comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quia qui sub iħu militant in columes
debẽt redire de prelio: nec unqm debent
exiaculis maligni ignitis uulnus acciꝑe:
non in corde pollui: non incõgitacione
monicis uulnerib dare. Quod autem
addidit quia nullus mutiuit in lingua
sua: hoc mͥ uidetur ostendi᷑: quia de
uictoria se nemo iactauit: nemo suȩ uir-
tuti quia suꝑauit adscͥbit. S scientes
quia iħs ẽ qui uictoriam tribuit: ipsim
lingua non mutiunt: Quod bene in tel¬
ligens .. apłs paulus dicebat: non ego
autem. s grã dĩ qui in meẽ. Ruto autẽ.
quia ad hoc respiciat il ud dm̃ man¬
datum: quo ait. Cum autem feceritis
hȩc omnia: dicite quia serui inutiles su-¬
mnus: quod debuimus facere fecimus.
Et in hoc enim: simili mͦ rerum ꝓsꝑe
gestarum uidetur ꝓhibere lactantiam.
S martion acualentinus. & basilides.
ceteriq cum ipsis dum hȩc nolunt. sicut
scõ spũ dignum ẽ intelligere: declinaue¬
runta fideꝙ inseruerũt se impietatibus

Expanded text:
ergo quia qui sub Jesu militant incolumes ergo quia qui sub Jesu militant incolumes debent redire de praelio, nec unquam debent ex jaculis maligni ignitis vulnus accipere, non in corde pollui, non in cogitatione monicis vulneribus dare. Quod autem addidit quia nullus mutivit in lingua sua, hoc mihi videtur ostendi quia de victoria se nemo jactavit, nemo virtuti suae, quia superavit, ascribit: sed scientes quia Jesus est qui victoriam tribuit, ipsi in lingua non mutiunt. Quod bene intelligens apostolus Paulus dicebat: Non ego autem, sed gratia Dei quae in me est . Puta autem quia ad hoc respiciat illud Domini mandatum quo ait : Cum autem feceritis haec omnia, dicite quia servi inutiles sumus, quod debuimus facere fecimus; et in hoc enim simili modo rerum prospere gestarum prohibere videtur jactantiam. Sed Marcion, ac Valentinus, et Basilides, caeterique cum ipsis, dum haec nolunt, sicut sancto Spiritu dignum est, intelligere, declinaverunt a fide, et inseruerunt se impietatibus
Abbreviated transcription (Latin):
cuius potissimũ ex sp̃alibus hostib his
qui nunc inpugnant isrł sp̃ãlem. figurã
tenuit iste pͥnceps. de maceda. ce ille de
lachis. et ille de lebna: aut cuius intra
memet ipsum uitii. uel erroris. quibus
anima implicatur formã tenẽt singuli
quiq horum: quos ih̃u duce int̾ficit po¬
pulus diz Hii uidelicet qui audiunt
mandata eius et preceptum custodiunt:
quibus ipse tribuit fa cultatem calcan¬
di suꝑ serpentes ce scorpiones: et suꝑ omnẽ
potestatem inimici. Oremus gͦut et nr̃i
pedes tales sint tam speciosi tam ualidi:
qui possint calcare ceruices inmicorum:
qui possint ita calcare caput serpentis:
ut calcaneum nr̃m mordere ñ possit: Qui
enim pugnat sub ih̃u duce aduersus con¬
trarias potestates: debet etiam illud pro¬
mereri. quod de prioribus bellatoribus
scribitur. Et reu̾sus ẽ inquit uniuersus
poplus adiħim incolumis: et ñ mutiuit
quisq de fiuis isrł in lingua sua: Tlides

Expanded text:
cujus potissimum ex spiritalibus hostibus his cujus potissimum ex spiritalibus hostibus his qui nunc impugnant Israel, spiritalem figuram tenuit ipse princeps de Maceda, et ille de Lachis, et ille de Lebna, aut cujus intra memetipsum vitii vel erroris quibus anima implicatur, formam tenent singuli quique horum quos Jesu duce interficit populus Dei: hi videlicet qui audiunt mandata ejus, et praeceptum custodiunt, quibus ipse tribuit facultatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem potestatem inimici. Oremus ergo ut et nostri pedes tales sint, tam speciosi, tam validi, qui possint calcare cervices inimicorum, qui possint ita calcare caput serpentis, ut calcaneum nostrum mordere non possit. Qui enim pugnat sub Jesu duce adversus contrarias potestates, debet etiam illud promereri quod de prioribus bellatoribus scribitur: « Et reversus est, inquit, universus populus ad Jesum incolumis, et non mutivit quisque de filiis Israel in lingua sua. » Vides
Abbreviated transcription (Latin):
loca illa et regna cȩlorum hereditatis sor¬
te susciperez S et dñs in eugłio nonue
euidenter hoc designat cum dicit᷑. adie¬
bus ioħis regnum cȩlorum ium patitur.
ceium facientes diripiunt illud. Tran¬
siuit cum omni isrł de maceda inlebna
ce pugnabat contra eam: qmͣ tradidit dñs
cum rege suo in manu isrł. Pcusseruntq
urbem inore gladii & omnes habitatores
eius: non dimiserunt in ea ullas reliqͥas.
feceruntq regi lebna: sicut fecerant regi
ihericho. Delebna transut cum omiri
isrł in lachis: et exercitu ꝑ girum dispo¬
sito obpugnabat eam. Ꝙ cetera: Utinã
digni ẽẽmus quib dñs iħs sapientia sua
aulam panderet: ce introduceret nos
intra thesauros sapientiȩ et scientiȩ suȩ:
ce eas de quib nunc pedeteptĩ conaiur.
tanqmͣ ꝑspeculum et mnenignate aliqua
exparte contueri et inspicere figuras: ple-¬
nius nobis reserare. et ꝑfectius dignaret᷑
aꝑire. Uideris quomͦ nobis clarescerit.

Expanded text:
loca illa et regna coelorum haereditatis sorloca illa et regna coelorum haereditatis sorte suscipere. Sed et Dominus in Evangelio nonne evidenter hoc designat, cum dicit: A diebus Joannis regnum coelorum vim patitur, et vim facientes diripiunt illud . « Transivit cum omni Israel de Maceda in Lebna, et pugnabat contra eam, quam tradidit Dominus cum rege suo in manu Israel: percusseruntque urbem in ore gladii, et omnes habitatores ejus, et non dimiserunt in ea ullas reliquias: feceruntque regi Lebna sicut fecerant regi Jericho. De Lebna transivit cum omni Israel in Lachis, et exercitu per gyrum disposito oppugnabat eam, » etc. Utinam digni essemus quibus Dominus Jesus sapientia sua aulam panderet, et introduceret nos intra thesauros sapientiae et scientiae suae, et eas de quibus nunc pedetentim conamur, tanquam per speculum et in aenigmate, aliqua ex parte contueri et inspicere figuras, plenius nobis reserare, et perfectius dignaretur aperire. Videres quomodo nobis claresceret,
Abbreviated transcription (Latin):
habẽthabitatores suos peccatores et neqm
sp̃s refugas angłos: ibi habitant illi ad¬
uersus quos te apłica tuba ꝑsonans paulꝰ
cobortatur ad p̾lium. Et sicut ibi dicebat
iħs quia bellum uobis erit aduersus a¬
morreos. et ferereos. et eueos. et ihebuseos.
similiter etiam hic tibi paulus denuntiat
dicens. Non erit uobis pugna adũsus
carnem et sangumem: id ẽ ñ sie pugnabi¬
mus sicut pugnauerunt antiqui. nec in
terris nobis aduersus homines : haben-¬
da sunt prelia: s adu̾sus pͥncipatus. ad¬
uersus potestates. aduersus huius mun¬
di rectores tenebrarum harum. Iam itaq
intelligis in quib locis huiuscemodi sunt
tͥ mouenda certamina. Aut si non tͥ suffi¬
cit intellectus nisi etiam loca ipsa manife¬
sta tͥ uoce signentur: audi in consequẽti¬
bus: aduersus sp̃alia inquit nequitiȩ
incęlestib. Audisti qui sint qui tͥ bello de
cȩlestibus expellendi sunt: ut tu possis

Expanded text:
habent habitatores suos peccatores et nequam habent habitatores suos peccatores et nequam spiritus, refugas angelos; ibi habitant illi adversus quos te apostolica tuba personans Paulus cohortatur ad praelium; et sicut ibi dicebat Jesus quia bellum vobis erit adversus Amorrhaeos et Pherezaeos, et Hevaeos, et Jebusaeos, similiter hoc etiam tibi Paulus denuntiat, dicens: Non erit vobis pugna adversus carnem et sanguinem, id est, non sic pugnabimus sicut pugnaverunt antiqui, nec in terris nobis adversus homines habenda sunt praelia, sed adversus principatus, adversus potestates, adversus hujus mundi rectores tenebrarum harum . Jam utique intelligis in quibus locis hujusmodi sunt tibi movenda certamina; aut si non tibi sufficit intellectus, nisi etiam loca ipsa manifesta tibi voce signentur, audi in consequentibus; adversus spiritalia nequitiae, inquit, in coelestibus. Audisti qui sint qui tibi bello de coelestibus expellendi sunt, ut tu possis
Abbreviated transcription (Latin):
odem die macedan quoq cepit
iosue. et ꝑcussit in ore gladii regẽq
illius interfecit: et omnes habitatores eiꝰ.
Non dimisit in ea saltim paruas reliqui-¬
as. E cetera. Bella quȩ ꝑiħ̃m geruntur. ce
reg um atq hostium strages: cȩlestium
rerum umbrȩ typusq ẽẽ dicenda sunt:
id ẽ credentium popłis. atq eorum ducib:
contra diabolum ce eius angłos p̾liatur:
Ipse enim ẽ qui in paulo &e in effesiis pugna¬
bat aduersus pͥncipatus &e potestates et
rectores tenebrarum harum: aduersus
sp̃alia nequitiȩ incelestibꝰ. Et uide ingra-¬
te heretice: quomͦ exintegro ueterib noua
concordant. Promissum ẽ ueteribus re-¬
gnum terrȩ scẽ. terre fluentis lac &e mel:
Quȩ terra. tunc apeccatorib et pessimis
incolis acregibus tenebatur:. Tlent in
istam terram iħs cum exercitu dñi et ifra¬
eliticis ducib: expugnat omnes. interunit.
et obtinet: & obuictoriȩ meritum accipit eoꝵ
regna quos uicit. Tibi ꝑ eugłia non ꝓmit¬

Expanded text:
odem die Macedan quoque cepit Josue, et percussit in ore gladii, regemque illius interfecit, et omnes habitatores ejus. Non dimisit in ea saltem parvas reliquias, » etc. Bella quae per Jesum geruntur, et regum atque hostium strages, coelestium rerum umbrae typusque esse dicenda sunt, id est, credentium populis atque eorum ducibus, contra diabolum et ejus angelos praeliatur. Ipse enim est qui in Paulo et in Ephesiis pugnabat adversus principatus et potestates, et rectores tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus . Et vide, ingrate haeretice, quomodo ex integro veteribus nova concordant. Promissum est veteribus regnum terrae sanctae, terrae fluentis lac et mel, quae terra tunc a peccatoribus et pessimis incolis ac regibus tenebatur. Venit in istam terram Jesus cum exercitu Domini et Israeliticis ducibus, expugnat omnes, interimit et obtinet, et ob victoriae meritum accipit eorum regna quos vicit. Tibi per Evangelia non promit
Abbreviated transcription (Latin):
oȩ cum audisset iabin rex ason
misit adiobab regem madon:
et ad regem Imeron. atq ad regem asaph.
ad regem quoq aquilonis qui habitabãt
in montans et in planitiȩ contra meri-¬
diem cineroth In cãpestrib quoq et in
regionib dor iuxta mare: chananeũq
ab oriente et occidente: et amorreum atq
ȩtheum acferezeum et ihebuseũ inmon¬
tanis: ȩueum quoq qui habitabant ad
radices hermon in terra hispha: egressiq
sunt omnes cum turmis sius popłs mul¬
tus minis: sicut arena quȩ ẽ in litore
maris: equi quoq ce currus in mense
multitudis. Conueneruntq omnes
reges isti inunũ ad aqͣs meron: ut pu-¬
gnarent contra isrł: Dixitq dñs ad io
sue. Ne timeas eos: cras enĩhac eadem
hora ego tradam istos omnes uulũandoᷤᷤ
in conspectu isrł: equos eorum subner-¬
uabis: ce currus igne combures. Eceta
Alia autem editio hũc locum ita habet:
Ut autem audiuit inquit iabin rex as¬
sur: inisit ad iobac regẽ amorreor. & ad

Expanded text:
e cum audisset Iabin rex Asor misit ad Iobab regem Madon et ad regem Someron atque ad regem Acsaph ad reges quoque aquilonis qui habitabant in montanis et in planitie contra meridiem Cheneroth in campestribus quoque et in regionibus Dor iuxta mare Chananeumque ab oriente et occidente et Amorreum atque Hettheum ac Ferezeum et Iebuseum in montanis Eveum quoque qui habitabat ad radices Hermon in terra Masphe egressique sunt omnes cum turmis suis populus multus nimis sicut harena quae est in litore maris equi quoque et currus inmensae multitudinis conveneruntque omnes reges isti in unum ad aquas Merom ut pugnarsue: Ne timeas eos: cras enim hac eadem hora ego tradam istos omnes vulnerandos in conspectu Israel. Equos eorum subnervabis, et currus igne combures, » etc. « Alia autem editio hunc locum ita habet: Ut autem audivit, » inquit, « Jabin rex Assur, misit ad Jobac regem Amorrhaeorum, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
dõmitus deus tuus dabit tͥ. uir aut mu¬
lier qui faciunt malum in conspectu dñi
di tui. & transgͥdiunt᷑ pactum illius ut
uadant et seruiant diis alienis. et ad¬
orent eos. solem ce lunam ce omnem mi¬
litiam cȩli quȩ non precepi. & cetera: To¬
ta lex dñi errorem et idolatriam maxi¬
me detestatur. et ubiq eam uetat: quia ma¬
ximuniscelus ẽ. diuinum honorem inpendẽ
creature. quod faciunt gentiles siue etiam
mali catholici: qui licet credulitate ab u¬
nitate ȩcclȩ non recedant: tainen uariis ui-¬
ciis dediti. magis iueniuntur ꝓcupidi-¬
tatem terrenam seruire diabolo: quam
ꝑbonorum oꝑum abundantiam milita¬
re do: Hos enim lapidib obrui p̃cipit:
quia districta sententia dampnandos eos¬
ẽẽ preuidit: In ore duorum uł trium testi¬
um ꝑibit: qui interficietur: Quid ẽ quod
uiore duorum uł̃ trium testium ꝑire dicit᷑¬
is qui noxius ẽ nisi quia atestatione le-¬
citur: qui diuine culturȩ in deuotus eẽ¬

Expanded text:
tibi, vir aut mulier qui faciant malum in conspectu Domini Dei tui, et transgrediantur pactum illius, ut vadant et serviant diis alienis, et adorent eos, et lunam et omnem militiam coeli, quae non praecepi, etc. » Tota lex Domini errorem et idololatriam maxime detestatur, et ubique eam evertit: quia maximum scelus est divinum honorem impendere creaturae, quod faciunt gentiles, sive etiam mali catholici, qui licet credulitate ab unitate Ecclesiae non recedant, tamen vitiis variis dediti, magis inveniuntur per cupiditatem terrenam servire diabolo quam per bonorum operum abundantiam militare Deo. Hos enim lapidibus obrui praecipit, quia districta sententia damnandos esse praevidit: « In ore duorum vel trium testium, peribit, qui interficietur. » Quid est quod in ore duorum vel trium testium perire dicitur, qui noxius est, nisi quia attestationem lencitur, qui divinae culturae indevotus e
Abbreviated transcription (Latin):
plicato notati inuenti sunt. Denariꝰ
enim numerus in illa ꝓgressione
quȩ fit a decem usq ad centum. unꝰ
ac primus ẽ: ce ideo significare uni-¬
tatem fidei.ac societatem sc̃ȩ dilectio¬
nis ualet. Decem gͦ precepta sunt legiꝰ
unde apparet quod quisquis legis fi¬
delis exsecutor ẽ. fidei & caritatis ue¬
rissimus custos ẽ. Nec illud sine mi¬
sterio ẽẽ uidetur: quod in monte
galaad.xx. duo milia recedere a ca¬
stris gedeon ꝑhibentur: ubi decem
milia ꝑmanserunt. Calaad quippe
a ceruus testimonii int̾pretatur: uͥ
iudȩorum formidolositas. &e gentium
constantia ꝓbata ẽ: quia cumillilit¬
teram legis habentes. presentis uitȩ
bona amittere metuebant: ce obhoc
ad fidẽ xp̃i ꝯuenire nolebãt: qͣsi degenẽs
acreꝓbi abiecti sunt. Isti uͦ sp̃alit̃ legẽ &
ꝓph̾as intelligentes: & ob hoc fut᷑a bona
sperantes: constanti animo xpisti gra-¬
ciam apperebant: unde se saluari

Expanded text:
plicato notati inventi sunt. Denarius plicato notati inventi sunt. Denarius enim numerus in illa progressione, quae fit a decem usque ad centum, unus ac primus est; et ideo significare unitatem fidei ac societatem sanctae dilectionis valet. Decem ergo praecepta sunt legis. Unde apparet quod quisquis legis fidelis exsecutor est, fidei et charitatis verissimus custos est. Nec illud sine mysterio esse videtur quod in monte Galaad viginti duo millia recedere a castris Gedeon perhibentur, ubi decem millia permanserunt; Galaad quippe acervus testimonii interpretatur, ubi Judaeorum formidolositas, et gentium constantia probata est: quia cum illi litteram legis habentes praesentis vitae bona amittere metuebant, et ob hoc ad fidem Christi convenire nolebant, quasi degeneres ac reprobi abjecti sunt; isti vero spiritaliter legem et prophetas intelligentes, et ob hoc futura bona sperantes, constanti animo Christi gratiam appetebant, unde se salvari
Abbreviated transcription (Latin):
ixitq dominus ad gedeon.
Multus tecum ẽ populus:
nec tradetur madian in ma¬
nus eius: ne głetur contra me isrł
& dicat: meis uiribꝰ liberatꝰ sum.
Loquere ad popłm & cunctis audi-¬
entibus prȩdica. Qui formidolosꝰ
&e timidus ẽ: reuertat᷑. Recesseruntq
de monte galaad. cereũsi sunt de
popło .xx. & duo milia uirorum: &
tantum decem milia remanserunt:¬
uid ẽ quod formi dolosi ce timidi.
postqmͣ eis p̃dicatum ẽ quod formi¬
dolosi a castris secederent: ꝑnumerũ
uicies &e bis millenarium recessisse in¬
uenti sunt. nisi quod omnes qui in
unitate fidei. & cdilectionis societate
spãles trucidant᷑ hostes. ut reꝓbi
abitiuntur: Binarius enim nume¬
rus qui abunitate primus diuidit᷑:
in .xx. duobus undenarius qui tͣns¬
gressionem significat bis ẽ compre¬
hensus: & intelliges quod qui uni-¬
tatis ce dilectionis federa non seruat:
transgressor ẽ. legis. At contra. qui
constantes animo in bello repti sunt:
millenario numero ꝑ decem multi¬

Expanded text:
ixitque Dominus ad Gedeon: multus tecum est populus, nec tradetur Madian in manus ejus, ne glorietur contra me Israel, et dicat: Meis viribus liberatus sum. Loquere ad populum, et cunctis audientibus praedica: Qui formidolosus et timidus est, revertatur. Recesseruntque de monte Galaad, et reversi sunt de populo viginti duo millia virorum, et tantum decem millia remanseruntQuid est quod formidolosi et timidi, postquam eis praedicatum est quod formidolosi a castris secederent, per numerum vicies, et bis millenarium recessisse inventi sunt? nisi quod omnes, qui in unitate fidei, et dilectionis societate , ubi spiritales trucidantur hostes, ut reprobi abjiciuntur: binarius enim numerus, qui ab unitate primus dividitur,in viginti duobus undenarius, qui transgressionem legis significat, bis est comprehensus, et intelliges quod qui unitatis et dilectionis foedera non servat, transgressor est legis. At contra qui constantes animo in bello reperti sunt, millenario numero per decem multi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ex filiis eius. Moyses fidelis erat in om
ni domo sua nec dum tam̃ uocatus iħs:
s ihm nom̃ primum inuenio in exodo: et
uolo intueri quando primum nom̃ iħ̃u co¬
gnominatur. Uenit inquit amalech: et
expugnabat isrł. Et dixit moyses adiħm
in raphidĩ. Hȩc ẽ prima appellatio nominis
ihu. Elige inquit tͥ uiros potentes ex omni¬
bus filiis isił: &e egredere. & conflige cum
amalech crastino. Moyses confitetur non
posse exercitum ducere: confitetur se ñ
posse obtinere. quanuis eum de terra egyp¬
ti eduxerit: ce idõ inquit uocauit iħm: et
dixit. Elige tͥ uiros fortes inquit: et egre¬
dere. Uides cui cesserit bellum agere ad¬
uersꝰ amalech. In hoc primo nom̃ discimꝰ
iħ̃u: ubi eum uidemꝰ ducem exercitus. ñ
cui moyses iniunxerit principatũ: s cui
successerit inpͥmatum. Non potest moyses
eligere uiros potentes: tu in quit elige tͥ ui¬
ros potentes ex omnib filus isrł. Hic gͦ

Expanded text:
quam ex filiis ejus. Moyses fidequam ex filiis ejus. Moyses fideni domo sua, necdum tamen vocatur Jesus: sed Jesu nomen primum invenio in Exodo, et volo intueri quando primum nomen Jesu cognominatur: « Venit, inquit, Amalec et expugnabat Israel, et dixit Moyses ad Jesum in Raphidim . » Haec est prima appellatio nominis Jesu: « Elige, inquit, tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel, et egredere, et conflige cum Amalec, posse se exercitum ducere, confitetur se non posse obtinere, quamvis eum de terra Aegypti eduxerit; et ideo, inquit, vocavit Jesum, et dixit, « elige tibi viros fortes, inquit, et egredere. » Vides cui cesserit bellum agere adversus Amalec. In hoc primo nomen discimus Jesu, ubi eum videmus ducem exercitus. Non cui Moyses injunxerit principatum, sed cui successerit in primatum. Non potest Moyses eligere viros potentes. « Tu, inquit, elige tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel. » Hic ergo
Abbreviated transcription (Latin):
lium nim. ministrũ moysi: ce diceret ei. Do-¬
nauit ds nomen quod ẽ suꝑ omne nonen:
dño ⁊ saluatori nr̃o iħu xp̃o. Est autem
nom̃ quod ẽ suꝑ omne nom̃ iħs: & quia
ẽ istud nom̃ suꝑ omne nom̃ iłis: ie circo
in nomine ibu omne genu fletitur: cȩ lesti¬
um. terrestrium. et infernorum. Et quia ẽ
hoc nomen suꝑ omne nom̃: ⁊c circo in mul¬
tis generationib a nullo cognominatum
ẽ. Scripsit moyses librum genesis inquo
legius abraham et eos qui ex eo gen̾ati
sunt in quib sunt isti quam plurimi: s
nullus ex ipsis iħs. meruit nominari: neq
abel dictꝰ ẽ iħs: neq ille qui cȩpit inuoca¬
re nom̃ dñi di. neq ille qui placuit do
& translat᷑ ẽ cuius unqm non ẽ inuenta
mors: neq ille qui ingeneratione sua so¬
lus iustus inuentus ẽ apud dm noe: s ne
ipse quidem qui repmissiones acceꝑat te¬
stam̃ti abraham: nec ille qui de eo natꝰ
ẽ isaac. s nec subplantator iacob. nec quis¬

Expanded text:
strum Moysi, et diceret, » etc. Donavit Deus nomen quod est super omne nomen Domino et Salvatori nostro Jesu Christo. Est autem nomen quod est super omne nomen, Jesus. Et quia est istud nomen super omne nomen Jesus, idcirco « in nomine Jesu omne genu flectitur, coelestium, terrestrium et infernorum. » Et quia est hoc nomen super omne nomen, idcirco in multis generationibus a nullo cognominatum est. Scripsit Moyses librum Genesis, in quo legimus Abraham et eos qui ex eo generati sunt, in quibus sunt isti quamplurimi, sed nullus ex ipsis Jesus meruit nominari. Neque Abel dictus est Jesus, neque ille qui coepit invocare nomen Domini Dei, neque ille qui placuit Deo et translatus est, cujus unquam non est inventa mors: neque ille qui in generatione sua solus justus inventus est apud Deum Noe. Sed nec ipse quidem qui repromissiones acceperat testamenti Abraham, nec ille qui de eo natus est Isaac; sed nec supplantator Jacob, nec quis
Abbreviated transcription (Latin):
quia xp̃imartyres ꝓmagno ha-¬
bent predicationis gr̃a: corporum
uͦ utilitatem. ꝓminimo. Quisquis
enim plus facit utilitatem corporiᷤ.
qmͣ grãm predicationis: insim-¬
stra tubam. atq in dextra lagenã
tenet. Si enim primo loco gr̃a
p̃dicationis atcenditur. ce poste¬
riore utilitas corporis: certum
ẽ quia dextris tubȩ. ce sinstris la-¬
gene teneantur:

Expanded text:
i martyres pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam atque in dextra lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis attenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia dextris tubae, et sinistris lagenae teneantur.
Abbreviated transcription (Latin):
fores domus patris summi. hoc ẽ extra
limina sc̃e ecclȩ. episcoporũ sententia pul¬
sa. lapidib duri anathematis obruatur.
quia fidem catholicam corrumꝑe non
timuit ⁊ nec postea pęnitentiam de con-¬
cepta nequitia agere. nec se corrigere
uoluit:¬

Expanded text:
fores domus Patris summi, hoc est, extra fores domus Patris summi, hoc est, extra limina Ecclesiae sanctae episcoporum sententia pulsa, lapidibus duri anathematis obruatur, quia fidem catholicam corrumpere non timuit, nec postea poenitentiam de concepta nequitia agere, nec se corrigere voluit
Abbreviated transcription (Latin):
castam exhibere.xpõt pater puellȩ ue¬
stimentum corã
semobus ciui¬
tatis ad ꝓbam̃tũ uirguntatis
filiȩ suȩ expandet: cum excollatione di¬
uinorũ testam̃torum. oꝑa ce fides plebis
apud magistros ȩccłȩ duudicãtur: Ds̃
enim pater uniũsorum ẽ: cuius iuditio
occulta manifestantur: Et cum reꝑerint
ex inditio diuiicoũ librorum. doctorẽ
illum inuidia aut auaritia magis eẽ cor¬
ruptum. qmͣ uerum dixisse de subiectoꝵ
moribus ac fide: ęcclȩ auctoritate corripia¬
tur. atq redarguatur ab omnib. cenũꝙ¬
siclos argenti puellȩ. hoc ẽ ꝑfectionem do¬
ctrinȩ atq sollicitudinis impẽdere ꝓlebi
susceptȩ cogatur: nec eam uinqͣm dunit¬
tere potent: quia scdin canonicam san¬
ctionemiñ licet ei de sua eccl̃a ad aliam
sine sinodali auctoritate conuolare: Si
autem plebs illa errore stuprata seu uiciis
corrupta inuenta fuerit. nec se postea ꝑe-
mendationem corrigere uoluerit: extra

Expanded text:
castam exhibere Christo , » pater puellae vecastam exhibere Christo , » pater puellae vestimentum coram senioribus civitatis ad probamentum virginitatis filiae suae expandit, cum ex collatione divinorum Testamentorum, opera et fides plebis, apud magistros Ecclesiae dijudicatur. Deus enim pater universorum est, cujus indicio occulta manifestantur. Et cum repererit ex judicio divinorum librorum doctorem illum invidia aut avaritia magis corruptum quam verum dixisse de subjectorum moribus ac fide, Ecclesiae auctoritate corripiatur, atque redarguatur ab omnibus; centumsiclos argenti puellae, hoc est, perfectionem doctrinae atque sollicitudinis impendere plebi susceptae cogatur. Nec unquam dimittere poterit, quia secundum canonicam sanctionem non licet ei de sua ecclesia ad aliam sine synodali auctoritate convolare. Si autem plebs illa stuprata seu vitiis corrupta inventa fuerit, ne postea per emendationem corrigere voluerit, extra
Abbreviated transcription (Latin):
pęne famulas lex cẽ uoluerit uxores: qͦd
dicens ad t̾sus uxorem uir testimoniũ
unde lapidaretur illa. si hoc uerum ẽẽ
demonstraretur ⁊ ipse tamen non uicissĩ
lapidatur. si hoc falsum ẽẽ constiterit. s
tantummꝰ castigatur &e dampnificatur:
eiq perpetuo iubetur adherere. qua ca-¬
rere uoluerat: In aliis autem causis eũ
qui testimonio falso ciuqmͣ nocuerit.
quo si ꝓbaretur iussit occidi: eadem pe¬
na plecti iubet. qua fuerat si uerum eẽc¬
iste plectendus: Secundum allegoriam
audem hune sensum in hoc loco tenere pos¬
sumus: ut si quis doctor accipiat plebem
sub cura ac regimine suo. ce postea ꝓpter
auaritiam atq ambitionem maioris
principatus. seu alia qualibet illicita oc¬
casione. eccłam sͥ cõmissam deserere uo¬
lierit. illiq nomen pessimum. siuȩ he-¬
resis scu in hobedientiȩ falso imposuerit.
tate qua apls despondisse se dixit chor¬
inthiorum ecclam uni uiro uirginem

Expanded text:
paene famulas lex esse uoluerit uxores, quod paene famulas lex esse uoluerit uxores, quod dicens aduersus uxorem uir testimonium unde lapidaretur illa, si hoc uerum esse demonstraretur, ipse tamen non uicissim lapidatur, si hoc falsum esse constiterit, sed tantummodo castigatur et damnificatur eique perpetuo iubetur adhaerere qua carere uoluerat. in aliis autem causis eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quo, si probaretur, iussit occidi, eadem poena plecti iubet, qua fuerat, si uerum eiste plectendus. Secundum allegoriam autem hunc sensum in hoc loco tenere possumus, ut si quis doctor accipiat plebem sub cura ac regimine suo, et postea propter avaritiam atque ambitionem majoris principatus, seu qualibet illicita occasione, ecclesiam sibi commissam deserere voluerit, illique nomen pessimum sive haeresis, seu inobedientiae falso imposuerit, itate qua Apostolus despondisse se dixit Corinthiorum ecclesiam, « uni viro virginem
Abbreviated transcription (Latin):
S ei nomen pessimum et dixerit: uxorem
Ihane accepi et ingressus ad eam non iue¬
I ni uirginem: tollent eam pater et mat̾¬
S eus. et ferent secum signa uirginitatis¬
S eius ad semiores urbis quim porta sunt.¬
I et dicet paterz filiam meam dedi huic¬
I uxorem: quam quia odit in ponit ei¬
I nomen pessimum. ut dicat: Non muie¬
I ni filiam tuam uirginẽ: Et ecce hec sũt
Isigna uirginitatis filiȩ meȩ : Expandẽt
Suestimentũ coram seniorib cuntatis: app̃¬
Ihendentq senes urbis illus uirum. et¬
I uerberabunt illum ⁊ condempnantes
Sinsuꝑ centum siclis argenti quos dabit
cam uxorem: te non poterit dimittere eã¬
I oumi tempore uite sue: Quod si uerunt
I ella uirginitas: eitiant eam extra fores¬
I domus patris surz et lapidib obruent
Suiri ciuitatis enis et morietur: qm̃ fecit
I mo patris sur⁊ ce auferes malum de
ag̃. medio tuiz Satis hinc apparet quem¬
admodum subditas feminas uiris. et

Expanded text:
s ei nomen pessimum et dixerit: uxorem s ei nomen pessimum et dixerit: uxorem hanc accepi et ingressus ad eam + non inueni uirginem, tollent eam pater et mater eiam et ferent secum signa uirginitatis eius ad seniores urbis, qui in porta sunt, et dicet pater: filiam meam dedi huic uxorem, quam quia odit, inponit ei nomen pessimum, ut dicat: non inueni filiam tuam uirginem: et ecce haec sunt signa uirginitatis filiae meae. expandent uestimentum coram senioribuehendentque senes urbis illius virum, et verberabunt illum, condemnantes eum insuper centum siclis argenti h. centum eam uxorem, et non poterit dimittere eam omni tempore vitae suae. Quod si verum ella virginitas, ejicient eam extra fores domus patris sui, et lapidibus obruent viri civitatis ejus, et morietur, quoniam fecit mum patris sui: et auferes malignum ex uobis ipsis. satis hinc adparet quemadmodum subditas feminas uiris et
Abbreviated transcription (Latin):
ornamenta nuptiarum ⁊ aut ea quȩ se
non continens nupsit. speciem uirginis
gerat omnimꝰ hoc peccatum ẽ: et si quid
in conuenienter ex diueuerso genere uł
religione in uita cuiusq: contexitur:
Uerum illud tunc figurabatur inuesti¬
bus: quod nunc declaratur in morib.
Fumiculos infimbriis facies: ꝑ quatuoo¬
iẽR angulos pallii tui quo opiris: Iusserat
quoq moyses ut in quatuor angulis
palliorum iacintinas fimbrias facerent:
ad isrłis populum dinoscendum: Ut
quomͦ in cor poribus circumcisio
euanglio arguuntur suꝑsticiosi magistͥ:
quod captantes auram popularem atq
ex mulierculis sectantes lucra. faciebãt
grandes fimbrias et acutissimas in eis
spinas ligabant: ut uidelicet ambulan-¬
tes: et sedentes incerdum pungerentur:
et quasi hac commotione retraherentur
ad officia dei et ministeria seruitutiꝰ eiꝰ¬
odio habuerit. & quesierit occa¬
.siõnes quibus dimittat eam. obiciens¬

Expanded text:
ornamenta nuptiarum; aut ea quae se ornamenta nuptiarum; aut ea quae se non continens nupsit, speciem virginis gerat: omni modo hoc peccatum est. Et si quid inconvenienter ex diverso genere vel regione in vita cujusque contexitur. Verum illud tunc figurabatur in vestibus, quod nunc declaratur in moribus. « Funiculos in fimbriis facies, per quatuor angulos pallii tui quo operiris. » Jusserat quoque Moyses ut in quatuor angulis palliorum hyacinthinas fimbrias facerent ad Israel populum dignoscendum; ut quomodo in corporibus circumcisio in Evangelio arguuntur superstitiosi magistri, quod captantes auram popularem, atque ex mulierculis sectantes lucra, faciebant grandes fimbrias, et acutissimas in eis spinas ligabant: ut videlicet ambulantes et sedentes, interdum pungerentur, et quasi hac commonitione, retraherentur ad officia Dei et ministeria servitutis eodio habuerit quaesieritque occasiones quibus dimittat eam obicien
Abbreviated transcription (Latin):
non arabis in boue simul &e asino.
Ac si diceret: Fatuum sapienti inpredi¬
catione non socies ⁊ ne ꝑeum qui rem
implere ñ ualet: et illi qui pitualet ob¬
sistas: Bouem quippe & asinum: si necesse
sit. unusquisq sine detrimento oꝑis iun¬
gitz Sapientem uͦ et stultum non ut unꝰ
precipiat & alter obtemꝑet. sut pariter
ȩquali potestate annuntient uerbum di:
non sine scandalo quisq comites facit:.iii.
quippe simplititas: per linum uͦ subtili¬
tas designatur: Et nimirum uestis q̃ex
lana linoq conficitur. linum interuis cȩ¬
lat: in suꝑficiȩ lanam demonstrat: Uestẽ
gͦ ex lana linoq contextam induit: qui
sub locutione innocentiȩ. intus subtilitatẽ
cȩlat malitiez Hoc scd̃m moralem sen¬
sum Ceterum iuxtaallegoriam.
lieis uestibus misceri lanam uł purpu-¬
ram et linostema ueste indui ẽ. in ordi-¬
nate uiuere et diuersi generis ꝓfessiones
uelle miscere: ut uel sc̃i monialis habeat

Expanded text:
Non arabis in bove simul et asino? Non arabis in bove simul et asino? ac si diceret: Fatuum sapienti in praedicatione non socies, ne per eum qui rem implere non valet et illi qui praevalet obsistas. 3. Bovem quippe et asinum, si necsit, unusquisque sine detrimento operis jungit. Sapientem autem et stultum, non ut unus praecipiat, et alter obtemperet, sed ut pariter aequali potestate annuntient verbum Dei, non sine scandalo quisque comites facit. CAP. quippe simplitas designatur. Et nimirum vestis quae ex lino lanaque conficitur, linum interius celat, in superficie lanam demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui sub locutione innocentiae intus subtilitatem celat malitiae. Hoc secundum moralem sensum. Caeterum, juxta allegoriam, lineis vestibus misceri lanam vel purpuram, et linea laneaque veste indui, est inordinate vivere, et diversi generis professiones velle miscere: ut vel sancta monialis habeat
Abbreviated transcription (Latin):
Altero semine: ne & sementis qmͣ
sciusti et quȩ nascuntur ex uinea.
pariter scĩficentur: Uieam hic doctrinã
intelligere possumus. siue plebem doctori-¬
bus cõmissam: ubi uinum gr̃ȩ spãlis gi¬
gni debetz S illic alttrum semen serere
ꝓhibet: quia heresim ibi interponere om¬
nino non consentitz Semen enim bonũ
ẽ: uerbum di Semen autem nequam:
error quem municus homo seminauit in
agro dnico. sicut in eugłio legitur: Sed
cauendum ẽ omnimꝰ ne aliquid intermix¬
tum indoctrina nr̃a inueniatur erroris:
ne forte corrumpat᷑ uicio nr̃o id quod ex
dono nobis collatum ẽ diumo: Non ara¬
.is̃. bis in boue sunul et asinoz In bouis no¬
mine populus ex circũcisione: positus sub iu¬
go legis accipitur: In a sino autem popu
asioarat: qui sic recipit euangłium.
ut iudaicarum suꝑsticionum quȩ inum¬
bra et imagine precesserant. cerimonias
non relinquat: Idem non numquam in
boue bene oꝑantium uita: in asmostul¬
torum uecordia figuratur: Quid ẽ gͦ

Expanded text:
altero semine, ne et sementis quam sevisti, et quae nascuntur ex vinea, pariter sanctificentur. » Vineam hic doctrinam possumus intelligere, sive plebem doctoribus commissam, ubi vinum gratiae spiritalis gigni debet. Sed illic alterum semen serere prohibet, quia haeresim interponere omnino non consentit. Semen enim bonum est verbum Dei. Semen autem nequam, error quem inimicus homo seminavit in agro Dominico, sicut in Evangelio legitur . Sed cavendum est omni modo ne aliquid intermistum in doctrina sua inveniatur erroris, ne forte corrumpatur vitio nostro id quod ex dono nobis collatum est divino. « Non arabis in bove simul et asino. » In bovis nomine populus ex circumcisione, positus sub jugo legis, acco simul arat qui sic recipit Evangelium, ut Judaicarum superstitionum, quae in umbra et imagine praecesserant, caeremonias non relinquat. 2. Item nonnunquam in bove bene operantium vita, in asino stultorum vecordia figuratur. Quid est ergo:
Abbreviated transcription (Latin):
on abominaberis idumeum quia
frater tuus ẽ: nec egyptium. qͥa
aduena fuisti interra eius: Qui nati
fuerint ex eis: tercia generatione intra¬
meum significatur p̃sens uita: cui qmͣ¬
uis renuntiantes egyptiuam terram id
ẽ pristinam conuersationem ce mundi
concupiscntiam declinemꝰ: tamen dum
huius mundi necessitatibꝰ subdunur. qͣ¬
si egyptiuam nationẽ nequaqm extin¬
guimus: licet ab ipsa quandam discre¬
tione separemur: non de suꝑfluis co-
tidiano indumentoq contenti: Quod
autem dicitur qui autem nati fuerint
ex illis tercia gn̾atione intrabunt in eccl̃am
dnĩ: significat quod tunc secłaris qͥsq
potest scĩs ĩ conũgr: cum ꝑ fecte credi¬
derit in patrem ce filium & spm̃ scm̃: uł¬
cum spe et fide & caritate sit ornatus:
Quando egressus fueris aduersus ho¬
stes tuos inpugnam: custodies te ab¬
tinus se obseruent ab omni peccato et
uicio: quib semꝑ contra spãles hostes¬

Expanded text:
on abominaberis Idumeum quia frater tuus est nec Aegyptium quia advena fuisti in terra eius qui nati fuerint ex eis tertia generatione intramaeum significatur praesens vita, cui quamvis renuntiantes Aegyptiam terram, id est, pristinam conversationem, et mundi concupiscentiam declinemus, tamen dum hujus mundi necessitatibus subdimur, quasi Aegyptiam nationem nequaquam exstinguimus, licet ab ipsa quadam discretione separemur: non de superfluis cogi victu quotidiano indumentoque contenti . Quod autem dicitur, « Qui autem nati fuerint ex illis, tertia generatione intrabunt in Ecclesiam Domini, » significat, quod tunc saecularis quisque potest sanctis Dei conjungi, cum perfecte crediderit in Patrem et Filium et Spiritum sanctum, vel cum spe et charitate sit ornatus. « Quando egressus fueris adversus hostes tuos in pugnam, custodies te abti, quatenus se observent ab omni peccato et vitio, quibus contra spiritales se
Abbreviated transcription (Latin):
tela sc̃e eccłȩ ut ibi ueraciter requies¬
cat. nec ultra ad seruitium pristrinũ
redeat¬
merẽtrix a filiab isrł: et non erit form̃¬
.ag̃. cans afiliis isrł. Ecce ubi manifeste ꝓ-¬
hibuit fornicari et uiros et feminas. e¬
tiam cum non alienis coniugib pecca¬
tum ẽẽ demonstrans misceri. non con¬
iugib suis: quando et meretrices ẽẽ. et
ad meretrites accedere ꝓbibet. quarũ
publice uenalis ẽ turpitudo. In de cha-¬
logo autem moechiȩ nomine non uide¬
tur hoc aꝑte ꝓhibuisse: qm̃ in mechia
non nisi adulteriuo intelligi solet Un
de quid nobis inderetur ibi tractauimꝰ:
Spaliter autem innuit. quod nuliomͦ
licet animȩ xp̃ianȩ erroribus hereticorũ
se cõmiscere ⁊ nec eum qui filius adop¬
tiuius ẽ di patris impudicicie atq libi-¬
dini se tradere: neq cum diabolo sedus
nesandum iire: Ulnde ce doccor gen¬
tium ait: fũgite fornicationem: Non em̃

Expanded text:
tela sanctae Ecclesiae, ut ibi veraciter requiestela sanctae Ecclesiae, ut ibi veraciter requiescat, nec ultra ad servitium pristinum redeatmeretrix a filiabus Israhel et non erit fornicans a filiis Israhel. ecce ubi manifeste prohibuit fornicari et uiros et feminas etiam cum non alienis coniugibus peccatum esse demonstrans misceri non coniugibus suis, quando et meretrices esse et ad meretrices accedere prohibet, quarum publice uenalis est turpitudo. in declogo autem moechiae nomine non videtur hoc aperte prohibuisse, quoniam moechia non nisi adulterium intelde quid nobis videretur, ibi tractabamus. Spiritaliter autem innuit, quod nullo modo liceat animae Christianae erroribus haereticorum se commiscere; nec eum qui filius adoptivus est Dei Patris, impudicitiae atque libidini se tradere, neque cum diabolo foedus nefandum inire; unde et doctor gentium ait: « Fugite fornicationem: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
diceret: Si ad positum dixit a dño suo.
idẽ huic adiunctum: cum ab illo abs-¬
cessisset: Non gͦ suscipi: s reddi potus
ꝓhibuit sugitiuos: Hoc quidem pu¬
tari potest. nisi intelligamus genti et
populo ista dici: non uni homini Ex
alia itaq gente refugientem ad istam¬
gentem. cui loquebatur hominem a
dño suo. id ẽ a rege suo: redi ꝓhibu¬
it: Quod etiam alienigena seruauit
aman rer gech: quando ad eum resu¬
git dauid a facie dñi sui. hoc est regl
saul Aptissime autem hoc explanat:
cum dicit de ipso refuga: In uobis
habitabit in omni loco ubi placuerit
eiz Mistice autem hoc mandat cexui
predicatorum. ut cum qui a seruitute
diabolica. hoc ẽ ab infidelitate seu apõ¬
dere peccatorum ad penicentiã ac fidẽ
xp̃i confugerit. numqm dño ptiori qui
eum inhiant repetere uoluerit tradet:
respuendo scilicet atq in despationem
illum mittendo: s magis eum collocet
sub munimine catholicȩ fidei acsub tu-¬

Expanded text:
diceret, sed appositum dixit a domino suo, diceret, sed appositum dixit a domino suo, id est adjunctum cum ab illo abscessisset. Non ergo suscipi sed reddi potius prohibuit fugitivos. Hoc quidem putari potest injustum, nisi intelligamus genti et populo ista dici, non uni homini: sed ex alia itaqgentem, cui loquebatur, hominem a domino suo, id est, a rege suo, reddi prohibuit. Quod etiam alienigena servavit Amam rex Geth, quando ad eum refugit David a facie domini sui, hoc est, regis Saul. Apertissime autem hoc explanat cum dicit de ipso: « Refuga in vobis habitabit, in omni loco ubi placuerit » Mystice autem hoc mandat coetui praedicator, ut eum qui a servitute diabolica, hoc est, ab infidelitate seu a pondere peccatorum ad poenitentiam ac fidem Christi confugerit, nunquam Domino priori qui eum inhianter repetere voluerit, tradat respuendo scilicet atque in desperationem illum mittendo, sed magis eum collocet sub munimine fidei catholicae, ac sub tu
Abbreviated transcription (Latin):
ut eruat ce ce tradat tͥ inunicos tuos:
ut sint castra tua sc̃a. et nichil in eis ap¬
pareat fȩditatis. ne delinquantte: Natu¬
re corruptibilis pondere gͣuatȩ amen¬
tis nr̃ȩ utero. quȩdam cogitationum
supflua quasi uentris grauamina rum¬
punt: S portare sub balteo paxillum
debemus: ut uidelicet ad rep̃hen den¬
dos semetipsos semꝑ accincti. acutũ
circa nos stimulum compunctionis
habeamus: qui incessant terram men¬
tis nr̃e pęnitentiȩ dolore confodiat:
et hoc quod anobis fecidum crumpit
abscondat: Uentris quippe egestio. fos¬
sa humo ꝑpaxillum tegitur: cum men¬
tis nr̃e fuꝑfluitas subtili redargutioe
discussa. ante di oculos ꝑcõpunctionis
suȩ stimulum cęlaturz
cum in loco qui ei placuerit: ce muna
urbium tuarum requiescet: nec contristeᷤᷤ
dño suo: qui appositus ẽ tͥ a dño suo: Nõ
quod dñs eius eum apposuerit. id ẽ com¬
mendauerit: potius enim depositum

Expanded text:
ut eruat te et tradat tibi inimicos tuos, ut eruat te et tradat tibi inimicos tuos, ut sint castra tua sancta, et nihil in eis appareat foeditatis, ne derelinquat te. » Naturae corruptibilis pondere gravatae, a mentis nostrae utero quaedam cogitationum superflua, quasi ventris gravamina erumpunt; sed portare sub balteo paxillum debemus, ut videlicet ad reprehendendos nosmetipsos semper accincti, acutum circa nos stimulum compunctionis habeamus, qui incessanter terram mentis nostrae poenitentiae dolore confodiat, et hoc quod a nobis fetidum erumpit abscondat. Ventris quippe egestio fossa humo per paxillum tegitur, cum mentis nostrae superfluitas, subtili redargutiodiscussa, ante Dei oculos per compunctionis suae stimulum celatur CAcum in loco qui ei placuerit, et in una urbium tuarum requiescet, nec contristes edomino suo, qui appositus est tibi a domino suo: non quod eum dominus apposuerit, id est commendaverit, potius enim depositum
Abbreviated transcription (Latin):
Polluto gͦ extra casta exire ẽ: turpi in¬
pugnatione laboranti sese ex continen¬
tium comparatione despicerez Qui ad
uesꝑam lauatur aqua: cum defectum
suum conspiciens. ad lamenta peni-
tentiȩ conuertitur: uti flecib diluat
omne quod animũ occulta inquina¬
tio accusat: S post occasum solis ad
castra. redeat: quia de feruescente tem¬
ptationis ardore. necesse ẽ ut icerum fi-¬
dutiam erga societatem bonorum su-
le ad castra reuertitur. qui post lam̃
ta pęnitentiȩ frigescente flamina cogi¬
tationis illicite. ad fidelium merita p̃¬
summenda reparatur: ut iam se a ce-¬
teris longe eẽ non estanet: qui mun¬
dum se ꝑ obitum intum ardoois gau¬
det: Habebis locum extra castra. ad
quem egrediaris ad requisita naturȩ:
gerens paxillum in balteo: Cumq se-¬
deris fodies ꝑcirctuitum: & egesta hu¬
mo o ꝑies quo releuatus es Dñs enĩ
deus tuus ambulat in medio castroꝵ

Expanded text:
Polluto ergo extra castra exire est turpi imPolluto ergo extra castra exire est turpi impugnatione laboranti, sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum defectum suum conspiciens ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumale ad castra reventa poenitentiae, frigescentem flammam cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur: ut etiam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. « Habebis locum extra castra, ad quem egrediaris ad requisita naturae, gerens paxillum in balteo. Cumque sederis, fodies per circuitum, et egesta humo operies quo relevatus es. Dominus enim Deus tuus ambulat in medio castrorum
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam in edificationem coporis ad¬
ditur: Ac ꝑ hoc tum informiter flu¬
it: significari ꝑ illam lex uoluit animũ
sine disciplinȩ forma indecenter flui-¬
dum ac dissolutum: quem formari o-¬
portere significat: cum talem fluxum
corporis iubet purificare: Postremo
numquid ce mori peccatum ẽ. aut mor¬
tuum sepelire non etiam bonum opꝰ
humilitatis: Et tamen purificatio &¬
inde mandata ẽ: quia ce mortuum cor¬
pus uita deserente non peccatũ ẽ: sed
peccatum significat animȩ deserte a
hoc loco ꝑnocturnum somnium. nisi
temptatio occulta signatur: ꝑ quam
tenebrosa cogitatione turpe aliquid cor ĩs¬
de concipitur: quod tamen corporis
oꝑe non expletur: S somnio noctur¬
no pollutus eg̃di extra castra precipit᷑.¬
qͥa uidelicet dignũ. ẽ. ut qͥ ĩmunda co¬
gitatione polluitur: indignũ se cun¬
ctorum fidelium societatib arbitretur:
Culpȩ suȩ meritum ante ocłos ponat:
ex bonorum se estimatione despiciat:

Expanded text:
tamquam in aedificationem corporis adtamquam in aedificationem corporis additur. ac per hoc cum informiter fluit, significari per illam lex uoluit animum sine disciplinae forma indecenter fluidum ac dissolutum, quem formari oportere significat, cum talem fluxum corporis iubet purificari. postremo numquid et mori peccatum est aut mortuum sehumanitatis est? Et tamen purificatio exinde mandata est, quia et mortuum corpus vita deserente non peccatum est, sed peccatum significat animae desertae a hoc loco per nocturnum somnium, nisi tentatio occulta signatur? Per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. Sed somnio nocturno pollutus, egquia videlicet dignum est ut qui immunda cogitatione polluitur, indignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur, culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se aestimatione despiciat.
Abbreviated transcription (Latin):
ifuerit inter uos homo
qui nocturno pollutus sit sõmio:. oo:¬
egredietur extra castra. et non reuertet᷑
priusqmͣ ad uesꝑam lauetur aqua:
et pꝰ solis occasum reg̃dietur in castra:
6̃. Multa lex ponit in sacram̃tis ceumbͥs
futurorum: Quȩdam gͦ insemine ma¬
terialis in formitas. quȩ formata corpꝰ
hominis redditura ẽ insignificatione
posita ẽ uitȩ in formis ce ineruditȩ aqͣ
informitate qm̃ oportet hominẽ doctu¬
nȩ forma ce eruditione mundari: in
huius rei signum. illa purificatio pre¬
cepta ẽ. post seminis emissionem Ncq
enim ce in somnns peccatum fit Et ta-¬
men etiam ibi precepta ẽ. purificatio
Aut et si hoc peccatum quisqmͣ putat
non arbitrans accidere. nisi ex aliquo
huiuscemodi desiderio. quod pro cul
dubio falsum ẽ. numquid cesolita m̃¬
siũ peccata sunt feminarum: Aquibꝰ
tamen eas eadem legis uetustas prece¬
pit expiari: non nisi ꝓpt̃ ipsam materi¬
alem informitatem ÷ quȩ facto conceptu

Expanded text:
fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus sit somnio, egredietur extra castra, et non revertetur, priusquam ad vesperam lavetur aqua, et post solis occasum, regredietur in castra. » Multa lex ponit in sacramentis et umbris futurorum. Quaedam ergo in semine materialis informitas, quae formata corpus hominis redditura est, in significatione posita est vitae informis et ineruditae. A qua informitate, quoniam oportet hominem doctrinae forma et eruditione mundari, in hujus rei signum, illa purificatio praecepta est post seminis emissionem. Neque enim et in somnis peccatum fit, et tamen etiam ibi praecepta est purificatio. Aut et si hoc peccatum quisqnon arbitrans accidere nisi ex aliquo huius modi desiderio, quod procul dubio falsum est, numquid et solita mensuum peccata sunt feminarum? a quibus tamen eas eadem legis uetustas praecepit expiari non nisi propter ipsam materialem informitatem, quae facto conceptu
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ equis. et asinis ÷ et siquid ẽ corum
quȩ adiuuant hominem: et latine a
iuuando iumenta dicun tur: De canc
autem noluit. utrum ce de porco. et qͣre
noluerit. requirendũ ẽ: et si de omnibꝰ
talibus noluit. quare solum canem
isto loco exceptum fecerit: De mercede
autem meretricis ut diceret. uidetur ea eẽ
causa quia suꝑius ꝓhibuerit ẽẽ merctri.¬
cem de filiab isrł. aut quemqͣm filiorũ
isrł uti meretrice Et ne subriperet cogi-¬
tationi expiari posse hoc peccatum. si ali
quid inde offcͥretur intemplum: dicendũ
suit quod sit abhominatio dño: Mma¬
liter autem ostenditur. quod sicut merceᷤᷤ
ꝓstibuli abhominatio. ẽ. dnõ: sic &e donũ
rapacitatis: Canes enim rapaces signifi¬
cant: Non enim placcre dõ potest obla-¬
tio: quȩ offertur exrapina: Unde ꝑsapi¬
entiam dreitur: Bona iniquorum non
probat altissimus ⁊ nec respicit ioblati-¬
omibus iniquorum: nec in multitudinẽ

Expanded text:
id est equis et asinis et si quid est eorum id est equis et asinis et si quid est eorum quae adiuuant hominem et latine a iuuando iumenta dicuntur. de cane autem noluit; utrum et de porco et quare noluerit, requirendum est et, si de omnibus talibus noluit, quare solum canem isto loco exceptum fecerit. de mercede autem meretricis ut diceret, uidetur ea esse causa, quia superius prohibuerit esse meretricem de filiabus Israhel aut quemquam filiorum Israhel uti meretrice; et ne subreperet cogitationi expiari posse hoc peccatum, si aliquid inde offerretur in templium, dicendum fuit quod sit abominatio Domino. Moraliter autem ostenditur quod sicut merces prostibuli abominatio est Domino, sic et donum rapacitatis. Canes enim rapaces significant. Non enim placere Deo potest oblatio quae offertur ex rapina; unde per Sapientiam dicitur: « Dona iniquorum non probat Altissimus, nec respicit in oblationibus iniquorum, nec in multitudine