comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ et ex eo sũpta atq formata est: u scrip¬
turis fere omnib ad ꝓthoplanstũ deus lo¬
quit᷑. quia s̃ duo in carne una et in mas¬
culo simul significat᷑ et femina. Quo si
xp̃m continentia sequit᷑. et regno dei iur¬
ginitas destinat᷑. quid ẽ illis cũ terreno
cultu et cũ ornam̃tis quib dum homini¬
bi placere gestiunt dnm̃ offendunt. ñ co¬
gitantes eẽ. p̃dictũ qui hominib placent
confusi sunt. qm̃ deus nichil fecit illos. &
paulũ quoq głose et subluntt̃ p̃dicasse. si ho¬
minib placere uellem seruus xp̃i ñ eẽm:
Continentia uͦ et pudititia non in sola car¬
nis integritate consistit. s etiam incultus
et ornatus honore parit̃ ac pudore: ut scãm
instruit paulus: et dicit. Celebs cogitat ea
que sunt dñi: quomͦ placeat dño. Qui
aut̃ matrimoniũ contraxit: cogitat ea q̃
sunt huiꝰ mundi quomͦ placeat uxori. Sic
et mulier et uͥgo innupta cogitat ea que

Expanded text:
est femina et ex eo sumpta adque formata est, in scripest femina et ex eo sumpta adque formata est, in scripturis fere omnibus ad protoplastum Deus loquitur, quia sunt duo in carne una et in masculo simul significatur et femina. Quodsi Christum continentia sequitur et regno Dei uirginitas destinatur, quid istae cum terreno cultu et cum ornamentis, quibus dum hominibus placere gestiunt, Deum offendunt non cogitantes esse praedictum: qui hominibus placent confusi sunt, quoniam Deus nihil fecit illos, et Paulo quoque gloriose et sublimiter praedicante: si hominibusplacerem, seruus Christi non essem? continentia uero et pudicitia non in sola carnis integritate consistit sed etiam in cultus et ornatus honore pariter ac pudore, ut secundinstruit Paulus et dicit: caeleps cogitat ea quae sunt Domini, quomodo placeat Deo: qui autem matrimonium contraxit cogitat ea quae sunt mundi huius, quomodo placeat uxori. sic et mulier et uirgo innupta cogitat ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
que ad salutis uiam consulit. que dñi ca
et uitalia p̃cepta custodit: ut que se xp̃o
dicauerint et a carnali concupiscentia de¬
cidentes tam carne se quã m̃te deo uoue¬
rinit. consũment opus suũ magno p̃mio
destinatũ. nec orari aut placere cuiquã nͥ
dño suo studeant: a quo et mercedẽ iur¬
ginitatis expestant dicente ipso. Non õs
capiunt uerbũ si illi quib datum ẽ. Sũt
enim spadones qui ex utero matris nati
sunt sie et sunt spadones qui coacti s̃ ab
hominib: et sunt spadones qui se ipsos cas¬
trauer̃ ꝓpt̾ regnũ celoꝵ. Denuo quoq ꝑ
hanc angli uocẽ continentie munus ostẽ¬
ditur: uuginitas predicat᷑. Hii sunt qui
cum mulierib se non comquinauer̃: uir¬
gines enim ꝑmanser̃. Hii sunt qui sequunt᷑
agnum: quocũq it. Neq enim tantũ mas¬
culis continentie grãm dñs reꝑmittit: et
feminas p̃terit. S qm̃ feniuia uiri portio

Expanded text:
quae ad salutis viam consulit, quae Dominica quae ad salutis viam consulit, quae Dominica et vitalia praecepta custodit, ut quae se Christo dicaverint, et a carnali concupiscentia recedentes tam carne quam mente se Deo voverint, consumment opus suum magno praemio destinatum, nec ornari jam aut placere cuiquam nisi domino suo studeant, a quo et mercedem virginitatis expectant, dicente ipso: Non omnes capiunt verbum, sed illi quibus datum est. Sunt enim spadones qui ex utero matris sic nati sunt, et sunt spadones qui coacti sunt ab hominibus, et sunt spadones qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum . Denuo quoque per hanc Angeli vocem continentiae munus ostenditur, virginitas praedicatur: Hi sunt qui cum mulieribus se non coinquinaverunt. Virgines enim permanserunt. hi sunt qui secuntur agnum, quocumque ierit. neque enim tantum masculis continentiae gratiam Dominus repromittit et feminas praeterit, sed quoniam uiri portio
Abbreviated transcription (Latin):
le. serus omnis atq omis etas obseruet &
curet ꝓ religione et fide quã deo debes
ne qđ scm et purũ de dni dignatione
ꝑcipit᷑. minus sollicito timore teneat᷑.
Nunc nob ad uirgines sermo ẽ. quarũ qͦ
sublimior gła: et maior cura ẽ. Flos ẽ. ille
eccłiastici germinis decuis atq ornam̃tũ
gre spũalis. leta uidoles laudis et honors.
opus integrũ. atq incorruptũ dei. uy as
respondens ad scĩmoniã dñi: illustrior por¬
tio gregis xp̃i. Qaudet ꝑ illas. atq in illiᷤ
largit̃ floret eccłie matris gloriosa fecun¬
ditas. Quantoq plus copiosa uirginitas¬
numero suo aodit: canto gaudiũ matris ay¬
gescit. AIdhas loquim᷑. has ad hortam᷑ affectio¬
ne potius quã potestate. non quo extremi
et minimi et humilitatis nr̃e admodum
conscii. aliquid ad censurã licentie uindi¬
cemuis s quo ad sollicitudinem magis cau¬
ti plus de diaboli infestatione timeamus.

Expanded text:
lae, sexus omnis adque omnis aetas obseruet et lae, sexus omnis adque omnis aetas obseruet et curet pro religione et fide quam Deo debet, ne quod sanctum et purum de Domini dignatione percipitur minus sollicito timore teneatur. Nunc nobis ad nirgines sermo est, quarum quo sublimior gloria est maior et cura est. flos est ille ecclesiastici germinis, decus adque ornamentum gratiae spiritalis, laeta indoles, laudis et honoris opus integrum adque incorruptum, Dei imago respondens ad sanctimoniam Domini, inlustrior portio gregis Christi. gaudet per illas adque in illis largiter floret ecclesiae matris gloriosa fecunditas, quantoqnumero suo addit, tanto plus gaudium matris augescit. Ad has loquimur, has adhortamur affectione potius quam potestate; non quod, extremi et minimi et humilitatis nostrae admodum conscii, aliquid ad censuram licentiae vindicemus, sed quod, ad sollicitudinem magis cauti, ptus de diaboli infestatione timeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cepimꝰ. Paulus in eplis suis dicit: quib nos
ad curricła uiuendi ꝑ diina magiste¬
et mundo corꝑe: et obseruatione meliore.
Et qui ꝑ sanguinem xp̃i redempti sumꝰ:
ꝑ omĩa seruitutis obsequia redẽptoris imn¬
ꝑio pareamus. Demusq oꝑam ne qͥd in¬
mundũ et ꝓphanũ templo dei inferat᷑ ne
offensus sedem quã in habitat delinquat.
Sospitantis dñi u̾ba sunt: et docentis pa
rit̃ et monentis. Ecce inquit sanus factꝰ
es. lam noli peccare: ne quid caeteriꝰ fiat.
Dat uiuendi morem. dat innocentie legẽ
pꝰquã contulit sanitatẽ. Nec habemꝰ libis
et solutis ꝑuagari pꝰmodũ patit᷑: ẜ ipsis po¬
tius quib sanatꝰ fuerat mancipato gͣuiꝰ
cõminat᷑. qđ sit scilicet minor culpa de¬
liquisse ante cũ necdũ nosses disciplinã
dei. nulla sit uenia ultra delinquere p̾¬
quã dm̃i nosse cepisti. Et quidẽ hoc tam
uiri quã mulieres. tam pueri qua puel¬

Expanded text:
coepimus. Paulus in epistulis suis dicit, quibus nos coepimus. Paulus in epistulis suis dicit, quibus nos ad curricula uiuendi per diuina magisteet mundo corpore et obseruatione meliore, et qui per sanguinem Christi redempti sumus per omnia seruitutis obsequia redemptoris imperio pareamus demusque operam, ne quid immundum et profanum templo Dei inferatur, ne offensus sedem quam inhabitat derelinquat. sospitantis Domini uerba sunt et docentis, curantis pariter et monentis: ecce, inquit, sanus factus es: iam noli peccare ne quid tibi deterius fiat. dat uiuendi timorem, dat innocentiae legem, postquam contulit sanitatem, nec habenis liberis et solutis uagari postmodum patitur, sed ipsis potius quibus sanatus fuerat mancipato grauius comminatur, quod sit scilicet minor culpa deliquisse ante, cum necdum nosses disciplinam Dei, nulla sit uenia ultra delinquere, postquam Deum nosse coepisti. et quidem hoc tam uiri quam mulieres, tam pueri quam puel
Abbreviated transcription (Latin):
s diligunt eos quos corripiunt ut emen¬
dent: quando et deus ꝑ iheremiã ante
predixit. et tempa nr̃a significauerit.
dicens. Et dabo uob pastores scđm cor meũ:
et pascent uos pascentes cũ disciplina. Qđ¬
si in scripturis scĩs frequent̃ et ubiq dis¬
ciplina precipit᷑. et fundamentũ om̃e re¬
ligionis ac fidei de obseruatione ac
timore ꝓficiscit᷑. quid cupidius appe¬
tere quid magis uelle ac tenere nos cõ¬
uenit. qũã ut radicib fixis fortiꝰ. et
domiciliis nr̃is supͣ potrã robusta mole
solidatis. in concussi ad ꝓcellas et tͣbines
scłi stemus. ut ad dei munera ꝑ diui¬
na p̃cepta uenianuis. considantes parit̃
ac scientes qđ templa dei sint m̃bra nr̃a.
ab omni fece contagionis antique. lauacri
uitalis sc̃ificatione purgata. nec uiolari
ea aut pollui fas ẽ. quando qui uolat
et ipse uiolet᷑: Eoꝵ nos temploꝵ cultores
et antistites sumꝰ. Seriuamꝰ illi: cuiꝰ iã ẽẽ

Expanded text:
sed diligunt eos quos corripiunt ut emensed diligunt eos quos corripiunt ut emendent, quando et Deus per Hieremiam ante praedixerit et tempora nostra significauerit dicens: et dabo uobis pastores secundum cor meum, et pascent uos pascentes cum disciplina. Quodsi in scripturis sanctis frequenter et ubique disciplina praecipitur et fundamentum omne religionis ac fidei de obseruatione ac timore proficiscitur, quid cupidius adpetere, quid magis uelle ac tenere nos conuenit, quam ut radicibus fortius fixis et domiciliis nostris super petram robusta mole solidatis inconcussi ad procellas et turbines saeculi stemus, ad Dei munera per diuina praecepta ueniamus, considerantes pariter ac scientes quod templa Dei sint membra nostra ab omni faece contagionis antiquae lauacri uitalis sanctificatione purgata nec uiolari ea aut pollui fas sit, quando qui uiolat et ipse uioletur? eorum nos templorum cultores et antistites sumus: seruiamus illi, cuius esse iam
Abbreviated transcription (Latin):
ISCI PLT̃ NA
custos spei. retinacu¬
lum fidei dux itine¬
ris salutaris fomes
ac nut̾m̃tũ boneĩdo¬
lis. magistra uirtutis
facit in xp̃o manere
semꝑ ac iugit̃ deo uiuere: ad ꝓmissa ce¬
lestia & diuina p̾mia ꝑuenire. Hanc
& sectari salubre ẽ. et auersari ac negli¬
gere letale. In psalmis loquit᷑ sp̃s sc̃s.
Continete disciplinam. ne forte irascatur
dñs et ꝑcatis de uia resta cum exarserit
cito ira eiꝰ suꝑ uos. & iterũ. Peccatori autẽ
dixit deus. Ut quid exponis iustificati¬
ones meas et assumis testam̃tũ meum ꝑ
os tuũ: Tu aut̃ odisti disciplinã: et abie¬
cisti sermones meos retro. et denuo legimꝰ.
Disciplinã qui abiẽcit: infelix ẽ. Et de sa¬
lomone manoata sapientie monentis ac¬
cipimus. Fili ne neglexeris disciplinã dĩ.
ne defeceris ab eo correptus. Que enĩ dili¬
git deus: corripit. Si aut̃ deus quẽ dili¬
git corripit. et corripit ut emendet. fr̃s
quoq et maxime sacerdotes non odunt

Expanded text:
Disciplina custos spei, retinaculum fidei, dux itineris salutaris, fomes ac nutrimentum bonae indolis, magistra uirtutis, facit in Christo manere semper ac iugiter Deo uiuere, ad promissa caelestia et diuina praemia peruenire. hanc et sectari salubre est et auersari ac neglegere letale. in psalmis loquitur Spiritus sanctus: continete disciplinam ne forte irascatur Dominus et pereatis a uia recta, cum exarserit cito ira eius super uos. et iterum: peccatori autem dicit Deus: ad quid exponis iustificationes meas et adsumis testamentum meum per os tuum? tu autem odisti disciplinam et abiecisti sermones meos retro. et denuo legimus: disciplinam qui abicit infelix est. et de Salomone mandata sapientiae monentis accepimus: fili, ne neglexeris disciplinam Dei nec defeceris ab eo correptus: quem enim diligit Deus corripit. si autem Deus quem diligit corripit et corripit ut emendet, fratres quoque et maxime sacerdotes non oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ semꝑ in lumine. non impediam᷑
a tenebris quas euasimꝰ. Nulla sint ho¬
ris nocturnis precũ dampna: nulla
orationum pigra et ignaua dispendia. P
dei indulgentiam recreati spũalit̃ et re¬
nati imitem᷑ qđ futuri sumꝰ. Habit᷑i
in regno sine int̾uentu noctis solũ diẽ:
sic nocte quasi in lumine uigilemꝰ. Ora¬
turi et acturi semꝑ grãs deo: hic quoq ora¬
re et grãs age̾ non desinamus.

Expanded text:
damus semper in lumine, non impediamur damus semper in lumine, non impediamur a tenebris quas evasimus. Nulla sint horis nocturnis precum damna, nulla orationum pigra et ignava dispendia. Per Dei indulgentiam recreati 216 spiritaliter et renati, imitemur quod futuri sumus. Habituri in regno sine interventu noctis solum diem, sic nocte quasi in lumine vigilemus. Oraturi semper et acturi gratias Deo, hic quoque orare et gratias agere non desinamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ms frequent̃ ac semꝑ deus debeat ado¬
rari: ut qui in xp̃o hoc est in sole uero¬
et in die si sumus. unsistamus ꝑ dotum
diem precib et oremus. Et quando mũ¬
di lege decurrens uicib alternis nox
resoluta sucedit. nullum de nocturns
tenebris eẽ. orantib dampnum pot̾: qͥa
filiis lucis et noctib dies est. Quando
enim sine lumine ẽ. cui lum̃ in corde
ẽ: Aut quando sol ei et dies nonẽ. cui
tib ab oratione cessemꝰ. Sic anna uidua
sine int̾missione rogans semꝑ et uigilans
ꝑseuerabat in ꝓmerendo deo: sic̃ in
euangłio scͥptum ẽ. Non recedebat inqͥt
de demplo: ieiuniis et orationib serui¬
ens nocte et die. uiderint uł gentiles
qui nec dum illuminati sunt: uł uidei
qui deseito lumine in tenebris reman¬
ser̃. Nos fr̃s dilecdissimi qui in dii luce
semꝑ sumꝰ. qui menunimus et tenemꝰ.
quid eẽ. accepta grã ceperimus. cõpu¬
temus noctem ꝓ die. ambulare nos cre¬

Expanded text:
nus frequenter ac semper Deus debeat adonus frequenter ac semper Deus debeat adorari; ut qui in Christo, hoc est in sole et in die vero, sumus, insistamus per totum diem precibus et oremus, et quando mundi lege decurrens vicibus alternis nox revoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. Quando enim sine lumine est cui lumen in corde est? aut quando sol ei et dies non est cui tibus ab oratione cessemus. Sic Anna vidua sine intermissione rogans semper et vigilans perseverabat in promerendo Deo, sicut in Evangelio scriptum est: Non recedebat, inquit, de templo, jejuniis et orationibus serviens nocte ac die . Viderint vel gentiles, qui necdum illuminati sunt, vel Judaei, qui, deserto lumine, in tenebris remanserunt. Nos, fratres dilectissimi, qui in Domini luce semper sumus, qui meminimus et tenemus quid esse accepta gratia coeperimus, computemus noctem pro die. Ambulare nos cre
Abbreviated transcription (Latin):
Qt olim sp̃s sc̃s designabat in psalmis
dicens. Rex meus et deus meus. qm̃ ad
te orabo dñe mane. et exaudies uocem
meam. mane assistam tͥ: et contemplabor
te. Et iterum ꝑ ꝓpħam: loquit᷑ dñs. Dilu¬
culo iugilabunt ad me: dicentes eamus.
dende item sole ac die cessante necessa¬
rio rursum orandum est. Nam quia sol
recedente. qͦndo oramus et petimꝰ. ut
suꝑ nos lux denuo ueniat. xpĩ p̃cam᷑
aduentum: lucis et̃ne głãm p̃biturũ.
bauer̃ edificantes: hic factus ẽ. in ca¬
put anguli. a dño factus ẽ. iste: et ẽ.
aomirabił in oculis nr̃is. Iste ẽ dies
quẽ fecit dñs: ambulemꝰ et iocunde¬
mur in eo ltem qđ sol appellatus sit: ma¬
lachin ꝓpħa testatur dicens. Uob aut̃ qui
timetis nom̃ dñi orietur ueernm sol iu¬
sticie: et in alis eiꝰ curatio ẽ. Qđ si in scͥp¬
turis scĩs soluerus. et dies uerus ẽ. xp̃c:
hora nulla a xp̃ianis excipitur. quo mi¬

Expanded text:
quod olim Spiritus sanctus designabat in psaquod olim Spiritus sanctus designabat in psadicens: Rex meus et Deus meus, quoniam ad te orabo, Domine, mane exaudies vocem meam, mane assistam tibi, et contemplabor te . Et iterum per Prophetam loquitur Dominus: Diluculo vigilabunt ad me dicentes: Eamus  . Recedente item sole ac die cessante necessario rursus orandum est: nam, quia Chrrecedente, quando oramus et petimus ut super nos Iux denuo veniat, Christi precamur adventum lucis aeternae gratiam praebiturum. robaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli. A Domino factus est iste et est admirabilis in oculis nostris. Iste est dies quem fecit Dominus, ambulemus et jucundemur in eo . Item, quod sol appellatus sit Malachias propheta testatur dicens: Vobis autem qui timetis nomen Domini, orietur sol justitiae, et in alis ejus curatio est . Quod si in Scripturis sanctis sol verus et dies verus est Christus, hora nulla a Christianis excipitur quomi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedens declarat alteram trinitatẽ.
Et quando a septima nona complet᷑.
ꝑ ternas horas trinitas ꝑfecta nume¬
rat᷑. Que horarum spacia iam pridẽ
spũalit̾ determinantes: adoratores dei
statutis et legitinis ad p̃cem tempori¬
b seruiebant. Et manifestata post mo¬
dum res est: sacram̃ta olim fuisse. quod
ante sic iusti precabant᷑. Nam suꝑ disci¬
ltem petrus hora sexta in tectũ suꝑius
ascendens. signo parit̃ et uoce dei monen¬
tis instructus est. ut om̃s ad głam salutis
admnitteret: cum de emundandis genti¬
lib ante dubitaret. Et dñs hora sexta
crucifixus. ad nonam peccata nr̃a san¬
guine suo abluit: et ut redimere et
uiuificare nos posset. tunc uictoriã suã
prissione ꝑfecit. S nob̃ fr̃s dilectissimi
p̃ter horas antiquitus obseruandas oran¬
di minc et spatia et sacramenta creuer̃.
Nam et mane orandum est ut resurrec¬
tio dni matutina oratione celebretur.

Expanded text:
procedens declarat alteram trinitatem, procedens declarat alteram trinitatem, et quando a septima nona conpletur, per ternas horas trinitas perfecta numeratur. quae horarum spatia iam pridem spiritaliter determinantes adoratores Dei statutis et legitimis ad precem temporibus seruiebant. et manifestata postmodum res est sacramenta olim fuisse, quod ante sic iusti precabantur. nam super disciitem Petrus hora sexta in tectum superius ascendens signo pariter et uoce Dei monentis instructus est, ut omnes ad gratiam salutis admitteret, cum de emundandis gentibus ante dubitaret. et Dominus hora sexta crucifixus ad nonam peccata nostra sanguine suo abluit et ut redimere et uiuificare nos posset, tunc uictoriam sua passione perfecit. Sednobis, fratres dilectissimi, praeter horas antiquitus obseruatas orandi nunc et spatia et sacramenta creuerunt. nam et mane orandum est, ut resurrectio Domini matutina oratione celebretur.
Abbreviated transcription (Latin):
cet ecce adsum. Ad esse se repromittit.
et audire et protegere se eos dicit.
qui inuisticie nodos de cordo soluen¬
tes. et elemosinas circa domesticos dĩ
scđm eius p̃cepta facientes. dum au¬
diunt qđ deus p̃cipit fieri: ipsi qͦ
necessitate pressure aduitus a fr̃ib.
oꝑa que fiunt sacrificia dei dixit
eẽ. Saturatus sum inquit recipiens
ab epafrodito ea que a uob̃ missa s̃.
odore suauitatis accepto sacrificio ac¬
cepto et placente deo. Nam quando
qui miseret᷑ pauꝑis deo fenerat. ꝙ
qui dat minimis deo donat: spũa¬
lider deo suauitatis odorem sacrifi¬
cat. In orationib uͦ celebrandis inue¬
nuus obseruasse cum danihele treᷤ
pueros in fide fortes. et in captiuita¬
te iuctores: horam t̃ciam. sextã. no¬
nam. sacram̃to scilicet triuitatis q̃
in nouissimis temporib manifestari
habebat. Nam et prima hora in t̃ciã
ueniens consũmatũ numerum tri¬
nitatis ostendit. Itemq ad sextã qͣrta

Expanded text:
cit: ecce adsum. adesse se repromittit cit: ecce adsum. adesse se repromittit et audire ac protegere se eos dicit qui iniustitiae nodos de corde soluentes et eleemosynas circa domesticos Dei secundum eius praecepta facientes, dum audiunt quod Deus praecipit fieri, ipsi quonecessitate pressurae adiutus a fratribus opera quae fiunt sacrificia Deo dixit esse. saturatus sum, inquit, recipiens ab Epaphrodito ea quae a uobis missa sunt, odores suauitatis, sacrificium acceptum et placitum Deo. nam quando qui miseretur pauperi, Deo faenerat et qui dat minimis Deo donat, spiritaliter Deo suauitatis odores sacrificat. In orationibus uero celebrandis inuenimus obseruasse cum Daniele tres pueros in fide fortes et in captiuitate uictores horam tertiam sextam nonam sacramento scilicet trinitatis quae in nouissimis temporibus manifestari habebat. nam et prima hora in tertiam ueniens consummatum numerum trinitatis ostendit, itemque ad sextam quarta
Abbreviated transcription (Latin):
moriam orationis ur̃e in conspectu cla¬
ritatis dei. Et cum sepelires tu mortu¬
os simplicit̃. et quia non es cunctatus
exurgere et delinquere prandiũ tuũ
et abisti et condisti mortuũ. et missus
sum temptare de: et iterum misit me¬
deus curare te et saram nurũ tuam.¬
Ego enim sum raphael unus ex septem
angelis ustis: qui assistimꝰ et conuer¬
samur ante claritatem dei. Per y saiã
quoq dñs admonet et docet: similia
contestans. Solue inquit omnẽ nodum
inuisticie: resolue suffocationes impotẽ¬
tium cõmertioꝵ. Dimitte quassatos in
requiem: et omnem consignationẽ in¬
ustam dissipa. F range esurienti panem
tuum et egenos sine cecto uroue in clo¬
mum tuam. Si uideris nudum uesti:
et domesticos seminis tui non despicies.
Tunc erumpet temporaneũ lum̃ tuũ.
et uestimenta tua cito orientur. et pre¬
ibit ante te usticia: et claritas dei cir¬
cumdabit te. Tunc exclamabis et deus
exaudiet te: dum adhuc loqueris. di¬

Expanded text:
moriam orationis uestrae in conspectu clamoriam orationis uestrae in conspectu claritatis Dei: et cum sepelires tu mortuos simpliciter, et quia non es cunctatus exurgere et derelinquere prandium tuum, sed abisti et condidisti mortuum, et missus sum temptare te: et iterum me misit Deus curare te et Sarram nurum tuamego enim sum Raphael, unus ex septem angelis iustis qui adsistimus et conuersamur ante claritatem Dei. per Esaiam quoque Dominus admonet et docet similia contestans, solue, inquit, omnem nodum iniustitiae, resolue suffocationes inpotentium commerciorum: dimitte quassatos in requiem et omnem consignationem iniustam dissipa: frange esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam: si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te: dum adhuc loqueris, di
Abbreviated transcription (Latin):
tum excidat᷑ et in ignem mittat᷑. utiq
et sermo non habens fructũ ꝓmereri dm̃
non pot̾ qui nulla oꝑatione fecundus ẽ.
Et ideo scriptura diuina instruit dicens.
Bona ẽ. oratio cum ieiunio et elemosina.
Nam qui in die uidicii p̃miũ ꝓ oꝑib qr
elemosinis redditurus ẽ hodie quoq
ad orationem cum oꝑatione uenienti
benignus auditor est. Sic deniq corne¬
luis centurio cum oraret: meruit au¬
diri. Fuit faciens multas elemosinas i
plebem: et semꝑ oraus dm̃. Huic circa
horam nonam oranti astitit angłs tes¬
timonium reddens sui oꝑis: et dicens.
Corneli orationes cue et elemosine as
cender̃ ad memoriam coram deo. cito
orationes ad dm̃ ascendunt: quas ad
dm̃ merita nr̃i oꝑis imponunt. Sic ꝙ
raphahel angłs tobie oranti semꝑ. et
semꝑ oꝑanti testis fuit dicens. Oꝑa dei
reuelare et confiteri honorificũ ẽ. Nã
quando orabas tu et sara ego obtuli me¬

Expanded text:
tum excidatur et in ignem mittatur, utique tum excidatur et in ignem mittatur, utique et sermo non habens fructum promereri Deum non potest, quia nulla operatione fecundus est. et ideo scriptura diuina instruit dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna. nam qui in die iudicii praemium pro operibus et eleemosynis redditurus est hodie quoque ad orationem cum operatione uenienti benignus auditor est. sic denique Cornelius centurio cum oraret, meruit audiri. fuit faciens multas eleemosynas in plebem et semper orans Deum. huic circa horam nonam oranti adstitit angelus testimonium reddens sui operis et dicens: Corneli, orationes tuae et eleemosynae tuae ascenderunt ad memoriam coram Deo. Cito orationes ad Deum ascendunt quas ad Deum menta nostri operis inponunt. sic et Raphael angelus Tobiae oranti semper et semper operanti adstitit dicens: opera Dei reuelare et confiteri honorificum est. nam quando orabas tu et Sarra, ego optuli me
Abbreviated transcription (Latin):
nitia est alienari et capi ineptis cogitati¬
onib et prophanis. cum dñm dep̃caris.
quasi sit aluid qđ magis debeas cogitare
a deo postulas. cum te ipse non audias: uis
eẽ. dm̃ memorem cui cum rogas. quando
tu ipse tui memor non sis: Hoc ẽ. ab hos¬
de in totum non cauere. hoc ẽ quando
oras dñm maiestatẽ dei negligentia ora¬
tionis offendere: hoc ẽ uigilare oculis et
corde dormire. cum debeat xp̃ĩanus¬
et cum dormit oculis corde uigilare sic̃
scͥptum est ex ꝑsona eccłie loquentis.
incantico canticoꝵ. Ego dormio et cor
meum uigilat. Qua ꝓpt̃ sollicite et
caute apłs admonet dicens. Instate ora¬
tioni uigilantes in ea: docens scilicet et
ostendens eos impetrare qđ postulant de
deo posse qđ deus uideat in oratione ui¬
gilare. orantes autem non infructuosis
nec nudis p̃cib ad dm̃ ueniamꝰ. In efficar
peticio est: cũ precat᷑ dm̃ sterilis oratio.
Nam cum omnis arbor non faciens frue¬

Expanded text:
nitia est: alienari et capi ineptis cogitatinitia est: alienari et capi ineptis cogitationibus et profanis, cum Deum deprecaris? quasi sit aliud, quod magis debeas cogitare audiri postulas, cum te ipse non audias? vis esse Deum tui memorem, cum rogas, quando tu ipse tui memor non sis? Hoc est de eo hoste in totum non cavere, hoc est, quando oras Deum, majestatem Dei orationis negligentia offendere, hoc est vigilare oculis, et corde dormire cum debeat et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona ecclesiae loquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat. quapropter sollicite et caute apostolus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens scilicet et ostendens eos inpetrare quod postulant de Deo posse, quos Deus uideat in oratione uigilare. Orantes autem non infructuosis nec nudis precibus ad Deum . ueniant. inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oratio. nam cum omnis arbor non faciens fruc
Abbreviated transcription (Latin):
unitatem seindit et pacem cum ꝓ hoc
et rogauerit dñs uolens scilicet plebẽ
suam unire cum sciret ad regnum dei
discordiam non uenire. Quando autem
stamꝰ ad orationem fr̃s dilectissimi: uigi¬
lare et incũb̾e ad p̃ces toto corde debemꝰ
Cogitatio omnis carnał et scłaris abscedat:
ne quieqũa tunc animꝰ quam id solũ co¬
gitet qđ p̃cat᷑. ldeo et sacerdos ante orati¬
onem p̃facione p̃missa parat frm̃ mentes.
dicendo sursum corda. ut dum respondet
plebs habemꝰ ad dñm admoneat᷑ nichil ali¬
ud se quã dñm cogitare debere. Crudat᷑
contra aduersarium pestus. et soli deo pa¬
teat: nec ad se hostem dei tempore orati¬
onis adire patiatur. Obrepit enim fre-¬
quenter et penetrat. et subtilit̃ fallens p̃¬
ces nr̃as a deo aduocat. ut aliud habeamꝰ
in corde. et aliud in uoce: quando inten¬
tione sincera dñm debeat non uocis sonꝰ
sed animus et sensus orare. Que aut̃ seg¬

Expanded text:
unitatem scindit et pacem, cum pro hoc unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogauerit Dominus uolens scilicet plebem suam uiuere, cum sciret ad regnum Dei discordiam non uenire. Quando autem stamus ad orationem, fratres dilectissimi, inuigilare et incumbere ad preces toto corde debemus. cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat nec quicquam animus quam id solum cogitet quod precatur. ideo et sacerdos ante orationem i praefatione praemissa parat fratrum mentes dplebs, Habemus ad Dominum, admoneatur, nihil aliud se quam Deum cogitare debere. Claudatur contra adversarium pectus, et soli Deo pateat, nec ad se hostem Dei tempore orationis adire patiatur. Obrepit enim frequenter, et penetrat, et subtiliter fallens, preces nostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde, et aliud in voce, quando intentione sincera Deum debeat non vocis sonus, sed animus et sensus orare: quae autem seg
Abbreviated transcription (Latin):
iugit̃ uigilans continius precib orali
quanto nos magis in frequentanda orati¬
one debemus nocte uigilare. Orabat ai
dñs et rogabat non pro se. quid enĩ ꝓs
in nocens precaret᷑. s pro delictis nrĩs.
sic̃ et ipse declarat. cum dicit ad petisũ
ecce sathanas postulauit ut uos uexa¬
ret quomͦ triticũ ego aut̃ rogaui ꝓ de.
ne deficiat fides tua. et pꝰmodũ p̾ro om¬
nib patrẽ deprecat᷑: dicens. Non pro his
aut̃ solis rogo: s et pro his qui creditu¬
ri sunt ꝑ uerbum illoꝵ in me ut om̃s
unum sint. sicut tu pet̃ in me et ego
in te. ut et ipsi in nob̾ sint. Magna dñ
ꝓpt̾ salutẽ nrãm benignitas parit̃ et
pietas ut non contentus qđ nos san¬
guine suo redimere acdhuc et ꝓ nobi
amplius rogaret. Rogantis aut̃ deside¬
rium uidete qđ fuerit. ut quomͦ unũ
sunt pater et filius. sic et nos in ipsa u¬
nitate maneamus: ut hinc quoq pos¬
sit intelligi quantũ delinquat qui

Expanded text:
iugiter uigilans continuis precibus orabat, iugiter uigilans continuis precibus orabat, quanto nos magis in frequentanda oratione debemus nocte uigilare! Orabat autem Dominus et rogabat non pro se — quid enim pro se innocens precaretur? — sed pro delictis nostris, sicut et ipse declarat cum dicit ad Petrum: ecce satanas postulabat ut uos uexaret quomodo triticum. ego autem rogaui pro te, ne deficiat fides tua. et postmodum pro omnibus patrem deprecatur dicens:: non pro his autem rogo solis sed et pro illis qui credituri sunt per uerbum ipsorum in me, ut omnes unum sint, sicut et tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis sint. magna Dei propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret adhuc pro nobis amplius et rogaret. rogantis autem desiderium uidete quod fuerit, ut quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum delinquat qui
Abbreviated transcription (Latin):
uite magna et diuina buitate cõple¬
xus est dicens. hec ẽ autẽ uita et̃na:
ut cognoscant te solum et uerum dm̃
et quẽ misisti iħm xp̃m. Item cũ de le¬
ge et ꝓpħis p̃cepta pͥma et maiora decer¬
pet. audi inquit isit. Dñs deus tuus dñs
unus est. et diliges dnm dm̃ tuum de dos
le huic. Diliges ꝓximũ tuũ: tanquã te
In his duob p̃ceptis: tota lex pendet e
ꝓpħe. et iterũ. Quecũq uolueritis ut
faciant uob̃ homines bona: ita et uos
facite illis. Hec est enim lex et ꝓpħe. Ne
uerbis tantum sed et factis dñs orare na
docuit ipse orans frequent᷑ et dep̃can
et quid nos facere oporteret exempli
sui contestatione demonstrans sicut
seriptum est: ipse aut̃ fuit secedens in
solitudine et adorans. et iterũ. Exiuit
in montem orare: et fuit ꝑ noctans in
orationem dei. Qđ si ille orabat qui sin
peccato erat: quantomagis peccatores
oportet orare ᷑ Et si ille ꝑ totã noctem

Expanded text:
uitae magna et diuina breuitate conpleuitae magna et diuina breuitate conplexus est dicens: haec est autem uita aeterna ut cognoscant te solum et uerum Deum et quem misisti Iesum Christum. item cum de lege et prophetis praecepta prima et maiora decerperet, audi, inquit, Israel: Dominus Deus tuus Dominus unus est, et: diliges Dominum Deum tuum de toto ile huic: diliges proximum tuum tamquam te. in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. et iterum: quaecumque uolueritis ut faciant uobis homines bona, ita et nos facite illis. haec est enim lex et prophetae. Nec uerbis tantum sed et factis Deus orare nos docuit ipse orans frequenter et deprecans et quid nos facere oporteret exempli sui contestatione demonstrans, sicut scriptum est: ipse autem fuit secedens in solitudines et adorans, et iterum: exiuit in montem orare et fuit pernoctans in orationem Dei. quodsi ille orabat qui sine peccato erat, quanto magis peccatores oportet orare, et si ille per totam noctem
Abbreviated transcription (Latin):
ri. quando semel protectionẽ dei aduer¬
sus malum petamus. qua impetrata con¬
tra omnia que diabolus et mundus ope¬
rant᷑ securi stamꝰ et tuti. Quis enim ei de
scło metus est cui in scło deus tutor est. c¬
Quid mirum fr̃s dilestissimi. si oratio tał
ẽ. quã deus docuit qui magist̃io suo om¬
nem p̃cem nrãm salutari sermone breui¬
auit: Hoc iam ꝑ xsaiam ꝓpħam fuerat
ante p̃dictum: cum plenus spũ scõ de dĩ
maiestate ac pietate loqueret᷑. Uerbũ¬
inquit consummans et breuians in iusti¬
ciam. qm̃ sermonem breuiatũ faciet
deus in toto orbe t̃re. Nam cum dei ser
colligens dostos parit̾ et indoctos omni
sexui atq etati p̃cepta salutis ediderit.
p̃ceptoꝵ suoꝵ fecit grande cõpendium:
ut in disciplina celesti discentiũ memo¬
ria non laboraret. s qł ẽẽt. simplici fidĩ
necessarium uelocit̃ disceret. Sic cũ do¬
ceret quid sit utta et̃na: sacramentum

Expanded text:
ri, quando semel protectionem Dei aduerri, quando semel protectionem Dei aduersus malum petamus, qua inpetrata contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. quis enim uel de saeculo metus est cui in saeculo Deus tutor est? Quid mirum, fratres dilectissimi, si oratio talis est quam Deus docuit, qui magisterio suo omnem precem nostram salutari sermone breuiauit? hoc iam per Esaiam prophetam fuerat ante praedictum, cum plenus Spiritu sancto de Dei maiestate ac pietate loqueretur. uerbum consummans, inquit, et breuians in iustitia, quoniam sermonem breuiatum faciet Deus in toto orbe terrae. nam cum Dei sermcolligens doctos pariter et indoctos omni sexu adque aetati praecepta salutis ediderit, praeceptorum suorum fecit grande conpendium, ut in disciplina caelesti discentium memoria non laboraret, sed quod esset simplici fidei necessarium uelociter disceret. sic cum doceret quid sit uita aeterna, sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
sic rogamꝰ. ne quis se insolent̃ extollat. ne
quis sibi suꝑbe atq arrogant̃ aliquid as¬
slimat. ne quis aut confessionis aut passi¬
onis glam suam ducat: cum dñs ipse hu¬
militatem docens dixerit. Uigilate et
orate ne ueniatis in temptationem.
sp̃s quidem promptus est caro aut̃ in¬
firma: ut dum precedit humilis et sũ
missa confessio. et datur totũ dño: qͥcqͥd
suppliciter cum timore et honore dei pe¬
titur. ipsius pietate prestet᷑. Post ifta om¬
nia in consummatione orationis uenit
clausula: uniuersas peticiones et p̃ces
nrãs collecta buitate concludens. In no¬
iussimo enim ponimꝰ. s lib̃a nos a malo:
comprehendentes aduersa cuncta que
contra nos in hoc mundo molit᷑ inimi¬
cus a quib pot̾ eẽ. fida et firma tutela:
si nos deus liberet. si deprecantib atq
implorantib opem suam prestet. Quan¬
do aut̃ dicimꝰ lib̾a nos a malo: nichil re¬
manet qđ ultra adhuc debeat postula¬

Expanded text:
sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe aut arroganter aliquid assumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam dicat, cum Dominus ipse humilitatem docens dixerit: « Vigilate et orate, ne veniatis in tentationem. Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma , » ut dum praecedit hmissa confessio et datur totum Deo quidquid suppliciter cum timore et honore Dei petitur ipsius pietate praestetur. Post ista omnia in consummatione orationis uenit clausula uniuersas petitiones et preces nostras collecta breuitate concludens. in nouissimo enim ponimus: sed libera nos a malo, conprehendentes aduersa cuncta quae contra nos in hoc mundo molitur inimicus, a quibus potest esse firma et fida tutela, si nos Deus liberet, si deprecantibus adque inplorantibus opem suam praestet. quando autem dicimus libera nos a malo, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postula
Abbreviated transcription (Latin):
rex babilonie in iherłm. et expugnabat
eam: et dedit eam deus in manu eiꝰ. Ait᷑
aũ potestas aduersus nos malo scđm nra
precepta: sic̃ scriptum est. Quis dedit in
direptionem iacob et istł eis qui predan¬
tur illũ: Nonne deus cui peccauer̃. et
nolebant in iuis eiꝰ ambulare. neq audire
legem eius et suꝑduxit suꝑ eos irã ani¬
mationis sue : et iterũ. Salomone peccan¬
ce et a p̃ceptis et auiis dĩi recedente posi¬
tum est. Et excitauit dñs sathanan ipsi
citer datur. uelad penam cum delinqui¬
mus. ut ad głam cum ꝓbam᷑: sicuti de iob
factũ uidemus: manifestante deo et dicen¬
de. Ecce omiia quecũq habet in manus
tuas do s ipsum caue ne tangas. Et dñs
in euangłio loquit᷑ tempore passionis. Nui¬
lam hab̃es inquit potestatem aduersũ me:
niss data tibi eẽt desuꝑ. Quando aũ roga
mꝰ ne in temptationẽ incidamꝰ. admonem
infirmitatis et imbecillitatis niẽ. dum

Expanded text:
rex Babyloniae in Hierusalem, et expugnabat rex Babyloniae in Hierusalem, et expugnabat eam, et dedit eam Dominus in manu ejus . Datur autem potestas adversus nos malo secundum nostra peccata, sicut scriptum est: Quis dedit in direptionem Jacob et Israel eis qui praedantur illum? nonne Deus cui peccaverunt? et nolebant in viis ejus ambulare neque audire legem ejus, et superduxit super eos iram animationis suae . Et iterum, Salomone peccante et a praeceptis atque a viis Domini recedente, positum est: et excitauit Dominus Satanan ipsi um nos datur, uel ad poenam cum delinquimus uel ad gloriam cum probamur: sicuti de Iob factum uidemus manifestante Deo et dicente: ecce omnia quaecumque habet in tuas manus do: sed ipsum caue ne tangas. et Dominus in euangelio loquitur tempore passionis: nullam haberes potestatem aduersum me nisi damus ne in tentationem veniamus, admonemur infirmitatis et imbecillitatis nostrae, dum
Abbreviated transcription (Latin):
onem. qui et uisticiam dñi habuerat et
pacem. Cales deniq a dño coronant᷑ ta¬
les in die uidicu cũ dño uindicabuntur.
Ceterum discordans et dissidens et pacẽ
occisus fuerit. crim̃ dissensionis frat̃ne po
terit euade: quia sic̃ scriptũ ẽ. qui frẽm
suũ odit homicida ẽ. nec ad regnũ celoꝵ
puenit. ut cum deo uiuat homicida.
Non pot̃ eẽ. cum xp̃o. qlui imitator uide
maluit eẽ. quam xp̃i. Q uale delictũ ẽ.
quod nec bastismo sanguinis pot̃ ablui. Qle
crimen est quod martyrionon pot̾ expiari.
lilud quoq necessarie admonet dñsꝰ ut in
oratione dicamus. et ne patiaris nos in¬
duci in temptationem. Qua in parte os¬
tenditur nichil contra nos aduersarium
posse nisi deus ante ꝑmiserit: ut omnis¬
timor nr̃ et deuotio atq obseruatio ad
deuni conuertat᷑. quando in temptati¬
onib nris nichil malo liceat. nisi potes¬
tas inde tribitat᷑. Probat scriptura diui¬
na que dicit. Uenit nabuchodonosor

Expanded text:
onem qui et iustitiam Domini habuerat et onem qui et iustitiam Domini habuerat et pacem. tales denique a Domino coronantur, tales in die iudicii cum Domino uindicabuntur. ceterum doccisus fuerit, crimen dissensionis fraternae pterit euadere, quia sicut scriptum est qui fratrem suum odit homicida est, nec ad regnum caelorum peruenit aut cum Deo uiuit homicida. non potest esse cum Christo qui imitator Iudae maluit esse quam Christi. quale delictum est quod nec baptismo sanguinis potest ablui, quale crimen est quod martyrio non potest expiari! Qlnd quoque necessarie monet Dominus ut in oratione dicamus: et ne patiaris nos induci in temptationem. qua in parte ostenditur nihil contra nos aduersarium posse, nisi Deus ante timor noster, et devotio atque observatio ad Deum convertatur, quando in tentationibus nostris nihil malo liceat, nisi potestas inde tribuatur. Probat Scriptura divina quae dicit: Venit Nabuchodonosor
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui filii dei eẽ. cepimus. in dei pace ma¬
neamꝰ. et quib sp̃s unus est unus sit et
animꝰ et sensus. Sic nec sacrificium deus
recipit dissidentis. et ab altari reuertentẽ
prius fr̃i reconciliari iubet: ut pacificis
precib et deus possit eẽ. paccatꝰ. Sacrifici¬
um deo maiꝰ est pax nr̃a. et fr̃na concordia:
et de unitate patͥs et filii et sp̃s scĩ plebs
adunata. Neq enim in sacrificiis que a-¬
bel et cain pruni obtulerunt. munera
eoꝵ ds̃ s corda intuebat᷑: ut ille placerae
in munere. qui placebat in corde. Abel pa¬
cificus et iustus dum deo sacrificat in no¬
center: docuit et cet̾os quando ad altare
munus offer̃. sic uenire cum timore dei.
cum simplici corde. cum lege usticie cum
concordie pace. Merito ille dum in sacri¬
ficio dei talis cẽt. p̾modũ sacrificiũ deo
factus ẽ: ut martyrium pͥmus ostendens.
initiaret sangiunis sui gła dnĩcam passi¬

Expanded text:
ut qui filii Dei esse coepimus, in Dei pace maut qui filii Dei esse coepimus, in Dei pace maneamus, et quibus spiritus unus est, unus sit et animus et recipit dissidentis et ab altari reuertentem prius fratri reconciliari iubet, ut pacificis precibus et Deus possit esse pacatus. sacrificium Deo maius est pax nostra et fraterna concordia et de unitate Patris et Filii et Spiritus sancti plebs adunata. Neque enim in sacrificiis quae Abel et Cain primi optulerunt munera eorum Deus, sed corda intuebatur, ut ille placeret in munere qui placebat in corde. Abel pacificus et iustus, dum Deo sacrificat innocenter, docuit et ceteros, quando ad altare munus offerunt, sic uenire cum Dei timore, cum simplici corda, cum lege iustitiae, cum concordiae pace. merito ille dum in sacrificio Dei talis est, ipse postmodum sacrificium Deo factus est, ut martyrium primus ostendens initiaret sanguinis sui gloria dominicam passi
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓ peccatis et debitis docuit. pat̾̃nã mi¬
scđiam ꝓmisit et ueniam seciturã. Adiũ
ait plane et addidit legem. certa nos condi¬
tione et sponsione constringens: ut fic nob
dimitt debita postulemus. scđm qđ ipsi de
et ipsi circa peccatores nrõs paria fecerimꝰ.
Idcirco et allo in loco dicit. In qua m̃sura
m̃si eritis in ea remetietur uob. Et qui
seruus pꝰ dimissum sibi a dño ome debi¬
tũ conseruo suo noluit ipse dimittere:
in carcerẽ relsgatur. Quia indulgere
conseruo suo noluit: qđ sibi a dño indul¬
tum fuerat amisit. Que adhuc fortius
xp̃c in p̃ceptis siuis maiore censure sue ui¬
gore predixit. Cum steteritis inquit
uidicii nulla suꝑ est cum scđm tuam
sententiam iudiceris: et qđ feceris hoc
et ipse patiaris. Pacificos eium et con-¬
cordes atq unanimes eẽ. in domo sua
deus precipit: et quales nos fecit nati¬
uitate scda tales uult renatos ꝑseuerare:

Expanded text:
nos pro debitis et peccatis docuit, paternam minos pro debitis et peccatis docuit, paternam misericordiam promisit et veniam secuturam. XXIII. Adjunxit plane et addidit legem, certa nos conditione et sponsione constringens, ut sic nobis dimitti debita postulemus secundum quod et et ipsi circa debitores nostros paria fecerimus. Idcirco et alio in loco dicit: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis . Et qui servus post dimissum sibi a domino omne debitum conservo suo noluit ipse dimittere , in carcerem religatur: quia indulgere conservo suo noluit, quod sibi a Domino indultum fuerat amisit. Quae adhuc fortius Christus in praeceptis suis majore censurae suae vigore proponit: Cum steteritis, inquit,judicii superest, cum secundum tuam sententiam judiceris, et quod feceris hoc et ipse patiaris. Pacificos enim et concordes atque unanimes esse in domo sua Deus praecipit, et quales nos fecit secunda nativitate, tales vult renatos perseverare;
Abbreviated transcription (Latin):
si peccata donent᷑. Que debita dñs appel¬
lat: sicut in euangłio suo dicit. Dimisi tͥ
om̃e debitũ: quia me rogasti. Quã necesa¬
rie autem quã ꝓuidenter et salubrit̃ ad¬
monem᷑. qđ peccatores sumꝰ. qui pro pecca¬
tis rogare compellimur: ut dum intelli¬
gentia de deo petitur. conscientie sue ani¬
mus recordetur. Ne quis sibi quasi in nocens
placeat. et se extollendo plus ꝑeat: instru¬
it᷑ et docet᷑ peccare cotidie. dum cotidie
ꝓ peccatis iubetur orare. Sic deniq et
iołis in epła sua monet dicens. Si dixe¬
rimis quia peccatum non habemus. nos
ipsos decipimꝰ et ueritas in nob non ẽ. Si
autẽ confessi fuerimꝰ peccata nr̃a: fidelis
et iustus est dñs qui nob peccata dimittat
In epła sua utrũq conplexus ẽ quod et ro¬
gare pro peccatis debeamꝰ: et impetremus
indulgentiam cum rogamꝰ. ldeo et fidelẽ
dñm dirit. ad dimittenda peccata: fidẽ
pollicionis sue reseruantem: quia qui orare

Expanded text:
si peccata donentur: quae debita Dominus appelsi peccata donentur: quae debita Dominus appellat, sicut in Evangelio suo dicit: Dimisi tibi omne debitum, quia me rogasti . Quam necessarie autem, quam providenter et salutariter admonemur quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare compellimur! ut, dum indulgentia de Deo petitur, conscientiae suae animus recordetur. Ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare se quotidie, dum quotidie pro peccatis jubetur orare. Sic denique et Joannes in Epistola sua monet dicens: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est. Si autem confessi fuerimus peccata nostra, fidelis et justus est Dominus qui nobis peccata dimittat . In Epistola sua utrumque complexus est, quod et rogare pro peccatis debeamus, et impetremus indulgentiam cum rogamus. Ideo et fidelem dixit Dominum ad dimittenda peccata, fidem pollicitationis suae reservantem; quia qui orare
Abbreviated transcription (Latin):
ride pͥmũ regnum dei et iusticiam eiꝰ: et hoc
omnia apponent᷑ uob. Querentib regnũ
et iusticiam dei omnia ꝓmittit apponi.
Nam cum suit dei omnia: habenti dnm̃ ni¬
chil deerit. si deo ipse non clesit. Sic dani
hel leonum lacu ussu regis incluso prandi¬
ũ diuinitus ꝓcuratur. et int̾ feras esurien¬
tes et parcentes homo dei pascit᷑. Sic alit᷑
helias in fuga et in solitudine coruis mi¬
nistrantib et uolucrib cx.bum sibi ap¬
portantib in ꝑsecutione nutrit᷑. atq o
humane malicie detestanda crudelitas.
fere parcunt. aues pascunt. et homines
insidiant᷑: et seuiunt. Post hec et pro pecca¬
tis nr̃is deprecam᷑ dicentes. et remitte
nob debita nr̃a. sic̃ et nos remittimꝰ debito¬
rib nr̃is. Post subsidium eybi petitur et
uenia delicti ut qui a deo pascit᷑. in deo
uiuat. nec tantũ presenti et temꝑali uite
si et et̾̃ne consulat᷑. ad quã uenire potest

Expanded text:
rite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec rite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis . Quaerentibus regnum et justitiam Dei omnia promittit apponi. Nam cum Dei sint omnia, habenti Deum nihil deerit, si Deo ipse non desit. Sic Danieli, in leonum lacu jussu regis incluso, prandium divinitus procuratur, et inter feras esurientes et parcentes homo Dei pascitur . Sic alitur Helias in fuga; et in solitudine corvis ministrantibus, et 211 volucribus cibum sibi apportantibus, in persecutione nutritur . Atque, o humanae malitiae detestanda crudelitas! ferae parcunt, aves pascunt, et homines insidiantur et saeviunt. XXII. Post haec, et pro peccatis nostris deprecamur dicentes: ET REMITTE NOBIS DEBITA NOSTRA SICUT ET NOS REMITTIMUS DEBITORIBUS NOSTRIS. Post subsidium cibi petitur et venia delicti, ut qui a Deo pascitur in Deo vivat, nec tantum praesenti et temporali vitae sed et aeternae consulatur; ad quam veniri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
iam deerat. uistus habundantiã cogitalat.
Contra autem dñs ꝑfectũ et consumia¬
tũ docet fieri: qui omnib siuis uenditi
atq in usũ pauꝑũ distributis. chesaurũ
sibi condat in celo. Cum dicit posse se
scqui. et głam dñce passionis imitari.
qui expeditus et succinctus nullis la¬
queis rei familiaris inuoluit᷑. s solutus
ac liber facultates suas ad dñm ante p̃¬
missas ipse quoq comitat᷑. ad qđ ut pos¬
sit umusquisq nr̃m ꝑare se: sic discit orare
et de orationis lege qualis eẽ. debeat nos¬
cere. Neq enim cdeesse cotidianus cybus
pot̃ iusto: cum scriptum sit. Non occia̾it
dñs fame animam iusti. Et iterũ. lunior
fui et senui: et non uidi uistũ delictũ.
nec sem̃ eus querens panem. Itẽ dñs ꝓ¬
mittat et dicat. Nolite cogitare dicentes.
quid edemus. aut quid bibemus. aut qͥd
uestiem᷑. Hec etum nationes quer̃. Scit aũ
pat̃ ũr quia hoꝵ omniũ indigetis. Que

Expanded text:
jam deerat, victus abundantiam cogitabat. jam deerat, victus abundantiam cogitabat. Contra autem Dominus perfectum et consummatum docet fieri qui, omnibus suis venditis atque in usum pauperum distributis, thesaurum sibi condat in coelo. Eum dicit posse se sequi et gloriam Dominicae passionis imitari qui, expeditus et succinctus, nullis laqueis rei famac liber facultates suas ad Dominum ante praemissas ipse quoque comitatur. ad quod ut possit unusquisque nostrum parare se, sic discit orare et de orationis lege qualis esse debeat noscere. Neque enim deesse cottidianus cibus potest iusto, cum scriptumsit: non occidet Dominus fame animam iustam, et iterum: iuuenior fui et senui et non uidi iustum derelictum neque semen eius quaerens panem, item Dominus promittat et dicat: nolite cogitare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt. scit autem pater uester quia horum omnium indiget