comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tñ consumet᷑. Glo . Ut sine fine crucie¬
tur. uiue sine fine compellit᷑. Inteit.
Cuiꝰ uita mortua fuit in culpa eius
cĩtate diͦ. Ibi dolor ꝑmanet ut affligat
deficit ne pena deficiat. Quaitũ ẽ peue¬

Expanded text:
te consumetur, sed ut sine fine crucietur, vivere sine fine compellitur, ut cujus vita hic mortua fuit in culpa, illic ejus i autem et dolor permanet, ut affligat; ideo non deficit, ne poena deficiat. Ad hos au
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙͣ ubi aliena sepes se posuit et fecit
sibi pacẽ nichil timendo. fecit s̾ dicia
Magnanuni ẽ magna contõnar. ac
nocent. Sic segetem numia steriit ub¬
tas. Sic rami onere frangunitur. sic
ad maniuitatẽ nõ ꝑuenit numia fe¬
cunditas. Idem. Aninus quoq no¬
cet quos ĩmoderata felicitas rũpis
qua nõ tantũ in alioꝵ ĩuuiã sed cti¬
am in suam utũtur. Idem in codem.

Expanded text:
est, quam ubi aliena seposuit et fecit sibi pacem nihil timendo, fecit sibi divitias Magni animi est magna contemnere ac nocent. Sic segetem nimia sternit ubertas, sic rami nimio onere franguntur, sic ad maturitatem non pervenit nimia fecunditas. Idem animis quoque evenit, quos inmoderata felicitas rumpit, qua non tantum in aliorum iniuriam, sed etiam in suam utuntur. Qui hostis
Abbreviated transcription (Latin):
lũ enĩ ducit amor hñdi. Quartũm ẽ¬
ẽ plus tuipitudinẽ ꝙͣ mortẽ horiere.
pius ad honestatem ꝙͣ salutẽ temꝑa
lem aliaq cõmoda spectare. Quĩcũ
tem. Sextũ est postꝙͣ ad bellandũ uen¬
tũ est ortando bonam indolem exigere
modo laudib aĩm afficerr. mõ ãmo¬
nitiõibus desidiam excutere .ñ. math¬

Expanded text:
artum est, plus turpitudinem quam mortem horrere, plus ad honestatem quam ad salutem, vel alia commoda spectare; non tametem. Sextum est, postquam 979 ad bellandum ventum est, hortando bonam indolem erigere, modo laudibus animus efferre, monitionibus desidiam discutere. S
Abbreviated transcription (Latin):
nũ conditioĩs hũane in malũuorsa c̃. Fcre
ꝑicula uident que fugiũt. cũ effuge secure sit.
Nos et uenturo torquam᷑ et p̃ti̾to. Nuita uo¬
ua nc̃a uitio nr̃o nocent. tĩoris tormentũ incõ¬
uã reduct. ꝓuidentia anticipat. Nemo tm̃¬

Expanded text:
conditionis humanae, in malum versa est; ferae pericula quae vident fugiunt, cum effugere secure possunt: nos et venturo torquemur et praeterito. Multa bona nostra nobis nocent. Timoris enim tormentum memoria reducit, providentia anticipat, nemo t
Abbreviated transcription (Latin):
argumenta sut futuri mali. Plerũqr suspi¬
toĩbus laboramꝰ. et illud tũc nobis illa q̃
conficere bellũ solet fama nõ quo argiuimꝰ
sed trepidamꝰ. et sic uartimꝰ taga quc̃admo¬
dũ illi quos pulius motus fuga porcorũ
fugauit castris. aut quos aliqua fabula

Expanded text:
argumenta sint venturi mali. Plerumque enim suspicionibus laboramus, et inludit nobis illa, quae conficere bellum solet, fama, multo autem sed trepidamus et sic vertimus terga, quemadmodum illi, quos pulvis motus fuga pecorum exuit castris, aut quos aliqua fabula
Abbreviated transcription (Latin):
rare nouissĩa tua. mortis horrorẽ. iuditii
tremendũ ualde discrumen. ardentis gehẽ¬
ne metũ ab ocui̾s cordis tui elongai nulla¬
tenꝰ patiaus. Cogita ꝑ egͥnatioĩs tuc mi¬
seriam. Rec ogita ãnos tuos ĩ amaritu¬
dĩe aĩc tue. et cogita hũane uite ꝑicula.
Cogita fragilitatẽ ꝓpriã. ⁊ in huiꝰ ͥ cogitatõe
si ꝑ seueraucrs dico tibi parũ senties qͥcqͥd
foris uidet̾ eẽ molestũ. dũ toto corde cuta
intiorem molestiã occupans. sed noc pa¬
tiet᷑ dñs sine consolatõc te ẽẽ qm̃ ẽ pr̃mi

Expanded text:
rare novissima tua: 1027 mortis horrorem, judicii tremendum discrimen, ardentis gehennae metum ab oculis cordis tui elongari nullatenus patiaris. Cogita peregrinationis tuae miseriam, recogita annos tuos in amaritudine animae tuae; cogita vitae humanae pericula, cogita fragilitatem propriam: et in hujusmodi cogitatione si perseveraveris, dico tibi, parum senties quidquid foris videtur esse molestum, dum toto corde circa interiorem molestiam occuparis. Sed nec patietur Dominus sine consolatione te esse, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
qr fr̃ martuiꝰ uenit dñm poxtãs. Sta¬
tim uo ut martuiꝰ ad monastem adi¬
tũ ꝑuenit. is qui leposus eẽ uidebatur
collo eius exiliẽs̃. ⁊ in ea sp̃e appairus
qua recognosci ab hoĩbꝰ solet salua¬

Expanded text:
frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab hominibus sole
Abbreviated transcription (Latin):
los. Qͥ sc̃s uir mox ut eẽt monasteri¬
ũ iungressus. ei p̃r monasterii dexit. fr̃
martiri. ubi ẽ quẽ portabas. cui ille
tenuissem. Tunc idẽ martirꝰ narrabat.
Ecce in sp̃e lepeosi apparuit is qͥ mũdis
despectus infra oĩa dedignatꝰ nõ ẽ. Cur
hͦ. nisi ut uos sensu tardiores admonet
quatinꝰ quisq̾s ei qͥ ĩ celo ẽ festinat as¬
sist̾e. huũliau ĩ terra ⁊ cõpati etiã abiec¬

Expanded text:
sanctus vir mox ut est monasterium ingressus, ei Pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat ecce in specie leprosi apparuit; et is despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjec
Abbreviated transcription (Latin):
de honorabilis monachꝰ fuit qui ex suo
monastio usitatioĩs gr̃a ad aliud mona¬
steriũ tendebat. sui spũalis pr̃ p̃erat. Is¬
gens itaq leprosũ quẽdã quẽ densis sol¬
mẽbra ĩuenit ĩ uia uolentẽ ad suũ hos¬
pitiũ redire. ⁊ pre lassitudĩe nõ ualentẽ
In ip̃o uoͦ itiue se hr̃e ꝑhibebat hospiti¬
ũ quo idẽ maituiꝰ monachꝰ ire festĩa¬
bat .Uir. aũt dei eiusdẽ leprosi lassitudĩc
miseratꝰ palliũ quo uestiebat᷑ ĩ terrã
protinꝰ proiecit. et expandit. ac desuꝑ
leprosũ posuit. eñq suo passio constu¬

Expanded text:
de venerabilis monachus fuit, qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam, quem densis vul via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudine non valentem. In ipso vero itinere se habere perhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir autem Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit, eumque suo pallio un
Abbreviated transcription (Latin):
docie. Sunt qui scripturas legũt
ct negugũt. legũt ut tencant ne¬
gugunt᷑ ut inceluigant. quib ꝰ si¬
ne dubio preferendi sunt qui uba
eoꝵ nuniu̾s tenent. et cor eoꝵ sui
cordis oculis uident. sed uttusꝙil
le melior qui et cũ uult illa dicit
et sicut oportet intelligit. ¶ Sex¬

Expanded text:
is. Sunt enim qui eas legunt et negligunt, legunt ut teneant, negligunt ut intelligant. Quibus longe sine dubio preferendi sunt, qui verba earum minus tenent et cor earum sui cordis oculis vident: sed utrisque ille melior et qui cum vult eas discit et sicut oportet intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
luutatẽ deinde urescere opus est
pietate neq contradice̾ dĩne scup¬
tuix suic intellecte si auqua initia
nr̃a ꝓcutit. siue nõ incellecte qĩ nos
melius saꝑe melius q ꝑciꝑe posie¬
mus. sed cogitare potius et crede
ꝯet cc̃ melius et ueriꝰ qdꝰ ibi scͥptũ
e etiã si iateat. ꝙͣ id qdꝰ nos ꝑ nos

Expanded text:
ffigat. deinde mitiscere opus est pietate neque contradicere diuinae scripturae siue intellectae, si aliqua uitia nostra percutit, siue non intellectae, qmelius sapere meliusque praecipere possimus: sed cogitare potius et credere id esse melius et verius quod ibi scriptum est, etiam si lateat, quam id quod nos per no
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cerite noctis fac a te metipo ex¬
actionẽ. et uenture dia tibi indi
indictionẽ. sic districtio nõ uacabͤ
cũdũ coĩs instituti canonẽ sua dis¬
tribuc ex̾citia. cui spũalia spũali¬
a. cui corꝑalia corꝑalia. ĩ quibus
sic exsoluat om̃e debitũ sp̃s deo.
corpꝰ spiũ. ut si qͥd fui̾t intermũs¬

Expanded text:
praeteritae noctis fac a temetipso exactionem, et venturae diei tu tibi indicindictionem. Sic districto nequaquam ticundum communis instituti canonem sua distribue exercitia: cui spiritualia, spiritualia; cui corporalia, corporalia: in quibus sic exsolvat omne debitum spiritus Deo, corpus spiritui, ut si quid fuerit intermis
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad audiendũ delectandꝰ est
auditor. ita aectendꝰ ut moueat
ad agendũ et si delectat᷑ si sua¬
iutir loqueris ita flectitur. si a¬
net qd pollicens. tuneat qd
minaus. oderit ꝙ argiuis. ⁊ten¬

Expanded text:
tur ad audiendum, delectandus auditor; ita flectendus, ut moveatur ad agendum. Et sicut delectatur, si suaviter loquaris; ita flectitur, si amet quod polliceris, timeat quod minaris, oderit quod arguis,
Abbreviated transcription (Latin):
teris uasis musicis aptant᷑ cantu
sed ut aptari possint iust̾ .⁊. que nõ
sa resonant huis ꝯnectũtur. ita in
ꝓphita historia dicant᷑. et alia q̃ nich¬
il significant. sed quibꝰ adhereatt¬
ca que siguificant. et quodãmõ re¬

Expanded text:
i vasis musicis aptantur ad cantum, sed ut aptari possint insunt et caetera sa resonant, his connectuntur. Ita in prophetica historia dicuntur etiam aliqua quae nihil significant, sed quibusdam adhaereant quae significant et quodammodo re
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut ut os cius congruũ sermone
dñs dant quãtomagis orare acbs
ut tale iunꝰ acopiat qui ꝓ etero
hoũu sclute in uerbo et doct̾na ia¬
dicis. ut incrigenter ut libentꝰ ut
obcdienter audiat: et nͨ sc posse si
potĩt et quãtũ potu̾it pietate ma¬
gis ot̃oriũ ꝙͥ oratoꝵ facustate no
dubiter ut orando ꝓse et ꝓalis oeͦ¬

Expanded text:
in os ejus Deus congruum sermonem daret ; quanto magis orare debet, ut tale munus accipiat, qui pro aeterna hominum salute in verbo et doctrina lapotest ut intelligenter, ut libenter, ut obedienter audiant. Et haec se posse, si potuerit, et in quantum potuerit, pietate magis orationum quam oratorum facultate non dubitet, ut orando pro se a
Abbreviated transcription (Latin):
bes morbũ ueterem granẽ pubu¬
cũ tm̃ uegocii hẽs quãtũ in pestilẽ¬
na medicus. cura uerba occupatus
stulticiã sicut sũt cibi utiles et ĩu¬
tiles. Uerbis ãt ornatis et morna¬
tis sicut᷑ i lrͣbaiuis et rusticaĩs utros¬
ꝙ abos posse mũstran. Quĩtũ ẽ¬

Expanded text:
bes morbum veterem, gravem, publicum. Tantum negotii habes, quantum in pestilentia medicus. Circa verba occupatus stultitiam, sicut sunt cibi utiles et inutiles, uerbis autem ornatis et inornatis sicut uasis urbanis et rusticanis utrosque cibos posse ministrari. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
nea remansisse. hec fatua subito de¬
liit iude̾. Incredibi eeͣm tibi nauo.
sed uerã nescit se c̃ẽ cecã. tñ pedagogũ
suũ rogat ut migret. ait domũ tenc¬
bis accide̾ liqueat tibi. Nemo se aua
iũ intelligit eẽ. uenio cupidũ. Ceci
ducẽ querũt. Nos sine duce erramꝰ
et dicimꝰ. Nõ ego ambitiosus sũ s
sũptuo sus sũ. sed urbs magnas ex¬
pensas exigit. Quid nos decipim
Mon ẽ extruisecus malũ nr̃m. Inr᷑
nos ẽ ui iusceribus sedet. ideo disti¬
culter. ad saĩtatem ꝑueĩmꝰ qr nos
egrotare nescunus. Qd imprudẽto

Expanded text:
subito desiit videre. Incredibilem rem tibi narro, sed veram: nescit esse se caecam. Subinde paedagogum suum rogat ut migret. Ait domum tenebis accidere liqueat tibi; nemo se avarum esse intellegit, nemo cupidum. Caeci tamen ducem quaerunt, nos sine duce erramus et dicimus: "Non ego ambitiosus sum, sed sumptuosus sum, sed urbs ipsa magnas inpensas exigNon est extrinsecus malum nostrum; intra nos est, in visceribus ipsis sedet, et ideo difficulter ad sanitatem pervenimus, quia nos aegrotare nescimus. Si curari co
Abbreviated transcription (Latin):
llexandar. intuens antistitẽ ponti¬
ficali stola insignẽ. et suꝑ sy darĩ
eũ solus et nomẽ dmũ adorauit et
pontificẽ ueneratus ẽ. et obstupu¬
erũt principes exercitus. putantes¬

Expanded text:
lexander intuens antistitem, pontificali stola insignem, et super cidarimeum solus, et nomen Dei adoravit, et pontificem veneratus est. Et obstupuerunt principes exercitus, e
Abbreviated transcription (Latin):
et amios celũ contep̃me me si nichi pcris ab
me exaudisti tibi p̃stas ut exaudiai̾s. a¬
ge illi grãs qui rem tam p̃ciosam tam uili
p̃cio te facit encre. Das qd ꝰ in tꝑre peut
accipis qd ꝰ manet meternũ. Uñ sis socius¬

Expanded text:
e rogantem. Contemne me, si nihil petis ab me exaudisti, tibi praestas ut exaudiaris. Age illi gratias, qui rem tam pretiosam tam vili pretio te facit emere. Das quod in tempore perit: accipis quod manet in aeternum. Das qu
Abbreviated transcription (Latin):
illc pauꝑ. sarcinã tuã ꝯncõras. Pondus
tuũ laudas et qd  grauiꝰ ẽ construxisti ad
te sauinã tuq̃. Iam nõ potos poruge̾ manũ
oucratt ligate quid te iactas. qͥd te laudas.
solue uincula colli tii. minue de sarcina
tua. Da coĩti ⁊ illũ adiuuas et te releuas

Expanded text:
ille pauper. Sarcinam tuam commemoras, pondus tuum laudas. Et quod gravius est, constrinxisti ad te sarcinam tuam: ideo non potes porrigere manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ prauo amore flagrantibꝰ qui amice sue
optant exiliũ ut descrtã fugientẽq comi¬
tent. optant inopiã. ut magis desiderãn
donent. Optant morbũ ut assideat. ⁊ qͣs¬
qͥd ĩunicus optaret. amantes nouẽt. ft̃
cites ut enuctas ĩciuie̾. eou ẽ bñficiã ĩui¬
us fiuis. nec ũꝙͣ id detiaxisse mentũ ẽ qr
ipe qui detraxit iuuluat. Non uulneres
mualo qd̾ sanes. Potes integrã inur grã

Expanded text:
est pravo amore flagrantibus, qui amicae suae optant exilium, ut desertam fugientemque comitentur, optant inopiam, ut magis desiderant donent, optant morbum, ut adsideant, et, quidquid inimicus optaret, amantes vovent. Fere cites, ut emittas includere. Non est beneficium iniuriae finis, nec umquam id detraxisse meritum est, quod ipse, qui detraxit, intulerat. Non vulneres me malo quam sanes. Potes inire gratiam, si,
Abbreviated transcription (Latin):
qr opus est intima potius cõpũctiõe ꝙͣ pro¬
funda ĩuestigatõe. suspiriis ꝙͣ argiuuentis
gat. mentis q mũditiã nil adeo reꝑat. nich¬
il sic ambignitatis nebla̾s detargit. cordis¬
q sereuitatẽ nil meltꝰ uil citius adducit.
ꝙͣ uera aĩ contritio ꝙͣ profiuida ⁊ intua
aĩ cõpunctio. Sed quid ait scriptuã. Btĩ
inquit mũdo corde qm̃ ipĩ deũ udebũt. m ͭ¬
uͦ. Studeat gͦ cordis mũditie qui wit deũ
mentis excessus uł cogitatoĩs euaga ͦ dis¬
cretioĩs ꝑspicatia lateat. nec sine redargu¬
tione fortiq castigatõe ꝑtranseat. cũ rõa¬

Expanded text:
 opere intima potius compunctione, quam profunda investigatione, suspiriis quam argumentis,gat, mentisque munditiam nil adeo reparat; nihil sic ambiguitatis nebulas detergit, cordisque serenitatem nil melius, nil citius adducit, quam vera animi contritio, quam profunda et intima animae compunctio. Sed quid ait Scriptura? Beati, inquit, mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Studeat ergo cordis munditiae, qui cupit Deum mentis excessus vel cogitationis evagatio, discretionis perspicaciam lateat, nec sine redargutione fortique castigatione pertranseat! Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Expectand ̾ sanc itẽq reexpectandũ ad
eitiendũ turbas extraneoꝵ. ad eitiandũ
tam uani ꝙͣ noxii extrana iudicandist
qui nulli nr̃e utilitati deseruiũt. Islos uoe
quasi domesticos ⁊ faĩliares hẽmus. qͥs

Expanded text:
 itemque reexspectandum ad ejiciendum turbam extraneorum, ad ejiciendum tam vani quam noxii, extranei judicandi sunt, qui nulli nostrae utilitati deserviunt. Illos vero quasi domesticos, vel famulantes habemus, quos
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionẽ. astringit᷑ ad dulcrdĩs suc infu¬
sionc̃. Audit᷑ ꝑ rruclationẽ. donec noce eiꝰ
paulatĩ ĩualescente tota ꝑstrepentiũ tu¬
multuatio sopiat᷑. solaq ip̃is nox audi¬
atur. doucc oĩs illa taudẽ tumultuantiũ
turba disparrat. solusqz cũ sola rrina¬
neat. et solũ soia ꝑ contẽplationẽ aspiti¬
at. Widet᷑ ꝑ contẽpio em donec ad inlou¬
te uisioĩs aspectũ pulcutudĩs amiratõe
paulatĩ aĩa incalescat. magis magisq
mardescat. ⁊ tandẽ aliqñ incandescat. do
thalamo ꝑ ornato ⁊ introducto dilecto
tdutia iãm m̃alescente desiderioq ꝑur¬
gente certe ulteriꝰ iam cohib̾e nõ uale¬
at subito in oscula ruat. ⁊ ĩpressis labiis
intine deuotioĩs oscula figat. putas qr

Expanded text:
tionem, astringitur ad dulcedinis suae infusionem. Auditur per revelationem, donec voce ejus paulatim invalescente, tota perstrepentium tumultuatio sopiatur, solaque ipsius vox audiatur, donec omnis illa tandem tumultuantium turba dispareat solusque cum sola remaneat, et solum sola per contemplationem aspiciat. Videtur per contemplationem, donec ad insolitae visionis aspectum pulchritudinisque admirationem paulatim anima incalescat, magis magisque inardescat, et tandem aliquando tota incandescat donethalamo ornato, et introducto dilecto, fiducia jam invalescente desiderioque perurgente, cum se ulterius jam cohibere non valeat, subito in oscula ruat, et impressis labiis intimae devotionis oscula figat. Per
Abbreviated transcription (Latin):
Sic debemiꝰ et nos cordis nũ alas ꝑ deside¬
nũ extendere. ⁊ dĩne reuelatoĩs horã sꝑ
expectae̾. ut quacũq hora dine inspirati¬
oĩs aura mentis nr̃e nubila detersent. ue¬
uqz solis radios detexenit. ex cussis tandẽ
contẽplois sue alis mens nr̃ã se ad alta
eleuet. ⁊ aduolet. et fixis obtutibus ĩ illoꝰ
eteruitatis lumen qr desuꝑ radiat omĩa
mũdane uolubilitatis nubula transcẽ¬

Expanded text:
as per desiderium extendere et divine revelationis horam semper expectare, ut quacumque hora divine spirationis aura mentis nostre nubila deterserit, verique solis radios asperserit, excussis tandem contemplationis sue alis, mens nostra se ad alta elevet et advolet et fixis obtutibus in illud ecternitatis lumen quod desuper radiat omnia mundane volubilitatis nubila transce
Abbreviated transcription (Latin):
gradũ consideramꝰ ea que ꝑtinent ad aĩe
qualitatẽ uł ceñtie ip̃ius ꝓprictatẽ. Ꝙ uita
sbꝰ si dio sempiterne sustentat. Qũo sit ꝑ tot
corꝑis mẽbra diffusa cũ sit ip̃a simplox. qͦ¬
mõ in tot corꝑe suo. qi in suo quodã mũdo
sit ubiq tota quẽ admodũ deus ĩuenit᷑ ubi¬
q totus in oĩ creatura lua. Quõ in illo su¬
o mũdo sola uoluntate oĩa mouet. atq dis¬
poĩt. sicut in hoc mũdo deus solo uolunta¬

Expanded text:
 consideramus ea quae pertinent ad animae qualitatem, vel essentiae ipsius proprietatem, quod vita subsidio sempiterne subsistat, quomodo sit per tot corporis membra diffusa, cum sit ipsa simplex, i in suo quodam mundo sit, utique ubique tota, quemadmodum Deus invenitur ubique totus in omni creatura sua, quomodo in illo suo mundo sola voluntate omnia movet atque disponit, sicut in hoc mundo Deus solo volunta
Abbreviated transcription (Latin):
discretionẽ disponunt᷑. et in bona ĩtentoẽ
figunitur. Cũ enĩ nchil aliud sit uͥtus ꝙͣ
affectio ordĩata et moderata. Ex intentoc̃
bona agit᷑ ut sit affectio ordĩata. ⁊ ꝑ dis¬
cirtionẽ efficit᷑ ut fiat moderata. In qͥnto¬

Expanded text:
discretionem disponit, et in bona intentione figit. Cum enim nihil aliud sit virtus quam affectio ordinata, et moderata ex intentione bona, agitur ut sit affectio ordinata, et per discretionem efficitur ut fiat moderata.
Abbreviated transcription (Latin):
erit ĩpossibile ei rõnabilẽ sp̃m̃ qui
usq ad consortiũ terreni corꝑis huĩ¬
liatus ẽ cũ eodẽ corꝑe gliꝰficato ut sit
miraculo ꝙ tã diu̾sa et tã diͦsa adm̃¬
mus canta sb̾limitas et tanta uilitaᷤ
Nichil eĩ deo sblimiꝰ. et nichil luuo
uilius. Mirabilis fuit ꝯũctio p̃ma

Expanded text:
sibile rationalem spiritum, qui usque ad consortium terreni corporis humiliatus est, cum eodem corpore glorificato, ut sit miraculo, quod tam diversa et tam divisa ab imus, tanta sublimitas, tanta vilitas. Nihil enim est Deo sublimius, et nihil limo vilius. Mirabilis fuit conjunctio prima,
Abbreviated transcription (Latin):
rauit ĩ faciẽ eiꝰ spiraculũ uite. danꝰ ei
sensũ motũ et intellectũ. ut ꝑ sensũ
uite sibi sociat̾ uiuificaret ⁊ ꝑ intel¬
lectũ regeret. et ut ꝑ intellectũ ing ͤ
deretur et ꝯtẽplaret᷑ dei sapĩam. et
ꝑ sensũ foris egrede̾tur. et ꝯtẽplare¬
tur opus sapĩe intellcũ intus illus¬
trauit. sensu foris decorauit. ut in u¬
troq refectionẽ ĩueniret. Intus ad
felicitatẽ foris ad iocũditatẽ. Itẽ in

Expanded text:
 dans ei sensum et intellectum, ut per sensum lutum sibi sociatum vivificaret, et per intellectum regeret; et ut per intellectum intus ingrederetur et contemplaretur Dei sapientiam et per sensum foris egrederetur, et contemplaretur opera sapientiae, intellectu intus illustravit, sensu foris decoravit, ut in utroque refectionem inveniret, intus ad felicitatem, foris ad jucunditatem. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
tacet ꝙͣ expedit. Quociens
pauperem ĩportuue petentem
exasperat. Eruociens cuu sit¬
corꝑe sanus aliis piandentibus¬
ieumãtib prandere noluerit
aut sompno deditus tardiꝰ ad
ecciam surgit. Quociens excep¬
to filioꝵ desiderio uxorem suam
tar dius uisitauerit. Si discordes
ad concordiam reuocare neglex¬
erit: Si plus aut ꝓxĩm. aut uꝑo¬
reui aut filiũ. autꝰ seruũ ex aspe¬
rauerit. qmͣ oportet. Si ampliꝰ
fuerit blauditus. qmͣ oportet
Si cuicũq maiori perione. et uo
liutate aut ex necessitate adu
lari uoluerit. Si pauꝑib esuri¬
entib nimiũ deliciosã uł sũꝑtu¬
osa cõuiuia p̃parauit. Si se aut
in ecc̃ia. aut extra ecc̃iam fabulis¬
ociosis de quib in die indicis
racio reddenda est occupauerit.
ĩplere nõ poterimꝰ. utiq perui

Expanded text:
tacet quam expedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat. Quoties cum corpore sit sanus, aliis jejunantibus prandere voluerit; aut somno deditus tardius ad ecclesiam surgit. Quoties excepto desiderio filiorum uxorem suam tardius visitaverit. Si discordes ad concordiam revocare neglexerit. Si plus aut proximum, aut uxorem, aut filium, aut servum exasperaverit quam oportet; si amplius fuerit blanditus quam expedit. Si cuicumque majori personae aut ex voluntate, aut ex neceslari voluerit, si pauperibus esurientibus nimium deliciosa vel sumptuosa cibi convivia paraverit, si aut in ecclesia aut extra eccotiosis de quibus in die judicii ratio reddenda est occupaverit; implere non poterimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gło. liugna lambatur. et tabula
radatur Si nõ fuerit tabula. ut
non contulcetur locus corrodatur.
sorbeat mũscer stillam et dieo
trib peĩteat. Si suꝑ liutheamẽ
altaris. et ad aᵈ .s. lintheñ stilla
ꝑuenerit. quatuor dieb peni
tigerit stilla trib nicibus mi¬
te subt̾põito. et aqua ablucõis
sumatur et iuxta altare couda¬

Expanded text:
 lingua lambetur, et tabula radetur. Si non fuerit tabula, ut non conculcetur locus, corradetur,sorbeat minister stillam, et tres dies poeniteat. Si super linteum altaris, et ad aliud stilla pervenerit, quatuor dies poenittigerit stilla, tribus vicibus mice supposito, et aqua ablutionis sumatur, et juxta altare reconda
Abbreviated transcription (Latin):
oñem penam quͣi unqmͣ aͥs passus
est in hac uita. Nunqͣ in carne
tanta pena ĩuenta est. licet nura¬
bilia passi sũt martyres tqriũte
et multi nequiter quanta sepe
sustinuerũt supplicia. Hec oĩa de

Expanded text:
omnem poenam quam unquam passus est aliquis in hac vita. Nunquam in carne tanta inventa est poena licet mirabilia passi sint martyres tormenta, et multi nequiter iniqui, quanta saepe sustinuerint supplicia. Stude
Abbreviated transcription (Latin):
tilio g̾nalrut cũ iurĩoia fuerĩt con¬
trahenda ĩ ecc̃iis per presor̃os pub ͭ ͤ
ꝓponatur cõpetenti t̾imo p̃fiuito.
ut ĩfra illũ qui uoluerit. et ualue¬
rit łnuũ ĩpedim̃tũ opponat. ⁊ ip̃i

Expanded text:
cilio generalj. ut cum matrimonia fuerint contrahenda in ecclesiis per presbiteros publice proponatur. competenti termino prefinito ut infra illum qui uoluerit et ualuerit legitimum impedimentum apponat. & ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si maritus accusat uxorem
adulterem coram uidice secu¬
lari ad penam legalem. d se
uult eam accusare ad thori
probaret qd dicit siue non ha¬

Expanded text:
tus volens accusare uxorem de adulterio coram iudice seculari ad penam legalem debet ivult eam accusare ad thori probaret quod obiiceret, sive non ha
Abbreviated transcription (Latin):
uite uiri ĩsidiata. aut aliis hoc
facientib conscia uiro nõ ĩdita¬
ris domũ manserit. nisi forsitan
apud ꝓp̾os parentes. aut si cucen¬
ad spectandũ. ignorante. uł prohi¬

Expanded text:
ri fuerit insidiata, aut aliis hoc facientibus conscia viro non indicaris domum manserit, nisi forsan apud proprios parentes. Si circenad spectandum ignorante aut prohi
Abbreviated transcription (Latin):
siue por̃o. qr nõ deficit uxori ius
¶Si tũ uir egisset pĩam ⁊ uxor
mouita noliet agere pũiam. s per¬
seueraret ĩ adulterio. Credo ꝙ
sine pcco posset eam accusare. ⁊

Expanded text:
non deficit uxori ius n vir egisset penitentiam et uxor monita nollet agere penitentiam, si perseveraret in adulterio, credo quod sine peccato possit eam accusare et
Abbreviated transcription (Latin):
diligens inquisitor. et subitslis in¬
uestigator sapiẽter et quasi astute
uericundia uelit occułtare. Cogni¬
to itaq cͥmine uarietates eius
nõ dubitet ĩuestigare. et locũ et
secũ omis portare habeat dulcedi¬
ueni in affectione. pietatẽ ⁊ alteriꝰ
cͥmine. disccecõui ĩ uarietate. Adi¬
Adiuuet confitertem orando. ele¬
mosiuas et cetera boua pro es
faciendo. Semꝑ eũ iuuet lemendo.
consulendo. spem ꝓu̾itendo. et cũ
opꝰ fu̾it ⁊̃ ĩccepando. doleat loỹdo¬
laboris. qui ꝑticeps wlt lꝰ gciu¬
.dii. Doceat ꝑseuerantiam. Caue¬

Expanded text:
igitur inquisitor et subtilis investigator sapienter et quasi astute verecundia velit occultare. Cognito vero crimine, varietates ejus non dubitet investigare, et locum, etsecum onem in affectione, pietatem in alterius crimine, discretionem in varietate; adjuvet confitentem orando, eleemosynas dando, et cetera bona pro eo faciendo; semper eum juvet leniendo, consolando, spem promittendo, et, quum opus fuerit, etiam increpando. Doleat laboris qui particeps vult fieri gaudii; doceat perseverantiam; cave
Abbreviated transcription (Latin):
executione. ꝯportet .ii. peuitere forui¬
tautẽ ẜm excellẽtiam sui scatꝰ aut
offitii. at secũdũ modũ ui̾etricis. et
pitudĩem peregit. uł in loco sacra¬
to aut cui debeat debuit excelleu¬
ciam fider ut sũt domꝰ dñoꝵ ⁊ aͦꝵ¬

Expanded text:
one. Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status aut officii, et secundum modum meretricis, et pitudinem suam peregit, si in loco sacro, aut cui debuit excellentiam fidei ut sunt domus do
Abbreviated transcription (Latin):
bent subditi ĩtrare uitare ip̃i
iu sacram̃tis. qr ex tũc est ipso
credo licet quidã alr̃ dixer uit/.
si est uotoriũ facti puta qr nuilie¬
rem suspectam pu ͨ ͤ tenet ⁊̃ domo¬

Expanded text:
bent subditi vitare ipsum in sacramentis, quia ex tunc est ipso credo, licet quidam aliter dixerint, si est notorium facti, puta quia mulierem suspectam publice tenet in domo
Abbreviated transcription (Latin):
ex iuris dcĩone orĩaria processerũt
tenet pro es reo. ũo pro actore seu¬
tencia iuusi in causa fauorabili. pu¬
mẽto Pro actore fuerit ꝓmłga¬
ta . Si ilo ex delegata potestate

Expanded text:
ex iurisdictione ordinaria processerunt, tenet pro reo, non pro actore sententia, nisi in causa favorabili, pumento, si pro ipso fuerit promulgata. Si vero ex delegata potestate,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quib aliquis puuitur condie
iuste et licite sine culpa. S nou
siẽ celusa. Unde ũsus. ¶ Pau¬
pertas odium fauor et uiciũ
scelus. ordo. Personas spoliant
et lota uire suo siam pp̃ pauptatẽ

Expanded text:
in quibus aliquis punitur quotidie licite ac iuste sine culpa, sed non sine causa. Unde versus: Paupertas, odium, favor et vitium, scelus, ordo Personas spoliant et loca iure suo. Propter paupertatem
Abbreviated transcription (Latin):
criẽ excoĩs cathena cõscrĩgit. mi¬
seratio tue pietatis absoluat. P¬
Postea dͭ. dicat. Anͣcte dei oĩpo¬
tẽtis. et beatoꝵ apłoꝵ. petͥ ⁊ pauli.
et eccĩe sc̃e sue. et nostra. aAbsol¬
uimꝰ te A tali sentencia. et resti¬
tuuuꝰ te coĩoni. et ꝑticipacõi ecr̃ie¬
sue. et õmuiũ fideliũ. et ecaasticis
sacũtis. het host̾. ¶ Sed exͣ

Expanded text:
t, miseracio tue pietatis absolvat. Postea dicat: Autoritate dei omnipotentis et beatorum Petri et Pauli et ecclesie sue sancte et nostra absolvimus te a tali sentencia et restituimus te et oracioni et participacioni ecclesie et omnium fidelium et ecclesiasticis sac
Abbreviated transcription (Latin):
uorant̾ꝰ. puta facti memoriam
uł iuris periciam nõ habentes
most̾ioꝵ utilitate pensata post
regularem. abbates eoꝵ pote¬
runt dispensare. uisi graue fue¬
rit et uotabile factum. Aut si¬
is qui fecit adultus fuerit. et
discretus. ut uiolent ⁊ ualide
cõtra obliuionem uel igͦran¬
tiam p̃sumatur. slo hoc ĩtel¬

Expanded text:
uos vero facti memoriam vel juris peritiam non habentes, monasteriorum utilitate pensata, postam, abbates ipsorum poterunt dispensare, rit et notabile factum. Aut is qui fecit adultus fuerit et discretus, ut uiolenter et ualide contra obliuionem uel ignorantiam presumatur. Prouide
Abbreviated transcription (Latin):
excõis. nũꝙͣ d puuiri. unus pro
dc̃m. sepe punitur. faĩlia. tĩtas.
.uł ⁊̃ tota ꝓuincia. pro peccato
dñi. et hoc pp̃ magͥtudĩem pcci
.Et qr alr̃ non potest cõpelli.

Expanded text:
catio, nunquam debet puniri unus pro dictum, sepe punitur familia, civitas, vel etiam tota provincia pro peccato domini et hoc propter magnitudinem peccati et quia aliter non potest compelli
Abbreviated transcription (Latin):
Et est exilium tripłx. Pmũ
in loco certo ut cũ quis detru¬
ditur in mosteriũ. Secundũ
a loco certo. ut cũ ꝓhibetur.
alicui esse in certo loco nt eñ¬
Terciũ. ab om̃i loco. ut cumi¬
d ampui satisfactione. ut pro
furto. uł rapma uł simili
¶Lorna legalis ẽ młtiple. nam

Expanded text:
 Exilium triplex est, aliud in loco certo, ut cum quis intruditur in monasterium, aliud a loco determinato, ut cum prohibetur, alicui essem aliquo certo loco, seAliud ab omni loco, ut cum idamni satisfactione, ut pro furto vel rapina vel simili. Pena autem legalis est multiplex, nam
Abbreviated transcription (Latin):
casu non sufficeret. ad hoc .s. ꝙ
possit inferre hanc penaui. nisi¬
talis esset qui haberet uirdc̃ou
episcopalem plenariaui in tali¬
bus concubinariis. hoc ordine¬
tenet coustitucio Salem aui: qui
fuit legatus in frantia. q̃ talis
cerdotes et clericos quoscũq
qui post legittimã amõicõm
focarias uel alias uuulieres
de quibus mala suspicio sͥ¬
possit suboriri. in domibus
ꝓpriis uel alibi. uude populꝰ
uel ecclesia scaudalizetur dux¬
riut retinendas ¶De ista
fiat sp̃aliter ad ꝑsouã super
hoc diffamatam. ⁊lliqui tũ¬
dicunt. ꝙ sufficit geueralis
ãmouicio facta in sỹuodo. dũ¬

Expanded text:
lati non sufficeret quoad hoc quod posset inferre penam hic notatam, nisi esset qui haberet iurisdictionem temporalem plenarie in talibus concubinariis setenet constitutio Guale Gale , qui fuit legatus in Francia que talis cerdotes et clericos quoscumque, qui post legitimam admonitionem focarias vel alias mulieres, de quibus mala suspicio possit oriri, in domibus propriis vel alibi, unde populus vel ecclesia scandalizetur, duxerint retinendas nisi fiat specialiter ad personam super hoc diffamatam. Alii dicunt quod sufficit generalis admonitio facta in synodo,
Abbreviated transcription (Latin):
est. si res que d restitui. ab
uuo in solidũ possideatur.
¶3ꝰ. ẽ in alim̃tis legatis. que
pro uolũtate defiucti. uł iudi¬
cis. uł ab uno in solidũ. uel̃
a plurib. pro partib designa¬
tis petũtur ¶ 4ͦ. si testator ab
uno h̾edũ legauerit creditori he¬
reditario cõpensandi aĩo Tinc
.i. heres ille usq ad ꝙͣtitat̃e le¬
gati. honus debiti illiꝰ sustĩebit.
¶uꝰ. ĩ expensa funeris uxoris. q̃
uon tũi ascriuxit hẽdes ꝓ here¬
te uxoris puta si ad eũ ꝑuene¬
riunt centũ. et in h̾editate sũt.
.ccͣ. pp̃e uir tenetur pro tertia.

Expanded text:
s, si res que debet restitui, ab uno in solidum possideatur. Tertius, in alimentis legatis, que pro voluntate defuncti vel iudicis vel ab uno in solidum vel a pluribus pro partibus designatis petuntur. Quartus, si testator ab uno heredum legaverit creditori, hereditaria compensandi animo. Tunc enim heres ille usque ad quantitatem legati onus debiti illius sustinebit. Quintus, in expensa funeris uxoris que non tantum astringit heredes pro herete uxoris sive, ut puta ad eum venerunt centum et in hereditate sunt CC, ipse vir tenetur pro tertia parte
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ oñis expensas quas fecit ĩ
ncͣcͣias causas h̾editatis sue.
siue in funere. siue ĩ testam̃ti
uł ĩuentarii confectõe. uł silĩ.
.Et breuiter sicut debitis totã
heditatẽ ex hauriẽtib. A lucro
d ẽẽ ĩnumis. ita et a grauaũue¬
obligacio testatoris transeat
forma. non posset excedere sin¬

Expanded text:
ante omnia expensas quas fecit in necessarias causas hereditatis, sive in funere sive in testamento vel inventarii confectione vel simili et breviter, sicut debitis totam hereditatem exhaurientibus, a lucro debet esse immunis, ita et a gravamineobligatio testatoris transeat forma non posset excedere sin
Abbreviated transcription (Latin):
qui non hñt pignora. uł ipothecas
uł nõ sũt pͥmliate ꝑsone ¶ Itẽ si
utroq creditore ĩstaute. debitor
ui noluerit gratificare. d illud
singulis queri ¶Item si unus
treditor denũciat alteri ue acci¬
piat a debitore in fraude uidetur
u̾sari ille si accipiat uͥ autẽ uou
uigilauit creditor exigendo debitũ
nõ udetur ꝙ debitor tenetur ei
gratificare. iure tũ poli et si nou
uire fori excusaretur. ut credo de¬
bitor. Si pietate motus gratifi¬
caret pluriũ ĩdigenti creditori
quasi qmͣ illi quis tenetur ex con¬
tractu. uł quasi teteris paribus.
¶Inter treditores &. po fores lũt
illi qͥ acceperũt pignora hiis qͥ
catores ĩquͣi ut soluatur eis q
ualet pignus ¶ Inter y pothe

Expanded text:
pignora vel hypothecas vel non sunt privilegiate persone. Item si utroque creditore instante,debitor uni voluerit gratificare, debet illtio singulis queri. Item si unus creditorum denunciaverit alii, ne accipiat a debitore, in fraudem versari videtur ille si accipiat. Ubi autem non vigilaverit creditor exigendo debitum, non videtur quod debitor debeat ei gratificare. Iure tamen polit, etsi non iure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus gratificaret plurimum indigenti creditori.quasi, quam illi quibus tenetur ex contractu, vel quasi; ceteris paribus. Inter creditores autem potiores sunt illi qui acceperunt pignora, his qui Potiores, inquam, ut solvatur eis quantum valet pignus. Inter hypoth
Abbreviated transcription (Latin):
uel posti̾ores ĩ iure p̃ueniũt. cre¬
ditores postinodũ ueĩentes. nou
debent inqͥetare h̾edem. uͥ reman¬
serit ei de h̾editate. uude possit
eis aohuc satisface. Sed habẽt
tanꝙͣ pociores. ius suũ saliũ
contra legatarios. qui pͦ acce¬
perant. Silĩ et ant̾iores credito¬
res cõtra post̾iores. qͥ pͥmo acce¬

Expanded text:
 potiores preveniunt. Creditores postmodum venientes non debent inquietare heredem, nisi remanserit ei de hereditate, unde posset eis adhuc satisfacere, sed habent tamquam potiores ius suum salvum contra legatarios, qui primo acceperant. Similiter et anteriores creditores, contra posteriores qui primo acce
Abbreviated transcription (Latin):
tuor ant infra daut nat̾is ira
trientem. Senussẽ uero: Daut
uatis qͥuq uł ultra. Arbitriũ
ꝙ sui leges. nõ debetur legittĩa
iure nature: cõsauguuieis de
liuea trausu̾sali ⁊imo potest¬
fi̾ totã heditatem. Si liberos
ũo ħeat. uł patrem aut matrẽ
extraueo dare. et extraueuui
heredem istitu̾e. Nec habebit
glo. ꝙ ẜn cõsuetudĩem Gallie.
idem quo ad hoc obłuatur. De
testato debent sucçedere qd̾ ob¬
Euatur de filiis ¶odit. tho se

Expanded text:
tuor aut infra dant natis iura trientem. Semissem vero dant natis quinque vel ultra. Arbitrium um leges, non debetur legitima iure nature consanguineis de linea transversali, immo potest totam hereditatem suam, si liberos non habeat, aut patrem vel matrem extraneo dare et extraneum heredem instituere, nec habebit m consuetudinem Gallie, idem quoad hoc observatur de i ab intestato debent succedere, quod observatur de filiis. ADHUC DE E
Abbreviated transcription (Latin):
uidel qr fistus uł nulier ⁊ dote
p̃ferendi sũt tetis pͥulegiũ non
habentib. Item ex causa: q actio
tutele. et actio depositi. et siles
pͥuilegiate sũt. ut prius soluatur.¬
ꝙ debetur ex eis. q ꝙ debetur ex
ꝑsonarũ aut actionũ equalit
concurrẽt in satisfcõne facienda
nisi de aliquo illoꝵ ꝓhibetur. ꝙ
sit alteri p̃fe̾ndꝰ ẜi legem. Hec

Expanded text:
videlicet, quia fiscus vel mulier in dote preferendi sunt ceteris privilegium non habentibus. Item ex causa, quia actio tutele et actio depositi et similes privilegiate sunt, ut prius quod debetur ex eis, quam quod debetur ex personarum aut actionum, equaliter concurrunt in satisfactione facienda, nisi de aliquo illorum probetur quod sit alteri preferendum sec
Abbreviated transcription (Latin):
a spoliatis uel assiguet eis certã
ꝑtem de redditib suis aĩtabl᷑
de qua sͥ satisfaciant successiẽ
et de hoc faciat eis bonã cau¬
ciouem. Si u̾o oũis deuegent
sͥ dilacõm. et postulent ꝙ ĩpe
cedat bonis. tũc credo ꝙ ip̃e te¬
neatur absq dilacõe satisfate
uł cedere boĩs qr fur et raptor
semꝑ sũt ĩ mora. Et ideo semp

Expanded text:
a spoliatis, vel assignet ei certam partem de redditibus suis amicabiliter, de qua sibi satisfaciet successive et de hoc faciat eis bonam cautionem. Si vero omnes denegent sibi dilationem et postulent quod ipse cedat bonis, tunc credo quod tenetur absque dilatione satisfacere vel cedere, quia fur et raptor semper sunt in mora et ideo semper
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ordĩacõui ¶ Si spoliati
consilio et aucte ecc̃ie siue pe¬
utenciał distribuatur in pias
causas. et maxĩe ĩ el̾am paupeꝵ
uł redẽpcõm captĩoꝵ. Et hoc in
uilla. uł si uilia nescitur. saltẽ in
illa dyosesi. uͥ rapina fc̃a ẽ. cũ
cõsilio ep̃i illiꝰ dyoces. uł capella¬
ui uille. si disccetus ẽ. ar.di.lxxxuii¬

Expanded text:
ur spoliati consilio et auctoritate ecclesie sive penitentialis, distribuatur in pias causas et maxime in alimoniam pauperum vel redemptionem captivorum et hoc in villa, vel si villa nescitur, saltem in illa diocesi ubi rapina facta est, cum consilio episcopi illius diocesis vel capellani ville, si discretus est. Guillelmu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si bos sine culpa conductois pe¬
riret. de illo ꝑiculo uł exigeret ab
eõdem. nõ credo ꝙ peccaret. nisi p̃p
scandalũ eoꝵ qui ignorarent eiꝰ s
tencom. Illud tũ uerum est. ꝙ con¬
Ductor rei p̃t in se susciꝑe ꝑitulũ
rei conducte. et casus fortuitos
ꝙͣtũ ẽ de natura contractus. S
et conductio. s societas ĩ ꝑuulo

Expanded text:
 si bos sine culpa conductoris periret, de illo periculo nihil exigeret ab eodem, non credo quod peccaret, nisi propter scandalum eorum qui ignorarent eius intentionem. Illud tamen verum est, quod conductor rei potest in se suscipere periculum rei conducte et casus fortuitos, quantum est de natura contractus. Sed et conduct
Abbreviated transcription (Latin):
fenerandũ. alias nõ feueraturos
teneri in solidũ:. Si ã alias eeũt
feneraituri. uõ teneri uisi ĩ ꝙͣtũ ad
eos peruenerit. Ego credo sine
p̃iudicio. ꝙ ĩ neutro casu tenẽtur.

Expanded text:
feneraturos, tenentur in solidum. Si autem alias erant feneraturi, non tenentur nisi quantum ad eos pervenerit. Ego credo sine preiudicio, quod in neutro casu tenentur,
Abbreviated transcription (Latin):
tho. quia ille qui cõmittit per¬
tumam suã u̾catorr uł artifici
per iodũ societatis. uõ tuͣsfert
dominũ peccunie sue in illũ. sic̃¬
cũ ꝑiculo ip̃iꝰ. m̾tator de ea
negociatur. uł artifex oꝑatur¬

Expanded text:
lle qui conmittit pecuniam suam mercatori vel artifici per modum societatis non transfertur dominium pecunie sue in illum; scum periculo ipsius mercator de ea negotiatur vel artifex operatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tripłx ẽ tutela .ẜ. testam̃taria.
qñ pater in testam̃to dat tutorẽ
filio suo Item legittuua. que de¬
datus est tutor ĩ testam̃to filio
qui pͥmo loco deberet ei succede̾
mento. et nullis existentibus
iudex de officio suo dat tutorẽ.
pere possessiones excolendas
ad fir mam. uł conduc̾e. pt̃
t artificio suo honesto sͥ acqͥ

Expanded text:
d triplex est tutela. Testamentaria, quando pater in testamento dat tutorem filio suo. Item legitima, que dedatus est tutor in testamento suo, qui primo loco debet ei succederemento et nullis existentibus is, de officio suo dat tutorem. pere possessiones excolendas ad firmam sive conducere vel etiam artificio suo honesto acquirer
Abbreviated transcription (Latin):
tho. ꝙ si quis pecrunia sͥ mutuata.
obliget rem aliqur cuius usꝰ p̃cio
ac si p̾ciũam acciꝑet ꝓ nutuo. ꝙ
ẽ usurariũ. Nisi forte esset talis
res. cuiꝰ usus sine p̃cio soleat con¬
cedi uiter amicos. sicut patet de
libro accomodato. Si creditor¬

Expanded text:
od si quis pro pecunia sibi mutuata obliget rem aliquam cuius usus pretio ac si pecuniam acciperet pro mutuo, quod est usurarium, nisi forte esset talis res cuius usus sive pretio soleat concedi inter amicos, sicut patet de libro accommodato. Ad VII di
Abbreviated transcription (Latin):
de rehĩcaper isurã uñ si habuit de
usura t̾rar⁊ ł pecus quoquid dt
areis habuit et pensionem t̾re
si domiũ suam. uł prediũ oportuit
pp̃ h. distrah̾e uiliori p̃cio qͣm uale
ret ⁊ aliam domũ conduc̾e ad usũ
suũ. aut si oportuit eũ acoiꝑe ad usu¬
raui ab alio usurario. pp̃ usuras p̃dc̃as
soluẽdas. Si ã ex peccuma usuraria
prediuã et fructus percepit ues lutrũ.
de lucro habito de refurtina. uł rap¬
ta. per negociacõm aut ꝑ cõꝑacõm
red̾ditꝰ uł predii. fcam de re hiꝰ

Expanded text:
 habita per usuram. Unde si habuit de usura terram vel pecus quidquid de coris habuit et pensionem aut msi domum suam vel predium oportuit propter hoc distrahere viliori pretio quam valeant et aliam domum conducere ad usum suum, aut si oportuit eum accipere ad usuram ab alio usurario, propter usuras predictas solvendas. Si autem ex pecunia usuraria predium et fructus percepit nec lucrum nde lucro habito de re furtiva vel rapta per negotiationem aut per comparationem redditus vel predii factam de re huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
ouibus Ita. ꝙ teneatur ei reddere
ditore. habente dec̃ẽ alia capita. Ita
ꝙ suit cõmuua. et ip̃i socii suit u
ꝑiculo ⁊ ꝓuẽtib. In quo casu. si
cõtẽpłone nutui. grauet creditor
debitorẽ in cõtractu societatis. usu¬
ra ẽ. Et ĩ hoc casu ꝓcedd̾ est. sic̃ dc̃m
ẽ ⁊̃ pꝰ casu de cõtracta societate.
¶Illud ã ualde ũquũ ẽ. cũ qͥs certa
capita ouiũ. tradit estĩata ꝑ certo
p̃cio. et sub eo pacto cõtrahit socie¬
tatẽ. ꝙ totã de ꝓũetib recipiat.
sortem. anteꝙͣ alius aͥd ĩde ꝑtipiat
uel si paciscat᷑. ꝙ de fetib rẽparẽt᷑
capita casu demortua. anteꝙͣ aliꝰ

Expanded text:
olidis, ita quod teneatur reddere ditore habente decem alia capita, ita quod sint communia et ipsi socii sint in periculo et proventibus. In quo casu si contemplatione mutui gravet creditor debitorem in contractu societatis, usura est. Et in hoc casu procedendum est, sicut dictum est in primo casu, contracta societate. Illud autem valde iniquum est, cum quis certa capita ovium tradit estimata certo pretio et sub eo pacto contrahit societatem, quod totam de proventibus recipiat sortem, antequam alius aliquid inde percipiat vel paciscatur quod de fetibus reparentur capita casu demortua, antequam ali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponant ĩ aĩo restitu̾e. si ꝑueuerĩt
ad piuguiorem fortuuam. et semꝑ
pro posse uitantur ad hoc ¶ Pos¬
siunt ⁊̃ tales. coutriti et sat̾facere
nõ ualentes. postulare dilacionem.
uł causa elemosine sibi remissom̃
sieri ab eo. cui tenẽtur restituere.
et sit erũt iu statu saluaudoꝵ
¶Qualr̃ ã. et ĩquãtũ teneantur

Expanded text:
e, si pervenerint ad pinguiorem fortunam et semper pro posse nitantur. Ad hoc possunt etiam tales contriti et satisfacere non valentes, postulare dilationem vel causa eleemosyne sibi remissionem fieri ab eo cui tenentur restituere et sic erunt in statu salvandorum; autem et in quantum teneantur
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur ꝑ udicẽ. alere eos. Si a.
filiy nullaui hr̃t actõmi conͣ matrẽ.
Dit̃ gloͣ nõ credo ꝙ peccet. Nec tenet᷑
obedire uiro p̃cipienti. ꝙ oĩa ei tra¬
dat. cũ tradẽdo eñ ad ꝑccũ adiuna¬
ret dãdo qͣsi gladiũ ĩ uiauꝰ furiosi.

Expanded text:
per iudicem alere eos. Si autem filii nullam habent actionem contra matrem, haberet, non credo quod peccet. Nec tenetur obedire viro precipienti quod omnia ei tradat, cum eum tradendo ad peccatum adiuvaret, dando quasi gladium in manum furiosi.
Abbreviated transcription (Latin):
dr᷑ cõnutti usura. uisi in hiis re
bus circa quas consistit mutuũ.
.s. que cõsistũt ĩ mũo. pondere.
uel mẽsura. Numero ut q̃libet
moneta. Pondere ut ere. argento.¬

Expanded text:
r committi usura, nisi in his rebus tantum circa quas consistit mutuum, scilicet que consistunt in numero, pondere vel mensura: numero ut moneta, pondere ut ere, men
Abbreviated transcription (Latin):
Qud de domius molẽ dioꝵ
qui cr̃edunt p̾cuniam pistoribus.
ut molant in molendinis eorũ.¬
Accipiunt .i. ultra sortem. ⁊ auf
uentur creditores ad restitucõ
molendi. ubi uolebant. et silia.¬

Expanded text:
quod domini molendinorum, qui credunt pecuniam pistoribus ut molant in molendinis eoruAccipiunt enim ultra sortem in fnentur creditores ad restitutionmolendi ubi volebant, pensa
Abbreviated transcription (Latin):
nõ debent recipi ad cõmuniouẽ
altaris. Nec eoꝵ oblatões debẽt
recipi ad xͥanam sepultur am.
si u hoc pc̃co decesserĩt. exͣ .e.¬
queuilibet usurariũ cogere ad
usuras. repellitur ꝑ excepcionẽ
douet ip̃e rescituerit usuras. ab¬
Istis eisdem modis cõpellũtur
hedes usurarioꝵ. siue sunt fili
indubitanter tenentur. tam usu¬
rarii qmͣ heredes. Ad restitucionem

Expanded text:
non debent recipi ad communionem altaris, nec eorum oblationes, nec ipsi ad christianam sepulturam si in hoc peccato decesserint. A quemlibet usurarium cogere ad illo usuras, repellitur per exceptionem, donec ipse restituerit usuras qusuum. Eisdem modis compelluntur heredes usurariorum, sive sint filii indubitanter tenentur, tam usurarii quam heredes, ad solidam restitutionem
Abbreviated transcription (Latin):
resaituet ei. Et facat hoc pubͣ
dici per precouẽ. uel per ecclesias
ĩ loco ubi rem ĩueĩt. Si u̾o nõ ĩueĩt
cũ cõsilio ⁊ auͣcte sui peĩtenciał re¬
tiueat si pauꝑ est. et oret pro illo¬

Expanded text:
sit et faciat hoc publice dici per preconem vel per ecclesias, in loco ubi rem invenit. Si vero non invenerit, cum consilio et auctoritate sui penitentialis retineat, si pauper et e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuideat aliis filiis qͦs ht ex alia ux¬
actom̃ contra matrẽ ꝓ alimẽtis sibi
p̾stãdis uł qr te eos alere. eo ꝙ ĩpube¬
res sũt. uł q ĩpa ⁊ maritꝰ suus hũt
bona eoꝵ uł ex alia iusta cã. tenet᷑¬
eos maritꝰ alere. q mat̾ cũ suis oue

Expanded text:
ideat filiis quos habebat ex alia uxactionem contra matrem pro alimentis sibi prestandis vel quia tenetur eos alere, eo quod impuberes sunt, vel quia ipsa et maritus suus habent bona eorum, vel ex alia iusta causa, tenetur marit
Abbreviated transcription (Latin):
si uendito pignore boua fide credi¬
tormusꝰ accipit qmͣi erat in sorte
pt̃ agere ad residuũ . ẜmi. Ray.¬
Si uero plus tenetur restituere¬
Ray. sicut pt̃ agere debitor coũ
eiꝰ uł eꝯu̾so ¶ Et si forte creditor
et heres eiꝰ rem sibi obligatã. alti
ĩpignorauit. uł alio qͦcũq modo ĩ
aliũ tnͣstulit. te᷑ possessor cõputare
ĩ sortẽ. nõ solũ fructus quos ipse
ꝑcepit. s et om̃is. quos anteriores
ꝑceperant. A tempore pͥuu cõtractꝰ¬

Expanded text:
si vendito pignore bona fide, creditor minus accepit quam erat in sorte, potest agere ad residuum. Si vero plus, tenetur restituereod sicut potest agere debitor contrso. Et si forte creditor vel heres eius rem sibi obligatam alteri impignoravit, vel alio quoque modo in alium transtulit, possessor tenetur computare in sortem non solum fructus quos ipse percepit, sed etiam omnes quos et anteriores perceperant a tempore primi contract