comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deuati conpler :tur & nihi lominus
gurtia fides at aper& quidm affectui
ꝑtulissa Talugur credulitate promis¬
sumne i sluenus tortȩsecuro seminimerut
anudaiti princeps populi circũcisionem
primus accepit. Non quod p̃pucium
ustt ae piudicar&. autfide uel aliquid
supfluu in homine dsere asse quod post
eubere ab scidi. Sedut int alias gentes
sgnaculo corporis elecquiri suboles
scer&ur. Itaq plebseadẽ obinopia
cani qua sinhabitabat regionũ trarusit
inaegiptũ. Nonquodhis edsquocũq lat
pstare habund inciã non ualere. sed
utcursum educuirus ex aegypto quantus
essa miabi libusedocor&. fumagnus ex
hac progeni :epopulus &usq ad inuidiã
mubttudinis pauertas crescit. Itautcum
sibi p̃u aliureis aegrpu formidarent
aqu ã debiiȩ subditos seruituti indignis
opetibus afficerentterentur. Seua
insuꝑedictuuolantia. uirle sexũ ab
utero necid ibant ut oriundos exposial
ab orualidos ad sumer&. Subhis afflic¬

Expanded text:
s gratiam fidei acciperet, qui Deum affectui praetulisset. Tali igitur credulitate promissionem affluentis terrae secuturo semini meruit, et Judaici princeps populi circumcisionem primus accepit. Non quod praeputium justitiae praejudicaret aut fidei, vel aliquid superfluum in homine Deus creasset, quod postea juberet abscindi; sed ut inter alias gentes signaculo corporis electi viri soboles nosceretur. Itaque plebs eadem ob inopiam earum quas inhabitabat regionum transit in Aegyptum: non quod his Deus quocumque loci praestare abundantiam non valeret; sed ut rursum educturus ex Aegypto, quantus esset mirabilibus edoceret. Fit magnus ex hac progenie populus, et usque ad invidiam multitudinis paucitas crescit; ita ut cum sibi praevalituros Aegyptii formidarent, tamquam debitae subditos servituti indignis operibus afficere niterentur, saeva insuper edicti violentia virilem sexum ab utero neci dabant, ut oriundos expositio, labor validos assumeret. Sub his afflic
Abbreviated transcription (Latin):
oris nequitiã ꝑdidissa gentissuae inquam
sermonis nouitare trrensierat unusquisque
namor&. Sed quid prod est criminatexisse
diluuio quid hanc insaniae machinã indul¬
gentia destruxisso non poenã. Ecceiterũ
& culiu in uisibilis mainstatis iduisibile stitens¬
serenseritures. Sual nuidin. saspiuis ds
suprt ẽ simagnitudine illem mensiorqui
ubiq efi. Si splendotẽ creuor E.clatior
& qui fecit specie Necesse e haciustute
a sefacta precedat sit postremo haec int̃
creatorẽ creaturãc quaedistancia. ut sic
ad mitotionẽ quae cernimus habeant
utea qua obmaiestitẽ uidere nompos¬
sumus cultu erũ reuerentia non admut dat

Expanded text:
ioris notitiam perdidisset, genti suae in quam ioris notitiam perdidisset, genti suae in quam sermonis novitatem transierat, unusquisque narraret. Sed quid prodest crimina texisse diluvio? Quid hanc insaniae machinam indulgentia destruxisse, non poena? Ecce iterum,et cultum invisibilis majestatis ad visibiles transferens creaturas. Si altitudinem suspicis, Deus supra est; si magnitudinem, ille immensior, ubique est; si splendorem , Creator est clarior, et qui fecit speciem necesse est hac virtute a se facta praecedat: sit postremo haec inter Creatorem creaturamque distantia, ut sic admirationem quae cernimus habeant, ut ea quae ob majestatem videre non possumus, cum reverentia non amittant.
Abbreviated transcription (Latin):
protuperura. Iũ nec tertis habitare conterli
tiquĩ ascensuri caelũ instruunt turrẽ & homi¬
nũ manu. nubium celsa temerantur.
Omexplicabilis bonita sdi & nulliui dignũ
ẽ elo quenda miseratio. Dõno noboe dire
mors iusta .ẽ. &di sedẽ ad p&is se in puni¬
tis. fuit. Intuere diuinȩ dementiae leni¬
insuꝑ paenitemiae uia & intellectus
dipernur. Nicũ. e&̃. ab huc eotempore
unu somnibus sermo innumerosas quar
nunc porbẽ sparsȩ sunt gentes lingua
diuiditur singulorum & moperoser¬
uentissimo hoc tantũ unus quisq: loquitar
qđ solus intellegit. Cuenĩ inextructionĩ
sceleris pseuerare auclacia. repente
nesciunt rogari poscontes oboedite
nosciuit miniftrantes. Si quaemoli¬
entibus ue lat nocessaria ingoruntur
aduorsa sunt. Sic nom poana sediedos
coopta linquuntur. Vt mirxcuali
adomnes postea custupore formido si nosupli¬
cipuenina exẽplo cuqua ob causa lingueptr¬

Expanded text:
proruperunt: jam nec terris habitare contenti, proruperunt: jam nec terris habitare contenti, tamquam ascensuri coelum exstruunt turrem, et hominum manu nubium celsa temerantur. O inexplicabilis bonitas Dei, et nulli, ut dignum est, eloquenda miseratio! Deo non obedire mors justa est, et Dei sedem appetisse impunitas fuit. Intuere divinae clementiae leniInsuper poenitentiae via et intellectus aperitur; nam cum esset adhuc eo tempore unus omnibus sermo, in numerosas quae nunc per orbem sparsae sunt, gentes, lingua dividitur singulorum, et in opere ferventissimo, hoc tantum unusquisque loquitur, quod solus intelligit. Cum enim in exstructione sceleris perseveraret audacia, repente nesciunt rogare poscentes, obedire nesciunt ministrantes, et quae molientibus velut necessaria ingeruntur, adversa sunt. Sic non poena, sed taedio, coepta linquuntur, ut miraculis ad omnes postea cum stupore formido sine supplicii perveniret exemplo; cum quam ob causam linguae pr
Abbreviated transcription (Latin):
cabo seperedidedo debe at qđ prohonoreo
sitdignũ. Vnde ad suspensũ asticulũ narrati¬
one reducens. quẽ ad modũ postdiluuiũ uel faco
hompies uelnatisint si auditu dignũ ẽ. cum¬
Dignũ planed̃ erganos ab inicio pandere me¬
dicinã & posidiluuiũ seruattũ in noe humani
generis semen ex promere : Atq hinc pro¬
geniẽ uenisse ꝑposteros noniacus postergũ
lapidibis paerilimodo den cabidneme
prrrãq confingere. Itaq trtedilaui celora
Noe tantũ qui solus iistus inuemius ẽ. ad pto¬
pagandũ humanũ genuscũ progenia
reseruatũ. Moftis tam̃ adhoc sicut nunc
manente sententia. ut ex mertio conuersa¬
tionis cũ resurretione in moftalita sredder&
Aliquan diu apud homines iustitiae fora
duruit & exemphinemoria uiguit disci¬
plina. ac reuerentia terrore seruata est:
Sed sicit semꝑlonga prosportias exhabundan¬
tia securitatẽ. ex securitate oboliationem
ex ab olmone abusionẽ creatur. Oblitimetũ
obliuiscuntur auctotẽ & auicusins acn legia

Expanded text:
c semper credi de Deo debeat, quod pro honore sit dignum. Unde ad suspensum articulum narrationem reducens, quemadmodum post diluvium vel facti homines vel nati sint, si auditu dignum est, conDignum plane Dei erga nos ab initio pandere medicinam, et post diluvium servatum in Noe humani generis semen expromere, atque hinc progeniem venisse per posteros, non jactis post tergum lapidibus puerili modo Deucalionem Pyrrhamque confingere. Itaque terra diluvio eluta, Noe tantum, quia solus justus inventus sit, ad propagandum humanum genus cum progenie reservatur; mortis tamen adhuc sicut nunc manente sententia, ut ex merito conversationis cum resurrectione immortalitas redderetur. Aliquamdiu apud homines justitiae forma duravit, et exempli memoria viguit disciplina, ac reverentia terrore servata est. Sed sicut semper longa prosperitas ex abundantia securitatem, ex securitate abolitionem, ex abolitione abusionem creavit; obliti metum obliviscuntur auctorem, et a vitiis in sacrilegia
Abbreviated transcription (Latin):
du arae incunet inter admoui. pstire
ampliuscreatoriqua affecuu studens.
Simulque confidens &diam de ambustis eu¬
cibus ed disibi liogrum posse quemd
cusa ignis hansiss&. Veramnum quã
bredentibus dura diunit as nonorbar

Expanded text:
dum arae incunctanter admovit; praestare amplius Creatori, quam affectui studens, simulque confidens etiam de ambustis cineribus reddi sibi integrum posse, quem Dei causa ignis hausisset. Verum numquam credentibus dura divinitas, non orbar
Abbreviated transcription (Latin):
taq sil iex hoc loquenti. autfontibus spu¬
ma uel uero lumina umbrix coȩquanda
.Non indigna cõparatione iunguntur
opera hominũ uistutib: dĩ cũ hic hȩetantũ
remediorũ mora sit. ut prodesse iube¬
utur illic p̃slita ꝑlaborẽ priuspaone
Siprȩdicta miracula ut credistudes
minens in homineds̃ p̃stitit. Nũ quid
suscipere & pati crucem uoluit: aut
qui sibi prodesse non potuit Calioo
magis fidẽde se ambigentibu s munire
debuerit liberaturũ & alios forequi
hoc primũ in sualiberrtione monstras¬
s&. Quare autrruonẽ pcodinecesse q̃¬

Expanded text:
Itaque si echo loquenti, aut fontibus spuItaque si echo loquenti, aut fontibus spuma, vel vero lumini umbra coaequanda est; non indigna comparatione junguntur opera hominum virtutibus Dei: cum hic, haec tantum remediorum mora sit, ut prodesse jubeantur; illic praestita per laborem prius penepraedicta miracula, ut credi studes, manens in homine Deus praestitit, numquid suscipere et pati crucem voluit? aut qui sibi prodesse non potuit? cum in hoc magis fidem de se ambigentibus munire debuerit, liberaturum et alios fore qui hoc primum in sua liberatione monstrasset. Qua in re aut rationem prodi necesse
Abbreviated transcription (Latin):
deie exdu pdstu in homtie posse ia ddete
non posso quod nonsit qui texp̃i oporum
comino reputatid o. Ciecus materis
ocilorum lorapbens limo inlnus quom¬
ed modu onei primum ho mofactusiusum
rbept Oltssim nesciens iub&urimceder:¬
Imporio uins solidatur abscisa Nec medi¬
camina suga lipru seduorba. huo tabe¬
factũ .ẽ sepuleriscadauer& prodirei ub&ur
& uiuere nec subitam p̃sentiã cernentibus
presiat. Sed cunctis hominum. actibus
interẽ atq annos uiciurus exultat. Quis
praceterdm̃ quinq paniluis ⁊ artiu plurima
hominũ milia pascete. hapotuit ut sicuntra
quisina tepedibus ingrediuir in mensum
arbiul ando liberecilcuit elemenum
V famulantibis ui aflucubus fgir
sima uestigia quisuentis ub rea
& syuientes intepestatẽ procell e sermone
conpescere. Quisdea quauinũ facere & ex
endẽ ineande ntiurt̃ sine intollectu de¬
muti acionis melioris species p̃stare pro¬
feciũ. Qua exp̃s in homine agensut se
&dim̃ probar& multis uidentibus fecit.

Expanded text:
d sit in homine, posse; addere non posse quod non sit, quae Christi operum contra reputatio est. Caecus materias oculorum loca praebens, limo illitus, quemadmodum erat primum homo factus, visum recepit: gressum nesciens jubetur incederimperio auris solidatur abscissa: nec medicamine fugit lepra, sed verbo. Huc tabefactum sepulcris cadaver et prodire jubetur, et vivere; nec subitam praesentiam cernentibus praestat, sed cunctis hominum actibus interest, atque annos victurus exsultat. Quis praeter Deum quinque panibus tantum plura hominum millia pascere ita potuit ut saturaret? Quis mare pedibus ingredi, et immensum ambulando libere calcavit elementum, ut famulantibus viae fluctibus figeret firma vestigia? Quis ventis jubere, et saevientes in tempestatem procellas sermone compescere? Quis de aqua vinum facere, et ex eadem in eamdem natura sine intellectu demutationis melioris speciei praestare profectum? Quae Christus in homine agens ut se et Deum probaret, multis videntibus fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
iriumpbum cu in ligno uictorlĩ carnis
inponens: eũ sine siu iniuria ꝑhominẽ
superauit. qui hominẽ cudiiniuria
egerrt indelictũ. Homo ergg nondiurt¬
nitas tracidata ẽ. Ot quiplignum
peccauerit fixus in ligioe : Atqibȩ
do fuit ad sumondi hamine pnrapu
utio uel uoluntis ut peccatũ ab homma
contureiũ porhominẽ tollerxur
Qab illo fidos resurrections inapena
quõ primũ resurgere debuis st con¬
Qnte purus enĩ &c ab omna snotuns
delictopat proomnibus uolutt ttare
foli porestut sed mertioomtalus
ꝑ serredur. Vido cergoquaiẽsit &dut¬

Expanded text:
no victoriam carnis imponens, eum sine sui injuria per hominem superavit, qui hominem cum Dei injuria egerat in delictum. Homo ergo, non divinitas cruci data est; et qui per lignum peccaverat, fixus in ligno est. Atque haec Deo fuit assumendi hominem praecipua ratio vel voluntas, ut peccatum ab homine contractum per hominem tolleretur, et ab illo fides resurrectionis inciperet, quem primum resurgere debuisse constaret: purus enim et ab omni immunis delicto pati pro omnibus voluit; ut non sola potestate, sed merito, omnibus praeferretur. Vides ergo quae sit d
Abbreviated transcription (Latin):
ombus non sũnto. Aati quibusdã clausȩ
carteribusiunire. sd suꝑnapto hibentus
Ita fit uthisdẽ uenir e uelde dignantibus.
uel getentis eorũ similitudinẽ dȩmones
fingunt at & fallatiae: qđ diligunt semꝑ
inisint & credentes talibus ueri imiatione
sustrentur. mȩdicora uoro mede le
multiherbarũ eonfeccionibus nec słtã
nec omnibus prosunt. Ei si quando
al tonegris morbus incleuerit uit.

Expanded text:
non sunt, aut quibusdam clausae carceribus venire ad superna prohibentur: ita fit ut iisdem venire vel dedignantibus, vel retentis, eorum similitudinem daemones fingant, ut et fallaciae quam diligunt semper intersint, et credentes talibus veri imitatione frustrentur. Medicorum vero medelae multis herbarum confectionibus nec statim nec omnibus prosunt; et si quando altior aegris morbus inoleverit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
iiuere qui dignatus fuera tsta nasci. Quando
enĩ uerũ induis se hominẽ creder&ur taisi
hosut a cgytedus traenscucurrissor Seda
fofto spernere aliquid debuit. Quia dedo¬
cendo hami lirate a patientia ueniebat
Quantomod estius in sedm̃ & hominẽ probans
& inite p̃tulit & infirma non respuit
Inde in merore doluis se dormisse inlassitu¬
Nouis se inluciu. & gemuisse in mosroꝑ
scribitar. Vtcũ doñ terũ quae superius

Expanded text:
vivere, qui dignatus fuerat ita nasci. Quando vivere, qui dignatus fuerat ita nasci. Quando enim verum induisse hominem crederetur, si hos vitae gradus transcucurrisset? Sed forte spernere aliquid de homine debuit, qui ad edocendam humilitatem et patientiam veniebat. Quanto modestius in se Deum et hominem probans et mira praetulit, et infirma non respuit! Inde in moerore doluisse, dormisse in lassituin luctu, et gemuisse in morte perscribitur; ut cum Deum verum quae superius
Abbreviated transcription (Latin):
Ax hoc uel max uenedm̃ eẽ noncredis
sta caminte consueudmẽ humane nati¬
uit itisiansp̃dicatur ex uirgine Atego
hur eu magis maensisfe indi gloriã credo
quod conditioninitc̃e &iã secundũ homi¬
nẽ in aliquod similis & nascendi hominem
ꝑrenter in pleuit. & mat̾ni corporis in¬
pegritate nascentis necessitite non solun.
ubiu ergonon ẽ. cũsit creatio despũ incos¬
ruptibilis di. Incorruptibilẽ &iã edicionẽ
fuisse & qđ eraet fraegile hominis diuini¬
tatis potius uistute seruatũ. Quã id quod
enri di fregilitate hominis inminutum
propterdm̃ quã rauoni semꝑlimisces
&iã uirginẽ parere potuis se. Iudicandũ
e. quidmomentifut infantẽ intunis
uagisie. Deinde in puerili ignoranta
remonriũ autlubricũ adulescentiae
tempus uinis nontransis semaioribus
Vt possibilii ate diuinaflatim a firmitate
uirib quaeerat gesũirus inciper&
Exhoctibi intae ipsius ituio adiuncta
uuimitits uolun orespondit. Ot quicon¬
pale scentisuteti monts culenit temporae

Expanded text:
ex hoc vel maxime Deum esse non credis, quia contra consuetudinem humanae nativitatis natus praedicatur ex Virgine. At ego hinc eum magis transisse in Dei gloriam credo, quod conditioni nostrae etiam secundum hominem in aliquo dissimilis, et nascendi ordinem decenter implevit, et matAn nascendi necessitate non violavit. Dubium ergo non est, cum sit creatio de spiritu incorruptibilis Dei, incorruptibilem etiam editionem fuisse; et quod erat fragile hominis, divinitatis potius virtute servatum, quam id quod erat Dei, fragilitate hominis imminutumpropter Deum quem rationi semper immisces, etiam Virginem parere potuisse judicandum est; quid momenti fuit infantem in cunis vagisse, deinde in puerili ignorantia remoratum, aut lubricum adolescentiae tempus annis non transisse majoribus, ubi possibilitate divina statim a firmitate virili quae erat gesturus inciperet? hoc tibi vitae ipsius ratio adjuncta divinitatis voluntate respondit, ut qui convalescentis uteri moras tulerat, tempore
Abbreviated transcription (Latin):
orruptibilieffecta. quo paciomodun
ꝓrerniar sugilititis excessit.
Omundi sapienia diumu insua ꝑ suissi¬
one til sentiensdiopere fieri intrx hominẽ
dimniũ andis salitẽ. Et eusine curbanene
corporis conceptũ intellegas absqr e ius
disolutame prodisse noni redis&ibi ẽ

Expanded text:
orruptibili effecta, quo pacto modum propriae fragilitatis excessit? O mundi sapientia divinum in tua persuasione nihil sentiens! Dei opere fieri intra hominem omnium audis salutem; et cum sine turbatione corporis conceptum intelligas, absque ejus dis
Abbreviated transcription (Latin):
ultiplicatur ꝑ euis progeniem populus. &
ficiis signisque reuocatur. Iterũ in here modeos
sculptiles faciendo a uoro creatore discedunt
⁊ãqua tum primũ facus hominibus aut
in sensum non habentibus legẽ. lex di sermo¬
ne conscripta mor sedeferente trocnsmititꝰ
Cũ uero mhi lominu s impi&as serper& p̃dicatio
adiungiur proph& arũ. & intiects tẽporib
diuina sollicitudo somꝑ inspeculis aut aberpon
prohib&. aut mediocriter iundicans.
uiuentes inerrorecafligat. Ipse adextremũ
caeliterrȩquae & hominis conditor uel¬
ut magnȩ familiae dñs fidelibus famulis
anto p̃missis potentiaesuȩ largitus aduentũ.
ad sumptionẽ terrenicorporis prohominũ
salute nonspernens. atq in idipsũ quẽ in¬
duit crucis passionẽ. Mostẽ que conuer¬
tens & plenitudinẽ legis ex hibuit aas ditis
quȩriscurante nonuenerit nonne in promiũ
ẽ. tardari debuisse postrema fineque
differri ut plenitudinẽ iustitiae. plenitu¬

Expanded text:
multiplicatus per ejus progeniem populus Aegmultiplicatus per ejus progeniem populus Aegficiis signisque revocatur: iterum in eremo deos sculptiles faciendo a vero creatore discedunt: tamquam tunc primum factis hominibus, aut in sensu non habentibus legem, lex Dei sermone conscripta Moyse deferente transmittitur. Cum vero nihilominus impietas serperet, praedicatio adjungitur prophetarum, et interjectis temporibus divina sollicitudo semper in speculis aut ab errore prohibet, aut mediocriter vindicans viventes in errore castigat. Ipse ad extremum coeli terraeque et hominis conditor, velut magnae familiae dominus fidelibus famulis ante praemissis, potentiae suae largitur adventum, assumptionem terreni corporis pro hominum salute non spernens: atque in ipsum quem induit, crucis passionem mortemque convertens, et plenitudinem legis exhibuit et salutis. Quaeris cur ante non venerit? Nonne in promptu est tardari debuisse postrema, finemque differri, ut plenitudinem justitiae plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
non recusar& in mostepropria spemnoug
tesurrectionis ostendens Curdi beneficiũ
& salus hominũ tamorum tepore dilauone
pornlis ueinspicere porui fudispensano
diitanianũ aprinuipio genus tutata sen ꝑ est
atq seruauti ut sibreuit̃ suma ꝑ firingas
dides id hioc diuinȩ prouidentiae ordinẽ.
cucurrissȩnȩ iudicio dĩ necessen. honiines
aboleti potuitenĩ mostis sente ati a in prima
stamtipons gressione conple ietemerr¬
iosts panirentur edieti. & cam̃ proratione
Sib etescentiũ postea scelerib t̃racorrum pnas
sedita pollutio eleu&ur elomenti. ut ꝑnoe
num anigeneris reliquiȩ reseruentur post
diluuiũ ualieł iiam & multi plex manus in
tedificsuionẽ turrifinsareti & non extin:¬
gitiur prommanitate ausi sacđin corrgr
possit cũ admiratione disꝑgitur. Postinodũ
non cossante ꝑfidia sicut noe indilinuo obgene¬
rationẽ ita abrocham ad propagandũ fidem
inquadã uitiorũ mundatione secernitur.

Expanded text:
non recusaret, in morte propria spem novae resurrectionis ostendens; cur et Dei beneficium et salus hominum tantorum temporum dilatione andi, ut inspicere potuisti, dispensatione Dei humanum a principio genus tutatum semper est atque servatum; et si breviter summa perstringas, videbis ad hoc divinae providentiae ordinem concurrisse, ne justo judicio Dei necesse esset homines aboleri: potuit enim mortis sententia in prima statim transgressione compleri, ut temeratores punirentur edicti, et tamen pro ratione Subcrescentibus postea sceleribus terra corrumpitur; sed ita pollutio eluitur elementi, ut per Noe humani generis reliquiae reserventur. Post diluvium valida jam et multiplex manus in aedificationem turris insurgit, et non exstinguitur pro immanitate ausi, sed ut corrigi possit cum admiratione dispergitur. Postmodum non cessante perfidia, sicut Noe in diluvio ob generationem, ita Abraham ad propagandam fidem in quadam vitiorum inundatione secernitur:
Abbreviated transcription (Latin):
daut alia iitero tacra ueniendi adtemaes
loqua erutio aut necessicas fuit᷑
et quide nec ossitas nulła conplecaiur
qi a sompliber& ulli e obnoxius
passioni ipsipersem& subiecta sunt
om̃nia Neccuiqua ipse subiecius .ẽ. Verũ¬
tam̃ ab soluia e eius & cesta sententia tusi
cteddirus nec imellegits. proinde si
anincnnte nebtis oberrante ad superni
liclltus lum erexeris. utdmquetũq:¬

Expanded text:
ut alia interim taceam, veniendi ad terras Deo quae ratio aut necessitas fuit? um quidem necessitas nulla complectitur, quia semper liber et nulli est obnoxius passioni: ipsi per semet subjecta sunt omnia, nec cuiquam ipse subjectus est. Verumtamen absoluta est ejus et certa sententia: Nisi credideritis, non intelligetis . Proinde si animum in tenebris oberrantem ad superni intellectus lumen erexeris, ut Deu
Abbreviated transcription (Latin):
liusinimauit futurũ dstiuen sedio
tẽ ẽ syllabae ꝑ inde p̃diina. uit
ad sontis carmina prapti& ntẽ sci
nouns ꝑsonatint cũ dignitatena¬
nute. Haecea de dm̃ postea uno

Expanded text:
turum astruens Deum, tum est. Sibyllae perinde praedivina, ut asseritis, carmina proprietatem sancti nominis personarunt cum dignitate naturae: haec eadem Deum postea uno
Abbreviated transcription (Latin):
t axime inhonotȩ suinominis d pt̃o¬
batidu prquocandisq ad fuleho¬
nẽ diffundius
it inaudita
cerartionũ reniedia fuccedunt .e
men irr ibilisdi&iã in mostuospoꝵ¬
suidis diudiambubint. mundantũs
lprosi mastui susi antur. Vnag
ab eode gesta non creditis siori abha¬
minibus in nominerius ait facta cog¬
nosute. Quuniq sidifilius auidsnosi

Expanded text:
in honore sui nominis approbando provocandisque ad fidem hovera diffunditur. sunt, inaudita curationum remedia succedunt, et inenarrabilia Dei etiam in mortuos porsurdis, claudi ambulant, mundantur leprosi, mortui suscitantur . Quae si ab eodem gesta non creditis, fieri ab hominibus in nomine ejus aut facta cognoscite; qui utique si Dei Filius aut Deus
Abbreviated transcription (Latin):
seuiun questionũ rion quod placẽ¬
at dicee sed quod extorquȩ tur
fateri. Et sicredulitat ntce fidea
derogaus dnssalum uriscrodite
uisi uł trrius pudor non ẽ a regent
hnos ꝗd ociã demones confitentaia
ractione oñmei &uo hublꝑ¬
testorũ spirauũ protota fide
niteris obiectare. sententiam
Siuelis haecsola probatio estade¬
dictorũ austornate honestius
de quum urorum uosprimũ testimo¬
nsensderẽ: de indẽ imuitam demonũ
consessiono nonlouia estimadon
pensare: Qui ans in uisibilibus
copuatibus agerentur lihcitiq¬

Expanded text:
saeviunt quaestionum, non quod placeat, dicere; sed quod extorquetur, fateri; et si credulitati nostrae et fidei derogatis, diis saltem vestris credite; aut si alterius pudor non est, negent homines quod etiam daemones confitentur. rationeertorum spirituum pro tota fide niteris objectare sententiam? Si vobis haec sola probatio est, ad praedictorum auctoritatem honestius rorum vos primum testimoniis credere; deinde invitam daemonum confessionem non levi aestimatione pensare: quia nisi invisibilibus cruciatibus agerentur, lib
Abbreviated transcription (Latin):
comiore treitori pos sibilitatẽ sace¬
ri quã creatunre. aequededĩsensũ
tq hominis iudicare. Otp̃cipie
iduerin xp̃ianos hanc disputatio.
Intentionẽ tenere. Vnde hoc quoꝙ
collecciotua coepit qđ prius dam¬
naueris postea uelle cognoscerꝰ¬

Expanded text:
possibilitatem facere, quam creaturae, aeque de Dei sensu atque hominis judicare: et praecipue adversum Christianos hanc disputationis intentionem tenere: unde haec quoque collectio tua coepit quod prius damnaveris, postea velle cognoscer
Abbreviated transcription (Latin):
ene quide utriusq dictorũ adtẽps
reminisceris sedquia probandi.
libete. peocedentẽ sentencia tuã
pariliceit sermone chohibere
uodhi quorũ austoritis recipiinem̃¬

Expanded text:
ene quidem utriusque dictorum ad tempus reminisceris: sed quia probandi libertas est, praecedentem sententiam tuam pari liceat sermone cohiberi; quod hi quorum auctoritas recipi in
Abbreviated transcription (Latin):
putiũ cordis ur̃i. Dñs auit̃ in euanglio
principi iuderrũ euidentissim ꝑtete sta¬
tur. Nullũ penitus sinelauacrõ spirttalis
aquȩ posses aluarraut possessionẽ regni
illius adepturũ: Aitenĩ. Amena men
dico uob. Nisiquisrenatus fuerit ex aqua
priora meminisse. & antiqua nolite
recordarp. Et conoua facioquat nunc
orientur. & cognost&is ea aficiã indo¬
festo uiã & flumina lnlocoin aquoso
adaqua tegenus meu lorũ & p

Expanded text:
putium cordis vestri . Dominus autem in Evangelio putium cordis vestri . Dominus autem in Evangelio principi Judaeorum evidentissime protestatur, nullum penitus sine lavacro spiritalis aquae posse salvari, aut possessionem regni illius adepturum; ait enim: Amen, amen dico tibi: Nisi quis renatus fuerit ex aqua priora meminisse, et antiqua nolite reputare. Ecce facio nova quae nunc orientur, et cognoscetis, et faciam in deserto viam et flumina in loco inaquoso adaquare genus meum electum, p
Abbreviated transcription (Latin):
cired&is carnũ ppituuti. & eritinsignũ
heremi in quã idẽ uidei quadrarginta
mxerunt unnis nequisquã huifunit
sbioctusimuriȩ quia in solitudine ꝑ¬
plebã signate p̃cipitur atq: hidieto euns
more iordanẽ transturs cognitone
dicente. &aitdñs adiesum naue fucub
dilellos parmos & sed enscirea cidec
rundo faliosi srachel istud quidem &.
secundũ littenẽ coentign. sed innos magis
proph&ica int̃p̃tatione porrectũ .ẽ
e sus enĩ ille sȩdudc abulo tantũ noster &
ficto angelo ad pastores in euangelus
nunciante : ruitus ẽ inque uob̵ hodie
saluitor: quȩ uocabitis ilim̃. Ipseenim.
siliui facide populũ suũ apeccatiseorũ
nsȩ nndis autẽ filiisgentiũ intellegitus
populus x in abscisionibus peerinis eu¬
angelicȩ conueniunt disciplinȩ : unde
morses primũ talia proph&auit dicens
Innouis sunis diebus circũcidids̃cor
dm̃ urm̃. Hiercmias ꝑ inde non carne
c inũcidendã sed corda denunei it diceos
cicũ cidnt uosdo urõ & cirũ cidne¬

Expanded text:
ignum eremi in qua iidem Judaei quadraginta vixerant annis, nec quisquam huic fuerat subjectus injuriae, quia in solitudine pplebem signare praecipitur, atque indicto patribus more, Jordanem transituris cognitionedicente: Et ait Dominus ad Jesum Nave: Fac tibi cultellos petrinos, et sedens circumcides secundo filios Israel . Istud quidem et secundum litteram contigit: sed in nos magis prophetica interpretatione porrectum est. Jesus enim ille, sed vocabulo tantum, noster et facto, Angelo ad Pastores in Evangeliis nuntiante: Natus est, inquit, vobis hodie Salvator , quem vocabitis Jesum: ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . In secundis autem filiis gentium intelligitur populus, et in abscisionibus petrinis evangelicae conveniunt disciplinae. Unde Moyses primum talia prophetavit dicens: In novissimis diebus circumcidet Deus Deum vestrum . Hieremias perinde non carnem circumcidendam, sed corda denuntiat dicens: Circumcidite vos
Abbreviated transcription (Latin):
ect itũ dõutiq sciente reputaũ . ẽ. Qd nus
stunhibaor & plecieur . ut nimsolũ dĩdig¬
rũ aestimatur. offensa sedultae hominũ
te quissimũ iudic&us. TACCHEVS. R¬
Iufaplexquidẽ apud plures licentiae
pnus causĩ .e. Sed haec p̃cipua fuessecre¬
denda ut ꝑfectionis ordine seque strextodi
pemũ credulitas fundar&ur. & fidẽ potius
stbilire contendens. lex in lata non tollere
qđ fietiue lut innoxiũ repperiss&. Sedea¬
quȩ tantũ signatentur inlicita quȩ uere
mostalia credebantur. Indȩ ab tochȩ
fides proiustitia reputata .ẽ. &d euotio.
cessit ad merita seriptuee dicente credid¬
oudeqdđ plebẽ exigua diunmas. foueꝵ
giudere uoluit successionibus nume tosi
substitissa. Sedexcusatio cunctis ista ct̃mete
non paucorũ ciusa sed populi patm antha
uiero extrinsecas iestimatur: na promissu
non legissent. tantȩ sobolis amore feruen
coniugia adiremulturũ Infirimssimũ. .e¬
iudicante sunitantũ maitienonio sobolem

Expanded text:
eccatum, Deo utique sciente, reputatum est, quod nunc ita inhibetur et plectitur, ut non solum Dei dignum aestimetur offensa, sed ultione hominum aequissimum judicetur. ZACCH.--Multiplex quidem apud plures licentiae istius causa est, sed haec praecipua fuisse credenda; ut perfectionis ordine sequestrato, Dei primum credulitas fundaretur; et fidem potius stabilire contendens lex illata non tolleret, quod fieri velut innoxium reperisset eaque tantum signarentur illicita, quae vere mortalia credebantur. Inde Abrahae fides pro justitia reputata est, et devotio cessit ad merita, Scriptura dicente: Credidod plebem exiguam Divinitas fovens, gaudere voluit successionibus numerosis,substitisset. Sed excusatio cunctis ista communis est, et non paucorum causa, sed populi; patriarchis vero extrinsecus aestimatur; nam promissum non legissent, tantae sobolis amore ferventes conjugia adiere multarum, infirmissimum judicantes uni tantum matrimonio spem
Abbreviated transcription (Latin):
teꝗđ pstate idolis ante consue uerent. &
multiplicis sacrificn actibus occupatis netog¬
arequidẽ d&raongressione spatiu aut octas
pbeatur cũ & qđ desiderirre. possin non au¬
ferebatur. se ꝑ que suꝑ erat. qđ explero uos

Expanded text:
estare idolis ante consueverant, et multiplicis sacrificii actibus occupatis ne cogitare quidem de transgressione spatium aut occasio praebebatur; cum et quod desiderare possent, non auferebatu
Abbreviated transcription (Latin):
disesta qđ uite suma purificationis rai
In passione conpleuit. Vnde ad uestis nous¬
na nos subonipeccatorũ occasione dege¬
tes aduersũ se. Siulossime recusire qđͣ
adm̃ proseniellegant p̃stitisse. Solãq ed¬
uilẽ c̃cubinarũ gregẽ reginã meruo
nuncupari quae dextry pastis obtinens
lacũ sinistrȩfilios cełsac̃ dempnat. ad se
uenientibus integrã fidẽ tradens reues
ad secupienub: aditũ non p̃cludens. dum
& marfest ã dimnitate fidelibus pdica
& speueniae promptaris ma uult ÷ũocuro
ꝓeuntes. quã corrigindos forss łdosprare

Expanded text:
utem summae purificationis erat, in passione complevit. Unde advertis, Novatianos sub omni peccatorum occasione degentes adversum se stultissime recusare, quod Deum pro se intelligant praestitisse; solamque Ecvilem concubinarum gregem, reginam merito nuncupari, quae dextrae partis obtinens locum, sinistrae filios celsa condemnat; ad se venientibus integram fidem tradens, revertendi ad se cupientibus aditum non praecludens; dum et manifestam divinitatem fidelibus praedicat, et spe veniae promptioris mavult revocare pereuntes, quam corr
Abbreviated transcription (Latin):
haaecin ũ corporis uiminutione fident
tieis sueidomenti conponant quot
posionẽ fuisse incirũtisiciuo carnalis
signaculũ fidei nonstitu fuisse lustitiae
scriptun memoraeit. Et dixtds̃
abeham. Hic tostinrentũ moli serua¬

Expanded text:
hac tantum corporis imminutione fidentes, totius spei documenta componant, quos, xpositionem fuisse, in circumcisione carnali signaculum fidei, non statum fuisse justitiae, Scriptura memorante: Et dixit Deus ad Abraham: Hoc testamentum meum serva
Abbreviated transcription (Latin):
la psorũ migis dampnatione quã con¬
morserũ emondatione laocar Sems
So postul ato multiplex tediũ gigutuir̃
l ine can su manidi operis aduce fircetn
st rociiserũ delietis corpus amplettensea
sacne morũ enumeros sastigiat dumn¬
rus & memoriae mandinda contur
qus pennis spei intellec tibus prod el st̃
uerat ee carsi r cnsis singilirsrato & or¬

Expanded text:
quam conversorum emendatione laetari: sed nisi expostulatio multiplex taedium gignit, unam hanc consummandi operis adjice firmitatem, ut totius credulitatis corpus amplectens, sacramentorum enumeres fastigia divinorum, et memoriae mandanda constituas, quae perenis spei intellectibus prodidisti, terat decursa in causis singulis ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tis ulitis conlocarunt. Ei quia illis
uaqua pt ea consistindi interlotus. ẽ
erem sul nubibus pcipites incursant uolus¬
eque discursuonia ꝑscrutantes. autianuis
denuniant. auta sene quiter facienda quib¬
sicut caueantur aduersa p̃dicunt. Nã lic&
Nequã & incestisint sp̃s omniq criminerextu¬
q: polluti. incorporolestam̃ eiusq: substin¬
tiae. cuius dignitatẽ amisetecũcielon tutȩ
t eneficio & uigore noncarent. ac plusquđ
aminessciant. Necesse ẽ: quorũ &ceauo
sublimior ẽ. nec terreno corpore sensus
induditur. Sed quȩ rago illoru diumeti
ẽ. non nesimilit̃ cũ hominibus quos pui p¬

Expanded text:
vestris adytis collocarunt; et quia illis vestris adytis collocarunt; et quia illis nusquam praeterea consistendi in terra locus est, aerem sub nubibus praecipites incursant, volucrique discursu omnia perscrutantes, aut jam visa denuntiant, aut a se nequiter faciunda quasi ut caveantur, adversa praedicunt. Nam licet nequam et incerti sint spiritus, omnique crimine reatuque polluti; incorporalis tamen, ejusque substantiae cujus dignitatem amisere cum coelo, naturae beneficio et vigore non carent, ac plus quam homines sciant necesse est, quorum et creatio sublimior est, nec terreno corpore sensus includitur. Et quae, rogo, illorum divinatio est? Nonne similiter cum hominibus quos per
Abbreviated transcription (Latin):
Magna ẽ siuiditis adhostauo fatururi
sed nondũ gentiliuuana. na petuit
religio autuacua honore diumitatis.
numina nuncupari quando & costa
ex adiis tesponsa p̃stantur & futuro
noscuntur intẽplis. quae si auera sunt
Haec quidẽ quȩ in templis ostendere
extarum inspectosol& & exadiu sueli
futura pratendi. nec semꝑuera sunt
& nulliumquã ut arba tot pło sum qus
si aduersa sunt &x ad corteptionẽ exdẽ
ueniunt. Nisi ab ipso nonqueund eu ett
tdemuntiata scisse quid prodost siuisi taripise¬
ta nom possum. Si autẽ exdõ non sunt nubom
possunt eẽ nec uerr & sicutofficiunt itã
nibil prosunt sedsi uefirifalsa. seucosto ex
prouetuhabent aliquid ueriatts omnia
figm̃tasum emonũ qui& separariase
uolure assperentes decipero consuerunt
Ui cũ adicultuhomines abstroexerint. &iã
ben. fitiis exuant. itq ab eius bopitatedie¬
iung ant. higeniliũ obsident templa ho
bmnasuotu hominũ nominibus sedera

Expanded text:
Magna est, sicut dicis, adhortatio futurorum, sed nondum patuit gentilium vanam religionem, aut vacua honore divinitatis numina nuncupari; quando et certa ex adytis responsa praestantur, et futura noscuntur in templis: quae si et vera sunt Haec quidem quae in templis ostendere extorum inspectio solet, et ex adytis velut futura portendere, nec semper vera sunt, et nulli umquam, ut arbitror, prosunt; quia si adversa sunt, et ad correctionem ex Deo veniunt, nisi ab ipso non queunt immutari. Et denuntiata scisse quid prodest, si vitari praedicta non possunt? si autem ex Deo non sunt, nec bona possunt esse nec vera, et sicut haud officiunt, ita nihil prosunt: sed sive sunt falsa, seu certe ex proventu habent aliquid veritatis; omnia figmenta sunt daemonum, qui et sperari a se volunt, et sperantes decipere consueverunt; ut cum a Dei cultu homines abstraxerint, etiam beneficiis exuant atque ab ejus bonitate disjungant. Hi gentilium obsident templa, hi sub mortuorum hominum nominibus sedem in
Abbreviated transcription (Latin):
ceptionẽ aequis pastibus confluuat
atquita. exomniuiscerũ regione con¬
ueniunt ut innullo eqͣualitatẽ germina
creationis excedant. Sed hanc nascendi
Integritatẽ aut parsimonia. autnimie¬
tas temerat parentis alterius. & quod
malo pualuerit. coalescenti intrto
uterũ uel mox exutero prodeuntiaut
ualanthine si gignit aut mostos Genmꝑ
eñ in homineuanȩ sunt quȩ p̃cipuũ
Int̃ omnes spiroominis ac̃sanguinis ob¬
Qnont principatũ. & abipsas deuitilũ¬

Expanded text:
ceptionem aequis partibus confluunt, ceptionem aequis partibus confluunt, atque ita ex omni viscerum regione conveniunt, ut in nullo aequalitatem germina Creatoris excedant; sed hanc nascendi integritatem aut parcimonia aut nimietas temperat parentis alterius, et quod male praevaluerit coalescenti intra uterum, vel mox ex utero prodeunti aut valetudines gignit aut mortes: geminae enim in homine venae sunt, quae praecipuum inter omnes spiraminis ac sanguinis obtinent principatum, et ab ipsa sede vital
Abbreviated transcription (Latin):
expositionis idicer nonsuꝑuaua
inquirere. quidhoesit qdumnarũ ao
pecentorũ prnitus inscudiet sis malis
afficiuntur infantes ac nonnũ quam
ex utero prodeuntus aut debilit as accu¬
pat. aut ad mostẽ inmatura uis p̃ripte
uod seua in noxios uexat in sanie nco
maistatis indubi ae piaas &iusttia
omnibus prompta suc uirrit uide si ut
suro seloquere TACCHΕΩS N¬
Amplius quidẽ postul as quã sufficc re
terminosinquisitione progrederis. Sed ne
infidȩisusceptione ex aliquo incestus nutes
authȩreas atq: ut nullũ dedĩ iustitia infi¬
deliũ disputatio locũ teneat. quidusus at¬
tuor elem̃tis hominẽ ds̃ fecit siccis. humidi
calidis. frigidis que. Insplene frigida
calida ponuntur infelle. insanguine
humida. siccare put anturinossibus.
sconspiratio facioris opus in homine
coi sero it. &diuin: astis ingenio p̃sta¬
dorẽ speciem sociita demonstrant
qua isem& prius singulgratineba
Sicire somꝑ in melius quicquid acreatore
renouatur appara. Haecergo in con¬

Expanded text:
nis adjicere, non supervacue inquirerem quid hoc sit, quod vitiorum ac peccatorum penitus inscii diversis malis afficiuntur infantes, ac nonnumquam ex utero prodeuntes aut debilitas occupat, aut ad mortem immatura vis praeripit; quod saeva innoxios vexat insania, nec majestatis indubie pietas et justitia omnibus prompta succurrit. Unde si, ut surus eloquere. ZACCH.--Amplius quidem postulas quam sufficere terminos inquisitione praetergrederis: sed ne in fidei susceptione ex aliquo incertus nutes aut haereas, atque ut in nullo de Dei justitia infidelium disputatio locum teneat; quid stuor elementis hominem Deus fecit, siccis, humidis, calidis, frigidisque. In splene frigida, calida ponuntur in felle, in sanguine humida, sicca reputantur in ossibus, iis factoris opus in homine conservat, et divinae artis ingenio, praestantiorem speciem sociata demonstrant quam in semet prius singula retinebant. Sic ire semper in melius quidquid a creatore renovatur, apparet. Haec ergo in con
Abbreviated transcription (Latin):
itq ablutaspussiboribus s dessuis
iolit abris mergendi desidera
ssus post temedia. passura discriminis
qua inchoantibus malis lapsura ꝑtalean
ino in euangelus sic monenr. Eccrsasu
suctus es ia nolipeccire nequictalĩ

Expanded text:
tque ablutas piis laboribus sordes sus in volutabris mergenda desideret, plus post remedia passura discriminis, quam inchoantibus malis lapsura pertulerat, Domino in Evangeliis sic monente: Ecce sanus factus es, jam noli peccare; ne quid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
dicua sidei nofra membrit cernoba
Grtatẽ noxiorũ frocudibus inuolu
poraentiae potius quã malitiae.
tabã ltiq prubabilis doctrinetux¬
miscat & dieno lequid nun sibi arruara
contrax ueruitẽ antecredulitius ad iũ¬
munt. Similimado pande ut siuoleasdo
ual tectioris nequitiȩ docebunturg
crobiles iudicandi si traditionibus sel¬
dolis derogint: qđ professionistitulote
Dixidudũ artianos arte tenero ꝑside
& hoc ruinȩmaiorisputandosquede

Expanded text:
perspicua fidei nostrae membra cernebatatem noxiorum fraudibus involutam ignorantiae potius quam malitiae deputabam. Itaque probabilis doctrinae tumiscuit et clientelae. Quid nunc sibi Ariani contra veritatem nostrae credulitatis assumant, simili modo pande; ut si vel ejusdem vel tectioris nequitiae docebuntur, crabiles judicandi, si traditionibus subdolis derogant, quod professionis titulo non Dixi dudum Arianos arcem tenere perfidiae, et hoc r
Abbreviated transcription (Latin):
inonitrdit. Bcatusergo ẽ u
unon ta abii ut redire contempne¬
rie & profectũ consili melioris accipł¬
ens misceri impus destitit. postquam
cerrigipatius imallexit. Beatus ꝑ inds
ẽ. qui inuia nonst&cerit peccatorũ ill
utiq quiingressus uiia. non ꝑmansit
inuicus. Ipso in consequentibus hocsi
docente cũ obrepemiũ delictorũ ex¬
sationẽ p̃mittens. conscius utõe frt¬
gilitatis hȩc posun delicaa quisimelle¬
gn. Id ẽ ad mati facilius posse quã nos
Aldit & p̃tibus. ut aibalienis & ab ꝯccalds
propriis emund&ur. inmaculatu s
ondominentur inquibus antpete¬
esaet. Scce osiã amaximo delicto
nurus efficitur quuinse crimina non
feditura condempnat . & in macalati
honore gloriatur quielegit hoc eẽ¬
d non noluit. dũ ꝑfrui respuit qđ di¬
exit. Similis ꝑ ezechielũ sententiaħ
ouecdicentis. ut quid moriemini filii
hominũ conuestimini ad me & con¬
uestir aduos. Id ẽ inferni ẽ uia ista
quã pgitis. & inueniae qdispentione

Expanded text:
non stetit . Beatus ergo est qui non ita abiit ut redire contemneret, et profectum consilii melioris accipiens misceri impiis destitit, postquam corrigi potius intellexit. Beatus perinde est qui in via non stetit peccatorum, ille utique qui ingressus vitia non permansit in vitiis, ipso in consequentibus hoc docente, cum obrepentium delictorum excusationem praemittens, conscius nostrae fragilitatis haec posuit: Delicta quis intelligit ? Id est, admitti facilius posse, quam nosci. Addit in precibus, ut et ab alienis et ab occultis propriis emundetur, immaculatum se non dominentur in quibus ante peccaverat. Ecce etiam a maximo delicto purus efficitur, qui in se crimina non reditura condemnat; et immaculati honore gloriatur, qui elegit hoc esse quod noluit, dum perfrui respuit quod dilexit. Similis per Ezechielem sententia Dei est, haec dicentis: Ut quid moriemini, filii hominum? convertimini ad me, et convertar ad vos . Id est: Inferni est via ista quam pergitis, et in veniae
Abbreviated transcription (Latin):
tineiifelicit̃ corporis non recura
łqua lib& ad stipulante paeniteutia
mittere grecuia suae potesiatis negao¬
burit Cũ parit̃ officu acprofessionis
.eẽ. cognoscant Autliga re quȩ dura sunt
iutaxpiita dissoluere. Illa ad poc rua
hiouiisꝑ sonã potestas omniũ conuo¬

Expanded text:
tincti feliciter corporis non recurrunt. Sed quamlibet astipulante poenitentia dimittere gravia suae potestatis negabunt, cum pariter officii ac professionis suae esse cognoscant, aut ligare quae dura sunt, aut expiata dissolvere; illa ad Petrum, in cujus personam potestas omnium con
Abbreviated transcription (Latin):
elicius quidẽ ẽ: intemonrta spiritalis
nuedon a seruare. & incorruptũ caeles
udilgenue manis futuro defeere
t. inuia apostolus similit᷑ at possima sin¬
qu ed sinetresintegnuõ & anima & corpus

Expanded text:
elicius quidem est intemerata spiritalis gratiae dona servare, et incorruptum coelestis indulgentiae munus futuro deferre ti in via . Apostolus similiter: Ut possimus, inquit, fratres, inegram et animam et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ficilius adsumatur. quãbona creatiouis
& acctptũ effusius gignit insaniam.
psi herbarũ suci quiprofuturis medica¬
minibus admiscentut. Aut sua euis
lnsci: nocen. ant largius auriuntur
& petimunt ero andoru liberorã causi
sunt ꝑmissa coniugia & exlictascomil¬

Expanded text:
facilius assumantur? Quam bona creatio vini est! facilius assumantur? Quam bona creatio vini est! et acceptum effusius gignit insaniam. Ipsi herbarum succi qui profuturis medicaminibus admiscentur, aut saevius inseiis nocent, aut largius hauriuntur et perimunt. Creandorum liberorum causa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pstitis sont Sicutiã dohoninibus dixi
in qoreignorintiae torpore cõpositis:
uiuliceient omnia aut omnia non licere
onsorgototius ratiq usds in rationabiles
sibie iaet eteatur usminifctos. & quȩ ipso
sensibus fictio. sinulla uoluntatis po
ax postiemo oboedientia aut
uens o&. Et similitudo famulantiũ. qdđ
propt sniustuiusq uoluntatiũ malug¬
creatos ẽ arguendus qđ lici nefis.o
& deomnibus hoc modo atgui pntef:
quĩ adbonũ usum factasunt õma & malos
exitus habent. Sihis alit̃ uti uelsis̃ uid
malũ .ẽ. ignis & cestequȩ in posiune
ad moueris oxuruntur. Teri cobruit
sedcũ subruitut. Norinaufrogusinat
congregata sunt &tam̃ intẽpestatiue
roetibus ad ita sub mergurt. Nũquid
ad decidendũ celsa constructa sunt &¬
nisi summis cautius consistamus exe li
uestendȩ in sulcos trȩ. atq excinlende¬
rũ. caus alignotũ ferrũ hominidatũ e.
aingladios bella sumpserunt
piiuuta iuquid summnȩ digniates
idutco at egibusdantur ut trntnnidies

Expanded text:
st sicut jam de hominibus dixi, in quodam ignorantiae torpore compositis aut licerent omnia, aut omnia non licerent. Fons ergo totius rationis Deus irrationabiles sibi erat creaturus ministros? Aut quae ipsorum sensibus ratio, si nulla voluntati potestas? Quae postremo obedientia, aut famulantum? Quod si propter uniuscujusque voluntarium maluest arguendus, quod dici nefas est; et de omnibus hoc modo argui potest, quia ad bonum usum facta sunt omnia, et malos exitus habent, si his aliter uti velis. Numquid malum est ignis? et certe quae importune admoveris exuruntur: terra obruit, sed cum subruitur: non naufragiis maria congregata sunt, et tamen intempestive ratibus adita submergunt. Numquid ad decidendum celsa constructa sunt? et nisi summis cautius consistamus, excidimus. Vertendae in sulcos terrae atque excidendorum causa lignorum ferrum hominibus datum est, et exin gladios bella sumpserunt.putavit? Numquid summae dignitates idcirco regibus dantur, ut tyrannides
Abbreviated transcription (Latin):
& conscientiã delinquentis ꝑquoꝗilam
paenitentiae. conpeendinationa a
taisericotdiã semꝑ ad sereuesticupientib
p̃stans Et lic& inomni aequalitate so
iustussit. Est. tam̃ inmi sonruone

Expanded text:
conscientiam delinquentis per quamdam poenitentiae comperendinationem, misericordiam semper ad se reverti cupientibus praestans. Et licet in omni aequitate sua justus sit, est tamen in miseratione
Abbreviated transcription (Latin):
udẽ seciarũ errar & prruitas in primi
Nium exposiuone lanuerat. Sedut
p romptius olucora i recessario firius
locirinȩ sequentis actessit. & currens ꝑ
tgula modus conp&enter d&exit
uic quid irrditioscelerati Int̃ptouu¬
ns bduxerat. Vnde nuncut ulla¬

Expanded text:
idem sectarum error et pravitas in prima statim expositione claruerat; sed ut promptius eluceret, necessario firmitas doctrinae sequentis accessit, et currens per singula modus competenter detexit quidquid traditio sceleratae interpretationis obduxerat. Unde nunc ut nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Muoscedisente. Oytetesime ntienissone
ia neseras qi ando filius hominsis so
cũ magisspe diuturitatis abiecta. audere
salubtic̃ time asqđ corrigi inspacio possener
ctedas Vniuersȩ tam̃ her&itorũ ꝑfidiȩ do
testimoniis subruuntur. Ioh anniseuan

Expanded text:
ore dicente: Orate sine intermissione ; quia nescitis quando Filius hominis ventl timentes; cum magis spe diuturnitatis abjecta audere salubriter timeas, quod corrigi in spatio posse non credas. Universae tamen haereticorum perfidiae de tes
Abbreviated transcription (Latin):
annuis limo sensuspecie pote state image
similitudo dĩ os terrase in supp̃ es. dequa
ad sumptus us Validioribus infimior dos¬
minars. profunda modicis traebibus uectus
ingrederis. & subiecto seruiunt elementa
non p̃sunt. tibi anni aut gratȩ aut utiles
uices
snut antur rerũq: uari&as dispositosunis¬
uersorũ germinũ educat fructus. tibi aur
tacibunt Taceo qđ genercoli exempus
ũnaȩ inspem quã amiseras reparar
qđ ꝑte munere immostalitatis exutus ꝑ
illũ taquã a principio dignus inducris
& uelut exigua sit istaliberelit as cȩlũ in su
si mereare conscendis. Situ quematerȩ
tuȩ ulterius nongrauandus chorismisi¬
beris angelorũ actot saeculis inui sibilret
porennis la&itae possessor aspicios uiꝗ
minus malignis intellectibas fudentilla
exeuangoliis ad sumentes qđ hont adue¬
tus suidiẽ que nescierte it

Expanded text:
renuis, limo, sensu, specie ac potestate imago ac similitudo Dei es; terrae insuper praees de qua assumptus es; validioribus infirmior dominaris, profunda modicis trabibus vectus ingrederis, et subjecto serviunt elementa, non praesunt: tibi anni aut gratae aut utiles vices mutantur, rerumque varietas dispositos universorum germinum educit fructus: tibi aerevivunt. Taceo quod generali exemptus ruina in spem quam amiseras repararis; quod per te munere immortalitatis exutus, per illum tamquam a principio dignus indueris; et velut exigua sit ista liberalitas, coelum insuper si mereare conscendes: situque materiae tuae ulterius non gravandus, choris misceberis Angelorum, ac tot saeculis invisibilem Deum perennis laetitiae possessor aspicies. Quid minus malignis intellectibus student, illud ex Evangeliis assumentes, quod horam adventus sui diemque nescierit. Ut