comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do conplectimur. h opp̾mi uolumꝰ
potius quam hĩcare. Quia nlła
nos ratio / aruiua illius seꝑat qͦs
eius eius passionibus amor figat
facile ergo est nũc iam cum dest̾c
trum ab eius dilccõne disiunge̾.
S hoc illo intempore hoc difficili¬
mum fuit quo tunc apłi predica¬
re celeste regnum in uisibile mit¬
tebantur. cum longe laceq omĩa
ceroerent florere regna cerrarum.
Ue aucem de istius.
urbis ggꝰ. in ꝯmoditate.
descripserit indicalo quateꝰ.
hii qui nũc in ruiuis eius hĩtan¬
tes eam ornatõrem ac ꝑhcc ualẽ¬
tiorem fuisse aucumant contre¬
miscant. Ait enim in exposicioĩs
ezechielis omelia octanadecĩa
sic. Quid est iam rogo quod in
hoc mundo libeat ubiq luctus as¬
picimus undiq gemitus audimꝰ
destructe urbes euersa sunt castͣ.
depopulati funt agri. insolitudi¬
nem terra redacta est. nullus in
agris in cola yeue nullus inur¬
bibus hĩtator remansit. Et tñ
ip̃e parue gais humani reliqui ͤ.

Expanded text:
do complectimur, opprimi volumus do complectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat quos in ejus passionibus amor ligat. Facile ergo est nunc jam, cum destrutrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo apostoli praedicare coeleste regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. » 66. Quae autem de istius urbis Gregorius incommoditate descripserit indicabo, quatenus ii qui, nunc in ruinis ejus habitantes, eam ordinatiorem ac per hoc valentiorem fuisse non autumant, contremiscant. Ait enim in expositionis Ezechielis homilia octava decima sic: « Quid est jam, rogo, quod in hoc mundo libeat? Ubique luctus aspicimus, ubique gemitus audivimus. Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati sunt agri, in solitudinem terra redacta est. Nullus in agris incola, pene nullus in urbibus habitator remansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae
Abbreviated transcription (Latin):
tute iuget corpus force ⁊ incolu¬
me manet pectus torosa ceruix.
pleno sant brachia. inaunis ãt
senibus statura curuatur/ c̾ix ex¬
siccata deponitur de frequentibus
suspi̾is pectus urgetur uirtus de¬
ficit loquentis uerba anhelitus ĩ¬
cercludit. Nam ⁊ si languor desit
plerumq senib iỹa salus eg̾tudo
est ita mũdus in ãnis p̾oribus ue¬
lut in uuẽtute uiguit / ad ppagarn¬
dam humani gni̾s prolem᷑ robus¬
tus prolem fuit. salutem corporũ
iridis opulencia rerum pinguis
ac nũc ip̃a seuectute depͥmitur.
⁊ quasi uicina morte molestiis
crebrescentib urgecur. Euntes.
si euuangłium taceat. mundus
clamat. ruine namq illi uoces
eius sunt. Qui enim actritus ꝑ¬
secucõnib agłia sua cecidit / quasi
iam nob̾ ex ꝓximo regnũ aliud ꝙ
sui domus quassata minaretur.
quisquis m illa hĩtaret sugeret.
⁊ qui stantem dilexat recedere ꝙͣ¬
tocius acadence festinaret. Si ig̾
mundus cadit / et nos eum aman¬

Expanded text:
tute viget corpus, forte et incolutute viget corpus, forte et incolume manet pectus, torosa cervix, plena sunt brachia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercludit nam si languor desit, plerumque senibus ipsa salus aegritudo est: ita et mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crebrescentibus urgetur. » si Evangelium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud, quod sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret, et qui stantem dilexerat recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos eum aman
Abbreviated transcription (Latin):
ra seruua sum omĩb̾ factus qua
racõne te michi ancillam dicis cu¬
ius cuite susceptum ep̃atum ppͥus
fui. Et ideo rogo ꝑ onuĩpocentem
deum ne hec uerbum aliquando
ad me scriptis ur̃is in uenia in.
Uod dulcedo tua.
inportunam se michi existere qͦ¬
usq scribam nuchi Ce esse reuela¬
tum quia pc̃ca tua dimissa sunt.
rem ⁊ difficilem eciam ⁊ in utilẽ
postulasti. difficilem quio ĩdingꝰ
Inutilem quia secura de peccatis.
tuis sieri nõ debes nisi cum iam ĩ
die iute tue ultimo plangere ea¬
dem pc̃ca minime ualebis. Que
dies quousq ueniat semꝑ suspec¬
ta. semp trepida metuere cłpas
debes atq eas cottidiauis fletib
lauare.
gicur in oumib suis dc̃is uł oꝑi¬
bus g̾gorius in minẽtem futu¬
re ret̾bucõnis diem ultunũ ppen¬
debat tantoq caucius cuncta cũcto¬
rum negotia ponderabat / quanto
ꝓpinqus finem minidi consistere
rimus eius crebescentibus aduer¬
tebat. Qua ꝓpter in omeliis enã¬

Expanded text:
ra servus sum omnium factus, qua ra servus sum omnium factus, qua ratione te mihi ancillam dicis, cujus ante susceptum episcopatum proprius fui? Et ideo rogo per omnipotentem Deum ne hoc verbum aliquando ad me in scriptis vestris inveniam. o dulcedo tua in importunam se mihi existere, quoadusque scribam mihi esse revelatum quia peccata tua dimissa sunt, rem difficilem etiam et inutilem postulasti: difficilem quidem, quia inutilem vero, quia secura de peccatis tuis fieri non debes, nisi cum jam in die vitae tuae ultimo plangere eadem peccata minime valebis. Quae dies quousque veniat, semper suspecta, semper trepida metuere culpas debes, atque eas quotidianis fletibus lavare.gitur in omnibus suis dictis vel operibus, Gregorius imminentem futurae retributionis diem ultimum perpendebat, tantoque cautius cuncta cunctorum negotia ponderabat quanto propinquius finem mundi insistere, ruinis ejus crebrescentibus, advertebat. Quapropter in homiliis Evan
Abbreviated transcription (Latin):
.0
Cure ergo ur̃e sit ut eis sacramẽtum
ab hiis quorum interest de sẽuan¬
da lege ⁊ iustitia promittatur. ⁊ per
omĩa ꝯmoneant̃ exire atq suoꝵ
actuũ reddere racõnem. Quibus
cciam eccłie ur̃e defensorem deputa¬
re uos conueuit cuius solkeitudine
ea que illis fu̾int ꝓmissa seruent᷑.
Uante.
humulitates g̾gorii fuu̾it cum
exmultis ex hiis manifestissime po¬
terit deprehendi quodommes qui¬
dem sacerdotes frẽs ⁊ ꝯministros.
bat. Neq ab alio se sumimũ ponti¬
ficem aut uiuersalem po sine do¬
minum uocari equauiunter per¬
mictebat Nam ut ea que suꝑ hui
cõprehensa sunt nõ p̃termittam
iusticiane patricie scribens ait.
Ex cellencie ur̃e scripta suscepi que
me ingrauissima egritudine posi¬
tum de saluce deuotione ac dulce¬
dine sua omnino releuarent /uñ
u̾o egre suscepi quia meisdera epłis
ad me quod semł esse pot ĩ t sepi
dicebatur/ ancilla nr̃a. ⁊ ancilla
ur̃a. Ego enim qui pepatus one¬

Expanded text:
. . Curae ergo vestrae sit ut eis sacramentum ab his quorum interest de servanda lege et justitia promittatur, et per omnia commoneantur exire, atque suorum actuum reddere rationem. Quibus etiam ecclesiae vestrae defensorem deputare vos convenit, cujus sollicitudine ea quae illis fuerint promissa serventur. » 58. Quantae humilitatis Gregorius fuerit, cum ex multis, tum ex his manifestissime poterit deprehendi, quod omnes quidem sacerdotes, fratres et comministros, bat, neque ab aliquo se summum pontificem aut universalem sive dominum vocari aequanimiter permittebat. Nam ut ea quae super hujusmodi comprehensa sunt praetermittam, Rusticianae patriciae scribens, ait: « Excellentiae vestrae scripta suscepi, quae me in gravissima aegritudine positum, de salute, de devotione, ac de dulcedine sua omnino relevarunt. Unum vero aegre suscepi quia in eisdem epistolis ad me quod semel esse poterat saepius dicebatur: Ancilla vestra, ancilla vestra. Ego enim, qui per episcopatus one
Abbreviated transcription (Latin):
luuimaria in mũdo Tanco ergo d̾¬
benus cautius ambulare. quanto
nos congnoscinus inter dei inumi¬
cos uiuere.
Uiuis is cautele sue conscius ro¬
mano defensori gregorus ait.
Pueint aduos quidam hoĩes mi-¬
norẽ omuimodo discrecionem te¬
nentes in sius ꝑiculis implicari
de siderant ⁊ quia ita uolunt ab ec¬
clesiasticis ꝑsonis defendi ut ip̃e
pa teneantur. Id circo presenti pre¬
tica siue mea suscipiatis sc̾yta siue
eciam minime fuerint directa sub
tanto mod̾amiẽ debeatis impend̾e̾
quatenus si qui infurtis publicis
implicati sunt. quob id nõ uideant᷑
in iuste defendi ne opiõnem male
agencium indiscrece defensionis au¬
su muos ullo modo tranferamus.
S quantum decet eccłiam ad mo
⁊ illis opem feratis ⁊ opinionem
sancte eccłie nõ inquinetis.
de quib aliqua.
questio mecc̃am fortasse refugerit
ica deb causa disponi/nt ip̃i molẽ¬
tiam nõ patiancur nec hii qui di¬
cuncur ꝯpressi tampna sustineãt¬

Expanded text:
luminaria in mundo. Tanto ergo deluminaria in mundo. Tanto ergo debemus cautius ambulare, quanto nos scimus inter Dei inimicos vivere.» 56. Hujus cautelae suae conscius Romano defensori Gregorius ait: « Pervenit ad nos quia quidam homines, minorem omnimodo discretionem tenentes, in suis nos periculis implicari desiderant, atque ita volunt ab ecclesiasticis personis defendi, ut ipsapa teneantur. Idcirco praesenti te praetica, sive mea suscipiatis scripta, sive etiam ea minime fuerint directa, sub tanto moderamine debeatis impendere, quatenus, si qui in furtis publicis implicati sunt, a nobis non videantur injuste defendi, ne opinionem male agentium ex indiscretae defensionis ausu in nos ullo modo transferamus, sed quantum decet, ecclesiam admoneet illis opem feratis, et opinionem sanctae Ecclesiae non inquinetis. de quibus est aliqua quaestio in ecclesiam fortasse refugerint, ita debet causa disponi, ut nec ipsi violentiam patiantur, nec hi qui dicuntur oppressi damna sustineant
Abbreviated transcription (Latin):
si dixi̾tis iures nõ suppetunt. qui in¬
spector est cordis ip̃e intlłigit Inõr¬
ni ergo quod agis inspectorem cor¬
dis appece hr̃e placatum Quid qd
est unde illi placeas faicere nõ obniᷤ¬
tas. Nam humani terrores ⁊ graciͤ
fumo sunt simles qui leui aura ra¬
ptus euanescit. hoc c̾tissime scito qr¬
plac̾e deo sine prauis homĩbus ñ
põt. Intanto ergo se estimec frat̾¬
nitas tua ommpotenti deo placuis¬
se quanto se ꝑuersis honũbus dis¬
plicuisse ꝯgnouĩt. Ap̃a tamiẽ defen¬
sio pauperum moderata ⁊ grauis
sit. ne si quid uimis rigide agitis ex
iuuentute uos arbitrent᷑ homines
uola mente reprehendant. Attende
ergo quod ad ezechielem dicitur. fi¬
lii hommism increduli ⁊ sb̾u̾sores
sunt cecum et enim cum scorpionib
hĩtas. Et bcũs iob. frat̾ fui draconũ
⁊ socius struitõnum. Et paulus dis¬
cipulis dicit In medio uacõnis pra
ue ⁊ ꝑuerse inter quos lucetis sicͤ

Expanded text:
si dixeris: Vires non suppetunt, qui insi dixeris: Vires non suppetunt, qui inspector est cordis, ipse intelligit. In omne ergo quod agis inspectorem cordis appete habere placatum. Quidquid vero est unde illi placeas, facere non omittas. Nam humani terrores et gratiae fumo sunt similes, qui levi aura raptus eplacere Deo sine pravis hominibus nullus potest. In tanto ergo se aestimet fraternitas tua omnipotenti Deo placuisse, quanto se perversis hominibus displicuisse cognoverit. Ipsa tamen defensio pauperum moderata et gravis sit, ne, si quid nimis rigide agitis, ex juventute vos arbitrentur homines vola mente reprehendant. Attende ergo quod ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Et beatus Job ait: Frater fui draconum, et socius struthionum. Et Paulus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o scribens ait. Tanca nobis sb̃¬
inde mala que aguntur in illa pro¬
uincia nũciatur ut potestas faciẽ¬
tibus quod au̾tat omĩpotens d̾s
celeriter eam ꝑituram credamus.
sagi spũ maxino solonicano ep̃o
scribit dicens. ad romãm urbem ueĩ¬
ens coĩs filius pb̃r ueteranus ita me
podagre doloribus debilem reppetit
ut frat̾mtatis tue epłis ꝑme respon¬
dere nullatenus ualuissem. Et quid̃
bor. affligor in his que iam in uobiz
aucem scribone quid dicam quando u¬
ubiq uideo quia nobis pcc̃a ur̃a res¬
pondeant ut efforis agentibus ⁊ in¬
tus aꝑu̾sis iudicibus conturbeniur.
S uolite detalibus omnimodo cõ¬
tristari. quia qui post nos iuxerunt
deteriora temyora uidebunt ita ut
inꝯꝑacõne su temporis felices nos
estiment dies habuisse Inquantum
uero p̃ualet frat̾nitas tua opponere
mentis deuocio sufficit quam dedit.
Scͥptum est enim. Eripe eos qui du¬
ciuitur ad mortem ⁊ qui trahuntur
adint̾itum liberare ne cesses. Qd̃

Expanded text:
 scribens: « Tanta nobis subinde mala quae aguntur in illa provincia nuntiantur, ut, peccatis facientibus, quod avertat omnipotens Deus, celeriter eam perituram credamus. sago spiritu, Maximo, Salonitano episcopo, scribit, dicens: « Ad Romanam urbem veniens communis filius presbyter Veteranus ita me podagrae dout fraternitatis tuae epistolis per me respondere nullatenus valuissem. Et quidem bor. Affligor in his quae jam in vobis . De Juliano autem Scribone quid dicam, quando ubique video quia nobis peccata nostra respondeant, ut et foris a gentibus, et intus a judicibus conturbemur? Sed nolite de talibus omnino contristari, quia qui post nos vixerint deteriora tempora videbunt; ita ut in comparatione sui temporis felices nos aestiment dies habuisse. In quantum vero praevalet fraternitas tua, opponere mentis devotio sufficit quam dedit. Scriptum est enim: Eripe eos qui ducuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
strati. Petius namq auctore deo
sancte eccłie principatũ tenens.
ab bene agente cornelio ⁊ se se ei
humłr prosfuente ĩ modaciuis ue¬
uerari recusauit se q illi sinlem
recongnouit diceus. Surge ne fe¬
ceris ⁊ ego ip̃e homo sum. S cum
auãie. ⁊ saphire culpani repecit ⁊
mox quanta ptãte suꝑceteros ex¬
creuisset ostendit. Uerbo namq
eorum uitam ꝑtulit quam sp̃itu
ꝑscrutãte dep̃hendit ⁊ sũmũ se ꝯ̃
eccłiam contra pc̃ca recoluit quod
honore sibi uehement̾ in penso co¬
ram bñ agentib fratrib nõ agno¬
uit illic quippe ꝯmnĩonem equa¬
litatis meruit sanctitas accõnis h
zelus ulcõnis ius aꝑuit potestatis.

Expanded text:
s. Petrus namque auctore Deo sanctae Ecclesiae principatum tenens, a bene agente Cornelio, et sese ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris; et ego ipse homo sum . Sed, cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit . Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit; quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic quippe communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus operuit potestatis.
Abbreviated transcription (Latin):
s cum de superioribus miraculis ro¬
manorum sit nemo qui dubitet
de hoc quod apud saxones legatur
huiꝰ precibus traiani anima ab
inferui cruciatib liberata ob id uł¬
maxime dubitare uidentur quod
tantus doctor nequaquam p̃sume¬
ret propagano prorsus orare qui
quarco dialogorum suorum libro
docuerat eandem causam esse cur
non oretur a sanctis infuturo iudi¬
cõ propeccatoribus eterno igne
dampnatis que nunc eciam causa
est ut non orent sancti homines ꝑ
hommibus in fidelibus impiisqͣ.
defimetis. nõ aduertentes quia nõ
legitur pro traiano g̾gorium ex ora s¬
se sed tantum fleuisse sic enim cum
nõ orauit g̾gorius plangendo potu¬
it exaudiri. sicuci moyses cum dolen¬
do taceret. potuit clamasse uideri.
Cui dñs tacenti labiis quid clamas
inquit adme uimirum deus omiũ
corda renesq scrutatur ⁊ frequenter
ea misertus concedit que homo ꝙͣ¬
uis ut carnalis desideret tamen pe¬

Expanded text:
Sed cum de superioribus miraculis RoSed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis; non advertentes quia non legitur pro Trajano Gregorium exorasse, sed tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen pe
Abbreviated transcription (Latin):
cessit flebłiter dicens. filius meu̾s
in nocens te regnance ꝑemptus ẽ
si sanus reuerteretur aprelio hunc
se uindicaturum ꝑomuia respon¬
deret. uidua dixit. Si tu in prelio
mortuus fueris quis michi presta¬
bit. respondic. ille qui post me ĩ¬
ꝑabit uidua dixit. Et tibi quid ꝓ¬
derit si alter nuchi iusticiam fecei̾t
triuanus respondis. utiq nich. ⁊ ui¬
dua nõ ne inquit tibi meliis est.
ut tu michi iusticiam facias ⁊ tu ꝓ
hoc mercedem accipias quam alti̾
hanc transmictas Time traianus
equo descendit. nec ante discessit
quam diu iudicium uidue ꝑsemet
in miuẽs profligaret huiꝰ ergo mã¬
suetudinem iudicis asserunt g̾goi¬
um recordatum ad sancti petri apłi
basilicam perueuisse ibiq tam diu
suꝑ errore tam clementissimi prin¬
cipis de fleuisse quousq responsum
sequẽti nocte cepisset se protraidõ
fuisse auditum tantutũ prouullo
ult̾ius pagano preces effunderet

Expanded text:
cessit flebiliter dicens: Filius meus cessit flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; si sanus reverteretur a praelio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid derit, si alter mihi iustitiam fecerit'? Traianus respondit: 'Utique nihil'. Et uidua: 'Nonne, inquit, tibi melius est, ut tu mihi iustitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias quam alteri hanc transmittas'? Tunc Traianus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet.
Abbreviated transcription (Latin):
misit ut uidere transeunces non
uideri atraseuntibus potuissent.¬
Inmisso demone tam fortiter eius
equum uexari ceperunt ut nũquã
assessore sine stratoribus teneri po¬
sse pucaretur tunc greg̃. reuelant̃
spĩtu sancto demoniacam sb̾missio¬
nem congnoscens facto crucis singͣ¬
culo tam caballum apresenti rabiͤ
libauit quam maleficos exlaten¬
ce culmine iuibens deponere ppetu
cecitate mulctauit Quos reatu
suum sugestionem incesti uidicis
conficentes / ac post multum tp̃is
ad sacri baptismatis graciam ueĩ¬
entes luminib quidem ne magia
relegerent reddere noluit eos tam̃
ecc̃astica stipe nutriri precepit.
Egitur.
eciam penes easdem anglorũ
ficiis uenustarat procedens iudicii
eius quo uiduam consolatus fu̾at
recordatus atq miratus sit. quod .s.
sicut aprioribus traditur ita se ht̃
Quodam tempore traiano ad in mi¬
nentis belli procinctum festinante
uehementissime. iudua quedam ꝓ¬

Expanded text:
misit, ut videre transeuntes, non misit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus poimmisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse putaretur. Tunc Gregorius, revelante Spiritu sancto, daemoniacam submissionem cognoscens, sancto crucis signaculo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum ficiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad imminentis belli procinctum festinanti vehementissime, vidua quaedam pro
Abbreviated transcription (Latin):
deinde aboracõne surgens incredu¬
los legatos ꝓpius stare precepit cul¬
tellum peciit more sanctissimi ppcͤ
leonis brandeum pupugit decuius
punccõmĩbus sangus protinus eã¬
nauit. Quo uuraculo tam lega¬
ti confusi quam omes qui adher¬
ant tremefcĩ iussu g̾gorii cum eo
terre prostrati sunt nec ante ãbo
otatõnibus cessauerunt / quam cũc¬
ta brandeorum foranma diuinitꝰ
clauderentur.
Uidam pretẽa diuitum romaõ¬
rum relicta comuge fuerat a
pontifice ꝯmunione priuatus qd
ille molestissime ferens ⁊ auctori¬
tatem tanti pontificis euacuare ñ
preualens magorum suffragia req̾¬
siuit qui magnis muneribus per¬
suasi posse se suis carminib ager̃
ut in misso demone tamdiu caballꝰ
pontificis uexaretur quousq cum
sessore suo ꝑeclitarecur/ fiducialit̾
promiserunt. hac incestus uidex.
pollicitacõne letatus magos uixͣ
uiam qua pontifex ad stadõnem.
profecturus erat medico stare per¬

Expanded text:
Deinde ab oratione surgens, increduDeinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cultellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus sanguis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. Quidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare per
Abbreviated transcription (Latin):
tas reliquias ueneracõne congrua
deferentes. post quam quedam iti¬
neris miliaria consumpserunt stul¬
te se tantum uiaticũ confecisse mur¬
murare ceperunt si nesciant utrum
sanctorum ossa an magis carnes a
romano poncifice suscepissent Itaqz
ꝯmuni consilio remoto pontificali si¬
gnaculo reseratisq pixidibus parti¬
culas brandei reꝑerunt. Mox ad urb
menia cum fucore nimio reu̾tẽtes
ꝑ archidiaconem g̾gorio se de lusos
fuisse. ut pro reliquiis uilem pãnũ
susciꝑent flebliter quebantur dicẽtes
dños suos pulchrimis palliis hũnda¬
re / ac ꝑ hoc romanoꝵ uilib brandeis
nõ egere. sorte tunc g̾goris missaꝵ
solempnia celebrabat. quibus ex ple¬
tis ab eisdem legatis brandea coram
cunctis recipiens suꝑ altareꝰ posuit
se que cum omĩbus moracõnem de¬
dit. ut deus omĩb omĩpocens utrum
ꝙ alimĩbus apłorum de more traus¬
nissum est preliquiis martirum.
uenari debe̾ret qñtocius indicaret.

Expanded text:
tas reliquias veneratione congrua tas reliquias veneratione congrua deferentes, postquam quaedam itineris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse, ut pro reliquiis vilem pannum susciperent, flebiliter querebantur, dicentes dominos suos pulcherrimis palliis abundare, ac per hoc Romanorum vilibus brandeis non egere. Forte tunc Gregorius missarum solemnia celebrabat. Quibus expletis, ab eisdem legatis brandeum coram cunctis recipiens, super altare composuit, seque cum omnibus in orationem dedit, ut Deus omnipotens utrum quod a liminibus apostolorum de more transmissum est pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret.
Abbreviated transcription (Latin):
altare deposuit. Expletis uero mis¬
sarum solempniis macronam corã
ppso inquisunt. quam obrem corpꝰ
diũcum susceptura ridere presupse¬
rit. at illa diu musitans tandem ꝓ¬
rupit. quia panem inquiens que
ppriis manib me fecisse congno¬
ueram incorpus dnĩcum ꝑhibebas.
Tunc g̾gorius pro incredulitate
mulieris cum tota plebe se in orõm
prostrauit ⁊ post paululum surges
particulam panis quam suꝑ alta¬
re posuerat carnem fcãm reꝑiit.
Quam coram cunctis in credule ma¬
trone demonstrans ad credulitatis
gr̃ãm tam illam reuocare quam tof
itaq in orõm cum erasdem prostratꝰ
carnis frustum in pauis p̾mordiare¬
Zio quoq temꝑe uir dei g̾gorius
miraeulum pene huic simile
ꝓpecrauit. nam cum petentibus qͥ¬
busdam occidentalibus ꝑlegatos
in singulis pixidibus sub nomine
petitorum martirum brandeum
solito more concludens de suꝑ sigil¬
lass. legatis largitus est. illi suscep¬

Expanded text:
altare deposuit. Expletis vero misaltare deposuit. Expletis vero missarum solemniis, matronam coram populo inquisivit quam ob rem corpus dominicum susceptura ridere praesumpserit. At illa diu mussitans, tandem prorupit, quia panem, inquiens, quem propriis manibus me fecisse cognoveram, tu corpus dominicum perhibebas. Tunc Gregorius, pro incredulitate mulieris, cum tota plebe se in orationem prostravit; et post paululum surgens, particulam panis quam super altare posuerat, carnem factam reperit: quam coram cunctis incredulae matronae demonstrans, ad credulitatis gratiam tam illam revocare potuit, qitaque in orationem cum eisdem prostratus, carnis frustum in panis primordia relio quoque tempore vir Dei Gregorius, miraculum pene huic simile perpetravit. Nam cum, petentibus quibusdam occidentalibus per legatos, 59 in singulis pyxidibns sub nominibus petitorum martyrum brandeum solito more concludens, desuper sigillasset, legatis largitus est. Illi suscep
Abbreviated transcription (Latin):
efficacia confirmarent. unde fc̃m ẽ
ut paucis elabentibus annis eciam
ceteri saxonie reges ad xp̃i dñi fidẽ
ꝑdiscipłos euis accederent.Lxun
eisdem miracłis inter alia scribit
inqͥuiens. Scio quia omĩpotens d̾s
ꝑ dileccõm tuam in gentem quam
eligere uõluit magna miracła oñd ͤ
uude nc̃ce ͤ ut de eodem dono celesti ⁊
timendo gaudeas ⁊ gaudendo ꝑtiẽs¬
tiam ꝑ trahuntur. ꝑtimescas uero
ne uiter singna que fiunt infirmꝰ
auimus insui presumpcõne se ele¬
uet ut unde foras ꝑ honorem tollr
Ue autem de gregorii mraculis
penes easdem anglorum ecc̃as
uulgo legunt̾/ omittenda nõ arbi¬
tror ne studiosi lectoris auimus ãt
suspicetur. matrona quedam bt̃o
gregorio ꝑstacones publicas mis¬
sarum solempnia cele branti soli¬
tas obladõnes obtulerat Cui ptꝰ
mam tuam. lasciua subrisit. illen¬
tinuo dextram ab eius ore conuer¬
tens ꝑtem illam dnici corporis sr̃

Expanded text:
efficacia confirmarent. Unde factum est efficacia confirmarent. Unde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri Saxoniae reges ad Christi Domini fidem per discipulos ejus accederent. 39. eisdem miraculis inter alia scribit, inquiens: « Scio quia omnipotens Deus per dilectionem tuam in gentem, quam eligi voluit, magna miracula ostendit. Unde necesse est ut de eodem dono coelesti, et timendo gaudeas, et gaudendo pertimesatiam pertrahuntur; pertimescas vero, ne inter signa quae fiunt infirmus animus in sui praesumptione se elevet, ut unde foras per honorem tollit 41. Quae autem de Gregorii miraculis penes easdem Anglorum Ecclesias vulgo leguntur. omittenda non arbitror, ne studiosi lectoris animus, aut m congruam suspicetur. Matrona quaedam beato Gregorio, per stationes publicas missarum solemnia celebranti, solitas oblationes obtulerat. Cui post mam tuam, lasciva subrisit. Ille continuo dexteram ab ejus ore convertens, partem illam dominici corporis super
Abbreviated transcription (Latin):
rio conuersionem gentis angloru
seq consecratum in notuit Sugge̾ns
ut sibi mitteret plurimos uerbi mi
operarios aũc paucos.Lxui
Uibus relatõnib g̾gorius ĩ xp̃o
letificatus misit augustino plui̾¬
mos uerbi ministros in quib p̃cipui
erant mellitus iustus paulmus et
ruffimanus.⁊ per eos uniu̾sa que ad
ta eccãstica uestimenta cli̾calia apło¬
rum ⁊ multorum scõrum reliquias
et codices multos misit ei ⁊ palliiz
iubens ut subinetropolis uacançia
duodecim ep̃os ordinaret. Et quia d̾¬
uersari deberet clicis requisit doctor
hunulimus intercetera sic scripsis.
Quia tua frat̾nitas monastĩi regłis¬
ad fidem producta est. hanc debet cõ¬
uersacõnem instituere que in mitõ
uascentis eccłie fuit pr̃ibus nr̃is / in
quibus nullus eorum exhiis que
possidebant aliquid suum ẽẽ dicebat
s erant illis omĩa ꝯmunia Cuius¬
ĩmirum precibus deus om̃ipotens
singnorum grãm contulit ut uerb̾
uite quod ore predicabant sĩgnorũ

Expanded text:
rio conversionem gentis Anglorum, seque consecratum innotuit, suggerens ut sibi mitteret plurimos verbi minoperarios autem paucos. 37. Quibus relationibus Gregorius in Christo laetificatus, misit Augustino plurimos verbi ministros, 56 in quibus praecipui erant Mellitus, Justus, Paulinus, et Rufinianus; et per eos universa quae ad ta ecclesiastica, vestimenta clericalia, apostolorum et multorum sanctorum reliquias, et Codices multos. Misit ei et pallium, jubens ut sub metropoli sua Cantiae duodecim episcopos ordinaret, ad Londs conversari deberet clericis, requisivit, doctor humillimus inter caetera sic rescripsit: « Quia tua fratperducta est, hanc debet conversationem instituere quae in initio nascentis Ecclesiae fuit Patribus nostris, in quibus nullus eorum ex iis quae possidebant aliquid suum esse dicebat, sed erant illi omnia communia: » Qunimirum precibus Deus omnipotens signorum gratiam contulit, ut verbum vitae quod ore praedicabant signorum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t extraneis uenũdai̾ cłicis daco p̃¬
çio deuegacur. Possessiones ergo.
uł si qua sunt eccłiastico iuri ꝯpetẽ¬
tia ⁊ ab extraneis in debite tetmẽtur
cum om̃i studio seruata ciulitate ĩ
ius eccłie cue reꝑare festina ut ne¬
gligens maliquo uidei̾ nõ ualeas.
Si quid uero de quocũq cłico ad
aures cuas ꝑuenerit quod te iuste
possit offendere facile nõ credas nec
adundictam te res accendat inꝯ¬
gnita. S presentib eccłie tue seĩo¬
ribus diligent̾ si est iu̾cas ꝑscrutã¬
duu. ⁊ tũc si qualicas rei poposcei̾t
canoĩca districcõ culpam feriat de¬
linquentis. hec itaq omnia sic sol¬
licite ac mansuece studii tui sit cus¬
todire quacemis nec tu ꝓmissioĩs
tue uidearis ĩ memor extitisse nec
illi iustam contͣ te occasiõm ĩ ueni¬

Expanded text:
icis, dato pretio, denegetur. Possessiones igitur, vel si qua sunt alia ecclesiastico juri competentia, et ab extraneis indebite detinentur, cum omni studio servata civilitate, in jus ecclesiae tuae reparare festina, ut negligens in aliquo videri non valeas. Si quid vero de quocumque clerico ad aures tuas pervenerit, quod te juste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognita; sed, praesentibus ecclesiae tuae senioribus, diligenter est veritas perscrutanda, et tunc si qualitas rei poposcerit, canonica districtio culpas feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec illi justam contra te occasio
Abbreviated transcription (Latin):
hec que ad nos ꝓlata sunt falsa eẽ cla
lr̃is studere constiterit ⁊ deo nr̃o grãs
agimus qui cor nr̃m maculari blas¬
phemiis nephandorum laudĩb non
ꝓmisit ⁊ de concedendis que poscitis
ep̃o scͥbit dicens. Multis aburbe tua
uenientibus frater krĩe didici pas¬
torali cura delicta solis te conuiuiis
occupatum. Que audita nõ crede̾m
nisi hec accõnum tuaꝵ exꝑimẽtis ay¬
barem. Nam quia nequaqm łccõm
studeas neq̃quam exortacõui ĩ uigi¬
les S ip̃m quoq usum ecc̃astici ordi¬
nis ignores. Hoc est intestimonio ꝙ
eis sb̾ quib est poĩtus seruare reu̾e̾n¬
tiam nescis S cum natał ꝑ in anem¬

Expanded text:
haec quae ad nos perlata sunt falsa esse clahaec quae ad nos perlata sunt falsa esse claribus litteris studere constiterit; et Deo nostro gratias agemus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis,episcopo, scribit, dicens: « Multis ab urbe tua venientibus, frater charissime, didici, pastorali cura derelicta, solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare reverentiam nescis. » 35. Sed cum Natalis pe
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpter desiderio galliarum ep̃o ꝑ
pallium postulanti scribit inquiens.
is nũciata. ita cordi nr̃o est nata le¬
ticia ut negare ea que sibi fr̃uitas ⁊¬
urã conçedenda de poscerat mĩme pa¬
teremur. S post hoc ꝑueuit ad nos
quod sine uerecundia narrare uon
possumus fr̃nitatem tuam gram aci
ita moleste suscepimus ac sumus ue
hemencius asꝑuati. ut ea que prius
dca fua̾nt ingemitum ⁊ tristiciam u̾¬
teremus Quia in uno ore se. cumio¬
ius laudibus xp̃i landes nõ capiunt¬
nec laico religioso conueniat/ ip̃e cõ¬
sidera. Nam qͣmuis dilectissimus fi¬
lius nr̃ Candidus pb̃r post modum
ueiẽns hac dere sb̾tilicer inquisitus
negaui̾t. atq uos conatus fui̾t excu¬
sare de nr̃is tñ ad huc auimis nõ re¬
cessit quia quanto execrabłe est hoc
desac̾dote narraĩ. tanto utrũ ne ita
sit de stricta ⁊ ueraci oꝑcet sacisfacrõ¬
ne congnosci. unde si post hoc euidẽt̾

Expanded text:
Quapropter Desiderio Galliarum episcopo, Quapropter Desiderio Galliarum episcopo, pallium postulanti, scribit, inquiens: is nutitia, ut negare ea quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcerat, minime pateremur. Sed post hoc pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam Grammaticita moleste suhementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerant, in gemitum et tristitiam uerteremus, quia uno se ore cum Iouis laudibus Christi laudes non capiunt. Etcopum canere quae nec laico religioso conueniat, ipse cosidera. Nam quamvis dilectissimus filius noster Candidus, presbyter, postmodum veniens, hac de re subtiliter inquisitus, negaverit, atque vos conatus fuerit excusare, de nostro tamen adhuc animo non recessit; quia quantum execrabile est hoc de sacerdote narrari, tanto utrum ne ita sit, districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Et rursum ꝓph̾a dicit. Puer cẽ¬
tum ãnorum maledictus erit. Tan¬
ta aucem nequicia ad aures meas de
tua seuectute ꝑuenit ut eam nisi ad¬
huc humanitus pensaremus fixa iaz
malediccõne feriremus. dcm quippe⁊
michi est quod domĩcorum die p̾us¬
quam missarum solempnia celebra¬
res ad exaraudam messem latoris p̃¬
sencium ꝑrexisti ⁊ post exaratõnem
eius missarum solempnia celebras¬
ti. post missarum solemynia etiam.
terminos possessionis illius ericar̃¬
eradicare mĩme tunuisti Quod fc̃m̃
que pena debuit nisequi om̃s qui audi¬
unt sciunt dubii aũt de tanta hac per¬
uersitate fueramus. S filius cyricitꝰ¬
nr̃ abbas anobis requisitus dum eẽt
caralis ita se ꝯgnouisse ꝑibuit ⁊ qͥa
hortanuir aliqͣudo respice senex atq
atantã leuitate morum ⁊ oꝑm ꝑ uer¬
sitate compescere. Quanco morti uici¬
nior efficeris / tanto ficĩ sollicicior ac
tiuidior debes. Et quidem pene siña

Expanded text:
vos . Et rursum propheta dicit: Peccator cenvos . Et rursum propheta dicit: Peccator centum annorum maledictus est . Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominico die priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti; et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam, terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt, sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas, a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia hortamur, aliquando resipisce senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compesce: quia quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem pene senten
Abbreviated transcription (Latin):
kalaricano ep̃o post aliqua sẽbͤ
dicens. Incer querelas multiplices.
ysidorus uir clarissimus afrat̾nita¬
te tua frustra te exꝯmiũcatum a
qui presens erat uoluissemus addis¬
cere pronulla alia causa nisi pro eo
quod te in iurianãt factum ĩ notuͭ.
que res nos uehemencer afflixic.
quia si ita est nichil te ostendis dece¬
lestibus cogitare. S t̾renam te ꝯuer¬
sacõnem hr̃e singnificas duu ꝓuindie¬
ta ꝓprie iniurie quod sacris reguł ꝓ hibeͭ
malediccõnem anathematis ĩnexisti.
uñde tetero omnino esto cͥcumspectus
atq sollicitus ⁊ talia cuiquã ꝓdefensi¬
oue iiurie tue inferre denu̾o nõ pre¬
sumas Namsi tale aliquid feceris ince
scias postea uindicandñ.
dñi paulus ayl̃s p̃cipit dicens.
Semorem ne increpami̾s. S hec eiꝰ
regula meo seruanda est cum culpa
exemplum ad int̾i̾tum prebec ibi dis¬
tricta in crepacõ ne feriendus Nam
sc̃ptum est. Laqueus iuuenũ omnes

Expanded text:
Karalitano episcopo, post aliqua scribit Karalitano episcopo, post aliqua scribit dicens : « Inter querelas multiplices, Isidorus vir clarissimus a fraternitate tua frustra se excommunicatum qui praesens erat voluissemus addiscere, pro nulla alia causa, nisi pro eo quod te injuriaverat factum innotuit. Quae res nos vehementer afflixit, quia, si ita est, nil te ostendis de coelestibus cogitare, sed terrenam te conversationem habere significas, dum pro vindicta propriae injuriae, quod sacris regulis prohibetur, maledictionem anathematis invexisti; unde de caetero omnino esto circumspectus atque sollicitus, et talia cuiquam pro defensione injuriae tuae inferre denuo non praesumas: nam si tale aliquid feceris, in te scias postea vindicandum.Dei Paulus apostolus praecipit, dicens: Seniorem ne increpaveris . Sed haec ejus regula in eo servanda est, cum culpa exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
diximus crimen est quod õbstat.
aput ep̃m eius agi necesse est ut ei
debeat censionem conçedere/nõ tñ
ex nostro mandato uł dc̃o ne cont̃
suam eum uoluntatem cedere uide¬
atur.
T. notandum quod g̾gorius li¬
cet monast̾ĩa ⁊ ep̃atus unierit
atq uacances ep̃os uacantibus ci¬
uitatibus incardinare studuerit ñ¬
re consensit nai post quam deme¬
tium neapolitanum ep̃m suꝑ crimi¬
nibus manifestis deposuit cum ab.
eisdem neapolitanis in cardinari s̃
paulum nepessinũ ep̃m mãgnoꝑe
quereretur. discretissimus pontifee
insitatõme citatis neapessine.
Iohanni ep̃o delegata cundem quide
paulum uisitatorem illis trĩbuit car¬
dinalem uero constituere tam p̾mo
dispensatorie inculit quam postea
penitus reẜauit. Qui post modum
licenciam reuertendi ad suam dioc̃
conçedens çentum solidos de neapo¬
litana eccłia ⁊ unum puerulum or¬
phanum qualem ip̃e defamilia eiꝰ¬
deni ecclie uoluisset dari p̃cepit.

Expanded text:
diximus, crimen est quod obsistat, diximus, crimen est quod obsistat, apud episcopum ejus agi necesse est, ut ei debeat cessionem concedere; non tamen ex nostro mandato vel dicto, ne contra suam voluntatem eum cedere videatur.t notandum quod Gregorius, licet monasteria et episcopatus unierit, atque vacantes episcopos vacantibus civitatibus incardinare studuerit, nuare consensit. 94 Nam postquam Demetrium Neapolitanum episcopum super criminibus manifestis deposuit: cum ab eisdem Neapolitanis incardinari sibi Paulum Nepesinum episcopum magnopere quaereretur: discretissimus pontifex, visitatione civitatis Nepesinae Joanni episcopo delegata, eumdem quidem Paulum visitatorem illis tribuit: cardinalem vero constituere tam primo dispensatorie distulit, quam postea penitus recusavit. Cui postmodum licentiam revertendi ad suam dioecesim concedens, centum solidos de Neapolitana ecclesia, et unum puerulum orphanum, qualem ipse de familia ejusdem ecclesiae voluisset, dari praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
regiminis officium nõ possit assurg̾e.
addiscentes eciam ita nullum tena¬
cem existere ut in domo eius amicus
ad cri̾tatem nuĩꝙͣ introeat. Rusticus
dr̃. S quantum asserit᷑ psalmos igͦ¬
rat. Florencinũ xͥo diaconem eccłie
rauennatis qui elctus ad omĩbus me¬
morat᷑ sollicitũ ẽẽ nouimus. S qua¬
lis sit int̾us penitus igno nescimus.
Ideoq fr̃ntas tua una cum fr̃e ⁊ co
accedere ut diligencer de uita ac mo¬
ribus singulorum requirere uel si nul¬
lo sibi sunt crimine conscii quod eos
ad hoc officium uetet accedere pari¬
ter eciam requirendum est si hec ꝙ
deprefato archidiacone dictum est
nunquam amicus domum eius in
ita senex est ut adregendum nõ pos¬
sit assurgere uł si tactis sacro sanctis
enuangłiis sicut nobis nũctiatum
est iusuirandum prebuit nũqua
se ad ep̃atum accedere. S ⁊ de rustico
diacono qͣnͣtos psalmos minus te¬
net scrutandum est. Forencio aũt
tyacono rauẽnati. si nullum sicut

Expanded text:
regiminis officium non possit assurgere. Addentes etiam ita illum tenacem existere, ut domum ejus amicus ad charitatem nunquam introeat. Rusticus dicitur, sed quantum asseritur, Psalmos ignorat. Florentinum vero, diaconum Ecclesiae Ravennatis, qui electus ab omnibus memoratur, sollicitum esse novimus, sed qualis sit interius, omnino nescimus. Ideoque fraternitas tua una cum fratre et accedere, et diligenter de vita ac moribus singulorum requirere, vel si de nullo sibi sunt crimine conscii quod eos ad hoc officium vetet accedere. Pariter etiam requirendum est si hoc quod de praefato archidiacono dictum est, quia nunquam amicus domum ejus ingita senex est, ut ad regendum non possit assurgere, vel si, tactis sacrosanctis Evangeliis, sicut nobis nuntiatum est, jusjurandum praebuerit nunquam se ad episcopatum accedere. Sed etiam de Rustico diacono, quantos Psalmos minus teneat, perscrutandum est. Florentino autem diacono Ravennati, si nullum, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tutus.⁊ si mores euis atq conuersa¬
cõ bono desiderio illius testimonium
feruns absque ulla retraccõne serui re¬
to in monasterio omĩpotenti dũo ꝑ¬
mittatur. ut ab huma no suico liber
recedat qui diuino obsequio distrie¬
cõnem ubire appetit seruitucem Si
irrepre hensibłr fuerit conuersatus
post prefixa sacris canonibus tp̃a
licenter iam ad quodl eccłiastieum
officium proueatur. si tamẽ illis ñ
fuit criminib maculatus que intes

Expanded text:
tutus, et si mores ejus atque conversatutus, et si mores ejus atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferant, absque ulla retractatione servire in monasterio omnipotenti Deo permittatur, ut ab humano servitio liber recedat, qui in divino obsequio districtiorem subire appetit servitutem. Siirreprehensibiliter fuerit conversatus, post praefixa sacris canonibus tempora, licenter jam ad quodlibet ecclesiasticum officium provehatur, si tamen illis non fuerit criminibus macula
Abbreviated transcription (Latin):
epłis querit᷑ uendicabat.
Emo laicorum quodlz.
pallacii inmist̾ium uł eccasticã
prtinouium procurabat s omuia
ecc̃astioi uiris inuma eccłiasti nich¬
ilominus uiri subbibant. nimirũ
laycis ad armorum solã miliciã uł
agrorum curam continuã d̾pirtatis
obhoc se nõ nulli ꝑcerum sub obtẽ¬
tu religionis primo tonsurare ce¬
ꝑunt. quorum t̾giuersacõni insui¬
ricuis imꝑator prudenter ocurrẽs
data ꝑ longinum stratorem lege
gem gͥgorius suꝑ hec ualde lauda¬
uit dicens qui scolarum habitum
deferens ad eccastica officia uenire fes¬
tinat nõ relinqu̾e cupit secłm s mu¬
tare. Quod si passim diuuttimus oĩ¬
bus fugiendi eccłiasti uł secularis
iuris dominium occasionem prelo
mus. Si uero festinantes ad dei se
niuiir uegare q̃dam que dedit omĩa
unde necesse est ut quisquis exiuris
eccasticis uł secularis milicie seruitu¬
te dei seruitium conuerti desiderat.
Probetur pͥus in layco hãbitu consti¬

Expanded text:
epistolis queritur, vindicabat. epistolis queritur, vindicabat. 15. Nemo laicorum, quodlibet palatii ministerium, vel ecclesiasticum patrimonium procurabat, sed omnia ecclesiastici juris munia ecclesiastici viri subibant, nimirum laicis ad armorum solam militiam, vel agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum sub obtentu religionis primo tonsurare coeperunt. Quorum tergiversationi Mauricius imperator prudenter occurrens, data per Longinum Stratorem legegem Gregorius super hoc valde laudavit, dicens: « Qui saecularem habitum deferens ad ecclesiastica officia venire festinat, non relinquere cupit saeculum, sed muari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici vel saecularis juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes ad omnipotnimus negare quaedam, qui dedit omnia. Unde necesse est ut quisquis ex juris ecclesiastici vel saecularis militiae servituad Dei servitium converti desiderat, probetur prius in laico habitu consti
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. Nullus pontifici famulanciũ
aminimo usq ad maximũ barbarũ
quodlib insermone uel habita hĩ¬
tu p̃ferebat. S cogata quiritum
inore se ultra beata latinitas lati
num suum in ip̃o latitari palla¬
tõ singłaricer obtinebat. Refloru¬
erant enim diuersarum arcium.
studia ⁊ qui ł sanctimonia uł pru¬
dencia forte carebat suo ipsius iu¬
dicio subsistendi coram pontifice
fiduciam nõ hẽbat.
ccersiebantur pontificalibus
profundis consiliis puidences
quid pocius aut potissimũ ĩ uno¬
quoq negocio sequendum putare¬
tur artifitõsis argumẽtacõnibus
racõnabłiter inquirentem diues
in ercia que mõ se de sapientibus
pari sorte ulciscitur p̃cubiculi fori¬
bus despicabłis remanebat sola
deerat interp̃tanda bilinguis pi¬
cia ⁊ facundissima nirgo cecapia.
que quondam sue mentis acumi¬
na uarore celibatum suum aufe¬
rente latiuis tradiderat impost̾a¬
rum sibi prestigia sicut ip̃e ĩ suiꝰ

Expanded text:
ebat. Nullus pontifici famulantium, ebat. Nullus pontifici famulantium, a minimo usque ad maximum, barbarum quodlibet in sermone vel habitu praeferebat, sed togata, Quiritum more, seu trabeata Latinitas suum Latium in ipso Latiali palatio singulariter obtinebat. Refloruerant ibi diversarum artium studia, et qui, vel sanctimonia, vel prudentia forte carebat, suo ipsius judicio subsistendi coram pontifice fiduciam non habebat. 14. Arcessebantur pontificalibus profundis consiliis prudentes quid potius aut potissimum in unoquoque negotio sequendum putaretur artificiosis argumentationibus rationabiliter inquirente, dives inertia, quae modo se de sapientibus pari sorte ulciscitur, prae cubiculi foribus despicabilis remanebat. Sola deerat interpretandi bilinguis peritia, et facundissima virgo Cecropia, quae quondam suae mentis acumina, Varrone caelibatum suum auferente, Latinis tradiderat, imposturarum sibi praestigia, sicut ipse in suis