comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctauus abusioĩs gͣdus ẽ. pauꝑ suꝑb qui nichil habens ĩ sr̃¬
ꝑcilioso suꝑbie tumore inflãmatã mͣte̾ contͣ dm̃ erigere: ꝑ qd̃
uitiũ lapsi corruert̃. qui sumo celi conditi erat᷑ culmine. Quid
gͦ uult quasi potens in terra suꝑbire: qͥ p̃omĩb hominib di-¬
buerat humił apparere: S ne de pauꝑtate sua tͥsticiã habeãt:
quid a dõ accept᷑ stͣ pauꝑes attendat᷑. ipse enĩ inqͥt. bati pau
ꝑes sp̃u: qm̃ ipsoꝵ ẽ regnũ celoꝵ. Recta naq dispensatioẽ mi¬
sericors ds̃ celi regnũ illis cõmittit. quib regni terraꝵ. parti
cipationẽ abstulit: ut ipse diues in celi fede appareat. qui ĩ t̾¬
ra penitꝰ nichil ꝓcurat. Cauendũ uͦ pauꝑib ẽ ne dũ ꝑ necessi¬

Expanded text:
ctauus abusionis gradus est pauper superbus, qui nihil habens in suppercilioso superbiae tumore inflatam mentem contra Deum erigere ? per quod uitium lapsi corruerunt qui summo caeli conditi erant culmine. quid ergo uult quasi potens in terra superbire, qui prae omnibus hominibus debuerat humilis apparere? sed ne de paupertate sua tristitiam habeant, quid a Deo accepturi sunt pauperes adtendant: ipse ipsorum est regnum «aelorum. recta namque dispensatione misericors caeli regnum illis committit quibus regni terrarum participationem inter mortales abstulit, ut ipse diues in caeli sede appareat qui in terra penitus nihil procurat. cauendum uero pauperibus est, ne dum per necessi
Abbreviated transcription (Latin):
cinnat. genua trepidat᷑. talos ⁊ pedes tumorinflat. hõ it̾ior qͥ ñ seneᷤᷤ¬
nib enĩ incertꝰ huiꝰ uitȩ t̾minꝰ instat. senib uͦ cunctis. mat᷑ior ex hac
luce recessus. Cauende gͦ st̃ homũ due particłe. q̃ ĩ illiꝰ carne ñ ue¬
terasct᷑: ⁊ totũ hominẽ ad peccandũ ꝑtͣhunt. cor uidel ⁊ lingua.
qr cor nouas semꝑ cogitatones machinari ñ desinit. lingua ĩpigre
loquit᷑. qd̾ ẽq cormachinari senserit. Caueat gͦ senił etas. ne iste
iuuonescentes particłe. totã armoniã decipiãt. ⁊ ꝑres ineptas re¬
liqͥ corporis gͣuitatẽ illudat. Unicuiq nãq consid̾andĩ ẽ. qd̾ eta¬
ti eminentia dignũ ẽ. ut ħ agat. qd̃ nec uitã. nec etatẽ. nec minist̃¬

Expanded text:
chinnat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat, et homo interior qui non seneschinnat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat, et homo interior qui non senesnibus enim incertus hujus vitae terminus instat, senibus vero cunctis maturior ex hac luce recessus. Cavendae ergo sunt homini duae particulae, quae in illius carne non veterescunt et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, lingua inpigre loquitur quodcumque cor machinari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmoniam decipiant et per res ineptas reliqui corporis grauitatem inludant. unicuique namque considerandum est quid aetate eminenti iam dignum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ecundus abusioĩs gͣdus ẽ. si sñ religione senex inueniat᷑. Cui
cũ m̃bra
ext̾ioris hominis uet̾asct̃: uires animi. idẽ ĩtio¬
ris hominis m̃bra merem̃ta roboris ñ capuit. Plus enĩ omnib religio¬
ni oꝑam dare senib conuenit: quos p̃sentes scł̃i. florida etas tͣnsac¬
ta deserit. Sic̃ nãq in lignis ipsa reꝓba arbor coͣparet. q̃ plus flores
fructus optimos cultori suo ñ exhibet: sic ⁊ ĩ hominib ipse reꝑb
ẽ. quẽ flos iuuentutis deserit: tñ ĩ sui corꝑis senectute bonoꝵ oꝑũ
maturos fructus ꝓferre paruipendit. Quid gͦ stolidiꝰ fieri potest. si
mens ad ꝑfectionẽ festinare ñ contendat. qñ tociꝰ habitu corporis se
nectute confectꝰ ho. ad int̾itũ ꝓꝑat. dũ oculi caligãt. aures grauit̾ au
duit. capilli fluut. facies in pallorẽ mutat᷑. dentes lapsi numero mi¬
nuunt᷑. cutis arescit. flatꝰ ñ suauit̾ olet. pectus suffocatur. tussis ca¬

Expanded text:
ecundus abusionis gradus est, si sine religione senex esse inueniatur, cui cum membra exterioris hominis ueterescunt, uires animi id est interioris hominis membra incrementa roboris non capiunt. plus enim omnibus religioni operam dare senibus conuenit quos praesentis saeculi florida aetas transacta deserit. sicut namque in lignis ipsa reproba arbor\'conparet quae post flores fructus optimos cultori suo non exhibet, sic et in hominibus ipse reprobus est quem flos iuuentutis deserit et tamen in sui corporis senectute bonorum operum maturos fructus proferre paruipendit. quid enim stolidius fieri potest, si mens ad perfectionem festinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus ad interitum properat? dum oculi caliginant, auris grdit, capilli fluunt, facies in pallorem mutatur, dentes lapsi numero minuuntur, cutis arescit, flatus insuaviter odorat, pectus suffocatur, tussis ca
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ res equaliter diuiditur. cũ ille qͥ diuidit. ꝓ ut cuiq opꝰ ẽ sin¬
gulis partitur. In hoc multi multociens decipiuntur: cũ de¬
licatiori alicui usũ laucioris cibi concessũ uiderit. Non ẽ inqͥ¬
unt hec equa religio. quȩ ꝑsonas recipit. diuites honorat:

Expanded text:
enim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, sinenim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. « Non est, inquit, haec aequa religio, quae personas recipit, divites honorat:
Abbreviated transcription (Latin):
nisi aut ex necessitate. aut dispensatioe̾ extra conuentũ. alicu icon¬
cedatur. Uino liceat uti fr̃ib in conuentu. s tñ uitandũ sũoꝑe
ter conceditur. ut a quib dã fieri solet. quasi ex debito reqͥrat᷑.
ñ enĩ ꝓmittimꝰ. s concedimus. Si aũ locꝰ aut pauꝑtas qd̃ ꝯcedimꝰ.
negauerit. his que regio. aut possessio ministͣuerit: sine mur
de omnib ciboꝵ. geñib solũ carnis excludit usũ. cetera uͦ conce¬
c̾it: ac benigne subministrat. In his ciboꝵ gen̾ib quȩ necessita¬
ti frum̃ licita fore diximꝰ: tͥa stͣ obseruanda. id ẽ modꝰ. m̃sura ⁊ nu¬
merus. Modus ut mod̾ate utam appositis. m̃sura. ut apposita sus¬
tentatioĩ. ñ delectatioĩ suffic iat. numerꝰ ut ex aliquo appositoꝵ
reficiant᷑: ne abstinentia nimia. caro afflicta deficiat: aut sa¬
turitate luxuriet. In insura deb& ẽẽ equalitas. ñ quantitatis
ualetis om̃s. hec eqͣlitas ẽ eqͣlitas: ñ qͣntitatis s sufficientie. Tẽ

Expanded text:
nisi aut necessitate, aut dispensatione extra conventum alicubi concedatur. Vino liceat uti fratribus in conventu, sed tamen vitandum summopere misericorditer conceditur, ut a quibusdam fieri solet, quasi ex debito requiratur. Non enim promittimus, sed concedimus. Si autem locus aut paupertas quod concedimus negaverit, iis, quae regio aut possessio ministraverit, sine murmde omnibus ciborum generibus solum carnis excludit visum, caetera vero concedit, et benigne subministrat. In iis ciborum generibus, quae necessitati fratrum licita esse diximus, tria sunt observanda, id est, modus, mensura et numerus: modus, ut moderate utantur appositis; mensura, ut apposita sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex aliquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro afflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In mensura debet esse aequalitas, non quantitatis, atis, sed sufficientiae. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
mia parcitas. mñsura uͦ uoluptatis suꝑfluitas. m̃sura dispen¬
satioĩs benignitas necessitatis. sufficiens equalitas. Auaricia
subtrahit necessitati. uoluptas necessitatẽ excedit. dispensa¬
tio necessitati. miscd̾iter addit. necessitas debitũ ĩdigentiȩ
requirit. Solent mercatores duab qñq msuris uti. una qua uen¬
dentes sua distribuunt. que minor ẽ. alt̾a uͦ qua em̃tes aliena
iectis ministrãt. ipsi autẽ pleno suꝑfluitatis utunt᷑ modio. par¬
citatẽ p̃dicãt subiectis. s ipsi uoluptatẽ secuntur. St̃ & alii merca¬
tores.qui rectis utentes m̃suris. em̃ti munus. ex sola benignita¬
te miscd̾it̾ impendt̃: quib benignitas quoꝵ. dã p̾latoꝵ cõparat᷑.
qui cũ subiectis necessaria ꝓuideat. addt̃ eciã q̃nq minus ꝑfec¬
tis aliqua uoluptuosa ne deficiãt. Utam᷑ gͥ in domo religioĩe. m̃su¬
ra discretioĩs. Hec ẽ eñ m̃sura: quȩ singłis sufficiẽs ẽ¬

Expanded text:
is superfluitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent mercatores quandoque duabus mensuris uti: una, qua vendentes sua distribuunt, quae minor est; altera vero, qua ementes aliena jectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericorditer impendunt, quibus benignitas quorumdam praelatorum comparatur, qui cum subjectis necessaria provideant, addunt etiam quandoque minus perfectis aliqua voluptuosa, ne deficiant. Utamur igitur in domo religionis mensura discretionis, haec est enim mensura, quae singulis sufficiens e
Abbreviated transcription (Latin):
rima crescit ext̾ior̃ eura. spargunt᷑ ꝑ diuersas regiones eccłie
fraudẽ s udicio ꝯtendere parati. Qui uͦ ꝑ cellulas duouel tres.
uel eciã quatuoraut quinq simul habitat. elaustrali ñ coar tãt᷑
accuso: s quid in utͥsꝙ ꝑicłi lateat annuncio. In his aũ quidã
monachi. quos heredes bãti bñdicti nouimꝰ ẽẽ. discretionẽ
seruãt. ut si frum fr̃abundet numerus. & detur eis possessio¬
nis locus remotior ñ minus quã duodeci fr̃s transmittunt.
ne religioĩs opꝰ paucitatis negligentia corrũpatur.
st̃ eñi in nob̾ qui hñt timorẽ dĩ. s ñ scdm̃ scientiã. statuentes dur iora
p̃cepta. que ñ possit humana ꝯditio sustinere: Limor ĩ eo ẽ qd uids̃¬
tur sͥ consulere in eo: s inscientia in eo. qd ñ cõpatiunt̾ nat᷑e nec¬

Expanded text:
ra, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae ra, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae fraudem, sed judicio contendere parati. Qui vero per cellulas duo, vel tres, vel etiam quatuor, aut quinque simul habitant, claustrali non coarctantur accuso. sed quid in utrisque periculi lateat, annuntio. In his autem quidam monachi, quos haeredes beati Benedicti novimus esse, discretionem servant, ut si fratrum superabundet numerus, et detur eis possessionis locus remotior, non minus quam duodecim fratres transmittunt, ne religionis opus paucitatis negligentia corrumpatur. Sunt enim in nobis qui habent timorem Dei, sed non secundum scientiam, statuentes duriora praecepta, quae non possit humana conditio sustinere. Timor in eis est, quia videntur sibi consulere, sed inscientia in eis, quia non compatiuntur nat
Abbreviated transcription (Latin):
Uoniam de ordinatioẽ claustri mat̾ialis. fr̃ aliquid
mediocritatẽ sectando dicturi sumꝰ ordine congruo.
sideranda nob̃. quatuor occurrt̃. Scił qͥ sit qui teneat᷑ ordinem
aut qͥd teneãt. uͥ maneãt. ⁊ unde uiuant. Ut plures sint & boni
ꝓpositi ut cohabitandi suppetãt ed̃ificia:⁊ uictui habeãt neces¬
saria. Sit tñ in numero. discretio. in ꝓposito deuotio. in edificiis
mediocͥtas. in reb possessis frugalitas: ne si creuerit turba. nasca¬
tur turbatio. aut ꝓ difficultate ꝓpositi subrepat desꝑatio: ne ex
edificioꝵ magnitudine. subintret elatio. aut ex abundantia re¬
rũ se int̾serat tẽptatio. Qui enĩ uolt̃ fieri dĩuites. incidt̃ ĩ tẽpta¬
frũm. ut tot simul cohabitẽt. qͥ ordinate uiuere possint: ne uel
excusante paucitate irregularit̾ uiuant. uel ꝓ magnitudine
cohabitantiũ. necessitati eoꝵ illicita q̃rãt. Qui enĩ multos .¬
gregant: neceẽ ẽ. ut eoꝵ uictui multa querat᷑. S dũ quert̃ plu¬

Expanded text:
Quoniam de ordinatione claustri materialis, frater, aliquid mediocritatem sectando dicturi sumus, ordine congruo consideranda vobis quatuor occurrunt, scilicet qui sint, qui teneant ordinem, aut quid teneant, ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numero circumspectio, in proposito devotio, in aedificiis mediocritas, in rebus possessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundantia rerum se inserat tentatio. Qui enim volunt divites fieri, incidunt in tentafratrum, ut tot simul habitent, qui ordinate vivere possint, ne vel excusante paupertate irregulariter vivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plu
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis dñm. Sic gͥ bonis ẽ optima religio. quia ducit ad ꝑfec¬
tionẽ Sufficiat nc̃ ea que de nouẽ bñficiis religiois dicta st̃: ut et
adhuc aliquid quasi in tͣnsitu. de cohabitatioẽ eiꝰdẽ breuiter
patuor sunt in religioẽ notanda. Suauis Stractemus.
̃enĩ ⁊ mitis: quieta et secura. Suauis in cohabitatioẽ. mi¬
tis in sermone. quieta in mͣte. secura ĩ actioẽ. Nec tñ sic suauis:
ut ñ sit discreta. nec sic mitis ut patiat᷑ in iusta. nec sic m̃te qͥ¬
eta. ut bonũ ñ cogitet ociosa. nec sic secura ut dnm ñ timeat.
nec sic secura. ut ꝓ amore humano. ab oꝑe bono desistat. Reli¬
gio assimilatur mulieri: que ab aliquo diligit᷑. ut ducatur inu
habundat. qd̃ sapiẽs sit ut pulcritudine illiꝰ delectetur ⁊ de no¬
bilitate filioꝵ glẽt᷑: ut augeant᷑ sua illiꝰ censu& seruent᷑ sensi

Expanded text:
charitatis. Sic igitur bonis est optima religio quia ducit ad perfectionem. Sufficiant nunc quae de novem beneficiis religionis dicta sunt, ut adhuc aliquid quasi in transitu de cohabitatione ejusdem breviteratuor sunt in religione notanda. Suavis est enim et mitis, quieta et secura. Suavis est in cohabitatione, mitis in sermone, quieta in mente, secura in actione. Nec tamen sic suavis est ut sit indiscreta, nec sic mitis ut patiatur injusta; nec sic mente quieta, ut bonum non cogitet; nec sic secura, ut Dominum non timeat; sed sic secura, ut pro timore humano ab opere bono non desistat. Religio assimilatur mulieri castae, quae ab aliquo diligitur ut ducatur in uapiens sit, ut in pulchritudine illius delectetur, et de nobil
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m designat. coci doctores: pulm̃tũ uerbum di. farina carita¬
tem. Ponit gͥ heliseus farmã in pulm̃to: qñ aliquis ꝑ habundã¬
tẽ caritatẽ uisitatur a dño. ut cui grossior cibus fastidio pͥus exti
frugalitatẽ sequat᷑: inimicũ diligat. Habundat enĩ caritas. eũ
diligit᷑ mnimicus. s ñdũ ẽ ꝑfecta. nisi parata sit moriꝰ ꝑximo. Ne-
foras mittit timorẽ: hec dominũ sustinet. Uñ psalmista. Ex pec¬

Expanded text:
Christum designat, cocus doctores, pulmentum verbum Dei, farina charitaChristum designat, cocus doctores, pulmentum verbum Dei, farina charitatem. Ponit ergo Eliseus farinam in pulmento, quando aliquis per abundantem charitatem visitatur a Domino, ut cui grossior cibus fastidio prius exstfrugalitatem sequatur, inimicum diligat. Abundat enim charitas, cum diligitur inimicus, sed non est perfecta, nisi parata sit mori pro proximo. Nemoforas mittit timorem, haec Dominum diligit et sustinet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
incipientẽ caritatẽ. meliorẽ ꝑ habundantẽ. optimã ꝑ ꝑfectã.
Uisitat gͥ terrã malã. qñ aliquis timore iudicii cõpungit᷑: et
ab illicitis abstinet. Bonã uͦ ꝑ incipientẽ caritatẽ uisitat.
qnͣ sua aliquis. distribuit. renunciat mundo. mutat habi
calũpniã nͣ patitur. s adhuc leuit̾ turbatur. irascitur ⁊ odit.
Claustri tediũ ñ equanimiter portat. uilitatẽ ⁊ idẽtitatẽ cibo¬
rũ abominatur. Cibum uͦ animȩ qd̃ ẽ uerbum dĩ.amarũ uide¬
tur ei: si aliquoc iẽs artius corrigatur. Sic filu ꝓphaꝵ cũ uenis¬
sent ad domũ helysei. p̃cepit helyseus cocosuo. ut eis refectio
nẽ pararet. Cũ aũ gustassẽt illi pulm̃tũ cũ herb̃ coctũ ⁊ in ue¬
m̃toꝵ ille pinguib condunt᷑. unde ꝓcedit iniquitas. Hec heli¬
sei farina dulcorat᷑ quȩ ẽ caritas. illoꝵ dulcedinẽ seqͥt᷑ ama
dulce. qd prius amarum extiterat. Helyseus qui solaris int̾p̃tatur

Expanded text:
 optimam per perfectam. Visitat Deus terram malam, quando aliquis timore judicii compungitur, et ab illicitis abstinet. Bonam vero per incipientem charitatem visitat, quando sua distribuit aliquis, renuntiat mundo, mutat habitcalumniam non patitur, sed adhuc leviter turbatur, irascitur et odit. Claustri taedium non aequanimiter portat, vilitatem et identitatem ciborum abominatur. Cibus vero animae, quod est verbum Dei amarus videtur ei, si aliquoties arctius corrigatur. Sic filii prophetarum cum venissent ad domum Elisei, praecepit Eliseus coquo suo ut refectionem eis pararet. Cum autem gustassent illi pulmentum in herbis coctum, et inveipe pinguium condiuntur, unde procedit iniquitas, haec Elisei farina dulcoratur, quae est charitas. Illarum dulcedinem sequitur amardulce, quod prius amarum exstiterat. Eliseus qui solaris interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quunt᷑. ẽ enĩ uitiis locus in diuitiis. Uirtutũ uͦ sedes ẽ humilitaᷤ.
humilitatis aũ locꝰ ẽ pauꝑtas. de qua beatus gregoriꝰ dicit. Pau

Expanded text:
quuntur. Est enim vitiis locus in divitiis, virtutum vero sedes humilitas, quuntur. Est enim vitiis locus in divitiis, virtutum vero sedes humilitas, humilitatis autem locus est paupertas. De qua beatus Gregorius: « Pau
Abbreviated transcription (Latin):
Lon optinea̾t uidicis uices. nec more pͥnc ipũ militib dñent᷑. sed
opp̃ssis subueniat᷑: ⁊ pauꝑum frũm ministrẽt: obsequus. Qua¬
tuor st̃ in reb possessis obseruanda. scił ne licita ininste acquiramꝰ
aut iuste acqͥsitis. illicite ꝑfruamur: ne multa quiãtuis licita pos¬
sideamus. aut illicite. licita defendamꝰ. Male enĩ acquirere. aut
male uti adqͥsitis. de licito facit illicitũ. Multa uͦ possidere. ꝓpin¬
quũ ẽ cupiditati. ⁊ sic qñq qd̃ niniũ diligitur: male defendi so
Et duo que male fruunt᷑ adquisitis: id ẽ gula ⁊ luxuria. Duo
qui male possidere uolunt. idẽ ꝓdigus et auarus. unus ut ꝯgre¬
get. alter ut dissipet. Et duo quȩ possessa defendt᷑. id ẽ intẽꝑan¬
tia. & prudentia mudi. Suꝑbia diabolo clausit celũ. gula pri¬
mo parentiabstulit. paradi sũ: auaricia diuiti aꝑuit infer nũ
intẽ ꝑantia uͦ adhuc corrũpit mundũ. Hec omĩa fr̃ diuitias se¬

Expanded text:
ilitibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati, et sic quandoque quod nimium diligitur, male defendi solet duo, quae male fruuntur acquisitis, id est, gula et luxuria: duo sunt quae male possidere volunt, id est, prodigus et avarus, unus ut congreget, alter ut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia, frater, divitias se
Abbreviated transcription (Latin):
mur. utilior ẽ equus aut bos in agro: quã in pariete. Hic satiãt
oculos uidendo: ibi laborãt necessitati subueniendo. hospitum
domos duas ẽẽ uolumꝰ. unã que fr̃ib qui religioĩs habitũ gert̃.
siue eciã quib dã ꝑsonis scłariũ. quos abbatis seu frum ꝓuidentia
ibidẽ fuscipiendos decreuerit deputet᷑. Aliã uͦ domũ remotiorẽ
illis suscipiendis uolumꝰ ẽẽ deputatã. qui lingua uel habitu clar¬
straliũ pacẽ turbare posst̃. Sic gͥ seruanda st̃ tria in edificiis id ẽ po¬
sitio. dispositio. ⁊ cõpositio. ut positioẽ sua remoueant᷑ a scłaribus.
dispositioe uͦ scl̃ares remoueãt. cõpositioẽ aũ ñ suꝑflua sĩt: s utilia
aptos. fr̃ib habendos concedimus. Hec enĩ uictui necessaria p̃bẽt¬
et subministrat. Decimas uͦ ñ recipiãt. nisi de illis quos in colt̃

Expanded text:
mur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant mur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pariete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospitum domus duas esse volumus: unam, quae fratribus qui religionis habitum gerunt, sive etiam quibusdam personis saecularium quos abbatis, seu fratrum providentia ibidem suscipiendos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu claustralium pacem turbare possunt. Sic igitur servanda sunt tria in aedificiis, id est, positio, dispositio, compositio: ut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares removeant, compositione non superflua sint sed utiliaaptos, fratribus habendos concedimus: haec enim victui necessaria praebent. Decimas vero non recipiant, nisi de illis quos incolunt
Abbreviated transcription (Latin):
Congruũ uidet᷑ nob̃ edificia frũm extra cohabitationẽ scłarium
debere constitui: ne silentiũ claustri siue dormitorii quies tumil¬
uantis ppłĩstrepitu ꝯtͣbetur: nedũ lingua tacet. respondeat col
uel dũ corpꝰ quietẽ recipit: animus sit inquietus. Edificia frũm
ñ suꝑflua sint. s humilia. non uoluptuosa. s honesta. Utilis ẽ lapis
instructura: s quid ꝓdẽ in lapide celatura. Utile fuit hoc in cos¬
structionẽ tẽpli: erat enĩ significatioĩs forma ⁊ exempli. Legat᷑
genesis in libro: ñ in pariete. Uestit᷑ eua in pariete: pauꝑ aũ
uxta parietẽ. nudus accubat. Dat᷑ ade tunica pellicea: frũm
uͦ multitudo coar tat᷑ hiemali molestia. Liceat ħ cui licitũ fore
debeat. illis qui in urbib aut ĩ uicis morant᷑. ad quos confluit ppłi
freq̃ntia. ubi simplicitas eoꝵ detineat᷑ delectatioẽ picture: qui ñ
delectant᷑ subtilitate scͥpture. Nobis aũ. qui solli tudine delecta¬

Expanded text:
Congruum videtur nobis aedificia fratrum extra cohabitationem saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autem, qui solitudine delecta
Abbreviated transcription (Latin):
terrena ministrãt. rei familiaris curã gerentes. quos alibi de¬
signat. lia et rachel: martha & maria. His auib cęli. ⁊ his bestus
terre cadauera castroꝵ.philistum. id ẽ car nales affectus reꝓbo¬
sic occulte ꝑuersoꝵ ꝓuidet consilio
mundi r enuntiatio. optimos autẽ religioĩs cohabitatio.
Mundus bons ẽ pessimus: religio uero. eciã malis ẽ optima.
fac̃ enĩ qñq de malo bonũ. de bono meliorẽ: de meliori opti¬
mũ. Et hoc fit qñ d̾s uisitat impũ̃. Uñ psalmista. Uisitasti
terrã: ⁊ inebriasti eã. Uisitat ds̃ ⁊ malã ⁊ bonã terrã. terrã me

Expanded text:
terrena ministrant, rei familiaris curam gerentes, quos alibi deterrena ministrant, rei familiaris curam gerentes, quos alibi designant Rachel et Lia , Martha et Maria . His avibus coeli et his bestiis terrae cadavera castrorum Philistsic occulte perversorum providet consilio.mundi renuntiatio, optimos autem, religionis cohabitatio. Mundus bonis est pessimus, religio vero bonis et malis est optima. Facit enim quandoque de malo bonum, de bono meliorem, de meliori optimum, et hoc fit quando visitat impium Deus. Unde Psalmista: Visitasti terram et inebriasti eam . Visitat D
Abbreviated transcription (Latin):
UONIam ꝑesũ pͥmi parentis culpa sũpsit initiũ. ideo
cauendũ nob̃ est. ne sicut ille ꝑ escã paradysi meruit e¬
gressum: ita et nos arceam᷑ ab ingressu. St̃ gͥ tria in cibo consi¬
deranda. id ẽ quid ⁊ qñ & qͣntũ comedamꝰ. scił cibi species. hora
i m̃sura. ne illicitũ. aut extͣ horã. aut extra m̃surã aliquid su¬
mamus. Illicitũ comedit ada in paradyso nexpellitur. extra hora
tiȩ ultra m̃surã ⁊i occidit᷑. Transgreditur adã p̃ceptũ dñi. frangit
ionathas qd̃ obseruabat multitudo pplĩ. decipitur isrł in sati¬
rate cibi. Sic̃ gͥ trans gressio meruit expulsionẽ. negligentia
uoti cõmunis maledictionẽ: saturitas morte̾. In his fr̃scotidie
dec ipun dum murmurantes in deserto cũ israhele et egyp
ad ea que necessitati frũm medioc̾tas concedit habenda. frus
te.ñ sagiine pulm̾ta eoꝵ condiantur. Acarnib abstineat.¬
coaptantur illi. qui terram suã nouert excolere. qui necessitati frm

Expanded text:
uoniam per esum primi parentis culpa sumpsit initium, ideo cavendum nobis est, ne sicut ille per escam paradisi meruit expulsionem, ita et nos arceamur ab ingressu. Sunt igitur tria in cibo consideranda, id est, quid et quando, et quantum comedamus, scilicet cibi species, hora et mensura, ne illicitum, aut extra horam, aut ultra mensuram aliquid sumamus. Illicitum comedit Adam in paradiso, et expellitur ; extra horam mensuram, et occiditur . Transgreditur Adam praeceptum Domini; frangit Jonathas quod observabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantes in deserto cum Israele, ad Aegypad ea quae necessitati fratrum mediocritas concedit habenda. Fructte non sagimine eorum pulmenta condiantur. A carnibus abstineacoapiantur illi qui terram suam noverunt excolere, qui necessitati fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
quirende pecunie. Hec ẽ obedientia tũ simonia. Est nalia spẽies
mobeclientie q̃ tñ obedientia uocat᷑: de qua dr. Quia obedisti
uoei uxoris tue plus qu̾a mee: maledicta terra in opere tuo.
aut mundꝰ. Uox uxoris uox carnis. uox aũ carnis uoluptas. uox
mundi uanitas. uox diaboli miquitas: uox d̃i bonitas. Uoci g¬

Expanded text:
e. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledicta terra in opere tuo . aut mundus. Vox uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox mundi, vanitas; vox diaboli, iniquitas; vox D
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ obedientie: ut solo nomine głietur. S quia obedientia
multis mod dr̃. expedit ut sermo de ea habitꝰ. altiꝰ oriat᷑. In¬
ponit᷑ eni obedientia p̃cepto: facto & loco. ut designet. qd̃ p̃¬
cipitur. monstret qd̾ agitur. nominet locũ ÷ qͦqͥs moratur. De p̃cep
to enĩ clicitur:. inuingit ei obectientiã. de facto cõpleuit eã. de lo¬

Expanded text:
nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret qto enim dicitur: injunxit ei obedientia; de facto: complevit obede
Abbreviated transcription (Latin):
positꝰ fuit bestiĩs terre. ꝑ ĩobedientie uͦ culp̃a supposit᷑: E ñc mꝰ¬
ris et culicib ꝑ posteros seruit. Quando infirmitas carnis
adunat᷑ in tumorẽ. contingit q̃nq ut generet languorẽ. men̾
enĩ carnalis ꝑ tumorẽ suꝑbie. nicurrit sepissime langorẽ inobedi¬
entie Due aũ st̃ tumoris species: dura uideł̃ :imolł. Dura tumoriᷤᷤ¬
in carne ẽ. obstinatio carnaliũ ĩ conuersatione. Hec aũ tͥb mod̾
uerbo cõmonitionis. disciplina correptioi̾s. Cũ enĩ mens ñ emit¬
tit saniem ꝑ confessionẽ. uel ex cõmonitione ñ ꝓnuttit em̃da¬
tionẽ. restat ut ferri recipiat incisionẽ. id ẽ eorrectioẽm disci¬
pline. Est aũ tunior mollis. eũ mens inflata delectatur uolup¬
tuosis. dũ sectat᷑ ociũ. sõnolentia torpescit. Ex his gͥ languor a¬
nime nascit᷑: qñ duritia obstinatioĩs p̾ssa. uel mollicie dissolu¬
ta. mens suꝑba nichil oꝑatur. Assumit sͥ mobedientia. qñq

Expanded text:
positus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et moin carne obstinatio carnalium in conversatione. Haec autem tribus modis verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
cũ perro symon magus morat᷑ ĩ eccłia morat᷑ ⁊i saphira cũ anania.
ẜ petrũ boni p̃lati. ꝑ simonẽ anania: et saphirã mali subditi de

Expanded text:
cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali
Abbreviated transcription (Latin):
s laborẽ imꝑlere: locꝰ uͦ aliqñ placet: aliqñ displicet. Placet qͥb¬
dã. ñ quia habundet fr̃ib s piscib. placet quia famulis habundet. et
fabulis. Pacet quia solus cuncta possidet. ⁊ sic fit ut uocet᷑ obedien¬
tia cũ ñ sit. Hãc obedientiã multi desid̾ant: ut extͣ obecdientiã
ẽt queat. Multis aũ mod̃ hec obedientia queri solet. id ẽ auxilio.
consilio. ingenio. Auxilio. ui del̃ parentũ. consilio frũm. simula¬
tioĩs ingenio. ut qd̃ minꝰ parentũ. uel exhortauoĩb frũm ñ p̾t obti¬
nerr. saltẽ simulatioĩs ingenio possit adipisci. Hec aũ obediẽtia
q̃ concedr̃ alicui. parentũ exactioẽ. seu frt̃im seductoria ex hortati¬
one. uel ecia boni oꝑis simulatoria ostensioẽ. obedientie nom̃ htͣ
s re caret. Adhanc eciã obedientiã alus moð ꝑuenitur. ut qd̃ il¬
lis trib p̃cedentib ñ potẽ. ꝓmissioẽ muneris obtineat᷑. Sic adhus

Expanded text:
 labor est implere. Locus vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut quod minus parentum, vel exhortationibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationis ingenio possit adispici. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ris. quã uoci creatoris. Est aũ uox creatoris ad subiectos de pla¬
tis dices Que dict̃ facite: quȩ autẽ facuit facere nolite. Ut ꝑuer¬
sis obedias p̃latis innuit: qui eciã male oꝑantib obedire iussit. ut
sic ingrediaris:i egrediaris cũ dauid subsaule:⁊ eundẽ houores
licet reꝓbũ cũ samuele. In obedientes gͥ: i suꝑbos se e̾ẽ testantur¬

Expanded text:
 quam voci Creatoris. Est autem vox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele . Inobedientes igitur et superbos seipsos esse t
Abbreviated transcription (Latin):
ex ea ⁊ metallis. ⁊ animantib n pulcͥtudine uestiũ ⁊ioblectatioĩb eoꝵ
facta stͣ. amari ubetur. ħenĩ omĩa p̾dicta. uelut ñ mansura ad ce¬
lestẽ patͥã ꝑgentes comitari neq̾ut᷑. Eximi uͦ uelut mansuri reges
coheredes senrripsos licẽt inuicẽ diligt̃. Qd̃ gͦ semꝑ i inundo ñ
mairi. ⁊ cũ mundo parit̾ deficiet: ipse mundꝰ ñ amari imꝑat᷑. Pro¬
ximꝰ aũ qͥ ẽ pars regni celestis in terra int̾im a regni celoꝵ appeti¬
torib ñ in congue amat᷑: dũ in sũma illa patͥa ĩ et̾nũ coheres ha¬
bebit᷑. ł pt̾ea uͦ mindꝰ p̃ses̃ ñ diligi imꝑat᷑: ne a dĩ dilectioẽ alienꝰ.

Expanded text:
ex ea et metallis et animantibus et pulcritudine uestium et oblectatioex ea et metallis et animantibus et pulcritudine uestium et oblectatiofacta sunt amari iubetur. haec enim omnia praedicta uelut non mansura ad caelestem patriam pergentes comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis coheredes semet ipsos licenter inuicem diligunt. quod ergo semper in mundo non manet et cum mundo pariter deficiet et ipse mundus non amari imperatur: proximus autem qui est pars regni caelestis in terra interim a regni caelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in summa illa patria in aeternum coheres habebitur. propterea uero mundus praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione alienus
Abbreviated transcription (Latin):
positũ mundi caduca delectam̃ta diligit. Omne de quo conten¬
ditur. aut ꝓpt̾ ꝓpͥam eius rei dilectionẽ de qua agit᷑. aut ꝓpt̾
alt̾iꝰ amorẽ q̃ sub odiosa specie latet. appetit᷑. Quẽ ad modũ uerb
gra bellũ animoso conpugnantiũ conflictu. cũ odiosa res sit: ꝓpt̾
labore. uł formidine satis contentiose expetuntur. Uñ patẽter
intesligitur. nichil contende̾ posse. nisi ꝓpt̾ diłonẽ subseq̃nte
scił amabilẽ remun̾ationẽ. Qui gͥ ob mundũ p̃sentẽ ex qua¬
ĩq causa contendit ꝑspicue ostendr᷑ mundii tlilige. Qd̃ per
iohanñẽ sp̃c sc̃i sermones interdicunt: quib ait. Nolite diligere mun¬
dũ. neq ea que in mundo st̃. Mundi enĩ amor ⁊dĩ parit̾ cohabitare¬
in uno corde ñ posst̃. Quẽ admodũ oculi celũ pariter ⁊ terrã nũquã
conspiciut. S reqͥrendũ ẽ siuere ĩmundo aliqͥd sit qd̃ amari debeat
iqͥs sit ille mundus quẽ diligi diuina eloqͥa uetat᷑. Terra gͥ nascẽtibꝰ

Expanded text:
positum mundi caduca delectamenta diligit. omne enim quod contenditur aut propter propriam eius rei dilectionem de qua agitur aut propter alterius amorem quae sub odiosa specie latet appetitur. quemadmodum uerbi gratia bellum animoso conpugnantium conflictu cum odiosa res sit, proptlabore uel formidine satis contentiose expetuntur. unde patenter intellegitur nihil contendi, nisi propter dilectionem subsequentem scilicet amabilem remunerationem. qui igitur mundum praesentem ex quacumque causa contendit, perspicue ostenditur mundum diligere, quod per Iohannem spiritus sancti sermones interdicunt, quibus ait: nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sdmodum oculi caelum pariter et terram nequaquam conspiciunt. sed requirendum est, si uere in mundo aliquid sit quod amari debeat et quis sit ille mundus quem diligi diuina eloquia uetant. terra ergo cum nascentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphãm ita descͥbit᷑. Eece puer meus quẽ elegi. electꝰ meus. cõplacuit
Q n illo anima mea. Ponã spm̃ meũ sr̃ eũ: ñ contẽdet neq clamabit
neq audiet aliqͥs in plateis uocẽ eius. Ecce xͦ ñ contendit: neq ela¬
mauit. Et tu si morib xͥ similitudinẽ retinere cupis: ñ conten¬
das. ne abusiuꝰ in eccl̃ia xͥana existas. Suis enĩ sectatorib xp̃c p̃ci
pit. Nolite uocari rabbi: unꝰ ẽ enĩ magist̾ ur̃ qui ẽ xp̃s. Et patrẽ¬

Expanded text:
am ita scribitur: Ecce puer meus quem elegi, electus meus, complacuit in illo sibi anima mea. Ponam spiritum meum super eum. Non contendet, neque clamabit, neque audiet aliquis in plateis uocem eius. ecce Christus non contendit neque clamauit: et tu si morum Christi similitudinem retinere cupis, ne contendas, ne abusiuus in ecclesia Christianus existas. suis enim sectatoribus Christus praecepit: nolite uocari Rabbi: unus est enim magister uester, qui est Chr
Abbreviated transcription (Latin):
offendit. Ds̃ illũ ult om̃s mortales. ueluti ad innum̾osi ppł̃i gub̾na¬
tionẽ sap̾ie munere donauit. E contͣrio uͦ ieroboã seruꝰ salomois pꝰ¬
liora conscendt᷑ ꝑuirtutẽ anim idĩ auxiliũ id facere: ⁊ eos qͥ ad
det̾iora diuertũt. ꝑm̃tis inbecillitatẽ parit̾ inegligentiã eriare.
Uñ dñs absq uirtute fieri ñ debet: quã uirtutẽ sine dĩ auxilio
nullatenus habet. Qui enĩ multa tuet᷑. si ñ ht̃ fortitudinẽ. ñ ua¬
let id agere. qm̃ magna magnis infestatioĩb ⁊ aduersitatib so¬
lent laborare. Omnis ͤ qui p̃ est. ħ pͥmit᷑ anrmi tota intentioe̾ ꝓ¬
euret. ut ꝑ omĩa de dñi ad utorio omnino ñ dubitet. Si nãq
se eleuat de stercore pauꝑem. ⁊ sedere facit cũ pͥncipib pplĩ sui.
Deponit potẽtes de sede. ⁊exaltat humiles. ut subditus fiat
omis mund. iegeat gloria dei.

Expanded text:
eus illum ultra omnes mortales uelut ad innumerosi populi gubernaeus illum ultra omnes mortales uelut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere donauit: e contrario uero Hieroboam seruus Salomonis, poliora conscendunt per uirtutem animi et Dei auxilium posse id facere et eos qui ad deteriora deuertunt per mentis inbecillitatem pariter et neglegentiam errare. unde dominus absque uirtute fieri non debet, quam uirtutem sine Dei auxilio nullatenus habet. qui etenim multa tuetur, si non habet fortitudinem, non ualet id agere, quoniam magna magnis infestationibus et aduersitatibus solent laborare. omnis igitur qui praeest hoc primitus animi tota intentione procuret, ut per omnia de Domini adiutorio omnino non dubitet. si namquese eleuat de stercore egenum et sedere facit cum principibus populi sui, deponit potentes de sede et exaltat humiles, ut subditus fiat omnia mundus Deo et egeat gloria Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
rib dñis. necessaria indiget animi int̾iore fortitudine ⁊ ꝑ bonos
mores exerceri debet. Sepe enĩ dñadi uirtus ꝑ animi negligen-
tur: orcdinato illiꝰ constare minime p̾otẽ. ꝑ bñficia gͦ. ⁊ affabili¬
tatẽ. ꝓcuret ut diligat᷑: ⁊ ꝑ ustas uindictas ñ ꝓpͥe iniuriȩ. s legiꝰᷤ
d̃i studeat ut metuat᷑. Propt̾ea quoq dũ multi pendet ĩ eo. ipse dõ
adherere debet. qͥ illũ indicatũ constituit. qͥ ad portanda mul¬
toꝵ onera. ipsũ ueluti fortiorẽ solidauit. Paxillus enĩ. nͥ bñfixus
firmet᷑. ⁊ alicui fortiori hereat. omẽ qd in eo pendet cito labit᷑. up
se solutꝰ a rigore sue firmitatis. cũ omĩb ad terrã dilabrͣ. Sic ⁊ pͥn¬
cops nisi conditori ꝑtinacit̾ adheserit: ripse ⁊ om̃s qͥ ei consenti
pinquat: quidã inposito cͥ dignitatis honore. det̾iores fuit᷑.
offendit. Rex salomon pꝰquã patris sui dauul sedem obtinuit: dm̃¬

Expanded text:
ria est, indiget, quam animi interiori fortitudine bonis moribus exerceri debet. Saepe enim dominandi per animi negligentitur, ordinatio minime constare illius potest. Per beneficia ergo et affabilitatem procuret ut diligatur, et per justas vindictas, non propriae injuriae, sed legis Dei, studeat ut metuatur. Propterea quoque dum multi pendent in eo, ipse Deo adhaerere debet, qui illum in ducatum constituit, qui ad portanda multorum onera, ipsum veluti fortiorem solidavit. Paxillus enim, nisi bene forte firmetur, et alicui fortiori adhaereat, omne quod in eo pendet cito labitur, et ipse solutus a rigore suae firmitatis cum oneribus ad terram delabitur. Sic et princeps, nisi suo conditopinquant, quidam inposito sibi dignitatis honore deteriores fiunt. offendit. rex Salomon postquam patris sui Dauid sedem optinuit, D
Abbreviated transcription (Latin):
pRUIt aliqui qd affluentiam ciboꝵ comitari soleat mun¬
datio uerboꝵ. Norunt eciã multi. qd̃ sat᷑itate̾ uentris se¬
quit᷑ leuitas oꝑis: & uanitas m̃tis. Scͥptũ ẽ enĩ. Sedit ppłs man¬
ducare et bibere: et surrexert ludere. Ludere inquit: ñ le¬
gere. Stͣ enĩ quidã. qui post delicaticibi. diuersa fercula cũ
in claustro sedeãt. ñ lectioni et silentio: s rumorib ⁊ curi¬
ofitati uacat᷑: qui locũ ⁊ tẽpꝰ loq̃ndi ⁊ tacendi nusquã et nũ-¬
qua seruant. s instabiles & ociosi. neͣ hos nẽ illos ad colloqͥũ
.xi: non murũ. Si enĩmurus ponet᷑: loq̃ndi licentia omĩno
negari uideretur. S ostiũ ponitur. qd̃ tẽpore. ⁊ eclauditur

Expanded text:
runt aliqui, quod affluentiam ciborum comitari solet inundatio verborum. Norunt etiam multi quod saturitatem ventris sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium xit, non murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, q
Abbreviated transcription (Latin):
erit illis: qui in labore hominũ ñ stͣ: Ipsi ñ flagellabunt᷑. leui
penis. s torm̃tis gͣuiorib cruciabunt᷑. Quid autẽ dicã de his qui
uagi i ociosi. uacantes fabulis. ⁊ ĩundantes agmine uerboꝵ fr̃ib
labori manuũ statutis. horis ĩstantib subsannantes detͣht̃: Nũ¬
quid labor labioꝵ ipsoꝵ oꝑiet eos: De his mordinate: iñ scdm̃ for

Expanded text:
labuntur levibus poenis, sed tormentis gravioribus cruciabuntur. Quid autem dicam de eis, qui vagi et otiosi vacantes fabulis, et inundantes animae verborum fratribus labori manuum statutis horis instantibus subsannantes detrahunt? Nunquid non labor labiorum ipsorum operiet eos? De his inordinate, et non secundum for
Abbreviated transcription (Latin):
cur. quomͦ. a quo factũ sit. quert̃. Sic maria que insilentio deber&
ẽẽ. marthe detrahit: ique uerba dm audire ꝯsueuerat uerbo¬
sitati seruit. Hec ẽ falsa marianuera maria: uera martha.⁊ falsa

Expanded text:
cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet cur, quomodo, a quo factum sit quaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa
Abbreviated transcription (Latin):
p̃buit imitandũ. ut cũ apło dice̾ possit. imitatores mei estote
sic̃ ⁊ ego xp̃i. In tͥbus maxime p̃lati xpm̃ imitari debet. quia¬
in loco xp̃i st̃: id ẽ dignitate potestate officio. fuit enĩ xp̃s sac̾¬
dos: rex iminister. Sac̾dos: cũ in ara crucis se ipsũ hostiã daret.
Rex cũ a ligno regnaret: minister. cũ petri pedib aquã minis¬
traret. Sac̾doti gͥ dignitas. regi potestas: ministro cõpetit officiũ.
Dignitati debetur reuerentia. potestati obediẽtia. officio cura.
ẽ a p̃latis. Quide Nne ĩ his subiecti: p̃latos imitari debẽt: Nͥ.
S cũ uiderit p̃latos indignitate humiles. in potestate mite̾
in ãministͣtioẽ cure familiaris seruientes. sit ipsi humiles.
mites. iniuncta officia benigne suscipientes. St̃ enĩ quidã qͥ
p̃latoꝵ occuꝑatioẽs accusat. ingressus & egressus eoꝵ dãp¬
nãt. causas ignorãt: et si cognouerĩt turbat. Consiliis se ĩgeri

Expanded text:
praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In tribus maxime praelati Chriid est, in dignitate, potestate et officio. Fuit Christus sacerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. est a praelatis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
currit. tociꝰ isrłice pleb̃. regni disꝑsionẽ. solo suo m̾ito p̃stitit. Qui¬
b gͦ cõmittunt᷑ multa: maiora ꝑdt̃ siñ recte dispens au̾it. largito¬
ris sui munera. que ꝑcepert̃. Cui enĩ plus cõmittit᷑. pł ab eo exigit᷑
Et seruꝰ qui uolum tẽ dñi sui intelligẽs ñ facit. artiorib ⁊i gͣuriorib

Expanded text:
currit, totius Israeliticae plebis regni dispersionem solo suo merito pcurrit, totius Israeliticae plebis regni dispersionem solo suo merito pbus ergo committuntur multa, majora perdunt, si non recte dispensaverint rectoris sui munera quae perceperunt. Cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur. Et servus qui voluntatem domini sui intelligens non facit, acrioribus
Abbreviated transcription (Latin):
RIMUs abusioĩs gͣdus. si sñ bonis oꝑib. sapiens. ⁊ p̃dicator fuerit.
qui qđ sermone docet: actib explere negligit. Auditores enĩ doc¬
trine dicta contẽpnũt: cũ p̃dicatoris oꝑa a uerb̃ p̃dicatioĩs discre¬
pare conspicuit. Nũquã enĩ fit eficax p̾dicantis auctoritas: nisi eam
effectu oꝑis cordi affixerit audiẽtis: p̃sertĩ cũ ⁊ ipse doctor ĩ uitioꝵ a
morẽ delapsus sit. ialtiꝰ doctoris medicam̃tũ suis uuln̾ib adibere
dicẽs. Si sal euanuerit:. in qͦ saliet᷑. ħ ẽ si doctor errauerit. a quo ite¬
rũ doctore em̃dabit᷑: Et si lum̃ qd̃i te ẽ tenebre st̃. ipse tenebre
qͣnte ert̃: Si nãq oculus auidendi officio desiuerit: qͥs a manu aut
pede. uel a reliquo corpore illud minist̾iũ exiget: Qua ꝓpt̾ doctores
cogitẽt. ne ãpliori uindicte subiaceat̃. si płrioroꝵ ꝑditioĩs occasionẽ
habundantiꝰ p̾stẽt. Nã ⁊ salomon dũ multe sapĩe tͣns gressionẽ in¬

Expanded text:
rimus abusionis gradus est, si sine bonis operibus sapiens et praedicator fuerit, qui quod sermone docet, actibus explere negligit. Auditores enim doctrinae, dicta facere contemnunt, cum praedicatoris opera a praedicationis verbis discrepare conspiciunt. Numquam enim fit efficax constituentis auctoritas, nisi eam effectu operis cordi affixerit audientis, praesertim cum et ipse doctor, si in vitiorum amorem delapsus fuerit, alterius doctoris medicamentum suis vulneribus adhibere dicens: Quod si sal evanuerit, in quo salietur ? Hoc est, si doctor erraverit, a quo iterum doctore emendabitur? et si lumen quod in te est tenebrae sunt; ipsae tenebrae quantae erunt? si namque oculus a uidendi officio desiuerit, quis a manu aut pede uel reliquo corpore illud ministerium exiget? quapropter doctores cogitent ne ampliori uindictae subiaceant, si plurimorum perditionis occasionem abundantius praestent. nam et Salomon dum multae sapientiae transgressionem in
Abbreviated transcription (Latin):
pec̃ci. Quarto die quo iã millo firmam̃to disciplinȩ sp̃uał. intelli¬
gentias oꝑat᷑. atq distinguit. uidet quid sit incõmutabil i̾ritas.
q̃ quasi sol fulget in anima: qͤmadinodũ aĩa ipsiꝰ u̾itatis par-¬
ticeps fiat. ⁊ corpori ordinẽ ⁊ pulcͥtudinẽ p̃stet. quasi illummiãs¬
noctẽ .⁊ quẽ ad modũ stelle om̃s intelligentie spũales. ĩ huiꝰ uite
obscuritate. quasi ĩ nocte: nricẽt ⁊ fulgeat. Quaꝵ rerũ noticia
fortior effectus incipiat. quinto die ĩ actionib tͥbulentissimi se¬
cł̃i. quasi in aquis maris oꝑari ꝓpt̾ utilitates fr̃nȩ societatis &
de corporalib actioĩb quȩ ad ipsũ mare ꝑtinet. id ẽ ad hauc¬

Expanded text:
linae spirituales intelligentias operatur atque distinguit, videt quae sit incommutabilis veritas, quae tanquam sol fulget in anima; et quemadmodum anima ipsius veritatis particeps fiat, et corpori ordinem et pulchritudinem praestet, tanquam lunaelligentiae spirituales, in hujus vitae obscuritate tanquam in nocte micent et fulgeant. Quarum rerum notitia fortior effectus incipiat quinto die in actionibus turbulentissimi saeculi, tanquam in aquis maris operari, propter utilitatem fraternae societatis; et de corporalibus actionibus, quae ad ipsum mare pertinent, id e
Abbreviated transcription (Latin):
ut eciã occultꝰ sit nouissimꝰ dies. quẽ utilit̾ dñs latere oportere
monstrat. Habet eciã unꝰquisq nrm̃ ĩ bonis oꝑib ⁊ recta uita
quasi distinctos sex dies istos: pꝰ quos debeat qͥetẽ sꝑare. Primo
die lucẽ fid̃i. qñ pͥus uisibilib credit. ꝓpt̾ quã fidẽ dñs uisibilit̾
apparere dignatꝰ est. Sedõ die quasi firmam̃tũ discipline qͦ dis

Expanded text:
ut etiam occultus sit ultimus dieut etiam occultus sit ultimus die. Habet etiam unusquisque nostrum in bonis operibus et recta vita tanquam distinctos istos sex dies, post quos debet quietem sperare. Primo die lucem fidei, quando prius visibilibus credit, propter quam fidem Dominus visibiliter apparere dignatus est. Secund