comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ erit R̾pdere.¶ quid gͦ si it̃ eiꝰ
nõ respond̾it.aut nõ uem̃¬
at ad p̾torem. nũquid senatus
marito nõ agnoscere.set finge
nõ ẽe̾ eo ꝯtentũ maritũ. qui se
patre m pocius oꝑtet qmͣ carere
finio uelit. cogenda gͥ erit reme¬
dus p̾cor̾is. ⁊ in us uenire. ⁊ suc
nerist respond̾e pignoraq eius
capienda ⁊ distrahenda si ꝯdemꝑ¬
net uł multis cobercenda. ¶Qi d
gͥ si int̾rogata dix̾it se p̾gnantẽ
ordo senatus ꝯsulti erpoi̾tus seq̃¬
tur. ¶ Qͥ d̾si negau̾it. tũc scd̾
hec rescptum p̾tor debebit obste¬
tͥces adib̾e. ⁊ notandũ qd̾ nõ ꝑmͦ¬
tit᷑ marito uł młri obstetͥcem ad¬
hibe si om̃s ap̾tore adbibende st̃.

Expanded text:
 erit respondere. Quid ergo, si non responderit aut non ueniat ad praetorem? numquid senatus marito non agnoscere? sed finge non esse eo contentum maritum, qui se patrem potius optet quam carere filio uelit. cogenda igitur erit remediis praetoris et in ius uenire et, si uenit, respondere: pignoraque eius capienda et distrahenda, si contemnat, uel multis coercenda. Quid ergo, si interrogata dixerit se praegnatem? ordo senatus consultis expositus sequetur. quod si negauerit, tunc secundum hoc rescriptum praetor debebit obstetrices adhibere. Et notandum, quod non permittitur marito uel mulieri obstetricem adhibere, sed omnes a praetore adhiben
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeũ qitũ ẽ ħebit. ⁊ ñ ẽ mir̃ sipe¬
cłiũ quo defũcti p̾dem filui defer¬
totẽ accepisse neqͥ aliud ex hr̃di¬
tate prĩs sparet cã script᷑am uis
successioĩs nõ mutasse ꝯstat. pͥua

Expanded text:
 non est mirum, si peculium quoque defuncti pri‹dem› filii deferdotem accepisse, ne quid aliud ex hereditate patris speraret: eam scripturam ius successionis non mutas
Abbreviated transcription (Latin):
sit. sec hoc utrum ita est: si bis au¬
tor factus est. ⁊ anuna auctoritas
sufficiat eo auimo. ut adutrũq
ꝑtineat dubitat quid̃ pop̃. set
fortit̾ dofendr̃ sufficere unã auc¬
toritam. P Aul̾

Expanded text:
it. sed hoc utrum ita est, si bis auctor factus est, an et una auctoritas sufficiat eo animo, ut ad utrumque pertineat ? dubitat quidem Pomponius, sed fortiter defenditur sufficere unam auctoritatem. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
toris auͣctom. is qui cũ pupillo
ccͣhit. scpͥtis tũ hoc aꝓpbet᷑. recte
negotiũ gerit᷑. ueluti si ab senti
pupillo ꝑ epłam uendam aliqͥd
aut locem ⁊ istutoris auctoritate

Expanded text:
ctoritatem is qui cum pupillo contrahit, scriptis tamen hoc adprobetur, recte negotium geritur, ueluti si absenti pupillo per epistulam uendam aliquid aut locem et is tutoris auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
expediendarum rerũ gr̃a ⁊ in ag¬
noscenda ⁊ in repudienda bono¬
rum possõne uoluntatem tutoeis
curatorisq spectari debere placu
raconis ue iuidicõ tenebr̃ Aus.
tua te auctore aliqm̃ rem ꝑ tra¬
dicom̃acceꝑit toca ad ticiũ ꝑtine¬
bitmarcess. nottit. nam qd̾ cum¬
t᷑. ⁊̃ si tͥa ceant. nam cum petu
dicant auͣcte tutoris int̾posita ce

Expanded text:
expediendarum rerum gratia et in agnoscenda et in repudianda bonorum possessione uoluntatem tutoris curatorisque spectari debere placuirationisue iudicio tenebuntur. tua te auctore aliquam rem per traditionem acceperit, tota ad Titium pertinebit.Marcellus notat: nam quodcumtiamsi taceant: nam cum pecun nihil dicant, auctoritate tutoris interposita te
Abbreviated transcription (Latin):
tͥpta. idem ħ subieut. semel presta¬
re nesle ⁊ boc añ impletum testm̃¬
fefĩt ip̃o uire ind̾i tet̾a legata ad¬
emptass̃et qd̾ magis erit ademp¬
tum. nõ exĩ appet. ⁊ ait posse dici

Expanded text:
pta idem hoc subiecit semel praestale et hoc ante impletum testcerit, ipso iure videri cetera legata adempta. sed quo magis erit adempum? non enim apparet. et ait posse dici
Abbreviated transcription (Latin):
te art posse defendi qͣrtam legara.¬
scͥpͥut. ualebit legatim. ¶ Siqͥs
unã summam siliab leganit. ut
de postinia sentiret. si ea nõ nata eẽt
suꝑstiti solidum debẽbr̃. Pomp̃.¬

Expanded text:
se defendi quartam legascripsit, valebit legatum. Si quis unam summam filiabus legaverit, ut etiam de postuma sentiret, si ea non est nata, superstiti solidum debebitur. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
auctores ⁊̃ ꝓ m̃cia ad iectis sorti u
¶ Filio exꝑte hr̃de scuptõ p̾cepc̃oem
dedit int̾ cetera huis u̾bis. ticio fi¬
lio meo nomĩa ex Ralendano q̃
elegerit filius m̃s sͥ .xx. date dap
nas simͣto. sũ dolo malo eidẽ filio
iiꝰ om̃nũ rerum suar̾ ad mĩstĩo¬
nem ꝑmuisit. qui post testiñ fcm̃
ante mortẽ patris a mis .x. quib
ꝓcurabat patͥ contͣ ueterem ꝯsu¬
etud mẽ pr̃is qua Ralendarisi ex̾¬
cebat᷑. mł̾tos nouos debitores ampla¬
rũ pecĩuarũ fecit ⁊ inpͥores quos pr
exignarũ fortunarũ h̃ebat. manis

Expanded text:
actores in provincia adiectis sorti us Filio ex parte heredi scripto praeceptionem dedit inter cetera his verbis: "Titio filio meo nomina ex calendario, quae elegerit filius meus sibi, viginti dare damnas sunto sine dolo malo": eidem filio vivus omnium rerum suarum administrationem permisit: qui post testamentum factum ante mortem patris annis decem, quibus procurabat patri, contra veterem consuetudinem patris, qua calendarium exercebatur, novos debitores amplarum pecuniarum fecit et in priores, quos pater exiguarum fortunarum habebat, maius
Abbreviated transcription (Latin):
dicõe ĩstitutus fuisses hr̃s romiit¬
tente ꝑtem tuã ticio cũ sb̾stitutis
eras ex sb̾stitucõe adisses. dem̃ con¬
dicõ iire sertantis extitiss :. que¬
ma institutõe pͥuseun ab utroq
cã una ad ic̾o suffĩciat. sextans qͤ¬

Expanded text:
dicione institutus fuisses heres et omittente partem suam Titio, cui substitutus eras, ex substitutione adisses, deinde condicio iure sextantis exstitisset, quaema institutione, cum ab utraque causa una aditio sufficiat: sextans
Abbreviated transcription (Latin):
s qiͣ patromi filius egens alib̾to
extra cõmẽ ĩ miscende se bois ꝑa¬
tͥnis. ⁊ ita recte labeo scribit. ¶Dẽ.
.u. nissus sit. si .x. dederit siet hr̃s
adeundo at si.u puͣt se iussum
:ut si ad impleu̾it. reliqua .u. alio
⁊pleca.¶ Qͥ bona fidesuit. si qiͣ
iussu dñi adirent. ñ obligabit᷑

Expanded text:
roni filius egens a liberto extra causam est immiscendi se bonis paternis, et ita recte Labeo scribit. 74 Idequinque iussus sit, si decem dederit, fiet heres adeundo.At si quinque putet se iussum ut, si adimpleuerit reliquum, aliorum pleta.Qui bona fide seruit si quasi ius
Abbreviated transcription (Latin):
repudiare sicuti si łima̾ ueluti ad
ude̾bor aut̃ repudiare testiñ ⁊ ito
habu̾ant eor alt̾ intestato mor¬
tuus suũ hrdemñ reliquetat fr̃
qui suꝑẽet erat. nole bat ei hr̃s oẽ

Expanded text:
repudiare, sicuti, si legitimam velim ad videbor ante repudiare testamentum ethabuerant: eorum alter intestato mortuus suum heredem non reliquerat: frater qui supererat
Abbreviated transcription (Latin):
edicto locus ẽ siue ex ea hrditare
sint. siue adeam hr̃ditatẽ ꝑtine¬
ant amou̾e ñ uidet᷑. qui nõ cal¬
lido aĩo nec malignorem rẽ depo¬
suit. nec quidẽ is qui ĩ rẽerrauit
ñ aĩo amonendi n ͨ ħrditati dampr¬
deamꝰ. a nedicto locus sit. mag̾¬

Expanded text:
edicto locus est, siue ex ea hereditate sint siue ad eam hereditatem pertineant.Amouere non uidetur, qui non callido animo nec maligno rem reposuit: ne is quidem, qui in re errauit, non animo amouendi, nec ut hereditati damdeamus an edicto locus sit. mag
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatis fauore ĩ troductũ est.¬
Iquis hac lege emptus sit. ut
nitra cͥcũ diem manmnttat ᷤ
⁊ cũ lib̾tate hr̃s instit᷑utus sit. an
ei sucturrẽdũ sit ut se abstincat
uideamꝰ. mag̾ q ẽ ut don ͨ dies
nõ extit̾it possit ei nccͣuis hr̃s ef̃¬
fici ⁊ nõ possit se abstinere. sin
aut̃ dies p̾t̾itus fu̾it. tc̃ ñ ncͣcius

Expanded text:
roductum est.Si quis hac lege emptus sit, ut intra certum diem manumittatur, et cum libertate heres institutus sit, an ei succurrendum sit, ut se abstineat, uideamus. magisque est, ut, donec dies non exstiterit, possit ei necessarius heres effici et non possit sese abstinere: sin autem dies praeteritus fuerit, tunc non neces
Abbreviated transcription (Latin):
exñtemcũ ħignoraret adiit.¬
De eo quihr̃s ĩstitutus ab ali
dubitat an lib̾tasei extest̾o dñ
obtig̾it cũ nesciat ꝯdcd̃em liu̾ta¬
tis excitisse . uł hrditatẽ aditam
an adeundo hr̃s fiat uidendũ est¬
xsemisse ticuri hr̃s scriptus ẽ qua¬
drans nominatꝰ ñ sit .R. nichil

Expanded text:
entem, cum hoc ignoraret, adiit.De eo, qui heres institutus ab aliquo dubitat, an libertas ei ex testamento domini optigerit, cum nesciat condicionem libertatis exstitisse uel hereditatem aditam, an adeundo heres fiat, uidendum.Iulsemisse Titius heres scriptus est: quadrans nominatus non sit. respondit
Abbreviated transcription (Latin):
si ex ꝑte minima sit hr̃s institu¬
tus. nõ ꝓ ea ꝑte qua instituto
ẽ tueno: ẽ cominisso edc̃o ¶S
las bõr possõem dat eas ꝑtes
uincuiq liberoꝵ tribu̾e qual
intestato patre mortuo ĩ bere¬
ditatẽ ħiturꝰ e̾e̾t si ĩ potestate
mansissi. ⁊ iõ siue emancipato
siue il qͥ ĩ pot̾ate mansit. siu̾
ĩ adopc̾onem datus ex m̃ima
ꝑte urs scriptꝰ sit. nõ rediget᷑
ad cam porcionẽ ex qua ĩ sti¬
tiitus ẽ. s inrilcin accep̃Sliꝰ

Expanded text:
si ex parte minima sit heres institutus, non pro ea parte, qua institutus est, tuendus est commisso edicto, sed las bonorum possessionem dat, eas partes unicuique liberorum tribuere, quas intestato patre mortuo in hereditate habiturus esset, si in potestate mansisset: et ideo siue emancipatus siue is qui in potestatem mansit siue in adoptionem datus ex minima parte heres scriptus sit, non redigitur ad eam portionem, ex qua institutus est, sed uirilem accip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmittenit ꝯͣ tabulas edcm̃. ⁊ ip̃e
ueniet / si ⁊ si defecerit ⁊dicio re¬
plłr ab ea possõe. idem puco me¬
distribuit. igit᷑ nepotes ex uno
filio unã ꝑtem hebunt. Saiꝰ.¬

Expanded text:
ntra tabulas edictum et ipse ueniet: sed si defecerit condicio, repellitur ab ea possessione. idem puto et in edistribuitur: igitur nepotes ex uno filio unam partem habebunt. 12 Ga
Abbreviated transcription (Latin):
pectant. ut p̾t̾iti bõr possõm
accipiant. ũm ip̃i quo uorũ
possõnem pet̾e ccͣ tabulas pos¬
sunt. cũ eĩ semł bñficio alior
ad id bñficiũ su̾int admissi iã
nõ curant petant illi noc ne bor¬

Expanded text:
pectant ut praeteriti possessionem accipiant, uerum ipsi quoque bonorum possessionem petere contra tabulas possunt: cum enim semel beneficio aliorum ad id beneficium fuerint admissi, iam non curant, petant illi nec ne bo
Abbreviated transcription (Latin):
uite fc̃n. quo filius ex br̃datus
ẽ. sequens ĩ ꝑfcm̃ ĩ quo p̾teritus
sit fuliꝰ. posteriore testo. p̾t̾itus
recte petet b̾or possõnem ¶Si
⁊ ita uis ũt. ut cũis contͣ quẽ
falius petit bonoꝵ possõnen
remoto filio possit optinere here¬
ditatẽ. flluis quoq recte uidea¬

Expanded text:
ure factum, quo filius exheredatus est, sequens inperfectum, in quo praeteritus sit filius, posteriore testamento praeteritus recte petet bonorum possessionem, si et ita ius habet, ut, cum is, contra quem filius petit bonorum possessionem, amoto filio possit optinere hereditatem, filius quoque recte uidea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ad̾ ẽ ⁊stitutũ s nec eoꝵ quid
test̾a ratast̾. s irrita fiant. quo¬
rũ memoria post mortẽ damp
mo reu̾si iuires suas reciꝑe ui¬
re postliminii. autͥ sibi decedat̃
lege cornelia ꝯfirmari. Ergo
⁊ si quis dampnatꝰ capite ĩinte¬
grũ ĩd łgencia pͥncipis sit rest¬

Expanded text:
 est constitutum. Sed ne eorum quidem testamenta rata sunt, sed irrita fient, quorum memoria post mortem damnanio reversi vires suas recipere iure postliminii aut, si ibi decedat, lege Cornelia confirmari. ergo et si quis damnatus capite in integrum indulgentia principis sit rest
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ ẽẽ. qnͥ ꝑ legem corneliam
filio ꝯtinuo eiꝰ testiñ qui ĩ pot̾ate
hostiũ sit rumpat᷑. sequit᷑ gͦ ut
ex eo test̾o hr̃ditas ad neminem
ꝑueniat. Omp̃¬

Expanded text:
dubium esse, quin per legem Corneliam, filio continuo eius testamentum, qui in hostium potestate sit, rumpatur: sequitur ergo, ut ex eo testamento hereditas ad neminem perveniat. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ dat᷑ ⁊ ꝑtui post lumiã succe¬
dendo test̾m rump̃r. succedendosq
sui ñ rumpt̾. siue fu̾int ĩstituti
uł exhrdar ab eo gradu ad quẽ
ħrdita ᷤ defert᷑ .s. si gradꝰ ille nale¬
at /quocũq aut̃ modo ꝑentes p̾ce¬
dentes ĩ pot̾ate ee desierint. succedẽ¬
tes lib̾isi fu̾int ĩstituti. uł exb̾r

Expanded text:
ostliminium, succedendo testamentum rumpit. Succedendo itaque sui non rumpunt, sive fuerint instituti vel exheredati ab eo gradu ad quem hereditas defertur, scilicet si gradus ille valeat. Quocumque autem modo parentes praecedentes in potestate esse desierint, succedentes liberi, si fuerint instituti
Abbreviated transcription (Latin):
aliam ẽe cam filiorũ suꝑstitũ. al¬
tũ faciunt. hii rumpt᷑. illi semꝑ
biisi nascant᷑. nec ĩueniant᷑ sẽ
exheredatos. ¶Set ⁊ si stante ⁊¬
hoc aliud testm̃ a quo postummꝰ ex¬
siue post mortẽ testatoris. siue ui¬
uo testatore nastat᷑ hr̃s utrum
ruptũ ẽẽ. ⁊ suꝑius ꝑ inferius ⁊ in¬
fenus ꝑ postumũ.¶ Nonñati
aut̃ ex beredatus pꝰtumꝰ uidecur
siue ita dit̾it quicũq inͥ nasc̾et᷑
sine ita ex seia. siue ita neut̾ ex¬
hrͣs esto. sec si ita dirent postumꝰ
ex hr̃s esto. natus uł post mortem
ui uiuo testatore ñ rumpet licz
& postumꝰ p̾teritus agnostendo
rumpat. tñ ing̾dũ eueniet. ut ꝑs
testiꝰ rumpat᷑ ut puta sꝓponas¬
Emq ⁊ delib̾antib pͥmo gͣdu
stͥptis heredib qui scdõ grndu
scͥpti sunt heredes optin̾e heredi¬
tatẽ nõ possunt. gradu eĩ e iup¬
to ⁊ infurmato ampliꝰ hereditaᷤ
iĩ optim̾i nõ potest. ¶ Dem.¬

Expanded text:
e filiorum superstitum, altum faciunt, hi rumpunt, illi semper, hi, si nascantur nec inueniant se exheredatos. Sed et si sit ante hoc aliud testamentum, a quo postumus exsiue post mortem testatoris nascatur ruptum esse et superius per inferius et inferius per postumum. Nominatim autem exheredatus postumus uidetur siue ita dixerit: 'quicumque mihi nasceretur', siue ita: 'ex Seia', siue ita: 'uenter exheres esto'. sed et si dixerit: 'postumus exheres esto', natus uel post mortem uel uiuo testatore non rumpet. Licet autem postumus praeteritus adgn‹a›scendo rumpat, tamen interdum euenit, ut pars testamenti rumpatur: ut puta set deliberantibus primo gradu scriptis heredibus qui secundo gradu scripti sunt heredes optinere hereditatem non possunt: gradu enim rupto et infirmato amplius hereditas inde optineri non potest. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
Ostumoꝵ locost̃ Elius.
⁊bii qͥ ĩ sui hr̃dis loco succedendo qͣi
agnaᷤcendo suit᷑ ꝑentib sui ħrdes
ut ecce si filiũ ⁊ ex eo nepotẽ nep¬
tẽ ue ĩpt̃ate ham. qr filius ĩ gra¬
du p̾cedit is iolꝰ iura sui ħrdis ht̃¬
ꝙͣuis nepo ᷤ q ⁊ neptis ex eo ĩ ead̾
pt̃ate ft̾. s si filius meꝰ me uiuo
moriat᷑ aut alia qual rõe exe¬
at de pot̾ate meo incipiet nepos

Expanded text:
Postumorum loco sunt et hi, qui in sui heredis loco succedendo quasi adgnascendo fiunt parentibus sui heredes. ut ecce si filium et ex eo nepotem neptemve in potestate habeam, quia filius gradu praecedit, is solus iura sui heredis hquamuis nepos quoque et neptis ex eo in eadem potestate sint; sed si filius meus me uiuo moriatur aut qualibet alia ratione exeat de potestate mea, incipit nepos
Abbreviated transcription (Latin):
stumꝰ solet ꝙͣuis filius sequentẽ
giadũ a quo exhr̃datus ẽ pacia¬
t᷑ uale. ¶ Sec si apͥmo gradu
p̾tertus. a scd̃o exhr̃datus sit.
si eo tempore nascat᷑ postumꝰ ꝗ ͦ
aliquis ex institutis uix̾it totũ
nãte relicta decesserit.⁊ etͣneũ
sb̃ ꝯdic̾one ĩstitu̾it ⁊ pendente
ꝯdicõe post mortẽ pr̃is. uł deli¬
b̾ante hr̃de ĩstituto de adeuuda
hrdͥate ex hr̃datus filius decesse¬
rit. ⁊ nepos fu̾it natus. an rũpit
ab auo quẽ pr̃ p̾cedebat. ¶Pia¬
ne si forte ĩ stitutꝰ omiserit ħe¬
reditatẽ hc auo suũ hr̃dẽ fut᷑m¬
ab intestato ñ dubitat᷑ utrũq
ꝓpriis rõnib. nã agnascendo qͥ¬
dem isrumpit. quẽ nemo p̾ce¬
debat tp̃r mortis ab ĩtestato u̾o
is succedit. cuiañ eũ ñ est alii de¬

Expanded text:
us sequentem gradum, a quo exheredatus est, patiatur ualere. sed si a primo gradu praeteritus, a secundo exheredatus sit, si eo tempore nascatur postumus, quo aliquis ex institutis uixit, totum nate relicta decesserit ex extraneum sub condicione instituerit et pendente condicione post mortem patris uel deliberante herede instituto de adeunda hereditate exheredatus filius decesserit et nepos fuerit natus, an rumpat ab auo, quem pater praecedebat. plane si forte institutus omiserit hereditatem, hunc auo su‹um› futab intestato non dubitatur. utrumque propriis rationibus: nam adgnascendo quidem is rumpit quem nemo praecedebat mortis tempore: ab intestato vero is succedit cui ante eum alii
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo nepote emançipau̾it ⁊
emancipatis ꝓcreau̾it filiũ ⁊
hrs nt̾q nepo institutꝰ fu̾it.
pat̾ cor exbrdotus. alius filius
pret̾itus. solꝰ filius p̾teritus
bonor possonem contͣ tabulat
filiis suis post emancipaconem
susceptis. nepoti tĩ recepto ten¬
to ĩ potestate bonor possõ darid.¬

Expanded text:
ex eo nepote emancipauerit et emancipatus procreauerit filium et heres uterque nepos institutus fuerit, pater eorum exheredatus, alius fpraeteritus: solus filius praeteritus bonorum possessionem contra tabulas filiis suis post emancipationem susceptis. nepoti tamen retento in potestate bonorum possessio dari
Abbreviated transcription (Latin):
xxu. nam ⁊ bonor possõnis am¬
tractat patriuis emancipatꝰ
⁊ ait posse dici tres eũ fac̾e̾ deb̾e
rente patresint ħitur. que sẽ¬
tenciau̾aẽ. s ⁊ si sint duo nepo
nepos cũ filio suo. s ⁊ si nepos
sit. ⁊ ex alionepote de functo
truo. nõ ⁊̃ patruo maiori.
ꝑsonis nepos p̾stet. si pot̾ suꝑi¬
or ẜmo ⁊̃ ad hũc casum refer¬
n. nam absurdũ ẽ patremeiꝰ
quidẽ legata p̾stare. ip̾m uero

Expanded text:
e: nam et bonorum possessionis amtractat, patruus emancipatus et ait posse dici tres eum partes facere, rente patre sint habituri: quae sententia vera est. Sed et si sint duo neponepos cum filio suo. sed et si nepos et ex alio nepote defuncto truo, non etiam patruo maiori. personis nepos praestet: sed potest superior sermo et ad hunc casum referri. nam absurdum est patrem quidem eius legata pra
Abbreviated transcription (Latin):
¶Emancipatꝰ flliꝰ siquidem
nepores ĩ aui potestate nõ ha̾t
fuitrib suis ꝯferet. s ⁊ si sint
nepotes. uoluit eum p̾tor filiis
suis qͥ sunt ĩ pot̾ate soł ⁊ferre.
uide amꝰ. qnͣtũ eis ꝯ ferat. ⁊ qͥ¬
dem sꝑ cum fratrib emancipa¬
tus ꝯfert u̾ilem s decrarit. u

Expanded text:
Emancipatus filius si quidem nepotes in aui potestate non habeat, fratribus suis conferet: sed si sint nepotes, uoluit eum praetor filiis suis qui sunt in potestate solis conferre, uideamus, quantum eis conferat. et quidem semper, cum fratribus emancipatus confert, uirilem sibi detrahit:
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ⁊illi adiurilem ꝑtem b̾rdia s
ereo nepotes ĩ potestate filius
emancipatꝰ susceptis postea lib̾¬
is decessit. placuit ĩ aui pot̾ate
manentes sił cum hris qui post
emancipaconem nati sunt decre
tes emancipet. ut sibi emolumt᷑
pat̾ne ħ̃rditatis acquirant. id q
duus martus reccpsit. Dem.
quẽ auis h̾idem fecerat. dem
pat̾ ciꝰ emancipatꝰ testõ p̾teri¬
tꝰ accipiat ccͣ tabulas patris

Expanded text:
t illi ad uirilem partem hereditas, ex eo nepotes in potestate: filius emancipatus susceptis postea liberis decessit. placuit in aui potestate manentes simul cum his, qui post emancipationem nati sunt, decretes emancipet, ut sibi emolumentum paternae hereditatis adquirant: idque ita diuus Marcus rescripsit. 5 quem auus heredem fecerat, deinde pater eius emancipatus testamento praeteritus accipiat contra ta bulas patris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ puto dimmi diam tm̃ bonor
si alius emancipatꝰ sit filiꝰ
aliꝰ ĩ pot̾ate retentꝰ filiꝰ emã¬
cipatꝰ hiis duob nepotibus
ciꝰ qui ĩ potestate mansit. n¬
unã ꝑ tẽ dabit. t̾tiam ip̃e ħ̾e¬
bit. nec ꝙ nepotib ꝯ fertur.
a patruo emancipato ip̃i prĩ
ꝯ fert᷑. hcc eĩ nõ de bonis aui
si pp̃ bõa postea eis accresscit.
¶Eueniet gͥ ut pat̾ emancipa¬
si unũ nepotem h̾at. ⁊ duoex
alio prepotes sut. ita diuida ͭ

Expanded text:
et puto dimidiam tantum bonorum si alius emancipatus sit filius, alius in potestate retentus, filius emancipatus his duobus nepotibus eorum qui in potestate mansit unam partem dabit, tertiam ipse habebit: nec quod nepotibus confertur a patruo emancipato, ipsi patri conferent: hoc enim non de bonis aui, sed propter bona postea eis accessit. Eueniet igitur, ut pater emancipasi unum nepotem habeat et duos ex alio pronepotes, ita diuidat
Abbreviated transcription (Latin):
I post diem legati Dem.¬
cedentẽ legatariꝰ decessent ad
ħrdem suũ transfert legatũ.
ita si purũ legatũ sit ex die
mortis dies eiꝰ cedit. ¶ Siuõ
post diem sint legata relicta.
siłi modo. acq ĩ puris dies cedit.
nisi forte id fu̾it legatũ ꝙ ad hr¬
dẽ nõ transit. nam biꝰ dies nõ
añcedit. ut puta si ususfructꝰ
sit post annũ relictus. haris eĩ¬
sit legutũ relictũ nõ pͥus legu
ti dies cedit qmͣ ⁊dicio fu̾it im¬
pleta. ne quide si ea sit cõdicio
q̃ ĩ potestate sit legatarii. s si
ea ⁊dicio su̾it qmͣ prior pretor
remittit sratim diẽt cedit .Itẽ
⁊ inpossibili condicoe. qr ꝓ pu

Expanded text:
i post diem legati cedentem legatarius decesserit, ad heredem suum transfert legatum. Itaque si purum legatum sit, ex die mortis dies eius cedit: si uero post diem sint legata relicta, simili modo atque in puris dies cedit, nisi forte id fuit legatum, quod ad heredem non transit: nam huius dies non ante cedit, ut puta si usus fructus sit post annum relictus: hanc esit legatum relictum, non prius dies legati cedit quam condicio fuerit impleta, ne quidem si ea sit condicio, quae in potestate sit legatarii. Sed si ea condicio fuit, quam praetor remittit, statim dies cedit: Idemque et in impossibili con
Abbreviated transcription (Latin):
uł institutus sit nepotẽ ex eo sã
ĩ potestate manentẽ. sine emã¬
cipatũ ad bona aui. n notari
n uocand̾ et̃. sceuola ait. toci¬
enseĩ nepoti ꝯsulead̾ ẽ : quoci¬
ens ĩ potestate retentꝰ ẽ parri
emantipato. lib̾es gͥ ĩ familia¬

Expanded text:
uel institutus sit, nepotem ex eo siue uel institutus sit, nepotem ex eo siue in potestate manentem siue emancipatum ad bona aui neque uocari neque uocandum esse Scaeuola ait: totiens enim nepoti consulendum est, quotiens in potestate retentus est patre emancipato. liberos i
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hoc edictũ equissimũ ẽ. ut n
emancipatꝰ solꝰ ueniat. ⁊ ex¬
ludat nepotes ĩpot̾ate manẽ¬
tes. i nepotes iure potestatis
obiciant᷑ pat̾ suo. ¶ In adop¬
cõnem datus filius ⁊ h̃rs institu¬
tꝯ ad hoc edictum ꝑtim ut ei ũ¬
gatur nepos qr in ansui natu¬
ulł ẽ potestate. iũgr̃ aut̃ nepos
patͥ suo emancipato. siue pat̾
p̾t̾itus sit. ⁊ siue institutꝰ. ⁊ ħ
mancipats̃ ꝙ ĩ adopcom quid̾
dato nõ alias inuĩgit᷑. tnsi ĩsti¬
tuto ⁊ alio ⁊mitcente edictum.
cipato extriente hrde instituto
uilianꝰ ait nepotẽ p̾t̾itum peti¬
ta contͤ tabulas u̾oꝵ possõne pa¬
truo sertante. pat̾ unciam ala¬
fum. ¶ Si pat̾ emancipatus
exħrdatus sit nepotib ex eo p̾te¬
ritis qui erant ĩ pot̾ate retenti
to eo uł ex hrdato nõ admitti.¬
s ⁊ si patriuis eor qͥ erat ĩ p̃tate
sit p̾t̾itus pat̾ exħr datus deuẽt
nepotes admitti. nam exu̾rdatꝰ¬
pat̾ ĩ pot̾ate manens ex ħrdatꝰ

Expanded text:
Hoc edictum aequissimum est, ut neque emancipatus solus ueniat et excludat nepotes in potestate manentes, neque nepotes iure potestatis obiciantur patri suo.Et in adoptionem datus filius et heres institutus ad hoc edictum pertinet, ut ei iungatur nepos, qui in aui sui naturalis potestate est. iungitur autem nepos patri suo emancipato, siue pater praeteritus sit siue institutus. et haec mancipatum, quod in adoptionem quidem dato non alias iungitur nisi instituto et alio committente edictum, cipato ex triente herede instituto Iulianus ait nepotem praeteritum petita contra tabulas bonorum possessione patruo sextantem, patri unciam ablaturum.Si pater emancipatus exheredatus sit nepotibus ex eo praeteritis qui erant in potestate retenti,to eo uel exheredato non admitti.Sed et si patruus eorum, qui erat in potestate, sit praeteritus, pater exheredatus, debent nepotes admitti: nam exheredatpater in potestate manens exheredatus
Abbreviated transcription (Latin):
petitur. ¶ S isi postum ꝯ na¬
tus sit er emancipato ⁊ añ emã¬
cipationem ꝯceptus idem ent di¬
cendũ. ¶ Lib̾os aut̃. nõ om̃s sił
uocat p̾tor si gradatim. hoc ẽ ecc
qui sui sunt .s. nepotes si sunt. si
mmꝰ ees qui sunt inferiorit gra¬
dꝰ. nec eos miscebimꝰ. plane si
sit ex em ancipato nepor. ⁊ex ne¬
poteciꝰ alio ꝓnepos dicend̾ enit u¬
trum q ei iuĩgi. ambo eĩ ĩ suoꝵ
loco successerurc. si postliminio
ncpos redierit. dicend̾ ẽ eũ potͥ
emancipato ꝯnĩgi. ¶Si pat̾ ex
duobi filus quos ĩ potate hũit
alt̾m emancipau̾it. ⁊ nepotem¬

Expanded text:
petitur. sed et si postumus natus sit ex emancipato ante emancipationem conceptus, idem erit dicendum.Liberos autem non omnes simul uocat praetor, sed gradatim, hoc est eos, qui sui sunt, scilicet nepotes, si sunt, si minus, eos qui sunt inferioris gradus: nec eos miscebimus. plane si sint ex emancipato nepos et ex nepote eius alio pronepos, dicendum erit utrumque ei iungi: ambo enim in suorum loco successerunt.Si postliminio nepos redierit, dicendum est eum patri emancipato coniungi.Si pater ex duobus filiis, quos in potestate habuit, alterum emancipau
Abbreviated transcription (Latin):
adoptatꝰ eẽt. sic fiet inquit. ut
filiꝰ qui ĩ potestate fu̾it t̾ciam ꝑ¬
tem nepes ĩ lecum filii adoptatõ¬
ĩ aliam t̾ciam emancipatꝰ filiꝰ
cũ nepote alt̾o retento ĩ potestate
ꝑtiat᷑. nec eĩ muꝰ d ferre nepet
neo eet adoptatꝰ. ¶Ad̾ nõ int̾¬
est. quota porcio ħrditatis ad ne¬
potem ꝑtincat. an ꝑ quã modi¬
cam. nam ⁊ si modica sit attñ
¶Int ip̃m finiũ ⁊ lib̾ꝙs eiꝰ diuid̾
hrditas. sit ut ipe dimidiũ tib̾i
dunidiũ bãnt. ꝓm̃ pone solum
ẽẽ filiũ emancipatũ ⁊ nepotes ĩ
potestate ducs neminem p̾t̾ea
ex lib̾is ħ̾ebit. emancipatꝰ di¬
duo nepotes. ut q̃ drantes ferãt¬
¶ S ⁊ si sit p̾t̾ea alius filiꝰ euei̾
tatis. ex quo nepotes nõ sunt
is suis. ita ut quadnͣtẽ ur̃dita¬
tis ip̾e feriat. qͣdrans ĩ lsberts¬

Expanded text:
adoptatus esset. sic fiet, inquit, ut filius, qui in potestate fuit, tertiam partem, nepos in locum filii adoptatus aliam tertiam emancipatus filius cum nepote altero reteiatur: nec enim minus debet ferre nepos aneo esset adoptatus.Illud non interest, quota portio hereditatis ad nepotem pertineat, an perquam modicam: nam et si modica sit, attamen Inter ipsum filium et liberos eius diuiditur hereditas ita, ut ipse dimidium, liberi dimidium habeant. proinde pone solum esse filium emancipatum, esse et nepotes in potestate duos, neminem praeterea ex liberis: habebit emancipatus diduo nepotes, ut quadrantes ferant. sed si sit praeterea alius filius, euenartem hereditatis, ex quo nepotes non sunt, is suis ita, ut quadrantem hereditatis ipse ferat
Abbreviated transcription (Latin):
usõem absetis amiserat. sine respͭ¬
tueiꝰ d̾estincõdois restitucõem loc̃
hr̃e. ꝙ ⁊ hic hũanitatis gr̃a oba¬
tendᷤ ẽ. ¶ Rei ꝑ duellionis hrdi¬
tatẽ suspenio co dncõe filiusemã¬
cipatꝰ cuide patris ĩ nocen li quet
pt̃ quet̾e. ¶ Pro brde gessisse fi¬
liũ placuit qui monẽs comꝑto
suã mr̃em ĩte stato uita decessisse
codicilł petuit ab hr̃de suo ut mr̃¬
nor bonoꝵ suũ manumittet.
ãc sͥ ꝑentibq sus ĩ possõne ma
et bonis mr̃is cuiꝰ h̾rditatẽ sinde¬
pit. agrũ ad hrditatẽ patͥs ꝑtiñ

Expanded text:
respectu eius distinctionis restitutionem locum habere. quod et hic humanitatis gratia optinendum est.Rei perduellionis hereditatem suspensa cognitione filius emancipatus, cui de patris innocentia liquet, potest quaerere.Pro herede gessisse filium placuit, qui moriens comperto matrem suam intestato uita decessisse codicillis petit ab herede suo, ut maternorum bonorum servum manumitteret ac sibi parentibusque suis in possessione matex bonis matris, cuius hereditatem suscepit,
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissor c̾ditori legass qd̾ ei de¬
b̾et an legatum ualet ⁊ ait cre
ris hĩde nõ pot̾it qd̾ si idem fideiꝰ¬
sor ticõ leget ⁊ fid̾i eiꝰ cõmiserit
ut eiꝰ creditori soluat ⁊ debitor ⁊
fideiꝰ soris hr̃s ag̾e cũ ticõ ex c̾a fid̾i

Expanded text:
fideiussor creditori legasset quod ei deberet, an legatum valeret. et ait credris herede non poterit. Quod si idem fideiussor Titio leget et fidei eius commiserit, ut creditori solvat, et debitor et fideiussoris heres
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ dabunt tutores ĩ ꝓm̃cia p̾sides̃
euis. nec senatores ultra centesim̃
lapidem urbis turelamgerere co¬
gunt᷑. ¶ Habenti gͦ tutorẽ ꝙ¬
datur tutor set alienarum rerumc
Cometii a tutelis nõ uacant. hi
u̾o quib pͥnceps curam alicuiꝰ
rei iiũxit extusant᷑ a tutela do¬
nec curam gerunt.Ipiamis.
pio quis erat ad nñstraturus tu
res dent᷑ qui m̃ castͥs merebãt ex¬

Expanded text:
rerum dabunt tutores in prouincia praesides eius. Nec senatores ultra centensimum lapidem urbis tutelam gerere coguntur. Habenti ergo tutorem tutor datur: sed aliaruGeometrae a tutelis non uacant. Hi uero, quibus princeps curam alicuius rei iunxit, excusantur a tutela, donec curam gerunt. 23 Ulpiapio quis erat administraturus, tures dentur, qui in castris merebat, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. sicut nõ solꝰ honeret᷑ is qͥ
dignitatẽ m̾uit. s ꝯmune sit
õim hr̃dũ. honꝰ hec debitũ.
¶Q ab hostib capto post mor¬
tem patris redut. licet morien
moriente patre hret si ab hos¬
tib captus nõ fuiss. s ⁊̃ si re¬
demptꝰ ab hostib mortis tp̃r
patris ĩueniatur eque colło e¬
rit facienda. ¶Si emancipa¬
to legatum fu̾it. cum pat̾ mo¬
ip̃o patre hrde instituto filio eio

Expanded text:
is qui dignitatem meruit, sed commune sit omnium heredum onus hoc debitum. Qui ab hostibus captus post mortem patris redit, licet morientmoriente patre haberet, si ab hostibus captus non fuisset. sed et si redemptus ab hostibus mortis tempore patris inveniatur, aeque collatio erit facienda. Si emancipato legatum fuerit, cum pater moipso patre herede instituto filio eius
Abbreviated transcription (Latin):
temũ si iam nata ẽ qrͣte peticõ
cet̾m si ad huc pat̾ adoptinus
iuuat qui cũ emancipauit.
dicend̾ ẽ caucõnem quo ces¬
sare. ¶ Prematuma ẽ eĩ ħ spe̾s
cosłonis. cũ adhuc uuat is cuiꝰ¬

Expanded text:
emum, si iam nata est quartae petitio. ceterum si adhuc pater adoptiuus uiuat, qui eum emancipauit, dicendum est cautionem quoque cessare: praematura est enim spes collationis, cum adhuc uiuat is, cui
Abbreviated transcription (Latin):
re qr moriente eo enis nõ fuiss
¶Cmancipato filius si dotem hat
tris naturał bonoꝵ possomã pe¬
tat. ꝯferre quartã deb̾at q̃o ẽ
meo ẽ anh̾rdi suo relinquat

Expanded text:
re, quia moriente eo non fuisset. Emancipatus filius si dotem habeat tris naturalis bonorum possessionem petat, conferre quartam debeat. quaestio in eo est, an heredi suo relinquat
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑ̃e petita. plane si hic a dop
patus colłone fratres pͥuaꝑit.
si src̃ fraude hec scm̾ fit. ¶ Ace
castrense. nec qiͣ casirerse pe¬
cłium fratrib confert᷑. hec cĩ

Expanded text:
cipere. plane si hic adoptipatus collatione fratres privabit, si sine fraude hoc factum sit. Nec castrense nec quasi castrense peculium fratribus confertur: hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe ĩ ꝯmune redacta. tc pp̃ inc̃¬
tum caucio erit int̾ponenda.
sĩ ⁊ si cm̃ forte ĩ bonis pat̾nns
emancipatus remittat. qnͣtũ
ex cossone suus ħ̾re d dicend̾
c̃ emanripatu satis ⁊ tulisse.

Expanded text:
e in commune redacta, tunc propter incertum cautio erit interponenda. Sed et si tantum forte in bonis paternis emancipatus remittat, quantum ex collatione suus habere debet, dicendum est emancipatum satis contulisse
Abbreviated transcription (Latin):
tis tm̃ ci auferat᷑ emolumen¬
tũ. aut u̾ͥo tͥens totꝰ derahi de¬
b̾at. ⁊ putosiquidẽ ꝑ ꝯtumaci¬
am tiõ caueat tociꝰ tͥentis ei
denegandas accões. nec cĩ urͤ
gandas. sic tñ ut possit suplere
caucoem uł colłonem. uł certis
modis quib supͣdiximꝰ aut
curator ꝯstituat᷑ rem ei saluã

Expanded text:
 emolumentum an uero trientis totius detrahi debeat. et puto, si quidem per contumaciam non caueat, totius trientis ei denegandas actiones nec enim uidetur gandas, sic tamen, ut possit supplere cautionem uel collatione uel ceteris modis quibus supra diximus, aut curator constituatur rem ei saluam
Abbreviated transcription (Latin):
rit. dem̃ auus eiꝰ nepos adara
bonor possõnem. uenire pot̾.
ꝙ si filiũ ⁊ nepotẽ emancipou̾¬
it. uiuente quid̃ filio nepos ñ
ueniet. poss mortẽ aut̾ eiꝰ ad bo¬
te quo solo em ancipato. ⁊ auo
tͥs eet. si depot̾ate aui nõ exiss
filio emancipato. si nepgretẽ¬
na nepotẽ sustułit. nec nepõs
quid̃ ad bonoꝵ possessionem
aui naturał uemi si ⁊ si emã¬
cipatus filiuis ꝓcroatis nepotib
ĩ adopcõnem se dederit. ut eum
filii frequent᷑ idem erit . plane
si is qui ap̃ adoptiuũ anũ ꝓ¬
creatus ẽ emancipatus sit. ueĩ¬
ent ad bonor possõnem aui
nͣlis. acoptio eĩ tam dui uocet
ꝙͣ diu quis ĩ familio aligna.¬

Expanded text:
s eius, nepos ad avi bonorum possessionem venire potest. Quod si et filium et nepotem emancipaverit, vivente quidem filio nepos non veniet, post mortem autem eius ad bote quoque solo emancipato tri, si potestate aui non exisset. Filio emancipato si nepos retensustulerit, ne nepos quidem ad bonorum possessionem aui naturalis ueniet. sed et si emancipatus filius procreatis nepotibus in adoptionem se dederit, ut eum filii sequantur, idem erit. plane si is, qui apud adoptiuum auum procreatus est, emancipatus sit, ueniet ad bonorum possessionem aui naturalis. adoptio tamdiu nocet, quamdiu quis in familia aliena
Abbreviated transcription (Latin):
patris eiꝰ delicta ꝓpend ¶ Sĩ
emancipatus filius p̾ceritus
añ petitã bonor possõm ad
arrogand̃ se dederit. amnttit
3ͣ tabulas bonor possõem.¬
¶ Siquis filio suo emancipato
nepotẽ q̃ ex eo retinu̾̃at de¬
derat ĩ adopc̃onem. nepos iste
contͣ tablas bonor possõem
auisiu amittit᷑. patre eiꝰ a ri
defuncto. qr ĩ eiꝰ ẽ fomilia

Expanded text:
patris eius delicta perpendet. Si emancipatus filius praeteritus ante petitam bonorum possessionem adrogandum se dederit, amittit contra tabulas bonorum possessionem. Si quis filio suo emancipato nepotem, quem ex eo retinuerat, dederit in adoptionem, nepos iste ad contra tabulas bonorum possessionem aui sui admittitur patre eius ante defuncto, quia in eius est familia.
Abbreviated transcription (Latin):
ea familia. si pat̾ alictuꝰ ꝑue¬
uit ĩ adoptiuam famuliam
filius nõ an patris suiĩ adop̃¬
tiua familia. mortui bonor
possonem acciꝑe possit ⁊ arbi¬
tror bumamorem eẽ hanc sẽ¬
tenciam. ut filius hic ꝙͣ is
nõ sit ĩ eadem familia. ĩ qua

Expanded text:
alia familia. Si pater alicuius peruenerit in adoptiuam familiam, filius non, an patris sui in adoptiua familia mortui bonorum possessionem accipere possit? et arbitror humaniorem esse hanc sententiam, ut filius hic, quamuis non sit in eadem familia, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
accipe debemꝰ. siue na las.¬
turales. siue ad optinos si
ue n ĩstituti n exħrdati sunt
ũocant᷑ ad contͣ tabulas bono¬
tũ possonem lib̃i eo iuire. eoq
ordine quouocant᷑ ad successi¬
onẽ ex iure cuuli ħ aut̾ clau¬
sula ⁊̃ ad postumes ur᷑ ꝑtin̾e.¬
⁊si ab hostib postilimio redi¬
erunt filii. pomp̃. putat ad ꝯͣ
tabulas bonor possõnem eos
admitti. ¶ Si ex trib filuisu¬
nus ab hostib captus sit duobi
qui sunt ĩ tiuitate bessis bono¬
rũ possõ competit idem ⁊ ĩ postu¬
mo. nam qͣm dui postumꝰ sꝑa¬
t᷑. pat̾ ĩ cã ẽ. ut ꝑtẽ faciat. ⁊ sui
uiris fog̾ lib̾es inducit ĩ bonor
possonem p̾tor. siue gͥ emanci¬
pani sunt. siue alias exierunt.
de patͥs potestate admittuntur.
ad bonor possõnem. s ad opti¬
ui patris nõ pt̾. ut eĩ admutti.
possit ex ub̾is eũ eẽ oporcet. ¶Q
hebat filũ ⁊ nepotẽ ex eo filiũ
emancipauit. ⁊ adoptauit in
locũ nepotis dem̃ emancipanit.

Expanded text:
accipere debemus siue naturales siue adoptiuos, si neque instituti neque exheredati sunt. Uocantur autem ad contra tabulas bonorum possessionem liberi eo iure eoque ordine, quo uocantur ad successionem ex iure ciuili. Haec autem clausula etiam ad postumos uidesi ab hostibus postliminio redierint filii, Pomponius putat ad contra tabulas bonorum possessionem eos admitti. Si ex tribus filiis unus ab hostibus captus sit, duobus, qui sunt in civitate, bessis bonorum possessio competit. Idem et in postumo: nam quamdiu postumusa est, ut partem faciat. Et sui iuris factos liberos inducit in bonorum possessionem praetor siue igitur emancipati sunt siue alias exierunt de patris potestate, admittuntur ad bonorum possessionem: sed adoptiui patris non potest: ut enim admitti possit, ex liberis esse eum opobat et nepotem ex eo, filium emancipauit et adoptauit in locum nepotis, deinde emancipauit:
Abbreviated transcription (Latin):
suo ĩuingi. ¶ Si emancipat ꝯ
filis urore. noͣ ẽ uoluntate prĩs
ducta filiũ fu̾it sortitus. de inde
nepos patre iam mortuo odb̾or
is qui filius iustut ẽ efficit᷑ nõ
filis cũ retissio quo mag̾ admͦ¬
nam ⁊ si tam ignonmuosara
duxit uxorem. filiꝰ ut de degu¬
ri sit cam ip̃i q p̃ri mulierẽ.

Expanded text:
iungi. Si emancipatus filius uxore non ex uoluntate patris ducta filium fuerit sortitus, dein nepos patre iam mortuo ad bonois, qui filius iustus est, efficietur non filius, cum rescissio, quo magis adminam etsi tam ignominiosam duxerit uxorem filius, ut dedecori
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾nt relicta. ea q ⁊dicio post
decennũ inde forte exirt̾it. nõ
uident᷑ .x. huic legata. s mi¬
nsurũ hiꝰ ipacu minorem facit
qnͣtitatẽ.x. ¶ Sicuti legata ñ¬

Expanded text:
fuerint relicta eaque condicio post decennium forte exstiterit, non uidentur decem huic legata, sed mirusurium huius spatii minorem facit quantitatem decem.Sicuti legata n
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam si aut̃ suushrs ĩstitut᷑
ẽ. statim me locuplecorem ef¬
fectũ cũ młtis cãib accide̾ possit
ne uissu nr̃o adeat. acquirit no¬
b̾ c̾ce tum adierit. ẽ aut̃ p̃post̾m

Expanded text:
adeam, si autem seruus heres institutus sit, statim me locupletiorem effectum, cum multis causis accidere possit, ne iussu nostro adeat: adquirit nobis certe cum adier
Abbreviated transcription (Latin):
test̃o eiꝰ qui iure militan testat᷑
eẽt suũ quilicet sb̾ ⁊ dicõe lega¬
tũ m̾uit ⁊̃ lib̾tatem sͥ posse uẽ
dicare. ¶Idem .R̾. lucius titiu s
miles test̾m ita fecit panpbila ẜ¬
uamea ex asse mͥ hr̃s esto. alio de¬
nĩ capite sempuio ꝯmilitonisuo
eandem panphilã reliquit. cuiꝰ
fid̾i cõmisit. ut eam ma̾umitt̾et.
q̃ro an hr̃s sit panphila. atq si di
ħidem ĩstitu̾it. ignorasse posse ex
se. ut eandem manumit̾et cũ
ex pͥore scriptuta libera ⁊ heres ef¬
fecta ẽ. postea nlło p̾iudicõ uolũ¬

Expanded text:
qui iure militari testatus esset, seruum, qui licet sub condicione legatum meruit, etiam libertatem posse sibi uindicare. Idem respondit: Lucius Titius miles testamentum ita fecit: 'Pamphila serua mea ex asse mihi heres esto': alio deinde capite Sempronio commilitoni suo eandem Pamphilam reliquit, cuius fidei commisit, ut ea‹m› manumitteret: quaero, an heres esset Pamphila atque si dirheredem instituerat, ignorasse posse ex se, ut eandem manumitteret: cum ex priore scriptura libera et heres effecta est, postea nullo praeiudicio uolun
Abbreviated transcription (Latin):
nemie sb̃stituto ĩtestati t̾a post
.u annos locũ he̾bit. ⁊ qr diximꝰ
milites posse institu̾e ur̃dem is
cõsequens ẽ ut ã qmͣ dies ueĩ¬
at quo admittat᷑us institutus
ĩ cestati h̃ditos deferat᷑. ⁊ ꝙ in
honor porcõne ei licet. hcc̃ ⁊̃ in
temꝑis spacõ. l ñ modicũ sit ex
inꝙͣ curpis suspic̃o cadere potest.
n ͨ ex testõ militis aͥd caꝑe potest
ut duꝰ adͥ anus rescripsit Enec
tutorẽ ei qui ĩ aliena potestate
miles dare potest. ¶Si miles ex¬
hidaint filiũ. uł sciens eũ filiũ
suũ eẽ silencõ p̃tenerit. an lega¬
tũ a sb̾sticuto eiꝰ dare possit. que¬
sitũ ẽ. ditinõ posse. licet ampla
legata reliquerit. ¶Exhidato
nules. ⁊ emancipato filio sb̾stitue
ab ipõ ad eum ciu sustituit ꝑuen̾¬
int. nõ ⁊̃ in huis si que hũit. ułpo¬
tea accquisierit. na ⁊si filis suo
uiuo adbus auosb̾stituit postac¬
quisitam ei aui hrditatẽ. ncmo
dicet ad sb̾stitutam ꝑtiere

Expanded text:
tituto, intestati causa post decem annos locum habebit, et quia diximus milites posse instituere heredem, his consequens est, ut, antequam dies ueniat, quo admittatur institutus, intestati hereditas deferatur et quod in bonorum portione ei licet, hoc etiam in temporis spatio, licet non modicum sit, ex in qua turpis suspicio cadere potest, nec ex testamento militis aliquid capere potest, ut diuus Hadrianus rescripsit. Nec tutorem ei, qui in aliena est potestate, miles dare potest. Si miles exheredauerit filium uel sciens eum filium suum esse silentio praeterierit, an legatum a substituto eius dare possit, quaesitum est. dixi non posse, licet ampla legata reliquerit exheredato. Miles et emancipato filio substituere ab ipso ad eum cui substituit peruenerint, non etiam in his, si quae habuerit uel postea adqu‹i›sierit. nam et si filio suo uiuo adhuc auo substituit, post adquisitam ei aui hereditatem nemo diceret ad substitutum pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
irritũ ẽẽ uoluit. ⁊ ĩtestatus ee ma¬
luit. hr̃dũ instõnes ac sb̾stitucões
ĩ eodem statu mansisse placuit.
estimant᷑. alioqn pocorẽ intepa¬
ri cã possõris. ¶ Sailes iure ⁊ru̾̃i
testatus postea testo iure milicie

Expanded text:
irritum esse uoluit et intestatus ess‹e› maluit. heredum institutiones ac substitutiones in eodem statu mansisse placuit, aestimantur: et alioquin potior est in re pari causa possessoris. Miles iure communi testatus p
Abbreviated transcription (Latin):
post mortẽ aui inuo adhuc pie
tumpet. ꝙͣ nouus illi tc̃ pͥmus hr̃s
ab hiis qui lege uocant. uendi¬
cari dnius adrianus R̾pͥsitgnili¬
ci a missus initra annũ testiñ fac̾e̾¬
cepit. n ꝑficere potuit: por̃ ditist¬
lutũ ita e̾ẽ teitm̃ qd̾ ĩ milicia fec̃
midia hrditatis codicilł dedenit tes¬
tam̃to scriptus ex asse hr̃s ꝑtem di¬
midiam ħebit legata aut ex tostõ
data ꝯmunit᷑ deuent᷑. ¶ Aues cas¬
trensiũ bonor. ⁊ ñ castrensiũ dũi

Expanded text:
post mortem avi vivo adhuc patre, rumpet, quod novus illi nunc primum heres ab his qui lege vocantur vindicari divus Hadrianus rescripsit. Militia missus intra annum testamecoepit neque perficere potuit: potest dici solutum ita esse testamentum quod in militia fecit, midiam hereditatis codicillis dederit, testamento scriptus ex asse heres partem dimidiam habebit, legata autem testamento data communiter debentur. Miles castrensium bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stant quo ad emped̾nis occ̃o i¬
ueniat᷑ uiculꝰ publicis iuben
humiliores. cet̾m eos qui sunt ĩ
aliqua dignitate positi nõ opin¬
or uĩcuł publi ͭ ͥ ᷤᷤ contiñi oport̾e.¬
Is tutor qui ĩ consicerant̾ pupil¬
lũ uł dolo austinuit ħrditate
ou segniciẽ. uł rusticitatẽ. uł¬

Expanded text:
stant, quoad emptionis occasio inueniatur, uinculis publicis iubenthumiliores: ceterum eos, qui sunt in aliqua dignitate positi, non opinor uinculis publicis contineri oportere.Is tutor, qui inconsideranter pupillum uel dolo abstinuit hereditate, ob segniti
Abbreviated transcription (Latin):
gis est ut postulari possit qi una
u̾sus ex añ gesto suspectus postu¬
lari possit. ⁊ quia pot̾ ex pͥori ges¬
tu utili accõne cõueniri cessabit
postuło. ¶Si curator uentͥ boĩs¬
qr datus fraudulent̾ u̾satus sit
dem̃tutor datus ẽ. an postular sͦ¬
pectus pp̃ fraudes iicuram admis¬
sas possit: dubitar pt̃. isi quidẽ
ht̃ ꝯͣtntores nõ potit postulari÷
quia ⁊ ueniri ꝑt̾ si nõ ht̃ amo¬
pillo ꝑentib . ue. eius sit. ⁊ gen̾a¬
lit̾ si qua iusta cã p̾torem mou̾¬
it. cur nõ debeat mea tutela u̾¬
no. tutores qui res uetttas sñ de¬
creto distraerunt nicħ quidem
egisse u̾m si ꝑ fraudem defec̾unt
remou̾i eos oport̾e. ¶Cutor qͥ
ad alimenta pupillo pͥstanda co
datis pupillo aduocatis mañda
bis remittendꝰ est. n enĩ int̾est
id agere qmͣqmͣ ut corupta fide
ĩquisicõis tutor cõstituat᷑ an bo¬
na fide constitutũ ẽ uelud p̾do¬
nem bonis aliens incũbere. hic
gͥ nõ quasi suspectus remone¬

Expanded text:
gis est, ut postulari possit, quasi una uersus ex ante gesto suspectus postulari possit? et quia potest ex priore gestu utili actione conueniri, cessabit postulatio.Si curator uentri bonisque datus fraudulenter uersatus sit, deinde tutor datus, an postulari suspectus propter fraudes in cura admissas possit, dubitari potest. et si quidem habet contutores, non poterit postulari, quia conueniri potest, si non habet, amoentibusue eius sit et generaliter si qua iusta causa praetorem mouerit, cur non debeat in ea tutela uerrio tutores, qui res uetitas sine decreto distraxerunt, nihil quidem egisse, uerum si per fraudem id fecerunt, remoueri eos oportere.Tutor, qui ad alimenta pupillo praestanda copdatis pupillo aduocatis in bis remittendus est: neque enim interest id agere quemquam, ut corrupta fide inquisitionis tutor constituatur, an bona fide constitutum uelut praedonem bonis alienis incumbere: hic ergo non quasi suspectus remoue
Abbreviated transcription (Latin):
femina quominꝰ sit in puberis
agnati tutor nõ oͦbicitꝰ᷑. Id̾oq pat̾¬
us sororẽ ⁊ sangiũeam hñtis fratͥs
filii legittimꝰ erit tutor. nec amica
prũo magno. uł mirtera frĩs filus
ne sint tutores obstat. ¶ Surdꝰ
Qulꝰ. torib datis ab hus qͥ iꝰ dãdi hñt¬
audiens pt̃. ¶Lp̃. ri possũt.

Expanded text:
femina, quo minus sit impuberis adgnati tutor, non obicitur, ideoque patruus sororem consanguineam habentis fratris filii legitimus erit tutor, nec amita patruo magno uel matertera fratris filiis ne sint tutores obstat. Surdus eCURATORIBUS DATIS AB HIS QUI IUS DANDI HACAUSIS
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cogi rem saluã fore sat̾ dare płiͤ¬
ꝙ uideat᷑. s boc cãcognita p̾ͥtor ẽ
sratu̾e deb̾e meliꝰ ẽ utr̃ debeat sa¬
tis dare. patronus lib̾iq esꝰ an nõ.
ut si ꝑsona bonesta sit remitat᷑
modica. ¶Si aut̃ patroni ꝑsona
uulgarisuł minꝰ honesta sit ibi
dicendũ est sac̃da cõem locũ br̃e.
ut aut modꝰ tutele. aut ꝑsona.
aut cã admictat sat̾dacõem ¶
legittimis ⁊ in hus qui a magrã¬
tib dant᷑. qĩtumẽ anun dec̾m¬

Expanded text:
am fore satisdare plerisque videatur. sed hoc causa cognita praetorem statuere debere melius est, utrum debeat satisdare patronus liberique eius an non, ut, si persona honesta sit, remittatur modica sit: si autem patroni persona uulgaris uel minus honesta sit, ibi dicendum est satisdationem locum habere: ut aut modus tutelae aut persona aut causa admittat satisdationem. In legitimis et in his, qui a magistratibus dant
Abbreviated transcription (Latin):
successio di in legittima tutela ad¬
mitci. qr̃ si ꝓrimior capite dimi¬
tutꝰ est qui post eum ẽ succedit
ra tutele admistracõem. ¶ Si pa¬
rens filiũ uł filiãuł nepotẽ uł rep¬
tem. uł demceps impubes quo  ĩ
potestate hãt emancipet uicem
legittimi tutoris sustiu ¶ Udest̾
tant fiduciari tutores frĩs uł so

Expanded text:
successio debet in legitima tutela admitti: quare si proximior capite deminutus est, qui post eum est succedit in tutelae administratione. Si parens filium uel filiam uel nepotem uel neptem uel deinceps impuberes, quos in potestate habeat, emancipet, uicem legitimi tutoris sustin‹e›t: 4 Modtant, fiduciarii tutores fratris uel
Abbreviated transcription (Latin):
ex hac succedat. ex hac successo¬
ria ꝑte. ⁊ mag̾ ẽ ut succedat. ut
ordĩe ex illa ꝑte uñ ꝓrimi ꝯgna¬
tiuocant᷑. ⁊ hoc uire̾ utimi᷑. ũ ad¬
mitant᷑. pot̾it gͥ ex seq̃ti ꝑte suc

Expanded text:
ibi succedat ex hac successoria parte? et magis est, ut succedat, ut ordine ex illa parte, unde proximi cognati uocantur. et hoc iure utimur, ut admittatur: poterit igitur ex sequenti parte suc
Abbreviated transcription (Latin):
nurꝰ. fine u̾ouir geñ appłłat᷑ uxor
lib̾is ex alia uxore natis. nou̾ca dr̃
nes. p̾uĩgnal  uocãt. pt̃ aͥ sic difti¬
miii. soc̃ ẽ uroris mee pat᷑. ego ills
sũ gen̾. soc̃ magnꝰ dr̃ uxorismee pr̃.

Expanded text:
nurus, filiae uero uir gener appellatur. uxor liberis ex alia uxore natis nouerca dicinos priuignasque uocant. potest etiam sic definiri. socer e‹s›t uxoris meae pater, ego illius sum gen
Abbreviated transcription (Latin):
ñtieiꝰ fid̾iꝯ. debebat cum eamłr a¬
lii nub̾et. nõ mandato młris dotem
marito e dedit. ⁊ sͥ eam reddi .̃
stipulatus ẽ. si sñ lib̾is filia more
si nec ratam hĩussi dotẽ datam su¬
ꝓeẽ fid̾iꝯ missi peticdem. ¶ Item q̃i¬
tũ ẽ an si pr accepto fac̾e scipułoe¬
de dissi. ut młt ratum bĩet. posse
⁊ dicere᷑. ¶ Seia seium mgritum
suũ scͥpsit ħr dem ei ꝙ su̾stuuit a

Expanded text:
r alii nuberet, non mandatu mulieris dotem marito eius dedit et sibi reddi eam stipulatus est, si sine liberis filia morerespondit, si nec ratam habuisset dotem datam, superesse fideicommissi petitionem. idem quaesiit, an si pater accepto facere stipudedisset, ut mulier ratum haberet, posse condicere. Seium maritum scripsit heredem eique substituit A