comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
audita iudicare. pͥusquã mani¬
feste agnosc̾et quȩ dicebant᷑. und̾
ipseait. descendã ⁊ uidebo utrũ
clamorẽ qͥ ueñ ad me oꝑe cõpleue¬
rĩt. an ñ ẽ ita ut sciã. ds̃ om̃ps¬
cui nichil absconditũ ẽ. s oĩa ma¬
nifesta st̃ ei.⁊ antequã fiãt. non
ob aliud hec ꝑse inquirere dig¬
natus ẽ. ut nob̃ exẽplũ daret. Ne
p̃cipites indiscutiendis ⁊ iudican¬
dis fr̃m negotiis eẽmꝰ. ⁊ nemala
de cuiꝰquã ꝑsona pͥusquis ꝗͣ p̾su¬
mat crede quã ꝓbare.Cuiꝰ ex ẽplo
monem᷑ om̃s ne ad ꝓferendã sen¬
tentiã unquã p̃cipites simꝰ. aut
tem̾e indiligent̃q indiscussaq¬

Expanded text:
audita judicare prius, quam manifeste agnosceret quae dicebantur, unde ipse ait: Descendam, et videbo, utrum clamorem, qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita, ut sciam. Deus omcui nihil absconditum est, sed omnia manifesta sunt ei etiam antequam fiant, non ob aliud haec per se inquirere, dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret, ne praecipites in discutiendis et judicandis fratrum negotiis essemus, et ne mala de cujusquam persona prius quismat credere quam probare. Cujus exemplo monemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere indiligenterque indiscussa
Abbreviated transcription (Latin):
cabimini. mala audita nullũ ma¬
ueãt. nec passim dicta absq c̾ta
ꝓbatione quisquis unquã credat.
s ante audita diligẽt̃ inquirat.
nec p̃cipitando quisꝗͣ unquã ali¬
qͥd agat.Si enĩ dñs õiũ sodomorũ
mala quoꝵ clamor ad cȩlos usq¬
ꝑuenerat. oĩa sciens pͥus. nec credẽ
nec iudicare uoluit. quã ipse ea
que cũ fidelib testib diligent̃
inuestigans audierat. ear eo opere
ueracit᷑ agnosc̃et. multo magis
nos humani et peccatores hõines
quib incognita sũt ĩuditia dei
oc̃culta hȩc p̃cauere. ⁊nullũ an¬
te uerã iustamq ꝓbationẽ iu¬
dicare aut dãpnare debemus

Expanded text:
ait: « Mala audita nullum moveant, nec passim dicta absque certa probatione quisque unquam credat, sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quis aliquid agat. » Si enim Deus omnium Sodomorum mala quorum clamor pervenerat usqpervenerat, omnia sciens prius nec credere, nec judicare voluit, quam ipse ea quae cum fidelibus testibus diligenter investigans audierat, ex opere veraciter cognosceret multo magis nos quibus incognita sunt iudicia Dei occulta, hoc praecavere et nullum ante veram iustamque probationem iudicare aut damnare debemus
Abbreviated transcription (Latin):
eius accusare. Priꝰ c̾a cͥminis sub¬
tilit̾ erat ĩuestiganda.⁊ tẽ si ita
fuisset ĩuẽta. scđm leg̃ tramitẽ
debuit exciꝑe ultiõis uĩdictã.
Nã si uer̃q absit fuisset. sic̃ ad ult̃
m̃titus ẽ.pꝰ uiii. annos penitẽtia
forsitan ꝑ acta dimittẽ eã ꝑ ap¬
ꝓbatã causã pot̾as si uoluisses. oc¬
cide tñ eã nullatenꝰ debiusti.Nõ
enĩ ds̃ uult mortẽ peccatoris .s
ut c̃u̾tat᷑ ad penitẽtiã ⁊ uiuat.¬

Expanded text:
ari. Prius causa criminis: subtiliter erat investiganda, et tunc si ita fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam. Nam, si verum, quod absit, fuisset, sicut adulter mentitus est, post octo annos poenitentia forsitan peracta dimittere eam per approbatam causam poteras, si voluisses, occidere tamen eam nullatenus debuisti. Non enim Deus vult mortem peccatoris, sed ut convertatur ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Scorsũ enĩ panis. ⁊ seorsũ caliciᷤᷤ
cõm̃datio memorat᷑. Nã ĩ tinctũ
panẽ aliis ap̃m p̃buisse non
begunꝰ. excepto illo tm̃ discipło.
quẽ ĩtincta bucella magistri
ꝓditorẽ ostenderet. iĩ qđ sacra¬
trus ĩcalice cõpͥmat᷑. ⁊ aqua
misceat᷑. qr calix dñicus uixta¬

Expanded text:
nis, et seorsum calicis commendatio memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuisse non legimus, excepto illo tantum discipulo, quem intincta buccella magistri proditorem ostenderet, non quae sacratrus in calice comprimatur, et aqua misceatur: quia calix Dominicus juxta
Abbreviated transcription (Latin):
lectione ⁊ in offõ ⁊ in modulatiõe
psalmoꝵ ipse sc̃imoniales strenue
sĩ. ⁊ in oꝑib oib bonis illa eis du¬
catũ p̃beat. ut pote ꝓaĩab earũ ra¬
conẽ redditurã in cõspectu dñi.
istipendia scĩmonialib p̃beat ne¬
cessaria. ne forte ꝑ indigẽtiã cibi
aut potu peccare cõpellant᷑. E xccł.
nͥ forte abbatissa ꝓ aliqͣ necessitate
incũbente ꝑmittẽte neqͣꝗͣ demo¬
naft̾io egrediantuꝵ¬

Expanded text:
lectione et officio, in modulatione psalmorum, ipsae sanctimoniales strenuae sint; et in operibus bonis illa eis ducatum praebeat, utpote pro animabus earum rationem redditura, in conspectu Domini, et stipendia sanctimonialibus praebeat necessaria, ne forte per indigentiam cibi aut potus p forte abbatissa sua pro aliqua necessitate urgente mittente, nequaquam de monasterio egrediantu
Abbreviated transcription (Latin):
apatͥbꝰ traditaᷤᷤ: nicħ estimare
quantũ religio de tͥm̃ti latera
sit despicientibꝰ li ꝗdo cõstabit.
salutiferȩ cruciᷤ signaculo fide.¬
les docuit ĩ signiri: Quȩ ł tͥfariã
digesta suꝑ panrẽ ⁊ calicẽ ꝓlixe
orationiᷤ ł cõsecͣtioniᷤᷤ u̾ba cõm̃-

Expanded text:
a Patribus traditas nihili aestimare, quantum religio detrimenti latura sit, despicientibus liquido constabit. salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae multifariam digesta super panem et calicem prolix et orationis et consecrationis verba com
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiare sathane ⁊ angłis euis
informamꝰ. uñ h ⁊ alia in hc̃ modũ
ñ pauca. nͥ qđ tacita ac mistica
traditione apatͥbꝰ eccłastico more
reuerentiori diligentia s̃ ĩminiᷤ¬
teriis obseruata silentio: ꝗͣ pub¬
licato scripto.¬

Expanded text:
are satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi quia tacita et mystica traditione a Patribus ecclesiastico more reverentiori diligentia sunt in mysteriis observata silentio, quam publicata scripto
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe scͥptas. usq suoꝵ scriptoꝵ
tp̃ribꝰ ĩ auctoritate scẽ eccłe recipi
talia poterat᷑. eõ urra locutos c̾ẽ
cognoscerẽt. Ibi tam̃ legunt apłm
thomã cũ e̾e̾t ĩ qͦdã nuptiarũ
cõuiuio ꝑegrinꝰ. ꝓrsus ĩ cognitꝰ
aquodã ministro palmã ꝑcusũ
ĩp̃catũ fuisse hoĩ cõtinuiã sruãq
uindictã. Nã cũ egressus fuisset
ad fontẽ ii iñ aqͣ cõiuuantibꝰ mi-¬
nistraret. cũ leo rugiens ĩtemit.
manũq eiꝰ cacaput apłi leui ie tu
tis: canis ĩtulit m̃sis. ĩ qͥbꝰ discũbe¬
bat apłs.¬

Expanded text:
nomine scriptas: quae suorum scriptorum temporibus in auctoritatem sanctae Ecclesiae recipi talia poterant, eos vera locutos esse cognoscerent. Ibi tamen legunt apostolum Thomam, cum esset in quodam nuptiarum ca quodam ministro palma percussum, imprecatum fuisse homini continuam saevamque vindictam. Nam cum egressus fuisset ad fontem ut inde aquam convivantibus ministraret, cum leo rugiens interemit, manumque ejus qua caput apostoli levi ictu tis, canis attulit mensis in quibus ipse discumbebat apost
Abbreviated transcription (Latin):
ł cͥminant᷑ causis. quotiens ne¬
cesse fu̾it lib̃e apłicã appellent
sedẽ. atq ad eã quasi ad matrẽ
cõfugiat᷑. ut ab ea sic̃ semꝑ fuit
pia fulciant᷑. defendant᷑. i lib̃en¬

Expanded text:
 criminantur causis, quoties necesse fuerit, libere apostolicam appellent sedem, atque ad eam quasi ad matrem confugiant, ut ab ea sicut semper fuit pie fulciantur, defendantur et liberen
Abbreviated transcription (Latin):
umquã infami atq sacͥlego de
ꝑsona sit testimoniũ dic̾e. nec de
qualibet ratiõe ł inscͥptione.xp̃i¬

Expanded text:
unquam, aut sacrilego de servilisque persona sit, testimonium dicere, nec de qualibet ratione, vel inscriptione Chri
Abbreviated transcription (Latin):
auctorib hoĩes bella g̾enda susci¬
piũt. Ordo tam̃ ille nat᷑ał morta¬
liũ paci accomodatus. ħ poscit.
ut suscipiendi belli auctoritas. atq
c̃siliũ penes pͥncipem sit. E& sequẽ¬
di aut̃ bellica iussa minift̾iũ mi¬
lites debeant paci salutiq cõi. Bel¬
lũ aut̃ q̃ gerendũ dõ auctore susce¬
ge hoĩe.⁊̃ sacͥlego militet. recte
possit illo iubẽte bellare. cui pa¬
cis ordinẽ seruãti qͥ iubetur. uel
ñ ẽẽ ccͣ dĩ p̃ceptũ certũ ẽ. uel utrũ
sit. certũ ñ ẽ.ita ut forcasse re¬
gũ regẽ faciat iniquitas imꝑã¬
di. innocentẽ aut̃ militẽ ostẽdat
ordo seruiendi. quãto mag̃ in ad¬
ministrationẽ belloꝵ innocẽtissi¬
me deu̾satur. qui deo iubẽte bel¬
lig̃at. quẽ male aliquid iub̃e ñ
posse nemo ei qui seruit ignorat.

Expanded text:
auctoritatibus homines bella gerenda suscipiant; ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principem sit, exsequendi autem jussa bellica ministerium milites debeant paci salutique communi. Bellum autem quod gerendum Deo auctore suscige homine etiam sacrilego militet, recte possit illo iubente bellare ciuicae pacis ordinem seruans — cui quod iubetur, uel non esse contra dei praeceptum certum est uel utrum sit, certum non est, ita ut fortasse reum regem faciat iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo seruiendi — quanto magis in administratione bellorum innocentissime deuersatur, qui deo iubente belligerat, quem male aliquid iubere non posse nemo, qui ei seruit, ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
Len ẽ crudelis qui crudelẽ iu¬
gulat. s crudelis ideo uocat᷑. qr
crudelis patientib eẽ uidetur.
Nam latro suspensus in patibulo
crudelem iudicẽ putat. ler̃ sr̃¬
dinẽ latronis ⁊ pirate diripiat.
infirmosq redat. ꝓdẽ ilł sua
infirmitas. debilitata enĩ m̃bra
qͥb pͥus ñ bene utebant᷑. amalo

Expanded text:
n est crudelis qui crudeles jugulat: sed crudelis ideo vocatur, quod crudelis patientibus esse videtur. Nam et latro suspensus patibulo crudelem judicem putat. C. dinem latronis et piratae diripiat, infirmosque reddat, prodest illi sua infirmitas. Debilitata enim membra quibus prius non bene utebantur a malo
Abbreviated transcription (Latin):
gladio usus fu̾it. gladio cadet.
Ille aut̃ gladio titur. qui nulla su¬
ꝑiore aut legitima potestate uel
ubente ł suadente insanguinẽ
alicuiꝰ armatur. Itẽ. Si uͦ deo siue¬
renda bella suscipiunt᷑ ab onis.
cum nec rerũ humanarũ ordi-¬
ne inueniat᷑. ut eos tale aliquid
uel iub̃e uel in talib obedire.or¬
do ipse cõstrĩgat. alioquin ioħs
cũ ad eũ baptizandi milites ue¬
nirẽt dicẽtes.⁊ nos quid faciemꝰ
respondẽt eis. arma abicite.mi¬
litiã istã deserite. neminẽ ꝑcu
micidas. s ministros legis. ⁊ nõ
ultores ĩuiriar̃ suar̃. s salutis
pliblice defensores .R. eis neminẽ
c̃cusseritis. nulli calũpniã fec̃itis
sufficiat uob̃ stipendiũ ur̃m It̃.¬

Expanded text:
gladio usus fuerit, gladio cadet. ille autem utitur gladio, qui nulla superiore ac legitima potestate uel iubente uel concedente in sanguinem alicuirenda bella suscipiuntur a bonis, cum in eo rerum humanarum ordine inveniuntur, ubi eos tale aliquid  uel in talibus oboedire iuste ordo ipse constringit. alioquin Iohannes, cum ad eum baptizandi milites uenirent dicentes: et nos quid faciemus? responderet eis: arma abicite, militiam istam deserite, neminem percmicidas, sed ministros legis, et non ultores iniuriarum suarum, sed salutis publicae defensores, respondit eis: neminem concusseritis, nulli calumniam feceritis, sufficiat uobis stipendium uest
Abbreviated transcription (Latin):
apłis. et apłorũ successorib a deo cõ¬
cessa. una uob̃cũ p̃dictũ pessimũ
ex cludimus. et abonorũ societa¬
te et comunione xͥana separamꝰ
ei xͥañ aue dicat. aut eũ osculari
p̃sumat. nullus pb̃r missã cȩlebra¬
re cũ eo audeat. uel saero sc̃m cor¬
pus et sanguinẽ dñi tradẽ. Nemo
ei uingatur incõsortio. neq aliqͦ
negotio. et siqͥs ei sotiauerit se. et
comunicau̾it eiꝰ oꝑib malignis.
nouerit se simili ꝑcussum ana-¬
themate. his exceptis qͥ ob hanc
causam ei iungunt᷑. ut eũ reuo¬
cent ab herrore. et ꝓuocent᷑ ad sa¬
tis factionẽ nͥ forte resipu̾it. ⁊ dei
gr̃a inspirante ad penitentie re¬
eccłȩ dei quam lesit. Exc̃cł.

Expanded text:
ue successoribus a Deo concessa, una vobiscum praedictum virum excludimus, et ab omni societate et communione Christiana separamusei Christianus Ave dicat , aut eum osculari praesumat. Nullus presbyter missam celebrare cum eo audeat eo praesente cpus et sanguinem Domini tradere. Nemo ei jungatur in consortio, neque in aliquo negotio. Et si quis ei se sociaverit et communicaverit ejus operibus malignis, noverit se simili percussum anathemate, his exceptis qui ob hanc causam ei junguntur ut eum revocent ab errore et provocent ad satisfactionem, nisi forte resipuerit, et, Dei gratia inspirante, ad poenitentiae reEcclesiae Dei quam
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ oportet cuncta rimari et
Lordinẽ rerũ plena in quisitioẽ
discutere. in t̾rogandi et ꝓponẽ¬
di aditiendiq p̾bita pacientia
ab eo. ut ibi actio ambarũ par¬
tiũ liminata sit pleniter. Nõ i¬
Nec litigantib¬
uideo. pͥus uelit sua sentẽtia:

Expanded text:
tem oportet cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi, respondendi, objiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium illuminata sit pleniter, nec litigantibudex prius velit sua sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ui gͥ partẽ cꝰ libet digiti sibi ip̃e sałt.
uolens abscid̾it. hũc ad cłicũ canoneᷤ
Iñ admittũt.cui uͦ casuali qͦ cõtig̾it
dũ aut oꝑi rustico curã ĩpendit.
aut aliꝗd faciens se ñ sponte ꝑcussit
hos canones pͣcipiut ⁊cłicos fieri
et si indero fu̾ĩt reꝑti: nõ abici.
alii id fac̾e dubitare ñ possit. ĩ istiͤᷤ
uͦ casuᷤᷤ ueniã meruit.

Expanded text:
ur partem cujuslibet digiti sibi ipsi volens abscidit, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu aliquo contigit, dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens se non sponte percussit, hos canones. praecipiunt et clericos fieri, et si in clero fuerint reperti, non abjici. ilicet, et alii id facere dubitari non possit. In istis vero casus veniam meruit.
Abbreviated transcription (Latin):
ariũ nãq ꝑtinent claues eccłȩ
ut claudat ⁊ aꝑiat tẽplũ dei.
om̃ĩa ꝗ̃ sũt̃ intus extͣ que custo¬
diat. fideles recipiat. excomuni¬
catos ⁊ ĩfideles excipiat. Ad exor
retiuere. manꝰq suꝑ ĩ erguminoᷤᷤ
⁊ cathecuminoᷤ exorcit ando ĩpo¬
nere. Ad accolitũ ꝑtinet p̃pam¬
tio luminarioꝵ ĩsac̾rio. ipsi cereũ
portat ip̃i suggesta proeu caristia
calicis ꝓ̃ arat. Ad psalmistã ꝑtinet
tiones. laudes. sa crificiũ. respon¬
soria. ⁊ ꝗs ꝗd ꝑtinet ad cantandi
uer̃ ppłis ꝑredicare. ad subdiaco¬
nũ ꝑtinet calicẽ ⁊ patenã ad al-¬
ture xp̃i defferre. ⁊ leuitiᷤ tradere.
eis ꝙ ministrare. Urceolũ quoq
⁊ aquamanile ⁊ manut̃giũ tenere

Expanded text:
arium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excludat. Ad exorcretinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario; ipse cereum portet, ipse suggesta pro eucharistia calicis praeparet. Ad psalmistam pertinere benedictiones, laudes, sacrificium, responsoria et quidquid pertinet ad cantandi verunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tradere eisque ministrare; urceolum quoque cum aqua, manile et manutergium tenere
Abbreviated transcription (Latin):
atq lectores. Signũ qͦ dando ꝓ
officio cłicoꝵ. ꝓ uite honestate.
⁊ officiũ cãtãdi.⁊ ꝑagẽdi sollicite
toriũ. respõsoria qͥs cłicoꝵ dic̾e
debeat. Ordo qͦ unod̾ psallendi
in choro ꝓ sollẽpnitate ⁊ tp̃re.Or¬
dinatio qͦ ꝓ luminarib depor¬
tãdis. Siꝗͥ ⁊̃ nescessariũ ẽ. ꝓ repa

Expanded text:
t cantores. Signum quoque dandum pro officio clericorum, pro vitae honestate, et officium cantandi peragendi sollicite:torium et responsoria: quis clericorum dicere debeat. Ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore. Ordinatio quoque pro luminaribus deportandis, si quid etiam necessarium est pro repa
Abbreviated transcription (Latin):
i eiunioꝵ parraochianis ꝑ hostia¬
rios ip̃e dirigat.cłicos qͦs delin¬
quere cognoscit ip̃ distĩguat. qͦs uͦ
em̃dare ñ ualet. eoꝵ excessus ad
agnitionẽ ep̃i deferat. basilicanoᷤᷤ
ip̃e ꝯstituat.⁊ matͥculas ip̃e dispo¬
nat. Qño aut̃ pͥmiceriꝰ absens ẽ
ea q̃ p̃dicta sũt iste exqͥrit. qr aut
lege ẽ ꝓximꝰ. aut eruditione his
ĩcẽsi p̃paratio. cura cͥsmatis cõfici¬
endi. cura baptisfii ordinãdi. p̃pa¬
ratio luminarioꝵ insc̃uario ⁊¬
sacficio

Expanded text:
s jejuniorum parochianis per ostiarios ipse dirigat. Clericos quos delinquere cognoscit ipse distringat: quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat. Basilicarios ipse constituat, et matriculas ipse disponat. Quando autem primicerius absens est, ea quae praedictlege est proximus, aut eruditione his incensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminarium in sacrificio
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguinis dñi ĩ altario dñi con¬
fic̾e. orationes dic̾e. ⁊ benedic̾e do¬
na di. Ad ip̃m ꝑtinet balicar̃ cõse¬
cratio. unctio altaris: ⁊ꝯfectio cris¬
matis. Ip̃e p̃dicta officia et ordi¬
nes eccłiasticos distribuit. ip̃sac̾s
uirgines benedicit.⁊ dũ p̃cessit
unꝰqͥsq ĩ singłis. ip̃ tñ ẽ p̃ordina¬
tor ĩ cũccis. hi sũt ordines ⁊ miniᷤᷤ¬
tĩa clericoꝵ. quȩ ĩ auctoritate põ¬
tificali in archidiaconi cura ⁊ pͥ¬
micerii ac thesaurarii sollicitudine
diuidunt᷑. Archidiaconꝰ .ii. ĩꝑat sub¬
diaconis ⁊ leuitiꝰ. ad quẽ ista ꝑtinẽt̃

Expanded text:
ni in altario Dei conficere, orationes dicere, et benedicere dona Dei. Ad episcopum pertinet basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distribuit, ipse sacras virgines benedicit. Et dum praecessit unusquisque in singulis, ipse tamen praeordinator est in cunctis. Hi sunt ordines et ministeria clericorum, quae tamen auctoritate pontificali in archidiaconi cura, et primicerii ac thesaurarii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et levitis, ad quem pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
plexx maioꝵ manauit sententia.
deĩceps oĩs tał error atq p̃sũptio
ta cõpago statũ ueritatiꝰ eneruet
⁊ iõ nulli deĩceps licitũ erit. ali¬
ud ĩdiuinis sacris offerre. nisi
uixta autiquoꝵ sententia cõcili¬
oꝵ panẽ tantũ ⁊ calicẽ uino et
aqua ꝑmixtũ. Decet̃o alit̾ ꝗ̃ p̃cep¬
tũ ẽ faciens. tã diu asa crifican¬
legituna satis factioe correctus:
ad gͣdus siu officiũ reddeat qd̾ a¬
misit.
tiis fuerit. aut paruulus ĩfir¬
mus fuerit statĩ cũ comunicet
ne sine comunione moriatur.

Expanded text:
plex majorum manavit sententia, deinceps omnis talis error atque praesumptio ordinata propago statum veritatis enervet. Et ideo nulli deinceps licitum erit aliud in divinis sacris offerre nisi juxta antiquorum sententiam conciliorum, panem tantum et calicem vino et aqua permixtum. De caetero aliter quam praeceptum est faciens, tamdiu a sacrificanpoenitentiae satisfactione correctus, ad gradus sui officium redeat quod amisit. tus fuerit, aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione moriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uł si tres aut duo ex antiquiorib
nota ẽ. qͥ bone fame u̾acis testi¬
monii sit. remoto amore ⁊ ti¬
more p̃tio. ⁊ oĩ malo studio supͣ¬
dicto mõ c̃sanguinitatẽ firma¬
u̾it. sine oĩ mora c̃iugia dissol¬
ł nolu̾it ł neqͥu̾ĩt. ẽiugiũ nulla
tenꝰ dissoluat᷑. si c̃petens eis peni¬
tẽtia ꝑꝑ infamiã ł peccati macu¬
lã.si forte in hac re cͣcͣxĩt. aliquã

Expanded text:
duos ex antiquioribus nota est, qui bonae famae et veracis testimonii sunt, remoto amore, timore, pretio et omni malo studio, supradicto modo consanguinitatem, sine omni mora conjugia dissol noluerint, vel nequtenus dissolvatur; sed competens eis poenitentia propter infamiam vel peccati maculam si forte in hac re contraxerint aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
aliq̃n feriendo ł equus calcẽ iaciẽ¬
do aliquẽ occidat. aut ideo ñ debẽt
scelerati homines incidissẽt. pau¬
lus ineffusiõe sanguinis suũ cͥm̃.
agnosc̾et. ab sit. ut ea que ꝑꝑ bonũ
ac licitũ facimꝰ. ut hãmus. siquid
ꝑ hȩc p̃t̃ nr̃am uoluntatẽ cuiquã
quid accidit mali nob̃ ĩputetur.
Alioqͥn nec ferram̃ta domestica
et aggrestia st̃ habenda. ne qͥs eiꝰ
uel se uel alterum int̾imat. Aug̾¬

Expanded text:
aliquem feriendo, vel equus calcem jaciendo aliquem occidat, aut ideo non debentscelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret? Absit, ut ea, quae propter bonum ac licitum facimus aut habemus, si quid nostram uoluntatem cuiquam mali acciderit, nobis inputetur. alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis uel se uel alterum interimat,
Abbreviated transcription (Latin):
De occidendis hominib
ne ab eis quisq occidatur ñ in pla¬
cet cõsiliũ. nͥ forte sit miles. aut
publica functiõe teneat᷑. ut ñ ꝓ
se faciat ħ. s ꝓ aliis uł ꝓciuitate
uͥ ĩ ipse ẽ accepta legitima potesta¬
te si eius c̃gruit ꝑsonȩ. Q uͦ repellũ¬
tur aliqͦ t̾rore nemale faciãt ⁊̃ ip̃iꝰᷤ
aliqͥd fortasse pr̃at᷑. hic aũ dictũ ẽ
ñ resistamꝰ malo. ne nos uindicta.
delectet. quȩ alieno malo aimũpas¬
cit. ñ u correptiõem hõiũ negliga¬
mus. Uñ ñ reus ẽ mortis aliene

Expanded text:
De occidendis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium; nisi forte sit miles aut publica functione teneatur, ut non pro se hoc faciat sed pro aliis uel pro ciuitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. hinc autem dictum est: Non resistamus malo, ne nos udelectet, quae alieno malo animum pascit, non ut correctionem hominum negligamus; unde non reus est mortis alienae,
Abbreviated transcription (Latin):
et abraam ñ solũ ñ ẽ culpatus
crudelitatis cͥmine. uerũ ⁊̃ lau¬
datus ẽ noĩe pietatis. qͥ filium
uoluit nequaꝗͣ scelerate s obe¬
utrũ ꝓ iussu dĩ sit hñdũ. q̃ iepte
pͥmitus occurrisset. nec sanson
alit̃ ex cusat᷑. qͥ seipsũ cũ hostib
ruina domus opp̃ssit. nͥ qr sp̃s¬
latent̃ ħ usserat. qui ꝑ illũ mi¬
racula faciebat. his gͦ exceptis
bet. qͥsqͥs hoĩnẽ uł seipsũ ł quẽ
spontaneã mortẽ sibi inferre
deb̃e. uelut fugiendo moles¬
tias tp̃ales. ne incidat ĩꝑpe¬
alienũ. Neminẽ ꝑꝑ sua pecca
ẽ. ut possit penitendo sanari.
neminẽ desidĩo melioris uite
quȩ pꝰmortẽ separat᷑. qr reoᷤ sue
mortis melior pꝰ mortẽ uita ñ
suscipit.
illatã ab aliis libent̾ exciꝑe.
re.manu. absq eo uͥ castitas
ꝑiclitat᷑. s ꝑcutienti colla sub¬

Expanded text:
enim non solum non est culpatus crudelitatis crimine, sed etiam laudatus nomine pietatis, quod filium voluit nequaquam scelerate, sed obeutrum pro jussu Dei sit habendum, quod Jephte o victori primitus occurrisset. Nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus oppressit, nislatenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat — his igitur exceptis,bet, quisquis hominem uel se ipsum uel spontaneam mortem sibi inferre debere uelut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpealienum; neminem propter sua peccaest, ut possit penitendo sanari. Neminem velut desiderio melioris vite, que post mortem speratur, quia reus sue mortis, meliorem post mortem vitam non suscipit. illatam ab aliis libenter excipere. re manu absque eo, ubi castitas periclitatur, sed percutienti colla sub
Abbreviated transcription (Latin):
aut tẽ amare filiũ tuũ qñ ñ dasdis¬
ciplinã. aut tc̃ amare uinũ tuũ
qñ ñ corrigis eũ. ñ ẽ ista caritas. sed
langor ferueat caritas ad em̃dãdũ
ad corrigendũ. Si st̃ boni mores de¬
lectẽt̃. si st̃ mali em̃dentur. Aug̾¬

Expanded text:
aut tunc amare filium tuum quando non das disciplinam, aut tunc amare vicinum tuum quando non corrigis eum. Non est ista charitas, sed languor; ferveat charitas ad emendandum, ad corrigendum; sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali emendentur.
Abbreviated transcription (Latin):
licet excepto iudice gladio quẽquã
occide. apło aut̃ petro usq adħ ꝑ
lorimissũ ẽ. qͥ dolorẽ fac̾et.ñ q occidet.
licet. in mĩa enĩ positis. lege uiris
mundo c̃diti: uti ñ licet asꝑe. Itẽ¬

Expanded text:
quemquam occidere ? apostolo autem Petro usque ad hoc permissum est, quod dolorem faceret, non quod occideret. misericordia enim positis lege iuris mundo crediti uti non liceat aspere
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑. ⁊ iõ tc̃ oĩno ꝓhibitũ ẽe ab
alio c̃taminatã uiro reciꝑe uxo¬
rẽ. quãuis dđd sauł filiã quã pat̃
eiꝰdẽ mulieris ab eo seꝑatã dedãt
taminatiõe receꝑit. Nc̃ aut̃ p̾ea¬
ꝗͣ .xͥ ait adult̾e. Nec ego te c̃dẽpna¬
bo. uade deĩceps noli peccare.¬
et quis ĩtellig̃ ñ deb̾e ignosc̾e
maritũ. qͥ uidet ignouisse dñm
amboꝵ nec iã se deb̾e adult̾am
dic̾e. cuiꝰ penitẽtis cͥm̃ diuina
credit miseratione deletũ. Item.¬
Indignant᷑ mariti si audiant
adult̾os pende similes ad ult̾is fe¬
minis penas. cũ tãto gͣuiꝰ eospu¬
niri oportu̾it. qͣntomag̃ ad eos
ꝑtinet et uirtute uĩc̾e.⁊ exẽplo
reg̾e feminas. It̃. Nõ erit t᷑pis
neq difficił. ⁊̃ pͣ patrata atq.
purgata ad ult̾ia rec̃ciliatio
ñ dubitatur fieri remissio pec¬
catoꝵ. ñ ut pꝰ uiri diuortiũ ad¬

Expanded text:
ohibitum est ab alio viro contaminatam recipere uxorem, quamvis David Saulis filiam, quam pater ejusdem mulieris ab eo separatam dedertaminatione receperit. Nunc autenec ego te damnabo; uade, deinceps iam noli peccare, quis non intellegat debere ignoscere maritum, quod uidet ignouisse dominum amborum nec se iam debere adulteram dicere, cuius paenitentis crimen diuina credit miseratione deletum? SeIndignantur mariti, si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. » Item : « Non erit turpis neque difficilis etiam post patrata atque purgata adulteria reconciliatio non dubitatur fieri remissio peccatorum, sed ut post viri divortium ad
Abbreviated transcription (Latin):
desiã eius deuastare. et p̾dari
et bona eorũ diripiens. Misimꝰ
monitorias semel et iterũ atq
cauerit inte fr̃ tuis: corripe eũ.
frater in unũ quẽq peccat. qͥ in
sc̃am eccłiam peccat. Si enĩ sc̃a
capud ẽ xp̃s. Singłi aut̃ sumus
alt̾ alt̾ius m̃bra. et si patitur unũ
menbrũ. cõpatiunt᷑ om̃ia mẽbra
ꝓculdubio in nos peccat. qͥ mẽbra
corripiat᷑. deinde cũ testib redar¬
guatur. nouissime in cõuentu
eccłȩ publicȩ cõueniatur. Qd̾ si
has tres cõmonitiones et pias cor-¬
reptiones contẽpnet. et satis fac̾e
despic̃. pꝰ hȩc sit tͥ inqͥt sic̃ ethiic̾¬
habeatur. et in alio loco mẽbrũ qͥ
asua cõpage resoluit᷑. et auinctu¬
ra caritatis dissotiat᷑. et om̃e corpꝰ
scandalizat. dñs et abscidi et ꝓici
iubet dicens.Si oculus manus uł
pes tuus scandalizat te. erue eũ
et ꝓice abste. Et apłs. Auferte in¬
quit malũ auob̃. Et iterũ. Si quis
fr̃ nominatur et ẽ fornicator. aut

Expanded text:
esiam ejus devastare et depraedari et bona eorum teras commonitorias semel et iterum atquecaverit in te frater tuus, corripe eum . Frater in unum quemque peccat, qui in sanctam Ecclesiam peccat. Si enim sancta caput est Christus, singuli autem sumus alter alterius membra, et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; procul dubio in nos peccat, qui membracorripiatur, deinde cum testibus redarguatur, novissime in conventu Ecclesiae publice conveniatur. Quod si has tres admonitiones et pias correptiones 360 contemnit, et satisfacere despicit, post haec sit tibi, inquit, sicut ethnichabeatur. Et in alio loco membrum, quod a sua compage resolvitur, et a junctura caritatis dissociatur, et omne corpus scandalizat, Dominus et abscidi, et projici jubet dicens: Si oculus, manus, vel pes tuus scandalizat te, abscide eum, et projice abs te. Et Apostolus, auferte, inquit, matum a vobis. Et item: Si quis frater nominatur, et est fornicator aut
Abbreviated transcription (Latin):
implentes membrũ putridũ¬
et insanabile. qd̾ medicinã nõ reci¬
pit.ferro ex comunicationis a cor¬
pore ȩccłȩ abscidamus. ne tam peᷤᷤ¬
tifero morbo reliqua membra cor¬
poris ueluti ueneno inficiantur.

Expanded text:
pta adimplentes, membrum putriduet insanabile, quod medicinam non recipit, ferro excommunicationis a corpore Ecclesiae abscidamus, ne tam pestifero morbo reliqua membra corporis veluti veneno inficiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ añ.xi aãnos inscis mundi¬
burdus suis sacrũ uelam̃ capiti
suo ĩposuerĩt.⁊ illi mundibur¬
di annũ ⁊ diẽ ħ tacẽdo cõsense¬
in p̃dicto anno aũ die ꝓ illis se

Expanded text:
 annos insciis mundiburdis suis, sacrum velamen capiti suo imposuerunt, et illi mundiburdi annum et diem hoc tacendo consensein praedicto anno et die pro illis se
Abbreviated transcription (Latin):
mãt. nec armati ĩcedãt. s ꝓfessi¬
onis suȩ uocabulũ religiosis mo¬
rib ⁊ religioso habitu p̾beãt. qđ
si c̃tẽpserĩt. tã ꝗͣ sacͦrũ canonũ cõ¬
tẽptores ⁊ eccłiasticȩ scĩtatis ꝓphana¬
tores ꝓͥi gͣdus amissione multent᷑

Expanded text:
mant, nec armati incedant; sed professionis suae vocabulum religiosis moribus et religioso habitu praebeant. Quod si contempserint, tamquam sacrorum canonum contemptores, et ecclesiasticae sanctitatis profanat
Abbreviated transcription (Latin):
ad mittendũ adhibet᷑ fides. mirũ
si fides appellat᷑. Uerũtam̃ qualis¬
cũq sit. si ⁊ ccͣ ipsã fit. peius fit.
em̃ det᷑ uolũtatis pͣuitate correp¬
ta.tãquã qͥsq cũ hoĩem solus ex¬
poliare ñ possit. ĩueniat sociũ in¬
iqͥtatis. ⁊ cũ eo paciscat᷑. ut simul¬
id fatiãt. spoliũq partiãt᷑. qͥ faci¬
nore cõmisso. totũ solus auferat.
dolec ꝗͥ ille. fidẽ ⁊ sibi seruatã nõ
eẽ cõsequẽit᷑. uerũ in ipsa sua que¬
rela cogitare debet potius ĩ bona
uita ipsi humane societati fidẽ
fuisse seruandã. nep̃dã iniqua
ex hoĩe fieret. si sentit quã iniq
inpeccati societate seruata serua¬
ta nõ fu̾it.Ile quippe utrobiq
ꝑfidus. ꝓfecto sceleratior iudican
lata fidẽ seruet ad ult̾io. aitiq ma¬
la ẽ. si nec adult̾io peior ẽ. porro
si eã flagitii ꝑniteat ad castitatẽ
rediens c̃iugalẽ. pactã ac placi¬
dã ad ult̾inã rescindat. miror

Expanded text:
admittendum adhibetur fides, mirum si fides appellanda est; uerumtamen qualiscumque sit, si et contra ipsam fit, peius fit, emendatur voluntatis pravitate correpta, tanquam si quis cum hominem solus exspoliare non possit, inveniat socium iniquitatis, et cum eo paciscatid faciant, spoliumque partiantur: quo facinore commisso totum solus auferat; dolet quidem ille, et fidem sibi servatam non esse conqueritur, verum in ipsa sua querela cogitare debet, potius in bona vita ipsi humanae societati fidem fuisse servandam ne praeda iniqua ex homine fieret, si sentit quam inique sibi in peccati societate servata non fuerit: ille quippe utrobique perfidus profecto sceleratior judicandlata fidem servet adultero, utique mala est: sed si nec adultero, pejor est. Porro si eam flagitii poeniteat, et ad castitatem rediens conjugalem, pacta ac placita adulterina rescindat, miror
Abbreviated transcription (Latin):
amcis litt̾is quasi scripturiᷤ
canonicis inseruire. set ũillis
⁊ qđ ñ credebas cũ ĩueneris
in sacris libris e̾e m̃datiũ .i.
eos homure̾ ꝑ qͦs nob illa scrip¬
tura ministrata ẽ atq cõscͥpta:
aliꝗd ĩsius lib̾is fuisse m̃titos
alia questione utrũ scriptorẽ
scãꝵ scripturaꝵ m̃tiri oportu¬
erit. ĩmo nõ alia. set nulla
questio ẽ.¬

Expanded text:
meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire, sed in illis et quod non credebas cum inveneris, in sacris libris esse mendacium, id est eos homines per quos nobis illa scriptura ministrata est, aut conscripta, aliquid in suis libris fuisse mentitos. Alia quaestio est utrum scriptorem sacrarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo non alia, sed nulla quaestio e
Abbreviated transcription (Latin):
illo latͦne ꝙ baptismi sacͣm̃to defu
defuerat. sic ĩfantibꝰ. ꝗ baptizati
moriunt᷑. eadẽ gr̃a oĩpotentiꝰ exple¬
re credenda ẽ. qd̾ ñ eximpia uolun¬
tate. s eretatis ĩdigñtia. nec corde
crecłe ad iꝰ̾ticiã posst᷑. noc ore c̃fitĩ ad

Expanded text:
illo latrone quod ex baptismi sacramento defuedefuerat, sic in infantibus qui baptizati moriuntur eadem gratia omnipotentis implere credenda est, quod non ex impia uoluntate, sed ex aetatis indigentia nec corde credere ad iustitiam possunt nec ore confiteri ad
Abbreviated transcription (Latin):
rex lcarolus apostolatũ nr̃m cõ ep̃o¬
suluit qͥd agendũ sit dehis qͥ cõmu¬
nicãt. cũ his qͥ cũ ingeltrude sepe
dãpnata femina cõmunicãt. qm̃
ea cũ cõmunicatorib et fautorib¬
sus pari uinculo anathematis
constat retineri astrictã. Qua¬
ꝓpt̾ nũc beatitudini tue in iun¬
gimus. ut suꝑ hoc nr̃a auctori
tate freta curã dehis sum̾e stude¬
at. et qr docta diuinitus sẽitas
tua ualde nou̾it aliud ẽẽ ex ne¬
cessitate. aliud ex ignorantia.
atͥq aliud qđ ex studio delinqͥt᷑.
istudq posterius duob pͥoribus
strictiꝰ ẽẽ puniendũ. id circo soler¬
ter in uigilet. ⁊ cauta discretiõe
singuloꝵ modos di iudicet. qua¬
tinus hi qͥ ex necessitate łignorã¬
tia delinquũt. auctoritate nr̃a
ꝑ te absoluant᷑. si tam̃ ipsa eorũ
ignorãtia uel necessitas uera ⁊ ñ
simulata uel ñ ex uolũtate ꝓces¬
psalmista de huiꝰ modi. tioluit
inqͥd intellig̾e u̾ bene ag̾et. Illos

Expanded text:
rex Carolus apostolatum nostrum consuluit, quid agendum sit de his, qui communicant cum his, qui cum Engeltrude saepe damnata femina communicant, quoniam eam cum communicatoribus suis et fautoribus pari vinculo anathematis constat esse adstrictam. Quapropter nunc beatitudini tuae injungimus, ut, super hoc, nostra auctortate freta curam de his sumere studeat. Et quia docta divinitus sanctitas tua valde novit aliud esse ex necessitate, aliud ex ignorantia, atque aliud quod ex studio delinquitur, istudque posterius duobus prioribus strictius esse puniendum, idcirco solerter invigilet et cauta discretione singulorum modos dijudicet, quatenus hi ex necessitate vel ignorantia delinquunt auctoritate nostra per te absolvantur, si tamen ipsaignorantia vel necessitas vera et non simulata, vel non ex voluntate procesPsalmista de hujusmodi: Noluit, inquit, intelligere ut bene ageret . Illos
Abbreviated transcription (Latin):
rigendus pͥus secrete a subditis. qͥ si
incorrigibił qͥ absit apparu̾it. tc̃ erit
accus andus ap̃ pͥmates suos. auͥ ap̃
sedẽ apłicã. Pro aliis uͦ actib suis
derogand̾. qr cũ ĩ eis a subditis delĩ¬
qͥt᷑. eiꝰ ordinationi obuiat᷑. qͥ eos p̃tu¬

Expanded text:
rigendus prius secrete a subditis: si autem incorrigibilis apparuerit, tunc erit accusandus apud primates suos aut ad sedem apostolicam. Pro caeteris vero actibus suis derogandus, quia cum in eis a subditis delinquitur, ejus ordinationi obviatur, qui eos pertu
Abbreviated transcription (Latin):
octor aut̃¬
ł pastor eccłe si afide exorbitau̾it. c̾i¬
erit afidelib xp̃i corrigendus
s ꝓ rȩꝓbis morib mag̃ ẽ tolerã¬
clesie adño st̃ uidicandi. sic̃ ait¬

Expanded text:
octor aul pastor Ecclesiae, si a fide exorbitaverit, erit a fidelibus omnino corrigendus, sed pro reprobis moribus magis toleranclesiae a Deo judicandi
Abbreviated transcription (Latin):
n̾ationẽ. filii qͦ machir filii
manasse nati st̃ ingenib iosepͥ.
Porro aut̃ si sic g̾nationes sub¬
putari debẽt ut ur̃i disputa¬
tores autumat̃. dũ iosepħ ex
utroq filio effrai ⁊ manasse
nepotes hab̃et neqͣquã scͥpt᷑a
dic̾et. qr uidit filios effraim

Expanded text:
r filii Manasse nati sunt in genibus Joseph . Porro autem si sic generationes supputari deberent ut vestri disputatores autumant dum Joseph ex utroque filio Ephraim, sed et Manasse, nepotes haberet, nequaquam Scriptura diceret, quia vidit filios Ephraim
Abbreviated transcription (Latin):
one copulent᷑. in qͥb nimirũ
u̾b̵ luce clarius patet. qr dum
doctor insignis duoꝵ fr̃m so¬
boles ꝓhibet inmatͥmonio iũ¬
gi. Inquarta uͦ g̾natione ꝑmit¬
tit neophitis copulari. neqͣꝗͣ
ut cultores ꝑu̾si dogmatis as¬

Expanded text:
ones copulentur. In quibus nimirum verbis luce clarius patet quia, dum doctor insignis duorum fratrum soboles prohibet in matrimonio jungi, in quarta vero generatione permittit neophytos copulari, nequaquam ut cultores perversi dogmatis as
Abbreviated transcription (Latin):
e parentele gͣdib tã famose
questiõis ap̃ illos scrupulũ auꝑ
eciã int̾ uos emersisse cognouimꝰ
suꝑ ꝗͣ ñ nullos ꝑnitiosos int̃p̃tes
ac disputatores contͣ ueritatis re¬
gulã sanãq doctrinã doginati¬
zare dolemus.Sedentes enĩ in
cathedra pestilentię dictãt uiã
que nesciũt. ⁊ docẽt illa que nul¬
latenꝰ didicer̃. Nã ut fertur ge

Expanded text:
e parentelae gradibus tam famosae quaestionis apud illos scrupulum nuper etiam inter vos emersisse cognovimus; super qua nonnullos perniciosos interpretes ac disputatores contra veritatis regulam sanamque doctrinam dogmatizare dolemus. Sedentes enim in cathedra pestilentiae dictant jura quae nesciunt, et docent illa quae nullatenus didicerun
Abbreviated transcription (Latin):
gͣdũ. qͥ unꝰ ꝓculdubio dicend̾ ẽ.
diuidũt atq ĩꝑite num̾ando
ꝓgeniẽ desecare c̃tendũt. qͥ ni¬
mirũ nequaquã ĩ ħ fetoris ritꝰ
pestilent̃ ĩ rũpet̃. si sacre pabu¬
lũ scͥpturȩ uiuacis ingenii fau¬
cib ruminarẽt. Nã q̃ duoꝵ
fr̃m siue nepotũ ł deĩceps utmq
descendentiũ gen̾ationes ñ di¬
u̾se dici. s eod̾ ac sub uno nõe
debeãt uni formit᷑ appellari.
testat᷑ lib̾ geneseos cũ dic̃ Uixx̃

Expanded text:
io dicendus est, dividunt, atque imperite numerando progeniem desecare contendunt. Qui nimirum nequaquam in hujus fetoris ritus pestilenter irrumperent si sacrae pabulum Scripturae vivacis ingenii faucibus ruminarent. Nam quod duorum fratrum sive nepotum, vel deinceps utrinque descendentium generationes non diversae dici, sed eodem ac sub uno nomine debeant uniformiter appellari, testatur liber Geneseos cum dicit: Vixit
Abbreviated transcription (Latin):
lier ten̾et᷑. aliud c̃iugiũ cũ res¬
sa adiit. et nullo diffiniẽte uxxco¬
rẽ se ẽẽ memorati ꝑdocuit. Q de
re fili lem̃ȩ m̾ito illustris. statui¬
mus fide catholica suffragãte cõ
tio eiecta. nullo posse pacto eẽ le¬
gitimũ.

Expanded text:
lier teneretur, aliud conjugium cum Ressa adiit. Et nullo diffidente uxorem se memorati esse perdocuit. Qua de re, domine fili merito illustris, statuimus fide catholica suffragante illutio ejectae, nullo pacto posse esse legitimu
Abbreviated transcription (Latin):
xod debeãt femine q̃ captis
uiril ⁊ ĩcaptiuitatẽ ductis aliis
uiris nupserãt. putãtes int̾ẽptos
maritos.⁊ remeatis decaptiui¬
tate pͥorib uiris copulari. ut cuiq
id qͥ legitime habu̾it reformet᷑
et recipiat unꝰ qͥsq qͥ suũ ẽ: et
redintegrent᷑ feda nuptiarũ.

Expanded text:
od debeant feminae, quae, captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari, ut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat unusquisque quod suum est, et redintegrentur foedera nuptiarum.
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ ut legitimarũ feda nup¬
tiarũ redintegranda credamꝰ.
et remotis his que hostilitas in¬
tulit unicuiq qͥ rõ id legitime
intulit reformetur. Om̃iq stu
dicentur. si ĩ iuis alienũ tͣnsire po¬
tuer̃. et tñ plene iusticiȩ ẽ ut
eisdẽ reu̾sis ꝓͥa reforment᷑. Quod

Expanded text:
cesse est, ut legitimarum foedera nuptiarum redintegranda credamus, et remotis his quae hostilitas intulit, unicuique id quod legitime habuit, reformetur, omnique stuculpabiles judicentur, si in jus alienum transire potuerunt: et tamen plenum justitiae est, ut eisdem reversis propria reformentur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Si lapsis ad suũ ordinẽ reu̾tẽdi
licẽtia c̃cedit᷑. uigor canonicȩ
ꝓ culdubio frangit᷑. discipline.
dũ ꝓ reu̾sionis spe pͣue actiõis
desidia qͥsq c̃ciꝑe ñ formidat
lapsos insacrũ ordinẽ nulliꝰ uob̃
supplicatio aliqͦ mͦ reuocare sua¬
deat. ne hꝰ modi ñ statuta s tẽpo¬
ralit̃ dilata credit᷑ ẽẽ uindic

Expanded text:
Si lapsis ad suum ordinem revertendi licentia concedatur, vigor canonicae procul dubio frangitur disciplinae, dum pro reversionis spe, pravae actionis desideria quisque concipere non formidat. lapsos in sacrum ordinem nullius vobis supplicatio aliquo modo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata credatur esse vindic
Abbreviated transcription (Latin):
epe płiq constringut se iusui¬
randi sacram̃to.⁊ cũ ip̃i cognou̾ĩt
saltatrici p̃miũ turpit̃ ꝓmisit
crudelit̾ soluit. turpe qͥ regnum
ꝓsaltatione ꝓmittit᷑. crudele quia

Expanded text:
epe plerique constringunt se jurisjurandi sacramento, et cum ipsi cognoverint qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit . Turpe quod regnum pro saltatione promittitur, crudele quod
Abbreviated transcription (Latin):
reuenit adme¬
qͦs dã ꝑuersi sp̃s homines:
sa seminase. ita ut diesabbati
aliꝗd oꝑari ꝓhiberent. Q uõ ꝗd
aliud nͥ antixp̃i p̃dicatores dixe¬
rimꝰ. ꝗ uenientes diẽ sabbatũ
custodiri. Quia enĩ mori se ⁊ re¬
surgere simulat. hab̾i uult ĩ
iorem legi ritũ reuocot. ⁊ sibi
uideoꝵ ꝑfidiã fubdat: coli uislt
sabbatũ¬

Expanded text:
rvenit adquosdam perversi spiritus homines rsa seminasse, ita ut die Sabbati aliquid operari prohiberent. Quos quid aliud nisi antichristi praedicatores dixerim? qui veniens diem Sabbatum custodiri: quia enim mori se et resurgere simulat, haberi in veneriorem legis ritum revocet, et sibi Judaeorum perfidiam subdat, coli vult Sabbatu
Abbreviated transcription (Latin):
ũq sac̃dotũ ⁊ leuitarũ auctori¬
tate et cõsensu atq reliquoꝵ fi¬
deliũ et cũctorũ cõsiliariorũ nr̃oꝵ
consultu diffinitũ ẽ. Uos om̃s utusq
ordinis ministros scire uolumus.
Statutũ ẽ nãq ratione necessita¬

Expanded text:
tum ac levitarum auctoritate et consensu, atque reliquorum fidelium et cunctorum consiliariorum nostrorum consultu diffinitum est, omnes vos utriusque ordinis ministros scire volumus. Statutum est namque ratione et necessita
Abbreviated transcription (Latin):
reliqͥs bone deuotiõis hõib sepiᷤᷤ.¬
sime uentilatũ fu̾it. nos tam̃ ple¬
nit̾ ⁊ ad liquidũ diffinitũ rep¬
ꝑire minime quiuimꝰ. Nr̃is qͥp¬
pe tẽporib idipsũ ascĩs ep̃is et
reliqͥs sac̾dotib ⁊ acȩt̾̃is eccłiasti¬
ce dignitatis ministris nr̃is in reg¬
nis seu in alus do degentib nob̃q
una cũ eis agentib sepissime ꝓpt̃
multas ⁊ uarias reclamatiões q̃
ea hocͣ nos ex diu̾sis partib ue¬
ner̾ uentilatũ ẽ.s qualit̃ cõsul¬
tu dñi ⁊ patͥs nr̃i leonis apłici¬

Expanded text:
e devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit, nos tamen pleniter et ad liquidum diffinitum reperire minime quivimus. Nostris quippe temporibus idipsum a sanctis episcopis, et reliquis sacerdotibus, et caeteris ecclesiasticae dignitatis ministris, nostris in regnis, seu in aliis degentibus, nobisque una cum eis agentibus saepissime, propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum est. Sed qualiter consultu domni et Patris n
Abbreviated transcription (Latin):
gam̃to ȩccłȩ reddat. Siqͥs autẽ
scire desid̾at quales testes ad ac¬
cusationẽ sac̾dotũ recipi debeãt¬
⁊ quid de accusatione faciendũ
sit. plenit̾ in canonib repꝑiri
poterit

Expanded text:
gatum ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat, quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quid de accusatore faciendum sit, pleniter in canonibus reperire poterit
Abbreviated transcription (Latin):
nice ẽ recipiendus: eũ cũ legitimo
apꝓbare in cõspectu ep̃oꝵ pot̾it
tuc̃ canonice di iudicet᷑.⁊ si cul¬
pabilis inuentus fu̾it canonice
tu apꝓbare ipse accusator mi¬
nime pot̾it. ⁊ ħ canonice dii¬
dicet᷑. Ipse uͦ sac̾dos si suspitiosus
⁊ in credibił suo ep̃o aut reliqͥs
suis cõsac̾dotib siue bonis ⁊ ius¬
tis deppło suo uel desua plebe
hõinib fu̾int. ne incͥmine aut
p̃dicta suspitione remaneat.
cũ tͥb aut qͥnq uł septẽ bonis
ac uicinis sac̾dotib exemplis leo

Expanded text:
iendus, eum cum legitimo adprobare in conspectu episcoporum poterit, tunc canonice diiudicetur; et si culpabilis inventus fuerit, canonice tu adprobare ipse accusator minime poterit, et hoc canonice definiatur. Ipse ergo sacerdos, si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus sive bonis et iustis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine aut in praedicta suspicione remaneat, cum tribus aut quinque vel septem bonis ac
Abbreviated transcription (Latin):
quã causã iste clem̃tissimꝰ ⁊ sere¬
nissimꝰ dñs rex lcarolus. una cũ
sac̃dotib ⁊ obtimatib suis istã
ꝑueñ adurbẽ. Quã obrẽ ego leo
pontifex sc̃ȩ romanȩ eccłȩ a ne¬
mine uidicat᷑. neq coactus..
s spontanea mea uolũtate pu-¬
rico me in cõspectu ur̃o corã dõ

Expanded text:
quam causam iste clementissimus ac serenissimus dominus rex Carolus una cum sacerdotibus et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quam ob rem ego Leo pontifex sanctae Romanae Ecclesiae a nemine judicatus, neque coactus, sed spontanea mea voluntate purifico me
Abbreviated transcription (Latin):
istas cͥminosas ⁊ sceleratas res qͣs
illi mͥ obituĩt. nec ꝑpetͣui nec
uditiũ uenturi sumꝰ. ⁊ cuiꝰ con¬
spectui consistimꝰ. ⁊ hoc ꝓpt̾ sus¬
picationes malas tollendas mea
spontanea uolũtate fatio. non
quasi incanonib inuentũ sit.
aut quasi ego hac̃ cõsuetudinẽ
aut decretũ inscã eccła succes¬
sorib meis nec nõ ⁊ fr̃ib et co¬

Expanded text:
istas criminosas et sceleratas res quas illi mihi objiciunt nec perpetravi nec udicium venturi sumus, et in cujus conspectu consistimus. Et hoc propter suspiciones malas tollendas mea spontanea voluntate facio, non quasi in canonibus inventum sit, aut quasi ego hanc consuetudinem, aut decretum in sancta Ecclesia successoribus meis, nec non et fratribus et co
Abbreviated transcription (Latin):
dei sub rege numitatis defen¬
sionẽ ꝯstitutas ĩ honeste tracta¬
uerit. ł infringere p̃sũpsit᷑.
aut ĩ cendia. ł uastationes ausu
omniũ fideliũ abscidat᷑.¬

Expanded text:
atis defensione constitutas inhoneste tractaverit, vel infringere praesumpserit, aut incendia vel vastationes ausu omnium fidelium abscidat
Abbreviated transcription (Latin):
irmissime tene ⁊ nullatenꝰ du¬
bites ñ solũ homineᷤᷤ iã ratiõe
utentes. uerũ etiã paruulõ ꝗ suie
ĩut̃o matͥs uiuere ĩcipuit̃. ⁊ ibi mo¬
riunt᷑. sur iã demat̾bꝰ nati. sine
in nõie patͥs. ⁊ filii. ⁊ sp̃s sc̃i. de hoe
scło transeut᷑. ignis yt̾ni sẽpit̾ni
supplicio piniendos. ꝗa ⁊ si pecca¬
tũ ꝓprie actioniᷤᷤ nullũ habuer̃t.
originał tñ peccati dãnationẽ
carnali cõceptione ⁊ natiuitate
traxert̃¬

Expanded text:
irmissime tene et nullatenus dubites non solum homines iam ratione utentes, uerum etiam paruulos, qui siue in uteris matrum uiuere incipiunt et ibi moriuntur, siue iam nati sine in nomine Patris et Filii et Spiritus Sancti, de hoc saeculo transeunt, ignissempiterno puniendos. Quia etsi peccatum propriae actionis nullum habuerunt, originalis tamen peccati damnationem carnali conceptione et nativitate traxer
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ ei tͥbuet᷑ qͥ munditia aut pu¬
ritas c̃sueuit acciꝑe. S ⁊ cͣc asse¬
ritur eũ qͥhonorẽ amisit. hono¬
rẽ dare ñ posse.neq illũ aliqͥd
accepisse. qr nichil indante erat
q̃ ille posset acciꝑe. acqͥescinꝰ et¬
ñ potuit. dãpnationẽ utiq quã
habuit. ꝑ prauã manꝰ impositio¬
nẽ dedit. et qui particeps factus
ẽ dãpnati. qͦmͦ debeat honorem

Expanded text:
 ei tribuetur, quod munditia ac puritas consuevit accipere? Sed econtra asseritur, eum, qui honorem amisit, honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quia nichil in dante erat, quod ille posset accipere. Etnon potuit, damnationem utique quam habuit per pravam manus impositionem dedit, et qui particeps factus est damnationis quomodo debeat honorem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥł se ł mũdũ lugeat. ⁊ dñi pauidus
p̃stolet᷑ aduentũ qͥsciens inbecillita¬
tẽ suã ⁊ uas fragile qͥ portat timeat
offendẽ ne ĩpĩgat. ⁊ corruat atq frã¬
gant᷑. Uñ ⁊ mulierũ maxeimneq ad¬
ulescentularũ deuitet aspectũ ⁊ ĩ
tuo furore ñ mouear. ut tua bella ñ
patiar. ne me capiat oculus meretcis
ne formapulcherrua ad illicitos du-¬
cat amplecrus. Respondebis ħ ñ est
pugnare s fug̾e.Sta inacie ad u̾sa¬
riis armatus obsiste. uͥ pꝰꝗͣ uic̾is coro¬
neris. fateor inbecillitatẽ meã nolo
spe pugnare uictoriȩ neꝑdã aliqͣn
uictoriam.

Expanded text:
se, vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum, qui sciens imbecillitatem suam et vas fragile quod portat, timeat offendere ne impinguat et corruat, et frangatur; unde et mulierum maximeque adolescentularum vitet aspectum, et in tuo furore non movear, ut tua bella patiar: ne me capiat oculus meretricis; ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: hoc non est pugnare, sed fugere. Sta in acie, adversariis armatus obsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam.