comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et tuida equiti romano quida exarmatis r̃¬
sistenti gladio manu p̃cidit. Agit is cuima¬
mis precisa ẽ ĩuiriaru postulat is qui cũ agit̾
aptetore erceptioẽ exͣ qua in reu capitis p̃
iuditiu fiat. Hic is qui agit uiditiu puru po¬
stulat. Ille qui cu agitur exceptioẽ addi ait
oportere. Questio ẽ. Excipiendu sit an non
Ratio nõ em oportet in recuperatorio iidiͦ
eius maleficu de quo int̾ sicarios q̃rit preu¬
ditiu fieri. Infirmatio rationis eius moĩ sũt
iniutie ut de his indignu sit nõ primo qͦq
tprẽ iudicari iudicatio atrotitas ĩ iuiriaru sa¬
tic ne tause sit querit duz de ca uidicat. de ali¬
quo maiore maleficio de quo uiditiz cõpa¬
aquo et per quos et quõ et quo tprẽ aut agi au̾
iudicar. aut quid statui de ea re cõneniat.
Id ex partibus iuris dequibꝰ post dicenduẽ
sumi oportebit et tatiotinan quid insimili¬
buc rebus fieri soleat. et uidere utru militia

Expanded text:
et cuidam equiti Romano quidam ex armatis resistenti gladio manum praecidit. agit is, cui manus praecisa est, iniuriarum. postulat is, quicum agitur, a praetore exceptionem: extra quam in reum capitis prae- iudicium fiat. hic is, qui agit, iudicium purum postulat; ille, quicum agitur, exceptionem addi ait oportere. quaestio est: excipiundum sit an non. ratio: non enim oportet in recuperatorio iudicio eius male- ficii, de quo inter sicarios quaeritur, praeiudicium fieri. infirmatio rationis: eiusmodi sunt iniuriae, ut de iis indignum sit non primo quoque tempore iudicari. iudicatio: atrocitas iniuriarum satisne causae sit, quare, dum de ea iudicatur, de aliquo maiore maleficio, de quo iudicium conpaa quo et per quos et quo modo et quo tempore aut agi aut iudicari aut quid statui de ea re conveniat. id ex partibus iuris, de qui- bus post dicendum est, sumi oportebit et ratiocinari, quid in similibus rebus fieri soleat, et videre, utrum malitia
Abbreviated transcription (Latin):
Atq hec quidẽ in hoc genere accidit ut cõ¬
iectura et diffinitioẽ ntendu sit. Sinantẽ
aliuid quoq aliqd̾ genus incidet. ciuc gnis
p̃cepta licebit huc pari ratioẽ transferre.
Nam accusatori mariẽ ĩ hoc elaboranidu

Expanded text:
 rumque in hoc genere accidunt, ut et coniectura et definitione utendum sit. sin aliud quoque aliquod genus incidet, eius generis praecepta licebit huc pari ratione transferre. Nam accusatori maxime est in hoc elaborandum,
Abbreviated transcription (Latin):
eiusmoĩ ex ꝓprio argumẽto comimes loti
nascentur in tõtrarias partes diducũt᷑ Certꝰ¬
eius autẽ locus est accusatoric per quẽ aug
facti atrocitate et alter per quẽ negat malo
quẽ calũpmia accusatoꝵ cu indignatioẽ os¬
tendit᷑ et per quẽ cu cõquestioẽ misericordia
captatur. Hii et ceteri loci comunes ex hiisdẽ
p̃ceptis sumũtur quibꝰ cetere argumẽtatio¬
nes. s illi teriui subtilius et atutius tractãt᷑
Hii aute.graruꝰ et ornatius et cu uerbis cũ
etia sententiis excellẽtibꝰ. In illic emi firris
est ut id qd dicit᷑ ueru eẽ indeat᷑. In hic tã¬
et si hoc quoq uideri oportet tñ fixas ẽ am¬
plitado. Nunc ad alia constitutione tran¬
seamus. Cu em ẽ nomĩs controuer̃sia qr
uis uocabłi diffimenda ẽ uerbis. Constitu¬
tio diffinitiua dicit. Eius generis exemplo
nobis posita sit hec tausa. E flamimius is

Expanded text:
eiusmodi ex proprio argumento communes loci eiusmodi ex proprio argumento communes loci na- scentur, in contrarias partes diducuntur. certus autem locus est accusatoris, per quem auget facti atrocitatem, et alter, per quem negat maloquem calumnia accusatorum cum in- dignatione ostenditur et per quem cum conquestione misericordia captatur. hi et ceteri loci omnes com- munes ex iisdem praeceptis sumuntur, quibus ceterae argumentationes; sed illae tenuius et subtilius et acu- tius tractantur, hi autem gravius et ornatius et cum verbis tum etiam sententiis excellentibus. in illis enim finis est, ut id, quod dicitur, verum esse videatur, in his, tametsi hoc quoque videri oportet, tamen finis est amplitudo. Nunc ad aliam constitutionem transeamus. Cum est nominis controversia, quia vis vocabuli definienda verbis est, constitutio definitiva dicitur. eius generis exemplo nobis posita sit haec causa: C. Flaminius, is
Abbreviated transcription (Latin):
argumẽtis confirmatis. Nam et tũc conceditꝰ
comune quidda ditere cu diligenter aliqui
prius cause locus tractatꝰ ẽ et auditoris animꝰ
renonatur ad ea que restant. aut omĩb iam
dictis exsuscitatur. Omiã ein ornamẽta elo¬
cutionis in quibꝰ et suauitatis et grauitatis
munes locos conferũtur. Quare nõ ut cãrũ
sic oratoru quoq multoꝵ comunes locisũt
Nam muĩ ab hic qui multa in exercitatioẽ it¬
magna sibi uerboꝵ et sententiaru copiam
et grauiter quẽadmodu natura ipõru desi¬
derat. Atq hoc sit nobis dictu comunt de
omĩ genere locoru comumu. Munc expo¬
nemus ĩ coniecturale constitutioẽ qui loci
comunes soleant incidere. Suspitionibus
credi oportete et nõ oportere. Rumoribus
credi oportere et nõ oportere. Testibꝰ credi
spectati oportere et nõ oportere. Enisdẽ esse
qui in illa te pectarit et hoc quoq admisis

Expanded text:
argumentis confirmato. nam et tum conceditur argumentis confirmato. nam et tum conceditur commune quiddam dicere, cum diligenter aliqui proprius causae locus tractatus est et auditoris animus aut renovatur ad ea, quae restant, aut omnibus iam dictis exsuscitatur. omnia autem ornamenta elocutionis, in quibus et suavitatis et gravitatis is, in communes locos conferuntur. quare non, ut causarum, sic oratorum quoque multorum communes loci sunt. nam nisi ab iis, qui multa in exercitatione magnam sibi verborum et sententiarum copiamet graviter, quemadmodum natura ipsorum desiderat. Atque hoc sit nobis dictum communiter de omni genere locorum communium; nunc exponemus, in coniecturalem constitutionem qui loci communes in- cidere soleant: suspicionibus credi oportere et non oportere; rumoribus credi oportere et non oportere; testibus credispectari oportere et non oportere; eiusdem esse, qui in illa re peccarit, et hoc quoque admisiss
Abbreviated transcription (Latin):
tionibus reperictur. Omĩ em incaloli
pars argumẽtor ẽ adumcta ei carse olit̃
que dicitut ab ipã ita ducta utabea sepati
momes eiusos gem̃s causas transsipo
no satis comode possit. Pars autẽ est peĩ¬
uagatior et aut inomẽs gnis euisoẽ auti
pletasq causas accomodata. Hec ergo argumẽ¬
ta que transferri in multas causas possũt lo¬
cos comimes nominamꝰ. Nam locus comums
aut certerei quãdam continet amplificationẽ
ut si quis uelit ostendere eu qui parentẽ neca¬
porata et probata causa nõ est utendu. ant
dubie que ex contrario quoq hẽat probabiles
rationes argumẽtandi ut suspitionibꝰ credi¬
Ac pars locoru comuniu per indignatioẽ
ut per conquestione inducit᷑ de quibꝰ añ
dictu ẽ. Pars peraliqua probabile utraq ex
parte ratione. Distinguit aute orõ atq illu¬
sitatur maxime raro inducendis locis ꝯĩbus
et aliquo loco iam certioribus illis auditoribꝰ

Expanded text:
tionibus re- perietur. Omni autem in causa pars argumentorum est ad- iuncta ei causae solum, quae dicitur, et ex ipsa ita ducta, ut ab ea separatim in omnes eiusdem generis causas transferri non satis commode possit; pars au- tem est pervagatior et aut in omnes eiusdem generis aut in plerasque causas adcommodata. haec ergo argumenta, quae transferri in multas causas possunt, locos communes nominamus. nam locus communis aut certae rei quandam continet amplificationem, ut si quis hoc velit ostendere, eum, qui parentem neorata et probata causa non est utendum; aut dubiae, quae ex contrario quoque habeat probabiles rationes argumentandi, ut suspicionibus crediac pars locorum communium per indignationem aut per con- questionem inducitur, de quibus ante dictum est, pars per aliquam probabilem utraque ex parte rationem. distinguitur autem oratio atque inlustratur maxime raro inducendis locis communibus et aliquo loco iam certioribus illis auditoribus
Abbreviated transcription (Latin):
iam ut fit ex laxitudine dormire sensit ac¬
cessit et alterius eoru qui sine nũmi etat
gladiu ꝑꝑ appositu euagiia eduxit. et illũ
alteru occidit nũmos abstulit gladiu cru¬
entatu in uaginã recondidit ipẽ se ĩsuũ
lectu pecepit. Ille autẽ curꝰ gladio octisiofa
cta erit multo ante luce surrexit. comitẽ
illu suu inclamanit. semel et sepiis illu
sõno impeditu nõ r̃spondẽ extimauit. ipẽ

Expanded text:
iam ut ex lassitudine dormire sensit, aciam ut ex lassitudine dormire sensit, accessit et alterius eorum, qui sine nummis erat, gladium propter adposi- tum e vagina eduxit et illum alterum occidit, nummos abstulit, gladium cruentum in vaginam recondidit, ipse se in suum lectum recepit. ille autem, cuius gladio occisio erat facta, multo ante lucem surrexit, comitem illum suum inclamavit semel et saepius. illum somno inpeditum non respondere
Abbreviated transcription (Latin):
orõ quedam ex ipõ fine et exgnẽ cause nas¬
citur que ꝑrineat ad alicuiꝰ iite demõstra¬
tionẽ ad sententie dictione. Quare nũc
in exponẽdis controuersiis in udiciali ge¬
nere causaru et p̃ceptoꝵ uersabimur ex qͦ
pleraq in cetera quoq causaru griã simili
mplicita controuersia nulla cu difficulta¬
te tranfferc̃tur. post hoc seperatim de r̃liꝗs
dicemus. Nunc ad comecturale constitu¬
tionẽ profitiscamur. cuiꝰ exemplu sit hoc
In itinere quida ptofitiscente admẽ reatũ
quanda et secu aliquãtu numer ferente
ẽ comitatꝰ cu hoc ut fere fit ĩ iua contulit
sermonẽ. Ex quo factu ẽ ut illud iter fami
loco sõnu capere uoluerũt. Cenati discu-¬
buierũt ibide. Caupo aute na ita dicitur
nõ ĩuentu cualio malefitio dep̃hensus
eẽt. cu alteru illu uidelicet qui nũmos
habuit aiãduertiss noctu postꝙͣ illos artiꝰ

Expanded text:
oratio quaedam ex ipso fine et ex genere causae nasoratio quaedam ex ipso fine et ex genere causae nascitur, quae pertineat ad vitae alicuius demonstrationem aut ad sententiae dictionem. quare nunc in exponendis controversiis in iudiciali genere causarum et praeceptorum versabimur, ex quo pleraque in cetera quoque causarum genera simili implicata controversia nulla cum difficultate transferuntur; post autem separatim de reliquis di- cemus. Nunc ab coniecturali constitutione proficiscamur; cuius exemplum sit hocinere qui- dam proficiscentem ad mercatum quendam et secum aliquantum nummorum ferentem est comitatus. cum hoc, ut fere fit, in via sermonem contulit; ex quo factum est, ut illud iter familloco somnum capere voluerunt. cenati discubuerunt ibidem. copo autem—nam ita dicitur post inventum, cum in alio maleficio deprehensus est —cum illum alterum, videlicet qui nummos haberet, animum advertisset, noctu postquam illos artius
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ĩuenta ipã. ex superiore. hec expositio
ĩuentoꝵ petatur. Quare ħ que nũc p̃çipi¬
entur ad confirmationis et rep̃hensionnis
partes teferre oportebit. Omĩs et demon¬
stratina et deliberatiua et Iuriditialis cauã
necesse est maliquo eor que ante exposita
sunt constitutionis gnẽ uno pluribꝰ ue uer¬
de omĩbus ꝑrecipi possũt. Sepatun quoq
alie sũt cuiꝰq gn̾is et diuerse preceptiones
Aliud eni laus aut utupatio. Aliud sinẽ
dictio. Aliud accusatio aut recusatio cõfice̾
debet. In iuditiis eru quid equu sit q̃ ritur
in demõstrationib quid honestu. In deliba¬
tiombus ut nos arbitramur quid honestu
sit et quio utile. Nam ceteri utilitatic mõ
finẽ insuadendo et dissuadendo expon o¬
portere arbitrati sunt. Quoꝵ igit᷑ geneꝵ
fines et exitus diuersi sunt. eoꝵ p̃cepta e¬
ade eẽ nõ possũt neq nũc hoc dicimus
non easdem incidere constitutioẽs. uerũ tñ

Expanded text:
hoc inventa ipsa, ex superiore autem expolitio hoc inventa ipsa, ex superiore autem expolitio inventorum petatur. quare haec, quae nunc praecipientur, ad confirmationis et reprehensionis partes referre oportebit. Omnis et demonstrativa et deliberativa et iudicialis causa necesse est in aliquo eorum, quae ante exposita sunt, constitutionis genere uno pluribusve verde omnibus praecipi possint, separatim quo- que aliae sunt cuiusque generis diversae praeceptiones. aliud enim laus, aliud vituperatio, aliud sententiae dictio, aliud accusatio aut recusatio conficere debet. in iudiciis, quid aequum sit, quaeritur, in demonstra- tionibus, quid honestum, in deliberationibus, ut nos arbitramur, quid honestum sit et quid utile. nam ceteri utilitatis modo finem in suadendo et in dissuadendo exponi oportere arbitrati sunt. quorum igitur generum fines et exitus diversi sunt, eorum praecepta eadem esse non possunt. neque nunc hoc dicimus, non easdem incidere constitutiones, verumtamen
Abbreviated transcription (Latin):
q dicemus. ne du paruulu hoc ꝯseqͣm
ut satis hoc comode p̃scripsisse uideamur illd̾
amittamꝰ qd̾ maximu ẽ ut ne cui tu temere
tas ferit consequemur. Nunc em ne longirꝰ
oratio progressa uideatur de reliquis q̃ precu¬
pienda uidentꝰ esse dicemus. Igitur primus
liber exposito gne̾ huiꝰ artis et offitio et fiẽ
et materia et partibus. gna controuersiaꝵ
et inuẽtiones et constittioẽs et iudicatioẽs
continebat. Deinde partes orationis et ĩ eas
omẽs omiã p̃cepta. Quare cu meo ceteris
de rebus distintius dictu sit disperse au
de confirmatioẽ et de reprehensioẽ nc̃ çertos
confirmandi et rephendendi in singła cãꝵ
gnã locos tradendos arbitramur. Et qr quon
pacto tractar cõuenissẽt argumẽtatioẽs in
primo libro nõ indiligenter expositu est
Hic ttñ ipã ĩuenta unãquãq inrem expo¬
nent᷑ simplicit sine ulla exornatioẽ ut ex

Expanded text:
cque dicemus, ne, dum parvulum consequamur, cque dicemus, ne, dum parvulum consequamur, ut satis haec commode perscripsisse vi- deamur, illud amittamus, quod maximum est, ut ne cui rei temere tas feret, consequemur: nunc autem, ne longius oratio progressa videatur, de reliquis, quae praecipienda videntur esse, dicemus. Igitur primus liber, exposito genere huius artis et officio et fine et materia et partibus, genera con- troversiarum et inventiones et constitutiones et iudi- cationes continebat, deinde partes orationis et in eas omnes omnia praecepta. quare cum in eo ceteris de rebus distinctius dictum sit, disperse autem de con- firmatione et de reprehensione, nunc certos confir- mandi et reprehendendi in singula causarum genera locos tradendos arbitramur. et quia, quo pacto trac- tari conveniret argumentationes, in libro primo non indiligenter expositum est, hic tantum ipsa inventa unam quamque in rem exponentur simpliciter sine ulla exornatione, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
in pħya nõ nulla tethorice quoq artis sibi
curam assumebat. Altera uero omĩs ĩ dicẽ¬
di erat strdio et p̃ceptioẽ occupata. Unũ no¬
uu quodda est conflatu genus aposterio¬
ribus qui ab utrisq ea que comode dici uid̃¬
bantur in suas artes contulerant. quos ipõs
simul atq illoc superiotes nos nobis om̃s¬
quoq nõ nichil incomune cõtulimꝰ. Qd̃¬
si ea que in his libric exponũtur tantope
eligenda fuerũt. quanto studio electa sũt
profecto neq nos neq alios industrie nrẽ
penitebit. Sin aute temere aliqd̾ alicur
p̃terisse aut nõ satis elegant secuti uidebi
docti ab aliquo facile et libent̾ sinã muta¬
bimus. Non eni paru cognoscere. s ĩ par
cognito stulte et din perseuerare turpe est
tati. Alteru singulari unituiꝰq itio ẽ at¬
tributu. Quare nos quide sine ulla affir¬
matioẽ simul querentes dubitant᷑ unũ qd̾¬

Expanded text:
in philosophia, nonnullam rhetoricae quoque artis sibi in philosophia, nonnullam rhetoricae quoque artis sibi curam assume- bat, altera vero omnis in dicendi erat studio et prae- ceptione occupata, unum quoddam est conflatum ge- nus a posterioribus, qui ab utrisque ea, quae com- mode dici videbantur, in suas artes contulerunt; quos ipsos simul atque illos superiores nos nobis omquoque nonnihil in commune contulimus. quodsi ea, quae in his libris exponuntur, tanto opere eligenda fuerunt, quanto studio electa sunt, profecto neque nos neque alios industriae nostrae paenitebit. sin autem temere aliquid alicuius praeterisse aut non satis eleganter se- cuti videbimur, docti ab aliquo facile et libenter senten- tiam commutabimus. non enim parum cognosse, sed in parum cognito stulte et diu perseverasse turpe estm infirmitati, alterum singulari cuiusque vitio est adtributum. quare nos quidem sine ulla affirmatione simul quaerentes dubitanter unum qui
Abbreviated transcription (Latin):
somẽs qui quod illa precipiant uelint ĩtelli¬
gere. Ad hunc quasi ad quẽdam multo como¬
diore explicatore reuertant᷑. Atq hic ide
ipẽ et sese ipũ nobis et eos qui ante sẽ fuerãt
in medio posunt ut ceteros et se ipũ per se co¬
gnosceremus. Ab ħ aute qui profecti sunt
per ꝙꝙͣ in maximis phylosophie partibus
opere plurimu consũpserũt sicut et ipẽ cuiꝰ
p̃cepta dicendi uelinquerũt. Atq alii quoq¬
ex alio fõte p̃ceptoris dicendi emanauerunt
qui ite per multu addicendu siquid ars ꝓ¬
ficit opitulati sunt. Non fuit tpẽ eode quo
aristotiles magnus et nobilis rethor ysocͣ¬
tes cuiꝰ ip̃ius quã constet ec̃ arte nõ ĩueni
Discipuloꝵ ante atq eor qui protinus ab
hac disciplina sunt profecti multa d̃ arte
p̃cepta teperimus. ex his duobus diuersis
sicuti familiis. quare altera cu uersaretur

Expanded text:
sed omnes, qui quod illi praecipiant velint intellesed omnes, qui quod illi praecipiant velint intellegere, ad hunc quasi ad quendam multo commodiorem ex- plicatorem revertantur. atque hic quidem ipse et sese ipsum nobis et eos, qui ante fuerunt, in medio po- suit, ut ceteros et se ipsum per se cognosceremus; ab hoc autem qui profecti sunt, quamquam in maximis philosophiae partibus operae plurimum con- sumpserunt, siecepta dicendi relique- runt. atque alii quoque alio ex fonte praeceptores di- cendi emanaverunt, qui item permultum ad dicendum, si quid ars proficit, opitulati sunt. nam fuit tempore eodem, quo Aristoteles, magnus et nobilis rhetor Iso- crates; cuius ipsius quam constet esse artem non in- venimus. discipulorum autem atque eorum, qui pro- tinus ab hac sunt disciplina profecti, multa de arte praecepta reperimus. ex his duabus diversis sicuti fa- miliis, quarum altera cum versaretur
Abbreviated transcription (Latin):
offenderent et nõ tantopert ĩ uitiis persene¬
carent aliquãto leuius ex iusciẽtia laborarẽt
Ac sipar in nobis hurdartis atq nullo pictͣẽ
scientia exercisset fortasse magis hoc insuo
gnẽ opus nr̃m ꝙ ille in sua pictura nobilis
eniteret. Ex maiori eni copia nobis ꝙͣ illi fuit
exemplor eligendi potestas. Ille una ex urbe
et ex eo nu̾o uirginu que tu erant eligere po¬
tuit.Nobis oiũ quicũq fuerũt ab ultimo pͥn¬
cipio huiꝰ p̃ceptionis usq ad hoc tp̃c exposit̾
copiis quodcũq placeret eligendi potestas fuͭ
Ae ueteres quid scriptores artis usq a pͥncipe
illo atq in uẽtere tysia repetitos unu ĩ locũ
conduxit aristotiles et noĩatim cuiꝰq p̃cepti
magna conquisita cura perspicue cõscripsit
atq enodata diligent exposuit ac tm̃ ĩuẽtoribꝰ
ip̃is suauitate et breuitate dicendi p̾stitit ut
nemo illor p̃cepta ex ip̃oru libris cognoscat

Expanded text:
offenderent; non tanto opere in vitiis perse- veoffenderent; non tanto opere in vitiis perse- verarent; aliquanto levius ex inscientia laborarent. ac si par in nobis huius artis atque in illo picturae scientia fuisset, fortasse magis hoc in suo genere opus nostrum quam illius in suo pictura nobilis eniteret. ex maiore enim copia nobis quam illi fuit exemplorum eligendi potestas. ille una ex urbe et ex eo numero virginum, quae tum erant, eligere potuit; nobis omnium, quicum- que fuerunt ab ultimo principio huius praeceptionis usque ad hoc tempus, expositis copiis, quodcumque placeret, eligendi potestas fuit. Ac veteres quidem scriptores artis usque a prin- cipe illo atque inventore Tisia repetitos unum in lo- cum conduxit Aristoteles et nominatim cuiusque prae- cepta magna conquisita cura perspicue conscripsit at- que enodata diligenter exposuit; ac tantum inventori- bus ipsis suavitate et brevitate dicendi praestitit, ut nemo illorum praecepta ex ipsorum libris cognoscat,
Abbreviated transcription (Latin):
ex partibꝰ perfectu natura expoliuit Ita
tanꝙͣ nõ ceteris sit habitura qd̾ largiatur
si uni cũcta concesserit. aliud em alii. ꝯmoi
aliquo adiũcto ĩcomodo munerat. Queo
qm̃ nobis quoq uolũtatis accidit. utartẽ
dicendi perscriberemus. nõ unu aliquod
ꝓposiumus exemplu cuiꝰ omẽs partec qui¬
cũq eent nignẽ exprimẽde nobis necessa¬
rie iuderentux. s omĩb umu in locu co¬
actis scriptorib qd̾ quisq comodissic p̃a¬
pere iudebatur excerpsimus et ex uaris
ingeniis excellentissima queq libauim
Ex his eni qui nomiẽ et meoria digni
sunt nec nichil optime nec oniã preclarissiẽ
quisq dicere nobis iudebatur. Quappter stul¬
titia iusa est aut ad bñ muẽtis alicuius recedẽ
ceteris quicꝙͣ studiis a multis eligere homiẽs
cõmodissimu quodq potins ꝙͣ sese uni alicuui
certo uellent ad dicere minus inarrogantiã

Expanded text:
ex partibus per- fectum natura expolivit. itaque, ex partibus per- fectum natura expolivit. itaque, tamquam ceteris non sit habitura quod largiatur, si uni cuncta concesserit, aliud alii commodi aliquo adiuncto incommodo mu- neratur. Quod quoniam nobis quoque voluntatis accidit, ut artem dicendi perscriberemus, non unum aliquod pro- posuimus exemplum, cuius omnes partes, quocumque essent in genere, exprimendae nobis necessarie vi- derentur; sed omnibus unum in locum coactis scripto- ribus, quod quisque commodissime praecipere vide- batur, excerpsimus et ex variis ingeniis excellentis- sima quaeque libavimus. ex iis enim, qui nomine et memoria digni sunt, nec nihil optime nec omnia prae- clarissime quisquam dicere nobis videbatur. quapropter stultitia visa est aut a bene inventis alicuius recedereceteris quoque studiis a multis eligere homines commodissimum quodque quam sese uni alicui certe vellent addicere, minus in arrogan- tiam
Abbreviated transcription (Latin):
Crotomate multu omĩbus corpoꝵ uiribus
et dignitatib ante steterũt atq honestissi. ac
ex gimuco gestamiẽ uictorias domũ cu
laude maxima retulerũt. Cum pueroru
igitur formas et corpota magnope Hicm
raretur. Horum inquiunt sordres sũt apd̾
nos uirgines quare que sint ille dignitate
potes ex hic suspicari. Prebite igitur michi
queso inquit ex istic uirginib formosissi¬
mas du pnigo id qd̾ pollicitꝰ su nobis ut
mutu insimulacru ex animali exemplo
ueritac tranfferat᷑ tu crotomate publico
consilio uirgines unum in locu cõduxert̃
et pictori quas uellet eligendi potestites
Dederunt. Ille aute quĩq delegit. quaru
nomiã multi porte memorie tradiderit
quod eius essent uditio probate qui pulc¬
tudinis habere uerissimu iuditiu debu¬
issẽt. Heq eni putauit omiã que q̃rerer
ad uenustate uno se in corpore reperite
posse Ideo ꝙ nichil simplici ingne̾ om̃ib

Expanded text:
Crotoniatae multum omnibus corporum viribus Crotoniatae multum omnibus corporum viribus et dignitatibus antisteterunt atque honestissimas ex gymnico certamine victorias domum cum laude maxima rettulerunt. cum puerorum igitur formas et corpora magno hic opere miraretur: Horum, inquiunt illi, sorores sunt apud nos virgines. quare, qua sint illae dignitate, potes ex his suspicari. Praebete igitur mihi, quaeso, inquit, ex istis virgini- bus formonsissimas, dum pingo id, quod pollicitus sum vobis, ut mutum in simulacrum ex animali exemplo veritas transferatur. tum Crotoniatae publico de con- silio virgines unum in locum conduxerunt et pictori quam vellet eligendi potestatem dederunt. ille autem quinque delegit; quarum nomina multi poe+tae memo- riae prodiderunt, quod eius essent iudicio probatae, qui pulchritudinis habere verissimum iudicium de- buisset. neque enim putavit omnia, quae quaereret ad venustatem, uno se in corpore reperire posse ideo, quod nihil simplici in genere omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
quide uinonis qd̾ r̃ligiosissime
Colebant egregus pictutis locuple¬
tari uoluerũt. Itaq eracleonte. et Eusin qui
tu longe ceteris extellere pictoribus extia¬
batur magno precio conductu adibuerunt
s et cereris cõplutes tabulas pnrit quaꝵ nõ¬
nulla pars usq ad nrãm memoria ꝑꝓ fam
religione remansit et ut excellẽte mulie¬
bris forme pulcritudine muta inse yma¬
go contineret Helene se pingere simulat ue¬
muliebri pingendo plurimu aliis p̃starese¬
pe iccepisserit libenter audierunt putane¬
runt eni si quo ingne̾ plurimu posset. si¬
in eo maxime elaborasset egregiu sibiop
illo infano relicturu. Aleq tu eos illa opi¬
mo fellit. Nam et eusis illico quesunt. ab
his quas na uirgiens formosas haberent
Illi aute homine statim deduxerũt ĩ pales¬
tram. Atq pueros ei ostenderũt multos ma¬
gna preditos dignitate. Et eni quodã tpẽ

Expanded text:
Iunonis, quod religiosissime Iunonis, quod religiosissime colebant, egregiis picturis locupletare voluerunt. itaque Heracleoten Zeuxin, qui tum longe ceteris excellere pictoribus existimabatur, magno pretio conductum adhibuerunt. is et ceteras conplures tabulas pinxit, quarum nonnulla pars us- que ad nostram memoriam propter fani religionem remansit, et, ut excellentem muliebris formae pulchri- tudinem muta in se imago contineret, Helenae pingere simulacrum veri in corpore pingendo plurimum aliis praestare saepe accepissent, libenter audierunt. putaverunt enim, si, quo in genere plurimum posset, in eo magno opere elaborasset, egregium sibi opus illo in fano relicturum. neque tum eos illa opinio fefellit. nam Zeuxis ilico quaesivit ab iis, quasnam virgines formosas haberent. illi autem statim hominem deduxerunt in palaestram atque ei pueros ostenderunt multos, magna praeditos dignitate. etenim quodam tempore
Abbreviated transcription (Latin):
tus decimus quiper obsecrationẽ sumitꝰ
in quo orant᷑ mõ illi qui audiũt humili
et suppliti oratioẽ ut miẜant᷑. Qunitus
decimꝰ per quẽ nõ nrãs s hor qui carino¬
bis debent eẽ fortimas conqueri nos d̾mõ¬
stramus. S dextusdecimus per quẽ aĩu
nrm̃ in alios misericorde eẽ ostendimꝰ
et tu amplu et excessu et patiẽte ĩ como¬
doru eẽ. et futuru eẽ si quid actiderit demõ¬
strainus. Nam sepe uirtus et magnificẽtia
in quo grauitas et auctoritas ẽ plus ꝓficit ad
miẜicordia cõmouenda ꝙͣ humilitas et
obsecratio. Cõmotis aute animis dutuis ĩ
cõquestioẽ morari nõ oportebit et quẽadino¬
du eni dixit rethor apollonius. lacrima
uoluminis magnitudo longius ꝓcessit. Que
secunt deinceps in scdõ libro dicemus¬
Rothomate quoma cu florent
ꝯmĩbus copiis et in ytalia cumn
primis beati numerarent tẽplũ

Expanded text:
tus decimus, qui per obsecrationem sumitur; tus decimus, qui per obsecrationem sumitur; in quo orantur modo illi, qui audiunt, hu- mili et supplici oratione, ut misereantur. quintus de- cimus, per quem non nostras, sed eorum, qui cari nobis debent esse, fortunas conqueri nos demonstra- mus. sextus decimus, per quem animum nostrum in alios misericordem esse ostendimus et tamen amplum et excelsum et patientem incommodorum esse et fu- turum esse, si quid acciderit, demonstramus. nam saepe virtus et magnificentia, in quo gravitas et auctoritas est, plus proficit ad misericordiam commo- vendam quam humilitas et obsecratio. commotis au- tem animis diutius in conquestione morari non opor- tebit. quemadmodum enim dixit rhetor Apollonius, lacrima voluminis magnitudo lon- gius processit, quae sequuntur deinceps, in secundo libro dicemusatae quondam, cum florerent omnibus copiis et in Italia cum primis beati numerarentur, templum
Abbreviated transcription (Latin):
coru mortuus ẽ hostili interra tuxpit
iacuit insepultus. a feris diu uexatus. et¬
comum quoq honore ĩ morte caruit.
Nlonis per quẽ oratio admittas et exꝑtes
atumi res refertur ut si ad equu. dorͭͫ
ueste.ẜmonẽ alicurꝰ accomodes. quibꝰ
animius eoꝵ qui audiũt et aliquẽ dilex¬
erũt uehemẽter cõmonet᷑. Decimꝰ per quẽ
mopia infirmitas. solitudo demõstrat᷑ Un¬
decimꝰ per quẽ liberoꝵ. aut parentu aut
sui corporis sepeliendi. aut alicuiꝰ euiꝰmoĩ
rei cõmẽdatio fit. Duodecimꝰ per quẽ dis¬
uĩctio deplorat᷑ ab aliquo cu deducaris
ab eo qui cu libentissime uiteris aut apa¬
tente filio frẽ familiari. Tertius decim¬
est per quẽ cu indignatioẽ conq̃rimur
ꝙ ab his a quibus minime cõueniat ma¬
le tractemur . pro quinquis amicis quibꝰ
benigne fecerimus quos adiutores fore
putauerimꝰ aut a quibꝰ indignuẽ ut
seruis libertis clientibꝰ supplitib Quar¬

Expanded text:
nibus mortuus est, hostili in terra turpiter iacuit insepultus, a feris diu vexatus, communi quoque honore in morte caruit. nonus, per quem oratio ad mutas et expertes animi res referetur, ut si ad equum, domum, vestem sermonem alicuius accommodes, quibus animus eorum, qui audiunt et aliquem dilexerunt, vehementer com- movetur. decimus, per quem inopia, infirmitas, soli- tudo demonstratur. undecimus, per quem liberorum aut parentum aut sui corporis sepeliundi aut alicuius eiusmodi rei commendatio fit. duodecimus, per quem disiunctio deploratur ab aliquo, cum diducaris ab eo, quicum libentissime vixeris, ut a parente filio, a fratre familiari. tertius decimus, per quem cum indignatione conquerimur, quod ab iis, a quibus minime conveniat, male tractemur, propinquis, amicis, quibus benigne fecerimus, quos adiutores fore putarimus, aut a qui- bis indignum est, ut servis, libertis, clientibus, sup- plicibus. quar
Abbreviated transcription (Latin):
te copia et potestas earu retu ꝑꝑ quas ali¬
quid faciluis sit aut quibꝰ sine omuino cõ¬
fici nõ põt consideranda ẽ. Deinde uidẽdũ
quid aduictum sit negorio hoc ẽ quad marꝰ
quid mins quid eque magnu sit quidũ¬
mile ex quibꝰ coniectura queda dicit᷑. siquẽ¬
admodu res maiores ininores eque magͤ.
similesd agi soleant diligenter considerabit᷑
Quo ingenẽ euentuc quoq indendue erit
hos ẽquid er una quaq re soleat enenire
magnopere considerandu ẽ ut metus leci¬

Expanded text:
te copia et potestas earum rerum, propter quas alite copia et potestas earum rerum, propter quas aliquid facilius fit aut quibus sine omnino confici non potest, consideranda est. De- inde videndum est, quid adiunctum sit negotio, hoc est, quid maius, quid minus, quid aeque magnum sit, quid simile; ex quibus coniectura quaedam ducitur, si, quemadmodum res maiores, minores, aeque magnae, similes agi soleant, diligenter considerabitur. quo in genere eventus quoque videndus erit, hoc est, quid ex quaque re soleat evenire, magno opere consi- derandum est, ut metus, laeti
Abbreviated transcription (Latin):
his ergo in hanc constitutioẽ cõuenire ui¬
deut᷑ genã eoru omiã partes genieru ple¬
req. Uidere igitur primu oportebit que
suit continẽtia cu ipõ negotio hoc c̃ que a
te seperari nõ possũt. quo in loco satis erit
diligenter considerare quidsit ante rẽ fca
ex quo spec perfitiendi et fatiendi facultas
quesita iudeatur. quid in ipã re gerenda et
quid postea consecutu sit. Demq ip̃ius ẽ
negotu gestio pertractanda. Nam hoc genꝰ
eatu retu que nego sunt attribute scdo̾ m
loco nobis est expositu. Hoc ergo in genẽ
spectabitr. locuc. tp̃s octasio. facultas qͦt
crptis ex plicata est. Quare ne. uit hic non
⁊dmonisse aut ne eadem iteru dixisse ui¬
deaniur brenit demõstr abimus quid quaq
inparte considerat oporteat. In loco igitur
oportumtas. in tpẽ longinquitas Inoctasioẽ
comoditas ad faciendu ydonea. In faculta¬

Expanded text:
iis igitur in hanc constitutionem convenire viiis igitur in hanc constitutionem convenire videntur genera earum omnia, partes gene- rum pleraeque. Videre igitur primum oportebit, quae sint continentia cum ipso negotio, hoc est, quae ab re separari non possint. quo in loco satis erit dili- genter considerasse, quid sit ante rem factum, ex quo spes perficiundi nata et faciundi facultas quaesita vi- deatur; quid in ipsa re gerenda, quid postea conse- cutum sit. Deinde ipsius est negotii gestio pertrac- tanda. nam hoc genus earum rerum, quae negotio sunt adtributae, secundo in loco nobis est expositum. hoc ergo in genere spectabitur locus, tempus, occasio, facultas; quoationis praeceptis explicata est. quare, ne aut hic non admonuisse aut ne eadem iterum dixisse videamur, breviter iniciemus, quid quaque in parte considerari oporteat. in loco igitur opportunitas, in tempore longinquitas, in occasione commoditas ad faciendum idonea, in faculta
Abbreviated transcription (Latin):
ullo mõ mutari possit facete iudiciu. Sin
hoc mante acta iuta alique turpitudines
erũt aut falso uenisse mea extimatioẽ dicẽ¬
tur ex aliquoꝵ ĩ uidia aut obtrectatioẽ aut
falsa opimoẽ. aut ĩprudẽtie necessitudim¬
aut persuasiomi adolescẽtie aut alitui non
malitiose animi affectiom attribuẽt᷑ aut
dissimili in gene̾ uitioꝵ ut animꝰ nõ oĩno
integer. s a tali culpa temotꝰ ẽẽ uidcat. Ac
si nullo mõ uite turpitudo aut infamia leuiti
poterit otatione negare opottebit de uita erꝰ
et demoribus queri. s de eo crimine de quo
arguit. Quare antefactis omissic illud quod
instat agi oportere. Ex fcõ aute ipõ suspicio¬
nes ducentur si totuis amĩstratio negotuiex
omĩbuic partibus ip̃ius ꝑtẽtabit᷑. Atq hec
suspunoes partim ex negotio seperatim ꝑtĩ
comuit ex personis atqͦ negotio ꝓficistẽt
Eenegotio duci poterũt si eas res q̃ negotiis
attribute sunt diligent᷑ considerabuꝰ. Er

Expanded text:
ere iudicium. sin autem in ante acta vita aliquae turpitudines erunt: aut falso venisse in eam existimationem dicetur ex aliquorum invidia aut obtrectatione aut falsa opi- nione; aut inprudentiae, necessitudini, persuasioni, adulescentiae aut alicui non malitiosae animi af- fectioni attribuentur; aut dissimili in genere vitio- rum , ut animus non omnino integer, sed ab tali culpa remotus esse videatur. at si nullo modo vitae turpitudo aut infamia leniri poterit oratione, negare oportebit de vita eius et de moribus quaeri, sed de eo crimine, quo de arguatur; quare ante factis omissis illud, quod instet, id agi oportere. Ex facto autem ipso suspiciones ducentur, si to- tius administratio negotii ex omnibus partibus per- temptabitur; atque eae suspiciones partim ex negotio separatim, partim communiter ex personis atque ex negotio proficiscentur. ex negotio duci poterunt, si eas res, quae negotiis adtributae sunt, diligenter con- siderabimus. ex
Abbreviated transcription (Latin):
re cu neccẽ nõ eẽt offitii ciusa. aut in repiͤ
aut in parentes aut maliquos cor qui modo
expositi sunt facta ẽẽ dicet. Dernde nrichil se
deliquisse nuilla excupiditate ĩpeditu ab offi¬
tio recessisse ꝙ eo confirmatic erit sicũ pote¬
stas ĩpie aliquid fatiendi munus honeste

Expanded text:
re, cum necesse non esset, officii causa aut in rem publicam re, cum necesse non esset, officii causa aut in rem publicam aut in parentes aut in aliquos eorum, qui modo expositi sunt, factum esse dicet; denique si nihil deliquisse, nulla cupiditate in- peditum ab officio recessisse. quod eo confirmatius erit, si, cum potestas inpune aliq
Abbreviated transcription (Latin):
diminutu.Sdi nulli affinis poterit rutio re
ante admisso demõstrari. locuis inducit᷑ per
ante celasse nũc hoc manifesto teneri. Quare
nõ oportere hanc tem ex superion uita spec
tari. s superiore iitar ex hac re ĩprobari et
ant potestatt.⁊ñ pectandi nõ fuisse aut cauã¬
extremu nõ eẽ mirui si nũc primu deliq̃rit
Nam neccẽ est cu qui uelit peccare aliqñ ꝑti¬
mu derelinquere. Sin uita ante acta igno¬
rabit᷑. Hoc loco p̃terito et cui p̃tereat᷑ demõst¬
to. Argumẽtis accusatioẽ statim confirmario¬
portebit. Defersor aute primũ si poterit de¬
bebit uita eius qui insimulabit᷑.ꝙͣ honestis¬
sima demõstrare Io facit si ostendet ⁊liqua
eius nota et comuma officia quod genuc in
parentes cognatos.arricos affines necessarios
et que magis tara et ermina sunt siab eo cu
aliquo magno labote aut periculo. aut utraq

Expanded text:
deminutum. si nulli affinis poterit vitio reus deminutum. si nulli affinis poterit vitio reus ante admisso demonstrari, locus inducetur illeante celasse, nunc manifesto teneri; quare non oportere hanc rem ex superiore vita spec- tari, sed superiorem vitam ex hac re inprobari, et aut potestatem ante peccandi non fuisse aut cauextremum, non esse mirum, si nunc primum deliquerit: nam necesse esse eum, qui velit peccare, aliquando primum delinquere. sin vita ante acta ignorabitur, hoc loco praeterito et, cur praetereatur, demonstrato argu- mentis accusationem statim confirmare oportebit. Defensor autem primum, si poterit, debebit vitam eius, qui insimulabitur, quam honestissimam demon- strare. id faciet, si ostendet aliqua eius nota et com- munia officia; quod genus in parentes, cognatos, ami- cos, affines, necessarios; etiam quae magis rara et eximia sunt, si ab eo cum magno aliquid labore aut periculo aut utraque
Abbreviated transcription (Latin):
si qua insimile ante suspitionẽ uenerit.
Ic maxiẽ si fieri poterit simili aliquo ĩgne̾
cuisdez modi causa aliqua cõmotu peccassẽ
ant ineque magna re aut in minore aut
fecisse possit demostrare aliqua in repossit ei
aliquid factu auaru. Item omĩ incansa eã
natura aut nictu aut studiu aut fortunã
aut aliquid eoru que personis attributa sunt
ad eam causam qua cõmotu peccasse dicet ad¬
iũgete. Atq ex dispari quoq genẽ culparu si
ex pari sumẽdi facultas nõ erit ĩprobare ani¬
mui aduersaru oportebit. Si auaritia ĩduc¬
tu arguas fecisse et auaru eu quẽ accusas de¬
mõstrare nõ possis. Aliis affinẽ utiis ẽẽ doctas
et ex ea re nõ est mirandu que nulla retur¬
pis aut cupidus ac peculans fuerit. Hac quoq
inire eu deliquisse. Quanto eiiz de honestate
et auctoritate eius qui arguit detractu ẽ tan¬
tundez de facultate totinc eus defensionis ẽ¬

Expanded text:
si quam in similem ante suspicionem venerit, ac maxime, si fieri poterit, simili quo in genere eiusdemmodi causa aliqua commotum peccasse n aeque magna re aut in maiore aut in minore, ut fecisse, possit demonstrare aliqua in re eius aliquod factum avarum. item in omni causa naturam aut victum aut studium aut fortunam aut aliquid eorum, quae personis adtributa sunt, ad eam causam, qua commotum pec- casse dicet, adiungere atque ex dispari quoque genere culparum, si ex pari sumendi facultas non erit, inpro- bare animum adversarii oportebit: si avaritia inductum arguas fecisse et avarum eum, quem accuses, demon- strare non possis, aliis adfinem vitiis esse doceas, et ex ea re non esse mirandum, qui in illa re turpis aut cupidus aut petulans fuerit, hac quoque in re eum deliquisse. quantum enim de honestate et auctoritate eius, qui arguitur, detractum est, tantundem de facul- tate eius totius est defensionis
Abbreviated transcription (Latin):
si eo ipõ in genẽ quo arguit integer añ fuisse
demõstrabit᷑. Ut sicu auaritie causa fecisse ar¬
guit᷑ minime omĩ ĩita pecume cupidus fu¬
isse doceatur. Hic illa magna cu grauitate ĩ¬
ducetur ĩdignatio iũcta cõquestiom per quã
misctu facinus ẽẽ et indignu demõstrabit᷑

Expanded text:
si eo ipso in genere, quo arguetur, integer ante fuisse demonstrabitur: ut si, cum avaritiae causa fecisse arguatur, minime omni in vita pecuniae cupi- dus fuisse doceatur. hic illa magna cum gravitate inducetur indignatio, iuncta conquestioni, per quam miserum facinus esse et indignum
Abbreviated transcription (Latin):
malis sint ostendit᷑. Sedũs qui ĩt̾ petrat
fuerint et suit. et futuri sunit demõstratur
Tertius ẽper que unũqdq deplorat᷑ ĩcom
modu ut in morte filii pueritie d̾lectatio
amor spes. solatiu. educatio. Et si qua siłi
iagnẽ quolib de incomodo per ꝯq̃stionẽ
dicipoterũt. Quartus lotus per quẽ res
turpes et humiles et illiberales ꝓferũtur
et indigna. etate. gne̾. fortun.a. pristino
honore bñfitiis que passi perp̃ssuri uest̾
Quintus per que omiã ante oculos singu¬
latim ĩtomoda ponũt᷑ ut uideat is quis
audit iudere et te quoq ipã qiͣ assit nõ
uerbis solu ad miẜicordia ducat᷑. Sextꝰ
per que p̃ter spem in miẜis demõstratur
eẽ et cu aliquid expectate nõ mõ id non
adeptu eẽ. s ĩ sũmas imisia ĩcidisse. Sep¬
timus per quẽ ad ipõs qui audiũt siunle
causa conuertimꝰ et petimus ut de suis

Expanded text:
malis sint, ostenditur. se- cundus, qui in tempora malis sint, ostenditur. se- cundus, qui in tempora fuerint et sint et futuri sint, demonstratur. ter- tius, per quem unum quodque deploratur incom- modum, ut in morte filii pueritiae delectatio, amor, spes, solatium, educatio et, si qua simili in genere quo- libet de incommodo per conquestionem dici poterunt. quartus, per quem res turpes et humiles et inliberales proferentur et indigna aetate, genere, fortuna pristina, honore, beneficiis, quae passi perpessurive sint. quin- tus, per quem omnia ante oculos singillatim incom- moda ponuntur, ut videatur is, qui audit, videre et re quoque ipsa, quasi assit, non verbis solum ad miseri- cordiam ducatur. sextus, per quem praeter spem in miseriis demonstratur esse, et, cum aliquid exspectaret, non modo id non adeptus esse, sed in summas miserias incidisse. septimus, per quem ad ipsos, qui audiunt, similem in causam convertimus et petimus, ut de suis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad suas tes nrãs ĩiutias refetat. si ad
pueros ꝑtinebit de liberis suic cogitent. si
ad mulieres de uxoribus si ad senes d̾ pat¬
bus. aut parentibus. Quintus decim loc
ẽ per quẽ ditimius ĩ imicis quoq et hostib
ea que nobis acciderint indigna uideri so¬
lere. Et indignatio quidẽ. hic fere d̾locis gra¬
uissime sumet᷑. Conquestionis huiꝰ ꝑtes
huiꝰ modi de rebus petere oportebit. Conq̃¬
stio est oratio auditoꝵ misericordia capti¬
ni in hac priniu animu auditoris mitẽ
et misericorde confice̾ oportet quo facilr
conquestiomi cõmoueri possit. Id locis cori¬
nibus efficere oportebit pet quos forturie
uis in omẽs et hoĩu infirmitas ostendit
Qua oratione habita grauiter et sentẽtio¬
se maxime demittit᷑ animius hominu et
ad miẜicordia comꝑatur cu malietio
malo suam infiriitate considerabit
in bonis fuerint. et nũc per que quibꝰ in

Expanded text:
ut ad suas res nostras iniurias referant; si ad ut ad suas res nostras iniurias referant; si ad pueros pertinebit, de liberis suis cogitent; si ad mulieres, de uxoribus; si ad senes, de patribus aut parentibus. quintus decimus locus est, per quem dicimus inimicis quoque et hostibus ea, quae nobis acciderint, indigna videri solere. Et indignatio quidem his fere de locis gravissime sumetur. conquestionis autem huiusmodi de rebus partes petere oportebit. Conquestio est oratio auditorum misericordiam cap- tans. in hac primum animum auditoris mitem et misericordem conficere oportet, quo facilius conque- stione commoveri possit. id locis communibus efficere oportebit, per quos fortunae vis in omnes et hominum infirmitas ostenditur; qua oratione habita graviter et sententiose maxime demittitur animus hominum et ad misericordiam conparatur, cum in alieno malo suam infirmitatem considerabit. quem, quibus in bonis fuerint et nunc per quem quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
de questio est compatur. et ita per cõtentioẽ
quãto atrotins et indigmuc sit illud de quo
agitur ostendit᷑. Decimus locus ẽ per quẽ
onnã que in negotio gerendo acta sunt q̃q
post negotiu consetuta sunt. cu uniꝰ cuiq
indignatione et criminatioẽ colligimus. et
tem uerbis ꝙ maxime inte oculos enicapd̾
quẽ dicit᷑ ponimus ut id qd̾ indignu est
perinde illi uid̾atur indignu. ac supẽ int¬
fuerit et ptesent uid̾rit. Audecim loc
ẽ per quẽ ostendimꝰ ab eo factu aquo mi¬
nime oportuerit et a quo si alius faceret
prohiberi cõuenret. Duodecim lotus est
per quẽ indignamur qd̾ nobis hoc primis
acciderit neq alicui unꝙͣ usu uenerit. Ter¬
tius detimus locus est sicu ĩuiria ꝯtume¬
lia iĩcta demõstrat per que locu ĩsuꝑbia
et arrogãtia odiu concitat᷑. Quartus deci
locus ẽ per quẽ petemus ab his qui audrũt

Expanded text:
de quaestio est, conparatur, et ita per contentionem, de quaestio est, conparatur, et ita per contentionem, quanto atrocius et indignius sit illud, de quo agitur, ostenditur. decimus locus est, per quem omnia, quae in negotio gerundo acta sunt quaeque post negotium consecuta sunt, cum unius cuiusque indignatione et criminatione colligimus et rem verbis quam maxime ante oculos eius, apud quem dicitur, ponimus, ut id, quod indignum est, proinde illi videatur indignum, ac si ipse interfuerit ac praesens viderit. undecimus locus est, per quem ostendimus ab eo factum, a quo minime oportuerit, et a quo, si alius faceret, prohiberi con- venerit. duodecimus locus est, per quem indignamur, quod nobis hoc primis acciderit neque alicui umquam usu venerit. tertius decimus locus est, si cum iniuria contumelia iuncta demonstatur. quartus decimus locus est, per quem petimus ab iis, qui audiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nicu factu ẽẽ dicamus. per uim. ꝑ manũ
opulc̃tia que res a legibuc et ab equali unt
remota sit. Octauus locus ẽ per quẽ demo¬
stramꝰ nõ uulgare neq factitatu ec̃ neq ab
audacissimis quide homĩbus id malefitiu
de quo agitur. atq id quoq a feris homĩbus
et barbaris gentibus et in manib bestiis eẽ
temotu. Hec erũt que in parentes. Liberos
Coniuges. Consanguineor supplices crudlit
facta dicentur et demceps siqua proferãt
m maiores natu. in hospites. ĩ uicinos in
educatus sis. ĩ eos aquibus eruditus ĩ mortuos
in miẜos et in misicordia dignos. In hoiẽs
daros. nobiles et honore usos In eor qui neq¬
aliu ledere. neczaliu nec se defendere potu¬
erũt ut in pueros. senes mulieres quibꝰ ex
omĩbus acriter excitata indignatio. sũmu
uere potuerit. Nonus locus ẽ per quẽ cum
his pectatis que constant eẽ pectata. hoc qͦ

Expanded text:
nicum factum esse dicamus per vim manum nicum factum esse dicamus per vim manum opulentiam; quae res ab legibus et ab aequabili iure remotissima sit. octavus locus est, per quem de- monstramus non vulgare neque factitatum esse ne ab audacissimis quidem hominibus id maleficium, de quo agatur; atque id a feris quoque hominibus et a bar- baris gentibus et inmanibus bestiis esse remotum. haec erunt, quae in parentes, liberos, coniuges, consangui- neos, supplices crudeliter facta dicentur, et deinceps si qua proferantur in maiores natu, in hospites, in vicinos, ineducatus sis, in eos, ab quibus eruditus, in mortuos, in miseros et misericordia dignos, in ho- mines claros, nobiles et honore usos, in eos, qui neque laedere alium nec se defendere potuerunt, ut in pueros, senes, mulieres; quibus ex omnibus acriter excitata in- dignatio summuum commovere poterit. nonus locus est, per quem cum aliis peccatis, quae constat esse peccata, hoc quo
Abbreviated transcription (Latin):
inferiores qd̾ superbissimu ẽ. Tertiis locꝰ
est pet quẽ querimꝰ quid na sit euẽturu.
si id ceteri faciant et simul ostendimꝰ. Hiuc
si concessu sit multos emulos eiusdẽ auda¬
tie futuros ex quo quid mali sit euẽturum
demõstrabimnus. Quartus locus ẽ per que
demõstramus multos alacres expectare quid
statuat᷑ ut ex eo ꝙ uni concessu sit sibi ꝯcꝗd
tale dere quid liceat intelligere possint Ont
locus ẽ per quẽ ostendim ceteras tes ppam
constitutas intellecta uarietate cõmutatas
cortigi posse hanc eẽ tem que sisit semel iu¬
dicata neq alio cõmutati iuiditio. neq ulla
potestate corrigi possit. Sextuc locus ꝑ quẽ
consulto et industria factu demõstrat et
illud abiũgit᷑ uolũtario maleficio ueniã
dari nõ oportete inprudẽtia conçedi non¬
nũꝙͣ cõuenire.Deptimus lotus ẽ per que
indignamur ꝙ tetru crudele nefariu tirã¬

Expanded text:
inferiores, quod superbissimum est. tertius locus inferiores, quod superbissimum est. tertius locus est, per quem quae- rimus, quidnam sit eventurum, si idem ceteri faciant; et simul ostendimus, huic si concessum sit, multos aemulos eiusdem audaciae futuros; ex quo, quid mali sit eventurum, demonstrabimus. quartus locus est, per quem demonstramus multos alacres exspectare, quid statuatur, ut ex eo, quod uni concessum sit, sibi quo- que tali de re quid liceat, intellegere possint. quintus locus est, per quem ostendimus ceteras res perperam constitutas intellecta veritate commutatas corrigi posse; hanc esse rem, quae si sit semel iudicata, ne- que alio commutari iudicio neque ulla potestate cor- rigi possit. sextus locus est, per quem consulto et de industria factum demonstratur et illud adiungitur, vo- luntario maleficio veniam dari non oportere, inpru- dentiae concedi nonnumquam convenire. septimus lo- cus est, per quem indignamur, quod taetrum, crudele, nefarium, tyran