comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
OMINES. FECISSE
dicas᷑ tancã ui esse
aducesus ea crisippus
cum ĩ libro
bona esse pobuisse si nõ essent ibide
mala. nã cum bora malis contara
consistere. nullum adeo contrariũ est
sine contrario altero. Cuo eñ pacto
iustitis sensus esst possot ni si essẽt
in iurit. aut quid aliua iustitia qd ẽ¬
ꝗͣ in iustitie pͥuatio. Qiud item for¬
titudo incelligi possi nͥ ex ignauie ap¬
positiõe: Quid continenta nͥ ex ĩtem¬
ꝑantie : Quo item m̃õ prudenta cẽt
nisi foret contia imprudentia: ꝓide
inꝗł hoĩes stulti. cur non hoc ĩẽ desi¬
derant ut ueritas sit ẜ nõ sit mẽ¬
daciũ. Nãu itidem sunt bona & ma¬
la felicitas e infortunitas. dolor ie
uoluptas alterũ om̃ ex altero sicuti
plato ait uerticibus inter se cõtariis
deliquatum est. Si culeris unũ abstu¬
leris utcũq. Idem orisippus in code
libro tractat considaats dignũꝑ ec̃
id queri putit  Ide¬
hanc munli il genus hominũ feat

Expanded text:
omines fecisse dicatur tantam vim esse Adversus ea Chrysippus cum in libro bona esse potuisse, si non essent ibidem mala. Nam cum bona malis contrariconsistere; nullum adeo contrarium est sine contrario altero. Quo enim pacto iustitiae sensus esse posset, nisi essent iniuriae? aut quid aliud iustitia est quam iniustitiae privatio? Quid item fortitudo intellegi posset, nisi ex ignaviae adpositione? Quid continentia, nisi ex intemperantiae? Quo item modo prudentia esset, nisi foret contra inprudentia? Proinde, inquit, homines stulti cur non hoc etiam desiderant, ut veritas sit et non sit mendacium? Namque itidem sunt bona et mala, felicitas et infortunitas, dolor et voluptas. Alterum enim ex altero, sicuti Plato ait, verticibus inter se contrariis deligatum est; si tuleris unum, abstuleris utrumque. Idem Chrysippus in eodem libro tractat consideratque dignumque esse id quaeri putat, hanc mundi et genus hominum fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
plexenũ ircapadũ inuenit et in oratione labiera siue illa tornelugalliẽ i pollioti casami ahis̃tutore
galli ad ductũ ẽ. nã mastrugã qđi ardũ ẽ inludons cicerõ drxie exindustria. Alterũ genꝰ banbari

Expanded text:
ploxenum circa Padum invenit, et in oratione Labieni sive illa Cornelii Galli est in Pollionem casamo adsectator e ploxenum circa Padum invenit, et in oratione Labieni sive illa Cornelii Galli est in Pollionem casamo adsectator e Gallia ductum est; nam mastrucam, quod Sard
Abbreviated transcription (Latin):
raredifficile ẽ . ne quatã lubrica obseruatiofullat acrit̃ sedullud tenue discrim̃ grã maticꝰ nastidit
de quobsos latuis loquem᷑ ubi defiguris orationis ttactandũ eret . Interĩ uitũ ertigesuo¬
se barbaris mꝰ. Accurrat mͥ forsan aliqͥsi quid h cꝓmisio tanti operis dignũ aut qͥs liot nesctõ
alios barbarismos scribo fieri alios loquendo quia qđ malescribit᷑ malretiã dici necefse c̃ quȩ uitu¬
iui q i llxtris ñ utiq et scripto peteant Illud pͥus adicttia nede tractione oninuationcetransmutione
hoc setđm diuisione cõplexione aspiratione sno contineri. Sed ut oruã sua heo ideri docentio
ahuc et grã maticos officiisui cõmonemꝰ. Exquib: siquis erit plant̃ impolitꝰ et uestibidũ mode arus
ingrestis in trahȩc quȩ ꝓfitentiũ cõm̃ tariolis uilgata st̃ consistit. dctiores multa adicient ł hoc prinũ

Expanded text:
rare difficile est, ne qua tam lubrica observatio fallat, acriter se in illud tenue discrimen grammaticus intendat, rare difficile est, ne qua tam lubrica observatio fallat, acriter se in illud tenue discrimen grammaticus intendat, de quo nos latius ibi loquemur, ubi de figuris orationis tractandum erit. interim vitiusit barbarismus. occurrat mihi forsan aliquis, quid hic promisso tanti operis dignum? aut quis hoc nescit, alios barbarismos scribendo fieri alios loquendo;—quia, quod male scribitur, male etiam dici necesse est; quae vitiose dixeris, non utique et scripto peccant—illud prius adiectione, detractione, immutatione, transmutatione, hoc secundum divisione, complexione, aspiratione, sono contineri? sed ut parva sint haec, pueri docentur adhuc, et grammaticos officii sui commonemus. ex quibus si quis erit plane impolitus et vestibulum modo artis huius ingressus, intra haec, quae profitentium commentariolis vulgata sunt, consistet, doctiores multa adiicient, vel hoc primum,
Abbreviated transcription (Latin):
alt̃ qͥ om̃ a ꝑ que ermo necbit᷑ significat et a pađ̃ oratiũ uerbaq ñimpuisa rẽ ñ iniuitata seqaent᷑ alt̃ ꝗꝗ
in quo ẽ una parsorationis lego scribo quã uitantes ambignitatẽ quidã dicere maluer̃ uoces locutiones
Singulas autnrã aut peregrina aut simplicia. aut cõ posita. aut ꝓpria. auttrans lata aut useata aut
ficta. Vni uerbo uitiũ sepius quã uirtus ẽ Licet enĩ docamꝰ aliqđ ꝓpriũ spetiosũ sublime nihiltam̃noꝵ
nisi mncõplexulo quendi serieq c̃tingit. laudamꝰ eñ uerba reb: bene accõmodita. Sola ẽ quȩ notari
posst ue lut uo calitas quȩ. ex ꝓ aoria dr̃ cuiꝰ ineodilectus ẽ. ut int̃duo quȩ idẽ signa ficant at antandẽ
uales̃ qđ melis sonetmalis. Prima barbarisni acsolo etisim feditas al sit Sedqͥa interĩ excusant᷑ hȩc uitia
aut õsuecudine aut auctoritate aut uetustate autdemq uicinitate uirtatũ Nũsepe afigaris ea sepa¬

Expanded text:
ignificat, ut apud Horatium: verbaque provisam rem non invita sequentur; alter, in quo est una pars orationis, lego, scribo. quam vitantes ambiguitatem quidam dicere maluerunt voces, locutiones, dictiones. singula sunt aut nostra aut peregrina, aut simplicia aut composita, aut propria aut translata, aut usitata aut ficta. uni verbo vitium saepius quam virtus inest. licet enim dicamus aliquod proprium, speciosum, sublime: nihil tamen horum nisi in complexu loquendi serieque contingit; laudamus enim verba rebus bene accommodata. sola est, quae notari possit velut vocalitas, quae εὐφωνία dicitur; cuius in eo delectus est, ut inter duo, quae idem significant ac tantundem valent, quod melius sonet malis. prima barbarismi ac soloecismi foeditas absit. sed quia interim excusantur haec vitia aut consuetudine aut auctoritate aut vetustate aut denique vicinitate virtutum nam saepe a figuris ea sepa
Abbreviated transcription (Latin):
barbari locꝰ exstimat᷑. Tertiũ ẽ illud uitiũ barbarismus cuiꝰ gxempla iulgo sant plurineo silu
etiã quisq singere potest. ut ua uba cuisi hobit adiciat littera sytabã ue  e craher caut eliã ꝓ alio
aut eandẽ ali quã rectũ ẽ loco ponat. Se a quidã fere imasiationẽ erudieionus sumare ula ex
poet issolent & auct ares quos p̃legunt criminant . Scire autẽ debet puer lieo apđ seriptart:
carminõ autuen adigna an etiã laudedici potiusq ulo docendent̃ minꝰ megata alg̃ duosiiu.¬

Expanded text:
rbarismi, cuius exempla vulgo sunt plurima, sibi etiam quisque fingere potest, ut verbo, cui libebit, adiiciat litteram syllabamve vel detrahat, aut aliam pro alia aut eandem alio quam rectum est loco ponat. sed quidam fere in iactationem eruditionis sumere illa ex poetis solent et auctores quos praelegunt criminantur. scire autem debet puer, haec apud scriptores carminum aut venia digna aut etiam laude duci, potiusq
Abbreviated transcription (Latin):
quã fronti pincotio. dã et socribendiratio aimuncta cũ l qndo t̃. et narrationpẽ
s p̃cedet em̃data leolio¬
et mixtũ nusonib: uidiciũ ẽ Vđ quidẽ ita seuere sũusi ueteres gramatici ut ñ uorsaseuodo
censoru quadã uirgida notare etlibros quifilso uiderent᷑ inscripti tanquã abiedie
sũ mouere faonlia ꝑ miserort sibi. sed auctor eplios in ordine edlegerpt aliosomĩn¬
cu mnasrrit numer q ne poetas leg sie sats ẽ hontiendũ omc̃ simptorã geni rꝑtenꝑ

Expanded text:
tionem praecedit emendata lectioet mixtum his omnibus iudicium est; quo quidem ita severe sunt usi veteres grammatici, ut non versus modo censoria quadam virgula notare et libros, qui falso viderentur inscripti, tanquam subditos summovere familia permiserint sibi, sed auctores alios in ordinem redegerint, alios omnino exemerint numero. nec poetas legisse satis est: excutiendum omne scriptorum gen
Abbreviated transcription (Latin):
et habitu corpors rufis longosꝙ fecor̃ ubierit aliud secrecius sulle lur un galbiȩ
plaiti pansȩ sauri caliaq et excasa nascentiũ uc agrippa et apit̃ et condus et postumꝰ
erint et hisquȩ postnatos ecienius unde uoriscis iã cota scipiones lȩmtes sera suict
et exuariis caasis gentes qr adoca et alia multane perias int̃ nomunũ onusas insetuis
ia utt̃ ceda llud genꝰ qđ ducebat᷑ a domino undemmartiuores pablipanes q quȩra

Expanded text:
ex habitu corporis Rufos Longosque fecerunt; ubi erit aliud secretius, Sullae , Burri, Galbae, ex habitu corporis Rufos Longosque fecerunt; ubi erit aliud secretius, Sullae , Burri, Galbae, Plauti, Pansae, Scauri taliaque; et ex casu nascentium; hic Agrippa et Opiter et Cordus et Postumus erunt; et ex iis, quae post natos eveniunt, unde Vopiscus. iam Cottae, Scipiones, Laenates, Serani sunt ex variis causis. gentes quoque ac loca et alia multa reperias inter nominum causas. in servis iam intercidit illud genus, quod ducebatur a d
Abbreviated transcription (Latin):
ł utrũq. uencꝰ cȩlũ ds̃ uirtꝰ Adiciebant et ad seuerationẽ ut elieu et gractnañti
ut fascentĩ quȩ mͥ ñ aꝑꝓbane᷑. Nocabulũ anappellatio dicenda sit u RΟC Κ ΡMΕT
subicienda nomini necne quia paruire fert liberũ opina turis relinquo Nomina
declinare et uerba i pͥmis puerusciaq. Neq enĩ alit̃ ꝑ uenire ad inte ddeestũ sequentiũ
poss qđ etiã monere suꝑ uacuũ erat nisi ambitiosa festinatiane pleriq: apasterurib:
in ciperent. et dũ ostentare discipulos circaspeciosior aualunt cõpendio mararent᷑.
At qͥ siqͥs et didicericsatis et qđ ñ muiꝰ de eẽ interĩ saled et uolaerit docere quȩ diclici
ñ erit c̃tentꝰ tradere i nomĩb: tria genera. et quȩ st̃ duob: omib: ue cb̵ munia Nec
apparet aut quȩ femuna positione mares. a it neutralifeninas signifiranti qualia
murena itglicerũ scrutabiille p̃ortor acerutq sabtilis origiues noronũ quȩ¬

Expanded text:
iebant et asseverationem ut eheu, et tractationem ut fasciatim; quae mihi non approbantur. vocabulum an appellatio dicenda sit προσηγορία et subiicienda nomini necne, quia parvi refert, liberum opinaturis relinquo. nomina declinare et verba in primis pueri sciant, neque enim aliter pervenire ad intellectum sequentium possunt; quod etiam monere supervacuum erat, nisi ambitiosa festinatione plerique a posterioribus inciperent et, dum ostentare discipulos circa speciosiora malunt, compendio morarentur. atqui si quis et didicerit satis et quod non minus deesse interim solet voluerit docere quae didicit, non erit contentus tradere in nominibus tria genera et quae sunt duobus omnibusve communia. necapparet; aut quae feminina positione mares aut neutrali feminas significant, qualia sunt Murena et Glycerium. scrutabitur ille praeceptor acer atque subtilis origines nominum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
postp̃positionis nominib: appellati. drinde ꝓnom̃. deinde nuxtũ iu boparticipium
ipsis uerbis ad uerbia. Noder sermo arciculos ñ deside at Iaeoq in alias parte feratonũ
spargunt Sed accedit suꝑ iorib: int̃ iectio. Alii tam̃ exidoneis dũ taxat auctonib: octo
partes secuaf̃ ut aristardius et ȩcate nrã palamo qͥ uocabulũ siue appellationẽ nomini
subiecer̃ tanqu spoce seiꝰ. Athi quialiud nom̃ aliud uo caiulũ faauns neint Nidulaminꝰ suer
quii psu adliuc uociulũ ippellatione

Expanded text:
post praepositiones, nominibus appellatio, deinde pronomen, deinde mixtum verbo participium, post praepositiones, nominibus appellatio, deinde pronomen, deinde mixtum verbo participium, ipsis verbis adverbia. noster sermo articulos non desiderat, ideoque in alias partes orationis sparguntur. sed accedit superioribus interiectio. alii tamen ex idoneis dumtaxat auctoribus octo partes secuti sunt ut Aristarchus et aetate nostra Palaemon, qui vocabulum sive appellationem nomini subiecerunt tanquam speciem eius. at ii, qui aliud nomen aliud vocabulum faciunt, novem. nihilominus fuerunt, qui ipsum adhuc vocabulum ab appellatione
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. quin fordeũ foedusq. ꝓ as piratione ł simili littera utentes : Nã c̃tragneci
in locũ aliarũ dedimꝰ aliqu ando Vnde burrus et bruges et belena. Nec ñ eadẽ fecit ex
due llobelbon unde diullas quidã dicere bellos ausi : qui a st lo cã st litesq quiat litere
aid quȩdã cognatio. Quareminꝰ mirũ siuetusti operib urbis nre etcelebrib: tẽplis legant᷑
alexant̃ et cassantra. Quido atq u ꝑ mutata inuicẽ ut etoba et nutrix culcides et puligena
cura transibit. de qͥb: in orto graphia paaca adnotioo : Iũ uide bit ad quẽ hoc ꝑtinet qt̃ et quȩ
partesorationis quanꝗ denumero parũ c̃uenit : Noteres enĩ quorũ fuer aristotiles q
atq the o destes uerbamͦ et nomina et c̃iunctiones tradider̃ Vide licet
scio.
ac maxine toicis auctus ẽ numerꝰ ac pͥmũ õiun&tionib: articula diecti.

Expanded text:
dicebant, quin fordeum faedosque pro aspiratione F velut simili littera utentes; nam contra Graeci dicebant, quin fordeum faedosque pro aspiratione F velut simili littera utentes; nam contra Graeci in locum aliarum dedimus aliquando, unde Burrus et Bruges et balaena . nec non eadem fecit ex duello bellum, unde duellios quidam dicere bellios ausi. quid stlocum stlitesque? quid T litterae cum D quaedam cognatio? quare minus mirum, si in vetustis operibus urbis nostrae et celebribus templis legantur alexanter et cassantra . quid O atque V permutatae invicem, ut hecoba et notrix, Culchidis et pulixena cura transibit, de quibus in orthographia pauca adnotabo. tum videbit, ad quem hoc pertinet, quot et quae partes orationis; quanquam de numero parum convenit. veteres enim, quorum fuerunt Aristoteles quoque atque Theodectes, verba modo et nomina et convinctiones tradiderunt; videlicescio, ac maxime Stoicis auctus est numerus, ac primum convinctionibus articuli adiecti,
Abbreviated transcription (Latin):
u quo nodonc̃ scribit᷑ uulgus et serius
Saat etiã ticeroni placuisie auo auauamq geminata uscribere. Qđ siẽ etiã iunget᷑
ut c̃sanaas. Quare discat puerqͥd in litteris ꝓpͥũ qͥd cõmane quȩ tũ quib: cognatio
nemiret᷑ curexsũ nofiat scabillũ aur apinna qđ ẽ acitũ securis utrĩq. habȩas aciẽ bipennis
neill& sequat᷑ errorẽ qui qͥa apinnis duab: hoc eẽ nom̃ existimant. pennas auiũ diciuoluq
Neq bas modo nouerit inuautoi. ut mutationes qͥs affer̃ declinatio aut p̃positio. ut setat secuit
cadit exadit. edit excudio calcat exculcat. et fit a lauando lotus et inderursis inlotus
ermillealu. sel et quȩ reclis ꝗꝗ casib: ȩtate transier̃ : Nã ut ualesu fusit in ualehos
suriosq uener̃ ita arbos labos uapos etiã acclamos ac lases fuer̃ias it hȩc ipla s. littera
ab his nominib: exclusa in quib: dã ipsa alteri successet. Nã mertare atq pultare

Expanded text:
 quomodo nunc scribitur uulgus et seruus. sciat etiam Ciceroni placuisse aiio Maiiamque geminata I scribere; quod si est, etiam iungetur ut consonans. quare discat puer, quid in litteris proprium, quid commune, quae cum quibus cognatio; nec miretur, cur ex scamno fiat scabillum aut a pinno quod est acutum securis utrinque habens aciem bipennis; ne illorum sequatur errorem, qui, quia a pennis duabus hoc esse nomen existimant, pennas avium dici volunt. neque has modo noverit mutationes, quas adferunt declinatio aut praepositio, ut secat secuit, cadit excidit, caedit excidit, calcat exculcat et fit a lavando lotus et inde rursus inlutus et mille talia, sed quae rectis quoque casibus aetate transierunt. nam ut valesii Fusii in Valerios Furiosque venerunt: ita arbos, labos, vapos etiam et clamos ac lases fuerunt. atque haec ipsa S littera ab his nominibus exclusa in quibusdam ipsa alteri successit, nam mertare atque pultare
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enĩ hȩc uerba participi alia qͥdẽ ñtam̃ qualia dicto sactoq lanicũ oratio tris habeat uircates
ut em̃data ut dilucida ut ornatasit quiadicereapte qđ ẽ p̃cipuũ pleriq ornatu subiciuđ totidẽ
uitia quȩ s̃ sup̃ dictis c̃irariȩ em̃ date lo quendi regulã quȩ grã utice porpars ẽ examinet hoc¬

Expanded text:
sunt enim haec quoque verba participialia quidem, non tamen qualia dicto factoque. iam cum omnis oratio tris habeat virtutes, sunt enim haec quoque verba participialia quidem, non tamen qualia dicto factoque. iam cum omnis oratio tris habeat virtutes, ut emendata, ut dilucida, ut ornata sit quia dicere apte, quod est praecipuum, plerique ornatui subiiciunt, totidem vitia, quae sunt supra dictis contraria, em
Abbreviated transcription (Latin):
ucig noret grnrã ⁊ qualitates et ꝑsonas & numeros: licteraru paene istas Tudiae
triuialis scientiae. ⁊am quosdã illa tur babt̃ quȩ decdinationib: ñ teruntur
ã eqda dã partitinia anuerbi appeilationessint dubitam potest q aliud
loco palent ieelextũ & sa piens quȩda uerba appellationib: similia ut
fraudator nutritor lamitur in antiquã siluã nonne propriȩ cuius da ra¬
tionis ẽ  nam ađ initiũ eius inuenias ciu simile fletur accipimus Alit̃
ut ponditur interea domus omni eꝓtentis olrmpi. alit̃ ut totis usq: ad eat᷑batur
agris etiã qdã c̃cias modus ut urbs habitat᷑ unde icã pꝰdurrit᷑ et mareneiugat᷑ Eransus
uꝗ acpotꝰ diuersũ ualet quã indicat . qͥd qđ multa uerba ñ totã declinationis ardinẽ fer̃ q̃dã¬
etiã mutant᷑ ut fero in p̃tõ. q̃dã t̃tiȩ demũ ꝑsonȩ figura dñt ut licet pigec quȩdã simile
qͥddã patiunt᷑ uo calulis in aduerbiũ transeuntib: Nã ut noctu et dia it a dictu. factu¬

Expanded text:
ut ignoret genera et qualitates et personas et numeros? litterarii paene ista sunt ludi et trivialis scientiae. iam quosdam illa turbabunt, quae declinationibus non tenentur. nam et quaedam participia an verba an appellationes sint, dubitari potest, quia aliud loco valent, ut lectum et sapiens et quaedam verba appellationibus similia, ut fraudator, nutritor. iam itur in antiquam silvam nonne propriae cuiusdam rationis est? nam quod initium eius invenias? cui simile fletur. accipimus aliter, ut panditur interea domus omnipotentis Olympi, aliter ut totis usque adeo turbatur agris. est etiam quidam tertias modus, ut urbs habitatur, unde et campus curritur, mare navigator. pransus quoque ac potus diversum valet quam indicat. quid in praeterito, quaedam tertiae demum personae figura dicuntur ut licet, piget, quaedam simile quiddam patiuntur vocabulis quae in adverbium transeunt? nam ut noctu et diu ita dictu factu
Abbreviated transcription (Latin):
sietaitẽ mutes inuria: de inde qđ sicu tam ẽ mens in liberalis. ut olitrgatione
ñ corrigat᷑ isetũ ad plagas ut pessima queq in icipia duribit᷑. Postremo ꝗd ne
opaserit qͥdẽ hac castigatione si assiduis studio xactor udstiterit . Nunofero
negligentia pedagagoꝵ sice nĩ dari uidet᷑ ut puri ñfacere queretas cugant᷑
sed curñ fecerin paniant᷑ deniq cũ paruulũ ueberib: coegeris qͥdiuueni
facias cuinet adhiberi potest hic mnetus et maiora dfendas : Ad de qđ multa uapulantib
deude formia et moxuere cundiȩ futura sepedere ł metuaccidor : quipudor
refrangit animũ et aincit : atq ipsius lucis fugã e diũ dictet : lã simnarin
eligendis castodũ et p̃ceptoꝵ morib faitcura pudetitere inque ⁊ bra nes aindi
metꝰ : ñ moueor in parte hao nimiũ eẽ qđ intelligit᷑ Vir eho odixisẽ satis ẽ biȩcate

Expanded text:
si aetatem mutes, iniuria est; deinde, quod, si cui tam est mens illiberalis, ut obiurgatione si aetatem mutes, iniuria est; deinde, quod, si cui tam est mens illiberalis, ut obiurgatione non corrigatur, is etiam ad plagas ut pessima quaeque mancipia durabitur: postremo, quod ne opus erit quidem hac castigatione, si assiduus studiorum exactor astiterit. nunc fere negligentia paedagogorum sic emendari videtur, ut pueri non facere, quae recta sunt, cogantur sed cur non fecerint puniantur. denique cum parvulum verberibus coegeris, quid iuveni facias, cui nec adhiberi potest hic metus et maiora discenda sunt? adde , quod multa vapulantibus dictu deformia et mox verecundiae futura saepe dolore vel metu acciderunt, qui pudor frangit animum et abiicit atque ipsius lucis fugam et taedium dictat. iam si minor in eligendis custodum vel praeceptorum moribus fuit cura, pudet dicere, in quae probra nefandi te hac; nimium est quod intelligitur. quare hoc dixisse satis est; in aetatem
Abbreviated transcription (Latin):
fer̃ ad discendũ renouati acrecentes et acriorẽ aninũ quifore necess itatib: repugnat :
Nec meoffenderit lusus in pueris : ẽ et hoc signũ a lacritatis : Neqiullũ tristẽ sũꝑq demissã
sperare possĩ erecta circastudiam̃ tsfore cũ in hoc qͦq maximȩ naturali ȩtatib: illis
impetuiaceit. Modis tam̃ sie remissionib: neaut odiũ studio faciañ negatȩ aut atu
Qonsuȩtudinẽ nimie. Suisetiã ñ nulli acuendis puerox ingemis ñ mutiles iusis cũ positis¬
modonulla indeat᷑ ecastã infirma quȩ ñ ꝓtinus qͥ rectã prauũq di cat : Tũ ł maximo
formanda cũ simulandinfeia e et p̃apientis: facillimecedit : franga senĩ citius:
impotent̃ facut monendus ẽpuer habendũq. in animo semꝑ illud uirgili anit̃ adeo
unteneris consuescere multũẽ Cȩdiuͦ discontis qã libet idreceptũ sit et dris ppꝰ
ñim ꝓbetiminime uelim. Primũ quia defarine ic seruile ẽ et certe qđ c̃ uenit¬

Expanded text:
ferunt ad discendum renovati ac recentes et acriorem animum, qui fere necessitatibus repugnat. nec me offenderit lusus in pueris; est et hoc signum alacritatis; neque illum tristem semperque demissum sperare possim erectae circa studia mentis fore, cum in hoc quoque maxime naturali aetatibus illis impetu iaceat. modus tamen sit remissionibus, ne aut odium studiorum faciant negatae aut otii consuetudinem nimiae. sumodo nulla videatur aetas tam infirma, quae non protinus quid rectum pravumque sit discat, tum vel maxime formanda, cum simulandi nescia est et praecipientibus facillime cedit. frangas enim citius impotenter faciat, monendus est puer; habendumque in animo semper illud Vergilianum: adeo in teneris consuescere multum est. Caedi vero discentes, quamlibet et receptum sit et Chrysippus non improbet, minime velim. primum , quia def
Abbreviated transcription (Latin):
ãmatores istius nominis modu non igitur iamusq at coccũ & andocidem remitemur:
ineorrogare camen uelimani socrates attice dixerit. nihilenim tam e. lisiae diuersũ
nagabunt at eius schola principes oratorumdedit. Quaeratur similius aliqͥd
hrperides atticus certe aut plus indulsit uoluptati transeo plurimos irgurgũ
aristogitona & his priores iaeu antiphonta quosue homines int̾se genere similes
differentis dixeris specce. quid illo liuis modo fecimus intione aeschines nonnehis

Expanded text:
amatores istius nominis modum. non igitur iam usque ad Coccum et Andocidem remittemur. amatores istius nominis modum. non igitur iam usque ad Coccum et Andocidem remittemur. interrogare tamen velim, an Isocrates Attice dixerit. nihil enim tam est Lysiae diversum. negabunt . At eius schola principes oratorum dedit. quaeratur similius aliquid. Hyperides Atticus? certe , at plus indulsit voluptati. transeo plurimos, Lycurgum, Aristogitona et his priores Isaeum, Antiphonta; quos ut homines inter se genere similes, differentes dixeris specie. quid ille, cuius modo fecimus mentionem, Aeschines? nonne his
Abbreviated transcription (Latin):
pressinoq: a sianes abundantes ut aliquid habere uid eant᷑ gentis aliquid auctoris aeschines
enĩ cnabuno exili, delegerat locũ intulit eo studia athenarũ queue lut sata quȩdã
caelo terraq degenerant saporemillu atticũ peregrino miscuerunt lentiergo quido
ac remissi non sine pondere camen neq: fontib: puris neq: torrentib: curbidissed
lonib stagnis similes habentur. ne moigitur dubitauerit longe eẽ optimũ genus
aruicorum in quo ut caliquid interipsos cõmune idẽ uiditum acretersumq: ita in geni¬
oꝵ plurimae formae qua propt᷑ mihi fallimultũ uidentur quisolos esse acticos credunt
tenuisse lucidos & significantis sed quadam eloquentiae frugalitate contentos ac seꝑ¬
in amim intra pallium continentis. Naquis erit hic atticus sit lis as huncenĩ amplectunt᷑

Expanded text:
pressi neque Asiane sunt abundantes, ut aliquid habere videantur gentis, aliquid auctoris. Aeschines pressi neque Asiane sunt abundantes, ut aliquid habere videantur gentis, aliquid auctoris. Aeschines enim, qui hunc exilio delegerat locum, intulit eo studia Athenarum, quae, velut sata quaedam caelo terraque degenerant, saporem illum Atticum peregrino miscuerunt. lenti ergo quidam ac remissi, non sine pondere tamen neque fontibus puris neque torrentibus turbidis, sed lenibus stagnis similes habentur. nemo igitur dubitaverit, longe esse optimum genus Atticorum. in quo ut est aliquid inter ipsos commune, id est indicium acre tersumque, ita ingeniorum plurimae formae. quapropter milii falli multum videntur, qui solos esse Atticos credunt tenues et lucidos et significantes sed quadam eloquentiae frugalitate contentos ac semper manum intra pallium continentes. nam quis erit hic Atticus? sit Lysias; hunc enim amplectuntur
Abbreviated transcription (Latin):
atticos atq asi a nos fuit. cumhi p̃ssi & integri. c̃trainflati illi & in anes haberentur
in his nihil suꝑ fluer& illis iuditiũ maximi ac modus de e&. quod quidã quoꝵ & santra .ẽ.
hoc putant accidis se quod paulatim sermone graeco in proximas asiae ciui tectes infbuente
nondumsatis peritiloquendi facundiã concupierint ideoq: ea quae pro priae signari
poterant circũ itu coeperint enuntiare. ac deinde in eo ꝑ seuerarent. mihi aut̃ orationis
dfferentiam fecise & dicentiũ & audientiũ naturae uidentur qđ atticilimati quidã
et emuncti nihil in ane autredundans ferebant acsiana geristumidior alioqui at que
iactantior uaniore etiã dicendi gloria inflata ẽ. tertiũ mox qui haec diuidebant
adiecer genꝰ rhodiũ qđ ł ut mediũ. eẽ atq eexutroq mixtũ uolunt neq enĩattico

Expanded text:
Atticos atque Asianos fuit, cum hi pressi et integri, contra inflati illi et inanes haberentur, Atticos atque Asianos fuit, cum hi pressi et integri, contra inflati illi et inanes haberentur, in his nihil superflueret, illis iudicium maxime ac modus deesset. quod quidam, quorum et Santra est, hoc putant accidisse, quod, paulatim sermone Graeco in proximas Asiae civitates influente, nondum satis periti loquendi facundiam concupierint, ideoque ea, quae proprie signari poterant, circuitu coeperint enuntiare ac deinde in eo perseverarint. mihi autem orationis differentiam fecisse et dicentium et audientium naturae videntur, quod Attici limati quidam et emuncti nihil inane aut redundans ferebant, Asiana gens tumidior alioqui atque iactantior vaniore etiam dicendi gloria inflate est. tertium mox, qui haec dividebant, adiecerunt genus Rhodium, quod velut medium esse atque ex utroque mixtum volunt; neque enim Attice
Abbreviated transcription (Latin):
inuidebant quia emulabant᷑ adulatores etiã p̃sentis potentiaȩ ñ responsurũ
inuaserunt lile tam̃ quii eiun a quib: dã & aridus abetur non alit̃ ab ipsis ini¬
micis maleaudire quã nimus florib: & ingenia fluentia potuit falsum
utrũq sed tam̃ illa mentiendi proprior occasio p̃cipue uero pssereũ qͥ uideriatuco¬
ru imitatores concupierant haet manꝰquasi quib:dam sacris initiata ut alieni genã
trũ suꝑstitiosum deuinctũq illis legib in sequebatur unde nuncquoque aridi& ex¬
sucti et ex sangues. hi sunt enĩ quisue in becillitati sanitatis appellationẽ quae est
maxime contraria optendant . quiq: claricrem iuim eloquentiae ł ut solẽ ferre non
possunt umbra magni nominis delitescunt quib: quia multa & plurib locis cicero ipseres¬
pondit tutior mihi de hoc disserendi breuita serit & antiqua quidem illa diuisio int̃

Expanded text:
invidebant qui aemulabantur, adulatores etiam praesentis potentiae non responsurum invidebant qui aemulabantur, adulatores etiam praesentis potentiae non responsurum inuaserunt. ille tamen, qui ieiunus a quibusdam et aridus habetur, non aliter ab ipsis inimicis male audire quam nimiis floribus et ingenii affluentia potuit. falsum utrumque, sed tamen ilia mentiendi propior occasio. praecipue vero presserunt eum, qui videri Atticorum imitatores concupierant. haec manus quasi quibusdam sacris initiata ut alienigenam et parum superstitiosum devinctumque illis legibus insequebatur; unde nunc quoque aridi et exsuci et exangues. hi sunt enim, qui suae imbecillitati sanitatis appellationem, quae est maxime contraria, obtendant; qui, quia clariorem vim eloquentiae velut solem ferre non possunt, umbra magni nominis delitescunt. quibus quia multa et pluribus locis Cicero ipse respondit, tutior mihi de hoc disserendi brevitas erit. et antiqua quidem illa divisio inter
Abbreviated transcription (Latin):
int̃sedistantũ tẽpore oratoꝵ ingensꝓuentus. hicuim caesaris indolẽ caeli suptilitaitem
calidi diligentiã polionis dignita tẽ messalȩ sanctitatẽ caliugrauitatẽ brutiacum̃ salpici
a cerbitatẽ cassire periemꝰ inisetiã quos i psiuidim copiã senecȩ. iures a fricani. maturuaatẽ
a friuicunditatẽ crispisonũ trachali elegantiã secundi ad .m.tullium nillũ habem
eu franorẽ circapluriũ artium species prestantẽ sed in om̃ib: quae in quoq: laudant̃
eminentis simũ que tamen & suoꝵ homines cẽpoꝵ incessere audebant ut tumidiorẽ
& asianum & redundantẽ & in ropotitionib: nimiũ & insalib: aliquando frigidũ
et in cõpositione fractũ exulttintẽ ac paene qđ procul absit uiro molliorem
Posto a uero quã triũ uirali proscriptione dansumptus ẽ. passim quioderant qui

Expanded text:
inter se distantium tempore oratorum ingens proventus. Hic vim Caesaris, indolem Caelii, subtilitatem inter se distantium tempore oratorum ingens proventus. Hic vim Caesaris, indolem Caelii, subtilitatem Calidii, diligentiam Pollionis, dignitatem Messalae, sanctitatem Calvi, gravitatem Bruti, acumen Sulpicii, acerbitatem Cassii reperiemus; in iis etiam, quos ipsi vidimus, copiam Senecae, vires Africani, maturitatem Afri, iucunditatem Crispi, sonum Trachali, elegantiam Secundi. at M. Tullium non illum habemus Euphranorem circa plures artium species praestantem, sed in omnibus, quae in quoque laudantur, eminentissimum. quem tamen et suorum homines temporum incessere audebant ut tumidiorem et Asianum et redundantem et in repetitionibus nimium et in salibus aliquando frigidum et in compositione fractum, exultantem ac paene, quod procul absit, viro molliorem; postea vero quam triumuirali proscriptione consumptus est, passim qui oderant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
atq̃ polrdico defuer fidiae atq: alcamenidant᷑ P hidiastam disquã hominib efficiendis
melior artifex credit᷑ inebore uero longe citra aemulũ ł si nihili neruã athenis auto limpiũ¬
inelide iouem feciss&. Cuius pulchritudo adiecisse aliquid etiã receptereligioni uidet᷑ adeo
maiestasoperis dm̃ aequauit adueritatẽ insppũ ac praxitelen accessis se optime ad firmant
Nã deme trius tã quã nimius in ea rep̃hendit᷑ & fuit similitudinis quã pulchritudinis amantior
in oratione uerosispecies intueriuelit eotidem paenereperia s in genior quot corpoꝵ sormas
sod fuere quaedã genera dicendi c̃dicione tẽpoꝵ horridiora alio quin magnã iã in geniium
p̃seferentia hincsino lȩli a fricam catones etiã gracchiq quos tulicet polignocos ł callonas
appolles mediã illã formã teneant .l. crassusq hortensius cum inde florescat non multũ¬

Expanded text:
at quae Polyclito defuerunt, Phidiae atque Alcameni dantur. Phidias tamen diis quam hominibus efficiendis at quae Polyclito defuerunt, Phidiae atque Alcameni dantur. Phidias tamen diis quam hominibus efficiendis melior artifex creditur in ebore in Elide Iovem fecisset. Cuius pulchritu do adiecisse aliquid etiam receptae religioni videtur. adeo maiestas operis Deum aequavit. Ad veritatem Lysippum et Praxitelem accessisse optime affirmant. Nam Demettius tamquam nimius in ea reprchendirur, et fuit similitu dinis, quam pulchritudinis amantior. In oratione vero si species intueri velis, totidem pene reperias ingeniorum. quam corporum formas. Sed fuere quaedam genera dicendi conditione temporum horridiora, alioquin magnam ingenii vim prae se ferentia. Hinc lunt Laelii, Africani, Catones, Gracchique, quos tu licet Polygnotos, et Callonas appelles Mediam illam formam teneant L. Crassus et Q. Horten sius. Tum de
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib nã cura ꝓtogenesratione pamphilus acmelantius facilitate antipbilus c cipiends
uisionibquas pͥanitaciacuocant theonsamius ingenio & gracia quã unse  se maximne uactat a pelles e.
pstantissimꝰ euphranorẽ ad mirandũ facit qđ a& ceteris optim etudis interp̃cipuos & pingendi
fingondiq idemmirus artifex fuit simlis instatus differentia naduriora &tuscancis
ꝓcima callo acq hegestas lamminusrigida calams molliora adhuc supͣdictis mrronfect diligen¬
tia acdecor in polydito supͣceteros. cui qua quã aderisq tribuitur palma tam̃ nenihil detrahac̃
de et̃ pondus pucant nẽ ut humanȩ formȩ decorẽ ad diderit supꝰ uerũ ita ñ expleuissẽ deoꝵ
auctoritatẽ uidetur quinaetatẽ quoq grauiorẽ dr̃ refugisse nililaus ultraleus genas

Expanded text:
virtutibus. nam cura Protogenes, ratione Pamphilus ac Melanthius, facilitate Antiphilus, concipiendis virtutibus. nam cura Protogenes, ratione Pamphilus ac Melanthius, facilitate Antiphilus, concipiendis visionibus, quas φαντασίας vocant, Theon Samius, ingenio et gratia, quam in se ipse maxime iactat, Apelles est praestantissimus. Euphranorem admirandum facit, quod et ceteris optimis studiis inter praecipuos et pingendi fingendique idem mirus artifex fuit. similis in statuariis differentia Nam duriora et Tuscanicis proxima Callon atque Hegesias, iam minus rigida Calamis, molliora adhuc supra dictis Myron fecit. diligentia ac decor in Polyclito supra ceteros, cui quamquam a plerisque tribuitur palma, tamen, ne nihil detrahatur, deesse pondus putant. nam ut humane formae decorem addiderit supra verum, ita non explevisse deorum auctoritatem videtur. quin aetatem quoque graviorem dicitur refugisse nihil ausus ultra leves genas.
Abbreviated transcription (Latin):
utilla properudia acuelut futurae morartis primordia maximis quipos eos
exciterunt auct orib: praeferant proprio quodam intellegendi ut mea opimo. ẽ.
ambitu. Post re usis atq parrhasius non multũ aetate distantes circapolo ponnesia ambo
tem pora Nam cũ parrhasio sermo socratis apud xenophontẽ inuenitur plurimũ arti
ad diderunt. Quoꝵ prior luminũ umbrarũq: in uenisserationẽ secundus examinasse
suptilius line as tradicur nãgeusis plus membris corporis dedit id amplus. aut august
ratus atq: ut existimant homerum secutus ciu ualidissima quaeque forma etiam in
feninis plac& ille uero ita circũ scripsit oma ut eum legũ latoremuocent quia deoꝵ
atq heo roũ effugies quales habeo sunt traditȩ ceteri canquã ita necesse sit secuntur
floruit autẽ orcaphilippum &usq: ad successores al exandri pictura pcipue seddiũ sis¬

Expanded text:
ut illa prope rudia ac velut futurae mox artis primordia maximis, qui post eos ut illa prope rudia ac velut futurae mox artis primordia maximis, qui post eos exstiterunt, auctoribus praeferant, proprio quodam intelligendi, ut mea opinio est, ambitu. post Zeuxis atque Parrhasius non multum aetate distantes, circa Peloponnesia ambo tempora Nam cum Parrhasio sermo Socratis apud Xenophontem invenitur plurimum addiderunt. Quorum prior luminum umbrarum que in venisse rationem, secundus exami nasse snbtilius lineas traditur. Nam Zeusis plus membris corporis dedit, id amplus atque augustius ratus, atque, ut existimant, Homerum secutus, cui validis. sima quae que forma etiam in feminis placet: ille vero ita circumscripsti omnia, ut eum legumlatorem vocent; quia Deorum atque heroum effigies, quales ab eo sunt tradirae, ceteri tamquam ita necesse sit sequuntur. Floruit autem
Abbreviated transcription (Latin):
mede arte de artifice deopere dicturum cum sit autẽ rhetorices atq: oratoris opꝰoratio
pluresq: eius formae sicut ostenda in om̃ib iis & arsẽ & artifex plurimũ tam̃ in uicẽ
differunt nec solũ specie ut signũ signo & cabula tabule & actio actione sedgenere ipso
ut grecistus canicȩ statuȩ ut asianꝰ eloquens attico suos autẽ haec operũ generaquȩ dico
ut auctores sic etiã amatores habent atq: ideo nondũ ẽ. ꝑfectꝰ orator acnescioa nars
ulla ñ solũ quia aliud in alio magis eminet sed quod nonuna om̃ib: forma placuit
partim c̃ditione ł tẽpor: ł locoꝵ partim iuditio cuiusq: atq proposito primi quorũ
quidem opera non uetustatis modo gratia uisanda sint claripictores fuis se dicunt᷑
polrgnotus atq: agla ophonquoꝵ simplex colortã suistudiosos adhuc habec

Expanded text:
me de arte, de artifice, de opere dicturum. cum sit autem rhetorices atque oratoris opus oratio me de arte, de artifice, de opere dicturum. cum sit autem rhetorices atque oratoris opus oratio pluresque eius formae, sicut ostendam, in omnibus his et ars est et artifex. plurimum tamen invicem differunt; nec solum specie, ut signum signo et tabula tabulae et actio actioni, sed genere ipso, ut Graecis Tuscanicae statuae, ut Asianus eloquens Attico. suos autem haec operum genera, quae dico, ut auctores, sic etiam amatores habent; atque ideo nondum est perfectus orator ac nescio an ars ulla, non solum quia aliud in alio magis eminet, sed quod non una omnibus forma placuit, partim condicione vel temporum vel locorum, partim iudicio cuiusque atque proposito. primi , quorum quidem opera non vetustatis modo gratia visenda sunt, clari pictores fuisse dicuntur Polygnotus atque Aglaophon, quorum simplex color tam sui studiosos adhuc habet,
Abbreviated transcription (Latin):
sarium cortum est est enim aliquando certũ paricura refelluncur ad alia unum
paratũ ad ferre possimus ut causã bene nouorim alterũ ibi sumere ut dicentt̃ ad uer¬
sariũ diligent᷑ audiam lic& tam̃ p̃cogitare plura et animum ad om̃is casus cõponere idq: ẽ
tucius stilo quo facilius & omititur cogitatio & trans fertur sed siue in respondendo fuerit
subito dicendũ siue quȩ aba ita exogerit ratio ñ oppressum se acdepssum credot orator
cui disciplina & studuum et exercitatio dederit iures etiam facilitatis quemq: armatum sẽ ꝑ
acuelut in procinetu stantem ñ magisumquam in causis oratioquã in reb: cotidianis acdo¬
mesticis sermo de fici & nac seumquam propt̃ hoc oner subtrah&. modo sit causae dis¬
cendȩ cẽpusnam cetera somꝑsci& OEGEΝΕRΕ DICEΝbΙ Suꝑ .e. ut dicã de genere
orationis hicerat propositus a nobis indiuisione prima locus certius. Nã ita ꝓmiseram

Expanded text:
sarium certum est est enim aliquando certum pari cura refelluntur. ad alia unum sarium certum est est enim aliquando certum pari cura refelluntur. ad alia unum paratum adferre possumus, ut causam bene noverimus, alterum ibi sumere, ut dicentem adversarium diligenter audiamus. licet tamen praecogitare plura et animum ad omnes casus componere, idque est tutius stilo, quo facilius et omittitur cogitatio et transfertur. sed sive in respondendo fuerit subito dicendum, sive quae alia ita exegerit ratio, non oppressum se ac deprehensum credet orator, cui disciplina et studium et exercitatio dederit vires etiam facilitatis; quem armatum semper ac velut in procinctu stantem non magis unquam in causis oratio quam in rebus cotidianis ac domesticis sermo deficiet, nec se unquam propter hoc oneri subtrahet, modo sit causae discendae tempus; nam cetera semper sciet. superest ut dicam de genere orationis. Hic erat propositus a nobis in division prima locus tertius; nam ita promiseram
Abbreviated transcription (Latin):
scripta quã res pacietur plurima & ut demosthenes ait si conting& sculpta sed
hoo aut primae actiones aut quae inpublicis iuditiis post int̃ iectos dies dantur
ꝑmiserint Aut cũ ꝓtinꝰ responden dũ est om̃a parari non possunt adeo ut paulomin
ꝓmptis etiã noceat scripsisse si alia ex diuerso quã opinati fuerint occurreriq. In uiti
enĩ recedunt a p̃paratis. et nota actione respiciui requiruntque nũ aliqͥd exillis int̃ualli
iunctoli antib: sed ipsa coloris ine qualitate decegit᷑. ita nec li ẽ impetus nec curo contexca
et utrũ o alteri obstat. Illaenĩ quȩ scriptast̃ retinent animũ ñ sequant᷑. Itaq in us
achionib: omini ut agricolȩdicunt pede standũe. Nã cũ inppositione acrefutatione
ciusa consistat quaenrĩ partis sunt scriptã esse possunt quae otiam responsurũ aduer¬

Expanded text:
scripta quam res patietur plurima et, ut Demosthenes ait, si continget, et sculpta. sed scripta quam res patietur plurima et, ut Demosthenes ait, si continget, et sculpta. sed hoc aut primae actiones aut quae in publicis iudiciis post interiectos dies dantur permiserint; at cum protinus respondendum est, omnia parari non possunt, adeo ut paulo minus promptis etiam noceat scripsisse, si alia ex diverso, quam opinati fuerint, ocem'rerint. inviti enim recedunt a praeparatis et tota actione respiciunt requiruntque, num aliquid ex illis intervelliuncto, hiantibus sed ipsa coloris inaequalitate detegitur. ita nec liber est impetus nec cura contexta, et utrumque alteri obstat; illa enim quae scripta sunt reticent animum, non sequuntur. itaque in his actionibus omni, ut agricolae dicunt, pede standum est. nam cum in propositione ac refutatione causa consistat, quae nostrae partis sunt scripta esse possunt, quae etiam responsurum adver
Abbreviated transcription (Latin):
etiã speties liberatis deducere ad temeritatẽ sol& non causis modo sed ipsis
quoq: qui dixer̃periculosam nec in merito perielessolebat optare ne qđ sibi
uerbũ inmentẽ ueniret quopopulus offenderetur sed qđ ille depopulo
idego de omnib: sentio qui tantundẽ possunt nocere. nãq: fortia dũdicunt᷑
uid ebantur stulta cũleserunt uocantur. nunc quia uariũ fere propositum
agentiũ fuit et quorundã cura tarditatis quorundã facilitas temeritatis
crimine laborauit quẽ credã fore in hocoratoris modũ tradere. non alienũ
uidotur adferet ad dicendũ curae sẽꝑ quantũ plurimũ poterit neq: enĩ solum
noglegentis sed mali & in suscepta causa ꝑfidi ac proditoris ẽ peiuis agere quã possit
Ideoq nesuscipiendȩ quidem sunt causaeplures quã quib suffecturũ sesciat dicec

Expanded text:
etiam species libertatis deducere ad temeritatem solet non causis modo, sed ipsis etiam species libertatis deducere ad temeritatem solet non causis modo, sed ipsis quoque, qui dixerunt, periculosam. Nec immerito Pericles solebat optare, ne quod sibi verbum in mentem veniret, quo populus offenderetur. sed quod ille de populo, id ego de omnibus sentio, qui tantundem possunt nocere. nam quae fortia dum dicuntur videbantur, stulta cum laeserunt vocantur. nunc , quia varium fere propositum agentium fuit, et quorundam cura tarditatis, quorundam facilitas temeritatis crimine laboravit, quem credam fore in hoc oratoris modunn, tradere non alienum videtur. adferet ad dicendum curae semper quantum plurimum poterit. neque enim hoc solum negligentis, sed mali et in suscepta causa perfidi ac proditoris est, peius agere quam possit. ideoque ne suscipiendae quidem sunt causae plures quam quibus suffecturum se sciat. dicet
Abbreviated transcription (Latin):
amalefico nondistat nisi occasione turpis uoluptas et in humana & nulli audienciũ
bona grata alitigatorib quidem frequenter exigitur quialtio nẽ malunt quã defen¬
sionem sedneq: alia multa ad arbitriũ eni facienda sunt hoc quidem quis hominum
liberimodo sanguinis sustineat petulans esse ad alterius arbitriũ ad qui etiã in ad¬
uocatos partis aduersȩ libenter non nulli in uehuntur quod nisi si forte meruer
& in humanũ ẽ res pectu cõmuniũ offitioꝵ & cũ ipsi quidicit inutile nã idẽ uinis res¬
ponsuris daturtum causȩ contrariũ quiplaneaduersari fiunt & inimici & quantulũ¬
cũq is uirium ẽ. c̃tumelia augetur suꝑ om̃a perit illa quae plurimũ oratori & aucto¬
ritatis & fidei adfert modestia si iuro bono in rabulã latratorẽq: conuertitur
conpositus non ad animũ iudicis sed ad stomachũ litigatoris frequenter

Expanded text:
a malefico non distat nisi occasione. turpis voluptas et inhumana et nulli audientium a malefico non distat nisi occasione. turpis voluptas et inhumana et nulli audientium bona gratia a litigatoribus quidem frequenter exigitur, qui ultionem malunt quam defensionem. sed neque alia multa ad arbitrium eorum facienda sunt. hoc quidem quis hominum liberi modo sanguinis sustineat petulans esse ad alterius arbitrium? atqui etiam in advocatos partis adversae libenter nonnulli invehuntur; quod, nisi si forte meruerunt, et inhumanum est respectu communium officiorum, et cum ipsi qui dicit inutile nam idem iuris responsuris datur, tum causae contrarium, cui plane adversarii fiunt et inimici, et quantulumcunque eis uirium est, contumelia augetur. super omnia perit illa, quae plurimum oratori et auctoritatis et fidei adfert, modestia, si a viro bono in rabulam latratoremque convertitur, compositus non ad animum iudicis sed ad stomachum litigatoris. frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
nec illo fastidio laborabit orator non a gendi causas minores tã quã infraeũ sint aut
de traccura sit opinioniminus liberalis materia. Nã & suscipiendi ratio uistissima .ẽ. offitiũ
& optandum etiam ut amici quã minimas lices habeant & habunde dixit benequis rer
sa tisfecit at quidã etiã si forte suscepor negotia paulo ad dicendũ tenuiora extrinsecus
adduotis ea reb: circũ linunt ac sidefecer̃ alia conuicus inplentuacua causarũ si contigit
puto ab oratore ꝑfecto ut eum neuera quidem obiecturũ nis id causa exigit credã ea ẽ enĩ
prsus canina ut ait appiu eloquentia cogniturã maledicendisubire qđ facientib: etiã male
audiendi p̃sum̃da pacientia est Nam & imipsos fit impet frequent̃ quieger & certe petu¬
lantia patronilitigator luit sed haecminora sunt ipso illo uitio animi quo maledictus

Expanded text:
nec illo fastidio laborabit orator non agendi causas minores, tanquam infra eum sint aut nec illo fastidio laborabit orator non agendi causas minores, tanquam infra eum sint aut detractura sit opinioni minus liberalis materia. nam et suscipiendi ratio iustissima est officium, et optandum etiam ut amici quam minimas lites habeant; et abunde dixit bene, quisquis rei satisfecit. at quidam, etiamsi forte susceperunt negotia paulo ad dicendum tenuiora, extrinsecus adductis ea rebus circumlinunt ac, si defecerint alia, conviciis implent vacua causarum, si contingit, puto ab oratore perfecto, ut eum ne vera quidem obiecturum, nisi id causa exigit, credam. ea est enim prorsus canina, ut ait Appius, eloquentia, cognituram male dicendi subire; quod facientibus etiam male audiendi praesumenda patientia est. nam et in ipsos fit impetus frequenter, qui egerunt, et certe petulantiam patron litigator luit. sed haec minora sunt ipso illo vitio animi, quod maledicus
Abbreviated transcription (Latin):
& doctiscreditur nec ẽ orationis uera lausnisi cũ finita ẽ ueterib: quidem etiã dissimulare
eloquentiã fuit moris idq.m. antonius p̃cipit quoplus dicentib: si deiminusq: suspecq aduo¬
catoꝵ insidiȩ forent sed illa dissimulari quaetuerat pocuit. nondũ enĩ tantũ dicendilumen
accesserat ut etiã ꝑ obstantia erũ per& quare artes quidem & õsilia lateant & quid quid
side prenditur perit. hactenꝰ eloquentia secretũ habet uerboꝵ quidem dilectus grauitas
sententiarum figurarũ eligantia aue non sunt aut apparent sed uel ꝓpt̃ hocipsum ostentanda
nons qđ apparent autsiunũ eduob: eligendũ causa potius laudetur quam patronꝰ. finem
tamen hunc prestabit orator ut uideat̃ optimã causa optime egisse illud certũ erit neminẽ
peius agere quam qui displicente causa placet necessest enĩ extracaus amsit qđ placet

Expanded text:
 doctis creditur, nec est orationis vera laus nisi cum finita est. veteribus quidem etiam dissimulare  doctis creditur, nec est orationis vera laus nisi cum finita est. veteribus quidem etiam dissimulare eloquentiam fuit moris, idque M. Antonius praecipit, quo plus dicentibus fidei minusque suspectae advocatorum insidiae forent. sed illa dissimulari, quae tum erat, potuit; nondum enim tantum dicendi lumen accesserat, ut etiam per obstantia erumperet. quare artes quidem et consilia lateant et quidquid, si deprehenditur, perit. hactenus eloquentia secretum habet. verborum quidem delectus, gravitas sententiarum, figurarum elegantia aut non sunt aut apparent. sed vel propter hoc ipsum ostendenda non sunt quod apparent; aut si unum sit ex duobus eligendum, causa potius laudetur quam patronus. finem tamen hunc praestabit orator, ut videatur optimam causam optime egisse. illud certum erit neminem peius agere quam qui displicente causa placet; necesse est enim extra causam sit quod placet.