerint aut obscu id noverimus sequendum, quod nec praeceptis evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum inveniatur adveritem: « Quia sacerdotum Domini matura volumus esse judicia, nihil possumus in rebus incognitis in cujusquam partis praejudicium diffinire, priusquam universa quae gesta sunt veraciter audiamus. » Et item alibi egregie dicitur: « Non esse justum mediatorem, qui in incertis sic unam partem audit, ut alteri parti nihil reservet. » Et sanctus Gregorius: « Ira, inquit, sacerdotis nequaquam debet esse praeceps et perturbata, sed magis ex consilii gravitate mitiganda. » Et item: « Ad proferendam, inquit , sententiam nunquam praecipites esse debemus, nec temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus. Quod profecto perpetrare pertimescimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cr&is syricu leonis gelasu & africani concilii sicutiam
tibi scriptis non solum semel sed & secundo mandaiu
unde quia ex integro iam tibi illa decr&a scripto direxi
breuitertibi quȩdam ex in de cõmemoro : Namde in¬
fantibus baptitandis qui nec dumbaptitatinoscuntur
quotiens necessitas exegerit : regula ecclesi astica perhe¬

Expanded text:
cretis Siricii, Leonis, Gelasii, et Africani concilii, sicut jam cretis Siricii, Leonis, Gelasii, et Africani concilii, sicut jam tibi scriptis non solum semel sed et secundo mandavi. Unde quia ex integro jam tibi illa decreta scripto direxi, breviter tibi quaedam exinde commemoro. Nam de infantibus baptizandis, qui necdum baptizati noscuntur, quoties necessitas exegerit, regula ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq sicut inpetitione mihi ab eccła laudunensidata
contineur : causa inuiriarum tuarum paruulos bapti¬
tariqui sepe discrimine mortis periclitantur prohibuisti:¬
niquo capitulo pelagius &tu factiestis ut ex maiori parte¬
egregius poeta dicit amboerrore pares quamuis diuer¬
sa sequentes: pelaguis docuit paruulos recentes abuteris¬
matrum nonbaptitandos in remissionem peccatorũ quia
nihiltra hebant ex adam quod lauacro regenerationis expi¬
ar&ur certans ostendere nos uacue axpõ redemptos. contra¬
dicente sibia pło. perunum hominem peccatum in mundũ
in trauit & peccatum mors. & lta ln om̃s homines pertransi¬
uit in quo om̃s peccauerunt : Et tusciens uerume sse quod
dñ sdicitnisi quis renatus fuerit ex aqua & spũ scõ non intra¬
bit in regnum caelorũ : praecepisti non baptitari intua
parrochia paruulos &iam in mortis periculo constitutos
ne saluariualerent cũ scriptũ sit. Nonuenit filius ho¬
minis animas perdere sed saluare. obuians & iam de¬

Expanded text:
Denique sicut in petitione mihi ab ecclesia Laudunensi data continetur, causa injuriarum tuarum parvulos baptiqui saepe discrimine mortis periclitantur, prohibuistiquo capitulo Pelagius et tu facti estis, ut ex majori partegregius poeta dicit: Ambo errore pares, quamvis diversa sequentes. Pelagius docuit parvulos recentes abmatrum non baptizandos in remissionem peccatorum, quia nihil trahebant ex Adam, quod lavacro regenerationis expiaretur, certans ostendere nos vacue a Christo redemptos, contradicente sibi Apostolo: Per unum hominem peccatum in mundum intravit, et per peccatum mors, et ita in omnes homines mors pertransivit, in quo omnes peccaverunt . Et tu sciens verum esse quod Dominus dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum coelorum , praecepisti non baptizari in tua parochia parvulos, etiam in mortis periculo constitutos, ne salvari valerent, cum scriptum sit: Non venit filius hominis animas perdere, sed salvare , obvians etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
uł sententia prob&ur id emendetur. scilic& ut discussione
factade ante dubiis & obscurissententia rationabiliter dicta
prob&ur. uł inrationabi lit̃ ꝓlata emend& : Et hoc deuno
uł duobus auttribus. decem quoq: uł iuiginti auttriginta
& dedubiis uel obscuris seruari patient᷑ ali quomodo pote¬
rat. A tubi manifestissime sicutomnibus constat esse
notissimũ sine aliqua ratione uł culpa abiectorũ contra
omnem auctoritatem trecenti uł qua dringenti siue quin¬
genti solotuo furore & causa iniuriarum tuarũ abiectierant
in quorum abiectione ut beatus augustinus dicit non hu
autillius homini serat periculũ: sed populorũ strages iace¬
bat inperditione &iam qui intuis inuiriis non peccauerunt
sed potius doluerunt pro quibus illi abiectierant. cuixp̃ano
seruariusque ad examinationem sicut de dubiis & obscuris
& nihil periculi habentibus uideri debuerit : maxime ergo
non peccantes intuis iniuriis sed dolente scũds̃ haner&ributionẽ

Expanded text:
us a plurimis, vel emendetur. » Scilicet ut discussione facta de ante dubiis et obscuris, sententia rationabiliter dicta probetur, vel irrationabiliter prolata emendetur. Et hoc de uno, vel duobus, aut tribus, decem quoque, vel viginti, aut triginta, et de dubiis vel obscuris servari patienter aliquo modo poterat. At ubi manifestissime, sicut omnibus constat esse notissimum, sine aliqua ratione, vel culpa abjectorum, contra omnem auctoritatem, trecenti, vel quadringenti, sive quingenti, solo tuo furore, et causa injuriarum tuarum abjecti erant, in quorum abjectione, ut beatus Augustinus dicit , non hujus aut illius hominis erat periculum, sed populorum strages jacebat in perditione, etiam qui in tuis injuriis non peccaverunt, sed potius doluerunt, pro quibus illi abjecti erant, cui Christiano servari usque ad examinationem, sicut de dubiis et obscuris et nihil periculi habentibus, videri debuerit? Maxime erga non peccantes in tuis injuriis, sed dolentes: cum Deus hanc retributionem
Abbreviated transcription (Latin):
sepe accidit quotiens apopulis auta turba pec catur. quia
soleat transire . priora ergo dimittenda dicodĩ iudicio. & de
reliquo maxima sollicitudine prȩcauendum: reiciotibiut
uel in populos aut in turbam peccantem . & non inpopulos
& inturbam in noxiam has maledictiones tuas exereres ꝗ
nullimaledicere &iam intepeccanti mini meautem non pec¬
canti prȩciperis : De alligatione autem epis copali quod nob̃
causarum merita sequitur. Vndefitutipsa hac ligandi &
soluendi potestate sẽ priu&. qui hanc prosuis uoluntatibus
& non prosubiectorum moribus exerc& : Vnde recte ꝑ pro
ph&am dicitur mortificabant animas quae non moriunt᷑.
& iuiuificabant animas quae non uiuunt: Non morientẽ
quippemortificat. quiiustum damnat & non uicturũ
uiui ficarenititur: quireum supplicio absoluere conat᷑¬

Expanded text:
saepe accidit, quoties a populis aut a turba peccatur, quia saepe accidit, quoties a populis aut a turba peccatur, quia solet transire, priora ergo dimittenda dico Dei judicio, et de reliquo maxima sollicitudine praecavendum; » rejicio tibi, ut vel in populos, aut in turbam peccantem, et non in populos et in turbam innoxiam, has maledictiones tuas exereres, qui nulli maledicere, etiam in te peccanti, minime autem non peccanti, praeciperis. De alligatione autem episcopali, quod nobis causarum merita sequitur. Unde fit ut ipsa hac ligandi et solvendi potestate se privet, qui hanc pro suis voluntatibus, et non pro subjectorum moribus exercet. Et cum phetam dicitur: 'Mortificabant animas, quae non moriuntur, et vivificabant animas, quae non vivificantur'. Non morientem quippe mortificat, qui iustum damnat; et non victurum vivificare nititur, qui reum supplicio absolvere conat
Abbreviated transcription (Latin):
inquit gregorius est coram hominibus aduersatolerare : sed
uirtus corã dõ diligere. quia hoc solum ds̃ sacrificium accipit
quod ante eius oculos in altari bonȩ operationis flamma cari¬
tatis incendit: Et dñs illos dicitbeatos qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑
propt̃ uistitiã non propt̃ ne quitiã nisi forte peripsã persecu¬
tionem conuertantur ad correctionem : & consequanturpur¬
gationis beatitudinẽ : Tuautẽ si contraleges diuinas & hu¬
manas inte quiddã a quocumq extitit perpetratum : mihi
hoc notum facere & peraliquod temporis spatium patienter
satagerem sicut & iamegerã & non tuas molestias aliorũ
perditionibus uindicare : Et si forte quaerens resistendisuf¬
fugia & potius pernitiosum factum tuum elegeris defende¬
requã recognoscere atque corrigere : obiceremihi uolueris
quod in nocentius ad macedones scripsit e põsdicens. sed ut

Expanded text:
inquit Gregorius , est coram hominibus adversa tolerare, sed inquit Gregorius , est coram hominibus adversa tolerare, sed virtus coram Deo diligere: quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari bonae operationis flamma charitatis incendit. » Et Dominus illos dicit beatos, qui persecutionem patiuntur propter justitiam ; non propter nequitiam, nisi forte per ipsam persecutionem convertantur ad correctionem, et consequantur purgationis beatitudinem. Tu autem, si contra leges divinas et humanas in te quiddam a quocunque exstitit perpetratum, mihi hoc notum facere, et per aliquod temporis spatium patienter satagerem, sicut etiam egeram, et non tuas molestias aliorum perditionibus vindicare. Et si forte, quaerens resistendi suffugia, et potius perniciosum factum tuum elegeris defendere, quam recognoscere atque corrigere, objicere mihi volueris quod Innocentius ad Macedones scripsit episcopos dicens : « Sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat aliquid seueritati. ut maioribus malissanandis
subuenir& caritas quȩ cooperit multitudinem peccatorũ:
Et sitantum in eos qui auctores uel patratores in iuriarum
tuarum erant maledictionestuas iaculando exereres : for¬
te portari ab aliis poterant. usq dum synod ali conuentu
tibi demonstrar&ꝰ te contra rationemegisse. Docente beato
p&ro apło haccestenim gratia si propt̃ conscientiam dĩ
sustin& quis tristitias patiens iniuste: Quae enim gratia
uocatiestis quia & xp̃s passus est prouobis. relinquens uob
exemplum ut se quamini uestigia eius qui peccatum
non fecit nec inuentuse st dolus in ore eius. quicũ maledice¬
r&ur non maledicebat cum pater& ur non cõminabat᷑.
tradebat autem iudicanti se iniuste : Et paulus. bene dici¬
te & nolite maledicere. Non reddentes malum ꝓma lo
nec maledictum pro maledicto : Et hinc persem & ipsam
ueritasdicit diligite inimicos urõs bene facite his quioder̃t
uos : Orate properse quentibus & calum niantibus uos : Virtus

Expanded text:
us Augustinus demonstrat, aliquid severitati, ut majoribus malis sanandis subveniret charitas quae cooperit multitudinem peccatorum. Et si tantum in eos, qui auctores vel patratores injuriarum tuarum erant, maledictiones tuas jaculando exereres, forte portari ab aliis poterant, usque dum synodali conventu tibi demonstraretur te contra rationem egisse, docente beato Petro apostolo: Haec est enim gratia, si propter conscientiam Dei sustinet quis tristitias patiens iuocati estis: quia et Christus passus est pro nobis, relinquens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius. Etqui cum malediceretur, non maledicebat, cum pateretur non comminabatur, tradebat autem judicanti se injuste . Et Paulus: Benedicite, et nolite maledicere, non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Et hinc per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . « Virtus,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationẽ sẽꝑ ex pect& : Etsimilit̃ celestinus & alii sedis romanȩ pontisies
decreuert̃ : Sardicenses quoq canones propt̃ p̃fatã longinꝗ tatẽ primatiũ
ad fmitimo sepõs ueluti& a fricȩ prouintiȩ canone s prouocare ꝓmisert̃ sic̃
& in eisdẽ s ardicensib canonib: demonstrat᷑. memoranteosio inportini¬
tates africanorum ep̃orum quos dicit secognouis sescis simi fr̃is & coep̃isu
gratis alutaria consilia spernere atque contem mere. Vnde ln
prȩfato s ardicensi conclio scriptumest: Osius ep̃s dixit
qđ meadhuc mou&. reticere nondebeo : Siep̃squis forte iracun¬
dus qđ eẽ non deb&cito & aspere cõmou&ur aduersus prb̵m
siuedia conũ suũ : & ex termina reeum de eccła uoluerit.
ꝓuidendũ est ne in nocen sdam n&ur aut ꝑdat cõmunionẽ
Etideo habeat potestatem is qui abiectusest : ute põsfiniti
mos interpell& & causa eius audiatur acdiligentius tracte¬
tur quia nono port& ei negari audientiã roganti : Etille

Expanded text:
ordinationem semper exspectet » ; et similiter Coelestinus, et alii sedis Romanae pontifices decreverunt. Sardicenses quoque canones, propter praefatam longinquitatem primatum, ad finitimos episcopos, veluti et Africae provinciae canones, provocare permiserunt, sicut et in eisdem Sardicensibus canonibus demonstratur, memorante Osio importunitates Africanorum episcoporum, quos dicit se cognovisse sanctissimi fratris et coepiscopi sui Grati salutaria consilia spernere atque contemnere. Unde in praefato Sardicensi concilio scriptum est : « Osius episcopus dixit: Quod me adhuc movet reticere non debeo, si epdus quod esse non debet, cito, aspere, commoveatur adversus presbyterum, sive diaconum suum, et exterminare eum de Ecclesia voluerit, providendum est ne innocens damnetur, aut perdat communionem. Et ideo, habeat potestatem is qui abjectus est ut mos interpellet, et causa eius audiatur, ac diligentius tractetur: quia non oportet ei negari audientiam roganti. Et ille
Abbreviated transcription (Latin):
rat sedis inquit beatus leo apłicȩ moderatio hanc tẽperantiã¬
seruat ut seuerius agat cũ obduratis & ueniã cupiat prestare
correctis. lgitur qm̃ ut item leo dic̃ matura uolumꝰ sacerdo¬
tum ẽe consilia. & sacra scriptura dic̃ ꝗ festinus ẽ pedib. offen
misisti p̃ceps si c̃ mihi mandastisis ad ꝓferendã sententiam.
p̃sertim cũ sufficientissime lamte hinc commonuerim re¬
darguerim & etiam ex auctoritatib diuinis instruxerim.
sed patient̃ interim tolera q̃ uident᷑ tuȩ potestati c̃traria.¬

Expanded text:
rat. Sedis, inquit beatus Leo, aprat. Sedis, inquit beatus Leo, apservat, ut severius agat cum obduratis et veniam cupiat praestare correctis. Et tum esse consilia, et sacra Scriptura dicit: Qui festinus est, pedibus offendmisisti, praeceps sicut mihi mandasti sis ad proferendam sententiam, praesertim cum sufficientissime jam te hinc commonuerim, redarguerim, et etiam ex auctoritatibus divinis instruxerim. Sed patienter interim tolera quae videntur tuae potestati contraria
Abbreviated transcription (Latin):
mulgata electos iudices epõs apud me expecisti & eorũatq
aliorũ dm̃tim̃tium iudicio de quibus dã decretũ fuit ut benefi¬
ciasua q̃ inrationabilit̃ ꝑdidera nt recuperaredeberent . quorundã
autem eorũ causausq ad aliũ tractatũ certis causis in t̃uenientib
sacroscanones sineulla necessitate uł ratione fuga lapsus regu¬
larẽ diffinitionẽ expectare contẽpsisti. Vnde ꝗd sacride cernant

Expanded text:
mulgata, electos judices apud me expetisti, et eorum atque mulgata, electos judices apud me expetisti, et eorum atque aliorum Deum timentium judicio de quibusdam decretum fuit, ut beneficia sua, quae irrationabiliter perdiderant, recuperare deberent. Quorumdam autem eorum causa usque ad alium tractatum certis causis intervenientibus sacros canones, et sine ulla necessitate vel ratione, fuga lapsus, regularem diffinitionem exspectare contempsisti. » Item post
Abbreviated transcription (Latin):
res uidelic& uillã pauliacũ quae a longotẽpore ab eccła laudu¬
nensi subtractȩ fuerant p̃sent aliter reciperes. & illas alias de
quib: ad eũ redamatiouenit interim ñ reciperes s tantũ inde
expectares donec illud p̃ceptũ ad portares & suus ac meus missus
in ipsum pagũ irent & exhis reiueritatẽ inuestigarent . & quie¬
quid inuentũ fuerit qđ ex eisdem reb: iuste & rationabilit̃ ad
laudunensemeccłam ꝑtiner& ñ solũ non discuper& uerũ & li¬
benter eas ipsiecłae c̃cedere uell& & tu ex his nihiltunc c̃tra¬
dixisti. De benesicus aut̃ hominũ tuorũ de quib: mandasti.
r̃p̃ quiatuihomines seadeum reclam auerunt qđ ab eis sua
beneficia quae apud antecessorestuos & apud teꝓseruier̃t iius¬
te et h rationabiliter abstulisses. Vnde scđm sacros canones
& decreta scãe sedis romanȩ pontificũ ex eisdẽ sacris canonib: pro¬

Expanded text:
res, videlicet villam Pauliacum, quae a longo tempore ab ecclesia Laudures, videlicet villam Pauliacum, quae a longo tempore ab ecclesia Laudunensi subtractae fuerant, praesentaliter reciperes, et illas alias de quibus ad eum reclamatio venit, interim non reciperes, sed tantum inde exspectares, donec illud praeceptum apportares, et suus ac meus missus in ipsum pagum irent, et ex his rei veritatem investigarent: et quidquid inventum fuerit, quod ex eisdem rebus juste et rationabiliter ad Laudunensem ecclesiam pertineret, non solum non discuperet, verum et libenter eas ipsi ecclesiae concedere vellet, et tu ex his nihil tunc contradixisti. De beneficiis autem hominum tuorum, de quibus mandasti, respondeo quia tui homines se ad eum reclamaverunt, beneficia, quae apud antecessores tuos, et apud te proservierant, injuste et irrationabiliter abstulisses: unde secundum sacros canones, et decreta sanctae sedis Romanae pontificum ex eisdem sacris canonibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde fr̃ una cũ uenerabilib: ep̃is & dilectis fr̃ib: nr̃is qui ad fu¬
erunt remigioscilic& & harduico & francone achodone
atq uuilleberto ad domnũ karolũ regẽ gloriosum p&ito¬
riã suggestionẽ referre curaui ꝗ nob̵ respondit seputasse
tibi posse sufficere qđ hinciam corã ep̃is benigno animo & al¬
locutio ne placida tibi inattinia codix̃. Videlic& q̃m adillũ
ꝑuenit teamplius p̃sumpsissedereb. deqbus nunc mandas qr.
flotharius missus ei nortmanno c̃signauerit quã ecđȩ tibi
cõmissȩ debeantur : & amplius quam in p̃cepto habeatur ꝑ quod
tibires a longo tempore ab ecđa laudunensi subtractas refatu¬
it uł gratis tua e p&itioni annuens dedit. si c̃ & man. ifestissime
claruit dehis quas contrarationẽ & iustitiã inlegalit̃ atq hre¬
gulariter usurpasti q̃ in p̃cepto ñ continentur. & iuste atq: rati¬
onabiliter scđm legemhomosuus reconquisiuit. Propterea illas

Expanded text:
r una cum venerabilibus episcopis et dilectis fratribus nostris qui adfuerunt, Remigio scilicet, et Harduico, et Francone, ac Hodone, atque Willeberto, ad domnum Carolum regem gloriosum petitoriam suggestionem referre curavi. Qui nobis respondit, se putasse tibi posse sufficere quod hinc jam: coram episcopis benigno animo et allocutione placida tibi in Attiniaco dixit, videlicet quoniam ad illum pervenit, te amplius praesumpsisse de rebus, de quibus nunc mandas quia Flotharius missus ejus Nortmanno consignaverit, quam ecclesiae tibi commissae debeantur, et amplius quam in praecepto habeatur, per quod tibi res a longo tempore ab ecclesia Laudunensi subtractas restituit, vel gratis tuae petitioni annuens dedit, sicut et manifestissime claruit de his, quas contra rationem et justitiam illegaliter atque irregulariter usurpasti, quae in praecepto non continentur, et juste atque rationabiliter secundum legem homo suus reconquisivit. Propterea illas
Abbreviated transcription (Latin):
irbduratio nabilitas animȩ ad se redire acdicere Quid
cogitas : ꝗd aestuaris : quouisire : non estuȩ potesta¬
tis s xp̃i seruus es ꝗ teredemit p̃cio sissi mo sangui¬
ne suo a diaboli captiuitate. Vt ꝗditeruuis captiua¬
ri adiabolo & eiꝰ potestati subdi ꝗ tibi in primopa
tirente omnẽ gloriã abstulat : dũ talia coeperit cogi¬
tare: om̃i potentis dĩ gratia ꝓtect. euad& laque¬
os incentiuȩ delectationis. Impti estis p̃ciomagne

Expanded text:
rationabilitas animae ad se redire ac dicere: Quid cogitas? quid aestuaris? quo vis ire? Non es tuae potestatis, sed Christi servus es, qui te redemit pretiosissimo sanguine suo a diaboli captivitate: utquid iterum vis captivari a diabolo, et ejus potestati subdi, qui tibi in primo parente omnem gloriam abstulit? Dum talia coeperit cogitare, omnipotentis Dei gratia protectus evadet laqueos incentivae delectationis. Empti enim estis pretio mag
Abbreviated transcription (Latin):
Itsi hocuos non potestis ad regemfacere : tunc non potest ille
regioboedire nec illi seruire. nec aliquod temporale obse¬
quiũ facere nec ad illũ uenire. & ñ potest dimittere ut sic
longe indese ñ reclam & sicut plus alte potest id ẽ ad sedẽ
apłicamꝰ. Et non dimitt& ut hide suũ ministeriũ non faciat.
id ẽ ex cõmuni cabit illos sic̃ hic hab& qđ illi ep̃i diffinierunt.
qr ñ potesi dimittere ut illos ñ ex cõmunic& qm̃ alte rauice

Expanded text:
Et si hoc vos non potestis ad regem facere, tunc non potest ille Et si hoc vos non potestis ad regem facere, tunc non potest ille regi obedire, nec illi servire, nec aliquod temporale obsequium facere, nec ad illum venire, et non potest dimittere, ut sic longe inde se non reclamet si plus alte potest, id est ad sedem apostolicam. Et non dimittet, ut inde suum ministerium non faciat, id est excommunicabit illos sicut hic habet quod illi episcopi diffinierunt, quia non potest dimittere ut illos non excommunicet, quoniam altera
Abbreviated transcription (Latin):
tioregis & de illa opera ad suã eccłam & illi ñ uenerunt
& rex illi ꝑbertharium nunc mandaũ ut eligio suu benesi¬
cium redder& et eligius inderegis indiculũ ad portauit
ut suũ beneficiũ illi redder& & meussenior illi respondit
ut reuenir& dielunis & inde c̃siderar& cũ suis fidelib: & tc̃
illi responder& . Ipse autẽ dix̃ qđ hoc expectareñ debuisset
qr rexilli eũ beneficium reddidit & intrauit ibi & tenet
illum .Iv. Et qr uos estis suus auunculus & suus archiep̃s siuos
illi potestis impetrare ad regem ut ille possit resdesua ecła
ordinare & illieas liceat sicut ei simulauerit disponere
& gubernare quia qđ ille fac̃ alter disfacit & qđ illedis¬
ponit alter ꝑuertit. Tunc uult ille uob oboedire & aduos
aut amicitiã indefecit .s. sicut melius ille hitellex̃ sichide fec̃

Expanded text:
tio regis, et de illa opera ad suam ecclesiam, et illi non venerunt, tio regis, et de illa opera ad suam ecclesiam, et illi non venerunt, et rex illi per Bertharium nunc mandavit, ut Eligio suum beneficium redderet, et Eligius inde regis indiculum apportavit, ut suum beneficium illi redderet, et meus senior illi respondit, ut reveniret die Lunis, et inde consideraret cum suis fidelibus, et tunc illi responderet: ipse autem dixit, quod hoc exspectare non debuisset, quia rex illi eum beneficium reddidit, et intravit ibi, et tenet illum. « V. Et quia vos estis suus avunculus et suus archiepiscopus, si vos illi potestis impetrare ad regem, ut ille possit res de sua ecclesia ordinare, et illi eas liceat sicut ei simulaverit disponere et gubernare: quia quod ille facit, alter disfacit; et quod ille disponit, alter pervertit. Tunc vult ille vobis obedire, et ad vos aut amicitiam inde fecit, sed sicut melius ille intellexit, si inde fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
uesperi uenit adme cõmunis fr & cõminis ternr̃ heddo
p̃positus cõmissȩ tibi ecłae dicens mihi extua partemis saticũ
sicut hic habetur subnixum.
Capi. Meus senior uobmandat salutes & fideles orationes
uI. Mandat uobis qui auos sapitis quȩ illi nuncfactũ fuit iattini¬
aco ꝓpt̃ qđ inde ambulauit sicut uob ꝑteud andũmandauit.
& uos sapitis quo mͦ illi iam alterauice factum fuit quando
rexillũ detinuit . III. Mandat uob ꝗa resdesuaeccła illi
tolutȩ sunt & flotharius regis missus eas consignauit nort¬
manni homini. & hoc meussenior lamsciebat quandodeatti¬
niaco ambulauit quia sic deuenir&. qr homo nortmanni
herimundus hoc seniori meo dix̃ quandorex desilnectis reueñ.
uII Etmandat uobqr & alias res desua eccła tenent sui homines
ꝑpotestatẽ & ꝑ uerbũ regis & mandauit suos homines ad se
uenire p̃terita die sabbati. & uoluit consideraredeserui¬

Expanded text:
vesperi venit ad me communis frater et comminister noster Heddo, praepositus commissae tibi ecclesiae, dicens mihi ex tua parte missaticum, sicut hic habetur subnexum. « I. Meus senior vobis mandat salutes et fideles orationes. « II. Mandat vobis, quia vos sapitis quod illi nunc factum fuit in Attiniaco, propter quod inde ambulavit, sicut vobis per Teutlandum mandavit, et vos sapitis quo modo illi jam altera vice factum fuit, quando rex illum detinuit. « III. Mandat vobis, quia res de sua ecclesia illi tollutae sunt, et Flotharius regis missus eas consignavit Nortmanni homini, et hoc meus senior jam sciebat, quando de Attiniaco ambulavit, quia sic deveniret, quia homo Nortmanni Herimundus hoc seniori meo dixit, quando rex de Silvanectis revenit. « IV. Et mandat vobis, quia et alias res de sua ecclesia tenent sui homines per potestatem et per verbum regis, et mandavit suos homines ad se venire praeterita die sabbati, et voluit considerare de servi
Abbreviated transcription (Latin):
conlatio quatenus dũ ꝑ hoc & p̃terita corrigent᷑ & regulã futur
c̃gregati in nomine meo ibi sũ in medio eorũ siergo ad ẽe dignabit᷑
ubi duoł tres fuerint multo magis ñ deerit ubiplures c̃uenerint sacer
mandasti de nortmanno hoctibiremandaũ ut pͥus indefecissestũ ministeriũ & tc
teredamasses : ñ hoc insuis litteris inuenim uł audiuimꝰ ꝓpte¬
rea fr̃ uide necuĩ quã uerbo forte ꝑ adolationẽ ad gratiãtuam
tibi s uaso & ñ ex domni aplici auctoritate ꝓlato pellectꝰ p̃propere
& tibi in consulte acp̃cipitant̃ sententiã ex cõmunicationis
sacris regulis obuiã ꝓferas. sed expecta ut p̃dixi donec ad pum¬
tialẽ synodũ ep̃i remorũ ꝓiuntiae c̃ueniamꝰ. & si qđ nobis obstite¬
rit ut scđm sacras regulas iuste & rationabilit̃ eaquȩ agenda
sunt exequi qđ ab sit nequi uerimꝰ qđ nullo modo fiurũm

Expanded text:
collatio; quatenus dum per hoc et praeterita corriguntur, et regulam futura collatio; quatenus dum per hoc et praeterita corriguntur, et regulam futura congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Si ergo adesse dignabitur ubi duo vel tres fuerint, multo magis non deerit ubi plures convenerint sacemandasti de Nortmanno, hoc tibi remandavit, ut prius inde fecisses tuum ministerium, et tunc te reclamasses, non hoc in suis litteris invenimus, vel audivimrater, vide ne cujusquam verbo, forte per adulationem ad gratiam tuam tibi suaso, et non ex domni apostolici auctoritate prolato pellectus, praepropere et tibi inconsulte ac praecipitanter sententiam excommunicationis sacris regulis obviam proferas: sed exspecta, ut praedixi, donec ad provincialem synodum episcopi Rhemorum provinciae conveniamus, et si quid nobis obstiterit, ut secundum sacras regulas juste et rationabiliter ea quae agenda sunt exsequi quod absit nequiverimus, quod nullo modo futurum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ dicere cũ psalmista debes. supra dorsum meũ fabricauerunt
peccatores ꝓlonga uerunt iniquitatẽ suã. inpatientia in quit dñs¬
ur̃a possidebitis animas ur̃as. & itemscriptũ est. doc trinauri
ꝑpatientiã noscitur. quanto enĩ quismiñ estpatiens tanto c̃un¬
cit᷑ minꝰ doctus. & melior estpatiens uiro forte & ꝗ dominatur
animosuo expugnatore urbium qm̃ qui urbes subigit extra
se est qđ uincit qui aut̃ patiens est : sem& ipsum sibim & ipsi sub¬
ict. Toleralgitur ȩ quanimit̃ quos contrarios tibi deputas. &
dilige ipsos quostoleras & plus erga corrigendos agattuabem¬
uolentia quã seueritas. plus cohortatio quã cõmotio. plus caritas
quam potestas. a qua regula ñ exorbitabis siñ quaetua st̃ quȩ¬
sieris si quȩ iñ uxp̃i. porro sid ominari magis quã consulere
uintialẽ synodũ cuiꝰ iamtẽpus in ꝓximo ẽ c̃ueniamꝰ. in quo fauen¬
tib causis disceptatio & sit salubris deecđastica obseruatione

Expanded text:
i dicere cum Psalmista debes: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, prolongaverunt iniquitatem suam . In patientia, inquit Dominus, possidebitis animas vestras ; et item scriptum est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Quanto enim quis minus est patiens, tanto convincitur minus doctus. Et melior est patiens viro forte, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium. Quoniam qui urbes subigit, extra se est quod vincit, qui autem patiens est, semetipsum sibimetipsi subjicit. Tolera igitur aequanimiter quos contrarios tibi deputas, et dilige ipsos quos toleras, et plus erga corrigendos agat tua benevolentia quam severitas, plus cohortatio quam commotio, plus charitas quam potestas: a qua regula non exorbitabis, si non quae tua sunt quaesieris, sed quae Jesu Christi. Porro si dominari magis quam consulere rovincialem synodum, cujus jam tempus in proximo est, conveniamus, in qua faventibus causis disceptatio, et sit salubris de ecclesiastica observatione
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽneq per in anẽgloriã & non efficiam in anis glori aecupidi inui¬
cẽprouocantes inuicem inuidentes: & quoditem scriptum est. Ñ
quȩra s ultionem nec memor eris in iuriae ciuium tuorum atq
totis medullis cordisdñodicere. exultauerunt filiae iudae iom¬
nibus iudicistuis dñe & fiat pax inuirtute hierusalem quae
mentis oculo sollicitudinepia suspiciens qđ de actionehui mod: leo dic̃ suꝑ est
ut concordi oboedientia salubressuscipiatis hortatus. Binihil ꝑcontentionẽ
agentes sed ad omnestudiũ deuotionis unanimes: diuinis & apłicis constitu¬
tionib: soruiatis & innullo patiamini piacanonũ decr&saiuolari. quȩ enĩ nc̃
certarũ remisimꝰ consideratione causarũ. antiquis deinceps custodienda st̃
regulis. neqđ ad tẽpus pialenitate c̃cessimꝰ iusta pꝰhȩc ultione plȩctam᷑ & rełq¬
icũ ẽtsiãmihi teplurimis soleredicereut qm̃quȩ intua parrochi aligasti

Expanded text:
per inanem gloriam ; et: Non efficiamur inanis gloriae cupidi, invicem provocantes, invicem invidentes ; et quod item scriptum est: Non quaeras ultionem, nec memor eris injuriae civium tuorum ; atque totis medullis cordis Domino dicere: Exsultaverunt filiae Judae in omnibus judiciis tuis, Domine, et fiat pax in virtute Hierusalem, quae mentis oculo, sollicitudine pia suspiciens quod de actione hujusmodi Leo dicit : « Superest ut concordi obedienagentes, sed ad omne studium devotionis unanimes divinis et apostolicis constitutionibus serviatis, et in nullo patiamini pia canonum decreta violari. Quae enim nunc certarum remisimus consideratione causarum, antiquis deinceps custodienda sunt regulis, ne quod ad tempus pia lenitate concessimus, justa posthac ultione plectamus.  etiam mihi te plurimis solere dicere ut quoniam quae in tua parochia ligasti,
Abbreviated transcription (Latin):
antigitur refecti pariter a crobusti. tenues atquepallentes qui a hadis
quadux gesima. Audiant illiinquam ut ieiuna reincipiant. istiutab¬
tine renonsinant . & cominuniter marcam xp̃i intrucre festinent Im i
festinent amplius. quia tardius abstinere coeperunt : ut astigation
& puriores inero eant quia artadñĩ inpericuli sieiunũ sustentarep¬
ualet. taemulentum sustencarenonnouit

Expanded text:
Audiant igitur refecti pariter ac robusti, tenues atque pallentes, quia hodie est Audiant igitur refecti pariter ac robusti, tenues atque pallentes, quia hodie est quadragesima. audiant illi, inquam, ut ieiunare incipiant isti, abstinere non desinant et communiter in arcam Christi intrare festinent. immo festinent amplius, quia tardius abstinere coeperunt, ut castigatiores et puriores introeant, quia arca domini in periculis ieiunum sustentare praeualet, temulentum sustinere non nouit
Abbreviated transcription (Latin):
suitꝰ prop̃t qua drrgesimam plusi eiuenauimꝰ. Ñminuimꝰ quadnt gesinã:
integnrenim nobis manet. Quod siminus ieiunassemus anumero redintegi
Non potenrmus ad numerum Sed fostas seillud in causa est. curieiunium
ieiunauimus Non proficiat nobis ad quada gesimã. Pro fici et planenobis
& si non proficit ad quadir gesimã : proficit ad salutem. Si non proficit a
merum proficit ad meritum: Cuienimnum quã profuit onrre. legir
ieiunare : Cuinon pro fuit casticas sobrietas. mansuetudo Nisi qđ illo
magis rep̃ hendendos puto quicum paratifuerint ieiunare. posteaquan
audierint sollemni tatis ambiguum neglexeruntieiun are : Deno¬
tnrruntutique Ñ seuolentes religio seuiuere. sed coactos . Veriti suno
Ne quinquedierum ieiuniis prolongatis caro eos corpusq defecerit q
exiles actenues quad nir gesima e abstinentiam tolenrreñ possent

Expanded text:
ne quod propter Quadragesimam plus jejunavimus, non minuimus Quadragesimam; ne quod propter Quadragesimam plus jejunavimus, non minuimus Quadragesimam; integra enim nobis manet. Quod si minus jejunassemus a numero, redintegrare non poteramus ad numerum. Sed fortasse illud in causa est, cur jejunium quod jejunavimus, non proficiat nobis ad Quadragesimam. Proficiet plane nobis, quia etsi non proficit ad Quadragesimam, proficit ad salutem; si non proficit ad numerum, proficit ad meritum. Cui enim nunquam profuit orare, legere, jejunare? Cui non profuit castitas, sobrietas, mansuetudo? nisi quod illos magis reprehendendos puto, qui cum parati fuerint jejunare, posteaquam audierint solemnitatis ambiguum, neglexerunt jejunare. Demonstrarunt utique non se volentes reline quinque dierum ieiuniis prolongatis caro eos corpusque defecerit et exiles ac tenues quadragesimae abstinentiam tolerare non possent.
Abbreviated transcription (Latin):
IME LIATICOSERMONE. SCD̃MMOREMILLIUS
resimam ꝑcurrimus. & cum hodie sit eius exordium curfestiuitatem
nus ante unam ebdomadam celebrarecoeperimus. reprehendinon po¬
st obseruatio ista prȩꝓpera. Deuotionis enim indicium ẽ prius legẽ
tequi quã legis statuta cognoscas & an te o bedire p̃ceptis. qua moboe¬
dentiae prȩcepta compellant. Illud amoris ẽ hoctimoris. Hoc impe¬
itiue exigitur. illud religio sedefestur . Ibidonum muneris exhibetur
hdebitum soluitur. Vnde & nos religio summunus ex hibuimus dõ
omamplius ieiunauimus . Reprehendienim non pocest festinata
estiuitas. Semꝑ enimingaudiis sollemnitatemuota p̃ueniunt & fũ¬
uram laetitiam deuotiodum exoptat anticipat. Non solum lgreurm
̃hensibiliter sed & caute factum .ẽ. Semꝑenim in rebus ambiguis
nostet addere aliquid amplius ad cautelã : quia qđ est amplius recidi potest :¬
uͥminus Non porest prolongari: Sicut in hacobseruatione factum est

Expanded text:
iliatico sermone secundum morem illius gesimam percurrimus; et cum hodie sit ejus exordium, cur festivitatem ejus ante unam hebdomadam celebrare coeperimus. Reprehendi non potest observatio ista praepropera: devotionis enim indicium est prius legem exsequi, quam legis statuta cognoscas; et ante obedire praeceptis, quam obedientiae praecepta compellant. Illud amoris est, hoc timoris; hoc imperative exigitur, illud religiose defertur. Ibi donum numeris exhibetur, hic debitum solvitur. Unde et nos religiosum munus exhibuimus Deo dum amplius jejunavimus; reprehendi non potest festinata festivitas; semper enim in gaudiis solemnitatem vota praeveniunt, et futuram laetitiam devotio dum exoptat, anticipat. Non solum igitur irreprehensibiliter, sed et caute factum est. Semper enim in rebus ambiguis oportet addere aliquid amplius ad cautelam; quia quod est amplius, recidi potest; quod minus, non potest prolongari. Sicut in hac observatione factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dies prodolore apłoꝵ figuram habet tristitiae. ae sui ouorum casei
lactis & butiri indebite & sto lide in dulgentes. Itaq: donecgła
dominicae resurrectionis uespere s abbatiqua e lucescitmprima sal¬
bati sollemniter ap propinquet . &undab aptis matis filii lucis renas¬
cantur & gła inex celsis dõ & alleluia preconetur resurrectionisx
gloriosamuictoriam &m ysticuis cereus scã luce spirita liter resplo¬
deat indignum ducit uti huius cemodi cibis mater eccła qua c apri¬
mopastore sumpsit magisteriidisciplinam: Cum his &ali s mo
ꝑmultas patia orbis quad negesimali tempore ordo abstinentia
confundatur potis simum & optimum delegit romana sedes
untinuare & extendere ante pascha ieiunium. in numero quad raginta
erum: Triginta autem & sex diebus in abstinentia computatis. adiunc
s& quateuor. qui a capiteieiunii incipiunt. ae gregiae compagina mur

Expanded text:
dies pro dolore apostolorum figuram habet tristitiae, esui ovorum, casei, dies pro dolore apostolorum figuram habet tristitiae, esui ovorum, casei, lactis et butiri indebite et stolide indulgentes. Itaque donec gloria Dominicae resurrectionis vespere sabbati, quae elucescit in prima sabbati, solemniter appropinquet, et unda baptismatis filii lucis renascantur, et Gloria in excelsis Deo et Alleluia praeconetur resurrectionis Christi gloriosam victoriam, et mysticus cereus sancta luce spiritaliter resplendeat, indignum ducit uti hujuscemodi cibis mater Ecclesia, quae a primo Pastore sumpsit magisterii disciplinam. Cum his et aliis modis per multa spatia orbis Quadragesimali tempore ordo abstinentiae confundatur, potissimum et optimum delegit Romana sedes continuare et extendere ante Pascha jejunium in numero quadraginta dierum. Triginta autem et sex diebus in abstinentia computatis, adjunctis et quatuor, qui a capite jejunii incipiunt, egregie compaginamur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ehoc& iam quod quȩ ritur quare septem ebdomadibus ante pascha abet
casei & ouorum Ñ abstinemus sed tantum modo sex : dicendum breuiters
talis exactio suꝑ flua ex sc̃ĩ sscripturis Ñhabet auctoritatem. Namp
uersa s regiones uarius exercetur abstinentia eusus. Aegyptus namq
& om̃is palestina .VIͦ ebdomadibus ante pascha ieiunant in suꝑ depã
italiae cui hoc ex animo complacec tribus diebus in ebdomada ꝑtod
quad raigesimam acibis igne decoctis abstinet . tantum modo diuersi:
fructibus arborum & generibus herbarum. quibus i talia opulente
abundat incibo utens abstinentiae ꝑficit uotum . Quibu sergodeo
diuersitas acmultiplicitas fructuum. Nequaquã nega bitur cibus a
igne decoctus . Germania &iamalactis & butiri acta sei & ouorumes
ꝑtotam quadnr gesimam generae liternon abstinet : exceptoquem
sponta nea attrr hit uoluntas. Denique non nulli fuere nationabila
iudicantes soluere abstinentiam incaenadnĩ & panr scheue. quae

Expanded text:
hoc etiam quod quaeritur, quare septem hebdomadibus ante Pascha ab esu casei et ovorum non abstinemus, sed tantummodo sex, dicendum breviter quia talis exactio superflua ex sanctis Scripturis non habet auctoritatem; nam per diversas regiones varius exercetur abstinentiae usus. Aegyptus namque et omnis Palaestina novem hebdomadibus ante Pascha jejunant; insuper et pars Italiae, cui hoc ex animo complacet, tribus diebus in hebdomada per totam Quadragesimam a cibis igne decoctis abstinet, tantummodo diversis fructibus arborum et generibus herbarum, quibus Italia opulenter abundat, in cibo utens abstinentiae perficit votum. Quibus ergo deest diversitas ac multiplicitas fructuum, nequaquam negabitur cibus ab igne decoctus. Germania etiam a lactis et butyri ac casei, et ovorum esu per totam Quadragesimam generaliter non abstinet; excepto quem spontanea attrahit voluntas. Denique nonnulli fuere rationabile judicantes solvere abstinentiam in Coena Domini et Parasceve, quae
Abbreviated transcription (Latin):
io ebdomadas ieiunetur. soluendo ieiunium in singulis quinta & septi¬
tiferia &i diedominica siue sex ebdomadibus continuatim abstineatur
ieptodominica : inutro que tempore . triginta & sexdies in abstinen¬
cuinceniuntur. Vndenttionabilius agunt quid nm̃ imitantes continua¬
onquadr gesimale ieiunium exertent. quã qui ꝑ aliquã dierum inter¬
erd inem illud ꝑagereuidentur. Nam beatus papa gregorius quadrrge¬
nole computans tempus. a capite sex ebdomadarum illud dinumerare
epit dicens his uerbis : Apsere senti & enimdie usque ad paschalis solem p¬
ntis gaudia sex ebdom ada eueniunt . Quarum uide licet dies quad roc¬
na& duo fiunt. Ex quibusdumsexdies dominici ab abstinentia subtri¬
untur Nplus in abstinentia qua mtriginta & sexremanent. Dum uero
ncentos & sexaginta quinq: dies annus ducitur. Nos autem ꝑtriginta

Expanded text:
octo hebdomadas jejunetur, solvendo jejunium in singulis quinta et septiocto hebdomadas jejunetur, solvendo jejunium in singulis quinta et septima feria, et die Dominica, sive sex hebdomadibus continuatim abstineatur, excepta Dominica, in utroque tempore triginta et sex dies in abstinentia inveniuntur. Unde rationabilius agunt qui, Dominum imitantes, continuatim quadragesimale jejunium exercent, quam qui per aliquam dierum intercapedinem illud peragere videntur. Nam beatus papa Gregorius quadragesimale computans tempus, a capite sex hebdomadarum illud dinumerare incipit, dicens his verbis : « A praesenti etenim die usque ad paschalis solemnitatis gaudia sex hebdomadae veniunt: quarum videlicet dies quadraginta et duo fiunt: ex quibus dum sex dies Dominici ab abstinentia subtrahuntur, non plus in abstinentia quam triginta et sex remanent. Dum vero per trecentos et sexaginta quinque dies annus ducitur, nos autem per triginta
Abbreviated transcription (Latin):
SOLUIIN QUINTAFR MMIORISSEPTIMANP
uod non oposteat inquadiigesima in ultima septimanaqui
feriae ieiunium soluere . totamq: quad nt gesimã sineue¬
natione trensire. Magis que conueniat omnem quad ri gesimã dis¬
tricto ueneneriieiunio
iergo nono postetut hoccensetur concili soluneiunium in caenad
multomagisẽ indetensi da gendũin quinta & septima fer̃preliquas quadm
a carnium esu. & septe maca seo &ouis : ad hoc breuiterrespondendũ
ua inquad ir gesimali i eiunionos ꝑfectius dñmimitamur. qui eo sdem dies
ontinuatim. ut ipsedĩ filius ieiunamus. Ñ dirimentes nec in terrum pen¬
esspatium abstinentiae & ieiunii. sicut in euan geliolegitur. Etcumi eiu
ista quod in unaquaque ebdomada. quinta & septima feria ieiunium solue
aliis diebus abstinens. ut greci faceredicuntur. sed ipsis Adiebus exasse
gordinem ieiunans. tum demum esurierit. Dicendum &iam quia siue ꝑ

Expanded text:
solvi in quinta feria majoris septimanae. « Quod non oporteat in Quadragesima in ultima septimana quinta feria jejunium solvere, totamque Quadragesimam sine veneratione transire, magisque conveniat omnem Quadragesimam districto venerari jejunio. » Si ergo non oportet, ut hoc censetur concilio, solvi jejunium in Coena Domini, multo magis est indecens id agendum in quinta et septima feria per reliquas Quadraa carnium esu, et septem a caseo et ovis; ad hoc breviter respondendum, quia in Quadragesimali jejunio nos perfectius Dominum imitamur, qui eosdem dies continuatim, ut ipse Dei Filius, jejunamus, non dirimentes, nec interrumpentes spatium abstinentiae et jejunii, sicut in Evangelio legitur: Et cum jejuista quod in una quaque hebdomada, quinta et septima feria jejunium solverit, aliis diebus abstinens, ut Graeci facere dicuntur, sed ipsis quadraginta diebus ex asse et per ordinem jejunans, tum demum esurierit. Dicendum etiam quia sive per
Abbreviated transcription (Latin):
uenuin hunc mundũ. dum proculdubio altersit quidei
laquo procederet sicut apłs hȩc in salutatione ad chorin
onfirmat dicens. gratiadñ nr̃i iħuxp̃i& caritasdi. hoc est
÷ & communicatio sci sp̃s cũ omnibus uobis. non nea perte
gula nomina sicut superius continentur singulas ꝑsonas in ẽe
nexit : Denique ad hȩc ipsius filii dicta suscipedicentis Alius
quitestimonium perhib& mihi qui memis it pater. Dumin
m & aliũ para drtum mittet uobis Considera & alterũ¬

Expanded text:
exivi in hunc mundum. Dum procul dubio alter sit qui exl a quo procederet? sicut Apostolus haec in salutatione ad Corinthios confirmat, dicens: Gratia Domini nostri Jesu Christi, et communicatio sancti Spiritus cum omnibus vobis . Nonne aperte per singula nomina, sicut superius continentur, singulas personas inesse distinxit? Denique ad haec ipsius Filii dicta suscipe dicentis: Alius est qui testimonium perhibet mihi, qui me misit Pater . Dum infra meum, et alium paraclitum mittet vobis . Considera et alteru
Abbreviated transcription (Latin):
is sibieti:ma quae habet parreasant Prepterta dxidemeo accipiet
hunti abit uobis. quamodo loquins: lucet apatre procedat sp̃s uertatis et d&
p̃s patris meus est et demeo accipiet. Caue aut̃ uimista dicuntur.
tiua intellegentia labaris inuitium & putes remesse aliquam eeposses¬
nque a patre habeatur et filio. Verum quae habet pater iuxta substantiã
ae ternitatẽ in matabl fmtatem incorruptionem inmortalitatem. bonitatẽ
in se subsistentem haec eadem hab& et filius. Etut plus inferam quicquid
sipse subsistit. et quaetũq:. filii. haec eadem et pater habet.
es tis incarne adẽ in carnis operibus. neque enĩ eius opera perpetratis siquidem
isisc̃s ẽt xp̃ sp̃s cõprobat᷑ Scrutantes inquit t ex quirentes id ẽ ꝓpheȩ dequaibus
usartat sermo superior quod aut quale tẽpus significabit isoui ineiserat sp̃sxp̃i
dist̃ et sp̃ĩdĩ: Nonm p̃senti tantum sermone sedetin adi islocis qua mplurimis.

Expanded text:
 Omnia quae habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet et annuntiabit vobis , quodammodo loquens, Licet a Patre procedat Spiritus veritatis, ipse spiritus Patris meus est, et de meo accipiet. Cave autem, cum ista dicuntur, ne prava intelligentia labaris in vitium, et putes rem esse aliquam et possessionem, quae a Patre habeatur ac Filio. Verum, quae habet Pater juxta substantiam, id est aeternitatem, immutabilitatem, incorruptionem, immortalitatem, bonitatem de se et in se subsistentem, haec eadem habet et Filius: et ut plus inferam, quidquid Filius ipse subsistit, et quaecunque sunt Filii, hnon estis in carne , id est in carnis operibus, neque enim ejus opera perpetratis, siquidemisti Spiritus comprobatur: scrutantes, inquit, et exquirentes id est prophetae de quibus ei fuerat sermo superior in quod aut quale tempus significabat his, qui in eis erat Spiritunti tantum sermone, sed et in aliis locis quamplurimis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
itre mundiores erguẽe deb& ceteris quia actores dđisunt: MINISTRO
thaccum senioribus hoc est uel cum ep̃o uel sigriuior estciusa cum prbis. Qud
utes seẽ utdemus sȩcula ribus obtractindi locum: quidopus estut illȩ quoque ui¬
auones cebrae accipunt aucoritatem Qud saliqu aollarum foste labitur.
ralini lapsus subeamus inuidiam Quimmultos &um fortes in le¬
thra decepit: quanti nondederuns errorilocum. & dederun sospiciani:
xp̃m audias  llum allo quimurcum ontmus : Illũ audimus cũdiam
legimus oritcula : Qud nobis. cũ alienis domib: : una est domus quaeonnes
capit Alli potius adnos conueniat quinos requirunt : Quid nobis cũ fabuli
ministerium altaribus xp̃i ti obsequium hominibus deferendum recepinis
Hlumiles decio ẽẽ mites mansuecus gnrues patientes : Modĩmestener
inomnibus uel tacitus uultus. uel sermo adnunti &:¬

Expanded text:
orare! Mundiores ergo esse debent caeteris; quia actores Dei sunt. Haec orare! Mundiores ergo esse debent caeteris; quia actores Dei sunt. Haec et hoc cum senioribus, hoc est, vel cum episcopo, vel, si gravior est causa, cum presbyteris. Quid necesse est ut demus saecularibus obtrectandi locum? Quid opus est ut illae quoque visitationes crebrae accipiant auctoritatem? Quid si aliqua illarum forte labatur? Cur alieni lapsus subeamus invidiam? Quam multos etiam fortes illecebra decepit? quanti non dederunt errori locum, et dederunt suspicioni? Christum audias? Illum alloquimur cum oramus, illum audimus cum divina legimus oracula. Quid nobis cum alienis domibus? Una est domus quae omnes capit; illi potius ad nos conveniant, qui nos requirunt. Quid nobis cum fabulis? Ministerium altaribus Christi, non obsequium hominibus deferendum recepimus. Humiles decet esse, mites, mansuetos, graves, patientes: modum nos tenere in omnibus vel tacitus vultus, vel sermo annunti