comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ores agere nichil possunt. Ex quo enĩ tempore pessumire coe perit romana res
publica satis liqu&. litterȩ locunt᷑ ipsorũ: Longe ante quã xp̃i nom̃ eluxiss& in t̾ris. dictũ est
rbẽ uenalem & mature ꝑiturã. siemptorẽ inuenerit: In libro &iam belli catilir
uentũ utiq xp̃i. idem nobilissimus istoricus eorũ ñ tac&. quando primũ insueuerit exercitus
popłi romani amare. potare: signa. tabulas pic̾tas. uasa celata mirari. ea pͥuatĩ & publicȩ rapere
delubra spoliare sacra ꝓfanaq oitua polluere. Suando gͦ nec hominibus nec ipsis &iam quos deos
putabant. morũ corruptorũ & ꝑditorũ auaricia rapacitasq parcebat . tunc cepit perire laudabi¬
le illud detus. salusq reipublicȩ. Quos de inde uicia pessima successus habuerint. & quanto huma¬
narũ rerũ malo illa iniquitas ꝓsperata sit : nunc longũ ẽ. dicere: Audiant satiricũ suũ : garriend

Expanded text:
ores agere nihil possunt. ex quo enim tempore pessum ire coeperit Romana res ores agere nihil possunt. ex quo enim tempore pessum ire coeperit Romana res publica, satis liquet; litterae loquuntur ipsorum; longe ante, quam Christi nomen eluxisset in terris, dictum est: \'0 urbem uenalem et mature perituram, si emptorem inuenerit!\' in libro etiam belli Catilinae ante aduentum utique Christi idem nobilissimus historicus eorum non tacet, quando \'primum insueuerit exercitus populi Romani amare, potare, signa, tabulas pietas, uasa caelata mirari, ea priuatim et publice rapere, delubra spoliare, sacra profanaque omnia polluere\'. quando ergo nec hominibus nec ipsis etiam, quos deos putabant, morum corruptorum et perditorum auaritia rapacitasque parcebat, tunc coepit perire laudabile illud decus salusque rei publicae. quos deinde uitia pessima successus habuerint et quanto humanarum rerum malo illa iniquitas prosperata sit, nunc longum est dicere. audiant satiricum suum garriendo
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat uob stipendiũ urm  uib: ppriũ stipendiũ sufficere debere p̃cepit: militare
utiq ñ ꝓhibuit Proinde qui doctrinã xp̃i aduersam dicunt esse reipublicȩ: dent exer¬
citũ talem quales docꝰtrina xp̃i eẽ milites iussit:. dent tales ꝓuinciales. tales maritos. tales con¬
iuges tales parentos: tales filios: tales dnos. tales seruos. tales reges tales uidices. tales demiq
psius fissi redditores & exactores quales esse p̃cepit doctrina xp̃iana & audeant eã d
aduersam eẽ. rei publicȩ: immo uero dubitent confiteri magnã si ei obtemperet᷑ salutẽ ẽe.reipubli¬
cae Ut quid aut̃ ad illud respondeã qđ dicunt ꝑ quosdã imꝑatores xp̃ianos multa mala imperio
aliqua cõmemorarent. possem similia uł fortasse &iam grauiora de imꝑatoribus ñxp̃ianis a
ego cõmemorare. ut intelligerent uł hominũ hȩc esse uicia ñ doctrinȩ: uł ñ imꝑatorũ s alioꝵᷤ¬

Expanded text:
sufficiat uobis stipendium uestrum. quibus proprium stipendium sufficere debere praecepit, militare utique non prohibuit. proinde, qui doctrinam Christi aduersam dicunt esse rei publicae, dent exercitum talem, quales doctrina Christi esse milites iussit; dent tales prouinciales, tales maritos, tales coniuges, tales parentes, tales filios, tales dominos, tales seruos, tales reges, tales iudices, tales deniqueebitorum ipsius fisci redditores et exactores, quales esse praecepit doctrina Christiana. et audeant eam dicere aduersam esse rei publicae, immo uero dubitent confiteri magnam, si ei obtemperetur, salutem esse rei publicae. Ut quid autem ad illud respondeam, quod dicunt, per quosdam imperatores Christianos multa mala imperio mperatoribus aliqua commemorarent, possem similia uel fortasse etiam grauiora de imperatoribus non Christianis et ego commemorare, ut intellegerent uel hominum haec esse uitia non doctrinae uel non imperatorum sed alio
Abbreviated transcription (Latin):
Audigͦ fili legẽ patristui. idẽ. fidem angustini: & noli repellere consilia matris tuȩ: quod
ue nom̃ inte augustini pi&as uire sibi uindicat. quite tantillũ sinu gesto
a pariuilis pͥmolacte sapientiȩ secularis imbutũ: hunc &iam spiritalib sactare & enu¬
trire dño gestit uberibus: qm̃ te adultũ &ate corporea. inspiritalib ad huc cunabulis
repentẽ : sitam̃ augustinidoctrina tamq munꝰ matris & ulna nutricis instabi lem

Expanded text:
Audi ergo, fili, legem patris tui, id est fidem Augustini, et noli repellere consilia matris tuae, quod aeque nomen in te Augustini pietas jure sibi vindicat, qui te tantillum gestavit sinu suo, et a parvulis primo lacte sapientiae secularis imbutum, nunc etiam spiritualibus lactare et enutrire Domino gestit uberibus. Quoniam te adultum aetate corporea, in spiritualibus adhuc cunabulis repentem, si tamen Augustini doctrina tamquam manus matris et ulna nutricis instabilem
Abbreviated transcription (Latin):
hiscere duplici gra. ut & illi uiro debita caritate cõpararer insollicitudine tui. & int̾ eos
iluitẽ tuã diligunt: uł contestato numerarer affectu. Nã effectus int
palmã: augustino potissimũ destinatã scio. Uereor fili neaures tuas asperitatẽ temeraru
sermonis offenderĩ: & ꝑ aures animo &iam tuo tedu mei uulnus intulerim S inm̃tem
uenit epłe tuȩ. quate musicis familiarẽ modis intellexi: aquo studio ego eui quondã tui
ñ abhorrui. Itaq mͥadtuã m̃tẽ sinaliqͦ exulcerassẽ deleniendã: remediũ litteras tuas
recordatꝰ repperi. ut te ad dñm armoniȩ om̃iformis artisicẽ modulamine carminis euo¬
tem pat̾nã &iam indespiciendis sermonibus libent̃ accipias. quibus insitũ xp̃i nom̃
qd est super omne nomen. hanc deberi uenerationem facit: ut non possit
a credente cori tempni

Expanded text:
hiscere duplici gratia. ut et illi uiro debita caritate compararer in sollicitudine tui et inter eos, hiscere duplici gratia. ut et illi uiro debita caritate compararer in sollicitudine tui et inter eos, qui salutem tuam diligunt, uel contestato numerarer affectu. nam effectus in tui perfectione palmam Augustino potissimum destinatam scio. uereor, fili, ne aures tuas asperitate temerarii sermonis offenderim et per aures animo etiam tuo taedii mei uulnus intulerim. sed in mentem uenit epistulae tuae. qua te musicis familiarem modis intellexi. a quo studio ego aeui quondam tui non abhorrui. itaque mihi ad tuam mentem, si in aliquo exulcerassem, deleniendam remedium litteras tuas recordatus repperi, ut te ad dominum harmoniae omniformis artificem modulamine carminis euo piam curam et mentem paternam etiam in despiciendis sermonibus libenter accipias, quibus insitum Christi nomen, quod est super omne nomen, hanc deberi uenerationem facit, ut non possit a credente contemni.
Abbreviated transcription (Latin):
regat paruulũ Suẽ si audias& sequaris. ut rursũ te sermone salomonis alliciã: fili
nã accipies gr̃arũ tuo uertici. & tunc uere eris ille ñfantas mate somiatꝰ.
ueritate formatus consul & pontifex: uacuas imagines falsi operis implente xp̾o. solidis suȩ
operationis effectib. Uere enĩ pontifex & uere consul licentius erit: siaugustini uestiguis.
ꝓph&icis & apłicis disciplinis. ut sacrato beatus heliseus. helie ut in lustri apło: tumotheus
adolescens adhereat: indiuulso ꝑ itinera diuina comitatu. ut ad sacerdotiũ corde ꝑfecto
discas mereri: & popłis ad salute magistro ore consulere. Sat hoc monitis & hortatui
Modico enĩ sermone & labore te arbitror nu licenti ad xp̃m posse incitari: iã apueris ad
& omiũ illius opũ pauꝑ efficiam: S qr & illus facultatis potentia & tui
humanitate confisus. plenioraatq maiora inte spero elaborata quã elaboranda: ausus sũ

Expanded text:
regat paruulum. quem si audias et sequaris, ut rursum te sermone Salomonis alliciam, fili, coronam accipies gratiarum tuo uertici. et tunc uere eris ille non phantasmate somniatus sed ab ipsa ueritate formatus consul et pontifex uacuas imagines falsi operis implente Christo solidis suae operationis effectibus. uere enim pontifex et uere consul Licentius erit, si Augustini uestigiis propheticis et apostolicis disciplinis ut sacrato beatus Helisaeus Heliae, ut inlustri apostolo Timotheus adulescens adhaereas indiuulso per itinera diuina comitatu, ut et sacerdotium corde perfecto discas mereri et populis ad salutem magistro ore consulere. Sat hoc monitis et hortatui; modico enim sermone et labore arbitror, mi Licenti, ad Christum posse incitari iam a pue- 15 ris ad et omnium illius opum pauper efficiam? sed quia et illius facultatis potentia et tui ingenii humanitate confisus pleniora atque maiora in te spero elaborata quam elaboranda, ausus sum
Abbreviated transcription (Latin):
nimes habitare indomo. qm̃ ipse respex̃ humilitatẽ nram: & uisitauit inbono ple¬
⁊ suã : qͥ erex̃ cornu indomo dauid puerisui: & nuc exaltauit cornuȩc
in electis suis: ut cornua pectatorũ sic̃ ꝑproph&am spondit. hoc ẽ. donatistarũ mani¬
cheorũq confringat. Utina hȩc nunc dñi tuba qua ꝑ augustimĩ intonat. filu
nri licentu puls& auditꝰ: s ut illa audiat aure qua xp̃s ingredit᷑. dequa ñrapit dĩ
sem̃ inutucus. Tunc uere sibi sumꝰ xp̃i pontifex. augustinꝰ uidebit᷑ qr tunc se & exauditũ
sentia ab excelso siquẽ tͥ dignũ genuit inlitteris: hunc & sibi digne filiũ pariat in xp̃o
ã anunc uelĩ credas. flagrantissima de ipso nob sollicitudine scripsit. Credimꝰ in om̃ipo¬
tente xp̃o qdđ adolescentis nr̃i uotis carnalibus. spiritalia icugustini uota p̾ualeant Ui¬

Expanded text:
nimes habitare in domo, quoniam ipse respexit humilitatem nostram et uisitauit in bono plenimes habitare in domo, quoniam ipse respexit humilitatem nostram et uisitauit in bono plebem suam, qui erexit cornu in domo Dauid pueri sui et nunc exaltauit cornu ecclesiae suae in electis suis, ut cornua peccatorum, sicut per prophetam spondet, hoc est Donatistarum Manichaeorumque, confringat. Utinam haec nunc domini tuba, qua per Augustinum intonat, filii nostri Licentii pulset auditus, sed ut illa audiat aure, qua Christus ingreditur, de qua non rapit dei semen inimicus! tunc uere sibi summus Christi pontifex Augustinus uidebitur, quia tunc se et exauditum sentiet ab excelso, si, quem tibi dignum genuit in litteris, hunc et sibi digne filium pariat in Christo. nam et nunc, uelim credas, flagrantissima de ipso nobis sollicitudine scripsit. credimus in omnipotente Christo, quod adulescentis nostri uotis carnalibus spiritalia Augustini uota praeualeant. ui
Abbreviated transcription (Latin):
lonaut tantũ hoc scribimꝰ gratulandũ quodepiscopatũ angustinꝰ acceperit: s quod hanc
dĩ curã meruerint affricane eccłe. ut uba celestia augustini ore ꝑciperent: qͥ ad maio¬
rẽ diũci muneris gram. ñ uomere ꝓfettus ita consecratꝰ e: ut ñ succeder& in cathedra
epo s acceder&. Nam in columi ualerio ippomensis ȩccłȩ. coep̾s angustuiꝰ est: & ille
beatꝰ senex cui purissimã nĩtẽ nulla umq libentis in iuliȩ macula suffudit. dignos
sui cordis pace. nunc ab altissimo fructus capit: utquẽ successorẽ sacer dotusui simꝑli¬
cit̾ obtabat. hunc mereat᷑ tenerecollegã. Credine hoc potuit anteq fier&: S in hoc
qͦq om̃i potentis opere dici ȩuuangłicũ illud potest. hominib hȩc ardua: apuddin
aut̃ omia possibilia Exultemꝰ itaq & l&emͣ ineo qͥ facit mirabilia solus: & qͥ facit una.¬

Expanded text:
Non autem tantum hoc scribimus gratulandum, quod episcopatum Augustinus acceperit, sed quod hanc Non autem tantum hoc scribimus gratulandum, quod episcopatum Augustinus acceperit, sed quod hanc dei curam meruerint Africanae ecclesiae, ut uerba caelestia Augustini ore perciperent, qui ad maiorem dominici muneris gratiam nouo more prouectus ita consecratus est, ut non succederet in cathedra episcopo, sed accederet. nam incolumi Valerio Hipponiensis ecclesiae coepiscopus Augustinus est. et ille beatus senex, cui purissimam mentem nulla umquam liuentis inuidiae macula suffudit, dignos sui cordis pace nunc ab altissimo fructus capit, ut quem successorem sacerdotii sui simpliciter optabat hunc mereatur tenere collegam. credine hoc potuit, antequam fieret? sed in hoc quoque omnipotentis opere dici euangelicum illud potest: hominibus haec ardua, apud deum autem omnia possibilia. exultemus itaque et laetemur in eo qui facit mirabilia solus, et qui facit una
Abbreviated transcription (Latin):
omino merito p̃dicabili. & honorando frĩ romaniano: paulinꝰ & therasia. Pridie
quã has cdaremꝰ. reu̾sis ex affrica frib nr̃is quorũ expectatione nos pendere uidisti
optatissime scoꝵ & carissimorũ uiroꝵ inde epłas receperamꝰ. id est aurelu alipi. augus¬
tini ꝓfuturi seueri : iã om̃iũ parit̾ episcoporũ. Ergo totscõꝵs taliũ retentissimis
sermonib gratulantes. ꝓꝑauimꝰ ad te nram referre loiciã: ut tͥ qͦq expectatũ in
ꝑegrinatione sollicita gaudiũ festinissimis conferremꝰ indicus. Si forte eadem
deuene rabilib & amantissimis uiris ꝑ aliarũ aduentus nauiũ c̃peristi. ꝑ nos &iam
repoita accipe: & quasi renouata hilaritate rursus exulta: Quod si pͥmꝰ hic anob̾ t̾ nuncu
uenia: gratulare tantã nobis intua patria caritatẽ xp̃o donante paratã: ut quid illic
diuina puidentia gerat. mirabilis semꝑutscriptũ ẽ. in scis suis: uł pͥmi oł cũ pͥmis sciamꝰ.

Expanded text:
OMINO MERITO PRAEDICABILI ET HONORANDO FRATRI ROMANIANO PAVLINVS ET THERASIA. Pridie quam has daremus reuersis ex Africa fratribus nostris, quorum expectatione nos pendere uidisti, optatissime sanctorum et carissimorum uirorum inde epistolas receperamus, id est Aurelii, Alypii, Augustini, Profuturi, Seueri, iam omnium pariter episcoporum. ergo tot sanctorum talium recentissimis sermonibus gratulantes properauimus ad te nostram referre laetitiam, ut tibi quoque expectatum in peregrinatione sollicita gaudium festiuissimis conferremus indiciis. si forte eadem de uenerabilibus et amantissimis uiris per aliarum aduentus nauium conperisti, per nos etiam repetita accipe et quasi renouata hilaritate rursus exulta. quod si primus hic a nobis tibi nuntius ueniet, gratulare tantam nobis in tua patria caritatem Christo donante partam, ut quicquid illic diuina prouidentia gerat mirabilis semper, ut scriptum est, in sanctis suis uel primi uel cum primis sciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus nunc quęris imaginum. quolibet alio motu animam sortiri corpus
quam sensibilium cogitatione formarum quas eam prius quam corpore sensib q
atur. nullo modo arbitror pati posse. Quamobrem pro uestra fa
& pro ipsius diuini uris fide sedulo monuerim carissime michi ac iocundissi¬
me. nullam cum istis inferni umbris copules amiciciam. neue illam quȩ copula¬
est cunctere diuellere. N ullo modo enim resistitur corporis sensui. qu
cratissima disciplina est. si per eos inflictis plagis uulneribusq hlandimuꝵ.

Expanded text:
de quibus nunc quaeris, imaginum, quolibet alio motu animam sortiri corpus de quibus nunc quaeris, imaginum, quolibet alio motu animam sortiri corpus quam sensibilium cogitatione formarum, quas eam, priusquam corpore sensibusque utatur, nullo modo arbitror pati posse. Quamobrem pro nostra familiaritate, et pro ipsius divini juris fide sedulo monuerim, charissime mihi ac jucundissime, nullam cum istis infernis umbris copules amiciest, cunctere diuellere. nullo modo enim resistitur corporis sensibus, quae nobis sacratissima disciplina est, si per eos inflictis plagis uulneribusque blandimur.
Abbreviated transcription (Latin):
& cornorum antequam initalia gustaremus nullo modo ueniret in mentem.
Hic est quod a prima aetate ceci cum de luce coloribusq interrogantur. quid
respondeant non inueniunt. Non enim coloratas ullas patiuntur imagines: qui
senserint nullas. Nec mirere quo pacto ea quȩ in rerum natura figurantur & fin¬
gi possunt: non primo anima quȩ omnibus inest cum ista uoluente. cum ea
nunquam extrinsecus senserit. non etiam nos cum indignando aũt lȩtando cę¬
terisq huiuscemodi animi motibus multos in nostro corpore uultus coloresq for¬
amus. prius nostra cogitatio quod facere possimus tales imagini
consecuntur ista miris illis modis & committendis cogitationi tuȩ. cum in ani¬
ma sine ulla corporalium figura falsitatum. numeri actitantur occulti. Ex quo
intelligas uelim. cum tam multos animi motus esse sentias. ex parte omnium

Expanded text:
et cornorum, antequam in Italia gustaremus, nullo modo ueniret in mentem. et cornorum, antequam in Italia gustaremus, nullo modo ueniret in mentem. hinc est, quod a prima aetate caeci, cum de luce coloribusque interrogantur, quid respondeant, non inueniunt; non enim coloratas ullas patiuntur imagines, qui senserint nullas. Nec mirere, quo pacto ea, quae in rerum natura figurantur, effingi possint non primo anima, quae omnibus inest, secum ista uoluente, cum ea numquam extrinsecus senserit. non enim etiam nos cum indignando aut laetando ceterisque huiusce modi animi motibus multos in nostro corpore uultus coloresque formamus, prius nostra cogitatio, quod facere possimus, tales imagines concipit. consequuntur ista miris illis modis et committendis cogitationi tuae, cum in anima sine ulla corporalium figura falsitatum numeri actitantur occulti. ex quo intellegas uelim, cum tam multos animi motus esse sentias expertes o
Abbreviated transcription (Latin):
euenit. ut quȩ non uidemus cogitemus: Quid putas nisi esse uim quandam mi¬
nuendi & augendi. animae insitam. quam quocunq uenerit necesse est afferat
secum: Quȩ uis in numeris prȩcipue animaduerti potest. Nac fit. ut uerbigratia.
corui quasi ab oculis imago constituta. quȩ uidelicet aspectibus nota est. demen¬
do & addendo quȩdam ad quamlibet omnino nunquam uisam imaginem ꝑ¬
ducatur. Hoc euenit ut per consuetudinem uoluentibus sese in talibus
animi figurȩ huiuscemodi uelut sua sponte cogitationibus irruant. Licet igit᷑
animȩ imaginanti exiis quȩ illi sensus inuexit demendo ut dictum est & adden.¬
do ea signere. quȩ nullo sensu attingit tota: partes uero eorum quȩ in alis atq
aluis rebus actu geratur. Ita nos pueri apud mediterraneos nati atq nutrit. uel i
paruo calice aqua uisa iam imaginari maria poteramus. cum sapor fragorum

Expanded text:
euenit, ut, quae non uidemus, cogitemus ? quid putas, nisi esse uim quandam mieuenit, ut, quae non uidemus, cogitemus ? quid putas, nisi esse uim quandam minuendi et augendi animae insitam, quam, quocumque uenerit, necesse est adferat secum? quae uis in numeris praecipue animaduerti potest. hac fit, ut uerbi gratia corui quasi ob oculos imago constituta, quae uidelicet aspectibus nota est, demendo et addendo quaedam ad quamlibet ojnnino numquam uisam imaginem perducatur. hoc euenit, ut per consuetudinem uoluentibus sese in talibus animis figurae huiusce modi uelut sua sponte cogitationibus inruant. licet igitur animae imaginanti ex his, quae illi sensus inuexit, demendo, ut dictum est, et addendo ea gignere, quae nullo sensu adtingit tota; partes uero eorum in aliis atque aliis rebus adtigerat. ita nos pueri apud mediterraneos nati atque nutriti uel in paruo calice aqua uisa iam imaginari maria poteramus, cum sapor fragorum
Abbreviated transcription (Latin):
illud genus ad animam priusquam inhȩreat sensibus pertinere. neq hinc diutius dis¬
serendum. De duobus reliquis iure adhuc quȩri posset. nisi manifestum esset animã
minus esse obnoxiam falsitatibus: nondum passam sensibilium sensuumq uanita¬
tem. Ad istas imagines quis dubitauerit istis sensibilibus: multo esse falsiores:
Lam illa quȩ putamus & credimus siue fingimus. & ex omni parte omnino falsa
sunt. & certe longe ut cernis ueriora esse quȩ uidemus atq sentimus. Iam in illo ter¬
tio genere quodlibet spatium corporale animo figurauero. quanquam id rationib
disciplinarum minime fallentibus cogitatio peperisse uideatur. ipsis rursum ratio¬
nibus arguentibus falsum esse conuinco. Quo fit ut nullo pacto animam credam
nondum corpore sentientem. nondum per sensus uanissimos mortali & fugaci su.¬
bstantia uerberatam: in tantam falsitatis ignominiam iacuisse. Unde igitur

Expanded text:
illud genus ad animam, priusquam inhaereat sensibus, pertinere; neque hinc diutius disillud genus ad animam, priusquam inhaereat sensibus, pertinere; neque hinc diutius disserendum. de duobus reliquis iure adhuc quaeri posset, nisi manifestum esset animam minus esse obnoxiam falsitatibus nondum passam sensibilium sensuumque uanitatem. at istas imagines quis dubitauerit istis sensibilibus multo esse falsiores ? nam illa quae putamus et credimus siue fingimus, et ex omni parte omnino falsa sunt et certe longe, ut cernis, ueriora esse, quae uidemus atque sentimus. iam in illo tertio genere quodlibet spatium corporale animo figurauero, quamquam id rationibus disciplinarum minime fallentibus cogitatio peperisse uideatur, ipsis rursum rationibus arguentibus falsum esse conuinco. quo fit, ut nullo pacto animam credam nondum corpore sentientem, nondum per sensus uanissimos mortali et fugaci substantia uerberatam in tanta falsitatis ignominia iacuisse. Unde igitur
Abbreviated transcription (Latin):
dum puta esse super inuicem mundos qualis hic unus est: & puta quadrata figura
terram contineri. & similia. Eȩx enim omnia. ut se cogitationis tempestas habuerit
fingimus. & putamus. Nam de rebus quod ad tertium genus attinet imaginum. nume¬
ris maxime atq dimensionibus agitur: quod partim est in rerum natura cum totius
mundi figura inuenitur. & hanc inuentionem in animo cogitantis imago sequitur: par¬
tim in disciplinis tanquam in figuris geometricis & richmicis musicis. & infinita ua¬
rietate numerorum. quȩ quanuis uera sicut ego autumo comprehendantur. gignunt
tamen falsas imaginationes quibus ipsa ratio uix resistit. tam & si nec ipsam discipli¬
n disserendi carere hoc malo facile est: cum indiuisionibus & conclusioni
quasi calculos imaginamur. Inhac tota imaginum silua credo tibi non uideri. pͥmũ

Expanded text:
dum: puta esse tres super inuicem mundos, qualis hic unus est, et: puta quadrata figura dum: puta esse tres super inuicem mundos, qualis hic unus est, et: puta quadrata figura terram contineri. et similia. haec enim omnia, ut se cogitationis tempestas habuerit, fingimus et putamus. nam de rebus, quod ad tertium genus adtinet imaginum, numeris maxime atque dimensionibus agitur, quod partim est in rerum natura, cum totius mundi figura inuenitur et hanc inuentionem in animo cogitantis imago sequitur, partim in disciplinis tamquam in figuris geometricis et rhythmicis musicis et infinita uarietate numerorum. quae quamuis uera, sic ut ego autumo, comprehendantur, gignunt tamen falsas imaginationes, quibus ipsa ratio uix resistit, tametsi nec ipsam disciplinam disserendi carere hoc malo facile est, cum in diuisionibus et conclusionibus quosdam quasi calculos imaginamur. In hac tota imaginum silua credo tibi non uideri primum
Abbreviated transcription (Latin):
ram uerecundum. & siquid aliud manentium uel mortuarum rei
men uidi atq sensi. inse animus format. Alteri generi subiciantur illa quae
putamus ita se habuisse uel ita se habere. uel cum disserendi gratia quędam ipsi
fingimus nequaquam impedientia ueritatem. uel qualia figuramus cum legitur
historia. & cum fabulosa uel audimus uel componimus uel suspicamur. Ego enim
michi ut libet atq ut occurrit animo ȩneȩ faciem fingo. ego medeȩ cum suis un¬
guibus alitibus iuncti iugo. ego cremetis & alicuius parmenonis. In hõc genere
sunt etiam illa quȩ siue sapientes aliquid ueri talib inuoluentes figuris. siue stulti
uariarum superstitionum conditores pro uero attulerunt. ut est tartareus flege¬
ton. & quinq antra gentis tenebrarum. & stilus septentrionalis cõntinens celum. &
alia poetarum atq hereticorum mille portenta. Dicimus & tamen inter disputan¬

Expanded text:
strum Uerecundum et si quid aliud manentium uel mortuarum rerustrum Uerecundum et si quid aliud manentium uel mortuarum rerum, quas tamen uidi atque sensi, in se animus format., alteri generi subiciantur illa, quae putamus ita se habuisse uel ita se habere, uel cum disserendi gratia quaedam ipsi fingimus nequaquam impedientia ueritatem uel qualia figuramus, cum legitur historia et cum fabulosa uel audimus uel componimus uel suspicamur. ego enim mihi, ut libet atque ut occurrit animo, Aeneae faciem fingo, ego Medeae cum suis anguibus alitibus iunctis iugo, ego Chremetis et alicuius Parmenonis. in hoc genere sunt etiam illa, quae siue sapientes aliquid ueri talibus inuoluentes figuris siue stulti, uariarum superstitionum conditores, pro uero adtulerunt, ut est tartareus Phlegethon et quinque antra gentis tenebrarum et stilus septentrionalis continens caelum et alia poetarum atque haereticorum mille portenta. dicimus etiam inter disputan
Abbreviated transcription (Latin):
it sol quem uident illi. quam ille quem sani atq uigilantes: aut erui
ris falsa meliora. Quȩ si absurda sunt sicuti sunt: nichil est aliud nisi imaginatio
mi ueBRidI quam plaga inflicta per sensus. quib non ut tu scribis commemoratio
quȩdam fit ut talia formentur. sed ipsa huius falsitatis illatio. siue ut expressius
dicatur impressio. Q uod sane tẽ mouet quid fiat ut eas facies formasq cogitemꝰ.
quas nunquam uidimus. acute mouet. Itaque faciam quod ultra solitum modum
hanc epistolam porrigat. sed non apud te cui nulla est pagina gratior: quam
quȩ me loquatiorem apportat tibi. Omnes has imagines quas fantasias cũ mul¬
tis uocas. in tria genera commodissime ac̃ uerissime distribui uideo. quorum est
unus. sensis rebus impressum. alterum putatis. tercium ratis. Primi generis exem¬
pla sunt. cum michi tuam faciem ues chartaginem uel familiarem quondam no¬

Expanded text:
 uerior erit sol, quem uident illi, quam ille, quem sani atque uigilantes, aut erunt  uerior erit sol, quem uident illi, quam ille, quem sani atque uigilantes, aut erunt ueris falsa meliora. quae si absurda sunt, sicuti sunt, nihil est aliud illa imaginatio, mi Nebridi, quam plaga inflicta per sensus, quibus non, ut tu scribis, commemoratio quaedam fit, ut talia formentur in anima, sed ipsa huius falsitatis inlatio siue, ut expressius dicatur, inpressio. quod sane te mouet, qui fiat, ut eas facies formasque cogitemus, quas numquam uidimus, acute mouet. itaque faciam, quod ultra solitum modum hanc epistulam porrigat, sed non apud te, cui nulla est pagina gratior, quam quae me loquaciorem adportat tibi. Omnes has imagines, quas phantasias cum multis uocas, in tria genera commodissime ac uerissime distribui uideo, quorum est unum sensis rebus inpressum, alterum putatis, tertium ratis. primi generis exempla sunt, cum mihi tuam faciem uel Carthaginem uel familiarem quondam no
Abbreviated transcription (Latin):
mente uidimus. A quib quia defluximus. & aliter alia uidere cepimus. & nos remini¬
scendo reuisere. idest per memoriam. Quamobrem si ut alia omittam ipsa eternitas
semꝑ manet. nec aliqua imaginaria figmenta conquirit: quibus in mentem quasi
uehiculis ueniat. nec tamen uenire posset nisi eius meminissemus: potest esse quarun¬
dam rerum sine ulla imaginatione memoria. Iam uͦ quod tibi uidetur anima
etiam non usa sensibus corporis corporalia posse imaginari. falsum esse c̃uincitur
isto modo. Sianima priusquam corpore utatur. ad corpora sentienda. eadem cor¬
pora imaginari potest. & melits quod nemo sanus ambigit affecta erat antequam
his fallacibus sensibus implicaretur: melius affitiuntur animȩ dormientium quam
uigilantium. melius freneticorum quam tali peste carentium. Hlis enim affitiunt᷑
miaginibus. quibus ante istos sensus uaniddimos nuntios affitiebantur. & aut

Expanded text:
mente uidimus; a.quibus quia defluximus et aliter alia uidere coepimus, ea nos reminimente uidimus; a.quibus quia defluximus et aliter alia uidere coepimus, ea nos reminiscendo reuisere, id est per memoriam. quam ob rem si, ut alia omittam, ipsa aeternitas semper manet nec aliqua imaginaria figmenta conquirit, quibus in mentem quasi uehiculis ueniat, nec tamen uenire posset, nisi eius meminissemus, potest esse quarundam rerum sine ulla imaginatione memoria. Iam uero quod tibi uidetur anima etiam non usa sensibus corporis corporalia posse imaginari, falsum esse conuincitur isto modo. si anima, priusquam corpore utatur ad corpora sentienda, eadem corpora imaginari potest et melius, quod nemo sanus ambigit, affecta erat, antequam his fallacibus sensibus implicaretur, melius afficiuntur animae dormientium quam uigilantium, melius phreneticorum quam tali peste carentium; his enim afficiuntur imaginibus, quibus ante istos sensus uanissimos nuntios afficiebantur, et aut
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autem carthaginem. id quod est. & quod ipse deserui. Inutroq tamen hoꝵ
generum prȩteritum tempus memoria tenet. Nam & illum hominem & istam
urbem. exẽo quod uidi non exeo quod uideo memini. Elic tu fortasse quexis. qͦrsum
ista. prȩsertim cum animaduertas utrulibet horum non posse in memoriam ue.¬
nire. nisi uiso illo imaginario. At michi satis est sic interim ostendisse poðe dici earum
rerum quȩ nondum intereunt memoriam. Uerum quid me adiuuet. facito intentus
accipias. Nonnulli calunniantur aduersus socraticum illud nobilissimum inuentum
quo asseritur non nobis ea quȩ discimus ueluti noua inseri: sed in memoriam recor¬
datione reuocari. dicentes memoriam prȩceritarum rerum esse. Hȩc autem que intel¬
ligendo discimus. platone ipso auctore manere semꝑ nec poSe interire. ac ꝑhoc ñ.
prȩterita: qui non attendunt illam uisionem esse prȩteritam. quia hȩc aliquando

Expanded text:
cum autem Carthaginem, id quod est et quod ipse deserui. in utroque tamen horum cum autem Carthaginem, id quod est et quod ipse deserui. in utroque tamen horum generum praeteritum tempus memoria tenet. nam et illum hominem et istam urbem ex eo, quod uidi, non ex eo, quod uideo, memini. Hic tu fortasse quaeris: Quorsum ista? praesertim cum animaduertas utrumlibet horum non posse in memoriam uenire nisi uiso illo imaginario. at mihi satis est sic interim ostendisse posse dici earum etiam rerum, quae nondum interierunt, memoriam. uerum quid me adiuuet, facito intentius accipias. nonnulli calumniantur aduersus Socraticum illud nobilissimum inuentum, quo adseritur non nobis ea, quae discimus, ueluti nona inseri, sed in memoriam recordatione reuocari, dicentes memoriam praeteritarum rerum esse, haec autem, quae intellegendo discimus, Platone ipso auctore manere semper nec posse interire ac per hoc non esse praeterita. qui non adtendunt illam uisionem esse praeteritam, quia haec aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
Potest enim quemadmodum nos animus intellectualis ad intelligibilia uidenda
sua asensu admonetur potius quam aliquid assumere. Nam forte inde contin
git. ut ea quȩ sensus non uidet ille tamen aspicere possit. quod signum est inse
& ase habere omnes imagines. Dẽ hãc re quoq quid sentias. respondebis.
miamq uis dicere. prȩsertim non cito desiturus. Memoria tibi uic
nulla esse posse sine imaginibus uel imaginariis uisis. quȩ fantasiarum
nomine appellare uoluisti. ego aliud existimo.Primum ergo uidendum est.
non nos semper rerum prȩtereuntium meminisse. sed plerunq manentium. Qua¬
cum sibi memoria prȩteriti temporis uindicet tenacitatem. constat eam tamen
partim eorum esse quȩ nos deserunt. partim eorum quȩ deseruntur anobid. Nam
cum recordor patrem meum: id utiq recordor quod me deseruit. & nunc ñ est.

Expanded text:
potest enim, quem ad modum noster animus intellectualis ad intellegibilia sua uidenda potest enim, quem ad modum noster animus intellectualis ad intellegibilia sua uidenda a sensu admonetur potius quam aliquid accipit, ita et phangit, ut ea, quae sensus non uidet, ille tamen aspicere possit. quod signum est in se et a se habere omnes imagines. de hac re quoque, quid sentias, respondebis. iamque uis dicere, praesertim non cito desiturus. memoria tibi uidetur nulla esse posse sine imaginibus uel imaginariis uisis, quae phantasiarum nomine appellare uoluisti; ego aliud existimo. primum ergo uidendum est non nos semper rerum praetereuntium meminisse, sed plerumque manentium. quacum sibi memoria praeteriti temporis uindicet tenacitatem, constat eam tamen partim eorum esse, quae nos deserunt, partim eorum, quae deseruntur a nobis. nam cum recordor patrem meum, id utique recordor, quod me deseruit et nunc non est;
Abbreviated transcription (Latin):
me docere. His autem litteris respondebis. cum de fantasia & memoria subtilius
aliquid disputaueris. Michi enim ita uidetur. quod quantuis non omnis fantasia
iemoria sit: omnis tamen memoria sine fantasia esse non poddit.
Quid cum recordamur nos intellexisse aut cogitasse aliquid: Contra hȩc ego re¬
spondeo. & dico propterea hoc euenisse. quia cum intelleximud uel cogitauimus
adiunximus. quȩ uerba sine tempore non sunt: & ad sensum uel fantasiam per¬
tinent. aut tale aliquid noster intellectus cogitatione passa est. quod in animo fan¬
tastico memoriam facere potuissent. Hec ego inconsiderate ac perturbate ut solec
dixi. tu explorabis. & facto reiecto. ueritatem in litteris conferes. Audi aliud. Cur
quȩso tẽ non ase potius quam a sensu fantasiam habere omnes imagines dicimꝰ:

Expanded text:
rit uisum, me docere. his autem litteris respondebis, cum de phantasia et memoria subtilius rit uisum, me docere. his autem litteris respondebis, cum de phantasia et memoria subtilius aliquid disputaris. mihi enim ita uidetur, quod, quamuis non omnis phantasia cum memoria sit, omnis tamen memoria sine phantasia esse non possit. sed dices: Quid, cum \'recordamur nos intellexisse aut cogitasse aliquid? contra haec ego respondeo et dico propterea hoc euenisse, quia, cum intelleximus uel cogitauimus adiunximus, quae uerba sine tempore non sunt et ad sensum uel phantasiam pertinent, aut tale aliquid noster intellectus cogitatioue passa est, quod in animo phantastico memoriam facere potuisset. haec ego inconsiderate ac perturbate, ut soleo, dixi; tu explorabis et falso reiecto ueritatem in litteris conferes. ! Audi aliud: cur, quaeso te, non a se potius quam a sensu phantasiam habere omnes imagines dicimus?
Abbreviated transcription (Latin):
ta ne est mi augustine. fortitudinem ac tolerantiam negotus ciuir
dum tibi redditur illa exoptata cessatio. quȩso qui te tantum bonum homines
interpellant: Credo qui nesciunt quid ames. quid concupiscas. Nullus ne tibi est
amicorum qui eis amores referat tuos. nec romanianus. nec lucianus: Me certe
audiant. Ego clamabo. ego testabor te dm̃ amare. illi seruire. atq inherẽre cu¬
pere. Uellem ego te in rus meum uocare. ibiq adquiescere. Non enim timebo me se¬
uctorem tui dici aciuibus tuis quos nimium amas. & inquibus nimium ama¬
pistolas tuas per placet ita seruare: ut oculos meos. Sunt enim ma¬
gnȩ non quantitate sed rebus. & magnarum rerum magnas continent
obationes. Illȩ michi xp̃m. illȩ platonem. illȩ plotinum sonabum
Trunt igitur michi & ad audiendum propter eloquentiam dulces. & ad
legendum propter breuitatem faciles. & ad intelligendum propteꝵ
im salubres. Curabis ergo quod tuȩ menti sanctum bonumq fue

Expanded text:
tane est, mi Augustine? fortitudinem ac tolerantiam negotiis ciuium praestas necdum tibi redditur illa exoptata cessatio? quaeso, qui te tantum bonum homines interpellant? credo, qui nesciunt, quid ames, quid concupiscas. nullusne tibi est amicorum, qui eis amores referat tuos? nec Romanianus nec Lucinianus? me certe audiant. ego clamabo, ego testabor te deum amare, illi seruire atque inhaerere cupere. uellem ego te in rus meum uocare ibique adquiescere. non enim timebo me seductorem tui dici a ciuibus tuis, quos nimium amas et a quibus nimium amapistulas tuas perplacet ita seruare ut oculos meos. sunt enim magnae non quantitate sed rebus et magnarum rerum magnas continent probationes. illae mihi Christum, illae Platonem, illae Plotinum sonabunt. erunt igitur mihi et ad audiendum propter eloquentiam dulces et ad legendum propter breuitatem faciles et ad intellegendum propter sapientiam salubres. curabis ergo, quod tuae menti sanctum bonumque fue
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nonimꝰ xp̃m: s scđm sp̃m Sp̃s enĩ ante faciem uram xp̃s dñs: qͥ nos in om̃em plenitudinẽ dĩ
mi scđia sua implere dignet᷑. ut uideri posst: a nobis. Si hȩc ũba intelligis. qͥd restat quod ame

Expanded text:
istus dominus, qui nos in omnem plenitudinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Si haec uerba intellegis, quid restat, quod a m
Abbreviated transcription (Latin):
scło nisi quando uult dñs ñ uidet᷑. In ipsa qͦq resurrectione ñ facilee. dĩo uideri : nisi his qͥ corde
sint mundo. Etideo beati mundi corde : ipsi enĩ dm̃ uidebuit. Quantos beatos nume rauerat.
& tamã uidendi his dm̃ ñ ꝓmiserat facultatẽ. Si gͦ hi qͥ iundo sunt corde dm̃ uibebunt: utu
alii ñ uidebunt. Neq enĩ in digni dm̃ udebunt : neq nis qͥ dm̃ uidere noluerit: potest dm̃
uidere: Nec in loco ds̃ uidet᷑ . s mundo corde. Nec corporalib oculis ds̃ querit᷑ : nec circũ scribit᷑
uiisu nec tactutenet᷑. nec audit᷑ affatu. nec sentit᷑ incessu: & cũ absens putat᷑ uidet᷑ & cũ p̃sens

Expanded text:
o nisi quando uult dominus non uidetur? in ipsa quoque resurrectione non facile est deum uidere nisi his qui corde sint mundo. et ideo beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt quantos beatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non promiserat facultatem! si ergo hi qui mundo sunt corde deum uidebunt, utique alii non uidebunt; neque enim indigni deum uidebunt, neque is qui deum uidere noluerit potest deum uidere. nec in loco deus uidetur, sed mundo corde, nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur adfatu nec sentitur incessu. et cum absens putatur, uidetur et, cum praesens
Abbreviated transcription (Latin):
correctione qͥ nondum sunt: Nã si ꝑtinacia insuperabiles uires habere conatur. quañtam
dec&ã habere constanciã quȩ in eo bono quod ꝑseueranter atq infatigabilit̾ agit. & dõ sȩ
placere nouit. & ꝓculdubio non potest hominib prudentib displicere: Quid autem
infelicius atq ꝑuersius sicut donatistę faciunt qͥse ꝑsecutionẽ ꝑpeti gloriant᷑. quã de coher¬
tione iniqͥtatis suȩ nonsolũ nescire confundi. sed & iam uellȩ̨ laudariꝰ ignorantes. cecitate
mirabili uł ani mositate dam nabili sescire dissimulantes quod martyres ueros nonfaciat
poena sed causa: It hoc qͥdẽ ad uersus eos dicerẽ. quossola caligo heretici erroris iuoluera
ꝓqͦ sacrilegio poenas dignissimas luerent: nec tam̃ nulla quẽ quã iuolenta insania ledere
auderentꝰ. Aduersus istos autẽ quiddicã. quorũtã ꝑ niciosa ꝑuersitas uł damnorũ terrore

Expanded text:
correctione, qui nondum sunt! nam si pertinacia insuperabiles uires habere conatur, quantas decet habere constantiam, quae in eo bono, quod perseueranter atque infatigabiliter agit, et deo se placere nouit et procul dubio non potest hominibus prudentibus displicere! Quid autem infelicius atque peruersius, sicut Donatistae faciunt, qui se persecutionem perpeti gloriantur, quam de cohercitione iniquitatis suae non solum nescire confundi, sed etiam uelle laudari ignorantes caecitate mirabili uel animositate damnabili se scire dissimulantes, quod martyres ueros non faciat poena sed causa? et hoc quidem aduersus eos dicerem, quos sola caligo haeretici erroris inuolueret, pro quo sacrilegio poenas dignissimas luerent, nec tamen ulla quemquam uiolenta insania laedere auderent. aduersus istos autem quid dicam, quorum tam perniciosa peruersitas uel damnorum terrore
Abbreviated transcription (Latin):
dicã. & dictasti & conscriptũ misisti: & nullã calũniã timuisti. Ecce ostendisti uerũ ecꝰ quod¬
ico. non ideotẽ sicut placuerat cũ simulẽt̃ mꝰ uerbatua dictare noluisse: qͥa
timebas. Sed qͥa deueritare non confidebas. mͦ qͥa iãtͥ placuit dictare antriformẽ dĩ per-¬
sonã credã: respondeo non me ita credere. Yna qͥppe forma ẽ: qͥ auna ut itadicã deitas.
& ideo unus ds̃ pat̃ & filius. & sp̃s sc̃s. Tuautẽ peto digneris breuit᷑ respondere. quomͦ¬

Expanded text:
dicam, et dictasti et conscriptum misisti et nullam calumniam timuisti; ecce ostendisti uerum esse. quod ddicam, et dictasti et conscriptum misisti et nullam calumniam timuisti; ecce ostendisti uerum esse. quod dico, non ideo te. sicut placuerat, cum simul essemus, uerba tua dictare noluisse. quia calumniam timebas. sed quia de ueritate non confidebas. et modo quia iam tibi placuit dictare, an triformem dei personam credam. respondeo non me ita credere; una quippe forma est, quia una. ut ita dicam, deitas est, et ideo unus -deus pater et filius et spiritus sanctus. Tn autem. peto, digneris breuiter respondere
Abbreviated transcription (Latin):
qnt terȩtuȩ nec ad reddenda c̃ uicia me ꝓuocare: nec a reddendis litteris
reuocare potuer̃: Ei qͥppe quȩ scripsisti mouerent me: siaueritatedĩ ñ apotestat e
us dicerent᷑. Dixisti consiliũ meũ arborẽ curuã & nodosã. quȩ nihil inserec
habet: & ciem ꝑuertit oculoꝵ. Iđ in me diceres. siaplacito qđ int̾ nos mane statuera mus
ego recessisem. & inre facillima quȩ rectȩ placuerat: curuã refragationẽ & nodos diffi¬
cũltatis posuissẽ : Neq enĩ aqua cenosa ingurgitatũ me uidicarẽs. sed ꝑfidiȩ qđ multo
is. ẽ. ebrietate sub mersũ: sinontalis post prandiũ redissem. qualis ante prand
Sedecce nũ quid non rescripsisti qđ uolusti. & nullã calũmã formi dasti᷑ Sic gͦ potes &cetera.
ut sit qđ uł nos ipsi uł ali i possint considerare & iudicare. Iđ enĩ dicis trifomẽ dĩꝑsonã
redere. si legere dignatus fuisses qđ aliud aliqͣnto ꝓlixius misi. & ad ea qu

Expanded text:
tterae tuae nec ad reddenda conuicia me prouocare nec a reddendis litteris reuocare potuerunt. ea quippe, quae scripsisti, mouerent me. si a ueritate dei, non a potestate hominis dicerentur. dixisti consilium meum arborem curuam et nodosam, quae nihil in se rectum habet et aciem peruertit oculorum. quid in me diceres, si a placito, quod inter nos mane statueramus, ego recessissem et in re facillima, quae recte placuerat, curuam refragationem et nodos difficultatis posuissem? neque enim aqua caenosa ingurgitatum me iudicares sed perfidiae. quod multo peius est, ebrietate submersum, si non talis post prandium redissem, qualis ante prandium recessissem. sed ecce numquid non rescripsisti. quod uoluisti, et nullam calumniam formidasti? sic ergo potes et cetera, ut sit, quod uel nos ipsi uel alii possint considerare et iudicare. quod enim dicis triformem dei personam me credere, si legere dignatus fuisses, quod aliud aliquanto prolixius misi. et ad ea, q
Abbreviated transcription (Latin):
ego & dñs unũ sumꝰ y quia inseparibilit̾ patri coheret. ipse & pat̾ unus ds̃ ẽ: sitam̃ uł hoc
uerbũ ad mittit᷑ inilla diuinitate ut dicamꝰ coberet. qđ nũ quã om̃ino uł fuit uł ẽẽpoteritꝰ
ulla distantia separatũ: Ad hoc responde utrũtͥ placeat informẽ sp̃m dici qͣndo qͥ adheret
iautẽ in p̾sentiaius ut collos mͦ: gramꝰ qͥdẽ habeo dignationituȩ. & beni uolentie tuȩ.
Sed sicut iã mͥ aliud qđ uoluisti rescribere dignatuses. ita dignare rescribere dictaturos
nos et quȩ dicturisumꝰ & non deero uoluntatituȩ qͣntũ mẽ adiuuerũ ds. Nã si scribis
& scribo nonnos edificat. qͦmͦ nosedificat dicis dico. ubi post uerborũ strepitũ nor inueni an
qͥd legendo recenseamꝰ: Ayoͦtiꝰ hȩc dictaui: & relectis subscripsi. Abstineimꝰ nos aconuicus.
netempꝰ in anit̃ inipendamꝰ: & ad id qđ agitur int̾nos pocius aduertamus

Expanded text:
nseparabiliter Patri cohaeret, ipse et Pater unus Deus est? Si tamen vel hoc verbum admittitur in illa divinitate, ut dicamus, cohaeret, quod nunquam omnino vel fuit vel esse poterit ulla distantia separatum. Ad hoc responde, utrum tibi placeat biformem spiritum dici, quando qui adhaeretsi autem in praesentia uis ut conloquamur, gratiam quidem habeo dignationi et beniuolentiae tuae. sed sicut iam mihi aliud, quod uoluisti, rescribere dignatus es, ita dignare rescribere dictaturos nos esse, quae dicturi sumus, et non deero uoluntati tuae, quantum me adiuuerit dominus. nam si \'scribis t scribo> non nos aedificat, quo modo nos aedificat \'dicis, dico\', ubi post uerborum strepitum non inueniamus, quid legendo recenseamus? Augustinus haec dictaui et relectis subscripsi. abstineamus nos a conuiciis, ne tempus inaniter inpendamus, et ad id, quod agitur inter nos, potius aduertamus
Abbreviated transcription (Latin):
cuius itinera in superna bene noui. Eune cum expertus sepe sis quam dulce ui¬
uat cum amori corporeo animus moritur. negabis tandem totam hominis
uitam posse intrepidam fieri. ut rite sapiens nominetur: Aut hanc affectio
sulas quo uiuamus simul. Quid enim cum matre agendum sit quam certe
r̃ uictor non deserit. tu multo melius calles quam ego. Alia se¬

Expanded text:
cuius itinera in superna bene noui, tune, cum expertus saepe sis, quam dulce uicuius itinera in superna bene noui, tune, cum expertus saepe sis, quam dulce uiuat, cum amori corporeo animus moritur, negabis tandem totam hominis uitam posse intrepidam fieri, ut rite sapiens nominetur? aut hanc affectionem, sulas, quo uiuamus simul. quid enim cum matre agendum + sit, quam certe frater Victor non deserit, tu multo melius calles quam ego. alia s
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum omnium ne dicam stultissimus. certe ignauissimus. cui nisi proueniat
quędam secura cessatio. sincerum illud bonum gustare atq amare non possũ.
M agna secessione atumultu rerum labentium michi crede opus est. ut non
duritia. non audacia. non cupiditate inanis głȩ. non superstitiosa credulitate
fiat inhomine nichil timere. hinc enim fit illud etiam solidum gaudium. nul¬
lis omnino lȩticuis ulla ex particula conferendum. Quod si in natura humana
talis uita non cadit. cur aliquando ẽuenit ista securitas: Cur tanto euenit cre-¬
brius. quanto quisq in mentis penetrabilibus adorat dm̃: Cur in actu etiam huma¬
no plerunq ista tranquillitas manet. si ex illo adito ad agendũ quisq procedat:
Cur interdum & cum loquimur mortem non formidamus. cum autem non loqmͣ
etiam cupimus : libi dico. non enim hoc cuilibet dicerem: tibi inquam dico.

Expanded text:
ego sum omnium ne dicam stultissimus, certe ignauissimus, cui nisi proueniat ego sum omnium ne dicam stultissimus, certe ignauissimus, cui nisi proueniat quaedam secura cessatio, sincerum illud bonum gustare atque amare non possum. magna secessione a tumultu rerum labentium, mihi crede, opus est, ut non duritia, non audacia, non cupiditate inanis gloriae, non superstitiosa credulitate fiat in homine nihil timere. hinc enim fit illud etiam solidum gaudium nullis omnino laetitiis ulla ex particula conferendum. Quod si in natura humana talis uita non cadit, cur aliquando euenit ista securitas? cur tanto euenit crebrius, quanto quisque in mentis penetralibus adorat deum ? cur in actu etiam humano plerumque ista tranquillitas manet, si ex illo adyto ad agendum quisque procedat? cur interdum et cum loquimur, mortem non formidamus, cum autem non loquimur, etiam cupimus? tibi dico, non enim hoc cuilibet dicerem, tibi, inquam, dico,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ut nosti non ualeo quod uolo: nisi omnino desinam quicquam plus uelle
quam non ualeo. Profectiones ergo quas quietas & faciles habere nequeas per totã
cogitare uitam: non est hominis de illa una ultima quȩ mors uocatur cogitan-¬
tis. de qua uel sola intelligis uere esse cogitandum. Dedit quidem ds paucis
quibusdam quos ȩccłarum gubernatores esse uoluit. ut & illam non solum
expectarent fortiter: sed alacriter etiam desiderarent. & earum obeundarum la-¬
bores sine ullo angore susciperent. Sed neq his qui ad huiusmodi administratio¬
nes temporalis honoris amore raptantur: neq rursum his qui cum sunt pͥuati
negotiosam uitam appetunt. Hoc tantum bonum concedi arbitror: ut inter
strepitus inquietosq conuentus atq discursus. cum mortem familiaritatem quã
quęrimus faciant. Deificari enim utrisq in ocio licebat. Aut si hõc falsum est:

Expanded text:
quoque, ut nosti, non ualeo, quod uolo, nisi omnino desinam quicquam plus uelle, quoque, ut nosti, non ualeo, quod uolo, nisi omnino desinam quicquam plus uelle, quam non ualeo. Profectiones ergo, quas quietas et faciles habere nequeas, per totam cogitare uitam non est hominis de illa una ultima, quae mors uocatur, cogitantis, de qua uel sola intellegis uere esse cogitandum. dedit quidem deus paucis quibusdam, quos ecclesiarum gubernatores esse uoluit, ut et illam non solum expectarent fortiter, sed alacriter etiam desiderarent et harum obeundarum labores sine ullo angore susciperent; sed neque his, qui ad huius modi administrationes temporalis honoris amore raptantur, neque rursum his, qui cum sunt priuati, negotiosam uitam appetunt, hoc tantum bonum concedi arbitror, ut inter strepitus inquietosque conuentus atque discursus cum morte familiaritatem, quam quaerimus, faciant; deificari enim utrisque in otio licebat. aut si hoc falsum est,