comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt̾missis paususũ q̃ ĩ mani¬
bus erãt. cursim quid̃ sed
nõ medioc̾ ĩtentõe persegi
Et uidihõĩem zeso ardẽtis¬
mo acensũ adu̾sus eos qͥ cũ ĩ sius
pccis hĩanã uolũtatẽ debeãt accusare.
Naturã po᷑ accusãtes hõim ꝑ illam se
excusare conãt᷑. Amniis exarsit adu̾sꝯ

Expanded text:
intermissis paululum, quae in manibus erant, cursim quidem, sed non mediocri intentione perlegi et uidi hominem zelo ardentissimo accensum aduersus eos, qui cum in suis peccatis humanam uoluntatem debcant accusare. naturam potius accusantes hominum per illam st excusare conantur. nimis exarsit aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
abscedit. Quid .n. dicimus ẜin corpus
mortuũ nisi in corꝑe uł in corpe nõ aĩa
uł in aĩa mortuũ. Aut si dicamus scd
corpus est pulcher. aut scd̾m corpus
fortis non scd̃m anm. quid est aliud ꝙͣ
corꝑe non aiõ pulcher aut fortis ẽ a et
num̃abiliter ita loquim ᷑. Non itaq sic
intlłigamus. scd̃m ymagĩem eius qui
cresunt eum. qua si alia sit ymago scd̃m
qͣm renouatur non ipã que renouat᷑.¬

Expanded text:
dit. Quid enim dicimus secundum corpus mortuum, nisi corpore vel in corpore, non anima vel in anima mortuum? Aut si dicamus, Secundum corpus est pulcher; aut, Secundum corpus fortis, non secundum animum: quid est aliud, quam, Corpore, non animo pulcher aut fortis est? Et innumerabiliter ita loquimur. Non itaque sic intelligamus, secundum imaginem ejus qui creavit eum, quasi alia sit imago secundum quam renovatur, non ipsa quae renovat
Abbreviated transcription (Latin):
Sed peccando iusticiam et scĩtatẽ uerita¬
tis amisit. ꝓpt̾ qd̃ hec ymago deforns ⁊
decolor fcã est. hunc recipit cũ reforͣtur¬
atq renouatur. Qd̃ autẽ ait spũ mẽtis
urẽ. nom ibi duas res intelligi uoluit
qͣi aliud sit mens. aliud spẽ mentis. S
quia om̃is mẽs spc̃ ẽ. non autẽ oĩs spc̃
mẽs est. est .n. sp̃us et deus qui renoua¬
eciam spc̃ in homuĩe qui mẽs non sit sid
quid ꝑtinẽt ymaginacões similes corꝑin
de quo dicit ad Coꝵubi dicit. Si autem
orau̾o lingua. spũs meus orat. Mens
potest insi corꝑalium uocũ ymagines
sonum oris in spũs cogitacõe p̾ueĩant.
Et melmato capite tradidit spm̃. qͦ sig

Expanded text:
facta peccando iusticiam et sanctitatem amisit, propter quod hec ymago deformis et decolor facta est. Het renovatur. Quod autem ait, spiritu mentis vestrae; non ibi duas res intelligi voluit, quasi aliud sit mens, aliud spiritus mentis: sed quia omnis mens spiritus est, non autem omnis spiritus mens est. Est enim Spiritus et Deus , qui retiam spiritus in homine, qui mens non sit, ad quem pertinent imaginationes similes corporum: de quo dicit ad Corinthios, ubi dicit, Si autem oravero lingua, spiritus meus orat, mens potest, nisi corporalium vocum imagines sonum oris spiritus cogitatione praeveniant. Et inclinato capite tr
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur ad dĩi ab ea deformitate
qua pcupiditates seculares conforma-¬
bantur huic scło. reformantur ex illo au-¬
dientes apłm dicentẽ. Nolite confori hu¬
ic seculo. sed reformanuni in nouitate¬
go ab illo reformari a quo formata est
Non enu refore se ipã põt sicut potuit
deformare. dic eciam alibi. Renouanũ¬
in spũ mẽtis urẽ et induite nouũ hoĩem
eum qui scd̃m deum creatus est ĩiusticiͣ

Expanded text:
tuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitatego ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deformare. Dicit etiam alibi: Renovamini spiritu mentis vestrae, et induite novum hominem, eum qui secundum Deum creatus est
Abbreviated transcription (Latin):
luit quasi aliud sit caro. aliid corpus
cornis. s quia corpus multaꝵ ieꝵ nom̃
est quarum ulł̾a caro est nam multa dt̃
excepta carne corꝑa celestia et corꝑa t̾re¬
stria. corpus carns dixit corpus que
caro est. sic itaq spm̃ mẽtis eũ spm̃ qui
mens est. alibi quoq apcius eciã yma¬
piẽs. Expoliantes uos inquit ueterẽ
nẽ eius qui creauit eũ. ꝑeo u̾o qd̾ ibi po¬
suit in iusticia et scĩtate u̾itatis. ⁊ oc posu¬
it hic in agnicõem dei. E it ergo ista reno¬
uacio reformacõq mentis scd̃m deum
uł scd̾m ymaginem dei. S ideo dr̃ ẜm
deum ne scd̃m aliam creaturã fieripu¬
tetur. Ideo autẽ scd̃ in ymagiẽm dei ut
in ea remtelligatur fieri hec renouacõ

Expanded text:
luit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis: sed quia corpus multarum rerum nomen est quarum nulla caro est nam multa sunt excepta carne corpora coelestia, et corpora terrestria, corpus carnis dixit, corpus quae caro est. Sic itaque spiritum mentis eum spiritum quae mens est. Alibi quoque apertius etiam imapiens: Exspoliantes vos, inquit, vetenem ejus, qui creavit eum. Pro eo vero, quod ibi posuit, in justitia et sanctitate veritatis; hoc posuit hic in agnitione Dei. Fit ergo ista renovatio, reformatioque mentis, secundum Deum vel secundum imaginem Dei. Sed ideDeum, ne secundum aliam creaturam fieri putetur. Ideo autem secundum imaginem Dei, ut in ea re intelligatur fieri haec renovatio,
Abbreviated transcription (Latin):
tu egohodie genui te. Postula a me et
dabotibi gentes hr̃ditatẽ tuã. et q̃ oiã
sb̃iecit sb̃ pedibus eius. Si gͦ danie¬
li et pr̃ dans regnũ. et filius accipiẽs
appuerunt in spẽ cõrli quõ isti dñt pa¬
trẽ nũꝙͣ uisũ ẽẽ ꝓpħtis. Et iõ solũ drẽ¬
deb̾e intelligi ĩuisibilẽ quẽ neõ hom̃n u
dit nec uid̾e põt. Ita .n. narrauit daniel
Aspiciẽbã inquit donec troni põiti sũt
et uetus dieꝵ sedebat et indum̃tũ eiꝰ
qͣi nix albũ. et capillus capitis esꝰ qͣi
lana mũda. tronus eius flãma igns
rote eius ig̾s flagͣns et flum̃ ig̾s tͣhe¬
bat in cõspeũ eius et nille milia deser¬
uiebant ei et dena milia denũ nuiliũ as¬
sistebant ei iudiciũ colloqͣuit. et libri a¬
dans et filius accipiẽs regꝰ sempiter¬
nũ et sũt ambo inconspcũ ꝓpħ̾tantis iu¬
sibili spẽ. nõ gͦ incõueniẽt᷑ cred̾r ec̃ deus¬
te quis dicet. iõ nõ ẽẽ iusibilẽ prẽm qͥ a

Expanded text:
ui te: postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam ; et qui omnia subjecit sub pedibus ejus . Si ergo Danieli et Pater dans regnum, et Filius accipiens, apparuerunt in specie corporali; quomodo  et ideo solum debere intelligi invisibilem quem nemo hominum vidit, nec videre potest? Ita enim narravit Daniel: Aspiciebam, inquit, donec throni positi sunt, et Vetustus dierum sedebat: et indumentum ejus quasi nix album, et capillus capitis ejus quasi lana munda; thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis flagrans, et flumen ignis trahebat in conspectu ejus. Et mille millia deserviebant ei, et dena millia denum millium assistebant ei. Et judicium collocavit, et libri adans, et Filius accipiens regnum sempiternum, et sunt ambo in conspectu prophetantis visibili. specie. Non ergo inconvenienter creditte aliquis dicet, ideo non esse visibilem Patrem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lis demr̃atam. S ħ ut dixi omittã quid
dicũt de prẽ nrõ abraham eui certe uigi¬
lanti ⁊ mĩstranti cũ sc̃ptura p̃misisser
dicẽs uisus ẽ dñs abra he nõ unus aut
duo s tres apꝑuert iuri quoꝵ nll̾s excel¬
sus aliis emmuisse dc̃s ẽ nlls honatius
effulsisse nullus imꝑiosius egisse. Qͣ¬

Expanded text:
sed ut hoc, ut dixi, omittam; quid dicunt de Patre nostro Abraham, cui certe vigilanti et ministranti, cum Scriptura praemisisset dicens, Visus est Dominus Abrahae, non unus aut duo, sed tres apparuerunt viri, quorum nullus excelsius aliis eminuisse dictus est, nullus honoratius effulsisse, nullus imperiosius egisse
Abbreviated transcription (Latin):
Um gͦ bona uoluntate ad int̾iora
ac supiora ꝑcipiẽda que nõ ꝑ uatĩ
s cõmunit ab omĩbus qui talia diligt̃
sñ ulla angustia uł iniuidia casto possi¬
dentur amplexu. uł sibi uł aliis consu¬
lit. et si fallatur in aliquo ꝑ igͦranciã
tẽꝑalium quia et hoc temꝑalit gerit et
modũ agendi non teneat qm̃ debebat
hũana temptacõ est. et magnum est
hanc uitam sic degere qͣm uelut uiã re¬
deunces carpimus ut tẽptacõ nos nõ
apprehendat nisi hũana. Hoc .n. pocm̃
extra corpus est. nec fornicacõi deputat
Et ppea facillime ignoscit: cũ u̾o ꝓpter
adipiscẽda ea que ꝑ corpus senciunt᷑
ꝓpt exꝑiendi uł excellendi uł contrectã¬
di cupiditatẽ us in hiis finẽ boni sui po¬
rapiẽs et uana meditacõe componens
ut ei nec dĩnũ aliquid insi tale uideatͤ
priuatim auara fetatur errorib. et pri¬
uatim prodigia manit̾ uiribus nec ad
tam turpẽ et miserabilẽ fornicacõem

Expanded text:
um ergo bona voluntate ad interiora et superiora percipienda, quae non privatim, sed communiter ab omnibus qui talia diligunt, sine ulla angustia vel invidia casto possidentur amplexu, vel sibi vel aliis consulit; et si fallatur in aliquo per ignorantiam temporalium, quia et hoc temporaliter gerit, et modum agendi non teneat quem debebat, humana tentatio est. Et magnum est hanc vitam sic degere, quam velut viam redeuntes carpimus, ut tentatio nos non apprehendat nisi humana . Hoc enim peccatum extra corpus est, nec fornicationi deputatur, et propterea facillime ignoscitur. Cum vero propter adipiscenda ea quae per corpus sentiuntur, propter experiendi vel excellendi vel contrectandi cupiditatem, ut in his finem boni sui porapiens et vana meditatione componens, ut ei nec divinum aliquid nisi tale, videatur, privatim avara fetatur erroribus, et privatim prodiga inanitur viribus. Nec ad tam turpem et miserabilem fornicationem
Abbreviated transcription (Latin):
ta integritas apperet demrãtũ estĩ ea
qd̾ suos exhortans dix̾at. Capillus ca¬
g̾e nondũ enĩ ascendi ad prẽm meũ.
et uñ añꝙͣ ascẽdat ad prẽma discipuł
tangit᷑ nisi quia illic insinuabat ᷑ int̾i¬
oris homĩs sacrm̃. hic p̃bebat᷑ ext̾ioris
exemplũ An forte quisꝙͣ est ita absur¬
dus atq au̾sus a uero ut audeat dr̃e a
uiris eũ tactũ añꝙͣ ascẽderet. a młerib
autẽ tum ascẽdisset. ꝓpt̾ hoc exͫ fut᷑e

Expanded text:
ta integritas appareret, demonstratum est in eo ta integritas appareret, demonstratum est in eo quod suos exhortans dixerat: capillus cagere, nondum enim ascendi ad Patrem meum? et unde, antequam ascendat ad Patrem, a discipulis tangitur, nisi quia illic insinuabatur interioris hominis sacramentum, hic praebebatur exterioris exemplum? An forte quisquam ita est absurdus atque aversus a vero, ut audeat dicere a viris eum tactum, antequam ascenderet, a mulieribus autem cum ascendisset? Propter hoc exe
Abbreviated transcription (Latin):
uacuat᷑ corpus pccĩ ut nõ iã exhibeamꝰ
mẽbra nrã arma iniquitatis pcrõ. qr et ĩ¬
terior hõ si utiq renouat᷑ dedie in diem
ꝓfecto uetus ẽ añꝙͣ renouet᷑ Intus nã¬
q agitur qd̃ id̾e apłs dic̃. Exite uos ue¬
t̾em hoĩẽm et induite nouũ. Qd̾̃ ita cõ¬
seqñr expoĩt. Quapp̃ deponẽtes mẽda¬
tium et loquinũ u̾itatẽ. ubi autẽ depoĩ
tur mẽdatium nisi intus ut mhĩtet in
monte scõ dei qui loqr᷑ u̾itatẽ ĩ corde suo
.n. ascẽdi ad piẽm meũ. Cui myst̾ĩo con¬
gruit apl̾s dicẽs. Si aut̃ resurrexistis
dextera dei sedẽs. Que sursũ sũt sapite
hoc est n. xp̃m̃ non tang̾e insi cũ ascẽdit¬
ad prẽm nõ dexpõ carnalit̾ saꝑe. Iam
uero ad exemplũ mortis extĩoris hõis
uos suos ut nõ timeant eos qui corpꝰ
p̾ssuraꝵ xpĩ in carnemea. Et ad exem¬
Et unus ex discipuł etiã cicatuces eiꝰ
contrectans exclamauit dicñs. Dñs
meus. ⁊ d̾s meus. Et cũ illius carius to¬

Expanded text:
exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, quia et interior homo si utique renouatur de die in diem, profecto uetus est antequam renouetur. intus namque agitur quod idem apostolus dicit: exuite uos ueterem hominem et induite nouum. quod ita consequenter exponit: quapropter deponentes mendacium loquimini ueritatem. ubi autetur mendacium, nisi intus ut inhabitet, in monte sancto Dei, qui loquitur veritatem in corde suo?enim ascendi ad Patrem meum. Cui mysterio congruit Apostolus dicens: Si autdexteram dei sedens; quae sursum sunt sapite. hoc est enim Christum non tangere nisi cum ascendad patrem, non de Christo carnaliter sapere. iam uero ad exemplum mortis exterioris hominuos suos, ut non timeant eos qui corpuspressurarum Christi in carne mea. et ad exemet unus ex discipulis etiam cicatrices eius contrectans exclamauit dicens: dominus meus et deus meus! et cum illius carnis to
Abbreviated transcription (Latin):
nram̃ in sacrõ et in exemplo p̃posuit et
ꝓposuit unã suã. Neq .n. fuit pocõr aut
impius ut ci tamꝙͣ spũ mortuo ĩ it̾io¬
ri hoĩe renouariopus eẽt et tamꝙͣ resipi¬
scendo ad uitam iusticie reuocari. S in¬
dutus carne morli et sola moriẽs sola
resurgẽs ea sola nobis ad utrũq cõcinu¬
it cũ in ea fiẽt int̾ioris honũs sacrͣm ex¬
terioris exemplũ. Int̾ioris .n. hoĩs nũ

Expanded text:
nostram in sacramento et exemplo praeposuit et proposuit unam suam. neque enim fuit peccator aut impius, ut ei tamquam spiritu mortuo in interiore homine renouari opus esset et tamquam resipiscendo ad uitam iustitiae reuocari; sed indutus carne mortali et sola moriens, sola resurgens, ea sola nobis ad utrumque concinuit, cum in ea fieret interioris hominis sacramentum, exterioris exemplum. interioris enim hominis n
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ mors saluatoris nuĩ duab mortib
nr̃s saluti fuit. ⁊ una eius resurr᷑ duas
nob̃ resurrͦnes nb̃ p̃stinit cũ corpus eiꝰ
medicinali quadã cõueĩentia nĩstratũ
est¬

Expanded text:
ergo mors nostri saluatoris duabus mortibus nostris saluti fuit et una eius resurrectio duas nobis resurrectiones praestitit, cum corpus eius medicinali quadam conuenientia ministratum est
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾ram. tota temptõ est. nõ iustificat᷑
morte corꝑis distinguẽda quid plura
documẽta cõmemorẽ. cũ dñs ĩ eu̾ng ͤͣ¬
sña utramiq mortẽ cui ius faciledisc̃¬
nẽdam posu̾it ubi ait sine mortuos se¬
pelire mortuos suos. Sepeliendũ qͥp¬
pe corpus mortuũ erat. sepultores autẽ
eius ꝑ infidelitatẽ impietatis mamima
mortuos nitlłi uoluit. quales excitant᷑
cũ d̾r. Surge quid dornus. et exurge a mor¬
dam mortẽ apl̃s dicens de uidua. Que
autẽ in delicus ait iuuẽs mortua ẽ. Aiã
g̾ iam pia que fuit impia pp̃ iusticiam
fidei dr ex morte reuixisse atq niu̾e. Cor¬

Expanded text:
 tota tentatio est , non justificabitur  tota tentatio est , non justificabitur morte corporis distinguenda, quid plura documenta commemorem; cum Dominus in una a utramque mortem cuivis facile discernendam posuerit, ubi ait: Sine mortuos sepelire mortuos suos? Sepeliendum quippe corpus mortuum erat, sepultores autem ejus, per infidelitatem impietatis in anima, mortuos intelligi voluit, quales excitantur cum dicitur: Surge qui dormis, et exsurge a mordam mortem apostolus dicens de uidua: quae autem in deliciis agit uiuens mortua est. anima igitur iam pia, quae fuit impia, propter iustitiam fidei dicitur ex morte reuixisse atque uiuere. cor
Abbreviated transcription (Latin):
et aiẽ et corꝑi medicina et resurrectõe
opus erat ut ĩmelius renouaret᷑. ꝙ ẽat
in det̾ius cõmutatũ. Mors autẽ aiẽ mi¬
pietas est. et mors corꝑis coꝵptibłitas
ꝑ qͣmi fit et aiẽ a corꝑe abscessus. Sicut
.n. aĩa deo deserente. Sic corpus aĩa dese¬
rente morit᷑. uñ fit illa insipiẽs hoc exa¬
corꝑe adhuc morͣli renouacõ uite ĩchoa¬
tur a fide a qua credit᷑ in eum qui iusti¬
ficat impiũ bonisq moribus augetͦ
⁊ roborat᷑ de die in diẽ cum magis mag̃¬
q tenouat᷑ int̾ior hõ. Corpus u̾o tãꝙ
hõ ext̾ior. qͣnto est hec uita diut̾mor ma¬
gis. magisq corrumpit᷑ uł etate. uł mor¬
bo uł uariis afflictacõib donec ueniat
ad ultimã que ab omibus mors uocat᷑
Cuis autẽ resurrectõ difftur in finem
cum et ipã iustificacõ nr̃ã ꝑficiet᷑ inef¬
fabił̾r. Tũc enim similes ei erunus qm̃
uidebimus eũ sicutiẽ. Nũc u̾o ꝙ̃dui cor
qd̃ corrũpit᷑ aggͣuat aĩam et uita hũa

Expanded text:
et animae et corpori, medicina et resurrectione opus erat, ut in melius renovaretur quod erat in deterius commutatum. Mors autem animae impietas est; et mors corporis, corruptibilitas, per quam fit et animae a corpore abscessus. Sicut enim anima Deo deserente, sic corpus anima deserente moritur: unde illa fit insipiens; hoc, exaore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita huma
Abbreviated transcription (Latin):
claudicãs ideo caͣtur nt sanato ma¬
lo p̾t̾ito futur᷑ dirigat᷑ ĩ cessꝰ. Sic ma¬
la nr̃a nõ ad ħ solũ supnꝰ medicꝰ sa¬
nat ut illa iã nõ sĩt. S ut de cetõ rec¬
te ambulare possimꝰ. Que quid̾ ⁊̃ sam
nõ nͥ ab ilło adimiãte pot̾imꝰ. Nã me
dicꝰ hõ cũ sanau̾it hõiem iã de cet̾o su¬
stẽtandũ ełis et alimẽtis corporaslibus
ut eadẽ sanitas aꝑto subsidio ꝯuales¬
cat atq ꝑsistat dro dimittit ꝯͥ prebet
ista ĩ carne unẽtibꝰ cmnꝰ erãt ĩ illa que
dũ curaret adhibebat. Nõ eĩ ꝙ̃ꝙͣ me¬
dicꝰ ex hiis rebꝰ quas ip̃e cãi̾nt sanat
s ex illiꝯ opibꝰ qui c̾at oĩa nccͣa sanis at

Expanded text:
claudicans ideo curatur, ut sanato malo praeterito futurus dirigatur incessus, sic mala nostra non ad hoc solum supernus medicus sanat, ut illa iam non sint, sed ut de cetero recte ambulare possimus; quod quidem etiam sani non nisi illo adiuuante potdicus homo, cum sanaverit hominem, jam de caetero sustentandum elementis et alimentis corporalibus, ut eadem sanitas apto subsidio convalescat atque persistat, Deo dimittit, qui praebet ista in carne viventibus, cujus erant etiam illa quae dum curaret adhibebat. Non enim quemquam medicus ex his rebus quas ipse creaverit sanat, sed ex illius opibus qui creat omnia necessari
Abbreviated transcription (Latin):
qua dełcatur. et ideo beatã uocat. uell
sic eẽ in sua ptãte ut eã poss hrẽ ꝓpetu¬
am. Et tñ quis ita᷑ est. Quis uult pa¬
ti molestias quas fortit̾ tolleret ꝙͣus
eas uelit possitq tollerare. Quis uelit

Expanded text:
qua delectatur, et ideo beatam vocat, vellet qua delectatur, et ideo beatam vocat, vellet sic esse in sua potestate, ut eam posset habere perpetuam? Et tamen quis ita est? Quis vult pati molestias quas fortiter toleret, quamvis eas velit possitque tolerare si patit
Abbreviated transcription (Latin):
erroribus erũpnisq plenissiã p̃¬
cipue fides ẽ ncca qua in deũ creditur
Non .n. quecumq bona. maximeq illa
quibus quisq fit bona et illa quibus
fiet beatus. unde nisi a deo in hoiẽm ue¬
niant et honũ accedant inueñri põt. Cũ
autẽ ex hac uita ab eo qui in huis mise¬
rus fidelis et bonus ẽ uentũ fu̾it ad be¬
atam tunc erit uere qd̃ muĩceẽ nlło modo
põt ut sic hõ uiuat quõ nult. Nõ eĩ nolet
male uiu̾e in illa felicitate aut uolet ali¬
quid qd̃ deerit. aut deerit qd uolu̾it. Qͥt¬
aderit. nec de siderabit᷑ qd̾ nõ aderit. Oẽ
qd̃ ibi erit bonũ erit et sũmus deus sũ¬
mũ bonũ erit atq ad fruẽdum aman¬
tibus presto ent. es qd̃ est oĩo btĩssimũ
ita semꝑ fore certum erit: Nunc gͥ fecett̃
quid̃ sibi ph̃i sicut eoꝵ cuiq placuit ui¬
tas beatas suas ut qͣi ꝓpria uirtute pos
nisi hñdo qd̃ uellet et nicħ paciendo qd̃
nollet. Quis autẽ nõ qualẽcũq uitã

Expanded text:
erroribus aerumnisque plenissima, praecipue fides est necessaria, qua in Deum creditur. Non enim quaecumque bona, maximeque illa quibus quisque fit bonus, et illa quibus fiet beatus, unde nisi a Deo in hominem veniant, et homini accedant, inveniri potest. Cum autem ex hac vita ab eo qui in his miseriis fidelis et bonus est, ventum fuerit ad beatam, tunc erit vere quod nunc esse nullo modo potest, ut sic homo vivat quomodo vult. Non enim volet male vivere in illa felicitate, aut volet aliquid quod deerit, aut deerit quod voluerit. Qaderit: nec desiderabitur quod non aderit. Omne quod ibi erit, bonum erit, et summus Deus summum bonum erit, atque ad fruendum amantibus praesto erit; et quod est omnino beatissimum, ita semper fore certum erit. Nunc vero fecerunt quidem sibi philosophi, sicut eorum cuique placuit, vitas beatas suas, ut quasi propria virtute possnisi habendo quod vellet, et nihil patiendo quod nollet. Quis autem non qualemcumque vitam
Abbreviated transcription (Latin):
lens feret. quia fieri non potuit qd uo¬
lebat. Ne oppmani᷑ gͦ sustinet. S pre¬
mi nollet. Quõ gͦ uiuit ut ułt: Anqr
uolens et fortis est ad ferenda q̃ nollet
pocius miẜanda supboꝵ btĩtudo moͬr¬
tes paciẽter ferũt que accid̾e sibi nolũt
hoc est .n. auint. qd̾ sapient̾ dixit terẽ¬
cius. Qm̃ nõ pot̃ idfieri qd̾ ius id uelis
qd̾ possis. Cõmode ħ dcm̃ ẽẽ quis negat
S consiliũ est datum misero ne ẽẽt mi¬
seror. Geato autẽ quales se eẽ dẽs uo¬
lunt nõ recte nec uere d̾r nõ pot̃ fieri qd̃¬
uis. Si enim beatus est quitquit uult fĩ
põt quia nõ nult qd̃ fieri nõ pot̃. S nõ
ẽ mortalitatis huius hec uita nec erit
nͥ qũ et ĩmortalitatis erit. Que si nullo
mõdari hoĩ posset frustra eciã btĩtudo q̃¬
reret᷑ quia sñ ĩmortalitate nõ poss ẽẽ¬

Expanded text:
lens ferat, quia fieri non potuit quod volens ferat, quia fieri non potuit quod volebat. Ne opprimatur ergo sustinet: sed premi nollet. Quomodo ergo vivit ut vult? An quia volens fortis est ad ferenda quae nollet potius miseranda, superborum beatitudo morttes patienter ferunt quHoc est enim, aiunt, quod sapienter dixit Terentius, Quoniam non potest id fieri quod vis, Id velis quod possis. Commode hoc dictum esse, quis negat? Sed consilium est datum misero, ne esset miserior. Beato autem, quales se esse omnes volunt, non recte nec vere dicitur, Non potest fieri qupotest; quia non vult quod fieri non potest. Sed non est mortalitatis hujus haec vita, nec erit nisi quando et immortalitas erit. Quae si nullo modo dari homini posset, frustra etiam beatitudo quaereretur; quia sine immortalitate non potest e
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝓfecto spebti sũt etiã cũ sĩt in tͣnsi¬
torus malis ꝑ que ad bona nõ tñsitorĩ
ꝑueniẽt. s qui spe beatus ẽ. nõdũ bt̃s¬
sine ulla tali m̾cede cruciatur qͣntalibet
adhibeat tollerãciam nõ est beatus u̾acit̃
pati in suo corpe nec tunc quidem beatus
hñdus ẽ qm̃ nõ uiuit ut uult. ut .n. alĩ
omittã que corꝑe illeso ad aĩ ꝑtinẽt offẽ¬
siones sñ quibus iu̾e uellemus et sũt
ĩnum̾abiles. uellet utiq si posset ita sal¬
uũ atq incolume hre corpus et nlłas ex
eo pati molestias ut id hrẽt in ptate aut
in ipĩis icoꝵ pcõe corꝑis. Qd̃ quia nõ
ht̃ ac pendet in incerto ꝓfecto nõ uiuit
ut uult. Q̾uis enim ꝑ fortitudie sit
pacatus exciꝑe et equo ferre aĩo quitꝙͣ
adu̾sitatis acciderit mauult tñ ut acci ñ¬
dat. ⁊ si possit facit. atq ꝑatus est ĩutrũ¬
q ut qͣntum in ipõ est alteꝵ optet. alteꝵ
uitet. et siqd̃ uitat mcurrent. Ideo uo¬

Expanded text:
ui profecto spe beati sunt, etiam cum sunt in transitoriis malis, per quae ad bona non transitura perveniunt. Sed qui spe beatus est, nondum beatsine ulla tali mercede cruciatur, quantamlibet adhibeat tolerantiam, non est beatus veraciter, pati in suo corpore, nec tunc quidem beatuson vivit ut vult. Ut enim alia omittam, quae corpore illaeso ad animi pertinent offensiones, sine quibus vivere vellemus, et sunt innumerabilia; vellet utique si posset ita salvum atque incolume habere corpus, et nullas ex eo pati molestias, ut id haberet in potestate, aut in ipsius incorruptione corporis: quod quia non habet, ac pendet in incerto, profecto non vivit ut vult. Quamvis enim per fortitudinem sit paratus excipere, et aequo ferre animo quidquid adversitatis acciderit; mavult tamen ut non accidat, et si possit facit; atque ita paratus est in utrumque, ut quantum in ipso est alterum optet, alterum vitet, et si quod vitat, incurrerit, ideo vo
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃sistitut sb̃a ꝓpriedici possit. In est in
eo aliquid tamꝙͣ insb̾o. et nõ ẽ sĩplex
cui hoc sit eẽ qd̾ illi est. quitꝙ̃ aliqͥd ali¬
bonus. et siquid huiusmͦi dedeo nõ i¬
cõgrue d̾r. Ne fas est autẽ drẽut sb̾si¬
stat et sb̃sit deus bonitati sue atq illa
bonitas nõ sb̾a sit uł pocius eẽncia n
ipẽ deus sit bonitas sua. S in illo sit
tamꝙͣ in sb̾o. uñ manifestũ est deum
abusiue sb̃am noĩari ut noiẽ usitato¬
ue intlłigatur eẽntia. qd̾ uere ac ꝓprie
d̾r. Ita ut fortasse solũ deum dici oꝑte¬
at essenciam. Est .n. u̾e solus qr ĩ cõmu¬
tabilis est idq suũ nom̃ famulo suo
moysi enũciauit cũ ait. Ego sũ qui sũ
et dices adeos qui ẽ misit meaduos
s tam̃ siue essentia dicat: qd̾ aprie de¬
siue sb̃a qd̃ abusiue utrũq ad sedicit᷑
nõ relatie adaliquid. uñ hoc est deo eẽ
qd sb̃sistere. Et iõ sũma eentia t̾nitas
una etiã sb̾a¬

Expanded text:
stantia proprie dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto, et non est simplex, cui hoc sit esse quod illi est quidquid ali omnipotens, bonus, et si quid hujusmodi de Deo non incongrue dicitur: nefas est autem dicere ut subsistat et sbonitas non substantia sit uel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tamquam in subiecto. Unde manifestum est Deum abusiue substantiam uocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod uere ac proprie dicitur; ita ut fortasse solum Deum dici oporteat essentiam. Est enim vere solus, quia incommutabilis est, idque nomen suum famulo suo Moysi enuntiavit, cum ait, Ego sum qui sum; et, dices ad eos: Qui est, misit me ad vos . Sed tamen sive essentia dicatur quod proprie dia quod abusiue, utrumque ad se dicitur, non relatiue. Unde hoc est deo esse quod subsistere, et ideo si una essentia trinitas una etiam s
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. nec pr̃ sit. nec filius. tres utiq
sũt. Id̾oq płaliter dem̃ est. ego et pater
unũ sumus. Non .n. dixitunũ ẽ qd̾ sa¬
belliam dicũt. s unũ sumus. Cam̃ cũ
quertur quid tres. magͣ prsus inopia
humanũ laborat eloquiũ. Dem̃ est tñ
tres ꝑsoẽ. nõ ut illd̾ dicetur. s ne tac̾et᷑¬

Expanded text:
 donum Dei vocatur, nec Pater sit nec Filius, tres utique sunt. Ideoque pluraliter dictum est: « Ego et Pater unum sumus . Non enim dixit, Unum est, quod Sabelliani dicunt; sed, unum sumus. Tamen cum quaeritur quid tres, magna prorsus inopia humanum laborat eloquium. Dictum est tamen, Tres personae, non ut illud diceretur, sed ne tace
Abbreviated transcription (Latin):
corpus acies cculoꝵ. ꝓpterea duas ĩ hoc
gen̾e trinitates uolui cõmẽdare.imã c̃
uisio sñcientis for̃tur ex corꝑe. Aliã cũ
iusio cogitantis fõrt᷑ ex meõria. mediã
nõ uolui quia ibi nõ solet iusio dici. cũ
memorie conmẽdatur for que fit ĩsẜu
cernẽtis. Ibiq tamẽ uoluntas nõ ap¬
paret nisi copulatrix qͣi ꝑentis et ꝓlis
Et iõ undecũq ꝓcedat nec ꝑens nec ꝓles
dici potest.

Expanded text:
corpus acies oculorum. Propterea duas in hoc corpus acies oculorum. Propterea duas in hoc genere trinitates volui commendare: unam, cum visio sentientis formatur ex corpore; aliam, cum visio cogitantis formatur ex memoria. Mediam vero nolui, quia ibi non solet visio dici, cum memoriae commendatur forma, quae fit in sensu cernentis. Ubique tamen voluntas non apparet, nisi copulatrix quasi parentis et prolis. Et ideo undecumque procedat, nec parens nec proles dici potest.
Abbreviated transcription (Latin):
bucõe cum incipimus a spẽ cors .C. ix
et ꝑueĩmus usq ad spẽm que fit in cõ¬
tuitu cogitãtis qua tuos spẽs repuĩt᷑
q̃i gradatim nate altera ex altera uod̾a
de prima. t̾cia de scd̾a qͣrta de t̾cia. A spẽ qͥꝑ¬
pe corꝑis qd̃ cernitur exorit᷑ ea que fit
in sẽu cernẽtis. et ab hac ea que fit in
memorͣ. et ab hac ea que fit in acie cogi¬
tantis. Quappter uolũtas qͣi pentẽ
cum prole ter copulat. Primo spem cor¬
pis cũ ea qͣm gignit in cors sẜu ⁊ ipã
rursus cũ en que ex illa fit in memorĩ
Atq istam qͣ tercio cũ ea que ex illo pa-¬
titur in cogitantis intuitu S media¬
copula que scd̃a est. cum sit uicinior. nõ
tam̃ similis ẽ prime qͣm tercie. Uisicẽs
.n. due sunt una sencientis. altera cogi¬
tantis. Ut autẽ possit eẽ uisio cogitãtis
inde fit iniemoria de uisiõe senciẽtis
simile ad quo uł ita conu̾tat in cogitã¬
do acies aĩ sicut se incernẽdo conu̾tit ad

Expanded text:
butione cum incipimus a specie corporis, et pervenimus usque ad speciem quae fit in contuitu cogitantis, quatuor species reperiuntur quasi gradatim natae altera ex altera: secunda, de prima; tertia, de secunda; quarta, de tertia. A specie quippe corporis quod cernitur, exoritur ea quae fit in sensu cernentis; et ab hac, ea quae fit in memoria; et ab hac, ea quae fit in acie cogitantis. Quapropter voluntas quasi parentem cum prole ter copulat: primo speciem corporis cum ea quam gignit in corporis sensu; et ipsam rursus cum ea quae fit ex illa in memoria; atque istam quoque tertio cum ea quae ex illa paritur in cogitantis intuitu. Sed mediacopula quae secunda est, cum sit vicinior, non tam similis est primae quam tertia. Visiones enim duae sunt; una, sentientis; altera, cogitantis: ut autem possit esse visio cogitantis, ideo fit in memoria de visione sentientis simile aliquid, quo se ita convertat in cogitando acies animi, sicut se in cernendo convertit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõsuetudĩe iusibiliũ fiti mutabi¬
lium et morlium ułegenaꝵ reꝵ ẽẽ meti
libus adiacent sx̃ibus. uł qd̾ nos ipsi
iint̾iori hoĩe sumus sciã comp̃hẽdẽdis
laboremus. nec sufficiamus nõ tamẽ
impudent̾ i illa que s̃ sũt dĩna ⁊ ĩ ef¬
fabilia pietas fidelis ardescit nuĩꝙͣ sua
ip̃ĩus treatoris ⁊ saluatoris ĩflãmat.
.capit. Si autẽ hũc iam capit attẽdat di¬
ligir̃ nominꝰ eo eẽ i sua natura meliꝰ
et uideat utiũ ibi uideat ulla liniamẽ¬
ta formaꝵ nitores colorũ spaciosã gnͣ¬
ditatẽ ꝑcium distanciã molis distẽsi¬
onẽ. aliquas ꝑ locoꝵ int̾ualla mocões
uł quid eiusmõi. Nlich̃ certe ĩuemiinus¬
Qd̾ gͦ nõ inueĩmus ĩ meliore nrõ nõ
debemus ĩillo quere qd̾ longo melius
ẽ meliorenio. ut sic mntlłigamus d̾msi

Expanded text:
ex consuetudine visibilium atque mutabex consuetudine visibilium atque mutablium et mortalium vel egenarum rerumalibus adjacent sensibus, vel quod nos ipsi in interiore homine sumus, scientia comprehendendis laboremus, nec sufficiamus: non tamen impudenter in illa quae supra sunt divina et ineffabilia, pietas fidelis ardescit; non quam sipsius Creatoris et Salvatoris inflammat. capit? Si autem hunc jam capit, attendat diligenter nihil eo esse in sua natura melius, et videat utrum ibi videat ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam granditatem, partium distantiam, molis distensionem, aliquas per locorum intervalla motiones, vel quid ejusmodi. Nihil certe istorum invQuod ergo non invenimus in meliore nostro, non debemus in illo quaerere, quod longe melius est meliore nostro: ut si
Abbreviated transcription (Latin):
nrã cogitacõ cum de deo tͥ¬
nitote cogitamus longe seilli de quo
cogitat imparẽ senciat n ut ẽ. eũ ca¬
piat. Sedut scͥptũ ẽ eciam atantis ꝙͣtꝰ
paulus apl̾s hic erat ꝓ speculũ ⁊ ĩ enig¬
mate uideatur. primũ ab ipõ dnõ deo
nrõ de quo semꝑ cogitare debemus ⁊ d̾
quo digne cogitare nõ possumus cui
laudando reddenda est.Omĩtpẽ bñdic
et adiutoriũ ad intlłnda. atq explicã¬
da que intendo et ueĩam poor sicubi of¬
fendo. Meõr .n. sum non solũ uolũtatis
ueꝵ eciã infirmitatis mee ab hiis et̃
quusta lecturi st̃ ut ignoscãt peto. ubi
me magis uoluisse ꝙͣ potuisse diẽ ad¬
u̾terint qd̾ uł ipĩ melius intlligunt
uł pp̃ mei eloquũ difficultatẽ nõ intł
ligũt sic̃ ego eis ignosco. ubi pp̃ suã tar¬
ditatẽ intlłre nõ possist. Facilius aũt̃
nb̾ in uicẽ ignostimꝰ si nõu̾imus aut
certe tredendo firmũ teniu̾mꝰ ea q̃ de na
meq uiuẽte ac sibi sufficiẽte dur̃. ñ

Expanded text:
ra cogitatio, cum de Deo Trinitate cogitamus, longe se illi de quo cogitat, imparem sentiat, neque ut est eum capiat, sed, ut scriptum est, etiam a tantis quantus Paulus apostolus hic erat, per speculum et in aenigmate videatur , primum ab ipso Domino Deo nostro, de quo semper cogitare debemus, et de quo digne cogitare non possumus, cui laudando reddenda est omni tempore benet adjutorium ad intelligenda atque explicanda quae intendo, et veniam precor sicubi offendo. Memor sum enim, non solum voluntatis, verum etiam infirmitatis meae. Ab his etiam qui ista lecturi sunt, ut ignoscant peto, ubi me magis voluisse quam potuisse dicere adverterint, quod vel ipsi melius intelligunt, vel propter mei eloquii difficultagnosco, ubi propter suam tarditatem intelligere non possunt. 2. Facilius autem nobis invicem ignoscimus, si noverimus, aut certe credendo firmum tenuerimus, ea quae de natura meque vivente ac sibi sufficiente dicuntur, non
Abbreviated transcription (Latin):
sine tẽpe sempit̾nũ. sineulla sui muta
cõe mnutabilia facientẽ nich̃q paciẽtẽ
Quisq deũ ita cogitat et si nõdũ põt
onũmodo inueĩre quid sit pietũ caue¬
at qͣntum põt aliquid deillo sentire qd
nõ sit

Expanded text:
ne tempore sempiternum, sine ulla mutatione sui mutabilia facientem nihilque patientem. Quisquis deum ita cogitat, etsi nondum potest omnimodo inuenire quid sit, pie tamen cauet, quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit
Abbreviated transcription (Latin):
est uisio aĩ quedã siue assint ea q̃ ocuł
quoq corꝑalibus uideantur. uł cet̾is sẽ¬
ciantur sr̃ibus siue non assint et eorũ
similitudĩes cogitacõe cernantur siue
nich̾ hoꝵ. sed ea cogitentur que nec cõrlr
sũt nec corꝑaliũ similitudiẽs. sicut sũt¬
u̾tutes et uicia. sicut ip̃ã deiq cogitacõ¬
cogitatur. siue illas que ꝑ disciplinã tra¬
dunt᷑ liberalesq doct̾nas siue om̃i istoꝵ
cause supiores atq rões in natura ĩmu¬
tabili cogitẽtur siue eslam mala et uana
et falsa cogitemus. uł ĩ consẽciẽte sẜu
uł errãte cõsẜu¬

Expanded text:
quaedam, sive adsint ea quae oculis quoque corporalibus videantur, vel caeteris sentiantur sensibus, sive non adsint, et eorum similitudines cogitatione cernantur; sive nihil eorum, sed ea cogitentur quae nec corporalia sunt, nec corporalium similitudines, sicut virtutes et vitia, sicut ipsa deniqe illa quae per disciplinas traduntur liberalesque doctrinas; sive istorum omnium causae superiores atque rationes in natura immutabili cogitentur; sive etiam mala et vana, ac falsa cogitemus, vel non consentiente sensu, vel errante cons
Abbreviated transcription (Latin):
dormĩt nocte dormuint. et qui mebri¬
antur necte ebrii sũt. Nos autẽ qui diei
sumus sobrii sumus. Sed hec allegoria
nõ est enigma. Nam nisi multũ tardis
iste sr̃us ĩpmptũ est. Eniginia est aut̃
ut breuiter explicẽ obscura allegoria
sicut est. sanguisuge tres erant filie
et quecũq silia. hed ubi allegoriã nõia¬
uit a pls non in u̾bis eam repit s ĩscõ
cũ ex duobus filus abrahe unode an¬
cilla. altero de libera. qd̃ nõ dem̃ s eciam
scm̃ fuit. duo testam̃ta intlłnda mõstͣ¬
uit ꝙ añꝙͣ expon̾et obscurũ fuit. Pmde
allegoria tulis qd̃ est geñale nom̃ poss
spãliter enignia noĩari. S quia nõ soli
qui eas luãs nesciũt quibus discunt᷑
unt tamẽ qd̃ sit illd̃ enignia ubi nc̃ iu¬
demus nosse desiderant. Ex utroq una
ĩueĩenda est siña. et ex illo scilicet qd̃
ait. uidemus nũc ꝑ specłm. et ex isto qd̃
addidit in enigmate. una ẽ enĩ cũ tota
sic d̾r. uidemus nũc ꝑ speculũ ieig¬

Expanded text:
qui inebriantur, nocte ebrii sunt: nos autem qui diei sumus, sobrii simus ? Sed haec allegoria non est aenigma. Nam nisi multum tardis iste sensus in promptu est. Aenigma est autem, ut breviter explicem, obscura allegoria, sicuti est, Sanguisugae erant tres filiae ; et quaecumque similia. Sed ubi allegoriam nominavit Apostolus, non in verbis eam reperit, sed in facto, cum e duobus filiis Abrahae, uno de ancilla, altero de libera, quod non dictum, sed etiam factum fuit, duo Testamenta intelligenda monstscurum fuit: proinde allegoria talis, quod est generale nomen, posset specialiter aenigma nominari. 16. Sed quia non soli qui eas litteras nesciunt, quibus discunturunt, tamen quod sit illud aenigma ubi nunc videmus, nosse desiderant: ex utroque invenienda una est sententia; et ex illo scilicet quod ait, Videmus nunc per speculum; et ex isto quod addit, in aenigmate. Una est enim cum tota sic dicitur, Videmus nunc per speculum in aenig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ speculũ nos uidere. Quia u̾o ad¬
didit in einginate. multis hoc incogni¬
tũ est qui eas luãs nescuit in quibus est
doctrna quedã delocucõnũ modis quos
greci tropos uocant eoq greco uocabulo
eciam nos utini᷑ p latino. Sic̃ exiã soema¬
referant difficillim̃ est et insolentissim̃
tes grecũ uocabulũ ponere ccũloquẽdo
int̾pretati sũt dicẽtes que sũt aliud ex a¬
lio significantia. huius autẽ tropi .i. al
legorie ples sunt spẽs in quibus est eciã
qd̃ dicitur engina. Diffimicõ aũt ip̃iꝰ¬
nonũs gen̾alis omẽs etiã complectat᷑
nocẽ est. Ac ꝑ hoc sic̃ omĩs equus ał est. ñ
legoria est nõ omĩs allegoria engnia ẽ
Quid est gͦ allegoria nisi tropus ubia

Expanded text:
 speculum nos videre. Quia vero addidit, in aenigmate; multis hoc incognitum est qui eas litteras nesciunt, in quibus est doctrina quaedam de locutionum modis, quos Graeci tropos vocant, eoque graeco vocabulo etiam nos utimur pro latino. Sicut enim schemareferantur, difficillimum est et insolentissimum ltes graecum vocabulum ponere, circumloquendo rpretati sunt dicentes, Quae sunt aliud ex alio significantia. Hujus autem tropi, id est allegoriae, plures sunt species, in quibus est etiam quod dicitur aeniplectatur necesse est. Ac per hoc sicut omnis equus animal est, non legoria est, non omnis allegoria aenigma est. Quid ergo est allegoria, nisi tropus ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Ouẽ delectat gͦ libertas ab amore
mutabisiũ reꝵ siber ẽẽ appetat ⁊ quẽ
regnare desectat uni oñi regnatori
deo subiectꝰ hereat plus eũ diligendo
pociora et minꝰ minora disigimꝰ. Sapi¬
entẽ aĩam atq ꝑfc̃am tase̾ disigat

Expanded text:
o delectat libertas, ab amore mutabilium rerum liber esse appetat; et quem regnare delectat, uni omnium regnatori eo subditus haereat, plus eum diligendo potiora, et minus minora diligimus. Sapiente
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nͥ se oderit qual ẽ. S donec ad sa¬
pĩam ꝑfectõem q ueniat᷑ eo aĩo fe¬
rat stulticiã ꝓximi quo suã ferret si
stustꝰ eẽt et amaret saꝑĩam .Cxciii.
Qua ꝓpt̾ si et iꝑ̃a suꝑbia u̾e libertatis

Expanded text:
esse, nisi se oderit qualis est. Sed donec ad sapientiam perfectionemque veniatur, eo animo ferat stultitiam proximi, quo suam ferret, si stultus esset, et amaret sapientiam. Quapropter si et ipsa superbia verae libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
uisio forme dei nõ nisi mũdis corde qͥa
ipñ deũ uidebũt .i. solis piis quoꝵ discoi
hocip̃m ꝓmittit quia oñdec se ipm̃ illis
Et iõ inde quid seqr᷑ Nolite mirari hoc ĩ¬
quit. ꝙ nos phibet mirari nisi illd̃ qd̾ re¬
uera mniratur omis qui nõ intlłit. ut iõ
drẽt prẽm dedisse et ptãtem et iudiciũ
facere qm̃ filius hoĩs ẽ. cũ mag̃ .q. hoc ex
um dei ẜ id ꝙ in forͣ dei eqͣlis ẽ prĩ iudere
iniqui nõ possuit. oz aut̃ ut iudicẽ uiuo¬
Ret mortuoꝵ cũ corã eo iudicabũt᷑ ĩ iusti
uideant et iqui. Nolite inquit hoc mira¬
tis s̃ audiẽt uocẽ eius. et ꝓdient qui boͣ
eg̾unt in resurrcõem uite. qui mala ges¬
serunt in rrͣnẽ iudicii. Adhoc gͦ oꝑtebat
ut iõ acciꝑet illã ptatẽ quia filius hoĩs
est ut resurgentes omẽs uiderẽt eũ in
forͣ in qua uid̾i ab omĩb põt. S alii ad
dampnacõem. alii ad itã et̾nã. Que¬

Expanded text:
visio formae Dei non nisi mundis corde, quia ipsi Deum videbunt . Id est, solis piis, quorum dilectioni hoc ipsum promittit, quia ostendet seipsum illis. Et ideo vide quid sequatur: Nolite mirari hoc, inquit. Quid nos prohibet mirari? nisi illud quod revera miratur omnis qui non intelligit? ut ideo diceret Patrem dedisse ei potestatem judicium faum id quod in forma dei aequalis est patri uidere iniqui non possunt, oportet autem, ut iudicem uiuorum et mortuorum, cum coram iudicabuntur, et iusti uideant et iniqui: nolite, inquit, hoc miratur sunt audient uocem eius, et prodient qui bona gesserunt in resurrectionem uitae, qui mala gesserunt in resurrectionem iudicii. ad hoc ergo oportebat, ut ideo acciperet illam potestatem, quia filius hominis est, ut resurgentes omnes uiderent eum in forma, in qua uideri ab omnibus potest, sed alii ad damnationem, alii ad
Abbreviated transcription (Latin):
s̾endit. Quid me int̾rogas de bono. Neõ
bonus nisi unus d̾s. cũ et hoiẽm aliolo¬
co dicat bonũ ẽẽ ip̃ẽ dñs bonus. hõ ĩqͥt d̾
bono th̾auro cordis sui proft̾ bona. et
malus hõ de malo tħ auro cordis suiꝓ¬

Expanded text:
dit: Quid me interrogas de bono? Nemo bonus nisi unus Deus . Cum et hominem alio loco dicat bonum ipse Dominus: Bonus homo, inquit, de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo t
Abbreviated transcription (Latin):
des. qm̃ ipĩ deũ uidebũt. Et ipã uisioẽ
facie ad faciẽ que sũmũ p̃miũ ꝓmittit᷑
iustis. et ipã fiet cũ tradet regnũ deo ⁊ prĩ
inquo et sue forme iusicẽm uult intelli¬
gi. sb̃iecta deo unu̾sa creatura et ipã in
sb̾iecit omĩa ut sit d̃s oĩa ĩ omũb. Alioqͥn
si filius dei iudex in forma qua eqͣlis ẽ
patireciam impus cũ iudicaturus ẽ ap¬
ꝑebit. quid ẽ qd̾ pro magno diłcori suo
polliceturdicẽs. et ego diligã eũ et oñdã¬
ei meipm̃: Quapp̃ filiꝰ homĩs iudicats
ẽ. nec tñ ex hũana ptãte. s ex ea qua filiꝰ
dei ẽ. Et rursus filius dei iudicaturꝰ est
nec tñ m ea forma apparẽs in qua d̾s ẽ
eqͣlis prĩ.S in ea qua filius homũs est
Itaq utrũq dici põt. et filius hoĩs iudi¬
cabit. et non filius homĩs iudicabit. qͥa
filius honũs iudicabit ut u̾m sit qd̾ ait
Cum uen̾it filius homĩs tunc cõgrega
bunt᷑ ante eũ om̃s gẽtes. et nõ filius

Expanded text:
des, quoniam ipsi deum uidebunt. et ipsa uisio est faciem ad faciem, quae summum praemium promittitur iustis, et ipsa fiet, cum tradet deo regnum et patri. in quo et suae formae uisionem uult intellegi, subiecta deo uniuersa creatura et ipsa, insubiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus. alioquin si filius dei iudex in forma, in qua aequalis est patri, etiam impiis cum iudicaturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur dicens: et ego diligam eum et oi ? Quapropter Filius hominis judicaturus est, nec tamen ex humana potestate, sed ex ea qua Filius Dei est: et rursus Filius Dei judicaturus est, nec tamen in ea forma apparens, in qua Deus est aequalis Patri, sed in ea qua filius hominis est. 29. Itaque utrumque dici potest; et, Filius hominis judicabit; et, Non Filius hominis judicabit: quia Filius hominis judicabit, ut verum sit quod ait, Cum venerit Filius hominis, tunbuntur ante eum omnes gentes; et non filius
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dcm̃ est qd̾ in iudicõ nõ forͣ dei. s formͣ
filu honiis appebit nõ quia nõ udicabͭ
qui dedit om̃e iudiciũ filio. cũ de illo di¬
cat filius ẽ qui q̃rat et iudicet. S ita dic¬
ui dedit filio. ac si drẽtur prẽm nemo
uidebit in iudicõ uiuoꝵ et mortuorũ.
s om̃es filiũ. quia et filius homĩs ẽ ut
possit et ab impus uideri. cũ et illi iud̾¬
bunt in quẽ pupug̾unt. Qd̾ ne comcẽ
pocius ꝙͣ aꝑte demrãre iudeam ᷑ ꝓferi¬

Expanded text:
 forma Dei, sed forma filii hominis apparebit. Non quia non judicabit qui dedit omne judicium Filio, cum de illo dicat Filius, Est qui quaerat, et judicet: sed ita est dicum dedit Filio; ac si diceretur, Puidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in quem pupugerunt. Quod ne conicere potius quam aperte demonstrare uideam
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginale figmentũ. sic̃ cogitantur
absencia que s̃u corpis tecta sũt siue
oĩo ipã. siue eiusd̾e̾ gen̾is aliqua. s qua¬
dam interiore nõ simulata. S uera pñ¬
cia. Non enim quitꝙͣ illi est seipã p̾sen¬
cuis sicut cogitat uiuere se et memĩsse
et intelligẽ et uelle se. Nouit .n. hec ĩse
nec ymagiẽm qͣi extua se illa sẜ̃u tetige¬
ut sic t corpalia queq tãgunt᷑. ex quoꝵ
cogitacõibus si nich̾ sibi affingat. utta¬
le aliquid eẽ se putet. quitq̃t eide se re¬
manet hoc solum ipã est

Expanded text:
imaginale figmentum, sicut cogitantur imaginale figmentum, sicut cogitantur absentia, quae sensu corporis tacta sunt, sive omnino ipsa, sive ejusdem generis aliqua; sed quadam interiore, non simulata, sed vera praesentia non enim quidquam illi est se ipsa praesentius: sicut cogitat vivere se, et meminisse, et intelligere, et velle se. Novit enim haec in se, nec imaginatur quasi extra se illa sensu tetigerit, sicut corporalia quaeque tanguntur. Ex quorum cogitationibus si nihil sibi affingat, ut tale aliquid esse se putet, quidquid ei de se remanet, hoc solum ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃o corpe existimant. Qui om̃es nõ ad¬
u̾tunt mente nosse sed eciam cũ q̃rit se
sicut iam ostẽdimus. nlło modo autẽ
recte dicit ᷑ sciri aliqua res dum eius igͣ¬
ratur sb̃a. Quaꝓpter cum se mẽs nouit
sb̃am suam nouit. et cũ de se certa est de
sb̃a sua certa est. Certa ẽ autẽ de se sic̃ ꝯ¬
uincunt ea que supra dcã sũt. Nec oĩo
certũ est utr̃ aer an igius sit an aliqd̾ cor
rũ totumq illd qd̃ se iubet ͦ ut nouerit
ad hoc ꝑtinet ut certa sit nõ se ẽẽ aliqͥd
cogitat ignẽ aut aerẽ. et quitꝙ̃ aliud
corꝑis cogitat. neq ullo mͦ fieri posset
ut ita cogitaret id qd̾ ipã est ꝙ̃ admod̾
cogitat id qd̾ ipã non est. Pfantasiã
quippe ymagiariã cogitat hec omĩa
siue ignẽ siueaerẽ siue illd̃ uł illd̾ cor¬
pus partẽ ueullã siue compaginem
temparõemq corꝑis. nec utiq ista oĩa
sed aliquid hoꝵ ẽẽ d̾r. Siquid aũt hoꝵ
eẽt alit̾ id qͣm cetera cogitaret nõ .s. per

Expanded text:
on advertunt, mentem nosse se etiam cum quaerit se, sicut jam ostendimus. Nullo modo autem recte dicitur sciri aliqua res, dum ejus ignoratur substantia. Quapropter, cum se mens novit, substantiam suam novit; et cum de se certa est, de substantia sua certa est. Certa est autem de se, sicut convincunt ea quae supra dicta sunt. Nec omnino certa est, utrum aer, an ignis sirum: totumque illud quod se jubetur ut noverit, ad hoc pertinet ut certa sit non se esse aliquid cogitat ignem aut aerem, et quidquid aliud corporis cogitat. Neque ullo modo fieri posset ut ita cogitaret id quod ipsa est, quemadmodum cogitat, id quod ipsa non est. Per phantasiam quippe imaginariam cogitat haec omnia, sive ignem, sive aerem, sive illud vel illud corpus, partemve illam, seu compaginem temperationemque corporis; nec utique ista omnia, sed aliquid horum esse dicitur. Si quid autem horum esset, aliter id quam caetera cogitaret, non scilicet per
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾tatis qui a prẽ ꝓcedit ille testiõm ꝑ
hibebit de me. ꝓcedẽdo itaq a prẽ dicit᷑
nõ loqui a semetip̃o. et sicut nõ ex eo fit
ut minor sit filius. quia dixit. nõ põt
autẽ u̾ba nõ indicãt ꝙ mĩor sit. s ꝙ de
prẽ sit. Ita nõ huic efficit᷑ ut miõr sit spẽ
sc̃s. quia dcm̃ est de illo. nõ .n. loq̃tur a se¬
metipõ. s quecũq audiet loq̃tur. scdꝰ¬
ħ .n. dem̃ est qd̃ de prẽ procedit. Cũ u̾oi
nõ ambo filii dicant᷑ nec ambo geĩti. s
ille unus filius ungenitus. hic autẽ
spẽ sc̃s nec filius nec genitus. qr si geni¬
tus utiq filius. Alio loco si deus dona¬
uerit. et qͣntũ donau̾it disseremꝰ¬

Expanded text:
itatis, qui a patre procedet, ille testimonium perhibebit de me? procedendo itaque a patre dicitur non loqui a semet ipso; et sicut non ex eo fit, ut minor sit filius, quia dixit: non potesautem uerba non indicant, quod minor sit, sed quod de patre sit — ita non hinc efficitur, ut minor sit spiritus sanctus, quia dictum est de illo: non enim loquetur a semet ipso, sed quaecumque audierit loquetur; secundum hoc dictum est, quod de patre procedit.non ambo Filii dicantur, nec ambo geniti, sed ille unus Filius unigenitus, hic autem Spiritus sanctus nec filius nec genitus, quia si genitus utique Filius, alio loco, si Deus donaverit, et quantum donaverit, disserem
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ pr̃ mcas̃ pp̃ea dixi quia de meo accipi¬
et.⁊ annũciabit ub̃. cred̾etur fortasse ita
De se quippe dixerat: mea doctrina nõ ẽ¬
mea. s eius qui me misit. De spũ a scõ
nunciabit ub̃. S qr reddidit cãm cur
dixerit. quia de meo accipiet. Ait .n. Oĩa

Expanded text:
t: propterea dixi, Quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis ; crederetur fortasse ita De se quippe dixerat, Mea doctrina non emea, sed ejus qui me misit: de Spiritu autenuntiabit vobis. Sed quia reddidit causam cur dixerit, de meo accipiet; ait enim, Omn