comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris soluit iꝰ mr̃imoniĩ circa eum qui
relinquit᷑. Si uero alt̾ fideliũ ꝯiugũ
uel labatur in hesim uł tñseat adgen¬
tilitatis errorem. ñ credimꝰ qd̾ in hoc
cãu is qui relinquit᷑ uiuente altero
possit ad scb̾as nuꝑtias ꝯuolare. licet
in hoc ca̾u appareat ꝯtumelia c̾atoris.
Nam ⁊ si m̃m̃ uerum quid int̾ infide¬
les existat. non tñ ẽ ratum. Int̾ fide¬
les aũ um̃ quid̃ ⁊ ratũ existit. quia
sacram̃tum fidei qd̵ semel admissumn
ẽ nunꝙͣ amittur. ratũ efficit ꝯiugii
sacramentum. si ip̃m̃ in ꝯugib illo
durante ꝑduret. noc obstat qd̾ aquib¬
debeat uire suo sine culpa sua pͥuari.
cum in multis casib hoc ꝯtingat ut
si alter oiugũ incidat᷑. ꝑ hanc aũ ssi¬
onem quoꝵ dam malicie obuat᷑. qui
in odiũ ꝯiugum uel qñ sibi inuicem
displicent. si eas possent in tali caũ di¬
mitt̾e. simłarent ħesim. ut ab ip̃is o
is qui ꝑmansit in fide redire cogatur.
ccedens ad p̃sentiam. ñ .D. mulier

Expanded text:
ris solvit jus matrimonii circa eum qui relinquitur. Si ergo alter fidelium conjugum vel labatur in haeresim vel transeat ad gentilitatis errorem, non credimus quod in hoc casu is qui relinquitur, vivente altero, possit ad secundas nuptias convolare, licet in hoc casu major appareat contumelia Creatoris. Nam si matrimonium verum, quod inter fideles existat non tamen est ratum, inter fideles autem verum quidem et ratum existit, quod sacramentum fidei, quod semel admissum nunquam amittitur, ratum efficit conjugii sacramentum, ut ipsum in conjugibus, illo durante, perduret. Nec obstat quod a quibusdebeat suo jure sine culpa privari, cum in multis casibus hoc contingat, ut si alter conjugum incidatur. Per hanc autem responsionem quorumdam malitiae obviatur, qui in odium conjugum vel quando sibi invicem displicerent, si eas possent in tali casu dimittere, simularent haeresim, ut ab ipsa conis qui permansit in fide redire cogatur.Accedens ad praesentiam nostram B. mulier
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝯiugii apud fideles. ⁊ infideles
existat q̃madmodum ostendit apłc di¬
cens. Si quis fr̾ infidelem habeat uxo
nis quo ad eos licite sit ꝯtractum qui
ostitutionib canonicis nõ artantur.
is qui fons sunt udicare in fauorem.
Presertim xͥ ane religionis ⁊ fidei a cuiꝰ
ꝑceptione ꝑ uxores deserise timentes iu¬
ri possent facile reuocari. fideles hiꝰ ma
trimoniałr copulati lib̃e ꝑossent ⁊ lici¬
te reman̾e ꝯiuncti. cum ꝑ sacram̃tum
bap̃i non soluant᷑ ꝯitigia. s erimina di¬
mittant᷑. Et qm̃ pagam circa plures
insimł feminas affc̃m diuidunt oui¬
galem. itr̃ pꝰ ꝯuersionem om̃s uel qͣm
ex om̃ib retinẽ ualeant ñ inmn̾ito du¬
bitatua. Quia uͦ tam prĩarche qmͣa
lũ uiri iusti ante legem parit̃ ⁊ post
legem multas uxores in simul habu
nes legittimas unda sacri bap̃atis
ñ dissoluit. ⁊ ita priarcharum exͦ ad
fidem xp̃i. pagani u̾si ꝯiugiorum
płalitate gaudebunt. Uerum absoñ¬

Expanded text:
tum conjugii apud infideles existat, quemadmodum ostendit Apostolus, dicens: Si quis frater infidelem habet uxorenis quoad eos licite sit contractum, qui in constitutionibus canonicis non arctantur. his qui foris sunt judicare? in favorem praesertim Christianae religionis et fidei, a cujus perceptione per uxores deseri se timentes viri possent facile revocari, fideles hujusmodi matrimonialiter copulati libere possunt et licite remanere conjuncti, cum per sacramentum baptismi non solvantur conjugia, sed crimina dimittantur. Et, quoniam pagani circa plures insimul feminas affectum dividunt conjugalem, utrum post conversionem omnes, vel quam ex omnibus retinere valeant, non immerito dubitatur. Quia vero tam patriarchae quam alii viri justi ante legem pariter et post legem multas uxores insimul habuisnes legitimas unda sacri baptismatis non dissolvit, et ita patriarcharum exemplo ad fidem Christi pagani conversi conjugiorum pluralitate gaudebun
Abbreviated transcription (Latin):
tres uel plures. s duo. Nec dix adħe¬
bit ixxorĩb s ixcori. Unde la mech qͥ
pͥmus repbandam bigamie spẽm in¬
etiam reddere certiores ⁊ quod ueritas
p̃ualeat falsitati. sine dubitatione
qualibet ꝓtestamur. qd̾ nulli nũꝙͣ

Expanded text:
tres vel plures, sed duo. Nec dicit, adhaerebit uxoribus, sed uxori. Unde Lamech, quiprimus reprobandam bigamiae speciem inetiam reddere certiores, et quod veritas praevaleat falsitati, sine dubitatione qualibet protestamur quod nulli unquam
Abbreviated transcription (Latin):
tium instant̾ sui̾am postularet. no¬
liusti tñ annũe postulastis. s nos du¬
xisti sr̃ hoc hĩilit̾ pͥostulandos. cum
decretalis illa ccͣdrẽ antiquis canõi-¬
b uideret᷑. Nos gͥ eam totam nobis
ꝑlegi facientes ex euis tenore ꝯieci¬
mus qd̾ in eo caũ intłłr illa decreta¬
lis in quo nond̾ ẽ lis coram iudice
testata. cum dicatur ibidem. qd̾ si
aliquis duxi̾̃t in facie eccł̃ie muli¬
erem ⁊ longo tpr cohabitauerit eid̾.
ñ debet ad accusationem admitti.
nisi alie ydonee ꝑsone suspitione ca¬
rentes appareant qui ueluit ⁊ uale¬
ant legittime m̾m̃ accusare. s nec
eedem dẽbent admitti. s uir ⁊ mu
sie q̃one manserint. Ecce hio dr̃

Expanded text:
tium instanter sententiam postularet, noluisti tamen annuere postulatis, sed nos duxisti super hoc humiliter consulendos, cum decretalis illa contradicere antiquis canonibus videretur. Nos igitur, eam coram nobis perlegi facientes, ex ejus tenore conjecimus, quod in eo casu intelligitur decretalis, in quo nondum lis est coram judice contestata, cum dicatur ibidem: Quod si aliquis duxit in Ecclesiae facie mulierem, et longo tempore cohabitavit eidem, non debet ad accusationem admitti, nisi aliae idoneae personae suspicione carentes appareant, quae velint et valeant legitime matrimonium accusare, sed nec eaedem debent admitti, si vir et musine quaestione manserunt. Ecce hic dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dem catholicam ou̾̃tatur. uel de duo¬
b fidelib alter labat᷑ in hesim. uel
decidat ingentilitatis errorem. Sieni
alter in fidelium oiugum ad fidem
catholicam
alrõ uel millo
m uł saltem ñ absq blasphemia di¬
uini nõis uel ut eum ꝑtrahat ad mor-

Expanded text:
dem catholicam convertatur, vel ex duobus fidelibus alter labatur in haeresim vel decidat in gentilitatis errorem. Si enim alter infidelium conjugum ad fidem catholicam tero vel nullo modo vel saltem non absque blasphemia divini nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Ir tuas nob̃ litreus intimasti.
qd̾euim cansami que int̾ iacobum mi¬
ip̃e qui m̃m̃ accusãbat qui eandem
ꝯtingeret mulierem. in qͣrͣto ⁊ qͥnto
ꝯsanguinitatis gradu ꝓ bauit. mui¬
lier uero ꝑ testez sufficient̾ ostendit.

Expanded text:
r tuas nobis litteras intimasti, quod, cum causam, quae inter Jacob miipse, qui matrimonium accusabat, quod eamdem contingeret mulierem in quarto et quinto consanguinitatis gradu probavit. Mulier vero, per testes sufficienter ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
diũsis tp̃rib emanarant nob̃ exhi
mas allegaure. ꝓponens p̃terea qd̾
circa xu. annos cum p̃dicta uxore
sua eum bona uoluntate ꝑmanse¬
rat. ⁊ .u. liberos susceꝑ at ex eadem.
Quia uͦ ingressus eͤ. sibi fuerat in¬
terdẽs nos recepta scd̃m formã ecͤ.
cautione. ab iuterdicto fecimꝰ eũ¬

Expanded text:
diversis temporibus emanarant nobis exhimas allegavit; proponens praeterea quod circa quindecim annos cum praedicta uxore sua in bona voluntate permanserat et quinque liberos susceperat ex eadem. Quia vero ingressus ecclesiae sibi fuerat interdictus et nos, recepta secundum formam Ecclesiae cautione, ab interdicto fecimus eu
Abbreviated transcription (Latin):
referas ad ap. se ꝙr ccͣ ouigium qd̾
qͣnͣto tp̃r iam durauit. ⁊ ex eo ꝑlez
multiplex ẽ suscepta. accusatio fa¬
cile non ꝯsueuit admitti. p̃sertim
gradu remoto int̾ ꝑsonas diu paci-¬
deinceps sr̃ ip̃o uegotio sit agendum.

Expanded text:
ugium quod tanto tempore jam duravit, et ex eo proles multiplex est suscepta, actio non facile consuevit admitti, praesertim in gradu remoto inter personas pacideinceps super ipso negotio sit agendum.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ in uita uetum emiserit. eo di
tulit filios. tp̃r ꝓcedente. Uerum
ꝙi salutem aĩe om̃ib desiderat añ¬
licita non existat. qd̾ sr̃ hiis tene¬
re debeat edoceri responso nr̃o sup¬
⁊ płe postulauit. slos gͦ attendentis
qd̾ in emissione uoti qd̾ pcessit nlła
uel modica coactio affuiss. qmͣ paci¬
entia ⁊ ꝑseuentia seqñtis tp̃ras peni¬
tus ꝓfugauit. ⁊ qd̾ seqñs ouinctio po-¬
tins iniqua fuit ⁊ molent̾ extorta

Expanded text:
quod invita votum emiserit, eo dimquod invita votum emiserit, eo dimtulit filios tempore procedente. Verum quia salutem animae omnibus desiderat antelicita non existat, quid super his tenere debeat edoceri responso nostro suppliciter postulavit. Nos ergo attendentes quod in emissione voti, quod praecessit, nulla vel modica coactio affuisset, quam patientia et perseverantia sequentis temporis penitus profugavit, et quod sequens conjunctio potius ini
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃a uͦ qd̾ tunc nollet nub̃e ꝓtestante
osilium accep̃ abeis qd̾ uotũ emittẽt
castitatis. hoc aũ in manib cuĩdam
de fr̃ib scĩ augustini. eo feẽ adiecto
tenore ut in domo ꝓpria eũ om̃i sua
sub̃a remaneret. Sane in euisd̃ reli¬
gionis ħitu biennio pꝰ ꝑmansit. li¬
cet id se inuitam fuisse asserat. ⁊¬
coactam tam metu regio qmͣ parẽ¬
tum. Post hec regi id̾ qd̾ fecerat in¬
dicanit. qd̃ approbans uetint neqͥs
eanolente domũ intraret ip̃iꝰ uel
exiñ aliquto asportaret. Int̾m uͦ
tp̃e medio elabente.p. curalis re¬
gias litt̾as secum portans c⁊. s. fer¬
nandi dicte mulieris domũ intͣn¬
tes ut ip̃e . p.iii. saltem eam once¬
ret in uxarem. acceꝑtint ab ip̃a
ꝙ si eamid̾ .p. dicẽt ip̃iꝰ manib
int̾iret. Post hec uero dimisis do¬
nas. ita qd̾ ex iñ ꝑꝑ necẽitates hu¬
manas etiam egredi non auderet.
Tand̾ se coactam uidens niõmib
idestitut.. ⁊ attendens nicħ̃ominꝰ

Expanded text:
tante, consilium accepit ab eis quod votum emitteret castitatis. Hoc autem in manibus cujusdam de fratribus Sancti Augustini eo fecit adjecto tenore, ut in domo propria cum omni sua substantia remaneret. Sane in ejusdem ordinis habitu biennio post permansit; licet in se invitam fecisse asserat et coactam tam metu regio quam parentum. Posthaec eidem regi quod fecerat indicavit. Quod approbans vetuit ne quis, ea nolente, domum intraret ipsius vel exinde aliquid asportaret. Interim vero tempore modico elabente, P. curialis regias litteras secum portans et F. Ferdinandi, dictae mulieris domum intrantes, ut ipse P. vi saltem eam duceret in uxorem, acceperant ab ipsa quod si eam idem P. duceret, ipsius manibus interiret. Posthaec vero dimissis donas; ita quod exinde propter necessitates humanas etiam egredi non auderet; tandem se coactam videns et omnibus destitutam, et attendens nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
neum ap. int̾positam ꝓseq̃ñtis uł
forsan ex malicia ixlis. mandatũ
ꝓcuratoriũ occultantis lites que de
facili poterant t̾minari remaneant
ret ⁊ eo qui appellatus fuerat ueni¬
ente.qui appellaũt uenire negle¬
xerit. competentẽ tibi illi recom¬
pensatõnem fatiat expensarum.
ut hoc saltem timore ꝑt̾ritus in
gͣuam̃ alt̾ius nõ facile quis ap¬

Expanded text:
nem interpositam prosequentis, vel forsan ex malitia responsalis mandatum procuratorium occultantis, lites quae de facili poterant terminari, remaneantverit, et eo qui appellatus fuerit veniente, qui appellavit venire neglexerit, competentem illi recompensationem faciat expensarum, ut hoc saltem timore deterritus in gravamen alterius non facile quis ap
Abbreviated transcription (Latin):
uis eccł̃ie ro. remaneat in defensũ
eand̃ abbatissam ꝓcuratricem ip̃iꝰ
naria currat p̃scriptio ip̃a suꝑ hoc
⁊ aliis uice nr̃a ꝓcuret. que coram
nobis fr̾nt in uiditio ꝑcuranda.
commodum eligentes. ł .ui. m̃suĩ
spatium pꝰ susceꝑt̃õnem p̃sentiũ
litterarũ recipiatis testes quos
ad p̃scriptionẽ ꝓbandam hildem̃
dos ⁊ si legittimam p̃scriptõnem

Expanded text:
us Ecclesiae Romanae remaneat indefensum, eamdem abbatissam procuratricem ipsius naria currat praescriptio, ipsa super hoc et aliis vice nostra procuret, quae coram vobis fuerint in judicio procuranda. commodum eligentes, infra sex mensium spatium post susceptionem praesentium litterarum, recipiatis testes, quos ad praescriptionem probandam Hildesemdos; et, si legitimam praescriptionem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m in sua diocesi ostitutum. pri¬
iulegium ꝙ ip̃i monastio̾ innoua¬
ri fecumꝰ corrumpentes. Alioquin
eid̃ suꝑ hoc ꝑpetuum silentiũ im¬
ponentes. monast̾ium ip̃m ꝓnũ-¬
rieris ꝑpetua libertate gaudere.
nr̃o priuilegio regsignato. Idẽ¬

Expanded text:
ipsum in sua dioecesi constitutum, privilegium, quod ipsi monasterio innovari fecimus, corrumpentes. Alioquin, eidem super hoc perpetuum silentium imponentes, monasterium ipsum pronuntietis perpetua libertate gaudere, nostro sibi privilegio resignato. Te
Abbreviated transcription (Latin):
si. piganiẽn. ⁊ corbinieñ. ⁊ de lapide sci
michaelis abb̃ib dedimꝰ in mandatis
ut ad locum ydoneum parit acceden¬
runt. ⁊ cum uellent in cã ꝓcedere occ̃o¬
ne cuiusdam intlocutorie. qmͣ tuler̃t.
pars il desieñ eccl̃ie ad. se. ap. appellaunit¬

Expanded text:
s Pigaviensi, Corbeiensi, et de Lapide Sancti Michaelis abbatibus dedimus in mandatis ut ad locum idoneum pariter accedenrunt; et, cum vellent in causa procedere occasione cujusdam interlocutoriae quam tulerunt, pars Hildesemensis Ecclesiae ad sedem ap
Abbreviated transcription (Latin):
Um dilecte in xp̃o filie
abbatissa ⁊ sorores eccłie degaudei¬
sen. suacuperent pͥuilegia reuocari
nobis humiłr supplicarunt ut ꝑͥs
aliquib scriberemꝰ ut peuilegia ĩpiꝰ
stram p̃sentiam destinari non po¬
terant snspitẽnt diligenter tenorẽ
ip̃oꝵ fideliter conscribentes sigillis
eorum signatum nr̃o ospectui p̃sentã¬
dum. uerum nos earum postułõnib
inunximꝰ exequendum. qui apłico
mandato parentes pͥuilegia felicis
runt tenorem eoꝵ sub sigillis sius
nobis fideliter t̾usmittentes Ueñ ꝙͥ¬

Expanded text:
um dilectae in Christo filiae, abbatissa et sorores Ecclesiae de Gandersheim sua cuperent privilegia renovari, nobis humiliter supplicarunt, ut personis aliquibus scriberemus, quae privilegia ipsius stram praesentiam tute destinari non poterant, inspicerent diligenter, tenorem ipsorum fideliter conscribentes, sigillis eorum signatum, nostro conspectui praesentandum. Verum, nos, earum postulationibus injunximus exsequendum, qui, apostolico mandato parentes, privilegia felicis runt, tenorem eorum sub sigillis suis nobis fideliter transmittentes. Ven
Abbreviated transcription (Latin):
dqͣm. qm̃ ⁊ si ad eos eadem eccͤ ꝑtine¬
tim cum sciunt uel scire potuis
debuerunt qd̃ custodia eccł̃iarũ
uacantium ad arch̃m ꝑtinebat.¬
denegass eisd̾. ⁊ sibi ꝓ ut ad eius
spectabat offm̃ tenuiss Cum aũ
clandestina fuiss eoꝵ possessio ñ
potuer̃t̃ uere possessores hr̃i. cũ
suꝑ possessione nequeat in iuria
fieri clandestino possessori. Cum
gͥ hec ⁊ alia multa utrimq ꝓpo¬
sita fuerunt coram nob̃. uisis ĩ¬
striũtis ⁊ attestatõnib parti

Expanded text:
dum, quoniam, etsi ad eos eadem ecclesia pertinedum, quoniam, etsi ad eos eadem ecclesia pertinetim, cum sciverint, vel scire potius debuerint, quod custodia ecclesiarum vacantium ad archidiadenegasset eisdem, et sibi, prout ad ejus spectabat officium, tenuisset. Cum ergo clandestina fuerit eorum possessio, non potuerunt vere possessores haberi, cum super possessione nequeat injuria fieri clandestino possessori. Cum igitur haec et alia multa utrinque proposita fuerint coram nobis, visis instrumentis et attestationibus part
Abbreviated transcription (Latin):
gulis ꝑsoluebat eodem . O. sublato
demedio apud archidiaconum an
ñ ꝑditur nisi archid̾ se putaret pos¬
se depelli. uel nisi ueniens nõ fuisset
admissus. Si gͦ monachoꝵ possessio¬
que potuis detentio clandestina de¬
monachi hr̃e cum duo in solidum
fortius potuit nullo inibi existente
nec ullatenus resistente. sibi uis
ꝓpeium reseruare. cum iuris executõ
nullam hr̃e iniuriam dinoscatur.
Ad hoc monachi possessionem ar¬
chĩd̾. non possunt aliquatenꝰ aduo¬
care. ⁊ si eos ip̃am hũisse ostaret.ꝙr
cum eos de possessione nequaqm de¬
iecerit nec hoc ꝓbatum fuit nec ĩ
iure ꝯfectum. non hñt qui obici¬
nitus nulla fuit cum nõ nisi agͣua-¬
mine p̃senti p̃stito iuram̃to uel fu¬
turo debeat appellari. Archi d̃s uero
non prius eos gͣuauerat nec ip̃os pꝰap.¬
gͣuauit. cũ rem uacuam qͣm csto¬
diendi uis h̃t. imino qm ex offitio
custodire teñ custodiendam sus¬
chorum non fuit ullatenꝰ deferẽ¬

Expanded text:
gulis persolvebat, eodem O. sublato de medio, apud archidiaconum posnon perditur, nisi archidiaconus se putaret posse repelli, vel nisi veniens non fuisset admissus, sic ergo monachorum possessio, potius detentio clandestina deunt habere, cum duo in solidum fortius potuit, nullo inibi existente, nec ullatenus resistente, sibi jus proprium reservare, cum juris exsecutio nullam habere injuriam dignoscatur. Ad haec, monachi possessionem archidiaconi non possunt aliquatenus avocare, etsi eos ipsam habuisse constaret; quia, cum eos de possessione nequaquam ejecerit, nec hoc probatum fuerit, nec in jure confessum, non habent quid objicinitus nulla fuit, cum non nisi a gravamine praesenti, praeterito, vel futuro, debeat appellari; archidiaconus vero, nec prius eos gravaverat, nec ipsos pavit, cum rem vacuam, quam custodiendi jus habet, imo quam ex officio custodire tenetur, custodiendam susni monachorum non fuit ullatenus deferen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutis. p̃dicta petut ebbatissa qͣti¬
udicum pars ildesinensis ece nicħ
ostendere studin̾t uel ꝓbare. qd̾ mo¬
nast̾io uel pruulegiis enus in aliquo
derogaret. ex quo fuit sollicite postu¬
latum ut cãm ip̃am discretis uiris
omitte dignaremur qui testes re-¬
ciꝑent quos cc priuilegia monasterq̃
liberatone statiumꝰ ut qñ ꝑiculo te¬
stium formidauit ne ueritas occul¬
tetur ⁊ ꝓbandi copia fortuitis cãib
subtrahatur etiam lite non ꝯtesta¬
ta testes ualitudinarii ⁊ asiĩ de qui¬
bus ex aliqua rõnabili de cã timet᷑
ad testimoniũ admittunt᷑. eiꝰdeme¬
quitatis similitudinẽ ꝑuocati. p̃diã¬

Expanded text:
stitutis, praedicta periit abbatissa, quatejudicum pars Hildesemensis Ecclesiae nihil ostendere studuerit, vel probare, quod monasterio vel privilegiis ejus in aliquo derogaret. Ex adverso vero, fuit sollicite postulatum, ut causam ipsam discretis viris committere dignaremur, qui testes reciperent, quos contra privilegia monasterii,liberatione statutum ut quando periculum testium formidatur, ne veritas occultetur, et probandi copia fortuitis casibus subtrahatur, etiam lite non contestata testes valetudinarii et alii de quibus ex aliqua rationabili causa timetur, ad testimonium admittuntur, ejusdem aequitatis similitudine provocati, pra
Abbreviated transcription (Latin):
am et̾iam si ñ fuiss inhibita ne¬
gotium non deberet impediri. di
am certũ articulum eximit᷑ po
innodatus ante denuntiationem
ꝓmulgata. in eo casu in quo ante sen-¬
tentiam applło uires obtinuisse nõ
tio dormitasse. ip̃e denuntiare pos¬
sit eandem ⁊ ad tp̃s ecc̃sticis benefici¬
is exspoliare. cum ꝑ ꝓuocatõnem ta¬
liter fcam sui effectu ex comiinicõ
non priuetur. Nos itaq inqui sitõr¬

Expanded text:
am, etiamsi non fuisset inhibita, negotium non debeat impediri, dilaliquem certum articulum eximitur ponis sententia innodatus ante denuntiationem promulgata, in eo casu, in quo ante sententiam appellatio vires obtinuisse videtur, tio dormitasse, tempore denuntiare possit eamdem, et ad tempus ecclesiasticis beneficiis spoliare, cum per provocationem taliter factam suo effectu excommunicatio non privetur? Nos itaque inquisit
Abbreviated transcription (Latin):
rapłm eboꝵ eccł̃ie tanꝙͣ ad ip̃os hospi¬
talis eius d̾ oedinõ ꝑtineret magr̃m
ip̃m a sue administratõnis offitio re-¬
coram ip̃is uidicib ostitutis uidices
uices suas aliis omiserunt sola sibi
diffinit᷑a sña reseruata. Pretẽa capłm¬

Expanded text:
racensis Ecclesiae, tanquam ad ipsos Hospitalis ejusdem ordinatio pertineret, magistrum ipsum a suae administrationis officio recoram ipsis judicibus constitutis, judices vices suas aliis commiserunt, sola sibi diffinitiva sententia reservata. Praeterea, cap
Abbreviated transcription (Latin):
tõnemeoꝵ nullam penitus pe repir¬
tantes cum coͣ ꝑcuratõnem que
tp̃e uisitõnis debetur p̃scribi neqͥ¬
ip̃am potest aliquom p̃scribi. Et̃¬
si alius coͣ ipm̃ p̃scrib̾e poss utmq¬

Expanded text:
tionem eorum nullam penitus reputantes, cum contra procurationem quae ratione visitationis debetur praescribi nequipsam potest aliquo modo praescribi, etsi alius contra eum praescribere posset ut
Abbreviated transcription (Latin):
tua etiam prudentia recognoscit.
si p̃stitum uiram̃tum eiꝰ ꝙ a te
nob̃ tanꝙͣ debrtum ẽ prestandũ.
ccͣ eum repites illud illicitum
iudicabis.⁊ illicito non obstante
ꝙ licite immo ex debito petitur
exhibebis. uel si p̃stitum p̃stan¬
do ceͣrium non extitit. illud sine
difficultate p̃stabis. Monemus
gͥ nob̃ ilitatem tuam ⁊ exhorta

Expanded text:
udentia recognoscit, si praestitum juramentum, ei quod a te nobis tanquam debitum est praestandum, contrarium reputes, illud illicitum judicabis; et, illicito non obstante, quod licite, imo ex debito petitur exhibebis; vel, si praestitum praestando contrarium non existit, illud sine difficultate praestabis. Monemus igitur nobilitatem tuam et exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
menti modiuis uertebat᷑ qui diceban¬
tror ip̃i.h. ꝑ annos singulos exol¬
uendi. ex delegatione nr̃a nob̃ com¬
tia ostitutis. sd̾.h. restitutionem
sibi fieri postularet. adu̾sarrus se
ad hoc non teneri .&. cum alia ui¬
ce sr̃ hoc coram uidice ouentꝰ fuit
⁊ sñ ialit᷑ absolutus. qd̾ ostendẽ uo¬
luit duoꝵ testimonio sacerdotum.

Expanded text:
menti modiis vertebatur, qui dicebantur ipsi H. per annos singulos exsolvendi, ex delegatione nostra vobis comtia constitutis idem H. restitutionem sibi fieri postularet, adversarius se ad hoc non teneri respondit, cum alia vice super hoc coram judice conventus fuerit et sententialiter absolutus: quod ostendere voluit
Abbreviated transcription (Latin):
ordinarius qui cãm eiusd̾ cam̃.
fouere uidebat᷑ latent̃ eo qd qͥdã
clericus om̃salis siuis iam dc̃i ca¬
merarii ineadem cã fuit aduo¬
festum purificationis b̃e marie
utraq paus eẽt ab appͥnis ꝓsecutõ¬
ne reuersa. licet nob̃ non potu̾it
legem imponẽ. ut eum teneremꝰ
ĩ. dcm̃ t̾minum expedire. cum ⁊
scd̃m legittimas scĩones lisque ĩ
ꝯsistorium principis sꝑat᷑ inferri.
absq dampno more intacta per¬
maneat. donec faciat ip̃e introdu¬
ci ⁊ ap̃cib dirimi iuxͣ morem. In¬
tim aũ nuntiꝰ camerarii p̃uemiẽs¬

Expanded text:
dinarius, qui causam ejusdem camerarii fovere videbatur latenter, eo quod quidam clericus, commensalis suus, jam dicti camerarii in eadem causa fuerat advofestum purificationis beatae Mariae utraque pars esset ab appellationis prosecutione reversa, licet nobis non potuerit legem imponere, ut eum teneremur infra dictum terminum expedire, cum, et secundum legitimas sanctiones, lis quae in consistorium principis speratur inferri, absque damno morae intacta permaneat, donec ipse faciat introduci, et a proceribus dirimi juxta morem. Interim autem, nuntius camerarii
Abbreviated transcription (Latin):
de faueresham mam unũse car¬
mo ꝑ quosdam monachos. scd̾o ꝑ se
ip̃m possessionem ingressus ad nos
pluries uocem aͣpͥ. emisit. ne quis
suꝑ eum possessione ip̃ius eccł̃ie p̃¬
sumẽt in debite molestare. Cum a
liqmͣ diu p̃dcãm eccm pacifice pos¬
sediss quidam laici cant̾ dioc. in

Expanded text:
de Faversham, viam universae carmo per quosdam monachos, secundo per se ipsum, possessionem ingressus, ad nos pluries vocem appellationis emisit, ne quis eum super possessione ipsius ecclesiae praesumeret indebite molestare. Cumque aliquandiu praedictam ecclesiam pacifice possedisset, quidam laici, Cantuarien
Abbreviated transcription (Latin):
.W. monachus scĩ saluatoris lodo-¬
ueñ sua nob̃ insinuatone monstra¬
uit qd̃ cum . a. abb̃em eiusd̃ mona¬
sterii ꝑ eo qd̾ bona monast̾i dilapi¬
dauerat symoniã etiã ⁊ ꝑuirium
res suos cũ bonis suis apͤ ꝓtectioni
supponens. idem abbas .W. mona
ministratõne cellerarie qͣm de oĩi
assensu capłi possi debat sp̃ta. se apͣ.¬

Expanded text:
 monachus Sancti Salvatoris Lodovensis sua nobis insinuatione monstravit quod cum abbatem ejusdem monasterii, pro eo quod bona monasterii dilapidaverat, simoniam etiam et perjurium res suos cum bonis suis apost. protectioni supponens, idem abbas W. Ademar monacministratione cellerariae, quam de communi assensu capituli possidebat, spreta se
Abbreviated transcription (Latin):
parte tua fuit ꝓpositum coram
nob̃. ꝙ cum int̾ anglicos ⁊ Walenses
sint mimititie manifeste ⁊ ad partes il¬
illas freq̃ns eẽ dinoscit᷑. uel otinua mł¬
ti de cause sue meritis diffidentes te ali
sattagunt adiudices in wallia ostitu¬
tos. ut sic indefensas causas etiam ni¬
stissimas relinquatis. uel ap̃onem sũb¬
eatis iniustam parit ⁊ dampnosam.
Cum gͥ causas quas ꝯmittimꝰ sic uẽli¬
mus fine dubito t̾minari. qd̾ neutra
sta. cum ad p̃sentiam delegatoꝵ uidic̃
non potes secure uenire coactus tu uł
tui qͦtions ad illos indices uos euocari
contigerit ad quaꝵ p̃sentiam nobis
ꝑiculum ẽ ire. libere poteris sedem ap.¬

Expanded text:
parte tua fuit propositum coram nobis quod, cum inter Anglicos et Wallenses sint inimicitiae manifestae et ad partes ilillas frequens esse dignoscitur vel continua, multi de causae suae meritis diffidentes, te alisatagunt ad judices in Wallia constitutos, ut sic indefensas causas, etiam justissimas, relinquatis vel compositionem subeatis injustam pariter et damnosam. Cum igitur causas quas committimus, sic velimus fine debito terminari, quod neutra sta, cum ad praesentiam delegatorum judicum non potest secure venire citatus, tu vel tui, quoties ad illos judices vos evocari contigerit, ad quorum praesentiam vobis periculosum est ire, libere poteritis ad sedem ap
Abbreviated transcription (Latin):
icet sit apͥp. deferendum. ut sa-¬
eroꝵ canonum approbant institu¬
iuditis euadendi. ut ea que correc¬
tione indigent in alioꝵ appellan¬
tium detͥmentum remaneant in
dicium ad gn̾ari. Sane ꝓposiusti
płim̃ de tua diccesi adu̾sarios fuos

Expanded text:
Licet sit appellantibus deferendum ut sacrorum canonum approbant institus judicis evadendi, ut ea quae correctione indigent in aliorum et appellantium detrimentum remaneant incjudicium aliquod generari. Sane proposuisti plerumque de tua dioecesi adversarios suos
Abbreviated transcription (Latin):
arcħ turitanꝰ ꝑ suas nob̃ litt̾as
intimauit qd̃ cum ate nr̃o noie
uiram̃tum fidelitatis sic̃ auobis
inmandatis acceꝑat exegiss illd̾
exhibere in manib eiꝰ distulisti.

Expanded text:
 Turritanus, per suas nobis litteras intimavit, quod, cum a te nostro nomine juramentum fidelitatis, sicut a nobis in mandatis acceperat, exegisset, illud exhibere in ejus manibus distulisti,
Abbreviated transcription (Latin):
iͦ noscatur hr̃e ꝑ ip̃m quendam con¬
stitirebat auctorem. s licet pars alle¬
gass aduersa. qd idem occõne littera¬
ꝵ illarum actor non debebat admit
taꝵ prius erat ꝯuenta. qrͣ non debu¬
it ꝑ litteras postĩores in q̃uib nulla
fiebat m̃tio de priorib ouentri. Iu¬

Expanded text:
 noscatur habere, per ipsum quemdam constituebat actorem. Sed, licet pars allegasset adversa, quod idem occasione litterarum illarum actor non debebat admitttarum, prius erat conventa quare non debuit per litteras posteriores, in quibus nulla fiebat mentio de prioribus, conveniri, ju
Abbreviated transcription (Latin):
parte dinoscit᷑ agitari. testes ad
ꝓbandam p̃scriptõnem reciꝑe de¬
beatis. in sinuatõne p̃sentiũ uõbis
duxꝰ declarandum. qd̾ pꝰqmͣ p̃scrip¬
tatem ip̃tꝰ dr̃ inch oata. scissura tͥ
diffinõe statutũ. ut ce̾ sacroscãm¬

Expanded text:
a, dignoscitur agitari, testes ad probandam praescriptionem recipere debeatis, insinuatione praesentium vobis duximus declarandum, quod, postquam praescriptatem ipsius dicitur inchoata, scissura tridefinitione statutum, ut contra sacrosa
Abbreviated transcription (Latin):
recurrat. appͣ. sibi aditum denega¬
uit eum ꝑ hoc uideatur ꝑ int̾preta¬
tionem iuris late siũe paruisse. pre¬
sentim ubi cã non reddit᷑ appellandi.
s nec executionem ip̃ius sñe ideo ꝯ¬
uenit retardari. licet ad hoc agend̾
io artari pot̾ ñ nunꝙͣ a sedente in
medio ⁊ etiam ꝓrogari.⁊ qui ab ini¬
tio sponte recepit t̃minũ breuiorẽ
imputare sibi debet. ⁊ potest cum ex
hoc uideatur amplioris gr̃e b̃nfici¬
um otempsisse. uñ talis non aidie¬
tur appellans. nisi forte adũsus eũ
modus executõnis cano nicꝰ excẽda¬

Expanded text:
recurrit, appellandi sibi aditum denegavit, cum per hoc videatur per interpretationem juris latae sententiae paruisse; praesertim ubi causa non redditur appellandi, sed nec exsecutionem ipsius sententiae ideo convenit retardari, licet ad hoc agendumid arctari potest nonnunquam a sedente in medio et etiam prorogari; et qui ab initio sponte recepit terminum breviorem, imputare sibi potest et debet, cum ex hoc videatur amplioris beneficium contempsisse; unde talis non audietur appellans, nisi forte adversus eum modus exsecutionis canonicus exceda
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑ. uł̃ auidice recepta uel a par
obtineat ita uidel̃e ut ex tũe in
absentem ꝑ iñ ꝑcedatur. ac siꝑem¬
ptorie uocatus adiudiciũ extiti¬
sset. qui si forsitan int̾posita pro¬
uocatio malitiose recepta. uel
approbata non fũt si constiterit
legntime ꝓuocatum nich̃ominꝰ
eum iugorem uolumꝰ optinere:
saluis ꝯstitutõnib de ꝓuocatõm¬
b p̃ snĩam ꝓmulgatis. quibus
ueniens tacita iũtate litt̾as re¬
portauit. ⁊ careat impetratis ⁊
penam ꝯtumatie ñ euadat. Hec¬

Expanded text:
a iudice recepta, vel a partobtineat, ita ut extunc in absentem perinptorie vocatus ad judicium exstitisset. Quod si forsan interposita provocatio malitiose recepta vel approbata non fuerit, cum constiterit legitime provocatum, nihilominus eam vigorem volumus obtinere. Salvis constitutionibus de provosententiam promulgatis, quibus tionis praeveniens tacita veritate litteras reportarit, et careat impetratis, et poenam contumaciae non evadat.
Abbreviated transcription (Latin):
fatum dericũ ab officio ⁊ benefi¬
cio suspend̾e nõ postponas. ꝯpellens
uirura ut iycorem suam recipiat
eiq sic̃ ustum ẽ officiũ exhibeat.
maritale.d¬

Expanded text:
fatum clericum ab officio et beneficio suspendere non postponas, compellens virum ut uxorem suam recipiat eique, sicut justum est, officium exhibeat maritale.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ sanũ consonet intellectum. ⁊ ua¬
rias exꝑon̾ens ħat misticas ⁊ morales.
possunt tñ ꝑ aĩalia munda que ru¬
minant ⁊ ungulas findunt rectores
ecͤc non incongrue designari. qui
discernendo findunt ungulam et
ruminant meditando. qui dum
alia statuunt que pꝰmod̾ non reteͤ¬
tant eunt ⁊ non reũtunt᷑. Cumu

Expanded text:
dum sanum consonet intellectum et varias expositiones habeat mysticas et morales, possunt tamen per animalia munda, quae ruminant et ungulam findunt, rectores Ecclesiae non incongrue designari: qui discernendo fingunt ungulam et ruminant meditando: qui dum aliqua statuunt quae postmodum non retractant, eunt et non revertuntur; cum
Abbreviated transcription (Latin):
ecͤc ur̃e in ip̃iꝰ sunt dioc̃. ꝯstitute nos
tñ nullum excusatõnis pͥuilegiũ
p̃tendentes obedire sibi tanꝙͣ ep̃o
crim̃ ariolandi sit repugnare ⁊
scelus ydolate nolle adqͥesc̾e fusti¬
nẽ nolentes qd̾ subdiri p̃latis suis
omĩo ñ obediant ut teñt᷑. de oũi¬

Expanded text:
estrae in ipsius sint dioecesi constitutae, vos tamen nullum exemptionis privilegium praetendentes, obedire sibi tanquam epicrimen hariolandi sit repugnare, et scelus idololatriae nolle acquiescere, sustinere nolentes quod subditi praelatis suis non obediant, ut tenentur, de
Abbreviated transcription (Latin):
tutus ꝯdiderit testam̃tum sius p̃¬
cep̃ heredib ut om̃ib qu rõnabłr¬
possent. se de disse nsuras eid̾. ipsas¬
etsd̃ restituere ꝓcurarent. Uñ cum
usuris. Id̾oq frnitati .ni .p. a. s.m.¬

Expanded text:
tor condiderat testamentum, suis precepit heredibus, ut omnibus qui probarent se dedisse usuras, eidem ipsas restituere procurarent. Unde usuris. Ideoque fraternitati tuae per apos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponi fatias uł ꝓponas. ut qui sr̃
hoc nou̾it ueritatem ꝓcedant ad
dcã testium uelalia docum̃ta tibi
legittune ostat de p̃missis. heredes
eiꝰdem .p. usuras qͣs a p̃dictis .I. ⁊
s. pat̾ eorũ accep̃ restituat uniũ
nem tale fuit p̃scitum iuram̃tũ
ꝙ in omi cã deberes ordinem iudici
tõne non indigent. nec ineis ẽ ordo
iudiciariꝰ obseruandus qui debet
tenore uirasti habebas inmente.
ut ꝑꝑea uenires ccͣ tanonicas scĩo¬
nes. alioqͥn ñ uiram̃tum s ꝑiuri¬
benigniꝰ int̾pretari uolentes ita
ꝙ ꝯsonet canonicis institutis.f.¬
festis ⁊ notoruis rõne uiram̃ti pre¬
missi non credimꝰ te teneri. seruare
subtilitatẽ ordinis udiciarii. qm̃ ĩ
hiis non seruari ꝑ omĩa ip̃a qͦ uiris
rõ postulat ⁊ requirit. Uñ uidebit᷑
nec inm̃ito subtilit̾ intuenti de or¬
dine iudiciario ꝓcedere. ut in p̃mis¬
sis non ꝑomĩa ordo iudiciarius ob¬
seruetur. qͣmqmͣ ⁊ scd̾m approbatũ
intellectum scripture diem recte

Expanded text:
poni facias vel proponas, ut qui super hoc noverint veritatem, procedant ad dicta testium, vel alia documenta, tibi legitime constiterit de praemissis, haeredes ejusdem P. ut usuras, quas a praedictis J. et G. pater eorum, accepit, restitnem tale fuit prestitum iuramentum, quod in omni causa deberes ordinem iudiciatione non indigent, nec in eis est ordo iudiciarius observandus, qui debet tenore iurasti, habebas in mente ut propterea venires contra canonicas sanctiones, alioquin non iuramentum, sed periuribenignius interpretari volentes, ita quod consonet canonicis institutisfestis et notoriis, ratione iuramenti premissi, non credimus te teneri servare subtilitatem ordinis iudiciarii, quem in his non servari per omnia ipsa quoque juris ratio postulat et requirit. Unde videbitur, nec immerito, subtiliter intuenti de ordine judiciorum procedere ut in praemissis non per omnia ordo judiciarius observetur: quanquam et secundum approbatum intellectum Scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
scismatum que scd̾m iuris ordi¬
nem cursum p̃seriptõnis impẽdi¬
unt nolumꝰ aliquatenꝰ oputari.
s diligenti ꝯsideratõne adhibita
de tpr̃m suppitõne deduci. Idẽ¬

Expanded text:
schismatum, quae secundum juris ordinem cursum praescriptionis impediunt, nolumus aliquatenus computari, sed, diligenti consideratione adhibita, de temporum supputatione deduci. D
Abbreviated transcription (Latin):
apłm qui sp̃ualia seminant nõ
ẽ magnũ fimetat carnaliai. cum
nemo cogatur suis stipendiis mi¬
litare: si quid enim aͦ qmͣ suꝑiꝰ
archiep̃i sepefati obicere uolu̾int
ꝙ̃bare. nos eis faciemꝰ iusticie ple¬
nitudinẽ exhiberi. ¶dem archi
inclericis głari. cũ malefece
rint ⁊ ir reb pessimis exultare. nł¬
lus sane m̃tis ignorat. Audiuimꝰ
sane ꝙ non sine dolore referimꝰ ꝙ c̃

Expanded text:
olum, qui spiritualiter seminat, non est magnum si metat carnalia, cum nemo cogatur suis stipendiis militare. Si quid enim aliud quam suarchiepiscopi saepefati objicere voluerint et probare, nos eis faciemus justitiae plenitudinem exhiberi. Tu quoque irint et in rebus pessimis exsultare, nullus sanae mentis ignorat. Accepimus sane, quod non sine dolore referimus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ad uerba etiam ⁊ uerb̃a deuenis¬
sent. id quintiuallis ꝓ offensa ꝙ
filie ip̃itis aliis irrogabant satis¬
facere cupiens de consilio uicinoꝵ
uillerib illis ⁊ osanguineis suis
p̃stitit uiram̃tum ut ip̃a offensa
eoꝵ mandato pareret que abip̃a
iuram̃to recepto tale illi debito

Expanded text:
ad verba et etiam verbera devenissent, idem Quintavallis pro offensa quam filiae ipsius aliis irrogarunt satisfacere cupiens de consitio vicinorum mulieribus illis et consanguineis suis praestitit juramentum, ut pro ipsa offensa earum mandato pareret, quae ab ipso juramento recepto tale illi sub debito
Abbreviated transcription (Latin):
ratores filiĩ primicerii.⁊ olimme¬
diolañ. de ordinariis maioris ec¬
d̃ie nobis gͣuiter sunt conquesti.
⁊ ꝑcurare ip̃os ronuunt ⁊ ꝓcurõ¬
nib ⁊ ꝓcurantib ad expensas
subsidiũ imꝑtiri. Uñ clericime¬
dioł. graue q̃rebant sibi uidiciũ
gñari. Cum it. ꝑ ciuitatẽ ip̃am
sepe otingat tͣnsitum fac̃e nr̃os
isturt. tanto facientes amplius
facientib faciliꝰ portaret᷑. Quod
cat. Si uob̃ sp̃ualia seminamus.
non ẽ magnum si carnalia ur̃a
metamꝰ. ⁊ instantia nr̃a cotidia¬
sic̃ pleniꝰ norunt p̃sentes parit̃

Expanded text:
torum filiorum primicerii et cleri Mediolanensis, de ordinariis majoris Ecclesiae nobis graviter sunt conquesti qet procurare ipsos renuunt et procurantibus ad expensas subsidium impertiri; unde clericis Mediolanen. grave querebantur praejudicium generari. Cum enim per civitatem ipsam saepe contingat transitum facere nostros nistunt, tanto facientes amplius facientibus facilius portaretur. Qui cat, Si vobis spiritualia seminamus, non est magnum si carnalia vestra metamus, et instantia nostra quotidiat plenius norunt praesent
Abbreviated transcription (Latin):
impetitione subd̾. memorati. Um̃
tum fuerat cum de allegatiorib
solent ad snĩam ꝓferendam nich
se scire dyxiss uariatum fuit int̃
niris ꝑitos a quib osilium postu¬
lastis aliis asserentib tale testi¬
moniũ non ualere. aliis sentien¬
tib qd̾ ualet. Unde in hac am̃bi¬
guitate quio tenend̾ sit sedem
in plurisq locis in quib copia p᷑¬
denturm hr᷑ id moris existat qued
cause que uidicem mouerant nõ
exprimant᷑ in sñis ꝓferendum.
testium p̃dictoꝵ ostiterit nobis
sniãm a uidice suo fuisse ꝓlatam.
om̃ia legittime ꝓcessisse. Idem¬

Expanded text:
impetitione subdiaconi memorati. Verum tum fuerat, cum de allegationibussolent ad sententiam proferendam, nihil se scire dixissent, variatum fuit inter jurisperitos a quibus consilium postulastis, aliis asserentibus tale testimonium non valere, aliis sentientibus quod valeret. Unde in hac ambiguitate, quid tenendum sit sedem in plerisque locis in quibus copia prudentum habetur id moris existat, quod causae quae judicem moverant, non exprimantur in sententiis proferendis, testium praedictorum constiterit vobis sententiam a judice suo fuisse prolatamomnia legitime processisse. D
Abbreviated transcription (Latin):
dati nr̃i dẽs ep̃c siiam ꝓmulgaue¬
rat. sic̃ ꝑ attestatones intebatur ꝓ¬
bare. quia tñ uidicis ammus non
semꝑ ad unam ꝓbationis spẽm in¬
cdinatur. ⁊ ip̃a sñĩa nicħ otinebat
iniqiũ. ⁊ eid̾ uidici de ũi asserfu
tionẽ cãe ab utͣq partium tũat re¬

Expanded text:
iam promulgaverat, sicut per attestationes nitebatur probare, quia tamen judicis animus non semper ad unam probationis speciem inclinatur et ipsa sententia nihil continebat iniquum, et eidem judici de communi assensu tionem causae ab utraque partium fuerat re
Abbreviated transcription (Latin):
retuliss nos utriꝰꝙ partis atrestafõ¬
nib ac sñia p̃fati arch̃. diligent᷑ in¬
snĩe inuenimꝰ circũuentum. tum
qr otinebatur in illa ꝙ ꝑ attestatõ¬
nes ip̃ius .s. fuerat minꝰ sufficient̃
ꝓ̃batum ꝙ p̃fatus archon. in possõẽ¬
erit ostensum. nisi qd̾ ꝓ quodam in¬
tũ plebanus eiusd̾ loci semꝑ ꝯtradi¬
cebat preb̃e. tũ qr in ead̾ sña dr̃ qd̃¬
p̃dictus .t. penitus inꝓbatione defe-¬
cit. cum ꝑ attestat̃õnes suas appare¬
at manifeste ip̃m suam intentionẽ
sufficient̃ ꝓbasse. tum etiam quia
cãm non recipit sufficient̃ instruc¬
tam. cum uniꝰ tmn partis attesta¬
tiones reciꝑit. que parum faciebãt
iudicantes eccͣm supͣdcãm. cum ꝑ
attestatõnes nob̃ ꝯstiterit euident̃
ip̃m a uero pr̃ono fuisse. ad sepefa

Expanded text:
retulisset, nos, utriusque partis attestationibus ac sententia praefati archiepisententiae invenimus circumventum, tum quia continebatur in illa, quod per attestationes ipsius B. fuerat sufficienter probatum, quod praefatus Hartongus in posseserit ostensum, nisi quod pro quodam jutamen Plebanus ejusdem loci semper contradicebat praebere; tum quia in eadem sententia ddictus T . . . penitus in probatione defecit, cum per attestationes suas appareat manifeste ipsum suam intentionem sufficienter probasse; tum etiam quia causam non recepit sufficienter instructam, cum unius tantum partis attestationes receperit, quae parum faciebant judicantes ecclesiam supradictam, cum per attestationes nobis constiterit evidenter, ipsum a vero patrono fuis
Abbreviated transcription (Latin):
ualoris. ⁊ utriusq partis attestatoni¬
b diligent᷑ inspectis. cam̃ ip̃am sine
dubito t̾minarent. Alioquin snĩam
qmͣ ip̃e tulerat facẽt firmit᷑ obsuari.
uerum cũ dc̃s electus aliis negotiis im¬
peditus int̾ eẽ non poss uices suas .R.

Expanded text:
valoris, et utriusque partis attestationivaloris, et utriusque partis attestationibus diligenter inspectis, causam ipsam fine debito terminarent; alioquin, sententiam quam ipse tulerat, facerent firmiter observari. Verum, cum dictus electus, aliis negotiis impeditus, interesse non posset, vices suas R.....
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ receptis testib ad eum remittẽnt
cãm sufficient᷑ instructam. partib
terminum ꝑemptorium alsignan¬
tes. quo eius se conspectui p̃sentarent.
sn̾iam recepture. Ip̃i uͦ receptis testi¬
bus ⁊ redactis inscripto depõnib eoꝵ¬
dem eas sub sigillis suis miserunt
ad arch̃. memoratum partib tmi¬
no ꝑemptorio assignato. Ad qũẽ cũ
sepedc̃s .s. cum suis attestatõnib ac¬
cessiss nec ꝑ se nec ꝑ responsalem ydone¬
um dẽs̃ .t. coram eo comparere curas
sius litt̾is ꝓpeximꝰ ꝯtiner diligent᷑ in¬
spectis. ip̃m ab impeticiõe sepedc̃i. t. sen¬
tentiando reddidit absolutum. eid̾.t.
imponens silentium suꝑ ect᷑. memora-¬
ta. Postmod̾ aũ sepedc̃s .t. ad eiusd̾ ar-¬
chiep̃i p̃sentiam cum attestationib
siu ĩ beeue tp̃s accedens. iustam car¬
sam absentie allegauit. Archiepe uͦ¬
ras in mandatis. ut si p̃fatus .t. iustã
absentie cãm ostenderet coram eis. pre¬
dcãm fntam nullius decernerent eẽ

Expanded text:
et receptis testibus, ad eum remitterent causam sufficienter instructam, partibus terminum peremptorium assignantes, quo ejus se conspectui praesentarent, sententiam, recepturae. Ipsi vero, receptis testibus et redactis in scriptis depositionibus eorumdem, eas sub sigillis suis miserunt ad archiepiscopum memoratum, partibus termino peremptorio assignato, ad quem cum saepedictus Bruno cum suis attestationibus accessisset, nec per se, nec per responsalem idoneum, dictus T... coram eo comparare curasssius litteris perspeximus contineri, diligenter inspectis, ipsum ab impetitione saepedicti T... sententiando reddidit absolutum, eidem T... imponens silentium super ecclesia memorata. Postmodum autem, saepedictus T. ad ejusdem archiepiscopi praesentiam cum attestationibus suis infra breve tempus accedens, justam causam absentiae allegavit. Archiepiscoras in mandatis, ut, si praefatus justam absentiae causam ostenderet coram eis, praedictam sententiam nullius decernerent esse
Abbreviated transcription (Latin):
lios exheredaret ⁊ filias ⁊ a se ꝓpͥ¬
am remouet iycorem. Quocirea
ssis diligentius u̾itatem. ⁊ firem
nou̾is tta ẽẽ cum licitũ fui̾t iu¬
ram̃tum s mandatũ. licitum p̃¬
dictis filiab ioħis de ercuut re¬
uocent mandatum illud iniun-¬
gas. Alioquin p̃dictum qui ur
ad mandati obseruatõnem illiꝰ

Expanded text:
os exhaeredaret et filias, et a se propriam removeret uxorem. Quocirca,ssis diligentius veritatem, et, si rem noveris ita esse, cum licitum fuerit juramentum, sed mandatum illicitum, praedictis filiabus Joannis Bertii ut revocent mandatum illud injungas. Alioquin, praedictum Quintavallem, ad mandati observationem illius
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Iuram̃tum aũ quod id̾ .I. ul¬
timo se asserit p̾stitesse si de assen¬
su fcm̃ẽ. utͥusq eum ñ ligat qui
p̃stitit. dum illsi cui p̃stitum fu¬
erat seruare negligit qd̾ ꝓmisit:¬

Expanded text:
tis. Juramentum autem, quod idem J. ultimo se asserit praestitisse, si de assensu factum est utriusque, eum non ligat qui praestitit, dum ille, cui praestitum fuerat, servare negligit quod promisit
Abbreviated transcription (Latin):
de curcilitt̾aꝵ nob̃ tenore exp̃ssit
nuꝑ exꝑtus ẽ. in seip̃o qd̾ fallax huiꝰ
uite iocundetas uix aut numqͣ sta¬
tu ꝑmanet in eod̾. eiui qñto ofiden¬
tius quis in heret. tanto fatiliꝰ labit᷑
cum labente. Cun enum tnͣquilla
fecitate gauderet ac spem non mo¬
Sicam inquib dam suis familia¬
rib ⁊ domesticis posuiss eoꝵ consi¬
lio quos fideles cẽ credebat. nobrł̃
uir .h. de laci t̾ram ip̃ius ingressꝰ
cũ exercitu copioso bellum
cumeo ac suis defitientib in
ꝯgressu licet ip̃e cum paucis ali¬
qnͣdui tante multitudini restiti¬
ss tand̾ tñ retentꝰ ab hostib er¬
gastulo fuit carceris mancipa
tib int̾ ip̃os euasit ita tñ quod
totam hybernie t̾ram abiura
ret.⁊ om̃i uiri uenditõnis renuĩ¬
tians muntfõnes oum magna¬
seripta auctentica quelibet super
impetrata dicto. h. de laci resig¬
naret ⁊ affigens suis hum̾is sigñ
crutis ut iniero solimitana ꝑ ficis¬
catur ꝑegre regione. nunꝙͣ in hy¬

Expanded text:
 tenor expressit, nuper expertus est in seipso, quod fallax hujus vitae jucunditas, vix aut nunquam statu permanet in eodem, cui quanto confidentius quis inhaeret tanto facilius labitur cum labente. Cum enim tranquilla securitate gauderet, ac spem non modicam in quibusdam suis familiaribus et domesticis posuisset, eorum consilio, quos fideles esse credebat, nobilis vir, H. de Lasci, terram ipsius ingressus, cum exercitu copioso bellum inivit cum eo, ac, suis deficientibus in congressu, licet ipse cum paucis aliquandiu tantae multitudini restitisset, tandem tamen retentus ab hostibus, ergastulo fuit carceris mancipattibus inter ipsos, evasit, ita tamen, quod totam Hiberniae terram abjurans, et omni juri vindicationis renuntians, munitiones, homagia, authentica quaelibet super impetrata, dicto H. de Lasci resignaret, et, affigens suis humeris signum crucis, in Hierosolymitanam proficisceretur peregre regionem, nunquam in Hi
Abbreviated transcription (Latin):
n. p̃sentia fuiss dutiꝰ litigatum
qi legittime ꝓbatum non fuerat.
ea que petebantur ad monast̾ium
cura sunt iura partium ꝯsuerut
ccͣ eum qui petitorẽ uidicarii dem¬
p̃terea quid agere debeas circa
illos qui dentes se ab apͣ. se. redire
sigilla reportant cum eis suꝑ in¬
strum̃tis expõttis non fiuss de le¬

Expanded text:
sentia fuisset diutius litigatum, quia legitime probatum non fuerat ea quae petebantur ad monasteriumcura sunt jura partium, consuevit contra eum qui petitor est judicari. praeterea quid agere debeas circa illos qui dicentes se ab apostolica sede sigilla reportant, cum eis super impedimentis expositis, non fuisset de le
Abbreviated transcription (Latin):
laci in otinenti uirauit qd̾ qͣmci¬
to ip̃e .i. ei munitiones ⁊ castella
⁊ scripta austentica reddidisset.
ip̃m ⁊ duos nepotes ip̃ius quos¬
captiuos tenebat in uncisis Pine di¬
lõne dimitteret ab solutos. ac nullũ
ex hedare omĩno cui de terrasua feu-
h. tali p̃stito uram̃to ip̃e .i. oseq̃n¬
ter iurauit se totam t̾ram ⁊ om̃ia
que possidebat in hib̃nia relicturũ
iuram̃to p̃dicto aͦ adiciens urra¬
mentũ qd̾ uidele nisi se p̃dc̃s.h.
quõd iurauerat fidelr obseruaret
in nullo teneret᷑ eid̾. s ꝓ posse suo
dampnum eiꝰ ⁊ dispendiur ꝑcu¬
raret. Cumq id̃.h. uiris iurandr
religione otempta ⁊ adhuc nepo-¬
tes ip̃iꝰ retineat ⁊ arma sibi ⁊ cas¬
tella restituere non curauit aui¬
ram̃to qd̾ ab ip̃o erat metu mor¬
tis extortũ in stant̃ postulabat ab-¬
solui p̃sertucum ei fides serua¬
ri non debeat qui eam aliis negli-¬
git obseruare. Cumgͥ simꝰ meo lo¬
dissolũe colligatones impietatis

Expanded text:
incontinenti juravit, quod, quam cito ipse J. ei munitiones, castella et scripta authentica reddidisset, ipsum et duos nepotes ipsius, quoscaptivos tenebat in vinculis, sine dilatione dimitteret absolutos, ac nullum exhaeredaret omnino, cui de terra sua feudII. tali praestito juramento, ipse J. consequenter juravit se totam terram et omnia quae possidebat in Hibernia relicturum, juramento praedicto aliud adjiciens juramentum, quod videlicet, nisi saepedictus H. quod juraverat fideliter observaret in nullo teneretur eidem, sed pro posse suo damnum ejus, et dispendium procuraret. Cumque idem H. jurisjurandi religione contempta, et adhuc nepotes ipsius detineat, et arma etiam et catalla sibi restituere non curarit, a juramento, quod ab ipso fuerat metu mortis extortum, instanter postulabat absolvi, praesertim cum ei fides servari non debeat, qui eam aliis negligit observare. Cum igitur simus in eo lodissolvere colligationes impietatis,