comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luerũt ut eam reru selectioẽ expoliarẽt
Nec eiquicꝙͣ aut unde oriretur carẽt
aut ubi interetur uirtute ipsam ꝙͣ am
plexabantur sustulerũt. Herillus aute
ad sciãm omĩa renocans unu quoddã
bonu udit set nec optimu nec quo uita
gubernari possit Itaq iam pride ẽ r̾iec
putatu Restats igitur uos Nam cũ ac¬
Hade micis ĩcerta lucratioẽ quimhil at¬
firmant et qĩ despata cognitioẽ certi
id sequi uotunt quodcifnq uerisimile
iudeatur Cum epycuro aute ħ̾ plus est
negotii ꝙ duplici genere uoluptatis cõ¬
iutitus ẽ quodq Et ipse et amici euis
et multi postea defensores eius sentẽtie
fuerũt. Et nescio quõ his qui autorita¬
tem mĩma habet maxia ium populꝰ
cu illis facit quos nisi reclarguamus
omis urtus omẽ decuis om̃is fiera laui
deserenda est. It aq ceteror sñiis semo¬
tis reliquit᷑ nõ mihi cu torquato set

Expanded text:
luerunt, ut eam rerum selectione expoliarent luerunt, ut eam rerum selectione expoliarent nec ei quicquam, aut unde oriretur, darent, aut ubi niteretur, virtutem ipsam, quam amplexabantur, sustulerunt. Erillus autem ad scientiam omnia revocans unum quoddam bonum vidit, sed nec optimum nec quo vita gubernari possit. itaque hic putatum. Restatis igitur vos; nam cum Academicis incerta luctatio est, qui nihil affirmant et quasi desperata cognitione certi id sequi volunt, quodcumque veri simile videatur. cum Epicuro autem hoc plus est negotii, quod e duplici genere voluptatis coniunctus est, quodque et ipse et amici eius et multi postea defensores eius sententiae fuerunt, et nescio quo modo, is qui auctoritatem minimam habet, maximam vim, populus cum illis facit. quos nisi redarguimus, omnis virtus, omne decus, omnis vera laus deserenda est. ita ceterorum sententiis semotis relinquitur non mihi cum Torquato, sed
Abbreviated transcription (Latin):
bonu dici quod is nõtam ut probaret
protulit. ꝙͣ ut stoycis. quibꝰ cu bellu ge¬
rebat opponẽt. Id aute euis moĩ est tit
Additu ad uirtute autoritate uideat᷑
hĩturu. et expliturũ cumulate uitam be¬
atam de quo ħ onũs questio est. Nam qͥ
ad uirtute acliũgũt uł uoluptatẽ qua
unam uirtus minimi facit. uł uacuitate
doloris que etiamsimalo caret tñ nõ est
sũmu bonũ accessione utunt᷑: nõ ita pro¬
babili Nec tũ curid tam ꝑce. tamq rest¬
ricte fatiant intelligo. qĩ eni emendũ
sit eis ꝙ addant ad uurtute primu ui¬
lissimas res acldũt demde singłas potiꝰ
ꝙ omĩa que prima natura approbaui
et Pironi omĩa uisa sint pro inhilͦ ut ĩt
optime ualere et grauissiẽ egrotare. nł
prorsus dicerent Interesse. Recte iam
gridem contra eos desitu ẽ disputari
du enim in una uirtute sic omĩa ẽẽ uo¬

Expanded text:
bonum dici, quod is non tam, ut probaret, bonum dici, quod is non tam, ut probaret, protulit, quam ut Stoicis, quibuscum bellum gerebat, opponeret. id autem eius modi est, ut additum ad virtutem auctoritatem videatur habiturum et expleturum cumulate vitam beatam, de quo omnis haec quaestio est. nam qui ad virtutem adiungunt vel voluptatem, quam unam virtus minimi facit, vel vacuitatem doloris, quae etiamsi malo caret, tamen non est summum bonum, accessione utuntur non ita probabili, nec tamen, cur id tam parce tamque restricte faciant, intellego. quasi enim emendum eis sit, quod addant ad virtutem, primum vilissimas res addunt, dein singulas potius, quam omnia, quae prima natura approbaviset Pyrrhoni omnino visa sunt pro nihilo, ut inter optime valere et gravissime aegrotare nihil prorsus dicerent interesse, recte iam pridem contra eos desitum est disputari. dum enim in una virtute sic omnia esse vo
Abbreviated transcription (Latin):
natu quasi nortale deum contraq
it tardam aliqua et languida pecũ¬
clem ad pastu et procreandi uoluo¬
tatem hoc diuinu ał ortu eẽ uolũ¬
cpũt. quo ihil miħi uidetur absur¬
eluis. Attꝑ ħ contra aristippu qui
cam uoluptate nõ mõ sũma set so¬
lam etiam dicit qua omes anat
appellanius uoluptate Alter aute
nobis placet set ille ut dixi innose
neceim figura corporis nec ratio
excellens ĩ genii humani sigĩficat᷑
.I.frneretur holuptatib nec eient
andiendus ieronimus qui sũmibi¬
nui ẽ idem ꝙuos interdu upotb
nmiu sepe dicitis. inhil dolereRo
ad bene uiuendu hoc docit potius Enuiꝰ
Nimiu boni est cui nhil est mali. nos bea¬
tam uitam nõ depulsione mali set adep¬
tioẽboni uudicemus nec eam cessando si¬
ue gaudendo ut Aristippus siue non
dosendo ut hic.set agendo aliquid cõ¬
siderandosesse quermꝰ. Que possũt
eaclem contra Carneadeu illud sũmu

Expanded text:
uasi mortalem deum, contraque ut tardam aliquam et languidam pecudem ad pastum et ad procreandi voluptatem hoc divinum animal ortum esse voluerunt, quo nihil mihi videtur absurdius. Atque haec contra Aristippum, qui eam voluptatem non modo summam, sed solam etiam ducit, quam omnes unam appellamus voluptatem. aliter autem vobis placet. sed ille, ut dixi, vitiose. nec enim figura corporis nec ratio excellens ingenii humani significat frueretur voluptatibus. Nec vero audiendus Hieronymus, cui summum bonum est idem, quod vos interdum vel potius nimium saepe dicitis, nihil dolere. nad bene vivendum. hoc dixerit potius Ennius: 'Nimium boni est, cui nihil est mali'. nos beatam vitam non depulsione mali, sed adeptione boni iudicemus, nec eam cessando, sive gaudentem, ut Aristippus, sive non dolentem, ut hic, sed agendo aliquid considerandove quaeramus. quae possunt eadem contra Carneadeum illud summum
Abbreviated transcription (Latin):
tulerũt. Oculor inquid plato ẽ in nobis
sensus acerrimꝰ quib sapiã nõ cernimus
Q ula ardentes imores excitaret siuisiui¬
leretir Cur tandem an qita caliła est
ut optune possit architectaꝵ uoluptatẽs
factis te nõteste moueat. Sũt em leua
inmetu neafitiant aliqũ nõ opostet
timdi aut ĩ becillo aiõ fingi nobonu
illit uiri qui quicquid fecerit ip̃ setiu
ferente ⁊ d utilitate et acutu et uersu¬
tu e uetoratore et facile ut excogite
quos occulte sine teste sine ullo conscio
fallat. Antume delutio tibullo putai
litere Qucu pretor quoc intersicaios
itercuis it a aperte cepit peciuas obet
deetiquer quo plebescito eceiptane
senat esł consilis questio l. seipioni
prosoetus ncilliu tibullus statim uec

Expanded text:
tulerunt. 'Oculorum', inquit Plato, est in nobis sensus acerrimus, quibus sapientiam non cernimus. quam illa ardentis amores excitaret sui! Cur tandem? an quod ita callida est, ut optime possit architectari voluptates? factis re, non teste moveamur. sunt enim levia in metu ne afficiantur aliquando. non oportet timidum aut inbecillo animo fingi non bonum illum virum, qui, quicquid fecerit, ipferentem ad utilitatem, acutum, versutum, veteratorem, facile ut excogitet quo modo occulte, sine teste, sine ullo conscio fallat. an tu me de L. Tubulo putas dicere? qui cum praetor quaestionem inter sicarios exercuisset, ita aperte cepit pecunias ob rde ea re quaeri. quo plebiscito decreta a senatu est consuli quaestio Cn. Caepioni. profectus
Abbreviated transcription (Latin):
auderet cõtionari ex turri alta sole¬
bat. Atq iscu pila lucdere uellet. studi¬
ose em id factitabat tunicamq ponẽt
adolescentulo que amabat traidisse
gladiui dicitui. hic cum quida fami¬
Maris iocans dixisset. Huic quidez cer¬
te uitam tuam cõmittis arrisissetq
adolescens utrũq iussit interfici. alte¬
rum quia uiam demõstrass interimẽ¬
di sii. alteru quia dictu id risu appro¬
bauisset atq eof̾cõ sic doluit mhil ut
tulerit grauius ĩuuta. Quezem uehe¬
menterꝰ amarat occicletat sic clistra¬
huntur contrarias inpartes ĩpotentũ
cupiditates cu huc Obsecutus sis illi
ẽ Repugnancdis. ꝙͣ ꝙͣ hic quide tyrã¬
nus ipse iudicauit ꝙͣ eẽt beatus. Nlã
cu quidam exenis assentatoribꝰ da¬
modes cõmẽoraret in sermone capias
eius opes maiestate dnatus rexu ab¬
undantiam maginficentia ediu re¬
giaru negareteẜ unꝙͣ beatiore quẽ¬

Expanded text:
auderet, contionari ex turri alta soleauderet, contionari ex turri alta solebat. atque is cum pila ludere vellet —studiose eadolescentulo, quem amabat, tradidisse gladium dicitur. Hic cum quidam familiaris iocans dixisser. Huic quidem certe vitam ruam committis, atrisisserque adolescens: urrumque iussit interfici: alterum, quia viam demonstravisset interemendi sui: alterum, quia id dictum tisu approbavisset. atque eo facto sic doluit, nihil ut tulerit gravius in vita; quem enim vehementer amarat, occiderat. sic distrahuntur in contrarias partis impotentium cupiditates. cum huic obsecutus sis, illi est repugnandum. Quamquam hic quidem tyranus ipse iudicavit, quam esset beatus. nam cum quidam ex eius adsentatoribus, Damocles, commemoraret in sermone copias eius, opes, maiestatem dominatus, rerum abundantiam, magnificentiam aedium regiarum negaretque umquam beatiorem que
Abbreviated transcription (Latin):
his quos ex familiis locupletu seruos
delegerat quibꝰ nomen seruitutis ipẽ
detraxerat et quibusdam cõu̾enis et
feris harbaris corporis custodiam cõ¬
mittebat. Ita propter ĩiustam qͥuãtus
cupiditatem in carcerem quodãmõ
ip̃e se mcluserat. Qum etiam ne tonsoi
Collu cõmittẽt tondere filias suas do¬
cuit. Ita sordido atq ancillari offitio
regie uirgines ut tonstricule tonclebãt
bat̾bam et capillu prĩs. et tũ ab his ipĩs
cu iam essent adulte ferru remouit
instituit q ut candentibꝰ glandiu pu¬
tamĩbꝰ barbam sibi et capillu adure¬
rent. Cũq duas udcores hrẽt aristo¬
machem ciuem suam. Doridam antẽ
locrensem sic nocte ad eas uentitabat
ut omĩa specularetur et perscrutaret
disset eiusq fosse transitu ponticulo
ligneo cõiuxisset eum ipsum cũ fores
cibiculi clauserat detorquebat. Id ẽq
cu m cõmiũbꝰ subgestis consistere nõ

Expanded text:
is quos ex familiis locupletium servos is quos ex familiis locupletium servos delegerat, quibus nomen servitutis ipse detraxerat, et quibusdam convenis et feris barbaris corporis custodiam committebat. ita propter iniustam dominatus cupiditatem in carcerem quodam modo ipse se incluserat. quin etiam ne tonsori collum committeret, tondere filias suas docuit. ita sordido ancillarique artificio regiae virgines ut tonstriculae tondebant barbam et capillum patris. et tamen ab is ipsis, cum iam essent adultae, ferrum removit instituitque, ut candentibus iuglandium putaminibus barbam sibi et capillum adurerent. cumque duas uxores haberet, Aristomachen civem suam, Doridem autem Locrensem, sic noctu ad eas ventitabat, ut omnia specularetur et perscrutaretudisset eiusque fossae transitum ponticulo ligneo coniunxisset, eum ipsum, cum forem cubiculi clauserat, detorquebat. idemque cum in communibus suggestis consistere non
Abbreviated transcription (Latin):
teritu sex subs obruere consulatus et
cõtaminare extremu tempus et atis
duode quadraginta annos tyramius
syracusanoꝵ fust dyonisuis cũ ꝗno
pauifset qua pulcritudine urbem ꝗb
autem opibus preditam seruitute õp¬
pressam tenuit ciuitate At qui de hoc
hoiẽ a bonis autoribꝰ sic scriptu acce¬
piꝰ sũma fuisse eius ĩ uictu temꝑan¬
tiam in rebusq gexundis uiru acre
et inclustriu elifide tamen maleficũ
natura et ĩiustu ex quo omibꝰ bñ ueri¬
tatem intuẽtibus uideri necesse ẽ miser¬
rimu. Ea em ipsa que concupierat
netu quidem cu osã seposse cẽsebat
consequebatur. Qui cu esset bonis ꝑa¬
rentib atq honesco loco natus et siid
quidem alius alio modo tradidit ab¬
undaretq equaliu familiaritatibꝰ et
cõsuetudine propinquoꝵ. Hrẽt etiam
more gretie quofdam adolescentes a¬
more ceniuctos creclat eoꝵ nemini. sa

Expanded text:
teritu sex suos obruere consulatus et teritu sex suos obruere consulatus et contaminare extremum tempus aetatis. Duodequadraginta annos tyrannus Syracusanorum fuit Dionysius, cum quinque pavisset. qua pulchritudine urbem, quibus autem opibus praeditam servitute oppressam tenuit civitatem! atqui de hoc homine a bonis auctoribus sic scriptum accepimus, summam fuisse eius in victu temperantiam in rebusque gerundis virum acrem et industrium, eundem tamen maleficum natura et iniustum; ex quo omnibus bene veritatem intuentibus videri necesse est miserrimum. ea enim ipsa, quae concupierat, ne tum quidem, cum omnia se posse censebat, consequebatur. qui cum esset bonis parentibus atque honesto loco natus—etsi id quidem alius alio modo tradidit—abundaretque et aequalium familiaritatibus et consuetudine propinquorum, haberet etiam more Graeciae quosdam adulescentis amore coniunctos, credebat eorum nemini, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tanii precidi caput iussit publii crassi
lucii cesaris nobilissioꝵ honi quoru
urtus fuerat domi militieq cognita
Mantoniĩ oiũ eloquẽtissimi qtios e
audierim. G. Cesaris in quo mihi ui.
specimen fuisse humantatis salis sua¬
uitatis leporis. beatus neigitur qui
cos interfecit Mihi contra nõ solum
reꝰ nemiñ licet. S sermoĩs errore la¬
bimur. Id em licere dicimꝰ quod cuiq
conceditur. Utru tñ beatior marius¬
.G. tu cum cimbrice uictorie gloriaz
cu collega catullo comunicarit pe¬
ne alteroꝰ lelio. Nam huic illu duco
simillimu an cu ciuili bello iuctor
iratus necessariis catulli dep̃cantibꝰ nõ
semel respondit. set sepe moriatur ĩ quo
beatior ille qui hiuc nefarie uoci paru¬
it ꝙͣ is qui tum scelerate imperauit
Nam cu accipere ꝙͣ facere p̾stat ĩui¬
riam tñ morti iam ipsi aduentanti
paulu procedere obuiam quod fecit
catullus ꝙͣ quod marius. talis iuri ã¬

Expanded text:
tavii praecidi caput iussit, P. Crassi tavii praecidi caput iussit, P. Crassi L. Caesaris, nobilissimorum hominum, quorum virtus fuerat domi militiaeque cognita, M. Antonii, omnium eloquentissimi quos ego audierim, C. Caesaris, in quo mihi videtur specimen fuisse humanitatis salis suavitatis leporis. beatusne igitur, qui hos interfecit? mihi contra non solum re nemini licet; sed sermonis errore labimur; id enim licere dicimus, quod cuique conceditur. utrum tandem beatior C. Marius tum, cum Cimbricae victoriae gloriam cum collega Catulo communicavit, paene altero Laelio—nam hunc illi duco simillimum—, an cum civili bello victor iratus necessariis Catuli deprecantibus non semel respondit, sed saepe: moriatur? in quo beatior ille, qui huic nefariae voci paruit, quam is, qui tam scelerate imperavit. nam cum accipere quam facere praestat iniuriam, tum morti iam ipsi adventanti paulum procedere ob viam, quod fecit Catulus, quam quod Marius, talis viri in
Abbreviated transcription (Latin):
absolute prospereꝰ igitur btẽ. Satis
autez uirtus ad forfiter iiuendu
potest.Satis ergo etiam ad btẽ et eĩ
ut stultitia et siꝰ adepta est quod cõ¬
cupiuit nũꝙͣ se tñ satis consecutam
putat. Sic sapiẽtia semꝑ eo cõtenta
est quod adest neq eãm unꝙͣ su
penitet Simile ne plitas. G. lelii unũ
Consulatu fuisse et eum quide cum
repulsa sic cum sapiens et bonꝰ uir
qualis ille fuit suffragiis p̃terit᷑ non
populus ab bono consule potins ꝙp̃
ille ab uno populo repulsam feret¬
te sipdtestas esset semel ut leliu con¬
sulerarãt ut Cumã quater. Nõ dubito
tu quid responsurꝯ sis itam iudeo cui
comitta nõ que uis hoc idem interro¬
garem Respondet em alius fortasse
Pe non modo quatuor consulatus uni
anteponere set unu diem cume mł¬
toꝵ et claroꝵ uiroꝵ totis et̾atib. Lelis
si digito quem attigiss penas dediss
At cłmia college sui tonsulis Guey oc¬

Expanded text:
absolute prospere, igitur beate. satis absolute prospere, igitur beate. satis autem virtus ad fortiter vivendum potest; satis ergo etiam ad beate. Etenim ut stultitia, etsi adepta est quod concupivit, numquam se tamen satis consecutam putat, sic sapientia semper eo contenta est quod adest, neque eam umquam sui paenitet. Similemne putas C. Laelii unum consulatum fuisse, et eum quidem cum repulsa si, cum sapiens et bonus vir, qualis ille fuit, suffragiis praeteritur, non populus a bono consule potius quam ille a bono populo repulsam fertte, si potestas esset, semel ut Laelium consulem an ut Cinnam quater? non dubito, tu quid responsurus sis; itaque video, cui committam. non quemvis hoc idem interrogarem; responderet enim alius fortasse se non modo quattuor consulatus uni anteponere, sed unum diem Cinnae multorum et clarorum virorum totis aetatibus. Laelius si digito quem attigisset, poenas dedisset; at Cinna collegae sui consulis Cn. Oc
Abbreviated transcription (Latin):
tute nõ beatam uitam modo set etiã
beatissima ponere Quod quide insi
sit uirtutu interitus consequet. Na
in quem cadit egritudo in eundem
metum cadere Necesse est. Et en me¬
tus future egritudinis solicita eꝓpec¬
tatio. Inque ᵈ autem metus in eũde
formido timiditas pauor ignauia
Ergo ut idem uincatur mterdu n
putet ad se preceptu illud atrey ꝑtinẽ
Promde ita parent se ĩuita ut ilinci
nesciant. hic aute uincere ut dixi n
modo uincetur set etiam seruiet. At
nos iurtutem semper liberam uolu
semꝑ ĩuictam que insi sũt sublata uir¬
tus est At qui si ĩ uirtute satis ẽ pre¬
sidii ad bñ uiuendu satis est etiam
ad btẽ Satis est em cexte ĩ uirtute
et fortiter uiuamꝰ. si fortiter etia
ut magno aiõ et quicdezut nulla re
unꝙͣ tereamur semꝑq simꝰ ĩuicti
Sequitur ut nihil peniteat mhil de¬
sit mhũ obstet ergo omĩa profͥluẽt

Expanded text:
tute non beatam modo vitam, sed etiam tute non beatam modo vitam, sed etiam beatissimam ponere? quod quidem nisi fit, virtutum interitus consequetur. nam in quem cadit aegritudo, in eundem metum cadere necesse est est enim metus futurae aegritudinis sollicita expectatio; in quem autem metus, in eundem formido timiditas pavor ignavia; ergo, ut idem vincatur interdum nec putet ad se praeceptum illud Atrei pertinere: Proinde i/ta parent se in vi/ta, ut vinci ne/sciant. hic autem vincetur, ut dixi, nec modo vincetur, sed etiam serviet; at nos autem virtutem semper liberam volumus, semper invictam; quae nisi sunt, sublata virtus est. Atque si in virtute satis est praesidii ad bene vivendum, satis est etiam ad beate; satis est enim certe in virtute, ut fortiter vivamus; si fortiter, etiam ut magno animo, et quidem ut nulla re umquam terreamur semperque simus invicti. sequitur, ut nihil paeniteat, nihil desit, nihil obstet; ergo omnia profluenter
Abbreviated transcription (Latin):
sa lacon ut affricanus ait sole exoriẽ¬
te supra meocides paludes neõ ẽ qui
se fe̾renda est. mhil est em aliud quod
predicandu et prese ferendu sit.ꝗb
poĩtis intelligis quid sequatur. et quid
insi ea uita beata est que est eacdez hone¬
sta sit aliud necesse est melius iuta beata
Quod ein erit honestu certe f̾atebũtꝰ
esse meluis ita erit btã uita meluus aͥd
quo quid potest dici per uersius. Quid
cu fatentur satis magnam uim ẽẽ in
uitiis ad miseram uitam nõ ne faten¬
dum est eandem iuim in uirtute esse
ad btãm. Contrarioꝵ em contraria
sũt consequẽtia quo loco quero quã
uim heãt libra illa erytolai qui cui
in alteram lancem animi bona ĩpoat
m alteram corporis et externa tãtu
ut terram et maria deprimat Quid
ergo aut hunc prohibet aut etiam
uenocratem illu granissimu phyõ¬
ru exagerantem fantopere uirtutẽ
extenuante cetera et abitiente ĩ iur¬

Expanded text:
sa Laconum, ut Africanus: A sole exoriensa Laconum, ut Africanus: A sole exoriente supra Maeotis paludes Nemo est quise ferenda est; nihil est enim aliud quod praedicandum et prae se ferendum sit. quibus positis intellegis quid sequatur. Et quidem, nisi ea vita beata est, quae est eadem honesta, sit aliud necesse est melius vita beata; quod erit enim honestum, certe fatebuntur esse melius. ita erit beata vita melius aliquid; quo quid potest dici perversius? Quid? cum fatentur satis magnam vim esse in vitiis ad miseram vitam, nonne fatendum est eandem vim in virtute esse ad beatam vitam? contrariorum enim contraria sunt consequentia. Quo loco quaero, quam vim habeat libra illa Critolai, qui cum in alteram lancem animi bona imponat, in alteram corporis et externa, tantum ut terram et maria deprimat. quid ergo aut hunc prohibet aut etiam Xenocratem illum gravissumum philosophorum, exaggerantem tantopere virtutem, extenuantem cetera et abicientem, in vir
Abbreviated transcription (Latin):
tione ratiom aute facta similima
factis uitam. Affectus aute ammi in
proh deoꝵ atq hoiũ fidem Paru ne
cognitu est superioribꝰ nris dispnta¬
tignibꝰ aut delectationis et otii cõsu¬
mendi causa locuti sumꝰ. Sapientez
ab omni concitatioẽ animi qua per¬
turbationez uoco semper uacare sẽꝑ
in aiõ enus esse placiclissima pacem
Uir igitur temperatus constans siẽ
talis. Semper igitur beatus. Iam ueroq
potest uir bonus nõ ad quod laudabi¬
le sit omia referre que agit que sen¬
tit. Refert aute om̃ia alꝰ btẽ uiuẽdũ
beata igitur uita laudabilis nec quic¬
ꝙͣ sine Uirtute laudabile beata igitꝰ
ilita in uirtute conficit᷑ Atq hocsic
etiam conclucditur nec in misera uita
quicꝙͣ est predicabile aut gloriandũ
nec mea que nec misera sił n beata
et est in aliqua uita predicabile aͥcl
et gloriandu ac prese ferendum ut
epaminũdas consiliis nr̃is laus est atõ¬

Expanded text:
tionem; orationi autem facta simillima, tionem; orationi autem facta simillima, factis vita. Affectus autem animi in pro deorum atque hominum fidem! parumne cognitum est superioribus nostris disputationibus, an delectationis et otii consumendi causa locuti sumus, sapientem ab omni concitatione animi, quam perturbationem voco, semper vacare, semper in animo eius esse placidissimam pacem? vir igitur temperatus, constans, sine talis; semper igitur beatus. Iam vero qui potest vir bonus non ad id, quod laudabile sit, omnia referre, quae agit quaeque sentit? refert autem omnia ad beate vivendum; beata igitur vita laudabilis; nec quicquam sine virtute laudabile: beata igitur vita virtute conficitur. Atque hoc sic etiam concluditur: nec in misera vita quicquam est praedicabile aut gloriandum nec in ea, quae nec misera sit nec beata. et est in aliqua vita praedicabile aliquid et gloriandum ac prae se ferendum, ut Epaminondas: Consiliis nostris laus est atton
Abbreviated transcription (Latin):
honestu id sit solu bonu. Quod nita
tenebimꝰ multa exũt que nobis dicẽ¬
cla sint. Omitto liuitias quas cũ quis
ꝙͣius indignus hrẽ possit. in boms nõ
nũo. Quocd enim est bonu id nõ quiuis
hrẽ potest. Omitto nobilitate famamq
excitatam. hec quesũt minima tñbo¬
na dicantur necesse est Candiduli dẽ
rationis molitudo corporis ea siboͬ
dicemꝰ quid erit in phỹ grauitate ꝙͣ
in uulgi opinione stultoꝵq turba
quod dicatur aut grauius aut gran¬
dius. At em eadem stoye precipua
uł producta dicũt que bona isti di¬
cunt illiquide set his uita btãm cõ¬
pleri negant. hi autezsme his esse nul¬
lam pistant aut sisit bt̃a beatissimã
certe negant. Nos aute uoluniꝰ beati¬
ssima idq nobis socratica illa con¬
clusione confirmatur. Sic em pͥncepi
affectus esset talem esse hoiẽm Qualis
aute homo ipse eẽt talem enis esse ra¬

Expanded text:
honestum, id sit solum bonum. Quod ni ita honestum, id sit solum bonum. Quod ni ita tenebimus, multa erunt, quae nobis bona dicenda sint; omitto divitias—quas cum quivis quamvis indignus habere possit, in bonis non numero; quod enim est bonum, id non quivis habere potest—, omitto nobilitatem famamque excitatam: haec, quae sunt minima, tamen bona dicantur necesse est, candiduli dentra/tionis, mo/llitudo co/rporis. ea si bona ducemus, quid erit in philosophi gravitate quam in volgi opinione stultorumque turba quod dicatur aut gravius aut grandius? At enim eadem Stoici praecipua vel producta dicunt, quae bona isti. dicunt illi quidem, sed is vitam beatam compleri negant; hi autem sine is esse nullam putant aut, si sit beata, beatissimam certe negant. nos autem volumus beatissimam, idque nobis Socratica illa conclusione confirmatur. sic enim princepadfectautem homo ipse esset, talem esse ejus ora
Abbreviated transcription (Latin):
acerrimis integerrimisq sensibꝰ. Adle
etia silibet pernicitate et uelocitate
da diuitias honores imperia opes glo¬
riam si fuerit is qui hec ht̃ ĩiustus m¬
temperans timidus hebeti ingenio atq
nullo dubitabis ne eu miserii diccre
Qualia igitur ista bona sũt que quiha¬
beat miserrim esse possit. Uideamꝰ ne
ut aceruus ex sui generis granis. Sic
btã uita ex sin sutlibꝰ par̾tib effici
debeat. Quod siita ẽ gxbonis que sola
honesta sunt effitiendu est beatu. ea
mixta ex dissimilib sierũt. honestum
ex his effici inhil poterit quo detracto
quid poterit beatu intelligi et eni qe¬
Quid est quod bonu sit idꝰ expetẽdũ
est quod aute expetendu id certe ap¬
probandu. Quod uero approbaris icł
gratum acceptũq habendu. ergo etia
dignitas eitribuenda quod sita est
laisclabile sit necesse ẽ. bonu igit᷑ omẽ
laudabile ex quo efficitur ut quod sit

Expanded text:
acerrumis integerrumisque sensibus, adde acerrumis integerrumisque sensibus, adde etiam, si lubet, pernicitatem et velocitatem, da divitias, honores, imperia, opes, gloriam—si fuerit is, qui haec habet, iniustus, intemperans, timidus, hebeti ingenio atque nullo, dubitabisne eum miserum dicere? qualia igitur ista bona sunt, quae qui habeat miserrimus esse possit? Videamus ne, ut acervus ex sui generis granis, sic beata vita ex sui similibus partibus effici debeat. quod si ita est, ex bonis, quae sola honesta sunt, efficiendum est beatum; ea mixta ex dissimilibus si erunt, honestum ex is effici nihil poterit; quo detracto quid poterit beatum intellegi? Etenim, quicquid est, quod bonum sit, id expetendum est; quod autem expetendum, id certe adprobandum; quod vero adprobaris, id gratum acceptumque habendum; ergo etiam dignitas ei tribuenda est. quod si ita est, laudabile sit necesse est; bonum igitur omne laudabile. ex quo efficitur, ut, quod sit
Abbreviated transcription (Latin):
ammi miseram sedationes aute uitã
effitiãt btãm duplexq rõ ꝓturbatioĩs
sit ꝙ egritudo et metus ĩ malis opinatis
mbondr aute errore letitia gesciens li¬
bidoq uersetur cũ omia cu consilio et
ratione Pugnẽt. his ut tam grauibꝰ cõ¬
citationb tamq ip̃is inter se clissen¬
tientibꝰ atq distractis. quẽ uacuu solu¬
tu liberu uideris. Hũc dubitabis be¬
atu dicere. At qui sapiens semꝑ ita at¬
fectus est. Semper igitur sapiens btus
est At qui etiam om̃d bonu letabile ẽ
Quod aute letabile id predicandum
et per se ferendu. Quod tale autez id
etiam gloriosu. Si uero gloriosu certe
merant ne ipĩ quide honesta licunt
Solu igitur bonu quod honestu ex
quo efficitur honestate una uita cõ¬
tineribeata. Non sunt igitur ea bona
dicenda nec habenda quibꝰ abunda¬
tem licet esse miserrimu. An dubitas
quin p̾stans ualitudine iuribꝰ forma

Expanded text:
animi miseriam, sedationes autem vitam animi miseriam, sedationes autem vitam efficiant beatam, duplexque ratio perturbationis sit, quod aegritudo et metus in malis opinatis, in bonorum autem errore laetitia gestiens libidoque versetur, quae omnia cum consilio et ratione pugnent, his tu tam gravibus concitationibus tamque ipsis inter se dissentientibus atque distractis quem vacuum solutum liberum videris, hunc dubitabis beatum dicere? atqui sapiens semper ita adfectus est; semper igitur sapiens beatus est. Atque etiam omne bonum laetabile est; quod autem laetabile, id praedicandum et prae se ferendum; quod tale autem, id etiam gloriosum; si vero gloriosum, certe merant, ne ipsi quidem honesta dicunt; solum igitur bonum, quod honestum; ex quo efficitur honestate una vitam contineri beatam. Non sunt igitur ea bona dicenda nec habenda, quibus abundantem licet esse miserrimum. an dubitas quin praestans valetudine, viribus, forma,
Abbreviated transcription (Latin):
cuitates egrinidinis in qua liltabeata
posita est hrẽ quisꝙͣ põt cui aut adsit
aut acdesse possit multitudo maloru
Dus aute poterit esse celsus et erectus
et ea que homim acciclere possũt. oia
perua ducens quale sapiente ẽẽ uo¬
lumꝰ insi omĩa sibi inse posita cense¬
bit An lacedemonii philippomini tã¬
ti per lrãs se omĩa que conarent pro¬
hibituꝵ quesmerũt nusi eẽt etĩa moi̾
prohibiturus. Uir is que querimꝰ nõ
młto f̾acilius tali aiõ reperiet᷑ ꝙͣ ciui¬
tas uiuersa. Quid ad hanc fortitudi¬
ne de qua loquimur temperantia ad¬
iũcta que sit moderatrix oiũ cõmotio¬
nu. Quid põt ad btẽ niuendu de eẽ
eiquẽ fortitudo ab egritudine et a me¬
tu uendicet. tempantta tu a libidine
auocet. tu insolenti alacritate gestire
nõ sinat. Hec efficere uirtuteꝰ osten¬
derem isi superiorib diebus essent
explicata. At qui cu perturbationes

Expanded text:
cuitatem aegritudinis, in qua vita beata cuitatem aegritudinis, in qua vita beata posita est—habere quisquam potest, cui aut adsit aut adesse possit multitudo malorum? qui autem poterit esse celsus et erectus et ea, quae homini accidere possunt, omnia parva ducens, qualem sapientem esse volumus, nisi omnia sibi in se posita censebit? an Lacedaemonii Philippo minitante per litteras se omnia quae conarentur prohibiturum quaesiverunt, num se esset etiam mori prohibiturus: vir is, quem quaerimus, non multo facilius tali animo reperietur quam civitas universa? quid? ad hanc fortitudinem, de qua loquimur, temperantia adiuncta, quae sit moderatrix omnium commotionum, quid potest ad beate vivendum deesse ei, quem fortitudo ab aegritudine et a metu vindicet, temperantia cum a libidine avocet, tum insolenti alacritate gestire non sinat? haec efficere virtutem ostenderem, nisi superioribus diebus essent explicata. Atque cum perturbationes
Abbreviated transcription (Latin):
tiaues momnezoram maritutia dimi¬
sisset nõ sane optabilis quide ista ĩꝗt
rudentib apta fortuna. An dubium
ẽ quin mhilsit habendu meo genere
quo uita bta complectitur sudꝰ posset
amitti inhil interest arescere inhil ex¬
tingui mhil çadere debet eoꝵ que m
ne quid exhis deperdat beatus eẽ nõ
poterit. Uolumꝰ etri eum qui btũs sit tu¬
tu eẽ mexpugnabile septu atq mu¬
nitu nõ ut peruo metu preditus sit
Sut nullo. Ut eni ĩ nocens is dicitur
nõ qui leniter nocet set qui mhil nocet
sic sme metu is Hñdus est nõ quipua
metuit. S qui oĩno metu uacat. Que elt
em fortitudo isi animi affectio tu m
adeundo periculo et indolore ac lãboẽ
patiens tu procul ab omni met. Atq
hec cexte no ita se hrñt isi omẽ bonu
ĩ una honestate consistẽt. Qui aute illa
maxime optatam et expedita securi¬
tate securitate aute nũc appello ua¬

Expanded text:
navis in omnem oram maritimam deminavis in omnem oram maritimam demisisset, non sane optabilis quidem ista inquit rudentibus apta fortuna. an dubium est quin nihil sit habendum in eo genere, quo vita beata compleatur, si id possit amitti? nihil enim interarescere, nihil extingui, nihil cadere debet eorum, in ne quid ex is deperdat, beatus esse non poterit. volumus enim eum, qui beatus sit, tutum esse, inexpugnabilem, saeptum atque munitum, non ut parvo metu praeditus sit, sed ut nullo. ut enim innocens is dicitur, non qui leviter nocet, sed qui nihil nocet, sic sine metu is habendus est, non qui parva metuit, sed qui omnino metu vacat. quae est enim alia fortitudo nisi animi adfectio cum in adeundo periculo et in labore ac dolore patiens, tum procul ab omni metu? atque haec certe non ita se haberent, nisi omne bonum in una honestate consisteret. qui autem illam maxume optatam et expetitam securitatem— securitatem autem nunc appello va
Abbreviated transcription (Latin):
sihoc fas est dictu cõparari potest. hic
igitur est excultus et si enis aties ita cu
rfita est ut nec cecaretur erroribꝰ. fit ꝑ¬
fecta mens idest absoluta ratio quocl
est idem uirtus. Et si omẽ beatu ẽ cui
mhil deest et quod in suo genere exp¬
letu atq cumullatu ẽ id q uirtutis ẽ
proprul certe omẽs uirtutis cõpotes
btĩ sunt. Et hoc quide mihi cubruto
cõuenit ide cu aristotile xenocrate
Eperisippo pelomone set mihi uidẽtur
etia beatissimi. Quid em deest ad btẽ
uiuendu ei qui confidit sius bonis at
qui diffidit beatus ẽẽ quis potest. At
diffidat necesse est qui bona diuidat
triptito quis enz poterit aut corporis
frmitate aut fortune stabilitate cõ¬
fidere. At qui insi stabili et fixo et per¬
manente bono beatus esse nemo potes
quis ergo eiusmoĩ istoꝵ est ut mihi laco¬
nis dicru in hos cadere uideatur. qui
glorianti cuidam mercatori ꝙ multas

Expanded text:
si hoc fas est dictu, comparari psi hoc fas est dictu, comparari pigitur si est excultus, et si ejus acies curata ita est, ut ne caecaretur erroribus, fit perfecta mens, id est, absoluta ratio, quae idem est quod virtus. Et si omne beatum est cui nihil deest, et quod in suo genere expletum atque cumulatum est, idque virtutis est proprium, certe omnes virtutis compotes beati sunt. Et hoc quidem mihi cum Bruto convenit, id est cum Aristotele Xenocrate Speusippo Polemone. sed mihi videntur etiam beatissimi. quid enim deest ad beate vivendum ei, qui confidit suis bonis? aut, qui diffidit, beatus esse qui potest? at diffidat necesse est, qui bona dividit tripertito. qui enim poterit aut corporis firmitate aut fortunae stabilitate confidere? atqui nisi stabili et fixo et permanente bono beatus esse nemo potest. quid ergo eius modi istorum est? ut mihi Laconis illud dictum in hos cadere videatur, qui glorianti cuidam mercatori, quod multas
Abbreviated transcription (Latin):
quod non ita uigeat interiore quoclam
motu et sius in ꝯuoq sensibꝰ melusis ut
aut flores aut fruges fundat aut bach¬
as. omĩaq in om̃ĩb quatu in ipis sir nł¬
la ui impediente perfecta sint. Eacilius
uero etiam inbestiis ꝙ his sensus a nã
est datus. iuł ipius nature perspici pt
Namq alias bestias nantes aquartiz
incolas eẽ nolũt alias uolueres celo friu
earu ipãru partim soliu agas parti
congregatas in manes alias. quasda
aũt Cyelires nõ nullas ablitasꝰ terraq
tectas. Atq earu queq suu tenens nin¬
nus cum disparis aĩantis uitam tran¬
sire nõ possit manet in lege nature et
ut bestiis aliis aliud precłpui a natura
datu est quod suu queq retinet n
discedat ab eo. Sic hoĩ multo quiddã
prestantius et si p̃stantia debẽt ea dici
que hñt aliqua comꝑatione. Huma¬
nus aute animꝰ decerptꝰ ex mente
diuina cu alio nullo iisi cu ipõ deo

Expanded text:
quod non ita vigeat interiore quodam quod non ita vigeat interiore quodam motu et suis in quoque seminibus inclusis, ut aut flores aut fruges fundat aut bacas, omniaque in omnibus, quantum in ipsis sit, nulla vi impediente perfecta sint. facilius vero etiam in bestiis, quod is sensus a natura est datus, vis ipsius naturae perspici potest. namque alias bestias nantis aquarum incolas esse voluit, alias volucres caelo frui earum ipsarum partim solivagas, partim congregatas, inmanis alias, quasdam autem cicures, non nullas abditas terraque tectas. atque earum quaeque suum tenens munus, cum in disparis animantis vitam transire non possit, manet in lege naturae. et ut bestiis aliud alii praecipui a natura datum est, quod suum quaeque retinet nec discedit ab eo, sic homini multo quiddam praestantius; etsi praestantia debent ea dici, quae habent aliquam comparationem, humanus autem animus decerptus ex mente divina cum alio nullo nisi cum ipso deo,
Abbreviated transcription (Latin):
ponere.D. quid uero i epitaphio quo
idem na cui iuro inniquit in seipõ apra
sũt omĩa que adbtẽ iuuendu ferunt
nec suspensa alior aut bono casu ant
contrario pendere ex alterius euentus
et errare coguntur. Huic optime inue
di compata ratio est. hic ẽ ille modera¬
tus hic fortis hic sapiens hic et nascẽt¬
ibi et cadentib. tu feliquis cõmoclis tũ
maxiẽ liberis parebit et obediet ꝓ̃cepto
illi ueteri. neq eni letabitur unꝙ nes
merebit ninis ꝙ semꝑ inse ipẽ onne
spen reponet sui. Ex hoc igitur platois
quasi quoda scõ augustoq fonte nrã
que quiequid genint nõ modo alit sei
ctiam quod ita eẽt ortu interra ut st¬
irpibꝰ ius interetur i suo quoq ge¬
nere perfectu esse uoluit Itam et arbo¬
res et uites et ea que sũt hũiliora neq
se tollere a terra altius possũt alia sẽp
uirent. alia hyeme nudata uerno ipͥre
tepefacta frondescũt. Neq emm ẽ ullũ

Expanded text:
ponere? Quid vero? in Epitaphio quo modo ponere? Quid vero? in Epitaphio quo modo idem? nam cui viro inquit ex se ipso apta sunt omnia, quae ad beate vivendum ferunt, nec suspensa aliorum aut bono casu aut contrario pendere ex alterius eventis et errare coguntur, huic optume vivendi ratio comparata est. hic est ille moderatus, hic fortis, hic sapiens, hic et nascentibus et cadentibus cum reliquis commodis, tum maxime liberis parebit et oboediet praecepto illi veteri: neque enim laetabitur umquam nec maerebit nimis, quod semper in se ipso omnem spem reponet sui. ex hoc igitur Platonis quasi quodam sancto augustoque fonte nostra quae, quicquid genuit, non modo animal, sed etiam quod ita ortum esset e terra, ut stirpibus suis niteretur, in suo quidque genere perfectum esse voluit. itaque et arbores et vites et ea, quae sunt humiliora neque se tollere a terra altius possunt, alia semper virent, alia hieme nudata verno tempore tepefacta frondescunt, neque est ullum
Abbreviated transcription (Latin):
loco id querendu puto. Ueru nesit
quod cenoni placulerit quodq eius au¬
Er̃ demus hoc bruto ut sit bt̃us semꝑ
sapiens ꝙͣ sibi cõueniat ipse uiderit.
Sloria quide huiꝰ smẽ quis ẽ illo uiro
dignior. Nos tñteneamꝰ ut sit idembe
tur apud que sepe hec oro usurpata ẽ
ut in hil preter uirtute diceretur bonũ
uelut in gorçia socrates cu eẽt ex eo el¬
situ archelau perdicte filiu qui tum
fortunatissim⁊ hrẽtur nõ ne beatu pu¬
taret. Haud scio inquit nũꝙͣ em̃ cũ
colocutus sum . D. an tu aliter il scire
nõ potes. M. nullo modo .D. tuigitur
ne cde persaru quider rege magno po¬
tes dicere beatus nesit. M an egͦł possũ
cu ignorem ꝙͣ sit doctus ꝙͣ uit bonus¬
D. qitid tu med uitam sitam beata pu¬
tas M. ita prorsus existiõ bonos beatos
improbos mseros. D. miser ergo arche¬
laus. M. certe si ĩ iustus iiderdr nehic
omne beatam uitam ĩ una uirtute

Expanded text:
loco id quaerendum puto, verumne sit, loco id quaerendum puto, verumne sit, quod Zenoni placuerit quodque eius auquare demus hoc sane Bruto, ut sit beatus semper sapiens—quam sibi conveniat, ipse viderit; gloria quidem huius sententiae quis est illo viro dignior?—, nos tamen teneamus, ut sit idem betur, apud quem saepe haec oratio usurpata est, ut nihil praeter virtutem diceretur bonum. velut in Gorgia Socrates, cum esset ex eo quaesitum, Archelaum Perdiccae filium, qui tum fortunatissimus haberetur, nonne beatum putaret, haud scio inquit; 'numquam enim cum eo conlocutus sum.—ain tu? an aliter id scire non potes?—nullo modo.—tu igitur ne de Persarum quidem rege magno potes dicere, beatusne sit?—an ego possim, cum ignorem, quam sit doctus, quam vir bonus?—quid? tu in eo sitam vitam beatam putas?—ita prorsus existimo, bonos beatos, improbos miseros.—miser ergo Archelaus?—certe, si iniustus.' videturne omnem hic beatam vitam in una virtute
Abbreviated transcription (Latin):
eẽsapiẽte Nõ igitur ex singulis uocibꝰ
phr̃ spectandi ꝰ sũt set ex Perpetuita¬
te atq constantia . D. adduels meut
assentiar set tua quoq uide ne desi¬
derctur constantia. A. quo na modo¬
.D. quia legi tuĩ nuper quartu de finibꝰ
meo milyi uidebare contra Catoner du¬
serens hoc uelle ostendere quod mihu
quide probatur inter çenone et pery¬
pateticos nihil preter ue̾rbor nouitatẽ
interesse. Qnod si ita est quicl est cause
quin si cendins rationi consentaneuz
sit satis magnam uim in uirtute esse
ad btẽ uiuedu liceat idem perypateticis
dicere. Rem enim opinor spectari opor¬
tere nõ uerba. N. tu quide tabellis ob¬
signatis agis mecu et testificaris quid
Awcerim aliqñ aut scripserim cu aliii
isto modo qui legibꝰ ĩpositis disputant
Nos nliem uutimꝰ quodcũq pros ani¬
mos probabilitate percussit id dicimus
st antia paulo ante diximꝰ nõ ego hoc

Expanded text:
esse sapientem? non igitur ex singulis vocibus esse sapientem? non igitur ex singulis vocibus philosophi spectandi sunt, sed ex perpetuitate atque constantia. Adducis me, ut tibi adsentiar. sed tua quoque vide ne desideretur constantia. Quonam modo? Quia legi tuum nuper quartum de finibus; in eo mihi videbare contra Catonem disserens hoc velle ostendere—quod mihi quidem probatur—inter Zenonem et Peripateticos nihil praeter verborum novitatem interesse. quod si ita est, quid est causae quin, si Zenonis rationi consentaneum sit satis magnam vim in virtute esse ad beate vivendum, liceat idem Peripateticis dicere? rem enim opinor spectari oportere, non verba. Tu quidem tabellis obsignatis agis mecum et testificaris, quid dixerim aliquando aut scripserim. cum aliis isto modo, qui legibus impositis disputant: nos in diem vivimus; quodcumque nostros animos probabilitate percussit, id dicimus,niam de constantia paulo ante diximus, non ego hoc
Abbreviated transcription (Latin):
signis et pulcher pytagora socrate pla¬
tone dignissimꝰ indifcant auĩ illa qͦ¬
rum spłendore capiũtur uires ualitu¬
dinem pulcritudine diuitias Honores
opes contemnere caq quehis contraĩa
sunt pro mhilo duçere. tu poterũt c¬
larissima uoce profiteri se neq fortu¬
ne impetu nec multitudinis opimos
nec dolore nec pauptate terreri. Oia¬
ꝙ sibi in sese ẽẽ posita nec esse quicꝙ
etra suam potestate quod ducant
ĩbonis nec Huc et hoc loqui que sũt
magni eniusdam et alti uiri et cadẽ
que uulgus in malis et bonis nume¬
rare conRecli nullo mõ potest. Quagl¬
oria cõmotus epycurus exoritꝰ cui et
si displiceat uĩ semꝑ sapiens beatus.
Hic dignitate huiꝰ sulẽ capitur set
nusqpͣ ia diceret si pse se audixet. Quid
est eiti quod minꝰ cõuemat ꝙ ut his
qui uł iũmu uł solu malu dolorem
esse dicat. idem censeat ꝙ hoc suaue
est tu cu dolore crutietur dicturu

Expanded text:
signis et pulcher, Pythagora Socrate Plasignis et pulcher, Pythagora Socrate Platone dignissimus, inducant animum illa, quorum splendore capiuntur, vires valetudinem pulchritudinem divitias honores opes contemnere eaque, quae is contraria sunt, pro nihilo ducere: tum poterunt clarissima voce profiteri se neque fortunae impetu nec multitudinis opinione nec dolore nec paupertate terreri, omniaque sibi in sese esse posita, nec esse quicquam extra suam potestatem, quod ducant in bonis. nunc et haec loqui, quae sunt magni cuiusdam et alti viri, et eadem, quae vulgus, in malis et bonis numerare concedi nullo modo potest. qua gloria commotus Epicurus exoritur; cui etiam, si dis placet, videtur semper sapiens beatus. hic dignitate huius sententiae capitur, sed numquam id diceret, si ipse se audiret. quid est enim quod minus conveniat, quam ut is, qui vel summum vel solum malum dolorem esse dicat, idem censeat quam hoc suave est! tum, cum dolore crucietur, dicturum
Abbreviated transcription (Latin):
ic nerbo cu btũ dicimꝰ subiccta no¬
tio est isi secretis malis omĩbꝰ cumu¬
lata bonor complexio. Hanc assequi
uirtus. si quicꝙͣ preter ipsam boni est
nõ potest. Aderit em maloꝵ si mala
illa ducimꝰ turba quedam pauꝑtasis¬
nobilitas humilitas solitudo amissio
suor graues dolores corporis perdita
ualititdo debilitas cecitas interitus
prie exiliu Seruitus demq ĩhis tot
et tantis atq etiam plura possũt acci¬
dere potest ẽẽ sapiens. Nam ħ casus ĩ¬
portat qui in sapiente põt occurrere
At si ea mala sũt quis potest prestare
semper sapientem beatu fore cũ uel
ĩ om̃ib his unotempore esse possit. Nõ
igitur facile conçedo nec bruto meo n
cmunib magris. Nec ueteribꝰ illis a¬
ristoteli speus tpo xenocrati pelomoni
ut cu ea que supra nuaui ĩ mialis num¬
erent idem dicant semper beatu eẽ sa¬
piente. Quos sititulus hic delectat in¬

Expanded text:
ic verbo, cum beatum dicimus, subiecta noic verbo, cum beatum dicimus, subiecta notio est nisi secretis malis omnibus cumulata bonorum complexio. hanc assequi virtus, si quicquam praeter ipsam boni est, non potest. aderit enim malorum, si mala illa ducimus, turba quaedam: paupertas, ignobilitas, humilitas, solitudo, amissio suorum, graves dolores corporis, perdita valetudo, debilitas, caecitas, interitus patriae, exilium, servitus denique. in his tot et tantis—atque etiam plura possunt accidere—potest esse sapiens; nam haec casus importat, qui in sapientem potest incurrere. at si ea mala sunt, quis potest praestare semper sapientem beatum fore, cum vel in omnibus is uno tempore esse possit? non igitur facile concedo neque Bruto meo neque communibus magistris nec veteribus illis, Aristoteli Speusippo Xenocrati Polemoni, ut, cum ea quae supra enumeravi in malis numerent, idem dicant semper beatum esse sapientem. quos si titulus hic delectat in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩclusi ut ad me aspirare nõ posses:
preclare si aristoycus aut si stoycus
Cenon diceret qui msi quod turpe eẽt
nhil malu ducc̾t. Iu uero metrodore
qui omẽ bonu i uiscerib medullisq
condideris et diffinieris. Sũmuz bonu
firma corporis affectione explorataq
spe cõtineri. Fortune additus interclu¬
sisti quo modo isto emr bono iam exp¬
lorari potest. Atqui his capiũtur ĩꝑit
et propter hui inoĩ sententias istoꝵ ho¬
nsnu est multitudo. Acute aute clisp¬
utantis illudest nõ quid quisq dicat
s& quid euq dicendu sit uidere. uelut
in ea ipsa sm̃a quã inhac disputatioẽ
suscepimus. Omẽs bonos semp beatosuo¬
lum⁊ esse. Quos dicam bonos perspicu¬
um est. Om̃ibus em uirtutib ĩstructos
et ornatos tu sapientes tu uiros bonos
dicimꝰ Uideamus qui dicendi sut bti
equide hos gristimo qui sint ĩbome
nullo acdiũcto malo neq ulla alia hu¬

Expanded text:
interclusi, ut ad me adspirare non posses. interclusi, ut ad me adspirare non posses. praeclare, si Aristo Chius aut si Stoicus Zenon diceret, qui, nisi quod turpe esset, nihil malum duceret; tu vero, Metrodore, qui omne bonum in visceribus medullisque condideris et definieris summum bonum firma corporis adfectione explorataque eius spe contineri, Fortunae aditus interclusisti? quo modo? isto enim bono iam exspoliari potes. Atqui his capiuntur imperiti, et propter huius modi sententias istorum hominum est multitudo; acute autem disputantis illud est, non quid quisque dicat, sed quid cuique dicendum sit, videre. velut in ea ipsa sententia, quam in hac disputatione suscepimus, omnis bonos semper beatos volumus esse. quos dicam bonos, perspicuum est; omnibus enim virtutibus instructos et ornatos tum sapientis, tum viros bonos dicimus. videamus, qui dicendi sint beati. equidem eos existimo, qui sint in bonis nullo adiuncto malo; neque ulla alia hu
Abbreviated transcription (Latin):
pore bona tot extra corpus ĩ casu atq
Fortuna nõ ne cõsentanenz est plus for¬
tuna que dnã reꝵ sit externaꝵ et al
corpus partinẽtiu ꝙͣ cõsiliu ualere
An malumꝰ epycuru imitari qui mł¬
ta p̾clare sepe dicit. Ꝙ em sibi cõstãt
cõuement᷑q dicat nõ laborat. Laucl¬
at tenue uictu. Phy id quide. S si
Socrates aut anthystenes diceret nõ
is qui fine bonoꝵ uoluptate ẽe dixĩt
grauius nhil phỹa dignius insi ider
Noc ipsu honeste sapienter iuste ad
uoluptate referret. Quid melus ꝙͣ
fortuna exiguam interuenre sapien¬
ti S hoc is ne dicit quicu dolo rem
nõ modo maximu malu. set solum
malu etiam dixerit toto corpore op¬
primi possit dolorib acerrimis. tu
cu maxie contra fortuna gloriet
Quod idem melioribꝰ etiamꝰ uerbis
metrodorus. Occupaui te inquit for¬
tuna atq cepi. omẽsq additlis tuos

Expanded text:
pore bona, tot extra corpus in casu atque pore bona, tot extra corpus in casu atque fortuna, nonne consentaneum est plus fortunam, quae domina rerum sit et externarum et ad corpus pertinentium, quam consilium valere? An malumus Epicurum imitari? qui multa praeclare saepe dicit; quam enim sibi constanter convenienterque dicat, non laborat. laudat tenuem victum. philosophi id quidem, sed si Socrates aut Antisthenes diceret, non is qui finem bonorum voluptatem esse dixerit. gravius, nihil philosophia dignius, nisi idem hoc ipsum honeste sapienter iuste ad voluptatem referret. Quid melius quam: fortunam exiguam intervenire sapienti? sed hoc isne dicit, qui, cum dolorem non modo maxumum malum, sed solum malum etiam dixerit, toto corpore opprimi possit doloribus acerrumis tum, cum maxime contra fortunam glorietur? quod idem melioribus etiam verbis Metrodorus: occupavi te inquit, Fortuna, atque cepi omnisque aditus tuos