comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indulto & delegato iuditio purgandi seoccasi¬
one non utitur. Nihilenĩ int̾ est utrũ inp̃senti.
ex amine omnia quȩ dicta st̃ deeo cõꝓbentur.
resbiteri int̾fecti ep̃o ad cuius parroechiã
ꝑtinent soluantur. scđm capitulare gloriosis¬
simi Karoli genitoris nr̃i. Ita uidelicet ut medie¬
tatẽ uurgilde eius ep̃s utilitatibus a eccłȩ cui
praefuit tribuat. & alt̾ã medietatẽ in elemosina
illius iuste disꝑtiat. qr nullus nobis ei heres ꝓximior
udetur. quã ille. qui ipsum dnõso ciauit.
principũ domni karoli imperatoris. & domni ac
gloriossimi hluduuuici augusti nec non & chotha¬
rii caesaris descripsi libellis. Nunc aut̃ illa ad
mundanȩ augm̃tum legis ꝑtinentia quȩ don nꝰ
Rarolus imperator edidit. in hoc tertio adunaui
libello.

Expanded text:
indulto et toties delegato judicio purgandi se occasiindulto et toties delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in praesenti examine omnia quae dicta sunt comprobentur, resbiteri interfecti episcopo, ad cuius parrochiam pertinent, solvantur secundum capitulare gloriosi Karoli genitoris nostri, ita videlicet, ut medietatem wirgildi eius episcopus utilitatibus ecclesiae, cui is praefuit, tribuat, et alteram medietatem in elymosina illius iuste dispertiat: quia nullus nobis eius heres proximior videtur, quam ille qui ipsum Domino sociavit. principum, domni Karoli imperatoris et domni ac gloriosissimi Hludowici augusti et Chlotharii caesaris, descripsi libellis. Nunc autem illa ad mundanae augmentum legis pertinentia, quae domnus Karolus imperator edidit, in hoc tertio adunavi libello.
Abbreviated transcription (Latin):
canonice diiudicetur. & si culpabilis inuentus
fuerit canonice dampnetur. Siͦ eũ suprascrip¬
to pretextu ad ꝓbare ipse accusator minimȩ
poterit & hoc canonice definiatur. Ipseergo
sacerdos sisuspitiosus aut incredibilis suo ep̃o aut
reliquis suis consacerdotibus siue bonis & iustis
de suo populo ł desua plebe hommibus fuerit
ne in crimine aut p̃dicta suspitione remaneat.
cum tribus aut qumq ł septem bonis acuicinis
sacerdotibus exemploleonis papȩ qui duo dec̃ĩ
ep̃os in sua purgatione habuit ł eo amplius
si suo ep̃o uisum fuerit autnecesse propt̃ tumul¬
tum populi in eẽ prospexerit. & cum alus
bonis & iustis hominibus ses acram̃to corã
populo suꝑ uinͬ euuangelia datũ purgatũ
aecłȩ reddat. Siquis aut̃ scire desiderat
quales testes ad accusitionẽ sacerdotũ recipi debe¬
ant . & quid deaccusatore faciendũ sitplenit̃ in ca¬
Manifestũ est confiteri eum decrimine qui

Expanded text:
canonice dijudicetur, et si culpabilis inventus canonice dijudicetur, et si culpabilis inventus fuerit, canonice damnetur. Si vero eum suprascripto praetextu approbare ipse accusator minime poterit, et hoc canonice definiatur. Ipse ergo sacerdos, si suspiciosus aut incredibilis suo ereliquis suis consacerdotibus, sive bonis et justis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine, aut in praedicta suspicione remaneat, cum tribus aut quinque vel septem bonis ac vicinis consacerdotibus, exemplo Leonis papae, qui duodecim episcopos in sua purgatione habuit, vel eo amplius, si suo episcopo visum fuerit aut, necesse propter tumultum populi id esse perspexerit, et cum aliis bonis et justis hominibus, se sacramento coram populo super quatuor Evangelia purgatum Ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quid de accusatore faciendum sit, pleniter in camanifestum est confiteri eum de crimine, qui
Abbreviated transcription (Latin):
minime nequiuimus. Nr̃is quippe temporib:
in regnis seu inalus dõ degentibus. nobisq una
cum eis agentibus sepissime propt̃ multas &
nimias reclamationes quȩ ex hoc ad nos ex
diuersis partibus uenerunt uentilatum est
sed qualit consultudomni & patris nr̃i leonis
sacerdotum ac leuitarum. auctoritate
& consensu atq reliquorum fidelium o
cunctorum consiliariorum nr̃orũ consultu
definitum est uobis omnibus utriusq ordinis ministris
scire uolumus. Ittutum est nãq ratione & necessi¬
tate ac auctoritate p̃dicta consultu omniũ. ut
quotiescũq cuiꝗ sacerdoti crim̃ imponitur. si ipse
accusator talis fuerit. ut recipi debeat. qr quales
adaccusationẽ sacerdotũ ad mitti debeant in ca¬
nonibus plenit̃ expressum est. Siaut̃ ut dictum est
illeaccusator qui canonicȩ est recipiendus eum
cum legitimo numero irorũ & bonorum testiũ
ad probare in conspectu epõrum poterit. tunc

Expanded text:
minime quivimus. Nostris quippe temporibus minime quivimus. Nostris quippe temporibus in regnis, seu in aliis Deo degentibus, nobisque una cum eis agentibus, saepissime propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum est. Sed qualiter consultu domni et patris nostri Leonis sacerdotum ac Levitarum auctoritate et consensu, atque reliquorum fidelium et cunctorum consiliariorum nostrorum consultu definitum est, vos omnes utriusque ordinis ministros scire volumus. Statutum est namque ratione et necessitate ac auctoritate praedicta consultu omnium, ut quotiescunque cuiquam sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit, ut recipi debeat quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant, in canonibus pleniter expressum est; si autem, ut dictum est, ille accusator, qui canonice est recipiendus, eum cum legitimo numero verorum et bonorum testium approbare in conspectu episcoporum poterit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
no cõmunicent. nisi forte quis maioribus qui¬
bus lib & criminib impediatur.
Ut parentes filiossuos & patrini eos quos de fon¬
te lauacri suscipiunt. erudire sum mopere
stud eant. Illi quia eos genuerunt & eis adño
datisunt. Isti quia ꝓcis fide iussores existunt
Utaeccłȩ antiquitus constitutȩ nec decimis nec
alia ulla possessione priuentur.
Utde sepeliendis inbasilicis mortius illa.
constitutio seruetur. quȩ ab antiquis patrib
constituta est.
Ommibus uobis uisu. aut auditu notũ esse ñ
dubitamus. quod sepissime suadente anti quo
hoste sacerdotibus crimina diu̾sa obiciantur.
Sed qm̃ qualit̃ exeis abhis rationabilis exxam inatio.
& satis factio fiat. Lic& tempore bonȩ memo¬
riȩ domni genitoris nr̃i pippini siue priscis
temporibus ascis patrib & a reliquis bonȩ deuo¬
tionis hommibus sepissi me uentilatũ fuerit nos
tam̃ plenit̃ & adliquidũ definitum repperire.

Expanded text:
no communicent , nisi forte quis maioribus quino communicent , nisi forte quis maioribus quibuslibet criminibus impediatur. 16. Ut parentes filios suos, et patrini eos quos de fonte lavacri suscipiunt, erudire summopere studeant ; illi, quia eos genuerunt et eis a Domino dati sunt; isti, quia pro eis fideiussores existunt. 17. Ut ecclesiae antiquitus constitutae nec decimis nec alia ulla possessione priventur . 18. Ut de sepeliendis in basilicis mortuis illa constitutio servetur, quae ab antiquis patribus constituta est Omnibus vobis visu aut auditu notum esse non dubitamus, quod saepissime suadente antiquo hoste sacerdotibus crimina diversa obiciantur. Sed quoniam qualiter ex eis ab his rationabilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris nostri Pippini, sive priscis temporibus a sanctis patribus et a reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit, nos tamen pleniter et ad liquidum definitum reperire
Abbreviated transcription (Latin):
ad calestia regna ꝑgentibus ducatũ p̾beat.¬
Sciat etiam se prohis quas in regimine acce¬
pit. in conspectu dñi rationem redditurã.
ncestuosi. parricidȩ. homicidȩ. multi
aliqui exillis sacerdotũ nolut ad monitio¬
nibus aurem commodare uolentes in pristinis
ꝑdurare eriminibus quos oportet ꝑsȩcularis
potentiȩ disciplinam. atam praua. consuetudi¬
ne coerceri qui ꝑsalutifera sacerdotũ monita
noluerunt reuocari. Quorũ aliquos iam ex¬
communicauimus sed illis hoc parui penden¬
tes in eisdem ꝑdurarunt criminibus. Quam¬
obrem ur̃a decernat mansuetudo. quid de ta¬
libus deinceps agendum est
Admonendi sunt domini subditorũ ut cr¬
ca suos pie & misericordit̃ agant nec eos qua¬
libet iniusta occasione condempnent. nec
ui opprimant. nec illorũ substantiolas in¬
iuste tollant. nec ipsa debita quȩ a subditis red¬
dendast̃. impieaccrudelit̃ exigantur.
Ut si non frequentius ł ter laici homines in an¬

Expanded text:
ad coelestia regna pergentibus ducatum pad coelestia regna pergentibus ducatum pSciat etiam, se pro his quas in regimine accepit, in conspectu Domini rationem reddituram. 13. Incestuosi, parricidae, homicidae multi aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonitionibus aurem accommodare, volentes in pristinis perdurare criminibus: quos oportet per secularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine cohercere, qui per salutifera sacerdotum monita noluerunt revocari: quorum aliquos iam excommunicavimus, sed illi hoc parvipendentes in hisdem perdurarunt criminibus. Quamobrem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agendum sit. 14. Admonendi sunt domini subditorum , ut circa suos pie et misericorditer agant, nec eos qualibet iniusta occasione condempnent, nec vi opprimant, nec illorum substantiolas iniuste tollant, nec ipsa debita, quae subditis reddenda sunt, impie ac crudeliter exigantur. 15. Ut si non frequentius, vel ter laici homines in an
Abbreviated transcription (Latin):
clerici. siue laici. clem̃t erga eos. agant. & misericor¬
dit̾ eos tractent. siue in exigendis ab eis oꝑibus
siue in accipiendis tributis. & quibusdã debitis.
Sciantq eosfratressuos eẽ. & unũ secũ patrẽ habe¬
re dm̃ cuiclamat. Pat̃ nr̃ quies incȩlis. Vn am
matrẽ scam aecđam quȩ eos intemerato sacri
fontis utero gignit. Disciplina igitur eis miseri¬
cordissima. & gib̃natio oportuna adhibenda
est. disciplina. ne in disciplinate uiuendo auc¬
torem suũ offendant. Gubnatio nein cotidia¬
nis uitȩ comeatibus prelatorũ adminiculo
destituti fatescant.
debent feminȩ & abbatissȩ crediquȩ & se &
subditum gregẽ cũ magna. religione & sc̃ĩta¬
te custodire nouerint̃. & his quibus praest̃
prodesse nondesinant. Sedetse & illas ita ob¬
seruent. ut pote uasa scã inministerio dnĩ
p̃parata. Talem eni se deb& exhibere subditis.
inhabitu. inueste. in omni conuictu. ut eis

Expanded text:
clerici, sive laici, clementer erga eos agant et misericorclerici, sive laici, clementer erga eos agant et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis tributis et quibusdam debitis; sciantque eos fratres suos esse, et unum patrem secum habere Deum, cui clamant: Pater noster, qui es in coelis; unam m ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur eis misericordissima et gubernatio oportuna adhibenda est: disciplina, ne indisciplinate vivendo auctorem suum offendant; gubernatio, ne in cotidianis vitae commeatibus praelatorum adminiculo destituti fatescant. debent feminae et abbatissae credi, quae et se et subditum gregem cum magna religione et sanctitate custodire noverint, et his quibus praesunt, prodesse non desinant, sed et se et illas ita observent, utpote vasa sancta in ministerio Domini praeparata. Talem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis
Abbreviated transcription (Latin):
mium. in longum differatur. ad ꝑnitiẽ animȩ
ꝑtineat dicente dño. Nisi manducaueritis carnẽ
filii hominis & sanguinẽ eius biberitis. non habe¬
bitis uitam in uob. Siuͦ indiscrete accipiatur.
timendũ est illud quod ait apłs. Quim anducat
& bibit indignȩ iuditiũ sibi manducat &bibit
uxta eiusdẽ ergo apłi docum̃tũ ꝓbarese deb&
homo & sic depane illo manducare & decalice
bibere. Vtuidelic& abstinens aliquot diebus
aboꝑibus carnis. & purificans corpꝰ animamq
suã p̃paret sead ꝑcipiendũ tantũ sacramentũ.
exemplo dauid. qui nisise confessus fuerit ab¬
stinuisse aboꝑe coniugali abheri. & nudius t̃tius
nequaꝗ panes ꝓpositionis asacerdote accepiss&.
Quia ergo constat inaeccła diuersarũ conditi¬
onũ homines eẽ. ut sint nobiles. &ignobiles.
serui. coloni. inquilini. & cȩtera huiuscemodi.
nomina. Oportet ut quicumq eis p̃lati sunt.

Expanded text:
mium in longum differatur, ad pernitiem animae mium in longum differatur, ad pernitiem animae pertineat, dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem filii hominis et sanguinem eius biberitis, non habebitis vitam in vobis. Si vero indiscrete accipiatur, timendum est illud, quod ait Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bibit. Iuxta eiusdem ergo Apostoli documentum probare se debet homo, et sic de pane illo manducare, et de calice bibere; ut videlicet abstinens aliquot diebus ab operibus carnis, et purificans corpus animamque suam, praeparet se ad percipiendum tantum sacramentum, exemplo David, qui nisi se confessus fuisset abstinuisse ab opere coniugali ab heri et nudius tertius, nequaquam panes propositionis a sacerdote accepisset. 11. Quia ergo constat in aecclesia diversarum conditionum homines esse , ut sint nobiles et ignobiles, servi, coloni, inquilini, et cetera huiuscemodi nomina, oportet ut quicumque eis praelati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tribuatur.
Deinde p̃cepimꝰ ut unusquisq compat̃ ł proximi
spiritales filios suos catholicȩ instruant.
tiuxta apłi uocem sacerdotes in rep̃hensibiles
sint . & moribus ornati. & nequaquã turpibus
lucis deseruiant. luxta illud quod aitscriptura.
Nemo militans dõ implicatse negotuis saeculari¬
bus utei placeat cin se ꝓbauit. & aturpiblucris
& usuris. non solum ipsi abstineant. uerum etiã
plebes sibi subditas abstinere instruant.
ictũ est nobis quod in quibus dam locis ep̃i
& comites. ab incestuosis & ab his qui decimas
nondant. Uuadios accipiant. & a prbis pro
quibus dam neglegentiis. & int̾ sepecuni am
diuidant. quod poenitus abolendũ decreiumꝰ¬
ne forte a uaritiȩ. locus detur. Et constituimꝰ ut inces¬
tuosi iuxta canonicam sententiã poenitentia multent᷑
Quiuͦ decimas pꝰcreberrimas ad monitiones & p̃dicatio¬
nes sacerdotũ dareneglexerint ex comunicentur.
discretio adhibenda est. Cauendũ est enĩ. ne sini¬

Expanded text:
tribuatur . 7. tribuatur . 7. Deinde praecepimus ut unusquisque compater vel proximi spiritales filios suos catholice instruant iuxta Apostoli vocem sacerdotes inreprehensibiles sint et moribus ornati et nequaquam turpibus lucris deseruiant iuxta illud quod ait scriptura: nemo militans deo implicat se negociis secularibus ut ei placeat cui se probauit. Et a turpibus lucris et usuris non plebes sibi subditas abstinere instruant. 9. Dictum est nobis , quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his qui decimas non dant, wadios accipiant et a presbyteris pro quibusdam neglegentiis, et inter se pecuniam dividant. Quod penitus abolendum decrevimne forte avaritiae locus detur; et constituimus, ut incestuosi iuxta canonicam sententiam poenitentia multentur; qui vero decimas post crebras ammonitiones et praedicationes sacerdotum dare neglexerint, excommunicentur. discretio adhibenda est . Cavendum est enim, ne si ni
Abbreviated transcription (Latin):
uł malo ingenio respauꝑũ łminus potentũ
ned emere nec ur tollere audeat. sed
quisquis ex eis aliquid comparare uoluerit.
Inpublico placito coram idoneis testibus
& cum ratione hoc faciant. Ubicumq aut̃
alit̾ inuentũ fuerit factum hoc omnino
emendetur ꝑiussionẽ nrãm.
Hestos dies in anno cȩlebrare sanximus.
hoc est diem dominicũ paschȩ. cum omni
honore & sobrietate uenerari. Simili modo
totam ebdomadã illam obseruare decrrumꝰ.
diẽ ascensionis dñi. plenit̃ calebrare. Inpente cos¬
diẽ unum. Natiuitatẽ sc̃ĩ iohannis baptistȩ. Assũptionẽ
scẽ mariȩ. Dedicationẽ scĩ michaelis. Natł
quattuor. Oc tab dñi. Epiphama dñi. Purificatio
scẽ mariȩ. Etillas festiuitates marty rũ ł con¬
fessorum obseruaredecreuimus. quorũ inuna¬
quaq parroethia scã corpora requiescunt.
ccłȩ antiquitus constitutȩ. nec decimis. nec
aliis possessionibus priuentur it a ut nouis oratoriis

Expanded text:
vel malo ingenio res pauperum vel minus potentum vel malo ingenio res pauperum vel minus potentum nec emere nec vi tollere audeat; sed quisquis ex eis aliquid comparare voluerit, in publico placito coram idoneis testibus et cum ratione hoc faciat. Ubicumque autem aliter inventum fuerit, factum hoc omnino emendetur per iussionem nostram. 5. Festos dies in anno celebrare sanximus , hoc est diem dominicum paschae cum omni honore et sobrietate venerari, simili modo totam ebdomadam illam observare decrevimus; diem ascensionis Domini pleniter celebrare; in pentecosdiem unum; nativitatem sancti Iohannis baptistae, adsumptionem sanctae Mariae, dedicationem sancti Michaelis, natalquatuor; octabas Domini; epiphaniam Domini; purificationem sanctae Mariae. Et illas festivitates martyrum vel confessorum observare decrevimus, quorum in unaquaque parrochia sancta corpora requiescunt. 6. Ecclesiae antiquitus constitutae nec decimis nec aliis possessionibus priventur, ita ut novis oratoriis
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. & eo mͦ ꝑmutationẽ contrahere. liceat
hoc facere ei diuina pragmatica sanctionẽ
ab eo promulgata.
ropt̃ istius itaq pacis concordiã obseruan¬
dam. placuit nobis deorphanis & pauperib
qui debite. ł indebite dicuntur a mississe¬
hereditatem pat̾ni ł mat̾m. iuris a se legibus ꝑti¬
nentem si alicubi inuenti fuerint quos patres
ł matres propt̃ traditiones illorũ exheredes
fecerunt aliorum scilicet suasionib aut peti¬
tionibus ł aliquo ingenio. Ommno uolumus
atq decreuimus em̃dari quantũ adnos ł ad
nram ꝑtinet potestatem iuxta uoluntatem
dĩ & ur̃am scãm amonitionẽ & considerati¬
onẽ. ut si forte extra officiũ nrm̃ alicubi
inuentum fuerit. ammonereuram clem̃tiã
audeamus ut em̃detur.
ropt̾ prouisiones pauꝑũ ꝓquibus curam
habered ebemus: placuit nobis. ut nec epĩ
nec abbates. nec comites. nec uicarii. nec
iudices. nullusq omnino submala occasione

Expanded text:
rem, et eo modo permutationem contrahere, liceat rem, et eo modo permutationem contrahere, liceat hoc facere ei divina pragmatica sanctione ab eo promulgata. 3. Propter istius itaque pacis concordiam conservandam placuit nobis de orfanis et pauperibus, qui debite vel indebite dicuntur amisissehereditatem paterni vel materni iuris ad se legibus pertinentem, si alicubi inventi fuerint quos patres vel matres propter traditiones illorum exheredes fecerunt, aliorum scilicet suasionibus aut petitionibus vel aliquo ingenio, omnino volumus atque decrevimus emendari, quantum ad nos vel ad nostram pertinet potestatem, iuxta voluntatem Dei et vestram sanctam ammonitionem et considerationem; ut si forte extra officium nostrum alicubi inventum fuerit, ammonere vestram clementiam audeamus, ut emendetur. 4. Propter provisiones pauperum , pro quibus curam habere debemus, placuit nobis, ut nec episcopi, nec abbates, nec comites, nec vicarii, nec iudices, nullusque omnino sub mala occasione
Abbreviated transcription (Latin):
tratus aut̃ qui eadẽ strum̃ta admiserunt. & of¬
ficiales qui oꝑam dederunt & monumentis in¬
timtur donationis łcȩtere alienationes actis
in t̃uenientibus confirm̃tur. ñ solũ magristat᷑ꝰ
sed etiã dignitate & facultatib suiscedant.
Remittt aut̃ constitutio eaquȩ in p̃terito tẽpr̃
acta sunt. Excoepit autẽ quosdã contractus
quos insequentib exponit capitulis ꝑ quos et
eccłaꝵ immobiles resalienari possunt. xeno¬
dochiũ. id est locus uenerabilis in quo peregri¬
nisusciputur. pto chotrophiũ. idest locus ue¬
pauꝑes & infirmi homines pascuntur. Nosocho¬
miũ. id est locus uenerabilis in quo agroti ho¬
mines curantur . OR ΗΑNΟ TRΟ ΡΗI VA
id est locꝰ uenerabilis in quo parentibus orba¬
ti pueri pascuntur. BREPΗO TROPHINAT.
id est locus uenerabilis in quo infantes alunt᷑.
Si princeps uoluerit rem immobilẽ scõ loco
p̃stare & accipere ab eo aliã immobilem

Expanded text:
tratus autem, qui eadem strumenta admiserunt, et oftratus autem, qui eadem strumenta admiserunt, et officiales, qui operam dederunt ut et monumentis intimentur donationes, vel ceterae alienationes actis intervenientibus confirmentur, non solum magistratu, sed etiam dignitate et facultatibus suis cedant. Remittit autem constitutio ea, quae in praeterito tempore acta sunt; excepit autem quosdam contractus, quos in sequentibus exponit capitulis, per quos et ecclesiarum immobiles res alienari possunt. Exenodochium, id est locus venerabilis in quo peregrini suscipiuntur. Ptochotrophium, id est locus vees et infirmi homines pascuntur. Nosochomium, id est locus venerabilis in quo aegroti homines curantur. Orphanotrophium, id est locus venerabilis in quo parentibus orbati pueri pascuntur. Gerontochomium, id est locus venerabSi princeps voluerit rem immobilem sancto loco praestare , et accipere ab eo aliam immobilem
Abbreviated transcription (Latin):
si ueortũ siue rusticũ mancipiũ ł panesciuiles
neq creditoribus spetiał a pothetȩ titulo obligare.
Alienationis aut̃ uerbũ contineat uenditionẽ do¬
nationẽ ꝓmutationẽ. etem phiteuscos ꝑpetuum
contractũ. Sed om̃s omnino sacerdotes ab hnus modi
alienatione seabstineant. poenastimentes. quas
leomian a constitutio minatur. Idestutis quidẽ
qͥ cõparauerit rẽ loco uenerabili reddat cuuis &
antea fuerat. Scilicet cũ fructib aliisq emolum̃¬
tisq inmedio tẽpꝰr ͤ facta sunt. Py conomũ autem
aecłȩ p̃stareomnẽ lucrũ qd exhuius modi ꝓhibita
alienatione senserit. ł ȩcđȩ dãpna effecerit Ita
ut in posterũ hẏ conomus nonsit. non solũ autem
ipse sed etiã successores eius tencantur. siue ipse
archiconomꝰ alien auerit siue respiciens alienan¬
tem ep̃m non ꝓhibuerit multomagis si conserfe
abellionẽ aut̃ qui talia int̾dicta strum̃ta con¬
scripsit. ꝓpetuo exxilio tradi oportet. Alagis¬

Expanded text:
sive hortum, sive rusticum mancipium, vel panes civiles, neque creditoribus specialis hypothecae titulo obligare. Alienationis autem verbum contineat conditionem, donationem, permutationem, et emphiteuseos perpetuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes ab hujusmodi alienatione abstineant, poenas timentes quas Leoniana constqui comparaverit, rem loco venerabili reddat cuius et antea fuerat, scilicet cum fructibus aliisque emolumentis, quae in medio tempore facta sunt; hyconomum autem ecclesiae, praestare omne lucrum, quod ex se huiusmodi prohibita alienatione senserit, vel ecclesiam damno effecerit, ita ut in posterum hyconomus non sit. Non solum autem ipse, sed etiam successores eius teneantur, sive ipse archyconomus alienaverit, sive respiciens alienantem episcopum non prohibuerit; multo magis si consenserit. Tabellionem autem, qui talia interdicta strumenta conscripsit, perpetuo exilio tradi oportet. Magis
Abbreviated transcription (Latin):
qualitates causarũ quȩ in nr̃o capitulari
continentur tunc uolum. ut illuc ꝑgant. & exnr̃a aucto¬
ritate illud corrigerere. studeant.
do chiũ ł pto cotrophiũ ł sonochomiũ torfanotrophiũ.
ł gerontho chomiũ ł brestotrophiũ. ł monasteriũ tã

Expanded text:
qualitates causarum quae in nostro capitulari qualitates causarum quae in nostro capitulari continentur, tunc volumus ut illuc pergant, et ex nostra auctoritate illud corrigere studeant. 29.dochium, vel ptochotrophium, vel nosochomium, vel orphanotrophium, vel geronto
Abbreviated transcription (Latin):
Etsi necesse fuerit propt̃ oportuntatẽ conueni¬
endi induob ł trib locis łmaxime ꝓpt̃ pauꝑes
populi idẽ conuent᷑ habcatur. qͥ om̃ib congruat¬
& habeat unusquisq comes uicarios &centena¬
rios suos secũ. Hecnon &depͥmis scabineis suis
tres aut quattuor. & meo con uentu primum
xp̃ianȩ religionis et a ecłe si astici oidinis col¬
locatio fiat. Peinde inquirant missi nr̃i abu¬
niũsis qualit̃ unus quisq illorũ qͥ ad hoc a nob
constituti sunt officiũ sibi cõmissum scđm uo
luntatẽ aciussionẽ nr̃am administrecinpo¬
pulo. autquã concordes atq unanimes ad hoc
sint. ł qualit̃ icissim sibi auxiliũ ferant ad
ministeria sua ꝑagenda &tã diligenter
ac studiose hanc inuestigationẽ faciant ut
omnẽ rei ueritatẽ ꝑ eos cognoscere ualeamꝰ
Etsi aliquatał causa ad eorũ notitiã ꝑlata
fuerit quȩ illorũ auxilio indigeat scđm

Expanded text:
Et si necesse fuerit, propter oportunitatem conveniEt si necesse fuerit, propter oportunitatem conveniendi, in duobus vel tribus locis, vel maxime propter pauperes populi, idem conventus habeatur, qui omnibus congruat. Et habeat unusquisque comes vicarios et centenarios suos secum, necnon et de primis scabinis suis tres aut quattuor. Et in eo conventu primum christianae religionis et ecclesiastici ordinis conlatio fiat. Deinde inquirant missi nostri ab universis, qualiter unusquisque illorum qui ad hoc a nobis constituti sunt, officium sibi commissum secundum Dei voluntatem ac iussionem nostram administret in populo, aut quam concordes atqusint, vel qualiter vicissim sibi auxilium ferant ad ministeria sua peragenda. Et tam diligenter ac studiose hanc investigationem faciant, ut omnem rei veritatem per eos cognoscere valeamus. Et si aliqua talis causa ad eorum notitiam perlata fuerit quae illorum auxilio indigeat, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua fieret iniuria. Quaꝓpt̾ uolumꝰ uobis
notũ facere. qualit̃ nc̃ dño adiuuante eandẽ
iussionẽ nr̃am debeatis ad implere. Uolumꝰ
ut missi nr̃i quos ad hoc constitutos habemus.
ut curã & sollicitudinẽ habeant quatenus
unusquisq qui rector a nobis populi nostri
constitutus est in suo ordine officiũ sibi cõmis¬
sum iuste acdõ placite adhonorem nrm̃¬
ac populi nrĩ itulitatẽ administret. in hunc
modũ cognoscendi diligentiã adhbeant.
fieaquȩ incapitulari nr̃o qđ eis anno p̃tento¬
dedim̃ continent̃ scđm uoluntatem di. ac iussionẽ
nrãm fiant adimpleta . itaq uolumꝰ ut medio mense
maio conueniant idẽ missi unusquisq insuãbrati¬
onẽ cũ omnibus ep̃is abbatibus. comitibus. ac uassis
nr̃is aduocatis nr̃is ac uice dominis abbatissarũ
nec non et eorũ qui ꝓpt̃ aliquã ineuitabilẽ ne¬
cessitatẽ ipsiuenire non possunt. ad locũ unum.

Expanded text:
aliqua fieret iniuria. Quapropter volumus vobis aliqua fieret iniuria. Quapropter volumus vobis notum facere, qualiter nunc Deo adiuvante eandem iussionem nostram debeatis adimplere. Volumus, ut missi nostri, quos ad hoc constitutos habemus, ut curam et sollicitudinem habeant quatinus unusquisque qui rector a nobis populi nostri constitutus est, in suo ordine officium sibi commissum iuste acac populi nostri utilitatem administret, in hunc modum cognoscendi diligentiam adhibeant, si ea quae in capitulari nostro, quod eis anno praeterdedimus, continentur, secundum voluntatem Dei ac iussionem nostram fiant adimpleta. Itaque volumus, ut medio mense Maio conveniant idem missi unusquisque in sua legatione, cum omnibus episcopis, abbatibus, comitibus, ac vassis nostris, advocatis nostris, ac vicedominis abbatissarum, necnon et eorum qui propter aliquam inevitabilem necessitatem ipsi venire non possunt, ad locum unum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illos nota fiant omnibus & ineorum pro¬
curatione consistant. ut ab omnib adim¬
pleantur. & ubi forte aliquo tali impedimto
quod ꝑeos emendari. non possit aliquid de
his quȩ constituimꝰ ac iussimꝰ remanserit.
imꝑfectũ eoꝵ relatu nobis ad tempꝰ indicetur. ut
pernos corrigatur quod pereos corrigi non potuit
uob̾ cominisimꝰ. & quãsit periculosũ tantȩ rei
curam neglegere quantã uos ꝓnr̃a omniũ com¬
muni salute ex nr̃a oblegatione suscepisse non
ignoratis. Dequa cũ uos in terrogassemus. non sic
nob responsum est ut in eo responso sufficere
potuisset. ad eã dispositionẽ quã rerũ nec essitas
ad cõmunẽ utilitatẽ ꝑtinentiũ poscere uideba¬
tur ł quȩ nobis aliquod securitatis solatium affer¬
repotuisset. & hocidõ euenisse ꝑspeximus. qui a
Anno praeterito quando capitulare legationis
nr̃ȩ uobis dedim caute uos obseruare iussimus
nesinecausa his quos honoratos eẽ uolumus

Expanded text:
per illos nota fiant omnibus, et in eorum proper illos nota fiant omnibus, et in eorum procuratione consistant, ut ab omnibus adimpleantur. Et ubi forte aliquo tali impedimento, quod per eos emendari non possit, aliquid de his quae constituimus ac iussimus remanserit perfectum, eorum relatu nobis ad tempus indicetur, ut per nos corrigatur, quod per eos corrigi non potuit.vobis commisimus, et quam sit periculosum tantae rei curam neglegere, quantam vos pro nostra omnium communi salute ex nostra obligatione suscepisse non ignoratis. De qua cum vos interrogassemus, non sic nobis responsum est, ut in eo responso sufficere potuisset ad eandem dispositionem, quam rerum necessitas ad communem utilitatem pertinentium poscere videbatur, vel quae nobis aliquod securitatis solatium afferre potuisset. Et hoc ideo evenisse perspeximus, quia anno praeterito, quando capitulare legationis vestrae vobis dedimus, caute vos observare iussimus, nec sine causa his quos honoratos esse volumus,
Abbreviated transcription (Latin):
glegentiam. aut incuriam ł impossibilitatem
comitis. iustitiam suã ad quirere ñ potuerit. Ad
eosprimũ quȩrelã suã possit deferre. & ꝑeorũ
auxiliũ iustitiã adquirere. & quando aliquis
adnos necessitatis causa reclamauerit. ad eos
possimus relatorũ querelas ad definiendũ
remittere. Ipsi uͦ missi nonsine certissima causa
ł necessitate huc illucq discurrant. nisi forte
quandotale aliquid incuilib& ministerio
adlegationẽ suã ꝑtinente ortũ cẽ cognouerint.
quod eorum p̃sentia indigeat. & sine illorũ.
consiliot aduitorio emendari non possit. Inde
tamen debentesse solliciti. ut ꝓpt̃ illorũ ne¬
glegentiã nicꝰ insua legatione incorreptum
remaneat. sedubi certã & uerã necessitatẽ
cognouerint nrãm iussionẽ ad implere
olumus etiã ut omnibus notũsit qui ad
hoc conflitutis unt. ut ea quȩ ꝑcapitula nr̃a
generalit᷑ dequibuscũq causis statuim us.

Expanded text:
neglegentiam aut incuriam vel impossibilitatem neglegentiam aut incuriam vel impossibilitatem comitis, iustitiam suam adquirere non potuerit, ad eos primum querelam suam possit deferre, et per eorum auxilium iustitiam adquirere; et quando aliquis ad nos necessitatis causa reclamaverit, ad eos possimus relatorum querelas ad definiendum remittere. Ipsi vero missi non sine certissima causa vel necessitate huc illucque discurrant; nisi forte quando tale aliquid in cuiuslibet ministerio ad legationem suam pertinente ortum esse cognoverint, quod eorum praesentia indigeat, et sine eorum consilio vel adiutorio emendari non possit. Inde tamen debent esse solliciti, ut propter illorum neglegentiam nihil in sua legatione incorrectum remaneat; sed ubi certam et veram necessitatem cognoverint, nostram iussionem adimplere Volumus etiam, ut omnibus notum sit, quia ad hoc constituti sunt, ut ea quae per capitula nostra generaliter de quibuscumque causis statuimus,
Abbreviated transcription (Latin):
rius ep̃s. & berengarius. comes. Incolonia hala
boldus archi ep̃s. & eẽ munduscomes. Senones¬
hieremias archi eps & donatus comes. Rutum acũ.
Cõmemoratio qu ͤ ad p̃dictoꝵ missoꝵ legationẽ
ꝑtineat. Primo ut conuentũ induobus aut trib
locis congregent. ubi om̃s ad eoꝵ legationẽ ꝑti¬
nentes. conuenire possint. & omnibus genera¬
lit̃ notum faciant. qualissit eo legatio. scilic&
ad hoc esse sea nobis missos constitutos. ut siqui¬
lib& ep̃s. aut comes ministeriũ suũ ꝑ quodlibe
impedimentũ implere non possit. ad eos re¬
currat. & cũ eorum ad utorio ininisteriũ
suũ adimpleat. Etsitał causa fuerit. quȩ ꝑeoꝵ
ad monitionẽ em̃dari non possit. ꝑ eos ad nr̃am
notitiã deferatur aut siforte ep̃s aut comes
aliqid̃ neglegentius in suo ministerio egerit.
pistoꝵ admonitionẽ corrigatur. & omnis płs¬
sciat ad hoc eos ẽẽ constitutos. ut quicumq ꝑne

Expanded text:
rius episcopus et Berengariurius episcopus et Berengariuboldus archiepiscopus et Eemundus comes. In ReHieremias archiepiscopus et Donatus comes. Rothomagum WCommemoratio, quid ad praedictorum missorum legationem pertineat. Primo, ut conventum in duobus aut tribus locis congregent, ubi omnes ad eorum legationem pertinentes convenire possint; et omnibus generaliter notum faciant, qualis sit eorum legatio, scilicet ad hoc esse se a nobis missos constitutos, ut si quilibet episcopus aut comes ministerium suum per quodlibet impedimentum implere non possit, ad eos recurrat, et cum eorum adiutorio ministerium suum adimpleat; et si talis causa fuerit quae per eorum admonitionem emendari non possit, per eos ad nostram notitiam deferatur. Et aliquid negligentius in suo ministerio egerit, per istorum admonitionem corrigatur. Et omnis popsciat, ad hoc eos esse constitutos, ut quicumque per
Abbreviated transcription (Latin):
A cancellario nr̃o archi ep̃i & comites eorũ dep¬
priis ciuitatibus mͦ aut ꝑse aut ꝑsuos missos acci¬
piant & unusquisq ꝑsuam dio cesim. cȩteris
ep̃is abbatibus. comitibus. & aliis fidelibus nr̃is
ea trans scribi faciant. & insuis comitatibus
coram omnibus relegant. ut cunctis nr̃a ordi
natio & uoluntas nota fieri possit. Cancella
accipere curauerint notet. &ea adnrãm
notitiã ꝑferat. ut nullꝰ p̃t̾mittere p̃sumat.
Uassi quoq & uasalli nr̃i nob̵ famulantes. uolumꝰ
utcondignũ apud om̃s habeant honorem
sicut agnitore nr̃o &ad nobis sepe ad monitũ¬
Nue sontio quȩ est diocesis. berno ini archi
gontio quȩ est diocesis. hristulfi archi ep̃i.
Idem eistulfus ep̃s. etRuotbertꝰ comes. Intre
mis ebbo archi ep̃s. quando potuerit & quando
einon licuerit. hruothadus ep̃s eius uice . &ruot¬
frid̃. comessint. suꝑ sex uidelic& comitatus. id est
diocesim ꝑtinent. id estnouio macensem. Am¬
bianensem. Taruanensẽ. & camaracensẽ. Regna¬

Expanded text:
a cancellario nostro archiepiscopi et comites eorum de propriis civitatibus, modo aut per se aut per suos missos accipiunt; et unusquisque per suam dioecesim ceteris episcopis, abbatibus, comitibus, aut aliis fidelibus nostris ea transcribi faciant, et in suis comitatibus coram onatio et voluntas nota fieri possit. Cancellaraccipere curaverint, notet, et ea ad nostram notitiam perferat, ut nullus hoc praetermittere praesumat. Vassi quoque nostri nobis famulantes volumus ut condignum apud omnes habeant honorem, sicut a genitore nostro et a nobis saepe admonituesuntio, quae est diocesis Bernoini archiepgontia, quae est diocesis Heistulfi archiepiscopi, idem Heistulfus episcopus et Ruodbertus comes. In Tremis Ebo archiepiscopus, quando potuerit; et quando ei non licuerit, Ruothadus episcopus eius vice et Hruotfridus comes sint, super sex videlicet comitatus, id est diocesim pertinent, id est Noviomacensem, Ambianensem, Tarvanensem, et Camaracensem, Ragna
Abbreviated transcription (Latin):
Similit̃ quidem deoꝑib in restaurationem
aeccłarũ siue infaciendo siue in redimendo.
episcopal pͥotius sequatur uoluntas. Nullatenꝰ
tam remaneat. quin sicut a nobis sepe uisum
est. hoc autillud partibus aecclesiarũ ꝑsoluat᷑.
ł toc omnibus notum sit qui a quicumq negle¬
gent̃ exinde egerit. & corã nobis ex inde
neglegens repertus fuerit. Illud uolumus
omnino ut subeat. quod in nr̃o capitulari
dehacrẽ comuni consultu fidelium nr̃oꝵ
ordinauimus.
Comites uͦ ministris accłȩ eorũ ministeri¬
is ut hoc plenius & denr̃is & dese & desuis ho¬
minib optinere possint adutores in omnib
fiant. E tqͥcumq pͥma & scđ̾a uice dehis a comite
ammonitꝰ non se correxerit. Uolum ut ꝑ eundem
comitẽ eius neglegentia ad nram notitia ꝑferatur.¬

Expanded text:
Similiter quidem de operibus in restauratione Similiter quidem de operibus in restauratione ecclesiarum, sive in faciendo, sive in redimendo, episcopalis potius sequatur voluntas. Nullatenus tamen remaneat, quin, sicut a nobis saepe iussum est, hoc aut illud partibus ecclesiarum persolvatur. Et hoc omnibus notum sit, quia quicumque neglegenter exinde egerit, et coram nobis exinde neglegens repertus fuerit, illud volumus omnino ut subeat, quod in nostro capitulari de hac re communi consultu fidelium nostrorum ordinavimus. 25. Comites vero ministris ecclesiae in eorum ministeriis, ut hoc plenius et de nostris et de se et de suis hominibus obtinere possint, adiutores in omnibus fiant. Et quicumque prima et secunda vice de his a comite admonitus non se correxerit, volumus ut per eundem comitem eius neglegentia ad nostram notitia
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forteautipsa oꝑis magnitudo autaquaru
inquolib& mnundatio hoc ꝓhibeat. Alit̃ uͥ nuli
qualib& occasione hoc neglegere aut differre
p̾sumat. quin ad p̃dictũ tempus completum
fiat. ec missi nr̃i quorum superius mentionẽ
fecimꝰ. uolumus ut renuntient inquib: locis
nrã iussio impleta in qͥb neglecta est aut aliqͣ
impossibilitate ł certa ratione dilata
Denonis quidẽ & decimis unde &genitor nr̃ & nos
frequent̃ & indiu̾sis placitis ad monitionẽ fecimꝰ
& ꝑcapitularia nrã qualit̾ hȩc obseruentur or¬
dinauimus:. Uolumꝰ atq iubemꝰ ut deom̃ĩ cõlobora¬
to & deuino & foeno fidelit̃ & plenit̾ ab omnib
nona & decima ꝑsoluatur. Denutrimine uͦ ꝓde¬
cima sicut actenus consuetudo fuit abomnibus
obseruetur. Si quiftam̃ eꝑoꝵ fuerit qui argentũ
ꝓhoc accipere uelit insua maneat potestate
iuxta quodei & illi qui hoc ꝑsoluere deb&.
conuenerit.

Expanded text:
nisi forte aut ipsa operis magnitudo aut aquarum nisi forte aut ipsa operis magnitudo aut aquarum in quolibet inundatio hoc prohibeat. Aliter vero nullus qualibet occasione hoc neglegere aut differre praesumat, quin ad praedictum tempus adimpletum fiat. Et missi nostri, quorum superius mentionem fecimus, volumus ut renuntient, in quibus locis nostra iussio impleta, in quibus sit neglecta, aut aliqua inpossibilitate vel certa ratione dilata. 23. De nonis quidem et decimis, unde et genitor noster et nos frequenter et in diversis placitis admonitionem fecimus, et per capitularia nostra qualiter haec observarentur ordecimis. Uolumus atque iubemus ut de omni conlaboratu ut de uino et feno fideliter et pleniter ab omnibus nona et decima persoluatur. De nutrimine uero pro decima sicut actenus consuetudo fuit ab omnibus obseruetur. Si quis tamen ępiscoporum fuerit qui argentum pro hoc accipere uelit in sua maneat potestateoc persolvere debet convenerit . 24.
Abbreviated transcription (Latin):
abilla die aliũ denariũ negotiandi causa ꝓtulerit.
a comite & ministris eius auferetur ab eo.
Dimilit̃ quoq deiniustis teloneis deqͥb qualit̃ ab
omnib obseruandũ eet̃. & capitul a constituimiis
&ereberrima s ad monitiones fecimꝰ. Praedicti
nri misi uolumꝰ ut inquisitionẽ faciant a quibus
nrã iussio in hoc a dimpleta aquib quoq sit
neglecta ł teum qui implere neglexit. aut distu¬
lit adnram̃ uolumꝰ utueniat iussus p̾sentiam:
utcitorationẽ dehissicut superius diximꝰ reddat.
etsculpabilismuentꝰ fuerit dignã correctionem
accipiat. uteęteris neglegentibus exemplũ terro¬
ris praebeat.
tubi pontes antiquit᷑ fuerunt . & in his locis ubi
tempr̃ genitoris nr̃i ipsoiubente diũsarũ necessi¬
tatum causa facti sunt. omnino absq ulla dilatio¬
ne. ab his qui eos tẽfecerunt restituantur & reno¬
uerur. Itautadimissa scĩ andreȩ restaurati siant

Expanded text:
ab illa die alium denarium negotiandi causa protulerit, ab illa die alium denarium negotiandi causa protulerit, a comite et ministris eius auferatur ab eo. 21. Similiter quoque de iniustis teloneis, de quibus qualiter ob omnibus observandum esset, et capitulis constituimus, et creberrimas admonitiones fecimus, praedicti missi nostri volumus ut inquisitionem faciant, a quibus nostra iussio in hoc adimpleta, a quibus quoque sit neglecta; et eum qui aut implere neglexit aut distulit, ad nostram volumus ut veniat iussus praesentiam, ut cito rationem de his, sicut superius diximus, reddat. Et si culpabilis inventus fuerit, dignam correctionem accipiat, ut ceteris neglegentibus exemplum terroris praebeat. 22. Ut ubi pontes antiquitus fuerunt, et in his locis ubi tempore genitoris nostri ipso iubente diversarum necessitatum causa facti sunt, omnino absque ulla dilatione ab his qui eos tunc fecerunt, restituantur et renoventur, ita ut ad missam sancti Andreae restaurati fiant,
Abbreviated transcription (Latin):
abilladie nonalia sedilla sola ꝑtotũ regnũ nr̃m
abomnibus habeatur. iuxta illã constitutionẽ
sicut incapitulis quȩ dehacrẽ illis comitibus
dedimus. in quoꝵ. m inisteriis moneta ꝑcutitur.
constitutũ est. Quia tc̃ uolumꝰ missos nr̃os hitiꝰ
regrã dirigere ꝑsingulos comitat᷑. qui diligent̃
inquirant qualit̃ comites in hoc nr̃am iussionẽ
adimplere certauerint. Et quicũq neglegens
inde inuentꝰ fuerit. uolumꝰ ut ante nr̃am p̃sen¬
tiam quantotiuꝰ uenire iubeat᷑. & rationẽ red¬
dat utrum hoc qd iussimꝰ facere uoluerit. aut
non potuerit. aut si aliquarẽ p̾pediente id
facere non potuit. Curnobi sipsam in possi¬
bilitatẽ ad tempus non ad nuntiauit. Quia
supseaut non uoluit aut suȩ neglegentiȩ causa
ñ potuit. Nostalẽ inuenire uolumꝰ qui hoc qd̃
iubemꝰ seruareuelit & possit. Utaut̃ iussio nr̃a
i hac recitiũ impleatur. uolumꝰ utquicumq

Expanded text:
ab illa die non alia, sed illa sola per totum regnum nostrum ab illa die non alia, sed illa sola per totum regnum nostrum ab omnibus habeatur, iuxta illam constitutionem, sicut in capitulis, quae de hac re illis comitibus dedimus in quorum ministeriis moneta percutitur, constitutum est. Quia tunc volumus missos nostros huius rei gratia dirigere per singulos comitatus, qui diligenter inquirant, qualiter comites in hoc nostram iussionem adimplere certaverint. Et quicumque neglegens inde inventus fuerit, volumus ut ante nostram praesentiam quantotius venire iubeatur, et rationem reddat, utrum hoc quod iussimus facere noluerit aut non potuerit; aut si aliqua re praepediente id facere non potuit, cur nobis ipsam impossibilitatem ad tempus non adnuntiavit. Quia si ipse aut non voluit, aut suae neglegentiae causa non potuit, nos talem invenire volumus, qui hoc quod iubemus, servare velit et possit. Ut autem iussio nostra in hac re citius impleatur, volumus ut quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
ut unusquisq fideliũ nr̃orũ ꝓcuratores rerũ
suarũ dehis spetialit̃ instruat. ut quandocũq:¬
scundecũq legatio aduenerit. & aut litteras
autmissũ uiderint. honorifice illam in om̃i
honorem omnes suscipere ualeant.
Nillis uͦ locis ubi mͦ uia & mansionatici. a
sunt. missos ad hoc specialit̃ constitutos.
quȩ ad easdem legationes suscipiendas per¬
tinent. fideles ñri ad hoc constituti ad tempꝰ.
p̃parare studeant. utñ tẽsit necesse delonge
quȩrere ł adducere. quan  tempꝰest illa dare
nistros suos sicut diximꝰ sedulã uigilantiã aAdhibeat.
feciꝰ & tẽpꝰ quando una teneretur. & aliȩ om̃s
cessarent c̃stituimꝰ. Nocomnib notũ ẽe uolumus
qm̃ utabsq ulla excusatione cito possit emendari.
spatiũ usq ad missã scĩ martini dare decreuimus.¬
utunusquisq comitũ insius ministeriis dehoc iussio¬
nẽ nrãm tẽpossit haberea dimpletã. Quatenus

Expanded text:
ut unusquisque fidelium nostrorum procuratores rerum ut unusquisque fidelium nostrorum procuratores rerum suarum de his specialiter instruat, ut quandocumque undecumque legatio advenerit, et aut litteras aut missum nostrum viderint, honorifice illum in omni honorem, omnes suscipere valeant. 19. In illis vero locis ubi modo via et mansionatici a gsunt, missos ad hoc specialiter constitutos, quae ad easdem legationes suscipiendas pertinent, fideles nostri ad hoc constituti ad tempus praeparare studeant, ut non tunc sit necesse de longe quaerere aut adducere, quando tempus est illud dare se et per ministros suos, sicut diximus, sedulam vigilantiam adhibeat.fecimus, et tempus quando una teneretur et aliae omnes cessarent constituimus, hoc omnibus notum esse volumus, quoniam ut absque ulla excusatione cito possit emendari, spatium usque ad missam sut unusquisque comitum in suis ministeriis de hoc iussionem nostram tunc possit habere adinpletam; quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
ut scilicet neut̃ illoꝵ sine iusta uindicta remaneat
einhonoratione regis quoq & regni & mala
fama in exteras nationes disꝑsa. propt̾ negle¬
gentiã eorũ quilegationes ad nos directas in
suis mansiombus aut male recipiunt. aut
constitutã a nobis expensã nontribuunt. Aut
parua redadare nolt᷑. autfurto aliquid eis sub¬
ripiunt. autquod ꝑpessimũ est aꝑtas uolentias eos
cedendo. & res eorum diripiendo inipsis exercere
non ꝑtimescunt. Hoc omnibus notum esse uolumꝰ
quod quicumq ex his qui honores nr̃os habent.
ab hinc neglegentiã em̃dare noncertauerint.¬
& suos homines qui eius uice hocagere debent.
utid beneꝑficiant non instruxerst. Aut con¬
strinxerint. ut ulterius illud neglegere non
p̃sumant. & honorẽ nrmegregnũ nob̵ cõmissũ
eustodire contẽpserint nec gnrm nec regni Enri nob com
honorẽ ulterius nolum ut habeat. Seduolumus

Expanded text:
ut scilicet neuter illorum sine iusta vindicta remaneat. 18. ut scilicet neuter illorum sine iusta vindicta remaneat. 18. De inhonoratione quoque regis et regni, et mala fama in exteras nationes dispersa, propter neglegentiam eorum qui legationes ad nos directas in suis mansionibus aut male recipiunt, aut constitutam a nobis expensam non tribuunt, aut parvareda dare nolunt, aut furto aliquid eis subripiunt, aut, quod perpessimum est, apertas violentias, eos caedendo, et res eorum diripiendo, in ipsis exercere non pertimescunt, hoc omnibus notum esse volumus, quod quicumque ex his qui honores nostros habent, abhinc hanc neglegentiam emendare non certaverit, et suos homines, qui eius vice hoc agere debent, ut id bene perficiant non instruxerit, aut constrinxerit ut ulterius illud neglegere non praesumant, et honorem nostrum et regni nobis commissi custodire contempserit, nec nostrum nec regni nostri honorem ulterius volumus ut habeat. Sed volumus
Abbreviated transcription (Latin):
ad marchã hocominibus notũ fieri uolumus qd quicũ¬
q auctorem dampni p̃terito sibi anno inlati. no¬
minatim cognoscit. utiusticiã deillo quęrat & ac¬
cipiat.
Deinceps tam̃ omnibus denuntiare uolumus: ut
cognoscat unusquisq om̃s qui in suo obsequio in
taliitinere ꝑgunt. siue suisint. siuealieni. ut ille
deeorum factis rationẽ sesciat redditurũ. & quic¬
quid ipsimpace uiolanda deliquerint ad ipsius
deb& pleuiũ ꝑtinere. Eascilicet conditione ut pacis
iolator primũ iuxta facinoris qualitatẽ. siue
coram nobis. siuecorã misso nr̃o dignas poenas per¬
soluat. Et senior quitalẽ secum duxerit. quem aut
constringere noluit aut non potuit ut nram
iussionem seruaret. & insuꝑ in regnonr̃o. prȩdas
facere nontimeret. ꝓillius neglegentia si ante
eum delis ñ admonuerit. & pꝰquã neglegentia
contẽptoris ad eiꝰ notitiam ꝑuenerit. eũ corri¬
gere sicut decet neglexerit honore suo priuet᷑

Expanded text:
ad marcham, hoc omnibus notum fieri volumus, quod quicumque auctorem damni sibi praeterito anno inlati nominatim cognoscit, ut iustitiam de illo quaerat et accipiat. 17. Deinceps tamen omnibus notum fore volumus, ut cognoscat unusquisque, quia omnes qui in suo obsequio in tali itinere pergunt, sive sui sint, sive alieni, ut ille de eorum factis rationem se sciat redditurum; et quicquid ipsi in pace violanda delinquerint, ad ipsius debet plivium pervenire; ea scilicet conditione, ut pacis violator primum iuxta facinoris qualitatem, sive coram nobis, sive coram misso nostro, dignas poenas persolvat; et senior qui talem secum duxerit, quem aut constringere noluit aut non potuit, ut nostram iussionem servaret et insuper in nostro regno praedas facere non timeret, pro illius neglegentia, si ante eum de his non admonuerit, et postquam neglegentia contemptoris ad eius notitiam pervenerit, eum corrigere sicut decet neglexerit, honore suo privetur;
Abbreviated transcription (Latin):
auobis. auta nob̾ neglectum est debemus dõ
auxiliante certarequalit̾ abhinc nr̃o & ur̃o
studio emendatũ fiat.
Depaccũ in exercitali itinere seruanda usq¬
ministerii nr̃i ꝑpartes haberedinoscitur. Uolumus
studere & ꝑdamatores & ꝑalia quȩ libet certa
inditia. & permissos nr̃os quos ad hoc ordina¬
uerimus qualit̃ unusquisq ad hoc certarestudu¬
erit. & ꝑ commune testim oniũ id est ep̃orum
de comitibus. comitum deep̃is comperire. Qualit̃
scilicet comites iusticiã diligant. & faciant. &¬
quam religiose ep̃i conu̾sentur & p̃dicent. Etam¬
bõꝵ relatu dealioꝵ. fidelium in suis ministerus
consistentiũ. Aequitatẽ & pacẽ. atq concordia cog¬
noscere. Similit̃ & iam uolumus ut om̃s illis &alli
omnibus de communi sacietate & statu a nobis in

Expanded text:
a nobis aut a vobis neglectum est, debemus Deo a nobis aut a vobis neglectum est, debemus Deo auxiliante certare qualiter abhinc nostro et vestro studio emendatum fiat. 16. De pace vero in exercitali itinere servanda usqministerii nostri per partes habere dinoscitur, volumus studere et per clamatores et per alia quaelibet certa indicia, et per missos nostros quos ad hoc ordinaverimus, qualiter unusquisque ad hoc certare studuerit, et per commune testimonium, id est, episcoporum de comitibus, comitum de episcopis, comperire, qualiter scilicet comites iustitiam diligant et faciant, et quam religiose episcopi conversentur et praedicent, et amborum relatu de aliorum fidelium in suis ministeriis consistentium aequitate et pace atque concordia cognoscere. Similiter etiam volumus, ut omnes illis et illi omnibus de communi societate et statu a nobis in