comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
syndouis sb̃tilis intertio signat᷑ stẽ p̃dicatõis in
qua mollit̾ quiescit qr mẽs ĩ ilia fideliũ spe supua
refouetur. unte et petro anunalia ĩ liutheo demion
blanda fidei quiete coutiuẽtur. Nam ergo suitonẽ
to dedit et ab ĩficelb uitã cecte couẜuatois acce

Expanded text:
sindonis subtilis intextio signatur sanctae praedicationis, in qua molliter quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrblanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonemndo dedit, et ab infidelibus vitam rectae conversationis acce
Abbreviated transcription (Latin):
a g̾co uõbło extra quã rectũ nichufr̃
pt. Compoĩtur autẽ ex tͥb reguł. ita
Ut due st̃ biuũ pedũ t̾cia heãt pedes duos uicias
decẽ qͣs eqͣli crassitudĩe politas extreuns catumĩbꝰ
sibi iũgat ut scema trigoni faciãt id erit norma¬
¶ Regula dicra ꝙ sit recta qiͣ rectula et impediniẽ¬
in fabrica nsi omina ad ppẽdiculũ et c̾rã regulã
fiãt necesse ẽ ut cucta m̃tosa ĩstruãtur ut aliqua pra¬
ua sint aliqua cubancia ꝓna nõ nilla. alia supma
et ꝓpt̃ hoc ruãt inũsa q̃ st̃ male cõstructa. In uorma
eiuĩ et regła atq ppẽdicło qͥtatis cõ ĩtili̾gẽda ẽ ut

Expanded text:
 extra quam rectum nihil fieri potest. Componitur autem ex tribus regulis, ita ut duae sint hinorum pedum: tertia habeat pedes duos, uncias X, quas aequali crassitudine politas extremis cacuminibus sibi jungat, ut scemam schema trigoni faciant. Id erit norma. Regula dicta, quod sit recta, quasi rectula, et impedimenin fabrica nisi omnia ad perpendiculum et certam regulam fiant: necesse est, cuncta mendosa instruantur, ut aliqua parva sint, aliqua cubantia, prona nonnulla, alia supina: et propter hoc ruant universa, quae sunt male constructa. In norma enim et regula atque perpendiculo aequitati
Abbreviated transcription (Latin):
sinaragdos auro cõclusos. ĩ quib sculpta erant
uomina patriarcbaꝵ legion qd̾ latine dr̃ rõcionale
pãnus dupplex auro et quatuor textus coloribus
hũs maguitudĩẽ paline ꝑ quadrũ cui intexti
eraut .xii. p̾ciosissum lapides. hic pãnus ĩuꝑhuiue¬
ralis contra pectus pontificis adnecrebãtu. ¶petã¬
lum launua aurea in fronte põtificis q̃ nouiẽ tei
tetͣgiimaton hebraicis litteris hẽbat scͥptũ. Batĩ
siue feiãlia id ẽ brace liuec uid ad genua ꝑtĩgẽtes
quibꝰ uerecũta sacerdotes uelabãtur. mistice autem

Expanded text:
uro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. Logion, quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro et quatuor textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontificis annectebatur. Petalum, aurea lamina in fronte pontificis, quae nomen Domini tetragrammaton hebraicis litteris habebat scriptum. Badim sive feminalia, id est, bracae lineae usque ad genua pertingentes, quibus ver
Abbreviated transcription (Latin):
pentenciũ. ⁊ sta ẽ gͦ uarietas uarietatis q̃ cculis
diũ ex oĩb gẽtib pia cõu̾satõe placitura contexit᷑¬
¶ Discus aurea hiscus absp̃e saici uude et scutella¬
postea discus uocatur qd̾ et escrs id ẽ apponat a qͦ
¶Parapsis quadrãgłm et qͣdrilat̾ũ uas idẽparsb
apsidis. patena ꝙ dispãsis patẽtib q sit oris gͣua

Expanded text:
as unitatis, quae oculis Domini ex omnibus gentibus pia conversatione placitura contexitu. Discus antea iscus ab specie scuti, unde et scutellapostea discus vocatus, quod det escas, id est apponat, a quo Parapsis est quadrangulum et quadrilatrium vas, id est paribus absidis. Patena, quod dispansis et patentibus sit oris. La
Abbreviated transcription (Latin):
tudiẽ cuube naius. Fuusteͥs spẽs poculi q̃ ductũ
co ẽ iuo spũ bibit᷑. bachea pͥmũa bacco qd̾ est a¬
uino noĩata postea ĩ usĩb aquariis trãsitur
Calices et calathi et scale peculoꝵ genera an¬
tea ex ligno fucra uide et uocata g̾ci eiĩ ouĩe lignũ
testa ut quidã uolũt sicut ĩ euñgelio scd̃m lucani
duos calices unũ aute cenã et aliũ post cenã iu
pascha dũs apłis tra didisse legitur. Itẽ calir fi¬
guralr̃ expͥmt supplicia pcc̃oꝵ ĩ psalmo. iguis
calix tribło ẽ uite p̾sẽtis et iũdicta ĩ oñis gẽtes
ui Iduna legit᷑ accipe calicẽ istũ et daibis ex eo bibere
tati hullis q̃ ex spuma aquaꝵ fuĩt atq ita inflat᷑
nẽto Diximus autẽ sr̃iꝰ denasoꝵ nustica sigõne¬

Expanded text:
poculi qua ductim, id est uno spiritu, bibitur. Baccea primum a Baccho, quod est vinum, nominata, postea in usibus aquariis transiit. Calices et calathi et scalae poculorum genera, antea ex ligno facta, inde et vocata; Graeci enim omne lignum testamenta, ut quidam volunt; sicut in Evangelio secundum Lucam duos calices, unum ante coenam, et alium post coenam in Pascha Dominus apostolis tradidisse legitur . Item calix figuraliter exprimit supplicia peccatorum in Psalterio: Ignis atio est vitae praesentis, et vindicta in omnes gentes in Jeremia: Accipe calicem istum, et dabis ex eo bibere tate bullis, quae ex spumis aquarum fiunt atque ita inflantur vento. Diximus autem superius de mystica vaso
Abbreviated transcription (Latin):
sa deauraca g̾cũ auaglifa qd̾ sr̃iꝰ it̾ sculpta. Uasa eĩ
cclata sine auaglifa ñgͥficãt scõs uariarũ uirtutũ
siguis distĩctos atq deconitos illa autẽ nasa q̃ deau¬
rata diꝯ̃ sigͥficũt eos quos donũ ꝑfecte curitatis ador¬
uat de qͥbr scͥptũ ẽ ĩ psalmo astitit regia a dert̾s tus
cũ auucta uarictate. ꝑscrutenuir cur eccłia de uestis
gc̃s scd̃m suaui pat̾ã ĩ eccłia psallit auctori ad iur¬
tutã płcherrimã diu̾sitatẽ. Oruat᷑ eĩ auro apłoꝵ ar

Expanded text:
lpta. Vasa enim caelata sive anaglypha significant sanctos, variarum virtutum insigniis distinctos atque decoratos. Illa autem vasa, quae deaurata dicuntur, significant eos quos donum perfectae charitatis adornat. De quibus scriptum est in psalmo: Astitit regina a dextris tuis cumamicta varietate. Perscrutemur cur Ecclesia Dei de vestis gens secundum suam patriam in Ecclesia psallit auctori; aut virtutum pulcherrimam diversitat
Abbreviated transcription (Latin):
iẽta tradũtur fra extreta et ĩdurata igne unde
samiꝰ. uasa y̾t̾ea m̃ẽtum ẽ rusbͥcã adr̃e et ex rubra
treta fiugẽ. antiquiorẽ fuisse usuui fictiliũ fuisse¬
uasoꝵ coustat quã fuudi eris a argẽti apõuetes
ciĩ uec aurea nec argẽtea s fictilia uasa hẽbẽtur
ñcut ad iuina coluĩ exregitatis ad aquas apboras
Hrdrus ad baluea ac reliquis qui ĩ usũ hoĩn aut
rota fiũit aut manu aptãtur. Rictiliũ ergo uasoꝵ
figura ad humane cõduicõĩs iortẽ ꝑtinet. uũ scͥpt̃

Expanded text:
ta ex terra cretea et indurata igne; unde et Samia vasa. Postea inventum est, rubricam addere, et ex rubra terra fingere. Antiquiorem fuisse usum fictilium vasorum constat, quam fundendi aeris aut argenti. Apud veteres enim nec aurea, nec argentea, sed fictilia vasa habebantur; sicut ad vina doliis excogitatis, ad aquas amphoris, hydriis ad balnea, ac reliquis quae in usibus hominum aut rota fiunt, aut manu aptantur. Fictilium ergo vasorum figura ad humanae conditionis sortem pertinet. Unde scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
res luciditatẽ ac ꝑspicuitatẽ eũigłiai sẽsus ĩ quo ua¬
stĩa omnia legis et ꝓpłmꝵ explanata sunt et plauã
lecutr̃e doctͥue apsice ĩ qua ea q̃ pꝰ ĩ enigiate late¬
bãt ĩlucẽ plata et expoĩta sc̃ ĩsiuuãt. Et qͥ ĩ mortario¬
lo aurco nͥ itor esccoꝵ plemꝰ dĩna sapĩa et aroma¬
ta ĩ se continẽs uͤtutũ sigͥficat᷑. De uasis umariis siue¬

Expanded text:
ris, luciditatem ac perspicuitatem Evangelici sensus, in quo mysteria omnia legis et prophetarum explanata sunt, et plana locutione doctrinae Apostolicae, in qua ea, quae prius in aenigmate latebant, in luce prolata et exposita sunt, insinuant. Et quid in mortariolo aureo, nisi cor electorum plenum divina sapientia, et aromata in se continens virtutum, significatur? CA
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. sic pugno nõ qiͣ aerem u̾b̾ans id
est ñ mania consectans. Ite aer signifi¬
cat tenuitatẽ m̃ciũ scłariũ. ut ÷ t̾ in aob.
subito ager cogetur in nubes ⁊ uentꝰ
tnͣsiens fugabit eas. ¶ Qd gͦ ꝑ aerem.
nͥ mẽtes scłariũ designant᷑. Qͤ ĩ num̾is
hꝰ uite desid̾iis dedite. hnc illucq more¬
aeris flude disꝑgunt᷑. S aer in nubes co¬
gitur. ꝯ fluxe mentes ꝑ suꝑni respectus
gr̃am u̾cutis solidate roborant᷑. Erentꝰ

Expanded text:
s ait: Sic pugno, non quasi aerem verberans , id est, non inania consectans. Item aer significat tenuitatem mentium saecularium, ut est illud in Job: Subito aer cogetur in nubes, et ventus transiens fugabit eas . Quid ergo per aerem, nisi mentes saecularium designantur, quae innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc illucqaeris fluidae disperguntur. Sed aer in nubes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uiterũt aut ꝓferẽto co qd̃ audierũt. Duobꝰ autẽ modiᷤ
testes telĩquinit. cũ ant fsa pmũt aut u̾a silẽtio obre¬
gũt. C estes autẽ i scͥpturis sacris illi dicũt᷑ qui eti que
iuderũt et audierũt x̾acit̾ ꝓtulerũt uñ ip̃e dũs ad
apłos suos ait et eritis m testes ĩ iers̾m et ĩ om̃i iudea
et samnaria et usq id ultimũ t̾re. Uñ petrꝰ et ioħes cũ
a niteis tenti fuisset et ꝓbibiti st̃ ue oĩno lcq̃rẽtur necs

Expanded text:
utem modis testes delinquunt, cum aut falsa promunt, aut vera silentio obtegunt. Testes autem in Scripturis sacris illi dicuntur, qui ea quae viderunt et audierunt, veraciter protulerunt. Unde ipse Deus ad apostolos suos ait: Et eritis mihi testes in Hierusalem et omni Judaea et Samaria, et usque ad ultimum terrae . Unde et Petrus et Joannes cum a
Abbreviated transcription (Latin):
nurũ ĩ modũ arietũ pugnãtiũ. Dalide¬
eĩ ac uodose arboris caput ferro uestit᷑
ea q̃ suspẽsa fuub iułdoꝵ uanu ad
uurũ ĩpellit̾ teĩte retrorsũ ducta maiori ĩpetu de¬
stĩatur sic q trebis ictib cõcussũ uiuri latꝰ cedit causi¬
tũ q irrũpit. ac fenestrã facit Contra ĩpulsũ arietĩ
reuediũ ẽ. saccꝰ paleis plenꝰ et ĩ eũ lccũ tenussus
quo. anes ꝑcutit. laxo sucroꝵ siuu ictꝰ arietis ius
emollit᷑ duriora eĩ molliorib faciliꝰ cedũ lutei¬

Expanded text:
murum in modum arietum pugnantium. Validaenim ac nodosae arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus multorum manu ad murum inpellitur, deinde retrorsum ducta maiori inpetu destinatur, sicque crebris ictibus concussum muri latus cedit cavatumque inrumpit ac fenestram facit. Contra inpulsum arietis remedium est saccus paleis plenus et in eum locum demissus quo aries percutit; laxo enim saccorum sinu ictus arietis inlisus mollitur. Duriora e
Abbreviated transcription (Latin):
mõactõnẽ cẽ qd̾ ẽ uirgiũ litis et dicrũ negociũ. qĩ nec
cciũ. id ẽ siue ccio. Negcciũ autẽ ĩ causis uegecio ĩ cõ¬
iĩciis dr̃ ubi aliqͥd dat᷑ ut maiora lucrẽtur. Iurgum
dictũ qiͣ iuris garriũ. eo ꝙ hi qui dicũt cãm iure
disceptãt Is a contẽtõe lunttis pͥ ꝰ nomẽ sũpsit. de
quo uirgiliꝰ. limes erat poĩtus litẽ ut discerueret

Expanded text:
i nec otium, id est sine otio. Negotium autem in causis, negotiatio in commerciis dicitur, ubi aliquid datur ut maiora lucrentur. Iurgium dictum quasi iuris garrium, eo quod hi qui causam dicunt iure disceptent. Lis a contentione limitis prius nomen sumpsit. De qua Verg
Abbreviated transcription (Latin):
dicat In nouo a testamento duo st̃ ordines.
lucas ⁊ ioh̾es. Sed̃s aplicus. in quo st̃ paulus
in.xiiii epłis. petrus nduab. Iohes intribus.
iacob ⁊ iudas in singuł. Actus apłor ⁊ apo¬
tũ . i .lxxͣ. duos libros distiuguit. ĩ ut p̃mi le¬
gis moysi libri quͣq sunt. hoc ẽ genesis. excoꝰ
leuitatus munerus de ut̃ononnũ. hos secũ¬
pomenon duo. tobi quo ⁊ hest̾ atq in dith¬

Expanded text:
aedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines, Lucas et Johannes. Secundus apostolicus, in quo sunt Paulus in XIV Epistolis, Petrus in duabus, Johannes in tribus, Jacobus et Judas in singulis, Actus Apostolorum et Apotum in septuaginta duos libros distinguunt: ita ut primi legis Moysi libri quinque sint, hoc est, Genesis, Exodus, Leviticus, Numerus, Deuteronomium. Hos sequupomenon duo. Tobi quoque et Hester, atque si
Abbreviated transcription (Latin):
hebreos. s int̾ apocrifas deputat᷑ ¶ Hester librũ
esdra credit᷑ cõsc̾psisse. in quo eadẽ regmia sb̾ fi
scribit᷑. atq int̾fect̾o auian qui int̾pretatur
iquitas diei celebritas in post̾os mitti¶ lib̾
sapiencie a pd̾ hebreos nusꝙͣ ẽ. uñ et ip̃e titulꝰ¬
certissime. iłx filius sora¶erosolunta nepos
lina et religiosa cõu̾sacione magna cura et
ter apocrifos hetin ¶Iudich uo ⁊ cobi. atq ma¬
chabeoꝵ libri quib auctorib scpͣti st̃ num¬
me constat. hũt ã uocabula ex eoꝵ nom̃br¬

Expanded text:
Hebraeos, sed inter apocryphos deputantur. Hester librum Esdras creditur conscripsisse. In quo eadem regina sub figuscribitur, atque, interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, diei celebritas in posteros mittitur. Liber Sapientiae apud Hebraeos nusquam est, unde et ipse titulcertissime Ihesus filius Syrach Ierosolomita, nepos lina et religiose conversacionis magna cura et ter apocrifos habetur. Judith vero et Tobi sive Machabeorum libri quibus auctoribus scripti sunt, minime constat. Habent autem vocabula ex eorum nom
Abbreviated transcription (Latin):
tis gestasq cor ꝑ ordinẽ dig̾at tempoꝵ ¶uã
lachemm hebraice iane regũ int̾p̾tatui:
huic libru heremias pͥmus ĩ uiuĩ uolumẽ
coegit. Nam antea sparsus erat. ꝑsĩgłoꝵ
regũ hõstorias ¶paraliponienon grete dr̃¬

Expanded text:
at temporum. Malach enim Hebraice, Latine regnum interpretatum est; hunc librum Jeremias primus in unum volumen coegit; nam antea sparsus erat per singulorum Regum historias. Paralipomenon Graece d
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑũt ¶oe & al̃e que nise ce hus bons que mu¬
neraumꝰ minime aliꝙͣ recegnoscit ¶ Eiq ad huc
ue det̾ns ĩminet. si p̃uata se donis intelligit. et
mum̾a ⁊ u̾ͥtute qͣ possumꝰ ad amore tante sortis
hanclemꝰ. ¶ Qui ĩ se donoꝵ gͦ munc recognoscit ou¬

Expanded text:
se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit. Eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se dono
Abbreviated transcription (Latin):
tũ celũ. ¶ Nimirũ ostẽdens. ꝙ pꝰ riuitã malorũ
cõsecuti st ulło iã lapsu adu̾si st̾. ulsa suꝑbia ca¬
dentes. s firmit in dei amore et cõpsoe manẽtes.
incħ̃ aliud dulce hñt. ñ eũ a quocreati st̃. ¶ Quod
ar duo seraphim ĩ ysaia legũtur. figurałr uet̾is

Expanded text:
lorum consecuti sunt, nullo iam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent nisi eum a quo creati sunt. Quod autem duo Seraphim in Esaia6, 2 leguntur, figuraliter Veteris
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant designet᷑ ¶ Ga¬
briel ebraice in linga nr̃a ũtit᷑ fortitudo dei ¶ ubi
em̃ potẽcia dina uł fortitudo mãifestatur. ẜabri¬
el mittit᷑. DOñ ⁊ eo tp̃re qͦ erat diis nasciturus
et t̾muphaturꝰ de indo. Gab̾el ueĩt ad maria
ut illũ anũciaret qui ad debellandas aerias po¬
testates hũł uenire digͣtus esc ¶ Michael int̾pre¬
tatur quis sic̃ deꝰ ¶ Qñ eñi aliquid ĩ mdo mire u̾¬
q eĩ curandi opus nccͣriũ ẽ. hic archangłs a do̾
mittit᷑. et inde medicina dei uocat.¶Unde. et
ad thobiar ide archangłs missus occlis eiꝰ auacõe
adhibuit. et cecitate det̾sa iusũ restituit. ¶ Noĩs enĩ

Expanded text:
aleant designetur. Gabriel Hebraice in linguam nostram vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur quis sicut Deus? Quando enim aliquid in mundo mirae virque enim curandi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur, et inde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus, oculis ejus curationem adhibuit, et caecitate
Abbreviated transcription (Latin):
ori nico. ⁊tẽ mel dłcedĩe ip̃sꝰ ꝑ figurã expͥmit sal¬
uatoris te quo ĩ ca̾tico dent̃onomi dictũ ẽ surre¬
rit meite petra et psalmista de petra ĩ quit melle
sacͥficio dei plegẽ ꝓbibitũ ẽ offerr ¶auũ uitari
qr comedit᷑ magis ꝙͣ bibit᷑ fage̾ eiũ g̾ci come¬
te appłłant. fanus eiũ mellis urc̃ allegoriam
corona saluatens dĩuitatis dłcedĩe plena i
eiuũgłio et posuerũt ĩquit coraeo ꝑtẽ piscis assi
et fuuũ mellis. Itẽ fanus scͥptura ẽ dĩna melle
sp̃itał sapĩe repleta ut ĩ cãticis cãticoꝵ comedi

Expanded text:
cedinem ipsius per figuram exprimit Salvatoris, de quo in Cantico Deuteronomii dictum est: Suxerunt mel de petra ; et Psalmista: De petra, inquit, mellesacrificio Dei per legem prohibitum est offerri. Favus vocatur, quia comeditur magis e appellant. Favus enim mellis juxta allegoriam caro est Salvatoris, divinitatis dulcedine plena, ut in Evangelio: Et posuerunt, inquit, coram eo partem piscis assi, et favum mellis . Item favus Scriptura est divina melle spiritualis sapientiae repleta, ut in Canticis canticorum: Comedi,
Abbreviated transcription (Latin):
ficiatur a paluaꝵ fructus ĩ liquorẽ expͥmãt᷑ cectis¬
q frugib aqua pĩguior qĩ succus colatꝰ et ip̃a coctio
sicera uũcupat᷑. Sicera autẽ ebetatẽ sigͥficat a qua
oĩs scͥptura sacra nos phibet uude ĩ lege dñs dixit ad
alror. uinũ et om̃e qd̾ ĩeb̾ari p̃t. nõbibes tu et filu tui
qũ ĩtratis ĩ tab̾naculũ testiõr id ẽ ad dĩnũ misderiũ
et ad tect̾uã spĩtalẽ. T̃ ab̃uaculũ eĩ testiõim celestiũ re¬

Expanded text:
ficiatur, aut palmarum fructus in liquorem exprimantur, coctisque frugibus aqua pinguior, quasi succus, colatur, et ipsa potio sicera nuncupatur. Sicera autem ebrietatem significat, a qua omnis Scriptura sacra nos prohibet. Unde in lege Dominus dixit ad Aaron: Vinum, et omne quod inebriare potest, non bibes tu et filii tui, quando intrabis in tabernaculum testimonii , id est, ad divinum ministerium et ad doctrinam spiritalem. T
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mels
pauẽ et ĩ alomone nõ occidet dñs fame auimnã iust ¶Fõi¬
be pedẽ tuũ anuditate. et guttur tuũ asiti. et ĩ bouã ꝑtẽ
beati qui esuriũt et sitiũt iusticiã ¶Lac a greco seruio¬
ne deriuatũ ẽ ꝓ candore. greci enĩ albũ glencon dicũt¬

Expanded text:
s pane . Et in Salomone: Non occidet Dominus fame animam justi . Sibe pedem tuum a nuditate, et guttur tuum a siti . Et in bonam partem: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam . Lac a Graeco sermone derivatu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Erixũ a sono ẽ dictũ qũ ardet ĩ oleo. Frixura sigͥfi¬
cat timorẽ pene uñ psaluusta ait ossa mea sicut ĩ
frixorio cõfrixa st̃. Sicut opinone ꝓspa bouoꝵ meri¬
tum ossa id ẽ auimi fortitudie pĩgnescit qũ eoꝵ cõ¬
sciẽcia felici recordatõe letat᷑ sicut dicit saloniõ. fama
bona ĩpĩguat ossa. ita recortatõe cõtraria pcc̃oꝵ
uirtus tãꝙͣ frixa cõtrahit᷑ dũ obiectoẽ hõi et cõscĩe
sue iudicia grauit̾ expauescit. Siuehic frãgit᷑ p̾cat¬

Expanded text:
. Frixum a sono dictum, quando ardet in oleo. Frixura significat timorem poenae. Unde Psalmista ait: Ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt . Sicut opinione prospera bonorum meritorum ossa, id est animi fortitudo pinguescit, quando eorum conscientia felici recordatione laetatur, sicut dicit Salomon: Fama bona impinguat ossa , ita recordatione contraria peccatorum, virtus tanquam frixa contrahitur, dum oblocutiones hominum, et conscientiae suae judic
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Teriẽtũ ⁊i feruore nũcupatũ. qd̾ plus uuahora
nõ p̃t cõtiueri. crescẽdo eĩ excedit. Eariua eĩ et
furfures a farre dicte cuiꝰ siuit p̾ganiẽta. ¶Auolũ
flos farie tenuissinũ ꝓ leuitate de molasta ege¬
tur ĩ euũgłio u̾scͥptũ ẽ mulier accepto fermẽto
uusit ĩ farina sata tria. Itẽ fermẽtũ corruptõe
rẽtis sigͥficat ꝑ peccatũ ut ĩ exodo oĩs ĩquit qui
comed̾it fermẽtatũ ꝑibit aĩa er. ¶Carma iusti¬
tudo fideliũ ĩ euuͣgłio młier accepto feriuento
nusit ĩ farmã socta tua qd̾ ẽ tͥritatis nusteriũ¬

Expanded text:
entum a fervore nuncupatum, quod plus una hora non potest contineri; crescendo enim excedit. Farina et furfures a farre dictae, cujus sunt purgamenta. Amolum flos farinae, tenuissimum prae levitate de mola egetur in Evangelio, ubi scriptum est: Mulier accepto fermento misit in farinae sata tria . Item fermentum corruptionem mentis signat per peccatum, ut in Exodo: Omnis inquit, qui comedit fermentatum, peribit anima ejus . Farina, multitudo fidelium, ut in Evangelio: Mulier, accepto fermento, misit in far
Abbreviated transcription (Latin):
tio. qr sic̃ fermẽtũ totũ massã corrũpit ita et mala
uita totũ hoĩe. Similit̾ autẽ tapes et delicie spĩtales
delicias bonoꝵ acruũ et sacre scĩe sigͥficãt. q̃ pascunt
aunuã. e contin autẽ qũ abutit᷑ hõ t̾renis deliciis et
mẽtũ uocat᷑ a pulte siue enĩ sola pultis siue qͥd aliud
legit᷑ usaac prĩarcha expetiuisse ab esaufilio m̃o qd̾
tamen iacob bene expleuit. qr ysocic ĩde bene refectꝰ
pore ppło ĩ ext̾iori ex̾citatõe. ppło gẽtiũ deo patri bõe
acciꝑe ꝓmeruit. Sacietas autẽ et saturitas sibi dif̾

Expanded text:
tio: quia sicut fermentum totam massam corrumpit , ita et mala vita totum hominem. Similiter autem dapes et deliciae spiritales delicias bonorum actuum et sacrae scientiae significant, quae pascunt animam. Econtrario vero quando abutitur homo terrenis deliciis, et mentum vocatur a pulte, sive enim sola pultis, sive quid aliud legitur Isaac patriarcha expetivisse ab Esau filio suo, quod tamen Jacob bene explevit; quia Isaac inde bene refectuspriori populo in exteriori exercitatione, populus gentium Deo Patri bonae accipere promeruit. Satietas autem e
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ cectus fubcin̾e et reu̾satꝰ ip̃e ẽ et focatiꝰ. Succiueri¬
cius hũilitatis obłonẽ sig̾ficat ut ĩ geuesi festinãtꝰ
ait cousꝑge tres mensuras simulaginis et fac sus¬
ciuericiũ panẽ. et ĩ aliã ꝑtẽ fcũs ẽ ephiũ sicut sub¬
ciuericius qͥ nõ reu̾sat ¶Clibaniciꝰ ĩ tecto coctus
de dibauicio paue ĩ leuitico scͥptũ ẽ. Cũ autẽ epile

Expanded text:
ctus sub cinere et reversatus; ipse est focacius. Subcineritius humilitatis oblationem significat, ut in Genesi: Festinanter, ait, consperge tres mensuras similaginis, et fac subcineritium panem . Et in aliam partem: Factus est Ephraim, sicut subcineritius, qui reversatur . Clibanicius in testa coctus. De clibanicio pane in Levitico scriptum est: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
suuiere et pauẽ illũ qui de celo descẽdit auite dełc̾ta¬
ri. uñ ĩ iohel et comedeus uescẽtes et saturabũ et lau¬
dabitis nouien dĩ dei nr̃i. Eames egestas fidei et as¬
sũptõ u̾bi duum ĩ enugelio fra ẽ sumes ualida ĩ regio¬
ue illa et ip̃e cepit eg̃e et ĩ y̾saia ꝓpt̾ea captumiꝰ duc¬

Expanded text:
sumere, et panem illum, qui de coelo descendit, avide delectare. Unde in Joel: Et comedetis vescentes, et saturabimini, et laudabitis Dominum Deum vestrum . Fames egestas fidei, et assumptio verbi divini in Evangelio: Facta est fames valida in regione illa, et ipse coepit egere . Et in Isaia
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ ꝙ sit cruẽtũ. ẽ eĩ cũ sangiũe coctũ. s et uoulti
tp̃xis alũ cectũ uecat᷑. asiũ ꝙ ardeat qs arsu ¶lixũ¬
et qd̃ ĩ aqua sola deccquit᷑. lixa eĩ aqua dr̃ ab eo ꝙ
sit soluta. uũ et solutiolibiduus luxus et iuẽbra icco
inota lux adiciũtur p̾ceptũ uãq ita ĩloge ẽ de agui car¬
uib ĩ pascha uescẽdis nõ comedetis ex eocrudũ quid nͤ coctũ¬

Expanded text:
um sanguine coctum. Sed et multi temporis aliquid coctum vocatur. Assum, quod ardeat, ut arsum. Elixum, quod in aqua sola decoquitur. Lixa enim aqua dicitur ab eo quod sit soluta; unde et solutio libidinis luxus, et membra loco mota luxa dicuntur. Praeceptum namque ita est in lege de agni carnibus in Pascha vescendis: Non comedetis ex eo crudu
Abbreviated transcription (Latin):
deo s malignis spiritib illud offerũt. et ĩ psaliuo
scͥptũ ẽ nuttit cͥitallũ suũ sicut frustra panis. Cristal¬
li substãcia obstinatis poc̃orib merito cõparat᷑ qui
algore ꝑfidie cõstracci ꝑ dies sĩgłos congelascunt
sua facit p̾dicare magnalia. uũ ppłs esuriẽs cele¬
sti pane uestatur. Erusti enĩ ꝑtes diciuꝰ corꝑis

Expanded text:
is spiritibus offerunt illud. Et in psalmo scriptum: Mittit crystallum suum, sicut frusta panis . Crystalli substantia obstinatis peccatoribus merito comparatur, qui algore perfidiae constricti per singulos dies congelascunt.sua facit praedicare magnalia, unde populus esuriens coelesti pane vescatur. Frusta enim partes corporis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. onstice autẽ acctũ aspitatẽ coruptã mẽtu sigͥficet
uñ et ĩ psaluusta scͥptũ ẽ et ĩ siti meci potau̾ũt me
tõis ip̃iꝰ aust̾itas iudicaret᷑. Ille em̃ dixit sitio. qr fidẽ iu
ulł desideratã nõ potat ĩueuire. isti optulerũt amarissi¬
mos mores suos qͥ ulła cõpũctõe cou̾si st̃. itẽ acen aspi¬
tus mẽtis corruptõ ĩtlłigit᷑. uñ ĩ libro nũoꝵ uurareis¬

Expanded text:
em acetum puritatem corruptam mentis significat, unde in psalmo scriptum est: Et in siti potaverunt me tionis ipsius et austeritas indicaret. Ille enim enim dixit, Sitio: quia fidem in ipsis desideratam non poterat invenire: isti obtulerunt amarissimos mores suos, qui nulla compunctione conversi sunt. Item aceti asperitas mentis corruptio intelligitur: unde in libro Nu
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qr sigͥficat uicus concretũ ¶Taseũ sensus sp̃ital
ut quitã uolũt sicut ĩ libro regũ ꝓ dauid scribit᷑. dixit
ci pat̾ sius accipe ephipolẽta id ẽtriũ mobioꝵ ien¬
surã ⁊ decẽ formellas casei fer tribuno qr tenet de¬
ceui p̃ceptoꝵ legis figurã cũ fide sc̃e t̾uitatis ¶Hu¬
tirũ euuigłicus sermo alacte legis ᷤ educrꝰ sicut in

Expanded text:
etum. Caseus sensus spiritalis ut quidam volunt sicut in libris Regum pro David scribitur: Dixit ei pater suus: Accipe ephi polentae, id est, trium modiorum mensuram, et decem formellas casei, et fer tribuno ; quod tenet decem praeceptorum legis figuram cum fide sanctae Trinitatis. Butyrum evangelicus sermo a lacte legis seductus, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
rimei et altilia eccisa et ouimia parata sinit. Cenã
cuiq scd̃m oꝑa sua. Uũ ĩ eunglica parabola diguis
ĩ cõuuno recũbẽtib ille qui nõhũit uestẽ nuptialẽ
ꝓiectus ẽ te cõsortio alioꝵ ĩ penã sibi cõdignã quã¬
de recũbẽtib electiꝰb ĩ quiete supna soli reꝓbi ꝓiciẽ¬
tur ĩteuebras exteriores ubi erit fletus et stridor
dẽtium. pauis dictus ꝙ cũ oĩcibo apponat᷑ uel ꝙ
tis cõfectus ¶ Izimꝰ nõfermẽtatus uã aziuꝰ ẽ suie
fermẽto siucerus. acriauiꝰ leuit̾ fermẽtatꝰ qiͣ atro¬

Expanded text:
Coenam icuique reddet opera sua; unde in Evangelica parabola, dignis in convivio recumbentibus, ille, qui non habuit vestem nuptialem, projectus est de consortio aliorum in poenam sibi condignam: quia recumbentibus electis in quiete superna soli reprobi projicientur in tenebras exteriores, ubi erit fletus et stridor dentium. Panis dictus, quod in omni cibo apponatur, vel tis confectus: azymus, non fermentatus. Nam azymos est, sine fermento, sincerus. Acr
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsamet de mensis et escis
aptius quidẽ cõposuit qui
ieo assũptis boms morte
uolũtaria periit et merito
Aqr hiis qui gule ata etaci¬
Otati ẜut et auimã et corpus ĩtficit. ab esuet come¬

Expanded text:
MUM. De mensis et escis.Apicius quidam primus composuit, qui in eo assumptis bonis morte voluntaria periit, et merito, quia is qui gulae atque edacianimam et corpus interficit. Ab esu et come
Abbreviated transcription (Latin):
et alibi te sapĩa dictũ ẽ qui coutinõs est iuquit iusticie
app̃xutet illam Muicuiq autẽ ponderi c̾tus ẽ uiodus
nõib ꝓpriis tesig̾tus ¶Ealcus munina pars ponderis
u. ꝓs oboli est constãs lentis genuus gͣms. applla¬
tur itẽ calcus ꝙ sit pariuił sicut lapis calculus qui
qrͣta ps solidi est ab arbore cuiꝰ semen ẽ uedabubũ tenẽs
Ccratũ oboli ps uctia est hũs filiquã unã ⁊ senus
ne sibqua corurũ ĩtpretat᷑ ¶ obolus filiquis tribus
haput gͥcos giuma uocat᷑ scripillꝰ autẽ ecus per di¬
uaiitee alapilo breui. qui scrupus uccat᷑ ing

Expanded text:
ustitiae, apprehendet illam . Unicuique autem ponderi certus est modus nominibus propriis designatus. Chalcus minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis germinis granis. Appellatur autem chalcus, quod sit parvulus, sicut et lapis calculus, qui ma quarta pars solidi est, ab arbore, cujus semen est, vocabulum tenens. Ceratum oboli pars media est, habens siliquam unam et semis: ne siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi, qui scrupus vocatur. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
tõnẽ u̾itatis ut ideo quisq u̾itatẽ nõ p̃dicet dũ tunet ne
aliquid ĩ corpalib et tẽporalib et tẽporalib molestie prici¬
atur. Sub modio ergo lucernã poĩt quisquis lucẽ ⁊c¬
triue bone cõmodis tẽꝑalib obscurat et tegit. Super
cãtelabrũ autẽ qui corpͦ suũ nũst̾i̾o dei sb̃icit ut supe¬
rior sit p̾dicatõ u̾itatis ĩserior ẜuitus corpis ꝑ ip̃am
tunc corpis f i itutẽ excelle̾̃nor luceat dectͥua. que per¬

Expanded text:
itatem non praedicet, dum timet, ne aliquid in rebus corporalibus et temporalibus molestiae patiatur. Sub modio ergo lucernam ponit, quisquis lucem doctrinae bonae commodis temporalibus obscurat et tegit. Super candelabrum autem, qui corpus suum ministerio Dei subjicit: ut superior sit praedicatio veritatis: inferior servitus corporis: per ipsam tamen corporis servitutem excellentior luceat doct
Abbreviated transcription (Latin):
braꝵ ẽ qͥbis. assũptus uoĩat᷑ bilibris ⁊ssuptꝰ qͣter
fit g̾co uoĩe cenix quĩquies cõplicatꝰ qͥ narẽ siue
gomorfacit. addice sextũ cõgiũ facit. uã cõgius
sex metit᷑ sextarius. a qͦ et sertarii nomẽ dederunt
¶ De stat᷑a et bilibri ĩ apoc̃ tescͥptõe t̾cii sigilli ĩscͥpt̃

Expanded text:
bis assumptus nominatur bilibris; assumptus quater, fit Graeco nomine choenix; quinquies complicatus quinarem, sive gomor facit. Adjice sextum, congium reddit. 304 Nam congius sex metitur sextariis, a quo, et sextario nomen ded. De statere et bilibri in Apocalypsi descriptione tertii sigilli ita scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
tores spargẽtes poĩtis geib ĩplorant. dñe ue
statuas illis hoc peccatum. atq int̾ calicẽ passio¬
ius bibendũ. illius potius uimi qd̾ letificat cor ho¬
mims iugi recordatr̃e debriãtur qd̾ dũs se nouũ
cum discipłis suis ĩ regno patris bibiturũ eẽ ꝓm¬
sit. sic q fit ut iaspide fitei uiriditas in saphiro
spei celestis altituto qn allcedone flãma caritatis
ẽtne figuretur ii sin aragto autẽ euisdẽ fidei for¬
tis int̾ adu̾sa cõu̾sio ĩ sardonite scõꝵ ĩt̾ urtutes
hunulitas. Insardio renendus martirũ cruor er¬
priuitur. In chrisolito u̾o spĩtalis int̾ nuracula
predicatõ. iu berillo p̃dicãtiũ ꝑfecta oꝑatõ ĩtopa
⁊io eoꝵtẽ artẽs cõtẽplatõ mõstuttur. porro ĩchei¬
sopasso beatoꝵ martirũ opus parit et p̃nũen
ĩfirmos hiũł ad humanã descensio ĩ auictito
celestis semp regni ĩ humitũ aĩo memoria desi¬
gnetur ¶Ouix applsata ꝙ heãt iuse ꝓmirrtũ cãtorẽ

Expanded text:
tores spargentes positis genibus implorant: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ; atque inter calicem passionis bibendum, illius potius vini, quod laetificat cor hominis, jugi recordatione inebriantur, quod Dominus se novum cum discipulis suis in regno Patris bibiturum esse promisit. Sicque fit, ut in jaspide fidei viriditas: in sapphiro spei coelestis altitudo: intores spargentes positis genibus implorant: Domine, ne internae figuratur: in smaragdo autem ejusdem fidei fortis inter adversa confessio: in sardonyce sanctorum inter virtutes humilitas: in sardio reverendus martyrum cruor exprimitur: in chrysolitho vero spiritualis inter 1686 miracula praedicatio: in beryllozio eorumdem ardens contemplatio monstratur. Porro in chrysoprasso beatorum martyrum opus pariter et praemiinfirmos humilis ad humana descensio: in amethysto coelestis semper regni in humilium animo memoria designatur. Onyx appellata, quod habeat in se permixtum candorem
Abbreviated transcription (Latin):
arena asta nobilissima pila mola q t̾ebatur. uitũ
a qd̃ baptismatis sacramẽtũ sigͥficat ĩ q̃ abliuuum
ab oĩ sorte poc̃or et puritati sp̃c restitimnur. Iã fr̃uis
auro figuratur q̃ ĩ cãtelabris aureis ⁊ fiar ꝓpt̾ sapĩe¬
ueri retulit qr qd̃ foris uitetur ħ ẽ ĩtus et nichil fuu¬

Expanded text:
arena alba, mollissima pila molaque terebatur. Vitrum arena alba, mollissima pila molaque terebatur. Vitrum autem quod baptismatis sacramentum significet, in quo abluimur ab omni sorde peccatorum, et pauro figuratur, quae in caem veri retulit, quia quod foris videtur, hoc est et intus, et nihil simu
Abbreviated transcription (Latin):
płsa uane m̃tatoꝵ cũsparsim iuitri ꝑ littꝰ epłas parorẽt
nec eẽnt ꝓ atrollẽdis uasis lapites glebas iutri nam
sb̾titerst quib accensis ꝑnuxta arena littoris trassu¬
cẽtes nom liquoris furcisse riios et hanc fuisse orgiez
initri mior ut ẽ ĩgemosa sollercia nõfiit contẽta solo
uitro. s et aliis micturis h̃c artẽ studinit. leuib emĩ an
dis q lignis coquitur a diccto cypro ac iutro. tõtiuiusq
fornacib ut es liquat᷑ masse q fuĩt post ea ex massis rͦs
fucditur ĩ officiuis et aliud flatu siguratur alurd turuo
t̾itur aliud argẽti mõ celatur. tĩgit᷑ etiã młtis modis
ita ut iacructo saphirosq et uirites mmitet᷑ ⁊ omces ue¬
lud aliaꝵ gẽmaꝵ colores noq ẽ alici spetuł aptior ma
rnis tũ honor ĩ cãdito iutro ꝓrima q ĩ cristalli filitu¬
dine uñ et dpotãdũ argẽti metalla et aun pepulit
uitrũ olĩfiebat et ĩ y̾talia et ꝑgallias et hẏspauiã

Expanded text:
epulas pararent, nec essent pro attollendis vasis lapides, glebas vitri navi subdidisse: quibus accensis, permista arena littoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos, et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa solertia, non fuit contenta solo nitro, sed aliis mixturis hanc aridisque lignis coquitur, adiecto cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aption honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine. Unde et ad potandum argenti metalla et auri repulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam,
Abbreviated transcription (Latin):
uoret cui resistite fortes ĩfide Et pt̃ cũ s ũsa dicẽ di¬
lectus meus cãdioꝰ et iubicũdus suũ nenito ex lix
lapide iapot̾. structum muri et apud ỹsaiã ꝓpugna¬
cula eiusde̾ cĩtatis numinuntur parit oruantur
Duo autẽ lapites ioẽ yaspis et sardius. duor uidi¬
cior tei pͥmum ꝑ aquã diluiu scõm ꝑ ignẽ̾ hr̃e figu
uam diciuitur. uũ legitur ĩ apec̃. qui secebat sliꝑthro¬
um siiilis erat lapidi r̃aspidi et sardu¶tẽ iaspis
testĩonia scͥpturaꝵ significat ut ẽ illuo in ũsaia ia¬
spite ꝓpugnacula tusi Secũdus saphuus. hius
lapidis colorẽ purit et sacrauiẽtũ moỹses exposuit
cũ tei hĩtum describẽs dicẽt sb̃ pedib eius qł opus
saphui et qĩ celum cum se reniun est Erechiel qͦ di¬
cit ꝙ lccus ĩ quothronus dei sit saphiri hẽat sisitu¬
diuẽ et gli̾a dñi ĩ hoc colore consistat qui ꝑtat ũma¬
giuẽ spere cęlestis ut qui tłis ẽ cũ apło possit dic̾e̾¬

Expanded text:
t cum sponsa dicere: Dilectus meus candidus et rubicundus . Unde merito ex hoc lapide in Apocalypsi structura muri, et apud Isaiam propugnacula ejusdem civitatis muniuntur pariter et ornantur. Duo autem lapides, id est, jaspis et sardius, duorum judiciorum Dei, primum per aquam diluvii, secundum per ignem, figu dicuntur. Unde legitur in Apocalypsi: Qui sedebat super thronum, similis erat lapidi jaspidi et sardio . Item jaspis testimonia Scripturarum significat, ut est illud in Isaia: Jaspide propugnacula tua . Secundus sapphirus. Hujus lapidis colorem pariter et sacramentum Moyses exposuit: cum Dei habitum describens diceret: Sub pedibus ejus quasi sapphiri, et quasi coelum cum serenum est . Ezechiel quoque dicit quod locus in quo thronus Dei sit sapphiri habeat similitudinem; et gloria Domini in hoc colore consistat, qui portat imaginem supercoelestis, ut qui talis est, cum Apostolo possit dice
Abbreviated transcription (Latin):
scopulis derelicta et sole decccta. Sunt et lacus et
siumma et putei ex quibꝰ hauritur tehĩc ĩ salmus
ĩgestus sole siccatur ĩ et flunua deusautur ĩ salẽ
auine reliquo sẜ̃ gelufluente alii quoq detractis
harenis cosligitur crescẽs cũ hune uoctib. nam ĩ cire¬
uea ãmoniacus sb̃ arens ĩuenitur. Sũt et mõtes
uatun salis ĩ quibꝰ ferro ceditur ut lapis reuascẽs
uaurõ tãte alicubi duricie ut uiuros douiꝰ q mas¬
sĩs salis faciãt sicut ĩ arabia. In natuu queq sa
sal ĩ igne crepitat. tbraas eũ nec crepitat ĩ igne nec¬
uas paciẽs ĩ aqua etilit ĩigne fluet Sal uustice¬

Expanded text:
vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque sal: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nmis patiens in aqua exilit, in igne fluit c
Abbreviated transcription (Latin):
tat ĩ fluctibꝰ uiũdi huiꝰ Ec x eadẽ aicha te liguis q̃dra¬
tis sĩ iubetur uudiq stabilẽ utã scõꝵ siguificat ad cẽ
opus paratã quocũq enĩ ũt̾is q̃diatũ firuut᷑ stabit¬
S bitumine glitinatur. ⁊iche ligna ĩtrĩsdcus et ext̾u¬
secus ut ĩ pagine iuutatis sigͥficetur tollerãcia karita¬
tis ne scãdał eccłiam tẽptutib siue abhiis qui ĩt fũt
siue abhiis qui foris sũt cedat fr̾ua uictum et soluat᷑¬
uniculũ pacis ¶aliunẽ uocatũ a liũe qd̾ lumen co¬
loribꝰ prãt tuigẽdis. ẽ euĩ salsugo t̾re efficitur qr hie¬
me ex aqua et luuo et estuus solib maturat᷑ uꝰ sp̃es
due st̃ liquidũ et spissũ ¶Sal quidẽ dictũ putãt ꝙ ĩ¬
igne exiliat fugit enĩ ignẽ dũ sit igueũ s uaturau
sequitur qr iguas et aqua seuiꝑ int̾ sẽꝑ uit̾ se uunu¬
ca st̃. alii sal a salo et sole uocatũ existimat uã aquis
maris spõte giguitur spunia ĩ extrenus litrorib

Expanded text:
autem eadem arca de lignis quadratis fieri jubetur, undique stabilem vitam sanctorum significat, ad omne bonum opus paratam. Quacunque enim verteris quadratum, firmiter stabit. Bitumine glutinantur arcae ligna intrinsecus et extrinsecus, ut in compagine unitatis, significetur tolerantia charitatis, ne scandalis Ecclesiam tentantibus, sive ab his qui intus sunt, sive ab his qui foris sunt, cedat fratevinculum pacis. Alumen vocatum a lumine, quod lumen coloribus praestat tinguendis: est autem salsugo terrae, efficiturque hieme ex aqua et limo, et aestivis solibus maturatur. Hujus species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant, igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdesideriũ nichcure. Sc̃i antẽ uni robur siñ aurũ
uõ deputãt qr qnͣtolib ĩgenio fsgrãt nicħ se eẽ ex
sus nirib pensant et cũ sentur oĩa ualent̾ pos c̃ pͥus
iteluge semet ip̃os cupunt qͣtuus lumẽ ĩgenii mo¬
re soł pͥus illustret lceũ ĩ quo oritur. ⁊ post modũ cet̾u¬
ato ꝓcedẽdo dilatetur. ue si ĩtendẽdo cognosdẽdis aliis
semet ip̃os nesciat ibi solis radius ubi orit tencbre¬
scait. Itẽ s̃ auro deus intlłigitur sicut ĩcantics cantico¬
rum ꝓxp̃o dicitur caput autẽ eius aurũ optimũ in
apło caput autẽ xp̃i deus. aurũ sp̃ĩtał ẽ sensus ini sc̃p¬
tura dm̃a ut in psal. post̾iora dorsi eius ĩ uirore auri

Expanded text:
cti autem viri robur suum aurum non deputant: quia quantolibet ingenio fulgeant, nihil se esse ex suis viribus pensant: et cum sentire omnia valenter possint, prius intelligere semetipsos cupiunt: quatenus lumen ingenii, more solis, prius illustret locum, in quo oritur, et postmodum caetocedendo dilatatur: ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis radius ubi oritur, tenebrescat. Item in auro Deus intelligitur: sicut in Canticis canticorum pro Christo dicitur: Caput autem ejus aurum optimum . In Apostolo: Caput autem Christi Deus . Aurum spiritualis est sensus in Scriptura divina ut in psalmo: Posteriora dorsi ejus in viror
Abbreviated transcription (Latin):
motus corĩs agebant᷑. S̾pences aũ diu iu̾e
dicũt᷑. ad eo ut depoĩta uet̾i tunca senectu¬
tem deꝑonere atq ĩuentã redire ꝓhibean᷑.
¶Tonice serpentiũ ermne nũcupantur.
eo ꝙ hus qn̾ senescũt seĩe exuit. quib exu¬
est serpente creari. qd̾ ĩ ouidius in meta¬
formoscoꝵ lib̾s ꝯmemorat dicens. sũt qͥ cũ
hũanas angue medullas. Qd̃si credidit᷑
m̃ito euenit. ut sic̃ ꝑspentem mors hõis.
ita ⁊ hoĩs morteserpens. fert̾ autem ꝙ sp̾ens
homĩe nud̃ ñ sit ausus ꝯting̾e. Prudens
lector cognitis hns spentiũ gen̾ib atq ef¬
fectib. qñ de eis in scͥpcurs legas. non te pi¬
nũꝙͣ i de onis nascant᷑ sic̾ scor¬
⁊ pio. ¶ Sunt aũ u̾mes aut
Ct̾te aut nq̃ aut aeris. aut cai¬
mũ aut frõdiũ aut lignoꝵ aut uestim̃torũ.

Expanded text:
motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut, deposita vetere tunica, senectutem deponere, atque in juventam redire perhibeantur. Tunicae serpentum exuviae nuncupantur, eo quod his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuest, serpentem creari. Quod etiam Ovidius in Metamorphoseon libris commemorat dicenshumanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit: ut sicut per serpentem mors hominis: ita et hominis morte serpens. Fertur autem, quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere. Prudens lector, cognitis his serpentium generibus atque effectibus, quando de eis in Scripturis legas, non te pinunquam et de ovis nascantur, sicut scorpio. Sunt autem vermes aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Umis aq̃tił. ccũ ꝙ sangͥne suggit. potantil
eiꝰ insidiat᷑. eũ ñ labr̃ fancib ł ubi uspiam
adherescit sangͥne haurit ⁊ inmio cͥore ma¬
du̾it euomit ꝙ hausit. ita ut recẽtiore de
uesicas fac̃ plenas hũore. ¶Multipes u¬
mis t̾renus. exmłitudiẽ ped̾ uocatꝰ. qͥ ꝯtc̃tus
de limo nascaͬ uñ ⁊ sordida sy t ĩmũda hẽtur.
text̾a lombitinũ ꝯficit᷑ appsłat᷑ i ħ noĩe abco¬

Expanded text:
is, dicta, quod sanguinem sugit. Potantibus enim insidiatur. Cumque labitur faucibus, vel ubi uspiam adhaerescit, sanguinem haurit, et cum nimio cruore maduerit, evomit, quod hausit: ita ut recentiorem denvesicas facit plenas humore. Multipes, vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contractus de limo nascatur. Unde et sordida semper et immunda habetur. textura bombycinum
Abbreviated transcription (Latin):
a cũ ceꝑit pati incantatore qͥ ea qͥbdam
carm̃b ꝓpriis euocat ut eam de cau̾na ꝓ¬
ducat. illa cũ exire uolu̾it. una aure ĩt̾ra
p̾mit. Alt̾am cauda opturat ⁊ oꝑit. atq
ita uoces illas magicas ñ audiẽs. ñ exit
ad incantãte. De quo dic̃ psalunsta. Ira

Expanded text:
 cum ceperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat, ut eam de caverna producat. illa cum exire noluerit, unam aurem in terram premit, alteram cauda obturat et operit, atque ita voces illas magicas non audiens non exit ad incantantem. De quo dicit Psalmista: Ira
Abbreviated transcription (Latin):
¶Grete eĩ sanguis. emath dr᷑. prester apͥis
sꝑ ore pacẽti ⁊ uaporanti currit. cꝰ poeta sic me¬
minit. oraq distendẽs auidꝰ fumãcia prester.
Hic ꝙ̃ ꝑcusserit distendr̃ enormiq corpulen¬
cia necat᷑ ex ułu̾tũ eĩ putredo sequitur. ¶ Seps¬
stabificus aspis qui dũ momordetit hoĩe n
statim eũ ꝯsumit. ita ut liq̃fiat totus more
spentis. ¶ Basiliscꝰ grece. latine int̾p̾tatur
regulus eo ꝙ rex serpentũ sit ad eo ut eũ iudẽ¬
tes fugiant. qr olfatu suo eos necat. Nam ⁊
hoĩem uł si aspiciat int̾umt siqͥtem ⁊ eiꝰ asp¬
tum nulla aius uolãs illesa tnͣsit. s qmͣus¬
steł tñ unncit᷑ qͣs ilł hoĩes inferũt cau̾ns in
quib delitescũt. Ita ea iusa fusa fugit: quẽ
ille ꝓse᷑. et occidit. Nichil eĩ pens ille reru
sñ remedio constituit. ẽ a longitudĩe semi¬
peca us albis macłis lineatꝰ. ¶ Regłi auce
¶Sibilus ide ẽ qͥ ⁊ regulus sibilo eĩ occidͭ.

Expanded text:
Graece enim sanguis haema dicitur. Praester aspis semper ore patenti et vaporanti currit, cujus poeta sic meminit: Oraque distendens avidus fumantia praester. Hic quem percusserit distenditur, enormique corpulentia necatur. Exuberatum enim putredo sequitur. Seps tabificus aspis, qui dum momorderit hominem, statim eum consumit, ita ut liquefiat totus in ore serpentis. Basiliscus Graece, Latine interpretatur regulus eo, quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant: quia olfactu suo eos necat. Nam et hominem si vel aspiciat, interimit. Siquidem et ejus aspectum nulla avis volans illaesa transit: sed qustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis, in quibus delitescit. Itaque ea visa fugit. Quem illa persequitur et occidit. Nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine semipedalis albis maculis lineatus. Reguli autem, Sibilus idem est qui et regulus: sibilo enim occidit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ neqͥcie cetib expolite ułnerare ꝯtendunt
corda sĩpliciũ q̃̾ m̾ito spentib exeqnͣt᷑. qr s̾̃¬
moĩb sis iuires euomũt. uñ surdis aspi¬
dib compant᷑. Tali eĩ ꝓpoĩto ꝯtendũt. ut
ꝑtinacia mentis nũꝙ̃ uelint au̾itate suꝑa¬

Expanded text:
 nequitiae cotibus expolita vulnerare contendunt corda simplicium. Quae merito serpentibus exaequantur: quia sermonibus suis virus evomunt. Unde surdis aspidibus comparantur. Tali enim proposito contendunt, ut pertinacia mentis nunquam velint a veritate supera
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suꝑsꝰ dix̾at płali nu̾o capita draconũ si¬
gͣre uolens neqͥcias spĩtales. Modo singłari
nũo ponit draconem. ut ipm̃ sathanã iudi¬
care iudeat᷑. qͥ qnͣtũ forcior tantũ nequicior
qͥ cũ singłari nũo ponit᷑ int̾ malignos sp̃t hr̃e

Expanded text:
us dixerit plurali numero, capita draconum, significare volens nequitias spiritales: modo singulari numero ponit draconem, ut ipsum Satan indicare videatur, qui quantum fortior, tantum nequior: et cum singulari numero ponitur, int
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui nõ ꝯtin nibat. In eligendo marito
quatuor expectansolent. u̾tus. genis. płcri¬
tudo sapĩa. Ex hus sap̾ia potentior ẽ ad
amoris affectu̾ Refert hec qͣtuor uirgiliꝰ
credo equidẽ nec uana fides gentis c̃e dõꝵ
Itẽ in eligenda uxore qͣtuor res impellũt
hoĩe ad amorẽ pulc̾tudo. genꝰ diuicie mo
uu̾ erat eas uiri auctoritate rep̾mi ꝓm̃¬

Expanded text:
ui se non continet, nubat. 28. In eligendo marito quatuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quatuor Virgilius Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. 29. Item in eligenda uxore, quatuor res impellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mouum erat eas viri auctoritate reprim
Abbreviated transcription (Latin):
post. pͥmũ eĩ filiꝰ nascit᷑. deinde nepos. Gra¬
dus ei sb̾stitucõnis ẽ. hunc ⁊ post̾itas qiͣ po¬
st̃ã etas ¶Uepõs a̾ utͥusq sexus ẽ. nã ut
neptis dicamꝰ nniure ẽ. pp̃ discrecõnẽ suc¬
cessionis amissã ¶ꝓrõnepos ẽ qui ex nepote
ꝯceptus natusq ẽ. et dcũs ꝓnepos qͣ natꝰ
porro postiex hoc qͦq nocari incip̃ ⁊ proge¬
sr̃ms proaui ataui. qui ⁊ ꝓgenitores applłã¬
tiui qiͣ porro gen̾antes. pronepos dcũs qr

Expanded text:
post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Prdus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam ut neptis dicamus, in jure est propter discretionem successionis amissam. Pronepos est, qui ex nepote conceptus natusque est, et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit vocsuperius proavi, atavique progenitores appellantur, quasi porro generantes. PRONEPOS dictus,