comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nibus in quibud ipsenimirũ ec loquebat᷑
etibat: uenit ad popłm nationũ quipcissi¬
onis eiꝰ fide icĩ sublimis exis tens: etiam
duunitatis eiꝰ cirdebat agnitabecri
Suspiciend uidit illũ : quic ꝑ grcim fidei
aterrenis cupiditatib: eleucitũ turbisq
infideliũ suꝑ eminentẽ elegit. Uidere
enĩ dei: eligere uelamare est
Vnde est illu d. Oculidñi: suꝑ iustos
Nam et nos quae amamus uidere :
ab his quae execramur: intuitũ fes¬
tincimus auertere. Vidit ergo
ihs̃ uidentem se : quicelegit eligem¬
temse. et amauit amantem.
unc scne ordinẽ ꝓficiendi hoc est ꝑfidẽ
dñicae incarnati onið ad cognitionẽ
diuinitatis ꝑ ueniendi quasi ꝑ syco¬
morũ ihũ ficiem specultindi doc¬
tor aegregiuꝰ ostendit. cum uit.
Non enĩ iudiciui scire me aliquid
cifixum. ltemq aliis ex ꝓbrans:
Facti estis inquit quib lacte opus
sit ñ solido cibo Lac infirma tẽ po¬
ralis dispensationis: solidũ cibum
cirdua ꝑ petucie magestatid appel¬

Expanded text:
us, in quibus ipse nimirum et loquebatur et ibat, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis existens, etiam divinitatis ejus ardebat agnita facie Suspiciens vidit illum, quia per gratiam fidei a terrenis cupiditatibus elevatum, turbisque infidelibus praeeminentem elegit. Videre enim Dei, eligere vel amare est. Unde est illud: Oculi Domini super justos . Nam et nos quae amamus videre, ab his quae exsecramur, intuitum festinamus avertere. Vidit ergo Jesus videntem se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem Dominicae incarnationis ad cognitionem divinitatis perveniendi, quasi sycomorum Jesu faciem speculandi doctor egregius ostendit, cum ait: Non enim judicavi scire me aliquid cifixum . Itemque aliis exprobrans, Facti estis, inquit, quibus lacte opus sit, non solido cibo : lac infirma temporariae dispensationis, solidum cibum ardua perpetuae Majestatis, appel
Abbreviated transcription (Latin):
istti: et condẽ pnabit etĩ : quici uenit afinibus
terire cudire sapientiã salomomis: & ecce
plusquã salomon hic. Necũ mundi prin¬
cipe dampnem᷑. resistamꝰ illi fortit̃ fide. &
fugiet anobis. Loquam᷑ ueritatem in corde
nr̃o : Nec fticiamꝰ dolũ in lingua nñu. ut sp̃iꝰ
uerittitis magis magisq infundendo cari¬
tatẽ in cordib ur̃is. doceat nos inagnitionẽ
omnis uerititis Huius sp̃s grãm incunstis¬
actibus nr̃is k̾mi: huius p̃cem᷑ auxiliũ.
Dicamꝰ singuli dño : dicamꝰ om̃s. Sp̃stuus
bonꝰ deducet me inuiam rectam. Sicq. fit:
ut qui cipłis suꝑueniens eti quȩ uentura
erant annunciauit. Nr̃is quoq mentibus
uentunre uite gaudia pate faciat. Nosad
hec inquirenda benignꝰ incendat: Coo ꝑante
ipso qui hunc et polliceri suis fidelib etdare

Expanded text:
ista, et condemnabit eam, quia venit a finibus ista, et condemnabit eam, quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et ecce plus quam Salomon hic . Ne cum mundi principe damnemur, resistamus illi fortes in fide, et fugiet a nobis. Loquamur veritatem in corde nostro, nec faciamus dolum in lingua nostra, ut Spiritus veritatis magis magisque diffundendo charitatem in cordibus nostris, ducat nos ad agnitionem omnis veritatis. Hujus Sprissimi, hujus precemur auxilium, dicamus singuli Domino, dicamus omnes: Spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam. Sicque fit ut qui Apostolus superveniens ea quae ventura erant annuntiavit, nostris quoque mentibus venturae vitae gaudia patefaciat, nos ad haec inquirenda benignus incendat, cooperante ipso qui hunc et polliceri suis fidelibus, et dare
Abbreviated transcription (Latin):
dis mundi hospicium in quohunc reci¬
pere posset: & sic demũ tantihospitis in
ribus meis Prius quippe cormundũ inse
cretiri. cic deinde sp̃m̃restum insuis uis¬
cerib p̃cabat᷑ in nouari: quia utiꝙ sciebit
spm̃ restum in corde polluto sedem habert
non posse. Retinetmꝰ sedulo corde. quiã
sp̃s idem arguit mundum depeccato. et deus¬
ticia et deiudicio. Cauetimꝰ neuana queren¬
do ad mundũ ꝑtineamꝰ : quiamundus tun¬
sibit et concupiscenticeiꝰ Quȩ sursum sunt que¬
rumus. quȩ sursums scipiamꝰ : ubi xp̃s est
indextenim dĩ sedens. Conuersctionẽ m̃um
cum apło habetimꝰ incęlis: et nedepeccato
in credulittitis arguam᷑. exercetimꝰ operando
qđ credimꝰ. Fides enim sine operibus. õtiosa est:
N e ex compauitione iustorũ quos imitari Nolu¬
erimus acrius iudicem᷑ sollertianimo me¬
moremꝰ : qđ de contemptorib suȩ grãe dñsait.
Regina custri surget iniudicio cũ genenitione

Expanded text:
dis mundi hospitium, in quo hunc recidis mundi hospitium, in quo hunc recipere posset, et sic demum tanti hospitis ingin visceribus meis . Prius quippe cor mundum in se creari, ac deinde spiritum rectum in suis visceribus precabatur innovari, quia utique sciebat spiritum rectum in corde polluto sedem habere non posse. Retineamus sedulo corde quia idem Spiritus arguit mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Caveamus ne ima quaerendo ad mundum pertineamus, quia mundus transibit, et concupiscentia ejus. Quae sursum sunt quaeramus, quae sursum sunt sapiamus, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Conversationem nostram cum Apostolo habeamus in coelis, et ne de peccato incredulitatis arguamur, exerceamus operando quod credimus, fides enim sine operibus otiosa est. Ne ex comparatione justorum, quos imitari noluerimus, acrius judicemur, solerti animo memoremus quod de contemptoribus suae gratiae Dominus ait: Regina Austri surget in judicio cum generatione
Abbreviated transcription (Latin):
magnopere. quib astionũ gressibus in
temi degens incesserit. Qui enim dicit
se in xp̃o manere : debet sicut ille ambu¬
lauit. et ipse ambulare. Ceste ipse per
agones passionũ ad coronã ꝑuenit głae.
Merito ergo intimat᷑ et nobis: quia ꝑmul¬
tas tribulationes. oportet nos intrirre in
regnum dĩ. Vnde et petrus cipłs obsessis
feruore tẽpcationum: quib damfrib
consolans agebat. Nolite pauere qua¬
si Noui aliquid contingat. sed cõmuni¬
cantes xp̃i pcissionib gaiudete. ut et in
reuelatione głae eiꝰ gaudecitis exultan¬
tes. Reuocemꝰ cidmentẽ : quia gr̃amsp̃s
discipulis et se missurũ. eẽ ꝓmisit et
misit: et curemꝰ omni uigilantia ne
cogiticionib in lecebrosis contristemꝰ
demptionis. Sic enim scriptum ẽ sp̃s¬
sc̃s discipline effugiet fictum : & cuferet
se a cogitationib quȩ sunt sine intellectu.
Vnde ꝓuide pscilmista cum huius sp̃s cic
cipiendi desi derio flagraret. prius cor¬

Expanded text:
magnopere quibus actionum gressibus in magnopere quibus actionum gressibus in terra degens incesserit. Qui enim dicit se in Christo manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Certe ipse per agones passionum ad coronam pervenit gloriae; merito ergo intimatur et nobis quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei. Unde et apostolus Petrus, obsessus fervore tentationum, quibusdam fratribus consolans aiebat: Nolite pavere, quasi novi aliquid contingat, sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes . Revocemus ad mentem quia gratiam Spiritus discipulis et se missurum esse promisit, et misit; et curemus omni vigilantia ne cogitationibus illecebrosis contristemusdemptionis. Sic enim scriptum esdisciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus, quae sunt sine intellectu : unde provide Psalmista, cum hujus spiritus accendi desiderio flagraret, prius cor
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝑtinent: in quib illi . ẽ. equalisom̃ia
que habet pat̃ habendo Neq enimsp̃s¬
cipiet: sed utiq depatre dequo ꝓcedit
sp̃s. de quo nctus. ẽ. etfilius. Sed quia
donante dnõ lestionẽ scĩ euangelii pa¬
trũ uestigia sequentes exponendo truns¬
currimꝰ: restat ur̃um frct̾ nitatem
Km̃i mecũ parit̃ ad monere. ut eiꝰ me¬
moriã semꝑ sollicitti intentione seruemꝰ:
eiꝰ suci uittitẽ et deuoto pestore scrutemur.
& ccsto sepius ore ruminemꝰ. Quidenim
ꝓd . ẽ. ad cudiendũ dĩ uerbum conuenire:
& expleto auditu adinania mox etsecu¬
laria colloquia ul acta conuerti Re¬
colamꝰ ergo iuxta qđ eadem ad monet
lectio : quia dñsnr expletti passione re¬
diit ad patrẽ a quo missus. ẽ: Nec patrẽ
cum ad nos ueniret. necnos deserens cũ
rediret. Illuc eiꝰ uestigia totomentisNi¬
su sectemur: et ut illõ ꝑuenire. illius reg¬
niianuã meretim᷑ intrare : ꝑpendamus

Expanded text:
divinitatem, in quibus illi est aequalis omnia divinitatem, in quibus illi est aequalis omnia quae habet Pater habendo. Neque enim SpircepSpiritus, de quo natus est et Filius. Sed quia, donante Domino, lectionem sancti Evangelii, Patrum vestigia sequentes, exponendo transcurrimus, restat vestram fraternitatemmi, mecum pariter admonere, ut ejus memoriam sollicita semper intentione servemus, ejus suavitatem et devoto pectore scrutemur, et casto saepius ore ruminemus. Quid enim prodest ad audiendum Dei verbum convenire, et expleto auditu ad inania mox et saecularia colloquia vel acta converti? Recolamus ergo juxta quod eadem admonet lectio, quia Dominus noster, expleta passione, rediit ad Patrem a quo missus est, nec Patrem, cum ad nos veniret, nec nos deserens, cum rediret. Illuc ejus vestigia toto mentis nisu sectemur, et ut illo pervenire, et illius regni januam mereamur intrare, perpendamus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore passionis paiuidi fugerunt. Vn¬
de scriptum est. Et repleti sunt om̃s spũ
scõ: & loquebant᷑ uerbum dĩ cum fiducia.
Sp̃s clarifica uit xp̃m: cum impletigr̃a
spiritali doctores scĩ tot ei tanta mini¬
cula in nomine xp̃ifecerunt. quib orbẽ
totum ad fidem xp̃i conuesterent. Tot
ac tuintt ꝓxp̃i nomine passionũ cer¬
taimina ꝑtulerunt: donec ipsa etiam
suꝑborum colla ꝑsecutorum. sua uissimo
xp̃i iugo submitterent. Sp̃s clarificat
xp̃m: cum sua nos inspinitione addili¬
gendã eius uisionẽ accendit: cũ illũ
p̃atri in diuinittite ȩqualẽ esse creden¬
ddm fidelium cordib intimat. Quia
demeo in quit accipiet : & annuncia¬
bit uobis. Depatre accipit sp̃s sc̃s unde
accipit filius: quia in hac trinitate
depatre Natus.ẽ. filius. depatre ꝓce¬
dit sp̃s sc̃s. Qui cutẽ denullo natus sit.
denullo ꝓcedat: pat̃ est solus. Om̃ia quȩ¬
Dehis dixit quȩ adipsam patris diuinita

Expanded text:
tempore passionis pavidi fugerunt. Untempore passionis pavidi fugerunt. Unde scriptum est: Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia . Spiritus clarificavit Christum, cum impleti gratia spirituali doctores sancti tot et tanta miracula in nomine Christi fecerunt, quibus orbem totum ad fidem Christi converterent, tot ac tanta pro Christi nomine passionum certamina pertulerunt, donec ipsa etiam superborum colla persecutorum suavissimo Christi jugo submitterent. Spiritus clarificat Christum, cum sua nos inspiratione ad diligendam ejus visionem accendit, cum illum Patri in divinitate aequalem esse credendum fidelium cordibus intimat. Quia de meo, inquit, accipiet, et annuntiabit vobis. De Patre accipit Spiritus sanctus, unde accipit et Filius, quia in hac trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus. Qui autem de nullo natus sit, de nullo procedat, PatDe his dixit qu
Abbreviated transcription (Latin):
& scientia. abillo igit᷑ audientia: qđ nichil
est aliud quã scientia. Qđ uero ad iunxit:
Et quȩ uentur s̃ annunciabit uobis: cons¬
non nulli qui sp̃s grãie pleni infirmos cu¬
runt. mortuos suscitunt. de monib imꝑant.
multis uirtutib coruscant. ipsi angłicam
interris uitum gerunt: nec ttim̃ quȩ sibi
sint uenturr sp̃s eiusdem reuelatione cog¬
noscunt. Potest hic dñi sermo etiam sic cie¬
cipi: quia sp̃s adueniens quȩ uentune sun
nobis annunciet. cumgaudia Nobis pa¬
triȩ cęlestis ad memoriã reducit. cũ festtulla
suꝑnȩ ciuittitis ꝑdonũ nobis sue cispirciti¬
onis innotescit: Uentunt nobis annuntiat:¬
cũ nos et delestatione p̃sentium abstrrhens.
accipiet : & annunciabit uobis: Sp̃s cla¬
rificcibit xp̃m : quia ꝑeum tanta cari¬
tas incordib discipulorũ accensa. ẽ. ut
ab iesto timore carnali. effectum resur¬
restionis eiꝰ constant̃ p̃dicarent: a quo

Expanded text:
et scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil et scientia: ab illo igitur audientia, quod nihil est aliud quam scientia. Quod vero adjunxit: Et quae futura sunt annuntiabit vobis. Consnonnulli qui, Spiritus gratia pleni, infirmos curant, mortuos suscitant, daemonibus imperant, multis virtutibus coruscant, ipsi angelicam in terris vitam gerunt, nec tamen quae sibi sint ventura Spiritus ejusdem revelatione cognoscunt. Potest hic Domini sermo etiam sic accipi, quia Spiritus adveniens quae ventura sunt nobis annuntiat, cum gaudia nobis patriae coelestis ad memoriam reducit, cum festa illa supernae civitatis per donum nobis suae aspirationis innotescit. Ventucum nos a delectatione praesentium abstrahens, accipiet et annuntiabit vobis. Spiritus clarificavit Christum, quia per eum tanta charitas in cordibus discipulorum accensa est, ut, abjecto timore carnali, effectum resurrectionis ejus constantes praedicarent, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
enim cognoscimꝰ. et exparte ꝓphetam.
ntelligendum .ẽ. ergo qđ cut desp̃u-
Docebit uosinomnẽ ueritttẽ . Qucisi dicer&:
D iffundet in cordib ur̃is carittitem: cuius
mcigiscerio incus edocti ꝓficiatis deuir¬
tutẽ inuistutem: digniq efficiamini
ouenire aduittim. inqua uobis cet̃ na
elaritis sum me uerutitis et uere subli¬
mittitis idest contẽ platio ur̃i condicoris
apparetit. Non enĩ loquet᷑ asemet ipso:
sed quecumq audiet loquet᷑. Non loqui¬
tur sp̃s a semet ipso: idest sine patris &
filii communione: Neq enim diuisus
ac septitus ẽ sp̃s: Sed quecũq ciudieclo¬
quetur. Audiet uidelicet ꝑ unittitẽ sub¬
sctinciȩ : & ꝑ ꝓpriettitẽ scientiȩ . Non lo¬
quit᷑ isemet ipso: qui ci non.ẽ.  semet ipso.¬
Sat̃ quippe solus decilionon. ẽ. Nã etfilius
Abipso enim audiet sp̃s sc̃s: a quo ꝓcedit.
Quia enim non.ẽ. abipso. sed abillo a quo
pcedit: a quo illi. ẽ. es sentia. abillo utique

Expanded text:
rte prophetamus . Intelligendum est ergo quod ait de Spiritu: Docebit vos omnem veritatem, quasi diceret: Diffundet in cordibus vestris charitatem, cujus magisterio intus edocti proficiatis de virtute in virtutem, dignique efficiamini pervenire ad vitam, in qua vobis aeterna claritas summae veritatis et verae sublimitatappareat. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque audiet loquetur. Non loquitur Spiritus a semetipso, id est, sine Patris et Filii communione, neque enim divisus ac a se partitus est Spiritus, sed quaecunque audiet loquetur; audiet videlicet per unitatem substantiae, et proprietatem scientiae. Non loquitur a semetipso, quiPater quippe solus de alio non est, Filius Ab ipso enim audiet Spiritus sanctus a quo procedit, quia non est a seipso, sed ab illo a quo procedit. A quo illi est intelligentia, ab illo utique
Abbreviated transcription (Latin):
dicens : Angłos uero qui non seruauerunt
suum principatũ. sed reliquer̃ suũ domi¬
ciliũ: in iudicium magni diei uinculis ae¬
t̃nis subcaligine reseruauit Sequitur
Adhuc multa habeo uohi dicere: sed non
potestis portare modo: Cum autẽ uenerit
ille sp̃s ueritatis : docebit uos omnẽ ueri

Expanded text:
dicens: Angelos vero, qui non servaverunt dicens: Angelos vero, qui non servaverunt suum principatum, sed reliquerunt suum domicilium, in judicium magni diei vinculis aeternis sub caligine reservavit. Sequitur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebi
Abbreviated transcription (Latin):
ulla ratione separari . Hocestenim
qđ cit. Quia ad patrẽ uado. et iã non
uidebitisme. Non uidebitis me postquã
ascendero. qualẽ nunc uidere soletis
carne mortale et corruptibili circũ¬
datum : sed in maiestaite adiudicium
uenientem. et ꝑ acto iudicio inmaiore
gła scĩs apparentem. Sequit᷑. Deiudi¬
cio cutẽ : quic princeps huiꝰ mundi ui¬
diccitus .ẽ. Principẽ mundi dicibolũ
dicit: quia principct᷑ eis qui or dine
ꝑ uerso mundũ pocius quã mundi con¬
ditorem diligunt: qui iudicatus ẽ acno
qui cut. Uidebam sahanan sicut fulgur
decelo cadentem. Iudicatus . ẽ abeo cum
et ipse demonia eicerit & discipulis daret
pocestatem calcandi suꝑ omnẽ uirtutem
in imici. Arguit᷑ namq mundus deiudicio
quia diabłus ẽ. uidicatus : quando ho¬
mines nedĩ uoluntate resistere p̃sumant.
exemplo dampnati ꝓpt̃ suꝑbiam terrent᷑
crchangłi. Arguit mundum sp̃s scs̃ de
iudicio. quo princeps mundi iudicatꝰ ẽ

Expanded text:
ulla ratione separari; hoc est enim ulla ratione separari; hoc est enim quod ait: Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non videbitis me postquam ascendero, qualem nunc videre soletis, carne mortali et corruptibili circumdatum, sed in majestate ad judicium venientem, et peracto judicio in majore gloria sanctis apparentem. Sequitur: De judicio autem, quia princeps mundi hujus judicatus est. Principem mundi diabolum dicit, quia principatur eis qui ordine perverso mundum potius quam mundi Conditorem diligunt. Qui judicatus est a Domino, qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem . Judicatus est ab eo, cum et ipse daemonia ejiceret, et discipulis daret potestatem calcandi super omnem virtutem inimici. Arguitur itaque mundus de judicio, quo diabolus est judicatus, quando homines ne Dei voluntati resistere praesumant, exemplo damnati propter superbiam terrentur archangeli. Arguit mundum Spiritus sanctus de judicio, quo princeps mundi judicatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dñm quem uerum hominẽ cernebañ.
uerum quoq filium dĩ esse credideruñ
t quemsibi corporalit̃ ablatũ nouenrnt:
cesto semꝑ amore colebant. lusticia ce¬
terorum fidelium id ẽ. eorum qui dñm
in carne non uiderunt. hȩc .ẽ. qđ eum
quem corporali intuitu num quã uider̃:
dm̃ et hominẽ uerum. corde credunt ac
diligunt. Dequa ꝓfesto iusticia fidei
crguunt᷑ infideles : cur ipsi ui delic&
cum similit̃ uerbum uitȩ cudirent.¬
Noluerunt credere adiusticiã. Neq
enim nequicia malorũ ex sua solũtor:¬
titudine : uerum etiam ex compartiti¬
one rectorum quam sit dampnanda¬
monstrirtur . H inc et enim scriptũ est
Probatti ciutẽ uirtus: corripit insipien¬
tes. Arguit ergo mundũ sp̃s sc̃s depec¬
catosuo quia non credider̃ in xp̃m:
arguit et deiusticia credentium quia
exemplũ eorũ sequi noluerit : qui hunc
ad patrẽ ascendisse. Neq ultrir corpora¬
lit̃ interris conuersaiturũ se sciebant.
nec ttm̃ abeius dilestione poterant

Expanded text:
quod Dominum, quem verum hominem cernebant, verum quoque Dei Filium esse crediderunt; et quem sibi corporaliter ablatum noverant, certo semper amore colebant. Justitia caeterorum fidelium, id est, eorum qui Dominum in carne non viderunt, haec est, quod eum quem corporali intuitu nunquam viderunt, Deum et hominem verum corde credunt ac diligunt. De qua profecto justitia fidei arguuntur infideles, cur ipsi videlicet. cum similiter verbum vitae noluerint credere ad justitiam. Neque enim nequitia malorum ex sua solum fortitudine, verum etiam ex comparatione rectorum, quam sit dammonstratur. Hinc etenim scriptum est: Probata autem virtus corripit insipientes . Arguit ergo mundum Spiritus sanctus de peccato suo, quia non crediderit in Christum; arguit et de justitia credentium, quia exemplum eorum sequi noluerint, qui hunc ad Patrem ascendisse, neque ultra corporaliter in terris conversaturum esse, sciebant, nec tamen ab ejus dilectione poterant
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑ sp̃ũ. apłi mcuorem multo scientiã
uerittitis quã carnales etitenus potuere
consecuti sunt: maiori desiderio certandi.
ꝑuerittite succensi sunt Nontam̃ puctin¬
dum . ẽ. in hac uitti quẽ piam omnẽ ue¬
ritatem posse comp̃hendere: cum haee
fidei ñre merces in illo sit uitti ꝓmissa:
Ipsa uerictite dicente. H aec. ẽ. autẽ uitt
aet̃na. ut cognoscant te solum uerũ dm̃
& quem misisti iħm xp̃m. Et alibi adiu¬
deos. Si manseritis in uerbo meo. uere
discipuli mei eritis: et cognoscetis ueri¬
tatem. Vnde et cipłs: quĩ ad tercium

Expanded text:
u, apostoli majorem multo scientiam veritatis quam carnales eatenus potuere consecuti sunt, majori desiderio certandi pro veritate succensi sunt. Non tamen putandum est in hac vita quempiam omnem veritatem posse comprehendere, cum haec fidei nostrae merces in alia sit vita promissa, ipsa veritate dicente: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Et alibi ad Judaeos: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei eritis, et cognoscetis veritatem . Unde et Apostolus, qui ad t
Abbreviated transcription (Latin):
phuius inspinitionẽ corroborandus erat
animꝰ discipulorum: nemundũ qui con¬
trii se fremebat arguere timerent
Exponens ergo sentenciã sucm dñs: adiunc¬
xit. Depec cato quidem: qui ci noncre¬
dunt in me. Peccatũ incredulitatis qua¬
si speciale posuit. quia sicut fides origo
uis tutum. ita solidam̃tum .ẽ. uitiorum
in in credulitate ꝑsistere : Dño terribilit̃
ad testante qui dicit. Quiciuitẽ non cre¬
ditiam iudicatus. ẽ : quici non credidit¬

Expanded text:
per hujus inspirationem corroborandus erat per hujus inspirationem corroborandus erat animus discipulorum, ne mundum, qui contra se fremebat, arguere timerent. Exponens ergo sententiam suam Dominus, adjunxit: De peccato quidem, quia non credit in me. Peccacatum incredulitatis quasi speciale posuit, quia sicut fides origo virtutum, ita solidamentum est vitiorum in incredulitate persistere, Domino terribiliter attestante, qui dicit: Qui autem non credit jam judicatus e
Abbreviated transcription (Latin):
solationem cognominet. Quia nimirũ
corda discipulorũ quȩ recessu ipsius
mesta reddidisset: huius consolaretur
& recretiret ad uentus. Sed et singulis
quibusq fidelium uel depeccati ꝑ petrir¬
tione merentibus: uł communi scłi huiꝰ
afflictione laborantib dum spemueniȩ
& miscđiae celestis inspircit. ꝓfecto ab
angore tristiciȩ mentẽ illustrandosub¬
leuat. Quia uero sp̃s idem mentiquã
replet. non solum uim diuine caritatis
infundit interius. uerum etic̃ carnali
timore depulso ad increpandã prirui¬
tatẽ malorũ foris fiduciã presttit: rec¬
te subditur. Et cum uenerit : ile argu&
mundum depeccato. et deiusticia et
crguebat mundũ id .ẽ. sectatores mun¬
di depeccato suȩ incredulicatis Argu¬
ebat deiusticia. quia uidelicet iusticiã
fidelium nollent imitari. Arguebat
deiudicio: uidelicet quare diabolũ
qui iã iudicatꝰ et dampnatꝰ erut seque¬
rent᷑ : Sed non sine causa sp̃m cum ueni¬
ret. hocidem dicit acturum: quia ꝓfesto

Expanded text:
solatorem cognominet, quia nimirum corda discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. Sed et singulis quibusque fidelium vel de peccati perpetratione moerentibus, vel communi hujus saeculi afflictione laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem illustrando sublevat. Quia vero Spiritus eidem menti, quam replet, non solum vim divinae charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum foris fiduciam praestat, recte subditur: Et cum venerit ille, arguet mundum de peccato, et de justitia, et arguebat mundum, id est, sectatores mundi, de peccato suae incredulitatis; arguebat de justitia, quia, videlicet, justitiam fidelium nollent imitari; arguebat de judicio, videlicet, quare diabolum, qui jam judicatus ac damnatus erat, sequerentur. Sed non sine causa Spiritum cum venerit hoc idem dicit acturum, quia profecto
Abbreviated transcription (Latin):
appetant homines. ut non esuriant
neque sitiant: hoc uenicit̾ non p̃stat
nisi iste cybus et potus. qui eos aqui¬
bus sumit᷑. in mortales et incorrup¬
tibiles ftcit. Id est societts ipsa scorũ:
ubi pax erit et unitas plena atque
ꝑfecta. Propteret enim sicut et iam
suum in eis rebus commendauit: quȩ
adunum aliquid rediguntur ex mul¬
tis: Namiq aliud in unum exmultis
ex multis racemis confluit: Denique
iã exponit quomodo id fiat qđ loqͥtͣ
et quid sũt manducare corpus eius
et scinguinem bibere  Qui manducat
meã carnem. et bibit meũ sanguinẽ:
in me manet et ego in illo. Hocẽ. ergo
manducare illam escam. et illum
bibere potũ : un xp̃m manere. et illum
manentem insẽ habere. Ac ꝑhoc qui nõ
nianet in xp̃o. et in quo non manet
xp̃s: procul dubio nec manductt eiꝰ¬
carnem. nec bibȩt eius sanguinem
etiam sitante rei saciism̃tũ adiudi¬
tium sibi manducet etbibat Sicut

Expanded text:
appetant homines, ut non esappetant homines, ut non esneque sitiant; hoc veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur, immortales et incorruptibiles facit, id est societas ipsa sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe, sicut etiam asuum in eis rebus commendavit, quae ad unum aliquid rediguntur ex multis. Namque aliud in unum ex multis ex multis acinis confluit. 18. Denique jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus, et sanguinem bibere. Qui manducat carnem meam, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in illo. Hoc est ergo manducare illam escam, et illum bibere potum, in Christo manere, et illum manentem in se habere. Ac per hoc qui non manet in Christo, et in quo non manet Christus, procul dubio nec manducat carnem, nec bibit ejus sanguinem, etiam si tantae rei sacramentum ad judicium sibi manducet et bibat. It
Abbreviated transcription (Latin):
fideles corpus xp̃i Si in xp̃i cor pore
homo fuerit: accipiet de xp̃i spũ:
Sicut autẽ corpus nr̃m sine sp̃u uiue¬
re non potest: sic non habebit sp̃m uitȩ
nisi qui in xp̃i corpore fuerit inuentus
Qui uult uiuere: accedat. credat.
uiuat dõ  dedõ incorporet̾ ut uiui¬
inuicem dic̾entes Quo modo potest
hic carnem suã dare nobis ad man¬
ducandum.  Litigabant utique
ad in uicem. qm̃ pa̾nem concordice
non intellegebant: nec sumere uole¬
bant Namꝗͣ qui manlucant talẽ
panem. non litigant ad inuicem:
qm̃ unus panis. unum corpus multi
sunt: et ꝑ hunc pcinem faicit ds̃ unius
moris habitare indomo Quod autẽ
ad inuicem litigantes querunt
Amen amen dico uobis nisi manduca¬
ueritis carnem fili hominis. et bibe¬
ricis eius sanguinem non habebitis
hunc utiq cybum et potum sõcietatẽ
uult intellegi corporis. et membroꝵ
xp̃i ẽ Caro mea inquid uere est
crbus: et sainguis m̃s uere ẽ. potus:
Cum enim cybum et potum id circo¬

Expanded text:
fideles Christi corpus, si in Christi corpore homo fuerit, accipiet de Christi spiritu. Sicut autem corpus nostrum sine spiritu non potest vivere, sic non habebit spiritum vitae, nisi qui in Christi corpore fuerit inventus. Qui vult vivere, accedat, credat, vivat Deo de Deo; incorporetur, ut viviinvicem dicentes: Quomodo potest hic nobis carnem suam dare ad manducandum? « Litigabant utique ad invicem, quoniam panem concordiae non intelligebant, nec sumere volebant: nam qui manducant talem panem, non litigant ad invicem; quoniam unus panis unum corpus multi sumus, et per hunc facit Deus unius moris habitare in domo . Quod autem ad invicem litigantes quaeruntAmen amen dico vobis, nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitque per cibum et potum societatem vult intelligi corporis et membrorum o enim mea, inquit, vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Cum enim in cibo et potu id
Abbreviated transcription (Latin):
tas portatur et portat. Quod autem
ait dedit dona hominibus. hoc uictoris
in signe est . Post triumphũ enĩ uictor
semꝑ dona largit᷑. et proprio regno re¬
sidens seruulorũ gaudia numerist
phũ residens addexteñ patris hodier¬
na die discipłis dona largitus ẽ. non
auri talenta non argenti metalla sed
sp̃s sc̃s cęlestia munenis ut int̾ceteris grãs
ampli et iam linguis uariis loquerẽnt᷑
hoc est uthaebrede nationis homo xp̃i
głam romanȩ foecundiae eloquentia
ꝑtonaret etredemptionẽ generis huma¬
ni peregrinȩ aures quia aiudea p̃di¬
care lingua non caperent propria
loquela cognoscerent. Om̃is lingua
inp̃dicatione xp̃i resoluit᷑. ut maiescto¬
tem eius om̃is loquela facett̾ sicut ait
sc̃s dauid. Non sunt loquele neq sermo¬
nes quorum non audiant᷑ uoces eorum
Ne miremini cuitẽ quod ad dextert̃ patris
sedere diximus filium. Ad dex¬
tenim enim residet. Non quia
maior apatre. sed ne minor patre¬

Expanded text:
tas portatur et portat. Quod autem tas portatur et portat. Quod autem ait: Dedit dona hominibus, hoc victoris insigne est; post triumphum enim victor semper dona largitur, et proprio regno residens servulorum gaudia muneratur. phum residens ad dexteram Patris hodierna die discipulis dona largitus est, non auri talenta, non argenti metalla, sed Spiritus sancti coelestia munera, ut inter caeteras gratias Apostoli etiam linguis variis loquerentur; hoc est, ut Hebraeae nationis homo Christi gloriam Romanae facundiae eloquentia pertonaret, et redemptionem generis humani peregrinae aures, quia Judaea praedicante lingua non caperent, propria loquela cognoscerent. Omnis lingua in praedicatione Christi resolvitur, ut majestatem ejus omnis loquela fateatur, sicut ait S. David: Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . Ne miremini autem quod ad dexteram Patris residere diximus Filium; ad dexteram enim residet, non quia major Patre, sed ne minor
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptũ ẽ. in prophetti. Ascendens
inaltum captiuam duxit captiuitatẽ
dedit donat hominibus. uae sententia
utiq sĩc intellegit᷑. coquod captiuitatẽ
hominibus quem sibi diabolus captiua¬
uerat. illi erudiendo sibi dñs captiua¬
uerit. Et ipsam sicut ait captiuita tẽ
capttm ad caelorũ alta sus tulerit.
Utraq igitur captiuitas uno uocabulo
nuncũ pat᷑. sed non aequalis utniq est̃
Diaboli enim captiuitts seruituti subi¬
cit. xp̃i autẽ captiuitts rescituit libe¬
rati.Ascendens inquid in altũ captiuã
dux̃ captiuitatẽ. Quã bene triumphũ
dñi ꝓpheta describit. Solebat sicut
dicunt regum triũphantiũ currus cap¬
tiuorum pompa p̃cedere: ecce dñm eun¬
tem ad caelos non p̃cedit sed committit᷑
gloriosa captiuittas. Non ante uehiculũ
ducitur. sed ipsa e uehit saluatorem.
Quodã enĩ mẏsterio dũ filius dĩ filium
hominis sustollit ad celum ipsa captiui¬

Expanded text:
sicut scriptum est in propheta: Ascendens sicut scriptum est in propheta: Ascendens in altum captivam duxit captivitatem, dedit bona hominibus . Quae sententia utique sic intelligitur, eo quod captivitatem hominis, quem sibi diabolus captivaverat, illi eruendo sibi Dominus captivarit, et ipsam, sicut ait, captivitatem captam ad coelorum alta sustulerit. Utraque igitur captivitas uno vocabulo nuncupatur, sed non aequalis utraque est. Diaboli enim captivitas servituti subjicit, Christi autem captivitas restituit libertati. Ascendit, inquit, in altum; captivam duxit captivitatem. Quam bene triumphum Domini propheta describit. Solebat, 190 sicut dicunt, regnum triumphantium currus captivorum pompa praecedere: ecce Dominum euntem ad coelos non praecedit, sed comitatur gloriosa captivitas, non ante vehiculum ducitur, sed ipsa evehit Salvatorem. Quodam enim mysterio, dum Filius Dei filium hominis sustulit ad coelum, ipsa captivi
Abbreviated transcription (Latin):
quod aquile illi depsalterio cuius
in nouattm iuuentutẽ legimus com¬
parisuerim saluatorem. Est enim
sĩmilitudo non parua. Sicut enim
aquila humilia deserit. alta petit
caelorũ uicina conscendit ita et sal¬
uator humilia inferni deseruit parti¬
disi altiora petut caelofum ftistigia
penetrisuit. Et sĩcut aquila relictis
terrenis sordibus sublime uolans
purioris aeris salubritate ꝑ fruuitur
uti et dñs terrenorũ fecem deserens
peccatorũ insc̃ĩs suis uolitans purioris
uittie simplicitate letamur. Peromnia
igitur aquilȩ comparatio conuenit
saluctori. sed quid sticimus quod aqui¬
la praedam frequent̃ diripit. tollit
frequent̃ alienum: nec in hoc ta men
discipłis saluator. Praedam enĩ quodã¬
modo sustulit cũ hominẽ quem suscepit
inferni raptũ faucibus portauit ad
celum. Et aliene dominationis id est
dicibolicȩ potestatis: serũu de capti¬
uittte erutum dux̃ altioni captiuũ

Expanded text:
quod aquilae 189 illi de psalterio, cujus quod aquilae 189 illi de psalterio, cujus innovatam juventutem legimus, comparaverim Salvatorem; est enim similitudo non parva: sicut enim aquila humilia deserit, alta petit,  coelos vicina conscendit: ita et Salvator humilia inferni deseruit, paradisi altiora petiit ; coelorum fastigia penetravit: et sicut aquila, relictis terrenis sordibus, sublime volans, purioris aeris salubritate perfruitur; ita et Dominus terrenorum faecem deserens peccatorum, in sanctis suis volitans purioris vitae simplicitate laetatur. Per omnia igitur aquilae comparatio convenit Salvatori. Sed quid facimus, quod aquila praedam frequenter diripit, tollit frequenter alienum? Nec in hoc tamen dissimilis est Salvator: praedam enim quodammodo sustulit, cum hominem, quem suscepit, inferni raptum faucibus, portavit ad coelum, ut alienae dominationis, id est diabolicae potestatis servum de captivitate erutum, duxit ad altiora captivum,
Abbreviated transcription (Latin):
ticem. herba crescit insegetem uinea
pubescit inpalmitẽ. Sĩ igit̾cũ reflo¬
rescit xp̃i caro omnia floribus uestiun¬
tur. necesse est. ut cum idem fructũ
affert etiam uniuersa fructificent
sicut cut ipsẽ dñs. Nisi granũ tritici
cadens in terra mortuũ fuerit ipsum
solum manet. Cũ autẽ mortuũ fuerit
mulcum fructũ affert. Refloruit
igit᷑ dñs cũ resurrex̃. etumulo fructi¬
ficat cum ascendit ad cȩlũ. Flosest
cũ de inferiorib terrae gignit᷑: fructusẽ.
cum altissima sedere cordicur. Gra¬
num ẽ. sicut ipse ait. cũ solus crucem
patitur fructus ẽ. cum pluri ma apłas
credulitate circumdatur. Hisẽni
discipłis conuersatus tota illos si¬
pientia maturitatis edocuit et bonã
frugem eos omni disciplinarũ fecun¬
ditãte conuertit. De inde ascendit
ad celũ ad patrem scilicet fructũ
carnis ꝑferens indiscipłis iustitie
semina derelinquens. Ascendit ergo
ad patrem dñs. meminit scĩtas ura

Expanded text:
ticem, herba crescit in segetem, vinea ticem, herba crescit in segetem, vinea pubescit in palmitem. Si igitur cum reflorescit Christi caro, omnia floribus vestiuntur: necesse est, et cum idem fructum affert, etiam universa fructificent, sicut ait idem Dominus: Nisi granum tritici cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; cum autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Refloruit igitur Dominus, cum resurrexit e tumulo; fructificat, cum ascendit ad coelum. Flos est, cum de inferioribus terrae gignitur; fructus est, cum altissima sede reconditur. Granum est, sicut ipse ait, cum solus crucem patitur, fructus est, cum plurima apostolorum credulitate circumdatur. His enimdiscipulis conversatus, tota illos sapientiae maturitate edocuit, et ad bonam frugem eos omni disciplinarum fecunditate convertit. Deinde ascendit ad coelum, ad Patrem scilicet fructum carnis praeferens, in discipulis justitiae semina derelinquens. Ascendit ergo ad Patrem Dominus. Meminit sanctitas vestra
Abbreviated transcription (Latin):
ON IN CÕMODEANTIDIES
complures sicut retinetis
fris̃ p̃dicatio nr̃a processit inqua
de scripsimus quo caro dñ rediuim
ueluti nitore floris decumulo ger¬
minarit: quem tumulũ sitũ enortulo
euangeliscai testacusc: unde non in¬
congruȩ prosecutisumus. Conueniens
enimenit ut flos prȩtiosior inortulo
gigneret᷑ et bene frugis commñdacũ
solo sẽmen intrii sẽpta clomestica et¬
amoena uirentia salutẽ omnium
pululare  xp̃i enĩ resurrectio. cunc¬
torũ ẽ. redemptio popłorũ. Ergo in
orculo saluator redi uiuũ corpus
assumit et inter florentes arbores et
candentia lilia carne iam mortuo
reflorescit. Et itt germinat de sepul¬
chro. ut germinantia et nitentia
cunciti repperiat. Sic enĩ post̃ hie ma¬
lis rigoris frigidã quodam modo sẽpul¬
tumm pullulare elem̃tti omnia festi¬
narunt. ut resurgente dño et ipsa con¬
surgerent. Nam utiq exresurrectione
xp̃i cer salubrior ẽ. solcalidior terra
fecundior. Ex eo surculus uirescit infrus¬

Expanded text:
on incommode ante dies complures, sicut retinetis, fratres, praedicatio nostra processit, in qua descripsimus quod caro Domini rediviva velut in nitore floris de tumulo germinaverit; quem tumulum situm in hortulo evangelista testatus est: unde non incongrue prosecuti sumus. Conveniens enim erat ut flos pretiosior in hortulo gigneretur, et bonae frugis commendatum solo semen, intra septa domestica, tamen virentia salutem omnium pullularet. Christi enim resurrectio cunctorum est redemptio populorum. Ergo in hortulo Salvator redivivum corpus assumit, et inter florentes arbores et candentia lilia, carne jam mortua reflorescit, et ita germinat de sepulcro, ut germinantia et nitentia cuncta reperiat. Sic enim post hiemalis rigoris frigidam quo- dammodo sepulturam pullulare elementa 188 omnia festinarunt, ut, resurgente Domino, et ipsa consurgerent. Nam utique ex resurrectione Christi aer salubrior est, sol candidior, terra fecundior: ex eo surculus crescit in fru
Abbreviated transcription (Latin):
& sẽmpit̃ne eo qđ ẽ. pat̃. filius. que sub¬
sistens. Vnde cũ dñs ante passionis
suȩ diem.: e discipłis sius sc̃ĩ sp̃s spon¬
cleret aduentũ. Adhuc inquit mul
ta habeo uobis dicere. sed non potes¬
tis modo portare. Cũ enĩ uenerit
ille sp̃s ueritatis: ille diriget uos
in omnẽ uerittitẽ. Non enimloq tͥ
asemet ipso. sed quȩcũq ciudierit
loquet᷑ et futurs cid nuntiabit

Expanded text:
et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subet sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventta habeo dicere vobis, sed non potestis illa modo portare. Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, diriget vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso: sed quaecunque audierit loquetur, et futura annuntiabit
Abbreviated transcription (Latin):
sentẽ. nemo ctm̃ in his quȩ corpo
reis uisa sunt oculis. diuinam eius¬
putet apparuisse substantiam
Nacuns enim inuisibilis. et cũ pacre
filioq cõmunis : qualicatẽ mune¬
ris adq operis sui quauoluit sig¬
nificatione monstisuit. Propriettitẽ
uero essenticie suce. insua dĩca te
continuit: quia sicut nec patrem
nec filiũ. itt nec sp̃m̃ scm̃ humanus
pocest̃ uisus at tingere. Intrinitate
enĩ diuina: niħil dissimile nihil
impar est̃. et om̃ia que de illa pos¬
sunt substantia cogittri. nec uircu¬
te. nec gła. nec aeter mcate discre¬
et sunt̾. Cũq in ꝑsonarũ propriȩta
tib alius sit pat̃ alius filius. alius
sp̃ssc̃s : noncam̃ aliadĩcas. nec diuer¬
sa nacurs ẽ. Si quidem et depatre
sit filius unigenitꝰ. et sp̃s sc̃s patris
filuq sit sp̃s: non sicut quȩ cũ que
creatuns. quȩ et pacris. et filii est
sed sicut cũ utroq uiuens et potens:

Expanded text:
sentem, nemo tamen sentem, nemo tamen reis visa sunt oculis divinam ejus apparuisse substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioque communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in persona alius sit Filius, alius Spiritus sanctus, non tamen alia Deitas nec diversa natura est. Siquidem cum et de Patre sit Filius unigenitus, et Spiritus sanctus Patris Filiique sit spiritus, non sicut quaecumque creatura, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s sp̃uscõ: et cẽperunt loqui ailuis lingius.
prout sp̃s sc̃s dabac eloqui illis. Oquã uelox
est sermo sapientiȩ. et ubi ds̃ magister est
quã cito discit᷑ quod docet᷑. Nonest̃ ad hi¬
bita int̃p̃tatio ad audiendũ : non con¬
suetudo adusum. non tempus adstudiũ
sed sp̃iinte ubi uoluit sp̃s uerictitis. pro¬
priae singularũ gentiũ uoces facte sunt
ineccłac ore cõmunes. Ab hoc igit᷑ die
tuba euangelicȩ p̃dicationis intonuit
abhocdie. imbres carismatũ. fluminia
benedictionẽ omne desertũ. et uniuer¬
sam aridam rigauerunt:: qm̃ adreno¬
uandã faciem terrę. sp̃sdĩ ferebatur
suꝑ aquas. et adueteres tenebriis abigen¬
das nouȩ lucis fulgꝰ ra coruscabant. cũ
micantiũ splendore linguarũ uerbum
ignitũ. Cui ad creadũ intellectum
conueniendũq peccatũ et effica¬
ualde fuerit ipsa rei gestae forma
minsbilis. Nec dubiũ sit in illo om̃iũ
humanarũ uocẽ exulttntẽ con¬
uentu. maiestatẽ scĩ sp̃s fuisse prȩ¬

Expanded text:
ritu sancto, et coeperunt loqui aliis linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium splendore linguarum, et 298ignitum, cui ad creandum intellectum, consumendumque peccatum, et efficaectissimi, valde fuerit ipsa rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante concentu, majestatem Spiritus sancti fuisse prae
Abbreviated transcription (Latin):
BDIERNAMSOLLEMENI¬
tatem dilectissimi inp̃cipu¬
is festis eẽ. uenenindã omnium
chatolicorũ. corda cognoscunt.
Nec dubium ẽ. quantti huic diei
re uerentia debeat᷑. quẽ sp̃s st̃s
ex cellentissimo sui muneris minicu¬
lo consẽcrauit. Nam ab illo die quo
dñs suꝑ omnẽ cȩlorũ altitudinem
ad dexcert̃ dĩ patris consessurus
ascendit. Decimus iste ẽ. qui ab eiꝰ¬
dem resurrectione quinquagesi¬
mus uobis in et quo cepit inluxit
magna mysteria: et ueterũ scicni¬
m̃tdrũ continens et nouorũ. quibus
manifessime declanitur et gr̃am
to quinquagesimo dic̃ post immolati¬
onem agni lex clataẽ. in monte srna
itt post̃ passionem dñi quauerus dĩ
agnus occisusẽ: quinquagesimodie
aresurrectione ipsius. inagłos plebemq
credentiũ. sp̃s s̃s in lapsus ẽ. Uc facile
diligens xp̃i anus agnoscat initia uete¬
ris cẽstam̃ti. euangelicis ministrasse
principiis. & ab eodemspũ conditũ foedus
scđm quȩ primũ fuenat iustitũ. Ntm¬

Expanded text:
diernam solemnitatem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam to, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos plebemque credentium Spiritus sanctus illapsus est : ut facile diligens Christianus agnoscat initia veteris Testamenti evangelicis ministrasse principiis, et ab eodem Spiritu conditum foedus secundum, a quo primum fuerat institut
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s. Nec unquã inilla unitate
non fuit ista cõmunio : quia hocẽ.
Ubi omnia habere qđ sẽmꝑ exiscere.
Non ibi tempori. nulligradus nullȩ
differentiȩ cogitent᷑ : Et sine mo
potest explicãre qđ ẽ: nemoaudeat
affirmare quod nonẽ. Excusabilius
enĩ ẽ. de natunis in efftibili non
loqui digna. quã difinire cõtraria.
Quͥc quid ĩttiq de sempit̃̾na. et in cõ¬
mutabili gła. patris pia possunt
corda concipere. hoc simul et defilio
et despũ sc̃õ. in sẽparabilit̃: at que
in different̃ intellȩgant. Ideo enim
hanc bectã trinitat̾em unũ confite¬
mur dm̃ : ꝙ in his trib ꝑsonis. nec
substtintiȩ. nec potentiae nec uolun¬
ittis. nec corponstionis ẽ. ulla di¬
uersitis i sicut ergo detesta mur
arrianos: qui int̃ patrẽ et filium.
aliquã uolunt eẽ distantiam
ita etiã macedonia nos parit̃ detes¬
ctm̃. qui licet patri et filio tribuan
puttnt eẽ naturise. non considenintes
et̃ blas phemiã sẽ incidere quȩ neq

Expanded text:
us; nec umquam in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de Filio, et de Spiritu sancto inseparabiliter atque indifferenter intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec operationis est ulla diversitas. CAP. IV. Sicut ergo detestamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuantputant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque
Abbreviated transcription (Latin):
ne alio uestiti. aliud nobis futurae
tes ñ eẽ uelandas : nec ad suae fieri
debere mollitiã capitis et pedũ cũ
habuerint firmitatẽ cecera robusti¬
orasint. Neque uirgã qui dni abe¬
mus auxiliũ. bacculũ pssidus̃ cur
queramus. Et quia quo dẽ modo
nudos expeditos ad p̃dicandũ apłos
miserat. et dura uidebat᷑ eẽ condi¬
tia magistrorũ: seueritate p̃cepit
Sequenti sententia : tẽꝑauit dicer is
Dignus est oꝑcirius : cibo suo. Tancum

Expanded text:
ne alio vestiti aliud nobis futurorum ne alio vestiti aliud nobis futurorum tes non esse velandas, nec assuetam fieri debere mollitiem capitis et pedum; cum haec habuerint firmitatem, caetera robustiora sunt. Neque virgam: qui Dei habemus auxilium, baculi praesidium cur quaeremus? Et quia quodammodo nudos et expeditos ad praedicandum apostolos miserat, et dura videbatur esse conditio magistrorum, severitatem praecepti sequenti sententia temperavit, dicens: Di
Abbreviated transcription (Latin):
neque argentũ neque peccuniã
duas tunicas ñ calciamenta neq
uirgt̃ in manu. Dignus est enĩ
oparius. mescede sua. Consequent̃
haec p̃cepit aeuangeli ⁊atoribus
uerita tis: quib ance dixerat gra¬
tis accepistis. gratisdate. Sienĩ
sic p̃dicant ut p̃ciũ ñ accipiarit
suꝑ flua est auri et argenti nũmo¬
rumq possessio. Nam si habuissent
aurũ ec argentũ. uidebant᷑ ñ causa
salutis hominũ. sed causa lucri p̃di¬
eare Neque aes in sacculis qui
ipsos ostenderent. nichił cogitare de
crastino. Non perã inuia. Exhoc
p̃cepto arguit philosophos qui uulgo
cppellantur bactriperiti. qui contes¬
toressunc scł̃i. et omĩc ꝓnichilo dicen¬
tes. cellarium secum ue unt. Neque¬
duas tuniccis. Induaibus tunici
uidetur michi dupplex ostendere
uestimentũ. Non qđ in locis scithice
glaciali niue rigentib: una quqq
tunica debeat eẽ c̃tentꝰ. sed qđ in
tunica uestim̃tũ intellegtimus. et¬

Expanded text:
neque argentum, neque pecuniam neque argentum, neque pecuniam duas tunicas, nus est enim operarius cibo suo. Consequenter haec dat praecepta evangelizatoribus veritatis, quibus ante dixerat: Gratis accepistis, gratis date. Si enim sic praedicant, ut pretium non accipiant, superflua est auri argentique et nummorum possessio. Nam si habuissent aurum et argentum, videbantur non causa salutis hominum, sed causa lucri praedicare. Neque aes in sacculis. Quiipsos ostenderent nihil cogitare de crastino. Non peram in via. Ex hoc praecepto arguit philosophos, qui vulgo appellantur Bactroperitae, quod contemptores saeculi et omnia pro nihilo ducentes, cellarium secum veduas tunicas: in duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum; non quod in locis Scythiae glaciali nive rigentibus una quis tunica debeat esse contentus; sed quo in tunica vestimentum intelligamus,