comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te. Nondũ quȩrebat ouis illa pastorẽ. Aberrauerat a
uit. & ouis facta es eiꝰ. & audis uocẽ pastoris tui. & sequeris
cũ: uide quid tͥ de se ostendit. quid de corpore suo ne in ip¬
so errares. ne in ȩccła errares. nequis tͥ diceret xp̃c ẽ qui ñ¬
c̃ xp̃c. aut ęccła quȩ ñ est ęccła. Multi enĩ dixert̃ carnẽ
ñ habuisse xp̃m. & ñ in corpore suo surrexisse ap̃m. Holi
sequi uoces eoꝵ. Qudi uocẽ ipsuis pastoris. qͥ indutꝰ ẽ carne
ut quereret ꝑditã carnẽ. Resurręxit & ait. Palpate &e ui¬
dete. quia sp̃s carnẽ & ossa ñ habet sicut me uidetis habere.
Ostendit se tͥ. uocẽq eiꝰ sẽquero. Ostendit ȩccłam. ne quis
te fallat nomine ȩccłe. Oportebat inquit axp̃m pati &e re¬
surgere a mortuis t̃tia die. & prȩdicari in nomine eiꝰ pęni¬
tentiã & remissionẽ peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes: incipientib a

Expanded text:
te. Nondum quaerebat ovis illa pastorem; aberraverat a te. Nondum quaerebat ovis illa pastorem; aberraverat a uaesivit te, et ovis facta es ejus, et audis vocem pastoris tui, et sequeris eum; vide quid tibi de se ostendit, quid de corpore suo, ne in ipso errares, ne in Ecclesia errares, ne quis tibi diceret: Christus carnem non habuisse Christum, et non in corpore suo resurrexisse Christum: noli sequi voces eorum. Audi vocem ipsius pastoris, qui indutus est carne, ut quaereret perditam carnem. Resurrexit, et ait: Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Ostendit se tibi; vocem ejus sequere. Ostendit et Ecclesiam; ne quis te fallat nomine Ecclesiae: Oportebat, inquit, Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
duces cȩci cȩcoꝵ sequentiũ. Aꝑtissimis uocib donato dicunt᷑
ista cantata. euge euge diꝑx bone. dux prȩclare: &e ñ dixit
ille auertant᷑ statĩ &e erubescant qui dicunt mͥ euge cuge.
nec eos corrigere uoluit ut xxp̃o dicerent dux bone. dixx
prȩclare. At uero apłs reformidans euge hominũ ut ue¬
re laudaret᷑ in xp̃o. noluit se laudari ꝓ xp̃o. dicentibusq
qͥbusdã ego sũ pauli respondit in libertate dñi. RIũquid
estis: Ergo dicant martires in ꝑsecutione ẽtiã adulatio¬
num. Auertant᷑ statĩ crubescentes. qͥ dicunt mͥ euge eu.¬
ge. Et quid fit cũ illi auertunt᷑ &e erubescunt om̃s siue¬
qui quert̃ animã meã suie qui cogitant mͥ mala. siue qui
ꝑuersa ce sinulata beriuolentia lingua uiolunt ẽmolliro
qͦđ feriant: Cũ fuerint &e ipsi auersi & confusi qͥd̃ fiet.
Cixultent & iocundent᷑ in te. Noninme aut in illo aut

Expanded text:
duces caeci caecorum sequentium . Apertissimis vocibus Donato dicuntur duces caeci caecorum sequentium . Apertissimis vocibus Donato dicuntur ista cantata: Euge, euge, dux bone, dux praeclare. Et non dixit ille, Avertantur statim, et crubescant qui dicunt mihi: Euge, euge; nec eos corrigere voluit, ut Christo dicerent: Dux bone, dux praeclare. At vero Apostolus reformidans Euge hominum, ut vere laudaretur in Christo, noluit se laudari pro Christo; dicentibusque quibusdam, Ego sum Pauli, respondit in libertate Domini, Numquidestis ? Ergo dicant martyres in persecutione etiam adulantium, Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. qui quaerunt animam meam, sive qui cogitant mihi mala, sive qui perversa et simulata benevolentia, lingua volunt emollire quod feriant; cum fuerint et ipsi aversi et confusi, quid fiet? Exsultent, et jucundentur in te: non in me, non in illo, aut in
Abbreviated transcription (Latin):
possumus. Necesse est ut &e intremus in hȩc: &e exeamus
in assentationẽ aliquã adulatoꝵ. sed exire inde opus est
Rogemꝰ cũ de quo dictũ est: custodiat dñs introitũ tuũ
ce eritũ tuũ. ut intres integet. sic ęxeas integer. Ait enĩ
apłs. fidelis est ds̃. qͥ non uos sinat tẽptari suꝑ quã potestis
Ecce habes ingressũ. Non dixit ñ tẽptemini. Qui enĩ non
tẽptat᷑. non ꝓbatur. Et qui ñ probat᷑. ñ ꝓficit. Quid ergo
optauit. Fidelis ds̃ qͥ ñ uos sinat tẽptari supra quã potestis.
laudant. Laudent dm̃. Quis enĩ ego sũ ut lauder in me:
Aut quid ego feci. Quid habeo qͥd ñ accepi: Si accepisti
inquit. quid głaris quasi ñ acceperis: Quertant᷑ ergo statĩ¬
& erubescant. qui dicunt mͥ euge euge. Tali oleo pingue fa¬
ctũ ẽ caput hereticoꝵ. cũ dicunt ego sũ ego sũ: & dicit᷑ illis
tu dñe. Necepert̃ euge euge. secuti st̃ euge euge. facti st̃

Expanded text:
possumus; necesse est ut et intremus in haec, et exeamus possumus; necesse est ut et intremus in haec, et exeamus orum, intremus et in assentationem aliquam adulatorum; sed exire inde opus est. Rogemus eum de quo dictum est, Custodiat Dominus introitum tuum et exitum tuum ; ut intrans integer, sic exeas integer. Ait enim et Apostolus: Fidelis est Deus, qui non vos sinat tentari supra quam potestis. Ecce habes ingressum. Non dixit, Non tentemini: qui enim non tentatur non probatur; et qui non probatur, non proficit. Quid ergo optavit? Fidelis Deus, qui non vos sinat tentari supra quam potestis. laudant? Laudent Deum. Quis enim ego sum, ut lauder in me? aut quid ego feci? quid habeo quod non accepi? Si accepisti, inquit, quid gloriaris quasi non acceperis ? Avertantur ergo statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Tali oleo pingue factum est caput haereticorum , cum dicunt, Ego sum, ego sum, et dicitur illis: Tu, Domine. Acceperunt Euge, euge; secuti sunt Euge, euge: facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutione loqueret᷑ scriptura dixit. tamquã aurũ in
fornace ꝓbauit illos de martirib interfectis. & sicut ho¬
locausti hostiã accepit illos. Audi quia ce lingua adu¬
lantiũ talis est. Probatio inquit argenti &e auri ignis.
uir autẽ probat᷑ ꝑ os laudantiũ eũ. Ignis ille. ignis &
iste. De utroq te saluu oportet exire fregit to repre.¬
hensor. factus es in fornace tamquã uas fictilo. forma¬
uit te uerbũ & uenit tẽptatio tribulationis. illud quod
formatũ ẽ oportet ut coquat᷑. Si bene formatũ est. acce¬
dit ignis & firmat. Unde & ille dicebat in passione.
Aruit sicut testa uirtus mea. Passio quippe & caminus
tribulationis fecerat fortiorem. Rursus si lauderis ab ad¬
ulantib & assentantib. & annueris eis ueluti emens oleũ
ñ tecũ portans sicut quinq uirgines insipientes: erit ca.¬
minus facturę tuȩ etiã os laudantiũ te. Ded sine his ñ

Expanded text:
persecutione loqueretur Scriptura, dixit: Tanquam aurum in persecutione loqueretur Scriptura, dixit: Tanquam aurum in fornace probavit illos, de martyribus interfectis, et sicut holocausti hostiam accepit illos . Audi quia et lingua adulantium talis est: Probatio, inquit, argenti et auri ignis; vir autem probatur per os laudantium eum Ignis ille, ignis et iste; de utroque te salvum oportet exire. Fregit te reprehensor, fractus es in fornace tanquam vas fictile. Formavit te verbum, et venit tentatio tribulationis: illud quod formatum est, oportet ut coquatur; si bene formatum est, accedit ignis ut firmet. Unde ille dicebat in passione: Aruit sicut testa virtus mea . Passio quippe et caminus tribulationis fecerat fortiorem. Rursus si lauderis ab adulantibus et assentantibus, et annueris eis, veluti emens oleum, non tecum portans, sicut quinque virgines insipientes ; erit caminus fracturae tuae etiam os laudantium te. Sed sine his non
Abbreviated transcription (Latin):
cȩdentẽ cõpescit ut retro redeat & appellat satanañ: qͥa
uult prȩcedere xp̃m. Paulo ante beatus. modo satanas. Un
ñ sapis inquit quȩ dĩ st̃: sed quȩ st̃ hominũ. Qui ergo uo.¬
lumꝰ recte celebrare natalicia martirũ. desideremꝰ inutati¬
onẽ martirũ. ne uelimꝰ prȩcedere martires. & melioris
consilii nob̾ uideri esse quia euitam passiones ꝓ iustitia
& fido. quas illi ñ euitauert̃. Ergo illi qͥ cogitant mala
& in luxuriã nuitriunt corda sua. auertant᷑ retrorsũ &s
crubescant. audiant ab apło postea dicente. Quẽ augẽ
fructũ habustis alĩquando in quib nc̃ erubescitis. Cuid
sequit᷑ Auertant᷑ statĩ erũbescentes. qͥ dicunt mͥ euge
euge. Quo sunt genera ꝑsecutoꝵ. uituperantiũ & adu¬
lantiũ. Plus persequit᷑ lingua adulatoris. quã manꝰ int̃.¬
fectoris. Nã & ipsã caminũ dicit scriptura. Certe cũ de

Expanded text:
cedentem compescit, ut retro redeat; et appellat satanam, quia cedentem compescit, ut retro redeat; et appellat satanam, quia vult praecedere Dominum. Paulo ante, Beatus: modo, Satanas. Undnon sapis, inquit, quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Qui ergo volumus recte celebrare natalitia martyrum, desideremus imitationem martyrum; ne velimus praecedere martyres, et melioris consilii nobis videri esse, quia evitamus passiones pro justitia et pro fide, quas illi non evitaverunt. Ergo illi qui cogitant mala, et in luxuria nutriunt corda sua, avertantur retrorsum, et erubescant. Audiant ab Apostolo postea dicente: Quem autem fructum habuistis aliquando in quibus nunc erubescitis ? 5. Quid sequitur? Avertantur statim erubescentes qui dicunt mihi: Euge, euge. Duo sunt genera persecutorum; vituperantium, et adulantium. Plus persequitur lingua adulatoris, quam manus interfectoris; nam et ipsam caminum dixit Scriptura. Certe cum de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia declinans mortẽ. mentiens ẽtiam iniquo ne moriat᷑.
int̾ficiens animã suã ut uiuat corpore. Magni consilu pru¬
dentisq sibi uidetur. Prȩcedit rep̃hendens cxp̃m. ueluti ante.
petro. Trȩcedere quippe quodã loco petrus uoluit dñm. Lo¬
quebat᷑ enĩ saluator de passione sua. quã si ñ suscepisset nos
salui ñ essemꝰ: & petrus quia paulo ante cũ confessus fuerat
filiũ dĩ & in illa confessione appellatꝰ erat petra supra
quã fabricarct᷑ ȩccła paulo post dño dicente de futura pas¬
sione sua ait. Absit dñe. ꝓpitius esto tibi. ñ fiet istud.
aulo ante beatꝰ es simon bariona quia ñ tͥ reuelauit ca¬
ro & sanguis sed pat̾ m̃s qui in cȩlis est: modo repente
redi post me satanas. Quid est redi post me Sequere
me. Prȩcedere me uis. consiliũ mͥ dare uis: molius ẽ ut c̃si¬
liũ meũ sequaris. Hoc est redi retro. redi post me. Ante¬

Expanded text:
omnia, declinans mortem, mentiens etiam inique ne moriatur, omnia, declinans mortem, mentiens etiam inique ne moriatur, interficiens animam suam ut vivat corpore, magni consilii prudentisque sibi videtur. Praecedit reprehendens Christum; veluti antecePetro. Praecedere quippe quodam loco Petrus voluit Dominum. Loquebatur enim Salvator de passione sua, quam si non suscepisset, nos salvi non essemus; et Petrus qui paulo ante eum confessus erat Filium Dei, et in illa confessione appellatus erat Petra, supra quam fabricaretur Ecclesia, paulo post Domino dicente de futura passione sua, ait: Absit, Domine; propitius esto tibi, non fiet istud. Paulo ante, Beatus es, Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est: modo repente, Redi post me, satana. Quid est, Redi post me? Sequere me. Praecedere me vis, consilium mihi dare vis; melius est ut consilium meum sequaris: hoc est, Redi retro, redi post me. Ante
Abbreviated transcription (Latin):
impetꝰ suos ad cogitationes uerterunt. In illis cogitationib:
tamquã in abisso uisco colligatus ẽ diabolus. fremit & ñ erũ¬
pit. Dictũ est enĩ de his tẽporib ȩccłȩ. Peccator uidebit.
& irascct᷑. Et quid facit. Numquid qͦđ primo. At̃¬
trahe. liga. percute. Non facit hoc. Quid ergo. Den¬
tib suis frendet & tabescet. Et his tamquã irascit᷑ mar¬
tir. & tam̃ ꝓ his orat martir. Quomͦ enĩ bene illis opta¬
it de quib dixit confundant̃ & reuereant᷑ qͥ quert̃ ani¬
mã meã: sic & nc̃. auertant᷑ retrorsũ & erubescant. qͥ cogi
tant mͥ mala. Quare. Ut ñ p̃cedant. sed sequantur.
Qui enĩ rep̃bendit cxp̃ianã teligionẽ. & consilio suo uult
uiuere: quasi prȩcedere uult xxp̃m. ut ille udelicet erraue¬
rit. inualidusq & infirmꝰ fucrit qͥ uel uoluerit pati int̾
manꝰ uidacoꝵ uel potuerit. ille autẽ recordatꝰ sit cauens ista

Expanded text:
impetus suos ad cogitationes verterunt. In illis cogitationibus impetus suos ad cogitationes verterunt. In illis cogitationibus tanquam in abysso ligatus est diabolus; fremit, et non erumpit. Dictum est enim de his temporibus Ecclesiae: Peccator videbit, et irascetur. Et quid faciet? Numquid quod primo? Attrahe, liga, percute. Non facit hoc. Quid ergo? Dentibus suis frendet, et tabescet . Et his tanquam irascitur martyr; et tamen pro his orat martyr. Quomodo enim bene optavit illis de quibus dixit, Confundantur, et revereantur qui quaerunt animam meam; re? Ut non praecedant, sed sequantur. Qui enim reprehendit christianam religionem, et consilio suo vult vivere, quasi praecedere vult Christum; ut ille videlicet erraverit, et invalidus infirmusque fuerit, qui vel voluerit pati inter manus Judaeorum, vel potuerit: ille autem cordatus sit cavens ista
Abbreviated transcription (Latin):
se est facta sua defendant. Ciloriosi abi uident᷑ quia teneat.
quia ligant. quia uerberant. quia occidunt. qͥa saltant
temꝰ ergo hȩc inimicis nr̃is. securi optemꝰ. Cox ego dixi.
& uobiscũ dixerĩ. Om̃s qͥ adhuc saltant &e cantant & in¬
sultant martiribus: confundant᷑ & reuereant᷑. aliqͥndo
in his parietib tundant confusi pectora sua. Auertan
fuit impetꝰ ꝑsequentiũ. modo remansit maliuolentia
cogitantiũ. Prorsus tẽpora st̃ in eccła ꝑsecutionis distincta.¬
Sc̃quere sequentia. factus ẽ impetꝰ in ȩccła. quando re¬
ges persequebant᷑. Et quia predicti erant reges & ꝑsecu¬
turi & credituri: impleto uno utiq alterũ sequebat᷑. Fac¬
tũ est & illud qͦd consequens fuit. Credidert̃ reges. da¬
ta ẽ pax ȩccłȩ: cepit esse inculmine dignitatis ȩccła etiã
in hac t̾ra. etiã in hac uita. Ded ñ deest fremitꝰ ꝑsecutaꝵ.

Expanded text:
se est facta sua defendant; gloriosi sibi videntur, quia tenent, se est facta sua defendant; gloriosi sibi videntur, quia tenent, quia ligant, quia verberant, quia occidunt, quia saltant, temus ergo haec inimicis nostris; securi optemus. Ecce ego dixi, et vobiscum dixerim: omnes qui adhuc saltant et cantant et insultant Martyribus, confundantur, et revereantur; aliquando in his parietibus tundant confusi pectora sua. 4. versfuit impetus persequentium; modo remansit malevolentia cogitantium. Prorsus tempora sunt in Ecclesia persecutionis distincta sequentia. Factus est impetus in Ecclesiam, quando reges persequebantur: et quia praedicti erant reges et persecuturi et credituri, impleto uno, utique alterum sequebatur. Factum est et illud quod consequens fuit; crediderunt reges, data pax est Ecclesiae, coepit esse in culmine dignitatis Ecclesia, etiam in hac terra, etiam in hac vita: sed non deest fremitus persecutorum;
Abbreviated transcription (Latin):
cos ur̃os. benefacite his qui odert̃ uos. & orate pro eis qͥ ꝑse¬
qunt᷑ uos: Cece ꝑsecutionẽ pateris. & maledĩcis eis a qͥb
pateris. Quomͦ imitaris passiones prȩcedentes dñi tui pen¬
dentis in cruce & dicentis. pat̾ ignosce illis qͥa nescuint quid
faciunt. Respondet talia dicentib martir & dicit
quid faciunt: agnosce & uocẽ meã. ut sit & tua. Quid
enĩ dixit de inimicis meis. Tonfundant᷑ & reuereant᷑. lã
facta est talis iundicta de inimicis martirũ. Saulus ille
qͥ stepbanũ ꝑsecutus ẽ : confusus ẽ & reueritus Anhelabat
cedes. quȩrebat quos attraheret & necaret. Audita uoce¬
desuper saule saule qͥd me ꝑsequeris confusus ẽ & ꝓstratꝰ
ẽ & crectus ad obȩdiendũ. qui inflãmatꝰ erat ad ꝑsequendũ
Hoc ergo optant martires inimicis suis. confundant᷑ &
reuereant᷑. Quandiui enĩ ñ confundunt᷑ & reuerent᷑. neces¬

Expanded text:
cos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro his qui persecos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro his qui persequuntur vos ? Ecce persecutionem pateris, et maledicis eis a quibus pateris: quomodo imitaris passiones praecedentes Domini tui, pendentis in cruce, et dicentis: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt ? Respondet talia dicentibus martyr, et dic quia nesciunt quid faciunt; agnosce et vocem meam, ut sit et tua. Quid enim dixi de inimicis meis? Confundantur, et revereantur. Jam facta est talis vindicta de inimicis martyrum. Saulus ille qui Stephanum persecutus est, confusus est et reveritus. Anhelabat caedes, quaerebat quos attraheret et necaret: audita desuper voce, Saule, Saule, quid me persequeris? confusus et prostratus est, et erectus ad obediendum qui inflammatus erat ad persequendum . Hoc ergo optant martyres inimicis suis: Confundantur, et revereantur. Quamdiu enim non confunduntur et reverentur, neces
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ erat qͥ exquireret animã eius. hic aut̃. Confundant᷑
& reuereant᷑. qui quert̃ animã meã. Dolebat se ñ queri
ad imitandũ. gemebat se queri ad opprimendũ. Quęris ani¬
mã iusti cũ imitari cogitas. quęris animã iusti cũ occidere
cogitas. Qm̃ duob modis quęrit᷑ anima iusti hominis. sin¬
guli singulis psalmis eax pressi st̃ Illic dolet quia ñ ost qͥ
sequirat animã eiꝰ ad imitandã passionẽ eius. hic autem.
confundant᷑ &e reuereant᷑ qͥ quęrt̃ animã meã. Quęr̃t ani-¬
mã euis. ñ ut duas habcant. Non enĩ sic quęrebant ani¬
mã eius. quomͦ quęxit latro tunicã uiatoris. Ad hoc occi¬
dit. ut exspolict: ut habeat. Qui aut̃ ꝑsequit᷑ ut occidat.
excludit animã. ñ sc uestit. Quert̃ illi animã meã. occide¬
re me uolunt. Quid ergo tu illis optas: Confundant᷑ &
reuereant᷑. Et ubi ẽ quod audisti a dño tuo. diligite inimi¬

Expanded text:
quia non erat qui exquireret animam ejus; hic autem: Confundantur, quia non erat qui exquireret animam ejus; hic autem: Confundantur, et revereantur qui quaerunt animam meam. Dolebat se non quaeri ad imitandum; gemebat se quaeri ad opprimendum. Quaeris animam justi, cum imitari cogitas; quaeris animam justi, cum occidere cogitas. Quoniam duobus modis quaeritur anima hominis justi, singuli in singulis psalmis expressi sunt. Illic dolet, quia non est qui requirat animam ejus ad imitandum passiones ejus; hic autem: Confundantur et revereantur qui quaerunt animam meam. Quaerunt animam ejus, non ut duas habeant. Non enim sic quaerebant animam ejus, quomodo quaerit latro tunicam viatoris: ad hoc occidit, ut exspoliet, ut habeat. Qui autem persequitur ut occidat, excludit animam, non se vestit. Quaerunt illi animam meam; occidere me volunt. Quid ergo tu illis optas? Confundantur, et revereantur. Et ubi est quod audisti a Domino tuo: Diligite inimi
Abbreviated transcription (Latin):
cessat. Infrenatus est atq illigatus in cordib impioꝵ. ne seuat
in eccłam. & tantũ faciat quantũ uult. fremunt dentes impr¬
ñ habent quid agant sciuendo. saltando. blasphemando. lu¬
xuriando. non impellunt corpora ap̃ianoꝵ sed lacerant ani¬
mas ap̃ianoꝵ. Ulamemꝰ ergo una uoce om̃s uerba haeo:
adiuto¬
riũ meũ
intende
bemus
Quando
aut̃ non.
Modo
tam̃ in tribulatione positi maxime dicamꝰ. Ds̃ in adutoriũ
dicit qui dixit. quid me ꝑsẽqueris. ille dicit qui dixit. Cũ
uni ex minimis meis fecistis. mihi fecistis. Nota est ergo
uox huiꝰ hominis. totius hominis capitis & corporis. non sȩpe
comm̃danda quia nota. Confundant᷑ inquit & reuereant᷑. qͥ
quęrt̃ animã meã In alio psalmo dirit. Considerabã in
dexterã & iudebã. & ñ erat qͥ agnosceret me: perut fuga¬
a me & ñ est qͥ requirat animã meã. Ibi de ꝑsecutorib ait

Expanded text:
cessat. Infrenatus est atque illigatus in cordibus impiorum, ne saeviat cessat. Infrenatus est atque illigatus in cordibus impiorum, ne saeviat in Ecclesiam, et tantum faciat quantum vult. Fremunt dentes impi, et quia non habent quid agant saeviendo; saltando, blasphemando, luxuriando, non impellunt corpora Christianorum, sed lacerant animas Christianorum. Clamemus ergo una voce omnes verba haec: adjutorium meum intende.bemus Quando autem non! Modo tamen in tribulatione positi maxime dicamus: Deus, in adjutordicit, qui dixit: Quid me persequeris ? ille dicit, qui dixit: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Nota est ergo vox hujus hominis, totius hominis, capitis et corporis: non saepe commendanda, quia nota. Confundantur, inquit, et revereantur qui quaerunt animam meam. In alio psalmo dicit: Considerabam in dexteraa me, et non est qui exquirat animam meam . Ibi de persecutoribus ait
Abbreviated transcription (Latin):
re cos qͥ nondũ cruce ap̃i signati st̃. Quando signent᷑. &
quando eius auctoritate alligati: dẽsinant furere. Uidemꝰ
etiã in fronte portantes signũ crucis simul in ipsa fronte
portare impudentiã lipxuriarũ. diebusq & sollẽnitatibus
martirũ ñ exultare sed insultare. Et int̾ hȩc ge̾mimꝰ. &
hec ꝑsecutio nr̃a est: si est in nob̾ karitas quȩ dicat. Quis
infirmat᷑. & ego ñ infirmor. Quis scandalizat᷑. & ego ñ
uror. Hullus ergo seruus dĩ sine ꝑsecutione ẽ. Plerũq
ẽ illud quod apłs ait. Sed & om̃s qͥ uolunt in xp̃o pie ui¬
uere. ꝑsecutionẽ patiunt᷑. Ulideris. Unde uideris quomͦ¬
ille diabolus biformis est. Leo est in impetu. draco in in¬
sidiis. Leo minet᷑. inimicus est: draco insidiet᷑. inimious est
Quando nos securi. Cece fiant om̃s exp̃iani. nũquid & dia¬
bolus axp̃ianus erit. Temptare ergo ñ cessat. insidiari ñ

Expanded text:
re eos qui nondum cruce Christi signati sunt, quando signentur, et re eos qui nondum cruce Christi signati sunt, quando signentur, et quando ejus auctoritate alligati desinant furere. Videmus etiam portantes in fronte signum ejus, simul in ipsa fronte portare impudentiam luxuriarum, diebusque et solemnitatibus martyrum non exsultare, sed insultare. Et inter haec gemimus, et haec persecutio nostra est, si est in nobis charitas quae dicat: Quis infirmatur, et non ego infirmor? quis scandalizatur, et non ego uror ? Nullus ergo servus Dei sine persecutiollud quod Apostolus ait: Sed et omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem patientur . Videris unde, videris quomodo; diabolus ille biformis est. Leo est in impetu, draco in insidiis. Leo minetur, inimicus est; draco insidietur, inimicus est. Quando nos securi? Ecce fiant omnes Christiani, numquid et diabolus christianus erit? Tentare ergo non cessat; insidiari non
Abbreviated transcription (Latin):
quales illos urgert̃. sed fortasse peiores in om̃imodis generib
tantoꝵ scandaloꝵ. Nr̃a aut̃ tẽpora magis abundant illo
uȩ quod clamauit dñs. uę mundo a scandalis. & qm̃ abun¬
dauit iniqͥtas. refrigescet laritas multoꝵ. Neq enĩ &
loth ille sc̃s in sodomis ab aliquo corporalẽ ꝑsecutionẽ patie¬
bat᷑. aut dictũ illi erat ut ñ ibi habitaret. Persecutio eius
facta mala sodomitarũ erant. Nunc ergo iã cxp̃o in cȩlo
sedente. iã glorificato. iã subiectis ceruicib fegũ iugo euis. &
subpositis eoꝵ frontib signo eius. ia nullo remanente qui
palã crp̃ianis audeat insultare.: adhuc tam̃ int̾ organa ce
simphoniacos gemimꝰ. adhic illi inimici martirũ quia uocib
& ferro ñ posst̃. eos sua luxuria ꝑsequnt᷑. Atq utinã paga¬
nos tantummͦ toleramꝰ. Esset qualccumq solatiũ exspecta¬

Expanded text:
quales ipsos urserunt; sed fortasse pejores in omnimodis generibus quales ipsos urserunt; sed fortasse pejores in omnimodis generibus tantorum scandalorum. Nostra enim tempora magis abundant illo Vae quod clamavit Dominus: Vae mundo ab scandalis . Et quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum . Neque enim et Lot ille sanctus, in Sodomis ab aliquo corporalem persecutionem patiebatur, aut dictum illi erat ut non ibi habitaret; persecutio ejus, facta mala Sodomitarum erant . Nunc ergo jam Christo in coelo sedente, jam glorificato, jam subjectis cervicibus regum jugo ejus, et suppositis eorum frontibus signo ejus; jam nullo remanente qui palam Christianis audeat insultare, adhuc tamen inter organa et symphoniacos gemimus; adhuc illi inimici Martyrum, quia vocibus et ferro non possunt, eos sua luxuria persequuntur. Atque utinam Paganos tantummodo doleremus! esset qualecumque solatium, exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
cxemplo abstulerat omnẽ timorẽ. uerbo dicens nolite timere
eos qui corpꝰ occĩdunt animã autẽ ñ possunt occidere. exem¬
plo faciens quod uerbo prȩcepit ut nec eoꝵ uerberantiũ manꝰ
uellit deuitare. nec alapas ꝑcutientiũ nec saliuas conspuenti¬
um. nec coronã de spinis imponentiũ nec cruce int̾ficientiũ.
Nihil hoꝵ uitare uoluit. cui nibil opꝰ erat. ꝓpt̾ eos quib
hoc opus erat faciens ȩgrotis de seipso medicamentũ. La¬
borauert̃ ergo martires. & nisi ille semꝑ adesset qui ait
ecce ego uobiscũ sum usq ad consũmationẽ scłi: utiq defe¬
cissent. Est ergo in hoc psalmo uox contribulatoꝵ. & ideo
utiq martirũ int̾ passiones periclitantiũ. sed de suo capite
prȩsumentiũ. Nudiamꝰ eos. & loquam cũ eis ex affectu cordis.
etiansi non similitudine passionis. Ili enĩ iam coronati st̃:
nos adhuc periclitam. ñ quia tales ꝑsecutiones nos urgent

Expanded text:
exemplo abstulerat omnem timorem; verbo, dicens, Nolite timere exemplo abstulerat omnem timorem; verbo, dicens, Nolite timere eos qui corpus occidunt; animam autem non possunt occidere ; exemplo, faciens quod verbo praecepit, ut nec eorum verberantium manus vellet devitare, nec alapas percutientium, nec salivas conspuentium, nec coronam de spinis imponentium, nec crucem interficientium: nihil horum vitare voluit, cui nihil opus erat, propter eos quibus hoc opus erat; faciens aegrotis de seipso medicamentum. Laboraverunt ergo martyres; et nisi ille semper adesset qui ait, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi , utique defecissent. 2. Est ergo in hoc psalmo vox contribulatorum; et ideo utique martyrum inter passiones periclitantium, sed de suo capite praesumentium. Audiamus eos, et loquamur cum eis ex affectu cordis, etiamsi non similitudine passionis. Illi enim jam coronati sunt; nos adhuc periclitamur: non quia tales nos persecutiones urgent,
Abbreviated transcription (Latin):
ri uoluit & multiplicari. Gr̃as unico filio dĩ
subire non dedignatus est: ut nos uita sua
dignos faceret. Coce qui singularis erat de¬
nec transiret sicut dixit in psalmo singularis ego sum
donec transeam. quia sic erat singulare granũ ut in se ha¬
beret magnã multitudinis fȩcunditatẽ. in quantis gra¬
nis passionẽ eius imitantib exultamus. quando natali¬
cia martirum celebramus. Multa ergo menbra eiꝰ sub
uno capite ꝓ ipso saluatore nr̃o karitatis & paciꝰ uinculo
colligata si nosse dignamini qm̃ sepissime audistis unus
mis. & sic clamat unꝰ tamquã om̃s. quia om̃s in uno unꝰ sumꝰ
Audiamus ergo qm̃ laborauert martires. & int̾ magnas
tẽpestates odioꝵ in hoc scło periclitati st̃ non tã corpore
quod quandoq posituri erant sed ipsa fide. ne. deficientes
& forte acerbis ꝑsecutionũ cȩdentes dolorib uel amori uitȩ
huiꝰ amitterent quod ꝓmiserat ds̃. qui ñ solũ uerbo sed etiã

Expanded text:
ri voluit et multiplicari : gratias unico Filio Dei subire non dedignatus est, ut nos vita sua dignos faceret. Ecce qui singularis erat, donec transiret, sicut dixit in psalmo, Singularis ego sum, donec transeam : quia sic erat singulare granum, ut in se haberet magnam multitudinis fecunditatem; in quantis granis passionem ejus imitantibus exsultamus, quando natalitia Martyrum celebramus! Multa ergo membra ejus, sub uno capite ipso Salvatore nostro charitatis et pacis vinculo colligata, sicut nosse dignamini, quoniam saepissime audistis, unus us tanquam omnes, quia omnes in uno unus sunt. Audiamus ergo quoniam laboraverunt martyres, et inter magnas tempestates odiorum in hoc saeculo periclitati sunt; non tam corpore, quod quandoque posituri erant, sed ipsa fide, ne deficientes, et forte acerbis persecutionum cedentes doloribus, vel amori vitae hujus, amitterent quod promiserat Deus: qui non solum verbo, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
rationc filioꝵ ionadab om̃is inobȩdientia culpata ẽ Per mobe¬
dientiã aut̃ captiui facti sumꝰ. qͥa ipse adã ñ obȩdiendo pecca¬
uit. Dictũ c̃ aut̃ ab codẽ apło qͦđ & uerũ ẽ. Quia om̃s in adã
moruint᷑. in quo om̃s peccauert̃. Merito & primiducti st̃
captiui. quia primus homo de terra terrenus. scđs homo de
cęlo cȩlestis. Qualis terrenus. tales & terreni: & qualis oele¬
stis. tales & celestes. Sicut portauimꝰ imaginẽ terrem. por¬
temus & imaginẽ eius qui de cęlo est. Primꝰ homo captiuos¬
adã om̃s moriunt᷑ ꝑ carnis natiuitatẽ. in xp̃o liberant᷑ ꝑ
cordis fidẽ. Non erat in potestate tuaut ñ nascereris ex
adã ẽ in potestate tua ut credas in ap̃m. Quantũcũa
ergo ad pͥmũ hominẽ ꝑtinere uolueris. ad captiuitatẽ ꝑti¬
nebis. Et qͥđ ẽ ꝑtinere uolueris : Aut qͥđ est ꝑtinebis :

Expanded text:
ratione filiorum Jonadab omnis inobedientia culpata est. Per inoberatione filiorum Jonadab omnis inobedientia culpata est. Per inobedientiam autem captivi facti sumus, quia ipse Adam non obediendo peccavit. Dictum est autem ab eodem Apostolo, quod et verum est, quia « omnes in Adam moriuntur, in quo omnes peccainquit, de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis. Qualis terrenus, tales et terreni; qualis coelestis, tales et coelestes. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est . PrimuAdam moriuntur per carnis nativitatem; in Christo liberantur per cordis fidem. Non erat in potestate tua ut non nascereris ex Adam; est in potestate tua ut credas in Christum. Qantumcumque ergo ad primum hominem pertinere volueris, ad captivitatem pertinebis. Et quid est, pertinere volueris? aut quid est, pertinebis?
Abbreviated transcription (Latin):
Talis fuit ionadab: id est hoc nom̃ ciꝰ int̃pretat᷑. Qui st̃ ergo
qͥ primi captiui ducti st̃: Ducti st̃ filii isrł captiui primi
ce scđi & t̾tii. Sed ꝓ his psalmꝰ aut de his psalmꝰ qͥ primi du¬
mines nescio qͥ nescio quando irruentib hostib in babiloniã
captiui ducti st̃ ex hicrłm. Sed qͥd dicit psalmꝰ: Quid. nisi
qͦd audistis ab apło: Cõmendat nob̾ gr̃am dĩ. cõmendat nob̾
qͥa nos ꝑ nosinetipsos nibil sumꝰ. Cõmendat nob quia qͥc quid
sumꝰ illuis miscłia sumꝰ. Quicqͥd aut̃ ex nob̾ sum̃: mali sumꝰ
Quare ergo captiui & quare nomine captiuitatis cõmenam¬
tur: ipsa gr̃a liberatoris aperit. Ipse dicit apłs. Condelecto¬
enĩ legi dĩ scđ̾m interiorẽ hominẽ. uideo aut aliã legẽ in m̃¬
bris meis repugnantẽ legi m̃tis incȩ. & captiuũ me ducentẽ
in lege peccati quȩ ẽ in m̃bris meis. Ecce habes duci captiũ
quare captiui. Quantũ arbitror & hoc elucet. qm̃ in cõpa¬

Expanded text:
go qui primi captivi ducti sunt? Ducti sunt filii Israel captivi primi, et secundi, et tertii; sed pro his Psalmus, aut de his Psalmus, qui primi dumines nescio qui, nescio quando, irruentibus hostibus, in Babyloniam captivi ducti sunt ex Jerusalem. Sed dicit Psalmus, quid, nisi quod audistis ab Apostolo? Commendat nobis gratiam Dei; commendat nobis, quia nos per nosmetipsos nihil sumus: commendat nobis, quia quidquid sumus, illius misericordia sumus; quidquid autem ex nobis sumus, mali sumus. Quare ergo, captivi? et quare nomine captivitatis commendatur ipsa gratia liberatoris? Aperit, ipse dicit Apostolus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. Ecce habes duci captivum. quare captivi. Quantum arbitror, et hoc elucet. Quoniam in compa
Abbreviated transcription (Latin):
delicis in itinere qͥb forte corrũperent᷑: murmurauert̃ adũsꝰ
parati. corde rediert̃. Noli ergo tu sic: noli sic. Time uerbũ
dñi dicentis. Mem̃tote uxoris loth. Et ipsa in uia iã li¬
berata de sodomis retro resperit. Ubi resperit. ibi remansit
facta ẽ statua salis. ut condiat te. Exẽplo enĩ tͥ data ẽ
ut cor habeas. ñ remaneas fatuus in uia. Attende rema¬
nentẽ & transi. Attende respicientẽ tetro. & tu in anteri¬
ora extentꝰ esto sicut paulus. Quid ẽ ñ respicere retro:
Quȩ retro oblitꝰ inquit. Ideo sequeris uocatꝰ ad suꝑnã palmã.
de qua postea głeris. qͥa idem apłs dicit. Suꝑest mͥ corona

Expanded text:
deliciae in itinere, quibus forte corrumperentur, murmuraverunt adversus deliciae in itinere, quibus forte corrumperentur, murmuraverunt adversus parati, corde redierunt. Noli ergo tu sic; noli sic: time verbum Domini dicentis, Mementote uxoris Lot . Et ipsa in via, jam liberata de Sodomis, retro respexit; ubi respexit, ibi remansit: facta est statua salis , ut condiat te. Exemplo enim tibi data est, ut tu cor habeas, non remaneas fatuus in via. Attende remanentem, et transi; attende respicientem retro, et tu in anteriora extentus esto, sicut Paulus. Quid est non respicere retro? Quae retro oblitus, inquit. Ideo sequeris vocatus ad supernam palmam de qua postea glorieris. Quia idem Apostolus dicit: Superest mihi corona
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ patiam tribulationẽ spualẽ. & necesse ẽ ut int̃
scandala & zizania & palcã gemat ȩ̨ccła. & illa massa do¬
nec messis ueniat. donec uentil abrũ. donec ueniat ultima
uentilatio & separet᷑ palea a frum̃to. donec ad horreũ re¬
digat᷑. Quod donec fiat: clamemꝰ. Ego uero egenꝰ &e piuꝑ
sũ. ds̃ adiuua me: aduitor m̃s esto añe. nc tardaueris. Quio
ẽ ne tardaueris: Quia multi dict̃. Longũ ẽ ut ueniat
xp̃c. Quid ergo. Quia dicimꝰ ne tardaueris. uenturꝰ c̃ an¬
te quã statuit uenire: Quid sibi uult boc uotũ ne tarda¬
ueris.: Ne mͥ tardiuis uideat᷑ hoc qͦđ uenturꝰ es. Tibi enim
longũ uidet᷑. ñ dõ longũ uidet᷑: cui mille anni dies ẽ unꝰ.
uel tres horȩ ugilię. Sed tu siñ habueris tolerantiã. tar¬
dũ tͥ erit. Et cũ tͥ tardũ crit. deflecteris ab co. & eris
similis illis qͥ in heremo st̃ fatigati. & festinauert᷑ a dõ pete¬
re delicias. quas illis in patria reseruabat. Et cũ ñ darent᷑

Expanded text:
est patiamur tribulationem spiritualem; et necesse est ut inter scandala, et zizania, et paleam gemat Ecclesia et illa massa, donec messis veniat, donec ventilabrum, donec veniat ultima ventilatio, ut separetur palea a frumento, donec ad horreum redigatur . Quod donec fiat, clamemus: Ego vero egenus et pauper sum; Deus, adjuva me: adjutor meus es tu, Domine; ne tardaveris. Quid est, Ne tardaveris? Quia multi dicunt: Longum est ut veniat Christus. Quid ergo, quia dicimus, Ne tardaveris? venturus est antequam statuit venire? Quid sibi vult hoc votum, Ne tardaveris? Ne mihi tardius videatur quod venturus es. Tibi enim longum videtur; non Deo longum videtur, cui mille anni dies unus est, vel tres horae vigiliae . Sed tu si non habueris tolerantiam, tardum tibi erit: et cum tibi tardum erit, deflecteris ab eo, et eris similis illis qui in eremo fatigati sunt, et festinaverunt a Deo petere delicias, quas illis in patria reservabat; et cum non darentur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ nos sed ꝓpt̃ sc: ut etiã si ñ hoc dicerẽ. neq hoc p̾locutꝰ
essem quilibet medioeri cordis homo attento audiens uerbu
ciusdẽ psalmi saperet hoc. &e forte ipsis uerbis si aliud babebat
in corde mutaret᷑. & fieret qͥd hic sonat. Quid est hoc: Ult
tota spes nr̃a indõ sit: nililq de nob̾ tãquã de uirib nr̃is
p̃sumamꝰ. ne nr̃m facientes quod ab illo ẽ & qͥd̾ accepimꝰ amit
tamꝰ. Titułꝰ ergo psalim huiꝰ ut solet titulus psalmi indicars
limine qͥd agat᷑ in domo. ipsi dauid filioꝵ ionadab & eoꝵ qͥpͥmi
captiui ducti st̃. Ionadab homo fuit qͥdã. Comendat᷑ nob̾
ex ꝓphetia hieremis̃. qͥ filus sius p̃ceperit pt uinu ħ hiberet
neq in dom̃ib residerent. sea in t abernadoĩass n abttabent Prȩ¬

Expanded text:
propter nos, sed propter se; ut etiamsi non hoc dicerem, neque hoc praelocutus propter nos, sed propter se; ut etiamsi non hoc dicerem, neque hoc praelocutus essem, quilibet mediocris cordis homo, attente audiens verba ejusdem psalmi, saperet hoc; et forte ipsis verbis, si aliud habebat in corde, mutaretur, et fieret quod hic sonat. Quid est hoc? Ut tota spes nostra in Deo sit, nihilque de nobis tanquam de nostris viribus praesumamus; ne nostrum facientes quod ab illo e Titulus ergo est psalmi hujus, ut solet titulus indicans in limine quid agatur in domo: Ipsi David filiorum Jonadab, et eorum qui primi captivi ducti sunt. Jonadab homo fuit quidam, commendatur nobis ex prophetia Jeremiae, qui filiis suis praeceperat ut vinum non biberent, neque in dom
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ peccatores saluos facere. quoꝵ pͥmꝰ ego sũ. Nũqͥs
ante ulũ ñerant paratores: Quid ẽ ergo p̾mꝰ ego: An¬
tecẽdens om̃s ñ tẽpore sed malignitate. Sed ideo inqͥt mi¬
scđ̾iam c̃secutꝰ sũ. ut in me ostenderet ap̃c ibe omnẽ longa¬
nimitatẽ ad informationẽ eoꝵ qͥ credituri st̃ illi in uitã et̃¬
nã. id est ut unꝰꝗͥsq peccator &miquus iã de se desperans.
iã habens quasi gladiatoriũ animũ ut ideo faciat qͥcquio
uult quia necessario dãnandꝰ ẽ. fespiciat tam̃ ad paulũ
apłm cui tanta crudelitas tantaq malitia a dõ donata ẽ
ut ñ de se desperando conũtat᷑ ad am̃. Hanc ergo grãm
comm̃dat nob̾ ds̃. &e in isto psalmo intueam̃ illũ. Uideamus
an ita sit. an forte ego alit̃ suspicer. Et̾enĩ arbitror hunc cũ
habero affectũ. & hoc om̃ib ꝓpe suis sullabis resonare. id est hoc
nob cõmendare gr̃am dĩ gratuitã quȩ nos liberat indignos ñ

Expanded text:
peccatores salvos facere, quorum primus ego sum. Numquid ante illum non erant peccatores? Quid est ergo, primus ego? Antecedens omnes non tempore, sed malignitate. Sed ideo, inquit, misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Christus Jesus omnem longanimitatem, ad informationernam : id est, ut unusquisque peccator et iniquus jam de se desperans, jam habens quasi gladiatorium animum, ut ideo faciat quidquid vult, quia necessario damnandus est, respiciat tamen ad apostolum Paulum, cui tanta crudelitas, tantaque malitia a Deo donata est; et, non de se desperando, convertatur ad Deum. Hanc ergo gratiam commendat nobis Deus et in isto psalmo; intueamur illum, et videamus an ita sit, an forte ego aliter suspicer. Etenim arbitror hunc eum habere affectum, et hoc omnibus prope suis syllabis resonare: id est, hoc nobis commendare, gratiam Dei gratuitam, quae nos liberat indignos, non
Abbreviated transcription (Latin):
ua me. Sed intelligit aliqͥd. & excellentius intelligit. ui¬
de tam̃ qͥd dicat. Ei aut̃ qͥ potens ẽ om̃a facere suꝑabun¬
dantius quã petimꝰ & intelligimꝰ. Uide ergo qͥa nondũ ꝑuẽ¬

Expanded text:
t: Deus, adjuva me. Sed intelligit aliquid, et excelsius intelligit. Vit: Deus, adjuva me. Sed intelligit aliquid, et excelsius intelligit. Vide tamen quid dicat: Ei autem qui potest super omnia facere superabundantius quam petimus et intelligimus . Vide ergo quia nondum pe
Abbreviated transcription (Latin):
& erutor. indigeo auxilio: adiuua. implicitꝰ sũ. ẽrue. Nemo
enĩ ẽruet de implicationib nisi tu. Circũstant nos nęxus di¬
uersarũ curarũ. hnnc atq inde dilamam᷑ quasi spinis & sentib
Ambulalimꝰangustã uiã. fortasse hesimꝰ in sepib. Dicamꝰ dõ
Tu es erutor m̃s. Qui ostendit angustã uiã. fecit ut sequat᷑
dixit : remansit in uia. ñ nouit ꝑuenire. Ubi dixerit. suffi¬
cit. ibi hesit. At tende apłm cui ñ sufficit. uide quomͦ se
uult adiuuari donec ꝑueniat: fr̃s inqͥt ego me ñ arbitror
app̃hendisse. ne illi sibi uiderent᷑ app̃bendisse qͥb rurs dicit
Qui se putat aliqͥd scire. nondũ scit quẽ admodũ oportet scire
Quid ergo ait. Fr̃s. ego me ñ arbitror app̃hendisse. Supra
dixerat ñ qͥa iã accȩperĩ aut ꝑfectꝰ sim. & ibi sequit᷑. Fr̃s. ego
me ñ arbitror app̾hendisse. Si nondũ accepit. egenꝰ & piuꝑ

Expanded text:
et erutor: indigeo auxilio, adjuva; implicatus sum, erue. Nemo et erutor: indigeo auxilio, adjuva; implicatus sum, erue. Nemo enim eruet de implicationibus, nisi tu. Circumstant nos nexus diversarum curarum; hinc atque inde dilaniamur quasi spinis et sepibus, ambulamus angustam viam; fortasse haesimus in sepibus: dicamus Deo, Tu es erutor meus. Qui ostendit angustam viam , fecit ut sequeredixerit, remansit in via, non novit pervenire. Ubi dixerit, Sufficit; ibi haesit. Attende Apostolum, cui non sufficit; vide quomodo se vult adjuvari, donec perveniat: Fratres, inquit, ego me non arbitror apprehendisse; ne illi sibi viderentur apprehendisse, quibus rursus dicit, Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oportet scire . Quid ergo ait? Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Supra dixerat, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim; et ibi sequitur, Fratres, ego me non arbitror apprehendisse. Si nondum accepit, egenus et pau
Abbreviated transcription (Latin):
uero egenꝰ & pauꝑ. Ds̃ adniua me. Unde cepit. ds in aduito¬
riũ meũ intende. ds̃ adiuua me. Rectissime & lazarꝰ adiũ
tus dicit᷑ ille egenꝰ &e pauꝑ. qͥ ablatꝰ ẽ in sinũ abrahȩ. Et ge¬
rit tipũ ȩccłȩ dĩ. quę sẽꝑ c̾fiteri debet adiutorio sibi opꝰ esse
Hoc ẽ uerũ. hoc ẽ piũ. dixi dño. ds̃ m̃s es tu. Quare. Qm̃
dñs. Nã tu ñ ualde uerꝰ dominꝰ serui tui. Ambo homines.
ambo egentes dõ. Si aut̃ putas egere tui seruũ tuũ ut
des panc̃. eges & tu serui tui ut adiuuet labores tuos. Ut̃q
ur̃m altero ur̃m indiget. Itaq nullꝰ ur̃m uere dñs. & nullꝰ
ur̃m uere seruus. Qudi uerũ dñm. cuiꝰ uerꝰ es seruus. Dixi
Quid aut̃ tu. Ego uero egenꝰ & pauꝑ. Car egenꝰ &e pauꝑ
Pascat ds. subleuet as̃. adiuuet ds̃. Ds̃ inquit adiuua me.
Adiutor & ẽrutor m̃s es tu: dñe ne tardaueris. Cu adiutor

Expanded text:
vero egenus et pauper; Deus, adjuva me. Unde coepit, Deus in adjutovero egenus et pauper; Deus, adjuva me. Unde coepit, Deus in adjutorium meum intende; Deus, adjuva me. Reicitur; ille egenus et pauper, qui ablatus est in sinum Abrahae : et gerit typum Ecclesiae Dei, quae semper confiteri debet adjutorio sibi opus esse. Hoc est verum, hoc est pium. Dixi Domino: Deus meus es tu. Quare? QuonDominus. Nam tu non valde verus dominus servi tui; ambo homines, ambo egentes Deo. Si autem putas egere tui servum tuum, ut des panem; eges et tu servi tui, ut adjuvet labores tuos: uterque vestrum altero vestrum indigetum vere servus. Audi verum Dominum, cujus verus es servus: Dixi Quid autem tu? Ego vero egenus et pauper. Ecce egenus et pauper; pascat Deus, sublevet Deus, adjuvet Deus: Deus, inquit, adjuva me. 8. Adjutor et erutor meus es tu, Domine; ne tardaveris. Tu adjutor
Abbreviated transcription (Latin):
tu: nusquã tu. In illo aliqͥd̾. in me nibil. Si aut̃ in illo. qͥcqͥd̃
ego. ille ñ ego. Tu ergo qͥđ: Ego uero egenꝰ ce pauꝑ. Ille diuc̃.
ille abuncdans: ille nullius indigens. Ecce lum̃ meũ.
unde illuminor: qm̃ clamo. Cu illuminabis lucernã
mcã dñe. ds̃ m̃s illuminabis tenebras meas. Dñs soluit cõpeditoᷤ.
dñs exigit elisos. Dñs sapientes facit cȩcos. dñs custodit ꝓseli¬
tos. Quid ergo tu. Ego uero egenꝰ & pauꝑ. Ego tãquã pu¬
pillꝰ. anima mea tãquã uidua destituta &̧ desolata. Auxiliũ
quęro. sẽꝑ infirmitatẽ meã confiteor. Ego uero egenꝰ & pauꝑ.
Donata st̃ mͥ peccata. iã seqͥ cepi p̾̃cepta dĩ. Adhuc tam̃ ege¬
nus &e pauꝑ. Unde adhuc egenꝰ ce pauꝑ. Quia uideo aliã¬
legẽ in m̃bris meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ. Uude egenꝰ
ce pauꝑ: Quia beati qͥ esuriunt & sitiunt iustitiã. Adhuo
esurio. adhuc sitio. Saturitas mea dilata ẽ: ñ ablata. Ego

Expanded text:
tu, nusquam tu? In illo aliquid, in me nihil: si autem in illo quidquid ego; ille, non ego. Tu ergo quid? Ego vero egenus et pauper sum. Ille dives, ille abundans, ille nullius indigens. Ecce lumen meum, unde illuminor; quoniam clamo: Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas . Dominus solvit compeditos; Dominus erigit elisos; Dominus sapientes facit caecos; Dominus custodit proselytos . Quid ergo tu? Ego vero egenus et pauper. Ego tanquam pupillus; anima mea tanquam vidua destituta et desolata: auxilium quaero; semper infirmitatem meam confiteor. Ego vero egenus et pauper. Donata sunt mihi peccata; jam coepi sequi praecepta Dei: adhuc tamen egenus et paurepugnantem legi mentis meae . Unde egenus et pauper? Quia, Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam . Adhuc esurio, adhuc sitio: saturitas mea dilata est; non ablata. Ego
Abbreviated transcription (Latin):
entiã : continuo subiecit. Ignorantes enĩ dĩ iustitiã & suã
uolentes c̃stituere. iustitis di ñ st̾ subiecti. Gtantes in qͥt
tãquã de operib cxoludunt a se gr̃am. & tãquã de san.¬
tate sua falsa p̃sum̃tes respiunt medicinã. Contra tales
enĩ &e dñs duerat. Non ueni uocare iustos. sed peccato.¬
res in penitentiã. Hon ẽ opꝰ sanis medicus. sed male baben

Expanded text:
itiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Gloriantes, inquit, tanquam de operibus, excludunt a se gratiam; et tanquam de sanitate sua falsa praesumentes respuunt medicinam. Contra tales enim et Dominus dixerat: Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam; non est opus sanis medicu
Abbreviated transcription (Latin):
dans. &e steriles nos non esse permittens: Llum er go lle
diligamus. ut alud pret̃ ip̃sum ñ diligat᷑. & fit ui nobs
quod dhirimis. quod cantauinus quia ee hic uat ni a est
est inuocare dm̃. gratis inuocare. Prõinde de quibusdam
quid dictũ est. Dñm ñ inuocauerunt. Quasi dñm sib in¬
uocare uidebant᷑. & petebant cũ de hereditatib de ampli¬
anda pecunia. de prolonganda uita ista. de cteris tempa¬
ralib rebus. Et quid de illis scriptura: Dñm non inuoca¬
uerunt Ideo quid sequitur. Ibi tumuerunt tumnore ubi
non erat timor. Quid est ubi non erat timor: Ne illis
subtraheret᷑ pecunia. ne aliquid in domo eoꝵ minꝰ fieret.
postremo ne mmus annoꝵ haberent in hac uita quã sibi
sperabant. Ulerũ ibi trepidauerunt. ubi ñ erat timor.
Quales illi nidaer. Si dimiscrimus cũ uiuere. uenient ro¬
mani. & auferent a nobis & locũ & gentem. Ibi tumnuerunt

Expanded text:
dans, et steriles nos non esse permittens? Illum ergo sic dans, et steriles nos non esse permittens? Illum ergo sic diligamus, ut aliud praeter ipsum non diligatur; et fit in nobis quod diximus, quod cantavimus, quia et hic vox nostra est:est invocare Deum, gratis invocare. Proinde de quibusdam quid dictum est? Dominum non invocaverunt. Quasi Dominum sibi invocare videbantur; et petebant eum de haereditatibus, de amplianda pecunia, de prolonganda vita ista, de caeteris temporalibus rebus: et quid de illis Scriptura? Dominum non invocaverunt. Ideo quid sequitur? Ibi timuerunt timore, ubi non erat timor . Quid est, ubi non erat timor? Ne illis subtraheretur pecunia, ne aliquid in domo eorum minus fieret; postremo ne minus annorum haberent in hac vita, quam sibi sperabant: verum ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor. Quales fuerunt illi Judaei: Si dimiserimus eum vivere, venient Romani, et auferent a nobis et locum et gentem . Ibi timuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quantuimnlibet sis auatus. suficit tibi ar  ten auartia
terrã quęrebat totã possidere. adde & celu. Plus est qui fe¬
cit celum & terrã Dicamus fr̃s. in istis humamiꝰ c̃iugus con¬
siderate castũ cor quale sit ad dñr. Certe humana coniugia
sunt. Non diligit urorẽ suã. qui propt̃ dotem illã diligit
Non maritũ caste diligit. quac propterca cdiligit quia
aliquid donauit. aut quia multũ donauit. Donauit ce¬
diues maritus. &e pauper factus maritus est. Quammulti
proscripti a castis uxorib amplius dilecti st̃. Probit st̃
multa casta coniugia calamitatib: maritor. Et ns aliuis
amare quã maritũ putarent᷑: non solut̃ non deseruerunt.
sid ampliis obsecutas sunt. Si ergo maritus carulitu
gratis diligit᷑ si caste diligit᷑ & uxor carnalis gratis dili¬
gitur. si casto diligitur. as̃ quomiodo diligendus est uerus de
uerar ammas maritus. ad prosem sempiterne ute fecin¬

Expanded text:
Quantumlibet sis avarus, sufficit tibi Deus. Etenim avaritia Quantumlibet sis avarus, sufficit tibi Deus. Etenim avaritia terram quaerebat possidere totam, adde et coelum: plus est qui fecit coelum et terram. Dicam, fratres: in istis humanis conjugiis considerate cor castum quale sit ad Deum. Certe humana conjugia sunt: non diligit uxorem suam, qui propter dotem illam diligit; non maritum caste diligit, quae propterea diligit, quia aliquid donavit, aut quia multum donavit. Et dives maritus, et pauper factus maritus est. Quam multi proscripti, a castis uxoribus amplius dilecti sunt? Probata sunt multa casta conjugia calamitatibus maritorum: ne aliud amare quam maritum putarentur, non solum non deseruerunt, sed amplius obsecutae sunt. Si ergo maritus carnalis gratis diligitur, si caste diligitur; et uxor carnalis gratis diligitur, si caste diligitur: Deus quomodo diligendus est, verus et verax animae maritus ad prolem sempiternae vitae fecun