comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarũ testimonin comꝓbant᷑. sicut
sc̃e romang ieccłiȩ sc̃s pontifex leo neophi¬
tos ad summum sacerdotiũ ꝑmisit ascen¬
qͥerȩ⁊ qͦs paulus publica predicatione abeo¬
de miofficio ftuduit temouere. Siciti etiã
aitianos postquã conuersi st̃ legimꝰ in
suis officiis susceptos:
Ade etiam p̃taxatꝰ papa leo de stabilitate
non mutandoꝵ &e diseretione tẽpandorũ
ita scribit rustico ep̃o uarbonensi. Sicut q̃¬
dam ft̃ quȩ nulla ratione posst̃ conuelli.
ita multa st̃. quȩ aut ꝓ necessitate tẽꝑm
aut considatione ȩtatum. oportet temꝑ ari.
Illa sẽꝑ consideratione seruata ut in illis.
quȩ sẽꝑ dubia fuerint aut obseura: id no¬
uerimus sequendũ. qđ nec p̃ceptis euan¬
glicis contrariũ. nec decretis sc̃oꝵ patrũ
inueniatur aduersum. Unde augustinus
in epła ad bonefaciũ. In huiꝰ modi causis.
strages iacent. detrahendum ÷ aliqͥd seue¬

Expanded text:
Scripturarum testimoniis comprobantur. Sicut Scripturarum testimoniis comprobantur. Sicut sanctae Romanae Ecclesiae sanctus pontifex Leo neophytos ad summum sacerdotium permisit ascendere, quos Paulus publica praedicatione ab eodem officio studuit removere . Sicut etiam Arianos, postquam conversi fuerunt, legimus in suis officiis fuisse susceptos. Inde etiam praetaxatus papa Leo de stabilitate non mutandorum, et discretione temperandorum, ita scribit Rustico episcopo Narbonensi: « Sicut quedam sunt que nulla ratione possunt convelli, ita multa sunt que pro necessitate temporum aut consideratione illa semper consideratione servata, ut in his quae dubia fuerint, aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis evangelicis sit contrarium, nec decretis sanctorum Patrum inveniatur adversum. » Unde Augustinus, in epistola ad Bonifacium: In huiusmodi causis, populorum strages iacent, detrahendum est aliquid seve
Abbreviated transcription (Latin):
m paulo monacho. qͥa recusat pietas tua
usꝙ hodie cominunionẽ reuerentissimi
ep̃i ioħis amplecti. ꝓ eo qd̾ quidã in anti¬
ochena eccła male adhue cũ nestorio uł
sentiant᷑ uł iam senserint qͥdc̃: s forsitã
resipuerint.  uet gͥ tua modestia utrũ
aliquando colligi nude ac inreuerent̃
cũ nestorio sentiant. & in uicẽ collo¬
quant᷑. licet aliquando cauteriatam
habuerint conseientiã. Colligant᷑ aittẽ¬

Expanded text:
mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tua mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tua usque hodie communionem reverendissimi episcopi Joannis amplecti, pro eo quod quidam in Antiochena Ecclesia male adhuc cum Nestorio vel sentiant, vel jam senserint quidem, sed forsitan resipuerint. Probet igitur tua modestia utrum aliquando colligi nude ac irreverenter cum Nestorio sentiant, et invicem colloquantur, licet aliquando cauteriatam habuerint conscientiam: colligantur aute
Abbreviated transcription (Latin):
pensatione. beatꝰ papa gregoriꝰ.
Anestoriana heresi xenertentes in su¬
is gradib recipi iubet. ita seͥbens ad e¬
piscopos in hibia catholice eccłiȩ. Igit᷑¬
ad ueritatẽ natiuitatis xp̃i qͥcũq a
ꝑ uerso errore nestorii reuertuntur.:
coram sc̃a frat̾nitatis ur̃e congregationẽ
fateant᷑ eundem nestoriũ cum om̃ib su¬
is sequacib. ac reliquas hereses anathe¬
matizantes. uenerandas qͦq sy nodos. qͣs
uniusał eccła recipit se reciꝑe & uen̾ari
pmntant. & absq ulla dubitatione sc̃itas
ur̃a eos seruans ex ꝓpͥis ordinib in suo
cetu recipiant. ut dũ ꝑ sollicitudinem
oeculta mentis eoꝵ discititis. ac eos ꝑ sci¬
entiam ueram recta que tenere debeant
docetis. & ꝑ mansuetudinẽ nullã eis cõ¬
trarietatem. uł difficultatẽ de ꝓpriis su¬
is ordinib facitis: eos ab antiqͥ hostis ore
recipiatis
abemꝰ
simile qͥd de epla cirilli maximo mis
liacono antiocheno. Didici a diligendo

Expanded text:
pensatione beatus papa Gregorius a Nestoriana haeresi revertentes in suis gradibus recipi jubet, ita scribens ad episcopos in Hibernia catholicae Ecclesiae: « Igitur veritatem nativitatis Christi quicunque a perverso errore Nestorii revertuntur, coram sancta fraternitatis vestrae congregatione fateantur, eumdem Nestorium cum omnibus suis sequacibus ac reliquas haereses anathematizantes. Venerandas quoque synodos, quas universalis Ecclesia recipit, se recipere et venerari promittant; et absque ulla dubitatione sanctitas vestra eos, servatis eis propriis ordinibus, in suo coetu recipiat: ut dum et per sollicitudinem occulta mentis eorum discutitis, atque eos per scientiam veram recta quae tenere debeant docetis et per mansuetudinem nullam eis contrarietatem vel difficultatem de propriis suis ordinibus facitis, eos ab antiqui hostis ore rapiatis. » Habemus simile quid ex epistola Cyrilli missa Maximo diacono Antiocheno: « Didici a diligendo
Abbreviated transcription (Latin):
uerentissimi ioħis cõmunionẽ indulgẽ¬
tes ei. ⁊ causa dispensationis eiꝰ negociũ
ñ subtiliꝰ uł districtiꝰ. siue uehem̃tiꝰ erga
se recognoscentes agat᷑. Dispensationis
enĩ gr̃a ut diximꝰ eget negotiũ multũ.
Eiusdẽ ad gentiadũ presbit̾m & archimã¬
dritem. Dispensationes rerũ ñ nũqͣm
cogt̃. partim qͥd a debito qͦsdã foral eri¬
re: ut maiꝰ aliquid lucͥ faciant. Sic̃ enĩ

Expanded text:
onem, indulgentes ei, et causa dispensationis, ejus negotium non subtilius vel districtius, sive vehementius erga se recognoscentis agatur. Dispensationis enim gratia, sicut dixi, eget negotium multum. » Ejusdem ad Gennadium presbyterum et Archimandritam: « Dispensationes rerum nonnunquam cogunt parum quid a debito quosdam foras exire, ut majus aliquid lucrifaciant. Sicut e
Abbreviated transcription (Latin):
chil ꝑ contentionẽ agentes. s ad om̃e
studiũ deuotionis hunanimes diuinis
& aplicis constitutionib pareatis.⁊ in
nullo patiamini ꝓuidentissim a can onũ
decreta uiolari. Quȩ enim hactenꝰ cer¬
tarum remisimꝰ considationẽ causarũ:
antiquis deinceps ft̃ custodienda regłis.
ne qd̃ ad tẽpꝰ pia lenitate concessimꝰ. iꝰta
pꝰ ultione plectam᷑. Nec tam̃ hoc in ecła¬

Expanded text:
onem agentes, sed ad omne studium devotionis unanimes divinis et apostolicis constitutionibus pareatis, et in nullo patiamini providentissima canonum decreta violari. Quae enim certarum remisimus consideratione causarum, antiquis deinceps custodienda sunt regulis, ne quod ad tempus pia lenitate concessimus, justa postulatione plectam
Abbreviated transcription (Latin):
ex honerant. ut cetera salua ꝑ maneãt:
ita &e uos cum ñ habemꝰ saluandoꝵ ol̃¬
um uegociorũ penitꝰ certitudinẽ des¬
picimꝰ: ex his q̃dam. ne cunctorũ pati¬
amuir dispendia. & infra. &ᵈ hoc scͥbo.
cognoscens: qd pietas tua tristet᷑ in sc̃issi¬
ne refugiãt pietas tua scĩssimi ⁊ dõ ami.¬
eissimi ꝓ dĩ ep̃i communionẽ. Una enun

Expanded text:
eant; ita et nos cum non habemus salvandorum omnium negotiorum penitus certitudinem, despicimus ex his quaedam, ne cunctorum patiamur dispendia. » Et infra: « Et hoc scribo cognoscens quod pietas tua tristetur in sanctissine refugiat pietas tua sanctissimi et Deo amicissimi Proculi episcopi communionem. Una enim
Abbreviated transcription (Latin):
s si tñ ad cõmessationes &e ebrietates ꝓlap¬
sus fuerit: rem rep̃hensione & confusi¬
one dignam fecisse ꝑhibet᷑. Isti itaq duo
stat᷑. unꝰ suꝑior: alt̾ inferior: qr ante uo¬
tum sunt uoluntarii. Post uotũ uͦ necessa¬
rii. habent modos & institutiones suas. q̃
obseruate sic̃ iam dictũ ÷. aliis remediũ. a¬
lus adquitunt p̃miũ. Non obseruate uͦ: et̃¬
num merent᷑ suppliciũ. In his itaq ante sus¬
ceptionem ẽ delibandũ. pꝰ susceptionẽ uero
ꝑ seuerandum:
is ntaq breuit̃ delib̾atis: de p̃ceptio¬
ne & ꝓhibitione aliqͣ nob̾ dicendast̃.
Preceptiones itaq & ꝓhibitiones: aliȩ sunt
mobiles. alie ĩmobiles. Preceptiones ĩmobi¬
les st̃: quas lex ęterna sinxit. quȩ obser

Expanded text:
sed si ad comessationes et ebrietates prolapsed si ad comessationes et ebrietates prolapsus fuerit, rem reprehensione et confusione dignam fecisse perhibetur. Isti itaque duo status, unus superior, alter inferior, qui ante votum sunt voluntarii, post votum vero necessarii habent modos et institutiones suas, quae observatae, sicut jam dictum est, aliis remedium, aliis acquirunt praemium, non observatae vero aeternum merentur supplicium. In his itaque ante susceptperseverandum. His itaque praelibatis, de praeceptione et prohibitione aliqua nobis dicenda. Praeceptiones itaque et prohibitiones, aliae sunt mobiles, aliae sunt immobiles. Praeceptiones sunt immobiles, quas lex aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationem indultum eẽ. coniugium.
eternũ supplicium. Dicit enim. fornicatores
& adulteros uidicabit dds̃. Et hic gradꝰ sicut
de ammonitione diximꝰ nullum cogit. n
eum qui se pͥmitꝰ ei alligauerit. Uoluntariꝰ
euum ẽ ñ necessariꝰ. Alio qͥn tͣnsgressor esset:
quieũq ixxdrem ñ duceret. Postquã se uͦ alli¬
gauerit: audiat apłm dicentẽ. Alligatꝰ es
urori: noli querere solutionẽ. Idem quoq
apłs cũ de nuptus loqueret᷑. Non dix̃. muli¬
er si nupserit: premium meret᷑. s tamen
dixit ñ peccat. si nubat. Ita quoq siquis
aliquẽ ad cotidiana ieuinia inuitet: rem
qͥdẽ remuneratione dignam. adqͥescenti &
ꝑseueranti. suadet. S qui ñ ad quieuerit:
ñfit se ipso melior. s licet mancat faciente
inferior: ñ sit tam̃ se ipso peior. s si auo¬
to ceciderit: fit se ipso inferior & peior. Si
uͦ infra metas sobrietatis & mensȩ fruga¬
lis se cohibuit: sũmoꝵ p̃mia ñ assequitui.

Expanded text:
fornicationem, indultum esse conjugium, stante, supplicium: dicit enim: Fornicatores et adulteros judicabit Dominus Deus . Et hic gradus, sicut de admonitione diximus, nullum cogit, nisi eum qui se primitus alligaverit: voluntarius enim est, non necessarius, alioquin transgressor esset quicunque uxorem non duceret. Postquam vero se alligaverit, audiat Apostolum dicentem: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . Idem quoque Apostolus cum de nuptiis loqueretur, non dixit, mulier si nupserit, praemium meretur; sed tantum dixit, non peccat, si nubat . Ita quoque si quis aliquem ad quotidiana jejunia invitet, rem quidem remuneratione dignam acquiescenti et perseveranti suadet; sed qui non acquieverit, non fit seipso melior: sed licet maneat faciente inferior, non fit tamen seipso pejor. Sed si a voto ceciderit exciderit, fit seipso inferior et pejor. Si vero intra metas sobrietatis et mensae frugalis se cohibuerit, summorum praemia non assequitur;
Abbreviated transcription (Latin):
lationes ep̃oꝵ. que distincte apłicis &e ea¬
nonieis sancionib ꝓhibite ante fuerãt.
maiori eccłiȩ utilitati consulentes. fieri
pmisert̃ : Aliĩ etiam qͦsdã ep̃os a p̃decesso.¬
rib suis depositos. ꝓpt̾ honestatẽ ꝑsona.¬
rũ & necessitatẽ popłorũ in suis officus
reconciliauert̃. quorũdã nomina inferiꝰ

Expanded text:
 quae districte apostolicis et canonicis sanctionibus prohibitae ante fuerant, majori Ecclesiae utilitati consulentes fieri permiserunt. Alii etiam quosdam episcopos a praedecessoribus suis depositos, propter honestatem personarum et necessitatem populorum in suis officiis reconciliaverunt: quorum
Abbreviated transcription (Latin):
tagio peccandi multitudinẽ in uaserit. di¬
scipline diuinȩ: seuera miscd̾ia necessaria
ẽ. Nam consilia seꝑationis & inania
st̃ &e ꝑniciosa atq sacrilega. qr impia
&̾ suꝑba fiunt. & plus conturbant infir¬
mos bonos. quam corrigant animosos
cultas ẽ popłi in ꝓmendi sermonẽ. gene¬
rali obuirgatione ferienda ẽ:⁊ maxime
si occasionem atq oportunitatem p̃buerit
aliqd̃ flagellum desuꝑ detur. quo eos ap¬
pareat ꝓ suis meritis uapulare. Infra.¬
potestate ẽẽ. iudicis. mollire sententiã:
& mutius uindicare quam leges.

Expanded text:
tagio peccandi multitudinem inuaserit, diuinae disciplinae seuera misericordia necessaria est. nam consilia separationis et inania sunt et perniciosa atque sacrilega, quia et impia superbia fiunt et plus perturbant infirmos bonos quam corrigunt animosos cultas est in populis promendi sermonem, generali obiurgatione ferienda est et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper domini, quo eos appareat pro suis meritis uapulare. tunpotestate esse judicis mollire sententiam et mitius vindicare  al.
Abbreviated transcription (Latin):
terra: soluta erunt in cęlo. S ne forsitan
spe honoris ȩccłastici animꝰ intumescens.
suꝑbe ageret penitentiã: seuerissime pla¬
cuit. ut post actam penitentiam nemo
fiat cdericꝰ. uł maneat clericꝰ. Quȩ posterio¬
uͥ saluti nichil detrahebat᷑: humilitati ali¬
quid addidert̃. qͦ salus aliis tuciꝰ muniret᷑.
menta morboꝵ. Tale ÷ illud in euangłio Sit
malum sit inactib cunctis humanis ex neces¬
sitate urare. sed qd̾ longiꝰ fit a ꝑiurio quic̃q¬
ñ uirat: quã ille qui qualic ũq occasione ui¬

Expanded text:
erit solutum et in coelis . Sed ne forsitan spe honoris ecclesiastici animus intumesceret, et superbe ageret poenitentiam, severissime placuit ut post actam poenitentiam nemo fiat clericus, vel maneat clericus. Quae posteriout saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, menta morborum. Tale est illud in Evangelio: Sitmalum sit jurare in contractibus humanis, ex necessitate; sed quod longius sit a perjurio qui nunquam jurat, quam ille qui qualicunque occasione ju
Abbreviated transcription (Latin):
nec mors oꝑaret᷑. nec salus ꝑiclitaret᷑. s ad
hec sc̃oꝵ patrum auctoritas reuerenda ita
decreuit. ut & p̃sentib ñ obesset. & com¬
pescendis maiorib mał. uł cauendis caritas
sincera ꝓuideret. Quale ẽ illud ut clericus
tiam. clericꝰ ñ remaneat. uł ad clericatum
ñ accedat. Qͦd ut ait beatus augustmꝰ di¬
ctum rigore disciplinȩ : ñ desꝑatione in-¬
dulgentiȩ. Alioqͥn contra claues eccłiȩ dis¬

Expanded text:
nec mors operaretur, nec salus periclitaretur. Sed ad nec mors operaretur, nec salus periclitaretur. Sed ad hoc ea sanctorum Patrum auctoritas reverenda ita decrevit, ut et praesentibus non obesset, et compescendis majoribus malis vel cavendis, charitas sincera provideret: quale est illud: Clericus tiam, clericus non maneat, vel ad clericatum non accedat. Quod, ut ait beatus Augustinus , dictum est rigore disciplinae, non desperatione indulgentiae. Alioquin contra claves Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
aufer̃t. Quales st̃ diliges dñm dm̃ tuũ ex
toto corde tuo: & ꝓrimũ tuũ sic̃ te ipsũ.
⁊ honora patrem tuum & matrẽ tuã. ⁊ si
qͣ ft̃ his similia. Mo biles uͦ sc̃: quas lex et̾na
non sanxit. s posteriorum diligentia: ratione
utilitatis inuenit. Non ad salutem pͥncipalit̃
optinendã : s ad eam tuciꝰ muniendam. Quale
÷ illud apłi. heticum hominem pꝰ primam &
scdam correptionẽ deuita. ñ qđ eoꝵ colloqͥũ¬
ꝑ se saluti obesset: sed frequentatũ ex oblicͦ
quorũdam simplicitatem corrumꝑe posset. &ꝰ
multa reꝑies in canonicis institutionib in hc̃
ĩmobiles ꝓhibitiones st̃. quȩ aduersus
uicia loquunt᷑. Qualia sunt. Non occides. ñ
qͥb dñs dicit. Quia qui ea soluunt. & sic do¬
cuerit: in regno cȩloꝵ minimis erit. Qui
uͦ obseruauerit: non statim regno dei dignꝰ
erit. qr incoantia sunt hȩc: ñ ꝑficientia. St̃
alia int̾dicta. in qͥb si int̾dicta ñ fuissent:

Expanded text:
ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum; et honora patrem tuum et matrem tuam ; et si qua sunt his similia. Mobiles vero sunt, quas lex aeterna non sanxit, sed posteriorum diligentia ratione utilitatis invenit non ad salutem principaliter obtinendam, sed ad eam tutius muniendam: Quale est illud Apostoli: Haereticum hominem post primam et secundam correptionem devita : non quod eorum colloquper se, saluti obesset, sed quod frequentatum, ex obliquo quorumdam simplicitatem corrumpere posset. Et multa reperies in canonicis institutionibus in 165 immobiles prohibitiones sunt, quae adversus vitia loquuntur; qualia sunt: Non occides; Nonquibus Dominus dicit: Quia qui ea solverit, et sic docuerit, in regno coelorum minimus erit . Qui vero observaverit, non statim regno Dei dignus erit, quia inchoantia sunt haec, non perficientia. Sunt alia interdicta, in quibus si interdicta non fuissent,
Abbreviated transcription (Latin):
augere. ħ attendens diligens lector: intelligae
unam ẽe. felicem faciem eloqͥoꝵ sacroꝵ. cũ dis¬
tincte. considerabit qͥd sit ãmonicio. qͥd sit
p̃ceptũ. qͥd ꝓhibitio. qͥd remissio. & hec nec¬
a se inuicẽ inpugnare. nec a se inuicẽ distare:

Expanded text:
augere. Hoc attendens diligens lector intelliget augere. Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, cum distincte considerabit quid sit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; et haec, nec se invicem imp
Abbreviated transcription (Latin):
moriebant᷑. & uiuificabant animas: ꝯ̃
ñ uiuebant. Sic̃ enĩ ratio corꝑ ał medicinȩ
uł depellere morbos. uł curare uulnera.
salutem seruare. uł augere intendit.
tantis. nc̃ mordentia. nc̃ mollientia egro¬
tanti medicamina apponit. Et nẽ ferro
secat: cui fomento subuenire ñ poterat.
Et e ꝯuerso ei subuenit fom̃to quẽ secare
ñ audebat. lta spũales medici doctores ui¬
delicet sc̃ȩ eccłiȩ. nec ase nec int̾ se dis¬
sentiunt. eũ illicita ꝓhibent. necessaria
uibent. & summa suadent. uenalia indul¬
gent. cũ scđ̾m duritiam cordis delinquen¬
tũ. ꝓ correptione eoꝵ uł cautela cȩte.¬
rorum &e seueras penitentiȩ leges imponunt.
uł cũ scđm deuotionem dolentium & resurg̾e
uolentiũ considata fragilitate uasis qͦd por¬
tant indulgentiȩ: maligna suppont̃. Nam qͥ
indulgent. maiorib morbis ammonendis ꝓ-¬
uare. qui aũt sũma suadent salutẽ student

Expanded text:
moriebantur, et vivificabant animas quae moriebantur, et vivificabant animas quae non vivebant . Sicut enim ratio corporalis medicinae vel depellere morbos, vel curare vulnera salutem servare, vel augere intendit; tantis, nunc mordentia, nunc mollientia aegrotanti medicamina apponit; et nunc ferro secat, cui fomento subvenire non poterat, et e converso ei nunc subvenit fomento, quem ferro secare non audebat; ita spdelicet Ecclesiae sanctae; nec a se, nec inter se dissentiunt, cum illicita prohibent; cum necessaria jubent, summa suadent; venialia indulgent, cum secundum duritiam cordis delinquentium, pro correctione eorum, vel cautela caeterorum, severas poenitentiae leges imponunt, vel cum secundum devotionem dolentium, et resurgere volentium, considerata fragilitate vasis quod portant, indulgentiae malagma superponunt. Nam qui indulgent, majoribus morbis amovendis prvare; qui autem summa suadent, salutem student
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em edific̾onem scientiam xͥ se erigentem
destruere. uł edificationem dĩ fidĩ. ueritate.
&ẽ morũ honestate constantem construere. uł
eandẽ si contaminata fu̾it: penitentię re¬
mediis emundare:
pꝰ edificationis magistra ẽ caritas.
aliis fieri. qͦd sibi quisq uult ab aliis impen¬
di. Quicũq gͦ excłasticꝰ doctor ȩccłasticas re¬
głas interpretat᷑ aut modat᷑. ut ad regñ
caritatis cuncta quȩ docuerit. uł exposu¬
erit referat. nec petat nec errat. cum saltĩ
ꝓximorũ consulens. ad finem sacͥs instituti.¬
onib debitum ꝑuenire intendat. Unde
uis. Si corripis: corripe in caritate. Si par¬
cis: parce in caritate.S in his adhibenda ÷
summa diligentia. & mundandꝰ ocłs cor¬
dis: qͣtimis in puniendo uł parcendo sanan¬
dis morbis caritas subueniat sincera. &
nemo ibi uenalium medicoꝵ more. qͦd suũ
÷ querat. ne ꝓpħicã illam reprehensionem
incurrat. Mortificabant᷑ animas: quȩ ñ

Expanded text:
onem adversus scientiam Christi se erigentem destruere: vel aedificationem Dei, fidei veritate, et morum honestate constantem construere; vel eamdem si contaminata fuerit, poenitentiae remediis emundare. Hujus aedificationis magistaliis fieri, quod sibi quisque vult ab aliis impendi. Quicunque ergo ecclesiasticus doctor ecclesiasticas regulas ita interpretatur aut moderatur, ut ad regnum charitatis cuncta quae docuerit vel exposuerit, referat, nec peccat, nec errat: cum saluti proximorum consulens, ad finem sacris institutionibus debitum pervenire intendat. Unde  quidquid vis. Si corripis, corripe cum charitate. Si parcis, parce cum charitate. » Sed in his adhibenda est summa diligentia, et mundandus oculus cordis, quatenus in puniendo, vel parcendo, sanandis morbis charitas sincera subveniat, et nemo ibi venalium medicorum more, quod suum est quaerat et propheticam illam reprehensionem incurrat: Mortificabant animas quae non
Abbreviated transcription (Latin):
rũ incelo. Ecce lectio ista ȩuangłica in uolũ¬
tate hominis ꝑfectionem ponens. ñ cog̃ non
minas intentat. sic̃ nec illa q̃ spadones lau¬
potest caꝑe capiat. At tam̃ cũ ad ꝑfectionem
uoto se quisq abstrinxerit: uł gradũ quem
mllus absq continente uirtute ascendere
debet ascendit: iam fit necessariũ & pęnale. si
ñ teneat᷑. qđ ante hanc ascensionem fuerat
uoluntarium. Unde ⁊ dñs dic̃. Nemo mittens
manum suam in aratrũ ⁊ retro aspiciens.
aptus ÷ regno dĩ. Potãt enĩ ante ascensionem.

Expanded text:
rum in coelo . Ecce lectio ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ponens, non cogit, non minas intentat. Sicut nec illa quae spadones laupotest capere capiat . Attamen cum ad perfectionem voto se quisque astrinxerit, vel gradum quem nullus absque continentiae virtute ascendere debet, ascenderit, jam sit necessarium et poenale, si non teneatur, quod ante hanc ascensionem fuerat voluntarium. Unde et Dominus dicit: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et retro aspiciens, ap
Abbreviated transcription (Latin):
dispensare. S ħ singła qͥd pondis habeant. qͥ¬
b ue conueniant. quȩ sint remissibilia. quȩ
inttenda: paulo latiꝰ distinguendum est:¬
E prima qͥdẽ
Uammonitio penã ñ intentat. si qͥs pꝰ eam

Expanded text:
derare. Sed singula quid ponderis habeant, quibusve conveniant, quae sint remissibilia, quae mittenda, paulo latius distinguendum. Et prima quidem admonitio poenam non intentat, si quis post eam
Abbreviated transcription (Latin):
ullus ep̃s grauam̾. seu seruile
seruitium ex usu contra ecclasticã
normam abbatib. seu clericis sus im¬
ponat. uł interdictum sacerdotale of¬
ficium precio int̾uemente restituat.
Qd̃ si fecerit: officii sui ꝑiculũ subeat:
Si quis predia beati petri x.¬
tatem suã usurpauerit. uł sciens oc¬
cultatam non ꝓpalauerit. uł debitũ
seruitium ex inde beato petro ñ exhi¬
buerit. recognoscat se iramdi. & scoꝵ
aut̃ in hoc cͥmine dep̃hensus fuerit.
eandẽ ħeditatẽ beati petͥ legitime re¬
stituat: & penam quadrupli de ꝓpͥis
bonis ꝑ soluat:¬

Expanded text:
ullus episcopus gravamen seu servile servitium ex usu contra aecclesiasticam normam abbatibus seu clericis suis inponat, vel interdictum sacerdotale officium pretio interveniente restituat; idem si fecerit, officii sui periculum subeat. « Si quis praedia beati Petri aptatem suam usurpaverit, vel sciens occultata non propalaverit, vel debitum servitium exinde sancto Petro non exhibuerit, recogautem in hoc crmine deprehensus fuerit eandem hereditatem Beati Clementis restituat, et poenam quadruplum de propriis bonis persolvat
Abbreviated transcription (Latin):
parmemani. Cum quisq fr̃m xp̃ianorũ
intꝰ. in eccłie societate constitutorũ in ali¬
quo tali peccato fuerit dep̃hensus. ut ana¬
themate dignus habeat᷑. fiat hoc. uͥ nullũ¬
q cͥmen notum ẽ. ⁊ om̃ib execrabile appa¬
ret. ut uł nullos ꝓrsus. uł ñ tales habeat
defensores. ꝑ qͦs scisma possit contingere:
ñ dormiat seueritas disciplinȩ: Infra. Neq¬

Expanded text:
Parmeniani: Cum quisque fratrum intus in ecclesie societate constitutorum, in aliquo tali peccato fuerit deprehensus, ut anathemate dignus habeatur, fiat hoc ubi perisquam crimen notum est et omnibus execrabile apparet, ut uel nullos prorsus uel non tales habeat defensores, per quos possit schisma contingere, non dormiat seueritas disciplinae, in q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uemendo. salutẽ eorum querebat. Uñ in
sequentib dicit. Ego autẽ testem dm̃ inuo¬
co ini animã meam : qr parcens uob̾ ultͦ
ñ ueni corinthũ. Scđ̾m carnen qͦq disponẽ¬
suam se mutasse non putabat: qm̃ qͥ sełin
caruem cogitat tẽ non implet qd̃ disponit.
qͣndo ꝑsonis maiorib defert. aut certe lu¬
cris aut apparatib uincit᷑ Spͣuał autẽ tẽ¬

Expanded text:
non veniendo, salutem eorum quaerebat. Unde et in non veniendo, salutem eorum quaerebat. Unde et in sequentibus dicit: Ego autem testem Deum invoco in animam meam, quod parcens vobis ultra non veni Corinthum. Secundum carnem quoque dispositionesuam se mutasse non putabat, quoniam qui secundum carnem cogitat, tunc non implet quod disponit, quando personis majoribus defert, aut certe lucris, aut apparatibus vincitur. Spiritualis autem tu
Abbreviated transcription (Latin):
głam fr̃es. In his gͦ in quib obseruatis salus
aqͥrit᷑. uł in quib neglectis mors indubitata
conseqnat᷑: nulla ÷ admittenda dispensatio.
s ita st̃ om̃ia inandata uł int̾dicta seruanda:
sta uł utilis sequat᷑ compensatio: potefł pre
delib̾ata dispensatio. Multa enĩ talia in ȩuã¬
głica historia. in actib apłorũ. ingestis con¬
ciliorum & contigisse legimꝰ. & post modũ
itandum: interdixit eis & ꝑam & saccu¬
lum. Et quia inta dñi iħu in terris dis¬
ciplina. inox instante temꝑe passionis suȩ
⁊ ꝑam reddit & sacculũ. in se ipsum pͥmo
dans exemplũ qđ in huiꝰmodi traditionib
necessitati temꝑis sit cedendum:
set hoc eis minime ꝓfuturũ. mutauitdis¬
positionem suã. ñ tam̃ sententiã. Unde se
ita excusat dicens. Cum gͦ hoc uoluissem:
non qͥd leuitate usus sum: Aut qͥd cogi¬
to scđm carnem cogito. ut sit apud me
÷. &̾ non: Non enim sententiã suã se mu¬
tasse intelligebat. qui inueniendo ad eos &

Expanded text:
atres . In his ergo, in quibus observatis salus acquiritur, vel in quibus neglectis mors indubitata consequitur, nulla est admittenda dispensatio, sed ita sunt omnia mandata, vel interdicta servanda, sta vel utilis consequatur compensatio, potest procdeliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, in Actibus apostolorum, in Gestis conciliorum et contigisse legimus, et postmodum aedicandum, interdixit eis et peram et sacculum . Et quia vita Domini Jesu in terris disciplina est morum, instante tempore passionis suae et peram reddit et sacculum : in seipso primo dans exemplum, quod in hujusmodi traditionibus necessitati temporis sit cedendum. set hoc eis minime profuturum, 3 mutavit dispositionem suam, non tamen sententiam. Unde se ita excusat dicens: Cum ergo hoc voluissem, nunquid levitate usus sum? aut quod cogito, secundum carnem cogito ut sit est, et non? Non enim sententiam suam se mutasse intelligebat, qui in veniendo ad eos, et
Abbreviated transcription (Latin):
S
eccłiasticarum regularum partĩ exẽ¬
plis romanorum pontificũ. partim
ex gestis concilioꝵ. catholicorũ ep̃orum.
partim extractatib orthodoxoꝵ patrũ.
partim ex instutionib catholicorũ regum.
curaui. ut qui scͥpta illa ex quib ista ex
cepta sunt ad manum habere ñ poti̾t.
hinc saltim accipiat qđ ad cõmodũ cau¬
sȩ suȩ ualere ꝑspexerit: Afundamento
quȩ ad instruendos mores uł corrigendos.
si ea quȩ ad quęq negotia discutienda.
uł diffinienda ꝑtinent: sub generalibus
titulis distincta congessimꝰ. ut ñ sit q̃reni
titulũ gena̾lem suȩ questioni congruentẽ.
notare ⁊ ei substantia capitula sine int̾
tem lectorem p̃monere congruũ duximꝰ.
ñ stati rep̃hendat. s qͥ scd̾m rigorẽ. qͥd scd̾m
modationem. qͥd scđm iudiciũ. qͥd scđ̾m mi¬

Expanded text:
s ecclesiasticarum regularum, partim ex epistolis Romanorum pontificum, partim ex gestis conciliorum catholicorum episcoporum, partim ex tractatibus orthodoxorum Patrum, partim ex institutionibus catholicorum regum, curavi, ut qui scripta illa ex quibus ista sunt excepta ad manum habere non poterit, hinc saltem accipiat, quod ad commodum causae suae valere perspexerit. A fundamento a quae ad instruendos mores, vel corrigendos, sic ea quae ad quaeque negotia discutienda, 162 vel definienda pertinent, sub generalibus titulis distincta congessimus, ut non sit necesse titulum generalem suae quaestioni congruentem notare, et ei subjecta capitula sine intertem lectorem praemonere congruum duximus, non statim reprehendat; sed quid secundum rigorem, quid secundum moderationem, quid secundum judicium, quid s
Abbreviated transcription (Latin):
Reddite
hoc enĩ dei tributa prestantur. ut ꝓpter
bella necessariũ multis stipendiũ prebe¬
mines bella gerenda suscipiant. ordo ta¬
men ille naturalis mortalium accom¬
modatus paci. hoc poseit ut suscipiendi
belli auetoritas atq consilium penes
pͥncipem sit. Exequendi autẽ iussa bel
umq cõmuni. Bellum aut̃ qd̾ gerendũ
deo auctore suscipit᷑. recte suscipi dubi
tare fas ñ ÷.
mine etiam sacrilego milite
recte possit uibente bellare. cui paci
ordinem seruans. cui qd̃ iubet. uł ñ
ẽẽ contra dĩ p̃ceptũ certum ẽ. uł utrũ
sit certum ñ est. ita ut fortasse. reum
regem faciat iniquitas. inꝑandi inno¬
centem aut̃ militẽ ostendãt ordo ser¬
uiendi. quantomagis in administratio¬
ne belloꝵ innocentissime densatur. qui
dõ ubente belligerat. Quẽ male aliqͥd
nubere ñ posse. nemo ei qͥ seruit᷑ ig¬
norat.

Expanded text:
Reddite, hoc enim tributa praestantur, ut propter bella necessarium militi stipendium praebemines bella gerenda suscipiant; ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principem sit, exsequendi autem jussa bellue communi. Bellum autem quod gerendum Deo auctore suscipitur, recte suscipi, dubitare fas non esmine etiam sacrilego militet, recte possit illo iubente bellare ciuicae pacis ordinem seruans — cui quod iubetur, uel non esse contra dei praeceptum certum est uel utrum sit, certum non est, ita ut fortasse reum regem faciat iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo seruiendi — quanto magis in administratione bellorum innocentissime deuersatur, qui deo iubente belligerat, quem male aliquid iubere non posse nemo, qui ei seruit, ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
i quis autẽ epiphaniȩ
festiuitatẽ quȩ in suo ordine de¬
ẽ: ob hoc existimat pͥuilegiũ habere bap¬
tismatis. quia hoc qͥdã putant qd in ead̾
die dñs ad baptismũ scĩ ioħis accesserit.¬
sciat uił baptismi aliam gr̃am. aliã fuisse
rationem. nec ad eandem ꝑtinuisse uircu¬
Qui ñ ex sangͥnib neq ex uoluntate carnis.
neq ex uoluntate iuri: sed ex dõ nati fõ.
dñs enĩ nulliꝰ indigens reinissione peccati.
nec querens remediũ renascendi. sic uo¬
luit baptizari. qͦmͦ ⁊ uoluit cͥcu̾̃cidi hosti¬
amq ꝓ se emundationis offerci. Ut qui
faesꝰ fuerat ex muliere sic̃ apłs ait: fiera
& sublege. quã ñ uonerat soluere. s ad
implere. & adimplendo finire. sic̃ beatꝰ
apłs predicat dicens. finis aut̃ legis xp̃c.
ad iusticiam om̃i credenti. Baptisii aut̃
sui in se condidit sacram̃tũ. qr in om̃ib
pͥmatũ teneres: se docuit esse pͥncipium.
& tõ regn̾ationis potentiam sauxit. qͣnda

Expanded text:
i quis autem Epiphaniae festivitatem, quae in suo ordine deest, ob hoc existimat privilegium habere baptismatis, quia hoc quidam putant, quod in eadem die Dominus ad baptismum sancti Joannis accesseritsciat illius baptismi aliam gratiam, aliam fuisse rationem, nec ad eamdem pertinuisse virtuluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Dominus enim nullius indigens remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari, quomodo et voluit circumcidi, hostiamque pro se emundationis offerri : ut qui factus fuerat ex muliere, sicut Apostolus ait, fieret et sub lege , quam non venerat solvere, sed implere , et implendo finire, sicut beatus Apostolus praedicat dicens: Finis autem legis Christus ad justitiam omni credenti Baptismi autem sui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatus tenens se docuit esse principium. Et tunc regenerationis potentiam sanxit,, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ignitiq ferri contactu. aut ciuꝰlibet po¬
płis inuentionis. quia fabricante hȩc st̃
exhibere nec aliquo mͦ te uolumꝰ postu¬
lare. ĩmo apłica auctoritate ꝓhibemꝰ for¬
e p̾sbitero i¬
uł qͦlibet sacerdote a popło accusato
si certi ñ fuerut testes. qui cͥmini illato
ueritatem dicant iusiurandũ erit in
medio. & illũ testem ꝓferat. de innocen¬
tiȩ suę puritatensui nuda & aꝑta sunt
om̃ia. sicq maneat in apͥo gradu¬
contra laicũ uł laicus contͣ prb̃rũ
aliquam habet querimoniȩ controu̾siam.
ep̃o p̃cipiente sine ꝑsonarũ acceptione
finiatur. laicꝰ ꝑ iuiram̃tũ si necesse sit
se expurget. presbit̾ uero uioe uiram̃ti
ꝑ scãm consecrationem int̾rogetur. quia
sacerdotes ex leui causa uirare ñ debent.
ȩuangłio discipłis suis quoꝵ uicẽ nos
indigni in sc̃a gerimꝰ ȩccłia dicat nolite

Expanded text:
ignitique ferri contactum, aut cujuslibet poignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis, quia fabricante omnino haexhibere nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemue presbitero l quolibet sacerdote a populo accusato, si certi non fuerint testes qui crimini illato non veritatem dicant, ius iurandum erit in medio, et illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui nuda et aperta sunt omnia; sicque maneat in proprio graducontra laicum, vel laicus contra presbyterum aliquam habet querimoniae controversiam, episcopo praecipiente, sine personarum acceptione finiatur. Laicus per juramentum, si necesse sit, se expurget: presbyter vero vice juramenti per sanctam consecrationem interrogetur: quia sacerdotes ex levi causa jurare non debent. MEvangelio discipulis suis, quorum vicem non indigni in sancta gerimus Ecclesia dicat: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ coep̃m ur̃m. Postquã ea que
de eo dicta fuerant reqͥrentes in nullo
inuenimꝰ ẽẽ culpabilem. qui suꝑ ad sacͣ¬
tissimũ corpꝰ beati petͥ apłi subuenire¬
uirando satisfaciens. ab his quȩ ei obie
reuerti illuc purgatum ab solutumq¬
ꝑmisimꝰ. Qͥ a sic̃ dignũ erat ut si inã¬
liquo reus existeret. culpam in eo cano¬
nice puniremꝰ. ita dignũ ñ fuit ut eũ
aduiuante in nocentia duitiꝰ retinere.
uł affligere in aliquo deberemꝰ:
p̃sbiteri tui de morte ep̃i sui pre-¬
aecessoris tui infamati in mediũ consuliumꝰ.
sensu. tuȩ dilectioni rescͥbimꝰ. Prefatũ
gillam dum presbiterũ ante te p̃sentatũ.
Uͥ si certi accusatores defuerint. tc̃ dietante
iusticiã sine om̃i controuersia presbiterũ.
q̃cũq obhoc iniuste amisit ac sacerd otiũ
accipiat. & integra benesicia purgationẽ
bere tuo cõmittimꝰ arbitrio. uulgalem
deniq ac nulla catholica sanctione fultã
legem feruenti scilicet siue frigide aquȩ

Expanded text:
 coepiscopum, postquam ea quae de eo dicta fuerint requirentes, in nullo invenimus esse culpabilem, qui insuper ad sacratissimum corpus beati apostoli Petri sub jurejurando satisfaciens, ab his quae objecta reverti illum purgatum permisimus absolutum. Quia sicut dignum erat ut si in aliquo reus existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius retinere el affligere in aliquo deberemus.presbyteri tui, de morte episcopi praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. nsensu tuae dilectioni rescribimus, praefatum Gillandum presbyterum ante te praesentandum, ubi si certi accusatores defuerint, tunc dictante justitia sine omni controversia, presbyter, quaecunque ob hoc injuste amisit ac sacerdotium accipiat, et integra beneficia. CAP. VIII. bere tuo committimus arbitrio, vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam; legem ferventis sive frigidae aquae
Abbreviated transcription (Latin):
abet hoc ꝓpͥum antiqui hostis u¬
tioꝵ actuum ꝑ petrationem deosibi resistẽ¬
tes deciꝑe ñ ualet. opinionẽ eoꝵ falsam ad
p̃sens simulando dilaceret. Qm̃ gͥ q̃dã cont᷑¬
sacerdotale ꝓpositũ de leone fr̃e nr̃o & coe¬
ep̃o nr̃o finister irumor asꝑserat. utrum
uera eẽnt districta dutiꝰ fecimꝰ inqͥsitio¬
ne ꝑquiri. & nullam in eo dehis q̃ fuerãt
dicta culpã inuenimꝰ. S ne qͥd uideretur
omissũ. qd̾ nr̃o potuiss cordi dubiũ rema¬
nere. ad beati petri sacratissimũ corpus
districta eoꝵ ex habundanti fecimꝰ sacra¬
menta p̃bere. Qͥb prestitis magna sumꝰ
exultatione gauisi. qd huiꝰ oemodi inno¬
centia euident̃ enituit. ꝙ qua regłaur̃ã¬
p̃dictũ iurũ cũ om̃i caritate suscipiat
& reuerentiam ei equalem sacerdotẽ de¬
de his q̃ iam fc̃ purgata dubietas. s ita
supra scͥpto ep̃o uos deuotissime oportet
in om̃ib adherere. ut congrue decent̃q

Expanded text:
abet hoc proprium antiqui hostis vorum actuum perpetrationem, Deo sibi resistente, decipere non valet, opiniones eorum 597 falsa ad praesens simulando dilaceret. Quoniam igitsacerdotale propositum de Leone fratre et coepiscopo nostro sinister rumor asperserat, utrum vera essent, districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de his quae fuerant dicta culpam invenimus. Sed ne quid videretur omissum nostro potuisse cordi dubium remanere, ad beati Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestitis, magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia ejus evidenter enituit. Pro qua re gloriadictum virum cum omni charitate suscipiat, et reverentiam ei qualem sacerdoti dede his quem jam sunt purgata dubietas. Sed ita suprascripto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃oꝵ iudicio reꝓbetur. omĩno ꝑcipien¬
da ẽ. qm̃ mali bona in ministrando se
tantũmͦ ledunt. Ex cerea. fax accensa
igni. Sqͥdẽ detͥmentũ prestat. aliis uͦ
lum̃ in tenebris. administra. &̾ in de
aliĩs cõmodũ exhibet. unde sibi dispen¬
diũ p̃bet. Sumite gͥ ab omi sac̾dote in¬
trepide xp̃i mninsteria. qm̃ omĩa in fide
purgantur. Fĩdes ẽ enim quȩ uincit
Uicumq¬
alium de homicidii ꝑiculosa uł
capitali obiectione pulsauerit. ñ priꝰ
a iudicib audiatur. quã se similẽ penã
quam reo intendit conscͥpserit sibi thu¬
rum & si seruos alienos accusandos ẽẽ
crediderit. se simili inscͥptione cons.¬
tringat. futurum ut supplicia in nocen¬
tium seruoꝵ. aut pena capitis sui
aut facultatum amissione conpen

Expanded text:
 judicio reprobetur, communio percipienda est. Quoniam mali bona ministrando, se tantummodo laedunt. Et cerea fax accensa, sibi quidem detrimentum praestat, aliis vero lumen in tenebris administrat; et unde aliis commodum exhibet, inde sibi dispendium praebet. Sumite igitur ab omni sacerdote intrepide Christi mysteria, quoniam omnia in fide purgantur. Fides enim est quae vincit uicumqalium de homicidii crimine periculosa vel capitali obiectione pulsaverit, non prius a iudicibus audiatur, quam se similem poenam, quam reo intendit, conscripserit subiturum: et si servos alienos accusandos esse crediderit, se simili inscriptione constringat: futurum ut supplicia innocentum servorum aut poena capitis sui aut facultatum amissione conpen
Abbreviated transcription (Latin):
Uonsulendũ decernitis utrũ prb̃rũ
habentẽ uxorem debeatis sustenta¬
re & honorare. an ã uob̃ ꝓicere. In qͦ res¬
pondemꝰ qm̃ licet ipse ualde suit in repre¬
hensibiles. uos tam̃ dm̃ conuenit ĩmitari.¬
suꝑ bonos &ꝰ malos. & pluit suꝑ iustos
uidicandum ẽ nec de uita eoꝵ quioguã
ciscitantib si ã sacerdote qͥ siue¬
conp̃hensus in adulterio. siue
De Nde sola fama resꝑsus ẽ debeatis cõ¬
munionem acciꝑe. nec ne respondemꝰ
ñ potest aliqͥs. qͣntũcũq pollutꝰ sit sacra¬
m̃ta diuina polluere. q̃ purgatoria cun¬
ctarum contagionũ existunt. Non potet
solis radiꝰ ꝑdoacas &e latrinas transiens
aliqͥd ex inde contaminationis attrabere.
roide qualiscũq sac̾dos quȩq scã ft̃¬

Expanded text:
onsulendum esse decernitis, utrum presbyterum habentem uxorem debeatis sustentare, et honorare, an a vobis projicere. In quo respondemus, quoniam licet ipsi valde sint reprehensibiles, vos tamen Deum conper bonos et malos, et pluit super iustos iudicandum est, nec de vita ipsorum quippiam ciscitantibus vobis, si a sacerdote qui fuecomprehensus in adulterio, sive de hoc sola fama respersus est, debeatis communionem suscipere necne, respondemus: Non potest aliquis, quantumcunque sit pollutus, sacramenta divina polluere, quae purgatoria cunctarum contagionum existunt. Nec potest solis radius per cloacas et latrinas transiens aliquid exinde contaminationis attrahere. Proinde qualiscunque sit sacerdos, quae sanct
Abbreviated transcription (Latin):
in seruo. pat̃ in filio. maritus in conui¬
ge. cum sint utriq xp̃iani. ñ debent
ꝑ sequi uicia xp̃iane contraria ueritati.
anumero si ñ ꝑsequant᷑. ñ rei negligen¬
tiȩ merito tenebuntur¬

Expanded text:
in seruo, pater in filio, maritus in coniuge, cum sunt utrique christiani, non debent persequi uitia christianae contraria ueritati. an uero, si non persequantur, non rei neglegentiae merito tenebuntur
Abbreviated transcription (Latin):
sue uoluntati. in pune & crude¬
lit̃ ꝑmittendi ñ ft̃. s uͥ potestas datur
&̾ ã malo ꝓhibendi. &̾ ad bonũ cogendi.
Nam si uoluntas mala semꝑ suę ꝑmit¬
tenda ẽ lib̃tati. quare israhelitici retu¬
santes & murmurantes tã duris flagel¬
lis. a malo ꝓhibeantur. oe ad t̾rã cõpel¬
ẽ ꝑmittenda lib̾tati. quare paulus
ñ ẽ ꝑmissus uti pessima uoluntate
ti. quare monet᷑ pater in scͥpturis sc̃s
filium dicunt᷑ ñ solũ uerbis corriꝑe.
s etiam latera eiꝰ tundere. ut ad bonã
disciplinam cogat᷑. & dñs diligatur:
cidit finees
hominem. & reputatum ẽ ei
ad iusticiam. Abrabam uͦ ñ homicida
solum. uerũ etiã parricida. qd certe
grauiꝰ ẽ effectus : magis magisq deo
placuit. S & petrus ganinũ fecit
homicidiũ. fuit tam̃ opꝰ spũale qd̾
factum ẽ. Non gͥ respiciamꝰ ad sola

Expanded text:
ntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur et ad terram permittenda est libertati, quare Paulus non est permissus uti pessima voluntate, ti, quare monetur pater in Scripturis sanctis filium duris non solum verbis corripere, sed etiam latera ejus tundere, ut ad bonam disciplinam cogatur, et a Domino diligatur? cidit Phinees hominem , et reputatum est ei ad justitiam. Abraham vero non homicida solum, verum etiam parricida, quod est certe gravius, effectus, magis magisque Deo placuit. Sed et Petrus geminum fecit homicidium, fecit tantum opus spirituale quod factum est. No
Abbreviated transcription (Latin):
etrus qͥ thabitã
mortuã orando suscitauit.
ananiam &e saphirã m̃tientes mor¬
ti increpando tradidit. neq enĩ ui
increpasse. Constat gͦ qr aliquando ex
potestate. aliquando exhibentur ex po¬
stulatione. dum & istis uitam increpan

Expanded text:
etrus Tabitham mortuam orando suscitavit , Ananiam et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit , neque eum orverant increpasse. Constat ergo quia aliquando talia ex potestate, aliquando exhibentur ex postulatione, dum et istis vitam increpan
Abbreviated transcription (Latin):
diaconꝰ feminam acceꝑit. uł
acceptã retinuerit ꝓpͥo gradu decidat.
usq dũ ad satiffactionem ueniat.
nec in choro psallentiũ. maneat. nec ali¬
quam portionem de reb eccłasticis ha

Expanded text:
diaconus feminam acceperit vel acceptam retinuerit, proprio gradu decidat, usque dum ad satisfactionem veniat, nec in choro psallentium maneat, nec aliquam portionem de rebus ecclesiasticis
Abbreviated transcription (Latin):
Rb̃i int̾fecti. ep̃i ad cuiꝰ parro¬
chiam ꝑtinent soluant᷑. sedm ca¬
pitulare gloriosi karoli genitoris nr̃i.
ita uidelicet ut medietatẽ uirgildi
at : &̾ alteram medietatẽ in elemosina

Expanded text:
ri interfecti episcopo, ad cujus parochiam pertinent, solvantur secundum capitulare gloriosi Caroli genitoris nostri, ita videlicet ut medietatem wirgildi at, et alteram medietatem in eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
b absq audientia ep̃i. uł archidia¬
coni. uł archiprb̃i. iniuriã in ferre
p̃sumpserint: anathema ab omium¬
tatutum.ẽ. ut nullꝰ in canoni¬
ca aut regłari ꝓfessione constitu¬
tus aliquem tonsurare ꝓpt̾ res adi¬
piscendas deinceps ꝑsuadeat. & qͥ hoc
facere temptauerit. s nodali uel
inꝑiali sententia modis om̃ib fe
in furtũ cõp̾hensus fuerit a iu¬
dice publico. sic̃ & reliqui distringͣt᷑.
Et si uidex publicus seruũ eccłie suꝑ
furto ñ p̃sum̃te sine audientia uice¬
dñi. aut archidiaconi. aut tenere.
aut iniuriare p̃sũpserit: anno in¬
tegro ab ecołiȩ luminib arceat᷑.¬

Expanded text:
bus, absque audientia episcopi, vel archidiaconi, vel archipresbyteri, injuriam inferre praesumpserit, anathema ab omni CStatutum est, ut nullus in canonica aut regulari professione constitutus aliquem tonsurare, propter res adipiscendas deinceps persuadeat. Et qui hoc facere temptaverit, synodali vel imperiali sententia modis omnibus fein furto compraehensus fuerit, a iudice publico sicut et reliqui distringatur. Et si iudex publicus servum ecclesiae sine furto non praesumentem sine audientia vicedomini aut archidiaconi aut detinere aut iniuriare praesumpserit, anno integro ab ecclesiae liminibus arceat
Abbreviated transcription (Latin):
T prbi qui in titulis consecrãt᷑
scdm canones antequã ordinentur
missionem stabilitatis loci illiꝰ faciãt.¬
e fugitiuis prbis uł
clericis canonica auctoritas obser¬
detur. ia÷ ut nemo nr̃m dericũ alte¬
r parrochiȩ ordinet neq ordinatim
suscipiat. sine ꝑmissione sui pontisi¬
cis ꝙ hoc considandũ ẽ quid de talib
faciendum sit:
ualicũq mͦ mulier ꝑmidente
canonice uiro suo aut eo defũ¬
cto uelum scm̃ in caput acceꝑit. aut
sponte aut inuita: in eo ꝑmaneat
om̃ino nec dimittat: lxxim.
litas decreunmus. ut canoniei clẽri¬
ci canonice uiuant. obseruantes di¬
uinȩ scripturȩ doctrinã & docum̃¬
ta sc̃oꝵ patrum. c̾ nichil sine licen
ut simul manducant & dormiant.
ubi his facultas id faciendi suppetit.
uł qui de reb eccłasticis stipendia
accipiunt in suo claustro maneant &e
m̃sam uͦ similit̾ lectionem audiant:
& obedientiam scđm canones suis ma¬
gistris exhibeant:¬

Expanded text:
teri, qui in titulis consecrantur, secundum canones, antequam ordinentur, promissionem stabilitatis loci illius faciant.e fugitivis presbiteris clericis canonica auctoritas observetur; id est ut nemo nostrum clericum alterius parrochiae ordinet, neque ordinatum suscipiat sine permissione sui episcopi. Et hoc considerandum est, quid de talibus faciendumQualicunque modo mulier permittente canonice viro suo aut eo defuncto velum sanctum in caput acceperit, aut sponte aut invita, in eo permaneat omnino nec dimittat. 181.litas, decrevimus ut canonici clerici canonice vivant, observantes divinae Scripturae doctrinam, et documenta sanctorum Patrum, et nihil sine licentut simul manducent et dormiant, ubi his facultas id faciendi suppetit; vel qui de rebus ecclesiasticis stipendia accipiunt in suo claustro maneant, etmensam vero similiter lectionem audiant, et obedientiam secundum canones, suis magistris faciant
Abbreviated transcription (Latin):
popłs xpĩanorum. quia ipsa oblatio sibiꝰ
es suis magnum. ẽ. remediũ animarũ¬
cordia demonstratur: metatss und¬
aGRIUM malum ebrictatis unde
om̃ia uitia pullulant. modis oĩ¬
b cauere p̃cipimꝰ. Qui aut̃ iuutare no¬
luerit: excõmunicandũ eũ. ẽẽ. decre¬
uimꝰ. usq ad emendationẽ congruã.

Expanded text:
stianus, quia in ipsa oblatione sibi et suis magnum remedium est animarumcordia demonstratur. CAP. agnum malum ebrietatis, unde omnia vitia pullulant, modis omnibus cavere praecipimus. Qui autem hoc vitare noluerit, excommunicandum cum esse decrevimus usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Tnullus prb̃t ut nobis
udetur solus missam cantare recte
uaset. Quomꝰ enĩ dicet dñs uobiscũ: uł
sursũ corda admonebit babebit habere &¬
alta multa his similia. cũ alius cum eo

Expanded text:
Nullus presbiter, ut nobis videtur, solus missam cantare recte valet. Quomodo enim dicet: Dominus vobiscum, vel sursum corda ammonebit habere, et alia multa his similia, cum alius nemo
Abbreviated transcription (Latin):
fonte baptismatis suscipiat.
ctum fuerit: separetur Lxuii.
fuerit. seu duab sororib nupserit.
aut si qua duob fr̃ib nupserit. seu
cum patre ⁊ filio. tales copulationes
tione fieri:¬

Expanded text:
fonte baptismatis suscipiat; ctum fuerit, separentur. » Itemfuerit, seu duabus sororibus nupserit; aut si qua duobus fratribus nupserit, seu cum patre et filio; tales copulationes tione fieri
Abbreviated transcription (Latin):
uł ipsam mulierem uł hoc qd̾
genuerit. si mortis ꝑ icło urget᷑. uł ip¬
sa hora cadem qua gignit. uł hoc qͣd¬
gignitur. eadem hora qua natum ẽ nullo
modo ꝓhibetur.

Expanded text:
 ipsam mulierem, vel hoc quod genuerit, si mortis periculo urgetur, vel ipsam hora eadem qua gignit, vel hoc quogignitur eadem hora qua natum est, nullo modo prohibetur.