comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ bonitatẽ. et quale futurũ sit ꝑpro¬
priã uoluntatẽ. Nouit d̾s & ordinauit
om̃ia. Ut aut̃ sit homo aliuquid: conu̾¬
tit se ad illũ a quo creatꝰ e̾. Recedendo
enĩ frigescit. accedendo feruescit. Re¬
cedendo tenebrescit: accedendo clares¬
cit. Aquo enĩ habet ut sit: apud illũ
habet ut bene ei sit. Deniq filiꝰ minor
qͥ in sua potestate habuit substantiã
suã. quȩ illi apud patrẽ optime serua¬
bat᷑: factꝰ sue potestatis ꝓfectus. ẽ in re¬
gionẽ longinquã hȩsit principi ma¬
lo. porcos pauit. fame correptꝰ ÷. qui
saturitate suꝑbꝰ abscesserat. E rgo qͥsqͥs
ita uult. eẽ. similis dõ. ut ad illũ stet.
fortitudinẽq suã sic̃ scriptũ. e̾. ad illũ
custodiat. ñ ab illo recedat. ei coheren¬
do signet᷑ tanquã ex anulo cęra. illi
affixus habeat i maginẽ eiꝰ. faciens qđ
uere custodit imaginẽ & similitudi¬
nẽ. ad quã factꝰ e̾. Porro autͥ si pu̾se n
luerit imitari đm. ut quomͦ ds non

Expanded text:
e futurum sit per propriam voluntatem; novit Deus et ordinavit omnia. Ut autem homo sit aliquid, convertit se ad illum a quo creatus est. Recedendo enim frigescit; accedendo fervescit: recedendo tenebrescit; accedendo clarescit. A quo enim habet ut sit, apud illum habet ut ei bene sit. Denique filius minor in sua potestate habere substantiam suam, quae illi apud patrem optime servabatur, factus suae potestatis, profectus est in regionem longinquam, haesit principi malo, porcos pavit; fame correctus est qui saturitate superbus abscesserat . Ergo quisquis ita vult esse similis Deo, ut ad illum stet, fortitudinemque suam, sicut scriptum est, ad illum custodiat , non ab illo recedat: ei cohaerendo signetur tanquam ex annulo cera, illi affixus habeat imaginem ejus, faciens quod vere custodit similitudinem et imaginem ad quam factus est. Porro autem si perverse voluerit imitari Deum, ut quomodo Deus non
Abbreviated transcription (Latin):
do: contradicunt diuinis eloquiis.
quibꝰ catholica ȩccłia pͣnunciata.ẽ.
ñ in aliqua parte t̾rarũ futura sic̃
quȩlibet scismata. s in uniu̾so mun¬
do fructificando atq crescendo. usq
ad ipsos ethyopes extremos uidelicet¬
& teterrimos homines ꝑuentura.
÷. Reges tharsis & insule munera
offerent. reges arabũ & saba dona addu

Expanded text:
do, contradicunt divinis eloquiis, do, contradicunt divinis eloquiis, quibus catholica Ecclesia praenuntiata est, non in aliqua parte terrarum futura, sicut quaelibet schismata; sed in universo mundo fructificando atque crescendo, usque ad ipsos Aethiopes, extremos videlicet et teterrimos hominum, perventura. Reges Tharsis et insulae munera offerent; re
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s dilectus. hinc gͦ doctrina eiꝰ mei
piens & magisterii cęlestis auctoritas
dilatat᷑ usq ad t̾minos orbis terre.
cũ prȩdicat᷑ euangłiũ regni in uniu̾¬
so orbe. intestimoniũ om̃ibꝰ gentib.
ȩthyopes. & inimici eiꝰ t̾rã lingent.
simũ nominaret. quȩ in finib terrȩ
.ẽ. Corã illo ꝓcident dictũ ẽ. ad orabuss
eũ. Et qͣm scismata futura erant ꝑdi
u̾sa t̾rarũ loca. quȩ inuiderent ȩccłiȩ
catholicȩ toto t̾rarũ orbe diffusȩ. eadẽ
porro scismata ꝑ hominũ nomina se
fuerant diuisura. & homines aman
dixisset. corã illo decident ethyopes.
adiunxit. & inimici eiꝰ terrã lingent.
Id ÷ homines amabunt. ut inuideant
głȩ. xp̃i cui dictũ est. exaltare super
cȩlos ds. & suꝑ omnẽ terrã gła tua.
homo qͥppe audire meruit t̾ra es. et
in terrã ibis. hanc t̾rã lingendo id ÷
taliũ auctoritate uaniloqua delecta¬
ti eos amando & suauissimos haben¬

Expanded text:
meus dmeus dpiens, et magisterii coelestis auctoritas, dilatatur usque ad terminos orbis terrae, cum praedicatur Evangelium regni in universo orbe in testimonium omAethiopes, et inimici ejus terram lingent. simum nominaret, quae in finibus terrae est. Coram illo procident, dictum est, adorabunt eum. Et quia schismata futura erant per diversa terrarum loca, quae inviderent Ecclesiae catholicae toto terrarum orbe diffusae; eadem porro schismata per hominum nomina se fuerant divisura, et, homines amanddixisset, Coram illo decident Aethiopes; adjunxit, et inimici ejus terram lingent; id est, homines amabunt, ut invideant gloriae Christi, cui dictum est, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Homo quippe audire meruit: Terra es, et in terram ibis . Hanc terram lingendo, id est, talium auctoritate vaniloqua delectati, eos amando, et in suavissimos haben
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia hic recte significat᷑ uocabilo
lune: corsequenter osterdit quam
eandẽ late eccłiam fuerat diffusurꝰ.
cũ adiecit. & dñ abit᷑ a mari usq ad
mare. Mare̾ qͥppe magno cingitur
tra qui uocat᷑ occea nus. de quo in¬
fluit quoddã exiguũ in medio t̾rarũ
& facit ista maria nota nob̾. quȩ na¬
uigiis frequentant᷑. Proinde a mari usq
ad mare. a quolibet fine t̾rȩ usq adquẽ¬
libet finẽ dñaturũ dix̃ euiꝰ nom̃ et po¬
testas toto orbe fuerat p̾dicanda mul¬
tũq ualitura. Qđ ne aliter posset intel¬
ligi. a mari usq ad mare: continuo sub¬
iecit. & aflumine usq ad t̾minos orbis
t̾rȩ. Qđ gͦ ait. usq ad t̃minos orbis
exp̃ssit. inde uoluisse. xp̃m potestatẽ su¬
am iã cõmendare unde & discipłos cȩpit
eligere a flumine scilicet iordane. ubi
suꝑ baptizatũ unicũ cũ descenderet
sc̃s sp̃ẽ. sonuit uox de celo. hic ÷ filius

Expanded text:
Ecclesia hic recte significatur vocabulo Ecclesia hic recte significatur vocabulo lunae, consequenter ostendit quam late eamdem Ecclesiam fuerat diffusurus, cum adjecit: Et dominabitur a mari usque ad mare. Mari quippe magno cingitur terra, qui vocatur Oceanus; de quo influit quiddam exiguum in medio terrarum, et facit ista maria nota nobis, quae navigiis frequentantur. Proinde, a mari usque ad mare, a quolibet fine terrae, usque ad quemlibet finem dominaturum dixit, cujus nomen et potestas toto orbe fuerant praedicanda, multumque valitura. Quod ne aliter posset intelligi, a mari usque ad mare; continuo subjecit, et a flumine usque ad terminos orbis terrae. Quod ergo ait, usque ad terminos orbis expressit inde voluisse Christum potestatem suam jam commendare, unde et discipulos coepit eligere; a flumine scilicet Jordane, ubi super baptizatum Dominum cum descenderet Spiritus sanctus, sonuit vox de coelo: Hic est Filius
Abbreviated transcription (Latin):
tenemꝰ fidelẽ ꝓmissionẽ di ꝑ iħm xp̃m
dñm nr̃m de quo dr. Orietur in di¬
eb eiꝰ f̾aicia. & abundantia pacis:
donec morte om̾ino deuicta. atq de¬
structa om̃is mortalitaᷤ ibsumatur.
Siuͦ uocabulo lunȩ ñ mortalitas car
no ꝑquã uc̃ transit eccłia s ipsa
omuino eccłia significata ÷ quȩ ꝑma¬
neat in ȩt̾nũ ab hac mortalitate
liberata : ita dictũ accipiendũ est
oriet᷑ in diebꝰ eiꝰ iusticia. & abundari¬
cia patis donee ex tollat᷑ luna: tanꝙͣ
diceret. Oriet᷑ in diebꝰ eiꝰ iꝰticia. q̃ con¬
tradictionẽ ac rebellatioriẽ carnis
uincat. & fiat pax in tantũ crescets.
& abundans donec luna extollat᷑.
gła pͥmogenit᷑ a mortius antecessit.
ut sederet ad dexterã pat̾s. ita cũ
sole ꝑmanens ante limã quo postea
t̾miuos orbis t̾rȩ.De quo utiq di¬
.rerat oriet᷑ in diebꝰ eiꝰ iusticia. et abum¬
dautia pacis donec ȩxcollat᷑ lȩna. Si

Expanded text:
tenemus fidelem promissionem Dei tenemus fidelem promissionem Dei nostrum, de quo dicitur, Orietur in diebus ejus justitia et abundantia pacis: donec morte omnino devicta atque destructa, omnis mortalitas absumatur. Sin vero vocabulo lunae, non mortalitas carnis per quam nunc transit Ecclesia, sed ipsa omnino Ecclesia significata est, quae permaneat in aeternum, ab hac mortalitate liberata; ita dictum accipiendum est, Orietur in diebus ejus justitia et abundantia pacis, donec extollatur luna, tanquam diceretur: Orietur in diebus ejus justitia, quae contradictionem ac rebellationem carnis vincat, et fiet pax in tantum crescens et abundans, donec luna extollatur,gloria primogenitus a mortuis antecessit, ut sederet ad dexteram Patris ; ita cum sole permanens ante lunam, quo postea o utique dixerat: Orietur in diebus ejus justitia et abundantia pacis, donec extollatur luna. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nerethi.S qͥ dixert̃ tollat᷑ & qui dixe¬
rt̃ auferatur: ñ usq adeo dissonant.
Tollat᷑ enĩ magis habet consuetudo
ita dici. ut auferat᷑ & ñ sit. quã ita ut
altius eleuet᷑. Auferat᷑ uͦ ꝓrsus alit̾
intelligi ñ potest. nͥ ut ꝑdat᷑. hoc ÷ ut
ñ sit. Extollat᷑ aut̾ nichibn̾ ut altiꝰ ele
uet᷑. Qđ quidẽ cũ in malo poritur.
suꝑbiã solet significare. sicuti ẽ. in
tua sapientia noli extolli. In bono
aut̃ ad honorẽ ꝑtinet ampliorẽ. uel
cũ aliqͥd eleuatur. sicuti.e̾. in noctibꝰ
ex tollite manꝰ ur̃as in scã. & benedi¬
cite dnm. Hic gͦ si auferat᷑ dictũ in¬
tellexerimꝰ qͥd erit donec auferat᷑
luna. nͥ efficiat᷑ ut ñ sit: fortassis
enĩ hoc intelligi uoluit. ne ulterius
sit mortalitas. qnͣdo nouissima ini¬
mica destruet᷑ mors. ut pacis abun¬
dantia usq ad hoc ꝑducat᷑. ne qͥd re¬
sistat felicitati iꝰtorũ ex infirmitate
mortalitatis. qđ erit in illo scło. cuiꝰ

Expanded text:
ed qui dixerunt tollatur, et qui dixerunt auferatur, non usque adeo dissonant. Tollatur enim magis habet consuetudo ita dici, ut auferatur, et non sit, quam ita ut altius elevetur. Auferat vero prorsus aliter intelligi non potest, nisi ut perdatur, hoc est ut non sit; extollatur autem, nihil nisi ut altius elevetur. Quod quidem cum in malo ponitur, superbiam solet significare; sicuti est: In tua sapientia noli extolli . In bono autem ad honorem pertinet ampliorem, velut cum aliquid elevatur; sicuti est: In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum . Hic ergo si auferatur dictum intellexerimus, quid erit donec auferatur luna, nisi efficiatur ut non sit? Fortassis enim hoc intelligi voluit, ne ulterius sit mortalitas, quando novissima inimica destruetur mors : ut pacis abundantia usque ad hoc perducatur, ne quid resistat felicitati beatorum ex infirmitate mortalitatis; quod erit in illo saeculo, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ.ẽ. etiã sapientes huius mundi
in xp̃o fuisse credituros. Per arabiã
qͥppe gentes intelligimꝰ. ꝑ aurũ sapien¬
tiam. quȩ ita excelle̾t int̾ om̃s doctri¬
nas: ut aurũ int̾ metalla. Unde scͥptũ
.ẽ Accipite prudentiã sic̃ argentũ.
& sapientiã sic̃ aurũ ꝓbatũ. Et adorabt̃
de ipso semꝑ. Qđ habet grecꝰ periautu.

Expanded text:
tum est, etiam sapientes hujus mundi in Christo fuisse credituros. Per Arabiam autem Gentes intelligimus: per aurum sapientiam, quae ita excellit inter omnes doctrinas, ut aurum inter metalla; unde scriptum est, Accipite prudentiam sicut argentum, et sapientiam sicut aurum probatum . Et orabunt de ipso semper. Quod habet gra
Abbreviated transcription (Latin):
nec suꝑ celestibꝰ. nec in cęlo cęli qđ dr̃
indiget ds̃. ut aut melior sit. aut po¬
tentior. aut beatior. Quid enĩ. eẽt.
qͥc quid aliud e̾. nisi ipse fecisset.&
Quo gͦ eget abste. qui erat ante te. &
tã potens erat. ut cũ tu ñ eẽs faceret
te Nunqͥd mͦ parentes faciunt fi¬
lios ꝑ quandam concupiscentiam
carnalẽ. generant potiꝰ quã creant.
Illis aut̃ generantibꝰ. d̾s creat. Nam
si tu creas. dic. quid tua mulier pa¬
ritura ẽ. Quid dicã. tu dic. Ipsa dicat.
que qdđ portat. ignorat. Generant tam̃
homines filios ad solatiũ suũ. & sub¬
sidiũ senectutis. Nunqͥd ideo creauit
hec om̃ia ds. a quibꝰ senex adiuuare

Expanded text:
nec supercoelestibus, nec coelo coeli quod dicitur, nec supercoelestibus, nec coelo coeli quod dicitur, indiget Deus, ut aut melior sit, aut potentior, aut beatior. Quid enim esset quidquid aliud est, nisi ipse fecisset? Quo ergo eget abs te qui erat ante te, et tam potens erat, ut cum tu non esses, faceret te? Numquid quomodo parentes faciunt filios? Per quamdam concupiscentiam carnalem generant, potius quam creant; istis enim generantibus, Deus creat. Nam si tu ita creas, dic quid tua mulier paritura est. Quid dicam, Tu dic? ipsa dicat, quae quod portat ignorat. Generant tamen homines filios, et ad solatium suum, et ad subsidium senectutis. Numquid ideo creavit haec omnia Deus, a
Abbreviated transcription (Latin):
nos hortat᷑. Deniq qͥd adiungit :
Ut sitis filii patris ur̃i qui in cęlis est.
Quid enĩ ipse facit: hoc facit certe. Qui
solẽ suũ oriri facit suꝑ bonos & ma¬
los. & pluit suꝑ iꝰtos & iniustos. Qui
gͦ bene uult inimico suo. deo similis
est. nec ista suꝑbia s obȩdientia. ẽ.
Quare. Quia ad iaginẽ di facti sumꝰ.
Faciamꝰ inquit hominẽ ad imaginẽ &
similitudinẽ nrãm. Non gͦ aliquid
alienũ. ẽ: si imaginẽ di tẽnemus in
putamꝰ ut exclamaret captiuus. dnẽ
quis similis tibi: Quȩ ÷ ista ꝑu̾sa si¬
militudo : Audite & intelligite si po¬
testis. Credimꝰ aut̃ qđ ipse qui nos po¬
suit hȩc uob̾ dicere : dabit uobis etiã
posse intelligere. d̾s nullo indiget
bono. & ipse ÷ sũmũ bonũ. & ab ipso
÷ om̃e bonũ. Ut gͦ boni simꝰ: dõ indi¬
gemꝰ. Ut bonꝰ sit ds̃ nobis non indi¬
get. Nec nob̾ tantũ. s usq ad altissima
quȩ fecit magnalia. Nec ipsis cȩlestibꝰ.

Expanded text:
nos hortatur. Denique quid adjungit? nos hortatur. Denique quid adjungit? Ut sitis, inquit, filii Patris vestri qui in coelis est. Quid enim ipse facit? Hoc facit certe: Qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Qui ergo bene vult inimico suo, Deo similis est: nec ista superbia, sed obedientia est. Quare? Quia ad imaginem Dei facti sumus: Faciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Non ergo aliquid alienum est, si imaginem Dei tenemus in putamus, ut exclamaret captivus: Domine, quis similis tibi? quae est ista perversa similitudo? Audite, et intelligite, si potestis: credimus autem quia ipse qui nos posuit haec vobis dicere, dabit vobis etiam posse et intelligere. Deus nullo indiget bono, et ipse est summum bonum, et ab ipso est omne bonum. Ut ergo boni simus, Deo indigemus: ut bonus sit Deus, nobis non indiget, nec nobis tantum, sed usque ad altissima quae fecit magnalia, nec ipsis coelestibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Usq in altissima quȩ fecisti magnalia.
Ne putes hominẽ solũ ꝑtinere ad grãm
di. Quid erat angłs antequã fieret.
Qͥd. ẽ. angłs. si deserat qͥ creauit. Ergo
potentiã tuã & i̾ticiã tuã. usq in altis¬
sima quȩ fecisti magnalia. & homo se
extollit. & ut ꝑtineat ad pͥmã captiui¬
tatẽ. audit serpentẽ suggerentẽ. gu
tibi. Non in abẏsso. ñ in inferno. ñ
in t̾ra. ñ in cȩlo. Om̾ia enĩ tu fecisti.
Quid contendit opꝰ cũ artifice: Ego au̾¬
ait adã miser & adã om̃is homo. cũ
uolo. eẽ. ꝑu̾se similis tͥ. ecce qͥd factꝰ
sũ. ut de captiuitate ad te clamẽ.
Cui bene erat sub rege bono: captiuus
factꝰ sũ sub meo seductore. & clamo ad
te. qui cecidi abste. Et unde abste
nos uocat: Nonne ipse. ẽ. qͥ dic̃. diligi¬
te mimicos ur̃os. orate ꝓiis qui uo ˢ¬
ꝑ sequunt᷑. benefacite us qui uos ode¬
r̃t : hȩc dicens. ad similitudinẽ di

Expanded text:
Usque in altissima quae fecisti magnalia. Usque in altissima quae fecisti magnalia. Ne putes hominem solum pertinere ad gratiam Dei. Quid erat Angelus antequam fieret? quid est Angelus, si deserat qui creavit? Ergo, potentiam tuam et justitiam tuam, usque in altissima quae fecisti magnalia. 6. Et homo se extollit! et ut pertineat ad primam captivitatem, audit serpentem suggerentem: Gustibi? Non in abysso, non in inferno, non in terra, non in coelo; omnia enim tu fecisti. Quid contendit opus cum artifice? Deuait Adam miser, et in Adam omnis homo, cum volo esse perverse similis tibi, ecce quid factus sum, ut de captivitate ad te clamem: cui bene erat sub rege bono, captivus factus sum sub meo seductore; et clamo ad te, quia cecidi abs te. Et unde abs tenos vocat? Nonne ipse est qui dicit: Diligite inimicos vestros; orate pro eis qui vos persequuntur; benefacite eis qui vos oderunt? Haec dicens, ad similitudinem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Potentiã tuã. & iusticiã tuã. hoc est an¬
nntiẽ om̃i generationi suꝑ uentu¬
re brachiũ tuũ. & qͥd p̃stitit brachiũ
tuũ: Lib̾ationẽ nram gratuitã hoc
gͦ annunciẽ. ipsã grãm om̃i generatio¬
ni suꝑuenture. Dicã om̃i homini na¬
scituro. Nichil es ꝑ te. d̾m inuoca.
Tua peccata. mala merita. di sunt gr̃a¬
p̃miũ uenerit sua dona coronabit.
ũ merita tua. dicã om̃i generationi
suꝑuenturȩ. Dr captiuitate uenisti.
ad adã ꝑtinebas. Dicã hoc om̃i genera¬
tioni suꝑ uenturȩ. nullas iuires meas.
nullã iꝰticiã meã. s potentiã tuã & iꝰti¬
ciã tuã. Ds usq in altissima quȩ fe¬
cisti magnalia. Potentiã tuã & r̾ticiã
tuã. Usq quo: Usq ad carnẽ & san¬
guinẽ. immo usq ad altissima quȩ
fecisti magnalia. In altis cęli sunt.
tibi debent qđ uiuunt. tͥ debent qđ
iꝰte uiuunt. tͥ debent qđ beate uiuuss.
Potentiã tuã & iꝰticiã tuã ds. usq quo:

Expanded text:
tiam tuam, et justitiam tuam: hoc est, annuntiem generationi omni superventurae brachium tuum. Et quid praestitit brachium tuum? Liberationem nostram gratuitam. Hoc ergo annuntiem, ipsam gratiam omni generationi superventurae; dicam omni homini nascituro: Nihil es per te, Deum invoca; tua peccata sunt, merita Dei suntpraemium venerit, sua dona coronabit, non merita tua, Dicam omni generationi superventurae: De captivitate venisti; ad Adam pertinebas. Dicam hoc omni generationi superventurae, nullas vires meas, nullam justitiam meam; sed potentiam tuam et justitiam tuam, Deus, usque in altissima quae fecisti magnalia. Potentiam tuam et justitiam tuam, usquequo? usque ad carnem et sanguinem? Imo, usque ad altissima quae fecisti magnalia. In altis coeli sunt; tibi debent quod vivunt, tibi debent quod juste vivunt, tibi debent quod beate vivunt, Potentiam tuam et justitiam tuam, usquequo?
Abbreviated transcription (Latin):
fracti st̃: tu aut̃ fide sta. Noli altũ
sape. s time. Qd enĩ ÷. noli altũ sape:
Noli suꝑbire qr insert᷑ es. s time ne
frangaris ꝑ infidelitatẽ. sic̃ illi fra¬
cti ft̃. Propt̾ infidelitatẽ in qͥt frati
sunt: tu aut̾ fide sta. noli altũ saꝑe.
s time. Nam si d̾s naturalibꝰ ramis s

Expanded text:
autem fide sta; noli altum sapere, sed time. Quid enim est, Noli altum sapere? Noli superbire, quia insertus es; sed time ne frangaris per infidelitatem, sicut illi fracti sunt. Propter infidelitatem, inquit, fracti sunt: tu autem fide sta; noli altum sapere, sed time. Nam si D
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰtũ.ẽ. Suscipiant montes pacẽ popło.
& colles iusticiã. Montes maiores st̃.
colles minores. Nimirũ hi st̃. qͦs aliꝰ
habet psalmꝰ. pusillos cũ magnis. Isti
huiꝰ scłi seruitute. Excellenti gͦ scĩtate
eminentes in ȩccłia montes st̃. qui ido¬
nei st̃ & alios docere sic loquendo ut
fidelit̾ instruant. sic uiuendo ut salu¬
brit̾ imitent᷑. colles aut̃ st̃. illoꝵ excel¬

Expanded text:
. Suscipiant montes pacem populo, et colles justitiam. Montes majores sunt, colles minores. Nimirum ergo hi sunt quos alius habet psalmus: Pusillos cum magnis. Isti hujus saeculi servitute. Excellenti ergo sanctitate eminentes in Ecclesia, montes sunt; qui idonei sunt et alifideliter instruantur sic vivendo, ut salubriter imitentur: colles autem sunt ill
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. Primo sitiuit anima mea et caro
mea multiplicit̃ tͥ in deserto. & inter¬
ra sine uia et sine aqua. et sic insco
apparui tͥ. ut uiderẽ potentiã tuã. &
głam tuã. Nisi qͥs pͥmo sitiat in isto ma¬
lo in quo est: nunꝗͣ ꝑuenit ad bonũ qđ
.e. Apparui aut̾ tͥ inquit in scõ. Iã in
scõ ẽ. magna consolatio. Apparui tͥ qͥd. ẽ.
Apparui tͥ ut uiderẽ. Non dix̃ apparui tͥ
ut uideres: s apparui tͥ ut uiderẽ poten

Expanded text:
tuam. Primo sitivit anima mea, et caro tuam. Primo sitivit anima mea, et caro mea multipliciter tibi in deserto, et in terra sine via, et sine aqua; et sic in sancto apparui tibi, ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Nisi quis primo sitiat in isto deserto, id est malo in quo est, nunquam pervenit ad bonum quod est Deus. Apparui autem tibi, inquit, in sancto. Jam in sancto est magna consolatio. Apparui tibi, quid eApparui tibi, ut viderem. Non dixit. Apparui tibi, ut videres; sed, Apparui tibi, ut viderem pote
Abbreviated transcription (Latin):
titulũ psalmꝰ accepit. In t̾ra deserta.
nũ habitat. insuꝑ & sine uia. et sine
aqua. Utinã uel uiã haberet ipsũ de¬
sertũ. utinã illuc hõ incurrens: uel nos¬
set qua inde exiret. Non uidet homi¬
nẽ ad solatiũ. ñ uidet uã qua careat¬
deserto. Ergo ibi diu̾tit. Utinã. eẽt. uel
aqua unde reficeret᷑. qui inde ñ potest
exire. Malũ desertũ. horribile & tim̃¬
dũ. Et tam̃ ds misertꝰ ẽ. nr̃i. & fec̃ nob̾
do ad nos p̃dicatores u̾bi sui: et dedit no¬
bis aquã in deserto. implens spũ scõ p̾di¬
catores suos: ut fieret in eis fons aquę
salientis inuitã ȩt̾nã. Et ecce habemꝰ hic
ti pꝰ cõmendauit psalmꝰ. ut & tu cũ au¬
disses in quo malo eẽs: si qͥs hic habe pos¬
ses consolationes. uel sociors. uel uie. uel
aquȩ: ñ tͥbueres deserto. s illi qͥ te uisi¬
tare dignatꝰ ẽ. in deserto. Sic in scõ appa
rui tͥ. ut uiderẽ potentiã tuã et głam

Expanded text:
titulum Psalmus accepit. In terra deserta. titulum Psalmus accepit. In terra deserta. num habitat; insuper, et sine via, et sine aqua. Utinam vel viam haberet ipsum desertum! utinam illuc homo incurrens, vel nosset qua inde exiret! Non videt hominem ad solatium, non videt viam qua careadeserto. Ergo ibi divertit. Utinam esset vel aqua, unde reficeretur, qui inde non potest exire! Malum desertum, horribile et timendum! et tamen Deus misertus est nostri, et fecit nobis do ad nos praedicatores verbi sui; et dedit nobis aquam in deserto, implens Spiritu sancto praedicatores suos, ut fieret in eis fons aquae salientis in vitam aeternam . Et ecce habemus hic ti prius commendavit psalmus, ut et tu cum audisses in quo malo esses, si quas habere hic posses consolationes, fructus, vel viae, vel aqua, non tribueres deserto, sed illi qui te visitare dignatus est irui tibi, ut viderem potentiam tuam, et gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
nũmo. si opus ẽ. ium̃to carni huic:
a dõ petere debet. ñ a demoni is et idoł.
et a nescio qͥbꝰ potestatibꝰ huiꝰ scłi. Sunt
enĩ qui quando fam̃ patiunt᷑ in isto
scło: dimittunt dm̃ et rogant mercuriũ.
aut rogant iouẽ. ut det illis aut quã di¬
cunt celestẽ. aut aliqua demonia simili¬
a. Non do sitit caro ipsorũ. Qui aut̃ dõ
sitiunt: undiq deber̃ d̾o sitire et anima
et carne. Quna et animȩ ds̃ panẽ suũ.
id ÷ u̾bũ ueritatis. & carm ds̃ dat quȩ
necessaria ft̃: qr ds fec̃ et animã & car
nẽ. Propt̾ carnẽ tuã rogas demonia:
Nunquid animã tuã d̾s fec̃. & carnẽ tuã
pascit ãbas res. Utrunq nr̃m dõ sitiat. &¬
ex labore multiplici simplicit̾ saciet᷑. Ubi
aut̃ sitit anima nr̃a et multiplicit̾ ca
nr̃o: Ubi sitit: In t̾ra deserta. et sine
uia. & sine aqua. Scłm istud diximꝰ. ip¬
sa ÷ idumea. hoc ÷ desertũ idumeȩ. unde

Expanded text:
nummo, si opus est jumento carni huic, nummo, si opus est jumento carni huic, a Deo petere debet, non a daemoniis, et idolis, et a nescio quibus potestatibus hujus saeculi. Sunt enim qui, quando famem patiuntur in isto saeculo, dimittunt Deum, et rogant Mercurium, aut rogant Jovem ut det illis, aut quam dicunt Coelestem, aut aliqua daemonia similia: non Deo sitit caro ipsorum. Qui autem Deo sitiunt, undique debent sitire, et anima, et carne: quia et animae Deus dat panem suum, id est verbum veritatis; et carni Deus dat quae necessaria sunt, quia Deus fecnem. Propter carnem tuam rogas daemonia: numquid animam Deus fecit, et carnem tuam pascit ambas res. Utrumque nostrum Deo sitiat, et ex labore multiplici simpliciter satietur. 8. Ubi autem sitit anima nostra, et multipliciter caid est Deo nostro; ubi sitit? In terra deserta, et sine via, et sine aqua. Saeculum istud diximus; ipsa est Idumaea, hoc est desertum Idumaeae, unde
Abbreviated transcription (Latin):
fatigam᷑. et id̾o surgimꝰ. Deinde uidete.
qr nullus ẽ. carms nr̃e status. Quomͦ
infantia uolat in puericiã. & quęris
infantiã et ñ ÷ infantia. qr iã ꝓ infan¬
tia puericia. ẽ. Iterũ et ipsa migrat
in adolescentiã. quęris puericiam et
ñ inuenis. Adolescens fit iuuenis. quȩ¬
ris adolescentẽ et ñ ẽ. Iuuenis fit senex.
queris iuuenẽ. & ñ inuenis. Et senex
morit᷑. queris senẽ et ñ iuenis. Non
statgͦ etas nr̃a. Ubiq fatigatio.ẽ. ubiq.
lassitudo. uibiq corruptio. Attenden
et sic caro nr̃a multiplicit̾ sitit dõ in ista
idumea. in isto deserto. Quã multiplicit᷑
laborat: tã multiplicit᷑ sitit. Quã mul¬
tiplicit̃ fatigat᷑: tã multiplicit̾ sitit illã
infatigabilẽ in corruptionẽ. Quanquã
fr̃s mei. boni xp̃iani & fideł etiã in hoc
scło caro deo sitit. Quia si opꝰ ẽ. carni pa¬
ne. si opꝰ ÷ aqua. si opꝰ.ẽ. uino.si opꝰ.ẽ.

Expanded text:
fatigamur, et ideo surgimus. Deinde videte fatigamur, et ideo surgimus. Deinde videte quia nullus est carnis nostrae status: quoniam infantia avolat in pueritiam; et quaeris infantiam, et non est infantia, quia jam pro infantia pueritia est: iterum et ipsa migrat in adolescentiam; quaeris pueritiam, et non invenis: adolescens fit juvenis; quaeris adolescentem, et non est: juvenis fit senex; quaeris juvenem, et non invenis: et senex moritur; quaeris senem, et non invenis. Non stat ergo aetas nostra: ubique fatigatio est, ubique lassitudo, ubique corruptio. Attendentnem; et sic caro nostra multipliciter sitit Deo. In ista Idumaea, in isto deserto, quam multipliciter laborat, tam multipliciter sitit; quam multipliciter fatigatur, tam multipliciter sitit illam infatigabilem incores mei, boni christiani et fidelis etiam in hoc saeculo caro Deo sitit: quia si opus est carni pane, si opus est aqua, si opus est vino, si opus est
Abbreviated transcription (Latin):
at᷑. Si enĩ d̾s fec̃ nos qͥ ñ eramꝰ. magnũ
ẽ. illi reparare qͥ eramꝰ : Ergo hoc in
detis putrescere mortuos. et ire in ci¬
nerẽ et in puluerẽ. Aut si incendat᷑
aliqͥs mortuus. aut si canes dilanient
eũ. putatis qr inde ñ erit resurrectu¬
rus: Om̃ia quȩ discerpunt᷑ & in fa¬
uillas q̃sdã pucrescunt. integra st̃ dõ.
In illa enĩ elementa mundi eunt. unde
pͥmo uener̃ qndo facti sumꝰ. Non illa ui¬
demꝰ. s tam̃ ds unde scit ꝓducet illa. qr &
anteqͣ essemꝰ unde sciebat nos ꝓduxit. Tał
gͦ resurrectio carnis nob̾ ꝓmittit᷑. ut qͣn¬
uis ipsa sit caro quã mͦ portamꝰ. quȩ resur¬
rectura ẽ: tam̃ non habeat corruptionẽ.
quã mͦ ht̃. Modo enĩ ex corruptione fra
dormiamꝰ deficimꝰ. idõ uigilamꝰ. Si diu
manducemꝰ & bibanꝰ. qͥnuus ꝓpt̃ refectio¬
nẽ manducemꝰ et bibamꝰ: ipsa ditt᷑na
refectio. defectio. e̾. Si diu stemꝰ fatiga¬
mͦ. ido sedem᷑. Et si diu sedeamꝰ: et ibi

Expanded text:
amus, magnum illi est reparare qui eramus? Ergo hoc vobis uasi putrescere mortuos videtis, et ire in cineres et in pulverem. Aut si incendatur aliquis mortuus, aut si canes dilanient eum, putatis quia inde non erit resurrecturus? Omnia quae discerpuntur et in favillas quasdam putrescunt, integra Deo sunt. In illa enim elementa mundi eunt, unde primo venerunt, quando facti sumus: non illa videmus; sed tamen Deus unde scit producet illa, quia et antequam essemus, unde sciebat nos produxit. Talis ergo resurrectio carnis nobis promittitur, ut quamvis ipsa sit caro quam modo portamus, quae resurrectura est, tamen non habeat corruptionem quam modo habet. Modo enim ex corruptione fragdormiamus, deficimus; ideo vigilamus: si diu manducemus et bibamus; quamvis propter refectionem manducemus et bibamus, ipsa diuturna refectio defectio est: si diu stemus, fatigamur: ideo sedemus: et si diu sedeamus, et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
si recedis iniustꝰ es. ad quã si accedis iustꝰ
es. Te recedente ñ deficit. te accedente
ñ crescit. Ubi ÷ gͦ ista iꝰticia: Quȩre int̾ra.
Absit. Non enĩ aurũ aut lapides p̃cio¬
sos quexis. iusticiã quęrens. Quȩre in
mari. quere in nubib. quȩre in stellis.
quere in angłis. Inuenis in illis. s et ipsi
de fonte bibunt. Iusticia enĩ angłors in
om̃ibꝰ ẽ. s ab uno capit᷑. Respice gͦ. tnͣs¬
cende. uade illuc ubi semel locutus ÷ d̾s.
et ibi inuenues fontẽ iusticiȩ. ubi ÷ fons
uitȩ. Qm̃ apud te ÷ fons uite.Si enĩ tu
de rore exiguo iudicare uis qđ iustũ et
Unde ad te manat tanquã de fonte iusticia.
inquantũ iustũ sapis. cũ ex multis par¬
tib inique desipias: Habet gͦ fontẽ ui¬
sticiȩ ds. Noli ibi querere iniquitatẽ.
ubi lux sine umbra. ẽ. S plane latere
te potest causa. Si latet te causa: respice
ignorantiã tuã. Uide qͥs sis. attende hȩc

Expanded text:
si recedis, injustus es; ad quam si accedis, justus si recedis, injustus es; ad quam si accedis, justus es. Te recedente non deficit; te accedente non crescit. Ubi est ergo ista justitia? Quaeres in terra? Absit. Non enim aurum aut lapides pretiosos quaeris, justitiam quaerens. Quaere in mari, quaere in nubibus, quaere in stellis: quaere in Angelis; invenis in illis, sed et ipsi de fonte bibunt. Justitia enim Angelorum in omnibus est, sed ab uno capitur. Respice ergo, transcende, vade illuc ubi semel locutus est Deus; et ibi invenies fontem justitiae, ubi est fons vitae: Quoniam apud te est fons vitae . Si enim tu de rore exiguo judicare vis quod justum eunde ad te manat tanquam de fonte justitia, in quantum justum sapis, cum ex multis partibus inique desipias? Habet ergo fontem justitiae Deus. Noli ibi quaerere iniquitatem, ubi lux sine umbra est. Sed plane latere te potest causa. Si latet te causa, respice ignorantiam tuam, vide qui sis; attende haec
Abbreviated transcription (Latin):
quitatẽ. nͥ uidendo iustitiã. Rep̃hensor
iniqͥtatis eẽ ñ potest. qui ñ cernt iusti¬
ciã cui cõparatã rep̾hendat iniqͥtatem.
Unde enĩ scis qr hoc miustũ ÷ nisi scias
qͥd sit iustũ: Quid si enĩ iustũ . ẽ. et hoc
qđ dicis iniustũ: Absit inqͥs. iniuistũ e̾.
et damas quasi uidentibꝰ ocłis uidens hoc¬
epiustũ esse. unꝙ ex aliqͥ regula uisticie.¬
cui comparans hoc qđ uides prauũ. et cer¬
nens ñ conuenire rectitudini regulȩ tuȩ.
quo uiso rep̃hendis iniustũ: Unde illud
nescio qͥd. quo asꝑgit᷑ anima tua. ex mul¬
tis partibꝰ in caligine constituta: Nescio
qͥd hoc qͦd choruscat menti tuȩ. unde hoc
iustũ: Ita ne ñ h̃t̃ fontẽ suũ: Ate ribi
÷ qd iustũ ẽ. et tu tibi potes dare iustici¬
ã: Nemo sibi dat. qđ ñ ht̃. Ergo cũ sis
iniustus. eẽ. ñ potes iustus. nͥ conu̾tendo
te ad quandã iusticiã manentẽ. aqua

Expanded text:
quitatem, nisi videndo justitiam. Reprehensor quitatem, nisi videndo justitiam. Reprehensor iniquitatis esse non potest qui non cernit justitiam, cui comparatam reprehendat iniquitatem. Unde enim scis quia hoc injustum est, nisi scias quid sit justum? Quid si enim justum est et hoc, quod dicis injustum? Absit, inquis, injustum est: et injustum esse utique ex aliqua regula justitii comparans hoc quod vides pravum, et cernens non convenire rectitudini regulae tuae, quo viso, reprehendis injustum? Unde illud nescio quid, quo aspergitur anima tua, ex multis partibus in caligine constituta, nescio quid hoc quod coruscat menti tuae? unde hoc justum? Itane non habet fontem suum? A te tibi est quod justum est, et tu tibi potes dare justitiam? Nemo sibi dat quod non habet. Ergo cum sis injustus, esse non potes justus, nisi convertendo te ad quamdam justitiam manentem; a qua
Abbreviated transcription (Latin):
facere tẽptatorẽ. habes enĩ misericordis¬
simũ saluatorẽ. Tantũ admittit᷑ ille
tẽptare. qͣntũ tͥ prodest ut exercearis. ut
ꝓberis. ut qui te nesciebas: a te ipso inue¬
niaris. Nam ubi uel unde. nͥ de hac di
potestate et miscđia securi eẽ debemꝰ.
scđm illã apłicã sententiã. fidelis ds̃ qͥ ñ
ꝑmttit uos tẽptari supͣ id qđ potestis :
Ergo potestas łi ẽ. Non est enĩ potestas nͥ
a dõ. Noli dicere. et quare dat tantã pote¬
statẽ. Et ñ det potestatẽ. Qui dat potesta¬
tẽ. ht̃ equitatẽ. Tu inique murmurare
potes. ille ȩqͥtatẽ ꝑdere ñ potest. Nunqͥd
iniquitas apud dm̃: Absit. Hoc fige in
corde. hoc de cogitatione tua ñ excutiat
inimicꝰ. facere potest aliqͥd d̾s ut tu nes¬
cias quare facit. iniqͥtatẽ facere ñ potest
apud quẽ ñ ẽ. iniqͥtas. Nam ecce rep̾hen¬
dis dm qͣsi de iniquitate. Ago tecũ aliqͥd.
attende paululũ. Non rep̾henderes ini¬

Expanded text:
facere tentatorem; habes enim misericordisfacere tentatorem; habes enim misericordissimum Salvatorem. Tantum permittitur ille tentare quantum tibi prodest, ut exercearis, ut proberis; ut qui te nesciebas, a te ipso inveniaris. Nam ubi, vel unde, nisi de hac Dei potestate, et misericordia securi esse debemus, secundum illam apostolicam sententiam: Fittit vos tentari super id quod potestis ? 21. Ergo, Potestas Dei est: Non est enim potestas nisi a Deo . Noli dicere, Et quid ei dat tantam potestatem? Et non det potestatem. Qui dat potestatem, habet aequitatem? Tu inique murmurare potes, ille aequitatem perdere non potest. Numquid iniquitas apud Deum? Absit . Hoc fige in corde; hoc de cogitatione tua non excutiat inimicus. Facere potest aliquid Deus, ut tu nescias quare faciat: inique tamen facere non potest, apud quem non est iniquitas. Nam ecce reprehendis Deum quasi de iniquitate ago tecum aliquid, attende paululum: non reprehenderes ini
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ timete. miscdiã eiꝰ amate. Nec sic de
miscdia p̾sumatis ut potestatẽ cõntẽpna¬
tis. nec sic potestatẽ timeatis. ut de mise¬
ricordia desꝑetis. Apud illũ potestas. a¬
pud illũ miscdia. Hunc humiliat et hc̃
exaltat. Hunc humiliat potestate. illum
re irã et demonstrare potentiã suã. attulit
inmulta patientia uasa irȩ. que ꝑfecta st̃
in ꝑditionẽ. Audisti potestatẽ. quęre mi¬
sericordiã. Ut notas inqͥt faceret diuitias
suas in uasa misccłiȩ. Etinet gͦ ad eiꝰ potesta¬
tẽ dãnare iniqͦs. & quis illi dicat. quid
fecisti.: Tu enĩ ohomo. quis es qui res
potest. qr potestas ista sub potestate ẽ. Nam
si tantũ posset nocere diabolus quantum
uult: aliqͥs iustoꝵ remaneret. aut aliqͥs
fideliũ eẽt in t̾ra: Ipse ꝑ uasa sua impel¬
lit quasi parietẽ inclinatũ. s tantũ im-¬
pellit. quantũ potestatẽ accipit. Ut autẽ
diabolus. Et potabis nos inqͥt in lac̾mis.
in mensura. Noli gͦ timere ꝑmissũ aliqͥd

Expanded text:
ejus timete, misericordiam ejus amate. Nec sic de misericordia praesumatis, ut potestatem contemnatis; nec sic potestatem timeatis, ut de misericordia desperetis. Apud illum potestas, apud illum misericordia: hunc humiliat, et hunc exaltat : hunc humiliat potestate, illum  et demonstrare potentiam suam, attulit in multa patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. Audisti potestatem: quaere misericordiam. Ut notas, inquit, faceret divitias suas in vasa misericordiae. Pertinet ergo ad ejus potestatem damnare iniquos. Et quis illi dicat: Quid fecisti? Tu enim, o homo, quis es, qui respotest, quia potestas ista sub potestate est. Nam si tantum posset nocere diabolus quantum vult, non aliquis justorum remaneret, aut aliquis fidelium esset in terra. Ipse per vasa sua impellit, quasi parietem inclinatum; sed tantum impellit quantum accipit potestatem. Ut autem tur tentare diabolus: Et potabis nos, inquit, in lacrymis in mensura . Noli ergo timere permissum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
futuro scło saciabit᷑. dicente dño. Beati qͥ
esuriunt et sitiunt iusticiã. qr ipsi satu¬
rabunt᷑. Ergo in hoc scło ñ debemꝰ qͣsi ama¬
re saginã. hic fitiendũ ẽ alibi saginabim᷑.
Modo autẽ ut ñ deficiamꝰ in isto deserdo. asꝑ¬
git nobis rores u̾bi sui. & ñ nos dimitat
ꝓrsus arescere. ut ñ sit de nobis repetitio.
s ut sic sitiamꝰ ut bibamꝰ. Ut aut̃ bibamꝰ. ali¬
qua grã eiꝰ asꝑgim᷑. tam̃ si sitimꝰ. Et qͥd dic̃

Expanded text:
futuro saeculo satiabitur, dicente Domino: Beati qui futuro saeculo satiabitur, dicente Domino: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo in hoc saeculo non debemus quasi amare saginam. Hic sitiendum est; alibi saginabimur. Modo autem ut non deficiamus in isto deserto, aspergit nobis rorem verbi sui, et non nos dimittit prorsus arescere, ut non sit de nobis repetitio, sed ut sic sitiamus, ut bibamus. Ut autem bibamus, aliqua gratia ejus aspergimur; tamen sitimus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ peccati. Si gͦ in illo sumꝰ mortui. in illo etiã
resurreximꝰ. Dixit enĩ ipse apłs. si aut̃
resurrexistis cũ xp̃o. quȩ sursũ sunt
sapite. quȩ sursũ sunt querite. ubi
xp̃c est in dext̾a dĩ sedens. Si gͦ in illo
mortui sumꝰ et in illo resurreximꝰ. et
ipse in nob̾ morit᷑ et in nobis resurgit.
psa ẽ enĩ unitas capitis et corporis: Non
immerito uox ipsius etiã nr̃a e̾. et uox
nr̃a etiã ipsiꝰ e̾. Audiamꝰ gͦ psalmum.
et in eo. xp̃m loquentẽ intelligamꝰ. Ti¬
tulũ h̃t iste psalmꝰ. ipsiꝰ dauid cũ eẽt
erat quȩdã errantiũ hominũ. ubi idola
ista. Si non in bono ponit᷑: intelligen¬
dũ e̾. istã uitã ubi patim᷑ tantos labo¬
res. et ubi tantis necessitatibꝰ subditi
sumꝰ. idumeȩ nomine significari. et hic
÷ desertũ ubi multũ sitit᷑. et audituri
estiuͤͣ ^ mͦ sitientis in deserto. Si aut̃ cog¬
noscamꝰ nos sitientes: cognoscemꝰ nos et
bibentes. Quia qͥ sitit in hoc scło: in

Expanded text:
us, in illo etiam resurreximus. Dixit enim ipse Apostolus: Si autem resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Si ergo in illo mortui sumus, et in illo resurreximus; et ipse in nobis moritur, et in nobis resurgit ipse est enim unitas capitis et corporis; non immerito vox ipsius etiam nostra est, et vox nostra etiam ipsius est. Audiamus ergo Psalmum, et in eo Christum loquentem intelligamus. tulum habet ipse psalmus, Ipsius David cum esset erat quaedam errantium hominum, ubi idola ista. Si non in bono ponitur, intelligendum est istam vitam, ubi patimur tantos labores et ubi tantis necessitatibus subditi sumus, Idumaeae nomine significari. Et hic est desertum ubi multum sititur, et audituri estis vocem modo sitientis in deserto. Si autem cognoscamus nos sitientes, cognoscemus nos et bibentes. Quia qui sitit in isto saeculo, in
Abbreviated transcription (Latin):
su. ut placeã corã dõ in lumine uiuentiũ.
Merito ñ placet filiis alienis qui longe factift̾
a scĩs. qr ñ habent lum̃ uiuentiũ. unde ui¬
cet in lumine uiuentiũ. Attendit᷑ hõ. & ea
quȩ illiꝰ st̃. Nemo scit qualis ẽ. dis uidet qualis
ẽ. Aliquando & ipsũ diabolũ latet. nͥ tẽptet
ñ inuenit. sic̃ de isto uiro quẽ mͦ cõmemora¬
ui.Nouerat illũ ds̾. & ei testimoniũ ꝑhibe¬
bat. Diabolus ñ nouerat. & idõ dicerat. Nun¬
qͥd iob gratis colit dm: Uidete quo ꝓuocat
inimicꝰ. Ibi ꝑfectio ẽ. Uidete qͥd obicit inimi¬
cus. Uidebat hominẽ dõ seruientẽ. in om̃i¬
b obseqͦntẽ. om̃ia bene oꝑantẽ. & qr diues

Expanded text:
aceam corum Deo in lumine viventium. Merito non placet filiis alienis longe factis a sanctis, quia non habent lumen viventium, unde vicet in lumine viventium. Attenditur homo et ea quae ipsius sunt, nemo scit qualis est: Deus videt qualis est. Aliquando et ipsum diabolum latet; nisi tentet, non invenit sicut de isto viro quem modo commemoravi. Noverat eum Deus, et ei testimonium perhibebat: diabolus eum non noverat, et ideo dixerat, Numquid Job gratis colit Deum Videte quo provocat inimicus: ibi perfectio est. Videtequid objicit inimicus. Videbat hominem Deo servientem, in omnibus obsequent
Abbreviated transcription (Latin):
deͥt tͥbulant esse. & adũbrantes se. & op¬
tauit hoc ñ de ira. fr̃s qͥ se male extulert.
expedit eis ut sũ mergant᷑. Qui male con¬
spirauerunt: expedit eis ut linguȩ eoꝵ
diuidant᷑. Ad bonũ consentiant. & con¬
cordent linguȩ eoꝵ. Si aut̃ in id ipsũ
adu̾sus me susurrabant ait om̃s inimi¬
ci mei. ꝑdant id ipsũ in malo. diuidan

Expanded text:
 adumbrantes se, et optavit hoc, non de ira, fratres. Qui se male extulerunt, expedit eis ut submergantur: qui male conspiraverunt, expedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonum consentiant, et concordent linguae illorum. Si autem in idipsum adversum me susurrabant, ait, omnes inimici mei , perdant idipsum in malo; d
Abbreviated transcription (Latin):
dent. Incolere ꝑegrinari e̾. Incolȩ dicũ¬
t᷑. qͥ habitant in patria ñ sua. Om̾s hõ
in hac uita ꝑegrinꝰ e̾: in qua uita uide¬
tis quia carne circuntegim᷑. ꝑ quã carnẽ
cor uideri ñ potest. Id̾o apłs dic̃. Nolite
ante tẽpꝰ qͥcqͣm diiudicare. donec ueniat¬

Expanded text:
dent. Incolere peregrinari est. Incolae dicuntur qui habitant in patria non sua. Omnis homo in hac vita peregrinus est: in qua vita videtis quia carne circumtegimur, per quam carnem cor videri non potest. Ideo Apostolus dicit: Nolite ante tempus quidquam judicare
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ nec diabolũ timeamꝰ. Nec ille nec
ille facit aliqͥd. nͥ qͣndo ꝑmittit᷑. Pmitti
ad nichil potest. nͥ qđ nobis ꝓdest. Tolere¬
mꝰ malos. simꝰ boni. ꝙ & nos fuimꝰ mali.
Pro nichilo saluos faciet ds om̃s. De qͥb des¬
perare audemꝰ: Ergo de ne mine despere¬
mꝰ ꝓ om̃ib qͦs patim᷑ oremꝰ. a dõ nunquã
recedamꝰ. Patrimoniũ nr̃m ipse sit. saluᷤᷤ
nr̃a ipse sit. spes nr̃a ipse sit. Ipse hic con¬
solator. ibi munerator. ubiq uiuificator
& uite dator. Non alteriꝰ uite.s illiꝰ de qua
dictũ ẽ. ego sũ uia. ueritas & uita. Ut &¬
hic in lumine fidei. & ibi in lumine speciei

Expanded text:
 timeamus. Nec ille, nec iste facit aliquid, nisi quando permittitur: permitti ad nihilum potest, nisi quod nobis prodest. Toleremus malos, simus boni, quia et nos fuimus mali. Pro nihilo salvos faciet Deus omnes, de quibus desperare audemus. Ergo de nemine desperemus, pro omnibus quos patimur oremus, a Deo nunquam recedamus. Patrimonium nostrum ipse sit, spes nostra ipse sit, salus nostra ipse sit. Ipse hic consolator, ibi munerator, ubique vivificator et vitae dator; non alterius vitae, sed illius de qua dictum est, Ego sum via et veritas et vita : ut et hic in lumine fidei, et ibi in lumine speciei
Abbreviated transcription (Latin):
tib mulierib Id est canqͣm eaquȩ ñ habes lu¬
men uiuentiũ. Lum̃ enĩ uiuentiũ sapientia.
tenebrȩ insipientiũ stulticia .e̾. Locuta es
tanqͣm una ex insipientib mulieribꝰ. Car¬
nẽ meã uides. lum̃ cordis mei ñ uides. Pote¬
rat illa tc̃ uirũ ampliꝰ amare. si pulchritu¬
dinẽ interiorẽ nosset inspicere. ubi ille pul¬
cher erat corã ocłis dĩ. qi in illo erant uota
quȩ redderet laudes d̾o. Quomͦ illud patri¬
moniũ ñ inuaserat inimicus. Quã integrũ
erat qđ possidebat. & ꝓpt̾ qd ampliꝰ possiden¬
dũ sꝑabat. iturꝰ a uirtutib in uirtutẽ.¬

Expanded text:
tibus mulieribus , id est, tanquam ea quae non habet lutibus mulieribus , id est, tanquam ea quae non habet lumen viventium. Lumen enim ltitia est. Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus: carnem meam vides, lumen cordis mei non vides. Poterat enim illa tunc virum amplius amare, si pulchritudinem interiorem nosset, et inspiceret ubi ille pulcher erat coram oculis Dei: quia in illo erant vota, quae redderet laudis Deo. Quomodo illud patrimonium non invaserat inimicus! Quam integrum erat quod possidebat, et propter quod amplius possidendum sperabat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc lum̃ uiuentiũ. ut gͣtis coleret d̾m. Ds
uidebat in corde serui sui. cultũ suũ gra¬
tuitũ. Placebat enĩ illud cor inconspectu
dñi. in lumine uiuentiũ. Diabolũ latebat.
qr in tenebris erat. Admisit as tẽptatorẽ.
ñ ut ipse nosset qđ nouerat. s ut nobis no¬
scendũ & imitandũ p̃beret. Nunqͥd enĩ
si tẽptator ñ ad miteret᷑. uideremꝰ nos ipsi
in iob qđ deberemꝰ. & uellemꝰ imitari:
Admissus e. tẽptator abstulit om̃ia. reman¬
sit ille solus a falcultatib solus a familia.
solus a filiis. plenꝰ dõ. Uxor sane relicta erat.
Misericorde putas diabolũ qͥ ei reliqͥt uxorẽ:
Nouerat ꝑ quã deceperat adam. suã reliquerat
ad iutricẽ. ñ marito consolatricẽ. Ille gͦ plenꝰ
do. in qͦ uota erant quȩ redderet laudes. ut
ofcenderet qi gͣtis colebat. ñ ido qi tanta ac¬
usq ad pedes. integer tam̃ intꝰ. respondit
tẽptatrici de lumine uiuentiũ. de lumine
cordis sui. Locuta es tanqͣm una de insipien¬

Expanded text:
hoc lumen viventium, ut gratis coleret Deum. Deus videbat in corde servi sui cultum suum gratuitum. Placebat enim illud cor in conspectu Domini, in lumine viventium: diabolum latebat, quia in tenebris erat. Admisit Deus tentatorem, non ut ipse nosset quod noverat, sed ut nobis noscendum et imitandum praeberet. Numquid enim si tentator non admitteretur, videremus nos ipsi in Job quod deberemus et vellemus imitari? Admissus est tentator, abstulit omnia, remansit ille solus a facultatibus, solus a familia, solus a filiis, plenus Deo. Uxor sane relicta erat. Misericordem putatis diabolum, qui ei reliquit uxorem? Noverat per quam deceperat Adam. Suam reliquerat adjutricem, non mariti consolatricem. Ille ergo plenus Deo, in quo vota erant quae redderet laudis, ut ostenderet quia gratis Deum colebat, non ideo quia tanta acusque ad pedes, integer tamen intus, respondit tentatrici, de lumine viventium, de lumine cordis sui: Locuta es tanquam una ex insipien
Abbreviated transcription (Latin):
maritũ putarent᷑.ñ solũ ñ deseruert᷑. s am¬
pliꝰ obsecutȩ st̃. Si gͦ maritꝰ carnał gratis di
& uerax. animȩ maritꝰ ad ꝓlẽ sẽpit̾nȩ uitȩ
fecundans. & steriles nos eẽ ñ ꝑmittens :
Illũ gͦ sic diligamꝰ ut aliud p̃ter ipsũ ñ dili¬
gatur. & fit in nobis qđ diximꝰ. qđ cantaui¬
mꝰ. qr & hic uox nr̃a ẽ. in quacunq die in¬
uocauero te. ecce scitũ qm̃ ds m̃s estui. hoc

Expanded text:
maritum putarentur, non solum non deseruerunt, sed ammaritum putarentur, non solum non deseruerunt, sed amplius obsecutae et verax animae maritus ad prolem sempiternae vitae fecundans, et steriles nos non esse permittens? Illum ergo sic diligamus, ut aliud praeter ipsum non diligatur; et fit in nobis quod diximus, quod cantavimus, quia et hic vox nostra est: In quacumque die invocavero te,
Abbreviated transcription (Latin):
Qdͤ dabis illi : Et oftendã me ipsũ illi.Si
ñ amas. parũ ẽ. Si amas. si suspiras. si gratis
colis eũ a qͦ gratis emptꝰ es. ñ enĩ eũ ꝓme¬
rueras ut te redimeret. si consideres in te
beneficia eiꝰ: suspiras. & inqͥetũ habes cor
desiderio eiꝰ. Holi extra aliqͥn ab eo quȩrere.
ipse tͥ sufficit. Quantũ libet sis auarꝰ. sufficit
tͥ ds. Et enĩ auaricia terrã quȩrebat possi¬
dere totã. Adde & cȩlũ. Plus ẽ. qui fec̃ celũ
& t̾rã. Dicã fr̃s. in istis humanis coniugiis
considerate. castũ cor quale sit addm. Cer¬
te humana comugia st̃. Non diligit uxorẽ
suã. qͥ ꝓpt̾ dotẽ illã diligit. Non maritũ
caste diligit. quȩ ꝓpt̾ea diligit. qr aliquid
donauit. aut quia multũ donauit. Et di¬
ues maritꝰ. & pauꝑ factꝰ: maritꝰ e. Quam
multi ꝓscripti. a castis uxoribꝰ ampliꝰ dile¬
cti st̃. Probata st̃ multa casta coniugia ca¬
lamitatib maritoꝵ. Ne aliũ amare quã

Expanded text:
 dabis? Et ostendam meipsum illi . Si non amas, parum est: si amas, si suspiras, si gratis colis eum a quo gratis emptus es, non enim eum promerueras ut te redimeret, si consideratis in te beneficiis ejus suspiras, et inquietum habes cor desiderio ejus; noli extra eum aliquid ab eo quaerere, ipse tibi sufficit. Quantumlibet sis avarus, sufficit tibi Deus. Etenim avaritia terram quaerebat possidere totam, adde et coelum: plus est qui fecit coelum et terram. Dicam, fratres: in istis humanis conjugiis considerate cor castum quale sit ad Deum. Certe humana conjugia sunt: non diligit uxorem suam, qui propter dotem illam diligit; non maritum caste diligit, quae propterea diligit, quia aliquid donavit, aut quia multum donavit. Et dives maritus, et pauper factus maritus est. Quam multi proscripti, a castis uxoribus amplius dilecti sunt? Probata sunt multa casta conjugia calamitatibus maritorum: ne aliud amare quam
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥd de ilł script᷑a : Dñm inqͥt ñ inuocauer̃.
Id̾o qͥd seqͥt᷑ : Ibi timuer̃ timore. ubi ñ erat
timor. Quid ẽ. ubi ñ erat timor: Ne illis
subtraheret᷑ pecunia. ne aliqͥd in domo
eoꝵ minꝰ fieret. postremo ne minꝰ annoꝵ
haberẽt in hac uita. quã sibi sꝑabant. Ue¬
rũ ibi trepidauer̃ timore. ubi ñ erat timor.
Quales illi iudei. Si dimiserimꝰ inqͥunt eũ ui¬
uere: uenient romani & auferent a nob̾
& locũ & gentẽ. Ibi timuer̃ timore. ubi
ñ erat timor. Ecce sciui. qm ds m̃s es tu.
Magnȩ diuitiȩ cordis. magnũ lum̃ ocłi inte¬
rioris. magna fiducia securitatis. Ecce scio.
ciat mͥ homolã ipse ÷ sensus. qͥ supiꝰ est repe
Uouete & reddite dño dõ ur̃o. Quid uoueatis
qͥd reddatis : An forte ammalia illa quȩ offe¬
rebant᷑ ad aras aliquando : Nichil tale offeras.
inte ẽ. qd uoueas & reddas. De cordis arca ꝓfer
Inte sint uota. quȩ reddas laudes dõ. Ciuiꝰ lau¬

Expanded text:
et quid de illis Scriptura? Dominum non invocaverunt. Ideo quid sequitur? Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor . Quid est, ubi non erat timor? Ne illis subtraheretur pecunia, ne aliquid in domo eorum minus fieret; postremo ne minus annorum haberent in hac vita, quam sibi sperabant: verum ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor. Quales fuerunt illi Judaei: Si dimiserimus eum vivere, venient Romani, et auferent a nobis et locum et gentem . Ibi timuerunt timore ubi non erat timor. Ecce scivi, quoniam Deus meus es tu. Magnae divitiae cordis, magnum lumen oculi interioris, magna fiducia securitatis! Ecce scivi e Vovete, et reddite Domino Deo vestro . Quid voveatis, quid reddatis? An forte animalia illa quae offerebantur ad aras aliquando? Nihil tale offeras: in te est quod voveas et reddas. De cordis arca profer In te sint vota, quae reddas laudis Deo. Cujus lau