comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisua munera ferant. tauri dep̃sso sulcis
ꝓ cotum diem arat᷑. gemiunt. cameli pt̃
subeundi oneris obsequia tondendos
se exibent ut arietes. qͦ uelut regi diũ¬
sa anunalia tͥbutum suum conferant.
pendantq uectigal annuum. equus
tanto se iactaus eqͥte. glomerat gressus
suꝑbos. atq ad dñi ascensum dorsa sinua¬
tus. herili terga substernit sedili. S ne
forte adhuc moueat. qd̾ noiussimꝰ homo
factus sit. itidem equus. nos doceat. ad c̃õ¬
temptionẽ ñ referendũ esse. s honorem.
Portat posteriore suũ. nec despicit. s refor¬
midat. & ꝑdiuersa eum suo circũfert labo¬
re. Uno mom̃to homo longinqua abit.
circum errat distantia. tum eqͥs singła¬
rib. tum quadrigis triumphalib. E qm̃
tͥumphales memoraui quadrigas. ne¬
cesse eꝰ. attexam his. currus helie qͥbus
Per aera uectus est. currus elephantoꝵ
quib homo uictor assistens. cum sit pꝰ¬
tremꝰ. pͥores regit. Sic qͦq gubernator

Expanded text:
ni sua munera ferant. Tauri depresso sulcis ni sua munera ferant. Tauri depresso sulcis per totum diem aratro gemunt. Cameli praeter subeundi oneris obsequia, tondendos se exhibent, ut arietes; quo velut regi diversa animalia tributum suum conferant, pendantque vectigal annuum. Equus tanto se jactans equite glomerat gressus superbos, atque ad domini ascensum dorsa sinuatus, herili terga substernit sedili. Sed ne forte adhuc moveat quod novissimus homo factus sit, idem equus nos doceat non ad contemptionem referendum esse, sed honorem. Portat posteriorem suum, nec despicit, sed reformidat, et per diversa eum suo circumfert labore. Uno momento homo longinqua obit, circumerrat distantia, tum equis singularibus, tum quadrigis triumphalibus. 18. Et quoniam triumphales memoravi quadrigas, necesse est attexam iis currus Eliae, quibus per aera vectus est ; elephantorum, quibus homo victor assistens, cum sit postremus, priores regit. Sic quoque gubernator
Abbreviated transcription (Latin):
ua subigit. & separata : distantia ui¬
det. & ualidiora uirib animalia subi.¬
cit. tanta cet̾is uen̾ationẽ sui iifudit
ut certatim qͣsi regi obediant. uoci eus
obsecundent. et eum sint irra cionabilia.
rationeni agnoscant. Et discipline eam
inpͥmat. quam natura ñ tͥbuit. Deniq
mansuescunt. Sepe suspendeĩt morsus
suos. reuocante sono uocis hiunane. Hi¬
demꝰ ui norio canum cdente. lepores sine
uuluere capi. leones qͦ: ipsos si uox hõis
resultau̾it. p̃dam dimittẽ. pardos atq
ursos incitari. ac reuocari. uocari uocib
equos. plau su hominũ fremere. silentio
molliri. eursu deniq sepe sine uerbere p̃te¬
reunt ũberatos. ita uehem̃tiꝰ illos ꝯcitat
lingue flagellũ. Quid uͦ de muneribus
loquar: Nu trit aries uellera. ut place¬
at homini. atq in fluuio m̾satur ut ni¬
torem augeat. Oues qͦq meliora pabula
legunt. ut suauiore succo lactis fȩta ilisten¬
dant ub̾a. subeunt partꝰ dolores. ut homi¬

Expanded text:
separata et distantia videt, et validiora viribus animalia subjicit, tantam caeteris venerationem sui infudit; ut certatim quasi regi obediant, voci ejus obsecundent. Et cum sint irrationabilia, rationem agnoscant et disciplinam eam imprimant, quam natura non tribuit. Denique rio 975 mansuescunt. Saepe suspenderunt morsus suos, revocante sono vocis humanae. Videmus innoxio canum dente lepores sine vulnere capi, leones quoque ipsos, si vox hominis resultaverit, praedam dimittere: pardos atque ursos incitari ac revocari vocibus: equos plausu hominum fremere, silentio mollire cursum, denique saepe sine verbere praetereunt verberatos, ita vehementius illos incitat linguae flagellum. 17. Quid vero de muneribus loquar? Nutrit aries vellera, ut placeat homini: atque in fluvio mersatur, ut nitorem augeat. Oves quoque meliora pabula legunt, ut suaviore succo lactis feta distendant ubera: subeunt partus dolores, ut homi
Abbreviated transcription (Latin):
eo stellarũ fulgor irradiet. in qũe maxi¬
me gub̾natores quasi duc̃e feruntur in-¬
tendere. Descendit hec de cȩlo. interras
ỹrogatiua. Nam ut transeam septifor¬
mem capitis nr̃i gr̃am. in oculis duobus.
aurib ⁊ narib binis. ore qͦq ꝑ qͦd mag¬
nam suauitatẽ ꝑcipimꝰ: qͣntum istud
mi racłi. qd septimo mense in plerisq ori¬
go legitima format᷑. & qui fuerit editus
uitalis gen̾ationis curricula sortitur.
Octauo autẽ mense int̾dicta nat᷑ali lege
uariendi cernimꝰ temꝑa: ac si forte letał
necessitas partus claustra laxau̾it. ꝑicłm
parit̾ generantis ꝓperet᷑ & pignoris. S
tamen ipse septimanꝰ ⁊ si bene nascatur.
ad labores nascitur. Qui autẽ octauo
die regen̾ationis sortit᷑ mist̾ia. consecͣ¬
tur ꝑ grãm: ⁊ad adhereditatẽ regni

Expanded text:
eo fulgor stellarum irradiet, in quem maxieo fulgor stellarum irradiet, in quem maxime gubernatores, quasi ducem feruntur intendere. 4. Descendit haec de coelo in terras praerogativa: nam ut transeam septiformem capitis nostri gratiam, in oculis duobus, auribus et naribus binis, ore quoque per quod magnam suavitatem percipimus; quantum istud miraculi, quod septimo mense in plerisque origo legitima formatur, et qui fuerit editus, vitalis generationis curricula sortitur? Octavo autem mense interdicta naturali lege pariendi cernimus tempora, ac si forte lethalis necessitas partus claustra laxaverit, periculum pariter generantis properetur et pignoris. 3. Sed tamen ille septimanus, etsi bene nascatur, ad labores nascitur: qui autem octavo die regenerationis sortitur mysteria, consecratur per gratiam, et ad haereditatem regni
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ut pͥmo celum facet. qd e. pulcherrinu.
oportet ut eo pͥmũ oculos erigamꝰ. illo
nob̾ tendendum esse. arbicrem. illã sedẽ
t̾renis om̃ib p̃feren dã putemꝰ. Sex itaq
dieb mundum creauit. septimo die reqͥ¬
euit ab oꝑib suis. Bonꝰ septimꝰ nun̾ius.
quem non pitagorico ⁊ cet̾orum philoso¬
phorum more tractamꝰ: s sccd̾m formã et
oiuisi ones gr̃e spũalis. Septẽ enĩ uirtu¬
ces pͥncipales sc̃i sp̃e ppħa isayas cõplerꝰ ẽ.
uen̾abilis cͥnicas. sine tempore. sine ordi¬
ne. auctor num̾i. ñ sub num̃i lege deruncta
Itaꝙ sic̃ add et̾nȩ tͥnicatis grãm. çelum.
terra. maria. formata. sicut sol. luna et stelle:
ita etiam ad illum septenariũ urtutum
spiritualium circuitum. atq orbem oꝑati¬
onis diuiiȩ uigore p̃stantẽ. septenarium
qͦddam ministerium. planetarũ creatum
aduertimꝰ. qͦ hic mundus illuminatur.
quarũ concurrere fertur militia ad earũ
numerum. quas in enarrabiles ferunt stel:

Expanded text:
ni, ut primo coelum faceret, quod est pulcherrimum; oportet ut eo primum oculos erigamus, illo nobis contendendum esse arbitremur, illam sedem terrenis omnibus praeferendam putemus. 3. Sex itaque diebus mundum creavit, septimo die requievit ab operibus suis . Bonus septimus numerus, quem non Pythagorico et caeterorum philosophorum more tractamus, sed secundum formam, et divisiones gratiae spiritalis; septem enim virtutes principales sancti Spivenerabilis Trinitas, sine tempore, sine ordine, auctor numeri, non sub numeri lege devincta. Itaque sicut ad aeternae Trinitatis gratiam coelum, terra, maria formata, sicut sol, luna et stellae: ita etiam ad illum septenarium virtutum spiritalium circuitum atque orbem operationis divinae vigore praestantem, septenarium quoddam ministerium planetarum creatum advertimus, quo hic mundus illuminatur. Quarum concurrere fertur militia ad earum numerum, quas inerrabiles ferunt stella
Abbreviated transcription (Latin):
latentia. penetrat occulta maris. atq
omĩum diffusa t̾rarum. latibula utͥusq
scrutatur nate. ad similitudinẽ dei sũmi.
quam unitat᷑ & sequit᷑. cuiꝰ iago ꝓexigu¬
is portionib in singulis figurat᷑. eleuans qͦ
se in aerem. et eiꝰ nebulosa p̃tergredieus.
ad çęli alta se dirigit studio cognitiõis.
et ardore sapientie. ubi paulisꝑ stupe¬
factus admiratione stellarum celestium.
ce luminum clelectatus claritate. ꝓsyitiers
desuꝑ mancdana ista. conferens qͦq se ad
sine errore qͦ magis. omĩa obeunt. intexere
atq oberrare uitleantur. maiore se cupidi¬
tate attollit. ad ipsum gremium patͥs. in qͦ
est unigenitꝰ d̃i filiꝰ. enarrans secreta dei.
et facie ad faciem postea reuelancda. nunc
cam̃ qͥb dignatur ex parte demonstrat.
atq in eniginate. sunulq de sp̃u &e uultu
suo. splendorem lumims. more dorrentis
effundit: ut eo illuminatꝰ dicat: & erat

Expanded text:
latentia, penetrat occulta maris atque latentia, penetrat occulta maris atque omnium diffusa terrarum latibula, utriusque scrutator naturae, ad similitudinem Dei summi quem imitatur et sequitur, cujus imago pro exiguis portionibus in singulis figuratur; elevans quoque se in aerem et ejus nubilosa praetergrediens, ad coeli alta se dirigit studio cognitionis, et ardore sapientiae; ubi paulisper stupefactus admiratione stellarum coelestium, et luminum delectatus claritate, prospiciens desuper mundana ista, conferens quoque se ad sine errore quo magis omnia obeant, intexere atque oberrare videantur; majore se cupiditate attollit ad ipsum gremium Patris, in quo est unigenitus Dei Filius enarrans secreta Dei, et facie ad faciem postea relevanda . Nunc tamen quibus dignatur, ex parte demonstrat, atque in aenigmate simulque de Spiritu et vultu suo splendorem luminis, more torrentis effundit; ut eo illuminatus dicat: Et erat
Abbreviated transcription (Latin):
ii ẽ. iumentũ estimatus sum apudte. Et
quȩ tam̃ comparatio. eum ille ꝑeuntes re¬
demerit. nos immolemꝰ. ille seruos ad lib̾¬
mente sublimis. ut om̃i esset creat᷑e mira¬
culo in quo aasimilitudine eam aci. noys
esset inusibilis. humana spetie amictus.
hic ẽ. nosꝰ animȩ ugor. pͥncipatum aĩe
et corporis. sibi qͣsi rector uendieans. Qm
etiam si non uident animalia cȩtera. taĩn
reformidant. sicut nos dm̃. que non iude¬
et si militu dinem sicut scͥptum est. p̃sumamꝰ
dicere. cum ille se fundat maięstatis suȩ ple¬
nitu ddine. et uideat omĩa. cȩlum. aerxm. t̾ras.
mare. complectẽs uinuersa. et penetrans
Per singła. ut eum nich p̾tereat. et nehil
sit. qđ non consistat in eo. atq ex ipso pen¬
deat. & ipsiꝰ plenũ sit. si c̃ ipse ait. eelum et
terram ego compleo. ficit dñs: ita noys
hominis uidet omĩa. et non uidetur. ha¬
bens sui inuisibilem substantiam. disci¬
plinis et consiliis. ac sensib comp̃henddit

Expanded text:
id est, jumentum aestimatus sum apud te . Et quae tamen comparatio, cum ille pereuntes redemerit, nos immolemus? ille servos ad libemo, specie gratus, mente sublimis; ut omni esset creaturae miraculo. In quo ad similitudinem aeterni Dei νοῦς esset invisibilis, humana specie amictus. Hic est νοῦς animae vigor, principatum animae et corporis sibi quasi rector vindicans. Quem etiamsi non vident animalia caetera, tamen reformidant; sicut nos Deum, quem non videet similitudinem, sicut scriptum est , praesumamus dicere, cum ille se fundat majestatis suae plenitudine, et videat omnia, coelum, aerem, terram, mare, complectens universa et penetrans per singula; ut eum nihil praetereat, et nihil sit quod non consistat in eo, atque ex ipso pendeat, et ipsius plenum sit, sicut ipse ait: Coelum et terram ego compleo, dicit Dominus , ita νοῦς hominis videt omnia et non videtur, habens sui invisibilem substantiam, disciplinis et consiliis ac sensibus comprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
osculo. donatũ munere admirabili. susce¬
pit conuiuio. Horum te unuitatorem p̾bu̾sti
pietate patͥa. qua prarime ad dm̃ aeced mꝰ.
Et ideo ego proiite filiam nr̃am acdhortatus
sum. ut etiam hiemali temꝑe iuȩ laborem exci¬
peret. com modiꝰ hib̾natura ñ solum in hospi¬
cio. s etiam in affectu paterno. eum iam sue¬
cesserit in dignatiom gr̃a: qͣndoqui dem
ut plene te afl similitudine atq unitatio¬
nem scõrum referies. eos accusasti. qͥ com

Expanded text:
osculo, donatum munere, admirabili susceosculo, donatum munere, admirabili suscepit convivio . 10. Horum te imitatorem praebuisti pietate patria, qua proxime ad Deum accedimus; et ideo ego prompte filiam nostram adhortatus sum, ut etiam hiemali tempore viae laborem exciperet, commodius hibernatura non solum in hospitio, sed etiam in affectu paterno, cum jam successerit indignationi gratia: quandoquidem ut plene te ad similitudinem atque imitationem sanctorum referres, eos accusavisti, qui com
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾̃ germani sui essent. c ipse esset ioseph.
quem uen dictissene. nec se memorẽ esse
suȩ inuiriȩ. et ñ fr̾nȩ uenditionis a cerbi¬
tatem fraternȩ excusare. atq id qͦd poss
arguere. ad altiores causas referre. eo
qͦd ita oportuisset fieri. ꝑcurante deo
ut tͣnsiret in egiptum. qͥ gentem suam
frugis externȩ egentem pasceret. ut sten¬
licatis tempore alendis patͥ & filiis subsidi¬
o foret. Quid autẽ de sc̃o dauid loqͣr. qui
de generem filium. et frat̾nũ oblitum
sangiẽ ad uuꝰ mulieris peticionem. pa¬
ternis iuscerib mendem emollitus. domo
recepit: Ipse eñĩ ewangelicꝰ pater ado¬
lescentiorẽ filium qui ꝓdegerat omẽm
substantiam aꝑatre aceeptam iuuendo
luxuriose. regredientẽ.: umꝰ sermonis t̃n in¬
flexus humitate. qͦd in patre peccasse se
facebat᷑. occursu pio fouit. supͣ collum
eiꝰ cecidit. pͥmã illã stolam. amulum. et
calciam̃ta. deferri iussit. atꝙ honoratũ

Expanded text:
quod germani sui essent, et ipse esset Joseph, quod germani sui essent, et ipse esset Joseph, quem vendidissent: nec se memorem suae esse injuriae, et fraternae venditionis acerbitatem fraterne excusare, atque id quod posset arguere, ad altiores causas referre; eo quod ita oportuisset fieri, procurante Deo; ut 1105 transiret in Aegyptum, qui gentem suam frugis externae egentem pasceret, ut sterilitatis tempore alendis patri et filiis subsidio foret. 8. Quid autem de sancto David loquar, qui degenerem filium, et fraterno oblitum sanguine, ad unius mulieris petitionem paternis visceribus mentem emollitus domo recepit ? 9. Ipse ille Evangelicus pater adolescentiorem filium, qui prodegerat omnem substantiam a patre acceptam vivendo luxuriose, regredientem tamen unius sermonis inflexus humilitate, quod in patrem peccasse se fatebatur, occursu pio fovit, supra collum ejus cecidit, primam illi stolam, annulum et calceamenta deferri jussit; atque honoratum
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ qͦd boni parentes. ut eito ignoscẽs. seo
obsecratus. Nam anteꝙͣ rogareris. non
erat ignoscere. s factum ꝓbare. Deuide
diutius differre. ueniã. et tͥacerbum. et
illis inutile. Neꝙ enĩ pat̾na iuscera di¬
utius tolerare possent. Simmȩ deuotici¬
nis ꝓposico. abra ham filiũ suũ scđm ora¬
eulum dei offerebat. in holo caustũ.⁊ qͣsi ex¬
ors nat᷑r exerebat glailium. ne mora sacͥ¬
ficium decoloraret. Tam̃ ubi abstinere
a filio iussus ẽ gladium libent̃ recondie.
et qui immolare uingeni tum fidei intentiõe
ꝓperabat. maiore pietatis studio festina¬
uit ouem subrogare sacrificio. loseph
qͦq ut frẽm uniorẽ teneret. simulabat
ira cundiam fr̃ib et compositam furti
fraudem: indignatꝰ tam cum aduolu̾et᷑
genua eiꝰ unꝰ ex fr̃ibus. iudas. flerent alii.
fr̃no uictus et compassus affectu. diutiꝰ
tenere non potuit simulatioñe seuerita¬
tis. remotisq arbitris. aperuit fr̃ibus

Expanded text:
igitur quod boni parentes, ut cito ignosceres, sed igitur quod boni parentes, ut cito ignosceres, sed obsecratus; nam antequam rogareris, non erat ignoscere, sed factum probare. Deinde diutius differre veniam, et tibi acerbum, et illis inutile; neque enim paterna viscera diutius tolerare possent. 5 et 6. Summae devotionis proposito Abraham filium suum secundum oraculum Dei offerebat in holocaustum; et quasi exsors naturae, exerebat gladium, ne mora sacrificium decoloraret; tamen ubi abstinere a filio jussus est, gladium libenter recondit: et qui immolare unigenitum, fidei intentione properabat, majore pietatis studio festinavit ovem subrogare sacrificio . 7. Joseph quoque , ut fratrem juniorem teneret, simulabat iracundiam fratribus, et compositam furti fraudem; indignatus tamen, cum advolveretur ad genua ejus unus ex fratribus Judas, flerent alii, fraterno victus et compassus affectu, diutius tenere non potuit simulationem severitatis: remotisque arbitris, aperuit fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
uł copula. dedecores ẽẽ. nr̃o errori asseͥbit᷑.
fu̾it gͦ qͦd suecenseres filio. s fuit etiam
qͦd remitteres. qͥa sͥ uxorem elegit. Adqͥ¬
sisti filiã sine electionis pericho. si bonam
duxerit. tͥ acqͥsiuit grãm. si errauit. reci¬
piendo meliores facies: refutando dct̾io¬
res. Maturiore qͥdem confilio puella
filio apatre traditur. s maiore obseqͥuii
ꝓposito a filio ad patre ducitur. & aiuro
lecta in gredit᷑ soceri domũ. dum metuit
et filiꝰ displic̾e uidicium suum. & nurus
minist̾ium. Illã pat̾nȩ electionis p̾roga¬
tiua attollit. atq erigie. istam offensi¬
onis humiliat metus. inclinat uere cun¬
dia. Non habebit filiꝰ qͦd in uxorem refe-¬
rat. qͣsi exors culpȩ. si qͥd fortasse offensũ
sit. qd̾ habeat usus: immo ampliꝰ elabora¬
rabit. ut in utroq simũ possit ꝓbari. et in
uxore indicium. et in se obseqͥum. fecisti

Expanded text:
vel copula dedecores esse nostro errori ascribitur. vel copula dedecores esse nostro errori ascribitur. Fuit ergo quod succenseres filio, sed fuit 1104 etiam quod remitteres; quia sibi uxorem elegit. Acquisisti filiam sine electionis periculo. Si bonam duxit, tibi acquisivit gratiam: si erravit, recipiendo meliores facies, refutando deteriores. 3. Maturiore quidem consilio puella filio a patre traditur: sed majore obsequii proposito a filio ad patrem ducitur, et a viro lecta ingreditur soceri domum; dum metuit et filius displicere judicium suum, et nurus ministerium. Illam paternae electionis praerogativa attollit atque erigit; istam offensionis humiliat metus, inclinat verecundia. Non habebit filius, quod in uxorem referat, quasi exsors culpae, si quid fortasse offensum sit, quod habet usus; immo amplius elaborabit, ut in utroque suum possit probari, et in uxore judicium, et in se obsequium. 4. Fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
gatu. qͥ ate in consulco uroĩe
acceꝑat. piet̾ati magis tͥbuo.
qͣm nr̃o amori. Plus e̾. erũ ꝑietatẽ ipsã
de te impetrauisse. ꝙͣ cuiꝰce pecitionem.
Certe sacerdos t̃c magis impetrat. cum
uirtus p̃ualet. Sacerdotis enĩ petitio.
doctrina pietatis est. Impetrauit enĩ
natura. impetrauit filiꝰ. eo pleniꝰ. quia
postulati contemꝑlatio. temꝑalis solet
esse. Hirtutis autẽ diuturnꝰ habitꝰ. et
uigis ammorũ inductio. Pulchre itaq
gestum. ut te pacr̃e recognosceres. simł
qͥa iusta indignatio fuit. Malo enim
culpam faceri. ut plus laudet᷑ pat̾na
indulgentia. S ipsa pat̾na offensio fu¬
it. qm̃ uenturã in locum filiȩ. cuo debu¬
isti elig̾e iudicio. cui fieres pat̾. Namq
aut nata filios suscipimꝰ. aut electione¬
In natura causa est. in electiõe iudicium.
libus filiis. qͥa genitales filios esse degen̾es
asi nat᷑am refertur. ascitos uł adoptatione

Expanded text:
gatu, quia te inconsulto, uxorem gatu, quia te inconsulto, uxorem acceperat, pietati magis tribuo, quam nostro amori; plus est enim pietatem ipsam de te impetravisse, quam cujusque petitionem. Certe sacerdos tunc magis impetrat, cum virtus praevalet; sacerdotis enim petitio doctrina pietatis est. Impetravit igitur natura, impetravit filius eo plenius, quia postulati contemplatio temporalis solet esse: virtutis autem diuturnus habitus, et jugis animorum inductio. 2. Pulchre itaque gestum, ut te patrem recognosceres: simul quia justa indignatio fuit; malo enim culpam fateri, ut plus laudetur paterna indulgentia: sed et ipsa paterna offensio fuit, quoniam venturam in locum filiae tuo debuisti eligere judicio, cui fieres pater. Namque aut natura filios suscipimus, aut electionein natura casus est, in electione judicium: libus filiis; quia genitales filios esse degeneres, ad naturam refertur; adscitos vel adoptione
Abbreviated transcription (Latin):
ut opus suũ. neq ut bonꝰ parens. atq au¬
ctor deserebat: Deniq eousq creatum
fout. ut ab dicatũ redim̾et. eliminatum
reciperet. mortuũ passione filii sui unige¬
niti resuscrcarer. Est gͦ hominis auctor is.
et diligit opussuumn oꝑator bonus. nec
relinqͥt bonus pat̾. quẽ etiam sicut diues
pater familias censu ꝓpͥe hereditatis rede¬
mit. E aueamꝰ gͦ ne hominẽ istum ⁊d est no¬
yti. mulier illa ia est passio sensuum nr̃orum
delectatione & ipsa decepła. atq illusa.
effemunet. & cireum scriptũ in leges suas
et sententiam tͣhat. fugiamꝰ delectatiõẽ
sic̃ serpentẽ. Multas artes habet: se max¬
ime in homine. Nam alia aminantia ei¬
bi auiditate capiunt᷑. homo qͣnto plures
sensus oculorũ auriumq habet. tanco ma¬
iora ꝑicłã. Uale &e nos ddilige ut facis.
qͥa nos ce diligimꝰ. Contuli. ¶ ambrosiꝰ
SISINNIO.XXXUI.
uod filio nr̃o remisisti meo ro¬

Expanded text:
ut opus suum, neque ut bonus parens atque auut opus suum, neque ut bonus parens atque auctor deserebat! Denique eo usque creatum fovit, 984 ut abdicatum redimeret, eliminatum reciperet, mortuum passione Filii sui unigeniti resuscitaret. Est ergo hominis auctor Deus, et diligit opus suum operator bonus, nec derelinquit bonus Pater, quem etiam, sicut dives paterfamilias, censu propriae haereditatis redemit. 17. Caveamus ergo ne hominem istum, id est, νοῦν, mulier illa, id est, passio sensuum nostrorum delectatione et ipsa decepta atque illusa effeminet, et circumscriptum in leges suas et sententiam trahat. Fugiamus delectationem sicut serpentem: multas artes habet, et maxime in homine. Nam alia animantia cibi aviditate capiuntur? homo quanto plures sensus oculorum auriumque habet, tanto majora pericula. Vale, et nos dilige, ut facis; quia nos te diligimus. EPISISINNIO. 1. Quod filio nostro remisisti meo ro
Abbreviated transcription (Latin):
ne quiorẽ attigit: Nam si ꝑ eas speties
minuitur nat᷑a quȩ ñ sunt. eulpe capa¬
ces. qͥntomagis per animos atq arcus
labe pollutos scelerum. iurtus eiꝰ hebe¬
tatur. Unde qͥa exereuerat malitia abo¬
lita innocentia fuerat. non erat qͥ face̾̃t
boni tatẽ. non erat usq acl unũ. uenit ih̾s
qui reformaret nate grãm. unmo au gẽt.
ut ubi suꝑhabundauit peccatum. ha¬
bundaret gr̃a. Ergo liquet qͥa auctor ho
qui mundum oꝑatus e. & unum. ñ multos
di: eui totus mundus patͥa foret. Nã si ho¬
die qͦcumq accesserit sapiens. ubiq ciuĩ
est. ubiq sua intelligit. nusꝙͣ se ꝑegͥnũ.
nusꝗ se hospitem udicat. quantomagis
ille pͥmꝰ homo totiꝰ erat mundi incola. et
recens. confabulator assidiuis. cius sc̃or.
conplantat᷑ urtutib. p̃positꝰ om̃ib t̾remꝰ.
animantib marinis. uolatilib. totũ mũ dũ
suã possessioñe putabat. qͣm añs tuebat᷑

Expanded text:
nequiorem attigit! 15. Nam si per eas species nequiorem attigit! 15. Nam si per eas species minuitur natura, quae non sunt culpae capaces; quanto magis per animos atque artus labe pollutos scelerum virtus ejus hebetatur! Unde quia excreverat malitia, abolita innocentia fuerat, non erat qui faceret bonitatem, non erat usque ad unum : venit Dominus, qui reformaret naturae gratiam, immo augeret; ut ubi superabundavit peccatum, superabundaret gratia. Ergo liquet et quia auctor homed unus qui mundum operatus est; et unum, non multos torem mundi, cui totus mundus patria foret. Nam si hodie quocumque accesserit sapiens, ubique civis est, ubique sua intelligit, nusquam se peregrinum, nusquam hospitem judicat; quanto magis ille primus homo totius erat mundi incola, et, recens, confabulator assiduus, civis sanctorum, complantatus virtutibus, praepositus omnibus terrenis animantibus, marinis, volatilibus, totum mundum suam possessionem putabat: quem Dominus tuebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
formata et ereata. recenti fuerat exortu.
nondum ea parricidali cet̾orumq concreta
sangiune. flagitiis & ddedecore polluta. ñ¬
dum carne nr̃a dampnata maledicto ob¬
norie hereditatis. qͥnto faciliꝰ postea lubri¬
ca ad peccandum uia. maiꝰ adduxerit hu¬
mano generi p̾cipitiũ. cum det̾ior colera¬
biliori ꝑ ui ces generationis successerit:
Et enĩ si magnetis lapis tantam nature
ium habet. ut ferrum ad se trahat. et trans¬
fundat se in illiꝰ speciem. ita ut plerisq ex¬
periri uolentib cũ plures anulos ferreos ad
eum lapidem acd mouerint om̃s pari teneat
modo. deinde si ei anulo cui adheserit lapis
alium admoueas anulum. ⁊ rursus ꝑordinẽ
suigłis substituas. licet in om̃s penetret
per or dinem ex illo lapide ius nature.
camen pͥores nexu uehem̃tiore constrin¬
git. postenores remissiore. quanto magis
humani gen̾is conditio. atq natura. ex
puriore statu in det̾iorem lapsa est. qͣnlo

Expanded text:
formata et creata recenti fuerat exortu, formata et creata recenti fuerat exortu, nondum ea parricidali caediumque concreta sanguine, flagitiis et dedecore polluta, nondum carne nostra damnata maledicto obnoxiae haereditatis; quanto facilius postea lubrica ad peccandum via majus advexit humano generi praecipitium, cum deterior tolerabiliori per vices generationis successerit? 14. Etenim si magnetis lapis tantam naturae vim habet, ut ferrum ad se trahat, et transfundat se in illius speciem, ita ut plerisque experiri volentibus cum plures annulos ferreos ad cum lapidem admoverint, omnes pari teneat modo: deinde si ei annulo cui adhaeserit lapis, alium admoveas annulum, et rursus per ordinem singulis substituas; licet in omnes penetret per ordinem, ex illo lapide vis naturae, tamen priores nexu vehementiore constringit, posteriores remissiore: quanto magis humani generis conditio atque natura ex puriore statu in deteriorem lapsa est, quando
Abbreviated transcription (Latin):
anfractib lienenum indentib habet. qͥbus
unusqͥsq se euiscerat luxuriosus. helluo
int̾necat. abligurritor ꝑunit. Quantos
ruꝑunt uina. dissoluit ebrietas. distendic
cruditas. Nunc intelligo. qͣ causa dñs ds
in sufflauit in faciem hominis. Ibi enun
sensus omnis. ibi secles atq illecebra delec¬
tationis. in oculis. aurib ⁊ narib atq in
ore. ut sensus nr̃os aduersus delectationẽ
fortiores facẽt. Hec gͦ nob̾ sicut serpens
astutiam infudit. Non enĩ delectatio. seo
labor. et diurna medicatio. cum dei gr̃a
dat perfectam prudentiã. Tam̃ qͥa serpen¬
tis fraudib inuoluta est humani gen̾is
hereditas. in eo astutiam serpentis seqͣm᷑.
tis uenena nob̾ non possint nocere. Boua
est enĩ sapientia cum herectitate. id est ciun
fide. qm̃ est hereditas credentib in cdñm. Qa
para diso positꝰ. labi tam facile potuit. ex
terra creatus uirgine. quȩ ad uerbum dei

Expanded text:
anfractibus. Venenum in dentibus habet, quibus anfractibus. Venenum in dentibus habet, quibus unusquisque se eviscerat luxuriosus, helluo internecat, abliguritor perimit. Quantos ruperunt vina, dissolvit ebrietas, distendit cruditas! Nunc intelligo qua causa Dominus Deus insufflavit in faciem hominis; ibi enim sensus omnes, ibi sedes atque illecebra delectationis, in oculis, auribus, naribus, atque in ore; ut sensus nostros adversus delectationem fortiores faceret. Haec ergo nobis sicut serpens astutiam infudit; non enim delectatio, sed labor et diuturna meditatio cum Dei gratia dat perfectam prudentiam. Tamen quia serpentis fraudibus involuta est humani generis haereditas, in eo astutiam serpentis sequamurtis venena nobis non possint nocere: bona enim est sapientia cum haereditate, id est, cum fide; quoniam est haereditas credentium in Domino. 38paradiso positus , labi tam facile potuit, ex terra creatus virgine, quae ad verbum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
fructus. uirtutes sunt. Sed qͥ a sententiȩ
capax hominis affectus cognitꝰ deo est.
tos in anima nra constituit. oꝑis sui qua¬
litas latere poderat: elimi nare uoluit
astutiam de para diso. qͣsi ꝓuidus auctor
nr̃e salutis. q uite studium. &. discipli¬
nam pietatis infundere. lłoq p̃cepit
homini ab om̃i ligno qͦd est in paradisũ
gustandum: de ligno autẽ scientiȩ boni
& mali. non esse gustandũ. S qͥa creat᷑a
om̃is passioni obnoxia: icdo delectatio sic̃
serpentino illaꝑsu humanis irrepsit affe¬
ctib. Itaq ñ immerito sc̃s moyses de¬
lectationẽ. serpentis sigurauit simili¬
tudine. Prona est enĩ in uentrem sicut
serpens. ñ pedib incedens. aut ullis ele¬
uata crurib s sinuoso fleru totiꝰ uelut
corporis sui lubuca. Ei terra cib est. situt
serpenti. qm̃ escam nescit celestem. Corpo¬
ralib enin pascitur. atq in uarias mutatur
speties cupiditatum. ⁊ tortuosis angulat᷑

Expanded text:
fructus virtutes sunt. Sed quia scientiae fructus virtutes sunt. Sed quia scientiae capax hominis affectus cognitus est a Detos in anima nostra constituit, operis sui qualitas latere poterat: eliminare voluit astutiam de paradiso, quasi providus auctor nostrae salutis, et vitae studium et disciplinam pietatis infundere. Ideoque praecepit homini, ab omni ligno quod est in paradiso gustandum, de ligno autem scientiae boni et mali non esse gustandum. Sed quia creatura omnis passioni obnoxia est, ideo delectatio sicut serpentino illapsu humanis irrepsit affectibus. 37. Itaque non immerito sanctus Moyses delectationem serpentis figuravit similitudine; prona est enim in ventrem sicut serpens, non pedibus incedens, aut ullis elevata cruribus: sed sinuoso flexu totius velut corporis sui lubrica. Ei terra cibus est sicut serpenti, quoniam escam nescit coelestem; corporalibus enim pascitur, atque in varias mutatur species cupiditatum, et tortuosis angulatur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i et ecesie. ideo ait de uirgine anĩma.
uł excła. qͣm uolebat iurginẽ castam assig¬
nare xp̃o. Paradi sus clausus soror mea sp̃o¬
sa. paradisus elausus. fons signatus.
Para disus grece. latine ortus dicitur. De¬
uiq susanna in paradiso erat: & sie legit᷑
latine: et a ilam in paradiso erat. ⁊ sic legi¬
gimꝰ. Ergo non te moueat qd̾ alĩi codices
latini ortum habent. alii paracdisum.
LIbi est casta uxor. ubi uirgo. licet uirgo
excepta habeat claustra. et signa cła sua.
sed ut̃q in paradiso. ut aduersum estus
corporis. ⁊ carnis flagͣntiam refrige̾t᷑
uirtutũ umbracłis. Ergo paratisus in
pͥncipali nr̃o est. siluescens plurima rũ
opimonum plantata riis. in qͦ pͥncipa¬
liter lignũ uite constituit ds. id est pi¬
Consti tuit etiam scientiȩ boni et mali se¬
minarium. homo enĩ solꝰ in çet̾is animan¬
tib terrenis habet scientiam boni et ma¬
li. Alia qͦq illic plantaria diuersa. qͦrũ

Expanded text:
i et Ecclesiae; ideo ait de virgine anima vel Ecclesia, quam volebat virginem castam assignare Christo: Paradisus clausus, soror mea sponsa, paradisus clausus, fons signatus. Paradisus Graece, Latine hortus dicitur. Denique Susanna in paradiso erat, et sic legitur latine: et Adam in paradiso erat, et sic legimus. Ergo non te moveat quod alii codices latini hortum habent, alii paradisum. Ibi ergo est casta uxor, ubi et virgo. Licet virgo excepta habeat claustra sua et signacula, sed utraque in paradiso; ut adversum aestus corporis et carnis flagrantiam refrigeretur virtutum umbraculis. 36. Ergo paradisus in principali nostro est, silvescens plurimarum opinionum plantariis, in quo principaliter lignum vitae constituit Deus, id est, piConstituit etiam scientiae boni et mali seminarium; homo enim solus in caeteris animantibus terrenis, habet scientiam boni et mali. Alia quoque illic plantaria diversa, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
para disum istum ipsum non t̾renũ uide¬
ri posse. ñ in solo aliqͦ. s in nr̃o pͥneipali. qͦo
amimat᷑ ⁊ uiuificatur animȩ iurtutibus.
& infusione sp̃e sc̃i. Deniq sa lomon in sp̃u¬

Expanded text:
paradisum ipsum non terrenum videparadisum ipsum non terrenum videri posse, non in solo aliquo, sed in nostro principali, quod animatur et vivificatur animae virtutibus, et infusione Spiritus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
soli simꝰ: ut nñs nobis eum sic. Uale ẽt nos
dilige. qͥa nos te diligimꝰ. Gontuli. amb̾
utrum paradisum sub texuerm. reqͥren¬
dum putasti. et qͣm de eo haberem senten¬
tiam signi ficandũ: iq uelle te studiose
autẽ deeo cliuersas esse plurimorum c̃õꝑi.
Nam iosephus ut pote historiogͣphus. lõc̃
dicit refertũ arborib uirgultisq pluri¬
nus. irrigari etiã flumine. qͦo dliuuidatur
in quatuor fluinos. Collecta et eñ munũ.
congregatione a quarum. non se penitus
exinaniuit terra et fraudauit irrignis
suis. s hodieq in fontes ꝓrumpit. et de¬
dueit meatus fluminum. qͥb ꝑignora
sua qͣsi pra mat̾ plenis lactat ub̾ibus.
Alii alias: om̃s tam̃ eongruunt in para di¬
so. et li gnũ uitȩ raclicatum. ⁊ lignũ scien¬
entie. quȩ discernat bonũ et malum. Ceta
ligna plena uigoris. plena inuificationis.
spirantia. et rationabilia. Ex qͥb colligit᷑

Expanded text:
soli simus, ut Dominus nobiscum sit. Vale, et nos soli simus, ut Dominus nobiscum sit. Vale, et nos dilige; quia nutrum paradisum subtexuerim, requirendum putasti, et quam de eo haberem sententiam, significandum, idque velle te studiose autem de eo diversas esse plurimorum comperi. Nam Josephus , ut pote historiographus, locum dicit refertum arboribus virgultisque plurimis, irrigari etiam flumine, quod dividatur in quatuor fluvios. Collecta etenim in unum congregatione aquarum, non se penitus exinanivit terra, et fraudavit irriguis suis: sed hodieque in fontes prorumpit, et deducit meatus fluminum, quibus pignora sua, quasi pia mater, plenis lactat uberibus. 3. Alii alias, omnes tamen congruunt in paradiso , et lignum vitae radicatum, et lignum scientiae, quae discernat bonum et malum, caetera quoque ligna plena vigoris, plena vivificationis, spirantia, et rationabilia. Ex quibus colligitur
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i facere. et aꝑiens oeulos conscientie. ae¬
cupio me ablere. eupio me uelare.s nu dus
sum deo. apua qũe nuda et intecta omĩa
sunt. Erubescens itaq tegere pudenda
facinora desido: qͣsi membaa mei corporis.
S qͥa d̾s̃ omĩa uidet. qͥa foliis obumbratꝰ.
latebris tectus appareo. puto me absconci.
quia corpore amictus sum. Ipsa est cunica
pellicia. eum qͣ adam de paradiso eictus ẽ
nec afrigore tutus. nec tutus ab obꝓbrio.
s et in iuriȩ ⁊ eulpe patens. Liquet gͥ ex
his. qͥa soli cũ sumꝰ. tunc nos offerimus
deo. tunc m̃ teni ei nr̃ãm aꝑimꝰ. tẽ amictũ
fraudis exuimus. Solus erat actam. qñ
in paradiso constitutus est. Solus erat
et quando et ad imaguĩẽ dei factusest. Sed ñ
erat solus. qũ de paraclyso eiectus e. Solus
enĩ legatꝰ neq nuntiꝰ. s ipse ipse dñs solus
saliũi fecit popłm suum. et numqͣm solus
est ille. in qͦ pat̾ semꝑ est. Nñ et nos non¬

Expanded text:
Dei facere. Et aperiens oculos conscientiae, deDei facere. Et aperiens oculos conscientiae, decupio me abdere, cupio velare, sed nudus sum Deo, apud quem nuda et intecta sunt omnia . Erubescens itaque tegere pudenda facinorum desidero, quasi membra mei corporis: sed quia Deus omnia videt, quia foliis obumbratus, latebris tectus appareo, puto me abscondi; quia corpore amictus sum. Ipsa est tunica pellicea, cum qua Adam de paradiso ejectus est , nec a frigore tutus, nec tectus ab opprobrio, sed et injuriae et culpae patens. 5. Liquet igitur ex his, quia soli cum sumus, tunc nos offerimus Deo, tunc mentem ei nostram aperimus, tunc amictum fraudis exuimus. Solus erat Adam, quando in paradiso constitutus est, solus erat et quando ad imaginem Dei factus est: sed non erat solus, quando de paradiso ejectus est. Solus enim legatus neque nuntius, sed ipse Dominus solus 993 salvum fecit populum suum: etsi numquam solus est ille, in quo Pater est semper. Unde et nos
Abbreviated transcription (Latin):
tus. qͥa mens eiꝰ adherebat tło Postqͣm uͦ
mulier ei adiuncta ẽ. non potuit inher̾e
mancdatis cȩlestib. et ideo se absondebat:
quantlo deus deambulabat in paradiso.
Et nunc deambulat in paradiso ds. qͣndo
diuinas scripturas lego. Para dysus est ge¬
nesis liber. in quo uirtutes pullulant
patriarcharũ. Paradisus deuteronomiũ.
in quo germinant legis p̾cepta. Parach¬
sus ewangłium. qͦ arbor uite. bonos fructꝰ
facit. ⁊ et̾nȩ spei mancdata diffundit per
uniuersos popłos. Audiens itaq diligite
inimicos. Audiens dimitate omĩa tua et
sequere me. audiens qͥ de ꝑtutit in maxilla
ỹbe ei & alt̾am. ⁊ hoc non faciens et uix di¬
ligens eum qui me diligit. non dimittensꝙ
ab eo inuiriam acceꝑtam. ulcisti uolens.
et sublatum mͥ extrquere. cum scͥptura dicat
etiam aliud. id.ẽ. plus qͣmpetitũ aut ereptũ
est concedendum. udeo me contra manda ta

Expanded text:
tus; quia mens ejus adhaerebat Deo. Postquam vero ei tus; quia mens ejus adhaerebat Deo. Postquam vero ei mulier adjuncta est, non potuit inhaerere mandatis coelestibus; et ideo se abscondebat, quando Deus deambulabat in paradiso . 3. Et nunc deambulat in paradiso Deus , quando divinas Scripturas lego. Paradisus est Genesis liber, in quo virtutes pullulant patriarcharum: paradisus Deuteronomium, in quo germinant Legis praecepta; paradisus Evangelium, in quo arbor vitae bonos fructus facit; et aeternae spei mandata diffundit per universos populos. 4. Audiens itaque: Diligite inimicos ; audiens: Dimitte omnia tua, et sequere me ; audiens: Qui te percutit in maxilla, praebe ei et alteram ; et haec non faciens, et vix diligens eum, qui me diligat, non dimittens quae habeo, injuriam acceptam ulcisci volens, et sublatum mihi extorquere; cum Scriptura dicat etiam aliud, id est, plus quam petitum aut ereptum est, concedendum, video me contra mandata
Abbreviated transcription (Latin):
ge amantẽ tui. qͥa plurimũ te diligo. Contuł.¬
uoniam tͥ qͦq complacuit
nr̃arum usus epłarum in qͥb
quidõ uit̾ absentes p̾sentium
sermo est. pergã fre qͦntiꝰ te in  meis
scͥptis ⁊ c̃ solus sum alloqui. Nũ qͣmͣ
enĩ minus solus sum. qͣli cũ solus esse ui¬
deor. nec munus otiosus. qͣm cum otiosus.
Certe ꝓ arbitrio arcesso qͦs uolo. atq adiun¬
go mͥ qͦs magis diligo. aut qͦs aptiores arbi¬
tror. N emo int̾pellat. nemo int̾ polat. Tune
gͦ te magis teneo. & de scripturis confero.
et ꝓlixiorem sumil sermoñẽ cedimꝰ. Sola erat
maria. et loquebatur cum angło. sola erat.
quando suꝑuenit in eam sp̃c sẽs. et uirtus
altissimi obumbrauit eam: sola erat & oꝑata
est nundi salutem. et concepie reclemptorem
uniuersorum. Solus erat petrus. ⁊ ꝑ totum
orbem consecranclarum gentũi cognouit my¬
steria. Solus erat aclam et non est p̾uarica¬

Expanded text:
ge amantem tui; quia plurimum te diligo. ge amantem tui; quia plurimum te diligo. Quoniam tibi quoque complacuit nostrarum usus epistolarum, in quibus quidam inter absentes praesentium sermo est, pergam frequentius te in meis scriptis et cum 992 solus sum, alloqui. Numquam enim minus solus sum, quam cum solus esse videor: nec minus otiosus, quam cum otiosus. Certe pro arbitrio accerso, quos volo, atque adjungo mihi, quos magis diligo, aut quos aptiores arbitror: nemo interpellat, nemo interpolat. Tunc ergo te magis teneo, et de Scripturis confero, et prolixiorem simul sermonem caedimus. 2. Sola erat Maria, et loquequando supervenit in eam Spiritus Sanctus, et virtus altissimi obumbravit eam; sola erat et operata est mundi salutem, et concepit Redemptorem universorum. Solus erat Petrus, et totum per orbem consecrandarum gentium cognovit misteria; solus erat Adam et non est prevarica
Abbreviated transcription (Latin):
sefellic gͥ qͥ dixit iło se uenisse. ut cotũ hõiẽ
saluum faceret. S qͥa impossibile est m̃ti¬
ri deo: ñ fefellit. Ergo qͥa itauenit ut totũ
redim̃et. ⁊ salũu faceret: totũ utiq suscepit
qͦd erat humane ꝑfectionis. Nr̃a sententia
huiꝰmodi est. ut meministi. Si uerba alicu¬
bi mouent: ñ p̃iudieant sidei. Et eñi sermo¬
nem dubium mens non dubia obumbrae. et de¬
fendit a lapsu. Hex tecum ꝓlusimꝰ quȩ in libͦs
nr̃arũ epłarum referam si placet. atq in nu¬
merum reponam. ut tuo cõmendetur nõie.
et tus ad nos. & nr̃is ad uoi litteris augeat᷑
nutuus amor ꝑ dñm. ut ita legas qͦd iudi¬
ces. ⁊ qͦd̾ moueris scͥbas ad me. Amor enun
uerꝰ constantia ꝓbat᷑. Piacet iam qd senib
usu faciliꝰ est. cotidiano et familiari sermo¬
ne epłas terere: et si qͥd de scͥpturis diuimꝰ
obuium meidit attexere. Uale frat̾ et di li¬

Expanded text:
fefellit igitur, qui dixit ideo se venisse, ut totum hominem fefellit igitur, qui dixit ideo se venisse, ut totum hominem salvum faceret. Sed quia impossibile est mentiri Deo , non fefellit: ergo quia ita venit, ut totum redimeret, et salvum faceret, totum utique suscepit, quod erat humanae perfectionis. 6. Nostra sententia hujusmodi est, ut meministi. Si verba alicubi movent, non praejudicant fidei; etenim sermonem dubium mens non dubia obumbrat, et defendit a lapsu. 7. Haec tecum prolusimus, quae in libros nostrarum epistolarum referam, si placet, atque in numerum reponam; ut tuo commendentur nomine, et tuis ad nos, et nostris ad vos litteris augeatur mutuus amor per Dominum: ut ita legas, quod judices; et quod moverit, scribas ad me: amor enim verus constantia probatur. Placet jam quod senibus usu facilius est, quotidiano et familiari sermone epistolas texere; et si quid de Scripturis divinis obvium inciderit, attexere. Vale, frater, et dili
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i. baptitare nos: qͤm admodum se̾ptũ
est. filium itaq coet̾nũ patͥ suscepisse
carnẽ. natũ de de sp̃u sc̃o et uirgine ma¬
ria. equalem patri scd̃m diuinitatẽ in cli
fornia. id e in om̃i plenitu dine diuinita¬
tis. quȩ in illo habitat ut dirit apłs
corporali t̾. qͥ in ꝑsonã hominis formã
serui accepit. ⁊ se humi liauit usq ad mor¬
tem. Ergo ⁊ aduersus fotinũ. hȩc nob̾ sen¬
tentia est. Adu̾sus apollinaren autem
legitinua cͥeums pectio. ut confiteañi qđ sic̃.
in ficłi forma nichil ei dlefuit arimȩ naturȩ c&
plenitu dinis: sic in illa forma hõĩs nichil ei
defuisse. qͦ imꝑfectus hõ iudicaret᷑. qͥidõ
uenit. ut totum hominẽ salũu faceret.
Neq enĩ decebat ut qui ꝑfectum opus
in aliis consũmauerat: hoc imꝑfectiun
uise ẽẽ. pateretur. Si enĩ ei aliqͥd defuit.
non totum redemit. Si ñ totum redemit:

Expanded text:
sancti baptizare nos, quemadmodum scriptum sancti baptizare nos, quemadmodum scriptum est : Filium itaque coaeternum Patri suscepisse carnem, natum de Spiritu sancto et Virgine Maria, aequalem Patri secundum divinitatem in Dei forma, id est, in omni plenitudine divinitatis, quae in illo habitat, ut dixit Apostolus, corporaliter ; qui in persona hominis formam servi accepit, et se humiliavit usque ad mortem . 5. Ergo et adversus Photinum haec nobis sententia est: adversus Apollinarem autem legitima circumspectio; ut confiteamur sicut in Dei forma nihil ei defuit divinae naturae et plenitudinis, sic in illa forma hominis nihil ei defuisse, quo imperfectus homo judicaretur: qui ideo venit, ut totum hominem salvum faceret. Neque enim decebat, ut qui perfectum opus in aliis comsummaverat, hoc imperfectum in se esse pateretur; si enim aliquid ei defuit, non totum redemit: si non totum redemit,
Abbreviated transcription (Latin):
ientiꝰ. aliqͥd exit ambiguũ. tum qͥa alieno
exami nanda uidicio. ñ ꝓ nr̃a debemꝰ magis
qũa ꝑ aliena opinione trutinare. et discu¬
tere om̃s serupulos maliuolentiȩ. Assine
gͥ beniuolenti ammo aur̃e uersutie. et per¬
tracta omĩa. sermones uellica. si in his non
forenses blanditiȩ. ⁊ suasoria uerba. sed
fidi sinceritas est. et confessionis sobrietas.
Notam appone a d uerbũ dub̃i poncłis.
et fallacis statere. ne qͥd ꝓse ẽȩ. adũ sarius
int̾pretet᷑. Esto. ut coreuineatur si congre¬
di cepĩt. Male se habet liber: qui suo as¬
sertore ñ dlefendit᷑. Ipse gͥ ꝓ se loquatur.
qͥ ꝓcetlit sine in t̾prete. Noster hic tam̃
offendit. iurtutẽ ꝓfessionis interrogato.
ꝓfessio autẽ ficlei sententia est. qͣm adũ¬
sum sabellianos ⁊ arriauos ita amaiori¬
trinitatẽ uniꝰ esse substantiȩ. maiestatis.
duunitatis. in hoc nõie. patͥs: filii ⁊ sp̃e

Expanded text:
lentius, aliquid exit ambiguum: tum quia alieno lentius, aliquid exit ambiguum: tum quia alieno examinanda judicio, non pro nostra debemus magis, quam pro aliena opinione trutinare, et discutere omnes scrupulos malevolentiae. 3. Assume igitur benevolenti animo aurem versutiae, et pertracta omnia, sermones vellica; si in iis non forenses blanditiae, et suasoria verba, sed fidei sinceritas est, et confessionis sobrietas. Notam appone ad verbum dubii ponderis, et fallacis staterae; ne quid pro se esse adversarius interpretetur. Esto ut revincatur, si congredi coeperit: male se habet liber, qui sine assertore non defenditur. Ipse igitur pro se loquutur, qui procedit sine interprete: noster hic tamen offenderit, virtutem professionis interrogato. Professio autem fidei sententia est, quam adversum Sabellianos et Arianos ita a majoriTrinitatem unius esse substantiae, majestatis, divinitatis: in hoc nomine Patris et Filii et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
emisisti michi libellos. qͦs tuo
iudicio ꝓbatiores habe̾o. Ideo
misi alios. ñ iudicii fauore de¬
lectatus. s ꝓmissa ate. i⁊ petita ame uerita¬
te illectus. Malo enĩ tuo corrigatur uidi¬
tio. si qͥd mouet. pͥusꝗͣ foras ꝓcleat. unde
iam reuocandi nulla facultas sit: ꝙͣ laudari
ate. qd ab aluis rep̃hendatur. Itaq arbitrũ
ce eorum quȩ postulas rogaui. Neq enĩ
legi ate mea quȩ ñ nunqͣm tͥbuo ĩnulgus.
s in tuȩ calculum uenire sententiȩ desicła¬
iii. Non erit longi subsellũ ista iudicatio.
& mora. ut dictum est antiqͥtus: facile est
tͥ denr̃is iudicare. Ego certe huc inuitatu
tuo ꝓdeundum putaui. tuũ est liqͥdo de¬
cernere. ce scrutant̃ discut̾e. quȩ corrigas.
ne tͥ uitio uertant ea quȩ nob̾ potuerunt
fallunt sua scͥpta. ⁊ aurẽ p̃tereunt. atq ut
filii etiã de formes delectant. sic etiã scͥptore
indecores sermones sui palpant. In cautus
plerũq aliqͥd ꝓmitur. aliqͥd accipit᷑ maliuo¬

Expanded text:
Remisisti mihi libellos, quos tuo judicio probatiores habebo. Ideo misi alios non judicii favore delectatus, sed promissa a te, et petita a me veritate illectus: malo enim tuo corrigatur judicio, si quid movet, priusquam foras prodeat, unde jam revocandi nulla facultas sit; quam laudari a te, quod ab aliis reprehendatur. Itaque arbitrum te eorum quae postulas rogavi; neque enim legi a te mea, quae nonnumquam tribuo in vulgus, sed in tuae calculum venire sententiae desideravi. Non erit longi subsellii ista judicatio et mora, ut dictum est antiquitus. Facile est tibi de nostris judicare. 2. Ego certe huc invitatu tuo prodeundum putavi: tuum est liquido decernere, et scrutanter discutere, quae corrigas; ne tibi vitio vertant ea, quae nobis potuerunt fallunt sua scripta, et aurem praetereunt; atque ut filii etiam deformes delectant, sic etiam scriptorem indecores sermones sui palpant. Incautius plerumque aliquid promitur, aliquid accipitur malevo
Abbreviated transcription (Latin):
rauerunt patres nr̃i. Errauerunt
in eo et non potuerunt ad resurrectio¬
nis terram ꝑuenire. sed interiit at̾ra
memoria eorum. Deniq que sint epula¬
toria oꝑa audi. Et erunt salbata terre
uobis esce. Epulatoria enum et refecto¬
ria. requies indño: que facit animi tͣn¬
quillitatem. Unde etiam et nos in ser¬
mone requiescamꝰ. uale et nos ut dili¬
gis dilige. qͥa nos te diligimꝰ.

Expanded text:
raverunt patres nostri, erraverunt raverunt patres nostri, erraverunt in eo, et non potuerunt ad resurrectionis terram pervenire, sed interiit a terra memoria eorum. Denique quae sint epulatoria opera, audi: Et erunt sabbata terrae vobis escae . Epulatoria enim et refectoria requies in Deo, quae facit animi tranquillitatem. Unde et nos etiam in sermone requiescamus. Vale, et nos, ut diligis, dilige; quia nos te diligim
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑtus est. Non ẽ itaq complacitum. et
acceptum sacrificium deo. Non ẽ. enim
acceptum. nͥ qͦd fuerit in diuitiis sinceri
cos. unui in quo sors dñi. alterum trans¬
missionis. Illum in quo sors dñi offerri.
atq immnolari ꝓpeccato. illũ uͦ in qͦ sors
transinisionis dimitti in desertum. ut ac¬
cipiat popłi iniquitates. uel alicuiꝰ pecca¬
toris. Sieut enĩ duo sunt magro. et umis
eorum assumetur. aliꝰ dere linquet᷑. ita st̃
duo hirci. unus qui ad sa crificium est
utilis. aliꝰ quiandesertum dimicatur.
Nic nulli usui neq edendus. neq epu¬
landus sacerdotum filuis. Sicut enu
ex his que alimentorum sunt qͦd bonũ
est editur. qͦd iutile aut malum pro¬
icitur: ita et bona oꝑa epulatoria di¬
cimus que sint esui. Non placebit gͦ
dño si manducet sacerdos sacrificiũ
in qͦ fraus sit oblationis. non sedulȩ
confessionis sinceritas. Et ideo hircꝰ
iste in desertum nuttendus est. ubier¬

Expanded text:
repertus est. Non est itaque complacitum et repertus est. Non est itaque complacitum et accacceptum, nisi quod fuerit in divitiis sinceritcos, unum in quo sors Domini, alterum transmissionis; illum in quo sors Domini offerri atque immolari pro peccato: illum vero in quo sors transmissionis, dimitti in desertum; ut accipiat populi iniquitates, vel alicujus peccatoris . Sicut enim duo sunt in agro, et unus eorum assumetur, et alius derelinquetur ; ita sunt duo hirci, unus qui ad sacrificium est utilis, alius qui in desertum dimittitur. Hic nulli usui, neque edendus, neque 1060 epulandus est sacerdotum filiis. Sicut enim ex iis, quae alimentorum sunt, quod bonum est, editur: quod inutile aut malum, projicitur; ita et bona opera epulatoria dicimus, quia sunt esui. 14. Non placebit ergo Domino, si manducet sacerdos sacrificium, in quod fraus sit oblationis, non sedulae confessionis sinceritas. Et ideo hircus iste in desertum dimittendus est, ubi er