comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na religio. Sẽꝑ p̾sto ẽ qd̾ ad iutã
ꝑturbet: qd̾ neminẽ transire ꝑ¬
muitat intẽptatũ. Sẽꝑ & impor¬
tune suꝑ sacͥficiũ abrahe uolu¬
eres descendunt. sẽꝑ ꝑharao mer¬
git in flumine mascłos nr̃os. sẽ¬
ꝑ balach illecebraꝵ mat̾iam tͣnse¬
unti ppło disponit: sẽꝑ sacͣ uasa
de tẽplo dñi balthasar asportat.
piriis. in lapsu spe confortet᷑. p̃¬
tendat humilitatẽ in uictoria.
Post illũ toto clamans desicdio:
mere. ecce uob̾cũ sũ: usq al con¬
sũmationẽ scli.

Expanded text:
na religio. Semper praesto est quod semitam perturbet, quod neminem transire permittat intentatum. Semper et importune super sacrificium Abrahae volucres descendunt, semper Pharao mergit in flumine masculos nostros, semper Balaac illecebrarum materiam transeunti populo disponit, semper sacra vasa de templo Domini Balthazar asportat. piriis. In lapsu, spe confortetur, praetendat humilitatem in victoria, post illum clamans toto desiderio, t: Ecce ego vobiscum sum usque ad consu
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate mea cessit ad gaudiũ.
ciunt filiã. ur̃am sit secutusꝰ uo¬
luntatẽ. Ueritatẽ autẽ ħꝰ rei ꝑ p̃¬
sentẽ nuntiũ seu ꝑ litt̾as ur̃as: mͥ
maiestatẽ. eocłe nr̃e pacẽ regis
redditã. ełicos inuicẽ pacificatos.
nos in gram regis gͣuamine ingenti
laxatũ obseqͥum nob̃ regẽ benig¬
nũ exhibuit. In hac gͥ necessitate.
spes mea serenissime rex ad uos spec¬
xiliũ. Et qͥdem cũ non egerẽ. nec ali¬
quid pꝰtularẽ nͥ diligia uob̃ ꝙ meũ
dignari obseqͥum: uos tñ seruo ur̃o
giatuitã s ub̃es impendistis bñdi¬

Expanded text:
firmitate mea mihi cessit ad gaudium, ciunt filiam, vestram sit secuturus voluntatem. Veritatem autem hujus rei per praesentem nuntium, seu per litteras vestras, mihi majestatem, Ecclesiae nostrae pacem regis redditam, clericos invicem pacificatos, nos in gratiam regis, gravamine ingenti,taxatum obsequium nobis regem benignum exhibuit. In hac igitur necessitate, spes mea, serenissime rex, ad vos specxilium. Et quidem, cum non egerem, nec aliquid postularem, nisi diligi a vobis, et meum dignari obsequium, vos tamen servo vestro gratuitas et uberes impendistis benedi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat cõmodum: ut ecce dãmo¬
animo inter se fuisse. ut cum
alteri eoꝵ dionisius tyrannꝰ.
diem necis destinasset: is qui
morti addictus erat. causa dis¬
ponendi suas res. paucos dies
postularet. Interim uas factꝰ
aest alter illius sistendr: hac
conditione. ut si ille non redi¬
ret. isti moriendum esset. Cum
autem ad diem ille se recepis¬
set: admiratus eoꝵ fidem ty¬
rannus. petiuit ab eis. ut se
in amicitiam tercium reciꝑen.
Nide quomodo utile fuit. et
hune ꝓ amico remansisse .&̃. il¬
lum ꝓ amico redisse. licet utrũ¬
q primo ꝑiculosum crederet᷑.
Sic semꝑ iuxta numinum dis¬
pensationem: utilem & insꝑatũ
exitum habet honestas. Eur pi¬
tudo autem. tam ꝑniciosum
cum eo quod honestum est com¬
ꝑatur: utilitatis species laceat.
honestas ualeat.

Expanded text:
996 veniat commodum, ut ecce de Damo996 veniat commodum, ut ecce de Damoanimo inter se fuisse ferunt, ut cum alteri eorum Dionysius tyrannus diem necis destinasset, et is, qui morti addictus esset, causa disponendi super suis rebus paucos dies postulasset interim vades factus est alter, causa illius sistendi hac conditione, ut si ille non rediisset, ipsi, moriendum esset. Cum autem ad diem ille se recepisset, admiratus illorum fidem tyrannus, petiit ab eis, ut se in amicitiam testium reciperent. » Vide quomodo utile fuit et hunc pro amico remansisse, et illum pro amico rediisse, licet utrumque primo periculosum crederetur sic super juxta terminum dispositionem utilem et insperatum exitum habet honestas. Turpitudo autem tam perniciosum cum eo, quod honestum est comparatum, utilitatis species jaceat honestatis valeat.
Abbreviated transcription (Latin):
esse faciendum. Non enim utile
potest esse factum: tot uiciis in¬
quinatum. Et si uir sapiens anu¬
lum habeat huius efficacie. qd̾
eum inuisibilem reddat. non tñ
quam si non haberet. Honesta
enim bonis uiris non occulta
queruntur. nec quicqͣm audebi
iuir bonus uelle: quod non aude¬
ał predicare. Quod si a flagicio
ideo te reuocas. quod hoc homĩes
non lateres: non bonitatem dili¬
gis. s penam metius. Atq in hoc
feraꝵ imitaris naturani. Cautus
enim metuit soueam lupus. ac¬
cipiterq suspensos laqueos. & oꝑ¬
tum precauet hamum. Oderus
peccare mali. formidine pene: o¬
derunt peccare boni. urtutis
amore. Cum ex predictis pateat.
solum honestum utile esse: si a¬
dum esse: ubi turpitudo sit. ibi
utilitatem esse non posse. Here
autem si uolumus iudicare. qͦ¬
tiens utilitatis sp̃em prefert
turpitudo: euentu ipsius rei
solet redargui. Nidemus enim
quando id quod honestum est
mutile uidetur. ad hunc tñ
finem reduci. ut ex eo insꝑatũ

Expanded text:
esse faciendum. Non enim utile esse faciendum. Non enim utile potest esse factum, tot vitiis inquinatum. Etsi vir sapiens annulum habeat hujus efficaciae, ut eum invisibilem reddat non tamen quam si non haberet; honesta enim bonis viris, non multa quaeruntur; » nec quidquam audebit vir bonus velle, quod non audeat praedicare. Quod si a flagitio ideo te revocas, quod hoc homines non lateret, non bonitatem diligis, sed poenam metuis atque in hoc ferarum imitaris naturam. HORATIUS: Cautus enim metuit foveam lupus, accipiterque Suspectos laqueos et opertum milvius hamum. Oderunt peccare mali formidine poenae, Oderunt peccare boni virtutis amore. 69. Cum ex praedictis pateat solum honestum utile esse, « si adum est, ubi turpitudo sit, ibi utilitatem esse non posse. » Vere autem si volumus judicare, quoties utilitatis speciem praefert turpitudo; eventus ipsius rei solet redargui. Videmus enim quando id quod honestum est, inutile videtur, ad hunc tamen finem reduci ut ex eo insperatum
Abbreviated transcription (Latin):
quam corꝑis bonum: uirtus scil̃e
quam uita. Preterea cadit in bo¬
num uirum mentirr: criminari.
preriꝑe. fallere. causa fui emolu¬
lilla res tanti cõmodi. aut ullũ
lam expendendum: ut iuri bo¬
ni nomen amiltas: Quid est qd̃
afferre tantum ista que dicit᷑
utilitas possit. quantum auseꝵ¬
re si nomen boni iuri eripuerit.
fidem iusticiamq detraxerit:
Quare gͦ homines emolumenta
rerum uident. penam uero non
tantum legum s turpitudinis.
que acerbissima est non uident:
Quam ob rem hec deliberatio pel¬
latur e medio. Delib̾ant utrũ
id sequantur quod honestum
esse uideant: an se scientes scele¬
contaminent. In ipsa quidem
dubitatione. facinus inest: etrã¬
si ad idem non ꝑuenerint. sigo
delib̾anda ea non sunt. in qͥb
turpis est ipsa delib̾atio: atq¬
etiam ex omni delib̾atione. ce¬
landi spes remouenda est.Satis
enim nobis ꝑsuasum debet esse.
etiam si deos omnes celare possi¬
mus. nichil tamen auare. nicħ
libidinose: nichil inconuenient̃

Expanded text:
quam corporis bonum, virtus scilicet, quam vita. « Praeterea non caedit in bonum virum mentiri, criminari, corripere, fallere, causa sui emolulla res tanti, aut commodum nullum tam expetendum, ut boni viri nomen non amittas. Quid est, quod afferre tantum ista, opus dicitur utilitas, possit, quantum auferre, si boni viri nomen eripuerit, fidem justitiamque detraxerit? Quare ergo homines emolumenta rerum vident, poenam vero non tantum legum, sed turpitudinis, quae acerbissima est, non vident? Quamobrem haec deliberatio testatur de medio, deliberant utrum id sequantur, quod honestum esse videant, an scientes se scelere polluant in ipsa quidem dubitatione facinus inest, etsi ad id non pervenerint. Ergo deliberanda omnino non sunt, in quibus turpis est deliberatio, atque ex omni deliberatione celandi spes removenda est. Satis enim persuasum nobis esse debet, etsi deos omnes celare possimus, nihil tamen orare, nihil libidinose, nihil inconvenienter
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus decanũ uł adu̾sus aliũ. ali¬
qͣm hab̾et qͤrelã in mecdiũ ꝓferret:
suĩo clamore suꝑ qͥcqͥd iticia dicta
tam legato ꝗͣ cenonnensi ꝯ redeen¬
si ep̃is. parit᷑ q paruitati nr̃e
in acusationẽ decani siue bidonis.
neminẽ illoꝵ deinceps admitti: qͥ
si qͥd adu̾sus eos hab̾ent. uissi ꝓfex¬
re siluer̾t. Ita bis iam decissa nicho¬
lai adu̾sus decanũ ꝙ bidonẽ qͣrmo¬
nia: legatꝰ canonicos diligent̃ horta
tẽ ad pacis unitatẽ reu̾ti. singłos
singłis in ordine suo debitã echib̾e
reu̾entiam. conu̾sari sic in domo
dñi. ut qͦs dnudebat distinctiogͣ¬
duũ: couniret eqͣlitas animoꝵ

Expanded text:
s decanum, vel adversus alium aliquam haberet querelam, in medium proferret, super clamore suo, quidquid justitia dictartam legato quam Cenomanensi et Rhedonensi episcopis, pariterque parvitati nostrae, in accusationem decani, sive Bidonis, neminem illorum deinceps admitti, qui si quid adversus eos haberent jussi proferre, siluerunt. Ita bis jam decisa Nicolai adversus decanum et Bidonem querimonia, legatus canonicos diligenter hortatus est ad pacis unitatem reverti, singulos singulis in ordine suo debitam exhibere reverentiam, conversari sic in domo Domini, ut quos dividebat distinctio graduum uniret aequalitas animorum.
Abbreviated transcription (Latin):
astipulat᷑ doctrine: Nũquid
ẽ tͥ auctoritas: qͣ mͥ silentiũ mm¬
ponas: Sentio enĩ sentio & dico
sc̃oꝵ aĩas. iam cũ xp̃o regnanteᷤ.
scire qͥd agat᷑ a nobis: ꝙ easoem
cũ oportet & expedit orare ꝓ
nob̾. Non loquor ex sp̃u meo.
Infirmũ & debile ẽ testimoniũ
qͥsq sibi. Habeo mecũ plenas au
in .xii. libro suꝑ moralia. his sẽ¬
bentẽ u̾bis. Sicut hi qͥ acdhuc
uiuentes st̃. mortuoꝵ aĩas quo
loco habeant᷑ ignorant: ita mor¬
ttii. uita in carne uiuentiũ pꝰ
ea qͣlit̃ disponat᷑ nesciunt: qr
uita sp̃c longe ẽ a uita carnis.
Et sic̃ corporea atq incorporea
diu̾sa st̃ genere: ita eẽ clistinc¬
ta cogitatione. Qd̃ tñ de aĩab
scĩs sentiendũ non ẽ. qr que intꝰ
oĩpotentis dei claritatẽ uident.
millo mͦ credendũ est: qr sit fors
aliqͥd qd ignorant. Itẽ g̃goriꝰ
in moralib. Sc̃oꝵ sp̃c interiꝰ ex¬

Expanded text:
astipulatur doctrinae? Nunquid est tibi auctoritas, qua mihi silentium imponas? Sentio enim, sentio et dico sanctorum animas jam cum Christo regnantes scire quid agatur a nobis et easdem, cum oportet et expedit, orare pro nobis. Non loquor ex spiritu meo. Infirmum et debile testimonium quisque sibi. Habeo mecum plures aucin XII lib. super Moralia his scribentem verbis: « Sicut hi qui adhuc viventes sunt, mortuorum animas quo loco habeantur ignorant, ita mortui, vita in carne viventium post eos qualiter disponantur nesciunt, quia vita spiritus longe est a vita carnis. Et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cogitatione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident, nullomodo credendum est, quia sit foris aliquid, quod ignorent. » Item Gregorius in Moral.: « S
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Et enĩ bracerio p̃bendã qͣm
enormitate delictoꝵ amiserat:
apłicꝰ restituit int̾uentꝰ. Radul
fꝰ qͦ beati mauricii decanꝰ. ex p̃¬
cepto ur̃e sc̃itatis it̃ ad uos as¬
uino conductu ñ humano. Q
rit audientiã. scietis eũ ñ sua
fatigari culpa: s potꝰ odiis &
delationib quoꝵdã iuuenũ.
uint famã suã malefactis. an
maledictis alienã. Hinc ẽ qd̾ o¬
pinionẽ decami gͣtuito ꝑsecunt᷑.
qui sue nec rogãti parce uolue¬
r̃t. Eidem tñ decano sic data ẽ
a nob̾ in capło decania. sic ip̃e
suͥstitutꝰ in sede: ut huic hꝰ ꝓmo¬
tioni. nemo ꝓrsꝰ aut u̾bo resistẽt.
aut oꝑe contrairet. Ad m̃sã debi¬
te refectionis eqͣnimit̃ sederunt.
om̃s: cũ gr̃aꝵ actione surrexer̃t.
agenti decano. aliqͣndiu impensa
ẽ ꝙ integͥtas obecdientie: ꝙ facul
fr̾is ipsiꝰ ĩminuit: a qͦ & ꝑ quẽ cap¬
tꝰ ẽ abscisꝰ q nicholaus. De qͣ sciłe
abscisione. qd̾ decanũ nicholaus

Expanded text:
vit. Etenim Bracerio praebendam, quam enormitate delictorum amiserat, apostolicus restituit interventus. Radulfus quoque beati Mauricii decanus, vestrae sanctitatis iter ad vos asa, divino conductu, non humano. Qui, rit audientiam, scietis eum non sua fatigari culpa, sed potius odiis et delationibus quorumdam juvenum, rint famam suam malefactis, an maledictis alienam. Hinc est quopinionem decani gratuito persequuntur, qui suae nec rogati parcere voluerunt. Eidem tamen decano sic data est a nobis in capitulo decania, sic ipse substitutus in sede, ut huic ejus promotioni nemo prorsus aut verbo resisteret, aut opere contrairet. Ad mensam debitae refectionis aequanimiter sederunt omnes, cum gratiarum actione surrexerunt. Agenti decano aliquandiu impensa est et integritas obedientiae, et facultfratris ipsius, imminuit. A quo et per quem captus est, abscissusque Nicolaus. De qua scilicet abscissione, qua decan
Abbreviated transcription (Latin):
rente iudiciũ differri: ꝓ eccła tñ¬
gari. atq in septima manu ordi¬
ins sui. suã iureiurando decłare
inocentiã. Qd̃ & ita factum est.
fx eodẽ iudicio herb̃tꝰ in ordine
suo: similẽ exhibuit pͣgationẽ.

Expanded text:
aerente, judicium differre, pro Ecclesaerente, judicium differre, pro Ecclesrgari, atque in septima manu ordinis sui, suam jurejurando declarare innocentiam. Quod et ita factum est. Et eodem quoque judicio Herbertus in ordine suo similem exhibuit purgationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ canonicũ herbtũ noĩe. simili
suspectione nicholaus. de illata
sibi pulsauit inniria. Pulsant
itaq & utriq pulsato diẽ dedi õ¬
petentẽ: in qͦ ascitis religiosis ysa
canonice t̾minarẽ. Om̃s statuto
die affuer̾t: om̃s hoc mͦ suã exseci¬
ti st̃ actionẽ. Qui gͥ ꝓ nicholao ẽ
locutꝰ: nicholaũ dix̃ suggestione
& consilio decani dem̃biatũ. ip̃m
tñ nicholaũ minime susceptͣum
iudiciũ. Ad hec decanꝰ non mea in¬
qͥt suggestione nec meo consilio. s
nec in mea uoluntate actũ ẽ: ut
nicholaus abscideret᷑. Ut autẽ suꝑ
illato mͥ sccłe pͣgarer. meãq mon¬
strarẽ innocentiã: uocatꝰ a meo ar¬
chiep̃o. conuentũ p̾sentem ing̾s¬
sus sũ. libent̃ executurꝰ quiqͥd
ponsione suũ ꝓsecutꝰ ẽ negotũ
Et qͥdẽ quesitum ẽ. si qͦs testes
adu̾sus acusatos nicholaus ha¬
beret. Cet̾m nullꝰ omĩo inuentꝰ
iudicatũ ẽ. decanũ si ñ ꝓ nichi¬
lao qͥbdã moratorus causis qͦ¬

Expanded text:
quoque canonicum Herbertum 144 nomine, simili suspicione Nicolaus de illata sibi pulsavit injuria. Pulsanti utrique, et utrique pulsato, diem dedi competentem, in quo, accitis religiosis et canonice terminarem. Omnes statuto die affuerunt. Omnes hoc modo suam exercuerunt actionem. Qui pro Nicolao est locutus, dixit Nicolaum, suggestione et consilio decani, demembratum. Ipsum tamen Nicolaum minime suscepturum judicium. Ad haec decanus: « Non mea, inquit, suggestione, nec meo consilio, sed nec etiam mea voluntate actum est ut Nicolaus abscinderetur. Ut autem super illato mihi scelere purgarer, meamque monstrarem innocentiam, vocatus a meo archiepiscopo, conventum praesentem ingressus sum, libenter exsecuturus quidquid ponsione suum persecutus est negotium. Et quidem quaesitum est si quos testes adversus accusatos Nicolaus haberet. Caeterum, nullus omnino inventus judicatum est decanum, si non pro Nicolao, quibusdam moratoriis causis qu
Abbreviated transcription (Latin):
sedulitas: ut ñ mollirent ex licen¬
tia iudicis sententiã. s sequerent᷑
canonice rigorẽ discipline. his ta¬
lit̾ ꝑactis: ñ tñ circa decanũ quo¬
rũdam qͥeuit inuidia. qͥ dũ apud
eũ delationis mat̾iam ñ inueniunt:
ipsi fingunt. hii siqͥdẽ st̃. qͥbe ẽ ele¬
gantꝰ dãpnari de m̃datio: ꝙͣ p̃mi¬
um de u̾itate ꝓm̾eri. Porro cũ ad
aures urãs ascendisset ꝓ irroga¬
ta nicholao contumelia. gͣuẽ int̃
stis asb̾ cũ data eẽt nicholao ya¬
micis decani audientia: singłi ꝓur
qͥsq pulsabat᷑. suã executi st̃ acto¬
nẽ. Deinde ꝓlatũ uxta consuetu¬
dinẽ ꝓuintie iudiciũ. conquestꝰ
in eo se gͣuari nicholaꝰ: apłici exa¬
minis iugilantiã appellauit. Inde
factũ ẽ ut t̾e int̾ nicholaũ ꝙ eos
de qͥb appellau̾at nicholaꝰ: res m¬
discussa remañet. adhuc autẽ sedñ¬
tib ep̃is qͥ de causa iudicat᷑i conue¬
ñant: legatꝰ ex auctoritate sedis a

Expanded text:
ex licentia judicis sententiam, sed sequerentur canonicae rigorem disciplinae. His taliter peractis, non tamen circa decanum quorumdam quievit invidia, qui cum apud eum dilationis materiam non inveniunt, ipsi fingunt. Hi siquidem sunt, quibus est elegantius damnari de mendacio, quam praemium de veritate promereri. Porro, cum ad aures vestras descendisset, prae irrogata Nicolao contumelia, gravem intestis. Ubi cum data esset Nicolao, et amicis decani audientia, singuli, prout quisque pulsabatur, suam exsecuti sunt actionem. Deinde prolatum, juxta consuetudinem provinciae, judicium, 142 conquestus in eo se gravari Nicolaus, apostolici examinis vigilantiam appellavit. Inde factum ut tunc inter Nicolaum et eos de quibus appellaverat Nicolaus, res indiscussa remaneret. Adhuc autem sedentibus episcopis, qui de causa judicaturi convenerant, legatus ex auctoritate sedis a
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃e: debite urtegͥtatẽ obe¬
dientie. Qnͣtis tbulationũ turbi-¬
nib. turonensis agitet᷑ eccła:
credo sc̃itatẽ. Ad huc enĩ francoꝵ
rex. innocentiã meã tanto ꝑseqͥt᷑
odio: ut tͣducat in gͣuam̃ eccłe¬
ricũ curtẽ p̃fate abstulit eccłe:
ꝙ qͦd constat eẽ sc̃uarii. fisco ascͥp¬
qͥ mecũ st̃ in dño. suspecta ẽ & cla
angͣtiis. qr zelo zelatꝰ sũ legẽ dm̃:¬
eccłasticas nec ex regis p̃cepto dis¬
posui: nec ei disponendi faculta¬
tẽ indulsi. Sciens enĩ qr oportet
elegi. q̃ in exeq̃ndis eccle negociis:
pondꝰ diei s estꝰ sustm̃ent. Alteri

Expanded text:
archiepiscopus, debitae integritatem obedientiae. Quantis tribulationum turbinibus Turonensis agitetur Ecclescredo sanctitatem. Adhuc enim Francorum rex innocentiam meam tanto persequitur studio, ut traducat in graricii curtem praefatae abstulit Ecclesiae; et, quod constat esse sanctuarii, fisco ascripqui mecum sunt in domo, suspecta est et clauangustiis, quia zelo zelatus sum legem Decclesiasticas nec ex regis praecepto disposui, nec ei disponendi facultatem indulsi. Sciens enim quia oportet elegi qui in exsequendis Ecclesiae negotiis, pondus die
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmendoꝵ enormitates oꝑm: deca¬
nꝰ ex officio decanie eccłastica cor¬
rig̾et disciplia. Qm nimis gͣuit̃
idẽ canonici ferentes: adu̾sus eũ
mexorabili odio ex arser̃t. sui scił
fr̃s decani suscita. ex ũbis ad rxã
usq ꝑuenit. Ex occasione ħ modi.
simłq susfugio discipline: p̃scͥpt
canonici de sua eg̾ssi eccł̃a. ad regẽ
francoꝵ cuiꝰ iram circa decamun
a rege eg̾ssi eẽnt. unꝰ ex ilł noĩe
nicholaus. a qͦdã fr̃e decani captꝰ
decaui. ꝙͣ. amicoꝵ dem̃bratꝰ. Ue

Expanded text:
primendorum enormitates operum, decanus, ex officio decaniae, ecclesiastica corrigeret disciplina. Quam nimis graviter iidem canonici ferentes, adversus eum inexorabili odio exarserunt. Cui scilicet  et fratres decani suscitata, ex verbis ad rixam usque pervenit. Ex occasione hujusmodi, simulque suffugio disciplinae, praescripti canonici de sua egressi Ecclesia, ad regem Francorum, cujus iram circa decanum a rege egressi essent, unus ex eis, nomine Nicolaus, a quodam fratre decani captus decani quam amicorum demembratus. De
Abbreviated transcription (Latin):
noscã sic̃ ꝙ cognitꝰ sũ. Est gͥ ignis
uor caritatis modicꝰ ẽ in hac uita
pluriꝰ in fut᷑a. In hac ignicłs.
in fut᷑a caminꝰ. Hic portio: ibi
plenitudo. Uenit enĩ qd̾ ꝑfectũ
ẽ. & euacuabit᷑ qd̾ ex parte est.
simul exułst ꝙ carnẽ. Et qͥ propt̃
nom̃ dñi mortificati st̃ totadie
atq estimati sic̃ oues occisionis
tc̃ desinunt dilig̾e dm̃. cum
p̃cipue cognosc̃t. qd̾ diligendus
sit etiã inimicꝰ ꝓpt̃ dm̃. Cum Ns
teste g̃gorio nichil foris sit qd̾
ignorent aĩe sc̃oꝵ que scientẽ oĩa
sciunt. qͥs dicit ab eis ꝓcimũ diligi.
Qͦ ꝓximi clamores audiunt. ꝙ ñqͣm
exaudiunt. pulsari sciunt ꝙ. aꝑi
cera claudunt: Qͥd caritatis. eis.
qͥb afflictoꝵ gemitꝰ nullã extqͣnet
compunctionẽ. nullũ lacͥme mo¬
mentũ: qͦ int̾ ceteras supplicatiõ es.

Expanded text:
. Est igitur ignis vor charitatis modicus est in hac vita, plurimus in futura. In hac igniculus, in futura caminus. Hic portio, ibi plenitudo. Veniet enim quod perfectum est, et evacuabitur quod ex parte est. simul exuunt et carnem. Et qui propter nomen Domini mortificati sunt tota die, atque aestimati sicut oves occisionis, tunc desinunt diligere Deum cum praecipue cognoscunt, quod diligendus sit etiam inimicus propter Deum. Cum enim, teste Gregorio, nihil foris sit quod ignorent animae sanctorum, quae scientem omnia sciunt, quis dicet ab eis proximum diligi, qui proximi clamores audiunt, et nunquam exaudiunt; pulsari sciunt et apercera claudunt? Quid charitati, et eis quibus afflictorum gemitus nullam extorquent compunctionem, nullum lacrymae momentum,
Abbreviated transcription (Latin):
Maior autẽ ẽ caritas. Ideo utiq
maior: qr cũ fides euacuet᷑ ꝙ spes.
caritas manet in et̾num. Manet in¬
Qͣm. ñ eo tñ artata modulo. qͦ di¬
ligit᷑ in hac uita ꝓximꝰ ꝙ ds: sed
tanto maior qͣnto pleniꝰ post hanc
in seip̃o ds̃. Qui eñ plus metent
dilig̃t: qr ex debito dilectioni ad¬
dit᷑. tũ meritũ premo suꝑatire.
hoc increm̃tũ caritatis ysaias
consicdabat: cũ dicebat. Dixit dñs
ciuꝰ ignis ẽ m syon: ꝯ caminꝰ in ie

Expanded text:
m horum est charitas . 118 Ideo utique major, quia cum fides evacuetur et spes, charitas manet in aeternum. Manet, inquam, non eo tamen arctata modulo, quo diligitur in hac vita proximus et Deus, sed tanto major, quanto plenius post hanc in seipso Deus. Qui enim plus metent diligent, quia ex debito dilectioni additur, cum meritum praemio superatur. Hoc incrementum charitatis Isaias considerabat, cum dicebat: Dixit Dominus, cujus ignis est in Sion, et caminus e
Abbreviated transcription (Latin):
tis. negare ñ potes aĩas bonoꝵ. uł
scire quid agat᷑ a uiuis: uł cũ opor¬
tet & expedit orare ꝓ uiuis. Pret̾ea
nimis caligauer̃t oculi trii: si ñ ui¬
des rationẽ qͦ ieromimi atq g̾gorii
testimonio suffragari. Nulli enim
dubiũ: cet̾is uͥtutib emin̾e cari¬
tatẽ. In caritate nimirũ: tota lex
pendet ꝙ. ꝓpħe. Cũ uixta paulũ

Expanded text:
re non potes, animas bonorum, vel scire quid agatur a vivis, vel cum oportet et expedit, orare pro vivis. Praeterea nimis caligaverunt oculi tui, si non vides rationem quoque Hieronymi atque Gregorii testimonio suffragari. Nulli enim dubium caeteris virtutibus eminere charitatem. In charitate nimirum tota lex pendet et prophetae. Cum juxta Pau
Abbreviated transcription (Latin):
otestati
cedit ad głam: iniurias ulcis¬
ei nolle cũ possit. Qd̃ fr̃nitas ur̃a
satis ep̃aliter attendens: Guilłmo
de longeio indulsit. qͥ ꝓ hugone
si concilio agens. dũ eiꝰ quereret
grãm: amisit ur̃am. In qͣm licet
int̾cessionẽ nr̃a redierit: tñ quia
semꝑ suspecta ẽ offensa potesta̾tes.
adhuc ꝑ nos dep̃cat᷑ sibi in integrũ
ignosci. Qd eũ constabit adeptũ.
si ꝓuectui eiꝰ ꝑsona qͣm offendit
ñ obstat. absit autẽ. ut sic ad
ultionẽ remisse reuoletis inru¬
rie. cuiꝰ ẽ in remittenda ex aĩo
iniuria: solẽ preuenire occidentẽ.
Bis cdo sacͥficat: offensꝰ & clemens
p̃sul. A tyranno parũ differt sac̃¬
dos: illate memor iniurie. Pt̾ea
ĩmeritũ ꝑseqͥt᷑: puniens qͣm re¬
misit offensã. Remisistis autẽ s
hoc uob̃ signũ. Giulłmũ nob̃
p̃fato cõmisistis concilio p̃cipien¬
tes. ut ex delib̾atione nr̃a suꝑ ħ
satisfac̾et do: qd̾ excõmunicato
ur̾o cõmunicare p̾sũpseiat. Si

Expanded text:
otestati cedit ad gloriam, injurias ulcisci nolle cum possit. Quod fraternitas vestra satis episcopaliter attendens Guillelmo de Longeio indulsit, qui pro Hugosi concilio agens, dum ejus quaereret gratiam, amisit vestram. In quam licet intercessione nostra redierit, tamen, quia semper suspecta est offensa potestas, adhuc per nos deprecatur 126 sibi in integrum ignosci. Quod eum constabit adeptum, si provectui ejus persona quam offendit non obstat. Absit autem ut sic ad ultionem remissae revoletis injuriae, cujus est, in remittenda ex animo injuria, solem praevenire occidentem. Bis Deo sacrificat offensus et clemens praesul. A tyranno parum differt sacerdos illatae memor injuriae. Praeterea immeritum persequitur puniens quam remisit offensam. Remisistis autem: Et hoc nobis signum: Guillelmum nobis in praefato commisistis concilio, praecipientes ut ex deliberatione nostra super hoc satisfaceret Deo, quod excommunicato vestro communicare praesumpserat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta: cedat consuetudo u̾itati.
ꝙu̾itati p̃ponat: qr consuetudi¬
nẽ iatio & u̾itas semꝑ excludit.¬
tudo qͣntum uis uetusta. qͣntũ¬
uis uulgata: u̾itati ẽ p̃ponencda.¬
q. usus qui u̾itati contiarꝰ abolen¬
dus. Cet̃m cũ u̾itati consuetudo
cone̾rit. exhibendã consuetudin
ꝑhibeo reu̾entiã: ꝙ oportere lon¬
giorẽ usũ ĩmobilem custodiri.
De qͦ sic aug̾tinꝰ in qͣrto libro de

Expanded text:
nifesta, cedat consuetudo veritati.veritati praeponat, quia consuetudinem ratio et veritas semper excludittudo, quantumuis uetusta, quantumuis uulgata, ueritati est omnet usus qui veritati est contrarius abolendus. » Caeterum, cum veritati consuetudo concurrit, exhibendam consuetudini perhibeo reverentiam, et oportere longiorem usum immobilem custodiri. De quo sic Augustinus in IV lib. De
Abbreviated transcription (Latin):
hanc õmo sit uita: Qd̃ de illis
ꝙ sentire ĩpium ẽ: & heretic̃ at¬
testari. In hanc en ĩ ꝓlabi insa¬
niã. spẽ celestiũ euacuat p̃mioꝵ
& ei miserie addicit. de qͣ sic apł̃s
ait. Si tm̃in hac uita in xp̃o sꝑã¬
tes sumꝰ: miserabiliores sumꝰ õib
hõib. Porro qd̾ int̾pellantib ꝓ̃
aĩe int̾pellent. ad uigilantium
cuiꝰ pedisseqͣm fecisti aĩam tuam.
ier onimꝰ scͥbens: his eũ redargu¬
it u̾bis. Bicis in libello tuo. quod
dũ iuuimꝰ mutuo orare possumꝰ.
pꝰquam autẽ mortui fuerimus.
p̾sertim cũ martyres ultionẽ
sui sangͥnis obseentes: ĩpetiare
neqͥuer̃t.Si apl̃i & martyres in
corꝑe constituti adhuc posst̃ ꝓ ce¬
t̃is. qñ adhuc de se cdebent eẽ sol¬
liciti: qͣntomagis pꝰ coronas. iuc¬
torias & tͥumpbos. Unꝰ h̃o moyses.
dei sui. & pͥmꝰ martyr in xp̃o. ꝓ
ꝑsecitorib ueniã dep̃catur: ꝙ pꝰ¬
Paulꝰ apłs cũ centũ septuagnita
sex. sibi dic̃ in naui aĩas condona

Expanded text:
hanc omnino sit vita? Quod de illis, et sentire impium et haereticum attestari. In hanc enim prolabi insaniam, spem coelestium evacuat praemiorum, et ei miseriae addicit, de qua sic Apostolus ait: Si tantum in hac vita sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Porroae interpellent, ad Vigilantium, cujus pedissequam fecisti animam tuam, Hieronymus scribens, his eum redarguit verbis: « Dicis in libello tuo quod dum vivimus mutuo orare possumus: postquam autem mortui fuerimus, aesertim cum martyres ultionem sui sanguinis obsecrantes, impetrare nequiverint. Si apostoli et martyres in corpore constituti, adhuc possunt ris, quando de se debent adhuc esse solliciti; quanto magis post coronas et victorias et triumphos? Unus homo Moyses sDei sui et primus martyr in Christo peccatoribus veniam deprecatur; pPaulus apostolus ducentas septuaginta sex sibi dicit in navi animas condonat
Abbreviated transcription (Latin):
ad uicia silet aliena. Huiꝰ modi
ꝓfessio delicti arguit᷑. qͦtiens non
arguit delinq̃ntẽ. Sac̾dotis enĩ
ẽ satagere: ne solꝰ deo placeat.
s sociꝰ. Unde peccare conuincit᷑:
nͥ bonũ qd̾ in seip̃o diligit. in suo
etiã diligat innnico. Hinc ẽ qd̾
ego frr̃mi desiło. bonas fieri iuaᷤᷤ
tuas. ꝙstudia tua. nec in eoꝵ rep¬
ꝑiri num̃o. quoꝵ sermo sic̃ canceꝵ
serpit. qͥ narrant fabulationes:
s ñ ut lex dñi dei. Quib ꝓfecto
fabulationib memorata iã ꝑu̾si¬
tas accedit: cui resist̾e eccłe con
deesse rationẽ. Qd̃ enĩ uniu̾salis
eccła letaniis insistat. qd̾ in lacri¬
mis & sp̃u contͥbulato dic̃e consue¬
u̾it. sca maria ora ꝓ nob̾: nec indo¬
ctꝰ ignorat. nec doctꝰ cum audit¬

Expanded text:
ad vitia silet aliena. Hujusmodi professio delicti arguitur, quoties non arguit delinquentem. Sacerdotis enim est satagere, ne solus Deo placeat, sed socius. Unde et peccare convincitur, nisi bonum quod in seipso diligit, in suo etiam diligat inimico. Hinc est quod ego, frater mi, desidero bonas fieri vias tuas, et studia, tua nec in eorum reperiri numero, quorum sermo sicut cancer serpit, qui narrant fabulationes, sed non ut lex Domini Dei. Quibus profecto fabulationibus, memorata jam perversitas accedit, cui resistere constat Edeesse rationem. Quod enim universalis Ecclesia litaniis insistat, quod in lacrymis et spiritu contrito dicere consueverit: Sancta Maria, ora pro nobis, nec indoctus ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
Ego qͥdẽ silere decreu̾am: & te qͣsi
ñ uiderĩ pret̾ire. Legeram enĩ
sic ad palladiũ sicͥbentẽ. Inter
u̾ba laudantiũ uł uituꝑantiũ.
ad m̃tem semꝑ recurrendũ. Et si
in ea ñ inuenit᷑ bonũ qd̵ de uob¬
dĩ: magna tͥsticia gu̾ari debet.
in magnã debemꝰ letitiã ꝓsili

Expanded text:
Ego quidem silere decreveram, et te, quasi Ego quidem silere decreveram, et te, quasi non viderim, praeterire. Legeram enim sic ad Palladium scribentem: « Inter verba laudantium sive vituperantium ad mentem semper recurrendum est; et si in ea non invenitur bonum quod nobtur, magnam tristitiam generare debet. untur, in magna debemus laetitia prosili
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ utiq fit: qr euilibet inuen¬
tiom hoĩum. consensu młtitudi¬
nis auctoritas acceclit. In ortu
suo arriana suffocaret᷑ ĩpietas.
nͥ tutores qͥ natã educarent inue¬
niret. Donati scisma ꝑpetuo p̾¬
meret᷑ silentio: si ꝑsonã infecis¬
set. ñ turbã. Tu qͦ tanꝗͣ doleas
obliuione supp̃ssã ugilantii ꝑ¬
u̾sitatẽ. suscitare eã ꝑ hibis. ꝙ
ł socios adhib̾e. quoꝵ cultu plã¬
tatio qͣm ñ plantauit pat̾ m̃s
celestis: sicca dudũ reuirescat.
ais enĩ ut aunt. qͥd in ista ge¬
rat᷑ uita. sc̃oꝵ animas ignora¬
re. atq ideo ociosas eẽ. letan¬
as qͥb oramꝰ ut ꝓ nob̾ orent sc̃r.
qr nec ip̃i audiunt nos. nec no
id ipͣm tenere & doc̾e. In celo ẽ
intuentẽ fallere: nec euadere
iudicantẽ. possũ. Corã deo loqͦꝵ.
Nouit ille qr ñqͣm in tm̃ euanui
defectũ. ut id ułdix̾im. uł aliq̃n
senserĩ. qd̾ insensate sentit᷑. quod
ꝑicłose credit᷑: qd̾ causalit̃ docet᷑.

Expanded text:
ideo utique fit, quia cuilibet inventioni hominum, consensu multitudinis auctoritas accedit. In ortu suo Ariana suffocaretur impietas, nisi tutores, qui eam educarent, inveniret. Donati schisma perpetuo premeretur silentio, si personam infecisset, non turbam. Tu quoque tanquam doleas oblivione suppressam Vigilantii perversitatem, suscitare eam perhiberis, et tibi socios adhibere, quorum cultu plantatio, quam non plantavit Pater coelestis, sicca dudum revirescat. His enim, ut aiunt, quid in ista geratur vita sanctorum animas ignorare, atque otiosas ideo esse litanias, quibus oramus ut pro nobis orent sancti, quia nec audiunt nos, nec novidipsum tenere et docere. In coelo est intuentem fallere, nec evadere possum judicantem. Coram eo loquor. Novit ille, qui nunquam in tantum evanui defectum, ut id vel dixerim, vel aliquando senserim quod insensate sentitur, quod periculose creditur, quod casualiter docetur.
Abbreviated transcription (Latin):
extͣ muros nr̃e fũat potestatis. uł
eccłe ñ pauce. In reliqͥs qͥb ignis
peꝑcit. eque ꝑiclitata ẽ s facultas
pauꝑm: ꝯ reu̾entia sacroꝵ. Omĩa
confracta st̃. oĩa direpta: oĩa conta¬
minata. Nicħ eoꝵ manꝰ euasit. qui
gͣtis ad flagitia discurriut: ad ho
entiã. consolari nat᷑am ad necessa¬
ria uotũ restͥngit om̃ib indigens
Illiꝰ angustie suꝑ dolorẽ uuluerum
nĩoꝵ addider̃t. grauiꝰ q confundi¬
mͣ qd̾ eoꝵ releuare ñ possumꝰ mo¬
ꝑiam: qͣm qd̾ nemo uult nr̃am
Pret̾ea longum ẽ enarrare. ꝗͣ con¬
stanti tẏrannide rex anglic᷑ in no
seuierit. qͥ tẽꝑantia regis abiecta
c̾nit ñ priꝰ pontifici parcen

Expanded text:
extra muros nostrae fuerat potestatis, vel 88 extra muros nostrae fuerat potestatis, vel 88 non paucae. In reliquis, quibus ignis pepercit, aeque periclitata est et facultas pauperum, et reverentia sacrorum. Omnia confracta sunt, omnia direpta, omnia contaminata. Nihil eorum manus evasit, qui gratis ad flagitia discurrunt, ad honentiam, solari naturam; ad necessaria votum restringit, omnibus indigens. Illius angustiae super dolorem vulnerum nostrorum addiderunt, graviusque confundimur, quod eorum relevare non possumus inopiam, quam quod nemo vult nostram. Praeterea longum est enarrare quam constanti tyrannide rex Anglorum in nos saevierit, qui temperantia regis abjecta, decrevit non prius pontifici parcen
Abbreviated transcription (Latin):
icut
freqͣns tͥbulationũ coneursus.
sacs nos inuitat conciliis: sic idẽ re¬
uocat ꝙ abducit. Adu̾sa ꝙ enĩ que
turbã querimoniaꝵ nob̃ offerunt.
ita nr̃am contͥuere facultatẽ ut
unicũ suꝑeẽt solacium: usus ip̃e
patiendi. Profecto ante ꝑauctum
sepe tͥenniũ. qd̾ totum contimus
euolutũ lam̃tis: recens uulmis in
uulu̾a cotidie fatigauit. Beniq
tã modico tẽꝑe. sex in urbe susti¬
niumꝰ consules. quoꝵ nullus paci¬
ficũ p̃tendens ing̾ssum: gladiis &
igne curtã sibi uencdicauit potesta¬
tẽ. plebs coacta in fauorẽ. Tẏrannũ
suscepit ex necessitate: ñ ducem ex
lege. In susceptũ studia simulauit.
ñ exhibuit: fidem repꝑit in ea qͥ suꝑiox
Consul uͦ tanto grauiꝰ dñatus ẽ qͣnͣto
breuꝰ. Miles eiꝰ simulatis usus iniu¬
riis. eos scelerũ iudicauit exꝑtes: qͦs
rerum. Et qr ñ parcit ppłis regnũ
breue: finẽ rapinis inopia posuit
ñ uoluntas. Ea clades usq ad sc̃ua¬

Expanded text:
icut frequens tribulationum concursus sacris nos invitat conciliis, sic idem revocat et abducit. Adversa enim quae turbam querimoniarum nobis offerunt, ita nostram contrivere facultatem, ut unicum superesset solatium, usus ipse patiendi. Ea profecto ante peractum coepere triennium, quod totum continuis evolutum lamentis, recens vulnus in vulnera quotidie fatigavit. Denique tam modico tempore, sex in Urbe sustinuimus consules, quorum nullus pacificum praetendens ingressum, gladiis et igne curtam sibi vindicavit potestatem. Plebs coacta in favorem, tyrannum suscepit ex necessitate, non ducem ex lege. In susceptum studia simulavit, non exhibuit. Fidem reperit in ea, qui superior. Consul vero tanto gravius dominatus est, quanto brevius. Miles ejus, simulatis usus injuriis, eos scelerum judicavit expertes, quos rerum. Et quia non parcit populis, regnum breve, finem rapinis inopia posuit, non voluntas. Ea clades usque ad sanctua
Abbreviated transcription (Latin):
obtin̾e. derogauer̃t aliene. Eorum
tͣnsgressionem sc̃issime pat̾. non pͣ¬
go. ñ excuso. ñ minuo. qͥb uł leis
error ad iudiciũ cedit: si romam
offendit. Cet̃m generalit̾ omnib ex
caritate debem᷑. ut supplicemꝰ ad
ueniã: si frat̾ declinat ad culpam.
Caritas gͥ nos cõpulit. ad ostiũ pul
apud petrũ. eui seꝑtuagies septes
dimitt̾e precipit᷑: si totiens in eum
delinquat᷑. Sicut autẽ predicti
testantur canonici. nicħ adu̾sus a¬
płicam p̃sumptum ẽ maiestatẽ. ni¬
cħ qd̾ autemticis ñ pur gent᷑ pritii¬
legiis. Qͣsi uł auctoritate confẽnti¬
um. uł ꝓcessu tẽꝑis stabilitatem
meruer̃t. rogamꝰ ne mat̾ filie sub¬
tͣhat gr̃am quã contulit ad qͥetẽ:
neq enĩ clignitatẽ minuit apłi. li¬
bertas impensa confessori. Nec nos
indulgeat ex misccłia: qd̾ amissũ ẽ
ex ignorantia. Conseruet nob̾ dñs
scitatem nr̃am. & p̃parent nob̾ orati¬
ones nr̃e uiam: qua ꝓsꝑo euentu

Expanded text:
Eorum transgressionem, sanctissime Pater, non purgo, non excuso, non minuo quibus vel levis error ad judicium cedit, si Romam offendit. Caeterum generaliter ex charitate debemus, ut supplicemus ad veniam, si frater declinat ad culpam. Charitas igitur nos compulit ad ostium pulsapud Petrum, cui septuagies septies dimittere praecipitur, si toties in eum delinquatur . Sicut autem praedicti testantur canonici, nihil adversus apostolicam praesumptum est majestatem; nihil quod authenticis non purgetur privilegiis. Quae si vel auctoritate conferentium, vel processu temporis stabilitatem meruerunt, rogamus ne mater filiae subtrahat gratiam, quam contulit ad quietem. Neque enim dignitatem minuit apostoli libertas impensa confessori. Nec nos indulgeat ex misericordia quod admissum est ex ignorantia. Conservet nobis Dominus sanctitatem vestram, et praeparent nobis oratione
Abbreviated transcription (Latin):
cdño resurgenti. et reuolueret la¬
pidem: s postquam dũs resurrexit
hora qua ipse uoluerat. et que nul¬
li mortalium cognita est indicasse
quod factum est: et sepulchr um
uacuum reuolutione lapidis. et
sui ostendisse presentia. que omĩa
uidebantur splendente facie ipsiꝰ:
et horrorem tenebrarum sulgoris
claritate luncente.
uomodo matheus scribit et
marcus. quod mandatum sit
apostolis ꝑ mulieres. ut preced̾ent
saluatorem in galileam. et ibi eum
uiderent: lucas autem et iohaunes
in ierusalem eum ab apostolis ui¬
sum esse cominemorent.
liud est undecim se offerre
discipulis. qui ꝓpter metum
iideoꝵ absconditi erant. quando
ad eos clausis ingressus est ianuis.
et putantib quod uideretur in sp̃u.
manus et latus obtulit clauis
et lancea uulneratum. aliud

Expanded text:
domino resurgenti et reuolueret ladomino resurgenti et reuolueret lapidem, sed, postquam dominus resurrexerit hora, qua ipse uoluerat et quae nulli mortalium cognita est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum reuolutione lapidis et sui ostendisse praesentiam. quae omnia uidebantur splendente facie ipsius et horrorem tenebrarum fulgoris claritate uincente. Quomodo Matheus Marcus, quod mandatum sit Apostolis per mulieres ut praecederent Jesum in Galilaeam, et ibi eum viderent: Lucas autem et Joannes in Jerusalem eum ab Apostolis visum esse commemorant? — Aliud est undecim se offerre discipulis, qui propter metum Iudaeorum absconditi erant, quando ad eos clausis ingressus est ianuis et putantibus, quod uideretur in spiritu, manus et latus obtulit clauis et lancea uulneratum, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
fulgur: et uestimenta illius sicut.
nix. ꝑre timore autem enis exteꝵ¬
riti sunt custodes: et facti sunt.
uelut mortui. Igitur qui fuerant
tanto timore ꝑterriti. ut mortui
putarentur. aut dimisisse sepul¬
chrum. et fugisse credendi sunt:
aut ita et corpore et anima obtoꝵ¬
puisse. ut non dicam uiros. s ne
mulierculas quidem sepulchrũ
intrare cripientes. auderent ꝓhi¬
bere. Magnus enim timor eos ex¬
terruerat. nidentes lapidem re¬
uolutum. et terremotum factũ
non ex more. non solito: s magnũ
qui euncta concuteret. et euersio¬
nem terre funditus minaretur.
angelum quoq descendisse de
celo. tam claro uultu. ut non lam¬
padas E humana lumen arte suc¬
censum. s fulgur imitaretur celi.
quo illustrantur omnia. Unde et
in tenebris uidere potuerunt. Ita¬
q libere introeunt. Uideret enun
maria magdalene que eis nuntia
lapidem reuolutum: et corpusdo¬
mini de monumento esse sublatũ.
angelian autem non putemus ic¬
circo uenisse. ut aperiret sepulchrũ

Expanded text:
ut nix. prae timore autem eius exterriti sunt custodes et facti sunt uelut mortui. qui igitur fuerant tanto timore perterriti, ut mortui putarentur, aut dimisisse sepulchrum et fugisse credendi sunt aut ita et corpore et animo obtorpuisse, ut non dicam uiros, sed nec mulierculas quidem sepulchrum intrare cupientes auderent prohibere. magnus enim timor eos exterruerat uidentes lapidem reuolutum et terrae motum factum non ex more solito, sed magnum, qui cuncta concuteret et euersionem terrae funditus minaretur, angelum quoque dei descendisse de caelo tam claro uultu, ut non lampadas et 1 humana lumen arte sucensum, sed fulgur imitaretur caeli, quo inlustrantur omnia. unde et in tenebris uidere potuerunt. itaque libere introeunt; uenerat enim Maria Magdalene, quae eis nuntiauerat lapidem reuolutum et corpus domini de monumento esse sublatum. angelum autem non putemus idcirco uenisse, ut aperiret sepulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾em scͥbens ait. Non autẽ ut
putant qͥdã negligent̾ legentes:
t̾c uidas corpꝰ. xp̃i accepit. Intelli¬
gendũ ẽ enĩ. qd̾ ante eis omĩb cdi¬
stͥbuerat dñs sacͣmentũ corꝑis ꝙ
sangͥnis sui. ubi ꝙ ip̃e iudas erat.
sicut lucas euidentissime narrat:
ac deinde ad hoc uentũ ubi scb̃m
bucellã tinctã atq porrectã: suũ

Expanded text:
Joannem scribens, ait: Non autem, ut Joannem scribens, ait: Non autem, ut putant quidam negligenter legentes, tunc Judas Christi corpus accepit. Intelligendum est enim quod ante, eis omnibus distribuerat Dominus sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut Lucas evidentissime narrat; ac deinde ad hoc ventum, ubi, secundum bucellam tinctam atque porrectam s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlatũ ex euĩngłio testimonirun
reꝑiunt: ubi apłis corpꝰ & sangͥ¬
nem suũ dñs cõmendauit. Seor¬
sũ enĩ panis. ꝙ seorsũ calicis cõ¬
mendatio: cõmemorat᷑. Nam in¬
tinctũ panẽ aliis p̃buisse xp̃m
ñ leginꝰ. excepto uno tm̃ discipło.
quẽ intiita bucella magistri
ꝓditorẽ ostendẽti ñ qd̾ huiꝰ sacͣ¬
menti institutionẽ signaret. Por¬
ro si qͥs dicat ex intincto pane
quẽ traditori xp̃c porrexit. p̃fa¬
Tam em̾sisse consuetudinẽ. tanꝙͣ.
p̃scͥpta in eo fuĩt forma. qͣ tradi
oporteat cõmuuicat᷑is panẽ qͥ de
celo descendit: ꝯdat uitã mon¬
do. forsitan illi ceclendũ puta¬
rẽ. si panẽ illum xͥ corpꝰ fuisse.
uł eũngłium uł plena fid̾i re¬
liqͥsset auctoritas. Cet̾̃m uł te¬
nuit̾ scienti manifestũ ẽ aliud
panis intinctã. iudãq pͥus ad mor¬
tẽ saginatũ corpꝰ qd erat tradi¬
tiuꝰ. qͣm bucella panis ꝓcdet tͣcli¬
torẽ. De qͣ bucella. sic augͦtmnꝰ suꝑ

Expanded text:
imonium reperiunt, ubi apostolis corpus et sanguinem suum Dominus commendavit. Seorsum enim panis et seorsum calicis commendatio commemoratur. Nam intinctum panem aliis praebuisse Christum non legimus, excepto uno tantum discipulo, quem intincta buccella Magistri proditorem ostenderet, non quod hujus sacramenti institutionem significaret. Porro si quis dicat ex intincto pane, quem traditori Christus porrexit, praefatam emersisse consuetudinem, tanquam praescripta in eo fuerit forma, qua tradi oporteat communicaturis panem qui de coelo descendit, et dat vitam mundo, forsitan illi credendum putarem, si panem illum Christi corpus fuisse, vel Evangelium, vel plena fidei reliquisset auctoritas. Caeterum vel tenuiter scienti manifestum est aliud panis intinctam, Judamque prius ad mortem saginatum corpore quod erat traditurus, quam buccella panis proderet traditorem. De qua buccella sic Augustinus super
Abbreviated transcription (Latin):
repit m̃tib. ut aliqua p̾stricti lẽ¬
lii offensione. si ñ ilł cecłant ꝓ stu¬
dio uoluntaria: officio desistant.
Qd̃ in alio gen̾e homntũ tolabile.
in his uͦ qui rei diuine intendant:
plenũ doloris ẽ. Silentiũ meum:
rumpit sermo clem̃tie tue.doleo
fateor dolore acerbo. qͥ hucusq si¬
obitu qͥ tantã deuotionẽ erga dñi
indueiit. atq tanto in me incubu¬
erat affectu. ut quẽ ante ꝑseqͤ¬
bat᷑. nc̃ dilig̃et. quẽ ante ut ad¬
u̾sarium repellebat: nc ut pa¬
exultatio exub̾at: qͦtiens obseqͥo
fame uos bñ ualere cognosco.
Et enĩ sollenne mͥ ẽ uos colere.
uos amplecti: uĩamq ꝓmotionẽ
int̾ meos assignare successus. In¬
de ẽ ut mͥ ad plenitudinẽ gau¬
dii cedãt: qͦ circa uos ꝓsꝑa sunt.
ad cumulũ uͦ: uos eẽ incolum̃.
Mendacii arguar. si frustͣ postu¬
amico erogari. Int̾um rogo ut

Expanded text:
repit mentibus, ut aliqua levi praestricti offensione, si non illis cedant pro studio voluntaria, officio desistant: qin his vero qui rei divinae intendunt, plenum doloris est. Silentium meum rumpit sermo clementiae tuae. Doleo, fateor, dolore acerbo, qui hucusqobitu, qui tantam devotionem erga Dominum induerat, atque tanto in me incubuerat affectu, ut quem antea persequebatur, nunc diligeret; quem ante ut adversarium repellebat, nunc ut paexsultatio exuberat, quoties obsequio famae bene vos valere cognosco. Etenim solemne est mihi vos colere, vos amplecti, vestramque promotionem inter meos assignare successus. Inde est ut mihi ad plenitudinem gaudii cedant quae circa vos prospera sunt, ad cumulum vero vos esse incolumem. Mendacii arguar, si frustra postuediat erogari. Interim rogo ut
Abbreviated transcription (Latin):
tas: ñ dixit ego sũ consuetudo.
Item. Reuelatione facla: cedat
error u̾itati. Qͥa ꝙ petiꝰ qͥ circ̃¬
ciclebat: cessit paulo i̾utatem
p̾dicanti. De eodẽ cypͥanꝰ. Con¬
suetudo qͣntũ uis uetusta. qͣn¬
tũ ius uulgata. u̾itati õmo¬
ẽ post ponenda: ꝙ usꝰ qͥ u̾itati

Expanded text:
tas ; » Non dixit: Ego sum consuetudo. tas ; » Non dixit: Ego sum consuetudo. Item: Revelatione facta cedat error veritati. Quia et Petrus, qui circumcidebat, cessit Paulo veritatem praedicanti. De eodem Cyprianus: Consuetudo quantumvis vetusta, quantumvis vulgata, veritati est omnino postponenda; et u
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ soluere disposui. ꝙ qͦ scͥpto
possũ: inꝓbare quẽ approbatis
errorẽ. ꝑiculose delicatus ẽ qͥsqͥs.
nͥ eũ uenustas u̾boꝵ demulceat:
doctrine p̃iudicat salutari. Quis
exustꝰ siti. oblatã fictilib aqͣm ꝓ¬
iecit: aut quis egrotare maluit.
ꝙͣ nigra &̃. horrenda manu ethio¬
pum. p̾paratã sumere potionem:
In pͥmis gͥ attendas iudicialẽ ẽẽ
ꝑtinatiam: consuetudinẽ p̾ferre
u̾itati. Nec liber ẽ usus a eulpa:
cui uł auctoritatẽ constat obsi¬
stere. uł ad u̾sari rationẽ. Nou̾at
hoc augͦtinꝰ. in t̾cio libro de uni¬
co baptismo: his scͥbens u̾bis. Ue¬
ritate manifestata: cedał consue¬
tudo iationi. Nemo consuetudi¬
consuetudinẽ ratio semꝑ su̾itas
excludit. Itẽ in libro de baptismo.
Qͥ contẽpta u̾itate p̾sumit con¬
suetudinẽ seqͥ. circa fr̃s inuidꝰ
ẽ & malignꝰ: quib u̾itas reuelat᷑.
aut circa dm̃ ingratꝰ est. cuiꝰ ins
piratione eiꝰ eccła destriuit᷑. Nam

Expanded text:
bitum solvere disposui, et quo scripto possum improbare, quem approbatis errorem. Periculose delicatus est, quisquis, nisi eum venustas verborum demulceat, doctrinae praejudicat salutari. Quis exustus siti oblatam fictilibus aquam projecit? aut quis aegrotare maluit quam nigra et horrenda manu Aethiopis praeparatam sumere potionem? Imprimis igitur attendas judicialem esse pertinaciam, consuetudinem praeferre veritati, nec liber est usus a culpa, cui vel auctoritatem constat obsistere, vel adversari rationem. Noverat hoc Augustinus in tertio libro de unico baptismo, his scribens verbis: Veritate manifesta cedat consuetudo rationi: nemo consuetudiconsuetudinem ratio semper et veritas excludit. Item in libro De baptismo: Qui contempta veritate praesumit consuetudinem sequi, circa fratres invidus est et malignus quibus veritas revelatur, aut circa Deum ingratus est, cupiratione ejus Ecclesia instruitur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ideo tͥ r̾̃me frat̃ eraraui. ut ł
excitatꝰ euigiles. ꝙ ludeas qͣm
traditioni sacͣmentoꝵ altaris
que in ur̃o ẽ celebris monast̾io.
nec eunglica consonant: nec de¬
creta concordant. In eo enĩ con¬
suetudinis ẽ. eucaristiã null
nͥ intinctã dari: qd̾ nec ex clñica
institutione. nec ex sanctionib

Expanded text:
me frater, exaravi, ut vel excitatus evigiles, et videas, quam traditioni sacramentorum altaris, quae in vestro est celebris monasterio, nec evangelica consonant, nec decreta concordant. In eo enim consuetudinis est eucharistiam nulli nisi intinctam dari: quod nec ex Dominica institutione, nec ex
Abbreviated transcription (Latin):
anania et saphira. apostoli meru¬
ere sententiam: quia sua timide re¬
seruarunt. Ergo ne inquies pum¬
endus est. qui sua non dederie: Mi¬
nime. Puniti sunt. quia men¬
tiri uoluerunt spiritui sancto:
et reseruantes necessaria uictui
suo. quasi ꝑfecte seculo renunti¬
antes uanam gloram secłabant᷑.
alioqum licet libere. uel dare uł
non dare. Quamquam ei qui cupi¬
at esse ꝑfectus: presens pauꝑtas
futuris diuitiis compensanda sit.
Quomodo autem uiuere uidua
debeat: breui semone apostolus
comprehendit dicens. Hidua que
in delicuis est: uiuens mortua est.
Et nos in duob libellis quos ad
furiam et saluinam scripsimus:
plemus dictum putamꝰ.

Expanded text:
Ananias et Sapphira apostoli meruAnanias et Sapphira apostoli meruere sententiam, quia sua timide reseruarunt. \'ergone\', inquies, \'puniendus est, qui sua non dederit? \' minime. puniti sunt, quia mentiri uoluerunt spiritui sancto et reseruantes necessaria uictui suo quasi perfecte saeculo renuntiantes uanam gloriam sectabantur. alioquin licet libere uel dare uel non dare, quamquam ei, qui cupiat esse perfectus, praesens paupertas futuris diuitiis conpensanda sit. quomodo autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus libellis, quos ad Furiam et Saluinam scripsimus, plenius dictum putam