comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Illi in hoc seculo nobis in cõsũmna¬
cõe mũdi płiq eciam opinantur
ꝙ aius ħ rogum sibi ipã succendat
or.fidei quoq discrecõnẽ
uideatur afferre. In originẽ
bllo putatis eẽ qd̾ uascim. Quam
epuo quantierurgimus. Et si ñ
als iste mirabilis: Cur artificem
nõ uidemus. opus uidemus. I
uaria officia ususq formatur. uũ
forma creccior status excelsior fa
tas. Ignota certa nobis sunt ua¬
ture organa s nota mistia. Et tu
em fiustr et tuũ corpꝰ semĩ est re¬
surrectur ⁊birdi paulinua disce

Expanded text:
esimus: illi in hoc saeculo, nobis in consummatesimus: illi in hoc saeculo, nobis in consummatione mundi. Plerique etiam opinantur quod avis haec rogum sibi ipsa succendat,or, fidei quoque discretionem videatur afferre: in originem ihilo putatis esse, quod nascimur. Quam ex parvo quanti exsurgimus! Et si nontus iste mirabilis, cujus artificem non videmus, opus videmus, in varia officia ususque formatur? Unde forma erectior, status excelsior, fatas? Ignota certe nobis sunt naturae organa, sed nota ministeria. Et tu semen fuisti, et tuum corpus semen est resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
uicuus expint unda płirq litto¬
rib. qd̾ uisi ita eẽt difficileciedo
deo foret dispsa couecte dissipata
sociare cui mũdus obtẽpat. nu¬
ta obsetinitur elem̃ta seruit uatꝰi
qi nõ m aioris iniraculi sit lumĩ
gone arabie cui nom̃ ẽ. fenx redi¬
iuo sue carius. humore reꝑabil
cũ mortua fuit reuuuscit. Solos ñ
aronus hoĩes rsuscitari: at qui
uature sue estimacione recognoint
becam sibi de thure i mirra i oetis
ocorib adornare. Cõpletoq ope pa¬
at ac tẽpe intrare illo et emori. ex
auꝰ humore oriri uniem paulatun¬
q eum maiuis eiusdem figuram
cõcrescere usumq formari. Sub¬
inrcaui quoq remigio pẽuarum
renouate uite officia munere pi¬
etacis ordiri. Naui thecam illam
tumulun corꝑis ul ĩcun abilum
rsurgentis uiqua deficiens occidͭ
et occidens resurgit ex ethiopia i
lpaioniam uehit atq ita resurrec¬
dde aiis hꝰ locoꝵ incole cõpletum
qͥngentor auoꝵ tẽ̾pus incelligunt

Expanded text:
is exspuit unda plerumque littoribus. Quod ni ita esset, difficile, credo, Deo foret dispersa connectere, dissipata sociare; cui mundus obtemperat, muta obsequuntur elementa, servit natura: quasi non majoris miraculi sit limum gione Arabiae, cui nomen est phoenix, redivivo suae carnis humore reparabilis, cum mortua fuerit, reviviscit; solos non credimus homines resuscitari? Atqui hoc naturae suae aestimatione cognoverit, thecam sibi de thure et myrrha, et caeteris odoribus adornare, completoque opere pariter ac tempore, intrare illo, atque emori: ex cujus humore oriri vermem, paulatimque eum in avis ejusdem figuram concrescere, usumque formari, subnixam quoque remigio pennarum, renovatae vitae officia munere pietatis ordiri. Nam thecam illam, vel tumulum corporis, vel incunabulum resurgentis, in qua deficiens occidit, et occidens resurgit, ex Aethiopia in Lycaoniam vehit: atque ita resurrectione avis hujus, locorum incolae completum quingentorum annorum tempus intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uocem mulieris tue et mandu
nicabis fructũ eius oĩb diebus
nte tue spnlas et cribulos g̾un¬
uabit tibi et edes pabulumꝰ ag̾
incũ sudore uultus tui mandu¬
cibis panem tuũ donec uerita¬
ls reuertaris in t̾ram exqua

Expanded text:
uocem mulieris tuae et mandunivitae tuae. Spinas et tribulos germinabit tibi, et tui, in sudore vultus tui manducabis panem tuum, donec revertaris in terram, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
tibi s dixit. Mauducabis panẽ
tuum uisudore donec reu̾taris
int̾ram. uides inortem magis me¬
tam ẽẽ penarum urãrum qua cur¬
sus inte huiꝰ inciditut. Ergo mor
non solum malũ. uonest. s etiã
bonum est demq probono queri¬
tuc sicut sqpͥtum. Querent hoiẽs
mortem et nõ ĩuement eam. Qͦ¬
rent cnĩ illi qui dicturi sunt mõ¬
tib. Cadite suꝑ uos. et collib op¬
ite nos. Queret eciam aĩa illa q̃
peccat. Querit diues ille poficus

Expanded text:
tibi; sed dixit: Manducabis panem tuum in sudore, donec revertaris in terram. Vides mortem magis metam esse nostrarum poenarum, qua cursus hujus vitae inciditur? 39. Ergo mors non solum malum non est, sed etiam bonum est. Denique pro bono quaeritur, sicut scriptum est: Quaerent homines mortem et non invenient eam . Quaerent enim illi qui dicturi sunt montibus: Cadite super nos, et collibus: Operite nos . Quaeret etiam anima illa, quae peccat. Quaerit dives ille
Abbreviated transcription (Latin):
noꝰ sepat in mortali uos conse¬
crat. Alia uors ẽ uite huiꝰ excessꝰ
qua mortuus ẽ patriarcha ab̃¬
ham pacrialrcha doid. et sepul
ti cũ pacribus suns cũ aĩa uexu
corpis libatur. Tercia mors ẽ deq̾
dictum ẽ. Dumtte mortuos sepe¬
lire mortuos suos. Ea morte ũ
solun caro s eciam aĩa moritur.
dĩa eiñ que peccauerit ipã mo¬
rietur. moritur eĩ dũo non natu¬
r infirinitate s culpe. S ħuiors
io pfimccio huiꝰ ẽ uite. s lapsus
euoris. uua gͦ ẽ mnors spiritalis a¬

Expanded text:
nos separat, immortali nos consecrat. Alia mors est vitae hujus excessus, qua mortuus est patriarcha Abraham, patriarcha David, et sepulti sunt cum patribus suis; cum anima nexu corporis liberatur. Tertia mors est, de qua dictum est: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Ea morte non solum caro, sed etiam anima moritur: Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Moritur enim Domino, non naturae infirmitate, sed culpae. Sed haec mors non perfunctio hujus est vitae, sed lapsus erroris.
Abbreviated transcription (Latin):
solum hoiẽm. Maluit eł deus plu¬
res s eẽ quos saluos face̾ posset
Ibuꝰ douaret peceãtum. qua
uũ solum adam qui liber eẽt
al pa. Deuq quia ioem utri¬
us auctorẽ operis. uenit uihuc̃
iuudunꝰ ut saluos faceret pͤ¬
atores. Postremo nec cayn par¬
nicidiũ reie prius generares fi¬
uos passus est interire Ergo pp̃¬

Expanded text:
solum hominem esse. maluit enim deus plures esse quos saluos facere posset, quibus donaret peccatum quam unum solum Adam, qui liber esset a culpa. denique quia idem utriusque auctor est operis, uenit in hunc mundum, ut saluos faceret peccatores. postremo nec Cain parricidii rerum, priusquam generaret filios, passus est interire. ergo p
Abbreviated transcription (Latin):
quod incolatus meus prolonga
est inte tñ uiu̾e ambiguum sit
Pot̾ eĩ dici quis uite uirie hoc est
uite etue.istius uita corporis un¬
litare. Pot ediam dici. uite unue¬
re hoc ẽ uł quecũq uł sciñ istius
uite hre desid̾iũ cor̾lis. uti u̾bi g¬
ciã. Siquis iõ boneste pucet eẽ
unuendum ut is logeuitatẽ iute
boins actib consequatur: qua¬
les płiq infiriniores sunt. quod
huita delectat sicut ergo uiten
ne quid sit accpinus. quid sit mo¬

Expanded text:
quod incolatus meus prolongatquod incolatus meus prolongatest, uitae tamen uiuere ambiguum sit. potest enim dici quis uitae uiuere, hoc est uitae aeternae istius uita corporis militare, potest etiam dici uitae uiuere, hoc est uel quemcumque uel sanctum istius uitae habere desiderium corporalis, uti uerbi gratia si quis ideo honeste putet esse uiuendum, ut is longaeuitatem uitae bonis actibus consequatur, quales plerique infirmiores sunt quos haec uita delectat. sicut ergo uitae uiuere quid sit accepimus, quid sit mo
Abbreviated transcription (Latin):
qurd sit iuta uue. et quidsit
morte mori. et quid sit uiue mor¬
te ⁊ mori iute consideremus puto eĩ
secundũ scpͥturas quia unta inue
ãimrabilem ꝙͣdã tiam uitam be¬
atam q̃ significet. ⁊ huc uiueirorussi
spirandi munꝰ cũ beate uitegrã
ueluti cõ uĩttum et quatũ ptioa¬
cõue ꝑ mixtum demonstrate inde
ta.contra a inorte mori. quidẽ
aliud uisicum morte corporis de¬
formitatem siginficare morien¬
tis cuiꝰ et caroet cõmum inuen¬
di sine defraudatur ⁊ aiã uite et̾¬
ne usum he̾re uõ possit et eciam
qui uita moritur. ut qui uint
corpore s actu moritur suo: q̃le
illi sunt. qui utait ꝓpheta descen¬
dunt unuifnum uiuentes. ecuia
de qua apostolus dicit. quĩ uiẽc̃
mortua est. Quartum suꝑẽ qͥd̾it
uant. Moritur caro. s in uit graci¬
a mortuoꝵ. Etgo absit anobis ut
ꝑticipes mortis inuamus. S cõ¬
tra ꝑticipes uite moriamur. Scõ
eiñ nec uite. istius se uult esse ꝑti¬
cipem ut ait. dissolui et cũ ipõ eẽ

Expanded text:
quid sit uita uiuere et quid sit morte mori et quid sit uiuere morte et mori uita consideremus. puto enim secundum scripturas quia uita uiuere admirabilem quandam illam uitam beatamque significet et hunc uiuendi usum spirandique munus cum beatae uitae gratia ueluti coniunctum et quaione permixtum demonstrare videata. Contra autem morte mori quid est aliud, nisi cum morte corporis deformitatem significare morientis, cuius et caro communi uiuendi munere defrudetur et anima uitae aeternae usum habere non possit? est etiam qui uita moritur, ut qui uiuit corpore, sed actu moritur suo, quales 1111 sunt qui, ut ait propheta, descendunt in infernum uiuentes et illa de qua apostolus dicit quoniam uiuens mortua est. quartum superest, quouant. moritur caro, sed uiuit gratia mortuorum. ergo absit a nobis, ut participes mortis uiuamus, sed contra participes uitae moriamur; sanctus enim nec uitae istius se uult esse participem, ut ait: dissolui et cum Christo e
Abbreviated transcription (Latin):
cionem si paritura. nõ debuit ab
usu dine oꝑaciomis excludi. Quã¬
uis eĩ adam nõ ẽ seductus inulier
Ã seducta et inp̾uacica cõne fuerit
ociosum. quod nõ deca dem t̾ra de
qua plasinatus ẽ adã. s de ipĩus
a de costa facta sit mulier. ut sciremꝰ
uuam iunuiro⁊ muliere corporis eẽ
uaturam. iuiuĩfontẽ gen̾is huãm.
Iõ uõ duo. a pͥnapio facti uix et mbr̾
uaturã uolens hõim ꝯstitue deus
abimo pͥncipe creature hus incipiens
multarũ ⁊ dispatiũ naturarumeu¬
pint facultatem. faciamiis inquit
ore accipis adiuntoriũ maior q̃dã
incã generacioiis oꝑacio musie¬
ris repperitur sicut utius t̾re q̃ se¬
irma pͥo accepta cohibendo paula¬
tu fotu suo adolesce̾ facit ⁊ produc̃
insegetem. In eo igitur aouitoriũ
bonum mulieris quãquam ecia
inferior dicatur adiutor ut nĩusu
repperimus humano quia dig¬
intate pociores pliu aduitoren

Expanded text:
tionem sibi paritura non debuit ab usu diuinae operationis excludi. quamuis enim Adam non est seductus, mulier autem seducta in praeuaricatione fuerit, illud otiosum, quod non de eadem terra, de qua pla- smatus est Adam, sed ae ipsius Adae costa facta sit mulier, ut sciremus unam in uiro et muliere corporis esse naturam, unum fontem generis humani. ideo non duo a principio facti uir et mulienaturam uolens hominum constituere deus ab uno principio creaturae huius incipiens multarum et disparium naturarum eripuit facultatem. faciamus inquit ore accipis adiutorium. maior quaedam in causa generationis operatio mulieris repperitur sicut istius terrae, quae semina primo accepta cohibendo paulatim fotu suo adolescere facit et producit in segetem. in eo igitur adiutorium bonum mulieris, quamquam etiam inferior dicatur adiutor, ut et in usu repperimus humano, quia dignitate potiores plerumque adiutore
Abbreviated transcription (Latin):
ueritut hoc ẽẽ contraniũ. ut hic
biñ nd eẽ diceret cũ insupiorib
bonu esse dixisset. Set hoc ibi cog¬
nosce. ubi solum adau fecit cet̾m
ubi coĩder cõprehendit uirũ ⁊ inu¬
lierem factos. licet ne ibi quiden
dixit specialr̃. tũ quia postã hab
uidit. deus oiã que fecit et ecce bo¬
ua ualde. eiudert̾ ẽ declaratum
bonũ ẽẽ qd̾ iuir sit factus et mu¬
lier. S ex hac questione alia q̃sti¬
orursus einersit. Quõ eĩ qñ solus
factus adam. nõ dictumẽ bonũ
eẽ factum adam. Qñ ã et mulier
ex cofacta est: cuc̃ ẽẽ bona oiã con¬
phensum ẽ Licet illic oẽm lauda
factus ẽ adam nõ solum nequa¬
ꝙͣ predicacio bom cõplacito opiad¬
iecta sit. s eciam dictũ sit. nõ ẽẽ bo¬
uũ solum hoĩem cũ sciamus añ¬

Expanded text:
ueniretur hoc esse contrarium, ut hic bonum non esse diceret, cum in superioribus bonum esse dixisset. sed hoc ibi cognosce, ubi solum Adam fecit. ceterum ubi communiter conprehendit uirum et mulierem factos, licet ne ibi quidem dixerit specialiter, tamen quia postea habet: uidit deus omnia quae fecit, et ecce bona ualde, euidenter est declaratum bonum esse quod et uir sit factus et mulier. sed ex hac quaestione alia quaestio rursus emersit. quomodo enim quando solus factus Adam, non dictum est bonum esse factum Adam, quando autem et mulier ex eo facta est, tunc esse bona omnia conprehensum est? licet illic omnem laudaufactus est Adam. non solum nequaquam praedicatio boni conplacito operi adiecta sit, sed etiam dictum sit non esse bonum solum hominem. cum sciamus
Abbreviated transcription (Latin):
stringitur m̃culis mortis et̾ne.
Mortiuis ẽ morti. hoc ẽ mortuus
pccõ. uortuꝰ ẽ pene. cui contraci¬
iumẽ pene uiuere ħ ẽ qñ quiuiuit
ad penam iuuit ad inortemt qui
autẽ moritur adpenã. moriturao
mortem. Est ĩ qui uihacuita poa¬
tus moriatur aduitã sicꝰ illequi
uita eor qui deo inuũt mala uita
eor qui podõ uuuit Est eciã media
uita ut ammancũ ceteroꝵ sicut
hẽs scpͥtum producat t̾ra aiãm
uiuentẽ̾ secinidum gemis ẽ uita

Expanded text:
e. mortuus est morti, hoc est mortuus est peccato, mortuus est poenae. cui contrarium est poenae uiuere, hoc est quando qui uiuit ad poenam uiuit ad mortem. qui autem moritur ad poenam moritur ad mortem. est etiam qui in hac uita positus moriatur ad uitam, sicut ille qui uita eorum qui deo uiuunt, mala uita eorum qui peccato uiuunt. est etiam media uita ut animantium ceterorum, sicut habes scriptum: producat terra animam uiuentem secundum genus. est uita
Abbreviated transcription (Latin):
uiamus pccõ. Sicut autem figu¬
cũdum illud. Aiã que peccat ipã
moriecur. Dicitur mors coĩter
sicut hẽs. u̾bigr̃a quia adã uixit
tot ãnos et mortis ẽ ⁊apposi¬
tus ẽ ad prẽs suos. Dicitur giam
mors ꝑ baptisinatis sacram̃tum
sicut hẽs. Consepulti euĩ sunius
cũ illo ꝑ bapm̃ in morte. Et alibi.si
a̾mortui sumus cũ xpõ. credimꝰ
eciam qr simul uiuenius cũillo.
uides quia mors quidẽ appella
a dix̃doꝰ non eẽ bonum solum
esse boiẽm. Primo oĩm cognosce
quia insupiorib ubi hoiẽm fure¬
it deus deluno t̾re. nõ adoidit. in¬
dit deus quia bonũẽꝙ̃ adin uisi¬

Expanded text:
t a peccato. sicut autem figucundum illud: anima quae peccat ipsa morietur. dicitur mors communiter, sicut habes uerbi gratia quia Adam uixit tot annos et mortuus est et adpositus est ad patres suos. dicitur etiam mors per baptismatis sacramentum, sicut habes: consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem et alibi: si autem mortui sumus cum Christo, credimus etiam quia simul uiuemus cum illo. uides quia mors quidem appellata dixit dominus non esse bonum solum esse hominem. primo omnium cognosce quia in superioribus, ubi hominem finxit deus de limo terrae, non addidit: uidit deus quia bonum es
Abbreviated transcription (Latin):
uaricataman datum eciã iuirum
suũ trax̾it in errorẽ et incentum̃
eiꝰ extitecit. Sugitur iuroculpe
auctor ẽ. mulier ꝙad̾m pro bo¬
no uidetur adiecta: u̾m sicõside¬
tes quia deo uniu̾sitatis ẽ cura. t¬
uemies plus place domino debu¬
isse. id inquo eẽt causa uinusita¬
tis ꝙͣ condep̃nandam fuisse ilid̾

Expanded text:
uirum suum traxerit in errorem et incentiuum eius extiterit. si igitur uiro culpae auctor est mulier, quemadmodum pro bono uidetur adiecta? uerum si consideres quia deo uniuersitatis est cura, inuenies plus placere domino debuisse id in quo esset causa uniuersitatis quam condemnandum fuisse illud
Abbreviated transcription (Latin):
umus arbitra¬
bamur in qua
uitam beatam
positam ẽẽ ulłi
dubitau̾nt quã
scͥptuta appellat uitam et̾nam tã¬
tus em̃ splendor houestatis ẽ ut
uitam beatam efficiant trauquil¬
litas consciencie ⁊ securitas ĩno¬
cencie. Et ĩo sicut exortus sol lu¬
ueglobum et cet̾a stellarum ab¬
scondit luuma: ita fulgo honesta¬
cidubi u̾o. ⁊ ui corupto uibrat de
nõ aliems estimatur iudicus s do¬
mesticis pcipr sensibus tanquam
sii udex n eĩ populares opino¬
nes ꝓmn̾cede aliqua t̾ quirit n ꝓ
supplicio pauet. Itaq ꝓ mmis seq¬
tur glam co magis supcamemi

Expanded text:
 arbitraremur, in qua vitam beatam positam esse nulli dubitaverunt, quam Scriptura appellat vitam aeternam. Tantus enim splendor honestatus est, ut vitam beatam efficiant tranquillitas conscientiae, et securitas innocentiae. Et ideo sicut exortus sol lunae globum et caetera stellarum abscondit lumina, ita fulgor honestatis, ubi vero et incorrupto vibrat decnon alienis aestimatur judiciis, sed domesticis percipitur sensibus, tamquam sui judex. Neque enim populares opiniones pro mercede aliqua requirit, neque pro supplicio pavet. Itaque quo minus sequitur gloriam, eo magis super
Abbreviated transcription (Latin):
scͥtum ẽ in aanticis. Exui tumcã
ineam quõ in duam eam. laui pe¬
des meos quõ in quinabo eos. Mor¬

Expanded text:
st enim in Canticis: exui tunicam meam, quomodo induam eam? laui pedes meos, quomodo inquinabo eos? mor
Abbreviated transcription (Latin):
quaquam ĩuenta ẽ sepultura. In¬
uentus achab non ĩuentus helyas.
Et sapiencia dei dixit. Querent me
actorem summ prodit. uñ et chebi¬
tes ait Inueui qm̃ fecisti inalum

Expanded text:
quaquam inuenta est sepultura. inuentus est Achab, non inuentus Helias, et sapientia dei dixit: quaerent me auctorem suum prodit. unde et Thesbites ait: inueni quoniam fecisti malum
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ ĩ potestatem ip̃uis. Captinag̾
opulencia est: paptas liba. Serintꝰ
dunces ac isera quidem serintu¬
te seruitis qui ẜuitis errori sintis
cupiditatis. ẜintis auaricie queex¬
pleri non pot̾ Surges quidam in¬
saciabilis rapidior ẽ cum illata de¬
mergit et pucei modo cũ exiuroat¬
adioret inchil. sibi profuturam
uł hoc exemplouos ãmom̾ cõueit.
Puteus enĩ sunchil haurias merti
ocio et de gem̾ situ facile corrũpit:
Et̾icitus aut nitescit ad spẽm dulces¬
cit ad pocum. Ita et aceruus dunci¬
atum cumulo han̾osus speciosꝰ
ẽ usu. ociosus ãmutilis hẽtur. Dir¬
mato igitur aliquid de hoc puteo
Ignem ardentem iestringuet aqua
et elemosina resistit peccatis Aq̃
aut̃ statina cito u̾mies. facit. Non
stet chesaurus tuus. nestet igins
tuus. Stabit inte: insi cũ oꝑibus tu¬
c miseracionis. auerteris. Iuqͣntis
sis diues incendns considera.Ti¬
auox ẽ dicentis. Pr̃.abraham. dic
zaro ut extremum digiti sin ĩtĩgua

Expanded text:
us. captiua igitur opulentia est, paupertas libera. Seruitis, diuites, ac miseram quidem seruitutem, qui seruitis errori, seruitis cupiditati, seruitis auaritiae, quae expleri non potest. gurges quidam insatiabilis rapidior est, cum inlata demergit, et putei modo cum exundatadrodit nihil sibi profuturam. uel hoc exemplo uos admoneri conuenit. puteus enim, si nihil haurias, inerti otio et degeneri situ facile corrumpitur, exercitus autem nitescit ad speciem, dulcescit ad potum. ita et aceruus diuitiarum cumulo harenosus speciosus est usu, otio autem inutilis habetur. deriuato igitur aliquid de hoc puteo. ignem ardentem restinguet aqua et elemosyna resistet peccatis, aqua autem statiua cito uermis facit. non stet thesaurus tuus nec stet ignis tuus. stabit in te, nisi eum operibus tuae miserationis auerteris. in quantis sis, diues, incendiis considera. tua uox est dicentis: pater Abraham, dic Lazaro, ut extremum digiti sui intinguat
Abbreviated transcription (Latin):
suũ qui fec̃ eum et quicũq exea
plebe crediderit tanquam obluu¬
one reuocatur. effraim aut̃ fecun¬
ditatem fidei int̾pretacione noĩs
pollicetur. qui auxit prẽm sicut ait
io seph dicens qui auxit me deus
augens prẽui et deum ꝓpriũ nou
reliuquens. Demq spiritalr depo¬
pulis hoc eẽ mistiũ senior declaram
Nam cum filius eum putaret erel¬
se ulcio hebessioris affectus cõuiti
uoluit mamus eius dicens. Pon
sic pr̃. hic eĩ pͥmituis ẽ moye dex¬
teram tuam supͣ caput eius. et no¬
luit. s dixit scio fili. scio. Et hic etit
ipopulum. et hic ex altabituts
frꝰ eius iunor inaior illo erit et se¬
mel ilius erit inultitudo gencũb¬
Derq preferendum effrauti seno

Expanded text:
suum, qui fecit eum, et quicumque ex ea suum, qui fecit eum, et quicumque ex ea plebe crediderit tamquam ex obliuione reuocatur. Ephraem autem fecunditatem fidei interpretatione nominis pollicetur, qui auxit patrem, sicut ait ipse Ioseph dicens: quia auxit me deus augens patrem et deum proprium non relinquens. denique spiritaliter de populis hoc esse mysterium senior declarauit. nam cum filius eum putaret errasse uitio hebetioris aspectus, conuertere uoluit manus eius dicens: non sic pater; hic enim primitiuus est. inpone dexteram tuam supra caput eius. et noluit, sed dixit: scio, fili, scio. et hic erit in populum, et hic exaltabitur, sed frater eius iunior maior illo erit, et semen illius erit multitudo gentiumdenique praeferendum
Abbreviated transcription (Latin):
nom egregius predicator pat̾ne be¬
nediccionis bereditatem sibiquo¬
q profecisse facile cõprobaret quã
quam pclara inħ inyst̾ia. quod
sumens ioseph filios suo quos sus¬
ceꝑat inegypto. efframi ad dexte¬
ram suam ad sustram ã isrł prĩs
sun manasseu. q̃ ad simstram suã.
ut ad dexteram eẽt isrł et applicuit
eos añ prẽm suum extendens aũ
isrł uiauum dext̾am imposint a¬
pra capud effraim qui erat uuuor
et stabat ad sinstram aui et sims¬
tram siam ĩposuit supͣ manassen
quierat ad dexteram et ita ĩmin¬
tatis inanib benedixit eos. In quo
et loseph nature ordinem serua¬
uit et serori filio plus defret sic̃
ysalc quoq mesan priorẽ filiũ be¬
nediccom defre cupiebat. S insorẽ
filiũ in cypo unnoris populi credi
prefcirdũ sicut erat ip̃e amatre p̾¬
latus. Demnq inanasses exobliui¬
one latina int̾pretacione signatur.
eo qd̾ populus uideoꝵ oblitus deũ

Expanded text:
noui egregius praedicator paternae benoui egregius praedicator paternae benedictionis hereditatem sibi quoque profecisse facile conprobaret. quam praeclara in hoc mysteria, quod sumens Ioseph filios suos, quos susceperat in Aegypto, Ephraem ad dexteram suam, ad sinistram autem Issui: Manassen autem ad sinistram suam, ut ad dexteram esset Israel, applicuit eos ante patrem suum. Extendens autem Israel manum dexteram, imposuit super caput Ephraem qui erat junior et stabat ad sinistram avi: et sinistram suam posuit supra Manassen qui erat ad dexteram, et ita immutatis manibus, benedixit eos. In quo et Joseph naturae ordinem servavit, ut seniori filio plus deferret, sicut Isaac quoque in Esau priorem filium benedictionem deferre cupiebat, sed minorem filium in typo iunioris populi credidit praeferendum, sicut erat ipse a matre praelatus. denique Manasses ex obliuione Latina interpretatione signatur, eo quod populus Iudaeorum oblitus est deum
Abbreviated transcription (Latin):
discimus de pr̃iar¬
referre reuerençiãi
cũ legimus qm̃i
qui bene dicebatͤ
a pre benedictus erat. et qui maleoi¬
cebatur aprẽ inaledictꝰ erat. Ideo
hanc parentibus grãm donauit de
ut filioꝵ pietas prouocetur. Prero¬
gatuia igitur. parentum disciplina
est filioꝵ. honora ergo prẽm. ut be¬
uedicat te. honoret᷑ prẽm pius pp̃
grãmi ingratus protimore.Et si pau¬
per ẽ pr̃. et non habet dunciarum
copias relinquat filus. ht̃ tũ ultiẽ
benedictionis hereditatem quascĩfi¬
cacionis opes successoribus largita¬
tur. et inulco plus ẽ beatum quam
diuitem fs. festinabat ioseph sum̃e
benedictõm. Deinq et filios suos
obtulit inauassen. et effraim. quos
benedixit iacob ut quia duo detim
hẽbat Ellios. et tͥcius decimus.apłs
futurus erat paulus quasi posti¬
or electus c̾cia decima trib de manas¬
se. et efframi neptib scificaretur in
utrumq diuisa quo paulus non
extra pr̃num tribiium uinnerum
ĩuemretur qui uet̾is cesttam̃ti et

Expanded text:
discimus parreferre reue- I rentiam, cum legimus quoniam qui benedicebatur a patre benedictus erat et qui maledicebatur maledictus erat! ideo hanc parentibus gratiam donauit deus, ut filiorum pietas prouocetur. praerogatiua igitur parentum disciplina est filiorum. honora ergo patrem, ut benedicat te. honoret patrem pius propter gratiam, ingratus pro timore. etsi pauper est pater et non habet diuitiarum copias, quas relinquat filiis, habet tamen ultimae benedictionis hereditatem, qua sanctificationis opes successoribus largiatur. et multo plus est beatum quam diuitem fieri. festinabat-Ioseph sumere benedictionem. denique et filios suos optulit Manassem et Ephraem, quos benedixit Iacob, ut quia duodecim habebat filios et tertius decimus apostolus futurus erat Paulus quasi postor electus, tertia decima tribus de Manasse et Ephraem nepotibus sanctificaretur in utrumque diuisa, quo Paulus non extra paternarum tribuum numerum inueniretur, qui ueteris testamenti et
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ disputacionis sue aculeo ure¬
re magis egce m̃tis uiscera cupies.
quã secare. sncensũ oraciomis et ca¬
siam et guttam que sepulture iu¬
signia eẽ dauid. dauro ꝓphã nos do¬
cuit dicens. Mirra et gutta et cas
auestim̃tis tuis. uemit enĩ paulu:
crtẽ dni p̾dicare. ilicem semp iurẽ¬
tem et iices quarũtesta duriofruc¬
tus fructus den erior. merico qnur
uitga sacerdotalis. iliron iucina
et ierenne baculum hunsmodi. Ar¬
gencũ quoq duplex. non ociosanu
nuniera eẽ quis dubitet. cũ et prĩar¬
che inta et apostoli sermo sempiures¬
fulgore iesplendeat. Nec in m̾ito du
argentum referunt ĩ quib pauli p̾¬
figurabatur aduentus. qui laboran¬
tes p̾str̃os inu̾bo atq doctrina dupli

Expanded text:
morem disputationis suae aculeo, uremorem disputationis suae aculeo, urere magis aegra mentis uiscera cupiens quam secare. incensum orationis et casiam et guttam sepulturae insignia esse Dauid propheta nos docuit dicens: murra et gutta et casia a uestimentis tuis. uenit enim Paulus crucem domini praedicare, ilicem semper uirentem et nuces, quarum testa durior, fructus tenerior — meritoque uirga sacerdotalis Aaron nucina et Hieremiae baculum huiusmodi —, argentum quoque duplex. non otiosa munera esse quis dubitet, cum et patriarchae uita et apostoli sermo semper uiresfulgore resplendeat? nec inmerito duplex argentum referunt, in quibus Pauli praefigurabatur aduentus, qui laborantes presbyteros in uerbo atque doctrina dupli
Abbreviated transcription (Latin):
prĩarche. et iun quidẽ argentum de¬
tulerant. s bonus ioseph fcũtum
Portat autem frim̃tum hoc asimus
ille ante mmũdus in lege. s iam mi¬
dus in grã Tenebatur tam̃ beniamĩ
unrior. et patrio adhuc herebat affec¬
tu. Denebant eũ legis iuuncula mos
pat̾inis. fames uiuales cebat qr sero
uemebat. Int̾ceount ꝓ eo duo. rubẽ
et uidas. Hoc ẽ humilitas atq confe¬
sio. his uadib apud prem utitur
his cõmittitur. Quoꝵ unnus prmm¬
tuius alius resuscitatus. lex p̾mi¬
tiua euangeliũ resuscitat his de¬
ducitur benanũ unnor et bonis o¬
dorib comitatus adueint portaus
setũ resinã qua lapides marmoꝵco
nectuntur eo qd preoicacione pp̾atã¬
quam spicitali resina uiuos sapides
etiã iste cõnectet. portans eciam in
quo uoxia uuliu̾s uit̾ius eredunt᷑
sũ acerbitate. Aliqua seccionis talis
eĩ ꝑalili p̾dicacio ut putrem aboles
affectũ corruptũ que euacuaret hũ¬

Expanded text:
patriarchae. et illi quidem argentum depatriarchae. et illi quidem argentum detulerant, sed bonus Ioseph frumentum portat autem frumentum hoc asinus ille ante inmundus in lege, sed iam mundus in gratia.- Tenebatur tamen Beniamin iunior et patrio adhuc haerebat adfectu. tenebant eum legis uincula, mos paternus. fames inualescebat, quia sero ueniebat. intercedunt pro eo duo, Ruben et ludas, hoc est humilitas atque confessio. his uadibus aput patrem utitur, his committitur, quorum unus primitiuus, alius resuscitatus. lex primitiui, euangelium resuscitati. his deducitur Beniamin iunior et bonis odoribus comitatus aduenit portans secum resinam, qua lapides marmorum conectuntur, eo quod praedicatione propria tamquam spiritali resina uiuos lapides etiam iste conecteret: portans etiam mel, quo noxia uulneris interius exeduntur sine acerbitate aliqua sectionis. talis enim Pauli praedicatio, ut putrem aboleret adfectum conruptumqne euacuaret u
Abbreviated transcription (Latin):
odecem ꝓgunt nõ ꝑgit iunior so
nlit eũ pr̃ ne contingat inquit eũ
infirimtas. ad huc obuorius eratĩ¬
friitati bemaimi. Iumnor pacciat¬
chaqurde legitur beniamui. d ille ex
trebil bemauñ paulus p̃figuratur
rerito iacob de euis infirmitatedis¬
pistelut dubitabat.demq infiri¬
aasẽ ut sanaretur Eecitatem pasr
nq ulla cecitas ium attulit. Acci¬
piunꝰ historiã cognoscamus init¬
umi. Sine bemain patriarche primo
porrexerant. sũ paulo apli ut̾q non
prius aduenit s accersitus ap̾ims
suyiorẽ mercem pͥoꝵ suofecit aduẽ¬
tu. Et inquit frim̃ĩtũ in egẏpto. hoc
ẽ ubi maior fames ibi maior ubtas.
Est maginum frumĩtũ in egypto de¬
mq et deus pr̃ dicit Ex egypto uo¬
cami filium meum. Ex isto grano il¬
lafeciniditas. Neq eĩ messid esse po¬
tuiss. uͥ egỹpcugrauum an seiuisent.
Est ergo frimĩtum qd̾ nemo aneẽ
credebat. In hoc stinũco negociant

Expanded text:
ideo decem pergunt, non pergit iunior. non ideo decem pergunt, non pergit iunior. non misit eum pater, ne contingat inquit eum infirmitas. adhuc obnoxius erat infirmitate Beniamin iunior. patriarcha quidem legitur Beniamin, sed ille ex tribu Beniamin Paulus praefigurabatur. merito Iacob de eius infirmitate dubitabat. denique infirmatus est, ut sanaretur: caecitatem passunique illa caecitas lucem adtulit. accepimus historiam, cognoscamus mysterium. sine Beniamin patriarchae primo perrexerant, sine Paulo apostoli. uterque non primus aduenit, sed arcessitus a primis uberiorem mercem priorum suo fecit aduentu. est inquit frumentum in Aegypto, hoc est: ubi maior fames, ibi maior ubertas est. magnum frumentum in Aegypto. denique et deus pater dicit: ex Aegypto uocaui filium meum. ex isto grano illa fecunditas; neque enim messis esse potuisset, nisi Aegyptii granum ante seuissent. est ergo frumentum, quod nemo ante esse credebat; in hoc frumento negotiantur
Abbreviated transcription (Latin):
pauci offerant ꝑtimorẽ suum est
ue proauctore. quod soliturus lege
non mediocus iste contractus est.
spon̾sus exclusit iõ foris uelicte st̃
quia uenale oleum non emerunt.
uñ dicitur his ite pocius aduendẽ¬
tes et eunte uobis. Et negociator
uõ inm̃nto p̾dicatur. qui uendidit
oĩa sua et emit margaritam. xuii.
Ti acobdicit filas sins. Qua¬
re pigri estis. Eoce audimqr ẽ
frimitũ in egypto. Descendite illo.
et einte uobls escas. Non seinel hoc
iacob dixit. Cotidie oĩb filus sus
dicit. qui serins uenuit. ad grãn
frum̃to grauũ ẽ ꝙresurgit. Qiung
fam̾ suitdui sue seguitie debet adscr¬
dum foris positi multi circumenut
d hanc negãcionẽ pͥus senex au¬
dit. S ille se̾uex in quo ẽ fideilon¬
gena caiicies. Por senex intelligit
in quo uenerabiłẽ senectus et c̾tas
senectutis uita ĩmaculata. Necõs
auc uegociacionẽ suscipiunt insi łi¬
I iacob. et ip̃e proueccioris etatis

Expanded text:
pauci offerunt per timorem. suum est pauci offerunt per timorem. suum est ue pro auctore quod soluturus es lege. non mediocris iste contractus est, sponsus exclusit, ideo foris relictae sunt, quia uenale oleum non emerunt. unde dicitur his: ite potius ad uendentes et emite uobis. et negotiator non inmerito praedicatur, qui uendidit omnia sua et emit margaritam. Et Iacob dixit filiis suis: quare pigri estis? ecce audiui quia est frumentum in Aegypto. descendite illo et emite nobis escas. non semel hoc Iacob dixit, cotidie omnibus filiis suis dicit, qui serius ueniunt ad gratiafrumento granum est quod resurgit. qui igitur famem sustinet suae segnitiae debet adscrdum foris positi multi circumeunt. sed hanc negotiationem prius senex audit, sed ille senex, in quo est fidei longaeua canities, prior senex intellegit, senex, in quo uenerabilis est senectus et aetas senectutis uita inmaculata. nec omnes hanc negotiationem suscipiunt nisi filii Iacob et ipsi prouectioris aetatis.
Abbreviated transcription (Latin):
dite panes meds. et iõ ab illo odio
solo dicitur Doꝰ pascit me. et inch
inͥ deerit qui satrraitur axp̃o. Ape¬
rint ergo horrea suaxͤ et uendebat.
non eraͦ pectñe. s fidei p̾cium. et de¬
uociomis scipendiũ querens. uen¬
debat ã nõ pautis ĩuidea. s uende¬
bat oĩbus ut ab unnu̾sis nacio¬
uib credetur et oĩns regiones ue
uĩta. quibꝰ fam̃ possumus repel¬
lere Nemo pauptatis sue cõtem¬
placione reuocetur. Nemo uereat
qui argentum nõ habr. Nõ querit
ip̃c argentum s fidem que argen¬
to p̾ciosiqr ẽ. Deuiq eunt eam pe¬
trus qui nõ hẽbat argent̾. argent
inquit et aurum nõ hẽo s quodłi¬
bula. et ꝓpha ysaias dicit. qui sis¬
tis. ite adaꝙͣ. et quicũq ñ hẽtiol
gentumite emite. ⁊ bibite. et mri¬
ducate sine argento et p̾cio u
p̾ciũ soluit quia nõ au̾ro et aug̃¬
to s paoso nos redemit sãguie
ergo id precium debes. quo emptus
es. Et si ille non semp exigat tu tam̃¬

Expanded text:
dite panes meos, et ideo ab illo solo dicitur: dominus pascit me, et nihil mihi deerit qui saturatur a Christo. aperuit ergo horrea sua Christus et uendebat non aera pecuniae, sed fidei pretium et deuotionis stipendium quaerens. uendebat autem non paucis in Iudaea, sed uendebat omnibus, ut ab uniuersis nationibus crederetur. et omnes regiones uenmenta, quibus famem possimus repellere. nemo paupertatis suae contemplatione reuocetur, nemo uereatur qui argentum non habet. non quaerit Christus argentum, sed fidem, quae argento pretiosior est. deniqutrus, qui non habebat argentum. Argentum, inquit, et aurum non habeo: sed quod hbula . Et propheta Esaias dicit: Qui sititis, ite ad aquam; et quicumque non habetis argentum, ite, emite, et bibite, et manducate: emite sine argento et pretio vpretium solvit; quia non auro et argento, sed pretioso nos redemit sanguine. Ergo id pretium debes quo emptus es; et si ille non semp
Abbreviated transcription (Latin):
uiutil elł sciencia. Deuiq põc
nesciebam: insi lex dic̾et noncõ¬
cupisces. Et infra. Sine legeem̃
pccm mortuũ ẽ. Qundeĩ rmͦcbi y¬
derat sçire quod uitare nõ pocam
Quid inͥ proderat scire quod lex
carius mec ĩpugnaret Impug̃̃
paulus. et uidet legem carne sue
repugnantẽ legi mentis sue ica¬
tinari se in lege pcã. nec de consa¬
fidit amortis se corpore leberand
et cu ꝙquam opmaris sciencia
non p̾se peccare. Paulus dicit non
enĩ quo duolo facio bonum: s quod
nolo malum hoc ago et tuarbitra¬
tis hoĩ prodeẽ scĩam que delictiau¬
geat iniudiam estotũ ut ꝑfectus pͥ¬
cir nõ p̾sit. Iuadam deus oms̃ hoĩ¬
nes preidebat ⁊ iõ promiscue ge

Expanded text:
inutilis scientia. denique peccatum inutilis scientia. denique peccatum nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces et infra: sine lege enim peccatum mortuum est. quid enim mihi proderat scire quod uitare non poteram? quid mihi proderat scire quod lex carnis meae inpugnaret? inpugnatur Paulus et uidet legem carnis suae repugnantem legi mentis suae et captiuari se in lege peccati, nec de conscfidit se a mortis corpore liberandum: et tu quemquam opinaris scientem non posse peccare? Paulus dicit: Non enim quod volo facio bonum; sed quod nolo malum, hoc ago : et tu arbitraris homini prodesse scientiam, quae delicti augeat invidiam? Esto tamen ut perfectus peccare non possit. In Adam Deus omnes homines praevidebat, et ideo promiscue ge
Abbreviated transcription (Latin):
tibi iudicauit quĩ nudꝰ eẽs nͥ de
ligno a quo pceperam tibi abhoe
solo ne mauducares manducastu
Quod inderetur dare aliquem
intͥprecandi locum insi mulier
insuꝑioribus dicente sec pente
quiduciq dixit deus ut edatis
aboĩ ligno. quodẽ inpara dyso
respondiss ꝙ ẽ in medio padysi
dixit deus non manducabicis
exeo. In quo ꝙͣiuis mulieris pre¬
uaricature fides indeatur iit̾it¬
inior. tñ nõ oĩbus adam spoliab
uirtutibus. ut uideatur in para¬
dyso millam assecutus fuisse ilti¬
tem inch de cet̾is gustauisse lig¬
nis pͥusquam culpam incidis
Nõ spoliabo ergo adam. negemis
insi comuisi fueritis et efficiañ
sic̃ puer iste. nõ intrabitis inreꝙ¬
num celoꝵ. puer cĩ cũ maledicit
uecum alus quidẽ fructib lignũ
eden dum eẽ preceperit. Namec¬
siboua sciencia ꝑfecto: inꝑfecto
tũ inutilis ẽ. In ꝑfectum aut̾ anse¬
quasi upfectus dicat. Nõ quor
re. ut nõ iudicenũ. Eigo urpfico

Expanded text:
tibi indicauit quoniam nudus es, nisi de tibi indicauit quoniam nudus es, nisi de ligno a quo praeceperam tibi, ab hoc solo ne manducares, manducasti? quod uideretur dare aliquem interpretandi locum, nisi mulier in superioribus dicente serpente: quid utique dixit deus, ne edatis ab omni ligno quod est in paradiso? respondisset: quod est in medio paradisi, dixit deus: non manducabitis ex eo. in quo quamuis mulieris praeuaricaturae fides uideatur infirmior, tamen non omnibus Adam spoliabo uirtutibus, ut uideatur in paradiso nullam adsecutus fuisse uirtutem, nihil de ceteris gustauisse lignis priusque culpam incidissetus. non spoliabo ergo Adam, ne genus nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum. puer enim cum maledicitur, ne cum aliis quidem fructibus lignum edendum esse praeceperit. nam etsi bona scientia perfecto, inperfecto tamen inutilis est. inperfectum ausequasi inperfectus dicat: non quo ire, ut non iudicemini. ergo inperfecto
Abbreviated transcription (Latin):
frauoes uel in heͣ leccione uł ĩ pro¬
phecia. ut discamus ꝙ̃ad aites
eiꝰ cauere possumis. Cognosceiroast̾
eĩ cep̾tam̃ta eiꝰ nõ ut sequamur
sut docti iustructiq caueamꝰ.xt
Unt hoc loco qui dubitacionẽ
hẽant. utr ex oĩ ligno ita dix¬
erit deus eẽ gustandum aut cum
de oĩ ligno itade sciẽ boni ⁊mnali
putant mutilis eẽ racionis quod
ꝙ̃uis uoxia esca husꝰ ligri fint
tñ sicum cet̾is ed̾ctur noxia eẽ. ñ
rlacum. et de corpore serpentis
confici sołe dicatur. Quodutiq
corpusq serpentis. cũ solũ sũit
nocet cũ adiscecur alus samta¬
ti est et saluci.Sciencia quoq bo¬
in et mnali siquis sapienciam hẽ¬
at: siquis uite semꝑ incendat. si
quid cet̾a nirtutum genera cõ¬
sequatur. nequa quam inutilis
estimatur. hac igitur racione płi¬
q putauerunt posse eciã uluro
buisse cũ cetͥis: ⁊ hoc iõ putant dic¬
tũ quia ait deus adadam eͥs

Expanded text:
fraudes uel in hac legimus lectione uel profraudes uel in hac legimus lectione uel prophetia, ut discamus quemadmodum artes eius cauere possimus; cognoscenda sunt enim temptamenta eius non ut sequamur, sed ut docti instructique caueamus. unt hoc loco qui dubitationem habeant utrum ex omni ligno ita dixerit deus esse gustandum, ut cum de omni ligno ita de scientiae boni et mali putant inutilis esse rationis quod, quamuis noxia esca huius ligni fuerit, tamen si cum ceteris ederetur, noxia esse non riacum deconfici solere dicatur, quod utique uirus corpusque serpentis, cum solum sumitur, nocet, cum admiscetur aliis, sanitati est et saluti. scientia quoque boni et mali, si quis sapientiam habeat, si quis uitae semper intendat, si quis cetera uirtutum genera consequatur, nequaquam inutilis aestimatur. hac igitur ratione plerique putauerant posse etiam illud buisse cum ceteris. et hoc ideo putant dictum. quia ait deus ad Adam: quis
Abbreviated transcription (Latin):
ei neu q̃sisse quam talem uiuenisse
dactorem. S etia gentilis siquis scp̃¬
curas accipiat legit oculum proo¬
culo: deutem pro dente. legit autẽ
siscaudaliz auit ce dextera tua. ab¬
scide ulam non incelligit sensum
iiuestigar deberent uo pfunicto¬
non improuide. s diligent᷑.atq sol¬
licite. Quoderat inquit abũcio.
ꝙ auduumus et ꝙ uidimus ocuł
utate sunt de ubo uite. ⁊ iud rinus
et testamur. et ãmũciamus uobis.
uides quod añ mambus quibusdã
ꝑscrutatus sitdei u̾bum ⁊ post̾aen¬
nũciauit: et iõ uich adam et euã
fortasse nocuisset ubum. si ꝑtrac¬
tancib diligent̾ m̃tis quib̾dam
manib añ tetigissent Infirinieĩ
ꝑtractanoo et diligencius: reqͥ¬
rendo:iunus cuiꝰq quam ñ intel¬
ligunt possunt in uestigatenam.
Certe illi infirim io ligium ĩ quo
scienciam mali eẽ cognouerant.
aũ ꝙ̃ adm̃n tangerent debuerant
ꝑscrutati. Nam et mali sere nob̾
pot̾ ꝓ deẽ cognicio. Et iõ dyaboli

Expanded text:
ei non quaesisse quam talem inuenisse doctorem. sed etiam gentilis si quis scripturas accipiat, legit: oculum pro oculo, dentem pro dente, legit etiam: si scandalizauerit te dextera tua, abscide illam: non intellegit sensum,inuestigare deberent, non perfunctonon inprouide, sed diligenter atque sollicite. quod erat inquit ab initio, quod audiuimus et quod uidimus oculis utatae sunt de uerbo uitae: et uidimus et testamur et adnuntiamus uobis. uides quod ante manibus quibusdam perscrutatus sit dei uerbum et postea adnuntiauerit. et ideo nihil Adam et Euam fortasse nocuisset uerbum, si pertractantibus diligenter mentis quibusdam manibus ante tetigissent; infirmi enim pertractando et diligentius requirendo uniuscuiusque quam non intellegunt possunt inuestigare naturam. certe illi infirmi id lignum, in quo scientiam mali esse cognouerant, ante quemadmodum tangerent, debuerant perscrutari. nam et mali saepe nobis potest prodesse cognitio. et ideo diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
cer adieccionem que man¬
datore applicata quod additum
c̃obfinsse indeatur. Nam reuera
sibo uum eit n tangetis exeoad
cantionem proficiebat cur deus
dicendo pinisisse uideatur ita
utrq querendum quaracione. nͨ
piniserit uͨ int̾dix̾it s ũt eĩ qui
indicant quaracione ꝙ fecit eoi
nõ uislit et cangi. unicum in eolis¬
noaudieris naturam fuisse scĩe
bomiet mali pot estunaci qr no¬
lnt ce malũ tange: satis nobis
nde sathiuan sicut fulgut dece¬
tem escam nõ luminis. s noctis
hoc igitur de eo dictum est. ꝙ non
mandauit tangi. Quod ã uõ peo¬
hibuit quid in celligam accips St¬
multa que noceat. si añ uolueruit᷑
auidioe ꝙͣ que sũt ula ꝯgnoscere Nã
et decibis et depotu płin usu ue¬
uit qui ppe subqua amaru ẽ ancog¬
noscas uidues pacienciam. Et sim
telligas illa que sinit amara pro¬
desse uidues toleranciã. ue offen¬
dac amarituoo te repentina et uici¬
pias crescere profutura. prodest e¬

Expanded text:
er adiectionem, quae mandato est adplicata, quod additum est obfuisse uideatur. nam re uera si bonum est neque tangetis ex eo et ad cautionem proficiebat, cur deus erdicendo permisisse uideatur? itaque utrumque quaerendum, qua ratione nec permiserit nec interdixerit. sunt enim qui dicant: qua ratione quod fecit uideri non iussit et tangi? uerum cum in eo ligno audieris naturam fuisse scientiae boni et mali, potest aestimari quia noluit te malum tangere. satis enim nobis uidere Satanan sicut fulgur de cae et dantem escam non luminis, sed noctis  Aethiopum. hoc igitur de eo dictum est quod non mandauerit tangi; quod autem non prohibuerit, quid inmulta quae noceant, si ante voluerimus haurire, quam quae sint illa cognoscere. Nam et de cibis et potu plerumque usu venit. Quippe si id quod amarum est, ante cognoscas, induis patientiam; et si intelligas illa quae sunt amara prodesse, induis tolerantiam, ne offendat amaritudo te repentina, et incipias rejicere profutura. Prodest e
Abbreviated transcription (Latin):
doctnie pleiitiroinẽ caueat uedũ
nult dice mãle discar. et discata
fotino. discat. ab arcio discat ala¬
bellio tradat se huiꝰmodi magists
quor quedaui eumcradat aucto
tinductus quãdam inagiaior
presup̃cione ten̾is sensib upsta
diundicate nõ uouerit. pͥus igitur
oculis iñtis pspiciat qui sequatur
uideat libi uita sit. tangat deuiq
dunnarum utilia leccionum. li
nullo p̾uo offendatur unt̾prete le¬
git illi sabellius. Ego in prẽ ⁊ pr̃ue

Expanded text:
dei plenitudinem: caueat ne dum uult discere male discat et discat a Photino, discat ab Ario, discat a Sabellio, tradat se huiusmodi magistris, quorum quaedam eum trahat auctoritas. et inductus quadam magistrorum praesumptione teneris sensibus inpressa diiudicare non nouerit. prius igitur oculis mentis perspiciat quid sequatur, uideat ubi uita sit, tangat denique diuinarum uitalia lectionum, ut nullo prauo offendatur interprete. legit illi Sabellius: ego in patre et pate
Abbreviated transcription (Latin):
incie remuñacõins et̾ne ĩquibus
rei ullius eg̾e nõ possis. Quc̃ amnsso
filior teangit. recipies ppetuos quos
cuscepas tẽpales. Dicetur de te soqͥ
habet filios insron. et domesticoo in¬
iberłm. Indigne in quit passiones
sunt huiꝰ tp̃is adfuturãgloriam. sꝙͥ¬
tura tibi dicit. Adde qruitabeata hue
adu̾sis seculariũ molestuarum aut
passionum corͣlium nõ minntur
sinag̾ probatus. Ad de uł pr̃imonii dap̃¬
na uõ sentit uł ucc̃ĩtatem forti m̃te
abscondit dispenoia absorbet dolorẽ
aooc quianescit naufragiũ qͥ sempi
portu tranquallitatis ẽ Cundilliroꝙ
labor tibi ꝯiũs cũoĩ ẽ creatura qr pp̃ te
inundus ip̃e fuitutẽ tołat corrupõo

Expanded text:
iae remunerationis aeternae, in quibus rei ullius egere non possis. num amissio filiorum ? recipies perpetuos, quos susceperas temporales. dicetur de te: beatus qui habet semen in Sion et domesticos inHierusalem.indignae inquit passiones sunt huius temporis ad futuram gloriam scriptura tibi dicit. adde quia uita beata his aduersis saecularium molestiarum aut passionum corporalium non minuitur, sed magis probatur. adde quod uel patrimonii damna non sentit uel necessitudinum forti mente abscondit dispendia, absorbet dolorem. adde quia nescit naufragia qui semper in portu tranquillitatis est. quid illud quod labor tibi conmunis cum omni est creatura, quia propter te mundus ipse seruitutem to
Abbreviated transcription (Latin):
essent nepotes uilocum filioꝵ st̃
adoptati. ut nõ essent auite bene¬
diccionis exptes .ii.
ac benediccione celebrata uo

Expanded text:
essent nepotes, in locum filiorum sunt adoptati, ut non essent auitae benedictionis expertes. Hac benedictione celebrata uo
Abbreviated transcription (Latin):
m adolescencie pcrar: Pulchie so esa¬
etatis arxipuit ad querelam. que ma¬
ꝯis aduicum lubrica ẽẽ ⁊sueuit. Ha¬
bet enĩ puericia ĩnocenciam senec¬
tus prudenciam. Ipã uicina adoles¬
cencie ĩuenta bone existimacionis
intuitu et uerecudiam delinquen¬
di ad olescencia sola ẽ ĩ ualida uirib̾
nifirina cõsilus ucio calens. fastidi¬
osa moiitorib illecebrosa delicus. I
gia ĩ puide ad cribuntur etati. uñ p̾¬
clare dauro tocius tẽpis eius ueni¬
am sibi adomino postulauit dicens.
Delictũ uuentutis inte et ignoran¬
de ne meminerio.Quiatuc maxiẽ
calor corꝑis fuet et estu sangumis ua¬
porantis ignescit. S it̾m ip̃m audi¬
amus. Mortalis inquit filius. muli

Expanded text:
mihi adulescentiae peccata? pulchre id amihi adulescentiae peccata? pulchre id aetatis arripuit ad querellam, quae magis ad uitium lubrica esse consueuit. habet enim pueritia innocentiam, senectus prudentiam, ipsa uicina adulescentiae iuuentas bonae existimationis intuitum et uerecundiam delinquendi: adulescentia sola est inualida uiribus, infirma consiliis, uitio calens, fastidiosa monitoribus, inlecebrosa deliciis. igia inprouidae adscribuntur aetati ? unde praeclare Dauid totius temporis eius ueniam sibi a domino postulauit dicens: delictum iuuentutis meae et ignorantiae ne memineris, quia tunc maxime calor corporis feruet et aestu sanguinis uaporantis ignescit. Sed iterum ipsum audiamus. mortalis inquit filius muli
Abbreviated transcription (Latin):
ut istificeris. Quid erubescis negi¬
re cas in quib ẽ natus. Negantis
nonfatentis ẽ crimen. Negare qu
natus sis qd̾ accepisti utiã ẜueo.
Cur putas te hre qd̾ non accepis.Et¬
go pccõr fateatur ĩpius. impius ĩ¬
gemiscat. instus uõ seerigat et ex¬
tollat. ne ꝑ arroganciam fructum
iusticie aunitat. Et pulchreait. si
tus sum me nõ possum etigere: ple¬
nus emĩ sum confusionis. Iustus
eĩ adutit magis fragilitatem suam
quam insipiens. Supiens agnos¬
cit. uon agnoscit insipiens. Demq
lapsib sins sapiens coupsigitur i¬
sipieus delectatur. Iustus Accusatr
est sui. inuustus assertor. Iustus pe¬
uenire uult accusatorem confulio¬
ne pcẽi: in iustus pocm suum ata¬
tare desiderat. Ille inpncipio sermo¬
ins occurcit ut prodat errorem iste
multiloquio smonis sin sop̃nũaccu¬
sacõnis in uolunit ne ꝓdat eriorem
Derum adiciens dicit quare asqpͥsis¬
ti adu̾sin me laborem. et apposuise

Expanded text:
ut iustificeris. quid erubescis fateut iustificeris. quid erubescis fateri eas, in quibus natus es? negantis, non fatentis est crimen negare quod natus sis. quod accepisti utinam serues. cur putes te habere quod non acceperis? ergo peccator fateatur, impius ingemiscat, iustus non se erigat et extollat, ne per arrogantiam fructum iustitiae amittat. et pulchre ait: si lustus sum, me non possum erigere; plenus enim sum confusionis. iustus enim aduertit magis fragilitatem suam quam in .... sapiens agnoscit, non agnoscit insipiens. denique lapsibus suis sapiens conpungitur, insipiens delectatur: iustus accusator est sui, iniustus adsertor; iustus praeuenire uult accusatorem confessione peccati, iniustus peccatum suum occultare desiderat. ille in principio sermonis occurrit, ut prodat errorem, iste multiloquio sermonis sui somnum accusationis inuoluit, ne prodat errorem. Iterum adiciens dicit: quare adscripsisti aduersum me mala et adposuisti