comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam iustoꝵ. qui quasi in uicinia orãculi sunt positi.
quia desertis infimis delectationibꝰ. de solo regni cȩle¬
stis ingressu curã omnem impendunt. Unde bene. in hoc
altare ñ carnes uictimarũ. sed sola incendebant᷑ thimi¬
amata. quia tales ñ adhuc peccata carnis & illecebras co¬
gitationũ in se mactare opus habent: sed tantũ oratio¬
num sp̃ualium & cęlestiũ desiderioꝵ odoramenta ꝑ ignẽ
interni amoris in conspectu sui conditoris offerur. it.¬
omũ quoq ante oraculũ uestiuit auro purissimo. & af¬
fixit laminas elauis. Domũ ante oraculũ. p̃sentis eccłȩ
ypũ tenere diximꝰ. ubi ita redẽptoris nr̃i amore flagra¬
mus. ut necdum ipsũ uidere facie ualeamꝰ ad faciem. Un
de domꝰ hȩc auro quidẽ purissimo cooꝑta. sed int̾posito
erat medio pariete ab oraculo secreta. Oraculũ nanq u¬
eatur. cũ uel diuina hominib uł angłica allocutio. cũ

Expanded text:
tam justorum, qui quasi in vicinia oraculi sunt positi, tam justorum, qui quasi in vicinia oraculi sunt positi, quia desertis infimis delectationibus de solo regni coelestis ingressu, curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari non carnes victimarum, sed sola incendebantur thymiamata, quia tales adhuc peccata carnis, et illecebras cogitationum in se mactare opus habent; sed tantum orationum spiritualium et coelestium desideriorum odoramenta, per ignem interni amoris in conspectu sui Conditoris offerunt. « Domum quoque ante oraculum vestivit auro purissimo, et affixit laminas clavis aureis. » Domum ante oraculum, praesentis Ecclesiae typum tenere diximus, ubi ita Redemptoris nostri amore flagramus, ut necdum ipsum videre facie valeamus ad faciem. Unde apte domus haec auro quidem purissimo cooperta; sed interposito erat medio pariete ab oraculo secreta. Oraculum namque vocatur, cum vel divina hominibus vel angelica allocutio cum
Abbreviated transcription (Latin):
era collocauit. Porro oraculũ habebat uiginti cubitos
songitudinis. & uginti cubitos latitudinis. & iugiti
cibstos altitudinis. Qd dicit᷑ uiginti cubitos altitudi¬
ubierat archa habebat uicenos cubitos in longitudine et
atitudine & altitudine id ẽ. ꝑ quadrũ. quia insuꝑna
ula patria ubi in decore suo uident. regẽ sc̃orum oculi. so¬
la caritatis diuinȩ ac frat̾na negocia ꝑ om̃ĩa fulgent: qͦd
sequentib quoq uerbis astruit᷑ cum dicitur. Et oꝑuit illis
ato uestiuit auro purissimo. Qͦd ẽ. aꝑte dicere. Quia
supnȩ menia ciuitatis. grã caritatis impleuit. Sed et
alare uestunt cedro. Alt̾are dicit chimiamatis. qͦd erat
ante oraculũ. de quo paulopost subinfertur. Sed & totũ
altare texit oraculi auro. Unde dat᷑ intelligi. qͦd idem
alcare de lapide quidẽ fuerit factũ & cedro uestitũ. ac
deinde auro cooꝑtũ. Significat autẽ typice ꝑfecdoꝵ ui¬

Expanded text:
tera collocavit. « Porro oraculum habebat viginti cubitos tera collocavit. « Porro oraculum habebat viginti cubitos longitudinis, et triginta cubitos latitudinis, et viginti cubitos altitudinis. » Quod dicitur viginti cubitos altitudiubi erat arca habebat vicenos cubitos in longitudine, et latitudine et altitudine, id est, per quadrum: quia in superna illa patria ubi regem in decore suo vident oculi sanctorum, sola charitatis divinae ac fraterna negotia per omnia fulgent: quod sequentibus quoque verbis astruitur, cum dicitur: « Et operuit illud atque vestivit auro purissimo. » Quod est aperte dicere, quia superna moenia civitatis gratia charitatis implevit. « Sed et altare vestivit cedro. » Altare dicit thymiamatis quod erat ante oraculum. De quo paulo post subinfertur: « Sed et totum altare oraculi texit auro. » Unde intelligi datur, quod idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum: significat autem typice perfectorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorauimꝰ sufficere sibi credunt. tantũ si ad uita ui¬
nirt mereant᷑. Sunt alii qui ad ꝑfeetionẽ non desides
uenditis quȩ habe nt om̃ib secunt᷑ dnm. memores ꝑ¬
qo uos qui secuti estis me in regeneratione cũ sederit filius
hominis insede maiestatis suȩ. sedebitis & uos suꝑ sedes x
iudicantes duodecĩ trib isrł: ii ad parietẽ templi albo de
lapide factũ. illi figuralit᷑ ad cedrina ꝑtinent tabulata:
clecorentur expectant. Sunt in abditis lapides p̃ciosi sune
iabule ligñi aromatici. atmꝙ auro coopta. quia &e illia
in lege dñi immaculati abulauerant. & qui grãm euanql¬
autem in medio doniꝰ in ulteriori parte fecerat. ut pone̾
qura iudelie ⁊ itrior doniis secreta patris celestis. arca
federis clum saba ẽ in quo solo fedus pacis apud patĩ
habemus designare. qͥ post resurrectione suã ascendd
nclum carnẽ quam ex uirgine sũpscrat inpatris dex¬

Expanded text:
commemoravimus sufficere sibi credunt tantum, si ad vitam vecommemoravimus sufficere sibi credunt tantum, si ad vitam venire mereantur. Sunt alii, qui ad perfectionem non desides, venditis quae habent omnibus sequuntur Dominum, memores proquod vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis in sede majestisjudicantes duodecim tribus Israel . Hi ad parietes templi albo de lapide factos, illi figuraliter ad cedrinas pertinent tabulas. Edecorentur, exspectant, sunt in abditis templi lapides pretiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque auro cooperta: quia et illi, qui in lege Domini immaculati ambulaverunt, et qui gratiam Evanautem in medio domus in interiori parte fecerat, ut ponerequia videlicet interior domus secreta patriae coelestis, arca foederis Dominum salvatorem, in quo solo foedus pacis apud Patrem habemus, designaret, qui post resurrectionem suam ascendens in coelum, carnem quam de virgine sumpserat, in Patris dex
Abbreviated transcription (Latin):
cinaditsto e ante serintã legem plurimi qͥ legalte
dno destrutet ñ occidentes. nonfornicantes. ñ furcun
facientes. n salsum testimoniũ contra ꝓximũ loquerteeꝵ
noranta padtici madrem. & diligentes ꝓiximos sicits:
ipsos. hiad parietes portieus lapideos ꝑtinebant. Tuer
alii quimaiori ꝑfectione relietis mundi nego eus & asuir¬
se uerbera exꝑti. insuꝑ & uincula et carceres. lapidatia
secti sunt. temptatisunt. in occisione gladii mortillẽ
Circiucit̾ in melotis. in pellib caprinis. egentes. angusis¬
ti astlcti. quib dignus ñ erat mundus. ii qui anc na¬
nifestata tẽpora euangłii uitã duxero euangłicam. qua
nisi ante ingressum tẽpli tabulata cedrina in porticuio¬
gebant: Qoͦs utrosq quia idem regnũ cȩleste cõmunites
quanius in mansionib discretis recipit. quasi portieus
templi pͦt lapides & cedrũ intrinsecus ẽ. auro cooꝑta. dins
u hoc tẽpore pplures qͥ legalib contenti p̃ceptis quȩ sin

Expanded text:
in lege, et ante scriptam legem plurimi, qui legaliter Domino deservirent, non occidentes, non fornicantes, non furtum facientes, non falsum testimonium loquentes, honorantes patrem et matrem, et diligeipsos, hi ad parietes porticus lapideos pertinebant. Fuerunt alii, qui majori perfectione relictis mundi negotiis, et assumet verbera experti insuper et vincula et carceres, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisioneotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus . Hi qui ante manifestata tempora Evangelii, vitam duxere evangelicam, quid nisi ante ingressum templi tabulata cedrina in porticu fulgebant? Quos utrosque, quia idem regnum coeleste communiter, quamvis in mansionibus discretis recipit, quasi porticus templi, post lapides et cedrum, intrinsecus est auro cooperta. Sunt autem hoc in tempore perplures, qui legalib
Abbreviated transcription (Latin):
lapidũ uiuoꝵ indomo dĩ sic ab aliis fixa constantia portan¬
tur: ut ad portandos alios & iꝑsi sufficiant. usq ad ultimos
qui infine mundi nascituri st̃ iustos. qui quasi insũmo do¬
mus dĩ cacumine locati docent᷑ quidem & portant᷑ ab aliis:
sed qͦs doceant quorũ ue fragilitatẽ dolerent ipsi ñ habent
iii uidelicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis oꝑiunt᷑.
cũ corda fideliũ uirtutum amoreꝰ redundant. dicut̾ enĩ cc¬
dri natura ꝑfectos homines ut supra docuimꝰ typice denum¬
ciat. ita etiam locis oportunis celsitudinẽ uirtutum: quib
ad eandẽ ꝑfectionem uenit᷑ non ĩmerito designat. legunt᷑ autẽ
omĩa lignis cos apauimento domꝰ usq ad sũmia¬
dem parictũ & inꝙ ad laquearia. cũ electi a pͥmis fidĩ
cdimentisuq ad ꝑfectionẽ. bonȩ actionis. & usq ad ii¬
bus. cũ aprimis iustis usq ad ultimos in consũmat o¬

Expanded text:
lapidum vivorum in domo Dei, sic ab aliis fixa constantia portanlapidum vivorum in domo Dei, sic ab aliis fixa constantia portantur: ut ad portandos alios et ipsi sufficiant, usque ad ultimos qui in fine mundi nascituri sunt justos, qui quasi in summo domus Dei cacumine locati, docentur quidem et portantur ab aliis. Sed quos doceant, quorumve fragilitatem tolerent, ipsi non habent. Qui videlicet parietes intrinsecus tabulatis cedrinis operiuntur, cum corda fidelium amore virtutum redundant. Sicut enim cedri natura perfectos homines ut supra docuimus typice denuntiat: ita etiam locis opportunis celsitudinem virtutum, quibus ad eamdem perfectionem venitur, non immerito designat. Teguntur autem omnia lignis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum et usque ad laquearia, cum electi a primis fidei rudimentis usque ad perfectionem bonae actionis, et usque ad innis, cum a primis justis usque ad ultimos in consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
ut parietes domꝰ intrinsecus tabulatis cedrinis. a paui
mato domꝰ usq ad sũmitatem parietũ. & usq ad laque¬
ria opuit lignis cedrinis intrinsecus. Intrinsecus quidẽ
domus cedro erat uestita. Nã forinsecus tanto nitore. lapis
ips de quo facta fuerat fulgebat. acsi calculo candido. ẽẽt.¬
ceeta. lurta sensus uͦ mysticos parietes tẽpli st̃ fidelium po¬
huili. ex quib scã uniuersalis consistit eccła. quorũ dilatati¬
onem ꝑ orbẽ latitudo designat parietũ: spem uͦ & intenti¬
onem omnẽ ad celestia erectã longitudo. Uel certe altitudo
parietis quȩ ex ordinib lapidũ suꝑ inuicem positis constat:
ysentis statum eccłs significat: ubi electi suꝑ fundamentũ
xp̃i om̃s edificati sibi ĩnuicẽ in ordine ꝑ tempoꝵ curricula
Dum enĩ qui nunc aprȩcedentib erudiunt᷑ magistris rursũ
ipsi alios erudiunt. quasi suꝑ inuicẽ positis ordinib quiq

Expanded text:
vit parietes domus intrinsecus tabulatis cedrinis, a pavivit parietes domus intrinsecus tabulatis cedrinis, a pavimento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia operuit lignis cedrinis intrinsecus. » Intrinsecus quidem domus cedro erat vestita: nam forinsecus tanto nitore lapis ipse, de quo facta fuerat, fulgebat, ac si calculo esset candido tecta. Juxta sensus vero mysticos, parietes templi sunt fidelium populi, ex quibus sancta universalis consistit Ecclesia, quorum dilationem per orbem, latitudo designat parietum: spem vero et intentionem omnem ad coelestia erectam, longitudo. Vel certe altitudo parietis quae ex ordinibus lapidum super invicem positis constat praesentis statum Ecclesiae significat, ubi electi super fundamentum Christum omnes aedificati, sibi invicem in ordine, per temporum curricula Dum enim qui nunc a praecedentibus erudiuntur magistris, rursum ipsi alios erudiunt, quasi super invicem positis ordinibus, quique
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣ. nichil auditꝰ. nichil olfatus. nichil gustus. nichil ta¬
ctus dulee habeat: nͥ diligere dñm dm̃ ñrm ex toto cordẽ.
ꝓta anima. tota uirtute: diligere & ꝓximũ tanꝗͣ. nosmet
psos. Et opuit domũ lignis cedrinis. Supremũ ipsum
homiis tectũ dicit᷑. id ÷ tabulatũ illud qͦd supremis tra¬
ibus suppositũ erat. Non enĩ habebat tẽplum culmenm
iioribus sic̾ nec tabernaculũ. sed erat equale quomodo
ibus in palestina & egẏpta domꝰ edificantib facere. mo
e. Id ipsũ autem hoc tabulatũ quo oꝑta ẽ. domus qͦs
olaquearia designat. Idẽ eximios qͦsq in resurrect io¬
ns gła uiros & singulariscitate ad ipsũ uirtutis apicem¬
uenientes: de quorũ uno dicitur. int̾ natos muliȩrum
ion surrexit maior ioħe baptista. Cuiꝰ si comparẽ ma¬
ntudinis scire uis. audi quid patri ipsius angłs ai. Et
pse prȩcedet. ante dñm. in sp̃u & uirtute heliȩ. Et edifica¬

Expanded text:
noster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil tanoster, nihil auditus, nihil olfactus, nihil gustus, nihil tactus, dulce habeat, nisi diligere Dominum Deum nostrum ex toto corde, tota anima, tota virtute; diligere et proximum tipsos . « Et operuit domum lignis cedrinis. » Supremum ipsum domus tectum dicitur, id est, tabulatum illud, quod supremis trabibus superpositum erat. Non enim habebat templum culmen in superioribus, sicut nec tabernaculum, sed erat aequale quomodo omnibus in Palaestina et Aegypto domus aedificantibus facere moris est. Idipsum autem hoc tabulatum, quo operta est domus, quod et laquearia designat, id est, eximios quosque in resurrectionis gloria viros, et singulari sanctitate, ad ipsum pervenientes; de quorum uno dicitur: Inter natos mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Cujus si comparem magnitudinis scire vis, audi quid Patri ipsius Angelus ait: Et ipse praecedet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae . Et aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
ne quis ad altiora ꝑueniens repͥente laberet᷑ ad ima. qͥd
in om̃i domo quã quisq edificaret moyses fieri p̾cepit.
Cum edificaueris inquiens domũ nouam. facies murum
decti ꝑcircũitum: ne fundat᷑ sanguis in domo tua. & sis
reus Iabente. alio & in p̾ceps ruente. Hec autẽ cabulata
siue Coriculȩ supra st̃ latera uocata. ubi cũ dictum ẽt.
et edificauit suꝑ parietẽ. templi tabulata ꝑ gyrũ in pa¬
retibus domꝰ per circũitum tẽpli & oraculi. continuo sub¬
iunctum ẽ: & fecit latera in circũitu. In quib nimirum
laterib intelleximꝰ diuina cẽ. prȩsidia designata. quȩ
nos in hoc adhuc scło laborantes. ac ꝓcaptu nr̃o ad supꝑ¬
ora nitentes. cotidie ne. deficiamꝰ adiuuant. Bene autem
in hoc supmo tabulato in decto domꝰ dñi quinq cubitis
altum ce. memorat᷑. quia nimirũ ita nos in illa patria
diuinȩ p̾sentis claritatis adimplet. ut nichil aliud uisus

Expanded text:
ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod ne quis ad altiora perveniens, repente laberetur ad ima: quod in omni domo, quam quisque aedificaret, Moyses fieri praecepit: « Cum aedificaveris, inquiens, domum novam, facies murum tecti per circuitum; ne fundatur sanguis in domo tua, et sis reus labente alio et in praeceps ruente . » Haec autem tabulata sive loriculae supra sunt latera vocata: ubi, cum dictum esset, Et aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum in parietibus domus per circuitum templi et oraculi, » continuo subjectum est: « Et fecit latera in circuitu. » In quibus nimirum lateribus intelleximus divina esse praesidia designata: quae nos in hoc adhuc saeculo laborantes, ac pro captu nostro ad superiora nitentes, quotidie ne deficiamus, adjuvant. Bene autem in hoc supremo tabulato, in tecto domus Domini, quinque cubitos altum esse memoratur, quia nimirum ita nos in illa patria divinae praesentia claritatis adimplet, ut nihil aliud visus
Abbreviated transcription (Latin):
autem aptius ꝑ laqucaria quã sullimiores quosq in sca
ȩccła iustos significari credamus: Quorũ opus&s doct¬
na cunctis in exemplo ꝓposita quasi longius in alto pm
infirmorũ ne in tẽptationib deficiant ꝓtegunt. Que
nimirũ laqueariarecte cedrina eẽ. describuntur
edrus nanq ẽ. arbor imputribilis om̃ino naturȩ. o¬
doris iocundi. aspectꝰ nitidi. serpentes aecensa nidore
fugans ac ꝑimens. Quȩ uniuersa ꝑfectis quibusq con¬
uefiiunt: quoꝵ insuꝑabilis ẽ. patientia. fama uirtutũ
eximia. p̃sentia cunctis gratissima. bonis auetoritas. ad
reuincendos cͥfutandodq eos qͥ ueritati resistunt ẽstan¬
tissima. qui & in hac uita & in futura singulari p̃ eȩceris
scĩs eminentia fulgent. Et edificauit tabulatũ suꝑomnẽ
domum quinq cubitis altitudinis. Eoͣriculas Signifi¬
caĩ quȩ in supremo cdomꝰ tecto ꝑ circũitum erant factae.

Expanded text:
autem aptius per laquearia quam sublimiores quosque in sancta autem aptius per laquearia quam sublimiores quosque in sancta Ecclesia justos significari credamus? Quorum opus et doctrina cunctis in exemplo proposita, quasi longius in alto prainfirmorum, ne in tentationibus deficiant, protegunt. Quae nimirum laquearia recte cedrina esse describuntur. Cedrus namque arbor est imputribilis omnino naturae, odoris jucundi, aspectus nitidi, serpentes accensa nidore fugans ac perimens. Quae universa perfectis quibusque conveniunt, quorum insuperabilis est patientia, fama virtutum eximia, praesentia cunctis gratissima, in bonis auctoritas, ad revincendos, confutandosque eos qui veritati resistunt, constantissima: qui et in hac vita et in futura, singulari prae caeteris sanctis eminentia, fulgent. « Et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . » Loriculas significat, quae in supremo domus tecto per circuitum erant factae,
Abbreviated transcription (Latin):
passionem resurrectionẽ & ascensionẽ dñi incelos in hoc n
et octo constant. solent ñnunquã ad significationẽ referr
iuits quȩ nẽ in sacro baptismogerstur fideliũ animaru
pficietur autẽ infine scłi resurrectione corpoꝵ ũmortalium
p̾sa autẽ quindecĩ in trigonũ ducta id ÷ cũ om̃ibus siuspar¬
tibus annumerata. centũ uiginti efficiunt. Quaꝓpt̾ numero
uita designat᷑. apte in hoc terciũ domus dñi cȩnaculũ comi¬
sũmatur : quia p̾t presentes fideliũ labores. post acceptam
infuturo requiem animarũ. plena totius eccłȩ felicitatis
in resurrectionis gła complebitur. Et edificauit domũ et
consũmauit eans Texit quoq domũ laquearib cedr¬
nis. baquearia quid sint Laquearia st̃ tabulata. que
magno decore cõposita & ornata ab inferiore parde q¬
bibus asfigunt᷑. Et quia ter geminȩ altitudinis domus
dñi facta erat. terna nimirum habebat laquearia. Q

Expanded text:
passionem, resurrectionem, et ascensionem Domini in coelos, in hoc npassionem, resurrectionem, et ascensionem Domini in coelos, in hoc net octo constant, solent nonnunquam ad significationem referri vitae, quae nunc in sacro baptismo geritur animaruresurrectione corporum immortalium. Ipsa autem quindecim, in trigonum ducta, id est cum omnibus suis partibus annumerata, centum viginti efficiunt: quapropter aptevita designatur. Apte etiam in hoc tertium domus Domini coenaculum consummatur: quia post praesentes fidelium labores, post acceptam in futuro requiem animarum, plena totius Ecclesiae felicitas in resurrectionis gloria complebitur « Et aedificavit domum et consummavit eam. Texit quoque domum laquearibus cedrinis. » Laquearia quid sunt? Laquearia sunt tabulata, quae magno decore composita et ornata, ab inferiore parte trabibus affiguntur: et quia ter geminae altitudinis domus Domini facta erat, terna nimirum habebat laquearia. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
merium tẽpli cectũ aliisexaginta cubiti muimerabantͥ nde
petota altitudo domꝰ urxta libriũ paralip ones Cou. ex sen¬
dum iugunti cubitos consũmata ẽ. Porticus quoqoue oru
aucandie eubitoꝵ summã in altitudine habebat. q upde¬
uc liber ulias de quib prediximꝰ porticus circatẽpbũ
aslaria uocat. & eubicula. Dedit autẽ inq̃t dauid salon¬
nifiliosus descriptionẽ portieus tẽpli & cellarioꝵ et sẽ¬
naeusi et cubiculoꝵ in abditis. & domꝰ ꝓpieiationos: Abi
tim exterioꝵ domorũ quȩ erant extra atriũ sacerdoti
incir cũitu templi fecit mentione. cͥum ꝓtinꝰ adimartr
aenon ꝙ om̃ium quȩ cogitauerat atriorim & execlĩarum
peiecuitum inthesaur̃is domꝰ dnĩ & inthesaur is scorum.
uod autem om̃is altitudo tẽꝑli centũ uigintifuo eubitoꝵ¬
aoidem sacramentũ respicit. qͥd ex pͥmitiua ierosolinis eccłap̾t

Expanded text:
remum templi tectum, alii sexaginta cubiti numerabantur, et remum templi tectum, alii sexaginta cubiti numerabantur, et sic tota altitudo domus juxta librum Paralipomenon in centum viginti s, eamdem cubitorum summam in altitudine habebat: qui videlicet liber, illas de quibus praediximus porticus circa templum, cellaria vocat et cubicula. « Dedit autem, inquit, David Salomoni filio suo descriptionem porticus templi, et cellariorum, et coenaculi, et cubiculorum in abditis, et domus propitiationis . » Ubi etiam exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circuitu templi, fecit mentionem, cum protinus adjunxit: Necnon et omnium quae cogitaverat, atriorum et exedrarum per circuitum, in thesauris domus Domini, et in thesauris sanctorum. Quod autem omnis altitudo templi centum viginti fuit cubitoentum respicit. Quod ex primitiva Hierosolymis Ecclesia, post
Abbreviated transcription (Latin):
cet quã ablium᷑ in baptismo. & sanguis quo consecramur
in calice sco. Per hoc nanq ostiũ nobis ẽ. ascensus in medũ
cenaculum & amedio in terciũ. quia ꝑfidẽ & mysteria
nr̃i redemptoris de p̾senti eccłs. conuersatione ad reͥem
animarũ post mortẽ ascendimus. rursũq de requie am¬
marum adueniente die iudicis ad ĩmortalitatem quoq ce¬
porum quasi int̾cium cenaculũ sullimiori. ꝓfectu penetia
bumis: ex quo in magna amboꝵ & corporis uidelicet s
anims b̾eatitudine ꝑpetuo uiuamꝰ. Quo quidem iter
mussibiliter agebatur. ita ut solih de dͥ intrauerant
possent: quanius ipsĩ ostium etrara seeepositi ondent:
o masdata eiꝰ non eustodi. mendaxẽ. Aotandũ sane qͥ¬
iiauiꝰ cenaculum addebant᷑: quousꝙ pordicus quȩ erat
prca templũ ab austro & ab aquilone et oceasu tectũ ꝓsis¬
quat u iosepho narrante didicimꝰ. Dence ilsꝙ. ad sut¬

Expanded text:
cet, qua abluimur in baptismo, et sanguis quo consecramur cet, qua abluimur in baptismo, et sanguis quo consecramur in calice sancto. Per hoc namque ostium nobis est ascensus in medium coenaculum, et a medio in tertium; quia per fidem et mysteria nostri Redemptoris, de praesenti ecclesiae conversatione, ad requiem animarum post mortem ascendimus, rursumque de requie animarum adveniente die judicii ad immortalitatem quoque corporum quasi in tertium coenabimus, ex quo in magna amborum, et corporis videlicet et animae beatitudine, perpetuo vivamus. Quo quidem iter invisibiliter agebatur, ita ut soli hoc qui intraverant nossent, quamvis ipsum ostium etiam foris positi viderent: et mandata ejus non custodit, mendax est. Notandum sane qmedium coenaculum addebantur, quousque porticus quae erat circa templum ab austro, et aquilone, et occasu, tectum perveniebat, ut Josepho narrante didicimus. Denique usque ad sup
Abbreviated transcription (Latin):
gra datim ascendebant : habentes uiã ascensus ꝑipsa pis¬
ẽtis int̾iora. donec ascenderent. ad mediũ cȩnaculum e
medio ꝑuenirent ad tc̃ium. Nec dubitandũ quãliber hos
scriptura ñ dicat. qͥa sic ascendentes creberrimas habeba
ameridic fenestras. quarũ luce ꝑ om̃ia & sine offensiore
iter agerent: qͥ nimirũ locus ꝓprie ad corpꝰ dñieum qb
de uirgine sũpsit respicit. Ostium nanq lateris medu i
parit erat domꝰ dextrȩ. quia dęfuncto in eruce dño unus
iilitum lancea latus eiꝰ aꝑuit. Et bene in parte domꝰ dextix
quia dextrũ eius latus amilite aꝑtum scã credit ȩccła. Ibi
apto etiã uerbo usus ẽ. euangłista ut ñ diceret ꝓcussit latꝰ
eius aut uulnerauit sed aꝑuit: udelicet quas ostiũ lace¬
ris medii ꝑ quod nob̃ iter ad cȩlestia panderet᷑. Deniq ita
subiunxit᷑. & continuo exiuit sanguis & aqua. Aqua scili¬

Expanded text:
gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa pargradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec ascenderent ad medium coenaculum, et a medio pervenirent ad tertium. Nec dubitandum, quamvis hoc Scriptura non dicat quia sic ascendentes creberrimas habebant a meridie fenestras, quarum luce per omnia et sine offensione iter agerent: qui nimirum locus, proprie ad corpus Dominicum quod de virgine sumpsit, respicit. Ostium namque lateris medii in parte erat domus dextrae, quia defuncto in cruce Domino, unus militum lancea latus ejus aperuit. Et bene in parte domus dextrae, quia ad dextrum ejus, latus a milite apertum sancta credit Ecclesia. Ubi apto etiam verbo usus est Evangelista , ut non diceret, « percussit latus eret aut vulneravit, sed aperuit, videlicet quasi ostium lateris medii, per quod nobis iter ad coelestia panderetur. Denique ita subjunxit: Et continuo exivit sanguis et aqua. Aqua scili
Abbreviated transcription (Latin):
enim intrat in illã ciuitatem aliqͥd coinquinatũ faciens
abominationẽ & mendacium. sicut in apocalipsi scripsit
iobs. Ubi imnal ere securis & om̃s ferramentũ non a¬
nontis eerctmnur: ut ullic locis iuxta meritũ congrusa
ponamit. de castigatione cessantt̃ solo amoris glitun
ad iniuieẽ copuleinur uno impleti spũ ꝑfundamur. Osĩ
sateris mnadiũ parte erat domꝰ dextax. & ꝑ coclea ascende¬
hunc locũ malo intelligentes putant ostiũ templia
mer idic fuisso. ñ attendentes quia si hoc signisicaros
luisset scriptura ñ ita diceret. ostiũ lateris medis ane
to erat domꝰ dextrȩ : sed ita potiꝰ simpliciter. & haberus
clomus ostiũ Ad meridiem. Nunc autẽ longe aliuos sas¬
ficat. Parte nanq domꝰ dextrȩ latus tẽpli meridianun
dicit. in cuiꝰ parte orientali ostiũ erat in ipso angulosa¬
ctum iurta terrã. in quod introcuntes statim ad altio¬

Expanded text:
enim intrat in illam civitatem aliquid coinquinatum, faciens enim intrat in illam civitatem aliquid coinquinatum, faciens abominationem et mendacium, sicut in Apocalypsi scripsit Joannes, « ubi malleus et securis et omne ferramentum non averitatis exercemur, ut illic locis juxta meritum congruis disponamur, et castigatione cessante, solo amoris glutino quo ad invicem copulemur uno impleti spiritu perfundamur. « Ostium lateris medii in pariete erat domus dextrae, et per cochleas ascendehunc locum male intelligentes, putant ostium templi a meridie fuisse, non attendentes quia si hoc significare voluisset Scriptura, non ita diceret: « ostium lateris medii in parte erat domus dextrae, » sed ita potius simpliciter: « et habebat domus ostium ad meridiem. » Nunc autem longe aliud significat. Partem namque domus dextrae latus templi meridianum dicit, in cujus parte Orientali ostium erat in ipso angulo factum juxta terram: in quod intro
Abbreviated transcription (Latin):
etiam int̾cessionib ut inceptis ꝑsistant adiuuant. Legim
autem in libro paralipomenon qͦd trabes tẽꝑli sicut & cęt̾a
cius interiora fuerint auro uestitȩ. Qͦd ita factũ esse nͨ du¬
bium ẽ. ut illȩ trabiũ partes quȩ intꝰ in tẽplo erant auri
essent laminis tecte. Quȩ uͦ foris parebant. hȩ minime deau¬
ratȩ ipsã cedri speciẽ formãq cunctis ostenderent: in qua ta¬
men imposita sibimet. tabulata gestabant. Quod gͦ extrin¬
secus eminebat trabiũ. uitam sc̃orum que interrisꝰ nobis
innotescere potuit designat. Qd intus in tẽplo deauratũ
fulgebat. claritatẽ illam qua in celesti patria in aspectu
sui gaudent creatoris figurate denunciat. Domus autem¬
cum edificaret᷑. lapidib de cdolatis atq ꝑfectis edificata ẽ.
et malleus & securis et om̃e ferramentũ non st̃ audita in
huius scłi labores & certamina ad ȩc̃na p̾mia meruit in¬

Expanded text:
eptis persistant, adjuvant. Legimus eptis persistant, adjuvant. Legimus autem in Paralipomenon quod trabes templi, sicut et caetera ejus interiora, fuerint auro vestitae. Quod ita factum esse non dubium est, ut illae trabum partes, quae intus in templo erant, auri essent laminis tectae; quae vero foris parebant, hae minime deauratae, ipsam cedri speciem formamque cunctis ostenderent, in qua tamen imposita sibimet tabulata gestabant. Quod ergo extrinsecus eminebat trabium, vitam sanctorum, quae nobis in terris innotescere potuit, designat. Quod intus in templo deauratum fulgebat, claritatem illam, qua in coelesti patria in aspectu sui gaudent creatoris, figurate denuntiat. cum aedificaretur lapidibus, de 490 dolatis atque perfectis aedificata est; et malleus, et securis, et omne ferramentum, non sunt audita in hujus saeculi labores et certamina, ad aeterna praemia meruit in
Abbreviated transcription (Latin):
tnon solidis laterũ prȩsidiis semꝑ ad uitiorũ infima rela¬
huntur. dũ diuino desticuti auxllio suę ꝑtinaciȩ fast u
ntereunt. Qua autẽ arce. p̾fata cabulata parietib tẽplisunt
fira: declaratur cũ subditur. Trabes aute posuit indomũ
ant longitudinis. ut capita corũ forinsecus ꝓminerent.
infimo quidẽ ordine cubitoꝵ septẽ. in medio sex. insup̃¬
mno quinq: atq in eisdem capitib earũ tabulata compo¬
herentur. nequaquã muris dẽpli infixa sed uixta mu¬
pos crabibus quȩ de muris exierant suꝑposita. Quid itaq
ꝑtrabes domus quȩ tabulata portabant nisi p̾dicatores
cĩ sunt typice. designati Qui dũ ipsi sullimem atq hono¬
rabilem in ȩccła dĩ Cocum denent. infirmiores qͦsq ac fra¬
files siuis p̾dicationib ab infimorũ appetitu suscollunt:
atq ad cȩlestia desideranda ac sꝑanda suspenduno. suis

Expanded text:
et non solidis laterum praesidiis semper ad vitiorum infima relaet non solidis laterum praesidiis semper ad vitiorum infima relabuntur, dum divino destituti auxilio, suae pertinaciae fastu intereunt. Qua autem arte praefata tabulata parietibus templi sint affixa, declaratur cum subditur: « Trabes autem posuit in domum per erant longitudinis, ut capita earum forinsecus prominerent, in infimo quidem ordine cubitorum septem, in medio sex, in summo quinque, atque in eisdem capitibus earum tabulata componerentur, nequaquam muris templi infixa, sed juxta muros trabibus quae de muris exierant, superposita. Quid itaque per trabes domus, quae tabulata portabant, nisi praedicatores sancti sunt typice designati? Qui dum ipsi sublimem atque honorabilem in Ecclesia Dei locum tenent, infirmiores quosque ac fragiles suis praedicationibus ab infirmorum appetitu sustollunt, atque ad coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
superat. quinq cubitos habebat latitudinis. mediũ sea.
tarcium sepit̃. Suꝑnum gͦ cabulatũ erat eȩteris angustus
medium suꝑno lacius : sedd infimo erat factũ angustus. a
nimirũ altior ꝓfessio uirtutis. artiorẽ debet tenere uitam¬
uiuendi. Singula autẽ tabulata habebant in circũitula¬
tera id÷ luriculas ne facile qͥs in eisdem cabulatis consi¬
stens siue residens posset. ad inferiora decidere. qd oc horie
regi contigisse insamaria legimꝰ. Quȩ minirũ latera ñ in¬
congrue cotidiana diuinȩ ꝓtectionis erga nos munimina
eðignant. de quib psalmista. Iminitet inqt angłm dñs ii
circũitu timentium eũ. & eripiet cos. ascendit quidẽ ine¬
naculum ochorias rex samariȩ quise adomo dauid sep¬
Frauerat.
ed ꝑ cancellos decidit. Quia et si heretis siue. scismati¬
i aliquã bonȩ actionis arcẽ conscendere: uident᷑. quia
hunc compagem eccłasticȩ unitatis ñ habent: qͣsi ꝑatentib

Expanded text:
supererat, quinque cubitos habebat latitudinis, medium sex, tertium septem. Supremum ergo tabulatum erat caeteris angustius, medium supremo latius, sed infimo erat factum angustius, quia nimirum altior professio virtutis arctiorem debet viam tenere vivendi. Singula autem tabulata habebant in circuitu latera, id est loriculas, ne facile quis in eisdem tabulatis consistens sive residens, posset ad infregi contigisse legimus in Samaria. Quae nimirum latera non incongrue quotidiana divinae protectionis erga nos munimenta designant. De quibus Psalmista: Immittet, inquit, angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiet eos . Ascendit quidem in coenaculum Ochoaraverat, sed per cancellos cecidit, quia etsi haeretici, sive schismatici aliquam bonae actionis arcem conscendere videntur, quia tamen compagem ecclesiasticae unitatis non habent, quasi patentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Nichilq erat intẽplo qđ ñ auro degeret᷑. sed & doci
altare oraculi texit auro. Deaurata ÷ qͥppe porticꝰ ant
templũ. quia patres ueteris testamenti dõ ꝓcaritatem
placuert. Deauratũ est ipsũ templũ. quia eadẽ carros
nobis. Deaurata ẽ. domus interior. quia in suꝑna pata
sola caritas regnat. sed ibi eo uerius & secur iꝰ quo p̾sey
ipse ds qui ẽ. caritas uidetur. Ihi eo certius. qͦ ipse med¬
acor dĩ & hominũ qui solus pat̾norum ẽ. conscius scers¬
torum uelut archa destamenti semꝑ aspicit᷑. Quod aut
cenacula qͦ decta sc̃ duro. ad eundem sensum respicit
ieus enĩ interior domꝰ scã scorum ubi erat areha i iternã
cqrum uitam in conspectu sui cditoris & redẽptoris si¬
nificat. iuxta illud ꝑsalmistȩ. abscondes eos in abscon¬
ito uultꝰ tui aconturbatione. hominũ. ita cenacula¬

Expanded text:
est . » « Nihilque erat in templo quod non auro tegeretur. Sed et totum est . » « Nihilque erat in templo quod non auro tegeretur. Sed et totum altare oraculi texit auro. » Deaurata est quippe porticus ante templum, quia Patres Veteris Testamenti Deo per charitatem placuerunt. Deauratum est ipsum templum, quia eadem ipsa « nobis. Deaurata est domus interior, quia in superna patria sola charitas regnat. Sed ibi eo verius et securius, quo praesens ipse Deus, qui est charitas, videtur; ibi eo certius, quo ipse Mediator Dei hominum, qui solus paternorum est conscius secretorum, velut arca testamenti semper aspicitur. Quod autem coenacula quaeque tecta sunt auro, ad eumdem sensum respicit: sicut enim interior domus sancti sanctorum, ubi erat arca, aeternam sanctorum, vitam in conspectu sui Conditoris et Redemptoris significat, juxta illud psalmistae, Abscondes eos in abscondito
Abbreviated transcription (Latin):
missa et̃nȩ claritatis. ꝑ quȩ in exercitio studioq uirti¬
tum ne deficiamꝰ donante xp̃i grã continemur. Una
bene de eisdem clauis in libro paralipomenon script
ed & clauos fecit aureos. ita ut singuli elaui siclos qumn
quagenos appenderent. Quinquagenario nanq nins¬
ro solet inscripturis remissio peccatoꝵ & grã spͣs scĩ. em
ui singuli quib laminȩ auri asfigebant᷑ in parietib dons
dnĩ. qͦuia nimirũ uerba cęlestiã quib in amore ꝓfient¬
centur ȩternum. & ii quidẽ sunt claui dilectionis. di
uero alii claui timoris. quib incipientes quiq & necdu
ad ꝑfectionẽ ꝑuenientes illecebras uitiorũ carnaliũq us¬
lupͥtatum mortificant. illi uidelicet sermones ueritatiꝰ
quorũ institutione carnẽ nr̃am crucifigere eũ uitus et
concupiscentiis docem᷑. quas habere desiderabat ꝓpħa
enim tuis timui. Qͥ rursũ ad ꝑfectiora ꝑueniens. diei
de clauis dilectionis. Michi autẽ adherere dõ bonum

Expanded text:
missa aeternae claritatis, per quae in exercitio studioque virtutis, ne deficiamus, donante Christi gratia continemur. Unde bene de eisdem clavis in libro Paralipomenon scriptum est: Sed et clavos fecit aureos, ita ut singuli clavi siclos quinquagenos appenderent . » Quinquagenario namque numero solet in Scripturis remissio peccatorum, et gratia Spiritusvi singuli, quibus laminae auri affigebantur in parietibus domus Domini. Quia nimirum verba coelestia, quibus in amore icentur aeternum. Et hi quidem sunt clavi dilectionis. Sunt vero alii clavi timoris, quibus incipientes quique et necdum ad perfectionem pervenientes, illecebras vitiorum carnaliumque voluptatum mortificant. Illi videlicet sermones veritatis, quorum institutione carnem nostram crucifigere cum vitiis et concupiscentiis docemur: quas habere desiderabat Propheta, enim tuis timui . » Qui rursum ad perfectiora perveniens, dicit de clavis dilectionis: « Mihi autem adhaerere Deo bonum
Abbreviated transcription (Latin):
recipiunt. Qumq cubitoꝵ ala cherub una. & quinq
cubitorũ ala cherub altera. id ẽ. decẽ cubitos habençe
scõium hominũ figura ponunt᷑. uirtutes significant eo¬
rum. quib adcȩlestia sẽꝑ uolare atq in his cõnu̾s ationẽ
delectantur habere. cum uͦ in significatione angłorum
ponuntur alȩ. qͥd aptius quã gr̃ãm demonstrant ꝑpetuȩ
s indefectiuȩ. felicitatis eorum qͥ semꝑ in cęlestib in ii¬
nisterio sui ꝑsistunt. auctoris: Uel certe qͥa leuitate spũ¬
alis naturȩ. sunt. p̃diti. ita ut ubicunq uoluerint statĩ
quasi uolando ꝑueniant. & hic cũ alis figurati & ꝓpħis
unt cũ alis ostensi. Bene. autẽ dicitur quia qͥnq cubitoꝵ
uerit ala cherub una. & quinq eubitoꝵ ala cherub altera

Expanded text:
recipiunt. « Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque recipiunt. « Quinque cubitorum ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera; id est, decem cubitos habens a sanctorum hominum figura ponuntur, virtutes significant eorum, quibus ad coelestia semper volare, atque in his conversationem delectantur habere. Cum vero in significationem angelorum ponuntur alae, quid aptius quam gratiam demonstrant perpetuae  indefectivae felicitatis eorum, qua semper in coelestibus in ministerio sui persistunt Auctoris? Vel certe quia levitate spiritualis naturae sunt praediti, ita ut ubicunque voluerint, statim quasi volando perveniant, et hic cum alis figurati, et prophetis sunt cum alis ostensi. Bene autem dicitur quod quinque cubitorum fuerit ala cherub una, et quinque cubitorum ala cherub altera;
Abbreviated transcription (Latin):
i terrã. Et fecit in oraculo duo cherubin de lignis oli¬
rum decẽ cubitoꝵ altitudinis. Cherubin sic̃ ꝓpheta
echiel aꝑte declarat angłicȩ dignitatis uocabulũ est.
humeroq singulari cherub dicit᷑. plurali cherubiN
ide aꝑte in figuris cherubin quȩ in oraculo erant facta
inqlica ministeria quȩ conditori suo in cȩlis sẽꝑ asistin.
hossunt intelligi. Qͥ recte de lignis oliuarũ facti ẽẽ. ꝑhi
ab amore dĩ arescant iuncte st̃. Decẽ autem st̃ cubitoꝵ al¬
titudinis. quia denario uitȩ et̾nȩ struunt᷑: habentes inui¬
latam in se sui conditoris imaginẽ seruatam ꝑpetuae
scitatis. ex iusticia & ueritate quã in pͥma conditione ꝑce¬
perunt. Benarius nanq dȩcẽ. obolis constat. & c̃tinere
inse nom̃ regis & imaginẽ consueuit. Quaꝓpt & figu¬
e regni cȩlestis aptissime congruit. ubi & angłi scĩ ad
imag̾inem sui conditoris ad quã facti sunt sẽꝑ manent
et electi homines imaginẽ quam peccando amiserant

Expanded text:
 terram . » « Et fecit in oraculo duos cherubim de lignis olivarum decem cubitorum altitudinis. » Cherubim, sicut propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est, numeroque singulari cherub dicitur, plurali cherubim. Unde aperte in figuris, cherubim qui erant in oraculo facti angelica ministeria quae Conditori suo in coelis semper assistunt, possuntab amore Dei arescant, unctae sunt. Decem autem sunt cubitorum altitudinis: quia denario vitae aeternae struuntur, habentes inviolatam in se sui Conditoris imaginem servatam, perpetuae sanctitate et justitia et veritate quam prima conditione perceperunt. Denarius namque decem obolis constat, et continere in se nomen Regis et imaginem consuevit Quapropter et figurae regni coelestis aptissime congruit, ubi et angeli sancti imaginem sui conditoris ad quam facti sunt, semper retinent, et electi homi nes imaginem ejus, quam peccando amiserant,
Abbreviated transcription (Latin):
iuginti cubitoꝵ erat. de quo post hec dicturi sumꝰ. Porticus
erat ante tẽplum uiginti cubitoꝵ longitudinis uixta men¬
suram lacitudinis dẽpli. & habebat decẽ eubitoslatitudinis¬
ante faciem tẽpli. Templũ nanq erat conuersũ ad orientẽ
sicut & tabernaculũ. habebatq ostium porticus ab ori¬
ente contra ostiũ dempli. iuxta qͦd hystoricus iudeorũ
iosephus aꝑtissime docet. ita ut sol ęquinoctialis ori¬
ens directis radiorũ suorũ lineis ꝑ oftia tria porticꝰ ui¬
delicet & tẽpli et oraculi archã destamenti pfundere
posset. Quia uͦ templũ scãm eccłam designat. porticus
quȩ erat ante tẽplum & ꝓpior lucẽ sołis accipe soleba
quid aꝑtius quã illam eiꝰ pardem quȩ dñicȩ incarnatio¬
nis tempora p̾cessit tẏpice denunciat. inqua st̃ patriar¬
chȩ & ꝓpħe qui orientẽ huic mundo solẽ iusticiȩ p̾mi

Expanded text:
viginti cubitorum erat. De quo post haec dicturi sumus. « Porticus viginti cubitorum erat. De quo post haec dicturi sumus. « Porticus erat ante templum viginti cubitorum longitudinis juxta mensuram latitudinis templi, ante faciem templi. » Templum namque erat conversum ad orientem, sicut et tabernaculum, habebatque ostium porticus ab oriente contra ostium templi, juxta quod historicus Judaeorum Josephus apertissime docet, ita ut sol aequinoctialis oriens directis radiorum suorum lineis, per ostiaria porticus videlicet et templi et oraculi, arcam testamenti perfundere posset. Quia vero templum sanctam Ecclesiam designat, porticus quae erat ante templum et propior lucem solis accipere solebat, quid aptius quam illam ejus partem quae Dominicae incarnationis tempora praecessit, typice denuntiat? in qua sunt patriarchae et prophetae, qui orientem huic mundo Solem Justitiae primi
Abbreviated transcription (Latin):
sexaginta cubitos in longitudine. & uiginti cubitos in
latitudine: & triginta cubitos in altitudine. Longitude
domus longanimitatẽ designat et̃. eccłȩ. qua in exilio
ꝑegrinationis huiꝰ patienter aduersa queq tolerat do¬
nec ad patriã quam expectat ꝑueniat. Latitudo im¬
nuat caritatẽ. qua dilatato sinu mentis ñ solum ami¬
cos in deo. sed & iniicos diligere gaudet. ꝓpter dm̃
donec ueniat tẽpus quando siue ad pacẽ suã conuerls
suc funditus om̃ib extinctis inimicis. cũ solis gaudeat
micis in dõ. Altitudo spem denunciat futuro recributi¬
onis. cuiꝰ intuitu libenter infirma queq siue quȩ demul¬
eno siue quȩ aduersant᷑ contẽpnit. usq dũ utrisq tran¬
scensis sola mereatur uidere bona dñi interra uiuentiũ.
h notandũ qͦd triginta cubiti altitudinis ñ usq ad tectũ
ampli. sed usq ad cenaculũ inferius ꝑtingebant. Nanq in
libro paralipomenon aꝑte scriptũ est. qͦd altitudo centũ

Expanded text:
ubitos in longitudine, et viginti cubitos in latitudine, et triginta cubitos in altitudine, etc. » Longitudo domus longanimitatem designat sanctae Ecclesiae, qua in exsilio peregrinationis hujus patienter adversa quaeque tolerat, donec ad patriam quam exspectat, perveniat. Latitudo insinuat charitatem, qua dilatato sinu mentis non solum amicos in Deo, sed et inimicos diligere gaudet propter Deum, donec veniat tempus, quando sive ad pacem suam conversis, seu funditus omnibus exstinctis inimicis cum solis gaudeat amicis in Deo. Altitudo spem denuntiat futurae retributionis, cujus intuitu libenter infima quaeque, sive quae demulcent, seu quae adversantur, contemnit, usque dum, utrisque transcensis, sola mereatur « videre bona Domini in terra viventium . » Ubi notandum quod triginta cubiti altitudinis, non usque ad tetempli, sed usque ad coenaculum inferius pertingebant. Namque in libro Paralipomenon aperte scriptum est, quod altitudo centum
Abbreviated transcription (Latin):
num solennitas agidir. Unde de ea bene merito seruo dr̃
intra ingaudiũ dñi tui. Sed posterior tẽpore. qͥa post hu
scłi labores. ad illius ingressũ ꝑducimur. Tabulata autẽ
quȩ utranq domũ ab inuicẽ diuidunt. ipsa st̃ claustra
celi quoꝵ nobis aꝑtionem cotidie suspiramꝰ. & quantũ
dnis donauerit pia semꝑ instantia donec aꝑiant᷑ & intra¬
re liceat pulsamꝰ. Ubi & si nec dum ante solutionẽ eorpo
intrare. ꝑmitcitur. aꝑtam tamen habemꝰ ianuam diuinȩ
pietatis. qua orationũ nr̃arum. elemosinarũ. ieiuniorũ
eteroꝵq opum bonorũ thimiamata prȩmittamu
hinc ẽ. enim qͦd parietib cedrinis domꝰ interior ianuã

Expanded text:
num solemnitas agitur. Unde ea bene merito servo dicitur: « num solemnitas agitur. Unde ea bene merito servo dicitur: « Intra in gaudium Domini . » Sed haec posterior est tempore, quia post hujus saeculi labores ad illius ingressum perducimur. Tabulata autem quae utramque domum ab invicem dividunt, ipsa sunt claustra coeli, quorum nobis apertionem quotidie suspiramus: et quantum Dominus donaverit, pia semper instantia, donec aperiantur et intrare liceat, pulsamus. Ubi etsi necdum ante solutionem corporum intrare permittitur, apertam tamen habemus januam divinae pietatis, qua orationum nostrarum, eleemosynarum, jejuniorum, caeterorumque operum bonorum thymiamata, praemittamus. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
epũ occidentalẽ dicit. Ab ortuenĩ solis ingressũ habebat
aliimento usq ad suꝑiora es̃. dicunt᷑ edificata non usꝙ
pento suspensa ut supra iã dictum ẽ: sed tantũ usq ad eu¬
pcos uiginti altitudinis ut insequentib aꝑte legit᷑. Reli¬
quumisi erat suꝑ hȩc tabulata aꝑtũ & inane usꝙ ad laque.¬
aoia cubitoꝵ decẽ alcitudinis & cubitoꝵ uiginti longitucli¬
mis uxta latitudinẽ domus ꝑ quã nimirũ ianuã fumus in¬
anetione domꝰ dñi patet figura mysterii. & apło expo¬
nente luce clarior ẽ. quia prior domꝰ in qua sẽꝑ intro¬
sant sacerdotes sacrificiorũ officia consũmantes p̃sens
et eccła ubi cotidie pis insistentes oꝑibus: dño sacrificia
laudis offerimꝰ. Interior uͦ domꝰ quȩ ad posteriorẽ partẽ
tĩpli erat facta. ipsa ẽ. ꝓmissa nobis uita in celis. Exderi¬
or quidem hȩc conuersatio nri exilii. interior uͦ quȩ in
presentia regis sũmi ꝑpes. ibi beatoꝵ & angłorum & homi¬

Expanded text:
templi Occidentalem dicit. Ab ortu enim solis ingressum habebat a pavimento usque ad superiora esse dicuntur aedificata, non usqmento suspensa, ut supra dictum est, sed tantum usque ad cubitos viginti altitudinis, in sequentibus aperte legitur. Relictum vero erat super haec tabulata apertum et inane usque ad laquearia cubitorum decem altitudinis, et cubitorum viginti longitudinis, juxta latitudinem domus: per quam nimirum januam fumus intinctione domus Domini patet figura mysterii, Apostolo exponente, luce clarior: quia prior domus, in quam semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes, praesens est Ecclesia, ubi quotidielaudis offerimus. Interior vero domus quae ad posteriorem partem templi erat facta, ipsa est promissa nobis vita in coelis. Exterior quidem haec conversatio nostri exsilii: interior vero est quae in praesentia Regis summi, ubi perpes beatorum et angelorum et homi
Abbreviated transcription (Latin):
clobene glam fenestre. obliquȩ idt int latiores filt
phibent quia nimirũ necesse cͦ. ut qͥsquis iubar supie
contẽpla tionis uel ad momentũ ꝑcepit. mox sinsibis
dioluis castiganddo dilatet. atqͣ ad in aiora capessoni
socterti exercitatione se p̃paret. Et edificapnt sesiera¬
rietem teplicabus ata pgyru inparietib donsuy pa¬

Expanded text:
ores fuisse perhibentur, quia nimirum necesse est ut quisquis jubar supernae contemplationis vel ad momentum percepit, mox sinum cordis amplius castigando, dilatet, atque ad majora capessenda solerti exercitatione praeparet. Et aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum, et in parietibus domus p
Abbreviated transcription (Latin):
aonaret matrimonio. & de duob gregib unũ ouile facere
merlioq pariete destructo in easdem caulas oues pruis
cor bidas congregaret. Hȩ sunt uirge. quȩ iunguntur in
mehiel .&. Qequib prachariã dñs refero. Et assumpsi

Expanded text:
donaret matrimonio, et duobus gregibus unum ovile faceret donaret matrimonio, et duobus gregibus unum ovile faceret medioque pariete destructo in easdem caulas oves prius morbidas congregaret. Hae sunt virgae quae junguntur in Ezechiel, et de quibus per Zachariam Dominus refert: « Et assumpsi
Abbreviated transcription (Latin):
denter abscondita dep̃hendisset. Quantũ ad cypicos ꝑti¬
nec intellectꝰ dicente. apło. hȩc omĩa infigura contingebant
ullis seripta sunt autẽ de nobis in qͦs fines scłorum deuene¬
runt: quidam grecorũ autumant suꝑ synagogã et eccłam
fentiendũ. & ad illud tẽpus cuncta referenda quando post
erucem & resurrectionẽ tam in isrł quam & ingentium
popło uerus salomon idẽ. pacificus regnare cẽpit. Quod
autem adultere. & merecrices synagoga & eccła inscriptu¬
ris elicantur. nulla dubitatio ẽ. Et hoc pͥma fronte iuidet᷑
s blasphemũ. Cȩterũ si recurtamꝰ ad ꝓpħas. osce uidelicet
quiaccepit uxorẽ fornicariam & generat filios fornicatio¬
is. se. deinde abulteram. et ad exechiel qͥ ierłm quasi me¬
ritr leem arquit. qͦd secuta sit amatores suos. & diuaricaue¬
it. ꝯm̃i transerunti pedes. lupanarq in loco celebri extruxe¬
cion animaduertimus xp̃miccirco uenisse ut meretrice

Expanded text:
denter abscondita deprehendisset. Quantum ad typicos pertidenter abscondita deprehendisset. Quantum ad typicos pertinet intellectus dicente apostolo: haec omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem de nobis, in quos fines saeculorum decucurrerunt, quidam Graecorum autumant super synagoga et ecclesia sentiendum et ad illud tempus cuncta referenda, quando post crucem et resurrectionem tam in Israhel quam in gentium populo uerus Salomon, id est \'pacificus\', regnare coeperit. quod autem adulterae et meretrices synagoga et ecclesia in scripturis dicantur, nulla dubitatio est. Et hoc prima fronte uidetur esse blasphemum; ceterum, si recurramus ad prophetas, Osee uidel, qui accepit uxorem fornicariam, et generavit filios fornicarios, et deinde adulteram: et ad Ezechiel , qui Hierusalem quasi meretricem arguit, quod secuta sit amatores suos, et divaricaverit omni transeunti pedes, lupanarque in loco celebri exstruxerit. Animadvertimus Christum idcirco venisse, ut meretrices