comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seunt & dicimus longum carmenest nam totuersibus contexitur : longiuersus nam tot
pedibus constant longipedes nam cotsyllabis cenduntur longa sillabaest : Nam dupla
est ad breuem : sedneq ita comprehenditur certa mensura temporis quando quidem fie¬
ripotest u t ampliorispatio temporis person& uersus breuior si productius pronuntictur
quam longior sicorreptius. Ita carien itapes ita syllaba indemihi uisum est nihili
esse aliud tempus quam distentionem : sed cuius rei nescio : & mirum si non ipsius animi:
Quidenim metior obsecrods meus &dico aut inde finite longius est hoc tempus quã illud
aut & am definite duplumest hocad illud tempus im&iorscio sed non metior futurũ
quia nondumest eommedor presens qui a nullo spaciotenditur nonmetior pra&eri¬
tnim quiertam iousest : Quidergo maior an pra&ereuntia tempora non pr&erita sic

Expanded text:
seunt et dicimus: "longum carmen est, nam tot uersibus contexitur; longi uersus, nam tot seunt et dicimus: "longum carmen est, nam tot uersibus contexitur; longi uersus, nam tot pedibus constant; longi pedes, nam tot syllabis tenduntur; longa syllaba est, nam dupla est ad breuem". sed neque ita conprehenditur certa mensura temporis, quandoquidem fieri potest, ut ampliore spatio temporis personet uersus breuior, si productius pronuntietur, quam longior, si correptius. ita carmen, ita pes, ita syllaba. inde mihi uisum est nihil esse aliud tempus quam distentionem: sed cuius rei, nescio, et mirum, si non ipsius animi. quid enim metior, obsecro, deus meus, et dico aut indefinite: "longius est hoc tempus quam illud" aut etiam definite: "duplum est hoc ad illud?" tempus metior, scio; sed non metior futurum, quia nondum est, non metior praesens, quia nullo spatio tenditur, non metior praeteritum, quia iam non est. quid ergo metior? an praetereuntia tempora, non praeterita? sic
Abbreviated transcription (Latin):
ammodum dicam quod scio eimihi quinescio saltem quid nesciam : Ecceds̃ meus coramte
quia nonmentior sicut loquor itaest cormeum : Tuilluminabis lucernam meã dnẽds̃
meus illumin abis tenebrasmeas: Non ne tibi confit&ur anima mea confessione ueridi¬
poris tempore Itemipsum tempus non metior : an uero corporis motum m&irer quã diu
sit & quam diu hinc illuc ꝑueniat nisi tempus in quomou&ur m&irer: ipsu mergotẽ¬
pus unde metior antem pore breuiore ietimur longius sicut spatiocubiti spatiumtras¬
tris si cenimuidemur spatio breuissy llabae metiri spatium longae syllabae : atque
id duplum dicere : Ita metimur spatia carminum spatis uersuum & spatia uersium spa¬
tis pedũum & spatia pedum spatus syllabarum : & spatia longarum spatiis breuium non
inpaginis Nameomodo loca metimur non tempora : sedcum uoces pronuntuando tran¬

Expanded text:
admodum dicam quod scio? ei mihi, qui nescio saltem quid nesciam! ecce, deus meus, coram te, admodum dicam quod scio? ei mihi, qui nescio saltem quid nesciam! ecce, deus meus, coram te, quia non mentior: sicut loquor, ita est cor meum. tu inluminabis lucernam meam, domine, deus meus, inluminabis tenebras meas. Nonne tibi conStetur anima mea confessione ueridiporis tempore. item ipsum tempus nonne metior? an uero corporis motum metirer, quamdiu sit et quamdiu hinc illuc perueniat, nisi tempus, in quo mouetur, metirer? ipsum ergo tempus unde metior? an tempore breuiore metimur longius sicut spatio cubiti spatium transtri? sic enim uidemus spatio breuis syllabae metiri spatium longae syllabae atque id duplum dicere. ita metimur spatia carminum spatiis uersuum et spatia uersuum spatiis pedum et spatia pedum spatiis syllabarum et spatia longarum spatiis breuium, non in paginis — nam eo modo loca metimur, non tempora — sed cum uoces pronuntiando tran
Abbreviated transcription (Latin):
cum illud aut duplum hoc adillud & si quid aliudistomodo: siauten notars qutie¬
in locorum spatia unde & quoueniat corpus quod mou&ur uel parteslus de u¬
quamintorno mou&ur: possumus dicere quantum sit temporis exquo abillelsocone¬
cendinsrs alam siacuariaecorpus aliquandomoneur aliquand os tiumo conse laut dus¬
emus lanist  stacist eing ore memur a dicimus: ⁊ antũstait quantũ motuest aut dipͥo
uel triplostetit adid quod motum est & siquid aliud nostra dimensio siue conprebende¬
rit siue aestimauerit ut dicisol& plusminus : Nonestergo tempus corporis motus &
confiteor tibi dñe ignora reme adhuc quid sit tempus : & rursus confiteor tibi dñe scireme
incempore istadicere & diumei am loqui de tempore . at que ipsum diu non eẽ diu. nisi morã
temporis: Quomodoigitur hoc scio quando quid sit tempus nescio: anforte nescio quem¬

Expanded text:
tum illud, aut: duplum hoc ad illud, et si quid aliud isto modo. si autem notare potuetum illud, aut: duplum hoc ad illud, et si quid aliud isto modo. si autem notare potuerimus locorum spatia, unde et quo ueniat corpus quod monetur uel partes eius, si tamquam in torno monetur, possumus dicere quantum sit temporis ex quo ab illo loco ucendum sit? nam etsi uarie corpus aliquando mouetur, aliquando stat, ed etiam statum tempore metimur et dicimus: "tantum stetit, quantum motum est" aut: "duplo uel triplo stetit ad id quod motum est" et si quid aliud nostra dimensio siue conprehenderit siue existimauerit, ut dici solet plus minus. non ergo tempus corporis motus. Et confiteor tibi, domine, ignorare me adhuc, quid sit tempus, et rursus confiteor tibi, domine, scire me in tempore ista dicere et diu me iam loqui de tempore atque ipsum diu non esse diu nisi mora temporis. quomodo igitur hoc scio, quando quid sit tempus nescio? an forte nescio, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cuius dam uoto cum solstetiss& at uictoriosum proelium perager& solstabat sed tempus
ibat : Persuum quippespatium temporis quo d eisufficera illa pugna gestadatque f uomon
Vi deoigitur tempus quandam es se distentionem: seduideo anuidere mib anderi cudemos¬
trabis luxueritas: Iubes ut ap probem si quis dicat tempus es se mocum corponos inonuibes
amcorpus nullum ni suncempore moueri audio: cudicis ipsum autericorportis arodummoue¬
pusesse: non audio nontudicis : Cumenimmouaur corpus temport m&ior qua in diummooue¬
atur ex quo moueriincipit donec desinat : & sinonuidi ex quo coepit & perssuero tomoue¬
ruut non uideam cumde sinit non ualeo m&iri. Nisi forte ex quo uidere incipio donua
desinam quodsi diuiudeo tantum modo longum tempus eẽ renuntio Nonauteraquan¬
tumset quia &quantum cumdicimus conlatione dicimus uelut tantum hoc quan¬

Expanded text:
cuiusdam uoto cam sol stetisset ut uictoriosum proelium perageret, sol stabat, sed tempus cuiusdam uoto cam sol stetisset ut uictoriosum proelium perageret, sol stabat, sed tempus ibat. per suum quippe spatium temporis, quod ei sufficeret,, illa pugna gesta atque peracta est. uideo igitur tempus quandam esse distentionem; sed uideo an uidere mihi uideor? tu demonstrabis, lux ueritatis. iubes ut approbem, si quis dicat tempus esse motum corporis? non iubes. nam corpus nullum nisi in tempore moueri audio; tu dicis. ipsum autem corporis motum tempus esse non audio; non tu dicis. cum enim monetur corpus, tempore metior quamdiu moueatur, ei quo moueri incipit donec desinat. et si non uidi ex quo coepit et perseuerat moueri, ut non uideam cum desinit, non ualeo metiri nisi forte ex quo uidere incipio, donec desinam. quod si diu uideo, tantummodo longum tempus esse renuntio, non autem quantum sit, quia et quantum cum dicimus collatione dicimus, uelut: tantum hoc quan
Abbreviated transcription (Latin):
egiss& quantum est horaeunius: sisecundum : nonergo ess& dies si abortusolis usque inor¬
tum alterum tambreuis mora ess& quam est horacunius. seduicies & quater circum ira
sol ut expler& diem : siut rumque nec ille a ppellar&ur dies si horaespatio soltotum suum
arrum circumir& : Nec illesi solecessante cantum temporis practerira quanto peragere
soltotum ambitum demane in mane assol& : Nonitaque nunc quaeram quid sit illud qđ
uocatur dies sed quid sit tempus quometientes solis circuitum diceremus eam dimidio
spaciotemporis peraccũ minus quam sol &sitanto spatio temporis peractus ess& : quanto
paguntur horae duodecim : & utrumque cempus comparantes diceremus illud simplũ
hoc duplum &iamsi aliquando illo simplo aliquando istoduplo solaboriente usque adorien¬
tem circiuir& : Nemoergo mihidicat caelestium corporum motus esse tempora : quia &

Expanded text:
egisset, quantum est horae unius. si secundum, non ergo esset dies, si ab ortu solis usque in oregisset, quantum est horae unius. si secundum, non ergo esset dies, si ab ortu solis usque in ortum alterum tam breuis mora esset, quam est horae unius, sed uicies et quater circuiret sol ut expleret diem. si utrumque, nec ille appellaretur dies, si horae spatio sol totum suum gyrum circuiret, nec ille, si sole cessante tantum temporis praeteriret, quanto peragere sol totum ambitum de mane in mane assolet. non itaque nunc quaeram quid sit illud quod uocatur dies, sed quid sit tempus, quo metientes solis circuitum diceremus eum dimidio spatio temporis peractum minus quam solet, si tanto spatio temporis peractus esset, quanto peraguntur horae duodecim; et utrumque tempus comparantes diceremus illud simplum, hoc duplum, etiam si aliquando illo simplo, aliquando isto duplo sol ab oriente usque ad orientem circuiret. nemo ergo mihi dicat caelestium corporum motus esse tempora, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
atquema gnarum sunt sidera & luminaria cacli in signis & in temporibus & in annis a II
diebus sun ueei sed nee ego dixerim circuitum illius ligneolae rocaediemes se: Ncetamen
dro tempus nonesse Illedicerit egoscire cupio uimnaturam que temporis quom dumur aor¬
rerum morns &c heirus illun onoitum uerbiratia tempore duploese diuturnioremn qucan
stur tamquacio noosiadie s dieietrs nontantum iora solis superterram secun dumot
alioudest mies colt udnor msdriam cotiuscus cirantus aboriente usque adorientenoli sacđm¬
quoddicimus totdies transierunt: Cunsus enim noctibus dicuntur cot dies necextra foan¬
tantur spatia nostium: Quoniã ergodies explaur motusolis atquecr uutu a borieanter
us que orientem quaero utrum motus ipsesit dies : anmora ipsa quanta peragitur. anutrumq:
si enim primum dies ess& : diesergo ess& &iam sit antospatio temporis solcursum illum per¬

Expanded text:
atque magnarum. sunt sidera et luminaria caeli in signis et in temporibus et in diebus et in atque magnarum. sunt sidera et luminaria caeli in signis et in temporibus et in diebus et in annis. sunt uero; sed nec ego dixerim circuitum illius ligneolae rotae diem esse, nec tamen ideo tempus non esse ille dixerit. Ego scire cupio uim naturamque temporis, quo metimur corporum motus et dicimus illum motum uerbi gratia tempore duplo esse diuturniorem quam istum. nam quaero, quoniam dies dicitur non tantum mora solis super terram, secundum quod aliud est dies, aliud nox, sed etiam totius eius circuitus ab oriente usque orientequod dicimus, Tot dies transierunt; cum suis enim noctibus dicuntur tot dies, nec extra reputantur spatia noctium: quoniam ergo dies expletur motu solis, atque circuitu ab oriente usque ad orientem; quaero utrum motus ipse sit dies, an mora ipsa quanta peragitur, an utrumque. si enim primum dies esset, dies ergo esset, etiam si tanto spatio temporis sol cursum illum per
Abbreviated transcription (Latin):
illud nonuidi & duplum temporis haba haec syllaba adillam simplam breuem dicimus
hae & audimus haec & intellegimur & intellegimus: manifestis sima ausita tissima
sunt e eademrursus mimis latent & noua est inuentioeorum: audiui a quodam homi¬
ne ddocto quod solis alunae acsiderum motus ipsa sint tempora & non anni: Cur enim
nom potius omnum corponrum motus sint empora anuero sices sarent caelilumina amo¬
uenas urrota figuli ponessa tempus quo metiremur eos grros & diceremus autae qua¬
cibus iorulis agi: autsi alias cardius alias uclocius moueraur aliosmagis diuturnos
enie alio siinus aut cumboc diceremus non a nos intempore loqueremur aut essent
inuerbis uoseris alia longac syllabac alia cbreues nisi quia illae longiore tempore sonuisser
istaebre uiore dsdona hominibus uiderein paruo communes notitiasi erum paruar lin

Expanded text:
illud non uidi" et: "duplum temporis habet haec syllaba ad illam simplam breuem." dicimus illud non uidi" et: "duplum temporis habet haec syllaba ad illam simplam breuem." dicimus haec et audiuimus haec et intellegimur et intellegimus. manifestissima et usitatissima sunt, et eadem rursus nimis latent et noua est inuentio eorum. Audiui a quodam homine docto, quod solis et lunae ac siderum motus ipsa sint tempora, et non adnui. cur enim non potius omnium corporum motus sint tempora? an uero, si cessarent caeli lumina et moueretur rota figuli, non esset tempus, quo metiremur eos gyros et diceremus aut aequalibus moralis agi, aut si alias tardius, alias uelocius moueretur, alios magis diuturnos esse, alios minus? aut cum haec diceremus, non et nos in tempore loqueremur aut essent in uerbis nostris aliae longae syllabae, aliae breues, nisi quia illae longiore tempore sonuissent, istae breuiore? deus, dona hominibus uidere in paruo communes notitias rerum paruarum
Abbreviated transcription (Latin):
xpin obsecro nolidaudere desi deriomeo ista &usitata & abdita : quominus in ea p&erẽt
a dilucescant allucente miseri cordia tuadñe: quem percontabor dehis & cuifructuosius
confiscar imperitiam meã nisi tibi cuinon sunt molestastudiamea flammantia uehem̃¬
ter inscribturastuas da quodamo a moenim & hoc tude disti : Dapater qui uere nosti
databona dare filustuis da quonia suscepicognoscere & laborest anteme donec aperias
perxpm. obsecro in nomineeius sciscorum ne momili obstrepat : & ego credidipropter
quod a loquor : Haec est spesinea ad hancuiuo ut contempler delectationemñi: ccce
ueteres posiuistidiesineos & transeunt : & quomodo nescio &dicimus tempus & tempus tem¬
pora & tempora : quamdiu dixit hocille quam diu fecit hocille & quam longo tempore

Expanded text:
Christum obsecro, noli claudere desiderio meo ista et usitata et abdita, quominus in ea penetret Christum obsecro, noli claudere desiderio meo ista et usitata et abdita, quominus in ea penetret et dilucescant allucente misericordia tua, domine. quem percontabor de his? et cui fructuosius confitebor inperitiam meam nisi tibi, cui non sunt molesta studia mea flammantia uehementer in scripturas tuas? da quod amo: amo enim, et hoc tu dedisti. da, pater, qui uere nosti data bona dare filiis tuis, da, quoniam suscepi cognoscere et labor est ante me, donec aperias. per Christum obsecro, in nomine eius sancti sanctorum nemo mihi obstrepat. et ego credidi, propter quod et loquor. haec est spes mea; ad hanc uiuo, ut contempler delectationem domini. ecce ueteres posuisti dies meos et transeunt, et quomodo, nescio. et dicimus tempus et tempus, tempora et tempora:. ,,quamdiu dixit hoc ille", "quamdiu fecit hoc ille" et: "quam longo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ras praesens uero trmpus quomodo m&imur quando non hab& spacium : m&iturergo
cum practerit : Cum autem pra&erierit non m&itur quidenimmaiatur orsenst ded
unde & qua & quo praeterit cummaitur undenis exfuturo quanisiper prasseusquor
nisunpra&eritum exillo ergo quod nondum est: perillud quõ spatio catdic imllu d quodian
nonestr Quid autemm& imur nisi tempus in ali quospatio req enum dicimus imgla
dupla &ttipla e acqualia & siquid hoc modo in temporedicimus inuispatiatem porum:
In quo ergospatio m&imur tempus praeteriens ut rumin futuro andepra sdecium no
quodnon dumest nonmetimur : anin presenti qua praeterit sednullum spacium non
metimur: Anin preterico quo pra&erit. sed quodiam non est non m&itur ex arsit ani¬
mus ineus nos scistud inplicatis simum enigma : Noliclauderedne ds̃meus bone pater per

Expanded text:
ra. praesens uero tempus quomodo metimur, quando non habet spatium? metitur ergo ra. praesens uero tempus quomodo metimur, quando non habet spatium? metitur ergo cum praeterit, cum autem praeterierit, non metitur; quid enim metiatur, non erit. sed unde et qua et quo praeterit, cum metitur? unde nisi ex futuro? qua nisi per praesens? quo nisi in praeteritum? ex illo ergo, quod nondum est, per illud, quod spatio caret, in illud, quod iam non est. quid autem metimur nisi tempus in aliquo spatio? neque enim dicimus simpla et dupla et tripla et aequalia et si quid hoc modo in tempore dicimus nisi spatia temporum. in quo ergo spatio metimur tempus praeteriens? utrum in futuro, unde praeterit? sed quod nondum est, non metimur. an in praesenti, qua praeterit? sed nullum spatium non metimur. an in praeterito, quo praeterit? sed quod iam non est, non metimur. Exarsit animus meus nosse istuc inplicatissimum aenigma. noli claudere, domine deus meus, bone pater, per
Abbreviated transcription (Latin):
ria : praesens de praesentibus contuitus praesens defucuris expectatio : si haec permit timur
dicere tria tempora uideo faceor qi tria sunt : dicatur &iam tempora sunt tria. prae¬
teritum praesens & futurum sicut abutitur consu&udo dicatus : Eccenon curo necresis¬
to necreprehendo dumtamen intellegatur quod dicitur ñ eque id quod futurum est esse
iam ne que id quod praeteritum est : Pauca sunt enim quae proprielo quimur. plura nom pro¬
prie sedag noscitur quiduelimus: Dixiergo paulo ante quod praetereuntia tempora m&¬
mus ut possimus dicere duplumesse hoc temporis adillud simplum aut tantum hoc quan¬
tum illud & si quid aliud departibus temporum possumus renuntiare metiendo quo cira
ut dicebam pra&e reuntia m &imur tempora : &si quis mihidicat undescis respondeam
scio quiam&imur necm & iri quae non possunt possumus & non sunt pracerita uel futu¬

Expanded text:
ria, praesens de praesentibus contuitus, praesens de futuris expectatio. si haec permittimur ria, praesens de praesentibus contuitus, praesens de futuris expectatio. si haec permittimur dicere, tria tempora uideo fateorque, tria sunt. dicatur etiam: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum, sicut abutitur consuetudo; dicatur. ecce non curo nec resisto nec reprehendo, dum tamen intellegatur quod dicitur, neque id, quod futurum est, esse iam, neque id, quod praeteritum est. pauca sunt enim, quae proprie loquimur, plura non proprie, sed agnoscitur quid uelimus. Dixi ergo paulo ante, quod praetereuntia tempora metimur, ut possimus dicere duplum esse hoc temporis ad illud simplum aut tantum hoc quantum illud et si quid aliud de partibus temporum possumus renuntiare metiendo. quocirca., ut dicebam, praetereuntia metimur tempora, et si quis mihi dicat: "unde scis?" respondeam: scio, quia metimur, nec metiri quae non sunt possumus, et non sunt praeterita uel futu
Abbreviated transcription (Latin):
& sinon sunt uideri omnino non possunt : sed praedicipos sunt ex praesentibus quaeiam sunt
&uidonsunt ucta quereg atos ereatur aetuae quis est modus quodo cesanimas eaquae su¬
tura sunt : dociuistienim proph& astuos : quis nam ille modus est quodoces futura. cui futu¬
rum quic quam non est uel potius de futuris doces praesentia : Nam quod non est nec doce¬
riutique pocest : Nimis longe est modus iste abaciemea in ualuit. ex me non potero adillũ:
potero autem exte : cumde deris tudulcelumen occultorum oculorum meorum: Quodau¬
tem nuncliqu& &clar& nec futura sunt nec praeterita . Nec propriaedicitur tempo¬
ra sunt tria pra&eritum praesens & futurum : sed fortasse proprie diceretur tempo¬
ra sunttria : praesens de praeteritis praesens de praesentibus. praesens defuturis: Sunt
enim haec in animatria quaedam : & alibi ea nonuideo : Praesens deprae teritis memo¬

Expanded text:
et si non sunt, uideri omnino non possunt; sed praedici possunt ex praesentibus, quae iam sunt et si non sunt, uideri omnino non possunt; sed praedici possunt ex praesentibus, quae iam sunt et uidentur. Tu itaque, regnator creaturae tuae, quis est modus, quo doces animas ea quae futura sunt? docuisti enim prophetas tuos. quisnam ille modus est, quo doces futura, cui futurorum quicquam non est? uel potius de futuris doces praesentia? nam quod non est, nec doceri utique potest. nimis longe est modus iste ab acie mea; inualuit ex me, nec potero ad illum; potero autem ex te, cum dederis tu, dulce lumen occultorum oculorum meorum. Quod autem nunc liquet et claret, nee futura sunt nec praeterita, nec proprie dicitur: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum. sed fortasse proprie diceretur: tempora sunt tria, praesens de praeteritis, praesens de praesentibus, praesens de futuris. sunt enim haec in anima tria quaedam et alibi ea non uideo, praesens de praeteritis memo
Abbreviated transcription (Latin):
nonipsa quae nondum sunt id est quae futura sunt: sedeorum causae uelsigna forsi¬
canuidentus quaciam sunt : ideo non futura sed praesentia sunt iamuidentibus &
quibus fatura praedicantur animo concepta: quaerursus conceptiones iamsunt &
olis preesitatesa pud se intrensur quilla praedicunt: Loquatur mihi aliquodexem¬
qludipanta reruor nune rosidos intueor auroram oricurum solem praenuntio
qucoe din guenon diaesens est. quod oraenuntio futurum non solfuturus quiiamestnedor¬
cus eues quinondumest da pen&iam ortum ipsum nisi a nimo imaginarer sicut modo
curo ello quori oneum possi praedicere sednecilla durora quam in calo ui deo solis ao¬
cusest quamiuscum praecedat netilla imaginatio nanimomeo qua duo pra. sntra
cernuntur ut futurus ille antedicatur : Futura ergo nondum sunt : & si nondum sunt non suNt

Expanded text:
non ipsa, quae nondum sunt, id est quae futura sunt, sed eorum causae uel signa forsinon ipsa, quae nondum sunt, id est quae futura sunt, sed eorum causae uel signa forsitan uidentur, quae iam sunt: ideo non futura, sed praesentia sunt iam uidentibus, ex quibus futura praedicantur animo concepta. quae rursus conceptiones iam sunt, et eas praesentes apud se intuentur qui illa praedicunt. loquatur mihi aliquod exemplum tanta rerum numerositas. intueor auroram: oriturum solem praenuntio. quod intueor, praesens est, quod praenuntio, futurum: non sol futurus, qui iam est, sed ortus eius, qui nondum est: tamen etiam ortum ipsum nisi animo imaginarer, sicut modo cum id loquor, non eum possem praedicere. sed nec illa aurora, quam in caelo uideo, solis ortus est, quamuis eum praecedat, nec illa imaginatio in animo meo: quae duo praesentia cernuntur, ut futurus ille ante dicatur. futura ergo nondum sunt, et si nondum sunt, non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uerba concepta eximaginibus earum quae in animo uelut uestigia persensus practere¬
undo fixerunt: Pueritia qui ppemea quaciam non est intempore praeterito est quod
camnonest : Imaginem uero eius cumeam recolo & narro in praesenti tempore intu¬
coriuia est adhuc in memoriamea utrum similis sit : Causa &iam praedicendorum
futurorum ut rerum qua e nondumsunt iam exsistentes praesententur imagines confi¬
teords meus nescio: Illud a nescionos plerumque praemeditari futuras actiones nostras
randquie os a emedita tonem es sepraesentem: actionem autem quam prae medita ms
non dunesse quia futura est quamcum aggres s̃i fuerimus & quod praeme dueonumu
rio deseperimus tuncerit illa actio quia tunc non futura sed praesenserit quo quo
nodo seita que habeat arcana praesensi o futurorum uiderinisi quodest nonpotest
quo dautem amest non futurum sed praesens est: Cumergo uider dicuntur futura

Expanded text:
verba concepta ex imaginibus earum, quae in animo velut vestigia per sensus praetereverba concepta ex imaginibus earum, quae in animo velut vestigia per sensus praetereundo fixerunt. Pueritia quippe mea quae jam non est, in tempore praeterito est quod jam non est; imaginem vero ejus cum eam recolo et narro, in praesenti tempore intueor, quia est adhuc in memoria mea. Utrum similis sit causa etiam praedicendorum futurorum, ut rerum quae nondum sunt, jam existentes praesentiantur imagines; confiteor, Deus meus, nescio. Illud sane scio, nos plerumque praemeditari futuras actiones nostras, eamque praemeditationem esse prnondum esse, quia futura est; quam cum aggressi fuerimus et quod praemeditabamur agere coeperimus, tunc erit illa actio, quia tunc non futura, sed praesens erit. Quoquo modo se itaque habeat arcana praesensio futurorum, uideri nisi quod est non potest. quod autem iam est, non futurum sed praesens est. cum ergo uideri dicuntur futura,
Abbreviated transcription (Latin):
&ipsa sunt sed ex aliquo procedit occulto cum ex futuro fit praesens & in aliquod recedit
occultum cum ex pracsenti fit pra &critum: Namubi ea uiderunt quifutura cecinerunt
sinondum sunt: nequeenim potest uideri id quod non est : & qui narrant practerita
nonuti ue uera nastarentsi animoilla non cernerent quae sinulla essent cerniomni¬
moenon possentinsunt ergo & fucura & practerita sineme dñe amplius qua erera spes
mia anioose dit nbet i intenciomea : sienim sunt futura & praeterita uolo scire ubis nt
quo dsi nondumualeo sciotamen ubicum que sunt nonibiea fucura esse aut praaeritahẽ qͥ
oraesentia : Namsi &ibi futura sunt non dumibi sunt : si&ibi pra eterita sunt iam nonibi sunt
ubi cumque ergosunt qua ecumque sunt non sunt nisi praesentia quam quam praeterita
cumuera narrarentur exmemoria profersintur non resipsae quae praeterierunt sed¬

Expanded text:
et ipsa sunt, sed ex aliquo procedit occulto, cum ex futuro fit praesens, et in aliquod recedit et ipsa sunt, sed ex aliquo procedit occulto, cum ex futuro fit praesens, et in aliquod recedit occultum, cum ex praesenti fit praeteritum? nam ubi ea uiderunt qui futura cecinerunt, si nondum sunt? neque enim potest uideri id quod non est. et qui narrant praeterita, non utique uera narrarent, si animo illa non cernerent: quae si nulla essent, cerni omnino non possent. sunt ergo et futura et praeterita. Sine me, domine, amplius quaerere, spes mea; non conturbetur intentio mea. si enim sunt futura et praeterita, uolo scire, ubi sint. quod si nondum ualeo, scio tamen, ubicumque sunt, non ibi ea futura esse aut praeterita, sed praesentia. nam et si ibi futura sunt, nondum ibi sunt, si et ibi praeterita sunt, iam non ibi sunt. ubicumque ergo sunt, quaecumque sunt, non sunt nisi praesentia. quamquam praeterita cum uera narra
Abbreviated transcription (Latin):
nom posse: & tamendñe sentimus interualla temporum & comparamus sibim&¬
& dicimus alia longiora & alia breuiora : Metimur&iã quanto sit longius & bre¬
uius illud tempus quam illud: & respondemus duplum eẽ hoc aut triplum illud au¬
tem simplum aut tantum hoc esse quantum illud: sed pra&ereuntia m&imurtẽ¬
pora cumsentiendo metimur : Praeterita uero qua eiam non sunt aut futura
qua e nondum sunt. quis metiri potest : Nisi forte audebit quis dicere metiri possẽ quod
non est cumergo praeterit tempus. sentiri & metiri potest : Cum autem praeteri¬
erit qm̃ non est non potest: quaero pater non affirmods meus praesidemihi & rege me
quis nam est quidicat mihi non ee tria tempora sicut puerididicimus puerosque do cui¬
mus praeteritum praesens & futurum sed cantũ praesens : quoniã illa duo non sunt an

Expanded text:
non posse. Et tamen, domine, sentimus interualla temporum et conparamus sibimnon posse. Et tamen, domine, sentimus interualla temporum et conparamus sibim dicimus alia longiora et alia breuiora. metimur etiam, quanto sit longius aut breuius illud tempus quam illud et respondemus duplum esse hoc uel triplum, illud autem simplum aut tantum hoc esse quantum illud. sed praetereuntia metimur tempora, cum sentiendo metimur; praeterita uero, quae iam non sunt, aut futura, quae nondum sunt, quis metiri potest, nisi forte audebit quis dicere metiri posse quod non est? cum ergo praeterit tempus, sentiri et metiri potest, cum autem praeterierit, quoniam non est, non potest. Quaero, pater, non adfirmo: deus meus, praeside mihi et rege me. quisnam est, qui dicat mihi non esse tria tempora, sicut pueri didicimus puerosque docuimus, praeteritum, praesens et futurum, sed tantum praesens, quoniam illa duo non sunt? an
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa unahora fugitiuis particulis agitur. quid quid eius a uolauit praaeritum est
quid quideirestat futurum : siquid intellegitur temporis quod in nullas iam uel
minutissimas momentorum partes diuidipossit : id solum est quod praesens dica¬
tur quod tamen ita raptim a futuro in praeteritum trans uolat : ut nulla moru¬
la extendatur. Namsi extenditur diuiditur in pra&eritum & futurum : Praesens
autem : nullum hab& spatium : Vbi est ergo tempus quod longumdicamus anfu¬
turum: Non quidem dicimus longum est qui a nondumest quod longumsit : sed di¬
cimus longumerit : Quando igiturerit: sienim & tunc adhuc futurumerit non
eritlongum : quia quid sit longum non dumerit : si autem tuncerit longum cũ ex
futuro quod nondumest esseiam coeperit & praesens factum fuerit. ut possit esse
quod longumsit : i am superioribus uocibus clamat praesens tempus. longumse esse

Expanded text:
et ipsa una hora fugitiuis particulis agitur: quidquid eius auolauit, praeteritum est, et ipsa una hora fugitiuis particulis agitur: quidquid eius auolauit, praeteritum est, quidquid ei restat, futurum. si quid intellegitur temporis, quod in nullas iam uel minutissimas momentorum partes diuidi possit, id solum est, quod praesens dicatur; quod tamen ita raptim a futuro in praeteritum transuolat, ut nulla morula extendatur. nam si extenditur, diuiditur in praeteritum et futurum: praesens autem nullum habet spatium. ubi est ergo tempus, quod longum dicamus? an futurum? non quidem dicimus: longum est, quia nondum est quod longum sit, sed dicimus: longum erit. quando igitur erit? si enim et tunc adhuc futurum erit, non erit longum, quia quid sit longum nondum erit: si autem tunc erit longum, cum ex futuro quod nondum est esse iam coeperit et praesens factum erit, ut possit esse quod longum sit, iam superioribus uocibus clamat praesens tempus longum se esse
Abbreviated transcription (Latin):
enimsi primus agitur mensis futuri sunt ceteri : sisecundus iam & primus praeteriit
Ereliqui nondum sunt : Ergo necannus quiagitur totus est praesens & sin cotus est pra¬
sens non annus est praesens: Ouodecimenim menses annus est̃ : quorũ quilib& unus
mensis quiagitur ipse praesens est : c&eri aut praeteriti aut futuri : quam quã neque mensis
quiagitur praesens est : sed unus dies : si primus futuris c&eris sinouissimus praeteritis
c&eris si medii eorum qui lib& interpraeteritos & futuros: Ecce prae sens tempus. quod
solum in ueniebamus longum appellandum uixadunius dieispatium contractum est :
sed discutiamus &iamipsum quia nec unus dies totus est praesens: Nocturnis enim & diurnis
horis omnibus uigintiquattuor expl&ur quarum prima c&eras futuras hab& No¬
uissima praeteritas: Aliqua uero interiectarum antese praeceritas. postsefuturas

Expanded text:
enim si primus agitur mensis, futuri sunt ceteri, si secundus, iam et primus praeteriit enim si primus agitur mensis, futuri sunt ceteri, si secundus, iam et primus praeteriit et reliqui nondum sunt. ergo nec annus, qui agitur, totus est praesens, et si non totus est praesens, non annus est praesens. duodecim enim menses annus est, quorum quilibet unus mensis, qui agitur, ipse praesens est, ceteri aut praeteriti aut futuri. quamquam neque mensis, qui agitur, praesens est, sed unus dies: si primus, futuris ceteris, si nouissimus, praeteritis ceteris, si mediorum quilibet, inter praeteritos et futuros. Ecce praesens tempus, quod solum inueniebamus longum appellandum, uix ad unius diei spatium contractum est. sed discutiamus etiam ipsum, quia nec unus dies totus est praesens. nocturnis enim et diurnis horis omnibus uiginti quattuor expletur, quarum prima ceteras futuras habet, nouissima praeteritas, aliqua uero interiectarum ante se praeteritas, post se futuras.
Abbreviated transcription (Latin):
enimꝰ practerierat ut noness& : &ideoerat quod longum esse poss& : Posttea uero
quam praeteriit simul& longumes se destitit quod essedestitit : Vide amusergo
anima humana utrum praesens tempus possit eẽ longum: Datum enim tibi est
sentiremoras atq metiri: quid respondebis mihi: ancentum anni praesentes longũ
tempus est: uideprius utrum possint praesentes essecentum anni : si enim primus
eorum annus agitur ipse praesens est : Non aginta uero & nouem futuri sunt : &ideo
non dum sunt : si autem secundus annus agitur iamunus est pra&eritus alterpsens
c&eri futuri at queita medi rumquem lib& cente narii huius numeri annum praesentẽ
posuerimus. Ante illum praeterierunt postillum futuri : quo circacentum anmi prae¬
entes eẽ nom potuerunt: Vide saltim utrum quiagitur unus ipsesit praesens: & eius

Expanded text:
enim praeterierat, ut non esset, et ideo erat, quod longum esse posset; postea uero enim praeterierat, ut non esset, et ideo erat, quod longum esse posset; postea uero quam praeteriit, simul et longum esse destitit, quod esse destitit. Videamus ergo, anima humana, utrum praesens tempus possit esse longum: datum enim tibi est sentire moras atque metiri. quid respondebis mihi? an centum anni praesentes longum tempus est? uide prius, utrum possint praesentes esse centum anni. si enim primus eorum annus agitur, ipse praesens est, nonaginta uero et nouem futuri sunt, et ideo nondum sunt: si autem secundus annus agitur, iam unus est praeteritus, alter praesens, ceteri futuri. atque ita mediorum quemlibet centenarii huius numeri annum praesentem posuerimus: ante illum praeteriti erunt, post illum futuri. quocirca centum anni praesentes esse non poterunt. uide saltem, utrum qui agitur unus ipse sit praesens. et eius
Abbreviated transcription (Latin):
rumitidem longum posterecentum annos: Breue autem praeteritum sicut puco
dicimus ante deceindies & breue futurum post decem dies : sed quo pacto longumest
aut breue quod nonest praaeritum enim iamnonest & futurum nondum est:
Nonitaque dicamus longumest : sed dicamus de praeterito longum fuit & defutu¬
ro longumerit : Oñe meus luxmea nonne & hicueritas cua deridebit homine
quodenim longum fuit praeteritum tempus cumia mess& praeritum longu fuit :
ancum adhuc praesens ess& : tuncenim pocerat esse longum quando erat quodeẽt
longum: praeceritum uero iam nonerat. unde nec longum eẽpoterat quod omni¬
nononerat: Nonergo dicamus longum fuit praeteritum tempus : Neque enim
inueniemus quid fuerit longum : quando ex quo praeteritum est non est : seddicamꝰ
longum fuit illud praesens tempus quia cum praesens ess& longumerat : Nondum

Expanded text:
rum itidem longum post centum annos, breue autem praeteritum sic, ut puta rum itidem longum post centum annos, breue autem praeteritum sic, ut puta dicamus ante decem dies, et breue futurum post decem dies. sed quo pacto longum est aut breue, quod non est? praeteritum enim iam non est et futurum nondum est. non itaque dicamus: longum est, sed dicamus de praeterito: longum fuit, et de futuro: longum erit. domine meus, lux mea, nonne et hic ueritas tua deridebit hominem? quod enim longum fuit praeteritum tempus, cum iam esset praeteritum, longum fuit, an ante, cum adhuc praesens esset? tunc enim poterat esse longum, quando erat, quod esset longum: praeteritum uero iam non erat; unde nec longum esse poterat, quod omnino non erat. non ergo dicamus: longum fuit praeteritum tempus; neque enim inueniemus, quid fuerit longum, quando ex quo praeteritum est non est, sed dicamus: "longum . fuit illud praesens tempus", quia cum praesens esset, longum erat. nondum
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est ergo tempus si ne moex mequaerat scio: siquerenti explicare uelro
nescio : fidentertamendicoscireme: quod sinihil pra&erira nonessa prara¬
ritum tempus: & finihil aduenir& noness& futurum tempus: & sinitul ura
non ess& praesens tempus : Suo ergo illa tempora pra&eritum nondum est
quomodo sunt quando & pra&eritum iamnonest & futurum nondum on
praesens aute insi semperess& praesens nec in praeteritum transir& non
iamess& tempus sed aecernitas siergo praesens ut tempus sit id eo fit quia in practe¬
ritum transit quo modo & hoces sedicimus cuicausa ut sitilla est quia nonerit ut
scilic& non ueredicamus cempus esse nisiquia tendit non esse : & tamendicimus
longum tempus & breue tempus : Neque hoc nisi pra&erito aut futuro dicimus
prae teritum tempus longum uerbi gratia uocamus antecentum annos futu¬

Expanded text:
quid est ergo tempus? si nemo ex me quaerat, scio; si quaerenti explicare uelim, quid est ergo tempus? si nemo ex me quaerat, scio; si quaerenti explicare uelim, nescio: fidenter tamen dico scire me, quod, si nihil praeteriret, non esset praeteritum tempus, et si nihil adueniret, non esset futurum tempus, et si nihil esset, non esset praesens tempus. duo ergo illa tempora, praeteritum et futurum, quomodo sunt, quando et praeteritum iam non est et futurum nondum est? praesens autem si semper esset praesens nec in praeteritum transiret, non iam esset tempus, sed aeternitas. si ergo praesens, ut tempus sit, ideo fit, quia in praeteritum transit, quomodo et hoc esse dicimus, cui causa, ut sit, illa est, quia non erit, ut scilicet non uere dicamus tempus esse, nisi quia tendit non esse. Et tamen dicimus longum tempus et breue tempus neque hoc nisi de praeterito aut futuro dicimus. praeteritum tempus longum uerbi gratia uocamus ante centum annos, futu
Abbreviated transcription (Latin):
cluduntur quia non transeunt: Istiautem nostriomneserunt. cumomnes non
erunt annitui diesunus & diestuus non cotidie sed hodie quia hodiernus cuus
noncedit crastino: Uequeenim succedit esternohodiernus cuus ae ternitas. Ideo
coae ternum genuisti. Cuidixisti ego hodie genuite : Omnia tempora tufecistoode
ante omnia tempora tues : Nec aliquotem pore nonerat tempus. Nullo ergoi
pore non feceras aliquid quia ipsum tempus tufeceras & nulla tempora tibi
coae terna sunt quia tupermanes : Atilla si permanerent. non essenttem pora
quid est enim tempus quis hoc facile breuiterque explicauerit quis hoc acu
uerbum deillo ꝓferendum uel cogitatione comprehenderit: quidautem fam¬
liarius & notius in loquendo commemoramus quam tempus &intellegimnus
utiquecum idloquimur intellegimus &iam cum alio loquente idaudinus

Expanded text:
cluduntur, quia non transeunt: isti autem nostri omnes erunt, cum omnes non cluduntur, quia non transeunt: isti autem nostri omnes erunt, cum omnes non erunt. anni tui dies unus, et dies tuus non cotidie, sed hodie, quia hodiernus tuus non cedit crastino; neque enim succedit hesterno. hodiernus tuus aeternitas: ideo coaeternum genuisti, cui dixisti: ego hodie genui te. omnia tempora tu fecisti et ante omnia tempora tu es, nec aliquo tempore non erat tempus. Nullo ergo tempore non feceras aliquid, quia ipsum tempus tu feceras. et nulla tempora tibi coaeterna sunt, quia tu permanes; at illa si permanerent, non essent tempora. quid est enim tempus? quis hoc facile breuiterque explicauerit? quis hoc ad uerbum de illo proferendum uel cogitatione conprehenderit? quid autem familiarius et notius in loquendo conmemoramus quam tempus? et intellegimus utique, cum id loquimur, intellegimus etiam, cum alio loquente id audimus.
Abbreviated transcription (Latin):
te condita non essent aut quomodo pra&erirent sinumquam fuissent : Cumergo
sis operator omnium temporum si fuit aliquod tempus antequam faceres caelum
& terram curdicitur quod ab operecessabas: Id ipsum enim tempus tufeceras. nec
praeterire potuerunt tempora antequam faceres tempora: si autem antecaelũ
& terram nullumerat tempus. curquaeritur quid tunc faciebas non enimen uta
cun cubi nonerat tempus nec tu tem pore tempora praecedis. Alio qui non quinia
tempora praecederes : sed praecedis omnia tempora prac&erita celsitudine se¬
perpraesentis aeternitatis & superas omnia futura quia illa futura suntf &
cum uenerint praeterita erunt : Tuau temi demipsees & annitui non defici¬
ent: Annitui nec eunt necueniunt: Istienim nostrieunt &ueniunt: om
nes ueniunt : quonia omnessimulstant: quoniã stant nec euntes auenientibus ex¬

Expanded text:
te condita non essent? aut quomodo praeterirent, si numquam fuissent? cum ergo te condita non essent? aut quomodo praeterirent, si numquam fuissent? cum ergo sis operator omnium temporum, si fuit aliquod tempus, antequam faceres caelum et terram, cur dicitur, quod ab opere cessabus? id ipsum enim tempus tu feceras, nec praeterire potuerunt tempora, antequam faceres tempora. si autem ante caelum et terram nullum erat tempus, cur quaeritur, quid tunc faciebas ? non enim erat tunc, ubi non erat tempus. Nec tu tempore tempora praecedis: alioquin non omnia tempora praecederes. sed praecedis omnia praeterita celsitudine semper praesentis aeternitatis et superas omnia futura, quia illa futura sunt, et cum uenerint, praeterita erunt; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. anni tui nec eunt nec ueniunt: isti autem nostri eunt et ueniunt, ut omnes ueniant. anni tui omnes simul stant, quoniam stant, nec euntes a uenientibus ex
Abbreviated transcription (Latin):
enim responderim nescio quod nescio quam illudunde irrider&ur quialta in terrogauit
&laudatur quifalsa res pondit sed dicoteds noster omnis creaturae creatorem: & si caeli &
tede nomine omnis creatura intellegitur : audenterdico antequam facer& ds caelũ
ersam non faciebat aliquid sienim faciebat quidnisi creaturam faciebat: & uti¬
paemsie sciam quid quidutiliter scire cupio: quem ammodum scio quod nulla fiebat
periuno ante quam fier& ulla creacura atsicuius quam uolacilis sensusuagat
perimnagines retrotemporum & tedm̃ omni potentem & omni creantem & omni¬
numeraboi caeli & terrae arcificem ab operetanto antequam id faceres ꝑin
nmumdo boce sant ho ues ear semiratur euigil&e atque attendat quia falsamirat
cumsis omnium saeculorum austor & conditor : aut quae tempora fuissent qua cabs

Expanded text:
enim responderim: „nescio, quod nescio" quam illud, unde irridetur qui alta interrogauit et enim responderim: „nescio, quod nescio" quam illud, unde irridetur qui alta interrogauit et laudatur qui falsa respondit. sed dico deus noster, omnis creaturae creatorem et, si caeli et terrae 15 nomine omnis creatura intellegitur, audenter dico: antequam faceret deus caelum et terram, non faciebat aliquid. si enim faciebat, quid nisi creaturam faciebat? et utinam sic sciam, quidquid utiliter scire cupio, quemadmodum scio, quod nulla fiebat creatura, antequam fieret ulla creatura. At si cuiusquam uolatilis sensus uagatur per imagines retro temporum et te, deum omnipotentem et omnicreantem et omnitenentem, caeli et terrae artificem, ab opere tanto, antequam id faceres, per innumerabilia saecula cessasse miratur, euigilet atque adtendat, quia falsa miratur. cum sis omnium saeculorum auctor et conditor? aut quae tempora fuissent, quae abs
Abbreviated transcription (Latin):
fies nisi exmultis praetereuntibus motibus quae simul extendi nom possunt longum non
fiemi Non autem practerire quid quam in aeterno sed cotumes sepraesens nullum uero¬
pus totmes sepraesens & uideat omne pra&eritum propeilli ex futuro & omne futurũ
er praeterito consequi: &omne prae ceritum acfuturum. ab eo quod semperest praesens
crtari & excurrere : quis cenebit corhominis ut st& & uideat quomodo stans diccet futu
a& prae terita tempora nec futura nec praeterita ae ternitas : Num quid manus mea
uala hoc aut manus oris i nei perloque lasagititam grandem rẽ: eccerespondeo dicenti:
⁊uud faciebat ds̃ antequam facer& caclum & terram : respondeo non illud quod quidam
espondis seperhib&ur ioculariter eludens quaestionis uiolentiam: alta inquit scrutan¬
buis gebennas parabat : aliudest uidere aliudestridere : haec non respondeo : libentius

Expanded text:
pus, nisi ex multis praetereuntibus motibus, qui simul extendi non possunt, longum non pus, nisi ex multis praetereuntibus motibus, qui simul extendi non possunt, longum non fieri; non autem praeterire quidtempus totum esse praesens: et uideat omne praeteritum propelli ex futuro et omne futurum ex praeterito consequi et omne praeteritum ac futurum ab eo, quod semper est praesens, creari et excurrere? quis tenebit cor hominis, ut stet et uideat, quomodo stans dictet futura et praeterita tempora nec futura nec praeterita aeternitas? numquid manus mea ualet hoc aut manus oris mei per loquellas agit tam grandem rem? Ecce respondeo dicenti: "quid faciebat deus, antequam faceret caelum et terram?" respondeo non illud, quod quidam respondisse perhibetur ioculariter eludens quaestionis uiolentiam: "alta", inquit, "scrutantibus gehennas parabat". aliud est uidere, aliud ridere. haec non respondeo. libentius
Abbreviated transcription (Latin):
anonaperabatur atequidi fas non semper & deinceps quentanmduncasirose¬
dertessarit ados cir sienimulus motus indeo nouus exsstit aidoluntasnonia
oteseacur n concier & quaminum quan ante condidernt i duomos diamuera
sed antecrea turam quia non crear &ur aliquid nisi creacoris uolumtas praceder& : adipsa
erptodisubstantiam percin& uoluntas cus : Quodsi exortum est aliquid indi substantia qđ
orius nonerat non ueraciterdicitur aeterna illa substantia: si autem diuoluntas sempi¬
ut dgune so sapientia dĩ iuxmentium nondum intellegunt quomodofiant quae perte
moiuit intefiunt : & conancur aeterna sapere sed adhuc in pra&eritis & fucuris rerum
motibus coreonum uolitat & adhuc uanum est: quiscenebitillud & fig& illud ut paulu¬
umstor i& paululum rapiat splendorem semperstantis acternitatis & compara cum
cen poribus num quam stantibus & uidcatesse in comparabilem &uideat longũtem¬

Expanded text:
non operabatur aliquid, cur non sic semper et deinceps, quemadmodum retro semper cessauit ab opere? si enim ullus motus in deo nouus extitit et uoluntas noua, ut creaturam conderet, quam numquam ante condiderat, quomodo iam uera sed ante creaturam; quia non crearetur aliquid, nisi creatoris voluntas praecederet. Ad ipsam ergo Dei substantiam pertinet voluntas ejus. Quod si exortum est aliquid in Dei substantia quod prius non erat; non veraciter dicitur aeterna illa substantia: si autem voluntas Dei sempitelligunt, o Sapientia Dei, lux mentium; nondum intelligunt, quomodo fiant quae per te, atque in te fiunt: et conantur aeterna sapere; sed adhuc in praeteritis et futuris rerum motibus cor eorum volitat, et adhuc vanum est. Quis tenebit illud, et figet illud ut paululum stet, et paululum rapiat splendorem semper stantis aeternitatis, et comparet cum temporibus nunquam stantibus, et videat esse incomparabilem; et videat longum tem
Abbreviated transcription (Latin):
ea fide confessionis meae ut si hoc dixero qđ sensit minis tertuus recte atq optime idenĩ
conarimeo port& : quodsi ad secutus non fuero ĩdtam̃ dicam qđ mibi ꝑeius uerba tua
ueritas dicere uoluerit quaeilli quoq dixit quoduoluit. EX PL¬
LIBERDUO

Expanded text:
ea fide confessionis meae, ut, si hoc dixero, quod sensit minister tuus, recte atque optime — id enim ea fide confessionis meae, ut, si hoc dixero, quod sensit minister tuus, recte atque optime — id enim conari me oportet — quod si assecutus non fuero, id tamen dicam, quod mihi per eius uerba tua ueritas dicere noluerit, quae illi quoque dixit quod uoluit. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguis & siquid homominus uid& . Numquid & spontuũ bonum quideduc&
me in terrã rectã latere potuit quic quideras in eis uerbis tuipsere uelaturus le¬
gentibus posteris &iam suille ꝑque dicca sunt unam fortassis exmultis ueris senten¬
tiam cogitauit quod suta est sit igitur illa quam cogitauit c&eris excelsior Nobis autẽ
dñe autipsam demonstra aut quã plac& alteram uerã ut siue nobis hoc qđ &iam illi
hominituo siue aliud ex eorundẽ uerborum occasione patefacias tutamen pas cas nos
nonerror inludat : Eccednẽ ds̃ meus quam multa depaucis uerbis : quam multa orote
scripsimus : qua e nostraeuires quae tempora omnibus libristuis adistum modumsuf¬
ficiant sine meitaq breuius in eis confiteritibi & eligereunum aliquid quod tu inspira¬
ueris uerum certum & bonũ &iã simulta occurrerint ubi multa occurrere poterunt

Expanded text:
et sanguis, si quid homo minus uidit, numquid et spiritum tuum bonum, qui deducet et sanguis, si quid homo minus uidit, numquid et spiritum tuum bonum, qui deducet me in terra recta, latere potuit, quidquid eras in eis uerbis tu ipse reuelaturus legentibus posteris, etiamsi ille, per quem dicta sunt, unam fortassis ex multis ueris sententiam cogitauit? quod si ita est, sit igitur illa quam cogitauit ceteris excelsior, nobis autem, domine, aut ipsam demonstras aut quam placet alteram ueram, ut, siue nobis hoc quod etiam illi homini tuo siue aliud ex eorundem uerborum occasione patefacias, tu tamen pascas, non error inludat. ecce, domine deus meus, quam multa de paucis uerbis, quam multa, oro te, scripsimus! quae nostrae uires, quae tempora omnibus libris tuis ad istum modum sufficient? sine me itaque breuius in eis confiteri tibi et eligere unum aliquid quod tu inspiraueris uerum, certum et bonum, etiamsi multa occurrerint, ubi multa occurrere poterunt,