comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Gal cu eẽt crudelissimꝰ tam̃ tanta inimicoꝵ atrocissimoꝵ cede satiatus
parci uississe phib̾tur. Uñtres modios anuloꝵ aureoꝵ cartaginẽ misit
quo ĩtelligerẽt. tãtam ĩ illo p̾lio digͥtate cecidisse romana. u̾t facilius
ea caperet᷑ m̃suraqͣ numerus atq hinc strages turbe cete tãto utiq
numerosiõis. quãto ĩfirmioris q̃ sine anuł iacebant. cõncienda po¬
tiusqͣ numerãda putaretur. Demiq tanta militũ mopia secuta est
ut romani reos facmoꝵ. ꝓposita ĩpimitate colligerẽt. ẜ intia lib̾tate
donarẽt. atq illis pudẽdus nõ tam suppleret᷑ qͥuã ĩstitueret᷑ excitus
Sẽius itaq. ĩmo ne faciamus ĩiuriã. iam lib̾tis ꝓromana.re.p. pugꝰ¬
turis. arma defuer̾t. Detracta sunt templis tanqͣ romanis diis suis di
cerẽt. Pomte q̃ ta diu manit̾ hiustis. si forte aliquid utile inde facẽ

Expanded text:
nibal, cum esset crudelissimus, tamen tanta inimicorum atrocissimorum clade satiatus nibal, cum esset crudelissimus, tamen tanta inimicorum atrocissimorum clade satiatus parci iussisse perhibetur? Unde tres modios anulorum aureorum Carthaginem misit, quo intellegerent tantam in illoeam caperet mensura quam numerus; atque hinc strages turbae caeterae, tanto utique numerosioris, quanto infimioris, quae sine annulis jacebat, conjicienda potius quam nuntianda putaretur. Denique tanta militum inopia secuta est, ut Romani reos facinorum proposita impunitate colligerent, servitia libertate donarent, atque ex illis pudendus non tam suppleretur quam institueretur exercitus. Servis itaque, imo ne faciamus injuriam, jam libertis pro Romana republica pugnaturis arma defuerunt. Detracta scerent: Ponite quae tam diu inaniter habuistis, ne forte aliquid utile inde facere
Abbreviated transcription (Latin):
etiã manẽtib sacris uel salutis ꝯtritio uł infelicitas irruisse most¬
tur. mutar̾ sñam quã defender̃ neq̃unt crubescunt. ¶Apłm.xix¬
Ecundo aũt punico bello. nimis longũ ẽ ꝯmemorare. elades du¬
orũ ppłoꝵ tam longe secu. lateq pug̾nãtiũ. ita ut his qͦ fatẽtibꝰ
qui nõ tam narrare bella romana. qr romanoꝵ impiũ landar̃ ĩst¬
tuer̾t. similior uicto fui̾t illeqͥuicit Anibale quippe ab ispama
surgẽte.⁊ pireneis mõtib supatis gallia trascursa. alpibq dis¬
rup̾tis. tam longo cĩcuitu auctis iirib cũcta uastando aut subigẽ¬
do.torrentis mͦ utalie faucib ĩruente.qͣ crenta p̃lia gesta sunt̾.
quotiens romani suꝑati:qͣ multa ad hoste oppida dẽfecerñt.qͣz
mlta capta ⁊ opp̾ssa. quãdire pugne.⁊ totiens anibali romana clad̾
głoso. De canensi aũt mirabilit horrendo malo quid dicam. Ubi am¬

Expanded text:
etiam manentibus sacris uel salutis contritio uel infelicitas inruisse monstetiam manentibus sacris uel salutis contritio uel infelicitas inruisse monstratur, mutare sententiam, quam defendere nequeunt, erubescunt. CAPUT Xecundo autem Punico bello nimis longum est commemorare clades duorum populorum tam longe secum lateque pugnantium. ita ut his quoque fatentibus, qui non tam narrare bella Romana quam Romanorum imperium laudare instituerunt, similior uicto fuerit ille qui uicit. Hannibale quippe ab Hispania surgente et Pyrenaeis montibus superatis, Gallia transcursa Alpibusque disruptis, tam longo circuitu auctis uiribus cuncta uastando aut subigendo torrentis modo Italiae faucibus inruente quam cruenta proelia gesta sunt, quotiens Romani superati! quam multa ad hostem oppida defecerunt, quam multa capta et obpressa! quam dirae pugnae et totiens Hannibali Romana clade gloriosae! De Canr.ensi autem mirabiliter horrendo malo quid dicam, ubi Han
Abbreviated transcription (Latin):
ea semiustus arpuit neq eĩ uł ip̃m ignis agͦuit. Aut uo erat
ibinimĩ q. nõ etiamsi fuiss fugiss. Homo igitur potiꝰ sacris ueste
qͣ illa homini prodesse potuerunt. Si aũt ã se ip̃is ignem non
repellebant ciuitate cuius salutem tue̾i putabantũr. Quid. ⁊ͣ
illas aquas flãmasq poterant adinuare Sic etiam res ip̃a nͥl¬
ea prsus potuisse pate fec̃. Hec istis nequaqͣ obice̾nt᷑. a nob̾. si illa sacͣ
dicerẽt. nõ tuendis his bonis tp̃oralib ĩstituta. s sigͥficãdis et̾nis. Et
id̾o cũ ea ꝙ cõporalia insibiliaq ẽent perir cõtĩgeret. nͥl his reb minin¬
pp quas fuerãt ĩstituta. ⁊ posse ad cosdẽ usus d̾nuo reparãi. Nunc nõ
cecitate mirabłi eis sacris q̃ perire possent. fie̾i potuisse existimant
ut salus etna trena ⁊tp̃oralis felicitas. perire nõ poss Pinde cũ ill

Expanded text:
ea semiustus abripuit. Neque enim uel ipsum ignis agnouit, aut uero erat ea semiustus abripuit. Neque enim uel ipsum ignis agnouit, aut uero erat ibi numen, quod non etiam, si fuisset, fugisset. Homo igitur potius sacris Vestae quam illa homini prodesse potuerunt. Si autem a se ipsis ignem non repellebant, ciuitatem, cuius salutem tueri putabantur, quid contra illas aquas flammasque poterant adiuuare? sicut etiam res ipsa nea prorsus potuisse patefecit. Haec istis nequaquam obicerentur a nobis, si illa sacra dicerent non tuendis his bonis temporalibus instituta, sed significandis aeternis, et ideo, cum ea, quod corporalia uisibiliaque essent, perirpropter quas fuerant instituta, et posse ad eosdem usus denuo reparari. Nunc uero caecitate mirabili eis sacris, quae perire possent, fieri potuisse existimant, ut salus terrena et temporalis felicitas ciuitatis perire non posset. Proinde cum illis
Abbreviated transcription (Latin):
rubescere uerũ ẽ ꝙ erei sunt. ⁊ nõ hñt sanguinẽ nec mala illo tẽ¬
pore grauissima intra menia defuert. Mam exũdãte nimis ultꝰ
morẽ flumo tyherino. pene omĩa urbis plana subu̾sa st̃. aluis ĩpe¬
tu quasi tõretis ĩpulsis aliis nelut stagno diuturno madefactis
ato sub lapsis Istam deinde pestẽ ignĩs ꝑntiosior subsecutus ẽ
Em correptus cirea forũ quibq celsiorib etiã tẽplo ueste.suo
familiarissimo nõ pepcit. Ubi ei ueluti utã ppetuã. diligentissi¬
ma substitione lignor nõ tam hõrate qͣ dampnate iurgines
danare cõsuenerant. Tunc uo̾ illic ignis nõ tm̃ uiuebat. s ẽtiã se¬
uiebat. Cuiꝰ impetu ext̾rite uirgin̾es. sacra illa fatalia q̃ iam tre
in quib fuerãt psserant ciuittes. cũ ab illo incendio liberarͣ ñ
possent. Metellus pontifex sue qͦdãm salutis oblitus irruens

Expanded text:
rubescere, uerum est quod aerei sunt et non habent sanguinem. Nec mala illo temrubescere, uerum est quod aerei sunt et non habent sanguinem. Nec mala illo tempore grauissima intra moenia defuerunt. Nam exundante nimis ultra morem fluuio Tiberino paene omnia urbis plana subuersa sunt, aliis impetu quasi torrentis inpulsis, aliis uelut stagno diuturno madefactis adque sublapsis. Istam deinde pestem ignis perniciosior subsecutus est. qui correptis circa forum quibusque celsioribus etiam templo Vestae suo familiarissimo non pepercit, ubi ei ueluti uitam perpetuam diligentissima substitutione lignorum non tam honoratae quam damnatae uirgines donare consuerant. Tunc uero illic ignis non tantum uiuebat, sed etiam saeuiebat. Cuius impetu exterritae uirgines sacra illa fatalia, quae iam tres, in quibus fuerant, presserant ciuitates, cum ab illo incendio liberare non possent, Metellus pontifex suae quodam modo salutis oblitus inruens
Abbreviated transcription (Latin):
N miru ergo qñ renonati sũt. tãta copia moriẽtiũ ditatos ĩfero
etia ludere delectabat. Cum ꝓfecto miseri hoĩes ip̃a rabida bella
⁊ cruentas animositates funereasq. Immc atq inde uctorias ma¬
gnos agerent ludos demonũ ⁊ opimas epulas inferoꝵ. Nihil sa¬
ne mi serabilius pͥmo punico bello accidit qͣ ꝙ ita romai̾ uicti st̃
ut etiã regulus ille caperetur cuiꝰ ĩ pͥmo ⁊ inalcero libro fecimus
mẽtionẽ uir plane magnus. ⁊ uictor antea dñator penor. Ql etiã
ip̃m pͥmũ bellu ꝑimicũ cõfeciss. nisi aniditate nimia laudis ⁊
ogłie duriores cõditiones qͣ fẽre possent fessis cartegiẽsib impe¬
uasset Illius uiri ⁊ captuuitas in oppmatissima ⁊ ẜu̾tus ĩdigͥssĩa
⁊ iuratio fidelissima. ⁊ mors crude lissima sidȯs illos nõ cogit e¬

Expanded text:
Nimirum ergo, quando renouati sunt, tanta copia morientium ditatos inferos Nimirum ergo, quando renouati sunt, tanta copia morientium ditatos inferos etiam ludere delectabat, cum profecto miseri homines ipsa rabida bella et cruentas animositates funereasque hinc adque inde uictorias magnos agerent ludos daemonum et opimas epulas inferorum. Nihil sane miserabilius primo Punico bello accidit, quam quod ita Romani uicti sunt, ut etiam Regulus ille caperetur, cuius in primo et in altero libro fecimus mentionem, uir plane magnus et uictor antea domitorque Poenorum, qui etiam ipsum primum bellum Punicum confecisset, nisi auiditate nimia laudis et gloriae duriores condiciones, quam ferre possent, fessis Carthaginiensibus imperasset. Illius uiri et captiuitas inopinatissima et seruitus indignissima, et iuratio fidelissima et mors crudelissima si deos illos non cogit e
Abbreviated transcription (Latin):
ora regna cõtrita sunt. Que urbes ample̾ nobilesq trelete quot
afflicte. quot ꝑd̾ite ciuitates.q logne lateq tot regio nes treq
uastate sunt quotiens uicti hinc. atq inde uictores. quid hõĩum
ꝯsumptũ ẽ. uł pugnantiu militu. uł ab amis uacantiu ppłoru.
quãta iusnauur. mariris etiam p̾lus opp̃ssa. ⁊ diu̾sa tem pe¬
stitu uarietate submersa ẽ si enarrare uel cõmemorar̃ conem̃
nihił aliudqͣ scriptores etiam nos ei̾mus hystorie Qune mag̾
metu ꝑturbata romana ciuitas. adremeclia uana a ridenda cũ¬
rebat: Istaurati sunt ex auctoritate libroꝵ sybillinoꝵ ludi secłãe
quor celebritas int̾ cẽtu annos fua̾t instituta felicioribq tẽ¬
porib memoria negligente perierat. Renouar etiã pontifex lu¬
dos sacros inferisctiam ip̃os abolitos añis retrorsu melioribus

Expanded text:
ora regna contrita sunt! quae urbes amplae nobilesque deletae, quot ora regna contrita sunt! quae urbes amplae nobilesque deletae, quot adflictae, quot perditae ciuitates! Quam longe lateque tot regiones terraeque uastatae sunt! Quotiens uicti hinc adque inde uictores! Quid hominum consumtum est uel pugnantium militum uel ab armis uacantium populorum! Quanta uis nauium marinis etiam proeliis obpressa et diuersarum tempestatum uarietate submersa est! Si enarrare uel commemorare conemur, nihil aliud quam scriptores etiam nos erimus historiae. Tunc magno metu perturbata Romana ciuitas ad remedia uana et ridenda currebat. Instaurati sunt ex auctoritate librorum Sibyllinorum ludi saeculares, quorum celebritas inter centum annos fuerat instituta felicioribusque temporibus memoria neglegente perierat. Renouarunt etiam pontifices ludos sacros inferis et ipsos abolitos annis retrorsum melioribus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊magno imperitie uł desicdie ciiine escolaprus lib̾atus ẽ
uñ aute a multis. edes ille fuerant &xcupate nemine phibẽ
te. nisi quia tante numinu turbe dii frustra fuerat supplica¬
tu. Atq ita panlati loca deserebant a cultorib. ut tunquã
uacua. sine ullius offensione possent humanis saltem i sib
uendicari. Nam que tunc uelut ad sedandam pestilentiam
diligenter repetita atq reparata nisi postra ecdem madot
neglecta. atq isurpata latitarẽt nõ utio magne peritie nã¬
ronis tribueretur ꝙ scribens de edib sacris. tam multa igno¬
rata ꝯmemorat. S tunc interim elegans. nõ pestilentic̾ de¬
pulsio sed deorum ercusatio prgurata est: ¶ aꝑitułm. IS¬
Am uero punicis bellis eu inter utrũq inpisi uictoria
duu anceps atq incerta pendẽt. ppͥq duo. preualidi impet
inaltutrũ fortissimos ⁊ opulẽtissimos agerent quat minuti¬

Expanded text:
a magno inperitiae uel desidiae crimine Aesculapius liberatus est. a magno inperitiae uel desidiae crimine Aesculapius liberatus est. Unde autem a te, nisi quia tantae numinum turbae diu frustra fuerat supplicatum; atque ita paulatim loca deserebantur a cultoribus, ut tanquam vacua sine ullius offensione possent humanis saltem usibus vindicari? Nam quae tunc velut ad sedandam pestilentiam diligenter repetita atque reparata, nisi postea eodem modo neglecta atque usurpata latitarent, non utique magnae peritiae Varronis tribueretur, quod scribens de aedibus sacris tam multa ignorata commemorat. Sed tunc interim elegans, non pestilentiae depulsio, sed deorum excusatio procurata est. CAPUT am uero Punicis bellis, cum inter utrumque imperium uictoria diu anceps adque incerta penderet populique duo praeualidi impetus in alterutrum fortissimos et opulentissimos agerent, quot minuti
Abbreviated transcription (Latin):
ebant. Ubi se credo ex escolapius excusabat. ꝙ archiatrũ se nõ ob¬
stetrice ꝑfitebatur. Necudes quoq simiłr interibãt. ita ut iam
defectur genus aĩaliur crederet. Quid yemps illa memorabilis
tim incredibłi ĩmanitate ẜmens ut niuib orrenda altitudĩe
etiã in foro ꝑdies quadraginta manẽtib trberis quoq glacie du¬
raretur. Si nr̃is temporib accidiss. q̃ isti ⁊ quãta drxissent. Qic
illa itidem ingens pestilentia. qͣ di seuit. qͣ multos pemit. Que
cu ĩ annur alium multogranius tercret. ẜrustui presẽte
escolapio aditũ ẽ ad libros sybillinos In quo genere oraculo¬
ru sicut cicero inlibris de diuinaticñ ⁊ memorat.mass inter¬
pretib ut possũt. seuuolunt dubia cõiectantib creau᷑ iolet t
Tunc ergo dictu est eam esse cam pestilentie ꝙ piurimas
edes sac̾tas. multi occupatas prinati tenerẽt Sic in teri

Expanded text:
ebantur. Ubi se, credo, Aesculapius excusabat, quod archiatrum, non obebantur. Ubi se, credo, Aesculapius excusabat, quod archiatrum, non obstetricem profitebatur. Pecudes quoque similiter interibant, ita ut etiam defecturum genus animalium crederetur. Quid? hiems illa memorabilis tam incredibili inmanitate saeuiens, ut niuibus horrenda altitudine etiam in foro per dies quadraginta manentibus Tiberis quoque glacie , duraretur, si nostris temporibus accidisset, quae isti et quanta dixissent! Quid? illa itidem ingens pestilentia, quamdiu saeuiit, quam multos peremit! Quae cum in annum alium multo grauius tenderetur frustra praesente Aesculapio, aditum est ad libros Sibyllinos. In quo genere oraculorum, sicut Cicero in libris de diuinatione commemorat, magis interpretibus ut possunt seu uolunt dubia coniectantibus credi solet. Tunc ergo dictum est eam esse causam pestilentiae, quod plurimas aedes sacras multi occupatas priuatim tenerent: sic interim
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ualẽtes hoc nom̃ acce̾perat. militie cõscribe̾ntur. Mccitus ⁊̃ a
tarentinis pirrus rex grecie. tũc ĩgentigłia celebratꝰ. romanoru
hostis effect᷑ ẽ. Cin sane de reꝵ futũo euẽtu cõsulenti sacis urbane
apollo sic ambiguũ oraculu edidit. ut ednob quicquid accidiss
ipe diuinus ħerẽtur. Ait eĩ Dico te pirre iuĩcere posse romanos. atq
ita siue pirrꝰ a romanis. siue romani a piro uĩcerẽt᷑. secur fatidicꝰ
utrũlibet expectaret euentũ. Que tunt ⁊ qͣ horrẽda utriusq excit᷑
clades. ĩ qua tam̃ suꝑior pyrrꝰ extitit. ut iam poss apolline ꝓsuo
intellectu p̃licare diuinu. ñ ꝑxime alio p̾lio romani absce̾de̾nt
supiores atq in tanta strage belloꝵ. etia pestilẽtia granis exor¬
ta ẽ mulier. Nam pͥusqͣ mauros patus ederent. gr̾aui de mori¬

Expanded text:
non ualentes hoc nomen acceperant, militiae conscriberentur. Accitus etiam a non ualentes hoc nomen acceperant, militiae conscriberentur. Accitus etiam a Tarentinis Pyrrhus, rex Graeciae, tunc ingenti gloria celebratus, Romanorum hostis effectus est. Cui sane de rerum futuro euentu consulenti satis urbane Apollo sic ambiguum oraculum edidit, ut, e duobus quidquid accidisset, ipse diuinus haberetur ait enim: <Dico te, Pyrrhe, uincere posse Romanos\' adque ita, siue Pyrrhus a Romanis siue Romani a Pyrrho uincerentur, securus fatidicus utrumlibet expectaret euentum. Quae tunc et quam horrenda utriusque exercitus clades! In qua tamen superior Pyrrhus extitit, ut iam posset Apollinem pro suo intellectu praedicare diuinum, nisi proxime alio proelio Romani abscederent superiores. Adque in tanta strage bellorum etiam pestilentia grauis exorta est mulierum. Nam priusquam maturos partus ederent, grauidae mori
Abbreviated transcription (Latin):
serant fortasse discer̾ medicinã. Uel cũ cospirãtib uno tp̃e hostib
lucanis brictis.samnitib ⁊ ruscis ⁊ senonib. gallis. pͥmo ab eis le¬
ꝙaiti phempti st̃. Deind̾ cũ p̃tore opp̃ssus ex̾citus. septẽ tribunis cu
iłlo peñtib ⁊militũ tresdecim milib. Del qñ post longas ⁊ gͣues
rome seditiones. quib adultimũ plebs in aniculu. hõstili dirẽpti¬
one secesserat. Huiꝰ mali tam dira calamitaserat: ut eiꝰ rei cansa.
qd̾ mextremis picuł fieri solebat. dictator crearetur ortensius.
qui plebe reuorata in eodem magistratu expirauit. Qd̾ nulli di¬
ctatori ante cõtigerat ⁊ qd̾ illis diis iam pñte esculapio.gͣuiꝰ cri¬
mẽ fuit. Tu uero tam młta bella uͥq crebruer̾t. ut ĩ opiã militũ
ꝑletarhilli. qui ecqd̾ proli gingende nacabant. obegestate militure

Expanded text:
serant fortasse discere medicinam P uel cum conspirantibus uno tempore hostibus serant fortasse discere medicinam P uel cum conspirantibus uno tempore hostibus Lucanis, Bruttiis, Samnitibus, Etruscis et Senonibus Gallis primo ab eis legati pel\'emti sunt, deinde cum praetore obpressus exercitu tredecim milibus? uel quando post longas et graues Romae seditiones, quibus ad ultimum plebs in Ianiculum hostili diremtione secesserat, huius mali tam dira calamitas erat, ut eius rei causa, quod in extremis periculis fieri solebat, dictator crearetur Hortensius, qui plebe reuocata in eodem magistratu exspirauit, quod nulli dictatori ante contigerat, et quod illis dis iam praesente Aesculapio grauius crimen fuit? Tum uero tam multa bella ubique crebruerunt, ut inopia militum proletarii illi, qui eo, quod proli gignendae uacabant, ob egestatem militare
Abbreviated transcription (Latin):
stilentia. scenicos ludos. aliam nouã pestẽ. nõ cõporib rom. moru
s qd̾ ẽ multo pnitiosiꝰ morib ĩtulert. Wbi erãt qnͣ alia pestilentia
granis.d̾ uenenis matronaꝵ exorta ẽ credita ẽ. Quaꝵ supͣ fidem
multar. atq nobliu mores dep̃hensi st̃. om̃i pestiletia grauioe
uł qñ ĩ candinas furculas a sãnitib obsessi. ãbo cũ exẽcit᷑u ꝯsules
fedus cũ eis.fedũ facere coacti sunt. Ita ut equitib romaĩs sexcentis ob¬
sidib datis. cet̾i amissis am̃is aliisq spoliati. pͥuatiq tegminib. sb̾ in¬
gũ hostiũ ĩ uestim̃tis singłis micterẽt᷑ uł qñ ingͣui pestilentia. cetẽis
lerabili pestilentia escolapiũ ab epidauro. qͣi medicu dm̃. roma ad¬
uocare atq adhiber cõpulsa ẽ. qm̃ regẽ õium iouẽ qui iam diu ĩ ci¬
pitolio sedebat. multa stupra quib adolescens nacuauerat. nõ ꝑii¬

Expanded text:
stilentia scaenicos ludos aliam nouam pestem non corporibus Romanorum, stilentia scaenicos ludos aliam nouam pestem non corporibus Romanorum, sed, quod est multo perniciosius, moribus intulerunt. Ubi erant, gravis de venenis matronarum exorta credita est, quarum supra fidem multarum atque nobilium mores deprehensi sunt omni pestilentia graviores? Vel quando in Caudinas furculas a Samnitibus obsessi ambo cum exercitu consules foedus cum eis foedum facere coacti sunt; ita ut equitibus Romanis sexcentis obsidibus datis, caeteri amissis armis aliisque spoliati privatique tegminibus, sub jugum hostium in uestimentis singulis mitterentur? uel quando graui pestilentia ceteris llerabili pestilentia Aesculapium ab Epidauro quasi medicum deum Roma aduocare adque adhibere conpulsa est, quoniam regem omnium Iouem, qui iam diu in Capitolio sedebat, multa stupra, quibus adulescens uacauerat, non permi
Abbreviated transcription (Latin):
exurienti multitudini frum̃ta largitus ẽ. regni affectati crim̃
ĩcũrit. Et eiuꝰdẽ p̃fecti instãtia. ꝑdict᷑atorẽ lutiũ ꝗntiũ etate decre¬
pitu. a quĩto ẜuilio magr̃o eq̃uitũ. cũ maximo ⁊ piculosissĩo¬
tumultu ciuitatis occisus ẽ: Ibi erant qñ pestilentia maxima
exorta. duis mutilib siñ remẽdio. ppłs diu multũq fatigatus
nona lectistẽma. qd̾ nunqͣ antea fecerat. exhibenda arbit̾ratꝰ ẽ
Necti aũt stẽnebant̃ in bonorẽdo̾ꝵ. uñ hoc sacru. uł potus sacͥlegi
nõ accepit. Ubierant. qnͣ ꝑ decẽ cõtinuos annos male pugͣndo
crebras ⁊ magnas clades apud ueios ex̾citus romanis accepat.
nisi ꝑfuriu camillu tande subueniret᷑. quẽ postea ciuitas in¬
grata dãpnauit. Ubi erãt qñ galli romam ceꝑũt. spoliauer̾t ĩ¬
c̾ẽd̾runt. cedib ĩpleuer̾t. Ubi erãt cum illa ĩsignis pestilentia ta

Expanded text:
esurienti multitudini frumenta largitus est, regni affectati crimen esurienti multitudini frumenta largitus est, regni affectati crimen incurrit, et ejusdem praefecti instantia per dictatorem L. Quintium aetate decrepitum a Quinto Seruilio magistro equitum cum maximo et periculosissimotumultu ciuitatis occisus est? Ubi erant, quando pestilentia maxima exorta dis inutilibus populus diu multumque fatigatus noua lectisternia, quod numquam antea fecerat, exhibenda arbitratus est? Lecti autem sternebantur in honorem deorum, unde hoc sacrum uel potius sacrilegium nomen accepit. Ubi erant, quando per decem continuos annos male pugnando crebras et magnas clades aput Veios exercitus Romanus acceperat, nisi per Furium Camillum tandem subueniretur, quem postea ciuitas ingrata damnauit? Ubi erant, quando Galli Romam ceperunt spoliauerunt, incenderunt caedibus inpleuerunt? Ubi erant, cum illa insignis pestilentia tam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃licant. Qñ ꝗde: ⁊ exip̃is q̃ dicemus accepimꝰ ⁊ nlło modo dic̾er
uł talia uł cũcta sufficimꝰ. Ubi gͦ erant illidii. qui ꝑꝑ exignã fallacẽ¬
q mũdi huiꝰ felicitatẽ colendĩ existimãtꝰ cũ romani quib secolẽ¬
dos. mẽdacissima astutia uẽdicabant. tãtis calamitatib uexarẽ¬
tur: Ubi erĩt qñ ualerius cõsul ab exulib ⁊ ẜus incensũ capito¬
liu cum defensaret occisus ẽ. faciliꝰ q ip̃e ꝑdesse potuit edi iouis i¬
qͣ illi turba tot numinũ. cũ suo maximo atq optimo rege. cuius
tẽplu liberauerat subuenir̾. Wbi erant qñ dẽsissimis fatigata
ciuitas seditionũ mał. cũ legatos athenas missos ad leges mu¬
tuãdas paululũ quieta oppe̾riret᷑. graui fame. pestilentiãq uasta¬
ta ẽ. Ubi erant qñ rursus ppłs cũ fame laboraret p̃fectũ ãno¬
ne pͥmũ cremauit atq illa fame ĩualescẽte spurius meliꝰ q

Expanded text:
praedicant, quando quidem et ex ipsis quae diceremus accepimus, et nullo modo dicere uel talia uel cuncta sufficimus. Ubi ergo erant illi di, qui propter exiguam fallacemque mundi huius felicitatem colendi existimantur, cum Romani, quibus se colendos mendacissima astutia uenditabant, tantis calamitatibus uexarentur? Ubi erant, quando Valerius consul ab exulibus et seruis inscensum Capitolium cum defensaret occisus est faciliusque ipse prodesse potuit aedi Iouis quam illi turba tot numinum cum suo maximo adque optimo rege, cuius templum liberauerat, subuenire? Ubi erant, quando densissimis fatigata ciuitas seditionum malis, cum legatos Athenas missos ad leges mutuandas paululum quieta opperiretur, graui fame pestilentiaque uastata est? Ubi erant, quando rursus populus, cum fame laboraret, praefectum annonae primum crea
Abbreviated transcription (Latin):
de etiam ex̾citationib ad suefacti.tam similia corpora gererẽt. ut etĩa
ad egrotãdu ino tpͣe eisdeq caĩs simiłr moue̾nt: Costitutionẽ uero¬

Expanded text:
dem etiam exercitationibus assuefacti tam similia corpora gererent, ut etiam dem etiam exercitationibus assuefacti tam similia corpora gererent, ut etiam ad aegrotandum uno te
Abbreviated transcription (Latin):
ssimũ medicu scriptu relinquisse quoso am frẽs: cum simul.
egrotare cepissent. et eor morb eodem tp̃e ingrauesceret. eodem leua¬
retur geminos supplicatu. quos possidomiꝰ ystoycus. muitu astrolo¬
gie decłitus eadem cõstitutione astroꝵ natos eademq ꝯceptor soleba
Asserer. ituꝙ medicus ꝑtinere credebat. ad simillimã temperiẽ ualitu¬
dinro hoc philosophꝰ astrologꝰ adnim cõstitutionẽq sid̾ru q̃ fuerat q
tpe cõcepti: natiq sunt. In hac cã. multo ẽ acceptabilior. ⁊ de ꝓepro
crechbilior cõiectura medicinał qm̃ parẽtes ut erant corpore affecti:
du cõcuberent ita pͥmordia ⁊ceptoꝵ affici potuer̾t ut cõsecutis ex
mat̾no tp̃e pͥorib ĩcrem̃tis. pai̾s ualitudis nasce̾nt. Demnde ĩ unado¬
mo eisdem alim̃tis nutriti ubi aerem ⁊ loci potionẽ ⁊ui aquaꝵ plun¬
mu ualere ad corpꝰ uł bñ uł male accipiendũ medicina testatur. eis¬

Expanded text:
ssimum medicum, scriptum reliquisse, quosdam fratres, cum simul egrotare coepissent et eorum morbus eodem tempore ingrauesceret, eodem leuaretur, geminos suspicatum; quos Posidonius Stoicus, multum astrologiae deditus, eadem constitutione astrorum natos eademque conceptos solebat adserere. Ita quod medicus pertinere credebat ad simillimam temperiem ualetudinis, hoc philosophus astrologus ad uim constitutionemque siderum, quae fuerat qtempore concepti natique sunt. In hac causa multo est acceptabilior et de proximo credibilior conjectura medicinalis: quoniam parentes ut erant corpore affecti, dum concumberent, ita primordia conceptorum affici potuerunt, ut consecutis ex, materno corpore prioribus incrementis paris valetudinis nascerentur; deinde in una domo eisdem alimentis nutriti, ubi aerem et loci positionem et vim aquarum plurimum valere ad corpus vel bene vel male afficiendum, medicina testatur; eis
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ ⁊iste singule sp̃es suas h̾e̾nt. In pãtib iustitie fides est. maxi¬
mũq locum apud nos het. ꝗcũq scimus quid sit. ꝙ iustus ex fide
miut. S illos miror appetito: es multitudiris dor. Si fides dea ẽ
qrͣ aliis tam multis deabus ĩiuiriam fecer̾t p̃t̾mictendo eas. quibꝰ
simiłr edes. ⁊ aras dedicare potuer̾t. Curtẽperãtia dea ẽẽ nõ meriit
cu eius nomine nõ nulli romani principes nõ parua głam cõpa¬
rarint: Cur deniq fortitudo. dea nõ ẽ q̃ affunit mutio. ꝗde̾xterã por¬
rexit in flãmas. q̃ ad fuit curcio cũ se ꝓ patria in abrupta terram
p̾cipitem dedit. q̃ ad fuit decio patri. ⁊ decio filio cũ ꝓexercitu se uo¬
uerunt: Si tam̃ his om̃ib uera ĩerat fõtitudo. iii mͦ nõ agitur:
Quare prudentia qr̃ sapientia. nulla numinũ laca mouerunt.

Expanded text:
Et quoniam istae singulae species suas habent, in partibus justitiae fides est; maxiEt quoniam istae singulae species suas habent, in partibus justitiae fides est; maximumque locum apud nos habet, quicumque scimus quid sit, quod justus ex fide vivit . Sed illos miror appetitores multitudinis deorum, si fides dea est, quare aliis tam multis deabus injuriam fecerint praetermittendo eas, quibus similiter aedes et aras dedicare potuerunt? Cur temperantia dea esse non meruit, cum ejus nomine nonnulli Romani principes non parvam gloriam compararint? Cur denique fortitudo dea non est, quae adfuit Mucio, cum dexteram porrexit in flammas; quae adfuit Curtio, cum se pro patria in abruptam terram praecipitem dedit; quae adfuit Decio patri, et Decio filio, cum pro exercitu se voverunt? Si tamen his omnibus vera inerat fortitudo, unde modo non agitur. Quare prudentia, quare sapientia nulla numinum loca meruerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
bonis meritis faceret fortunatos: Et certe si fortima lont. nõ saltẽ mu¬
liebris. s iurilis potius loq̾retur. ut nõ ip̃e q̃ simulacru dedic auert.
putarẽtur tantu miracłm muliebri loquacitati finxisse Capłm .xx
Ertute quoq deam fecerunt. q̃ quide: si dea eẽt multis fuerat p̃fe¬
renda. Et nũc qr dea nõ ẽ. s donu dei ẽ. ip̃a ad illo impetret᷑. aquo
solo dari põt ⁊ om̃is falsor dõr turba uanescet. S cur ⁊ fides dea cre¬
ditaẽ. ⁊ accepit etĩ ip̃a tẽplum et altare. Quam quisꝗs prudẽter
agnoscit. habitałm illi se ip̃m facit. Uñ au̾t sciunt illi. quid sit
fid̾es cuiꝰ pͥmu ⁊ maximũ offm̃ ẽ ut inuerũ credatur deum: d cu
nõ suffecerat nirtus nõne ibi ẽ ⁊ fides. Qñ quide u̾tutẽ in quatuo
sp̃es distribuẽdã ẽẽ iud̾rũt Prudentiã iustitia fortitudinẽ. tẽpantiã

Expanded text:
bonis meritis faceret fortunatos? Et certe si Fortuna loquitur, non saltem mubonis meritis faceret fortunatos? Et certe si Fortuna loquitur, non saltem muliebris, sed uirilis potius loqueretur, ut non ipsae, quae simulacrum dedicauerunt, putarentur tantum miraculum muliebri loquacitate finxisse. CAPUT XXrtutem quoque deam fecerunt: quae quidem si dea esset, multis fuerat praeferenda. Et nunc quia dea non est, sed donum Dei est, ipsa ab illo impetretur, a quo solo dari potest: et omnis falsorum deorum turba vanescet. Sed cur et Fides, dea credita est, et accepit etiam ipsa templum et altare? Quam quisquis prudenter agnoscit, habitaculum illi se ipsum facit. Unde autem sciunt illi quid sit fides cujus primum et maximum officium est, ut in verum credatur Deum? Sed cur non suffecerat virtus? nonne ibi est et fides? Quando quidem virtutem in quatuor species distribuenda
Abbreviated transcription (Latin):
illa fortime: Ubi ẽ ꝙ a fortiutis etia nom̃ accep̃: Nihil eĩm prodest
cam colere. si fortima ẽ. Siaut suos cultores discernit ut prosit. fotu¬
na nõ ẽ. An ⁊ ip̃am quo uoluit iupit̾ mictit: Colatur gͦ ip̃e solus. Nõ eͥ
põt ei iubenti.⁊ ea quo uoluiͣt mictẽti fortima resistere. Aut certe istã
mali colant qui nolunt hre merita. quib dea possit felicitas ĩuitari
uocant. ut simulacru eius quod amatronis declicatũ ẽ. ⁊ appellatã ẽ
dem si ueꝵ sit. mirari nos nõ oportet. Nõ eĩm malignis demonibus
ctiam sic difficile ẽ fallere. quoꝵ artes atq u̾sutias hinc potius isti ad¬
nertere debuer̾t qd̾ illa dea locuta ẽ. q̃ fortuto accidit. nõ q̃ meritis ne¬
nit. Euit eĩm fortuna loquax ⁊ muta felicitas ut quid alud. nisi ut
hoĩes recte uiuere nõ curarẽt conciliata sibi fortuna. q̃ illos siñ ullis

Expanded text:
illa Fortunae? Ubi est quod a fortuitis etiam nomen accepit? Nihil enim prodest illa Fortunae? Ubi est quod a fortuitis etiam nomen accepit? Nihil enim prodest eam colere, si fortuna est. Si autem suos cultores discernit, ut prosit, fortuna non est. An et ipsam, quo uoluerit, Iuppiter mittit? Colatur ergo ipse solus; non enim potest ei iubenti et eam quo uoluerit mittenti Fortuna resistere. Aut certe istam mali colant, qui nolunt habere merita, quibus dea possit Felicitas inuitari.uocant, ut simulacrum eius, quod a matronis dedicatum est et appellata est dem si uerum, sit, mirari nos non oportet. Non enim malignis daemonibus etiam sic difficile est fallere, quorum artes adque uersutias hinc potius isti aduertere debuerunt, quod illa dea locuta est, quae fortuito accidit, non quae mentis uenit. Fuit enim Fortuna loquax et muta Felicitas, ut quid aliud, nisi ut homines recte uiuere non curarent conciliata sibi Fortuna, quae illos sine ullis
Abbreviated transcription (Latin):
fecto quot quot hoĩes fõtunati. hoc ẽ bone fortune. Nam cu sint ⁊ alii
plurimi simul. hoc ẽ uno tp̃e male fortune. nũquit ip̃a ẽet simul ⁊ bona
⁊ mala. Iis aliud. illis aliud: An illa q̃ dea ẽ. semp ẽ bona: Ip̃a est gͦ
felicitas. Cur adhibent᷑ diu̾sa nõia: S hoc ferendũ ẽ. Solet eĩm ⁊ un
res duob noĩb appellari. Quid du̾se edes. diu̾se are. din̾sa sacra:t
Est cã ĩquiunt. Quia felicitas illa ẽ. quã boni hñt precedẽtib mei̾
hominib: ⁊ bonis ⁊ malis. uñ etiã fortuna noĩatur. Quomͦ ergo bo¬
na ẽ. que sine ullo iudicio uenit ⁊ ad bonos ⁊ admalos. Ut quicꝗd
au̾t colitur q̃ita ceca ẽ. passim ĩ quostibet ĩcurrens: ut suos cultores
nom̃ accepit. Aut si aliquid ꝓficiunt cultores eius ut ab illa iidean¬
tur ⁊ amentur.iam mei̾ta sequit᷑. nõ fortuito uenit. Ubi ẽ definitio

Expanded text:
Profecto quotquot homines fortunati, hoc est bonae fortunae. Nam cum sint et alii Profecto quotquot homines fortunati, hoc est bonae fortunae. Nam cum sint et alii plurimi simul, hoc est uno tempore, malae fortunae, numquid, si ipsa esset, simul et bona esset et mala; his aliud, illFelicitas: cur adhibentur duo nomina? Sed hoc ferendum est: solet enim et una res duobus nominibus appellari. Quid diversae aedes, diversae arae, diversa sacra? Est causa, inquiunt: quia felihominibus et bonis et malis, unde etiam Fortuna nominatur. Quo modo ergo bona est, quae sine ullo iudicio uenit et ad bonos et ad malos? Ut quid autem colitur, quae ita caeca est passim in quoslibet incurrens, ut suos cultores Aut si aliquid proficiunt cultores eius, ut ab illa uideantur et amentur, iam merita sequitur, non fortuito uenit. Ubi est definitio
Abbreviated transcription (Latin):
cum talia deliram̃ta nõ apd̃ poctas legebant. s inteplis colehã¬
Ioue: igitur de om̃ib regarent ei tãtu:mͦ uni supplicarent. Non eĩm quo
misisset inctori si dea ẽ. ⁊ sub illo rege ẽ. posset ei audere resister. ⁊ sua potiꝰ¬
merut sacra ei cõgrua ꝑsoluta sunt Ip̃a ergo sola coleretur. ubi eĩm
ip̃a eẽt. quid boni nõ eẽt S quid sibi uult. ꝙ et fortima dea putat̾. ⁊ coli
En aliud ẽ felicitas. aliul fortima quia fortuna põt ẽẽ etia mala. feli¬
citas aũt si mala fũt. felicitas nõ erit. Certe om̃s deos utriusq sexuis
si ⁊ sexum h̾nt nõ nisi bonos extimare debemus hoc plato dic̃. hoc
alii philosophi. hoc excellentes rei.pn. populoꝵq rectores. Quomͦ
ergo dea fortuna. aliqñ bona ẽ. aliqn mala. An forte qñ mala ẽ. dea
nõ ẽ. s ĩmalignũ demonẽ repente cõu̾titur. Quot sunt ergo dee iste ꝓ

Expanded text:
cum talia deliramenta non apud poetas legebant, sed in templis colebancum talia deliramenta non apud poetas legebant, sed in templis colebanIouem igitur de omnibus rogarent, ei uni tantummodo supplicarent. Non enim, quo misisset Victoriam, si dea est et sub illo rege est, posset ei audere resistere et suam potiit, sacra ei congrua persoluta sunt. Ipsa ergo sola coleretur: ubi enim ipsa esset, quid boni non esset? Sed quid sibi vult, quod et Fortuna dea putatur, et colitur? An aliud est felicitas, aliud fortuna? Quia fortuna potest esse et mala: felicitas autem si mala fuerit, felicitas non erit. Certe omnes deos utriusque sexus si et sexum habent nonnisi bonos. existimare debemus. Hoc Plato dicit , hoc alii philergo dea Fortuna aliquando bona est, aliquando mala? An forte quando mala est, dea non est, sed in malignum daemonem repente conuertitur? Quot sunt ergo deae istae?
Abbreviated transcription (Latin):
significatũ ẽ qui illam turbam colere ꝑse uocaret nõ plane deorũ
s demonioꝵ. cũ quietẽ habere nõ posse̾ ad qua uocat uerꝰ medicꝰ
dicẽs. Discite ame qr mitissũ ⁊ hũił cõde. ⁊ meĩetis rcqͥẽ aĩab ur̃is.
N forte dicunt. ꝙ deam uictoriã iupit̾ mictat.atq̃ Capłm .xuii.
illa tanqͣ regidoꝵ obtẽperans ad quos uisserit neniat.⁊ ĩeor
parte considat᷑. Hoc uere d nõ de illo ione. que doꝵ regem ꝑsua
cõsiliu occultum ẽẽ põt iniquũ nõ põt. Nam si uctoria dea ẽ. cur
nõ d̃s ẽ.⁊ triũphus ⁊ uictorie ũgitur.uł maritus uł frat̃ uł filiꝰ¬
Talia quippe isti dediis oppinati sunt qualia si poete fingerent
atq a nobis exagitarentur. respõderẽt isti ridenda ẽẽ figm̃ta
poctiꝵ. nõ ueris adtͥbuẽda numinib ⁊ tam̃ se ip̃i nõ ridebant

Expanded text:
significatum est, qui illam turbam colere perseueraret non plane deorum, significatum est, qui illam turbam colere perseueraret non plane deorum, sed daemoniorum, eum quietem habere non posse? ad quam uocat uerus medicus dicens: Discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabusn forte dicunt, quod deam Victoriam Iuppiter mittat adque illa tamquam regi deorum obtemperans ad quos iusserit ueniat et in eorum parte considat? Hoc uere dicitur non de illo Ioue, quem deorum regem pro sua consilium occultum esse potest, iniquum non potest. Nam si uictoria dea est, quur noTalia quippe isti de diis opinati sunt, qualia si poetae fingerent, atque a nobis exagitarentur; responderent isti, ridenda esse figmenta poetarum, non veris attribuenda numinibus: et tamen se ipsi non ridebant
Abbreviated transcription (Latin):
iupit̾ ħ̾re. cũ ea q̃ possent bñficia eiꝰ putari dii herent᷑. dii uocantur
dii coluntur. ip̃i ꝓsius partib ĩuocantur. Baberet hic aũt etĩa ille
aliquã parte. si regnu etiam ip̃e appellaret᷑. sic̃ appellat̾ illa uictõia
Aut si regnũ minus ẽ ioius. cur nõ ⁊ uictoria mimꝰ eiꝰ heatur.i
Quod prõfecto Reretur. si ño lapis incapitolio.s uerus rex regũ¬
attribuerẽt uocauerunt deam agenoria. que ad agendu exerci¬
taret.deam stimulã. q̃ ad agendu ultra modu stimularet. Teã
murcia. q̃ p̃ter modu non̾ moueret. ac faceret hoĩem ut ait põpo¬
nius murcidu .i. nimis desidiosu. ⁊ inauctuosu. Deam strenuã
que faceret strenuui. His om̃ib diis ⁊ deab publica sacra face̾t.
pere uoluert. Utrum inclitiu fuit animi inquieti an potius ita

Expanded text:
Iuppiter haberet, cum ea, quae possent beneficia eius putari, di habentur, di uocantur, Iuppiter haberet, cum ea, quae possent beneficia eius putari, di habentur, di uocantur, di coluntur, ipsi pro suis partibus inuocantur? Haberet hic autem etiam ille aliquam partem, si Regnum etiam ipse appellaretur, sicut appellatur illa Victoria. Aut si regnum munus est Iouis, quur non et uictoria munus eius habeatur? Quod profecto haberetur, si non lapis in Capitolio, sed uerus rex reguattribuerent, vocaverunt deam Agenoriam, quae ad agendum excitaret; deam Stimulam, quae ad agendum ultra modum stimularet; deam Murciam, quae praeter modum non moveret, ac faceret hominem, ut ait Pomponius, murcidum, id est nimis desidiosum et inactuosum; deam Streniam, quae faceret strenuum; his omnibus diis et deabus publica sacra facere spere noluerunt. Utrum indicium fuit animi inquieti, an potius ita
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas. G qr penis ẽẽt ũt ĩmriosi. iustigrib dñarent. ideo
habere. qͣ uicinu malum subiugare bellantẽ. Mala uota sunt
optare. habere quem hodeĩs. uł quem timeas. ut possit ẽẽ quẽ uin¬
cas. Siergo nre gerendo bella. nõ impia. nõ miqua. romani ĩpe¬
rimu tam magnũ acquirer potuert. Nũquid tanqͣ aliqua
dea colenda ẽ. eis etiã iniquitas aliena. Multu eĩm ad istãlati¬
tudinẽ impii eam coopatam uid̃mus. q̃ faciebat in iuriosos
ut ẽẽnt cu quib iusta bella gererent᷑: ⁊ augeret᷑ impiu. Cur
aũt ⁊ inqtas dea nõ sit uł extñaꝵ gentiũ. sĩ panor ⁊ pallor ⁊ febs
dii romani ẽẽ meruer̃t. Niis igit᷑ d̾uab .i. aliena iniquitate. ⁊ dea
uictoria du belloꝵ cãs miꝗtas excitat uctoria eader bella felicitẽ
t̾minat etiam feriato ioue creuit impiu. Quas eĩm hic partes

Expanded text:
necessitas. Sed quia peius esset, ut iniuriosi iustioribus dominarentur, ideo necessitas. Sed quia peius esset, ut iniuriosi iustioribus dominarentur, ideo concordem quam uicinum malum subioptare habere quem oderis, vel quem timeas, ut possit esse quem vincas. Si ergo justa gerendo bella, non impia, non iniqua, Romani imperium tam magnum acquirere potuerunt, numquid tanquam aliqua dea colenda est eis etiam iniquitas aliena? Multum enim ad istam latitudinem imperii eam cooperatam videmus, quae faciebat injuriosos, ut essent cum quibus justa bella gererentur, et augeretur imperium. Cur autem et iniquitas dea non sit, vel externarum gentium, si Pavor et Pallor et Febris dii Romani esse meruerunt? His igitur duabus, id est aliena iniquitate et dea Victoria, dum bellorum causas iniquitas excitat, Victoria eadem bella feliciter terminat, etiam feriato Jove crevit imperium. Quas e
Abbreviated transcription (Latin):
est. Cur ẽmm ñ ita sit: si uictoria dea ẽ. ant quid ip̃o ioue. i hac
ci̾ opus ẽ. si iuctoria faueat. sitq ꝓpitia ⁊ semꝑ eat ad illos. quos
uult ẽẽ uictores Mac dea fauente ⁊ ꝓpitia etia ione nacante uł
aliuro agente q̃ gẽtes nõ subdite remanent q̃ regna nõ cederẽt.
An forte̾ displicet bonis miꝗssima ĩprobitate pugnar. ⁊ finitiõ
quictos nullãq iniria facientes ad dilatãdu regnũ. bello spõ¬
latitudinẽ. Iniquitas eni eor cum quib iusta bella gesta it᷑
regnu aminuit ut cresceret. Quod utiq paruu ẽẽt. si quies ⁊
iustitia finitimoꝵ contra se bellũ geri nullat pronocaret ĩ uiia
ac sic feliciorib reb humanis. omĩa regna parua ẽent. ⁊cordi
nicinitate letantia.uta eẽnt ĩmũdo. regna plurima gentus
ut sunt in urbe domus pluime ciuiu. Deinde belligerare. ⁊ p̃¬
domitis gentib dilatare regnu. mał ud̾tur felicitas. bonis

Expanded text:
est? Quur enim non ita sit, si Victoria dea est? Aut quid ipso Ioue in hac causa opus est, si Victoria faueat sitque propitia et semper eat ad illos, quos uult esse uictores? Hac dea fauente et propitia, etiam Ioue uacante uel aliud agente, quae gentes non subditae remanerent? quae regna non cederent? An forte displicet bonis iniquissima inprobitate pugnare et finitimos quietos nullamque iniuriam facientes ad dilatandum regnum bello sponlatitudine. Iniquitas enim eorum, cum quibus iusta bella gesta sunt, regnum adiuuit ut cresceret, quod utique paruum esset, si quies et iustitia finitimorum contra se bellum geri nulla prouocaret iniuria ac sic felicioribus rebus humanis omnia regna parua essent concordi uicinitate laetantia et ita essent in mundo regna plurima gentium, ut sunt in urbe domus plurimae ciuium. Proinde belligerare et perdomitis gentibus dilatare regnum malis uidetur felicitas, bonis
Abbreviated transcription (Latin):
dere nõ pñt. sic ⁊ hoĩes prĩcipes. nõ sane iusti. s dmonu similes ea
q̃ uana ẽẽ nouerant religioĩs nõĩe ppłis tanq̃r uana suadebant ło
modo eos curli sccietati. uẽlut aptius alligãtes. quo simiłr sublito s
possiderẽt. Quis aũt ĩfirmus ⁊ indoctꝰ euade̾t simł fallaces ⁊ pͥncipe¬
doctor. quia solus ẽ uerus ds. ip̃e dat regna trena ⁊ bonis ⁊ malis
ẜuit s eu ip̃e tanqͣ dñs regit mod̾ratorq disponit felicitate no
iam ẜuiet. Et id̾o regna t̾rena ⁊ bonis ab illo dant᷑ ⁊ mał ne eiꝰ cł¬
tores adhuc ĩ prouectu animi parnuli. Hec abeo mun̾a qͣi mag
aliquid cõcupiscant. Et hoc ẽ sacram̃tu ueteris testam̃ti. ubi occ¬
tu erat nonu. ꝙ illic ꝓmissa ⁊ dona t̾rena st̃. Intelligentib ⁊ tũc

Expanded text:
dere non possunt, sic et homines principes, non sane iusti, sed daemonum similes, ea, dere non possunt, sic et homines principes, non sane iusti, sed daemonum similes, ea, quae uana esse nouerant, religionis nomine populis tamquam uera suadebant, hoc modo eos ciuili societati uelut aptius adligantes, quo similiter subditos possiderent. Quis autem infirmus et indoctus euaderet simul fallaces et principedator, quia solus est verus Deus, ipse dat regna terrena et bonis et malis, servit, sed eum ipse tanquam dominus regit moderatorque disponit. Felicitatem vero iam seruiet. Et ideo regna terrena et bonis ab illo dantur et malis, ne eius cultores adhuc in prouectu animi paruuli haec ab eo munera quasi magnum aliquid concupiscant. Et hoc est sacramentum ueteris testamenti, ubi occultum erat nouum, quod illic promissa et dona terrena sunt, intell
Abbreviated transcription (Latin):
lris multor dor ludibria posuer̾t. cõfiteri ea potius occulta dĩ nolũ¬
tate cõpulsi sunt quã psuader conati. Siqua igitur a nob̾ inde testi¬
monia ꝑferunt᷑. ad eos redarguẽdos ꝓferunt̾ur qͥ nolũt adu̾tere
dquanta ⁊ qͣr maligna demon̾u: potestate nos liberet singular̃ sac¬
ficiu. tam sancti sanguinis fusi. ⁊ donim sp̃s impãtiti. Capł. R¬
Ict etiam d̾gñationib doꝵ mag̃ ad poctas q̃ ad phisicos fuisse
popłos inclinatos ⁊ ido ⁊ sexu et gn̾ationes dor maiores suos .i.
ueteres credilisse romanos et eoru cõstituisse cõnigia. Qd̾ utiq
nõ aliam obc̃am fcũm uidetur. nisiq hõium uelut prudentium
⁊ sapientiu negotium fuit. popłm in religionib faller. ⁊ in eo ip̃o
nõ solu colere s ĩmitari etia: demones quib maxima ẽ fallẽdi
cupictitas. Sic̃ eĩ d̾mones. nisi eos quos fallendo decepint possi¬

Expanded text:
litteris multorum deorum ludibria posuerunt, confiteri ea potius occulta Dei uolunlitteris multorum deorum ludibria posuerunt, confiteri ea potius occulta Dei uoluntate conpulsi sunt quam persuadere conati. Si qua igitur a nobis inde testimonia proferuntur, ad eos redarguendos proferuntur, qui nolunt aduertere de quanta et quam maligna daemonum potestate nos liberet singulare sacrificium tam sancti sanguinis fusi et donum spiritus inpertiti. CAPUT ad poetas quam ad physicos fuisse populos inclinatos,. et ideo et sexum et generationes deorum maiores suos, id est ueteres credidisse Romanos et eorum constituisse coniugia. Quod utique non aliam ob causam factum uidetur, nisi quia hominum uelut prudentium et sapientium negotium fuit populum in religionibus fallere, et in eo ipso non solum colere sed imitari etiam daemones, quibus maxima est fallendi cupiditas. Sicut enim daemones nisi eos, quos fallendo deceperint, possi
Abbreviated transcription (Latin):
creitore Dicit etia antiquos romanos plus annos centũ ⁊ lxx. do
uarent᷑ cun sẽtentie sue testem adhibet. Int̾ cetem etia gentẽ ud̾a
nec dubitat eum locum ita cõcluder̾ ut dicat. Qui primi̾ simulacra
dor popuł posuert eos ciuitatib sius ⁊ metũ dẽpsisse ⁊ errorẽ addisse
prudent᷑ existimans dõs facile posse ĩ simulacroꝵ stoliditate ꝯtẽpni.
Sucl nero nõ ait errore tradidr̾t. s addid̾rũt iam utiq fuisse etiam
sine simulacris. nult intelligi errorẽ. Quaꝑꝑ cu solos dicit .madutisse
sine simulacris obẜuare religionẽ. Quis nõ uid̾at qͣrtu ꝓpĩquaue̾it
ueritati. Si ẽĩm aliquid contra uetustatẽ tanti posset erroris. ꝓfecto
⁊ unu dm̃ a quo mudu crederet gub̾nar. ⁊ siñ simulacro colendu
c̃ẽ censeret atq intam ꝓximo inuentꝰ. facile fõtasse de aĩe mutabili

Expanded text:
creatorem. Dicit etiam antiquos Romanos plus annos centum et septuagcreatorem. Dicit etiam antiquos Romanos plus annos centum et septuagervarentur. » Cui sententiae suae testem adhibet inter caetera etiam gentem Judaeam: nec dubitat eum locum ita concludere, ut dicat, qui primi simulacra deorum populis posuerunt, eos civitatibus suis et metum dempsisse, et errorem addidisse; prudenter existimans deos facile posse in simulacrorum stoliditate contemni. Quod uero non ait \'errorem tradiderunt\', sed \'addiderunt\', iam utique fuisse etiam sine simulacris uult intellegi errorem. Quapropter cum solos dicit animaduertisine simulacris obseruari religionem, quis non uideat quantum propinquauerit ueritati? Si enim aliquid contra uetustatem tanti posset erroris, profecto et unum Deum, a quo mundum crederet gubernari, et sine simulacro colendum esse censeret; adque in tam proximo inuentus facile fortasse de animae mutabil
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ⁊ si falsa sunt aliter existim ar̃ ppłm expediat.⁊ id̾o grecos telle¬
tas ac misteria. taciturnitates ꝑarietibq clausisse. Hic̾ certe totu
cõsiliu. ꝓlidit. uelut sapientiu ꝑ quos ciuitates ⁊ pͥp regerẽt. Haci
tam̃ fallacia miris modis maligni demones delectant᷑. qͥ ⁊ decepto¬
simus. ꝙ hi soli ei uidebant᷑. aĩadu̾tisse. quid e̾e̾t ds̃. ꝗ credid̾r̾t eũ esse
aĩa motu ac rõne mũdu gub̾nantẽ ic phoc. ⁊ si nõ du tenebat. ꝙ¬
ueritas haberet. ds eĩ uerũs nõ aĩa. s. ñe quoq ẽ effector et conditor
uam̃ si cõtra p̃iudicia cõsuetudinis lib̾ ẽẽ posset imu dm̃ colendũ fa¬
teretur atq suaderet motu ac ratione. mundũ gub̾nantẽ. ut ea cũ
illo dehac re q̃stio remaneret ꝙ eu diceret ẽẽ .aĩam. nõ potius ⁊ aĩe

Expanded text:
tametsi falsa sunt, aliter existimare populum expediat, et ideo Graecos teletametsi falsa sunt, aliter existimare populum expediat, et ideo Graecos teletas ac mysteria taciturnitate parietibusque clausisse. Hic certe totum consilium prodidit uelut sapientium, per quos ciuitates et populi regerentur. Hac tamen fallacia miris modis maligni daemones delectantur,, qui et deceptosimus, quod hi soli ei uideantur animum aduertisse quid esset Deus. qui crediderunt eum esse animam motu ac ratione mundum gubernanteveritas habet; Deus enim verus, non anima, sed animae quoque est effector et conditor: tamen si contra praejudicia consuetudinis liber esse posset, unum Deum colendum fateretur atque suaderet, motu ac ratione mundum gubernantem: ut ea cum illo de hac re quaestio remaneret, quod eum diceret esse animam, non potius et animae