comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sante atqz mauẽte. Interea hyppomiẽses
tiues. uel peregrim xp̃iam. tam cafholici
quã ctiã donatiste. adeunt pbrm̃ ac de¬
lege tractaret. Quod idẽ ut scriptũ est.
paratus ad confessionẽ omĩposcenti se
rationẽ de fide et spe que nn deũ est potẽs
exortari in doctrina sua. contradicẽtes
redarguere: minime renuit. scdutrũ
ctiã ille hoc ficri uellet. sciscitatus est. At
illi confestim ad ip̃m fortunatũ id deta¬
lerũt. petentes et exortantes. as flagitã¬
tes. qd̾ id imnine recusaret. Sane qm̃ idẽ
fortimatus iam apud carthaginẽ scm̃ no¬
uerat augustinũ. adhuc in eodẽ secum
errore constitutũ. cũ codẽ congredi paui¬
tabat. Ocrũptamẽ suoꝵ maxime in¬
stantia coactus. ac uerccũdatus: promi¬
sit incõmune se esse uenturũ. certamẽq
disputanti subiturũ. Onde condicto die
et loco. uenerũt in unũ. concurrẽtibus
quã plurimis studiosis turbisq curiosis.
Et apertis notarii tabulis: disputatio

Expanded text:
sante atque manente. Interea Hipponenses cives et peregrini Christiani tam catholici quam etiam Donatistae adeunt presbyterum, ac deLege tractaret. Quod idem, ut scriptum est, paratus ad responsionem omni poscenti se rationem de fide et spe quae in Deum est , potensque exhortari in doctrina sana, et contradicentes redarguere , minime renuit. Sed utrum etiam ille hoc fieri vellet, sciscitatus est. At illi confestim ad ipsum Fortunatum id detulerunt, petentes et exhortantes ac flagitantes, quod id minime recusaret. Sane quoniam idem Fortunatus jam apud Carthaginem sanctum noverat Augustinum adhuc in eodem secum errore constitutum; cum eodem congredi pavitabat. Verumtamen suorum maxime instantia coactus ac verecundatus, promisit in cominus se esse venturum, certamenque disputandi subiturum. Unde condicto die et loco convenerunt in unum, concurrentibus quam plurimis studiosis turbisque curiosis, et apertis notariorum tabulis, disputatio
Abbreviated transcription (Latin):
dem hyppomensi uel uicina manẽtes ci¬
uitate. ad suos epõs deferebant. Qui
cũ audissent. et contra forte aliquid di¬
cerent: aut a sius refellebãtur. aut eadẽ
responsa ad scm̃ augustinũ deferebãtur.
Eoqz cõperto: pacienter ac leiter et
ut scriptũ est cũ timore et tremore salutẽ
hominũ operabatur. Ostendens quã
nichil referre illi boluerĩt ac ualuerint
quamquͣ uerum manifestũq sit qd̃
eccłie dei fides tenet ad dicit. Et hec di¬
ebus ac noctibus ab eodẽ iugiter agebã¬
tur. Nam ⁊ epłas priuates ad quosq
euisdẽ erroris epõs. eminẽtes scilicet et
laicos dedit. ratione reddita: ãmonens
atoz exortans. ut uel ab illa se prauitate
corrigerent. uel certe ad disputationẽ

Expanded text:
dem Hipponensi vel vicina manentes cidem Hipponensi vel vicina manentes civitate, ad suos episcopos deferebant. Quae cum audissent, et contra forte aliquid dicerent, aut a suis refellebantur, aut eadem responsa ad sanctum Augustinum deferebantur, eisque compertis, patienter ac leniter, et, ut scriptum est, cum timore et tremore salutem omnium operabatur : ostendens, quam nihil illi refellere voluerint ac valuerint, quamque verum manifestumque sit quod Ecclesiae Dei fides tenet ac docet. Et haec diebus ac noctibus ab eodem jugiter agebantur. Nam et epistolas privatas ad quosque ejusdem erroris episcopos, et eminentes scilicet laicos dedit, ratione reddita admonens e exhortans, ut vel ab illa se pravitate corrigerent, vel certe ad disputatione
Abbreviated transcription (Latin):
retusabat. Dũq illi fieri solere ab omi¬
bus suaderetur. atqz id ignaro trans¬
marinarũ et africanarũ eccl̃iarũ exẽplis
probaretur: cõpulsus atqs coactus suc
Quod inse postea fieri nõ debuisset.
ut buuo suo ep̃o ordinaretur. et dixit
et scripsit: ꝓpter concilii bniuersalis
uetitũ qd̃ iam ordinatus didicit. Nec
qd̾ sibi factũ esse doluit. aliis fieri bolu¬
it. UOnde etiã sategit. ut consiliis cõstitu¬
eretur ep̃oꝵ: ab ordinatoribus debere¬
de ordinãdis uel ordinatis omniũ sta¬
tura sacerdotũ ĩnoticiam esse deferenda.
Atq ita factũ est: ut ep̃s multo ĩstan¬
cius ac frequẽtus maiore auctoritate.
nõ adhuc in una tantũ regione: sed ubi¬
cũq rogatus uenisset. Uerbũ salutis eter¬
ne alacriter ac nauiter. pullulãte atqz
crescente dñi eccl̃ia predicabat. paratus
semꝑ poscentibus redere rationẽ. de fide
et spe que in deũ est. Et eius dicta
atqz excepta: maxime donatiste in eti¬

Expanded text:
recusabat. Dumque illi fieri solere, ab omnibus suaderetur, atque id ignaro transmarinis et Africanis Ecclesiae exemplis probaretur, compulsus atque coactus succQuod in se postea fieri non debuisse, ut vivo suo episcopo ordinaretur, et dixit, et scripsit , propter concilii universalis vetitum, quod jam ordinatus didicit: nec quod sibi factum esse doluit, aliis fieri voluit. Unde etiam sategit, ut conciliis constitueretur episcoporum, ab ordinatoribus deberi ordinandis vel ordinatis omnium statuta sacerdotum in notitiam esse deferenda.Atque ita factum est, ut episcopus multo instantius ac ferventius, majore auctoritate, non adhuc in una tantum regione, sed ubicumque rogatus venisset, verbum salutis aeternae alacriter ac gnaviter pullulante atque crescente Domini Ecclesia praedicaret, paratus semper poscentibus reddere rationem de fide et spe, quae in Deum est. Et ejus dicta atque excepta, maxime Donatistae in ea
Abbreviated transcription (Latin):
ouebant uero iacentẽ. talibus fre¬
quẽter alloquiis. Daciẽter in
quiunt. fortiter dura. noli desperatione
corruere. Dũ enĩ languorẽ hunc fortitu¬
dine toleras. cũ sustines. tũ foueris. uemiẽt
beris. Sed quid ues o maria et martha
pro germano. tantus dolor exhurit:
Quid iugibus suspiriis. optatis mori¬
cũ fr̃e: In contrariũ pocius. uota pecto

Expanded text:
ovebant vero jacentem talibus frequenter alloquiis: Patienter, inquiunt, sustine, fortiter dura, noli desperatione corruere. Dum enim languorem istum fortitudine toleras, cum sustines, cum foveris, venit inberis. Sed quid vos, o Maria et Martha, pro germano tantus dolor exurit? quid jugibus suspiriis optatis mocum fratre? In contrarium potius vota pecto
Abbreviated transcription (Latin):
re deuotus. i humilitate ꝑreapauls̃
ĩiãsuctudine singularis: ita ut quẽ
instituendũ susceperant discipline re¬
gularis ĩiciis. perfectũ se ĩuenire gau-¬
derent tocius ĩstitutionis augnẽtis.
Post paruũ igitur tẽpus: in cellario
cõgregationis eligitur. Attente et stu

Expanded text:
re devotus, in humilitate praecipuus, re devotus, in humilitate praecipuus, in mansuetudine singularis, ita ut quem instituendum susceperant disciplinae regularis initiis, perfectum se invenisse gauderent totius institutionis augmentis. 6. Post parvum igitur tempus in cellario congregationis eligitur. Attente et stu
Abbreviated transcription (Latin):
stigatione sucensus. xeliberat artius
simet expedicius q iuxta enuagłium
duno mãcipare seruitio. ut pro amore
regni celestis nõ solũ parẽtibus. sed et
patrie redderetur extraneus. Ar repta
itaq sãbubriter fugiendi de scł̃i cõpedi¬
bus libertate lr mẽse monaste. iũ toro
scũs expetiit. Cũq iter cũ uno tau¬
tum famulo socus ageret. corã ĩqui
sitozibus nresis a matre sua fliurẽ
transiens: bisus ab eis nõ est. Qpa¬
uolus uero in quendã ĩ gressus miserũ.¬
r a sequens iter cuis: post tergũ ĩces. q̃ter
sia nabat. ¶ esari nõ uadas. Quẽ
ille bibendi poculo bñdicto: por retlq
Qatim curauit: quod est nemorato
euis comite referẽte cõpertũ. Ipãmq
eñ constitit primã frcisse uirtutẽ. Sus¬
ceptus ergo a scõ ꝑo: cario abbe uel
ab om̃ibus semoribus. cepit ẽt̃ ĩ ui¬
giliis promptus: in obseruatione sol¬
licitus. i ob auditione festinus: ĩ labo¬

Expanded text:
instigatione succensus, deliberat arctius instigatione succensus, deliberat arctius semetipsum expeditiusque juxta Evangelium divino mancipare servitio, ut pro amore regni coelestis non solum parentibus, sed et patriae redderetur extraneus. 5. Arrepta itaque salubriter fugiendi de saeculi compedibus libertate, Lirinense monasterium tiro sanctus expetiit. Cumque iter cum uno tantum famulo socsitoribus missis matris suae flumen transiens, visus ab eis non est. Diabolus vero in quendam ingressus miserum, insequens iter eius, postergum incessanter clamabat: 'Caesari, non vadas'; quem ille, bibendi poculo benedicto porrectoque, statim curavit. Quod est, memorato eius comite referente, compertum, ipsamque eum constitit primam fecisse virtutem. Susceptus ergo a sancto Porcario abbate vel ab omnibus senioribus, coepit esse in vigiliis promptus, in observatione sollicitus, in obauditione festinus, in labo
Abbreviated transcription (Latin):
sub districtione discutiũt. quid de deĩ¬
mc̃tis sius feccrit ip̃e hoc tantũ Do
respondebat: a trauseñtibis sibi fuisie
sublata. Ĩ gitur sicut acbuscuie quedã
stirpibus nobilibus fructificare non¬
nũqmͣ solent. anteꝙͣ crescere: in quib
Utiq quanto est etas minor. tanto bber¬
ttis ist gratior. i ta i illo uiro sc̃õ ĩter ip̃a
nifancie rudimẽta. Ietũ ueruãtis spci ger¬
men erupit: ut priusꝙͣ sracio floreret etatis.
fruttu exuberaret ĩgeaꝰ. Cũ etgo octa¬
nũ decimũ gereret etatis annũ. ignorã¬
te familia uel parẽtibus. incolatũ cupi¬
ens regni celestis adipiscr se illius tem¬
poris pontifics sc̃i siluestri uestigos.
premissa supplicatione prostrami. P¬
tens ut ablatis sibi capillis mutatoꝵ
habitu. diuino eũ pontitex seruicio mã¬
ciparet. et ne pateretur ultra supplict̃s
deo: nulia extitit ootis optinus mora.
C ũq iubi biẽnio seu amplius subha
in cohatione deseruisset diuine gr̃e m

Expanded text:
sub districtione discussus, quid de vestimentis suis fecerit, ipse hoc tantummodo respondebat, a transeuntibus sibi fuisse sublata. 4. Igitur sicut arbusculae quaedam stirpibus nobilibus fructificare nonnumquam solent antequam crescere, in quibus utique quanto est aetas minor, tanto ubertas est gratior, ita in illo viro sancto inter ipsa infantiae rudimenta laetum vernantis spei germen fructum exuberaret ingenii. Cum ergo octvum decimum gereret aetatis annum, ignorante familia vel parentibus incolatum cupiens regni coelestis adipisci, se illius temporis pontificis sancti Silvestri vestigiis praemissa supplicatione prostraret, petens ut ablatis sibi capillis, mutatoque habitu, divino eum pontifex servitio manciparet, nec pateretur ultra supplicem Christo, nulla exstitit votis optimis mora. Cumque inibi biennio seu amplius sub hac inchoatione servisset, divinae gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
tus renuit mundanã pomꝑã quia respu¬
it cũ suis oꝑibus głie mũdane iaccan¬
ciã. Et pocius delectatur eloquis pasto
concordare quã retoꝵ. N ũc igitur laiꝰ¬
quisq biuẽdo sequi appetat. quod legẽ¬
ugitur ac beatissimus
celarius arela tesis
epũs: cabilonensis ter¬
ritori fertur indigena. tui is parẽtes
atq prosapies. qd̾ est magnũ et preci¬
piũ spuoris fic nobilitatis exemplũ.
suprsi oñs cõciues iuos. fide ꝑocius et
moribus floruerũt. Qui scũs ac uene¬
rabilis cũ septimũ scu ai iplius gere¬
ret etatis annũ. et uestimẽtis que aurtai

Expanded text:
tus, renuit mundanam pompam, respuitque cum suis operibus gloriae mundanae jactantiam; et potius delectatur eloquio piscatorum concordare, quam rhetorum. Nunc igitur unusquisque vivendo sequi appetat, quod legennctus ac beatissimus Caesarius Arelatensis episcopus Cabillonensis territorii fertur indigena; cuius parentes, aeque prosapies, quod est magnum et praecipuum honoris ac nobilitatis exemplum, supra omnes concives suos fide potius et moribus floruerunt. Qui sanctus ac venerabilis cum septimum seu amplius gereret aetatis annum, ex vest
Abbreviated transcription (Latin):
cabat cis uerbũ dei. sed nõ andiẽtibus re¬
dii ad puerũ et clausit ostia domus.
At illi cõuocata cohorte ueniũt. ut ĩcen¬
derent domũ illã in qua erat uiuenis
dicẽtes.Intereat puer. qui reliquit parẽ¬
tes et patriã. et adhibentes facies caracte
scirpiq et facularũ. ceperũt succendẽ
domũ. et cũ iam flama fereretur in al¬
tum: arreptã adolescẽs ampullã aque
nificis et infesta facis arescere: qui ignẽ
refrigeras. et extincta succendis. tu extĩ¬
gue hos ignes. ut tui nõ tepescãt sed ma¬
gis accendãtur ad fidẽ. Hec dicens ex¬
parsit de suꝑ aquã ex ampulla et stati
om̃e incendiũ ita sopitũ est ac si nõ fuis¬
set actensũ. Q uidẽtes parẽtes pueri¬
dicebant. ecce iam filius noster mag us
effectus est. et adhibẽtes scalas uolebãt

Expanded text:
cabat eis verbum Dei; sed non audientibus, recabat eis verbum Dei; sed non audientibus, rediit ad puerum et clausit ostia domus. At illi, convocata cohorte, venerunt, ut incenderent domum illam in qua erat iuvenis, dicentes: 'Intereat puer, qui reliquid parentes et patriam'. Et adhibentes fasces caractae scyrpique et facularum, coeperunt succendere domum. Et cum iam flamma fereretur in altum, arreptam adolescens ampullam aquaeinficis et infecta facis arescere, qui ignita refrigeras et extincta succendens, tu extingue hos ignes, ut tui non tepescant, sed magis accendantur ad fidem'. Et haec dicens, exparsit desuper aquam ex ampulla, et statim omne incendium ita supitum est, acsi non fuisset accensum. Quod videntes parentes pueridicebant: 'Ecce iam filius effectus est». Et adhibentes scalas uolebant
Abbreviated transcription (Latin):
dere tanquã uultũ angeli dĩ dicebant.
Magna et ĩmaculata est doctrina tua
uir beate: et nesciebanus. Derũ em̃
cognouimus. quia deus loquitur intez
Quibus scũs apłs. ait. Custodite sine
pollutione que auidistis. ut sit ds̃ uobiscũ.
et accipiatis mercedẽ oꝑis ur̃i: id est
sempiternã uitã que nullo clauditur
fine. Het dicens apls. et bñdicens eos:
uiuenis in thesalonica nobilis ualde ac
diues opibus exoms nomme hic uenit
ad apłm nescientibus parẽtibus suis.
et procideus ad pedes euis. rogabat eũ
nichil de parẽtibus meminẽs. neqz de
facultatibus aliquã impendens sollici¬
tudinẽ. Darẽtes autẽ requirẽtes eum
andierũt qd̃ in philippis cũ apło morare¬
tur. et uemẽtes cũ nuneribus rogabãt
uit separaretur ab eo. sed nolebat dicẽs
DOturã nec nos opes haberetis. ut mũdi
cognoscentes auctorẽ qui est uerus ds̃
eruetis aĩas urãs ab ira futura. Scs̃

Expanded text:
dere tamquam vultum angeli Dei, dicebant: dere tamquam vultum angeli Dei, dicebant: 'Magna et inmaculata est doctrina tua, vir beatae, et nesciebamus; verum enim cognovimus, quia Deus loquitur in te'. Quibus sanctus apostolus ait: 'Custodite sine pollutione quae audistis, ut sit Deus vobiscum, et accipiatis mercedem operis vestri, id est sempiternam vitam, quae nullo clauditur fine'. Haec dicens apostolus et benedicens eos, iuvenis in Tesalonica nobilis valde ac dives opibus Exuos nomine. Hic venit ad apostolum, nescientibus parentibus suis, et procidens ad pedes eius, rogabat eum,nihilque de parentibus meminens neque de facultatibus aliquam inpendens sollicitudinem. Parentes autem requirentes eum, audierunt, quod in Philippis cum apostolo moraretur, et venientes cum muneribus, rogabant, ut separaretur ab eo; sed nolebat, dicens: 'Utinam nec vos has opes haberetis, ut mundi cognoscentes auctorem, qui est verus Deus, erueretis animas vestras ab ira futura'. Sanc
Abbreviated transcription (Latin):
gauisi sũt gauoio magno. et occurrẽtes
ei cũ coronis processerũt ante pedes eius.
et dixerũt. Te amoniti prestolamur
famule dei ut uenias. et annũcies nob̾
quid faciamus. Accepimus em̃ uerbũ
arripere te: ne aute cõuingerẽtur filii
nr̃i ꝙͣ tu uenires: indicatũ est nobis
Erat tũc uultus beati apłi. tanꝙͣ sol re¬
lucens. ita ut om̃s ad mirarẽtur et ho¬
norarẽt deũ. Quibus ait apłs. Nolite
filioli. nolite seduti. nolite decipere hos
iuenes. quibus potest fructus iusticie
apparere. sed magis penitentiã agite
quia deliquisti in dñm: ut proxioꝵ
sanguinẽ uelitis cõuigio. copulare.
Non nos nuptias aut euertimus aut
uitanius. cũ ab micio deus ma̾culũ iũgi
precepisset. et feminã: sed posterus
infesta dampnanius. Hec eo loquẽte
comoti parẽtes eoꝵ dixerũt. Oramus
dñe ut depreceris pro nobis deũ tuũ.
quia nesciẽtes fecimus hoc delictũ. Edo¬
lescentes autẽ uidentes uultũ apłi: splẽ¬

Expanded text:
eum, gavisi sunt magno gaudio, et occurrentes ei cum coronis, processerunt ante pedes eius et dixerunt: 'Te amoniti praestolamur, famulae Dei, ut venias et adnunties nobis quid faciamus. Accepimus enim verbum operire te, et, ne ante coniungerentur filii nostri, quam tu venires, indicatum est nobis'. Erat tunc vultus beati apostoli tamquam sol relucens, ita ut omnes admirarentur, et honorarent Deum. Quibus ait apostolus: 'Nolite, filioli, nolite seduci, nolite decipere hos iuvenes, quibus potest fructus apparere iustitiae; sed magis paenitentiam agite, quia deliquistis in Dominum, ut proximos sanguine velletis coniugio copulare. Non nos nuptias aut avertimus aut vitamus, cum ab initio Deus masculum iungi praecipisset et feminam, sed potius incesta damnamus'. Haec eo loquente, commoti parentes eorum, dixerunt: 'Oramus, domine, ut depraeceris pro nobis Deum tuum, quia nescientes fecimus hoc delictum'. Adolescentes autem videntes vultum apostoli splen
Abbreviated transcription (Latin):
atrahit ex radice. Ad hanc differentiã ua¬
let. qd̃ scriptũ est. Et memoria retinẽtib
mãdata eius: ut fatiant ea. Multi em̃
memoria retinẽt ut contẽpnãt: uel etiã de¬
ridcãt. aut oppugnẽt ea. In his uerba
xp̃i nõ manẽt quia tangũt quodãmodo
nõ coherẽt. et ideo illis nõ erũt ĩ bñficiũ:
sed in testimoniũ. Et quia sic insũt ĩ eis
ut nõ maneãt in cis. ad hoc tenẽtur abeis.

Expanded text:
attrahit ex radice. Ad hanc differentiam vaattrahit ex radice. Ad hanc differentiam valet quod scriptum est, Et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam derideant et oppugnent ea. In his verbaChristi non manent, qui tangunt quodammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in beneficium, sed in testimonium; et quia sic insunt in eis, ut non maneant in eis, ad hoc tenentur ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc sclo. De mansione nãqz huius
scli nobis aliquãdo subrepit ut hoc pe¬
tamus quod nobis nõ expedire nesci¬
mus. Sed absit ut fiat nobis si mane¬
mus in xp̃o: qui nõ facit quãdo petimꝰ
nisi quod expedit nobis. Mauentes gͤ
in eo cũ uerba eus in nobis manent
quodcũq uoluerinus petinus. et fict
nobis. Quia si petunus et non fiet. nõ
hoc petimus quod habet mansio i eo.
nec quod habcant uerba eius que manẽt
ni nobis: scd quod habear cupiditas et
infirmitas carius que non est in eo. et
niqua nõ manent uerba eius. Nam
utiq ad uerba cius ꝑtinet or̃o illa quã
docuit ubi dicimus. Pater noster qui
es incelis. Ab huius orationis uerbis
et sensibus non retedamus petitiomibz
nrĩs: et quicquid petinius fiet nob̃. Tũc
enĩ dicenda sũt uerba euis nn nobis man̾e.
quãdo facimus que precepit: et diliginiꝰ
que promisit. Quãdo autẽ uerba euis
manẽt ĩ memoria. nec ĩuenitur ĩ uita:
nõ cõputatur palmes ĩ uite. qr uitã sỹ nõ

Expanded text:
in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nescimus. Sed absit ut fiat nobis, si manemus in Christo, qui non facit quando petimus, nisi quod expedit nobis. Manentes ergo in eo, cum verba ejus in nobis manent. quodcumque voluerimus petemus, et fiet nobis. Quia si petimus et non fiet, non hoc petimus quod habet mansio in eo, nec quod habent verba ejus quae manent in nobis; sed quod habet cupiditas et infirmitas carnis, quae non est in eo, et in qua non manent verba ejus. Nam utique ad verba ejus pertinet oratio illa quam docuit, ubi dicimus, Pater noster, qui es in coelis . Ab hujus orationis verbis et sensibus non recedamus petitionibus nostris, et quidquid petierimus, fiet nobis. Tunc enim dicenda sunt verba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit: quando autem verba ejus manent in memoria, nec inveniuntur in vita, non computatur palmes in vite, quia vitam non
Abbreviated transcription (Latin):
incompassionc proxini crucẽ mẽtis.
Ait namqz. Quis infirmatur. et ego
non ĩfirmor: Quis scan dalisatur.
et ego nõ uror: Perfectus quippe pre¬
dicator. ut exemplũ daret abstinẽtie:
crucẽ portabat in cor pore. Et quia ĩ se
trahebat dampna ĩfirmitatis aliene: cru¬
cem portabat in corde. Sed quia ipsis
uirtutibus quedã uitia ii xxta sũt: dicen¬
dum nobis est. qd̵ uitiũ abstinentiam
carnis. et qd obsidrat cõpaissionẽ mc̃tis.
Eo namqs abstinentiã carius. nõ num¬
quã uana glia obsidet: quia dũ tenuitaᷤ
in corpore. dũ pallor in uultu respicit᷑:

Expanded text:
imi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicit
Abbreviated transcription (Latin):
infirmiorẽ contra nos proximũ exci¬
tat: qui ea ipsa que diliginus. auferre
moliatur. Nec curat antiquus hostis
hec faciens. ut terrena tollat: sed ut cari¬
tatẽ in nobis feriat. Nam in odio re¬
pente ex ardescimus. et dũ foris ĩuicti
esse cupimus intus grauiter ferimur
Dum parua foris defendimnus: ĩtus
amittimus maxima. Qͥa dũ rem
diligimus temporalẽ: uerã anuttimus
dilectionẽ. Omĩs quippe qui nr̃ã tol¬
lit: ĩinucus est. Sed si odio ceperimꝰ¬

Expanded text:
infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris defendimus, intus amittimus maxima, quia dum rem diligimus temporalem, veram amittimus dilectionem. Omnis quippe qui nostra tollit, inimicus est. Sed si odio haber
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Quid ergo dixit: Martha
martha. Repeticio noĩs. indiciũ
est dilectionis: aut forte mouẽde
ĩtentionis: Dt audiret actẽtius:
bis uocata est. Martha martha
audi. Tu circa multa es occupata

Expanded text:
erat. Quid ergo dixit? Martha, Martha, Repetitio nominis indicium est dilectionis, aut forte movendae intentionis: ut audiret attentius, bis vocata est, Martha, Martha, audi: Tu circa multa es occupata
Abbreviated transcription (Latin):
non bibens. et carnem non comedẽs.
induinentis pedũ non est usus. sed¬
tentus in cibo. ac cilicio in indumẽ¬
to. Erat enim deditus in assiduis
niis. at incontinuis bonoꝵ operũ
et nidigentibus distribuens nichil¬

Expanded text:
non bibens et carnem non comedens. Indumentis pedum non est usus. tentus fuit in cibo, et cilicio in indumento. Erat enim deditus in assiduis ribus, et continuis bonorum operum at indigentibus; nihi
Abbreviated transcription (Latin):
pater mnotescere nobis uolens sapiẽ¬
tiam. et uerbũ illud quod in principio
erat deus ãpud deũ sicut ipse testatur:
cructauit cor meũ uerbũ bonũ: beatũ
iohannẽ quasi uõcẽ per quã ad nos uer¬
bum suũ proferret assumpsit. Quod
quidẽ uerbũ de illa sede ad nos descen.¬
dit: ut in sinu idest in profundo pater¬
ni pectoris permanet: terrena uisitãs.
et celestia non reliquens. Tu autẽ¬

Expanded text:
Pater innotescere nobis volens, Sapientiam et Verbum illud quod in principio erat Deus apud Deum , sicut ipse testatur, Eructavit cor meum verbum bonum , beatum Joannem, quasi vocem per quam ad nos verbum suum proferret, assumpsit. Quod quidem verbum de illa sede ita ad nos descendit, ut in sinu, id est, in profundo Paterni pectoris permaneret, terrena visitans, et coelestia non relinquens. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
Ome iohannis et pauli fra¬
trum. Quoꝵ primus
pre positus. scdũs fuit pri¬
micerius constancie uirginis. filie
constantini. Quicum omni die tur¬
mas xpĩanoꝵ recrearent. ex hiis opi¬
bus quas sacratissima uirgo xp̃i cõ¬
stancia reliquerat. peruenit hoc ad
uilianũ. et misit qui eos cõueniret
dicens. debere eos sibi adherere. Illi
uero responderũt inter alia. Pro
miquitate tua destitimus a tua salu¬
tatione. et a societate imperii tui.
nosinet ipsos omnio subtraximus.
Sumus enĩ nos. non falsi sed ueri
iubus uliãnus mandauit.¬
Considerare debetis. quia uos
regia aulã nutriti. nõ debetis de esse
alatere meolut habeam uos primos
in palatiomeo. Quod si conteniptus
ut contempni nõ possim. P aulus
et iohes dixerũt. Non tibi facinius¬
hanc ĩiurian. ut preponanus tibi
qualemcũq personam. dnm tibi pre¬
ponimus qui fecit celũ et terrã. mare
et omũa que meis sunt. Et scire te

Expanded text:
m Joannis et Pauli fratrum natale. Quorum primus praepositus, secundus fuit primicerius Constantiae virginis, filiae Constantini. Qui cum omni die turmas Christianorum recrearent ex his opibus, quas sanctissima virgo Constantia reliquerat, pervenit hoc ad Julianum. Et misit qui eos convenirent, dicens debere sibi eos adhaerere. Illi vero responderunt inter alia: Pro iniquitate tua destitimus a tua salutatione, et a societate imperii tui nosmetipsos omnino subtraximus. Sumus enim nos non falsi, sed veri ibus Julianus mandavitConsiderare debetis, quia vos regia aula nutriti non debetis deesse a latere meo, ut habeam vos primos in palatio meo. Quod si contemptus ut contemni non possim. Paulus et Joannes dixerunt: Non tibi facimushanc injuriam, ut praeponamus tibi qualemcunque personam; Deum tibi praeponimus, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Et scire te
Abbreviated transcription (Latin):
terga dimisso ad munsteriũ sue crude¬
litatis utuitur. Postrema enĩ parte
sancti uiri pedes alligant. Actũq sti¬
mulis acrioribus petudẽqz desuꝑiore capi¬
tolii parte in plana precipitãt. Net mo¬
ra inter primos descensus ip̃ius gradus
capite colliso. cerebroq extusso. ac toto
corpore ommũ mc̃broꝵ parte quassato.

Expanded text:
terga dimisso ad ministerium suae crudelitatis| utuntur . postrema enim parte sancti uiri pedes inlegant. Actumque| stimolis acrioribus . taurum de superorie capitulii parte| in plana praecipitant . nec mora inter primos discensus| ipsius gradus capite conliso cerebroque excusso et corpore| omni membrorum parte lacerato
Abbreviated transcription (Latin):
fractis n unũ singulciẽtibus. saluatoris
in laudibus excitabãt. Quis illic rogo
uos ppłi festinatus. que spectantiũ turba.
qualis tanti miraculi potuit esse conuẽ¬
tus: ubi essent plangẽtes puella. mortu¬
tuus frater. et xp̃s fratrẽ pronutteret
excitandũ. C onuenerũt credo ad hoc
spectaculũ seruãde memorie sempiter¬
nũ. milites uidei. gẽtiles xpĩani. prose
mirabatur. Qualis illic eras ihũ xp̃e
quã croceus. quã decoꝵꝰ fonte purior.

Expanded text:
fractis in unum singultibus mixtas Salvatoris in laudibus expiabant. Quantus illic, rogo vos, populi festinatus? Quae spectantium turba? Qualis tanti miraculi potuit esse concentus, ubi essent plangentes puellae, mortuus frater, et Christus hominem promitteret excitandum? Convenerunt credo ad hoc spectaculum servandae memoriae sempiternum milites, Judaei, gentiles, prosemirabatur. Qualis illic eras, Christe Jesu? quam croceus, quam decorus, fonte purior
Abbreviated transcription (Latin):
magisteria probitatis expres¬
sa: quid p̃rimũ eligere. quid respue¬
re. quid sequi debeatis. Prima eius
uirtus est fundamentũ omniũ uir¬
tutũ et custos humilitas. ip̃a de qua
gliatur. Quia respexit ĩquit hũĩli¬
tatẽ ancille sue: ecce enĩ ex hoc beatã
me dicent om̃s generationes. Ergo
primũ discendi ĩcitamentũ nobi¬
litas est magistri: deinde merces
laboris obtimi. fructus beatitudĩs.
Quiꝰ igitur nobilius matre dñi
Quid splendidius ea. quã splendor
esi. que corpus xp̃i sine cõtagione
humilitatẽ respexisse dnm̃ profre¬
tur: que custos est teterarũ uirtutũ
Collocauerat enĩ intuto stationis
portu. sublimia meritoꝵ suoꝵ exer¬
citia:. et ideo diuinitus illustratur.
Unde dñs. Ad quẽ respicia ĩquit
nisi ad hunulẽ et quietũ. et tremen.¬
tem sermones meos: Fecit enĩ qd̃
promiserat. et respexit humilitatẽ
ancille fue. Unde et beata iã ab oĩ
scl̃o dicitur. Idcirco et uos ofilie. si

Expanded text:
magisteria probitatis expressa, quid primum eligere, quid respuere, quid sequi debeatis. Prima ejus virtus est fundamentum omnium virtutum et custos, humilitas ipsa, de qua gloriatur: Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Ergo primum discendi incitamentum, nobilitas est magistri: deinde merces laboris optimi, fructus beatitudinis. Quid igitur nobilius matre Domini, quid splea quae corpus sine corporis contagione humilitatem respexisse Dominum confitetur, quae custos est caeterarum virtutum. Collocaverat enim in tuto stationis portu, sublimia meritorum suorum exercitia: et ideo divinitus illustratur. Unde Dominus ait: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, ac trementem sermones meos ? Fecit enim quod promiserat, et respexit humilitatem ancillae suae: unde et beata jam ab omni saeculo praedicatur. Idcirco et vos, o filiae, si
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ beatus laurẽcius. Crede in filiũ
bit te. Respondit lucillus et dixit.
Ego semꝑ desideraui baptizari. in

Expanded text:
ad eum beatus laurentius; Crede in filiumbit te;| Respondit lucillus et dixit; Ego semper desideraui babtizari in
Abbreviated transcription (Latin):
cnĩ ideo uuluerabant quos poterant.
ut uuluerati ipõs reuocarẽt. Quiq.
sai curare putabãtur. qm̃ a lesione
sed etiã om̃s qui ad eũ ferebantur ĩfir¬
mitatibus diuersis obsessos Predica¬

Expanded text:
enim ideo vulnerabant quos poterant, ut vulnerati ipsos rogarent; quique ideo curare putabantur, quoniam a laesione sed etiam omnes, qui ad eum afferebantur infirmitatibus diversis obsessi sa
Abbreviated transcription (Latin):
alterã puenisset transgressũ in ulterio
frequẽtatur percussor assequitur. ex op¬
tatoq gladii ictu festinantẽ ad dm̃n¬
aĩam uinculis cor poris quibus tenebatur

Expanded text:
are potuis| set transgressum . in ulteriorfrequentatur . percussor adsequitur| exoptatoque gladii . ictu festinantem ad danimam . uinculis corporis quibus tenebatur
Abbreviated transcription (Latin):
nũciis uel rumore cõpertũ est diuersa
latendi loca ut exitus docet: nõ ĩfirmi¬
tate sp̃s sed carnis trepidatione muta¬
uit atq ĩterĩ licet suꝑfluũ de presũp¬
te fidei confirmatione solitus qm̃ nõ
erat ex aqua et spũ scõ renatus. per in
ter nũcios fidus a catholice religionis
Sed ille fortasse tẽporis angustiis in¬

Expanded text:
nuntiis uel rumore compertum est, diuersa latendi loca, ut exitus docet, non infirmitate spiritus sed carnis trepidatione mutauit. Atque interim, licet superfluo de praesumpta fidei confirmatione sollicitus, quoniam necdum erat ex aqua et spiritu sancto renatus, per fidos internuntios a catholicae religionis sed ille uel temporis angustiis im
Abbreviated transcription (Latin):
mem: cui frangis pauẽ: Non sit
egritudo: quẽ uisitas: Nõ sit capti¬
uitas: quẽ redimis: Non sit rixa:
quẽ concordas: Non sit mors: quẽ
sepelis: In illo scł̃o futuro nõ erũt
ista mala: ergo nec ista ministeria.
bene ergo martha circa corporalem

Expanded text:
em; cui praeparas vestem? Non sit aegritudo; quem visitas? Non sit captivitas; quem redimis? Non sit rixa; quem concordas? Non sit mors; quem sepelis? In illo saeculo futuro non erunt ista mala: ergo nec ista ministeria. Bene ergo Martha circa corporalem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ minori głia preferendus est.
Sicut quidẽ illi in penarũ suarũ
flãmis ambulabãt: sic iste i isto
supplicii sui igne discubuit. Sicut¬
illi uestigiis pedũ conculcarũt ĩcen¬
dia: sic iste laterũ suoꝵ diffusione
restrincit. Sicut illi in quã stãtes:
in pena eleuatis manibus orabãt
deũ deprecabatur. Ĩterũ ergo beatus
laurẽcius in dorsũ supinus uertit᷑¬
et renes eius ignibz exurũtur: ut
impleretur psalmi ꝓphetia. que dicit
in persona laurẽtii. Proba me dñe

Expanded text:
non minori est gloria praeferendus: non minori est gloria praeferendus: siquidem illi in poenarum suarum flammis ambulabant; hic et in ipso supplicii sui igne discumbit: illi vestigiis pedum conculcaverunt incendia; iste laterum suorum diffusione restinguit. Illi, inquam, stantes in poena elevatis manibus orabant um deprecabatur. Iterum beatus Laurentius in dorsum supinus vertitet renes ejus ignibus exuruntur; ut impleretur psalmi prophetia quae dicit ex persona Laurentii: Proba me, D
Abbreviated transcription (Latin):
tyrãm restrã git. ardorẽ. Quãus
enuim in fauilla mẽbra soluãtur: fidei
tamen fortitudo nõ soluitur. ¶ orpo
ris detrimentũ sustinet: sed lucrũ
salutis acquirit. Non enĩ frẽs bea¬
tus laurẽcus breui uel simplici pas
sione per imitur. Nam qui gladio
pertutitur: semel moritur. Qui in
flãmarũ cammo mergitur: uno
ĩpetu liberatur. Hic autẽ longa et
multiplici pena cruciatur: ut mors
ei nõ sit ad suppliciũ et desit ad finẽ
Dicitur enĩ ab illo seussimo perse
ardenciũ exposita mole carbonũ. in¬
suꝑ cũ ferrea crate distenciũ lenta flã¬
ma cõsumeret. ut nõ tam ĩflam¬
mando cito ĩterumeret hominẽ:
quã diu exurendo torqueret. Ita
cũ unũ latus exustũ ꝑsecitor ter¬
neret: aliud latus ignibus obiceret
exurendũ. Legimus ananiã aza¬
riã. et misael beatissimoᷤ pueros
a rege in camino igius inclusos.
in penarũ suarũ de ambulasse tlã¬
mis. et igneos globes pedibus cõ¬
culcasse. Dnde et beatus laurẽtui

Expanded text:
tyranni exstinguit ardorem. Quamvis enim in favilla membra solvantur, fidei tamen fortitudo non solvitur: corpus quidem detrimentum sustinet, sed lucrum salutis acquirit. Non enim, fratres, beatus Laurentius cita vel simplici passione perimitur. Nam qui gladio percutitur, semel moritur; qui in flammarum camino mergitur, uno impetu liberatur: hic autem longa et multiplici poena cruciatur; ut mors ei non desit ad supplicium, et desit ad finem. Dicitur enim ab illo saevissimo persecardentium exposita mole carbonum, insuper eum ferrea crate distentum lenta flamma consumeret; ut non tam inflammando cito interimeret hominem, quam diu exurendo torqueret: ita ut cum unum latus exustum persecutor cerneret, aliud latus ignibus objiceret exurendum. Legimus Ananiam, Azariam et Misaelem beatissimos pueros a rege in camino ignis inclusos, in poenarum suarum deambulasse flammis, et igneos globos pedibus conculcasse . Unde et beatus Laurentius
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. meritã coꝵ. Uirtutũ probãtur
monstrare frequẽtiã. et experiũtur
ĩfirmi. quantũ dei famulos cõuenial
honorari. Ubi rccipit cecitas uisũ:
debilitas gressũ. et obstructe auriũ
ianue. recipere merẽtur auditum.

Expanded text:
isto rnerita eorum virtutum probantur monstrare frequentiam et experiuntur infirmi, quantum dei famulos conveniat honorari, ubi recipit caecitas visum, debilitas gressum et obstrictae aurium ianuae recipere merentur auditum.
Abbreviated transcription (Latin):
ferme quadragesuma medullis infusa
febris corpus ĩuasit ex austũ et sine ulla
requie. Quod dictu quoqz ĩcredibile fit.
sic infelicia mẽbra depasta sũt: ut ossib
uix hererent. Interim parabãtur exequie.
et uitalis aniini calor toto frigescente iã
corpore. in solo tantũ repente pectusculo
palpitabat: tũ subito raptus in spũ ad
tribunal udicis pertrahor. Sbi tantũ lu

Expanded text:
ferme Quadragesima medullis infusa ferme Quadragesima medullis infusa febris corpus meum invasit exhaustum; et sine ulla requie quod dictu quoque incredibile sit sic infelicia membra depasta sunt, ut ossibus vix haererent. Interim parabantur exequiae, et vitalis animi calor, toto frigescente jam corpore, in solo tantum tepente pectusculo palpitabat. Cum subito raptus in spiritu tribunal judicis pertrahor, ubi tantum lu
Abbreviated transcription (Latin):
itasz tẽpore dũ ex more idẽ iheronimꝰ
diuina ad legendũ pandit uolumina.
et mortalẽ bibliothece sue auctorẽ tulliũ
recordatur. mox celitus ne tales quãdoq̃z
reuolueret libros. salutifero castigatus
est uerbere. Ita eñĩ ip̃e de se ad eustochiũ
uirginẽ scribens asserit. Cũ ante plu¬
rios ãnos domo parẽtibus sorore. cog¬
natis. et qd̃ his difficilius est: cõsuetudi¬
ne laucioris cibi ꝓpter celoꝵ me regna
castrassemr: et iherosolimã nulitaturus
pergerẽ. bibliotheca quã rome cũ sũmo
studio ac labore cõfecerã carere nõ potui
Itaq miser ego lecturus tulliũ ieumabã.
Dost noctiũ igitur crebras uigilias. post
lacrimas quas michi preteritoꝵ recorda¬
tio pctõꝵ eximus uisceribus eruebat:
in me metipso reuersus ꝓph̾as legere ce¬
pissem: sermo horrebat incultus. Et qr
lumẽ cetis oculis nõ bidebã: nõ oculoꝵ
culpã esse putabã sed solis. Dũq me
ita antiquus serpens illuderet: in media

Expanded text:
itur tempore, dum ex more idem Hieronymus, divina ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verbere. Ita enim ipse de se ad Eustochium virginem scribens asserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et quod his difficilius est  consuetudine lautioris cibi propter coelorum me regna castrassem, et Jerosolymam militaturus pergerem, bibliotheca, quam Romae cum summo studio ac labore confeceram, carere non poteram. Ita miser ego lecturus Tullium jejunabam: post noctium crebras vigilias, post lacrymas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum ex imis visceribus eruebat in memetipsum reversus, Prophetas legere coepissem, sermo horrebat incultus; et quia lumen caecis oculis non videbam, non oculorum culpam putabam, sed solis. Dum me itaque antiquus serpens illuderet, in media
Abbreviated transcription (Latin):
cũ reliquis uirginibus sacris: am¬
plior prestatur et grã. Idcrto di¬
lectissime letanũ et iaudate. quia
si deũ ore ꝓphico in sius sc̃ĩs landa¬
re iubeiur. multo magis eũ in
hac celebritate beate marie semꝑ
uirgĩs matris eius. oportet cũ hym¬
nis et canticis diligentius extolle¬
re: et dignis deo iubilare precomis.
ac muisticis honoraxe muneribus:
Nulli dubiũ quim totũ ad głiam
laudis eius ꝑtineat. quisquid dig
ualde ꝑtimesco. dũ urĩs tupio pare¬
re profectibus: ne forte sicut ĩpro¬
bus. ita et indignus laudat or ĩue¬
mar. profecto cũ nec sc̃tas. Uel facũ¬
dia subpeditet. ut beatã et glosã
dici potest uerbis minus est a lau¬
de celr. quia diuinis est et angeliciᷤ
excellentius predicata et laudata
preconiis. A prophetis quidẽ pre¬
nũciata. a patriarchis figuris et
enigmatibus presignata: ab euã¬
gelistis exhibita et mõstrata: ab an¬
gelo uencrabiliter atqz officiosissĩe
salutatu. Preterea qualis et quãta

Expanded text:
cum reliquis virginibus sacris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis mVirginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid dignvalde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et gloriosam dici potest verbis, minus est a laude coeli, quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabiliter et officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta
Abbreviated transcription (Latin):
quid a proximo patimur:
contra occultũ raptorẽ interius uigi¬
lenus. Qui nũquã melius uincitur:
nisi cũ raptor exterior amatur. Una
quippe et sũma est probatio caritatis:
si et ip̃e diligitur qui aduersatur. Hĩc
est qd̃ ip̃a ueritas et crucis patibulũ su¬
stinet: et tamẽ ipis siuis ꝑsccutorib
affectũ dilectionis ĩpendit dicẽs. Pater
ignosce illis: quia nesciĩt quid faciũt.

Expanded text:
ius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Veritas et crucis patibulum sustinet, et tamen ipsis suis persecutoribus affectum dilectionis impendit, dicens: Pater ignosce illis, quia nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
rrepto itaq ferro quo accinctus
erat. mediã diuidit. partẽq ciꝰ
pauperi tribuit: reliqua uero rursus ĩdui¬
tur. Interea de circũstantibz ridere non¬
nulli: quia deformis esset. et truncatus ha¬
bitu uideretur. Multi tamẽ quibus meus
nichil similc fecissent: cũ utiqz plus habẽtes
uestire pauperẽ si ie sua nuditate potuissẽ.
Nocte igitur in setuta. cũ se sopori dedisiet:
uidit xp̃m clamidis sue qua pauperẽ texeret
parte uestitũ. Intueri diligẽtissime dñm.
uestẽqz quã dederat iubetur agnoscere. Mox¬
q ad augeloꝵ circãstantiũ multitudinẽ:
audit xp̃m clara noce dicentẽ. ¶artunꝰ
adhuc cathecuminus: hac me ueste cõtexit

Expanded text:
rrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uestire pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechum
Abbreviated transcription (Latin):
auitoritati ur̃e pareo qd̃ minifteriũ
in me optineri nõ potest. urã merea¬
tur intercessione habere. Explicit
prologus incipit uita.

Expanded text:
auctoritati vestrae pareo, quod ministerium in me optinere non potest, vestra mereatur intercessione habere. EXPLICIT PROLOGUS. INCIPIT VITA.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic nãq locus medius est hinc ĩ de
constitutus: ut adire posset ascen¬
sionis eius uestigia. et locũ sepultu¬
re ac resurrectioins seu in quibus
est passus loca muisere. Non quod
iam ĩuentẽ quereret cũ mortuis: scd
ut suis solaretur aspectibus. Hoc
quippe amor habet impaciens: quẽ
desiderat ut semꝑ ĩuenire se credat.
Ignorat si quidẽ iudiciũ: ratione
multotiens quaret. modũ nescit:
nec aliud cogitare potest. quã qd̵
diligit. Amor nõ accipit de ĩpossibi
ne ixit. carneis moucbatur sensibs
Et ideo quã sepe. locoꝵ recreabatur
uisitationibus: et quẽ genuerat fi

Expanded text:
Sic namque locus medius est hinc inde constitutus, ut adire posset ascensionis ejus vestigia, et locum sepulturae ac resurrectionis, et omnia in quibus passus est, loca invisere: non quod jam viventem quaereret cum mortuis, sed ut suis consolaretur aspectibus. Hoc quippe habet impatiens amor ut quae desiderat, semper invenire se credat. Ignorat siquidem judicium, ratione multoties caret, modum nescit, nec aliud cogitare potest quam quod diligit. Amor non accipit de impossibilne vixit, carnalibus movebatur sensibus, et ideo quam saepe locorum recreabatur visitationibus: et quem genuerat
Abbreviated transcription (Latin):
petri et pauli apłoꝵ eus ac nostra. ip̃m
Uii. pdus aprilis sc̃õꝵ cõfessoꝵ catho ĩo¬
go duximus apponendũ. Hic man

Expanded text:
Petri et Pauli apostolorum eius ac nostra, ipsum VII idus aprilis sanctorum confessorum catalogo duximus adscribendum. I
Abbreviated transcription (Latin):
anctũ euangłiũ cũ legere¬
tur. audiuimus a femina
religiosa susceptũ esse deũ hospitio:
eaqz martha uocabatur. Et cum
esset ip̃a occupata in cura ministrã

Expanded text:
anctum Evangelium cum legeretur, audivimus a femina religiosa susceptum esse Dominum hospitio, eaque Martha vocabatur. Et cum esset ipsa occupata in cura ministra
Abbreviated transcription (Latin):
tio est. non enim quicũqz cadit.
uoluntate dei cadit: et qui delictoꝵ
suorum mole ruerit. Deum latere
non poterit. Nam et iob: ex dei
uoluntate temptatur. Dedit ti¬
bi aduersariũ: sed proposuit pre

Expanded text:
ta est; non enim quicumque cadit, voluntate Dei cadit; sed qui delictorum suorum mole ruerit, Deum latere non poterit; nam et Job ex Dei voluntate tentatur . Dedit tibi adversarium, sed proposuit pr
Abbreviated transcription (Latin):
tiã toumuit. Similiter et caro. cal¬
roest aĩata et nõ uerbũ: licet dei
uerbi caro. conspecta sit et uisa. Uñ¬
et qd̵ audimmus et ꝑspeximus. et
manus nr̃e tractauerũt de uerbo ui

Expanded text:
tam assumpserit. Similiter et caro est animata et non Verbum, licet Dei Verbum caro conspecta sit ac visa. Undquod vidimus ac perspeximus et manus nostrae tracta
Abbreviated transcription (Latin):
nũ cogitate frẽs mei. et ui¬
dete in ip̃a multitudine
si delectãt nisi unũ. Ecce dño pro¬
picio. quã multi estis. Quis uos fer¬
ret. nisi unũ saperetis: Onde in
multis quies ista: Da unũ: et po¬
pulus est. Tolle unũ: et turba est.
Quid est enĩ turba. nisi multitudo
turbata: Sed audite apłm. Obse¬
cra autẽ uos fres multitudini dice¬
bat. sed om̃s unũ facere uolebat:
obsecco autẽ uos frc̃s. ut ad ip̃m di¬
catis om̃s. et nõ sint in uobis scis

Expanded text:
num cogitate, fratres mei, et videte in ipsa multitudine si delectat, nisi unum. Ecce Deo propitio quam multi estis: quis vos ferret, nisi unum saperetis? Unde in multis quies ista? Da unum, et populus est: tolle unum, et turba est. Quid est enim turba, nisi multitudo turbata? Sed audite Apostolum: Obsecro autem vos, fratres. Multitudini dicebat: sed omnes unum facere volebat. Obsecro autem vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint i
Abbreviated transcription (Latin):
legi: et exuens se lege peccati:. in
naturam aĩe sensuum puritatẽ
transierit: alis ad celũ spiritualibꝰ
eleuatur. Itaqz docemur. quia uo¬
landi nobis graciã natura dedit.
uoluptas abstulit. que maloꝵ escis
grauat animã: atqz in naturam
corporee molis inclinat. Meritoq
posuit: quia nemo illorum cadit

Expanded text:
dei et exuens se lege peccati in dei et exuens se lege peccati in naturam animae sensum puritate transierit, alis ad caelum spiritalibus eleuatur. itaque docemur quia uolandi nobis gratiam natura dedit, uoluptas abstulit, quae malorum escis grauat animam atque in naturam corporeae molis inclinat. meritoque posuit quia nemo illorum cadit
Abbreviated transcription (Latin):
ntur:
atur
enun quinqz isti passeres: quinqz ẽẽ
corporis sensus. factus. odoratus. gu¬
stus: uisus. auditus. Qui modo pas¬
serum situ terrenarum sordium ri¬
mentur illuuiem: atqz ex incultis
locis. ac fetidis cybum querant : de¬
lictorum suorũ laqueis occupati: ad
superioꝵ operum fructus. quibus
epulantur animi reuolare non pos¬
sunt. Est enim lenocinantis quidã
laquens uoluptatis: qui nostroꝵ
uestigiis animoꝵ. quedam uincla
subnectat: ut si igneum uigorem:
puritatemqz nature: terrene mate¬
rie sensus hebetauerit: luxurie pre¬
cio secularis additũ. sub quadam bi¬
ciorum actione constituat. Sunt
etiam quedã nostroꝵ nundine delic¬
torum. Itaq uariarũ capti illece¬
bris uoluptatum: aut uenundamꝰ
sub peccato: aut redimimur a pec¬
cato. ꝯfpristus nos redemit: aduer¬
saruis uendit. Ille autumatur
ad mortẽ: hic redimit ad salutẽ.
Unde bene matheus duos passeres
posuit. corpus aĩamqz significans:
qm̃ caro quoqz si consenciens dei

Expanded text:
ntur. ntur enim quinque isti passeres quinque esse corporis sensus, tactus odoratus gustus uisus auditus, qui modo passerum si terrenarum sordium rimentur inluuiem atque ex incultis locis ac faetidis cibum quaerant, delictorum suorum laqueis occupati ad superiorum operum fructus, quibus epulantur animi, reuolare non possunt. est enim lenocinantis quidam laqueus uoluptatis, qui nostrorum uestigiis animorum quaedam uincla subnectat, ut si igneum uigorem puritatemque naturae terrenae materiae sensus hebetauerit, luxuriae pretio saecularis addictum sub quadam uitiorum auctione constituat. sunt etiam quaedam nostrorum nundinae delictorum. itaque uariarum capti inlecebris uolup tatum aut uenundamur sub peccato aut redimimur a peccato. Christus nos redimit, aduersarius uendit; ille auctionatur ad mortem, hic redimit ad salutem. unde bene Matthaeus duos passeres posuit corpus animamque significans, quoniam caro quoque si consentiens legi
Abbreviated transcription (Latin):
egressam fulgidam instar solis uider̃t
neo globo deferri in cel um psallen
insplendore lucis que terminum nõ
nouit. Set uidens et audiens armi¬
ger stephani qui eam decollauerat
cum sũma festinatione pergens ad¬

Expanded text:
ta est. Fulgidam instar solis animam neo globo deferri in coelum, cum hymin splendore lucis quae terminum non cognovit. » Haec audiens armiger Stephani ducis, qui eam decollaverat, cum summa festinatione Domino