comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia si cognouit seab alieno fuisse
tẽp̃tatũ eo ip̃o audacius. illa que
qñ id inculpate fieri młto certius
didicerit ecia ipĩus sui tep̃tatoris
exemplo. hoc quippe in homĩe qd̾t
ui̾tate tegenda putat eẽ mẽcien¬
do qua tandez fronce culpabimꝰ
et dãp̃nare audebimꝰ qd̾ docebimꝰ
Remanet igit᷑ ut qd̾ senciũt pristil¬
lianiste scd̃m hesis sue nephariam
falsitatez de deo de aiõ de corpe de
cetis reb nõ dubitemꝰ ueraci pieta¬
te dap̃nare. qd̾ aũt senciũt ut ueri¬
tas occultet̃ ẽe menciend̾ sit nobis
et illis qd̾ absit dognia cõmunei hoc
tamẽ magnũ malu est ut ecia si cona
tus hic ni᷑ quo eos ꝑmẽdaciũ cape cu¬
pimiꝰ et mutare. ita ꝓspetur ut eos ca¬
piamꝰ atq mutemꝰ nullis lucris cõ¬
pensentur hec dapna quib et nos cũ
mãq mẽdaciu et nos erimꝰ ex ea ꝑte
ꝑuersi et ipi semicorrecti. qñ quid̾ ists

Expanded text:
quia, si cognouerit se ab alieno fuisse quia, si cognouerit se ab alieno fuisse temptatum, eo ipso audacius illa, quae , quando id inculpate fieri multo certius didicerit etiam ipsius sui temptatoris exemplo. hoc quippe in homine, quod ueritatem tegendam putat esse mentiendo, qua tandem fronte culpabimus et damnare audebimus, quod docemus? . Remanet igitur, ut, quod sentiunt Priscillianistae secundum haeresis suae nefariam falsitatem de deo, de anima. de corpore, de ceteris rebus, non dubitemus ueraci pietate damnare; quod autem sentiunt, ut ueritas occultetur, esse mentiendum, sit nobis et illis — quod absit — dogma commune. hoc tam magnum malum est, ut tus hic noster, quo eos per mendacium capere cupimus et mutare, ita prosperetur, ut eos capiamus atque mutemus, nullis lucris compensentur haec damna, quibus et nos cum namque mendacium et nos erimus ex ea parte perversi, et illi semicorrecti: quandoquidem istud,
Abbreviated transcription (Latin):
eius uena̾błi cõmemoracõe si forteil¬
le cui remedia tendũtur hiꝰ firmus
pristillianista nõ fu̾at hac eius p̃dica¬
cõe firmabit / Cũ autẽ ad ceta̾ explo¬
rantis sermo ꝓcesserit et dicẽtis mi¬
sereri se eoꝵ quos tantis erroꝵ tene¬
bris tenebraꝵ airttor inuoluit utt
honorez aĩe sue et claritatez diuine
ꝓsapie nõ agnoscãt tũ demde dicti¬
nii librum cuiꝰ nom̃e est libra. eo qd̾
ꝑtractatis duodecĩ questionib ue¬
lud nũciis explicatur tantis extulit
laudib ut talez libraz qua horrende
blasphenne cõtinent᷑. młtis libraꝵ
auri milib p̃ciosore ẽe testet᷑ Nẽpe
hec astucia mẽcientis. animã credẽ¬
tis int̾ficit. aut iazin t̾fcam̃ in eade̾
morte demergit ac deprimut.¶ S in¬
quies postea liberabit̃. Quod si non
fiat sine aliquo int̾ueĩte impedim̃¬
to ne cepta cõpleant̃. sũ obstinacõe
mẽtis hecice rursus eadẽnegantis
eciã si aliqua ia ceꝑat confiti. p̃sertĩ

Expanded text:
eius uenerabili commemoratione si forte ille, cui retia tenduntur huius modi, firmus Priscillianista non fuerat, hac eius praedicatione firmabitur. cum autem ad cetera explorantis sermo processerit et dicentis misereri se eorum, quos tantis errorum tenebris tenebrarum auctor inuoluerit, ut honorem animae suae et claritatem diuinae prosapiae non agnoscant, tum deinde Dictinii librum, cuius nomen est Libra, eo quod petractatis duodecim quaestionibus uelut unciis explicatur, tantis extulerit laudibus, ut talem Libram, qua horrendae blasphemiae continentur, multis librarum auri milibus pretiosiorem esse testetur, nempe haec astutia mentientis animam credentis interficit aut iam interfectam in eadem morte demergit ac deprimit. sed, inquies, postea liberabitur. quid? si non fiat, siue aliquo interueniente inpedimento, ne coepta conpleantur, siue obstinatione mentis haereticae rursus eadem negantis, etiamsi aliqua iam coeperat confiteri? praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
ce uitatis ꝓxnuinõ sũt. neq ut ita di¬
ca cõmenbres nr̃i sũt loqui liceat oꝑ¬
teatq mendatiu. Que sentẽcia scõs t
martyres exhonorat ĩmo uo aufert
scã omĩo martyna. Iustius enĩ sapiẽ¬
ciusq facen̾t scom̃ istos si ꝑsecuto¬
s pocuis mẽciento et negando qd̾ erãt.
et ip̃i saluũ hre̾nt carnis cõmodũ cor¬
disq ꝓpoĩtũ. et illos cõceptil aĩo scelo
erãt in fide xpĩana ut cũ eis deberent

Expanded text:
te ueritatis proximi non sunt neque, ut ita dite ueritatis proximi non sunt neque, ut ita dicam, commembres nostri sunt, loqui liceat oporteatque mendacium. Quae sententia sanctos martyres exhonorat, immo uero aufert sancta omnino martyria. iustius enim sapientiusque facerent secundum istos, si persecutosed potius mentiendo et negando quod erant, et ipsi salvum haberent carnis commodum cordisque propositum, et illos conceptum animo scelus erant i
Abbreviated transcription (Latin):
ia ipm̃ dnm̃ xpm̃ nec se alit̾ arbitran¬
tes uerate sua ostend̾e̾ falsitate nisi
ueritates dicãt eẽ mendace. Redar¬
guẽda sũt ista nõ iitanda. nec ĩ eo
malo debemꝰ pristilliamstaꝵ ẽẽ pr̃ici
pes ꝑticipes in quo ceti̾s he̾ticis cõ¬
uncũtur ẽẽ peiores. Ipĩ enĩ soli uł c̾¬
te maxĩe ip̃i reꝑiunt ad occultandu
sua quã putãt ueritate dognatiza¬
re mendatiu atq hoc tã magnũ ma¬
lu ideo iustu extimare quiã dicũt in
corde retinẽdũ ẽe qd̾ uerũ est. ore aũt
ad alienos ꝓferre falsu nullũ eẽ ꝑccm̃
et hoc est scriptũ. Qui loqui t̃ ueritatẽ
in corde suo tamꝙͣ ħ satis sit. ad iusti¬
cia ecia si loquatur quisq in ore mẽ¬
daciu. qñ nõ ꝓxiiꝰ. S alienus hic au
deponentes mendaciũ loquimĩ uen¬
tate statim addidisse unusquisq cũ
ꝓxio suo. quia sumꝰ iuice menbra
ut iudelic cũ eis qui nob̾ in societa¬

Expanded text:
inum Christum nec se aliter arbitrantes ueracem suam ostendere falsitatem, nisi ueritatem dicant esse mendacem. redarguenda sunt ista, non imitanda; nec in eo malo debemus Priscillianistarum esse participes, in quo ceteris haereticis conuincuntur esse peiores. ipsi enim soli uel certe maxime ipsi reperiuntur ad occultandam suam quam putant ueritatem dogmatizare mendacium atque hoc tam magnum malum ideo iustum existimare, quia dicunt in corde retinendum esse, quod uerum est, ore autem ad alienos proferre falsum nullum esse peccatum et hoc esse scriptum: qui loquitur ueritatem in corde suo; tamquam hoc satis sit ad iustitiam, etiamsi loquatur quisque in ore mendacium, quando non proximus, sed alienus hoc audeponentes mendacium loquimini ueritatem, statim addidisse: unusquisque cum proximo suo, quia sumus inuicem membra, ut uidelicet cum eis, qui nobis in societa
Abbreviated transcription (Latin):
Ile h cecitatez falsa senciẽdi. S in eis
h salte uoluntatẽ uera dicẽdi. iste la¬
cẽs udit uera et uolẽs loquit̃ falsa. ẜ
ille inquies ħ docet ut trrous sui faciat
furorisq ꝑticipes. Iste aute ħ dicit ut
ab illo errore ac furore libẽt homiẽs.
Immi quid̾ supͣ ostendi ꝙͣtu et ħ noceat
qd̾ credit̾ ꝓfiturũ ueꝵ interĩ si appen¬
damiꝰ in hiis duob mala p̾sencia qm̃ t
fu tura bona que catholicus de corrigẽ¬
do h̾ecico in quint nicerta sũt quis pec¬
cat grauiꝰ utrũ qui homĩe decipit ueĩ¬
sciẽs. an qui deũ blasphemat saẽs / ꝓpfcõ
quid sit peuis intlłigit qui hoĩ dm̃ sol¬
licita impietate p̃ponit./ huc accedit si blas¬
phemãdus est ut ad eũ laudandũ hoiẽs
adducamꝰ. ꝓcul dubio nõ solu ad laudã¬
dũ uerũ ecia ad blasphemãdũ dñi exẽ¬
plo et doctrina nr̃a hoiẽs ĩuitamꝰ. Qñi
quos ad dei landes ꝑ dei blasphemias ⁊¬

Expanded text:
et caecitatem falsa sentiendi, sed in eis habet saltem uoluntatem uera dicendi; iste latens uidet uera et uolens loquitur falsa. sed ille, inquies, hoc docet, ut erroris sui faciat furorisque participes; iste autem hoc dicit, ut ab illo errore ac furore liberet homines. iam quidem supra ostendi, quantum et hoc noceat, quod creditur profuturum; uerum interim si appendamus in his duobus mala praesentia — quoniam futura bona, quae catholicus de corrigendo haeretico inquirit, incerta sunt — quis peccat grauius: utrum qui hominem decipit nesciens, an qui deum blasphemat sciens? profecto quid sit peius intellegit, qui homini deum sollicita pietate praeponit. huc accedit, quia. si blasphemandus est deus, ut ad eum laudandum homines adducamus, procul dubio non solum ad laudandum, uerum etiam ad blasphemandum deum exemplo et doctrina nostra homines inuitamus, quoniam quos ad dei laudes per dei blasphemias
Abbreviated transcription (Latin):
de credit᷑ ad iusticiã in cassu est addi¬
cũ ore cõfessio fit ad sałm. Mõne pene
om̃es qui xpm̃ coram ꝑsẽcutorib ne¬
gauerũt qd̾ de illo credebãt corde te¬
nuerũt et ore tamẽ ad salm̾ nõ cõfitẽ¬
do ꝑierũt nͥ quia penitẽcia reuixerũt.
Quis ita uanescat ut existimet apłm
initus ueritate tenebat et foras mẽ¬
daciũ ꝓferebat. Cur gͦ lacrimis dilu¬
it qd̾ ore negauãt. si saluti sufficiebat
qd̾ corde credebat. Cur loquẽs in corde
suo uĩtate tam amaro fletu puniuit
mẽdactũ. qd̾ ore deꝓinsit nsi quia mag
dit ad iusticia. s ore nõ est cõfessus ad¬

Expanded text:
additum: ore confessio fit ad salutem. nonne paene omnes, qui Christum coram persecutoribus negauerunt, quod de illo credebant, corde tenuerunt et tamen ore ad salutem non confitendo perierunt, nisi qui paenitentia reuixerunt? quis ita uanescat, ut existimet apostintus ueritatem tenebat et foras mendacium proferebat. cur ergo lacrimis diluit, quod ore negauerat, si saluti sufficiebat, quod corde credebat? cur loquens in corde suo ueritatem tam amaro fletu puniuit mendacium, quod ore depromsit, nisi quia magndit ad iustitiam, sed ore non confessus
Abbreviated transcription (Latin):
beamꝰ qd̾ demꝰ pauꝑib faciamꝰ fur¬
ta diuitib / aut testiõma falsa uẽda¬
niꝰ maxĩe si nõ inde innocentes ledun¬
tur. S nocẽtes pocius dap̃naturis t¬
uidicib eruunt᷑. Duo enĩ bona fiunt
huiꝰ uẽdicõe mẽdacii ut peciũa sumat̃
unde mops a latur et uidex fallatur ne
hõ puniat.¶ Testamẽta ecia si possumꝰ
curnõ uera supprimimꝰ et falsa sup¬
poninꝰ ut hẽditates uł legata nõ hẽ¬
aut nidigni qui nchil ex eis opantur
boni. s hii pocius a quib esurientes ⁊¬
pascunt᷑ nudi uestiunt᷑ pegrni susci¬
piunt᷑ captiui redimũtur eec̃e cõstru¬
unt᷑.Cur enĩ nõ fiant illa mala ꝓpter
hec bona. si ꝓpt̾ hec bona neq illa sũt
mala.Iam nec si alique miũde et diui¬
tes femuĩe uideant̃ amatores et stupra¬
tores suos nsuꝑ dicature. Cur nõ et
has ꝑtes atq artes suscipiat uirmise¬
ricors quib ꝓ tam bona cã utatur ut
hẽat uude indigentib largiatur. neq

Expanded text:
beamus, quod demus pauperibus, faciamus furta diuitibus aut testimonia falsa uendamus, maxime si non inde innocentes laeduntur, sed nocentes potius damnaturis iudicibus eruuntur? duo enim bona fiunt huius uenditione mendacii, ut et pecunia sumatur, unde inops alatur, et iudex fallatur, ne homo puniatur. testamenta etiam si possumus. cur non uera supprimimus et falsa subponimus, ut hereditates uel legata non habeant indigni, qui nihil ex eis operantur boni, sed hi potius, a quibus esurientes pascuntur, nudi uestiuntur, peregrini suscipiuntur, captiui redimuntur, ecclesiae construuntur? cur enim non fiant illa mala propter haec bona. si propter haec bona nec illa sunt mala? iam uero si aliquae inmundae et diuites feminae uideantur amatores et stupratores suos insuper ditaturae, cur non et has partes atque artes suscipiat uir misericors, quibus pro tam bona causa utatur. ut habeat, unde indigentibus largiatur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tacio ipõs quos ꝓ magna uenacõe mẽ¬
daciis nrĩs cape molini / Pustillianista¬
ꝵ est enĩ sicut ip̃e mõstrasti ista seutẽ¬
cia. cui cõꝓbande adhibẽt testĩonia de
scripturis exhortãtes suos ad menda¬

Expanded text:
ipsos, quos pro magna venatione mendaciis nostris capere molimur? Priscillianistarum est enim, sicut ipse monstrasti, ista sententia: cui comprobandae adhibent testimonia de Scripturis, exhortantes suos ad menti
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueniendos he̾ticos uult a nob̾ saltez
uoce nõ mẽte aut innũdã he̾sem p̃di¬
cari aut castani catholita blasphemãt.
qr et ipm̃ moitis imꝑtũ. cui deb omĩs
inferiore motus hoĩs obedire digno nõ
carebit oꝓꝓbrio. qñ fit qd̾ fieri nõ opor
bro ullo patit᷑.nisi qd̾ corde prius cõcipi¬
tur. uł pocius initus cogitando et con

Expanded text:
inueniendos haereticos uult a nobis saltem uoce, non mente aut inmundam haeresim praedicari aut castam catholicam blasphemari, quia et ipsum mentis imperium, cui debet omnis inferior motus hominis oboedire, digno non carebit obprobrio, quando fit, quod fieri non oportbro ullo paritur, nisi quod prius corde concipitur, uel potius intus
Abbreviated transcription (Latin):
etia ip̃i sathane ut disce̾nt nõ blasphe¬
mare. Mos conam᷑ hoiẽs eru̾e sachanet
ut discant ño ꝑ ignorancia s ꝑ sciãmt
blasphemare. Nobisq ipĩs magr̃is eoꝵ
hoc tã magnũ importamꝰ exitũ ut ꝓpt̾
heticos capiendos prius efficiam᷑ qd̾ c̾¬
tu est deiblasphematores quo possumͦ
ꝓpt̾ eos qd̾ inctu est libandos uerita¬
tis eius ẽẽ doctores / Cum g̾ blasphema¬
re deũ doceamꝰ nr̃os ut eos pustilli aus¬
te credãt suos uideamꝰ quid inali dicĩ
credamꝰ. Anathematizãt pristillianum

Expanded text:
nt non blasphemare, nos conamur homines eruere satanae, ut discant non per ignorantiam, sed per scientiam blasphemare, nobisque ipsis, magistris eorum, hoc tam magnum inportamus exitium, ut propter haereticos capiendos prius efficiamur, quod certum est, dei blasphematores, quo possimus propter eos, quod incertum est, liberandos ueritatis eius esse doctores? Cum igitur blasphemare deum doceamus nostros, ut eos Priscillianistae credant suos, uideamus, quid mali dicant credamus. anathematizant Priscillianum
Abbreviated transcription (Latin):
exploratore acced̾e̾ ad eũ quẽ pristissi¬
anistam ẽẽ p̃senserit et dictini epĩt
uł cogniti uitã uł in cogniti famã lau¬
dare mẽdacit᷑. Est hoc tollerabiliꝰ ad¬
huc quia ille putat᷑ fuisse catholicꝰ
atq ex illo errore correctus. Demde
pristillianũ hoc enĩ sequit̃ in arte m̃¬
ciendi uenablit̾ cõmemoraturꝰ hoĩe¬

Expanded text:
exploratorem accedere ad eum, quem Priscilliexploratorem accedere ad eum, quem Priscillianistam esse praesenserit, et Dictinii episcopi uel cogniti uitam uel incogniti famam laudare mendaciter; est hoc tolerabilius adhuc, quia ille putatur fuisse catholicus atque ex illo errore correctus. deinde Priscillianum — hoc enim sequitur in arte mentiendi — uenerabiliter commemoraturus e
Abbreviated transcription (Latin):
si pristillianistas nos eẽ mentim᷑. quia
eoꝵ tamꝙͣ nra sumꝰ dogmata laudatu¬
ri.quisꝗs ea credidi̾t aut cõfirmabit᷑
apud eos.aut tnͣfferet᷑ ad eos interi
statim. Quid aũt hora suꝑuentura pa¬
riat utrũ utrũ inde postea liben̾tur
uera dicẽtib nob̾. qui deceptib sũt
fallentib nob̾. et utrũ audire uelĩt
docente quẽ sic expti sũt mẽcientem
quis nouit. certũ quis hoc ẽẽ ignoret
incertũ. Ex quo colligit᷑ ꝑmicõsius au¬
te ut micius loquar picłosius mẽtiri.
cacholicos ut h̾e̾ticos capiãt qmͣ si mẽ¬
ciunt̾ h̾etici ut catholicos lateãt. Qm̃
quisꝗs credit catholicis mẽciendo tep̃¬
tantib. aut efficit᷑ aut cõfumat᷑ he¬
ticus. Quisꝗs aũt credit h̾ecicis mẽ¬
ciendo se se occultãtib nõ desinit ẽẽ
catholicus. Quodut fiat plamiꝰ aliqͣ
exempli gr̃a ꝓponamꝰ et ex eis potissi¬
mũ scriptis que michi legẽda misisti
ecce cõstituamꝰ ante ocłos callidum

Expanded text:
si Priscillianistas nos esse mentimur, quia eorum tamquam nostra sumus dogmata laudaturi, quisquis ea crediderit, ant confirmabitur apud eos aut transferetur ad eos interim statim. quid autem hora superuentura pariat, utrum inde postea liberentur uera dicentibus nobis, qui decepti sunt fallentibus nobis, et utrum audire uelint docentem, quem sic experti sunt mentientem, quis nouerit certum? quia hoc esse ignoret incertum? ex quo colligitur perniciosius aut, ut mitius loquar, periculosius mentiri catholicos, ut haereticos capiant, quam mentiuntur haeretici, ut catholicos lateant, quoniam quisquis credit catholicis mentiendo temptantibus, aut efficitur aut confirmatur haereticus, quisquis autem credit haereticis mentiendo sese occultantibus, non desinit esse catholicus. quod ut fiat planius, aliqua exempli gratia proponamus et ex eis potissimum scriptis, quae mihi legenda misisti. Ecce constituamus ante oculos callidum
Abbreviated transcription (Latin):
uera dicũt. ac ꝑ hoc ip̃i ne pristilliamste
ĩueniant᷑ loquũtur mẽdacit᷑ uera. Mos
aute ut eos inueĩamrꝰ nõ solũ medac¬
t̾ loquim᷑ ut ad illos ꝑtin̾e̾ credamur
s ecia falsa loquini que ad illoꝵ erro¬
rez ꝑtine̾ cognouimꝰ¶Itaq illi quãdo
nr̃i putari uolũt et falsu est ex ꝑte.
et ueꝵ est ex ꝑte qd dicũt falsũ est enĩ
eos nr̃os ẽẽ. ueꝵ est aute aiam ꝑtem

Expanded text:
uera dicunt. ac per hoc ipsi, ne Priscillianistae inueniantur, loquuntur mendaciter uera; nos autem, ut eos inueniamus, non solum mendaciter loquimur, ut ad illos pertinere credamur, sed etiam falsa loquimur, quae ad illorum errorem pertinere cognouimus. itaque illi quando nostri putari uolunt, et falsum est ex parte et uerum est ex parte, quod dicunt — falsum est enim eos nostros esse, uerum est aute
Abbreviated transcription (Latin):
docẽt quisqs̃ ei credidit᷑ putando iu̾ta¬
tem erit ꝑticeps ut erroris ita dãpna¬
coĩs illoꝵ. Sic fic ut cũ illi sua nephari¬
a dogmata fabulant᷑ in quib mortife¬
ro errore fallunt̃. tũt quisꝗs credidi̾t
pereat/Nos aute qñ catholica dognia¬
ta p̃dicamꝰ in quib rectã fide tenemꝰ
tũt si credidit inuẽiatur quicũq ꝑie¬

Expanded text:
docent, quisquis eis crediderit putando ueritadocent, quisquis eis crediderit putando ueritatem, erit particeps ut erroris ita damnationis illorum. sic fit, ut, cum illi sua nefaria dogmata fabulantur, in quibus mortifero errore falluntur, tunc quisquis crediderit, pereat, nos autem quando catholica dogmata praedicamus, in quibus rectam fidem tenemus, tunc si crediderit, inueniatur quicu
Abbreviated transcription (Latin):
dens. uide gͦ quale sit si adu̾sus doctrie¬
na xp̃i mentiti fuermiꝰ. qd̾ quisquis
credidit interibit ut inimicos eiusd̃
doctrine capiamꝰ quos ad uitate dũ
nos ab earecedimꝰ adducams. ħno u̾o̾
cũ mendaces menciẽdo capiniꝰ mẽdac¬
a peiora doceamꝰ. Aliud est enĩ qd̾ dñt
quãdo mẽciunt᷑. aliud qñ fallunt᷑. Na
cũ hesim sua docent. ea dicũt in quib
fallunt̃. Quãdo aute se dicũt sentire
qd̾ nõ senciũt. uł nõ sentire qd̾ senciũt
ea dicũt in quib mẽciunt᷑. qd̾ eis ꝗs¬
quis credit. et si eos nõ ĩueĩt ip̃e non
perit/a regula quippe catholica nõ re¬
cedit. qui he̾cicũ catholica dogmata
mẽdacit̾ ꝓfitente catholicũ credit.
ac ꝑ ħ nõ est ei ꝑnicõsum qr in homĩs
mente de qua latente nõ põt iudicare
nõ in dei fallit̃ fide quã deb insitam
custodire. Porro aute qñ h̾esmi suã ⁊¬

Expanded text:
dens. uide ergo, quale sit, si aduersus doctridens. uide ergo, quale sit, si aduersus doctrinam Christi mentiti fuerimus, quod quisquis crediderit interibit, ut inimicos eiusdem doctrinae capiamus, quos ad ueritatem, dum nos ab ea recedimus, adducamus, immo uero cum mendaces mentiendo capimus, mendacia peiora doceamus. aliud est enim quod dicunt, quando mentiuntur, aliud quando falluntur. nam cum haeresim suam docent, ea dicunt, in quibus falluntur; quando autem se dicunt sentire, quod non sentiunt, uel non sentire quod sentiunt, ea dicunt, in quibus mentiuntur. quod eis quisquis credit, etsi eos non inuenit, ipse non perit. a regula quippe catholica non recedit, qui haereticum catholica dogmata mendaciter profitentem catholicum credit. ac per hoc non est ei perniciosum, quia in hominis mente, de qua latente non potest iudicare, non in dei fallitur fide, quam debet insitam custodire. porro autem, quando haeresim suam
Abbreviated transcription (Latin):
impietas iusticia miquitas pccm̃ et rec¬
tu fcm̃ sanitas et ibecillitas. uita et
mors. ita int̾ se sũt ui̾tas mẽtatiũq cõ¬
traria Unde quãto amamꝰ ipañi tanto
illud otisse debemꝰ.¶ Ueꝵ tamẽ sũt que¬
da mendacia que crede̾ nchil obsit ꝙͣ¬
ne̾ falłe uoluisse mẽcienti sit noxium
nõ credenti ¶ tamꝙͣ si frat᷑ ille seruus
dei fronto nhiis que tibi indicauit
qd̃ ab sit aliqua mẽtiretur. sibi nocuis¬
set ꝓfecto nõ tibi. ꝙͣus tu omĩa credi¬
disses sine tua miquitate narranti. Om̃
sine illa ita gesta sit̃ siue nõita. nõ hñt
tñ aliquid ꝯd̾ siquis credidi̾t ita eẽ ges¬
tu. et ia si ita nõ sit gestũ. regła uita¬
tis̃ et doctrina salutis eterne uidetur
ẽẽ culpandus. Si autez hoc quisq mẽ¬
ciatur. qd̾ siquis credidi̾t aduersus t¬
doctrina xp̃i h̾e̾ticus erit. tanto est
nocẽcior mẽciens quãto miserior cre¬

Expanded text:
inpietas, iustitia et iniquitas, peccatum et recinpietas, iustitia et iniquitas, peccatum et recte factum, sanitas et inbecilitas, uita et mors, ita inter se sunt ueritas mendaciumque contraria. unde quanto amanus istam. tanto illud odisse debemus. uerumtamen sunt quaedam mendacia, quae credere nihil obsit, qunere fallere uoluisse mentienti sit noxium, non credenti. tamquam si frater ille seruus dei Fronto in his, quae tibi indicauit — quod absit — aliqua mentiretur, sibi nocuisset profecto, non tibi, quamuis tu omnia credidisses sine tua iniquitate narranti, quoniam siue illa ita gesta sint sine non ita, non habent tamen aliquid, quod si quis crediderit ita esse gestum, etiamsi non ita sit gestum, regula ueritatis et doctrina salutis aeternae iudicetur esse culpandus. si autem hoc quisque mentiatur, quod si quis crediderit aduersus doctrinam Christi haereticus erit, tanto est nocentior mentiens, quanto miserior cre
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilego occidẽte mipios et sacrileg¬
os inquirẽtẽ nõ miitarent᷑. nec si de
illo qual fuisset scriptura tacuisset. cũ
uõ scriptu sit eũ rtm̃ cor nõ huisse cũ
deo. quid ei ꝓfuit qd ꝓ nõ nulła obedi¬
ençia quaz de domo achab omĩo delẽ¬
da ꝓ cupiditate sue dnãcoĩs exhibuit
aliquãta mercedẽ tnͣsitoriã regni tẽ¬
palis accepit. ad sentẽcia pocus ue¬
ridicam mn artirũ defendenda tefrat̾
exhortor ut sis adu̾sus mẽdaces nõ mẽ¬
dacii doctor sed ui̾tatis assertor ¶Ma di¬
ligencius obsecro attende qd̾ dico ut
ut inuemias qua sit cauendũ quod ze¬
lo quidez laudabłi aduersus impios
ut possint cõprehendi et corrigiuł ui¬
tari S taniẽ ut caucuis docendũ pu¬
tatur. ¶ Mendacoꝵ gena młta sũt que
quid̾ẽ omĩa umu̾salit̾ odisse debemꝰ
Nullu est enĩ mẽdaciũ qd̾ nõ sit ꝯtͣnũ
iuitati.¶ Na sicut lux̃ tenebre pietas et

Expanded text:
sacrilego occidendos impios et sacrilegsacrilego occidendos impios et sacrilegos inquirentem non imitarentur, nec si de illo qualis fuisset eadem Scriptura tacuisset. Cum o scriptum sit eum rectum cor non habuisse cum deo, quid ei profuit, quod pro nonnulla oboedientia, quam de domo Achab omnino delenda pro cupiditate suae dominationis exhibuit, aliquantam mercedem transitoriam regni temporalis accepit? ad sententiam potius ueridicam martyrum defendendam te, frater, exhortor, ut sis aduersus mendaces non mendacii doctor, sed ueritatis assertor. nam diligentius. obsecro, adtende, quod dico, ut inuenias quam sit cauendum. quod zelo quidem laudabili aduersus inpios, ut possint conprehendi et corrigi uel uitari, sed tamen incautius docendum ptatur. Mendaciorum genera multa sunt, quae quidem omnia uniuersaliter odisse debemus. nullum est enim mendacium, quod non sit contrarium ueritati. nam sicut lux et tenebrae, pietas et
Abbreviated transcription (Latin):
tur in corde suo. S ipĩus ui̾tatis in¬
suꝑ ĩnuici. Si enĩ ihesu quẽ sibi int̾
ceto̾s ad exemplu menciẽdi prudẽ¬
t̾ uident᷑ intueri serus̃i bahalis se eẽ
mentitus est. ut seruos eius occide̾t.
occide̾n̾t xp̃ĩ et sacrificaret ydolis ne
int̾ficent᷑ homiẽs. si sacrificauit ille
bahali ut int̾ficet᷑ hoiẽs/ Quid eĩ eis
obeẽt scom egregu doctrinã mẽdaci¬
loquoꝵ si dyaboli cultu. mentirẽtur
in corꝑe. quãdo dei cultus seruabatur
in corde S nõ sic intlħeerũt apłm mr¬
tyres ueri martyres sã. uiderũt quip¬
pe tenuerũtq qd̾ dcm̃ est. Corde credit᷑
adiusticia ore cõfessio fit ad salute.
et in ore eorr nõ est ĩuentũ mẽdaciũ. ac
sic irrep̃hensibles abierũt ubi tẽptari
a mẽdacib ultĩus nõ cauebũt. quia m̃¬
daces amplius in suis celestib cetib
uł alienos uł ꝓximos nõ hẽbũt Illu
uo iehu mendacio impio et sacrificio

Expanded text:
itatis insuper inimici. si enim Iehu, quem sibi inter ceteros ad exemplum mentiendi prudenter uidentur intueri, seruum Bahalis se esse mentitus est, ut seruos eius occideret, occiderent Christi, et sacrificarent idolis, ne interficerentur homines, si sacrificauit ille Bahali, ut interficeret homines? quid enim eis obesset secundum egregiam doctrinam mendaciloquorum, si diaboli cultum mentirentur in corpore, quando dei cultus seruabatur in corde? sed non sic intellexerunt apostolum martyres ueri, martyres sancti. uiderunt quippe tenueruntque quod dictum est: corde creditur ad iustitiam, ore confessio fit ad salutem, et: in ore eorum non est inuentum en t U sic irreprehensibiles abierunt, ubi tentari a mendacibus ulterius non cavebunt; quia mendaces amplius in suis coelestibus coetibus vel alienos vel proximos non habebunt. Illum vero Jehu mendacio impio et sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hẽndus est nõ aliemis cũ quo id agẽ¬
d̾ est ne remaneat alienꝰ et si ꝓpt̾ id qͥd
nõd̾ est fi dei nr̃e sacranietu ꝑticeps
fcũs. aliqua illi occultanda sũt uera. nõ
tamẽ ideo dicenda sũt falsa Fuerunt
apłs xp̃m ãnũciasse nõ caste s ꝑ inuidi

Expanded text:
ergo habendus est, non alienus. cum quo id agendum est, ne remaneat alienus; et si propter id, quod nondum est, fidei nostrae sacramentique particeps factus, aliqua illi occultanda sunt uera, non tamen ideo dicenda sunt falsa. Fuerunt a
Abbreviated transcription (Latin):
niste faciũt cũ catholicã ui̾tate nõ ꝗ¬
dẽ credũt s tamĩe loquũtur ut nr̃i ẽẽ
credant. Loquũtur gͦ ui̾tate in ore su¬
o nõ in corde. ꝓptea distinguedi erant
ab illo de quo dcm̃ est qui loqui t̃ in̾ta¬
te in corde suo. hanc autẽ uitate ca¬
tholicus sicut in corde loquit̃ quiaita
credit ita et in ore deb ut ita p̃dicet.
Contͣ istam u̾o̾ necin corde nec i oret
hẽant falsitate ut et corde credat ad
iustĩam. et ore cõfessione faciat ad sa¬
lutez Na et in illo psalmo cũ dcm̃ eẽt
qui loquit̃ ueritatẽ in corde suo mox
ecia ħ addicũ est qui nõ egit dolũ in lĩ¬
gua sua. Et illd̾ qd̾ ait apłs. deponẽtes
mẽdaciũ loquimĩ uitate unꝰ quisq cu

Expanded text:
tholicam ueritatem non quidem credunt, sed tamen loquuntur, ut nostri esse credantur. loquuntur ergo ueritatem in ore suo, non in corde suo. propterea distinguendi erant ab illo, de quo dictum est: qui loquitur ueritatem in corde suo. hanc autem ueritatem catholicus sicut in corde loquitur, quia ita credit, ita et in ore debet, ut ita praedicet; contra istam uero nec in corde nec in ore habeat falsitatem, ut et corde credat ad iustitiam et ore confessionem faciat ad salutem. nam et in illo psalmo, cum dictum esset: qui loquitur ueritatem in corde suo, mox oc additum est: qui non egit dolum in lingua sua. Et illud, quod ait apostolus: deponentes mendacium loquimini ueritatem unusquisque cum
Abbreviated transcription (Latin):
Item qr stuprũ grauius est luxuria ꝙͣ
agit᷑ quid sit sit leuiꝰ siue grauius. S
que sĩt pccã uł nõ sit. Nemio enĩ dixit de¬
buisse pccãn ubi constat ẽẽ pccm̃/ Sed
debe̾ dicimꝰ. si ita uł ita pccm̃ est ignos¬
ci uł nõ ignosa. Ueꝵ est qd̾ fatendꝰ est
ita hũanos aiõs quedã cõpensatina pcca
ꝑturbãt ut eciã putent᷑ debe̾ laudari ac

Expanded text:
itemque stuprum grauius est luxuria quaagitur, quid sit leuius siue grauius, sed quae sint peccata uel non sint. nemo enim dixerit debuisse peccari, ubi constat esse peccatum; sed debere dicimus, si ita uel ita peccatum est, ignosci uel non ignosci. Verum, quod fatendum est, ita humanos animos quaedam conpensatiua peccata perturbant, ut etia
Abbreviated transcription (Latin):
mendaciũ. An qr nõ dcm̃ est ꝑdes õs
qui loquũtur om̃e mendaciũ uł qui
loquũtur qd̾cũq mẽdaciũ.id̾o putãt̾
est. locũ alicui relaxatũ eẽ mẽdacio ut
scilicet sit aliquod mẽdaciũ qd̾ qui lo¬
quũtur nõ eos deus ꝑdat. s eos omẽs
pdat qui loquũtur inustũ mẽdaciu
nõ qd̾tũq mẽdatii. Quia ĩuenit᷑ et
iustu. qd̾ utiq laudis deb ẽẽ nõ crimĩs.¬

Expanded text:
des omnes qui loquuntur omne mendacium, vel, qui loquuntur quodcumque mendacium; ideo putandum est locum alicui relaxatum esse mendacio: ut scilicet sit aliquod mendacium, quod qui loquuntur, non eos Deus perdat; sed eos omnes perdat qui loquuntur injustum mendacium, non quodcumque mendacium, quia invenitur et justum, quod utique laudis debet esse, non crimi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ad quos ueniũt hicmueniunt
et qd̾ est miserabiliꝰ ecia ip̃i u qͣi effcĩ¬
quẽ admodũ nob̾ credãt reꝑire nõ pñt.
Si enĩ suspicẽtur ecia ip̃a catholica t¬
dogniati nos mendacit̾ loqui. ut nes¬
tio quid aliud occultemꝰ quod ueꝵ
putamꝰ. certe talia suspicanci dicturꝰ
es. ħ tũt ideo feci ut caꝑem te/ S qͥd
respondeb̾ dicenti. Uñ igͥ scio utrũ eci¬
a nũc id facias ne capiaris ame. an
uo̾ cuiꝙͣ ꝑsuaderi põt hoiẽm nõ mẽti¬
rine capiat᷑ qui mentit᷑ ut capiat.
uides ne quo tendat ħmalũ ut scilz
nõ solu nos illis ip̃i q̃ nobis. S oĩs
fr̃ onuĩ frĩ nõ ĩmerito uideat᷑ ẽẽ suspͤ¬
tus. Atq ita dũ ꝑ mendaciũ tenditurs
ut doceat᷑ fides id agi potuuis ut nulliꝰ
hẽnda sit fides. Si enĩ et contͣ deũ lo¬
quim᷑ cũ mentim᷑. quid tantũ mali po¬
tĩt malo mẽdacio repiri. qd̾ tamꝙͣ sce

Expanded text:
ia et in nobis, ad quos ueniunt, hoc inueniunt. Et quod est miserabilius, etiam ipsi iam quasiquemadmodum nobis credant, reperire non possunt. si enim suspicentur etiam ipsa catholica dogmata nos mendaciter loqui, ut nescio quid aliud occultemus, quod uerum putamus, certe talia suspicanti dicturus es: hoc tunc ideo feci, ut caperem te. sed quid respondebis dicenti: unde igitur scio, utrum etiam nunc id facias, ne capiaris a me? an uero cuiquam persuaderi potest hominem non mentiri, ne capiatur qui mentitur, ut capiat? uidesne, quo tendat hoc malum? ut scilicet non solum nos illis ipsique nobis, sed omnis frater omni fratri non inmerito uideatur esse suspectus. atque ita, dum per mendacium tenditur, ut doceatur fides, id agitur potius, ut nulli habenda sit fides. si enim et contra deum loquimur, cum mentimur, quid tantum mali poterit in ullo mendacio reperiri, quod tamquam sc
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc gͦ ut eoꝵ mẽdaciũ deleatur siue
caueatur. dei autez ui̾tas angeat᷑. Qũo
igit᷑ mẽdacio mendacia rt̃e poto ꝑseq
an et latrocimo latrocima. et sacrilegio
sacrilegia. et adulteno sũt adulteria ꝑ¬
sequẽd a¶ Si aute u̾itas dei in meo mẽ¬
dacio hundauit. nũquid nã et nos dcũ¬
ri suuiꝰ faciamꝰ mala ut ueĩant hona.
Quod uides quẽadmod̾ detestat᷑ apłs.
Quid est enĩ aluid.mẽciam᷑ ut heticos
mẽdaces ad ui̾tate ad cucamyꝰ insi faci¬
anrꝰ mala ut uemãt hona. an aliquãdo
bonus est miẽdaciũ uł aliqñ mendaciu
nõ est malu. Cur gͦ scriptũ est. odisti
dñe omẽs qui oꝑant᷑ miquitater ꝑdes
omẽs qui loquũtur mẽdaciũ. Nõ enim
aliquos excepit aut indefinirte dixit.
ꝑdes loquẽtes mẽdaciũ. ut quosdã nõ
omẽs intlłigi sinẽt. s uiuu̾sale sinãm¬

Expanded text:
ad hoc ergo, ut eorum mendacium deleatur siue ad hoc ergo, ut eorum mendacium deleatur siue caueatur, dei autem ueritas augeatur. quomodo igitur mendacio mendacia recte potero persequi? an et latrocinio latrocinia et sasacrilegia et adulterio sunt adulteria persequenda? Si autem veritas Dei in meo mendatio habundavit, numquidnam et nos dicturi sumus: 'Faciamus mala, ut veniant bona?' Quod vides quemad est enim aliud, Mentiamur, ut haereticos mendaces ad veritatem adducamus; nisi, Faciamus mala, ut veniant bona? An aliquando bonum est mendacium, vel aliquando mendacium non est malum? Cur ergo scriptum est, Odisti, Domine omnes qui operantur iniquitatem; perdes omnes qui loquuntur mendacium ? Non enim aliquos excepit, aut indefinite dixit, Perdes loquentes mendacium; ut quosdam, non omnes intelligi sineret: sed universalem sen
Abbreviated transcription (Latin):
Ulta michi legenda mi sisti
b rescripta dũ p̃paro. et
aliis atq aliis magis ur¬
gentib occupacoĩb distrahor emensꝰ
est annus.atq in eas me detrusit an¬
gustias ut quomõcũq rescribem. ne
arridente ia tẽꝑe nauigandi ꝑ latorez
remeare cupiente duicius detmere.
Itaq omĩb que michi leonas dei fanu¬
lus abste attulit et moxut ea sup̃si et
postea cũ hec dictare ia uellez. euolu¬
tis atq plectis. et quãta potui cõsida̾¬
cõe ꝑpensis ualde su tuo delectatus e¬
loquio. et scãꝵ memoria scpͥturaꝵ in ge¬
niiq solercia et dolore quo negligẽtes
catholicos mordes. et zelo quo adu̾sus
eciaz latẽtes he̾ticos frendes¶ S nõ mi¬
chi ꝑsuadetur eos de latebris sius nrĩs
ẽẽ mendaciis eruendos. ut quid eĩ eos
tanta cura uestigare atq indagari cona¬
murnisi ut captos. in aꝑtũq ꝑductos
aut ecia ipõs ueͬtatẽ doceamꝰ aut c̾
ceuĩtate cõuictos noc̾e aliis nõ smamꝰ.

Expanded text:
ulta mihi legenda misisti, ibus rescripta dum praeparo et aliis atque aliis magis urgentibus occupationibus distrahor, emensus est annus atque in eas me detrusit angustias, ut quomodocumque rescriberem, ne arridente iam tempore nauigandi perlatorem remeare cupientem diutius detinerem. itaque omnibus, quae mihi Leonas dei famulus abs te adtulit, et mox ut ea sumpsi et postea cum haec dictare iam uellem euolutis atque perlectis et quanta potui consideratione perpensis ualde sum tuo delectatus eloquio et sanctarum memoria scripturarum ingeniique sollertia et dolore, quo neglegentes catholicos mordes, et zelo, quo aduersus etiam latentes haereticos frendes. sed non mihi persuadetur eos de latebris suis nostris esse mendaciis eruendos. ut quid enim eos tanta cura uestigare atque indagare conamur, nisi ut captos in apertumque productos aut etiam ipsos ueritatem doceamus aut certe ueritate conuictos nocere aliis non sinamus?
Abbreviated transcription (Latin):
S nũc adu̾te quã tollerabiliꝰ pristilli¬
aniste in nr̃a cõꝑacõe menciant᷑ quãto
se fallacit loqui sciũt. quos nr̃o mẽda¬
cio liban̾dos putamꝰ ab eis falsis ĩ qui¬
b errando fallunt᷑ / Pristilliamista dicit
standa blasphemia. Sequit̃ enĩ ut dei
natura captiuet᷑ decipiatur fallatur ꝯ¬
turbetur atq turpet̃ dãpnet᷑ ac cruci¬
etur. at si ħ et ille dicit qui de tanto
malo liberare cupit homiẽm ꝑ mẽda¬
ciũ. uideamꝰ quid sit int̾ utrũq blas¬
phemũ plurimũ inquis. Nar ħ pristil¬
liamsta dicit. ita ecia credẽs. catholi

Expanded text:
 nunc adverte quam tolerabilius Priscillianistae in nostra comparatione mentiantur, quando se fallaciter loqui sciunt, quos nostro mendacio liberandos putamus ab eis falsis in quibus errando falluntur. Priscillianista dicit standa blasphemia. Sequitur enim ut Dei natura captivetur, decipiatur, fallatur, conturbetur atque turpetur, damnetur atque crucietur. At si hoc et ille dicit, qui de tanto malo liberare cupit hominem per mendacium, videamus quid intersit inter utrumque blasphemum. Plurimum, inquis: nam hoc priscillianista
Abbreviated transcription (Latin):
lapides colũt. timeãt falsũ uira¬
re ꝑ lapides. Tu nõ times deuin
p̃sentẽ dnĩ uiuẽtẽ. deũ sciente
deũ manentẽ deũ ĩ cõtep̃torẽ uĩ¬
dicantẽ. Claudit ille templum
sup lapidẽ et abit in doniũ sua.
Ip̃e suꝑ deũ suũ clausit. et tamẽ
qñ ilłi dicitur. uira ꝑ iouẽ. p̾sẽtis

Expanded text:
lapides colunt, timeant falsum juralapides colunt, timeant falsum jurare per lapides: tu non times Deum praesentem, Deum viventem, Deum scientem, Deum manentem, Deum in contemptorem vindicantem? Claudit ille templum super lapidem, et it ad domum suam: ipse super deum suum clausit, et tamen quando illi dicitur, Jura per Jovem, praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
tacõ est. Sni aut sat eũ fecisse. no¬
uit fecisse uidit fecisse et cogit
uirare. homicida est. Ille enĩ suo
piurio se piurit. s iste manũ int̾¬
ficiẽtis et ĩpressit et presat. Cũ
nõ aliquis sceleratus fur audit.
iura si nõ sustulisti uira si nõ fe¬
cisti ab eo quinesat an fecit ille
au̾te te ab illo dissimula a nego¬
cio de quo loquebaris misce aliaᷤᷤ
fabulas. et ĩueĩes eũ milies iu¬
rantẽ qui semł uira uoluit. Istã
gͦ cõsuetudinẽ cotidianã crebrã
sme causa nullo excorquẽte. nul¬
lo de tuis u̾b̾ dubitãte iurãdi au̾¬
tite a nob̾ amputate a linguis
Quid est añ omĩa. pre ceti̾s cau¬
tus esto. Plus ad hoc intencus
esto ꝙͣ ad alia. Maior cõsuetu¬
do maiore intẽcõnem flagitat.
Nõ rei leus cõsuetudo. Si de t¬
manu aliquio faces facilius ma¬
nui tue impares ne facet. Si pe¬
dib aliquo eũdẽ eẽt pigriciare¬
tardante excitares te ut surges
et ires. Lingua facilitatẽ ht̃ mori

Expanded text:
tatio est. Si autem scit eum fecisse, novit fecisse, vidit fecisse, et cogit jurare, homicida est. Ille enim suo perjurio se perimit: sed iste manum interficientis et expressit et pressit. Cum vero aliquis sceleratus fur audit, Jura si non tulisti, jura si non fecisti, ab eo qui nescit an fecit: illeaverte te ab illo, dissimula a negotio de quo loquebaris; misce alias fabulas, et invenies eum millies jurantem, qui semel jurare noluit. Istam ergo consuetudinem quotidianam, crebram, sine causa, nullo extorquente, nullo de tuis verbis dubitante jurandi, avertite a vobis, amputate a linguis Quid est, Ante omnia? Prae caeteris cautus esto, plus ad hoc intentus esto, quam ad alia. Major consuetudo majorem intentionem flagitat, non rei levis consuetudo. Si de manu aliquid faceres, facilius manui tuae imperares ne faceret; si pedibus aliquo eundum esset, pigritia retardante excitares te ut surgeres, et ires. Lingua facilitatem habet mot
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ego illu scm̃ nõ puto. Scm̃
putas cui iuras. nõ enĩ qñ uiras
tibi iuras aut lapidi uiras. sed ꝓi¬
mio iuras. honũ uiras añ lapide
s nũquid nõ ance d̾m. Nõ te au¬
dit lapis loquẽt᷑e s puit te d̾s

Expanded text:
Sed ego illud sanctum non puto. Sanctum putat cui juras. Non enim quando juras, tibi juras, aut lapidi juras; sed proximo juras. Homini juras ante lapidem: sed numquid non ante Deum? Non te audit lapis loquentem: sed punit te Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ut succedãt nascencia morientib. S tam̃
ĩ ĩ ip̃a iam pena sue gu̾ositatis uindex aĩa
rõnał bestialem motũ in mẽbris sue car¬
nis erubuit ei que metissit putorẽ: nõ solũ
quia ħ ibi sẽtiebat uͥ nũꝙͣ aĩa tale aliquid
o transgͦssione ueniebat iͥ enĩ sensit qͣ pͥꝰ
grã uestiret᷑ qñ ĩ sua nuditate nichil inde

Expanded text:
ut succedant nascentia morientibus, sed tamen etiam in ipsa iam poena suae generositatis index anima rationalis bestialem motum in membris suae carnis erubuit eique incussit pudorem non solum, quia hoc ibi sentiebat, ubi numquam antea tale aliquid  transgressione ueniebat. ibi enim sensit, qua prius gratia uestiretur, quando in sua nuditate
Abbreviated transcription (Latin):
tur eẽ uent᷑um. N em̃ metuebant necũ totꝰ
dies ꝑ actis eẽt eos ille redarguendos p᷑ pͣdiẽ
sequerentur. quio multa dñ iam abire dispo¬
nerent. ecte subito ad huc eis illic positis uenit
Itẽ alius añ symphoniacũ saltabat uͥ erant
multa ꝑtola pp̃ quãtã paganoꝵ solẽpnitatẽ
cos emilatus scientib cutonstantib ⁊ sptanti¬
b. moris em̃ erat ut ante pͣudiũ ꝑactis
sacrificiis agitatis q phanaticis si qui ad olocẽ¬
tes post puͣdiũ uellent eo mort lut̾e mullus ꝓ¬

Expanded text:
tur, esse uenturum; neque enim metuebant, ne cum totus tur, esse uenturum; neque enim metuebant, ne cum totus dies peractus esset eos ille redarguendos postera die sequeretur. quid multa? dum iam abire disponerent, ecce, subito adhuc eis illic positis uenit. Item alius ante symphoniacum saltabat, ubi erant multa idola per quandam paganorum sollemnitatem, cios aemulatus scientibus circumstantibus et spectantibus. moris enim erat, ut ante prandium peractis sacrificiis agitatisque fanaticis, si qui adulescentes post prandium uellent eo more ludere, nullus p
Abbreviated transcription (Latin):
s tunt significat cũ ĩ spirant᷑ a demonstran¬
te spũ sui tormiẽti siũ aliquio aluid excorpre
oculto quotã ĩ stinctu ĩ gestas ẽt cogitacõnes
quas ꝓmũdo diuinarẽt nõ solũ aliud agen¬
tes sic̾ caytas pontifex ꝓphauit cũ eiꝰ intencõ
ñ heret uolũtatẽ ꝓpħandi. u̾m ⁊̃ id suscipien¬
tes ut diuinandi mͦ aliquio dicerent noui
mꝰ. Nã quitam iuuenes iocanto ut fallerent
uͥ ꝑ egͥni it̾ agebant mathematicos se ẽẽ si¬
xunt ignorantes oio utr̃ .xii. signa dic̾entur
qui cũ hospitensuũ nurari c̾n̾ent que dice
at ille attestãs ad oĩa nurabat᷑. postremo ab
eis defilũ salute quesuut ꝙ̃ diu ab sentẽ desi¬
t̾abat ⁊ ꝙ ĩ opinare tartaret nequid ei aci¬
diss sollicitꝰ erat. ⁊lr illi nõ curantes ꝙͥ poꝰt coꝵ
ab icessũ u̾i cognoscͥet᷑ dũ tñ in pͥsencia lecũ
hõmẽ reoterẽt mox ꝓfecturi respondeunt sal¬
nũ ac ꝓpinqͥntt̃. ⁊ co ip̃o die quo ħ loqueban¬

Expanded text:
 tunc significant, cum inspirantur a demonstrante spiritu siue dormienti siue aliquid aliud ex corpore, occulto quodam instinctu ingestas esse cogitationes, quas promendo diuinarent, non solum aliud agentes, sicut Caiphas pontifex prophetauit, cum eius intentio non haberet uoluntatem prophetandi, utes, ut divinandi modo aliquid dicerent, novimus. 46. Nam quidam juvenes jocando ut fallerent, ubi peregrini iter agebant, mathematicos se esse finxerunt, ignorantes omnino utrum duodecim signa dicerentur. Qui cum hospitem suum mirari cernerent quae diceAt ille attestans ad omnia mirabatur. Postremo ab eis de filii salute quaesivit, quem diu absentem desiderabat, et quod inopinate tardaret, ne quid ei accidisset sollicitus erat. At illi non curantes quid post eorum abscessum ueri cognosceretur, dum tamen in praesentia laetum hominem redderent, mox profecturi responderunt saluum ac propinquantem et eo ipso die, quo haec loqueban
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ aliqua ymagine suisili Nõ utiz si qnͣtũ m̃¬
te c̾m põt ab alio magis abalio iniͦ ip̃a c̾mi¬
f. di aũ aliqͥo corꝑalis ymagis cogitat᷑. non
ip̃a c̾nt᷑. ħ sũt tͥa gen̾a insionũ de qͥb ĩ sr̃iorib¬
atis qm̃ suscepta questio flagitat. ut de hiis
aliqnͣto ub̃uis disseramꝰ. debemꝰ ca c̾tis ⁊ ꝯgͥis.
lignare nom̃ĩb ne assidue cutũ loqñto mo¬
ras faciamꝰ. primũ gͦ appellemꝰ corꝑale qr ꝑ¬

Expanded text:
in aliqua imagine sui simili? non utique. sed quantum mente cerni potest, ab alio magis, ab alio minus ipsa cernitur; si autem aliquid corporalis imaginis cogitatur, non ipsa cernitur. Haec sunt tria gens insinuatis, quoniam suscepta quaestio flagitat ut de his aliquanto uberius disseramus, debemus ea certis et congruis signare nominibus, ne assidue circumloquendo moras faciamus. Primum ergo appellemus corporale,
Abbreviated transcription (Latin):
ne cura nelciant q̃ ĩusu emonis hñt uude ita
sĩt dicta. sͨ cũ aliquid mnusitatũ ĩ reb accid̾it
sũ corꝑalib causas rõnẽ ꝙ sollicite ĩ quirunt si
⁊ ubi reddi adoctorib flagitãt. Soleo ã cũ me
qͥs ĩtrogat u̾bi grã quid sit catꝰ ⁊ respondeo
pͣtens uł acutꝰ nei sufficit s ꝑgit querere unde
qr usitatũ nom̃ erat paciẽt᷑ eiꝰ originẽ nesacbat
Ꝙꝵ ã nouũ ĩ sonuit aurib parũ putat nosceqͥd
significando ualet. nͥ ĩ unte dicat᷑ exqͥrat. Quis¬
qͥs gͦ ex me querit unde nisa corꝑalib similiaĩ
extasi apparcant. queraro accidit aĩe. Uicissim¬

Expanded text:
ne cura nesciant, quae in usu sermonis habent, unde ita sint dicta: sic cum aliquid inusitatum in rebus acciderit siue csibi reddi a doctoribus flagitant. Soleo autem, cum me quisque interrogat, uerbi gratia, quid sit catus, et respondeo "prudens uel acutus", nec ei sufficit, sed pergit quaerere, unde quia usitatum nomen erat, patienter eius originem nesciebat; quod autem nouum insonuit auribus, parum putat nosse, quid significando ualet, nisi etiam unde dicatur exquirat. quisquis ergo ex me quaerit, unde uisa corporalibus similia in extasi adpareant
Abbreviated transcription (Latin):
foris sunt senciẽda ipĩus ĩ tencõnis nasa sopiut᷑
uł turbant᷑ uł int̾clidunt᷑ qͥb nicit᷑ aĩa inea
q̃ foris sunt intuenta uł senciẽda que uisuam̃
nõ amittit tanta exp̾ssione format sunilia ut
ymagies corꝑaliũ acorꝑalib discͥnere nõ ua¬
iens utr̃ milł anĩistis sit nesciat ⁊ cũscit longe
alio mͦ sciat. qmͣ dui ĩ cogitanto iͥ sant᷑ sine oc¬
cuert̃ siłitudines corpũ. Qui modꝰ nͥ ab exꝑ¬
tis capi utiz ñ pot̃. hunc .n. erat ꝙ me dormiẽt
ĩ sõpnis uidere sciebã nͨtam̃ illas corꝑaliũ reẽ
siulitudines quas uidebam sit ab ip̃is oꝵꝑaub¬

Expanded text:
sentienda, ipsius intentionis uasa sopiuntur uel turbantur uel intercluduntur, quibus nititur anima in ea, quae foris sunt, intuenda uel sentienda. quem nisum quoniam non amittit, tanta expressione format similia, ut imagines corporalium a corporalibus discernere non ualens, utrum in illis an in istis sit, nesciat et cum scit longe alio modo sciat, quam dum in cogitando uersantur siue occurrunt similitudines corporum: qui modus nisi ab expertis capi utcumque non potest. hinc enim erat, quod me dormiens in somnis uidere sciebam nec tamen illas corporalium rerum similitudines, quas uidebam, sic ab ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
magisnes pͥłentes uident᷑. sui ip̃a hoĩs m̃te
diumitꝰ ad uita sui aliquo int̾ ipã insa quid
nato ista uateur ꝑt eĩ sit raptꝰ id ignorare si
e iħ nõ ostentusꝰ porro aũ si ꝙ admodũ rap¬
tꝰ est esetsib ar ꝓris iit eet̃ inistis silitudim¬

Expanded text:
imagines praesentes uidentur siue ipsa hominis mente diuinitus adiuta siue aliquo inter ipsa uisa quid nato ista uideat; potest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si quemadmodum raptus est a sensibus corporis, ut esset in istis similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
nos cernente uł minꝰ eruoita ip̃a et̃ corpa ex¬
istimias senciat se nõ ea corpre s sp̃u mtere
longe fit tam̃ ab affectõne qua suo corprii
sentat. Unde se noyt ⁊ ceci ugilate cũ sitdi¬
nel corprũ cogitatas acorprib queiutere nõ
possũt c̾ta noticione disc̾nntt. Cũ aũt sano
corpre net cõpno sensib ꝯsopitis aliquo ocuss

Expanded text:
 etiam ipsa esse corpora existimans sentiat se non ea corpore, sed spiritu uidere, longe sit tamen ab effectione, qua suo corpori praesentatur: unde se norunt et caeci. uigilare, cum similitudines corporum cogitatas a corporibus, quae uidere non possunt, certa notione discernunt. Cum autem sano corpore nec somno sensibus consopit
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ corruptibile ħ ĩduet ĩ corruptõe. ⁊ mortale
ħ ĩ duet᷑ ĩ mortalitate. Omnia .n. euitencia eit̃
sine ulla falsitate sine ulla ignorancia suisor¬
dinib distͥbuta ⁊ corpralia ⁊ sp̃ualia ⁊ ĩtellectua¬
lia inatura integra ⁊bĩtate ꝑfectas osio qutẽ¬

Expanded text:
um corruptibile hoc induetur incorruptione et mortale hoc induetur inmortalitate. omnia enim euidentia erunt sine ulla falsitate, sine ulla ignorantia suis ordinibus distributa, et corporalia et spiritalia et intellectualia, in natura integra et beatitate perfecta. Scio qu
Abbreviated transcription (Latin):
Erat ã iste febͥens ⁊ tanꝙͣ ĩ frenesi istudice¬
bat ⁊ forte re uͥa frenecitus erat s pp̃ ista de¬
moniũ pati putabat᷑. Nullũ refeccõnis ci¬
bũ accipiebat asius. s asolo p̾sbr̃o. Resist¬
te respontebat nͨ tam̃ eidẽ saltẽ p̾sbr̃o illa
cessit m̃tis alienacõ. suĩ demoniũ nͥ cũ sanꝰ
eẽt afebͥb sĩc frenetici sauari solẽt nͨ aliqñ
postea tale aliquid passus ẽ. Noiimꝰ ĩsuie
dubitacõne frenetit fut᷑am mortẽ cuiꝰdani
femine p̾ dixisse. No sane specie diumandi
cã uidi effr̾i. hac cũ eiꝰ corꝑe transicrt cum
illa ĩ columis uiu̾et post pautos autem
dies repente defuncta ꝑ eũ locũ deta ẽ quail

Expanded text:
 iste febriens et tamquam in phrenesi ista dicebat. et forte reuera phreneticus erat, sed propter ista daemonium pati putabatur. nullum refectionis cibum accipiebat a suis, sed a solo illo presbytte respondebat. nec tamen eidem saltem presbytero illa cessit mentis alienatio siue daemonium, nisi cum sanus esset a febribus, sicut phrenetici sanari solent, nec aliquando postdubitatione phreneticum futuram mortem cuiusdam feminae praedixisse, non sane specie diuinandieam uidi efferri, hac cum eius corpore transierunt", cum illa incolumis uiueret; post paucos autem dies repente defuncta est et per eum l