comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de prauis dicit᷑. rodebant in solitudi.¬
ne. libet in tueri hoc etiã quod ꝑ psal.¬
mistã dicit᷑ Inimici eius terrã lingẽt.
Duo quippe sunt genera hominũ am¬
bicioni suȩ seruientiũ. unũ indelicet
quod semꝑ ad auariciam blandim̃tiᷤ
utitur lingue: aliud uero quod aꝑta
ui intendit rapine Ham rodimus.¬
cũ aliquid ext̾uis forti adnisu atteri¬
mus Lambitur enim quando hoc
quod edi facile non potest. mp̃ssa lem
tate gustat᷑ Om̃s gͥ etiã sub specie fi¬
dei praue uiuentes qui aliena appe¬
tunt. sed ea que appetunt raꝑe neqͣꝗͣ¬
possunt: blandis autẽ sermonibus et
quasi mollicie dulcedinis concupita
abstrahere conant᷑. quid aliud quam
terrã lingunt: Quia terrena queq
do aliqua potestate suffulti sunt: et
concupiscentes aliena. blandiri qͥdẽ
ex fraude despiciunt. quia etiã in uisto
robore possunt implere quod uolunt.
hiihoc quod appetunt non lambuit
sed rodunt: qm̃ propinquoꝵ uitã for¬

Expanded text:
de pravis dicitur, rodebant in solitudine, libet intueri, hoc etiam quod per Psalmistam dictum est: « Inimici ejus terram lingent . » Duo quippe sunt genera hominum ambitioni suae servientium, unum videlicet quod semper ad avaritiam blandimentis utitur linguae, aliud vero quod aperta vita intendit rapinae. cum aliquid exterius forti adnisu atterimus; lambitur enim, quando hoc quod edi facile non potest, impressa linguae lenitate gustatur. Omnes igitur etiam sub specie fidei prave viventes, qui aliena appetunt, sed ea, quae appetunt, rapere nequaqpossunt; blandis autem sermonibus, et quasi mollitia dulcedinis concupita abstrahere conantur, qui aliud quam terram lingunt? quia terena quaequedo aliqua potestate suffulti sunt, et concupiscentes aliena, blandiri quidem ex fraude despiciunt; quia etiam injusto robore possunt implere quod volunt; hi hoc quod appetunt, non lambunt, sed redunt, quoniam propinquorum vitam for
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ uirtus manuũ erat mͥ proni¬
chilo. et uita ipsa putabant᷑ indigni
Uirtus quippe inmanu ẽ magnitudo
nulliꝰ eẽ meriti conspicit uera fide ꝑdita
quicqͥd oꝑant᷑ Caritatẽ quippe dei et
proximi diuiserunt. qui et de dõ falsa
senciunt: et apraximis iurgando diti

Expanded text:
um virtus manuum erat mihi pro nium virtus manuum erat mihi pro nihilo, et vita ipsa putabantur indigni. - Virtus quippe in manu est, magnitudo nullius esse meriti conspicit, vera fide perdita, quidquid operantur. Charitatem quippe Dei et proximi deserunt, qui et de Deo falsa sentiunt, et proximis jurgando divi
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ueros patres numerare contemp¬
nit: Qui et si quosdam uisi sunt agẽ¬
tilitatis errore reuocasse. quoꝵdam
mores ad honesta agenda docuisse.
pro eo tam̃ quod recta de dõ nõ sense¬
runt: eos cum canibus gregis fui nõ
ponit. quia cũ rectis p̃dicatoribꝰ non
cendo. suadendo: conati sunt patres
iułi. sed errores eoꝵ scã iniuersat
eccłia districta se ueritate diudicãs.
eos int̾ custodes gregis fui non numerit:
quos euisdẽ gregis unitatẽ dissipantes
dapnat Dequibꝰ uoce pauli ephesuis dr̃
Scio quia post discessum meum intra¬
bunt inuos lupi graues non parcentes
gregi Et quia non nũquã heretici qͣn¬
tomagis inꝑfidie errore delabuntur:¬
quasi tanto amplius in ext̾iori sese oꝑa¬
cione custodtunt. ita ut agere p̾cet̾is
magna uideant᷑: sc̃a̾ uniuersalis eccłia
cuncta eoꝵ oꝑa despicit. que exaucto¬
ritate fidei non prodire ꝑpendit Unde
recte quoq beati iob uoce subiungit᷑.¬

Expanded text:
inter veros patres numerare conteminter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta non senserponet, quia eos cum rectis praedicatoribus non cendo atque suadendo conati sunt Ecclesvideri; sed errores eorum sancta universalis Ecclesia districta severitate dijudicans, eos inter custodes gregis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damnat. De quibus voce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunquam haeretici quanto magis in perfidiae errorem dilabuntur, tanto amplius in exteriori sese operatione custodiunt, ita ut agere prae caeteris magna videantur, sancta universalis Ecclesia cuncta eorum opera despicit, quae ex auctoritate fidei non prodire perpendit. Unde recte quoque beati Job voce subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
sus aohuc subdit᷑ Quoꝵ non dignabar
uitres ponere cum cambus gregis mei
Quis ẽ grex sc̃ẽ eccłiȩ. nsi multitudo
fidelium: Uel qui alii huius gregis
canes uocant᷑ nisi doctores scĩ. qui eo¬
pundẽ fidelium custodes extiterunt:
Qui dũ pro dño suo diuris nocturm̾q
uigiliis intenti clamauerunt: magno
ut ita dixerim latratus p̃dicationis
dedunt: Dequibus eidẽ eccłiȩ ꝑ psal¬
mistã dicitur Lingua canũ tuoꝵ ex
mimicis abipso Honnulli quippe ab¬
idoloꝵ cultibus reuocati. facti sunt
micis produt. quia conuersos genti.¬
les dñs etiã p̃dicatores fecit Unde
uideoꝵ tarditas qui pro dõ loqui no¬
luerunt. increpante ꝓpha rep̃hen¬
mus Dequoꝵ ꝑuersa p̾dicatione id
ẽ locutionis semine: sequentes sunt
popłi in errorẽ geniti Scã gͦ eccłia
cum canibus gregis sui hereticoꝵ pa.¬
tres ponere dedignatur: quia inuen¬
tores erroꝵ diuidicando respuit. eõq

Expanded text:
ibus adhuc subditur: Quorum non dignabar ibus adhuc subditur: Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. - Quis est grex sanctae Ecclesiae, nisi multitudo fidelium? vel qui alii hujus gregis canes vocantur, 643 nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clama verunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem Ecclesiae per Psalmistam dicitur: Lingua canum tuorum ex inimicis abidolorum cultibus revocati facti sunt micis prodiit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores fecit. Unde et Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante Propheta reprehenmus. De quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequenpopuli in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hic quoq iuxta utrãq uirtutẽ
dicit᷑ Cumq sedem quasi rex circũ¬
stante exercitu. erã tam̃ merencium
consolator Sede quippe circũstante
exercitu. ugor ẽ ac disciplina regii¬
nis Merencium uͦ corda consolari:
ministeriũ pietatis Sed quia inter
hec necesse ẽ ut expositionis sermo ad
eccłia ab aduersariis suis extremis
temporibus p̃ssa reminiscit᷑ transacti
iura regiminis. reminiscit᷑. et quanta
afflictis exhibuit beneficia pietatis.
Cinus undelicet disciplina et miscdia
tunc aleubus irridetur. Unde et
iumiores tp̃r. Om̃s heretici etati um.¬
uersalis eccłiȩ con parati: iumiores
tp̃r congrue uocant᷑: quia ipsi abea:
non autẽ ipsa egressa ẽ abillis Unde
recte quoq ꝑ ioħem dicitur A nobis
exierunt. sed non erant ex nobis: Nã
si fuissent ex nobis. ꝑmanfissent utiq
nobiscũ: Iumores gͣ tp̃r scãm excłiã
urident. cum hii qui abea egressi fũt.

Expanded text:
Unde hic quoque juxta utramque virtutem Unde hic quoque juxta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. Unde et juniores.---Omnes haeretici aetati universalis Ecclesiae comparati, juniores tempore congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egressa est ab illis. Unde recte quoque per Joannem dicitur: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum . Juniores rident, cum hi qui ab ea egressi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tixit Intus arsit ignibꝰ amoris. foris
accensus ẽ zelo seueritatis. Tanta
fuit pietas ut se pro illis corã dño
morti offerre non dubitaret.tanta
seueritas: ut eos quos diuinitus feriri
timuerat. ipse gladii uidicio feriret.
Sic amauit eos quibus p̾fuit. ut pio
eis nec sibi parceret. et tam̃ delinquen¬
tes sic ꝑsecutus ẽ quos amauit. ut eo
etiam dño parcente prosterneret Uto¬
biq legatus fortis. utrobiq mediator
admirabilis. C ausam ppłi ap̃d dm̃ p̾¬
cibus. causam dei ap̃d popłm gladus
allegauit Intus amans dume ire
supplicando obstitit. foris seuiens cul¬
pam feriendo consũpsit Succurrit
cicius om̃ĩbus ostensa morte paucoꝵ.
Et id circo omips ds̃ fidelẽ famulum
suum cicius exaudiuit agentẽ ꝓppło
quia uidit quid suꝑ ppłm acturus ẽẽt
ipse pro dno. In regimine gͦ ppłi utrũq
moyses miscuit. ne disciplina de ẽẽt
misericordie: nec miscđia discipline.

Expanded text:
stinxit. Intus arsit ignibus amoris: foris stinxit. Intus arsit ignibus amoris: foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos, quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos, quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret, et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans divinae irae supplicando obstitit: foris saeviens culpam feriendo consumpsit. Succurit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit agentem pro populo, quia vidit, quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec disciplina deesset misericordiae, nec misericordia disciplinae.
Abbreviated transcription (Latin):
us. ac si ei diuina uox dicer&. qui in
tali peccato lapsus ẽ iam ms̃ non ẽ:
atq subiungeret. dimitte me uc iras¬
catur furor m̃s contͣ eos et deleam
eos: et faciam de ingentẽ magnã :
ille semel et it̾um propopło cui p̾erat
obicẽ se adimpetũ dei trascentis oppo
nens ait Aut dinitte eis hanc noxã.
aut si non facis: dele me delibro tuo
quẽ scripsisti Quibus uisceribus eun¬
dem popłm amauit. procuius uita
delibro uite se deleri peciit: Sed ta.¬
men iste qui tanto eius popłi amore
constringit᷑. contͣ eius culpas pensemꝰ¬
quanto zelo rectitudinis accendat᷑.
dẽ popłm ueniens ait Ponat uir gla
diũ suꝑ femur suum. Ite et redite de
porta usq ad portã ꝑmedium castroꝵ.
occidat unus quisq frẽm et amicum
et proximũ suum Ceciduntq ĩdie
illa quasi uginti tria milia hominũ.
Ecce qui uitã omĩum etiã cũ sua
morte petiit. paucoꝵ uitã gladio ex¬

Expanded text:
us, ac si ei divina vox diceret: qui in us, ac si ei divina vox diceret: qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur juror meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam, ille semel et iterum pro populo, cui praeerat, obicem se ad impetum Dei irnens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti. Pensemus quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemquanto zelo rectitudinis accendatur.dem populum veniens, ait: Ponat vir gladium suum super femur suum. Ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam morte petiit, paucorum vitam gladio ex
Abbreviated transcription (Latin):
exutroq temꝑam̾tũ. ut neq multa
asꝑitate exulcerent᷑ subditi: neq ni.¬
mia benignitate soluantur Hoc ni.¬
mirũ illa tab̃naculi archa signifi¬
cat. in qua cũ tabulis uirga simul
et manna ẽ: quia cũ scripture sacre
sciencia in boni rectoris pectore siẽ
uirga districtionis. sit et manna
dulcedinis Hinc etiã dauid ait. Uir¬
ga tua et baculus tuus: ipsame cõ.¬
solata sunt Uirga enim ꝑcutimur:
et baculo sustentam̃. Si gͦ ẽ distric.¬
cio uirge que ferrat. sit et consolatio
bacculi que sustentet Sit itaq amor
sed non emolliens. sit uigor sed nõ exas¬
ꝑans sit zelus sed non inmodate seui¬
ens. sit pietas sed nõ plus quã expedi¬
at parcens In tueri lib& in moysi pec¬
tore miscdiam cũ seueritate sociatã
Uideamus amantẽ pie. et districte se¬
uientẽ Certe cum isrłiticus popłs
ante dei oculos pene inuemiabilem
contraxisset offensã. ita ut enus rector
audiret: descende peccauit popłs tu.¬

Expanded text:
ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est, quia cum scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt. Virga etenim percutimur, et baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae, quae feriat, sit et consolatio baculi, quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit rigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens. Intueri libet in Moysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie et districte saevientem. § 1. Certe quum Israeliticus populus ante Dei oculos paene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tu
Abbreviated transcription (Latin):
tis actibus suis in anis głe appetitus
possidet. eosq honoris ambitus capti.¬
uos tenet. et plerũq ꝑ ipsa que locũt᷑:
nichil altud quã terrena lucra appe.¬
tunt: Dequibus ꝑ paulũ dicitur: Huiꝰ.¬
modi enĩ xp̃o dño non seruiunt: sed
suo uentri Unde recte quoq subiun.¬

Expanded text:
tis erroribus suis inanis gloriae appetitus tis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Unde recte quoque subjun
Abbreviated transcription (Latin):
cortices mandunt. quia elationis sue
obice repulsi: in sacro eloquio magna et
intima ꝑciꝑe nequeunt. sed iux in illo
quedã tenera et ext̾iora cognoscunt:
Per herbas quoq dicta planiora. ꝑ arboꝵ
cortices: patrũ eloquia ext̾iora signan.¬
tur: Qui gͦ ea scire appetunt ex quibꝰ
docti nequaqͣm sint sed ẽẽ uideantur.
dum insacris uoluminibus uĩ carita.¬
tis erga dm̃. et praximũ. medullitus nõ
exquirunt: quasi exherba uel cortice
tura sacra minima p̾cepta seruare.
maiora contẽpnere: Quos bene ueri.¬
tas increpat dicens Ue uob scribe et
pharisei ypocrite. qui decimatis mẽ.¬
tam et anetũ. et ciminũ. et om̃e holus¬
Qui arboꝵ quoq corticesmandunt.
quia sunt non nulli qui insacris uo.¬
luminibus solam lutere suꝑficiẽ ue-¬
nerant᷑ Hec quicquã de spu̾ali intel¬
lectu custodiunt. cũ nichil in uerbis
dei amplius nisi hoc quod ext̾ius audi.¬
erint ẽẽ fuspicant᷑. Quos tam̃ in cuc̃¬

Expanded text:
cortices mandunt, quia elationis suae cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro eloquio magna et intima percipere nequeunt, sed vix in illo quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice  de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquQui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exterius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunc
Abbreviated transcription (Latin):
tus ap̃d ipsos eliciat. aueritate fo¬
ras repellat: uixq indictis dĩ ext̾io¬
ra capiant: qui se secreta ac spũalia¬
miseria: et manducabant herbas.
et arboꝵ cortices Rodi solet: quod
comedi non pocest Heretici autem
quia scripturã sacrã intelligere
sua uirtute moluint᷑: eã ꝓculdubio
Et quia ꝑ suꝑnã grãm nõ aduiti. hãc
edere nequeunt: quasi quibusdam
nisibus rodunt Illã ext̾ius quippe
contrectant. cũ quidẽ conant᷑: sed
non ad eiuis int̾iora ꝑueniunt Qui
quia ab uniuersalis eccłie societate
disiuncti sunt: non quolibet rodere
sed in solitudine memorant᷑ Ad qͣm
nimirũ solitudinẽ quia p̾dicatores
falsi sequaces suos traherent: lõge
ante ueritas p̾monuit dicens Si
dixerint uobis ecce indeserto est:
nolite exire: Qui recte ꝑhibentur
calamitate et miseria scalidi. quia et
moꝵ sunt ꝑnicie: et sensuũ ꝑuersitate
despecti Qui herbas quoq et arboꝵ

Expanded text:
tus apud semetipsos elevat, a veritate fotus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spimiseria, et mandebant herbas et arborum cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest. Haeretici autem, quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio Et quia per supernam gratiam non adjuti hanc comedere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus rodunt. Exterius quippe illam contrectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum
Abbreviated transcription (Latin):
et ueracit̾ docti. norunt de celestibꝰ
secretis et quedã consid̾ata intelli.¬
gere. et quedã nõ in tellecta uene¬
rari: ut et que intelligant uenerã¬
ter teneant: et que nec dum intel.¬
ligunt humiliter expectent Unde¬
nobis ꝑ moisen dicit᷑. ut comedenteᷤᷤ
agnũ quicqͥd de eo reliquĩi fuerit ig.¬
ni con buramꝰ: Agnũ quippe comẽ.¬
dimus. cum multa dm̃ce naturita.¬
tis intelligendo recondimꝰ inuentre
mentis Ex quo quedam nob̾ rema.¬
nent. que comedi nequeunt: quia
multt adhuc de illo restant quȩ in¬
telligi nequaqͣm possunt: Que ta-¬
men igni conburenda sunt: quia
ea que de illo capere non possumꝰ.
humilit̾ scõ spit̾i reseruamus Que¬
plerũq humilitas ea etiam electoꝵ
sensibus aꝑit: que ad intelligendũ
mpossibilia eẽ uident᷑ Nam ꝑuerse
hereticoꝵ mentes dum sibi suꝑbe in¬
tellectũ tribuunt: quasi certas da.
Unde fit: ut ipsa eos elacio que in¬

Expanded text:
et veraciter docti, norunt de secretis et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam non intellecta venerari: ut et quae intelligunt veneranter teneant, et quae necdum intelligunt humiliter exspectent. itur: Ut comedentes agnum, quidquid de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dareUnde fit ut ipsa eos elatio, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
dere nequeunt: ea cognoscere negli¬
gunt ex quibus erudiri potuerunt:
Quã bene eoꝵ audaciã p̾dicator egire¬
gius refrenat dicens: Non plus saꝑe
quã oportet saꝑe. sed saꝑe ad sobrie¬
tatẽ Hinc salomon ait Prud encis
tue pone modũ: hinc rursum ait
Melinuenisti. comede quod sufficit
tibi: ne forte saturatꝰ euomas illud
Dulcedinẽ quippe spũalis intelligẽ.¬
cie qui ultra quã capit comede ap¬
petit. etiã quod comed̾at uomit: qͥa
dum sũma intelligere ultra uires
querit. etiã que bene intellexerat
amittit Hinc rursũ dr̃ Sicut qͥ mel
git. ultra uires ꝑscrutata p̾mit. Itaq
heretici quia de sublimi intelligen.¬
cia quanto amplius repleri ãbiunt.
tanto amplius in arescunt. bene de
eis dicit᷑ E gestate et fame steriles
Inmod̾atis namq ausibus cognici.¬
onis suꝑne scienciam quo plus appe¬
tunt. plus amutunt At contͣ hũ qͥ
in sc̃a eccłia ueracit̾ sunt humiles

Expanded text:
dere nequeunt, ea cognoscere neglidere nequeunt, ea cognoscere negligunt ex quibus erudiri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere, quam oportet sapere; sed sapere ad sobrietatem. Hinc Salomon ait: Prudentiae tuae pone modum . Hinc rursum dicit: Mel invenisti, comede quod sufficit tibi, ne forte saturatus evomas illud . Dulcedinem quippe spiritalis intelligentiae qui ultra quam capit comedere appetit, etiam quod comederat evomit, quia dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quae bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel git, ultra vires perscrutata premit. Itaque haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Immoderatis namque ausibus cognitionis supernae scientunt, plus amittunt. At contra ii qui in sancta Ecclesia veraciter sunt humiles
Abbreviated transcription (Latin):
manuũ. erat mͥ pronichilo Et quia
ad eadẽ signa que exhibent nulla
humilitate concordant: recte subdit᷑.
tetur indignos. quia nimirũ sub
nõmine xpĩ militant contͣ nom̃ aͥ¬
Dequibus ad huc subditur E gesta¬
te et fame steriles Om̃s heretici dũ
insacro eloquio plus secreta dei studẽt
ꝑscrutari quam capiunt. fame sua
steriles fiunt Neq enĩ ea querunt
ex quibus semet ipsos ad humilitatẽ
erudiant. mores in tranquillitate dis¬
ponant. pacienciã seruent. longam.¬
mitatẽ exhibeant. sed ea solũm que
eos doctos ac loquaces demonstrent.
Illa scire appetunt. ex quibus singu.¬
larit̾ eruditi uideant᷑ Plerũq enim
audact̾ de natura diuinitatis trac¬
tant. cũ semetapsos miseri nesciant:
Egestate gͦ sua ac fame steriles fuĩt
qui ea ꝑscrutari desid̾ant: ex quibus
bone uite germina non producant
Ultra se quippe sunt que ꝑscrutant᷑.
dũq ad hoc tendunt quod conp̾hen.

Expanded text:
manuum erat mihi pro nihilo. Et quia manuum erat mihi pro nihilo. Et quia ad eadem signa quae exhibent nulla humilitate concordant, recte subditur:tetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra nomde quibus adhuc subditur: VERS. 3. Egestate et fame steriles. - Omnes haeretici dum in sacro eloquio plus secreta Dei studentperscrutari quam capiunt, fame sua steriles fiunt. Neque enim ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, mores in tranquillitate disponant, patientiam servent, longanimitatem exhibeant; sed ea solummodo quae eos doctos atque loquaces demonstrent, illa scire appetunt ex quibus singulariter eruditi videantur. Plerumque enim audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant. Egestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque a
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes multas fecimꝰ: Et tunc cõ¬
fitebor illis quia nũqͣm noui uos Dis¬
cedite ame oꝑarii iniquitatis. Qua
nimirũ sentencia quid datur intelli
nunc scã ȩccłia etiam siqua sunt hereti.¬
coꝵ miracula despicit. quia sc̃itatis spe.¬
ciem non ẽẽ cognoscit Probacio qͥppe
scĩtatis non ẽ signa facere. sed unum¬
quẽq ut se diligere: De dõ aut̃ uera.
de proximo uͦ meliora quã de se sentire
Nam quia uera uirtus inamore ẽ nõ
in ostensione miraculi: ueritas demõs.¬
trat dicens In hoc cognoscent om̃s
habueritis ad inuicẽ Qui enĩ non ait
in hoc cognoscet᷑ quia mei discipłi estiᷤ.
si signa feceritis. sed ait. si dilectionem
habueritis ad inuicẽ: aꝑte indicat.
quia ueros dei famulos non miracła
sed sola caritas probat Testimoniũ
gͦ suꝑm discipulatus: ẽ donũ fr̃ne di.¬
quia om̃s heretici habere refugiunt.
dum ab uniu̾salis eccłie unitate di.¬
udunt᷑: iure de eis dr̃ Quoꝵ uirtus

Expanded text:
irtutes multas fecimus? Et tunc confitebor illis, quia nunquam novi vos. Discedite a me, op rarii iniquitatis . Qua nimirum sententia quid datur intellignunc sancta Ecclesia etiamsi qua fiant haereticorum miracula despicit, quia haec sanctitatis speciem non esse cognoscit. Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere; de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, Veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes, habueritis ad invicem . Qui enim non ait: In hoc cognoscetur, quia mei discipuli estis si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem; aperte indicat, quia veros Dei famulos non miracula, sed sola Dei charitas probat. Testimonium ergo superni discipulatus est donum fraternae dint, dum ab universalis Ecclesiae unitate dividuntur, jure de eis dicitur: Quorum virtus
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat hec beatus iob demalignis sp̃ibꝰ
uidelicet hostibus occultis. dicat un¬
uersa eccłia depͣuis ꝑsequentibꝰ scili
adu̾sariis aꝑtis Ipsi quippe eius itini¬
ra dissipant. cum in quoꝵdã infirmoꝵ
adma tum trahere nequeunt: bona
siuilando ꝑuertunt: Sed mirũ ual-¬
ae quod subicit: Non fuit qui ferret
auxiliũ: cũ de diuino aduitorio psal¬
mista clamet Adiutor in oportum¬
tatibꝰ intribulatione Et sꝑent inte¬

Expanded text:
- Dicat haec beatus Job de malignis spiritibus, - Dicat haec beatus Job de malignis spiritibus, videlicet hostibus occultis. Dicat universa Ecclesia de pravis persequentibus, scilicet adversariis apertis. Ipsi quippe ejus itinera dissipant, cum in quorumdam infirmoaperte ad malum trahere nequeunt, bona simulando pervertunt. Sed mirum valde quod subjicit: Non fuit qui ferret auxilium, cum de divino adjutorio Psalmista clamet: « Adjutor in opportunitatibus in tribulatione . » Qua it
Abbreviated transcription (Latin):
falli possunt: quanto sublimia min
intelligunt: Hos itaq pedes ad uersa¬
rii subuertunt. uidelicet. cũ extrema
membra illius ad sui dogmatis eri
trahunt Subuersi pedes uiã tener
nequeunt. cum infirmi quiq ꝑsecu¬
toꝵ suoꝵ uel promissionibus ꝑsuasi.
uł minis t̾riti. uł cruciatibus fracti.
ab itinere recto deuiant᷑ Bene autẽ
aduersarioꝵ semite fluctibus cõpa.¬
rant᷑ cũ dicit᷑. Et oppresserunt qual
fluctibus semitis fus: quia scilicet
uita prauoꝵ in solẽti inquietudie
molesta. adobruendã ut ita dixerim
nauẽ cordis quasi tempestaᷤ illabit᷑
Deqͣ udelicet tẽpestate ꝑsalomonen
dicit᷑. Quasi tempestas transiens nõ
erit impius Cũq infirmus quisq ꝑ¬
uersos florere cõspicit. hunc inꝑuersi.¬
tatis pelagus unda misere imitaci.¬
onis mergit Sequit᷑. Dissipauerunt¬
itinera mea. insidiati sunt mͥ. et p̾ua¬
luerunt et nõ fuit qui ferra auxilui.

Expanded text:
falli possunt, quanfalli possunt, quanintelligunt. Hos itaque pedes adversarii subvertunt, videlicet cum extrema membra illius ad sui dogmatis errorem trahunt. Subversi pedes viam tenere nequeunt, cum infirmi quique persecutorum suorum vel promissionibus persuasi, vel minis territi, vel cruciatibus fracti, ab itinere recto deviant. Bene autem adversariorum semitae fluctibus comparantur, cum dicitur: Et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis, quia scilicet vita pravorum insolenti inquietudine molesta ad obruendam, ut ita dixerim, navem cordis quasi tempestas illabitur. De qua videlicet tempestate per Salomonem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationis mergit. Sequituritinera mea, insidiati sunt mihi et praevaluerunt, et non fuit qui ferret auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
rus uidex hedos ad sinistrã. agnos ad
dexterã ponit Sed cũ scam eccłiam
aduersitatis tp̃r ipsi quoq lacessunt
qui fideles ẽẽ uidebant᷑: ei ꝓculdubio
catur: De ipso quippe etus capite scrip¬
tũ ẽ Oriens nomen etus Nam quia
aboriente lux surgit. recte oriens di¬
citur: cuius iusticiȩ luminȩ. nr̃ȩ in¬
iusticie nox illuminat᷑. Ad orientis
gͦ dexteram calamitates surgunt.
quia hiiquoq ad ꝑsecutionẽ prosili¬
unt: qui electa membra ẽẽ uideban
calamitates recte ilico asert surge¬
re. quia dũ non erant extranei quip
secunt᷑: ab eis repente mala in loco
fiunt Sin uͦ dextera hiiqui ueracite
fideles sunt appellant᷑. calamitates
surgunt addexterã orientis: quia erũ¬
pente ꝑsecutionis articulo. crudeles
pͣuoꝵ impetus iusti paciunt᷑ Sequit
Pedes meos subuerterunt. et oppresse¬
runt quasi fluctibus semitis suis. Qs
nant᷑: Que dũ ad oꝑa terrena desi¬
uiunt. tanto celeruis ab aduersaris

Expanded text:
haedos ad sinistram, agnos ad dexteram ponet . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse videbantur, ei procul dubio catur. De ipso quippe ejusdem capite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris ncalamitates recte illico asserit surgere, quia dum nersequuntur ab eis repente malum, et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt, appellantur, calamitates ad dexteram orientis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo crudeles pravorum impetus justi patiuntur. Sequitur: Pedes meos subverterunt, et oppresserunt quasi fluctibus semitis suis. - Qsignantur? quae dum ad opera terrena deserviunt, tanto celerius ab adversariis
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝑ ossa nisi fortes quiq in scẽ ec¬
cłie corpore designant᷑: Qui quasi suo
robore membra continent. dũ mores
in firmantiũ stabilit̾ portant Sed
cũ tribulationis ultime contͣ eã feruor
excreuerit. in nocte os illius ꝑforat᷑ do.¬
loribus: quia non nũquã torm̃tis uic¬
ti etiã ipsi ad ꝑfidiam defluunt. qͥ ad
fidẽ alios tenere uidebantur Ait gͦ.
Nocte osmeũ ꝑforat᷑ doloribus Ac si
aꝑte dicat Tribulationis tenebris
p̃ssi ita afflictione terebrant᷑. ut et
ipsi qui mnme habebant uigorẽ for.¬
titudinis. quasi iam quoddã habeãt
foram̃ timoris Bene aut̃ dicitur. et
qui me comedunt non dormiunt: qͥa
maligni sp̃s qui carnales quosq de
eccłia consumunt: tantomagis qui¬
escere atẽptaicione nesciunt. quanto
nullo carnis ponde grauant᷑ Sed
ꝑsecutores sc̃e eccłie quia ualde ꝑu̾fi
sunt: ẽe̾nt utinã pauci Sequit᷑¬

Expanded text:
quid per ossa nisi fortes quique in sanctae Ecquid per ossa nisi fortes quique in sanctae Ecclesiae corpore designantur? 664 Qui quasi suo robore membra continent, dum mores infirmantium stabiliter portant. Sed cum tribulationis ultimae contra eam fervor excreverit, in nocte os illius perforatur doloribus, quia nonnunquam tormentis victi, etiam ipsi ad perfidiam defluunt, qui ad fidem alios tenere videbantur. Ait ergo: Nocte os meum perforatur doloribus. Ac si aperte dicat: Tribulationis tenebris pressi, ita afflictione terebrantur, ut et ipsi qui in me habebant vigorem fortitudinis, quasi jam quoddam habeant foramen timoris. Bene autem dicitur: Et qui me comedunt non dormiunt, quia maligni spiritus, qui carnales quosque de Ecclesia consumunt, tanto magis quiescere a tentatione nesciunt, quanto nullo carnis pondere gravantur. Sed persecutores sanctae Ecclesiae quia valde perversi sunt, essent utinam pauci. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
marcescere animã diceret: recte eti.¬
am p̾misit inmemet ipso. quia in
nobis met ipsis quidẽ afficitur. sed
indõ mens nr̃a refouet᷑. Tantoq
auiriditate gaudii longe fit. ꝗͣto
ad huc ab actoris repulsa lumine
a se recedit Tunc aduerã leticie ui.¬
riditatẽ ꝑuenit. quando ꝑ eterne
contẽplacionis subleuatã grãm:¬
etiã semet ipsã transit: Sed hec q̃
allegorica indagatione transcur¬
rimus. oportet ut ꝑ omĩa etiam
uixta historiã teneamꝰ. Que tam̃
nunc idcirco p̾tereo. quia hec aꝑta
eẽ legentibus nõ ignoro. Diebus aut̃
ilcireo utir sc̃s passionis sue tpr̃e¬
et pauca debonis. ⁊ multa de prauuis
locutus ẽ Unde et mox ab eoꝵ ꝑsona
qui corruunt uerba conuertit. sicq
sua infiniat: ut cadentibus possint
congruere que narrat Nam sequit᷑.
me comedunt non dormiunt: Si ipsi
historie intendimus patet causa. qm̃
uermium multitudo lacerabat Si
uͦ allegorie misterium ꝑ scrutamur.

Expanded text:
marcescere animam diceret, recte etimarcescere animam diceret, recte etiam praemisit, In memetipso, quia in nobismetipsis quidem afficitur, sed in Deo mens nostra refovetur; tantoque a viriditate gaudii longe fit, quanto adhuc ab auctoris repulsa lumine ad se recedit. Tunc vero ad verae laetitiae viriditatem pervenit, quando per aeternae contemplationis gratiam sublevata etiam semetipsam transit. Sed haec quae allegorica indagatione transcurrimus, oportet ut per omnia etiam juxta historiam teneamus. Quae tamen nunc idcirco praetereo, quia haec aperta esse legentibus non ignoro. Diebus autemidcirco vir sanctus passionis suae tempet pauca de bonis, et multa de perversis loquitur. Unde et mox ad eorum personam qui corruunt, verba convertit; sicque sua insinuat, ut cadentibus possint congruere quae narrat. Nam sequitur me comedunt non dormhistoriae intendimus, patet causa, quoncaturiens vermium multitudo lacerabat. Si vero allegoriae mysterium perscrutamur,
Abbreviated transcription (Latin):
Saluis gͦ ut nubes transit. quia ꝑuer.¬
sor gła quo alta ẽ: fixa non est. Sed
expletis desidiis idẽ actibus infirmã.¬
cium ad electoꝵ uocẽ sermo conuer:¬
titur: cum protinus subinfertur:
hunc autẽ inmemet ipso marcescit
anima mea et possident me dies af.¬
flctionis: E lectoꝵ quippe anua
minc marcesiit. quia in illa post mo¬
dum eterna exultacione uiridescit
Modo eos dies afflictionis posside̾t.
quia dies leticie pꝰ secunt᷑ Scriptũ
quippe ẽ Timenti dm̃: bene erit
in extremis Et rursũ de eccłia dr̃
Ridebit indie nouissimo Hunc enĩ
tempus afflictionis ẽ bonis. ut seqͣt᷑
eos exultacio quandoq sine tp̾re
hinc ab eis alias dicitur humilias.¬
ti nos in loco affliccionis Locus
namq afflictionis ẽ: uita p̾sens:
Iusti gͦ hic idẽ in loco afflictionis
humiliati sunt: quia in eternã ui
tã id ẽ gͣaudii sublimant᷑ Cũ uero

Expanded text:
Salus ergo ut nubes transit, quia pervSalus ergo ut nubes transit, quia perversorum gloria, quo alta est, fixa non est. Sed expletis desideriis actibusque infirmantium, ad electorum vocem sermo convertitur, cum protinus subinferturunc autem in memetipso marcescit anima mea, et possident me dies afflictionis. - Electorum quippe anima nunc marcescit, quia in illa postmodum aeterna exsultatione viridescit. Modo eos dies afflictionis possident, quia dies laetitiae post sequuntur. Scriptum quippe est: Timenti Deum bene erit in extremis . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ridebit in die novissimo . Nunc enim tempus afflictionis est bonis, ut sequatur eos exsultatio quandoque sine tempore. Hinc ab eis alias dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis . Locus namque afflictionis est vita praesens. Justi ergo hic, id est in loco afflictionis, humiliati sunt, quia in aett in loco gaudii sublimantur. Cum vero
Abbreviated transcription (Latin):
protinus secutus adiunxit Quod eũ
indissem posu incorde meo. et exem¬
plo didici disciplinam Quasi gͦ r¬
pline uigor in corde reproboꝵ soluit᷑.
ante eoꝵ occulos cuncta bonoꝵ oꝑ
despectui habent᷑. nichilq ẽẽ esttmãt.
qͥcquid deuirtutibus electoꝵ uident.
inichili: Apud estimacionẽ quippe
maloꝵ innichilum redigim᷑ quãdo
ea que ipsi quasi sũma diligunt: bo.¬
na temporalia non tenemꝰ. Despec.
orta cicus transitoria delectaciõe
dissipatur Unde et statĩ subiungit᷑¬
Abstulisti quasi uentꝰ defidiũ meũ.
tollit. cum res quelibet transitoria
et̾nitatis appetitũ dissipat Unde cõ.¬
grue subuingit᷑. Et uelut nubes ꝑ¬
transiit salus mea Hubes quippe in
alto eminet: sed hanc ad cursũ uen.¬
tus impellit Sic nimirũ sic sunt
ris celsitudinẽ degere uident᷑: sedad
cursum utte cotidie quasi quibudã¬
nortalitatis sue flatibus impellunt᷑

Expanded text:
protinus secutus adjunxit: Quod cum protinus secutus adjunxit: Quod cum vidissem, posui in corde meo, et exemplo didici disciplinam . Quasi ergo rupplinae vigor in corde reproborum solvitur, ante eorum oculos cuncta honorum opera despectui habentur, nihilque esse aestimant quidquid de virtutibus electorum vident. ntur.---Apud aestimationem quippe malorum in nihilum redigimur, quando ea quae ipsi quasi summa diligunt bona temporalia non tenemus. Despectiorta citius transitoria 663 delectatione dissipatur. Unde et statim subjungitAbstulisti quasi ventus desiderium meum. tus ergo desiderium tollit, cum res quaelibet transitoria aeternitatis appetitum destruit, ubi adhuc congrue subinfertur: Ea velut nubes pertransiit salus mea. - Nubes quippe in altum eminet, sed hanc ad cursum flatus impellit: sic nimirum, sic sunt ris celsitudinem degere videntur; sed ad cursum vitae quotidie, quasi quibusdamortalitatis suae flatibus impelluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
serias de uoluti sunt. Quia uidelicet
prius ad suas Hisi enim ꝑuerse uiuẽ¬
do ad suas ante miserias cadent. neqͣ¬
quã ad eas pꝰmodũ et alios suadent.
Sed post suas reprobi et ad nr̃as mise.¬
rias deuoluunt᷑. quando ad ea mala
in quibus iam ipsi mplicati sunt: etiã
quosdã nob̃ unitos trahunt Potest qͦq
intelligi muri nomine municio disci¬
pline. salomone attestante qui ait
Per agrũ hominis pigri transiui. et
ꝑuineã uiri stulti. et ecce totũ reple.¬
uerant urtice. oꝑuerunt suꝑficiẽ eiꝰ
spine. et maceria lapidũ destructa
uitam negligentis inspicere. enisq
oꝑa considare: Quã urtice uł spine
replent: quia incorde negligencium:
nes pullulant uiciorũ Quippe quia
scriptũ ẽ Indesidiis ẽ omĩs ociosus
Maceria lapidũ destructa erat. ioẽ
disciplina patrũ abenis corde dissolu¬
ta: Nam quia destructa maceria lapi¬
dũ dissolutã ẽẽ disciplinã uidit: ilbie

Expanded text:
serias devoluti sunt, quia videlicet serias devoluti sunt, quia videlicet prius, ad suas. Nisi enim perverse vivendo, ad suas ante miserias caderent, nequaquam ad eas postmodum et alios suaderent. Sed post suas reprobi et ad nostras miserias devolvuntur, quando ad ea mala in quibus jam ipsi implicati sunt etiam quosdam nobis unitos trahunt. 54. Potest quoque intelligi muri nomine munitio disciplinae; Salomone attestante, qui ait: Per agrum hominis pigri transivi, et per vineam viri stulti; et ecce totum repleverant urticae, operuerant suspinae, et maceria lapidum destructa vitam negligentis inspicere, ejusque era considerare. Quam urticae vel spinae replent, quia in corde negligentium ones pullulant vitiorum, quippe quia scriptum est: In desideriis est omnis otiosus . Maceria lapidum destructa erat, id est disciplina Patrum ab ejus corde dissoluta. Nam quia destructa lapidum maceria dissolutam esse disciplinam vidit, illic
Abbreviated transcription (Latin):
e muro et aꝑta ianua irruerunt fuꝑ me:
Set ad meas miserias deuoluti sunt. Quid
tur mea murus et ante murale. Ipse
enĩ nob̃ mmurus ẽ. qui ad corda nr̃a ꝑtin¬
gere maloꝵ spirituũ cursũ uetat. qui
nr̃e quoq fidei etiam ante murale
posuit. quia prius quam se ꝑcarnẽ
ostendet. p̾dicatores sui misterrĩ propħaᷤᷤ
misit Recte quippe ante muralis nomi¬
ne uocant᷑. qui sub sequentẽ dũ p̾dica.¬
uerunt dñm: quasi ante murũ stete.¬
runt S ed quasi murus rũpitur. cũ
prauoꝵ ꝑsuasionibꝰ fides que in redẽp¬
tore nr̃o ẽ: inquorundã corde dissipa.¬
tur Cumq ꝑuersis in hac uita potes¬
tas tribuit᷑ quid aliud quã ianua er¬
roris aꝑitur: Quasi rupto gͦ muro
et aꝑta ianua suꝑ bonos mali irru¬
unt. cũ accepta temporalit̾ potestate
ꝑuersi ipsa quoq inquoꝵdã corde
destruere munimina fidei conantur:
Dequibus apte dicit᷑ Et ad meas mi¬

Expanded text:
 muro, et aperta janua irruerunt super me,  muro, et aperta janua irruerunt super me, et ad meas miserias devoluti sunt . Qutur in ea murus et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui ad corda nostra pertingere malignorum spirituum cursum vetat. Qui nostrae quoque fidei etiam antemurale posuit, quia priusquam se per carnem ostenderet praedicatores sui mysterii prophetas misit. Recte quippe antemuralis nomine vocantur, quia dum subsequentem praedicaverunt Dominum, quasi ante murum steterunt. Sed quasi murus rumpitur cum pravorum persuasionibus fides quae in Redemptore nostro est in quorumdam corde dissipatur. Cumque perversis in hac vita potestas tribuitur, quid aliud quam janua erroris aperitur? Quasi rupto ergo muro, et aperta janua, super bonos irruunt mali, cum, accepta temporaliter potestate, perversi ipsa quoque in quorumdam corde destruere munimina fidei conantur. De quibus apte dicitur: Et ad meas mi
Abbreviated transcription (Latin):
gisteriũ serui p̾sunt. terrent. p̾munt.¬
et ferunt. et tam̃ ẽẽ serui nullom᷑ desis¬
tunt. quia ad hoc ipsũ ordinati sunt:
ut proficientibus dñis etiã feriendo
famulent᷑:. Quia mala reproboꝵ bonoᷤ
dum cruciant purgant. utilitati iusto¬
rũ militat etiã potestaᷤ iniquoꝵ Sed
plerũq iusti tribulatione dep̾hensi. tar.¬
dã manũ subuenientis estimant. cũ
se ꝑsequentiũ inmanitaᷤᷤ paulo lõguiᷤ
angustat Et concita quidẽ sunt erep¬
toris remedia. sed hoc quod ab erepto.¬
re cicius agit᷑: dolori tardũ uidetur:
Cũq ad ẽẽ postulacioni auxiliũ que¬
ritur. si uocẽ nõ statĩ sequitur: quia
desit estimat᷑. Unde nunc dicitur:
Et non fuit qui ferret auxiliũ. Qͥ a
indelicet inuoce ipsa uis passionis ex¬
ad ordinatã ꝓuidenciã protectoris.
de ẽẽ tam̃ credit᷑. quantũ ad concita
uota pacientis. Sequit᷑. Quasi rupto¬

Expanded text:
gisterium servi praesunt, terrent, premunt,gisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt, et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, purgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sed plerumque justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat. Et concita quidem sunt ereptoris remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolenti tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim sequitur, quia desit aestimatur. Unde nunc dicitur: Et non fuit qui ferret auxilium. Qua videlicet in voce ipsa vis passionis exad ordinatam providentiam 662 protectoris, deesse tamen creditur quantum ad concita vota patientis. Sequitur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
sos bonis ẽẽ ꝑmuteret: nisi etiam
quantũ ꝑdeent uident: Hã dũ in.¬
nisti seuiunt: iusti purgant᷑ Et utilita.¬
ti mnocentũ: militat uita prauoꝵ. dũ
hanc et p̾mendo humiliat: et huimiliã¬
do semꝑ admelius format Unde recte
qͦq ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui stultus ẽ: ser.¬
uiat sapienti Et tam̃ sepe conspicimꝰ
sapientes subeẽ. stultos uͦ arcẽ dñii te¬
nere Sapientes seruilit̾ obseqͥ stultos
tirannica elatione dñari Quomͦ gͥ
definitione diuine sentencie sapienti
stultus seruit. dũ plerũq hunc iure tẽ¬
poralis dominii conprimit: Sed scien.¬
dum ẽ coͣntͣ sapientis uitã dũ stultus
p̾minens terrorẽ potestatis exercet. dũ
hunc laboribus fatigat. contumelus la¬
cerat. profecto hunc ab om̃i uicioꝵ ru¬
bigine urendo purgat Sultus ergo
sapienti etiã dñando seruit. quẽ adme.¬
liorẽ statũ p̾mendo prouehit Sie non¬
numquã pupillis dm̃s ad discipline ma-¬

Expanded text:
rsos bonis esse permitteret, nisi etiam quantum prodessent videret. Nam dum injusti saeviunt, justi purgantur, et utilitati innocentium militat vita pravorum, dum hanc et premendo humiliat, et humiliando semper ad melius format. Unde recte quoque per Salomonem dicitur: Qui stultus est, serviet sapienti . Et tamen saepe conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens terrorem potestatis exercet, dum hunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit. Sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae ma
Abbreviated transcription (Latin):
sum ductus archana uerba quȩ dicere
non posset audierat. et tam̃ adhuc timmi¬
dus dicit: C astigo corpus meu̾ et inser¬
uitutẽ redigo. neforte aliis p̾dicans ip.¬
se reprobus efficiar Ecce arridenti
congruunt: etiam subiuncta testant᷑.
Scũ dicitur: Et lux uultus mei nõ cade.¬
bat int̾rã Quid namq t̾ra. nͥ peccator
uocatur: Cui pͥma sentencia dictũ ẽ
Terra es: et in t̾rã ibis Lux gͦ uultus
dñi int̾rã nequaꝗͣ cadit. quia uisionis
eius claritas peccatoribus non apparet:
Scriptũ namq ẽ: Tollat᷑ impius. ne
uideat głam dei: Quasi enĩ lux int̾rã
cadet. si in extremo tudicio ueniens cla¬
ritatẽ maiestatis sue peccatoribꝰ aꝑir&¬

Expanded text:
sum ductus, arcana verba quae dicere sum ductus, arcana verba quae dicere non posset, audierat; et tamen adhuc timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti ngruunt, etiam subjuncta testantur, cum dicitur: Et lux vultus mei non cadebat in terram. Quid namque terra, nisi peccator vocatur, cui prima sententia dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Lux ergo vultus Domini in terram nequaquam cadit, quia visionis ejus claritas peccatoribus non apparet. Scriptum namque est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . Quasi enim lux in terram caderet, si in extremo judicio veniens, claritatem majestatis suae peccatoribus aper
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantẽ Meminerunt et metuut̃.
et certitudinẽ sibi inse ꝓmitt̾e nõ pre¬
sumunt. Sed positi int̾ gaudiũ spei
et tẽptacionis metũ. confidunt et ti.¬
ment Confortant᷑. et titubãt certi¬
orant: et suspecti sunt B ene gͦ ꝑuo.
cẽ electi membri subfigura nr̃i capi¬
tis dicit᷑ Siquando ridebã ad eos nõ
credebant Quia redemptori nr̃o qͣsi
arridenti non credimꝰ: dũ multiꝰ iam
donis testantibus et gr̃am fauoris eius
accipimus. et tãm̾ adhuc sub eius uidi
cio de nr̃a infirmitate titubamus Ui.¬
deamus qualit̾ paulo et arridet᷑ iã ꝑ
suꝑnã grãm. et ipse adhuc quasi nõ cre.¬
dit. ꝑfuspicionis metũ Iam ecelo illido.¬
minus loquens eiusq int̾us oculos aꝑi¬
ens ext̾ius claudens potenciã fue maies¬
tatis ostendat. iam de eo ananie dixe¬
rat. uas electionis michi ẽ : iam ad t̾ciũ
cȩlũ supͣ se raptus fuerat. iam inparadi.¬

Expanded text:
cogitantem . Meminerunt et metuunt, cogitantem . Meminerunt et metuunt, et certitudinem sibi in se promittere non praesumunt; sed positi inter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et timent; confortantur, et titubant; certiorantur, et suspecti sunt. Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non credimus, dum multis jam donis testantibus, et gratiam favoris ejus accio de nostra infirmitate titubamus; deamus qualiter Paulo et arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi Dominus loquens, ejusque interius oculos aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat: jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis est mihi : jam in tertium coelum super se raptus fuerat: jam in paradi