comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se crim̃ aliqd̾ admisisse ẽfessa fuis¬
set. & econtra illa iuolentiã se ꝑ¬
tulisse ꝓclamauerit. uł simimicos
sibi iudices illos fuisse testata
fuerit: tc̃ illud renouantes iudi¬
ciũ scdm̃ eqͥtatis normã. ut in¬
iusticie mole ñ opprimat᷑. Idem¬

Expanded text:
se aliquod admisisse confessa fuisset, et contra illa violentiam se pertulisse proclamaverit, vel si inimicos sibi judices fuisse testata fuerit; tunc illud renovetis judicium secundum aequitatis normam, ut injustitiae mole non opprimatur.
Abbreviated transcription (Latin):
manoꝵ pontificũ ñ habetis. Idi.¬
de neglectu atq incuria estis ar¬
guendi. Si habetis & ñ obseruatis:
de temeritate estis corripiendi &
quas nob̾ opponere uisi estis scri¬
bentes ꝑ diuersas eccłas diũsas eẽ
c̃suetudines. si illis canonica non
obsistit auctoritas ꝓqua eis obiuare
cebemꝰ. nil iudicamꝰ uł eis resistimꝰ.¬

Expanded text:
quit «pontificum non habetis, de neglectu atqguendi; si habetis, et non observatis, de temeritate estis corripiendi et quas nobis opponere visi estis, scribentes per diversas ecclesias, diversas esse consuetudines, si illis canonica non obsistit auctoritas, pro qua eis obviare debeamus, nil judicamus, vel eis resistim
Abbreviated transcription (Latin):
e reb quȩ semel deo ẽtributȩ
atq dicate st̃. & postea sub occa¬
sione c̃cessionis pͥncipũ a qͥb dam
inuadunt᷑ atq diripiunt᷑. sancimꝰ
ut prius cõsulto principe ad rese¬
candã tam p̾sũptiuã factionẽ. &
cognoscendũ utrũ illiꝰ sit c̃cessio.
an inuasoris p̾sũptio. Qđ si pͥnci¬
pis inorlinata fuerit largitio: tp¬
se sit pͥnceps ꝓ em̃datione redar.¬
guendꝰ. Si autẽ inuasoris declarat᷑
p̾sũptio: usq ad em̃dationẽ excõ¬
municationis sit uindicta cohercen¬

Expanded text:
e rebus quae semel Deo contributae atque dicatae sunt, et postea sub occasione concessionis principum, a quibusdam invaduntur atque diripiuntur: sancimus, ut prius consulto principe ad resecandum praesumptivam factionem, et cognoscendum, utrum illius sit concessio an invasoris praesumptio. Quod si ppis inordinata fuerit largitio, ipse sit princeps pro emendatione redarguendus: si autem invasoris declaratur praesumptio, usque ad emendationem excommunicationis sit vindicta coercen
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib eccłasticis cõtrouersiis utendũ
ẽ. p̃sertĩ cũ c̃ueniat euangelicȩ ac
canonicȩ sanctioni aliqͦtiens obui¬
mꝑali iudicio ñ posst̃ eccłastica
iura dissolui. ñ qđ imꝑatoꝵ leges
qͥb sepe eccła c̃tra hereticos utit᷑.
sepe c̃tra tyramios. atq contra pra¬
uos qͦsq defendit᷑: dicamꝰ penitꝰ re¬
atq canonicis decretis qͥb post po¬
nende st̃. nullũ posse inferre iudi¬

Expanded text:
iasticis controversiis utendum est, praesertim quum inveniantur evangelicae ac canonicae sanctioni aliquoties obviali judicio non possunt ecclesiastica jura dissolvi, non quod imperatorum leges quibus saepe Ecclesia contra haereticos utitur, saepe contra tyrannos atque contra pravos quoque defenditur dicamus penitus reatque canonicis decretis quibus postponenda sunt, nullum posse inferre praejudi
Abbreviated transcription (Latin):
Theodosiũ quẽ sugenius
antecessor eiꝰ prb̃ris honore pͥua¬
Leontius dũ eet prbr depositꝰ fuit.
& postea in antiochia patriarcha
fuit. Mysenũ ep̃m afelice papa
dãpnatũ. gelasuis successor illiꝰ
& c̃munioni reddidit: & eccłe¬

Expanded text:
Theodosium, quem Eugenius antecessor ejus presbyterii honore privaLeontius dum esset presbyter, depositus fuit; sed postea in Antiochia pafuit. Misenum episcopum  a Felice Papa damnatum Gelasius successor ejus et communioni reddidit, et eccle
Abbreviated transcription (Latin):
metu uniꝰ hõis tantꝰ rex debuit
õtra diuinũ p̃ceptũ inĩmane
p̃cipitiũ mergi: In hoc certe se ma¬
gis rep̃hensibilẽ ostendit. in qͦ amo¬
ri mundi amorẽ dĩ pꝰt posuit. Ubi
nicħ uob̾ aliud p̃cipimꝰ manifesta¬
tione sua eodẽ rege ẽ uicto: nisi ut
scd̃m canonicã auctoritatẽ nr̃a uice
freti causaᷤ illiꝰ diffiniatis. Sin uero
minime ꝓbatũ fuerit Gualdradã
uxorẽ fuisse legitima. neq nuptiis
scd̃m morẽ celebratis ꝑbenedictionẽ
scilicet sac̃dotis filio nr̃o Lothario
extitisse c̃ĩctã suggerite illi ut ñ
moleste ferat legitimã sibi si ipsa in¬
nocens apparuit rec̃ciliari uxorẽ.
nec in hoc carnis uoci obtẽꝑet.s
potiꝰ diuinis p̃ceptis obȩdiens pu¬
deat eũ: immo ꝑtimescat in luxu¬
riȩ stercore putre fieri. & uolun¬
tatẽ ꝓpͥã seq̃ndo ante tribunal
xp̃i districtã ponere rationẽ. Pre¬
terea uos scire uolo. qͥa p̃fata. The¬

Expanded text:
metu unius hominis tantus rex debuit, metu unius hominis tantus rex debuit, contra divinum praeceptum, in immane praecipitium mergi? In hoc certe se magis reprehensibilem ostendit, in quo amori mundi amorem Dei postposuit. Ubi nihil vobis aliud praecipimus, manifestatione sua eodem rege convicto, nisi ut secundum canonicam auctoritatem nostra voce freti, causam illius definiatis. Sin vero minime probatum fuerit, Waldradam uxorem fuisse legitimam, neque nuptiis secundum morem celebratis, per benedictionem scilicet sacerdotis, filio nostro Lothario exstitisse conjunctam: suggerite illi, ut non moleste ferat legitimam sibi, si ipsa innocens apparuerit, reconciliari uxorem; nec in hoc carnis voci obtemperet, sed potius divinis praeceptis obediens, pudeat eum, imo pertimescat, in luxuriae stercore putrefieri, et voluntatem propriam sequendo ante tribunal Christi strictam ponere rationem. Praeterea vos scire volo, quia praefata The
Abbreviated transcription (Latin):
otharius rex in cõmonitorio ꝓfi¬
tetur Gualdradã se a patre acce¬
pisse. & sororẽ pꝰtmodũ ad misisse
hutb̾ti Ubi pͥmũ diligenti inues¬
tigatione inqͥrite. or si eundẽ gło¬
sum regẽ p̃dictã Gualdradã p̃mis¬
sis dotib corã testib scd̾m legẽ &
ritũ qͦ nuptie celebrari solent. ꝑ oĩa
inueneritis accepisse. & publica
manifestatione eadẽ oualdrada
inmatrimoniũ ipsiꝰ admissa ẽ. res¬
tat ut ꝑ scrutemuni cur illa repu¬
diata sit.uł filia Basonis admissa.
S qͥa idem głosus rex metu łebgã
admisisse sedicit. uos illud euan¬
głicũ recolite. qͦ dñs nolite in qͥt
timere eos qͥ corpꝰ occidunt. & iterỹ
ait. Quid ꝓdest hõi si uniũsũ mun¬
dũ lucretur. aĩe uͦ suȩ detrim̃tũ
patiat᷑: In qͥb dñicis sententiis
cõsiderandũ ẽ. qđ si occisores corpo¬
ris tim̃di ñ st̃ cõtra uesticiã hoĩẽ
ĩpellentes. & lucrũ totiꝰ mundi
ñ ꝓfit hõi aĩa ꝑdita. quantominꝰ

Expanded text:
otharius rex in commonitorio profitetur, Gualdradam se a patre accepisse, et sororem postmodum admisisse Huberti. Ubi primum diligenti investigatione inquirite, et si eumdem gloriosum regem praedictam Waldradam praemissis dotibus, coram testibus, secundum legem et ritum, quo nuptiae celebrari solent, per omnia inveneritis accepisse, et publica manifestatione eadem Waldrada in matrimonium ipsius admissa est; restat ut perscrutemini cur illa repudiata sit, vel filia Bosonis admissa. Sed quia idem gloriosus rex metu Theutbergam admisisse se dicit: vos illud evangelicum recolite, quo Dominus: Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt ; et iterum ait: Quid prodest homini, si universum mundum lucretur, animae vero suae detrimentum patiatur? In quibus Dominicis sententiis considerandum est, quod si occisores corporum timendi non sunt contra justitiam hominem impellentes, et lucrum totius mundi non prosit homini anima perdita, quanto minus
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ ẽ. ultra sibi nec imꝑator
iura pontificatꝰ arripuit. nec pon¬
tifex nom̃ imꝑatoriũ usurpauit.
qm̃ idẽ mediator dĩ & hominy
tis ut riusq discreuit ꝓpͥa. uolens
medicinali humilitate sursũ effer¬
ri: ñ humana suꝑbia rursus in in¬
ferno dimergi. ut & xp̃iani ĩpato¬
res ꝓet̃na uita pontificib in dige¬
rent. & pontifices ꝓ cursu tẽpo¬
raliũ tantũmͦ reꝵ ĩꝑialib legib
uterent᷑. quatinꝰ sp̃ualis actio car¬
nalib distaret incursib. & ideo
militans dõ minime se negociis se¬
cularib ĩplicaret. ac uicifsim ñ
ille reb diuinis p̃sidere uideret᷑.¬

Expanded text:
ntificem ultra sibi nec Imperator iura Pontificatus arripuit, nec Pontifex nomen imperatorium usurpavit, quoniam idem mediator Dei et hominum, tis utriusque discrevit, propria volens medicinali humilitate sursum efferri, non humana superbia rursus in inferna demergi, ut et Christiani imperatores pro aeterna vita pontificibus indigerent et pontifices pro cursu temporalium tantummodo rerum imperialibus legibus uterentur, quatenus spiritalis actio carnalibus distaret incursibus et ideo militans Deo minime se negociis secularibus implicaret, ac vicissim non ille rebus divinis presidere videret
Abbreviated transcription (Latin):
beatoꝵ uenerabiles sanctiones cũ de
sac̃dotũ electione loq̃rent᷑ eos demũ
idoneos sacris administrationib cen¬
suert̃. qͦꝵ omis ȩtas a puerilib exor¬
diis usq ad ꝑfectiores annos ꝑ disci¬
plinȩ eccłasticȩ stipendia cucurriss&.
ut uniciuq testimoniũ pͥor uita p̃¬
beret. Nec pot̾ de eiꝰ ꝓuectione dubi¬
tari. ciuĩ ꝓ laborib multis. ꝓmorib
castis. ꝓ actib strenius celsioris loci
p̃miũ debet᷑. Si enĩ ad honores mundi
sine suffragio tẽporis. sine merito la¬
boris indignũ ẽ ꝑueniri. & notari am¬
bitꝰ solent. qͦs ꝓbitatis docum̃ta ñ adiu¬
uant. ꝗͣ diligens & ꝗͣ prudens haben¬
da ẽ dispensatio diuinoꝵ munerũ .&.
celestiũ dignitatũ: Non in eligendo
ep̃o apłica & canonica decreta uiolent᷑.
Nec inaliqͦ apłica & canonica decreta
iuolent᷑. & his eccła dñi regenda cre¬
dat᷑. qͥ legitimaꝵ institutionũ nescis

Expanded text:
beatorum venerabiles sanctiones, cum de beatorum venerabiles sanctiones, cum de sacerdotum electione loquerentur, eos demum idoneos sacris administrationibus censuerunt, quorum omnis aetas a puerilibus exordiis, usque ad perfectiores annos, per disciplinae ecclesiasticae stipendia cucurrisset, ut unicuique testimonium prior vita perhiberet. Nec potest de ejus provectione dubitari, cui pro laboribus multis, pro moribus castis, pro actibus strenuis celsioris loci praemium deberetur. Si enim ad honorem mundi sine suffragio temporis, sine merito laboris indignum est pervenire, et notari ambitus solent, quos probitatis documenta non adjuvant, quam diligens, et quam prudens habenda est dispensatio divinorum munerum, et coelestium dignitatum, ne in aliquo apostolica, et canonica dne in aliquo apostolica, et canonica decreta violentur, et his Ecclesia Domini regenda credatur qui legitimarum institutionum nescii,
Abbreviated transcription (Latin):
elaborandũ ẽ. ut in el ectioͣ eiꝰ qͥ suꝑͣ om̃s¬
gradus c̃stitut᷑ ñ erret᷑: Nã totiꝰ fa¬
miliȩ dñi statꝰ & ordo. nutabit. si qđ
reqͥrit᷑ in corpore. ñ inuenit᷑ in capi¬
te. Ubi ẽ illa beati pauli apłi ꝑ sp̃m
nꝰ cito nemini ĩposueris. neq c̃muni¬
ces peccatis alienis: Qͥd ẽ cito manꝰ
imponere. nͥ ante etatẽ maturitatiᷤ.
ante tẽpꝰ ex aminis. ante meritũ la
boris. ante exꝑientiã discipline sac̃do¬
talẽ honorẽ tribuere ñ ꝓbatis: Et qͥd
ẽ c̃municare peccatis alienis. nͥ talẽ
effici ordinantẽ. qͣlis ille ẽ qͥ ñ meru¬
it ordinari. Sic̃ enĩ boni oꝑis sibi cõ¬
ꝑat fructũ. qͥ rectũ tenet in eligendo
sac̃dote ⁊ udiciũ : ita gͣui semet ipsũ
afficit dãpno. qͥ ad suȩ dignitatis colle¬
giũ sublimat indignũ. Non enĩ in
tutis generalib c̃tinet᷑. Nec putandꝰ
ẽ honor ille legitimꝰ. qͥ fuerit c̃tra di¬
uinȩ legis p̃cepta collatꝰ. Alerito patrũ¬

Expanded text:
 est ut in electione ejus qui supra omnes constituitur non erretur? Nam totius familiae Domini status et ordo nutabit, si quod requiritur in corpore, non sit in capite. Ubi est illa beati Pauli apostoli per spiritum nus cito nemini imposueris, neque communices peccatis alienis ? Quid est cito manus imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum obedientiae, laboris, ante experientiam disciplinae sacerdotalem honorem tribuere non probatis? Et quid est communicare peccatis alienis, nisi et talem effici ordinantem, qualis est ille, qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum, qui rectum sacerdote judicium, ita gravi semetipsum afficit damno, qui ad suae dignitatis collegium sublimat indignum. Non enim in tutis generalibus continetur, nec putandus est honor ille legitimus, qui fuerit contra divinae legis praecepta collatus.
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotes. & ñ tantũ abhis. s ab aliis
etiã qͥ aut originali aut alicii c̃diti¬
oni obligati st̃ uolumꝰ tẽꝑari. nͥ forte
eoꝵ peticio aut uoluntas accesserit: qͥ
aliqͥd sibi in eos uendicant potestatis.
Debet enĩ eẽ ĩmunis ab aliis qͥ diuine
militiȩ fuerit aggregandꝰ. ut a castri
dñcis qͥb nom̃ eiꝰ inscribit᷑ nullis ne¬
ñ solũ clerici exigere ñ debeani.¬
pecuniã. & fenore uelle ditescere. Qd
nosut ñ dicamꝰ eosqͥ stͣ in dericali or¬
dine c̃stituti s & in laicos cedere qui
xp̃ianos dicise cupiunt condolemꝰ qd̾
undicari acriꝰ meos qͥ fuerĩt c̃futati
decernimꝰ. ut omis peccandi oportuni¬
p̃monendũ. ut sic̃ ñ suo. ita nec alino
noĩe aliqͥs clericoꝵ exercere fenꝰ at¬
tepͥtet. Indecens enĩ ẽ crim̃ suũ cõ¬
modis alienis impendere. Fenꝰ autẽ
hoc solũ aspicere & exercerẽ debemꝰ.
ut qđ hic miscd̾it̃ tribiuimꝰ. a dño qͥ¬

Expanded text:
sacerdotes, et non tantum ab his, sed ab aliis etiam, qui aut originali aut alicui conditioni obligati sunt, volumus temperari nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus, ut a castris Dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis nenon solum clerici exigere non debenpecuniam, et fenore velle ditescere, quod non dicam in eos qui sunt in clericali officio constitut, sed in laicos cadere, quistianos se dici cupiunt, condolemus, quod vindicari acrius in eos qui fuerint comprobati decernimus, ut omnis peccandi opportuniemonendum, ut sicut non suo, ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercere fenus attentet. Indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus, ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Qcialiꝰ & ꝓpensiꝰ c̃mouendi. qͥ in
ep̃is ordinandis scõꝵ patrũ statuta
neglexerint. & qͦs refutare debueriq̃.
c̃secrarint. Unde qͥ ep̃i talẽ c̃secraue¬
rint. sac̃ dotẽ. qualẽ eẽ ñ liceat: etiã¬
si aliqͦ modo dãpnũ ꝓprii
honoris euaserint. ordinationis tam̃
ius alteriꝰ ñ habebt. nec unꝗͣ ei sac ͣm̃to
int̾ert̃. qđ neglecto ditino iudicio
immerito p̃stitert. Illud sane qđ ad
sac̃dotalẽ ꝑtinet dĩgnitatẽ int̾ oĩa
uolumꝰ canonũ statuta seruari. ut
ñ in qͥbelibet locis. neq qͥb cũq cas¬
tellis. & ubi ante ñ fuert᷑ ep̃i c̃secren¬
t᷑. cũ łbi minores st̃ plebes minoresq¬

Expanded text:
cialius et propensius commovendi qui in episcopis ordinandis sanctorum Patrum statuta neglexerint, et quos refutare debuerant, consecrarint. Unde si qui episcopi talem consecraverint sacerdotem, qualem non liceat, etiamsi aliquo modo damnum proprii honoris evaserint, ordinationis tamen jus ulterius non habebunt, nec ei sacramento interesse, quod neglecto divino judicio isacerdotalem pertinet dignitatem, inter omnia volumus canonum statuta servari: ut non in quibuslibet locis, neque in quibuscunque castellis, et ubi ante non fuerunt episcopi, consecrentur: cum ubi minores sunt plebes, minoresq
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ aliquȩ mulieres ita posterioꝵ
uiroꝵ amore st̃ capte. ut malint his
coherere. ꝗͣ ad legitimũ redire c̃sorci¬
um. merito st̃ notandȩ. ita ut etiã ec¬
cłastica c̃munione pͥuent᷑. q̃ de re ex¬
cusabili c̃taminationẽ criminis ele¬
gert̃. ostendentes sibimet ꝓsua inc̃¬
tinentia placuisse. qđ iusta remissio
poterat expiare. Redeant gͦ in suũ
statũ uoluntaria redintegratione cõ¬
iugia: neq ullo mͦ ad opꝓbriũ ma¬
le uoluntatis trahat᷑. qd̾ cõditio neces¬
sitatis extorsit. Quia sicuti he mu
lieres q̃ reũti ad uiros suos nolt᷑ ĩpie¬
initũ redeunt. merito st̃ laudandȩ.¬

Expanded text:
Si autem aliquae mulieres ita posteriorum virorum amore sunt captae, ut malint his cohaerere, quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse, quod justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis elieres quae reverti ad viros suos nolunt impiex Deo redeunt merito sunt laudand
Abbreviated transcription (Latin):
grauissimos hostilitatis incursus itã
quȩdã dicatis diuisa ẽẽ c̃iugia. ut
abductis incaptiuitatẽ uiris femine
eoꝵ remanserint destitute. q̃ uiros
ꝓpͥos aut int̾emptos putarent aut ñꝗͣ¬
a dñatione crederent lib̾ando ᷤ & in ali¬
oꝵ cõiugiũ sollicitudine cogente tͣnͣ¬
sieruit. cũq nc̃ statu rerũ auxiliante
dño in meliora c̃uerso ñnullieꝵ qͥ
pitabant᷑ ꝑisse remearint. merito
caritas tua iudet᷑ ambigere. qͥd de
mulierib q̃ aliis iuncte st̃ uiris a nob̾
debeat ordinari. S qͥa nouimꝰ scͥptũ
qđ a dño iungit᷑ mulier uiro. & nerp̃
rit homo ñ separet : necesse ẽ ut legi¬
timaꝵ federa nuptiaꝵ redintegͣntła
credamꝰ. & remotis malis quȩ hostilitaᷤ
intulit unicuiq id qđ legitime. habu¬
it reformet᷑. Om̃iq studio ꝓcurandũ
ẽ. ut recipiat unꝰ qsq qd̾ ꝓpriũ ẽ.¬

Expanded text:
gravissimos hostilitatis incursus ita quaedam dicatis divisa esse conjugia, ut abductis in captivitatem viris feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios, aut interemptos putarent, aut nunquam dominatione crederent liberandos, et in aliorum conjugium solitudine cogente transierint; cumque nunc statu rerum, auxiliante Domino, in meliora converso, nonnulli eorum qui putabantur periisse remearint, merito charitas tua videtur ambigere, quid de mulieribus quae aliis junctae sunt viris, a nobis debeat ordim, a Deo jungitur mulier viro, et iterum xit homo non separet, necesse est ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus, et remotis malis quae hostilitas intulit, unicuique id quod legitime habuit, reformetur, omnique studio procurandum est, ut recipiat unusquisque quod proprium e
Abbreviated transcription (Latin):
ac iurginũ c̃secratio. sic̃ c̃stitutio
altaris. ac benedictio uł unctio. Si qͥdẽ
nec erigere eis altaria. & ec̃cłas uł al¬
taria c̃secrare ꝑmittimꝰ. nec ꝑ imposi¬
tiones manirũ fidelib baptirandis. ł¬
nec chrisma c̾ficere. nec chrismaͭ bap¬
tizandoꝵ frontes signare. nec publice
qͥdẽ inmissa quẽꝗͣ penitentẽ rec̾cili¬
are. nec formatas cui libet epłasmit¬
tere. Hȩc enĩ oĩã illicita st̃ corep̃is. qͥ
ant. pontificatꝰ tam̃ apicẽ ñ habeꝗͭ.
Que oĩa solis debere sũmis pontificibꝰ
auctoritate. canonũ p̾cipit᷑. ut ꝓhoc
& discretio graduũ. & dignitatis fas¬
tigiũ sũmi pontificis demonstret᷑:
S neq corã ep̃o licere prb̃ris inbaptis¬
teriũ introire. nec p̃sente antistite
infantẽ tingere. aut signare. aut
penitentẽ sine p̃ceptione ep̃i sui re¬
cõciliare. nec eo p̃sente nͥ illo iubente
sacram̃tũ corꝑis & sanguinis xp̃i cõ¬
ficere. nec eo corã posito ppłm docere.

Expanded text:
irginum consecratio, sicut constitutio altaris, ac benedictio vel unctio. Siquidem nec erigere eis altaria, nec ecclesias vel altaria consecrare licet nec per impositionem manuum fidelibus baptizatis nec chrisma conficere, nec chrismate baptizatorum frontes signare, nec publice quidem in missa quemquam 1272 poenitentem reconciliare, nec formatas cuilibet epistolas mittere. Haec enim omnia illicita sunt chorepiscopis, qui ant, pontificatus tamen apicem non habent. Quae omnia solis deberi summis pontificibus auctoritate canonum praecipitur, ut per hoc et discretio graduum et dignitatis fastigium summi pontificis demonstretur. Sed neque coram episcopo licet presbyteris in baptisterium introire, nec praesente antistite infantem tingere aut signare, nec poenitentem sine praeceptione episcopi sui reconciliare, nec eo praesente, nisi illo jubente, sacramentum corporis et sanguinis Christi conficere, nec eo coram posito populum docere,
Abbreviated transcription (Latin):
płoꝵ om̃iũ sũmo pͥncipalit᷑ collocaret.
ut abipso qͣsi qͦdã capite dona sua uelut
in corpꝰ onse diffunderet. ut exortẽ his¬
terii intelligeret eẽ diuini. qͥ ausus
fuisset apetri soliditate recedere. Hẽ
enĩ inc̾sortiũ indruidue unitatĩs
assũptũ. id qđ ipse erat uoluit nomi¬
nari dicendo. tues petrus & suꝑ hanc
petrã edificabo eccłam meã. ut ȩt̾ta
tẽpli ectificatio mirabili munere gr̃e
dei in petri soliditate c̃sisteret. hac
eccłam suã firmitate corroborans.
ut illã nec humana temeritas posset
appetere. nec porte inferi cont᷑ illã¬
p̃ualerent. Uerũ hanc petre istiꝰ sacͣ¬
tissimã firmitatẽ dõ ut diximꝰ edisfi¬
cante c̃structã. nimis impia uult p̃¬
sũptione iuolare. qͥsqͥs eiꝰ potestatt̃
tẽptat infringere fauendo cupitatib
suis. & id qd̾ accepit a ueterib ñ seq̃ndo

Expanded text:
apostolorum omnium summo, principaliter collocaret, ut ab ipso, quasi quodam capite, dona sua velut in corpus omne diffunderet, ut exsortem se mysterii intelligeret esse divini, qui ausus fuisset a Petri soliditate recedere. Hunc enim in consortium individuae unitatis assumptum, id quod ipse erat, voluit nominari, dicendo: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; ut aeterni templi aedificatio mirabili munere gratiae Dei in Petri soliditate consisteret; hanc Ecclesiam suam firmitate corroborans, ut illam nec humana temeritas posset appetere, nec portae contra illaprevalerent. Verum hanc petrȩ istius sacratissimam firmitatem, deo, ut diximus, ȩdificante, constructam, nimis impia vult presumptione violare quisquis eius potestatem temptaverit infringere ; favendo cupiditatibus suis et id, quod accepit a veteribus, non sequendo
Abbreviated transcription (Latin):
Cum gͥ de sũmi sac̃dotis epx̃.Caẜ.u.¬
electione tͣctabit᷑. ille modis om̃ib p̃¬
ponat᷑. quẽ cleri plebisq c̃sensus c̃cor¬
dit̾ postula ueruit. ita ut si in aliã for¬
tasse ꝑsonã partiũ se uota diuiseriÑ.
metropolitani iudicio is alteri p̃ferat᷑.
qͥ maiorib & studiis uiuat᷑ & meritis.
tatũ aut c̾tẽpnat. aut oderit. & fiat
minꝰ religiosa ꝗͣ c̃uenit. cui ñ licuerit
habere quẽ uoluit. Ut in.tropolita¬
De ꝑsona gͥ consecrandi ep̃i. & de cleri
plebisq cõsensu. metropolitanꝰ ep̃c ad
otfr̃nitatẽ tuã referat. qđq in ꝓuincia
bene placuit scire te faciat. ut ordi¬
nationẽ rite celebrandã tua qͦq fir¬
met auctoritas. q̃ rectis dispositionib
nicħ morȩ aut difficultatis debebit
afferre. ne gregib dñi diu desit cura
pastoꝵ. Al et ropoletano uͦ de functo
cũ in loco eiꝰ aliꝰ fuerit subrogandꝰ. ꝓ¬
unciales ep̃i ad ciuitatẽ metropolĩ¬

Expanded text:
Cum ergo de summi sacerdotis electione tractabitur, ille modis omnibus praeponatur, quem cleri plebisque consensus concorditer postularint, ita ut si in aliam fortasse personam partium se vota diviserint, metropolitani judicio is alteri praeferatur, qui majoribus et studiis juvatur et meritis tatum aut contemnat aut oderit, et fiat minus religiosa quam convenit, cui non licuerit habere quem voluerit. 5. Metropolitaersona autem consecrandi episcopi, et de cleri plebisque consensu metropolitanus episcopus ad fraternitatem tuam referat, quidque in provincia bene placuit, scire te faciat, ut ordinationem rite celebrandam tua quoque firmet auctoritas. Quae rectis dispositionibus nihil morae, aut diafferre, ne gregibus Domini sui diu desit cura pastorum. Metropolitano vero defuncto, cum in loco ejus alius fuerit subrogandus, provinciales epi
Abbreviated transcription (Latin):
transegit ȩtatẽ. in aliena stipendia mi¬
nune alt̃ obrepat. nec alii debitã alt̾
sibi audeat uendicare mercedẽ. Sit fa¬
cultas dericis re nitendi si se uideriꝗ
p̃grauari. & qͦs sibi ingeri ex transũso
nouerint ñ timeant refutare. Qui si ñ
debitũ p̃miũ. ł liberũ de eo qͥ eos rectu¬
rus ẽ debent habere iudiciũ. Itẽ cuiꝰ¬

Expanded text:
tipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vendicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso cognoverint, non timeant refutare, qui si non debitum praemium, vel liberum de eo, qui eos recturus est, debent habere judicium. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
& desꝑauit de clem̃tia dĩ. qͥ eũ ad sub¬
ueniendũ morienti sufficere uł mom̃to
posse ñ credidit. ꝑdidisset latro ĩ cruce
p̃miũ ad xp̃i dexterã pendens. si illũ
uniꝰ hore pęnitentia ñ iuiusset. Cũ
eẽt inpena penituit. & ꝑ uniꝰ sermo¬
nis ꝓmissi onẽ habitaculũ ꝑadrsi do

Expanded text:
desperat de clementia Dei, qui eum ad subveniendum morienti sufficere vel momento posse non credit. Perdidisset latro in cruce praemium, ad Christi dexteram pendens, si illum unius horae poenitentia non juvisset; cum esset in poena poenituit, et per unius sermonis promissionem hab
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs autẽ ep̃c ciuitatis suȩ mediocri¬
tate despecta administrationẽ loci
celebrioris ambierit. & ad maiorẽ se
plebẽ quac̃q ratione transtulerit: a
cathedra pellat᷑ aliena. s carebit &
ꝓpͥa. ut nec illis p̃sideat qͦs ꝑ auariciã
c̃cupiurt. nec illis qͦs ꝑsuꝑbiã sp̃uit.

Expanded text:
is episcopus, civitatis sue mediocritate despecta, amministrationem loci celebrplebem quacunque ratione transtulerit, a cathedra quidem pelletur aliena, sed carebit et propria ut nec illis praesidat quos per avaritiam concupivit, nec illi
Abbreviated transcription (Latin):
t ideo si uiri pꝰt longã captiuitatẽ
peuersi ita indilectionẽ suaꝵ c̾uigũ
ꝑseuerent. ut eas cupiant in suũ re¬
dire consortiũ: omittendũ ẽ. & incul¬
pabile iudicandũ. qđ necessitas in¬
tulit. & restituendũ qđ fides poscit.

Expanded text:
t ideo si viri post longam captivitatem reversi, ita in dilectione suarum conjugum perseverent, ut eas cupiant in suum redire consortium, omittendum est, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restitue
Abbreviated transcription (Latin):
michi displicere significo. qd̾ int̃di¬
tionis tuȩ clericos quidã eẽ dicunt᷑.
qͥ adũsarioꝵ conuieant pͣuitati. &
qͥb inuestigandis & seueritate c̃grua
cohercendis. debet diligentia tua ui¬
gilant̃ insistere. ita ut his qͥb ꝓde̾e̾
ñ potuerit correctio: ñ parcat absci¬
sio. Oportet & enĩ nos euangłici me¬
minisse mandati. qđ ab ipsa ueritate
p̃cipit᷑. ut si nos oculꝰ aut pes. aut dex¬
tera scandaliz auerit manꝰ: a cõpage
plicia. Nã suꝑfluo extra eccłam positas
resistimꝰ. si ab his qͥ intꝰ st̃ in eis qͦs deci¬
piunt uulneram᷑. Abicienda ꝓrsus¬
pestifera hȩc a sac̃dotali uigore pati¬
entia ẽ. que sibimet peccatis aliorũ
parcendo non parcit. Sine consensu

Expanded text:
ihi displicere significo, quod inter dilectionis tuae clericos quidam esse dicuntur, qui adversariorum conniveant pravitati, et quibus investigandis et severitate congrua coercendis debet diligentia tua vigilanter insistere, ita ut his quibus prodesse non potuerit correctio, non parcat abscissio. Oportet enim nos evangelici meminisse mandati, quo ab ipsa Veritate praecipitur, ut si nos oculus, aut pes, aut dextera scandalizaverit manus, a compage plicia . Nam superfluo extra Ecclesiam positis resistimus, si ab his qui intus sunt, in eis quos decipiunt, vulneramur. Abjicienda pestifera haec a sacerdotali vigore patientia est, quae sibimet, peccatis aliorum parcendo, non parcit. C.
Abbreviated transcription (Latin):
ciã c̃stitutis. Agnouimꝰ penitentiã
morientib denegari. ne illoꝵ deside¬
riis annui. qͥ obitꝰ sui tẽpore. hoc aĩe rei
suȩ cupiunt subueniri. Horremꝰ tam̃
in hoc tantȩ impietatis aliquẽ repꝑtri.
ut de dĩ pietate desꝑet. qͣsi ñ possit ad
se qͦuis tẽpore concurrenti succurrere
& ꝑiclitantẽ sub onere peccator homine
ꝑdere. qͦ se ille expediri desiderat¬
rienti mortẽ addere. eiꝰq animã sua
crudelitate ne absolui possit occidere :¬

Expanded text:
camur. III. Agnovimus poenitentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis annui qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus, fateor, tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet; quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem, pondere quo se ille expediri desideratrienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta possit esse,
Abbreviated transcription (Latin):
Siillic ubi hec acta st̃ srũ punienda.¬
p̃sentib utrisq c̃stiterit. & satis¬
fecisse Stephanũ. & supplicatione
suscepta eũ qͥmale tractat᷑ ẽ igno¬
iusse. semel iabolitione missa pu¬
nitio recidiuo dolore ñ det eat ite.¬
rari. diuinȩ scilicet imitatione cle¬
m̃tie. quȩ dimissa peccata inultio¬
nẽ redire ñ patit᷑. sinuͦ nicħ uł de
satisfactione ꝓbabit᷑. uł de remis
sione transactũ. dilectionis ur̃ȩ fer¬
mone monstret᷑. qͣtinꝰ siue nc̃ saltẽ
potuerit cõpetens satisfactio ꝓue¬
nire. illud potiꝰ exerat᷑ ubi animy
sanare possit afflicti. siue m remi¬
sibilis p̃stat acerbitas. ibidẽ nichulo¬
minꝰ uindicet᷑. ubi plectibilis orta

Expanded text:
Si illic, ubi haec acta sunt, praesentibus utrisque constiterit, et satisfecisse Stephanum, et supplicatione suscepta eum, qui male tractatus est, ignovisse, semel in ablatione remissa punitio recidivo dolore non debet iterari, divinae scilicet imitatione clementiae, quae dimissa peccata in ultionem redire non patitur. Sin vero nihil vel de satisfactionsione transactum dilectionis vestrae sermone monstretur, quatenus, sive nunc saltem poterit competens satisfactio provenire, illud potius exerceatur, ubi animum sanare possit afflicti, sive irremissibiliter perstet acerbitas, ibidem nihilominus vindicetur, ubi plectibilis est orta
Abbreviated transcription (Latin):
&e execrabile iudicamꝰ. si qͥsꝗͣ uel
extraness in sua tuitione susceptoᷤ
ñ om̃i fide & tota animi sui educa¬
uerit sc̃itate. Ac cũ olimpiꝰ diaconꝰ
dilectionis tue felicis atq olĩpii
suggerat᷑ auunculus. eosq parni¬
los tutelȩ uice susceꝑit nutrien
ult᷑ latrociniũ eẽ iudicamꝰ. qđ eo
honusculis parentũ sicut assert̃
reliqͥt extorres. alia retinendo. ali
c̃tra leges & iura seruando. hehi¬

Expanded text:
exsecrabile judicamus, si quisquam vel extraneos, in sua tuitione susceptos, non omni fide et tota animi sui educaverit sanctitate. Ac cum Olympius diaconus dilectionis tuae, Felicis atque Olympii suggeratur avunculus, eosque parvulos tutelae vice susceperit nutriendos, ultra latrocinium esse judicamus, quod eos bonisculis parentum sicut asserunt reliquit extorres, alia retinendo, alia contra leges et jura vendendo.
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝓͥudet qͦsdã eccłaꝵ iura turbare.
ac pͥuilegia que metͦ politanis uł ꝓ¬
uincialib ep̃is decreuit antiqͥtas
temeraria p̃sũptione ꝑuadere.
ꝓpͥas usurpationes exerceant. ñ res¬
pic ientes qͥa et̃no iudici rationẽ tã
de catholice sinceritatis iniuria.
ꝗͣ de traditionũ p̃iudiciis patͣnaꝵ
ñ sine ꝑpetue sint dãpnationis in¬
teritu reddit᷑i. si in hac obstinatiõe
ꝑmanserint: caritatẽ ur̃am duximꝰ
instruendã. ut uos om̃s in c̃mune
fr̃s ꝑ dardaniã siue ꝑ c̃tiguã ꝗͣq¬
ꝓumciã c̃stituti. qͥ uos sub metro¬
politanis ur̃is eẽ meministis. & ab
insdẽ substitui decedentes. sic̃ uetꝰ
c̃suetudo deposcit unanimit̾ stude¬
atis antistites & uicissĩ si met᷑ poli¬
tanꝰ humane c̃ditionis sorte reces
tͣnsmisit sacrari modis õĩb censeatiᷤᷤ.
qͣtinꝰ int̾ ipsas adũsantiũ uoluntatũ

Expanded text:
on pudet quosdam ecclesiarum jura turbare, ac privilegia quae metropolitanis vel provincialibus episcopis decrevit antiquitas temeraria praesumptione pervadere, impunes proprias usurpationes exerceant, non respicientes, quia aeterno iudici rationem tam de catholicae sinceritatis iniuria, quam de traditionum preiudiciis paternarum, non sine perpetuae sint dampnationis interitu reddituri, si in hac obstinatione permanserint, caritatem vestram duximus instruendam, ut vos omnes in commune fratres per Dardaniam sive per contiguam qiam constituti, qui vos sub metropolitanis vestris esse meministis et ab hisdem substitui decedentes, sicut vetus consuetudo deposcit, unanimiter studeatis antistites et vicissim, si metropolitanus humanȩ conditionis sorte recess vetus forma transmisit, sacrari modis omnibus censeatis. q
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ & ambiguitas inuexit animoꝵ.
cũ ĩminentes gladios euadere fuge
p̃sidio niteretur. acutis subdib oc¬
currentia sibi seꝑta tͣnsiliens inferio
nio potuisset abstergi. Et id̾o fr̃
sicut c̃sueuit exerceat. Nec enĩ ẽuenit
obhoc auferri ante susceptũ ordinẽ.
inqͦ pꝰtmoctũ inualitudinẽ corporis
casu ꝓbat᷑ faciente collapsus. Geron

Expanded text:
tium, et ambiguitas invexit animorum, cum imminentes gladiose evadere fugae praesidio niteretur, acutis sudibus occurrentia sibi septa transiliens, inferionio potuisset abstergi. Et ideo, frasicut consuevit, exerceat. Neque enim convenit ob hoc auferri ante susceptum ordinem, in quo postmodum invalitudinem corporis casu probatur faciente collapsus. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
clerico ꝓportione sua solũ aliꝗd
eccłe putetis eẽ deputandũ. ne ꝑ
incuriã negligentiãq minuat᷑.
s omnẽ pensionis sũmã ex õmĩb
p̃diis rusticis urbanisq collectã ad
cedentiũ necessitatũ opꝰ eẽ ꝑspͥct᷑.
ut de medio seq̃stret᷑. & qͣtuor por¬
tiones uł de fideliũ oblatione. uł de
hac fiant modis õĩb pensiones. ita
ut unã sibi. tollat antistes. aliã cle-¬
ricis ꝓ suo iudicio & electione disꝑ¬
ciat. t̃ciã pauꝑib sub omĩ ẽscien¬
tia faciat erogicri. fabricis uͦ q̃ cõpe¬
tit ad ordinationẽ pontificis ero¬
gatione ur̃a decernimꝰ eẽ penden¬
dã. Si qͥd forte sub annua remeabit
expensa. electo idoneo ab ut᷑q parte
custode condat᷑ enthecis. ut si maior
emerserit fabrica. sit sublidio qd̾ di¬
ũsi tẽporis diligentia potuerit
custodiri. aut certe emat᷑ possessio.
q̃ uti clitates respiciat cõmunes. Idem¬

Expanded text:
ione sua solum aliquod ecclesiae putetis esse deputandum, ne per incuriam negligentiamque minuatur, sed omnem pensionis summam ex omnibus praediis rusticis urbanisque collectam ad cedentium necessitatum opus esse perspicitur, ut de medio sequestretur, et quartae portiones vel fidelium oblationes de hac fiant modis omnibus pensione, ita ut unam sibi tollat antistes, aliam clericus pro suo judicio et electione distiat, tertiam pauperibus sub omnium conscientia faciat erogtit ad ordinationem pontificis, erogatione vestra decernimus esse pensandam. Si quid forte sub annua remanebit expensa, electo idoneo ab utraque parte custode, tradetur enthecis, ut, si major emerserit fabrica, sit subsidio quod ex diversi temporis diligentia potuerit custodiri, aut certe ematur possessio, quae utilitates respiciat communes.
Abbreviated transcription (Latin):
lectio tua de suoꝵ ꝓmissione cleri¬
coꝵ. ꝑ hibens qđ diaconi ad prbrii gra¬
dũ qͦ eccłam tuã c̃memorans indige¬
re uenire de trectant. Qua ꝓpt̃ qͥa
inuitos fieri eccłastica moderatio
gͣuitasq ñ patit᷑. ut ex nolentib siq̃
uolentes orcinatio pot̃ illa ꝑficere.

Expanded text:
lectio tua de suorum promotione clericorum, perhibens, quod diaconi ad presbyterii gradum quo ecclesiam tuam memoras indigere venire detrectant. Quapropter, quia invitos fieri ecclesiastica moderatio gravitasque non patitur, ut ex nolentibus fiant volentes ordinatio illa potest
Abbreviated transcription (Latin):
tis tẽporib ĩplicatũ. ut et iã si esset
ingenuus donec raciocinia cuncta
c̃odere testam̃ti. cuiꝰ om̃e peculiũ
eccłastico uiri legib ñ dubitet᷑ ob¬
strictũ. Quaꝓpt̃ his p̃sũptionib
uice nr̃a tua fr̃nitas contͣdicat.
nec fieri ꝓrsus aliqͣ surreptione
ꝑmittat. Ac si eidẽ qͥcꝗͣ humanttꝰ
forte õtigerit. qͥa grandeuus esse
memorat᷑ : mox eiꝰ sine dilatione
substantiã p̃cipiat imnanimitas tua
filiis eiꝰ dũtaxat qͥb patrimoniũ
ꝓbat᷑ eẽ c̾missũ sub fideli descͥpti¬
one ederadi. donec tẽporib uniũ¬
sis qͥb hoc patͥmoniũ gubernauẽ
cognoscit᷑. partes dñicas recdere¬

Expanded text:
tis temporibus implicatum, ut, etiam, si esset ingenuus, donec ratiocinia cuncta paginam testamenti, cujus omne peculium ecclesiastico juri legibus non dubitetur obstrictum. Quapropter his praesumptionibus vice nostra tua fraternitas contradicat, nec fieri prorsus aliqua subreptione permittat. Ac si eidem quidquam humanitatis forte contigerit, quia grandaevus esse memoratur, mox ejus sine dilatione substantiam unanimitas tua filiis ejus duntaxat, quibus patrimonium probatur commissum sub fideli descriptione contrudat, donec temporibus universis, quibus hoc patrimonium gubernasse cognoscitur, partes domi
Abbreviated transcription (Latin):
tantã sibi reuerentiã uendicat. u
ad eã qͥlibei nͥ pura c̃scientia ñ au¬
deat ꝑuenire. Na qmͦ ad diuini
mysterii cõsecrationẽ celestis fẽ
inuocatꝰ adueniet. si sac̾dos & qͥeñ
adẽẽ dep̃cat᷑ criminosis plenꝰ acti¬

Expanded text:
 sibi reverentiam vindicat, ut ad eam quilibet nisi pura conscientia non audeat pervenire. Nam quomodo ad divini mysterii consecrationem coelestis Spiritus invocatus adveniet, si sacerdos, et qui eum adesse deprecatur, et criminosis plenus acti
Abbreviated transcription (Latin):
Exor felicis & filiȩ. romã qͥa srat.
sic oportuit ꝑuenert̃. Si qͥdẽ hunc
ipsũ pͥmũ se ad barbaroꝵ basylicã
c̃ferentẽ. seq bonas causas habere
iactantẽ egredi sub hac c̃ditione
p̃cipimꝰ. ut si actꝰ suos fidelit &
rationabilit̾ allegaret. nacħ circa
eũ ꝓrsus asperũ fieri durũq pa¬
terem᷑. Alioqͥn fi ẽtra fidẽ & utili¬
tatẽ dñicã uenisse ꝓbat᷑. ipse si¬
bimet ĩputaret. atq ordinationi
c̃grue subiaceret. qͥ suꝑ ueniente
filio nr̃o uiro spectabili heortasio
sic ẽ ad singula queq cõuictꝰ ut

Expanded text:
xor Felicis, et filia Romam quia sic oportuit pervenerunt: siquidem hunc ipsum primum se ad barbarorum basilicam conferentem, seque bonas causas habere jactantem egredi sub hac conditione praecepimus, ut si actus suos fideliter et rationabiliter allegaret, nihil contra eum prorsus asperum fieri, durumque pateremur; alioquin si contra fidem et utilitatem dominicam venisse probaretur, ipse sibimet imputaret, atque ordinationi congruae subjaceret. Qui superveniente filio nostro viro spectabili Orthasio, sic est ad si
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ. qͥa de tanta re ñ segniꝰ agendũ
ẽ: faciat rẽ tua dilectio fr̃ rustice
sui moris. & aptã magno pontifici.
ut eũ uł .xxxx. dieb tecũ ẽẽ c̃stituas.
eũq carnib indifferent̃ uti neces¬
saria ꝓbatione cõpellas. Leontio:

Expanded text:
mentum, quia de tanta re non segnius agendum mentum, quia de tanta re non segnius agendum est. Faciat rem tua dilectio, frater Rustice, sui moris et aptam magno pontifici, ut eum triginta diebus tecum esse constituas, eumque carnibus indifferenter uti necessaria probatione compe
Abbreviated transcription (Latin):
ua cũ Sabino & se lagio laicis
ꝓpͥa suggestione reserart̃ p̃sulẽ
suũ gͣui quadã necessitate uexari.
cuiꝰ eũ dicerent incursione freq̃nter
elisũ. qđ ne scandalũ fidelib uideret᷑
ingerere. & eccłam đi ubiq positã
hac offensione turbare. p̃cipue cũ
eodẽ ipso uolente huc ꝑse ꝑrex ast
firmarent. ad dilectionẽ ur̃am scͥpta
direximꝰ. ut eccłȩ cuiꝰ rector talica¬
su teneret᷑ astrictꝰ. usitationẽ cõ¬
gruã redderetis. Uerũ qͥa nẽ idẽ
ipse uenit huc pontifex. falsaq oĩa
de se iactata disseminat suli diuini
c̃tẽplatione iudicii. ur̃eq c̃scientiȩ
estimationisq respe. ctu rerũ fide
sollertissime ꝑqͥsita si scilicet aliqͣn
do uł in domo. uł ꝓcessione ł in aliqͦ
qͦcũq loco ꝓbat᷑ repente collapsus.
uocesq dedisse cõfusas. & spumas ore
iactasse. qͣnta fieri potest examina.
cõtigisse dicat᷑. ñ putandũ ẽ posse
sufficere. s certũ manifestũq doci¬

Expanded text:
elagio, et laicis, propria suggestione reserarunt, praesulem suum gravi quadam necessitate vexari, cujus eum dicerent incursione frequenter elisum. Quod ne scandalum fidelibus videretur ingerere, et ecclesiam Dei ubique positam hac offensione turbare, praecipue quum eodem ipso volente huc se perrexisse firmarent, ad dilectionem vestram scripta direximus, ut ecclesiae, cujus rector tali casu tenetur adstrictus, visitationem congruam reddatis. Verum, quia nunc idem ipse venit huc pontifex, falsaque omnia de se jactata disseminat, sub divini contemplatione judicii, vestraeque conscientiae existimationisque respectu, rerum fide solertissime perquisita, si aliquandomo vel in processione, vel in alio quocunque loco probatur repente collapsus, vocesque dedisse confusas, et spumas ore jactasse; quanta fieri potest examinaticontigisse dicatur; non putandum est posse sufficere, sed certum manifestumque docu
Abbreviated transcription (Latin):
ciuili dãpnatione calcatis. & reue.¬
rentia religionis abiecta. uł ec¬
cłastica pͥuilegia calcare c̃tendt᷑.
uł ubilibet in pauꝑũ ꝓsilire
dispendiũ. nec huiꝰ modi saltẽ
cõmoniti c̃uictiq neqͥtiã sopire
c̃sentiunt. atq illata sacris reb
detrĩta sanccire. merito diuini
crilegis ausib habuere despectui.
fr̃is & coep̃i nr̃i Sereni qui cõtra
pontificale iudiciũ. c̃traq apłice se¬
dis mandata ꝓrũpens supͣdictis cõ¬
munionẽ saerã ministrare p̃sũpsit
cũ ñ potuerit ignorare sententiã
ꝓpͥi sac̃dotis. ab officio ꝓtinꝰ eccłasti¬
co repellat᷑. ut nullꝰ eccłe ministro¬
rũ c̃tra pontificalia instituta ue¬

Expanded text:
civili damnatione calcatis, et reverentia religionis abjecta, vel ecclesiastica privilegia calcare contendunt, vel ubilibet in pauperum prosilire dispendium, nec hujusmodi saltem commoniti convictique nequitiam sopire consentiunt atque illata sacris rebus detrimenta sarcire, merito divini crilegis ausibus habuere despectui. episcopi nostri Sereni, qui contra pontificale judicium contraque apostolicae sedis mandata prorumpens, supradictis communionem sacram ministrare praesumsit, quum non potuerit ignorare sententiam proprii sacerdotis, ab officio protinus ecclesiastico pellatur, ut nullus ecclesiae ministrorum contra pontificalia instituta ve
Abbreviated transcription (Latin):
stitutũ. aut aliena ꝑuadi: aut pub.¬
blica uideat᷑ disciplina subũti. p̃ci¬
pue cũ nec ipsã ministeri clericaliᷤ
hac obligatione fuscari c̃ueniat dig¬
nitatẽ. cogat᷑q ꝓst atu militantiũ
sibi c̃ditioneq nirgari. aut uideri
qđ absit obnoxia. Qib sollicita cõpe¬
tent᷑ int̃dictione ꝓhibitis. qͥsqͥs ep̃c.¬
prb̃r. & dyaconꝰ. uł eoꝵ qͥ monasteriis
p̃eẽ noscunt᷑. huiꝰ modi ꝑsonas apud
se tenentes. ñ restituendas patronis.
aut de inceps uł ȩccłȩ seruituti. uł
religiosis c̃gregationib putaueruit
applicandas. nͥ uoluntate forsitan
mitꝰ ab solutas. uł legitia tr̃asacti¬
one c̃cessas. ꝑiculũ se honoris ꝓpͥi¬
ñ ambigant c̃munionisq subituros.
si suꝑ hãc re cuiꝰꝗͣ uerax nos quere¬
la pulsauerit. Magnis qͥppe studii ᷤᷤ
fides & disciplina dñi blasphemetur.

Expanded text:
di, aut publica videatur disciplina subverti; praecipue quum nec ipsam ministerii clericalis hac obligatione fuscari conveniat dignitatem, cogaturque pro statu militantium sibi conditioneque jurgari, aut videri quod absit obnoxia. Quibus solicita competenter interdictione prohibitis, quisquis eppresbyter, diaconus, aut eorum qui monasteriis praeesse noscuntur, hujusmodi personas apud se tenentes, non restituendas patronis, aut deinceps vel Ecclesiae servitio, religiosis congregationibus putaverit applicandas, nisi voluntate forsitan imitus absolutas, aut legitima transactione concessas, periculunon ambigant communionisque subituros, si super hac re cujusquam verax nos querela pulsaverit. § 1. Magnis quippe studiis fides et disciplina Domini blasphemetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ter atq faustinianꝰ qͥse ab incuna¬
bulis clericos c̃fitẽt᷑ a theodora
ESoppͥmi ꝑ iuolentiã c̃oquerunt᷑.
d̃ dicant se ingenuos. atq aucto¬
re pͥstinȩ c̃ditionis nexib absolu.¬
eos insortẽ de t̾rimȩ iterũ seruitu¬
tis addici. ac ꝑ auctoritatẽ regiã
etra leges publicas cũ clericali cin¬
gulo olim tenerent᷑ astricti. ꝑ ar¬
chidiaconũ urbis grum̃tie ẽẽ con¬
ientas. cũ c̃stet eũ qͥ cȩlestẽ militẽ
ulsat. ñ nͥ eiꝰ forũ debere sectari.
gitoꝵ iudiciũ eoꝵ adũsaria ue¬
nire cõtẽpserit: sublimitatis tuȩ
tuitione uallent᷑. ne qͥd illis aut
surreptio aut inimica legib uio¬
lentia necessitatis imponat. qͥl qͥ
iudiciũ refugit. apparet eũ de nis¬

Expanded text:
e atque Faustinianus, qui se a cunabulis clericos confitentur, a Theodora se opprimi per violentiam conqueruntur, quia dicunt se ingenuos atque Deo auctore, pristinae conditionis nexibus absolutos, in sortem deterrimae iterum servitutis addici, et per auctoritatem regiam contra leges publicas, cum clericali cingulo tenerentur astricti, per archidiaconum urbis Grumentinae esse conventos, cum constet eum qui coelestem militem pulsat, nonnisi ejus forum debere sectari. gatorum judicium eorum adversarii venire contemserint, sublimitatis tuae tuitione vallentur, ne quid illis aut surreptio, aut inimica legibus violentia necessitatis imponat, quia qui judicium refugit apparet eum de jus
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor autẽ tã de redditu quã de
oblatione fideliũ ꝓut cuiꝰ lib& eccłẽ
facultas admittit: sic̃ dudũ rationabi¬
liter ẽ decretũ. c̃uenit fieri portione
Quaꝵ ima sit pontificis. altera cleri
canda. De qͥb sic̃ sac̃dotis int̾erit
integrã ministris eccłe memoratã
dispendere qͣntitatẽ. sic clericꝰ ultra
delegatã sibi sũmã nicħ insolent᷑ no¬
uerit expetendũ. Ca uͦ que ec cłasticis
edificiis attributa st̃. huic oꝑi uera¬
cit p̃rogita locoꝵ doceat instauratio
manifesta scoꝵ. qͥa nefas ẽ si sacris
ectib destitutis in lucrũ suũ p̃sul
inpendia his deputata c̃uertat. Ipsã
nichilominꝰ aͥscriptã pauꝑib por¬
tionẽ quãꝗͣ diuinis rationib se
dispensasse monstraturꝰ eẽ iudeat᷑.
tam̃ iuxta qđ scriptũ ẽ. ut uide¬
ant ur̃a oꝑa bona. & glorificent

Expanded text:
Quatuor autem tam de reditu quam de oblatione fidelium, prout cujuslibet ecclesiae facultas admittit, sicut dudum rationabiliter est decretum, convenit fieri portiones: quarum una sit pontificis, altera clericcanda; 44 de quibus, sicut sacerdotis intereritintegram ministris ecclesiae memoratam dependere quantitatem, sic clerus ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero, quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata locorum doceat instauratio manifesta sanctorum, quia nefas est, si sacris aedibus destitutis in lucrum suum praesul impendia his deputata convertat. Ipsam nihilominus adscriptam pauperibus portionem quanquam divinis rationibus se dispensasse monstraturus esse videatur, tamen juxta quod scriptum est: Ut videant opera vestra bona, et glorificent
Abbreviated transcription (Latin):
qđ qͥdã in eadẽ regione sũpta tan¬
tũ corporis sacͥ portione a calice
sacrati cruoris abstineant. Qui ꝓ¬
cul dubio qm̃ nescio qͦ suꝑstitione
docent᷑ obstringi. aut integra. sac̃ra¬
m̃ta ꝑcipiant. aut ab integris ar¬
ceant᷑. qͥa diuisio uniꝰ eiꝰdẽ myste¬
rii sine grandi sacrilegio ñ potest

Expanded text:
quidam in eadem regione, sumpta tantum corporis sacri portione, a calicis sacri cruore abstineant. Qui procul dubio nescio qua superstitione docentur obstringi; aut integra sacramenta percipiant, aut ab integris arceantur, quia divisio unius ejusdem mysterii sine grandi sacrilegio non potest
Abbreviated transcription (Latin):
Hec enĩ numerꝰ baptizandis iuste
credit᷑ ĩponendꝰ. cũ qͣnti petierint
uł ad regenaerationẽ festina ueri
ñ sint ꝓ alteriꝰ uoluntate pellendi.
modis oĩb remouebis :. ut unꝰ qͥsq
aut in uicina sibi eccła. aut melecta
ꝑ sue m̃tis baptizet᷑ arbitrio. sathe¬
draticũ etiã ñ ampliꝰ quã uetusti
moris eẽ c̃stiterit. ab eiꝰ loci prb̃ro
noueris exigendũ. Et de his quȩ die
dedicationis fuerint offerentũ dero¬
tione collecta. c̃suetudinẽ q̃ generalit
oĩb eccłiis ẽ p̃scripta seruabis. Bone¬
septa c̃fugerint: int̾cessionẽ debeq̃
q̃rere ñ latebras. ne hec ipsa p̃sũptio
tarditatis. temeritatẽ augeat reni¬
tendi. Filiꝰ & enĩ nr̃ uir spectabilis
Petrꝰ. quęrit᷑ seruũ suũ in eccła scĩ
clem̃tis diutiꝰ c̃morari: cui cũ depu¬
tasset sacram̃ta p̾stari. illũ egredi
nulla ratione uoluisse. Et idto directꝰ
supͣdicti hõ de p̾senti cũ eoquẽ ele¬
geris eẽ mittendũ. cũ de impuntta¬

Expanded text:
ec numerus baptizandis juste creditur imponendus, cum quanti petierint, vel ad regenerationem festinaverint, non sint pro alterius voluntate repellendi. modis omnibus removebis, ut unusquisque aut in vicina sibi ecclesia, aut in electa pro suae mentis baptizetur arbitrio. Cathedraticum etiam non amplius quam vetusti moris esse constiterit, ab ejus loci presbytero noveris exigendum, et de his quae die dedicationis fuerint offerentium devotione collata, consuetudinem, quae generaliter omnibus ecclesiis est praescripta servabis. GEsepta confugerint, intercessionem debent quaerere, non latebras, ne haec ipsa praesumptio tarditatis temeritatem augeat renitendi. Filius enim noster vir spectabilis Petrus queritur servum suum in ecclesia S. Clementis diutius commorari, cui cum deputasset sacramenta praestari, illum egredi nulla ratione voluisse. Et ideo dilectos supradicti hominis de praesenti cum eo quem elegerit esse mittendos, qui cum de impunita