comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piscentia carns ẽ. motꝰ aĩe tͣpis ĩ affectum
sordite delectatiõĩs. Concupiscentia uͦ sp̃o ẽ.
ardens intentio mentis ĩ desidena sc̃e uututs
Ista s osentientes mitit ad regnũ illa ad sup¬
pͥmũ illecebras nicioꝵ ĩ cogitatiõib gignit.
Cõcupiscentia uͦ sp̃c econtratio cogitatiots
scãs intesinent̃ opponit. Illa fabulis uanis
oblectat᷑ ⁊ u̾bis: ista scͥpturaꝵ meditatiõib
atꝙ p̃ceptis. Illa gandet spectacłis retum
borat. Illa ꝑ mgluuiẽ illecebris uentͥs ⁊ desi¬
derio gutturis in estuat. ista semet ipsã ieii¬
niis ⁊ abstinentie cruciatib macerat. Illa lu¬
xurie suddita turpiũ ꝑpetrationũ affectꝰ. qͦs
intentione cogitatiõis agit ꝑfectione uolũ¬
tatis explare ꝯtendit. ista castitatis ⁊ pudicicie
mundiciã diligit. Illa auaricie flã ma suocensa
nullũ sibi suꝑiorẽ uł equalẽ ẽẽ ꝑmittit. s
int̾no linore uulneris de cunctoꝵ ꝓfectuta¬

Expanded text:
piscentia carnis est motus animae turpis in affectum sordidae delectationis; concupiscentia uero spiritus est ardens intentio mentis in desideria sanctae uirtutis. Ista sibi consentientes mittit ad regnum, illa ad sups uitiorum in cogitationibus gignit; concupiscentia uero spiritus e contrario cogitationes sanctas indesinenter opponit. Illa fabulis uanis oblectatur et uerbis, ista Scripturarum meditationibus atque praeceptis. Illa gaudet spectaculis rerumborat. Illa per ingluuiem inlecebris uentris et desiderio gutturis aestuat, ista semetipsam ieiuniis et abstinentiae cruciatibus macerat. Illa luxuriae subdita turpium perpetrationum affectus, quos intentione ο cogitationis agit, perfectione uoluptatis explere contendit; ista castitatis et pudicitiae pulchritudinem diligit. Illa auaritiae flamma succensa nullum sibi superiorem uel aequalem esse permittit, sed interno liuore uulneris de cuncto
Abbreviated transcription (Latin):
Coriente uenient ⁊ occicence trecunbent¬
cum abrahã non carnalit̾ iacentes. s sp̃ãlit̃ requi¬
lantes. Recumbent in regno dei. uͥ lu
portans coronã ĩ maculate uirginitatis. Odulcis¬
simi frs̃. unaninis conuentio. hylaris ꝯg̾gatio.
rata requies. in istã festinant ire õs dñm dili¬
gentes. Ad istã colligunt᷑ os̃ exgentibꝰ. dño cre¬
dentes. religiositatẽ seruantes ĩ eara ⁊ nos õs ꝑ
gamꝰ. Oreligiosi filii dei. ad istã õĩ irtute nrã
testinemꝰ. Nicħ nos reuocet. nicħ nosretar¬
det. nichilnos impediat ad hoc desiderabile ꝓꝑa-¬
re cõmiuiũ. Omnẽ negligentiã a nob̾ repella¬
mꝰ. omnẽ ꝙ desidiã ab aĩo. ⁊ corporis impedi
quiei. domestici efficiamur. quatinꝰ scẽ hitiꝰ ut
dictum ẽ epłationis digni in uemamur. de co¬

Expanded text:
oriente et occidente, et recumbent non carnaliter jacentes, sed spiritualiter requilantes. Recumbent in regno Dei, ubi luportans coronam immaculatae virginitatis. O dulcissimi fratres, unanimis conventio, hilaris congregatio, rata requies. In istam festinaverunt ire omnes Dominum diligentes, ad istam colliguntur omnes ex gentibus Domino credentes, religiositatem servantes. In eam et nos omnes pergamus, o religiosi filii Dei, ad istam omni virtute nostra festinemus. Nihil nos revocet, nihil nos retardet, nihil nos impediat ad hoc desiderabile properare convivium. Omnem negligentiam a nobis pellamus, omnemque desidiam ab animo et corporis impedimquiei domestici efficiamur, quatenus sanctae hujus, ut dictum est, epulationis digni inveniamur.
Abbreviated transcription (Latin):
mnuia dei ꝑfectus homo ⁊ uitulꝰ ⁊ leo simul
⁊aqͥla ẽ. homo enĩ rõnale ẽ animal. uitulꝰ ant̃
in sacrisicio mactari solet. Leo fortis ẽ bestia sic̃
scͥptum ẽ. Leo fortissimꝰ bestiaꝵ: ad nulliꝰ paue¬
dit occursũ. aquila ad sublimia euolat. ⁊ icreu̾¬
beratis ocłis solis radiis intendit. Om̃is itaꝙ
ab huiꝰ mundi uoluptatib mortificat. uitulꝰ

Expanded text:
Dei perfectus, et homo, et vitulus, et leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal. Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo vero fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque ab hujus mundi voluptate mortifi
Abbreviated transcription (Latin):
ti resistere. libidinẽ uͦ fugiendo suꝑare. Ergo
cont᷑ libidinis imperũ app̃hende fugam: sius
ootinere uictoriã. Nec tͥ uerecunoũ sit fuge¬
re. si castitatis palmã tesiceras odtine. Uñ sts̃ am̃i¬
ab õib xp̃ratis p̃cipue tñ adericis ⁊monachis
⁊ digna ⁊ in honesta familiaritas fugicata ẽ. Qͥa
sine ulla dubitatione qͥ familiaritatẽ ñ uult
uitare suspectã. cito de labitur ĩ ruina. Inter
oia xp̃ianoꝵ certamina sola duriora sũt p̃lia
castitatis: uͥ cotrorana pugna ẽ. ⁊ rara uicto¬
ria. Grauẽ sorͥtita ẽ castitas inimicũ. qͥ cotidie¬

Expanded text:
ti resistere, libidinem vero fugiendo superare. Ergo ti resistere, libidinem vero fugiendo superare. Ergo contra libidinis impetum apprehende fugam, si vis obtinere victoriam. Nec tibi verecundiae sit fugere si castitatis palmam desideras obtinere. Unde, anis, praecipue tamen a clericis vel monachis, indigna et inhonesta familiaritas fugienda est; quia sine ulla dubitatione qui familiaritatem non vult vitare suspectam, cito delabitur in ruinam. Inter omnia Christianorum cortamina sola duriora sunt praelia castitatis, ubi quotidiana pugna est, et rara victoria. Gravem castitas sortita est inimicu
Abbreviated transcription (Latin):
erit uobcum. de martẏtio qͦd ĩ pace eccłie fit.
emodicat fr̃s qͦd tẽporib nr̃is marti¬
rũ certamina eẽ ñ possint. habet enĩ ⁊ perx
nra maytitilsuos. Ham sic̃ frequent̃ suggesimꝰ.
rracũdi. am mitigate: libidinẽ sugete. iꝰ ticiã
etodire. anaticiã contẽpnere pars magna mat̾¬
tym t̃. Non incongrue dictũ ẽ. auaticiã contẽp¬
nere. iracundiã mingare. libroinẽ fugere Cõ¬
sipuenda ẽ enĩ auaricia que nob ideo iniqua
lucra ꝓcurat. ut nos suos faciat. Nr̃i enĩ ec̃mꝰ¬
ricia. que uelut ignis qnͣto plꝰ accipit. tanto
amplꝰ quecit. Iracunora uͦ mitiganda ẽ qͥ
priꝰ nocituros ĩpedit qͣm nocentos. Quaut̃
ubiomã fugiendã ec̃ suggerimꝰ apłs paulꝰ¬
eudent᷑ ostendit. qͥ cũ om̃ib uiciis p̃dicauent
risistindũ. dũcont libidinẽ. loqueret᷑. si dixit
resistite. s fugite sornicationẽ.: At si con¬
tra reliqͣ uicra deo auxilrante. debemꝰ in p̃sen¬

Expanded text:
T XCIX. De martyrio quod in pace Ecclesiae fit. Nemo dicat, fratres, quod temporibus nostris martyrum certamina esse non possint. Habet enim et pax nostra martyres suos. Nam sicut frequenter suggessimus, iracundiam mitigare, libidinem fugere, justitiam custodire, avaritiam contemnere, pars magna martyrii est. Non incongrue dictum est, avaritiam contemnere, iracundiam mitigare. libididem fugere: contemnenda est enim avaritia, quae nobis ideo iniqua lucra procurat, ut nos suos faciat. Nostri enim essemuritia, quae velut ignis, quanto plus accipit, tanto amplius quaerit. Iracundia vero mitiganda est, quae prius nocituris nocet quam nocendis. Quod autem libidinem fugiendam esse suggerimus, apostolevidenter ostendit, qui cum omnibus vitiis praedicaret resistendum, dum contra libidinem loqueretur, non dixit resistite, sed fugite fornicationem . Ac si contra reliqua vitia, Deo auxiliante, debemus in praesen
Abbreviated transcription (Latin):
imĩta uiuentiũ felicit᷑ ueniemꝰ. & iõ qui solcbat
maledicere benedicat. et qui solebat detrahere
semꝑ qͥd bonum ẽ studeat proferre. Qui solebat i
nas solebat inuadere. de rebꝰ ꝓpͥis studeat troga¬
re. Qm in negocio frautẽ facere ⁊ ꝑstatetas uł
mensuras duplices lac mundi conquirere sole¬

Expanded text:
m viventium feliciter veniemus. Et ideo qui solebat maledicere, benedicat; et qui solebat detrahere, semper quod bonum est studeat proferre. Qui solebat irnas solebat invadere, de rebus propriis studeat erogare. Qui in negotio fraudem facere, et per stateras vel mensuras duplices lucra mundi conquirere sole
Abbreviated transcription (Latin):
marie. ꝑ martbam cnim. mana lautatut. Qua¬
propt᷑ opus habent solitatii propͥis manib la¬
borare. et oꝑiri. unte pascantur. quia qui icio¬
sa quiete ꝑfruitur. nisi operi manuũ institent.
et nisi spualit iuxerit. more pecubum se componit.
Si quid ex operib solitariorum uenuud indum
ĩ. iudeant ipsi ꝑ quorum mau̾b trascunda sũt
ne aliquam sraudem p̃suma̾t inferie. Memo¬
rentur semꝑ aname et saphire: ne forte mortẽ
quam illi in corpore ꝑtulerunt. hanc isti in
anima patiacitur. In ipsis ant̃ ꝑreciis non sub¬
cipiat auaricie malum sed scmꝑ aliquantulii
uiliꝰ detur. quam ab aliis scłatib datur:. ut
in omnib glorificetur deus. Qd̃ certis horis occu¬
pari debent solitarii in labore mauum. Si¬
rgo statutis certis ꝙ temporib occupa¬
ri solent solitarii in or̃one et lectione. et
dectis horisiterum in laboe manuum. Ideoꝙ
hac dispositione credimus utraꝙ temppralia

Expanded text:
Maria. Per Martham enim Maria laudatur. QuaMaria. Per Martham enim Maria laudatur. Quapropter opus habent solitarii propriis manibus laborare et operari unde pascantur; quia qui otiosa quiete perfruitur, nisi operi manuum institerit, et nisi spiritualiter vixerit, more pecudum se componit. Si quid vero ex operibus solitariorum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transeunda sunt, ne aliquam fraudem praesumant inferre. Memorentur semper Ananiae et Saphirae, ne forte mortem quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat avaritiae malum, sed semper aliquantulum vilius detur quam ab aliis saecularibus datur, ut in omnibus glorificetur Deus. CAPUT XL. Quod certis horis occupari debent solitarii in labore manuum. Ergo statutis certisque temporibus occupari solent solitarii in oratione et lectione, et certis iterum in labore manuum. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora
Abbreviated transcription (Latin):
siluanum in moute syra. iudit ibi fĩs opantes. et
dixit cis. Nolite oꝑari cibrm qui ꝑit. ẜ qui ꝑma.¬
net in uitam et̾̃nam. Maria optimã partem ele¬
git. Et dixit senex discipło sue. Nate uoca fiecm
istum. et mute alum incella ubi mcbal ẽ. & cũ
facta fuisset hora nona intendebat idem stat
ad hostium simiterent alisi et uocarent eum ad
manducandum. & oum nemo loqueretur ei.
surgens uenit ad sencur et dirit ei. Alba. man¬
ducauerunt hodie fr̃o: & dicit eisenet. Euamtĩ
Iam comedetunt. Q ille. Et quare inquit me nõ
uocasti: & senex responoit. Tu homo spũalis es.
et hoc cibo non indiges. Nos aut̾ carnales sumtis
⁊ manducare uolumus. ideo manib nrĩs oꝑ am̃.
Tu uͦ bonam partemu elogisti. totadie legens. et
nolens sumere catualem cibum. Qui cum hoc
audisiet. prostrauit se in t̾cam humilit᷑ peni¬
tentiam agens et chxit. Ignosce tlͥi alba. & senex
dixit ei. Puto quod opus habet ommino mariba

Expanded text:
Sina, vidit ibi fratres operantes, et Sina, vidit ibi fratres operantes, et dixit eis: Nolite operari cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Maria optimam partem elegit. Et dixit senex discipulo suo: Vade, voca fratrem istum, et mitte illum in cellam ubi nihil est. Et cum facta fuisset hora nona, intendebat idem frater ad ostium si mitterent alii, et vocarent eum ad manducandum. Et cum nemo loqueretur ei, surgens venit ad senem, et dixit ei: Abba, manducaverunt hodie fratres? Et dixit ei senex: Etiam jam comederunt. Et ille: Et quare, inquit, me non vocasti? Et senex respondit: Tu homo spiritualis es, et hoc cibo non indiges; nos autem carnales sumus, et manducare volumus, ideo manibus nostris operamur: tu vero bonam partem elegisti, tota die legens, et nolens sumere carnalem cibum. Qui cum hoc audisset, prostravit se in terram humiliter poenitentiam agens, et dixit: Ignosce mihi, abba. Et senex dixit ei: Puto quod opus habet omnino Marthae
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria tribuebat. Quamqͣm tam̃ ita dictũ
sit. oportet solitarios propriis manib instant᷑
laboiare. etiã si aliunde habuerint unde inuãt.
Sic faciebat paulus ptimꝰ ⁊ ꝓbatissimus he¬
remitarm. Cum eẽt in heremo uastiore. se¬
curus erat de uictu suo. quia de fructibus
palmarum et de olerib herbarum uesoebat᷑
tantũ. tamen colligebat folia paliarum. et co¬
tidianum pensum uelut ex inde sustentaudꝰ
eĩt. a semet ip̃o iugit᷑ exigebat. Cumꝙ opere to¬
tius anm antrum cius fuisset impletum. id qd̾
sollicita cura laborauerat. annis singłis igne
supposito concremabat. Iste enim non pro ne¬
cessitate uictusi a dictum ẽ laborabat. scd
pro corporis afflictione. et cordis purgatione
atꝙ cogitationum soliditate. sen ꝑseuerantia
celle hoc faciebat. Dicebat aut᷑ sine oꝑe ma¬
nuri nec in loco posse ꝑdurare solitarium
Econtra uͦ funit alis srat̃ qui ucniens ad albateip¬

Expanded text:
necessaria tribuebat. Quanquam autem ita dictum necessaria tribuebat. Quanquam autem ita dictum sit, oportet tamen solitarios propriis manibus instanter laborare, etiamsi aliunde habuerint unde vivant. Sic faciebat Paulus primus et probatissimus eremitarum. Cum esset in eremo vastiore, securus erat de victu, quia de fructibus palmarum, et de oleribus herbarum vescebatur tantum; tamen colligebat folia palmarum, et quotidianum pensum, velut exinde sustentandus esset, a semetipso jugiter exigebat. Cumque opere totius anni antrum ejus fuisset impletum, id quod sollicita cura laboraverat annis singulis, igne supposito concremabat. Iste enim non pro necessitate victus, ut dictum est, laborabat, sed pro corporis afflictione, et cordis purgatione, atque cogitationum soliditate, seu perseverantia cellae faciebat. Dicebat autem, sine opere manuum nec in loco posse perdurare solitarium, E contra vero fuit alius frater, qui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cdixit. bene fecistis communicare necessitatib
nicis. Ego enim didici. in quib sum scisficiens eẽ.
Scio enim esurire. et abundare noui. ⁊ penuri¬
am pati. Omnia possum in e qui me conforta¬
uit. Heruntam̃ uos bene fecistis. muteri usib
mcis. hic aut̃ ostenditur. quia aliqnͣdo accipie¬
bat sustentationẽ necessitatis a firelib. Qua de
causa beatꝰ augustimis nob̾dat consiluu di¬
cens. Qui gͦ non possunt facere sicut paulꝰ ut
manib suis se transigant. accipie̾nt a popło
unde sustentent suam necessitatem. si non ne¬
gligant eorum infirmitatem. Si in arã in¬
quit como. uel socictate egeant aliqui. non ꝑ¬
hibeo religiosos uel religiosas mutere illis quod
eis iudetur ut mittant. neꝙ istis probibrr ut
non teciptarit. Nam ⁊ ipẽ dominꝰ cui angłimi¬
nistrauerant loculos habebat. et a fidelib obla¬
ta suscipiens. ⁊ sius discipłis et aliis indigentib

Expanded text:
et dixit: Bene fecistis communicare necessitatibus et dixit: Bene fecistis communicare necessitatibus meis. Ego enim didici in quibus sum, sufficiens esse. Scio enim esurire et abundare, novi et penuriam pati. Omnia possum in eo, qui me confortat. Verumtamen vos bene fecistis mittere usibus meis . Hic autem ostenditur quia aliquando accipiebat sustentationem necessitatis a fidelibus. Qua de causa beatus Augustinus nobis dat consilium, dicens: Qui ergo non possunt facere sicut Paulus, ut manibus suis se transigant, accipiant a populo unde sustentent suam necessitatem, sed non negligant eorum infirmitatem. Si in nostra, inquit, domo vel societate aeger est aliquis, non prohibeo religiosos, vel religiosas mittere illi, quod eis videtur, ut mittant; neque istis prohibeo, ut non recipiant. Nam et ipse Dominus, cui angeli ministraverant, loculos habebat, et a fidelibus oblata suscipiens, et suis discipulis et aliis indigentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
pissẽ. ut qui euangłm annũciant. de euã¬
głio uiuant. & rursum. Dignus ẽ oꝑarius
mercede sua. et cibo suo. Ideo quippe manib
oꝑ abatur unde iniuebat: quia indignũ erat
ab his aliquit accipere. qui errori studebaut.
Deccat enĩ et libertatẽ predicandi amittit. qͥ
ab eo accipit mi̾nus. qui ideo dat. ne corripiat᷑
Unde idem apłs dicebat. Omnia michi licent:
s uon omnra michi expediunt: Hoc ideo dit̃.
qua lircbrt idi ab hia quos patdbieboes lut¬
tus acciꝑe. s qm̃ sciebat pseuto propħas ⁊ apłoͦ
occasionem accipiendi querere. noluit ab his
pro occasione superiꝰ dicta elegerit manibus
suis laborare. unde uiueret. tamen quociens illi
necessitas erat. a fidelib uictum accipiebat. Itaꝙ
cum eĩt quodam tempore in magna indigentia. mnis¬
sum ẽ illi afrĩb. unde necessitati et indigentie.
euis ministraretur. Respondit aut̃ illis grãs age

Expanded text:
pisse, ut qui Evangelium annuntiant, de Evanpisse, ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant . Et rursum: Dignus est operarius mercede sua et cibo suo . Ideo quippe manibus operabatur unde vivebat, quia indignum erat ab his aliquid accipere qui errori studebant. Peccat enim, et libertatem praedicandi amittit, qui ab eo accipit munus, qui ideo dat ne corripiatur. Unde idem apostolus dicebat: Omnia mihi licent, sed non omnia mihi expediunt . Hoc ideo dixit quia licebat illi ab his queis praedicabat sumptus accipere; sed quoniam sciebat pseudo-apostolos occasionem accipiendi quaerere, noluit ab his pro occasione superius dicta elegerit manibus suis laborare unde viveret, tamen quoties illi necessitas erat, a fidelibus victum accipiebat. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, missum est illi a fratribus unde necessitati et indigentiae ejus ministraretur. Respondit autem illis gratias agens,
Abbreviated transcription (Latin):
hore et fatigatione. nocte et die oꝑantes ma¬
nib nrĩs. ne quem urm̃ grauaremus. Nõ
quasi non habuerimus potestatem. sicut et
ceteri. sed ut nos met ipsos formam daremꝰ
uob̾ ad imitandum nos. N̾am cum eẽmus
apud uos deminciabamꝰ uob̾. qm̃ si quis ñ
uult oꝑari. nec manducit. Cum enim iste
nem gratis manducare. sed in labore et fati¬
gatione uictum querebat: qua nos fiducia
ociosis manib gratis panem comedere aude.¬
bimus. quib non solum nulla predicatio u̾bi
commnissa ẽ. ẜ ne ulla quidem. nisi anime nrẽ
solius cura mantatur: Proinde necesse ẽ nob̾
laborare manib nr̃is quod bonum ẽ. ut habra¬
mus unde uiuamus. ⁊ unde uel aliquid neces¬
sitatem patientib tribuamꝰ. Unde scs̃ cesatiꝰ
dixit. Sic lectiomi ⁊ oroni debetis incumbere. ut
rem quoꝙ diei partem sc̃o operi dedicate. S
querendũ nob̾ est. cur doctor gentium. ⁊ pre¬
dicator euangłli. dicit se non panem ab ali¬
quo gratis manducasse. qui nouit dnm̃ p̃ce¬

Expanded text:
die operantes manibus nostris, ne quem vestrum gravaremus. Non quasi non habuerimus potestatem, sicut et caeteri, sed ut nosmetipsos formam daremus vobis ad imitandum nos. Nam cum essemus apud vos, denuntiabamus, quoniam si quis non vult operari, nec manducet . Cum enim iste nem gratis manducare, sed in labore et fatigatione victum quaerebat, quo nos fiducia otiosis manibus gratis panem comedere audebimus, quibus non solum nulla praedicatio verbi commissa est, sed ne ulla quidem, nisi animae nostrae solius cura mandatur? Proinde necesse est nobis laborare manibus nostris quod bonum est, ut habeamus unde vivamus, et unde aliquid necessitatem patientibus tribuamus. Unde sanctus Caesarius dixit: sic lectioni et orationi debetis incumbere, ut rem quoque diei partem sancto operi dedicare. Sed quaerendum nobis est cur doctor gentium et praedicator Evangelii dicit se non panem ab aliquo gratis manducasse, qui novit Dominum praece
Abbreviated transcription (Latin):
iquando enum ab riorũ. ixl¬
orone et lectione cessamus. manuum o¬
ꝑactionibus insistere debemus. propt᷑ hoc ꝗd̾
scriptum est. Ociositas inimica ẽ anime. An¬
tiquus et enim hostis eum quem ociosum inuẽ¬
nerit. facile aduicia rapit. sam scĩ patres nc̃
et apłi cde labore manuum suarum uiuebat.
Uñde apostolꝰ ad chorintios scribens ait. hysi¬

Expanded text:
quando enim ab oratione et lectione cessemus, manuum operationibus insistere debemus, propter hoc quod scriptum est: Otiositas inimica est animae. Antiquus etenim hostis eum quem otiosum invenerit facile ad vitia rapit; nam sancti Patres nostri et apostoli de labore manuum suarum vivebant. Unde Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ necessitas loci aut pauꝑtas exegerit. magis
in labore manuum demorentur. Omnia tamẽ
miensurate frant propt̾ pusillanimes. Domini¬
cis uͦ dieb siue festis. oĩoni tantum et lectioni
uacent. In noctib quoꝙ uigilias sacras et orõnes
purissimas deuonssime ꝑagant. Infirmi nam¬
ꝙ solitarii talia oꝑa agant. ut nec occiosi sint.
nec iuolentra laboris oppͥmantue. Qui uͦ ita fuenĩt
iufirmati. aut senectute grauati. ut neꝙ legere.
neꝙ oꝑati queant. uel or̃oni tantum uixta uires
suas deuotissime instent. Hoc sane precipue mo¬
nentes. ut si forte cru hec dispositio displicuerit.
ordinet si melius alit̃ iudicauerit. Quib autẽ
horis reficere debeant. in autea domino mise
habeant. ⁊ oblones fidelium suscipiant.

Expanded text:
vero necessitas loci aut paupertas exegerit, magis in labore manuum demorentur. Omnia tamen mensurate fiant propter pusillanimes. Dominicis vero diebus sive festis, orationi tantum et lectioni vacent. In noctibus quoque vigilias sacras et orationes purissimas devotissime peragant. Infirmi namque solitarii talia opera agant, ut nec otiosi sint, nec violentia laboris opprimantur. Qui vero ita fuerint infirmati, aut senectute gravati, ut neque legere, neque operari queant, vel orationi tantum juxta vires suas devotissime instent. Hoc sane praecipue monentes, ut si forte cui haec dispositio displicuerit, ordinet si melius aliter judicaverit. Quibus autem horis reficere debeant, in antea, Domino misehabeant, et oblationes fidelium suscipiant.
Abbreviated transcription (Latin):
multa gubernatur prudencia. Diligamus pruden¬
ciam. que gressus corporis nr̃i dirigat. et auctus co¬
gitacionis disponat. Scriptum est enim. llir pru¬
dens dirigit gressus suos. Diligamus prudenciã
que nobis domum spiritalem edificet. et edifica¬
tam sublimiter roboret. Scriptum est enim. Sa¬
piencia edificabitur domus. et prudencia robora¬
bitur. Diligamus prudenciam que nobis oruamen.¬
ta morum. et copiam ministret uirtutum. Que ori
nostro legem ueritatis insinuet. & sermone sapien

Expanded text:
multa gubernatur prudentia . Diligamus prudenmulta gubernatur prudentia . Diligamus prudentiam quae gressus operis nostri dirigat, et actus cogitationis disponat. Scriptum est enim: Vir prudens dirigit gressus suos . Diligamus prudentiam quae nobis spiritalem aedificet domum, et aedificatam sublimiter roboret. Scriptum est enim: Sapientia aedificabitur domus, et prudentia roborabitur . Diligamus prudentiam, quae nobis ornamenta morum, et copiam ministret virtutum, quae ori nostro legem veritatis insinuet, et sermonem sapien
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiencia eium filiis siuis uitam p̃parat. diligenti¬
bus se iusticiam ministrat. amantibus se prudẽ¬
ciam donat. In temptacione cum illis ambulat.
et iter directum illis p̃parans. absconsa sua denudat.¬
et suꝑ illos scienciam ⁊ incellectum prudencie. thes¬
auritat. Ergo qui tenuerit illam uitam ħedita
Ornamentum aureum prudenti doctrina. et quasi
brachiale in brachio m dextro. Prudencia custos est ori.
gubernacio actionis. temꝑancia cordis moderacioli¬
gue. Omniumq statera uerborum. et ponderaciore¬
rum. Sic enim scriptum est. Herba prudencium in¬
statera ponderabuntur. hinc eteñ paulus ait Ser¬
mo uester semꝑ ingrã sale sit conditus. ut sciatis quo¬
modo oporteat uos unicuiq respondere. Diligamus gͦ¬
et nos fratres hanc clarissimam uirtutem. que nobis
gubernacionem animi disponat. et discrecionem mẽ¬
tis confirmet. Sicenim scriptum. est. Qui sapiens est.

Expanded text:
Sapientia enim filiis suis vitam praeparat, diligentiSapientia enim filiis suis vitam praeparat, diligentibus se justitiam ministrat, amantibus se prudentiam donat. In tentatione cum illo ambulat, et iter directum illi praeparans, absconsa sua denudat, illi scientiam et intellectum prudentiae thesaurizat. Ergo qui tenuerit illam, vitam haeredOrnamentum aureum prudenti, doctrina, et quasi brachiale in brachio dextro . Prudentia custos est oris, gubernatio actionis, temperantia cordis, moderatio linguae, omniumque statera verborum, et ponderatio rerum. Sic enim scriptum est: Verba prudentium statera ponderabuntur . Hinc et Paulus ait: Sermo vester semper in gratia sale sit conditus, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere . Diligamus et nos, fratres, hanc clarissimam virtutem, quae nobis gubernationem animi disponat, et discretionem mentis confirmet. Sic enim scriptum est: Qui sapiens est,
Abbreviated transcription (Latin):
ues indiscernendo sagaces in ꝓspitate mites in ad¬
uersitate securos. acutos in sensu. ꝑ lucidos in facto.
candidos in uultu. et fortes inconflictu. Unde gͦ sapi¬
ẽtia uenit. et quis est locus intelligencie abscondita
est ab oculis ominum uiuencium. Deus intelligit
uiam eius et ipse nouit locum illius. Ipse enim dixit
homini. Ecce tumor domim ipsa est sapiencia. et rece¬
dere a malo intelligencia. Diligamus eam fratres. ut
diligamur abea. Ipsa enim sapiencia que xp̃c est di¬
cit. Ego sapiencia habito inconsilio. et eruditis int̾¬
sum cogitaciomibus. Meum est consilium et equitaᷤᷤ.
mea est prudencia meã fortitudo. Ego diligentes me
diligo: et qui mane uigilauĩnt ad me: inuenient me.
Mecum sunt diuicie et gloria. Melior est fructus
meus auro: & lapide precioso. In uiis iusticie ambu¬
lo. ut ditem diligentes me. et thesauros eorum reple¬
am. Diligit enim deus illum qui diligit sapienciã.

Expanded text:
ves, in discernendo sagaces, in prosperitate mites, in adves, in discernendo sagaces, in prosperitate mites, in adversitate securos, acutos in sensu, perlucidos in facto, candidos in vultu, et fortes in conflictu . Unde ergo sapientia venit, et quis est locus intelligentiae? Abscondita est ab oculis omnium viventium. Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius. Ipse enim dixit homini: Ecce timor Domini, ipse est sapientia, et recedere a malo intelligentia . Diligamus ergo eam, fratres, ut diligamur ab ea. Ipsa enim sapientia quae Christus est, dicit: Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Meum est consilium et aequitas, mea est prudentia, mea est et fortitudo. Ego diligentes me diligo, et qui mane vigilaverint ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae et gloria. Melior est fructus meus auro et lapide pretioso. In viis justitiae ambulo, ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam . Diligit enim Deus illum qui diligit sapientiam.
Abbreviated transcription (Latin):
saurus est homimbus. quoqui usi sunt. partici¬
pes facti sunt amicicie dei. est enĩ in illa sp̃t intel
disertus. incoinquinatus. certus. suauis. amans
nem habens uirtutem omnia ꝓspiciens et que capiat
omnes spiritus intelligibiles. Omnibus enimmobili¬
bus. mobilior est sapiencia. llapor est enim uittutis
dei et emanacio claritatis orampotentis sincera. Can¬
dor est lucis eterne et speculum sine macula deimaie¬
stacis. et imago bonitatis illiuis. Est enim hec specio
ci comꝑata inuenitur prior. Luci enim succedit nox:
Sobrietatem enuim et sapĩam docet. et iusticiam. et
uirtutem quibus utiluis nichil est in uica homini¬
bus. Thesaurus enim magnus est sapĩa: quam qui mn¬
uenerit inueniet uitam. Et qui possederit illam im¬
mortalitatis habebit coronam. Ipsa est enim que stabi¬
les facit infide. etos in uerbo dulces ineloquio. hila¬
res indaco. in miscd̾ia humanos. in respondendo sua¬

Expanded text:
saurus est hominibus, quo qui usi sunt, particisaurus est hominibus, quo qui usi sunt, participes facti sunt amicitiae Dei. Est enim in illa spiritus indisertus, incoinquinatus, certus, suavis, amans nem habens virtutem, omnia prospiciens, et qui capiat omnes spiritus intelligibilis. Nam omnibus mobilibus, mobilior est sapientia. Vapor est enim virtutis Dei et emanatio claritatis omnipotentis Dei sincera. Candor est enim lucis aeternae, et speculum sine macula Dei majestatis, et imago bonitatis illius . Est enim ut diciturci comparata invenitur prior. Luci enim succedit nox, Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus . Thesaurus enim magnus est sapientia, quam qui invenerit, inveniet vitam: et qui possederit illam, immortalitatis habebit coronam. Ipsa est enim quae stabiles facit in fide, certos in verbo, dulces in eloquio, hilares in dato, in misericordia humanos, in respondendo sua
Abbreviated transcription (Latin):
num in manu cum quo frutices in igne uersanur.
ab igne consumitur. ita si homo hũerit mentem in
timore dei. ipse timor dei. ossa eus consumit. de sapĩa
um. et plenitudo sapĩe et radix sapiencie timor do¬
et pie. et iuste uiuentes. cum ipsa sapiencia regna
mereamur possidere ꝑpetua. Sic enim scriptum ẽ.
Qui custodierint illam: iustificabuntur ab ea. et fa¬
cile uidebitur ab his qui diligunt eam. et inuenie¬
tur ab his quiquerunt illam. Scriptum est enim
Concupiscencia itaq sapiencie: deducit ad cele¬
stia regna. ꝓpterea ait salomon. Optaui et datus
est michi sensus. Inuocaui et uenit in me spiritus
sapiencie. ⁊ ꝓposui ꝓ luce habere illam. Suꝑ salutẽ
et omnem pulcritudinem duexi illam: qm̃ inex¬
tinguibile est nolumen illius. Nenerunt autem
mͥ omnia bona pariter cum illa. et innumerabił
bonestas ꝑmanus illius. et letatus sum in omnib
qm̃ antecedebat me sapiencia. Infinitus enim the¬

Expanded text:
num in manu hominis quo frutices in igne versantur num in manu hominis quo frutices in igne versantur arescit, ita si homo habuerit mentem suam in timore Dei, ipse timor Dei ossa ejus consumit. CAPUT VII.um, et plenitudo sapientiae, et radix sapientiae timor Doet pie, et juste viventes, cum ipsa sapientia, regna mereamur possidere perpetua. Sic enim scriptum est: Qui custodierint illam, justificabuntur ab ea, et facile videbitur ab iis qui diligunt eam, et invenietur ab iis qui quaerunt illam . Scriptum est enim: Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regna perpetua . Propterea ait Salomon: Optavi, et datus est mihi sensus: invocavi, et venit in me spiritus sapientiae, et proposui pro luce habere illam. Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi illam, quoniam inexstinguibile est lumen illius. Venerunt aua, et innumerabilis honestas per manus illius, et laetatus sum in omnibus, quoniam antecedebat me ista sapientia. Infinitus enim the
Abbreviated transcription (Latin):
in contemptum ducit. auc inuiriis appetit. nichil
horum tu facias cuiquam. Qui ergo uerbum istud
custodire potest: sufficit ei ad salutem. Dixit quidã
sener. Hita monachi hec est. Oꝑacio. obediencia.
meditacio. ut non iudicet. ñ obloquatur non mur¬
muret. Scriptum est enim. Qui diligitis dnm̃ odi¬
te malum. Monachi uita hec est: non ingredi cum
inuistis. ñeq uidere oculis suis mala. neq curiose age
re. neꝙ suꝑbure corde. neq cogitatione malignari. neꝙ uentiẽ
ĩ plere. s cũ discretione om̃a agere. Ecre in his est mona¬
chus. Dixit abbas iacobus. Quia sicut lucerna obs¬
curum cubiculum illuminat. ita timordm̃. siuene¬
rit in corde hominis. illuminat eum. et docet omnes
uirtutes. et mandata dei. Interrogauerunt quidã
patrum abbatem macharium dicentes. Quomodo¬
et quando manducas. et quando ieuinas. corpus
tuum sic siccum est : d dixit eis senex. Sicut lig¬

Expanded text:
in contemptu ducit, aut injuriis appetit, nihil tu in contemptu ducit, aut injuriis appetit, nihil tu horum facias cuiquam: Qui ergo verbum istud custodire potest, sufficit ei ad salutem. Dixit quidam senex: Vita Monachi haec est. Operatio, obedientia, meditatio, et ut non judicet, non obloquatur, non murmuret. Scriptum est enim: Qui diligitis Dominum, odite malum. Monachi vita haec est, non ingredi cum injustis, neque videre oculis suis mala, neque cere; neque superbire corde; neque cogitatione malignari; neque ventrem implere; sed cum discretione omnia agere. Ecce in his est monachus. 23. Dixit scurum cubiculum illuminat, ita timor Dei, si venerit in corde hominis, illuminat eum et docet omnes virtutes et mandata Dei. 8. Interrogaverunt quidam Patrum abbatem Macarium Aegyptiumet quando manducas, et quando jejunas, corpus tuum siccum sic est? Et dixit eis senex: Sicut lig
Abbreviated transcription (Latin):
tem. s sic uenit. ut exeat. Si enim adhuc ꝓpter pe¬
nas cunes deum. nondum amas quem sic times. si
bona desideras: s mala caues. Sed ex eo qd̃ mala ca¬
ues corrigis te: et incipis bona desiderare. Cum aut̃¬
bona desiderare ceperis. erit inte timor sc̃s: ille scilicoe
ne ipsa bona amittas. Non ut mittaris in gehen¬
nam. sed ue te deserat p̃sencia domini. quem aui¬
plecteris. quo eterne frui desideras. frater quidam
interrogauit senem dicens. Quom uenit timor dm̃
manimam: Et dixic ei sener. Si habet homo hu¬
militadem et pauꝑtatem et ñ iudicet alterum:
uenit in eum timor dñi. Dixit quidam senex. Ti¬
mor et humilitas. et egestas uictualium. et planc¬
quid odio habes: alii ne facias. Si odis illum qui tibi
male loquitur. neq tu male loquaris de aliquo. Si odio
habes illum qui tibi calumpniam facit: neq calum¬
pniam tu facias alicui. Si odio habes illum qui te

Expanded text:
tem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poetem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas, quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas, non ne mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem amplecteris, quo aeterno frui desideras. Frater quidam interrogavit senem dicens: Quomodo venit timor Domini in animam? Et dixit senex: Si habet homo humilitatem, et paupertatem, et non judicet alterum; sic venit in eum timor Dei. Dixit quidam senex: Timor et humilitas, et egestas victualium, et planc Quidquid odio habes, alii ne facias . Si odio habes eum qui tibi male loquitur, ne tu male loquaris de aliquo. Si odio habes eum qui tibi calumniam facit, ne tu calumniam facias alicui. Si odio habes eum qui te
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ad dies cemporis huicis adiciat. dies eternos.
dies ꝑpetuos. dies perhennes. et inmortales. Immo
diem unum sine uespera. et insinitum diem felici
gaudio plenum. Indeficiente luce refertum. an¬
gelico comitatu suffultum. Diem inquam quẽ
nox non interpolat. tenebre ñ obscurant. hubi¬
lum non obfuscat. Importabilem ñ efficit caloꝵ
estatis. pigrum non reddit frigus hyemis. Dies
qui nobismet unus erit cum scĩs: communis cu
angelis. eternus cum utrisq Qui nobiscum fe¬
licigaudio consorcium tribuat angłorum. et
socios faciat parriarcharum. Innumerum compu¬
tet ꝓphetarum. in exultacione socios faciat apłoꝵ
cta caritas foras mittit timorem. et quia tunor pe¬
nam habet. et qui timet non est ꝑfectus incarita¬
te. necesse est ur duos discrete et diligenter intel¬
ligamus cimores. Duo igitur sunt cimores. Unus
quotunent homines deum. ne mittantur in ge¬
hennam. Ipse est timorille qui introducre carita¬

Expanded text:
nobis ad dies temporis hujus adjiciat dies aeternos, nobis ad dies temporis hujus adjiciat dies aeternos, dies perpetuos, dies perennes et immortales, imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficienti luce refertum, angelico comitatu suffultum; diem inquam, quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis; dies qui nobismet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque; qui nobis cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socios faciat patriarcharum, in numero computet prophetarum, in exsultatione socios faciat apostocta charitas foras mittit timorem, et quia timor poenam habet, et qui timet, non est perfectus in charitate , necesse est duos discrete et diligenter intelligamus timores. Duo sunt igitur timores. Unus quo timent homines Deum, ne mittantur in gehennam. Ipse est timor ille, qui introduxit charita
Abbreviated transcription (Latin):
iustum hominem pauꝑem et non magnificare homi¬
nem pectatorem diuitem. Sauid enim dicit. Seruite
dũo intunore. et exultate ei cum tremore. Et timete do.¬
minum omnes scĩ eius: qm̃ nichil dde est timentibus
eum. & beati omnes qui timẽt dnm̃: qui ambulant
in uiis eius. Moises quoq ait. Post dominum deum
uestrum ambulate. et ipsum timete. et manddata eiꝰ
re et tremore urãm. ipsorumq salutem oꝑamini. Ite¬
rum salomon ait. Corona sapiencie timor domini.
replens pacem et salutis fructum. Utraq sunt dona
dei. Metuentes dominum sustinete miscd̃iam eius.
et non deflectatis ab illo ne cadatis. Qui timetis do¬
minum credite illi et non euacuabitur merces urã.
Qui timetis diĩn diligite illum: et illuminabi nt᷑
corda uestra. Beatus cui donatum est habere timo.¬
rem dei. Timor dni sicut ꝑadisus bñdictionis et suꝑ
omnem głam oꝑueruut illum. In cimoris etenim
laude. ad huc salomon ait. T imor domini apponet

Expanded text:
iustum hominem pauiustum hominem paurum pejorem divitem. David enim dicit: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Et, Timete Dominum, omnes sancti ejus, quoniam nihil deest timentibus eum . Et, Beati omnes qui timent Dominum: qui ambulant in viis ejus . Moyses quoque ait: Post Dominum Deum vestrum ambulate, et ipsum timete, et praecepta ejus re et tremore vestram ipsorum salutem operemini . Iterum Salomon ait: Corona sapientiae timor Domini, replens pacem et salutis fructum: utraque autem sunt dona Dei . Metuentes Dominum sustinete misericordiam ejus, et non deflectatis ab illo, ne cadatis. Qui timetis Dominum, credite illi: et non evacuabitur merces vestra. Qui timetis Dominum, diligite illum: et illuminabuntur corda vestra . Beatus cui donatum est habere timorem Dei. Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum . In timoris etenim laude adhuc Salomon ait, Timor Domini apponet
Abbreviated transcription (Latin):
si ad mandata eius a nostris nos uoluptatibus co¬
attamus. Nam qui ad huc ꝑ illicita desideria deflu¬
it. ꝑfecto deum non amat: quia ei in sua uoluntate
criptum est. Inicium sapiencie timor domini.
dñm et recede a malo. quia timenti dnm̃ bene erie
inextremis. et in diebus consummacionis illuis bene¬
dicetut. Pienitudo sapiencie. cimere dominum. ge¬
neracio sapiencie timor dm̃. diuine. et gła. et uita.
Timor domir: expellit peccatum ec reprimit uici¬
um. Cautum facit hominem. atq sollicitum. slam
qui sine timore est: non poterit iustificari. quia ubi
timor non est: ibi dissolucio uite est. Ubi timor ñ est:
ibi sceletacio est. Ubi timor non est: ibi scelerum ha¬
bundancia est. Qui timent dnm non erunt incredi¬
biles. uerbo eius: et quidiligunt illum conseruabunt
uiam eius. Qui timent dñm parabunt corda sua: e.
in conspectu illẽ scĩficabunt animas suas. Qui tunẽt
usq ad inspectionem eius. Tunor dĩ est ñ despicere

Expanded text:
servantes, a nostris nos voluntatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate Scriptum est enim: Initium sapientiae timor Domini .Dominum, et recede a malo, quia timenti Deum bene erit in extremis, et in diebus consummationis illius benedicetur . Plenitudo sapientiae, timere Deum . Generatio sapientiae, timor DTimor Domini expellit peccatum, et reprimit vitium, cautum facit hominem atque sollicitum. Nam qui sine timore est, non poterit justificari. Quia ubi timor non est, ibi dissolutio vitae est. Ubi timor non est, ibi sceleratio est. Ubi timor non est, ibi scelerum abundantia est. Qui timent Dominum, non erunt incredibiles uerbo eius: et qui diligunt illum, conseruabunt uiam eius. qui timent dominum, parabunt corda sua et in conspectu illius sanctificabunt animas suas. Item usque ad inspectionem eius. Timor domini non despicere
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionem ꝑfecit. Aꝑiamus ergo oculos cordis nr̃i
nostro cognoscamus esse duectos. ut ꝓnobis eius sã¬
guinem fusum ñ dubitemus. Suspendamus corda
nostra ad dilectionem creatoris nostri. et non ad mo¬
dicum. aut ñ aliquo. sed ex coto corde. tota anima.
tota uirtute. diligamus eumita nt nulluis rei dilec¬
tionem p̃ponamus dilectioni dominintĩ ihu xp̃i.
Ipse enim ait. Qui diligit pacrem. aut matrẽ plus¬
quam me ñ est me dignus. Here enim si ex toto cor.¬

Expanded text:
dilectionem perfecit. Aperiamus ergo oculos cordis nostri, dilectionem perfecit. Aperiamus ergo oculos cordis nostri, nostro cognoscamus esse dilectos, ut pro nobis ejus sanguinem fusum non dubitemus. Suspendamus corda nostra ad dilectionem Creatoris nostri, et non ad modicum aut ex aliquo: Sed ex toto corde, tota anima, et tota virtute diligamus eum , et nullius rei dilectionem praeponamus dilectioni Domini nostri Jesu Christi. Ipse enim ait: Qui diligit patrem aut matrem plusquam me, non est me dignus . Vere enim si Deum toto cor
Abbreviated transcription (Latin):
& omnia unum p̃ceptum sunt. quia quicqͥd p̃ci¬
pitur in sola caritate solidatur. Precepta ergo
dominica et multa sunt et unum. Multa ꝑ di¬
uersitatem oꝑis unum in radice dilectionis.
Qualiter dilectio dei et ꝓrimi tenenda sit. ip̃e
insinuat qui in pleris q scripture sue senten¬
tus. et amicos iubet diligi in se: et minucos diigi ꝓpt̃
se. Diligamus ergo dilectissimi fratres dominum
deum nostrum sicut ille p̃cepit. scilicet ex toto corde¬
& tota anima et tota uirtute nr̃a. Diligamus illũ
quia ille prior dilexit nos. Sicut iohannes ille qui
suꝑ ipsum dilectionis fontemin cena recubuit. in
diligere humana. insi ille primum naturam dilige¬
ret nostram. Dilerit etiam nos priusquam eẽnus.
& ideo ut essemus creauit. uiuificauit. nutriuit. cu¬
stodiuit. et ad lauacrum regeneracionis ꝑcduxit. Re¬
nouauit. gud̾nauit. ⁊ ad intelligibilem etatem ꝑdu.¬
xit. hec enim omnia nob misericordit᷑. et ꝑ nimiam

Expanded text:
et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praeciet omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. Praecepta ergo Dominica, et multa sunt, et unum. Multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter dilectio Dei et proximi sit tenenda, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis, et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Diligamus ergo, dilectissimi fratres, Dominum Deum nostrum sicut ille praecepit; scilicet, ex toto corde, tota anima et tota virtute nostra diligamus, quia ille prior dilexit nos . Sic enim Joannes ille, qui super illum dilectionis fontem in coena recubuit, in diligere, nisi ille primum naturam diligeret nostram. Dilexit etiam nos prius quam essemus, et ideo ut essemus creavit, vivificavit, nutrivit, custodivit, et ad lavacrum regenerationis perduxit, renovavit, gubernavit, et ad intelligibilem aetatem perduxit. Haec enim omnia nobis misericorditer, et per nimiam
Abbreviated transcription (Latin):
enim deus uere diligitur sine ꝓrimo. nec primus
uere diligitur sine deo. Spiritus sẽs scd̾o legitur
discipulis datus. prius adño in terradegente. postino¬
duma dũo celo psidente. In terra quippe datur sp̃s.
ue diligatur ꝓximus. Ecelo uero ut diligatur deuᷤ.
Sed curprius in terra. postinodũ e celo. nͥ quia pa¬
tenter clatur intelligi q̃ iurta io hannis nocem. qͥ
frẽm suum quẽ uidet ñ diligit: dm̃ quẽ ñ uidet
quomodo potest diligere: Ameinus gͦ et amplec¬
tamur ꝓrunum qui iuxta nos est: ut ꝑuenire ua¬
leamus ad amorem illius qui supra nos est. Medi¬
tetur mens in ꝓrimo qd̾ exhibeat deo. ut ꝑfecte me¬
reatur in dõ gaudere cum ꝓrimo. Tunc enĩ ad il¬
lam suꝑne frequencie leticiam. ꝑuenimus. de
qua nc̃ sc̃i sp̃s pignus accepimus. si ad istum finẽ
.scb̃ ad dilectionem dei ce ꝓrimi toto amore ten¬
damus. Omne mandatum desola dilectione ẽ.

Expanded text:
Deus enim vere diligitur sine proximo, nec proximus Deus enim vere diligitur sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Sanctus Spiritus secundo legitur discipulis datus: prius a Domino in terra degente , postmodum a Domino, coelo praesidente . In terra quippe datur spiritus, ut diligatur proximus: e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quia patenter datur intelligi, quod juxta Joannis vocem: Qui fratrem suum quem videt non diligit, Deum quem non videt, quomodo potest diligere ? Amemus et amplectamur proximum, qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo, quod exhibeat Deo, ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus, si ad istum finem, scilicet ad dilectionem Dei et proximi, toto amore tendamus. Omne mandatum de sola dilectione est,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃misit dicens. diliges dnm dm tuum. Ut uide¬
licet in terra pectoris nostri. prius amoris sui radi
cem figeret. quatinus ꝑ ramos postinodum dile¬
ctio fr̃na germinaret. Amordĩ et ꝓrimi dilectiõe
coalescit. sicut testatur iohannes qui quosdam in¬
crepat dicens. Qui non diligit fr̃em suum quẽ
uidec. deum quemñ uidet. quomodo potest dilig̾e:
Que tñ diuina dilectõ ꝑ timorem nascitur. et in
affectum crescendo ꝑmutatur. S sepe omip̃c ds̃
ut quantum quisq a caritate. dei. et ꝓrimi longe
sit. uel ineis quantum ꝓfecerit innotescat. miro
ordie cuncta dispensans. alios ꝑ flagella depri¬
mit alios successib fulcit. & dum quoslam tem.¬
ꝑaliter deserit. in quorumdam corlibus qd̾ malũ
latec ostendit. Nlamplerumq ipsi nos miseros
in sequuntur. qui felices sine comꝑaracione colue¬
runt. In offenso pede iter nrm interra agitur.
si deus et ꝓrimus integra mente diligatur. Nec

Expanded text:
praemisit dicens: Diliges Dominum Deum tuum , ut videpraemisit dicens: Diliges Dominum Deum tuum , ut videlicet in terra pectoris cem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Amor Dei ex proximi amore coalescit, sicut testatur Joannes, qui quosdam increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest diligere ? Quae tamen divina dilectio affectum crescendo permutatur. Saepe omnipotens Deus, ut quantum quisque a charitate Dei et proximi longe sit, vel in ea quam profecerit, notum facit . Miro ordine cuncta dispensans, alios per flagella deprimit, alios successibus fulcit. Et dum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet, ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus et proximus integra mente diligantur. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ut arleam. caritatem autẽ ñ habuero: nichil mi
chiꝓdest. ita sine amore caritatis. Quamuis recte
Quia tanta est caritatis uirtus. ut etiam ꝓpħia et
martirium sine illa nichil esse credantur. suillũ
p̃cium caritati compensatur. Caritas enim uirtu
tum omnium optinet principatum. Unde et uĩ
ma uirtus obecdiencie in caritate est: Que uide¬
licet caritas in duobus p̃ceptis olistinguitur. ut
deus et ꝓrimus diligatur. ⁊ recta oꝑacio ex deca¬
logi compiectione ꝑficiatur. ut cũ bona agiceꝑĩt:
mala iam nulla ppetrentur. Duo sunt p̃cepta
dilectionem dei et ꝓrimi capimus in eloquis diui¬
nis. ꝑ amorem dei: a mor ꝓruni gignitur. et ꝑ amo¬
rem ꝓximi. amor dei nutritur: slam qui amare
deum negligit. ꝓfecto diligere ꝓrimum nescit.
Tunc inplemus in dei amore ꝓficimus si in eiusd̾
dilectionis gremio prius ꝓrimi caritate lactam᷑.
Quia ergo amordei amorem ꝓrimi generat. dic¬
turus ꝑ legem dominus diliges ꝓrumnum tuum

Expanded text:
eam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . » Sine amore charitatis, quamvis quisque quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Nullum praemium charitati compensatur, quia charitas omnium virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vincma virtus obedientiae in charitate est. Quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur: et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrantur. Duo sunt praeceptdilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit. Tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate ligamur. Quia ergo amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum tuum,