comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir unus de ramathaim sophim de monte ephraim: & nom̃ eiꝰ
helcana. filiꝰ ierostam. filii eliu. filii cau. filii suph. ephrateus. Quia
enĩ in ꝓlegomena. ĩmo in sẏnagoge polliciti sumꝰ prius fundamen¬
ta historiẽ ponere. & pͥtmodũ culmen allegoriȩ. atq ubi gratũ fuerit
moralitatis armoniã inserere: idõq pͥmum dignũ fore arbitram
de generatione sc̃i samuelis ꝓpħȩ historiã prȩdicere. ut postmodũ
me compbant. ubi series generationis usq ad leui ꝑducit᷑. Dicitur enĩ
filiꝰ fuisse ieros ã: filii eliu. filii chau. filii sophoniȩ. filii hel¬
chana. filu maach. filii maasiȩ. filii elchana. filii iohel. filu
azariȩ. filii sophoniȩ. filii thaat. filii asir. filii abias aph. filii
chore. filiisaar. filii leui. & reliqua. Cuiꝰ enim generatio hic con¬
cordare cõpbatur. Quã generationẽ in sequentib spũali intel¬
lectui concinere conabim᷑. Matremqͦ eiꝰ de tribu iuda fuisse

Expanded text:
phim, de monte Ephraim, et nomen ejus Elcana, filius Jeroham, filii Eliu, filii Thau, filii Suph, Ephrataeus. » Quia enim in prolegomena, imo in isagoge polliciti sumus prius fundamenta historiae ponere, et postmodum culmen allegoriae, atque ubi gratum fuerit, moralitatis harmoniam inserere, ideoque primum dignum fore arbitramur de generatione sancti Samuelis prophetae historiam praedicere, ut postmodum me comprobant, ubi series generationis usque ad Levi perducitur. Dicitur enim filius fuisse « Jeroham, filii Eliu, filii Thau, filii Sophoniae, filii Elcana, filii Maath, filii Amasai, filii Elcanae, filii Joel, filii Azariae, filii Sophoniae, filii Thaath, filii Asir, filii Abiasaph, filii Core, filii Isaar, filii Levi » , et reliqui. Cujus generatio hic concordare comprobatur. Quam generationem in sequentibus spiritali intellectui concinnere conabimur. Matrem quoque ejus de tribu Juda fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
facere. Eqssunt qui dicunt᷑ dũ multi & dñi multi. nullus tam̃
eorum ÷ naturalit̾ id qͦd deus ẽ. Quid ẽ. enim umbra ad compa¬
rationem corporis. & fumꝰ ad comparationẽ ignis: hoc ꝑpen¬
dens abrabam quando cũ dño loquebat᷑: dicit. Loquar a dnm̃
meum: cum sim puliuis & cinis. In comparatione tantȩ maiesta¬
tis cũ diues esset: nichil aliud nͥ cinerẽ pulueremq se cognouit.
Quod scribȩ & pharisei çȩteriq reꝓborũ humana sapientes: conside

Expanded text:
facere . » Et si sunt qui dicuntur dii multi et domini multi, nullus tamen facere . » Et si sunt qui dicuntur dii multi et domini multi, nullus tamen eorum est, naturaliter id quod Deus est. Quid est enim umbra ad comparationem corporis, et fumus ad comparationem ignis? Hoc perpendens Abraham, quando cum Domino loquebatur, dicit: « Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis? » In comparatione tantae majestatis, cum dives esset, nihil aliud nisi cinerem et pulverem se esse cognovit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio suꝑabis. Non enĩ in angustiis pressurarum iuxta apłm ser¬
mo dei ẽ. alligatus: uidelicet qͥa lȩtata ẽ. eccła in salutare dei.
Dalutare dĩ filium dei dicit. de cꝰ symeon suscipiens in ulnas ouans
alebat. Nc̃ dimictis dñc seruum tuũ scđm uerbũ tuum in pace. quia
uidert̃ oculi mei salutare tuũ. qͦd parasti ante faciem om̃ium popłoꝵ.
neq enim ẽ. alius extra te: & non ẽ. fortis sicut ds̃ nr̃. & relioe.
ualet. Distinctione utit᷑. Non dixit nͥ dñs sed nullus ẽ. sicut dñs
mista quando dicebat. Quis in nubib ȩquabit᷑ dño. aut qͥs
similis deo int̾ filios dĩ: Unde ͤ merito subinfert᷑. Neq enim
ẽ. alius extrate. & ñ est fortis sic̃ deus nr̃. Quia nemofit sc̃s
nisi ab ĩpso sc̃ĩficatus fuerit. & ñ solum sc̃s sed nec consistere
Hinc suis discipłis ipsa ueritas ait. Sine me nichil potestis

Expanded text:
judicio superabis. » Non enim in angustiis pressurarum, juxta Apostolum , serjudicio superabis. » Non enim in angustiis pressurarum, juxta Apostolum , sermo Dei est alligatus, videlicet, quia laetata est Ecclesia in salutare Dei. Salutare Quia viderunt oculi mei salutare tuum: Quod parasti, ante faciem omnium populorum . neque enim est alius extra te, et non est fortis sicut Deus noster, » et valet. Distinctione utitur, ut dixit Dominus, sed nullus est sicut Dominmista quando dicebat: « Quis in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis Deo inter filios Dei ? » Unde et merito subinfertur: « Neque enim est alius extra te et non est fortis sicut Deus noster. » Quia nemo fit sanctus, nisi ab ipso sanctificatus fuerit. Et non solum sanctus, sed nec consistere  movemur, et sumus . » Hinc suis discipulis ipsa Veritas ait: « Sine me nihil potestis
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso ubiq sullimat᷑. Qͦd regnũ primitiua eccła intra finies
iudex angustatũ habuit. sed iam dilatatũ ꝑ gentes atq sullimatũ
habetur. Unde per ꝓphetã ei dicit᷑. Dilata locũ tentorii tui. longos
fac funiculos cuos. & clauos tuos consolida. & pelles cabernaculorũ
tuorũ extende. Ad dexterã enim & ad si  Istrã penetrabis: & locum
tuum gentes hereditabt̃. Quod ꝑ apłos dilatatũ atq extensum est
Ded regnũ synagoge eccła gentiũ ꝑcepit. quȩ de suis p̃dicatorib gra¬
tulabunda insequentib loquit᷑ dicens. Dilatatũ ÷ os meum super
inimicos meos. li itaq eccłȩ p̃dicatores scĩ intelligunt᷑. quorũ predi¬
catio uł fides dilatata ÷ suꝑ inimicos eiꝰ. qͥa uidelicet excessit scientiã
scribarũ & phariseorũ uł hereticorum & maxime ꝑsecutorũ: iuxta
qͦd ꝑ propħam ei repmissũ fuerat. Et linguã resistentium cibi i

Expanded text:
ab ipso ubique sublimatur. Quod regnum primitiva Ecclesia intra fines ab ipso ubique sublimatur. Quod regnum primitiva Ecclesia intra fines Judaeae angustatum habuit, sed jam dilatatum per gentes atque sublimatum habetur. Unde per prophetam ei dicitur: « Dilata locum tentorii tui, longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida, et pelles tabernaculorum tuorum extende . » Ad dexteram enim et ad sinistram penetrabis, et locum tuum gentes haereditabunt. Quod per Apostolum dilatatum atque extensum est. Sed regnum Synagogae Ecclesia gentium percepit, quae de suis praedicatoribus gratulabunda in sequentibus loquitur, dicens: « Dilatatum est os meum super inimicos ejus. » Itaque Ecclesiae praedicatores sancti intelliguntur, quorum praedicatio vel fides dilatata est super inimicos ejus, quia videlicet excessit scientiam scribarum et haereticorum, et maxime persecutorum, juxta quod per prophetam ei repromissum fuerat: « Et lingua resistentium tibi in
Abbreviated transcription (Latin):
cor meũ in dño. Cor enĩ scẽ ȩccłȩ non in reb transitoriis exultat: qͥa
potest quis gaudere in carnalib ñ gloriat᷑ ex iocunditate terrenarũ
rerũ sed in dño: iuxta qͦd Paulus cõmonet dicens. Qͥ głatur in dño
glorietur. Hinc enĩ incanticis canticorũ ex uoce electorũ dicit᷑ exul¬
tabimus & lȩtabim᷑ ince. Acsi aꝑte dicat᷑. Non in nobis sed inte exulta¬
bimꝰ & letabimur: qͥa dũ fortiores ad contẽplanda sullimia ꝑuenisse
cognoscimꝰ. spem nos infirmi in te de uera peccatorum Aumimꝰ.
U nde recce subinfert᷑. & exaltatũ ÷ cornũ meũ indeo meo. Quuid gͥ per
cornugecle. nͥ regnũ ip̃sius accipe re debemus: Sicut enĩ cornu
carnem excedit: ita regnũ scẽ ȩccłȩ aduersa huiꝰ mundi & deside¬
ria carnis transcendit. Sed hoc regnũ indño ex altatum dr̃. qͦd

Expanded text:
cor meum in Domino. » Cor enim sanctae Ecclesiae non in rebus transitoriis exsultat: quia cor meum in Domino. » Cor enim sanctae Ecclesiae non in rebus transitoriis exsultat: quia potest quis gaudere in carnalibus, non gloriatur ex jucunditate terrenarum rerum, sed in Domino; juxta quod Paulus commonet dicens: « Qui gloriatur, in Domino glorietur . » Hinc enim in Canticis canticorum, ex voce electorum dicitur: « Exsultabimus et laetabimur in te . » Ac si aperte dicatur: Non in nobis sed in te exsultabimus et laetabimur, quia dum fortiores ad contemplanda sublimia pervenisse cognoscimus, spem nos infirmi in te, de venia peccatorum, sumimus. Unde recte subinfertur, « Et exaltatum est cornu meum in Deo meo. » Quid igitur per cornu Ecclesiae nisi regnum ipsius accipere debemus? Sicut enim cornu carnem excedit, ita regnum sanctae Ecclesiae adversa hujus mundi et desideria carnis transcendit. Sed hoc regnum in Domino exaltatum dicitur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Exultauit çor meũ in dño. & exaltatum ẽ. cornu meum in
dõ meo. Hic enĩ iam manifestissime anna in canticosuo mutati¬
onem sicut suꝑiꝰ prȩdiximus uet̾is testamenti uel sacerdotii in
impetratũ deum exultanti pͣdicatione. laudasse. Quid gͦ sibi
uult qͦᷤ ait arcus fortiũ suꝑatus ÷ & infirmi accinetist̃ fortitudi¬
ne.&. repleti priꝰ pro panib se locauer̃t. & famelici saturati st̃. do
nec sterilis pepit septẽ. & quȩ multos habebat filios infirmata est:
unqͥd ipsa peꝑit septẽ: Quanuis sterilis fuerit unicũ habebat
el: sed tres mares & duas feminas. Deinde in illo popło cũ adhuc
nemo regnaret qͦd extremo posuit. dat uirtutẽ regib nr̃is & ex altabu
cornu xp̃i sui. unde dicebat siñ ꝓpħabat: Conticescant gͦ iudei. ta¬
ceant multi qͥ hoc uixta historiã ꝓ accepto filio dictũ putant. Dicat᷑
anna ꝓphetando. ꝓspiciens inse foecundit atẽ ȩccłȩ dicat. Exultauit

Expanded text:
 Exsultavit cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in Deo meo. » Hinc enim jam manifestissime Anna in cantico suo mutationem, sicut superius praediximus, Veteris Testamenti, vel sacerdotii, inimpetratum, Deum exsultanti praedicatione laudasse. Quid ergo sibi vult quod ait, « arcus fortium superatus est, et infirmi accincti sunt fortitudine, et repleti prius pterilis peperit septem, et quae multos habebat filios, infirmata est. » Numquid ipsa peperit septem quamvis sterilis fuerit, unicum habebat mus esset Samuel, sed tres mares et duas feminas. Deinde in illo populo cum adhuc nemo regnaret, quod extremo posuit, dat virtutem regibus, et exaltabit cornu Christi sui. Unde dicebat, si non prophetabat? Conticescant ergo Judaei, taceant multi, qui hoc juxta historiam pro accepto filio dictum putant. Dicat Anna prophetando, prospiciens in se fecunditatem Ecclesia dicat. Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
filii fenennẽ. annȩ autẽ non erant liberi. & rłqͣ. Istȩ duȩ uxores
anna uidelicet quȩ int̾pretatur gr̃a. & fenenna quȩ dicit᷑ conuer¬
sio. geminȩ plebis hoc ẽ. eccłȩ gentiũ & synagogȩ p̃tenderun
imaginẽ. Fenenna nanq synagogȩ typũ prȩliniabat. quȩ foe¬
cunda pͥmum in filus extitit. qͦs deo ꝑ prȩdicationẽ legis generare
uidebatur. Sed quia conu̾sa ẽ. afide patriarcharũ & ꝓpħarum
ad infidelitatẽ. infoecunda ꝑmanet. Anna uͦ sterilis &uȩ inter¬
pretat᷑ grã eccłam significabat gentiũ. quȩ grã sui redemptoris
cognoscit᷑ esse redẽpta. iuxta qͦd apłs ait. Grã enim dĩ salui facti¬

Expanded text:
filii. Annae autem non erant liberi, » et reliqua. Istae duae uxores, Anna videlicet, quae interpretatur gratia, et Phenenna, quae dicitur conversio, geminae plebis, hoc est Ecclesiae gentium et Synagogae, praetenderunt imaginem. Phenenna namque Synagogae typum praelibabat quae fecunda primum in filiis exstitit, quos Deo per praedicationem legis generare videbatur. Sed quia conversa est a fide patriarcharum et prophetarum ad infidelitatem, infecunda permanet. Anna vero sterilis, quae interpretatur gratia, Ecclesiam significabat gentium, quae gratia sancti Salvatoris cognoscitur esse redempta. Juxta quod Apostolus ait: « Gratia enim Dei sa
Abbreviated transcription (Latin):
goriarũ ac moraliũ melos decerperẽ possit salubriter. Ded priꝰ
notandũ ÷ quod bene pͦt iudicũ ut diximꝰ ponit᷑ regum: uidelicet
q̃m nunc st̃ presules ȩccłe. sed pͦtmodum regnũ. Seu quia prius erit

Expanded text:
goriarum ac moralium melos decerpere possit salubriter. Sed prius goriarum ac moralium melos decerpere possit salubriter. Sed prius notandum est quod bene post Judicum, ut diximus, ponitur Regum, videlicet quoniam nunc sunt praes
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictum ÷ & sempit̾num sacerdotiũ prȩfigurabat qui ẽ.: xp̃c iesus.
heli sacerdote reꝓbato. id ÷ iudaico sacerdotio abiecto. Mater qͦꝙ
ipsa samuelis quȩ priꝰ fuit sterilis & posteriore foecunditate letata.
cuiꝰ etiam nom̃ id ÷ anna qͦd grã eius int̾pretat᷑: ipsam religionem¬
xp̃ianam. ipsã postremo dĩ grãm significat: qua ntbis xp̃c orit᷑.
ipsam qͦ eccłam quȩ olim sterilis nc̃ foecunda in dĩ laudib letatur.
unt enĩ huiꝰmodi innumerabilia: quib cõꝓbatur qͦd liber iste spu¬
alib floribus redolet. & allegoricis significationib pollet. De eͥb
n qua quidẽ priꝰ fundamenta ipsius historie ubi libuerit ĩmo
ubi congruerit: & postmodũ culmen spũalis intelligentiae
uerũ etiam quibusdã in locis moralis suauitatis armoniã inse.¬
rere nitimͣ. ut. lector ñ solũ content̾ sit dictis historiȩ. uerũ alle.¬

Expanded text:
praedictum est, et sempiternum sacerdotium praefigurabat, qui est Christus Jesus, praedictum est, et sempiternum sacerdotium praefigurabat, qui est Christus Jesus, Heli sacerdote reprobato, id est, Judaico sacerdotio abjecto. Mater quoque ipsa Samuelis, quae prius fuit sterilis, et posteriori fecunditate laetata, cujus etiam nomen Christianam, ipsam postremo Dei gratiam significat, quia nobis Christus oritur: ipsam quoque Ecclesiam, quae olim sterilis, nunc fecunda, in Dei laudibus laetatur. Sunt enim hujusmodi innumerabilia, quibus comprobatur quod liber iste spiritalibus floribus redolet et allegoricis significationibus pollet. De quibus In qua quidem prius fundamenta ipsius historiae, ubi libuerit, imo ubi congruerit, et postmodum culmen spiritalis intelligentiae, verum etiam quibusdam in locis, moralis suavitatis harmoniam inserere nitimur, ut lector non solum contentus sit dictis historiae, verum alle
Abbreviated transcription (Latin):
apud hebreos in auetorib dis¬
uinarũ scripturarũ repperimꝰ
ed nullus qui eos legerit ignõ¬
rat. Sedm quoꝵ numerum.
apud eos uiginti & duo uolu¬
mina supputant᷑. Inter quae
etiã hic liber regũ de qͦ tracta¬
turi sumꝰ comprehendit᷑. Qui
in supputa tionib eorũ post
udicũ: in ordine t̾cius habe¬
tur. In quo qͥdẽ uolumin ie
sapientiȩ dediti aiunt nichil aliud posse intelligi. n supficies
regũ. cõmutatum sacerdotiũ insamuelẽ reꝓbato heli. & com¬
mutatũ regnũ in dauid reꝓbato saule: exclamauit p̾nunciare
nouũ sacerdotiũ nouũq regnũ. repbato ueteri qͦd umbra erat fu¬
turi in dño iesu xp̃o uenturũ. Nonne ipse dauid cũ panes ꝓpositi¬
onis manducauit qͦs ñ licebat manducare nͥ solis sacerdotib i
una ꝑsona utrunq futurũ. id÷ in uno iħu xp̃o regnũ & sacerdoti¬
um figuratut: Ipsa itaq samuelis sacerdotis successio nouũ ut̃

Expanded text:
apud Hebraeos in auctoribus divinarum Scripturarum reperimus, quod nullus qui eos legerit, ignorat. Secundum quarum numerum apud eos viginti et duo volumina supputantur: inter quae etiam hic liber Regum, de quo tractaturi sumus, comprehenditur. Qui in supputationibus eorum post Judicum in ordine tertius habetur. In quo quidem volumine sapientiae dediti, aiunt nihil aliud posse intelligi nisi superficies Regum, comutatum regnum in David, reprobato Saule, exclamavit praenuntiari novum sacerdotium novumque regnum, reprobato veteri quod umbra erat futuri, in Domino Jesu Christo venturum. Nonne ipse David cum panes propositionis manducavit, quos non licebat manducare nisi solis sacerdotibus, in una persona utrumque futurum, id est in uno Jesu Christo, regnum et sacerdotium figuravit? Itaque ipsa Samuelis sacerdotis successio, novum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
oculis appetunt. dãnant quod agunt. Quos nimirum
maligni sp̃s dum ad lactantiã ꝓuocant. eoꝵ sicut dixim¬
oꝑa captiuantes denudant. hinc est enim qͦd ꝑ euange¬
lłum ueritas dicit. Nesciat sinstra tua qͥd faciat dext̾e¬
ra tua. ut sit elemosina tua in abscondito. & pader tiusa
eccła ꝑ ꝑsalmistam dicitur. Omĩs gła eius filiȩ regum
abintdus. hinc Paulus ait. Gła nr̃aͣ hȩc .ẽ. testimonium
intus habet. quia hoc qͦd agit in ostentatione lactantiã
non habet. Głam suam laulus destimoniũ conscientiae
memorat. quia fauorẽ oris alieni ñ appetit. uidȩ suş gau¬
dia extra semet ipsũ ponere ignorat. Occultanda st̃ ergo
quȩ agimus. ne hȩc in huiꝰ uitȩ itinere incaute portants
latrocinantium sp̃uum incursione ꝑdamus. Dor mi¬

Expanded text:
oculis appetunt, damnant quod agunt: quos nimirum oculis appetunt, damnant quod agunt: quos nimirum maligni spiritus, dum ad jactantiam provocant, eorum sicut diximus opera hostes denudant. Hinc est enim quod per Evangelium Veritas dicit: « Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyna tua in abscondito, et Pater tuus Ecclesia per Psalmistam dicitur: « Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . » Hinc Paulus ait: « Gloria nostra haec est, testimonium intus habet, quia hoc quod agit, in ostentatione jactantiam non habet. Gloriam suam Apostolus testimonium conscientiae commemorat, quia favorem alieni oris non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incursione perdamus.
Abbreviated transcription (Latin):
post magnas uirtutes decrescunt. quia cauere. maligno¬
rum sp̃uum insidias negligunt. & celari in eisdẽ. uirtu¬
tibus bona sua nolunt. dstendendo ostiũ faciunt. & pro¬
dentes subito amittunt quicqͥd studentes dutiꝰ oꝑant᷑.¬
Hinc ꝑ psalmistam dr̃. Tradidit in captiuitatẽ uircuten
eorum. & pulchritudinẽ eorum in manꝰ inimici. Uir¬
tus quippe & pulchritudo arrogantiũ inmici ma¬
nibus traditur. quia om̃e bonum qͦd ꝑ concupiscen¬
diam laudis ostenditur. occulti aduersariuri man¬
cipatur. Hostes nanq ad rapina ꝓuocant. qui suas eoꝵ
noticis diuitias denudant. Quousq enĩ ab ec̾nȩ patriȩ
securitate. disingimur. in latronũ insidiant lum
tditere ambulamus. Qui enĩ in itinere dep̃dar
formidat. abscondat necesse ÷ bona quȩ pordat. O mise¬
ri quia affectandes laudes hominũ. in semet ipsis dis¬
siꝑant. fructus laborũ. Cumq se ostendere alienis

Expanded text:
postquam magnis virtutibus excrescunt, quia cavere malignopostquam magnis virtutibus excrescunt, quia cavere malignorum spirituum insidias negligunt, et celare in eisdem virtutibus nolunt bona sua, ostendendo, hostium faciunt, et prodentes subito amittunt, quidquid diutius student Psalmistam dicitur: « Tradidit in captivitatem virtutem eorum, et pulchritudinem eorum in manus inimici . » Virtus quippe et pulchritudo arrogantium inimici manibus traditur, quia omne bonum quod per concupiscentiam laudis ostenditur, occulti adversarii juri mancipatur. Hostes namque ad rapinam provocant, qui suas eorum notitiae divitias denudant: quousque enim ab aeternae patriae securitate disjungimur, in latronum insidiantium itinere ambulamus? qui enim in itinere depraedari formidat, abscondat necesse est bona quae portat. O miseri, qui affectantes laudes hominum in semetipsis dissipant fructus laborum. Cumque se ostendere alienis
Abbreviated transcription (Latin):
auris suis. se alterũ tacet. de quo uerebatur offensq quod
ostenderit cis cimeta quȩ haberes in potestate sua:. haiase
clubium quin & tẽpli sur pellectilẽ. ꝓpter quȩ esaias dder
sermone. ꝓfert sententiam. audiuerbũ dñi gxereituum
Uenies tempus quando omĩa hȩc quȩ in domo duasiuor
et non cuo sed patrũ tuorũ labore quȩstta inbabylone
trarsferantur. & de semine tuofiant eunuebu naula
regia. Ex quo hebre uolunt danelem. anania misae¬
Dixitq ez echias. Bonum uerbũ dñi quod locutꝰ est. In
quo ab hebreis rep̾henditur.cur ñ sit imitatus bonita¬
tem moysi. qͥ locutus ad dñm ẽ. Aut dimitte eis hanc
noxam. Aut si ñ facis dele me de libro tuo quẽ scripsi¬
sti. Unde & apłs Paulus anathema uult eẽ. a xp̃o ꝓfrib
suis. qui sunt isrłitȩ. Hȩc itaq sententia ꝓpħȩ aclezech¬
am mystice contra hẏpocritas ꝓlata accipi potest. Qͥ

Expanded text:
auris suis. Sed alterum tacet, de quo verebatur offensam, quod auris suis. Sed alterum tacet, de quo verebatur offensam, quod ostenderit eis cuncta quae haberet in potestate sua: haud dubium quin et templi supesermone profert sententiam: Audi verbum Domini exercituum: Veniet tempus quando omnia haec quae in domo tua sunt, et non tuo, sed patrum tuorum labore quaesita, in Babylonem transferantur, et de semine tuo fiant eunuchi in aula regia. Ex quo Hebraei volunt Danielem, Ananiam, MisaeDixit itaque Ezechias: Bonum verbum Domini quod locutus est. In quo ab Hebraeis reprehenditur, cur non sit imitatus bonitatem Moysi, qui locutus ad Dominum est: Aut dimitte eis hanc noxam: aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti . Unde suis, qui sunt Israelitae . Haec itaque sententia prophetae ad Ezechiam mystice contra hypocritas prolata accipi potest. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
et dicultor uitare debuerat. nec monstrare alienige¬
nis diuitias suas quas dõ tribuente possederat aex. qꝰ
uixta leges tropologiȩ discimꝰ ñ mitendas mnargade¬
rit om̃is uirtus illiꝰ eneruatur. peritq posteritas. et
amisso uirili robore in muliebis redigit᷑ mollitudi¬
nem. Ingreditur ergo isaias adregẽ. & quasrneseuis
seiscitatur. Quid dixert uiri isti & unde uenerautn
Duo int̾rogat. quid locutist̃ & unde uenere. llle adeine
respondio. altero prȩcͣmisso. Quod cũ falꝙ aci ce supeibo
legencum ẽ. De terra longinqua uenert adme de babe¬
lone. Qa quanto t̾ra longior sit unde uenert tantoglo¬
rosior iste. ꝓpter quẽ uenerint. Ed uenert̃ ingtadme
qui debuerat dicere uenert᷑ ad glorificandũ dp̃o ꝓsigni
magnitudine de babylone. que urbs indto apbe bodert¬
indomo illius. nec fuerit res quã non ostenderit eis indoes¬

Expanded text:
et Dei cultor vitare debuerat, nec monstrare alienigeet Dei cultor vitare debuerat, nec monstrare alienigenis divitias suas quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta leges quoque tropologiae discimus, non « mittendas margaririt, omnis virtus illius enervatur, peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem. Ingreditur ergo Isaias ad regem, et quasi nescius sciscitatur: Quid dixerunt viri isti et unde venerunt? Duo interrogat: quid locuti sint, et unde venerint? Ille ad unum respondit, altero praetermisso, quod cum emphasi et supercilio legendum est: « De terra longinqua venerunt ad me de Babylone; » quod quanto terra longior sit unde venerunt, tanto iste gloriosior, propter quem venerint. Et « Venerunt, inquit, ad me, » qui debuerat dicere: Venerunt ad glorificandum Deum pro signi magnitudine, « de Babylone, » quae urbs in toto orbe potentin domo illius, nec fuerit res, quam non ostenderit eis in thes
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt indomo dua  & dixit ex echias. Omĩa quae
in domo mea st̃. uiderunt. Nõn fuit uerbũ siue res quã
non oftenderim eis in thesauris meis. Et dixit isaias ad
erechiam. Audi uerbũ dñi exercituũ. Ecce uenient dies
et auferent᷑ om̃ia quȩ in domo tua st̃. & quȩ thesaurira¬
uerunt patres tui usq ad diem hanc in babylonẽ. Nonre¬
linquetur qͥcquã dicit dñs. Et de filiis cuis qͥ egredient᷑
exte quos genueris tollent. & erunt eunuchi in palatio
regis babylonis. Et dixit ezechias adisaiam. Bonum
uerbum dñi qđ locutus ẽ. Et ait. Fiat tantũ paxet
ueritas in dieb meis. Tradunt hebrei ideo egrotasse
sis interitum ñ cecinerit laudes dño qͣs cecinit moy¬
Ses pharaone submerso. & debbora indscedo sisara. ee
anna genito samuele. Unde cõmonitum ẽẽ fragilitatu
sus. rursũq post corporis sanitatẽ. & signi magnitae¬
dinem offerri aliquã occasionẽ suꝑbie. quã ut prudens

Expanded text:
viderunt in domo tua? Et dixit Ezechias: Omnia quae viderunt in domo tua? Et dixit Ezechias: Omnia quae in domo mea sunt viderunt: non fuit verbum, sive res, quam non ostenderim eis in thesauris meiEzechiam: Audi verbum Domini exercituum: Ecce venient dies et auferentur omnia quae in domo tua sunt, et quae thesaurizaverunt patres tui, usque ad diem hanc in Babylonet de filiis tuis qui egredientur ex te, quos genueris, tollent: et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. Et dixit Ezechias ad Isaiam: Bonum verbum Domini quod locutus est. Et ait: Fiat tantum pax et veritas in diebus meis. Tradunt Hebraei ideo aegrotasse gis interitum, non cecinerit laudes Domino, quas cecinit Moyses Pharaone submerso, et Debora interfecto Sisara: et Anna genito Samuele. Unde commonitum esse fragilitatis suae, rursumque post corporis sanitatem et signi magnitudinem, auferri aliquam occasionem superbiae, quam ut prudens
Abbreviated transcription (Latin):
chiȩ. Letatus ẽ. ergo in aduentu legatorũ berodach quẽ
patrem fuisse nab̾uchodonosor hebrei autumant. & in
chus transtulit arõmatũ suorum. & thesauros ar
genti & auri et odoramentoꝵ. & unguenti optimi. qđ
in hebraico seribitur olei boni. & om̃s thesauros uaso¬
rum gazȩ. sie ut ibi legitur uasorũ suorum. Gara
autẽ lingua ꝑsarũ. diuitiȩ nuncupant᷑. Nlec ẽ. sermo
hebreus: sed barbarus. Non fuit inquit uerbũ qͦd iuxta
hebraicam consuetudinẽ. ꝓ re frequent᷑ accipitur. quod
non ostenderet eis indomo sua & in om̃i potestate sua un¬
de dĩ ira iustissima. qm̃ nonsolũ thesauros suos atq pa¬
latii sed & tẽpli ostenderit. qͦd certe fuit potestatis eiꝰ. de cui
ualuis atrii laminas ante iam tulerat. Intrauit autem
isaias ꝓpħa ad regem ezechiã. & dixit ei. Quid dixert
uiruisti. & unde uenert ad teꝰ Et dixit erechias. De t̾ra
longinqua uenert ad me: debabylone. Et dixit Qd

Expanded text:
chiae. » Laetatus est ergo in adventum legatorum Berodach, quem patrem fuisse Nabuchodonosor Hebraei autumant, et in chus transtulit aromatum suorum, et thesauros auri et argenti, et adoramentorum et unguenti optimi, quod in Hebraico scribitur olei boni, et omnes thesauros vasorum Gazae, sive, ut ibi legitur, vasorum suorum. Gaza autem lingua Persarum divitiae nuncupantur, nec est Hebraeus sermo, sed barbarus. « Non fuit, inquit, verbum. » Quod juxta Hebraicam consuetudinem, pro re frequenter accipitur, quod non ostenderet eis in domo sua, et in omni potestate sua. Unde Dei ira justissima, quoniam non solum thesauros suos atque palatii, sed et templi ostenderit, quod certe fuit potestatis ejus, de cujus valvis atrii laminas ante jam tulerat. « Intravit autem Isaias propheta ad regem Ezechiam, et dixit ei: Quid dixerunt viri isti: et unde venerunt ad te? Et dixit Ezechias: De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone. Et dixit: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt: qui iusto dĩ iudicio simul cũ altariqͦd icsolo
fabricauerant dissipandi erant. Mistics autẽ significam
om̃s qui diaboli seruitio mancipati. uitã sacrĩlegam de¬
poraliter finerant etnis cruciatib consumendos. dol
lis retribuente scđm ꝓpria merita operũ illorum. Reiu¬
sus ẽ. iosias ierłm. & prȩcepit om̃i popło dicens. facitẽ
cons huiꝰ. & reliqua. EUd aut̃ predictus rer enectisad olis
deccrra necñ phitonib & ariolis et om̃d. aromindiciis
aedo abominationibus ablatis. m octauo dec imioi altio
neqr i sũi dño phase cel eberrimũ fecisse legit. moraditer
doret nosut purgemꝰ primum terra cordis ari aboi¬

Expanded text:
diderunt, qui justo Dei judicio simul cum altare, quod idolis diderunt, qui justo Dei judicio simul cum altare, quod idolis fabricaverant, dissipandi erant. Mystice autem significat omnes, qui diaboli servitio mancipati vitam sacrilegam temporaliter finierant, aeternis cruciatibus consumendos, Deo illis retribuente secundum propria merita operum illorum. « Reversusque est Josias Jerusalem, et praecepit omni populo, dicens: Facite deris hujus, » etc. Quod autem praedictus rex ejectis idolis de terra, necnon pythonibus et ariolis et omnibus immunditiis atque abominationibus ablatis, in octavo decimo anno regni sui Domino phase celeberrimum fecisse legitur, moraliter docet nos, ut purgemus primum terram cordis nostri ab
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus erronea fecerat. quasi sapienter ac recte fa¬
cta relinqueret. Meminit & huiꝰ lociscriptura dicea
unc edificauit salomon phanũ chamos idolo moab
in monde qui est contra ierłm. & moloch idolo filio¬
rum amon. Nec uideri contrariũ debet. quodibi
mons in quo facta sunt hȩc idola contra ierłm. hic
in ierłm es̃. positus asseritur. quia nimirũ intana
erat urbis uicinia positꝰ. ut adipsam ꝑtinere. & ipsan
quoq sordib que in ea congregabantur actaminare
inderentur. Et conuersus sosias uidit ibi sepulchr
quȩ erant in monte. misitq & tulit ossa de sepulcher
et combussit ea suꝑ altare. & polluit illud. Cur acitem
iosias ossa mortuorũ concremari iussit suꝑ altare.ꝓ n
ut ostenderet qd ꝓphana fuert. eorum sacrificia᷑ Qñ
solum pecudum hostias demoniis offerebant. sed eciam
semet ipsos ꝑ errorẽ idolatriȩ in potestatẽ demonũ tual¬

Expanded text:
tissimus, erronea fecerat, quasi sapienter ac recte fatissimus, erronea fecerat, quasi sapienter ac recte facta, relinqueret. Meminit supra et hujus loci Scriptura, dicens: « Tunc aedificavit Salomon fanum Chamos idolo Moab, in monte qui est contra Jerusalem, et Moloch idolo filiorum Ammon . » Nec videri contrarium debet, quod ibi mons, in quo facta sunt haec idola, contra Jerusalem, hic in Jerusalem esse positus asseritur, quia nimirum in tanta erat urbis vicinia positus, ut ad ipsam pertinere, et ipsam quoque sordibus, quae in eo congerebantur, contaminare videretur. « Et conversus Josias vidit ibi sepulcra, quae erant in monte, misitque et tulit ossa de sepulcris, et combussit ea super altare, et polluit illud. » Cur autem Josias ossa mortuorum concremare jussit super altare, nisi ut ostenderet quod profana fuerunt eorum sacrificia? Et non solum pecudum hostias daemoniis offerebant, sed etiam semetipsos per errorem idololatriae in potestatem daemonum tra
Abbreviated transcription (Latin):
quod erat. in templo hostias offerrebant. Unde. sepuis
in hoc libro de regib qui ininꝰ ꝑfecte fuere. iusti dicit᷑.
ueruntamen excelsa ñ abstulit. Montẽ. autem offensi¬
onis montẽ idoli dicit. quia nimirũ consuetudinis
scripturarum ẽ. offensionem ĩhuncupare idolã. Qͥa
uel in illis offenditur ds̃. uel offensionẽ & ruinam suis
affer̾unt cultoribus. sicut in hac ipsa sententia subse¬
quenter intimatur dũ dicitur. quȩ edificauerat salo¬
mon rex isrł. astaroth idolũ sydoniorum & chamos
offensioni moab. & melchon abominationi filiorum
aminon. Ubi hoc quoq nn fallor palã ostenditur qdđ
utinam ñ ostenderetur. quia uidelic̾et sasomonde ad¬
iisso idolatriȩ scelere nunquã ꝑfecte ꝑtnituit. Nam
sifructus dignospenitentis faceret. satageret ante oĩa
ut idola quȩ edificauerat de ciuitate sc̃a tollerentur
et non in scandalũ stuldorum quȩ ipse cũ esset sapien¬

Expanded text:
quod erat in templo, hostias offerebant. Unde saepius quod erat in templo, hostias offerebant. Unde saepius in hoc libro de regibus qui minus perfecte justi fuere, dicitur: Verumtamen excelsa non abstulit. Montem autem offensionis montem idoli dicit, quia nimirum consuetudinis est Scripturarum offensionem idola nuncupare, quia vel in illis offenditur Deus, vel offensionem et ruinam suis afferunt cultoribus: sicut in hac ipsa sententia subsequenter intimatur, dum dicitur: Quod aedificaverat Salomon rex Israel Astaroth idolo Sidoniorum, et Chamos offensioni MoaAmmon. » Ubi hoc quoque ni fallor palam ostenditur, quod utinam non ostenderetur, quia videlicet Salomon de amisso idololatriae scelere nunquam perfecte poenituit. Nam si fructus poenitentiae dignos faceret, satageret ante omnia ut idola quae aedificaverat, de civitate sancta tollerentur, et non in scandalum stultorum, quae ipse, cum fuisset sapien
Abbreviated transcription (Latin):
uia enĩ grece helios dicitur sol sicut & sedulius cũ helie
ascensũ caneret ostendit dicens. Quã bene fulminei plucens
semita celi conuenit heliȩ. meritoq et nomine fulgetces
hacope dignus erat. Namsisermonis achiui una paecen¬
cum mutetur sitera: sol e. Audientes greci abisiabelias
quos diumas habere litteras fama ꝓdebat predicari dͦd
helias curru igneo & equis sit igneis ad celestia translatus
uel certe hoc ipsum inter alia depietũ in pariete uidente d
ereddiderunt uicinia decepti nominis solis hic transitũ ꝑc̃a¬
los e. designatũ. & miraculũ diuinitus faetũ dicidare mu¬
carunt in argumentũ erroris humanastulticia cõmenta¬
tum. Qes imitati ios iudei sategert ne in aliquo gentiliũ
ad cdexterã partem montis offensionis quȩ edificauerat
Salomon rex isrł. & astaroth idolũ sydoniorũ. & chamos
offensioni moab & melchon abominationi filiorũ am¬
locorum amenitate allecti contra int̾dictum relicto altari

Expanded text:
uod enim Graece Helios dicitur sol sicut etiam Sedulius, cum de Eliae ascensu caneret, ostendit, dicens: Quam bene fulminei praelucens semita coeli, Convenit Eliae, merito qui et nomine fulget. Hac ope dignus erat: nam si sermonis Achivi Una per accentum mutetur littera, sol est. Audientes Graeci ab Israelitis, quos divinas habere litteras fama prodebat, praedicari, quod Elias curru igneo et equis sit igneis ad coelestia translatus, vel certe hoc ipsum inter alia depictum in pariete videntes, crediderunt, vicinia decepti nominis, solis hic transitum per coelos esse designatum, et miraculum divinitus factum commutaverunt in argumentum erroris, humana stultitia commentatum; quos imitati ipsi Judaei, sategerunt ne in aliquo gentilium ad dextram partem montis Offensionis, et rex Salomon Astaroth idolo Sidoniorum et Chamos offensioni Moab, et Melcho abominationi filiorum Amlocorum amoenitate allecti, contra interdictum relicto altari,
Abbreviated transcription (Latin):
cduo dimiserit eã de domo sua. aut cerde i nortuus fue¬
rit: nompoterit prior maritus recipere eã pxoren. qm̃
polluta a abominabilis faetae. coram dneidoeegio
nonlice huimodi adulteras patrato adulter rocedire
aouirithoru. quo iure. qua lege licebit eã nectus dupͥli¬
us queia ande fecit incestuꝰ. reconeiliata incestũ elupd
liue peceato & reconciliari e ñ reconciliare subosfenditur

Expanded text:
dii, et dimiserit de domo sua, aut certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere eam uxorem, quia polluta et abominabilis facta est coram Domino . Si ergo non licet hujusmodi adulteras patrato adulterio redire ad viri thorum, quo jure, qua lege licebit eam reconciliari, quae tam grande fecit incestum. Reconciliata incestum duplicsine peccato et reconciliari, et non reconciliari si non offenditur
Abbreviated transcription (Latin):
pni de qua dicitur. ierłm quȩ edificatur ut cuntas
ingredi. et uultum conditoris regis uri ꝑ scla condem¬
plari: pręstante ipso in quo sunt om̃s thesauri sapi¬
entiȩ et scientiȩ absconditi. ati¬

Expanded text:
Domini, de qua dicitur: « Hierusalem quae aedificatur ut civitas Domini, de qua dicitur: « Hierusalem quae aedificatur ut civitas , » ingredi, et vultum Conditoris Regis nostri per saecula contemplari, praestante ipso, « in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi.
Abbreviated transcription (Latin):
et auxiliũ considerandi mirabilia de lege. sua. Quod
si secus quam optabam euenissȩ repperit. simul exoret
ut meȩ ignorantiȩ ac eryori adño uenia tribuatur. et
nullatenus litteratoriã urbanitatẽ. & uenustatem elo¬
quentiş requirat: sed potius sensũ huius oꝑis diligent
perlustret. presertim cũ non res ac sensus ꝓpter lit.¬
teras. sed litterȩ ob manifestationẽ rerum sunt reꝑtȩ
Simul etiam uelut flexis poplitũ genib cermius depre¬
cor ut tandẽ dignetur si aliquidꝰ utilitatis inuenerit
ddeuotus exorare diuinã clementiam. ut et. liceateri
peregrinatione huiꝰ labentis scłi ueram cõmissoꝵ inȩorũ
gerere penitudinẽ. & post excursũ septem dierũ ueluc
post scptuaginta annos huius captiuitatis exutus ab
omni pocessade regis babilonii & seruitute captiuant.¬
um. ualeam uuante sp̃u scõ qui septiformis dicitur
uisionem pacis celestis uidelicet ierłm. ac cuutatis

Expanded text:
et auxilium considerandi mirabilia de lege sua. Quod et auxilium considerandi mirabilia de lege sua. Quod si secus quam optabam evenisse reperit, simul exoret ut meae ignorantiae ac errori a Domino venia tribuatur, et nullatenus litteratoriam urbanitatem et venustatem eloquentiae requirat, sed potius sensum hujus operis diligenter perlustret, praesertim cum non res ac sensus propter litteras, sed litterae ad manifestationem rerum sunt repertae. Simul etiam velut flexis poplitum genibus cernuus deprecor, ut tandem dignetur si aliquid utilitatis invenerit, devotus exorare divinam clementiam, ut, licet in peregrinatione hujus labentis saeculi, veram commissorum meorum gerere poenitudinem, et post excursum septem dierum, velut post septuaginta annos hujus captivitatis, exutus ab omni potestate regis Babylonii et servitute captivantium, valeam, juvante Spiritu sancto, qui septiformis dicitur, visionem pacis, coelestis videlicet Hierusalem ac civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ficare. In posterũ nam p̾sentis uite tradent᷑ in carcerẽ
mortis ꝑpetuȩ. ubi uermis eoru nunquam morietur
et ignis non extinguetur. Implebiturq eis illa beati
pecri apłi sententia qua dicit. Melius quippe erat
eis non cognoseere uiam iusticie. quã post agnitionẽ
retrorsum conuerti ab eo quod illis craditumꝰ est. scõ
mancdato. Ouia accestante ueritate. seruus qui scit uo¬
luntatem dm̃ sui & ñ facit. uapulabit multis. Q ui
autem nescit & non facit. uapulabit. paucis. Exple¬
to tancdem tam laborioso opere. auxiliatus om̃ipoter¬
tif ope. in ealce supplex lectorem exõro. ut si dignũ lecci¬
ons uł transcriptione eum duxerit. dño grãs gratan¬
ter referat. qui s̃: pater luminis. a quo om̃ẽ dat um
optimum & om̃e donum ꝑfectũ datur. qui dat abun¬
danter et non improꝑat. qui michi licet indigno ac
humilluno iuxta sollertiam dedit doctorũ & amorẽ

Expanded text:
ficare. In posterum namque praesentis vitae tradentur in carcerem ficare. In posterum namque praesentis vitae tradentur in carcerem mortis perpetuae, ubi vermis eorum nunquam morietur, et ignis non exstinguetur. Implebiturque eis illa beati Petri apostoli sententia qua dicit: « Melius quippe erat illis non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti ab eo quod illis traditum est, sancto mandato . » Quia, attestante Veritate: « Servus qui scit voluntatem domini sui, et non facit, vapulabit multis: qui autem nescit, et non facit, vapulabit paucis . » Expleto tandem tam laborioso opere, auxiliatus Omnipotentis ope, in calce supplex lectorem exoro ut, si dignum lectione vel transcriptione eum duxerit, Domino gratias gratanter referat, « qui est pater luminis, a quo omne datum optimum, et omne donum perfectum datur : » qui dat abundanter, et non improperat qui mihi licet indigno ac humillimo juxta solertiam doctorum dedit et amorem
Abbreviated transcription (Latin):
princeps militũ duxit ad regẽ babilonis in reblatha.
percussitq eos rex babylonis & int̾fecit in reblatha inte¬
ra emath. quiã antiquus hostis cũ ꝑ nequitiam suam
talem predã ab ȩccła euellens tollit. hoc uoto ambit. ho
toto studio agit. ut ad ꝑpetus mordis int̾fectionem eos
perducat. Quos ꝑcitat rex confusionis in reblatha. hoc
est in mulditudine. scelerũ & amore uoluptatũ. Unde
scriptura dicit. Lata & sꝑaciosa ẽ. uia quȩ. ducit ad mor¬
tem. et multi sunt. qui intrant. per eam. Et trans latus:
iuda de. terra sua. cũ illi qui confessionẽ nominis dei
in eccła uidebantur habers ꝑscelera & peccata multipli¬
cia. de terra uuentiũ translati in regnũ confusionis eo
erroris ablucuntur. Sub quo implo quicunq nequit᷑
seruientes ꝑseuerauer int. nec merebunt᷑ ꝑ iesu duca¬
tum regredi int̾ram uida. templũq dni ib̃idem reed

Expanded text:
princeps militum, duxit ad regem Babylonis in Reblatha. princeps militum, duxit ad regem Babylonis in Reblatha. Percussitque eos rex Babylonis; et interfecit in Reblatha in terra Emath: quia antiquus hostis cum per nequitiam suam talem praedam ab ecclesia evellens tollit, hoc voti ambit, hoc toto studio agit, ut ad perpetuae mortis interfectionem eos perducat. Quos percutit rex confusionis in Reblatha: hoc est, in mulitudine scelerum et amore voluptatum. Unde Scriptura dicit: « Lata et spatiosa est via, quae ducit ad mortem, et multi sunt, qui intrant per eam. » Et translatus est Juda de terra sua: cum illi, qui confessionem nominis Dei in ecclesia videbantur habere per scelera et peccata multiplicia, de terra virtutum translati in regnum confusionis et erroris abducuntur: sub quo imperio quicunque nequiter servientes perseveraverint, nec merebuntur per Jesum ducatum regredi in terram Juda, templumque Domini ibidem reaed
Abbreviated transcription (Latin):
bus tenebant. continentes uidelicet se a corporali cogei¬
tatu nec tamen oleũ grãe & misediş in pectore suo habere
uolebant. Qui frustra suꝑ uiros bellatores constitiuitur.
cum ar rogantiã prȩcauere ñ meditantur. Sulit & quimq
uiros de ns qui steterant corã rege. illos ꝓfecto qui aumq
sensibus corporis uoluptati seruientes regi uitiorũ semꝑ
asistebant. Et sophar principẽ exercitus qui ꝓbabat t¬
rones de popło terre. Sophar̾ interp̃tatur dissipans
uel diuidens. significans eos qui rudes in eccła quos ad
militiam xp̃i nutrire debuerant prauis exemplis dis¬
sipantes acetu fideliũ ꝑ errorem sequestrant᷑. Et sex ui
ros e uulgo qui inuenti fuerant: in ciuitate hoc ẽ. stulto
oꝑatores qui merito uulgi nomine nuncupantur. quia
utilitatem consiliorum diuinorum discere. & factis un¬
plere neglexerant. Hos scilicet om̃s tollens naburardan

Expanded text:
bus tenebant, continentes videlicet se a coitu corpobus tenebant, continentes videlicet se a coitu corporali, nec tamen oleum gratiae et misericordiae in pectore suo habere volebant, qui frustra super viros bellatores constituuntur, cum arrogantiam praecavere non meditantur. « Tulit et quinque viros de his qui steterant coram rege, » illis profectsensibus corporis voluptati servientes, regi vitiorum semper assistebant. « Et Sophar principem exercitus, qui probabat tyrones de populo terrae; » Sophar interpretatur dissipans vel dividens, significans eos qui rudes in Ecclesia quos ad militiam Christi nutrire debuerant, pravis exemplis dissipantes, a coetu fidelium per errorem sequestrant. « Et sexaginta viros e vulgo qui inventi fuerant in civitate. » Hoc est stultos operatores, qui merito vulgi nomine nuncupantutilitatem consiliorum divinorum discere, et factis implere neglexerant. Hos videlicet, omnes tollens Nabuzardan
Abbreviated transcription (Latin):
et cranslatus ẽ. uuda de terra sua. Non solũ enim popu
eo peccatis captiuare satagit. unde de ipso in iob seum¬
otum ̃. E scȩ eiꝰ electȩ sunt. Tulit quoq saraiam ꝯuiinc̃¬
ordinem qui in episcopis ẽ. amore uoluptatis terrenȩ
et catena uitiorũ constringit. Tulit quoq similiter xt
sophoniam qui int̾pretatur absconditꝰ sacerdotẽ scd̾m.
cum scđi ordinis uiros hoc ẽ. presbiteros qui talentum
uerbi dĩ in terra fodientes absconderant insuũ dñium
subigit. Et tres ianitores illos uidelicet qui ostiu fidei
aperꝰire. debuerant. & denentes elauẽ. scientię nec ipsi in¬
troierunt nec alios introire ꝑmisert. E de ciuitat x
eunuchũ unum quierat p̃fectus suꝑ iuiros bellacor es.
umuichus iste significat eos quos alibi scriptura sacra
stultas uirgines appellat. quȩ uasa oleo uacua in mani¬

Expanded text:
Et translatus est Juda de terra sua. » Non solum enim populEt translatus est Juda de terra sua. » Non solum enim populpere et peccatis captivare satagit, unde de ipso in Job scriptum est: « Escae ejus electae sunt. » -- « Tulit quoque Saraiam, » qui intein Ecclesiae ordinem, qui in episcopis est, amore voluptatis terrenae, et vitiorum catena constringit. Tulit quoque similiter « et Sophoniam, » qui interpretatur absconditus; « sacerdotem secundum, » cum secundi ordinis viros, hoc est presbyteros qui talentum verbi Dei in terra fodientes absconderant, in suum dominium subigit; « et tres janitores, » illos janitores videlicet, qui ostium fidei aperire debuerant, et tenentes clavem scientiae, nec ipsi introierunt nec alios introire permiserunt; « et de civitate eunuchum unum, qui praefectus erat super viros bellatores. » Eunuchus iste significat eos quos alibi Scriptura sacra stultas virgines appellat . Qui vasa oleo vacua in mani
Abbreviated transcription (Latin):
sticis ordinib de dĩ seruitio auferentes. in suũ usũ ne¬
quissimũ uerterunt. Necnon & thuribula & phialas
cum orationẽ qua diuinitas placari potuit. & pocub
uerbi quib lassi refocilari debuerant impediendo
subuertunt. Quȩ aurea aurea. & quȩ argentea argei¬
tea tulit princeps militię. quia ita sensum ꝓreciosũ
quam etiam eloquii uenustatẽ hostis nequã de doms
dnĩ auferre molitur & secũ in confusionem ducere.
et sacerdotem seđm. & tres ianitores. et de ciuitate
eumchum unũ qui erat p̃fectus suꝑ uiros bellatores
eo qͥuq uiros de iis qui steterant coram rege qͦs repperit
in ciuitate. & sophar pͥncipem exercitus qui ꝓbabatr
trones de popło cerre. & sex uiros e uulgo qui inuent¬
fuerant in ciuitate. Quos tollens nabuz ardan princeps
militum duxit ad rege babilonis in reblatha. ꝑcussito
eos rex babilonis & interfecit in reblatha int̾ra emath.¬

Expanded text:
sticis ordinibus de Dei servitio auferentes, in suum usum nesticis ordinibus de Dei servitio auferentes, in suum usum nequissimum converterunt. « Necnon thuribula et phialas. » Cum orationem, qua divinitas placari potuit, et poculum verbi, quibus lassi refocillari debuerant, impediendo subvertunt. « Quae aurea, aurea, et quae argentea, argentea, tulit princeps militiae. » Quia tam sensum pretiosum quam etiam eloquii venustatem hostis nequam de domo Domini auferre molitur, et secum in confusionem ducere.  secundum et tres ianitores et de civitate eunuchum unum qui erat praefectus super viros bellatores et quinque viros de his qui steterant coram rege quos repperit in civitate et Sopher principem exercitus qui probabat tirones de populo terrae et sex viros e vulgo qui inet, omnes tollens Nabuzardan princeps militum, duxit ad regem Babylonis in Reblatha. Percussitque eos rex Babylonis; et interfecit in Reblatha in terra Emath
Abbreviated transcription (Latin):
colas quia eos qui utiles uerbo & exemplo eẽ. pote¬
rant ꝑuitia captiuans. stultis & hebetib cõmendat
mentum sane doctrinȩ in uineis & agris popłoru᷑
fructificet. sed spinȩ magis & tribuli uitiorum ex¬
crescant. Colũnas autẽ ercas & bases. & mare ęreũ¬
quod erat in domo diũ confregerunt chaldei. et
transtulerunt om̃e es in babylonem. Colũnas ȩreas et
bases. doctores possumꝰ acciꝑe. qui sonoritate p̾dicatio¬
nis & fidei firmitate. debuerunt. alios sustentare. Mare
eneum. baptismi lauachrũ uel compunctionẽ lacrima¬
rum. Hec quidem omĩa chaldei sp̃ũales ꝑinertiã ma¬
gistrorum de domo dri auferre niduntur & cfringere
ita ut nͨ remaneat testa qua possit igniculus ferri de
incendio. Ollas quoq ereas & trullas. et tridendes. et
seẏphos. & mortariola. et omĩa uasa ȩrea inquibus
ministrabant tulerunt. Quia diuersa officia in eccła¬

Expanded text:
colas, » quia eos qui utiles verbo et exemplo esse potecolas, » quia eos qui utiles verbo et exemplo esse poterant, per vitia captivans, stultis et hebetibus commendat mentum sanae doctrinae in vineis et agris populorum fructificet, sed spinae magis et tribuli vitiorum excrescant. « Columnas autem aereas quae erquod erat in domo Domini, confregerunt Chaldaei, et transtulerunt aes omne in Babylonem. » Columnas aereas et bases doctores possumus accipere, qui sonoritate praedicationis et fidei firmitate debuerunt alios sustentare. Mare aeneum baptismi lavacrum, vel compunctionem lacrymarum, vel quidem omnia Chaldaei spirituales per inertiam magistrorum de domo Domini auferre nituntur et confringere, ita ut non remaneat testa, qua possit igniculus ferri de incendio. « Ollas quoque aereas, et trullas, et tridentes, et scyphos et mortariola, et omnia vasa aenea, in quibus ministrabant, tulerunt. » Quia diversa officia in ecclesia