comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi abscondita ẽ fortitudo eius hauit
ubium qm̃ ĩ cuice. cuiꝰ cormia ĩ mai¬
bus eius. Sapĩa quoq abscondita ẽ
et incarnata: placuit ei ꝑstulticiam
u̾bi: saluos facere credentes. Nõne quo¬
dãmodo stultũ se fec̾at qui tradidit
ĩ mortem aĩam suã. et tulit pccã mł¬
toꝵ. et q̃ nõ rapuit ex soluebat. Nõne
ebrius erat uino cautatis et ĩmeõr
sui contra petri consiliũ dicentis ꝓpi¬
cuis esto tͥ. Itaq abscondita ẽ fortitu¬
do maximeqz uelata et ĩcarnata sapĩa:
sz benignicas nõ potuit amplius decla
affectuosum cordis amorem diximus
ꝑtinere. Nam et uidere ẽ homines sic
affectos eutra huiꝰ. ut uixsine lac̾mie
uel audiant uel recordentur. Hic gͦ
amor contra concupĩam carnis est.
Quid eñ dulce sit ei ĩ carne cui ẽ¬
tanta dulcedo ĩ xp̃i passione. Ueꝵ
hec dulcedo falli potest si desit pru¬
dencia: et iam difficile cau̾i poterit
ĩ melle uenenũ. Neccesse ẽ igitur adeẽ
prudenciã: qua Diligent̾ interiora

Expanded text:
fortitudo ejus, haud dubium quin in cruce, cujus cornua in manibus ejus . Sapientia quoque abscondita est et incarnata; placuit enim ei per stultitiam verbi salvos facere credentes. Nonne quodam modo stultum se fecerat, qui tradidit in mortem animam suam, et tulit peccata multorum, et quae non rapuit, tunc exsolvebat? Nonne ebrius erat vino charitatis, et immemor sui, contra Petri consilium, dicentis: Propitius esto tibi? Itaque abscondita est fortitudo, maximeque velata et incarnata sapientia: sed benignitas non potuit amplius  aliaaffectuosum cordis amorem diximus pertinere. Nam et videre est homines sic affectos erga hujusmodi, ut vix sine lacrymis vel audiant, vel recordentur. Hic ergo amor contra concupiscentiam carnis est. Quid enim dulce sit ei in carne, cui tanta dulcedo est in Christi passione? Verum haec dulcedo falli potest, si desit prudentia; et jam difficile caveri poterit in melle venenum. Necesse est igitur adesse prudentiam, qua dil
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it: btĩ sunt fui ilti. Qd̾ nequaꝙͣ de
pͥma. s nec de sc̃dã quidẽ dictũ eẽ repe¬
nes. Est autẽ ingilia hec suꝑcor: cui sa¬
ne omnẽ iam custodiam sapiens adhibẽ¬
dam monet minirũ qr ex ip̃o iuta pro¬
cedit Ego tñ hanc eciam constare arbi¬
tror spãlr̃ in duob: ut iudel suꝑ affectio¬
nũ pit̾ et cocitacõnũ suaꝵ greges mẽs
solliata uigilant̾ incendat Et bñ datur¬

Expanded text:
i illi . Quod nequaquam de prima, sed nec de secunda quidem dictum esse reperies. Est autem vigilia haec super cor, cui sane omnem jam custodiam adhibendam Sapiens monet: nimirum quia ex ipso vita procedit . Ego tamen etiam hanc constare arbitror specialiter in duobus: ut videlicet super affectionum pariter et cogitationum suarum greges mens sollicita
Abbreviated transcription (Latin):
nec libens ueniet nec sponcaneus. ut pos¬
sit dicere uolũtarie sacrificabo t. Nũꝙͣ
asinis Dabo regnũ meum: ã mĩquid
de bobus cura ẽ deo. Ut g ͦ hẽam uo¬
lũtariũ t̾rebo eum : si forte conu̾̃tatur
et uiuat. Et cõminatus ẽ ac̾biora q̃
excogitari possũt: tenebras et̾nas uer¬
mes ĩmortales ignẽ iextingiubilem
Cum autẽ nec sit hõ reuocaretur ait.
Non solum timidus s ⁊ cupidus est.
Promittam ei qd potissimũ defider¬
bile uideatur. Desiderant homines
aurum aigentum et simila: s super
ec uitam desiderant. Mamfoscumẽ
hor et aude maifestum. Si inquit
tũtope defiderãt hanc miserã et sa¬
boriosam uitam ⁊ momentaneam
xtum diligerent meam quietam

Expanded text:
non libens veniet, nec spontaneus, ut posnon libens veniet, nec spontaneus, ut possit dicere: Voluntarie sacrificabo tibi . Nunquid asinis dabo regnum meum? aut nunquid de bobus cura est Deo? Ut ergo habeam voluntarium, terrebo eum, si forte convertatur, et vivat. Et comminatus est acerbiora quae excogitari possunt tenebras aeternas, vermes immortales, ignem inexstinguibilem. Cum autem nec sic homo revocaretur, ait: Non solum timidus, sed etiam 1146 cupidus est; promittam ei quod potissimum desiderabile videatur. Desiderant homines aurum, et argentum, et similia; sed super haec omnia vitam desiderant. Manifestum est hoc, et valde manifestum. Si, inquit, tantopere desiderant miseram hanc et laboriosam vitam et momentaneam, quantum diligent vitam quiet
Abbreviated transcription (Latin):
amabiliora: s hec nõ creduntur ser
siliũ. quib dicitur. qr omĩa ꝯ̃ audi
ui a prẽ meo uota feci uob̾. Expoĩt
b̾tũs gregorius: qr amor ipẽ noti¬
cia ẽ. Est gͦ. triplex amor q̃ tria
amas me. amas me amas me. Sz
et forte hec sũt. de quib in lege prea¬
pitur. Diliges dinñ deũ tuũ ex toto
corde tuo et ex tota aĩa. et ex tota
uirtute tua: idest diliges dulciter
idest affectuo se.diliges prudenter.
disiges fortiter. Sdi quidem amor cor¬
Sis simile qͥddã ht̃ carnalis amoris.
deatur illi accribuend̃ prudent̾ diligẽ
dum. Sane ad affectuosũ. quẽ dicimꝰ
xp̃i: s et tocius dispensa cionis quam
gessit in carne: et maxĩe passionis.
Uidens enim deus homimes oĩo car¬
nales effectos: tantam eos dulcedinẽ
exhibuit in carne. ut durissimi cordis
fit quisꝰius eũ toto affectu nõ diligit
olens enim nobilem creaturam
hominẽ recuꝑare: si inquit ĩuitum
coet̾o asimũ hẽo nõ hominẽ. qñquidẽ

Expanded text:
amabiliora; sed haec non creduntur servsilium, quibus dicitur: Quia omnivi a Patre meo, nota feci vobis . Exponit beatus Gregorius, quia amor ipse, notitia est. Est ergo triplex amor, qui tria Amas me, amas me, amas me? Sed et forte haec sunt, de quibus in lege praecipitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua , id est, diliges dulciter sive affectuose, diliges prudenter, diliges fortiter. Siquidem amor cordis simile quiddam habet carnali amori; o videatur illi attribuendum prudenter diligere Deum. 2. Sane ad affectuosum illum, quem dicimus, sed et totius dispensationis quam gessit in carne, et maxime passionis. Videns enim Deus homines omnino carnales affectos, tantam eis dulcedinem exhibuit in carne, ut durissimi cordis sit quisquis eum toto affectu non diligat. Volens siquidem nobilem creaturam hominem recuperare: Si, inquit, invitum coegero, asinum habebo, non hominem; quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
felro si quidẽ quẽ iomĩ efabulacione
Supplex timor iste sollicitat: et duoꝵ con¬
sideracio stimulat antedictoꝵ. Primum
maius inade̾ prorsus horrendũ. dehic
fraterie infirmitatis. cui nchilonmꝰ
ꝓfacile ẽ offendichñ dare. Puto tñ nec
eum quidẽ qui ĩ u̾bo cauet offensionem¬

Expanded text:
Felix siquidem, quem in omni confabulatione Felix siquidem, quem in omni confabulatione duplex timor ille sollicitat, et duorum consideratio stimulat auditorum: primum manus incidere prorsus horrendum; dehinc fraternae infirmitatis, cui niholominus perfacile est offendiculum dare. 8. Puto tamen ne eum quide
Abbreviated transcription (Latin):
sus ꝓpͥa quoq sui ip̃ius ꝑticula mu¬
mat᷑ audientes. Uẽtus ẽ ẜmo. s
nõ semper uentus urens. Surge ĩ¬
chilomimꝰ ẜmonis utilitas: et freꝙ̃t̾
in lingua fructus p̾ciosissimus ĩueĩt
Nempe iusti uita infide: fides ex audi¬
tu: auditus autem per uerbũ dei .
Quõ enĩ uiuet quis insi crediderit
Quõ credet nisi audierit. Quomodo
ei maiorẽ diligẽtiam et diligenciorẽ
custodiam cõuenit exhiberi. ꝙ sit iuxͣ
scripturã mors et uita ĩ manibus
lingue. Alioqui sisola ĩeẽt nec circũ¬
cisio quid̃ ei. si sola mors eciam absci¬
sio deberetur. Nũc uero petenda ẽ ori
ut nec utalem edificacõnẽ clausura
liberũ sorciatur egrẽssum. Uigile
tamus qd̾ p̾ceptum ẽ.: uel quod prohi¬
bitũ ꝯmittamus. Hortatur nos ad
bisptitã hanc custodiam ꝓphã. cũ dͥ ͭ
Declia a malo et fac bonũ. Uigilemꝰ
⁊ nichi lominus super u̾ba nr̃a: ne ĩeis
offendere deum uel proximũ noc̾e cõtĩtat

Expanded text:
rsus propria quoque sui ipsius pericula muniat audientes. Ventus est sermo, sed non semper est ventus urens. Surge, inihilominus sermonis utilitas, et frequenter in lingua fructus praetiosissimus reperitur. Nempe justi vita ex fide est, et fides ex auditu, auditus autem per verbum Dei. Quomodo enim vivet quis, nisi crediderit? quomodo credet, nisi audierit? quomodo rea majorem ei diligentiam, et diligentiorem custodiam convenit exhiberi, quod sit, juxta Scripturam, mors et vita in manibus linguae . Alioquin si sola inesset vita, nec circumcisio quidem ei, si sola mors, etiam abscissio deberetur. Nunc vero ponenda  aliasut nec vitalem aedificationem clausura liberum sortiatur egressum. Vigilemtamus quod praeceptum est, vel quod prohibitum est committamus. Hortatur nos ad bipartitam hanc custodiam Propheta cum dicit: Declina a malo, et fac bonum . Vigilemus etiam nihilominus super verba nostra, ne in eis vel offendere Deum, vel proximum nocere contingat.
Abbreviated transcription (Latin):
coltumbe̾ simplicitas: s in hac ꝑte
spentis quoꝵ astuciã nõ omittas
anria ne angenicũ quidẽ u̾bũ sine
discussione ꝓtenens. cogitabat qͣlic
eẽt salutacõ. Tu quoq quicrebris
saltẽ expimẽtis sollerter aĩadũtisti
ytũ nodeãt u̾ba: nõ desipies si sos¬
licitus fu̾is. quͥ quidẽ interee nct̃ẽ¬
ẽ sanicoĩ nõ mõ ori circũspectionẽ
Setairi nchilonimus adhibere
cautelam . Non miremĩ ꝙ huic gra¬
dui proficiẽtiũ Siuciꝰ ĩmoremur.
płes si quidẽ int̾ nos proficientes eẽ
uideamur ĩ sugilla cõne u̾boꝵ. s me¬
mentote qm̃ lingua ẽ q̃ lingue uicia

Expanded text:
 in hac parte serpentis quoque astutiam non omittas. Maria ne angelicum quidem verbum sine discussione praeteriens, cogitabat qualis esset ista salutatio . Tu quoque, qui crebris saltem experimentis solerter advertisti, quantum noceant verba, non desipies, si sollicitus fueris quandoquidem interesse neni non modo ori circumspectionem, sed et auri nihilominus adhibere cantelam. Non miremini quod huic gradui proficientium diutius immoremur: plures siquidem inter nos proficientes esse videamur in sugillatione verborum. Sed mementote quoni
Abbreviated transcription (Latin):
firmũ atq exiguũ. s usu magnũ
et ualidũ ĩuenitur. Modicũ membrũ
ẽ. S i caueas magnũ malũ. Temus
ẽ et lata: aptissiũ uacuandis cordi¬
b instrumentum: sicut multoꝵ mͥ ĩ
ter eas consc̃as arbitror attestari nͥ
forte omnes tam ꝑfecti sumis. ut nũꝙ
nobis post longas confabulaciones
ĩuẽtu sit mens quodãmodo uatua
meditacõ minꝰ deuota: sucta ma¬
tis affectio. et holocaustum orõnis
loruitur sapiens ẽ: rengiosus ac ti¬
mens deũ. Plus dico angelus ẽ et
as unde ledaris: nec ꝑsonam uolo¬

Expanded text:
firmum atque exiguum, sed usu magnum et validum invenitur. Modicum membrum est; sed, nisi caveas, magnum malum. Tenuis est et lata, aptissimum vacuandis cordibus instrumentum, 1120 sicut multorum mihi inter vos conscientias arbitror attestari: nisi forte omnes tam perfecti sumus, ut nunquam nobis post longas confabulationes inventa sit mens quodam modo vacua, meditatio minus devota, sicca magis affectio, et holocaustum orationis loquitur, sapiens est, religiosus ac timens Deum; plus dico, angelus est, et as unde laedaris. Nec personam
Abbreviated transcription (Latin):
xpũs ẽ. Lignũ fragile. fenũ molle.
scipula leiuis est. lignũ sũt qui fortit̾
inceꝑũt: s fracti fũt. non renodantur.
ffenũ sũt: qui fugienda mollicie tepe¬
facti nec sũmitate Digiti ut labores
arduos actĩgere uoluerũt. Stipula
sũt. qui leuitatis motibz ex sufflati
mĩꝙͣ ĩ eodem statu ꝑmanent. Et ti¬
mendũ quidẽ de istis s nõ despandũ.

Expanded text:
Christus est; lignum fragile est, fenum molle, Christus est; lignum fragile est, fenum molle, stipula levis. Lignum sunt qui fortiter incoeperunt, sed fracti non renodantur. Fenum sunt, qui fugienda mollitie tepefacti, nec summitate digiti, ut dicitur, labores arduos attingere volunt. Stipula sunt, qui levitatis motibus exsufflati, nunquam in eodem statu permanent. 2. Et timendum quidem est de istis, s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ securitas frẽs: neq in celo
neq in ꝑadiso. multo minus
ĩ mundõ. Incelo em̃ cecidit angelus
sub pñcia dĩnitatis: adã in paradiso
de loco uoluptatis iudas ĩ mundo de sco¬
la saluatoris. Hec idcirco dixeuimi: ne
quis sͥ de isto loco blandiatur. qr dr̃ locꝰ
sãficant locũ. Rũt eni int̾ nõs tria
genera hom̃i: ip̃aqz satis incongrua
et ordim et hor̃ qui hanc uiam ĩgresse
ẽ. Rrũt eĩ qui bñ inceperũt s statĩ de¬
fecerũt: et sut qui nĩꝙͣ inceꝑũt s in
sua mollicie ꝑmãserũt et ꝑ manent.
et sũt qui raptãtur spũ leuitatis. tardi
ad audiendũ ueloces ad loquendũ: pa¬
si ĩfundam̃to ꝑmarserint salui erũt.
sic tñ qiͣ ꝑ ignẽ. Per quem ignem.:
dicit aplũs. Fundam̃tum aliud nemo
pt̃ ponere pret̾ id qd̾ positum ẽ : qd̾ est
xp̃us ihũs. Si quis edificau̾it super
fundamentũ hoc ligna femũscipulam.
Detrimentum pacietur. Ipẽ autẽ saluꝰ
erit. sic tñ qiͣ ꝑ ignẽ. fundamentum

Expanded text:
est securitas, fratres, neque in coelo, neque in paradiso; multo minus in mundo. In coelo enim cecidit angelus sub praesentia divinitatis; Adam in paradiso de loco voluptatis; Judas in mundo de schola Salvatoris. Haec idcirco dixerim, ne quis sibi de loco isto blaficant. Sunt enim etiam inter nos tria genera hominum, ipsaque satis incongrua et ordini, et homini, qui hanc viam ingressus est. Sunt enim qui bene incoeperunt, sed statim defecerunt. Et sunt qui nunquam incoeperunt, sed in sua mollitie permanserunt, et permanent. Et sunt qui raptantur spiritu levitatis, tardi ad audiendum, veloces ad loquendum, pasi in fundamento permanserint: sed salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Per quem ignem? Dicit Apostolus: Fundamentum aliud nemo potest ponere praeter id quod positum est, quod est Christus Jesus. Si quis aedificaverit super fundamentum hoc lignum, fenum, stipulam; detrimentum patietur: ipse autem salvus erit; sic tamen quasi per ignem . Fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
deẽẽ grãm: s iustius forsitã
ip̃a s̃ ꝯquentur gr̃a deeẽ nõullos.
Nempe res cordis ẽ gr̃a deuocionis: ista
quã quermius. ut hoc munere ip̃e se
fraudet qui ĩt̾in ei dissimulat recepta¬
clm̃ exhibere. Cet̾m unde illi cura cor¬
dis cui nec ipã quidẽ ad huc oris cir¬
cumspectõ seu manus custodia subest
qui nec imiciũ apprehendit. s ne ei qͦz
qui miciũ iam tenere uidetur et ad me¬
Siũ nõ ꝑuenit. Magnũ ẽ hoĩ seculan
mũdas hrẽ manus: monacho nõ est
ymo u̾o et in ip̃is quoq manibz lõge
amplior mũdicia et iusticia habundã¬
cior a nobis exigitur ꝙͣ ab illis. Nimiꝵ
illis dicitur fugite fornicacõem: et qui
furabatur iã nõ furetur. cet̾aq silĩa.
q̃ quifecerint regnũ dei nõ consaꝙ̃ tur
Nunquid et nobis ab huiꝰ moĩ conta¬
gns oꝑũ. et tam gͣui manuũ cõ tamia¬
cõne tiiẽdũ ẽ.  quo intidiores man
eo grauiꝰ meis quoqz minor neuus

Expanded text:
deesse gratiam; sed justius forsitan ipsa sibi queritur gratia deesse nonnullos. Nempe res cordis est gratia devotionis ista, quam quaerimus; et hoc munere ipse se fraudat, qui internum ei dissimulat receptaculum exhibere. Caeterum unde illi cura cordis, cui ne ipsa quidem adhuc oris circumspectio, seu manus custodia subest? qui nec initium apprehendit; sed ne is quoque qui initium jam tenere videtur, si ad medium non pervenit. Magnum est homini saeculari mundas habere manus: monacho non est Imo vero et in ipsis quoque manibus longe amplior munditia, et justitia abundantior a nobis exigitur, quam ab illis. Nimirum illis dicitur: Fugite fornicationem ; et: Qui furabatur, jam non furetur , caeteraque similia: quae qui fecerint, regnum Dei non consequentur. Nunquid et nobis ab hujusmodi contagiis operum, et tam gravi manuum contaminatione timendum est? Sed quo nitidiores manus, eo gravius quoque minor in eis
Abbreviated transcription (Latin):
ad: nõ quidẽ de hoc mũdo. s in hoc mũ¬
do. Cũ enĩ legatur adam ĩ loco uoluptatis
ab ñtio poĩtus ut oparetur quis sane
sapiens in loco eius fitios affuctõnis ad
feriandũ poĩtos arbitraretur. Oꝑemur
ergo s cibũ qui nõ ꝑit: oꝑemur opus
salutis nr̃e. oꝑemur ĩ uinea dmĩ: Ut de¬
nariũ diurnũm mereamur acciꝑe. oꝑe¬
mur insapĩa q̃ dicit: qui operãntur ĩ
me nõ peccabũt. Ager ẽ mũdus ait
ueritas: fodiamus ĩ eo. thesaurus ab¬
sconditus latet: effodiamus eũ. Ĩpa ẽ
eĩ sapĩa q̃ trahitur de occultis. Omnes
eam q̃ramus: omnes concupisca mus
eam. Sio  frustra querit qui ĩ lecto suo
querit: neq in terra suauit̾ uiuẽciũ

Expanded text:
id: non quidem de hoc mundo, sed in hoc mundo. Cum enim legatur Adam in loco voluptatis ab initio positus ut operaretur , quis sanum sapiens, filios ejus in loco afflictionis ad feriandum positos arbitretur? Operemur ergo, sed cibum qui non perit: operemur opus salutis nostrae. Operemur in vinea Domini: ut denarium diurnum accipere mereamur. Operemur in sapientia, quae dicit: Qui operantur in me, non peccabunt . Ager est mundus, ait Veritas . Fodiamus in eo; thesaurus absconditus latet, effodiamus eum. Ipsa est enim sapientia, quae trahitur de occultis. Omnes eam quaerimus, omnes concupiscimus eam. 2. Sed frustra quaerit qui in lectulo suo quaerit: neque enim in terra su
Abbreviated transcription (Latin):
in desiderio furoꝵ pͥmioꝵ. Iuuemisti
fleas. si huiꝰ sclĩ desiderabilia ꝑu¬
pendas: si eternã btĩtudinẽ toto
desiderio concupiscas. Iuuensti saꝑ¬
enciam si hoꝵ triũ singula t̾ sapiũt
prout sũt. et ħ quid̃ amara et oĩo
fugienda: ista quoq uelud caduta
et trãsitoria contempnenda. illa u̾o
Sa ĩtimo quodã sapore aĩ diuidices et
discernas. Atq hec quidem sobria ẽ
sapĩa et uomitum nesat. ubi et timorie
frigus ex recordacõne pccõꝵ. et carita¬
tis feruor ex appetitu diuinaꝵ ꝓmissio¬
nũ tepiditatem amouet eaꝵ qͣ nunc
sũt pessimaꝵ occupacõnũ: ut nec euo¬
mas sapĩam nec enomaris ab ea.Sic̃
eĩ btũs homo qui ĩuenit sapĩam: sic ⁊̾
btũs uir uel beatior qui moratur m

Expanded text:
in desiderio futurorum praemiorum. Invenisti fleas, si hujus saeculi desiderabilia parvipendas, si aeternam beatitudinem toto desiderio concupiscas. Invenisti sapientiam, si tibi horum singula sapiunt prout sunt, ut haec quidem amara et omnino fugienda, ista quoque velut caduca et transitoria contemnenda; illa vero is, intimo quodam animi sapore dijudices et discernas. Atque haec quidem sobria est sapientia, et vomitum nescit, ubi et timoris frigus ex recordatione peccatorum, et charitatis fervor ex appetitu divinarum promissionum, tepiditatem amovet earum, quae nunc sunt, pessimarum occupationum: ut nec evomas sapientiam, nec evomaris ab ea. Sicut enim beatus homo qui invenit sapientiam: sic etiam beatus vir, vel beatior etiam qui m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnͣcipio ẜmonis iustus accãtor ẽ sui
Nam ĩ medio magnificare dnmm. ĩ t̾cio
autem si eatenus affluit sapĩa. edifi¬
care ꝓuimũ d. An u̾o ĩ oꝑe affluendũ
moꝑe triplicem affluenciam. Nam et
luis nõ hẽtis. ꝓuto ego ꝙ ad opus ꝓ¬
tinet copiose satis affluere spienca
quicũq int̾ uos ꝯtinẽt᷑ pacient᷑ et obe¬
dienter comĩ satur. tñ ut fidelis obedĩa

Expanded text:
monis justus accusator est sui : nam in medio magnificare Dominum; in tertio quoque si catenus affluit sapientia aedificare proximum debet. An vero et in opere affluendum opere triplicem affluentiam: nam et lius non habetis, puto ego, quod ad opus pertinet, copiose satis affluere sapientia, quicunque inter vos continenter, patienter et obedienter conversatur: tantum ut fidelis obed
Abbreviated transcription (Latin):
Prope ẽ u̾bum ĩ corde tuo: et i ore tuo.
Sige cor de locto tuo; Ut non frustra
audias admonẽtem sur sum hẽre cor.
ut semper esurias. Nã et ip̃ dicit. Q
edut me ad huc esurient. Non mustũ
et .a np̃m qd̾ uideris hr̃e aufferatur a
ti: quixe qui ante tempus quert desti
ab inquisicõe uel ĩuocacio ne cesfandũ s̃.
Alit̾ quoqz sicut qui mel comedit multũ
tator ẽ marestatis oppͥmetur a glĩa.
Quid tu pilate seorsum int̾roga
Sinĩ ut tibi susurret in aurẽ quid sit
u̾itas: Multũ ẽ ad te: nõ dabitur
scm̃ camib: nec margarita porco.
Quere pocius fidei gustum sacieta¬
tem intelligẽtie meritum re ne requi¬
uas. merito frẽs reu̾berata acie ꝑtinꝰ
resiliuit: et protinus responsum nõ¬

Expanded text:
pe est verbum in corde tuo, et in ore tuo cor, surge de lectulo tuo, ut non frustra audias admonentem sursum habere cor. ut semper esurias. Nam ipsa dicit: Qui edunt me, adhuc esurient . Noli multum et hoc ipsum quod videris habere, auferatur a te, quippe qui ante tempus quaerere desab inquisitione vel invocatione cessandum est. Aliter quoque sicut qui mel comedit multum,tator est majestatis, opprimetur a gloria . Quid tu, Pilate, scorsum interrogas Dominum, ut tibi susurret in aurem quid sit veritas? Multum est ad te: non dabitur sanctum cani, nec margarita porco. Quaere potius fidei gustum; satietatem intelligentiae interim ne requiras. Merito, fratres, reverberata acie protinus resilivit: et
Abbreviated transcription (Latin):
feci. Circundederũt me mala quoꝵ nõ
ẽ numerus: cõprehenderũt me miqui¬
tates mee. et nõ potui ut uderem. Qd̾
satisfaciam cum cogar redde̾ debitum
usqr ad noiuissimũ quadrantem. So
et delicta quis intelligit: ait illa cele¬
scis fistula ambrosius. Ffacilius ĩuem
eos qui ĩnocenciam seruauerũt. ꝙͣ qui

Expanded text:
feci. Circumdederunt me mala, quorum non feci. Circumdederunt me mala, quorum non est numerus; comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut videremsatisfaciam, cum cogar reddere debitum usque ad novissimum quadrantem? Sed et delicta quis intelligit? Ait illa coelestis fistula Ambrosius: « Facilius inveni eos qui innocentiam servaverunt, quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o ꝯꝙͣ sum: quidꝙͣ possum. nõne sic
ẽ sicut stella ad solem. stilla ad flumẽ.
lapis ad turrẽ. pulius ad monten:
tissima corpus et aĩam uel pocius unũ
et non dabo ad uolũtatem ip̃ius. qui tã¬
tus tantillũ tantis bñficus p̾uenit.
qui toto se totum me ꝯꝑauit: Alioquĩ
si illa retinu̾o. qua fronte quib oclĩs
ifrael. et illius sangiũs nõ guttas
s undas. aqu̾q ꝑtib corporis ĩ meũ
et peruersa. et infideles filii quid facietie
in die calamitatis de longe uementis.
Ad cuiꝰ fugientis auxiliũ: Esz minꝙͣ
huic soli debitor sum: cui uix ꝑũ aliꝙ
retribuere possum. Exigunt a me
p̾terita pccã mea futuram uitã meã.
cogitẽ omnes annos meos ĩ amaritu¬
dine aiẽ mee. Et ad hec quis ydoneus .
Peccaui suꝑ numerũ harene maris.
et multiplicata sũt pccã mea. et non
sum dignus uidere altitu dinẽ celi pre
multitudine iiquitatis mee: qm̃ ir
rtaui iram tuam. et malum coram te

Expanded text:
uid sum, quidquid possum, nonne istud sic est, sicut stella ad solem, gutta ad fluvium, lapis ad turrim, pulvis ad montem, tissima, corpus et animam; vel potius unum et non dabo illam ad voluntatem illius, qui tantus tantillum tantis beneficiis praevenit, qui toto se totum me comparavit? Alioquin si illam retinuero, qua fronte, quibus oculis, Israel; et illius sanguinis, non guttas, sed undas a quinque partibus corporis in meum io perversa, et infideles filii! quid facietis in die calamitatis de longe venientis? ad cujus fugietis auxilium? 7. Sed nunquid huic soli debitor sum, cui vix parum aliquid retribuere possum? Exigunt a me praeterita peccata mea futuram vitam meam, cogitem omnes annos meos in amaritudine animae meae. Et ad haec quis idoneus? Peccavi super numerum arenae maris, et multiplicata sunt peccata mea, et non sum dignus videre altitudinem coeli prae multitudine iniquitatis meae, quoniam irritavi iram tuam, et malum coram te
Abbreviated transcription (Latin):
u̾naculo ymo u̾miclõ crucifigi. Quis
audiuit unꝙͣ tale ã quis uidit huic silẽ.
Uix enĩ pro iusto quis moritur: ipẽ
pro ĩnicis et ĩiustis mortuus ẽ. ehigẽs
exulare a celis. ut nos reportaret ad
celos amicus dulcs confiliarius pru¬
dens: adiutorfortis. Quid retubuã
dño pro omĩb qui retribuit mͥ. Nõne
si cõferãtur ĩ me omnes uite filioꝵ
adam et ommes dies sclĩ et labores oñn
hoĩm qui fuerũt qui sũt. et qui erunt
qd̵ spectabile ẽ. et scupendum u̾tutibus
eciam suꝑius. in conceptu de spũ et ortu

Expanded text:
ernaculo, imo vermiculo crucifigi! Quis audivit unquam tale? aut quis vidit huic simile? Vix enim pro justo quis moritur: ipse pro injustis et inimicis mortuus est, eligens exsulare a coelis, ut nos reportaret ad coelos, amicus dulcis, consiliarius prudens, adjutor fortis. 6. Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Nonne, si conferrentur in me omnes vitae filiorum Adam, et omnes dies saeculi, et labores, omnium hominum qui fuerunt, qui sunt, et qui erunt,us, quod spectabile et stupendum est virtutibus etiam supernis, in conceptu de Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
qui t̾ mĩstrat syderum cirsus: aeris
temꝑiem. fecunditatem terre: fructu¬
um ubertatem. Huic reuera totis
ut et ħ minutũ tuũ noĩare nec dũ
nũare p̾fumas. Expone igr̃ cui hor
quatuor ꝓponas reddere quod debes.¬
ut cũm u̾nusquisq tantus exactor
sitdut te possit singlrĩt᷑ suffocare. Enl
dñe uimi pacior rẽsponde pro me: in
manus tuas cõmendo minutũ meũ
tiꝑsolue omnib: tu ab omnibz liben
qr tu es deus ⁊ nõ homo: et qd̾ impo ᷝ ͤ.¬
syminib possibile ẽ tibi. Qd hiũ dñe
hoc feci: qr ĩꝑfectũ meũ uiderũt oculi
tui. Quis ergo amplius gruniet di¬
cens miiũ laboramus mimũ ieui¬
namus: mimũ iugilamus. cum nec
tis: proftõ decẽ qͥt᷑ ducta quadragesi¬
mam nram faciũt. quam custodire
nos oportet omnib uite dieb uite
nr̃e. Et ipẽ qui congregauit nos ĩ
loco isto. uitam nr̃am conseruet in¬

Expanded text:
qui tibi ministrat siderum cursus, aeris qui tibi ministrat siderum cursus, aeris temperiem, fecunditatem terrae, fructuum ubertatem. Huic revera totis ut et hic minutum tuum nominare, nedum numerare praesumas. Expone ergo mihi, cui horum quatuor proponas reddere quod debes, cum unusquisque tantus exactor sit, ut te possit singulariter suffocare. Eia, Domine, vim patior, responde pro me. In manus tuas, Domine, commendo minutum meum: tu persolve omnibus, tu ab omnibus libera, quia tu es Deus, et non homo; et quod hominibus impossi imperfectum meum viderunt oculi tui. Quis ergo amplius grunniet, dicens: Nimium laboramus, nimium jejunamus, nimium vigilamus; cum nec tis: profecto decem quater ducta quadragesimam vestram faciunt, quam custodire vos oporteat omnibus diebus vitae vestrae. Et ipse qui vos congregavit in loco isto, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Credo ꝙ uelis eẽ sicut angeli dei in celo:
gnũ deo et prĩ et erit deus omia ĩ omĩ¬
bz: postremo eẽ similis deo et uidere eũ
sicuti ẽ: Nec dubito qui et tu ꝯcupiscas
suspicere et umbras declintes. ⁊ diem
aspirantẽ: cũ illux̾it illa sollempnis
dies. et mibila uerũ excusserit: qñ iã
ao tenebraꝵ ext̾mĩacĩo. desictacõ palu¬
dum. fetoꝵ depulsio. Nonne ad hoc
emendum totum te et quecumq unde¬
cũq contrahere poteris dare oportebit.
tñ putes ẽẽ condigs passiones huiꝰ tpĩs
uel corporis ad futurã glĩam q̃ reuela¬
bitur m nobis. An sic imprudẽs es.
Qͥd dices si et quartũ debitorẽ ĩ me¬
diũ adduxo. qui sͥ et ure p̾matus sui
tres excedere uelit: Ecte in ianins ẽ
qui fect celum ⁊ terram. Creator tuꝰ
ẽ tu creatura: tu ẜuus ille dñs. ille
figulus tu figm̃tum. Totum gͦ quod
es illi debes. a quo totum hẽs: illi p¬
cipue dño qui et tefecit ⁊ benefecit tͣ.

Expanded text:
Credo quod velis esse aequalis angelis Dei in coelo,  regnum Deo Patri, et erit Deus omnia in omnibus; postremo esse similis Deo, et videre eum sicuti est. Nec dubito quin et concupiscas suscipere et umbras declinantes, et diem aspirantem, cum illuxerit illa solemnis dies, et nubila rerum excusserit; quando jam tio, tenebrarum exterminatio, desiccatio paludum, fetorum depulsio. Nonne ad hoc emendum totum te, quaecunque, et undecunque contrahere poteris, dare oportebit? tamen putes esse condignas passiones hujus temporis vel corporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. An sic impudens es, 9. Quid dices, si et quartum debitorem in medium adduxero, qui sibi etiam jure primatus suitres cedere velit? Ecce in januis est qui fecit coelum et terram: et Creator tuus est, tu creatura; tu servus, ille Dominus; ille figulus, tu figmentum. Totum ergo quod es, illi debes, a quo totum habes; illi praecipue Domino, qui et te fecit, et benefecit tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
ait iustus dñe: multum ẽ eñ. Cum
igitur quidquid uiuis quidquid sapis.
quidquid hs̃ quidꝙͥ potes huic uni rei de¬
dicaueris: mĩquid ẽ uel int̾ aliqua
conputand. Paulo ante uitam tuai¬
up̃o pro uita sua reddideras: et nunc
iterum eam totam precedenciũ exigit¬
cogit recordacio pcc̃oꝵ. Nunꝙͥ ut uulgo
dicitur de una filia duos gen̾os facere¬

Expanded text:
ait justus; multum est enim . Cum ergo quidquid vivis, quidquid sapis, quidquid habes, quidquid potes, huic uni rei dedicaveris, nunquid est, vel inter aliqua computandum? Paulo ante vitam tuam pro vita sua Christo reddideras; et nunc iterum eam totam praecedentium exigit recordatio peccatorum. Nunquid, ut vulgo dicitur, de una filia duos generos
Abbreviated transcription (Latin):
albe date sũt. et ĩuĩctum ut sustineãt ip̃s
ad suc modicũ. Donec impn conterantur
dupplici contricõe et ip̃i Supplici bt̃itudie
coronentur. Cũ gͦ nũdũ hẽant qd̾ hr̃e
desiderant.mebrian nõ possunt. s c̃ei
illa uisio potus. ut sicut absq labore bibit
ita sie labore ꝯuiescatur. donec sacient
cum appueut gloria eius. Cum antem
resurgemus ĩ uirũ ꝑfectum ĩmẽ suã eta¬
tis plenitudimis xpĩ. et guosa ista cĩtas
margautis sus ornabitur. et sicut letã¬
cium oñ bc̃itudo eut in ea: tunc adimple¬
bit nos leticia cum uultu suo qr uidebim
eum sicuti ẽ. Tũc mebriabimur ab iberta¬
todorius sue: et torrente uoluptatis sue

Expanded text:
albae datae sunt; et injunctum, ut sustineant tempus albae datae sunt; et injunctum, ut sustineant tempus adhuc modicum , donec impii conterantur duplici contritione, et ipsi gemina beatitudine coronentur. Cum ergo nondum habeant quod habere desiderant, inebriari non possunt, sed est eis villa visio potus: ut sicut absque labore bibitur, ita sine labore quiescant, donec satientur cum apparuerit gloria ejus. Cum autem resurgemus in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi , et gloriosa illa civitas margaritis ornabitur, et sicut laetantium omnium habitatio erit in ea; tunc adimplebit nos laetitia cum vultu suo , quia videbimus eum sicuti est . Tunc inebriabimur ab ubertate domus suae, et torren
Abbreviated transcription (Latin):
cũ q̃ritur fugiat. sicut sponsa ĩ canticis
multiplr̃ ostendit quesisse et nõ ĩueĩs¬
se. Non ẽ autẽ uultus iste et uultus ille¬
glĩe dñi ĩuenisse qui ẽ super cherubm.
qui umu̾sitati angeloꝵ purissimus ⁊
claussimus exibetur: nobis uero specu¬
leticie nõ hẽmus: donec trahat nos
ad se ip̃m. et accedat caput corpori: et sit
deus om̃a momĩb Illic erit adimple¬
cõ: ħ ẽ gustus. Gustamus em̃ et uide¬
mus. qm̃ suauis ẽ dñs. S gustus iste
nõ transit in potum: qr licet uideamus.
nõ cõpenetramus. In gustu uero suaiuis
in adimplecõne admirabitis. Scõꝵ aũt
aĩe terrenis exute corporib q̃ iã ad sedes
ethereas aduolauerũt licet bibant nõ
tñ adimplentur: nõ tñ ĩebriantur.
Qͣuis enĩ multa btĩtudĩe ꝑfruantur:
expectant tñ resurrectionem mortuoꝵ
corpoꝵ ut cum in terra sua dupplicia pos¬
sederint: sempiterna ꝑfundantur leti¬
cia. Sxdo enĩ illis singulis scole sĩglẽ

Expanded text:
cum quaeritur, fugiat, sicut sponsa se in Canticis multipliciter ostendit quaesisse, et non invenisse . Non est autem vultus iste, vultum gloriae Domini invenisse, qui est super cherubim; quia universitati angelorum purissimus et clarissimus exhibetur; nobis vero specuaetitiae non habemus, donec trahat nos ad se ipsum, et accedat caput corpori, et sit Deus omnia in omnibus. Illic erit adimpletio, hic est gustus. Gustamus enim hic et videmus quoniam suavis est Dominus; sed gustus iste non transit in potum, quia licet videamus, non tamen penetramus. In gustu est suavis, in adimpletione mirabilis. Sanctorum autem animae terrenis exutae corporibus, quae jam ad sedes aethereas evolaverunt, licet bibant, non tamen adimplentur, non tamen inebriantur. Quamvis enim multa beatitudine perfruantur, exspectant tamen resurrectionem mortuorum corporum, ut cum 1175 in terra sua duplicia possederint, sempiterna perfundantur laetitia . Modo enim illis singulis singulae stolae
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ ante luciferum genitus. ĩ splendore
figure substancie dei uenit ad carcerem
tuũ ad hinnũ tuũ: infixus ut dicit᷑ usq
ad cubitos in limo profundi. Quid nõ
suaue t᷑. cũ t̾ collegeris omnes amaritu¬
dines dm̃i tui. et rememoraueris pͥmũ
quidẽ illoꝵ ĩ fãciliũ nccĩtatum deinde
laboꝵ quos ꝑtulit in p̾dicando. fatiga¬

Expanded text:
sanctorum ante luciferum genitus, splendor et sanctorum ante luciferum genitus, splendor et figura substantiae Dei, venit ad carcerem tuum, ad limum tuum, infixus, ut dicitur, usque ad cubitos in limo profundi? Quid non suave tibi, cum tibi collegeris omnes amaritudines Domini tui, et rememoraberis primum quidem illarum infantilium necessitatum; deinde, laborum quos pertulit in praedicando, fatiga
Abbreviated transcription (Latin):
Ab sit em̃ ut spũs beritatis qui te huc al¬
diroit te reduc̾e uelit. qz nõ est inore eius
est et nõ: s ẽ in illo est: ficut irre fragã¬
bilis auctoritas testatur. Nemo ait a
thena seꝑacio interpretatur. Qui gͦ
nõ dispergere sz colligere uenit. qui sẽ¬
per reuocat disꝑsos israel in terram
eritis prime illi scole saluatoris pro pos¬
sibilitate respondet. An audes ad mol¬
liorem uel cogitando descendere : O fi co¬
gnouisses et tu et ꝙͣ multa et ꝙͣ multis
debeas. uidẽs ꝙͣ nichil sit qd̾ facis. qm̃
nec inter mĩma nũanda ẽ ad cõꝑacõ¬
nem debitoꝵ tuoꝵ. Uis scre q̃ et quib
debeas: Primo xpõ ihũ debes omnẽ
uitam tuam: qr ipẽ uitam suam po¬
suit pro uita tua. et cruciatus amaros
sustinuit: ne tu ꝑpetuos sustineres. E̾d
tibi uel Surũ uel dirũ eẽ poterit cum
recordatus fueris qr ille in forma dei.
in die eternitatis sue. ĩ splendoribus

Expanded text:
Absit enim ut Spiritus veritatis, qui te huc aAbsit enim ut Spiritus veritatis, qui te huc adduxit, te reducere velit; quia non est in ore ejus: Est et Non; sed est in illo Est, sicut irrefragabilis auctoritas testatur. Nemo, ait Athema, separatio interpretatur. Qui vero  sanctus non dispergere, sed colligere venit, qui semper revocat dispersos Israel in terram eris, primae illi scholae Salvatoris pro sua possibilitate respondeat. An audes ad molliorem vel cogitando descendere? O si cognovisses et tu, quam multa et quam multis debeas! videres quam nihil sit quod facis, quam nec inter minima numerandum ad comparationem debitorum tuorum. Vis scire quae et quibus debeas? Primo Christo Jesu debes omnem vitam tuam, quia ipse vitam suam posuit pro vita tua; et cruciatus amaros sustinuit, ne tu perpetuos sustineres. Quid tibi dirum vel durum esse poterit, cum recordatus fueris quia ille, in forma Dei, in die aeternitatis suae, in splendoribus
Abbreviated transcription (Latin):
papite fegere consueuit. Seni qu sen¬
aĩantib terre. uit scuptura. Unde et ab
interrogtacõe incepit mentẽ mulieris
explor̃ans: sciens ingemo nõ uiribus
laborandum. Cur precepit dñs Deus
uobis inquiens ne comederitis de ligno
scĩe bom et mali. Q respondit. Ne for¬
te moriamur. Qd dñs pro certo po¬
suerat dicens. Quacumqz die come¬
deritis morte moriemini: Ista sub du¬
bio iam point ne forte inquiens si come¬
derimius moriamur. Et audi ĩgemũ
manciamq serpentis. Nequaꝙͣ in qͥt
moriemĩ. Deus affirmat mulier dubi¬
tat: serpens negat. Sic et ego timieo
ne ficut serpens euam seduxit astucia
p̾cepit uobis deus ut istã regulani te¬
neretis: Eadm̃ eñ impetum spurituũ
nr̃o ꝵ huic tepido remissionẽ. uli fruẽ¬
ti uitam arciorẽ ꝓponit. hoc solum eroꝵ¬
tans ⁊ expectans ut quõ tollat eum a
cõfilus iuistoꝵ et congregacõne. Profece
locum tuũ. Unde et sapiens nõ igtnar
ascenderit ait: locum tuũ ne dimiseris.

Expanded text:
egere consuevit. Denique et seranimantibus terrae, ait Scriptura. Unde et ab interrogatione incoepit, mentem mulieris explorans, sciens, ingenio, non viribus laborandum, Cur praecepit vobis Dominus Deus, inquiens, ne comederetis de ligno scientiae boni et mali? Quae respondit: Ne forte moriamur . Quod Deus pro certo posuerat, dicens: Quacunque die comederitis, morte moriemini ; ista sub dubio supponit, ne forte, inquiens, si comederimus, moriamur. Et audi ingenium malitiamque serpentis. Nequaquam, inquit, moriemini . Deus affirmat, mulier dubitat, Satan negat. Sic et ego timeo, ne sicut serpens Evam seduxit astutia praecepit vobis Deus, ut istam Regulam teneretis? Secundum enim impetum spirituum vestrorum huic tepido remissionem, illi ferventi vitam arctiorem proponit, hoc solum expetens et exspectans, ut quoquo modo tollat eum a concilio justorum et congregatione. Profecto locum tuum. Unde et Sapiens hujus rei nsuper te ascenderit, ait, locum tuum ne dimiseris .
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̾ uob̃ a pro uobis timeã a uirib sa¬
thane et mistroꝵ eius: cum nouerim
illuis fortitudinẽ ꝑ redemptoris nr̃i¬
uulnera traductãm. et deductam ad
nichibum. In spũ eius fortitudinis for¬
tem fortior ille contriuit. portas erras
et uectes ferreos confringẽs. A uersutus
et astuciis illius formido nobis ĩquib
fragiitatem humane nature quãqͣ¬
uersum se uetent nõ ignorat. Mitꝰ
ille isatiabilis homiaida primis pẽ

Expanded text:
obis timeam a viribus Satanae et ministrorum ejus, cum noverim illius fortitudinem per Redemptoris vulnera traductam et deductam ad nihilum. In spiritu enim fortitudinis fortem fortior ille contrivit, portas aereas et vectes ferreos confringens. A versutiis et astutiis illius formido mihi est pro vfragilitatem humanae naturae, quaquaversum se verterit, non ignorat. Sic ille insatiabil
Abbreviated transcription (Latin):
m̾itis tñ ex̾cicus coequati dicatis do
deo nrõ cum ueneritis ante thronum
glie ip̃ius. Letati sumus pro diebus
quib nos hũiliasti: ãnis quib uidimꝰ
mala. In ueritate dicõ uobis qr in ueri¬
tate estis in uia recta. in uia scã q̃ per¬

Expanded text:
iis aliquatenus coaequati, dicatis Domino Deo vestro, cum veneritis ante thronum gloriae ipsius: Laetati sumus pro diebus quibus nos humiliasti, annis quibus vidimus mala . In veritate dico vobis, quia in veritate estis in via recta, in via sancta, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
Profecto et acutissima: que tres pene¬
trat ictu uno. Lingua inquit eoꝵ gla¬
dius acutus. Gladius equidẽ anceps.
ymo et t̾ceps lingua ẽ detractoris. Nec
u̾o huiꝰ moĩ linguam ipõ ⁊ mucrone
quo dnicũ latus confossum ẽ crudelio¬
rem dicere uerearis. Fodit enĩ hec xp̃i
corpus: et mẽbrum de membro: nec iã
enamine fodit. sz facit examine fodien¬
do. Ipĩs quoq nocẽtior ẽ spinis: quas
illi tam sublim capiti furor militis
ĩposuit: seu eciã claius ferreis. quos
scĩssimis manib illis ⁊ pedib con¬
infixit. Nisi em̃ huiꝰ qd̾ nũc pũgit
et tranffoditur corporis p̾tulisset.¬
tulisset: nũꝙͣ illud pro isto mortis
ĩuirie crucis ignoĩe tradidisset. Et
dicimus. Leius res ẽ ẜmo. tenera
mollis ⁊ exigua caro. lingua homĩs
Quis sapiens magini pendat. Le¬
iuis quidem res ẜmo ẽ: qr leuiter uo¬
lat. s grauit̾ nulerat: Leuit̾ trãsit
s grauit̾ urit: leuit penetrat aĩi.

Expanded text:
Profecto et acutissima, quae tres peneProfecto et acutissima, quae tres penetrat ictu uno. Lingua, inquit, eorum gladius acutus . Gladius equidem anceps, imo triceps est lingua detractoris. 5. Nec vero ejusmodi linguam ipso etiam mucrone, quo Dominicum latus confossum est, crudeliorem dicere verearis. Fodit enim haec quoque Christi corpus, et membrum de membro; nec jam exanime fodit, sed facit exanime fodiendo. Ipsis quoque nocentior est spinis, quas illi tam sublimi capiti furor militaris imposuit; seu etiam clavis ferreis, quos sanctissimis manibus illis et pedibus coninfixit. Nisi enim hujus, quod nunc pungitur et transfoditur, corporis vitaetulisset, nunquam illud pro isto mortis injuriae, crucis ignominiae tradidisset. Et dicimus: Levis res est sermo; tenera, mollis, et exigua caro lingua hominis: quis sapiens magni pendat? Levis quidem res sermo, quia leviter volat, sed graviter vulnerat. Leviter transit sed graviter urit; l
Abbreviated transcription (Latin):
ie recessus. et fouere latebras ĩ angu¬
lis plateaꝵ. Utinã tñ ues solũ tps̃
uite amitteret ĩ u̾bis: s multi ĩ hris
eciam uitam amittere conprobantur.
Nec modo ip̃i amittere: s et adme
uitam Detractiones deo odibiles odibi¬
les uite: Ffugit iuta quos odit: ⁊ quo
itr fut it mori ncc̃e ẽ. An nõ ip̃o
moritur quiuenenũ bibit. qd ei ma¬
caritas refrigesat. Auditurus ẽ forsitã
fieri pt̃ qm̃ in singuloꝵ creu̾it lingius.
et qiͣ iã prouectus ẜmo referatur ad eũ
cuiꝰ spectat offensã. Itaqz scandaliz a¬
bitur audiẽs ⁊ tabescet: eoqz facilius
extĩtuetur in eo cartas. quo ampluis
ante uiuere uidebatur. Si ñicus me
et ip̃e si nõ desipit qui sͥ nou̾it eẽ de¬
tractum. ille ne ueneno inficiatur: iste
ne scandalo ꝑturbetur. s qd̾ inse ẽ tñ¬
uiꝑa est ligua ista: Fferocissima pla¬
ne: minirũ q̃ tam letalr̃ tres ĩficiat
flatu uno. Nũꝙ nõ lãcea ẽ ling ista

Expanded text:
re recessus, et fovere latebras in angure recessus, et fovere latebras in angulis platearum? 4. Utinam tamen vel solum tempus vitae amitteretur in verbis! sed multi in his etiam vitam amittere comprobantur; nec modo ipsi amittere, sed adimere amittunt vitam detractores, Deo odibiles, odibiles vitae? Fugit vita quos odit: et quos vita fugit, mori necesse est. An non et ipse moritur qui venenum bibit, quod ei macharitas refrigescit. Auditurus est forsitan fieri potest quin singulorum ereverit linguis, et quasi jam provectus referatur ad eum, ad cujus spectat offensam. Itaque scandalizabitur audiens, et tabescet; eoque facilius exstinguetur in eo charitas, quo amplius ante vivere videbatur. Si inimicus, et ipse, si non desipit, qui sibi noverit esse detractum: ille, ne veneno inficiatur; iste, ne scandalo perturbetur. Sed, quod in se est,vipera est lingua ista? Ferocissima plane: nimirum quae tam lethaliter tres inficiat flatu uno. Nunquid non lancea est ista lingua?
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ad agendam pmĩam. ad obtinẽ dã
ueniam: ad acquirendã grãm. ad glĩa
ꝓmerendã miseracõ conditoris indul¬
get. Donec trãseat tempus qͦ diuinã
tibi reꝓpiciare debueras pietatem.
ꝓperare ad angelicã societatẽ. susproa¬
re ad amissam hereditatem aspirare
ad promissam hereditatẽ felicitatem
excitare remissam uolũ tatem: flere cõ¬
missam imiquitatem. Sic nmnirum
fic agricole cũ Diu desiderata affu̾it
opportunitas seminandi: sic uiuicores
cum expectatum tempus putacõnis
aduenerit. ĩuenisse occupaciones. et
qiͣ irrep̾hensibilr̃ sine oꝑe diẽ trãsegis¬
se letantur. Sic instantibz nũdinis
institores ncce moras occasiones q̃re̾
solent: ne quẽ forte sͥ ex eis q̃scum
ꝓuenire contingat. Sic demq pau¬
peres mẽdicãtes cũ multis clamori¬
b euocatus tandem affiu̾it elemosmaꝵ
distributor diu̾ticula captant: et con¬
currentib sociis uacuos ambiũt occupa¬

Expanded text:
tibi ad agendam poenitentiam, ad obtinendam tibi ad agendam poenitentiam, ad obtinendam veniam, ad acquirendam gratiam, ad gloriam promerendam miseratio Conditoris indulget! donec transeat tempus, quo divinam tibi repropitiare debueras pietatem, properare ad angelicam societatem, suspirare ad amissam haereditatem, aspirare ad promissam felicitatem, excitare remissam voluntatem, flere commissam inquitatem! Sic nimirum, sic agricolae, cum diu desiderata adfuerit opportunitas seminandi; sic vinitores, cum exspectatum tempus putationis advenerit, invenisse occupationes, et quasi irreprehensibiliter sine opere diem transegisse laetantur? Sic instantibus nundinis institores nectere moras, occasiones quaerere solent, ne quem forte sibi ex eis quaestum provenire contingat? Sic denique pauperes mendicantes, cum multis clamoribus evocatus tandem adfuerit eleemosynarum distributor, diverticula captant, et concurrentibus sociis vacuos ambiunt occupa
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpudica ẽ ⁊ magniloqua: quaꝵ pͥor la¬
sauie sequens arrogãcie famulatur.
Ot eciam lingua dolosa: et itẽ lĩgua
maledicta. qͣꝵ altera in falsiloquã
et adulatoriam subdiuiditur: altera
nũc infacie contumetias rorogat.
nũc detrahit in occulto. Quod si de oĩ
gioso uerbo quodcũqz locuti fuerint ho¬
mines deo reddituri sũt uõnem ĩ die
iudicii: ꝙͣto districtiꝰ de uerbo mendaci¬
seu mordaci et ĩuirioso. de lascino uel
elato. de adulatorio uel detractorio ui¬
dicabũtur. Ꝙ ua sentencia fratres.
in multiloquio nõ effugies pccm̃. ut
quã uõnem de eo reddere poterimus. qd̾
tempus : qd̾ in uerbis consumitur ocio¬
sis. Si quidẽ tempus acceptabile est.
et dies salutis. Uolat u̾bum irreuoca¬
bile. uolat tempus irremeabile. nec
adu̾tit insipiens quid amittit. Lb
cõfabulari auĩt donec hora p̾tereat.
O donec hora p̾tereat. O donec trãse¬
at tempus. Donec hora p̾tereat. quã

Expanded text:
impudica, est et magniloqua: quarum prima laimpudica, est et magniloqua: quarum prima lasciviae, sequens arrogantiae famulatur. Est etiam lingua dolosa, et item lingua maledica: quarum altera in falsiloquam et adulatoriam subdividitur; altera vero nunc in facie contumelias irrogat, nunc detrahit in occulto. Quod si de omni vel otioso verbo, quodcunque locuti fuerint homines, Deo sunt reddituri rationem in die judicii ; quanto districtius de verbo mendaci, mordaci et injurioso, de elato vel lascivo, de adulatorio aut detractorio judicabuntur? 3. Quam vera sententia, fratres: In multiloquio non effugies peccatum! Ut quam rationem de eo reddere poterimus, quodtempus quod in verbis consumitur otiosis: siquidem tempus acceptabile est, et dies salutis. Volat verbum irrevocabile, volat tempus irremeabile, nec advertit insipiens quid amittat. Libet confabulari, aiunt, donec hora praetereat. O donec 1119 praetereat hora! o donec pertranseat tempus! donec hora praetereat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cia nr̃e conuersacionis ex̾cet: Ddũ ad huc
quid̃ modicũ s tñ iã lumẽ in nobis ẽ:
inisi forte magnũ se putãt hr̃e lumen
quib u̾itas ait. Cũ feceritis omĩa que
precepta fũt uobis: dicite qr serui ĩutiles
sumus. q̃ debiumus fac̾e̾ fecimus. S hoc
inquiens pp̃ hũilitatẽ monuit eẽ dicẽ¬
dũ. Plane pp̃ hũilitatẽ. s nĩꝙ cõtra
u̾itatẽ. Cet̾m si circa factoꝵ quoqz custo¬
diam ĩuenimur ad hec negligenciores.
Nemo sapiens eum liqͣre culicẽ moueat.
qui utinam nõ gluciat uel camelum
dandis scdm̃ studiũ et magna sollici¬
tudo debetur. Q si dixeus rarus est
qui ẜmones suos in iudicio disponere
uideatur:. uel ex hoc disces ꝙͣ rara sit¬
cõmunem. Quis sane nuimeret ꝙͣtas
modicum lingue membrũ actrahat
sordes: ꝙͣ multiplex in labns circũcisic
emũdicia coatuletur. ꝙͣta sit ꝑnicies
oris ni cutumspecti. Est em̃ inigua
dissoluta inẜmonib ociosis: õ imgua

Expanded text:
ia nostrae conversationis exercet, dum adhuc quidem modicum, sed tamen jam lumen in nobis est: nisi forte magnum se putant habere lumen, quibus Veritas ait: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite Quia servi inutiles sumus; quae debuimus facere fecimus . Sed hoc, inquies propter humilitatem monuit esse dicendum. Plane propter humilitatem: sed nunquid contra veritatem? Caeterum si circa factorum quoque custodiam invenimur adhuc negligentiores, nemo sapiens eum liquare culicem moneat, qui utinam non glutiat vel camelum.dandis secundum studium et media sollicitudo debetur. Quod si dixeris: Rarus est qui sermones suos in judicio disponere videatur, vel ex hoc disces quam sit rara pernibus esse communem. Quis sane numeret quantas modicum linguae membrum contrahat sordes, quam multiplex in labiis incircumcisis immunditia coaguletur, quanta sit pernicies oris incircumspecti? Est enim lingua dissoluta in sermonibus otiosis; est lingua