comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueerẽ hominẽ cũ actib suis. et
induentes nouũ quis renouatur
in agnitionem dĩ : quam renoua¬
tionẽ inm̃te oportet fieri. sed
et suꝑiore circuli corona relinqͥt᷑¬
uicũq clericus abhostiario usq
ad sacerdotem sine tunica femo¬
rali uissus fuerit. quae turpitu¬
dinẽ uentris nonterat et nudi¬
tatem. et si non morẽ romano
tonsus fuerit: et uxor si non uelato
capite ambulauerit. pariter
contempnabunt᷑: et ab ecła sepa¬
rabuntur. XIIDETONSUI
ritones toto mundo contrarii.
morib merib: romanis inimici:
non solum in missa sed etiã in ton¬
sura : cũ iudȩis umbrae futuroꝵ
seruientes potius ꝗ ueritati. roma
nidñt. quoꝵ tonsura asimone

Expanded text:
um actibus suis, et induentes novum, qui renovatur in agnitionem Dei . Quam renovationem in mente oportet fieri, sed , inferius circuli corona relinquiuicunque clericus ab hostiario usque ad sacerdotem sine tunica femorali visus fuerit, quae turpitudinem ventris non tegat et nuditatem; et si non more Romano tonsus fuerit, et uxor si non velato capite ambulaverit, pariter condemnabuntur, et ab Ecclesia separabuntur . LIBRO LXIritones toto mundo contrarii, moribus Romanis inimici, non solum in missa, sed etiam in tonsura cum Judaeis umbrae futurorum servientes, quae veritati, Romani dicunt, quorum tonsura aure
Abbreviated transcription (Latin):
cogitãtione et reuelatione gene¬
rantur : sed .ii. quae pͥmae diximꝰ.
om̃s exꝑim̃to cognoscimus :
subiuncta aũt . iiII. insacrȩ
scripturae paginis inuenimus.
somnia etenĩ ñisi plerũque
ab oculto hoste ꝑillusionem
fierent nequaquã hoc uir fapi¬
ens indicaret : dicens multos
eñuerrare fecer̃ somnia : et
exceder̃ sperantes in illis : uel
certe non auguniabimini nec
obseruabitis somnia: qͥb: ꝓfecto
set. multas curas secunt᷑ somnia.
et nisi aliqͣnđ somnia exminis¬
terio reuelationis orirentur
non uideret : nec mariae sponsũ
ut ablato puero in aegypto
fugeret ꝑsomniũ angelus com¬
moneret  rursum nisi aliqđo¬
somnia cogitatione simul et
inchoar&s. dicens tu rex coepisti
cogitare instratu tuo quid eẽ
futurum. Post haec et paulopꝰ¬

Expanded text:
cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus: subjuncta autem illis, quod in sacrae Scripturae paginis invenimus. » Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: « Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis, vel certe non augurabimini, nec observabitis somnia. Quibus profeset: « Multas curas sequuntur somnia: » et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur,atribus non videret ; nec Mariae sponsum, ut ablato puero in Aegyptum fugeret, per somnium angelus admoneret . Rursum nisi aliqsomnia cogitatione simul et inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
terent᷑. et puplica lam̃tatione
peccata ꝓdant᷑: qm̃ ꝓpositũ dĩ
qđ decreuerat saluare qđ ꝑierat
stat in mobile: etideo qđ uoluntas
eiꝰ non motat᷑ siue em̃datione uitȩ
si tempus conceditur siue simplici
confessione si continuo uita extin¬
adhuc puero antequam ingredere̾
redisti inquit fili: licet p̃sbit̃ ueni¬
re non pocuit tñ imple qđ tibi
p̃ceptũ . ẽ. ut possim discedere : Cũq
catenis quib dam uinculisq dis¬
ruptis laetiorẽ iam sp̃m reddit:
ex quo constat certissime huiꝰ boni
auxilio nullũ debere fraudari.

Expanded text:
 supplici lamentatione peccata prodantur: quia propositum Dei, quo decrevit salvare, quod perierat, stat immobile: et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempus conceditur, sive supplici confessione, si continuo vita excadhuc puero, antequam ingrederetur Redisti, inquit, fili? Licet presbyter venire non potuit, tamen imple quod tibi imperatum est, ut possim recedere. » Cumque catenis quibusdam vinculisque disruptis, laetiorem jam spiritum reddidit. Ex quo constat hujus boni auxilio nullum debere fraudari.
Abbreviated transcription (Latin):
Penitentes. qui leges pȩnitentiae
exequunt᷑ sicasũ initinere ł mari
mortui sunt. Vbi eis sub uemiri
non potuit. memoria eoꝵ elemosinis
et orationib: et oblationib cõm̃d&᷑¬

Expanded text:
tente leges poenitentiae exequuntur, si casu in itinere vel in mari mortui fuerint ubi eis subveniri non potuit, memoria eorum et orationibus et oblationibus com
Abbreviated transcription (Latin):
ale. SIN Decernimus ut discat
qđ doceat. in formeur qđ teneat :
et sicut lucerna suꝑ candelabrum
posita luceat: ut aduersa uisuentoꝵ
irruens conceptam erudicionis flãmã
ñ extinguat sed augeat.
Qui nec regminis rationẽ inse
habuit. nec sua delicta det̃sit.
nec crimen filioꝵ correx̃. Canis
inpudicus magis dicendus. quã¬

Expanded text:
s: Decernimus ut discat quod doceat, reformetur quod teneat, et sicut lucerna super candelabrum posita luceat, ut adversa vis ventorum irruens conceptam eruditionis flammam non exstinguat, sed augeaQui nec regiminis in se rationem habuit, nec sua delicta detersit, nec crimen filiorum correxit, canis impudicus magis dicendus
Abbreviated transcription (Latin):
et rȩꝓpitiauit erit ꝓdelicto ipsius
Discant sacerdotes dtũ qui ecłus p̃sunt
quia pars eius data est cũ his. quoꝵ
delicta rȩꝓpitiauerint. qͥd aũt rȩppi¬
tiare delictũ. si ad suseris peccatorẽ
et monendo hortando docendo in¬
struendo ad duxeris eum ad pȩnitentã
aberrore coercens. auitis em̃ dauens
et effeceris eum talem. ut ei conuerso
ꝓpitius fiat ds̃. Prodelicto ꝓpitiar
diceris. Cum ergo talissis sacerdos.
ectalis sit doctr̃ina tua: et sermo tuus
pars tibidatun eoꝵ. quos cõrrexens¬

Expanded text:
et repropitiavit pro delicto ipsius erit. Discant sacerdotes Domini qui Ecclesiis praesunt, quia pars eis data est cum iis quorum delicta repropitiaverint. Quid autem est repropitiare delictum: si assumpseris peccatorem, et monendo, hortando, docendo, instruendo adduxeris eum ad poenitentiam, ab errore correxeris, a vitiis emendaveris, et effeceris eum talem ut ei converso propitius fiat Deus, pro delicto repropitiasse diceris; si ergo talis fueris sacerdos, et talis fuerit doctrina tua et sermo tuus, pars tibi datur eorum quos correxeri
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dicere etsentire potuisti. credo
quia mea apud te uoluisti responsione
firmare mulier enĩ p̃gnans cur ñ
debeat baptitari cũ nonsit ante
potentis dĩ oculos culpa aliqua fecuns¬
ditas carnis.nã cũ pͥmi parentes nr̃i
in paradiso deliqͥssent in mortalitatẽ
quã acciꝑant recto dĩ iudicio ꝑdidẽ¬
qr isdem omp̃s humanũ genus. culpi
sua funditus extinguere noluit. et
in mortalitatem̃ homini ꝓpeccato
suo abstulit. & tam̃ ꝑ benignitatem
suae pi&atis fecunditatẽ ei sobolis
reseruauit. qđ ergo naturae huma¬
nae exom̃ipotentis dĩ dono seruatũ t¬

Expanded text:
ipse dicere et sentire potuisti, credo ipse dicere et sentire potuisti, credo quia mea apud te volueris responsione firmari. Mulier etenim praegnans cur non debeat baptizari, cum non sit ante omnipotentis Dei oculos culpa aliqua fecunditas carnis? Nam cum primi parentes nostri in paradiso deliquissent, inmortalitatem quam acceperant recto Dei judicio perdide Deus humanum genus pro culpa sua funditus exstinguere noluit, et immortalitatem homini pro peccato suo abstulit; et tamen pro benignitate suae pietatis, fecunditatem ei sobolis reservavit. Quod ergo naturae humanae ex omnipotentis Dei dono servatum e
Abbreviated transcription (Latin):
do quasi manendo conuerte
Quic quid uero ex auctoritate agen¬
dumnẽ cũ p̃dicto aselatensi ep̃o
agatur. ne p̃termitti possit hoc
qđ antiqua patrũ constitutio in¬
docti doceant᷑ infirmi ꝑsatione robo¬
rentur. ꝑuersi auctoritate corrigant᷑¬
Sip̃gnans mulier debeat baptitari
aut postꝗ genuerit quantũ possit
tempus ecłam intrare. aut &iã bap¬
titari. ut ne morte p̃occupelur.
quod si genuerit pꝰ quot dies hanc
liceat sacri baptismatis sacram̃ta ꝑcipe
aut post quantũ temporis huic uir
suus possis in carnis copulatione con¬
iungi. aut si m̃strua consu&udine
tenẽtur. aninecłia intrare liceat
aut sacrȩ cõmunionis sacram̃ta ꝑcꝑe
aut uiro suo coniungi ꝑmittitur.
pͥusꝗ laueur aqua si ecłã possit
intrare uel &iã ad ministeriũ sc̃ȩ¬
cõmunionis accedere quae om̃a
rudi angloꝵ genti oport& habere
ẽẽ requisitam. cui iam etresponsum
reddidisse me arbitror. sed hoc qđ

Expanded text:
do, quasi mandendo converte. do, quasi mandendo converte. Quidquid vero ex auctoritate agendum est, cum praedicto Arelatensi episcopo agatur, ne praetermitti possit 1157 hoc quod antiqua Patrum institutio indocti doceantur, infirmi persuasione roborentur, perversi auctoritate corrigantgnans mulier debeat baptizari, aut postquam genuerit, post quantum possit tempus ecclesiam intrare, aut etiam baptizari, ne morte praeoccupetur; quod si genuerit, post quot dies hanliceat sacri baptismatis sacramenta percipere? aut post quantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi? aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam intrare ei liceat, aut sacrae communionis sacramenta percipere? aut vir suae conjugi permistus, priusquam lavetur aqua, si ecclesiam possit intrare? vel etiam ad mysterium communionis sacrae accedere? Quae omnia rudi Anglorum genti oportet haberiesse requisitam, cui jam et responsum reddidisse me arbitror. Sed hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ep̃is. tullã tibi aucto¬
ritatẽ tribuimus. qui ab antiquis
decessoꝵ meoꝵ temporib palleum
arelatensis ep̃is accipit. quem nos
pͥuare auccoritote accepta minime
debemus siigitur contingat ut fra¬
ternitas tua ad galliarũ ꝓuinciam
transeat cũ eodem arelatenso ep̃o
debeat agere. qualiter siqua sunt
in ep̃is uitia corrigantur. quisi forte
in disciplinis uigore tepidus extat
tuae fraternitas zelo taccendendis
est. Cui euiam epłas fecimus ut cũ
tota mente subueniat &quae sunt
creatoris nr̃i iussioni contraria
bona ꝗꝗ tua õꝑa eoꝵ imitationi
monstrando: prau oꝵ mentes ad
scitatis studiũ reforma ꝗ scriptũ
.ẽ. in lege ꝑ alienã messem transiens
falcem mitere non deb&. sed manu
spicã conterere eomanducare:
falcẽ enĩ iudicu mittere ñ põtest
in ea segee: quae alt̃ indetur eẽ
cõmissa. sed perao affectum
boni oꝑis frum̃taũdominixa iti¬
orũ suor pableis expolia et in
ecłȩ corpore monendo ꝑsuaden¬

Expanded text:
rum episcopos nullam tibi auctoritatem tribuimus, quia ab antiquis praedecessorum meorum temporibus pallium Arelatensis episcopus accepit, quem nos privare auctoritate percepta minime debemus. Si igitur contingat ut fraternitas tua ad Galliarum provincias transeat, cum eodem Arelatensi episcopo debet agere, qualiter si qua sunt in episcopis vitia corrigantur. Qui si forte in disciplinae vigore tepidus existat, tuae fraternitatis zelo accendendus est. Cui etiam epistolas fecimus, ut cum tota mente subveniat, ut quae sunt Creatoris nostri jussioni contraria bona quoque tua opera eorum imitationi monstrando, pravorum mentes ad sanctitatis studia reformando, quia scriptum est in lege: Per alienam messem transiens falcem mittere non debet; sed manu spicas conterere, et manducare. Falcem ergo judicii mittere non potes in eam segetem, quae alteri videtur esse commissa; sed per affectum boni operis frumenta dominica vitiorum suorum paleis exspolia, et in Ecclesiae corpus monendo, et persuaden
Abbreviated transcription (Latin):
duarum soroꝵ filius et filia misceatur
sed exꝑim̃to didicimus extali coniugio
sobolẽ non posse succrescere. et sacra
lex ꝑhib& cognationis turpitudinẽ
reuelarei Vnde necesse. ẽ. ut iam
tertia uel quarta generatio fidelium
licenter sibi coniungi debeat. Nam
scriptũ .ẽ. turpitudinẽ patris cui
non reuelabis. Neq eñi patris turpi¬
tudinẽ filius reuelare potest. sed es

Expanded text:
duarum sororum filius et filia misceantur. duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Et sacra lex prohibet cognationis turpitudinem revelare. Unde necesse est ut jam tertia vel quarta generatio fidelium licenter sibi jungi debeat: nam scriptum est: Turpitudinem patris tui non revelabis . Neque enim patris turpitudinem filius revel
Abbreviated transcription (Latin):
ne gehennae ignis tradatur. sic enĩ
nos fidelib: tenere disciplinã de
bemus. sic̃ boni patres carnalib filus
solent quos & ꝓculpis uerberib: ferl
et tamen ipsos quos dolorib affligunt
habere heredes quȩrunt. & quae pos¬
sident ipsis seruant quos irati insequi
uidentur. haec ergo caritas in m̃te
tenenda .ẽ. et ipsa modũ correctionis
dicat. Ita ut mens extra rationis
regulam omnino nihil faciat. ad dis
ecłȩsus abstulerint reddere debeañ.
sed absit. Ut ecła cũ aum̃to recipiat.
qđ deterrenis reb: uidelur ãmitt̃e
et lucra deuanis quaerat. It̃Noca¬
sorores acciꝑe: quae sunt ab illis
eñi insacris eloquiis inuenit᷑. qđ huc
capitulo contradici uideat᷑.¬
Isq ad quartã generationẽ fideles
debeant. cũ ꝓp̃inquis sibi c̃iugio co¬
pulari et nouercis et cognatis silice¬
at copulari conuigio anl
puplicã ꝑmittit: aut siue fr̃i aut
sorori. seuduoꝵ fr̃m germanoꝵ uel

Expanded text:
ne gehennae ignibus tradatur. Sic enim ne gehennae ignibus tradatur. Sic enim nos fidelibus tbemus, sicut boni patres carnalibus quos et pro culpis verberibus feriunt, et tamen ipsos quos doloribus adfligunt habere heredes quaerunt; et quae possident ipsis servant quos irati insequi videntur. Haec ergo caritas in mente tenenda est, et ipsa modum correptionis dictat  Al., dictet, ita ut mens extra rationis regulam omnino nihil faciat. Addes Ecclesiis abstulerint reddere debeant. Sed absit ut Ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et lucra desorores accipere, quae sunt ab illis enim in sacris eloquiis invenitur, quod huic capitulo contradicere videatsque ad quotam generationem fideles debeant cum propinquis sibi conjugio copulari? et novercis et cognatis si liceat copulari conjugio? Respublica permittit, ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum vel
Abbreviated transcription (Latin):
uuna sit fides sunt ecłiarũ diuersae
consuetudines. et aliter consueudo mi¬
sarum in scã romana ecła. atq aliter
su&udinẽ in quã se meminit nutritã
ualde amabilẽ tehabeat. sed mihi
plac&. siue in romana siue ingalliarũ
siue inqualibe ecła aliquid inuenisti.
qđ plus om̃ipotenti dõ possis si pla¬
cere sollicite eligas et inangloꝵ ȩcła
quae adhuc ad fidẽ noua. ẽ. institu¬
tione p̃cipua quã in multis aecłus
colligere potuisti infundas. ñ enĩ ꝓ
locis res sed ꝓbonis reb loca aman¬
da sunt: ex singulis ergo qͥb:q. ecłus
quae pia quae relegiosa. quae recta
sunt elige. et haec q̃si infasciculo col¬
lecta apud angloꝵ mentes in consue¬
tudinẽ deponẽ. ITERROGATIO
re potest. qualiter ualeat corrigi.
sunt enĩ quidam qͥhabentes subsidia
furtũ ꝑperant. et st̃ alii qui in
hac re exinopia delinquunt. Vnde
necesse . ẽ. ut quidam damnis qͥ dam
excaritate agendũ . ẽ. non exfurore.
iꝗ ipsi hoc p̃stat᷑. qui corrigitur.

Expanded text:
una sit fides, cur sunt Ecclesiarum diversae consuetudines, et aliter consuetudo missarum in sancta Romana Ecclesia, atque aliter suetudinem, in qua se meminit nutritam, quam valde amabilem te habeat. Sed mihi placet, ut sive in Romana, sive in Galliarum, sive in qualibet Ecclesia aliquid invenisti, quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas in Anglorum Ecclesia, quae adhuc ad fidem nova est, institutione praecipua quae de multis Ecclesiis colligere potuisti infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt elige, et haec, quasi in fasciculo collecta apud Anglorum mentes, in consuetudinem depone. Interrogatio re potest qualiter valeat corrigi. Sunt enim qui habentes subsidia, furtum perpetrant, et sunt alii qui in hac re ex inopia delinquunt; unde necesse est, ut quidam damnis, quidamex charitate agendum est, non ex furore, quia ipsi hoc praestatur qui corrigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen usq ad ꝓhibitionẽ ꝑcipiendi
scĩ mysterii uel misarũ solempnia
cȩlebrandi. Cũ fortasse aut festus
dies exigit exhibere mesteriũ ꝓeo
qđ sacerdos alius in loco de .ẽ. Ipsa
necessitas compellit. Nam si ad sunt
sacri misteru ꝓhibere non deb&.
sed abĩmolatione sacri mysterii absti¬
nere ut arbitror humiliter deb&.
sitam̃ dormienti turpi imaginati
ita plerumq in lusio nascitur. ut
eoꝵ animus etiam ĩ somno corpors
qua inre unũ ibi ostenditur ips
mens rea ñ tam̃ sit uel suo iudicio
libera cũ se et dormienti corpore
nihil meminit. uidisse tam̃ inuigibis
corporis meminit in ingluuiem
cecidisse. sin uero ex turpi cogitat¬
one uigilantis oritur illussio dor¬
mientis pat& animo reatus suus
uide etiam aquo radice inqͥnato
illa ꝓcesserit. ꝑ qđ cogitauit scieis
hoc ꝑtulit nesciens. sed pensandũ
est ipsa cogitatio utrũ insuggesses
inpeccati consensu ceciderit. trib

Expanded text:
tamen usque ad prohibitionem percipiendi tamen usque ad prohibitionem percipiendi sancti mysterii, vel missarum sollemnia celebrandi: cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt sacri mysterii prohibere non debet; sed ab immolatione sacri mysterii abstinere, ut arbitror, humiliter debet: si tamen dormientis mentem turpi imaginatioita plerumque inlusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis n foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea, non tamen vel suo judicio libera, cum se, etsi dormienti corpore, nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporis, meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur inlusio dormientis, patet animo reatus suus: videt enim a qua radice inquinatio illa processerit, quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum suggestione, t, peccati consensu acciderit. Tribus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃finitam sententiam &iam licuerit
solet accedere corpus dt̃ii qͥs lib&
acciꝑe ualeat : si sacerdos sit
sacra misteria celebrare.
RESPONDITI GREQORIUS
quidem huic testamentum uetis
legis sicut in suꝑiori capitulo iam
diximus pollutum dicit. et nisi
lotum aqua ei usq aduesꝑam
intrare ecłam non conceditur. ꝙ
populus sub eodem intellectũ
accipiet. quo p̃fati sumus. quia
q̃si ꝑsomnũ inluditur. qui temp¬
tatur in inmunditiã ueris imagi¬
nib: in cogitationib: ĩqͥnatur:
seđ ꝑp. lauandis ẽ. aqua ut
culpasius: cogitationis lacrimis
abluat . et nĩsi pͥus ignis temptati¬
onis reced et reũ se q̃si usq ad
in lussione necessa ria ualde¬
discretio. quae subtiliter pensare
debeat. exqua se accedat m̃ti
dormientis aliquando enĩ ex
in lusio non est tim̃da quia hanc
modũ appeitus gulae in sũ m̃dis
alim̃dis rapitur. atq idcirco hu¬
morũ receptacula grauant᷑. hab&
exinde animus aliquẽ reatũ. non

Expanded text:
praefinitam sententiam, etiam ecclesiam licuerit praefinitam sententiam, etiam ecclesiam licuerit solet accidere, vel corpus Domini quilibet accipere valeat; vel, si sacerdos sit, sacra mysteria celebrare? Respondit Gregorius. Hunc quidem Testamentum veteris legis , sicut in superiori capitulo jam diximus, pollutum dicit, et nisi lotum aqua, usque ad vesperam intrare ecclesiam non concedit. Quod s, sub eodem intellectu accipiet quo praefati sumus, quia quasi per somnium illuditur qui, tentatus in immunditia, vanis imaginibus in cogitationibus inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat. Et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad illusione valde necessaria discretio, quae subtiliter pensari debeat: ex qua re accidit menti dormientis, aliquando ex inlusio non est timenda; quia hanc modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ. statim coniungere curauit
hoc aũt dico scđm indulgentiã non
scđm imꝑium. Non eñi indulgeur
qđ lic& quia iustũ ẽ. qđ igitur
indulgere dixit culpam eẽ de¬
monst̾rauit. uigilanti uero mente
conpensandũ .ẽ. qđ insina mante
dr̃s populum abstineri
amulierib p̃cepit.
et si
illic dt̃is ꝑ creat᷑am subditã homi¬
nib loquebatur. Tanta ꝑuissione
.ẽ. munditia corporis requit᷑a
ut qui uer Eba dĩ reciꝑent muli¬
erib mixti non eent. q̃ntomagis
mulieres quae corpus dñi om̃ipo¬
tentis accipiunt custodire inse
munditiã carnis debent. ne ipsa
in estimabilis misterii magnitudine
depueris suis ꝑ sacerdotẽ dicitur
ut si amulierib mundi. eẽnt. panẽ
ꝓpositionis. accipent. Quos omnino
non ꝑciꝑent nisi prius mundos eos
amulierib fateretur. tunc aũt
uir qui post amixtionẽ coniugis
locus aqua fuerit sacrȩ cõmunionis
misterium ualet acciꝑe. Cũ ei iuxta

Expanded text:
uxorem suam, statim subjungere curavit: uxorem suam, statim subjungere curavit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Non enim indulgquod licet et justum est. Quod igitur indulgeri dixit, culpam esse demonstravit. Vigilanti vero mente pensandum est, quod in Sina monte Dominus populum abstinere a mulieribus praecepit . Et si illic ubi Dominus per creaturam subditam hominibus loquebatur, tanta provisioest munditia corporis requisita, ut qui verba Dei perciperent mulieribus mixti non essent; quanto magis mulieres, quae corpus Domini omnipotentis accipiunt, custodire in se munditiam carnis debent, ne ipsa inaestimabilis mysterii magnitudine de pueris suis per sacerdotem dicitur, ut si a mulieribus mundi essent, panes propositionis acciperent, quos omnino non acciperent, nisi prius mundos eos David a mulieribus fateretur? Tunc autem vir qui post admixtionem conjugis lotus aqua fuerit, etiam sacrae communionis mysterium valet accipere, cum ei juxta
Abbreviated transcription (Latin):
done se adlucem suspendere. et
iira ipsum oculũ turbatũ dolebat
quidum mala acta deorsum inseqͥt᷑
confundi atq turbari ad sũ moꝵ
sontẽ plationẽ cogebatur. et lauda¬
blis ẽ. ergo ira contra uitium ec tam̃
Nolesta.: qua turbatũ se aliquẽ reatũ
lcurrisse estimabatur. quia legitime
analis copula oporte. ut causa
plis sit non uoluptatis  sed carnis
cõmixtio creandoꝵ liberorũ sit
gratia non satis factio uitiorũ siquis
sua coniuge ñcupidine uoluptatis
raptus. sed solũ modo .ẽ. dũ creandoꝵ
liberoꝵ gratia utitur. iste ꝓfecto
quia a nob̾ ꝓhibere non deb& acciꝑe
qui inignem potius nescit urire.
cũ uero non amor ꝓcreandi sobolis.¬
sed uoluptas dominat᷑ inoꝑe cõmix¬
tiones habent. coniuges etiam de
sua comixtione defluant. quot qt̃
eñĩ concedit scã p̃dicatio. & tamen
deipsa concessione melu animũ
concutit. Nam cũ paulus apłs dicer&.
qui se continere non potest habeat

Expanded text:
tione se ad lucem suspendere, et tione se ad lucem suspendere, et in ira ipsum oculum turbatum dolebat; quia dum mala acta deorsum insequitur, confundi atque turbari a summorum contemplatione cogebatur. Et laudabilis est ergo ira contra vitium, et tamen molesta, quia turbatum se aliquem reatum incurrisse aestimabat. Legitima ergo carnalis copula oportet ut causa prolis sit, non voluptatis, et carnis commistio creandorum liberorum sit gratia, non satisfactio vitiorum. Si quis sua conjuge, non cupidine voluptatis raptus, sed solummodo creandorum liberorum gratia utitur, ipse profecto quia a nobis prohiberi non debet accipere, qui in igne positus nescit uri. Cum vero non amor procreandsed voluptas dominatur in opere commistionis, habent conjuges etiam de sua commistione quod defleant. Hoc enim eis concedit sancta praedicatio, et tamen de ipsa concessione metu animum concutit. Nam cum Paulus apostolus diceret: Qui se continere non potest, habeat
Abbreviated transcription (Latin):
nixtionẽ
ꝓpͥae coniugis lauacripurificationẽ
querere. et ab ingressu ecłae paululũ
reuerenter abstinere. nec haec di¬
centes culpam de ponamus eẽ. con¬
non põtest. a sacri loci ingressu ab
stinendũ .ẽ. quia uoluntas eẽ sine
culpa non potest. non eñĩ de
suerat qui dicebat. ecce enĩ in ini¬
quitatib conceptus sũ et in delictis
peꝑit me mater mea. qui enim
mniniquitatib conceptus se nouerat
adelicto se natũ gemebat. quia ui¬
postat arbor in ramo humorẽ uicino
quã trax̃ ex radice. In quib: tam̃
uerbis non amixtione coniugiũ ini¬
quitatẽ nominat. sed ipsam uidelic&s
&ȩ aclegitimȩ. et tam̃ in eoꝵ accu
aliquatenus fedamur. sicut sepe
irascendo culpas in sequim᷑ et tran¬
quilitatẽ in nobis tinimi ꝑt̾bamus.
et cũ rectũ sit quod agit᷑ non .ẽ. tam̃
adꝓbabile qđ in eis animus ꝑturbat᷑
contra uitia quippe delinquentium
iratus fuerat qui dicebat turbatus
quilla mens nonualet in contempla¬

Expanded text:
ixtionem propriae conjugis, et lavacri purificationem quaerere, et ab ingressu Ecclesiae paululum reverenter abstinere. Nec haec dicentes, culpam deputamus esse connon pstinendum est, quia voluptas esse sine culpa non potest. Non enim de fuerat qui dicebat: « Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis peperit me mater mea . » Qui enim in iniquitatibus conceptum se noverat, a delicto se natum gemebat, quia portat arbor in ramo humorem vitii, quem traxit ex radice; in quibus tamen verbis non admistionem conjugum iniquitatem nominat, sed ipsam videlicet tae ac legitimae, et tamen in earum actu aliquatenus foedamur, sicut saepe irascendo culpas insequimur, et tranquillitatem in nobis animi perturbamus. Et cum rectum sit quod agitur, non est tamen approbabile, quod in eis animus perturbatur. Contra vitia quippe delinquentium iratus fuerat, qui dicebat: « Turbatenim, nisi tranquilla mens non valet in contempla
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. Vir aũt cum ꝓpͥa coniugȩ dor¬
miens nisi lotus aqua intrare in ecłiã
non debet. sed neq lotus in trare statim
debec.
ex aũt ueteri populo p̃cepit dicens.
ut mixtus uir mulieri se lauare a qua
debeat. et ante solis occassum aecłam
potest. quia mulieri uir miscatur qͣndo
inlicite concupiscentae animus in coga¬
tione ꝑdilectionẽ coniungitur. qua
nisi prius ignis concupiscentiae amente
deferueat. dignũ se congregationi fr̃m
estimare non debet. qui se grauare ꝑne
quitiam prauȩ uoluptatis uidet : quam¬
ius hac dere diuersae hominũ nationes
diuersa sentiunt. atq aliam custo dire
uideantur. romanoꝵ tamen semꝑ ab al¬
ti quiorib usus fuerit. post amixtiont̃¬

Expanded text:
tetur? Vir autem cum propria conjuge dortetur? Vir autem cum propria conjuge dormiens , nisi lotus aqua, intrare ecclesiam non debet; sed neque lotus intrare statim debet. Lex autem veteri populo praecepit, ut mixtus vir mulieri, et lavari aqua debeat, et ante solis occasum ecclesiam ter potest. Quia mulieri vir miscetur, quando inlicitae concupiscentiae animus in cogitatione per delectationem conjungitur; quia nisi prius ignis concupiscentiae a mente deferveat, dignum se congregationi fratrum aestimare non debet, qui se gravari per nequitiam pravae voluntatis videt. Quamvis de hac re diversae hominum nationes diversa sentiant, atque alia custodire videantur, Romanorum tamen semper ab antiquioribus usus fuit, post admixtion
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudine eiusdem ministeru
amore rapiuntur . Reprim̃dae sic̃
p̃diximus ñst̃. sic̃ enĩ intesta m̃to
ueteri exteriora obseruantur oꝑa
lta intestam̃to nouo non tam qđ ext̃ius
agitur quã id qđ interius cogitat᷑
sollicita intentione attenditur. ut sub¬
tili sententia puniatur. Nam cũ multa
lex uelud inmunda manducare ꝓhibeat.
de ore illa sunt quae coinqͥnant hominẽ
aut quae paulopost subiecit exponens.
excorde exeunt cogitationes malae.
Ubi ubertim indicatũ. ẽ. ꝗillud omni-¬
pocenti dõ pollutũ. eẽ. in oꝑe ostendit᷑
qđ expolluta cogitationis radice gene¬
ratur. Vnde poculus quoq apł̃s dix̃.
om̃a munda mundis. coinquinatis aũt
et infidelib: nihil mundũ atq mox eus.¬
dem causam coinquinationis adñtians
sub iuxit. Coinquinati sunt enĩ et mens
eorum et conscientia. si ergo cibus in¬
mundus non . ẽ. cui mens inmunda non
fuerit. cur qđ mente munda mulier
exnatura patitur ei inmundicia repu¬

Expanded text:
consuetudine ejusdem mysterii consuetudine ejusdem mysterii amore rapiuntur, reprimendae, sicut praediximus, non sunt. Sicut enim in Testamento Veteri exteriora observantur opera, ita in Testamento novo non tam quod exterius agitur, quam id quod interius cogitatur sollicita intentione attenditur, ut subtili sententia puniatur. Nam cum multa lex velut immunda manducari praecipiat, de ore, illa sunt quae coinquinant hominem . Atque paulo post subjecit exponens: Ex corde exeunt cogitationes malae . Ubi ubertim indicatum est, quia illud ab omnipotente Deo pollutum esse in opere ostenditur, quod ex pollutae cogitationis radice generatur. Unde Paulus quoque apostolus dicit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil est mundum . Atque mox ejusdem causam coinquinationis adnuntians subjungit: Coinquinata sunt enim et mens eorum et conscientia. Si ergo ei cibus immundus non est cui mens immunda non fuerit: cur quod munda mente mulier ex natura patitur, et in immunditiam repu
Abbreviated transcription (Latin):
contra estũ auras: et c̃tra frigus
uestem contra lassitudinẽ reqͥem
et menseruus sui sanguinis fluxus egritu¬
quod uni ꝑsonae infirmanti concedit᷑¬
Cur noncedatur cunctis mulierib quȩ
naturae suae uitio infirmant᷑. scãe
aũt cõmunionis mysteriũ in eisdem
dieb ꝑciꝑe non deb& ꝓhiberi. si aut̃¬
p̃sũmit laudanda ẽ. Et si ꝑciꝑit ñ
iudicanda. bonarum quippe m̃tiũ
est. et sibi aliquo modo culpas suas
quia sepe me culpa agit. qđ uenit
exculpa. Vnde etiã cũ esurimus sine
menstruȩ enĩ consueudo mulierib
non aliqua culpa. ẽ. uidelic&. quae
ipsa ita uitiata. ẽ. ut etiam sine uolun¬
tatis studio uideatur̃ eẽ polluta ex
culpa uenit uitium. in quo seipsa
qualis ꝑiudiciũ facta sit humana na
tura cognoscat. Et homo qui culpã
sponte ꝑperauit reatũ culpae por¬
t& inuitus. atq feminae ideo semecipse
considerant. et quae m̃strua consue¬
consideratione laudendae st̃. Dum

Expanded text:
contra aestum auras, contra frigus contra aestum auras, contra frigus vestem, contra lassitudinem requiemet menstruus sui sanguinis fluxus egrituquod uni cur non concedatur cunctis mulieribus quae naturae suae vitio infirmantur? Sanctae autem communionis mysterium in iisdem diebus percipere non debet prohiberi. Si autpraesumit, laudanda est; sed si perceperit, non judicanda. Bonarum quippe mentium est, et ibi aliquo modo culpas suas quia saepe sine culpa agitur quod venit ex culpa: unde etiam cum esurimus, sine Menstrua enim consuetudo mulieribus non aliqua culpa est, videlicet quae ipsa ita vitiata est, ut etiam sine voluntatis studio videatur esse polluta, ex culpa venit vitium, in quo se ipsa qualis per judicium tura cognoscat, et homo qui culpam sponte perpetravit, reatum culpae portet invitus. Atque ideo feminae, cum semetipsas considerant, et quae menstrua consueconsuetudine laudandae sunt. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
partus causa hi cũ consu&is m̃struis
deinentur. uiris suis misceri ꝓhibent᷑
lta morte lex sacra feriat si quis uin
adm̃struatũ mulierẽ accedat quȩ
inculpam nonualeat reputare ꝑ
hoc qđ inuita patitur iustũ ñ .ẽ. ut
ingressu ecłae pͥu&ur. Nouimus nãq¬
qđ mulier quae fluxũ patiebatur
sanguinis post tergũ dnũ humiliter
inueniens uestim̃tĩ ei fimbriã tetigit:
atq ab ea statim sua infirmitas recessit
siergo influxũ sanguinis possita lau¬
dabiliter potuit uestim̃tũ dñi tangere
curquȩ menstruã sanguinis patit᷑
ei nonliceat ecłam dnũi intrare : sed
dicis illam infirmitas conpluit.
has uͦ de quib: loquim̃ consuetudo
confringic Perpende aut̃ fr̃ xm̃e
patimur. ex infirmitate naturae
.ẽ. digno dĩ iudicio post culpã ordi¬
nat̾um esurire. Namq sitire estuare
algere. lacessere ex infirmitate
naturae ẽ. et quidẽ aliud. contra
fãmem alim̃ta. contra sitim potũ

Expanded text:
partus causa, cum consuetis menstruis partus causa, cum consuetis menstruis detinentur, viris suis misceri prohibeantur, ita ut morte lex sacra feriat si quis vir ad menstruatam mulierem accedat. Quae in culpam non valet imputari, et per hoc quod invita patitur, justum non est ut ingressu ecclesiae privetur. Novimus namqquod mulier quae fluxum patiebatur sanguinis, post tergum Domini humiliter veniens, vestimenti ejus fimbriam tetigit, atque ab ea statim sua infirmitas recessit . Si ergo in fluxu sanguinis posita, laudabiliter potuit Domini vestimentum tangere, cur quae menstruam sanguinis patitur, ei non liceat Domini ecclesiam intrare? Sed dicis: Illam infirmitas compulit; has vero de quibus loquimur, consuetudo constringit. Perpende autem, frater patimur ex infirmitate naturae, est digno Dei judicio post culpam ordinatum. Esurire namque, sitire, aestuare, algere, lassescere, ex infirmitate naturae est. Et quid est aliud, contra famem alimenta, contra sitim potum,
Abbreviated transcription (Latin):
matrimoniũ dixit in dolorib paries
sienĩ enixam mulierẽ ꝓhibemus ecła
intrare. ipsam ei poenã suã inculpã
hoc ꝓgignitur eadem hora quanatus ẽ.
gatia sic̃ uiuentib: atq discernentib
cum magna discretione ꝓuidenda ẽ.
lta his quib mors emin& sine ulla
dilatione offerenda. nec dũ adhue
iempus ad p̃bendũ redemptionis
misterium quaeritur. In terueniente
paululum mora inueniri nonual& qui
redimitur: ad eius uero concupicum
ursuus accedere non deb&. quo ad
usq ꝓlis qui gignitur ablactatur.
sraua aũt coniugatoꝵ morib consue¬
udo surrexit. ut̃ mulieres filios quos
gnunt nutrire contempnunt. eosq
llis mulierib ad nutriendũ tradunt
Qđ uidelic& insola causa in conti¬
nentiae uidecur inuentũ. quae dũ
se continere nolunt despiciunt. lac¬
tare quos gignunt: hae itaq quae
filios suos expraua consuetudine aliis
ad nutriendum tradunt. nisi purga¬
tionis tempus transierit uiris suis ñ
debent ad miscere: quippe quiã sine

Expanded text:
nium dixit: « In doloribus paries . » Si enim enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenitentiam suam in culpam hoc quod gignit eadem hora qua natum est, iventibus atque discernentibus cum magna discretione providenda est, ita his quibus mors imminet sine ulla dilatione offerenda, ne dum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat qui redimatur. Ad ejus vero concubitum vir suus accedere non debet, quoad usque proles, quae gignitur, ablactetur. Prava autem in conjugatorum moribus consuetudo surrexit, ut mulieres filios quos gignunt nutrire contemnant, eosque aliis mulieribus ad nutriendum tradant. Quod videlicet ex sola causa incontinentiae videtur inventum, quia dum se continere nolunt, despiciunt lactare quos gignunt. Hae itaque quae filios suos ex prava consuetudine aliis ad nutriendum tradunt, nisi purgationis tempus transierit, viris suis non debent admisceri, quippe quia et sine
Abbreviated transcription (Latin):
đ magnoꝑe contentio sit cauenda.
Vt alexandrinus imꝑator admoneat ad
fidem sinceram et pacem redire c̃hałica.
Admoneur imꝑator ut conscitutis apłȩ
sedis obtemꝑe
d eos quos post dampnationẽ suuã uel
baptitauit uel ordinauit accatius Nul¬
la portio lessionis attingat.
reticendũ male bona ministrando sibi
tantum nocuit. Nam in uiolabile sa¬
cram̃tum. qđ ꝑ illũ datũ .ẽ. aliis ꝑfec¬
tionẽ suae uirtutis obtinuit. qđ qul
est aliquoꝵ intantum se extendens curi¬
cȩlestium testatur auctoritas. sicut &iam
Vnde cumsibi sacerdotes nom̃ uindicaue¬
rint condempnatus in ipsius uerticem
suꝑbiȩ tumor inflictus. ẽ. quia ñ popu¬
lus qui inmoͥnasterii donũ ipsius sitiebat
exclusus ẽ. sed anima illa sola quȩ pec¬
cauerit iusto iudicio ꝓpriȩ erat obnoxia

Expanded text:
 magnopere contentio sit cavenda. 5. Ut Alexandrinus imperator admoneat ad fidem sinceram, et ad pacem redire catholicam. 6. Admonet imperatorem ut constitutis apostolicae sedis obtemped eos quos post damnationem suam vel baptizavit vel ordinavit Acatius, nulla portio laesionis attingat. reticendum, male bona ministrando, sibi tantum nocuit: nam inviolabile sacramentum, quod per illum datum est aliis, perfectionem suae virtutis obtinuit. Quod si est aliquorum in tantum se extendens curim sententia coelestium testatur auctoritas, sicut etiam» Unde cum sibi sacerdotis nomen vindicaverit, condemnatus in ipsius verticem superbiae tumor inflictus est; quia non populus, qui in ministeriis donum ipsius sitiebat, exclusus est; sed anima illa, quae peccaverat, justo judicio proprie erat obnoxia
Abbreviated transcription (Latin):
seruatũ ẽ
qua ratione poterit a sacribaptis¬
mats gratia ꝓhiberi. In illo quippe
misterio in quo om̃is culpa funditus
extingutur ualde stultũ ẽ. sidonũ
gatiae contradicere post seuideat᷑
Cũ uero enixasuerit mulier pͦqt̃
debeat dies a ecłam intrare testam̃ti
ueeris ꝑceptione dedicisti ut ꝓmas¬
xlui debet abstineri. qm̃ tamen¬
Nã si hora eadem qua genuerit act᷑a
gatiam intret ecłam. nullo pacti
pondere grauatur. uoluntas eñi car¬
nis non dolor inculpaẽ : In carnis em̃i

Expanded text:
servatum est, qua ratione poterit a sacri baptismatis gratia prohiberi? in illo quippe mysterio, in quo omnis culpa funditus exstinguitur, valde stultum, si donum gratiae contradicere posse videatur. Cum vero enixa fuerit mulier post quot debeat dies ecclesiam intrare, Testamenti Veteris praeceptione didicisti, ut pro masus debeat abstinere. Sed haeNam si hora eadem qua genuerit, gratias actura intret ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur. Voluptas enim carnis, non dolor in culpa est. Si enim eni
Abbreviated transcription (Latin):
sunt tenendi. ut bonis morib uiuant.
et canendis psalmis inuigilent. et ab
omnib: in licitis coreclinguam et cor¬
pus dõ auctore conseruent. cõmuni
autem uita uiuentib iam deficiendis
portionib uel exhibenda hospitalitate.
et adimplenda misericordia nobis.
quid erit loquendũ cũ om̃e suꝑ. ẽ. in
causis pus ac religiosis erogandũ .ẽ.¬

Expanded text:
sunt tenendi, ut bonis moribus vivant sunt tenendi, ut bonis moribus vivant et canendis psalmis invigilent, et ab omnibus inlicitis et cor et linguam et corpus Deo auctore conservent. Communi autem vita viventibus jam de faciendis portionibus, vel exhibenda hospitalitate, et adimplenda misericordia, nobis quid erit loquendum? Cum omne quod superest, in causis piis ac religiosis erogandum e
Abbreviated transcription (Latin):
PApAS AIIBIS noa
acra scriptura testatur quã bi
nosse non dubito. et specialiter beãtiia
erudire studiuit qualiter eum indom̃õdĩ
conuersari oportuisse. Mox aut̃ sedis
dere. et exom̃i stipendio qđ accidit.
quatuor debeant fieri portiones.
Vnde uidelice ep̃o. et familiae. ꝓpt̃
hospitalitatẽ et susceptionẽ. alia
clero. Certia pauꝑib:. Quarca ecłis
repparandis . sed ꝗ tua fraternitas
monasterii regulis erudita. seor sum
uiuere non deb& adericis sus ĩ ecła
angloꝵ. quae auctore dõ nuꝑ adhuc
ad fidem ꝑducta. ẽ hanc debe con¬
uersationẽ instruere. quae initio nas¬
centis ecłae fuit patrib nr̃is. in qͥb:¬
habebat sederant illis om̃a cõmunia
sequi uero clerici sunt extrasacros ordi¬
nes constituti qui se continere non possunt
sortire uxores debent. et stipendia sua
exterius accipe. quia et dehis deqͥb
diuidebat᷑ singulis ꝓut cuiq opus erat.
deeoꝵ quoq stipendio cogitandũ atq
puidendũ ẽ: ut sub ecłiastica regula

Expanded text:
papae urbis Romae. Sacra Scriptura testatur, quam te bene nosse non dubium est, et specialiter beati  erudire studuit qualiter in domo Dei conversari debuisset. Mos autem dere, ut ex omni stipendio quod accidit quatuor debeant fieri portiones: una videlicet episcopo et familiae, propter hospitalitatem et susceptionem; alia clero; tertia pauperibus: quarta ecclesiis reparandis. Sed tua fraternitas monasterii regulis erudita seorsum vivere non debet a clericis suis in Ecclesia Anglorum, quae auctore Deo nuper ad fidem perducta est: hanc debet conversationem instituere, quae in initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in qebat, sed erant eis omnia communia . » Si qui vero clerici sunt extra sacros ordines constituti, qui se continere non possunt, sortiri uxores debent, et stipenexterius accipere. Quia et de hisdem patdividebatur singulis prout cuique opus erat . De eorum quoque stipendio cogitandum atque providendum est, et sub Ecclesiastica regula
Abbreviated transcription (Latin):
ltem deppͥa cognatione uel ꝗ cognat᷑ habuit
item ut uirginẽ nemo fur& inuxorẽ.
Deepiphania diacona
Vt nullus audeat eis ascensum tribuere
Decoma clerici non relaxanda
Cregorius apłicus papa ante corpus
memoratũ uenarabilis xp̃i apłoꝵ
pͥncipis inferendo sententiã dixit.
tertio anathema sit
Siquis monachã quã dĩ ancillã appel¬
lant in coniugio duxerit anathema
sit etr̃sp
iquis cõmatrem sꝑĩtalẽ duxerit
in coniugio anathema sit. etrẽsp.u¬
iugio anathema sit
erit in coniugio anathemasit. etr̃
in coniugio anathema sit. et rp̃r.¬
Diquis deꝓbria cognatione uel
quã cognatus habuit. duxerit
Siquis uiduam furatus fuerit ĩuxo¬
rem uel consentientib anatħ sit. etr̃
Diquis uirginem nisi desponsauerit.
furatus fuerit in uxorẽ uel consenti
entib ei anathema sit. xii.
Si quis ariolis aruspicib uel in can¬
et locis diuersis temerauerit. et
non in omnib obseruauerit anacħ.¬
adrianus filius s ex hilarati xIII

Expanded text:
ione, vel quam cognatus habuit. Item, ut virginem nemo furetur in uxorem. De Epiphania diacona. 16. Ut nullus audeat assensum tribuere. 17. De coma clerici non relaxandaregorius apostolicus papa ante corpus memoratum venerabilis Christi apostolorum principis, inferendo sententiam dixit: I.  anathema sitSi quis monacham, quam Dei ancillam appellant, in conjugio duxerit, anathema sit. Et respem duxerit in conjugio, anathema sit: et respon Anathema sit. erit in conjugio, anathema sit: et in conjugio, anathema sit. Si quis de propria cognatione, vel quam cognatus habuit, duxerit Si quis viduam furatus fuerit in uxorem, vel consentientibus ei, anathema sit. Si quis virginem, nisi desponsaverit, furatus faventibus anathema sit. XII. Si quis hariolos, aruspices vel incanet locis diversis temeraverit, et non in omnibus observaverit, anaAdrianus filius Exhilarati,
Abbreviated transcription (Latin):
iste erit doctrina edibris in¬
butus. sensuũq uerborũ scientia
ornatus. Ita ut in distinctionib
sententiarũ intellegat. Ubi
firmat᷑ iunctura. Vbi ad huc
pendat oratio. ł sententia extrema
orro uox lectoris simplexsit.
et clara ad omne ꝓnuntiationis
genus accomodata. plena su co
uirili agrestem et rustictinum
effugiens sonũ. ñ humilis. ñ ad eo
sublimis. non fracta. ñ tener.i. nihil¬
q femineum sonans.¬

Expanded text:
iste erit doctrina et libris imbutus, sensuumque ac verborum scientia perornatus, ita ut in distinctionibus sententiarum intelligat ubi finiatur junctura, ubi adhuc pendet oratio, ubi sententia extrema orro vox lectoris simplex erit et clara, ad omne pronuntiationis genus accommodata, plena succo virili, agrestem et subrusticum effugiens sonum, non humilis, nec adeo sublimis, non fracta, non tenera, nihilque femineum sonans
Abbreviated transcription (Latin):
ueteri more ecła sumit exemplũ
nutriendi psalmistas: quoꝵ
cantib ad effectũ dĩ mentes
audientiũ excitantur. Uox¬
disonans. sed cõnora erit suauis.
liquida atque acuta. habens
sonum et melodut̃ sc̃ȩ religioni
congruentem neque musica¬
conpunctionẽ magis audientib

Expanded text:
eteri more ecclesia sumpsit exordium nutriendi psalmistas, quorum cantibus ad effectum dei mentes audiencium excitantur. dissonans; sed canora erit, suavis, liquida, atque acuta, habens sonum, 432 et melodiam sanctae religioni congruentem, non quacompunctionem magis audientibus
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s uerbum deeo adplebem
indicans eiꝰ fidem ac uitam et in¬
genium pꝰhaec spectante plebe
tradat ei et codicem. de quo
lecturustẽ udicens ad eumi. accipe
habiturus si fideliter et utiliter
impleueris officium. partẽ cũ

Expanded text:
pus verbum ad plebem, indicans ejus fidem ac vitam atque ingenium; post haec spectante plebe tradat ei codicem, de quo lecturus est, dicens ad eum: « Accipe, habiturus, si fideliter et utiliter impleveris officium, partem cum
Abbreviated transcription (Latin):
ccolitus cũ ordineur ab ep̃o qͥdẽ
doc&ur. qualiter se in officio
suo agere debeat: sed ab archi¬
diacõno accipiat triforiũ cũ
cera ut sciat se ad accendentla
ecłaelum inaria mancipari: acci¬
piat et urceolũ uacuũ adsuge¬
rendũ uinũ in eucharistiam

Expanded text:
Acolythus cum ordinatur, ab episcopo quidem doceatur qualiter se in officio suo agere debeat, sed ab archidiacono accipiat ceroferarium cum cereo, ut sciat se ad accendenda Ecclesiae luminaria mancipari. Accipiat et urceolum vacuum ad suggerendum vinum in Eucharistiam
Abbreviated transcription (Latin):
inmonte effraim. et cariotharbe
ipsa. ẽ. cebron inmonte iuda et
.ẽ. in campestri solitudine detribu
ruben et ramoth ingalaad. deribu
ga ad etgaudon inbãs an deribu

Expanded text:
in monte Ephraim, et Cariatarbe, ipsa est Hebron, in monte Juda. Etest in campestri solitudine, de tribu Ruben: et Ramoth in Galaad de tribu Gad, et Gaulon in Baran, de tribu
Abbreviated transcription (Latin):
haec erit lex homicidae fugientis.¬
cuiꝰ uita seruanda ẽ. qui ꝑcũserit
proximũ suũ nesciens. et heri nudꝰ¬
tertiꝰ nullũ contra eũ habuisse odiũ¬
conꝓbat᷑. sed abisse simpliciter
cũ eo insiluã adligna cedenda.
et si in succissione lignoꝵ securis
fugerit manu et ferrũ lapsũ de

Expanded text:
Haec erit lex homicidae cujus vita servanda est. Qui percusserit proximum suum nesciens, et heri et nudiustertius nullum contra eum odium habuisse comprobatur, sed abisse simpliciter cum eo in silvam ad ligna caedenda, et in succisione lignorum securis fugerit de manu, aut ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
i habuerint untenrse duo uiri
iurgium ec uinus contra alterũ
rixari caeꝑit. uolensq uxor
alterius eruere uirũ suũ demanu
fortioris uir̃in fimiserit manũ¬
suam. et si app̃henderit uerecun¬
diam eiꝰ abscides manũ eiꝰ nec
flecteris suꝑ eam ulla misericorða¬

Expanded text:
i habuerint inter se iurgium uiri et unus contra alterum rixari coeperint uolensque uxor alterius eruere uirum suum de manu fortioris miserit manum et adprehenderit uerenda eius, abscides manum illius nec flecteris super eam ulla misericor
Abbreviated transcription (Latin):
reseruauit. Quiergo sibi aut p̃tium
etiam denouem partib studeat elrmo¬
simm dare. Ita tñ ut quicquid ex¬
cepto uictđ mediocri et uestimento
rationabili suꝑ fuerit non luxuriae
reseru&ur. sed intezauro caelesti
in elrmosinam pauꝑum̃ reponatur.
quicquid enĩ nobis ds̃ plusquã opus
est dederit. non nob̵ specialit̃ dedit.
sed ꝑ nos aliis erogandũ transmisit.
si non dederimus nr̃as res alienas

Expanded text:
rebaris. Qui ergo aut praemium etiam de novem partibus, studeat eleemosynam dare; ita tamen ut quidquid, excepto victu mediocri et vestitu rationabili, superfuerit, non luxuriae reservetur, sed in thesauro coelesti per eleemosynam pauperum reponatur. Quidquid enim nobis Deus plusquam opus est, dederit, non nobis specialiter dedit, sed per nos aliis erogandum transmisit; si non dederimus, res alienas
Abbreviated transcription (Latin):
lerici qui p̃ficiunt pthoicus uel
qui ordinant᷑ in monasteruis. et ba¬
silicis martrrum sub ep̃oꝵ qui in
una quaq ciuitate sunt. seđm scõꝵ
suo dissiliant. Qui uero audent
euertere huiuscemodi formã quo¬
cumq modo nec ꝓpͥo subiciuntur
ep̃o siquidẽ clerici sunt canonũ
correptionib subiacebunt. siuͦ

Expanded text:
lerici qui praeficiuntur ptochiis, vel qui ordinantur in monasteriis et basilicis martyrum, sub episcoporum qui in unaquaque civitate sunt secundum sanctorum suo dissiliant. Qui vero audent evertere hujuscemodi formam quocunque modo, nec proprio subjiciuntur episcopo, siquidem clerici sunt, canonum correptionibus subjacebunt; si