comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regionibꝰ in assyriis. & in regionibus
terrȩ ȩgypti: & dicite. Congregami¬
ni suꝑ montẽ samariȩ. & uidete
aurizat iniqͥtatẽ. & miseria in regi¬
onibꝰ eoꝵ. Supra diximꝰ amos
ꝓphetã. spetialit̾. immo magnam
uoluminis partẽ ad decẽ tribꝰ quȩ
appellant᷑ isrł. & ephraim. & sama¬
ria ꝓpħarȩ: itaq ętiam nunc iubetꝰ᷑
ut ad nuntiet azoto. & terrȩ ȩgẏpti
quȩ sequunt᷑. ꝓ aroto nescio qd
sr̃ montes samariȩ. uel ciuitatis
quȩ nunc sebastę. tẽ samaria uoca¬
bat᷑: uel uniuersȩ ꝓuintiȩ̨ quȩ in
montuosis sita ẽ: & uidete insania ᷤᷤ
multas in medio eiꝰ. ut ꝓdõ adorent
uiculos. & immolent filios suos.
ec hoc scelere contenti. calũpniantꝰ
pauꝑes in penetralibus suis. & om̃i-¬
no rectũ facere nesciunt: thesauri-¬
tantes s ñ aurũ. & pęcunias quȩ¬
interdum labore querunt᷑. s iniqͥ¬
tates & rapinas in ędibꝰ suis: ut qͥa
de serto dei cultu ad orauert̃ idola:

Expanded text:
ionibus in Assyriis, et in regionibus terrae Aegypti, et dicite: Congregamini super montem Samariae, et videte aurizant iniquitatem et miseriam in regionibus eorum. Supra diximus Amos prophetam specialad decem tribus, quae appellantur Israel et Ephraim, et Samaria, prophetare. Itaque etiam nunc jubetur ut annuntiet Azoto et terrae Aegypti quae sequuntur. Pro Azoto nescio quid Super montes Samariae, vel civitatis, quae nunc Sebaste, tunc Samaria vocabatur, vel universae provinciae, quae in montuosis sita est: et videte insanias multas in medio ejus, ut pro Deo adorent vitulos, et immolent filios suos: nec hoc scelere contenti, calumnientur pauperes in penetralibus suis, et omnino rectum facere nesciant, thesaurizantes sibi non aurum et pecunias, quinterdum labore quaeruntur, sed iniquitates et rapinas in aedibus suis: ut quia, deserto Dei cultu, adoraverunt idola,
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ̾ concidã tribũ exuiris charrañ. qͦd¬
in lingua nr̃a inforamina uertit᷑.
Non enim habent fenestras ꝑ quas
ad eos ueritatis lumen introeat:
s foramina quȩdã. & occultos meat̾:
ꝑ quos noxia. & inmunda in gredi¬
untur animantia. Et captiuus du¬
cet᷑ ãsiañ. ppłs excelsus atq subli¬
mis: qͥ erectus est insuꝑbiam. & sibi
cȩlestia reꝓmittit. ut capiatua
insalutẽ suamꝰ. & iuxta hȩbraicũ¬

Expanded text:
Et concidam tribum ex viris Charram, quEt concidam tribum ex viris Charram, quod lingua nostra in foramina vertitur. Non enim habent fenestras, per quas ad eos lumen veritatis introeat; sed foramina quaedam et occultos meatus, per quos noxia et immunda ingrediantur animantia. Et captivus ducetur Aram, populus excelsus atque sublimis, qui erectus est in superbiam, et sibi coelestia repromittit, ut 230 capiatur in salutem suam:
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis quoq prestitit dñs. ut fructꝰ
huiꝰ amorrei seon. quẽ intp̃tari infru-¬
ctuosam arborẽ diximꝰ. qͥa mali erãt
contereret desuꝑ. & auferret: ne qͥs
bonos estimans. comederet & ꝑiret.
Radices quoq illius succidat. atq cõ¬
minuat: ut nichil postea malȩ ar¬
boris pullularet. Et ipse dñs fecit
nos exire de scło. & ꝑ annos .xl. qui¬

Expanded text:
Nobisque praestitit Dominus, ut fructus hujus Amorrhaei Seon, quem interpretari infructuosam arborem diximus, quia mali erant, contereret desuper, et auferret, ne quis bonos aestimans, comederet et periret. Radices quoque illius succidit atque comminuit, ut nihil postea malae arboris pullularet. Ipse Dominus fecit nos exire de saeculo, et per annos qu
Abbreviated transcription (Latin):
habet scientiam scripturarum:
s simplicitate contentꝰ. facit man¬
data quȩ iussa st̃. De quo scriptũ
est: pauꝑ non sustinet cõminaci-¬
onem & ad galathas: tantũ. ut
pauꝑum memores essemus. Hȩc
om̃ia hęretici ꝓ diuitiis faciunt.
& ꝓ caltiam̃tis: qͥbꝰ calcant pulue¬
rẽ t̃rȩ. Qͥa enĩ non posst̃ nudis
pedibꝰ stare suꝑ t̾rã scãm. in qua
stecit moyses. & iħc filiꝰ naue. un¬
de & apłi nudis pedibꝰ iubentur
in cedere. ne qͥd mortis habeant.
& pelliũ. quȩ referunt᷑ ad carnes:
ideo ꝑcutiunt incapice paupereᷤᷤ.
Et saluator discipłis p̃cepit: ut si
forte qm̃ adhuc uersabant᷑ int̾ra.
ꝑum. quaꝗͣ hoc inhȩ̨braico non

Expanded text:
ripturarum, sed simplicitate contentus, facit mandata, quae jussa sunt, de quo scriptum est: Pauper non sustinet comminationem . Et ad Galatas: Tantum ut pauperum memores essemus . Haec omnes haeretici pro divitiis faciunt, et pro calciamentis, quibus calcant pulverem terrae: quia enim non possunt nudis pedibus stare super terram sanctam in qua stetit Moyses, et Jesus filius Nave : unde apostoli nudis pedibus jubentur incedere , ne quid mortis habeant et pellium, quae referuntur ad carnes, ideo percutiunt in capite pauperes. Et Salvator discipulis praecepit, ut si forte, quoniam adhuc versabantur in terra, amquam hoc in Hebraico 243 non
Abbreviated transcription (Latin):
plaustris ferreis pregnantes ga¬
laad:& transtulisse captiuitatem
salomonis. siue ꝑfectamꝰ & conclu¬
sisse inidumea: nec esse recordatoᷤᷤ
ingladio frẽm suumꝰ & intantam
non dico crudelitatẽ. s rabiem ꝓru¬
pisse. ut incenderent ossa regis
dicebant᷑ erat dei religio. & cẽplũ.
& cęrimoniȩ. qͥ acceperant legẽ.
& p̃cepta. & iudicia. & testimonia.
qr ab iecerit legem eius. & manda¬
ta eiꝰ non custodierit. Quȩ quia
abiecit. atq contẽpsit ordinem.¬
& uiam: decepert̃ eum idola sua.
Nonenĩ poterat ante ab idolis de¬
cipi. nisi legẽ dnĩ repulisset: & man¬
data dñi non fecisset. Hȩc st̃ idola
ad orantes beelphegor: & colentes
astaroth. & baalim. Unde dñs cõ¬
minat᷑ etiã in iuda se ignẽ esse miᷤ¬
surũ. qͥ deuoret edes. & fundam̃ta
hierłm: non illiꝰ in qua uisio paciᷤᷤ

Expanded text:
plaustris ferreis praegnantes Galaad, et transtulisse captivitatem Salomonis, sive perfectam, et conclusisse in Idumaea, nec esse recordatos fin gladio fratrem suum: et in tantam non dico crudelitatem, sed rabiem prorupisse, ut incenderent ossa regis dicebantur, erat Dei religio et templum et caeremoniae, qui acceperat legem, et praecepta, et judicia, et testimonia, quare abjecerit legem ejus, et mandata illius 240 non custodierit. Quae quia abjecit atque contempsit, ordine et via deceperunt eum idola sua. Non enim poterat ante ab idolis decipi, nisi legem Domini repulisset, et mandata illius non fecisset. Haec sunt idola adorantes Beelphegor, et colentes Astaroth et Baalim. Unde Dominus comminatur etiam in Judam se ignem esse missurum, qui devoret aedes, et fundamenta Jerusalem: non il
Abbreviated transcription (Latin):
cest. transiens uidebo uisionem
hanc magnã. auferet᷑ cȩdrus: &
locus suꝑbiȩ non poterit inueniri
forcitudo quoq eiꝰ quasi quercus.
arboris durissimȩ atq fortissimȩ:
ex cuiꝰ uocabulo phẏlo. uir disertis-¬
simꝰ hebreoꝵ. esaũ appellatũ pu¬
tat asẏniñ. id est querqͥnum.
& roboreum: licet esaii possit et¬
tiinꝯcã. id est factura in telligi:
ut ad mala oꝑa referat᷑. De hoc forti.

Expanded text:
isionem hanc magnam , aufertur cedrus, et locus superbiae non poterit inveniri. Fortitudo quoque ejus, quasi quercus arboris durissimae atque fortissimae. Ex cujus vocabulo Philo, vir disertissimus Hebraeorum, Esau appellatum putat δρύινον, id est, quercinum et roboreum: licet et Esau possitποίημα, id est, factura intelligi, ut ad mala opera referatur. De hoc forti
Abbreviated transcription (Latin):
ni seruientes. ȩtiam ipsũ uinum
qͦd bibebant. non de ꝓprio labore.
s de calũpniis emerent: & hoc faci¬
ebant infano dei sui: ut qͦs putant
deos: turpitudine. ac stupris polluȩ¬
rent. Hȩc locunt᷑ & sic edissert̃: qͥ simplioẽ
secunt᷑ historiã. Nos aut̃ qͥ & in osee docu¬
imꝰ sub noĩe ifraheł. & samariȩ. & ephraĩ.

Expanded text:
ni servientes etiam ipsum vinum ni servientes etiam ipsum vinum quod bibebant, non de proprio labore, sed de calumniis emerent: et hoc faciebant in fano dei sui, ut quos putabant deos, turpitudine ac stupris polluerent. Haec loquuntur, et sic edisserunt, qui simplicem sequuntur historiam. Nos autem, qui in Osee docuimus, sub nomine Israelis, et Samariae, et Ephraim,
Abbreviated transcription (Latin):
humi libꝰ ambulare. Et ne parũ
putaret᷑ hoc facinꝰ. filiꝰ & pat̾ ad unã
ingressi st̃ puellam. ut nom̃ dei
ad dei refert᷑ iniuriam. qͥ dicit: ꝑ
uos nom̃ meũ blasphemat᷑ ingen¬
tibus. Hoc est. qͦd & apłs scribit
ad corrinthios. Om̃ino in uobis au
dit᷑ fornicatio: & calis fornicatio
qualis nec inter gentes qͥdẽ: ita
ut uxorẽ patris habeat aliquis:
& uos inflati estis. & non potius
luxistis: ut tolleret᷑ de medio ue¬
strũ qͥ hoc opus fecit. Crebro eue¬
nit. ut pat̾ filii sui uxorem. id ẽ¬
socer polluat nurũ: quoꝵ utrũq
bet itaq & lictera utilitatẽ maxi¬
mam: si seruet᷑. & qͥa om̃e flagi¬
cium si cerminos pudoris excesse¬
rit. crimina auget criminibꝰ. &
tribꝰ iuxta om̃e altare. Qd̾ ita int̾p̃tant᷑
hebrei. Suꝑ uestim̃tiᷤᷤ eoꝵ qͥ ad idola ire no¬
leban. & q̃ ui extorserans epulantes: in idolio
funibus tenderent. & facerent¬
quo fornicantes intemplo nullus

Expanded text:
hominibus ambulare. Et ne parvum hominibus ambulare. Et ne parvum videretur hoc facinus, filius et pater ad unam ingressi sunt puellam, ut nomen Dei ad Dei refertur injuriam qui dicit: Per vos nomen meum blasphematur in gentibus . Hoc est quod et Apostolus scribit ad Corfornicatio, et talis fornicatio, qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris habeat aliquis. Et vos inflati estis, et non potius luxistis, ut tolleretur de medio vestrum qui hoc opus fecit . Crebro evenit, ut pater filii sui uxorem, socer polluat nurum, quod in Lege bet itaque et littera utilitatem maximam si servetur. Et quia omne flagitium, si terminum pudoris excesserit, crimina anget criminibus, etribus juxta omne altare, quod ita interpretantur Hebraei: Super vestimentis eorum, qui ad idola ire nolebant, et quae vi extorserant epulantes in idolio,funibus extenderent, et facerenquo fornicantes in Templo nullus
Abbreviated transcription (Latin):
pita pauꝑũ. & uiam humilium de¬
clinabant: & filiꝰ. & pat̾ eiꝰ ingre-¬
diebantur ad eandẽ puellam. ut
contaminarent nom̃ dei suiꝰ & ue¬
stim̃ta sua alligantes funibꝰ. fati¬
ebant umbracula iuxta altare :¬
& uinũ de calũpniis bibebant in
domo dei sui. Id circo ponit nouis¬
simũ isrł. id est decem tribꝰ: qm̃
ꝓpe om̃ia quȩ secunt᷑ ad ipsũ scͥpta
p̃diximꝰ: ut sub uno textu sermo
ꝓphicus libri ordinẽ contineret.
Primũ ergo eoꝵ scelus ẽ. siue im¬
pietas in cribꝰ criminibꝰ enumerata.
uel iiiͦiͬ: qͦd ꝓpter pecuniam homi-¬
nem uendiderint. & hominẽ iustũ:
qͥ ineo ad mirabilior est. qͦd nec
pauꝑtate suꝑatꝰ ẽ: ut iniquũ aliqͥd
faceret. Et siqͥdẽ pauperẽ ustũ
famis necessitate cõpulsi. pretio
uendidissent: esset aliqua sceleris
excusatio. Nunc aucẽ ꝓ rebꝰ uilis¬
simis. caltiamentsscilicxe. qͥbꝰ puluerem
calcant. & fimũ: p̃tiosam hominis
eleuant᷑ suꝑbiam: ut nolint cum

Expanded text:
pita pauperum, et viam humilium declinabant, et filius et pater ejus ingrediebantur ad eamdem puellam, ut contaminarent nomen Dei sui: et vestimenta sua alligantes funibus, faciebant umbracula juxta altare, et vinum de calumniis bibebant in domo Dei sui. Idcirco ponit novissimum Israel, id est, decem tribus, quoniam prope omnia quae sequuntur, ad ipsum scripta praediximus, ut sub uno textu sermo propheticus libri ordinem contineret. Primum ergo eorum scelus est, sive impietas, in tribus criminibus enumerata, vel quatuor, quod propter pecuniam hominem vendiderint, et hominem justum, qui in eo admirabilior est, quod nec paupertate superatus est, ut iniquum aliquid faceret: et si quidem pauperem justum famis necessitate compulsi pretio vendidissent; esset aliqua sceleris excusatio: nunc autem pro re vilissima, calciamentis, quibus pulverem calcant et fimum, pretiosam animam elevantur superbiam, ut nolint cum
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑. qͥ in scĩs libris. clangoribꝰ bu¬
cinȩ cõparant᷑. Tunc & iudices &
destruit sermo diuinꝰ: & precipit
eccłiȩ doctoribꝰ. In montẽ ex celsũ
ascende qͥ ęuangelizas syon: ex alta
uocẽ tuam. qͥ p̃dicas hierłm. Hax

Expanded text:
mantur, quae in sanctis libris clangoribus bumantur, quae in sanctis libris clangoribus buccinae comparantur. Tunc et judices et destruit sermo divinus, et praecipit Ecclesiae doctoribus: In montem excelsum ascende qui evangelizas Sion, exalta voc
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terrã. ne scilicet pendeant:
habere nasũ quo odoret᷑. odorẽ
bonȩ fraglantiȩ: oculos quibus
uideat: manus ꝑ quas operet᷑: pedes
ꝑqͦs ambulet. aures qͥbꝰ audiat: os
quo loquat  dentes qͥbꝰ cybos conte¬
rat. Qͥ legit introisse iudam adcha-¬
mar meretricẽ. & ex ea duos filios
ꝓcreasse. si turpitudinẽ sequat᷑ litẽ.
& non ascendat ad decorẽ intelligen-
mee. Qͥ putat os eẜ accepisse uxorẽ
fornicariam. & nichil plus sentit in-
dicto. quã uerbis simplicibꝰ continet᷑:
ossa cõburit regis idumeȩ. & id¬
circo mittet dñs ignẽ in moab qͥ in¬
terp̃tat᷑ expatre. eo qͦd natꝰ qͥdẽ sic
ex deo. s eum reliquerit: & deuorabit
ciuitatẽ. siue oppida eiꝰ. qͦd int̃p̃tat᷑
carioth: unde & cariachiarim in lin-¬
gua nr̃a uertit᷑. uilla siluarum. &
non alit̾ morit᷑ moab. nisi inclango¬
re. & insonitu. & ululatu. & clangore
bucinȩ: ut excelsis sensibus oppriꝰ¬

Expanded text:
super terram, ne scilicet pendeant: super terram, ne scilicet pendeant: habere nasum, quo odoretur odorem bonae fragrantiae: oculos, quibus videat: manus, per quas operetur: pedes, per quos ambulet: aures, quibus audiat: os, quo loquatur: dentes, quibus cibos conterat. Qui legit introiisse Judam ad Thamar meretricem et ex ea duos filios procreasse : si turpitudinem sequatur litterae, et non ascendat ad decorem intelligentiaeae. Qui putat Osee accepisse uxorem fornicariam , et nihil plus sentit in dicto, quam verbis simplicibus continetur, ossa comburet regis Idumaeae. Et idcirco mittet Dominus ignem in Moab, qui interpretatur ex patre, eo quod natus quidem sit ex Deo, sed eum reliquerit. Et devorabit civitates, sive oppida ejus, quod interpretatur Carioth. Unde et Cariathiarim in linguam nostram vertitur, villa silvarum. Et non aliter morietur Moab, nisi in clamore, et sonitu, et ululatu, et clangore buccinae, 239 ut excelsis sensibus oppri
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ thruhã: & inclangore tubȩ.
siue bucinȩ. hoc enĩ sypuar signi¬
ficat. Cũq perierit moab. uanũ
erit principũ. iudicũq consiliũ:
urbibꝰ parit̾. ducibꝰq subuersis.
Qͦ mͦ autẽ ñ oportet trans ferre
captiuitatẽ ꝑ fectã. siue salomoniᷤ.
& concludere eam inidumea. ut
de excelsiᷤᷤ atq celestibꝰ humiles faciat. atq t̾re¬
nos. qd̾ gata & tyrꝰ fecisse memorañ: sic. ossa
regis ydumeȩ ꝯburere ñ debemꝰ. & in cine¬
rem fauillãq dissolu̾e Iudei tͣnfferuns
intelligentiam spiritalẽ. incinereᷤᷤ
idumeos: sensũq regiũ qͥ uersat᷑
in littera. & est solidissimus. atq fir¬
missim᷑ genealogiis quibꝰdã. & tradi¬
tionibꝰ suꝑfluis eneruant atq cõ¬
minuunt: & inpuluerẽ redigunt.
Et non solũ illi hoc faciunt: ẜ om̃s
hęretici qͥ uolunt in modũ huma¬
ne similicudinis. sedere dm̃ insolio
excelso. & eleuatoꝰ & pedes ponere

Expanded text:
alterum THERUA  : et in clangore tubae alterum THERUA  : et in clangore tubae sive buccinae, hoc enim SOPHAR   significat. Cumque perierit Moab; vanum erit principum judicumque consilium, urbibus pariter ducibusque subversis. Quomodo autem non oportet transferre captivitatem perfectam, sive Salomonis, et concludere eam in Idumaea, ut de excelsis atque coelestibus humiles faciat atque terrenos, quod Gaza et Tyrus fecisse memorantur: sic ossa regis Idumaeae comburere non debemus, et in cinerem favillamque dissolvere. Judaei transferunt intelligentiam spiritalem in carnes Idumaeas: sensumque regium, qui versatur in littera, et est solidissimus atque firmissimus, genealogiis quibusdam et traditionibus superfluis enervant atque comminuunt, et in pulverem redigunt; et non solum illi hoc faciunt, sed omnes haeretici, qui volunt in modum humanae similitudinis sedere Deum in solio excelso et elevato, et pedes ponere
Abbreviated transcription (Latin):
moab. cũ clamore. & cũ uoce cubȩ
cipes eiꝰ int̾ficiam cũ eo. dicit dnĩs.
Non solũ filii ammon. s & moab
de loth semine ꝓcreatus est: qͥ
frĩs abraham filius fuit. Q ut
ostendat se ds̃. om̃ium dnm. &
cunctas animas ad suũ qͥ earũ
conditor ẽ. imperiũ ꝑtinere: regi
quoq idumeȩ iniuriam uindi¬
cat: immo scelus qͦd ineum a mo¬
abitis ꝑpetratũ ẽ: ut ossa eius
usq ad cynerem concremarent:
& seuitiam suam. ac rabiem nec
in morte finirent. Tradunt hȩ̨¬
brei ossa regis idumeȩ iam se¬
pulti. qui cũ iorã rege isrł. et¬
At
iosaphat rege iuda ascenderat ad¬
uersũ moab inultionẽ doloris a
moabitis postea conuulsa. atq sue-¬
censa. Ob hanc gͦ inqͥunt causam.
ds missurũ se esse dicit ignẽ in mo¬
ab: uel metropolim moabitarum.
a qua cota appellata ẽ ꝓuintia:
uel uniuersam ꝓuintiã: ut deuo¬
id est moab periturũq in sonitu.
& in ululatu uincentis exercitus:
quoꝵ hebraicȩ alterũ dr̃. saoñ.

Expanded text:
voce tubae: cipes ejus interficiam, dicit Dominus. Non solum filii Ammon, sed et Moab de Lot semine procreatus est, qui fratris Abraham filius fuit. Et ut ostendat se Deus omnium Dominum, et cunctas animas ad suum, qui earum conditor est, imperium pertinere, regis quoque Idumaeorum injuriam vindicat, immo scelus quod in eum a Moabitis perpetratum est, ut ossa ejus usque ad cinerem concremarent, et saevitiam suam et rabiem nec in morte finirent. Tradunt Hebraei, ossa regis Idumaeae jam sepulti, qui cum Joram rege Israeet Josaphat rege Juda ascenderat adversum Moab, in ultionem doloris a Moabitis postea convulsa atque succensa . Ob hanc ergo, inquiunt, causam Deus missurum esse se dicit ignem in Moab, vel metropolim Moabitarum, a qua tota est appellata 238 provincia, vel universam provinciam, ut devoid est Moab: periturumque in sonitu et in ululatu vincentis exercitus: quorum Hebraice alterum dicitur SAON  ,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eo qͦd uendiderit argento iustũ.
suꝑ puluerem t̾rę capita pauꝑum:
& uiam humilium declinant. Et
filius ac pater eiꝰ introiert̃ ad puel¬
lam: ut uiolarent nom̃ scm meum.
dãpnatoꝵ biben indomo dĩ suilqte x.¬

Expanded text:
nto iustum super puluerem terrae capita pauperum et uiam humilium declinant. et filius ac pater eius ierunt ad puellam, ut uiolarent nomen sanctum meum. damnatorum bibe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq adorat uitia sua. acq pec¬
dicente recsio asło. Aquo enim
aurũ ͥ gulosus uentrẽ. libidinosuᷤᷤ
panẽ. beelphegor colit lasciua
mulier. quȩ cũ sit indelitiis. ui¬
uens mortua ẽ.Radorat uenereas
uoluptates. Unde mittet ignem
oñs iniudã. & deuorabit ȩdes pes¬
simas. & fundam̃ta uiciosa: quȩ̨¬

Expanded text:
que adorans vitia sua atque pecdicente Petro apostolo: A quo enim aurum, gulosus ventrem, libidinosus penem et Beelphegor colit: lasciva mulier, quae cum sit in deliciis vivens, mortua est, adorat venerias voluptates. Unde mittet Dominus ignem in Juda, et devorabit aedes pessimas, et fundamenta vitiosa, qu
Abbreviated transcription (Latin):
de es au & iacos diximꝰ: referamus
treni. & sanguinarii. ꝑ secuti sunt
frẽm suum iacob. qͥ eos subplan¬
tauit. & abstulit primogenita eoꝵ÷
& ꝑsecuti st̃ ingladio. ita ut substan¬
tias possessionesq eoꝵ. uidelicet cre¬
dentiũ publicarent: qͦd in apłoꝵ¬
ac iura naturȩ: oblitiq st̃ matris
suȩ rebeccȩ.quȩ interp̃tat᷑ patien¬
tia. & simul eos generauit in xp̃o:⁊
antiquũ quoq furorẽ & iracun¬
diã tenentes. usq hodie in sy nago¬
gis suis sub nomine nazarenorũ
blasphemant ppłm xp̃ianum: &
dũ modo nos int̾ficiant uolunt
igne comburi. S dñs mittet ignẽ
in theman. indeserta. siccaq udȩ&: ꝗͦ
nequa quam yrrigat᷑ ymbribꝰ
ꝓpħarũ. Et deuorabit om̃s mu¬
nitiones eoꝵ. siue fundamenta
muroꝵ eius: ut omĩ sensu litterę̧
concidente. suꝑ ędificet᷑ eccłia in¬
uuluam transtulert̃: & ꝓfurore
horrorẽ: & ꝓ indignatione impecũ.
ducti ambiguitate uerboꝵ: qͥa nes¬

Expanded text:
de Esau et Jacob diximus, referamus terreni et sanguinarii persecuti sunt fratrem Jacob, qui eos supplantavit, et abstulit primogenita eorum, et persecuti sunt in gladio, ita ut substantias possessionesque credentium publicarent, quod in Aac jura naturae, oblitique sunt matris suae Rebeccae, quae interpretatur patientia, et simul eos generavit in Christo: antiquumque furorem et iracundiam tenentes, usque hodie in synagogis suis sub nomine Nazarenorum blasphemant populum christianum: et dummodo nos interficiant, volunt igne comburi. Sed Dominus mittet ignem in Theman, in deserta siccaque Judaeae quae nequaquam irrigantur imbribus prophetarum, et devorabit omnes munitiones eorum, sive fundamenta murorum ejus, ut omni sensu litterae concidente, superaedificetur Ecclesia Chulvam transtulerunt. Et pro furore, horrorem: et pro indignatione, impetum, ducti ambiguitate verborum: quia RE
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdes. siue fundam̃ta illius: qͥcqͥd fir¬
arte constructum. De azoto quoq
quȩ & ipsa alienigenarũ est auferet
habitatorẽ: cuiꝰ qͥa litteram sequit᷑
ubera non lacte s igne st̃ plena: &
mentit᷑ ignẽ habere se patrui. uel¬
cuiꝰ uniuersa generatio ignibꝰ de¬
putanda ẽ. Ꝙ̾ tollet sceptrũ siue
tribũ de ascalone. ubi ignis homi¬
cida ẽ. Sicut enim ignis dñi saluo ᷤᷤ
facit eos quoꝵ corda penetrarit: sic
ignis istę qͥ de cęlo cęcidit quasi
fulgur. qͥ succendit diaboli sagittaᷤᷤ.
quoscũq afflauerit interficiet:
Transferet quoq manum suam
suꝑ accharon: ubi sterilitas est. & e¬
radicatio. Qͥ cũq enim spiritalẽ
non receꝑit intelligentiam: audi&e
ꝑ os ee. Da eis dñe quid dabis eis:
Da eis uuluã sterilẽ: & ubera arentia.
Et ut om̃ia semel uno sermone cõp̃¬
henderet. ꝑditurũ esse se dicit õs
reliquias philistiim: qͥ appellant᷑¬

Expanded text:
aedes, sive fundamenta illius, quidquid firaedes, sive fundamenta illius, quidquid firarte constructum. De Azoto quoque, quae et ipsa alienigenarum est, auferet habitatorem: cujus, quia litteram sequitur, ubera non lacte, sed igne sunt plena: et quae mentitur ignem habere se patrui, ejus universa generatio ignibus deputanda est. . Et tollet sceptrum, sive tribum de Ascalone, ubi ignis homicida est. Sicut enim ignis Domini salvos faciet eos, quorum corda penetraverit: sic ignis iste qui de coelo decidit, quasi fulgur, qui succendit diaboli sagittas, quoscumque afflaverit, interficiet. Transferet quoque manum suam super Accaron, ubi sterilitas et eradicatio est. Quicumque enim spiritualem non receperit intelligentiam, audiet per Osee: Da eis, Domine. Quid dabis eis? Da eis vulvam sterilem, et ubera arentia. Et ut omnia semel uno sermone comprehenderet, perditurum se esse dicit omnes reliquias Philistiim, vel Get
Abbreviated transcription (Latin):
dinem. uel imꝑium: salomon paci-¬
ficumꝰ idumeuᷤᷤ sanguinarium. atq
terrenum: ã totus id est ẽs dod̾. ig¬
nem uberis. siue patrui. licet qͥdam
dor̃. pro dod. male legentes. ignem
generationis putent. Ascalon in-¬
terpretat᷑ ignis homicida: siue ap¬
pensa. & ponderata. Accharon ẽtĩ¬
scientiȩ. & imperium reꝓmittit:
accusat᷑ in eo qͦd captiuos de fami-¬
lia salomonis concluserit inidu
terrena. nec audiunt cũ discipuliᷤᷤ
parabolas dnm disserentẽ. & dicen-¬
tem eis. qͥ habet aures audiendi au-¬
diat: presertim cum apłs mani-¬
festã hystoriam in duobꝰ intelligat
cestamentis: unũ suꝑ montẽ syna.
quȩ est agar. & seruit cũ filiis suis:
alterũ suꝑ hierłm liberã. quȩ est
mater nr̃a. Ignem igitur se inmu¬
ros Garȩ̃. & om̃ia eius dicit argu-¬
menta missurum: quibꝰ sua m̃datia¬
& circuindare nititur. & tueri. Cũq
ignem in muros miserit. deuorabun᷑

Expanded text:
dinem vel imperium: Salomon, pacidinem vel imperium: Salomon, pacificum: Idumaeus, sanguinarium, atque terrenum: Azotus, id est, Esdod, ignem uberis, sive patrui: licet quidam dor, pro dod male legentes, ignem generationis putent: Ascalon interpretatur ignis homicida, sive appensa et ponderata: Accaron, στείscientiae suae et imperium repromittit, accusatur in eo quod captivos de familia Salomonis concluserit in Iduterrena, nec audiunt cum discipulis parabolas Dominum disserentem, et dicentem eis: Qui habet aures audiendi, audiat : praesertim cum Apostolus manifestam historiam in duobus intelligat Testamentis . Unum super montem Sina, quae est Agar, et servit cum filiis suis: alterum super Jerusalem libera, quae est mater nostra. Ignem igitur se in muros Gazae, et omnia ejus dicit argumenta missurum, quibus sua mendacia circumdare nititur et tueri. Cumque ignem in muros miserit, devorabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
atq completam: ut nullus reman-¬
serit captiuoꝵ qͥ non sit traditꝰ
idumeis. Unde ignem se in muros
gazȩ. & edes. siue fundam̃ta dicit
esse missurum: qͥ uniuersa deuo¬
plagis. post garam transit ad a-¬
zotũ. quȩ appellabat᷑ ẽs dod: &
rursũ ad ascalonemꝰ uoceq t̃ribili
cõminatur habitatores se esse¬
azoti ꝑdicurum: & cenentẽ scep¬
trũ de ascaloneꝰ. regiam uidelicet
potestatem. siue tribũ ascalonis :
ut nullus ibi remaneat. ne ultimȩ
quidem ȩtatis homines. qͥ tremen¬
tes artus baculo regente sustentent.
Rursumq transfertꝰ manũ suam.
ut ꝑcutiat accharon: & quatuor
enumeratis urbibus. reliquas
philistiim ciuitates uno sermone
comprehendit. Et peribt̃ reliqͥ
philistiim: quod aut geth ciuitatẽ.
aut om̃s uicos qui supradictis
urbibꝰ subiacent debemꝰ accipere.
Scđm cropologiam sic nobis expo¬
nendum uidetur. Gazã quȩ hȩ¬
braicȩ dicitur. azã. sonat fortitu¬

Expanded text:
atque completam: ut nullus remanatque completam: ut nullus remanserit captivorum, qui non sit traditus Idumaeis. Unde ignem se in Gazae muros et aedes, sive fundamenta dicit esse missurum, qui universa devoplagis, post Gazam transit ad Azotum , quae appellatur ESDOD  , et rursus ad Ascalonem, et voce terribili comminatur habitatores se Azoti perditurum, et tenentem sceptrum de Ascalone, regiam videlicet potestatem, sive tribum Ascalonis, ut nullus ibi remaneat, ne ultimae quidem aetatis homines, qui trementes artus baculo regente sustentent. Rursumque transfert manum suam, ut percutiat Accaron. Et quatuor enumeratis urbibus, reliquas Philistiim civitates uno sermone comprehendit. Et peribunt reliqui Philistiim: quos aut Geth civitatem, aut omnes vicos qui supradictis urbibus subjacent, debemus accipere. Secundum tropologiam sic nobis exponendum videtur: Gaza quae Hebraice dicitur AZA  , sonat fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦd gͦ dicit. hoc est. Expectaui mul¬
to tẽpore ut agerent pęnicentiã:
aliquando conuersi reciperent
sanitatẽ. Uerũ qͥa & tertio. &
quarto eadem faciunt: cogor mu¬
tare sententiam: & plagis corrige¬
re delinquentes. Wideamꝰ autem
qͥd philistiim. & urbes eius peccaue¬
rint: quos lxx. semꝑ alienigenas
transtulert̃. Ubicumq enim in
alienigenas legerimus: non cõmu¬
ne nomenẽomnium externarum
gencium. sed proprie philistiim.¬
qui nunc palestini uocantur acci¬
piendi sunt. Quid fecit gaza. ut ad
iracundiam atq uindictam dnm̃
ꝓuocaret : Tnstulit captiuitatem
perfectam ppłi iudȩoꝵ. & conclusit
eam mnidumeam: ut idumeis uen-¬
deret quos ceꝑat ex iudȩis. Pro
captiuitate ꝑfecta. septuaginta cap-¬
tiuitatem salomonis transtulert᷑:
uerbũ hȩbraicum sa aagcar. qͦd
significat ꝑfectam atq completam.
nomen salomonis estimantes. Deniq
chus. & theo dotio t̃naian. qͦd non
salomonem. s ꝑfectam significat.

Expanded text:
go dicit, hoc est: Exspectavi multo tempore ut agerent poenitentiam, aliquando conversi reciperent sanitatem. Verum quia tertio et quarto eadem faciunt, cogor mutare sententiam, et plagis corrigere delinquentes. Videamus autem quid Philistiim, et urbes ejus peccaverint; ubicumque enim in alienigenas legerimus, non commune nomen omnium externarum gentium, sed proprie Philistiim,qui nunc Palaestini vocantur, accipiendi sunt. Quid fecit Gaza, ut ad iracundiam atque vindictam Dominum provocaret? Transtulit captivitatem perfectam populi Judaeorum, et conclusit eam in Idumaea, ut Idumaeis venderet, quos ceperat ex Judaeis. Pro captivitate perfecta, Septuaginta captivitatem Salomonis interpretati sunt: verbum Hebraicum SALMA  , quod significat perfectam atque completam, nomen Salomonis aestimantes. Denique chus et Theodotio τελείαν, quod non Salomonem, sed perfectam significat
Abbreviated transcription (Latin):
se muros rabbȩ. id ẽ multitudiniᷤᷤ
in die ululatꝰ. & belli. cõmotionis.
& turbinis incensurũ: & regẽ eoꝵ
auctorẽ scismatis ire captiuum:
& principes ęccłe iugo colla sub¬
mittere. Hac dicitꝰ dñs. Suꝑ cribꝰ
sceleribꝰ moab. & suꝑ iiiͦiͬ. non con¬

Expanded text:
se muros Rabbae, id est, multitudinis, se muros Rabbae, id est, multitudinis, in die ululatus et belli, commotionis et turbinis incensurum, et regem eorum, auctorem schismatis ire captivum, et principes Ecclesiae jugo colla submittere. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Moab: et su
Abbreviated transcription (Latin):
melchom id ẽ rex eoꝵ feret᷑ in assy¬
rios & pͥncipes eiꝰ. id est sacerdoteᷤᷤ
parit̃ abducent᷑. Sacerdotes in
hȩbreo non habet: s principes.
uelis scire ꝗͥd sint isti principes.
audias sacerdotes. Inter crudeli-¬
tatẽ autẽ damasci. & filioꝵ ãmon.
hoc inter est. qͦd illi contriuerint
inplaustris ferreis gala ad. siue
inserris ferreis p̃gnantes gala ad:
nis qͥ bibt̃ sanguinem accipiunt᷑
hęretici: qͥ non solũ ppłm dei ab
eum. & cõmoluert̃ ferreis dentibꝰ:
de qͥbꝰ scriptũ est : qͥ deuorant ple¬
bem meam sicut escam panis.
cipe. qͥ separant qͥdem de ceptam
multitudinẽ ab ȩccłia dei: & ru-¬
des animas quȩ nuꝑ xp̃i conceꝑe
sermonẽ ab rũpunt. & diuidunt.
Non tam̃ hoc faciunt crudelitate.
qua hȩretyci deceptos qͦsq tru¬
cidant. s in eadẽ regula fidei ꝑ-¬
manentes. dilatare cupiunt t̾mi¬
nos suos. & nom̃ głȩ inposteris
mictere. Itaq dñs cõminatur

Expanded text:
Melchom, id est, rex eorum, feretur in AssyMelchom, id est, rex eorum, feretur in Assyrios: et principes ejus, id est, sacerdotes ejus pariter abducentur. Sacerdotes in Hvelis scire qui scint illi principes, audias sacerdotes. Inter crudelitatem autem Damasci et filiorum Ammon hoc interest, quod illi contriverunt in plaustris ferreis Galaad, sive in serris ferreis praegnantes Galaad: nis, qui bibunt sanguinem, accipiuntur haeretici, qui non solum populum Dei ab eum, et commolierunt ferreis dentibus, de quibus scriptum est: Quid devorant plebem meam, sicut escam panis ? 237 cipimus, qui separant quidem deceptam multitudinem ab Ecclesia Dei, et rudes animas, quae nuper Christi concepere sermonem, abrumpunt et dividunt: tamen hoc non faciunt crudelitate, qua haeretici deceptos quosque trucidant, sed in eadem regula fidei permanentes, dilatare cupiunt terminos suos, et nomen gloriae in posteros mittere. Itaque Dominus comminatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ha̧c dicit dñs. Suꝑ cribꝰ impieta¬
aduersabor eum: eo qͦd dissecuerit
pregnantes gala aditarum. ut dila-¬
taret terminos suos. Et succendã
ignem suꝑ muros rabba. & deuora¬
bit fundam̃ta eiꝰ cũ clamore. indie
belli: & cõmouebit᷑ in die consũmati¬
onis suȩ. Et ibt̃ reges eiꝰ incaptiui¬
tatem: sacerdoces eoꝵ. & pͥncipes¬
simul. dicit dñs. Filios ãmon qͥ de
stirpe loth generati st̃. & habitant
in arabia. ubi nunc ẽ. philadelphia
corripit sermo diuinus: quare sub
saul rege iudȩ naas ãmanites pͥn-¬
ceps eoꝵ uastauerit iabes galaad.
& dissecuerit pregnantes eiꝰ ut di¬
lataret terminos suos: & omen ga-¬
laadithim suo imꝑio subiugaret.
Unde cõminat᷑ se succensurum ig
nem in muros rabba.quȩ fuit me¬
tropolis ammanitarũ. ut deuorerg᷑
ȩdes illius inclamore. & ululatu
uincentis exercitꝰ. indie cõmotio¬
nis & curbinis: quando captiui eiꝰ
nabuchodonosor uincente ducent᷑.
& idolũ ammanitarũ qͦd uocatur

Expanded text:
s: Super tribus impietaaversabor eos, eo quod desecuerit praegnantes Galaaditarum, ut dilataret terminos suos: et succendam ignem super muros Rabba, et devorabit fundamenta cum clamore in die belli, et commovebitur in die consummationis suae: et ibunt reges in captivitatem, ÷ sacerdotes eosimul, dicit Dominus. Filios Ammon qui de Lot stirpe generati sunt, et habitant in Arabia, ubi nunc est Philadelphia, corripit sermo divinus: quare sub Saule rege Judaeae Naas Ammonites, princeps eorum, vastaverit Jabes Galaad, et desecuerit praegnantes ejus, ut dilataret terminos suos, et omnem Galaaditin suo imperio subjugaret . Unde comminatur succensurum se ignem in muros Rabba, quae fuit metropolis Ammonitarum, ut devorentur aedes illius in clamore et in ululatu vincentis exercitus: in die commotionis et turbinis, quando captivi ejus, Nabuchodonosor vincente, ducentur: et idolum Ammonitarum, quod vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
si ille qͥ doceat. non turpi lucro głȩ.
atq iactantię. s utilitati legentiũ
audientiũq ꝓuideat. Ecce ego stri¬
debo subt̃ uos sicut stridet plaustrũ
onustũ fęnoͥ. & ꝑibit fuga a ueloce:
&e fortis non optinebit uirtutẽ suã:

Expanded text:
si ille qui doceat, non turpi lucro et gloriae si ille qui doceat, non turpi lucro et gloriae atque jactantiae, sed utilitati legentium audientiumque provideat. Ecce ego stridebo subter vos, sicut stridet 248 plaustrum onustum feno, et peribit fuga a veloce, et fortis non obtinebit virtu
Abbreviated transcription (Latin):
sermones eiꝰ ignibꝰ concremaret.
De hoc loco hęresim suam tatianus
encraticarũ princeps statuere nitit᷑.
uinũ asserens non bibendũ. cũ & in
lege p̃ceptũ sit. ne nazarei bibant
nent nazareis uinũ. Q̾ si litterã
secunt᷑ in om̃ibꝰ. & uidaicas fabulas
eccłiis ingert̃ xp̃i. ergo & comam
nutrire debent. & uuam passam
ac uiridẽ non comedere: & suꝑ prẽ
& matre mortuis non ingredi. &
si forte hoc fecerint. & fuerint hu-¬
mana. uel fragilicate. uel necessi¬
tate suꝑati.radant capita. & irriti
siis om̃s dies consecrationis. & laboriᷤᷤ
eoꝵ. Qͦd si hȩc non faciunt. neq poᷤᷤ¬
st̃ more iudȩoꝵ cauponũ miscere aꝗͣ
uinoꝰ umbras ueritatiꝰ ȩuangłii grẽ
dare dicentes. neꝓphecetis. qͥ liuore
suꝑati ꝓhibent eruditos uiros doctri¬
nȩ ꝓferre sermonẽ: & dicente dño. ua¬
de & dic ppło huic. illi e ꝯtͣrio iubent.
ne loquaris in nomine dnĩ maxime

Expanded text:
sermones ejus ignibus concremaret. sermones ejus ignibus concremaret. De hoc loco haeresim suam Tatianus, Encratitarum princeps, struere nititur, vinum asserens non bibendum, cum et lege praeceptum sit, ne Nazaraei bibant nent Nazaraeis vinum. Qui si litteram sequuntur in omnibus, et Judaicas fabulas Ecclesiis ingerunt Christi, ergo et comam nutrire debent, et uvam passam ac viridem non comedere, et super matre et patre mortuis non ingredi; et si forte haec fecerint et fuerint humana vel fragilitate, vel necessitate superati, radant capita, et irriti sint omnes dies consecrationis et laboris eorum. Quod si haec non faciunt, neque possunt more Judaicorum cauponum miscere aquam vino, umbras veritati, Evangelii gratiae Ldare, dicentes: Ne prophetetis, qui, livore superati, prohibent eruditos viros doctrinae proferre sermonem. Et dicente Domino: Vade et dic populo huic , illi econtrario jubent, ne loquaris in nomine Domini, maxime
Abbreviated transcription (Latin):
assumeret nazareos. & scĩficatos. qͥ
deo suas animas immolantes. uinũ
quod in ebriare potest. & statum
m̃tis euertere. non attingunt: ut
habeant sanson comam. in cuius
capite qͥa caput uiri xp̃c ẽ. & forti-¬
titudo. & uictoria consistebat. Nũ
mandabatis dicentes: ne ꝓphȩtetis.
LE similiter. Me uobis can¬
ta prestantȩ̨ beneficia. ut aduersa¬
rios ur̃os interficerẽ. & terrã eoꝵ
uobis traderem. & de filiis urĩs.
ac iuuenibꝰ ꝓpħas eligerẽ. & nazare¬
os: meoq cultui consecrarẽ nũqͥd
potestis dicere qͦd ista ñ fecerim.
& meam erga uos dem̃tiam ꝑ qͣm
uiuitis denegarẽ: qͥ intantã rabiem
ꝓrupistis. ut in ebriaretis nazareoᷤᷤ
meos uino. qͥbꝰ in lege p̃ceptũ est. ut
om̃e qͦd inebriare pocest ñ bibant:
ut ꝓpħis mandaretis. ne in nomine
que nunc habemꝰ in manibꝰ. p̃cepit
amasias sacerdos bethel: & hieremię
a rege mandatũ ẽ. ne uerbis dñi
loqueret᷑ ad ppłmꝰ in tantũ. ut ętiã

Expanded text:
aeos et sanctificatos, qui Deo animas suas immolantes, vinum quod inebriare potest, et statum mentis evertere, non attingunt: ut habeant comam Samson, in cujus capite quia caput viri Christus est fortitudo et victoria consistebat . Nummandabatis, dicentes: Ne prophetetis. LXX similiter. Me vobis tanta praestanteet terram eorum vobis traderem, et de filiis vestris ac juvenibus prophetas eligerem et Nazaraeos, meoque cultui consecrarem. Numquid potestis dicere quod ista non fecerim, et meam erga vos clementiam, per quam vivitis, denegarim? Qui in tantam rabiem prorupistis, ut inebriaretis Nazaraeos meos vino, quibus lege praeceptum est, ut omne quod inebriare potest, non bibant : et prophetis mandaretis, ne in meo nomine quem nunc habemus in manibus, praecepit Amasias sacerdos Bethel: et Jeremiae a rege mandatum est, ne verbis Domini loqueretur ad populum, intantum ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suum custodiuit in ȩternũ. Et e¬
mittã ignẽ intheman: & deuorabit
fundam̃ta muroꝵ eiꝰ. Edom ipse ẽ
qͥ & esau. ob coctionẽ rufȩ lentis ita
appellatꝰ: cuius edulio primogenita
ꝑdidit. Hic alio nomine seyr ap¬
pellat᷑. pilosus. & yspidus. unde mon¬
tes idumeoꝵ. uocant᷑ montes seyr̃:
& ab edom̃ greco sermone idumea
dicit᷑. Iste ꝑ secutꝰ ẽ. ingladio frẽm
suum. filios uidelicet iacob. de qͥbꝰ
in benedictionibꝰ isaac. quibꝰ
benedixit primũ iacos. & postea
es au. pleniꝰ scriptũ est: ut odium
fratrũ seruaretur in posteris. &
gens idumea intantũ ꝑsequęretꝰ
fr̃s suos: ut egredientibꝰ de ȩgypto.
ne transitũ quidẽ in terram scãm
concederet. & non solũ ꝑsecutꝰ ẽ.¬

Expanded text:
divit in aeternum: et emittam ignem in Theman, et devorabit fundamenta murorum ejus. Edom ipse est qui et Esau, ob coctionem rufae lentis ita appellatus, cujus edulio primogenita perdidit: hic alio nomine appellatur Seir, pilosus et hispidus. Unde montes Idumaeorum vocantur montes Seir, et ab Edom Graeco sermone Idumaea dicitur. Iste persecutus est in gladio fratrem suum, filios videlicet Jacob, de quibus in benedictionibus Isaac, quibus benedicit primum Jacob, et postea Esau, plenius scriptum est: ut odium fratrum servaretur in posteris, et gens Idumaea intantum persequeretur fratres suos, ut egredientibus de Aegypto ne transitum quidem in terram sanctam concederet; et non solum in
Abbreviated transcription (Latin):
quem sibi artifici sermone finxert̃.
Ego autẽ exterminaui amorreum
a facie eoꝵ: cuiꝰ altitudo cȩdroꝵ alti¬
cudo eiꝰ. & fortis ipse quasi quercus:
& contriui fructũ eiꝰ desuꝑ. & radi¬
ces eiꝰ subt̃. Ego sũ qͥascendere uos
feci de t̾ra ȩgyptiꝰ & eduxi uos inde¬
amorrei. Q̾ suscitaui de filiis ur̃is
Le. Ego autẽ abstuli amorreũ
a fatie eoꝵ: cuiꝰ erat sicut altitudo
cȩdri sublimitas. & fortis quasi qͤrcꝰ.

Expanded text:
quem sibi artifici sermone finxerunt. quem sibi artifici sermone finxerunt. Ego autem exterminavi Amorrhaeum a facie eorum, cujus altitudo cedrorum altitudo ejus, et fortis ipse quasi quercus: et contrivi fructum ejus desuper, et radices ejus subter. Ego sum qui ascendere vos feci de terra Amorrhaei: et suscitavi de filiis vestris LXX: Ego autem abstuli Amorrhaeum a facie eorum: cujus erat sicut altitudo cedri sublimitas ejus, et fortis quasi quercus:
Abbreviated transcription (Latin):
uelamina faciunt iuxta altare: pre-¬
baptizatist̃: xp̃m induert̃. Et uesti¬
m̃ta sua quȩ peccatoꝵ funibꝰ liga-¬
uert̃. opponunt ocłis uidentium.
ne eoꝵ cernant᷑ flagitia: ut qͥ altare
respicit. stuprũ non suspicetur.
Hoc faciunt om̃s hȩretici. sub xp̃ia¬
no nomine fornicantes: & erroribꝰ
suis. atq m̃datiis. obtendentes cesti¬
monia scripturarũ. Unde & apłi.
uestim̃tis suis strauert̃ pullũ asi-¬
nȩ. ut mollius sederet dñs: & ex lage.
ac ꝓpħis. stratam calcaret uiam.
Econtrario hȩretici non substernun
uestigiis saluatoris uestim̃ta sua.s
ligant ea iuxta altare. & pretendunt
peccatis suis: ut bibant uinum de
calũpnia. siue dãpnatoꝵ: qͥ ex eo qͦd
egressi st̃ de ęccłia dampnati sunt.
Hoc uinũ ẽ sodomoꝵ: furoris draconũ.
& aspidũ: qd qͥ biberit. sanari ñ pocest.
Bibunt autẽ uinũ. ñ indomo dñi ubi
tẽplũ est. & hierłm: s in domo dei sui.

Expanded text:
velamina faciunt juxta altare, praevelamina faciunt juxta altare, praebaptizati sunt, Christum induerunt , et vestimenta sua, quae peccatorum funibus ligaverunt, opponunt oculis videntium, ne eorum cernantur flagitia: ut qui altare respicit, stuprum non suspicetur. Hoc faciunt omnes haeretici sub Christiano nomine fornicantes, et erroribus suis atque mendaciis 244 obtendentes testimonia Scripturarum. Unde et apostoli vestimentis suis straverunt pullum asinae, ut mollius sederet Dominus , et ex Lege ac Prophetis stratam calcaret viam. Econtrario haeretici non substernunt vestigiis Salvatoris vestimenta sua; sed ligant ea juxta altare, et praetendunt peccatis suis, ut bibant vinum de calumnia, sive damnatorum, qui ex eo quod egressi sint de Ecclesia, damnati sunt. Hoc vinum est Sodomorum, furoris draconum et aspidum, quod qui biberit, sanari non poterit. Bibunt autem vinum non in domo Dei, ubi templum est et Jerusalem; sed in domo Dei sui,
Abbreviated transcription (Latin):
& in alio loco. In t̾roga prẽs tuos.
& adnuntiabt̃ tͥ: seniores tuos. &
dicent tͥ. Et rursũ. & patribꝰ tuis.
nati st̃ tͥ filii. Unde & eccłia gen¬
tium loqͥt᷑. filii macris meę pug¬
nauert̃ aduersũ me. Nos ergo
filii sumꝰ: & pater ppłs iudȩoꝵ.
Peccamꝰ. & scelus cominittimus:
quando ad obseruationem sabba-¬
ti. circumcisionis in iuriã. cęrimo¬
nias legis abolitȩ. cũ parente nr̃o¬
in gredim᷑: quibꝰ dicit apłs. Ecce ego
Paꝟlus dico uobis: qͥa si circũcidami
ni. xp̃c uobis nichil ꝓderit. E iterũ.
Qui in lege iustifican. a gr̃ã excidert̃.
Qͥ ita in greditur ęccłam. ut legẽ
seruet in ȩuangelio: iste cũ pr̃e̾ in¬
gredit᷑ ad puellã. & cõmittit stuprũ:
& uiolat nom̃ dei. Unde qͥdicunt
non nocere iudȩis. post aduentũ xͥ.
si ita credant indm̃. ut legis quoq
p̃cepta custodiant: patrẽ. & filium.¬
in una fornicatione contaminant.
S & uestim̃ta sua ligantes funibus.

Expanded text:
ga patres tuos, et annuntiabunt tibi: seniores tuos, et dicent tibi . Et rursum: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii . Unde et Ecclesia gentium loquitur: Filii matris meae pugnaverunt contra me . Nos ergo filii sumus, et pater populus Judaeorum. Peccamus et scelus committimus, quando ad observationem sabbati circumcisionis injuriam, caeremonias legis abolitae cum parente noingredimur, quibus dicit Apostolus: Ecce ego Paulus dico vobis: quia si citerum: Qui in lege justificantur, a gratia exciderunt. Qui ita ingreditur Ecclesiam, ut Legem servet in Evangelio, iste cum patre ingreditur ad puellam, et committit stuprum, et violat nomen Domini. Unde qui dicunt non nocere Judaeis post adventum Christi, si ita credant in Dominum, ut Legis quoque praecepta custodiant, patrem et filium una fornicatione contaminant. Sed et vestimenta sua ligantes funibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fremq se esse nesciret. & contẽpneret
uuluã rebeccȩ: quȩ̨ uno partu ge-¬
minos edidisset infantes. Qdđq se-¬
quit᷑. & tenuit ultra furorẽ suum.
& indignationem suam seruauit
usq infinem odium monstrat an
idumeoꝵ regio est. & uergit ad au-¬
stralem partem. qͦd interp̃tatur
theman: quę ꝓuintia non solum
theman. s & d̾arim̃. & nagebħ dicit᷑:
eoqͦd eurũ. & austrum. affricũq res-¬
piciat. Qdq dicit deuorabit ȩdes¬
qͦd in ysaia legimꝰ: qͥs est iste qͥuenit
de edom. tinctis uestibꝰ debosra s
Iste formosus instola sua: gradienᷤᷤ

Expanded text:
remque se esse nesciret, et contemneret vulvam Rebeccae, quae uno partu geminos edidisset infantes. Quodque sequitur: Et tenuit ultra furorem suum, et indignationem suam servavit usque in finem, odium monstrat antIdumaeorum regio est, et vergit ad Australem partem, quod interpretatur Theman: quae provincia non solum Theman, sed et Daron et Nageb dicitur, eo quod Eurum et Austrum Africumque respiciat. Quodque dicit: Devorabit aedequod in Isaia legimus: Quis est iste, qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra: ist
Abbreviated transcription (Latin):
non aduersabor eumꝰ ꝓ eo qͦd con-¬
cluserit captiuitatẽ salomonis in
idumea: & ñ st̃ recordati testam̃tũ
fratrũ. & emittã ignẽ suꝑ muros
tẏri: & deuorabit fundamenta eiꝰ.
Fasdem tres. & quatuor impietates
siue scelera quȩ imputauerat da¬
masco. garȩ. & azoto. & ascaloni. &
accharoni. & reliqͥs urbibꝰ phẏ listiim.
&iam cyro ingerit. & exꝓbrat. qͣre

Expanded text:
non aversabor eam, pro eo quod concluserunt captivitatem Salomonis in Idumaea, et non sunt recordati testamenti fratrum. Et emittam ignem super muros Tyri, et devorabit fundamenta ejus. Easdem tres et quatuor impietatis sive scelera quae imputaverat Damasco, Gazae, et Azoto, et Ascaloni, et Accaroni, et reliquis urbibus Philistiim, etiam Tyro ingerit, et expr
Abbreviated transcription (Latin):
tio circũcisionis. hoc enim int̾p̃tat᷑
chermel. ꝑ quã sͥ uerȩ circũcisionis
scientiã pollicent᷑. lugebit. atq sicca¬
bitur: & ppłoꝵ milia. quȩ ꝓpt̾ simpli-¬
citatẽ uocant᷑ greges. subita ariditate
marcescent. Hȩc dicit dñs. Suꝑ tribꝰ
sceleribꝰ damasci. & suꝑ quatuor non
conuertã eũ: eoqͦd triturauerint in
plaustris ferreis pregnantes gala ad.
Q mittã ignẽ indomũ azahel. & deuo¬
rabit domos benadab. & conteram
de campo idoli. & tenentẽ sceptrum
de domo uoluptatis: & cranfferetu
ppłs syriȩ & cyrenen dicit dĩs:
L. Et dixit dñs. Suꝑ cribus

Expanded text:
o circumcisionis hoc enim interpretatur CHERMEL   per quam sibi verae circumcisionis scientiam pollicentur, lugebit atque siccabitur, et populorum millia, quae propter simplicitatem vocantur greges, subita ariditate marcescent. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Damasci, & super quatuor non conuertam eum, eo quod triturauerit in plaustris ferreis Galaad: & mittā ignem in domū Azahel, & deuorabit domos Benadab, & conteram de campo Idoli et tenentem sceptrum de domo Voluptatis et transferetur populus Syriae Cyrenen dicit Dominus haec dicit Dominus super tribus
Abbreviated transcription (Latin):
quondã lȩtis pascus habundabat.
Carmeluᷤ grecȩ dr̃ & latinȩ. hȩbraice
autẽ appellat᷑ chermeł: & sc̃ duo
montes qui hoc uocant᷑ nomineꝰ alt̃
in quo fuit nabal carmelus. maritꝰ
abigail. ad australẽ plagã: alt̾ iuxta
ptolomaidẽ quȩ prius uocabatus
acchõ. mari inminens. in quo helyas
ꝓpħa flexis genibꝰ pluuiã inpetͣuit.
Sigͥ de chermel dicit in quo habita¬
uit nabał: magis pastoꝵ gregibꝰ con-¬
uenit. qͥa ẽ iuxca solitudinem. Sin
autẽ de illo qͥ uicinus est littori. ad
montiũ desercoꝵ dicit esse uastandoᷤᷤ.
est de specula ęccłiȩ. quȩ suꝑ montẽ
sita latere non potest. & in qua uisio
pacis ẽ. dederit ꝑuetꝰ. & nouũ instru

Expanded text:
quondam laetis pascuis abundabat. quondam laetis pascuis abundabat. Carmelus Graece dicitur et Latine, Hebraice autem appellatur CHERMEL: et sunt duo montes, qui vocantur hoc nomine. Alter in quo fuit Nabal Carmelus, maritus Abigail ad Australem plagam. Alter juxta Ptolemaidem, quae prius vocabatur Acho, mari imminens, in quo Elias propheta flexis genibus pluvias impetravit . Si ergo de Chermel dicit, in quo habitavit Nabal, magis pastorum gregibus convenit, quia est juxta solitudinem . Sin autem de illo, qui vicinus est littori, ad montium desertorum dicit esse vastandos. em, de specula Ecclesiae, quae super montem sita latere non potest, et in qua visio pacis est, dederit per vetus et novum Inst
Abbreviated transcription (Latin):
darũ. & flaccũ. crebro sermone con¬
cȩlebrãt. Cur hȩc dicta st̃᷑ ht sci¬
licet ostendamꝰ ętiam amos ꝓpħam.
qui pastor de pastoribꝰ fuit. & pastor
non in locis cultis. & arboribꝰ. ac uineiᷤᷤ
consitis. aut certe inter siluas. et
prata uirentia. s in lata heremi ua-¬
stitate. in qua uersat᷑ leonũ feritas.
& interfectio pecoꝵ. artis suȩ usũ
esse sermonibꝰ: ut uocẽ dñi t̾ribilẽ.
atq metuendam. rugitũ leonum.
& fremitũ nominaret: euersionem
isrłiticarũ urbiũ pastoꝵ solitudini.
Dñs inqt de syon rugiet: & de hierłm
dabit uocẽ suam.: Rugitꝰ hȩbice
dicitur iẽsac̃. Pulchreq de syon
rugiet & de hiersm dabit uocẽ suã.
ubi erat cẽplũ. & dei religio: ut doce¬
ret dm̃ non inisrł urbibꝰ. id est inbe-¬
nec in metropoli samaria. & hiexrahel.
s inuera religione uersari: quȩ illo
tẽpore colebat᷑ in syon. & in hierłm.
& exsiccatꝰ est uertex carmeli: qui

Expanded text:
darum et 225 Flaccum crebro sermone condarum et 225 Flaccum crebro sermone concelebrant. Cur haec dicta sunt? ut scilicet ostendamus etiam Amos prophetam, qui pastor de pastoribus fuit, et pastor non in locis cultis et arboribus ac vineis consitis, aut certe inter silvas et prata virentia, sed in lata eremi vastitate, in qua versatur leonum feritas et interfectio pecorum, artis suae usum esse sermonibus, ut vocem Domini terribilem atque metuendam, rugitum leonum et fremitum nominaret. Eversionem Israeliticarum urbium, pastorum solitudini Dominus, inquit, de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam. Rugiet Hebraice dicitur JESAG  : Pulchreque de Sion rugiet, et de Jerusalem dabit vocem suam, ubi erat templum et Dei religio, ut doceret, Deum non in Israel urbibus, id est, in Benec in metropoli Samaria et Jezrael, sed in vera religione versari, quae illo tempore colebatur in Sion et Jerusalem. et exsiccatus est vertex Carmeli, qui