comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
it. S nũquid quia corꝑe ad tem¬
pus recessit. etiam animo recẽde
poruit. Aut forte uł ip̃a mors
eum mͥ pot̾it aũferre: Ita ne lo¬
calis corꝑalis le necessitas animo¬
rũm sese amantiũm tibertatem
angustat: Certus sum qllia nec
locoꝵ distantra. nec corpoꝵ ułmoe ᷤᷤ.
uł absentiã disiũng̾e̾ pot̾it quas
unus sp̃c uegetat. ⁊mna caritas
ligat. Deniq si iustoꝵ anime iñ
manu dei sunt: ꝓfecto ⁊ qui iani
in ip̃o depõĩta carne quiescũt.⁊
qui ip̃i adhuc in came nõ scd̾m
carnem militamus. simul ꝓcul
dubio sumꝰ. Meus gͥ erat uiuus:
meus erit mortuus. meum in pa¬
tria recognostam. Siquidͦ est qui
de manu dei posste eruere. ⁊ a me
illum seꝑare ualebit. Itaq ꝓ fi¬
lio quidem ur̃a uobis affectõ sa¬
tiffecit. S de nobis quid erit pat̾:
Que in qͣm de nobis digna sa
tiffactõ placebit: quib utiqꝙ ꝓ
grandi iniuria imponitis. qd̾
a uobis recedens a nobis receptꝰ

Expanded text:
it. Sed nunquid quia corpore ad temit. Sed nunquid quia corpore ad tempus recessit, etiam animo recedere potuit? aut forte vel ipsa mors eum mihi poterit auferre? Itane localis corporalisve necessitas animorum sese amantium libertatem angustat? Certus sum quia nec locorum distantia, nec corporum vel mors vel absentia disjungere poterit quos unus spiritus vegetat, una charitas ligat. Denique, si justorum animae in manu Dei sunt , profecto et qui jam in ipso, deposita carne, quiescunt, et qui ipsi adhuc in carne non secundum carnem militamus, simul procul dubio sumus. Meus ergo erat vivus, meus erit defunctus, meum in patria recognoscam. Si quis est qui de manu Dei possit eruere, et a me illum separare valebit. 3. Itaque pro filio quidem vestra vobis affectio satisfecit; sed de nobis, pater, quid erit? quae, inquam, de nobis digna vobis satisfactio placebit, quibus utique pro grandi injuria imponitis quod, a vobis recedens, a nobis receptus
Abbreviated transcription (Latin):
bu̾itis. cum ad ulciscendam illam
que uobis uidebatur facta iniu¬
riã. iusticie zelo accensa u̾itas sese
acting̾et. illa que exemplo ioseph
prudent̾ dissimulabatur miscd̃̾ia
ultra iam latere nõ ferens. ne in
hoc quidem dissimilit̾ ad ioseph
ex alidito celate pietatis erupit.
seq u̾itati ad iungens rep̃ssto mo¬
tum. temꝑauit zelum. pacem cũ
iustitia fecit. Tunc de purissimo
placidi pectoris fonte talium cre¬
do limpĩdissimi cogitatõnũ riui¬
u ebulliers̃t. Nuid opus est indig¬
nari: Misereri potius oportet.⁊
nõ obluusci. quod scriptum est
Miscd̾iam uolo ⁊ nõ sacrificium.
⁊ implere quod iussum est. solli¬
citi seruare imitatem sp̃t in uin¬
culo pacis. ⁊ expectare quod ꝓnus¬
sum est. Seati miscd̾es qm̃ ipsi¬
miscd̾iam conseqñtur Alioqͥn.
Non filius meus erat iste: Quis
u̾o irasci filio pocest: Nisi forte tũc
tantum filius fuit dum metũ
fuit. ⁊ nõ etram cum me deseru¬

Expanded text:
bueritis, cum ad ulciscendam illam, bueritis, cum ad ulciscendam illam, quae vobis videbatur facta, injuriam, justitiae zelo accensa veritas se accingeret, illa quae exemplo Joseph prudenter antea dissimulabatur misericordia, ultra jam latere non ferens, ne in hoc quidem dissimiliter ab Joseph , ex abdito celatae pietatis erupit, seque veritati adjungens repressit motum, temperavit zelum, pacem cum justitia fecit. 2. Tunc de purissimo placidi pectoris fonte talium 66 credo limpidissimi cogitationum rivuli ebullierunt: Quid opus est indignari? misereri potius oportet, et non oblivisci quod scriptum est: Misericordiam volo, et non sacrificium ; et implere quod jussum est: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis ; et exspectare quod promissum est: Beati misediam consequentur . Alioquin num filius meus erat iste? quis vero irasci filio potest? Nisi forte tunc tantum filius fuit, dum mecum fuit, et non etiam cum me deseru
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d̾ andito eius obitu mox uelut
immenior pͥstine calsipnie s ñ
amititie consolatorẽ potius qͣm
ultorem uos exhsbiustis. Patrem
qͥppe cognoiustis. ut res exigebat
nõ iudicem. Ideoq quod pietatis
quod caritatis est. ũt uere filio pa¬
ter impend̾e studiustis. Naud me¬
lius. quid laudabilius quid uobiᷤᷤ
dignius age̾ pot̾atis: O quis hoc
cred̾et. Uere nemo scit que sũt
in homine. nisi sp̃c hominis qui
est in eo. Ubi est nõ illa auste¬
ritas. illa seu̾itas slla ĩdignatõ.
que olim in illum. lingua. uultꝰ.
oculi terribilit̾ ostentare. ⁊ inten¬
tare solebant: Ad imũ nempe n¬
nuntiũ de morte filii pat̾na uis¬
cera cõmota sunt. subitoq hec
transitoria erant: dis paruerũt.
Illa u̾o̾ q̃ u̾a erant s latebant. ca¬
ritas. pietas benignitas apparuer̃t:
Siquidem in religioso animo ur̃o
qr nimirum miscd̾ia suꝑhabunda¬
uit uiditõ. iusticia ⁊ pax osculate
sunt. Nam qͣntum mͥ uideor coni¬
tiendo uidere. quis animi tũc ha¬

Expanded text:
itu, mox velut immemor pristinae calumniae, sed non amicitiae, consolatorem potius quam ultorem vos exhibuistis. Patrem quippe vos cognovistis, ut res exigebat, non judicem. Ideoque quod pietatis, quod charitatis est, ut vere filio pater impendere studuistis. Quid melius, quid laudabilius, quid vobis dignius agere poteratis? Sed quis hoc crederet? Vere nemo scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est . Ubi est nunc illa austeritas, illa severitas, illa indignatio, quae olim in illum lingua, vultus, oculi, terribiliter ostentare et intentare solebant? Ad unum nempe nuntium de morte filii, paterna viscera commota sunt; subitoque hatransitoria erant, disparuerunt; illa vero quae vera erant, sed latebant, charitas, pietas, benignitas apparuerunt. Siquidem in religioso animo vestro quia nimirum misericordia superabundavit judicio, justitia et pax osculatae sunt. Nam quantum mihi videor conjiciendo videre, quid animi tunc ha
Abbreviated transcription (Latin):
uolu̾it sicut hanc innuptam sic
illum cogere absq uxore ma¬
ri.aut nos fallimur aut
ille que ea uobis retulit fallũt.
Siqiuid tam̃ fuit suspectã qͥtre
habeo meam quam noui labi¬
lem memoriam ne santam in
fr̃e qui hec loquit᷑ suspicer falsi¬
tatem. hoc me certissime scire
confido. ⁊ uos indubitant̾ cre¬
dere uolo. nemini me suꝑnoĩe
ur̃o rep̃bensionis aliqñ uł accu¬
satõis u̾ba fecisse uł in iunxisse.
Absit hec a nr̃a pusillanimita¬
te tem̾tas ut contra ep̃os ⁊ ab¬
sentes loqui que ad nos nõ atti¬
nent audeamus: psertim que
nõ ꝓbauimus. Deinde qd̾ nr̃i
notitiam dignanter expetitis.
gratanter accipimus. habun¬
dantius nos. ⁊ innotesc̾e̾ uobis
⁊ uos nosd̾e cupientes. Qua iam
sane fidutia p̾st antie ur̃e sup¬
plicamus. immo ur̃am fiden¬
ter cõmonemus beniuolenti¬
am. de loco illo quem sub ticte¬
frat̾ reu̾endus. ⁊ coalbas nr̃
dñs guido de trib fontib cõ¬

Expanded text:
noluerit, sicut hanc innuptam, sic noluerit, sicut hanc innuptam, sic illum cogere absque uxore mari, aut nos fallimur, aut ille qui ea vobis retulit, fallit. Si quid tamen fuit suspectam quippe habeo meam, quam novi, labilem memoriam, ne tantam in fratre qui haec loquitur, suspicer falsitatem: hoc me certissime scire confido, et vos indubitanter credere volo, nemini me super nomine vestro reprehensionis aliquando vel accusationis verba fecisse, vel injunxisse. Absit haec a nostra pusillitate temeritas, ut contra episcopos, et absentes, loqui quae ad nos non attinent, audeamus, praesertim quae non probavimus! Deinde quod nostri notitiam dignanter expetitis, gratanter accipimus, abundantius nos et innotescere vobis, et vos noscere cupientes. Qua jam sane fiducia Praestantiae vestrae supplicamus, imo vestram fidenter commonemus benevolentiam, de loco illo quem sub tutefrater reverendus et coabbas noster domnus Guido de Tribus-Fontibus con
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum nos deo illi inspirante
mundum relinquere ꝑsuasimus.
si tam̃ homo senex. ⁊ pauꝑ maliqͦ
se recipi intra dẏocesim ur̃am
int̾uentu. Plenum uos dierum.
suscipiat dies una: illa melior in
atriis dñi suꝑ milia. scẽ ac uen̾a¬
dei grã uirdunensi ep̃o. fr̃.
quam ecce iam multis annus. mul¬
tis ⁊ ꝑplexis pc̃coꝵ nodis sathanas
alligauit. suꝑ statu salutis sue
nr̃e paruitatis consilium expeti
it. ⁊ tale accepit. ut post multũ
uidelicet ac diuturnũ erratum
ad ꝓpͥi pastoris sinũ ꝓsuga oiu¬
cula fident̾ recurreret. qͥ utiq
eo citius ac sollicius mopi fer¬
ret opem. quo se certius scit at¬
q districtius de sibi fõmissa ag¬
noᷤ qui ꝓ ip̃a mortuus est reddi¬
turum rõnem. Nrm fuit deui¬
antem corrig̾e. ur̃m sit peccatri¬
cem nõ despicẽ. immo peniten¬
tem susciꝑe. ⁊ si u̾a est sue quã
nõbis exposuit infelicitatis hys¬
toria. aut uiro suo pͥori si adhͨ
uiuit reconciliare. aut si ille

Expanded text:
Verum nos Deo illi inspirante mundum relinquere persuasimus: si tamen homo senex et pauper in aliquo se recipi intra dioecesim vestram interventu. Plenum vos dierum suscipiat dies una illa melior in atriis Domini super millia, sancte ac veneraDei gratia Virdunensi episcopo, fquam ecce jam multis annis, multis et perplexis peccatorum nodis Satanas alligavit, super statu salutis suae, nostrae parvitatis consilium expetiit: et tale accepit, ut post multum videlicet ac diuturnum erratum, ad proprii pastoris sinum profuga ovicula fidenter recurreret: qui utique eo citius ac sollicitius inopi ferret opem, quo se certius scit atque districtius de sibi commissa, Agno qui pro ipsa mortuus est, redditurum rationem. Nostrum fuit deviantem corrigere; vestrum sit peccatricem non despicere, imo poenitentem suscipere: et si vera est suae, quam nobis exposuit, infelicitatis historia; aut viro suo priori, si adhuc vivit, reconciliare; aut, si ille
Abbreviated transcription (Latin):
casuri głam inuñdi qͣr stantẽ
aspitiatio. ⁊ u̾e stantem amit¬
tatis. ne plus uobis aut ꝓuo
bis ur̃a diligatis.⁊ sic uos et
ur̃a ꝑdatis. ne blandiens p̃senᷤᷤ
ꝓsꝑitas sui uobis finẽ abston¬
dat. ⁊ adu̾sitas sine fine succe¬
dat. ne leticia temꝑalis luctum
uõbis et̾num. ⁊ oꝑrat quẽ parit.¬
⁊ pariat quẽ oꝑio. ne moes lon¬
ge eẽ putetur ⁊ p̃octupet in ꝓui¬
dum ⁊ iuta dum longua expecta¬
tur citõ deserat male conscium.
sicut scriptum est. Cum dixerint
pax ⁊ securitas. tũc subitaneus
suꝑueniet interitus tam ꝗͣ in ur̃o
habitu ⁊ nõ effugient. ad abba¬
A

Expanded text:
casuri gloriam mundi quasi stantem casuri gloriam mundi quasi stantem aspiciatis, et vere stantem amittatis; ne plus vobis aut pro vobis vestra diligatis, et sic vos et vestra perdatis; ne blandiens praesens prosperitas sui vobis finem abscondat, et adversitas sine fine succedat; ne laetitia temporalis luctum vobis aeternum et operiat quem parit, et pariat quem operit; ne mors longe esse putetur, et praeoccupet improvidum; et vita, dum longa exspectatur, cito deserat male conscium, sicut scriptum est: Cum dixerint, Pax et securitas, tunc subitaneus superveniet eis interitus, tanquam in utero habenti, et non effugient . VaA
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dum iuisio: certe expectato ue¬
re pacis. ilius utiꝙ de quã dicit᷑.
fax dei q̃ exsuꝑat omnẽ sensum¬
bonum. ⁊ si desuꝑ accepit in ur̃o
dei bñplacito face̾ cupit. immo
se fecisse confidit. sciens nos sa¬
pientis nõ ignorare sententiam.
q̃d̃ filius utiq sapiens sit gła
patris. Rogat aut̃ pat̾nitatem
ur̃am. rogamus ⁊ nos cum illo ⁊
ꝓ illo: qͣtenus de p̃benda sua qͦd
ip̃e creditorib suis constituit im̃¬
mobilit̾ stare fatiatis. ne in ali¬
quo fraudator quod absit debiti
⁊ p̃uaricator pacti inueriiatur.
⁊ ita mimus contriti cordis quod
offert cotidie nõ recipiat᷑. dum
fr̃ quispiam habet aliquid ad u̾¬
sus eum. Precatur deinde ut
domus quam ipẽ matu sue in
t̾ra ecclie construxit: cum t̾ra
quam ibi delegauit eidem ma¬
tri qͣm diuiuxert concedatur.
hec ꝓ philippo. Reliqua hec pau¬
ca ꝓ uobis ip̃o quidem intimã¬
te immo uo inspiraute deo adi¬
tienda putauimus. Hortari
uos in caritate p̃sumentes. ne

Expanded text:
exspectatio verae pacis, illius utique de qua dicitur: Pax 65 Dei, quae exsuperat omnem sensumbonum, etsi desuper accepit, in vestro tamen beneplacito hoc facere cupit, imo se fecisse confidit, sciens vos Sapientis non ignorare sententiam: quod filius utique sapiens sit gloria patris . Rogat autem paternitatem vestram, rogamus et nos cum illo et pro illo, quatenus de praebenda sua quod ipse suis creditoribus constituit, immobiliter stare faciatis; ne in aliquo fraudator quod absit! debiti, et praevaricator pacti inveniatur; et ita munus contriti cordis, quod offert quotidie, non recipiatur, dum frater quispiam habet aliquid adversus eum. Precatur deinde ut domus quam ipse matri suae in terra Ecclesiae construxit, cum terra quam ibi delegavit, eidem matri, quamdiu vixerit, concedatur. Haec pro Philippo. 3. Reliqua haec pauca pro vobis, ipso quidem intimante, imo vero inspirante Deo, adjicienda putavimus, hortari vos in charitate praesumentes, ne
Abbreviated transcription (Latin):
.S. ałbas clareualł. uelle honora
nit. ⁊ cito ꝑuenit. quo uolebat.
Tranffretauit in breui hoc ma¬
re magnum.⁊ spatiosum. ⁊ psꝑe
nauigans attigit iam lutus op¬
tatum. atq ad portum tamdem
salutis applicuit. Stantes sũt
to in campis silue. libent̾ ad orat
in loco ubi steterunt pedes eius.
tatem. sortitus est hereditatem.¬

Expanded text:
S abbas Clarae-Vallis, velle honorarnit, et cito pervenit quo volebat. Transfretavit in brevi hoc mare magnum et spatiosum, et prospere navigans attigit jam littus optatum, atque ad portum tandem salutis applicuit. Stantes sunt tum in campis silvae libenter adorat in loco ubi steterunt pedes ejus. tatem, sortitus est cum
Abbreviated transcription (Latin):
a ur̃a mͥ parte reportauit
idcirco ip̃ius desid̾io ⁊ pe¬
debere maiora. nec d̾m exigere
quodcumq sibi ꝓmissum bonũ.
Si pro eo melius aliquid fu̾it
ꝑsolutum Enim u̾o alicui forte
debenti uobis duodecĩ nũmos
nũquid si ꝓ eis die constͥuto mar¬
cham solu̾et argenti iuste iras¬
ceremini: Iam si ⁊ ad huc ep̃o
aliquid timetis securum uos
reddo: quia nõ solum ei si quod
huic auxilium impend̾itis nõ

Expanded text:
a mihi parte reportavit, idcirco ipsius desiderio et pedebere majora; nec Deum exigere quodcunque sibi promissum bonum, si pro eo melius aliquid fuerit persolutum. Enimvero alicui forte 61 debenti vobis duodecim nummos, nunquid si pro eis die constituto marcam solveret argenti, juste irasceremini? Jam si et ab hujus episcopo aliquid timetis, securum vos reddo, quia non solum ei, si quod huic auxilium impenderitis, non
Abbreviated transcription (Latin):
.s. albas de claraualle si quid
potest pccoris orõ. Naiuicłe illiꝰ
de eccłia loquq omniũ stõꝵ que
sub ocłis uñs gub̾natore desti¬
tuta. fluctuat. nõ est bonum uo¬
bis neglige̾. uł dissimulare ꝑi¬
culum. Res qͥ ppe ur̃e cure est.
Unde miror qua ratione.qua¬
ue securitate a cłico illo qui a re¬
ligiosis ꝑsonis uir ut aiunt reli¬
giosus eidem eccł̃ie electus est
requirendo desistitis. etiam si
hoc quoꝵdam qui in ip̃a eccłia
sunt incuria uł desidia nõ m̾e̾¬
atur. Qui ut audiuimꝰ illum
qui electus est nolentes. nec ali¬
tes. de eligendo alio urãm qͦ
ausi sunt compellare grauita¬
munior. ⁊ affabilior. qui nõ sit extra¬
neus. s ciub tam gratus qͣm cogui

Expanded text:
i quid potest peccatoris oratio. 1. Naviculae illius de ecclesia loquor Omnium Sanctorum, quae sub oculis vestris gubernatore destituta fluctuat non est bonum vobis negligere vel dissimulare periculum. Res quippe vestrae curae est. Unde miror, qua ratione, quave securitate a clerico illo, qui a religiosis personis vir, ut aiunt, religiosus eidem ecclesiae electus est, requirendo desistitis, etiamsi hoc quorumdam, qui in ipsa ecclesia sunt, incuria vel desidia non mereatur: qui, ut audivimus, illum qui electus est nolentes, nec alites, de eligendo alio vestram quoque ausi sunt compellare gravitacommunior et affabilior, qui non sit extraneus: sed civibus tam
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ uultus. Nũc aut̃ qr absens
ꝑ me nõ possum: ꝑ te satiffa¬
tio qͣntum possum. Rogo gͦ
te ⁊ iterum rogo ut̃ de regno
dei. quod est uidelicet cont᷑ nos.
scandalum auferaa. duin salu¬
briter potes. ne si quod absit.
usq ad angłos qui utiq in fi¬
ne scłi in id ministii deputan¬
di sunt. ꝑdurauit rancor ne¬
cesse sit irreuocabilit̾ aut am¬
bos aut alterum enobis e me¬
dio tolli. Unde aut̃ ad me tu
iamdũdum scripsisti. conq̃ren¬
do suꝑ tribulatõib ur̃is. scis
quia dñs iuxta est hiis qui tri¬
bulato sunt corde. De ip̃o con¬
fidite. quia ip̃e uicit mundum.
Ip̃e scit int̾ quos habitatis. ⁊
in conspectu eius sũt om̃s qui
tribulant uos. Ip̃e exaudiet
uos in abscondito tempestatis

Expanded text:
modo vultus. Nunc autem, quia absens modo vultus. Nunc autem, quia absens per me non possum, per te satisfacio quantum possum. Rogo ergo te, et iterum rogo, ut de regno Dei, quod est videlicet intra nos, scandalum auferas, dum salubriter potes; ne si quod absit! usque ad angelos, qui utique in fine saeculi in id ministerii deputandi sunt , perduraverit rancor, necesse sit irrevocabiliter aut ambos aut alterum a nobis de medio tolli. Unde autem ad me tu jamdudum scripsisti, conquerendo super tribulationibus vestris, scitis quia juxta est Dominus his qui tribulato sunt corde. De ipso confidite, quia ipse vicit mundum. Ipse scit inter quos habitatis, et in conspectu ejus sunt omnes qui tribulant vos. Ipse exaudiet vos i
Abbreviated transcription (Latin):
b gestans. ⁊ qͣr ad urãm iuissionẽ
uapulari paranue. peto ueniam.
grãm riemebuñdus expectõ. Lyec
qͣsiter uobis pat̾ accepta sint
ur̃o si uos nõ grauat citius s̃ci¬
re flagitamus rescripto. ut si
satis iam securi de indulgen¬
tia consolemur. si quo minus
magis ut dignum est humili¬
emur. ⁊ ampluis aliquid a i¬
nobis si possimus exigamus.
cruo dignius satifface̾ debea¬
Rimo p̃cor ut p̃sentes lit¬
ceras dño abbati aqͥscincti
monastii dirigẽ nõ gra-¬
neris. Deinde ut ad id quod por¬
tant ꝓ absente amico satagas
cum uen̾it locus. Neq enim cu¬
uisubet ne dum tanti patris iu¬
stum in iustum ue adu̾sũ me
debeo scandalum difsimulare.
Nuod qͣm nõ fatiam loquens
potius qͣm scribens ei aperire for¬
sitan potuissẽ. Nam solet in ta¬
lib acceptior ẽẽ sermo uiuus qͣ
scriptus.⁊ efficatior lingua ꝗͣ
litt̾a. Qculi qͥppe loq̃ñtis fidem
fatunt dictis: nec ita potest¬
assectum expͥm̾e digitus quo¬

Expanded text:
bus gestans, et quasi ad vestram jussionem vapulare paratus, peto veniam, gratiam tremebundus exspecto! Haec qualiter vobis, Pater, accepta sint, vestro, si vos non gravat, citius scire flagitamus rescripto; ut, si satis, jam securi de indulgentia consolemur; si quo minus, magis ut dignum est humiliemur, et ampliusaliquid a nobis si possumus, exigamus, quo dignius satisfacere debeaPrimo precor ut praesentes litteras domno abbati Aquiscincti monasterii dirigere non graveris. Deinde ut, ad id quod portant, pro absente amico praesens satagas cum venerit locus. Neque enim cujuslibet, nedum tanti patris, justum injustumve adversum me debeo scandalum dissimulare; quod quam non faciam, loquens potius quam scribens, ei aperire forsitan potuissem. Nam solet in ta acceptior esset sermo viuus, quam scriptus: efficacior lingua, quam litera. Oculi quippe loquentis fidem faaffectum exprimere digitus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
est bono utiliq pastore. Nempe
rara auis est ista. Pinde sicubi
talis int̾dũ reꝑiatur. ⁊ occasio
det᷑. confestim initiende sunt
manus ⁊ totis nisib satagẽ¬
dum. ne qua ui. ne qua arte
malitie fructuosa ꝓmotio ua¬
leat p̃pediri. Auduumꝰ in ec¬
cdesia ualentina pari uoto cle¬
ri ⁊ ppłi electũ eẽm pͥorẽ case¬
dei. Mirũ si bonus nõ fu̾it ãd
opus ãd quod assumit᷑. Scire
uultis uñde idsperem: Doui
Hoc uolunt. nec potest bonꝰ
nõ est qui bonis placet. Nec
mnus ualidum mͥ argumen¬
tum uidetur q̃d̾ bonus sit si
malis e regione displiceat.
Decet scitatem ur̃am uotis as¬
sentire bonoꝵ. ne si ab isto forte
resilire contingat. alisi quem
nolletis studio ⁊ consen su pra¬
uoꝵ contingat recipere.Ad

Expanded text:
us bono utilique pastore. Nempe us bono utilique pastore. Nempe rara avis est ista. Proinde sicubi talis interdum reperiatur, et occasio detur, confestim injiciendae sunt manus, et totis nisibus satagendum, ne qua vi, ne qua arte malitiae fructuosa promotio valeat praepediri. Audivimus in ecclesia Valentina pari voto cleri et populi electum esse Priorem Casae-Dei. Mirum si bonus non fuerit ad opus ad quod assumitur. Scire vultis unde id sperem? Boni hoc volunt, nec potest bonus non esse qui bonis placet. Nec minus validum argumentum mihi videtur quod bonus sit, si malis e regione displiceat. Decet Sanctitatem vestram votis assentire bonorum: ne si ab isto forte resilire contingat, alium quem nolletis, studio et consensu pravorum contingat recipere.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ grauiã dicunt᷑ de ẽo dicent᷑
⁊ in eum. si est qui querat. ⁊ iudi¬
cet. Nolo dice̾ om̃ia que audiui.
Nec enim om̃ib credeñdũ esti s
nec om̃ib decrẽdendũ. Unã pono
alicud habeat uos iudicabitis.
Cur datos sibi iuidicẽs declinauit:
Si ꝑsonao causatio nõ erãt sus¬
pecti: siloci importunitatẽ erat
hoc in terra sua. ⁊ in cognatõe
sua.uibi ⁊ expensis peuicis. et
itine̾ nõ longo. facile ⁊ absꝙ
labore totũ negotiũ pot̾at ex¬
plicari. Restat ꝓm̃de nichil
aliũd suspica ñdũ qͣm fugisse
hoiẽm subdolum. accusantiũ
multitudinẽ qui eum extra pa¬
triam minime p̃inopia sequi
possent. Gr̃as agimꝰ dño lexo¬
uiensi qui zelo domꝰ dñi tactus.
nec marsupio peꝑcit nec corꝑi.
Bonus frat̾ cui stũdiũ est semẽ
defuẽti fr̃s suscitare. Grãs ⁊
catur malignus. ⁊ sic deitiat᷑
p̃tiũ facit nil in eccłia
p̃tiosiũs. nil optabiliꝰ¬

Expanded text:
ta et gravia dicuntur de eo: dicenta et gravia dicuntur de eo: dicen in eum, si est qui quaerat et judicet. Nolo dicere omnia quae audivi. Nec enim omnibus credendum est, sed nec omnibus decredendum. Unam pono aliquid habeat, vos judicabitis. Cur datos sibi judices declinavit? Si personas causatur, non erant suspecti. Si loci importunitatem; erat hoc in terra sua, et in cognatione sua, ubi et expensis paucis, et itinere non longo, facile et absque labore totum negotium poterat explicari. Restat proinde nihil aliud suspicandum, quam fugisse hominem subdolum accusantium multitudinem, qui extra patriam eum minime prae inopia sequi possent. Gratias agimus domino Lexoviensi, qui zelo domus Domini tactus, nec marsupio pepercit, nec corpori. Bonus 247 frater, cui studium est semen defuncti fratris suscitare. Gratias et catur malignus, et sic dejiciatur; retium facit, nil in Ecclesia pretiosius, nil optabili
Abbreviated transcription (Latin):
denuo ꝓrumꝑe possit. Non ergo
uos mdueat hoĩs faties miserã¬
da. uilis habitus. uultus supples.
demissa suꝑcilia. u̾boꝵ humilitaᷤ.
s nec ip̃e quidem lacrimule cur¬
rentes. ut aiuint ad nutũ eiꝰ doc¬
te mentiri. Hec omĩa in fatie
sunti ⁊ scitis qui dixit. Nolite
scd̾m fatiem iuidicare. In hiis at
ꝙ similib forma pietatis existit.
s nõ semꝑ ⁊ iurtus. Uestimen¬
ta oiiũ sunt hec. freqñter sicut
desiguauit dñs usurpata a lu¬
pis iñ stragem maxiniã ouium
dũ se nõ abscondũt qm illi abs¬
conditi ueniũt. Inde est qd̃ aliqͥ
etiam ex nr̃is ꝓ eo scripsert̃. ta¬
lib cutũuenti meñdatiis parũ
ãdu̾tentes quod a sapiente sa¬
pient̾ ac ueratit̾ dicitur. Est qͥ
se humiliat neqͥter. ⁊ int̾iora eiꝰ
plena suntt dolo. Uos aut̃ nõ at¬
teñdatis ad u̾ba eius neq ad cor¬
poris gestus. oꝑa int̾rogate. A
fructib eius cognostetis eũ. Mul¬

Expanded text:
denuo prorumpere possit. 2. Non ergo denuo prorumpere possit. 2. Non ergo vos moveat hominis facies miseranda, vilis habitus, vultus supplex, demissa supercilia, verborum humilitas: sed nec ipsae quidem lacrymulae, currentes, ut aiunt, ad nutum ejus, doctae mentiri. Haec omnia in facie sunt: et scitis qui dixerit, Nolite secundum faciemque similibus forma pietatis existit, sed non semper et virtus. Vestimenta ovium sunt haec, frequenter, sicut designavit Dominus, usurpata a lupis in stragem maximam ovium, dum non se abscondunt, quoniam illi abscondite veniunt . Inde est quod aliqui etiam ex nostris pro eo scripserunt, talibus circumventi mendaciis, parum advertentes quod a Sapiente sapienter ac veraciter dicitur: Est qui se humiliat nequiter, et interiora ejus plena sunt dolo . Vos ergo non attendatis ad verba ejus, neque ad corporis gestus: opera interrogate. A fructibus ejus cognoscetis eum. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
on est mͥ more multoꝵ pro¬
emiis uti ad uos ambitu ue
u̾boꝵ a re ip̃a incipio. Homo
fallax uenit ad uos crẽdo ut fallat
s absit ut uos. Hoc enm nõ nisi ĩ
multoꝵ distrimen id quod maxiniũ
posset accid̾e. Semꝑ quidem sicut fal¬
lere malum ita falli a malo est ple¬
rumq ⁊ inalum. S int̾est quis. ⁊
in quo fallatur. Qͣnto ur̃a potestaᷤᷤ
⁊̃ dignitas maior tanto ea que uo¬
bis forte subreptõ sit nõ mͦ ꝑicu¬
losior s ⁊ turpior est. p̃sertĩ in eccłi¬
asticis causis. Si u̾bi gr̃a sagiensis
hec uulpetula fraudulenta cc̃cin¬
nans dolos nõbis sicut callide co¬
gitat illud̾e pot̾it ⁊ ãd uineã dñi
sabaoth qͣuam breui tẽꝑe parte nõ
nitate decet̾o seuiturã. Heu qͦd
reliquũ est deuorãbit. Nempe qͥ
uenit uulpecula redibit leẽna ⁊
in quosq tam cleri qͣm ppłi non
iam calliditate utet᷑. s crudeli¬
tatem. Uigilandum itaq ad u̾sus
astutiam ne ãd tantã seuitiam

Expanded text:
Non est mihi, more multorum, prooemiis uti ad vos, ambituve verborum: a re ipsa incipio. Homo fallax venit ad vos, credo ut fallat; sed absit ut vos. Hoc enim non nisi in multorum discrimen, idque maximum posset accidere. Semper quidem, sicut fallere malum, ita falli a malo est plerumque et malum. Sed interest quis et in quo fallatur. Quanto vestra potestas et dignitas major, tanto ea quae vobis forte subreptio fit, non modo periculosior, sed et turpior est, praesertim in ecclesiasticis causis. Si verbi gratia, Sagiensis haec vulpecula fraudulenta, concinnans dolos vobis, sicut callide cogitat illudere, poterit et ad vineam Domini sabaoth, quam brevi tempore parte non nitate de caetero saevituram? Heu! quod reliquum est, devorabit. Nempe qui venit vulpecula, redibit leaena: et in quosque, tam cleri, quam populi, non jam calliditate utetur, sed crudelitate. Vigilandum itaque adversus astutiam, ne ad tantam saevitiam
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Hoc casto ⁊ religioso ludo ludebat
qui dicebat. Spectacłm facti sumus
angłis. ⁊ hommib. Hoc ludo ⁊ noo
interim ludamꝰ ut illudamur. cõfim¬
damur. humiliemur. donec ueniat qͥ
potentes deponit. ⁊ exaltat humiles.
qui nos letificet. głificet. in et̾num

Expanded text:
tus. Hoc casto et religioso ludo ludebat tus. Hoc casto et religioso ludo ludebat qui dicebat: Spectaculum facti sumus Angelis et hominibus . Hoc ludo et nos interim 94 ludamus, ut illudamur, confundamur, humiliemur, donec veniat qui potentes deponit, et exaltat humiles; qui nos laetificet, glorificet, in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
falsis datum est indigne exaltari:
Iliam mͥ uocem ꝓpħicam iure assu¬
merem. Exaltatus aut̃ humiliatꝰ
sum. ⁊ conturbatus. Et illud. ludã
⁊ uilior fiam. Ludam scilicet ut illu¬
dar. Bonus ludus quo michol irasci¬
tur ⁊ d̾s delectatur. Ronus ludus
qͥ hominib quidem ridicłm s an¬
tio suꝑbio. Nam reu̾a quid aliud scła¬
rib qͣm lud̾e uidemur. cum quod ip̃iap¬
petunt i hoc scło: nos ꝑ cõtrariũ fugi¬
mus. ⁊ quod ip̃i fuguint nos appetimꝰ :
More scilicet iocłatoꝵ ⁊ saltatoꝵ qͥ capi¬
te misso deor sum p̾edib ꝙ sursum erec¬
tis: p̃ter humanũ usum stant manib
uł incedunt: ⁊ sic in se omniũ ocłos de¬
figunt. Non est hic ludus puerilis. ñ
est de theatro. qui femineis fedisq i
amfractib ꝓuocet libidinẽ. actus sor¬
didos rep̃sentet. S est ludus iocundꝰ
honestus. granis. spectabilio. qui cele¬
stium spectatoꝵ delectare possit aspec¬

Expanded text:
falsis datum est indigne exaltari? falsis datum est indigne exaltari? Illam mihi vocem propheticam jure assumerem: Exaltatus autem, humiliatus sum et conturbatus ; et illud: Ludam, et vilior fiam . Ludam scilicet ut illudar. Bonus ludus, quo Michol irascitur, et Deus delectatur. Bonus ludus, qui hominibus quidem ridiculum, sed Antio superbis. Nam revera quid aliud saecularibus quam ludere videmur, cum, quod ipsi appetunt in hoc saeculo, nos per contrarium fugimus; et quod ipsi fugiunt, nos appetimus? More scilicet joculatorum et saltatorum, qui capite misso deorsum, pedibusque sursum erectis, praeter humanum usum stant manibus vel incedunt, et sic in se omnium oculos defigunt. Non est hic ludus puerilis, non est de theatro, qui femineis foedisque anfractibus provocet libidinem, actus sordidos repraesentet: sed est ludus jucundus, honestus, gravis, spectabilis, qui coelestium spectatorum delectare possit aspec
Abbreviated transcription (Latin):
humiliatõ cua est ad humilitatem.
sicut patientia ad pacem. sicut lectõ
ad scientiam. Si uirtutem appetis hu¬
militatis uiam nõ refugias humili¬
atoĩs.Nam si nõ pateris humiliari:
nõ pot̾is ad humilitatem ꝓuehi. ꝓdest
itaq mͥ meam insipientiam sciri. s
contigit a nescientib iniuste lau¬
dari. Terret me apłs. qui ⁊ ip̃e t̾ritꝰ
dixͤit. Parto aut̃ ne quis me existi¬
met supͣid quod uidet in me. aut
audit aliquid ex me. Qͣm pulcre
dixit parco. Non parcit sibi arro¬
gans. nõ partit sibi suꝑb. nõ cupr¬
dua uane głe. ⁊ iactator actuũ suoꝵ
qui uł sibi arrogat quod est. uł mẽ¬
titur de se quod nõ est. Solus qui
u̾e̾ humilis est. parcit aĩe sue. qui
nec putet᷑ quod nõ est. semꝑ qͣntũ
in se est uult nesciri qudd est. Tran¬
de reuera ꝑicłm audire quẽ qͣm de
se supͣ qͣm sentit in se. Nuis da¬
bit mͥ aput homines tantũ de ue¬
ris digne humiliari: qͣntũ uł de

Expanded text:
humiliatio via est ad humilitatem, humiliatio via est ad humilitatem, sicut patientia ad pacem, sicut lectio ad scientiam. Si virtutem appetis humilitatis, viam non refugias humiliationis. Nam si non pateris humiliari, non poteris ad humilitatem provehi. Prodest itaque mihi meam insipientiam sciri, et contigit a nescientibus injuste laudari. Terret me Apostolus, qui et ipse territus dicit: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Quam pulchre dixit, parco. Non parcit sibi arrogans, non parcit sibi superbus, non cupidus vanae gloriae, et jactator actuum suorum, qui vel sibi arrogat quod est, vel mentitur de se quod non est. Solus qui vere humilis est, parcit animae suae: qui ne putetur, quod non est, semper quantum in se est, vult nesciri quod est. 12. Grande revera periculum, audire quemquam de se supra quam sentit in se. Quis dabit mihi apud homines tantum de veris digne humiliari, quantum vel de
Abbreviated transcription (Latin):
si gͣnde aliquid atq oꝑosum opꝰ agg̾s¬
sus fuissem. Nunc aut̃ in tantillo
opusculo. ut occasionib me nõ excu¬
sem. nichil hoꝵ certius p̃tend̾e̾ pos¬
sum qͣm ut sepe dixi scientie panper¬
tatem. Q habeo nõ nullum iẽẽ cõ¬
fusionis solatium. Nam. ⁊ si nõ feci
ut petieras. si nõ misi quod sꝑau̾as.
agnoscis certe qr uolui. Suffitiet aũ
uoluntas ubi deẽe iudes facultatẽ
explendi. Deniq ⁊ si tͥ nullam cõ¬
ferat utilitatem uł mͥ ꝓsitiet ad hu¬
nulitatem. Stultus qͥppe dum᷑ oqͥt᷑.
sapiens reputatur. Nam ꝙ nõ loqͥt᷑
nõ sensus in opia s humilitatis ẽẽ
custodia credit᷑. Ego itaq si ad huc
siluissem sapiens dicerer s ñ eẽm.
Nũc aut̃ alii me insipientẽ ridebt̃
alii subsannabũt ydiotam. alii pre¬
sumptori indignabunt᷑. Putas ne
lumentum. cum humilitas ad quã
utiq ducit humiliatio: totius sit
spũalio fabrice fim̃dam̃tum: Siqͥdẽ

Expanded text:
si grande aliquod atque operosum opus aggressi grande aliquod atque operosum opus aggressus fuissem. Nunc autem in tantillo opusculo, ut occasionibus me non excusem, nihil horum certius praetendere possum, quam, ut saepe jam dixi, scientiae paupertatem. 11. Sed habeo nonnullam meae confusionis consolationem. Nam etsi non feci ut petieras, si non misi quod speraveras; agnoscis certe quia volui. Sufficiet autem voluntas, ubi deesse vides facultatem explendi. Denique etsi tibi nullam conferat utilitatem, vel mihi proficiet ad humilitatem. Stultus quippe dum non loquitur, sapiens putatur : nam quod non loquitur, non sensus inopia, sed humilitatis esse custodia creditur. Ego itaque si adhuc siluissem, sapiens dicerer, sed non essem. Nunc autem alii insipientem me ridebunt, alii subsannabunt idiotam, alii praesumptori indignabuntur. Putasne molumentum, cum humilitas, ad quam utique ducit humiliatio, totius sit spiritualis fabricae fundamentum? Siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi. ⁊ eloqñtissimi doctoris sa¬
pientia a quo doceri de tam lon¬
gniquo postulasti: En illud expec¬
tatum ac desid̾atum eulogium:
quod audire tantoꝑe studiusti:
Hec sumina nr̃e eruditõio. An
adhuc aliquid magnum expec¬
tas : Totum audisti. Qũd ampli¬
us reqͥris: Exhaustus est fons.
⁊ tu q̃ris aquam in sicco: EExemplo il¬
lius euͣngłice uidue. de pauꝑtate
mea cotum quido habui mis:. Qd
uerecundaris: Quid uultũ demittis:
Tu me coegisti. Sermonẽ q̃sisti. ser¬
monem habes. Sermonẽ inqͣm habeᷤ
nõ satis longuũ. s mutum su̾bis ple¬
num. sensib uacuũ. nõ quo ut petie¬
ras in corde tuo cantas ordinet᷑. s ꝙ
quo inea inscientia publicet᷑. Nam in¬
de iam pot̾it excusari: Possem forsitã
dicẽ qd̾ febre ternana laborans. qd̾ ꝓ
offitio meo curis occupatꝰ. hec dictaue¬
rim: cum scriptum sit. Sapienttam
stribe in otiõ. S hec recte p̃tend̾em:

Expanded text:
tissimi et eloquentissimi 93 doctoris satissimi et eloquentissimi 93 doctoris sapientia, a quo doceri de tam longinquo postulasti: en illud exspectatum ac desideratum eulogium, quod audire tantopere studuisti: haec summa nostrae eruditionis. An adhuc aliquid magnum exspectas? totum audisti. Quid amplius requiris? exhaustus est fons, et tu quaeris aquam in sicco? Exemplo illius evangelicae viduae, de paupertate mea totum quod habui, misi . Quid verecundaris? quid vultum dimittis? Tu me coegisti. Sermonem quaesisti; sermonem habes. Sermonem, inquam, habes jam satis longum, sed mutum; verbis plenum, sensibus vacuum: non quo, ut petieras, in corde tua charitas ordinetur, sed quo mea inscitia publicetur. Nam unde jam poterit excusari? Possem forsitan dicere, quod febre tertiana laborans, quod pro officio meo curis occupatus haec dictaverim, cum scriptum sit: Sapientiam scribe in otio . Sed haec recte praetenderem,
Abbreviated transcription (Latin):
in te est satifface̾ nõ differas. Post
hec conu̾sare simplicit̾ int̾ frẽa de¬
uotus deo. magr̃o subditus. senio
corde. mansuetus adom̃s. Caue i¬
aut̃ ne qr olim in honore positus
fiusti. etiam nũc te putes p̃ceteris
honorandum. s magis humilem te
mutabiles sumꝰ ut plerũq quod
heri uolebamus hodie recusemus.
⁊ quod hodie nolumꝰ cras desid̾emꝰ.
si qͣnda ꝑ diabolo sugg̾ente por̾it
conting̾e̾. ut ex memoria relicti bo¬
lnoris tuũ animũ pulset cupiditaᷤᷤ.
ita ut omia q̃ iurilit̾ contempsisti.
pu̾ilit̾ desid̾are incipias. Dulcescẽt
animo q̃ pͥus amara fuerũt. sub¬
limitas leti. domus cura rerũ dis¬
pensatõ. obseqiua famuloꝵ. libe
libertas tui. potestas inalios. in
terimut ꝓpe reliquisse te penite¬
at quod pͥus ten̾e grauabat. Cui
pessime temptatõi siuł ad horã
quod absit assensum p̃bueris nõ
mediocre dampnũ incurres tue
conu̾satõis. En tota illius elegã¬

Expanded text:
in te est, satisfacere non differas. Post in te est, satisfacere non differas. Post haec conversare simpliciter inter fratres, devotus Deo, magistro subditus, seniorcorde, mansuetus ad omnes. Cave autem, ne, quia olim in honore positus fuisti, etiam nunc te putes prae caeteris honorandum: sed magis humilem omnmutabiles sumus, ut plerumque quod heri volebamus, hodie recusemus; et quod hodie nolumus, cras desideremus: sic quandoque diabolo suggerente poterit contingere, ut ex memoria relicti honoris tuum animum pulset cupiditas; ita ut omnia quae viriliter contempsisti, pueriliter desiderare incipias. Dulcescent animo quae prius amara fuerunt, sublimitas loci, domus cura, rerum dispensatio, obsequia famulorum, libertas tui, potestas in alios; in tantum ut prope reliquisse te poeniteat, quod prius tenere gravabat: cui pessimae tentationi si vel ad horam quod absit assensum praebueris, non mediocre damnum incurres tuae conversationis. 10. En tota illius elegan
Abbreviated transcription (Latin):
tis. emancipatio filiĩ est. tu tã hac
potestate uti nõ utens. sicut alĩs do
quidem tͥ credens tuus fieri distipłs
contempsisti. Et m̾to. Quia qui
se magistrũ sibi constituit: stulto se
discipłm subdit. Et quidem qͥd alii
de se sentiant ignoro. ego de me ex
ꝑare. ⁊ securua possum pẽe aliis mul¬
tis: qͣm solimͥ. Prudens gͦ humili¬
tas. humilisq prudentia fuit. q̃d ne¬
qͣqͣm credens ad salutem te posse suffi¬
cere tͥ alieno potius arbitrio deinceps
uiu̾e ꝓposusti. laudo etram . q̃d nõ no¬
uũ uł magistrum uł lorum requisisti.
s ad claustrum de quo exieras. ⁊ ad
patrem sub quo ꝓfec̾as familiarit̾
redisti. Rectius qͥꝑpe fuit ut̾ damꝰ
que te nutrierat. s ꝓ frat̾na cartate
dimiserat ex octũpatum reciꝑet qͣm
de eius desolatõe aliena ganderet.
D tñ in hoc epi licentiam nõ hãbu¬
eris nolo ut negligent̾ ducas. s
aut ꝑ te aut ꝑ aliam ꝑsonam qͣntũ

Expanded text:
is, emancipatio filii est: tu tamen hac is, emancipatio filii est: tu tamen hac potestate tui non utens, sicut aliis domquidem tibi credens, tuus fieri discipulus contempsisti. Et merito: quia qui se sibi magistrum constituit, stulto se discipulum subdit. Et quidem quid alii de se sentiant, ignoro: ego de me expperare, et securius possum praeesse aliis multis, quam soli mihi. Prudens ergo humilitas humilisque prudentia fuit, quod nequaquam credens ad salutem te posse sufficere tibi, alieno potius arbitrio deinceps vivere proposuisti. 8. Laudo etiam, quod non novum vel magistrum, vel locum requisisti, sed ad claustrum de quo exieras, et ad patrem sub quo profeceras, familiariter rediisti. Rectius quippe fuit ut domus quae te nutrierat, sed pro fraterna charitate dimiserat, exoccupatum reciperet, quam de ejus desolatione aliena gauderet. Quod tamen in hoc episcopi licentiam non habueris, nolo ut negligenter ducas: sed aut per te, aut per mediam personam, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
amus. Scd̾m gͦ duos timores qui
supͣ distincti sũt uolo te tim̾e. ⁊ nõ
ut peniteas. nõ time̾: ut p̃sumas.
Porro p̃sum̾e: ne difidas. nõ p̾su¬
tum de te confusus sam. qui te tã
acrit̾ increpare. tuũ factum nͨ mͥ
satis ꝓbatum tam audacter diiu¬
dicare nõ dubit auerim. cum idi
forsitan rdnabilius a te actũ fu̾it.
qͣm mͥ huc usq notum sit. Neq enĩ
tu in tius fortasse tatis rationes
om̃s iłlas quib extusari posset ħ
factum. pon̾e uoltusti. uł ꝓpt̾ tuã
humilitatem. uł ꝓpt̾ litt̾anum bre¬
uit̃atem. De regͦ quam plene nõ
noui suspensam relinquens sentẽ¬
tram. unũ quod fecisti irretracta¬
bilit̾ laudo. Qr uidelicet depõito
iugo regiminis. sine iugo tñ ẽẽ no¬
liusti. s amicam repetens discipli¬
nam. de magro fieri denuo discipu¬
lus nõ erubiusti.Nam cum pasto¬
rali uincło solutus posses tiu rema¬
nere uirio. siquidem ꝓmotio alba¬

Expanded text:
amus. Secundum ergo duos timores qui amus. Secundum ergo duos timores qui supra distincti sunt, volo te timere, et non ut poeniteas; non timere, ut praesumas: porro praesumere, ne diffidas; non praesutum de te confisus sum, qui te tam acriter increpare; tuum factum, nec mihi satis probatum, tam audacter dijudicare non dubitaverim, cum id forsitan rationabilius a te actum fuerit, quam mihi hucusque notum sit. Neque enim tu in tuis litteris fortasse rationes omnes illas, quibus excusari posset hoc factum, ponere voluisti, vel propter tuam humilitatem, vel propter litterarum brevitatem. De re ergo quam plene non novi, suspensam relinquens sententiam, unum quod fecisti irretractabiliter laudo, quod videlicet deposito jugo regiminis, sine jugo tamen esse noluisti: sed amicam repetens disciplinam, de magistro fieri denuo discipulus non erubuisti. Nam cum pastorali vinculo solutus posses tui remanere juris: siquidem promotio abba
Abbreviated transcription (Latin):
uidus. nõ illo scilicet timore qui
sicut iam dixi ꝓuocat iram. s illo
qui mitigat. Qͥ horribilis timor
si qͣndo t̾rendo tuũ pulsau̾it ani¬
mũ tacite suggerens tuũ obse¬
quiũ deo ẽẽ nõ posse acceptũ ⁊ qd̾
tua sit infructuosa penitentia qr
uidelicet unde d̾s a te offensus est.
ꝑ te emendari nõ ue ad momentũ
quidem recipias: s fidentꝰ responde
⁊ dic. Illale quidem egi. s fcm̃ est.
⁊ iam nõ pocest nõ fieri. Qͥs stit si
hoc m d̾s expedire ꝓuideriti ⁊ de ma¬
lo meo ip̃e qui bonus est bonum mͥ
oꝑari uolu̾it: Malum gͦ puniat.
natis seu uoluntatib seu actioni¬
b. nouit bonitas dei uti semper
qũidem recte in sui ordinis pul¬
critudinẽ: sepe etiam pie ĩ nrãm
utilitatem. O clementissima cura
filios adam diuine pietatis recor¬
sinit. nõ solum ubi nullum inue¬
nit m̾itum. s plerumq etiã ubi to¬
tum uidet contrariũ. Q ad te rede¬

Expanded text:
vidus, non illo scilicet timore, qui, vidus, non illo scilicet timore, qui, sicut jam dixi, provocat iram, sed illo qui mitigat. 6. Qui horribilis timor si quando terrendo tuum pulsaverit animum, tacite suggerens tuum obsequium Deo esse non posse acceptum, et quod tua sit infructuosa poenitentia, quia videlicet unde Deus a te offensus est, per te emendari non potest: ne ad momentum quidem recipias, sed fidenter responde et dic, Male quidem egi, sed factum est, et jam non potest non fieri. Quis scit si hoc mihi Deus expedire providerit, et de malo meo ipse qui bonus est, bonum mihi operari voluerit? Malum ergo puniat qnatis seu voluntatibus, seu actionibus novit bonitas Dei uti, semper quidem recte in sui ordinis pulchritudinem; saepe etiam pie in nostram utilitatem. O clementissima circa filios Adam divinae pietatis recorficia, non solum ubi nullum invenit meritum, sed plerumque etiam ubi totum videt contrarium. Sed ad te rede
Abbreviated transcription (Latin):
lefeci̾nt. ⁊ exultant in reb pessimis.
Tu qͦr deceptus nõ solum hoc putes
culꝑam nõ ẽẽ s insuꝑ quod absit
incorde tuo glorieris te magnum
aliquid ⁊ quod a paucis solet fieri
fecisse. dum qui emantipatꝰ etiã
aliis p̾eras. contempnens p̃latio¬
nem rursus subdi pͣlato malueris.
falsa humilitas ueram inducens
suꝑbram iñ cor talia cogitantis. Qͥd
namq suꝑbius qͣm spontanee ⁊
tamqͣm lib̾e ascribere. uoluntati. qͦd
uł cogit necessitatis uis. uł pusil¬
lanimitatis infirmitas: Qd̾ si nͨ
labore uictus nec necessitate com¬
pulsus. s uolens hoc fecisti. nichꝰ
hoc cͦ suꝑbius. Dei quidem
consilit cuũ p̃stitsti magis eligẽs tͥ
quiest̾e qͣm eius oꝑi deseruire d
quod te ip̃e assumpserat. Si gͥ un¬
de deũ contempsisti inde ad maiorẽ
głatio tua. S caue głatoem. tolle
⁊ securitatem. qͣtinus semꝑ utili
ter sollicitus sis. semꝑ humilit̾ pa¬

Expanded text:
lefecerint, et exsultant in rebus pessimis ; lefecerint, et exsultant in rebus pessimis ; tu quoque deceptus, non solum hoc putes culpam non esse, sed insuper quod absit in corde tuo glorieris, te magnum aliquid, et quod a paucis solet fieri, fecisse: dum qui emancipatus etiam aliis praeeras, contemnens praelationem rursus subdi praelato malueris. Falsa humilitas, veram inducens superbiam in cor talia cogitantis. Quid namque superbius, quam spontaneae et tanquam liberae ascribere voluntati, quod vel cogit necessitatis vis, vel pusillanimitatis infirmitas? Quod si nec labore victus, nec necessitate compulsus, sed volens hoc fecisti; nihil hoc quoque superbius. Dei quippe consilio tuum praetulisti, magis eligens tibi quiescere, quam ejus operi deservire, ad quod te ipse assumpserat. Si ergo unde Deum contempsisti, inde ad majorem gloriatio tua. Sed cave gloriationem, tolle et securitatem: quatenus utiliter semper sollicitus sis, semper humiliter pa
Abbreviated transcription (Latin):
nullum uł ꝑuũ malum neglig̾e̾.
⁊mo semꝑtime̾. semꝑ penit̾e. sem¬
per securum nõ eẽ. Sicut scriptam
est. Beatus homo qui semꝑ est pa¬
iudus. Uides certe quẽ timorem.
t᷑ incute̾ nitor. nõ qͥ tͥ sit laqueus
desꝑatõis s qui spem acqͥrat beati¬
cũdinis. Est siquidem timor ĩutiliᷤ.
tristis. crũdelis. qui ueniam q ñ
q̃rit nõ conseqͥtur. Est siquidem
timor pius. humilis. fructuosus.
qui cuilibet qͣntũlibet ꝑctõri: faci¬
le miscd̾iam ꝓm̾etur. Talis timor
gen̾ati nutrit. ⁊ seruat humilita.¬
tem: s magnitudinẽ. s papͤienti¬
am. s longanimitatem. Quem
nõ delectet tam inclita ꝓles: Alte¬
rius uo̾ misera soboles est ꝑtinatsa.
iminod̾ata tristicia. rancor. horror.
niens ne nõ tim̾es. uł parũ tim̾es
tuam tͥ culꝑam sic rememorandã
ẽẽ putaui. Est etiam adbuc quod
magis timeo t̾ͥ ne forte sicut de qui¬
bdam scriptum est q̃d̾ letant᷑ cũ ma¬

Expanded text:
nullum vel parvum malum, negligere; nullum vel parvum malum, negligere; imo semper timere, semper poenitere, semper securum non esse, sicut scriptum est: Beatus homo qui semper est pavidus . Vides certe quem timorem tibi incutere nitor, non qui tibi sit laqueus desperationis, sed qui spem acquirat beatitudinis. Est siquidem timor inutilis, tristis, crudelis, qui veniam, quia non quaerit, non consequitur. Est et timor pius, humilis, fructuosus, qui cuilibet, quantumlibet peccatori, facile misericordiam promeretur. Talis timor generat, nutrit, et servat humilitatem, sed mansuetudinem, sed patientiam, sed longanimitatem. Quem non delectet tam inclyta proles? Alterius vero misera soboles est pertinacia, immoderata tristitia, rancor, horror, mens ne non timeres, vel parum timeres, tuam tibi culpam sic rememorandam esse putavi. 5. Est etiam adhuc, quod magis timeo tibi, ne forte, sicut de quibusdam scriptum est, quod laetantur cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
motus ab illo tu tedicis. Nd̃ si excu¬
sans pauꝑtatis p̃tendis necessitatem.
necessitas parit coronam. Si difficulta¬
tem. si impossibilitatẽ. omĩa possibi¬
lia sunt credenti. S responde quod
uerius est. qr salicet placuit tͥ ma¬
gis quies tua qͣm utilitas aliena.
Nec mirum. Piacet fateor ⁊ mͥ. et
hec quiẽs placeat tͥ: si tam̃ nõ nimis.
Quodcumq aut̃ bonum tͥ ita placet
ut si recte fieri nõ possit placeat tñ
fieri eo modo quo fas nõ est nimis
nõ est. Scriptum est enim. Si recte
offers: ⁊ nõ recte diuidis: petcasti.
Aut gͦ oportuit te gregem dñicum
niiime seruandum susciꝑe. aut
susceptum neqͣqͣm relinquere Iuxta
illud. Alligatus es uxori: noli que¬
rere solutõem. S ad quid nitor hiis
ad onus regiminis. cum ram nõ¬
pateat locts recuꝑatõis: Aut des¬
perare te intendo qiͣ qͥ te tali liga¬
uĩs culpa. qua iam solu̾e nõ possis:
Absit. S tantũ nolo te illud tamꝗͣ

Expanded text:
motus ab illo tu te dejicis. Quod si excumotus ab illo tu te dejicis. Quod si excusans paupertatis praetendis necessitatem; necessitas parit coronam: si difficultatem, si impossibilitatem; omnia possibilia sunt credenti. Sed responde quod verius est, quia scilicet placuit tibi magis quies tua, quam utilitas aliena. Nec mirum: placet fateor et mihi, quod haec quies placeat tibi, si tamen non nimis. Quodcunque autem bonum ita placet, ut si recte fieri non possit, placeat tamen fieri eo etiam modo quo fas non est, nimis bonum. Scriptum est enim: Si recte offers, et non recte dividis, peccasti . Aut ergo oportuit te gregem dominicum minime servandum suscipere, aut susceptum nequaquam relinquere, juxta illud: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . 4. Sed ad quid nitor his rad onus regiminis, cum jam nopateat locus recuperationis? aut desperare te intendo, quasi qui te tali ligaveris culpa, quam jam solvere non possis? Absit! sed tantum nolo te illud, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
quod fieri laudo. nec audeo nec de¬
beo indignari: desideransq quẽꝙ
consultius age̾ qͣm a me acceperiti.
Quotiens u̾o mea sententia eligi¬
tur. ac tenetur: graui fateor o
on̾e me p̃mi sentio rei finẽ semꝑ
pauidus ⁊ nũqͣm securus expectãs
Uideris tu tam̃ si consulte meum
de hac con siliũ mutau̾is. Uid̾int
hii quoꝵ saniori si quoꝵ tamen
suꝑ hec fretus es consilio: an ratio¬
nabilit̾ egeris. Uid̾int inqͣm si li¬
quit ꝑ licentiam. Nam q̃siui eam ab
ep̃o ⁊ accepi. Bene licentiam quidem
q̃sisti: s qͦmͦ. nõ licebat. Ac ꝑ hoc non
accepisti s extorsisti. Exporta aut̃ seu
coacta licentia: licentia nõ est s iuolẽ¬
tra. Es gͦ tua importunitate uictus
ep̃c fecit inuitus: no fuit absolu̾e̾. s o
abrumꝑe. Congratulor quidem cibi
qd̾ sis exon̾atus. s uereor ue d̾s ate
qͣntum in te est exhonoratua sit. Cuius
ꝓculdubio ordinatõni resistis. dũp¬

Expanded text:
quod fieri laudo, nec audeo, nec dequod fieri laudo, nec audeo, nec debeo indignari, desiderans quemque consultius agere, quam a me acceperit. Quoties vero mea sententia eligitur ac tenetur, gravi, fateor, onere me premi sentio, rei finem semper pavidus et nunquam securus exspectans. Videris tu tamen, si consulte meum de hac re consilium mutaveris. Viderint hi quorum saniori, si quorum tamen, super hoc fretus es consilio, an rationabiliter egeris. Viderint, inquam, si liquis, per licentiam: nam quaesivi eam ab episcopo, et accepi. Bene, licentiam quidem quaesisti, sed quomodo non licebat; ac per hoc non accepisti, sed extorsisti. Extorta autem seu coacta licentia, licentia non est, sed violentia. Quod ergo tua importunitate victus 91 episcopus fecit invitus, non fuit absolvere, sed abrumpere. 3. Congratulor quidem tibi, quod sis exoneratus: sed vereor ne Deus a te, quantum in te est, exhonoratus sit; cujus procul dubio ordinationi resistis, dum pro