comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditis: quid contra saluatoris me¬
rita militatis: perinittite fllium
possidere concessa permittite patri
promissa complere. Cur pomitis
nietas. cur figitis luintes: cuma
deo patre saluatore tota terra pro¬
missa sit. Non est quicquani
in aliqua paste terrarum quod
apossessione eius ideatur ex¬
eptum. Tota est terra donata
qui ait. Dabo tibi gentes heredi¬
tatem tuam. et possessionen ti¬
am teruimos terre. Et ur lxxi¬
mo psalmo. de ipso saluatore si
scriptum est Dommabitur an
ri. usque ad mare. et ad fliiuml
usq ad ternunos terre orbis. Pa
dum donat. nichil exipit. uos
ut concedatis unciani. totani l¬
bram au ferre conamimi. Et adh
nbus. apud uos solos ẽẽ eccles
auferentes meritum xp̃o nega¬
tes prestitutum deo. Ourã ingo¬
ta et stulta pre sumpcio. Xp̃s
cum terris in societatem regniq
lestis muitat. et ut coheredes
tis hortatur. et uos eumi in hen¬
ditate sibi apatre concessa fraue¬
re laboratis. Duni a frice parter

Expanded text:
ditis? quid contra saluatoris meditis? quid contra saluatoris merita militatis ? permittite filium possidere concessa, permittite patri promissa conplere. cur ponitis metas? cur figitis terminos? cum a deo patre saluatori tota terra promissa sit, non est quicquam in aliqua parte terrarum, quod a possessione eius uideatur exceptum. tota est donata terra qui ait: dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. et in LXXI psalmo de ipso saluatore sic scriptum est: dominabitur a mari usque ad mare et a fluminibus usque ad terminos orbis dum donat, nihil excipit: vos ut concedatis unciam, totam libram auferre conanimi. Et adhuc ibus, apud vos solos esse Ecclesiam; auferentes meritum Christo, negantes praestitutum a Deo. O vestra ingrata et stulta praesumptio! Christus vos cum caeteris in societatem regni coelestis invitat, et cohaeredes sitis hortatur: et vos eum in haereditate sibi a Patre concessa fraudare laboratis, dum Africae partem
Abbreviated transcription (Latin):
sia et ordinatores qui tradiderunt
et maiorinu qui ordinatus est
Int̾ea de suorum cͥminũ fonte qui
apud eos multorum flagiciorumi
exuberauerat. Unũ traditionis
conuicium in ordinatorem cecilia¬
in diriuandum ẽẽ putauerunt.
Prouidentes quod fama duas res
smules uno tempore loqui nõ pos¬
sent. ut crimina incilencium mit

Expanded text:
sia et ordinatores, qui tradiderunt, sia et ordinatores, qui tradiderunt, et Maiorinum, qui ordinatus est. Interea de suorum criminum fonte, qui apud eos multorum flagitiorum uenis exuberauerat, unum traditionis conuicium in ordinatorem Caeciliani deriuandum esse putauerunt prouidentes, quod fama duas res similes uno tempore loqui non posset. ut crimina in silentium mit
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc diaconũ ordinatent cec¬
lianum Tune pirepurits soli¬
ta malicia sterus quasi et cec¬
lianus filius sororis eius esset
sic ait. Eoc eat hile quasi in pon¬
tur illi mamis mnepistopatu. et
quassetur illi caput te peniten¬
cia. His rebus compestis tota
eccłia cecilianũ retimnt. Ne se
latromibus tradidisset. Illo tẽ¬
pore aut tens desede debebant
expelli: aut cõmunicati debu¬
it m̃ocenti. conseͥsta enit ecele¬
sia popusis. plena erat cathed̾
epistopalio. erat altate loco su
in quo pacisiei ep̃i recto temp¬
ris obtuleriut. Erpianus lucia¬
nus et ceteri sic exitum est foras
et altare contra altare erectum ẽ
et ordinatio illicite ce lebrata est
Et maiorimis qui lector indiaco¬
no ceciliami fuerat domesticus lu¬
alłe ipsa suffragante ep̃s ordinatꝰ
est Atraditoribus qui inconcilio
nimidie ut suꝑius diximus crimi¬
na sua sibi confessi sunt. et indul¬
genciam sibi in uicem tribuerunt
Manifestum est ergo exisse de eccle¬

Expanded text:
adhuc diaconum ordinarent Caecadhuc diaconum ordinarent Caecilianum. Tunc Purpurius solita malitia fretus, quasi et Caecilianus filius sororis ejus esset, sic ait: « Exeat huc quasi imponatur 19 illi manus in episcopatu, et quassetur illi caput de poenitentia. His rebus compertis, tota Ecclesia Caecilianum retinuit, ne se latronibus tradidisset. Illo tempore aut reus de sede debebat expelli, aut communicari debuit innocenti. Conferta erat Ecclesia populis: plena erat cathedra episcopalis: erat altare loco suo, in quo pacifici episcopi retro temporis obtulerant, Cyprianus, Lucianus et caeteri. Sic exitum est foras, et altare contra altare erectum est: et ordinatio illicite celeet Maiorinus, qui lector in diaconio Caeciliani fuerat, domesticus Lucillae, ipsa suffragante episcopus ordinatus est a traditoribus, qui in concilio Numidiae, ut superius diximus, crimina sua sibi confessi sunt et indulgentiam sibi inuicem tribuerunt. manifestum est ergo exisse de eccle
Abbreviated transcription (Latin):
couuenientibus causis et ꝑsonis.
factum est ut malignitas habe-¬
ret effectum. Scisma igitur il¬
lo tempore confuse mulieris ira¬
cundia peperit. amibitus iitrunt
auaricia roborauit ab his tribus
ꝑ sonis contra cecilianum cause
conficte sunt. ut uiciosa euis
ordinatio diceretur Ad secudũ
tigisitanũ missum ut kataginẽ
ueniretur. profitistuntur omnes
supra memorati traditores. sus¬
cepti hospicio Ab auaris autem
ab ambidorbus abiratis. non
acatholicis. quoriu petitione
cecilianꝰ fuerat odinatua In¬
terea ad basilicam. ubi cum cecil¬
ano tota ciuitas infrequencia
fuerat. Nullus de supͣ dictis
cessit Tunc aceciliano manda¬
tum est: si est quod in me pre¬
betur. exeat accusator et pro¬
bet illo tempore a tot nmicis
inchil in illo potint config̾i sea
de ordinatore suo quod ab his fal¬
so traditor diceceretur meruit
infamari Iterum aceciliano
mandatum est. ut si felix in
se sicut illi arbitrabantur Ni¬
chil contulisset ipsi ramquam

Expanded text:
convenientibus causis et personis convenientibus causis et personis factum est ut malignitas haberet effectum. Schisma igitur illo tempore confusae mulieris iracundia peperit, ambitio nutrivit, avaritia roboravit. Ab his tribus personis contra Caecilianum causae confictae sunt, ut vitiosa ejus ordinatio diceretur. Ad Secundum Tigisitanum missum est, ut Carthaginem veniretur. Proficiscuntur omnes supra memorati traditores: suscepti hospitio ab avaris, ab ambitoribus, ab iratis, non a catholicis, quorum petitione Caecilianus fuerat ordinatus. Interea ad basilicam, ubi cum Caeciliano tota civica frequentia fuerat, nullus de supra dictis accessit. Tunc a Caeciliano mandatum est: Si est quod in me probetur, exeat accusator et probet. Illo tempore a tot inimicis nihil in illum potuit confingi: sed de ordinatore suo, quod ab iis falso traditor diceinfamari. Iterum a Caeciliano mandatum est, ut si Felix in se, sicut illi arbitrabantur, nihil contulisset, ipsi tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
uenire non potuit: tempestas
ꝑ secucionis peracta et definita
est iubente deo Indulgentiam
mittente maxencio xp̃ĩans
libestas est restituta. Uotrus
et celesius ut dicitur apud castaginẽ
ordinari cupientes operam deler̃
ut ab sentibus mimidis soli uici¬
in epissopi peterentur. qui ordina¬
cionenem apud castaginẽ celebra¬
rent: Tunc suffragio totius po¬
puli cecilienꝰ eligitur et mami
imponente felice autumnitano
ep̃s ordinatur botius et celesius
de spe sua deiecti sunt breuis au¬
ri et argenti sedenti ceciliano sicu¬
ti delegatum amensurio fuerat
traditur. ad hibitis testibus con¬
uocantur supra memorati. sem¬
ores qui fancibus auaritie cõmen¬
datam ebiberant predam cum
reddere cogerentur. subducerunt
commnuniomi pedem: Non minꝰ
et ambitores. quibus et ordinari
non contigit. Nec nõ et lucilla q̃
iam dudum ferre non patuit.
disciplinã cum ominibus suis
potens et factiosa feniina cõmu¬
moni misceri noluit. sic tribus

Expanded text:
uenire non potuit. Tempestas uenire non potuit. Tempestas persecutionis peracta et definita est. iubente deo indulgentiam mittente Maxentio christianis libertas est restituta. Botrus et Celestius, ut dicitur, apud Carthaginem ordinari cupientes operam dederunt, ut absentibus Numidis soli uicini episcopi peterentur, qui ordinationem apud Carthaginem celebrarent. tunc suffragio totius populi Caecilianus eligitur et manum inponente Felice Autumnitano episcopus ordinatur. Botrus et Celestius de spe sua deiecti sunt. breuis auri et argenti sedenti Caeciliano, sicuti delegatum a Mensurio fuerat, traditur adhibitis testibus. conuocantur supra memorati seniores, qui faucibus auaritiae commendatam ebiberant praedam. cum reddere cogerentur, subduxerunt communioni pedem, non minus et ambitores, quibus et ornon contigit: necnon et Lucilla, quae jam dudum ferre non potuit disciplinam, cum omnibus suis, potens et factiosa femina, communioni misceri noluit. Sic tribus
Abbreviated transcription (Latin):
libate. et cum preponeret calici
salutari. Onͦnes nestio cuius ho¬
minis mortui et si mastiris. sed
nec dumi iundieati. correpta cũ
confusione irata discessit Iras cen¬
ciet dolenti ne discipline subcũ¬
beret Occurit subito persecusi¬
ons in nata tempestas. Isdem tẽ¬
poribus felis quidcm diaconus
qui ꝑ fanosam nestio qͣui detiran¬
no impr̃e tunt factam episto la
rius appellatus est periculum
timens. apud mensurium epm̃
delituisse dicitur queni cum pos¬
tulatum mensuruis. ꝓublice de
tus non leues paciebatur an¬
gustias. Erant enimu ecelesia
ex auro et argento quam pluri¬
ma ornamenta que nec de fodere
terre. nec secum portare poterat
quasi fidelibus semoribus com¬
mendauit Commemoratorio
facto quod cuidam aicule de¬
disse dicitur: Ita ut si ip̃e redi¬
ret reddita pace xp̃ians anitu¬
la illa illi daret queni mepisco¬
pali cathedra sedentem ueniter
profectus causam dixit iussus
est reuesti ad castaginem per¬

Expanded text:
dicebatur, et cum praeponeret calici dicebatur, et cum praeponeret calici salutari os nescio cuius hominis mortui, et si martyris sed toecdum uindicati, correpta cum confusione irata discessit. irascenti et dolenti, ne disciplinae succumberet, occurrit subito persecutionis innata tempestas. Isdem temporibus Felix quidam diaconus, qui per famosam nescio quam de tyranno imperatore tunc factam epistulam reus appellatus est, periculum timens apud Mensurium episcopum delituisse dicitur. quem cum postulatum Mensurius publice deneretur. conuentus non leues patiebatur angustias; erant enim ecclesiae ex auro et argento quam plurima ornamenta, quae nec defodere terrae nec secum portare poterat quae quasi fidelibus senioribus commendauit commemoratorio facto, quod cuidam aniculae dedisse dicitur ita, ut, si ipse non rediret, reddita pace christianis anicula illa illi daret, quem in episcopali cathedra sedentem inueniret. profectus causam dixit: iussus est reuerti, ad CartLaginem per
Abbreviated transcription (Latin):
dunderetur ab ordinatoribus ma¬
iormi cuius tu hereditaniam ca¬
thedram sedes. Didendum est qͥl
in radicem. clu toto orbe manse¬
ras exierit. quis eathedrami sede¬
rit alterani que ante non fuerat
iquis contra altare altare erexe¬
rit. quis ordinacionem fecerit sal¬
uo altero ordinato: Quis iacet sul
sentenciam iohannis apostoli qui
dixit iilos autixpõs foras exi¬
turos. quia nouerant inquid nrĩ
Nam si nri eent̃ mausissent no¬
bistum. Eigo quiiuno cum tr̃ibus
manere noluit hereticos secutꝰ.
quasi antixp̃s foras exiuit. hoc
apud castagniem post ordinacio¬
onem ceciliam factum ẽẽ nemo
qui nestiat per lucillã stilicet
nestio quam femmã factiosam
que ante concussam ꝑ secucionis
curbinbus pacem Dumad huc
intranquillo eẽt ecclesia. cuiu
correpcionem archidiaconi ce¬
ciliani lucilla nõ ferre nõ posset
que aute spiritalem cibum et po¬
tum. omines nestio cuius mar¬
titis si tamen martiris dicebatur

Expanded text:
diuideretur ab ordinatoribus Madiuideretur ab ordinatoribus Maiorini, cuius tu hereditariam cathedram sedes. uidendum est, quis in radice cum toto orbe manseras exierit, quis cathedram sederit alteram, quae ante non fuerat, quis contra altare altare erexerit, quis ordinationem fecerit saluo altero ordinato, quis iaceat sub sententia Iohannis apostoli, qui dixit multos antichristos foras exituros: quia non erant, inquit, nostri, nam si nostri essent, mansissent nobiscum. ergo qui in uno cum fratribus manere noluit, haereticos secutus quasi antichristus foras exiuit. Hoc apud Carthaginem post ordinationem Caeciliani factum esse nemo est qui nesciat, per Lucillam scilicet, nescio quam feminam factiosam, quae ante concussam persecutionis turbinibus pacem, dum adhuc in tranquillo esset ecclesia, cum correptionem archidiaconi Caeciliani Lucilla ferre non posset; quae ante spiritalem cibum et potum os nescio cuius martyris, si tamen martyris, libare
Abbreviated transcription (Latin):
longum tempus. Idem ĩpsi tot
ẽt tales ad castaginẽ profecti
traditores. furati honnoide. ma¬
sornũ. cuius tul cathediam se¬
ntes. posta ordinationem cecilia¬
i ordisrauer̃ scisma faciente su
Et qũo cradicionis reos princu¬
pes ur̃os fuisse monstratum est
cousequenserit eodeur fuisse
auctores scismatis. que res ut
clara et maui festa ẽẽ dumib
pessit. Ostendendim est exn
qua radioe se se usq ni hodtera¬
num erroris protendennt rami
Et ex quo fouteri uulus iste ma¬
lim liquoris occulte serpens usq
in tempora nr̃a. manauerit. D¬
cendum est uude et ubi. et aquib
ortum constet hoc alterum malii
que conuenerint cause que fuenr
operate ꝑsone qui auctores huul
mali. qui nitritores a quibus sint
uiter pastes ab imꝑatore postulata
uidicia. qui federuit iudices. ubi
sit actumi concilium que suit p¬
late sententie de diuisione agiti
et inafrica sicut et inceteris pu¬
uincus una erat ecclesia anteꝙͣ

Expanded text:
longum tempus, iidem ipsi, tot longum tempus, iidem ipsi, tot et tales, ad Carthaginem profecti traditores, thurati homicidae, Maiorinum, cuius tu cathedram sedes, post ordinationem Caeciliani ordinauerunt scisma facientes. et quoniam traditionis reos principes uestros fuisse monstratum est. consequens erit eosdem fuisse auctores scismatis. quae res ut clara et manifesta esse omnibus possit, ostendendum est, ex qua radice sese usque in hodiernum erroris protenderint rami et ex quo fonte riuulus iste maligni liquoris occulte serpens usque in tempora nostra manauerit. dicendum est, unde et ubi et a quibus ortum constet hoc alterum malum, quae conuenerint causae, quae fuerint operatae personae. qui auctores huius mali, qui nutritores, a quibus sint inter partes ab imperatore postulata iudicia, qui sederint iudices, ubi sit actum concilium, quae sint prolatae sententiae. de diuisione agitur: et in Africa sicut et in ceteris prouinciis una erat ecclesia, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
iaruni sicut scripta mindiuarii
tunc diacom testantur. et uetus¬
tas niẽbranarum testimonium p¬
hibet. quas dubitantibus pro fer¬
re poterimus. Harum namq plem¬
tudinent rerum. in nouissima pas¬
te istorum libellorum ad implãn¬
dam uitai fidem adiunximus
Hi ep̃i interrogante secundo tigisi¬
tano tradidisse confessi sunt Et
cum ipse secundus apurpurio nn¬
treparetur quod et ipse dui apud
frati̾narios fuentꝰ. et non fugerit
sed dimsus sit. Nou siue causa
dunsuni fuisse. Nisi quia tradi¬
derat. lam omnes heretici cepe¬
rant muriurare quorum spĩn
secundus metuens Consilium
accepit a filio frĩs sui secundo
minore. ut talem cansain deo
seriͣret. Consulti sunt qui te¬
manserunt. Id est uictor garden¬
sis. felix aratorio et naboria cẽ¬
turionis hudixerunt talem cau¬
sain dño debere iesenari Et dix
secundus. sedece oumes. Tune dic¬
tum est ab.hominibus deo grãs.
et sederunt. Habes ergo frater
parmeniane qui manifesto fue

Expanded text:
iarum, sicut scripta 15 Nundinarii iarum, sicut scripta 15 Nundinarii tunc diaconi testantur, et vetustas membranarum testimonium perhibet, quas dubitantibus proferre poterimus. Harum namque plenitudinem rerum, in novissima parte istorum libellorum, ad implendam fidem adjunximus. Hi episcopi, interrogante Secundo Tigisitano, tradidisse confessi sunt. Et cum ipse Secundus a Purpurio increparetur, quod et ipse diu apud stationarios fuerit, et non fugerit, sed dimissus sit; non sine causa dimissum fuisse, nisi quia tradiderat: jam omnes erecti coeperant murmurare. Quorum spiritum Secundus metuens, consilium accepit a filio fratris sui Secundo minore, ut talem causam Deo servaret. Consulti sunt qui remanserant, id est, Victor Garbensis, Felix a Rotario, et Nabor a Centurionis. Ii dixerunt talem causam Domino debere reservari: et dixit Secundus, sedete omnes: 16 tunc dictum est ab omnibus, Deo gratias, et sederunt. Habes ergo, frater Parmeniane, qui manifesto fuer
Abbreviated transcription (Latin):
intestio. quid presbiteros in secun¬
do sacerdocio constitutos capsi a pr¬
ces et principes omniũ aliqui ep̃i
ilsis temporibus uut damuo act̾¬
naͣ uita istius ince̾ste lucis moras
breuissimas compararent. instru¬
menta diuine legis impie tradi¬
terunt Ex quibus erant donatꝰ
masculitamis: uictor rusicradien¬
sis. marimis ab aquis tibilitanis
douatus calamensis et homici¬
da purpurius liniatensis qui in¬
terrogatus de filus sororis sue qd̃
eos in carcerem mi lei necaf se di¬
ceretur confessus est dicens. et
occidi. et occido. Non eos solos. se¬
det quicunq contra me fecent
et menalius qui meturi ficas se a
suis ciuibus probaretur oculorum
dolorem fingens ad consensinu su¬
orum procedere trepidauit hi et ce¬
teri quos principes tuos fuisse pau¬
lo post docebimus post ꝑ setucio¬
nem apud circum circam ciuitatẽ
qui abalice abasilice Nec duui fu¬
erant restitute in domũ urbani
garisi consiterunt in iduum ma

Expanded text:
14 in tertio? quid presbyteros in secun14 in tertio? quid presbyteros in secundo sacerdotio constitutos? Ipsi apices et principes omnium, aliqui episcopi illius temporis, ut damno aeternae uitae istius incertae lucis moras breuissimas conpararent, instrumenta diuinae legis inpie tradiderunt. ex quibus erant Donatus Masculitanus, Uictor Rusiccadensis. Marinus ab aquis Tibilitanis, Donatus Calamensis et homicida Purpurius Limatensis, qui interrogatus de filiis sororis suae, quod eos in carcere Milei necasse diceretur, confessus est dicens: \'et occidi et occido non eos solos sed et quicumque contra me fecerit.\' et Menalius. qui ne turificasse a suis ciuibus probaretur. oculorum dolorem fingens ad consessum suorum procedere trepidauit. Hi et ceteri, quos principes tuos fuisse paulo post docebimus, post persecutionem apud Cirtam ciuitatem, quia basilicae necdum fuerant restitutae, in domum Urbani Carisi cons
Abbreviated transcription (Latin):
omina benegͣentur. Quid tibi ui¬
suin est hec et uobis negare uolu¬
isse: quos scismaticos esse mant¬
festumest: uos einu foras exis¬
tis. Quantum in uobis est. uo¬
lebam ut soli dampnarentur he¬
drecici quantum inte est. et iam
uos ipsos cum eis una sentencia
positum singularum rerum ordi¬
nem redͤamus. Primo loco audi
qui fuerint traditores. et plenius
auctores sthismatis disce In afri¬
ca duo mala et pessima admissa
ẽẽ constat. unum intradicione al¬
terim ni stismate: sed utraq mala
et uno tempore. et hisdem aucto¬
nbus uidentur ẽẽ commissa. De¬
bes ergo frater pariueniane disce¬
re quos intelligeris ignorare nam
feriue ante annos sexaginta. et
quod excurrit ꝑ totam africam ꝑ¬
secucionis est deuagata tempestas
que alios fecerit mastires. alios
confessores. Non nullos a mesta
prostrauit in morte latentes dumu¬
sit in lesos quid comme morãm
laicos qui tunt iecelesia Nulla
fuerant dignitate suffulti: quid
ministros plurmios: quid diaconos

Expanded text:
ne negentur, quid tibi visum est, haec et vobis negare voluisse, quos schismaticos esse manifestum est? vos enim foras existis. Quantum in nobis est, volebamus, ut soli damnarentur haeretici: quantum in te est, etiam vos ipsos, cum eis una sententia positum singularum rerum ordinem redeamus, primo loco audi, qui fuerint traditores, et plenius auctores schismatis disce. In Africa duo mala et pessima admissa esse constat, unum in traditione, alterum in schismate: sed utraque mala, et uno tempore, et iisdem auctoribus videntur esse commissa. Debes ergo, frater Parmeniane, discere, quod intelligeris ignorare. Nam ferme ante annos sexaginta, et 13 quod excurrit, per totam Africam persecutionis est divagata tempestas: quae alios fecerit martyres, alios confessores, nonnullos funestam prostravit in mortem , latentes dimisit illaesos. Quid commemorem laicos, qui tunc in Ecclesia nulla fuerant dignitate suffulti? quid ministros plurimos? quid diaconos
Abbreviated transcription (Latin):
tisnintis unionem defendimus.
Non prouobis. qui baptisma. in
cuius ini agine sunt illa duo au¬
daciter et quod contͣ leges est
iteratis Quãns et uos ipsi non
negeris quia non debet iterari qd̃
semel iussum est fieri. Sed tu dũ
subtiliter laudasti. quod omni
laude preconio dignum est calli

Expanded text:
tismatis unionem defeadimus, tismatis unionem defeadimus, non pro uobis, qui baptisma, in cuius imagine sunt illa duo, audaciter et quod contra leges est, iteratis, quamuis et uos ipsi non negetis, quia non debet iterari, quod semel iussum est fieri. sed tu dum subtiliter laudasti, quod omni laudis praeconio dignum est, calli
Abbreviated transcription (Latin):
uobis quia quãuis foris sitis. ta¬
men ex nobis existis. Nam et il¬
lud pro ambobus quod de monstra¬
sti hereticos extraneos ẽẽ catholi¬
cis sacramentis. Si tanĩ si ipsos
non eis adungeres. quos ẽẽ stis¬
maticos constat Quedam pro
nobis solis. ut unius aeclesiͤͤ
dam contra uos per ignorantiã
quia per egrimis es. ut traditorũ
et scismatichorum accusationem
et iam illud et contra uos di qd̃
dixisti. Deoleo et sacrificio pec¬
catoris. ac per hoc iichil contͤ
nos ate dictum est. insi quod
ignoranter dixisti anobis mili¬
tem postulatũ. Quod caluimo¬
se ate dictum esse probacionib
uerissimis demonstrauimus.
Tolle hanc caluniam et nr̃ es
Quid enim tam magis pro nobis
et nr̃m est quod dixisti in com¬
ꝑatione baptismatis semel factũ
ẽẽ diliunum. et singularem circũ¬
cisionem salubriter profecisse po-¬
pulo iudeorum magis pro nobis
quasi nr locutus es Hac enim
nr̃a uox est. qui intrimtatem bap¬

Expanded text:
uobis. quia quamuis foris sitis, tauobis. quia quamuis foris sitis, tamen ex nobis existis. nam et illud pro ambobus, quod demonstrasti haereticos extraneos esse catholicis sacramentis, si tamen uos ipsos non eis adiungeres, quos esse scismaticos constat. quaedam pro nobis solis, ut unius ecclesiae dam contra uos per ignorantiam, quia peregrinus es, - ut traditorum et scismaticorum accusatio, etiam illud et contra uos, quod dixisti de oleo et sacrificio peccatoris. ac per hoc nihil contra nos a te dictum est, nisi quod ignoranter dixisti a nobis militem postulatum; quod calumniose a te dictum esse probationibus uerissimis demonstrabimus. tolle hanc calumniam et noster es. quid enim iam magis pro nobis et nostrum est quam quod dixisti in conparatione baptismatis semel factum esse diluuium? et singularem circumcisionem salubriter profecisse populo Iudaeorum magis pro nobis quasi noster locutus es. haec enim nostra uox est, qui in trinitate bap
Abbreviated transcription (Latin):
qui uis sapiens ꝑuiderete Nul¬
la alia racione tampro lixe trac¬
tasse. Nisi ut ecclesiam catholi¬
cam. tuis tractatib indigne pul-¬
sares. Sed ut intelligi datur ali¬
ud habet aminus. aliud resonat
senno. Deique nomina te uideo
dixisse contra catholicam. Innuo
multa procatholica. cum catholi¬
cus non sis Bt et nobis ne¬
cesse non fuerit. respondere trac¬
tatibus tius. Nisi quod dũ male
instructus es. ut quod nõ iudisti
sed falso audieris loquereris. Cũ
mepistola petri apostoli legerimꝰ
No lite ꝑ opinonem iudicare
frẽs urõs. Ut inter aliqua qua
ad nos non peͬitinent. si cuti pro¬
baturi sumnus. diceres a nobis
Contra uos mlitem fuisse pos¬
tulatum. Ceterum a te in alus
pastibus trastatus tin. aliqua pro
nobis dicta sunt et contrauos
ut dilimii et tircunciosionis com¬
ꝑacio. Quedam et pro nobis et
pro uobis. Ea quein laude dixisti
baptismatis. preter illud quod car¬
nẽ xp̃i male tractaueris Ideo et pro

Expanded text:
quiuis sapiens peruidet te nulquiuis sapiens peruidet te nulla alia ratione tam prolixe tractasse, nisi ut ecclesiam catholicam tuis tractatibus indigne pulsares. sed ut intellegi datur, aliud habet animus, aliud resonat sermo. denique non omnia te uideo dixisse contra catholicam: immo multa pro catholica, cum catholicus non sis, ut et nobis necesse non fuerit respondere tractatibus tuis, nisi quod — dum male instructus es, ut, quod non uidisti sed quod falso audieris, loquereris, cum in epistula Petri apostoli legerimus: nolite per opinionem iudicare fratres uestros — ut inter aliqua, quae ad nos non pertinent, sicuti probaturi sumus, diceres a nobis contra uos militem fuisse postulatum. ceterum a te in aliis partibus tractatus tui aliqua pro nobis dicta sunt et contra uos, ut diluuii et circumcisionis conparatio; quaedam et pro nobis et pro uobis, ut ea, quae in laude dixisti baptismatis, praeter illud. quod carnem Christi male tractaueris; ideo et pro
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia colleguun episcopale no¬
lunt nobiscum habere cõmue
Non sunt college si nolunt.
tamen ut supra diximus fratres
siuit Frater meus igitur parme¬
ri loqueretur. Quid quid sentire
potuit. Non solum dixit: sed
et iam inscriptura tͥ gessit Cu¬
iuis dictis cum respondere uerita¬
te togente compellimur Eit ĩ¬
ter nos abscentes quo quomodo
con lacio. eodem modo satis fiet.
et desiderus aliquorum. Nam
a multis sepe desideratum est.
ut ad erudiandam ueritatem.
ab aliquibus defensoribus pastu
conflictus haberetur. et fieri
potuit. S quo et accessum pro¬
hibent et aditus interdndunt
et conbessum uitant. et con¬
loquiũ denegant. Del cuui
michi frater ꝑmeniane. sit isto
modo conlacio. ut quia tractatꝰ
tuos quos in mambus. Et inore
multorum ẽẽ uoluisti. Non as¬
per natus sum Neque contemp¬
si sed omnia ate dicta pacienter
andiui. Audias et tu humilita¬
tis nr̃a responsa. Nam et ego
intellego. et tu non negas. Et

Expanded text:
et quia collegium episcopale noet quia collegium episcopale nolunt nobiscum habere commune. non sint collegae, si nolunt; tamen, ut supra diximus, fratres sunt. frater meus igitur Parmeri loqueretur, quicquid sentire potuit, non solum dixit sed etiam in scriptura digessit. cuius dictis cum respondere ueritate cogente conpellimur, erit inter nos absentes quoquomodo conlatio. eodem modo satisfiet et desideriis aliquorum. nam a multis saepe desideratum est, ut ad eruendam ueritatem ab aliquibus defensoribus partium conflictus haberetur. et fieri potuit. sed quoniam et accessum prohibent et aditus intercludunt et consessum uitant et conloquium denegant, uel tecum mihi, frater Parmeniane, sit isto modo conlatio, ut, quia tractatus tuos, quos in manibus et in ore multorum esse uoluisti, non aspernatus sum neque contempsi, sed omnia a te dicta patienter audiui, audias et tu humilitatis nostrae responsa. Nam et ego intellego et tu non negas et
Abbreviated transcription (Latin):
fratres nri estis. Sunt igitur sme
dubio fratres quam uis non bon
qua re nemo miretur eos me ap¬
pellare fratres. qui non possunt
non esse fratres. Est quidem nob̾
et illis spiritalis ima natiuitas
sed diu̾si sunt accus. Namt᷑e
cham qui patris sui risit impi¬
e nuditatem. frater in nocen¬
cium fuit. Et promerito suo iu¬
gum seruitutis inturrit. ut eẽt
fratribus frater addictus. Ergo
hoc nomen fraternitatis. Nec
interueniente peccato de ponit᷑
sed de istorum frattum delictis
Dicõ alio loco. Qui sedentes ad¬
u̾sum nos detrahunt. Et contͣ
scandala ponunt. Et ciuu illo
fure concurrunt. qui deo fustũ
fatiunt. et cũmocchis. id est
cum heretitis padem suam
ponunt. Et peccata sua lau¬
dant. et conuitia contͣ nos ca¬
tholicos meditantur. Omnes
quidem per singula loca. male¬
Cum quo ꝑ licteras uł hoc modo
loqͥauir. Parmenianũ stilicet
frem̃ nr̃m. si tamen se nobis uel
hoc nomine nuncupari ꝑmittit

Expanded text:
fratres nostri estis\'. sunt igitur sine fratres nostri estis\'. sunt igitur sine dubio fratres, quamuis non boni. quare nemo miretur eos me appellare fratres, qui non possunt non esse fratres. est quidem nobis et illis spiritalis una natiuitas, sed diuersi sunt actus. nam et Cham, qui patris sui risit inpie nuditatem, frater innocentium fuit et pro merito suo iugum seruitutis incurrit, ut esset fratribus frater addictus. ergo hoc nomen fraternitatis nec interueniente peccato deponitur, sed de istorum fratrum delictis dicam alio loco, qui sedentes aduersus nos detrahunt et contra nos scandala ponunt et cum illo fure concurrunt, qui deo furtum facit, et cum moechis, id est cum haereticis, partem suam ponunt et peccata sua laudant et conuicia contra nos catholicos meditantur. Omnes quidem per singula loca malecum quo per litteras uel hoc modo loquamur, Parmenianum scilicet fratrem nostrum. si tamen se a nobis uel hoc nomine nuncupari permittit.
Abbreviated transcription (Latin):
tum simplices euesterent mentes.
Nec male imponendo oninibus
captuus manum euersiomis uela¬
mentum obtenderent. Nec ma le¬
dicerent deo. Nec rebaptizarent
fideles Nec nos eu̾sas aut occisas
innocentes aimas doleremus. Qs
prius doluit deus. per ez echielem
ꝓphetã dicens. De facientibus
uel amen suꝑ omne caput. et su¬
ꝑ omnem etatem aduertͤ ndas a¬
nimas: anne euersa sunt populi
mei Et maledicebant michi ĩ po¬
pulo meo ut occiderent aninas
quas non oportuit mori. Duni¬
ae adnunciant populo meo uana
seductiones. Et tam̃ admissa sinit
hec ab his qui nr̃i sunt fratres.
Sed ne quis dicat me: inconsidera
te eos fratres appellare qui tales
sunt. abe saie prophete uocib n¬
crepati orbitare non possumus:
Quamuis et illi non egent et om¬
nibus notum sit. Quod nos hodi¬
o habeant et exencrentur. Et no¬
lunt sedici fratres nros: tamen
nos recedere atimore dei. nõ pos¬
sinmis. Quos hortatur sp̃s sc̃s.
et execientur et nolunt. sedici
frẽs ur̃os. Uos tam̃ ducite eis

Expanded text:
tum simplices euerterent mentes nec male inponendo omnibus capitibus manum euersionis uelamenta obtenderent nec maledicerent deo nec rebaptizarent fideles nec nos euersas aut occisas innocentium animas doleremus, quas prius doluit deus per Ezechielem prophetam dicens: uae facientibus uelamen super omne caput et super omnem aetatem ad euertendas animas. animae euersae sunt populi mei et maledicebant mihi it populo meo, ut occiderent animas, quas non oportuit mori, dum adnuntiant populo meo uanas seductiones. et tamen admissa sunt haec ab his, qui nostri sunt fratres. Sed ne quis dicat inconsiderate me eos fratres appellare, qui tales sunt, ab Esaiae prophetae uocibus increpati exorbitare non possumus. quamuis et illi non negent et omnibus notum sit, quod nos odio habeant et execrentur et nolint se dici fratres nostros, tamen nos recedere a timore dei non possumus, quos hortatur spiritus saet execrantur et nolunt se dici fratres uestros, uos tamen dicite eis:
Abbreviated transcription (Latin):
danarum literarũ. erat o¬
iam in corde maris. id est ĩ
Amore seculi. sed et descien¬
tia sua sapiẽs. ut sibi risũ
ẽ. sed hanc sapientiam eiꝰ e¬
uacuauit deus dum dicit. Nũ¬
quid scipientior tu quã dani¬
hel. quam et bene eius. san¬
entia humilicita ẽ. qua pr¬
tauit se danielo eẽ. sapiens¬
orẽ. in repudicndis munc¬
bus regis. dum accipe uo¬
nera id ẽ anulum torq̃um
⁊ cetã dixisse. legitur. dona
tua rec̃ sint rex. ⁊ sapiente
respondit. q cõuicia regi. s
fecit. q quod offerebatur.
damnauit sed distulit. Non
quomodo donatus qui et con¬
uicia constanti quanta por¬
it dixit. Et quod cib eo paur¬
ribus mnissum fuerat repu¬
diaiuit. Sed daniel scs̃ scipid
inuentus ẽ. ut munera obll¬
ta illa die non accipeiz. Ilis
eñ quod cib eo petebatur. al¬
iue in celo erat. ⁊ insipienᷤ
iss huius reĩ. q̃ si mertedem
ntipere. quam nond̃ haibuit
in potestate. Id circo munera o¬
hata illa die cid tempus nou¬

Expanded text:
danarum litterarum erat edanarum litterarum erat etiam in corde maris, id est in amore saeculi et de scientia sua sapiens sibi uisus est. sed hanc sapientiam eius euacuauit deus, dum dicit: numquid sapientior tu quam Daniel? quam merito et bene eius sapientia humiliata est, qua putauit se Daniele esse sapientiorem in repudiandis muneribus regis, dum accipere nonera, id est anulum, torquem et cetera, dixisse legitur: dona tua tecum sint, rex. et sapienter respondit et conuicia regi non fecit et quod offerebatur, non damnauit sed distulit, non quo modo Donatus, qui et conuicia Constanti quanta potuit dixit et, quod ab eo pauperibus missum fuerat, repudiauit. sed Daniel sanctus sapiens inuentus est, ut munera oblata illa die non acciperet. illud enim quod ab eo petebatur, adhuc in caelo erat, et insipientis esset huius rei quasi mercedem accipere, quam nondum habuit in potestate; idcirco munera oblata illa die ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
dirent et tecũ uenire potuis¬
sent. & nos dicimꝰ cum easd̾
preces. quas dederunt. ut ad
a fricanos iudices allegarẽt.
ab ep̃is ꝑtis donati. hic iam qͥd
responsuri sunt. in illo inmi¬
nenti iudicio diuino qui in ħ
seculo alio modo confessi sũt.
Non se esse de eccłia xp̃i. qui
libenter ꝓfessi sũt. de ꝑte fuis
se donati. Cum in ewangelio
scriptum ẽ xp̃o dicente. Qui
me cõfessus fuerit coram ho¬
minibus. cõfitebor eũ corã
patre meo. Isti donatũ con¬
fessi sunt. nõ xpm. Et ne ꝑ¬
ua sit ista ꝓbatio. quã ad ip¬
sius ꝑsonam. ꝑtinẽ mani¬
festũ ẽ. accedit ad illud te¬
stimoniũ quo supͣ memora¬
ta. increpatio clausa ẽ. qd̾
dixit illum d̃. Nõ in terra
moriturum. ⁊ ita factum eᷤ¬
se omnibus notũ ẽ. habita¬
bat ĩ domo dei. ⁊ erat ĩ cor¬
de maris. ubiq mare secłm
legimꝰ. cum ess ip̃e. Nõ tã¬
tum ĩ amore aliquorum xͥa¬
noꝵ. sed propt̾ scienticiã mr̃¬

Expanded text:
dirent et tecum redire potuisdirent et tecum redire potuissent, et nos didicimus, cum easdem preces, quas dederant, apud Africanos iudices adlegarent, ab episcopis partis Donati\' — hic iam quid responsuri sunt in illo inminenti diuino iudicio, qui in hoc saeculo alio modo confessi sunt non se esse de ecclesia Christi, qui libenter professi sunt de parte fuisse se Donati, cum in. euangelio scriptum est Christo dicente: qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor eum coram patre meo? isti Donatum confessi sunt, non Christum. et ne parua sit ista probatio, quam ad ipsius personam pertinere manifestum est, accedit et illud testimonium, quo supra memorata increpatio clausa. est, quod dixit illum deus non in terra moriturum; et ita factum esse omnibus notum est. habitabat in. domo dei et erat in corde maris; ubique mare saeculum legimus, cum esset ipse non tantum in amore aliquorum christianorum, sed propter scientiam mun
Abbreviated transcription (Latin):
uos agitur de ꝑte mea q̃ si iam
uere populum cum deo diuiserat.
ut intrepide suã diceret ꝑtem.
Nam et a temꝑibus eiũs ⁊ usq
in hodiernũ si quando de rebus
ecclesiasticis ĩ iudiciis publicis
aliqͣ celebrata ẽ accio. Interroga¬
ti singuli sic apud acta locuti
sunt. ut dicerent se ẽẽ de ꝑte do¬
nati. de xp̃õ tacuerunt. ⁊ quid
de clericis dicam cũ legantur
prices quarum ĩ primo libro. fe¬
cimus mentionẽ. iã dudum. ad
constantinum misse et subscri-¬
bente. que epor̃um noĩa conti¬
nebant. sic date. Acapitone q᷑
tra epõs. qui duni nõ erant. in
parte donati. in xp̃i catholi¬
ca habitabant. Et dum ep̃s
inter coepõs suos non fuit.
Nec homo inter homines eẽ
uoluit. Constat quod extulit
cor suum. et deus sibi fuis¬
se uidebatur. Nam cum et
ordinatores tui quoꝵ noĩa
frater. ꝑmenine bene nosti.
Et ubi fuerũt non ignoras:
& qui uł aquo petiuerunt
et qualem rogauerint ut re¬

Expanded text:
uos agitur de parte mea?\' quasi iam uos agitur de parte mea?\' quasi iam uere populum cum deo diuiserat, ut intrepide suam diceret partem. nam et a temporibus eius et usque in hodiernum si quando de rebus ecclesiasticis in iudiciis publicis aliqua celebrata est actio, interrogati singuli sic apud acta locuti sunt, ut dicerent se de parte esse Donati; de Christo tacuerunt. et quid de clericis dicam, cum legantur preces, quarum in primo libro fecimus mentionem, iamdudum ad Constantinum missae et subscriptae, quae episcoporum nomina continebant, sic: \'datae a Capitone et tra episcopos, qui dum non erant in parte Donati, in Christi catholica habitabant; et dum episcopus inter coepiscopos suos non fuit nec homo inter homines esse uoluit, constat, quod extulit cor suum et deus sibi fuisse uidebatur. nam cum et ordinatores tui — quorum nomina, frater Parmeniane, bene nosti, et ubi fuerint non ignoras, et qui uel a quo petiuerint et qualem rogauerint, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
lus quĩ nundinas facit anima¬
rum. quas ante eius aduentũ
dyabolus possidebat. Has sangne
suo xp̃e saluator nr̃ redemit. A¬
postolo dicente. Empti q̃
estis p̾cio magno. Const
enim sanguine xp̃i om̃
Redemptos. Ip̃t non uu¬
didit quos redemĩt. Ani
uendi. ut possint sicut u¬
tis a uob̾ itm redimi. ut q¬
modo potest unai cimima
te nintiauerunt. Alteru
esse uenturum. Quis gale¬
hel itm̃. ad alteram mar
locutus ẽ. Q uirgo iter̃ per
quis uirtutes nouas ant
alteras fecit. si nullus e
p̾ter unũ. qͥ redemit ani¬
mas onium credentium
quid ẽ quod dicitis. redii¬
te animas ur̃as. Iam illis
quale ẽ. quod hominib ⁊¬
auis et iam clericis. dicitis
estote xpĩani. Et cũ admii¬
culo quodam unicuiq dices
galse. Non querebat illud. qd̃
humana semꝑ exigit consuetu¬
do. de pluuiis de pace de ꝓuentu
anni riliquid interrogare. sed il¬
lius ad singulos quosq uenien¬
tes l ecerant herba quid apud

Expanded text:
lus, qui nundinas facit animalus, qui nundinas facit animarum, quas ante ejus adventum diabolus possidebat? has sanguine suo Christus Salvator noster redemit, Apostolo dicente: Empti enim estis pretio magno. Constat enim sanguine Christi omnes redemptos. Christus non vendidit quos redemit. Animatuerunt vendi, ut possint, sicut vultis, a vobis iterum redimi. Aut quomodo potest una anima dutae nuntiaverunt alterum esse venturum? quis Gabriel iterum ad alteram Mariam locutus est? quae virgo iterum peperit? quis virtutes novas aut alteras fecit? Si nullus est praeter unum, qui redemit animas omnium credentium, quid est quod dicitis, redimite animas vestras? Jam illud quale est, quod hominibus christianis etiam clericis dicitis, estote Christiani? et cum miraculo quodam unicuique ant, non quaerebat illud, quod humana semper exigit consuetudo, de pluuiis, de pace, de prouentu anni aliquid interrogare, sed illius ad singulos quosque uenientes haec erant uerba: \'quid apud
Abbreviated transcription (Latin):
lus deseruerat ueram aqmͣ.
Non noua̾t maiestatem dĩ
ł ydolorum inquinatam sec¬
catus est religionẽ. hoc ẽ quod
dei dolores d̾ in hoc duo testã¬
tur elementa d̾ dicit. Audi
celum ⁊ ꝑcipe aurib terra
filios generaui ⁊ exaltam̃.
ip̃i autem me derelinq̃runt
quare nõ de hac lectione ali¬
quid tr̃ ꝑmenine dixisti. An
quia hic non ẽ aqua nomina¬
ta. Intelligeris enĩ studiocͥ¬
minandi sic pulsasse legem.
ut ubiq ⁊iquã script̃ legis
prestigiis quibusd̾ ad inui¬
diam collegisse. ⁊ curriculo
quodam malicie quodã Ar¬
gumentorum intexto. ad te
omĩa q̃ sunt. bona traxxisti
Nam qͣł ẽ tuus intellectus
In hoc capitulo iheremie cũ
clam&ꝰ deus. sede sertũ ẽẽ. Et
sic effossos latus pro se irasci¬
tur. Non pro resua. Aquae
ium baptismatis. res dei est.
Non deus. Et si putatis deẜ¬
tos esse. quando apud uos
fuerunt. quia apud nos bap¬
tizati sunt. Ut merito urĩ
deẜtores ad nos uenire ui¬

Expanded text:
lus deseruerat ueram aquam, lus deseruerat ueram aquam, non nouerat maiestatem dei et idolorum inquinatam sectatus fuerat religionem. hoc est, quod phetam idem dei dolor est, dum in hoc duo testatur elementa, dum dicit: audi, caelum, et percipe auribus, terra: filios generaui et exaltaui, ipsi autem me dereliquerunt. quare non de hac lectione aliquid, frater Parmeniane, dixisti? an quia hic non est aqua nominata? intellegeris enim studio criminandi sic pulsasse legem, ut, ubicumque aquam scriptam legeris, praestigiis quibusdam ad inuidiam conligeres, et euerriculo quodam malitiae argumentorum intexto ad te omnia, quae sunt bona, traxisti. nam qualis est tuus intellectus in hoc capitulo Hieremiae, cum clamet deus se desertum esse et sic effossos lacus — pro se irascitur, non pro re sua; aqua. enim baptismatis res dei est, non deus — et si putatis desertos esse, quando apud uos fuerunt, qui apud nos baptizati sunt, ut merito uestri desertores ad nos uenire ui
Abbreviated transcription (Latin):
sti. studiõ cͥminandĩ adc¬
uicium catholicoꝵ cunita
ponens. multum cid arbis
tuum destinare conatuse
Si enĩ putas ꝑ ꝓphetas. ll
uerum. dm̃ qui ĩ ilł bñficis
p̾stitit. Et fecerunt sibi yd
hoc ẽ lacus detritos. qui nos
possunt aquam continere
sicut in fonte aqͣ largites
fluentib uenis exuberant
ydola uͦ si nõ fiant. nõ sum
lacus. Nisi fodeatur sinus
capaces hre nõ possunt lacu
mne arte ⁊ ferramẽtis caua
nõ potest. Nec ydolum sine
artifice fi̾ potest. In ydolis
uirtus. Naturał nulla ẽ. sed
iapplicantur. estimantur
dolo iustus. q̃ illic nata. nõ
lacus. Est arte detritus. Cy¬
ius fabrica uexationes. ut
aquam nec dehabeat ⁊ accep¬
ta cõtine̾ nõ posse. Sic ⁊ ydolũ
nec deest Aliquid. et dum coli¬
tur nichil ẽ . hoc ẽ quod dixit
deus. duo mala fecisse popu¬
lum suum. quici de relique¬
runt fontem ciq̃ uiue. ⁊ effos¬
sos ac detritos sibi fecerunt
latus. Et enĩ Iudeorum popu¬

Expanded text:
sti; studio criminandi ad consti; studio criminandi ad conuicium catholicorum cuncta conponens multum ad arbitrium tuum declinare conatus es. si enim putas per prophetas sic uerum, deum, qui illis beneficia praestitit, et fecerunt sibi idola, hoc est lacus detritos, qui non possunt aquam continere.tas exundat, sicut in fonte aqua largiter fluentibus uenis exuberat: idola uero si non fiant, non sunt, et lacus si non fodiantur, sinus capaces habere non possunt; lacus sine arte et ferramentis cauari non potest nec idolum sine artifice fieri potest. in idolis uirtus naturalis nulla est, sed et adplicatur; aestimatur in idolo uirtus, quae illic nata non est: lacus est arte detritus, cuius fabrica uexatio est, ut aquam nec de se habeat et acceptam continere non possit; sic et idolum nec de se est aliquid et, dum colitur, nihil est. hoc est, quod dixit deus, duo mala fecisse populum suum, quia dereliquerunt fontem aquae uiuae et effossos ac detritos sibi fecerunt lacus. etenim Iudaeorum popu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dixisti. filios adulterorũ
cõsũmcitos. et spuria intula¬
mina alta radices dare nõ
posse. Hoc ⁊ simplicit᷑ dcm̃ ẽẽ
intelligi pͭ. ude si figuram
facias. ueros adultõs extu¬
sasti. s fac ut figuraliter
dictũ sit. Hoc de hereticis dic¬
tum ẽ. Aput̾ quos st̃ sacͣmẽ:¬
tum falsa conubia. ⁊ ĩ quoꝵ
thoris ĩiquitas ĩuenitur u¬
bi in exterminum fidei cor¬
rupta sunt seruiua. d̾ ualẽ¬
tinus filium dei ĩ fantasma¬
tis. Nõ ĩcarne fuisse conten¬
dit fidem suam suoꝵq cor¬
rupit. Natiuitatis eorum
senien ectermincitum ẽ
qͥ nõ credidunt filium dei en
carne natum de uirgine ma-¬
maria ⁊ passum in carn
Nam ⁊ illud qd̃ ĩ iherem
ꝓpheta te legisse cõmemios
exhorruisse celum qd̃ duo
maligna fecerit populus
ut derelinq̃rent fontẽ aq̃ i
ue. ⁊ foderent sibi lacus de¬
tos. qui non possent aiques
tinere. Legisti quidem seo
se res habent intellige̾ nobe¬

Expanded text:
fesse dixisti: filios adulterorum fesse dixisti: filios adulterorum inconsummatos, et spuria uitulamina altas radices dare non posse, hoc et simpliciter dictum esse intellegi potest. unde si figuram facias, ueros adulteros excusasti. sed fac, ut figuraliter dictum sit: hoc de haereticis dictum est, apud quos sunt sacramentorum falsa conubia et iri quorum toris iniquitas inuenitur, ubi in exterminium fidei corrupta sunt semina. dum Ualentinus filium dei in phantasmatis, non in carne fuisse contendit, fidem suam suorumque corrupit. natiuitatis eorum semen exterminatum est, qui non crediderunt filium dei in carne natum de uirgine Maria et passum in carne. Nam et illud, quod in Hieremia propheta te legisse commemoras, exhorruisse caelum, quod duo maligna fecerit populus dei, ut derelinquerent fontem aquae uiuae et foderent sibi lacus detritos, qui non possent aquam continere: legisti quidem, sed, ut se res habent, intellegere nolui
Abbreviated transcription (Latin):
los unctos rib hominib con¬
stat. sed quia filius a patͤ
deus a deo erat unguendꝰ
missa nuntiauit. comple¬
uit pr̃ ĩ iordane. qui cum
tollit pectata mundi. descen¬
dit in ciqua. Non qr erat qd
in deo mundaretur. sed suꝑ¬
uentur̃ oleum aqua debuit
ante cede̾ ad mi̾stĩa iuitian¬
da ⁊ ordincnda ⁊ implenda
baptismatis lotus. Cum in
Iohĩs manib hrͣetur. secutꝰ
ẽ ordo mĩsterii ⁊ compleuit p̃r
qd̃ rogauerat filius ⁊ quod
ritale oleum sratim inyma¬
ginẽ co lumbe descendit. ⁊ se¬
dit capiti eius. ⁊ ꝑfudit eum
⁊ digesta ẽ. Unde cepit xͨ qnͣdo¬
unicus ẽ a deo pr̃e. Cui nec
manus imposita defuisse uide¬
retur. Uox audita ẽdei. de nu¬
be dicentis. hic ẽ filius meus
de quo bene sensi. hũc audi¬
te. Hoc ẽ igitur. quod lectum
est. Oleum pectatoris: nõ un¬
gat caiput meum. Rationẽ
ro addisce. q̃o nũc tp̃s ẽ in¬
uenire discendi. o illud qdꝰ
ĩ ꝑsalomone ꝓpheta lectum

Expanded text:
los unctos ab hominibus conlos unctos ab hominibus constat. sed quia filius a patre, deus a deo erat ungendus, promissa nuntiauit, conpleuit pater in Iordane; quo cum tollit peccata mundi. descendit in aquam, non quia erat, quod in deo mundaretur, sed superuenturum oleum aqua debuit antecedere ad mysteria initianda et ordinanda et inplenda baptismatis ; lotus cum in Iohannis manibus haberetur, secutus est ordo mysterii et conpleuit pater, quod rogauerat filius et quodritale oleum statim in imagine columbae descendit et insedit capiti eius et perfudit eum: oleum digestum est, unde coepit dunctus est a deo patre; cui ne manus inposita defuisse uideretur, uox audita est dei de nube dicentis: hic est filius meui, de quo bene sensi, hunc audite. hoc est igitur, quod lectum est: oleum peccatoris non ungat caput meum. rationem ro addisce, quoniam nunc tempus est inuenire discendi. Et illud, quod in Salomone propheta lectum
Abbreviated transcription (Latin):
tur Oleũ pectatoris nõ in¬
naret caput eius. Hec tu ni
intelligens dixisti. qͥa d
pheta timuit oleum pecti¬
toris. a samuele iam dis
ꝑ unctus fuãt qui cantaba
nõ fuit ratio. ut itm̃ ungi¬
retur. Ergo uoie ẽ xͥ dicen¬
tis oleum pectatoris. non
gat caput meũ. p̾ces sim
nõ iussiones. De sidĩa sunt
Nõ p̾cepta. Nam si iussio e
diceret oleũ pectatoris. nꝰ
ungat caput meũ. Uox is¬
tur ẽ filius deriam tunc me¬
currere. Id est cuiusq hoĩs
quia nemo qui nõ ẽ pcc̃or
uisi solus deus. Ideo filius
eius. timuit oleũ hõis. qͥa
fedum fuerat. ut deus ab
hoĩe ungeretur. Idõ depre¬
caturͣ utͣ nõ ungatur ab
hoĩe. sed aib ipo dño patre
perit ergo filius udeamus
an consenẜit pat̾. hoc sp̃c scs
indicat. ⁊ mamfestat in
psalmo .xliiii. Ubi ait ad
ipsum filiũ. Ung te dñs
deus tuus oleo exultatiõis
aliter A consortibus tuis. cõ¬
sortes fuerant iuda eoꝵ sac̾¬
dotes. ⁊ reges quos singu¬

Expanded text:
ret, ut oleum peccatoris non inquiret, ut oleum peccatoris non inquinaret caput eius. haec tu non intellegens dixisti: quia Dauid propheta timuit oleum peccatoris. a Samuele iamdudum perunctus fuerat, qui can-. tabat; non fuit ratio, ut iterum ungeretur, ergo uox est Christi dicentis: oleum peccatoris non ungat caput meum. preces sunt, non iussiones, desideria sunt, non praecepta. nam si iussio esset, diceret: oleum peccatoris non unget caput meum. uox igitur est filii dei iam tunc mecurrere, id est cuiusque hominis, quia nemo est sine peccato nisi solus deus. ideo filius eius timuit oleum hominis, quia foedum fuerat, ut deus ab homine ungeretur. ideo deprecatur patrem, ut non ungatur ab homine,. sed ab ipso deo patre. petit ergo filius; uideamus, an consenserit pater. hoc spiritus sanctus indicat et manifestat in psalmo XLIIII, ubi ait ad ipsum filium: unget te dominus deus tuus oleo exultationis aliter a consortibus tuis. consortes fuerant Iudaeorum sacerdotes et reges, quos singu