comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quippe significari estimo: & ñ inueni
ebat᷑. Eũ tͣnsfert᷑ a diabolo: in idtrañ¬
fertur. quod uidet᷑ ẽ ẽ & ñ est. Sapienteᷤ
quoq scłi eos qui de dogiate tͦnsferun¬
tur ad dogmata. tͣnslatos uocant: ut
dionisius ille. cuiꝰ fuit ante sententia.
dolorẽ non eẽ malũ. pꝰqm oppressus ca¬
lamitatib. et dolore cruciatꝰ. cepit
affirmare quod dolor eẽt summũ om.¬
niũ maloꝵ : ab his appellatꝰ ẽ tͣnspositꝰ
siue tͦnsiatꝰ: quod scilicet apͥori decreto
recedens. incontͣriũ recidiss. M ina¬
tur itaq paulus primũ quod tͣnslati
sunt ab euangłii lib̾tate. in legalium
oꝑum seruitutẽ ⁊ deinde quod tameito
translati: quia ñ eiꝰdẽ reatus ẽ tͣusferri
ab aliquo aifficult̾. & cito tͦnsferri⁊ ut
in martirio. ñ eadẽ penaplectit᷑. qui
absq colluctatiõe et torm̃tis statĩ ꝓsili.¬
uit aduegandum: & ille qui int̾ eculeoᷤ
fidiculas. ignesq distortꝰ compulsus est.
quod credebat negare. Recens ad huc

Expanded text:
i vero transfertur a diabolo, in hoc transfertur quod videtur esse, sed non est. Sapientes quoque saeculi eos qui de dogmate transferuntur ad dogma, translatos vocant, ut Dionysius ille cujus fuit ante sententia, dolorem non esse malum: postquam oppressus calamitatibus et dolore cruciatus, coepit affirmare quod dolor esset summum omnium malorum ab his appellatus est Transpositus, sive Translatus, quod scilicet a priori decreto recedens, in contrarium recidisset. Miratur itaque Paulus: primum quod translati sunt ab Evangelii libertate, in legalium operum servitutem. Deinde quod tam cito translati: quia non ejusdem reatus est transferri ab aliquo difficulter, et cito transferri; ut in Martyrio non eadem poena plectitur, qui absque colluctatione et tormentis statim prosiluit ad negandum, et ille qui inter equuleos, fidiculas, ignesque distortus, compulsus est quod credebat, negare. Recens adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis: qmͣ illi qui incipiunt. &
in ꝑfectu positi sc̃. De ꝑfectis dicit᷑:
mittam inuos sapientes. De incipi¬
entib: argue sapientẽ. et diliget
te. Qui enĩ plenȩ consummatęq
uirtutis ẽ: correctione non indi¬
get. Iuxta hunc sensum. de cȩte¬
ris quoq uirtutib intelligendũ:
quod scilicet fortis & prudens. pius¬
q castus. iustus et tẽperans. inter¬
dum plene. interdum abusiue ac¬
cipiantur. Gña uobis et pax.
a deo patre. et dño iħu xp̃o. Non¬

Expanded text:
virtutis, quam illi qui incipiunt, et virtutis, quam illi qui incipiunt, et in profectu positi sunt. De perfectis dicitur: Mittam in vos sapientes . De insipientibus: Argue sapientem, et diliget te . Qui enim plenae consummataeque virtutis est, correptione non indiget. Juxta hunc sensum de caeteris quoque virtutibus intelligendum: quod scilicet fortis et prudens, pius, castus, justus, et temperans, interdum plene, interdum abusive accipiantur. Gratia vobis, et pax a Deo Patre, et Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
no eã a meipso. ꝑotestatem habeo
ponendi ammã meam: et rursum
potestatem habeo sumendi eam
nes & siluanꝰ. interdũ et timotheus.
in exordio ꝓponunt᷑ : in hac tantũ.
quia necessaria erat auctoritas plu.¬
rimoꝵ oĩum fratrum nom̃ assumi¬
tur ÷ qͥ & ipsi erant forsitan ex cir¬
cumcisioẽ : et a galatis non contẽp¬
tui ducebant᷑. Plurimum quippe
ualet ad ppłm corrigendũ. multoꝵ
in una re. sententiaq consensus.
Qd̃ aut̃ ait eccłiis galathiȩ: et hoc
notandum. qr hic tantum gen̾alit̾.
non ad unam eccłiam umꝰ urbis. s
ad tociꝰ ꝑuinciȩ scribat ȩccłiam:
et ȩccłias uocet. quas postea errore
arguat deprauatas. Ex quo noscen.¬
dum. duppliciter eccłiam posse dici.
⁊ eam q̃ non habeat maculam aut
rugamꝰ. et uere corpus ap̃i sit: ⁊ eam
quȩ in xp̃i nomine. absq plenis
ꝑfectisq uirtutibus congregetur:
quomͦ sapientes bifarie nuncupan.¬
tur. tam hi qui sunt plene ꝑfecteq

Expanded text:
no eam a meipso. Potestatem habeo no eam a meipso. Potestatem habeo ponendi eam et rursum potestatem habeo sumendi illam nes, et Silvanus, interdum et Timothaeus in exordio praeponuntur: in hac tantum, quia necessaria erat auctoritas plurimorum, omnium fratrum nomen assumitur. Qui et ipsi forsitan ex circumcisione erant, et a Galatis non 376 contemptui ducebantur. Plurimum quippe facit ad populum corrigendum, multorum in una re sententia atque consensus. Quod autem ait, Ecclesiis Galatiae; et hoc notandum quia hic tantum generaliter non ad unam Ecclesiam unius urbis, sed ad totius provinciae scribat Ecclesias, et Ecclesias vocet, quas postea errore arguat depravatas. Ex quo noscendum dupliciter Ecclesiam posse dici, et eam quae non habeat maculam aut rugam, et vere corpus Christi sit, et eam quae in Christi nomine absque plenis perfectisque virtutibus congregetur . Quomodo sapientes bifariam nuncupantur, tam hi qui sunt plenae perfectaeque
Abbreviated transcription (Latin):
appbat᷑. hebionis et fotini etiam hinc
beresis. retundenda. quod dñs nr̃ iħ̾e¬
cationem euũgłii missus ẽ. negat se
missum ẽẽ ab homine. Subrepunt
hoc loco ceterȩ hereses. quȩ putati.¬
uam xp̃i carnem uendicantes. dm̃
aiunt xpm̃n e̾ẽ. non hominem: nec¬
non et noua heresis. que dimidi¬
atam xpi asserit dispensationẽ
Atq ita eccłie fides inter tanta
falsoꝵ dogmatum naufragia
ẽẽ contenderit: manicheꝰ et mar¬
cion. et nouelli dogmatis auctor
res bulliunt. In commune itaq au¬
diunt. xp̃m et dm̃ e̾e̾ et hominem:
ñ qͦ alius deus sit. & aliꝰ bomo: s qui
deus sẽꝑ erat. homo ob uram salutẽ
ẽẽ diguatus est. Sciendum quoq.
in marcionis apło. non ee̾ scriptum.
et ꝑ d̾m patrem: uolentis exponere
xp̃m. uon a deo patre. s ꝑsemetipsũ
suscitatum: ut est illud. Soluite
tẽplum hoc: et ego in triduum sus¬
citabo illud. Nec non & alibi. Ne¬
mo tollit aĩam mẽa a me: s ego po¬

Expanded text:
approbatur, Ebionis et Photini etiam hinc haeresis retundenda, quod Dominus cationem Evangelii missus est, negat se missum esse ab homine. Subrepunt hoc loco caeterae haereses, quae putativam Christi carnem vendicantes, Deum aiunt Christum esse, non hominem. Necnon et nova haeresis, quae dimidiatam Christi asserit dispensationem. Atque ita Ecclesiae fides inter tanta falsorum dogmatum naufragia esse contenderit, Manichaeus, et Marcion, novelli dogmatis auctor ebulliunt. In commun itaque audiant, Christum et Deum esse et hominem. Non quod alius Deus sit, et alius homo: sed qui Deus semper erat, homo ob nostram salutem esse dignatus est. Sciendum quoque in Marcionis Apostolo non esse scriptum, et per Deum Patrem, volentis exponere Christum non a Deo Patre, sed per semetipsum suscitatum, ut est illud: Solvite templum hoc, et ego in triduo suscitabo illud . Necnon et alibi: Nemo tollit animam meam a me; sed ego po
Abbreviated transcription (Latin):
et dm̃ urm̃. Et in psalmo. Narrabo
nom̃ tuũ fr̃ib meis: in media eccła
cantabo te. S p̃cipue hic fr̃ dicit᷑:
cui filios matris sue. ad patrem ua¬
dens. dñs commendauerat. Et quo¬
mͦ iob. et cet̾i patriarche dicti sunt
quidẽ famuli di÷ s quasi egregiũ
qͥddam moyses habuit. ut scribitur de
eo. sed non sic̃ moyses famulus meus:
sic et beat᷑ iacobꝰ specialit̾ frͣ dñ. ut
ante diximꝰ apellatus ẽ. Quod aut̃
exceptis duodecĩ quidam uocent᷑ apłi:
illud in causa ẽ. Om̃s qui dm̃ uiderañ
et eũ postea p̃dicabant fuisse apłos
apellatos. ut ad corintbios scribit᷑: qr
est plusꝗͣ. quingentis frib simul. ex
quib multi manent usq ad huc: qͥ¬
dam aut̃ dormiert̃. Deinde uisus ẽ
iacobo: deinde apłis omĩb. Paulatĩ
uͦ tẽpore ꝓcedente: et alii ab his quos
dñs elegerat ordinati st̃ apłi sicut ille
ad phi lipenses sermo declarat dicens.
Necessariũ aut̃ existiaui. epaphro¬

Expanded text:
vestrum . Et in psalmo: Narrabo nomen tuum fratribus meis: in medio Ecclesiae cantabo te . Sed praecipue hic frater dicitur, cui filios matris suae ad Patrem vadens Dominus commendaverat. Et quomodo Job et caeteri patriarchae dicti sunt quidem famuli Dei, sed quasi egregium quiddam Moyses habuit, ut scriberetur de eo, Sed non sicut Moyses famulus meus : sic et beatus Jacobus specialiter frater Domini ut ante diximus appellatus est. Quod autem exceptis duodecim, quidam vocentur apostoli, illud in causa est: omnes qui Dominum viderant, et eum postea praedicabant, fuisse apostolos appellatos, ut ad Corinthios scribitur: Quest plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus multi manent usque adhuc: quidam autem dormierunt: deinde visus est Jacobo, deinde apostolis omnibus . Paulatim vero tempore procedente; et alibi ab his quos Dominus elegerat, ordinati sunt apostoli; sicut ille ad Philippenses sermo declarat dicens: Necessarium autem existimavi Epaphro
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. quẽ illi iubeleũ uocant. Ob hanc cau¬
sam et ille hebreus. qui ꝓpter uxorẽ ac
liberos amans dñm suũ. aure ꝑtusa
seruitio subiugatur: seruire ubetur
in scłm: hoc ẽ usq ad annũ qͥnquage¬
simum. Et moabite. et ãmanite ñ ing

Expanded text:
quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et ille Hebraeus, qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servitio subiugatus, servire iubetur in saeculum, hoc est usque ad annum quinquagesi
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑmurũ dimisert̃ eũ. sub mittentes in
sportã. Cũ aut̃ uenisset ierłm: tẽptabat
iungere sediscipłis. Lucã uero ic cireo de
arabia p̃terisse. quia forsitan nichil dignũ
apostolatu in arabia ꝑpetrarat: ⁊ ea po¬
tius cõpendiosa narratiõe dixisse. q̃¬
adigna xp̃i euangłio uidebant᷑. Nec
hoc segnitiȩ apłi deputandũ. si frust
Nam& pꝰca legimꝰ paulũ cũ syla egnꝰ¬
in asia loqui. Aliter. S abii in arabũ:
et iterũ reuersus sũ damascũ. Quid
in ꝓdest ista reuelatio. si legã quod
paulus pꝰ reuelationẽ xp̃i statũerit
in arabiã. & de arabia damascũ fuẽit
reuersus. nec sciã quid ibi gessit: qͥdue
utilitatis habuerit it᷑ ac reditꝰ: Dat
mnͥ oc casionẽ altioris intelligentiȩ.

Expanded text:
submittentes in sporta. Cum autem venisset Jerusalem, tentabat jungere se discipulis. Lucam vero 394 idcirco de Arabia praeterisse, quia forsitan nihil dignum apostolatu in Arabia perpetrarat: et ea potius compendiosa narratione dixisse, quae digna Christi Evangelio videbantur. Nec hoc segnitiae Apostoli deputandum, si frustra Nam et postea legimus Paulum cum Sila egrein Asia loqui . Aliter: Sed abii in Arabiam; et iterum reversus sum Damascum. Quid mihi prodest ista relatio, si legam quod Paulus post revelationem Christi statim ierit in Arabiam; et de Arabia statim Damascum fuerit reversus: nec sciam quid ibi gesserit, quidve utilitatis habuerit itus ac reditus? Dat mihi occasionem altioris intellig
Abbreviated transcription (Latin):
effusus est cruor. et calicẽ in quo
uenenũ tẽꝑatũ ẽ. non gladii cali¬
cisq peccato÷ s quo odiũ me̾ant᷑
illi. qui his male usi sunt: ita et
ipsum bonũ aut malũ est. s ꝑ eos
qui illo sunt. iñ aut bonũ appellat᷑
aut malũ. Qua ꝓpter ualentini
deliram̃ta et fabulȩ contẽpnende
ex eo quod inscript᷑is scła legantur
affirit ÷ dicens eos c̾ẽ animalia. et
ꝑ quarigas et ogdoadas. decadas
quoq et duodecadas. cot edidisse
numeros scłoꝵ: quot eneȩ fetus
scrofra generauit. Querendũ
quoq qͥd sit uit̾ secłm et secłm

Expanded text:
effusus est cruor, et calicem in quo effusus est cruor, et calicem in quo venenum temperatum est, non gladii, calicisque peccato; sed quod odium mereantur illi qui his male usi sunt. Ita et ipsum, aut bonum, aut malum est, sed per eos qui in illo sunt, aut bonum appellatur aut malum. Quapropter Valentini deliramenta et fabulae contemnendae ex eo quod in Scripturis saecula legantur, affinxit, dicens eos esse animalia, et per quadradas et ogdoadas, decadas quoque et duodecadas, tot edidisse numeros saeculorum, quot Aeneia fetus scropha generavit. Quaerendum quoque quid sit inter saeculum, et saeculum
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ in scło fiant: quomͦ sufi¬
cere dicit᷑ diei malicia sua. et
dies iacob. modici e̾e̾ scribunt᷑ et
pessimi: ñ quo spaciũ tẽporis. in
quo uirit iacob. malũ fuerit : s
quo ea q̃ sustinuit. ꝑ uaria eũ
erercuerint tẽptam̃ta. Deniq
eo tẽꝑe. quo ille ꝓ coniugib. ser¬
uiebat et mult is conflictabat᷑ an¬
gustiis. esau in reqͥe erat: atq ita
idem tẽporis spaciũ. alii bonũ. alii
malũ fuit. Nec scriptũ e̾e̾t in
ȩccłasten ne dixeris. quia dies me
distinctionem maloꝵ. Unde iohes
ait. Mundus om̃ĩs in maligno
positus ẽ. Non quo mundꝰ ipse sit
malus: s quo mala in mundo fiãt
ab hominib. manducemꝰ et bibamꝰ
dicentib. cras enĩ moriem᷑. Et ille
qm̃ dies mali st̃. In famantur et
saltꝰ. cum latrociniis pleni stͣ: non
quo t̾ra peccet et silue: s quo infa¬
mĩã homicidii. loca quoq tͣrerint.
Detestam᷑ & gladiũ. quo humanus

Expanded text:
ea quae in saeculo fiant: quomodo suffiea quae in saeculo fiant: quomodo sufficere dicitur diei malitia sua : et dies Jacob modici esse scribuntur et pessimi . Non quo spatium temporis, in quo vixit Jacob, malum fuerit, sed quo ea quae sustinuit, per varia eum exercuerint tentamenta. Denique eo tempore quo ille pro conjugibus serviebat, et multis conflictabatur angustiis , Esau in requie erat, atque ita idem temporis spatium, alii bonum, alii malum fuit; nec scriptum esset in Ecclesiaste: Ne dixeris quia dies meidiscrimen malorum. Unde Joannes ait: Mundus omnis in maligno positus est . Non quod mundus ipse sit malus, sed quod mala in mundo fiant ab hominibus, Manducemus et bibamus, dicentibus, cras enim moriemur . Et ipsequia dies mali sunt . Infamantur et saltus, cum latrociniis pleni sunt, non quo terra peccet et silvae, sed quo infamiam homicidii loca quoque traxerint. Detestamur et gladium, quo humanus
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝯeu. Neq filius se dedit ꝓpecca¬
tis nr̃is. absq uoluntate patris:
neq pater tradidit filiũ. sine filii
uoluntate. S hec ẽ uoluntas filii
uoluntatẽ patris ĩplere : ut ipse
loqͥt᷑ in psalmo. Ut facerẽ uolun¬
tatẽ tuã ds̃ m̃s. uolui. Dedit se aũt
filius: ut iniꝰtitiã quȩ erat in nob̾
iusticia ipse subu̾tẽt. Tradidit se
sapientia: ut insipientiã expugna¬
ret. Sc̃itas et fortitudo se obtulit:
ut spurticiã infirmitatẽq dełẽt.
Atq ita. non solũ infut᷑o scło. iurta
ꝓmissa. spesq quas credidimꝰ: sed¬
dũ cõmortui xp̃o. transfiguram᷑ in
nouitatẽ sensus: et non sumꝰ de
hoc mundo. a quo merito nec amamͦ
Querit᷑. quomͦ p̃sens scłm. malum
dictũ sit. Solent quippe heretici
hinc capere occasiones: ut aliũ luciᷤ
et fut᷑i scłi. aliũ tenebrarũ et p̃sen¬
tis asserant conditorẽ. Nos autẽ
dicimꝰ. ñ tam scłm ipsũ. qd̾ die et
nocte. annis currit et mensib. ap¬

Expanded text:
 Amen. Neque Filius se dedit pro peccatis nostris absque voluntate Patris, neque Pater tradidit Filium sine Filii voluntate; sed haec est voluntas Filii, voluntatem Patris implere ut ipse loquitur in psalmo: Ut facerem voluntatem tuam, Deus meus, volui . Dedit se autem Filius, ut injustitiam quae erat in nobis, justitia ipse subverteret. 377 Tradidit se sapientia, ut insipientiam expugnaret. Sanctitas et fortitudo se obtulit, ut spurcitiam, infirmitatemque deleret. Atque ita non solum in futuro saeculo juxta promissam spem qua credidum commortui Christo, transfiguramur in novitatem sensus, et non sumus de hoc mundo, a quo merito nec amamur. Quaeritur quomodo praesens saeculum malum dictum sit. Solent quippe haeretici hinc capere occasiones, ut alium lucis et futuri saeculi, alium tenebrarum et praesentis asserant conditorem. Nos autem dicimus, non tam saeculum ipsum, quod die ac nocte, annis currit et mensibus, ap
Abbreviated transcription (Latin):
co ñ m̃tior : testimoniũ ꝑ hibente mͥ¬
conscientia mea. Hȩc quippe dicta
non sunt eiꝰ qui possit a rp̃i fide
et dilectiõe aliqñ disced̾e. Q aũt no¬
s uere quod scilicet possint & apłi et
angłi ad peiora eonũti. illud opponũt
qd̾ a ipse paulus scierit posse se labi.
si segniꝰ agẽt dicẽs ⁊ subicio aũ corpus
meũ. et inseruitutẽ redigo: ne aliis p̃di¬
cans. ipse reꝓbus inueniar. Angłos
quoq ẽẽ mutabiles. quinon seruaueris
pͥncipatũ suũ. s relinquentes ꝓpͥũ domi¬
cilium. in iudicio magni di uinculis
ȩternis sub caligine reseruaut᷑. Dei
soliꝰ naturã ẽẽ immutabilẽ : de qͦ scribi¬
cur itu uͦ ipse es. Et ipse de se. Egod̃s
ur̃: et ñ mutor. Eccidisse lucificerũ
qui mane oriebat᷑ & eũ qui mittebat qͦu¬
contritũ: elegant̃ in hoc loco uix doctiᷤ
simus t̾tullianꝰ ad u̾sus appellen et eiꝰ
uirginẽ phylumenen. qm angłs qͥdam
diabolici sp̃e & ꝑuersus ĩpleuerat ⁊ ħc eẽ

Expanded text:
co, non mentior, testimonium mihi perhibente conscientia mea . Haec quippe dicta non sunt ejus qui possit a Christi fide et dilectione aliquando discedere. Qui autem nosed vere: quod scilicet possint et apostoli et angeli ad pejora converti, illud opponunt, quod et ipse Paulus scierit posse se labi, si segnius ageret, dicens: Subjicio autem corpus meum, et in servitutem redigo, ne aliis praedicans, ipse reprobus inveniar . Angelos quoque esse mutabiles, qui non servaverint principatum suum; sed relinquentes proprium domicilium, in judicio magni diei vinculis aeternisolius naturam esse immutabilem, de quo scribitur: Tu vero ipse es . Et ipse de se: Ego Deus vester, et non mutor . Cecidisse luciferum, qui mane oriebatur; et eum qui mittebat quocontritsimus Tertullianus, adversus Apellem, et ejus virginem Philumenem, quam angelus quidam diabolici spiritus et perversus impleverat, hunc esse
Abbreviated transcription (Latin):
genera apłoꝵ sunt. U̾nũ quod neq
ab hominib est. neq ꝑ hominẽ: sed ꝑ
iħm xpĩn et dm̃ patrem: aliud quod
a do quidem ẽ s ꝑ hominem ⁊ tercium
qd̃ ab homine. et a deo: non quartũ.
s a sanecipso: De primo genere potest
paulus: qui neq ab hominib. neq
ꝑ hominem. s a deo patre. et axp̃o
missus est. De secundo. iħ̾e filius na-¬
ue: qui a deo quidem est apłs con¬
stitutus. sed ꝑ hominem moysen.
Tertium genus ẽ: cum hominum
fauore et studio aliquis ordinat᷑: ut
nunc uidemus plurimos non dei iu¬
dicio. sed redempto fauore uulgi in
sacerdotium subrogari. Quartũ
est pseudo ꝓpħarum: et pseudo apłoꝵ.
De quibus apłs. istiꝰmodi inquid pse¬
udo apłi. oꝑarii iniquitatis. transfi¬
gurantes se in apłos xp̃i: qui dicunt.

Expanded text:
genera apostolorum sunt: unum, quod neque genera apostolorum sunt: unum, quod neque ab hominibus, neque tum et Deum Patrem; aliud, quod a Deo quidem est, sed per hominem; tertium, quod ab homine, et non a Deo; quartum, d a semetipso. De primo genere potest Paulus, qui neque ab hominibus, neque per hominem, sed a Deo Patre et Christo missus est. De secundo, Jesus filius Nave, qui a Deo quidem est apostolus constitutus, sed per hominem, Moysen. Tertium genus est, cum hominum 375 favore et studio aliquis ordinatur. Ut nunc videmus plurimos non Dei judicio, sed redempto favore vulgi in sacerdotium subrogari. Quartum est pseudoprophetarum et pseudoapostolorum, de quibus apostolus: Istiusmodi, inquit, pseudoapostoli, operarii iniquitatis, transfigurantes se in
Abbreviated transcription (Latin):
añi. legis cerimonias eustodire. Aa
distinctionem itaq eoꝵ qui mit¬
tunt᷑ ab hominib. et sui. qui sit miᷤ¬
sus ã xp̃o: tale sũpsit exordiũ. Pau.¬
lus apłs non ab hominib. neq ꝑ ho.
deoꝵ ꝓprie uocabulũ est. quod syloy
qͦq sonat. Cui amittendo: missi no.¬
men inpositũ est. Aiunt hebrei: int̾
ipsos quoq ꝓphetas et scõs uiros. eẽ
moysi cui dicit᷑. et ego mittã te ad pha¬
raonem. et ipse respondet. ꝓuide ali.¬
um quẽ mittas ⁊ et ysaiam cui lo¬
quit᷑ ds. quẽ mittam et quis ibit
ad popłm istũ: diet̃ e̾ẽ et apłos et ꝓpbe¬
tas. Unde et nos possumꝰ intelligere
fuit homo missus adeo cui nom̃ erat
iohes: et in epła ad hebreos ꝓptẽa pau¬
lum solita consuetudine nec nomen
suum. nec apłi uocabulũ preposuisse.
quia de xp̃o erat dicturis. habentes
gͦ principẽ sacerdotum & apłm con¬
fesionis nr̃e iħm: nec fuisse congruũ.
paulus apłs poneretur. Quatuor aut̃

Expanded text:
Domini, Legis caeremonias custodire. Ad Domini, Legis caeremonias custodire. Ad distinctionem itaque eorum qui mittuntur ab hominibus, et sui, 374 qui sit missus a Christo, tale sumpsit exordium: Paulusbraeorum proprie vocabulum est, quod Silas quoque sonat: cui a mittendo missove nomen impositum est. Aiunt Hebraei inter ipsos quoque prophetas et sanctos viros esse Moysen cui dicitur: Et ego mittam te ad Pharaonem; et ipse respondeat: Provide alium, quem mittas , et Isaiam, cui loquitur Deus: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum ? esse et apostolos et prophetas. Unde et nos possumus intelligere, Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes . Et in Epistola ad Hebraeos propterea Paulum solita consuetudine nec nomen suum, nec Apostoli vocabulum praeposuisse, quia de Christo erat dicturus: Habentes ergo principem sacerdotum et apostolum confessionis nostrae Jesum : nec fuisse congruum uPaulus apostolus poneretur. Quatuor autem
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ. qui suscitauit eũ amor¬
tuis. Non suꝑbe ut quidã
uentilabant. et nescio unde subito pro
et oblique in petrũ et in ceteros. edic¬
tum accipi : quod non ab apłis ei sit
qui et illos apłos elegerat. Hoc autẽ
totũ ideo p̃parat᷑: ut uemo sͥ contra
legis onera. ꝓ euu̾głii gr̃a disputanti.
possit opponere. Sed et petrus hoc
dixit: s apłi hoc statuert̃ ⁊ s p̃cessores
tui aliud decreuer̃t̃. Quod quidẽ
in conse quentib. nẽ qͦsi occulto ser.¬
mone p̃ludens. manifestiꝰ facit ⁊ dũ
ab eis qui uident᷑ e̾ẽ aliqͥd. nicbil in
se collatũ refert: et ipse petro in fa
iudeoꝵ. Qd̃ si temerariũ qͥbusdam uide.¬
tur. eũ contra apłos quamuis occulte
feramꝰ. usque hodieꝰ patriarchis iu¬
deoꝵ apłos mitti. aquib etiam tunce
reor galatas deprauatos. legẽ obser.¬
uare cepisse ⁊ uł certe alios de iude¬
is credentib in xp̃m. ꝑrexisse gala¬
tiam : qui assererent petrũ quoq
apłoꝵ principem. et iacobũ frẽi

Expanded text:
Patrem, qui suscitavit eum a mortuis. Non superbe, ut quidam ventilabant, et nescio unde subito proret oblique in Petrum et in caeteros dictum accipi, quod non ab apostolis ei sit qui et illos apostolos elegerat. Hoc autem totum ideo praeparatur, ut nemo sibi contra Legis onera pro Evangelii gratia disputanti, possit opponere: sed Petrus hoc dixit, sed apostoli hoc statuerunt, sed praecessores tui aliud decreverunt. Quod quidem in sequentibus, nunc quasi occulto sermone praeludens, manifestius facit; dum ab eis qui videntur esse aliquid, nihil in se collatum refert, et ipsi Petro in facJudaeorum. Quod si temerarium quibusdam videtur, eum contra apostolos, quamvis occulte,feramus: Usque hodie a patriarchis Judaeorum apostolos mitti, a quibus etiam tunc reor Galatas depravatos Legem observare coepisse, vel certe alios de Judaeis credentibus in Christum perrexisse Galatiam, qui assererent Petrum quoque apostolorum principem, et Jacobum fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quas absq oꝑum merito. et pec¬
cata nobis concessa sunt pristina.
et pax indulta post ueniam: sed
prudent̃ iam causam agit adu̾sũ
eos qui fuerant a lege p̾uenti. et
putabant se posse ex oꝑib legis u¬
stificari: ut scirent se saluos gr̃a.

Expanded text:
per quas absque operum merito et peccata nobis concessa sunt pristina, et pax indulta post veniam: sed prudenter jam causam agit adversum eos qui fuerant a lege praeventi, et putabant se posse ex operibus justificari, ut scirent se salvos gratia, et
Abbreviated transcription (Latin):
lemonem ex p̾iudicio similium recep¬
toꝵ. Ualde autem eos simplicit᷑ erra¬
re siputent. cibũ emere. hospicium
p̃parare. uestimẽta conquirere. ẽẽ pec¬
catũ. & asserere fugari spm̃ scm̃. si cor¬
ordinem uiciis peccatisq digestis. ad
extremũ inferens: in om̃ib istis cõ¬
tristabas me. Alioquin. calicem a qͦͤ
frigidȩ porrigere. pedes lauare. im¬
molare uitulũ. prandium p̃para¬
re. peccatũ sit: cum sciamꝰ ex his
Non ẽ huiꝰ temporis ad omĩa respõ¬
dere. quia nec om̃ia quȩ ꝓponere illi¬
solent intulimꝰ. Quod si ñ putant
eoꝵ ec̃ parua. quoꝵ & magna sũt: al¬
terũ mͥ cõditorem. uixta ualentinũ.
marchionẽ. ⁊ apelleii. formice. ũiniũ.

Expanded text:
lemonem, ex praejudicio similium receplemonem, ex praejudicio similium receptarum. Valde autem eos et simpliciter errare, si putent cibum emere, hospitium praeparare, vestimenta conquirere, esse peccatum, et asserere fugari Spiritum sanctum, si corordine vitiis peccatisque digestis, ad extremum inferens: In omnibus istis contristabas me. Alioqui calicem aquae frigidae porrigere, pedes lavare, immolare vitulum, prandium praeparare, peccatum sit: cum sciamus ex his Non est hujus temporis ad omnia respondere: quia nec omnia, quae illi proponere solent, intulimus. Quod si non putant eorum esse parva quorum et magna sunt, alterum mihi Conditorem, juxta Valentinum, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
torsimDi ꝑmaneat in eo. hit
colam non ẽẽ pauli. quş ad phrlome¬
phy  seribit᷑. aut si etiã pau¬
li sit. nicħ habere quod edificare pos
sit & aplerisq uetĩb repudiatam:
dũ cõmendandi tantũ scͥbit officio.¬
ñ docendi. at e contͣrio. qui ger¬
mans̨ auctoritatis eã defendunt:
dicunt. nũquã in toto orbe a cũctis
apłi pauli crederet᷑ Et hac lege
ne scdam quidẽ ad timotheui ꝙ ad
galathas. eos debert suscipere: de
quib & ipsi humanȩ inbecillitatiꝰ
exempla ꝓtulerunt: penusã qũ
reliqui troade apud car ũ ueni
ens tecũ affer. et utinã exscidant᷑.
qui uos cõturbant: inueniri plu¬
ra. & ad romanos. & ceteras eccłias.
maxineq ad corinthios. remis¬
sius et cotidiano pene sermone dicꝰ¬
tata: in quib apłs loquit᷑. Ceteris
autẽ dico ego non dñs. Quas et¬
ipsas. quia aliquid tale habeant. aut
pauli epłas non putandas: aut si istȩ
recipiunt᷑. recipiendam ẽẽ & ad phy¬

Expanded text:
rmaneat in eo. His tolam non esse Pauli, quae ad Philemonem scribitur: aut etiam si Pauli sit, nihil habere quod aedificare nos possit; et a plerisque veteribus repudiatam, dum commendandi tantum scribatur officio, non docendi. At econtrario qui germanae auctoritatis eam esse defendunt, dicunt numquam in toto orbe a cunctis Pauli apostoli crederetur: et hac lege ne secundam quidem ad Timotheum, et ad Galatas eos debere suscipere, de quibus et ipse humanae imbecillitatis exempla protulerit: Penulam quam reliqui Troade apud Carpum, veniam excidantur qui vos conturbant. Inveniri plurima et ad Romanos, et ad caeteras Ecclesias maximeque ad Corinthios remissius et quotidiano pene sermone dictata, in quibus Apostolus loquatur: Caeteris autem ego dico, non Dominus. Quas etipsas quia aliquid tale habent, aut Pauli epistolas non putandas: aut si istae recipiuntur, recipiendam esse et ad Phi
Abbreviated transcription (Latin):
nolunt inter
opłas pauli. eam
recoꝑe. que ad phi¬
lemonem scribit᷑.
aiunt non semper
apłm. nec om̃ia xp̃o in se loquente
Aixisse: qina neq humana inbecil¬
sitas. unũ tenorem sc̃i sp̃s ferre po¬
tuisset: neq huiꝰ corpusculi necessita
cibum capere. esurire. satiari. in¬
gesta digerere: ex hausta comple
isse aliquod tempus. in quo pau¬
lus dicere noñ auderet. Uiuo iã
dire. penulam quã reliqui troade
apud carpũ. ueiens tecum affer.
cr illud add galat. utinam & exsci¬
dantur qui uos conturbant: & in
hac ipsa epła: simul autem. et
p̃para mͥ hospicium. Hoc autem
non solũ apłĩs: s de ꝓphetis quoq
similiter accidisse. Unde sẽpius
scriptũ ferat᷑. fact̾um est uerbum
dñi ad ierechiel. siue ad quemilibe¬
alium ꝓphetaru̾̃: quia post exple¬
tum tiaticinium. rursum in se¬
metipso reuertens. homo cõmu¬
nis fieret e ꝓpħa. excepto dño nr̃o

Expanded text:
nolunt inter Epistolas Pauli eam recipere quae ad Philemonem scribitur, aiunt, non semper Apostolum, nec omnia, Christo in se loquente, dixisse: quia nec humana imbecillitas unum tenorem sancti Spiritus ferre potuisset: nec hujus corpusculi necessitatcibum capere, esurire, saturari, ingesta digerere, exhausta complerisse aliquod tempus in quo Paulus dicere non auderet: Vivo, jam dire: Penulam quam reliqui Troade apud Carpum, veniens tecum affer . Et illud ad Galatas: Utinam et excidantur qui vos conturbant . Et in hac ipsa Epistola: Simul autem et praepara mihi hospitium. Hoc autem non solum apostolis, sed prophetis quoque similiter accidisse: unde saepius scriptum feratur: Factum est verbum Domini ad Ezechiel , sive ad quemlibealium prophetarum: quia post expletum vaticinium, rursum in semet revertens, homo communis fieret e propheta; et excepto Domino
Abbreviated transcription (Latin):
&e angłõꝵ introducẽ. an pociꝰ eiusd̾ potẽ¬
tie ẽ. ingeniũ qđ in maiorib exercue¬
tauerit: atq corroserit. in hanc solam
ausus non est manꝰ mittere: quia sua
illam breuitas defendebat. S mͥ uidẽ¬
tur. dum epłam simplicitatis arguũt.
suã imꝑiam ꝓdere̾. non ĩ telligentes
quid in singłis sermonib uirtutis. et
sapientiȩ lateat: que orantib uobis.
et ipso nobis scõ spũ suggerente quo
scͥpͥta sunt. suis locis explanare cona¬
bim᷑. Si aut̃ breuitas habet᷑ contẽp¬
tui. contẽp̾nat᷑ abdias. naxor. sofõru¬
ut nescias. utrũ breuitatem sermo¬
nũ. in illis ad mirari debeas: an mag¬
nitudinẽ sensuũ. Quod si intelligerẽt
hi qui epłam ad phylemonẽ repudi¬
ant. nũquam breuitatẽ despicerent:
que pro laciniosis legis oneribus.
euuangelico decore conscripta est:
dum breuiatũ consãmatumq ser¬
monẽ facit oñs suꝑ t̾nam. Sed iam
ipsa apłi uerba ponẽda sũnt: quȩ¬

Expanded text:
ent introducere. An potius ejusdem potentiae est, ingenium quod in majoribus exercuetaverit atque corroserit, in hanc solam anus non est ausus mittere: quia sua illam brevitas defendebat. Sed mihi videntur, dum epistolam simplicitatis arguunt, suam imperitiam prodere, non intelligentes quid in singulis sermonibus virtutis ac sapientiae lateat. Quae, orantibus vobis, et ipso nobis sancto Spiritu suggerente, quo scripta sunt, suis locis explanare conabimur. Si autem brevitas habetur contemptui, contemnatur Abdias, Naum, Sophoniut nescias utrum brevitatem sermonum in illis admirari debeas, an magnitudinem sensuum. Quod si intelligerent hi, qui Epistolam ad Philemonem repudiant, numquam brevitatem despicerent: quae pro laciniosis Legis oneribus, evangelico decore conscripta est, dum breviatum consummatumque sermonem facit Dominus super terram. Sed jam ipsa Apostoli verba ponenda sunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
to. canticũ diligibilis uineę meȩ. ui¬
nea fact̾a ẽ. dilecto. Et hoc circũcisio
de popło iudaico accipiendũ putats.
impegit in lapidem offensionis.
et petrã scandali: ñ recogitans ui¬
neã quȩ de egypto translata ẽ. cẽ
ligibilem uel dilectũ: dũ et ipse di¬
lig meret᷑ a sc̃ĩs. & scĩ eũ diligũt:
offerentes ei magis caritatẽ. quã
ces. Scribũt gͥ paulus et cimo¬
theus. phylemoni carissimo & coo¬
ꝑatori: qui in eo carissimus dict̾us
se. falsȩ aliquid & fictȩ germanica¬
cis: et arcippo cõmiliconi. quem
arbitror cum paulo & timotheo.
cont᷑ aduersarios. pro xp̃i noĩe
dunicantem. extitisse uictorem: &
ꝓpterea nunc cõmiliconẽ dici: qͦo
in eodem certamine belloq supe¬
rauerit. Scribit᷑ etiã eccłȩ: quȩ
in domo eius est. Uerũ hoc am̃¬
biguum: utrũ eccłe. que in domo
arcippi sic: an ei que in domo phy¬
Set michi uidecur. non ad arcip¬

Expanded text:
to canticum diligibilis vineae meae. Vito canticum diligibilis vineae meae. Vinea facta est dilecto . Et hoc circumcisio de populo Judaico accipiendum putans, impegit in lapidem offensionis, et petram scandali: non recogitans vineam quae de Aegypto translata est, essligibilem, vel dilectum: dum et ipse diligi meretur a sanctis, et sancti eum diligunt, offerentes ei magis charitatem, quam r. Scribunt igitur Paulus et Timotheus Philemoni charissimo et cooperatori: qui ideo charissimus dictus se falsae aliquid et fictae germanitatis. Et Archippo commilitoni, quem arbitrandum est cum Paulo et Timotheo contra adversarios pro Christi nomine dimicantem exstitisse victorem; et propterea nunc commilitonem dici, quoin eodem certamine belloque superaverit. Scribitur etiam Ecclesiae quae in domo ejus est. Verum hoc ambiguum, utrum Ecclesiae quae in domo Archippi sit: an ei quae in domo PhiSed mihi videtur non ad Archip
Abbreviated transcription (Latin):
quas dict̾abat: scdm id qđ ipse co¬
rinthiis p̾cepit: ut si alio ꝓpħan¬
te. alii fuerit reuelatũ: caceat il¬
le qui priꝰ ꝓpħabat. Ita ipse quoq
p̾ceptũ suum oꝑe cõplebat. & ꝓpt̃
pauca. que alio addidat suggerẽ
et ĩmicos nr̃os diligere p̾cipim̃:
qui sunt dilecti. s ñ diligibiles.
Amamꝰ quippe illos: ñ quia amari
merent᷑: s quia p̾cipit᷑. eos odio ñ
habendos. Illud qͦq. qd̾ in quadra¬
gesimi quarti psalmi titulo p̾no¬
tat᷑ ꝓ dilecto: meliꝰ habet in greco
pro diligibili. Qui locꝰ. manifestis¬
sime de xp̃o ĩcelligr᷑. Licet enĩ iudĩ.
idida. hoc ẽ amatũ dĩ. salonionem
dici putent. qđ ei a dõ sit ob sapi¬
entiam nom̃ inpositum: tam̃ a ma¬
tus dĩ quis magis dici pocest: iusi is
de quo in euangłio pater loquitur.
hic ẽ filiꝰ m̃s dilectus. in quo mͥ cõ
placuit. hunc audite. Peniq & in y¬
saia. ita scriptũ habet. Cantabo dilec̃¬

Expanded text:
quas dictabat. Secundum id quod ipse Coquas dictabat. Secundum id quod ipse Corinthiis praecepit, ut si alio prophetante, alii fuerit revelatum, taceat ille qui prius prophetabat . Ita ipse quoque praeceptum suum opere complebat, et propter pauca quae alio addiderat suggereet inimicos nostros diligere praecipimur, qui sunt 750 dilecti, sed non diligibiles. Amamus quippe illos, non quia amari merentur, sed quia praecipitur eos odio non habendos. Illud vero quod in quadragesimi quarti Psalmi titulo praenotatur, pro dilecto, melius habet in Graeco, pro diligibili: qui locus manifestissime de Christo intelligitur. Licet enim Judaei IDIDIA  , hoc est, amatum Dei, Salomonem dici putent, quod ei a Deo sit ob sapientiam nomen impositum : tamen atus Dei quis magis dici potest, nisi is de quo in Evangelio Pater loquitur: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, hunc audite Denique et in Isaia ita scriptum habet: Cantabo dilec
Abbreviated transcription (Latin):
iracũdiam filios suos: ut serui o¬
bediant dñĩs carnalib: ut dñi
relictis minis. ea serius quȩ uis¬
tͥa sunt p̾beant. & ad extremũ
epłam suam hoc fine concludat.
Quid agam notũ uobis faciet ty¬
ticus carissimus fr̃. & fidelis mi¬
nist̾ in dño: quem misi ad uos. in
hoc ipsũ. ut cognoscatis que circa
me sunt: et consolet᷑ corda uestra.
Tithicꝰ aut̃ is est. qui & ad colosen¬
ses cũ honesimo mittit᷑. & eo tem¬
pore honesimũ habuit comitẽ:
quo honesimus ad phylemonem
licteras ꝑferebat. Et timocheus
fraten. In aliis epłis. sostenes et sil¬
quia uel eodẽ in cẽpore. uel p̃sẽce
timocheo. ceteris q. dic̾tate sint:
Qđ ego duplici ex causa factum
puto: ut & epła maiorem haberet
auctoritatẽ: que ñ ab uno scͥbe¬
bat᷑. Et quia nulla emulatio erat
int̾ apłos. si qͥd forte. paulo dictã¬
te. alii sp̃s suggessisset: absq ulla
tristicia abddebat paulus in lictĩs

Expanded text:
iracundiam filios suos, ut servi oiracundiam filios suos, ut servi obediant dominis carnalibus, ut domini, relictis minis, ea servis quae justa sunt, praebeant: et ad extremum Epistolam suam hoc fine concludat: Quid agam, notum vobis faciet Tychicus charissimus frater, et fidelis minister in Domino: quem misi ad vos in hoc ipsum, ut cognoscatis quae circa me sunt, et consoletur corda vestra. Tychicus autem is est, qui et ad Colossenses cum Onesimo mittitur, et eo tempore Onesimum habuit comitem, quo Onesimus ad Philemonem litteras perferebat. Et Timotheus frater. In aliis epistolis Sosthenes et Silquia vel eodem tempore, vel praesente Timotheo caeterisque, dictatae sint. Quod ego duplici ex causa factum puto; ut et Epistola majorem haberet auctoritatem, quae non ab uno scribebatur: et quia nulla aemulatio erat inter apostolos, si quid forte Paulo dictante, alii spiritus suggessisset, absque ulla tristitia addebat Paulus in litteris
Abbreviated transcription (Latin):
refert᷑. qd̾ honesimꝰ ex eis sit: racio
nos ipsa. & ordo deducit: qd̾ et phy¬
conm̃datͥces ad dñm litteras sũp¬
serat. Est & aliud indiciũ: qd̾ in
hac eadem epła. & arcippus nõiat᷑:
cui hic cũ phylemone scribituꝵ.
dicite inqͥd arcippo. Dide minis¬
impleas. Qđ est ministeriũ. qt̾ ar¬
cippus accepit a dño  Ad phylemo¬
nẽ legimꝰ: & arcippo cõmilitoni
nr̃o. & eccłiȩ. quȩ in domo cua est.
Ex quo puto. aut ep̃m cũ fuisse. eccle¬
catorem:. aut si ita nõ ẽ: illud mi¬
chi in presentiarũ sufficitꝰ. qd̾ et
phylemon. & arcippꝰ. & honesimus.
ipse qui litteras ꝑferebat. fuerint co¬
losenses: & eodem tẽpore. quatuor ut
ante diximus epłe scͥptȩ suit. Ad e¬
phesios uero. illam ob causam. quob
pro xp̃o. & hic uincꝰtũ eẽ se dicat:
et eadem quȩ ad colosenses usserat.
in huiꝰ quoq epłe fine p̾cipiat: ut
uxores subiciant᷑ uiris. & uiri uxo¬
res diligant. & filii obediant parẽ¬
tib: ut patres non prouocent ad

Expanded text:
refertur, quod Onesimus ex eis sit : ratio nos ipsa et ordo deducit, quod et Phicommendatrices ad dominum litteras sumpserat. Est et aliud indicium, quod in hac eadem epistola et Archippus nominatur, cui hic cum Philemone scribitur: Dicite, inquit, Archippo: Vide minisimpleas. Quod est ministerium quod Archippus accepit a Domino? Ad Philemonem legimus: Et Archippo commilitoni nostro, et Ecclesiae quae in domo tua est. Ex quo puto aut episcopum eum fuisse Colocatorem. Aut si ita non est, illud mihi impraesentiarum sufficit, quod et Philemon et Archippus, et Onesimus ipse qui litteras perferebat, fuerint Colossenses, et eodem tempore quatuor ut ante diximus Epistolae scriptae sunt. Ad Ephesios vero illam ob causam, quod pro Christo et hic vinctum se esse dicat, et eadem quae ad Colossenses jusserat, in hujus quoque Epistolae fine praecipiat, ut uxores subjiciantur viris, et viri uxores diligant, ut filii obediant parentibus, ut patres non provocent ad
Abbreviated transcription (Latin):
in phylemone laudib ante p̾miꝰ¬
sis. cũ res calis sit. pro qua roga¬
curus ẽ. que et presstanti sic u̾tił.
et roganti: pocerat paułꝰ magis
imꝑare. qua petere. & hoc ex fid u¬
cia illa ueniebat: qd̾ qui canta ob
xpĩn oꝑa perpetrarat: utiq ĩpar
sui. in ceteris eẽ ñ poterat: s uult
magis pecere. qũa iubere: gran¬
di pecentis auctoritate ꝓposica:
per quã & apłs ob̾secrat. & senex.
pro quo rogat: illud ẽ. Honesimꝰ
seruus phylemonis. fugam fur¬
to cumulans: quedam rei comes¬
tice cõpilarat. Hic ꝑgens ad icaliã
ne ꝑximo faciliꝰ posset app̃hendi:

Expanded text:
Philemonem laudibus ante praemisPhilemonem laudibus ante praemissis, cum res talis sit, pro qua rogaturus est, quae et praestanti sit utilis, et roganti, poterat Paulus magis imperare quam petere. Sed hoc ex fiducia illa veniebat, quod qui tanta ob Christum opera perpetrarat, utique impar sui in caeteris esse non poterat. Sed vult magis petere, quam jubere, grandi petentis auctoritate proposita, per quam et Apostolus obsecrat, et senex pro quo rogat, illud est: Onesimus servus Philemonis, fugam furto cumulans quaedam rei domesticae compilarat: hinc pergens ad Italiam, ne in proximo facilius posset apprehendi
Abbreviated transcription (Latin):
solacionẽ in caritate cua: quia
uiscera scõꝵ requieuerunt ꝑte.
fraceR. Plenuis inculcat et edo¬
cet: quare dixerit. grãs ago deo
meo semꝑ memoriã cui faciens. ĩ
orõnib meis: Dignũ si quidẽ erat.
monis: qui interdũ cordis affectũ
et ꝓfundos animi scõꝵ recessus sus¬
cipiendo refecerat. Et hoc idioma
apłicũ est: ut semꝑ uiscera uocet:
uolens plenã m̃tis ostendere cari¬
tatem: unde gaudens cũ gauden¬
cib. et cũ his qui requieuerant.
refectũ se eẽ credens: habet leci¬
ciã ñ transitoriã. et leuem. et que
fortuitu posset accide: s magnã:
et ꝓut erat in phylemone cari¬
cas eminens. quã augebat colla¬
cio suꝑ phylemonis caricate. des¬
cendens plena a patre miscdiarũ:
et deo cocius cõsolationis P Roy¬
ter qd̾ mulcã fiduciã habens. in
ꝓpt̃ caritatem magis obsecro. eũ
lis talis. ut paulꝰ Senex: nunc aũ
et uinctus itr̃u xp̃i. Multis et

Expanded text:
solationem in charitate tua, quia solationem in charitate tua, quia viscera sanctorum requieverunt per te, frater. Plenius inculcat et edocet, quare dixerit: Gratias ago Deo meo, semper memoriam tui faciens in orationibus meis. Dignum siquidem erat monis, qui internum cordis affectum, et profundos animi sanctorum recessus suscipiendo refecerat. Et hoc idioma apostolicum est; ut semper viscera vocet, volens plenam mentis ostendere charitatem. Unde gaudens cum gaudentibus, et cum his qui requieverant, se refectum esse credens: 755 habet laetitiam non transitoriam et levem, et quae fortuito possit accidere; sed magnam, et prout erat in Philemone charitas, eminentem: quam augebat consolatio super Philemonis charitate descendens, plena a Patre misericordiarum, et Deo totius consolationis. Propter quod multam fiduciam habens in propter charitatem: magis obsecro, cum sis talis, ut Paulus senex: nunc autem et vinctus Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
hodie quoq pleriq simpliciũ. qui
faciunt opera iusticie: et ñ habent
eoꝵ que ipsi oꝑant᷑ scientiã. Uͥnde
abdidit. Ut cõmunicatio fidĩ tue.
Qũatis gradib. quantisq ꝓfectib
apłicꝰ in altiora sermo se cendit. Ha¬
bet quispiã caritatẽ et fidẽ in dm̃. &
in scõs eiꝰ s forsican ñ equali eã in
om̃s scõs lance cõmunicet: Cõmu¬
nicet forsican in cunctos: s opere
ñ expleat uoluntatẽ. Inpleat aliqͥs
et opere: s gestoꝵ suoꝵ ꝑfectã ñ¬
quoq qui et opꝰ habeat et scientiã:
te mansuete. studioseq ꝑpetrans:
impar ẽ suis in aliqua parte uir¬
cucib At ñ calis phylemori. Ha¬
bet quippe cõmunicationẽ oꝑat̾cis
fidĩ. et caritatis: in agnitione oĩs
boni: Que cũ in apłis sit. ñ eã pu¬
cemꝰ ob id. tancũ. eẽ ꝑfectam. si ĩ
illis sic. s in eo cocã eẽ. quia xp̃i ẽ:
ut quicqͥd boni et in phylemone
mit᷑ : inde bonũ sic: quia de xp̃i
magnũ habui  mus. et con¬

Expanded text:
plerique simplicium, qui faciunt opera justitiae, et non habent eorum quae ipsi operantur scientiam. Unde addidit: Ut communicatio fidei tuae Quantis gradibus quantisque saltibus, apostolicus in altiora sermo se tendit? Habet quispiam charitatem et fidem in Deum et in sanctos ejus: sed forsitan non aequali eam in omnes lance communicet. Communicet forsitan in cunctos, sed opere non expleat: voluntate impleat aliquis et opere, sed gestorum suorum perfectaquoque qui et opus habeat et scientiam, te, mansuete, studioseque perpetrans, impar est suis in aliqua parte virtutibus. An non talis Philemon? Habet quippe communicationem operatricis fidei, et charitatis in agnitione omnis boni. Quae cum in apostolis sit, non eam putemus ob id tantum esse perfectam, si in illis sit: sed in eo totam esse, quia Christi est, ut quidquid boni, et in Philemone mitur: inde bonum sit, quia de fonte magnum habuimus, et con
Abbreviated transcription (Latin):
go dõ mõ semꝑ: et memoriã cui
faciens. Hunc aut̃ morẽ scribẽdi ꝰ¬
in ñnullis epłis eius inuenire po¬
teritis: qđ cũ plures & ad plures.
in p̃facione ponant᷑. pꝰea ꝑ tocum
corpꝰ epłȩ. unus disputans inducat᷑.
Iuus qd̾ ad galathas seribens apłs.
ait in xp̃i fide nicħ referre. gen¬
tilis aliquis sit. an iudeus. uir. an
mulier. seruus. an liber: etiã hoc
in loco ꝑspicuum sit. Int̃ duos qͥꝑ¬
pe uiros. et apłicos. int̾ cooꝑaco¬
rem pauli. et cõmilitonẽ eius. me
uideat᷑ ordinẽ sexus habere. s me
adhuc a duob ad plures scribit᷑.
et in om̃ib pene epłis ȩquale pͥn¬
cipiũ ẽ: ut grãm eis & pacẽ. a deo
ostendit᷑. una filii pacris q eẽ na¬
tura: cũ id poc̃ filius prestare qd̾
pater: et id dr̃ pat̾ prestare qd̵ filiꝰ.
Gña est aut̃: qui nullo merito. necqͥ
oꝑe saluam᷑. Pax. qua reconciliati

Expanded text:
ago Deo meo, semper memoriam tui faciens. Hunc autem morem scribendi in nonnullis epistolis ejus invenire poteritis; quod cum plures et ad plures in praefatione ponantur, postea per totum corpus Epistolae, unus disputans inducatur. Illud quod ad Galatas scribens Apostolus ait: in Christi fide nihil referre, gentilis sit aliquis, an Judaeus: vir, an mulier: servus, an liber : etiam in hoc loco perspicuum fit. Inter duos quippe viros et apostolicos, inter cooperatorem Pauli, et commilitonem ejus, medvideatur ordinem sexus habere, sed meadhuc a duobus ad plures scribitur, et in omnibus pene Epistolis aequale principium est, ut gratiam eis et pacem a Deo ostenditur una Filii Patrisque natura, cum id potest Filius praestare quod Pater; et id dicitur Pater praestare quod Filius. Gratia autem est, qua nullo merito nec opere salvamur; pax, qua reconciliati
Abbreviated transcription (Latin):
Qui hunc umbonẽ fidei manu
forti tenuerit. & confisus in dño.
scierit se a uenientib iaculis ẽẽ
securũ: lo quet᷑ intrepidus. In dño
confido: quomͦ dicitis animȩ meȩ
transmigra in montẽ sicut passer:
Qm̃ ecce peccatores intendt arcũ

Expanded text:
Qui hunc umbonem fidei manu Qui hunc umbonem fidei manu forti tenuerit, et confisus in Domino, scierit se a venientibus jaculis esse securum, loquetur intrepidus: In Domino confido: quomodo dicitis animae meae: Transmigra in montem sicut passer? Quoniam ecce peccatores int
Abbreviated transcription (Latin):
se putet ẽẽ ꝑfectũ. sed ad huc pre¬
paret᷑ ut ꝑgat. & ꝑgens ueniat
ad finem. Syꝑ omnia accipientes
scutũ fidei: in quo possitis omĩa
iacula maligni ignita extingu̾e.
Quasi dixerit. in omnĩ oꝑe porta¬
te clipeum fidi: ut possitis tecti
atq muniti. exciꝑe uenientes sa¬
gittas.&. huc atq illuc arte eas
bellica declinare. h ȩc est fides
suꝑ qua & abraham. post multa
oꝑa atq uirtutes uix potuit ꝓme¬
reri. ut de eo scriptura diceret.
Credidit abraham deo: & reputa¬
tũ est ei ad iusticiam. Per spieua
aut̃ sunt. iacula maligni que
uult mittere in corda nr̃a ꝑ cogi¬
tationes pessimas: de quib unũ
iecit in cor iude ut trad̾et sal¬
uatorẽ. Itaq ne pͥncipiũ quidem
habere poterit inimicus animȩ
uul nerande. si tenuerimꝰ scutũ
fidei: in quo non solum uenien¬
tia tela frangunt᷑: sed etiã theloꝵ
complorat dieens. Omnes adulte¬
rantes : quasi clibanus corda eoꝵ.

Expanded text:
se putet esse perfectum: sed ad hoc praese putet esse perfectum: sed ad hoc praeparetur, ut pergat, et pergens veniat ad finem. 680 Super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis omnia jacula maligni ignita exstinguere. Quasi dixerit: In omni opere portate clypeum fidei, ut possitis tecti atque muniti excipere venientes sagittas, et huc atque illuc arte eas bellica declinare. Haec est fides super qua et Abraham post multa opera atque virtutes vix potuit promereri, ut de eo Scriptura diceret: Credidit autem Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam . Perspicua sunt autem jacula maligni, quae vult mittere in corda nostra per cogitationes pessimas: de quibus unum jecit in cor Judae, ut traderet Salvatorem. Itaque ne principium quidem habere poterit inimicus animae vulnerandae, si tenuerimus scutum fidei: in quo non solum venientia tela tranguntur, sed etiam telorum complorat dicens: Omnes adulterantes, quasi clibanus corda eorum .
Abbreviated transcription (Latin):
in festinatione: pascha est enĩ dñi
Signũ siqͥdem p̃parationis est.
cum festinatione. & calciatis pe¬
dib comede: ut corroborati cibo¬
paschali. latam et horribilem
possent here mũ ꝑtransire. Q
gͦ ad huc ambulat calcietur:
qui uero iam iordane transmi̾so
terram repmissionis intrauit:
nudet pedem. Solue ait. calci¬
am̃tũ de pedib tuis. Locus enĩ
in quo stas: terra scã ẽ. Siquis
pacis. Siquis aũt apłs est. et int̾
duodecĩ num̾ari potest: neqͣꝗͣ
tollat in uia calcim̃tũ suũ: nec
ad scorpiones et eolubros declinan¬
dos calcaneũ tegat. s iam consũ¬
matꝰ atq ꝑfectꝰ. stet in terra scã.¬
et uiuat in xp̃o: et sequat᷑ agnũ
quocũq uadit. Querit᷑ ut rũnã
ad distinctionẽ eu̾głii alteriꝰ ñc̃
dixerit pacis exigłm. an certe ꝓ¬
nom inet᷑. Qui gͥ habet pacem: cal¬
ciatꝰ est xp̃i ex̾igłio. Et cũ calciatꝰ
fuerit p̃paratus est: et p̃paratꝰ ñ

Expanded text:
cum festinatione: Pascha est enim Domini . cum festinatione: Pascha est enim Domini . Signum siquidem praeparationis est, cum festinatione, et calciatis pedibus comedere: ut, corroborati paschali cibo, latam et horribilem possint eremum pertransire. Qui ergo adhuc ambulat, calcietur: qui vero, jam Jordane transmisso, terram repromissionis intravit, nudet pedem. Solve, ait, calciamentum de pedibus tuis: locus enim in quo tu stas, terra sancta est . Si quispacis. Si quis autem Apostolus est, et inter duodecim numerari potest, nequaquam tollat in via calciamentum suum, ad scorpiones et colubros declinandos calcaneum tegat: sed jam consummatus atque perfectus, in terra sancta vivat in Christo, et sequatur agnum quocumque vadit. Quaeritur utrumnam ad distinctionem Evangelii alterius, nunc dixerit, pacis Evangelium? An certe pnominetur? Qui igitur habet pacem, calciatus est Christi Evangelio: et cum calciatus fuerit, praeparatus est: et praeparatus non