comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
głi natura ꝓpria scĩ ab ea sint alieni S
uota sunt hominũ ꝑfectorũ. et ad consũ¬
mationẽ scĩtatis uenienciũ. ȩquales an¬
głis fieri Angłi quippe hominibꝰ. et non
homines angłis auxiliũ tribuunt: minis¬
trantes eis salutẽ. et annuntiantes lar
rabiliores et multo meliores eẽ angelos
eum recipiunt: Si autẽ alterius ẽ natu¬
rȩ acȩteris creaturis. et in ꝓpria subsis¬
tit essentia: increatus et ineffectus os¬
tenditur: Multe scripturȩ sunt: quȩ
sine ambiguitate conuincant alterius
eum acunctis conditionibꝰ eẽ naturȩ Qui¬
clã etiã sꝑu scõ pleni eẽ dicunt᷑: nemo
autẽ siue inscripturis. siue in consuetu¬
dine plenus creatura dicit᷑ Neq enim
aut scriptura sibi hoc uendicat. aut ser¬
mo cõmunis: ut dicat plenũ ẽẽ quem¬
piam angło. throno. dominatione Soli
quippe diumȩ naturȩ. hic conuenit ser¬
mo: Dicimꝰ autẽ uirtutis et disciplinȩ

Expanded text:
 natura sancti, ab ea sint alieni. Sed vota sunt hominum perfectorum, et ad consummationem sanctitatis venientium, aequales angelis fieri. Angeli quippe hominibus, et non homines angelis auxilium tribuunt: ministrantes eis salutem, et annuntiantes eis nditur, honorabiliores et multo meliores esse angelos is creaturis quae eum recipiunt. Si autem alterius est naturae a creaturis, et in propria subsistit essentia, increatus et ineffectus ostenditur. Multae Scripturae sunt, quae sine ambiguitate convincant, alterius eum a cunctis conditionibus esse naturae. Quidam etiam Spiritu sancto pleni esse dicuntur: nemo autem sive in Scripturis, sive in consuetudine, plenus creatura dicitur. 114 Neque enim aut Scriptura sibi hoc vindicat, aut sermo communis, ut dicas plenum esse quempiam angelo, throno, dominatione: soli quippe divinae naturae hic convenit sermo. Dicimus autem virtutis et disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
sus quoq eẽ adeo suꝑ omnẽ carnẽ dicit᷑
ut ꝓphetent. uisiones uideant. qui eum
acceꝑint. scd̃m iohelẽ. qui ex ꝑsona dei
loquit᷑. Effunclã de sꝑu meo suꝑ omnẽ
carnẽ. et ꝓpħabunt filii ur̃i et filiȩ ur̃ȩ.
tatis: Ipsũ quoq effusionis nomen: in-
effundã dicit de angło meo. aut pͥncipa¬
tu. aut throno. aut dominatione incre¬
solis quippe his quȩ ab aliis participant᷑.
hic sermo consentit: sicut et nunc et pau¬
lo ante de caritate cdei diximꝰ. quȩ effu¬
sa ẽ incordibꝰ eorũ qui sꝑm sc̃m recepert̃:
Raritas enĩ inquit dei diffusa ẽ in cordibꝰ
nr̃is. ꝑ sꝑm scm qui datus ẽ nobis: Sal¬
uator quoq qui et ipse capabilis ẽ. insi¬
militudinẽ unigeniti: effusus dicitur
s ꝓhibetur longius spargi: quia uase
intrinsecus cludit᷑. cum autẽ foris uas
fuerit effusum. emitrit ꝓcul beneolen
iudeȩ uase conclusum. notꝰ enĩ ait in ui¬
dea cds. in isrł magnũ nomen eius: quan¬

Expanded text:
sus quoque esse a Deo super omnem carnem dicitur, ut prophetent, et visiones videant, qui eum acceperint secundum Joelem, qui ex persona Dei loquitur: Effundam de spiritu meo super omnem carnem: et prophetabunt filii vestri, et filiae tatis. Ipsum quoque effusionis nomen, incrEffundam, 119 dicit, de angelo meo, aut principatu, aut throno, aut dominationesolis quippe his quae ab aliis participantur, hic sermo consentit: sicut nunc, et paulo ante de charitate Dei diximus, quae effusa est in cordibus eorum qui Spiritum sanctum receperunt. Charitas, iitum sanctum, qui datus est vobis . Salvator quoque, quia et ipse capabilis est, in similitudinem quoque unguenti effusus dicitur: sed prohibetur longius spargi, quia vase intrinsecus clauditur: cum autem vas foris fuerit effusum, emittit procul beneolentJudaeae vase inclusum; Notus enim, ait, in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Quan
Abbreviated transcription (Latin):
creatura erit. id ẽ aut corporalis aut in¬
corporalis Uerũ corpꝰ nequaquã erit sic̃
pͥus diximꝰ. cum doceat et scientiã prestet.
et a sensu et anima capiat᷑ S neq in uisi¬
bilis creatura ẽ ut paulo ante de eo dispu¬
tauimꝰ. unde et paulus in epła quã ad he-¬
breos scripsit: aliũ eum ẽẽ ab omnibꝰ au-¬
głis de monstrat dicens: Cui enĩ angłoꝵ
dixit aliquando. sede adextris meis. do¬
nec ponã inimicos tuos scabellum peclũ
tuorũ: Nonne om̃s sunt ad ministrato¬

Expanded text:
isibilis creatura erit, id est, corporalis, aut incorporalis. Verum corpus nequaquam erit, sicut prius diximus, cum doceat, et scientiam praestet, et a sensu et 121 anima capiatur. Sed neque invisibilis creatura erit, ut paulo ante de eo disputavimus. Unde et Apostolus in Epistola quam ad Hebraeos scripsit, alium eum esse ab omnibus angelis demonstrat, dicens: Cui enim angelorum dixit aliquando: Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuoru
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ apłorũ de multis credentibꝰ. qui inu¬
nũ conuenerant refert᷑: Repleti sunt sꝑu
scõ Cum autẽ participabilis sꝑc sc̃s ad
cassis nominibꝰ scientiȩ substanciã possi¬
det: s ꝑ naturã scĩficantẽ et implentẽ
bonis uniuersa. bonus ipse subsistit: iux.¬
ta quã et repleti quidã sꝑu scõ ẽẽ dicunt᷑.
ut in actibꝰ apłorum scriptũ ẽ Q repleti
sunt uniuersi sꝑu sco: et loquebantur
dei uerbũ cũ fiducia Quomͦ enĩ qui aliqͣ
disciplina plenus ẽ quia ꝑfecte eam te¬
net. erudite et subtilit̾ pot̾ de ea ꝓferre
sermonẽ: sic qui sꝑm sc̃m consũmate acce¬
perunt ita ut implerẽt᷑ eo cum fiducia

Expanded text:
de multis credentibus qui in unum convenerant, refertur: Repleti sunt Spiritu sancto . Cum autem participabilis sit Spirituscassis nominibus scientiae substantiam possidet: sed per naturam sanctificantem, et implentem bonis universa, bonus ipse subsistit, juxta quam et repleti quidam Spiritu sancto esse dicuntur: ut in Actibus Apostolorum scriptum est, Et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia . Quomodo enim qui aliqua disciplina plenus est, qui perfecte eam habet, erudite et subtiliter potest de ea proferre sermonem, sic qui Spiritum sanctum consummate acceperint, ita ut impleantur eo, cum fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
circumscriptã: Mittens quippe iħc p̃li¬
catores doctrinȩ suȩ repleuit eos sꝑu scõ:
et insufflans infaciẽ eorũ accipite in qͥt¬
sꝑm scm̃. et euntes docete om̃s gentes:
quasi om̃s cunctis gentibꝰ mitteret. Ne¬
q enĩ om̃s apłi ad om̃s gentes parit̾ suns
profecti: s quidã in asiã. quidã inscithi¬
am. et alii in alias disꝑsi regiones secum¬

Expanded text:
circumscriptam. Mittens quippe Jesus praedicircumscriptam. Mittens quippe Jesus praedicatores doctrinae suae, replevit eos Spiritu; et insufflans in faciem eorum: Accipite, inqsanctum, et euntes, docete omnes gentes : quasi omnes cunctis gentibus mitteret. Neque enim omnes apostoli ad omnes gentes pariter sunt profecti, sed quidam in Asiam, quidam in Scythiam, et alii in alias dispersi nationes; secu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s ẽ: connumeret᷑ cȩteris creaturis:
Sin uͦ scõs facit capaces sui: cũ patre
ponat᷑ et filio Quod autẽ capiatur ab
in sectarũ uolumine ꝓ ut potuimꝰ ex p̃s¬
simus: et ex omni scriptura sermonem
nr̃m affirmare ꝑ facile ẽ: Beatus quoq
apłs ad ephesios scribens ait: In quo et
credentes signati estis sꝑu reꝓmissionr
scõ: qui ẽ pignus hereditatis nr̃ȩ: Si
enĩ signantur quidã sꝑu scõ formã et
speciẽ eiꝰ assumentes: ex his ẽ sꝑc quȩ ha
culo eiꝰ in p̃ssis: A dchorinthios quoq idẽ
assumptor signaculũ et figurã ut ita di¬
cam insensũ suũ recipit eius scientiȩ
quã assumpsit: sic et his qui sꝑc sci par
beret substantiã sicut uniuersa quȩ fac.¬
ta sunt: Nam et si ñ circumscribantur
loco et finibꝰ inuisibiles creaturȩ: tam̃
propͥetate substantiȩ finiunt᷑:. Sꝑc autẽ¬
sc̃s cũ in pluribꝰ sit: ñ habet substantiã

Expanded text:
sanctus est, connumeretur caeteris creaturis. sanctus est, connumeretur caeteris creaturis. Si vero sanctos facit capaces sui, cum Patre ponatur et Filio. Quod autem ab aliis capin Sectarum volumine prout potuimus expressimus: et ex omni Scriptura sermonem nostrum affirmare perfacile est. Beatus quoque Apostolus ad Ephesios scribens ait: In quo et credentes signali estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae . Si enim signantur quidam Spiritu sancto, formam et speciem ejus assumentes: ex his est Spiritus saculo ejus impressis. Ad Corinthios quoque idem assumptor, signaculum et figuram ut ita dicam in suum sensum recipit ejus scientiae, quam assumpsit: sic et is, qui Spiritus sanberet substantiam; sicut universa quae facta sunt. Nam et si non 112 circumscribantur loco et finibus invisibiles creaturae, tamen proprietate substantiae finiuntur. Spirits, cum in pluribus sit, non habet substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑc sci ñ conuertibilis. s inconuertibilis
Esset quippe et creatura in cõmutabilis.
s cũ patre ñ ponit᷑ et filio: eandẽ habens
in conuertibilitatẽ Omne enĩ qł alieni boni
capax ẽ: abhac substantia seꝑat᷑. Tales enĩ
cuncte sunt creaturȩ: Ds̃ uero cũ benig¬
nus sit: fons et pͥncipiũ omniũ bonorũ
ipse ñ factus ab alio s subsistens: Ideo ca¬
pabilis: ñ capax: Unigenitꝰ quoq filius
eiꝰ sapientia et scĩficatio ñ fit sapiens. sed
sapientes facit: et ñ scĩficat᷑ s sc̃ificat
Unde ipse capabilis ẽ et ñ capax: Cum gͥ in¬
uisibilis creatura quã rationabilẽ et in cor¬
porabilẽ substantiã uocari consuetudinis
ẽ. ñ sit capabilis s capax: si enĩ eẽt capabi
lis nulliꝰ boni capax eẽt. ꝑse simplex ipsa
subsistens et alterius boni receptrix par.¬
ticipationẽ habeat boni. et ñ de his quȩ
habent᷑ ab aliis s de his quȩ habent alia
intelligat᷑ patre et filio habitis magis qͣm

Expanded text:
 non convertibilis, sed inconvertibilis eg. ομούσιος . Esset quippe et creatura immutabilis, si cum Patre poneretur et Filio, eamdem habens inconvertibilitatem. Omne enim quod alieni boni capax est, ab hac substantia separatur. Tales autem sunt cunctae creaturae: Deus vero cum bonus sit, fons et principium bonorum ipse non factus ab alio, sed subsistens: ideo capabilis, et non capax. Unigenitus quoque filius, ejus sapientia, et sanctificatio non fit sapiens, sed sapientes facit; 111 et non sanctificatur, sed sanctificat. Unde et ipse capabilis est, et non capax. Cum igitur invisibilis creatura, quam rationabilem, et incorporalem substantiam vocari consuetudinis est, non sit capabilis, sed capax: si enim capabilis esset, nullius boni capax esset, per se simplex ipsa subsistens, et alterius boni receptatrix: participatione habeat bonum, et non de his quae habentur ab aliis, sed de his quae habent alia intelligatur, Patre et Filio habitis magis quam
Abbreviated transcription (Latin):
de quo saluator ait: Pater sc̃e. Siigit᷑ an¬
głi ñ ex sua ꝓpria substancia scĩ sunt s
ex participatione scẽ trinitatis: alia an¬
głorũ ostendit᷑ a trinitate substancia
Ut enĩ pat̾ scĩficans alius ẽ abhis qͥ sc̃i¬
ficant᷑: et filius alius ẽ abhis quos ef.¬
ficit scõs: ita et sꝑc sc̃s alterius ẽ subs¬
tanciȩ. abhis quos sui largitione scĩfi¬
cat Si uͦ heretici ꝓposuerint ex natu.¬
ra conditionis suȩ angłos scõs eẽ: con¬
sequent̃ cogent᷑ dicere omousios eos tri¬
nitati et inconuertibilit̾ uixta substan¬
ciã scõs eẽ Si autẽ hoc refugientes di¬
xerint unius quidẽ naturȩ eẽ cũ cȩte¬
ris creaturis. ñ tamen eãdem habere qͣm¬

Expanded text:
it: Pater sancte . Si igitur angeli non ex propria substantia sancti sunt, sed ex participatione sanctae Trinitatis, alia angelorum ostenditur a Trinitate esse substantia. Ut enim Pater sanctificans, alius est ab his qui sanctificantur: et Filius est alius ab his quos efficit sanctos: ita et Spiritus sanctus alterius est substantiae ab his quos sui largitione sanctificat. Si vero haeretici proposuerint, ex natura conditionis suae angelos sanctos esse: consequenter coguntur dicere ὁμουσίους esse Trinitati, et inconvertibiliter eos juxta substantiam sanctos esse. Si autem hoc refugientes, dixerint, unius quidem naturae esse cum caeteris creaturis, non tamen eamdem habere
Abbreviated transcription (Latin):
carnalẽ sapienciã dicunt. quȩ in rebus
corporeis ex humano subsistit cogitatu
Porro sꝑualis sapiencia et intellectualis
circa inuisibilia et intellectualia se te
sentiã tribuit: In multis quoq aliis locis
impleat uos omni gaudio et pace ad cre¬
dendũ. ut abundetis in spe. et uirtute
sꝑc scĩ Ds̃ enĩ largitor bonorũ spem quã
habent illũ. et gaudio ac pace complet eoᷤ.
qui ꝑ inturbatam et sedatam cogitationẽ
possidentes. letas habent mentes. et ab omĩ
ꝑturbationũ tempestate tranquillas: Qui
consequuti: etiã rectã fidẽ intrinitatis mys¬
terio consequent᷑. In alio quoq loco eiꝰdẽ¬

Expanded text:
; carnalem sapientiam dicens, quae in rebus corporeis ex humano subsistit cogitatu. Porro spiritualis sapientia et intellectualis, circa invisibilia et intellectualia se tenaesentiam tribuit. In multis quoque aliis locis repleat vos omni gaudio, et pace in credendo, ut abundetis in spe, et virtutes autem largitor bonorum, spem quam habent illum; gaudio et pace complet eos, qui imperturbatam et sedatam cogitationem possidentes, laetas habent mentes, et ab omni perturbationum tempestate tranquillas. Qui consecuti, etiam rectam fidem in Trinitatis mysterio consequentur. In alio quoque loco ejusde
Abbreviated transcription (Latin):
et scĩmonia ꝑseueret: tamen cũ ea quȩ
similẽ habent naturã conuersa sunt. di¬
lucide ostendit᷑ in pristino eos statu ñ
tius indñĩ seruitiũ ꝑmanere: Neq enuĩ
pot̾ coequaliũ diuersa ẽẽ natura: Nam
specie constituta sint in mortalia Cum
autẽ hȩc se ita habeant: etiã si unꝰ angłs
conuertibilis apparuerit: om̃s conuerti¬
biles erunt: licet ñ sint conuersi inbe¬
atitudine ꝑseuerantes. quomͦ et cuncta
hominũ corpora diuisibilia sunt. licet
ñ omĩa diuidant᷑ Quedã enĩ eorũ pas¬
sa diuisionẽ: et reliquorũ similiũ sui

Expanded text:
nia perseverent: tamen cum in ea, quae similem habent naturam conversa sint, dilucide ostenditur in primo eos statu nontius in Domino servitium permanere. Neque enim potest coaequalium diversa esse natura. Nam specie constituta, sint immortalia. 13. Cum autem haec se ita habeant, etiam si unus angelus convertibilis apparuerit, omnes convertibiles erunt, licet non sint conversi in beatitudine perseverantes: quomodo et cuncta hominum corpora divisibilia sunt, quamquam non omnia dividantur. Quaedam enim eorum passa divisionem, et reliq
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ: Neq enĩ nulli quidẽ angłorum et
alie cuidã rationabili creaturȩ dixit d̾s
sede adextris meis: In cõmune itaq ser¬
mo p̃nuntiat ñ ẽe dictũ cuiquã creaturȩ.
sede adextris meis: Q hoc incommune:¬
Iacob puer m̃s suscipiam eũ. isrł electus
m̃s suscepit eũ anima mea. decli sꝑm me¬
um in eo: E adhuc Qui dat flatũ populo
constituto suꝑ eã. hauddubiũ quin t̾ram

Expanded text:
turarum. Neque enim ulli quidem angelorum, et aliae cuidam rationabili creaturae dixit Deus: Sede a dextris meis. In commune itaque sermo pronuntiat, non esse dictum cuiquam creaturae, Sede a dextris meis. Et hoc in communeJacob puer meus, suscipiam eum: Israel electus meus, suscipiet eum anima mea: dedi spiritum meum in eo . Et adhuc: Qui dat afflatum populo constituto super eam, haud dubium quin terram,
Abbreviated transcription (Latin):
constituti distabant int̾ se longissimis
cia : demonstratur angelica uirtꝰ ab hoc
prorsus aliena: Angłs quippe qui aderat
uerbi grã apło inasia moranti: ñ poterat
eodẽ tempore simul ad eẽ. alii in cȩteris
ñ solũ se iunctis a se hominibꝰ presto est:
s et singulis quibꝰq angłis. pͥncipatui.
thronis. dominationibꝰ in habitator. assis¬
tit. et ut homines scĩficans alteriꝰ quam
sunt homines ẽ naturȩ: sic alias creaturas
scĩficans alienus ẽ ab earum substancia:
quia omnis creatura ñ ex sua substancia

Expanded text:
constituti, distabant inter se longissimis m, demonstratur angelica virtus ab hoc prorsus aliena. Angelus quippe qui aderat, verbi gratia, Apostolo in Asia oranti, non poterat simul eodem tempore adesse aliis in caeterisnon solum sejunctis a se hominibus praesto est, sed et singulis quibusque angelis, principatibus, thronis, dominationibus inhabitator assistit: et ut homines sanctificans, alterius quam sunt homines, est naturae; sic et alias creaturas sanctificans, alius ab earum est substantia: quoniam omnis creatura
Abbreviated transcription (Latin):
qui post susceptionẽ eiuspi
peccau̾it.
Si autẽ scificatus ẽ ꝑ cõmunicationem
scĩ: sꝑc ostendit᷑ quod ipse particeps eiꝰ
enumerans eos qui regnũ cȩlorũ ñ sunt
consequiti: addidit dicens & hȩc quidẽ
fuistis: s abliti estis: s iustificati. estis.
et insꝑu dei: sꝑm dei ñ aliũ asserens esse
dicit anathema iħu: et nemo dicit dñs¬

Expanded text:
 post susceptionem ejus peccaverit. Si autem sanctificatus est per communionem Spiritus sancti, ostenditur quod ipse particeps ejus enumerans eos qui regnum coelorum sunt consecuturi, addit dicens: Et haec quidem fuistis: sed abluti estis, sed sanctificSpiritum Dei, non alium asserens esse dicit anathema Jesu: et nemo dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẽ. ñ pot̾ extraneȩ capax eẽ bonitatis:
cũ ipsũ tribuat cȩteris bonitatẽ Igit᷑
manifestũ ẽ ñ a corporalibꝰ solũ s et ab
incorporalibꝰ creaturis extraneũ eẽ sꝑm
tanciã scĩficationis accipiunt: iste uͦ ñ
tantũ ñ ẽ capax scĩficationis alienȩ. s
in suꝑ attributor ẽ et creator: Deniq qͥ

Expanded text:
num est, non potest extraneae capax esse bonitatis: num est, non potest extraneae capax esse bonitatis: 110 cum ipsum tribuat caeteris bonitatem. Igitur manifestum est, non a corporalibus tantum, sed et ab incorporalibus creaturis extraneum esse Spitantiam sanctificationis accipiunt: iste vero non tantum non est capax sanctificationis alienae, sed insuper attributor est, et creator. Denique qu
Abbreviated transcription (Latin):
sidetur cum unigenito filio dei Ipsa gͥ
iacentis essentiȩ demon̾tratrix patri
na Cũ enĩ creaturȩ in in usibilia et
uisibilia. id ẽ in in corporalia et corpora
tor. sermonis et sapientiȩ et scientiȩ
effector. nec de inuisibilibus creaturis
hec quippe omnia sapientiȩ ceterarũq
uirtutũ et sc̃ificationis capatia sunt:
ista uͦ substantia de qua nunc sermo ẽ.
Neq enim inueniri pot̾ aliqua in scõ sꝑu
quia istius modi natura mutabilis est:
sorũ attributor bonorũ E ut breuius
dicã: ipse subsistens in his bonis quȩ a
dño largiunt᷑ Nam eundẽ ȩuuangelii
locũ matheus lucasq describens. alter
ex his att. quantomagis pat̾ ur cęlestis
clabit bona petentibꝰ se: alt̃ uero: quã.¬
tomagis pater ur̃ cęlestis clabit spiritũ
quȩ diuinitꝰ administrant᷑ ñ posse absq
eo subsistere: quia om̃s utilitates quȩ ex
clonorũ dei gr̃a suscipiunt᷑. ex isto fonte
emanant: Quod autẽ substancialit̾ bo¬

Expanded text:
sidetur, cum unigenito Filio Dei. Ipsa  Ajacentis essentiae demonstratrix: Patrina. Cum enim creaturae in visibilia, et in invisibilia, id est in corporalia et in incorporaltor, sermonis et sapientiae, et scientiae effector: nec de invisibilibus creaturis. Haec quippe omnia sapientiae et caeterarum virtutum, et sanctificationis capacia sunt. Ista vero substantia, de qua nunc sermo est,Neque enim inveniri potest aliqua in Spiritu sancto quia istiusmodi natura mutabilis est. rsorum attributor bonorum, et, ut brevius dicam, ipse subsistens in his bonis quae a Domino largiuntur. Nam eumdem Evangelii locum Matthaeus Lucasque describens, alter ex his ait: Quanto magis Pater coelestis dabit bona petentibus se ? Alter vero: Quanto magis Pater vester coelestis dabit Spiritum suum quae divinitus administrantur, non absque eo subsistere; quia omnes utilitates, quae ex donorum Dei gratia suscipiuntur, ex isto fonte demanant. Quod autem substantialiter bo
Abbreviated transcription (Latin):
ppellatio sp̃c scĩ et ea quȩ
demonstratur ex ipsa ap¬
pellatione substantia.
penitꝰ abhis ignorat᷑.
qui extra sacrã scrip.
uocabulũ eius refert᷑: tam in nouis quam
inueteribꝰ Ueteris quippe testamenti ho¬
mo dauid particeps eius effectus orabat
ut in se ꝑmaneret: dicens Sꝑm scm̃ tuũ
to hii uiri qui deo placiusse referunt᷑: sꝑu
scõ pleni fuerunt:. Iohannes qͥppe adhuc
in matris utero scĩficatꝰ exultat: et iħe a
mortius resurgens cũ insufflasset infaciẽ
discipulorũ ait: ccipite sꝑm scm̃ Plena

Expanded text:
ppellatio Spiritus sancti, et ea, quae ppellatio Spiritus sancti, et ea, quae monstratur ex ipsa appellatione substantia, penitus ab his ignoratur, qui extra sacram Scriptuvocabulum refertur, tam in novis quam in veteribus. Veteris quippe Testamenti homo David, particeps ejus effectus, orabat ut in se permaneret, dicens: Spiritum tuum nto hi viri qui Deo placuisse referuntur, Spiritu sancto pleni sunt. Joannes quippe adhuc in matris utero sanctificatus exsultat, et Jesus a mortuis resurgens cum insufflasset in faciem discipulorum, ait: Accipite Spiritum sa
Abbreviated transcription (Latin):
Mnl BuS
quidẽ quȩ diuina
sunt cum reueren¬
tia et uehementi
cura oportet inten
phemia in eum sine uenia sit. ita ut blas¬
phemantis pęna tendat᷑ ñ solũ in omne
p̃sens scłm s etiã infuturũ: Ait quippe sal¬
magis oportet intendere quȩ scriptura¬
rũ de eo relatio sit: ne aliquem saltem ꝑ
ignorantiã blasphemiȩ error obrepat:
Ex pedierat quidẽ fideli et timido mo¬
deranti uires suas et magnitudinẽ p̃sen-¬
tis questionis silentio p̃terire: et rẽ ple¬
nã ꝑiculo ñ insuũ discrimen attrahere
recta sua etiã insuꝑna erigunt᷑. et hȩc
de scõ sꝑu iactitant᷑ quȩ neq inscriptu¬
ris lecta. neq aquoquã ecclesiasticorum
ueterũ usurpata sunt: compulsi sumꝰ cre¬
berrimȩ ex hortationi frm cetlere: quodq
sit nr̃a de eo opinio etiã scripturarũ testi¬
moniis comꝑbare: ne ꝑ imꝑttiã tanti dog.¬
matis hii qui contraria opponunt. decipi¬
ant eos qui sine discussione sollicita. in ad¬

Expanded text:
mnibus quidem quae divina sunt, cum reverentia et vehementi cura oportet intendphemia in eum sine venia sit: ita ut blasphemantis poena tendatur, non solum in omne praesens saeculum, sed etiam in futurum. Ait quippe Sal oportet intendere, quae Scripturarum de eo relatio sit: ne in aliquem saltem per ignorantiam, blasphemiae error obrepat. Expedierat quidem fideli, et timido, moderanti vires suas, magnitudinem praesentis quaestionis silentio praeterire: et rem plenam periculo, non in suum discrimen attrahere. recta via etiam in superna eriguntur, et haec de Spiritu sancto jactitant, quae neque in Scripturis lecta, neque a quoquam Ecclesiasticorum veterum usurpata sunt compulsi sumus creberrimae exhortationi fratrum cedere: quaeque sit nostra de eo opinio, etiam Scripturarum testimoniis comprobare: ne imperitia tanti dogmatis, hi qui contraria opponunt, decipiant eos qui, sine discussione sollicita, in ad
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑu scõ: et ceptum
opusculũ eius dem
urbis pontifici dedi¬
care Eł ecce olla illa quȩ in iheremia pꝰ
baculũ cernit᷑ a facie cępit aquilonis ar-¬
dere: et phariseorũ comclamauit sena¬
tus: et nullus scriba uel fictus s omnis
quasi indicto sibi p̃lio doctrinarũ aduer¬
sum me in ꝑitio factio coniurauit: Ilico ego
uelut post liminio iherosolimã sum reuer¬
sus : et post romuli causã et nudorũ luꝑ¬
pradictus pontifex damasus qui me ad
hoc opꝰ primꝰ impulerat iam dormiuit in¬
dño: tantumq uenerabiliũ mͥ ancillarũ
tu. canticũ qđ cantare ñ potiui int̾ra alie¬
na hic auobis in uidea ꝓuocatꝰ in murmu¬
ro: augustiorẽ multo locũ ex istimans
qui saluatorẽ mundi. quã qui frĩs genu-¬
it parricidã & ut auctorẽ titulo fate-¬
ar. malui alieni oꝑis intͣpres existere:
quã ut quidã faciint informis cornicu¬
la alienis me coloribus ad ornare:

Expanded text:
Sancto, et ceptum opusculum ejusdem urbis Pontifici dedicare. Et ecce olla illa quae in Jeremia post baculum cernitur, a facie cepit Aquilonis ardere, et Pharisaeorum conclamavit senatus, et nullus scriba vel fictus, sed omnis, quasi indicto sibi psum me imperitiae factio conjuravit. Illico ego, velut postliminio, Jerosolyman sum reversus: et post Romuli casam, et ludorum Lup, frater, quia supradictus Pontifex Damasus, qui me ad hoc opus primus impulerat, jam dormit o: tam tuo quam venerabilium mihi, ancillarum tu: canticum quod cantare non potui in terra aliena, hic a vobis in Judaea provocatus immurmuro; augustiorem multo locum existimans, qui Salvatorem mundi, quam 106 qui fratris genuit parricidam. Et ut auctorem titulo fatear: malui alieni operis interpres existere, quam ut quidam faciunt informis cornicula, alienis me coloribus adornare.
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ sꝑm scm̃ fuisse inscĩs ante aduen¬
tũ dñi. et aliũ in apłis ceterisq discipu¬
lis: et quasi homonimiã indifferentib
esse substantiis: Possumꝰ quippe et testi¬
monia cle diuinis litteris ex hibere: qͥa
psalmorũ uolumine testimoniũ ꝓferens:
a sꝑu sc̃o id dictũ eẽ cõmemorat. E sicut
nolite obdurare corda ur̃a et cetera: Infi¬
ne quoq auctuũ apłorũ cum iuideis dis¬
tu audietis et ñ intelligetis: Neq enim
scripsit qui in ꝓpħis ante aduentũ dñi
alius fuit: s de eo cuiꝰ et ipse particeps
erat: et om̃s qui infide consũmate uir.¬
tutis ferebantur Unde et cũ articulo eiꝰ
meminit: quasi solitariũ et unũ ẽẽ con¬
testans E sicut dicit ñ simplicit̃. p̃ne̾¬

Expanded text:
um sanctum fuisse in sanctis viris ante adventum Domini, et alium in apostolis caeterisque discipulis, et quasi omonymum in differentibus esse substantiis. Possumus quidem testimonia de divinis Litteris exhibere: quia Psalmorum volumine testimonium proferens, a Spiritu sancto id dictum esse commemorat: Et sicut nolite obdurare corda vestra, etc. . In fine quoque Actuum Apostolorum, cum Judaeis distionem audietis, et non intelligetis . Neque enim scripsit, qui in Prophetis ante adventum Domini alius fuit: sed de eo cujus et ipse particeps fuit: et omnes qui in fide consummatae virtutis ferebantur. Unde et cum articulo ejus meminit, quasi solitarium et unum esse contestans, ubi dicit non simplicite
Abbreviated transcription (Latin):
Licet sinos aut angelus de celo annun¬
tiauerit uobis. preter quam quod accepistiᷤ.
anathema sit Si ueniat mons. aliud euan-¬
gelizans. anathematizet᷑: Si ueniat angelus
aliud euangelizans. anathemathizetur Un¬
de hoc: Quia de priuato uult fluere non
de medio Et hoc forte homo carnalis carna
li nebula prepeditꝰ. et a fonte communi
ad ꝓpriam suam falsitatẽ reductus. posset¬
hoc facere nũquid et angelus: Uere si an¬
gelus de ꝓprio fluens in paradyso auditus¬
non eẽt: non precipitaremur in mortem:
Media aqua posita erat omnibꝰ. preceptum
dñi aqua media. aqͣ quodammodo publica
ipsa aqua semꝑ biberet᷑. semꝑ uiueret᷑ Uenit
angelus lapsus de cęlo factꝰ serpens. quia in¬
sidiose iam uenena spargere cupiebat: emisit
uenenum de ꝓprio locutus ẽ de suo. quia qͥ
loqͥtur mendatiũ de suo loquit᷑. et miseri au-¬
diendo dimiser̃ quod commune erat unde
beati erant et ad suum ꝓprium reducti. cum

Expanded text:
«Licet si nos, aut angelus de coelo annuntiaverit vobis praeterquam quod accepistis; anathema sit» . Si veniat mons aliud evangelizans, anathemetur; si veniat angelus aliud evangelizans anathemetur. Unde hoc? Quia de privato vult fluere, non de medio. Et hoc forte homo carnali li nebula praepeditus, et a fonte communi ad propriam suam falsitatem reductus possit facere, nunquid et angelus? Vere si angelus de proprio fluens in paradiso non esset auditus, non praecipitaremur in mortem. Media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei: aqua media, aqua quodam modo publica,ipsa aqua semper biberetur, semper viveretur. Venit angelus lapsus de coelo, factus serpens, quia insidiose jam venena spargere cupiebat: emisit venenum, de proprio locutus est, de suo; quia «qui loquitur mendacium, de suo loquitur:» et miseri audiendo dimiserunt quod commune erat, unde beati erant; et ad suum proprium redacti, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quam cõmendat et percipit fides xp̃i putañ
ẽẽ naturam uerissime dicit᷑: Si ex natura
iusticia: ergo xp̃c gratis mortuus ẽ: lam hic¬
enim erat lex et non iustificabat:. lam hic
erat et natura. et non iustificabat Ideo xp̃c
non gratis mortuus ẽ ut et lex per illum im¬
pleretur qui dix̃. non ueni legem soluere s
implere. et natura ꝑ adam perdita per illũ
repararet᷑ qui dix̃. uenisse se querere et salua¬
re quod perierat:¬

Expanded text:
quam commendat et percipit fides Christi, putant quam commendat et percipit fides Christi, putant esse naturam, verissime dicitur, Si ex natura justitia, ergo Christus gratis mortuus eenim erat lex, et non justificabat; jam hic erat et natura, et non justificabat. Ideo Christus non gratis mortuus est, ut et lex per illum impleretur, qui dixit, Non veni legem solvere, sed adimplere ; et natura per Adam perdita, per illum repararetur, qui dixit, venisse se quaerere et salvare quod perierat
Abbreviated transcription (Latin):
immo insaniat nesciens quid loquat᷑. ut au-¬
deat dicere legem eẽ gr̃am cũ clamet qui sci-¬
ebat quid loqueret᷑. qui in lege iustificami¬
ni a grã excidistis: Si autem lex non ẽ gratia.
quia ut ipsa lex fiat non potest lex adiuua-¬
re s grã. numquid natura erit gr̃a: Nam &
hoc pelagiani ausi st̃ dicere gr̃am eẽ naturã
in quasic creati sumus. ut habeamꝰ mentem
rationalem qua intelligere ualeamꝰ facti ad
imaginem dei ut dominem᷑ piscibꝰ maris et
uolucribꝰ cęli et omĩbꝰ pecoribꝰ quȩ repunt
suꝑ t̾ram: S non hȩc ẽ grã quam cõmencdat
apłs per fidem iħu xp̃i: hanc enim naturã
etiam cũ impiis et infidelibꝰ certũ ẽ nobis
eẽ communẽ Grã uero per fidem iħu xp̃i
eorum tantummꝰ ẽ quorum ẽ fides ipsafides
Non enim omniũ ẽ fides Deniq sicut eis
qui uolentes in lege iustificari a gr̃a excide-¬
runt uerissime dicit: si ex lege iusticia ergo
xp̃c gratis mortuus ẽ. sic et his qui gratiam

Expanded text:
imo insaniat nesciens quid loquatur, ut audeat dicere, legem esse gratiam, cum clamet qui sciebat quid loqueretur, Qui in lege justificamini, a gratia excidistis? Si autem lex non est gratia, quia ut ipsa lex fiat, non potest lex adjuvare, sed gratia; numquid natura erit gratia? Nam et hoc Pelagiani ausi sunt dicere, gratiam esse naturam, in qua sic creati sumus, ut habeamus mentem rationalem, qua intelligere valeamus, facti ad imaginem Dei, ut dominemur piscibus maris, et volucribus coeli, et omnibus pecoribus quae repunt super terram. Sed non haec est gratia, quam commendat Apostolus per fidem Jesu Christi. Hanc enim naturam etiam cum impiis et infidelibus certum est nobis esse communem: gratia vero per fidem Jesu Christi eorum tantummodo est, quorum est ipsa fides. Non enim omnium est fides . Denique sicut eis qui volentes in lege justificari, a gratia exciderunt, verissime dicit, Si ex lege justitia, ergo Christus gratis mortuus est : sic et his qui gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
tur atenebris et potestate sathanȩ ad
dm̃ et ut accipiant remissionẽ peccatoꝵ.
et sortem quȩ in scĩs. et fidem quȩ in me
ẽ: Unde et exhortans idem apłs creden.¬
tes ad gr̃arum actionẽ deo patri. qui eru¬
it nos inquit deꝑotestate tenebrarum
et transtulit in regnũ filii caritatis suȩ.
in quo habemus recdemptionẽ in sangui¬
ne eius remissionẽ peccatorũ: In hac re-¬
demptione tanquã preciũ pronobis da-¬
tus ẽ. sanguis xꝑi. quo accepto diabolus
non ditatus ẽ. s necatus. ut nos ab eius ne¬
xib solueremur. nec quemquã secum eo¬
rum quos xꝑc abomni debito liber. in¬
debite fuso suo sanguine redemisset. pec¬
catorum retibus obuolutũ traheret ad se¬
cundȩ ac sempiternȩ mortis exitium. s
hactenus morerentur ad xꝑi grãm ꝑti-
nentes. precogniti et predestinati et electi
añ constitutionẽ mundi. quatinus ꝓ illis ip¬
se mortuus ẽ.xꝑc. carnis tantũ morte ñ¬

Expanded text:
tur a tenebris, et a potestate satanae ad tur a tenebris, et a potestate satanae ad Deum, ut accipiant remissionem peccatorum, et sortem quae in sanctis, et fidem quae in me est . Unde et exhortans idem apostolus credentes ad gratiarum actionem Deo Patri: Qui eruit nos, inquit, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae, in quo habemus redemptionem in remissionem peccatorum . In hac redemptione tanquam pretium pro nobis datus est sanguis Christi, quo accepto diabolus non ditatus est, sed ligatus: ut nos ab ejus nexibus solveremur, nec quemquam secum eorum quos Christus ab omni debito liber indebite fuso suo sanguine redemisset, peccatorum retibus involutum traheret ad secundae ac sempiternae mortis exitium ; sed hactenus morerentur ad Christi gratiam pertinentes, praecogniti et praedestinati et electi ante constitutionem mundi , quatenus pro illis ipse mortuus est Christus, carnis tantum morte, n
Abbreviated transcription (Latin):
lum uictum. quando qui abillo occisus ẽ
resurrexit: Illud ẽ. mauis et ad intelligen¬
dum ꝓfundius uidere diabolũ uictũ. qͣn¬
occisus ẽ: Tunc enĩ sangius ille qm̃ eius
erat qui nullũ habuit omnino peccatum.
ad remissionẽ nr̃orum fusus ẽ. peccatorũ.
ut quia eos diabolus merito tenebat. quos
peccati reos conditione mortis obstrinx̃
hos ꝑeum merito dimitteret. quẽ nulliꝰ
peccati reũ in merito pęna mortis affecit:
Nac iusticia uictus. et hoc uinculo uinc¬
tus ẽ. fortis. ut uasa eius eriperentur quȩ
apud eum cum ipso et angłis eius fuerant
uasa irȩ. et inuasa miccłiȩ uerterentur
de cȩlo ad se facta cum primũ uocatus ẽ.
narrat apłs paulus: Nam inter cȩtera qͦ
audiuit. etiam hoc sibi dictum sic loqui¬
tur: Adhoc enim tibi apparui. ut consti.¬
tuam te ministrũ et testem eorũ quȩ
ame uides quib etiã pre eo tibi liberans
te de popło et de gentib inquos ego mit.¬
tam te aperire oculos cecorũ. ut auertã¬

Expanded text:
lum victum, quando qui ab illo occisus est resurrexit. Illud est majus, et ad intelligendum profundius, videre diabolum victum, quanoccisus est. Tunc enim sanguis ille, quoniam ejus erat qui nullum habuit omnino peccatum, ad remissionem nostrorum fusus est peccatorum, ut quia eos diabolus merito tenebat, quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito dimitteret, quem nullius peccati reum immerito poena mortis affecit. Hac justitia victus, et hoc vinculo vinctus est fortis, ut vasa ejus eriperentur , quae apud eum cum ipso et angelis ejus fuerant vasa irae, et in vasa misericordiae verterentur . de coelo ad se facta, cum primum vocatus est, narrat apostolus Paulus. Nam inter caetera quae audivit, etiam hoc sibi dictum sic loquitur: Ad hoc enim tibi apparui, ut constituam te ministrum et testem eorum quae a me vides, quibus etiam praeeo tibi, liberans te de populo et de gentibus, in quas ego mitto te aperire oculos caecorum, ut avertan
Abbreviated transcription (Latin):
prophetia dicuntur non sunt de malo
uoto imprecantis.s de prescio sꝑu ꝓnun¬
ciantis Nam illa quȩ de malo uoto sunt.
prohibent᷑ cum dicitur Benedicite. et no¬
lite. maledicere: Hȩc autem sepe inueni¬
untur in sermone scõrum sicut apłs paulus.¬
illud tanquã stomachatus et indignatus
etiam male optasse uidetur apłs. Utinam
et abscidantur qui uos conturbant Quos
utiq si consideres ꝑsonam scribentis ma¬
gis eum elegantissimo ambiguo. bene op.¬
tasse intelligis: Sunt enim spadones qui
se ipsos absciderunt ꝓpter regnũ cȩlorũ

Expanded text:
prophetia dicuntur. non sunt de malo uoto inprecantis, sed de praescio spiritu denuntiantis. nam illa, quae de malo uoto sunt, prohibentur, cum dicitur: benedicite et nolite male dicere. haec autem saepe, inueniuntur in sermone spera sua . Nam illud tanquam stomachatus et indignatus etiam male optasse videtur Apostolus, Utinam et abscindantur qui vos conturbant ! Quod utique si consideres personam scribentis, magis eum elegantissimo ambiguo bene optasse intelliges. Sunt enim spadones, qui se ipsos absciderunt propter regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
rerum signa suis quȩq temporibꝰ conueni.¬
rum titulo intelligentibꝰ paucis significa¬
tur. s manifestato p̃conio ꝓpheticȩ uocis
ex primit᷑ Aꝑte ꝓmissum ẽ. testamentũ
nouũ non scđm testamentũ qđ factum ẽ.
ad popłm quando eductus ẽ. de egipto
Cum gͦ in illo ueteri testamento p̃cepta
sint ista quȩ nos ad nouũ ꝑtinentes obser¬
uare non cogimur. cur non uicderi se po.¬
tius inuetustate suꝑ uacanea remansis¬
se cognoscunt. quã noua nobis ꝓmissa te¬
nentibꝰ qđ uetera non obseruemus obici¬
unt: Qm̃ gͦ sicut scriptum ẽ. in cantico
canticorũ aspirauit dies. remoueant᷑ um¬
brȩ: Spiritalis significatio iam lucescat.
carnalis significatio iam quiescat¬

Expanded text:
rerum signa suis quaeque temporibus convenirerum signa suis quaeque temporibus convenirum titulos intelligentibus paucis significatur, sed manifesto praeconio propheticae vocis exprimitur. Aperte promissum est testamentum novum, non secundum testamentum quod factum est ad populum, quando eductus est de Aegypto. Cum ergo in illo veteri testamento praecepta sint ista, quae nos ad novum pertinentes observare non cogimur, cur non Judaei se potius in vetustate supervacanea remansisse cognoscunt, quam nobis nova promissa tenentibus; quod vetera non observemus, objiciunt? Quoniam ergo, sicut scriptum est in Cantico canticorum, Aspiravit dies, removeantur umbrae ; spiritualis significatio jam lucescat, carnalis celebratio jam quiescat
Abbreviated transcription (Latin):
tustatis. et siqua alia sunt in quibꝰ nunc im¬
morari non opus ẽ. quȩ illis ueteribꝰ adum¬
brata sunt signis. inisto habent finẽ. cuius
regni non erit finis: In illo quippe omnia
oyortebat impleri qui uenit legem et ꝓpħas
non soluere s implere: Proinde illa uetera
signa rerũ non euacuauit arguendo. s im¬
plendo mutauit. ut alia essent quȩ nuntia¬
rent uenisse iam xꝑi. quã fuerant illa quȩ
p̃nuntiabant eẽ uenturũ: Quid sibi autem
uult qđ sic prenotant᷑ quidã psalmi quos
et ipsi legunt. et habent in litterarum aucto¬
ritate scãrũ. ut ĩ eorũ titulis scriptũ sit. ꝓ
his quȩ immutabunt᷑ textus uero eorumdẽ
psalmorũ predicat. xꝑm. nisi quia illorum
mutatio ꝑ illũ futura p̃dicta ẽ. ꝑquẽ appa¬
ret impleta. ut apłs dei qui nunc ẽ. populus
xꝑianus. iam non cogatur obseruare quȩ
prophicis temporibꝰ obseruabantur: Non
quia dampnata s quia mutata sunt. non ut
res ipsȩ quȩ significabant᷑ perirent. s ut

Expanded text:
tustatis; et si qua alia sunt, in quibus nunc immorari non opus est, quae illis veteribus adumbrata sunt signis, in isto habent finem, cujus regni non erit finis . In illo quippe omnia oportebat impleri, qui venit legem et prophetas non solvere, sed implere. Proinde illa vesigna rerum non evacuavit arguendo, sed implendo mutavit: ut alia essent quae nuntiarent venisse jam Christum, quam fuerant illa quae praenuntiabant esse venturum. Quid sibi autem vult, quod sic praenotantur quidam psalmi, quos et ipsi legunt et habent in Litterarum auctoritate sanctarum, ut in eorum titulis scriptum sit, Pro iis quae immutabuntur; textus vero eorumdem psalmorum praedicat Christum: nisi quia eorum mutatio per illum futura praedicta est, per quem apparet impleta? ut populus Dei, qui nunc est populus christianus, jam non cogatur observare quae propheticis temporibus observabantur: non quia damnata, sed quia mutata sunt; non ut res ipsae quae significabantur perirent, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
promisit: Illo enim forma serui leuata est
quã sumpsit ex uirgine. et ad patris dexte¬
ram collocata: Propter spem tanti huiꝰ boni.
et apłs ait: Deus autem qui diues ẽ in mĩa.
propter multam dilectionẽ qua dilexit
nos. et cum eẽmus mortui peccatis. conui¬
uificauit nos xꝑo. cuius gratia sumus sal
uati. et simul excitauit. et simul sedere fe
telligi dixisse dñs ut ubi ego sum et illi sua
mecum: & ipse quidẽ de se dixit qđ iam ibi
eẽt. de nobis autem uelle se dixit ut eẽmus
tanquã factum fuerit ẽ locutus: Non enĩ
ait excitaturus ẽ. nos et in cęlestibus secłe
facturus. s excitauit et sedere incȩlestibus
fecit. quia non inaniter s fideliter iam de.¬
putat factum. qđ futurũ eẽ non dubitat:¬

Expanded text:
promisit: illo enim forma servi levata est, quam sumpsit ex Virgine, et ad Patris dexteram collocata. Propter spem tanti hujus boni et Apostolus ait: Deus autem qui dives est in misericordia, propter multam dilectionem qua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia sumus salvi facti; et simul excitavit, et simul sedere fecest intelligi dixisse Dominus, Ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem de se dixit quod ibi jam esset; de nobis autem velle se dixit ut essemus tanquam factum fuerit est locutus. Non enim ait, Excitaturus est, et in coelestibus sedere facturus; sed, excitavit, et sedere in coelestibus fecit: quia non inaniter sed fideliter jam deputat factum quod futurum esse non dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ pius fideliter tenens quia ꝑhunc
oportebat impleri quẽ ds iubebat occi¬
di. ñ hesitauit qđ sibi reddi poterat im¬
molatꝰ. qui dari potuit ñ speratꝰ Minde
addidit ꝓ hac etiã eũ et insimilitudi¬
nẽ adduxit Cuius similitudinẽ nisi il¬
lius unde dicit apłs. qui ꝓprio filio ñ
peꝑcit. s ꝓ nobis omnibꝰ tradidit eum:
Propterea et ysaac sicut dñs crucem
suã ita sibi ligna aduictimȩ locũ quib
fuerat imponendus ipse portauit. Pos.¬
tremo quia ysaãc occidi ñ oportebat.
postea quã ẽ pat̾ ferire ꝓhibitus. qͥs erat
ille aries quo immolato impletũ ẽ. sig¬
nificatiuo sanguinȩ sacrificium: Nempe
quando eum uidit abraham. cornibꝰ in
fructicȩ tenebat᷑ Quis gͦ illic figuraba¬
tur nisi iħe antequã immolaret᷑. spinis
iudaicis coronatus¬

Expanded text:
pater pius fideliter tenens, quia per hunc oportebat impleri, quem Deus jubebat occidi, non haesitavit quod sibi reddi poterat immolatus, qui dari potuit non speratus. Sic addidit: Pro hoc etiam eum et in similitudinem adduxit; cuius similitudinem, nisi illius unde dicit apostolus: Qui proprio filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum? Propterea et Isaac, sicut Dominus crucem suam, ita sibi ligna ad uictimae locum, quibus fuerat inponendus, ipse portauit. Postremo quia Isaac occidi non oportebat, postea quam est pater ferire prohibitus, quis erat ille aries, quo immolato inpletum est significatiuo sanguine sacrificium? Nempe quando eum uidit Abraham, cornibus in frutice tenebatur. Quis ergo illo figurabatur, nisi Iesus, antequam immolaretur, spinis Iudaicis coronatus
Abbreviated transcription (Latin):
deuotioni. ut qui dñi crucifixi passionem
iam ꝓpinquantem cȩlebraturi sumus. re-¬
primendarum carnalium uoluptatũ cru¬
cem nobis ipsi faciamus. sicut dicit apłs:
Qui autem iħu xꝑi sunt. carnem suam
crucifixerunt cum uitiis et concupiscen¬
tiis: In hac qͥppe cruce ꝑtotam istam
terra hac de quibus in psalmo dicitur:
Confige clauis atimore tuo carnes me¬
as: Carnes sunt carnales concupiscentiȩ.
claui sunt precepta iusticie his illas ti¬
mor dei configit. qui nos illi acceptabilẽ
hostiam crucifigit Unde item dicit apłs:

Expanded text:
devotioni, ut qui Domini crucifixi passionem jam propinquantem celebraturi sumus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis ipsi etiam faciamus, sicut dicit Apostolus: Qui autem Jesu Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis . In hac quidem cruce, per totam istam  de quibus in Psalmo dicitur: Confige clavis a timore tuo carnes meas . Carnes, sunt carnales concupiscentiae; clavi, sunt praecepta justitiae: his illas timor Domini configit, qui nos illi acceptabilem hostiam crucifigit. Unde item dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
tius Inimicus erat. erit subpedibus eius.
aut ad optatus aut uictus: Quere ergo
quẽ locum habeas subpedibus dñi tui
Nam necesse ẽ ut habeas aut gr̃ȩ aut
penȩ Sedet gͦ ad dexterã dei donec po¬
nantur inimici eius subpedibus eius. hoc
fit. hoc agitur. et si paulatim ꝑ agitur:
in desinenter agitur: Nonne om̃nes sunt

Expanded text:
 inimicus eras; eris sub pedibus ejus, aut adoptatus, aut victus. Quaere ergo quem locum habeas sub pedibus Domini Dei tui; nam necesse est ut habeas, aut gratiae, aut poenae. Sedet ergo ad dexteram Dei, donec ponantur inimici ejus sub pedibus ejus. Hoc fit, hoc agitur: etsi paulatim peragitur, indesinenter agitur. Fremuerint
Abbreviated transcription (Latin):
statim subiunxit: et habeat potestatem
piscium maris. et uolatilium cęli. et cete¬
rorum animalium rationis exꝑtium. ut
uidelicet intelligamus in eo factum ho
minẽ ad imaginem dei. in quo irrationa¬
bilibus animalibus ante cellit: Id autem
ẽ. ipsa ratio uel mens uel intelligentia.
uel si quo alio uocabulo commodius ap¬
pellatur. Unde et apłs ait: Renouamini
spu mentis ur̃ȩ. et induite nouũ hominẽ
qui renouatur in agnitionẽ dei scdm ima

Expanded text:
statim subiunxit: et habeat potestatem piscium maris et uolatilium caeli et ceterorum avidelicet intelligamus hominem in eo ad imaginem Dei factum, in quo irrationabilibus animalibus anest ipsa ratio uel mens uel intellegentia uel si quo alio uocabulo commodius appellatur. unde et apostolus dicit: renouamini in spiritu mentis uestrae et induite nouum hominem, qui renouatur in ag
Abbreviated transcription (Latin):
sit sapiens. ut sit sapiens: Aliquando autẽ
clause ita dicuntur. ut exerceaN inquiren
nim putat se aliquib eẽ. cum nichil sit se
ipsum seducit: Opus autẽ suum ꝓbet unus¬
quisq. et tunc in semetipso głam habebit. et
non in altero: Unus quisq enim ꝓpriũ onꝰ¬
portabit: Nisi honeris nomen sub diuersis
significationibus acceperis. ꝓculdubio pu-¬
tabis eundẽ sibi in loquendo eẽ contrariũ.
et hoc inuna sententia. tam uicine positis
uerbis: Qui cum paulo ante diceret. alter
alterius onera portate. postea dixit. unꝰqͥsꝙ
UI
onus ꝓprium portabit: S alia sunt onera
participande in firmitatis. alia reddende ra¬
tionis leo de actibus nr̃is: Illa cum fr̃ibus
sustentanda communicantur Hȩc ꝓpria
ab uno quoq portant᷑:¬

Expanded text:
sit sapiens, ut sit sapiens\'? aliquando autem sit sapiens, ut sit sapiens\'? aliquando autem clause ita dicuntur, ut exerceant inquirentnim putat se esse aliquid, cum nihil sit, se ipsum seducit. opus autem suum probet unusquisque et tunc in semet ipso habebit gloriam et non in altero. unusquisqportabit. nisi oneris nomen sub diuersis significationibus acceperis, procul dubio putabis eundem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc in una sententia tam uicine positis uerbis; qui cum paulo ante diceret: alter alterius onera portate, postea dixit: unusquisque um onus portabit. sed alia sunt onera participandae infirmitatis, alia reddendae rationis deo de actibus nostris; illa cum fratribus sustentanda communicantur, haec propria ab unoquoque portant
Abbreviated transcription (Latin):
tione intelligitur
temptatio de qua dictũ
ẽ: Neus neminẽ temptat. et sub alia de qua
dictum ẽ. temptat uos dñs deus ur̃. ut sciat
si diligitis eum: Illa seductionis ẽ. hȩc ꝓbati¬
onis. sicut iudicium aliter accipitur de quo dic¬
tum ẽ. qui bene fecerunt in resurrectionem
uitȩ. qui male fecerunt in resurrectionẽ ui-¬
dicii et aliter de quo dictum ẽ. iudica me ds
et discerne causam meam de gente ñ sc̃a
Illub enim iudicium dampnationis ẽ. hoc
discretionis: Et multa alia sunt uerba quȩ
non habent unam significationẽ s diuersis
locis congruenter posita diuerso mobo in¬
telliguntur. et aliquando cum expositione
dicuntur. ut ẽ illud. nolite pueri effici sen¬
sibus. s malicia paruuli estote. ut sensibus
ꝑfecti sitis: Hoc enim breuiter clausa senten¬
cia dici potuit. nolite ẽẽ pueri. s estote pu¬
eri E illud Si quis putat se sapientem eẽ
in uobis. in hoc scło stultus fiat ut sit
sapiens: Quit enim aliud dixit. quam non

Expanded text:
tione intellegitur temtatio, de qua dictum est: deus neminem temtat, et sub alia, de qua dictum est: temtat uos dominus deus uester, ut sciat, si diligitis eum. illa seductionis est, haec probationis, sicut iudicium aliter accipitur, de quo dictum est: qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae; qui male fecerunt, in resurrectionem iudicii, et aliter, de quo dictum est: iudica me, deus, et discerne causam meam de gente non sancta. illud enim iudicium damnationis est, hoc discretionis. Et multa alia sunt uerba, quae non habent unam significationem, sed diuersis locis congruenter posita diuerso modo intelleguntur et aliquando cum expositione dicuntur, ut est illud: nolite pueri effici sensibus, sed malitia paruuli estote, ut sensibus perfecti sitis. hoc enim breuiter clausa sententia dici potuit nolite esse pueri, sed estote pueri\'. et illud: si quis putat se sapientem esse in uobis in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens. quid enim aliud dixit quam non
Abbreviated transcription (Latin):
tior eẽt. sua uoluntate ꝓfectus ẽ ad uos Misimꝰ
etiam cũ illo frẽm. cuius laus ẽ in euangelio ꝑ
omnes ȩccłias: non solum aut s et ordinatus
ab eccłiis comes peregrinationis nr̃ẽ in hac

Expanded text:
tior esset, sua uoluntate profectus est ad uos. misimus tior esset, sua uoluntate profectus est ad uos. misimus autem cum illo fratrem, cuius laus est in euangelio per omnes ecclesias — non solum autem, sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae in hac