comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplacuit ut remeccłac nemouer¬
dat quod si redditos non habet et ediquanimia necessitcs
cogitlancin sinuandum ẽe primate ꝓuintiae ipsiu sut
cum stectuto numero ep̃m utrũ facciendũ sit arbit rctur
quod sitanitet arguer necessitecs ecłcco ut nonpossit an¬
conciliũ om̃s referre suae eccłae necos sitctes quod si nonfe¬
cerit reusdõ et concilio uenditor honore amissoteneatur
templaccuit ut prbri nonuendant rẽ eccłae ubi sunt
constituti nescientibus ep̃is suis quo modo et ep̃ononli¬
ceat uerdere p̃diec eccłace iguorante concilio uel prbris
suis Non habenteergo neces sitactẽ necepoliceaet matricis

Expanded text:
tem placuit ut rem Ecclesiae nemo vendat: quod si redditus non habet, et aliqua nimia necessitas cogit, hanc insinuandam esse primati provinciae ipsius, ut cum statuto numero episcoporum utrum faciendum sit arbitretur. Quod si tanta urget necessitas Ecclesiae, ut non possit anad concilium omnes referre suae Ecclesiae necessitates: quod si non fecerit, reus Deo, et concilio venditor, honore amisso, teneaturtem placuit ut presbyteri non vendant rem ecclesiae ubi sunt constituti, nescientibus episcopis, quomodo et episcopis non licet vendere praedia ecclesiae ignorante concilio, vel presbyteris suis. Non habente ergo necessitatem, nec episcopo liceat matricis
Abbreviated transcription (Latin):
Sisuperioris clericus heretici cuiuscũq conuiuio interru
erit annis pectio pacem eccłae Nonhabebit quodiuniores
clerici praesum pseritit uapulabunt. Aiud eceorũ uero con¬
comedat quisquis iniudaeorum conuiuio inquinatus
emancipiis xp̃i anis quoce iniudaeorũ seruitiodetinen
sicis qđ x p̃ĩcena religio uetat ad omnes in ponitur aut
sieos quos de eccła excu sacto stollent ꝓutculpat quaerem is¬
sccest ad fligere a ut cedere fostas sep̃ sumpserit et gdeccła
iterctocon fugerit nullatenus a saccerdote reddcent᷑
ris ptiũo sferatur. Acdetur qđ mancipia ipsee quale pro
Neiud eceorũ coniugiis misceanitur quod si feceriat usquo
ad sequestrationõ quisque ille ẽ. cõmunione pellatur. Idẽ
xp̃ianis conuiuia int̃dicimus iudeceorũ inquib si foste fuis¬

Expanded text:
Si superioris loci clericus haeretici cuiuscumque clerici convivio interfuerit, anni spatio pacem ecclesiae non habebit. Quod iuniores clerici si praesumpserint, vapulabunt. A Iudaeorum vero concomedat, quisquis Iudaeorum convivio fuerit inquinatusancipiis Christianis quae in Judaeorum servitio tenentur, si eis quod Christiana religio vetat a dominis imponitur, aut si eos, quos Ecclesia excusatos tollet, pro culpa quae remissa est affligere vel caedere fortasse praesumpserint, et ad ecclesiam iterato confugerint, nullatenus a sacerdote reddantur, nisi pretium offeratur ac detur quod mancipia ipsa valere consne Judaeorum conjugiis misceantur; quod si fecerint, usque ad sequestrationem, quisquis ille est, a communione repellatur. Item Christianis convivia interdicimus Judaeorum, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
elestinus uniuersis ep̃is ꝑ uienensem etnarbonensem
ꝓuinciam constitutos indñosalutem. cuperemus quidẽ
ur̃arum occlesicrum it aordinationegtiudere ut congri¬
tul emur potius de ꝓstcto quamaliquid commissum
contradis ciplinam eedesi asticam doleremus ad nrci menim
lȩtitiam et benefacta perueniunt. et memoresaculeis nosquȩ fu¬
erint male facta conpungunt. Nec silere possumus cum hoc ut
ab inlicitis reuocemus aliquosoffitinr̃i ꝓuocemur instinctu
inspeluncis adõ constituti sumus utiugilantia nr̃ȩ diligentia
conꝓbantes et quȩ cobercendi sunt resecemus. et que obseruan¬
da sunt sentiamus. et quamuis circalonginquam spirita¬
lis cura nondeficit. sed siꝑ om̃a qua nom̃ dĩp̃dicare extendit
nec notitiamnrãm subt̃ fugiunt. quae euersiono regularũ
nouelle p̃sumptionis auctoritate temptantur. II CAG̃ XIII¬

Expanded text:
elestinus universis episc. per Viennensem et Narbonensem provincias constitutis in Domino salutem. Cuperemus quidem de vestrarum Ecclesiarum ita ordinatione gaudere, ut congratularemur potius de profectu, quam aliquid admissum contra disciplinam ecclesiasticam doleremus. Ad nostram enim laetitiam et benefacta perveniunt, et moeroris aculeis nos quae fuerunt malefacta, compungunt. Nec silere possumus, cum ad hoc, ut ab illicitis revocemus aliquos, officii nostri provocemur instinctu, in speculis a Deo constituti, ut vigilantiae nostrae diligentiam comprobantes, et quae coercenda sunt resecemus, et quae observanda sunt sanciamus. Et quamvis circa longinqua spiritalis cura non deficit, sed per omnia, qua nomen Dei praedicatur, extendit: nec notitiam nostram subterfugiunt, quae in eversionem regularum novellae praesumptionis auctoritate tentantur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
in ponendum eorum ẽ oculis sed m̃tibus in fundenda p̃cepta sunt
erant quidam multa quȩ ꝓ disciplina ecdesiastica uelipsius reidicere
ratione possimus sed abhis abaliaideuocamur. IT CAp̃ XX QuOr¬
Nulli sacer dotum suos liccat canones ignortire nequicquam quod
patrum possit regulis obuiare quae enim nobis resdigna seruabitur¬
sid et retalium normam constitutorum ꝓ aliquorum libi tolicen¬
tia populis ꝑmissa frangatur. ITCAΡ̃ .XXII. QuobDO CXL¬
CENIUSSIT pOSULUS ÑSE QUENDUS:
ocendusẽ populus non sequendus Nosquȩ sinesciunt cosquili¬
ceat quidue non liceat cõmonere. Nonhis consensum p̃bere
debemus quisquis uero conatus fuerit. temptare ꝓhibita sen¬
tiat censurtm sedis a postolicȩ minimȩ defuturam. quȩ
enim sola admonitionis auctoritate non corrigimus necesse est
persoueritatem. congruentem regulis uindicmus ꝑtotas: hocergo quao

Expanded text:
imponendum est eorum oculis, sed mentibus infundenda praecepta sunt. imponendum est eorum oculis, sed mentibus infundenda praecepta sunt. Erant quidem multa quae pro disciplina ecclesiastica, vel ipsius rei dicere ratione possemus, sed ab his ad alia revocamur. II. AgnovimuNulli sacerdotum suos liceat canones ignorare, nec quidquam facere, quod Patrum possit regulis obsi decretalium normam constitutorum, pro aliquorum libitu, licentia populis permissa, frangatur? CAPITULO III: Quod docendus sit populus, non sequendus. Docendus est populus, non sequendus. Nosque, si nesciunt, eos quid liceat quidve non liceat commonere, non his consensum praebere debemus. Quisquis vero conatus fuerit tentare prohibita, sentiet censuram sedis apostolicae minime defuturam. Quae enim sola admonitionis auctoritate non corrigimus, necesse est per severitatem congruentem regulis vindicemus. Per totas hoc ergo, quae
Abbreviated transcription (Latin):
icimus enim dñi sacerdotes suꝑ stitioso potius cultui inserui¬
re quam mentis. uel sidei puritati sed non mirum si contraec¬
clesi asticum morem faciunt quu nec desi a noncrederunt sed alioue¬
nientes itineres ecum hact inecdesiam quaein alia conuersatione ha¬
buerant intulerunt amicti palleo ed umbis p̃cincticredunt soscȩ̃
ist a p̃cepta sunt. ut aliter serutrentur. quurnon siunt pariter
magis quȩ deut significationo soruentur Nam inlumborum
p̃omnetione castitais inbaculo rogimen pastorlẽ inlucornis ardentib
habentt am̃ istum forsitancultũmorẽ potius quam rationem sequen¬
tes qui remotiorib: babitant locis. ex ꝓculaceteris degunt. unde
hichabitos in ot ilesus gallicanis. ut totannorum tantorum quȩ
pontificium in alterum habitum consuet ouertatur discernendia
plebe uelcȩteris sumꝰ doctrina. nonueste conuersatione non habitu
m̃tis puritate Ñcultu. nosistudere incipi amus nouitati traditũ

Expanded text:
m Domini sacerdotes superstitioso potius cultui inservire, quam mentis vel fidei puritati. Sed non mirum si contra ecclesiasticum morem faciunt, qui in Ecclesia non creverunt, sed ab alio venientes itinere secum haec in Ecclesiam, quae in alia conversatione habuerant, intulerunt, amicti pallio et lumbos praecincti credunt sanctaeista praecepta sunt ut taliter servarentur, cur non fiunt pariter magis quam decet significatione serventur Nam in lumborum praecinctione castitas, in baculo regimen pastorale. In lucernis ardentibus Habent tamen istum forsitan cultum, morem potius quam rationem sequentes, qui remotioribus habitant locis, et procul a caeteris degunt, unde hic habitus in ecclesiis Gallicanis, ut tot annorum tantorumque pontificum in alterum habitum consuetudo vertatur, discernendi a plebe vel caeteris sumus doctrina non veste, conversatione non habitu, mentis puritate non cultu. Nam si studere incipiamus novitati, traditum
Abbreviated transcription (Latin):
ad struere quia ad confitendam gratiam dĩ cuiuso peri
acdignationi nihil penitus sub trahendumẽ satissufficere
credimus quicquid secđm p̃dictus regulit a postolicȩ sedis
nos scripta docuerunt ut prorsus non opinemur catho¬
licum quod o portuerit p̃fixis sententis eẽ contrarium

Expanded text:
astruere, quia ad confitendam gratiam Dei, cujus operi astruere, quia ad confitendam gratiam Dei, cujus operi ac dignationi nihil penitus subtrahendum est, satis sufficere credimus, quidquid secundum praedictas regulas apostolicae sedis nos scripta docuerunt, ut prorsus non opinemur catholicum, quod apparuerit praefixis sententiis esse contrarium
Abbreviated transcription (Latin):
lio et muneredĩ non offert᷑ . liberum arbitrium sed liberator
utdetenebroso lucidum deprauorettũ de languido sanum
Dem prudente ꝓuidum tantaenimẽ ergu om̃s homines
bonitas dĩ ut nram uellitoẽ merita que suntipsius dona et prohis
quiclargitus ẽ aterna p̃mia sitdonaturus. Ait quippeinnobis ut quo
uult et uelimus ut agamus. Necociosa eẽ in nobis patitur quȩ
ex ercende ñ neglogenda donauit. ut et nos quio poratores simꝰ
ratiȩdĩ acsiquidin nobis ex nr̃a uiderimus remissione las¬
guescere ad illum sollicite recurramus quisci natom̃s languo¬
resnros et redimet deinteritu uitamnram. et cui cotidi ȩ
dicimus neinducasnos in temptationom sed liberaam alo.
IT CAP̃ XIII QUOSPEREUNDIORES. QUESTIONES NECON¬
TEMUENDESIT. NECOENITUS ASSENIUT
tiones suas latius pertracta r̃ quihereticis restiterunt
sicut non audemus contempnere. ita non necesse habemus

Expanded text:
lio et munere Dei non aufertur liberum arbitrium, sed liberatur, lio et munere Dei non aufertur liberum arbitrium, sed liberatur, ut de tenebroso lucidum, de pravo rectum, de languido sanum, de imprudente sit providum. Tanta enim est erga omnes homines bonitas Dei, ut nostra velit esse merita, quae sunt ipsius dona, et pro his quae largitus est, aeterna praemia sit donaturus. Agit quippe in nobis, ut quod vult, et velimus, et agamus, nec otiosa esse in nobis patitur, quae exercenda, non negligenda donavit, ut et nos cooperatores simus gratiae Dei , ac si quid in nobis ex nostra viderimus remissione languescere, ad illum sollicite recurramus, qui sanat omnes languores nostros , et redimit de interitu vitam nostram, et cui quotidie dicimus: Ne inducas nos in tentationem, sed libera nos a malo . Quod profundiores quaestiones nec contemnendae sint, nec penitus asserendauaestionum, quas latius pertractarunt, qui haereticis restiterunt, sicut non audemus contemnere, ita non necesse habemus
Abbreviated transcription (Latin):
lludetiam quod circa baptirandos in uniuersomundo scã meccles¬
am uni formiterait. Nocioso contemplamur : intuitu cumsiue
paruuilis siueiuuenes ad regenerationis ueniant sacram̃tum.
Ñ prius fontemuitȩ adeunt quam exorcis ctexsufflationibus cle¬
ricorum sp̃s abcis inmundus abigatur. ut tunc uero appareat
quomodo princeps mundihuius mittatur foras et quomodo
prius alligetur fortis et de inceps uasa eius diripiatur ut
possessionem trans latamuictorisq: captiuamduxit captiui¬
tatem et datdona hominibus hi sergo ecclesiastius regulis
ec ex diuina sumptis auitoritatem docum̃tis it acidiuuante
dño c̃formatisumus. et omniumbonorum offoctũ atq ope¬
rum etomnium studiorum omniumq: uirtutũ quibus ab ini¬
tiofidei ad dm̃tenditur addm̃ ꝓfitecmur auctorem. et non
dubitemus ab ipsis gratiam omnia hominis merita ꝓueniri ꝑ
quem fit. ut aliquidboni otuelle incipiam et facere qđ utiq: aux¬

Expanded text:
llud etiam, quod circa baptizandos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplamur intuitu. Cum sive parvuli, sive juvenes ad regenerationis veniunt sacramentum, non prius fontem vitae adeunt, quam exorcismis et exsufflationibus clericorum spiritus ab eis immundus abigatur, ut tunc vere appareat, quomodo princeps mundi hujus mittatur foras, et quomodo prius alligetur fortis , et deinceps vasa ejus diripiantur in possessionem translata victoris, qui captivam ducit captivitatem, et dat dona hominibus . His ergo ecclesiasticis regulis, et ex divina sumptis auctoritate documentis, ita, adjuvante Domino, conformati sumus, ut omnium bonorum affectuum, atque operum et omnium studiorum, omniumque virtutum, quibus ab initio fidei ad Deum tenditur, Deum profiteamur auctorem, et non dubitemus ab ipsius gratia omnia hominis merita praeveniri, per quem fit, ut aliquid boni et velle incipiamus, et facere. Quo utique auxi
Abbreviated transcription (Latin):
dõ est Item quinto capitulo ut quisquis dixerit i denobis grauiam
iustificationis dari ut quod sticere perliberum iubea murarbi triũ
facilius possumus implore ꝑgratiam tam quam et sigratia nondure¬
tur Non quidem fucile sod tam̃ possemus etiamsineilla implere
diuina mandatto a nathemasit. Defructibus enim mandatorũ
dñslo quȩbatir ubmnonait sinome disficilius potestis facero
sedait sie menihil potestis facere :¬

Expanded text:
Deo est . Item quinto capitulo: Ut quisquis dixerit, ideo nobis gratiam Deo est . Item quinto capitulo: Ut quisquis dixerit, ideo nobis gratiam justificationis dari, ut quod facere per liberum jubemur arbitrium, facilius possimus implere per gratiam; tamquam si gratia non daretur, non quidem facile, sed tamen possimus etiam sine illa implere divina mandata, anathema sit. De fructibus enim mandatorum Dominus loquebatur, ubi non ait, Sine me difficilius potestis facere: sed ait, Sine me
Abbreviated transcription (Latin):
TAN ET PRESPAN. VT LIXIM PIEATUR. X̃SIC̃AIPELLACI¬
US EAULE QUASI. SINEDĨ GRATIA DIETICILIIUS POSSIT
IM PRERI
llud etiam quod incartaginensis si nodidecreta constitutum est
quas i ꝓprium a postolicȩ sedis amplectimur quod scilicet tertio
mittantur anathemasit. etterum. quarto capitulo ut quis¬
intellegenti amandatorum ut sciamus quidappetere et quidui¬
tre debetimus Nonciutem ꝑillam nobis prestari ut quod fuciondũ
cognouimus etiam facere diligamus atqueualeamus anathemai sit
cumenimdicat apłs scientiu inflat. carita suero adificat. ualde
impiumẽ ut credamus ad ecm quȩ in flatnos habere gratiam xpi
et ad eam quae aedificat non habere cumsi tutrumq: donumdĩ et scire
quid facere debeamus. et diligere ut stciamus ut adificante carta¬
te scientia non posse inflare. Sicut autem dedõscriptum ẽ.
quido cethominem inscientiam. It aetiams criptumẽ. Caritus ex

Expanded text:
tantur, et praestet ut lex impleatur; non sicut ait Pelagitantur, et praestet ut lex impleatur; non sicut ait Pelagius, facile, quasi sine gratia Dei difficilius possit impleri. Illud etiam quod intra Carthaginensis synodi decreta constitutum est, quasi proprium apostolicae sedis amplectimur, quod scilicet tertio mittantur, anathema sit. Et iterum quarto capitulo: Ut quisintelligentia mandatorum, ut sciamus quid appetere et quid vitare debeamus; non autem per illam nobis praestari, ut quod faciendum cognovimus, etiam facere diligamus atque valeamus, anathema sit. Cum enim dicat Apostolus, Scientia inflat, charitas vero aedificat , 275 valde impium est ut credamus, ad eam quae inflat nos habere gratiam Christi, et ad eam quae aedificat non habere; cum sit utrumque donum Dei, et scire quid facere debeamus, et diligere ut faciamus, ut aedificante charitate, scientia non possit inflare. Sicut autem de Deo scriptum est, Qui docet hominem scientiam , ita etiam scriptum est: Charitas ex
Abbreviated transcription (Latin):
uoditads̃ in cordibus omnium atq: in ipsoliboro operotur arbitrio
ut scã cogitatio pium consilium omnisq: motus bone uoluntatis
exdõsit quic ꝑ illum aliqui bonipossumus sno quonihil possumus
Adhucenim non ꝓfessionom id doctor instituit. quicum adto¬
tius orbis ep̃s dediuino gratio opitulationo loquerctur : quad
ergoaitTempus in toruenit quocius non egeamus auxilio
inomnibusigitur actibuscausisquȩ cogitationibus motibas
adiutor et ꝓtector oraindus est superbumẽ enim ut quiequitꝰ¬
sibi humana naturai p̃sumat. clamante apło. Non õ nobis conlucta¬
tio aduersus carnem et sanguinem. sed contra principes et potesta¬
tes acris huius contro spiritalia nequitiȩ incelostibus. et sicutipso
iterumdicit. in felix ego homo quis molibor auit de corpore mortis
et gratiaeius in meuacui non fuit. sed plus illi somnib: labortiui
Nego autem sod graotia dĩ mecum: PTCAp̃X QUODORATIADĨ
NONSOLUM PECATA DMINIT SEDETIAM ABIUUET NICÕMIT¬

Expanded text:
uod ita Deus in cordibus hominum, atque in ipso libero operetur arbitrio, ut sancta cogitatio, pium consilium, omnisque motus bonae voluntatis ex Deo sit, quia per illum aliquid boni possumus, sine quo nihil possumus. Ad hanc enim nos professionem idem doctor instituit, qui cum ad totius orbis episcopos de divinae gratiae opitulatione loqueretur: Quod ergo, ait, tempus intervenit, quo ejus non egeamus auxilio? In omnibus igitur actibus, causisque, cogitationibus, motibus, adjutor et protector orandus est. Superbum est enim, ut quidqusibi humana natura praesumat, clamante Apostolo : Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed contra principes et potestates aeris hujus, contra spiritalia nequitiae in coelestibus. Et sicut ipse iterum dicit : Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis et gratia ejus in me vacua non fuit, sed plus illis omnibus laboravi. Non ego autem, sed gratia Dei mecum . CAP. 20. - Quod gratia divina non solum peccata dimit
Abbreviated transcription (Latin):
flat nos habere gratiam xp̃i et adeam qua e x dificat non habere
cumsit utrumq donumdĩ etscire quid facere debermꝰ ecdiligere
ut faciamus ut aedificante caritate scientia non possit infla¬
ro sicut aut̃ dedõ scriptum est. quid ocethomino scientiam
ita etiam scriptumẽ caritas e dõ est. ITCA LXXX ΕDSΙÑ
onis dari ut quod facore liberoiubomur arbitrio facilius pos
dem facile sed tam̃ possimꝰ etiam sineilla impleri diuina mandata
anathemasit Sefruc tibus enim mandatorum dns loquebat᷑ ubi
nait sineme difficilius potestis facore sed ait sine menibil

Expanded text:
iam Christi, ad eam quae aedificat non habere: cum sit utrumque donum Dei, et scire quid facere debeamus, et diligere ut faciamus, ut aedificante charitate scientia non possit inflare. Sicut autem de Deo scriptum est, Qui docet hominem scientiam, ita etiam scriptum est, Charitas ex Deo est. Quod sine Dei onis dadem facile, sed tamen possemus 168 sine illa implere divina mandata; anathema sit. De fructibus enim mandatorum Dominus loquebatur, ubi non ait: Sine me difficilius potestis facere; sed ait: Sine me nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ei dȩsiis uosagitis si illi s ummam teneant p̃dicandi si forte illud
bsistat quod non ciuctoritate non ad hucratione colligitur ut a¬
quid: ac fratrum nr̃m nuꝑ delaicorum consortio incollogiũ
nrm fortassis amissi uesuiant quod sibi debeantuindicare superhis
uitentur huius modiquilaborant perterra aliud quimillent
iusst ugricola seminare Nectam̃ mirari possumus siha cergtiue¬
tes hunun temptan audent quinituntur etimquiosccntiumsi¬
trum memoriam dissi pare
ASSERTIO¬
gostmissie recordationis uirum ꝓuita sua ut qtimeritis innrꝰ¬
comninunione semperhabuimus neum quam hun esinnstts sus¬
tonis saltim rumoras persit quantante scint clinsuis ior¬
mininus ututer magistros. eaam ameis semꝑdces sotib ur bu¬
retur beneogo deceomnes in comunisensruntĩ trie qluudbi
cuncti s einori sftuerit et honori Vnderes stiturtabiub

Expanded text:
Ecclesiis vos agitis, si illi summam teneant praedicandi? nisi forte illud Ecclesiis vos agitis, si illi summam teneant praedicandi? nisi forte illud obsistat, quod non auctoritate, non adhuc ratione colligitur, ut aliqui e fratrum numero nuper de laicorum consortio, in collegium nostrum fortassis admissi, nesciant quid sibi debeant vindicare. Super hiut vitentur hujusmodi, qui laborant per terras aliud, quam ille noster jussit agricola, seminare. Nec tamen mirari possumus, si haec erga viventes hi nunc tentare audent, qui nituntur etiam quiescentium fratrum memoriam dissipareassertiosanctae recordationis virum pro vita sua atque meritis in noscommunione semper habuimus, nec unquam hunc sinistrae suspicionis saltem rumor aspersit, quem tantae scientiae olim fuisse meminimus, ut inter magistros optimos etiam a meis semper decessoribus haberetur. Bene ergo de eo omnes in commune senserunt, utpote qui ubique cunctis et amori fuerit, et honori. Unde resistatur talibus,
Abbreviated transcription (Latin):
positos nouimus ad docendum cum sit docente apło eis tertius locus
intraetclesiam deputandus quaeilli c̃species ẽ. ubi mogistris
acentibus hulocuntur quisitaẽ corumdi scipuli non fuorunt¬
ł imn co nec onhibere si hoct acerem tim eo nemagis ipsilo quantur qui
ermittunt illis talit̃ loqui intalibus causis non caret suspitionc̃ta¬
pturnitas qui a occurreret uoritas siffalsitas displicertt merito
or monem dosinant. siita ressunt incessare noutas ueti tatẽ
dosinat ec lesiarum quigtem inquietudo turbare conan¬
tur saopenaufragio mergere quos intraportum stantes statio
sauit securos uida quippe cumomniũ statio quorũ ꝑfecus gresbo
uostigio non mouentur. securrorunt apostolicam p̃dicti sedem
haccipsanobis qui temptat ꝑ turbatio conquerentes habo to
ledocent discere magis ac magis conpetat condocere . Nam quid m

Expanded text:
positos novimus ad docendum, cum sit, dicente Apostolo , eis tertius locus positos novimus ad docendum, cum sit, dicente Apostolo , eis tertius locus intra Ecclesiam deputandus. Quid illic spei est, ubi magistris tacentibus hi loquuntur, qui, si ita est, eorum discipuli non fuerunt? Timeo ne connivere sit hoc tacere, timeo ne magis ipsi loquantur, qui permittunt illis taliter loqui. In talibus causis non caret suspicione taciturnitas, quia occurreret veritas, si falsitas displiceret. Meritosermonem, desinat, si ita res sunt, incessere novitas vetustatem, desinat Ecclesiarum quietem inquietudo turbare. Conantur saepe naufragio mergere, quos intra portum stantes statio facit fida securos. Fida quippe est omnium statio, quorum perfectis gressibus vestigia non moventur. Recurrerunt ad apostolicam praedicti sedem, haec ipsa nobis quae tentat perturbatio, conquerentes. Habetotle docent, discere magis ac magis competat, quam docere. Nam quid in
Abbreviated transcription (Latin):
manere poterit antedm̃ qui hocuetat etiam fidelibus exibere
Nam qualiternos quia nominem perire uolumus ita contris¬
tent quȩ a uctoribus xp̃ianis ꝑcellunt animos xp̃ianos . Domini¬
s in euangelio sermotestatur. Aitenim ipso saluator quo
expediet scandali tanti unum depusillis inmaris ꝓfundo demes¬
gi et ideo quosit cius iam poena quȩ ramus cuitale supplicium
simnrm̃. sollicitudo laudandaẽ ⁊ antum nescio quibus prbis illio
ic ere quidissensioni ecdesiarum studeant. Sunt apud nos¬
ꝓ secuti utindisciplinatas questiones uocantes in medium ꝑtinacit
psdicant p̃dicat aduersantia p̃dicari. sed ur̃a dilectioni iustos
nputamus quando illi suprauos babent iopiam disput andilegimus
supra magistrum non c̃ẽdiscipulum hoc est non sibi debero quemquam
niuriam doctorumuindicare doctrinam : Namet hos ipsos adõ nr̃o

Expanded text:
manere poterit ante Deum, qui hoc detrectat etiam fidelibus exhibere. manere poterit ante Deum, qui hoc detrectat etiam fidelibus exhibere. Nam qualiter nos qui neminem perire volumus, ista contristent, quae auctoribus christianis percellunt animos christianos, dominicus in Evangelio sermo testatur. Ait enim ipse Salvator, quod expediat scandalizanti unum de pusillis, in maris profunda demergi : et ideo quae sit ejus jam poena quaeramus, cui tale suppliciumDeum nostrum sollicitudo laudanda est, tantum nescio quibus presbyteris illic licere, qui dissensioni Ecprosecuti, ut indisciplinatas quaestiones vocantes in medium pertinaciter eos dicant praedicare adversantia veritati; sed vestrae dilectioni justius imputamus, quando illi supra vos habent copiam disputandi. Legimus, supra magistrum non esse discipulum , hoc est, non sibi debere quemquam ad injuriam doctorum vindicare doctrinam. Nam et hos ipsos a Deo nostro
Abbreviated transcription (Latin):
rimine quuindulto et totiens delegato iuditio purgundis seoccasiono
nonutitur Nibi lenimȩn terest utrum in p̃senti examin com̃ a que
dicta sunt conꝓbentur cumipsa quoque ꝓ confessione ꝓcuratctori¬
ens constot ab sentia . Nosautem ꝑ omnes ꝓuintias litteras dirigen
ne excusationem sibiignorationis obtendat ut ud pumtiam ueni reco¬
gatur. et illicse constituto p̾sentare iuditio. quicquid autem ur
caritatis deaccausa dux erit decernendum cum adnos relatum
fuerit nr̃a ut condecet necesso est auctoritate firmetur
ITHILANIO. QUI QUOSDAM. GALLIAC PRBOS. ACUISAÑ
PELLAGII
SECTATORES  CXXU.
archadio filtanio et iteris gallicrum ep̃is cadestinus
a postolic uerba p̃cepta sunt a pudiudaeos atq gentilos sineos¬
sensiono nos eõ deberet. Aut hoc quisquis xp̃ianus ẽ totaanim
uirtutecustodiat quod cumita sit non parum periculi illum

Expanded text:
crimine, qui indulto et toties delegato judicio, purgandi se occasione crimine, qui indulto et toties delegato judicio, purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in praesenti examine omnia, quae dicta sunt, comprobentur, cum ipsa quoque confessione procurata toties constet absentia. Nos autem per omnes provincias litteras dirigemus, ne excusationem sibi ignorationis obtendat: ut ad provinciam venire cogatur, et illic se constituto praesentare judicio. Quidquid autem vestra charitas de hac causa duxerit decernendum, cum ad nos relatum fuerit, nostra, ut condecet, necesse est auctoritate firmeturet Hilario, qui quosdam Galliae presbyteros accusant Pelagii sectatores. I. CoeArcadio, Filtanio, et caeteris Galliarum episcopis, Coelestinus. Apostolici verba praecepti sunt apud Judaeos, atque gentiles, sine offensione nos esse debere : hoc quisquis christianus est, tota animi virtute custodit. Quod cum ita sit, non parum periculi illum
Abbreviated transcription (Latin):
platis in medium ethunctalem positanta taliaq: commissa episcopa¬
tus ad hucsibi nom̃ in suis latibulis uindicare in ꝓprigicutatis in famia
nimis doloribus coiquiruntur . et scm̃ nom̃ uindicando sibi ulle pollu
forsitan ab accusantibus sedericis possit dignatandẽ ali quando
presentatus episcoped iiudicio ꝓnunciato congruit striri sententitꝰ
quã quam illicum haet edocteo fuerit que quohuius nomini set̃ iaccu¬
ra. qui pudorem numquam habuisse sacerdotii ꝑhibetur edocũ
suum nemodico quidem tempore custodisse dilationem dedimus
etdecreuimꝰ uram habere intraꝓuinciam ẽciudicium et congregti
resynodum antediem kulendarum nouem bnum ut siadẽẽ uoluerit
psens sconfidit ab obiecta respondeat si ad cẽ negloxerit dilectionem ser¬
tentiȩ de ab sontia non lucretur. Nam manifestum est confitericum do

Expanded text:
prolatis in medium. Et hunc talem, post tanta taliaque commissa, episcopaprolatis in medium. Et hunc talem, post tanta taliaque commissa, episcopatus adhuc sibi nomen in suis latibulis vindicare, in propriae civitatis infamiam, nimiis doloribus conqueruntur, et sanctum nomen vindicando sibi velle polluenoluit, ne convictus forsitan ab accusantibus se clericis, posset digna tandem, aliquando praesentatus, episcopali judicio pronuntiationis congruae feriri sententia. Quanquam illi, cum haec edocta fuerint, quae potest hujus nominis esse jactura, qui pudorem nunquam habuisse sacerdotii perhibetur, et locum suum ne modico quidem tempore custodisse: dilationem dedimus, et decrevimus vestrum debere intra provinciam esse judicium, et congregari synodum ante diem calendarum Novembrium, ut si adesse voluerit, praesens, si confidit, ad objecta respondeat; si adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur: nam manifestum est confiteri eum de
Abbreviated transcription (Latin):
fit eaq abicientus illi si uero sunt crimina ꝑ secuntur. Debuerum quido
pam nunc dignam ꝓ eius accuscitis in nr̃õ iudicio actibus qui cognitionem et de¬
tum iuditium sacpedeclinando credidit inludendum forresentent
hacnc aliquis p̃co quem forsitan iudicaret. et sibi qui cbsense. licet sit quȩ
decuius intentionibus et moribus sic securũ inaeximũtantom cgis dã nan¬
da committere quanto tardius se constituto iudiciop̃sentaret quȩ
manichȩorum in uolutum caligine arguunt turpis secta olim. Ita necũ
ossit ab lucreanimum sordidasse in ꝓbationcobiecte regesta si nodali
ꝓ screntes ett ominissis in uolutum undiq flagicus nullus eam sante¬
as babuisseres pectum quem furo resuꝯ etinsa natemeritate ad seculariũ
quoq iudicium tribun ciłia iuditiũ questioni quod inuiliquoq: ꝑ sone
torpis simumẽ obicerent ꝑuenisse homicidii damnata asscruntgestis

Expanded text:
rit, ea quae objiciuntur illi, si vera sunt crimina, persequuntur. Debueram quidem rit, ea quae objiciuntur illi, si vera sunt crimina, persequuntur. Debueram quidem jam nunc dignam pro ejus accusatis in nostro judicio actibus qui cognitionem et decretum judicium saepe declinando credidit illudendum, ferre sententiam. Hanc ne aliquis praeco ei quem forsitan judiDe cujus intentionibus et moribus fit decretum Maximinum tanto magis damnanda committeManichaeorum involutum caligine arguunt, turpi secta olim, ita ne eum possit abluere animum sordida se improbatione objectae rei, gesta synodalia proferentes, et commissis involutum undique flagitiis; nullum enim sanitatis habuisse respectum, quem furore suo et insana temeritate ad saecularium quoque judicum tribunatia subditum quaestioni, quod in vili quoque persona turpissimum est, objicerent pervenisse et homicidit damnatum asserunt gestis
Abbreviated transcription (Latin):
cognitione  illum constituta semꝑ subter fugis se iuditia. Necon fu¬
sum conscientia festonas sẽ utsi es setn nocens examinatis omnibus pus¬
guretur. quactotiens decreta ex nrt rumquoq certuru in structio¬
ne cognouimus qua contrariȩ ꝓbauit dõse illa quȩdicta sunt qui
adea confutanda cum cent in munert adecessoribus icis ꝓuinti al
delegata cognitio conuerturetiam dicitur. euita sse ad ẽẽ minime
uoluisse : et nullus dubitat quodita iudicium nocens subter sugit quẽ
ad modum uti absolucitus . qui est in nocens quȩrit sodinfatuta ca¬
uillatio eorum quiuersutias agendum credunt ẽẽ consilis numqu
in nocentiȩ nom̃ accipiet. confiteturenim deomnibus quisq¬
se subter fugire iudicium dilationibus putat ueniamta m̃ ali¬
quando illoquitalis ꝑ hibetur in medium nec ꝓdest illi totiens¬
atuisse totiens subterfugisse quem suicactus et conmissti quocumq fue¬

Expanded text:
cognitione illum constituta semper subterfugisse judicia, nec conficognitione illum constituta semper subterfugisse judicia, nec confisum conscientia festinasse, ut si esset innocens, examinatis omnibus, purgaretur, quae toties decreta, ex nostrarum quoque chartarum instructione cognovimus. Qui econtrario probavit de se illa quae dicta sunt, qui ad ea confutanda, cum essent innumera, a decessoribus meis provinciali delegata cognitione, conventus, etiam dicitur evitasse, et adesse minime voluisse . admodum, ut absolvatur, qui est innocens quaerit. Sed astuta cavillatio eorum, qui versutis agendum credunt esse consiliis, nunquam innocentiae nomen accipiet. Confitetur enim de omnibus quisquis subterfugere judicium dilationibus putat; veniet tamen aliquando ille qui talis perhibetur in medium, nec latuisse, toties subterfugisse, quem sui actus e commissa, quocunque fuge
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝓlatam sententiam suscepisse. illosetiam effrenato hu
ius consilio que ad sensum commodare uoluerunt . ur̃ȩ cartattis
est astimare quali ter habeantur. quibus hoc obicereuos
debetis quodiuxta canonum p̃cepta fortiter incurrere
anctematizatos scitscã et tipostolua ecdesia. Dehis uero quico rumso
cietati iunexerunt quid dehis ageredebetimus cum re uersi fueritis con¬
silio meliore tractauimus et alia manu
UNBIS NOME AD EPÕS GALLIAS DEMAXIMO EP̃Õ DIUER¬
SIS CNIMINIDUS ACCISSATO:
onifauus ep̃s patroclorimigiomaximo ualerio brrario. seuerio iuli¬
ano castorio, leontio consttintino iohanni montano, marino
mauritio et ceteris ep̃is ꝑgaillias et septemꝓuintis ionstitutis ualoni¬
nȩ nos dericciuitatis adicrunt. ꝑ ponentes ꝑlibellum crimina que
maximum testet totaꝓuntia assorunt commisisse. Selegata totiens

Expanded text:
one prolatum sententiam suscepisse. Illos etiam qui effrenato hujus one prolatum sententiam suscepisse. Illos etiam qui effrenato hujus facto consilioque assensum commodare voluerunt, vestrae charitatis est aestimare qualiter habeantur. Quibus hoc objicere vos debetis, quod juxta canonum praecepta fortiter incurrere, anathematizatos scit sancta et apostolica Ecclesia. De his vero qui eorum se societati junxerunt, quid de his agere debeamus, cum reversi fueritis, consilio meliori tractabimus. Et alia manuurbis Romae ad episcopos Galliae, de Maximo episcopo diversis criminibus accusato. episcopus, Patroclo, Remigio, Maximo, Hilario, Severo, Valerio, Juliano, Castorio, Leontio, Constantino, Joanni, Montano, Marino Mauritio, et caeteris episcopis per Gallias et septem, provincias constitutis. Valentinae nos clerici civitatis adierunt proponentes per libellum crimina, quae Maximum, teste tota provincia, asserunt commisisse: delegata toties
Abbreviated transcription (Latin):
quis hocpost posita patrum & a postolicȩ sedis Auctorita tenogiuit¬
erit a nobis districtius uindicandum utlocissuis minime dubreit
sibi non conferre rationem si hoc putat posttot prohibitiones inpun
posse temptari contumeliȩ enimstudio fit quicquid interdictum
osimus commonitorium prbis et dia conibus quirtiuenne sunt
exrelatione fr̃s nr̃ĩ archidam i prbi qualiter suscipis setis
uel quid ageretis agnouimus uel qualiter illi suscepti sunt qui non¬
contracanones aduersumnos ad comitatum nescio quaciudientes
temeritatem uoluorunt ad quos haec quaenunc misimus olim
scripta fecertmus eorum quas iniurio sȩmiserunt responden¬
tes epistolȩ sed qm̃ non potuorunt prbis commortri. hasad¬
uos illistradendas litteras destinauimus in quibus decreto
nro sancximus memorttos perturbatores omnium a posto¬
licȩnr̃e sedis communione aliȩnos fuisse atq nr̃a subscripti¬

Expanded text:
quis hoc, postposita Patrum et apostolicae sedis auctoritate, neglexquis hoc, postposita Patrum et apostolicae sedis auctoritate, neglexerit, a nobis districtius vindicandum, ut loci sui minime dubitet sibi non constare rationem, si hoc putat post tot prohibitiones impune posse tentari: contumeliae enim studio fit quidquid interdictum opi commonitorium presbyteris et diaconibus qui Ravennae sunt. Ex relatione fratris nostri Archidami presbyteri qualiter suscepti sitis, vel quid egeritis, agnovimus; vel qualiter illi suscepti sunt, qui contra canones adversum nos ad comitatum, nescio qua audentes temeritate, ire voluerunt. Ad quos haec, quae nunc misimus, olim scripta feceramus, eorum, quas injuriose miserant, respondentes epistolis. Sed quoniam non potuerunt rei in sunostro sanximus memoratos perturbatores omnium ab apostolicae nostrae sedis communione alienos fuisse, atque nostra subscripti
Abbreviated transcription (Latin):
tionis uitia uelcrimina putantur auferri. Nullus sit poeni¬
tentiȩ locus quiuid potest presturiordinatio quod longasatis
ticis quittm̃ illic baptizati sunt ꝑmanus inpositionem laicam
tantum tribuere communionem. Necex his aliquem incdericatꝰ
honorem uel exiguum subrogare. ITEΜCΑ̃ lUII. ouod¬
INΕCLA peCΑTUMpoΡULI mnuliua solea p̃ririn
raeuide tergo dilectiourt. Ac tenus talia transisse etadue¬
tite quod utiq: ut dicitis necessitas imperauit. in pacei
ecdesias constitutus non p̃sum ere sedut sepȩ accidit
quotiens apopulis auta turba peccator qua inoms ꝓptermul¬
titudinem non potertuindicarimultum soleat transire. pri¬
ortt orgo dimittendit dicodõ iudicio ot derelicto maxima solli¬
DISDEXE¬
RIT GRADUS. SUI. PERICULO SUBIACETIE.
Sroindenos nequid meritis dilectionis tuȩ derogemus ad tepotiss¬
grium seripta diroximus. qua nomnium fratrum et quo eporũ

Expanded text:
tionis crimina vel vitia putantur auferri. Nullus sit poenitionis crimina vel vitia putantur auferri. Nullus sit poenitentiae locus, quia id potest praestare ordinatio, quod longa satisticis, qui tamen illic baptizati sunt, per manus impositionem, laicam tantum tribuere communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum subrogare. Quod hi qui a Boia peccatum populi inultum soleat praeterire. Pervidet ergo dilectio vestra hactenus talia transisse, et advertite quod utique, ut dicitis, necessitas imperavit in pace jam Ecclesias constitutas non praesumere, sed, ut saepe accidit, quoties a populis aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, inultum soleat transire. Priora ergo dimittenda dico Dei judicio, et de reliquo maxima sollidespexerit, gradus sui periculo subjacebit. II. Proinde nos, ne quid meritis dilectionis tuae derogemus, ad te potissimum scripta direximus, quae in omnium fratrum et coepiscoporum
Abbreviated transcription (Latin):
nit quecumuidissemus ilico uto portebat. percunctati deur̃o statu
sumus ueru mubi repperimus uos exsententia degero dõ nr̃o uberes
gratias retulimus quoduos famulos suos suisq altaribus seruientes
et in aduersis tueatur: et in ꝓsperis gubernare dignatur. quicum
ꝑuidi quȩ stuporẽ m̃tibus nris inuderent facere quaenos inmodi¬
cum dubitare. utrumaliter putaremus anitaessent positaquẽ¬
ad modum personabant quecum sqiuis reppetifecissem a uerti
sedia postolicȩ atq: relatio quasi ad caput ec desicrum missacur¬
rebat ficrimiuriam cuius adhuo in ambiguum sententia duceret᷑
nde dequibus iamdudum scripsisse momini. Nuncitertre for
argum̃tis euidentioribus geminata. percunctatio ur̃a conpellit
Bene credantua. Auferpi
rgosiita est adplicentur ad ordinationem sccrilogi. adulto¬
ri atq: omniumcriminum rei quiabenedictionem ordina¬

Expanded text:
nit. Quem cum vidissemus, illico, ut oportebat, percunctati de vestro statu nit. Quem cum vidissemus, illico, ut oportebat, percunctati de vestro statu sumus. Verum ubi reperimus vos ex sententia degere, Domino Deo nostro uberes gratias retulimus, quod suos famulos, suisque altaribus servientes et in adversis tuetur, et in prosperis gubernare dignatur. Qui cumidi, quae stuporem mentibus nostris indicerent, facerentque nos non modicum dubitare, utrum aliter putaremus, an ita illa essent posita quemadmodum personabant. Quae cum saepius repeti fecissem, adverti sedi apostolicae, ad quem relatio quasi ad caput Ecclesiarum missa currebat, fieri injuriam, 31 cujus adhuc in ambiguum sententia duceretur. Unde de quibus jam dudum scripsisse me memini, nunc iterare formam argumentis evidentioribus geminata percontatio vestra compellitbene credantur auferri. LIV. Ergo, si ita est, applicentur ad ordinationem sacrilegi, adulteri, atque omnium criminum rei, quia per benedictionem ordina
Abbreviated transcription (Latin):
Iam quod suscitcris utrum diuis imperiali iudico ep̃os¬
ꝓuimncus ut duometropolis fiant sic duo metro politaoni ep̃i
debeantꝰ nominari Nonergouisum est ad mobilitatem necessitato
munda narum dĩ ecdesiam cõmutari: honoresq: aut diuisione per¬
pero quas ꝓsuas causas faciendas duxent imperator. ergosecundũ
pristinum prouintiarum meritum metropolitanus ep̃s conuenit
numertiri ciprius sano ad seri sołi arriane impietatis potentia ficti¬
gatus Ṽ tenuisse nichenos canones inordinandis sibi epis etusque
adhuchabere p̃sumttm ut suo arbi tratuordinent neminein consulen¬
tes quo circa ꝑsuademus cosutcurrent. iuxta ca nonum fidemcha¬
tolicam sapere atq: unum cumctoris sentire ꝓuincus utcippareat
nnocentius rufo etdu sebio. etceteris ep̃is macedonibus etdia conib::
in dño sulutem Magna megratulatio habuit cum post tor¬
crimina totius uti tadixerim mundi uitailis. archidiac̃ ur̃trum
portior litterarum ox illis partibus adnos usquȩ directus ad ue¬

Expanded text:
uod sciscitaris, utrum divisis imperiali judicio provinciis, ut duae metropoles fiant, sic duo metropolitani episcopi debeant nominari: non ergo visum est ad mobilitatem necessitatum mundanarum Dei Ecclesiam commutari, honoresque aut divisiones perpeti, quas pro suis causis faciendas duxerit imperator: ergo secundum pristinum provinciarum morem metropolitanos episcopos convenit numerari. Cyprios sane asseris, olim Arianae impietatis potentia fatigatos, non tenuisse Nicaenos canones in ordinandis sibi episcopis, et usque adhuc habere praesumptum, ut suo arbitratu ordinent, neminem consulentes: quocirca persuademus eis, ut curent juxta canonum fidem catholicam sapere atque unum cum caeteris sentire provinciis, ut appareatNNOCENTIUS RUFO et EUSEBIO, et caeteris episcopis Macedonibus, et diaconis, in Domino salutem. Magna me gratulatio habuit cum, post discrimina totius, ut ita dixerim, mundi, Vitalis archidiaconus vestrarum portitor litterarum ex illis partibus ad nos usque directus adve
Abbreviated transcription (Latin):
ritatt ueltuo sinstituas uolsiquis romane ec closi ae institutionib:
errant aut comoneas. autindicare non differas. ut scireualeamus
exostimant consuȩtudinem. essesoruandam :¬
ehis uero baptizatis. quipostademonio. Aut uitio aliquo. aut
peccato interueniente arripiuntur. quaesiuit dilectiotuc
sia prbo ueldia conopossint aut debeant consignari quod hocnisi
Nam quo modo idfieri sinemugnalabore poterit. ut longe consti¬
tutus energuminis ad epm̃ deducatur. cumsitaliscasus
eil enesutinere accederint nefierri ad epm̃ necreferriadsuce fta¬

Expanded text:
ritate vel tuos instituas, vel si qui a Romanae Ecclesiae institutionibus ritate vel tuos instituas, vel si qui a Romanae Ecclesiae institutionibus errant, ut commoneas, aut indicare non differas, ut scire valeamus m Romanae, existimant consuetudinem esse servandamhis vero baptizatis, qui postea a daemonio, aut vitio aliquo, aut peccato interveniente arripiuntur, quaesivit dilectio tua, si a presbytero, vel diacono possint, aut debeant consignari: quod hoc, nisi cis imponatur. Nam quomodo id fieri sine magno labore poterit, ut longe constitutus energumenus ad episcopum deducatur, cum si talis casus ei in itinere acciderit, nec ferri ad episcopum, nec referri ad sua fac
Abbreviated transcription (Latin):
q: int̃iacentes nullum instituisse ecclesias. Nisicos quos uene¬
rabilis a postolus petrus. auteius suc cessores constiuer sacer¬
dotes autlegant si in hisꝓuinciis alius a postolorum inuenit᷑
autlogitur docuisse. quis inon legunt. quianus quũ nueniunt
oporteteos hoc sequi quod ecđa romana custodit aqua cos prin¬
cipium accepisse non dubiumẽ nedumperegrinis a sortionib:
studeant caput infatutionum uideantur omittere sope
lectionem tuam adurbemuenisse ac nobiscum mecđa conue¬
nisse non dubiumẽ et quem morem uel in consecrandis mysterus
uelincȩteris agendis archanis tene atcognouisse quod suf¬
ficeret arbitrare ad informatione ecđȩtuȩ uel re formatione
si p̃cessorestuiminus aliquid alitertenuerint satis certum habere
niside aliquibus consulendos nos cẽ duxisses. quibus idcrco respondi¬
mus non quodte aliqua ignortire credamus. sed ut maiora aucto¬

Expanded text:
sque interjacentes, nullum instituisse Ecclesias, nisi eos quos venesque interjacentes, nullum instituisse Ecclesias, nisi eos quos venerabilis apostolus Petrus aut ejus successores constituerint sacerdotes, aut legant, si in iis provinciis alius apostolorum invenitur aut legitur docuisse. Qui si non legunt, quia nusquam inveniunt, oportet eos hoc sequi quod Ecclesia Romana custodit, a qua eos principium accepisse non dubium est, ne dum peregrinis assertionibus studeant, caput institutionum videantur omittere. Saepe dilectionem tuam ad urbem venisse, ac nobiscum in Ecclesia convenisse non dubium est, et quem morem vel in consecrandis mysteriis, vel in caeteris agendis arcanis teneat, cognovisse, quod sufficere arbitrarer ad informationem Ecclesiae tuae, vel reformationem, si praedecessores tui minus aliquid aut aliter tenue rint, satis certum haberem, nisi de aliquibus consulendos nos esse duxisses. Quibus idcirco respondemus, non quo te aliqua ignorare credamus, sed ut majori aucto
Abbreviated transcription (Latin):
emina suero cumnonalias essepatimur in domib: clericorum nisieas
tantum quas pprias solas neces situdinum causas habitccre cum
hisdem synodus nicena ꝑmisit.
n nocentius decentio epõ egubinosilutem siinstatuta ec clesias¬
tica ut sunt abeatis a postolis traditeuntegra uellent serua
re : sacerdotes dñi nulladiuersittis nullauarieta smipsius
ordinibus et consecrationibus haberetur : sed dumunus quis¬
q: non quod traditumẽ sed quod sibi uisum fuerit hoc estimat
eẽ tenendum inde diuersa in diuersis locis ulecdesiis autte
traditiones antiquas huma ne p̃ sumptione correptas. putem
sibi aut ecclesiam non conueniret. Aut aba postolis uela postli¬
cis uiris contrceriȩ tam̃ inductam. quis enimnesciat. aut non
auertat ida principe apos plorum petro romanȩ eccđȩ traditũ
ẽ hacnuncusq: custoditur ab omnibus debereseructri. Noc su¬
ꝑduci aut introduci aliquid quod aut auctoritate non habeat:
aut aliunde accipere uideant᷑ exemplum. p̃sertimcumsit mani¬

Expanded text:
eminas vero non alias esse patimur in domibus clericorum, nisi eas tantum quas propter solas necessitudinum causas habitare cum hisdem synodus Nicaena permisit.nnocentius Decentio episcopo Eugubino salutem. Si instituta ecclesiastica, ure Domini sacerdotes, nulla diuersitas in ipsis ordinibus et consecrationibus haberetur, sed, dum vnusquisque non quod traditum est, sed quod sibi visum fuerit, hoc existimat esse tenendum, inde diuersa in diuersis locis vel Ecclesiis aut tetraditiones antiquas humana praesumptione corruptas, putant sibi aut Ecclesiis non convenire, aut ab apostolis vel apostolicis viris contrarietatem inductam. Quis enim nesciat, aut non advertat, id quod a principe apostolorum Petro Romanae Ecclesiae traditum est, ac nunc usque custoditur, ab omnibus debere servari, nec superduci aut introduci aliquid quod aut auctoritatem non habeat, aut aliunde accipere videatur exemplum? Praesertim cum sit mani
Abbreviated transcription (Latin):
ad totius orbis epis ait. Nosautem in stinctu dĩomnia enimbona
adhabitatoremsuum referenda sunt. Vndenascuntus ad frati
et coepis coporuno nr̃orum conscientia uniuersa retulimus. hur
aut sermonom sincerissimȩ ueritatis iucertidiante tanto a fri
ops hon oreueneratis utita ad cundemuirum scriberent illud
uero quod in litteris quasi uniuersas ꝓuincias curasti eẽmitendus
posuistidicons. Nostamen instic tudĩ etceteraisi accepimus de¬
liboro fecistis arbitrio quã quoduniuersa in nr̃e humilitatis
consoientiam retulistis ectam̃ instinctudĩ factum eẽ fidli¬
torse sapienterq udistis ueraciter uidenterq anstis
uant paternis inspirationibus suonuim ipset angat corda fid elium
arbitrium etinbonis et in quibus quȩ uoluntatis humanȩ singulis
montibus magis illius ualore non dubitemus auxilium.

Expanded text:
ad totius orbis episcopos ait: Nos autem instinctu Dei, omnia enim bona ad totius orbis episcopos ait: Nos autem instinctu Dei, omnia enim bona ad auctorem suum referenda sunt, unde nascuntur, ad fratrum et coepiscoporum nostrorum conscientiam universa retulimus. Hunc autem sermonem sincerissimae veritatis luce radiantem, tanto Afri episcopi honore venerati sunt, ut ita ad eumdem virum scriberent: Illud vero quod in litteris quas ad universas provincias curasti esse mittendas, posuisti dicens: Nos tamen instinctu Dei, et caetera, sic accipimus dilibero fecistis arbitrio, quam quod universa in nostrae humilitatis conscientiam retulistis? et tamen instinctu Dei factum esse, fideliter sapienterque vidistis, veraciter fidenterque dixistis. ant paternis inspirationibus suorum ipse tangat corda filiorum. sse sentiamus arbitrium, et in bonis quibusque voluntatis humanae singulis motibus, magis illius valere non dubitemus auxilium.