comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ dñm. Nisi habundauerit iustitia urã plusquã scribarũ
& pharisaeoꝵ. ñ intrabitis in regnũ caeloꝵ. Ergo illi dant deci¬
mas Tu si centesimã dederis. aliqͥd magnũ te fecisse głaris.
Attendis enĩ qͥd alius ñ faciat: ñ qͥd te iubeat ds̃ facere. Aletiriᷤ
te de cõparatione peioris. ñ de uisione melioris. Ei quia ille ni¬
chil facit idõ tu magnũ aliqͥd facis. sed qͥa gaudet᷑ ad quaedam
minima opera ur̃a. quia tanta ẽ sterelitas ur̃a. ut ad modica
gaudeat᷑. Quasi securi uob̾ blandimini de minimis aelemosi¬
narũ granis .&. aceruos obliuiscimini peccatoꝵ. Protulisti for¬
te nescio qͥd paruũ qđ alius aut ñ habuit. aut ñ ꝓtulit cũ ha¬
ber&. Holi attendere post te qͥs ñ faciat. sed qͥd ds̃ te iubeat
facere. Postremo quare in istis affectionib saccłarib ñ uobis
sufficiunt qͦs p̃cessistis. sed uultis eẽ diuites acquales ditiorib
uob̾. Nã attenditis quantos pauperiores transcendistis. uir¬

Expanded text:
 Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum coelorum . Ergo illi dant decimas; tu si centesimam dederis, aliquid magnum te fecisse gloriaris. Attendis enim quid alius non faciat, non quid te jubeat Deus facere. Metiris te de comparatione pejoris, non de jussione melioris. Non quia ille nihil facit, ideo tu magnum aliquid facis: sed quia gaudetur ad quaedam minima opera vestra quia tanta est sterilitas vestra, ut ad modica gaudeatur, quasi securi vobis blandimini de minimis granis eleemosynarum, et acervos obliviscimini peccatorum. Protulisti forte nescio quid parvum, quod alius aut non habuit, aut non protulit cum haberet. Noli attendere post te quis non faciat, sed quid te jubeat Deus facere. Postremo, quare in istis affectionibus saecularibus non vobis sufficiunt quos praecessistis, sed vultis esse divites, aequales ditioribus vobis? Non attenditis quantos pauperiores transcenditis: vin
Abbreviated transcription (Latin):
riui dicit xp̃s : &. ñ dedistis mͥ manducare. Egere uoluit ꝓpt̾ te:
haberes ubi seminares tͣrena quae dedit.&. meteres uitã ȩt̾nã
Molite pigri eẽ.&. male securi: mores em̃date. peccata redimite.
Et cũ hoc feceritis. dõ grãs agite. a quo accepistis bene uiuere &
sic ei grãs agite: ut ñ insultetis his qͥ nondũ bene uiuunt. Sed eos
ipsos morib ur̃is hottemini. Haec faciendo: habetis ꝑfectam

Expanded text:
rivi, dicit Christus, et non dedistis mihi manducare . Egere voluit propter te, ut haberes ubi seminares terrena quae dedit, et meteres vitam aeternam. Nolite pigri esse et male securi. Mores emendate, peccata redimite. Et cum haec feceritis, Deo gratias agite, a quo accepistis bene vivere. Et sic ei gratias agite, ut non insultetis his qui nondum bene vivunt; sed eos ipsos moribus vestris hortemini. Haec faciendo, habetis perfectam
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ in hac uita potest iustitiã. conuersantes in bonis operib
inorationib in ierunus. In ademosinis ꝓpt̾ minuta peceata
&. abstinendo uos ab illis magnis peccatis. concordatis cũ ad uer¬
sario .&. securi dicitis in oratione. Dimitte nob̾ debita nr̃a. sicut
& nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Nabetis enĩ qđ cotidie uobi
dimittat᷑. qͥ habetis qđ cotidie dimittatis. Sic abulando securi
ubi & ipsa miscđae opera cessabunt. qͥa nulla ibi erit indigen¬
tia miseroꝵ. Erit ergo illud sabbatũ sabbatoꝵ. Qđ hic deside¬
ramꝰ: ibi inueniamus aoren. amen

Expanded text:
quantum in hac vita potest, justitiam. Conversantes in bonis operibus, in orationibus, in jejuniis, in eleemosynis propter minuta peccata, et abstinendo vos ab illis magnis peccatis, concordatis cum adversario: et securi dicitis in oratione, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Habetis enim quod quotidie vobis dimittatur, qui habetis quod quotidie dimittatis. Sic ambulando securi ubi et ipsa misericordiae opera cessabunt, quia nulla ibi erit indigentia miserorum. Erit ergo illic sabbatum sabbatorum; ut quod hic desideramus, ibi inveniamus. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
nichil meruerit. rĩ enĩ metuendũ ẽ ne uita eẽ potuerit.
media quaedã intͣ recle factũ atq peccatũ .&. sententia
iudicis media eẽ ñ possit int̾ praemiũ atq supliciũ Nuolo¬
co etiã illud ꝑscrutari homines solent. sacram̃tũ baptismi
ap̃i ꝗͥd paruulis ꝓsit: cũ eo accepto plerunq moriant᷑ priusꝗ
ex eo qͥcquã cognoscere potuer. Quainre satis pie recteq credit.
prodesse paruulo eoꝵ fidẽ. a qͥb conseerandus offert᷑: et hoc ec cłae
cõm̃dat saluberrima auctoritas. ut ex eo qͥsq sentiat qͥd sibi ꝓ.¬
sit fidessua. quando in alioꝵ quoq beneficiũ qͥ propriã nondũ
habent potest accõmodari. Quid enĩ filio uiduae ꝓfuit fides
sua. quã utiq mortuus ñ habebat : Cui tam̃ ꝓfuit matrisut

Expanded text:
nihil meruerit. Non enim metuendum est ne vita esse potuerit media quaedam inter recte factum atque peccatum, et sententia judicis media esse non possit inter praemium atque supplicium. 67. Quo loco etiam illud perscrutari homines solent, sacramentum baptismi Christi quid parvulis prosit, cum eo accepto plerumque moriuntur, priusquam ex eo quidquam cognoscere potuerint. Qua in re satis pie recteque creditur, prodesse parvulo eorum fidem a quibus consecrandus offertur. Et hoc Ecclesiae commendat saluberrima auctoritas, ut ex eo quisque sentiat quid sibi prosit fides sua, quando in aliorum quoque beneficium, qui propriam nondum habent, potest aliena commodari. Quid enim filio viduae profuit fides sua, quam utique mortuus non habebat; cui tamen profuit matris ut
Abbreviated transcription (Latin):
est potentia om̃a continendi officio ꝓprio. qđ rerũ or¬
dini deesse nͣ possit. Nec ideo in bona uoluntate ꝑma¬
n&. quia hoc accepit officiũ. sed idõ accepit. qmͣ ab illo
qͥ dedit ꝑmansura pͣuisa ẽ. Uec tam̃ sua maiestate con¬
tin& om̃a. sed inherendo illiꝰ maiestati. & eius ĩperus
deuotissime obtẽperando. a quo &. ꝑ quẽ &. in qͦ facta st̃
om̃a. huic autẽ datũ ẽ quidẽ ñ peccanti potentissimũ

Expanded text:
est potentia omnia continendi officio proprio, quod rerum ordini deesse non possit: nec ideo in bona voluntate permanet, quia hoc accepit officium; sed ideo accepit, quoniam ab illo qui dedit permansura praevisa est. Nec tamen sua majestate continet omnia, sed inhaerendo illius majestati, et ejus imperiis devotissime obtemperando, a quo et per quem et in quo facta sunt omnia. Huic autem datum est quidem non peccanti potentissimu
Abbreviated transcription (Latin):
te & cũ motalitate nascam᷑. qm̃ illi cũ peccauissent. & in errorẽ
& in eru̾nã & in mortẽ p̃cipitati sunt: rerũ moderatori sũmo
dõ iustissime placuit. ut & in ortu hominis originalit᷑ appa¬
rer& iustitia punientis. & in ꝓuectu miscđa liberantis. Non
enĩ dãnato primo homini sic adepta ẽ beatitudo. ut etiam
fecunditas adimeret᷑. Poterat enĩ & de ꝓle eius quauis carnali
& mortali aliqđ in suo genere ficri decꝰ. ornam̃tũq t̾rarũ.
lam uero ut meliores gigner&. quã ipse ess&: ñ erat aequi¬
tatis. sed ex conuersione ad adm̃ ut uincera. qͥsq suppliciũ qđ
origo eius ex auersione meruerat: ñ solũ uolentẽ ñ ꝓhiberi.
sed etiã adiuuari oportebat. Etiã sic enĩ rerũ creator osten.¬
dit quanta facilitate potuiss& homo si uoluiss&. retinere
qđ factus ẽ. cũ ꝓles eius potuit etiã superare qđ nata ẽ
Deinde si una anima facta ẽ. ex qua om̃iũ hominũ trahinã

Expanded text:
t cum mortalitate nascamur, quoniam illi cum peccavissent, et in errorem, et in aerumnam, et in mortem praecipitati sunt, rerum moderatori summo Deo justissime placuit; ut et in ortu hominis originaliter appareret justitia punientis, et in provectu misericordia liberantis. Non enim damnato primo homini sic adempta est beatitudo, ut etiam fecunditas adimeretur. Poterat enim et de prole ejus, quamvis carnali et mortali, aliquod in suo genere fieri decus ornamentumque terrarum. Jamvero ut meliores gigneret quam ipse esset, non erat aequitatis: sed ex conversione ad Deum, ut vinceret quisque supplicium quod origo ejus ex aversione meruerat, non solum volentem non prohiberi, sed etiam adjuvari oportebat; etiam sic enim rerum Creator ostendit quanta facilitate potuisset homo, si voluisset, retinere quod factus est, cum proles ejus potuit etiam superare quod nata est. 56. Deinde, si una anima facta est, ex qua omnium hominum anima
Abbreviated transcription (Latin):
quae apparent.&. ab hominib legunt᷑. Nã nescio utrũ
ñ aliqua uehem̃tiore. ac secretissima teneant᷑. si nichil
rerũ eͣ. qđ ñ administr& diuina ꝓuidentia. Quomodo
enĩ apud eã sunt isti peccato liberi: qui ꝓ his reb quas
contẽpni oport&. humana caede polluti sunt. D Uidoẽ
ergo michi .&. lege̾ istã quae popło regendo scribitur
recte ista ꝑmittere . &. diuinã ꝓuidentiã uindicare.

Expanded text:
quae apparent, et ab hominibus leguntur: nam nescio utrum non aliqua vehementiore ac secretissima lege teneantur, si nihil rerum est quod non administret divina providentia. Quomodo enim apud eam sunt isti peccato liberi, qui pro iis rebus quas contemni oportet, humana caede polluti sunt? Videtur ergo mihi et legem istam, quae populo regendo scribitur, recte ista permittere, et divinam providentiam vindicare.
Abbreviated transcription (Latin):
ei publicȩ praeferat. atq habeat uenale suffragiũ.
corruptꝰq ab eis qui honores amant. regimen in se̾ fla¬
gitiosis consceleratisq cõmittat. nonne itẽ recte. siquis
tunc extiterit uirbonꝰ qui plurimũ possit. adimat hu¬
due istae leges ita sibi uideant᷑ eẽ contrariae. ut una ẽ¬
arũ. honoꝵ dandoꝵ popło tribuat potestatẽ. auferat

Expanded text:
rei publicae praeferat, atque habeat venale suffragium, rei publicae praeferat, atque habeat venale suffragium, corruptusque ab eis qui honores amant, regimen in se flagitiosis consceleratisque committat; nonne item recte, si quis tunc exstiterit vir bonus, qui plurimum possit, adimat huduae istae leges ita sibi videantur esse contrariae, ut una earum honorum dandorum populo tribuat potestatem, auferat
Abbreviated transcription (Latin):
n ipsũ itaq suspensi. atq ab eo auxiliũ dep̾cantes: qđ institui
queramꝰ. & prius responde mͥ utrũ ista lex quȩ litteris ꝓ¬
mulgat᷑. hominib hanc uitã uiuentib opitulet᷑. D Ma¬
nifestũ ẽ Nã ex his hominib utiq popłi ciuitatesq consistũt.
Quid ipsi homines & popłi. eiusdẽ ne generis rerũ st̃. ut
in terire mutari ue non possint. ȩterniq om̃ino sint :
an uͦ mutabiles tẽporib q subiecti sint: D Nut abile
plane atq tẽpori obnoxiũ hoc gñs eẽ quis dubitetꝰ
AErgo si populus sit bene moderatus a. grauis. eomunis q
utilitat̾is diligentissimꝰ custos. in quo unusquisq minorᷤ
tm priuata quã publicã pendat: nonne recte lex fert᷑
qua huic ipsi populo liceat creare sibi magistratꝰ. ꝑ quos
sua res idest publica administret᷑: D Recte prorsus. A
Porro si paulatĩ deprauatꝰ idem populus. rẽ priuatam

Expanded text:
In ipsum itaque suspensi atque ab eo auxilium deprecantes, quod instituimus, In ipsum itaque suspensi atque ab eo auxilium deprecantes, quod instituimus, quaeramus. Et prius responde mihi, utrum ista lex quae litteris promulgatur, hominibus hanc vitam viventibus opituletur. E. Manifestum est: nam ex his hominibus utique populi civitatesque consistunt. A. Quid? ipsi homines et populi, ejusdemne generis rerum sunt, ut interire mutarive non possint, aeternique omnino sint? an vero mutabiles temporibusque subjecti sunt? E. Mutabile plane atque tempori obnoxium hoc genus esse quis dubitet? A. Ergo, si populus sit bene moderatus et gravis, communisque utilitatis diligentissimus custos, in quo unusquisque minoris rem privatam quam publicam pendat; nonne recte lex fertur, qua huic ipsi populo liceat creare sibi magistratus, per quos sua res, id est publica, administretur? E. Recte prorsus. A. Porro si paulatim depravatus idem populus rem privatam
Abbreviated transcription (Latin):
Ca enĩ uindicanda sibi ha̾ec assumit: quae satis sint con¬
ciliandae paci hominib ĩperitis. & quanta possunt ꝑ
hominẽ regi. Illae uero culpȩ alias poenas aptas habe
a qͥb sola michi uidet᷑ posse liberare sapientia. A Lau¬
do &. ꝓbo istã quãuis inchoatã minꝰq ꝑfectã: tamen
fidentẽ &. sublimia quaedã petentẽ distinctionẽ tuã.
Uid&ẽ. enĩ tibi lex ista quae regendis ciuitatib fert᷑. multa
concedere atq impunita relinquere: quȩ ꝑ diuinã tam̃
ꝓuidentiã uindicant᷑. Et recte. Neq enĩ quia ñ om̃a
ligent᷑ si plac&: quousq ꝑ lege̾ istã quae populos in hac
uita cohib&. malefacta ulciscenda sint. deinde quid re¬
st&: qđ ꝑ diuinã ꝓuidentiã in euitabilius serretoq pu¬
nã hoc ego infinitũ puto. Almmo adesto animo. & ratioĩs
uias pietate fretꝰ ingredere. Hichilẽ enĩ tã arduũ atq dif-¬
ficile. qđ ñ dõ adiuuante planissimũ atq expeditissimũ fiat.

Expanded text:
a enim vindicanda sibi haec lex populi assumit, quae satis sint conciliandae paci hominibus imperitis, et quanta possunt per hominem regi. Illae vero culpae alias poenas aptas habent, a quibus sola mihi videtur posse liberare sapientia. A. Laudo et probo istam, quamvis inchoatam minusque perfectam, tamen fidentem et sublimia quaedam petentem distinctionem tuam. Videtur enim tibi lex ista, quae regendis civitatibus fertur, multa concedere atque impunita relinquere, quae per divinam tamen providentiam vindicantur; et recte. Neque enim quia non omnia iligenter; si placet, quo usque per legem istam quae populos in hac vita cohibet, malefacta ulciscenda sint: deinde quid restet, quod per divinam providentiam inevitabilius secretoque punam hoc ego infinitum puto. A. Imo adesto animo, et rationis vias pietate fretus ingredere. Nihil est enim tam arduum atque difficile, quod non Deo adjuvante planissimum atque expeditissimum fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tanta facilitate : ut nichil aliud ei quã ipsũ uelle. sit habrre
qđ uoluit. D uere tibi dico. uix me contineo: quin exclamẽ
lactitia. repente michi oborto tam magno & tã in facili
onstituto bono. AAtqui hoc ipsum gaudiũ qđ huiꝰ bon
adeptione gignit᷑. cũ tranquille & qui& e atq constant᷑
erigit animũ. beata uita dicit᷑: nisi tu putas aliud eẽ be¬
ate uiuere. quã ueris bonis certisq gaudere. D ta sentio.

Expanded text:
tanta facilitate, ut nihil aliud ei quam ipsum velle sit habere tanta facilitate, ut nihil aliud ei quam ipsum velle sit habere quod voluit. E. Vere tibi dico, vix me contineo quin exclamem laetitia, repente mihi oborto tam magno, et tam in facili constituto bono. A. Atqui hoc ipsum gaudium, quod hujus boni adeptione gignitur, cum tranquille et quiete atque constanter erigit animum, beata vita dicitur: nisi tu putas aliud esse beate vivere, quam veris bonis certisque gaudere. E. Ita sentio.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa bona uoluntas ẽ.: DUerũ dicis. AAc si hunc beatũ rei¬
cte dicis uidicamꝰ: nonne recte miserũ. qui contrariae
uoluntatis ẽ : D Rectissime. AQuid ergo causae ẽ. cur du¬
itandũ putemꝰ. etiã si nunquã antea sapientes fuimu
ueluntate nos tam̃ laudabilem & beatã uitã. uoluntate
turpẽ ac miserã mereri ac degere: D fateor huc certis
dam credo te memoria tenere : quã dixerimꝰ eẽ bonã u¬
luntatẽ. Opinor enĩ ea dicta ẽ. qua recte atq honeste
uiuere appetimꝰ. Ota memini. Al anc igitur uolunta¬
tẽ si bona itidẽ uoluntate diligamꝰ atq amplectam. reb
om̃ib quas retinere ñ quia uolumꝰ possumus. ante pon¬
mus: consequent᷑ illae uirtutes ut racio docuit animum
nr̃m incolent. quas habere id ipsũ ẽ recte honesteq uiue¬
re. Ex quo conficit᷑. ut quis qͥs recte honesteq uult uiuere.
id se uelle prae fugacib bonis uelit. assequat᷑ tantã rem

Expanded text:
ipsa bona voluntas est? E. Verum dicis. A. At si hunc beatum reipsa bona voluntas est? E. Verum dicis. A. At si hunc beatum recte judicamus, nonne recte miserum, qui contrariae voluntatis est? E. Rectissime. A. Quid ergo causae est cur dubitandum putemus, etiamsi nunquam antea sapientes fuimus, voluntate nos tamen laudabilem et beatam vitam, voluntate turpem ac miseram mereri ac degere? E. Fateor huc certis am aliud: nam credo te memoria tenere quam dixerimus esse bonam voluntatem: opinor enim, ea dicta est qua recte atque honeste vivere appetimus. E. Ita memini. A. Hanc igitur voluntatem, si bona itidem voluntate diligamus atque amplectamur, rebusque omnibus quas retinere non quia volumus possumus, anteponamus; consequenter illae virtutes, ut ratio docuit, animum nostrum incolent, quas habere idipsum est recte honesteque vivere. Ex quo conficitur ut quisquis recte honesteque vult vivere, si id se velle prae fugacibus bonis velit, assequatur tantam rem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ magni pendit &. diligit. om̃s quatuor uirtutes
quae abs te paulo ante. me assentiente descriptae sunt. eẽ
cõpertassA Quid igitur ĩpedit. Cur huius uitã nͥ conce¬
damus eẽ laudabilẽ: DNichil prorsus: immo hortant᷑.
uel etiã cogunt om̃a. AQuid uitã miserã. potes ne ullo mͦ
ñ iudicare fugiendã : D.R magnopere quidẽ uidico ni¬
chilq aliud agendũ exͥtimo. Adt laudabilẽ fugiendã ꝓ¬
fecto ñ putas : DQuin etiã appetendã sedulo existimo.
Arion ergo misera ẽ : quae laudabilis uita ẽ. D hoc utiq
sequit᷑. Ahlichil iã quantũ opinor difficile tibi ut as¬
tẽpnentẽ quodcunq aliud bonũ dicit. cuius amissio pot
accidere etiã cũ uoluntas tenendi man&. D. Quid ni
placeat : qͣuo superiora quae concessimꝰ necessario trahunł:
A Bene intelligis. Sed dic quaeso. nonne bonã suã uolunta i
tẽ diligere. & tam magni existimare quã dictũ ẽ.etui

Expanded text:
voluntatem magni pendit et diligit, omnes quatuor virtutes voluntatem magni pendit et diligit, omnes quatuor virtutes quae abs te paulo ante, me assentiente, descriptae sunt, esse compertas. 28. A. Quid igitur impedit cur hujus vitam non concedamus esse laudabilem? E. Nihil prorsus; imo hortantur vel etiam cogunt omnia. A. Quid? vitam miseram potesne ullo modo non judicare fugiendam? E. Et magnopere quidem judico, nihilque aliud agendum existimo. A. At laudabilem non fugiendam profecto putas. E. Quin etiam appetendam sedulo existimo. A. Non ergo misera est quae laudabilis vita est. E. Hoc utique sequitur. A. Nihil jam, quantum opinor, difficile tibi ut astemnentem quodcumque aliud bonum dicitur, cujus amissio potest accidere etiam cum voluntas tenendi manet. E. Quidni placeat, quo superiora quae concessimus, necessario trahunt? A. Bene intelligis: sed dic, quaeso, nonne bonam voluntatem suam diligere, et tam magni aestimare quam dictum est, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ in nob̾ sitũ ẽ. aequo & tranquillo animo car&: quod
hunc necessario facere cõpertũ ẽ. Auide iã nunc utrum
ab eo tẽperantiã alienare possimꝰ: cũ ea sit uirtꝰ quȩ libidi¬
nes cohib&. Quid autẽ tã iniquum bonae uoluntati est.
quã libido: Ex quo ꝓfecto intelligis. istũ bonae suae uolun¬
tatis amatorẽ. resistere om̃i modo. atq aduersari libidi¬
nib .&. idõ iure tẽperantẽ uocari . D Perge. assentior. A
lustitia restat: quae quomͦ desit huic homini. nͣ sane ui¬
deo. Qui enĩ hab& & diligit uoluntatẽ bonã. & obsistit
eis ut dictũ ẽ quae huic inimica sunt : male uelle cuiquã
ñ potest. Sequetͥ ergo ut nemini faciat iniuriã qđ nullo
pacto potest: nisi qui sua cuiq tribuerit. Hoc autẽ ad iusti¬
tiam ꝑtinere cũ dicerẽ. te approbasse ut puto meministi.
go uero memini .&. fateor. in hoc homine qui suã bonã

Expanded text:
amus in nobis situm est, aequo et tranquillo animo caret; quod amus in nobis situm est, aequo et tranquillo animo caret; quod hunc necessario facere compertum est. A. Vide jam nunc utrum ab eo temperantiam alienare possimus, cum ea sit virtus quae libidines cohibet. Quid autem tam inimicum bonae voluntati est quam libido? Ex quo profecto intelligis istum bonae voluntatis suae amatorem resistere omni modo, atque adversari libidinibus, et ideo jure temperantem vocari. E. Perge; assentior. A. Justitia restat, quae quomodo desit huic homini, non sane video. Qui enim habet et diligit voluntatem bonam, et obsistit eis, ut dictum est, quae huic inimica sunt, male cuiquam velle non potest. Sequitur ergo ut nemini faciat injuriam; quod nullo pacto potest, nisi qui sua cuique tribuerit: hoc autem ad justitiam pertinere cum dicerem, approbasse te, ut puto, meministi. E. Ego vero memini et fateor in hoc homine, qui suam bonam
Abbreviated transcription (Latin):
iudicans quanta sit. quãq inuito illi eripi ł surripi nequeat:
nũ dubitare poterimꝰ istũ aduersari reb om̃ib quȩ huic
unibono inimicae sunt: D Hlecesse ẽ om̃ino: ut aduerset᷑.
Nulla ne hunc putamꝰ praeditũ eẽ prudentia: qui hoc bonũ
appetendũ.&. uitanda ea quae huic inimica sunt uid&:
DNullo mͦ michi uidet᷑ hoc posse quisquã. sine prudentia.
Recte. Sed cur ñ huic etiã fortitudinẽ tribuimꝰ: Illa
quippe om̃a quae in nr̃a potestate ñ sunt: amare iste ac plu¬
rimi existimare ñ potest. Mala enĩ uoluntate amantur
cui tanquã inimicae carissimo suo bono. resistat necesse est.
Cũ autẽ ñ amat haec: ñ dol& amissa. &. om̃ino contẽnit.
qđ opus ẽe fortitudinis. dictũ atq concessũ ẽ.D Tribuamꝰ
sane. Non enĩ intelligo. quẽ fortẽ uerius appellare possĩ.
quã eũ qui reb ħis. quas neq ut adipiscam. neq ut optine¬

Expanded text:
judicans quanta sit, quamque invito illi eripi vel surripi nequeat; judicans quanta sit, quamque invito illi eripi vel surripi nequeat; num dubitare poterimus istum adversari rebus omnibus, quae huic uni bono inimicae sunt? E. Necesse est omnino ut adversetur. A. Nullane hunc putamus praeditum esse prudentia, qui hoc bonum appetendum, et vitanda ea quae huic inimica sunt videt? E. Nullo modo mihi videtur hoc posse quisquam sine prudentia. A. Recte: sed cur non huic etiam fortitudinem tribuamus? Illa quippe omnia quae in potestate nostra non sunt, amare iste ac plurimi aestimare non potest. Mala enim voluntate amantur, cui tanquam inimicae charissimo suo bono resistat necesse est. Cum autem non amat haec, non dolet amissa, et omnino contemnit; quod opus esse fortitudinis, dictum atque concessum est. E. Tribuamus sane: non enim intelligo quem fortem verius appellare possim, quam eum qui rebus iis quas neque ut adipiscamur, neque ut obtine
Abbreviated transcription (Latin):
quae nec cõparanda ẽ cũ istis: Et cũ ᷤ tã magnũ bonũ. uelle
solũ opusẽ ut habeat᷑: D Uerissimũ ẽ. Asure igit̾ ac meri¬
to stulti homines tã& si nunquã sapientes fuer̾. hoc enĩ
dubiũ &. occultissimũ ẽ. huiuscemodi afficiunt᷑ miscria
tia. appetendarũ & uitandarũ rerũ scientia. D Uidet᷑.
AQuid fortitudo. nonne illa ẽ animae affectio: qua oña
in cõmoda & dãpna rerũ ñ in nr̃a potestate constitutaꝵ
contẽpnimꝰ: d Ita existimo. A Porro tẽperantia est:
affectio cohercens & cohibens appetitũ abhis reb quȩ
turpit᷑ appetunt᷑. An tu alit̾ putas. D Immo ita ut dicis sentio.
lamꝰ iustitiã quid dicamꝰ eẽ: nisi uirtutẽ qua sua cuiq tribuuđ̃:
raulla mͥ alia iustitiae notio ẽ. AQuisquis ergo habens bonã
uoluntatẽ de cuius excellentia iam diu loquim. hanc unam
dilectione amplexet᷑. qua interĩ melius uichil hab&: ac sese
oblect&. hac deniq ꝑfruat᷑ & gaudeat. considerans eã &

Expanded text:
 cum istis, et cum sit tam magnum bonum, velle solum opus est, ut habeatur? E. Verissimum est. A. Jure igitur ac merito stulti homines, tametsi nunquam fuerunt sapientes hoc enim dubium et occultissimum est, hujuscemodi afficiuntur miseria. tia appetendarum et vitandarum rerum scientia. E. Videtur. A. Quid? fortitudo nonne illa est animae affectio, qua omnia incommoda et damna rerum non in nostra potestate constitutarum contemnimus? E. Ita existimo. A. Porro temperantia est affectio coercens et cohibens appetitum ab iis rebus quae turpiter appetuntur: an tu aliter putas? E. Imo ita ut dicis sentio. A. Jam justitiam quid dicamus esse, nisi virtutem qua sua cuique tribuuntur? E. Nulla mihi alia justitiae notio est. A. Quisquis ergo bonam habens voluntatem, de cujus excellentia jam diu loquimur, hanc unam dilectione amplexetur, qua interim melius nihil habet, hac sese oblectet, hac denique perfruatur et gaudeat, considerans eam et
Abbreviated transcription (Latin):
nodi
uelle atq optare uitã beatã: PQuis dubitat omẽm hominẽ
uelle: A cur igit᷑ ñ adipiscunt᷑ om̃es: Dixeramꝰ enĩ atq con¬
uenerat int̾ nos. uoluntate illã mereri homines. uolunta¬
te & iã miserã : &. sic mereri ut accipiant. Nunc uero existit
nescio qua repugnantia: & nisi diligent᷑ dispiciamꝰ. ꝑtur¬
are nititur superiorẽ tã euigilatã firma̾q racionem.
Quomꝰ enĩ uoluntate quisq miserã uitã patit᷑: cũ om̃ino
nemo uelit misere uiuere : aut quomͦ uoluntate beatã
uitã consequit᷑ honio: cũ tã multi miseri sint. & beati
ẽ om̃s uelint : An eo euenit. qđ aliud ẽ uelle bene. aut
male : aliud mereri aliqͥd ꝑ bonã uel malã uoluntatẽ:
Nã illi qui beati sunt. quos etiã bonos eẽ oporto: ñ propt̃
unt beati¬
ea: quia beate uiuere uoluer̃. Nã hoc uolunt etiã mali:
aquia recte qđ mali nolunt quã obrẽ nichil mirũ est
qđ miseri homines nͣ adipiscunt᷑ qđ uolunt. id est beatam

Expanded text:
modis velle atque optare vitam beatam? E. Quis dubitat omnem hominem velle? A. Cur igitur eam non adipiscuntur omnes? Dixeramus enim atque convenerat inter nos, voluntate illam mereri homines, voluntate etiam miseram, et sic mereri ut accipiant: nunc vero existit nescio quae repugnantia, et nisi diligenter dispiciamus, perturbare nititur superiorem tam evigilatam firmamque rationem. Quomodo enim voluntate quisque miseram vitam patitur, cum omnino nemo velit misere vivere? Aut quomodo voluntate beatam vitam consequitur homo, cum tam multi miseri sint, et beati omnes esse velint? An eo evenit, quod aliud est velle bene aut male, aliud mereri aliquid per bonam vel malam voluntatem? Nam illi qui beati sunt, quos etiam bonos esse oportet, non propterea sunt beati, quia beate vivere voluerunt; nam hoc volunt etiam mali: sed quia recte, quod mali nolunt. Quamobrem nihil mirum est quod miseri homines non adipiscuntur quod volunt, id est, beatam
Abbreviated transcription (Latin):
cõparationẽ abiectissima sint ea quae cõmemorauimus:
ꝓ quib adipiscendis multitudinẽ uidemꝰ hominũ nullos
labores. nulla pericula. recusare: D Gaudendũ uero a
plurimũ. A Quid. hoc gaudio qͥ ñ fruunt᷑: paruo dãpno
cos affectos putas tanti boni: O lmmo maximo. A uidẽ
igitur iã ut existimo in uoluntate nr̃a eẽ constitutum
ut hoc ł fruam᷑ ł careamꝰ tanto &. tã uero bono. Quid
enĩ tã in uoluntate quã ipsa uoluntas sita ẽ: quã quisq
cũ hab& bonã. id certe hab&. qđ terrenis om̃ib regnis
uoluptatib q om̃ib corporis. longe ante ponendũ sit.
Quisquis autẽ ñ hab&: car&. ꝓfecto illa re. quã praestanti¬
ore̾ om̃ib bonis in potestate nr̃a ñ constitutis. sola illi uo¬
luntas ꝑ seipsam daret. Itaq cũ se ipse miserrimũ iudicꝙ
si amiserit głosam famã. ingentes opes. & quaelib& corpo¬

Expanded text:
comparatione abjectissima sint ea quae commemoravimus, comparatione abjectissima sint ea quae commemoravimus, pro quibus adipiscendis multitudinem videmus hominum nullos labores, nulla pericula recusare? E. Gaudendum vero, ac plurimum. A. Quid? hoc gaudio qui non fruuntur, parvo damno eos affectos putas tanti boni? E. Imo maximo. 26. A. Vides igitur jam, ut existimo, in voluntate nostra esse constitutum, ut hoc vel fruamur vel careamus tanto et tam vero bono. Quid enim tam in voluntate, quam ipsa voluntas sita est? Quam quisque cum habet bonam, id certe habet quod terrenis omnibus regnis, voluptatibusque omnibus corporis longe anteponendum sit. Quisquis autem non habet, caret profecto illa re, quam praestantiorem omnibus bonis in potestate nostra non constitutis, sola illi voluntas per seipsam daret. Itaque cum se ipse miserrimum judicet, si amiserit gloriosam famam, ingentes opes, et quaelibet corpo
Abbreviated transcription (Latin):
tas nulla sit beatae uitae tuȩ.D fateor. negari ñ potẽ.
habere nos uoluntatẽ. Perge iã uideamꝰ qui hinc con¬
ficias. A faciã. Sed dic etiã prius. utrũ &. bonã uolunta
tẽ habere te sentias. D Quid ẽ bona uoluntas: A uolun¬
tas qua appetimꝰ recte honesteq uiuere: & ad sũmã sapien¬
tiã ꝑuenire. Modo tu uide utrũ rectã honestãq utam
ñ appetas. aut eẽ sapiens ñ uehem̃ter uelis: aut certe ne¬
gare audeas. cũ haec uolumꝰ. nos habere uoluntatẽ bonamo.
Drdichil hoꝵ nego : &. ꝓpt̾ea me ñ solũ uoluntate̾. sedetiã
bonã uoluntatẽ iã habere confiteor. A Quanti pendis
oro te hanc uoluntatẽ: Nũquid nã ei ulla ex parte diui¬
tias. aut honores. aut uoluptates corporis: aut haec simul
om̃a conferenda arbitraris : Dduerterit dĩ istã scele¬
ratã dementiã. A Parũ ne ergo gaudendũ ẽ. habere nos
quiddã in animo. hanc ipsã dico bonã uoluntatẽ. in cuiꝰ

Expanded text:
tas nulla sit beatae vitae tuae. E. Fateor, negari non potest habere nos voluntatem: perge jam, videamus quid hinc conficias. A. Faciam: sed dic etiam prius, utrum et bonam voluntatem te habere sentias. E. Quid est bona voluntas? A. Voluntas qua appetimus recte honesteque vivere, et ad summam sapientiam pervenire. Modo tu vide utrum rectam honestamque non appetas vitam, aut esse sapiens non vehementer velis, aut certe negare audeas, cum haec volumus, nos habere voluntatem bonam. E. Nihil horum nego, et propterea me non solum voluntatem, sed etiam bonam voluntatem jam habere confiteor. A. Quanti pendis, oro te, hanc voluntatem? Numquidnam ei ulla ex parte divitias, aut honores, aut voluptates corporis, aut haec simul omnia conferenda arbitraris? E. Averterit Deus istam sceleratam dementiam. A. Parumne ergo gaudendum est habere nos quiddam in animo, hanc ipsam dico bonam voluntatem, in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
mens mea suspirat. et tuiam dñe ꝓ captu suo¬
cina minus grauat: cogitationum tumultus
cessat: pondus mortalitatis et miseriarum more
solito ñ hebetat: silent cuncta: tranquilla sunt
omnia: cor ardet: animus gaudet: memoria
uiget: intellectus lucet: et totus sp̃s ex desidĩo
uisionis pulcritudinis tue accensus. ininuisibiliũ
ut breue et manuale ti̾bum. dedõ mecum sẽꝑ
hab̾em. ex cuius lectionis igne. quocies tepefio.
intuum reaccendar amorem. Qm̃ in medio
laqueorum positi sumus: facile acȩlesti desidĩo
dñe: ignosce michi indignissimo et infelici tecum
dete diutius colloquenti seruo. Ignosce pie mͥ¬

Expanded text:
mens mea suspirat, et tuam ineffabilem pcina minus gravat, cogitationum tumultus cessat, pondus mortalitatis et miseriarum more solito non hebetat, silent cuncta, tranquilla sunt omnia. Cor ardet, animus gaudet, memoria viget, intevisionis tuae accensus in invisibilium ut breve et manuale verbum mecum de te semper haberem, ex cujus lectione quoties tepefio, in tuum reaccendar amorem. Sumus enilaqueorum positi sumus, facile a coelesti desiderio , Domine, indignissimo et infelici, tecum de te diutius colloquenti servo. Ignosce pie
Abbreviated transcription (Latin):
idem ipse es. Hic gͦ intelligat anima quȩ
potest. quã longe suꝑ omnia temꝑa sis et̃nꝰ:
quando tua domꝰ qͣ ꝑegͥnata non est. quam¬
uis nonsit tibi coeterna: tñ indesinent̾ et in-¬
deficient̃ tibi coherendo. nullam patitur ui-¬
cissitudinem temporũ. O. domus luminosa
et speciosa: dilexi decorem tuum. et locum ha¬
bitationis głe dñi mei. fabricatoris et possesso¬
ris tui. Tibi suspiret pegͥiatio mea: et dico ei
qui fecit te. ut possideat et me inte: quia fecit
et me. Erraui sicut ouis ꝑdita: s in humeris
pastoris mei. structoris tui. spero me reportari

Expanded text:
idem ipse es? hinc ergo intellegat anima, quae idem ipse es? hinc ergo intellegat anima, quae potest, quam longe super omnia tempora sis aeternus, quando tua domus, quae peregrinata non est, quamuis non sit tibi coaeterna, tamen indesinenter et indeficienter tibi cohaerendo nullam patitur uicissitudinem temporum. et speciosa, dilexi decorem tuum et locum habitationis gloriae domini mei, fabricatoris et possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio mea, et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. erraui sicut ouis perdita, sed in umeris pastoris mei, structoris tui, spero me reportari
Abbreviated transcription (Latin):
lomodo sufficit adbeatã requiem. qͥcquid te
minus est. Ac ꝑ hoc: nec ipsa sibi. Iccͥco hȩc an-¬
tas  tu solus es. te ꝑseuerantissima castitate
hauriens. mutabilitatẽ suam nusquã et nun-¬
quã exerit: Et te sibi sẽꝑ p̾sente. ad te toto affe¬
pit̾no in habitatore te. atq illustratore suo. Nec
inuenio quid libentiꝰ appellandũ existime̾ cę¬
lũ cęli dño. quam domũ tuã contemplantem
delectationẽ tuã sine ullo defectu egrediendi
in aliud: mentẽ puram. concordissime unam.
incȩlestib suꝑ ista cȩlestia. Unde intelligat aĩa
cuius ꝑegͥnatio longinqua facta est. si iam si¬
tit tibi: si iam facte sunt ei lacͥmȩ suȩ panis.
dũ dicit᷑ ei ꝑ singlos dies ubi est deus tuus:
si iam petit ate unam et hanc reqͥrit: ut in¬
habitet indomo tua ꝑom̃s dies uitȩ sue. Et
que uita eiꝰ nͥ tu. et qui dies tui. insi et̾nitas
tua: Sicut anni tui qui non deficiunt: quia

Expanded text:
lo modo sufficit ad beatam requiem, quidquid te lo modo sufficit ad beatam requiem, quidquid te minus est, ac per hoc nec ipsa sibi. tu entas tu solus es, teque perseverantissima castitate hauriens mutabilitatem suam nunquam et nusquam exserit, et te sibi semper praesente ad quem toto affepiterno inhabitatore te, atque illustratore suo! Nec invenio quid libentius appellandum existimem Coelum coeli Domino, quam domum tuam, contdelectationem tuam, sine defectu egrediendi in aliud; mentem puram, concordissime unam, coelestibus super ista coelestia. Unde intelligat anima cuius peregrinatio longinqua facta est, si iam sitit tibi, si iam factae sunt ei lacrimae suae panis, dum dicitur ei per singulos dies: ubi est deus tuus? si iam petit a te unam et hanc requirit, u t inhabitet in domo tua per omnes dies uitae suae? et quae uita eius nisi tu? et qui dies tui nisi aeternitas tua, sicut anni tui, qui non deficiunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
est et ęt̃na incęlis: Quib celis nͥ quite laudanł¬
temꝑis antecedit. quȩ pͥor om̃iũ creata est: ante
cta sumpsit exordium: quanuis non tẽ poris.
quia nũdum erat tempus: ipsius tam̃ con¬
ditionis suȩ. Unde ita est abste deo nr̃o. ut
aliud sit plane quam tu: et non id ipsũ. Qm̃
et si ñ solum ante illam. sed nec inilla inue¬
nimus tempus. quia ẽ idonea faciem tuã
semꝑ udẽ. nee uspiã deflectit᷑ ab ea: Quo fit.
ut nulla mutatione uariet᷑: In est tam̃ ipsa
mutabilitas: exqua tenebresceret et frigesce̾t:
obediens intelligentia cȩlestis ciuitatis tuȩ. et
requiesceret inspiritu tuo: qui suꝑfertur incom-¬
mutabilit̾ suꝑ om̃e mutabile. Alioqͥn: et ipsũ
cȩlũ cęli tenebrosa abyssus eẽt in se. Nunc autẽ
flue̾tium spirituũ. et indicantiũ tenebras suas
nudatas ueste luminis tui. satis ostendis. quã
magnã rationabilem creat᷑am feceris: cui nul-¬

Expanded text:
est et aeterna in caelis — quibus caelis, est et aeterna in caelis — quibus caelis, temporis antecedit, quae prior omnium creata est; ante cta sumpsit exordium, quamvis non temporis quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. 21. Unde ita est abs te Deo nostro, ut aliud sit plane quam tu, et non idipsum. Quoniam etsi non solum ante illam, sed nec in illa invenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper videre nec uspiam deflectitur ab ea, quo fit ut nulla mutatione varietur; inest ei tamen ipsa mutabilitas unde tenebresceret et frigesceret, oboediens intellegentia caelestis ciuitatis tuae et requiesceret in spiritu tuo, qui superfertur inconmutabiliter super omne mutabile. alioquin et ipsum caelum caeli tenebrosa abyssus esset in se; nunc autem fluentium spirituum et indicantium tenebras suas nudatas ueste luminis tui satis ostendis, quam magnam rationalem creaturam feceris, cui nul
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ non sine mitio. facta est enĩ. Nam et si ñ
inuenimꝰ tempꝰ ante illam: pͥor quippe om̃t¬
um creata est sapientia: Nec utiq tu illa sa-¬
pientia patri deo plane coet̾na et equalis: et
ꝑquã creata sunt omnia et inquo pͥncipio
factũ est cęlũ et terra: s ꝓ fecto sapientia quȩ
creata est. intellectual natura scl̃. quȩ cõtẽplati¬
one luminis. lumen est. Dicitur eñ et ipsa
quãuis creata. sapientia. Sed quãtũ int̾est in¬
ter te lum̃ quod illuminas. et quod illumi-¬
sapientiã quȩ creas. et istã quȩ creata est. Sic̃
sticiam quȩ iustificatione facta est. Nam et nos
dict sumiis iusticia tua. Ait enĩ quidam seruuᷤ
tuus: ut nos simus iusticia dĩ impso. Ergo qͥa
pͥor omniũ creata est quȩdam sapientia. quȩ
creata ẽ mens rationalis et intellectualis caste
ciuitatis tuȩ matͥs nr̃e quȩ sursum ẽ et lib̾a

Expanded text:
quoniam non sine initio: facta est enim. 20. Nam etsi non quoniam non sine initio: facta est enim. 20. Nam etsi non invenimus tempus ante illam, prior quippe omnium creata est sapientia ; nec utique illa Saer, patri suo, plane coaeterna et coaequalis et per quam creata sunt omnia et in quo principio fecisti caelum et terram, sed profecto sapientia, quae creata est, intellectualis natura scilicet, quae contemplatione luminis lumen est — dicitur enim et ipsa, quamuis creata, sapientia; sed quantum interest inter lumen, quod inluminat et quod inlumiiam, quae creat, et istam, quae creata est, sicut tiam, quae iustificatione facta est; nam et nos dicti sumus iustitia tua; ait enim quidam seruus tuus: ut nos simus iustitia dei in ipso — ergo quia prior omnium creataest quaedam sapientia, quae creata est, mens rationalis et intellectualis castae ciuitatis tuae, matris nostrae, quae sursum est et libera
Abbreviated transcription (Latin):
non hoc est eẽ. quod pulchrũ ẽẽ: alioqͥn de¬
forme ẽẽ non posset: ita etĩa creato spiritui
non id est uiuẽ. quod sapienter uiu̾e: alioqͥn
incõmutabilit saꝑet. Bonũ autẽ illi est. herẽ
tibi semꝑ: ne qd̃ adeptus est conu̾sione. au̾sio¬
ne lumen amittat: et relabat᷑ inuitã tene¬
creatura. tam casto amore cohet tibi. deo u̾o
et uere ȩterno: ut qͣmiuis tibi coȩt̃na non sit. m
nullam̃ tñ temporum uarietatem et uicissitu.¬
dinem ate se resoluat et defluat: s intui solius
urracissima contemplatione requiescat : qm̃
tu deus diligenti te. quãtũ p̾cipis ostendis ei¬
te: et sufficis ei. Unde non declinat ate. nec ad
se. Hȩc est domus tua deus: ñ t̾rena. neq ulla¬
celesti mole corporea: sed spiritalis et particeps
ęt̾nitatis tue: qͥa sine labe manet inet̾nũ. Sta¬
posuisti: et non p̾teribit. Non tñ tibi deo coet̾̃na:

Expanded text:
non hoc est esse quod pulchrum esse, alioquin denon hoc est esse quod pulchrum esse, alioquin deforme esse non posset: ita etiam creato spiritui non id est vivere, quod sapienter vivere; alioquin incommutabiliter saperet. Bonum autem illi est haerere tibi semper, ne quod adeptus est conversione, aversione lumen amittat, et relabatur in vitam tenecreaturam tam casto amore cohaerentem deo uero et uece aeterno, ut, quamuis ei coaeterna non sit, in nullam tamen temporum uarietatem et uicissitudinem ab illo se resoluat et defluat, sed in eius solius aeracissima contemplatione requiescat, quoniam tu, deus, diligenti te, quantum pte et sufficis ei; et ideo non declinat a te, nec ad se. Hcoelesti mole corporea, sed spiritualis et particeps aeternitatis tuae, quia sine labe manet in aeternum. Staposuisti, et non praeteribit Non t
Abbreviated transcription (Latin):
te dñe illi populi angłoꝵ tuorũ immortales:
et glorificent nomen tuũ suꝑ cȩlestes uirtutes.
gendo cognoscẽ te patris uerbum. Uident e¬
nim faciem tuam semꝑ: et ibi legunt sine
sillabis tẽporũ. quid uelit et̾na uoluntas tua.
Legunt: eligunt. et diligunt. Semꝑ legunt:¬
et nunquã p̾terit qd̃ legunt. Eligendo enĩ ⁊ dili¬
gendo leg̃t ipsã incõmutabilitatẽ consilii tui. Non
claudit᷑ codex eorũ. nec plicabitur liber eorũ: qͥ a
tu ipse illis hoc es: et es in ec̃num. Quia suꝑ hoc
firmam̃tũ ordinasti eos: quod firmasti suꝑ n
firmitatẽ inferiorũ populorũ: uͥ suspicerent et
nubes: celũ enim manet. Transeunt p̾dicatores
ũbi tui. ex hac uita maliam uitam: scͥptura uͦ
tua usq insmẽ seculi suꝑ pplõs extendit᷑: sed
celũ et terra transibunt: sermones autẽ tui non
tnͣsibunt. Beata autẽ creat᷑a. quȩ non nouit a-¬
facta est accolleretur. nullo int̾uallo tẽꝑis.

Expanded text:
te, Domine, illi populi Angelorum tuorum immortales, et glorificent nomen tuum supercoelestes Virtutes, gendo cognoscere verbum tuum. Vident enim faciem tuam semper , et ibi legunt sine syllabis temporum, quid velit aeterna voluntas tua. Legunt, eligunt et diligunt; semet numquam praeterit quod legunt. eligendo enim et diligendo legunt ipsam inconmutabilitatem consilii tui. non clauditur codex eorum nec plicatur liber eorum, quia tu ipse illis hoc es et es in aeternum, quia super hoc firmamentum ordinasti eos, quod firmasti super infirmitatem inferiorum populorum, ubi suspicerent et nubes, caelum autem manet. transeunt praedicatores uerbi tui ex hac uita in aliam uitam, scriptura uero tua usque in finem saeculi super populos extenditur. sed et caelum et terra transibunt, sermones autem tui non aeternum. Beata creatura, quae non nouit afacta est attolleretur nullo interuallo temporis
Abbreviated transcription (Latin):
cissime. quãdo te uidebo: quãdo apparebo an¬
te faciem tuam: Quãdo satiabor de pulchri¬
tudine tua: quãdo educes me de hoc carc̾e
tenebroso. ut confitear nomini tuo. ita ut de¬
inceps non compungar: Quãdo. quando¬
tͣnsibo in illam ammirabilem sempit̃m gau

Expanded text:
ime, quando te videbo? quando apparebo ante faciem tuam? quando satiabor de pulchritudine tua? quando educes me de hoc carcere tenebroso, ut confitear nomini tuo, ita ut deinceps non compungar? quando transibo in illam admirabilem et pu
Abbreviated transcription (Latin):
pes mea xp̃e deus: hõmũ tudulcis amator:
Luxuia. uita. salus. pax et decus om̃e tuoꝵ:
Dĩa ꝓ quorũ uoluisti ferre salute
¶arnem: uincla : crucẽ: uuliꝰ: mortemq sepulcrũ:
Post tres inde dies. deuicta morte resurgens:
Discipulis uisus. nutantia corda reformans:
Luce quat̾dena. celorũ summa pecisti
Lues deus meus uiuus et uerus: pat̾ meus sẽs ⁊ añs
rimus: panis meus uiuus: sac̃dos meus inet̾nũ:
dux meus ad patͥam : lux mea uera: dulcedo mea
sc̃a: uia mea recta: sapientia mea p̾clara: simpli¬
titas mea pura: concordia mea pacifica: custodi¬
a mea tuta: portio mea bona: salus mea sempi¬
terna: miscdia mea magna: patientia mea ro¬
bustissima: uictuma mea immaculata ÷ redem¬
ptio mea facta ⁊ spes mea fut᷑a : caritas mea ꝑ-¬
fecta: resurrectio mea sca: uita mea eg̃na: Leti
cia. exultatio et uisio mea beatissima sine fine
mansura: te dep̾cor supplico et rogo. ut te rectre.¬

Expanded text:
pes mea Christe Deus, hominum tu dulcis amator, Lux, via, vita, salus, pax et decus omne tuorum, Omnia pro quorum voluisti ferre salute, Carnem, vincla, crucem, vulnus, mortemque, sepulcrum, Post tres inde dies devicta morte resurgens, Discipulis visus, nutantia corda reformans, Luce quater dena coelorum summa petistiim Deus meus vivus et verus, Pater meus sanctus, Dominus rimus, panis meus vivus, sacerdos meus in aeternum. Deus meus ad patriam lux mea vera. Dulcedo mea sancta, via mea recta, sapientia mea praeclara, simplicitas mea pura, concordia mea pacifica, custodia mea tuta, portio mea bona, salus mea sempiterna, misericordia mea magna, patientia mea robustissima, victima mea immaculata, redemptio mea facta, spes mea futura, charitas mea perfecta, resurrna, exsultatio et vita mea beatissima sine fine mansura. Te deprecor, supplico et oro ut per
Abbreviated transcription (Latin):
secus riuulos dulciũ aquarũ: ubi p̾as incon¬
spectu meo mensam multiplicis apꝑatus. quȩ
bus tandẽ refocillatꝰ delitiis: multarũ miseria
ra ȩt̃nitas: tuȩs deus meus: tibi suspiro die ac
quȩ nobis facte sunt panes die acnocte dum
dicitur nobis cotidie. ubi est deus tuus. Gt
ego dico: deus meus ubi es: Ecce ubi es:
Bespiro inte paululum. cũ effundo suꝑ me
animã meam. inuoce exultationis et confes¬
sionis. somi festiuitatẽ celebrantis: et ad huc
tristis est quia relabitur: et sit abyssus. uel
potius sentit ad huc se eẽ abyssum. Dicit ei
fides m ea quã accendisti in nocte ante pedes
meos: quare tristis es anima mea. et quare
contbas me: Sꝑa indño. Lucerna pedib meiꝰ
u̾bum eius: sꝑa et ꝑseuera donec tnseat nox
mater iniquoꝵ: donec transeat ira dm̃i. cuiꝰ
fiei et nos fuimus aliqnͣ tenebre: Quarũ
residua t̾himus in corpe ꝓpter peccatũ mortuo:

Expanded text:
secus rivulos dulcium aquarum, ubi praeparas in consecus rivulos dulcium aquarum, ubi praeparas in conspectu meo mensam multiplicis apparatus, quae bus tandem refocillatus deliciis, multarum miseriarra aeternitas! tu es deus meus, tibi suspiro die ac quae mihi factae sunt panis die ac nocte, dum dicitur mihi cotidie: utii est deus tuus? Et ego dico: deus meus ubi est? ecce ubi es. respiro in te paululum, cum effundo super me animam meam in uoce exultationis et confessionis soni festiuitatem celebrantis. et adhuc tristis est, quia relabitur et ift abyssus, uel potius sentit adhuc se esse abyssum. dicit ei fides mea, quam accendisti in nocte ante pedes meos: quare tristis es, anima, et quare conturbas me? spera in domino; lucerna pedibus tuis uerbum eius. spera et perseuera, donec transeat nox, mater iniquorum, donec transeat ira domini, cuius filii et nos fuimus aliquando tenebrae, quarum residua trahimus in corpore propter peccatum mortuo,
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudo coartat: secͣitas hebetat: diuitie iac¬
tant: pauꝑtas deicit: iuuentus extollit: senectꝰ
incuruat: infirmitas frangit: meror depͥmit:
et his tantis malis mors furibunda succedit.
rint: nec fuisse putentur. Sed quas laudes. quãs¬
ue gr̃arum actiones tibi referre ualemus de¬
us nr̃: qui nos etiam inter has tantas mor¬
talitatis nr̃e erumpnas. nondesinis consolari.
mira usitatione gr̃e tuȩ: Eece me miserũ mul¬
tis merorib plenum. dum uite meȩ timeo: dũ
peccata mea considero: dũ iudiciũ tuũ formido:
dum mortis horã cogito: dum supplicia tartari
horreo: dũ oꝑa mea qua districtione ate pensen¬
tur ignoro: dũ quo fine illa clausurus sim pe¬
nitus nescio: dũq hec et alia multa sub corde
retracto: consolatus adis solita pietate: et inter
has querelas miniosq ploratus ac ꝓfunda
cordis suspiria. assumis mestam et anxiam
mentem. suꝑ alta iuga montiũ. ad areolas
usq aromatum: et collo cas me in loco pascuȩ:

Expanded text:
sollicitudo coarctat, securitas hebetat, divitiae inflant, paupertas dejicit, juventus extollit, senectus incurvat, infirmitas frangit, moeror deprimit. Et his malis omnibus mors furibunda succedit, rint, nec fuisse putentur. Sed quas laudes, quasve gratiarum actiones tibi referre valeamus Deus noster, qui nos etiam inter has tantas mortalitatis nostrae aerumnas non desinis consolari mira visitatione gratiae tuae? Ecce me miserum multis moeroribus plenum, dum vitae meae timeo, dum peccata mea considero, dum judicium tuum formido, dum mortis horam cogito, dum supplicia tartari horreo, dum opera mea qua districtione a te pensentur ignoro, dum quo fine illa clausurus sim penitus nescio, dumque haec et alia multa mecum sub corde retracto, consolaturus ades solita pietate, et inter has querelas, nimiosque ploratus, ac profunda cordis suspiria assumis moestam et anxiam mentem, super alta juga montium, ad areolas usque aromatum, et collocas me in loco pascuae
Abbreviated transcription (Latin):
sione om̃s reficit. et ita uniu̾sos cęlestis patriȩ ei¬
ues illuminat: ut luceãt ipsi lumen ui delicet
illuminatũ. ꝑ dm̃ lum̃ illuminans ultͣ onr̃em
nr̃i solis splendorẽ atq cunctarũ stellarũ dari
immortali adherens deitati. ac ꝑ hoc immortales
et incorruptibi les facti: uxta ꝓmissionẽ dm̃ sal-¬
uatoris. Pater: quos dedisti michi. uolo ut ubi
ego sum. et illi sint mecũ. ut uideant claritatẽ
meam: et om̃s unũ sint. sicut tu pater in me et

Expanded text:
sione omnes reficit, et ita universos coelestis patriae cisione omnes reficit, et ita universos coelestis patriae cives illuminat, ut luceant ipsi, lumen videlicet illuminatum per Deum lumen illuminans ultra omnem solis nostri splendorem, atque cunctarum stellarum claritatem immortali adhaerentes deitati, ac per hoc immortales et incorruptibiles facti juxta promissionem Domini Salvatoris: Pater quos dedisti mihi volo, ut ubi ego sum et illi sint mecum, ut videant claritatem meam, ut omnes unu