comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ eiꝰ atq minucitur: tam̃ ecidem nocte qualis
mͥ apparet tolis & omĩbus: Nã si longe positis
minor uidetur: ꝓpius constitutis maior refulger&.
ꝓdei& angusticirũ nexiguitatis indiciũ: Et enĩ
relique alici longe positi minorci arbitraimur
ꝓpius contuentes. incuorci credimus. Quo magis
finitimꝰ fueris: eo tibi eiꝰ rei quã cernis mog̃nitu¬
do cumulcit᷑. Solis radius nulli ꝓpior. milli
longinquior ẽ. Similit̾ et lunȩ glob ȩqualis ẽ
omĩbus. Similis sol & indis & britcius : eodẽ mom̃to
uidet᷑ cũ oritur. Nec cũ uergit in occasũ minor
cũ oritur inferior quc̃ orientelibus estincitur::
tior. nulli remotior est. Neq te mouetit qđ tũ¬
quã cubitalis tibi orbis uidet᷑ solis cũ oritur: sed
cõsidera qucntũ int̾sit spcitu int̾ solẽ & t̾ras. Qđ
aspectꝰ nr̃i infirmittis sine mcigno sui ñ potest¬
transire dispendio. cailigcit aspectus nr̃. Nũ quid
sol cciligat aut lunci: Angustus nr̃ obtutus:

Expanded text:
lumen ejus atque minuatur, tamen eadem nocte qualis mihi apparet, talis et omnibus; nam si longe positis minor videretur, propius constitutis major refulgeret, et proderet angustiarum et exiguitatis indicium. Etenim reliqua alia longe positi minora arbitramur, propius contuentes majora credimus; quo magis finitimus fueris, eo tibi ejus rei quam cernis, magnitudo cumulatur. Solis radius nulli propior, nulli longinquior est; similiter et lunae globus aequalis est omnibus. Similis sol et Indis et Britannis eodem momento videtur, cum oritur. Nec cum vergit in occasum, minorcum oritur, inferior quam Orientalibus aestimatur. tior, nulli remotior est. Neque te moveat quod tamquam cubitalis tibi orbis videatur solis, cum oritur: sed considera quantum intersit spatii inter solem et terras, quod aspectus nostri infirmitas sine magno sui ntransire dispendio. caligat aspectus noster: numquid sol caligat aut luna.? angustus noster obtutus:
Abbreviated transcription (Latin):
tutȩ consttire. que solci nichil habet cõmune cum
cȩteris Nc̃ age naturcis besticirũ. diccimꝰ et hominiᷤᷤ
generationẽ Audio enĩ iã dudũ aliqͦs insusurrare
dicentes. qͦm diupe alienti discimꝰ ⁊m̃ti nescimus.
Quc̃du de reliquis animantib docem scientiã. et ios¬
met ipsos ignoramꝰ: Illud dicat qu m ꝓ sit ut ine ipsiom
sesuptura c̃texuit. simul qͥa ñpossumꝰ pleniꝰ nos eognos¬
cere nisi priuꝰ quȩ sit omãũ naturai animantiũ cogno¬
uerimꝰ. Roducat in qͥt t̾ra animã uiuentẽ seđm genꝰ¬

Expanded text:
tute constare, quae sola nihil habet commune cum tute constare, quae sola nihil habet commune cum ceteris. Nunc age naturas bestiarum dicamus et hominis generationem. audio enim iamdudum aliquos insusurrare dicentes: quamdiu aliena discimus et nostra nescimus, quamdiu de reliquis animantibus docemur scientiam et nosmet ipsos ignoramus? illud dicat quod mihi prosit, ut me ncongregari contexuit, simul quia non possumus plenius nos cognoscere, nisi prius quae sit omnium natura animantium cognouerimus. producat inquit terra anjmam uiuentem se
Abbreviated transcription (Latin):
mcignũ et ad mitibile totius uisibilis theatrũ creciturę.
R enĩ si is qui explorcins nouorũ aduentꝰ hospitũ. toto
eos circũ ducit bis ambitu. p̃stantiori queq oꝑa de¬
monstrtins. ñ mediocrẽ locat grãm. quanto magis sine
fastidio acciꝑe debetis. qđ uelut qucdã sermorus mainu.
ꝑhanc cõmunẽ uos circũ duco patrĩ. ⁊singulcirũ
rerũ species ngenera demonstro. ex omĩb colligere cu¬
piens quanto uobis crecitor uniuersorũ gra uberio¬
rẽ quã uniuersis donauerit. Uob gͥ haec coronci
ꝓponit᷑. uos hodie cupio ur̃o iudicio coroncire:
Non enĩ uos athleturũ modo mcircentici sertei de¬
poscimꝰ : sed uiride ur̃a scĩttitis exam̃. quo decer¬
ncitis ꝑ om̃s quidẽ crecituitis ꝓuidentiã penetrare
diuincĩ. sed cũ cęteris uob̃ cõmine corporea frci¬
gilitaitis ẽẽ c̃ sortiũ. p̃eȩteris tim̃ uos animi uir¬

Expanded text:
magnum et admirabile totius visibilis theatrum creaturae. magnum et admirabile totius visibilis theatrum creaturae. etenim si is qui explorat inrideat aduentus hospitum, dum toto eos circumducit urbis ambitu praestantiora quaeque opera demonstrans, non mediocrem locat gratiam, quanto magis sine fastidio accipere debetis quod uelut quadam sermonis manu per hanc communionem uos circumduco in patria et singularum rerum species et genera demonstro ex omnibus colligere cupiens, quanto uobis creator uniuersorum gratiam uberiorem quam uniuersis iactet. uobis igitur haec corona proponitur, uos hodie cupio uestro iudicio coronare. non enim nos athletarum modo marcentia serta deposcimus, sed uiride uestrae sanctitatis examen, quo decernatis per omnes quidem creaturas prouidentiam penetrare diuinam, sed cum ceteris uobis commune corporeae fragilitatis esse consortium, prae ceteris tamen uos animi uir
Abbreviated transcription (Latin):
exordiis assũpsimꝰ. finis parcit᷑: Qui
et si ꝑ quinq ic̃ dies ñ medioeri labore
nobis ꝓcesserit: tcm̃ hodierno die incuore euretrum
cantib et athleturũ c̃tentionib crebris. licet
et maximis ludicris. tam̃ suꝑiores dies sine ullo corone
tresigunt᷑ dispendio. Postremꝰ autẽ dies habet sortẽ co¬
rone. inqͦ & decernendi ꝑiculũ ẽ. & cedendi op ꝓbrium.
& iuncendi p̃miũ. quamñto magis in hoc tonto agone
scipientia tunto ñ paucorũ s uniuersorũ udicio. Cũ
hodie nob̾ uelut quȩdc̃ certaminis coronci ꝓcedat. mai
or sollicitudo angit. ne et suꝑiorũ effundamꝰ laborẽ die¬
rũ. & p̃sentis subecimꝰ pudorẽ: Neq enĩ ecidẽ dicendi
c̃ditio: quȩ canendi atq luctandi. cũ in illis ludus offen¬
sionis : inisto lcipsus mortis sit. illic si species specttntũ
fustidiũ est: hic damnũ est audientũ Assistite gͥ mͥ
tamquã corone iudices. et ingredimim mecũ : in hoc

Expanded text:
exordiis adsumpsimus, finis paratur. qui etsi per quinque iam dies non mediocri labore nobis processerit, tamen hodierno die maiore curarum cantibus et athletarum contentionibus crebris licet et maximis ludicris tamen superiores dies sine ullo coronae transiguntur dispendio, postremus autem dies habet sortem coronae, in quo et decernendi periculum est et cedendi obprobrium et uincendi praemium, quanto magis in hoc tanto agone sapientiae, tanto non paucorum sed uniuersorum inmoremur, cum hodie nobis uelut quaedam ceror sollicitudo angit; ne et superiorum effundamus laborem dierum, et praesentis subeamus pudorem. Neque enim eadem dicendi conditio, quae canendi atque luctandi; cum in illis ludus offensionis, in isto lapsus sit mortis. Illic si pecces, spectantium fastidium est: hic damnum est audientium. 2. Assistite igitur mihi tamquam coronae judices, et ingredimini mecum in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ fec̃ d̃. besticis t̾rȩ. & omĩa pecorai ad genꝰ et omĩa re¬
ipecorũ. et repentiũ t̾rę species: alio rettulisse. ut hȩc
ad immcinitcites criminũ. stultitiã pecorũ. nequicicĩ co¬
gitcicionũ: referrent: Ego autẽ: simplices naturcis uniꝰ¬
cuiꝰq generis accipio: Nec uereor ne quisme pauꝑis cõ¬
uiue p̃sumptioni c̃ferendũ putet. qui studio humcini¬
tritis cõplures roget. nec his quic quã nisi iules
et usitcitos apponcit cẏbos: ut demus m̃se pauperis
apparcitus. plus reprehensionis incurrat ex fastidio-
c̃uiucirũ: quã gr̃ae referat ex hospitcilitatis affectu Nec
Ienĩ eliseũ amicĩ quasi malũ c̃iuiuã. agrestiai apponentẽ
aut turturis species apponit᷑. et mhis pullus mandu

Expanded text:
t fecit Deus bestias terrae, et omnia pecora ad genus, et omnia reet pecorum et serpentium terrae species alio retulisse; 115 ut haec ad immanitates criminum, stultitiam peccatorum, nequitiam cogitationum referrent: ego autem simplices naturas uniuscujusque generis accipio. Nec vercor ne quis me pauperis convivae praesumptioni conferendum putet, qui studio humanitatis complures roget, nec his quidquam nisi viles et usitatos apponat cibos, et tenui mensae pauperis apparatu plus reprehensionis incurrat ex fastidio convivarum, quam gratiae referat ex hospitalitatis affectu. Nec enim Elisaeum amici quasi malum convivam agrestia apponentem aut turturis species apponitur, et intus pullus mandu
Abbreviated transcription (Latin):
uadit ec̃tra assyrios. ad quẽ p̃uciriccitor isrł captiuus est
ductus: Hic fluuius dicit᷑ uelocior eẽ omĩb quẽ incolũt
assgru. hoc dirigentes. hoc enĩ significat int̾pretatio:
Ergo qͥ cũq fortitudine animi. p̃uaricantia corporis uitia
captiuauerit : dirigenꝰ ad suꝑna: iste huiꝰ fluminis similiꝰ
estimcit᷑ Et ideo etiã fortitudo qui ẽ inparadrso fonte
dĩ mancit Portitudo autẽ quodã cursu rapido. resis¬
tentia queq transuerbat. nec aliquib cursus eiꝰ im¬
pedim̃torũ heret obstaiculis Quartus ẽ flinuus
eufrates: qͥ latine fecunditas atq habundantia fruc¬
tuũ nincupcit᷑. p̃ferens qđdã in signe iusticie̾ quȩ omem
pascit animã Nullci enĩ abundantiores uidet᷑ fruotus
hab̾e uirtꝰ : quã aequitus atq iusticici. quae magis
aliis quã sibi ꝓdest. et utilitutes sucis negligit. cõmunici

Expanded text:
uadit contra Assyrios, ad quem praeuaricator Istrahel captiuus est uadit contra Assyrios, ad quem praeuaricator Istrahel captiuus est ductus. hic fluuius dicitur uelocior esse omnibus, quem incolunt Assyrii, hoc est dirigentes; hoc enim significat interpretatio. ergo quicumque fortitudine animi praeuaricantia corporis uitia captiuauerit dirigens ad superna, iste huius fluminis similis aestimatur. et ideo etiam fortitudo de illo qui est in paradiso fonte emanat. fortitudo autem quodam cursu rapido obstantia quaeque transuerberat nec aliquibus cursus eius impedimentorum haeret obstaculis. quartus est fluuius Euphrates, qui latine fecunditas atque abundantia fructuum nuncupatur praeferens quoddam insigne iustitiae, quae omnem pascit animam. nulla enim abundantiores uidetur fructus habere uirtus quam aequitas atque iustitia, quae magis aliis quam sibi prodest et utilitates suas neglegit communia
Abbreviated transcription (Latin):
fluit: qͥa ꝑscipientiã om̃s homines sunt redempti Unde et
dictũ est In om̃em t̾rã exiuit sonꝰ eorũ: n infines orbis
t̃rȩ uerba eorũ Sed̾s ẽ fluuius geon. iuxto quẽ lex
dcita ẽ ifrłiticis. cũ eẽnt mȩgrpto c̃stituti. ut exaegyp¬
to recedent. n succincti lũbos ederent agnũ. qđ insigne ẽ
temꝑcintiae: Castos enĩ uscĩficatoꝰ oportet dñi pcischo cȩ¬
lebitire. Et ideo iusta istũ fluuiũ legitima primo ob¬
pcissiones. abolere c̃sueuit. Meritoq ibi pͥmũ obseruan¬
ticȩ constitutio. qͥa ꝑ legẽ absorbet᷑ ccirnalẽ peccatũ:
Bene gͦ geon in qͦ figura est castitatis: circũ ire t̃ram
aethiopiã dicit᷑. ut ablucit corpꝰ ab iectũ. n carnis
ulissimȩ restringat incendiũ: Aechiopia enĩ ab iectti
et uilis: latinci int̾p̃tatione signat᷑ Quid autẽ ab iectius
ño corpore: Iuid tã aethiopiae simile. qđ etiã nigrũ est
quib dc̃ tenebris pecccitorũ : Tertius ẽ fluuius tigris. qui

Expanded text:
fluit, quia per sapientiam omnes homines sunt redempti. unde et dictum est: in omnem terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum. secundus est fluuius Geon, iuxta quem lex lata est Istrahelitis, cum essent in Aegypto constituti, ut ex Aegypto recederent et succincti lumbos ederent agnum, quod insigne est temperantiae; castos enim et sanctificatos oportet domini pascha celebrare. et ideo iuxta istum fluuium legitima primo obmnes corporis passiones abolere consueuit meritoque ibi primum obseruantiae constitutio, quia per legem absorbetur carnale peccatum. bene ergo Geon, in quo figura est castitatis, circumire terram Aethiopiam dicitur, ut abluat corpus abiectum et carnis uilissimae restinguat incendium; Aethiopia enim abiecta et uilis Latina interpretatione signatur. quid autem abiectius nostro corpore, quid tam Aethiopiae simile, quod etiam nigrum est quibusdam tenebris peccatorum ? tertius est fluuius Tigris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sit integrittis: c̃ siderate: Destitutt̃ me eẽ certũ est.
p̃sidio egere. sed si uolueritis sic manere: nullius opẽ
reqiurã. Abundaibit michi ad omẽm opulentiã: ur̃a
in tegritaitis corona Quis ñ me dicit becitũ quam
nunc misert̃ puttr&: Quis ñ honorabit tot uirgi¬
nũ mat̾rẽ: Nuis non uenertibit᷑ aulã pudoris: Mul¬
tos femincis script̾a diuina inlucẽ euexit. palmam
tam̃ publicȩ scilutis solis uirginib dedit. In ueteri-
testtm̃to t̾ra ac mari cloiusũ ebrȩorũ popłm: uirgͦ
ꝑ marici pedes dux̃. in eugłio auctorẽ mundi ac
redẽptorem : uirgo generauit Uirgo ẽ eccła: quam
quã uoccit dñs. cui dicit. ades ad huc alibano spon¬
sci. ad es adhuc alibano. transibis et ꝑtransibis apͥn¬
cipio fidei. Nonsolũ transit uirgo: sed etic̃ ꝑ transit.
quȩ festincit ad sponsũ: Transit scłm: ꝑtrainsit ad ap̃m:¬

Expanded text:
sit virginitas, considerate. Destitutam me esse certum est, praesidio egere: sed si volueritis sic manere, nullius opem requiram, abundabit mihi ad omnem opitulantiam vestrae integritatis corona. Quis me non dicet beatam, quam nunc miseram putant? quis non honorabit tot virginum matrem? quis non venerabitur aulam pudoris? tas feminas Scriptura divina in lucem evexit, palmam tamen publicae salutis solis virginibus dedit. In veteri Testamento terra ac mari clausum Hebraeorum populum virgo per maria pedes duxit : in Evangelio auctorem mundi et redemptorem virgo generavit . Virgo est Ecclesia , quam quam vocat Jesus, cui et dixit: Ades huc a Libano, Sponsa, ades huc a Libano; transibis et pertransibis a principio fidei . Non solum transivit virgo, sed etiam pertransivit: quae festinat ad Sponsum, transit saeculum, pertransit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ccidunt. atq marcescunt. nͥ finẽ imponat senectꝰ. aut
ad ꝑfectũ uehat c̃tinencia Non ueniat gͦ inuos achab̾.
qͥ c̃cupisccit uineã ur̃am delere et extinguere. Nec ue¬
nicit in uos iezabel. ucinũ illud et seculare pro fluuiũ
hoc enĩ significat᷑ uocabulo. uana nuaeua redundan¬
tici Sed uenicit nabuthe. qui uenit apatre sic̃ indicat
nominis ipsiꝰ int̾prettitio. qͥ uineã sanguine de fendat
suo. & ꝓ eci mortẽ sucĩ offercit Hic ẽ qͥ lapidatꝰ pro
nobis ẽ. ꝓ nobis mortuus. ꝓ nobis falsis appetitꝰ testimo¬
niis.
Qui pauꝑ huc uenit cũ diues ẽẽt: ut uos eiꝰ in opia ditare¬
mini: Hic est uitis qui redundantib gr̃ae suae fructibꝰ.
repleuit uniuersũ orbẽ terrarũ: Hic̃ in urĩs pectoribꝰ
alto manecit defixus radice: ut & fructꝰ ur exuber&:
ñ liquore gr̃ae spĩtcilis : corporei uciporis incendici tem¬
ꝑent᷑. Hic ẽ qui uenit in nube leui. sic̃ dix̃ ꝓpħa Ecce¬

Expanded text:
mponat senectus, aut ad perfectum evehat continentia. 30. Non veniat ergo in vos Achab, qui concupiscat vineam vestram delere et exstinguere: nec veniat in vobis Jezabel, vanum illud et saeculare profluvium; hoc enim significatur vocabulo, vana et vacua redundantia: sed veniat Nabuthe, qui venit a patre, sicut indicat nominis ipsius interpretatio, qui vineam sanguine defendat suo, et pro ea mortem suam offerat. Hic est qui lapidatus pro nobis est, pro nobis mortuus, pro nobis falsis appetitus testimoniis: qui pauper huc venit, cum dives esset, ut nos ejus inopia ditaremur . Hic est vitis, quae redundantibus gratiae suae fructibus replevit universum orbem terrarum. Hic in vestris pectoribus alta maneat defixus radice; ut et fructus vester exuberet, et liquore gratiae spiritalis corporei vaporis incendia temperentur. 31. Hic est qui venit in nube levi, sicut dixit p
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis. et illud genittile signciculũ: in uolcitũ atq
integrũ recognosccit Date illi. et exhibete. illũ adc̃
qui fuit ante peccatũ. illã euã quȩ fuit antequã
lubricũ serpentis haurir& uenenũ. prius quã enus
supplcintarent᷑ insidiis. quando ñ habebant quo
c̃fundentur: Nã utiq nunc lic&& bonci c̃iugia.
tuim̃ habent qđ int̾se ipsi c̃iuges erubescant. Tales
gͦ estote filię. quciles adcm et euai in pairai dr̃so fuer̃:
Dequib scriptũ est: qđ posteai quã de pcrcidyso ẽ eiec
tus adcim cognouit euã uxorẽ suã. ⁊ illci c̃cepit
ipeperit filiũ quẽ uoccuit ccn. & it̾um c̃cepit et
peꝑit filiũ cui nom̃ abel Melior ittiq scđs: quã
pͥor fructꝰ. quici iste immaculcitꝰ. ille maculosus
ste adherens dõ i totꝰ adño. ille mundcina ⁊⁊ terre

Expanded text:
in vobis et illud genitale signaculum inviolatum atque in vobis et illud genitale signaculum inviolatum atque integrum recognoscat. 36. Date illi, exhibete illum Adam qui fuit 287 ante peccatum, illam Evam quae fuit antequam lubricum serpentis hauriret venenum, priusquam ejus supplantarentur insidiis, quando non habebant quo confunderentur? Nam utique nunc, licet bona conjugia, tamen habent quod inter se ipsi conjuges erubescant. Tales ergo estote, filii, quales Adam et Eva in paradiso fuerunt . De quibus scriptum est, quod posteaquem suam, et illa concepit, et peperit filium, quem vocavit Cain: et iterum concepit et peperit filium, cui nomen Abel. Melior itaque secundus, quam prior fructus; quia iste immaculatus, ille maculosus. Iste adhaerens Deo, et totus a Domino, ille mundana et terre
Abbreviated transcription (Latin):
Date gͦ & uos filii mei. uiro illi leui: uiros eiꝰ. Estote
nubes. Sed leues. eritis ꝓfecto: si ab leu& uirginitus
onera c̃ditionis. ⁊ tenebrtis huiꝰ limosȩ carnis. illuma¬
net: Ideo dicit illa. Nigra sũ et decora filiȩ iertm:¬
Nigrci ꝑ carnẽ: de cora ꝑ uirgmitatẽ: Nubes ittique
sunt. & graues nubes. quȩ nubserint: Nãq anubib :
uerbũ nubentiũ tiaictũ arbitror Deniq oꝑiuntur
ut nubes. cũ acceꝑint nupturę uelaiminai Et uere
graues nubes quȩ sustinent sarcinã matrimonii
trũ integrittitis genitale custodit: At uͦ cũ usu
c̃iugii iuuencula de florcit᷑: amittit qđ suũ ẽ. qͣndo
ei miscet᷑ alienũ: Illud gͦ uir est : qđ nciscim᷑. ñ in qđ
muttu qđ acrecitore accepimꝰ : ñ qđ de contubernio
assumpsimꝰ: Date gͦ uiro illi. Leui illi scicerdo ceiuim
pͥncipi. uiro aaron. uiro melchisedech: uros eiꝰ quales
ipse condidit. ñ quoles scłi huiꝰ usus efficit. ut opꝰ suũ

Expanded text:
Date ergo et vos, filii mei, vero illi Levi veros ejus. Estote nubes, sed leves. Eritis profecto, si ablevet virginitas onera conditionis, et tenebras hujus limosae carnis illuminet. Ideo dicit illa: Nigra sum, et decora, filiae Hiertem. Nubes itaque sunt, et graves nubes, quae nupserint; namque a nubibus verbum nubentium tractum arbitror. Denique operiuntur ut nubes, cum acceperint nupturae velamina. Et vere graves nubes, quae sustinent sarcinam matrimonii.trum integritatis genitate custodit? At vero cum usu conjugii juvencula defloratur, amittit quod suum est, quando ei miscetur alienum. Illud enim verum quod nascimur, non in quod mutamur: quod a Creatore accepimus, non quod de contubernio assumpsimus. Date ergo vero Levi, illi sacerdotum principi, vero Aaron, vero Melchisedech, veros ejus, quales ipse condidit, non quales saeculi hujus usus efficit; ut opus suum
Abbreviated transcription (Latin):
Huic titidit᷑ uirgo : qͥfrẽs suos ñ cognouit. & filios suos
ñ sciuit. Ideoq benedicit eũ lex: Date leui uiros eiꝰ. dci¬
te leui sortes eiꝰ Unde ⁊ matrẽ dñi ipse suscepit Scrip
tũ habemꝰ. qͥa ex illai hora suscepit eã discipłs in suci:
Aut quomͦ insuci: cũ ipsi apłi dixerint. ecce nos reliquimꝰ
om̃ia & secuti sumus te: Quȩ suci habebait ioħs: qui mun¬
dcina. et scłcria ñ habebat. qͥa de mundo ñ ercit: Quȩ
ergo habebat sua. nisi ei quȩ axp̃o acceperat. Bonus
uerbi scipientięq possessor. bonus receptor gr̃ae : Au¬

Expanded text:
os non scivit. Ideoque 286 benedicit eum Lex: Date Levi veros ejus, date Levi sortes ejus . 33. Unde et matrem Domini ipse suscepit; scriptum enim habemus, quia ex illa hora suscepit eam Discipulus in sua Aut quomodo in sua, cum ipsi apostoli dixerint: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te ? Quae sua habebat Joannes, qui mundana et saecularia non habebat, qui et de mundo non erat? Quae ergo habebat sua, nisi ea quae a Christo acceperat? Bonus verbi sapientiaeque possessor, bonus receptor gratiae. Au
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in aegyptũ. id est mafflictionẽ istũ mundi huiꝰ: ueni
ite ꝑ uirginẽ: Nubẽ itaq mcikicĩ didcit. qͥa carnem
gerebat: Leuẽ . quici uirgo erat. nullis onerib grauaitu
c̃iugu Ipsa ẽ uirga germinans florem. quia purci et ad
dm̃ libero corde durectai uirginitas : quae nullis in hoc scđo
curarũ anfractib: reflectatur: Ideo illã dñs de cruce dis¬
cipulo suo dilectissimo sibi traididit scõ ioħi. qui dix̃ patri
imatri fuae ñ nouite. Deniq uocatꝰ axp̃o: reliquit
patrẽ. uerͣbũ secutꝰ Huic trcidit᷑ uirgo qͥ suos nesciat:

Expanded text:
egyptum, id est, in afflictionem mundi hujus veniret super virginem. Nubem itaque Mariam dixit, quia carnem gerebat; levem, quia virgo erat, nullis oneribus gravata conjugii. Ipsa est virga germinans florem, quia pura et ad Dominum libero corde directa virginitas, quae nullis in hoc saeculo curarum anfractibus reflectitur . 32. Ideo illam Dominus de cruce discipulo suo dilectissimo sibi tradidit sancto Joanni , qui dixit patri et matri: Non novi te . Denique vocatus a Christo reliquit patrem , ver
Abbreviated transcription (Latin):
sucĩ : ut sailicit suꝑ montes. transilicit suꝑ colles Ad dit
adhuc ⁊ ilcuidẽ uirginitatis Ortus clusus soror mea.
sponsa mec. ortus clusus. fons signatꝰ. qđ meliores affe¬
rit fructus: cdaustro pudoris septti uirginittis. in qua
intementa ꝑ manecant castittitis signacula Hunc
ortũ animȩ ur̃ȩ. hunc fontem seruate puri liquoris.
ut eũ in uobis nemo ꝑ turb&. nemo dissignet. quem
genitalis in uob origo signauit. Nemo auferat animȩ
ur̃ȩ uineam et uilici olerci sercit Uineci enĩ quidã: fructꝰ
uirgincilis ẽ: con iugia: uelut olerũ plcartarici sunt.

Expanded text:
t adhuc ad laudem virginitatis: Hortus clausus soror mea Sponsa, hortus clausus, fons signatus ; quo meliores afferat fructus claustro pudoris septa virginitas, in qua intemerata permaneant castitatis signacula. Hunc hortum animae vestrae, hunc fontem servate puri liquoris, ut eum in vobis nemo perturbet, nemo designet, quem genitalis in vobis origo signavit. Nemo auferat animae vestrae vineam, et vilia olera serat. Vinea enim quidam fructus virginalis est: conjugia velu
Abbreviated transcription (Latin):
re debuerat. suo sentencia uidici debebat̾. nequis
pcissim reũ puttiroe eẽ feriendũ: Q ut ad mrsteriũ
uenicis. ñ debuit interimere eũ. qui usq ad natura¬
lẽ terminũ mortis suce agendę habebat spatium
poenitentiȩ. Excusare possoe qđ se redemisset uł serci
actione poenitentiae. nisi eũ praemaitura pęna rapu

Expanded text:
re debuerat. suo sententia iudici debebatur, ne quis re debuerat. suo sententia iudici debebatur, ne quis passim reum putaret esse feriendum. et ut ad mysterium uenias, non debuit interimere eum qui usque ad naturalem terminum mortis suae agendae habebat spatium paenitentiae. excusare posset quod se redemisset uel sera actione paenitentiae, nisi eum praematura poena rapu
Abbreviated transcription (Latin):
Di uinae autẽ sententię ꝓudentiai. huius modi ẽ. ut
magnanimitatẽ & patientiã docer&: iudices. ne
quis prȩproꝑe raperet᷑ studio uindictę. & ipsci
de liberationis im mcituritate : puniret in nociũ.
aut poencĩ acerbar& ntiti. Nec tam̃ penitꝰ indul¬
tũ esse pateret᷑ in eo : qui nullã p̾ęnitentiã scele¬
ris induisset Reppulit enĩ eũ afcicie suci. et apa¬
rentib ab diccitũ : separaitȩ habiteicionis quodam
religauit exilio. eo qđ abhinnanai mansuetudine
titinsisset: ad se uitiã bestiarũ Uerum tam̃ non ho¬
micidio uoluit homicidã uindicari : qui mauult
peccctoris correctionẽ quã mortẽ Unde in lamech
septuagies septies iundiccit᷑. quia greauor culpci
eiꝰ est : qui nec post dcimnationẽ se correxit alteruiꝰ:
cun impetu quodã improuido ante peccaui
lcimnech utiq qđ in altero rep̃hensũ ad uerterat: caue¬

Expanded text:
diuinae autem sententiae prouidentia huiusmodi est, ut diuinae autem sententiae prouidentia huiusmodi est, ut magnanimitatem et patientiam doceret iudices, ne quis praepropere raperetur studio uindictae et ipsa deliberationis inmaturitate puniret innoxium aut poenam acerbaret ingrati nec tamen penitus indultum esse pateretur in eo qui nullam paenitentiam sceleris induisset. reppulit enim eum a facie sua et a parentibus abdicatum separatae habitationis quodam relegauit exilio, eo quod ab humana mansuetudine transisset ad saeuitiam bestiarum. uerum tamen non homicidio uoluit homicidam uindicari, qui mauult peccatoris correctionem quam mortem. unde in Lamech septuagies septies uindicatur, quia grauior culpa eius est qui nec post damnationem se correxit alterius. Cain impetu quodam inprouido ante peccauerat, Lamech utique quod in altero reprehensum aduerterat caue
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ uetercinã. ꝓcessionẽq aeccitis erumncrũ stipendici.¬
& scilleo quodcĩ usu circũ soncri nos quotidicinis nau¬
firigis. tundi fluctib. inscopulosis habitriculis dege¬
re. & in his delectori. sic̃ illud ñ tam aeternũ ari¬
mal quã immortale mcilũ: Ergo ⁊ isti ccim. longe¬
uittis indulto uindictii est : eo qđ uixit in metu. et
plixũ spcitiũ: multo cucurrit & infructuoso labore.
qua pęnai nichil grauius quc̃i ut quis ipse sibi maio¬
rũ cciusci poenarũ sit Uide igit᷑ quc̃ ꝑpetua uita
iustorũ : & nullai sit improborũ: Iusti scinguis elcicit
& mortui. uita autẽ peccatoris abscondit᷑ Terciũ
principctus. ubi peccatũ obrepsit: sttitim et lex
diuinae mainsuetudinis ꝓrogari debuit: Ne si cõ¬
timio uindicatũ eẽt mnreum: homines quoque
in iudicando nullã patientiã moderationẽque
seruarent. sed statim reos supplicio darent. Di¬

Expanded text:
esse ueteranam processionemque aetatis aerumnarum stipendia eesse ueteranam processionemque aetatis aerumnarum stipendia et Scyllaeo quodfragiis, tundi fluctibus, in scopulosis habitaculis degere, et in his delectari, sicut illud non tam aeternum animal, quam immortale malum? Ergo et isti Cain longaevitas indulta, vindicta est; eo quod vixit in metu, et prolixum spatium multo cucurrit et infructuoso 223 labore, qua poena nihil gravius quam ut quis ipse sibi majorum causa poenarum sit. Vide igitur quam perpetua vita justorum, et nulla sit improborum! Justi sanguis clamat et mortui, vita autem peccatoris absconditur. 38. Terprincipatus, ubi peccatum obrepsit, statidiuinae mansuetudinis prorogari debuit, ne si continuo uindicatum esset in reum, homines quoque in iudicando nullam patientiam moderationemque seruarent, sed statim reos supplicio darent.
Abbreviated transcription (Latin):
destitutti prȩsidio. c̃silioq uiduata: grauiorẽ subiro&
erumnã. Sed magis frequentib orciculis commonitai
ꝓpħcrũ : ad dñm dm̃ suũ pio redir& affectu. nec aduer¬
sis coptiuitatis at tritti: pro ruer& inꝑfidię peccatũ.
scilutisq ꝑpetua remediũ desꝑcir&&: S arguuntur
hoc loco qui unicã hanc uit̃ puttint esse. quȩ sit
⁊ redcirguunt᷑ simplici seriȩ gestorũ Ecce enĩ uistꝰ.
in nocens. pius. ꝓpt̾ git̃ de uotionais: odici fr̃ĩs in¬
currens : immaturꝰ ad huc aeui: sublatus ẽ parrici¬
dio : et iniquus. scelertitus. impius. etiã fixit̃na cȩde
pollutus : longeuã duxit ȩctitẽ. duocit uxorem.
posteritutẽ reliquit. urbes condidit. ⁊ hoc meruit
ꝑmissione diuina Nonne inhis aꝑte uox dĩ clamcit :
Erratis qui puttitis hic ẽẽ omnẽ uiuendi gr̃am: Non
intelligitis. non ad uertitis. senectutẽ hanc misericirũ

Expanded text:
destituta praesidio consilioque uiduata grauiorem subiret destituta praesidio consilioque uiduata grauiorem subiret aerumnam, sed magis frequentibus oraculis conmonita prophetarum ad dominum deum suum pio rediret adfectu nec aduersis captiuitatis adtrita prorueret in perfidiae peccatum salutisque perpetuae remedium desperaret. redarghoc loco qui unicam hanc uitam putent esse quae sit iet redarguuntur simplici serie gestorum. ecce enim iustus innocens pius propter gratiam deuotionis odia fratris incurrens inmaturus adhuc aeui sublatus est parricidio, et iniquus sceleratus inpius, etiam fraterna caede pollutus longaeuam duxit aetatem, duxit uxorem, posteritatem reliquit. urbes condidit et hoc meruit permissione diuina. nonne in his aperte uox dei clamat? erratis qui putatis hic esse omnem uiuendi gratiam. non intellegitis, non aduertitis senectutem hanc miseriarum
Abbreviated transcription (Latin):
titins fertur Nc̃ si nocentes moriunt᷑ qui gradũ apec¬
citis reuocare noluerint. uł in uiti tam̃. finẽ ñ naturȩ
sed culpẽ : adipiscunt᷑. ne plura delinquant quib uitti
fȩnus ẽ delictorũ Si autẽ bonȩ spei cõpotes sunt.
migrare magis quã deficere credendi sunt Inseritur
hoc loco dogma de in corruptione animae. qđ ips ue¬
iti et betitri uita sit : quã unꝰ quisq bene conscius iu¬
uet. multo purius ac beatius : cũ huiꝰ carnis anima
nr̃ti de posuerit in uolucrũ. & quodã carcere isto fuerit
absoliit corporeo. nullũ suꝑiorẽ reuolans locũ. Unde
nr̃is infusci uiscerib compcissione corporis huis ingemu¬
it. donec cõmissi gubnaculi munus implere: ut carniꝰ
huiꝰ irititioncibiles motus rationabili ductu regero
& coherer&:: Inde ẽ qđ postea ꝓpħa incaptiuitatẽ
cũ iudȩorũ popło trainsier̃. ne reliqua plebis scõrum

Expanded text:
transfertur. nam si nocentes moriuntur, qui gradum a pectransfertur. nam si nocentes moriuntur, qui gradum a peccatis reuocare noluerint, uel inuiti tamen finem non naturae, sed culpae adipiscuntur, ne plura delinquant quibus uita faenus est delictorum. si autem bonae spei compotes sunt, migrare magis quam deficere credendi sunt. inseritur hoc loco dogma de incorruptione animae, quod ipsa uera et beata uita sit, quam unusquisque bene conscius uiuit multo purius ac beatius. cum huius carnis anima nostra deposuerit inuolucrum et quodam carcere isto fuerit absoluta corporeo, in illum superiorem reuolans locum, unde nostris infusa uisceribus conpassione corporis huius ingemuit, donec commissi gubernaculi munus impleret, ut carnis huius inrationabiles motus rationabili ductu regeret et coherceret. inde est quod postea prophetae in captiuitatem cum ludaeorum populo transierunt, ne reliqua plebis sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
it siꝑ ccun nequis cũ occidet: reflectere uoluit erran¬
tẽ. & beneficio suo in uittre ad correctionẽ: Ipsis enĩ no
faciliꝰ cõmittere solemꝰ : quorũ habemꝰ gr̃am. nec tum̃
icigna c̃cedit. sed in eo ipso: imprudenticĩ insipientis
ulciscitur: Qui cũ ẽẽt ꝑpetius suppliciis obnoxius. ñ
remitti sibi pęnã poposcit : sed uitt̃ corporis huius obse¬
citndci putciit. in qua plus erumnȩ ẽ quã uoluptaitis
Mors enĩ una ẽ. in secessione animȩ ⁊ corporis. & infine
istius uitȩ. quȩ simul ut uenit: om̃s corporis dolores
auferre non cugere c̃sueuit: Metus uͦ qui hanc
uittĩ uiuentib frequent̃ ingruunt. mesticiae. dolore
gemitus diuersiq crucicitus. grauitatũ negritudi¬
nũ uulnerti: plurimas mortes generi humano infer̃.
ut istti mors remediũ uideat᷑ ẽẽ ñ poenci Non eram
ꝑ emptorici ẽ. ꝑ quã non adunit᷑ uitti. sed ad meliora

Expanded text:
it super Cain, ne quis eum occideret, reflectere uoluit erranit super Cain, ne quis eum occideret, reflectere uoluit errantem et beneficio suo inuitare ad correctionem; ipsis enim nos facilius committere solemus, quorum habemus gratiam. nec tamen magna concedit, sed in eo ipso inprudentiam insipientis ulciscitur, qui cum esset perpetuis suppliciis obnoxius, non remitti sibi poenam poposcit, sed uitam corporis huius obsecrandam putauit, in qua plus aerumnae est quam uoluptatis. mors enim una est in secessione animae et corporis et in fine istius uitae, quae simul ut uenit, omnes corporis dolores auferre, non augere consueuit. metus uero, qui hanc uitam uiuentibus frequenter ingruunt, maestitiae, dolores, gemitus diuersique cruciatus, grauitatum et aegritudinum uulnera plurimas mortes generi humano inferunt, ut ista mors remedium uideatur esse, non poena; non enim peremptoria est, per quam non adimitur uita, sed ad meliora
Abbreviated transcription (Latin):
nũ suꝑ eũ ponit᷑ ne occidat᷑ parricida. cũ ꝓspectũ
non fuerit ne in nocens occidet᷑ Octtanis est homo.
habet rationcibile quo p̃st& ceteris. habet et qͥn¬
que corporis sensus. habet etic̃ uocẽ. hab& ⁊ generan¬
di gr̃am Hȩc septẽ nisi illo rationabili regontur.
sub iectoi mortis sunt. et ideo stultꝰ inhis habet
om̃e ꝑiculũ sui Qui gͦ rationcibile illud amise¬
rit: frustra de istorũ sibi usu septẽ carnalium
munerũ blandiet᷑ Dissoluunt᷑ hȩc omĩci: nisi habenis
quibusdẽ ititionis astrictti sint Mors ittq rationis:
mortẽ oꝑcit᷑ irrationabiliũ pcissionũ Sed illud meli
qđ septimꝰ numerus quietis & remissionis ẽ Ergo qͥ alii
ñpeꝑcit peccatori. nmunus ei remissionis peccatorum
in uiderit : ipse sibi spem remissionis eripiet. et erit meo
pcri m̃surci uindicta de gr̃a Quod autẽ signũ posu¬

Expanded text:
num super eum ponitur, ne occidatur parricida, cum prospectum num super eum ponitur, ne occidatur parricida, cum prospectum non fuerit, ne innocens occideretur. octauus est homo, habet rationabile, quo praestet ceteris, habet et quinque corporis sensus, habet etiam uocem, habet et generandi gratiam. haec septem nisi illo rationabili regantur, subiecta morti sunt. et ideo stultus in his habet omne periculum sui. qui ergo rationabile illud amiserit frustra de istorum sibi usu septem carnalium munerum blandietur. dissoluuntur haec omnia, nisi habenis quibusdam rationis adstricta sint. mors itaque rationis mortem operatur inrationabilium passionum. sed illud melius quod septimus numerus quietis et remissionis est. ergo qui alii non pepercerit peccatori et munus ei remissionis peccatorum inuiderit ipse sibi spem remissionis eripiet, et erit in eo pari mensura uindicta de gratia. quod autem signum posu
Abbreviated transcription (Latin):
lictorũ Iustꝰ autẽ ñ absc̃de se adño dõ suo. s ipse
magis offerre c̃sueuit dicens. Ecce sũ ego. qͥ ñ hobet
criminoscĩ conscientiam quã timeat dep̃hendi Meri¬
to gͦ se abscondit maile conscius & ait Omĩs qui in¬
uenerit me occidet me Angustȩ̨ m̃tis homo. p̃sen¬
tem mortẽ ueret᷑. ꝑpetuã negligit. ⁊ diuinũ iudi¬
ciũ ñ reformidcit. interitũ solũ corporis de p̃caitur
Sed aquo timebait occidi. qͥ solos pcirentes habebat in
terris: Potuit quidẽ et in cursus besticarũ timere.
qui legis diuinȩ iurci uiolciuerat. nec p̃ sumere de
sub iectis animalib ceteris: qͥ hominẽ docuercit oc¬
cidi: Potuit et parentes parricidas timere. qͥ docue¬
rat parricidiũ posse cõmitti Potuer̃ enĩ & parentes
ilio discere qđ didicer̃ posteri de parente N
c̃sideremꝰ qua canusi dixerit ds̃. om̃is qui occiderit
ccun septies uindictt̃ ex soluet. & qua ratione sig¬

Expanded text:
lictorum, iustus autem non abscondere se a domino deo suo, sed ipse se magis offerre consueuit dicens: ecce sum ego, qui non habet criminosam conscientiam, quam timeat deprehendi. merito ergo se abscondit male conscius et ait: omnis qui inuenerit me occidet me. angustae mentis homo praesentem mortem ueretur, perpetuam neglegit et diuinum iudicium non reformidat, interitum solum corporis deprecatur. sed a quo timebat occidi qui solos parentes habebat in terris? potuit quidem et incursus bestiarum timere qui legis diuinae iura uiolauerat nec praesumere de subiectis animalibus ceteris qui hominem docuerat occidi, potuit et parentes parricidas timere qui docuerat parricidium posse committi; potuerunt enim et parentes de filio discere quod didicerunt posteri de parente. Nunc consideremus qua causa dixerit deus: omnis qui occiderit Cain septies uindictam exsoluet et qua ratione sig
Abbreviated transcription (Latin):
UI AD CONUI UI UM MASNU IN¬
uitant᷑. apoforitoi secũ referre con¬
suerunt Ego ad bononiense in uitti¬
tus c̃iuiuiũ. ubi scĩ martiris cęle¬
brata tromns latio est: apoforitri
uobis plena scĩttitis et gr̃a reseruaui: Apoforita
autẽ solent habere triumphos principiũ. Et hȩc apo¬
forita triũ phalici sunt. Ap̃i enĩ nr̃i pͥncipis. trium¬
phy sunt: martyrũ palmȩ Nec uͦ huc dirigebam
it̃. Sed quici petitꝰ auobis sũ: debui mecũ deferre
quȩ aliis pcircibant᷑. ne minor ad uos uenirẽ. Ut qđ

Expanded text:
ui ad convivium magnum invitantur, apophoreta secum referre consueverunt. Ego ad Bononiense invitatus convivium, ubi sancti martyris celebrata translatio est, apophoreta vobis plena sanctitatis et gratiae reservavi. Apophoreta autem solent habere triumphos principum: et haec apophoreta triumphalia sunt; Christi enim nostri principis triumphi sunt martyrum palmae. Nec vero huc dirigebam iter: sed quia petitus a vobis sum, debui mecum deferre quae aliis parabantur, ne minor ad vos venire
Abbreviated transcription (Latin):
letdcimꝰ. Passio enĩ serui : dñi disciplina ẽ Hic in¬
stituit. ille impleuit. nichil illi decerpit᷑ Quo mͦ
quidẽ homini seruiendo. didicit quomodo xp̃o plaice¬
rẽt. hic taim̃ geminã lcudẽ ad quisiuit. in illo ma¬
gisterii. in se martyrii Certtiuerint tam̃ in terse
in uicẽ beneficiis. post quã aequales eẽ meruerunt:
Hic illũ admartyriũ p̃misit: ille istũ accersiuit:
Nullũ gͦ ad cõmendationẽ hominis conditio affert
impedim̃tum. Nec dignittis ꝓscipię meritũ sed fides affert.
Siue seruus siue lib om̃s in xp̃o unũ sumꝰ. & unꝰ quisque
qđ̃ cũq fecerit bonũ hoc recipiet adño. Nec seruitus

Expanded text:
laudamus; passio enim servi domini disciplina est. Hic instituit, ille implevit. Nihil illi decerpitur. Quomodquidem homini serviendo didicit quomodo Christo placeret: hic tamen geminam laudem acquisivit, in illo magisterii, in se martyrii. Certaverunt tamen inter se invicem beneficiis, postquam aequales esse meruerunt. Hic illum ad martyrium praemisit, ille istum accersivit. 3. Nullum ergo ad commendationem hominis conditio affert impedimentum: nec dignitas prosapiae meritum, sed fides affert. Sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus: Et unusquisque quodcumque fecerit bonum, hoc recipi
Abbreviated transcription (Latin):
curȩ: Qui enĩ uoccitus. ẽ. in dño seruais. lib̃tus ẽ domini.
Similit̃ qui lib uocatꝰ est: seruus ẽ xp̃i Uide inquem
ium apłi. Elus puttit᷑ de disse ei qͥ seruus. quã ei qͥlib
uoccitus ẽ: Ex quoꝰ enĩ lib̾tus xp̃i ᷝ ͤ fit ex libo seruus Sed
nulli plus dedit. Uerũ utrisq aequcilẽ m̃surã diuisit:
Apud xp̃m enĩ seruitꝰ n libtas ęqua lance pendunt᷑. Nec
ullo discerniculo. bonȩ seruitutis et libertatis: merita
diuiduntur. Quia nullai ẽ incor dignitas quam

Expanded text:
libertus est Domini. Similiter et qui liber vocatus est, servus est Christi . Vide, inquam, vim Apostoli. Plus putatur dedisse ei qui servus, quam ei qui liber vocatus est; ex servo enim libertus Christi fit, ex libero servus. Sed nulli plus dedit, verum utrisque aequali mensura divisit. Apud Christum enim servitus et libertas aequa lance penduntur, nec ullo discerniculo bonae servitutis et libertatis merita dividuntur; quia nulla major est dignitas quam
Abbreviated transcription (Latin):
requirebamꝰ. tumꝗ int̾ spincis rosam legentes. Lir¬
cũ fundebam auidȩis. cũ sacrȩ reliquie eueherent᷑
Adercit popłs eccłȩ cũ pluisu nlȩticia Dicebant
iudei flores uisisunt int̾rai. cũ uident martyres:
Dicebant xp̃iani Iempꝰ incisionis ad est. it̃ qui me¬
tit mercedem accipit: Alii seminauer̃ ⁊ nos me¬
timus mareyrũ fructus: Iterũ audientes iudȩi
uoces plcudentis eccłȩ : dicebant int̾se: Uox turturi
auditai .ẽ. in t̃ra nñ Unde bene lectũ est Dies diei
Indiccibant gͦ iudȩi qđ hab̾ent scientiam martyrũ.
sed ñ scientiã uerbi. id est ñ scđm illã solius boni et
solius ueri scientiã: Ignorantes enĩ dĩ iusticiã et uo¬
lentes se iustificare. iusticiã dĩ non receꝑunt: Detuli
ergo uobis munera quȩ meis legi manibus. id est
crucis tropheci. cuiꝰ gr̃ãm inoꝑibꝰ agnoscitis. certe
& ipsi dȩmones c̾fitent᷑: Condant alii aurũ atque

Expanded text:
requirebamus, tamquam inter spinas rosam legentes. 8. Cirrequirebamus, tamquam inter spinas rosam legentes. 8. Circumfundebamaderat populus Ecclesiae cum plausu et laetitia. Dicebant Judaei: Flores visi sunt in terra , cum viderent martyres. Dicebant Christiani: Tempus incisionis adest . Jam et qui metit, mercedem accipit . Alli seminaverunt, et nos metimus martyrum fructus. Iterum audientes Judaei voces plaudentis Ecclesiae, dicebant inter se: Vox turturis audita est in terra nostra . Unde bene lectum est: Dies diei Indicabant ergo Judaei quod haberent scientiam martyrum, sed non scientiam Verbi; id est, non secundum illam solius boni, et solius 280 veri scientiam: Ignorantes enim Dei justitiam, et volentes se justificare, justitiam Dei non receergo vobis munera quae meis legi manibus, id est, crucis tropaea, cujus gratiam in operibus agnoscitis. Certe et ipsi daemones confitentur. Condant alii aurum atque
Abbreviated transcription (Latin):
mitior habebait᷑ moribus : ut ab ipsis eticĩ inimicis:
diligeret᷑. ideoq differebant eiꝰ pcissionẽ Denq ubi¬
ñ ad quieuit sc̃s agricola: crucifixus ẽ: ut aduerttmꝰ
illais blandicias eorũ: ñ sedulitaitis fuisse sed fraidis.
Supplicio serui : dñm terrere uoluer̃ Uertit hoc xp̃e
in grc̃m. ut martyrio serui : dñs inuitaret᷑. Utrique
nom̃ aptũ martyrio. ut designati ad martyrium
ipsis uocabulis uiderent᷑. Ille uittilis dictus ẽ. qͦsi
ui c̃temptu istius uite.uerã illã uittĩ. ⁊e
sibi haber& adquirerae. Iste agricola. qͥ bonos fructꝰ
spĩttilis gr̃ę semincr&. et sacri sanguinis effusione
meritorũ suorũ omĩum uircutũq rigtr&& plcate¬
ria Sepulti autẽ erant in uideorũ solo int̾ ipsorut̃
Moricit᷑ anima mea inanimis iustorũ. et tcm̃ ñ com¬
municauit eorũ oꝑib cũ iuuer. quorũ inainimis
cupiebat mori. Et isti quos uiuentes ꝑsecuti sunt:
mortuos honorcibant. Illic gͥ martyris excubicis

Expanded text:
mitior habebatur moribus, ut ab ipsis etiam inimicis diligeretur. Ideoque differebant ejus passionem. Sed non acquievit sanctus Agricola, crucifixus est; ut advertamus illas blanditias eorum non sedulitatis fuisse, sed fraudis. Supplicio servi dominum terrere voluerunt. Vertit hoc Christus in gratiam, ut martyrium servi dominus imitaretur. 6. Utriusque nomen aptum martyrio; ut designati ad martyrium ipsis vocabulis viderentur. Ille Vitalis dictus est, quasi qui contemptu istius vitae veram illam vitam aeternam sibi haberet acquirere: iste Agricola, qui bonos fructus spiritalis gratiae seminaret, et sacri sanguinis effusione, meritorum suorum omniumque virtutum rigaret plantaria. 7. Sepulti autem erant in Judaeorum solo, inter ipsorum Moriatur anima mea in animis justorum ; tamen non communicavit eorum operibus, cum viveret, quorum in animis cupiebat mori. Et istos quos viventes persecuti sunt, mortuos honorabant. Illic igitur martyris exuvias
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s simul eo quo uenerant agmine reuertunt᷑. Quaer¬
nam isto sit raitio c̃sidemus Ob iectus ẽ ponti sinus.
boreae. cȩterorumq uentorum iuolentissimis flatibus.
unde grauis illic ꝓcella furit. & tempestates mouen¬
tur. ⁊ tcĩ ut de ꝓfundo harenci uer scͤtur. Cui rei fluct
barenosus indicio est. qͥ uentorũ motu in surgens altiꝰ.

Expanded text:
omnes simul eo quo uenerant agmine reuertuntur. Quaenam ista sit ratio consideremus. obiectus est Ponti sinus boreae ceterorumque uentorum uiolentissimis flatibus, unde si grauis illic procella furit, tempestates mouentur, ita ut de profundo harena uertatur, cuius rei fluctus harenosus indicio est, qui uentorum motu insurgens alti
Abbreviated transcription (Latin):
abscisciq corporis parte. sexũ negcis: spadonẽ efficis. ut
qđ negriiut natura in hominibus : impler&& audciciai
Q uc̃ bonci autẽ mat̾ sit aqua: eticĩ hinc c̃siderai Tu hec
ohomo docuisti. abdiccitiones patrũ infilios. sepcirationeᷤ.
odia. offenscis disce quȩ sit parentis et filioꝵ necessitudo
Uiuere pisces sine aquci nõqueunt: neç asuae parentis
c̃sortio sepcirari. neq asua altricis discerni eẽ munere.
& fit hoc natura quadc̃i: ut separati moricnt᷑ ilico
Neq eñ ut omĩci huius aeris uiuunt spiramine. quici
hauriendi sp̃s. i respirandi ncit᷑a his ñ suppetit. Alioqͥn
sub aquis semꝑ ñpossent uiuere. ñ capientes sp̃s infu
trat substtintiã. Nos in t̾cluso cõmecitu sp̃s. Quia
nebreui quidẽ spatio possumꝰ ex sortes ẽẽ. uitcili sp̃u:
statim extinguim᷑ Pisces quoq sublati deaqua. sine

Expanded text:
abscisaque corporis parte sexum negas, spadonem efficis, ut abscisaque corporis parte sexum negas, spadonem efficis, ut quod negauit natura in hominibus inpleret audacia. Quam bona autem mater sit aqua etiam hine considera. tu, o homo, docuisti abdicationes patrum m filios, separationes odia offensas: disce quae diuiderent parentis et filiorum necessitudo. uiuere pisces sine aqua non queunt nec a suae parentis consortio separari neque a suae altricis discerni munere, et fit hoc natura quadam, ut separati moriantur ilico. neque enim ut omnia huius aeris uiuunt spiramine, quia hauriendi spiritus et respirandi natura his non suppetit; alioquin sub aquis semper non possent uiuere non capientes spiritus itrat substantiam. nos intercluso commeatu spiritus, quia ne breui quidem spatio possumus expertes esse uitalis spiritus, statim extinguimur; pisces quoque sublati de aqua sine
Abbreviated transcription (Latin):
thrmallo : lupus lupo: Scorpena quoq castitatẽ im¬
maiculciti conubii. generi suo serucit Itaq hab& pudici¬
ticĩ generis : s uenenũ generis sui non hab&. Non enĩ
peutit scorpena sed reficit: Nesciunt igit᷑ alienige¬
narũ piscium ad ulterina c̃tagia : sic̃ sunt et quȩ
coeunte asinorũ equarũq int̾ segenere. magna curci
hominũ ꝑpetrant᷑. Uł rursus cũ equus asinę miscetur
innciturȩ colluuionẽ cõmittitur. quã qđ inꝑsone in¬
uric̃ĩ. & homo istci ꝓcurcis. int̾pres adulterii iumen¬
tcilis. et illud animal p̃tiosius putas qđ adulterinum.
qũa qđ uerũ est: Ipse genera alienci c̃fundis diuersaq
misces seminci. adq ad uetitos coitus: plerũq cogis in¬
uitꝰus. et hoc industriã uoccis. qͥa de hominib faicere
ñ potes. ut diuersi generis cõmixtio. fętũ possit ex.¬
cludere: Tollis homini qđ ncitꝰ ẽ. & uirũ deuro exius.

Expanded text:
thymallo, lupus lupo! scorpaena quoque castitatem inthymallo, lupus lupo! scorpaena quoque castitatem inmaculati conubii genensgeneris sui seruat. itaque habet pudicitiam generis <sui>, sed uenenum generis sui non habet; non enim percutit scorpaena, sed reficit. nesciunt igitur alieni generis socium adulterina coniugia, sicut sunt ea quae coeunte asinorum equarumque inter se genere magna cura hominum perpetrantur, uel rursus cum equis asinae miscentur, in naturae conluuionem committitur quam quod in personae iniuriam. et, homo, ista procuras interpres adulterii iumentalis et illud animal putabas putas, quod adulterinum quam quod uerum est. ipse genera aliena confundis diuersaque misces semina atque ad uetitos coitus plerumque cogis inuitos putabas hoc industriam uocas. hoc quia de hominibus facere non potes, ut diuersi perfunctorie commixtio fetus possit cludere, tollis homini quod natus est et uirum de uiro exsuis
Abbreviated transcription (Latin):
& stupecit ut seru& nat᷑a inpiscibus. qđ ñ seruat inhomi¬
nibus: Pleriq ex suspicione. nouercalib odiis appe¬
titos suos occider̃ filios. aliȩ infame ut legimꝰ. pcrtꝰ
ꝓprios comeder̃: humcinis pignorib mat̾ sepulchrũ
fcicta ẽ: Pisciũ proli pcirentis uterꝰ sic̃ murus uaillo
quodc̃ in tumorẽ uiscerũ pignora in offensci c̃seruat:
Diuersa igit᷑ pisciũ genera. diuersos usus habent Alici
ouci generant. alii iuiuos pariunt atq formatos. et
qui ouci generãt non nidos texos ut aues: ñ duturna
fotus lciborẽ induunt. ñ cũ molestici sui nutriunt:
Cecidit ouũ qđ aqua gremio quodc̃ nciturȩ suae
qucisi nutrix blcindci suscepit. ⁊ animcil celeri fotu
reddidit: Continuo enĩ ttictu parentis animcitũ ouũ
cecidit npiscis exiuit Tum de inde quã pura & inui¬
olcito successio. nullus alt̾i s generi suo miscet᷑. Thymall.

Expanded text:
s stupeat, ut seruet natura in piscibus quod non seruat in homis stupeat, ut seruet natura in piscibus quod non seruat in hominibus ? plerique ex suspicione nouercalibus odiis adpetitos suos occiderunt filios, aliae in fame, ut legimus, partus proprios comederunt. humanis pignoribus mater sepulchrum facta est, piscium proli parentis uterus sicut murus uallo quodam intimorum uiscerum pignera inoffensa conseruat. diuersa igitur piscium genera diuersos usus habent; alii oua generant, alii uiuos pariunt atque formatos. et qui oua generant non nidos texunt ut aues, non diuturni fotus laborem induunt, non cum molestia sui nutriunt. cecidit ouum, quod aqua gremio quodam naturae suae quasi nutrix blanda suscepit et animal celeri fotu reddidit. continuo enim tactu parentis animatum ouum cecidit et piscis exiuit. tum deinde quam pura et inuiolata successio ! ut nullus alteri, sed generi suo miscetur, thymallus