comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenti st̃: ꝑiert. Archam hanc typum¬
nuꝑ fabricata est. et cum sint due alte¬
ram necc̃e est ẽẽ adaltam. et in ꝓfundo
demergi.: Archa qm regit pecrus si ex deo
est: nec̃ce est ut archa qmͣ regit in nocẽ¬
ciuis obruat . Sibit gͦ orientał ecc̃a. ꝑibit
occidens totꝰ. ꝑib̾it francia. ꝑibit ger¬
matiia. hib̾i et angli. et barbara regna
aliaq innumerabilia seruoꝵ et ancil¬
laꝵ dei collegia necce est ut sub ilno tur¬
la asinaria allicata pelagꝰ uorax exci¬
piet. Solus ex pͥncipib mundi archam
petͥ intrauit iste Rcgerus: et cet̾is oĩb
enecatis solus ip̃e saluabit᷑. fbsit ut
tociꝰ mundi religio ꝑeat: et ambitiope¬
tricꝰ uita palam est qual extit̾it reg¬
causam: Abbas autem tenens manum
petͥ eleuauit eum et simul ip̃e surrexit.
rediens. innocentio pape reꝯciliarent᷑.
sinensi et beneuentana ꝓuincia am¬
plissimum est cupidus occupau̾at. pu¬

Expanded text:
venti sunt, perierunt. Arcventi sunt, perierunt. Arcnuper fabricata est, et cum duae sint, alteram necesse est esse adulteram, et in profundum demergi. Arca, quam regit Petrus, si ex Deo est, necesse est ut arca, quam regit Innocentius, obruatur. Peribit ergo orientalis Ecclesia, peribit Occidens totus: peribit Francia, peribit Germania: Iberi et Angli, et barbara regna aliaque innumerabilia servorum, et ancillarum Dei collegia, necesse est ut sub uno turla asinaria alligata pelagus vorax excipiet. Solus ex principibus mundi arcam Petri intravit iste Rogerius, et caeteris omnibus enecatis, solus ipse salvabitur? Absit ut totius mundi religio pereat, et ambitio Petri, cujus vita palam est qualis exstiterit, regcausam. Abbas autem tenens manum Petri Pisani elevavit eum, et simul ipse surrexit: « rediens, Innocentio papae reconciliaretur. sinensi et Beneventana provincia amplissimum est, cupidus occupaverat, pu
Abbreviated transcription (Latin):
onum auccorafñtis accẽnso de cause
sue rõnib eloqui iubet. Prioritaq de¬
bare ꝯtendit: et u̾ba sua inultis legs̃i
et canonumassertiomeb munit. At
uͦ uir dei ñ in sermo̾ne s inuircute
regnum dei eẽ inte̾lligrns. scio inqͥt
petre te autrum sapifnoem et litt̾atũ
ẽẽ. et utinam sanior pars et honestiora
te occupassent negocia. Ncinamte patͦ
bilia allegantem. nulla posset impecli¬
re facundia. Et nos quidemaggrestes ligo
ten̾emꝰ. Nunc aũt cogit. nos caritas eloqͥ:
qr tunicam dñi qmͣ̃ in temꝑe passionis.
neciechiticꝰ p̾sumpsit scind̾e nec iudeus.
fauccore hoc cdño. petrus leo nis lac̾at et
dirumpit. Una est fides. unꝰ dñs. u num
baptisma. Nos neq duos dũos. nec gemi¬
nam fidem. nec duo baptismata noui¬
mꝰ. Utabantiquis ordiar: una archatẽ¬
pore cliliuii fuit. In hac octo aĩe cet̾isõib
ꝑcuntib euaser̃t: et qͦtqͦt extͣ ar̃cham ĩ¬

Expanded text:
onum auctoramentis accenso, de causae onum auctoramentis accenso, de causae suae rationibus eloqui jubet. Prior itaque Peobare contendit; et verba sua multis legum et canonum assertionibus munit. At vero Vir Dei non in sermone, sed in virtute regnum Dei esse intelligens: « Scio, inquit, Petre, te virum sapientem et litteratum esse; et utinam sanior pars, et honestiora te occupassent negotia! utinam te patrbilia allegantem nulla posset impere facundia. Et nos quidem, tanquam indocteneremus. Nunc autem cogit nos charitas eloqui, quia tunicam Domini, quam in tempore passionis nec ethnicus praesumpsit scindere, nec Judaeus, fautore hoc domino, Petrus Leonis lacerat et dirumpit. Una est fides, unus Dominus, unum Baptisma . Nos neque duos dominos, nec geminam fidem, nec duo baptismata novimus. Ut ab antiquis ordiar, una arca tempore diluvii fuit: in hac octo animae caeteris omnibus pereuntibus evaserunt, et quotquot extra arcam in
Abbreviated transcription (Latin):
et instaret or̃oni: repente fugientiũ ⁊
insequentium clatuor audit᷑. Si qͥ¬
dẽ ꝑ erindem locum fugientem regis
ex̾citum rannulfus ꝑ sequebat᷑. egstꝰ
itaq fr̾ quidam ex his quicum alb̃e
erant. uni ex militib occurrir ⁊ qͥd
accidisset int̾rogabat. at ille si qͥdem
lietas nou̾atĩ Iidi inquit impium
sr̃ exaltatum. et elenatum sic̃ cedros
libant. et tͣnsiui et ecce niesat. Ners mo¬
ra dux ip̃e setutꝰ nt monachum uidit.
sic̾ erat armatꝰ eqͦ desilut⁊ et eiꝰ pelib
ad uolutꝰ. grãs inquit ago d̾o et fideli
ta ħ uictoria estat̾mq insiliens oquo
hostes inseq̃bat᷑. siec tñ hac plaga sͥ in¬
flicta celitꝰ correctꝰ est a ĩus regis: nec
detumuit ꝓcella. qmͣ ꝯglo meiau̾at
pͣue m̃tis elatio: s pꝰ fugam reu̾sis qͥ
euaserant simulans a lacͥtatem̃. regi¬
o seornatu attollens stipata militib
curia utramq partem p̾cipit accersi.¬
riz et pꝰ instrutto pet̾. et intiltaꝵ ꝓmissi¬

Expanded text:
et instaret orationi, repente fugientium et insequentium clamor auditur. Siquidem per eumdem locum fugientem Regis exercitum Rannulfus persequebatur. Egressus itaque frater quidam ex his qui cum Abbate erant, uni ex militibus occurrit, et quid accidisset, interrogabat. At ille, siquidem litteras noverat: Vidi, inquit, impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; et transivi, et ecce non erat . Nec mora, Dux ipse secutus, ut monachum vidit, sicut erat armatus, equo desiliit; et ejus pedibus advolutus: « Gratias, inquit, ago Deo, et fideli haec victoria est. » Iterumque insiliens equo, hostes insequebatur. 45. Nec tamen hac plaga, sibi inflicta coelitus, correctus est animus Regis, nec detumuit procella quam conglomeraverat pravae mentis elatio: sed post fugam reversis qui evaserant, simulans alacritatem, regio se ornatu attollens, stipata militibus curia, utramque partem praecipit accersiri; et prius instructo Petro, et multarum promissi
Abbreviated transcription (Latin):
itaq cenobialib mansionib et reforma¬
ta ectͣa assignatis ct ad alimonia domus
agriset uineis: a claraualle abb̃em et cõ¬
uentum fr̃m sͥ mitti dñs papa peciit et
et associatis s̃ uiris inligenis Euoꝵ dei
inultiplicatꝰ est numeriis. et pascua cõ

Expanded text:
itaque coenobialibus mansionibus, et reformaitaque coenobialibus mansionibus, et reformata ecclesia, assignatis etiam ad alimonias domibus, agris, et vineis, a Clara-Valle abbatem et conventum fratrum sibi mitti dominus Papa petiit, et et associatis sibi viris indigenis servorum Dei multiplicatus est numerus; et pascua co
Abbreviated transcription (Latin):
exultatione unu̾ise t̾re suscipit᷑. Int̾ea
rome innocentius potestatiue agenda
dispostut: undir uisitatores occurĩt.
Alii cum negociis. alii tm̃ gr̃a congati¬
dencli adueniunt ÷ pcessiones ꝑ eccͣas:
sollempiut̾ celebrant᷑: depositisarmis
ad audiendum u̾bum dei plebes occur¬
rt̃. Post multipharias egestates: in bre¬
u ciuitas opulenta refloret que discor¬
die temꝑe distracta fu̾ai t: pax solidata
reuocat et redutit. Arant᷑ solitudines:
et deserta pinguescunt. Requiescunt sin¬
guli sub uite et ficulnea sua. nocturne
silent extubie: et aꝑtis ianius. oĩs timor
exclulit᷑. Dato tp̃r innocentius eccł̃ie
ruinas restaurat: recolligit exules ÷ ec¬
clesus autiqua seruitia. depopulatas co¬
lonias expulsis restituit. insr̃ ⁊ ꝯgrua
dona largitꝰ monast̾ium etiam apd̃ aq̃s¬
saliuas. iuscĩ anastasii mris honore con¬
stituit. qd̾ quidem ibi pꝰ fu̾at: s hoc t̾ꝑe
sola eccłia deerat habitator. Constructis

Expanded text:
um actione devote suscipitur. Interea Romae Innocentius potestative agenda disponit, undique visitatores occurrunt. Alii cum negotiis, alii tantum gratia congaudendi adveniunt. Processiones per ecclesias solemniter celebrantur, depositis armis ad audiendum verbum Domini plebes occurrunt Post multifarias egestates in brevi civitas opulenta refloret: quae discordiae tempore distracta fuerant, pax solidata reducit et revocat. Arantur solitudines, et deserta pinguescunt. Requiescunt singuli sub vite et ficulnea sua: nocturnae silent excubiae, et apertis januis, omnis timor excluditur. Dato tempore Innocentius Ecclesiae ruinas restaurat, recolligit exsules, ecclesiis antiqua servitia, 1112 depopulatas colonias expulsis restituit, insuper et congrua dona largitur. Monasterium etiam apud Aquas-Salvias in sancti Anastasii martyris honore constituit; quod quidem ibi prius fuerat, sed hoc tempore sola ecclesia, deerat habitator. Constructis
Abbreviated transcription (Latin):
densi territorio: oculoꝵ lum̃
ꝑdiderat: Que relinquens domum
et patriam: fide cõmonente uenit
ad scãm basilicam: Ibiq dieb multis
deseruiens: unius ocłi meruit reciꝑe
uisum: Que mox oblita uirum et fi¬
lios: uesteq mutata. ad religionem
eccłiasticam domino inspirante transiit:¬

Expanded text:
dense tedense teperdiderat: quae relinquens domum et patriam, fide commonente, venit ad sanctam basilicam, ibique diebus multis deserviens, unius oculi meruit recipere visum. Quae mox oblita virum et filios, vesteque mutata, ad religionem ecclesiasticam, Domino inspirante, transivit
Abbreviated transcription (Latin):
regressus est:
ed et alius gressu debilis nomi¬
Ine leuboueus iam clericus. ad¬
ueniens suꝑterram trahens. quia pau¬
ꝑtate faciente ñ habebat qui eũ ferret:
dedie indiem beati martini lunina re¬
quirebat: Qui dum quadam die aforis
ad scĩ pedes fleret: directis genib atq¬
pedib. spectante ppło sanitatem rece¬
pit: Tres uirtutes istas. ip̃a clie factas fuis¬
se constat: qua sigebertꝰ gloriosissimꝰ
rex sequanam transiens sine consilio
exercitus. pacem cum fr̃ib fecit: Q nul¬
lans: cui non erat aliud inuictu. nisi¬
qui manum porrexisset pietatis intu¬
itu: Nonerat domi presidium: nisi mi¬
seracio deuotoꝵ: Die una dum ante
sepulchrum sanctum fixis staret ues¬
tigiis. subito corripit eum dolor mocu¬
lis: Et cum grauit̾. ab hoc dolore con-¬
sum̾etur: ceperunt oculi eiꝰ spumã
emittere: Et sic erumpente a palpebris
eius sangnine: inrediuina luce renas¬
cens. lum̃ ꝙ olim ꝑdiderat. uiclere pro¬
meruit:
ͥntecrudis quedam deuro mã¬

Expanded text:
regressus est. 7. ed et alius gressu debilis nomine Leuboveus iam clericus adveniens, se per terram trahens, quia paupertate faciente non habebat qui eum ferret, de die in diem beati Martini limina requirebat. Qui dum quadam die a foris ad spedibus, spectante populo sanitatem recepit. Tres virtutes istas ipsa die factas fuisse constat quo Sigibertus gloriosissimus rex, Sequanam transiens, sine collisione exercitus pacem cum fratribus fecit . Quod nullans stipem, cui non erat aliud inqui manum porrexisset pietatis intuitu, nec erat domi praesidium nisi miseratio devotorum; die una, dum ante sanctum sepulchrum fixis staret vestigiis, subito corripit eum dolor in oculis, et, cum graviter ab hoc dolore consumeretur, coeperunt oculi eius spumam emittere. Et sic erumpente a palpebris eius sanguine, in rediviva luce renascens, lumen, quod olim perdiderat, videre promeruit. Gunthedrudis quaedam de Virman
Abbreviated transcription (Latin):
didis. colobio indutũ candidissimo
purpura clauato. pallio toto pur¬
pureo auro interstellato ⁊ et sermo¬
cinabant᷑ inter se letandes. Dixit q
bonus pastor dõnus pecrus: Hic fẽ
ist postulat sanitatẽ. Et dixit beatꝰ
dõnus panlus. Modo sanabitur. Et
appropinquans misit manum suã
ad pectus domni dionisii amieaicabi¬
lit̾: respexit q ad dõaum petrum.
Et dixit dõnus petrus ad dõnum dio¬
nisium hilariter. Tua gr̃a est sanitas
eius. Et statim beatus dionisius chu¬
ribulĩicensi et palmam inmanu te¬
nens. cum p̾sbit̾o et diacono qui in
parte stabant: uenit ad me et dye¬

Expanded text:
didis, colobio indutum candidissimo, purpura clavato, pallio toto purpureo, auro interstellato, et sermocinabantur inter se laetantes. Dixitque bonus pastor dominus Petrus: Hic frater noster postulat sanitatem; et dixit beatus dominus Paulus: Modo sanabitur; et appropinquans misit manum suam ad pectus domini Dionysii amicabiliter, respexitque ad dominum Petrum, et dixit dominus Petrus ad Dominum Dionysium hilariter: Tua gratia sanitas est ejus. Et statim beatus Dionysius thuribulum incensi, et palmam in manu tenens, cum presbytero et diacono qui in parte stabant, venit ad me, et d
Abbreviated transcription (Latin):
ed nec hoc reticebo ꝙ insua
Ifestiuitate operatus sit hic
patronus: Palatina quedam puella. ꝑa¬
lisi humore ꝑcussa. usum gressuum
male redacta ꝑdiderat: ita ut contrac¬
tis inpoplitib nerius calcaneos ad cru¬
ra coniungeret: Quam pater turonis
deferens: ante ꝓedes beati martini de¬
uotus exposuit. Ibiq trib mensib
iacens: stipem ap̾tereuntib postu¬
labat: factum est autem in die in sig¬
nis sollennitas beati uiri. ut illa no¬
bis missam dicentib quam suꝑuis
q nos rite sacro sancta sollennia cele¬
br̃arͣet contestacionẽ de sc̃i domni uir¬
tutib narraremus. subito illa uocife¬
rari cepit et flere: inlicans se torque¬
ri: Aut ubi expetita contestacione.
omnis ppłs sanctus in laudem dñi ꝓ
damauit: statim dissoluti sunt
nerui qui ligati erant: et ftetit pe
des suos. cuncto ppło spectante Et
sic ꝓpiciante dño: usq ad altare sãc¬
tum ad cominunicandum ꝓpriis g̾s¬
sib. nullo sustentante ꝑuenit: Que

Expanded text:
ed neque hoc reticebo quid in sua festivitate operatus sit hic patronus. Palatina quaedam puella, paralysis humore percussa, usum gressuum male redacta perdiderat, ita ut contractis in poplitibus nervis, calcaneos ad crura conjungeret. Quam pater Turonis deferens, ante pedes beati Martini devotus exposuit, ibique tribus mensibus jacens, stipem a praetereuntibus postulabat. Factum est autem in die insignis solemnitatis beati Viri, ut illa, nobis missam dicentibus, in loco quque nos rite sacrosancta solemnia celebrantes, 1047 contestationem de sancti domni virtutibus narraremus, subito illa vociferari coepit, et flere, indicans se torqueri. At ubi, expedita contestatione, omnis populus Sanctus in laudem Domini proclamavit, statim dissoluti sunt nervi qui ligati erant, et stetit super pedes suos, cuncto populo spectante, et sic, propitiante Domino, usque ad altare sanctum ad communicandum propriis gressibus nullo sustentante, pe
Abbreviated transcription (Latin):
lociter accesserunt. Et confessi crimen
ꝙ egerant: facti sunt eius monachi.
hetum ad cõmendandam ilistram glo¬
riam magistri: non illud tacendum
ẽe duximus. ꝙ ꝑ quendam discipulĩ
eiusdem honorificentissim uigi. exhi¬
buit precellens gr̃a septiformis sp̃c. Cor¬
uus namq quiꝓpe monasterium nidi¬
ficauerat: oua furtue rapiebat. Et ꝑ
insertam fenestram refectorii intrans.
om̃ia turbabat: nido q suo ꝙ tollere
posset asportabat. Tunc unus exfr̃ĩb
cuiꝰ hoc erat officium: simplicit̾ orãs
inquit. Domine uindica nos de adu̾¬
sario: qui aufert ꝙ nobis donat tua
miseracio. Nec mora repererunt uolucrẽ
sub arbore mortuum: qua sibi colloca¬
uerat nidum. Sic quicquid eis nocere
uoluit aut cito ꝑiit: aut penitens. me¬
lioris ꝓpositi habitum recepit.

Expanded text:
lociter accesserunt; et confessi crimen lociter accesserunt; et confessi crimen quod egerant, facti sunt ei monachi. Verum ad commendandam illustrem gloriam magistri, non illud tacendum esse duximus, quod per quemdam discipulorum ejusdem honorificentissimi viri exhibuit praecellens gratia septiformis Spiritus. Corvus namque, qui prope monasterium nidificaverat, ova furtive rapiebat, et per insertam fenestram refectorium intrans, omnia turbabat, nidoque suo quod tollere posset asportabat. Tunc unus ex fratribus, cujus hoc erat officium, simpliciter orans inquit: « Domine, vindica nos de adversario qui aufert quod nobis donat tua miseratio. » Nec mora reperierunt volucrem sub arbore mortuam, qua sibi collocaverat nidum. Sic quidquid eis nocere voluit, aut cito periit, aut poenitens melioris propositi habitum recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
hade fr̃: et da tuo abbati. Quo dictoue¬
lit iter accelerans. equum ascendit: et
festinus abscessit. Cumq pater ꝑsonam
datoris requireret: responsum est ei ꝙͣ¬
taceleritate discessisset. Intellexit gͦ: ħ
sibi adeo delata fuisse. Et exhyratus
multiplicat misericordiam suam seruis
suis: et reddit plura ꝓpaucis. Abillo uͦ
die nunquam defuit illis: qd poscit usus
humane fragilitatis. S cum paulatim
pio domino prestante auxilium. tempora¬
lib bonis augmentari cepissent: duo se¬
ui latrones ex alia prouincia audientes
multiplicari coꝵ sustanciam. direxerũt
gressum ad beati uiri cellulam. Et assũp¬
to grege porcoꝵ. cum siluam egredi. festi¬
narent: recipcato itinere. ipãm heremũ
ceperunt uituire. Et non inuenientes
liberam̃ exeundi potestatem: obstupefac¬
ti cur hec contingeret. et iam errando fa¬
tigati: audierunt signum. quo fr̃es acci
cussi: relictis porcis ad hominem dei ue¬

Expanded text:
Vade frater, et da tuo abbati. » Quo dicto, veVade frater, et da tuo abbati. » Quo dicto, velut iter accelerans, equum ascendit et festinus abscessit. Cumque pater personam datoris requireret, responsum est ei quanta celeritate discessisset. Intellexit ergo haec sibi a Deo delata fuisse, et exhilaratunsae, qui multiplicat misericordiam suam servis suis, et reddit plura pro paucis. Ab illo vero die nunquam defuit illis quod poscit usus humanae fragilitatis. Sed cum paulatim, pio Domino praestante auxilium, temporalibus bonis augmentari coepissent, duo saevi latrones ex alia provincia, audientes multiplicari eorum substantiam, direxerunt gressum ad beati viri cellulam, et assumpto grege porcorum, cum silvam egredi festinarent, reciprocato itinere ipsam eremum coeperunt circumire. Et non invenientes liberam exeundi potestatem, obstupefacti cur hoc contingeret, et jam errando fatigati, audierunt signum, quo fratres accitt, relictis porcis, ad hominem Dei ve
Abbreviated transcription (Latin):
extolli: adu̾sitate non poterat frangi.
bat distribuit dicens: non oportere mo¬
nachos aliqua angi sollicitudine decra¬
uadam gͥ die deficiente copra
denegantem se habere ꝙ posset largiri
ministrum inclamaret: uenerabilis
pater ait. Frater quare negligis clamo¬
rem pauꝑis: Da queso elemosinam
inopi. At ille. non habeo inquit pater.
nisi dimidium patus: quem reseruo
paruulis nr̃is. Nam cetera:. sccl̃m iussuĩ
tuum erogaui. Cui ille. Non debes he¬
sitare fili. Num legisti ꝓpħ̾am cdicente.
beatus qui intelligit suꝑ egenum et
pauperem: in die.in. li. eum. dominꝰ:
nunquam sanc desmet fidelis condi¬
tor pascere: proquib dignatus est af¬
fixus cruci. preciosum sanguinem in¬
ecce ante solis occasum. uisus est asti¬
tisse proforib cellule quidam clitella
rius: pane et uino sufficienter ho¬
nustus. Qui uero eum adduxerat: di¬
cens se feneratorem ẽẽ ministrum ad¬
uocauit cui tradens que de tulerat: ait.

Expanded text:
extolli, adversitate non poterat frangi. extolli, adversitate non poterat frangi. bat distribui, dicens non oportere monachos aliqua de crastino sollicitudine aQuadam igitur die, deficiente copia denegantem se habere quod largiri posset ministrum inclamaret, venerabilis Pater ait: « Frater, quare negligis clamorem pauperis? Da, quaeso, eleemosynam inopi. » At ille: « Non habeo, inquit, Pater, nisi dimidium panis quem reservo parvulis nostris. Nam caetera secundum jussum tuum erogavi. » Cui ille: « Non debes haesitare, fili. Num legisti Prophetam dicentem: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem; in die mala liberabit eum Dominus? Nunquam sane desinet fidelis conditor pascere, pro quibus dignatus est, affixus cruci, pretiosum sanguinem imecce ante solis occasum quidam clitellarius astitisse pro foribus cellulae visus est, pane et vino sufficienter onustus. Qui vero eum adduxerat, dicens se feneratorem esse, ministrum advocavit. Cui tradens quae delulerat, ait: «
Abbreviated transcription (Latin):
pedauit ad seruos dei. Et procidens
ante pedes scĩ Ebrulphi: protulit eu¬
logias benedictionis. Moxq sancto
afflatus sp̃u. emendaciorem uitam pol¬
professionem primus. Quem imitantes
multi euisdem silue latrones. ꝑammo¬
nct̃onẽ beati uiri: aut fiebant monach.
aut deserentes latronia. efficiebantur cul¬
tores agri. S et ex uicinis locis fama di
ñ nulli ueniebant ad eum desiderantes
contemplari eiꝰ angłicam faciem: et ioc̃¬
dissimum auclire sermonem. Cumq ei
ad ministrarent q̃ erant corpori necessaria:
refecti sp̃italib. cum alacritate mentis re¬
meabant ad sua. Quidam autem ex ip̃is
ut meruerlint ꝑfrui eus colloquio: dep̾¬
cabantur ascribi tam sp̃uali collegio. Iã
q ꝑ̃ꝑ frequenciam ueniencium: predicta
silua. solitudinis amiserat uocabulum.
ciencie quippe singularis: abstinencie
erat predicabilis. Creber moracione: hy¬
laris in exhortacione. ꝓsꝑitate nesciebat

Expanded text:
pedavit ad servos Dei, et procidens pedavit ad servos Dei, et procidens ante pedes S. Ebrulfi, protulit eulogias benedictionis; moxque sancto afflatus Spiritu, emendatiorem vitam polrofessionem primus. Quem imitantes multi ejusdem silvae latrones, per admonitionem beati viri aut fiebant monachi, aut deserentes latrocinia efficiebantur cultores agri. Ex vicinis etiam locis, fama dinonnulli veniebant ad eum, desiderantes ejus contemplari angelicam faciem et jucundissimum audire sermonem. Cumque ei administrarent quae corpori erant necessaria, refecti spiritualibus cum alacritate mentis remeabant ad sua. Quidam autem ex ipsis, ut meruerunt perfrui ejus colloquio, deprecabantur ascribi tam spirituali collegio, jamque propter frequentiam venientium praedicta silva solitudinis amiserat vocabulum. tientiae quippe singularis, abstinentiae erat praedicabilis, creber in oratione, hilaris in exhortatione. Prosperitate nesciebat
Abbreviated transcription (Latin):
quam ex̾ces deserueris: et deo qui
uiuus et uerus est. te famulaturii
deuotissime spoponderis. fili n̾r iram¬
q d̾s ut ait ꝓpħa: inquacumq die
peccor conuersus fuerit. q̃cunq ope¬
ratus est mala: obliuioni tradit. Ne
gͦ desperes frater debonitate dei ꝑp̃
inmanitatẽ scelerum: s ad monicio¬
nem psalmographi sequens. diuerte
a malo et fac bonumi procerto intel¬
ligens qr oculi dm̃ suꝑ iustos: et au¬
res euis ad preces eoꝵ. S et illud no¬
lumus de ignorare: ꝙ idem ꝓpħa per¬
sonat continuo terribili relacione.
Nultus autem domini suꝑ facientes
iustis. ut eoꝵ preces exaudiat : pater
procul dubio qr diuertitur ab iniustis:
ut eoꝵ quandoq inpudenciam potẽ¬
ter puniat. Tunc ille in his sermonib
suꝑna compunctus gr̃a: reuersus est
ad ꝓpria. Mane autem fac̃to. renunci¬
atis om̃ib que habebat. deportans
secum tres tantum subcinericios pa¬
nes et fauum mellis: citato calle re¬

Expanded text:
quam exerces deseris, et Deo, qui quam exerces deseris, et Deo, qui vivus et verus est, te famulaturum devotissime spoponderis, fili. Noster namque Deus, ut ait propheta, in quacunque die peccator conversus fuerit, quaecunque operatus est mala oblivioni tradit . Ne ergo desperes, frater, de bonitate Dei propter immanitatem scelerum; sed admonitionem Psalmographi sequens: Diverte a malo, et fac bonum , pro certo intelligens quia oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum. Sed et illud nolumus te ignorare, quod idem propheta personat continuo terribili relatione: Vultus autem Domini super facientejustis, ut eorum preces exaudiat, patet procul dubio quia divertitur ab injustis, ut eorum quandoque impudentiam potenter puniat. » Tunc ille, in his sermonibus superna compunctus gratia, reversus est ad propria. Mane autem facto, renuntiatis omnibus quae habebat, deportans secum tres tantum subcinericios panes et favum mellis, citato calle re
Abbreviated transcription (Latin):
çiam. et inxp̃i seruicio ꝑseueranciam:
inuenistis. An nescitis. quia hic est lo¬
cus latronum: et non heremitaꝵ: Hi¬
ius nemoris incole rapina uiuunt:
ꝓprio uiuentes labore. consortes pati
nolunt. Non diu tuti hic ẽe potestis.
Preterea arua inculta et infructuosa:
hec uenerabił pater eubrulfus ut e¬
rat uir eloquens singula ꝓposicionĩ
executus. respondit. Nere frater non
turbacionis in solencia: s cuntipoten¬
tis dei huc nos appulit p̾sciencia. Neq
ex ulla usurpacione ad hec deuenimꝰ
loca: s pocius ut liberius defleamus
pecca nr̃a. Et qr nobiscum est domuꝰ.
meius tutela positi. non timemus mi-¬
nas hominum: cum ip̃e dixerit. No¬
lite timere eos qui occidunt corpus:
anime non habent quid faciant. Il¬
lud autem ꝙ ꝓposusti ultimũ dela¬
bore: noueris. quia potens est domi¬
nus seruis suis. parare indeserto m̃¬
sam refectionis. Cuius opulencie ꝑti¬
ceps. et ip̃e fieri potes. si prauitatem

Expanded text:
ntiam, et in Christi servitio perseverantiam, ntiam, et in Christi servitio perseverantiam, invenistis. An nescitis quia hic est locus latronum, et non eremitarum? Hujus nemoris incolae rapina vivunt, proprioque viventes labore, consortes pati nolunt. Non diu tuti hic esse potestis. Praeterea arva inculta et infructuosa, haec venerabilis Pater Ebrulfus, ut erat vir eloquens, singula propositionum exsecutus, respondit: « Vere, frater, non turbationis insolentia, sed cunctipotentis Dei huc nos appulit praescientia. Neque ex ulla usurpatione ad haec devenimus loca, sed potius ut liberius defleamus peccata nostra. Et quia nobiscum est Dominus, in ejus tutela positi non timemus minas hominum, cum ipse dixerit: Nolite timere eos qui occidunt corpus; animae autem non habent quid faciant . Illud autem quod proposuisti ultimum de labore, noveris quia potens est Dominus servis suis parare in deserto mensam refectionis. Cujus opulentiae particeps et ipse fieri potes, si pravitatem
Abbreviated transcription (Latin):
diriuati: colligebantur inmagnum
stagnum. Ubi genua flectentes mon¬
stratori deo inmensas referunt laudes:
qui nunquam sꝑnit seruos suos spe
rantes inse. Celebrata autẽ graciaꝵ ac¬
tione nomen domini inuocantes: ꝓ
quantitate habitancium. de uirgultis
et frondib construxere tugurium. Qx
cdaustro paruulo eusdem mat̾ie cir¬
cumcingentes: manserunt ibi opta¬
te quietis refugum consecuti. Q uoꝵ
seruitus quantum libera: tantum
deo comprobatur extitisse grata. Om¬
nem quippe mundi strepitum con-¬
culcantes pelib: solis inherebant
celestib. Et qui cuncta contempserãt:
preter clm̃ nichil habebant. Nnde
bene cum psalmographo cantare me
gi: eum solum patrem conabantur
ad ppisci
om gͦ cota uigilancia int̾io¬
ris hominis ꝓfectum ad qͥ¬
pereͣnt: neq eos aut loci as¬
ꝑitas. aut bestiał feritas apposito
decereret ⁊ factum est ut quidam la¬
tronum qui siluam incolebant ad eos
diuerteret. Et ad mirans eoꝵ constã¬

Expanded text:
dirivati colligebantur in magnum dirivati colligebantur in magnum stagnum. Ubi genua flectentes, monstratori Deo immensas referunt laudes, qui nunquam servos suos spernit sperantes in se. Celebrata autem gratiarum actione, nomen Domini invocantes, pro quantitate habitantium de virgultis et frondibus construxere tugurium. Quod claustro parvulo ejusdem materiae circumcingentes, manserunt ibi, optatae quietis refugium consecuti. Quorum servitus quantum libera, tantum Deo comprobatur exstitisse grata. Omnem quippe mundi strepitum conculcantes pedibus, solis inhaerebant coelestibus; et qui cuncta contempserant, praeter Deum nihil habebant. Unde bene cum Psalmographo cantare mergi, eum solum partem conabantur adipisci. Dum ergo tota vigilantia interioris hominis profectum acquirerent, neque eos aut loci asperitas, aut bestiarum feritas a proposito deterreret, factum est ut quidam latronum, qui silvam incolebant, ad eos diverteret. Et admirans eorum consta
Abbreviated transcription (Latin):
pote iam dudum solius dei contem¬
placioni uolens incumbere. summa
quam uti cõ ꝓtestartur incole. Que
silua arboꝵ densitate horribilis.
crebris latronum frequentata discu¬
rsib: habitacionem prestabat in¬
manib feris. Cumq intrepidis gres¬
sib uastissima loca solitudinis ꝑ agra¬
rent: non inuenientes ubi conueni¬
ens sue deuocionis hospicium collo¬
carent. Beatus Eubrulfus pure con¬
sciencie sp̃u mn ardescens. orauit ad
dominũ dicens. Domine ih̃u xͨ. qui
populo tuo isrł gradienti ꝑdesertĩi.
te ductorem fidelissimũ incolump¬
na nubis et ignis exhibuisti: digna¬
re ꝓpicius nobis uolentib egipciace
seruitutis dampnacionem effugere.
locum libertati et nr̃e fragilitati opor¬
tunum. clementer ostendere. Mox uͦ
completa oracione: apparuit fideli
iuro angłs dñi adueniens. ꝙ popos¬
cerat indicare. Quem sequentes pre¬
uium: ꝑuenerunt adfondes habilis¬
simos adpotandum. Qui paululi

Expanded text:
pote solius Dei contempote solius Dei contemplationi volens incumbere, summa quam Uticum protestantur incolae. Quae silva densitate arborum horribilis, crebris latronum frequentata discursibus, habitationem praestabat immanibus feris. Cumque intrepidis gressibus vastissima loca solitudinis peragrarent, non invenientes ubi conveniens suae devotioni hospitium collocarent, beatus Ebrulfus, purae conscientiae spiritu inardescens, oravit ad Dominum, dicens: « Domine Jesu Christe, qui populo tuo Israel gradienti per desertum, te ductorem fidelissimum in columna nubis et ignis exhibuisti, dignare propitius nobis volentibus Aegyptiacae servitutis damnationem effugere, locum libertatis et nostrae fragilitati opportunum clementer ostendere! » Mox vero completa oratione, apparuit fideli viro angelus Domini, adveniens quod poposcerat indicare. Quem sequentes praevium, pervenerunt ad fontes habilissimos ad potandum; qui paululum
Abbreviated transcription (Latin):
affectus sentencia. adcumulum ꝑ¬
fectionis. illud alte memorie condi¬
derat: ꝙ contemptorib muncli ip̃a¬
pollicetur ueritas. Amen dico uobis.
quod uos qui pp̃ me relinquistis oĩa.
centuplum accipietis: et uitam eter¬
modi ueridicis accensus promissis. ꝙ
antea cum discrecione fecerat: facta
distractione rerum. quicꝙͥ habere po¬
tuit. pauꝑib erogat. Coniugem qmͣ
ut patris nomen haberet acceperat:
sacro uelamine consecrans. celesti spõ¬
so condonauit. Ip̃e tanquam elapsus
a naufragio: ad monasterium festina¬
uit. Et factus monacus: mansit ibi
in om̃i humilitate seriuens deo. per
aliꝙ tempus. Excrescebat q ineo ma¬
gis magisq: sancte conuersacionis af¬
fectus. Nerum cum obsanctitatis grãm¬
cepisset głosus confessor ebrulfus
a fr̃ib honorari: casum elacionis me¬
tuens incurre ᷤ accitis secum tͥb mo¬
nachis quos sͥ familiari collocutione
coniunxerat. et ad id ꝑfectionis cer¬
damem ꝓmptiores cognouerat: ut¬

Expanded text:
iam ad cumulum perfectionis vir Dei altae memoriae condiderat, quod ipsa contemptoribus mundi pollicetur Veritas: Amen dico vobis quod vos, qui propter me reliquistis omnia, centuplum accipietis, et vitam aeterdicis igitur accensus promissis, quod antea cum discretione fecerat, facta distractione rerum, quidquid habere potuit, pauperibus erogat. Conjugem, quam ut patris nomen haberet acceperat, sacro velamine consecrans, coelesti sponso condonavit. Ipse, tanquam elapsus a naufragio, ad monasterium festinavit, et factus monachus, mansit ibi in omni humilitate serviens Deo per aliquod tempus; excrescebatque in eo magis atque magis sanctae conversationis affectus. coepisset gloriosus confessor Ebrulfus a fratribus honorari, casum elationis metuens incurrere, accitis secum tribus monachis, quos sibi familiari collocutione conjunxerat, et ad id perfectionis certamen promptiores cognoverat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lit apud terrenum: quatinus cet̾is pre¬
locum. Oratoris quippe facundia predi¬
tus. ad agendas cãs: interaulicos resi¬
debat doctissimus. Ita tamen sclaribus
intendebat negocus: ut nunquam re¬
laxaret animum ab aspectu interne di¬
lectionis. S cum oportuna spes ꝓpagan¬
de sobolis haberetur in domo patris: cri¬
bra et honesta amicoꝵ compulsus ꝑsu¬
asione. condignam natalib uxorẽ insti¬
tuit ducere. Quam gr̃a posteritatis sus¬
cipiens. non carnis uoluptate: illud apł̃i¬

Expanded text:
gratiam apud terrenum, quatenus, caeteris praegratiam apud terrenum, quatenus, caeteris praelocum. Oratoris quippe facundia praeditus, ad agendas causas inter aulicos residebat doctissimos. Ita tamen saecularibus intendebat negotiis, ut nunquam relaxaret animum ab aspectu internae dilectionis. Sed cum opportuna spes propagandae sobolis haberetur in domo patris, crebra et honesta amicorum compulsus persuasione, condignam natalibus uxorem instituit ducere. Quam gratia posteritatis suscipiens, non carnis voluptate, divina prae
Abbreviated transcription (Latin):
igitur pater ¶suLtos
ad modum nobili ortus
prosapia. baiocassine urbis oriun¬
dus extitit. Quem parentes nimia
etlucantes cura: catholice fidei ma¬
gisterio tradiderunt. Qui mira ue¬
locitate diuina et humana diligen¬
ter ꝑcurrens studia: etiam ad huc
puer ip̃os magistros uisus est preces¬
sisse doctrina. Celestis enim gracia.
que sibi cum religionis doctorem
tuture pͥuiderat: in om̃ib esfier¬
aissime cdocilem reddiderat. Neq ex
insolencia. ut mos est huius etatis.
suꝑbe aliquid iactando tante indolis
bonitatem inficiebat: uultu siqui¬
dem spectabił. et affatu dulcis: nul¬
li leuitate aliqua existebat grauis. Qͥ
sicut dictum est nobilitatis lampade
clarus. inmortalis dei iam notus presci¬
ꝑiens quis uł cuius nobilitatis eẽt: ili¬
co presentari sͥ eum iubet conclignum
fore duuidicans: ut quen mentis nitor
extulerat : regalib inministeriif deser¬
uiret. ꝑ humilitatis. autem officium
tantam ei suꝑnus imꝑator grãm contu

Expanded text:
igitur Pater Ebrulfus, admodum nobili ortus prosapia, Bajocasinae urbis oriundus exstitit. Quem parentes, nimia educantes cura, catholicae fidei magisterio tradiderunt. Qui mira velocitate divina et humana diligenter percurrens studia, etiam adhuc puer ipsos magistros dicitur praecessisse doctrina. Coelestis enim gratia, quae sibi eum religionis doctorem futurum praeviderat, in omnibus efficacissime docilem reddiderat. Neque ex insolentia, ut mos est hujus aetatis, superbe aliquid agendo, tantae indolis dignitatem inficiebat. Vultu siquidem spectabilis et affatu dulcis, nulli levitate aliqua existebat gravis. Qui, sicut dictum est, nobilitatis lampade clarus, immortalis Dei jam notus praesciperiens quis, vel cujus nobilitatis esset, illico praesentari sibi eum jubet, condignum fore dijudicans ut quem mentis nitor extulerat, regalibus ministeriis deserviret. Per humilitatis autem officium tantam ei supernus imperator contulit
Abbreviated transcription (Latin):
uir deo plenus temporalib: cauta co¬
gitacione prouidens. ne displiceret con¬
ditori in acceptis reb. Cumq locuple¬
tatus nimis fieret: plus gaudebat bo¬
no opere. quam bona possessione. p̾ri¬
scoꝵ patrum gesta que ꝑmultos
coclices legerat. qualiter in sese trãs¬
ferret: summo studio elaborabat. In¬
sistens autem elemosinis. oracionib.
atq uigiliis. conuigem quam duxe¬
rat ad idem sc̃itatis opus euocabat:
Quatinus ꝑ uirum fidelem. et si fide¬
lis. ad cresceret deuocio mulieris. Sic¬
q degens adhuc sub laicali habitu.
uitam instituerat: ut nichil abhis
discrepare uideretur. quos imperiũ
regulare cohercebat.
um ergo beatissimus achle

Expanded text:
vir Deo plenus temporalibus, cauta cogitatione providens ne displiceret conditori in acceptis rebus. Cumque locupletatus nimis fieret, plus gaudebat bono opere quam bona possessione. Priscorum Patrum gesta, quae per multos codices legerat, qualiter in sese transferret, summo studio elaborabat. Insistens autem eleemosynis, orationibus atque vigiliis, conjugem quam duxerat ad idem sanctitatis opus evocabat; quatenus per virum fidelem, etsi fidelis, accresceret devotio mulieris. Sicque degens adhuc sub laicali habitu vitam instituerat, ut nihil ab his discrepare videretur, quos imperium regulare coercebat. Cum ergo beatissimus vir qu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nunc ad oratur. dño annuente ꝑ¬
ducitur. Quo ad uoluntatem. sacerdo¬
tis composito dictis etiam missis ⁊ ut
uentum est. ad conuiuium requiren-¬
tes sollicite senem. nequaquam repꝑe¬
runt: sed nec homo quidem extitit qui
cun debasilia ꝑele uidisso. Crado qͥd
aliqua fuisset uitul anglica. que ⁊
beatum uirum se uidisse ꝓnunciauit:
et deinceps nulli comparuit. Inquo lo¬
co ex illa die multe uirtutes facte sunt:
que ꝑ negligenciam non sunt scripte:
Nos uero inquantum nr̃o tp̃re aut fie¬
ri uidimus. aut factum certe cogno¬
uimus. silere ñ quiuimus ad iuuan¬

Expanded text:
ubi nunc adoratur, Domino annuente, pubi nunc adoratur, Domino annuente, perducitur. Quod ad voluntatem sacerdotis conpositum, dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam repperiunt. Sed nec homo quidem extetit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo, aliqua fuisset virtus angelica, qui et beatum viet deinceps nulli comparuit. In quo loco ex illa die multae virtutes factae sunt, quae per negligentiam non sunt scriptae. Nos vero quantum tempore nostro aut fieri vidimus, aut factum certe cognovimus, silere nequivimus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
nichil omnino agere potuerunt. Eũe
conturbati atq extertiti: quid facerẽt
talis ep̾atus eius. ẽẽ consueuerat ÷
et forsitan in hac clie setransferri uos
ad monet: Tunc ieiuniis et oracioni¬
ne duxerunt. Qarca autem clie ac¬
cedentes ponentes q manus: non ua¬
lebant penitus mouere sepulcrum.
Pauore autẽ om̃es exterciti ÷ iam in
hoc stantes. ut terra uasculum ꝙ dete¬
terant oꝑirent: apparuit eis uenerã¬
da canice senex ad instra niuis cando¬
rem efferens. dicens se ẽẽ alb̃em ÷ et
ait eis. Isq quo conturbamim et
tardatis: Nom uidetis domnũ marti¬
num stantem ÷ et uos iuuare paratum.
si manus apponitis: Tunc iactans pal¬
lium quo utebatur ⁊ posuit manum
ad sarrofagum. cum reliquis sacer¬
dotib : crucib ꝑatis et cireis. Imposi¬
taq antiphona: dederunt cuncti uo
ces psallencium in excelso. Tamenad
senis conatum ꝓtinus sarrofagum. in
sumina leuitate cõmotum: in locum

Expanded text:
nihil omnino agere potuerunt. Tunc nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent talis episcopatus ejus esse consueverat: et forsitan in hac die se transferri debere vos admonet. Tunc jejuniis, ac orationim duxerunt. Quarta autem die accedentes, ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulcrum. Pavore autem omnes exterriti, jam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canitie senex, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, et ait eis: Usquequo conturbamini, et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vos juvare paratum, si manus apponitis? Tunc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 ces psallentium in excelso. Tamen ad senis conatum protinus sarcofagum in summa levitate commotum, in loco
Abbreviated transcription (Latin):
est enim etiam illud in¬
serere lectioni: qualiter
anctumĩ eius corpusculum in loco u¬
bi nunc ad oratur. fuerit anglo anu¬
ente translatum. Anno sexagesimo
quarto post transitum głosi dompni
martini: beatus ꝑpetuuis. turonice
seclis cathedram sortitus est digni¬
tatis. Ad eptus q hunc apicem: cum
ta templi ampliora quam fuerant.
suꝑ beada menbra locare disposuit.
Ꝙ sagaci insistens studio: mirifico
mancipauit affectui: Dequa fabrica:
multum qd loqueremur erat. S quia
presens est: conticere exinde melius
putauimus. Ad ueniente ergo opta¬
to tempore sacerdoti. ut templum de¬
cdicaretur ⁊ et sc̃m corpusculum. alo¬
co ubi sepultum fuerat. tranfferretur:
multitudinem. Et quia hoc in kalen¬
dis iuliis agere uolebat: uigilata una
nocte. facto mane accepto sarculo terrã
qͦ suꝑ sanctum erat tumulum. ceperũt
effodere. Quo detecto: manus ut eum
commouerent iniciunt. Ibiq multitu¬
do toto nisu laborans: nichil prorsus ꝑ
totam diem ꝓfecit. Nigilata deniq

Expanded text:
est enim etiam illud inserere lectioni, qualiter sanctum ejus corpusculum in locubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo quarto post transitum gloriosi domni Martini, beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum ta templi, ampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore Sacerdoti ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, cmultitudinem. Et quia hoc in Kalendis Julii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, injiciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem profecit. Vigilata denique
Abbreviated transcription (Latin):
an isti om̃es quos hic reliqueram sa¬
cerdotes tales sint: quales eos anteꝙͣ
ꝓficiscerer noueramus. Tum ego. Ab¬
sit te inquam ista querere: que aut
una mecum ut puto nosti: aut sig¬
noras. non aulire sit meluis. Illud
reticere non possum. non solum illos
de quib interiogas. nuchil meliores
quam noueras factos : s unum illum
nr̃i quondam amantem. inquo respira¬
re ab istoꝵ insectacionib solebamus:
asperiorem nobis fuisse quam debuit.
Nec uero quicquam inillum inclemẽ¬
cius dicam: qr et amicum colui: et
tunc etiam amaui. cum putabat᷑ inimi¬
cus: Ne autem hec tacitis cogitacioni¬
b reuoluentem. ad moclum dolor iste
compungit: pene nos sapientis et re¬
ligiosi uiri amicicia destitutos ÷ illum
quondam tam amicum nobis: tam
amarum in nos ẽẽ potuisse. Herum
hec que meroris plenasunt. relinqua¬
mus: de pocius ut dudum spoponde¬
ras. audiamus. Ita inquit fiat postu¬
mianus. Ꝙ cumꝰ dixisset: paululum

Expanded text:
an isti omnes, quos hic reliqueram saan isti omnes, quos hic reliqueram sacerdotes, tales sint, quales eos antequam proficiscerer noueramus. Tum ego, absiste, inquam, ista quaerere, quae aut una mecum ut puto nosti, aut si ignoras, non audire sit melius. illud reticere non possum, non solum illos, de quibus interrogas, nihilo meliores quam noueras factos, sed unum illum nostri quondam amantem, in quo respirare ab istorum insectationibus solebamus, asperiorem nobis fuisse quam debuit. nec uero quidquam in illum inclementius dicam, quia et amicum colui et tunc etiam amaui, cum putabatur inimicus. me autem haec tacitis cogitationibus reuoluentem admoducompungit pene nos sapientis et religiosi viri amicitia destitutos, illum quondam tam amicum nobis, tam amarum in nos esse potuisse. Verum haec, quae moeroris plena sunt, relinquamus: te potius, ut dudum spoponderas, audiamus. Ita, inquit, fiat, Postumianus; quod cum dixisset, paululum
Abbreviated transcription (Latin):
conserte uobiscum ut poscitis fabula¬
ri: quippe cum p̃ꝑ hoc uenerim ut me
huius supplicii mei. me autem utraq
manu ꝯplectebat᷑ :÷ desiderio etiam uer¬
bosus impenderem. Enim uero inquam
satis ꝓbasti. quantum pius amor pos¬
sit: qui nr̃i causa tot maria. tantum¬
q terraꝵ emensus asummo ut ita d̃i¬
cam solis egressu. usq ineius occidua
uenisti. Age ergo quia et secreti inter
nos. nec occupati sumus ÷ et sermonituo
uacare debemus: ediͣferas nobis uelim.
om̃em tue ꝑegrinacionis hystoriam:
qualiter mnoriente fides xͥ floreat: que
sanctoꝵ quies: que instituta monacho.¬
rum: quantis q signis ac uirtutib.
in seruis suis xp̃c oꝑetur. Nlam certe
quia in his regionib. inter ista que
uiuimus. ip̃a nobiᷤuita fastidio est.
libenter exte audiemus. si uel inhere¬
mo uiuere xͥanis licet. Ad hec postumi¬
anus fãciam inquit. ut desitlerare. te
uideo: S̾ et queso prius te ex audiam.

Expanded text:
conserte uobiscum, ut poscitis, fabulaconserte uobiscum, ut poscitis, fabulari, quippe cum propter hoc uenerim, ut me huius Sulpicii mei — me autem utraque manu conplectebatur — desiderio etiam uerbosus inpenderem. Enimuero, inquam, satis probasti, quantum pius amor possit, qui nostri causa tot maria tantumque terrarum emensus a summo, ut ita dicam, solis egressu usque in eius occidua uenisti. age ergo, quia et secreti inter nos nec occupati sumus et sermoni tuo uacare debemus, edisseras nobis uelim omnem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides Christi floreat , quae sit sanctorum quies, quae instituta monachorum, quantisque signis ac uirtutibus in semis suis Christus operetur. nam certe, quia in his regionibus inter ista quae uiuimus ipsa nobis uita fastidio est, libenter ex te audiemus, si uel in eremo uiuere Christianis licet. Ad haec Postumianus, faciam, inquit, ut desiderare te uideo. sed quaeso prius ex te audiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspera nauigacio pie affuit uolunta¬
ti. Tu mͦ ꝓpt̾ quem tot maria trans¬
nauigauimus tantum terre trãscurri¬
mus: complectendum̃ ꝑfruencdum q
te remotis om̃ib tratde Ego uero inꝙͣ
etiam cum tu inegypto morareris: to¬
tus tecum semꝑ animo et cogitacione ũ¬
sabarꝰ me q dete clies acnoctes cogitantẽ.
totum dua caritas possidebat: nec lum
modo me tibi estimes puncto temporis
de futurum. quo minus amore tuo
pendens te intuear : de audiam tecum
loquar: nullo penitus insecretum no¬
strum. quod nobis hec remocior cellu¬
la prestat ad misso. Nam huius nr̃i ut
arbitror galli presenciam. non moles¬
te feras: qr hoc aduentu tuo ut uides
ꝑinde ut ego triuimphat gaudio. Rec¬
te plane inquid postumianus insocie¬
tate nr̃a gallus iste retinebitur: qr et
simͥ parum cognitus est: ꝓeo tamen
ꝙ tibi est karisimus. ñ potest mͥ non
ee karus: maxime cum ex martini sit
dusciplina. Neqs grauabor quamlibet

Expanded text:
prospera nauigatio piae adfuit uoluntaprospera nauigatio piae adfuit uoluntati. tu modo, propter quem tot maria transnauigauimus, tantum terrae transcucurrimus, conplectendum fruendumque te remotis omnibus trade. Ego uero, inquam, etiam cum tu in Aegypto morareris, totus tecum semper animo et cogitatione uersabar, meque de te dies ac noctes cogitantem totum tua caritas possidebat, nedum modo me tibi aestimes puncto temporis defuturum, quominus ab ore tuo pendens te intuear, te audiam, tecum loquar, nullo penitus in secretum nostrum, quod nobis haec remotior cellula praestat, admisso. nam huius nostri, ut arbitror, Galli praesentiam non moleste feres, qui hoc aduentu tuo, ut uides, perinde adque ego triumphat gaudio. Recte plane, inquit Postumianus, in societate nostra Gallus iste retinebitur : qui etsi mihi parum cognitus est, pro eo tamen, quod tibi est carissimus, non potest mihi non esse carus, maxime cum ex Martini sit disciplina. neque grauabor quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
unum locum ego et bal¬
lus ñr conuenissemus :
uir mͥ et pp̾ martini memoriam. exil¬
lius enim discipulis erat. et ꝓpt̾ sua me
rita karissimus: interuenit nobis po¬
stumianus meus nr̃i causa aboriente:
quo se ante triennium patriam relinqns
contulerat regressus. Complexi homi¬
nem amantissimum ÷ ex osculati q ge¬
nua et pedes eius. cum uno atq alt̾o
gaudio deambulassemus: iactis inter¬
ram ciliciis conseclimus. Tunc prior
postumianus me intuens: inquit. Cum
mare usq procederem: Nauem illic o¬
neratam offendi: que cum mertib
narbonam petens soluere ꝑabat. Ea¬
dem nocte michi in sompnis astare
uisus el. et miecta manu me trahere:
ut nauem illam conscentlerem. Mox
tenebras rumpente diluculo. cum eo
loco inquo quieueram surcexissem ÷ sõ¬
pnium meum ip̃e metum reputans.
tanto tui desiderio subito correptus
sum: ut nichil cunctatus nauem cons¬
cenderem. Triscesimo die massilliam
appulsus. inde huc decimo ꝑueni ad̾o

Expanded text:
unum locum ego et Gallus noster convenissemus, vir mihi et propter Martini memoriam ex illius enim disrita carissimus, interuenit nobis Postumianus meus, nostri causa ab Oriente, quo se ante triennium patriam relinquens contulerat, regressus. conplexi hominem amantissimum exosculatique genua et pedes eius, cum uno adque altergaudio, deambulassemus, expansis in terram ciliciis consedimus. tum prior Postumianus me intuens ait: cum essemare usque procedere. nauem ibi onerariam inueni, quae cum mercibus Narbonam petens soluere parabat. eadem nocte mihi in somnis adstare uisus es et iniecta me manu trahere, ut nauem illam conscenderem. mox tenebras rumpente diluculo, cum eo loco, in quo quieueram, surrexissem, somnium meum ipse mecum reputans tanto tui desiderio subito correptus sum, ut nihil cunctatus nauem conscenderem. tricensimo die Massiliam adpulsus, inde huc decimo perueni: adeo
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. sp̃c sap̃ie et intellectus ⁊ sp̃c consili¬
iet fortitudinis: sp̃c scĩe et pietatis: et
replebit eum sp̃c timoris dñi. Scd̾m
hanc gͦ ꝓphetiam cunctos de domo et
familia dauid nuptiis habiles ñ cõiu¬
florem germinasset et incacumine eiꝰ
ri deberet. Erat inter ceteros ioseph de

Expanded text:
nsilii et fortitudinis: spiritus scientiae et pietatis: et replebit eum spiritus timoris Domini . Secundum hanc ergo prophetiam, cunctos de domo et familia David, nuptui habiles, non conjuflorem germiri deberet. Erat inter ceteros Ioseph de