comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meum. non sum dignus ut carnẽ ⁊ sangui¬
nem tuum suscipiam inore meo: Bñe die
uerbo: ce sanabitur puer meus. Tu enim
dicisti ⁊ facta sunt omnia. tu mandasti &
creata sunt uniuersa: eadem uirtus tibi ẽ
eadem potencia manet. Dic gͥ uerbo p̾cipe
ut fiat: ⁊ sanabitur puer meus. Non em̾
manis ẽ. sanare quam creare. Ilam & ego
homo sum sub potestate constitutus. habens
sub me milites. & dieo inc uade & uadit. ⁊ a¬
lio. uem &e uenit: & seruo meo fac hoc & fac̃.
Ego inquit homo sum tu deus ego sub potes¬
tate. tu super omnes potestates : ego habeo
milites. tu angłos. isti michi obediunt. illi
tuam faciunt uoluntatẽ: munda gͥ quem
uelis. ⁊ p̃cipe sanitati ut ueniat. ⁊ iube in¬
firmitati ut recedat. Placunt dño consiliũ:
&e laudauit fidem centurionis. Ad hoc em̾
dñs misediam differebat: ut hec tanta fi¬
des centurionis clarius manifestaretur. Un̾
ce subditur. Audiens autem iħs miratus ẽ :

Expanded text:
meum, non sum dignus ut carnem et sanguimeum, non sum dignus ut carnem et sanguinem tuum suscipiam in ore meo? Domine, dic verbo, et sanabitur puer meus. Tu enim dixisti et facta sunt omnia, tu mandasti et creata sunt universa: eadem virtus tibi est, eadem potentia manet: dic igitur verbo, praecipe ut fiat, et sanabitur puer meus: non enim majus est sanare, quam creare. Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites, et dico huic: Vade, et vadit; et alii: Veni, et venit; et servo meo: Fac hoc, et facit. Ego, inquit, homo sum, tu Deus; ego sub potestate, tu super omnes potestates; ego habeo milites, tu angelos; isti mihi obediunt, illi tuam faciunt voluntatem: manda igitur quem velis, et praecipe sanitati ut veniat; et jube infirmitati ut recedat. Placuit Domino, et laudavit fidem centurionis. Ad hoc enim Dominus misericordiam differebat, ut haec tanta fides centurionis clarius manifestaretur. Unde et subditur: Audiens autem Jesus, miratus est,
Abbreviated transcription (Latin):
quod &e me ipsum non sum dignus arbitratꝰ
serit ad iħm. S qui sunt isti amci nr̃i. quos
xp̃o ad uenienti etiam domui nr̃e appropin¬
quanti obiuiam mittimus: Isti sunt ut opi¬
nor intellectus ce animus & sp̃s cõtribulatus.
Isti enim ap̃i ad uentum sentiunt. isti eũ eo
loqui audent : isti nos do commnendant: ⁊ eiꝰ
gr̃e reconciliant. Quando enim intus agimꝰ:
quando nob̾eum incorde tractamus. que ⁊
quanta fuerit saluatoris nr̃i benignitas ut
ꝓ nob̾ carnẽ sumeret.⁊ mundi iniurias sus¬
tineret. tune p̾dicti annei nr̃i eum dño lo¬
cuntur : ⁊ quodammnodo ei dieunt. dñe noli
uerari. qm̃ enis ueracionem ⁊ fatigacionẽ
mirantur: ⁊ contremiscunt. Hoc enim facie¬
bat ioh̃s baptista. cum diceret. Ego a te debeo
baptizari.⁊ tu uenis ad me: Quando uero ad
xrp̃i sacramenta accedimus.⁊ fragilitatẽ nr̃am
considamus quid aliud dicit unusquisq nr̃m
nisi non sum dignus ut intres sub tectum

Expanded text:
quod et me ipsum non sum dignus arbitratus quod et me ipsum non sum dignus arbitratus serit ad Jesum. Sed qui sunt isti amici nostri, quos Christo advenienti et jam domui nostrae appropinquanti obviam mittimus? Isti sunt, ut opinor, intellectus et animus, et spiritus contribulatus: sti enim Christi adventum sentiunt, isti cum eo loqui audent, isti nos Deo commendant, et ejus gratiae reconciliant. Quando enim intus agimus, quando nobiscum in corde tractamus, quae et quanta fuerit Salvatoris nostri benignitas, ut pro nobis carnem sumeret, et mundi injurias sustineret; tunc praedicti amici nostri cum Domino loquuntur, et quodam modo ei dicunt: Domine, noli vexari; quoniam ejus vexationem et fatigationem mirantur, et contremiscunt. Hoc enim faciebat Joannes Baptista cum diceret: « Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? » Quando vero ad Christi sacramenta accedimus, et fragilitatem nostram consideramus, quid aliud dicit unusquisque nostrum, nisi: Non sum dignus ut intres sub tectum
Abbreviated transcription (Latin):
sertim si nos sanari uolumus. si nos peceasse
dolemus. ⁊ sibom aliquid egimus. unde nos
apud iudicem cominendare queant. Facile
enim illi penitenti sacerdotes a dño ueniam
impetrant. qui de peccatis erubeseit : totoq
mentis an insu se ad penitenciam conuertit.
& multos quidem idemus. qui quamuis in
se aliquo uicio torqueantur. bonos tamen dili¬
gunt. multisq modis scãm eccłiam edificant.
De his gͥ dicere possumus. digni sunt qui ecrau¬
diantur : qui a diligunt gentem nr̃am: ⁊ sina¬
gogam edificauerunt nob̾. S quid sequitur .
Ego ueniam : ⁊ curabo eum. Hoc matħs ait.
Lueas aũ quid ait: Iħs au̾ ibat cum illis. uenit
au̾ iħs ad infirmum. uenit cum episcopis ⁊ sa¬
cerdotibus ad penitentem: qm eorum p̾cibus
flectitur ⁊ oraeionibus ducitur. Q cum iam
non longe ẽet a domo misit ad eum centurio
amicos dicẽs. Dñe noli uexari. Non enim dig
nus sum ut sub tectum meum intres. Propt̾

Expanded text:
sertim si nos sanari volumus, si nos peccasse sertim si nos sanari volumus, si nos peccasse dolemus, et si boni aliquid egimus, unde nos apud judicem commendare queant. Facile enim illi poenitenti sacerdotes a Domino veniam impetrant, qui de peccatis erubescit, totoque mentis annisu se ad poenitentiam convertit. Et multos quidem videmus, qui quamvis in se aliquo vitio torqueantur, bonos tamen diligunt, multisque modis sanctam Ecclesiam aedificant. De his igitur dicere possumus, Digni sunt qui exaudiantur, quia diligunt gentem nostram, et Synagogam aedificaverunt nobis. Sed quid sequitur? Ego veniam et curabo eum: hoc Matthaeus ait: Lucas autem quid! Jesus autem ibat cum illis. Venit enim Jesus ad infirmum, venit cum episcopis et sacerdotibus ad poenitentem, quoniam eorum precibus flectitur, et orationibus ducitur. Et cum jam non longe esset a domo, misit ad eum centurio amicos, dicens: Domine, noli vexari, non enim sum dignus ut sub tectum meum intres. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe puer meus iacet indomo paralitieus: &
male torquetur. Q ait illi iħs. Ego ueniam &
curabo eum. Qualiter aũ centurio ad iħm ac¬
cesserit: lucas euuangłista de monstrat. qui
eum non ꝑse ẜ per semores isrł ad eum acces¬
sisse narrat quatenus ꝓ puero ipsuis in terce¬
derent: ⁊ quia magis familiares dño erant.
ipsi ꝓ eo interpellarent. Illi aũ cum uenisset
ad dñm iħm rogabant eum sollicite. dicentes
ei quia dignus ẽ. ut hoc illi prestes. Biligit enĩ

Expanded text:
Domine, puer meus jacet in domo paralyticus, et male torquetur. Et ait illi Jesus: Ego veniam et curabo eum. Qualiter autem centurio ad Jesum accesserit, Lucas evangelista demonstrat: qui eum non per se, sed per seniores Israel ad eum accessisse narrat ; 43 quatenus pro puero ipsius intercederent, et quia magis familiares Domino erant, ipsi pro eo interpellarent. Illi autem cum venissent ad Jesum, rogabant eum sollicite, dicentes ei: Quia dignus est ut ho
Abbreviated transcription (Latin):
habitat in me peccatum. Inde gͥ arbor mala.
non quod scdm se mala sit: ẜ quod inea ẽ.
corruptio mali. & siquidem parum udetur
corrupta: qͣsi iam a corruptione sana non ma¬
Ela s bona uocatur. Si uero multum corrup¬
ta ẽ : mala uocatur ⁊ ñ bona. Ab eo aũ suscipit.
nomen quod magis mea habundat. Cognoscunt᷑
uł ꝓlucro uł ꝓ laude faciunt. eorum simulatio
diu celari non potest. Quia enim om̃ia oꝑa
sua faciunt ut iideantur ab hominibus. ipsũ
quoq qd bonũ eẽ idetur bonum nõ ẽ. Seqͥtur.
Om̃is arbor que non facit fruetũ bonum exei¬
detur. & in ignem mittetur. Tunc enim ar¬
bores exciduntur: quando homines moriunt᷑.
In ignem uͦ tunc mittentur quando dicetur
eis: ite maledieti in ignẽ eternum. Non om̃is
qui dicit michi dñe dñe : intrabit inregnũ
celorũ. s qui facit uoluntatẽ patris m̃i qui

Expanded text:
habitat in me peccatum. » Inde igitur dicitur arbor mala, habitat in me peccatum. » Inde igitur dicitur arbor mala, non quod secundum se mala sit, sed quia est corruptio mali. Etsi parum quidem corrupta est, quasi jam a corruptione sana, non mala, sed bona vocatur: si vero multum corrupta est, mala vocatur et non bona: ab eo enim suscipit nomen, quod magis in ea abundat. Cognoscuntura vel pro lucro, vel pro laude faciunt, eorum simulatio diu celari non potest. Quia enim omnia opera sua faciunt ut videantur ab hominibus, ipsum quoque quod bonum esse videtur, bonum non est. Sequitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur. Tunc enim arbores exciduntur, quando homines moriuntur: in ignem vero tunc mittentur, quando dicetur eis: Ite, maledicti, in ignem aeternum. Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
la arbor bona fructus malos facit: ⁊ nulla
arbor mala fructus bonos facit. llerum
utiq ẽ: s eum de terminatione uerum ẽ.
Dieatur gͦ. Nulla bona arbor scđ̃m hoc qđ
bona ẽ. fructus malos facit. Nullum enĩ
contrarium suum contrarium generat.
Nam neq dulce facit amarũ. neq sanitas
egritudinẽ. neq frigus calorem: neq ue-¬
ritas falsitatẽ. Non gͥ bonum facit malũ :
neq malum bonũ. Contraria enim sunt.
Om̃is enim arbor sedm suam naturam
bona ẽ: ⁊ bonos fruetus facit. Scdm corrup¬
tionem uero mala ẽ:⁊ malos fructus facit.
quid autem in arbore significetur intelligis.
Arbor enim ista homo ẽ. S ius uide quia nͥ
om̃is natura que utiq bona ẽ. facit fruetũ
malum. s euis corruptio & peceatum : Audi
quid apłi dicat. Non enim quod uolo hoc ago:
s̃ quod nolo malum illud facio. Si aũ quod
nolo illuo facio. iam non ego oꝑor illud: ẜ quod

Expanded text:
la arbor bona fructus malos facit, et nulla la arbor bona fructus malos facit, et nulla arbor mala fructus bonos facit. Verum utique est, sed cum determinatione verum est. Dicatur ergo: Nulla bona arbor, secundum hoc quod bona est, fructus malos facit: nullum enim contrarium suum contrarium generat; nam neque dulce facit amarum, neque sanitas aegritudinem, neque frigus calorem, neque veritas falsitatem. Non igitur bonum facit malum, neque malum bonum; contraria enim sunt. Omnis enim arbor secundum suam naturam bona est, et bonos fructus facit: secundum corruptionem vero mala est, et malos fructos facit. Quid autem in arbore significetur intelligis: arbor enim ista homo est. Sed vis videre quia non hominis natura, quae utique bona est, facit fructum malum; sed ejus corruptio et peccatum? Audi quid Apostolus dicat: « Non enim quod volo hoc ago, sed quod nolo malum illud facio. Si autem quod nolo illud facio, jam non ego operor illud, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
arbor bona fructus bonos facit : mala autẽ
arbor. fructus malos. facit. Non potest arbor
bona fructus malos facere: neq arbor mala
fructus bonos facere. Uerum ẽ. enim quia
om̃is arbor bona fructum bonum facit: ⁊¬
omnis arbor mala facit fruetum malum.
S quomͦ illud uerum ẽ. quod uerum ẽẽ. ue¬
ritas dicit. ut nulla bona faciat malum. ce
nulla mala faciat bonum: Nemo enim
tam ustus. qui aliquando non peccet. Hoc
catum non habemus. nos ipsos seduennus :
ce ueritas in nob̾ non ẽ. Omne aũ peccatum.
malus fructus ẽ. Malus gͥ fruetus etiam in
bona arbore reꝑitur. Similiter aũ nemo tã
iniquus: qui aliqͣndo bonum non agat.
Neq enim fieri potest ut saltim uerum
aliquando ñ dicat. uerum aũ dicere boñ ẽ.
Inuenitur gͥ bonus fruetus ⁊ in arbore ma¬
la. Quid gͥ Quomͦ uerũ ẽẽ. ꝓbabimus qd̾
uerum ẽẽ non dubitamus : ueritas enĩ
mentiri non potuit. Uerĩ ẽ. itaq quod nul¬

Expanded text:
arbor bona fructus bonos facit: mala autem arbor bona fructus bonos facit: mala autem arbor fructus malos facit. Non potest arbor bona fructus malos facere, neque arbor mala fructus bonos facere. Verum est enim quia omnis arbor bona facit fructum bonum, et omnis arbor mala facit fructum malum; sed quomodo illud verum est, quod verum esse Veritas dicit, ut nulla bona faciat malum, et nulla mala faciat bonum? Nomo enim tam justus, qui aliquando non peccet: hoc catum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. » Omne autem peccatum malus fructus est. Malus igitur fructus etiam in bona arbore reperitur. Similiter autem nemo tam iniquus, qui aliquando bonum non agat, neque enim fieri potest ut saltim verum aliquando non dicat: verum autem dicere bonum est; invenitur igitur bonus fructus et in arbore mala. Quid igitur? Quomodo verum esse probabimus quod verum esse non dubitamus? Veritas enim mentiri non potuit. Verum est itaque quod nul
Abbreviated transcription (Latin):
tibus eorum cognoscetis eos. Si enim uerba
attendamus: non facile bom discernuntur
a malis. Unde ⁊ alibi dñs ait. Suꝑ catheilrã
moysi sederunt scribe ⁊ pharisei : quecumq
dicrerint uobis facite. sedm oꝑa eorũ nolite
facere. In quo aꝑtissime bene eos dicere: ⁊
male facere ostendit. Qui gͥ inuerbis non
discernuntur: in oꝑibus comp̃henduntur.
Predicent gͥ quicquid uelint : uos autem oꝑa
consid̾ate. Si fideles sunt si pacientes. si mi¬
tes. si misericordes. si humiles. si pacifici.
si casti. si beniuoli. si auariciam oderint. si
pecumam non abscondunt.:⁊ similia que¬
enumerare. longum ẽ: isti sunt fruetus bo¬
ne arboris. horum laudes folia sunt. Qui enĩ
laudant hec ⁊ non agunt : folia tantum ce
non fruetus ostendunt. Sic gͥ afructibus eoꝵ
cognoscetis eos. Iam ⁊ spine ⁊ tribuli afrue¬
tibus suis cognoscuntur: qm̃ neq inspinis
uue. neq intribuł ficus colliguntur. Sic om̃is

Expanded text:
tibus eorum cognoscetis eos. Si enim verba tibus eorum cognoscetis eos. Si enim verba attendamus, non facile boni discernuntur a malis. Unde et alibi Dominus ait: « Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: quaecunque dixerint vobis facite, secundum opera eorum nolite facere. » In quo apertissime bene eos dicere et male facere ostendit. Qui igitur in verbis non discernuntur, in operibus comprehenduntur. Praedicent igitur quidquid velint, vos autem opera considerate. Si fideles sunt, si mites, si patientes, si misericordes, si humiles, si pacifici, si casti, si benevoli, si avaritiam oderint, si pecuniam non abscondunt, et similia qenumerare longum est, isti sunt fructus bonae arboris: horum laudes folia sunt. Qui enim laudant haec et non agunt, folia tantum et non fructus ostendunt. Sic igitur a fructibus eorum cognoscetis eos. Nam et spinae et tribuli a fructibus suis 38 cognoscuntur, quoniam neque in spinis uvae, neque in tribulis ficus colliguntur. Sic omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ttendite a falsis ꝓpħis qui ueniunt ad uos
inuestimentis ouium: intrinsecus au̾
sunt lupi rapaces. Attendite inquid.⁊ caue¬
te uob̾ a falsis ꝓpħis. a malis sacerdotibus ⁊
ep̃is. attendite a falsis p̃dicatoribus. attendite
a sẏmomiacis. ⁊ hereticis. qui ueniunt ad uos
inuestimentis ouium. Quium simplicitatem
simulant. ouium in nocentiam fingunt. ⁊
ouium pacientiam simulant &e mentiunt᷑.
Quos quidem si internis inderetis. si sub uesti¬
bus cerneretis: aliud ibi quã ouem ẽẽ cognos¬
ceretis. Latet enĩ lupus sub ouina pelle: & qͦs
erterus oues ẽẽ putatis. intrinsecus sunt.
lupi rapaces. Lupi enim rapaces sunt: qui a
non ad hoc uenerunt. ut gregem custodiant.
s ad hoc ut furentur: &e rapiant. mactent ⁊
ꝑdant. Quomodo aũ eos cognoscere possitis:
audite. Afructibus eorum cognoscetis eos. Siẽ
enim una queq arbor afructu suo cognoscit᷑:
ita unus quisq homo in oꝑibus suis cognosei
potest. Idoq non diã a foliis eorum ẜ afruc¬

Expanded text:
ttendite a falsis prophetis qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. Attendite, inquit, et cavete vobis a falsis prophetis, a malis sacerdotibus et episcopis: attendite a falsis praedicatoribus: attendite a Simoniacis et haereticis. Qui veniunt ad vos in vestimentis ovium. Ovium simplicitatem simulant, ovium innocentiam fingunt, et ovium patientiam mentiuntur. Quos quidem si interius videretis, si sub vestibus cerneretis, aliud ibi quam ovem esse cognosceretis. Latet enim lupus sub ovina pelle, et quos exterius oves esse putatis, intrinsecus sunt lupi rapaces. Lupi enim rapaces sunt, quia non ad hoc venerunt ut gregem custodiant, sed ad hoc ut furentur et rapiant, mactent et perdant. Quomodo autem eos cognoscere: possitis audite: A fructibus eorum cognoscetis eos, sicut enim unaquaeque arbor a fructu suo cognoscitur, ita unusquisque homo in operibus suis cognosci potest. Ideoque non dixit a foliis eorum, sed a fruc
Abbreviated transcription (Latin):
suam supra petram. Non enim suffic̃ audi¬
re uerba di. hoc enim ⁊ apłs ait. Flon audito¬
res legis iusti sunt apud dm̃: sed factores. Au¬
dire enim ominu̾ ẽ : facere uero paucorum.
Domus aũ que supͣ petram fundata ẽ. firmũ
&e stabile fundamentum habet. Sapiens gͥ
ẽ. qui sic eilificat. Fundamentum prius q̃¬
rendum ẽ. S iundeamus quid hec petra sig¬
ificet. Apłs enim diã. quia petra erat xp̃s.¬

Expanded text:
on ergo sufficit audire verba Dei, hoc enim et Apostolus ait: « Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores . » Audire enim omnium est, facere vero paucorum. Domus autem quae super petram fundata est, firmum et stabile fundamentum habet. Sapiens igitur est qui sic aedificat. Fundamentum prius quaerendum est. Sed videamus quid haec petra significet; Apostolus enim dicit quia « petra erat
Abbreviated transcription (Latin):
sordeseit. Illa uero mortua ẽ. que inerimine
ꝑseuerat. Tocies gͥ p̃dicatores. cecos illiumm¬
nant. lepsos eurant. ⁊ mortuos suscitant:
quociẽs imqui homines eorum monitis
ce p̃dicatione conuertuntur. ⁊ peniteneia
ducti diabolo ⁊ omĩbus oꝑibus ens abre¬
mineiant: ⁊ sue salutis medicinam ab iłł
suscipiunt. S quid hoc eis ꝓd ẽ. eum illis

Expanded text:
a est quae in crimine perseverat. Toties igitur praedicatores caecos illuminant, leprosos curant, et mortuos suscitant, quoties iniqui homines eorum monitis et praedicatione convertuntur; et poenitentia ducti, diabolo, et omnibus operibus ejus abrenuntiant, et suae salutis medicinam ab illis suscipiunt. Sed quid hoc eis prodest, cum illis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsos eurant. & mortuos suseitant. Has em̾
uirtutes fecerunt in corpore aliquanti p̾di¬
catores : in anima uero faciunt om̃i. Nleq
uero minus ẽ. animam sanare quam corpus.
Corpus uero sanatur &e moritur. ãnima sana¬
tur ⁊ numꝗͣ moritur. Nis au̾ seire que aĩa

Expanded text:
prosos curant, et mortuos suscitant. Has enim prosos curant, et mortuos suscitant. Has enim virtutes fecerunt in corpore aliquanti praedicatores, in anima vero faciunt omnes. Neque vero minus est animam sanare, quam corpus. Corpus vero sanatur et moritur, anima vero sanatur, et nunquam moritur. Vis autem scire quae anima
Abbreviated transcription (Latin):
nomine uirtutes multas fecimus: ⁊ tunc
confitebor illis quia numquã nou uos. Bis¬
cedite ame. qui oꝑamim inquitatẽ. Qui sut
enim isti multi. misi illi. quos modo paulo
suꝑius falsos ꝓpħas nominauit : Isti autem
multi: hec turba non modiea dicent in illa
die. In qua die: Non queras nomen enis.
enim balaam: ꝓpħauit ⁊ cayphas. hoc enim
dicit. euangłista: quia cum eẽt pontifex am̃
illiꝰ ꝓpłiauit dicens. Expedit uob̾ ut unus
moriatur homo ꝓ ppło. ⁊ non tota gens ꝑeat.
Demonia uero usq hodie eiciunt. aliasq
multas uirtutes facnint: ⁊ qui baptizabãt.
& qui p̃dicabant. Quot enim sunt erimina:
tot sunt de moma in uno quoq. Uñ ⁊ dñs
de maria magdalena dieitur expulisse sep¬
tem demonia : q̃m sicut alibi dicit᷑ dimisit
ei peccata multa. quia dilexit multum.
dicatio a quocũq nincietur. peccatores peni¬
tent &e conuertuntur. Facnint au̾ ⁊ alias
multas uirtutes : quia cecos illuminant. le¬

Expanded text:
fecimus; et tunc confitebor illis, quia nunquam novi vos: discedite a me, qui operamini iniquitatem. Qui sunt enim isti multi, nisi illi quos modo paulo superius falsos prophetas nominavit? Isti autem multi: haec turba non modica dicent in illa die. In qua die? Non quaeras nomen ejus, enim Balaam; prophetavit et Caiphas; hoc enim dicit Evangelista: « Quia cum esset pontifex anni illius prophetavit dicens: Expedit vobis ut unus moriatur homo pro populo, et non tota gens pereat . » Daemonia vero usque ejiciunt, aliasque multas virtutes faciunt, et qui baptizant, et qui praedicant. Quot enim sunt crimina, tot sunt et daemonia in uno quoque; unde et Dominus de Maria Magdalena dicitur expulisse septem daemonia, quoniam, sicut alibi dicitur, « dimisit ei peccata multa, quia dilexit multum . aedicatione, a quocunque nuntietur, peccatores poenitent et convertuntur. Faciunt autem et alias multas virtutes, quia coecos illuminant, le
Abbreviated transcription (Latin):
luntas. Sufficiet autẽ si eũ quẽ uoeas dñm ha¬
beas ĩi dñm: & seriuas ei ut dño. Si em̃ seruie¬
ris ei ut dño: eris seruus fidelis ⁊ bonus. di¬
ce turq tibi a bono dño. Euge serue bone ⁊
fidelis: quia suꝑ pauea finsti fidelis. supͣ mul¬
ta te constituam intra ingaudium dm̃ tui.

Expanded text:
luntas: sufficiet autem si eum quem vocas Dominum habeas ut Dominum, et servias ei ut Domino. Si enim servieris ei ut Domino, eris servus fidelis et bonus, diceturque tibi a bono Domino: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam, intra in
Abbreviated transcription (Latin):
Sciendum ẽ. p̃terea quod eu angłiste non
eodem ordine historiam scribunt: quo a sal¬
uatore omina facta sunt. Unde ⁊ in hac re
multum discordare uidentur. Lege eos: ⁊ sic
ẽẽ idebis. Puto enim qui a non ordim s nar¬
raciom oꝑam dabant. arr..uii.

Expanded text:
Sciendum est praeterea quod evangelistae non Sciendum est praeterea quod evangelistae non eodem ordine historiam scribunt, quo a Salvatore omnia facta sunt. Unde et in hac re multum discordare videntur. Lege eos et sic esse videbis. Puto enim quia non ordini sed narrationi operam dabant. XXIV.
Abbreviated transcription (Latin):
timebant. siue qr ea ñ custodiebant. ⁊ ido
dicere erubescebant. hunc au̾ tam ꝓlixũ
monte habut : scđm lucam uero in loco
campestri qui quomodo salui possit non
iudeo: nisi eundem sermonem bis eum
abisse in telligamus. X hoc quidem non
erat inconueniens: qm̃ aliis recedentibus
alii succedebant. quibus eadem uerba ne¬
cessaria erant. Illis gͥ recedentibus qͥuibus
hec locutus fuerat: ipse inmnonte illa noc¬
te mansit. ꝑnoctans ut lucas ait. moratioe
d̃ĩ. & cum dies factus ẽẽt uocauit discipłos
suos : ⁊ elegit duodecim exipsis quos apos¬
tolos nominauit. & descendens cum illis
stetit in loco campestri.⁊ turba discipłorũ:
ce multitudo copiosa que illue undiq conflu¬
xrerat stetit cum eo. & ibi quidẽ hunc eundẽ
sermonẽ habuit. quãuis non omĩa que hic
nairantur in illo. contineantur: sic̃ nec in
isto omĩa dicuntur que in illo reperiuntur.

Expanded text:
timebant, sive quia ea non custodiebant, et ideo timebant, sive quia ea non custodiebant, et ideo dicere erubescebant. Hunc autem tam prolimonte habuit; secundum Lucam vero in loco campestri: quod quidem quomodo solvi possit non video, nisi eumdem sermonem bis eum habuisse intelligamus. Et hoc quidem non erat inconveniens, quoniam aliis recedentibus, alii succedebant, quibus eadem verba necessaria erant. Illis igitur recedentibus, quibus haec locutus fuerat, ipse in monte illa nocte mansit, « pernoctans, ut Lucas ait, in oratione Dei. Et cum dies factus esset, vocavit discipulos suos, et elegit duodecim ex ipsis, quos et apostolos nominavit. Et descendens cum illis stetit in loco campestri, et turba discipulorum et multitudo copiosa, quae illuc undique confluxerat , » stetit cum eo; et ibi quidem hunc eumdem sermonem habuit, quamvis non omnia quae hic narrantur, in illo contineantur; sicut nec in isto omnia dicuntur quae in illo reperiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
hec ⁊ non facit ea : similis erit uiro stulto. qͥ
edificauit domum suam super arenam. Des¬
cendit pluina .⁊ uenerunt flumina.⁊ flaue¬
runt uenti. ⁊ irruerunt indomum illam ⁊
cecidit: ⁊ funt ruina enis magna. Qui enim¬
uerba di audire delectantur. ⁊ custodire nõ
curant. sue fidi domum seq ipsos suꝑ are¬
nam edificant: quia facili aura ꝑsecutionis
deicnuntur. Quorum quidem ruina tune
magna erit. quando malignorum spirituũ
furore ⁊ ira. quasi magno quodã impetu.
ꝓcellarum in tartara p̃cipitabuntur. miuxoᷤᷤ¬
t factum ẽ. cum consuminass iħs uerba
hec: aminirabantur turbe suꝑ doctrina
enis. Erat enim docens eos sicut potestatẽ
habens: non sic̃ sribe ⁊ pharisei. Ille enim
in potestate docet. qui ꝓtimore ueritatem
non celat. Qua mre seribe ⁊ pharisei ⁊ si
multa bene docuissent plurima tamen re¬
liquisse intelligi possunt: siue quia dicere

Expanded text:
haec, et non facit ea, similis erit viro stulto qui haec, et non facit ea, similis erit viro stulto qui aedificavit domum suam super arenam. Descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam et cecidit, et fuverba Dei audire delectantur, et custodire non curant, suae fidei domum, seque ipsos super arenam aedificant; quia facili aura persecutionis dejiciuntur: quorum quidem ruina tunc magna erit, quando malignorum spirituum furore et ira quasi magno quodam impetu procellarum in tartara praecipitabuntur. XXt factum est, cum consummasset Jesus verba haec, admirabantur turbae sut potestatem habens, non sicut scribae et pharisaei. Ille enim in potestate docet, qui pro timore veritatem 40 non celat. Qua in re scribae et pharisaei, etsi multa bene docuissent, plurima tamen reliquisse intelligi possunt, sive quia dicere
Abbreviated transcription (Latin):
b̾is infundamento xp̃o. Ipse erit tibi funda¬
mentum: id̾oq non timebis plumas ⁊ uentũ.
hoc ẽ. enim quod ait.⁊ descendit pliuua.
⁊ uenerunt flumina.i flauerunt uenti.
fundata enim erat supͣ firmã petram. Uis
autẽ uide domum supͣ firmam petram fun¬
datam quomodo nec pluinias. nec flumina
nec uentos timeat : sertus sum inquit. apłs¬
quia neq mors neq uita. neq prineipatus.
neq potestates. neq aliqua tribulatio pote¬
rit. me separare a caritate dłĩ : que est. in
xp̃o iħu. Quamuis enim furore ⁊ terrore.¬
ꝙ flagellis.⁊ minis. omniũq tormentorũ
generibus quibus quasi quibusdam magnis
uentorum &e tempestatum ꝓcellis suꝑ scõs
tiranni seuientes irruerent: eos tamen a
axp̃i fide separare nullatenꝰ poterant. Hoc
autem ido fiebat: quia bene supra petram
fundati erant. Uideamus etiam de illa do¬
mo que non supͣ petram s suꝑ arenam fun¬
data ẽ. Ꝙ om̃is inquit qui audit uerba mea

Expanded text:
beris in fundamento Christo: ipse erit tibi fundamentum, ideoque non timebis pluvias et ventum. Hoc est enim quod ait; Et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, fundata enim erat supra petram. Vis autem videre domum supra petram fundatam, quomodo nec pluvias, nec flumina, nec ventos timeat? « Certus sum, inquit Aposquia neque mors, neque vita, neque principes, neque potestates, neque aliqua persecutio poterit me separare a charitate Dei, quae est in Christo Jesu. » Quamvis enim furore et terrore, flagellis et minis, omniumque tormentorum generibus, quasi quibusdam magnis ventorum et tempestatum procellis super sanctos tyranni saevientes irruerent, eos tamen a Christi fide separare nullatenus poterant: hoc autem ideo fiebat, quia bene super petram fundati erant. Videamus etiam de illa domo quae non super petram, sed super arenam fundata est. Et omnis, inquit, qui audit verba mea
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑ as̃. ẜorte munꝰ d̃ cõtẽpturꝰ eras. nũ¬
quid et dm̃ cõtẽpnis: & qui manet in cari¬
tate. in deo manet: et ds̃ in eo. llicissim
in se habitant qui continet et qui cõtinet᷑.
sic de ipsa caritate apłs dicit. Caritas nũꝗͣ
cadit. Quomͦ cadit quẽ continet ds: Et in
hoc ꝑfecta ẽ caritas nob̾cũ: ut fiduciam ha
quisq: qͣntũ ĩ illo ꝓfecerit. Quisquis fiduci¬
am habet in die iudicii: ꝑfecta ẽ in illo cari¬
tas. Iuid ẽ hab̾e fiduciã in die iudicii: Non ti¬
mere ne ueniat dies iudicii. Cũ em̃ pͥmo qͥs¬
ad penitendũ se de malefactis cõuerterit. in¬
cipit timere diem uidicii: ne uidelicet appa¬
rente iusto iudice. ipse dampnet᷑ iniustus.
P rocessu uͦ bone cõuersatioĩs animatꝰ: discet
nõ timere quod timebat. sed potius optare
ut uemat ille desideratꝰ cunctis gentibꝰ: sꝑ¬
ans se cũ scĩs merito bone actionis ẽẽ coronã¬
dũ. Alnde aut̃ fiduciã in die iudicii habere po¬

Expanded text:
tempturus eras: nunquid et Deum contemnis? Et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo. Vicissim in se habitant qui continet et qui continetur.sic de ipsa charitate Apostolus ait: Charitas nunquam cadit. Quomodo cadit quem continet Deus? In hoc perfecta est charitasquisque quantum in illo profecerit. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere, ne veniat dies judicii. Cum enim quis primo poenitendo se de male actis converterit, incipit timere diem judicii, ne, videlicet, apparente justo Judice, ipse damnetur injustus. Processu vero bonae conversationis animatus, discet non timere quod timebat, sed potius optare ut veniat ille desideratus cunctis gentibus, sperans se cum sanctis merito bonae actionis esse coronandum. Unde autem fiduciam in die judicii habere po
Abbreviated transcription (Latin):
cõfessionẽ dicit. que nec male suadentiũ
hereticoꝵ possit fraude corrũpi: nec ꝑseq̃n¬
tiũ paganoꝵ torm̃tis cõquassari. nec carna¬
liũ frm̃ exemplis: nec ꝓprie fragilitatis seg¬
nitia titubare. Sũt etenim qui ętiã uerb̃
negant iħm eẽ filiũ dĩ: quales multi fu¬
isse ꝓdunt᷑ eo ipso tempore quo hȩc scribe¬
bat ioħs. Sũt itẽ qui cõfitentur uerbis: &
dicit. Si diligamꝰ inuicẽ: ds̃ in nob̾ manet.
Insinuans ꝓfecto quia quisquis dilectionẽ
in fr̃s habet. ille uere iħm dĩ filiũ ẽẽ testat᷑.
Et nos cognouimꝰ et credimꝰ caritati: quam¬
habet ds̃ in nob̾. Cognouimꝰ quia iħc ẽ filius
dĩ: et quia pat̾ misit eũ saluatorẽ mundi.
et credimꝰ caritati quã habet ds̃ in nob̾: qr
indelicet cũ haberet unicũ. noluit eẽ unicũ.
sed ut fr̃s haberet adoptauit illi. qui cum
illo possiderent uitã et̾nã. Ds̃ caritas est.

Expanded text:
confessionem dicit, quod nec male suadentium confessionem dicit, quod nec male suadentium haereticorum possit fraude corrumpi nec persequentium paganorum tormentis conquassari, nec carnalium fratrum exemplis, nec propriae fragilitatis segnitia titubare. Sunt etenim, qui etiam verbis negant esse Jesum filium Dei, quales multi fuisse produntur eo ipso tempore, quo haec scribebat Joannes; sunt item qui confitentur verbis et dicit: Si diligamus invicem, Deus in nobis manet, insinuans profecto quia quisque dilectionem in fratres habet, ille Jesum Dei esse filium testatur. Et cognovimus et credimhabet Deus in nobis. » Cognovimus quia Jesus est Filius Dei, et quia Pater misit eum salvatorem mundi, et credimus charitati, quam habet Deus in nobis, quia videlicet cum haberet unicum, noluit esse unum, sed ut fratres haberet, adoptavit illos qui cum illo possiderent vitam aeternam. « Deus charitas est.
Abbreviated transcription (Latin):
fecta ẽ. Querendũ aut̃ quomodo dicat ꝑfec¬
tionẽ diuinȩ caritatis. in mutua dilectiõe
cõsistere cũ dñs in euangłio ꝓnuntiet. nõ
ẽẽ magnũ si diligamꝰ eos qui nos diligũt.¬
nͥ ad mmimicos ȩciã de quibꝰ hic penitus ta¬
cere uidetur. eadẽ dilectio ꝑtingat: nisi for¬
te ipsos quoq ininicos fr̃m amoris intintu
diligere debemꝰ. Uidelicet ut nõ semꝑ mi¬
mici remaneant. sed resipiscãt a diaboli la¬
queis. germano federe socientur. Si diliga¬
mꝰ inquit inucem. ds̃ in nob̾ manet: et
caritas eiꝰ in nob̾ ꝑfecta ẽ. Incipe diligere:
ꝑficieris. Cȩpisti diligere. cępit in te deus
hoc ipsũ qr de sp̃u sc̃o dedit tibi. unde cognoᷤ¬
cis: Interroga uiscera tua. Si plena sũt ca¬
si magni sũt morbi scelerũ qui deprimũt:
rit quisq. quia idẽ filiꝰ dĩ qui uenit mitiᷤ
ut saluaret: uenturꝰ ẽ districtꝰ ut iudicet.

Expanded text:
erfecta est. Quaerendum autem, quomodo dicat perfecerfecta est. Quaerendum autem, quomodo dicat perfectionem divinae charitatis in mutua dilectione consistere, cum Dominus in Evangelio pronuntiet, non esse magnum, si diligamus eos, qui nos diliguntnisi ad inimicos etiam de quibus hic penitus tacere videtur eadem dilectio pertingat, nisi forte ipsos quoque inimicos fraterni amoris intuitu diligere jubemur, videlicet ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis, nobisque germano foedere socientur. « Si diligamus, inquit, invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus perfecta est. » Incipe diligere, perficiens coepisti diligere? coepit in te Deus » Hoc ipsum quod de spiritu suo dedit tibi unde cognoscis? Interroga viscera tua, si plena sunt chatsi magni sunt morbi scelerum qui deprimunt, rit quisque, quod idem filius Dei, qui venit mitis ut salvaret, venturus est districtus, ut judicet.
Abbreviated transcription (Latin):
deri luxc potest: uolentes uidere dm̃ ocu¬
lũ cordis quo ds̃ uideri pot̾ purgemꝰ. be¬
ati em̃ mũdiꝰcorde: qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃.
Uerũ qr hȩc insio in futuro sꝑatͣ quid a¬
gendũ ẽ nob̃. dũ adhuc cõstituti in corpo¬
re ꝑegrinamur a dño: Quo solatio utẽdũ.
ubi diuina insione necdũ licet ꝑfrui: Si
diligamꝰ inquit inuicẽ: ds̃ in nob̾ manet.
S nemo putet hanc dilectionẽ in qua ds̃
manet. abiecta et desidiosa qͣdam mansu¬
etudine immo nõ mansuetudine s remis¬
sione et negligentia seruari. Nõ ẽ ista cari¬
tas: s langor. Ferueat caritas ad corrigen¬
dũ: ad emendandũ. S sũt boni mores: de¬
lectent. Sũt mali: emendent᷑. corrigant᷑.
Si gͦ diligamꝰ inuicẽ. sincera et disciplmnͣ¬
bili caritate: ds̃ in nob̃̾ manet. oꝑibꝰ qͥdẽ
ipsiꝰ caritatis manifestatꝰ. quãuis nondũ
insibilit̾ apparens. Et caritas eiꝰ in nob̾ ꝑ¬

Expanded text:
videri potest: volentes videre Deum, ocuvideri potest: volentes videre Deum, oculum cordis, quo Deus videri potest, purgemus. « Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Verum quia haec visio in futuro speratur, quid agendum est nobis, dum adhuc constituti in corpore, peregrinamur a Domino? Quo solatio utendum, ubi divina visione necdum licet perfrui? « Si diligamus invicem, Deus in nobis manet. » Sed nemo putet hanc dilectionem, in qua Deus manet, abjecta et desidiosa quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia reservari. Non ista est charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum. Sed si sunt boni mores, dilatentur: sunt mali, emendentur corriganturque. Si ergo diligamus invicem sincera et disciplinabili charitate, Deus in nobis manet. Operibus quidem ipsius charitatis manifestatus, quamvis nondum visibiliter apparens. Et charitas ejus in nobis p
Abbreviated transcription (Latin):
inquit qua uidebimꝰ dm̃ sicuti ẽ: mũdã¬
da corda cõmonuit. Qunia eñĩ corpora con¬
suetudine loquendi uisibilia nominant᷑.
Nõ qr corda munda suȩ substantiȩ cõtẽ¬
platione fraudabit: cũ hec magna ⁊ sũ¬
ma merces dñm colentibꝰ ⁊ diligentibus
ꝓmittat᷑. dicente ipso dño quando corpora¬
libꝰ ocłis uisibilit̾ apparebat: et inuisibilẽ
se contuendũ mũdis cordibꝰ ꝓmittebat. Qͥ
dilig̃ me diligetur a patre meo.⁊ ego di¬
ligam eũ: et ostendã mne ipsũ illi. Hec qͥp
pe natura eiꝰ ȩqualit̾ cũ patre iuisibilis:
sic̃ ȩqualit̾ incorruptibilis ẽ. Iue cõtinu¬
atim apłs posuit dicens. Regi aut̃ scłorũ
minsibili incorruptibili. Diuinã substan¬
tiã qua potuit hõibꝰ p̃dicatioẽ cõm̃dans. ds̃¬
gͦ rex inuisibilis neq ocło sed mente querẽ¬
dus ẽ. S quẽadmodũ si solẽ iustũ uidere
uellemꝰ ocłm corporis purgaremꝰ. unde ui

Expanded text:
inquit qua videbimus Deum sicuti est , mundainquit qua videbimus Deum sicuti est , mundana corda commonuit. Quia enim corpora, consuetudine lnon quia corda munda suae substantiae contemplatione fraudabit, cum haec magna et summa merces deum colentibus et diligentibus promittatur dicente ipso domino, quando corporalibus oculis uisibiliter apparebat et inuisibilem se contuendum mundis cordibus promittebat: Qui diligit me, diligetur a patre meo et ego diligam epe natura ejus aequaliter cum Patre invisibilis, sicut aequaliter incorruptibilis est, quia continuatim Apostolus posuit, dicens : Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili, divinam substantiam qua potuit hominibus praedicatione commendans. Deus ergo invisibilis, neque oculo, sed mente quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre velimus, oculos corporis purgaremus, unde lux
Abbreviated transcription (Latin):
usioẽ mneffabili: quã tũc cõsequem᷑. cum
eqͣles facti fuerimꝰ. Quia sic̃ uident᷑ ista
insibilia. corporis sensibꝰ nota: dm̃ nemo
uidit unquã. Quoniã si aliqͣndo eo mͦ ui¬
sus ẽ. nõ sic̃ ista natura uident᷑. s uolũta¬
te uisus ẽ spetie qua uoluit apparens: la¬
tente natura. atq in se in cõmutabiliter
ꝑmanente. E o aut̃ modo quo uidet᷑ sicu¬
ti ẽ: nũc fortasse uidetur a quibꝰdã ange
lis suis scĩs. a nob̾ aut̃ tũc ita uidebit᷑: cũ
eis facti fuerimꝰ equales. Et post aliquãta
exponens sentẽtiã scĩ ãbrosii. Dm̃ inquit
nemo uidit unquã uel in hac uita sic̃ ip¬
se ẽ: uel etiã in angelorũ uita. sic̃ uisibi¬
lia ista que corporali uisione cernuntur:
qr ungenitꝰ filiꝰ qui ẽ in sinu patris. ipse
narrabit. Ande nõ ad ocłoꝵ corporalium
s ad mentiũ uisionẽ dictũ ẽ ꝑtinere quod
narrat. Itẽ post multa. Ad eã uͦ uisionẽ

Expanded text:
visione ineffabili, quam tunc consequemur, cum visione ineffabili, quam tunc consequemur, cum aequales facti fuerimus, quia sicut videbilia corporis sensibus nota, deum nemo uidit umquam, quoniam. si aliquando eo modo uisus est, non sicut ista natura uidetur, sed uoluntate uisus est specie, qua \'uoluit, apparens latente natura atque in se incommutabiliter permanente. eo autem modo, quo uidetur, sicuti est, nunc fortasse uidetur a quibusdam anlis suis sanctis. A nobis autem tunc ita videbitur, cum eis facti fuerimus aequales. » Et post aliquanta exponens sententiam sancti Ambrosii, Deum, inquit, nemo vidit unquam, vel in hac vita sicut ipse est, vel etiam in angelorum vita, sicut visibilia ista quae corporali visione cernuntur, quia unigenitus Filius qui est in sinu Patris ipse enarravit. Unde non ad oculorum corporalium, sed ad mentium visionem dictum est pertinere quod narrat. Item post multa: Ad eam vero visionem
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑. dm̃ nemo uidit unquã. maiori dis¬
putatioe indiget. cũ dñs et hõib mundo cord̾
Hanc aut̃ sententiã et ibi in euãgłio suo
ponit idẽ ioħs: ubi ȩtiã quomͦ ds̃ iuderi
possit cõsequent̃ ad iungit dicens. Uinge¬
nitꝰ filiꝰ qui ẽ in sini patris ipse narrabit.
Qd beatꝰ pat̾ ambrosiꝰ ita exposuit.⁊ ideo
dm̃ nemo uidit unꝗͣ: qr eã que in deo
habitat plenitudinẽ diuinitatis nemo cõ¬
spexit. Nemo mente aut ocłis cõprehen-¬
dit. Llidit enĩ: ad utrũq referendũ ẽ. De¬
niq cũ addit᷑. unigenitꝰ filiꝰ qui ẽ in sinu
patris ipse enarrabit: mentiũ magis qͣm
ocłorũ uisio declarat᷑. Speties enĩ uidet᷑.
uirtꝰ uͦ narratur. Illa ocłis. hec mente cõ¬
prehendit᷑. Itẽ beatꝰ augustinꝰ in libro de
uidendo deo. de eadẽ disputans questioe.
prouide inquit. narrante umgenito qͥ est ĩ
simi patris narratione ineffabili. creatu¬
ra rationabilis munda et sca impletur dei

Expanded text:
sequitur: Deum nemo vidit unquam. Majori disputatione indiget, cum Dominus et hominibus mundo corde Hanc autem sententiam et in Evangelio suo ponit idem Joannes, ubi etiam quomodo Deus videri possit consequenter adjungit, dicens: Unigenitus Filius, qui est i» Quod, beatus pater Ambrosius ita exposuit: Et ideo Deum nemo vidit unquam, quia eam quae in Deo habitat plenitudinem divinitatis, nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit. Vidit enim, ad utrumque referendum est. Denique cum additur, Unigenitus filius qui est in sinu patris, ipse enarrabit, mentium magis quam oculorum visio declaratur. Species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. Item beatus Augustinus in libro de Videndo Deum, de eadem disputans questionae: Proinde, inquit, narrante unigenito qui est in sinu patris, narratione ineffabili, creatura rationabilis munda et sancta impleta Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ego elegi uos. Ita aut̃ ꝑfecti erimꝰ in carita¬
te. si quẽadmodũ nullius alteriꝰ nisi salutis
optentu. Uerũ qr sũt qͥ uerbotenꝰ dm̃ dili¬
gũt: cõsulte subiungit᷑. Si quis dixerit qr¬
enĩ nõ diligit frẽm suũ quẽ uidet. dm̃ quẽ
nõ uidet quomͦ potest diligere : quid ergo:
Iui diligit frem̃ suũ: diligit dm̃. necesse ẽ
ut diligat dm̃. diligat ipsam dilectionẽ. ds̃
erũ dilectio ẽ. & ne quis dicere auderet. x qͥd
obstat diligere dm̃.⁊ si nõ diligo frẽm: Rec¬
te subdidit. & hoc mandatũ habemꝰ a dõ:
ut qͥ diligit dm̃: diligat et frẽm suũ. Quo¬
mͦ eni diligis dm̃. cuius odisti mandatum :
Quis ẽ qͥ dicat diligo imꝑatorẽ. s odi lege̾ eiꝰ:
Nõ ita: uerꝰ dĩ amator. S uide inquit quia
mandata tua dilexxi dñe. Et ideo: cõfidenter
adiungit. In tua miscđia uiuifica me:.:¬

Expanded text:
ego elegi vos . Ita autem perfecti erimus in charitaego elegi vos . Ita autem perfecti erimus in charitate, si quemadmodum nulli alterius, nisi salutis obtentu. Verum quia sunt, qui verbo tenus Deum diligunt, consulte subjungitur: Si quis dixerit, qenim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Quid ergo? Qui diligit fratrem suum, diligit Deum, necesse est, ut qui diligat Deum, diligat ipsam dilectionem, Deus enim dilectio est, et ne quis dicere auderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte subdidit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Quo enim diligis eum, cujus odisti mandatum? Quis est qui dicat: Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? Non ita verus Dei amator, sed: Vide inquit quia mandata tua dilexi, Domine . Et ideo confidenter adjungit: In tua misericordia vivifica me .
Abbreviated transcription (Latin):
caritate. Iuia nimirũ timor penã habet. qͦ¬
mͦ sectio medici penã habet. quãuis sicut
sectionẽ medici salus optata: ita timorem
caritas desiderata subsequatur. Nec putari
debet his beati ioħis sermonibꝰ ẽẽ cõtrariũ:
timent hoĩes dm̃ ne mittant᷑ in gehenuam:
ipse ẽ timor ille qui introducit caritatẽ. s
sic uenit ut exeat. Si enĩ adhuc ꝓpt̾ penas
times dm̃. nõdũ amas quẽ sic times: noni
bona desidas. s mala caues: s ex eo qd̃ mala
caues. corrigis te: et incipis bona deside¬
rare. Cũ bona desiderare ceꝑis. erit in te
timor sc̃s : ille scilicet ne ipsa bona amit¬
tas. Non ne mutaris in gehennã. s ne te
deserat p̾sentia dñi quẽ amplecteris: quo
in eternũ frui desideras. Nos gͦ diligamuᷤ
a ipse prior dilexit nos. Nã unde diligere¬
mus. nisi ille prior dilexiss nos : Hinc em̃
ipse in euãgłio dicit. Nõ uos me elegistis: s

Expanded text:
charitate. Quia nimirum timor poenam habet, qucharitate. Quia nimirum timor poenam habet, quomodo sectio medici poenam habet; quamvis sicut sectionem medici salus optata, ita timorem charitas desiderata subsequatur. Nec putari debet his beati Joannis sermonibus esse contrarium timent homines Deum, ne mittantur in gehennam; ipse est timor ille qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times; non bona desideras, sed mala caves; sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te sanctus ille timor, scilicet ne ipsa bona amittas, non ut non mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini quem amplecteris, quo in aeternum frui desideras. Nos ergo diligamus am ipse prior dilexit nos, nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos. Hinc enim ipse in Evangelio dicit: Non vos me elegistis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
quo timet quisq incipiens oꝑa iusticie ne
ueniat districtus uidex. ⁊ se minꝰ castigatũ
inueniens dãpnet: illa caritas pellit foraᷤ.
que ꝓ merito iusticiȩ fiduciã habet in die
iudicii. S p̃sentiũ aduersitatũ timorẽ. ꝑfec¬
ta caritas eicit ex animo: quã hab̾e quere¬
bat qui dño supplicans ait. A timore inimi¬
ci eripe animã meã. Quã habebat: qui dix̃.
Quis nos separabit a caritate xͥ: Tribula¬
tio: an angustia : an ꝑsequutio: an fames :
Iuia timor penã habet. Torquet cor cõscien¬
tia peccatorũ. nõdũ facta ẽ iustificatio. Idõ
in psalmo de ipsa ꝑfectiõe iusticiȩ. Cõuertis¬
ti inquit planctũ meũ in gaudiũ mͥ. cõcidi¬
sti saccũ meũ et p̃cinxisti me leticia. ut can¬
tet tͥ głia m̃a: et nõ cõpungar. Ed ẽ nõ sit
qd̃ stimulet cõscientiã meã. stimulat timor.
s noli timere. intrat caritas q̃ sanat. qd̾ uul¬
nerat timor. Qui aut̃ timet: nõ ẽ ꝑfectus in

Expanded text:
quo timet quisque incipiens opera justitiae, ne veniat districtus judex et se minus castigatum inveniens damnet, illum charitas pellit foras, quae pro merito justitiae fiduciam habet in die judicii. Sed et praesentium adversitatum timorem peta charitas ejicit ex animo, quam habere quaerebat, qui Domino supplicans, ait: « A timore inimici eripe animam meam , » quam habebat qui dixit: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatioiam timor poenam habet. Torquet cor conscientia peccatorum, nondum facta est justificatio, ideo in psalmo de ipsa perfectionis justitia: Convertisti, inquit, planctum meum in gaudium mihi, concidisti saccum meum, et praecinxisti me laetitia, ut cantet tibi gloria mea, et non compungar , id est, non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor, sed noli timere: intrat charitas, quae sanat quod vulnerat timor. Qui autem timet, non est perfectus in
Abbreviated transcription (Latin):
tator autẽ: sacrificator ẽ. Sacrificauit enĩ
filiꝰ dĩ ꝓ peccatis nr̃is nõ hostias pecudũ: sed
se ipsũ offerendo. Unde paulꝰ bene ãmonẽs
ait. E stote gͦ imitatores dĩ sic̃ filii h̾m̃: &¬

Expanded text:
tator autem sacrificator est. Sacrificavit enim tator autem sacrificator est. Sacrificavit enim Filius Dei pro peccatis nostris non hostias pecudum, sed seipsum offerendo. Unde bene Paulus admonens ait: Estote ergo imitatores Dei sicut filii
Abbreviated transcription (Latin):
ponat quis ꝓ amicis suis. Et ibi ꝓbata est
dilectio &ͥ in nos: quia mortuus ẽ ꝓ nobis.
Dilectio patris. unde ꝓbata ẽ in nob̃: Quia
filiũ suũ unicũ misit mori ꝓ nob̾. Sic et
paulus apłs ait. Qui ꝓprio filio suo nõ pe¬
ꝑcit: sed ꝓ nob̾ oĩbꝰ tradidit eũ. Quomodo
nõ etiã cũ illo oĩa nob̾ donauit: In hoc ẽ
caritas. nõ quasi nos dilexerimꝰ dm̃: sed
priꝰ. nã ad hoc nos dilexit: ut diligamꝰ eũ.
Gratia quippe hominẽ p̃uenit ut diligat
dm̃: qua dilectioe oꝑetur bona. Unde psal
Et misit filiũ suũ ꝓpitiationẽ ꝓ peccatis ñriᷤ.¬
ꝙ hoc ẽ maxximũ in nos diuinȩ caritatis in¬
ditiũ: quia cũ necdũ ipsi ꝓ peccatis nr̃is eũ
petere nossemꝰ. misit ille filiũ suũ ad nos:
qui nob̃ in se credentibꝰ ultro ueniã daret.
nosq ad paterne głie societatẽ uocaret.
In quibusdã codicibꝰ hic uersicłs ita legit᷑.
et misit filiũ suũ litatorẽ ꝓ peccatis nr̃is. Li¬

Expanded text:
ponat pro amicis suis; et ibi probata est dilectio Christi in nos, quia mortuus est pro nobis. Dilectio Patris unde probata est in nos? Quia Filium suum unicum misit mori pro nobis: sic et Paulus apostolus dicit, Qui Filio proprio non peporcit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum ritas, non quasi nos dilexerimus Deum, sed prius, nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Gratia quippe hominem praevenit ut diligat Deum, qui dilectione operetur bona, unde PsalmEt misit filium suum propitiationem pro peccatis nostris. hoc est maximum in nos divinae charitatis indicium, quia cum necdum ipsi pro peccatis nostris eum petere nossemus, misit ille Filium suum ad nos, qui nobis in se credentibus ultro veniam daret, nosque ad paternae gloriae societatem vocaret. In quibusdam Codicibus hic versiculus ita legitur: Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris. Li
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nob̾ dat᷑ fiducia in die iudicii. quia sicut
ille ẽ: et nos sumꝰ in hoc mundo. Imitando
uidelicet ꝑfectionẽ dilectiõis u mundo. cuiꝰ
ille exemplũ nob̃ cotidie p̃bet de cęlo. de qua
saluator in ęuangłio. Diligite inquit inimi¬

Expanded text:
ergo nobis datur fiducia in die judicii, « quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. » Imitando videlicet perfectionem dilectionis in mundo, cujus ille exemplum nobis quotidie praebet de coelo. De qua Salvator in Evangelio: « Diligite, » inquit, « inimi