comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saluabitur : quia in sapplicium a&num illi om̃s¬
ibunt ubi uermi seorum non mori&ur: &
ignis eorum non extingu&ur:
epoenis purgatoriis quod ante illud ultimũ
iudicium fiantꝰ sc̃s agustinus definitam ponens
sententiam ait. Nos quidem in hacm ostali
uitam eẽ quasdam poenas purgaturias con¬
fitemur sedtemporalias poenas alii in hac
uita tantum: Alii postmostem alii& nunc &
tunc. Uerumtamen ante iudicium illud seue¬
ris simum nouissimum quae patiuntur : Non aut̃
om̃s ueniunt in sempiternas poenas : quae postillud
iudicium sunt futurȩ qui postmostem sustinent
temporalis : Nam quibusdum quod in isto non
remittitur : remittitur in futuro scło idẽ ne
futuri scłi a&erno supplicio puniantur. Vnde¬
& postaliqua idem doctor. Quis quisigitur ait
poenascupit euadere sempiternas. Non solũ
baptiz &ur uerum &tam iustific&tur in xp̃o
Acsiuere transeat adiabolu adxp̃m: Pur¬
gatorias autem poenas nullus futuras opine¬

Expanded text:
saluabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnessaluabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnes, ubi uermis eorum non moritur et ignis non extipoenis purgatoriis, quod ante illud ultimum judicium fiant, sanctus Augustinus definitam ponens sententiam ait: « Nos quvita esse quasdam poenas purgatorias confitemur, sed temporaluita tantum, alii post mortem, alii et nunc et tunc, uerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouissimumque patiuntur. Non autem omnes ueniunt in sempiternas poenas, quae post illud iudicium sunt futurae, qui post mortem sustinent temporales. Nam quibusdam, quod in isto non remittitur, remitti in futuro saeculo, id est, ne futuri set post aliquanta idem doctor: « Quisquis igitur, ait, poenas cupit evadere sempiternas, non solum baptizetur, verumetiam justificetur in Christo, ac sic vere transeat a diabolo ad Christum. Purgatorias autem poenas nullus futuras opine
Abbreviated transcription (Latin):
utrique probandi sunt de quodictum est : dies
declinabit quia inigne reuelabitur . &unius¬
cuius que opus qualis sit ignis probabit
Siergo utrumque probabitignis. ut sicuius
opus manserit iđ non fuerit igne consump¬
tus quod suꝑ aedificauit mercedom accipia
sicuius autem opus arserit dumnũ paci&ur
Dro fecto non est ipse a&nus illeignis in illũ
enim soli sinistri. Nouissima & ꝑp&ua &¬
ꝑ p&cua damnatione mittentur: Iste ignis
dextros probat : sed alioseorũ sic probut Vt
aedificium quod suꝑ xp̃m fundamentum ab eis
inuenerit eẽ constrictum. Non exurat
atq: consumat. Alius autẽ aliter iđ ut quod
suꝑ ȩdificauerunt ardeat damnumꝗ inde
fecto addexteram stabunt &cum c&eris
audiunt : Venite benedicti patrismei pos¬
sidete paratum uobis regnum. Non ad
sinistram ubierunt illiquis alui nonerunt
&ideo audient: Discedite ãme maledicti in
ignem acernum. Nemo quippe ab illo igne

Expanded text:
utrique probandi sunt, de quo dictutrique probandi sunt, de quo dictDomini declarabit, quia in igne revelabitur, et uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit . Si ergo utrumque probabit ignis, ut si cujus opus manserit, id est, non fuerit igne consumptum, quod superaedificauit mercedem accipiat; si cuius autem opus arserit, damnum patiatur: profecto non est ipse aeternus ille ignis. In illum enim soli sinistri nouissima et perpetua damnatione mittentur, iste autem dextros probat. Sed alios eorum sic probat, ut aedificium, quod super Christum fundamentum ab eis inuenerit esse constructum, non exurat adque consumat; alios autem aliter, id est, ut quod superaediifcauerunt ardeat damnumque inde fecto eaudient: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, non ad sinistram, ubi illi erunt qui salui non erunt et ideo audient: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. nemo quippe ab illo igne
Abbreviated transcription (Latin):
proptor eos quiꝑ eũ saluifiunt : ꝑillũ enim
qui futururest impis nullus saluabitur
quia iuxta quod scriptumest ibunt hu in
supplicium a&ernum: Peristum aut̃ ignẽ
qui ad probat & purgat saluatio ꝓmittitur
manifesta. nam iuxta quod p̃dictus doctor
Si autem ignem illum loco isto uoluerimus accipere:
Sequodnsdicit sinistris: Discedite ame maledicti
inunom a&inum: Vt ineis &iã istiẽe credant᷑
Qui aedficant supra fandamentum ligna fenũ
stupula eos qui ex illo igne post tempus proma¬
ds meritis inꝑtitum liber& bonmeritum fun¬
daments Quid arbitrabimus dextros quibus di¬
daurenite bene dicti patris mei pos sid&e
paratumuobis regnum: Nusieos quiedifica
ueru suꝑ funda mentum Aurum argentũ
lpides preciosos : sed inillumignem de quodio¬
tumofs sictamen quasi ꝑ ignem: Si hoc modo
est intollegendus. Vtrumque mittendisunt
eidextris scilic& & sinistri : Illo quippe igne

Expanded text:
propter eos qui per eum salvi fiunt. Per illum enim propter eos qui per eum salvi fiunt. Per illum enim qui futurus est impiis, nullus salvabitur, quia juxta quod scriptum est: Ibunt hi in supplicium aeternum . Per istum autem ignem qui probat et purgat, salvatio manifesta promittitur. Nam juxta quod praedictus doctor ait: Si autem ignem illum loco isto voluerimus accipere, de quo Dominus dicit sinistris: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum; ut in eis etiam isti esse credantur. qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis inpertitum liberet boni meritum fundamenti: quid arbitrabimur dextros quibus dicetur: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, nisi eos, qui aediverunt super fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos? sed in illum ignem, de quo dictum est, Sic tamen quasi per ignem, si hoc modo est intelligendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet et sinistri: illo quippe igne
Abbreviated transcription (Latin):
pi& : sicuius opus arserit detrimentum
pati&ur ipse autem saluuserit. sicitatem
quasi ꝑ ignem : Quamuis hoc deigne tribula¬
tionis in hac nob̵ uita adibitum possit intelligi:
Tamensiquis haec deigne futurȩ purgationis
accipiat. Pensandum sollicite ẽ quia illum
dixit ꝑ ignem posse saluari. Non qui suꝑ hoc
fundamentum ferrum aes uł plumbum aedi¬
ficat iđ peccata maiora. & id crco duriora
atq tunciam in solubilia sed ligna fenum
stipula iđ peccata minima atque leuissima
quaeignis facile consumat. hoc tamen sciendũ ẽ
quia illic salutem deminimis : Nil quisque pur¬
gationis obtinebit nisibonis hoc actibus in hac
Quod alius sit icnis pungatorius qđ pleriq
saluandi eẽ creduntur alius ignis ille in quo
impii. xp̃o iudi cante mersuri sunt
Peato agustino distinguente didicimus
quod alter sit ignis ille futurus de quo
impuis dũo iudicante dicendumest Discedi¬
te ame maledicti in ignem a&ernum : Alt̃
iste qui purgatorius propria appellatur

Expanded text:
it; si cujus opus arserit, detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem ibid. Quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et idcirco duriora, atque jam tunc insolubilia, sed ligna, fenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima, quae ignis facilquia illic saltem de minimis quisque nihil purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac tur. CAPUT XX. Quod alius sit ignis purgatorius, quo plerique salvandi esse creduntur, alius ille, in quo impii, Christo judicante, mergendi sunt. Beato Augustino distinguente cognoscimus , quod alter sit ille ignis futurus, de quo impiis Christo judicante dicendum est: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum ; alter iste, qui purgatorius proprie appellatur,
Abbreviated transcription (Latin):
pesurrectionem aut carnis uerissime con¬
fitemur Nonut quidã delerant. ut inaeria
uel qualib& alia carne surgamus. sed in hac
qua sumus in hac qua &iã aut ꝓrecte facis
coronam : Aut ꝓmalegestir unus quis que
merebitur ꝑ ercipere paena: Quomodo¬

Expanded text:
'resurrectionem autem carnis verissime con'resurrectionem autem carnis verissime confitemur, non ut quidam delirant, ut in aeria vel qualibet alia carne resurgamus, sed in hac qua sumus, in hac qua etiam pro recte factis coronam aut pro male gestis unusquisque merebitur recipere poenam
Abbreviated transcription (Latin):
recturi eẽ credantur: tempus aliud idẽdic̃¬
hoc senti re debemus quod quomodo leuis plu
raptatur & decerrae sublimȩ trans fertur sic̃
ad oculũ & nuto dĩ omnium mortuorum corpora
mouebuntur parata aduentum udicis
ccedicit apłs canite tuba & mortui resir¬
gent in corrupti & nos in mutabimur seqs
non sicut bonoꝵ & malarum generalis est
omnium resurrectio . Ita cõmunis eẽ creda ẽ
inmnutatio : Nam iuxta qđ beatus agustinus
hieronimus iulianus pemerius c&eriq
restantur resurrectio cõmunis omnibus¬
erit bonis & malis in mutatio aũt solis dan
pas sedcaro qua cerionis sineulla
corruptione pesur qat:n
iullo modo audiendi sunt qui procarne nes¬
Icio quod corpus resurrecturum fabulax¬
tur aerium sed iuxta sacre historiae
ueritatem in hoc quo uiuit unus quisq. resur¬
recturus ẽ corpore. Namut c&eros taceam
egregii p̃ceptoris nr̃i euge nitoletant
sedis antestitis breuit̃ hic uerba tax eã

Expanded text:
resurrecturi esse credantur. atomus auteresurrecturi esse credantur. atomus autehoc sentire debemus, quod, quomodo leuis plumraptat uret de terra ad sublime transfertur, sic ad oculum uel motum dei omnium mortuorum corpora mouebuntur parata ad aduentum iudicis. cce dicit Apostolus: Canet tuba, et mortui resurgent, et nos immutabimur . Sed non sicut bonorum et malorum generalis est omnium resurrectio, ita communis credenda est immutatio. Nam, juxta quod beatus Augustinus, Hieronymus, Julianus Pomerius caeterique testantur, resurrectio communis erit omnibus bonis et malis, immutatio vero solis dandpus, sed caro quam gerimus, sine ulla corruptione resurget. Nullo modo audiendi sunt, qui pro carne nescio quod corpus resurrecturum fabulantur aerium. Sed, juxta sacrae historiae veritatem, in hoc quod quisque vivit, resurrecturus est corpore. Nam, ut caeteros taceam, egregii praeceptoris nostri Eugenii, Toletanae sedis antistitis, breviter haec verba retexam:
Abbreviated transcription (Latin):
Nente inhictu ocul⁊ erit fefsuꝵ rectioooetuoꝵ¬
Seatissimus hieronimus quorundã deresurrec¬
Stione disputantium sententias in epła sua
quã admineruium scripsit tasse rensita
dicit : quaerimus curde nouis simatuba.
mortuor scripserit apł sresurrecturos¬
Quando em̃i nouissima dicitur utiq aliae prae¬
cesserant in a pocaly psin iohannis septem
angeli describuntur cumtubis & uno quoq
clangente primo uidelic& secundo & tertio
quantoq: quinto &t sexto qui ꝑ singulos actũ
sit indicatur: Nouissimo aut id septimo
claro tubae strepitu ꝑsonante mortuisus¬
citantur corpore qui prius habuerant corrup¬
tilia incorrupta recipiens: Pro eo tamen
tor fi& celeritate resurrectio mortuorũ
ut uiui quos in corporib suis consumationis
tempus inuenerit mortuos de inferis resur¬
gentes p̃uenire non ualeant: Quando eñĩ
dicit in puncto temporis & in motu oculi
cuncta primȩ & secundae resurrectionis exclu¬
dit fabulam : Vt alii primi alii nouissimi

Expanded text:
nente, in ictu oculi erit resurrectio mortuorum. B. Hieronymus quorumdam de resurrectione disputantium sententias in epistola sua, quam ad Minervum scripsit, asserens, ita dicit: « Quaerimus cur de novissima tuba mortuos scripserit Apostoluquando enim nouissima dicitur, utique aliae praecesserunt. in Apocalypsi Iohannis septem angeli describuntur cum tubis et unoquoque clangente, primo uidelicet, secundo et tertio et quarto et quinto et sexto, quid per singulos actum sit, indicatur. nouissimo autem, id est septimo, claro tubae strepitu citantur, corpora, quae prius habuerant corruptibilia, incorruptibilia recipientes. » Pro eo tamen tor celeritate fiet resurrectio mortuorum, ut vivi quos in corporibus suis consummationis tempus invenerit, mortuos de inferis resurgentes praevenire non valeant. Quando enim dicit, in puncto temporis, et in motu oculi cunctam et primae et secundae resurrectionis excludit fabulam, ut alii primi, alii nouissimi
Abbreviated transcription (Latin):
flagratione p̃teriuit sicut factum ẽ munda na¬
rum aquarũ in unundatione diluuium : Illa itaq
corruptibilium qualitatis que corporibus nr̃is
corruptibilibus congruebant ardendo poenibus
interibunt. Atq ipsa substantia eas qualitates ha¬
bebit quae corporib: in mortalib: mirabilimutatio¬
ne conueniant : ut scilic& mundus in melius in¬
Incipi& eẽ celũ nouum & tepꝑa noua :¬
t ait beatissimus agustinus ꝑ acto finito quȩ
Liuditio tunc eẽ desin& hoc caelum & haec t̃ra¬
quando incipi& hõe caelum nouum & terra no¬
uamutatione namq rerum non omnimodo in¬
teritu transiuit hicmundus : Vnde & apłs dicit
praerit ergo figura huius mundi figura ergo
sed tantum sc̃i futuri sunt.
uxta quod in quorundam codicimus legimus :
peccatores & impii quã uis resurgentes
in corruptibiles & in mortales sint tameni
in terra : Noua omnino non erunt qui a ab illa
inmutatione scõrum prorsus alieni futuri s̃:

Expanded text:
flagratione peribit, sicut factum est mundanaflagratione peribit, sicut factum est mundanarum aquarum inundatione diluvium. Illa itaque corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt; atque ipsa substantia eas qualitates habebit quae corporibus immortalibus mirabili immutatione conveniant, ut scilicet mundus in melius inincipiat esse coelum novum et terra nova. Ut ait beatissimus Augustinus , peracto finitoque judicio, tunc elum novum et terra nova. Mutatione namque rerum, non omnino interitu transibit hic mundus. Unde Apostolus dicit: Praeterit ergo figura hujus mundi ; figura ergo sed sancti futuri sunt. Juxta quod in quibusdam codicibus legimus, peccatores et impii, quamvis resurgentes immortales et incorruptibiles sint, tamen in terra nova omnino non erunt, quia ab illa immutatione sanctorum prorsus alieni futuri sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cium uisurus ẽ xp̃s : Iuxta qđ maiorum
stilo p̃scribitur ꝑ acto iudicio transi&
quã adhoc p̃senta uerat iudicium facere tran¬
si & dictum est forma illa: Non quod p̃tereit
sed de iudicio ad regnum transeat uelcerte
uob̵ dñs possit iudicium transit : Iuxta quod
beatus gregorius dicit: Quia humanitatis
& transi re ei est in claritatis suae specula¬
tione nos ducere cum eũ quẽ in humanitate
in iudicium cernimus. &ĩa indiuinitate post
iudicium uideri mus: Iam uero post iudiciũ
perg& hino & duc& secum corpus cui capudẽ :
& offert regnum dõ & patri. quomodo ergo
traditurus ẽ regnum dõ & patri nisicum
suis ostenderit & cumnos membra sua ad uisi¬
uidebitur forma illa dĩ abelectisq uideri non
acto iudicio tunc eẽ desinit hoo caelũ & hȩo
terra: quando incipiat ẽe caelũ nouum & ter¬
ra noua : mutati onemnamq rerum non omni
modo interitutransiuit hiomundus tunc ergo
figura huius mundi mundanorum ignium con¬

Expanded text:
um stylo praescribitur, peracto judicio transiet, quam ad hoc praesentaverat ut judicium faceret. Transiet, dictum est, forma illa, non quod praetereat, sed quod de judicio ad regnum transeat. Vel certe nobis Dominus post judicium transit, juxta quod beatus Gregorius dicit , « quia ab humanitatis im Domini est in claritatis suae speculationem nos ducere; cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium viderimus. » Jam vero post judicium perget hinc, et ducet secum corpus, cujus caput est, et offeret regnum Deo et Patri . Quomodo ergo traditurus est regnum Deo et Patri, nisi cusuis ostenderit? Et cum nos membra sua ad cognitividebitur forma illa ab electis, quae videri non pe iudicio, tunc esse desinet hoc caelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hfigura hujus mundi mundanorum ignium con
Abbreviated transcription (Latin):
flixit tribuat nelesur scandalit&. mulier partũ suũ ante
dier xl sponte sponte ꝑdemr annũ pent̃ .i. si uero post xldier
distat multũ utrũ pauꝑcula p̃difficultate nutriendi anfornica¬
ria causa sui sceleris caelandi faciat quiꝑ iurat sciens compul¬
nihil est qui seducit nescium ꝑ iurare cognouit suũ ÷. annũ qui
nanducat carnẽ inmundã aut morticinã autde laceratã
ab estus xldiespent̃ sinecensitate famis cogente multo leuiur
mus siceciderit in licorem tollatur inde &asꝑgatur licor ille
aqua benedicta siuero mortua sit abiciatur totuslicor nec
ab hominib: summatur. siue lacsit siueceruisa uł aliquid hu¬
iis modi qđ simultir sitlicor ille quomus uł mustela incidens
sit siauer stercorant inqua cũq: licore huius modi tollatur
stercus &mundatur cibur a quabenedi&ta & summatur. qui
siaigunõ nestiur cũ saliua sorb& non ei noc& qui mandicans

Expanded text:
flixit, tribuat ne laesus scandalizet. Mulier partum suum ante flixit, tribuat ne laesus scandalizet. Mulier partum suum ante dies XL sponte perdens, unum annum poeniteat. Si vero post XL diesdistat multum utrum paupercula per difficultatem nutriendi, an fornicaria, causa sceleris celandi faciat. Qui nihil est. Qui seducit nescium perjurare, pernoxio, quimanducat carnem immundam aut dilaceratam a bestiis, XL dies poeniteat. Si necessitate famis cogente, multo levius. Mus si ceciderit in liquorem, tollatur inde, et aspergatur liquor ille aqua benedicta; si vero mortuus sit, abjiciatur totus liquor, nec ab hominibus sumatur, sive lac sit, sive cerevisia, vel aliquid hujusmodi. Quod si mortuus sit, liquor ille in quo mus vel mustela incidens sit. Si avis stercoraverit in quemcumque liquorem, hujusmodi tollatur stercus, et mundetur cibus aqua benedicta, et sumatur. Qui sanguinem nescius cum saliva sorbet, non
Abbreviated transcription (Latin):
sinetuentteritia si racerdos ad quẽ ꝑtinebat uocatus uenire
noglexerit ipsedannationẽ anime iudicio ep̃i sui castig& ur
sedaomnib: lic&e fidelib: ubistrte morituror inuenerint non
lapti tatus immop̃ ceptũ ẽ animas eripere diabolo ꝑbaptis ma
iđe benec̃ta simplicite aqua in nomine dñibaptizare illor
unde opert& eus quipossunt fidelermonachur maxime &
scientiã habere baptitandi & si longius alic hubi exierint eu
rcũ arma relinquat & dõ seriiat uł UII añp pent̃ qui laicũ
odii meditatione uł possidendo hereditatir eĩ añr iiii quiꝓ
hominẽ reddidit inpensas in medicor & macule p̃ciũ &opus ei
donec san&cur restituat & dimidiũ annũ pent. si uero non hab&
underestituat haec anno integro qui ad feriendũ hominẽ surre¬
xerit uolens eũ occidere. iii septimanas pent. siclericur fuerit
ui menser qđ & siuul nerauerit dier xl sidericus annototum
sed ec pecuniã ꝓ modo uulneris licaele non cõmendat cui in¬

Expanded text:
poenitentia. Si sacerdos, ad quem pertinebat, vocatus venire neglexerit, ipse damnationem animae judicio episcopi sui castigetur. Sed in omnibus, licet fidelibus, ubi forte morituros invenerint non baptizatos, imo praeceptum est animas eripere a diabolo per baptisma, id est, benedictam simpliciter aquam in nomine Domini, baptizare illos unde oportet eos qui possunt fideles, monachos maxime, et scientiam habere baptizandi, et si longius alicubi exierint, Euricum, arma relinquat, et Deo serviat, vel VII annos poeniteat. Qui laicum, odii meditatione, vel possidendae haerehominem reddit, impensas in medicos, et maculae pretium et opus ejus, donec sanetur, restituat, et dimidium annum. Si vero non habet unde restituat haec, annum integrum. Qui ad feriendum hominem surrexerit, volens eum occidere, II septimanas poeniteat. Si clericus fuit, VII menses. Quod et si vulneraverit, dies XL. Si clericus, annum totum. Sed et pecuniam pro modo vulneris, licet lex non commendat, cui in
Abbreviated transcription (Latin):
uł uiduã rapuerit iII anñ pent. Siquis sponsã habens sorori eĩ
forsitanuitiũ intulerit & coheserit tã quã suȩ. hanc aũt uxorẽ
duxerit iđ t disponsatã illa uero quaeuitiũ passaẽ si facte nec ẽ
sibi intulerit. Om̃s hiqui in huius facti consencus x añn in pãa
& aqua redigantur scđm statuta canonũ. Siquis demulieribur
quae fornicater̃ interfecerit quaenas cuntur aut festinat a uurti¬
decennii tẽpore scđm gradur quae sunt constituta peniteat¬

Expanded text:
vel viduam rapuerit, III annos poeniteat. Si quis sponsam habens, sorori ejus forsitan vitium intulerit, et cohaeserit tanquam suae: hanc autem uxorem duxerit, id est, desponsatam; illa vero, quae vitium passa est, si forte necem sibi intulerit: omnes qui hujus facti consentanei fuerint, X annis in pane et aqua redigantur, secundum statuta canonum. Si quis de mulieribus quae fornicatae sunt interfecerit quae nascuntur; aut festinet abortidecennii tempora, secundum gradus, quae sunt constituta, poenitea
Abbreviated transcription (Latin):
num quã seiuingant. Si aut̃ uoluerint nubere siue uir
siue mulier potestatẽ habeat sed non in illa quȩ dimisit
Siquis acceperit cagnatit̃ aut nouercã aut auunculi uiduam
& hic qui uxorem patrissui uł sororẽ suȩ uxori grande iudiciũ¬

Expanded text:
nunquam se jungant. Si autem voluerint nubere sive vir, nunquam se jungant. Si autem voluerint nubere sive vir, sive mulier, potestatem habeat: sed non illa, quae dimisit. Si quis acceperit cognatam, aut novercam, aut avunculi viduam: et hi, qui uxorem patris sui, vel sororem u
Abbreviated transcription (Latin):
ab in uicom Siquis aliquid in &peditione publita occidit ho¬
minẽ sine causa ieiun& ebdomadas .xci. Siaũt forsitan sede¬
fendendo aut parenter suos aut familiarsucor occidis aliquid
ille nonerit reur siuolueritieiuncre in illius potestate ẽ
quia coactus hoc focit. Si homicidium inpace fecerit & non
suerit turba ꝑ potostatẽ aut in imiciciȩ causa utres eius
capat ieiun& ebdomadas xeviii. & reseiur quẽ occidit
&cpitudo uenerit & non potuerit adimplere qđilli mandatũ
ẽ a sacerdote suscipiatur ad scam cõmunionẽ & siuo luerit
eũ dr̃ saluccre ieiun& postea. Siquis non penit& & forsitan
caeciderit in egritudinẽ & quaesierit cõmunicare ñ ꝓhibe¬
atur seddatei scam cõmunionẽ & mandate illi ut siplacu¬
mertuus quiiam sit confessus & non occurrit sed occupauit
eũ mors siue inuia siue in domo siẽ aliquis ex parentib: eius
rati fuerint unicuiq: eorũ inponas ebđm xiiii &terum

Expanded text:
idio. Si quis in expeditione publica occidit hominem sine causa, jejunet hebdomadas XXI. Si autem forsitan se defendendo, aut parentes suos, aut familiam suam, occidit aliquem, ille non erit reus. Si voluerit jejunare, in illius potestate est; quia coactus hoc fecit. Si homicidium in pace fecerit, et non fuerit turba per potestatem, aut inimicitiae causa, ut res ejus capiat, jejunet hebdomadas XXVIII, et res ejus quem occidit aegritudo evenerit, et non potuerit adimplere quod illi mandatum est a sacerdote, suscipiatur ad sanctam communionem. Et, si voluerit eum Dominus salvare, jejunet postea. Si quis non poenitet, et forsitan ceciderit in aegritudinem, et quaesterit communicare, non prohibeatur: sed date ei sanctam communionem, et mandate illi ut, si placumortuus, qui jam sit confessus, et non occurrit, sed occupavit eum mors, sive in via, sive in domo; si est aliquis ex parentibus ejus, rati fuerint, unicuique eorum imponat hebdomadas XIV et iterum
Abbreviated transcription (Latin):
inuesties primitur sine quib restũ iudiciũ non potest stcc re
quia scriptũ ẽ innullarem Apparcas indiscr&is sed distinge
qđ ubiquã diu quando qualiter deboar facere non omnib: ergo
in hunc eandẽ que libra pensandũ ẽ. lic& in uno constringantur
uicio. Sed discr&iosit in uno quoq eoꝵ. hocẽ inter diuitẽ & paupe¬
rem Liber seruur infans puer iuuenir adulercens a&ate sen&

Expanded text:
rimitus sine quibus rectum judicium non potest stare, quia scriptum est: In nulla re appareas indiscretus, sed distingue quid, ubi, quandiu, quando, qualiter debeas facere. Non omnibus ergo in una eademque libra pensandum est, licet in uno constringantur vitio; sed discretio sit unoquoque eorum, hoc est, inter divitem et pauperem, liberum, servum, infan
Abbreviated transcription (Latin):
ector cumor dinatur faciat deillo uerbum ep̃s
adplebem indicanr eisidem ac uitam atque in¬
genium. post haec &pectante plebe.tradat ei
codicem de quo lecturur est dicens ad eum
Accipite & esto uerbi dĩ relator habiturur sisi¬
deliter &utiliter impleueris officium partem
cumeis qui uerbum dĩ ministra uerunt:
qualiter exonciste ordinentun ex eodeo conł
Ix orcista cumordinatur accipiat demanu ep̃i
libellum in quo scriptis unt exorcismi. Dicen¬
tesibi episcopo. accipite & commenda & abeo
potestatem inponendi manus super in erguminos
si ue baptizatum siue caticuminum:

Expanded text:
ector cum ordinatur, faciat de illo verbum episcopus ad plebem, indicans ejus fidem, ac vitam, atque ingenium. Post haec exspectante plebe tradat ei codicem de quo lecturus est, dicens ad eum: Accipe, et esto verbi Dei relator, habiturus, fideliter et utiliter si impleveris officium, partem cum his qui verbum Dei ministraverunt 9 Qualiter exorcista ordinatur. Ex conc. eodem, c. 7. Exorcista cum ordinatur, accipiat de manu elibellum in quo scripti sunt exorcismi, dicente sibi episcopo: Accipe, et commenda, et habeto potestatem imponendi manum super energumenum sive baptizatum, sive catechumenum.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis episcopur perpecuniam fecerit ordinatio¬
nemo & ribpraecio redigerit gratiam: quae non po¬
test uendi ordinauerit quaẽ ꝑ pecunias ep̃m aut pres¬
buterum autdia conumi uelquem lib& & hir qui
connumerantur indero aut promouerit perpe¬
cunias dispensatorum aut defensorem uelquem¬
quam subiectus est regulae prasuo turpissimi
lucro commodo hiscui hoc ad temptanti proba¬
tum fuerit proprii gradur periculo subi acebit
& quiordinatus est nihil & hac ordinatione uel
promotione quae est pernegotiationem facta.
prosiciat sed sit alienus eadigitate uel sollici¬
tudine quam pecuniis quaesiuit. Siquis uero me¬
diator tam turpibus & nefandis datir uel accep
gradu decidat  Si uero laicus autmonachur¬
ullus episcopus & alia prouintia audeat ad alia
trans gedi & ad promotionem ministerii aliquor
in ex clesus ordinare lic& consensum uideantur
praebere non nulli nisi literis tamm acropolita¬
ni quam c&erorum quicum eosunt ep̃oporum
rogatus adueniat & sic ad accionem ordinatio¬

Expanded text:
Si quis episcopus per pecuniam fecerit ordinationem et sub precio redegerit gratiam, quae non potest vendi, ordinaveritque per pecuniam episcopum aut presbyterum aut diaconum vel quemlibet ex his, qui connumerantur in clero, aut promoverit per pecunias dispensatorem aut defensorem vel quemquam, qui subiectus est regulae pro sui turpissimi lucri commodo is, cui hoc attemptanti probatum fuerit, proprii gradus periculo subiacebit, et qui ordinatus est nihil ex hac ordinatione vel promotione, quae est per negotiatiproficiat, sed sit alienus a dignitate vel sollicitudine quam pecuniis quaesivit. Si quis vero mediator tam turpibus et nefandis datis vel acceptgradu decidat; si vero laicus aut monachuscopus ex alia provincia audeat ad aliam transgredi, et ad promotionem ministerii aliquos in Ecclesiis ordinare, licet consensum videantur praebere nonnulli: nisi litteris tam metropolitani, quam caeterorum, qui cum eo sunt, episcoporum, rogatus adveniat, et sic ad actionem ordinatio
Abbreviated transcription (Latin):
suã lamauerit cũ gladio aut ungulis postmortem parontũ ieiu¬
n& ebdomadas uii & post quam ieiunauerit si communic& Si¬
barius uir aut mulier interfectores in fantũ in & tremũ uite cũ
uenerit si quesierit paenitentiã cũ iustu ac fl&u lacrimarum
sicessauerit suscipecũ ieiun& ebdomadas L Siquis canir¬
aut uulpis siue acceptor mortificauerint siue de suste siuede
lapide siue desagitta quae non hab& ferrũ mortuũ fuerit haec
terciũ diem inuentũ suerit & stsitan ex eo lupurursus canis
aut uulpis gustauerit. Nemo manduc& & qui manduca uerit
eiun& eb̵đo ini. Sigallina inputeũ mortua fuerit puteus
euacuatur siscieñs & eabiberit ieiun& ebdomada .÷
Siquis mus uł galina aut aliquid quid cetiderit in uino aut in¬
aliqua dehoc nullurbibat. Su noles autmol cecidorit oleum
&xpendatur in lucernã meluero in medicina autinalia neces¬
sitate Si piscis mortuus fuerit Inpiscina nonmanduc&ur
qui manducauerit ieiun& eb̵đo IIII. Sipercus uł gallina

Expanded text:
suam laniaverit cum gladio, aut ungulis, post mortem parentum jejunet hebdomadas III. Et postquam jejunaverit, sic communicbarius vir, aut mulier, interfectores infantium, in extremum vitae cum venerit, si quaesierit poenitentiam cum luctu ac fletu lacrymarum, si cessaverit, suscipite eum; jejunet hebdomadis L. De suffocatiaccipiter, aliquid mortificaverint: sive de fuste, sive de lapide, sive de sagitta, quae ferrum non habet, mortuum fuerit: haec diem tertium inventum fuerit, et forsitan ex eo lupus, ursus, canis aut vulpes gustaverit, nemo manducet. Et qui manducaverit, jejunet hebdomadis IV. Si gallina in puteo mortua fuerit, puteus evacuetur. Si sciens ex eo biberit, jejunet bebdomada I. Si mus et gallina, aut aliquid ceciderit in vinum, de hoc nullus bibat. Si in oleum, aut mel ceciderit, oleum expendatur in lucernam, in medicinam, vel in aliam necessitatem. Si piscis mortuus fuerit in piscina, non manducetur. Et qui manducaverit, jejunet hebdomadas IV. Si porcus vel gallina
Abbreviated transcription (Latin):
quis mulier deceperit matrissuȩ maritũ illa ñ potest iu¬
dicari donec relinquateũ cũ separati fuerint ieiun&
ebdomadas xiiii. Si quis legitimã uxorẽ habens dimi¬
serit illã & aliam duxit illam quam duxit non est illius
Non manduc& neque libat neq omnino in sermone sit
cumilla quam male accepit eeq cum parentibus l
lus tamensi consenseruit sint ꝙ com muni cati
S imulier suec dederit alterimulieri maritũ sit & commumi aita
rantem parentẽ suũ uendiderit ille non ẽ dignus intrxĩanor
requiem habere donec redimat eũ. Siaũt non potuerit in uen ire

Expanded text:
i mulier deceperit matris suae maritum: illa non potest judicari, donec relinquat eum. Cum separati fuerint, jejunet hebdomadis XIV. Si quis legitimam habens uxorem, dimiserit eam et aliam duxerit, illa quam duxit, non est illius. Non manducet, neque bibat, neque omnino in sermone sit cum illa, quia male accepit, neque cum parentibus illius. Ipsi tamen si consenserit, sint excommunicati. Si mulier suaserit alterius mulieris maritum, sit excommunicata rantem parentem suum, eumque vendiderit, ille non est dignus inter Christianos requiem habere, donec redimat eum. Si autem non potuerit invenire
Abbreviated transcription (Latin):
duae sunt: Aliternamq: ea obliuiscitur
eruditus & ductus: Aliter exptus & passus ÷
Illae si peritiã neglegat. Iste simiseria
careat: Secundũ hanc obliui onẽ quȩ
enim omnib: ita ut penitus deleantur de
sensibus eorum. Ea tamen potentia scien¬
tiae qus magna in eis erit. Non solum sua
prȩterita sed &iam clamnatorum : eossen¬
piterna miseria non latebit : Alio quin
si se fuisse miseros nescituri sunt: Quomo¬
do sicut ait psalmus: miseri cordias dñi
in a &ernum cantabunt

Expanded text:
duae sunt. Aliter namque ea obliviscitur duae sunt. Aliter namque ea obliviscitur eruditus et doctus, aliter expertus et passus: ille si peritiam negligat, iste si miseria careat. Secundum hanc oblivionem quae penim omnibus malis, ita ut penitus deleantur de sensibus eorum. Ea tamen potentia scientiae, quae magna in eis erit, nopraeterita, sed etiam damnatorum eos sempiterna miseria non latebit. Alioquin si se fuisse miseros nescituri sunt, quo modo, sicut ait psalmus, misericordias Domini in aeternum cantabunt
Abbreviated transcription (Latin):
quo mihi uid&ur: sia equalitas nob̵ pro¬
mittitur angelorum. quomodo nobis
tunc liberum nonerit arbitrium quo illi
acliudandum dm̃ sine intermissione utur¬
tur quod tamen utrum in reprobis ha¬
beatur ẽ fortasse ambiguum quia iuxta
sententiã in illis qui ali enierunt a uita
arbitrium quibus in a&erna ultricium
missis conbustione flamarum: Nec ani¬
mus nec corpus erit ullo modo liberum ⁊ Luiiii
quantum adtin& ad scientiam rationalẽ :
erit, Quantum autem ad experientis
sensũ prorsus in memorerit Nam&
peritissimus medicus. sicut arce sciuntur
om̃s fere morbos corporis nouit sicut¬
autem corpore sciuntur. plurimos nes¬
cit : quos ipse non passus est : ut ergo sci¬
entiae malorum duaesunt. Unaqua
potentia mentis non latent : Altera
qua experientis sensibus inherent : Ali¬
ter quippe sciuntur uitia omnia ꝑsapi¬
entiae doctrinam. al terꝑ insipientis
pessimã uitam. Ita & obliuiones maloꝵ¬

Expanded text:
quod mihi videtur, si aequalitas nobis proquod mihi videtur, si aequalitas nobis promittitur angelorum, quomodo nobis tunc non erit liberum arbitrium, quo illi ad laudandum Deum sine intermissione utuntur? Quod tamen utrum in reprobis habeatur, est fortasse ambiguum; quia juxtaententiam, in illis qui alieni erunt a vita arbitrium, quibus in ultricium missis combustionem flammarum, nec animus nec corpus erit ullo modo liberum. CAPUT LVII. Quantum attinet ad scientiam rationalem, merit; quantum autem ad experientis sensum prorsus immemor erit. Nam et peritissimus medicus, sicut arte sciuntur, omautem corpore sentiuntur, plurimos nescit, quos ipse non passus est. ut ergo scientiae malorum duae sunt, una, qua potentiam mentis non latent, altera, qua experientis sensibus inhaerent — aliter quippe sciuntur uitia omnia per sapientiae doctrinam, aliter per insipientis pessimam uitam — ita et obliuiones malo
Abbreviated transcription (Latin):
facie ad faciem : Prȩnnium itaq: fidei
nõb̵ uisio ista seruatur. dequa & iohan¬
nis apłs loquitur: Cum apparuerit si¬
milis ei erimus: quem ui debimus cum sicuti
est: facies autemdĩ manifestatio eius. in tel¬
legenda ẽ. Non aliquid tale membrum
quale nos habemus in corpore: Quodutiq
isto nomine nuncupamus : Similer ergo
tuno angelis erimus quia sicut illinunc
mũl toplus ꝑironiore. Quago In hac
men peccare non pos sixit:
ibem arbitrii facultate maiorum nobis
in illa uita in eẽ : quã hic uni uersita is
doctorum patenter insinuat: Namsi in
uita ut quidã ait plerique uoluntate
liberauiuunt: ubi & sipeccata cauere
possunt tamen sine peccato ẽẽ non porr̃
quomodo non ib: liberiori animo erunt⁊
ubi sic ad aesuri sunt dõsuo : ut nulli possint
ob noxiari peccato : Tanto enim quis libe¬
riorfit quanto absolutiora pec catis :
Bac sic in illauita beata eo liberi oreserun:
quo peccare non potuerunt : Nam uta

Expanded text:
facie ad faciem . Praemium itaque nobis facie ad faciem . Praemium itaque nobis fidei visio ista servatur, de qua et Joannes apostolus loquitur: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Facies autem Dei manifestatio ejus intelligenda est: non aliquod tale membrum quale nos habemus in corpore, quod utique isto nomine nuncupamus. Similes ergo tunc angelis erimus, quia sicut illi nunc multo plus firmiori quam in hac men peccare non poterunt. Liberi arbitrii facultatem majorem nobis in illa vita inesse quam hic, universitas doctorum patenter insinuat. Nam si in hac vita, ut quidam ait, plerique libera voluntate vivunt, ubi etsi peccata cavere possunt, tamen sine peccato esse non possunt; quomodo non ibi liberiori animo erunt, ubi sic adhaesuri sunt Deo suo, ut nulli possint obnoxiari peccato? Tanto enim quis liberior fit, quanto absolutior a peccatis. Ac sic in illa vita beata eo liberiores erunt, quo peccare non poterunt. Nam juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere : Aut quod intellegendum faci¬
lius : Ita nobis dr̃ erit totus atq conspicu¬
us ut uideatur sp̃u ad singulis nobis insin¬
gulis nobis uid&sur Ab altero inaltero ui
deatur inse ipso uideatur in coelo nouo &
terra noua: Atque in omni quaetun fuerit
creatura uideatur: & ꝑ corpora in omni
corpora⁊ Quocumq fuerint spiritalis cor¬
poris oculi aciepueniente & directi
patebunt &iam cogitationes inuicem
nobis tunc enim implebitur quod apł
cum dixiss& : Nolite ante tempus quic¬
quam iudicare mox addidit don eoueni¬
at dñs & in lumin& abs condita tebrarũ:
& manifestauit cogitationes cordis &
tunc lauserit unicuique ado
Quod ea iuisione. tunc dm̃ uidepionus.
Qua siunc eum axgeliuidext
U p̃mdixisse: in euangelio legimus
Quidete ne contemnatis unum depusil¬
in caelis semper uident faciem patris
mer qui in caelis est. Sicut ergo illiuideñ.
Ita & nos uisurisumus sed nondum itaui¬
demus : Propter quod ait apłs Tidemus

Expanded text:
ostendere; aut, quod est ad intellegendum faciostendere; aut, quod est ad intellegendum facilius, ita Deus nobis erit notus adque conspicuus, ut uideatur spiritu a singulis nobis in singdeatur in se ipso, uideatur in caelo nouo et terra noua atque in omni quae tunc fuerit creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie perueniente directi. patebunt etiam cogitationes nostrae inuicem nobis. tunc enim implebitur quod apostolus, cum dixisset: nolite ante tempus quicquam iudicare, mox addidit: donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus eritQuod ea visione tunc Deum videbimus, qua nunc eum angeli vident. Christum dixisse in Evangelio legimus: Videte ne contemnatis unum de pusilin caelis uident faciem patris mei, qui in caelis est. sicut ergo illi uident, ita et nos uisuri sumus; sed nondum ita uidemus. propter quod ait apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
na tunc corpora, Caeli noui & terra
nouae ut dm̃ ubiq p̃sentem & uniuersa
&iã corporalia gubernantem ꝑcorpora
qua egesta uimus & quȩ conspiciemus
qua uersum oculos duerimus cbarissima
prae spicuitatem uideamus. Non sicut
ual& fides quȩ credimus quã rerum cor¬
poralium species quas ꝑ oculos cernimus
corporales: Sed sicut homines inter
quos iuuenter motusq uitales exerentes
uiuimus. mox ut aspicimus: Noncreuimus
uiuere sed uidemus cum eorum uitã sine
corporibus uidere neque amus: Quamta¬
men in eis percorpora remota omni ambi¬
guitate conspicimus : Ita quacumq sp̃ita¬
lia illa lumina corporum nr̃orum circum¬
ferimus incorporeo om̃ia regentem & p̃
ꝑcorpora contuebimur aut ergo sitper
illos oculos uidebi turds̃ ut ali quid habea
intanta excellentia mentissimile quo
& incorporea natura cernatur qđ ullis
exemplis siue scripturarum testimomis
diuinarum uel difficile ẽ uł in possibile

Expanded text:
na tunc corpora coeli novi et terrae na tunc corpora coeli novi et terrae novae, ut Deum utique praesentem, et universa etiam corporalia gubernantem, per corpora quae gestabimus, et quae conspiciemus, quoquoversum oculos duxerimus, clarissima perspicuitate videamus. Non sicut valet fides qua credimus, quam rerum corporalium species, quas per oculos cernimus corpquos uiuentes motusque uitales exserentes uiuimus, mox ut adspicimus, non credimus uiuere, sed uidemus, cum eorum uitam sine corporibus uidere nequeamus, quam tamen in eis per corpora remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum nostrorum circumferemus, incorporeum Deum omnia regentem etiam per corpora contuebimur. Aut ergo sic per illos oculos uidebitur Deus, ut aliquid habeant in tanta excellentia menti simile, quo et incOl-porea natura cernatur, quod ullis exemplis siue scripturarum testimoniis diuinarum uel difficile est uel inpossibile
Abbreviated transcription (Latin):
psodm̃ infutura uita uidereponum̃
sic ait : cum ex mequeritis inquid qui ac¬
turisint oculi isti. in illo corpore spirita li
loquutus sum dico itaq: uisuri sunt dm̃
inisto corpore sed utrum ꝑ ipsum. sicut
percorpus Nunc uidemus solem lunã
stellas mare acterrã & quae sunt in ea
non parua questio ẽ : Durum ẽ enim di¬
cere quod sc̃italia corporatunc habe¬
bunt : ut non possint oculos cladere atq.
aperire cumuolent : durius autem qđ
spu semꝑ uidebunt. sed utrum uidebunt
tos habebunt in de questio est ⁊ Sienim
tantum poterunt incorpore spiritali
eo modo atiq &iam ipsi oculi sp̃itales
quantum possunt isti qualer nunc habem
procul dubio ds̃ ꝑ eos uideri non poterit.
longe itaque alterius erunt potentiae.
sipereos uidebitur incorpora illana¬
tura quae non contin&ur loco sed ubiq¬
ẽ tota : Quam obrem iuxta quod idem
doctor ad firmat fieri potest ualdeq:
credibile est sio nos esse uisuror munda¬

Expanded text:
ipsos Deum in futura vita videre possimus, ipsos Deum in futura vita videre possimus, sic ait: « Cum ex me quaeritis, inquit, quid acturi sunt oculi islocutus sum. Dico itaque: Visuri sunt Deum in ipso corpore; sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc uidemus solem, lunam, stellas, mare ac terram et quae sunt in ea, non parua quaestio est. Durum est enim dicere, quod sancti talia corpora tunc habebunt, ut non possint oculos claudere adque aperire cum uolent; durius autem, quod spiritu semper uidebunt. Sed utrum uidebunt ertos habuerint, inde quaestio est. Si enim tantum poterunt in corpore spiritali eo modo utique ipsi etiam oculi spiritales, quantum possunt isti, quales nunc habemus, proculdubio Deus videri per eos non poterit. Longe itaque alterius erunt potentiae, si per eos videbitur incorporea illa natura, quae non continetur loco, sed est ubique tota. » Quamobrem, juxta quod idem doctor affirmat, « Fieri potest, valdeque credibile est, sic nos esse visuros munda
Abbreviated transcription (Latin):
plis conumn cit quodcorpora nr̃a in mor¬
talia post resurrectionem effecta caeloꝵ
habitacula teneantur. Namutique post
resurrectionem sc̃is. in carne ꝓmissa est
caelorum ascensio dicentem ad patrẽ
xp̃m: Volo ut ubi sumego & ipsis int
mecum sienim membra capitissumus
& unus inse & in nobis ẽ xp̃s utique ubi
ipse afcendit & nos ascensurisumus ⁊
titrum sũbti Lioꝵes tunc motus
corporis habeamus aniteles epur
sicut modo ha bereuidemuir
emo tibus corporis sc̃s agustinus de¬
finita ponere sententia ex paues¬
cens sic ait qui motus illic taliũ corpoꝵ
sint futuri definiri non audeo qđ exco¬
gitare non ualeo : Tamen & motus & sta¬
tus sicut ipsa species decens erit qui¬
cumq erit : ubi quod non decebit ñ erit :
Certe ubi uoluerit sp̃s ibierit protinus
corpus Nec uol& aliquid sp̃s quod nec
nunc cepriiorus solẽ autl unã uideat᷑ tuncds̃
e oculis istis corporeis sc̃s agustinus
p̃spicaciter disputaris utrum pe

Expanded text:
plis convincit, quod corpora nostra, immorplis convincit, quod corpora nostra, immortalia post resurrectionem effecta, coelorum habitaculo teneantur. Nam utique post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio; dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum . Si enim membra capitis sumus, et unus in se et in nobis est Christus, utique ubi ipse ascendit, et nos ascensuri sumus. CAPUT LIII. Utrum subtiliores tunc motus corporis habeamus, an tales erunt sicut modo haberi videntur. De motibus corporis sanctus Augustinus definitam ponere sententiam expavescens, sic aisint futuri temere definire non audeo, quod excogitare non ualeo; tamen et motus et status sicut ipsa species decens erit, quicumque erit, ubi quod non decebit Certe ubi voluerit spiritus, ibi protinus erit corpus; nec volet aliquid spiritus quod nec nunc cernimus solem et lunam, videatur tunc Deus. De oculis istis corporeis sanctus Augustinus erspicaciter disputans , utrum per
Abbreviated transcription (Latin):
Refoueri quippe nr̃m in regno quiescere est
transiens autem nobiis dñs tuno minist rat
quia lucis suae inlus tratione nos saci&
guid agatur Ixsupp̃hiciis miseroꝵ
ui erunt inpenis quid agatur intus in
gaudigaudio dñi nescient. Qui uero
erunt in illo gaudio quid agatur foris in
illis tenebris exterioribus scient. Ideo
dictum est perproph&am desc̃is: egre¬
dientur & uidebunt membrah ominum.
qui p̃uaricati sunt inme. sed quod dixit
egreditur quasi ꝑscientia. egressuris uN
scilic& quia eos &iam qui foris ab eis erunt
utiq: non latebunt: Sic enim hȩc proph&ȩ non¬
dum facta nossepotuerunt. ꝑ hoc quod erat
ds̃ quantulum quoque in eorum mortalium
mentibus quo modo in mortales scĩ iamfacti
Quod inisto coppore In guomo do su¬
coris hcaelis tuxc et portapi
et abitari pos suos :
Sontra platonicos qui dicunt humanum
corpus caelos non posse ascendere
sc̃s agustinus liberaliter disputans hoc
definit. hoc &iam miris rationem exem¬

Expanded text:
ere quippe nostrum in regno quiescere est. Transiens autem nobis Dominus tunc ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. quid agatur in suppliciis miserorum. Qui erunt in poenis, quid agatur intus in gaudio Domini nescient; qui vero erunt in illo gaudio, quid agatur foris in illis tenebris exterioribus scient. Ideo dictum est per prophetam de sanctis: Egredientur et videbunt membra hominum, qui praevaricati sunt in me . Sed quod dixit, egredientur, quasi per scientiam egressuri sunt; quia scilicet etiam eos qui foris ab eis erunt utique non latebunt. Si enim prophetae haec nondum facta nosse potuerunt, per hoc quod erat Deus quantulumcunque in eorum mortalium mentibus, quomodo immortales sancti jam facta  ? CAPUT LII. Quod in isto corpore in quo modo sumus in coelis tunc et portari et habitare possimus. Contra Platonicos, qui dicunt humanum corpus coelos non posse ascendere, sanctus Augustinus liberaliter disputans , hoc definit, hoc etiam miris rationum exem
Abbreviated transcription (Latin):
luditio multitudinis ordinationipus pieri
uod non sit permittendum turbis electioner
eorum facere qui sunt adsacer dotium proue¬
& eorum episcoporum qui circum circa sunt ꝓ¬
ueantur adec clesiasticam potestatem hiuide¬
lic& quiplurimo tempore probantur tã uerbo
sidei quam reste can uersationir emplum:¬
Deelectione ep̃i excepta martini:
Ionliceat electionem facere eorum quiad sa¬
cerdotium prouocantur sediudicium sit
epõrum utipsi eum quiordi nandus est pro¬
bent si insermone & infide & in epir copali uita¬

Expanded text:
udicio multitudinis ordinationes fieri Quod non sit permittendum turbis electiones eorum facere, qui sunt ad sacerdotium provet eorum episcoporum, qui circumcirca sunt, provehantur ad aecclesiasticam dignitatem, hi videlicet qui plurimo tempore probantur tam verbo fidei quam rectae conversationis exemestatem, ex excerptis Martini: Non liceat electionem facere eorum qui ad sacerdotium provocantur, sed judicium sit episcoporum, ut ipsi eum qui ordinandus est probent si in sermone et in fide et in episcopali vita
Abbreviated transcription (Latin):
scelera forsitan inueni& &plicata : Incipit qualitersus
uotiens cũq xp̃iani ad panitentiam accedunt ieiunia da¬
Omus & nos communi care cũ eis debemus. leiunio unã aut
duas septimanas aut quantũ possumus ut nondicatur nob̵ qđ
sacerdotib: iudeoꝵ dictum ẽ ad ñõ saluatore : Ve uob legis¬
periti quicd grauatis homines & inponitis suꝑ humerus¬
eoꝵ honera grauia ipsi aũt uno digito ur̃o non tangitis sarci¬
nas ipsas nemo enĩ potest subleuare cadentẽ sub pondere
nisi inclina ueritse ut porrigat eimanũ. Neq: ullus medicorũ
uulnera infirmantiũ potest curare. pisi fo& orib: parͣ ces fue¬
rit : Itc quoq nulli sacerdotũ uł pontisex peccatoꝵ uulnera ou
rare potest aut animab: peccata auferre: pisi p̃stante solli¬
citudine & oratione lacrimcorũ. Necesse ẽergo nob̵ fr̃r lem̃i¬

Expanded text:
scelera forsitan inveniet explicata. QUOMODO POENITENTESscelera forsitan inveniet explicata. QUOMODO POENITENTESQuotiescunque Christiani ad poenitentiam accedunt, jejunia damus: et nos communicare cum eis debemus jejunio, unam aut duas septimanas, aut quantum possumus, ut non dicatur nobis quod sacerdotibus Judaeorum dictum est a Domino salvatore nostro: Vae vobis legisperitis, qui aggravatis et importabilia: ipsi autem uno digito vestro non tangitis sarcinas ipsas. Nemo enim potest sublevare cadentem sub pondere, nisi inclinaverit se, ut porrigat ei manum. Neque ullus medicorum vulnera infirmantium potest curare nisi fetoribus particeps fuerit. Ita quoque nullus sacerdotum, vel pontifex, peccatrare potest, aut animabus peccata auferre, nisi praestante sollicitudine et oratione lacrymarum. Necesse est ergo, vos fratre