comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sasomoms ex ustins terre partib uemit
audire quam erat admirata sapientior
os sine ecusatione facit fides gentiũ: Ut
potiori et idcuto in resurrectione eos iudita¬
bunt quia m hiis reptus timordei fuerit
quib sex non erat preditata. Hoe magis i¬
dicem uema oi ex sege sunt ifidesẽs quo
psuo sidei in eos qui sẽgem ignorauerint sit

Expanded text:
Salomonis, ex ultimis terrae partibus venit Salomonis, ex ultimis terrae partibus venit audire quam erat admirata sapientiam os sine excusatione facit fides gentium: ut potiori. Et idcirco in resurrectione eos judicabunt, quia in his repertus timor Dei fuerit, quibus lex non erat praedicata: hoc magis indigni venia qui ex lege sunt infideles, quo plus fidei in eis qui legem ignora
Abbreviated transcription (Latin):
confiteri bonũ nosimus indissolubili cor¬
rupte de se opimionis iudicio resinqͣmus
Omẽm autem ista sentiendi corruptesam
e nature uicio ꝑficisci docuit dicens de ma¬
lo the sauro nõ nsi que mala sunt posse pro¬
ferri: Et omins ociosi .i. mepti et mutisis
dicti. rationem deo ee reddendam quia de
confessiomns nre uerbis aut cõdempnandi
simus aut iustificandi tasem futuri iudicu
bemuosentiam recepturi quasem de cesesti
gliẽ dño sententiam te merimiꝰ. Signun¬
deinde rogatur ut prestet qd̾ se ex iõue sig¬
no daturum ee respond t ut sicut triduo ⁊
totidem noctibus iona in ceti uentre detent
sit ita se nrr̃a interiora terre pari temporis
spacio demoraturum ẜ maiorem sutura
gentium fidem monstrat: Nimuite em
iona preditante penitentiã egerunt et
a deo uemam peintendi cosessione meru¬
erunt: S et austri regina minc ĩ exepsũ
eccłie presumpta sapientientiã . adunrata

Expanded text:
confiteri bonum nolimus, indissolubili corconfiteri bonum nolimus, indissolubili corruptae de se opinionis judicio relinquamur. 19. Omnem autem ita sentiendi corruptelam, ex naturae vitio proficisci docuit, dicens: De malo thesauro non nisi quae mala sunt posse proferri, et omnis otiosi, id est, inepti et inutilis dicti rationem Deo esse reddendam : quia de confessionis nostrae verbis aut condemnandi simus, aut justificandi; talem futuri judicii benevolentiam recepturi, qualem de coelestis gloriae Domino sententiam tenuerimus. deinde rogatur ut praestet, quod se ex Jonae signo daturum esse respondit : et sicut triduo et totidem noctibus Jonas in ceti ventre detentus sit, ita se intra interiora terrae pari temporis spatio demoraturum. Sed majorem futuram gentium fidem monstrat. Ninivitae enim Jona praedicante poenitentiam egerunt, et a Deo veniam poenitendi confessione meruerunt. Sed et Austri regina nunc in exemplum Ecclesiae praesumpta, sapientiam admirata
Abbreviated transcription (Latin):
aut tanꝙͣ bonũ bonoꝵ fructium utilitate
retiuendum quia aduersum fisium fois
dicta sub uema sint blasphenna autẽ sps
caret uenia: Ceteꝵ medium se agere et xiu
asiqua deferre negare que maxnna suat
ueneraritanꝙͣ deum dei cõmumone spos¬
are hec blasphenia spũs est ut cum ꝑi
admrationem oꝑum tantoꝵ dei nomẽ e¬
trahere non auideas ꝑ masiuosentia mẽtis
et sensus generositatẽ eius quam cõfiteri
es coactus in nomine abnegata paterne
substantie cõmumone decerpas: Atque
ideo etiam in deo dñs bomtatis sue munꝰ
extendit dicens aut masam arborẽ cum
masis fructibus aut bonam cum bonis
fructib ẽẽ faciendam quia in maseartri
opimone sub secreto indusgentie dei reposi¬
ta sit uenia qua om̃e pccm sit remittendr
In bona confessione fructus eternus sit ne
nicidentes mediam inter utrumq senten¬
tiam cũ constituere masum non audeam᷑

Expanded text:
aut tamquam bonum bonorum fructuum utilitate aut tamquam bonum bonorum fructuum utilitate retinendum: quia adversum filium hominis dicta sub venia sint, blasphemia autem Spiritus careat venia. Caeterum medium se agere, et Christo aliqua deferre, negare quae maxima sunt; venerari tamquam Deum, Dei communione spoliare, haec blasphemia Spiritus est: ut cum per admirationem operum tantorum Dei nomen detrahere non audeas; per malevolentiam mentis et sensus, generositatem ejus, quam confiteri es coactus in nomine, abnegata paternae substantiae communione decerpas. Atque ideo etiam in eo Dominus bonitatis suae munus extendit, dicens aut malam arborem cum malis fructibus, aut bonam cum 732 bonis fructibus esse faciendam: quia in malae arboris opinione sub secreto, indulgentiae Dei reposita sit venia; quia omne peccatum sit remittendum; in bonae confessione fructus aeternus sit: ne incidentes mediam inter utrumque sententiam, cum constituere malum non audeamus;
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e cõsũmet et ip̃e sit regnum cesoꝵ et in
eo deus mundum reconcilians sibi: Ergo qͥe¬
quid contumesie extiterit in xp̃o id om̃ue
cxtabit in deo. quia et in xp̃o deus et xp̃us
i deo sit
ut facite arborem bonam et fructus eiꝰ
coarguit. eoꝵ scilicet qui dignitatem et con¬
mumonem paterne substantie domnio detra¬
tentes in diuersa berescos studia efferbuũt¬
ne utrum facientes nec inter gentes sub
uenia iguorationis agitantes nec in ueri¬
tatis cognitione uersantes: Arborem se m
corpore positum significat quia ꝑ int̾ioiem
uirtutis sue fecunditatem exeat ubertas n¬
oniuis infructus: Igitur aut bona arbor
facienda cum bonis fructib est aut mala
constituenda cum malis fructibus quia ex
fructibus suis de se arbor ip̃a testabitur
sit constitin que bona sit aut eadem ip̃a
cum ranus suis Gona ee si masa sit sed
ut ꝑ hanc significantiam intessigeremus
xp̃m aut tanꝙͣ nuitisem resinquendum

Expanded text:
omne consummet, et ipse sit regnum coelorum, et in omne consummet, et ipse sit regnum coelorum, et in eo Deus sit mundum reconcilians sibi ? Ergo quidquid contumeliae exstiterit in Christo, id omne exstabit in Deo: quia et in Christo Deus, et Christus in Deo situt facite arborem bonam, et fructus ejus coarguit, eorum scilicet, qui dignitatem et communionem paternae substantiae Domino detrahentes, in diversa haereseos studia efferbuneutrum facientes, nec inter gentes sub venia ignorationis habitantes, nec in veritatis cognitione versantes. Arborem se in corpore positum significat: quia per interiorem virtutis suae fecunditatem exeat ubertas omnis in fructus. Igitur aut arbor bona facienda cum bonis fructibus est, aut mala constituenda cum malis fructibus; quia ex fructibus suis de se arbor ipsa testabitur:sit constitui quae bona sit, aut eadem ipsa cum ramis suis bona esse si mala sit; sed ut per hanc significantiam intelligeremus, Christum aut tamquam inutilem relinquendum,
Abbreviated transcription (Latin):
utisem comporauit: songe autem a se eẽ ut
asiquid ab eo mutuatus sit potestatis osten¬
dit quando qui secum non est aduersum se e
et qui secum non congreget disꝑant: Ex quo
iigentis ꝑicusi res nitelligitur mase de eo opi¬
nari cum quo non esset. id ip̃m quod contra
eẽ et non congregare disꝑgere sit¬
hominibr spũs autem blasphennia nõ renutte¬
tur: Phariseoꝵ sententiam et eoꝵ qui ita cũ
hiis sentiunt ꝑuersitatem seuerissima defi¬
intione condempnat pͤcatoꝵ omiũ ueniam
promittens. Et blasphenne spũs indulgẽtiã
abnegans: Nam cum cetera dicta gestaq si¬
berali uema rescreentur caret misicordia si
deus negetur in xp̃o: Et in quo sine uemia p̾¬
cator bem̾uosentiam iterate admonitionis ĩ¬
pendit oĩno pͤcata cuiꝰq geucris remittenda.
ulasphenniam in spm̃ sanctum nõ remittẽdã.
Quid enim tam extraueniam est ꝙͣ epistũ
negare qd̾ deus sit et consistentem in eo pa

Expanded text:
utilem comparavit. Longe autem a se esse, ut utilem comparavit. Longe autem a se esse, ut aliquid ab eo mutuatus sit potestatis ostendit: quando qui secum non est, adversum se sit; et qui secum non congregat, dispergat . Ex quo ingentis periculi res intelligitur, male de eo opinari, cum quo non esse, idipsum est quod contra esse: et non congregare, dispergere sithominibus; Spiritus autem blasphemia non remittetur . Pharisaeorum sententiam, et eorum qui ita cum his sentiunt perversitatem severissima definitione condemnat; peccatorum omnium veniam promittens, et blasphemiae Spiritus indulgentiam abnegans . Nam cum caetera dicta gestaque liberali venia relaxentur, caret misericordia, si Deus negetur in Christo. Et in quo sine venia peccator, benevolentiam iteratae admonitionis impendit: omnino peccata cujusque generis remittenda, blasphemiam in Spiritum 731 sanctum non remittendam. Quid enim tam extra veniam est, quam in Christo negare quod Deus sit, et consistentem in eo pat
Abbreviated transcription (Latin):
nomine eicient: Atq idurco digne sunt in eos
iuidices constituti: Quihus n dedisse xp̃us
aduersus demonas prtestates reꝑpietur ꝯd̾
ip̃e sit negatus habrsse: Ergo si discipulĩ
Adest dei regnum iam in aplos mediatoris
officio tranffusum: S ci i ꝑ beelzebub pos¬
se xp̃us arguntur deus sil. ssematur in xp̃o
Atq ita in deum mexꝑiabisis comnuii cõtu¬
melia ꝑ phariseos in belzebub nomine cõꝑatͦ
tis et uasa eius diriꝑe: Et cetera: Contusã
a se in temptatione prima omnem diabosi m¬
dicat potestatem: quia nemo domũ fortis ĩ¬
troeat ciusq uasa diripict nisi fortem assi¬
gauerit. Et tunc domũ eius diripiet. Et
necesse hec agens illo forte sit fortior. Ligat᷑
est ergo tum cum sachanas a domino nuncuꝑa¬
tus: ip̃a nequitie sue mĩcupatione construt
est: Cui ita iunctosposia detraxit. Et domũ
abstusit nos .s. quondam arma enis regni¬
q imsiciam in ius suum redigit uictoq at¬
q unicto domum sibi ex nobis uacuam et

Expanded text:
nomine ejiciunt ? Atque idcirco digne sunt in eos judices constituti, quibus id dedisse Christus adversus daemones potestatis reperietur, quod ipse sit negatus habuisse. Ergo si discipuli oadest Dei regnum, jam in Apostolos mediatoris officio transfusum. Sed cum per Beelzebub posse Christus arguitur, Deus blasphematur in Christo: atque ita in Deum inexpiabilis convicii contumelia per Pharisaeos in Beelzebub nomine comparattis, et vasa ejus diripere? et reliqua . Contusam a se in tentatione prima omnem diaboli indicat potestatem, quia nemo domum fortis introeat ejusque vasa diripiat, nisi fortem alligaverit, et tunc domum ejus diripiet: et necesse est haec agens illo forte sit fortior. Ligatus est ergo tum, cum satanas a Domino nuncupatus, ipsa nequitiae suae nuncupatione constrictus est : cui ita vincto spolia detraxit, et domum abstulit, nos scilicet quondam arma ejus, regnique militiam in jus suum redegit, victoque atque vincto domum sibi ex nobis vacuam et
Abbreviated transcription (Latin):
stabit: Atq ita qd̃ mox consecuturꝰ est pex
sui osenram quo eum in bel ebub hec agere
ioouebantur eo ip̃o quor socuti sunt genere
condempnant non mtelligentes confessos
se fuisse gẽlebub ẽẽ diuisuum. Et si ao diui¬
sionem suam coauus est ut de mon demonos
ytur baret et. sou̾sus se diuisis ip̃a confist̾et
hinc ꝯuiq existimandum est plũs ir eo ꝯͥ

Expanded text:
stabit: atque ita, quod mox consecutum est per hstabit: atque ita, quod mox consecutum est per hlevolentiam, quo cum in Beelzebub haec agere loquebantur, eo ipso quo locuti sunt genere condemnant: non intelligentes confessos se fuisse, Beelzebub esse divisum: et si ad divisionem suam coactus est, ut daemon daemones proturbaret, et adversus se divisio ipsa consisteret; hinc quoque existimandu
Abbreviated transcription (Latin):
Omẽ regnum diuisum contin se desosabitur
Sermo dei diues est et ad argumentũ positus
intessigentie plurimom de se exempsoꝵ copiã
urebet᷑. Et uel simpliciter intellectus uel in¬
spectus interius ad om̃em profectum ẽ nccͣius.
S relictis hiis que ad cõmunem intelligen¬
ticm patent cusis interiorib minoremur
Responsurus ad id quod de belzebuõ erat dic¬
tum in eos ipos quib respondebat responsio¬
ns ipĩus conditionem retorsit: sex enim a
deo est et regm israes possicitatio ex sege est
et xp̃i ortus et aduentus ex sẽge est: Si reg¬
nũ legis contra se diuiditur desosabitur neͤ¬
cesse ẽst et potestas omĩs diuisione detrahi¬
tur et regni uirtus adu̾sum se separata con¬
sumitur. Ac sic regnum israes anisit ex lege
hic ierłmm dicitur gentium semꝑ gloriosa do¬
minatu. Nunc postea ꝙͣ in dñm suũ furore
ꝑsebis exarsit et aplõs cius cum credentium
turbis esfugauit discelentum diuisione nõ

Expanded text:
Omne regnum divisum contra se desolabitur . Sermo Dei dives est, et ad argumentum positus intelligentiae, plurimam de se exemplorum copiam praebet: et vel simpliciter intellectus, vel inspectus interius, ad omnem profectum est necessarius. Sed relictis his, quae ad communem intelligentiam patent, causis interioribus immoremurResponsurus ad id quod de Beelzebub erat dictum, in eos ipsos, quibus respondebat, responsionis ipsius conditionem retorsit. Lex enim a Deo est, et regni Israel pollicitatio ex lege est, et Christi ortus et adventus ex lege est. Si regnum legis contra se dividitur, dissolvatur necesse est. Et potestas omnis divisione detrahitur, et regni virtus adversum se separata consumitur: ac sic regnum Israel amisit ex lege, hic Jerusalem indicatur, gentium semper gloriosa dominatu. Nunc posteaquam in Dominum suum furore plebis exarsit, et apostolos ejus cum credentium turbis effugavit, discedentium illinc divisione non
Abbreviated transcription (Latin):
dixistis qd socios maximiam quib ad rede¬
undum dilationem dabitis. eiusdem ma¬
xiiiam sacrilegi surculi non polluere plã¬
taria. mde nos tanto post nati multo muiꝰ
possimius ad cundem traditorum ⁊churifi¬
catorum originem ꝑtrie. Sitime parit̾ iu¬
uentium societatem maiorum mõrum n
aliqua ꝑte maximianenses ⁊ ꝑsecutiomb̾
correristis. ⁊ eos qm̃ius nõ ip̃is iam damp¬
natis data fuit tũ post illius duationis ter

Expanded text:
dixistis, quod socios Maximiani, quibus ad rededixistis, quod socios Maximiani, quibus ad redeundum dilationem dabatis, eiusdem Maximiani sacrilegi surculi non polluere plantaria; unde nos tanto post nati multo minus possumus ad eandem traditorum et turificatorum originem pertinere, si tunc pariter uiuentium societatem maiorum nostrorumaliqua parte Maximianenses persecutionibus correxistis et eos, quamuis non ipsis iam damnatis
Abbreviated transcription (Latin):
buptismum destruatis. Pinde qd in fine epłe
tue omnia que sͣ latius abste dicta sunt bre¬
uit ꝑcurrenda arbitratus es quo lectoris me¬
moriam recteares. cod̾ ordine accipe. qm̃ nec
te nec alios fallere debeas. Nam ⁊ arogantie ñ
est. uel q̃re uel assere uĩtatem. ⁊ qd nunqͣm
putas potuisse diffimri nõ solura a prudentib̾
⁊ ocum timentib diffnicum est. s q uos totur
qd sine fine putabatis mariuanenses fuscipi¬
endo finistis. Et nos non ad contentionem s
ad colsonem uocanius. Qui marimianense
etiam forensib litib ꝑtulistis. S in eis q̃ ĩ
marunami scismate baptizati sunt. qmus
tismum cognouistis. ⁊ ecc̃e fontem alr debe
intelligi.ad q̃m nisi bonus nullus accedit
accepto baptismo q̃m sacrilegi extra ded̾ũt
tenemus aliemis criminib thurificationis
⁊ traditionis qmͣius a nob̾ nunqͣm ꝓbata sit.
tnĩ pollui nõ potuisse cogninm confiteri. qui

Expanded text:
baptismum destruatis. Proinde quod in fine epistulae baptismum destruatis. Proinde quod in fine epistulae tuae omnia, quae supra latius abs te dicta sunt, breuiter percurrenda arbitratus es, quo lectoris memoriam recreares, eodem ordine accipe, quam nec te nec alios fallere debeas. nam et arrogantiae non est uel quaerere uel adserere ueritatem, et quod numquam putas potuisse definiri, non solum prudentibus et deum timentibus definitum est, sed etiam uos totum, quod sine fine putabatis, Maximianenses suscipiendo finistis. et uos non ad contentionem, sed ad conlationem uocamus, qui Maximianenses etiam forensibus litibus perculistis et in eis, qui in Maximiani schismate baptizati sunt, quamuis tismum cognouistis et ecclesiae fontem aliter debere intellegi, ad quem nisi bonus nullus accedit, acceptato baptismo, quem sacrilegi extra dederanttenemus alienis criminibus turificationis et traditionis, quamuis a uobis numquam probata sint, tamen pollui non potuisse cogimini confiteri, qui
Abbreviated transcription (Latin):
to nuus d contentiosus putari qui non ꝓ
usurpanda uel anfenda. s pro commimicada
brditate ei celestium eis qui ałr sapunt. fide¬
lit disputut. Scriptum ẽ inquis.In aures
impuidentis noli quicq̃m dice̾. ne irrideat sen¬
satos ẜmones tuos. Nolite nob̾ in aures qi se¬
creta dice̾. sino prudentes putastis sicut nec x̃
in aures phiscorum dicẽbat. qd̃ tñ ad eos re¬
fellendos ipis audientib ꝓferebat palam
nob ostendite ut si nõ corrigimur conuca¬
mur. Quonio uos si ad mitatem uem̾itis. m̃¬
culat orbis xp̃ĩanus quos dampnatos non
nraculat felicianus. Est scriptum. sioli rend̾e̾
imprudenti ẜm imprudentiam eius. ne silis
fias illi. Nonne ibi sequitur. s rende illi cont̾
prudentiam eius. ne sͥ sapiens iudeatur. Hoc
gui rendete. Rndete inqͣm quomodo baptisu
qd̾ marimiauenses in sacrilego scismate m̃is¬
trarunt sinc aliqua destructione susceꝑpitis. q

Expanded text:
anto minus debet contentiosus putari, qui non pro anto minus debet contentiosus putari, qui non pro usurpanda vel auferenda, sed pro communicanda haereditate coelestium eis qui aliter sapiunt, fideliter disputat? Scriptum est, inquis, In aures imprudentis noli quidquam dicere, ne irrideat sensatos sermones tuos. nolite nobis in aures quasi secretum dicere, si non prudentes putatis, sicut nec Christus in aures Pharisaeorum dicebat, quod tamen ad eos refellendos ipsis audientibus proferebat. palam nobis ostendite, ut si non corrigimur conuincamur, quomodo uos, si ad unitatem ueneritis, maculet orbis christianus, quos damnatus non maculat Felicianus. scriptum est: noli respondere inprudenti secundum inprudentiam eius, ne similis fias illi. nonne ibi sequitur: sed responde illi contra inprudentiam eius, ne sibi sapiens uideatur? hoc gui respondete. respondete, inquam, quomodo baptismum, quod Maximianenses in sacrilego schismate ministrarunt, sine aliqua destructione susceperitis et
Abbreviated transcription (Latin):
ppriai. ideo maximianensium cã mutata ẽ
Cuius compendio sic suꝑanim ut nichil
nob̾ restet. si alñ sapiatis insi funta ꝑur¬
agitur nõ pocoꝵ alienoru s diumorum
sacrorum cominimisatum ẽ condempnatis.
Et dem ed alus sacriegis qui cum tump¬
uato matimiano comimimica bant. qd̾ cos
sacriligi s̃urtuli nõ polluere plantaria Si
dꝑsecutione agitur dampnaitos piecuri
tis amiuos ꝑsecutionib correrisus Si
de mptismc agitur m sacrilego scumate
datum baptismnum suscepistis. Quid ad¬
buc mamter ne uitas cogne scatur ertor
ꝓfugiatur. diuina no intellecta testimoia
yferuntur. Scriptum e. Si quis se putat
tentiosum ee nos talem consuetudinem ñ
be.nus. S nec restitutus qui cum saluio
menbrositano ꝑꝑ cellulas ⁊ agellos ut eutu
locis expelleret forensi strepitu contronsi aq¬
q conflicit contentiosus eitus ẽ a nobis. q̃¬

Expanded text:
propria, ideo Maximianensium causa mutata est, propria, ideo Maximianensium causa mutata est, cujus compendio sic superamini, ut nihil vobis restet, si aliquando sapiatis, nisi finita peragitur, non peccatorum alienorum, sed divinorum Sacramentorum; communicatum est cum damnatis, et dictum est de aliis sacrilegis, qui cum damnato Maximiano communicabant, quod eos sacrilegi surculi non polluere plantaria. Si de persecutione agitur; damnatos persecuti estis, animosos persecutionibus correxistis. Si de Baptismo agitur, in sacrilego schismate datum Baptismum suscepistis. Quid adhuc inaniter, ne veritas cognoscatur, errorque fugiatur, divina non intellecta testimonia proferuntur? Scriptum est, Si quis putat se contentiosum esse, nos talem consuetudinem non habemus . Sed nec Restitutus, qui cum Salvio Membresitano propter cellulas et agellos, ut eum locis expelleret, forensi strepitu controversiaque conflixit, contentiosus habitus est a vobis: qu
Abbreviated transcription (Latin):
que a iue dicta sunt. qd puto facillime ĩ¬
pllagas ñ de uitunde contentiomis causa
que uiila est. Cum uitas queritur nõ ꝓ
uana gioria litigatur. s cause male defide¬
tia nes uelrum nolle conferre. Ut enim
lunc oam maximanensium cãm ĩ me¬
diun ꝑferamus. nich contradice potiusti.
Nluuc saltem fortasse iam agnoscis. ynde
uo mͥ acrogans sicut credis aut calummpi¬
aris nlut muictam uioq̾ntiam sic camuo¬
lui comendait. s magis ut intuerentur qui
legent talem es cm ꝓ qua asserenda uel
pocius demostranda nulius it ꝑfacundie
patrocium n requiuendum. Ecci iam non
dico triapitem cestiam errorem nr̃m. qĩ
siauissiuus uborum ementationes. s di¬
tunoñn tritenti telo ex hac maximianẽsiũ
A dede resiste. s dico triꝑtita defensione.
ec dico n corum fronte confugite. aut
in om coartate. s dico earum impruden¬
tunm cobibete.ẜmonem q repͥmite Nũꝙͣ¬
qm̃ u̾ba uutata sunt. ⁊ ex transiatis fcast̃

Expanded text:
quae a me dicta sunt, puto quod facillime inquae a me dicta sunt, puto quod facillime intellegas non deuitandae contentionis causa, quae nulla est cum ueritas quaeritur uel non pro uana gloria litigatur, sed causae malae diffidentia tuos nobiscum nolle conferre. ut enim hanc solam Maximianensium causam in medium proferamus, nibil contradici posse nunc saltem fortasse iam agnoscis. unde non mihi adrogans, sicut credis aut calumniaris, uelut inuictam eloquentiam sic eam uolui commendare, sed magis ut intuerentur, qui legpotius demonstranda nullius sit facundiae patrocinium requirendum. 81. Ecce jam non dico tricipitem bestiam, errorem vestrum, quia suavissimus verborum emendator es; sed ditanquam tridenti telo ex hac Maximianensium causa debere resistere; sed dico, tripartita defensione. Nec dico, In eorum fronte configite; aut, In ora coarctate : sed dico, Eorum impudentiam cohibete, sermonemque reprimite. Num verba mutata sunt, et ex translatis facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
se corrigentis ⁊d hac re nemiam postulan¬
tis legan ẽẽ dampnatam en ꝗre utrini
possis lege nhi correctus dampnauĩt fe¬
licianum que nõ accusans s dampna
dixit i p̾mianum nel saltem ip̃e pri¬
mianus enacuaiit que damprans
ere infelicianimi. Qd si nuciis nec sie par
erit causa. quia ille acconem instituerat.
Qm flam ee puitens cum neme postrati¬
onedampnauit. non aspuans emendati¬
orris bumilitatem dignitate priatus
poenis recolens prudens qd dictums est C¬
to magius es tanto iuulia te in or̃io
⁊ conu deo niuemies gram. Isti autem
toriun. si ⁊ xp̃i pacem nõ respuant in or¬
de t̾rarum. Cenus iam ut arbitror qͣm in¬
auit dixis. qd̾ uideaus tibi ad omuna r¬
disse. que in mea epła continentur. Si eĩ
ndisti ut ea q̃ ad me dicta sunt euaeuare
nudeo te quidem mutr pendisse. S inch
te uiteo refeslisse. Considatis aut onub

Expanded text:
se corrigentis et de hac re ueniam postulanse corrigentis et de hac re ueniam postulantis legam esse damnatam, tu quaere utrum possis legere, ubi correctus damnauerit Felicianus quae non accusans, sed damnans dixit in Primianum, uel saltem ipse Primianus euacuauerit quae damnans dixit in Felicianum. quod si inueneris, nec sic par erit causa, quia ille accusationem instituerat, quam falsam esse peruidens cum ueniae postulatione damnauit, non aspernans emendationis humilitatem dignitate primatus, sed potius recolens prudens quod scriptum est: quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus et coram deo inuenies gratiam, isti autem torum, si et Christi pacem non respuant in orbe terrarum. Cernis iam, ut arbitror, quam inaniter dixeris, quod uidearis tibi ad omnia respondisse quae mea epistula continentur. si enimndisti, ut ea quae a me dicta sunt euacuares, uideo te quidem ad multa respondisse, sed nihil te uideo refellisse. consideratis autem omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
me nõ ẜuasse pacem ac lemtatem qui pn¬
cipio lrurum mearum ꝑmiseram. qd̾ satł¬
nam petilianum appellanm. Ego no pe¬
tilianum nec qmiqͣm homnem in parte
donati s ip̃m errorem partis donati sacrͣ¬
ne comparan. ex cuius laqueis homme
quos diligo cupio libari. Nam lege consi
deratius nuenies qmqͣm ⁊ si aliquid duri
dici. lege qua ip̃i non in errorem maria¬
nensium. s in ip̃os hominos dixistis felici¬
anum ego pecilianus mitet ⁊ mͥ pacen
desid̾antium irascatur. Tibi c̾te ipẽ no succe¬
sco. ad mͥ ex obliquo manicheo obiciẽtos
putauis ꝓp errorem adolescentie mee. uni
atoris mei. Et trĩ si placeat ad moneo. ut
qras ⁊ legas que ⁊ qnta. ⁊ quomo adus
manicheorum pestilentissimam brsem se¬
ta ꝑspiciutate destrurim ⁊ ñ eẽ adu̾sus m
incredulus cum felicianm credus p̾miao
Aliquid forsitan scripserit. inqm nõ sicut
ego in illos adolenscens laicrs cathemiiu
dem urbana obliquitate mentõmi qm de

Expanded text:
me non servasse pacem ac lenitatem, quam principio litterarum mearum promiseram, quod satanam Petilianum appellaverim. Ego non Petilianum nec quemquam hominem in parte Donati, sed ipsum errorem partis Donati, satanae comparavi: ex cujus laqueis homines, quos diligo, cupio libderatius, inuenies. quamquam etsi aliquid durius dixi, lege quae ipsi non in errorem Maximianensium, sed in ipsos homines dixeritis. Felicianum ergo Petilianus imitetur et mihi pacem desideranti non irascatur. Tibi certe ipse non suscenseo, quod mihi ex obliquo Manicheos obiciendos putaueris propter errorem adulescentiae meae. unde atoris mei. et tamen, si placet, admoneo, ut quaeras et legas, quae et quanta et quomodo aduersus Manicheorum pestilentissimam haeresem scripta perspicuitate destruxerim, et noli esse aduersus me incredulus, cum Felicianum credas Primiano aliquid forsitan scripserit, in quem non, sicut ego in illos, adulescens laicus catechumenus dem urbana obliquitate mentionem, quam de
Abbreviated transcription (Latin):
it scisma. qd̾ aub fecant correxunt. ⁊ ad no¬
tram cominunionem societate q redierut.
Totum aut̃ corrigẽtur. si ad radicem catho¬
licami a ub̃ omnib redurtur. Quicquiduo
factum ẽ adusus uos qd̾ temꝑamentum x̾¬
ane dilectionis excedẽt. tam non est npu
tandum catholice ecc̃e. qm nec illud qd̾ sai¬
uo fecunt abithinenses primiano restitu¬
cutiones quas ꝑꝑtem donati ꝓpessam fuiꝰ¬
se dixisti. ⁊ totum tacens qd p̾cessit a nrĩs.
⁊ multa dicens que nõ ꝓbantur in nr̃is d̾
ps alnus testimonium sb̃iecisti. ⁊ dixisti.
Nonne de his qui tulia facuuit dictum ẽ.
ueloces pedes eorum ad effudendum san¬
guinem. ⁊ uiam pacis nõ cognount. Hxc

Expanded text:
it — schisma quod a uobis fecerant correxerunt et ad ueit — schisma quod a uobis fecerant correxerunt et ad uestram communionem societatemque redierunt. totum autem corrigeretur, si ad radicem catholicam a uobis omnibus rediretur. quidquid uero factum est aduersus uos, quod temperamentum christianae dilectionis extandum catholicae Ecclesiae, quam nec illud quod Salvio fecerunt Abitinenses, Primiano vel Restitucutiones, quas partem Donati perpessam fuisse dixisti, et totum tacens quod praecessit a uestris et multa dicens quae non probantur in nostris, de psalmis testimonium subiecisti et dixisti: nonne de his qu.i talia faciunt dictum est: ueloces pedes eorum ad effundendum sanguinem, et uiam pacis non c
Abbreviated transcription (Latin):
so luui ⁊ inuistos pati. um̃i ⁊̃ ⁊ iustos facere
posse ꝑsecutionem. Aut si eam q̃ iuste fit
no ẽe appollendam ꝑsecutõm. putas ne nõ
re ꝑpessos. magis q nos demostruuimus
cam nos ꝑpeti aclicis ⁊ circoncellionibus.
nr̃is qui corde duro ⁊ insulso nec mtlłige¬
tes. nec fentes qd eis consulumius adsa¬
lutem. tanto in uos furore seuunt. utea
q̃ nb̾ faciunt. nec numare. nec cominemo¬
rare. nec digne u̾b̾ explicare sufficiam. ꝑ¬
inde cum freneticus medicum ueret. ⁊ me¬
dicus freneticum liget. aut ambo mincẽ
ꝑsecuntur. aut si ꝑsecutio que male fit ñ
est. ñ utiq ꝑsequitur medicus freneticum.
comprimenda fuit legib q̃ contͣ uos late st̃.
⁊ quodamino colliganda sinuil. Et inquo
eetis errore. in quo sacrilego contͣ uintate
errorib ur̃is ꝑ potestatum scłarium uissio¬
nes exagitati felicianus ⁊ p̾cextatus qd̾ cor¬
de mulum duro ⁊ ꝑu̾sissimo saluus uolu¬

Expanded text:
solum et iniustos pati, uerum etiam et iustos facere solum et iniustos pati, uerum etiam et iustos facere posse persecutionem. aut si eam quae iuste fit non esse appellandam persecutionem putas, nec uos re perpessos, magisque nos demonstrabimus eam nos perpeti a clericis et circumcellionibus uestris, qui corde duro et insulso nec intellegentes nec ferentes, quod eis consulimus ad salutem, tanto in nos furore saeuiunt, ut ea quae nobis faciunt nec numerare nec commemorare nec digne uerbis explicare sufficiam. Proinde cum freneticus medicum uexat et medicus freneticum ligat, aut ambo inuicem persequuntur aut, si persecutio nisi quae male fit non est, non utique persequitur medicus fcomprimenda fuit legibus, quae contra vos latae sunt, et quodam modo colliganda: simul ut in quo essetis errore, et quo sacrilegio contra unitatem terroribus uestris per potestatum saecularium iussiones exagitati Felicianus et Praetextatus — quod corde nimium duro et peruersissimo Saluius nolu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs nõ uuit testõ consentire ꝓlato. qui ꝑ¬
secutõm patitur ante qm facit. Quia et
iusta ꝑsecutio ẽ qm ꝑtulit saluuis. ⁊ res¬
titiitus fecit. Passus ẽ saluius. ⁊ t̾ est re¬
titutus laudabilis. dampnabilis saliuu.
sieq enim occulte fcm ẽẽ dicturus es an
posset hoc latere primuanum. qd in eatr̃
cnutate fcir̃i est. ut ip̃e ep̃s p̾sitebat. ⁊ in ta¬
ta ciuitate ap̃ tantum iudicei ut ex hoc
alus ⁊̃ cuntatib occultum ẽẽ non posset. Aut
si ⁊ hoc int̾ occulta dpͣndum ẽ. Cur non ius
ignorare orbem t̾re siquid mali fecit. Qd
quid̃ absit ut fec̾it ꝑsecutionis tempore ce¬
cilianus. si ꝑsecutõm qͣm passus ẽ saluiꝰ
ab illo qͣm ip̃e contra eum ordinauit. et
in ea cuitate ubi suꝑ collegas principatũ
gerit potuit nescire primianus. fateberis
gͥuelis nolis ne restitutum nepͥmianu
ne partem donati dampnare cogaris. non

Expanded text:
quis non uult testamento consentire prolato, qui pquis non uult testamento consentire prolato, qui persecutionem patitur an qui facit?, quia et iusta persecutio est, quam pertulit Saluius et Restitutus fecit. passus est Saluius, et tibi est Restitutus laudabilis, damnabilis Saluius. neque enim occulte factum esse dicturus es aut posset hoc latere Primianum, quod in ea ciuitate factum est. ubi ipse episcopus praesidebat, et in tanta ciuitate. apud tanaliis etiam ciuitatibus occultum esse non posset. aut si et hoc inter occulta deputandum est, cur non uis ignorare orbem terrae, si quid male fecit — quod quidem absit ut fecerit — persecutionis tempore Caecilianus, si persecutionem, quam passus est Saluius ab illo, quem ipse contra eum ordinauit, et in ea ciuitate, ubi super collegas principatum gerit, potuit nescire Primianus? fateberis igitur uelis nolis, ne Restitutum, ne Primianum, ne partem Donati damnare cogaris, non
Abbreviated transcription (Latin):
buĩt saltaunt. hoc si uellem eragerare dicẽ¬
do. none fortassis banc penam uus torme¬
tis regum ⁊ rusticorum quib mortua iu¬
ius corpora conuingebant. comparanda
eẽ mostrarem. Nonne homo sener ⁊ qui
bri uolebat ep̃s omnium iditio de societa¬
te uiuorum atq mortuorum exͣamunand̾
eet. si duob sibi supplitus und̾ unũ ꝓppõitĩ
Nunc aspice illa mea uba q̃ te refellisse ar¬
bitratus es. inmo iam nso ip̃ã s ꝑ ip̃is istͣ
que dicam. Ecce enim nõ dico. si ꝑsecutio
si ꝑsecutõm qui patitur hndus ẽ innocens
patitur bndꝰ innocens ẽ. passus ẽ saluius.
Gesta recito u̾ba q̃ ñ is repeto. fecit restitu¬
tus. passus ẽ saliuus. Quem i̾ ex his du¬
ob xpĩanum nisi restitutum. qmi sacrile¬
gum. nisi saliuum rendebis. Iaceat gͥ o
portet impbatum q respuatur. qd̾ dicis¬
tini illa ee iustam ꝑsecutõm. ⁊ qd̾ dicisti

Expanded text:
buit saltaverunt. Hoc si vellem exaggerare dicenbuit saltaverunt. Hoc si vellem exaggerare dicendo, nonne fortasse hanc poenam vix tormentis regum Etruscorum, quibus mortua vivis corpora conjungebant, comparandam esse monstrarem? Nonne homo senex, et qui haberi volebat episcopus, omnium judicio de societate vivorum atque mortuorum exterminandus esset, si duobus sibi suppliciis unde unum subeundum is? CAPUT L.--60. Nunc aspice illa mea verba, quae te refellisse arbitratus es; imo jam non ipsa, sed pro ipsis ista quae dicam. Ecce enim non dico, Si persecutiSi persecutionem qui patitur, habendus est innocens, patitur habendus est innocens, passus est Saluius\'. gesta recito, uerba quae non uis repeto: fecit Restitutus, passus est Saluius. quem mihi ex his duobus christianum nisi Restitutum, quem sacrilegum nisi Saluium respondebis? iaceat igitur oportet inprobatumque respuatur et quod dixisti nullam esse iustam persecutionem et quod dixisti:
Abbreviated transcription (Latin):
secuti fui̾nt fugite. iides c̾te qͣm spẽm sal¬
uius ap̃ suos uel mr̃is uel confessoris os¬
tendit. qui ꝑseq̃nte restituto hoc ñuuit a ꝑ¬
consile audire. Et tũ non solum ẜm nos
ui ⁊ ẜuos impius ⁊ sacrilegis iudicat᷑
Iam uero postea qmi suĩa pconsulis ari¬
tiuensib allegata ẽ ꝑ q̃m cuitatem ici¬
hoiumi etate grauissimo piget drẽ quia eũ
ñ ap̃ acta fec̾unt. S tam recenti meniori¬
a cum omnib documentis sit clarior ip̃a te¬
stificatio cuutatum breuit̾ attingam qd̾
illic cum it̾ agẽm compi nam qr eis pro
deferidendis ex qͣntaciniq ꝑte sedib suis¬
⁊ pconsulis post iudicatun turbe s faueti
fiduciam saluius repugnare temptauat
uictus aliunde comp̾hensus ẽ. nõ iam ⁊¬
ducendꝰ ad iudicem ubi int̾ partes fuat
ꝓlata sĩna. S pompa miserabili trium¬
phandus. Capto enim semimortuos caue
alligaunt in collo ⁊ sic cum illo qñtum li

Expanded text:
ersecuti fu e ri D;, fugite? uides certe, quam speciem Salersecuti fu e ri D;, fugite? uides certe, quam speciem Saluius apud suos uel martyris uel confessoris ostendat, qui persequente Restituto haec meruit a proconsule audire, et tamen non solum ssacrilegus iudicatur. Iam uero posteaquam sententia proconsulis Abitinensibus allegata est, per quam ciuitatem uicihomini aetate grauissimo, piget dicere, quia ea non apud acta fecerunt; sed tam recenti mea cum omnibus documentis sit clarior ipsa testificatio civitatum, breviter attingam, quod illic, cum iter agerem, comperi. Nam quia eis, pro defendendis ex quantacumque parte sedibus suisconsulis iudicatum turbae sibi fauentis fiducia Saluius repugnare temptauerat, uictus aliquando conprehensus est, non iam ducendus ad iudicem, ubi inter partes fuerat prolata sententia. sed pompa miserabili triumphandus. capto enim seni mortuos canes alligauerunt in collo et sic cum illo q
Abbreviated transcription (Latin):
mulgatis uri no posse ay indicem. insic
se ip̃os ea parit̾ irretiret. S. fefellit eum
ista cogitatio. ap̃ seranum enim
consulem  iel grã plus ualiur ncl mag
forte bagriense conciliun. Qs ilc ⁊¬
intlcutione quid ꝑse agetur ostend t
idem ut salmum aut choio epõrum cõio¬
ius p̾miam reddẽt. aut fugaret a sedib
ut restitutum q̃m contra cum priman
ordinauat loca onña que a salio tore¬
bantur sine adnĩsario possitet. Et tũ ie
adem intloqutione qd ꝑsecuto saluius
pate̾tur exp̃ssit. Sic eium in cid gestis
dicaunt. Quare no aut sub sunssatuo
ad cborum reu̾teris netustoris. ant ut les
scriptum tͥga ꝑsecutorib t+
tibi indetur. placet ne istum saluium apx¬
lare uistum. Cui ꝓconsul ap̃ qui arestituto
ep̃o nr̃o contra stante acc̃abatur. ⁊̃ d̾ sc̃a i
scriptura dat concilum ut t̾ga ꝑsecutorib
ꝑdat. Qñi scriptu ẽ in engłio. Siuos ꝑ¬

Expanded text:
mulgatis uti non posse apud judicem, nisi etiam mulgatis uti non posse apud judicem, nisi etiam se ipsos ei pariter irretirent. Sed fefellit eum ista cogitatio: apud Seranum enim tunc pronconsulem vel gratia plus valuit, vel magis forte Bagaiense concilium, qinterlocutione quid per se ageretur ostendit, id est ut Saluium aut choro episcoporum communionis Primiani redderet aut fugaret a sedibus, ut Restitutus, quem contra eum Primianus ordinauerat, loca omnia, quae a Saluio tenebantur, sine aduersario possideret; et tamen in eadem interlocutione quod persecutionem Saluius pateretur expressit.\' sic enim in eisdem gestis iudicauerunt. quare non aut sub satisfactione ad chorum reuerteris uetustatis aut, ut habes scriptum, terga petibi uidetur? placetne istum Saluium appellare iustum, cui pro consule, apud quem Restituto episcopo uestro contra stante accusabatur, etiam de sancta scriptura dat consilium, ut terga persecutoribus prodat, quoniam scriptum est in euangelio: si uos p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ csicos nrõs mariini anensib in eisd sedib
manencibr ini quib antiquitus fuerant
xilia n̾uisse. ut illi qui iam fuant baga¬
iensis snĩe seu̾itate dampnati ⁊ a nr̃e cẽ¬
nuimionis corpore ne ꝑ cuncta menbra ⁊¬
pestilens iusus icrepet compendioso dolo
re p̾cisi. ⁊ nullum im ub̾ facientes iue
conununionis morbida contagione pich̃
cum p̾cisis pit̾ plebib suis ꝓpͥaͣ conuenti¬
cula frcqͣntabant. Loca ⁊ basilica qs̃ non ĩ¬
uaserant cum iplis sibi cob̾entib ppetua
possone retinebant. trerentur. ꝑturbuent.
expellerentur. retmnentes erhiberentur. Lege
dicta sunt. q̃ obiectura crimma sacrilegn
quo impetu acc̃onis concitate sunt potes¬
tates. Quere que fc̃a sint salluo menbre¬
sitano. quia no eis potuit illius ꝑsecutio¬
nis eragitationib extorqri ut rediret ad
consortium criuumis. saluit qr se cõmit¬
tẽ extimini ⁊ ꝑsecutorib sine i pconinla¬
adu̾sarios suos legib coitra brutes pio¬

Expanded text:
 uestros Maximianensibus in eis sedibus manentibus, in quibus antiquitus fuerant xilia meruisse. ut illi, qui iam fuerant Bagaiensis sententiae seueritate damnati et a uestrae communionis corpore, ne per cuncta membra pestre praecisi, et nullum jam vobis facientes suae communionis morbida contagione periculum, cum praecisis pariter plebibus suis propria conventicula frequentabant, loca et basilicas quas non invaserant, cum populis sibi cohaerentibus perpetua possessione retinebant, terrerentur, proturbarentur, expellerentur, retinentes exhiberentur. CAPUTdicta sunt, quae objecta crimina sacrilegii, quo impetu accusationis concitatae sunt potestates. Quaere quae facta sint Salvio Membresitano, quia ei non potuit illius persecutionis exagitationibus extorqueri, ut rediret ad consortium criminis; maluitque se committere examini, et persecutoribus suis in proconsulaadversarios suos legibus contra haereticos pro
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is qui ab eis extin eccam sumunt in¬
sit baptismus. nec tũ prosit. unde sicut ilł
reduntib no reodr qd nõ amiserunt. ita
⁊ illis non deudum ẽ qd̾ accepant. s age¬
dum cum eis ut peccc̃u płit utrisq. qd
ga felicianum utrum in orto concluso fu¬
at qn illi reditus qi ad emdem ortun
conclusu disationis ianua pandebat.
An forte ex inde furatus ẽ fontem ubi lai¬
cos suos in marimuam scismate baptuant
Qd sita est ubi tunc uri nos ab luebant.
An ros parit illa dilatione distulerunt.
donec fares illi ad ortum ami fonte remi¬
arent. time nõ erant isti pseudo. ꝓphete.
fundis ne alierias dampnationes ⁊ dba¬
cuitiones ebrictatum. Nega qnͣtum potrs
Non uercor ne ꝓptẽa nobiscum uos pige¬
at concordare. Non ni nos tale aliquis
diri qualia mariimanenses dampnati
aub audire inuerant. Negas furorem cir¬
concellionum ⁊ p̃cipatatorum. uel cadaue¬
rum cultus sacrilegos ⁊ pplimos. Non

Expanded text:
ipsis qui ab eis extra Ecclesiam sumunt, inipsis qui ab eis extra Ecclesiam sumunt, insit Baptismus, nec tamen prosit. Unde sicut illis redeuntibus non redditur quod non amiserunt: ita et illis non dandum est quod acceperant, sed agendum cuga Felicianum, utrum in horto concluso fuerat, quando illi reditus quasi ad eumdem hortum conclusum dilationis janua pandebatur. An forte exinde furatus est fontem, ubi laicos suos in Maximiani schismate baptizaret? Quod si ita est, ubi tunc vestri vos abluebant? An eos pariter illa dilatione distulerunt, donec fures illi ad hortum cum fonte remearent? Tunc non erant isti pseudoprophetae,fundis alienis dominationes et bacchationes ebrietatum . Nega quantum potes: non vereor, ne propterea nobiscum vos pigeat concordare. Non in vos tale aliquid dixi, qualia Maximianenses damnati a vobis audire meruerunt. Negas furorem Circumcellionum, et praecipitatorum ultro cadaverum cultus sacrilegos et profanos: non
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ nos alud quer̾etur. nisi que sit ecc̃a
ubi bapts ꝓsit. S uos nõ dicitis in ub
baptismum ẽẽ ac nõ ꝑdee̾. s dicitis om¬
nino nõ ẽẽ qd̃ ab eis accepimius. qui eũ
discedendo ꝑdidant. Uñ noc potiusti ren¬
dere nec potis ad illud qd̾ ante positũ
ẽ mẽẽ uaptismum oiscedentib huic ꝓ¬
buri. quia redenritio nõ restituitur. Si
eium baptisinum felicianus a nõ recẽ¬
dendo ꝑdrd̾at. cui nõ denuo rediens bap¬
trratus est. ut ci ad ꝑdidat reddctur. Ipe
demq marinuanus si ad nos redeat bap¬
trratur. qd̾ debet utiq si pdid̾at baptis inumi.¬
tua quiipe u̾br sunt ꝯd̾ in eius scisiuate sñ¬
⁊ dampnationis retenti. sunul. ⁊ baptisina
⁊ ccc̃am ꝑdid̾unt. Sicut ergo eis redeunti¬
b redditur ecc̃a redaitur bapts. baptiren¬
tur iuqͣm redcuntes baptismum amsert
abscedentes. Hoc quia no facitis ⁊ uos fu¬
tenum ab ecc̃a recedentib in ẽẽ baptism
nec ꝓdesie. Lãt ergo sicut bñt. idest ut et

Expanded text:
retur, nisi quae sit ecclesia ubi baptismus prosit. sed uos non dicitis in nobis baptismum esse ac non prodesse, sed dicitis omnino non esse, quod ab eis acceperimus, qui eum discedendo perdiderant. unde nec potuisti respondere nec poteris ad illud, quod a me positum est, inesse baptismum discedentibus hinc probari, quia redeuntibus non restituitur. si enim baptismum Felicianus a uobis recedendo perdiderat, cur non denuo rediens baptizatus est, ut ei quod perdiderat redderetur? ipse denique Maximianus si ad uos redeat, non baptizatur, quod debeba sunt, quod in ejus schismate sententia damnationis retenti, simul et Baptisma et Ecclesiam perdiderunt. Sicut ergo eis redeuntibus redditur Ecclesia, reddatur Baptismus. Baptizentur, inquam, redeuntes, si Baptismum amiserunt abscedentes. Hoc quia non facitis, etiam vos fatemini ab Ecclesia recedentibus inesse Baptismum, nec prodesse. Dant ergo sicut habent, id est, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem cui amplius qm t̾centi p̾sident
andeant affirmare ⁊ cum ꝑ om̃s africe
regiones ubi marmuauenses sunt nõ de¬
sit ⁊̃ comimumo p̾ͥmiani. ꝑ alias aut̾mł
tos plures latiores q africe ꝑtes inum mͣ¬
xinuanensem nemo repiat. nisi forte iuix¬
ꝑegrinatõm. Quo gͥ ore contra ecc̃am a so¬
lis ortu us ad occasum pmissam uoce u̾ta¬
tis ⁊ redditam. audes eccam plenariam di¬
cere ꝑtem donati. cum ipa non sit uis afri¬
ce illa uero cum tot gentib sit ⁊ africe.S.
uidel ista illam misit foras. ne q̃so tu istam
uocem nuttas foras. In facie ẽ frons homini¬
nõ sb̾ bumio. Ergo ne ista illam nusit foras.
nõ uides sulla mittitur foras. D qua dicit
d ad abraun. In semine tuo b̾udicentur
omnes gt̃s. D qua p̾dcm legitur. qd erit in
nonissinus dieb manifestis mons douuis

Expanded text:
tudinem, cui amplius quam trecenti praesident, tudinem, cui amplius quam trecenti praesident, audeant adfirmare, cum per omnes Africae regiones, ubi Maximianenses sunt, non desit etiam communio Primiani, per alias autem multo plures latioresque Africae partes unum Maximianensem nemo repperiat nisi uix forte peregrinantem? quo igitur ore contra ecclesiam a solis ortu usque ad occasum promissam uoce ueritatis et redditam audes ecclesiam plenariam dicere partem Donati, cum ipsa non sit nisi Africae, illa uero cum tot gentibus sit et Africae? sed uidelicet ista illam misit foras.\' ne, quaeso, tu istam uocem non sub humero. Ergone ista illam misit foras? Non vides, si illa mittitur foras, de qua dicit Dominus ad Abraham, In semine tuo benedicentur omnes gentes ; de qua praedictum legitur, quod erit in no
Abbreviated transcription (Latin):
cum p̾sertim ⁊ i africa ip̃a ecca catholica
tanto fit cetis gentib unitatis ninculo so
faciunt roos ppłos gentium. quib qnͣ debu¬
dissociauo ꝓ criminib alienis. ninocens oẽ
poto a sacrilego crimine scismatis. Pince
si plurimum ualcatis ⁊ nunc m̃ ħ uera ẽe
doccatis dampnamus mortuos traditoreᷤ.
uinos nõ deserimus innocentes. Cum erge
dix̾itis. s si qua uera eẽnt ur̃a docienta
ecclia. ħ ẽ catholice uos cad̾ ꝓbare debuisse
ut nos initus ẽẽtis. illi aut̃ quos comunce¬
tis pellentur foras. Quid ẽ qd iende nolu¬
isti ideo seꝑatoĩ fc̃am qd̾ nos foras eẽnus
ꝓpulsi. ur̃i aut̃ in ecc̃a plenaria. ⁊ catholica
remanserunt. ħsi totid̃ ubis nob̾ marimi¬
anenses dicant quid rendebit. Nisi nec re¬
felli dignos s tm̃ rideri. qui eccãm plena¬
riam cum epĩs iam minus qui centum
contra tantam niurio sitatem ac multi¬

Expanded text:
cum praesertim et in Africa ipsa ecclesia catholica cum praesertim et in Africa ipsa ecclesia catholica tanta sit, ceteris gentibus unitatis uinculo socfaciunt reos populos gentium, quibus quando debudissociauero pro criminibus alienis, innocens esse non potero a sacrilego crimine schismatis. proinde et plurimum ualeatis et nunc mihi haec uera esse doceatis: damnamus mortuos traditores, uiuos non deserimus innocentes.\' Cum ergo dixerim: sed si qua uera essent uestra documenta, ecclesiae, hoc est catholicae, uos ea probare debuisse, ut uos intus essetis, illi autem quos conuinceretis pellerentur foras, quid est quod respondere uoluisti ideo separationem factam, quod nos foras essemus propulsi, uestri autem in ecclesia plenaria et catholica remanserunt? hoc si totidem uerbis uobis Maximianenses dicant, quid respondebis nisi nec refelli dignos, sed tantum rideri, qui ecclesiam plenariam cum episcopis iam minus quam centum contra tantam numerositatem ac multi
Abbreviated transcription (Latin):
tur crimina priniam. que suorum muio¬
rum sĩna continentur. Nonne multo uistĩ
dicent nr̃i. Hec crimnia que obicitis ⁊ mor¬
tius si uera sint. ħ ꝓbate. qd ad maiores
uros ea detulitis qd eis ħ ucmi ẽẽ onderitiᷤ
Qd̾ si face̾ conati estis nec implere potius¬
tis. Maiores ipõs nros inquinare nõ po¬
tant aliena crimina q̃mius uera que itr
non fu̾at demostrata hominib siea nec
uilis reatus transire potuit. que nec ip̃os
qui pͥnuano timc inuebant ignoratos ⁊ nõ
pbatos muoluit. uos itaq scismatis reos
ꝑspicua uitate comuncimus. quos a nb̃¬
iorib nris ꝑꝑ aliena crimina que tunc mñ¬
iorib nrĩs demostrata nõ sunt q̾n fuerãt
demostranda seꝑatos uidenius. Si boc iusti¬
sime dicture sunt plebes. ⁊ clĩci eoꝵ locoꝵ
ianenses bagaiense concilium condid̾
mmnude mauri. qͣmplim paucis brare¬
b ⁊ si uera eẽnt nescio quoꝵ in affrica
traditorun. ħ dicis afris orbis trarum

Expanded text:
tur crimina Primiani, quae suorum maiotur crimina Primiani, quae suorum maiorum sententia continentur. nonne multo iustius dicent uestri: haec crimina, quae obicitis iam mortuo, si uera sint, hoc probate, quod ad maiores nostros ea detuleritis, quod eis haec uera esse ostonderitis. quod si facere conati estis nec implere potuistis, maiores ipsos nostros inquinare non poterant aliena crimina quamuis uera, quae illis non fuerant demonstrata; quanto minus, si ea nec llius reatus transire potuit, qui nec ipsos, qui cum Primiano tunc uiuebant, ignoratus et non probatus inuoluit? uos itaque schismatis reos perspicua ueritate conuincimus, quos a nris propter aliena crimina, quae tunc maioribus ndemonstranda, separatos videmus. Si hoc justissime dicturae sunt plebes, et clerici eorum locorum ianenses Bagaiense concilium condiderNumidae et Mauri quam plurimi paucis Byzacesi uera essent, nescio quorum in Africa traditorum haec dicit Afris orbis terrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
sit nescierunt.: Aut electis indicib pocius ꝙͣ
uictis litigatorib credid̾unt. hinc docetur
inco ⁊ qd ex illa mea quadriꝑtita distri¬
butõne ult̾im tͥ. Neq enim aluid pot᷑as e
legisti qm̃ facile suꝑ cuũi. Dixi enim qdsi
documenta criminum traditionis fuerit
ex utraq ꝑte plata an utraq sunt nera
rib facillimam nram iuctoriam dmos¬
trassem. in qͣrta quoq uos iunci aut mi¬
nus intellexisti. aut qd magis credo ne ab
alus intlłretur. nescio quib umbraculis
id conatus obtege̾ d̾ arguuentationis
gn̾e disputandum putasti. uñ cum alia ᷤ
si opo fui̾t fortasse tractabimus ne tp̃s nẽ
reb non nccarus nõ sumamus. pinde
attende utrum ualeam in illo speclo nr̃o
uros ⁊ illoruum postos qõ cominimionis
agitetur contra euni. Dicturi sunt illi ma¬
iorib suis ferme centum uel amplius e¬
piscopis dampnatum eẽ primianum. et
laturi contra ur̃i concilii bagaiense recita¬
bunt. Flagitabunt illi ut diluta eẽ docean¬

Expanded text:
sit nescierunt aut electis iudicibus potius quam uictis litigatoribus crediderunt. Hinc docetur in eo etiam, quod ex illa mea quadripertita distributione ultimum tibi — neque enim aliud poteras — elegisti, quam facile superemini. dixi enim, quod, si documenta criminum traditionis fuerint ex utraque parte prolata, aut utraque sunt uera ribus facillimam nostram uictoriam demonstrassem, in quarta quoque uos uinci aut minus intellexisti aut, quod magis credo, ne ab aliis intellegeretur, nescio quibus umbraculis id conatus obtegere de argumentationis genere disputandum putasti; unde tecum alias, si opus fuerit, fortasse tractabimus, ne tempus nunc rebus non necessariis insumamus. Proinde attende, utrum ualeam in illo perspicuo spuestros et illorum posteros quaestio communionis agitetur. dicturi sunt illi a maioribus suis ferme centum uel amplius episcopis damnatum esse Primianum et laturi; contra uestri concilium Bagaiense recitabunt. flagitabunt illi, ut diluta esse docean