comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Paosids lux esti& tenebre ineo uonsunt ulla
& soci& atẽ cũ illo debemus habere:a nobis
pellende sunte tenebre ut fiat in nobis lux̃:
Nam tenebrȩ cũ luce soci&atẽ habere noni
p̃ossunt : Ideo uide quidsequatur: Aquod si
dixerimus quia socie tatẽ habemus cum eo
& intenebris ambulehnus mentimur:
Habes & apłmpaulum di centem: Aut̃ que soci¬
ac as luciad tene brs: Dicis te societatẽ habere
cũ dõ: & in tenebris ambulas. & ds lux est: & tenebre
in eonons ulle: Quomodo estergo soci& as luci& teno¬
bris : lã ergodicat sibi homo: Quid faciam unda
erolux : inpeccatis & iniquitatibus uiuo. Quaẜi sub¬
riperit quȩdam desperacio & tristicia. salus nullaẽ
nisĩ in soci&atedei: Dslux est: & te nebre in eo
non sunt ullae: Pec catacuite: tenebresunt: sicut

Expanded text:
Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae, et societatem cum illo habere debemus; et a nobis pellendae sunt tenebrae, ut fiat in nobis lux; nam tenebrae cum luce societatem habere non possunt: ideo vide quid sequatur: Quod si dixerimus quia societatem habemus cum eo, et in tenebris ambulamus, mentimur. Habes et apostolum Paulum dicentem, Aut quae societas luci ad tenebras ? Dicis te societatem habere cum Deo, et in tenebris ambulas; et Deus lux est, et tenebrae ae in eo non sunt ullae: quomodo ergo est societas luci et tenebris? Jam ergo dicat sibi homo, Quid faciam? unde ero lux? In peccatis et in iniquitatibus vivo. Quasi subrepit quaedam desperatio et tristitia. Salus nulla est, nisi in societate Dei. Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae.
Abbreviated transcription (Latin):
oẜaute lux est  & tenebre meo non sunt ullȩ:
Imqui tates autẽ ũtenebresunt: iniquitittibus
p̃mimur nesoci& atẽ cũ deo habere possimus:
Qua e ergõ spesnonne ꝓmiseram aliquid me¬
lotuturum iftis diebus quod gaulium faciat su
aiquiasi non exibeo e tristitra est̃ ista: ds sux est
adtenebre meo non sunttulle. Peccata itenebres
quid erit nobo taudictmus : Neforte consal&ur
qui nos uułt ꝑ uenire ut conseru& inpadricti pasceo
inuice udiaemus ergo:teđisix eminusquita sociora¬
tẽ habemus cũ eo & intene briss ambolemus  mentim
Et non ficimus ueritit tẽ: non dicamus quia soci& atem
cum illo habemus : siinte ne bris ambulamus: Quod si in
lumine ambulantus sicut & ipse est inlumine : soci&ate
habemus att in uicẽ ⁊ In lumine am bulemus. sicut & ipse

Expanded text:
autem lux est, et tenebrae in eo sunt nullae: iniquitates autem tenebrae sunt; iniquitatibus premimur, ne societatem cum Deo habere possimus: quae ergo spes? Nonne promiseram me aliquid locuturum istis diebus quod gaudium faciat? Quod si non exhibeo, tristitia est ista. Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae;  Audiamus ne forte consoletur, qui nos vult pervenire, ut conservet in patria, pascit in via. Audiamus ergo: Quod si dixerimus quia societatem habemus cum eo, et in tenebris ambulamus; mentimur, et non facimus veritatem. Non dicamus quia societatem cum illo habemus, si in tenebris ambulamus. Quod si in lumine ambulamus, sicut et ipse est in lumine; societatem habemus cum invicem. In lumine ambulemus, sicut et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
& diabolus in uiden dode iecit: Cecidit eni & inuĩd ut
stant̃ : ñ ideo uoluit deicere ut ipse staret sed nesalur
caderet. Tenete in anͥmo ex hoc quod subiecit : inuidiã
nõ posse eẽ incaritate: Habes ciꝑte : cũ laudaret᷑ ipsa
caritas: Caritas nemulat̃: Nõ fuit caritas incain : Ettun
ec̃t caritas iiabel ñ acciperet dr̃ sacrificiũ eius : Cueni
ãbo obtulis sent. ille defructib: t̾re ille defoetib: ouiũ
quid putatis frĩ. quia ds̃ fructus t̾re neglex̃. & foetus
ouiũ dilex̃ ⁊ ñ intendit ds̃ admanus : sed in corde uidit
& quẽ uidit cũ caritate offerre: ipsius sacrificiũ respex
Q ũẽ indie cũ inuidia offerre: ab ipso sacrificio oculor
auertit: Oꝑ aergobona ab el nõ dicit : nisi cantate: Oꝑa
mala cam nõdicit nisi odiũ frat̃nũ: Parũẽ qui a odic
fratrẽsuũ & inuidit opib bonis : Quia imitarin oluit :
homines fratres mei : Nemo adtendat lingua : s& facta

Expanded text:
t diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit t diabolus invidendo dejecit. Cecidit enim, et invidit stanti. Non ideo voluit dejicere ut ipse staret, sed ne solus caderet. Tenete in animo ex hoc quod subjecit, invidiam non posse esse in charitate. Habes aperte cum laularetur ipsa charitas, Charitas non aemulatur . Non fuit charitas in Cain; et nisi esset charitas in Abel, non acciperet Deus sacrificium ejus. Cum enim ambo obtulissent, ille de fructibus terrae, ille de fetibus ovium; quid putatis, fratres, quia Deus fructus terrae neglexit, et fetus ovium dilexit? Non intendit Deus ad manus; sed in corde vidit: et quem vidit cum charitate offerre, ipsius sacrificium respexit; quem vidit cum invidia offerre, ab ipsius sacrificio oculos avertit. Opera ergo bona Abel non dicit nisi charitatem: opera mala Cain non dicit nisi odium fraternum. Parum est quia odit fratrem suum, et invidit operibus bonis; quia imitari noluit, nhomines, fratres mei. Nemo attendat linguas, sed facta
Abbreviated transcription (Latin):
ineuolo : qui inuenit unã margaritam & uendidit om̃a
q ꝓabebat & erit eã : Hecẽ margarita p̃ciosa Caritas
sine quanihiltib ꝓdest qđ cũq: habueris : Quã sisolã habeas.
sufficit tibi: Mod ocũ fide uides: tunc cũ speciẽ uidebis:
Sienĩ a mamus cũ ñ uidemus. quomodo ãplectimꝰ cũ uiderim
sedubinos debem ex ercere  in amore frat̃no: Pote s miho
dicere: ñ uiddm̃: Nũ quid potes mihi dicere : ñ uidi hominẽ
Dilige fiatrẽ: Sienĩ sratrẽ quẽ uides dilexeris : simuluide
Quia haec ẽ. ad nunciacio : uide quo modo c̃firmat: Quia hȩcẽ
ad nunciacio: quã cuidiui mus abinicio. Vigilem inuicem
Manifestauit uob inde sedicere: Contia hoc mandatum
quis quis facit : inpeccato illo est selerato : in quo incidunt
qͥ ñ nascunt᷑ ex dõ: Nã sicut cam qͥex maligno erat : & acci¬
dit fraitrẽ suũ : & cuĩ reigrã occidit  quia oꝑa illius
Qui inuid& ñ amat: peccatũ diaboliest in illo : quia¬

Expanded text:
i invenit unam margaritam, et vendidit omnia quae habebat, et emit eam . Haec est margarita pretiosa, charitas, sine qua nihil tibi prodest quodcumque habueris: quam si solam habeas, sufficit tibi. Modo cum fide vides, tunc cum specie videbis. Si enim amamus cum non videmus, quomodo amplectemur cum viderimus? Sed ubi nos debemus exercere? In amore fraterno. Potes mihi dicere, Non vidi Deum; numquid potes mihi dicere, Non vidi hominem? Dilige fratrem. Si enim fratrem quem vides dilexeris, simul videbQuia haec est annuntiatio: vide quomodo confirmat: Quia haec est annuntiatio quam audivimus ab initio, ut diligamus invicem. Manifestavit nobis inde se dicere: contra hoc mandatum quisquis facit, in peccato illo est scelerato, in quod incidunt qui non nascuntur ex Deo. Non sicut Cain qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum. Et cujus rei gratia occidit? Quia opera Qui invidet, non amat. Peccatum diaboli est in illo; quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hab& caracterẽ quidẽ in positũ hab&: socdeserto uagatur :
Habeat caritatẽ : aliter nõ secdicat natũ ex dõ S& habeo inquit
sacram̃ta : audiapłm : Si sciã om̃a sacram̃ta : & habea omnẽ
fidẽ itamontes tranferã: caritatẽ autẽ nõ habeã nihilsũ
Hocsimeministis cõm̃ dauim : cũ istã episto lã legere incipe¬
rem : nihil nob in ea sic cõm̃dari quomodo caritatẽ : Et nui
detur alia & alia dicere: illuo fec̃ reditũ. & ad ipsam cari¬
tatẽ om̃a uult referre: que qiq: dixerit: Uideamus si&
hio ho facit: adtendei:. Om̃is qͥnatus est exdeo. nõ facit pec ca¬
tũ: Querimꝰ qđ peccatũ: Quia sioma intellexeris. ẽ trariuerit
illiloco: Si dixerimꝰ quia peccatũ nõ habem : nos ipsos seducim
& ueritas in no b ñ ẽ. Ergo dicat qđ peccatũ : Doceat nos
ne forte ego temere dixppẽecatũ hoc : eẽ uiolacionẽ caritatis:

Expanded text:
non habet, characterem quidem impositum habet, sed desertor vagatur. non habet, characterem quidem impositum habet, sed desertor vagatur. Habeat charitatem; aliter non se dicat natum ex Deo. Sed habeo, inquit, sacramentum. Audi Apostolum: Si sciam omnia sacramenta, et habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 7. Hoc, si meministis, commendavimus, cum istam Epistolam legere inciperemus, nihil in ea nobis sic commendari, quomodo charitatem. Et si videtur alia et alia dicere, illuc facit reditum; et ad ipsam charitatem omnia vult referre quaecumque dixerit. Videamus si et hic hoc facit. Attende: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccatum. Quaerimus quod peccatum: quia si omne intellexeris, contrarius erit illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ergo dicat quod peccatum, doceat nos; ne forte ego temere dixerim peccatum hoc esse violationem charitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
iustũ in nomine iusti mercedẽ iusti accipi& : qͥ suscipit ꝓph& am
in nomine ꝓph&ȩ mercedẽ ꝓph&e accipi&: & qͥ dederie calicẽ
aq frigidȩ uniex his minimis tantũ in nomine discipłi: amen
tam̃ ne hoc poterat p̃bere ar censuro incelũ: quid illi poterat
retribuere p&crus : qͥ amabat illũ  audiqͥd: Pasce oues meas : Idẽ
fac ꝓfratrib: : qđ ꝓtefecis : Om̃s sanguine meoredemi: Nolite
dubitare mori ꝓueritãs. c̃fessionẽ: ut ceteri uos imitentur:
S& hȩc ut diximus fr̃s: ꝑ fecta caritas ẽ: Quinatꝰ ẽ exdo: hab&
illã: Intendat caritas ur̃a: uid&e qd dicam: Ecep Ecceacpit
sacram̃ tũ natiuitatis: homo baptizatus. sacram̃tũ hab&.
& magnũ scicram̃ tũ: diuinũ scm̃.inesfabile Considera quale
ut nõ uũ hominẽ faciat dimissione uimũ peccatorũ: Ad¬
tendat tam̃ incor. si ꝑfectũ est ibi: quod factũ ẽ. in corpore
uideat si hab& caritatẽ & tunc dicat natus sũ ex leo: Si autẽ

Expanded text:
cipiet; et qui suscipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet; et qui dederit calicem aquae frigidae uni ex his minimis tantum in nomine discipuli, amentamen nec hoc poterat praeberi ascensuro in coelum. Quid illi poterat retribuere Petrus, qui amabat illum? Audi quid: Pasce oves meas; id est, Fac pro fratribus quod pro te feci. Omnes sanguine meo redemi: nolite dubitare mori pro veritatis confessione, ut caeteri vos imitentur. 6. Sed haec, ut diximus, fratres, perfecta charitas est; qui natus est ex Deo, habet illam. Intendat Charitas vestra, videte quid dicam. Ecce accepit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sacramentum, divinum, sanctum, ineffabile. Considera quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est ibi, quod factum est in corpore: videat si habet charitatem, et tunc dicat, Natus sum ex Deo. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ : hunchab& exitũ : Om̃is quinatꝰ ẽ exdeo ñ peccat.
quia sem̃ eius in ipsoman& : Sem̃ dei: id est uerbũ dĩ : unde
dic̃ apłs: Pereuangeliũ egouos genui: Et nõ potest peccare.
qui a exdeonatus est : Dicat ad huc: uideamus in quonon
potest peccare: In hoc manifestati sunt filudĩ: & filii
diaboli : Om̃is quinẽ iustus nõ ẽ adeo : & qͥ ñdiligit fratrẽ suũ
Certe iã manifestatũẽ. undedicat: & qͥ ñdilig̾it inquit
fratrẽ suũ : Dileccio ergosola: discernit interfilios dĩ
& filios diaboli: Signent se om̃s signocrucis xp̃i: respon¬
deant om̃s am̃: Cantent om̃s alla: baptizentur om̃s.
intrent eccłas: faciant pari&er basilicarũ: nõ discer¬
nuntur filiidĩ afiluis diaboli nisicaritate: Quihabent
caritatẽ : natis̃ exdeo : Quiñ habentñ r̃ natiex deo : Magnũ
indiciũ: magna discrecio : Quicquiduis habe: hoc solũ
nõ habeas: nihiltibi ꝓdest Miasinabeas hoc habe. & im¬

Expanded text:
eccat; quia semen ejus in ipso manet. Semen Dei, id est, verbum Dei: unde dicit Apostolus, Per Evangelium ego vos genui . Et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Dicat hoc, videamus in quo non potest peccare. In hoc manifestati sunt filii Dei et filii diaboli. Omnis qui non est justus, non est a Deo, et qui non diligit fratrem suum. Certe jam manifestum est unde dicat, Et qui non diligit, inquit, fratrem suum. Dilectio ergo sola discernit inter filios Dei et filios diaboli. Signent se omnes signo crucis Christi; respondeant omnes, Amen; cantent omnes, Alleluia; baptizentur omnes, intrent Ecclesias, faciant parietes basilicarum: non discernuntur filii Dei a filiis diaboli, nisi charitate. Qui habent charitatem, nati sunt ex Deo: qui non habent, non sunt nati ex Deo. Magnum indicium, magna discretio. Quidquid vis habe; hoc solum non habeas, nihil tibi prodest: alia si non habeas, hoc habe, et im
Abbreviated transcription (Latin):
necessarium habebat eliquando: cui pane & carnẽ ꝑcoruũ meo¬
tebat: Et tamen uidua religiosa benediceret᷑ : mittit᷑ ser uu
dĩ pascit᷑ auiduaiq quẽ ds̃ insecreto pascebat: Verum tamen¬

Expanded text:
necessarium habebat aliquando, cui panem et carnem per corvum mitnecessarium habebat aliquando, cui panem et carnem per corvum mittebat; et tamen ut vidua religiosa benediceretur, mittitur servus Dei, pascitur a vidua quem Deus in secreto pascebat III Re
Abbreviated transcription (Latin):
quã ñ peccat qͥ natꝰ ẽ exdõ Hoc dñs dicit p&ro : Pare
amasme : & ille : amo: põ ait iusiamas me : obsequere mihi:
Quano enumerat h̃s in carnemortali: esuriuit : sititut:
Eo teprꝰ qͦ esuriebe & sidebat susceptus est ospicioꝵ
MMinistrauer̃ illi qͥ habuer̃ de substancia sua nc̃ legim
in euoło: Suscepit eũ ospicio macheus saluu factus ẽ. amorbo
sus cepto medico: quomorbo : auariciȩ : Erat enĩ ditissimus
&i prindeps publicanarũ: Ad tendite sanatũ a morbo auamoiȩ:
Dimidiũ inquid bonorũ meorũ dopauperib:̃ & sicui aliquid
tuli : quadruplũ reddã : Ideo seruauit alterũ dimidium
nõ qͣ furaret᷑: sec unde debita soluen&: Sus cepitiergo tunc
mehcũ hospicia: quiaerat infirmitas cannis mndñoEui
hoc̃ obseqic̃ p̃berent homines: & hoc quiꝰᷤ luoluit p̃stari &¬
obsequentib: : obsequentib: enĩ ꝓderit. nõ illi: Cũ enĩ angli minir¬
trabant : horũ obsequiũ requirebat: Nec &lias seruũ ipsius. hoc

Expanded text:
quam non peccat qui natus est ex Deo; hoc Dominus dicit Petro: Petre, amas me! Et ille: Amo. Non ait, Si amas me, obsequere mihi. Quando enim erat Dominus in carne mortali, esurivit, sitivit: eo tempore quo esuriebat et sitiebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de substantia sua, sicut legimus in Evangelio . Suscepit eum hospitio Zacchaeus: salvus factus est a morbo, suscepto medico. Quo morbo? Avaritiae. Erat enim ditissimus, et princeps publicanorum. Attendite sanatum a morbo avaritiae. Dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus; et si cui aliquid tuli, quadruplum reddam . Ideo servavit alterum dimidium, non quo frueretur, sed unde debita solveret. Suscepit ergo tunc medicum hospitio, quia erat infirmitas carnis in Domino, cui hoc obsequium praeberent homines: et hoc, quia voluit praestare obsequentibus; obsequentibus enim proderat, non illi. Cui enim Angeli ministrabant, horum obsequium requirebat? Nec Elias servus illius hoc
Abbreviated transcription (Latin):
riari & dicere natũ seeẽ. exdec Qui autẽ in dilecci¬
one fgatna constitutur est: Certas peccata que non
potest admittere & hoc maxime. neo derit fruen
Etquid de ceteris peccatis facit unde dictũ est. sidi¬
xerimus quia peccatũ nõ habemus. ÷: nos ipsor drcipin
scripturȩ : caritas: cooperie multitu dinẽ peccatorũ
Caritatẽ ergo cõ m̃dam: caritatẽ cõm̃idat hec epła
post resrrecionẽ dñs quid aliud in terro gauit p&rũ
amas me: & parũ fuit semel interrogat reut &itru
nihil altud: ect̃cino niha aliud: Cũ iã t̃cio illetedio
adficeret quas i nõ sibi credere: eredere quo modo
qͥ nesciret quid in illo ageretur: tam̃ & primo &
secundo & tertio hoc introgauit. Uer negauit timor
ter c̃fessus ẽ amur: & ecceama pocrus dnm. quidp̃sta¬
turus dño nõ enĩ aipse nõ tur baaetis ẽ. in ille psalma

Expanded text:
ex Deo: qui autem in dilectione fraterna constitutus est, certa sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, inem peccatorum . 4. Charitatem ergo commendamus; charitatem commendat haec Epistola. Post resurrectionem Dominus quid aliud interrogavit Petrum, nisi, Amas me? Et parum fuit semel interrogare; et iterum nihil aliud, et tertio nihil aliud. Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui nesciret quid in illo ageretur; tamen et primo, et secundo, et tertio hoc interrogavit. Ter negavit timor, ter confessus est amor . Ecce amat Petrus Dominum. Quid praestaturus Domino? Non enim et ipse non turbatus est in
Abbreviated transcription (Latin):
quic quid uolumus. dsuocatur: & qued dicimur dr̃
quid diximus: Duȩ istȩ syllabae sunt totũ quodex¬
pectamus: Quic quidergo dicere uolumus: infraest
Exten damus nos ineũ : uttũ uenerit impleat. Simi¬
les en ĩ ei crimus: qm̃ uidebimus eũ sicutiest ⁊ & om̃s
quihab ent spe hanc in ipso: uidetis qua inspenor ne
loquio speił ui ficti sumus: Spes autẽq uidetor
nõ ẽ. spes Quodenĩ ui d& quis. quid sperat sienĩ
qđ it̃ uidemus speramus. ꝑ pacienciã ex pectamus:
Ipsa paciencia. exerta uesideriũ: Mane tu nam
manet ille : Et ꝑseuera inãbulando ut ꝑuenias. quia
quo tendis nõ migrabit: uidete: Om̃is qui hab& spẽ
banc in ipso : castificat semet ipsũ nc̃ ipse castus est:
Videte quẽ ad modũ nõ abstulit liberũ arbitrium
ut dicer& castificat semet ipsũ: Quis nos castisiuat
nisidr̃ sed eds̃ tenolentẽ nõ castificat: Ergo qđ ad iungo
uoluntatẽ tuã dõ castificas. te ipsu: Castisicar tenõdete

Expanded text:
ocatur. Et quod dicimus Deus, quid diximus? Duae istae syllabae sunt totum quod exspectamus? Quidquid ergo dicere valuimus, infra est: extendamus nos in eum, ut cum venerit, impleat. Similes enim ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est. 7. Et omnis qui habet spem hanc in ipso. Videtis quia insuo, Spe salvi facti sumus. Spes autem quae videtur, non est spes: quod enim videt quis, quid sperat? Si enim quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Ipsa patientia exercet desiderium. Mane tu, nam manet ille: et persevera in ambulando, ut pervenias; quia quo tendis, non migrabit. Videte: Et omnis qui habet spem hanc in ipso, castificat semetipsum, sicut et ipse castus est. Videte quemadmodum non abstulit liberum arbitrium, ut diceret, castificat semetipsum. Quis nos castificat nisi Deus? Sed Deus te nolentem non castificat. Ergo quod adjungis voluntatem tuam Deo, castificas teipsum. Castificas te, non de te,
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat hȩc in psalmo÷ adtende bat quanta sibi essen
p̃stita ad o Et qrelat qd retribuer& do. & ñ inuemi¬
cbat: Quic quid enĩ retribuere uolueris. ab ipso ac¬
cepisti qđ reddas: Et qd inuenit qđ retribuat
qđ ut deximus frts alipso acceperat: hoc inuenit qđ re¬
tribueret: Calieb salũ tars accipia. & nom dñi inuo¬
cabo: Quis enĩ dederat illi calicẽ saluturis. nisi illeta
cu iuolebat retriluere &s accepeneautẽ calicẽ
salutaris ut in: iuocaret nom̃ dñi .ss hocẽ. saciarca¬

Expanded text:
ta sibi essent praestita a Deo; et quaerebat quid retribueret Deo, et non inveniebat. Quidquid enim retribuere volueris, ab ipso accepisti ut reddas. Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ipso acceperat, hoc invenit quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribuere? Accipere autem calicem salutarem, et invocare nomen Domini, hoc est satiari cha
Abbreviated transcription (Latin):
oracio est & ꝓnobis & ꝓuobis dilat& ds̃ & dẽcexitũ
nealiquis in uerbo ei inueniat occasionẽ ꝑdicionis
sue : quod uerbũ ñẽ p̃dicatũ & conscriptũ : nisiad
medicinã & salutẽ: Om̃is inquid qͥfacit pec catũ
& iniquitatẽ facit: Nefor te dircer nas peccatum
in iqͥ tas ẽ: nedicas peccator sum s&x ini quus nõsũ
peccatuniqͥ tas est Et scitis quia in hoc ille manifer¬
titus est ut peccata auferat : & pec catũ in illo nõe
Et qđ ꝓdest noł quiauenit sine peccato om̃is qui

Expanded text:
oratio est et pro nobis et pro vobis, dilatet Deus, et det exitum; oratio est et pro nobis et pro vobis, dilatet Deus, et det exitum; ne aliquis in verbo ejus inveniat occasionem perditionis suae, quod verbum non est praedicatum et conscriptum, nisi ad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Ne forte discernas: Peccatum iniquitas est. Ne dicas, Peccator sum, sed iniquus non sum: Peccatum iniquitas est. Et scitis quia in hoc ille manifestatus est, ut peccata auferat; et peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia venit sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
S& ideo maleficis sidicisquam daciũ dixis ueritar
inquit in nob ñẽ. sidixerim qui a peccatu noaber
Nõ ait nõ habuim. nefonte dep̃ terit uitadictũ
uideretur:. Habuit enĩ peccata homoiste stalex¬
đo quonatus .ẽ. ex dõ coepit ñ habere: Siitatẽt.
nullanos angustaret questio: diceremus eni
fiim peccatores: I& modo iustificatilumus
Habuim peccatũ: sȩmodonohabemus NON
hocait: S& qͥdait sidixerimꝰ quia peccatum
ñ habenius: nos ipsos seducim & neritas in nobis ñ ẽ:
Post aliquanta rurscis: Qui natus ẽ inquit ex dot¬
disstis quia suꝑ pectus dñi recũ bebat Aliquissibi
auda ꝓmitere generacionẽ factã in se. quã ille ha¬
bere nõ meruit qui suꝑ pectus dnĩ discũ bere meruit :
quẽ dnrplus quã ceteros diligebat: ipsũ solũ despũ
ñ genuerat: ad tendite nunc uerba ista+
ad huc angusti as nr̃as cõm̃ do. utꝑ intenci onẽ uramq

Expanded text:
Sed ideo male facis si dicis quia mendacium dicis: Veritas, Sed ideo male facis si dicis quia mendacium dicis: Veritas, inquit, in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Non ait, Non habuimus; ne forte de praeterita vita dictum videretur. Habuit enim peccata homo iste; sed ex quo natus est ex Deo, coepit non habere. Si ita esset, nulla nos angustaret quaestio. Diceremus enim: Fuimus peccatores, sed modo justificati sumus habuimus peccatum, sed modo non habemus. Non hoc ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Post aliquantum rursusdistis quia supra pectus Domini recumbebat; aliquis sibi audet promittere regenerationem factam in se, quam ille habere non meruit, qui super pectus Domini recumbere meruit? Quem Dominus plus quam caeteros diligebat , ipsum solum de Spiritu non genuerat? 2. Attendite nunc verba ista: adhuc angustias nostras commendo, ut per intentionem vestram, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ex deo nõ peocat: & quo modo in eadẽ epła superius
dixerit: Si dixerimus qui apes catũ ñ haliemus.
nos ipsos seducimus ł& udritas in nob nõ estquid
facturꝰ ẽ: quẽ ut que seymo ex eadẽ epła in medio
co arta uit.s sise c̃ fessus fuerit peccatorẽtim&
nedicatur illi : Nõ ergoiexdemnatus es quia scrip¬
tũ est: quinatus ẽ ex̃ deo n peccat  Si autẽ sedixerit
ustũ & ñ habere pecertũ accipiat ex alia parte plagã
ex ipsa epła. Si dixerim quia peccatũ non habemus
nos ipsos seducimus: & uertea in nobnẽ: Positus¬
ergo inmedio homo: ꝗͥddicat & qͥd c̃ficeatur: aut
qͥd ꝓfiteatur nõ inuenit Pnofiteri sect̃: si nepercato
periculosũ est: Nõ solũ periculosũ: s&c & im̃ dosũ
Nos ipsos inquid seducimus &ueritas in nab nest
si dixerim quia peccatũ ñ nabemuss S& utint̃non
haberes & diceres uerũ enĩ diceres Nec inueritate
ꝓmedda: ullũ iniqͥ tatis. uł uesligium formidares

Expanded text:
perius dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid facturus est quem uterque sermo ex eadem Epistola in medio coarctavit? Si se confessus fuerit peccatorem, timet ne dicatur illi, Non ergo ex Deo natus es; quia scriptum est, Qui natus est ex Deo, non peccat. Si autem dixerit se justum, et non habere peccatum, accipit ex alia parte plagam ex ipsa Epistola, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis noo in medio, quid dicat, et quid confiteatur, aut quid profiteatur, non invenit. Profiteri se esse sine peccato, periculosum est; et non solum periculosum, sed etiam mendosum: Nos ipsos, inquit, seducimus, et veritas in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Sed utinam non haberes, et diceres! verum enim diceres, nec in veritate promenda ullum iniquitatis vel vestigium formidares.
Abbreviated transcription (Latin):
genuit: sed imitato res eius tamquã ex illo nascun¬
tur: In hoc manifestatus est filius dei. ut soluat
oꝑ adiaboli: Ergo ut soluat peccarto : illeqͥ non
hab& peccatũ: Demdeseqͥtur: Omis quinatus est
ex dõ ñ facie peccatũ: quia sem̃ eiꝰ in ipsoman&: & nõ

Expanded text:
genuit; sed imitatores ejus tanquam ex illo nascuntur. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli . Ergo ut solvat peccata ille qui non habet peccatum. Deinde sequitur: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccat
Abbreviated transcription (Latin):
& sectis quia illẽ me nifestatus est ut pec catũ auferto
& peccatũ in ipsonõ ẽs in quo ñ est peccatũ : ipse uont
auserre pec catũ: Nã seeͣtin illo peccatum : auferendũ
illieẽt nõ ipse auferret: Om̃is qͥ in ipro man& : ñ pec¬
cat. In quantũ in ipso man&: n tantũ ñ peccat. Oniu
ꝗͥ pec cat: nõ uid& eũ neq cognouit eũ: magna ista
questio: Omĩs qui peccat nõuid& eũ : neq cognoutr ꝑũ
No est mirũ nõ eũ uidem Puisurisumus: Non eum
cognouimꝰ: se cognꝓ turi sumus: Eredinut meum
quõ ñ cognouimus anforte exfide cogno uimus ex speciẽ ñ dum
cognouimuss& infide & uidemus & cognouimus: Sienĩ
r̃ dũ uidet fides qua redicssur in luminati: est in luminacio
ꝑfide: est in lũminacio ꝑspeciẽ : Modocũ peregrina mur

Expanded text:
atum auferat; et peccatum in ipso non est. In quo non est peccatum, ipse venit auferre peccatum. Nam si esset et in illo peccatum, auferendum esset illi, non ipse auferret. Omnis qui in ipso manet, non peccat. In quantum in ipso manet, in tantum non peccat. Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Magna ista quaestio: Omnis qui peccat, non vidit eum, neque cognovit eum. Non est mirum. Non eum vidimus, sed visuri sumus; non eum cognovimus, sed cognituri sumus: credimus in eum quem non cognovimus. An forte ex fide cognovimus, et specie nondum cognovimus? Sed in fide et vidimus et cognovimus. Si enim nondum videt fides, quare dicimur illuminati? Est illuminatio per fidem, est illuminatio per speciem. Modo cum peregrinamur
Abbreviated transcription (Latin):
in nobnõ est Sicergo forte potest soluquestio: Est qđ¬
dã peccatũ: qđ nõ potestad mittere ille qui natus est
exdeo : & quo nõ ad misso. soluunt᷑ cetera : Quo ad misso
c̃firmantur cetera. Quoddest hoc peccatũ contraman¬

Expanded text:
in nobis non est. Sic ergo potest solvi quaestio. Est quin nobis non est. Sic ergo potest solvi quaestio. Est quoddam peccatum quod non potest admittere ille qui natus est ex Deo; et quo non admisso solvuntur caetera, quo admisso confirmantur caetera. Quod est hoc peccatum? Facere contra man
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i di leccio uocatur: ꝑ hanc dileccionẽ peccata soluuntur
hȩcsi nõ teneatur. & graue peccatũ est & rachx om̃i¬
ũ peccatoꝵ: Intendite frs̃: Pro tulimus aliquid.
in quo bene intellegentib solutaẽ. questio: S& nũquid
cũ celeriorlb tantũ ambulamus iiã.: & qui tar¬
dius ambulant: ñ s̃ re linquendi: uersemus. hoc qͥb
porsumꝰ uerbis : ut ad om̃s ꝑueniat: Puto enĩ fr̃s.
qui a om̃is homo sollicitus est ꝓanima sua: qui non sine
Sed ideo intrat: ut aliquid sibi & ernũ ꝓ missum teneat
quo ꝑueniat: Necesse est cogit& quẽ ad modũ ambul&
nui a nerenianeat nere tro eat. Mea
ne claudicando ñ ꝑueniat Quiergo sollicitus est : tan¬
ĩ sit. uelox sit nõ recedat deuia: Hocer godixi quia
quinatꝰ ẽ. ex deo nõ peccat. Lortasis: Ncđm qđ dã pec catũ
uoluit intellegi Nã erit contrariũ illi uloco: sid ixerimꝰ
qui apec catũ nõ habemus: nos ipsos seducimus. & ueritas

Expanded text:
peccata solvuntur. Haec si non teneatur, et grave peccatum est, et radix omnium peccatorum. 3. Intendite, fratres; protulimus aliquid in quo bene intelligentibus soluta est quaestio. Sed numquid cum celerioribus tantum ambulamus viam? Et qui tardius ambulant, non sunt relinquendi. Versemus hoc quibus possumus verbis, ut ad omnes perveniat. Puto enim, fratres, quia omnis homo sollicitus est pro anima sua, qui non sine sed ideo intrat, ut aliquid sibi aeternum promissum teneat, quo perveniat: necesse est cogitet quemadmodum ambulet in via, ne remaneat, ne retro eat, ne aberret, ne claudicando non perveniat. Qui ergo sollicitus est, tardus sit, velox sit, non recedat de via Hoc ergo dixi, quia qui natus est ex Deo, non peccat, fortassis secundum quoddam peccatum voluit intelligi: nam erit contrarium illi veritas
Abbreviated transcription (Latin):
ut soluat operadĩ aboli : Cetera cõm̃do caritatiurẽ
neuos grauẽ: Ipsa enĩ questio est: in qua soluenda
laboramus: quia peccateres nos dicimus: Si enĩ
quis dixerit se eẽ peccato: mendaxẽ: Et im ip¬
sius epła iohannis inuenimus: Sidixerimus
quia pec catũ nõ habemus. nos ipsos sed ucimui. Me

Expanded text:
ut solvat opera diaboli. 12. Caetera commendo Charitati vestrae, ut solvat opera diaboli. 12. Caetera commendo Charitati vestrae, ne vos gravem. Ipsa enim quaestio est, in qua solvenda laboramus, quia peccatores nos dicimus: si enim quis dixerit se esse sine peccato, mendax est. Et in ipsius Epistola Joannis invenimus, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus. Me
Abbreviated transcription (Latin):
tu qui nõ deillo natꝰ es efficeris filius & nceris filius
imita ndo : & si diabolũ fueris imitatus. ĩ tnus¬
quia ille suꝑb extitie & impius aduersus dm̃.
eris filius diaboli imitando Non quia creauit te :
aut genuitte: In hoc manifesta tꝰ est filiusdĩ: hȩia
fr̃r . Om̃s peccatores ex diabolo nati sunt: inquantũ
pec cares sunt : Adã adeo factus e: S& quando c̃sen¬
ut diabolo : ex diabonatus est & tales om̃s genuit.
qualis erat: Cũ ipsa c̃cupis cencia natisum: & ante quã
nos debitanra addam. de illa dã nacione nascim᷑: pã
N cũ nullo peccato nascimur. quidest qđ cũ infantib
adbaptis mũ curritur ut sol uatur  ergo duas
homines: S& hunus ipsorumomo: alter ipsorũ homo
& ds̃: Perhominẽ homines pec catores sumus.
ꝑ hominẽ dm̃ iustificabnur: Natiuitas illa de
apeccato Idõ enĩ uenit xp̃s homo : ut solueret

Expanded text:
tu qui non de illo natus es, efficeris filius, et sic eris filius tu qui non de illo natus es, efficeris filius, et sic eris filius imitando. Et si diabolum fueris imitatus, quia ille superbus exstitit et impius adversus Deum, eris filius diaboli, imitando; non quia creavit te, aut genuit te. 11. In hoc manifestatus est Filius Dei. Eia, fratres, omnes peccatores ex diabolo nati sunt, in quantum peccatores. Adam a Deo factus est: sed quando consensit diabolo, ex diabolo natus est; et tales omnes genuit qualis erat. Cum ipsa concupiscentia nati sumus; et antequam nos debita nostra addamus, de illa damnatione nascimur. Nam si cum nullo peccato nascimur, quid est quod cum infantibus ad Baptismum curritur, ut solvantur? Ego duas homines; sed unus ipsorum homo homo, alter ipsorum homo Deus. Per hominem hominem, peccatores sumus: per hominem Deum, justificamur. Nativitas illa dea peccato. Ideo enim venit Christus homo, ut solveret
Abbreviated transcription (Latin):
similes dicesmur: Ergo castificat nos: nc̃ & ipse castus est
S& ille castus &̃ nitatẽ : nos castifide : Iustisumus: sicut
& ille iustus est: S& ille in ipse in cõ mutabili ꝑp& ui te
nos iusti credendo inquẽ ñ uidem: ut aliquando uideam
Et cũ ꝑ fecta fuerte iusticia nr̃a: cũ facti ȩquales angłis
fuerim: nec tunt illi ȩquabim : Quannto ergo modo
ab illo longeẽ : quando nec : unc parerit: qͥ facit petcatũ
de diabolo est: quia ab inicio diabolus paeccat : Dediabolo ẽ
nostis quid dicat : imitando diabolũ: Nã neminẽ fecit
diabolus: neminẽ genuit. neminẽ creauit: Sed qui¬
cũq fuerit imitatus diabolũ : quasi de illo natur sit
filius diaboli imitando: ñ ꝓprie nascendo: quomodo es
filius abraȩ : Nũquid abrahã tegenuit.: quomodo iu¬
der filii abrahȩ. nõ imitantes fidẽ abrae: facti sunt filu
diaboli: decarneabrahã natir̃: & fidẽ abrae ñr̃ imitati

Expanded text:
similes diceremur. Ergo castificat nos sicut et ipse castus est; similes diceremur. Ergo castificat nos sicut et ipse castus est; sed ille castus aeternitate, nos casti fide: justi sumus sicut et ipse justus est; sed ipse in ipsa incommutabili perpetuitate, nos justi credendo in quem non videmus, ut aliquando videamus. Et cum perfecta fuerit justitia nostra, cum facti aequales Angelis fuerimus; nec tunc illi aequabitur. Quanto ergo modo ab illo longe est, quando nec tunc par erit? 10. Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio diabolus peccat. De diabolo est, nostis quid dicat: imitando diabolum. Nam neminem fecit diabolus, neminem genuit, neminem creavit: sed quicumque fuerit imitatus diabolum, quasi de illo natus, fit filius diaboli imitando, non proprie nascendo. Quomodo es filius Abrahae? numquid Abraham te genuit? Quomodo Judae, filii Abrahae non imitantes fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli: de carne Abraham nati sunt, et fidem Abrahae non sunt imitati.
Abbreviated transcription (Latin):
deb&is nosse qdẽ sicuitlã dudũ enĩ dix̃: castificat
semet ipsũ sic̃ ipre castus ẽ. Iã ergopar&: Equalis
bigtacia: uisa basilica ista ampla: siuelit facere aliquis
minorẽ sed tam̃ ꝓporcione adm̃suras eius ut uer¬
bigr̃a : si lataẽ ista simplũ: & longa duplũ : faciat &
ille latã simplũ: & longã duplũ: Uidetur sici
fecisse: sc̃ est ista: S&c ĩsta hab& uerbigr̃ã centũ
cubitos: illa triginta: Sicut ẽ. & inpar est
Videtis quia nõ seꝑ sicut. & ad parilitatẽ & equa¬
litatẽ refertur. uerbigr̃a: Uidete quantũ sit
inter faciẽ hominis: & imaginẽ des peculo : Pacie p
in imagine. facies incorpore: Imagolimitacione : corp
inueritate: & qͥd dicimus.  nã sicut hic oculi: ita & ibi
Si c̃ hic aures. ita & ibi auressunt. Disparestres. sedri c̃
adsimili tudinẽ dicit. Habe mergo & nos imagi ne¬
di s& ñ illã quã hab& filios equalis patri: Tomen &
nos ꝓmodo nr̃o : sed ni nõ sic̃ ille essemus: Ex nulla parte

Expanded text:
udum enim dixit, Castificat semetipsum, sicut ipse castus est. Jam ergo par et aequalis bi gratia, visa basilica ista ampla, si velit facere aliquis minorem, sed tamen proportione ad mensuras ejus, ut verbi gratia, si lata est ista simplum, et longa duplum; faciat et ille latam simplum, et longam duplum: videtur sic fecisse sicut est ista. Sed ista habet, verbi gratia, centum cubitos, illa triginta: et sic est, et impar est. Videtis quia non semper, sicut, ad parilitatem et aequalitatem refertur. Verbi gratia, videte quantum sit inter faciem hominis, et imaginem de speculo: facies in imagine, facies in corpore; imago in imitatione, corpus in veritate. Et quid dicimus? Nam sicut hic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed, sicut, ad similitudinem dicitur. Habemus ergo et nos imagineDei; sed non illam quam habet Filius aequalis Patri; tamen et nos pro modulo nostro si non sicut ille essemus, ex nulla parte
Abbreviated transcription (Latin):
in tencionẽ sequor: ad palmã. suꝑ ne uocacionis Ex tentũ
sedic̃ : Et scđm intencio nẽ seqͥ sedix̃: Ainorẽ sesenciebat
ad capiendũ qđ oculus nõuidit: nec auris audiuit. nec in
cor hominis ascendit: Haec ẽ. uita nr̃a: ut desiderando
ex erceamur Tantũ autẽ nos ex erceat sem desideriũ:
quantũ desideria nr̃a amputauerimus abamore scłi: Iam
diximꝰ aliquando ex inaniri. qđ impledã est Bono implen¬
dus es: fundemalũ. Puta: quia melle teuult imple
red̃: Si ac&o plenuses ubimeł ponis. fundendũ e
qđ portabat uas: mutandũ est ipsum uas: Mutandum:

Expanded text:
intentionem sequor ad palmam supernae vocationis . Extentum se dixit, et secundum intentionem sequi se dixit. Minorem se sentiebat ad capiendum quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Haec est vita nostra, ut desiderando exerceamur. Tantum autem nos exercet sanctum desiderium, quantum desideria nostra amputaverimus ab amore saeculi. Jam diximus aliquando, Exinani quod implendum est. Bono implendus es, funde malum. Puta quia melle te vult implere Deus: si aceto plenus es, ubi mel pones? Fundendum est quod portabat vas: mundandum est ipsum vas; mundandum
Abbreviated transcription (Latin):
tibus audis: Qui natus ex deo : nõ pet cat.
Qui facit peccatũ: nõ uid& eum. neque cogno¬
uit eũ: Om̃s qͥ fac̃ pec catũ dediabolo est. exso
natiex dõ: & quomodo nos fatemur pec catorer
andicturisumus qui adeo natinõ sumus  & qͥd
faciunt ista sacra m̃ta in in fantibus  quid
dix̃ iohs & quinatꝰ est ex deo non peccat :
Ipse ioħs iterũ dicit: Sidixerimus quia pecca¬
tũ ñ habemus: nos noet ipsos seducimus : &
ueritas in nob nõ est: Magnauesti o est &

Expanded text:
Deo, non peccat: Qui facit peccatum, non vidit eum, neque cognovit eum: Omnis qui facit peccatum, de diabolo est. Ex Denati sumus ex Deo, et quomodo nos fatemur peccatores? An dicturi sumus, quia de Deo nati non sumus? Et quid faciunt ista Sacramenta in infantibus? Quid dixit Joannes? Qui natus est ex Deo, non peccat. Ipse Joannes iterum dixit, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas i
Abbreviated transcription (Latin):
lib̵ c̃der& dehuiꝰ corporis morte qͥ titulorũ simili distinetione c̃sirmat p̃ceder& :
⁊ legentis animũ inmoderate mortis m&uꝑ territũ spe caelestiũ eriger& gaudiort¬
nis fructꝰ sequentiũ libroꝵ haberet᷑ renotatione ex pressus. Haec igitꝰ tota illo
tunc desiderabilidie acta uel desinita : mecũ ipse cognoscis. At modo qx uel litia
ꝓfectiogłosi principis aburberegiat᷑ bulentos cuneos ppłoꝵ ꝑfecturꝰ secũ ab egit
quocredo ac tũ eẽ ut salus mentis nrãe ptbines placidis aurarũ flatib: inci
bui saltĩut potiu quȩ ꝓrisi Primũ librũ deorigine mortis scđm qͦ mͦdđ¬

Expanded text:
liber conderetur de hujus corporis morte, qui titulorum simili distinctione conformatus praecederet, liber conderetur de hujus corporis morte, qui titulorum simili distinctione conformatus praecederet, et legentis animum immoderato mortis metu perterritum, spe coelestium erigernis fructus, sequentium librorum haberetur renotatione expressus. Haec igitur tota illa tunc desiderabili die acta vel definita mecum ipse cognoscis. At modo, quia bellica profectio gloriosi principis ab urbe regia turbulentos cuneos populorum secum abegit, quo credo actum esse, ut salum mentis nostrae post turbines placidis aurarum flatibus incidebui, saltem ut potui, quae promisi. Primum librum de origine humanae m
Abbreviated transcription (Latin):
uiduȩ societatis p̃cepto constrinxit : ut haec ipsa quae superius in quaestione
uenerant & quȩ digestas̃ titulorũ uobisiã formatione placebangmoxdatũ diui¬
nitꝰ otio ꝑsensis sẽ una tota & breuiuolumine cõplicanda c̃gererẽ ⁊ quid ex hac maio¬
rũ auctoritas senseyit appositis eorũsententus de monstrarẽ uiã in ꝑqͥsitione taliũ
quȩstionũ nu mera itas libroꝵ querentiani mae laboriosa ñ eẽt. sed multiplicem
lectoris sitĩ hȩc collectabreuitas satiare
Insuꝑ quoq definitũ a nobis ẽ al terne caritatis cõmertio : ut deresurrectione ul¬
tim᷑ corporũ quante posseñ eẽ cause ł questiuncule memorienrȩ̃ sere colende in¬
gerere similitituloꝵ stilore notanda curarẽ. Extrabos igit᷑ duos libros illud quo¬
q sctio mestisicaticordissieria ffectucensuimus : ut his duob: p̃cedentib: libellis prim

Expanded text:
viduae societatis praecepto constrinxit, ut haec ipsa, quae superius in quaestionem viduae societatis praecepto constrinxit, ut haec ipsa, quae superius in quaestionem venerant, et quae digesta titulorum nobis jam formatione placebant, mox ut dnitus otium persensissem, et uno tota et brevi volumine complicanda congererem, et quid ex hoc majorum auctoritas senserit, appositis eorum sententiis demonstrarem; ut jam in perquisitione talium quaestionum, numerositas librorum quaerenti animae laboriosa non esset, sed multiplicem lectoris sitim haec collecta brevitas satiaret. Insuper quoque definitum est a nobis, alternae charitatis commercio, ut de resurrectione ultima corporum, quantae possent causae vel quaestiunculae memoriae nostrae se recolendae ingerere, simili titulorum stylo renotanda curarem. Extra hos ergo duos libros illud quoati cordis affectu fieri censuimus, ut his duobus praecedentibus libellis, primus
Abbreviated transcription (Latin):
racit̃ de hoc negotiocogitantes tanto certius p̃sentia fugeremꝰ quanto futurat
p̃scrutantes noscerem auidius : Ortȩ ergo ex hoc negotio questiuncule quae
lutionẽ ł desinitionib: sens breuitate ñ ualentes colligere: erectꝰ est nr̃orũ
parit̃animꝰ Vquicquid nobis dehacre adinqͥsitionẽ uenis s& stilo ꝑ crente
notari debor& : sic que quid ex hoc ipsores pondendũ ratio poscer&. quidue ca¬
tholicorũ magistrorũ sensu desinitũ existeret : memoria nobissa craelecti
onis xprimer& Nec librorũ tunc reuolutione c̃tinua : sed uiua euocis
ida ger& recordationis industria. Tunc egonisi fallor urgentib: uobis
accito notario: capitula de p̃missis questiunculis codẽ die in p̃sentiaur̃ĩ quan¬
ta potui breuitate collegi led indiuinis reb: impatiens ut as sol& tue scĩtudi¬
nis animꝰ tenuitatis meaeiures suauissi mosamiliaritatis imperiocoegit : ⁊ in di¬

Expanded text:
raciter de hoc negotio cogitantes, tanto certius praesentia fugeremus, quanto futura raciter de hoc negotio cogitantes, tanto certius praesentia fugeremus, quanto futura perscrutantes nosceremus avidius. Ortae ergo ex hoc negotio quaedam quaestiunclutionem vel definitionem sensus brevitate non valentes colligere, erectus est nostrorum pariter animus, ut quidquid nobis de hac re in quaestionem venisset, stylo percurrente annotari deberet; sicque quidquid ex hoc ipso respondendum ratio posceret, quidve catholicorum magistrorum sensu definitum existeret, memoria sacrae lectionis nobis exprimeret: nec librorum revolutione continua, sed vivae vocis id ageretur recordationis industria. Tunc ego, ni fallor, urgentibus vobis, accito notario, capitula de praemissis quaestiunculis eodem die in praesentia vestri, quanta potui brevitate, collegi. Sed in divinis rebus impatiens, ut assolet, tuae sanctitatis animus, tenuitatis meae vires suavissimo familiaritatis imperio coegit, et indi
Abbreviated transcription (Latin):
piramꝰ siblime quoddã iubilũ in nr̃is mentib: nascit᷑ : et subito in qͣdã contẽplationis
arce ꝑtrahimur : Oborte lacrime conatũ leccionis a uertun : cõmunis meror
reicit librũ ⁊ solius mutuae collatonis fecundari muncreaꝰperit᷑. Quis ubidi¬
uinꝰsapor nrorũ animos attigit quȩ suꝑ necaritatis dulcedomenab: mortalium
eallapsa dissuderat s quisaut seriptis explicet autrelatit condigne uoxis sufficiat
explicare : Eras enĩ tunc fateor midne sr̃ scissime poda grici doleris contortioni¬
corporeicruciatꝰ dolor fugerit: cũ diuinũ illud internos coepit c̃loquiũ agi¬
forsitantunc eramꝰ descenderat: magne necessarie ꝓqͥsitionis nosaccessi onelus¬
trabat : His igit᷑ ferculorũ dapib: inuitati : caepimꝰ in t̃nos querere qͦ modose abe¬
renl animae de functor̃. ante illã corporũ ultimã resurrectionẽ. Sicq col¬
latione mutua nosceremꝰ quid futuri scłipꝰ hanc uitã essemus: ut uiuacit̾ etue¬

Expanded text:
piramus. Sublime quoddam jubilum in nostris mentibus nascitur, et subito in quamdam contemplationis arcem pertrahimur. Obortae lacrymae conatum lectionis avertunt, communis moeror rejicit librum, et solius mutuae collationis fecundari munere opperitur. Quis ibi divinus sapor nostros animos attigerit, quae supernae charitatis dulcedo mentibus mortalium se illapsa diffuderit, quis aut scriptis explicet, aut relatu condignae vocis sufficiat explicare? Eras enim tunc fateor, mi domine et frater sanctissime podagrici doloris contortioninis tibi dolor corporei cruciatus fugerit, cum divinum illud inter nos coepit colloquium agiforsitan tunc eramus descenderat, magnae necessariaeque perquisitionis nos accensione lustrabat. His ergo ferculorum dapibus invitati, coepimus inter nos quaerere quomodo se habeant animae defunctorum ante illam ultimam corporum resurrectionem, sicque collatione mutua nosceremus, quid futuri post hanc vitam essemus: ut vivaciter et ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ placuit ut qͣsi in cognita legentib: de monstrarẽ cũ multos eẽ ñ dubitẽ
harũ rerũscientia multiplitiũ librorũ uoluminib didicisse sed pociuꝰ ut
sub uno collecta ĩcsuturorũ ratiomentes mortaliũ ⁊ uehem̃tius tanger&
qͦsi ne labore icposita ꝑlegissen: Et eo cõpunctamens redder& ad tẽpus qͦ
facillime hic illicib: occris s& oblatꝰ: Haec ergolibrorũ formatio ordinꝰ¬
to ꝑ notitiã collectas uffitiat : ut ⁊ in hoc speculon rõ sese animꝰ recognos¬
cat: Iã siid qđ futuri sumꝰ sedula meditatione rumin auerimꝰ credo qđ aut
raro. aut nũ quã aliquando peccabimꝰ: Sic enĩ scriptũ ÷:. Fili in om̃ib ope¬
rib: tuis memorarenouissimacua: in a & nũ ñ peccabis. his igitꝰ pactis
quȩ dinoscentie ł recordationis causa p̃missas : id precor despectout li¬
brorũ haec oblata formatiosiue placens siuedisplicens aut censurģure¬

Expanded text:
tibus demonstrarem, cum multos non dubitarem harum rerum scientiam multiplicium librorum voluminibus didicisse; sed potius, ut sub uno collecta futororum ratio mentes mortalium eo vehementius tangeret, quo sine labore hic posita perlegisset, et eo compuncta mens redderetur ad tempus, quo facillime hic illi cibus occurrisset oblatus. Haec ergo librorum formatio ordinata, pro notitia collecta sufficiat, ut in hoc speculo noster sese animus recognoscat. Nam si id quod futuri sumus, sedula meditatione ruminaverimus, credo, quod autam peccabimus. Sic enim scriptum est: Fili, in omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . His igitur peractis, quae recordationis causa praemissa sunt, id precor, id expeto, ut librorum haec oblata formatio, sive placens, sive displicens sit, aut censurae
Abbreviated transcription (Latin):
imaiore parte ꝓgnosticũ suturi słi appell&ꝰ : In qͦtem̃ nõ mea sed ma¬
iorũ ex ẽpladoctrinaq repperies : ⁊ ttm̃ alicui parũ aliquid uox mea in¬
sonuit ñ aliud quã qđ in eorũ libris legisseme memini ꝓpriostilo c̃scripsi:
ledibisi qͣ forsitan alit̃ quã dicendas dixi. aut alit̃ quã formanda erante
mcrator axposui : Caritas quȩ omĩa suffert ⁊ tolerat : c̃sitenti mͥ ignoscat

Expanded text:
pellatur. In quo tamen non mea, sed majorum exempla doctrinamque reperies; et tamen si alicubi parum aliquid vox mea insonuit, non aliud quam quod in eorum libris legisse me memini, proprio stylo conscripsi. Sed et ibi si qua forsitan aliter quam dicenda sunt dixi, aut aliter quam formanda erant, temerator apposui, charitas quae omnia suffert et tolerat, confitenti mihi igno
Abbreviated transcription (Latin):
quis inefine uidebitur si nefustidio a mabit᷑ sine fiti gacione
laudabitur. hoc munꝰ & hic affectus. hic ac tus. ꝓfecto
NRADESIDERIA MI¬
Rif̃ice imꝑltanuR.¬
eipsũ nob in p̃miodaturũ. qđ nihil: aliud melius. repro¬
sacient᷑:: egoero q̃ cũ q̃ ab hominib hones te desidertintur

Expanded text:
qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Hoc munus, et hic affectus, hic actus profecto desideria mirifice impleantur.eipsum nobis in praemio daturum, quo nihil est aliud melius, reprosatientur, Ego ero quaecunque ab hominibus honeste desiderantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ipseerit a refeccio. &lcudacionrã quẽ in scła scłoꝵ lau¬
nonh aibes uespert̃. qđ cõm̃ dauit dñs in primis operib
mundi ubilegitur. & requieuit dĩ dieseptimo. & sc̃ifica
diccione & scĩficacione pleni. atque ꝑfecti. b ꝑfici&¬
nrm̃. cuifinis noneritꝰ uespera .s. dominicus dies. ł oc¬
namquis alius nt̃ : finis. nisi ꝑuenire ad regnum cui

Expanded text:
ipse erit refectio et laudatio nostra, quem in saecula saeculorum launon habens vesperam. Quod commendavit Dominus in primis operibus mundi, ubi legitur: Et requievit Deus die septimo adictione et sanctificanostrum, cujus finis non erit vespera, sed Dominicus dies, vel ocNam quis alius noster est finis nisi peruenire ad regnum, cuius