comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in habitauit: Omĩaaũt queipse egit in
carne : p̃ces sup plicacionesq fuerunt
propeccatis humani generis: Sacra
uero sanguinis eĩ effusio. clamor fuit
ualiđ. in quo ex auditus est adõ patre
ꝓsua reuerencia. hocest uoluntaria
obedientia et ꝑfectissima caritate :
Nonne cũlacrimis p̃ces fundebat dicens.¬
tristis est anima mea usq ad mortẽ:
et pater trans fer calicẽ istũ ame
Et qui uo luntarie fuit.
oboediens dõ patriusq ad mortẽ.
exaudiuit illũ ds̃ pat̾ terciadie eũ
suscitando iuxta qł ꝑpsalmistã dicit
Nondabis scm̃tuũ uilere corruptionẽ:
Dicitur aut̃ fudisse preces supplicaci¬
onesq: nontimore motis quã s̃ponte
suscipiebat: sed pocius causa maẽ salutis:
uoluntatẽ pat̾nȩ dispensationis pre¬
posuit uoluntati carnis suȩ : ut uerã
ostender& inseipsũ naturã humani¬
tatis nraẽ .: Na tandũ aut̃ quiareueren¬
tia: scđm sentenciam cassio dori¬

Expanded text:
inhabitavit. Omnia autem quae ipse egit in inhabitavit. Omnia autem quae ipse egit in carne, preces, supplicationesque fuerunt pro peccatis humani generis. Sacra vero sanguinis ejus effusio clamor fuit validus, in quo exauditus est a Deo Patre pro sua reverentia, hoc est voluntaria obedientia, et perfectissima charitate. Nonne cum lacrymis pTristis est anima mea usque ad mortem; et, Pater, transfer calicem istum a me? Et quia voluntarie fuit obediens Deo Patri usque ad mortem, exaudivit illum, die suscitando: juxta quod Psalmista dicit: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem. Dicitur autem fudisse preces supplicationesque, non timore mortis quam sponte suscipiebat, sed potius causa nostrae salutis voluntatem paternae dispensationis praeposuit voluntati carnis suae: ut veram ostenderet in seipso naturam humanitatis nostrae. Notandum autem quia reverentia, s
Abbreviated transcription (Latin):
Ds̃ iudiciũtuũ regida. Quod uero sac̃ dos
existat: satis patet. qm̃ seipsũ obtulit
in aracrucis. ꝓnobis. etnunc inter¬
pellat dm̃patrẽ ꝓ nrã salute .
Quod & iam unctussit nonoleo uis ibili
sed plenituline sp̃s scĩpsalmista nob̃
innuit dicens adipsũ.: Od s̃. unx̃te dĩ ds̃
tuus oleoleticie p̃consortib tuis. hoc est
plenitudine sp̃s sc̃ĩ:. Tercia quoq:
causa est: quares cđm ordinẽ mel chisedech
sacerdos: uidelicae quia sicut de melchi¬
sed ech semellegitur indiuina scriptura
& deei sacerdocio: itaxp̃s semel sem& ipsũ
obtulit immolandũ ꝓ nobis: Seꝗtͣ:
Qui inliebus carnis sue p̃ces supplicicionesq
adeũ quipossitillũ saluũ facere a morte
cũclamore ualido & lacrimis offerens
ad eum: Id est addm̃ patrẽ: Dies carnis
dñinrĩ: dies sunt inquibus carnem
ad sũpsit: in quibus tẽptatus est. &
passus: & in quibus mortale corpus

Expanded text:
Deus, judicium tuum regi da. Quod vero sicut sacerdos Deus, judicium tuum regi da. Quod vero sicut sacerdos existat, satis patet quoniam seipsum obtulit in ara crucis pro nobis, et nunc interpellat Deum Patrem pro nostra salute; quodque etiam unctus sit, non oleo visibili, sed plenitudine Spiritus sancti, Psalmista nobis innuit dicens ad ipsum: O Deus, unxit te Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis: hoc est, plenitudine Spiritus sancti. Tertia quoque causa est, quare secundum ordinem Melchisedech, sacerdos, videlicet quia sicut de Melchisedech semel legitur in divina Scriptura, et de ejus sacerdotio, ita Christus semel semetipsum obtulit immolandum pro nobis. Sequitur: Qui in diebus carnis suae, preces supplicationesque ad eum qui possit illum salvum facercum clamore valido et lacrymis offerens ad eum, hoc est ad Deum Patrem. Dies carnis Domini nostri, dies sunt in quibus carnem assumpsit, in quibus tentatus est et passus, et in quibus mortale corpus
Abbreviated transcription (Latin):
manelata non fuit sacerdos: sed scđm
cuiusdã singularis sacerdotu dignitatẽ
panẽ offerens dõ & uinũ non brutorũ
animalium sanguinẽ : incuius oroline
sacer doci xp̃s factus est sacerdos non
tẽporalis sed ȩt̃nus. Necofferens
uictimas legales. sed instar illius panẽ
ce uinũ. cirnẽ uidelice. ac sanguinẽ suum:
dequib ipseelix̃: caro inquiens mea
uereest cibus: & sanguis ms uere est pot̾:
Ista quoq: duo munerapanẽ uidelicce
etuinũ: cõmisit ȩccł̃ȩ sue in memoriam
sui offerenda. Unde patet sacrificium
pecudũ perisse qđ fuit ordinis aãron:
docuit: Scđa causa est: quia mel chisedech
rex& sacerđ fuit : unctusq fuit non
in signitus man&e:: Nam qđ regiam
dignitatẽ possideat: ipse manifestat
dũdicit: Ego aut̃ constituitus sum
rex habeo. ied ÷ adõpatre: Et post resur¬
rectionẽ suã quid dicit: data est inquiens
mihi omĩf potestas incelo etint̾ra:
p salmista quoq dicit ad dm̃ patrẽ :

Expanded text:
mandata non fuit sacerdos, sed secundum mandata non fuit sacerdos, sed secundum cujusdam singularis sacerdotii dignitatem panem offerens Deo, non brutorum animalium sanguinem: in cujus ordine sacerdotii Christus factus est sacerdos, non temporalis, sed aeternus: nec offerens victimas legales, sed instar illius panem et vinum, carnem videlicet et sanguinem suum, unde dixit: Caro inquiens mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Ista quoque duo munera, panem videlicet et vinum, commisit Ecclesiae suae in memoria sui offerenda: unde patet sacrificium pecudum periisse, quod fuit ordinis Aaron, edocuit. Secunda causa est, quia Melchisedech rex et sacerdos fuit, unctusque fuit non insignitus manet: nam quod regiam dignitatem possideat, ipse manifeste dicit: Ego autem constitutus sum rex ab eo, id est a Deo Patre. Et post resurrectionem suam dicit: Data est inquit mihi omnis potestas in coelo et in terra. Psalmista quoque dicit ad Deum Patrem:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentia sunt: qđ ei post baptismũ
dicturus erat quasi iã dictũ
usus est inquiens: Dñs dixit adme:
hoc est dicere: ego semper atȩternaliter
manens: sẽꝑte habeo filium coaet̾nũ
mihi: hodienãq ad uerbium est
p̃sentis tẽporis: qđ proprie dõ cõpetit:
Sequitur : Quẽ ad modũ et inalio loco
dicit: Tues sacerdos in eternũ scđm
ordinẽ mel chiselȩc:. Ex superiori
uersiculo ista pendent. ubidicit apłs.
qui locutus est ei filius m̃s estu: ipse
clarificauit eum. quẽ ad modũ
& consub stancialis uerus ds̃ manens
apud patrẽ : sed scđm hoc qđ natus est
exutero uirgiali infine tẽporũ homo
factus Non propt̃ uictimã quam
ꝓ nobis obtulit a nob acceptã : carnẽ
uidelicoe acsanguinẽ suũ :: Sed
quare scđm ordinẽ melchi sedhȩc
etnonscłm or dinẽ aa ron dicatur
ex istere sacerdos: diuersȩ causȩ
existunt. et prima qui dẽ est:
quia mel chi sedhec scđm legalia

Expanded text:
praesentia sunt, quod ei post baptismum praesentia sunt, quod ei post baptismum dicturus, quasi jam dictum to tempore usus est, inquiens: Dominus dixit ad me. hoc est dicere: Ego semper et aeternaliter manens, semper te habeo Filium coaeternum mihi. Hodie namque, adverbium est praesentis temporis, quod proprie Deo competit. Sequitur: Quemadmodum et in alio loco dicit, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Ex superiori versiculo ista pendent, ubi dicit Apostqui locutus est ei, Filius meus es tu, ipse clarificavit eum. Quemadmodum et consubstantialis, verus Deus manens apud Patrem, sed secundum hoc quod natus est ex utero virginali, in fine temporum homo factus non propter victimam quam pro nobis obtulit, a nobis acceptam carnem videlicet et sanguinem suum. Sed quare secundum ordinem Melchisedech, et non secundum ordinem Aaron dicatur existere sacerdos, diversae causae existunt, et prima quidem est quia Melchisedech secundum legalia
Abbreviated transcription (Latin):
Glorifico honorifico clarifico Tria
quidẽ sunt uerba sed unũ sensum
habencia : qđ grecȩ uno uerbo con¬
cluditur dicendo dox achim:Unde
inter p̃tũ uarietate. aliter atq aliter
in latino positũ habetur: NãN qđ
ine uangelio euage lista dicit dnm̃ dixisse:
si ego glorifico me ipsũ głamea nihil est.
hicapłs clarificacionẽ nominauit:
xp̃s ergo semae ipsũ nonclarificauit siue
et nonglorificauit ut a semae ipso pontifex
fierte pontificatus quȩ honorẽ
haber&e : quia nonerat a semetipso:
Nonueni a meipso: sed ille memisit:
etiterũ: Egogloriam meam nonquȩro.
ergo a semae ipso nonuenit: qura
se ipso nonerat suãq głam non
querebat. Ita non semae ipsum
glorificauit ut pontificatus honorẽ
a seipso haber&. sed apatre clari¬
ficatus est quilocutus est ad cum
cdixitame filius ms estu: ego hodie
genuite: Et quia omĩpotenti dõ
om̃ia futura quasi iam perita aue

Expanded text:
Glorifico, honorifico, clarifico, tria Glorifico, honorifico, clarifico, tria quidem sunt verba, sed unum sensum habentia: quod uno verbo Graece concluditur, dicendo ἐδόξασε: unde in interpretum varietate aliter atque aliter in Latino positum habetur. Nam quod in Evangelio evangelista dicit Dominum dixisse: Si ego glorifico meipsum, gloria mea nihil est , hic Apostolus clarificationem nominavit. hristus ergo semetipsum non clarificavit, id est non glorificavit, ut a semetipso pontifex fieret, pontificatusque honorem haberet, quia non erat a seipso. Non veni a meipso, sed ille me misit . Et iterum: Ego gloriam meam non quaero,ergo a seipso non venit, quia a seipso non erat, suamque gloriam non quaerebat, ita semetipsum non clarificavit, ut pontificatus honorem a seipso haberet, sed a Patre clarificatus est, qui locutus est ad eum dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Et quia omnipotenti Deo omnia futura, quasi jam praeterita aut
Abbreviated transcription (Latin):
ce quȩ sint signa pontificatus.
uidelicae ut offerat dona et sacri¬
ficia ꝓpeccatis. sciens condolere his
qui ignoranter errant: acde inde
disputare aggressus est quomodo
quis ad sacer dotiũ accedere debeat
dicens: Nequis quã sumit sibi homorẽ
sacerdotii : sed qui uocatur adõ tanquã
aaron sub̵ uocatus est signo florentis
uirge. siue signo incendia illorũ quieĩ
pontificãui in uidentes. dignitatẽ sacer¬
dotii affectando inuadere moliebant᷑::
his enĩ duob signis ostensis: demonstra¬
tus est sacerdos adõ electus: Confunclit
aut̃ acpercutit beatus apłs sacerdotes
cupidos honoris & sacerdotii auidos.
quisponte semmittunt &e inger̾ ad
ministeriũ sacerdotale : non uocatione
dĩ uł uoluntate sed pocius in t̾uentu
munerũ. quia non ꝓsalute. płi. sed pro
ambicione scłi hocagunt: Sic cexp̃s
non semae ipsũ glorificauit ut pontifex
fierte : sed ille quilocutus est adeum:
filius m̃s estu egohodie genuite :

Expanded text:
et quae sint signa pontificatus, et quae sint signa pontificatus, videlicet ut offerat dona et sacrificia pro peccatis, sciens condolere his qui ignorant et errant. At deinde disputare aggressus est, quomodo quis ad sacerdotium accedere debeat, dicens: Nec quisquam sumet sibi honorem sacerdotii, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron, subaudis vocatus est signo florentis virgae, sive signo incendii illorum, qui ejus pontificatui invidentes, dignitatem sacerdotii affectando invadere moliebantur. His enim duobus signis ostensis, demonstratus est sacerdos a Deo electus. Confundit autem ac percutit beatus Apostolus sacerdotes cupidos honoris, et sacerdotii avidos, qui sponte immittunt se et ingerunt ad ministerium sacerdotale, non vocatione Dei vel voluntate, sed potius interventu munerum: quia non pro salute populi, sed pro ambitione saeculi hoc agunt. Sic et Christus non semetipsum clarificavit ut pontifex fieret, sed ille qui locutus est ad eum: Filius meus es tu; ego hodie genui te.
Abbreviated transcription (Latin):
quitollit peccata mundi:: Reliqua
quȩ secuntur. iã non sunt cõmunia:¬
etem̃ qđ dicit: quipossit condolete his
qui ignorant̾ ce errant. hoc est quiigno¬
ranter peccant eterrant: qm̃ce ipse
circũdatus est infirmitate carnis inqua
tẽptari potuit ꝑ omĩa. ꝓsimilitudine
carnis peccatiabsq peccato: hic iam
excelencia est ꝑtinens ad xpm̃: dequa
paulo superius plenius disseruimus :
per hocem̃ qđ similia passus est potest
cõpati: etꝑ hoc qđ ds̃ est in utraq
subtancia potens est misereri: Quod uero
adiunxit. & ꝓpterea deb& quẽ ad modũ
si ue nri tẽporis magis ꝑtinae quã ad xpm̃.
tate referre ad sacerdotes legii siuenrõs.
ita ut infirmitas accipiatur ꝓpeccato
Et quasi ipsi circũdatisunt infirmitate
carnis hoc est peccato: indigent ut
ꝓppło itaetprose offerre.: His uerbis
ostendere uoluit apłs. quid sit ille¬
pontifex: et demonstrare que ꝑtineant
ad pontificẽ : & qđ sitẽi ministeriũ.

Expanded text:
qui tollit peccata mundi . Reliqua qui tollit peccata mundi . Reliqua quae jam sequuntur, non sunt communiaquod dicit, qui possit condolere his qui ignorant et errant, hoc est qui ignoranter peccant et errant: quoniam et ipse circumdatus est infirmitate carnis, in qua tentari potuit per omnia pro similitudine carnis peccati absque peccato. Hic jam excellentia est, pertinens ad Christum, de qua paulo superius plenius disseruimus; per hoc enim quod similia passus est, potest compati, et per hoc quod Deus est in utraque substantia, potens est misereri. Quod vero adjunxit, Et propterea debet, quemadmodum sive nostri temporis, magis pertinet quam ad Christum, tate, referri ad sacerdotes legis, sive nostros, ita ut infirmitas accipiatur pro peccato: et quia ipsi circumdati sunt infirmitate carnis, hoc est peccato, indigent ut pro populo, ita et pro se offerre. His verbis ostendere voluit Apostolus quod sit pontifex, et demonstrare quae pertineant ad pontificem, et quid sit ejus ministerium,
Abbreviated transcription (Latin):
ciora ꝑtinencia propriȩ ad xpm̃.
et iterũ queclã humilio raꝑtinentia
solũ modo ad sacer dotes legis ueteris:
Nam qđ aitomis pontifex ex hominib:
ꝑtinent orando ꝓ illorũ salutẽ : hoc
cõmune estxp̃o & illis sacerdotib: pontĩ
offerens ꝓpeccatis nr̃is : sẽꝑuiuens
ad inter pellandũ patrẽ pronobis
Semel quidẽ exchominib assũptus.
sẽper ꝓ om̃ib interpellat: Iterũ qđ dicit.
utofferat dona & sacrificia ꝓpeccatis.
Nam in hoc quia xp̃s sacrificium obtulit
ꝓppłi delictis qđ c illi agebant : quȩdã
cõmunio est: Sed in hoc qđ ille ꝓse
non obtulit sicut illi prosuis delictis
offerebant : ĩnon est cõmunio: In hoc
quoq dis similitudo extitit: quia
illi in racionabilia offerebant sacrificia.
boues scilicae .: arice es. Hyrcos: &
ceteratalia. xp̃s uero racionale
animal ꝓtocius mundi salute hoc est
seipsum quiest agnus in maculatus.
iuxta qđ iohs dicit: Ecce agñdi ecce

Expanded text:
tiora pertinentia proprie ad Christum: et iterum quaedam humiliora pertinentia solummodo ad sacerdotes veteris legis. Nam quod ait, omnis pontifex ex hominibus pertinent, orando pro illorum salute, hoc commune est Christo et illis sacerdotibus. Pontifiofferens pro peccatis nostris, semper vivens ad interpellandum Deum Patrem pro nobis . Semel quidem ex hominibus assumptus, semper pro hominibus interpellat. Iterum quod dicit, ut offerat dona et sacrificia pro peccatis, Nam in hoc quod Christus sacrificium obtulit pro populi delictis, quod et illi agebant quaedam communio est: sed in hoc quod ille pro se non obtulit, sicut illi pro suis delictis hostias offerebant, jam non est communio. In hoc quoque dissimilitudo existit, quia illi irrationabilia offerebant sacrificia, boves scilicet, arietes, hircos, et caetera talia; Christus vero rationabile animal pro totius mundi salute obtulit, hoc est, seipsum, qui est agnus immaculatus, juxta quod Joannes, dicit: Ecce agnus Dei, ecce
Abbreviated transcription (Latin):
& nos ambulare: Hocaut̃ ad naturã
humanitatis filudĩ refertur : in qua
semae ipsũ obtulit dõ patri in ara
crucis sacrificiũ salutis nraẽ: Quare
dicatur ex istere sacerdos: satis
aperte utreor paulosuperius
ostensuest: Sed qđ dicit intro
isse illũ in interiora uelaminis.
more pontificũ iudeorũ loquitur.
qui semel in anno ingrediebantur
intrauelũ in scã scõrũ oraturi
prosalute fidelium suorũ: hic enĩ¬

Expanded text:
 nos ambulare. Hoc autem ad naturam  nos ambulare. Hoc autem ad naturam humanitatis Filii Dei refertur, in qua semetipsum obtulit Deo Patri in ara crucis, sacrificium salutis nostrae. Quare dicatur existere Sacerdos, satis aperte ut reor paulo superius ostensum est; sed quod dicit illum introisse in interiora velaminis, more pontificum Judaeorum loquitur, qui semel in anno ingrediebantur intra velum et sancta sanctorum, oraturi pro salute fidelium suorum. C
Abbreviated transcription (Latin):
non habuerimus : utiq sub mergemur:
Nontantũ inspiritalib: uerũ ce iã in car¬
nilibus : sicut sub mergitur. Nauis
non habens iactatã ancorã: Sed si
prophex e uocẽ obauclierimus dicenti
tuncnrã spes fixa in interiora uelaminis.
nulla in fidelitate mergi poterit: Seꝗt᷑.
U bi p̃cursor ꝓ nobis introhiit. ihs̃ pontifex
factus. et constitcutus adõ patre in act̾nũ
scđ mor dinẽ melchi sedech Ut firmi¬
subiunxit: pręcursor aut̃ dr̃. ad prȩ¬
eundo & precurrendo: Et est alicuius
additamento dicens: ubip̃cursor
ꝓ nobis introhut ueluti absq dubio
nos oporteat prosequi pcursor ẽ. nrm̃:
Prȩcursorẽt uero etonsequentẽ.
in eadẽ uiam eẽ. conuenit: xp̃s itaq
resurgens amortuis p̃cucur rit nos
adaltitudinẽ cȩloꝵ : factusq ẽ. nõb̃
precursor aperiendo nob cȩlũ: et
gaudia patriȩ celestis reddendo:
Siergo uolumus subsequi p̃curasorẽ
atͥnrm debemus sicut ille ambulauit¬

Expanded text:
non habuerimus, utique submergemur, non habuerimus, utique submergemur, non tantum in spiritalibus, verum etiam in carnalibus, sicut submergetur navis non habens jactatam anchoram. Sed si voci Prophetae obaudierimus dicenti:e enutriet , tunc nostra spes fixa in interiora velaminis nulla infidelitate mergi poterit. Sequitur: Ubi praecursor pro nobis introivit Jesus, pontifex factus, et constitutus a Deo Patre in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Ut firmisubjunxit. Praecursor autem dicitur a praeeundo et praecurrendo, et est alicujus additamento, dicens, Ubi praecursor pro nobis introiit: veluti absque dubio nos oporteat prosequi praecursorem nostrum. Praecursorem vero et consequentem in eadem via esse convenit. Christus itaque resurgens a mortuis, praecurrit nos ad altitudinem coelorum: factusque est nobis praecursor, aperiendo nobis coelum, et gaudia patriae coelestis reddendo. Si ergo volumus subsequi praecursorem nostrum, debemus, sicut et ille ambulavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
promissionẽ & iuram̃tũ illius. alterã
aut̃ cõplecionẽ ipsius rei: propositã
uerospẽ. dicit ueritatẽ rerũgestarũ :
promis sionẽ uidelic& patriȩ cȩlestis.
adquã ꝑcipiendã confugimus ꝑfidẽ:¬
Quã spẽ sicut anchorã habemus animȩ.
tutã acfirmã: Sicut anchorã iactata
anaui non permittit eam circũ ferri
neq: periclitari. licae uenti cõmoueant
eam: sed iactata firmit̃ten& nauim
inter procellas etfluctus: ita files
spefuturorũ bonorũ roborata firmat
mentẽnram̃ int̾pros pera huius scłi
t aduersa. et introclucit nos inspecie
rerũ quã modo fide &e spe tenemus
Ideoq addidit apł̃s dicens. Et incedentẽ
usq: in interiora uelaminis: Interiora
uelaminis: uocat secreta regnicelorũ:
dũꝑmentis contẽplacionẽ futurabona
conspicit: Pumcelestia p̾mia absq
ulla dubitacione credit sibi ꝓuenire:
sperat. amat operibusq ostendit
quicre dit & quid sperat: Si anc spẽ

Expanded text:
promissionem et juramentum illius: alteram promissionem et juramentum illius: alteram autem completionem ipsius rei. Propositam vero spem, dicit veritatem rerum gestarum, promissionem videlicet patriae coelestis, ad quam Quam spem sicut anchoram habemus animae tutam ac firmam. Sicut anchora jactata in navi non permittit eam circumferri, nec periclitari, licet venti commoveant eam, sed jactata firmiter tenet navem inter procellas et fluctus, ita fides spe futurorum bonorum roborata firmat mentem nostram inter prospera hujus saeculi et adversa, et introducit nos in speciem rerum, quam modo fide et spe tenemus. Ideoque addidit Apostolus, dicens, Et incedentem usque in interiora velaminis. In interiora velaminis vocat secreta regni coelorum, dum per mentis contemplationem futura bona conspicit, dum coelestia praemia absque ulla dubitatione credit sibi provenire, sperat, amat, operibusque ostendit quod credat et quid speret. Si hanc spem
Abbreviated transcription (Latin):
contentionis eorũ ad confirmacionẽ:
quia iuram̃tũ credendũ est nec debq
post modũ querela fieri. iuram̃to
conpleto: Sed finis contencionis
deb& eẽ iuram̃tũ sub confirmacione
in quo sub iuramento. uł propterea
quia confir macio rei iuram̃tũ est:
uolens ds̃ ostendere habundantius
immobilitatẽ consiliisui. heredib
posuit ius iurandũ: ul ut ꝑ duas
res immobiles quibus inpossibileẽ
mentiridm̃ fortis simũ solacium
habeamus: Id ÷ firmiter illi
credamus qui confugimus credendo
ad tenendã propositã spẽ. hoc est
ad accipiendã promissã remunera¬
cionẽ:: Duas res immobiles hic
debemus accipere: promissionem
dĩ dexp̃o : qu adixit. in seminetuo
benedicentur om̃s gentes: et ius¬
iurandũ illius qđ dixit. ꝑsemoe¬
ipsũ iurauit tibi promissio em̃
illius immobilis est. quia non
potuit mutari : etiuramentum
illius ueridicũ. Quidã & iam
unãrẽ immobilẽ intellegi uolunt

Expanded text:
contentionis eorum ad confirmationem, contentionis eorum ad confirmationem, quia per juramentum credendum est, nec debet postmodum querela fieri juramento completo, sed finis contentionis debet esse juramentum sub confirmatione. In quo, subaudis juramento, vel propterea quia confirmatio rei juramentum est, volens Deus ostendere abundantius immobilitatem consilii sui haeredibus posuit iusiurandum ut per duas res inmobiles quibus inpossibile est mentiri Deum fortissimum solacium habeamus. Id est, firmiter illi credamus. Qui confugimus. Credendo. Ad tenendam propositam spem. Hoc est, ad accipiendam promissam remunerationem. Duas res immobiles hic debemus accipere promissionem Dei de Christo, qua dixit: In semine tuo benedicentur omnes gentes; et jusjurandum illius, quod dixit: Per memetipsum juravi tibi: promisillius est immobilis, quia non potuit mutari, et juramentum illius veridicum est. Quidam enim unam rem immobilem intelligi volunt
Abbreviated transcription (Latin):
quia neminẽ habuit maiorẽ
perquẽ iurare dicens. nisi benedicens
benedicãte: & c̃t: Repeticio uerbi:
confirmacio est rei:: Nisi in hoc loco
ad firmatiue ponitur ꝓcerte: siue
proqua: et est sensus: Certe sẽper
benedicãte infilis tuis. sẽꝑq: multi¬
plicabote : & sic longa nimiter ferens
acleptus est repromissiones. hoc est
diu ꝑ pacientiam credendo sustinens.
consecutus est promissionẽ infiluis suis
det̾ra repromisnonis quã eis ꝓmisit
dicens: terrã hanctibidabo & filus
tius: et in super promissionẽ lexp̃o
de quoait: Insemine tuo benedicent᷑
om̃s gentes: Sequitur: nomines enĩ
ꝑ maiorẽ sua iurant: & omĩs contro¬
uersiȩ eorũ finis. ad confirmacionẽ ẽ.
iuram̃ti:: Quasi dicerae: Si hominib
in futurũ creditur dequibus per
prophoeã dicitur.: Omĩs homo
mendax: quanto magis dĩ iuram̃to
homines. in quit ꝑma iorẽ
sui aurant: hoc est. perdm̃
quiest eorũ creator:
Iuramentũ quoq est finis om nis

Expanded text:
quia neminem habuit majorem per quem juraret, dicens: Nisi benedicens benedicam te, etc. Repetitio verbi confirmatio est rei. Nisi in hoc loco affirmative ponitur pro certe sive pro quia: et est sensus: Certe semper benedicam te in filiis tuis, semperque multiplicabo te. Et sic longanimiter ferens, adeptus est repromissionem. Hoc est diu per patientiam credendo, sustinens consecutus est promissionem in filiis suis de terra repromissionis, quam eis promisit, dicens: Terram hanc tibi dabo, et filiis tuis. Et insuper promissionem de Christo, de quo ait: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Sequitur: Homines enim per majorem sui jurant, et omnis controversiae eorum finis ad confirmationem ejuramentum. Quasi diceret: Si hominibus in futurum creditur, de quibus per Prophetam dicitur, Omnis homo mendax , quanto magis Dei juramento Homines, inquit, per majorem sui jurant, hoc est, per Deum, qui est eorum creator. Juramentum quoque est finis omnis
Abbreviated transcription (Latin):
particeps: exꝑs est sermonis iusticiẽ:
Quodenĩ in lacte et solido cibo hoc
in inlocto et sapiente dis fert: Sicut lac
paruulis congruit. & solid cibus & ate
per fectis .: itaindoctis humilis
sermo: et sapientibus archanũ misteriũ
nos se conuenit: quiexercitatos habent
sensus studio lectionis : Ex usu¬
si quidẽ lectionis frequenti meditaci¬
one diuinarũ scripturarũ : efficiunt᷑
sensus nri exercitati &e extensi ad maiora
intelligenda :  Unde psal mistabeatũ
meditabitur dieac nocte Quappt̃
intermittentes inchoacionis xp̃i
sermonẽ: ad ꝑfectionẽ feramur:
nos habere in legednĩ : int̾miltentes
sermonẽ inchoacionis xp̃i: ad pro¬
funda ce alta misteria diuinitatis eĩ
ducamur : Ser monẽ inchoacionis
xp̃i : uocat inicium fidei. instructi¬
onẽ uidelicoe. denatiuitate xp̃i
humana: depassione. deresur recti¬
one. atq ascensione eĩ & grã baptis¬
matis : Sicut enĩeũ quiliteris in¬

Expanded text:
particeps, expers est sermonis justitiae: particeps, expers est sermonis justitiae: quod enim in lacte et solido cibo, hoc in indocto et sapiente differt. Sicut lac parvulis congruit, et solidus cibus aetate perfectis, ita indoctis humilis sermo, et sapientibus arcanum mysterium nosse convenit: qui exercitatos habent sensus studio lectionis. Ex usu quidem lectionis et frequenti meditatione divinarum Scripturarum, efficiuntur sensus nostri exercitati et extensi ad majora intelligenda: unde Psalmista beatum meditabitur die ac nocte . « Quapropter intermittentes inchoationis Christi sermonem, ad perfectionem feramur. nos habere in lege Domini, intermittentes sermonem inchoationis Christi, ad profunda et alta mysteria divinitatis ejus ducamur. Sermonem inchoationis Christi vocat initium fidei, instructionem videlicet de nativitate Christi humana, de passione ejus, de resurrectione, ascensione, et gratia baptismatis: sicut enim eum qui litteris im
Abbreviated transcription (Latin):
ubiait: In principio erat uerbum
etuerbũerat apud dm̃. et dserat
uerbũ. Sequitur: Omis enim
qui lactis est. particeps. id ÷ simplices
tantũ doctrine: exꝑsest sermonis
iusticie hocest alienus est adiscrecione
ꝑfecte iusticie: quia nondũ potest
penetrare archana misteriorum::
Nescit ita ut ex pedit: discrecionẽ facere
inter bonũ et malum: Redditq
causã quare paruulus inquitest
sub sensu &e intellectu: per fectoꝵ
aut̃ hominũ ẽ. soliduscibus: ld ÷
quiꝑfectos habent sensus: illis est
Eorũ dico eẽ. solilũ cibũ quipro
consuetudine lectionis exercitatos
habent sensus: hocest studiis
litterarũ extensos ad discrecionẽ sub̃¬
Sicue par uulus int̾cibũ cecibũ dis¬
cernerenescit: & sepe innoxiis
sumendis cibis periclitatur si non
prohibetur a seniore : ita in doctus
quisq quidis crecionẽ doctrinarũ
nescit. facile decipitur atq inuia
error ris periclitatur. Qua propt̃
dicit. quia omĩs quilactis est

Expanded text:
ubi ait: In principio erat Verbum? ubi ait: In principio erat Verbum? et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Sequitur: Omnis enim qui lactis est particeps, id est simplicis tantum doctrinae, expers est sermonis justitiae, hoc est, alienus est a discretione perfectae justitiae, quia nondum potest penetrare arcana mysteriorum nec scit ita ut expedit, discretionem facere inter bonum et malum, redditque causam quare: Parvulus est enim, subaudis sensu et intellectu. Perfectorum autem hominum est solidus cibus, id est qui perfectos habent sensus, illorum esEorum. Dico esse solidum. Qui pro consuetudine. Electionis. Exercitatos habent sensus. Hoc est studiis litterarum extensos. Ad discretionem bSicut parvulus inter cibum et cibum discernere nescit et saepe in noxiis sumendis cibis periclitatur, si non prohibetur a seniore: ita indoctus quisque qui discretionem doctrinarum nescit, facile derroris periclitatur. Quapropter dicit, quia omnis qui lactis est
Abbreviated transcription (Latin):
hoc indigetis ut doceaminiquȩ sint
elem̃ta litterarã uł inicia fidei. cũde¬
beretis ꝓfunditate misteriorũ intel¬
ligendo scrutari & factiesse infide:
factiestis inquit quas iinfantes. quib:
lacte opussit id ÷ simpliciet rudi¬
doctrina: non solido cibo id÷ ꝑfecta
doctrina yfundisq misterus.
Beatus enĩ apłs hanc habet consuetu¬
dinẽ ut simplicẽ doctrinã lactis
nomine designae. ꝑ fectã aut̃ solidũ
cibũ appellce:. Unde dicit corinthiis
minus perfectis: lac uobis potum
dedi none scã: quia necdũ pocestis
capere:: Lacergo simplicis doctrine.
etincarnacio fil udĩ. passiomors.
resurrectio illius ascencio incȩlis.:
Solidus uero cibꝰ perfecti sermonis
est: misterium trinitatis. quomolo
procedat ab utroq: & quomodotres sint
inꝑsonis ce unus insubtancia dĩ¬
tatis Sed qui non potest intelligere
qđ eugłista ait uerbũ caro factuest.
poterit al altitudinẽ eĩ. ꝑuenire

Expanded text:
Hoc indigetis, ut doceamini quae sint Hoc indigetis, ut doceamini quae sint elementa litterarum vel initia fidei, cum debueritis profunditatem mysteriorum intelligendo scrutari, et perfecti esse in fide. Facti estis inquit quasi infantes quibus lacte opus sit, id est simplici doctrina, non solido cibo, id est perfecta doctrina profundisque mysteriis: beatus enim Apostolus habet consuetudinem ut simplicem doctrinam lactis nomine designet, perfectam autem solidum cibum appellat, unde dicit Corinthiis minus dedi, non escam, quia necdum potestis capere. Lac ergo simplicis doctrinae est incarnatio Filii Dei, passio, mors, resurrectio illius, ascensio in coelos: solidus vero cibus perfecti sermonis est mysterium Trinitatis, quomodo piritus sanctus procedat ab utroque, et quomodo tres sint in personis, et unus in substantia Deitatis. Sed qui non potest intelligere quod evangelista ait: Verbum caro factum poterit ad a
Abbreviated transcription (Latin):
ex hordi sermonũdĩ: & factiestis
quib: lacteopos sit non solidocybo:
Ad eos loquitur quidiu morantes
inlege : exercitatũ sensũ debuerant
habere deaduentu xpĩ ꝑclicta legis. de
eum credentibus allataest: Quicerte
cũ debuissent magistri. ẽẽ. gentiliũ.
propt̃̾tẽpus p̃teritũ inquo omĩa
superius memoriata habuerunt.
rursũ indigebant ut docerentur
ab illo cȩterisq apłis ques int
el tm̃ta ex ordii sermonũ dĩ: Elem̃ta
dicuntur quas ieleuam̃ta: eo qđ ex ipsis
a teraoriginẽ sumant inicia uidelicoe
etfundam̃ta creaturarũ: Aquibus clã
& iam dicuntur elim̃ta ꝑ i quasi
fabricamenta: ab eo qđ est elimo
elimas quasi ex eis fabricatas int
omĩa: hicaut̃ elem̃ta siuȩ elim̃ta:
duobus modis possumus. ꝑefsum᷑¬
intelligere: Scilicoe uł ipsas
caractares et pronunciaciones lit¬
terarũ aquibus exordium sumunt
sermones: uelcerte ipsa inicia.
etfundam̃ta fidei: Quasi dicer&e.¬

Expanded text:
exordii sermonum Dei: et facti estis exordii sermonum Dei: et facti estis quibus lacte opus sit, non solido cibo. Ad eos loquitur qui diu morantes in lege exercitatum sensum debuerant habere de adventu Christi per dicta legis et eum credentibus allata est. Qui certe cum debuissent magistri esse gentilium, propter tempus praeteritum, in quo omnia superius memorata habuerunt, rursum indigebant ut docerentur ab illo caeterisque apostolis, quae sint elementa exordii sermonum Dei. Elementa dicuntur quasi elevamenta, eo quod ex ipsis caetera originem sumant, initia videlicet, et fundamenta creaturarum. A quibusdam etiam dicuntur elimenta peti, quasi fabricamenta, ab eo quod est elimo, elimas, quasi ex eis fabricata sint omnia. Hic autem elementa, sive elevamenta duobus modis possumus intelligere, scilicet ipsos characteres et pronuntiationes litterarum, a quibus exordium sumunt sermones, vel certe ipsa initia et fundamenta fidei, quasi dicere
Abbreviated transcription (Latin):
oboedientia. factus est: om̃ib ob¬
tẽperantibꝰ sibicausa salutis aet̾nę̧:
quantũ lucrũ sitostendit. eĩpassio
eĩq oboedientia. Quiom̃ib: credentib
sufficit aduitã aet̾nam: Sequitur:
Ne quo itẽ: non demelchisedech sed dexpõ
grandis nobis sermo. & int̾p̃tabilis
ael dicendũ: qm̃ in becilles factiestis
Ad audiendũ: Illa difficultas inter¬
p̃tandi sermonẽ quẽ defilio dĩ¬
in carnato consticuit. non fuit in eiꝰ
ignorantia cui reuelatasunt misteria¬
ascłis abscondita: sed pocius in illoꝵ
tarditate qui in becilles id ÷ infirmi
fide & fragiles sens u. ad intelligencda
ꝓfunda mysteria : quioeiã ꝓtep̃r
magistri debuerant ẽe̾: Unde &e ipse
reddit causã dicens. qm̃ in becilles facti
estis ad audiendũ : ac de inde sub iungit:
Et enĩ cũ deberetis magistri eẽ. propt̾
cẽpus. sub̵ quo poene ab inicio legẽ
habuistis et prophoeas: rursũ
indigetis ut uos doceaminiame
aliisq apłis quȩ sunt elimenta

Expanded text:
omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae: quantum lucrum sit ostendit ejus passio ejusque obedientia, qui omnibus credentibus sufficit ad vitam aeternam. Sequitur: De quo. Non de Melchgrandis nobis sermo et in interpretabilis ad dicendum, quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Illa difficultas interpretandi sermonem quem de Filio incarnato instituit, non fuit in ejus ignorantia cui rea saeculis abscondita, sed potius illorum tarditate, quia imbecilles, id est infirmi in fide, et fragiles sensu ad intelligenda profunda mysteria, qui etiam pro tempore magistri debuerant esse: unde et ipse reddit causam, dicens: Quoniam imbecilles facti estis ad audiendum. Ac deinde subjungit: Etenim cum deberetis magistri esse propter tempus. Sub quo pene ab initio legem habuistis et prophetas. Rursum indigetis, ut vos doceamini. A me aliisque apostolis. Quae sint elementa
Abbreviated transcription (Latin):
unũ quẽq urm̃ eandẽ ergafr̃s sẽꝑ
ostendere maximã curã: quãolim
habuistis ad cõplecionẽ spei in gẽ nam
resurrectionẽ:: Explecio enĩ spei est
adeptio rerũ quasnos consecuturos
speramus: Uerũ imitatores sub cupimꝰ
uos eẽ : qui fide et pacientia hereditabt̃
ꝓmissiones: Ortatur iterũeos.
ut fide nonficta et pacientia ꝑfect̾a
expectent ꝓmissiones dĩ & hereditatẽ
quã scĩs suis ꝓmisit:: Quod dupliciter
accipi potest: Scilic& utreferatur
Qui fidẽ habentes perfectam. qua
credider̃ dm̃ implereposse que pro¬
misit: et pacientiã solidissimã quia
non inse sed infilus suis ꝓmissiones
expectauer̃ implendas. Meruer
amicidĩ ẽẽ etinfilus suis casdem
promis siones hereditare: potest &
ad a pł̃os aliosq scõs referri
quiperfidẽ et pacientiam meruer̃
consequi: et hereditare promisspones
aet̃nȩ benedictionis acdño sibi etom̃ib¬

Expanded text:
unumquemque eamdem erga fratres semper unumquemque eamdem erga fratres semper ostendere maximam curam, quam olim habuistis ad completionem spei humanae, aeternam resurrectionem. Expletio enim spei est adeptio rerum quas nos consecuturos speramus. Verum imitatores. Cupimus vos esse. Eorum qui fide et patientia haereditabunt promissiones. Hortatur iterum eos ut fide non ficta et patientia perfecta exspectent promissiones Dei, et haereditatem quam sanctis suis promisit: quod dupliciter accipi potest, scilicet ut referatur qui fidem habentes perfectam, qua crediderunt Deum implere posse quae promisit; et patientiam solidissimam, quia non in se, sed in filiis suis promissiones exspectaverunt implendas, meruerunt amici Dei esse, et in filiis suis easdem repromissiones haereditare. Potest et ad apostolos aliosque sanctos referri, qui per fidem et patientiam meruerunt consequi et haereditare promissiones aeternae benedictionis a Domino sibi et omnib
Abbreviated transcription (Latin):
dio suscepistis:: & dequibus isaias
longe antep̃. dixerat.: Et qui recessit
inquid amalo: iudeorũ prȩde patuit:
Istis talibus expoliatis. hii qui non
fuerant expoliati: prout poterant
ministrabant: Quale uero quantum¬
ue desiderium haberae desalute eorũ.
sequentib uerbis exparte ex primie
dicens Cupimus aut̃ unũquẽq urm̃
eandẽ hostendere sollicitudinẽ
sub quãretro habuistis adex pleci¬
onẽ spei usq ad finẽ uite uraẽ.
siuededie iudicii: ut non segnes
efficiamini. hoc est desides etpigri
in bono opere. & inmandatis dĩ
perficiendis.: Desideramus inequituos
nontantũ circa uerbu: sed &iã inuirtutib:
conuersari: Nũquasi urã propria
culpantes. sed ut defuturis sollicitisitis
almonentes : hocest quales fuistis
primũ : tales cupimus & modoa eẽ
etinfuturũ:⁊ et non dix̃ uolo qđ est
auctoritatis doctrinȩ: sed qđ erat
paternae dilectionis:: Hoc est cupimus

Expanded text:
dio suscepistis : et de quibus Isaias dio suscepistis : et de quibus Isaias longe ante praedixerat: Et qui recessit, inquiens, a malo Judaeorum praedae patuit . Istis talibus exspoliatis, hfuerant exspoliati, prout poterant, ministrabant. Quale vero, quantumve desiderium haberet de salute eorum, sequentibus verbis ex parte exprimit, dicens: Cupimus autem unumquemque vestrum eamdem ostendere sollicitudinem. Subaudi, quam tertio habuistis. Ad expletionem spei usque ad finem. Vitae vestrae: sive de die judicii. Ut non segnes efficiamini. Hoc est, desides et pigri in bono opere, et in mandatis Dei perficiendis. Desideramus inquit vos non tantum circa verba, sed etiam in virtutibus conversari: non quasi vestra propria culpantes, sed ut de futuris solliciti admonentes: hoc est, quales fuistis primum, tales cupimus et modo esse, et in futurum. Et non dixit, Volo: quod est auctoritatis divinae; sed quod erat paternae dilectionis: hoc est, Cupimus
Abbreviated transcription (Latin):
quateͥnus etp̃teritis posset ad ducere
ad bona quȩq: Ileoq sub iunxit
Nonenĩ in iustus ds̃ utobliuis catur
operis nr̃i cedilectionis : quam
recreauit animos eorũ ec confor¬
tauit: p̃terita bona opera ad em̃¬
tẽ reuocans :: Quia inomini potente
dm̃ õbliuionon cadit: ideo nonobli¬
uiscitur operũ & laborũ fidelium suoꝵ
Et in hocest iustus: quia remunerat
electos suos prose laborantes: Sienim
obliuisceretur operũ illorũ neceos
remuneraree : utcũq: in iustus putaret᷑.
Quod omni nonefas est dicere :: Unde apłs¬
dicit: Noninquit iniustus est ds̃
ut obliuiscatur operis laborisq ur̃i¬
& dilectionis. quã ostenditis proamore
nominis eĩ. in inuicẽ & in om̃s: qui
ministrastis scĩs. & ad huc scđm urm̃.
posse ministratis : De illis scis dicit
quiuenien tes ad fidẽ xp̃i: expoliatis
abaliis iudȩis quos laudat in hac ȩpła
dicens.: Rapinã bonorũ ur̃orũ cũgau¬

Expanded text:
quatenus ex praeteritis posset adducere quatenus ex praeteritis posset adducere ad bona quaeque, ideo subjunxit. Non enim injustus est Deus, ut obliviscatur operis vestri et dilectionis, quam recreavit animos eorum, et confortavit, praeterita bona opera ad mentem revocans. Quia in omnipotentem Dominum oblivio non cadit, ideo non obliviscitur operum et laborum fidelium suorum. Et in hoc est justus, quia remunerat electos suos pro se laborantes; si enim oblivisceretur operum illorum, nec eos remuneraret, utcunque injustus putaretur: quod omnino nefas est dicere: unde Apostolus: Non inquit injustus est Deus, ut obliviscatur operis laborisque vestri, dilectionis quam ostendinominis ejus in invicem et in omnes, qui ministrastis sanctis, et adhuc secundum vestrum posse ministratis. De illis sanctis dicit, qui venientes ad fidem Christi, exspoliati sunt ab aliis Judaeis, quos laudat in hac Epistola, dicens: Rapinam bonorum vestrorum cum gau
Abbreviated transcription (Latin):
sub iacebit: haecenĩ conbustio nonerit:
inpeccatis suis.. Quia in quacũq: die
et non morietur :: Post quã sufficient᷑
increpauit eos. t̃ruit ac ꝑcussit. up¬
blandiendo iterũ alloquitur eos
nedes peratos redder&: Sed tam̃ iul
neq: in omnibus ad ulatur : neq
in omnibus per cutit :: Dicit ergo
Confidimus aut̃ in uobis dilectissimi.
meliora etuiciniora salutis: qi &e ita
loquimur: Quia non habuit unde eos
ad p̃sens laudar&: laudat eos¬
despe futurorũ quã habebat de illis.
Quas idicer&: Nondicimus hoc ueluti
putantes uos spinis plenos: sed
tim̃tes netales efficiamini: Melius est.
enĩuos uerbis terreri: quã utrebus
doleatis Optima quȩq: opera
de uobis confidimus ur̃ȩq saluti
ꝓficua: quãuis ita loquamur:: Nã qđ
superius diximus dereprobat̾ra
et cõbustione ꝓxima: Non de uobis
hocdiximus : quia meliora de uobis
credimus: Reduxit quoq eis
preterita bona opera illorũ in memoriã:

Expanded text:
subjacebit. Haec enim combustio non erit subjacebit. Haec enim combustio non erit in peccatis suis: quia in quacunque die et non morietur. Postquam sufficienter increpavit eos, terruit ac percussit, blandiendo iterum alloquitur eos, ne desperatos redderet; sed tamen neque in omnibus adulatur, neque in omnibus percutit. Dicit ergo: Confidimus autem de vobis, dilectissimi, meliora et viciniora saluti, tametsi ita loquimur. Quia non habuit unde eos ad praesens laudarde spe futurorum quam habebat de illis, quasi diceret: Non dicimus hoc veluti putantes vos spinis plenos, sed timentes ne tales efficiamini. Melius est enim vos verbis terreri, quam de rebus doleatis. Optima quaeque opera de vobis confidimus, vestraeque saluti proficua: quamvis ita loquamur. Nam quod superius diximus de reproba terra et combustionibus proxima, non de vobis hoc diximus, quia meliora de vobis credimus. Reduxit quoque eis praeterita bona opera illorum in memoriam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ld ÷ carotua punctiones peccatorum
etaculeos uiciorũ ꝓferce tibi: Si ue
spinas & tribulos: curas suꝑ fluas.
solicitudinesq: istius scłi debem̃
accipere : De quibus dñs dicit ineugłio:
suffocant uerbũ : ita ut in fructuosum
reddatur: Animaigitur ꝓferens puncci¬
ones peccatorũ curisq scłi & sollicitu¬
dinib diuiciarũ occupata : reprobaest
hoc est laude meligna et maleclictione
pxima: Notandũq: quia non dixit
maladicta est: sed male dictioni
ꝓxima. Quandiuenĩ reseruatur ad
poenitenciam : quas inonest maledicta:
Sinuero poenitenciam noluerit agere:
iam male dictaerit: Undesequitur.
Cuius consũmacio. id ÷ finis illius
anime in prauo opere. & ꝑseuerancia
inmalo usq ad exitũ uitȩ: in cõbusti¬
onẽ subaudi signis ȩternierit :
Quasi dicerae: Non quidẽ quandiu
spacium pęnitendi habet. maledictioni
est ꝓxima: sed si permanserit iniꝰqui¬
tate sua. cõbustioni & erni supplicu

Expanded text:
id est, caro tua punctiones peccatorum, id est, caro tua punctiones peccatorum, et aculeos vitiorum proferet tibi. Sive spinas et tribulos, curas superfluas, sollicitudinesque istius saeculi debemus accipere: de quibus Dominus dicit in Evangelio: suffocant verbum, ita ut infructuosum reddatur . Anima igitur proferens punctiones peccatorum, curisque saeculi et sollicitudinibus divitiarum occupata, reproba est, hoc est, laude indigna et maledictioni proxima. Notandumque quia non dixit, maledicta est, sed maledictioni proxima. Quandiu enim reservatur ad poenitentiam quasi non est maledicta: sin vero poenitentiam noluerit agere, jam maledicta erit. Unde et sequitur, cujus consummatio, id est finis illius animae in pravo opere et perseverantia in malo usque ad exitum vitae, in combustionem, subaudis ignis aeterni erit. Quasi diceret: Non quidem quandiu spatium poenitendi habet maledictioni proxima est, sed si permanserit in iniquitate sua, combustioni aeterni supplicii
Abbreviated transcription (Latin):
in quit bibens imbrẽ id ÷ scĩetbonȩ
uoluntatis anima. accipiens gram sp̃s scĩ.¬
imbremq: diuinorũ eloquiorũ &
generans herbam oportunã. hoc est
uirtutes bonas fidẽq: perfectam
proferens suis predicatorib: aquibus
excolitur siuesibi metipsi: accipit
benedictionẽ uite ace ernę. uł habun¬
danciam uirtutũ. ut ferat fructus
tricesimos sex agimos pariterq centesimos:
Nichil enĩ oportunius fideꝑfecta infiliũ dĩ.¬
q̃tluta optima:. proferens ergo apłs
deanima florenti in uirtutibus. hoc
exẽplũ dĩ qatȩ bene dictione digna
mox subiunxit aliud para cligna deilla
quȩ suam neglegit salutẽ: dũ frequent̃
imbrem celestis doctrinȩ posset
suscipere: Proferens aut̃ spinas ce
tribulos. rȩꝓbaest ce male dictioni
proxima:. Per spinas ac tribulos.
punctiones peccatorũ possumus
intelligere quib: pungitur anima.
Dequibus dñs̃ adȩdixit: terratua
spinas ac tribulos germinabit tibi.

Expanded text:
inquit bibens imbrem: id est, bonae inquit bibens imbrem: id est, bonae voluntatis anima accipiens gratiam Spiimbremque divinorum eloquiorum et generans herbam opportunam, hoc est virtutes bonas, fidemque perfectam proferens suis praedicatoribus, a quibus excolitur, sive sibimetipsi accipit benedictionem vitae aeternae, vel abundantiam virtutum, et refert fructus tricesimos, sexagesimos, pariterque, centesimos. Nihil enim opportunius fideum vita optima. Proferens ergo Apostolus de anima florenti virtutibus hoc exemplum, Deique benedictionem dignam, mox subjunxit aliud paradigma de illa quae suam negligit salutem, dum frequenter imbrem coelestis doctrinae posset suscipere. Proferens autem spinas et tribulos, reproba est et maledictioni proxima. Per spinas et tribulos punctiones peccatorum possumus intelligere, quibus pungitur anima: de quibus Dominus Adae dixit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
maxime constat ꝓinde subiunit:
Rursũ crucifigentes sibi m&e ipsis filiũdĩ:
etostentui habentes: Tam̃ non ideo
denegatur poenitencia: quialicoe
non renouentur in baptis mate iterũ.
indul genciam tam̃ ualebunt accipere
per confessionẽ peccatorũ. ꝑhumilitatẽ:
perpoenitenciam. perelemosinã sihabet᷑
facultas. et sidimiserint. fratribus in se
peccantibus: Hocest quiiterũ bapti¬
tariuolunt : quantũ in seest xpm̃
quoq iterũ crucifigere uolunt.
etderisioni habere. hocest enĩ illũ
carne incruce: ltaetnos semel mori
possumus inbaptis mate ꝓpeccato.
Terra enĩ sepe suꝑuenientẽ bibens
imbrẽ & generans herbã oportunam
illis aquibus colitur: accipit bene¬
dictionẽ adõ hoc para digmate
iudeos arguit quis epe biberunt imbrẽ
cȩlestis doctrine: sed nũquã germina
fidei bonorũq. operũ ꝓtulerunt :
Ponit aut̃ primũ cõparacionẽ debona
terra. hacinde demala: terra

Expanded text:
maxime constat, proinde subjunxit: maxime constat, proinde subjunxit: Rursum crucet ostentui habentes. Tamen non ideo denegatur poenitentia, quia licet non renoventur in baptismate, iterum indulgentiam tamen valebunt accipere per confessionem peccatorum, per humilitatem, per poenitentiam, per eleemosynam si habetur facultas, et si dimiserint fratribus in se peccantibus. Qui iterum baptizari volunt, quantum in se est, Christum quoque iterum crucifigere volunt et derisioni habere, hoc est enim illum carne in cruce, ita et nos semel mori possumus in baptismate pro peccato. Terra enim saepe supervenientem bibens imbrem, et generans herbam opportunam illis a quibus colitur, accipit benedictionem a Deo. Hoc paradigmate Judaeos arguit, qui saepe biberunt imbrem coelestis doctrinae, sed nunquam germina fidei bonorumque operum protulerunt. Ponit autem primum comparationem de bona terra, ac deinde de mala: Terra
Abbreviated transcription (Latin):
nouum fieri: Nouumaut̃ facere
hominẽ sacri baptis matis est. dequo
proph&a dicit:: Renouabitur sicut
aquile iuuentus tua: Inpossibile est
inquã iterũ renouari posse aliquẽ
ꝑ poenitenciam quȩ fit post baptismũ
ad hoc utiterũ baptiretur pomitencia
expleta : quiea quȩ supra memorata sunt
perceperunt. uirtutes scłi uenturi
gustauer̃: Quod dicit gustauerunt
uirtutes scłi uenturi : tale est ac sidicere:
Si cognouer̃ qđ insurrectione uenturis
electi sicut anglidĩ incȩlo: et qđ
iusti fulgebt̃ sicut sol in regno patris
sui: Nul lomodo possunt iterum
iteratũ. sipeccauerint criminale
peccatũ sicut in primo baptis mate
noui effectisunt: Erant enim
qui uolebant baptismũ iterare
dicentes: Quicquid pec cauero non est
micurȩ : qm̃ precipiam mebaptitari
rursus & renouabor totus sicut
prius . Quod apłs ex toto denegat
nullomodo possefieri: ẽtquia uirtus
baptisiatis incruce et sepultura xpĩ

Expanded text:
novum fieri. Novum autem fieri novum fieri. Novum autem fieri hominem sacri baptismatis est, de quo Propheta dicit: Renovabitur ut aquilae juventus tua . Impossibile est, inquam, iterum renovari posse aliquem per poenitentiam quae fit ante baptismum ad hoc ut iterum baptizetur poenitentia expleta. Qui ea quae supra commemorata sunt perceperunt, virtutesque saeculi venturi gustaverunt. Quod dicit, gustaverunt virtutes saeculi venturi, tale est, ac si diceret: Si cognoverunt quod in resurrectione venturi electi sicut angeli Dei in coelo, quod et justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui, nullo modo possunt iterum iteratum, si peccaverint criminale peccatum, sicut in primo baptismate novi effecti sunt: erant enim qui volebant baptismum iterare, dicentes: Quidquid peccavero, non est mihi curae, quoniam praecipiam me baptizare rursus, et renovabor totus, sicut prius. Quod Apostolus ex toto denegat nullo modo posse fieri, et quia virtus baptismatis in cruce et in sepultura Christi