comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amis enus ꝯuersabant᷑ uolucres celi. ⁊ ex ea
uescebatur om̃is caro. Ut a suꝑiorib patet
nsio capitis ẽ. intelligentia mentis. cubile
utem. tranquillitas cordis. ociumq stu¬
diose quietis. Nisio capitis in cubili diui¬
nitus ꝑcipit᷑. qnͦ inter studii sui secreta
ocia ad ueritatis templationẽ mens bu¬
mana diuina aspirõne subleuat᷑. Nide¬
bam inquit ⁊ ecce arbor in medio terre.
aliud ẽ. uidere res ipsas in suo eẽ: atq a¬
liud ẽ. eas uidere in sola rõne. uel sũma
u̾itate. Aliudẽ. eas indere cuiq in ꝓpͥa
aentia: ⁊ longe aliud uidere eas insola
sapientia. Aliud ẽ. uidere rerum sub̃as.
insuis generib ⁊ sp̃eb: atq aliud ẽ. inde¬
r singłas in suis indiuiduis. Illud ẽ. sen¬
sus seu imaginationis: illud uͦ pͥmũ ẽ.
rõnis ⁊ ꝯtemplationis. Cum itaq mens
Duniuersalẽ quandã rerũ ꝯsideratio¬
nrapit᷑. ⁊ ad uniuersitatis pulchritudi¬
nẽ speclandã diuinitꝰ subleuatur. ⁊ m

Expanded text:
ntur volucres coeli, et ex ea vescebatur omnis caro . Ut ex superioribus pater, visio capitis est intelligentia mentis. Cubile autem tranquillitas cordis otiumque studiosae quietis. Visio capitis in cubili divinitus percipitur, quando inter studii sui secreta otia ad veritatis contemplationem mens humana divina aspiratione sublevatur. Videbam, inquit, et ecce arbor in medio terrae. Aliud est videre res ipsas in suo esse, atque aliud est eas videre in sola ratione, vel summa veritate. Aliud est eas videre cuique in propria essentia, et longe aliud videre eas in sola sapientia. Aliud est videre rerum substantias in suis generibus et speciebus, atque aliud videre singulas in suis individuis. Istud est sensus seu imaginationis, illud vero primum est rationis et contemplationis. Cum itaque mens ad universalem quamdam rerum considerationem rapitur, et ad universitatis pulchritudinem speculandam divinitus sublevatur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ticia apparebo conspectui tuo. sdl¬
bor cum apparuerit gła tua. Qd
isticia apparebo: ꝑtinet ad dom̃ quuetẽ
pod̃ dicit satiabor cum apparuer ita
tua ꝑtineo ad eflorationẽ. In pala
suo nchilominus florebat: qui cuni
gne scuritatis fiducia dicebat. Bonũ
tamen certani. cursum consũmaui.
ẽ seruaui. de cetero reposita ẽ. michi
ona iusticie quam reddet mͥ dñs in
a die iustus uidex. Nonne ⁊ille. tͥ in
latio suo florere indet᷑ cuiꝰ sensus de
indiem renouat᷑. In palatio suo sedet
floret qui inter in magna opera sua¬
e libenter facit: adbuc maiora ⁊ melio
in corde ꝓponit. Sompnũ inquit uidi

Expanded text:
justitia apparebo conspectui tuo; satjustitia apparebo conspectui tuo; satiabor, cum apparuerit gloria tua . itia apparebo, pertinet ad domus quietem. Quod dicit satiabor cum apparuerit gloria tua, pertinet ad efflorationem. In palatio suo nihilominus florebat, qui cum magnae securitatis conscientia dicebat: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi, de reliquo reposita est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Nonne et ille tibi in palatio suo florere videtur, cujus sensus de die in diem renovatur? In palatio suo sedet, floret, qui inter magna opera sua quae libenter facit, adhuc majora et meliora in corde proponit. CAPUT II. De i
Abbreviated transcription (Latin):
debemus intelligere. rete ꝑ palacu
intelligit᷑ securitas conscientie. In dui
itaq sua quietus sedet: quemn sua
entia ñ remordet. Quietam conscien
sua nec de preterita accusat. Nec
p̃senti culpa remordet. Quietꝰ ina
mo erat. qui ueraciter dicebat. Nt
enim repp̃hendit me cor meũ ino
uita mea. Quietus in domo suag
tit qui ueraciter dicere potinit
chil enim conscnus sum. Quiets
sane t̃c tẽꝑis in domo erat: ꝙ inp
lacio suo suo florebat. cum diciba
Gla nr̃a hȩc ẽ. testimoniũ conscit¬
e nr̃e. Quia in flore fructus sꝑat
recte ꝑ florem certa futurorũ bone
expectatio figurat᷑. Quia flos ẽ mo¬
atio futuroꝵ fructuum recte nichil¬
minus ꝑ florẽ intelligit᷑ in nouatio
tuum. In flore gͦ figuratur uel certa
p̃mioꝵ expectatio. uel noua meritos
ꝓmotio. In palacio itaq suo ille uers¬
nio coronam głe securus expectã.
audi in domo sua quiescentẽ: & in pꝰ¬
lacio suo florentem. Ego autẽ ind

Expanded text:
debemus intelligere, recte per palatium intelligitur securitas conscientiae. In domo itaque sua quietus sedet, quem sua conscientia non remordet. Quietam conscientsua, nec de praeterita, nec de praesenti culpa remordet. Quietus in domo erat, qui veraciter dicebat: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea . Quietus in domo sua exstitit, qui veraciter dicere potuit: Nihil enim mihi conscius sum . Quietus sane tunc temporis in domo erat, et in palatio suo florebat, cum dicebat: Gloria nostra, haec est testimonium conscientiae nostrae . Quia in flore fructus speratur, recte per florem certa futurorum bonorum exspectatio figuratur. Quia flos est inchoatio futurorum fructuum, recte nihilominus per florem intelligitur innovatio profectuum. In flore ergo figuratur vel certa praemiorum exspectatio, vel nova meritorum promotio. In palatio itaque suo ille veraciae testimonio coronam gloriae securus exspectat. Audi in domo sua quiescentem, et in palatio suo florentem: Ego autem in
Abbreviated transcription (Latin):
Deamꝰ. Quia ⁊ ꝑ sompnũ corꝑis. sensus
poreꝰ sopit᷑: recte ꝑ sompniũ mentis a¬
natio intelligit᷑. ꝑ quam ext̾ioꝵ om¬
ũ memoria funditꝰ int̃cipit᷑. Somp¬
litim autẽ uidere ẽ. in diuine ꝯtẽplõis
ichanũ m̃te transire. Dormit itaq
ompniũ uidet. qui ꝑ mentis excessũ
sublimium ꝯtempłonẽ ascendit.
mmpniũ inquit uidi: qd ꝑt̃ruit me.
iꝰmodi sompnioꝵ alia det̃rent. alia
mulcent. Alia atristant: alia letifi¬
na cum insio. siue reuelatio facit cui

Expanded text:
poris sensus corporeus sopitur, recte per somnium mentis alienatio intelligitur, per quam exteriorum omnium memoria funditus intercipitur. Somnium autem videre, est in divinae contemplationis arcanum mente transire. Dormit itaque et somnium videt qui per mentis excessum in sublimium contemplationem ascendit: Somnium, inquit, vidi, quod perterruit me. Hujusmodi somniorum alia deterrent, alia demulcent, alia contristant, alia laetifisua eum visio sive revelatio facit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. gr̃a ꝑ quã cognoscimus iudicia an¬
na. ⁊ alia illa ꝑ quam discernimꝰ m̾̃it
ꝓpͥa. Illa namq contemplando: sta
uenimꝰ meditando. Illud itaq posse
cipimus ex gr̃a ꝯtemplationis: istub
ex studio meditationis. ⁊ gr̃a discret̃m
Et sepe unus idem q homo utranq: la
gr̃am accipit. qmuis sub uno eodema
temꝑe simul utramq exercere nonp¬
sit. Quasi itaq alius alium consult
pore discit. qd̾ ad plenam sui cognit¬
nem interĩ sufficere possit. Hinc ͥ
nabucbodonosor ꝑ damelem erudit
de his que ipse insua uisione dubi¬
re idetur. Mirum in modũ dumrt
phete suam uisionẽ narrat. ignoral
docet alium qd̃ ab eo discat. Et dals
ab interrogante. & ignorante disci
quid discentem docere debeat. Sicis
sic sepe mens prudenter inscia dib
templationis lumme reportat. qꝰ
o de precognita reuelationis luci
modos dubitationis dissoluas. S
insiomis ordinẽ ꝓsequam᷑. spirsale
ntelligentie sensum saltem scđ̃m moralẽ

Expanded text:
cimus judicia divina, et alia illa per quam discernimus merita propria. Illa namque contemplando, ista invenimus meditando. Illud itaque posse accepimus ex gratia contemplationis, istud vero ex studio meditationis et gratia discretionis. Et saepe unus idemque homo, utramque simul gratiam accipit quamvis sub uno eodemque tempore simul utramque exercere non possit. Quasi itaque alius alium consulitpore discit, quod ad plenam sui cognitionem interim sufficere possit. Hinc est quod Nabuchodonosor per Danielem eruditur de his quae ipse in sua visione dubitare videtur. Mirumque in modum dum rex prophetae suam visionem narrat, ignorans docet alium, quod ab eo discat, et Daniel ab interrogante et ignorante discit quid discentem docere debeat. Sic utique, sic saepe mens prudenter inscia de contemplationis lumine reportat, quoitatio de praecognita revelationis luce, unde nodos dubitationis dissolvat. Sisionis ordinem prosequamur, spiritalisque intelligentiae sensum, saltem secundum moralem
Abbreviated transcription (Latin):
uiatuor adhuc restãt
de cornib p̃dictis. cornu abio¬
tionis. corm obiectionis. cornu dec¬
tionis. cornu subiectionis. His qͣtum
gͣdib mens imꝓba obdurat᷑ acͥim
eos quib deber humilẽ famulatt
Nam sicut inferreis unguib ꝯculi
inferiores: sic quatuor his rebellio
cornib armatur otra suꝑiores. M¬
dens siqͥdẽ anima que iugũ timu
semel excussit: imꝓba iam demei¬
te dtra magisteriũ suũ insurgies
nu itaq abiectionis rebellat᷑: qn
dedignat᷑ obedire. cornu obiection

Expanded text:
uatuor adhuc restant de cornibus praedictis, cornu abjectionis, cornu objectionis, cornu dejectionis, cornu subjectionis. His quatuor gradibus mens improba obduratur adversus eos quibus debet humilem famulatum. Nam, sicut in ferreis unguibus conculcat inferiores, sic quatuor his rebellionis cornibus, armatur contra superiores. Impudens siquidem anima, quae jugum timoris semel excussit, improba jam temeritate contra magisterium suum insurgit. Cornu itaque abjectionis rebellat, quando jam dedignatur obedire; cornu objection
Abbreviated transcription (Latin):
condita ẽ. quam p̃destinauit ante u¬
in gła nr̃a. quã nemo principũ hui
scłi cognouit. S uide quisquis hec au
uel legis. si forte altitudo tua ẽ. magi
uide inꝗͣ. ⁊ diligenter attende. ne frta
sit ⁊ nimia. Hoc fortassis in hac dcc¬
ta arbore rep̃hensibile fuit: hocfot¬
sis succisionis causa extitit: qd̃ euis d̃¬
tudo ninia fuit. Et altitudo inqus
eius minia. Forte nabugodonosor ad¬
bulabat in magnis. ⁊ mirabilis
suꝑ se: ⁊ hoc ei fortassis excitit canid
rume. Fortassis nabugodonosor add
sapiebat: ⁊ iccirco altitudo eiuis meꝰ¬
s time. Sicut enim qui mel mul e
comedit ñ ẽ. ei bonũ. sic qͥ scrita ł
ẽ. maiestatis oppͥmet᷑ a gła. Altiea
mimns. Scrutator maiestatis oppͥmitur
¶ia. i sententiam succisionis meretur. ar¬
si cuiuis altitudo ẽ. nimia. Nonne eius¬
modi arbores ałte fuert̃. ⁊ iuste succidi me¬
uert ÷ qui cum cognouissent dm. ñ sicut
qmn glorficauer̃t. aut grãs eger̃c. s euanu¬

Expanded text:
am praedestinavit ante saecula, quam nemo principum hujus saeculi cognovit . Sed vide quisquis haec audis, vel legis, si forte altitudo tua est magna, vide, inquam, et diligenter attende ne forte sit et nimia. Hoc fortassis in hac descripta arbore reprehensibile fuit, hoc fortassis succisionis causa exstitit quod ejus altitudo nimia fuit. Et altitudo, inquit, ejus nimia. Forte Nabuchodonosor ambulabat in magnis et mirabilibus super se, et hoc ei fortassis exstitit causa ruinae. Fortassis Nabuchodonosor alta sapiebat, et idcirco altitudo ejus nimium sapere, sed time . Sicut enim qui mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Altiora nimis. Scrutator majestatis opprimitur a gloria, et sententiam succisionis meretur arbor cujus altitudo est nimia. Nonne ejusmodi arbores altae fuerunt, et juste succidi meruerunt, quae cum cognovissent Deum non sicut Deum, glorificaverunt, aut gratias egerunt: Sed evanu
Abbreviated transcription (Latin):
ante faciẽ uenti. Sicut autẽ in trib
mis cornib dm̃ inpugnat: sic in tͥb:
quentib deo repugnat. Nam obli¬
tione. obduratione. effrenatione su
mens male munita. fortĩt resistit
ullus diuini timoris impulsus. fas
eam humiliare possit. Quonͦ¬

Expanded text:
ante faciem venti . Sicut autem in tribus ante faciem venti . Sicut autem in tribus primis cornibus Deum impugnat, sic in tribus sequentibus Deo repugnat. Nam obligatione, obduratione, effrenatione sui mens male munita fortiter resistit, ne ullus divini timoris impulsus facile eam humiliare possit.
Abbreviated transcription (Latin):
a flagitioꝵ ꝑpetratione. nec se cohibere
ualent. Aliud ẽ. desideriũ suũ cohibere
non posse. cum inpunitas blandit᷑: atq
aliud ẽ. illud etiam cauere ñ posse. qd̃
sine sũmo ꝑicło non ꝯmittitur. In suꝑi¬
ori gͥ gradu animus insolubiliter liga¬
tur ad culpã: in isto uelut insensibilit̃
obduratur ad penam. In illo pudor: in
isto calcatur ⁊timor. Audi quid de his
dicat᷑. qui in hoc gradu ad penã obdu¬
rant᷑. ꝑcussi inquit cos. ⁊ non doluer̃t.
Mentis effrenatio est qnͦ absq ulla he-¬
sitatione. uel recͣctatione animꝰ se ad
omnẽ p̃uaricationẽ exponit. ⁊ pudo¬
ris cliamo freno q timoris excusso p̃cepͤ
in om̃ia ruit. ⁊ fit de reliquo sicut equũ
⁊ mulus quib nonẽ. intellectus. In
ob suꝑiorib ammꝰ a suis desideris:
am cum reluctat᷑ uicit᷑: in isto an
gradu penitꝰ ñ reluctat᷑. s quonis
meus pone illos ut rotã: ⁊ ficut stipis

Expanded text:
a flagitiorum perpetratione nec se cohibere a flagitiorum perpetratione nec se cohibere valent. Aliud est desidorium suum cohibere non posse, cum impunitas blanditur, atque aliud est illud etiam cavere non posse, quod sine summo periculo non committitur. In superiori igitur gradu animus insolubiliter ligatur ad culpam, in isto velut insensibiliter obduratur ad poenam. In illo pudor, in isto calcatur et timor. Audi quid de his dicatur, qui in hoc gradu ad poenam obdurantur: Percussi, inquit, eos, et non doluerunt . Mentis effrenatio est, quando absque ulla haesitatione, vel retractatione animus se ad omnem praevaricationem exponit, et pudoris chamo, frenoque timoris excusso, praeceps in omnia ruit, et fit de reliquo sicut equus et mulus quibus non est intellectus . In duobus superioribus, animus a suis desideriis, etiam cum reluctatur, vincitur. In isto autem gradu penitus non reluctatur, sed, quovis meus, pone illos ut rotam, et sicut stipulam
Abbreviated transcription (Latin):
gͣdib solec animus humanꝰ
apud semet ipsũ obrigescere: mentiᷤᷤ
obligatione. mentis obduratione.
mentis effrenatione. Mentis obliga¬
tio ẽ. qͦnͦ assueta eam delectatio ita
indissolubilit̃ implicat. ut se a pecca¬
ti ꝯsuetudine explicare etiã cũ uelit
ñ ualeat. cum iam om̃mo peccare ñ
desistit. in quantũ eam inpunitas si¬
nit. Ecce quia quẽ arrogantia spoli
p̃cipitat: peccandi ꝯsuetudo postmodũ
paulatim ligat. Tali anime. talit̃ q
ligate clamat uox illa ꝓpħe. Solue
uncla colli tui captiua filia syon.
Talib uincłis soluta ⁊ libera cancre
potest cum psalmista. Disrupisti uin¬
cula mea tͥ sacͥficabo hostiam laudis.
Cordis autẽ obduratio est. qnͦ nullius
iam pene timore. nulla uindicte seue¬
ritate a suis excessib coherceri potest.
qui eiusmodi ẽ. Et ut aꝑtis utamur
exemplis. sciunt flagitiosi qualẽ dãp¬
nationẽ in suis flagitiis dep̃hensi susti¬
neant. uel sustinere debeant: & tam̃

Expanded text:
dibus, solet animus humanus apud semetipsum obrigescere, mentis obligatione, mentis obduratione, mentis effrenatione. Mentis obligatio est, quando assueta eam delectatio ita insolubiliter implicat, ut se a peccati consuetudine implicare, etiam cum velit, non valeat; cum jam omnino peccare non desistit, in quantum eam impunitas sinit. Ecce quia quem arrogantia spoliapraecipitat, peccandi consuetudo postmodum paulatim ligat. Tali animae, taliterque ligatae, clamat vox illa prophetae: Solve vincula colli tui, captiva filia Sion . Talibus vinculis soluta et libera canere potest cum Psalmista: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Cordis autem obduratio est quando nullius jam poenae timore, nulla vindictae severitate a suis excessibus coerceri potest, qui ejusmodi est. Et, ut apertis utamur exemplis, sciunt flagitiosi qualem damnationem in suis flagitiis deprehensi sustineant vel sustinere debeant, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nimis obfuit. Postqͣm enĩ castellũ suum
reu̾sus spoliauerat. & fugã initã accelera¬
bat: imꝑatori ad philomenã obuiauit.
eiq seorsũ uocato dixit. Antiochiã ꝓ cer¬
to captã fuisse noueris: a xp̃ianis. S cas¬
tellũ qd munitissimũ ꝓminet. urbi. sibi
retinuer̃t turci. & ecce ciuitatẽ circ̃ual¬
latã obsident: & ex municipii ꝓpugna¬
culis expugnant. seu magis ut reor iam
solor ita & ego: & quã citiꝰ reu̾̃tere. ne for¬
te incidatis in manꝰ insequentiũ nos: &
uos om̃s in ictu oculi ꝑeatis. Qͦd si secuͤ
egeris: dico tͥ in ꝓcimo s sero temerita¬
tis huiꝰce penitebit. Imꝑator confestĩ ac¬
cito consilio suo. & francis qͥ multi cũ
eo aderant: qͥa ut̃cy popłs gallus &e grecꝰ.
ad obsessoꝵ adiutoriũ copiosus confluebat:
rẽ eis ex ordine patefecit & dixit. Franci ad
qͦs succurrendũ festiuabamꝰ. maiore quã

Expanded text:
nimis obfuit. Postquam enim castellum suum, nimis obfuit. Postquam enim castellum suum, reversus spoliaverat, et fugam initam accelerabat, imperatori ad Philomenam obviavit; eique seorsum vocato dixit: « Antiochiam pro certo captam fuisse noveris a Christianis: sed castellum, quod munitissimum proeminet urbi sibi retinuerunt Turci; et ecce, civitatem circumvallatam obsident, et ex municipii propugnaculis expugnant: seu magis, ut reor, jasulo ita et ego: et quam citius revertere, ne forte incidatis in manus insequentium nos; et vos omnes in ictu oculi pereatis. Quod si secus egeris, dico tibi, in proximo, sed sero, temeritatis hujusce te poenitebit. » Imperator confestim accito consilio suo, et Francis, qui multi cum eo aderant; quia utrinque populus Gallus et Graecus ad obsessorum adjutorium copiosus confluebat: rem eis ex ordine patefecit et dixit: « Franci, ad quos succurrendum festinaramus, majore qua
Abbreviated transcription (Latin):
uł om̃s extimplo delendos. qͥd enĩ aliud ex¬
pers homo arbit᷑ri pot̾at: Cum suis qͥ ad¬
erant timore ñ modico ꝑt̾rit᷑. eursĩ fugam
IIIIIt: & festinant̃ clandestinꝰ discessit. Satiᷤᷤ
tam̃ inconsulte: qͥa nullũ allocitiꝰ fuerat
de xp̃ianoꝵ expeditione. Debuerat siqͥdẽ
de suis aliquẽ clanculo pͥus mitt̾e. nichil
temere neglig̾e: qͥd intꝰ ageret᷑ reuera dii¬
nosc̾e. si posset eos diligent᷑ consulere: non
metũ qͥ om̃ib imminebat sibi soli totũ
arriꝑe. nec ut qͥlibet e popłarib indecẽ¬
ter ausug̾e. Głosius enĩ ei fuerat
mori cũ fr̃ib. qͣm fugitiuũ suꝑ¬
uixisse: & in patriã redisse. Quam
offensã postea tactꝰ cordis contritione
rediens a patria in ierłm piauit: & sic
om̃ib satisfecit. Sed ad tempꝰ timor incõ¬
sultꝰ: eũ ad inhonestã precipitauit fugã.
Qͦd ad ĩpperium ei multũ imputatum
fuit: donec culpã diluit. inclusis etiam

Expanded text:
vel omnes extemplo delendos: quid enim aliud exvel omnes extemplo delendos: quid enim aliud expers homo arbitrari poterat? cum suis qui aderant, timore non modico perterritus, cursim fugam iniit et clandestinus discessit. Satis tamen inconsulte, quia nullum allocutus fuerat de Christianorum expeditione. Debuerat siquidem de suis aliquem clanculo prius mittere, nihil temere negligere; quid intus ageretur, revera dignoscere; si posset, eos diligenter consulere: non metum qui omnibus imminebat, sibi soli totum arripere; nec ut quilibet ex popularibus indecenter aufugere. Gloriosius enim ei fuerat mori cum fratribus, quam fugitivum supervixisse, et in patriam rediisse. Quam offensam postea, tactus cordis contritione, rediens a patria in Jerusalem, piavit; et sic omnibus satisfecit. Sed ad tempus, timor inconsultus eum ad inhonestam praecipitavit fugam. Quod ad improperium ei multum imputatum fuit, donec culpam diluit; inclusis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
notensis. quem omnes maiores natu ele¬
gerant deb̾e p̾esse consiliis. & publicis agẽ¬
dis homo facundꝰ: & singularis scientie. ali¬
qͣntula ut dicebas detentꝰ infirmitate. ut
dictũ est ad alexandretã secesserat: conua¬
lescendi gr̃a. Huiꝰ reditũ omnes expectab¬
ant: uitpote quẽ ducẽ. quẽ consiliarium
sibi p̃fecerant. Sꝑabant etiã si rediret: eiꝰ
& abierat. Ubi uͦ audiuit turcos ciuitatẽ
cir c̃uallasse. his & aliis excitꝰ rumorib: non
enĩ alexandreta multũ remota est ab an¬
tiochia. montana latent̾ conscendit. qͦ decli
ue ꝓminebant c̃ituitati:. qͣtinꝰ plenit̾ addisc̾et
exercit᷑ utriꝰq uł defectꝰ. uł apparaiꝰ. Hidit
itaq turcoꝵ innumera tentoria: & ipsos tã¬
qͣm arenã maris ꝑ stadia plurima diffusoᷤ.
Ciuitatẽ etiã uidit ci c̃uallatã: & paruã
xp̃ianoꝵ manũ agnouit inclusaᷤ. Arbit᷑¬
tus itaq consodales suos. uł iã om̃s deletoᷤ.

Expanded text:
notensis quem majores natu elenotensis quem majores natu elegerant debere praeesse consiliis et publicis agendis, homo facundus et singularis scientiae, aliquantula, ut dicebat, detentus infirmitate, ut dictum est, ad Alexandretam secesserat convalescendi gratia: hujus reditum omnes exspectabant, utpote quem ducem, quem consiliarium sibi praefecerant. Sperabant etiam, si rediret, ejusverat et abierat. Ubi vero audivit Turcos civitatem circumvallasse his et aliis exercitus rumoribus non enim Alexandreta multum remota est ab Antiochia, montana latenter conscendit quae declivae proeminebant civitati, quatenus pleniter addisceret exercitus utriusque, vel defectus vel apparatus. Vidit itaque Turcorum innumera tentoria; et ipsos tanquam arenam maris per stadia plurima diffusos: civitatem etiam vidit circumvallatam, et parvam Christianorum manum agnovit inclusam. Arbitratus itaque consodales suos, vel jam omnes deletos
Abbreviated transcription (Latin):
naliũ ab indigenis ñ accipiebant: nulluᷤ
conuenient̃ excogitare queat. Ad mirari
qͥdẽ potest: sed unde tandui ugcerint. com¬
petent̃ diffinire ñ postest. Neq d̾o ꝓ quo
talia passi st̃. calũniose ĩputandum est. qͥ
castigat ut corrigat. flagellat autẽ pat̾no
affectu omnẽ filium quẽ recipit. In ipsis
& enĩ flagellis misericors est: & bonitas
eiꝰ secreta nichil agit ꝑperã. uł ĩ miscd̾ites
Hei nãꝙ iudicia ñquam st̃ iniusta: sed xp̃c¬
de suis. xp̃ianis ita disponebat. ut in ipsis
asslictationib p̃ter spẽ bar baroꝵ conua¬
lesc̾ent. & cũ eos putarent defecisse. suꝑarẽt.
In oppressionib siqͥdẽ suis. que eis ut ad liqͥ¬
dũ examinarent᷑ contingebant: indesinen¬
ter decantabant. Non nob̃ dñe ñ nob̃: seo
nomini tuo da głam. Hec redarguti mi¬
scditer. de ꝓfundis clamabant & exaudie¬
uabantur. Stephanꝰ interĩ comes car¬

Expanded text:
rerum ab indigenis non accipiebant, nullus rerum ab indigenis non accipiebant, nullus convenienter excogitare queat. Admirari quidem potest, sed unde tandiu vixerint competenter definire non posset. Neque Deo, pro quo talia passi sunt, calumniose imputandum est; qui castigat ut corrigat; flagellat autem paterno aflectu omnem filium quem recipit . In ipsis etenim flagellis misericors est; et bonitas ejus secreta nihil agit perperam vel immisericorditer: Dei namque judicia nunquam sde suis Christianis ita disponebat, ut in ipsis afflictationibus, praeter spem barbarorum, convalescerent: et cum eos putarent defecisse, superarent. In oppressionibus siquidem suis, quae eis ut ad liquidum examinarentur contingebant, indesinenter decantabant: « Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . » Haec redarguti, misericorditer, de profundis clamabant et exaudievabantur. Stephanus interim comes Car
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Ouum: duob solidis. Nux uiglans.
uno app̃ciabat᷑ denario. Multos itateres:
queq uilia ualebant. folia ficulnearum.
uitiũ. & cardonũ. & si que inueniebant᷑
aliarũ arboꝵ a iudus decerptas: bullie¬
bant & uorabant. Coria caballoꝵ asinoꝵ.
& cameloꝵ siue bubaloꝵ: sicca coqͤbant
& manducabant. & p̾terea multas allas
ibi passi st̃ anxietates: & penurias. Coacti
st̃ enĩ & cybos olim fastiditos. fame ꝑur¬
gente dentib auidis masticare: & deglu¬
tire. Nichil enĩ fuit tam fedũ. tã insipidũ
cui fames saporẽ non attribuerit: cui ue¬
recundiã ut gustaret᷑ non abstulerit. Hare
passionẽ continuã tolerauer̾t gens mise¬
randa: dieb tͥginta sex. Nemo gͥ uera dixi¬
sse nos ambigat. nemo submmuret: cum
qͥb eduliis uiu̾e potuerint. qͥ messem non
collegerant: qͥ horrea nulla reppererant.
qͥ urbẽ longa obsioione depopłatã. & tan¬
cdẽ cõbustã incolebant. qͥ forũ rerum ue

Expanded text:
rum; ovum, duobus solidis; nux juglans rum; ovum, duobus solidis; nux juglans uno appretiabatur denario: multos stateres quaeque vilia valebant: folia ficulnearum, vitium et cardonum, et si quae inveniebantur aliarum arborum, avidius decerptas bulliebant et vorabant: coria caballorum, asinorum et camelorum, sive bufalorum, sicca coquebant, et manducabant: et praeterea multas alias ibi passi sunt calamitates et penurias. Coacti sunt etenim cibos olim fastiditos, fame perurgente, dentibus avidis masticare, et deglutire. Nihil enim fuit tam foedum, tam insipidum, cui fames saporem non attribuerit; cui verecundiam ut gustaret non abstulerit. Hanc passionem continuam toleraverunt gens miseranda diebus triginta sex. Nemo igitur vera dixisse nos ambigat, nemo submurmuret: cum quibus eduliis vivere potuerint qui messem non collegerant, qui horrea nulla repererant, qui urbem longa obsidione depopulatam, et tandem combustam incolebant, qui forum venalium
Abbreviated transcription (Latin):
uł fatigationib auelli pot̾ant. Instabant
lanceis & missilib: & illidebant uulnera
uulnerib Pars autẽ que morabat᷑ in ca¬
stris. ita ciuitatẽ circunuallauit: ut ne¬
min pateret in die. uł introit᷑ uł exitus.
Nocte si qͥdẽ aliqͣndo aliqͥs pot̾at exire. sed
occulte: nec tam̃ sine timore. Igit᷑ fames:
Multi siqͥdẽ expirauer̾t fame. Qͥ uiui
tux palpitabant. lurida uidebat᷑ eoꝵ fa¬
cies: qͦs euormit̾ deformabat. ex hausta. ꝓte¬
latis ieiunĩs attenuata macies. Ntilloᷤ
in ipsa calamitate uid̾es ꝓdigos. ĩmo
qͦsq ditiores etiã uid̾es indigos: & om̃s
obesis carnib & temiata inedia maci¬
lentos. Panis eñ paximatiꝰ se ꝑmodicũ
siqͣndo inueniebat᷑: bizanteo cõparabat᷑
De uino meliꝰ puto silere qͣm dic̃e: cum
uinũ ibi uix aliqͥs ducũ libauerit. Eqͥne
carnes uł asinine: ꝓ ĩꝑialib cõputabant᷑
deliciis. Galline p̃cium: qͥndecĩ erat solido¬

Expanded text:
vel fatigationibus avelli poterant: instabant vel fatigationibus avelli poterant: instabant lanceis et missilibus, et illidebant vulnera vulneribus. Pars autem quae morabatur in castris ita civitatem circumvallavit, ut nemini pateret in die vel introitus vel exitus. Nocte siquidem aliquando aliquis poterat exire; sed occulte, nec tamen sine timore. Igitur fames imulti siquidem exspiraverunt fame. Qui vivi, vix palpitabant, lurida videbatur eorum facies, quos enormiter deformabat exhausta, protelatis jejuniis, attenuata macies. Nullos in illa calamitate videres prodigos; imo quosque ditiores, etiam videres indigos: et omnes obesis carnibus, et tenuata inedia macilentos. Panis enim paximatius et permodicus, si quando inveniebatur, byzanteo comparabatur. De vino melius puto silere quam dicere: cum vinum ibi vix aliquis ducum libaverit. Equinae carnes vel asininae pro imperialibus computabantur delitiis. Gallinae pretium quindecim erat solido
Abbreviated transcription (Latin):
ter turci ꝓstraũant. Ligneã insuꝑ erexere
machinã: quo securiores xp̃iani se tutare
potuissent. Nec etiã bellum interĩ deerat:
q̃m ne muiꝰ ageret᷑. turci in defessi om̃ĩmo¬
dis elaborabant. Nox caliginosa. rerũ om¬
niũ colores occuluerat. & ignis ab occiden¬
te de celo uis ÷ ĩminere: & intra turcorũ
castra tanqͣm cadens deseiure. Non enim
multũ eoꝵ castra differebant a ciuitate:
qͥ sua locau̾ant tentoria ꝓxima in ualle.
Et licet ignis undẽnis & innoxiꝰ eis fuerit.
multũ tam̃ illis incussit t̾rorem & mesti¬
ciã: xp̃ranis autẽ solamen & leticiã Utriᷤ¬
ꝙ siquidẽ popłis: signũ illud de celis eni¬
tuit. Qͥdã autẽ eoꝵ castris continuo reli¬
c̃tis. pauitantes hospitati st̃ ubi potuer̃t:
iudelicet ꝓpe Boamundi pͥortã. Qui uͦ in
municipio remanserant. totadie cũ xp̃ia¬
nis confligebant: nec ab eoꝵ uł mortibus.

Expanded text:
ter Turci prostraverant. Ligneam insuper erexere ter Turci prostraverant. Ligneam insuper erexere machinam, quo securiores Christiani se tutare potuissent. Nec etiam bellum interim deerat, quoniam ne murus ageretur, Turci indefessi omnimodis elaborabant. Nox caliginosa rerum omnium colores occuluerat; et ignis ab occidente de coelo visus est imminere, et inter Turcorum castra tanquam cadens desaevire. Non enim multum eorum castra differebant a civitate, qui sua locaverant tentoria proxima in valle. Et licet ignis indemnis et innoxius eis fuerit, multum tamen eis incussit terrorem, et moestitiam, Christianis autem solamen et laetitiam: utrisque siquidem populis signum illud de coelo enituit. Quidam autem eorum, castris continuo relictis, pavitantes hospitati sunt ubi potuerunt, videlicet prope Boamundi portam. Qui vero in municipio remanserant, tota die cum Christianis confligebant, nec ab eorum vel mortibus
Abbreviated transcription (Latin):
lia. Sopitꝰ est gͥ ignis: q̃m om̃ĩs uentoꝵ fe¬
ritas euanuit. Turci oppidani iã omnino
francis se uix tutantib p̃ualuerant: quoᷤ
pene ab inuicẽ nichil nͥ arma seꝑabant.
Iam enĩ res brachio manuq dũtaxat ge
rebat᷑. & iam cõminꝰ utrinq certabat᷑: nec
bellũ uł ad momentũ int̾rumpebat᷑. Tur¬
ci plures mim̾o. & ĩpensiore confortati cy¬
bo: uicib sibi fucced̾e. michil intẽptatum
p̃termittere: francos audacter aggredi. ul¬
tro se congressib ingerere: aliꝰ aliũ cõmo¬
nere. franci e regione. ĩ moderant̃ angusti¬
ati uacillare. nec cybũ nec somnũ caꝑe:
qͥppe. qͥb milla dabat᷑ requies Qui enim
panẽ habebat comed̾e ñ licebat: aqͣ quoq
reseruata. nullus os squalidũ refrigerare
sibi poterat: qͥppe. qͥb nec respirare uaca¬
bat. In tanta gͥ constituti miseria. murũ
aliũ silice & calce aggressi st̃ ꝓuehere: qͣm
quẽ pͥus incementatũ erexerant. indifficul¬

Expanded text:
igitur est ignis, quoniam omnis ventorum feritas evanuit. Turci oppidani, jam omnino Francis se vix tutantibus, praevaluerant, quos pene ab invicem nihil nisi arma separabant. Jam enim rebatur. Jam cominus utrinque certabatur, nec bellum ad momentum interrumpebatur. Turci, plures numero, et impensiore confortati cibo, vicibus sibi succedere, nihil intentatum praetermittere, Francos audacter aggredi, ultro se congressibnere. Franci e regione, immoderanter angustiati vacillare; nec cibum nec somnum capere, quippe quibus nulla dabatur requies: qui enim panem habebat, comedere non licebat; aqua quoque reservata nullus os squalidum refrigerare sibi poterat; quippe quibus nec respirare vacabat. In tanta igitur constituti miseria, murum alium silice et calce aggressi sunt provehere: quoniam quem ipsi incaementatum erexerant, indifficul
Abbreviated transcription (Latin):
imierecunde delitescebant. Accensus: itaꝙ
ignis in urbe: qua parte cassiani palatiũ
ꝓminebat. Duces enĩ molestabant᷑ & egre
ferebant: qͥa more solito nullã eis reu̾enti¬
am ad pugnã acciti exhibebant. Ignis ita¬
q nec mora p̾ualuit. qͣm flãmis crepitan¬
tib alim̃ta p̃bebat lignoꝵ antiqͣ conger iẽ:
uentꝰ autẽ urens suppeditabat incitamen¬
tũ & iures. Qͥcunq gͥ in domib illis hos¬
pitati fũant. spolus suis uix arreptis. ad
duces suos coacti confugiebant: qͥ ad por¬
tas ciuitatis excubandi causa unꝰqͥsq sibi
locũ acceꝑant. Ab hora diei t̾cia uscy ad

Expanded text:
inverecunde delitescebant. Accensus est itaque inverecunde delitescebant. Accensus est itaque ignis in urbe qua parte Cassiani palatium proeminebat. Duces enim molestiabantur et aegre ferebant quod more solito nullam eis reverentiam, ad pugnam acciti, exhibebant. Ignis itaque, nec mora, praevaluit: quoniam flammis crepitantibus, alimenta praebebat lignorum antiqua congeries: ventus autem urens, suppeditabat incitamentum et vires. Quicunque igitur in domibus illis hospitati fuerant, spoliis suis vix arreptis, ad duces suos coacti confugiebant, qui ad portas civitatis excubandi causa sibi unusquisque locum acceperant. Ab hora diei tertia usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
bellicosos p̃cipua laude dignꝰ. Hunc gͥ quẽ
suoꝵ ñ iuuerunt arma: successiuis saltẽ
generationib militẽ głosũ. nr̃a cõmenda¬
uerit pagina. heu qͦt & qͣntis calamitatib.
francoꝵ emarcuerant animi. qͥ unũ ex su¬
is totadie uider̃t pugnantẽ nec succurrer̾t:
audier̃t clamantẽ nec responder̃t. Qͦs cum
duces uocarent ñ conueniebant. cũ litui
clang̾ent in domib latitabant: ĩmo iner¬
mes & exanimati. bellũ dui rogatũ detes¬
tabant᷑. & iã uelut exanimes. ĩbelles & in¬
glorii mori p̾obtabant. Boamundꝰ & ou¬
ces sic exercitũ defectũ ire uidentes. qͥa ne¬
q se uolebant defendere. nec saltẽ ad mu¬
rũ usq qͥ ciuitatẽ ab oppido utcũq tenui
discrimine seꝑabat. pot̾ant eos conducere:
ignẽ copiosũ mandauer̾t accendi. ciuitatẽ
ex parte cremari: quatinꝰ uł sic domos exi̾eN.
& latibula in qͥb ad ultimũ eiurati satis

Expanded text:
belticosos praecipua laude dignus. Hunc igitur quem belticosos praecipua laude dignus. Hunc igitur quem suorum non juverunt arma, successivis saltem generationibus, militem gloriosum, nostra commendaverit pagina. Heu! quot et quantis calamitatibus Francorum emarcuerant animi, qui unum ex suis tota die viderunt pugnantem, nec succurrerunt; audierunt clamantem, nec responderunt. Quos cum duces vocarent, non conveniebant; cum litui clangerent, in domibus latitabant: imo inermes et exanimati, bellum diu rogatum detestabantur; et jam velut exanimes, imbelles et inglorii, mori praeoptabant. Boamundus et duces sic exercitum defectum ire videntes, quod neque se volebant defendere; nec saltem ad murum usque qui civitatem ab oppido utcunque tenui discrimine separabat, poterant eos conducere: ignem copiosum mandaverunt accendi; civitatem ex parte cremari: quatenus vel sic domos exirent, et latibula in quibus ad ultimum evirati, satis
Abbreviated transcription (Latin):
in castello. a xp̃ianoꝵ infestatione nullatenꝰ
absistebant: sed tota sedulitate francos incur¬
sabant. Incluser̃t itaq quadã die francis ui¬
dentib. tres xp̃ianos in quadã tutre: nec
ausi fuer̃t franci subsidiũ melusis con¬
ferre. Defecerant enĩ multis afflicti tribu¬
lationib: & adhuc tabescebant nullis nͥ in
spe releuati consolationib. Duo gͥ ex eis gͣ¬
iuter uulnerati exier̃t oe turre: t̾cnis qͦ
uirilit̾ totadie se defendebat solus. de tur¬
coꝵ inuasione. Strauit etiã duos tur cos mil¬
lis coaduit᷑ auxiliis: sed sola manu ꝑsequen¬
tiũ obstitit turmis. Hec iccirco dixerimꝰ. ut
qͣntum iã exterriti fu̾nt. xp̃iani dic̃e non
omiserimꝰ: q̃m fr̃s suos uidebant ĩpugna¬
ri. nec audebant ꝓ eis corã positi obluc̃tari.
Ille p̃liator fortissimꝰ hugo forsennat᷑ diceba¬
tur. de exercitu Godefridi de monte scabio¬
so. uir qͥdẽ magnanimꝰ & audax: & int̾ om̃s

Expanded text:
in castello, a Christianorum infestatione nullatenus in castello, a Christianorum infestatione nullatenus absistebant; sed tota sedulitate Francos incursabant. Incluserunt itaque quadam die, Francis videntibus, tres Christianos in quadam turre, nec ausi fuerunt Franci subsidium inclusis conferre. Defecerant enim multis afflicti tribulationibus; et adhuc tabescebant, nullis nisi in spe relevati consolationibus. Duo igitur ex eis graviter vulnerati, exierunt de turre; tertius quoque viriliter tota die se defendebat solus de Turcorum invasione: stravit itaque duos Turcos, nullis coadjutus auxiliis: sed sola manu persequentium obstitit turmis. Haec idcirco dixerimus, ut quantum jam exterriti fuerint Christiani, dicere non omiserimus: quoniam fratres suos videbant impugnari, nec audebant pro iis, coram positi, obluctari. Ille praeliator fortissimus, Hugo Forsenatus dicebatur, de exercitu Godefridi de monte Scabioso; vir quidem magnanimus et audax, et inter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ruit ei beatꝰ andreas dicens. Quare pusilla
dixi. tͥq demonstͣui omĩa uera esse. Sciasi.
q̃m hec reuelatio multũ fatigatis ꝓderit¬
xp̃ianis: utpote qͥb ꝓ lacea. confidentia ꝓ¬
fluet salutaris. Infra enĩ qͥnq dies iusitabit
eos dñs: & potent̃ eruet eos a ꝑsequentiũ ma¬
nib. Petrus autẽ consiliũ hoc sibi diuint᷑
insimiatũ: suis patefecit comitib. Popłs au¬
tẽ discredebat: & testificanti subsannabat.
ꝑstitit ille & iure iurando affirmauit. bis ei
sc̃m andreã apparuisse. sibiq talia denunti¬
asse: & ne ulteriꝰ secretũ sibi concreditũ abs¬
conderet uehement̾ ad urasse. Tandẽ eredi¬
der̾t niranti. uiresq pͥstinas animo resũp¬
serunt: tanqͣm exꝑgefacti a sõno. Iam enim
duo p̃cones emerserant: qͥ de sua salute di ꝙ
propitiatione concordabant. Iam enĩ de oei
securiores adiitorio: uelut iã uicissent con¬
gratulabant᷑ in dño. Interea turci qͥ erant

Expanded text:
ruit ei beatus Andreas dicens: « Quare, pusillaruit ei beatus Andreas dicens: « Quare, pusilladixi, tibique demonstravi, omnia vera esse; scias enim quoniam haec revelatio multum proderit fatigatis Christianis: utpote quibus pro lancea, confidentia profluet salutaris. Infra enim quinque dies visitabit eos Dominus, et potenter eruet eos a persequentium manibus. » Petrus autem consilium hoc sibi divinitus insinuatum suis patefecit comitibus. Populus autem discredebat, et testificanti subsannabat. Perstitit ille, et jurejurando affirmavit bis ei sanctum Andream apparuisse, sibique talia denuntiasse; et ne ulterius secretum sibi concreditum absconderet vehementer adjurasse. Tandem crediderunt juranti, viresque pristinas animo resumpserunt, tanquam expergefacti a somno. Jam enim duo praecones emerserant, qui de sua salute, Deique propitiatione concordabant. Jam ergo de Dei securiores adjutorio, velut jam vicissent, congratulabantur in Domino. Interea Turci, qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
municata uramento.
Rat ctiã ibi qͥdã ꝑegrinꝰ nomine
petrꝰ. cui anteqͣm antiochia p̃̾oceu¬
paretur: sc̃s apparuerat andreas int̾rogas
eũ & dicens. Qͥd agis o bonc uir: Cui pe¬
trus. Qͥs eũ es tu oiłe miꝰ Bicit ei. Ego
q̃m pꝰtquã ingressus ciuitatẽ istã. beati
petri eccłam intͣueris: inuenies illo in
loco. locũ q demonstrauit: lanceã que
latꝰ saluatoris in cruce ꝑforauit. Qeqͥd
enĩ in patibulo crucis salutare illud
sp̃c sc̃ĩ domiciliũ tetigit. saero sc̃m est
& xp̃ianis specialit̾ amplectendũ est. his dic¬
tis: beat᷑ disparuit apls. Pegrinꝰ his auditis
siluit: responsũ enĩ apłi nemini ꝓpalare
uoluit. ẽstimabat siqͥdẽ se: sõmiantis more
uisionẽ istã iuidisse. Beatꝰ tam̃ andreas sicut
pꝰtea ꝑegriᷤ referebat. eũ usq ad locũ de
portauerat: ibiq qd̾ dui latuerat totũ de¬
monstrauerat. Capta gͥ ciuitate. & ut dictũ
est multũ ꝓfligata. xp̃ianitate: iterũ appa¬

Expanded text:
a juramento. Erat etiam ibi quidam peregrinus, nomine Petrus, cui, antequam Antiochia praeoccuparetur, sanctus apparuerat Andreas, interrogans eum et dicens: « Quid agis, bone vir? » Cui Petrus: « Quis enim es tu, demine mi? » Dicit ei: « Ego m postquam ingressus civitatem istam, beati Petri Ecclesiam intraveris, invenies illo in loco, » locumque demonstravit, « lanceam quae latus Salvatoris in cruce perforavit. Quidquid enim in patibulo crucis salutare illud Spiritus sancti domicilium tetigit sacrosanctum est omnibus specialiter amplectendum est. » His dictis, beatus disparuit apostolus. Peregrinus, his auditis, siluit. Responsum enim apostoli nemini propalare voluit: aestimabat enim se somniantis more visionem vidisse istam. Beatus tamen Andreas, sicut postea peregrinus referebat, cum ad locum usque deportaverat; ibique quod diu latuerat totum demonstraverat. Capta igitur civitate, et, ut dictum est, multum profligata Christianitate, iterum appa
Abbreviated transcription (Latin):
sicut testatꝰ fuerat in eadẽ contione.
Pͥopłs om̃is statim ad lamentũ conũtit᷑:
& de reat᷑ sui confessioue. aliꝰ aliũ cohor¬
tat᷑. Uid̾es suffusa fletib xp̃ianoꝵ ora:
capitibꝙ cineratis. & nudif pedib pas¬
sim orationis gr̾a omĩs etas: nulla excep¬
ta ꝑson̾a maturabant ꝑ eccłas. Petuns̃
auxiliũ: rogant consiliũ. Inspirauit
autẽ dñs eis hoc consiliũ: qd unanimit᷑
acceꝑunt. Dixit enĩ qͥspiam illoꝵ. Opti¬
mates nr̃i. iuremꝰ adinuicẽ qd̃ nullus
nĩm deinceps de isto sco qͦ adiuxerit sub¬
terfugiat collegio: donec sepulebro dm̃i
culato. Tunc etiã cũ salutatis fr̃ib qͥ
uoluerint ad ꝓpͥa reu̾tant᷑. Placuit i¬
taq sermo iste om̃i conuentiui. Iuraue

Expanded text:
sicut testatus fuerat in eadem concione. sicut testatus fuerat in eadem concione. Populus omnis statim ad lamentum convertitur; et de reatus sui confessione alius alium cohortatur: videres suffusa fletibus Christianorum ora: capitibus cineratis, et nudis pedibus, passim orationis gratia, omnis aetas, nulla excepta persona, maturabant per ecclesias: petunt auxilium, rogant consilium. Inspiravit autem Dominus eis hoc consilium, quod unanimiter acceperunt. Dixit enim quispiam illorum: « Optimates nostri, juremus ad invicem, quod nullus nostrum deinceps de isto sancto, quoad vixerit, subter fugiat collegio: donec Sepulcro Dominiculato. Tunc, etiam consalutatis fratribus, qui voluerint ad propria revertantur. » Placuit itaque sermo iste communi conventui.
Abbreviated transcription (Latin):
Iupanar & ꝓstibulũ. & omnẽ a uobis
remouete abusũ. & ur̃a lacͥmis eluite
facinora: & ad me reu̾timini. & ego reu̾¬
tar ad uos: & infra qͥnq dies oportunũ
prouidebo. uob̃ auxiliũ. qͥa d̾s nichil
die decantent. Congregati st inimici
tir̃i: & głant᷑ in uirtute sua. Contere do¬
tute tua: & depone eos ꝓtector nr̃ dñẽ.
Hec & alia capitula deitatẽ cõplacan¬
mee discredere paruitati. q̃m fictis ñ¬
loquor ambagib: nec fantasticis elu¬
sus fallo uos imaginationib. Si uultiᷤ
etiã huiꝰce rei faciã exꝑimentũ: ne for¬
te qd absit. contẽpnatis qd uob̃ edixire¬
dẽptoris mandatũ. Nel de turris cuiꝰ¬
libet sũmitate me p̃cipitate. uel in
ignẽ ꝓicite: & dũ uob̃ illesꝰ uidebor.
tunc demũ adquiescite. Alioquin: me
ficmenta locutũ. scitote. Podiensis
euangłim & crucẽ coiã afferri manda¬
uit. suꝑ que prb̃r satisfaciens popło.
iurauit ita uisionẽ seriatim se uidisse:

Expanded text:
Lupanar, et prostibulum, et omnem a vobis Lupanar, et prostibulum, et omnem a vobis removete abusum; et vestra lacrymis elertimini, et ego revertar ad vos: et infra quinque dies opportunum providebo vobis auxilium. Quia Deus nihil m quotidie decantent: Congregati sunt inimici nostri et gloriantur in virtute sua. Conterrtute tua; et depone eos, protector noster Domine, Haec et alia capitula, Deitatem complacanmeae discredere parvitati: quoniam non fictis loquor ambagibus; nec fantasticis elusus fallo vos imaginationibus. Si vultis, etiam hujusce rei faciam experimentum, ne forte, quod absit, contemnatis quod vobis edixi, Redemptoris mandatum. Vel de turris cujuslibet summitate me praecipitate, vel in ignem projicite; et dum vobis illaesus videbor, tunc demum acquiescite. Alioquin, me figmenta locutum scitote. » Podiensis Evangelium et crucem coram afferri mandavit: super quae presbyter, satis faciens populo, juravit ita visionem seriatim se vidisse,
Abbreviated transcription (Latin):
meq gens inuiriosa gentilit̃ exacerbastiꝰ.
dum cũ mulierib uł alieangenis uł ue¬
stre ꝓfessionis. uł illiciti fornicati estis.
Iste siqͥdẽ singularis pedor celos attigit:
& oculos meos a uob̃ auertit. Retribuã
gͥ ego ur̃e ingratitudini. nec parcã ꝓsti¬
tute: & lupananti multitudini. Tunc
miscłie mat̃. petiꝰq beatꝰ ad pedes mise¬
ricordis cecider̃t redẽptoris: & his suppli¬
cationib irã mitigabant minitantis.
Dñe tot annis gens pagana. clomũ istam
que domꝰ erat orationis obtĩnuit. suis q
spurcitiis ꝓpudor eã delegauit: & ecce
baucoꝵ culpis exigentib om̃i xp̃ianita¬
ti tue. que domũ istam suo sangͥne exind̃
libauit. eã deleturꝰ irasceris: Paree dñe
parce dñe popło tuo. & ne des ħeditatẽ
tuã in ꝑditionẽ: ut dñentur eis natio¬
nes. Ad quieuit sc̃s sc̃oꝵ supplicantis
dior: dixit mͥ. Uade: & dic popło meo.

Expanded text:
meque, gens injuriosa, gentiliter exacerbastis, meque, gens injuriosa, gentiliter exacerbastis, dum cum mulieribus vel alienigenis, vel vestrae professionis, sed illicitis, fornicati estis. Iste siquidem singularis paedor coelos attigit, et oculos meos a vobis avertit. Retribuam igitur ego vestrae ingratitudini, nec parcam prostitutae et lupananti multitudini. » Tunc misericordiae mater Petrusque beatus ad pedes misericordes ceciderunt Redemptoris; et his supplicationibus iram mitigabant minitantis: « Domine, tot annis gens pagana domum istam, quae domus erat orationis, obtinuit: suisque spurcitiis, proh pudor! eam delegavit: et ecce, paucorum culpis exigentibus, omni Christianitati tuae, quae domum istam suo sanguine exinde liberavit, eam deleturus irasceris? Parce, Domine, parce; parce populo tuo; et ne des haereditatem tuam in perditionem, ut dominentur eis nationes. » Acquievit Sanctus sanctorum supplicantis dior dixit mihi: « Vade, et dic populo meo:
Abbreviated transcription (Latin):
Hos om̃s aspiciebã: neq ut dictũ est hõ
dementat᷑. dũm meũ sc̃mq illud colle¬
giũ agnoscebã: Dixit ꝙ mͥ dñs AAguosei¬
ne me: Cui ego. Uocẽ qͥppe ꝑcunctantis
intelligebã: sed ꝑsonã interrogantis non¬
ddũ dinoscebã. Nequaqͣm dñe mi. Interun
crux splendida: suꝑ capiit eiꝰ resplenduit
apposita. Iterũ int̾rogauit me eundẽ ser¬
ionẽ. Et ego.Si bene dñe mi ꝑcipio. ex
signo crucis capiti tuo ĩposite: crucifixũ
& redẽptorem ur̃m te intelligo. Qͥ dixit.
Ita est plane ut dicis. Ego uͦ suffusꝰ genaᷤ
lacrimis. ad pedes eiꝰ singultuosꝰ cecidi:
mor esto popłi tui. Dñe ds̃: adiuua nos.
Et dñs ad me. Et ego huc usq uos iuui.
Nã & nicheã uos obtinere ꝑmisi: & in mł¬
tis uos contexi p̾liis. meq duce iucistis. &
antiochie p̃ualuistis: & in ipsa obsidione
multa ꝓ uoto ur̃o uob̃ indulsi. uosq be¬
neficuis meis ingrati contͣ me intumuis¬
tis: & tanqͣm ex adipe in iqͥtas ur̃a ꝓdiit.

Expanded text:
Hos omnes aspiciebam, neque, ut dictum est, homo dementatus, Dominum meum sanctumque illud collegium agnoscebam. Dixitque mihi Dominus: Agnoscisne me? » Cui ego, vocem quippe percunctantis intelligebam, sed personam interrogantis nondum agnoscebam: « Nequaquam, Domine mi. » Interim crux splendida super caput ejus resplenduit apposita. Interim interrogavit me eumdem sermonem, et ego. « Si bene, Domine mi, percipio, ex signo crucis capiti tuo impositae crucifixum et Redemptorem nostrum te intelligo. Qui dixit: Ita est plane ut dicis. » Ego vero suffusus lacrymis genas ad pedes ejus singultuosus cecidi, mor esto populi tui, Domine Deus, adjuva nos. » Et Dominus ad me: « Et ego huc usque vos juvi; nam et Nicheam obtinere vos permisi, et in multis vos protexi praeliis; meque duce vicistis, et Antiochiae praevaluistis, et in ipsa obsidione multa pro voto vestro vobis indulsi: vos, beneficiis meis ingrati, contra me intumuistis; et tanquam ex adipe iniquitas vestra prodiit;
Abbreviated transcription (Latin):
quendã sacerdotẽ. ita eis sermocinãtẽ. fr̃s
& amici mei: audite uisionẽ qͣm uidens
uidi. Quã ne putetis fatasiã. uł sõnioꝵ
ludificationẽ. si mentior: meã uolo dele¬
atis ĩpudentiã. Dum in eccła sc̃ẽ dei geni¬
tricis ꝑnoctare decreuissẽ ꝓ nob̾ut cũq
intercessuiꝰ. nescio uł uigilans uł semisopi¬
tꝰ. nescio d̾s scit: dñm nr̃m iħm xp̃m udi.

Expanded text:
quemdam sacerdotem, ita sermocinantem: « Fratres, quemdam sacerdotem, ita sermocinantem: « Fratres, et amici mei, audite visionem quam videns vidi: quam ne putetis phantasiam, vel somniorum ludificationem, si mentior, meam volo deleatis impudentiam. Dum in ecclesia sanctae Dei Genitricis pernoctare decrevissem, pro nobis, inquam, intercessurus: nescio vel vigilans vel semi sopitus: nescio, Deus scit: Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
sine cem̃to. inter citutatẽ & oppidũ edifi¬
cauer̃t: ne turcis in eos liber daret᷑ ex¬
cursus. Ipsa enĩ maceria. oporturũ xp̃i¬
anis p̃stitit auxiliũ: importunũ autem
turcis peperit ĩpedimentũ. Ad murũ
usq siquidẽ oppidam discurrebant: s
statĩ a francis repellebant᷑. & ita congreᷤˢ¬
sus gentiliũ frustrabat᷑. Franci siqͥdem
tota sedulitate ꝓpt̾ murum armati as¬
sistebant: nec sõno. nec cuilibet aliis cu¬
randis indulgebant. Fãmes interĩ pede¬
tẽtim conualuit: & ut eqͦs & asinos & si
qͥd aliud ĩmundũ erat. deuorarent com¬
pulsi st̃ xp̃iam. In magna constituti mi¬
seria pleriq desꝑabant: alii tam̃ ad dm̃
medullitꝰ suspirabant. Necessitatẽ enim
qualit̾ euadat eirconspectꝰ hõ: cogitare
ñ desinit. Nec faciliꝰ qͥlibet euadit: qͣm
qͥ sibi dm̃ coadiutorẽ efficit. Inuocabant
gͥ dñm. & ipse exaudiuit eos: & misit eis

Expanded text:
sine caemento inter civitatem et oppidum aedifisine caemento inter civitatem et oppidum aedificaverunt, ne Turcis in eos liber daretur excursus. Ipsa enim maceria opportunum Christianis praestitit auxilium; importunum autem Turcis peperit impedimentum. Ad murum usque siquidem oppidani discurrebant, sed statim a Francis repellebantur; et ita congressus gentilium frustrabatur. Franci siquidem, tota sedulitate, propter murum armati assistebant; nec somno, nec cuilibet aliis curandis indulgebant. Fames interim pedetentim convaluit: et ut equos et asinos, et si quid aliud immundum erat, devorarent, compulsi sunt Christiani. In magna constituti miseria, plerique desperabant; alii tamen ad Deum medullitus suspirabant. Necessitatem enim qualiter evadat, circumspectus homo cogitare non desinit. Nec facilius quilibet evadit, quam qui sibi Dominum coadjutorem efficit. Invocabantnum, et ipse exaudivit eos: et misit eis