comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bona uel minora: quam mag¬
nũ bonum cum magno ma¬
lo. Quia & in corporib bo¬
nis melius est habere zachei
staturam cum sanitate: qmͣ
golie cum febre. Recte pla¬
ne querit᷑ non utrum modis¬
om̃ib in obediens uirgo obe¬
obediens obedrenti cõꝑanda
sit. Quia & illa nuptialis
castitas est: & ideo bonum
est. s minus quã uirginalis.
Tanto gͦ minor in bono obe¬
dientie: quanto maior in
bono castitatis. Si alter al¬
teri comparetur: que p̃po¬
nenda sit iudicat. qui pri¬
mo ipsam castitatem ce
obedientiam comparaus
uidet omnium uirtutum qͦ¬
dammͦ matrem esse obedien¬
tiam. Ac ꝑ hoc ideo potest
esse obedientia sine uirgini¬
tate : quia uirginitas ex con¬
silio est non ex precepto.
Obedientiam uero illam di¬
co: qua preceptis obtemꝑa¬
tur. Ideoq obedientia pre¬
ceptoꝵ sine uirginitate qͥ¬
dem potest: s sine castita¬
te esse non potest. Ad casti¬
datem namq ꝑtinet non
fornicari non mechari. nul¬

Expanded text:
bona uel minora quam magbona uel minora quam magnum bonum cum magno malo, quia et in corporis bonis melius staturam cum sanitate, quam Goliae cum febre. 30. Recte plane quaeritur, non utrum omnimodis inobediens virgo conobediens obedientiori comparanda sit; quia et illa nuptialis castitas est, et ideo bonum est, sed minor quam virginalis. Tanto ergo minor in bono obedientiae, quanto major in bono castitatis, si altera alteri comparetur, quae praeponenda sit judicat, qui primo ipsam castitatem et obedientiam comparans, videt omnium virtutum quodam modo matrem esse obedientiam. Ac per hoc ideo potest esse obedientia sine virginitate, quia virginitas ex consilio est, non ex praecepto. Obedientiam vero illam dico, qua praeceptis obtemperatur. ideoque oboedientia praeceptorum sine uirginitate quidem potest, sed sine castitate esse non potest. ad castitatem namque pertinet non fornicari, non moechari, nul
Abbreviated transcription (Latin):
bono miscłie caret. qͥ non in¬
uenit miseros quib possit mi¬
sericordit̾ subuenire. hue ac¬
cedit quia non rectte cõꝑant᷑
hoĩes hominib : ex uno aliqͦ
bono. fieri enĩ potest ut aliꝰ
non habeat aliquid quod aliꝰ
habeat: s aliud habeat qd̾
pluris estimandum est. Maiꝰ
enĩ bonum est obedientie: qmͣ
continentie. Nam conubium
nusquã nr̃aꝵ scripturaꝵ aue¬
toritate dampnatur: inobeili¬
entia uͦ nusquã absoluit᷑. Si
gͦ ꝓponatur uirgo ꝑ mansura
s tam̃ inobediens. & maritata
que uirgo ꝑmanere ñ posset.
s tam̃ obediens. quam melio¬
rem dicamus minꝰ laudabi¬
lem quam si uirgo e̾ẽt. an
condempnabilem sicut uirgo ẽ
Ita si conferas ebriosam uirgi¬
uem. sobrie conuigate. qͥs dubi¬
tet eandem ferre sententiam:
Nuptie quippe & uirginitas:
duo bona st̃. Quoꝵ alterum
maius. Sobrietas autẽ & ebrie¬
tas : sicut obedientia & contu¬
matia. Illa bona sunt: hec
mala. melus est habere omĩa

Expanded text:
bono misericordiae caret, qui non inbono misericordiae caret, qui non inuenit miseros, quibus possit misericorditer subuenire. Huc accedit, quia non recte conparantur homines hominibus ex uno aliquo bono. fieri enim potest, ut alius non habeat aliquid quod alius habet, sed aliud habeat quod pluris aestimandum est. maius enim bonum est oboedientiae quam continentiae. nam conubium nusquam nostrarum scripturarum auctoritate damnatur, inoboedientia uero nusquam absoluitur. si ergo proponatur uirgo permansura, sed tamen inoboediens, et maritata, quae uirgo permanere non posset, sed tamen oboediens, quam meliorem dicamus? minus laudabilem quam si uirgo esset, an damnabilem, sicut uirgo est? ita si conferas ebriosam uirginem sobriae coniugatae, quis dubitet eandem ferre sententiam? nuptiae quippe et uirginitas duo bona sunt, quorum alterum maius; sobrietas autem et ebriositas, sicut oboedientia et contumacia, illa bona sunt, haec mala. melius est autem habere omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ampliorem. Sic & femina in
cum audierit impudentem
illum ꝑcantatorem dicentem.
tu gͦ melior quam sara: res¬
pondeat. Ego melior sum his
que uirtute huiꝰ continentie
carent: qd̾ de sara ñ credo. fẽcit
gͦ illa cũ ista uirtute qd̾ illi tẽ¬
pori congruebat. quo ego sũ
inmunis: ut in meo &ẽ corpore
appareat. qd illa in animo con¬
seruabat. Res gͦ ipsas si cõpa¬
remus. nullomodo dubitandũ
ẽ meliorem esse castitatem con¬
tinentiȩ. quã castitatem nup¬
tialem: cum tñ utrumq sit bo¬
nũ. homines uͦ cum comꝑamꝰ:
ille est melior qui bonũ am¬
plius quam alius habet. Porro
qui amplius eiusdem generis
habet : & qd̾ minus est habet.
Qui autẽ tantũmodo qd̾ in uꝰ
est habet: idem qd̃ est ampluis
non utiq habet. In sexaginta
enĩ sunt & triginta: non intri¬
ginta sunt & sexaginta. Non
oꝑari aut ex eo qd habet. in di¬
stributione offitioꝵ positũ ẽ
non ingesta uirtutum: qr nec

Expanded text:
ampliorem. sic et femina innampliorem. sic et femina inncum audierit inprudentem illum percontatorem dicentem: tu ergo melior quam Sarra? respondeat: ego melior sum, sed his, quae uirtute huius continentiae carent, quod de Sarra non credo. fecit ergo illa cum ista uirtute, quod illi tempori congruebat, a quo ego sum inmunis, ut in meo etiam corpore appareat quod illa in animo conseruabat. Res ergo ipsas si comparemus, nullo modo dubitandum est meliorem esse castitatem continentiae quam castitatem nuptialem, cum tamen utrumque sit bonum; homines uero cum comparamus, ille est melior, qui bonum amplius quam alius habet. porro qui amplius eiusdem generis habet, et id quod minus est habet; qui autem tantummodo quod minus est habet, id quod est amplius non utique habet. in sexaginta enim sunt et triginta, non in triginta sunt et sexaginta. non operari autem ex eo, quod habet, in distributione officiorum positum est, non in egestate uirtutum, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
in habitu animi sui uirtute
continentie. si ad usum nupti¬
arũ ex aliquo religionis offi¬
tio descendisset : talis maritus
& talis pater ẽẽt qualis fuit
abraham. audeat plane res¬
pondere illi captioso int̾ro¬
gatori & dic̾e. Non sum qͥdẽ
melior quã abraham in hoc
dũtarat genere continentie
quo ille non carebat &e si ñ
apparebat : s sum talis ñ
aliud habens. s aliud agens.
Dicat plane iste qr & si uo¬
luerit głari. ñ erit insipiẽs:
ueritatem enĩ dicit. Si aut̃
parcit ne quis eũ existimet
suꝑ id qd eũ uidet &e audit
aliquid ex eo. auferat a ꝑso¬
na sua nodũ q̃stionis: & ñ de
hoĩe. s de re ipsa respondeat
& clicat. Qui tantum potest: ta¬
lis est qualis fuit abraham. Po¬
test autem fieri ut mior sit
continentiȩ uirtus in animo
eiꝰ qui non utitur nuptus. qͥbꝰ
est usus abraham: s tam̃ ma¬
ior est in oꝑe eiꝰ quã in animo.
qui ꝓpterea tenuit conuiguĩ
castitatem. quia non potuit

Expanded text:
in habitu animi sui uirtute in habitu animi sui uirtute continentiae, si ad usum nuptiarum ex aliquo religionis officio descendisset, talis maritus et talis pater esset. qualis fuit Abraham, audeat plane respondere illi captioso interrogatori et dicere: non sum quidem melior quam Abraham, in hoc dumtaxat genere continentiae, qua ille non carebat, etsi non apparebat; sed sum talis non aliud habens, sed aliud agens. dicat plane ista, quia et si uoluerit gloriari, non erit insipiens; ueritatem enim dicit. si autem parcit, ne quis eum existimet super id quod eum uidet aut audit aliquid ex illo, auferat a persona sua nodum quaestionis et non de homine, sed de re ipsa respondeat et dicat: qui tantum potest, talis est, qualis fuit Abraham. potest autem fieri, ut minor sit continentiae uirtus in animo eius, qui non utitur nuptiis quibus est usus Abraham; sed tamen maior est, quam in animo eius, qui propterea tenuit coniugii castitatem, quia non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ homini. xp̃iano contiuenti
ac nuptias recusanti. Cu gͦ me¬
lior quã abraham: Ed ille cũ
audierit ñ ꝑturbet᷑. nec audeat
dicere melior: ne a ꝓposito di¬
labat᷑. Illud enĩ ñ uere dicit.
hoc ñ recte facit: s dicat. Ego
quid̾e ñ sum melior quã abra¬
ham: s melior castitas celibũ.
quã castitas nuptiarũ. Quaꝵ
abraham unã habebat in
usu: ambas in habitu. Caste
quippe coniugalit̾ uixit. ẽẽ
aut̃ castus sine coniugio po¬
tuit: s tc̃ ñ oportuit. ẽgo uͦ
facilius ñ utor nuptiis quib
ẽ usus abrahã: quã sic utor nup¬
tiis quẽadinodũ usus est abra¬
ham. Et id̾o melior sũ illis qͥ
ꝑ animi incontinentiam ñ possũt
qd̾ ego : ñ illis qui ꝓpt̾ temꝑis
differentiam non fert̃ qđ ego.
Quod enim ego nune ago. me¬
lius illi egissent: si tc̃ agendũ
ẽet. Quod aũt illi egert̃. sic ego
non agerem: & si nẽ agendum
esset. Et si talem se iste sentit.
ce nouit ut salua ce ꝑmanente

Expanded text:
iano continenti et nuptias recusanti: tu ergo melior quam Abraham? quod ille cum audierit, non perturbetur nec audeat dicere: melior, nec a proposito dela batur — illud enim non uere dicit, hoc non recte facit - sed dicat: ego quidem non sum melior quam Abraham, sed melior est castitas celibum quam castitas nuptiarum: quarum Abraham unam habebat in usu, ambas in habitu. caste quippe coniugaliter uixit; esse autem castus sine coniugio potuit, sed tunc non oportuit. ego uero facilius non utor nuptiis, quibus est usus Abraham, quam sic utor nuptiis, quemadmodum est usus Abraham; et ideo melior sum illis, qui per animi incontinentiam non possunt quod ego, non illis, qui propter temporis differentiam non fecerunt quod ego. quod enim ego nunc ago, melius illi egissent, si tunc agendum esset; quod autem illi egerunt, sic ego non agerem, et si nunc agendum esset. aut si talem se iste sentit et nouit, ut salua et permanente
Abbreviated transcription (Latin):
ñ opus ẽ. hunc habitũ circa
continentiã q̃ fit a concubitu
capiat. Sic̃ si st̃ ꝑfecti animi
bonis terrenis ad aliud neces¬
sariis ꝑ hc̃ habitũ continentie
qͦ eis ñ obligarent᷑. & qͦd pos¬
sent eis &r̃ ñ uti. si ñ opꝰ ẽẽt. nec
qͥsquã eis bene utit᷑. nͥ & qͥ ñ
uti pot̾. multi qͥdẽ facilius
se abstinent ut ñ utant᷑: qmͦ
temꝑant ut bene utantur.
semo tñ eis pot̾ sapient̾ uti:
nͥ qͥ potest & continent̾ uti. E.x
hoc habitu & paulus dicebat.
Scio & habundare & penuriã
pati. Penuriam qͥppe pati qͦꝵ¬
cũq hoĩũ ẽ: s scire pati penu¬
riam magnoꝵ est. Sic ae habun¬
dare qͥs ñ potest: scire autẽ

Expanded text:
non opus est. Hunc habitum circa non opus est. Hunc habitum circa continentiam quae fit a concubitu capiat . Sic usi sunt perfecti animi bonis terrenis ad aliud necessariis per hunc habitum continentiae, quo eis non obligarentur, et quo possent eis etiam non uti, si non opus esset. Nec quisquam eis bene utitur, nisi qui et non uti potest. Multi quidem facilius se abstinent ut non utantur, quam temperent ut bene utantur: nemo tamen eis potest sapienter uti, nisi qui potest et continenter non uti. Ex hoc habitu et Paulus dicebat, Scio et abundare et penuriam pati . Penuriam quippe pati, quorumcumque hominum est; sed scire penuriam pati, magnorum est. Sic et abundare quis non potes
Abbreviated transcription (Latin):
lerando passioẽs. S quã multi
st᷑ in eadẽ urtute animi qͥb
temptatio deest. qͣ id qd̾ utꝰ
ẽ in conspectu dĩ &̾e in hoĩũ
ꝓcedat: nec te̾ incipiat s tẽ
innotescat. Iam enĩ erat in
iob patientia ꝙͣ nou̾at łs. &
cui testimoniũ ꝑhibebat. s
hoĩb in notuit temptationis
examine: &e qd̾ latebat uitͥnsecꝰ
ꝑea que forinsecus illata st̃
ñ natũ s manifestũ ẽ. habebat
utiq & timotheus uirtutẽ con¬
tinendi a uino: quã ñ ei abstu¬
lit paulus. monendo ut uino
modico ut̾et᷑ ꝓpt̾ stomacum
& frequentes suas infirmitateᷤᷤ
Auoqͥn ꝑnitiose docebat: ut ꝓp̃
salutẽ corꝑis fac̾et in aĩo dãp¬
nũ uirtutis. S qr poterat ea
uirtute salua fieri qd̃ mone¬
bat: ita relaxata est corꝑi uti¬
litas bibendi. ut man̾et in aĩo
habitꝰ contiuendi. Ipse ẽ enĩ ha¬
bitus. qͦ aliqͥd agit᷑ cũ opus ẽ.
cũ aut̃ ñ agit᷑ : potest agi. s

Expanded text:
lerando passiones. sed quam multi lerando passiones. sed quam multi sunt in eadem uirtute animi, quibus temptatio deest, qua id, quod intus est in conspectu dei, etiam in hominum procedat nec tunc esse incipiat, sed tunc innotescat! iam enim erat in Iob patientia, quam nouerat deus et cui testimonium perhibebat, sed hominibus innotuit temptationexamine; et quod latebat intrinsecus, per ea quae forinsecus illata sunt, n natum, sed manifestatum est. habebat utique et Timotheus uirtutem continendi a uino, quam non ei abstulit Paulus monendo, ut uino modico uteretur propter stomachum et frequentes suas infirmitates — alioquin perniciose docebat, ut propter salutem corporis fieret in animo damnum uirtutis — sed quia poterat ea uirtute salua fieri quod monebat, ita relaxata est corpori utilitas bibendi, ut maneret in animo habitus continendi. ipse est enim habitus, quo aliquid agitur, cum opus est; cum autem non agi
Abbreviated transcription (Latin):
in edificationẽ corꝑis additur ⁊
mũ sine discipline forma inde¬
cent̾ fluidũ ac desolutũ. Quẽ
forniari oport̾e significat: cũ
talẽ flurũ corꝑis iubet puri¬
ficari. Postremo nũqͥd & mori
qr & mortuũ corpꝰ uita deseren¬
te ñ peccatũ ẽ: s peccatũ sig¬
nificat aĩe deserte a iusticia.
patrũ ñ qͥs nuptias. s quam
continentiã cõꝑarẽ quero: in
mo ñ nuptias nuptiis. nã in
utunt᷑. illis õĩb qͥ longe alit̾
nuptus usi st̃ qͦs conferã qm̃
ñ inuenio qͥ nã continentes
illis conuigatis conferendi st̃
reqͥrendũ ẽ: nͥ forte abrahã con¬
tin̾e se ñ posset nuptiis ꝓpt̾
regnũ celoꝵ. qͥ unicũ ꝓlis
potuit intrepidus ĩmolare
ꝓpt̾ regnũ celoꝵ. Continentia
qͥppe ñ corꝑis s animi uirt᷑
ẽ Ututes autẽ animi aliqũ
in oꝑe manifestant᷑. aliqñ
in habitu latent: sic̃ martirii
uirtꝰ eminuit apparuitq to¬

Expanded text:
in aedificationem corporis additur. ain aedificationem corporis additur. amum sine disciplinae forma indecenter fluidum ac dissolutum, quem formari oportere significat, cum talem fluxum corporis iubet purificari. postremo numquid et mori quia et mortuum corpus uita deserente non peccatum est, sed peccatum significat animae desertae a iustitia. patrum, non quas nuptias, sed quam continentiam comparem quaero: imo non nuptias nuptiis; nam parutuntur, aliis hominibus qui longe aliter nuptiis usi sunt quos conferam quoniam non invenio, quinam continentes illis conjugatis conferendi sint requirendum est. Nisi forte Abraham continere se non posset a nuptiis propter regnum coelorum, qui unicum prolis t intrepidus immolare propter regnum caelorum. Continentia quippe non corporis, sed animi uirtus est. uirtutes autem animi aliquando in opere manifestantur, aliquando in habitu latent, sicut martyrii uirtus eminuit apparuitque to
Abbreviated transcription (Latin):
uissit. ut de urore q̃ filio e̾ẽt du¬
cenda uiraret. Ponens enĩ manũ
sub femore hoĩs & uirãs ꝑ dm̃i
celi. qͥd aliud significabat nͥ ea
carne q̃ ex illo femore originẽ
duc̾et dm̃ celi ẽẽ uenturũ: Bo¬
nũ gͦ st̃ nuptie in qͥb tanto me¬
liores st̃ coniugati qnͣto castio¬
res ac fideliores dm̃ timent.
maxime si filios qͦs carnalit̾ desi¬
derant: cẽ spualit̾ iuttͥant. Nec
qd̾ purificari lex hõie & post con¬
iugalẽ concubitũ iubet pecc̾m
ẽẽ declarat. si ñ ẽ ille qͥ dc̃d̃m ne¬
niam concedit᷑: qͥ &̾ numiꝰ ĩpedit
in huiꝰ rei signũ illa purifica¬
tio p̃cepta est post seminis
emissionẽ. Neq enĩ & in sõpnis
purificatio. Auit si & hoc pece̾m
qͥsꝙͣ putet ñ arbitraris accid̾e
nͥ ex aliqͦ huꝰmodi desiderio.
solita menstruum pecc̾a st̃ fe¬
minaꝵ. a qͥb tñ eas eadẽ legis
uetustas p̃cipit expiari. ñ nͥ¬
mitatẽ. q̃ facto concepta tnͣꝙͣ

Expanded text:
jussit, ut de uxore quae a filio esset dujussit, ut de uxore quae a filio esset ducenda juraret . Ponens enim manum sub femore hominis, et jurans per Deum coeli, quid aliud significabat, nisi in ea carne, quae ex illo femore originem duceret, deum caeli esse uenturum? bonum ergo sunt nuptiae, in quibus tanto meliores sunt coniugati, quanto castiores ac fideliores deum timent, maxime si filios, quos carnaliter desiderant, etiam spiritaliter nutriant. Nec quod purificari lex hominem et post coniugalem concubitum iubet, peccatum esse declarat, si non est ille, qui secundum ueniam concin hujus rei signum illa purificatio praecepta est post seminis emissionem. Neque enim in somnis io. aut si et hoc peccatum quisquam putat, non arbitrans accidere nisi ex aliquo huius modi desiderio, solita mensuum peccata sunt feminarum? a quibus tamen eas eadem legis uetustas praecepit expiari non nimitatem, quae facto conceptu tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
uisceribus regalium nuptia¬
rum noue sponse. que seꝑ
p̃parata est sponso suo. sic̃
uirgo uiro suo. cum illi ñ¬
dum in cognitione conun¬
cta est. s cum ad huc in in¬
tegritate sua incorrupta
manet: Et qm̃ se a sponsa
illa seꝑant: ideo obtene¬
brati. & obnubilati sunt.
quasi celum fregerint.
Quid est hoc ⁊ Sicut fir¬
mamentum celi in omnib
ornamentis suis. scił in sole¬
&e in luna. & stellis illustrat
orbem. & sicut faber de
lignis facit ligna. de la¬
pidib lapides. & de aliis
instrumentis alia instru¬
menta. sic & isti deberent
reliquo populo lucere &
bonum iter ostendere. Sed

Expanded text:
visceribus regalium nuptiavisceribus regalium nuptiarum novae sponsae, quae semper praeparata est Sponso suo, sicut virgo viro suo, cum illi nondum in cognitione conjuncta est, sed cum adhuc in integritate sua incorrupta manet; et isti a sponsa illa se separant, et ideo obtenebrati et obnubilati sunt, quasi coelum fregerint. Quid est hoc? Sicut firmamentum coeli in omnibus ornamentis suis, scilicet in sole, in luna et stellis illustrat orbem; et sicut faber de lignis facit ligna, de lapidibus lapides, et de aliis instrumentis alia instrumenta, sic et isti deberent reliquo populo lucere et bonum iter ostendere; sed
Abbreviated transcription (Latin):
audita.
Go fons uiuus.¬
ꝓpter nomen me¬
um̃. tunica mea induti. ꝑe¬
grini sunt in uenatione
mundi. Oplangendum &
iugendum est. quod celũ
ruptum est: & quod dies¬
obscuratꝰ ẽ. Nunc gͦ dena¬
rius reuocandus est: in atri¬
um uocis laudis. Ofilii
isrł quare corrũpitis dul¬
cissimam caritatem. que in
me. alto in profundum as¬
piciente fluit plenissimo
opere: Et quia ipsa fluit
in me: ideo fluunt etiam
de ipsa aque uiue. Ipsa
autem stat in forma uirge.
quia sicut in uirgine dul¬
cissimi amplexus sunt. ꝓp̃
uirginitatem eiꝰ: sic etiam
caritas habet in se dulcissi¬
mos amplexus uirtutũ. S
modo luget: qm̃ temerarii
scindunt illam. ꝑ garruli¬
tatem murmurationis sue.
Inde etiã fugit ab eis in
altitudinem illam unde ue¬
nit. et plangit quia filii ipsiꝰ qͦs
plenis uberib enutriuit de¬
ficiunt. nolentes tergi a putre¬
dine. uolantium mentium.
Dipsimiseri quare adiungunT
se miserie alienationis et
ꝑegrinationis. auferentes se de

Expanded text:
ARDIS. Ego fons vivus,opter nomen meum tunica mea induti peregrini sunt in vexatione mundi. O plangendum et lugendum est! quod coelum ruptum est, et quod diesobscuratus est! Nunc ergo denarius revocandus est in atrium vocis laudis. O filii Israel, quare corrumpitis dulcissimam charitatem, quae in me alto in profundum aspiciente fluit plenissimo opere. Et quia ipsa fluit in me, ideo fluunt etiam de ipsa aquae vivae. Ipsa autem stat in forma virgae, quia sicut in virgine dulcissimi amplexus sunt propter integritatem ejus, sic etiam charitas habet dulcissimos amplexus virtutum. Sed modo luget, quoniam temerarii scindunt illam per garrulitatem murmurationis suae. Unde etiam fugit ab eis in altitudinem illam unde venit et plangit, quia filii ipsius, quos plenis uberibus enutrivit, deficiunt, nolentes tergi a putredine volantium mentium. O ipsi miseri! quare adjungunt se miseriae alienationis et peregrinationis, auferentes se de
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃i. Nichil ita re¬
pugnat qͦuã cor inpeniteis.
Solum crimen ẽ. quod ue¬
niam consequi ñ potest.
Illi enĩ ignoscitur post pec¬
catum qͥ peccare desistit. &¬
ille flectit iudicem qͥ rogat.
Inpenitens autẽ omĩs. ad
iracundiã ꝓuocat iudican¬
tẽ. Solum desꝑationis cri¬
men ẽ: qd̾ mederi nequeat.
Porro ut scias dñm cotidie
peccatores ad penitentiam
ꝓuocare. qui si rigidi ꝑsti¬
teruit: de Selemente.
eũ seuerum & trucẽ faciunt

Expanded text:
ans. . Nihil ita repugnat Deo, quam cor impoenitens. Solum crimen est, quod veniam consequi non potest. Si enim ei ignoscitur post peccatum, qui peccare desistit, et ille flectit judicem qui rogat: impoenitens autem omnis ad iracundiam provocat judicantem: solum 1088 desperationis crimen est, quod mederi nequeat. Porro ut scias Deum quotidie peccatores ad poenitentiam provocare, qui si rigidi perstiterint, de clemente eum severum et trucem faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
est. cogitat ea que sunt m̃di.
quomͦ placeat uxori. Quod
etiam de femina similiter
notat. Uel illud cum art.
& iterum ad id ipsum estote.
ne uos temptet sathanas
ꝓpt̾ intemperantiam urãm.
Quod ut peccatum esse de¬
monstret᷑. s infirmitati con¬
cessum: subiecit statim. Hoc
autem dico scđm ueniam:
ñ sccłm imperium. Sola enĩ
generandi causa est inculpabił
sexus utriusq commixtio.
Quam multa sunt alia pec¬
cata. siue in loquendo de

Expanded text:
est, cogitat ea quae sunt mundi, est, cogitat ea quae sunt mundi, quomodo placeat uxori. Quod etiam de femina similiter notat. Vel illud cum ait, Et iterum ad idipsum estote, ne vos tentet satanas propter intemperantiam vestram. Quod ut peccatum esse demonstraret, sed infirmitati concessum; subjecit statim: Hoc autem dico secundum veniam, non secundum imperium . Sola enim generandi causa est inculpabilis sexus utriusque commixtio. Quam multa sunt alia peccata, sive in loquendo de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinatia. ab om̃i deniq ido¬
latrie feditate. spectaculoꝵ
nugatitate. heresum atq scis¬
matum impia uanitate. atq
ab omĩb huiuscemodi fla¬
gitiis & faci norib. im¬
munes puri atq integri c̃ẽ
debeant. tñ ꝓpt̾ administra¬
tionem rerum familiarium
& coniugioꝵ artissima uin¬
cula tam multa peccant.
ut non tam de isto mundo
puluere asꝑgi. quam luto
obliniri uideantur. Hoc est
Quare non magis iniquitatẽ
patimini: Quare non potius
fraudamini: Nam illud ex¬
ecrabile est. quod ꝓpt̾ quos¬
dã aibdidit & dicit. S uos
iniquitatem facitis & frau-¬
datis. & hoc fr̃ib. Exceptis
tũ iniquitatib & fraudib
hoc ipsum habere inter se
iudicia & lites de scłarib
reb delictum esse dicit. Qd̾
tñ ferendum ẽẽ admonet:
si uel ȩccłiastico iudicio li¬
tes huiuscemodi finiantur.
hinc est etiam illud. Ql sñ
urore est: cogitat que sunt
di quomͦ placeat đo. Qui
autem matrimonio iunctꝰ

Expanded text:
pertinacia, ab omni denique idopertinacia, ab omni denique idololatriae foeditate, spectaculorum nugacitate, haeresum atque schismatum impia vanitate, atque ab omnibus hujuscemodi flagitiis et facinoribus immunes, puri atque integri esse debeant: tamen propter administrationem rerum familiarium, et conjugiorum arctissima vincula, tam multa peccant, ut non tam de istius mundi pulvere aspergi, quam luto obliniri videantur. Hoc est Quare non magis iniquitatem patimini? quare non potius fraudamini? Nam illud exsecrabile est, quod propter quosdam addit et dicit: Sed vos iniquitatem facitis, et fraudatis, et hoc fratribus . Exceptis tamen iniquitatibus et fraudibus, hoc ipsum habere inter se judicia et lites de saecularibus rebus, delictum esse dicit: quod tamen ferendum esse admonet, si vel ecclesiastico judicio lites hujuscemodi finiantur. Hinc est etiam illud: Qui sine uxore est, cogitat ea quae sunt Dei, quomodo placeat Deo: qui autem matrimonio conjunctus
Abbreviated transcription (Latin):
puluerem mundi huius qͥ
ꝑ itinera consulendi consu¬
lentium pedib adherescit.
&e dampna que ipsa nego¬
tiatissima dispensationis
actione contingunt. que
dñs prestet ut cum lucris
maiorib compensentur. co¬
tidianam debemus agere
penitentiam. Et si hoc dispen
satores uerbi łi &e ministͥ
sacramentoꝵ eius milites
xp̃i. quantomagis cetera
stipendiaria multitudo &
quedam ꝓuintia magni re¬
gis: Quam ne forte uel fal¬
sa suspitione auariciȩ. mi¬
les ille fidelissimus atq
fortissimus apłs paulus of¬
fenderet. suis stipendiis mi¬
litauit. Et ubi forte defuit
sumptus necessarius. alias in¬
quit eccłias expoliaui. acci¬
piens ab eis stipendium.
ad urãm ministrationem.
Quanto gͦ magis ȩccłiȩ ꝓ¬
iuntiales scłarib negotiis
obligati. cotidianam debeñ
agg̃e penitentiam: Qui quã¬
uis a furtis a rapinis. a frau-¬
dib ab adulteriis. & fornica¬
tionib omĩq luxuria. acru¬
delitate odioꝵ & inimicitiaꝵ

Expanded text:
pulverem mundi hujus, qui pulverem mundi hujus, qui per itinera consulendi consulentium pedibus adhaerescit, et damna quae in ipsa negotiosissima dispensationis actione contingunt, quae Dominus praestet ut cum lucris majoribus compensentur, quotidianam debemus habere poenitentiam. 5. satores verbi Dei et ministri Sacramentorum ejus, milites Christi; quanto magis caetera stipendiaria multitudo, et quaedam provincia magni regis? Quam ne forte vel falsa suspicione avaritiae miles ille fidelissimus atque fortissimus apostolus Paulus offenderet, suis stipendiis militavit: et ubi forte defuit sumptus necessarius, Alias, inquit, Ecclesias exspoliavi, accipiens ab eis stipendium ad vestram ministrationem . Quanto ergo magis Ecclesiae provinciales saecularibus negotiis obligati, quotidianam debent agere poenitentiam? Qui quamvis a furtis, a rapinis, a fraudibus, ab adulteriis et fornicationibus omnique luxuria, a crudelitate odiorum et inimicitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
existant. ut ostendatur hoĩ
quod homo est. Non ira sub¬
repat in eum qui aut odiose
irruit. aut inoportune in¬
opia coactus petit. aut nego¬
tio suo. cũ tu maiore occũ¬
patus es in different̾ flagitat
subueniri. aut in uerbo ma¬
nifeste iusticie resistit ceca
cupiditate. aut miserabili tar¬
ditate non det quicquam
amplius aut minus quã opor¬
tet. non loquat᷑ ampliꝰ ꝙͣ opus
est. aut cum etiam non opus
ẽ. Speciosi enim pedes ȩuan¬
geliitantium pacem. eu̾głi¬
um bona. S tam̃ de terra
sicca puluerem contrahunt
qui sane in iudicium eoꝵ
excutitur. qui sibi hanc ex¬
hibitionem ꝑuersa uolun¬
tate contempnunt. Non
solum gͦ ꝓpter ipsam ui¬
tȩ huius mortalitatem &
ignorantiam & ꝓpter diei ma¬
litiam. que utinam suffic̾e̾t
sicut de illa dictum ẽ suffi¬
cit diei malitia sua quam
iubemur ferre atq portare
donec transeat. Et sustin̾e
dñm uirilit̾ agendo ut fru¬
ctum afferamus cum tole¬
rantia. s etiam ꝓpt̾ ipsum

Expanded text:
existant, ut ostendatur homini quod homo est. Non ira subrepat in eum qui aut odiose irruit, aut inopportune inopia coactus petit; aut negotio suo, cum tu majore occupatus es, indifferenter flagitat subveniri; aut in verbo manifestae justitiae resistit caeca cupiditate, aut miserabili tarditate. Non det quidquam amplius vel minus quam oportet: non loquatur amplius quam opus est, aut cum etiam non opus est. Speciosi enim pedes evangelizantium pacem, evangelibona . Sed tamen de terra sicca pulverem contrahunt, qui sane in judicium eorum excutitur, qui sibi hanc exhibitionem perversa voluntate contemnunt. Non solum ergo propter ipsam vitae hujus mortalitatem et ignorantiam, et propter diei malitiam, quae utinam sufficeret, sicut de illa dictum est, Sufficit diei malitia sua ; quam jubemur ferre atque portare, donec transeat, et sustinere Deum viriliter agendo, ut fructum afferamus cum tolerantia: sed etiam propter ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sauctitate sacramenti. ꝑ quã
nefas est &̃ in repudio dis¬
cedeute alteri nubere dum
uir eius uiuit: nec saltem
ipsa causa pariendi que cũ
sola sit qua nuptie funt.
nec ea re non subsequente
propter quam fiunt. soluit᷑
uinculum nuptiale nisi
coniugis mnorte: quemadmno¬
dum si fiat ordinatio cleri
ad plebem congregandam¬
&̾ si plebis congregatio ñ
subsequatur. manet tam̃
in illis ordinatis sacram̃¬
tum ordinationis. Et si ali¬
qua culpa quisquam ab
offitio remoueatur. sacra¬
mento dñi semel imposi¬
to non carebit: quamuis
ad iudicium ꝑmanente.
Generationis itaq causa:
fieri nuptias apłs ita te¬
stis est. Uolo inquit ui¬
niores nubere. Et quasi
ei diceretur ut quit: con¬
tinuo subiecit filios pro¬
creare: matres familias esse.
ad fidem castitatis illud ꝑti¬
net. Uror autem non habet

Expanded text:
sanctitate sacramenti, per quam nefas est etiam repudio discedentem alteri nubere, dum uir eius uiuit, nec saltem ipsa causa pariendi: quae cum sola sit qua nuptiae fiunt, nec ea re non subsequente propter quam fiunt soluitur uinculum nuptiale nisi coniugis morte. quemadmodum si fiat ordinatio cleri ad plebem congregandam, etiamsi plebis congregatio non subsequatur, manet tamen in illis ordinatis sacramentum ordinationis; et si aliqua culpa quisquam ab officio remoueatur, sacramento domini semel inposito non carebit, quamuis ad iudicium permanente. generationis itaque causa fieri nuptias apstis est: Volo, inquit, juniores nubere: et quasi ei diceretur: Ut quid? continuo subjecit: Filios procreare, matres familias esse , ad fidem castitatis illud pertinere: Uxor autem non habet
Abbreviated transcription (Latin):
queso d̃s dignabitur ignos¬
cere: Aut illud quale est.¬
in quo sibi blandiuntur. qr
sua se uanitate seducuntꝰ
ꝑseuerantes enĩ in maliciis
atq lururiis suis cum au¬
diunt apłm dicentem. qm̃
qui talia agunt regnũ dĩ
non possidebunt. audent
sibi pret̾ regnum dĩ salu¬
tem quam desicd̾ant polli¬
ceri: atq ita inter se loquim¬
tur dum recusant agere
penitentiam ꝓ feccatis suis.
& ꝑditos mores aliqñ in me¬
lius cominutare. Regnare
nolo. sufficit mͥ me saluum
ẽẽ. In quo primũ eos fallit.
quia eoꝵ nec salus ulla ẽ.
quoꝵ iniquitas ꝑseuerat.
Quod enĩ ait dñs. qm̃ ha

Expanded text:
quaeso, Deus dignatur ignosquaeso, Deus dignatur ignoscere, in quo sibi blandiuntur, qui sua se vanitate seducunt? Perseverantes enim in malitiis atque luxuriis suis, cum audiunt Apostolum dicentem, Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt: audent sibi praeter Dei regnum salutem, quam desiderant, polliceri; atque ita inter se loquuntur, dum recusant agere poenitentiam pro peccatis suis, et perditos mores aliquando in melius commutare: Regnare nolo, sufficit mihi salvum me esse. In quo primum eos fallit, quia eorum nec salus ulla est; quorum iniquitas perseverat. Quod enim ait Dominus, Quonia
Abbreviated transcription (Latin):
nitens tesaurizant sibi iram
in die irȩ. & reuelationis
Aliud autẽ altare quo p̃¬
quo caput ȩccłiȩ p̃cessit
menbris ceteris sequuturis.
nullus eoꝵ accede poterit
sacerdos. s plane ibi totus
adsistet. adiuncto scilicet
corpore eui caput est. qd̃
iam ascendit in celum. Ipse
est cui dicit apłs petrus.
Plebs scã. regale sacerdoti¬
um. Quomͦ gͦ in interiora
uela &e in illa inuisibilia
scã scõꝵ intrare audebit
aut poterit. qui medicinã
noluit paulisꝑ a uisibilibꝰ
separari: Qui enĩ noluit
humiliari ut exaltaretur.
cũ exaltari uoluerit deici¬
etur. Et inet̾nũ seiungitur
ab ęternis scĩs. quisquis hoc
tempore ꝑ merita obedien¬
tie & ꝑ satisfactionem pe¬
nitentiȩ. non sibi p̃uidit
locum in corpore sacerdotis.
Qua enim fronte impu¬
dentie tunc ualet auerti
faciem d̃ĩ a peccatis suis.
qui nunc doto corde ñ dic̃
qm̃ facinus meũ ego ag¬
nosco. & peccatum meum añ
me est semꝑꝰ Quo pacto

Expanded text:
nitens, thesaurizant sibi iram nitens, thesaurizant sibi iram in die irae et revelationisillud autem altare, quo prquo caput Ecclesiae praecessit, membris caeteris secuturis, nullus eorum accedere poterit,sacerdos, sed plane ibi totus assistet, adjuncto scilicet corpore qui caput est, quod jam ascendit in coelum. Ipse est cui dixit apostolus Petrus, Plebs sancta, regale sacerdotium . Quomodo ergo in interiora veli, et in illa invisibilia Sancta sanctorum intrare audebit aut poterit, qui medicinam noluit paulisper a visibilibus separari? Qui enim noluit humiliari, ut exaltaretur; cum exaltari voluerit, dejicietur; et in aeternum sejungetur aeternis sanctis, quisquis hoc tempore per merita obedientiae et per satisfactionem poenitentiae non sibi providit locum in corpore sacerdotis. Qua enim fronte impudentiae tunc volet averti faciem Dei a peccatis suis, qui nunc toto corde non dicit, Quoniam facinus meum ego agnosco, et peccatum meum ante me est semper ? Quo pacto,
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimas ꝓfluat. Postremo
ab ipsa mente talis senten¬
cia ꝓferatur. ut se indignũ
homo iudicet participati¬
one corꝑis & sanguinis dñi.
Ut qui seꝑari a regno celoꝵ
timet ꝑ ultimam sententiã
summi iudicis. ꝑ eccłiasticã
disciplinã a sacramento ce-¬
lestis panis interim separet᷑.
Uersetur ante ocłos imago
futuri iudicii. ut cũ alii
accedunt ad altare di. quo
ipse non accedit. cogitet ꝙͣ
sit contremiscenda illa pe¬
na qua ꝑcipientib aliis
uitam eternam. alii in mor¬
tem p̃cipitantur eternam.
Ad hoc enim altare quod
nunc in ȩccłia est in terra
positum. terrenis oculis
expositum. ad misterioꝵ
diuinoꝵ signacula cele¬
branda. multi etiã scelerati
possunt accedere: qm̃ d̾s cõ¬
mendat in hoc tempore pa¬
tientiam suam. in fut᷑o exerit
seueritatem suam. Accedunt
enĩ ignorantes qm̃ patien¬
tia dei ad penitentiam eos
adducit. illi autẽ scđm du¬
ritiam cordis sui & cor inpe¬

Expanded text:
lacrymas profluat. Postremo lacrymas profluat. Postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini: ut qui separari a regno coelorum timet per ultimam sententiam summi judicis, per ecclesiasticam disciplinam a Sacramento coelestis panis interim separetur. Versetur ante oculos imago futuri judicii: ut cum alii accedunt ad altare Dei, quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda illa poena, qua percipientibus aliis vitam aeternam, alii in mortem praecipitantur aeternam. Ad hoc enim altare, quod nunc in Ecclesia est in terra positum, terrenis oculis expositum, ad mysteriorum divinorum signacula celebranda, multi etiam scelerati possunt accedere: quoniam Deus commendat in hoc tempore patientiam suam, ut in futuro exserat severitatem suam. Accedunt enim ignorantes quoniam patientia Dei ad poenitentiam eos adducit. Illi autem secundum duritiam cordis sui et cor impoe
Abbreviated transcription (Latin):
fine dicatur. Ubi est mors
contemptio tua: S est mors
aculeus tuusꝰ S neq faciliꝰ
ab inimico deicimur. quã
cum eum suꝑbiendo imi¬
tamur: nec uehementius
eum ꝓsternimus. quam cũ
humilitate dñm seqͥm᷑: nec
acriores ei dolores infigimꝰ¬
quam cum plagas pecca¬
torum nostrorum confiten¬
do et penitendo sanamus.¬
ercia actio est peni¬
tentiȩ. que ꝓ illis
peceatis subeunda
est que legis decalogus con
In hac gͦ penitentia maio¬
rem in se quisq seuerita¬
tem debet exercere. ut a
ait. Si enim nos iudicare¬
mꝰ. a dño non iudicaremur.
Ascendat itaq homo ad¬
uersum se tribunal mentis
suȩ. si timet illud qd̾ opor¬
tet nos exhiberi ante tri¬
bunal xp̃i. ut illic recipi¬
AT unusquisq que ꝑ cor¬
pus gessit siue bonũ siue
malum. Constituat se añ
faciem suam. atq ita con
stituto in corde iudicio. ad¬
sit accusatrix cogitatio.
testis conscientia. carnifex
timor. Inde quidam san-¬
gus animi confitentis ꝑ

Expanded text:
fine dicatur: Ubi est, mors, fine dicatur: Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Sed neque facilius ab inimico dejicimur, quam cum eum superbiendo imitamur; nec vehementius eum prosternimus, quam cum humilitate Dominum sequimur; nec acriores ei dolores infligimquam cum plagas peccatorum nostrorum confitendo et penitendo sanamus’SERtentiae, quae pro illis peccatis subeunda est. Quae Legis decalogus contIn hac ergo poenitentia, majorem quisque in se severitatem debet exercere; ut a ostolus ait: Si enim nos judicaremus, a Domino non judicaremur . Ascendat itaque homo adversum se tribunal mentis suae; si timet illud quod oportet nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Constituat se ante fastituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor. Inde quidam sanguis animi confitentis per
Abbreviated transcription (Latin):
tum possumus imitamur.
non peccamus & filii d̃i su¬
mus. In quantum autem
ex occasione carnalis infir¬
mitatis quia non dum mor¬
te resoluta non dũ resur¬
rectione mutata est rep̃¬
subrepunt peccamus. Qd
fateri nos conuenit: ne du¬
ra ceruice non languoris
nrĩ sanitatem. s dampna¬
tionem suꝑbiȩ mereamur.
dixerimꝰ. qr peccatum non
habemus nos ipsos decipi¬
mus. & ueritas in nob̾ ñ ẽ.
Illud enim ex primitiis
noui hominis: hoc ex reliqͥis
ueteris dictum est. Utrumq
enim agimus in hac̨ uita.
Paulatim autẽ nouitas as¬
cendit. atq paulatim ue¬
tustate secedente succedit.
Cum uͦ utrumq agitur.
in stadio sumus. Nec solum
ꝑcutimꝰ aduersariũ bonis
oꝑib: s etiam peccata in¬
cautius euitando ꝑcitimur.
Neq nunc quis nr̃m uicerit.
s quis crebrius feriat. quis
fortius confligat attendit᷑:
Nonec alios secum in sempi¬
teruam mortẽ ꝑtrahat qui
homini stanti lapsus inuidit.
& ab aliis triumphantib in

Expanded text:
quantum possumus, imitamur, quantum possumus, imitamur, non peccamus, sed filii Dei sumus: in quantum autem ex occasione carnalis infirmitatis, quia nondum morte resoluta, nondum resurrectione mutata est, motus reprsubrepunt, peccamus. Quod utique fateri nos convenit; ne dura cervice, non languoris nostri sanitatem, sed damnationem superbiae mereamur. dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Illud enim ex primitiis novi hominis, hoc ex reliquiis veteris dictum est: utrumque enim agimus in hac vita. Paulatim autem novitas accedit, et paulatim vetustate cedente succedit. Cum vero utrumque agitur, in stadio sumus; nec solum percutimus adversarium bonis operibus, sed etiam peccata incautius evitando percutimur. Neque nunc quis nostrum vicerit, sed quis crebrius feriat, quis fortius confligat attenditur; donec alios secum in sempiternam mortem pertrahat, qui homini stanti lapsus invidit, et ab aliis triumphantibus in
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie tundimꝰ pectora. qd̾
nos quoq autistites ad al¬
tare assistentes cum om̃ib
facimus: Unde &e̾ orantes
dicimus qd̃ in tota uita
ista oportet dicamꝰ: dimit¬
te nob̾ debita nr̃a sicut &
nos dimittimꝰ debitorib
nris: Non enĩ ea dimitti de¬
precamur que iam in bap¬
tismo. nisi dimissa cre¬
dimus de ipsa fide dubi-¬
tamus: s utiq de cotidianis
peccatis hoc dicimus. ꝓ qͥb
etiam sacrificia elemosina¬
rũ ieiunioꝵ ce ipsarum
orationum ac supplicatio¬
num quisq ꝓ suis uirib
offerre non cessat. Quisqͥs
itaq se diligent̾ attendens.
nulla se ipsum adulatione
seducit: satis intelligit. cũ
quanto ꝑicło. mortis sẽpit̾nȩ
& cum quanta penuria ꝑfec¬
de iusticie ꝑegrinetur a dño:
quamuis iam in xp̃o hoc
ipso certe & grauiter nullo
dubitante peccamus. cum
iuter ipsa sacramenta men-¬
timur. Quam obrem in qnͣ¬
tũ đo nr̃o fide & spe & cari¬
tate conectimur. & eum qnͣ

Expanded text:
quotidie tundimus pectora? Quod quotidie tundimus pectora? Quod nos quoque antistites ad altare assistentes cum omnibus facimus. Unde etiam orantes dicimus, quod in tota ista vita oportet ut dicamus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Non enim ea dimitti precamur, quae jam in Baptismo nisi dimissa credimus, de ipsa fide dubitamus: sed utique de quotidianis peccatis hoc dicimus, pro quibus etiam sacrificia eleemosynarum, jejuniorum, et ipsarum orationum ac supplicationum quisque pro suis viribus offerre non cessat. Quisquis itaque se diligenter attendens, nulla se ipsum adulatione seducit, satis intelligit cum quanto periculo mortis aeternae, et cum quanta penuria perfectae justitiae peregrinetur a Domino; quamvis jam in ipso certe et graviter nullo dubitante peccamus, cum inter ipsa Sacramenta mentimur. Quamobrem, in quantum Deo nostro fide, spe et charitate connectimur, et eum in
Abbreviated transcription (Latin):
rebus & negotiis alienis qͦ
non ad rem ꝑtinent. suie
in uanis cachinnationib.
cum scriptum sit stultus
in risu exaltat uocem suã.
sapiens autem uix tacite
ridebit : siue in ipsis escis
que ad necessitatem susten¬
tande huius uitȩ p̃ꝑantur
auidior atq immoderatior
appetitus. sepe excessum mo¬
dum post triduana crudi¬
tate contestans. siue in uen¬
dendis &e emendis reb ca¬
ritatis & uilitatis uota ꝑ¬
uersa. piget cuncta colli¬
gere quȩ quisq in seipso
certiꝰ comp̃hendit atq rep̃¬
hendit. si diumnarũ scͥpt᷑aꝵ
spectaculum non negligen¬
ter attendat: quȩ quãuis
singła non letali uulnere
ferire sentiantur sicut ho¬
micidium & adulterium uł
cetera huiusmodi. tam̃ sumul
omĩa congregata uelud sca¬
bie quo plura sunt necant:
aut nr̃m decus ita extermi¬
nant. lit ab illiꝰ sponsi spe¬
ciosi forma p̃ filiis hominũ
castissimis amplexib sepa¬
rent: nisi medicamiento co¬
tidianȩ penitentiȩ desiccen

Expanded text:
rebus et negotiis alienis, quae non ad te pertinent; sive in vanis cachinnationibus, cum scriptum sit, Stultus in risu exaltat vocem suam, sapiens autem vix tacite ridebit : sive in ipsis escis, quae ad necessitatem sustentandae hujus vitae praeparantur, avidior atque immoderatior appetitus, saepe excessum modum postridiana cruditate contestans: sive in vendendis et emendis rebus charitatis et vilitatis vota perversa. Piget cuncta colligere, quae quisque in se ipso certius comprehendit atque reprehendit, si divinarum Scripturarum speculum non negligenter attendat. Quae quamvis singula non lethali vulnere ferire sentiantur, sicuti homicidium et adulterium, vel caetera hujusmodi: tamen omnia simul congregata velut scabies, quo plura sunt necant, aut nostrum decus ita exterminant, ut ab illius sponsi speciosi forma prae filiis hominum castissimis amplexibus separent, nisi medicamento quotidianae poenitentiae desiccent
Abbreviated transcription (Latin):
&̃ in ipsis honorib eccłiasti¬
cis p̃positoꝵ & ministroꝵ.
non congruenter uiuere
sermonib & sacram̃tis. que
ꝑ eos popłis ministrant᷑ : O
miseros homines qui hos in¬
tuendo xp̃m obliuiscuntur:
qui & tanto ante p̃dixit ut
legi dĩ potius optemꝑetur
quam imitandi uideant᷑
illi. qui ea que dicunt ñ
faciunt. Et traditorem suũ
tolerans usq in finem:. &e̾
ad euangłizandum cum
ceteris misit. Tam sunt aũ
isti absurdi & p̃posteri ce
miseri qui p̃positoꝵ suoꝵ
malos mores imitari eligũt
quam ꝑ eos p̃dicta dñi p̃¬
cepta seruare: quam si quis¬
quam uiator remanendũ
sibi existimet in u itinere.
cum uiderit miliaria lapi¬
dea litteris plena uiam do¬
cere te non ambulare. Cur
enim non potius si ꝑuenire
desidat tales comites intu¬
etur & sequitur. qui & uiã
bene demonstrant. & in ea
ꝑseueranter alacriter: ãbulañ:
Quod si isti desint uel potiꝰ

Expanded text:
m in ipsis honoribus ecclesiastim in ipsis honoribus ecclesiasticis praepositorum et ministrorum non congruenter vivere sermonibus et Sacramentis, quae per eos populis ministrantur? O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et tanto ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea quae dicunt non faciunt : et traditorem suum tolerans usque in finem, etiam ad evangelizandum cum caeteris misit. Tam sunt autem isti absurdi et praeposteri et miseri, qui praepositorum suorum malos mores imitari eligunt, quam per eos praedicata Domini praecepta servare; quam si quisquam viator remanendum sibi esse existimet in itinere, cum viderit milliaria lapidea litteris plena viam docere, et non ambulare. Cur enim non potius, si pervenire desiderat, tales comites intuetur et consequitur, qui et viam bene demonstrant, et in ea perseveranter atque alacriter ambulant? Quod si isti desint, vel poti
Abbreviated transcription (Latin):
equo animo tolerentur. Non
enim contrariũ est huic lo¬
co. id quod alio loco dicit
apłs. Tu quiꝰ es qui iudicas
alienũ seruum: Suo dño stat
aut cadit. Noluit enĩ hoĩem
ab homine iudicari ex arbi¬
trio suspitionis uel & extra.¬
ordinario usurpato iudicio:
s potiꝰ ex lege di scd̃m ordi¬
nem eccłiȩ siue ultro con¬
fessum. siue accusatum atq
conuictum. Alioquin illud
cur dixit siquis fr̃ nomine¬
tur aut fornicator aut ydo¬
lis seruiens & cetera. nͥ quia
eam nominationem intelli-¬
gi uoluit. que fit inquẽ¬
quam cũ sententia ordine
iudicario atq integritate
ꝓfertur: Nam si nominatio
sufficit. multi dampnandi
st in nocentes: quia sepe
falso in quoquam crimine
nominantur. Non gͦ illi qͦs
monemus agere penitenti¬
am querant sibi comites
ad supplicium: nec gaude
ant quia plures inueniuñ.
Non enĩ ꝓpterea minus ar-
tatis certum consilium: s
maliuolentie uanũ solatiũ.
An forte attendunt multos

Expanded text:
aequo animo tolerentur . Non aequo animo tolerentur . Non enim contrarium est huic loco id quod alio loco dicit Apostolus: Tu quis es qui judicas alienum servum? Suo domino stat, aut cadit . Noluit enim hominem ab homine judicari ex arbitrio suspicionis, vel etiam extraordinario usurpato judicio: sed potius ex lege Dei secundum ordinem Ecclesiae, sive ultro confessum, sive accusatum atque convictum. Alioquin illud cur dixit, Si quis frater nominatur aut fornicator, aut idolis serviens, et caetera; nisi quia eam nominationem intelligi voluit quae fit in quemquam, cum sententia ordine judiciario atque integritate profertur? Nam si nominatio suffisunt innocentes, quia saepe falso in quoquam crimina nominantur. § 3. Non ergo illi, quos monemus agere poenitentiam, quaerant sibi comites ad supant quia plures inveniunt. Non enim propterea minus ardetatis certum consilium, sed malevolentiae vanum solatium. An forte attendunt multos
Abbreviated transcription (Latin):
nis & peccatorib dñs come¬
dens. non est opus inquit
sanis medicus. s male ha¬
bentib. Non ueni uocare
iustos s peccatores. Et ideo
sequitur apłs & adiungit.
Nunc autem scripsi uobis
non cõmisceri. siquis frat̾
nominet᷑ aut fornicator.
aut idolis seruiens. aut aua¬
rus. aut maledicus. aut ebri¬
osus. aut rapax. cum huius¬
modi ne quidem simul cibũ
sumere. Quo enim mͥ de his
qui foris sunt iudicare: Non¬
ne de his qui intus sunt uos
iudicatis: De his qui foris st̃
ds iudicabit. Auferte malũ
ex uob̾ ipsis. Quib uerbis
satis ostendit. non temere &
quomodo libet s ꝑ iudiciũ
auferendos ẽẽ malos. ab eccłiȩ
cõmunione. Ut si ꝑ iudiciũ
auferri non possunt. tole¬
rentur potiꝰ ne ꝑuerse ma¬
ipse discedens eos quos fu¬
gere uidetur uincat ad ge¬
lea sufferatur usq ad ulti¬
mum uentilabrum. uel in¬
fra illa retia. ubi pisces bo¬
ni cum malis usq ad segͦ¬
gationem que futura est
in littore hoc ẽ in fine scłi

Expanded text:
nis et peccatoribus comedens: Non est opus, inquit, sanis medicus, sed male habentibus. Non enim veni vocare justos, sed peccatores . Et ideo sequitur Apostolus, et adjungit: Nunc autem scripsi vobis non commisceri. Si quis frater nominatur aut fornicator, aut idolis serviens, aut avarus, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax; cum hujusmodi nec quidem cibum sumere. Quo enim mihi de his qui foris sunt judicare? Nonne de his qui intus sunt vos judicatis? De his autem qui foris sunt, Deus judicabit. Auferte malum a vobis ipsis . Quibus verbis satis ostendit non temere aut quomodolibet, sed per judicium auferendos esse malos ab Ecclesiae communione: ut si per judicium auferri non possunt, tolerentur potius, ne perverse maipse discedens, eos quos fugere videtur, vinciat ad gelea sufferatur usque ad ultimum ventilabrum ; velut intra illa retia, ubi pisces boni cum malis usque ad segregationem, quae futura est in littore, id est, in fine saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
Nos uero a cõmunione quen¬
quam ꝓhibere non possumus.
quamuis hec ꝓhibitio non¬
dum sit mortalis s medici¬
nalis: nisi aut sponte confes¬
natum atq conuictum. Qͥs
enim sibi utrumq audet
assumere: ut cuiquam ipse
breuiter insinuasse intelligit᷑.
cum quibdam talib cõme¬
moratis criminib. eccłiasti
similia ex quibdam daret.
Ait enim. Scripsi uob̾ in
epła. non cõmisceri forniea¬
riis. Non utiq fornicariis
huuis mundi. aut auaris
aut raptorib aut idolis
seruientib. Alioquin debue¬
ratis de hoc mundo exire.
Non enu possunt hoiẽs
in hoc mundo uiuentes nͥ
cum talib uiuere. nec eos

Expanded text:
nquit, a communione quemquam prohibere non possumus, quamvis haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis, nisi aut sponte confesnatum atque convictum. Quis enim sibi utrumque audeat assumere, ut cuiquam ipse inthios breviter insinuasse intelligitur, cum quibusdam talibus commemoratis criminibus ecclesiastici similia ex quibusdam daret. Ait enim: Scripsi vobis in epistola, non commisceri fornicariis: non utique fornicariis hujus mundi, aut avaaut raptoribus, aut idolis servientibus: alioquin debueratis de hoc mundo exire . Non enim possunt homines in hoc mundo viventes, nisi cum talibus vivere, nec eos
Abbreviated transcription (Latin):
& manifestabit consilia cor¬
dium. Nam pleriq ꝓpterea
uolunt alios accusare: dum
se ꝑ illos cupiunt excusare.
Pleriq autem boni xp̃iani
ꝓpterea taceant & sufferunt
alioꝵ peccata que nouert̃.
quia documentis deserunt᷑¬
sepe: lit ea que ipsi scunt.
iudicib ȩccłiasticis ꝓbare ñ
possint. Quamuis enim ue

Expanded text:
 manifestet cogitationes cordis . Nam plerique propterea nolunt alios accusare, dum se per illos cupiunt excusare. Plerique autem boni christiani propterea tacent, et sufferunt aliorum peccata quae noverunt, quia documentis saepe deseruntur, et ea quae ipsi sciunt, judicibus ecclesiasticis probare non possunt. Quamvis enim ve