comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocarentur. itaq nec illi dehet̾
sͥ tribuere qui uenerunt qͥa
uocati uenertuit. nec illi qui
testate. uocaco gͦ ante m̾itũ
uoluntatẽ oꝑatur pp̃ea ⁊ siqͥs
qmͣ sibi attũbu̾it quod uenit
nocatus nõ sibi potest tribu̾e
qd uocatus est. Qd̾ alttem
uocatus ẽ nõ uenit sic̃ non
hu̾it m̾itũ p̾mii ut uocaret᷑
sic inchoat m̾ctum supplici¬
uenire cũ nocatus necglexit.
eoꝵ qui uenire noluerunt. Nũ

Expanded text:
r. Nec illi debent sibi tribuere qui venerunt, quia vocati venerunt: nec illi qui testate: vocari ergo ante meritum voluntatem operatur: propterea et si m sibi tribuit quod venit vocatus, non sibi potest tribuere quod vocatus est. Qui autem vocatus non venit, sicut non habuit meritum praemii ut vocaretur, sic inchoat meritum supplicii cum vocatus venire neglexerit. eorum qui ven
Abbreviated transcription (Latin):
uit g ͦ ad ĩ pcc̃orib quo qͣus
non dum sunt iustificati dig¬
ni efficiantur iustificacõe. ⁊ itẽ
p̾cedit in aliis pcc̃orib qͥ digni
inreꝓbum sensum. Qd̾ eos de¬
dit in reꝓbum sensum. hoc est
qd̾ indumuit cor pharãonis

Expanded text:
uid in peccatoribus, quo quamvis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione; et item praecedit in aliis peccatoribus quo digni in reprobum sensum . Quod eos dedit in reprobum sensum, hoc est, quod induravit cor Pharaonis
Abbreviated transcription (Latin):
insi admonitus ⁊ uocatus siue
intͥnsecꝰ nbi nullus hominũ
nidet siue extinsecus ꝑsermo¬
nẽ sonante. aut aliqͣ signa mi¬
rabilia efficitur ut i ut ip̃m.
nelle deus opetur mnuobis. ad
illam enim cenam qm domin
dicit in eungłio pͥparatam. nͥ
oms qui uocati sunt uenire cu¬

Expanded text:
us, sive intrinsecus, ubi nullus hominum videt, sive extrinsecus per sermonem sonantem, aut per aliqua signa visibilia, efficitur ut etiam ipsum velle Deus operetur in nobis. Ad illam enim coenam, quam Dominus dicit in Evangelio praeparatam, nec omnes qui vocati sunt venir
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirtutẽ ut nlłi pr̃ẽm intͥueni
enti ꝑ filiũ opꝰ sit aut libeat ĩ
inimici eius ip̃m rognare fate¬
antur. ħ enĩ intlłigitur sb̾ pe¬
dib eius fecturos inimicos fa
teantur. Qd̃ si de iustis acceꝑr¬
mus ideo dcm ẽ inimicos: qr ex
in iustis itificant᷑ ⁊ ei credendo¬
Sic accipiendũ est qͣm ⁊ ip̃i eũ
regnare ip̃a regni maiifestacõe
confusi fatebant᷑. gͦ oportet eũ
regnare donec ponat omnes ĩ¬
imicos suos sub pedib eius.
regnaturus: s postea oꝑtet
eũ regnare donee ponat᷑ ĩimi¬
cos eiꝰ subpedib eiꝰ. oportet

Expanded text:
et virtutem, ut nulli Patrem intuenti per Filium opus sit aut libeat in inimici ejus ipsi eum regnare fateantur. Hoc non intelligitur, sub pedibus ejus futuros inimicos. Quod si de justis acceperimus, ideo dictum est inimicos, quia ex injustis justificantur, et sic accipiendum est, quoniam et ipsi eum regnare ipsa regni ejus manifestatione confusi fatebuntur. Ergo oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: regnaturus: sed oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis. Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
quim᷑ int̾ ꝑfc̃os. tũc demũ recte
pharaone facile Rendetur pͥori¬
b m̾itis quib afflixit ĩ regno
suo ꝑegͥnos dignũ effectum cͥ
obdiaretur cor. ut uͨ manifes¬
tissimis signis iubentis di cred̾et.

Expanded text:
quimur inter perfectos . Tum demum recte Pharaone facile respondetur, prioribus meritis quibus afflixit in regno suo peregrinos, dignum effectum cui obduraretur cor, ut nec manifestissimis signis jubentis Dei crederet.
Abbreviated transcription (Latin):
generacone formanur. ⁊ omẽs
una massa luti fc̃i sumus qd̾÷
massa pc̃ci. Eũ g ͦ m̾itum pec¬
nͥl aᵈ p̾cantib nͥ et̾na dampna¬
fo debebatur. quid sibi iustt hõ
de hac massa ut deo r̾udeat ⁊
dicat. qͣre me fecisti sic. si nis
ista cognosc̾e: noli ẽẽ lutum
qui dedit potestatẽ filios difi̾
trecentib in noĩe eiꝰ: ñ a̾ quod
tu cupis añqͣm credant diuina¬
ẽẽ nosse cupientib. Mentes .n.¬
cognitõnis m̾itis reddit treden¬

Expanded text:
generatione formamur, et omnes una massa luti facti sumus, quod est massa peccati. Cum ergo meritum pecliud peccantibus nisi aeterna damnatio debeatur, quid sibi vult homo de hac massa, ut Deo respondeat et dicat, Quare me sic fecisti? Si vis ista cognoscere, noli esse lutum, qui dedit potestatem filios Dei fieri credentibus in nomine ejus; non autem, quod tu cupis, antequam credant, divina nosse cupientibus. Merces cognitionis meritis redditur
Abbreviated transcription (Latin):
longitadinẽ. latitudinẽ. alti
tissima side retinend̾ ẽ. neq qͥc¬
qm dm̃ iniuste facere: neq uł¬
lam ẽẽ naturam que nõ dõ debe¬
at id quod est qr do̾ debetur ẽẽ
decus pulciitudo ⁊ congruencia
ꝑtim qmͣ si penitus ꝑsecutus
fueris. ⁊ uisq no om̃es reliqͥ¬
as de reb retraperis remanet

Expanded text:
latitudinem et tissima fide retinendum, neque quidquam Deum injuste facere, neque ullam esse naturam, quae non Deo debeat id quod est. Quia Deo debetur omne decus, et pulchritudo, et congruentia partium: quam si penitus persecutus fueris, et usque ad omnes reliquias de rebus detraxeris, remanet
Abbreviated transcription (Latin):
qm scͥptum est qd̾ filius ꝑ pa¬
trem aliqm creatum̃ oꝑatus .
Ite̾ scciptum ẽ qd̾ ymago pr̃is
sit filius. Nusqͣm autẽ scuip¬
tum est ꝙ ymago filii sit p̃r.

Expanded text:
m scriptum est quod Filius per Patrem aliquam creaturam operatus sit. Item scriptum est quod imago Patris sit Filius ; nusquam autem scriptum est quod imago Filii sit Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfc̃a sunt inꝑdic̃one. ⁊ eo ipso
qno aut in multa pacĩa satis.
significanit pͥora eoꝵ pcc̃a ĩ quib
eos ꝑtulit ⁊ oportune tunc uindi¬
caret qñ de isloꝵ uindicta sb̃uei̾¬
end̾ erat hiis qui liberabantur
⁊ ut notas fac̾et diuicias głie

Expanded text:
perfecta sunt in perditionem. Et eo ipso quo ait, in multa patientia, satis significavit priora eorum peccata, in quibus eos pertulit; ut opportune tunc vindicaret, quando de illorum vindicta subveniendum erat his qui liberabantur. Et ut notas faceret divitias gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
cum uidere ñ possunt nͥ recte i¬
uant: n ͨ recte uiu̾e ualeant nͥ
cred̾ent. maĩfestũ est a fide inci¬
piendũ ut p̾cepta quib creden¬
tes a scło ħ au̾tuntur cor mu¬
dũ faciant si uid̾i deꝰ possit. b̃i¬

Expanded text:
cum videre non possint, nisi recte vivant, nec recte vivere valeant, nisi credant, manifestum est a fide incipiendum, ut praecepta quibus credentes a saeculo hoc avertuntur, cor mundum faciant, ubi videri Deus possit;
Abbreviated transcription (Latin):
legem saluato. dum quos illã
iusticiam docuit: hec institores ef¬
ficit. quia illa non potuit. Quam
obrem gaudium legis est: quia
discipuli eius ꝑitiores effc̃i sunt.
Destruxit plane legem: Si impu¬
ne peccari docuisset. Porro autẽ
suspendit sm̃am ut hic qui ma¬
lefacit habeat spacium peniten¬
di. ẜi quo minus redit in illum
siña cumulata. quia non cogno¬
uit ad hoc remissum ut emen¬
daret se. Ao. Dominus certe
mimicos suo᷑ dyabolo fieri p¬
cepit. Quid ergo est quod in
euñgelio dicat. Esto consen¬
ciens adusario tuo cito.

Expanded text:
legem saluator, dum, quos illa legem saluator, dum, quos illa iustitiam docuit, hic iustiores effecit, quod illa non potuit quam ob rem gaudium legis est, quia discipuli eius peritiores effecti sunt. destruxisset plane legem, si impune peccari docuisset. porro autem suspendit sententiam, ut hic qui male facit habeat spatium paenitendi; si quo minus, redit in illum sententia cumulata, quia non cognouit ad hoc se remissum, ut emendaret se. LXX. DOMINUS CERTE INIMICOS NOS DIABOLO FIERI PRAECEPIT; QVID ERGO EST UT IN EUANGELIO DICAT: \'ESTO CONSENTIENS ADUERSARIO TUO CITO
Abbreviated transcription (Latin):
crificia cirtimicisio et c̃. Hinc est
unde dicit apłus int̾ alia. pͥncipes
non sunt timori oꝑibono. S malo
uis autem non tĩmere potestatẽ:
Monum fac. et habebis laudem ex
illa. Hec ẜuata bonos faciunt: Non
tamen ꝑfc̃os. Unde saluator. Nisi¬
utiq legem. S adimplenit. Sen¬
sus enim legis ad sabb̃m hom̃is
ꝑtinet. ut puta oculum ꝓ oculo.
dentem ꝓ dente. ut timens ne pa¬
teretur. quod alii facere ꝓhibitus
est: cohiberet a nequicia. Salua¬
tor autem suꝑiorem in hunc sensũ
addens iusticiam. ego autenimꝙͥ
dico nob̾ non resistere malo. Si si
quis te ꝑcusserit in dexteram max¬
illam tuam: p̾be illi et sinistrã.
ut dum uicem non reddit malo.
ꝑfc̾us sit. Reddere enim uitem ius¬
tum est. S non plenum. Si uero
dissimulet ab iniuria: plena ĩti¬
tia est. et hundans. Retribu̾e .n.
gaudere ad tempus est. Remit¬
tere autem: in futurum p̾ͥstat
leticiam. Sic ergo adimpleuit

Expanded text:
crificia, circumcisio et cetera. hinc est crificia, circumcisio et cetera. hinc est unde dicit apostolus inter alia: principes non sunt timori operi bono, sed malo. uis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa. haec seruata bonos faciunt, non tamen perfectos. unde saluator: nisiutique legem, sed adimpleuit. sensus enim legis ad salutem hominis pertinet, ut puta: oculum pro oculo, dentem pro dente, I ut timens, ne pateretur quod alii facere prohibitus est, cohiberet se a nequitia. saluator autem superiorem in hunc sensum addens iustitiam: ego autem, inquit, dico uobis non resistere malo; sed si quis te percusserit index tram maxillam tuam, praebe illi et sinistram, ut, dum uicem non reddit malo, perfectus sit. reddere enim uicem iustum est, sed non plenum; si uero dissimulet ab iniuria, plena iustitia est et abundans. retribuere enim gaudere ad tempus est; remittere autem in futurum praestat laetitiam. Sic ergo adimpleuit
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc in carne. nunc in animo. qr
deo utiq qui sp̃c est: in sp̃u ẜuiend̾
est. Non utiq soluta lex est. quia
cessauit. S successimi illi est im¬
pleto temꝑe. Nec .n. admĩstra¬
tio eius accusatur aut iudicium
si pc̃corib indulgencia datur. cũ
hinc magis recte data et iuste pro¬
batur. quia quib dominabatur
pcc̃ores fuisse non negant᷑. Quna
ustis inquit lex non est poĩta. Nõ
tum non haberet. Nisi .ii. hanc
seruauerint post acceptam mĩan
dixit lex Non facies tibi ydo¬
lui. n adoraueris que in celo sur¬
sum sunt. et que in terra deorsum
Et non ꝑiurabis. Et honora prem
et matrem. et non occides. neq foꝵ¬
nicaberis. neq furtum facies. Nõ
dices flm̃ cestimonium. Neq con¬
cupisces quicqͣm proxim tui. Nũꝙͥ
hec cessasse dicenda sut. absit. Sñ
hus enim quis poterit uł in hac ui¬
ta ydoneus iudicari. :Ac ꝑhoc ce¬
tera cessauerunt que supͣdiximus¬
L Ieomenia sabbrlex escarum sa¬

Expanded text:
tunc in carne, nunc in animo, quia tunc in carne, nunc in animo, quia deo utique, qui spiritus est, in spiritu seruiendum est. non ergo soluta lex est, quia cessauit, sed successum illi est impleto tempore. nec enim administratio eius accusatur aut iudicium, si peccatoribus indulgentia datur, cum hinc magis recte data et iusta probetur, quia quibus dominabatur, peccatores fuisse non negantur: quia iustis, inquit, lex non est posita. Non tum non haberet. nisi enim hanc seruauerint post acceptam miseridixit lex: non facies tibi idolum neque adoraueris, quae in caelo sursum sunt et quae in terra deorsum, et: non peierabi.s, et: honora patrem et matrem, et: non occides, neque fornicaberis, neque furtum facies, non dices falsum testimonium, neque concupisces quicquam proximi tui. numquid haec cessasse dicenda sunt? absit. sine his enim quis poterit uel in hac uita idoneus iudicari? ac per hoc cetera cessauerunt quae supra diximus, neumeniae, sabbata, lex escarum, sa
Abbreviated transcription (Latin):
legis cessauit que reos cenebat
pectatores. Cessauerunt eciam
onera legis que ad duriciam cor¬
dis iudaici fu̾int data in escis.
neomemis. mustelis. Mĩa enĩ
adueniente: cessauit uindicta.
s onera legis inꝑpetuum cessa¬
cessat ⁊ aboletur. qui ꝑmanent
inbeneficio consecutõ. Hiis aũtt
qui redeunt ad hominem uete¬
rem: refricatur legis auctoritas
quia ĩmemiores bñficõruim rede¬
unt sb̾ sentençiã legis. Circũci¬
sio uero et salb̾m us ad tempus
ualuit. quo noue legis pͥdicaret᷑
mandatum. Sic .n. data sunt.
tit aduemiente lege fidei manda¬
tum cessarent. Unde dicit apls
finis legis xte. Nam ⁊ daniel
hoc significat cum de aduentu do¬
mini et temꝑib ebdomadum ꝓphe¬
tat. quia ⁊ crisma. et iudicium. et
sacrificium. et ip̃a ciuitas cessat᷑a
erat. Sp̃uali enim adueniente
lege. Necesse erat cessare car¬
nalia. Tunc enim ex ꝑte corꝑis
seruiebatur. nunc ex ꝑte anime. p¬
dem insibiliter: modo inusibilit̾

Expanded text:
legis, quae reos tenebat peccatores, cessa. uerunt etiam onera legis, quae ad duritiam cordis Iudaici fuerant data in escis, neumeniis, mustelis. misericordia enim adueniente cessauit uindicta. sed onera legis in perpetuum cessacessat et aboletur, qui permanent in bene- beneficio consecuto. his autem qui redeunt ad hominem ueterem refricatur legis auctoritas, quia inmemores beneficiorum redeunt sub sententiam legis.- Circumcisio uero et sabbatum usque ad id tempus ualuit, quo nouae legis praedicaretur mandatum. sic enim data sunt, ut adueniente lege fidei cessarent. unde dicit apostolus: finis legis Christus. nam et Danihel hoc significat, cum de aduentu domini et temporibus ebdomadum profetat, quia et crisma et iudicium et sacrificium et ipsa ciuitas cessatura . erat. spiritale enim adueniente lege necesse erat cessare carnalia. tunc enim ei parte corporis seruiebatur deo, nunc ex parte animae; pridem uisibiliter, modo inuisibiliter;
Abbreviated transcription (Latin):
re. Si enim ꝓhibita est. qũo
que agendi amisit auctorita¬
tem: Omnia que de xp̃o dc̃a
sunt: adimpleta sunt. et ip̃e
dominus sic adimpleuit legẽ
et ꝓpħãs cum omnia que de se
scripta sunt fecit. NNec soluit
aliquid. s confirmanit. lex .n.
de ip̃o lociti sunt. ideo ultͣ illũ
dicebatur iam uenit omĩa ⁊ enĩ
uoluminib suis complexi sunt.
et incarnationem. et comisatio¬
nem ⁊ passionem et resurrecti¬
onẽ. et diuinitatis moĩfestatio¬
nem. et futurum eius iudiciũ
reuelarunt. ac ꝑ he cessauerunt
ꝓphete: impletõ oꝑe dispensatis¬
nis. lex autem duplici modo ces¬
sauit ne in eo quidem tota. Nã
et id quod cessanit poterit ma¬
nere: si ẜuetur conditio. aliud
enim cessauit in sm̃a. aliud in
ip̃a lege p̾dicante Iohẽ bãpni

Expanded text:
RE\'? SI ENIM PROHIBITA EST, QVO MODO RE\'? SI ENIM PROHIBITA EST, QVO MODO E AGENDI AMISIT AUCTORITATEM? Omnia quae de Christo dicta sunt, adimpleta sunt. et ipse dominus sic adimpleuit legem et profetas, cum omnia, quaeque de se scripta sunt, fecit nec dissoluit aliquid, sed confirmauit. lex enim de ipso locutdicebatur jam venit. Omnia etenim suis voluminibus complexi sunt, et incarnationem, et conversationem, et passionem, et resurrectionem, et divinitatis manifestationem, et futurum ejus judicium revelaverunt: ac per hoc cessaverunt Prophetae impleto opere dispensationis. Lex autem duplici modo cessavit; nec quidem tota: nam et id quod cessavit poterit permanere, si servetur conditio. Aliud enim cessavit in sententia, aliud in ipsa Lege. Praedicante Joanne bapti
Abbreviated transcription (Latin):
ui belsum quod contra sc̃õs
gentur uit et tenorera meuei¬
at ꝑseq̃ntib deisuos : exlee ex¬
hortaretur ꝓse pacientes. Erẽ¬
uelatur enim anima pacientis
quando uindicaturimse an¬
dn a potente. Pre sen fert: si
mortem suam audiat iudici
displicere. Eunc .n. ꝓ certo seht̃
innocentẽ ẽẽ. Et deus quidem
imiseritors et paciens est: S mo¬
d̾ate. Et expectat enĩ ut impii
credant et pcc̃ores se emendẽt.
Si quo mimis: plectatur quia
longan dei pacienciam cõtẽp¬
serunt. cuins tei exemplum ⁊̃
non paciens. S insensibilis. et
quem n dolor alicuius n pie¬
tas ꝯmouete uideretur. Hinc
est unde ait ꝑ ꝓpħam. Gacui
muimquid semꝑ tacebo. Et doꝰ
utiq clamant sicut supradixi¬
mus. Si quis ergo xͥanus ad
tempus uindicet non acerbe
n cum sanguine: non peitat
Melius tamenfu̾it. si dimiẜit
iudicio dei. Gꝯ. Si iam predi¬
conte ioħe aut saluatore lex
cessauit. Qũo saluator att
On ueni legem soluere
aut ꝓphetas. s ad imple¬

Expanded text:
os geritur, ut et terrorem incutiat persequentibus dei seruos et exhortaretur pro se patientes. releuatur enim anima patientis, quando uindicari se audit a potente. prae se enim fert, si mortem suam audiat iudici displicere; tunc enim pro certo habet innocentem se esse. et deus quidem misericors et patiens est, sed moderate. expectat enim ut impii credant et peccatores emendent; si quo minus, plectentur, quia dei longam patientiam contemserunt. Cuius rei non patiens, sed insensibilis, et quem neque dolor alicuius neque pietas commouere uideretur. hinc est unde ait per profetam: tacui; numquid semper tacebo? et domiutique clamant, sicut supra diximus. si quis ergo Christianus ad tempus uindicet non acerbe neque cum sanguine, non peccat; melius tamen fecerit, si dimiserit iudici deo. LXVIIII. SI IAM PRAEDICANTE IOHANNE AUT SALUATORE LEX CESSAUIT, QVO MODO SALUATOR AIT: \'NON UENI SOLUERE LEGEM AUT PROFETAS, SED ADIMPLE
Abbreviated transcription (Latin):
occisoꝵ clamant. uin¬
dicari se postulantes. Sicut
sangins abel clamauit deter¬
ra. Canse ergo sunt que cla¬
mare dicuntur cum loqui ñ
possit ⁊ anguis .n. effusus
quid aliud qm̃ uindicari se
postulat. clamans non uoce
S iõne. Nam oꝑis opus opi¬
ficem saudare dicitur. ꝑ ħ ip̃m
qd̵ uidentem se oblectat. Non
cͥnim tam smpacientes sũt it
uelud iam fieri quod scimit
temꝑe pͥfiuito fututũ. quorid
nec auticipari potest nec diff
ri he dicto ostendere uolier
uindicaturum deumn sang̾nen

Expanded text:
occisorum clamant uindicari se postulantes, sicut sanguis Abel clamauit de terra. causae ergo sunt quae clamare dicuntur, cum loqui non possint. sanguis enim effusus quid aliud quam uindicari se postulat, clamans non uoce, sed ratione? nam et opus opificem laudare dicitur per hoc ipsum quod uidentem se oblectat. non enim tam inpatientes sunt sancti, ut urgeant fieri quod sciunt tempore praefinito futurum, quod nec anticipari potest nec differri. sed hoc dicto ostendere uoluit uindicaturum deum sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbantur tepidi ⁊ necgligen¬
plicitate sumitur. Eum pign
maritudines cessit. Non nisi
arcumtisis datur. purgatis .n.
solis ⁊ lauacro indulgentie ce¬
lestis expiatis ꝑcipiendi xp̃i
corꝑis sacrati sibi faculta por¬
rigitur. itaq figurata isrłitis
suerunt in nob̃ corroborata
sunt ⁊ que illis ymagines: in
nobis ipse sunt ueritates. uni¬
tabantur illi facere pascha dũ
insmmilitudinib excercentur
solis discipulis xp̃i uerum pas¬
cha facturis. Non hii qui pecud̾
dat prudens pͥcordra uirtus.
exlucens poĩtam subeer labem
icoꝵ remigio potuerunt celũ

Expanded text:
probantur, tepidi et negligenprobantur, tepidi et negligenra simplicitate sumitur. Cum picrimaritudines cessit. Non nisi circumcisis dabatur : purgatis enim solis et lavacro indulgentiae coelestis expiatis percipiendi Christi corporis sacrati cibi facultas porrigitur. Ita quae figurata in Israelitis fuerant, in nobis corroborata sunt; et quae illis imagines, in nobis ipsae sunt veritates. Imitabantur illi facere pascha, dum in similitudinibus exercerentur, solis discipulis Christi verum pascha facturis. Non ii qui pecudum dat prudens praecordia virtus, Excludens positam subter labem vitiorum, Remigio poterunt coelu
Abbreviated transcription (Latin):
se primo ut totus ammꝰ ap̃¬
mordio ꝓprio consetretur.:
Quartãcecima die mensis ⁊
lumine u̾itatis implet ercoris
occasus inmunens approbet᷑
electo fermento a corde ꝓu̾se
Mentis malicia corrupt᷑a tol¬
latur oblitus sanguine bapr¬
uib domoꝵ ut figura dułce
passionis frontib signetur
Igne assum est .n. emuangłin
⁊ sermo xp̃i robustus cibus
delicate int̾ predicatoiiis hu¬
mido langore soluendꝰ. Nah
pret̾mittitur nichil .mi. ĩ xpp
omnino reꝓbatur. Ossa nͥ
Quicquid suꝑest dinims
ignib imponitur. id est qd̾
quis caꝑe non potest x diui
que manifesta sunt ꝓirib
epulator inuentus. Namt
quod stantes edunt forma
succinctis lumbis emͣigncesig¬
num est. continencie dũ lorus
seminũ coherretur ⁊ const̾n¬
gitur. additis baculis sp̃uscõ
quo quis nititur pedib cal¬
uatis .i. lubrico erroris eiec
eunͣgłio cuncta sunt fixa fir¬
missima u̾itate solidata est
festiuantis ⁊ feruentis enĩ fide

Expanded text:
se primo, ut totus annus a prse primo, ut totus annus a primordio proprio consecretur; quartadecima die mensis, ut lumine veritatis impleto, erroris occasus imminens approbetur; ejecto fermento, ut a corde perversae mentis malitiae corruptio tollatur; oblitis sanguine liminibus domorum, ut figura dominicae passionis fronte signetur; igne assus, est enim Evangelium et sermo Christi robustus cibus; delicatae interpretationis humido languore solvendus. Nihil praetermittitur, nihil enim in Christo omnino reprobatur. Ossa nonQuidquid superest, divinis ignibus imponitur; id est, quae quis capere non potest, Christi quae manifesta sunt, pro viribus epulator intentus. Nam et quod stantes edunt, forma succinctis lumbis, evangelicae signum est continentiae, dum locus seminum coercetur et constringitur: additis baculis, Spiritu sancto, quo quis nititur: pedibus calceatis, id est, lubrico erroris ejectEvangelio cuncta sunt fixa, firmissima veritate solidata. Festinantes etiam: ferventes enim fide
Abbreviated transcription (Latin):
trum licet aduert̾e. Cum quis
ab ut̾o matris uet̾e̾m hominẽ
nc̃ce est agat donec uemiat ad iu¬
nemilem etate ubi iam non est
nccͣe carnałr saꝑe. S potest ad
spũalia noluit̾ate com̾ti ⁊ int̾n¬
secꝰ regen̾ari. Quod g ͦ muno
homine recte educato ordine n
discipline que contingit. ħ pro¬
porcone qͥdam inuinuerso gn̾e
humano fi ꝑ diuinam prudenci¬
S
cuncta p̾t̾ita. Nam corpus x  ͫ
bit ñ potest describi ut sit ex ꝯ¬
uib ⁊ edis discordat enĩ horũ
ammaliũ ad comunctõem ꝯmu¬
nis fedus ip̃a natura quo inꝰͦ po¬
tuit pascha uerũ geri. cũ desue¬
rit agnus cał ille qui pascha ÷.
nascitur. hic est solus agnꝰ q᷑
tatẽ qm̃ semel celebratũ illud
ꝑfectum pascha monstratur. fige
gͥ ut diximꝰ tunc temꝑis fuert᷑.
Namagnus eligitur ut simpli¬
citas ⁊ innocentia designetur.
ayas łs queritur ut inictꝰ com¬
probet᷑ ĩ macłatus ut sine cmi¬
ne. Ãnnicd̾s ut exacto p̾dica¬
tus omis uirtutis genere aẽ¬

Expanded text:
trum licet advertere, cum quisque ab utero matris veterem hominem necesse est agat, donec veniat ad juvenilem aetatem; ubi jam non est necesse carnaliter sapere, sed potest ad spiritualia voluntate converti, et intrinsecus regenerari. Quod ergo in uno homine recte educato, ordine naturae disciplinaque contingit, hoc proportione in universo genere humano fieri per divinam providentis cuncta praeterita; nam corpus Christum ibit, non potest inveniri, ut sit ex ovibus et haedis: discordat enim horum animalium ad conjunctionem communis fetus ipsa natura: quomodo potuit pascha verum geri, cum defuerit agnus talis ille qui pascha est? nascitur, hic est solus agnus iltatem quam semel celebratum illud perfectum pascha monstratur. Figurae igitur, ut diximus, tunc temporis fuerunt: nam agnus eligitur, ut simplicitas et innocentia designetur; masculus quaeritur, ut virtus comprobetur; immaculatus, ut sine crimine; anniculus, ut exacto praedicaructus omni virtutum genere; men
Abbreviated transcription (Latin):
um iterum de lucis illumiuati
aoat sucio lucis filios faciẽte ꝯme¬
norat. Deinde in ip̃a cena de qua
aigelistarum millus tacuit qmͣ
huloꝵ lauit. S cum exp̾ssus ꝑ
hcellam traditor eius exiss rema¬
aibilit̾ stupendo. maximeq diut᷑no
am ioħ̾s ĩmoratus est. ubi dixit.
aus uidet me iudit ⁊ pr̃em. ubi mł¬
caloeutus est de spũ scõ paclito q̃m
inssinꝰ eis erat. et de sua clanfica

Expanded text:
 iterum de luce inluminante et lucis filios faciente commemorat. deinde in ipsa cena, de qua euangelistarum nullus tacuit. quacipulorum lavit; sed cum expressus per buccellam traditor ejus exiisset, remarabiliter stupendo maximeque diuturno idem Joannes immoratus est, ubi dixit, Qui vidit me, vidit et Patrem: ubi multa locutus est de Spiritu sancto paracleto quem missurus eis erat; et de sua clarifica
Abbreviated transcription (Latin):
set. ut in t̾ra que fructum daret.¬
non in lapide stili. sicut antea les
eius conscrib̾etur. Ergo pofthlle
cem mundi se dixit. et quienm
sequeret᷑ non ambulaturũ inte¬
nebris. S hiturum lucẽ uite. dx
eciam se ẽẽ p̾ncipium qd̾ ⁊ loore¬
retur eis. quo nomine utiq seds¬
tiuxit ab illa luce qm̃ fecit tamõ
lux ꝑ quam fc̃a sunt omnia. i

Expanded text:
set ut in terra quae fructum daret,set ut in terra quae fructum daret,non in lapide sterili, sicut antea, lex ejus conscriberetur! Ergo post haec lucem mundi se dixit, et qui eum sequeretur non ambulaturum in tenebris, sed habiturum lucem vitae. Dixit etiam se esse principium, quod et loqueretur eis. Quo nomine utique se distinxit ab illa luce quam fecit, tanquam lux per quam facta sunt omnia: ut
Abbreviated transcription (Latin):
uidere concupiuit abraħam. et udͭ
et gauisus est. Inde iam ad diẽ festũ
cum ascendiss in templum q̃ illũ
ioħes locutum eẽ ꝯmemorat qmͣ
mirabilia. qm̃ d̾ina. qm̃ excelsa qd̾
ip̃i uenire non post̾ possent qͦ eẽt
iturus quos ⁊ ip̃m nossent. et unde
eẽt scirent. et eẽt uerus qui eũ mi¬
serit quem slli nescirent. tamqͣm
diceret. et unde sim scitis. ⁊ unde
sim nescitis. Quod quid aliud
uoluit intelligi nisi ẜm camen
nitum: Ibieciam de dono sp̃c scĩ
locutus oñdit quis eẽt. qnͣdo munꝰ
altissimus dare potuiss. Rursus
illuc de oliueti monte regredien¬
tem que et qnͣta narrat locutum
post ueniam illi ad ult̾ẽ datam q̃
tatorib fuerat qñ digito scribebat
in terra tam qmͣ illos tales in t̾ra
scribendos significaret. non in ce¬
lo ubi monuit discipulos scͥptos
se ẽẽ gaudere. aut ꝙ se hũiliando
quod capitis inclinatione mr̃abat.
signa in terra faceret. aut ꝙ iames¬

Expanded text:
uidere concupiuit Abraham et uidit uidere concupiuit Abraham et uidit et gauisus est. inde iam ad diem festum cum ascendisset in templum, quae illum Iohannes locutum esse commemorat, quam mirabilia, quam diuina, quam excelsa! quod ipsi uenire non possent, quo esset iturus, quod et ipsum nossent et unde esset scirent, et esset uerus qui eum miserit, quem illi nescirent, tamquam diceret: et unde sim scitis et unde sim nescitis.\' quod quid aliud uoluit intellegi nisi secundum nitum? ibi etiam de dono spiritus sancti locutus ostendit, quis esset, quando munus altissimum dare potuisset. Rursus illuc de oliueti monte regredientem quae et quanta narrat locutum post ueniam illi adulterae datam, quae tatoribus fuerat, quando digito scribebat in terra, tamquam illos tales in terra scribendos significaret et non in caelo, ubi monuit discipulos se scriptos esse gauderent, aut quod se humilando, quod capitis inclinatione monstrabat, signa in terra faceret, aut quod iam
Abbreviated transcription (Latin):
ex occõne panis exortum: cũ dixiss
turbis. Amen amendico uob̾ q̃ritis
me non quia signa uidistis. S quia
edistis de panib ⁊ saturati estis. oꝑa¬
mini non eibum qui ꝑit. S qui per¬
manet in uitam et̾nam. Et inde
tam talia durissima. et excellẽtissi
ma. Tunc ab ista u̾bi celsitudine ceci¬
d̾unt. qui post eum deinceps nõ am¬
bulauerunt. cui sane inheẜunt qui
potuerunt intellre spc̃ est qui uiuifi¬
gerentib ut ad ascendat ad diẽ festũ.
quo possit innotesc̾e multitudini
qnͣta altitudine sndit. tempꝰ meũ
nondum aduenit. tempus autẽ
odisse uos. me autẽ odit. qr testimo¬
nium ꝑhibeo deillo. quia oꝑa eiꝰ ma¬
la sunt. hoc est ergo tempus ur̃m
semꝑ est patum. quia nos diem is¬
tum concupiscitis. de quo ꝓpħã dic̃
Ego autẽ non laboraui sb̃seq̃ns te
dñe. et diem hominis non ꝯcupiui
tu scis. hoc est uołate ad lucem u̾br
et concupiscere illum diem quem

Expanded text:
ex occasione panis exortum, cum dixisset ex occasione panis exortum, cum dixisset turbis: amen, amen dico uobis, quaeritis me, non quia signa uidistis, sed quia edistis de panibus et satiati estis; operamini non cibum, qui perit, sed qui permanet in uitam aeternam, et inde iam tame. Tunc ab ista verbi celsitudine ceciderunt, qui post eum deinceps non ambulaverunt; cui sane inhaeserunt, qui potuerunt intelligere, Spiritus est qui vivifigerentibus ut ascendat ad diem festum, quo possit innotescere multitudini; quanta altitudine respondit, Tempus meum nondum advenit; tempus autem odisse uos; me autem odit, quia ego testimonium perhibeo de illo, quia opera eius mala sunt! hoc est ergo: tempus uestrum semper est paratum, quia uos diem istum concupiscitis, de quo propheta dicit: ego autem non laboraui subsequens te, domine, et diem hominum non concupiui; tu scis. hoc est uolare ad lucem uerbi et concupiscere illum diem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
quia pat̾ sine fllio non oꝑat᷑. Ibi .n.
et paulo ante art. am. Iam illis obħ
ob irascentib. Quecum enim ille
fec̾it. ħ ⁊ filius similit̾ facit. Inde tam
descendit iohes ad illos tres cum eodẽ
dño int̾ra gradientes. ut .u. milia ho¬
solus ꝯmemorat ꝙ cum uellent eũ
regem facere: solus fugit in montẽ.
in excelsis. nilla cum homĩib ꝯͥone
uature solus. quia unicus px̃i. ħ aũ
mist̾ium deorsum repentes carnales
hpmines fugit. quia ualde sb̾lime ẽ
unde illos et ipe fugit in montẽ. qui
regnum eius terreno animo reqͥre¬
bant. Unde ⁊ alibi dicit. Regnũ meũ
nõ est de mundo ħ. Neq ⁊̃ hoc nisi io¬
hannes ip̃e ꝯmemorat. uolatu quo¬
dãmodo ethereo suꝑeminens t̾ris. et
gandens luce solis iusticie ab illontid̾
monte ꝑ miraculum de .u. panib fc̃m.
cum eisdem trib paululum remora¬
tus donec mare tnͣsissent qnͣdo am¬
bulauit suꝑ aquas continuo rursus
se in u̾bum dñi actollit. qmͣ magnũ

Expanded text:
quia pater sine filio non operatur. ibi enim et paulo ante ait iam illis ob hoc irascentibus: quaecumque enim ille fecerit, haec et filius similiter facit. Inde tandem descendit Iohannes ad illos tres cum eodem domino in terra gradientes, ut quinque milia pasolus commemorat, quod, cum uellent eum regem facere, solus fugit in montem. in excelsis nulla cum hominibus communione naturae solus, quia unicus patri. hoc autem mysterium deorsum repentes carnales homines fugit, quia ualde sublime est, unde illos et ipse fugit in montem, qui regnum eius terreno animo requirebant, unde et alibi dicit: regnum meum non est de hoc mundo. neque etiam hoc nisi Iohannes ipse commemorat uolatu quodammodo aetherio supereminens terris et gaudens luce solis iustitiae. ab illo itidem monte post miraculum de quinque panibus factum, cum isdem tribus paululum remoratus, donec mare transissent, quando ambulauit super aquas, continuo rursus se in uerbum domini attollit, quam magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣuis ip̃e euangelista mr̃em
auid michi ⁊ tibi est mulier. nł
repellens de qua suscepit carnea
S suam tunc maxime insinuãs
d̾initatem. aqm conũsurus ĩurũ
que d̾iuitas illam eciam feminã
fecerat. non in illa fc̃a erat. Inde
post paucos dies fcõs in capharna¬
um : redit ad templum isbreum
ꝯmemorat dixisse de templo copᷤ
tuonsolum qina deus erat i

Expanded text:
muis ipse euangelista matrem quid mihi et tibi est, mulier? non repellens, de qua suscepit carnem, sed suam tunc maxime insinuans diuinitatem aquam conuersurus in uinum, quae diuinitas illam etiam feminam fecerat, non in illa facta erat. Inde post paucos dies factos in Capharnaum redit ad templum, ubi eumcommemorat dixisse de templo corpoat non solum quia Deus erat in
Abbreviated transcription (Latin):
aiuerebant eum iudei int̾fic̾e. qr
non solum soluebat salb̃m. S et
prem suum dicebat d̾m. equalẽ¬
se faciens deo ubi satis oñdit᷑ ꝙ̃
non usitate sicut solent scĩ homi¬
eisit equał insimuians. Quppe pau¬
lo supius eis dix̾at de salb̃o calump¬
mantib. p̃r meus us modo oꝑat᷑.
et ego oꝑoi. Ibi exarẜunt. non qr pa

Expanded text:
quaerebant eum Iudaei interficere, quia quaerebant eum Iudaei interficere, quia non solum soluebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat dse faciens Deo: ubi satis ostenditur quam non usitate, sicut solent sancti homiei sit aequalis insinuans: quippe paulo superius dixerat eis de sabbato calumniantibus, Pater meus usque modo operatur, et ego operor. Ibi exarserunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
nsepabilit ꝯpatu cum cet̾is lociᷤ
tassis om̃ib scriptura non dicat
ꝙ deus illum suscitau̾it. nec alicu¬
disis expͥssumm est ꝙ cum deus resus
quacum pr̃e unus est deus: sicut
ł loco ubi ait. soluite templũ hoc.
intrib dieb excitabo illud. Inde
um illo nichodemo qmͣ magna
qi di̾ua locutus est. Inde rursus
qt ad testimoniũ ioħis ut com¬
nendat amicum sponsi non gau¬
dre nsi pp̃uol nocem sponsi. ubi
idmonet aĩani hũam nõ de seip̃a
sibi lucere. nec beari ñ inꝯmuta¬
bilis ꝑticipatione sapiencie. Inde
ad mulierem samaritanã uͥ ꝯme¬
moratur aqua unde qui b̃ib̾it ñ
siciet met̾num. In de rursus ĩ cha¬
nagalilee ubifec̾at de aqͣ uimim.
beum ꝯmemorat dixisse regło
cuus filius infirmabat᷑. nͥ signa
et ꝓdigia uideritis. non creditis.
u adeo sup̃ omnia mitabilia
uolem credentis actolłe. ut nec
p̃amiracula que qm̃uis d̾init ͤ
dmutabilitate corpum fiant a fi¬
qmͣ diu dicuntur. Ibidc̃m est.

Expanded text:
nec separabiliter operatur, cum ceteris locis fortassis omnibus scriptura non dicat, nisi quod deus illum suscitauerit, nec alicubi sic expressum est, quod cum deus resuscquia cum patre unus deus est, sicut hoc loco, ubi ait: soluite templum hoc, et tribus diebus suscitabo illud. Inde cum illo Nicodemo quam magna, quam diuina locutus est! inde rursus pergit ad testimonium Iohannis et commendat amicum sponsi non gaudere nisi propter uocem sponsi. ubi admonet animam humanam non de se ipsa sibi lucere nec beari nisi incommutabilis participatione sapientiae. inde ad mulierem Samaritanam, ubi commemoratur aqua, unde qui biberit non sitiet in aeternum. inde rursus in Canan Galilaeae, ubi fecerat de aqua uinum. ubi eum commemorat dixisse regulo, cuius filius infirmabatur: nisi signa et prodigia uideritis, non creditis, usque adeo supra omnia mutabilim credentis adtollere, ut nec ipsa miracula, quae quamuis diuinitus de mutabilitate corporum fiunt, a fiquam diu dicuntur! ibi dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmendanda da suscepta est. qui
sicut aquila in hiis que xp̃c sõl¬
mius locutus est ĩmoratur. necĩ
cerram quodam nͥ raro descendit.
Deniq qͣmuis mr̃em xp̃i senosse
plane tesretur. tamenn m eius
natiuitate cum mathõ ex luca ad
dicit. n eius bap̃m cum trib cõ¬
memorat. S tantũmodo ibittst¬
monium ioh̃is aꝑte sblimit᷑ q cõ

Expanded text:
commendanda suscepta est, qui commendanda suscepta est, qui sicut aquila in his quae Christus sublimius locutus est inmoratur nec in terram quodammodo nisi raro descendit. denique quamuis matrem Christi se nosse plane testetur, tamen nec in eius natiuitate cum Mattheo et- Luca aliquid dicit nec eius baptismum cum tribus commemorat, sed tantum modo ibi testimonium Iohannis alt
Abbreviated transcription (Latin):
tudine piscium recia rumpebant᷑.
Iam cetera siłia ioh̾i lucas non dixit
nͥ cͥca dñi passionem. et sur resur¬
rectionem. qui totus locus a rena ip¬
sius us ad finem sic a nobis tͣctat᷑
est. ut oĩ collatis cestimoniis. nͥl
eos dissentire docẽmus. Iõhes est
reliquus qui iam non restat cuicõ-¬
feratur. Quicquid enim singuli dꝑx¬
erunt que ab aliis non dc̃a sũt dif¬
ficileut hanit aliqm repugnãcie
questionem. Ac ꝑ hoc liquido ꝯstat
maxime cͥta humanitatẽ dñi nostͥ¬
rex ⁊ sacerdos est. et ideo mareᷤ
illo plura dicit pp̃ regiam ꝑsoñ
que incomitata eẽ non sol quo
ꝓbabilius intelligitur cum an¬
bobꝰ incedit. Nam qͣmuis m¬
theo in plurib. tamen in alis
nullis luce mag̾ congruit. it.
ip̃o demonstretur ad leonem e
ad uitulum. hoc est ⁊ ad regalem
qͣm matheus. et ad sacerdotalen
qm lucas. insinuat ꝑsonam. io
quod xp̃c homo est ꝑtinere qͣm fi¬
guram marcus gerit ꝑtineus ad

Expanded text:
tudine piscium retia rumpebantur. tudine piscium retia rumpebantur. iam cetera similia Iohanni Lucas non dixit nisi circa domini passionem et resurrectionem. qui totus locus a cena ipsius usque ad finem sic a nobis tractatus est, ut omnium conlatis testimoniis nihil eos dissentire doceremus. X. Iohannes est reliquus, qui iam non restat cui conferatur. quidquid enim singuli dixerunt, quae ab aliis non dicta sunt, difficile est, ut habeant aliquam repugnantiae quaestionem. ac per hoc liquido constat ca humanitatem domini nostrex et sacerdos est. et ideo Marcus, illo plura dicit propter regiam personam, quae incomitata esse non solet, quod probabilius intellegitur, cum ambobus incedit. nam quamuis Mattheo in pluribus, tamen in aliis nonnullis Lucae magis congruit, ut hoc ipso demonstretur ad leonem et ad uitulum, hoc est et ad regalem, quam Mattheus, et ad sacerdotalem, quam Lucas insinuat personam, id quod Christus homo est, pertinere, quam figuram Marcus gerit pertinens a
Abbreviated transcription (Latin):
ceps que ꝑ angelos gestasunt que
sufic̾e credidit ad edificandã fidẽ
legencium uł audiencium itasqͥ¬
sit. ut solus eius liber fide dignꝰ ha
si sunt scribere. Co quippe tempe sc̃p¬
lucas incipit euͣngelium. fuit in di
eb hꝑtodis regis iudee sacerdos qͥdã
nomine acharias de nice abia. et
uxor illi de filiab aaron. et nomẽ
eius elizabet. et ceta us ad illum
locun ubi ait. ut cessauit aũt lo¬
qui: dixit ad symonẽ. Dut ĩ altũ
et laxate recia ur̃a in capturam. ħ
totum non hãbet ullam repugnͣ¬
cie questionẽ. Ioh̾s quid̾ uidetur
simile aliquid dicere. S illud lon¬
ge aliud est quod fc̃m̃ est post resur¬
rectionem dñi ad mare tyb̾iadis.
Ibi enim non solum ip̃m tempus
ualde diu̾sum est. S ⁊̃ ip̃a res plu
rimum diftat. Nam recia illic
nuit ad eũgelistam dice̾ ꝙ cũ
tam magniessent recia non sunt
disrupta respicientẽ .s. ad hoc fc̃m.
quod lucas ꝯmemorat. uͥ p̾młti¬

Expanded text:
ceps quae per apostolos gesta sunt, quae ceps quae per apostolos gesta sunt, quae sufficere credidit ad aedificandam fidem legentium uel audientium, ita scripsit, ut solus eius liber fide dignus hasi sunt scribere. eo quippe tempore scripLucas incipit euangelium: 6 fuit in die- bus Herodis, regis Iudae, sacerdos quidam nomine Zacharias de uice Abia et uxor illi de filiabus Aaron et nomen eius Elisabeth, et cetera usque ad eum locum, ubi ait: ut cessauit autem loqui, dixit ad Simonem: duc in altum et laxate retia uestra in capturam. hoc totum non habet ullam repugnantiae quaestionem. Iohannes quidem uidetur simile aliquid dicere, sed illud longe aliud est, quod factum est post resurrectionem domini ad mare Tiberiadis. ibi enim non solum ipsum tempus ualde diuersum est, sed etiam res ipsa plurimum distat. nam retia illic nuit ad euangelistam dicere, quod, cum tam magni essent, retia non sunt disrupta, respicientem scilicet ad hoc factum, quod Lucas commemorat, ubi prae multi
Abbreviated transcription (Latin):
que si scriberent᷑ totum mũd̾ nõ po¬
tuisse caꝑe illos libros. cum ĩ cõstet
ab alus euangelistis non pauta nar¬
rata quelucas ip̃e narrando non¬
attigit. De omnib ergo fecit ẜmo¬
nem. eligendo de ommb unde fa¬
ceret ẜmonem que iudicauit apta
⁊ congrua sufficere officio dispensa¬
tionis sue. et quod dicit multos co¬
natos ordinare narrationẽque in
nob̾ complete sunt rerum. uidetur
significare non nullos qui non po¬
tuerunt hoc susceptum munꝰ im¬
plere. Ideo autem dicit sibi unsũeẽ
ex ordine uisum ẽẽ diligent᷑ scrib̾e.
qm̃ multi conati sunt. S eos debeᷤ
acciꝑe quoꝵ in ecc̃a milla nilla
extat añͣctas. quia id quod conati
sinit implere minime potuerunt.
Iste aũt non solum us ad resurrecti¬
onem ascensionẽq dm̃ ꝑ duxit nar¬
rationem suam. ut in .iiiiͬ. auctorib
euangelice scripture. dignũ suo la¬
bore haberet locum. Um eciam deĩ¬

Expanded text:
quae si scriberentur, mundum totum non poquae si scriberentur, mundum totum non potuisse capere illos libros, cum etiam constet ab aliis euangelistis non pauca narrata, quae Lucas ipattigit. De omnibus ergo fecit sermonem, eligendo de omnibus unde faceret sermonem, quae judicavit apta et congrua sufficere officio dispensationis suae. Et quod dicit multos conatos ordinare narrationem, quae in nobis completae sunt rerum, videtur significare nonnullos, qui non potuerunt hoc susceptum munus implere: ideo autem dicit sibi visum esse ex ordine diligenter scribere, quoniam multi conati sunt; sed eos debemus accipere, quorum in ecclesia nulla extat auctoritas, quia id quod conati sunt implere minime potuerunt iste autem non solum usque ad resurrectionem adsumtionemque domini perduxit narrationem suam, ut in quattuor auctoribus euangelicae scripturae dignum suo labore haberet locum, uerum etiam dein
Abbreviated transcription (Latin):
dine tibi scrib̾e optime tħophile.
ut cognoscas eoꝵ u̾boꝵ de quib
eruditus est es u̾itatem. Ic pͥncipi¬
um ad euͣngelii narrationem. nõd̾
ꝑtinet. Admonet autem ut noue¬
rimus eid̾ lucam ⁊ illum librũ
sapsisse qui actus apłoꝵ uocatur.
non solum quia thphili nomen ĩ
illic in est. Nam poss fieri. ut et
Alius aliquis thophilus eẽt. et ⁊ si idẽ
ip̃e eẽt ab alio adillũ aliquid scrib̾e̾t᷑
sicut a luca em̃igeliũ. S quia ibi ita
exorsus est. ut dic̾et. Pͥmum quidẽ
ẜmonem feci de om̃ib o throphile
que cepit iħx face̾ ⁊ docere. us ĩ diem¬
dans iussit p̾dicare euͣngeliũ: dedit
intelligi quod iam scripserat eim̃¬
quia dixit de omib sefecisse ẜmo¬
nem. que cepit ihx̃ fac̾e̾ et docẽ. us
in diem quo mandauit aplil: pu¬
tari deb omia scripsisse in euan¬
gelio suo quem ilx cum apłis ĩ t̾ra
u̾satus fecit. ⁊ dixit. Ne sit ꝯͣumm
Ioh̃i qui ait multa alia fecisse ihm

Expanded text:
dine tibi scribere, optime Theophile, ut cognoscas eorum verborum, de quibus eruditus es, veritatem . Hoc principium ad Evangelii narrationem nondum pertinet. Admonet autem ut noverimus eumdem Lucam etiam illum librum scripsisse, qui Actus Apostolorum vocatur, non solum quia Theophili nomen etiam illic inest; nam posset fieri, ut et alius aliquis Theophilus esset, et si idem ipse esset, ab alio ad illum aliquid scriberetur, sicut a Luca Evangelium: sed quia et ibi ita exorsus est ut diceret, Primum quidem sermonem feci de omnibus, o Theophile, quae coepit Jesus facere et docere, usdans iussit praedicare euangelium, dedit intellegi, quod iam scripserit euanquia dixit de omnibus se fecisse sermonem quae coepit Iesus facere et docere usque in diem, quo mandauit apostolis, putari debet omnia scripsisse in euangelio suo quae Iesus cum apostolis in terra uersatus fecit et dixit, ne sit contrarium Iohanni, qui ait multa alia fecisse Iesum,
Abbreviated transcription (Latin):
tulando ꝯmemorauit cum ait. Et
imposuit symoni nomen petrus
Cum enm uellet nomina .xni.
petrum dicere breuit̾ insinuare
uoluit. ꝙ non hoc antea uocaret᷑.
S hoc ei dominus nomen ĩposuent
posuit. et cet̾a nichil cuiqͣm repug¬
nant et ante iam ꝑturbata sunt.
¶ Sequitur martus et cum tnͣscẽ¬
disset iłt in naui rursus tnͣsfretum:
conuenit turba multa ad illum.
et erat cͥca mare. et cet̾a us ad
illud ubi ait. Et conuenientes
apłi ad iħm̃ renunciauerunt illi
omnia que egerant. et docuerant
hec ultimum dixit cum luca nicħ
discordans. cetera iam ante tͣctata
sunt. ¶ Sequitur marcus. et ait
illis. uenite seorsum in desertum
locum et requiescite in pusislur
et cetera us ad illud ubi ait. E
autem eis p̾cipiebat. tanto mas
plus p̾dicabant. et eo amplius a¬
mirabant᷑ dicentes. Bene omĩt
fecit et surdos fecit audire ⁊ mu¬
tos loqui. In hns cum luca martus
nicħ est quod repugnate uideat
et suꝑiora omnia iam considera¬

Expanded text:
itulando commemorauit, cum ait: et itulando commemorauit, cum ait: et inposuit Simoni nomen Petrus. cum enim uellet nomina duodecPetrum dicere, breuiter insinuare uoluit, quod non \'hoc ante uocaretur, sed hoc ei dominus nomen inposuerit posuit. cetera nihil repugnant et ante iam pertractata sunt. IIII. Sequitur Marcus: et cum transcendisset Iesus in naui rursus trans fretum, conuenit turba multa ad illum et erat circa mare, et cetera usque ad illud ubi ait: et conuenientes apostoli ad legum renuntiauerunt illi omnia quae egerant et docuerant. hoc ultimum dixit cum Luca nihilo discordans, cetera iam ante tractata sunt. sequitur Marcus: et ait illis: uenite seorsum in desertum locum et requiescite pusillum, et cetera usque ad illud ubi ait: quanto autem eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant et eo amplius admirabantur dicentes: bene omnia fecit, et surdos fecit audire et mutos loqui; in his cum Luca Marcus nihil est quod repugnare uideatur et superiora omnia iam considera
Abbreviated transcription (Latin):
nuflexo dixit. Si uis potest me mis¬
dare. et cet̾a us ad illud ibubi ait.
Et clamabant dicentes. Tues fi¬
lius dei et uelxment᷑ ꝯminabat᷑ eis
ne manifestarent illum. huic qd̾
ultimum posuius simile aliquid
⁊ lutas dicit. S sine aliqua repugͣn¬
cie questione. ¶ Sequit᷑ marcus. Et
ascendens in montem uocauit ad se
quos uoluit ip̃e. ⁊ uenerunt ad esi.
et fecit ut eẽnt .xii. cum ilło. ⁊ ut
micteret eos p̾dicare. et dedit illis
potestatem curandi infirmitates. et
ciciendi demonia. et imposuit symo¬
ni nomien petrus. Et cet̾ausad illd̾
ubi ait. et abnt ⁊ cepit p̾dicare ĩ
decapoli qnͣta sibi feciss ilr̃. et oñis
mirabant᷑. De nominib discipło
iam et antea me locutumscio cũ
mathei ordinem sequerer. Et hic
rursus admoneo nequisqm puii
nunc accepisse nomen symonen
rat. Tu uocab̾is cephas quod̾i¬
pretatur petrus. Ip̃a enim u̾bas
suit. Martus autẽ hoc loco id recoq¬

Expanded text:
nu flexo dixit: si uis, potes me munnu flexo dixit: si uis, potes me mundare, et cetera usque ad illudEt clamabant dicentes: Tu es filius Dei. Et vehementer comminabatur eis ne manifestarent illum . Huic quod ultimum posuimus simile aliquid et Lucas dicit, sed sine aliqua repugnantiae quaestione . Sequitur Marcus: Et ascendens in montem vocavit ad se quos voluit ipse, et venerunt ad eum: et fecit ut essent duodecim cum illo, et ut mitteret eos praedicare; et dedit illis potestatem curandi infirmitates, et ejiciendi daemonia. Et imposuit Simoni nomen Petrus, etc., usque ad illud ubi ait, Et abiit, et coepit praedicare in Decapoli, quanta sibi fecisset Iesus, et omnes mirabantur. de nominibus discipulorum iam et antea me locutum scio, cum Matthei ordinem sequerer, et hic rursus admoneo, ne quisquam putet nunc accepisse nomen Simonem,rat: tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus. ipsa enim uerba posuit; Marcus autem hoc loco id recap
Abbreviated transcription (Latin):
bis et tibi iħu nazarene: ueĩsti
ꝑdere nos. et cet̾a us ad eum locũ
ubi ait. et erat p̾dicans in synago¬
gis eoꝵ. et omingalilea. et demo¬
nia eiciens. et in hoc toto loco qͣm¬
uis sint quedam que cum soło luca
dixit. tñ iam tractata sunt. cũ ma¬
neremus. quia in ip̃m ordinem
sic incurerant: ut ea p̾t̾mittenda
non arbitrer. S lucas de spũ ĩmũ¬
do ait ꝙ sic exierit ab homĩe ut
nichil ei uoceret. Marcus autem.
discerpens. uł sicut aliqui codices
ꝓicciss illum inquit demoniul ĩ me¬
diuin: exiit ab illo nicħq ei nocuit.
unde intelligitur hoc dixisse marcũ
connexans eum quod lucas drxit
cum ꝓieciss eum in medium quod
secitus ait. nicħq ei nocuit. ħ intel¬
ligitur ꝙ illa iactatio menbroꝵ
atq uexatio non eum debilitauit
Sicut solent demonia eciam quib¬
dam menbris amputatis atz elisis.
¶Sequitur idem marcus. Et uenit
ad eum leꝓsus dep̾cans cum. et ge¬

Expanded text:
bis et tibi. Iesu Nazarene? uenisti bis et tibi. Iesu Nazarene? uenisti perdere nos, et cetera usque ad eum locum, ubi ait: et erat praedicans in synagogis eorum et omni Galilaea et demonia eiciens. et in hoc toto loco quamuis sint quaedam quae cum solo Luca dixit, tamen iam tractata sunt, cum Maneremus, quia in ipsum ordinem sic incurrerant, ut ea praetermittenda non arbitrarer. sed Lucas de spiritu inmundo ait, quod sic exierit ab homine. ut nihil ei noceret. Marcus autem: modo enim discerpens uel, sicut aliqui codices proiecisset illum, inquit, demonium in medium, exiit ab illo nihilque ei nocuit. unde intellegitur hoc dixisse Marcum conuexans eum quod Lucas dixit cum proiecisset eum in medium, ut quod secutus ait nihilque ei nocuit hoc intellegatur, quod illa iactatio membrorum adque uexatio non eum debilitauit, sicut solent exire demonia etiam quibusdam membris amota uexatione elisis. Sequitur idem Marcus: et uenit ad eum leprosus deprecans eum et ge