comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ochi ducib pulsis ab omni illa ydolatrie eotaminatione mũ¬
druit. Non aute post alchimus quidam ꝑambationẽ cimi a
genere sacerdotali ec̃t alienus ꝙ nephas erait pontifex fcus ẽ
Hinc iam post annos ferme quinquagintu.in quibeus. tamen
pax non fuit quaius aliqua ⁊ prospere gexerint. Sumus apuder
cos aristobolus. assũpto diademate ⁊ rex̃ ⁊ pontif̾er factus ẽ antea
quipoe exquo de babylonie captiuitate reuersi sunt templumq in¬
stauratum ẽ non reges s duces uel prinapes habuert. quãuas. si
quirer e possit dici princeps a principatu imperandi. ⁊ duxe. eoꝙ sit
ducto exercitus s non continuo quiẽq principes ułduces sunt
etiam reges dici possunt qd̾ iste aristobolus fuit cui successit alexã¬
der etiam ip̃e rex ⁊ pontifex qui crudeliter in suos regnasse tradit.
Post hime uxo: eius alexandra regina uidoꝵ fuit ex̃ cuus tẽpore

Expanded text:
ochi ducibus pulsis ab omni illa idolatriae contaminatione munochi ducibus pulsis ab omni illa idolatriae contaminatione mundauit. Non autem multo post Alcimus quidam per ambitionem, cum a genere sacerdotali esset alienus, quod nefas erat, pontifex factus est. Hinc iam post annos ferme quinquaginta, in quibus eis tamen pax non fuit, quamuis aliqua et prospere gesserint, primus aput eos Aristobolus adsumto diademate et rex et pontifex factus est. Antea quippe, ex quo de Babyloniae captiuitate reuersi sunt templumque instauratum est, non reges, sed duces uel principes habuerunt; quamuis et qui rex est possit dici princeps a principatu imperandi et dux eo, quod sit ductor exercitus; sed non continuo, quicumque principes uel duces sunt, etiam reges dici possunt, quod iste Aristobolus fuit. Cui successit Alexander, etiam ipse rei et pontifex, qui crudeliter in suos regnasse traditur. Post hunc uxor eius Alexandra regina Iudaeorum fuit, ex cuius tempore
Abbreviated transcription (Latin):
goria tanta domus illius. quanta fuit in suor regum libera pote¬
date. Hostias sane alexander ĩmolauit indei tẽplõ noadenis cu¬
tum uera pietate conuersus s impia uanitate cum dus eu falsi
colendum putans. Deinde ꝑtolomeus lagi filius. qd supra meo¬
raui post alexandri morte captiuos indẽ inegiptum transtulit
quos euis successor ꝑtolomeus philadelphus beniuolentie inde
dimisit. ꝑ quem fcũm ẽ qd̾ paulo ante narraui. ut septuaginta ĩ¬
terpretum scripturas haberemus. Deinde contriti sunt bellis q̃
in machabeor libris explicantur Post hec capti a rege alexade
prolomeo qui ẽ appellatus epyphanes Inde ab inticcho rege p¬
rie multis ⁊ grauissimis malis adydola colenda compulu. te¬
płumq ip̃m repletum sacrilegiis. suꝑstitionib gentur. qd̾ tam̃
duxeor strenuissimꝰ iudas qui etiam machabeu̾s dictus ẽ anti¬

Expanded text:
gloria tanta domus illius, quanta fuit in suorum regum libera potegloria tanta domus illius, quanta fuit in suorum regum libera potestate. Hostias sane Alexander immolauit in Dei templo, non ad eius cultum uera pietate conuersus, sed inpia uanitate cum dis eum falsis colendum putans. Deinde Ptolomaeus, Lagi filius, quod supra memoraui, post Alexandri mortem captiuos inde in Aegyptum transtulit, quos eius successor Ptolomaeus Philadelphus beneuolentissime inde dimisit; per quem factum est, quod paulo ante narraui, ut septuaginta interpretum scripturas haberemus. Deinde contriti sunt bellis, quae in Macchabaeorum libris explicantur. Post haec capti a rege Alexandriae Ptolomaeo, qui est appellatus , Epiphanes; inde ab Antiocho rege Syriae multis et grauissimis malis ad idola colenda conpulsi, templumque ipsum repletum sacrilegis superstitionibus gentium. quod tamen dux eorum strenuissimus ludas, qui etiam Macchabaeus dictus est, Anti
Abbreviated transcription (Latin):
tens. Et mouebo om̃s gentes ⁊ ueniet desideratus cunctis gentibu
Quo loco septuaginta ĩnterpretes alium sensum magis corpoi qͣ
dreert. Nenient q̃ electa sunt dñi decunctis gentib .i. homines de
quib ip̃e iesus in euangelio. Multi inquit uocati. pauci ue̾o electi
Talib enim clictis gentium domus hedificatur dei ꝑtestam̾ tu
nouum lapidib uiuis longe glo:iosior qͣ templum illud fuit.
quod a rege salomone constructum ẽ ⁊ post ciptiuitatem instau¬
ritum. Popter hoc ergo qd̾ prophxtas exillo tempore hu̾it illa
gens. s in multis cladio afflicta ẽ ab alienigenis regib ip̃isq
romanis ne hanc aggei propheçiam in illa restauratione tẽpli
opinaretur impletam. Non multo post enim adueniente alex¬
dro subiugata est qñ ⁊ si nulla ẽ frã uastatio. qm̃ nõ sunt ei ausi
resistere. ⁊̃ideo placatum facillime subliti recepert. Non erat tam̃

Expanded text:
tens: Et mouebo omnes gentes, et ueniet desideratus cunctis gentibus. tens: Et mouebo omnes gentes, et ueniet desideratus cunctis gentibus. Quo loco septuaginta interpretes alium sensum magis corpori quam dixerunt: Venient quae electa sunt Domini de cunctis gentibus, id est homines, de quibus ipse Iesus in euangelio: Multi, inquit, uocati, pauci uero electi. Talibus enim electis gentium domus aedificatur Dei per testamentum nouum lapidibus uiuis, longe gloriosior, quam templum illud fuit, quod a rege Salomone constructum est et post captiuitatem instauratum. Propter hoc ergo nec prophetas ex illo tempore habuit illa gens et multis cladibus adflicta est ab alienigenis regibus ipsisque Romanis, ne hanc Aggaei prophetiam in illa instauratione templi opinaretur inpletam. Non multo post enim adueniente Alexandro subiugata est, quando etsi nulla est facta uastatio, quoniam non sunt ei ausi resistere et ideo placatum facillime subditi receperunt, non erat tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mostrarem. in quib ab heb acaueritate putantur septu agintaĩ¬
terpretes discrepare. ⁊ bene intellecti in ueniunt ee concodes. Uñ
ctiam ego pro meo medulo. uestigia sequens apłor.quia et ip̃i ex
utriusq .i. et ex hebreis ⁊ ex septuaginta testimonia propheticat
posuert. utraq auctoritatẽ credendum put.iui.qm̃ utriq una
atq diuina ẽ. s iam que restant ut possumus exequamur
Osteaqͣ gens indea cepit non habere propħta Capitulu. R¬
proculdũbio deterior facta ẽ. eo scilicet tempore quo se sperabat in¬
staurato templo post captiuitatem que fuit in babulonia futuram
ẽe meliorem sic quippe intelligebat populus ille cãnalis quod ꝓ¬
nũctiatum ẽ paggeum propretam dicenter. Magna erit gloria
domus istius nõuissime plusqͣ prime quod de nõuo testãmẽto
dictum c̃ẽ paulo supius demostrauit. ubi ait aperte xp̃m. ꝓmic¬

Expanded text:
monstrem, in quibus ab Hebraica ueritate putantur septuaginta inmonstrem, in quibus ab Hebraica ueritate putantur septuaginta interpretes discrepare et bene intellecti inueniuntur esse concordes. Unde etiam ego pro meo modulo uestigia sequens apostolorum, quia et ipsi ex utriusque, id est ex Hebraeis et ex Septuaginta, testimonia prophetica posuerunt, utraque auctoritate utendum putaui, quoniam utraque una adque diuina est. Sed iam quae ostea quam gens Iudaea coepit non habere prophetas, procul dubio deterior facta est, eo scilicet tempore, quo se sperabat instaurato templo post captiuitatem, quae fuit in Babylonia, futuram esse meliorem. Sic quippe intellegebat populus ille carnalis, quod praenuntiatum est per Aggaeuni prophetam dicentem: Magna erit gloria domus istius nouissimae, plus quam primae; quod de nouotestamento dictum esse paulo superius demonstrauit, ubi ait aperte Christum promit
Abbreviated transcription (Latin):
illius ciuntatis excedat. sicut gestum ẽ ꝙ ip̃e propheta inuentre
deti triduo fuit ⁊ tam̃ aliud sig̾nificauit inprofundu inferna tri
ginta scilicet quia tot dies peregit cum discipuł suis post resurrec
tionẽ ⁊ ascendit in celum. Ptriduu uero quia die tertio resũree
tanqͣ lectorem nihil aliud q̃ hystorie rerum gestarum in herer̃
cupientẽ de sõpno excitauerit septuaginta inte̾rpretes. Idemq ꝓ¬
phete ad ꝑscrutandum altitudine propheçie ⁊ quodãmͦ dixerint.¬
inquad̾trinta dieb ip̃m quere. in quo ⁊ tridini potueris ĩuenir̃.
hllud inascentione hoc in eius resurrectione repperies. ꝓpqd̾ utq¬
nũo significari cõnenientissime potuit. quoꝵ unum ꝑ ionam ꝓ¬
phetam. alterum ꝑseptuaginta interpretum. ꝓpheciam tam̃ un
atq idem sp̃s dixit. Pongitudinem fugio ut non hec per multa de¬

Expanded text:
illius ciuitatis excedat; sicut gestum est, quod ipse propheta in uentre illius ciuitatis excedat; sicut gestum est, quod ipse propheta in uentre ceti triduo fuit, et tamen alium significauit in profundo inferni tridginta sciltionem et ascendit in caelum; post triduum uero, quia die tertio resurrexit; tamquam lectorem nihil aliud quam historiae rerum gestarum inhaerere cupientem de somno excitauerint LXX interpretes idemque prophetae ad perscrutandum altitudinem prophetiae et quodam “In quadraginta diebus”“ Christum “quere, in quo et triduum potueris invenire; illud in ascensione, hoc in eius resurrectione reperies”. Proptnumero significari conuenientissime potuit, quorum unum per Ionam prophetam, alterum per septuaginta interpretum prophetiam, tamen unus adque idem Spiritus dixit. Longitudinem fugio, ut non haec per multa de
Abbreviated transcription (Latin):
e artaliquis. quomodo sciã quid ionas pror heertẽtur an qua¬
ta dixerit niniuitis utrum tridumr ⁊ nmeue enertetur an quã
quadraginta dies Quis enim non udeat nõ potuisse utrũq dici
apropleta qui missus fuerat terrere cominationer aninentisq
euito luitate. Cui si tertio clie fuerat futurus interitus nõ utiq
quadagesimo die si autem quadragesimo. nõ utiq tertio. edico
qme queritur. quid hor ionas dixerit. lre puto pots qd̾ legitur
i hebreo quadraginta dies ⁊ ninene enertetur. Septuagortnt
quuppe longe posterius int̾pretati. longe aliuid dicere potuerunt
qd tamen adrem ꝑtineret ⁊ ĩ unum eundemq sensumqrtis
sub altera significatione cõcurreret amoneretq lectorem ut̾os
auctoritate non spreta ab hystoria sese actollere ad ea requireda
po que significanda hystoria ista conscripta ẽ. gesta quippe sunt
ia i nineue ciuitate s aliquid etiam significanert. ꝙ modire

Expanded text:
 ait aliquis: lQuo modo sciam quid Ionas propheta dixerit Nineuitis, utrum: Triduum, et Nineue euertetur. an: Quadraginta dies? Quis enim non uideat non potuisse utrumque tunc dici a propheta, qui missus fuerat terrere comminatione inminenti exitii ciuitatem? Cui si tertio die fuerat futurus interitus, non utique quadragensimo die; si autem quadragensimo, non utique tertio. Si ergo a me quaeritur, quid horum Ionas dixerit, hoc puto potius quod legitur in Hebraeo: Quadraginta dies, et Nineue euertetur. Septuaginta -quinque longe posterius interpretati aliud dicere potuerunt, quod tamen ad rem pertineret et in unum eundemque sensum, quamuis sub altera significatione, concurreret, admoneretque lectorem utraque auctoritate non spreta ab historia sese adtollere ad ea requirenda, propter quae significanda historia ipsa conscripta est. Gesta sunt quippe illa in , Nineue ciuitate, sed aliquid etiam significauerunt, quod modum
Abbreviated transcription (Latin):
stis: Rexit autem populum moyses ꝑ annos quadraginta ĩ
deserto ⁊ mortuus est annoꝵ centum uiginui. Cum xp̃m etiam
ipe prophetass ꝑ figuras obseruationin carnalium in tabe̾na¬
culo ⁊ sacerdotio et sacrificus. aliisq misticis plurimisq madatis
Mousi succerit iħs naue ⁊ in terra promissionis inductum apł
collocnt ex auctoritate dnuina debellatis gentim ⁊ qunoreads
soeatenrbantur. Qui cum populu rexiss post mortem teapa
laigterte ⁊ septei mnos eciam ip̃e defunctus ⁊ regnante apos
arios afanclecimo amincta apud sycinios sextelecino epa¬

Expanded text:
 annos quadraginta in  annos quadraginta in deserto et mortuus est annorum centum et uiginti, cum Christum etiam ipse prophetasset per figuras obseruationum carnalium in tabernaculo et sacerdotio et sacrificiis aliisque mysticis plurimisque mandatis. Moysi successit Iesus Naue et in terra promissionis introductum populum conlocauit ex auctoritate diuina debellatis gentibus, a quibus eadem loca tenebantur. Qui cum populum rexisset post mortem Moysi uiginti et septem annos, etiam ipse defunctus est regnante aput Assyrios
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. ⁊ amicas suas feminas atheneas habere non potuit. Hiis
temporib ut uarro scribit. regnante atheniensib cranas sucçesso¬
re sicropis. Ut autem nostri. eusebius ⁊ heronimus. adħe ecde¬
cicrope permante diluuium fuit. quod appellatum ẽ deucalionis.i
eo ꝙ ip̃e regnabat in earum terraru partibus. ubi maxime factu
est. Nooc au̾tem diluuium nequaqͣ ad egyptum neq ad eius in¬
to populum dei nonissimo tempore cycropis athemientiu re¬
gis. cum apud assirios regnaret ascades. apud sicinios maratus.
apud arginos triopas. Sucto autem populo in monte syna di¬
uinitus acceptam tradidit legem. quod uetus dicitur testam̃ tũ
enim ordinem seruari oportebat.sicut in inoquoq homine q
indeum proficit. id agitur quod ait apostolus ut non sit prius qd̾
spũale ẽ. s quod carn̾ale postra spirituale. qm̃ sicut dicit ⁊uerũ ẽ
brimus homo de terra terrenus. Fecundus homo de celo cele

Expanded text:
tuit, et amicas suas feminas Athenaeas habere non potuit. His tuit, et amicas suas feminas Athenaeas habere non potuit. His temporibus, ut Varro scribit, regnante Atheniensibus Cranao, successore Cecropis, ut autem nostri Eusebius et Hieronymus, adhuc eodeCecrope permanente, diluuium fuit, quod appellatum est Deucalionis, eo quod ipse regnabat in earum terrarum partibus, ubi maxime factum est. Hoc autem diluuium nequaquam ad Aegyptum adque ad eius to populum Dei, novissimo tempore Cecropis Atheniensium regis, cum apud Assyrios regnaret Ascatades, apud Sicyonios Marathus, apud Argivos Triopas. Educto autem populo in monte Sina divinitus acceptam tradidit legem: quod vetus dicitur Testamentum, enim ordinem servari oportebat, sicut in unoquoque homine, qui in Deum proficit, id agitur, quod ait Apostolus, ut non sit prius quod spirituale est; sed quod animale, postea spirituale: quoniam sicut dicit, et verum est, Primus homo de terra
Abbreviated transcription (Latin):
dicia cxistimant aliena. non minus hoc qd̾ de marte dicitur falsur
puleritudims excellentia certasse narrantur.⁊ ad placandos ludi
deos qui delectantu. sen ueris. sen falsis.istis criminib suis in te
theatricos plausus cantantur atq saltantur. Nec uarro nõ cre¬
dit nature deorum nature seu morib credat in congrua. ⁊ tam̃
non fabulosam s hystoricam rationem. de athenaꝵ uocabulo
redclens tantam neptunu ⁊ minerue littere.sius litteris in se¬
rit. de cuius nomine potius illa cinitas nocaretur. ut cum prodi¬
giorum ostentatione contempnerent. Inter eos iudicare nec apo¬
llo consultus auderet. s deorum. iuirgium fimiendum. sic memo¬
ratarum trium dearum ad paridem iuppit. ita et iste ad homines
micteret. ubi ĩceret in inerua suffragiis. ⁊in pena suarum sufraga¬
tricu uinceretur. que maduersarus uiris obtinere athenas põ¬

Expanded text:
udicia existimat aliena; non minus hoc, qudicia existimat aliena; non minus hoc, qpulchritudinis excellentia certasse narrantur et ad placandos ludis deos, qui delectantur seu ueris seu falsis istis criminibus suis, inter theatricos plausus cantantur adque saltantur. Haec Varro non credit, ne deorum naturae seu moribus credat incongrua; et tamen non fabulosam, sed historicam rationem de Athenarum uocabulo reddens tantam Neptuni et Mineruae litem suis litteris inserit, de cuius nomine potius illa ciuitas uocaretur, ut, cum prodigiorum ostentatione contenderent, inter eos iudicare nec Apollo consultus auderet, sed deorum iurgium finiendum, sicut memoratarum trium dearum ad Paridem Iuppiter, ita et iste ad homines mitteret, ubi uinceret Minerua suffragiis et in poena suarum suffragatricium uinceretur, quae in aduersariis suis uiris obtinere Athenas po
Abbreviated transcription (Latin):
fecerant ferendo suffragium. que ⁊ quanta dici hinc possent. no
¶Ctamen marcus uarro daduersus deos fidem adhibere figmẽ¬
tis. ne de maiestatis eorum dignitate indignum aliquid sẽti
at. ⁊ ideo nec a reopagon. ubi cum̃ atheniensib̃ paulus apostolus
disputauit. ex quo loco areopagite appellati sunt. curiał urb eiusdẽ
uult inde accepisse nom̃. ꝙ mars qui grece aras dicitur. cum hoĩci¬
di crimine reus fieret. iudicantib dũglecim diis.in eopago.sex se¬
tentiis absolutus ẽ. quia ubi paris nuͣi sententie fuissent᷑. prepoi
ab solutio dãpnationi solebat. s contra istam que multo ampliu
ẽ. celebrata opinione aliam quãdam de obscurãum notitia litte¬
rirum. cãm nominis huius conatur adstruere. ne arcon pagon
athenienses de nomine martis pagi.quasi martis pagi nom̾mna¬
sse credantur. in iuriam indelicet nũminu a quib lit̾igia uelui¬

Expanded text:
fecerant ferendo suffragium. Quae et quanta hinc dici possent, nisi fecerant ferendo suffragium. Quae et quanta hinc dici possent, nisi tamen Marcus Varro non uult fabulosis aduersus deos fidem adhibere figmentis, ne de maiestatis eorum dignitate indignum aliquid sentiat. Et ideo nec Areon pagon, ubi cum Atheniensibus Paulus apostolus disputauit, ex quo loco Areopagitae appellati sunt curiales urbis eiusdem, uult inde accepisse nomen, quod Mars, qui Graece Ἄρης dicitur, cum homicidii crimine reus fieret, iudicantibus duodecim dis in eo pago sex sententiis absolutus est quia ubi paris numeri sententiae fuissent, praeponi absolutio damnationi solebat; sed contra istam, quae multo amplius est celebrata, opinionem aliam quandam de obscurarum notitia litterarum causam nominis huius conatur adstruere, ne Areon pagon Athenienses de nomine Martis et pagi quasi Martis pagum nominasse credantur, in iniuriam uidelicet numinum, a quibus litigia uel i
Abbreviated transcription (Latin):
ncentuim pratur. qm̃ spargere latirs quastibet aquat di fri¬
ne dimonib non est Euius ut irracundia placaretur itui¬
plic suplcio dicit idem actor ab athemensib affectas ẽe mu¬
lieres. ut nulla ulterius ferrent suffragia. ut nullus nascẽtiu
maternum nomen acciperet ut nequis eas atheneas uoca¬
ret ita illa ciuitas mater ac nutrix liberalium doctrmaꝵ. ⁊ tot
tantorumq philo sophoꝵ quia nihil habuit grecia clarius
atq nobilius ludificantib demonib de lite deocum suorum ⁊
maris ⁊ femine. ⁊ de uictoria per feminas. femine athenas accẽp̃
nomen ⁊ a uicto lesa. ip̃am nutricis ictoriam punire cõpulsa
est plus aquas nepcuni qͣ minerue arma formidans. Nami
mulerib que sic punite sunt. ⁊ minerua que iicerat. uicta ẽ
nec affuit suffragatricib suis. ut suffragiorum demceps perdita po¬
testate. ⁊ alienatis filiis a nominib matru. atheneas saltem
uocari liceret. ⁊ eius dee mereri uocabulum. quam uiri dei uictͥce

Expanded text:
est, quoniam spargere latius quaslibet aquas daemonibus difficile non est. Cujus ut iracundia placaretur, triplici supplicio ab Atheniensibus affectae sunt mulieres, ut nulla ulterius ferrent suffragia, ut nullus nascentum maternum nomen acciperet, ut ne quis eas Athenaeas uocaret. Ita illa ciuitas, mater aut nutrix liberalium doctrinarum et tot tantorumque philosophorum, qua nihil habuit Graecia clarius adque nobilius, ludificantibus daemonibus de lite deorum suorum, maris et feminae, et de uictoria per feminas feminae Athenas nomen accepit, et a uicto laesa ipsam uictricis uictoriam punire conpulsa est, plus aquas Neptuni quam Mineruae arma formidans. Nam in mulieribus, quae sic punitae sunt, et Minerua quae uicerat uicta est; nec adfuit suffragatricibus suis, ut suffragiorum deinceps perdita potestate et alienatis filiis a nominibus matrum Atbenaeas saltem uocari liceret et eius deae mereri uocabulum, quam uiri dei uictricem
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ numerus filior isrł sicut harene maris reliquie salue fient. Cete¬
non credunt complentur in eis sue quas cecilegunt. nisi forte quis
dixerit illas propheçias xp̃ianos finxisse de xp̃o. que sibuue nomine
proferuntꝰ uel alior sique sunt qui non pertinent ad populi inderu
paoeriquidxm ille sufficiunt que de nostror inimicor celici ꝓferũ¬
cos qaq uersum xp̃i eccliadilatatur. Nam propheçia re psamis
tua Temo stranit ergo dens eccłie in eius inimias iuders gr̃am mi¬
seri corcłie sue qm̃ sicut dicit a postolus delictum illoꝵ salũs egẽtibꝰ
⁊rdeo nõ eos cecidit .i. non in eis perdidit qued sunt iudei. quaui
a romanis fuerint deuicti. ⁊ oppressi ne obliti legem deuad hoe de
quo agimus testimonur nilualerent ideo parum finit ut dice¬
ret ne cccideris eos neqñ obliuiscantur legem tuam nisiaddẽt
etiam disperge eos qm̃ si cum isto testimonio scripturarũ. ⁊̃sua

Expanded text:
rit numerus filiorum Israel sicut harena marisrit numerus filiorum Israel sicut harena marisnon credunt, conplentur in eis suae, quas caeci legunt. Nisi forte quis dixerit illas prophetias Christianos finxisse de Christo, quae Sibyllae nomine proferuntur uel aliorum, si quae sunt, quae non pertinent ad populum Iudaeorum. Nobis quidem illae sufficrunt, quae de nostrorum inimicorum codicibus proferunsos, quaqua uersum Christi ecclesia dilatatur. Nam prophetia in psalmis, tua. Demonstrauit ergo Deus ecclesiae in eius inimicis Iudaeis gratiam misericordiae suae, quoniam, sicut dicit apostolus, delictum illorum salus gentibus; et ideo non eos occidit, id est non in eis perdidit quod sunt Iudaei, quamuis a Romanis fuerint deuicti et obpressi, ne obliti legem Dei ad hoc, de quo agimus, testimonium nihil ualerent. Ideo parum fuit, ut diceret: Ne occideris eos, ne quando obliuiscantur legem tuam, nisi adderet etiam: Disperge eos; quoniam si cum isto testimonio scripturarum in sua
Abbreviated transcription (Latin):
Egnante ergo herede inindea apud romanos aũt mutato rei pu¬
blice statu imꝑante cesare augusto ⁊ ꝑeum orbe placato natus ẽ
xp̃s secundum precedentem ꝓheçiam in bethleem uide. homo ma¬
nifestus ex homine uirgine.deus occultus ex deo patre. sic enim pro¬
mendaret deum. miracula multa fecit. Ee quib quedam quantum ad
cum predicandum.satis ẽẽ uisum ẽ. scriptura euangliea contines. qre
primum ẽ ꝙ tam mirabiliter natus ẽ. Ultimo au̾tem ꝙ cumi suore¬
susatato amortuis corpore ascendit incelum. Indei aut deu eccidei̾t
uineum credere noluert quia oportebat eum mori et resurgere. ua¬
stati infelicuis a romanis funditusq a suo regno. uͥ iam eis alieni¬
gene dñabantur eradicati dispersiq ꝑterras qñ quidem ubiq noni
de sunt ꝑ scrpturis suas testimonio nob̾ sunt ꝓpħ̾tias nos nõ finxisse
de xp̃o quas plurimi eor considerantes ⁊ ante paxionẽ ⁊ maxunei
post eius resurrectione credidert in eum Te quib predicti eSi fue¬

Expanded text:
egnante ergo Herode in Iudaea, aput Romanos autem iam mutato rei publicae statu imperante Caesare Augusto et per eum orbe pacato natus est Christus secundum praecedentem prophetiam in Bethleem Iudae, homo manifestus ex homine uirgine, Deus occultus ex Deo Patre. Sic enim promendaret Deum, miracula multa fecit, ex quibus quaedam, quantum ad eum praedicandum satis esse uisum est, scriptura euangelica continet. Quorum primum est, quod tam mirabiliter natus est; ultimum autem, quod cum suo resuscitato a mortuin eum credere noluerunt, quia oportebat eum mori et resurgere, vastati infelicius a Romanis, funditusqgenae dominabantur, eradicati dispersique per terras quando quidem ubique non desunt per scripturas suas testimonio nobis sunt prophetias nos non finxisse de Christo; quas plurimi eorum considerantes et ante passionem et maxime post eius resurrectionem crediderunt in eum, de quibus praedictum est: Si fue
Abbreviated transcription (Latin):
euit in telligi. ab eis qui xp̃m. sapĩam dei ẽẽ nouert. Sapiẽtia
hedificauit sibi domũ. ⁊ suffulsit columnas septẽ. ĩmolauit suas
uictimas. miscuit in cratere uinu siur ⁊ parauit mensam suã
misit ẜuos suos cõuocans eum excellenti predicatione ad crate¬
rem dicens. Quis ẽ insipiens diuertat ad me. et in opeib sẽsu
dixit. Denite manducate de meis panib ⁊ bibite uinu qd mi¬

Expanded text:
evit intelligi ab eis, qui Christum Sapientiam Dei esse noverunt. Sapientia evit intelligi ab eis, qui Christum Sapientiam Dei esse noverunt. Sapientia aedificauit sibi domum et subfulsit columnas septem; immolauit suas uictimas, miscuit in cratere uinum suum et parauit mensam suam. Misit seruos suos conuocans cum excellenti praedicatione ad craterem dicens: Quis est insipiens? Diuertat ad me. Et inopibus sensu dixit: Venite, manducate de meis panibus et bibite uinum quod mi
Abbreviated transcription (Latin):
deus preter te cł. Hac optandi ⁊ p̾dicand̃i sp̃c propheciam ꝑ ih̾m¬
xp̃m iudemus impletam. s aduersus contradictores non tanta
peritur. operosa disputatio neccessaria ẽ. que nos ultra qͣ oportet
sicnunc adhibetur extendit. Tam̃ quod in prou̾bus legitur. iuro
impios dicere. ab scõdamus in t̾ra uiru iustu in iuste. absorbam
uero eum tanqͣ infernus uiuentẽ. ⁊ auferamus eius memoria
de terra possonem enis pretiosam aꝑ p̾hendamus. Non ita obscu¬
rum ẽ ut de xp̃o ⁊ possessione enis ecc. sine laboriosa expositione ñ
possit intelligi. Tale quippe aliquid etiam dñs ip̃e iłx ꝑ euãgłicã
parabolam ostendit dixisse malos colonos. Hic ẽ heres. uen̾itei
eccidamus eum. anr̃a erit hereditas. Itemq illud in eodem libro.
quod iam ante p̃strinximus. cum ageremus desterili que peperit
septem. non nisi de xp̃o et eccłia. mox ut fu̾t pronũctiatu consu¬

Expanded text:
Deus praeter te, Domine . Hanc optandi et precandi specie prophetiam Deus praeter te, Domine . Hanc optandi et precandi specie prophetiam m videmus impletam. Sed adversus contradictores non tanta s ejusmodi reperitur, operosa disputatio necessaria est, quae nos ultra quam oportet, si nunc adhibetur, extendit. Tamen quod in Proverbiis legitur, viros impios dicere, Abscondamus in terra virum justum injuste, absorbeamus vero eum tanquam infernus viventem, et auferamus ejus memoriam de terra, possessionem ejus pretiosam apprehendamus ; non ita obscurum est, ut de Christo et possessione ejus Ecclesia sine laboriosa expositione non possit intelligi. Tale quippe aliquid etiam Dominus ipse Jesus per evangelicam parabolam ostendit dixisse malos colonos: Hic est haeres, venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas . Itemque illud in eodem libro, quod jam ante perstrinximus, cum ageremus de sterili quae peperit septem , nonnisi de Christo et Ecclesia mox ut fuerit pronuntiatum consu
Abbreviated transcription (Latin):
Sauis ẽ nobis etiam adludendum. qm̃ dissimilis ẽ aliis uita il¬
lius ⁊ imutate sunt ie eius. tanqͣ nugaces extimati sumu
ab illo. ⁊ abstinet se a uiis nostris. quasi ab ĩmunditiis. p̃fert
nouissima iustoꝵ ⁊gloriatur patrem deum se habere. Uidea
suñt illi. ⁊ sciemus que erunt nouissima illius. Si eĩm iustus
ẽ. filius dei suscipiet illum ⁊ liberabit eum de manu cõtrarioꝵ
Contumelia ⁊ torm̃to intẽrogemus illum. ut sciamus reue̾n¬
ciam illius ⁊ probemus patie̾ntiã illius. morte turpissima cõ¬
dempnemus illũ. Erit enim ei respectus ex ẜmonib illiꝰ Hec¬
cogitauerunt ⁊ errauerũt. et excecauit eĩm illos malitia ip̃oꝵ
Iñ ecc̃stico aũt fides gentui futura predicitur isto modo. Ause¬
rere nr̃i dñator deus oĩum. ⁊ ĩmitte timore tuu. suꝑ om̃s gẽtes
ex tolle manum tuam suꝑ g̾s̃ alienas. ⁊ uideant potentiam᷑ tua
Sicut coram illis scĩficatus es in nob̾. ita coram nob̾ magnifice

Expanded text:
similis est aliis uita illius et inmutatae sunt uiae illius. tamquam nugaces aestimati sumus ab illo, et continet se a uiis nostris quasi ab inmunditiis et praefert nouissima iustorum et gloriatur patrem deum se habere et filiusunt ierus Filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manu contrariorum. Contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam ipsius. Morte turpissima condemnemus illum; erit enim ei respectus ex sermonibus illiunt, et erraverunt: excaecavit enim illos malitia ipsorum . In Ecclesiastico autem fides gentium futura praedicitur isto modo: Miserere nostri, dominator Deus omnium, et immitte timorem tuum super omnes gentes: extolle manum tuam super gentes alienas, et videant potentiam tuam. Sicut coram illis sanctificatus es in nobis, ita coram nobis magnificer
Abbreviated transcription (Latin):
am cum fuerint et ili intpretes qui ex hebra. Capitulurene¬
singua ingrecam sacra illa eloquia transtulert. sic̃ aquila symac
theodotion. sicut etiam illa interpretatio cuiꝰ auctor non apparetat
obhe sine nomine interpretis quinta editio nũcupatur. Hanc tem
que septuagita ẽ tanqͣ sola eẽt. sic recipit ecc̾. ea que utuntir greci
popli xp̃iam quor pleriq utrum alia sit aliqua ignorant ex lrc
Reptiagita interpretatione etiam in latinam linguam in t̾portet
hieronimus homo doctissimus. ⁊ oĩum trium linguar pertus peñt
exgreco s ex hebreo in latinu eloquiu easdem scripturas coueteit
s e̾ius cam̃ litteraꝵ laborem qͣruis uidei fateantur ẽe ueracer. sep¬
tuaginta uero interpretes. ĩmultis errasse cõtẽpnant tam̃ ecclie
tot hoĩum auctoritati abeleaçaro tune pontifice. ad hoctantur opie
elector neminer iuidicant preferendum quia ⁊ si non in eis unus
apparuisset sp̃s sine dubitatione diuinus. s interse uerba inter¬

Expanded text:
am cum fuerint et alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecam sacra illa eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus, Theodotion; sicut etiam illa est interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis quinta editio nuncupatur: hanc tamen, quae Septuaginta est, tamquam sola esset, sic recepit ecclesia, eaque utuntur Graeci populi Christiani, quorum plerique utrum alia sit aliqua ignorant. Ex hac Septuaginta interpretatione etiam in Latinam linguam interpretatuHieronymus, homo doctissimus et omnium trium linguarum peritus. qui non ex Graeco, sed ex Hebraeo in Latinum eloquium easdem . scripturas conuerterit. Sed eius tamtuaginta vero interpretes in multis errasse contendant, tamen Ecclesia Christi tot hominum auctoritati, ab Eleazaro tunc pontifice ad hoc tantum opus electorum, neminem judicat praeferendum, quia etsi non in eis unus apparuisset Spiritus, sine dubitatione divinus, sed inter se verba inter
Abbreviated transcription (Latin):
h. et cum uoluiss roboam tanq̃ tyrãndem diuise illius partis be¬
lo ꝑsequi. prohibitus ẽ populus pugnare cum frĩb suis. dicente
dño ꝑ prophetam se hoc fecisse. Unde apparuit nullũ ieare uł
regis isrł uł populi fuisse pec̃atu s uolutatẽ dei uindicantis¬
ruasie impletam. qua cognita pars utraq interse pacata cõquie¬
st Mon enim religiois s regni fuat fr̃a diuisio Capitulu.2¬
ueracem promisso sibi regno. dataq probanerat timunt one

Expanded text:
s. Et cum uoluisset Roboam tamquam tyrannidem diuisae illius partis bes. Et cum uoluisset Roboam tamquam tyrannidem diuisae illius partis bello persequi, prohibitus est populus pugnare cum fratribus suis dicente Deo per prophetam se hoc fecisse. Unde apparuit nullum in ea re uel regis Israel uel populi fuisse peccatum, sed uoluntatem Dei uindicantis inpletam. Qua cognita pars utraque inter se pacata conquieuit; non enim religionis, sed regni fuerat facta diuisio. CAPueracem promisso sibi regno datoque probauerat, timuit ne
Abbreviated transcription (Latin):
uus sałonis rex eis insamariam cõstitutus. proprie uocabatur
iħł quãius hoc unuu̾si illius ppͥ nom̃ ẽẽt. Duab uero tribub iude
erachicatu remãserunt. subiacentes ciuitati ierłm uide nomẽ fuit.
quia ip̃a erat trib unde dauid. Beniamin u̾o trib altera ad idem re¬
gnum sic̃ dixi ꝑtinens erat. uñ fuit saulrex ante dauid. S simul
u̾ste due trib ut dictum ẽ uida uocabantur ⁊ hac nomine discernebã¬
turab ihł. quod appellabantur proprie decem trib habentes suum
regem. Nam trib leui qm̃ sacerdotał fuit. dei nõ regũ ẜiitio man¬
cipata tertiadeciima numerabatur. Ioseph quippe uñus de duocle¬
tinebat. magis ubi erat dei templum᷑ cui ẜuiebat. Diuiso igitur
populo. Primus regnauit in ihrłm roboam rex. inda filius salo¬
monis in samaria. Seroboam rex ifrł. ẜuus salomoĩs oĩi .x. tͥbu¬

Expanded text:
uus Salomonis, rex eis in Samaria constitutus, proprie uocabantur uus Salomonis, rex eis in Samaria constitutus, proprie uocabantur Israel, quamuis hoc uniuersi illius populi nomen esset. Duabus uero tribubus, Iuderadicatum, remanserant subiacentes ciuitati Hierusalem, Iudae nomen fuit, quia ipsa erat tribus unde Dauid. Beniamin uero tribus altera ad idem regnum, sicut dixi, pertinens erat, unde fuit Saul rex ante Dauid. Sed simul istae duae tribus, ut dictum est, Iuda uocabantur, et hoc nomine discernebantur. ab Israel, quod appellabantur proprie decem tribus habentes suum regem. Nam tribus Leui, quoniam sacerdotalis fuit, Dei, non regum seruitio mancipata, tertia decima numerabatur. Ioseph quippe unus ex duodetinebat magis, ubi erat Dei templum, cui seruiebat. Diuiso igitur populo primus regnauit in Hierusalem Roboam, rex Iuda, filius Salomonis, et in Samaria Hieroboam, rex Israel, seruus Salomoni
Abbreviated transcription (Latin):
fesecsant spoitinamis seculi celentate cupientes. Pncipes
antem ciuitatis xp̃i tp̃s non fallacis bt̃itudinis. patienter expec¬
tant. Noc ait infortitudine. ⁊ non in confusione. quia non eos fa¬
llit spes de qua dicit apostolus. Spes autem non confundit. Dicit
⁊ psalmus. Et enim qui te expectant non confundentur. Iam
uero canticum canticoꝵ.spũalis ẽ quedam scãrum ẽ noluptas
s hec noluptas allegoricis tẽgminib inuoluta ẽ. ut denderetur
ardentius. uideturq iccundius. ⁊ appareat spõsus cui dicitur ĩ eodẽ¬
cantico. equitas dilexit te. ⁊ sponsa que ibi aucdit. caritas in deli¬
cus tuis. tacite multa transimus cura huius operis terminãdi
numtur ꝑ aliqua enigmata dictorum suoꝵ reꝵ ue gestarumt
sic enim appellate sunt illius populi partes. ex quo ꝑꝑ salomonis
offensam. tpẽ filii eius roboam. qui patri successit in regnũ. deo uin¬
dicante diuisus ẽ. Proide trib decem quas accepit hieroboam sẽ¬

Expanded text:
festinanter beari hujus saeculi celebritate cupientes. Principes autem civitatis Christi tempus non fallacis beatitudinis patienter exspectant. Hoc ait, in fortitudine, et non in confusione: quia non eos fallit spes; de qua dicit Apostolus, Spes autem non confundit . Dicit et Psalmus, Etenim qui te exspectant, non confundentur . Jam vero Canticum canticorum spiritualis quaedam sanctarum est voluptas us et Ecclesia. Sed haec voluptas allegoricis tegminibus involuta est, ut desideretur ardentius, nudeturque jucundius, et appareat spocantico: Aequitas dilexit te, et sponsa, quae ibi audit: Caritas in deliciis tuis. Tacita multa transimus cura huius operis terminandi.untur per aliqua aenigmata dictorum suorum- rerumue gestarum, Sic enim appellatae sunt illius populi partes, ex quo propter Salomonis offensam tempore filii eius Roboam, qui patri successit in regnum, Deo uindicante diuisus est. Proinde tribus decem, quas accepit Hieroboam, ser
Abbreviated transcription (Latin):
populu suum a pcc̃is eorum. In quoru pcc̃orum remissione:
qm sanguis enus effusus ẽ nõ utiq oportuit eum de haci
uita exitum alium habere q̃ mortis. Ideo cum dictum ess
dens nr̃ deus saluos faciendi. ⁊tinuo subiũctum ẽ. ⁊ domĩ
exitus mortis. ut ostenderetur moriendo saluos ẽẽ facturu
s mirando dictum ẽ ⁊ dni. tanqͣ diceretur talis ẽ ista uita mõ¬
talium. ut nec ip̃e dñs aliter ab illa exiret. nisi per mortem.
Ed ut iudei tam manifestis huiꝰ ꝓphecie Capitulum .xix¬
testimonis ẽtiam reb. ad effectum tam clarum certumq¬
perductis omnino non credant. Protecto anete aliut ̃ꝑl¬
ruiñt acetum ide uelut port tare comium epule ser nor ban¬

Expanded text:
populum suum a peccatis eorum. In quorum peccatorum remissionem populum suum a peccatis eorum. In quorum peccatorum remissionem quoniam sanguis eius effusus est, non utique oportuit eum de hac uita exitus alios habere quam mortis. Ideo cum dictum esset: Deus noster Deus saluos faciendi, continuo subiunctum est: Et Domini exitus mortis, ut ostenderetur moriendo saluos esse facturus. Sed mirando dictum est: Et Domini; tamquam diceretur: "Talis est ista uita mortalium, ut nec ipse Dominus aliter ab illa exiret, nisi per mortem.Sed ut Iudaei tam manifestis huius prophetiae testimoniis etiam rebus ad effectum tam clarum certumqperductis omnino non cedant, profecto in eis illud inprunt acetum. Et uelut post tale conuiuium epulasque
Abbreviated transcription (Latin):
dunt S clamat eis etiam psalmus quint̾us decimus. Pro¬
pter hoc iocundatu ẽ cor meum ⁊ exultauit linguamea ĩsu¬
per ⁊ caro mea requiescet in spe Qm̃ nõ derelinques anima
meam in inferno nec dabis scũm tuum uidere corruptionẽ
Quis in ea spe diceret requienisse carnẽ suam. ut non derelic¬
ta anima sua in inferno. s cito ad eam redeunte reuiuiscẽt
nec corrũperetur. sicut cadauera corrũpi solent nisi qui die
tertio resurrexit  Quod utiq dicere non possunt de ꝓpħa
⁊rege dauid. clamat ⁊ septuagesimꝰ septimus. Deus noster
deus̃ saluos faciendi. dñi dñi exitus mortis quid apertins
diceretur: Deus enim saluos faciendi. dñs ẽ iesus quod
interpretatur saluator siue salutaris. Nam ratio nominis hui
hec redlita ẽ qñ prius q̃ ex uirgine nasceretur dictum ẽ. Par¬
es filium. ⁊ uocabis nomen eiu̾s iħm. Ipe enim saluu faciet

Expanded text:
dunt. Sed clamat eis etiam psalmus quintus decimus: Produnt. Sed clamat eis etiam psalmus quintus decimus: Propter hoc iucundatum est cor meum et exultauit lingua mea, insuper et caro mea requiescet in spe; quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem. Quis in ea spe diceret requieuisse carnem suam, ut non derelicta anima sua in inferno, sed cito ad eam redeunte reuiuesceret, ne corrumperetur, sicut cadauera corrumpi solent, nisi qui die tertio resurrexit? Quod utique dicere non possunt de propheta et rege Dauid. Clamat et sexagensimus septimus: Deus noster Deus saluos faciendi, et Domini exitus mortis. Quid apertius diceretur? Deus enim saluos faciendi Dominus est Iesus, quod interpretatur saluator siue salutaris. Nam ratio nominis huius haec reddita est, quando priusquam ex uirgine nasceretur dictum est: Pariet filium, et uocabis nomen eiu
Abbreviated transcription (Latin):
pliauit super me calcaneum suum quod ante ait. inquẽ spaui
non congruit capiti. s corpori. neq enim nesciebat eum ip̃e sal¬
uator de quo ante iam dixerat. unus ex nob̾ diabolus ẽ. S solet
in se membrorum suorum transferre personam. ⁊ sibi tri here
quod est illorum. quia caput et corpus unus ẽ xp̃s. Unde illo
est in euangelio. Exuriui et dedistis mihi manducare. quodl
ceponens ait. Quando uni ex minimis meis fecistis mihi
fecistis. se itaq dixit sperasse. quod tunc sperauerant de inda di¬
scipuli eius. qñ est cõnumeratus apostolis. Indei antem xp̃r
quem sperant. moriturum eẽ non sperant. Pdeo quem lex et
ꝓpbete annũctiauert nrum eẽ non putant. S nescio quem
suũ. quem sibi alienu a mortis passione confingũt. Ideo mi¬
rabili uanitate atq cecitate. u̾ba que posuimus. non morte:
ꝯresurrectione s somnu auigilatione significasse ꝯten¬

Expanded text:
pliauit super me calcaneum. Quod autem ait: In quem speraui, pliauit super me calcaneum. Quod autem ait: In quem speraui, non congruit capiti, sed corpori. Neque enim nesciebat eum ipse Saluator, de quo ante iam dixerat: Unus ex uobis diabolus est. Sed solet in se membrorum suorum transferre personam et sibi tribuere quod esset illorum, quia caput et corpus unus est Christus; unde illud est in euangelio: Esuriui, et dedistis mihi manducare, quod exponens ait: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Se itaque dixit sperasse, quod tunc sperauerant de Iuda discipuli eius, quando est connumeratus apostolis. Iudaei autem Christum. quem sperant, moriturum esse non sperant. Ideo quem lex et prophetae adnuntiauerunt, nostrum esse non putant, sed nescio quem suum, quem sibi alienum a mortis passione confingunt. Ideo mirabili uanitate adque caecitate uerba, quae posuimus, non mortem et resurrectionem, sed somnum et euigilationem significasse conten
Abbreviated transcription (Latin):
suros resurrecturii. sic adiecit hunc uersum uelut diceret. quid
Agitis uam Nam quod ur̃m scelus erit meus somnus erit. nuqͥt
qu̾ dormit nõ adeliciet ut resurgat. Et tam̃ eos tim magnumi
nephas non impune facturos. consequentib indicat uersibi di¬
cens. Et enim homo pacis mee inquo sperani qui edebat panes
meos ampliauit iup me calcanen suu. Noc ẽ conculeridit mei
guante inquit domine miserer mei ⁊ resuscarae nredlam ili
Qis hor iam neget qui iudos post paxionẽ resurrectionẽq xp̃i
defedlib sis helsica strage et excidio funditus eridietos idei ci
dececsubo eim abeis resurrex ⁊ redidit eis interm tepariam destepli¬
nam eecepto ꝙ non correctis ẜuat qñ uiuos i morlos indicibt
nmdominus ipe iesus istum ip̃m traditorem sim perpariẽr¬
rpitm enten denis spostolis hunc etiam uersum psalmi huiꝰ
commemoraũ. ⁊ in se dix̃ impletum: Qui ȩdebat panes meos ã¬

Expanded text:
suros resurrecturum, sic adiecit hunc uersum, uelut diceret: \'Quid suros resurrecturum, sic adiecit hunc uersum, uelut diceret: \'Quid agitis uani? quod uestrum scelus erit, meus somnus erit\': Numquid qui dormit non adiciet ut resurgat? Et tamen eos tam magnum nefas non inpune facturos consequentibus indicat uersibus dicens: Etenim homo pacis meae, in quem speraui, qui edebat panes meos, ampliauit super me calcaneum, hoc est conculcauit me. Tu autem, inquit, Domine, miserere mei et resuscita me, et reddam illis. Quis hoc iam neget, qui Iudaeos post passionem resurrectionemque Christi de sedibus suis bellica strage et excidio funditus eradicatos uidet? Occisus enim ab eis resurrexit et reddidit eis interim temporariam disciplinam, excepto quod non correctis seruat, quando uiuos et mortuos iudicabit. Nam Dominus ipse Iesus istum ipsum traditorem suum per panem porrectum ostendens apostolis hunc etiam uersum psalmi huius commemorauit et in se dixit inpletum: Qui edebat panes meos, am
Abbreviated transcription (Latin):
car nolm sse prcepuilanio resurretio quadexpo sie opor tint peto¬
ph taer set etinquad genmo multo maontesturs ⁊ dosted¬
pir ure personta riuidem mediatoris more solitentaq ptertit
mnemecio hingrediebatur ut udẽt uana locutus ẽ uoe enter
coeia rioaut imquitite: sibi. Egrediebatur foras aloquebutiu¬
iidipm simulĩunu aduersus me susurrabant orasi tnerant
mei aou̾sus me ccgitabant mala mͥ uͥbum imi quu costituerunt
aduersuo me Nũquit qui dormit nõ addiciet ut resurgat. otie
certe itaposta sunt uerba hec ut nihil aliud dixisse intelligatur
qe si diceret nũquit qui moritur non addiciet. ut remnaseat ire¬
riora quiꝑte demostrant mortem ip̃ius cogitasse. ⁊ dispofunsse ire¬
micos eius ⁊ hoc actum eẽ ꝑ eum. qui ingrediebatur irdueret
regrediebatur ut proderet. Cui aũt hic nõ eccurrat ex diicpulo
eius fcũs traditor udas: quia ergo facturi erant qued molrebat
item cccisuri erant eum. ostendens illos uana malitia frustraoce¬

Expanded text:
sic oportuit prophetari? Nam et in quadragensimo multo manifestius id ostenditur, ubi ex persona eiusdem Mediatoris more solito tamquam praeterita men eius? Et si ingrediebatur ut uideret, uana locutum est cor eius, congregauit iniquitatem ipsi. Egrediebatur foras et loquebantur simul in unum. Aduersus me susurrabant omnes inimici mei, aduersus me cogitabant mala mihi. Verbum iniquum disposuerunt aduersus me: Numquid qui dormit non adiciet ut resurgat? Hic certe ita posita sunt uerba haec, ut nihil aliud dixisse intellegatur, quam si diceret: \'Numquid qui moritur, non adiciet ut reuiuescat?\' Superiora quippe demonstrant mortem ipsius cogitasse et disposuisse inimicos eius. et hoc actum esse per eum, qui ingrediebatur ut uideret, et egrediebatur ut proderet. Cui autem hic non ocurrat ex discipulo eius factus traditor ludas? Quia ergo facturi erant quod moliebantur, id est occisuri erant eum, ostendens illos uana malitia frustra occi
Abbreviated transcription (Latin):
circũamicta uarietate. Audi filia ⁊ uide ⁊ inclina aurem tuam. ⁊
obliuiscere ppłm tun ⁊ domum pris tui. Qm̃ cõcupunt rex spẽm
tuam. quia ip̃e ẽ dñs dens turs. ⁊ adorabunt eum filie tiri ĩ mrrẽ¬
rib. Dultum tuu deprecabuntur diuites plebis omnis głia ei
filie regis ab intrinsecus. in fimbreis aureis. circum amicta uar̾e¬
tate. Offerentur regi uirgines post eam. proxime eius afferẽtur

Expanded text:
ilia, et vide, et inclina aurem tuam, et ilia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui. Quoniam concupivit rex speciem tuam, quia ipse est Dominus Deus tuus. Et adorabunt eum filiae Tyri in muneribus: vultum tuum deprecabuntur divites plebis. Omnis gloria ejus filiae regis intrinsecus, in fimbris aureis, circumamicta varietate. Afferentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentu
Abbreviated transcription (Latin):
assia a uestimentis tuis a domib eburneis. ex quib te delectauert
filie regum in honore tuo Quis nõ hic xp̃s quem predicamus
⁊inquem credimus qͣlibet ñ tardus agnoscat cum audiat deum
cius sedes ẽ in secula seculoꝵ ⁊ unctum a deo utiq sic̃ ungitur deus
nõ uisibili s spñali atq intelligibili chrismate. Quis enim tam
rudis ẽ in hac religione uel tãm surdus. adu̾sus eius famam.
longe lateq diffusam. ut xp̃m achrismate hoc ẽ abunctione appel¬
latum ẽẽ non nouerit: Agnito autem rege xp̃o.iam cetera que
hic iam tropice dicta sunt᷑ quomõ sit spetiosus forma p̃filus hoũi
quadam tanto magis amãda atq miranda quãto minus corpoẽa
prie s tropice posita iam subditus ei qui regnat pꝑ ueritatẽ ⁊ man¬
suetudine ⁊ iustitiam inquirat exotio deinde aspiciat eius eccłam
tarito uro suo spũali ꝯnubio ⁊ diuino amore cõuincta. de qua dr̃
inhis que secuntur astitit regina a dextris tuis in uestitu deaurato

Expanded text:
casia a uestimentis tuis, a domibus eburneis; ex quibus te delectauerunt filiae regum in honore tuo. Quis non hic Christum, quem praedicamus et in quem credimus, quamlibet sit tardus, agnoscat, cum audiat Deum, cuius sedes est in saecula saeculorum, et unctum a Deo, utique sicut unguit Deus, non uisibili, sed spiritali adque intellegibili chrismate? Quis enim tam rudis est in hac religione uel tam surdus aduersus eius famam longe lateque diffusam, ut Christum a chrismate, hoc est ab unctione appellatum esse non nouerit? Agnito autem rege Christo, iam cetera, quae hic tropice dicta sunt, quo modo sit speciosus forma prae filiis hominum, quadam tanto magis amanda adque miranda, quanto minus corporea do non proprie, sed tropice posita iam subditus ei, qui regnat propter ueritatem et mansuetudinem et iustitiam, inquirat ei otio. Deinde adspiciat eius ecclesiam tanto uiro suo spiritali conubio et diuino amore coniunctam, de qua dicitur in his quae sequuntur. Adstitit
Abbreviated transcription (Latin):
tomni btentib unitate atq concordia fit istareoean a p̃c lalio
ramo de aen ducitur ciutas regis magni iꝑaẽ syon spũaliter
quatmomen latine intͥpretatu sreculatioe topeculaitin tenti Su¬
quii secasmgnum bonum qm̃ illuc dirigitur euts intentios
transit itur eni popterqued ei dicitur oblua scere posrnte tiolu
⁊rmitm pxris ti. Qus ciuitatis impie porteo sint a isilite sola
carne non fitri qnimia etam ipi magnihuiꝰ regio enuq regme
adipos enim uenies ⁊ abeis xp̃s cccisus magis a liorrmr fadto ire
quos fon urdit incame. Sñ ꝑ cuuiscdam psalm ꝓotecim die uõrte¬

Expanded text:
in omnibus gentibus unitate adque concordia fit ista regina, sicut in alio psalmo de illa dicitur: Ciuitas regis magni. Ipsa est Sion spiritaliter; quod nomen Latine interpretatum speculatio est; speculatur enim futuri saeculi magnum bonum, quoniam illuc dirigitur eius intentio. transit ad Christum. Propter quod ei dicitur: Obliuiscere populum tuum et domum patris tui. Cuius ciuitatis inpiae portio sunt et Israelitae sola carne, non fide; inimici etiam ipsi. magni huius regis eiusque reginae. Ad ipsos enim ueniens et ab eis Christus occisus magis aliorum factus est, quos non uidit in carne. Unde per cuiusdam psalmi prophetiam dicit