comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. iuir erat in t̾ra hus. Sed̾s ul. a quo
armenii. Terciꝰ gether. a qͦ carmeni.
siue cariae. Quartꝰ mesa. a qͦ hii ft̃ qͥ
uocant᷑ meones. Post̾itas arfaxat filiĩ
eber nepos arfaxat¬
a qͦ hebrei. Iectam filiꝰ heber. a qͦ
indoꝵ orta ẽ gens. Sale filiꝰ iectan a
qͦ bartriam. Licet eos alii scitaꝵ exu¬
les suspicent᷑. Hisma el filiꝰ abraham.
a qͦ ismahelite. qͥ nc̃ corrupto noĩe sar¬
raceni. qͣsi a sara.& agareni ali agar. Na
bath filiꝰ ismael.a qͦ nabathei. qͥ ab eusin¬
ta in mare rubrũ inhabitant. Moab⁊
amon filii loth. a qͦ moabite .s. amoni¬
te. Edom filiꝰ esau. a qͦ idumei. He ft̃
gentes q̃ de sem stirpe descendt᷑. pos¬
sidentes t̾raui meridianã ab ortu sol
im a qͦ egyptii ꝑhibent᷑ exorii.
.x. gentes chananeoꝵ. Itẽ ex nepotibus
cham filii chus. uepotes cham sex.
ilii chus. saba. & eiula. sab.nia. reg¬
Gappellati sabei. De qͥb uirgiliꝰ. solise thu¬

Expanded text:
est: Vir erat in terra Hus . Secundus Hul, a quo est: Vir erat in terra Hus . Secundus Hul, a quo Armenii. Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos Arphaxata quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sarra. et Agarenbaioth filius Ismael, a quo Nabathei, qui ab Euphrata in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quo Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis im, a quo Aegyptii perhibentur exorti. m gentes. 13. Item ex nepotibus Cham filii Chus nepotes Cham sex. Filii Chus, Saba, Hevila, Sabatha, Rheget appellati Sabaei, de quibus Virg.: Solis est thu
Abbreviated transcription (Latin):
Siue linguę cessabt᷑. Ido aũ priꝰ de
linguis. ac deinde de gentib posuimꝰ.
alia natione scđm ꝓpͥam collectio¬
nẽ distincta. ut gͣriȩ. asie. Hinc et
gentilitas .łr. Gens aũ appellata ꝓp¬
ter gn̾ationes familiaꝵ .i. a ginnen¬
do. sic̃ natio a nascendo. Gentes aũ
Ne iafeth. xxxi. de cam.xxuii. de
sem.xxii. q̃ fiunt.lxxiii. uł potiꝰ ut
ro declarat. lxxiͤ. totide̾q linguȩ
ꝓuiitias. s insulas impleuerunt.
ilii sem qͥnq singłarit᷑
gentes singłas ꝓcreauerurs.
Quoꝵ pͥmꝰ elam. a quo elamitȩ.
pͥnceps ꝑsidis. Scd̾s assur. ã qͦ assi¬
rioꝵ pullulauit imꝑiũ. Terciꝰ
ar farat. a qͦ gens chaldeoꝵ orta ẽ.
Quartꝰ ludi. a qͦ lidii. Quntꝰ aram.
a qͦ sirii qͦꝵ metropolis fuit cdamas¬
eus. Filli arã nepotes sem .iiiͬ. hiis.
⁊ ul ast geter .&. mesa:
us traconitidis ꝯditor qͥ int̾ pa¬
lestinã ⁊ celethsiriã tenuit pͥn¬
cip̾atũ. Unde fuit iob. scđm ꝙ scͥptũ¬

Expanded text:
Sive linguae, cessabunt.' Ideo autem prius de linguis, ac deinde de gentibus posuimus, alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graeciae, Asiae. Hinc et gentilitas dicitur. Gens autem appellata propter generationes familiarum, id est a gignendo, sicut natio a nascendo. Gentes autem de Japhet, XXXI de Cham, XXVII de Sem, quae fiunt LXXIII, vel potius, ut ratio declarat, LXX duae, totidemque linguae provincias et insulas impleverunt. Filii Sem quinque singulariter gentes singulas procreaverunt. Quorum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis. Secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium. Tertius Arphaxat, a quo gens quartus Ludi, a quo Lydii: quintus Aram, a quo Syri, quorum metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattuor: Hus et Ul et Gether et Mes. Hus Traconitidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum, unde fuit Iob, secu
Abbreviated transcription (Latin):
diret᷑. qͣsi. a me aiazon. nudabant enĩ
ꝗͣ adusserant mãmã. Has titianꝰ uni¬
partum ab achille. uł ab alexandro
usq ad int̾nitionẽ deletȩ ft̃. In par¬
tes asiatice scitiȩ gentes q̃ postos se
iasonis crectint. albo crine nascunt᷑.¬
ab assictuis nuib ⁊ tpsiꝰ capilli color
pilla. ad eo ut nocte plꝰ qͣm die cer¬
nant. Albam aũ uicini amaronibꝰ
fuert᷑. Ugnos antea hunos uocatos. pꝰ¬
tremo a rege suo abares appellatos.
lẽ tanaim ⁊ massagetaꝵ immanes
ppłos habitauert̃. Deinde ꝑnicib eqͥs
caucasi rupib feras gentes alexan¬
dri claustra cohibentes eruꝑunt.
⁊ orientẽ uiginti annis tenuert̃ cap¬
tiuũ. & ab egyptiis atq ab ethiopibꝰ
annuũ uectigal exegert̃. Troianoꝵ
gens antea dardania.a dardano no
danꝰ ad frigiã ꝑuenit. ibiq pͥmꝰ regua¬
uit. Post quẽ filiꝰ eiꝰ erictomiꝰ. deinde¬

Expanded text:
diretur, quasi ἄνευ μαζῶν. Nudabant enim diretur, quasi ἄνευ μαζῶν. Nudabant enim quam adusserant mammam. Has Titianus Unipartim ab Achille vel Alexandro usque ad internicionem deletae sunt. In partes Asiaticae Scythiae gentes, quae posteros se Iasonis creab assiduis nivibus, et ipsius capilli color pilla, adeo ut nocte plusquam die cernant. Albani autem vicinae Amazonibus fuerunt. 66. Ugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Abares appellatos lem Tanaim et Massagetarum inmanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, feras gentes Alexandri claustra cohibente, eruperunt, et orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Troianorum gens antea Dardana a Dardano nomdanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthoni
Abbreviated transcription (Latin):
cam᷑. ut ecce qͣm bonũ ⁊ ꝙͣ iͦcundũ ha¬
bitare fr̃s in unũ. In ꝯmune. eũ om̃s
honiines ex uno patre nati. pari
int̾ nos germanitate ꝯungun᷑. scͥp
git᷑ ut g̾manꝰ eade genitͥce manars.
Soror aũ ut fr̃. Nam soror ẽ ex eod̾e
semine dicta. ꝙ sola cũ fr̃ib in sorte
nagnationis ħat᷑. fratrũ filii patrue¬
les dicti. eo q patres eoꝵ germaui
fr̃s uit̾ se fuert̃. Consobrini uͦ uocati.
qͥ aut exsorore ⁊ frẽ. aut duab soro¬
rib ft̾ nati. qͣsi consorini. Fratrue¬
les aũ mat̾terȩ filiift̃. Sobrini ꝯso¬
brinoꝵ filii. Titis g̾eũ nom̃ ẽ. Patru¬
us fr̃ patris ẽ. qͣsi alius pat̾. Unde &

Expanded text:
 'Ecce quam bonum, et quam iucundum habitare fratres in unum.' In commune, cum et omnes homines ex uno patre nati pari inter nos germanitate coniungimur, Sgitur ut germanus, eadem genetrice manans. Soror autem, ut frater. Nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. Fratres patrueles dicti, eo quod patres eorum germani fratres inter se fuerunt. Consobrini vero vocati, qui aut ex sorore et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororini. Fratrueles autem materterae filii sunt. Sobrini consobrinorum filii. Tius Graecum est. Patruus frater patris est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
it regionẽ. Medi a rege suo cognõiati
putant᷑. Namq iason peliaci regis fr̃.
dea uixore sua. cuiꝰ fuit pͥuignꝰ. metꝰ
rex atheniensiũ. Qui pꝰ mortẽ iasoniᷤ
orientis plagã ꝑdomuit. ibiq mediã
urbẽ ꝯdidit. gentẽq medoꝵ noĩe suo
appellauit. S inuenimꝰ in genesi qd̃
madai auctor gentis medoꝵ fuit. a
qͦ ⁊ cognoĩati ut suꝑiꝰ dictũ ẽ. Psȩ aꝑ
seo rege uocati ft̃. qͥ e graria asiã trau¬
siens. ibi barbaras gentes gͣui dut᷑uo¬
q bello ꝑdomuit. Nouissime uictor.
nonĩ fubiectȩ genti dedit. ꝑsȩ aũ ante
cyrũ ignobiles fuert̃. &. nulliꝰ int̾ gen¬
tes loci habebant᷑ iedi semꝑ poten¬
tissimi fuert᷑. Casdei qͥ nc̃ chaldei uo¬
cant᷑. a chaseth filio nachor frns ab rahe

Expanded text:
it regionem. Medi a rege suo cognominati it regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, dea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam trans est, ibi barbaras gentes graui diuturnoque bello domuit et nouissime uictor nomen subiectae genti dedit: namque a PeCyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
minant᷑. Gomer. ex qͦ galathȩ .i.
galli. Magog a qͦ arbitrant᷑ scitas.ẜ. go¬
tos traxisse originẽ. Maedai. a qͦ medoᷤᷤ
picent᷑. Mosoch ex qͦ capadoces. Unde
⁊ urbs apd̃ eos usq hodie maleca dr.¬
Tẏras a qͦ traces qͦꝵ ñ satis ĩmitatũ
uocabulũ ẽ. qͣsi tyraces. Filii gomer.
nepotes iaphet. ascanaez. a qͦ sarmate.
qͦs g̾ci regios uocant. Rifan. a qͦ pafla¬
gones. Gotorna a qͦ ft̃ friges. Filii uuiã
elisa. a qͥb g̾ci helisei. qͥ uocant᷑ eolideᷤ
unde ⁊ lingua qͥnta g̾cie eolis appella
t᷑. Tharsis a qͦ cilices. ut iosephꝰ arbitra¬
tur. Unde ⁊ metͦpolis ciuitas eoꝵ thar¬

Expanded text:
minantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos picentur. Mosoch, id est, Cappadoces, unde et urbs apud eos usque hodie Mazecha dThiras, ex quo Thraces; quorum non satis inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. Filii Iavan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides, unde et lingua quinta Graeciae Aeolis appellatur 35. Tharsis, a quo Cilices, ut Josephus arbitratur; unde metropolis civitas eorum Thar
Abbreviated transcription (Latin):
in legib lib̾i appellant᷑. ut isto uoca¬
bulo secernant᷑ a seruis. qr sic̃ seruiis
in potestate ẽ dñi. sic filiꝰ in potesta¬
te ẽ patͥs. Iude ꝙ̃ filio fit emanc ipa¬
tio. ut sit lib̾ a patre. sic̃ fit seruo ma
numissio. ut sit lib̾atus a dño. Item
lib̾i dicti. qr ex lib̾o st̃ matrimonio
orti. Nã filii ex lib̾o ⁊ ancilla seruił
filii. qͦs sola nat᷑a genuit. ũ honestas
conrigii. Itẽ ⁊ pueri a pube. Adopti¬
uus filiꝰ ẽ. qui aut .a patre iusto. aut
auo. aut ꝓauo. culꝰ potestate ꝑ manei¬
pationẽ est traditꝰ. in alienã transit¬
potestatẽ. qui utriꝰq fert nom̃. ut fla¬
ñ duo tm̃ simul nati.s. &̃ plures. De
geminis aũ uno ab orto. alt̾ qui legi¬
time natꝰ fuerit uopiscus nominat᷑.
Posthumꝰ uocat᷑. eo q̃ pꝰ humationẽ pa¬
iñ accepit. Sic enĩ lex uoluit. ut qͥ de
nobili gignit᷑. sic̃ ex concubina. Est aũ
hoc nonĩ g̾cũ .&. in latinitate deficit. Hu¬

Expanded text:
in legibus liberi appellantur, ut hoc vocabulo secernantur a servis quia sicut servus in potestate est domini sic filius in potestate patris. Ideo etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut servo fit manumissio, ut sit liberatus a domino. Item liberi dicti, quia ex libero sunt matrimonio orti. Nam filii ex libero et ancilla servilis filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusque fert nomen, ut Fanon duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis autem, uno aborto, alter qui legitime natus fuerit vopiscus nominatur. 22. Posthumus vocatur, eo quod post humationem pamen accepit. Sic enim lex voluit, ut qui de nobili gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
Magͥnã ꝙ cibũ giggnat. Almã qr uniu̾sa
animalia. fructib sis alit. E st enĩ ali¬
m̃toꝵ nutͥx t̾ra. qͣ simulacrũ eiꝰ cũ cla¬
re aꝑit᷑ ut fruges nascant᷑. Qd timpa¬
nũ ħt. sig̃tare uolunt orbẽ t̾rȩ qd cur¬
aere. q fustinet᷑ rotis. qr mundꝰ rotat᷑
⁊ uolubilis ẽ. Qd̃ leones illi subiciunt
mansuetos. ut ostendant nullũ genus
eẽ t̾rȩ tam ferũ q ñ subigi possit aut
suꝑari ab ea. ꝙ̃ in capite turritã gestat
coronã. ostendit suꝑpositas t̾rȩ citiita¬
tes qͣsi insignitas t᷑rib ꝯstare. q sedes
fingunt᷑ circa eã. qr cũ omĩa moueant᷑.
ipsã ñ moueri. Ad coribantes eiꝰ ministͥ
cũ strictis gladiis eẽ fingunt᷑. ut signi¬
ficet᷑ om̃s ꝓ t̾ra sua deb̾e pugnare. qͣ
gallos huic dee ut seruirent fecert᷑¬
significant qͥ semine incłigeaut t̾ram
sequi oportere. in ea qͥppe omĩa reꝑi¬
ut qͥ terrã colunt ne sedeant. semꝑ e

Expanded text:
magnam, quod cibum gignat. Almam, quia universa magnam, quod cibum gignat. Almam, quia universa animalia fructibus suis alit. Est enim alimentorum nutrix terra. Simulacrum ejus cum clare aperitur, ut fruges nascantur. Quod tympanum habet, significare volunt orbem terrae: quod curaere. Quod sustinetur rotis, quia mundus rotatur et volubilis est. Quod leones illi subiciunt mansuetos, ut ostendant nullum genus esse tam ferum quod non subigi possit aut superari ab ea. Quod in capite turritam gestat coronam, ostendit superpositas terrae civitates quasi insignitas turribus constare. Quod sedes finguntur circa eam, quia cum omnia moveantur, ipsam non moveri. Quod Corybantes eius ministri constrictis gladiis esse finguntur: ut significetur omnes pro terra sua debere pugnare. Quod gallos huic deae, ut servirent, fecersignificant, qui semine indigeant, terram sequi oportere: in ea quippe omnia reperiut qui terram colunt, ne sedeant: semper
Abbreviated transcription (Latin):
ambo sagittas habe fingunt᷑. qͦ tp̃a
duo sid̾a de cęlo radios usq ad t̾ras
emittant. Dianã aũ uocatã qͣsi du¬
anã. ꝙ luna ⁊die ⁊ nocte appare¬
at. Ipsã ⁊ lucinã asseuerant. eo q
luceat. Eande ⁊ triuiã. eo q tͥbꝰ finr¬
gat᷑ figuris. De qua uirgiliꝰ. tria
uirginis ora dianȩ. qr eađe luna.
eadẽ diana. eade ꝓserpina uocat᷑.
S cũ luna fingit᷑ sublustri splen¬
det amictri. Cũ succinta iacet cala¬
mos latonia uirgo ẽ. Cũ subnixa sedet
solio plutonia coniunx. Latonͥa añ dia¬
na. eo ꝙ latonȩ fuerit filia. Cererẽ idẽ
t̾ram a creandis frugib assert᷑ dictam.
appellantes eã nominib plurimis. Di
ra. ꝓserpinã. eã ꝙ ex ea ꝓserpiant fru¬
ges. Uestam ꝙ herb uel uariis uestita
sit rebꝰ. uł a ui uestando. Eandẽ &.
tellurẽ ⁊ matrẽ magnã fingunt tur¬
ritã cũ timpano ⁊ gallo ⁊ strepitu cim¬
baloꝵ. Matrẽ uocatã tł płima pariat.

Expanded text:
ambo sagittas hebere finguntur, quod ipsa duo sidera de coelo radios usque ad terras emittant. Dianam autem vocatam, quasi duanam, quod luna die ac nocte appareat. Ipsam et Lucinam asseverant eo quod luceat: eamdem et Triviam, quod tribus fingatur figuris. De qua Virgilius: Tria virginis ora Dianae: quia eadem Luna, eadem Diana, eadem Proserpina vocatur. Sed cum luna fingitur, . . . . sublustri splendet amictu: Cum subcincta lucet calamos, Latonia virgo est: Cum subnixa sedet solio, Plutonia conjux. Latonia autem Diana, eo quod Latoniae fuerit filia. Cererem, id est terram, a creandis frugibus asserunt dictam, appellantes eam nominibus plurimis. Dicrra; Proserpinam, quod ex ea proserpant fruges; Vestam, quod herbis vel variis vestita sit rebus, vel a vi sua stando. Eamdem et Tellurem et Matrem magnam fingunt turritam cum tympano et gallo et strepitu cymbalorum. Matrem vocatam, quod plurima pariat:
Abbreviated transcription (Latin):
romanã. mixtã. Prisca ẽ qua uetustis¬
simi italie sub iano ⁊ saturno ftͣ risi.
incondita ut se hñt carmina ilaloꝵ
Latina qͣm sublatino ⁊ regib tusci.¬
⁊ cet̾i in latio ftͣ locuti. ex qͣ fuert̃ .xii.
tabule scͥptȩ. Romana q̃ pꝰ reges exac¬
tos a ppło romano cepta ẽ. Quã ne uiꝰ
plautꝰ. eniꝰ. uirgiliꝰ. poetȩ: ⁊ ex orato¬
rib graccꝰ. ⁊ cato. ⁊ cicero. uł cet̾i ef¬
tũ simul eũ morib ⁊ hoĩb in romanã
ciuitatẽ irrupit. integritatẽ u̾bis ꝑso¬
loecismos.⁊ barbarismos corrũpens. Uñis
aũ orientis gentes in guit᷑e linguã ⁊ u̾¬
ba collidt̃. si c̾ hebrei. ⁊ siri. Oñis medit᷑¬
raree gentes in palato sermones feri¬
unt. sic̃ gei ⁊ asiani. Dñis occidentales gen¬
tes u̾ba in dentib frang̃t. sic̃ itali ⁊ his¬
pani.Syrꝰ. ⁊ caleleꝰ uicinꝰ hebreo ẽ. in
sermone ꝯsonans in plerisq ilnt̃arũ
sono. Quida aũ arbitiant᷑ ipsam lingua

Expanded text:
Romanam, Mistam. Prisca est, qua vetustissimi Italiae sub Jano et Saturno sunt usi, incondita ut se habent carmina Saliorum. Latina, quam sub Latino et regibus Tusciae caeteri in Latio sunt locuti, ex qua fuerunt duodecim tabulae scriptae. 7. Romana, quae post reges exactos a populo Romano coepta est, qua Naevius, Plautus, Ennius, Virgilius poetae; ex oratoribus, Gracchus et Cato, et Cicero, vel caetetum simul cum moribus et hominibus in Romanam civitatem irrupit, integritatem verbi per soloecismos et barbarismos corrumpens. Omnes autem Orientis gentes in gutture linguam et verba collidunt, sicut Hebraei et Syri. Omnes Mediterraneae gentes in palato sermones feriunt, sicut Graeci et Asiani. Omnes Occidentis gentes verba in dentibus frangunt, sicut Itali et Hispani. Syrus et Chaldaeus vicinus Hebraeo est in sermone, consonans in plerisque, et litterarum sono. Quidam autem arbitrantur linguam
Abbreviated transcription (Latin):
dñi.ab incubando. hoc ẽ stuprando
Sepe enĩ imꝓbi existunt ⁊̃ mulie¬
mones galli dusios nuncitpant. qͥ
romani faunũ ficariũ añt. d qũe
oratius dicit. Faune nimphaꝵ fu-¬
gientiũ amator. ꝑ meos fines ⁊ apͥ¬
ca rura lenis incedas. Explic̃ lib̾ .uiii.¬

Expanded text:
dicuntur ab incumbendo, hoc est, stuprando: dicuntur ab incumbendo, hoc est, stuprando: saepe enim improbi existunt etiam muliemones Galli Dusios nuncupant, quodRomani Faunum ficarium dicunt. Ad quem Horatius dicit: Faune, Nympharum fugientum amator, Per meos fines et aprica rura Lenis incedas Sed falsis dii
Abbreviated transcription (Latin):
eros fuit nuncitpatꝰ. Hoc uidelicer
uelut mysticũ sig̾cante fabula. q aer
runoni deputet᷑ ubi uolunt eroas ha¬
bitare. Q noĩe appellant alicꝰ meriti aĩas
ꝓpt̾ sapientiã ⁊ fortitudinẽ cdñt. Pe¬
tiates gentiles dicebant. om̃s dõs qͦs
domi colebant. Et penates dicti. ꝙ
eent in penetralib id ẽ secretis. Hiĩ
dii qͦmͦ uocabant᷑. uł qͦ noĩa habu̾int
dictos siue qr late manant ꝑ auras.
siue qr mites ft̃ in mnanib. ꝯtrario
noĩe hoc appellant᷑. Apuleiꝰ aut̾ ait
eos cata antifrasim dici manes. ħ ẽ
mites ac modestos. cũ sint t̾ribiles ⁊
ĩmanes. ut parcas .⁊ eumeiudes. Lar¬
uas ex hominibꝰ factos demones az¬
unt qͥ meriti mali fuerint. qͦꝵ nat᷑a
garrire tenebrosis. Lamias qͣs fa¬
bulȩ tradt̃ infantes corꝑe ac lania¬
re solitas. a laniando specialit᷑ dic¬
tas. Pilosi qͥ g̾cȩ panite. latine in cu¬
bi appellant᷑. siue riruii ab ineundo
passim cũ animalib. Unde ⁊ in cubi

Expanded text:
 fuit nuncupatus? Hoc videlicet, velut mysticum significante fabula, quod aer Junoni deputetur, ubi volunt Heroas habitare. Quo nomine appellant alicujus meriti anipropter sapientiam et fortitudinem. 99. Penates gentiles dicebant omnes deos quos domi colebant. Et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis. Hi dii qui vocabantur, vel quae nomina habuerint, dictos, sive quia late manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, quod meriti mali fuerint, quarum natura garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur, sive Invi ab ineundo passim cum animalibus, unde et Incubi
Abbreviated transcription (Latin):
ticis fuert̃. qͦꝵ ex noĩe appellata ẽ re¬
gio celtiberia. Nã ex flumine his
celtici dicebant᷑. mixto utroq uoca¬
bulo celti beri nuncupati sunł.
Afri appellati ab uno ex post̾is abra¬
hȩ qͥ uocabat᷑ afer. qͥ drduxisse
adu̾sus libiam exercitũ.&. ibi uic¬
tis hostib ꝯsedisse. eiꝰq post̾os ex no

Expanded text:
ticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est reticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine HispCeltici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victi
Abbreviated transcription (Latin):
Nnde ⁊ cũ uenaꝵ urbs nom̃ accepit.
hispani. ab ybero anine pͥmũ yberi.
pꝰ ea ab hispalo hifpam cognoĩati ft̃.
Galliei a candore dicti. unde ⁊ galli.
reliqͥs enĩ hispaniȩ ppłis candidiores
existunt. Hii g̾cam s originẽ assert̃.
unde ⁊ nat᷑ali ingenio callent. fiqͥde
pꝰ finẽ troiani belli. teuero morte aia¬
cis fr̃is inuiso patͥ telamoni dũ ũ re¬
ciꝑet᷑ in regnũ. cẏprũ ꝯcessisse. ibiq
urbẽ nomine antiꝗͤ patͥȩ salamuiã
ꝯclidisse. inde ad galliciã ꝓfectꝰ. expo¬
sitis sedibꝰ ex loco genti nom̃ dedisse.
Astures gens hispaniȩ uocati. eo qd̃
circa astirrã flum̃ septi montibꝰ siluiᷤ¬
q crebris inhabitant. Cantabri gers
hispaniȩ. a uocabulo urb. & ib̾i am¬
nis crii insidunt appellati. Hoꝵ ani¬
mꝰ ꝑtinax.&. magis ad latͦcinandũ.
⁊ ad bellandũ. uł ad ꝑpetiendũ u̾b̾a
semꝑ parati. Seltiberi ex gallis cel¬

Expanded text:
Unde et Convenarum urbs nomen accepit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo Hispani cognominati sunt. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminam condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, vocati eo, quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus pertinax et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. Celtiberi ex Gallis Cel
Abbreviated transcription (Latin):
gens intͣ occeanũ int̾fuso mari. qͣsi
extͣ orbẽ posita. De qͥb uirgiliꝰ. Toto di¬
uisoᷤ orbe britones. Scori ꝓpͥa lingua
nomĩ h̃nt a picto corꝑe. eo qͥ aculeisfer¬
reis cũ atram̃to uariaꝵ fig᷑aꝵ stigma¬
ta ad notent᷑. Galli a candore corꝑis mĩ¬
cupati st̃. Galla enĩ g̃oe lac dr. Unde ⁊
sibilla sic eos appellat. cũ ait de his. tẽ
u̾sitatẽ enĩ celi. & facies hominũ. ⁊ co¬
lores. ⁊ corꝑm qͣntitates. & animoꝵ di¬
u̾sitates existunt. Inde romanos gͣues.
g̃cos leues. afros u̾sipelles. gallos nat᷑a
feroces. atq acriores inge
pidũ fuit iuxta pirineũ. a qͦ ft̃ cog¬
minati uaccei. de qͥb credit᷑ di xisse
poetã. Lateq uagantes uaccei. Hi pi¬
rinei iugis ꝑ amplã montis habitant
ccones .c. in s. lit̾a demutata. qͦs gnens
pompeiꝰ edomita hispania. & ad tͥum¬
phũ uenire festinans. de piruiei ru¬
gis deposuit. &. in unũ oppictũ ꝯg̾gauit.

Expanded text:
gens intra Oceanum interfuso mari quasi gens intra Oceanum interfuso mari quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt. Γάλα enim Graece lac dicitur. Unde et Sibylla sic eos appellat, cum ait de hisVirg. versitatem enim caeli et facies hominum et colores, et corporum quantitates, et animorum diversitates existunt. 415 Inde Romanos graves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenpidum fuit juxta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccaei, de quibus creditur dixisse poeta: Lateque vagantes Vaccaei. Hi Pyrenaei jugis peramplam montis habitant ccones, C in S litteram demutata. Quos Gnaeus Pompeius edomita Hispania et ad triumphum venire festinans de Pyrenaei iugis deposuit et in unum oppidum congregavit.
Abbreviated transcription (Latin):
De qͥb lucanꝰ. fundit ab extͤmo flauos
aqͥlone sueuos. Quoꝵ fusse centũ pa¬
gos ⁊ ppłos multi ꝓdidert̃. Nicti aũ sueui
putant᷑ a monte sueuo. qͥ ab ortu initiũ
germaniȩ fac̃. euiꝰ loca incoluert̃. Bur¬
gundiones qͦnd̾a a romanis fubacta in¬
teriori germania ꝑ castroꝵ limites po¬
siti.
a tyberio cesare in magnã
locis nom̃ sũpsert̃
qr crebra ꝑli
mites
habitacula
constituta. burgos uulgo uocant. Hii
pꝰea rebelles romanis effecti. plꝰqͣ.lxxx.
xonũ gens in occeani litoribꝰ ⁊ palu¬
dibꝰ inuiis sita. uirtute atq agilitate
habilis. unde ⁊ appellata qͦ sit durũ ⁊
ualidissimũ genꝰ hominũ. & p̃stans ce¬
teris piraticis. Franci a qͦdam ꝓpͥo du¬
ce uocari putant᷑. Alii eos ex feritate
moꝵ nuncupatos existimant. St̃ e nĩ
in illis mores inconditi. nat᷑alis fero¬
citas animoꝵ. Brutones qͥdam latine
nominatos sufpicant᷑. eo q̃ bruti sint.

Expanded text:
de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu solis initium Germaniae facit, cujus loca incoluerunt. Burgundiones, quondam a Romanis subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plusquam octoxonum gens in Oceanum littoribus et paludibus inviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditi, naturalis ferocitas animorum. Britones quidam Latine nominatos suspicantur eo quod bruti sint:
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ⁊ ppłi inhabitantes iuxta leman¬
num fluuiũ alemanni uocant᷑. De
qͥb lucanꝰ. Deseruere cauo tentoria
fexa lemanno. Longobardos uulgo fer¬
t᷑ nominasse. ꝓlixa barba.&. nunꝗͣ. ton¬
sa. Uindilicꝰ amnis ab extͤinis galliȩ e¬
rũpens. iuxta quẽ fluurũ in habitas¬
se .&. ex eo traxisse nom̃ uuandali ꝑhi¬
bent᷑. Germaniȩ gentes dictȩ. ꝙ sint
rmmania corꝑa ĩmanesq nationes se-¬
uissimis duratȩ frigorib. qͥ mores ex
ipso cęli rigore traxert̃ ferocis animi.
i semꝑ indomiti. raptu uenatuq ui¬
uentes. Hoꝵ płimȩ gentes. uariȩ armiᷤ.
discolores habitu. lingius dissone.ẜ. ori¬
gine uocabuloꝵ incertȩ. ut colorates.
ansiuari. quadi. tungri. marcomanni.
briteri. camasi. blangiam. &. tubantes.
qͦꝵ immanitas barbariȩ. &̃ in ipsis uoca¬
bulis horrorẽ qͦnda sig̾cat. Sueui pars
germanoꝵ fuert̃. in fines septẽtrionis.

Expanded text:
sicut et populi, inhabitantes juxta Lemansicut et populi, inhabitantes juxta Lemannum fluvium, Alemani vocantur, de quibus Lucanus: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominasse prolixa barba et nunquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremitate Galliae erumpens, juxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. Germaniae gentes dictae, quod sint immania corpora, immanesque nationes, saevissimis duratae frigoribus, qui mores ex ipso coeli rigore traxerunt; feroces animi, et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes, variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae: ut Tolleraces, Amsivari, Quadi, Tungri, Marcomanni, Bruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis,
Abbreviated transcription (Latin):
bris. Gothi a magog filio iapheth ñ¬
cupati putant᷑. de similitudine ul¬
timȩ sillabȩ. qͦs uet̾es magis getas ꝗͣ.
gothos uotauert̃ gens fortis ⁊ poten¬
tissima. corꝑm mole ardua. armoꝵ
gen̾e t̾ribilis. Ne qͥb lucanꝰ. hinc da¬
cus p̃mat inde getas occurrat hib̾is.
Daci aũ gothoꝵ soboles fuert᷑. ẜ die¬
tos putant dacos qͣsi dagos. qr de go¬
thoꝵ stirpe creati st̃. Ne qͥb ille abi¬
saretos ꝓcul usq dacos. Bessi. barbari
fuert̃. qͥ a multitudine boũ sic uoca¬
ti credunt᷑. De qͥb qͥdam. A̾ colit t̾rȩ
niedio uł ille diuitis multo boue pil¬
leatꝰ accola ripȩ. Gipedes pedestri
p̃lio magis qͣm equestri stͣ usi. &. ex
hac causa ita uocati. Sarmatȩ pa-¬
tentibꝰ campis ineqͥtabant pͥusqͣm
eos lentulꝰ aanubio ꝓhib̾et.atq i¬
de ob studiũ armoꝵ sarmate nun¬
eupati existimant᷑. Lanꝰ fluuiꝰ fer¬
t᷑ ultͣ danubuĩ. a qͦ alani dicti surt.

Expanded text:
bris. Gothi a Magog filio Japhet nobris. Gothi a Magog filio Japhet nominati putantur de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt: gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis. De quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. Daci autem Getarum soboles fuerunt, et dictos putant Dacos quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt, de quibus ille: Ibis Arctoos procul usque Dacos. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille Divitis multo bove pileatus Accola ripae. Gipedes pedestri praelio magis quam equestri sunt usi, ex hac causa vocati. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant, priusquam eos Lentulus Danubio prohiberet: atque inde ob studium armorum Sarmatae nuncupati existimantur. Lanus fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
saturn. a latino latini uocati ft̃.
Nam latinꝰ italiȩ rex fuit. qͥ ex suo
noĩe latinos appellauit. qͥ pꝰea roma¬
ni nuncupati st̃. Hii ⁊ qͥrites dicti.
qr qͥrinꝰ dictus ẽ romulus. eo qd semꝑ
hasta utebat᷑. qͤ sabinoꝵ lingua qͥris
dr. Italus qͦ ⁊ sabinꝰ ⁊ sicanꝰ fr̃s fue¬
rt̃. ex qͥb noĩa ppłis imposita ⁊ regi¬
onib ft̃. Nã ab italo itali. a sabino sa¬
ẽ. s galloꝵ uet̾m ꝓpago. qͥ appenninum
montẽ incolunt. De qͥb hẏstoriȩ ꝑhi¬
bent. eo qͥ tꝑre aqͦsȩ cladis ymbribus
suꝑfuerͥt᷑. & ob hoc umbrios gͣce cogno¬
minatos. Marsi gens italiȩ dicta a
comite lib̾i marsia. qͥ usũ illis iutĩ
ostendit .&. ob hoc illi statuã fecerut.
qͣ. pꝰea romaui uictis marsis tulert̃.
Marsos añ g̾ci thuscos uocant. qͣsi. oꝙ̃¬
oꝙeic. serpens dicat᷑. Illesos aũ eẽ car¬
minũ maleficiis. Inhabitant aũ pla-¬
gã appennini montis. simul cũ um¬

Expanded text:
SATURNII, a Latino LATINI vocati sunt. SATURNII, a Latino LATINI vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus, quod semper hasta utebatur, quae Sabinorum lingua QuirisItalus quoque et Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex quibus nomina populis inposita et regionibus sunt. Nam ab Italo Itali, a Sabino Sa, sed Gallorum veterum propago, qui Appenninum montem incolunt; de quibus historiae perhibent quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, et ob hoc Ombrious Graece nominatos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit, et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos autem Graeci Uscos vocant, quasi ophophis serpens dicatur: illaesos autem esse carminum maleficiis. Inhabitant autem plagam Apennini montis simul cum Um
Abbreviated transcription (Latin):
in bello ꝯtͣ messenios. ueriti ne diut᷑¬
nitate p̃lii. spem ꝓlis anuit̾e̾nt. p̾ce¬
ꝑunt ut uirgines eoꝵ cũ iuuenibꝰ
certis parentib nati. ex nota mat̾¬
ni pudoris spartani uocati st̃. Nam
ipsos ẽẽ spartanos qͦs ⁊ lacedemones.
Traces ex filio iafeth. qͥ uocatꝰ ẽ tyraᷤ.
orti ⁊ cognoĩati ut suꝑiꝰ dictũ est
ꝑ hibentꝰ licet gentiles coser moribꝰ
ita dictos existimant ꝙ sint truces.
Seuussimi enĩ omnnũ gentrũ fue¬
rt̃. Unde ⁊ multa de eis fabulosa
momorant᷑. q captiuos diis suis lita¬
rent. & humanũ sanguinẽ in ossibꝰ
giliꝰ. Heu fuge crudeles t̾ras fuge lit¬
tꝰ a uarũ. qͣsi crudeliũ ⁊ auaroꝵ. Istͦ¬
rũ gens originẽ ducit a locis. qͥ mis¬
si ad argonautas ꝑseqͤndos. ut a pon¬
to intͣuert̃ istrũ fliurũ. a uocabulo
Romani a romuli noĩe nuncupati¬
st̃. qͥ urbẽ romã ꝯdidit. gentiq iciui¬
tati nom̃ decdit. Hii ante a saturno

Expanded text:
in bello contra Messenios veriti, ne diutuin bello contra Messenios veriti, ne diuturnitate praelii spem prolis amitterent, praeceperunt, ut virgines eorum cum juvenibus certis parentibus nati, ex nota materni pudoris Parthenii vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos, quos et Lacedaemones. Thraces ex filio Japhet, qui vocatus est Thiras, orti et cognominati, ut superius dictum est, perhibentur, licet gentiles eos ex moribus ita dictos existiment, quod sint truces. Saevissimi enim omnium gentium fuerunt; unde et multa de eis fabulosa memorantur: quod captivos diis suis litarent, et humanum sanguinem in ossibus gilius: Heu fuge crudeles terras, fuge littus avarum, quasi crudelium et avarorum 83. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos; ut a Ponto intraverunt Istrum fluvium, a vocabulo sunt. 411 84. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit, gentique et civitati nomen dedit. Hi ante a Saturno
Abbreviated transcription (Latin):
o ionis filio dicti. Pelasgi noĩati. qr cũ
uelis pansis uerno temꝑe aduenisse
italiã uisi ft̃. ut aues. Primo eñ eos uar¬
ro italia appulisse ꝯmemorat. Greci uͦ
pelasgos ionis ⁊ larissȩ filios ꝑhibent
dictos. Mirmidones fuert̃ a chillis so
cii. dolopes pẏrri. Bicti aut̃ nuirmi
mirmidones a murnudone duce io¬
uris. & eori medusȩ filio. Cecropi athe¬
niensiũ regi successit gratiꝰ. cuiꝰ fili¬
a attis nom̃ ⁊ regioni ⁊ genti dedit.
⁊ ex ea attiei cognoĩati. qͥ ft̾ atteni¬
enses. Ion uirfortis ex suo noĩe eos¬
dem artͥemienses uocauit iones.
Macetdones a noĩe macedonis regiᷤᷤ
antea e machi ft nuncupati.pꝰ ea
macetlones dicti. Epirotȩ a pirro a-¬
ri ⁊ origine̾ ⁊ nom̃ ducũt. St̃ aut̃
pars g̃ciȩ gentis. ex qͥb &̃ cognoĩata
ẽ tercia liugua g̾coꝵ q̃ dorica appel¬
iat᷑. Lacedemones a lace demone se¬
meleᷤᷤ filio dicti. Hii dui ꝑseuerantes

Expanded text:
o Iovis filio dicti. Pelasgi nominati, quia cum o Iovis filio dicti. Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam adpulisse commemorat. Graeci vero Pelasgos a Iovis et Larissae filio perhibent dictos. Myrmidones fuercii; Dolopes Pyrrhi, dicti autem MyrmidMyrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae, filio 76. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Atthis nomen et regioni et genti dedit. Et ex ea Attici cognoenses. Ion vir fortis ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt, postea Macedones dicti. Epirotae a Pyrrho Ari originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis, ex-quibus etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. Lacedaemones a Lacedaemone Semelae filio dicti. Hi diu perseverantes
Abbreviated transcription (Latin):
eo facta uictoria diuisert᷑. sicq deide
g̾ei admixti. pͥmo gallog̾ei. nẽ ex aunti¬
qͦ galloꝵ noĩe galathȩ nuncupant᷑.
Greci ante thessali a thessalo. pꝰea a g̃co
rege g̾ei ft̃ nuncupati. Nam g̾ei ꝓpͥe thes¬
sali ft̃. Lapitas aũ gentẽ tessaliȩ fuisse
aiunt. circa penion annẽ olim in habi¬
tantẽ. a lapita appollinis filia uuncupa¬
tos. Sicionii g̃ci ft̃ nuncupati. asicioni¬
o rege. hii pͥmũ a gealei uocabant᷑ a re¬
ge a gealeo. qͥ pͥmit sicioniis imꝑauit.
ã qͦ ⁊ agͤalea ciuitas nuncupata ẽ q̃ nẽ
peloponensis uocat᷑. a pelope rege suo.
Ipsi: ⁊ archades ft̃ ab archade rege. iouis
⁊ calistȩ filio dicti. Danai a danao rege.
uocati.ide ⁊ argiui ab argo ꝯditore cog¬
noĩati. Postꝗͣ aũ rex g̾coꝵ apis mortu¬
us ẽ. huic filiꝰ argus successit in regno.
⁊ ex eo argiui appellati st̃. qͥ ẽ ab eis pꝰ
obitũ ut ds̃ haberi expit. tẽplo ⁊ sacri¬
ficio honoratꝰ. Achei qͥ ⁊ achuui. ab ache¬

Expanded text:
t; sicque deinde Graecis admixti primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae nuncupantur. Graeci ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt, circa Penion amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii Graeci sunt nuncupati, a Sicyone rege. Hi primum Agialei vocabantur, a rege Agealeo, qui primus Sicyonis imperavit; a quo et Agealea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponensis vocatur a Pelope rege suo. Ipsi sunt et Arcades, ab Arcade rege Iovis et Callistae filio dicti. Danai a Danao rege vocati. Idem et Argivi, ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt; qui etiam ab eis post obitum ut deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi, ab Achae
Abbreviated transcription (Latin):
spuma uocat᷑. Qd̃ aũ fingt̃ saturnũ
cęli patͥ genitalia abscidisse. & san¬
guinẽ fluxisse in mari. atq eo spu¬
ma maris ꝯereta. uenꝰ nata ẽ. Illud
Aiunt ꝙ ꝑ coitũ salsi humoris sub¬
dici. q coitꝰ spuma ẽ sanguinis q̃ ex
succo iiscerũ liquido salsoq ꝯstat.
Ido aut̃ uen̾em uulcani dñt uxo¬
rẽ. qr ueneriũ officiũ ñ nͥ calore
ꝯsistit. Unde ẽ frigidꝰ in uenerẽ se¬
nior. Nani q̃ saturuꝰ dr̃ patͥ oȩlo ui¬
rilia anipittasse. q̃ in mare cadenti¬
a uen̾em creauert᷑. ꝙ ido fingr̃. qr

Expanded text:
spuma vocatur. Quod autem fingunt Saturnum Coelo patri genitalia abscidisse, et sanguinem fudisse in mare, atque eo spuma maris concreta Venus nata est: illud aiunt, quod coitus salsi humoris subdici, quia coitus spuma est sanguinis, qui ex succo viscerum liquido salsoque constat. Ideo autem Venerem Vulcani dicunt uxorem, quia venereum officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem senior. Nam quod Saturnus dicitur patri Coelo virilia amputasse, quae in mare cadentia Venerem creaverunt, id ideo fingitur
Abbreviated transcription (Latin):
bile sit elem̃tũ. nicħ̾q possit nasci
ex eo. qͥppe qͥ omĩa q̃ arripuerit absu¬
mat. Quidiꝰ in fastis nec tu aliud tiestã
qͣm uiuã intellige flammã. nataq
de flama corꝑa nulla uides. ꝓpt̾ea
& uirgines ei seruire d̃nr. eo qͥ sicut
ex uirgine. ita nicħ ex igne nascat᷑.
Iunonẽ dnt qͣsi ianonẽ id ẽ ianuam
ꝓ purgationib feminaꝵ eo ꝙ quasi
portas matrũ natis pandat. ⁊ nuben¬
dũ maritis.S hoc philosophi. Poete
Ignẽ enĩ ꝙ aerẽ iouẽ. aquã & t̾rã in
tione uniu̾sa gignunt᷑. Et sororem
dicunt q mundi pars ẽ. conrugem
na. Apud latinos añ minerna uo¬
artiũ nuncupant. Hanc enĩ inuen¬
tricẽ multoꝵ ingenioꝵ ꝑhibent .ẜ.¬

Expanded text:
bile sit elementum nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absumat. Ouidius in Fastis: nec tu aliud Vestam quam uiuam ide flamma corpora nulla vides; propterea, et virgines ei servire dicuntur, eo quod sicut de virgine, ita nihil ex igne nascatur. 69. Junonem dicunt, quasi janonem, id est, januam pro purgationibus feminarum, et quod quasi portas matrum natis, et naturas pandat nubentium maritis. Sed hoc philosophi. Poetae ignem enim et aetione universa gignuntur. Et sororem dicunt quod mundi pars est; coniugem, na. Apud Latinos autem Minervam voartium variarum. Hanc enim inventrice
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsas aũ dñt ⁊ musas aqͣs ⁊ nimphas.
Nec immerito. Nã aquȩ motꝰ musicen
efficit. Nymphaꝵ apd̾ gentiles uaria
st̃ uocabula. Nymphas qͥppe monti¬
ũ oreades dñt. siluaꝵ driades. caͣpoꝵ¬

Expanded text:
Ipsas autem dicunt et Musas, quas et nymphas, Nec immerito: nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, campo
Abbreviated transcription (Latin):
eã de capite iouis ẽẽ natã. qr sensꝰ ca¬
pitis qͥ inuenit omĩa in capite ẽ. In
cuiꝰ pectore iõ caput gorgonis figr̃.
q illie ẽ omĩs prudentia. q̃ ꝯfundit
andã sapientiã ⁊ uirtutẽ. Hec mi¬
nerua ⁊ tritonia dr. Triton enĩ afri¬
cȩ palus ẽ. circa qͣm fert᷑ uirginali
apparuisse etate. ꝓpt̾ qͥ tigtonia mui¬
cupata ẽ. Unde ⁊ tanto ꝓcliuiꝰ dea
credita ẽ. qnͣto minꝰ origo eiꝰ innotu¬
it. Pallas aũ ħ dicta. uił ab insula palle¬
nȩ in tracia in qͣ nutrita ẽ. uł apoto
iopalle intodori .i. ab haste ꝯcussiõe.
uł ꝙ pallantẽ gigantẽ occid̾it. Uene¬
re̾ exinde dñt nuncupatã. q sine

Expanded text:
 de capite Iovis esse natam, quia sensus sapientis qui invenit omnia, in capite est. In cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia que confundit andam sapientiam et virtutem. Hec Minerva et Tritonia dicitur; Triton enim Africe palus est, circa quam fertur virginali apparuisse etate, pro quo Tritonia nuncupata est; unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta, vel ab insula Pallente in Thracia, in qua nutrita est; vel apo tu pallein to dori, id est ab haste concussione, vel quod Pallantem gigantem occiderit. Venerem exinde dicunt nuncupatam, quod sine
Abbreviated transcription (Latin):
niensiũ ianuã. Duas iani facies faciũt.
ꝓpt̾ orientẽ ⁊ occidentẽ. Cũ uͦ faciũt eũ
qͣdrifrontẽ ⁊ ianũ geniuiũ appellant.
.iiͦiͦI. elem̃ta. siue tp̃ra. S dũ hoc fingurt.
monstrũ ñ dm̃ facuit. Neptunũ aqͣs mun¬
di p̃dieant.: ⁊ dictꝰ ab eis neptunꝰ qͣsi nube
tonans. Uulcanũ uolunt ẽẽ ignẽ. ⁊ dic¬
cit᷑. unde & omerꝰ dic̾ eũ p̃cipitatũ de
aere in t̾ras. ꝙ om̃e fulm̃ de aere cadit.
Iocirco aũ uulcanꝰ de femore iunonis fin-¬
git᷑ natꝰ. ꝙ fulmina de nno aere nascũ¬
quã rectꝰ ẽ ignis. s qͣsi claudꝰ eiꝰmodi
spẽm motũq ħt. Idõ aũ in fabroꝵ. for¬
nacẽ eund̾e uulcanũ auctorẽ dnt. qr
tis pat̾. quẽ oicũ uocant. quasi recep¬
torẽ mortuoꝵ. unde ⁊ orca nuncupa¬
t᷑ uas q recpit aqͣs. Ipse ⁊ g̾oe caron.
Liberũ alib̾am̃to appellatũ uolunt.
ꝙ qͣsi mares in coeundo ꝑ eiꝰ benefici¬

Expanded text:
mensuum ianuam: duas Iani facies faciunt, mensuum ianuam: duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifrontem et Ianum geminum appellant, ta, sive tempora. Sed dum hoc fingunt, monstrum non deum faciunt. 38. Neptunum aquas mundi praedicant, et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. 39. Vulcanum volunt ignem, et diccitur, unde et Homerus dicit eum precipitatum de aere in terras quod omne fulmen de aere cadit. Idcirco autem Vulcanus de femore iunonis fingitur natus, quia fulmina de imo aere nascunquam rectus est ignis, sed quasi claudus eiusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eundem Vulcanum auctorem dicunt, quia tis pater; quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortium. Unde et orca nuncupatur vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per eius benefici
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. uł q eo semina unͣ oriunt᷑ i̾m
redeunt. Hunc cęli patͥs abscidisse ge¬
nitalia dñt. qr nicħ in cęlo de seminibꝰ
nascit᷑. falcẽ tenet inqͥunt ꝓpt̾ agritul¬
turã sig̾candã. uł ꝓpt̾ annos ⁊ temꝑa¬
tꝰ acuta sit. In aliqͥb aũ cuitatibꝰ sat᷑ͣ¬
no libos suos apd̃ gentiles ĩmolabant. q
saturnũ poetȩ lib̾os suos deuorasse soli
⁊ utpit᷑ quasi uirians pat̾. ħ ẽ om̃ib p̃stais.
ħc ⁊ pͥuato titulo iouẽ oprimũ dixerunt.
dũ fuisset incestꝰ in sius. impudicꝰ inextͣ¬
traneis. quẽ mͦ taurũ fingunt. ꝓpt̾ euro¬
peraptũ. fuit enĩ ini naui euuꝰ insigne
erat taurꝰ. Modo danaes ꝑ imbrẽ aureñ
appetisse ꝯcubitũ. uͥ intelligr pudicicia
mulieris ab auro fuisse corpta. Modo in
plane de ueritate scelera. Uñ ⁊ turpe
erat tales dõs credi. qͣles hoĩes eẽ ñde¬
beant. Ianũ dñt. qͣsi mundi uł cęli uł

Expanded text:
voluit; vel eo quod semina unde oriuntur iterum voluit; vel eo quod semina unde oriuntur iterum redeunt, hunc celi patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in celo de seminibus nascitur. Falcem tenet inquiunt, propter agriculturam significandam, vel propter annos et temtus acuta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles inmolabant, quod Saturnum poetae liberos suos deupiter quasi iuvans pater, hoc est omnibus prestans, hunc et privato titulo Iovem optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, impudicus in extraneis: quem modo taurum fingunt, propter Europe raptum fuit: enim in navi cuius insigne erat taurus modo Danaes per imbrem aureum appetisse concubitum; ubi intelligitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam; modo in plane de veritate scelera. Unde turpe erat tales deos credi, quales homines esse non debeant. Ianum dicunt quasi mundi vel caeli vel
Abbreviated transcription (Latin):
ron. ꝙ int̾pr̃ uir muscarũ. Tebub
enĩ musca uocat᷑. Spurcissimũ gͥ y
dolũ ido uirũ muscaꝵ uocatũ. ꝓpter
sordes ydolatrię. siue ꝓ miniunditia
belial. Beenioth ex hebrea uoce in lati¬
ua lingua aĩal sonat. ꝓpt̾ qd̾ de exoel¬
sis ad t̾rena cecidit .&. ꝓ merito suo
semel culpã p̃uaricationis intulit. &.
hanc usq ad ȩt̾nã mortẽ coitidie ꝑsu¬
adendo adicit uł extendit. Quęcła aũ
noĩa doꝵ suoꝵ gentiles ꝑ uanas fabu¬
las ad rones phisicas conant᷑ traduc̾e.
tant᷑. S hoc a poetis totũ fictũ ẽ. ut d̾o ᷤᷤ
suos ornarent aliqͥb figuris. qͦs ꝑdi¬
tos ac dedecoris in famia plenos fuisse
hystoriȩ ꝯfitent᷑. Onũno enĩ fingendi
locꝰ uacat. uͥ ueritas cessat. Saturnꝰ ori¬
go d̃oꝵ ⁊ totiꝰ post̾itatis a paganis de¬
signat᷑ ħc latini a satu appellatũ fer̃
Isi ad ipsũ satio omniũ ꝑtineat rer̃.¬
uł a tꝑris longitudine qd saturet᷑ an¬

Expanded text:
tur vir muscarum. Zebub enim musca vocatur. Spurcissimum igitur idolum ideo virum muscarum vocatum propter sordes idolatriae, sive pro inmunditia. Belial  . Behemoth ex Hebraea voce in Latina lingua animal sonat, propter quod de excelsis ad terrena cecidit, et pro merito suo semel culpam praevaricationis intulit, et hanc usque ad aeternam mortem quotidieo persuadendo adicit vel extendit? Quaedam autem nomina deorum suorum gentiles per vanas fabulas ad rationes physicas conantur traducere, etantur. Sed hoc a poetis totum fictum est, ut deos suos ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse historiae confitentur. Omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur. Hunc Latini a satu appellatum ferunt, quasi ad ipsum satio omnium vel a temporis longitudine, quod saturetur an
Abbreviated transcription (Latin):
amorreus. a qͦ amorrei. Qͥntꝰ gerge seꝰ.
a qͦ gergesei. Sextꝰ euens a qͦ euei.Ip¬
si st̃ gabaonitȩ. de ciuitate gabaon. qͥ
supplices uenert̃ ad iħm. Septimꝰ a¬
rachens. qͥ archas cõdidit oppidũ.
ꝯtra tͥpolim in radici b libani sitũ.¬
Octauus aseneꝰ. a qͦ asenei. Nonꝰ. ara¬
dius. a qͦ aradii st̃. qͥ aradũ insulam
possedert̃. angusto freto a fenicis

Expanded text:
us, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibOctavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii, qui Aradum insulam possederunt angusto freto a Phoenices
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpd̃ egẏptũ isis. apd cretã iouis. a¬
pud inauros iuba. apd̃ latinos faunꝰ.
apd̃ romanos qͥrinꝰ. Fodẽ qͦ mͦ apd̾
athenas minerua. apd samũ iiruo.
apd̃ pafos uenꝰ. ap̃ lemnos uulcanꝰ.
ap̃ naxos lib̾. ap̃ delos apollo. In qͦꝵ
tis carminib in cȩlũ eos sustuler̾.
lapio medicinã. uulcano fabricã.
Ab actibꝰ aũ uocant᷑. ut mercuriꝰ.
ꝙ mercibꝰ p̃est. lib̾ a lib̾tate. Fuer̃¬
⁊̃ eoꝵ quida uiri fortes. aut urbiũ
conditores. qͥb mortuis hoĩes qui
eos dilexer̃ simulachra fin xertͣ.
ut hab̾ent aliqd̃ ex imaginũ ꝯtẽ
platione solaciũ. S paulatim h̃c
errorẽ ꝑsuadentib demonibꝰ tta
in posteris irepsisse. ut qͦs illi ꝓso
mulacroꝵ usus exortꝰ ẽ. cũ ex de¬
siderio mortuoꝵ ꝯstituerent᷑ ima¬
gines uł effigies tanꝗͣ. in celũ recep¬
toꝵ. ꝓ qͥb se in t̾ris demones colen-¬
is supposuert̃. ⁊ s sacͥficari ã decep¬

Expanded text:
apud Aegyptum Isis, apud Cretam Jovis, aapud Aegyptum Isis, apud Cretam Jovis, apud Mauros Juba, apud Latinos Faunus, apud Romanos Quirinus. Eodem quoque modo apud Athenas Minerva, apud Samum Juno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delphos Apollo. In quorum tis carminibus, in coelum eos sustuleruntio Aesculapio medicina, Vulcano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, qui mercibus praeest, Liber a liberalitate. Fuerunt quidam viri fortes aut arbium conditores, quibus mortuis homines qui eos dilexerunt simulacra finxerunt, ut haberent aliqplatione solacium; sed paulatim hunc errorem persuadentibus daemonibus ita in posteris inrepsisse, ut quos illi promulacrorum usus exortus est, cum ex desiderio mortuorum constituerentur imagines vel effigies, tamquam in caelum receptis, pro quibus se in terris daemones colendi supposuerunt, et sibi sacrificari a decep