comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cit mundũ. ab ip̃o iã miroitu gle tamqͣ canẽ
ad uomitũ. tamꝙͣ suẽ ad lutũ ad scłm relucer¬
xii moluint᷑: Mira abusio Domꝰ ardet ⁊ ignis i¬
stat a tergo: ⁊ fugienti ꝓhibet᷑ egredi: euadent
suadet᷑ regredi: ⁊ ħ abhis ꝗ in incendio positi
st̃. ⁊ obstinatissima dem̃tia. ⁊ dem̃tissima obsti¬
natiõẽ fug̾e ꝑiculũ nolunt. ꝓh furoꝵ Si uos
fugientẽ ut ñ ardeatis: anħẽ u̾ri crutiatꝰ le¬
uam̃. si me enã ꝑimatis⁊ ⁊ ħ solũ timetis. ne
soli ꝑeatis: Ardens ardentib q solatiũ p̃stare
potit: Que inqͣm ꝯsolatio dãpnatis. locio
tib alios uidere morientes: Non ħ m̃ ꝑsuade
diues ille: ꝗ in torm̃tis desꝑatꝰ de sui lib̾atiõ.
rogabat nuntiari frĩb suis. ne ⁊ ip̃i uenitẽt
in locũ eundẽ torm̃toꝵ: timens ꝓcul dubio
ex suoꝵ crutiatu augeri suũ. Qͥd gͦͦ Ibo
⁊ ꝯsolabor lugentẽ matrẽ meã. mĩ ad ip̃a
uisitatiõe  ut ineternũ lugeã ⁊ me ⁊ ip̃am

Expanded text:
 ab ipso jam introitu gloriae, tanquam canem ad vomitum, tanquam suem ad lutum, ad saeculum reducere moliuntur! Mira abusio! domus ardet, ignis instat a tergo, et fugienti prohibetur egredi, evadenti suadetur regredi! et hoc ab his qui in incendio positi sunt, et obstinatissima dementia ac dementissima obstinatione fugere periculum nolunt. Proh furor! si vos fugientem, ut non ardeatis? An hoc est vestri cruciatus levamen, si me etiam perimatis: et hoc solum timetis, ne soli pereatis? Ardens ardentibus quod solatium praestare poterit? quae, inquam, consolatio damnatis, socios entibus, alios videre morientes? Non hoc mihi persuadet dives ille qui, in tormentis desperatus de sui liberatione, rogabat nuntiari fratribus suis ne et ipsi venirent in locum eumdem tormentorum , timens procul dubio ex suorum cruciatu augeri suum. 3. Quid ergo? ibo et consolabor lugentem matrem meam mei ad tempus visitatione, ut in aeternum lugeam et me et ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
post se. repente pedẽ ab ip̃o introitu głe re¬
quẽ dixit: inimici hõĩs domestici eiꝰ Ami¬
ir tui ⁊ ꝓximi tui: adu̾sũ te appropinqͣ¬
uert̃ ⁊ stetert̃: Reuotauert̃ te in fauces le¬
onis: ⁊ inportis mortis it̾m collocauert̃ te:
Collocauerunt te in obscuris sic̃ mortuo ᷤ scłi:
diã paꝵ ẽ ut descendas in uentrẽ inferi÷ iã
te deglutire festinat ac rugientib p̃paratis
adescã tradere deuoraniũ: Reu̾tere q̃so re

Expanded text:
post se, repente pedem ab ipso introitu gloriae requem dixit: Inimici hominis, domestici ejus . Amici tui et proximi tui adversum te appropinquaverunt, et steterunt. Revocaverunt te in fauces leonis, et in portis mortis iterum collocaverunt te. Collocaverunt te in obscuris, sicut mortuos saeculi: et jam parum est ut descendas in ventrem inferi; jam te deglutire festinat, ac rugientibus praeparatis ad escam tradere devorandum. 2. Revertere, quaeso, re
Abbreviated transcription (Latin):
qut accepi ignꝰ haitꝰ sũ runist̃ eligi osilii
huꝰ. Et ꝯfiliũ do: ⁊ auxiliũ spondeo. Sr uide¬
or necessariꝰ. aut si certe si dignꝰ iudicor. ñ retu¬
so laborẽ: ñ de ero ꝓuirib. Deuorꝰ suppono hu¬
meros ⁊ si ia fessos sartine huic: si mͥcelitꝰ ĩponat᷑.
Letus ⁊ obuiis ut dr̃ manib excipio ciuies scõꝵ:¬

Expanded text:
ut accepi, dignus habitus sum minister eligi consilii hujus. Et consilium do, et auxilium spondeo. Si videor necessarius, aut certe si dignus judicor, non recuso laborem, non deero pro viribus. Devotus suppono humeros, etsi jam fessos, sarcinae huic, si mihi coelitus imponatur. Laetus et obviis, ut dicitur, manibus excipio cives s
Abbreviated transcription (Latin):
fcto lex dñi ꝯu̾tit aĩas: ñ ego. Testimoniũ
añi fideie sapĩam p̃stat paruulis: ñ ego:
Iaudat᷑ de bona litt̾e̾ tornatura. manꝰ ñ calamꝰ
fateo ut mͥ multũ tribuã: lingua ña ca¬
runt boni. spetiosi pedes eugłicantiũ bona:
Dultũ ꝑ omnẽ modũ Primũ ꝗdẽ qr filii st̃
pat̾s sui ꝗ in celis ẽ.: głam qͣm deferunt¬
pat᷑. nequaqͣm a se ducunt alienã: Nãsi
sibpenitꝰ ꝑire ñ pot̾it: Unusꝗsq enĩ mer¬
adẽ accipiet. scd̾m ꝓpͥũ laborẽ Ego labia
mã ñ ꝓhibur: tu aꝑuisti ⁊ uiscera: id̾o pro¬
culdubio plus recepnirus. q̃m plus labora¬
pauꝑib refouisti Ambo tñ collaborato¬
r res. ambo coadiutores dĩ sumꝰ. ãbo pa¬

Expanded text:
convertit animas, et non ego: testimonium Domini fidele sapientiam praestat parvulis , et non ego. Laudatur de bona litterae tornatura manus, non calamus. Fateor, ut multum tribuam mihi lingua mea carunt boni speciosi pedes evangelizantium bona? Multum per omnem modum. Primum quidem, quia filii sunt Patris sui Patri, nequaquam a se ducunt alienam. Nam si mercedem accipiet secundum proprium laborem . Ego labia mea non prohibui: tu aperuisti et viscera, ideo procul dubio plus recepturus, quoniam plus laborapauperibus refovisti. Ambo tamen collaboratores, ambo coadjutores Dei sumus: ambo pa
Abbreviated transcription (Latin):
nerũ nostis ẽẽ ac delicatũ. Cet̾m de huiꝰmodi
tunore dr̃ Ibi trepidauert̃ ninore: uͥ ñ fuit
timor. Confidite ⁊ ꝯsolamini: ego ero illi in
patiẽ.⁊ ip̃e erit mͥ infiliũ. qͦusq de mnis ma¬
Nolite gͦ flere ⁊ nolite lugere: qr gaufridꝰ ur̃ fe¬
stinat ad gaudiũ ñ ad luctũ: Ego ero illi pat̃.
ego mat̾: ego fr̃ ⁊ soror. Ego faciã ei praua ĩ
directa: ⁊ asꝑa inuias planas. Ego ei oĩa sic tẽ¬
pabo ⁊ sic dispensabo. ut ⁊ sp̃e ꝓfitiat.⁊ corpꝰ¬

Expanded text:
nerum nostis esse ac delicatum. Caeterum de hujusmodi nerum nostis esse ac delicatum. Caeterum de hujusmodi timore dicitur: Ibi trepidaverunt timore, ubi non fuit timor . Confidite, consolamini: ego ero illi in patrem, et ipse erit mihi in filium, quousque de meis maNolite ergo lugere, et nolite flere; quia Gaufridus vester festinat ad gaudium, non ad luctum. Ego ero illi pater, ego mater, ego frater et soror. Ego faciam ei prava in directa, et aspera in vias planas: ego ei omnia sic temperabo et sic dispensabo, ut et spiritus p
Abbreviated transcription (Latin):
datũ. octurro cũ panib fugientib afatie gla¬
dii: aquã fero sitientib. Reliqua posur ĩ ore
dix̾it ille: nr̃m ñ dubitetis eẽ ꝯsiliũ lxxxxiii.
ds̃ facit ⁊ suũ ⁊ ꝗd uos ꝑditis. aut ip̃e ꝗd
ꝑdit: fit de diuite ditior: de nobili grierosior:
clarior de illustrri ⁊ ꝙ his om̃ib maus ẽ. sc̃s de
pettatore: O portet aũt p̃parari regno.ꝙ sibi pa¬
ratũ ẽ ab origine mundi: atq huiꝰ rei gr̃a modi¬
cũ tp̃s ꝙ uiuere ht̃. manebit nob̾cũ. donec ab¬
rasa spurtitia uite scłaris. ac terieno deterso
pulu̾e. telesti mansioĩ fiat idoneus. Sidiligi¬
tis eũ. gaudebitis utiq qr uadit ad patrẽ: ⁊ talẽ
patrẽ: Ip̃e ꝗdẽ uadit ad dm̃: s uos ñ ꝑditis eũ:
quin potiꝰ multos ꝑ eũ acꝗsistis uob̾ filios:
Qͦt qͦt sumꝰ in clara ualle uł de clara ualle. ip̃m
in frẽm: uos in parentes suscipimꝰ: At fortassiˢ
metuitis corꝑi eiꝰ uire asꝑitatẽ: ꝙ nimirũ re¬

Expanded text:
um, occurro cum panibus fugientibus a facie gladii, aquam fero sitientibus! Reliqua posui in ore dixerit ille, nostrum non dubitetis esse consilium. s facit et suum, quid vos perditis, aut ipse quid perdit? Fit de divite ditior, de nobili generosior, clarior de illustri; et, quod his omnibus majus est, sanctus de peccatore. Oportet autem eum praeparari regno quod sibi paratum est ab origine mundi, atque hujus rei gratia modicum tempus, quod vivere habet, manere nobiscum, donec abrasa spurcitia vitae saecularis, ac terreno deterso pulvere, coelesti mansioni fiat idoneus. Si diligitis eum, gaudebitis utique quia vadit ad Patrem, et talem Patrem. Ipse quidem vadit ad Deum, sed vos non perditis eum; quin potius multos per eum acquiritis vobis filios. Quotquot sumus in Clara-Valle vel de Clara-Valle ipsum in fratrem, vos in parentes suscipimus. 2. At fortassis metuitis corpori ejus vitae asperitatem, quod nimirum te
Abbreviated transcription (Latin):
Qd enĩ: funes cecidert̃ mͥ in p̃claris. celestus
hereditas p̃clara ẽ mͥri ⁊ t̾rena adulat᷑ ꝓniisi¬
o blandit᷑ ꝯsolatio carnis: Gustaro sp̃ii
nectͥe ẽ desiꝑe carnẽ: affectanti celestia. t̾rena
ñ sapiunt: et̃ñis inhyanti. fastidio st̃ msi¬
toria: Desinite gͥ parentes mĩ. desinite ⁊ uos
plus me elongare cogatis. Si aũt dimittitiᷤ:
amore hoc modico tp̃r ab inuitẽ separam̃:
in alio scło simul felici ⁊ inseꝑabili societa¬
te. in eiꝰ amore uiuamꝰ ꝑ om̃ia scła scłoꝵ¬

Expanded text:
Quid enim? funes ceciderunt mihi in praeclaris, et coelestis haereditas praeclara est mihi ; et terrena adulatur promissio, blanditur consolatio carnis! Gustato spiritu, necesse est desipere carnem; affectanti coelestia, terrena non sapiunt; aeternis inhianti, fastidio sunt transitoria. Desinite igitur, parentes mei, desinite et vos plus me elongare cogatis. Si autem dimittitis,amore hoc modico tempore ab invicem separamur, in alio saeculo simul felici et inseparabili societate, in ejus amore vivamus per omnia saec
Abbreviated transcription (Latin):
Sub signo u̾etundie sermo resonabat in¬
u̾etundus. Risus ĩmod̾atior: incessus
ra.xͦ aurtore tnsierunt. ⁊ noua fieri in¬
cipiunt oĩa: dũ cultũ exteriorẽ in te¬
riore cõmutas: ⁊ mag̃ uitã qͣm uestẽ
appetis habere ornatã Facis ꝙ debes ⁊ im
mo ꝙ iã olim fecisse debueras: nã olim
spirat: necdũ spirau̾at Et id cirto ꝙ huc¬

Expanded text:
sub signo verecundiae sermo resonabat inverecundus. Risus immoderatior, incessus Christo auctore transierunt, et nova fieri, incipiunt omnia, dum cultum exteriorem interiore commutas, et magis vitam quam vestem appetis habere ornatam. Facis 124 quod debes, imo quod jam olim fecisse debueras: nam olim spirat, necdum spiraverat. Et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
marinis: ꝙ utinã ab alio q̃sissens. Coar¬
tor si ꝗdẽ e duoh. Si enĩ ñ respondeo: racitur¬
due aũt si e ꝑiculo me posse ñ uideo: cũ ꝗc¬
ꝙ res: indero. nece̾e̾ sit aut scandalũ cuipiã
genar:: aut reddere seturũ quẽqͣm pluiqͣm
ꝯ portet. aut certe in qͦ ñ oportet: Qͦd auol ii
e. ite sactũ ẽ ꝯsilio uł hortatu Crecdimꝰ aũt
Q ̃ fuisse: ꝙ nec rantis potuit dissolui cona¬
tib. Creclimꝰ hoc idẽ ⁊ ip̃os sentire fr̃s.ꝙ: ĩr̃m¬

Expanded text:
marinis, quod utinam ab alio potius quadem e duobus. Si enim non respondero, taciturdere autem sine periculo me posse non video, cum quidquid respondero, necesse sit aut scandalum cuipiam generare, aut reddere securum quemquam plus quam oportet, aut certe in quo non oportet. Quod a vobis  me sciente, consilio vel hortatu. Credimus autem ex Deo fuisse, quod nec tantis potuit dissolvi conatibus. Credimus hoc idem et ipsos sentire fr
Abbreviated transcription (Latin):
sios feni: Si sapis. si habes cor. si retũ ẽ lum̃
ocłoꝵ tuoꝵ: desine iã sequi. q̃ assequi mise¬
rũẽ: Beatus ꝗ post illa ñ abiit q̃ possessa o¬
nerant: amata inꝗnant: amissa crunant.
An ñea sanius cũ honore sꝑnis. qͣm cũ dolore
ꝑdis: An ñ ea prudentiꝰ xͥ cedis amori qͣm mo¬
ri: Est ininsidiis predo: cuiꝰ manib nec re
nec tua potes subducere: Non potit p̃uiden.
sti in hunc mundũ: haud dubiũ qr nec ꝗꝗͣ
auferes. Dornues somnũ tuũ. ⁊ nicħ inueni¬
es in manib tuis. S nosti hes: ñ ẽ in docendo
suꝑfluo laborandũ: Orandũ ponꝰ ut ꝙ. tͥ ũ¬

Expanded text:
os feni . Si sapis, si habes cor, si tecum est lumen oculorum tuorum, desine jam ea sequi, quae et assequi miserum est. Beatus qui post illa non abiit, quae possessa onerant, amata inquinant, amissa cruciant. Annon ea satius cum honore spernis, quam cum dolore perdis? annon ea prudentius Christi cedis amori, quam morti? Est in insidiis praedo, cujus manibus nec te nec tua potes subducere. Non poterit praevidsti in hunc mundum, haud dubium quia nec quidquam auferes . Dormies somnum tuum, et nihil invenies in manibus tuis. Sed nosti haec: non est in docendo te superflue laborandum. Orandum potius ut,
Abbreviated transcription (Latin):
nil detrahit: Uolo te eẽ amicũ pauꝑũ: ma¬
gis aũt imitatorẽ. Ille gradꝰ ꝓfitientiũ est.
hic ꝑfectoꝵ: Amicitia pauꝑũ. regũ amitos
ꝯstituit: amor pauꝑtatis reges. Regnũ de¬
niq celoꝵ pauꝑũ ẽ: ⁊ ẽ regie potestatis be¬
are ꝓ uoluntate amicos: facite in ꝗt uobis
amicos de mãmona iniꝗtatis: ut cũ defecitis
recipiant uos in et̾na tabernatula uides

Expanded text:
rahit? Volo te esse amicum pauperum, magis autem imitatorem. Ille gradus proficientium est, hic perfectorum. Amicitia pauperum, regum amicos constituit; amor paupertatis, reges. Regnum denique coelorum pauperum est; et est regiae potestatis beare pro voluntate amicos. Facite, inquit, vobis amicos de mammona iniquitatis; ut, cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Vides
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ uł hõĩum. sola diuine gr̃e ꝯfidẽ¬
tia accedere ꝑ temet ip̃m ad uultũ głe ͥ ca¬
pescere rerũ sũma. attingere totiꝰ inagͥficen¬
tie culmen: eꝵ qualib ista tu tͥ ĩpedias
reb: utinã sine dissimulatiõe attendas:
i ue uapor ẽ ad modicũ parens. ꝙ. et̃ne feli¬
citanis aditũ int̾dudit ⁊ ꝙ ꝑhẽnis luminis

Expanded text:
hominum, sola divinae gratiae confidentia, accedere per temetipsum ad vultum gloriae, capessere summa rerum, attingere totius magnificentiae culmen? 2. Verum qualibus ista tu tibi impedias rebus, utinam sine dissimulatione attendas. Vae! vae! vapor est ad modicum parens, quod aeternae felicitatis aditu
Abbreviated transcription (Latin):
habundantiꝰ. pluuiã uoluntariã seg̾gauit
ds̃ hereditati sue: Non apparebit ultra uacui
in uob̾ crux xͥ. qũeadiodũ in multis filiis
diffidentie. ꝗ tart᷑ates ꝯu̾ti ad dñm de die
diẽ. ĩꝓuisa morte subtracti in puncto desct¬
dunt ad inferes. O mĩo refioruit ⁊ nẽ qͣsi de

Expanded text:
abundantius pluviam voluntariam, quam segregavit Deus haereditati suae. Non apparebit ultra vacua in vobis crux Christi, quemadmodum in multis filiis diffidentiae, qui tardantes converti ad Dominum de die in diem, improvisa morte subtracti, in puncto descendunt ad inferos. Omnino refloruit et nunc quasi de
Abbreviated transcription (Latin):
gaufridꝰ annuntiauerunt nob̾: quẽ adinodũ ⁊ sonos¬
nouit̃ recaliustis igne dĩ: ꝯualuistis de infirmi eiꝰ. lxxxx.¬
tate: refloruistis in nouitate scã: Digitꝰ dĩ ẽ iste
subtilit̃ oꝑans: suauit̃ renouans. salubrit᷑ mu¬
tans ⁊ ñ ꝗdẽ de malis bonos. s. de bonis fatiens
meliores. Qͥs dabit ut tͣnseã et uideã uisionẽ
hanc magnã: Nec enĩminꝰ mira. minꝰue iocũ¬
da. ista ꝓmono ẽ. qͣm illa mutatio: nͥꝙ. multo
faciliꝰ reꝑias. multos scłares ꝯu̾ti ad bonũ: qͣm
unũ quẽpiã dr religiosis tͣnsire ad meliꝰ. Raris¬
sima auis in t̾ras ẽ.: ꝗ de gradui quẽ forte in reli¬
gioẽ semel attig̾it. uł paꝵ ascendat: Ur̃m ꝓui¬
de dilectissum tã insigne qͣm salubre factũ. ñ
eo ⁊ clariꝰ Erat aũt ⁊ necessariũ ad cautelã
ꝓximã defectui mediocritatẽ tͣnscendere: ⁊
tũ sit: ip̃i sensistis. Dolens doleo. ꝙ urgente
diei malitia ⁊ nnuio festinante. plenũ af¬

Expanded text:
Gaufridus annuntiaverunt nobis, quemadmodum noviter recaluistis igne Dei, convaluistis de infirmitate, refloruistis in novitate sancta. Digitus Dei est iste, subtiliter operans, suaviter renovans, salubriter mutans, non quidem de malis bonos, sed de bonis faciens meliores. Quis dabit mihi ut transeam, et videam visionem hanc magnam? Nec enim minus mira minusve jucunda ista promotio est, quam illa mutatio: nisi quod multo facilius reperias multos saeculares converti ad bonum, quam unum quempiam de religiosis transire ad melius. Rarissima avis in terris est, qui de gradu, quem forte in religione semel attigerit, vel parum ascendat. Vestrum proinde, dilectissimi, tam insigne, quam salubre factum non eo et clarius. Erat autem et necessarium ad cautelam, proximam defectui mediocritatem transcendere, et tum sit, ipsi sensistis. Dolens doleo, quod urgente diei malitia, et nuntio festinante, plenum af
Abbreviated transcription (Latin):
illud ue de qͦ dr̃ Ue trã ing̾dienti duabꝰ uiis
Teaũt audieramꝰ in discordiã u̾sariꝰ. domum
urãm ñ sine gͣui scandalo abb̃is ⁊ fr̃m dese¬
ruisse: solũq habitare in nescio qͦ satis incõ¬
uenienti loco Qͦ rumore nob̾ ꝑmotis anxi¬
eq q̃rentib si qͦ mͦ tͥ a nob̾ posset ꝯsultũ ir ÷
nicħ paratiꝰ occurrere potuit. qͣm ut te uoca¬
to ad nos. ꝑ re de te certiores pͥus effici curar¬
leremꝰ: S iã tuo scͥpto. nr̃oq rescͥpto. utroꝵq
ab alterutro false suspitioĩs timore depulso:
parit ꝗescamꝰ Ueꝵ hac falsitate qͣm u̾a sir
ad nos inuicẽ dilectio cõꝓbandũ ẽ. qͣm ꝗdẽ
dilectionẽ. ꝑ hanc mutuã nr̃i sollicitudinẽ

Expanded text:
 terram ingredienti duabus viis! Te autem audieramus in discordia versari, domum vestram non sine gravi scandalo abbatis et fratrum deseruisse, solumque habitare in nescio quo satis inconvenienti loco. Quo rumore nobis permotis, anxieque quaerentibus si quo modo tibi a nobis posset consultum iri; nihil paratius occurrere potuit, quam ut, te vocato ad nos, per te de te certiores prius effici curarleremus. Sed jam tuo scripto, nostroque rescripto, utrorumque ab alterutro falsae suspicionis timore depulso, pariter quiescamus. Verum hac falsitate quam vera sit ad nos invicem dilectio, comprobatum est; quam quidem dilectionem per hanc mutuam nostri soll
Abbreviated transcription (Latin):
gationẽ ꝯtra ꝓfessionẽ. deuitans subiecti¬
Si abscidat᷑ ut ouis morbida agrege ⁊ ut pu
tridũ m̃brũ a corꝑe: ꝗ ĩa exinde se ꝓcerto
noi̾it a te haberi rãqͣm ethnicũ ⁊ publica¬
nũ Et ne timeas ee ꝯtra caritatẽ ⁊ ħuiiꝰ
scandalũ multoꝵ recõpensau̾is pace: ꝗs¬
pe ꝗ sua forte malitia. fr̃m c cohabitantiũ
turbare facile pot̾at unanimitatẽ: Cor¬
solet᷑ te illa salomonis sententia: Quẽ õs̃
negligit: nemo potest corrigire: E ila sco¬
uatoris. Om̃is plantano qͣm ñ plartau ir
pat̾ m̃s: eradicabit᷑: Et illa beati ioħis de
A lioꝗn ñ ẽ relinq̃nda uirga pectatoꝵ suꝑ sortẽ
iustoꝵ: ut ñ exiendant iusti ad iniꝗtatẽ manꝰ
suas. Melius ẽ enĩ ut ꝑeat unꝰ: qͣm uniras.
t si fatie ignotꝰ nob̾.⁊ si corꝑe remotus
a nob̾. amicus tñ es: ⁊ amicitia notũ iã
nob̾. ⁊ p̃sentẽ te facit: Hanc tͥ te nescite cõpara¬

Expanded text:
gationem, contra professionem, devitans subjectigationem, contra professionem, devitans subjectised abscitridum membrum a corpore; qui jam exinde se pro certo noverit a te haberi tanquam ethnicum et publicanum. Et ne timeas esse contra charitatem, si unius scandalum multorum recompensaveris pace, quippe qui sua forte malitia, fratrum cohabitantium turbare facile poterat unanimitatem. Consoletur te illa Salomonis sententia: Quem Deus negligit, nemo potest corrigere ; et illa Salvatoris: Omnis plantatio, quam non plantavit Pater meus, eradicabitur Alioquin non est relinquenda virga peccatorum super sortem justorum, ut non extendant justi ad iniquitatem manus suatsi facie ignotus nobis, etsi corpore remotus a nobis, amicus tamen es; et amicitia notum jam nobis et praesentem te facit. Hanc tibi, te nesciente, compara
Abbreviated transcription (Latin):
citissima de regͥssiõe letitia Confido aũt
Uꝑ frẽ turbato ⁊ turbante frs.⁊ ꝯtẽpnen¬
O te magistrũ: breue tͥ s ficele damꝰ ꝯsiliũ:
Diaboli studiũ ẽ cirtuire indomo dĩ ⁊ q̃rere quẽ
deuoret: tue e ꝯtra uigilantie in qͣntũ potes
nũqͣm lotũ dare diabolo: Quanto gͦ ille acriꝰ
insistit. qͦmͦ agrege infirmã separet ouiculã.
enixius tͥ qͣntũ inte ẽ resistendũ ẽ. ne de ma¬
nu tua possit eã eruere ⁊ neqñdicat inimicꝰ
p̃ualui acdu̾sus eũ: Itaq aggredere frẽm oĩ
offitio caritatis. uidelie bñfinis: salurarib
piis oratioĩb. Qd̾ si iã hec omĩa fecisti nec
Auferte malũ ex uob̾. auferat᷑ gͦ malus: ne
malos generet: Neq enĩpotest arbor mala
fructꝰ nͥ malos facere: auferat᷑ aũt dico. s ñ
qͣmͦ ip̃e uult: ut uidelicer tãqͣm ex tua licen¬
tia. cũ male setura ꝯscientia extra congre-¬

Expanded text:
citissima de regressione laetitia. Confido autemcitissima de regressione laetitia. Confido autemre turbato, et turbante fratres, et contemnente magistrum, breve tibi, sed fidele damus consilium. Diaboli studium est circuire in domo Dei, et quaerere quem devoret; tuae e contra vigilantiae, in quantum potes, nunquam locum dare diabolo. Quanto igitur ille acrius insistit, quomodo a grege infirmam separet oviculam, enixius tibi, quantum in te est, resistendum est, ne de manu tua possit eam eruere, ne quando dicat inimicus: Praevalui adversus eum. Itaque aggredere fratrem omni officio charitatis; videlicet beneficiis, salutaribus piis orationibus. 2. Quod si jam haec omnia fecisti, nec Auferte malum ex vobis . Auferatur ergo malus, ne malos generet. Neque enim potest arbor mala fructus nisi malos facere. Auferatur autem dico, sed non quomodo ipse vult; ut videlicet tanquam ex tua licentia, cum male secura conscientia extra congre
Abbreviated transcription (Latin):
nẽpe aduentꝰ eiꝰ. nec ñ ⁊ discessioĩs modũ ⁊
intentionẽ sollicite ꝑscrutantib. intentio¬
nẽ ꝗdẽ uisus ẽ hr̃e inculpabilẽ. s cãm plane
ñ sufficientẽ: ut tali mͦ id÷ sine licentia disce¬
dese debuisset: Uñ ⁊ sũpta uste in eũ inuec¬
nõs occasioẽ. increpato ut oporrebat. ⁊ ꝯfir¬
mato in ꝗb nutabat: reclitũ ei ꝑsuasimꝰ. Et
ꝓ rdeunte rogamꝰ fĩs̃ dilectissuni. ẽẽ uos
uidenis satis simplici ⁊ ñ malitiosa⁊ q̃nꝗdẽ
neq ad dext̾am neq ad sinistrã declina¬
uit. s uecto ad nos tramite uenit: qͦs
utiq ꝓ certo sciebat ur̃e eẽ sc̃ĩtatis seruoᷤ ⁊¬
ũre religiois amatores sincerissimos. ⁊ e¬
mulatores fidelissimos. Suscipite gͦ eũ
met᷑q in eo caritas: ⁊ excuset malũ factũ
intentio bona: Immo recuꝑate cũ gau¬
dio quẽ dolebatis amissũ: ꝯtractãq oe
frĩs egͥssioẽ ac tusgressiõe tristitiã. effuger

Expanded text:
ejus, necnon et discessionis modum et intentionem sollicite nobis perscrutantibus, intentionem quidem visus est habere inculpabilem, sed causam plane non sufficientem, ut tali modo, id est sine licentia, discedere debuisset. Unde et sumpta justae in eum invectionis occasione, increpato ut oportebat, et confirmato in quibus nutabat, reditum ei persuasimus. Et pro redeunte rogamus, dilectissimi fratresvidetis, satis simplici, et non malitiosa: quandoquidem neque ad dexteram neque ad sinistram declinavit, sed directo ad nos tramite venit, quos utique pro certo sciebat vestrae esse sanctitatis servos, vestrae religionis amatores sincerissimos, et aemulatores fidelissimos. Suscipite ergo eumeturque in eo charitas, et excuset malum factum intentio bona. Imo recuperate cum gaudio, quem dolebatis amissum; contractamque de fratris egressione ac transgressione tristitiam effuget
Abbreviated transcription (Latin):
carere illa Ego eã seꝗ disposui: ⁊ mutere G
nr̃a militia ꝗ inmanu ualida si uob̾ ñ displi¬
cet: reꝗrant. retuꝑent. reducant: Et nc̃ huiꝰ
rei gr̃a p̃misi hos qͦs p̃sentes cernitis explo¬
ratores: ꝗẽẽ rei indagent sagacit᷑: renun¬
tientq si delit̃ afstite eis tamꝗͣ nuntuis dñi
uri: ⁊ in ip̃is feudũ ur̃m deseruite: Ip̃e uͦ ad
honorẽ suũ. ad salutẽ ur̃am. ad pat̾e sospitatẽ¬

Expanded text:
go eam sequi disposui, et mittere de nostra militia, qui in manu valida, si vobis non displicet, requirant, recuperent et reducant. Et nunc hujus rei gratia praemisi hos quos praesentes cernitis exploratores, qui esse rei indagent sagaciter, renuntientque fideliter. Assistite eis tanquam nuntiis Domini vestri, et in ipsis feudum vestrum deservite. Ipse vero ad honorem suum, ad salutem
Abbreviated transcription (Latin):
me apłs ꝗ ⁊ ip̃e territꝰ dicit: Parto autẽ
neꝗs me existimet supͣ id ꝙ uidet in me: aut
audit aliꝗd ex me: Quã pulchie dixit parto:
ñ parcit sibi arrogans: ñ partit sibi suꝑbus ÷
ñ cupidus uane głe ⁊ iactator actuũ suoꝵ ꝗ
uł sibi irrogat ꝙ ẽ. uł m̃tit᷑ de se ꝙ ñ ẽ. Solus
ꝗ uere humilis ẽ parcit aĩe sue: ꝗ ne puret᷑¬
ꝙ ñẽ. semꝑ qͣntũ in se ẽ. uult nesciri qd̾ est
Grande re uera ꝑiculũ. audere quẽqͣm de se:
sup̃ qͣm sentit inse Qͥs dabit mͥ ap̃ hoĩes
tantũ de ueris digne humiliaris qͣntũ uł
de falsis datũ ẽ indigniltari: Illã mͥ uo¬
tẽ ꝓpħicã iure assumerẽ Exaltatꝰ aũt hu¬
miliatꝰ. sũ: ⁊ ꝯturbatꝰ Et illud. Ludã: ⁊ uili¬
or fiam Ludã scilicet ut illudar Bonus
ludus qͦ michol irascit᷑:⁊ ds̃ delectat᷑. Bonus

Expanded text:
autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Quam pulchre dixit, parco. Non parcit sibi arrogans, non parcit sibi superbus, non cupidus vanae gloriae, et jactator actuum suorum, qui vel sibi arrogat quod est, vel mentitur de se quod non est. Solus qui vere humilis est, parcit animae su semper quantum in se est, vult nesciri quod est. 12. Grande revera periculum, audire quemquam de se supra quam sentit in se. Quis dabit mihi apud homines tantum de veris digne humiliari, quantum vel de falsis datum est indigne exaltari? Illam mihi vocem propheticam jure assumerem: Exaltatus autem, humiliatus sum et conturbatus ; et illud: Ludam, et vilior fiam . Ludam scilicet ut illudar. Bonus ludus, quo Michol irascitur, et Deus delectatur. Bonus
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m ãmo uniu̾soꝵ patrẽ: Aliogn ꝗd mͥ et
uob: Qͥd a uob̾ habeo nͥ pettatũ ⁊ miseriã:
in hanc scłi miseriã. miseri miserũ indu¬
xistisi ꝙ in pectato ur̃o pectatores pectato¬
rẽ genuistis⁊ ꝙ ⁊ in pectato natũ de pec¬
cato nutristis⁊ nͥ etiã inuidendo mͥ mĩã¬
qͣm ꝯsetutꝰ sũ ab eo ꝗñ uult mortẽ petta¬
toris. filiũ in suꝑ iehenne fatiatis: O du¬
rũ patr̃e ⁊ õ seuã matrẽ ⁊ õ parentes crude¬
les ⁊ ĩpios immo ñ parentes s ꝑemptoreᷤᷤ.:
qͦꝵ dolor salus pignoris. qͦꝵ ꝯsolatio morᷤᷤ
filiiẽ: ꝗ me malunt ꝑire cũ eis. qͣm re¬
gnare sine eis. Qͥ me rursus ad naufra¬
giũ uñ tandẽ nudus euasi. rursus adi¬
gnẽ uñ uix semiustꝰ exiui. rursus ad la¬
trones a ꝗb semiuiuus relictꝰ sũ. s mise¬
rante samaritano iã aliqͣntulũ ꝯualui
reuotare conant᷑. ⁊ militẽ x ꝓpe iã rapto

Expanded text:
 imo universorum Patrem. Alioquin quid mihi et vobis? quid a vobis habeo, nisi peccatum et miseriam? in hanc saeculi miseriam miseri miserum induxistis; quod in peccato vestro peccatores peccatorem genuistis; quod et in peccato natum, de peccato nutristis: nisi etiam invidendo min vult mortem peccatoris, filium insuper gehennae faciatis? 2. O durum patrem! o saevam matrem! o parentes crudeles et impios; imo non parentes, sed peremptores: quorum dolor, salus pignoris; quorum consolatio, mors filii est!. qui me malunt perire cum eis, quam regnare sine eis! qui me rursus ad naufragium, unde tandem nudus evasi; rursus ad ignem, unde vix semiustus exivi; rursus ad latrones, a quibus semivivus relictus sum, sed miserante Samaritano jam aliquantulum convalui, revocare conantur: et militem Christi pro
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ Ut ꝗd enĩ libellus m̃s ocłos eiꝰ formida
cui se uidendũ aĩus qͦ m̃s totũ si posset ei¬
nanderet: S heu in qͣnta ẜmonis angusia
m̃tio se ingessit de tali uiro ⁊ ne liceat ut
dignũ erat in tã dulcissima nob̾ memona
finẽ Obsetro te ne guiris or ortunicatẽ

Expanded text:
formidaret, cui se videndum animus quoque meus totum, si posset, expanderet? Sed heu! in quanta sermonis angustia mentio se ingessit de tali viro, ne liceat, ut dignum erat, in tam dulcissima nobis memoria finem? Obsecro te ne graveris opportunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
na. gen̾e. iuuentute. tanto płib erant ꝑditioĩs
ccẽplũ: Legerã ñ multos nobiles. ñ multos sa¬
pientes. ũ mulros potentes elegit ds̃: ac nc̃ pret̃
iegulã mira dĩ potentia taliũ ꝯu̾nt᷑ multitu¬
do: Uilescit gła p̃sens ⁊ iuuentutis flos ꝯcultat᷑:
ĩureputat᷑ generositas ⁊ sapĩa mundi stultitia
iudicat᷑: ñ acꝗescit᷑ carni ⁊ sanguur: parentũ
⁊ caroꝵ renuntiat᷑ affectib: fauores.⁊ honores.
⁊ digͥtates reputant᷑ ut stertora ut xͦ lucrifiat.
laudarẽ uos: si uob̾ hec actidisse ex uob̾ cogno¬
scerẽ Cererũ digitꝰ dĩ ẽ iste: muratio plane
Iocnto in ip̃m om̃e p̃coniũ iure referimꝰ. ꝗ
facit mirabilia solus. ꝗ fecit ne in uob̾ ono¬
sa iã cẽt. ea q̃ ap̃ se ẽ copiosa redẽpno Qͥd gͥ¬

Expanded text:
 tanto pluribus erant perditionis exemplum? Legeram, Non multos nobiles, non multos sapientes, non multos potentes elegit Deus ; at nunc praeter regulam mira Dei potentia talium convertitur multitudo. Vilescit gloria praesens, juventutis flos conculcatur, non reputatur generositas; sapientia mundi stultitia judicatur; non acquiescitur carni et sanguini; parentum et charorum renuntiatur affectibus; favores, et honores, et dignitates reputantur ut stercora, ut Christus lucrifiat. Laudarem vos, si vobis haec accidisse ex vobis cognoscerem: caeterum digitus Dei est iste, mutatio plane Idcirco in ipsum omne praeconium jure referimus, qui facit mirabilia solus, qui fecit ne in vobis otiosa jam esset ea, quae apud se est, copiosa redemptio.
Abbreviated transcription (Latin):
timeres. uł parũ timeres: tuã tͥ culpã sic
rememorandã ẽẽ putaui Est etiã ꝙ ma
gis adhuc timeo tͥ. ne forte sic̃ de ꝗb dã
scͥptũ ẽ. ꝙ letant᷑ cũ male fecerint: ⁊ ex ul¬
tant in reb pessimis ÷ tu qͦ deceptꝰ ñ solũ
corde tuo glorieris. te magnũ aliꝗd ⁊ ꝙ
apauuus : Not sieri fecisse ⁊ dũ ꝗ emancipa¬
tus etiã aliis p̃eras. ꝯtẽpnens p̃lationẽ rurs
subdi p̃lato malueris. falsa humilitas: ue¬
rã indiicens suꝑbiã in cor talia cogitantis.
Qͥd nãq suꝑbius qͣm spontanee ⁊ tamꝗͣ lib̾e̾
ascribere uoluntati:q. uł coegit necessitatis
uis. uł pusillanimitatis infirmitas: Qd̾
sinec labore uictus. nec necessitate cõpulsus
s uolens hoc fecisti: nicħ hoc qͦ suꝑbius. Dei
ꝗppe ꝯsilio tuũ p̃tulisti: mag̾ eligens tͥ ꝗe¬
scere. qͣm eiꝰ oꝑi deseruire. ad ꝙ te ip̃e assũp¬

Expanded text:
timeres, vel parum timeres, tuam tibi culpam sic timeres, vel parum timeres, tuam tibi culpam sic rememorandam esse putavi. 5. Est etiam a timeo tibi, ne forte, sicut de quibusdam scriptum est, quod laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis ; tu quoque deceptus, non solum corde tuo glorieris, te magnum aliquid, et quod a paucis solet fieri, fecisse: dum qui emancipatus etiam aliis praeeras, contemnens praelationem rursus subdi praelato malueris. Falsa humilitas, veram inducens superbiam in cor talia cogitantis. Quid namque superbius, quam spontaneae et tanquam liberae ascribere voluntati, quod vel cogit necessitatis vis, vel pusillanimitatis infirmitas? Quod si nec labore victus, nec necessitate compulsus, sed volens hoc fecisti; nihil hoc quoque superbius. Dei quippe consilio tuum praetulisti, magis eligens tibi quiescere, quam ejus operi deservire, ad quod te ipse assump
Abbreviated transcription (Latin):
gron: noli q̃rere solutionẽ: S ad ꝗd nitor hi
ratiocinatioĩb: Nũꝗd suadeo tͥ redur ad onuᷤ
rgiminis ⁊ cũ ĩa ñ pateat locus recuꝑationis:
Aut desꝑare te intendo: qͣsi ꝗte tali ligau̾is cul¬
pa. qua iã solui ñ possis : absit: S tm̃ nolo te
ulud tamꝗͣ nullũ ułparuũ malũ negligere:
ĩno sẽꝑ tuere ⁊ sẽꝑ penitere: sẽꝑ securũ ñ eẽ
sic̃ scriptũ ẽ: B̾eatꝰ hõ ꝗ sẽꝑ ẽ pauidꝰ. Uides ter¬
te quẽ timorẽ tͥ incutere nitor ⁊ ñ qͥtͥ sit laq̃us
desꝑatioĩs: s ꝗ spem acꝗrat beatitudinis. Est
siodẽ timor inutilis. tristis. crudelis.: ꝗ ueniã
aiuirit. ⁊ seruat humilitatẽ ÷ s mansueni¬
mẽ ⁊ s patientiã. s longanimitatẽ: Quẽ
ñ delectat tã inclita ꝓles: Alteriꝰ uͦ misera so¬
boles ẽ: ꝑtinatia. ĩ moderata tristitia. rancor.
borror. ꝯtẽptꝰ. ⁊ desꝑatio: Non hoc gͦ ꝗ desꝑati¬
onẽ. s illo ꝗ generat spem. timens ne ñ ti

Expanded text:
re solutionem . 4. Sed ad quid nitor his ratiocinationibus? Nunquid suadeo tibi redire ad onus regiminis, cum jam non pateat locus recuperationis? aut desperare te intendo, quasi qui te tali ligaveris culpa, quam jam solvere non possis? Absit! sed tantum nolo te illud, tanquam nullum vel parvum malum, negligere; imo semper timere, semper poenitere, semper securum non esse, sicut scriptum est: Beatus homo qui semper est pavidus . Vides certe quem timorem tibi incutere nitor, non qui tibi sit laqueus desperationis, sed qui spem acquirat beatitudinis. Est siquidem timor inutilis, tristis, crudelis, qui veniamnutrit, et servat humilitatem, sed mansuetudinem, sed patientiam, sed longanimitatem. Quem non delectet tam inclyta proles? Alterius vero misera soboles est pertinacia, immoderata tristitia, rancor, horror, contemptus et desperatio. Non hoc ergo qui desperationem, sed illo qui generat spem, timens ne non
Abbreviated transcription (Latin):
gis inuadere trã ⁊ ecełas destruere ⁊ incendere do¬
mos ⁊ exulare pauꝑes ⁊ homicidia ꝑpetrare ⁊¬
⁊ humanũ fundere sanguinẽ: ñẽ dubium
quin grauit irrites adu̾sũte patĩe orphano¬
rũ ⁊ iudicẽ uiduaꝵ Eo certe irato: ñ expedit
tͥ dimicare in qͣntalibet multitudine uł
fortitudine: Nicħ̾ enĩ int̾erit ap̃ oĩpotentẽ
cdñm sabaoth: in multis anin paucis da¬
re cui uolet uictori ã Ip̃e nimirũ cũ uoluit
fecit ut unꝰ mille: ⁊ duo fugarent decẽ mi

Expanded text:
ergis invadere terram, ecclesias destruere, incendere domos, exsulare pauperes, homicidia perpetrare, et humanum fundere sanguinem; non est dubium quin graviter irrites adversum te Patrem orphanorum et Judicem viduarum. Eo certe irato, non expedit tibi dimicare in quantalibet multitudine vel fortitudine. Nihil enim intererit apud omnipotentem Dominum sabaoth, in multis an in paucis, cui volet dare victoriam. Ipse nimirum cum voluit fecit, 102 ut unus mille, et duo fugarent de
Abbreviated transcription (Latin):
suo: hanc mͥ tu salutatioĩs formulam
tradisti: scribendo suus ille ꝙ suus. Accipe ꝙ
tuũ ẽ: ⁊ agnosce usurpationẽ unanimitatiᷤᷤ
dendũ ẽ: q̃ cũ mͥ in manꝰ uenerunt. natalis
dñe nr̃e dies festꝰ illux̾at: cuiꝰ me totũ iure
sibi deuotio uendicans. nicħ aliud coguare
sinebat: S ⁊ nuntiꝰ repedare festinans. uix

Expanded text:
 Hanc mihi tu salutationis formulam tradidisti, scribendo, « Suus ille quod suus. » Accipe quod tuum est, et agnosce usurpationem unanimitatis edendum est: quae cum mihi in manus venerunt, Natalis Dominae nostrae dies festus illuxerat, cujus me totum jure sibi devotio vindicans, nihil aliud cogitare sineb
Abbreviated transcription (Latin):
Cererũ ꝗd fatiã. ut inĩrogatus nec silerido nec re¬
spondendo molestꝰ sim cuiqͣm: Ita fortassis ex¬
pecliar si misero eos ꝗme int̾rogant ad doctiore:
⁊ cuiꝰ reuerentior sanctiorq auctoritas sit: Sc̃s
papa gͥgorius in libro pastorali. ꝗsꝗs bonũ ma¬
sibi illicitũ fecit: ad ꝙ ꝓbandũ: subiungit te¬
stimoniũ de eugłio dicens. Nemo mittens
ip̃e in omelia tertia suꝑ iececbielẽ: Sunt ñ¬
hec oꝑantes meliora deliberant. s retractan¬
tes meliora q̃ deliberau̾ant ĩmutant: Eti¬
dẽ bona agunt q̃ ceꝑant: s ameliorib q̃ deli¬
berauant succũbunt: Hi nimirũ añ hu¬
mana iuditia stare uident᷑ in oꝑe: s añ oĩ¬
potentis dĩ ocłos ceciderunt in deliberatiõe. En
speculũ: In hoc ñ uultũ natiuitatis. sue: s
factũ reu̾sioĩs sue ꝯsiderent: Hic se discuci¬
ant.: hic se diudicent cogitatioib suis actu¬
o ñia diudicat. ⁊ ix̃. a nemine iudicat᷑. Qoñ

Expanded text:
eterum quid faciam, ut interrogatus nec silendo, nec respondendo molestus sim cuiquam? Ita fortassis expediar, si misero eos qui me interrogant, ad doctiorem, et cujus reverentior sanctiorque auctoritas sit. Sanctus papa Gregorius in libro Pastorali: « Quisquis bonum masibi illicitum fecit. » Ad quod probandum subjicit testimonium de Evangelio, dicens: Nemo mittens ipse in Homilia tertia super Ezechielem: « Sunt nohaec operantes meliora deliberant; sed retractantes, meliora quae deliberaverant, immutant. Et quidem bona agunt quae coeperant, sed a melioribus quae deliberaverant, succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare videntur in opere; sed ante omnipotentis Dei oculos occiderunt in deliberatione. » 2. En speculum. In hoc non vultum nativitatis, 100 sed factum reversionis suae considerent: hic se discutiant, hic se dijudicent, cogitationibus suis accuomnia dijudicat, et ipse a nemine
Abbreviated transcription (Latin):
Imunꝰ uos ꝓ tanti oꝑis suscepnone
feruere cõꝑissemꝰ: hortandus noħ suꝑ
hoc ⁊ obsetrandꝰ eẽtis. Nunc uͦ cũ pͥma inui¬
tau̾it nos ur̃a p̃currens deuotio: restat ut ei
a qͦ hona cuncta ꝓcecdunt. ⁊ referamꝰ ꝓbono¬
ꝙ dedit uelle ⁊⁊ fundamꝰ p̃ces ut aditiat:
ꝑficere ꝓbona uoluntate: Tamen gaudiũ
meũ ñ tacebo uob̾. Quas nẽpe putatis de¬
utias cordi m̃õ. afferat ur̃a huiꝰtemodi in¬
tentio: Delectabit᷑ in crassitudine aĩa mã
si infatigabilẽ uos cognou̾o in studiis sa¬
lutarib ÷ honestis. Gaudeo enĩ ñ qr q̃ro don
s reꝗro fructũ Libent̃ recipio bñfitiũ: ꝙ
ꝓsit danti: aucgn ñ ãbulo in caritate illi¬
qͥ ñ qͣrit q̃ sua st̃ Et enĩ inhoc nob̾ bñfacitis. s
uob̾ meliꝰ. nͥ forte extidit uob̾ illa sententia.
beatiꝰ ẽ dare qͣm acciꝑe: hoc plane detet ep̃m ⁊
ho sacerdonũ ur̃m cõm̃dat ÷ ornat coronã:
nobilitat digͥtatẽ ⁊ siquẽ minasteriũ ꝓhibet

Expanded text:
inus vos pro tanti operis susceptione fervere comperissemus, hortandus nobis super hoc et obsecrandus essetis. Nunc vero cum prima invitaverit nos vestra praecurrens devotio, restat ut ei a quo bona cuncta procedunt, et referam dedit velle; et fundamus preces, ut adjiciat et perficere pro bona voluntate. Tamen gaudium meum non tacebo vobis. Quas nempe putatis delicias cordi meo afferat vestra hujuscemodi intentio? Delectabitur in crassitudine anima mea, si infatigabilem cognovero vos in studiis salutaribus et honestis. Gaudeo enim, non quia quaero donum, sed requiro fructum. Libenter accipio beneficium quod prosit danti; alioquin non ambulo in in hoc bene facitis, sed vobis melius: nisi forte excidit vobis illa sententia, Beatius est dare quam accipere . Hoc plane decet episcopum, hoc sacerdotium vestrum commendat, ornat coronam, nobilitat dignitatem, si quem ministerium prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
certe inclutiasasq dũ liceat nob̾ firmam
q̃rere pacẽ: ad dĩ uoluntatẽ. ⁊ honorẽ tuũ.
⁊ pat̾e salutẽ: Alioꝗn sinec oblatã iustitiã
recipis ⁊ nec nos p̃cantes respitis. ĩmo dm̃
ii ios ceua te salure cõmonentẽ ñ attẽ¬
dis uideat ip̃e ⁊ iudicet: Scimꝰ aũt qͦd
m̾ito formidamꝰ. disficile posse ꝯgredi tã¬
x exertitꝰ absq utriꝰq partis gͣuissima strage.

Expanded text:
squedum liceat nobis firmam quaerere pacem, ad Dei voluntatem, et honorem tuum, et patriae salutem. Alioquin si nec oblatam justitiam recipis, nec nos precantes respicis, imo Deum in nobis de tua te salute commonentem non attendis, videat ipse et judicet. Scimus autem quod merito formidamus, difficile posse congredi tantos exercitus absque partis gravissima strage.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm adictando ingenia⁊ labia a ꝯfabulandor
ascribendo digiti: a discurrendo nuntiri ñ
aũt ꝗescant corda die ac nocte meditari in lege
dñi q̃ ẽ caritas. a qͦ negotio qͣnto ꝗetiores sumꝰ.
tanto minꝰ ꝗescimꝰ ⁊ qͣntoq octupatiores sumꝰ
in illo.: tanto nos ꝗetiores sentimꝰ in illo. A¬
memꝰ ⁊ amem̃: in altero nob̾. in altero nr̃is
ꝯsulentes: Nã qͦs amamꝰ: in ip̃is ꝓfecto reqe¬
scimꝰ: a ꝗb aũt amam̃. ip̃is nos in nob̾ reꝗẽ
paramꝰ: Porro amare in dõ: caritatẽ habere ẽ.

Expanded text:
quam, a dictando ingenia, labia a confabulando, quam, a dictando ingenia, labia a confabulando, a scribendo digiti, a discurrendo nuntii: non autem quiescant corda die ac 97 nocte meditari in lege Domini, quae est charitas. A quo negotio quanto quietiores sumus, tanto minus quiescimus: quantoque occupatiores sumus in illo, tanto nos quietiores sentimus ex illo. Amemus, et amemur; in altero nobis, in altero nostris consulentes. Nam quos amamus, in ipsis profecto requiescimus; a quibus autem amamur, ipsis nos in nobis requiem paramus. Porro amare in Deo, charitatem habere est:
Abbreviated transcription (Latin):
recddidi litteras: octasionẽ utq breui¬
t̃ rescribendi de tuaꝵ breuitate libent̃ ac¬
cipiens. Et uere ꝗd iuuat ueras. ⁊ ut uera¬
cit̃ loq̃ris et̃nas amicitias. uanis atq tran¬
sitoriis iactitare u̾bulis: Quantalibet u̾¬
suũ diu̾sitate. u̾boꝵ multiplicitate. scͥp¬
toꝵ uarietate. tuã mͥ caritatẽ ostentare seu
cõm̃dare coneris: minꝰ certe sentio te expͥ¬
mere qͣm diligis. Idẽq tu de me sentiendo
ñ falleris. Cũ tue littere in manꝰ nr̃as ue¬
nerunt: te in corde nr̃o ꝗ eas miseras inue¬
nerunt: has qͦ nr̃as nec me sine te scrib̾e
tertui sũ: nec te sine me ꝯfido lecturum
Laboramꝰ ꝗdẽ ut̃q ad alterutrũ scͥptirandoi
fatigant᷑ ⁊ nuntii alteriꝰ ad alterũ scͥpta
portando⁊ s nũꝗd sp̃c grauant᷑ amando:
Cessent gͥ q̃ absq labore ñ possunt actitari:
et illud frcq̃ntet᷑. ꝙ qͣnto attentiꝰ satagit᷑.
tanto minꝰ ꝯstat laborari: Quiescant in¬

Expanded text:
reddidi litteras, occasionem utique breviter rescribendi de tuarum brevitate libenter accipiens. Et vere quid juvat veras, et, ut veraciter loqueris, aeternas amicitias vanis atque transitoriis jactitare verbulis? Quantalibet versuum diversitate, verborum multiplicitate, scriptorum varietate tuam mihi charitatem ostentare seu commendare coneris, minus certe sentio te exprimere quam diligis, idemque tu de me sentiendo non falleris. Cum tuae litterae in manus nostras venerunt, te in corde nostro qui eas miseras, invenerunt. Has quoque nostras nec me sine te scribere certus sum, nec te sine me confido lecturum. Laboramus quidem uterque ad alterutrum scriptitando, fatigantur et nuntii alterius ad alterum scripta portando: sed nunquid spiritus gravantur amando? Cessent igitur quae absque labore non possunt actitari; et illud frequentetur, quod quanto attentius satagitur, tanto minus constat laborari. Quiescant, in
Abbreviated transcription (Latin):
maneat ꝙ ip̃e ꝓuidit: Nr̃is ꝙꝓpe inorclinatis
seu uoluntatib seu actioĩb. nouit bonitas
dĩ. uti sẽꝑ ꝗdẽ recte in sui ordinis pulchritr.¬
dinẽ: sepe eciã pie in nr̃am utilitatẽ: O clem̃¬
tissima cuta filios adã diuine pieratis recorda¬
tio ⁊ q̃sua ñ desinit largiri benefitia. ñ solũ uͥ
nullũ inuenit m̾itũ: s plerũq eciã uͥ totũ
uidet ꝯtrariũ: S ad te redeamꝰ Scd̾m gͦ du¬
os timores ꝗ supra disticti st̃. uolo te time¬
re ⁊ ñ timere: p̃sumere ⁊ ñ p̃sumere: Timere
ut peniteas: ñ timere ut p̃sumas. Porro pre¬
sumere ne diffidas: ñ p̃sumere ne torpescas.
¶ ũ nosce fr̃ qͣntũ de te ꝯfisus sim: ꝗ te tam
acrit increpare. tuũ factũ nec mͥ satis ꝓbatum
tã audact̃ diudicare ñ dubitau̾i: cũ id
forsitan rationabiliꝰ a te actũ fuit. qͣm mͥ huc¬
usq̃ notũ sit: Neq enĩtu in tuis fortasse luteris.
ratioẽs om̃s illas. ꝗb excusari posset hoc factũ

Expanded text:
providit. Nostris quippe inordinatis seu voluntatibus, seu actionibus novit bonitas Dei uti, semper quidem recte in sui ordinis pulchritudinem; saepe etiam pie in nostram utilitatem. O clementissima circa filios Adam divinae pietatis recordatio! quae sua non desinit largiri beneficia, non solum ubi nullum invenit meritum, sed plerumque etiam ubi totum videt contrarium. Sed ad te redeamus. Secundum ergo duos timores qui supra distincti sunt, volo te timere, et non timere; praesumere, et non praesumere. Timere, ut poeniteas; non timere, ut praesumas: porro praesumere, ne diffidas; non praesumere, ne torpescas. 7. Agnosce, frater, quantum de te confisus sum, qui te tam acriter increpare; tuum factum, nec mihi satis probatum, tam audacter dijudicare non dubitaverim, cum id forsitan rationabilius a te actum fuerit, quam mihi hucusque notum sit. Neque enim tu in tuis litteris fortasse rationes om
Abbreviated transcription (Latin):
licitꝰ sis: sẽꝑ humilit̃ pauidꝰ ⁊ ñ illo scilicet timo¬
horribilis umor siq̃n terrendo tuũ pulsau̾it a¬
nimũ ÷ tatue suggerens tuũ obseꝗũ dõ ẽẽ nõ
posse acceptũ.⁊ ꝙ tua sit infructuosa peniten¬
tia: qr uidelicet unde ds̃ offensus ẽ ꝑ te em̃dari
ñ potest ⁊ ne ad mom̃tũ ꝗdẽ recipias: s fident̃ re¬
sponde ⁊ dic. Male ꝗdẽ egri s factũẽ. ⁊ ĩa ñ porest

Expanded text:
n illo scilicet timohorribilis timor si quando terrendo tuum pulsaverit animum, tacite suggerens tuum obsequium Deo esse non posse acceptum, et quod tua sit infructuosa poenitentia, quia videlicet unde Deus a te offensus est, per te emendari non potest: ne ad momentum quidem recipias, sed fidenter responde et dic, Male quidem egi, sed factum est, et jam non potest
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ꝙ. ⁊ me uere fateor eẽ. si p̃sumat ectere qd̃
nescit: nicħ uidoctiꝰ agit: Docere itaq nec in¬
docto ẽ in ꝓmptir⁊ nec monacho in ausu: nec
penitenti in affectu: S ⁊ ꝓpt̾ hoc elongaui
fugiens. ⁊ maneo in solitudine: ⁊ cũppħa¬

Expanded text:
 et vere me fateor esse si praesumat docere quod nescit, nihil indoctius agit. Docere itaque nec indocto est in promptu, nec monacho in ausu, nec poenitenti in affectu. Sed et propter hoc elongavi fugiens, et maneo in solitudine, et cum p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dñs. ⁊ pharisei scandalicati st̃: at nouos nẽ
phariseos. ñ u̾bũ s sibentiũ scandalicat: In ħ
uno certe adu̾tins: ꝙ octasionẽ q̃rant adu̾¬
sũ uos. S sinite illos ⁊ ceci st̃: duces cetoꝵ: In¬
tendite saluti paruuloꝵ: ñ murmuri ma¬

Expanded text:
est Dominus, et Pharisaei scandalizati sunt . At novos nunc est Dominus, et Pharisaei scandalizati sunt . At novos nunc Pharisaeos non verbum, sed silentium scandalizat. In hoc uno certe advertitis, quod occasionem quaerunt adversum vos. Sed sinite illos; caeci sunt, duces caecorum. Intendite saluti parvulorum, non murmuri ma
Abbreviated transcription (Latin):
obstupuerunt: Aut si scĩs.⁊ bone memorie
dulgentias dispensanoẽsq ꝓ lege defendt̃:
Quãqͣm sc̃s̃ helyas. ñ sũ inꝗt melior qͣm pa¬
tres mĩ: ⁊ ñ dixit se nolle eẽ patrib me
liorẽ: uidit iacob in scala angłos ascen¬
dentes ⁊ descendentes: nũꝗd stantẽ quẽpiã si¬
ue sedentẽ: Non ẽ stare om̃io in pendulo fragi¬
lis scale: neq in incerto huiꝰ mortalis uire ꝗcꝗͣ
in eodẽ statu ꝑmanet: Non habemꝰ bic manentẽ
ciuitatẽ: nec futurã adhuc possidemꝰ. s inꝗrimꝰ:
Aut ascendas nece̾e̾ ẽ: aut descendas. Si attẽptes
stare: ruas nece̾e̾ ẽ O inime ꝓ certo ẽ bonꝰ: ꝗ
melior ẽẽ ñ uult: Et uͥ incipis nolle fieri me¬
lior: ibi desinis etiã ẽẽ bonꝰ: Recedant etiã a me
⁊ auob̾. ꝗdicunt bonũ malũ: ⁊ malũ bonũ:
Qͥ dicunt cultũ iustitie malĩr: qd̾nã bonũ iã
bonũ reputaturi st̃: Unũ u̾bũ olim locutꝰ

Expanded text:
liorum obstupuerunt. Aut si sanctis et bona memoriae liorum obstupuerunt. Aut si sanctis et bona memoriae dulgentias dispensationesque pro lege defenduut. Quanquam sanctus Elias, Non sum, inquit, melior quam patres mei : et non dixit se nolle patribus esse meliorem. Vidit Jacob in scala Angelos ascendentes et descendentes : nunquid stantem quempiam, sive sedentem? Non est stare omnino in pendulo fragilis scalae; neque in incerto hujus mortalis vitae quidquam in codem statu permanet. Non habemus hic manentem civitatem, nec futuram adhuc possidemus, sed inquirimus. Aut ascendas necesse est, aut descendas: si attentas stare, ruas necesse est. Minime pro certo est bonus, qui melior esse non vult: et ubi incipis nolle fieri melior, ibi etiam desinis esse bonus. 4. Recedant etiam a me et a vobis qui dicunt bonum malum, et malum bonum. Qui dicunt cultum justitiae malum, quodnam bonum jam bonum reputaturi sunt? Unum verbum olim locutus
Abbreviated transcription (Latin):
tiosius obseruant᷑. s diligent̃ humilit̾q inꝗ¬
rit᷑. q̃ sit uoluntas dĩ bona ⁊ bene placens.⁊ ꝑ
fecta: Illuc toto desid̾io feror ⁊ deuotiõe ĩmo¬
nisse subsannent. ꝗdicunt uob̾ euge euge:
ꝯtendite obsecro bonas facere uias ur̃as. ⁊ stu
Esto ꝙ possis nimiũ fortassis ẽẽ iustꝰ: possis ⁊
nimiũ sapiens: s plane bonꝰ ultra modũ
lego ñ plus saꝑe qͣm oportet saꝑe ⁊ nũquid
aũt. aut ne sis nimiũ bonꝰ. aut ñ plus bonꝰ
qͣm oportet: Nemo eẽ bonꝰ plusqͣm oporter
potest: Bonꝰ erat iã paulus: ⁊ tñ neqͣqͣm ꝯ¬
tentꝰ. libent̃ se ad ea q̃ añ st̃ extendebat: po¬
steriora obliuiscens.: se ip̃o sẽꝑ melior effici
studens. Solus ds̃ melior se ip̃o eẽ idcirco ñ
uult: qr ñ ualet: Recedant a me ⁊ a uobis.
ꝗdicunt nolumꝰ eẽ meliores qͣm pat᷑s nr̃i:
tepidoꝵ ⁊ dissolutoꝵ se filios ꝓtestantes:
Qͦ iũ memoria in malelictiõe ẽ: qr mandu

Expanded text:
tiosius observantur; sed diligenter humiliterque inquiritur, quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta. Illuc toto desiderio feror, devotione immonisse subsannent qui dicunt vobis, Euge! euge! contendite, obsecro, bonas facere vias vestras et stEsto quod possis nimium fortassis esse justus, possis et nimium sapiens: sed plane bonus ultra modum lego: Non plus sapere quam oportet sapere : nunquid autem, aut, Ne sis nimium bonus; aut, Non plus bonus quam oportet? Nemo esse bonus plus quam oportet potest. Bonus 98 erat jam Paulus; et tamen nequaquam contentus, libenter se ad ea quae ante sunt, extendebat, posteriora obliviscens , et se ipso semper melior effici studens. Solus Deus melior se ipso esse idcirco non vult, quia non valet. 3. Recedant a me et a vobis qui dicunt: Nolumus esse meliores quam patres nostri, tepidorum et dissolutorum se filios protestantes. Quorum memoria in maledictione est, quia man
Abbreviated transcription (Latin):
auob̾ sꝑni: qͣm ⁊ amant̃ ꝓmereri.⁊ dignant̃
p̃uenire curastis. Uerũ plura mͦ scribere suꝑ¬
sedi: conec ur̃o si dignũ iudicatis agnoscã re¬
i pto. ħ pauca qͣlit̃ accipiatis. Que aũt rescri¬
heir uł iniũgere u̾bo placuerit: abbi oggerio

Expanded text:
manter promereri, et dignanter praevenire curastis. Verum modo plura scribere supersedi, donec vestro, si dignum judicatis, agnoscam rescripto, haec pauca qualiter accipiatis. Quae autem rescribere vel injungere verbo placuerit, abbati Ogerio