comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab ipso ut fiat imperat᷑ Moisi et enĩ dic̃:
Duntite me ut trascat᷑ furor m̃s contͣ eos
et deleam eos. faciamq te in gentẽ mag¬
nam Quidẽ seruo dicere. diitte me. nͥ
dep̃candi ausũ preb̾e: Acsi ei aꝑte dice.¬
retur: Pensa quanti apud me ualeas. et
cognosce quia obtinere pot̾is quicqͥd pro
populo exoras: Qd quia hac mente agit᷑:
statĩ uenia subiuncta testatur Cũ uͦ suꝑ¬
na in dignatio sese ut ita dixerim medul
retinet. nec se utilit̾ cuuislibet dep̾catio
obieit: cum semel ds̃ aliquid ab intunis
trascendo disponit Hinc ẽ enĩ quod moises
qui reatũ totius plebis. apud dñm suis
p̾cibus tersit: dũq se obicẽ obtulit: diui.¬
nȩ iracundiȩ ium placauit: ad petrã oreb
uemens. et pro aque exhibitione diffidẽs:
repromissionis t̾ram in gredi dño irascẽ¬
te non potuit. Et sepe hacde re affligi¬
tur. sepe desidio se excitante turbatur:

Expanded text:
ab ipso ut fiat imperatur. Moysi etenim dicit: ab ipso ut fiat imperatur. Moysi etenim dicit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos; faciamque te in gentem magnam . Quid est servo dicere, Dimitte me, nisi deprecandi ausum praebere? Ac si aperte diceretur: Pensa, quantum apud me valeas, et cognosce quia obtinere poteris quidquid pro populo exoras. Quod quia hac mente agitur, statim venia subjuncta testatur. Cum vero superna indignatio sese, ut ita dretinet, nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit : ad petram Oreb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit. Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Annon dauid irȩ restitit. qui angło ferien¬
ti se offerens. placationis grãm et ante
tempus propositũ exegit: Annon heliaᷤ
ux dei resticit. qui longo iam temp̃r t̾ra
arente. sub ductas de cȩlo pluiuas u̾bo re¬
uocauit: Quomͦ igͥ diuine tre nullus
posse resistere dicit᷑. cum multos sepe res¬
titisse exemplis existentibus demonstra¬
tur Sed si subtilit̾ et hec beati iob eloqͥa.
et illoꝵ facta pensamus: et uerũ cognos¬
cunus quod diuinȩ iȩ nõ resistitur: et ue.
scĩ qui iȩ dei obinant: ab ipso accipiunt.
ut contͣ impetũ ꝑcussionis eius opponan.¬
tur. atq ut ita dixerim: cum ipso se eri.¬
gunt contͣ ipsum E osq diuina ius sibi
opponit secum. quia ineo quod adu̾sum se¬
uenientis irã foras obtinent: intus eos grã
irascentis fouet. et famulantes int̾ius le.¬
uat: quos quasi adu̾santes ext̾ius tolerat:
aspirat. et uelut nolenti inponit᷑: quod

Expanded text:
An non David irae Dei restitit, qui angelo ferienAn non David irae Dei restitit, qui angelo ferienti se offerens, placationis gratiam et ante tempus propositum exegit? An non Elias irae Dei restitit, qui longo jam tempore terrae aridae, subductas de coelo pluvias verbo revocavit ? Quomodo igitur divinae irae nullum posse resistere dicitur, cum multos saepe restitisse exemplis existentibus demonstratur? Sed si subtiliter et beati Job eloquia et illorum facta pensemus, et verum cognoscimus quia divinae irae non ri qui irae Dei obviant ab ipso accipiunt ut contra impetum percussionis ejus opponantur, atque, ut ita dixerim, cum ipso se erigunt contra ipsum, eosque divina vis sibi opponit secum, quia in eo quod adversum saevientis iram foris obtinent, intus eos gratia irascentis fovet; et famulantes interius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. aspirat; et velut nolenti imponitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: quod ẽ. inuste non deserit Ad se.¬
met. ipsam gͦ inꝑcussione mens redeat.
et quod apprehende non ualet. ñ reqͥrat:
ne si diuinȩ irȩ causa discutitur. amplius
discussa prouocetur: et quã placare humi
litas poterat: in extinguibilit̾ suꝑbia accẽ.¬
dat: Unde apte quoq de hac eadẽ ira pro
irum ualde ẽ. quod ire dei nullus pos¬
se resistere dicitur. cum multos indig¬
nacioni suꝑne animadu̾sionis obuiasse elo¬
quia diuina testantur: Annon irȩ dei mo¬
yses restitit. quͥpro cadente populo ipsum
ne restrinxit dicens Dimitte illis hanc
noxam. alioquin dele me delibro quẽ seͥp.¬
sisti: Annon irȩ dei aaron restitit cum
int̾ uiuentes acmortuos turibulũ sũpsit.
atq animadu̾sionis ignẽ incensi fumo
temꝑauit: Annõ finees irȩ di restitit. qͥ
luxuriantes cum alienigenis. in ipso cõ¬
itu trucidans. zelũ suũ diuinȩ indigna.¬
tioni obtulit. et furorẽ gladio placauit:

Expanded text:
fecit, quod est injuste non deserit. Ad sefecit, quod est injuste non deserit. Ad semetipsum ergo post percussionem mens redeat, et quod apprehendere non valet non requirat, ne si divinae irae causa discutitur, amplius discussa provocetur, et quem litas poterat, inexstinguibiliter superbia accendat. Unde apte quoque de hac eadem ira protirum valde est, quod irae Dei nullus posse resistere dicitur, cum multos indignationi supernae animadversionis obviasse eloquia divina testantur. An non irae Dei idem Moyses restitit, qui pro cadente populo erectus suae oblatione restrinxit dicens: Dimitte illis hanc noxam: alioquin dele me de libro quem scripsisti? An non irae Dei Aaron restitit, cum inter viventes ac mortuos, thuribulum sumpsit, atque animadversionis ignem incensi fumo temperavit? An non Phinees irae Dei restitit, qui luxuriantes cum alienigenis in ipso coitu trucidans, zelum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavit?
Abbreviated transcription (Latin):
posse conuincitur. qui homo nominat᷑:
quia ꝑ hoc quod de humo sũptus ẽ : iu¬
dicia suꝑna discutere dignus non ẽ Uñ
hic quoq apte subiungitur: Uel quis
dicere ei potest. cur ita facis: Auctoris
facta semꝑ in discussa ueneranda sũt:
quia in iusta ẽẽ nequaꝗͣ possunt Ratio.¬
nẽ quippe de occulto etus consilio quere¬
re: inchil ẽ aliud quã contͣ etus cõsiliũ
lipbire Cũ gͦ factorĩ causã nõ repre
henditur: restat ut sub factis illtus cũ
humilitate taceatur: quia nequaqͣm
sifficit sensus carnis: ut secreta pene¬
det maiestatis Quia gͦ in factis dei
rationẽ non uidet: infirmitatẽ suã con¬
sisans. cur non uideat. rationẽ uidet
iungitur: Numquid dicit figmentũ ei qui
se finxit. quare me fecisti sic: Quo enĩ
se cernit figmentũ diuini oꝑis. eo semet¬
ipsum redarguat. ne contͣ manũ resultet
oꝑantis. quia qui benigne quod non erat

Expanded text:
posse convincitur qui homo nominatur, posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est, judicia superna discutere dignus non est. Unde hic quoque apte subjungitur: Vel quis dicere ei potest, cur ita facis facta semper indiscussa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum ergo factorum chenditur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis. Qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans, cur non videat rationem videt. jungitur: Nunquid dicit figmentum ei qui se fse cernit figmentum divini esse operis, eo semetipsum redarguit ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat
Abbreviated transcription (Latin):
iam nec occasum solis agnosco Et tͣn
homo qui infirmitatis pena p̾mitur.
et cęcitatis suȩ caligine grauatur: ad
suꝑnę lucis iudiciũ proꝑat. ut suorũ
actuum rationẽ reddat Unde mox sub.¬
debit ei : Repente ds̃ int̾rogat. cum
nos ad districtionẽ sui examinis inopi¬
natos uocat Sed int̾rogationi illius
respondẽ homo nonsufficit. quia si remo¬
ta tunc pietate discutitur: illius exa¬
mini etiam iustoꝵ uita succumbit. Uel
certe int̾rogat. cum duris nos ꝑcussio¬
nibus pulsat: ut cũ mens nr̃a magna
de se intranquillitate estimat. semet.¬
ipsã ueracit̃ qualis sit inꝑturbatione
lep̾hendat Et plerumq qm̃ ꝑcutit᷑
gemit. sed respondẽ non sufficit : quia
et ipsa ei ꝑcussionis suȩ adu̾sitas displi¬
cet. sed tam̃ semet ipsum homo cõside
rans tacet: et diuina iudicia discutere
metuit: qui esse se puluerẽ agnoscit:¬
Unde et ꝑ paulum dr̃ O homo tuqͥs
es qui respondeas dõ: Respondẽ dõ nõ

Expanded text:
jam, nec occasum solis agnosco. Et tamen homo qui infirmitatis poena premitur, et caecitatis suae caligine gravatur, ad supernae lucis judicium properat, ut suorum actuum rationem reddat. Unde et mox subdebit ei? - Repente interrogat Deus, cum nos ad districtionem sui examinis inopinatos vocat. Sed interrogationi illius respondere homo non sufficit, quia si remota tunc pietate discutitur, in illo examine etiam justorum vita succumbit. Vel certe interrogat cum duris nos percussionibus pulsat, ut cum mens nostra magna de se in tranquillitate aestimat, semetipsam veraciter qualis sit in perturbatione deprehendat. Et plerumque quoniam percutitur gemit, sed respondere non sufficit, quia et ipsa ei percussionis suae adversitas displicet; sed tamen semetipsum homo consrans tacet, et divina judicia discutere metuit, qui esse se pulverem agnoscitUnde per Paulum dicitur: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Respondere Deo non
Abbreviated transcription (Latin):
obscuritas. quantq i obscuritate pa¬
uor sit. nullatenꝰ ambigimꝰ: Sed quid
prodest ista pre nosse si nõ contingat
euadere: Tota gͦ intencione curan¬
dum ẽ. ut cum uacationis tempus
accipiius. bene uiuendi studio: maloꝵ

Expanded text:
obscuritas, quantusque in obscuritate paobscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus. Sed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est, ut cum vacationis tempus accipimus, bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
mine reatus ligat Quod bene ac breus
insinuat propħa qui ait Ibi assur et oi¬
multitudo eius. et ineircintu eiꝰ sepul¬
chra illius: Qtis namq assur suꝑbi se¬
gis nomine. msi ille ꝑelationẽ cadens
antiquus hostis exprimit᷑. qui pro eo qͦd
multos ad culpam ꝑthrait. cũ cuncta sua
multitudine ad inferni claustra descen¬
dit: Sepulcra autẽ mortuos tegunt.
Et quis alius mortẽ acrius ꝑtulit. quã
bis qui conditorẽ suũ despiciens uitã reli¬
quit: Quã uidelicet mortẽ cũ humana
corda suscipiunt. eius procul dubio se¬
pulera fiunt Sedincireuitu illius sepul.¬
chra eus sunt: quia in quoꝵ sementibꝰ
nũc ꝑ desidia sepelit. hos sibi post modũ
ꝑtormenta cõungit Et quomͦ nũe in
semet ipsis reprobi malignos sp̃s inli¬
cita ꝑpetrando suscipiunt : tunc sepul¬
neat dampnatos pęna cognouimus.
et instruente nos sacro eloquio. quantꝰ
indampnatione ignis. quanta migne

Expanded text:
mine reatus ligat; quod bene ac breviter mine reatus ligat; quod bene ac breviter insinuat propmultitudo eius, et in circuitu eius sepulchra illius. Quis namque Assur superbi regis nomine nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulneat damnatis poena cognovimus, et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne
Abbreviated transcription (Latin):
guit : et ad solutionis ministeriũ exar.¬
sit Sicut gͦ electis ignis ardẽ nouit ad
solatium: et tam̃ ardẽ ad supplicium
nescit: ita ediuerso gehenne flãma re.¬
probis. et nequaquã lucet ad consolaci.¬
oms grãm: et tam̃ lcet ad pęnã. ut
dampnatoꝵ oculis ignis supplicii. et nul.¬
la claritate candeat: et ad doloris cumu¬
uid autẽ mirũ si gehenne et obseum
ignem credimus habere supplicium siml̃
obscuritatis et luminis. quando experi¬
mento nouimꝰ. quia et tedarũ flãma
lueet obscura: Tunc edax flamimacõ.¬
burit. quos nunc carnalis delectacio
polluit. Tunc infinite patens inferm
baratrũ deuorat: quos nunc manis elatie
exaltat. atq quolibet exuttio bic uolun¬
tatẽ callidi ꝑ suasoris expleuerunt:
tunc cum duce suo reprobi ad torm̃ta
ꝑueniunt E t quamuis angłoꝵ atq bo¬
minum longe sit. natura dissimił: ina
tam̃ pęna mnplicat. quos unus in eri.¬

Expanded text:
guit, et ad solutionis ministerium exarguit, et ad solutionis ministerium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit; ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam; ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumuautem mirum si ignem credimus habere supplicium simul obscuritatis et luminis, quando experimento novimus, quia et taedarum flamma lucet obscura? Tunc edax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit; tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris expleverunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et, quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen poena implicat quos unus in cri
Abbreviated transcription (Latin):
plicio eos etiã quos contͣ dm̃ dilexerat pos¬
siti ͤ Qua exre colligit᷑. quod eos quos
mordinate nũc repbi diligunt. miro nidi¬
cii ordine secũ time iitormentis uideb̾t̃:
ut penã ꝓpriȩ punitionis exaggeret. il.¬
ia auctori p̃posita carnalis cognatio pa
ri ante oculos ultione dãpnata: Igniᷤᷤ
itaq qui in obscuritate cruciat. creden¬
dum e: quia. lum̃ ad torm̃tũ seruat:
Q uod si approbare testimonĩs insua
exp̃ssione nõ possumuis. suꝑ est. ut ediuer¬
pucri: ꝑcaldei regis imꝑitim succensis
oamini ignibus ligatis manibus pedibꝰq
proiecti sim̃t Quos tam̾ cũ idẽ rex in
cami incendio miseratus exploraret:
inlesis uestibus de ambulantes udit:
Ubi aꝑte colligit᷑ quia mira dispensa¬
tione eonditoris. ignas qualitas ĩ diuo¬
sa uirtute. temꝑata. et uestimenta ñ at¬
tigiti: et uncula incendit: scĩsq uiriᷤ.
et ad inferendũ tormentũ ftãma fri¬

Expanded text:
plicio eos etiam quos contra Deum dilexerat posplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnaliri ante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat credendum est quia lumen ad tormentum servat. Quod si approbare testimoniis in expressione non possumus, superest ergo ut e diverpueri, per Chaldaei regis imperium succensis camini ignibus, ligatis manibus pedibusque projecti sunt: quos tamen cum isdem rex in camini incendio miseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligitur quia mira dispensatione conditoris ignis qualitas, in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit, sanctisque viris et ad inferendum tormentum 335 flamma fri
Abbreviated transcription (Latin):
Ordiẽ nõ habet̃. quę nõ sriã ꝑomĩa qualita.¬
te tenent Q nauis illie ignis et ad conso¬
latĩonẽ nõ lucet: et tam̃ ut magis tor.¬
queat ad aliꝗd lucet: Nam sequaces quosq
trante uisuri sunt: quoꝵ amore deliquer̃t.
quatenuis qui eoꝵ uitam carnalit contra
eos int̾itus. in augm̃to sue dampnatioĩs
affligat Q & profecto euangłio teste colli¬
gimꝰ: inquo ueritate ninciante: diuesille
quẽ contigit ad et̾̃m incendii tormenta
descende. quinq fr̃m describit᷑ meminisse:
lazarũ mitteret. ne illuc eos quandoq
uenientes par pena cruciaret Qui igit᷑
ad doloris sui cumulũ propinquoꝵ absen¬
tiun meminit: constat proculdubio.
quia eos ad augmentũ supplicĩ paulop̾t¬
qui ad̾ doloris sin cumulũ eum quẽ despe¬
xerat in simi abrahe lazarum uidit.
sier gͦ cui ut pęna cresceret. et uir electus
apparuit. cur ñ credendũ sit. qđ uide ĩsup¬

Expanded text:
ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitaordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat ad aliquid lucet. Nam sequaces quosquetrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui eorum vitam carnaliter contra e interitus in augmento suae damnationis affligat. Quod profecto Evangelio teste colligitur , in quo veritate nuntiante dives ille, quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse: uditionem mitteret, ne illuc eos quandoque venientes poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentum meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supplicii pauloqui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in sup
Abbreviated transcription (Latin):
Hic metus amutit᷑: cum tolerari iam ce¬
ꝑit quod timebatur. illic et dolor dilam¬
at. et pauor angustat: horrendo gͥ mͦ erit
tũc̃ reprob̾ dolor cum formidine: flãma
cũ obscuritate Sic fic uidelicet. a damp.¬
natis sentiri pondꝰ sũme equitatiꝰ debet¬
ut et qͥa auoluntate conditoris nequaqͣm
sunt ueriti discrepare dum uiuerent. ineoꝵ
quandoq int̾itu. ipsa asuis qualitatibus
etiã tormenta discordent: quatenus quo se
inqui nant. cruciatꝰ augeant. et cũ uarie
prodeunt. multiplicit̃ sentiant᷑ Que ta¬
men supplicia inse demersos. et ultra uires
tenus semꝑ suie t̃mino crubiatꝰ utuat:
quia et ad finẽ ꝑ torm̃ta qꝑat: et sine fine
quia et mors uiuit. et finis semꝑ meipit. et
deficere defectus nescit Quia igͥ et mors
ꝑimit. et non extinguit. dolor cruciat. sed
ĩmullatenus pauorõ fugat. flãmã conburit.
ꝑnotieiam presentis uitȩ eolligit᷑. supplicia

Expanded text:
Hic metus amittitur, cum tolerari jam coeHic metus amittitur, cum tolerari jam coeperit quod timebatur; illic et dolor dilaniat, et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc reprobis dolor cum formidine, flamma cum obscuritate. 334 Sic sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt multipliciter sentiantur. Quae tamen supptenus semper sine termino cruciatus vivat; quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine fectu; quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit; dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
quia in eoꝵ morte atrocius ipsa confusio
mentis seuit: Qũa tamẽ enira potencia
iudieantis equitas ordiñat: ut pena animũ
quasi mordinata confundat:. Uel certe ab¬
ẽẽ ordo suppliciis dicitur: quia quibus libet
rebus in penã surgentibꝰ propͥa qualitas nõ
horror in habitans In hutus uite torm̃tis.
timor dolorẽ ht̃. dolor timorẽ non ht: quia
nequaqͣm mentẽ metus cruciat: cum pati
iã ceꝑit quod metuebat Infernũ uͦ et ũbra
mortis obscurat: et sempit̾nus horror inba.¬
bitat: quia euis ignibꝰ traditi. et in supplicuis
dolorẽ sentiunt: et indoloris angustia pul¬
santi se semꝑ pauore feriunt᷑. ut et quod
timent tolerent. et rursus quod tolerant
sine cessatione ꝑtimescant. De his et enim
scriptũ ẽ. Uermis eoꝵ nõ moriet᷑ : et igniᷤ
eoꝵ non extinguet᷑ Hic flãma que succen¬
dit illuminat: illic ut suꝑiꝰ uerb̃ psalmiste
edocitimꝰ. ignis qui cruciat obscurat:

Expanded text:
quia in eorum morte atrocius ipsa confusio quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quam tamen mira potentia judicantis aequitas ordinat, ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe abesse ordo suppliciis dicitur, quia quibuslibet rebus in poenam surgentibus propria qualitas non  inhabitat , in hujus vitae tormentis timor dolorem habet, dolor timorem non habet. Quia nequaquam mentem metus cruciat cum pati jam coeperit quod metuebat; infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et in doloris angustia pulsante se semper pavore feriuntur, ut et quod timent tolerent, et rursus quod tolerant, sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur ; hinc flamma, quae succendit illdocuimus, ignis qui cruciat obscurat.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s tangim᷑. nec tam̃ sub eo uno ordine
om̃s estuamꝰ. quia uxta qualitatẽ corpo.¬
ris. sentit᷑ etiã pondus caloris: sic damp.¬
natis et una ẽ gehenna que afficit: et
tam̃ non una om̃s qualitate conburit.
quia quod hic agit dispar ualitudo cor¬
porũ: hoc illic exhib& dispar causa me.¬
ritoꝵ: Quomͦ gͦ nullus in ẽẽ ordo fuppli¬
ens dicitur. in quibus profecto quisq
iuxta modũ culpȩ cruciat᷑: Sed sõs
uir postꝗͣ umbrã mortis intulit: quan¬
ta sit confusio in dampnatorũ mente
subuingit: Quia ipsa quoq supplicia
que ordinata ꝑ iusticiã ueniunt: ordi¬
nata pr̃ocul dubio incorde morientium
uon funt. Ut enĩ paulo suꝑius diximus.
dum dampnatus quisq foris flãma suc.¬
cendit᷑. intus cȩcitatis igne deuoratur
Ai in dolore positus int̾ius ext̃iusq cõn¬
siniditur: ut sua deteriꝰ confusione eru¬
cietur: Repulsis gͦ ordo insupplicio nõ erit:

Expanded text:
omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatos et una est gehenna, quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta modum culpir postquam umbram mortis intulit, quanta sit confusio in damnatorum mente subjungit, quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatis igne devoratur, atque in dolore positus, exterius interiusque confunditur, ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit,
Abbreviated transcription (Latin):
Colligite zizania: et ligate ea infas¬
ciculos ad cõburendũ: Si enĩ mullus sl
suppliciis ordo seruabitur.: eur conburen¬
da zi zania infasciculis ligant᷑: Sed ni¬
mirum fasciculos ad conburendũ liga¬
re ẽ: hos qui ȩt̾no igni tradendi sunt. pa.
res paribus sociare: ut quos similis eul¬
pa inguurat: par etiã pęna constringat:
Et qui nequaquã dispari iniquitate pol¬
luti sunt. nequaqͣm dispari tormento
crucient᷑: quatenus simul dampnatio
conterat. quos simul elatio subleuabat
Quosq non dissimilit̾ dilatauit ambitio:
non dissimilis afflictio angustet: et par
cruciet flãma supplicii. quos in igne
luxuriȩ par succendit flãma peccati:
Sicut enĩ in domo patris mansiones
multe sunt. pro diuersitate uͥtutum:
sic dampnatos diu̾so supplicio. gehennȩ
ignibus subicit disparilitas criminis:
Que scilicet gehenna. quãuis cuctis
una sit: nõ tam̃ cunctos una eademq
qualitate fuccendit. Nam sicut uno sole

Expanded text:
Colligite zizania et ligate ea in fasColligite zizania et ligate ea in fasciculis, ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est eos qui aeterno igni tradendi res paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole
Abbreviated transcription (Latin):
pleuerũt. et̃m iudicũ torm̃ta tolerare: ut
tũc eos undiq dolor absorbeat. qͥ nũc sius debe.¬
taciõibus subditi. undiq contͣ iusticiã iuste uidi.¬
Neq enĩ oĩs ds qͥmala bene punit. ĩ ordinata e
nullo mͦ. uł tormenta ꝑmittit: quia ipsa
quoq supplicia que exlance tusticie pro.¬
deunt: inferri sine ordine tequaqͣm
possunt: Quomͦ namq in fuppliciis
ordo non erit: dum dampnatũ quẽq
iuxta modum criminis retͥbucio seqͥt᷑
ultionis: h inc quippe scriptũ ẽ: Poten.¬
sges pͥotent̃ tormenta pacientur: et
fortioribus fortior instat cruciatio
hinc inbabilonis dampnatione dicit
Quantum exaltauit se et indeliciis
fuit. tantũ date illi torm̃ta et luctũ
Sigͥ iuxta modum culpȩ pęna distigili
constat nimirũ quod in suppliciis ordo
seruat᷑ Et nisi torm̃toꝵ sũma. merito
acta dirimeret: nequaqͣm tudex uenl.¬
ens. dicturũ se messoribus ẽẽ ꝑhibet :

Expanded text:
pleverunt aeterni judicii tormenta tolerare, ut pleverunt aeterni judicii tormenta tolerare, ut tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc, suis delectationibus subditi, undique contra justitiam juste judinipotens Deus, qui mala bene punit, inordinata esse ullo modo vel tormenta permittit, quia ipsa quoque supplicia quae ex lance justitiae prodeunt inferri sine ordine nequaquam possunt. Quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exsultavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormentum et luctSi igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur. Et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse perhiberet:
Abbreviated transcription (Latin):
pellit᷑. nequaqͣm intiti intenebras dicere¬
tur: hinc etiã psalmista ait Suꝑ eos
cecidit ignis: et nõ uid̾unt solẽ Igniᷤᷤ
enim suꝑ impios cadit: s sol igne cadente
non cernitur: quia que illos gebenne flã¬
ma deuorat : iusione ueri luminis cecat.
ut et foris eos dolor conbustionis cruciet.
et intus pęna cȩcitatis obscuret: quatenꝰ
quia auctori fuo corpore: et corde delique.¬
runt: simul corpore et corde puniantur:
et utrobiq pęnas sentiant: qui dũ hic
uiuerent: pͣuis suis delectacionibus ex
utroq seruiebant: Unde bene ꝑproꝑha
dicit᷑ Descendunt ininfernũ cũ armis
suis Arma qͥppe peccantiũ sunt membra
corporis: quibꝰ ꝑuersa desidia que conei¬
ptunt ex sequuntur: Unde recte ꝑ pau.¬
lum dicit᷑ Neq exhibeatis membra ur̃a
arma miquitatis peccato Cũ armis gͦ
ad infernũ descende ẽ: cum ipsis quoq
membris quibus defidia uoluptatis ex¬

Expanded text:
pellitur nequaquam mitti in tenebras dicerepellitur nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis et non viderunt solem . Ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur, quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat; ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret; quatenus qui auctori suo et corpore et corde deliquerunt, simul et corpore et corde puniantur; et utrobique poenas sentiant, qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant. Unde bene per prophetam dicitur: Descenderunt in infernum cum armis suis . Arma quippe peccantium sunt membra corporis, quibus perversa desideria quae concipiunt exsequuntur. Unde recte per Paulum dicitur: Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Cum armis ergo ad infernum descendere est cum ipsis quoque membris quibus desideria voluptatis ex
Abbreviated transcription (Latin):
nebre conprehendant: Illa uͦ simul mise.¬
rie et tenebrarũ t̾ra ẽ: quia qͥsquis ad
toleranda eius mala descendit. neqͣqͣm
ult̾tus ad lucẽ redit In cuiꝰ adhuc descrip.¬
tione subiungit᷑ Ubi umbra mortis ẽ et
nullus ordo Sicut mors ext̃ior ab ani¬
ma diidit carnẽ: ita mors in t̾ior ado
quisq cum ȩt̾no igne suecendit᷑. ab int̾no
lumine tenebratur Hatura uͦ ignis ẽ:
ut ex se ipso et lucẽ exhibeat. et cõcre¬
mationẽ Sed trans actoꝵ illa ultrix
flãma uitioꝵ. concremationẽ ht̃: et
lum̾ non h̃t̃ hinc ẽ enĩ quod reprobis
ueritas dicit Discedite ame maledicti
in ignẽ ȩt̾num. qͥ paratus ẽ diabolo et
angłis eus Quoꝵ rursum om̃iũ corpꝰ:
in uniꝰ ꝑsonã significans dicit Ligate
ei manꝰ et pedes: et mutite eũ in tene.¬
bras extĩores: Si itaq ignis qui reproboᷤ
cruciat. lum̃ habe potuisset: his qui re¬

Expanded text:
nebrae comprehendant . Illa vero simul misenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo quisque cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. Natura vero ignis est, ut ex seipso et lucem exhibeat, et concremationem, sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lucem non habet. Hinc est enim quod reprobis Veritas dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat lumen habere potuisset, is qui re
Abbreviated transcription (Latin):
prodebito constringaris Qui tam̃ non
constringit᷑. si quod debet soluere nõ mo¬
ratur Ubi et recte sub dit᷑ nõ reuertar:
quia neqͣquã ultͣ miscdia parcentis lib̾at.¬
quos semel in locis pȩnalibꝰ iusticia uidi¬
cantis dampnat Que adhuc subtiluis lo¬
ca describuntur : eum dicit᷑ Terrã mise¬
riȩ et tenebrarũ Miseria ad dolorẽ ꝑtinet.
tenebrȩ ad cęcitatẽ Ea gͦ que aconspectu
districti tudicis expulsos tenet. miserię
et tenebrarum t̾ra ꝑhibet᷑: quia foris
dolor cruciat. quos diuisos auero lumi.¬
ne intꝰ cecitas obscurat: Quãus miseriȩ
et tenebrarum t̾ra. intelligi et alit̃ pot̾:
Nam hec quoq t̾ra inqͣ nascim᷑. ẽ quidẽ
miseriȩ. s tenebrarum non ẽ: quia mul.¬
ta hic corruptionis nr̃ȩ mala patim᷑. sed
tam̃ adhuc mea ꝑconu̾sionis gr̃am ad
lucẽ redimꝰ. ueritate fuadente que ait:
Ambulate dum lucẽ habetis: ne uos te¬

Expanded text:
pro debito constringaris; qui tamen non pro debito constringaris; qui tamen non constringitur, si quod debet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar; quia nequaquam ultra misericordia parcentis libquos semel in locis poenalibus justitia judicantis damnat. Quae adhuc subtilius loca describuntur, cum dicitur: terram miseriae et tenebrarum. Miseria ad dolorem pertinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet, miseriae et tenebrarum terra perhibetur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum non est, quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen adhuc in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus veritate suadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos te
Abbreviated transcription (Latin):
enim terre tenebrose nominȩ. nͥ tetra
tartari claustra signantur: Que et̾nȩ
mortis caligo oꝑit: quia dampnatos
abeo capti fuerint stabilit̾ tenent᷑ Scrip¬
tum quippe ẽ Eeneracio p̃terit. et gene¬
ratio aduenit: terra uͦ in ęt̾nũ stat. Rec
te gͥ infermi claustra. tenebrosa terra
nominãtur : quia quos pumendos acci¬
piunt. nequaquã pena transitoria uel
fantastica imaginatione cruciant: s
ultione solida ꝑpetue dampnationis ser.¬
uant: Que aliquando tam̃ laci apella¬
tione signant᷑ : ppħa attestante qͥ ait:
dunt in lacum: Infernus gͦ et t̾ra nomi¬
natur. quia susceptos stabilit̾ tenet:
et lacus dicit᷑. quia hos quos semel ceꝑit.
semꝑ fluctuantes et trepidos torm̃tis
circum fluentibꝰ absorbet Sc̃s autẽ uir.
siue sua. seu human gen̾is uoce dimitti
se postulat: antequã uadat Non quia
ad t̾rã tenebrosam. qͥ culpã deflet iturꝰ
est: s qͥa ad hanc procul dubio qͥ plan
creditor dicit: Solue debitũ: priusq̃m

Expanded text:
enim terrae tenebrosae nomine, nisi tetra tartari claustra signantur? Quae aeternae mortis caligo operit, quia damnatos uia quicunque ab eo capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum quippe est: Generatio praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum sta inferni claustra tenebrosa terra nominantur , quia quos puniendos accipiunt nequaquam poena transitoria vel phantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetuae damnationis servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, propheta testante, qin lacum . Infernus ergo et terra nominatur quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur quia hos quos semel ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir sive sua seu humani generis voce dimitti se postulat, antequam vadat; non quia ad terram tenebrosam qui culpam deflecturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangcreditor dicit: Solve debitum priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
inquitatis sentibus actionẽ nrãm ad fru¬
gẽ retͥbutionis excolere: Et quid ẽ post
agri exercitiũ ad edificiũ domꝰ redire. nͥ
quod plerumq exbonis oꝑibus discimus.
quantã intȩ mindiciã et icogitaciõe
oꝑa excogitacione prodeunt: Sed sunt
non nulla cogitacionis acumina: que ex
oꝑatione nascunt᷑: Nã sic̃ ab aĩo opꝰ sumit᷑. itare¬
sus ab oꝑe animꝰ erudit᷑. Mẽs qͥppe diuin amori
exordia capiẽs. imꝑat bona quȩ fiant: S p̾tqͣ
fieri imꝑata ceꝑint: ipsis suis exercitata
actionibus discit. cũ imꝑare bonti incho¬
auerat: quantũ minus uidebat F oris gͥ
ager excolit᷑. ut domꝰ post modũ construa¬
t᷑: quia plerũq ab ext̃iori oꝑe sumimus.
quantã subtilitatẽ rectitudinis incorde
teneamus Quẽ bene sophar seruare or¬
dinẽ studint. cũ pͥus auferre mniquitatẽ a
mamibus. et postea atab̾naculo iniusticiã

Expanded text:
iniquitatis sentibus, actionem nostram ad fruiniquitatis sentibus, actionem nostram ad frugem retributionis excolere? Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in cogitatione opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab exteriori opere sumimus, quantam subtilitatem rectitudinis in corde teneamus. Quem bene Sophar servare ordinem studuit, cum prius auferri iniquitatem a manibus, et post a tabernaculo injustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
congrue uocat᷑: inqua apud nos met ipsos
ab scondĩ. cũ foris in oꝑe ñ uidem̃. Sophar
itaq quia uisti uiri amicus ẽ nouit qđ dicat.
sed quia iustũ increpat. hereticoꝵ tenens
speciẽ. proferre recta etiam que nouit ig¬
norat Sed nos calcantes hoc quod abeo tu.¬
mide dicit᷑. pensemꝰ eius uerba quã uera sit̃.
si recte dicerent᷑. Prius enĩ amanu iniqͥta¬
tẽ fubtrahi: et post atabernaculo ammo¬
net iiusticiã abscidi Quia quisquis iã
praua ase oꝑa ext̾uis resecat: necesse ꝓfec¬
to ẽ ut ad semet ipsũ rediens sollert̃ sese in
mentis intencione discernat: Heculpa quã
iã in actione non habet: adhuc in cogita.¬
cione ꝑduret Unde bene etiã ꝑsalomo¬
nẽ dicit᷑ Prepara foris opus tuũ: et dili¬
gent᷑ exerce agrũ tuum. ut postea edifi
ces domũ tuã Quid namq ẽ p̃parato oꝑe
agrũ diligent̃ ext̾ius exercere. nͥ euulsis

Expanded text:
congrue vocatur, in qua apud nosmetipsos congrue vocatur, in qua apud nosmetipsos abscondimur, cum foris in opere non videmur. Pritaque, quia justi viri amicus est, novit quod dicat; sed quia justum increpat, haereticorum tenens speciem, proferre recte etiam quae novit ignorat. Sed nos calcantes hoc, quod ab eo tumide dicitur, pensemus ejus verba quam vera sint, si recte dicerentur. Prius enim a manu iniquitatem subtrahi, et post a tabernaculo admonet injustitiam abscidi, quia quisquis jam prava a se opera exterius resecat, necesse profecto est ut, ad semetipsum rediens, solerter sese in mentis intentione discernat; ne culpa, quam jam in actione non habet, adhuc in cogitatione perduret. Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Praepara foris opus tuum, et diligenter exerce agrum tuum, ut postea ces domum tuam. Quid est praeparato opere agrum diligenter exercere, nisi evulsis
Abbreviated transcription (Latin):
fecit tͥbuit : ad dm̃ manũ suꝑbiens tendit:
Sic profecto contͣ electos reprobi: sic contͣ
catholicos heretici semꝑ effrenant᷑ Ut
cũ ob uirgare facta nequeunt: bonos
rep̾hendere defactoꝵ elatione moliant᷑.
quatenꝰ eos quos redarguere ex inftrmi¬
tate actionis non ualent: excrimine tumo¬
ris accusent Unde et cabona que ext̾uis
fiunt: nequaquã bona ẽẽ iam censentur.
que quafi ꝑstudium turgide cogitacionis
exhibent᷑. Qui sepe humiliatumenteᷤ in¬
crepant: et quod dictis suis semet ipsos fe.¬
riunt ignorant Sed quia uirũ tustũ. sopbar
actenus rep̃hendendo corriptut: nunc ue-¬
mirami tua abstuleris ate. et non man.¬
serit intabernaculo tuo iniusticia: tunc
eleuare pot̾is faciẽ tuã absq macula : et eris
cogitacione comittit᷑: aut cogitacione simul
et oꝑe ꝑpetrat᷑. Iniquitas gͦ inmanii ẽ: cul.
in ĩnte. Mens quippe nr̃a tab̾naculũ nõ in¬

Expanded text:
facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine tumoris accusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe humilia tumentes increpant, et quod dictis suis semetipsos feriunt ignorant. 351 Sed quia justum virum Sophar hactenus reprehendendo corripuit, nunc vein manu tua, abstuleris a te, et non manserit in tabernaculo tuo injustitia, tunc levare poteris faciem tuam absque macula, et eris cogitatione committitur, aut cogitatione simul et opere. Iniquitas ergo in manu est, culpa in mente. Mens quippe nostra tabernaculum non in
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ calcat: Multa sophar fortia protulit:
sed quod meliori se hec loquat᷑ nescit Unde
firmasti cortuũ: et expandisti ad eum
uirtutẽ dicitur: sed ꝑ in sensibilitatẽ Om̃is
namq animꝰ qui districtionis intie cõ¬
fid̾ationi se subicit: ex euis protinus timo¬
re mollescit. eumq sagnta diuinȩ formi-¬
dinis penetrat. quia in firma uiscera ꝑ
humilitatẽ gestat Quisqͥs autẽ ꝑtinacia
insensibilitatis obdurescit: quasi cor firmat.
ne hoc iacula timoris suꝑni cõfodiant:
Unde quibusdã ꝑ propħam dñs misericor¬
tollit: cũ a nobis suꝑbie duriciã subtrabit:
Et cor carneum tͥbuit: cũ eandẽ protinꝰ
nrãm duritiam ad sensibilitatẽ uertit:
Per manus uͦ ut iã crebro docuiꝰ oꝑa
designant᷑ Cũ culpa gͥmanꝰ ad dm̃ ex¬
pandere ẽ: contͣ largitoris gr̃am de uir¬
tute oꝑum suꝑbire: Qui enĩ in conspec¬
tu diui iudicis loquens. sibi bona que

Expanded text:
tem calcat. Multa Sophar fortia protulit, tem calcat. Multa Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde firmasti cor tuum, et expandisti ad eum  insensibilitatem. Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacula timoris superni confodiant. Unde quibusdam per prophetam Dominus misericortollit cum a nobis superbiae duritiam subtrahit, et cor carneum tribuit cum eamdem protinus nostram duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum culpa igitur manus ad Deum expandere est contra largitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae
Abbreviated transcription (Latin):
dire in effrenationẽ illicite libertatis cõs¬
neit: obiectione prosꝑe aduersitatis frã.¬
¶: Quatenus elisi discant quam reproba
erectione tumuerant: ut iã flagelli ex¬
pmentis edomiti. quasi uimenta domes¬
lta. p̃ceptorũ loris m̃tis colla subiciant.
et uitȩ p̃sentis itinera ad nutũ p̾sidentiᷤᷤ
pagant: Quibus bene loris ligatũ se noue.¬
rat: qui dicebat: Ut iumentũ factus sũ
apud te: et ego semꝑ tecũ Unde et seuus
ille ꝑsecutor ab agro ꝑfide uoluptatis. ad
domũ fidei deductus. rectoris sui calcaribꝰ
punctus audiebat. durũ tibi ẽ contͣ stimu¬
lum calcitrare: Restat gͦ ut si eẽ iam summ¬
les pullo onagri nolumus : in cunctis quȩ
appetimus. nutũ prius intime dispensati.¬
onis exqͥramus. ut mens nr̃a in om̃e quod
nitit᷑. suꝑni regiminis loro teneat᷑ Et inde
magis uota sua ad uitã impleat: unde
uite suȩ studia. et contͣ propriã uolunta¬

Expanded text:
dire in effrenationem illicitae libertatis consdire in effrenationem illicitae libertatis conspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis itinera ad nutum praesidentis pergant. Quibus bene loris ligatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille persecutor ab agro perfidae voluptatis ad domum fidei deductus, rectoris sui calcaribus punctus, audiebat: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Restat ergo ut si esse jam similes pullo onagri nolumus, in cunctis quae appetimus nutum prius intimae dispensationis exquiramus, ut mens nostra in omne quod nititur, superni regiminis loro teneatur; et inde magis vota sua ad vitam impleat, unde vitae suae studia et contra propriam volunta
Abbreviated transcription (Latin):
er pullum quippe onagri. om̃e agres¬
tum genus expͥmitur: quod naturȩ di¬
nissũ motibꝰ. loris dn̾anttum non tenet᷑
Agri namq ammalia inlibertate habent:
eo ire quo appetunt. et qui escere cũ lassan¬
tur: Et quãuis insensatis animalibus
homo longe sit melior: hoc tam̃ plerumq
homini nõ licet. quod brutis ammalibus licet
Que enĩ ad aliud mime seruantur: eoꝵ
motus procul dubio nequaꝗͣ sub disciplina
restrĩgitur Homo autẽ quia ad sequentẽ¬
uitã ducit᷑. necesse profecto ẽ. ut incunctiᷤᷤ¬
sins motibus sub discipline dispositione
religet᷑ Et quasi domesticũ animal loris¬
unctũ seruiat: atq et̃nis disposicionibꝰ
restrictũ iuuat Qui gͦ implere cuncta
que desid̾at. ꝑ effrenatã lib̾tatẽ querit.
qud aliud quã pullo onagri ẽẽ similis con¬
cupiscit: ut discipline hunc lora non tene¬
ant. sed audent̃ uagus ꝑ siluã desidioꝵ cur.¬
iate Sepe aut̃ diuina miseratio quospro.¬

Expanded text:
agrestium genus exprimitur, quod, naturae dimissum motibus, loris dominantium non tenetur. Agri namque animalia in libertate habent et ire quo appetunt, et quiescere cum lassantur. Et quamvis insensatis animalibus homo longe sit melior; hoc tamen plerumque homini non licet quod brutis animalibus licet. Quae enim ad aliud minime servantur, eorum motus procul dubio nequaquam sub disciplina restrivitam dicitur, necesse est profecto, ut in cunctis motibus sub disciplinae dispositione religetvinctum serviat, atque aeternis dispositionibus restrictum vivat. Qui ergo implere cuncta quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silvam desideriorum curaepe autem divina miseratio, quos pro
Abbreviated transcription (Latin):
ciplie prelati sunt leticiȩ seruire cog¬
noscit: Tanto enim licencius ad feriendũ
occupat: quanto echi qui intercedere
pro culpa poterant. uoluptati uacant:
Ab sit autem ne tanti uiri filios per com.¬
uiuorum studia : ingurgitando uentri
uacasse suspicemur:. Sed tamen ueracit̾
nouimus : quia et si per disciplinȩ quis¬
qcustodiam. necessitatis metas eden¬
do non transit. accensa tamen mentis in¬
tentio inter coninuia: torpescit: Et minꝰ
in quanto sit temptacionum bello con¬
siderat : quȩ se ꝑsecuritatem relaxat:
In die ergo primi fatris filios obruit:
quia antiquus hostis inminorum mor¬
te sub uersionis aditum. per neglegẽ¬
ciam maiorum querit.. Sed quia quã¬
tis nunciorum iaculis sit ꝑcussus ag¬
nouimus : uir fortis noster qualis int̾
uulnera consistat audiamus: Sequit᷑:¬

Expanded text:
ciplinae praelati sunt laetitiae servire cogciplinae praelati sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim licentius ad feriendum occupat, quanto et hi qui intercedere pro culpis poterant voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando ventri vacasse suspicemur; sed tamen veraciter novimus quia etsi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In die ergo primi fratris filios obruit, quia antiquus hostis in minorum morte subversionis aditum per negligentiam majorum quaerit. Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
diuisa et subita nunciantur : ut et repen.¬
te et particulatim crescens. in audientis
corde sese dolor ipse noncaperet:. Et tan.¬
to ardentius in blasphemiam accenderet:
quanto subitis acmultiplicibus nunciis
in se angustius ȩstuarȩt. Sed neq hoc
neglecte preter eundum puto: quod
filũ in maioris fratris domo conuiuaban-¬
tur cum pereunt: Dictum namq est
superius : quod conina peragi sine
culpa uix possunt: Ut ergo nr̃a non
illorum loquamur. sciendum nobis ẽ
quia quod aminoribus uoluptuose agi¬
tur ÷ maiorum disciplina cohibetur.
Cum uero maiores ipsi uoluptati de¬
seruiunt : nimirum minoribus lasci¬
uiȩ frena laxantur.. Quis enim sub
discipline se contrictione retineat
quando et ipsi quiius constrictio¬
nis accipiunt sese uoluptatibus relaxãt:
Dum ergo in maioris fratris domo
conuiuantur: pereunt. quia tunc cõtͣ
nos hostis uehementius uires accipit
quando et ipsos qui procustodia dis-¬

Expanded text:
divisa, et subita nuntiantur, ut et rependivisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor ipse non caperet; et tanto ardentius in blasphemiam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se angustius aestuaret.  Vet. neglecte praetereundum puto, quod filii in majoris fratris domo convivabantur, cum pereunt. Dictum namque est superius, quod convivia peragi sine culpa vix possunt. Ut ergo nostra, non illorum loquamur, sciendum nobis est quia quod a minoribus voluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus relaxant? Dum ergo in majoris fratris domo convivantur, pereunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia dis