comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iurũ in t̾ram suam. ⁊ erit si eruti dididoit utal ppłi
mei il surent in nomine meo uiuit dñs. sicut decue¬
runt ppłm meũ iurare in bacil. edificabunt᷑ in medi¬
o ppłi mei. qd̾ si audierĩt euellam gentẽ iltam euul¬
posside tibi lumbare lineam.⁊ pones illud st̃ lũbos
tuos ⁊ inaquam ñ inferes illud. ⁊ possedi lumbare ru¬
ata ũbum dñi⁊ posui cuca lumbos meos. et fc̃s ÷ ser¬
mo dñi scdo ad tue dicens .tolle lumbare ꝙ possedis¬
ti qd̾ est circa tumbos tuc.⁊ surgens uade ad eufratẽ
⁊ absconde illud il i in foramine pecre.⁊ abũ ⁊ abstõ

Expanded text:
et in terram suam. Et erit, si eruditi didicerint uias populi mei, ut iurent in nomine meo : uiuit dominus, sicut docuerunt populum meum iurare in Bahal. aedificabuntur in medio populi mei; quodsi non audierint, euellam gentem illam euulones illud super lumbos tuos et in aquam non inferes illud et possedi lumbare iuxta verbum Domini et posui circa lumbos meos et factus est sermo Domini ad me secundo dicens tolle lumbare quod possedisti quod est circa lumbos tuos et surgens vade ad Eufraten et absconde illud ibi in fo
Abbreviated transcription (Latin):
in desertum solitudinis. posũnt eã in dissipationẽ su¬
ritꝙ suꝑ me. desolatione desolata ÷ oĩs t̾ra. qꝑ mallus¬
⁊ qui recitet corde. Suꝑ oĩ uias deterti uenunt ex¬
uastatores t̾re. ⁊gladius dñi deuorabit ab extrnno te¬
tre usꝙ ad extremũ eius. ñ ÷ pax uniu̾se carm. semi

Expanded text:
um solitudinis. Posuerunt eam in dissipationem luxitque super me. Desolatione desolata est omnis terra: quia nullus qui recogitet corde. Super omnes vias deserti venerunt vastatores: quia gladius Domini devorabit ab extremo terre usque ad extremum ejus. Non est pax universe carni di
Abbreviated transcription (Latin):
tanitetũ. u̾ĩntti nista loqitar ad te. auare uia un¬
Lount. plantasti eos tradicem miserunt ꝓficiũt
bsiceint stuetũ. ꝓre es tu ori eoꝵ ⁊ longe a reni¬
bus coꝵ ⁊ tudñe nostime. uidisti me⁊ ꝓbasticor
met tecum. cong̃ga eos q̃i gregem ad metimã¬

Expanded text:
quar ad te quare via imagunt plantasti eos et radicem miserunt proficiunt et faciunt fructum prope es tu ori eorum et longe a renibus eorum et tu Domine nosti me vidisti me et probasti cor meum tecum congrega eos quasi gregem ad victima
Abbreviated transcription (Latin):
eo aũ tꝑe gito cessauimus sacnficare regine cesi.
⁊ libarẽ eilibamina indigenus omnib ⁊ glaedio
⁊ fame ⁊ sumpti sumus. adsinos sacrilicamꝰ te¬
gine celi.⁊ uamus ei ubamina. nũguid sine ui¬
ris ur̃is fetimus ei placentas ⁊d olendim eu. ili¬
ba libanda. et dixit ierennas ad omne ⁊płmi
aduersima auros ⁊ aduersum mulieres . ⁊ ad¬
uersam unñsam plebẽ qui Rdant ei ũbũ oi¬

Expanded text:
mus sacrificare Reginae caeli et libare ei libamina indigemus omnibus et gladio et fame consumpti sumus quod si nos sacrificamus Reginae caeli et libamus ei libamina numquid sine viris nostris fecimus ei placentas ad colendum eam et liba libandi et dixit Hieremias ad omnem populum adversum viros et adversum mulieres et adversum universam plebem qui responderant ei verbum di
Abbreviated transcription (Latin):
ĩblute sunt manus nr̃e tributatio a pp̃hendit nos
dolores ut parturientẽ. nolite exire dd agros ⁊ in
ura ne ambuletis. qũi gladiuis inimuici pauor ini¬
miciu circuitu. Elia ppłs mei accing̃e cilicio ⁊
osꝑg̾e cin̾̃e. luctum unigeniq. fac tibi planctũ
amarum. qr tepente uenieo uastator sr̃ uos. ꝓ¬
batorem dedi tom ppło meo robustum. ⁊ scies. ⁊ ꝓ

Expanded text:
t manus nostrae tribulatio adprehendit nos dolores ut parturientem nolite exire ad agros et in via ne ambuletis quoniam gladius inimici pavor in circuitu filia populi mei accingere cilicio et conspergere cinere luctum unigeniti fac tibi planctum amarum quia repente veniet vastator super nos probatorem dedi te in populo meo
Abbreviated transcription (Latin):
eti ⁊ odor eus. ñ ÷ linutatus pp̃ea ecce dies ueniunt
dicit dñs. ⁊ mutã eis ordinatores ⁊ strarores laguncu¬
laꝵ ⁊ sternent eum. ⁊ uasa eius exhaunent. ⁊ lage¬
nas eoꝵ collident. ⁊ ꝯfundet᷑ moab a chamos. sic̃ cõ¬
fusa ÷̃ domus istł a bechel in qua habebat fiductã.

Expanded text:
immutatus. Propterea ecce dies veniunt dicit Dominus, et mittam ei ordinatores, et stratores laguncularum, et sternent eum, et vasa ejus exhaurient, et lagenas eorum collident, et confundetur Moab a Chamos, sicut confusa est domus Israel a Bethel: in qua habebat fiduciam.
Abbreviated transcription (Latin):
domũ latam. ⁊ cenacula speciosa. aui aꝑit sibi
fenostras ⁊ facit tacͥaria crorma. pinguꝙ sinopide.
themquid regnabis qm̃ confers te cedeo : pr trus
nunquid ã comedic ⁊bibi. ⁊ fecit iudicisł ⁊ ursticiã
ninccum bene eratei iudicauit cam rauꝑi egeni

Expanded text:
 latam et cenacula spatiosa qui aperit sibi fenestras et facit laquearia cedrina pingitque sinopide numquid regnabis quoniam confers te cedro pater tuus numquid non comedit et bibit et fecit iudicium et iustitiam tunc cum bene erat ei iudicavit causam pauperi
Abbreviated transcription (Latin):
cordis sui mali ũ me ñ auorat. ⁊ eiciam eos de terra
hac in t̾ram quam ignoratis uios ⁊ pdes ũri. ⁊ seruie¬
tis ibi diss alienis. die nonccte. qui nl dabunt uob̃ re¬
quiem. Propt̾ẽa ecci dies ueniunt dicit dñs ⁊ nõ
dicent ustra utuit dñs qui edurit filios ist ł de t̾ix¬

Expanded text:
cordis sui mali, ut me non audiat. Et ejiciam vos de terra hac, in terram, quam ignoratis vos, et patres vestri: et servietis ibi diis alienis die ac nocte, qui non dabunt vobis requiem. Propterea ecce dies veniunt, dicit Dominus, et non dicetur ultra: Vivit Dominus, qui eduxit filios Israel de t
Abbreviated transcription (Latin):
pelientur insterquilimũ. sr̃ faciem t̾re er̃t.⁊ eli¬
gent magis mortẽ quam uitã. om̃s qui residii fu¬
erint de cognatione hac pessima ĩ untũsit locis q̃
delicta st̃. ad que eieci eos. dicit dñs ex̃cituũ. ⁊t
dices ad eos. ħ dicit dñs. Numqd qui cadit ñ resur¬
get.⁊ qui auersus ÷ ñ reuertetur. quare gͦ auersꝰ¬

Expanded text:
ientur in sterquilinium super faciem terrae erunt et eligent magis mortem quam vitam omnes qui residui fuerint de cognatione hac pessima in universis locis quae derelicta sunt ad quae eieci eos dicit Dominus exercituum et dices ad eos haec dicit Dominus numquid qui cadet non resurget et qui aversus
Abbreviated transcription (Latin):
simul cũ unitate bonoꝵ sp̃uũ
amisit. Ubiadam caritatẽ crea¬
toris. uxoris uoluntati post¬
posuit: paradysi humilita¬
de expoliatus. adse ipsũ inse
ipso contͣbatꝰ. turbã magnan
multiplici cogitationũ disis¬
tia in se uno fecit. Quã mediu¬
dor dĩ & hominum. ut toller
& pacificaret: naturas diũs:
hoc ẽ. diuinã ⁊ humanã in sra
so uniuit. & unttiõe illa cele
simul & terrena ꝯfederauit. i¬
tinus omnis anima tanꝗͣ ꝑh
societati. & unũ efficeretur q̃
sp̃u dei. hic ẽ ille panis qui
medio terre salutẽ oꝑatusit¬

Expanded text:
simul cum unitate bonorum spirituum simul cum unitate bonorum spirituum amisit. Ubi Adam charitatem Creatoris, uxoris voluntati postposuit, paradisi humilitate exspoliatus, ad se ipsum in se ipso conturbatus: turbam magnam, multiplici cogitationum dissidentia in se uno fecit, quam mediator Dei et hominum ut tolleret et pacificaret naturas diversas hoc est divinam et humanam in se ipso univit et unitione illa, coelestia simul et terrena confoederavit, quatenus omnis anima tanquam societati, et unum efficeretur cum spiritu Dei. Hic est ille panis qui in medio terrae salutem o
Abbreviated transcription (Latin):
solacium quã consentire crudeli¬
tati diuidendo unũ. Hȩc unitas
fidei & religionis. cõmunis panis
ẽ. s fidelib: cõmunis est. s cui
ñ cõmunicat alienus. s de quo
ñ gustat hereticus. Habet qͥdẽ
panem appositum sibi. s non
soli. Ht̃ nichilominꝰ apłica m̃¬
sa panes euangłicos in omnẽ
derram manifesta p̃dicatione
diffusos. Habet quisq ordo sco¬
rum scdm m̾ita uirtutũ suarũ
panẽ pͥuilegiatũ quidẽ ꝓsp̃ali
deuotione: s non pͥuatum sin-¬
gulari ambitione.Quomodo
enĩ ciuies cȩlestes in republica
usurparent peculiarit̾ peculi¬
um beatitudinis. cũ tota here¬
ditas illa unum sit cohabitan¬
dium omniũ patͥmoniũ ꝓm̃it¬
corpus. multi sumus. Incȩlo
unus panis uita ȩt̾na. unus
panis fides uł sũma tͥnitas.
Refice animã tuã unita te fid̾i:
ne uł deo infidelis. uł ꝓximo
importabilis sis. Ubi lucifer
qui mane oriebat᷑ suꝑbiendo
humilitatẽ exuit. caritatem

Expanded text:
solatium, quam consentire crudelisolatium, quam consentire crudelitati, dividendo unum. Haec unitas fidei et religionis communis panis est, sed fidelibus communis est, sed cui non communicat alienus, sed de quo non gustat haereticus; habet quidem panem appositum sibi, sed non soli. Habet nihilominus apostolica mensa panes evangelicos, in omnem terram manifesta praedicatione diffusos. Habet quisque ordo sanctorum, secundum merita virtutum suarum, panem privilegiatum quidem pro spiritali devotione, sed non privatum singulari ambitione. Quomodo enim cives coelestes, in republica sua, usurparent peculiariter peculium beatitudinis, cum tota haereditas illa, unum sit cohabitantium omnium patrimonium pro mericorpus multi sumus . In coelo unus panis, vita aeterna, unus panis, fides vel summa Trinitas. Refice animam tuam unitate fidei, ne vel Deo infidelis, vel proximo importabilis sis. Ubi Lucifer qui mane oriebatur, superbiendo humilitatem exuit; charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
onenĩ qui scismate ⁊ heresibꝰ
bunitate ȩccłiȩ scindunt᷑. hoc
ne uescunt᷑. s qui coagulo uni¬
tis. morib & fide catholica
idipsũ conu̾tunt᷑. De hoc enĩ
me ut iam dictum ẽ ait apłs.
Unus panis unum corpꝰ multi
sumus. & alibi. Om̃s ean¬
dem escam sp̃italẽ manduca¬
uerunt. & om̃s eundem potũ
sp̃italem bibert̃. Incanticis qͦ.
Una est columba: qr una ȩccl̃ȩ
caritas. una soror. una tunica
xp̃i. Seꝑationem non recipit.
scissionib non assentit. Diuui¬
sioni qua filius meretͥcis parti¬
ri asalomone decernitur ut re¬
uelentur ex multis cordib co¬
gitationes obsistit. renouata
parturicione innouati doloriᷤᷤ
ex compassione incruce pendẽ¬
tis quẽ una uni unũ. tuuea¬
unica unicum peꝑit: in parte̾
secari conspexerit. Mauult
nãq filii solatio carere: quã
unttatem scindere. iuxta illud.
Simanꝰ dextera scandalirat
uult retinere uiscera pietatis
amore unitatis pꝰponendo filii

Expanded text:
non enim qui schismate et haeresibus non enim qui schismate et haeresibus ab unitate Ecclesiae scinduntur, hoc pane vescuntur; sed qui coagulo unitatis moribus et fide Catholica, id ipsum convertuntur. De hoc enim pane ut jam dictum est ait Apostolus: Unus panis, unum corpus multi sumus . Et alibidem escam spiritalem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritalem biberunt . In canticis quoque: Una est columba ; quia una Ecclesiae charitatis, una soror, una tunica Christi. Separationem non recipit, scissionibus non assentit: divisioni, qua filius meretricis partiri a Salomone decernitur, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes , obsistit, renovata parturitione innovati doloris, ex compassione in cruce pendentis, quem una uni unum, unica unicum peperit, in partes secari conspexerit . Mavult namque filii solatio carere quam unitatem scindere, juxta illud: Si manus dextera scandalizat vult retinere viscera pietatis, amore unitatis, postponendo filii
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudini angłicȩ ad eqͣnt
Penetrent itaq uiscera
cera in quib uifitau
nos:
. qui pinguedine e
adipe benedictionũ su
rũ pa
ciꝓcatio. tam firmit̾ dm̃ &
hominẽ complectitur. ut p¬
sum ad nr̃a flectat tuguna
nos ad sua sustollat palatia
ut impassibilẽ dm̃ reddat u¬
bis miscditer cõpatientẽ.
adhuc mortalem hominẽ
ciat ex do constant̃ in uinca¬
lẽ. Noli o amma dm̃ diliges
edilecta adeo breui & modi¬
poacu dilectionis aꝑiri: quia
latus iħu lancea danꝗͣ ostium
magnũ incȩlo aꝑtum est. ut
ac patrẽ ꝑ eundem filiũ ppłi
nnumerabiles confluentes nul¬
las sustinerent in ingressu uitȩ
abnaculum non manufactũ
dest non huiꝰ creationis. qͣre
e tuñ extendis sicut pelles
salomonis cortuũ ut meo de¬
ambulet. & insiliat sine mo¬
estia hinnulus ceruoꝵ: Ex¬
ande dotum de: ut tota aĩa
pta uirtute dilatatꝰ. eũ dili¬
us. quẽ ut haberes dotũ: do¬
aim in cruce distentũ ꝯsidas.
singit etiã corda ñ scindit.

Expanded text:
beatitudini angelicae adaequaret. Penetrent itaque viscera cera, in quibus visitavit nos , qui pinguedine et adipe benedictionum suarum pavreciprocatio, tam firmiter Deum et hominem complectitur, ut ipsum ad nostra flectat tuguria, et nos ad sua sustollat palatia, ut impassibilem Deum reddat nobis misericorditer compatientem, et adhuc mortalem hominem faciat ex Deo constanter invisibilem. Noli, o anima Deum diligens et dilecta a Deo, brevi et modico acu dilectionis aperiri, quia latus Jesu lancea tanquam ostium magnum in coelo apertum est, ut ad Patrem per eumdem Filium populi innumerabiles confluentes nullas sustinerent in ingressu vitae abernaculum non manufactum id est non hujus creationis, quare et tu non extendis sicut pelles Salomonis cor tuum; ut in eo deambulet et insiliat sine molestia hinnulus cervorum? Extende totum te, ut tota anima, tota virtute dilatatus, eum diligas quem ut haberes totum, totum in cruce distentum considerCingit etiam corda, non scindit;
Abbreviated transcription (Latin):
gloꝵ uim fauiendo corpꝰ morti¬
ficationi substernit. sp̃m humi¬
litati. Ad ultera ab accusatoribꝰ
ꝓferat᷑. s adigito scͥbentis in t̾¬
ra legẽ miscdĩȩ misericorditer
absoluatur. Nuntiet᷑ languenꝰ
lararus. demde ꝓnuntiet᷑ dormi¬
ens. tandemq inueniat᷑ fecen.
s animetur lacrimis. s uoce re¬
uocetur. s iussu uitȩ aduitam
resuscitetur. Pascatur durba
esuriens. tͣnquillet᷑ aura seuienᷤ.
tangat᷑ fimbria & sanet᷑ mu¬
lier: menstruis fluens. aqͣcũ¬
q detinet᷑ infirmitate libere¬
tur omĩs accedens & credens.
Inhora uestim̃ti latro positus.
unguentum qđ acapite in bar¬
bam barbam aaron defluebat:
tangat. & deipsis mortis fauci¬
b salubriter respiret. O quam
communis panis qui citͣ castra
multitudinẽ animaꝵ ĩ mundi¬
ciam exulabant. se assimilaret.¬
⁊ sibi associaret. Deniq sic dic̃.
Uenite inqͥt ad me om̃s qͥ labo¬

Expanded text:
coelorum vim faciendo corpus morticoelorum vim faciendo corpus mortificationi substernit, spiritum humilitati. Adultera ab accusatoribus proferatur, sed a digito scribentis in terra legem misericordiae, misericorditer absolvatur. Nuntietur languens Lazarus , deinde pronuntietur dormiens, tandemque inveniatur fetens, sed animetur lacrymis, sed voce revocetur, sed jussu vitae ad vitam resuscitetur. Pascatur turba esuriens, tranquilletur aura saeviens, tangatur fimbria et sanetur mulier menstruis fluens; a quacunque detineatur infirmitate, liberetur omnis accedens et credens. In ora vestimenti latro positus unguentum quod a capite in barbam barbam Aaron defluebat tangat, et de ipsis mortis faucibus salubriter respiret. O quam communis panis qui eis qui multitudinem et animarum immunditiam exsulabant se assimilaret et sibi associaret! Denique sic dicit: Venite, inquit, ad me, omnes qui labo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpenitentiã. uirgines ꝑ castita¬
tẽ. martyres: ꝑ sanguinis effu¬
sionẽ. coniugati: ꝑ elemosina¬
rum largitionẽ. Hic lapis est
angularis factus incaput angu¬
li. ut hinc angelus. iñ homo a
remotis partib ꝯuenientes: u¬
num cap̃ hab̾ent. & ẽẽt unus
pastor ⁊ unũ ouile. Quare
non confundat᷑ meretͥx lauari
infossa altaris. quã aꝑuerũt
milites. qñ foderunt manꝰ ⁊ pe¬
des saluatoris. Currat deniq
naaman: a planta pedis usq
adũticem lepra ꝑfusus. & aqͥs
iordanicis septenaria purifica¬
tione mundatꝰ. gr̃as referat
mundatori suo. Occurrat cecꝰ
anaquitate. & linitis oculis a
luto incarnationis dñice: ag¬
noscat aregalib sedib missum
ommpotentis patͥs uerbũ. As¬
cendat paraclit᷑us domũ. ⁊ qr
ñ potest ꝑostium: intret ꝑ
dectum. sua peccata detegen¬
do. non de meritis p̃sum̃do.
ꝑ ostium namq intraret. siue¬
stim̃ta sua ñ contaminaret. S
ꝑ tectum ascendit: qñ regno

Expanded text:
virgines per castitatem, martyres per sanguinis effusionem, conjugati per eleemosynarum largitionem. Hic lapis est angularis factus in caput anguli ; ut hinc angelus, inde homo a remotis partibus convenientes unum caput haberent et esset unus pastor et unum ovile . Quare non confundatur meretrix lavari in fossa altaris quam aperuerunt milites, quando foderuut manus et pedes Salvatoris. Currat denique Naaman, a planta pedis usque ad verticem lepra perfusus ; et aquis Jordanicis, septenaria purificatione mundatus, gratias referat mundatori suo. Occurrat caecus a nativitate, et linitis oculis a luto incarnationis Dominicae , agnoscat a regalibus sedibus missum omnipotentis Patris Verbum. Ascendat paralyticus domum, et quia non potest per ostium, intret per tectum sua peccata detegendo , non de meritis praesumendo. Per ostium namque intraret, si vestimenta sua non contaminaret; sed per tectum ascendit, quando regno
Abbreviated transcription (Latin):
& sinagoge. Hic est ille qͥ ine¬
dio ȩccłiȩ aꝑuit ossuum. quio
princeps sacerdotũ sẽꝑ est ̃
dio eoꝵ. Hic est ille fructus
inmedio paradysi positus su
om̃s contriciones. releuat es¬
tudines. pascit uincentes. a¬
sos cong̾̃gat. lepsos mundet
claudos curat. mortuos uiut¬
cat. cecos illuminat. paribo¬
cos consolidat. Hic est. hastl
candelabri qd̾ habet tresal¬
mos hinc. & tres inde. Nan
nocentes: ꝑ innocentiã ads¬

Expanded text:
agogae. Hic est ille qui in medio Ecclesiae aperuit os suum, quique princeps sacerdotum, semper est in medio eorum. Hic est ille fructus qui in medio paradisi positus, sanat omnes contritiones, relevat aegritudines, pascit vincentes, dispersos congregat, leprosos mundat, claudos curat, mortuos vivificat, caecos illuminat, paralyticos consolidat. Hic est hastile candelabri quod habet tres calamos, hinc, et tres inde: nam innocentes per innocentiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
Eritq craticula: usq ad alta¬
ris mediũ. Necesse est ut gr̃e
dei aꝑiamus corda nr̃a.⁊ qua¬
si płimis patefactis ianuis se¬
dule dep̃cemur. ut ꝑsingula
quȩ inchoamꝰ bona. qͣsi ꝑ sugu¬
la uictimarũ eiꝰ frusta sua noᷤᷤ
miscłia illustrare. & inamorẽ
suum accendere dignet᷑. Pela¬
gianiuͦ craticulã in modũ retis.
s solidũ parietẽ maltari cor¬
dis supponunt int̾ se.⁊ ignẽ
sp̃s sci. ne caritate calefiant.
Altare non est solidum s cauũ.
⁊ inane adignem adholocau¬
sta. ad ligna ꝯsum̃ da. locũ in
se copiosum exhibens. Tu qͦ
siuis ẽẽ altare dei. exinantte
ipsũ ab om̃i contagio derrenoꝵ.
ut intelligentia u̾boꝵ cȩlestiũ
& hodie uirtutum locũ hãnt
spaciosũ. capiasq flammã sci

Expanded text:
Eritque craticula usque ad altaEritque craticula usque ad altaris medium . Necesse est ut gratiae Dei aperiamus corda nostra, quasi plurimis patefactis januis sedule deprecemur, ut per singula quae inchoamus bona, quasi per singula victimarum ejus frusta, sua nos misericordia illustrare, et in amorem suum accendere dignetur. Pelagiani vero craticulam in modum retis; sed solidum parietem in altari cordis supponunt inter se et ignem Spiritus sancti, ne charitate calefiant. Altare non est solidum, sed cavum et inane ad ignem, ad holocausta, ad ligna consumenda, locum in se copiosum exhibens. Tu quoque si vis esse altare Dei, exinani te ipsum ab omni contagio terrenorum, ut intelligentia verborum coelestium et hostiae virtutum locum habeant spatiosum, capiasque flammam Spi
Abbreviated transcription (Latin):
& subt̃ eam arula in qͣ cõpositiᷤᷤ
lignis ardent ignis.ad deuorã¬
da holocausta paratus. Erat
aut̃ contͣ arulam: ostium ĩpar¬
de orientali altaris. quo ligna
ad alendũ ignẽ mitci.⁊ carbo¬
nes uł cin̾es possent egeri. In
modum autẽ retis id circo fc̃a
ẽ craticula: ut ꝑcrebras aꝑtͣas
ignis ad deuorandã hostiam
libere exeat. ¶ Mystice
craticula locum intimo corde
dño ꝑatum sig̃cat. uͥ deuotas
cogitationes scĩ collocant.
anuli aurei. quos pones ante
arulã altaris. Adlitt̃. mirũ ui¬
det᷑ qd̾ altare delignis tã uici¬
paradysi sunt. & ĩõ ñ cremant᷑
ne. s puriores reddunt᷑. Et ne
hoc incredibile sit anthitan
qd̾dam genꝰ ligni. qͣnto plus
arserit : tantomundiꝰ inueni-¬
tur. Mystice: eugłioꝵ libri: qͥ
ꝓmittunt coronã uitȩ eternȩ
mundi plagas diffusã. uerbo
fidei & u̾itatis confirmant. ⁊¬
animos humiliũ munimine
suȩ consolationis alleuant.

Expanded text:
et subter eam arula in qua compositis et subter eam arula in qua compositis lignis ardet ignis ad devoranda holocausta paratus. Erat autem contra arulam, ostium in parte orientali altaris, quo ligna ad alendum ignem mitti, et carbones vel cineres possent egeri. In modum autem retis idcirco facta est craticula; ut per crebras aperturas ignis ad devorandam hostiam libere exeat. Mystice craticula locum intimo corde Domino paratum significat, ubi devotas cogitationes sancti collocant. annuli aurei, quos pones ante arulam altaris . Ad litteram, mirum videtur quod altare de lignis tam viciparadisi sunt, et ideo non cremantur igne, sed puriores redduntur. Et ne hoc incredibile sit, anthitau quoddam genus ligni, quanto plus arserit, tanto mundius invenitur. Mystice Evangeliorum libri qui promittunt coronam vitae aeternae mundi plagas diffusam verbo fidei et veritatis confirmant, et animos humilium munimine suae consolationis allevant.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ infundunt. & huiꝰ gr̃a ar-¬
dere & lucere faciunt. Fusci¬
cocte adesum reficiendoꝵ affe¬
runt᷑. Harum usus p̃dicatoribꝰ
ꝯgruit: qr doctoꝵ est cuiq ꝑ¬
sone minist̾ium cũ discretione
committ̾e. & alia qͥdẽ om̃ibuᷤᷤ
edenda offerant. alia ignib
altaris ꝯsumm̃da relinqͣnt. qͣ
nr̃am capacitatẽ tͣnscendut.
gniũ receptacła sunt batilla
quib ignis & carbones ab al¬
tari holo caustoꝵ ad altare thi¬
miatũ tͣnsferebant᷑ ad incen-¬
sũ ponendum mane ⁊ uesꝑe.
Qd̾ fit: cum de u̾tute in uir¬
tutẽ auditores suos ꝓuehũt.
Qui imitant᷑ feruentia scõꝵ
corda: ipsi qͦq receptacula ig¬
nium st̃. Omnia uasa ex ȩre fa-¬
rantia erunt. & clara uoce ali¬
os instruent. Craticulãq ĩmo¬
dum retis eneã: ⁊c̃. Ad litterã:
altare totum concauũ ẽ: ⁊ ĩme¬
dio ht̃ craticulã in modũ retis
distinctã. in qua uictimaꝵ car¬
nes comburendȩ ponebantur.

Expanded text:
tem infundunt, et hujus gratia artem infundunt, et hujus gratia ardere et lucere faciunt. Fuscicoctae ad esum reficiendorum afferuntur. Harum usus praedicatoribus congruit, quia doctorum est cuique personae ministerium cum discretione committere, et alia quidem omnibus edenda efferant, alia ignibus altaris consumenda relinquant, quae nostram capacitatem transcendunt. Ignium receptacula sunt batilla, quibus ignis et carbones ab altari holocaustorum ad altare thymiamatum transferebantur ad incensum ponendum mane et vespere. Quod fit, cum de virtute in virtutem auditores suos provehunt. Qui imitantur ferventia sanctorum corda, ipsi quoque receptacula ignium sunt. Omnia vasa ex aere farantia erunt et clara voce alios instruent. Craticulamque in modum retis aeneam, etc. Ad litteram altare totum concavum est, et in medio habet craticulam in modum retis distinctam, in qua victimarum carnes comburendae ponebantur
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ laborandũ ostendit. s
quieti cordium.⁊ diuine ꝯtẽpli¬
tioni insistendũ. Indutꝰ aliis
uestim̃tis efferet cineres extra
castͣ. cũ faciet uidi in illa uita
laborem scõꝵ suoꝵ remunera¬
tione dignũ. In locomundis¬
simo qͥ ẽ animꝰ iustoꝵ ex hac
uita sublatoꝵ. in quo holocau¬
sti cinis usq ad fauillã ꝯsum¬
tur. cũ ibibonoꝵ oꝑum mere
ita reddit᷑: ut om̃is labor
integrũ ꝯsumat̾᷑. Ignis aute
m altari sẽꝑ ardebit: qr absũp¬
to omni gene laborandi. cari¬
tas nunquã extinguenda fla-¬
grabit. Ut lucidiꝰ intelligeres
cuiꝰ utilitatis sint lebetes quȩ
ad susci piendos cines fuint
ista latiꝰ exposuimꝰ. Et forcipe
inqͥt atq fuscinulas ⁊ igniũ
receptacula. forcipes st̃ predi-¬
catores. qui uelut gemino den¬
deutunt᷑. ut accendant in no¬
bis ignẽ caritatis. cũ utͥusq te¬
stam̃ti paginis nos instruũt.
uł cum gemine caritatis uͥtu¬

Expanded text:
amplius laborandum ostendit, sed amplius laborandum ostendit, sed quieti cordium et divinae contemplationi insistendum. Indutus aliis vestimentis, efferet cineres extra castra , cum faciet videri in illa vita laborem sanctorum suorum remuneratione dignum. In loco mundissimo qui est animus justorum ex hac vita sublatorum, holocausti cinis usque ad favillam consumitur, cum ibi bonorum operum merces ita redditur, ut omnis labor ad integrum consumatur. Ignis autem in altari semper ardebit , quia absumpto omni genere laborandi, charitas nunquam exstinguenda flagrabit. Ut lucidius intelligeres cujus utilitatis sint lebetes, quae ad suscipiendos cineres fiunt ista latius exposuimus. Et forcipes, inquit, atque fuscinulas et ignium receptacula . Forcipes sunt praedicatores, qui velut gemino dente utuntur, ut accendant in nobis ignem charitatis cum utriusque Testamenti paginis nos instruunt, vel cum geminae charitatis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Sequit᷑. Faciesq musus
eiꝰ lebetes ad suscipiendos ci-¬
ñes. Uasa ista diu̾sa diu̾sas
fideliũ ꝑsonas in actionib ⁊
officiis. & cogitationib desig¬
nant. Cinis : sacram̃tũ dñice
passionis. uł ꝑfectionẽ uirtu¬
tis iustoꝵ designat. Causa ci¬
neris : aliquid pret̃ mat̾iam
dicendũ. Moyses de holoca¬
usto ait. Cremabit᷑ in altari¬
immorta toto dempore uite¬
usq ad mane fut᷑i
scłi. opꝰ bonũ in cor¬
de deo deuoti feruere debr
igne caritatis. Ex ipso altan
erit ignis. qr ex illa caritate
ꝗͣ dñs eccłiȩ dedit ardere de¬
bemus. Alienũ uͦ ignẽ offert:
qui oꝑa celestia ñ ꝓmercede.
s prolucro demꝑali facit. &
consumit᷑ igne celesti .i. sentẽ¬
tia irȩ dei. Uestietur sacerdos
neres quos ignis exussit. & po¬
nit iuxta altare. cũ dñs finem
laboriosis oꝑibꝰ imponit. ⁊ iu¬
bet coronam inuita ȩt̃na acci¬
uestim̃tis. cũ ad memoriã redu¬
cens iustis bona quȩ fecert̃. ñ

Expanded text:
a. Sequitur: Facies in usus ejus lebetes ad suscipiendos cineres . Vasa ista diversa diversas fidelium personas in actionibus et officiis et cogitationibus designant. Cinis sacramentum Dominicae passionis, vel perfectionem virtutis justorum designat. Causa cineris aliquid praeter materiam dicendum. Moyses de holocausto ait: Cremabitur in altarid est toto tempore vitusque ad mane futuri eculi, opus bonum in corde Deo devoti fervere debet igne charitatis. Ex ipso altari erit ignis , quia ex illa charitate quam Dominus Ecclesiae dedit ardere debemus. Alienum vero ignem offert qui opera coelestia non pro mercede, sed pro lucro temporali facit et consumitur igne coelesti, id est sententia irae Dei. Vestietur sacerdos neres quos ignis exussit et ponit juxta altare , cum Dominus finem laboriosis operibus imponit et jubet coronam in vita aeterna accivestimentis , cum ad memoriam reducens justis bona quae fecerunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
secrant᷑. & ad finẽ ꝑfectionis
ꝑducunt᷑. facies & uectes alta¬
ris de lignis sechin duos. quos
oꝑies laminis ȩneis. & induceᷤ
ꝑcirculos. eruntq exutͦq lat̾e
altaris ad portandũ. Qd̃ de uec¬
tib arche. hoc de uectib alta¬
ris mystice sentiendũ ẽ. nisi
qđ isti laminis eneis. illi auro
oꝑiunt᷑. laminȩ aut̃ sig̃cant

Expanded text:
nis perducuntur. Facies et vectes altaris de lignis sethim duos quos operies laminis aeneis, et induces per circulos, eruntque ex utroque latere altaris ad portandum . Quod de vectibus arcae, hoc de vectibus altaris mystice sentiendum est, nisi quod isti laminis aeneis, illi auro operiuntur; laminae autem sign
Abbreviated transcription (Latin):
& humani erratus ignoscerent᷑.
Nominat autẽ illũ locũ alta¬
re: ipso noĩe demonstnͣs altitu¬
dinẽ sacram̃ti. qr nulli nͥ dõ ali¬
qͣndo altare ꝯsecͣri debuit. &
ad nullos nisi ad diuinos usus.
Sacratiꝰ itaq informans ad al¬
tare suum accedentes passib
uͥtutum. pͥus adarchã destifi¬
cationis. deinde ad ꝓpitiatori¬
um. Ad m̃sam qͦq refectionis
eosdem collocauit. illuminanᷤᷤ
illam candelabro ductili. &
UII. luc̾nis suis. Dem̃ cortinas.
saga. pelles arietũ rubͥcatas.
pelles iacinctinas. suꝑ tabu¬
las stantes suꝑbases expan¬
dit. colũpnas ante posuit.⁊ue¬
lum de iacincto. purpura. coc¬
cobistincto & bisso retorta. ap
tanquã in paradyso iustũ de-¬
ducit dñs ante ꝗͣ accedat ad
altare. ut cum psalmista dicat.
nis sechim facies mͥ qd habebit
U. cubitos in longitudine & to¬
tidem inlatitudine.i. quadrũ.
& tres cubitos inaltitudine. Al

Expanded text:
 humani erratus ignoscerentur.  humani erratus ignoscerentur. Nominat autem illum locum altare, ipso nomine demonstrans altitudinem sacramenti, quia nulli nisi Deo aliquando altare consecrari debuit, et ad nullos nisi ad divinos usus. Sacratius itaque informans ad altare suum accedentes passibus virtutum, prius ad arcam testificationis, deinde ad propitiatorium. Ad mensam quoque refectionis eosdem collocavit, illuminans illam candelabro ductili, et septem lucernis suis. Deinde cortinas, saga, pelles arietum rubricatas, pelles hyacinthinas, super tabulas stantes, super bases expandit, columnas anteposuit et velum de hyacintho purpura, cocco bis tincto et bisso retorta appetanquam in paradiso justum deducit Dominus antequam accedat ad altare, ut cum Psalmista dicat: nis sethim facies mihi, quod habebit quinque cubitos in longitudine et totidem in latitudine, id est quadrum, et tres cubitos in altitu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs m̾itum desꝑasset. Qͥs uigilia
excoleret. si dormiens fructum
uigiliarũ decerꝑet: Qͥs corpꝰ
suum ignib. ieiuniis. macera¬
dionib & innum̾is passionib
ꝯdorque̾t. & decoqueret. si tã
bene sonaret udũ ⁊ molle cori¬
um indeliciis suis. ꝗͣ clare reso¬
nat timpanũ indistensionibꝰ
& rasuris assiduis: Nonstella
astella differret inclaritate:
ponde. Corona gͦ in t̾rasił est
quȩ labio aureo suꝑponit᷑. qr
indistinctione mandatoꝵ se¬
quit᷑ distinctio executoꝵ. &
in laborib executoꝵ. discretio
digitis. ꝙr dũ iusticiȩ plenitu¬
euangelioꝵ libris descbitus
qͣsi . iiͦii. digitis corona m̃surat᷑.
Seqr᷑. facies altare. ⁊ c̃. Rexil¬
lemagnꝰ cuiꝰ magnitudinis ñ ẽ
numerus paulatim ad int̾iora
foris euagantẽ rethens aĩmũ
postꝗͣ tab̃naculi edificiũ con-¬
summauit. Locũ in eo sp̃aliter
sibi intitulauit. uͥ placabiles
hostiȩ cremarent᷑. & immolatio¬
ne mystica ira celestis mitigaret᷑.¬

Expanded text:
 meritum disparasset. Quis vigilias excoleret, si dormiens fructum vigiliarum decerperet? Quis corpus suum ignibus, jejuniis, macerationibus et innumeris passionibus contorqueret et decoqueret, si tam bene sonaret udum et molle corium in deliciis suis, quam clare resonat tympanum in distensionibus et rasuris assiduis? Non stella a stepondere. Corona ergo interrasilis est quae labio aureo supponitur, quia in distinctione mandatorum sequitur distinctio exsecutorum, et in laboribus exsecutorum discretio digitis, quia dum justitiae plenituEvangeliorum libris describitur, quasi quatuor digitis corona mensuratur. Sequitur: Facies altare, etc. Rex ille magnus, cujus magnitudinis non est numerus, paulatim ad interiora foris evagantem retrahens animum, postquam tabernaculi aedificium consummavit, locum in eo specialiter sibi intitulavit, ubi placabiles hostiae cremarentur et immolatione mystica ira coelestis mitigaretur, et
Abbreviated transcription (Latin):
in longitudine pacientiȩ.⁊ la¬
tituddme caritatis. in seruicio
dei exercere.fide.spe.⁊ carita¬
de ad cȩlestia dendere. Questio
autẽ ẽ ad litterã de altitudine
altaris. quomͦ ministrare aliqͥs
ualeret. cũ uix tanta sit stat᷑a
hominis. qͣnta altaris altitu¬
do. & nullus gͣdus scdm legẽ
fieriposset. ne pudenda reuela¬
rentur. S ita soluit᷑. In altari
de lapidib.siue etiam de
terra ꝓhibent᷑ gͣdus t .iiii.
ti ipsi altari ad alta. mirũ ui¬
re ꝑtinere uident᷑. tã uici
Inbocuͦ altari de lignis po¬
tuit aliquod subselliũ suppo¬
ni hora minist̾ii. & expleto offi
tum legis. Seq̃r. Cornua aut̃
ꝑ .iiͦiiͬ. angulos ex ipso erant.
mundi partib dilatat᷑ in uni¬

Expanded text:
in longitudine patientiae, et latitudine charitatis, in servitio fidei exercere, fide, spe et charitate ad coelestia tendere. Quaestio autem est ad litteram de altitudine altaris, quomodo ministrare aliquis valeret, cum vix tanta sit statura hominis, quanta altaris altitudo, et nullus gradus secundum legem fieri posset, ne pudenda revelarentur. Sed ita solvitur. In altari de lapidibus sive etiam de terra prohibentur gradus fieri, ti ipsi altari, ad altare pertinere videntur. In hoc vero altari de lignis potuit aliquod subsellium supponi hora ministerii, et expleto officta legis. Sequitur: Cornua autem per quatuor angulos ex ipso erunt, mundi partibus dilatat
Abbreviated transcription (Latin):
unũ baptisma. Aureo itaq labio
plenitudinẽ ferculoꝵ. ⁊ summã
dapũ concordip̃dicatiõe mensa
eructans: ñ inflacione bucce &
labioꝵ distensione utit᷑ loqͦns
gͣndia. & magnificans labia
sua. Quanto enĩ sensu altiora
sunt diuina eloqͥa. tantouoce
modestiora. & ꝓlatiõe supp̃ssa.
Agnienĩ sunt uoces qui clama¬
uit. neq audita ẽ uox eiꝰ ĩ pla¬
deis. Qͥcquid gͦ eloquiũ sonat
diuinũ. & unũ est fidei unita¬
te: & aureũ sensꝰ ꝓfunditate.
Unum: ne dilaniet᷑ errore scis¬
matico. aureũ: neuilescat ser¬
mone nudo & rustico. ꝑ circui¬
tum: ne ag̾e credat᷑ de tͣnsitorio
bono. Eternũ intellige ꝑ circui
tale & iocundũ ꝑ labiũ. Itellige
ꝑ labiũ uitale qđ ꝓmittitur
& iocundum: ꝑ aureũ. sũmum:
immortale ꝑ circuitũ. Ad de ip¬
si labio coronã intransilẽ. ut
corona exhibeat qd scͥpt᷑a pro¬
mittebat. ⁊ mordeat ꝓfessionẽ
liter soluens debitũ. quã u̾acit̃
ꝯtinuans ꝓmissũ. Uñ psalmist.

Expanded text:
aptisma . Aureo itaque labio plenitudinem ferculorum, et summam dapum concordi praedicatione mensa eructans, non inflatione buccae et labiorum distentione utitur loquens grandia et magnificans labia sua. Quanto enim sensu altiora sunt divina eloquia, tanto voce modestiora et prolatione suppressa. Agni enim sunt voces qui clamavit, neque audita est vox ejus in plateis. Quidquid ergo eloquium sonat divinum et unum est fidei unitate, et aureum sensus profunditate. Unum ne dilanietur errore schismatico; aureum ne vilescat sermone nudo et rustico. Per circuitum, ne agere credatur de transitorio bono. Aeternum intellige et tale et jucundum per labium. Intellige per labium vitale quod promittitur; et jucundum per aureum; summum, immortale per circuitum; adde ipsi labio coronam interrasilem, ut corona exhibeat quod Scriptura promittebat, et mordeat professione liter solvens debitum, quam veraciter continuans promissum; unde Psalmista:
Abbreviated transcription (Latin):
dio ueridica ñ falerata. aures
tuas penetrat. Iam enĩ adu̾sa-¬
rius mendax & pat̾ eiꝰ non
semel redargutus dem̃dacio:
adhuc tam̃ spirat & sꝑat pre-¬
sumptuosus in eodẽ fallaciȩ
artificio. Me autẽ tam reue¬
rentia tuȩ auctoritatis. quã
amor u̾itatis ap̃sumptione fal¬
lendi cohibet. Rogo hȩc oratio
mea non reputetur arrogantes
misericors.intende animȩ mes
libera eam ꝓpter inimicos mes
eripe me. Ecce enĩ narrabo n¬
ra. s mirabilia. uera: s seuera
Cum ñdum aliqͥd egissẽ bom
uł mali: preoccupauert̃ mess¬
ti seductores. circum deder̃t m
& uulnerauerunt me. tuleri
ame lumen oculoꝵ meoꝵ:pe
des meos supplantauert̃. fed:¬
runt manus meas. & ossa me
contͥuerunt. Ad huc plage rec¬
des. ad huc p̃manib cruor.
huc liuor preoculis. ad huc pl¬
ga tumens. adhuc infixȩ sag

Expanded text:
tio veridica, non phalerata, aures tio veridica, non phalerata, aures tuas penetrat. Jam enim adversarius mendax et pater ejus non semel redargutus de mendacio, adhuc tamen spirat et sperat praesumptuosus in eodem fallaciae artificio. Me autem tam reverentia tuae auctoritatis quam amor veritatis, a praesumptione fallendi cohibet. Rogo, haec oratio mea non reputetur arrogantia,misericors, intende animae meae, libera eam; propter inimicos meos eripe me. Ecce enim narrabo mira, sed mirabilia; vera, sed severa. Cum nondum aliquid egissem boni vel mali, praeoccuparunt me isti seductores; circumdederunt me et vulneraverunt me ; tulerunt a me lumen oculorum meorum, pedes meos supplantaverunt, foderunt manus meas, et ossa mea contriverunt: adhuc plagae recentes, adhuc prae manibus cruor, adhuc livor prae oculis, adhuc plaga tumens, adhuc infixae sag
Abbreviated transcription (Latin):
repeticione. Excitando ad ma¬
lũ. ñ saciat᷑ luxuria. expeten¬
do ad suppliciũ: ñ finitur mi¬
seria. Imples luxuriã & adhuc
esurit: sustines penã. & adhuc
crescit. Quia uiciũ ñ ex tinxisti.
flammã in extinguibilẽ tibi in-¬
felix succendisti. Bellandum
ꝓinde immo rebellandũ adu̾sꝰ
falangas uiciorũ. ne paciaris si¬
ne fine tam execrabile suꝑ de
imꝑum demonũ. Quere gͦ iudi¬
cẽ. exere causã. postula uidiciũ.
aduocatũ implora. expone in¬
iuriã. refer sententiã. agnosce
dñm. Abdica. tiranni pͥnci¬
patũ. Ad estIiam uidex.
positum ẽ tri  bunal. cir.¬
cumstant senadores. ꝓfli-¬
gant litigatores. marte suo
ꝑcurrãt allegationes. Serue
dic age. Seruꝰ. Equitatis iuidex
& rector iustissime. apud te cau¬
sarum u̾itas.non lenocinii pen-¬
santur blandim̃ta. Falsitatẽ
detestaris. calumpniã asꝑna¬
ris: & demeritatẽ siue m̃dacia
preuaricatoꝵ pͥnis. Sola ora¬

Expanded text:
repetitione. Excitando ad marepetitione. Excitando ad malum, non satiatur luxuria, expetendo ad supplicium, non finitur miseria. Imples luxuriam, et adhuc esurit; sustines poenam, et adhuc crescit. Quia vitium non exstinxisti, flammam inexstinguibilem tibi infelix succendisti. Bellandum proinde, imo rebellandum, adversus phalangas vitiorum, ne patiaris sine fine tam exsecrabile super te imperium daemonum. Quaere ergo judicem, exere causam, postula judicium, advocatum implora, expone injuriam, refer sententiam, agnosce Dominum, abdica tyranni principatum. Adest jam judex, positum est tribunal, circumstant senatores, profligant litigatores, more suo percurrant allegationes. Serve, dic, age. SERVUS: Aequitatis judex et rector justissime apud te, causarum veritas, non lenocinii pensantur blandimenta, falsitatem detestaris, calumniam aspernaris, et temeritatem sive mendacia praevaricatorum punis. Sola ora
Abbreviated transcription (Latin):
mandant: s sine discretione.
ouregnant suꝑ uno. s cum
dissensione. Quisq si obtẽꝑa¬
tum sibi non fuerit. latꝰ mise¬
rum sanguinat. si ob tẽꝑatũ
necat. Subhis dñis uita ne¬
quior. mors melior. si tam̃ ñ
amarior. Sienĩ seruus petat
panẽ. accipit lapidẽ. si piscẽ:
serpentẽ. si escã: uiꝑam. siui¬
num: uenenũ. Fixant᷑ fre-¬
quent̃. quis oculum. qͥs manũ.
quis pedem qͥs aliud qđlib
membrũ seruiuendicans sͥ:
abscidat.Se in oculis reg¬
nasse lux uria allegat. uo¬
racitas ingula. m̃daciũ in lit-¬
gua. crudelitas in manib. le-¬
uitas in pedib. in aurib uani-¬
tas. econtͣrio curiositas oculũ.
gulam in obedientia. susurriũ
linguã. manus auaricia. pedeᷤ
intemꝑantia. aures in iusticia.
uendicant. Mallem ñ hab̃e
m̃bra. ꝗͣ tot supplicioꝵ pend̾e
uectigalia. Inclem̃tiꝰ nichil
hac exactione. uͥ solutũ semꝑ
repetit᷑. innouata cũ cruciatibꝰ

Expanded text:
mandant, sed sine discretione; mandant, sed sine discretione; conregnant super uno, sed cum dissensione. Quisque si obtemperatum sibi non fuerit, latus miserum sanguinat, si obtemperatum necat; sub his dominis vita nequior, mors melior, si tamen non amarior. Si enim servus petat panem, accipit lapidem; si piscem, serpentem; si escam, viperam; si vinum, venenum. Rixantur frequenter, quis oculum, quis manum, quis pedem, quis aliud quodlibet membrum servi vindicans sibi abscindat. Se in oculis regnasse luxuria allegat; voracitas in gula, mendacium in lingua, crudelitas in manibus, levitas in pedibus, in auribus vanitas. Econtrario, curiositas oculum, gulam inobedientia, susurrium linguam, manus avaritia, pedes intemperantia, aures injustitia vindicant. Mallem non habere membra quam tot suppliciorum pendere vectigalia! Inclementius nihil hac exactione, ubi solutum semper repetitur, innovata cum cruciatibus
Abbreviated transcription (Latin):
lis pecc̃ĩ sunt recia in extricabilis
uanitatis. Grauis aut̃ usqueqͣq
est uanitas. ꝗͣ non leuigat sc̃itas.
Incuruat enĩ oculũ rationis ad
inferiora. & suspicere sursum
negat oculũ ꝯtemplationis
ad suꝑiora. Meminit seruus
iste antiqͦs lib̾tatis discursus.
cibaria suspirat angłica. gratis¬
simi aeris commutata deplorat
amplissima spacia. Spinas por¬
tat in spinã defixas. sagittas
sentit natantes ꝑuiscerũ me¬
dullas. Dorsum suũ apessimiᷤᷤ
suꝑ fabricatorib recuruatum
gemit. & p̃cordiis palpitanti¬
b abissum miseriarũ se iã ab¬
sob̃e cernit. Omni desolatio¬
ne consolatio durior. cibꝰ uni-¬
usis ieuiniis aust̾ior. uestis nu-¬
ditate asperior. Indignat᷑ ma¬
gis de tali seruitute. ꝗͣ de serui-¬
tute. Est enĩ seruitus pecc̃i. ser¬
uitutum seruitus. Seruus nãq
pecc̃. seruus ẽ tot dñoꝵ. quot
tiranni. ñ beniuoli. s mimici.
Presunt: s sine utilitate. im¬
ꝑant: s sine miseratione.

Expanded text:
bilis vanitatis, gravis autem usquequaque est vanitas, quam non levigat sanctitas. Incurvat enim oculum rationis ad inferiora, et suspicere sursum negat oculum contemplationis ad superiora. Meminit servus iste antiquos libertatis discursus, cibaria suspirat angelica, gratissimi aeris commutata deplorat amplissima spatia. Spinas portat in spinam defixas, sagittas sentit natantes per viscerum medullas. Dorsum suum a pessimis super fabricationibus recurvatum gemit et praecordiis palpitantibus abyssum miseriarum se jam absorbere cernit. Omni desolatione consolatio durior, cibus universis jejuniis austerior, vestis nuditate asperior. Indignatur magis de tali servitute, quam de servitute; est enim servitus peccati, servitutum servitus. Servus namque peccati, servus est tot dominorum, quot tyranni; non benevoli sed inimici. Praesunt, sed sine utilitate imperant, sed sine miseratione;
Abbreviated transcription (Latin):
apłos & euangłistas. postea
doctores & pastores bonos.
Adultimũ etiã seruos & mer-¬
cennarios adutilitatẽ fami¬
liȩ suȩ habere non recusauit.
Ut aut̃ nulla in pictura abu¬
sio uidet᷑. si post albũ etiã sub¬
niger color supponit᷑: similit̃¬
si cũ bonis apłis pessimus ꝓdi-

Expanded text:
apostolos et evangelistas , postea apostolos et evangelistas , postea doctores et pastores bonos, ad ultimum etiam servos et mercenarios, ad utilitatem familiae suae habere non recusavit. Ut autem nulla in pictura abusio videtur si post album etiam subniger color supponitur, similitesi cum bonis apostolis, pessimus
Abbreviated transcription (Latin):
atendens pauꝑtatẽ suam.⁊
le p̃cio diffidere clamans. Infe¬
lirego homo quis me lib̾abit de
ampore mortis huiꝰ: His uͦ assis¬
tinsspectaculis filiꝰ iudicis ĩmo
sliolei: miseriis miseri hominiᷤ
satpatiens ait. Accipe me &
uniu̾sum debitũ redde. Peneᷤᷤ
me nãq sunt thesauri om̃s sa¬
pientiȩ & scientiȩ absconditi.
Ecce ego uado immolari ꝓte.
Neqͣqͣm uͦ ex horrescas mortẽ
meã. si uis recuꝑare uitã tuã.
Nam uita tua pendet ex mor¬
de mea. Seruus. Si sic. necesse
ẽ. fiat uoluntas ñ mea sed tua.
cuius scabellum t̾ra. cuiꝰ
albi & optimi colores bonũ
natiuum. cuiꝰ nigri & detriores
uoluntas rationalis deficiens
abono pͥncipio in finẽ deterri¬
mum. cuiꝰ palaciũ cęli cęloꝵ.
cuiꝰ secretariũ est qd̾ pre omni
intellectu & cogitatione ẽ ex¬
cellentissimũ: tam mirabilit̃ ꝗͣ
sapient̃ ordinationẽ suã dis¬
ponens. pͥus in ecclia instituit
patͥarchas & ꝓpħas. deinde

Expanded text:
attendens paupertatem suam, et attendens paupertatem suam, et de pretio diffidere, clamans: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? His vero assistens spectaculis, Filius judicis, imo Filius olei, miseriis miseri hominis compatiens: Accipe me et universum debitum redde, penes me namque sunt thesauri omnes sapientiae et scientiae absconditi. Ecce ego vado immolari pro te, nequaquam vero exhorrescas mortem meam, si vis recuperare vitam tuam; nam vita tua pendet ex morte mea. SERVUS: Si sic necesse est, fiat voluntas non mea, sed tua. cujus scabellum terra, cujus albi et optimi colores bonum nativum, cujus nigri et tetriores voluntas rationalis deficiens a bono principio in finem teterrimum, cujus palatium coeli coelorum, cujus secretarium est quod prae omni intellectu et cogitatione est excellentissimum, tam mirabiliter quam sapienter ordinationem suam disponens, prius in Ecclesia instituit patriarchas et prophetas, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: & hic innocens in lacũ m¬
sus sum. Quid tu iob: N
peccaui inqͥt. & in amariti¬
nib morat᷑ oculus m̃s. Si ͥ¬
clinauit gressus meusde iui
appendat me instatera iust
⁊c̃. Ysaias qͦ audet & dicti
negypto descendit popłs ms̃.
& assur absq ulla causa calũp¬
natus est eum. Pret hos destes.
qui satis sufficiunt qr in ore tri-¬
um stabit omne u̾bum: om̃s
itiam ueraces homines st̃ inhoc
testimonio consentientes. Iudi
sententia oris mei circũuentũ
putrũ qui ñ p̃senserat ꝓpͥa ex¬
pientia uł exemplo alt̾uis ñ ex¬
plorau̾at qͣnta sit pena pecc̃i:
aseductoris potestate lib̃o: pre-¬
ciue ꝓpt̾ atrocitatẽ pene ꝑpes-¬
sc: & doli malignitatẽ. tali tñ
condicione: ut luat int̾im ser¬
nis. qđ preuaricatus ẽ pactum
mneũ. agens penitentiã in fauil¬
la & cinere: & cilicio & pane
ordeaceo. donec ueniat qͥ pro
cosortẽ tociꝰ debiti cum usura
centesima soluat. Confirmata
s sententia cepit estuare hõ

Expanded text:
sum, et hic innocens in lacum missus sum ; quid tu, Job? Non peccavi, inquit, et in amaritudinibus moratur oculus meus, si declinavit gressus meus de via, appendat me in statera justa, etc. Isaias quoque audet et dicit: In Aegypto descendit populus meus, et Assur absque ulla causa calumniatus est eum . Praeter hos testes qui satis sufficiunt, quia in ore trium stabit omne verbum, omnes etiam veraces homines sunt in hoc testimonio consentientes. Judicsententia oris mei, circumventum puerum qui non praesenserat propria experientia, vel exemplo alterius non exploraverat quanta sit poena peccati, a seductoris potestate libero, praecipue propter atrocitatem poenae perpessae et doli malignitatem; tali tamen conditione ut luat interim servus, quod praevaricatus est pactum meum, agens poenitentiam in favilla et cinere, et cilicio, et pane hordeaceo, donec veniat qui pro eo sortem totius debiti cum usura centesima solvat. Confirmata igitur sententia, coepit aestuare homo,
Abbreviated transcription (Latin):
sublimius. s si sensib carnis ob¬
scuretur quid uilius: Homo in¬
quit psalmista comꝑatus ẽ iu
na custodia ad quisitoꝵ: quã
impensa oꝑa adquirendoꝵ.
Habeamus bonas & pulchraᷤᷤ
gr̃arum puellas. s subcustodia
diligentissimi pedagogi. scili¬
cet timoris. Certe ornata pulcͥ¬
tudo puellȩ meȩ. appellat ꝯ¬
cursum impudiciciȩ turbe. Ad¬
ult̃ hostium siue cubiculũ obsi¬
det puellȩ. Dicit ut egrediatur.
ꝓmittit: ut extrahat. lenoci¬
natur: ut pulchritudinẽ eius
aspiciat. Noli filia iacob noli
sine fr̃ib exire ad mulieres re¬
gionis huiꝰ. quia leoẽ inuia. sy¬
chem filius emmor iuuenis ar-¬
dens in concupiscentia tui. Sal¬
tuȩ semꝑ adsistant ꝓtectoreᷤᷤ
& ultores. ne rapiaris. ne capia¬
ris. ne blandiciis delinita in
confusionẽ nobilitatis tuȩ ꝓ¬
stituaris. Uirgo isrł: si cecde¬
ris. symeon p̃sentẽ. leui futi¬
ram int̾minant penã. Alter¬

Expanded text:
sublimius, sed si sensibus carnis obsublimius, sed si sensibus carnis obscuretur, quid vilius? Homo, inquit Psalmista, comparatus est juna custodia acquisitorum, quam impensa opera acquirendorum. Habeamus bonas et pulchras gratiarum puellas, sed sub custodia diligentissimi paedagogi, scilicet timoris. Certe, ornata pulchritudo puellae meae appellat concursum impudicae turbae, adulter ostium sive cubiculum obsidet puellae. Dicit, ut egrediatur; promittit, ut extrahat; lenocinatur, ut pulchritudinem ejus aspiciat. Noli, filia Jacob, noli sine fratribus exire ad mulieres regionis hujus, quia leo est in via ; Sichem filius Hemor, juvenis ardens in concupiscentia tui. Saltuae semper assistant protectores et ultores, ne rapiaris, ne capiaris, ne blanditiis delinita, in confusionem nobilitatis tuae prostituaris. Virgo Israel, si cecideris, Simeon praesentem, Levi futuram int