comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes exemplait fiducialr triũphans
eos in semetipõ. Morte quippe sua uno
u̾issimo sacrificõ pro nb̃ oblato quit¬
ꝙͣ culpaꝵ erat. uñ nos principatus et
potestates ad luenda supplicia iure deti¬
nebãt purgauit. aboleuit extinxit. et
sua resurrectõe in nouã uitã nos pre¬
destinatos uecauit. uocatos iustifica¬
uit. iustificatas głificauit. Ita dyaꝰ
hoĩem quẽ ꝑ consensioe seductũ tã¬
ꝙͣ iure integro possidebat. Et ip̃ẽ nlła
corrupcõe carius et sãguĩs septus. Per
istam corpis mortał fragilitatẽ nimiᷤ
egeno et infirmo. tanto suꝑbior. ꝙͣ to
uelut dicior et forcior qͣi pãnoso ⁊erũp¬
noso dnãbat᷑ in ip̃a morte carius ami¬
sit. Quo .ii. cadentem nõ secutus im¬
pulit pocõrem. illuc descendentẽ ꝑsecu¬
tus nõ compulit redẽptorẽ. Sic ĩ mor¬
tis consortio filius dei nb̃ fieri digͣtus
ẽ amitus quo nõ ꝑueĩendo meliorẽ

Expanded text:
tates exemplavit, fiducialiter triumphans tates exemplavit, fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua resurrectione in novam vitam nos praedestinatos vocavit, vocatos justificavit, justificatos glorificavit . Ita diabolus hominem, quem per consensionem seductum, tanquam jure integro possidebat, et ipse nulla corruptione carnis et sanguinis septus, per istam corporis mortalis fragilitatem, nimis egeno et infirmo, tanto superbior, quanto velut ditior et fortior, quasi pannoso et aerumnoso dominabatur, in ipsa morte carnis amisit. Quo enim cadentem non secutus impulit peccatorem, illuc descendentem persecutus compulit Redemptorem. Sic in mortis consortio Filius Dei nobis fieri dignatus est amicus, quo non perveniendo meliorem
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ suã resuscitauit uerus uite me¬
diator. illũ spm̃ mortuũ et mortis me¬
diatorẽ a spĩtibus in se credẽtiũ mi¬
sit foras ut nõ negaret intr̃isecus. s
forinsecus oppugnaret. nec tñ expug¬
naret cui se ipe quoq tẽptãdũ p̃buit
ut ad suꝑandas etiã tẽptacões eius
mediator eẽt nõ solum ꝑ adiutoriũ
u̾in eciã ꝑ exemplũ Atille pͥmitus uͥ
ꝑ om̃es aditus ad int̾iora mõliẽs ir¬
repe expulsus est post baptismũ ĩ he¬
mo completa om̃i temptacõe illecebro¬
sa. quia uiuũ spm̃. spc̃ mortuus nõ in¬
uasit quoqͦ mͦ auidus mortis huane
conu̾tit se ad faciẽdã mortẽ ꝙͣ potuit
Et ꝑmissus ẽ in illud ꝙ ex nob̾ morͣ¬
nebat pt̃as occisa ẽ fcm̃ est enim ut uĩ¬
cula pocõꝵ multoꝵ in multis mortib
tam reddidit ut nb̃ debita nõ noceret
carne s ipẽ se exuit. slam qͥ poss non
mori. si nollet ꝓculdub ͦ quia uoluit
mortuus est. Et iõ principatus et ptã¬

Expanded text:
mortuam resuscitavit, verus vitae Mediator, illum spiritu mortuum et mortis mediatorem a spiritibus in se credentium foras misit, ut non regnaret intrinsecus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui se ipse quoque tentandum praebuit, ut ad superandas etiam tentationes ejus mediator esset, non solum per adjutorium, verum etiam per exemplum. At ille primitus ubi per omnes aditus ad interiora moliens irrepere, expulsus est, post baptisma in eremo completa omni tentatione illecebrosa , quia vivum spiritu, spiritu mortuus non invasit, quoquo modo avidus mortis humanae convertit se ad faciendam mortem quam potuit, et permissus est in illud quod ex nobis mortnebat, occisa est. Factum est enim ut vincula peccatorum multorum in multis mortibus, tam reddidit, ut nobis debita non noceret.carne, sed ipse se exuit. Nam qui posset non mori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potes
Abbreviated transcription (Latin):
uit spc̃ mediatoris ꝙͣ nulla pena pcc̃i
usq ad mortẽ carins accesẜit. qͥa nõ
eam deẜuit ĩuitus. S quia uoluit qñ
noluit. quõ noluit quippe dei uerbo
ad unitatẽ cõmixtus. Hinc ait po¬
testatẽ hẽo ponendi aĩam meã. et po¬
testatẽ heõ it̾m sumẽdi eam. Ncõ tollit
eam a me. S ego pono eã et it̾m sumo
eũngłm. qui pntes erãt cũ post illam
uocem in qua figurã nũ pccĩ edidit. cõ¬
tinuo tradidit spm̃ longa eĩ morte cui¬
tiabant᷑ ligno suspẽsi uñ latronibus
ut iam mouerẽtur. et de ligno an sabba¬
tum deponent᷑ crura confracta s̃. illeat̃
quia mortuus ĩuẽtus est miraculo fu¬
it. Noc eciã pylatũ legimus fuisse mi¬
ratum cũ ab illo sepeliend̃ corpus diũ
pet̾etur. Ille itaq deceptor qui fuit hoĩ
mediator ad mortẽ. floq se opponit ad
uitam noĩe purgacõis ꝑ sacra et sac¬
ficia sacrilegia quibus suꝑbi seducũt᷑
quia nec ꝑtitipacõem mortis nr̃e hrẽ

Expanded text:
peccati usque ad mortem carnis accesserit, quia non eam deseruit invitus, sed quia voluit, quando voluit, quomodo voluit. Quippe Dei Verbo ad unitatem commixtus hinc ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me, sed ego qui praesentes erant, cum post illam vocem, in qua figuram peccati nostri edidit, continuo tradidit spiritum. Longa enim morte cruciabantur ligno suspensi. Unde latronibus, ut jam morerentur, et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt. Ille autem quia mortuus inventus est, miraculo fuit. Hoc etiam Pilatum legimus fuisse miratum, cum ab ipso sepeliendum corpus Domini peteretur . 17. Ille itaque deceptor, qui fuit homini mediator ad mortem, falsoque se opponit ad vitam nomine purgationis per sacra et sacrificia sacrilega, quibus superbi seducuntur, quia nec participationem mortis nostrae habere
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑali ⁊ ineffabiliter ĩmutabili atq ĩ¬
seꝑabili truntate difficillimũ est gen̾a¬
cõem a ꝓcessiõe distĩgu̾e. Sufficiat inte¬
run eis qui extẽdi nõ ualent ĩ ampliꝰ
id. qd̃ de hac ie ẜmoẽ quodam ꝓferendo
ad aures ppłi xpĩani diximus. dcm̃q

Expanded text:
atque inseparabili Trinitate difficillimum est generationem a processione distinguere, sufficiat interim eis qui extendi non valent amplius, id quod de hac re in sermone quodam proferendo ad aures populi christiani diximus, dictumq
Abbreviated transcription (Latin):
nusꝙͣ se melius regẽte dũtaxat fidei re¬
gula acies huaĩe mentis exerreat.ꝙ̃ ĩ eo
ꝙ ipẽ homo in sua natura melius cet̾is
biliũ tributus est iusus. et cui tamꝙͣ in
loco suꝑiore atq interiore honorabilit̾
p̃sidenti iudicanda omĩa nunciãt. eciã
corpis sẜus et qua nõ est suꝑior cui sb̃¬
dita regẽda est nisi deus. Ueꝵ int̾ hec que
multa iam dixi nichil illius sũme tri¬
intatis meffabilitate dignũ me dixisse
audeo ꝓfiteri. sed confiteri pocius min¬
ficatam scĩam eius ex me inualuisse nͤ
potuisse me ad illã.¬

Expanded text:
nusquam se melius, regente duntaxat fidei renusquam se melius, regente duntaxat fidei regula, acies humanae mentis exercet, quam in eo quod ipse homo in sua natura melius caeteris bilium tributus est visus, et cui tanquam in loco superiore atque interiore honorabiliter praesidenti, judicanda omnia nuntiant etiam corporis sensus; et qua non est superior, cui subdita regenda est, nisi Deus. 50. Verum inter haec quae multa jam dixi, et nihil illius summae Trinitatis ineffabilitate dignum me dixisse audeo profiteri, sed confiteri potius mirificatam scientiam ejus ex me invaluisse, nec posse me ad illa
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝙͣ uera cissimis testibus agãt oran¬
do et querẽdo et bñ uiuc̃do ut intlłigant
.i. ut qͣntum uideri potest uideatur mẽ¬
te qd̃ tenetur fide. Quis hoc ꝓhibeat
ĩmo uero ad hoc quis nõ hortetur. Si at̃
ꝓpterea negandum putant ita eẽ quia
ea non ualent cecis mentibus cernere
debent et illi qui ex natĩtate sua ceci sũt
eẽ solẽ negare. lux gͦ lucet intenebris.
ꝙ si eam tenebre non comp̃hendunt il¬
luminẽtur dei dono deo prius ut sint fi¬
deles. Et mncipiant eẽ lux incomꝑacõe
in fidelium. atq hoc p̃misso fundamẽto
edificẽtur ad uidẽda que credunt. ut alñ
possit uid̾e. sunt enim que ita credunt᷑
iteꝵ in cruce uidẽdus est s nisi hoc cre¬
datur. ꝙ ita fcm̃ atq uisũ est ut futuꝵ
sic uidẽ dũ iam nõ speret non puenitur.
Qͣntum uero attinet ad illam suma in¬
meffabilem. incorꝑalem ĩmutabilẽq
naturã ꝑ intlłnciam utcũq cernẽdam

Expanded text:
tamquam ueracissimis testibus, agant orantamquam ueracissimis testibus, agant orando et quaerendo et bene uiuendo, ut intellegant, id est ut, quantum uideri potest, uideatur mente quod tenetur fide. quis hoc prohibeat, immo uero ad hoc quis non hortetur? si autem propterea negandum putant ita eea non valent caecis mentibus cernere; debent et illi qui ex nativitate sua caeci sunt, esse solem negare. Lux ergo lucet in tenebris: quod si eam tenebrae non comprehendunt , illuminentur Dei dono deles et incipiant esse lux in comparatione infidelium, atque hoc praemisso fundamento aedificentur ad uidenda quae credunt, ut aliquando possint uidere. sunt enim quae ita creduntur, ristus iterum in cruce uidendus est. sed nisi hoc credatur quod ita factum atque uisum est, ut futurum ac uidendum iam non speretur, non peruenitur Quantum vero attinet ad illam summam, ineffabilem, incorporalem, immutabilemque naturam per intelligentiam utcumque cernendam,
Abbreviated transcription (Latin):
de se. ita de illo quoq. ꝓcedat. Neq .n. pos¬
sumus drẽ qd̃ non sit uita spẽ sc̃s. cum
uita pater. uita sit filius. uita sps̃ seus¬
cum u⟧ Ac ꝑ hoc sicut pr̃. cũ hẽat uitã in
semetip̃õ. Sic dedit et filio uitã heẽ in se¬
metip̃o. Sic ei dedit uitam ꝓcedere de illo
sieut ꝓcedit et de ip̃o Hec de illo ẜmone
in hunc librum tnstuli sed fidelibus nõ
infidelibus loqñs. ueꝵ si ad hãc ymagi¬
nem contuendam. et ad uidenda ista ꝙͣͣ
uera sint que meoꝵ mentes sũt. nec ta
sic sũt ut tres ꝑsoẽ sint. sed omĩa tria ho¬
minis sũt que una ꝑsõa est minus ydo¬
nei sũt. cur nõ de illa summa trinitate
que deus est credunt pocius ꝙͣ in sacus
litteris inuenitur. ꝙͣ poscunt liquidis¬
sĩam reddi sibi roẽm. que ab hũana mẽ¬
te torda .s. infirmaq nõ capitur. Et cer¬
te cum incõcusse credid̾int sc̃pturis scĩs

Expanded text:
de se, ita de illo quoque procedat. neque enim posde se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, cum uita pater, uita sit filius; ac per hoc sicut pater, cum habeat uitam in semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso." haec de illo sermone in hunc librum transtuli, sed fidelibus, non infidelibus loquens. Verum si ad hanc imaginem contuendam et ad uidenda ista quam uera sint quae in eorum mente sunt nec tria sic sunt, ut tres personae sint, sed omnia tria hominis sunt, quae una persona est, minus idonei sunt: cur non de illa summa trinitate, quae deus est, credunt potius quod in sacris litteris inuenitur, quam poscunt liquidissimam reddi rationem sibi, quae ab humana mente, tarda scilicet infirmaque, non capitur? et certe cum inconcusse crediderint scripturis sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
de patre ꝓcedit. Cur putas isi ꝙ̃ admo¬
dũ solet ad eum referre qd̃ ipĩus est. de
quo et ipẽ est. Uñ et illd̾ est qd ait. mea
doctrina nõ est mea. sed eius qui misit¬
me. Si igitur hic intlłr eius dectrina. ꝙ̃
tamẽ dixit nõ suam. s prĩs. Qͣntomag̃
ubi sic ait. De prẽ ꝓcedit ut non dicet
de me non procedit. A quo autẽ ht̃ filiꝰ
ut sit deus. est enmi de deo deus. ab illo
hc̃ utiq. ut eciam de illo poedat spẽ scũs
les nos sumus intll̾igi potest. cur nõ di¬
catur natus eẽ. sed pocius proced̾e spũs
filius quippe nullus est duoꝵ nisi prĩs
et mũs. Absit auitẽ ut inter deu patrẽ.¬
et deum filium tale aliquid suspitemt
quia nec filius homĩs simul et ex prẽ
in hanc lucẽ ꝓcedit ex mrẽ nõ tũc ꝓcedit
ex patre. Sps̃ autẽ sc̃s non de prẽ poedit
in filium. et de filio predit ad sanctificã¬
dam creaturã. sed simul de utroq ꝓcedit
qͣmuis hoc filio pr̃ dederit. ut ꝙ̃admod̾

Expanded text:
De Patre procedit? Cur, putas, nisi quemadmodum solet ad eum referre, et quod ipsius est de quo et ipse est? Unde et illud est quod ait: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit. Si igitur hic intelligitur ejus doctrina, quam tamen dixit non suam, sed Patris, quanto magis ubi sic ait: De Patre procedit, ut non diceret, de me non procedit. A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus ab illo habet utique, ut etiam de illo procedat Spiritusles nos sumus, intelligi potest, cur non dicatur natus esse, sed potius procedere Spiritus Filius quippe nullus est duorum nisi patris et matris. Absit autem, ut inter Deum Patreet Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre in hanc lucem procedit ex matre, non tunc procedit ex patre. Spiritus autem sanctus non de Patre procedit in Filium, et de Filio procedit ad sanctificandam creaturam; sed simul de utroque procedit: quamvis hoc Filio P
Abbreviated transcription (Latin):
est quia creãte omĩa creant. Et quõ iã
inquit pr̃ eum misit. si ipẽ se misit. Cui
.ii. id̾e dñs ait. Quem pr̃ inquit scifi¬
tauit et misit in hc̃ mund̾u uos dicitis
quia blasphemat qm̃ dic̃ silius dei sũ
Alio autẽ loco ait et ꝓeis scifico meip̃
It q̃ro quõ eum pr̃ tradidit si ipẽ se tra¬
didit. Utrũq .n. dic̃ apłs paulus. Qui
bilis oꝑacõ. Sic gͦ intlłigat illam ĩcar¬
nacõm et ex iurgiẽ natiuitatẽ in q̃ filiꝰ
intlłr. missus. una eadẽq oꝑacõe prĩs
et filu insepribilit eẽ fcãm nõ utiq m̃n

Expanded text:
est, qua creante omnia creantur, et "quomodo iam" inquit "pater eum misit, si se ipse misit?" cui enim idem dominus ait: quem pater, inquit, sanctificauit et misit in hunc mundum, uos dicitis, quia blasphemat, quoniam dicit: filius dei sum. alio autem loco ait: et pro his sanctifico quomodo eum Pater tradidit, si seipse tradidit? Utrumque enim dicit apostolus Paulus: Qui rabilis operatio: Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique in
Abbreviated transcription (Latin):
mueĩt locũ quo eat a faciedei et dic. Si
ascẽdero in celũ tu ibi es. si descẽdero ad
infernũ ades. ubiq uolũs intlłi pntẽ¬
deũ. pus noĩauit spm̃ eius. Nã sicait
Quo ibo a spĩ tuo et quo a facie tua fu-¬
giam. Queceͣ si filius et spc̃ sc̃s illuc
mittit ᷑ ubi erat q̃rẽdũ ẽ quõ intlsigat᷑
ista missio siue filii. siue spc̃ scĩ. Pat̾.n.¬

Expanded text:
invenit locum quo eat a facie Dei et dicit: Si ascendero in coelum, tu ibi es, et si descendero in infernum, ades, ubique volens intelligi praeDeum, prius nominavit Spiritum ejus. Nam sic ait: Quo abibo a Spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam? quocirca si et Filius et Spiritus sanctus illuc mittitur ubi erat, quaerendum est quomodo intelligatur ista missio, sive Filii, sive Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
missũ filiũ quo fcũs ẽ ex muliere. Qe
n gͦ de deo natus ẽ in hoc mundo erat. qd̾
autẽ de maria natus ẽ in hũc mũdum
missus aduẽĩt. Pinde mitti a pre sine
spũ scõ nõ potuit nõ solũ quia intllrͣ
pr̃ cũ eum misit .i. fecit ex femĩa nõ uti¬
festissime atq aꝑtissiẽ in enungͦ dicit᷑
uirgĩ marie q̃renti ab angło Quiõ fiet

Expanded text:
s est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autem de Maria natus est, in hunc mundum missus advenit. Proinde mitti a Patre sine Spiritu sancto non potuit: non solum quia intelligitur Pater cum eum misit, id est, fecit ex femina, non utifestissime atque apertissime in Evangelio dicitur virgini Mariae quaerenti ab angelo, Quomodo fiet
Abbreviated transcription (Latin):
uos. Qua ĩ qõne p̃mũ q̃ro unũ et quo
missus sit filius. Ego inquit a pr̃e exii
et uem mlx̃ mũdũ. Ergo a prẽ exire ⁊
uenire inhunc mũdũ ħ est mitti. Qͥd
gͥ est qd de illo id̾ ipẽ euͣngłista dͭ. In h̃
mundo erat et mũdus ꝑ eũ fc̃us ẽ. et¬
mũdus eum nõ cogͦuit. Dem̃ cũ iũgit.
ĩ sua ꝓp̃a ueĩt. illuc utiq missus est qͦ
uenit. At si inhũc mundũ missus est.
qͥa exiit a prẽ et ueĩt in hc̃ mũdũ. et in
hoc mũdo erat. illuc gͦ nussus ẽ ubi e̾at
dic̾e celum et t̾ram ego impleo si de filiͦ
dcm̃ ẽ ipm̃ .n nõnulli uolũt intlłi uł
ꝓph̾tis uł in ꝓpħtis locutũ quo missus
ẽ nisi illuc ubi erat. ubiq .ii. erat q̃ ait
celum et t̾rã ego impleo. Si autẽd̾ prẽ
dcm̃ est nł eẽ potuit sñ u̾bo suo et sñ sa¬
piã sua que ꝑtẽdit a fine usq ad finẽ

Expanded text:
 quaestione primum quaero, unde et quo missus sit filius. ego, inquit, a patre exii et ueni in hunc mundum. ergo a patre exire et uenire in hunc mundum, hoc eat mitti. quid igitur est quod de illo idem ipse euangelista dicit: in hoc mundo erat, et mundus per mundus eum non cognovit? deinde conjungit, in sua propria venit . Illuc utique missus est, quo venit: at si in hunc mundum missus est, quia exiit a Patre, et venit in hunc mundum, et in hoc mundo erat; illuc ergo missus est ubi erat. dicere, Coelum et terram ego impleo m enim nonnulli volunt intelligi vel Prophetis vel in Prophetis locutum, quo missus est, nisi illuc ubi erat? Ubique enim erat qui ait, Coelum et terram ego impleo. Si autem de Patre dictum est, ubi esse potuit sine Verbo suo et sine Sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
et deus eẽt u̾bũ sñ ullo tpr̃e in ipõ uerbo¬
extpr̃e ut incarnatũ u̾bũ hoĩbr apperet
qd̃ in ipõ u̾bo sine tpr̃e erat in quo ipẽ fie̾t
Ordo quippe tpr̃m met̾na dei sapĩa sñ
tpr̃e ẽ. Cum itaq ħ a piẽ et filio fcm̃ eẽt
ut in carne filius apperet congruenter
deu̾s ẽ missus ille qui in ea carne appuit
misisse aut ille qui mea nõ appuit. qm̃
illa que corã corꝑeis oculis foris gerũt᷑
ab int̾iore apparitu nature spũalis ex¬
ro illa suscepti homĩs filu ꝑsõa ẽ nõ ẽt
prĩs. Quapp̃ pr̃ inuisibił una cũ silio se¬
cũ inuisibili eundẽ filiũ iusibilẽ faciẽdo
misisse eũ deũs est. Qui si eo mͦ iusibil
prẽ intlłiget᷑ filius ut tm̃ missus ñ ⁊̃ cũ
prẽ mittẽs ĩueniret᷑. Cũ uͦ sic accepta ẽ
forma ẜui ut maneret ĩ cõmutabił forͣ
dei manifm ẽ qd̃ a prẽ et filio nõ appen¬
tibus fcm̃ sit ꝙ apperet in filio .i. ab ĩui
uisibilis mitt̾et᷑. Cũ gͦ ait. et ameipõ ñ¬

Expanded text:
uerbo misit, a patre et uerbo eius factum est, ut mitre, ut incarnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; misisse autem ille qui in ea non apparuit. Quoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur, ab interiore apparatu naturae spiritualis exro illa sris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est formDei, manifestum est quod a Patre et Filio non apparentibus factum sit quod appareret in Filio, id est, ut visibilis mitteretur. Cur ergo ait, Et a me ipso n
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃s ꝑuen̾at. Cum .n. ad id uẽtũ ess
ut uellemus ostẽdere nõ iõ miõrez prẽ
filiũ quia ille misit. hic missus ẽ nec iõ
cum illuc missus sit filius ubi erat qͥ a
i hũc mundũ uenit et in hoc mundo
erat cũ illuc eciã spc̃ sc̃s ubi et ipẽ erat
Qm̃ spũs dnĩ repleuit orbẽ t̾raꝵ. ⁊ hoc
qd̃ continet oĩa scĩam ht̃ uocis: Utrum
pp̃ea missus sit dñs quia ex occulto in
carne natus ẽ et desinu prĩs ad ecłos
hoĩm in forͣ ẜui tamꝙͣ egressus appuit

Expanded text:
sus sit. Cum enim ad id ventum esset, ut vellemus ostendere, non ideo minorem Patre Filium, quia ille misit hic missus est, nec idcum illuc missus sit Filius ubi erat, quia in hunc mundum venit, et in hoc mundo erat, cum illuc etiam Spiritus sanctus ubi et ipse eratmini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis : utrum propterea missus sit Dominus, quia ex occulto in carne natus est, et de sinu Patris ad oculos hominum in forma servi tanquam egressus apparuit;
Abbreviated transcription (Latin):
spamius ꝑ pacĩam expectamus. qͦadusq
rex inrecubitu suo ẽ. Tũc erit qd̾ scͥptũ ẽ.
Adimplebis meleticia cũ uultu tuo. Illa
leticia nich amp̃ requiret᷑. quia nec erit
qd̃ amplius requirat᷑. Oñdet᷑ eĩ nob̾ pr̃
et sufficiet nb̃. Qd̾ bñ intellexat philip¬

Expanded text:
iam expectamus, quoad usque rex in recubitu suo est. tunc erit quod scriptum est: adimplebis me laetitia cum uultu tuo. illa laetitia nihil amplius requiretur, quia nec erit quod amplius requiratur. ostendetur enim nobis pater et sufficiet nobis. quod bene intellexerat Philip
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum qui sũ et dices filus isrł. Qui
ẽ mi sit me aduos. hec contẽplabimꝰ cũ
uiuemus met̾nũ. Ita quippe ait. Hec ẽ a
iuta et̾na. ut cogͦscant te unũ u̾m deum
et quẽ misisti iħ̾m xpm̃. Hoc fiet cũ uene¬
rit dñs et illumĩau̾it occulta tenebrarũ
¶ũ tenebre morlitatis huiꝰ corpõisq tnͣ¬
sierit tunc erit mane nrm̃ de qͦ in pͦs dicit᷑
mane astabo tibi et cõtemplabor. De hac
cõtempłoe intelligo dcm̃. cum tradiderit
reg᷑ deo et prĩ. idest cũ ꝑdux̾it iustos qͥb
nc̃ ex fide uiuẽtib regͣt mediator dei et

Expanded text:
go sum qui sum. Haec dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos ; hoc contemplabimur cum vivemus in aeternum. Ita quippe ait: Haec autem est vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum; et quem misisti Jesum Christum . Hoc fiet cum venerit dominus et inluminauerit occulta tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis huius corruptionisque transierint. tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo dicitur: mane adstabo tibi et contemplabor. de hac contemplatione intellego dictum: cum tradiderit regnum deo et patri, id est cum perduxerit iustos, quibus nunc ex fide uiuentibus regnat mediator dei et
Abbreviated transcription (Latin):
doꝰ in p̃s. Lõgitudie dieꝵ replebo eum ⁊ oñ¬
dam illi salutare meũ. Siuegꝰ audiamus
oñde nob̾ filiũ. siue audiamus oñde nob
prem̃ tantũdẽ ualet. quia neut̾ sñ altero
pot ostẽdi. unũ quippe st̃. sic̃ ait. Ego et pr̃
unũ sumus. Deniq pp̃ ipam in seꝑabili ͭ ͤ̃
sufficient̾ aliqñ noĩat ᷑ uł pr̃ solus uel filiꝰ
solus adimpletur nos letitia tum uultu
suo nec inde seꝑatur utruisq spc̃ .i. prĩs ⁊ fi¬

Expanded text:
s: longitudine dierum replebo eum et ostendam illi salutare meum. siue ergo audiamus: "ostende nobis filium", siue audiamus: ostende nobis patrem, tantundem ualet, quia neuter sine altero potest ostendi. unum quippe sunt, sicut ait: ego et pater unum sumus. denique propter ipsam inseparabilitatem sufficienter aliquando nominatur uel pater solus uel filius solus adimpleturus nos laetitia cum uultu suo. Nec inde separatur utriusque spiritus, i
Abbreviated transcription (Latin):
tu ĩuẽtus ut hõ Est gͦ dei filius deo prĩ
natura eqͣł. hĩtu miõr. In forͣ enĩ ẜ ui qͣm
accepit miõr est prẽ. In for̃ autẽ dei in
forma aut̃ ẜui fc̃s ex muliere. fc̃us sub
lege ut cos qui sub lege erãt redmiet
Pinde in for̃ dei fec̃ hoĩẽm. In form̃ sui fc̃s¬

Expanded text:
unigenitus Filius. Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor: in forma enim servi quam accepit minor est Patre; in forma Dei, in forma autem servi, factus ex muliere, factus sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Proinde in forma Dei fec
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ autẽ dix̾it qr omĩa sbiectas̃ maĩfe¬
stũ ẽ quia pret eũ qui illi sb̃iecit oĩa. ita
ut ipm̃ filiũ sibi omĩa sb̃iecisse nõ putet
Inseꝑabilis ẽ eĩ oꝑacõ prĩs et filu. alioqͥn
nec ip̃ẽ pr̃ sibi sb̃iecit omĩa. s filius ei sb̃¬
iecit qui ei regnũ tradidit et euatuat oẽ
pͥncipatũ et oem̃ ptãtem et ũtutẽ De filio
quippe ista dcã s̃. Cũ tradid̾it inqͥt regñ
deo et prĩ cũ euacuau̾it oem̃ prĩcipatũ et
oem̃ ptãtem et u̾tutẽ Ipẽ .n. sb̃iecit qui eua¬
cuat. Nec sic arbitrem᷑ xp̃m tradituꝵ reg¬
nũdeo et prĩut adimͣt sͥ. nõ ⁊ ħ quid̃ uani¬
loqui credid̾unt. Cũ eĩ d̾r tradid̾it regͣ do
et prĩ nõ seꝑatur ipẽ quia simul cũ prẽ
unus est d̾s. s dĩnaꝵ sc̃pturaꝵ ĩcuriosos
et cõtencionũ studiosos falut ũbũ qd̾ po¬
sitũ est donec ita nãq seqr᷑. Oꝑtet eĩ illũ
regͣre donec ponat oẽs ĩnnicos suos sb̃pe¬

Expanded text:
cum autem dixerit, quia omnia subiecta sunt, manifestum, quia praeter eum qui subiecit illi omnia, ita ut ipsum filium sibi omnia subiecisse non putet; inseparabilis enim est operatio patris et filii. alioquin nec ipse pater sibi subiecit omnia, sed filius ei subiecit, qui ei regnum tradidit et euacuat omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem. de filio quippe ista dicta sunt: cum tradiderit, inquit, regnum deo et patri, cum euacuauerit omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem; ipse enim subiecit qui euacuat. Nec sic arbitremur Christum traditurum regnum deo et patri, ut adimat sibi; nam et hoc quidam uaniloqui crediderunt. cum enim dicitur tradere regnum deo et patri, non separatur ipse, quia simul cum patre unus deus est. sed diuinarum scripturarum incuriosos et contentionum studiosos fallit uerbum, quod positum est, donec; ita namque sequitur: oportet enim illum regnare, donec ponat inimicos sub pe
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ talibus dĩnaꝵ scͥpturaꝵ testiõiis
quibus et dixi priores copiosus usi ex u¬
pugͣu̾nt h̾eticoꝵ tales calũpnias uł er¬
rores. Insinuatur fidei ure unitas et eqͣ¬
litas truntatis. S quia multa in scĩs
libris ꝓpt̾ incarnacõem u̾bi dei q̃ ꝓ reꝑã¬

Expanded text:
et talibus divinarum Scripturarum testimoniis, quibus, ut dixi, priores nostri copiosius usi, expugnaverunt haereticorum tales calumnias vel errores, insinuatur fidei nostrae unitas et aequalitas Trinitatis. Sed quia multa in sanctis Libris propter incarnationem
Abbreviated transcription (Latin):
suffic̃ quia seꝑari a prẽ et filio nõ põt. Sĩc
pr̃ solus suffic̃ quia seꝑari a filio et spũ scõ
nõ põt. et filius iõ sufficit solus quia se¬
pari a prẽ et spũ scõ nõ pot̃. Quid .n. sibi
uult qd̃ ait. Si diligitis me mãdata mea
ẜuate et ego rogabo prẽm et aliũ aduo¬
S adhuc uideri pot iõ dcm̃. et ego regabo
prẽm et aliũ aduocatũ dabit ub̃ qͣi nõ suf¬
ficiat solus filius. Illo autẽ loco ita de illo
dem̃ est tamꝙͣ solus oĩo sufficiat Cũ ue¬
m̾t ille spc̃ u̾itatis docebit uos oesn u̾i ͭ ͤ

Expanded text:
sufficit, quia separari a Patre et Filio non potest; sicut Pater solus sufficit, quia separari a Filio et Spiritu sancto non potest; et Filius ideo sufficit solus, quia separari a Patre et Spiritu sancto non potest. Quid enim sibi  dicens: Si diligitis me, mandata mea servate; et ego rogabo Patrem, et alium advosed adhuc uideri potest ideo dictum: et ego rogabo patrem, et alium aduocatum dabit uobis, quasi non sufficiat solus filius. illo autem loco ita de illo dictum est, tamquam solus omnino sufficiat: cum uenerit ille spiritus ueritatis, docebit uos
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit .n. hoc nõ solũ añqͣm ascẽdiss in
celum. U̾m eciã añꝙͣ passus resurrexiss
a mortuis. Illi autẽ qui putãt hũam na
erit ei qui illi sb̃iecit omĩa. ac si dr̃et᷑ tũc
et ipẽ filius homĩs. et a ubo dei suscepta
humana nat᷑a cõmutabr᷑ in eius ñm qͥ
ei sb̃iec̃ oĩa tũc futuꝵ putãt eũ post diẽ
iudicii tradiderũt regnũ deo et prĩ. ac ꝑ
hoc etiã ẜm istã opinionẽ adhuc pat̾ ma¬
ẽ. ¶Q si aliqui et ħ affirͣnt qd̾ iã fu̾it in
dei sb̾am mutatus hõ xpc̃ ih̾c illd̾ certe ne¬
gare nõ possunt qd̾ adhuc na hoĩs mane¬
bat. qñ ante passicẽm dicebat. qm̃ pr̃ ma¬
ior me est. Uñ nlła cũctacõ ẽ ẜm ħ ẽẽ dcm̃¬

Expanded text:
Dixit enim hoc non solum antequam ascendisset in coelum, verumetiam antequam passus resurrexisset a mortuis. Illi autem qui putant humanam ierit ei qui illi subjecit omnia, ac si diceretur, Tunc et ipse Filius hominis et a Verbo Dei suscepta humana natura commutabitur in ejus naturam, qui ei subjecit omnia; tunc futurum putant, cum post diem judicii tradiderit regnum Deo et Patri. Ac per hoc etiam secundum istam opinionem adhuc Pater maest. Quod si aliqui et hoc affirmant, quod jam fuerit in Dei substantiam mutatus homo Chrigare non possunt, quod adhuc natura hominis manebat, quando ante passionem dicebat: quoniam pater maior me est. unde nulla cunctatio est secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ei omĩa sb̃iecta fu̾int tuc̃ et ipẽ filius sõ¬
iectus erit ei qui illi sb̃iecit oĩa. aut ideo
dem̃ est ne quisꝙͣ putaret hĩtũ xpĩ. qui
ex hũana creatura susceptus ẽ cõu̾sum
iri Postea ĩ ipam dĩnitatẽ uelut cercius
exp̃sserim dĩnitatẽ que nõ ẽ c̾ataͣ. s est
unitas t̾nitatis . In corꝑea ⁊ ĩcõmutabił
et sibimet cõsb̾alis et coet̾na natura. Aut
si quisꝙͣ cõtendit ut aliqui senẜũt. Itadic¬
tũ. Et ipẽ filius sb̃iectus ent eĩ. qui illi sb̃¬
iecit omĩa ut ip̃m sb̃ieccõ cõmutacõe ⁊

Expanded text:
ei omnia subjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia; aut ideo dictum est, ne quisquam putaret habitum Christi, qui ex humana creatura susceptus est, conversum iri postea in ipsam divinitatem, vel, ut certius expresserim, deitatem, quae non est creatura, sed est unitas Trinitatis incorporea et incommutabilis et sibimet consubstantialis et co3aeterna natura. Aut si quisquam contendit, ut aliqui senserunt, ita dictum, Et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjeci
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi s pͥnceps cupiditatũ eaꝵ ꝯmbꝰ
lia et mutabisia. Radix ẽ eĩ oĩm ma¬
sor cupiditas quã quidã appetentes
a fide perrauerũt ⁊ ĩseruer̃t se dolo¬
ribꝰ młtis:ꝑ hãc cupiditatẽ regnat
disigũt istũ mũdũ. Mittit᷑ ãt dyaꝰ fo¬
ras qñ ex toto corde renũciat᷑ huic mũ¬
do. Sic eĩ renũciat dyaboso ꝯͥ pͥnçep
ẽ hiꝰ mũdi qͥ renũciat corrupteł ⁊ põ¬

Expanded text:
mundi, sed princeps cupiditatum earum, qulia et mutabilia. radix enim est omnium malorum cupiditas: quam quidam adpetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis. per hanc cupiditatem regnat diligunt istum mundum. mittitur autem diabolus foras, quando ex toto corde renuntiatur huic mundo. sic enim renuntiatur diabolo, qui princeps est huius mundi, cum renuntiatur corruptelis
Abbreviated transcription (Latin):
corp̾ nr̃m ⁊ ħ ẽ qd̾ dr̃ mãducari aser¬
pẽte. Qͥsqͥs itaq timet issũ ignem
qui ꝑat᷑ e dyaboso et ãglis eĩꝯ det¬
operã triũphare de illo ĩsemet ip̃o.
los eĩ qͥ foris nos oppugnãt intus

Expanded text:
cari a serpente\'. quisquis itaque timet illum ignem, qui paratus est diabolo et angelis eius, detoperam triumphare de illo in semet ipso. eos enim, qui foris nos oppugnant, intus
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcipet fieri. Añꝙͣ demq usq ad fines co¬
desunt ad huc ultĩe gẽtes licet ur ꝑhi¬
bet̾ pauassiẽ quibꝰ ħ nõdũ fu̾it p̾dicatũ.
Quid faciet hũana naͣ uł quid fecit q̃ul
añ nõ audierat ħ futuꝵ. uil ad huc nõ cõ¬
ꝑit fc̃m nͥ credẽdo ĩ deũ qͥ fecit cesũ ⁊ t̾rã
a quo et se fcãm naͣlit̾ sentit et recte in¬
uedo eiꝰ ĩpseat uosũtatẽ nlla fide passio¬
nis xp̃i et resurrectõis imbuca. Quesi
fieri potuit aut ꝑot̾ hec et ego dico qͥd

Expanded text:
inciperet fieri, antequam denique usque ad fines todesunt adhuc ultimae gentes, licet ut perhibetur paucissimae, quibus hoc nondum fuerit praedicatum; quid faciet humana natura, vel quid fecit, quae vel ante non audierat hoc futurum, vel adhuc non comperit factum, nisi credendo in Deum, qui fecit coelum et terram, a quo et se factam naturaliter sentit, et recte vivendo ejus impleat voluntatem, nulla fide passionis Christi et resurrectionis imbuta? Quod si fieri potuit aut potest, hoc et ego dico, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sit ĩ hũc mũdũ pccores saluos fac̾e̾ qͦs
p̾scunt et p̾destinant et uocauit ⁊ iu¬
stificauit et głificauit. Qͥs gͥ usq a¬
deo de mẽtissiẽ ĩ samat ut nõ agat ĩ¬
tis qͥ recte nlło modo posset cuspare
iusticiã inm̃sos oĩo dãpnãtis.
xp̃ianã gr̃am disputare et ea dic̾e quibꝰ
bus sibi ip̃am ad insticiã si uelit posse
suffic̾e. Acute qͥppe uidẽt᷑ hec dici s in
sapĩa ũbi qua euacuat᷑ crire xp̃i. Non ẽ
ip̃a sapĩa desursũ desçẽdẽs. Nolõ qd¬

Expanded text:
sit in hunc mundum peccatores saluos facere, quos praesciuit et praedestinauit et uocauit et iustificauit et glorificauit? quis igitur usque adeo dementissime insaniat, ut non agat intis, qui recte nullo modo posset culpare iustitiam uniuersos omnino damnantis. ianam gratiam disputare et ea dicere, quibus bus sibi ipsam ad iustitiam, si uelit, posse sufficere. acute quippe uidentur haec dici, sed in sapientia uerbi, qua euacuatur crux Christi, non est ista sapi
Abbreviated transcription (Latin):
tismo puuloꝵ ad marcillinũ ł .iii.
¶De unico baptismo coñ petilianũ cõtͣ
¶De maxumaĩstis conͣ donatistas.b̾.i.¬
¶Post collacõ conͣ donatistas ł .i.
¶De uidendo deo lib̾.i.

Expanded text:
tismo parvulorum ad Marcellinum libros III, de unico baptismo contra Petilianum ad de Maximianistis contra Donatistas lipost collationem contra Donatistas librum I, de videndo deo ad
Abbreviated transcription (Latin):
legibꝰ deo et dño suo cũcra subiectasĩt.
ex quo illa oĩa q̃ pͥmo credidimꝰ nchil
nisi auͣctẽ secuti ꝑtim sic ĩtelligamꝰ ut
uideamꝰ ẽẽ certissĩa ꝑtĩ sic ut indeamꝰ
fieri posse. atq ita fieri oportuisse dole¬
amꝰq illos. s nõ credẽtes qͥ nos añ ea
credẽtes irridere ꝙͣ nobiscũ credere ma¬
luerũt. Nõ eĩ iã illa hõis sacro sc̃a sus¬
ceptõ et uͥginis ꝑcus et mors filii dei
ꝓ nob̾ et resurrectõ a mortins et ĩ ce¬
lũ ascensio et ꝯsensus ad dexterã pr̃is
et pc̃coꝵ abosito et uidicii dies ⁊ corpoꝵ
resuscitatõ cognita et̾nitate tͥnitatis ⁊
mutabisitate creat̾e credũt᷑ tm̃ et nõ
ut ꝓbati mãifesti fiãt ĩt̾ uos. utam᷑ ⁊
isto diuine ꝓuidẽçie bñficõ. ex hiis eĩ¬

Expanded text:
legibus, Deo et Domino suo cuncta subjecta sint: ex quo illa omnia, quae primo credidimus, nihil nisi auctoritatem secuti, partim sic intelliguntur, ut videamus esse certissima; partim sic, ut videamus fieri posse, atque ita fieri oportuisse, doleamusque illos haec non credentes, qui nos antea credentes irridere, quam nobiscum credere maluerunt. Non enim jam illa hominis sacrosancta susceptio, et Virginis partus, et mors Filii Dei pro nobis, et resurrectio a mortuis, et in coelum ascensio, et consessus ad dexteram Patris, et peccatorum abolitio, et judicii dies, et corporum resuscitatio, cognita aeternitate Trinitatis et muut probati manifesti fiant inter vos ; utamur etiam isto divinae providentiae beneficio. Ex his e
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑicie nr̃e febris delcati dormire ma¬
ti ut diẽ dei uideãt ⁊ grudeãt ꝑ here¬
ticos de sõpno excitãtur. Utamͣ gͦ etiã
hereticis nõ ut eoꝵ aꝑꝑbemꝰ errores.
S ut catholicã disciplinã adu̾sus eoꝵ

Expanded text:
e tenebris delectati dormire mati, ut diem Dei videant et gaudeant, per haereticos de somno excitantur. Utamur ergo etiam haereticis, non ut eorum approbemus errores, sed ut catholicam disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
Ego ãt dico pinisũ natũ ĩ eo soco ubi
ei nõ potinit ꝑ xp̃i baptismũ subuẽire
morte p̾uẽtũ. Idcͥco talẽ fuisse .i. sine
lauacro regen̾atõis exisse qr eẽ aluid
nõ potuit. Absoluat gͦ eũ et aꝑiat ei ꝯͣ¬

Expanded text:
ego autem dico paruulum natum in eo loco, ubi ei non potuit per Christi baptismum subueniri, morte praeuentum idcirco talem fuisse, id est sine lauacro regenerationis exisse, quia esse aliud non potuit. absoluat ergo eum et aperiat ci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ corpis sẜ̃us extrin secus corꝑalia
t ea memorie fixa remĩsci atq ĩ eis ap¬
pete conducibilia et fug̾e incomoda. ue¬
⁊ ea notare ac non solum naturalr̾ rap¬
ta. sed eciã de industria memorie cõmẽ¬
data retinere et mobliuionẽ iam iamq
labencia recordando atq cogitando fõr¬
tursus imprim̾e. ut quẽad mod̾ ex eo qd̃
geut meõria cogita cõ fortur. sic et hocip̃
Qd̾ in meõria ẽ in cogitacõe formetur
Fictas eciã usioẽs hinc atq inde recor¬
data quelibet sum̃do et qͣi assuendo cõ¬
ponere inspice ꝙ̃ admod̾ m̃ hec rer gen̾e¬
que u̾s similia sũt. disc̾nant᷑ a uus non
spiritalib. s ipĩs corꝑalib. Hec atq hĩ
ꝙͣ ius insẜibilibus. atq meis que inde
aĩmus ꝑ st̃m corꝑis traxit agantur atq
indicare de istis corꝑ alibus scd̾m roẽs ĩ¬
corꝑales et sempitnas que nisi sup̃mẽ¬
tem hũam eẽnt incõmutabłes ꝓ fecto nõ
eẽnt atq hiis nisi sõ uingeret᷑ aliquid¬

Expanded text:
 corporis sensus extrinsecus corporalia, et ea memoriae fixa reminisci, atque in eis appetere conducibilia, fugere incommoda: verum ea notare, ac non solum naturaliter rapta, sed etiam de industria memoriae commendata retinere, et in oblivionem jamjamque labentia recordando atque cogitando rursus imprimere; ut quemadmodum ex eo quod gerit memoria cogitatio formatur, sic et hoc ipsum quod in memoria est cogitatione firmetur: fictas etiam visiones, hinc atque inde recordata quaelibet sumendo et quasi assuendo, componere, inspicere, quemadmodum in hoc rerum genquae verisimilia sunt discernantur a veris, non spiritualibus,  sensibilibus, atque in eis quae inde animus per sensum corporis traxit agantur atquejudicare de istis corporalibus secundum rationes incorporales et sempiternas: quae nisi supra mentem humanam essent, incommutabiles profecto non essent; atque his nisi subjungeret
Abbreviated transcription (Latin):
ad ħuc tenẽt᷑ por̃ dic̾e nõ posse fi̾ut unꝰ
pat̾ fõilias instissimꝰ aliud ĩꝑet eis qͥb
ẜuitutẽ duriorẽ utisẽ iidicat. asiud eis
quos ĩ filior gradũ adoptare dignat᷑.
Si ãt p̾cepta inte mouẽt qd̾ ĩ uet̾e sege
minora sũt ĩ eiuãgłio maiora et ĩdeo
putat᷑ nõ ad unũ deũ utͣq ꝑtin̾e. Pot̾¬
qͥ ħ putat ꝑturbari. Si imꝰ medicꝰ aliap
m̃istros suos imbecillioribꝰ. alia ꝑ se ip̃os
uasẽcioribꝰ p̾cipiat ad reparadã uł obti¬
nẽdã salutẽ. ut eĩ ars medicine cũ eadẽ
maneat. neq usso pacto ip̃a mutet᷑. mu

Expanded text:
 posse fieri ut unus paterfamilias justissimus aliud imperet eis quibus servitutem duriorem utilem judicat, aliud eis quos in filiorum gradum adoptare dignatur. Si autem praecepta vitae movent, quod in veteri Lege minora sunt, in Evangelio majora, et ideo putatur non ad unum Deum utraque pertinere; pot putat perturbari, si unus medicus alia per ministros suos imbecillioribus, alia per seipsum valentioribus praecipiat ad reparandam, vel obtinendam salutem. Ut enim ars medicinae, cum eadem maneat, neque ullo pacto ipsa mutetur, mu
Abbreviated transcription (Latin):
libro nouo ad ymagiẽm dei qd̾ est hõ
scd̾m mentẽ ꝑueĩt disputacõ et in ea
quedam trinitas muẽrtur. idest mens
et noticia qua se nouit et amor quo se
noticiamq suam diligit et hec tria eqͣ¬
lia inter se. et unius ostendunt᷑ esse sb̾e¬

Expanded text:
in nono ad imaginem dei, quod est homo secundum mentem, peruenit disputatio, et in ea quaedam trinitas inuenitur, id est mens et notitia, qua se nouit, et amor, quo se notitiamque suam diligit; et haec tria aequalia sunt inter se et unius ostenduntur esse e
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝑ quatuordecim libros multa
nos compulit dre que cũcta simus aspi¬
cere nõ ualemus ut ad id qd̃ apprehen de¬
re uolumus ea celeri cogitacõe referamꝰ
faciam qͣntum dnõ adiuuante potero
ut quitq̃d in singulis uolum̃bus ad
cognicõem disputacõe ꝑduxi. Remota
disputacõne breuiter congerã ⁊ tamꝙ̃
sb̃ uno mẽtis aspcũ nõ ꝙ̃admodũ res
queq ꝑsuasit. S ip̃a que ꝑsuasa sunt
ponam ut tam longe sint a precedẽtib
conseqñtia ut obluionẽ precẽdecium
faciat in spectõ conseqñciũ. ut certe si fe¬
cerit cito possit qd̃ excident relegendo col¬
primum librum

Expanded text:
s tuordecim libros multa nos compulit dicere, quae cuncta simul aspicere non ualemus, ut ad id quod apprehendere uolumus ea celeri cogitatione referamus, faciam, quantum domino adiuuante potuero, ut quidquid in singulis uoluminibus ad cognitionem disputatione perduxi, remota disputatione breuiter congeram et tamquam sub uno mentis aspectu, non quemadmodum res quaeque persuasit, sed ipsa quae persuasa sunt ponam, ne tam longe sint a praecedentibus consequentia, ut obliuionem praecedentium faciat inspectio consequentium, aut certe, si fecerit, cito possit quod exciderit relegendo colprimo libr
Abbreviated transcription (Latin):
nõta sunt que ip̃ẽ filius nouit ĩse ipõ
Sciunt gͦ muicem pr̃ et filius. s illei
gignendo. ille nascendo. et omĩa que
nõ ꝑticulatim. aut sĩgillatim uelut
alt̾uante conspcũ hinc illuc. et inde huc.
et rursus inde uł inde. maliuid atq ali¬
ud ut aliqua uidere non possit. nisi nõ
uidens alia. sed ut dixi. simul oĩa uidet.
quoꝵ nlłm est qd̾ non semꝑ uidet. u̾
bum autẽ nrm̃ illd̃ qd̾ nõ ht̃ sonum
n cogitacõem somi. s eius rei q̃mur¬
dendo inde dicimus. Et iõ ulłius lin¬
gue est atq inde utcumq simule estin
qm̃ sic et hoc de nrã nascitur. quẽadmoͦ
et illd̃ de scĩa prĩs natũ est. Nrm̃gͦ tale

Expanded text:
ta sunt, quae ipse Filius novit in se ipso. Sciunt ergo invicem Pater et Filius: sed ille gignendo, iste nascendo. Et omnia quaenon particulatim aut singillatim, velut alternante conspectu hinc illuc, et inde huc, et rursus inde vel inde in aliud atque aliud, ut aliqua videre non possit nisi non videns alia: sed, ut dixi, simul omnia videt, quorum nullum est quod non semper videt. 24. Verbum autem nostrum illud quod non habet sonum neque cogitationem soni, sed ejus rei quam videndo intus dicimus, et ideo nullius linguae est; atque inde utcumque simile est inus est, quoniam sic et hoc de nostra nascitur, quemadmodum et illud de scientia Patris natum est: nostrum ergo tale
Abbreviated transcription (Latin):
Erbumergo dei prĩs uingeĩtus¬
dei filius ꝑ omĩa prĩ similis et eq̃¬
Ac ꝑ hoc nouit om̃a que nouit pater
S ei nosse de prẽ est sicut eẽ. Nosse enĩ
et ẽẽ ibi unũ est. Et ideo prĩ sic̃ ẽẽ non
est a filio ita nec nosse. Punde taiqͣm
seipm̃ dicens pater genuit u̾bũ sibi
equale ꝑ omĩa. Non .n. seipm̃ integre
ꝑfecteq dixisset. si aliquid mius aut
amplius esset in eius u̾bo q̃m in ipõ
ubi summne illd̃ agnoscitur est est. nõ
nõ. Et iõ u̾bum hoc uere u̾itas est. qm̃
in ipõ est. qd̃ autẽ in ea non est nec in
ipõ est. Et fłm hre aliquid hoc u̾bũ nũ¬
ꝙͣ potest. quia ĩmutabiliter sic se hẽt
ut se hẽt de quo est. Non enim põt filiꝰ
facere a se quitꝙͣ nisi qd̃ uiderit prẽm
facientẽ. Potenter hoc nõ põt. nec est ĩ¬
firmitas ista. sed firmitas quia fła eẽ
non põt u̾itas. Nouit itaq omĩa d̾s pr̃
in se ipõ nouit in filio. sed in se ipõ tãꝙͣ

Expanded text:
erbum ergo Dei Patris unigenitus Filius, per omnia Patri similis et aequaAc per hoc novit omnia quae novit Pater: sed ei nosse de Patre est, sicut esse. Nosse enim et esse ibi unum est. Et ideo Patri sicut esse non est a Filio, ita nec nosse. Proinde tanquam se ipsum dicens Pater genuit Verbum sibi aequale per omnia. Non enim se ipsum integre perfecteque dixisset, si aliquid minus aut amplius esset in ejus Verbo quam in ipso. Ibi summe illud agnoscitur, Est, est; Non, noin ipso est; quod autem in ea non est, nec in ipso est. Et falsum habere aliquid hoc Verbum nunquam potest: quia immutabiliter sic se habet, ut se habet de quo est. Non enim potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Potenter hoc non potest, nec est infirmitas ista, sed firmitas, qua falsa esse non potest veritas. Novit itaque omnia Deus Pater in se ipso, novit in Filio: sed in se ipso tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
intlłndũ sit inueĩre difficile ẽ. ⁊ tem̾e
affirmare nõ exxpedit. Quõ tñ ista sine
rõnali uł intellectuali treatura potue¬
rint fĩ non uideo neq adhuclocus est
explicare cur ita sentiã qͣntum uires doꝰ
dedent. Orius enim sũt discuciẽda atq
refellenda hr̃ticoꝵ argum̃ta. que nõ ex
dĩnis libris. s ex roĩbus suis ꝓferũt qͥ¬
bus se uehement̾ cogere arbitrant᷑ te

Expanded text:
igendum sit, invenire difficile est, et temere affirmare non expedit. Quomodo tamen ista sine rationali vel intellectuali creatura potuerint fieri, non video. Neque adhuc locus est explicare cur ita sentiam, quantum vires Dominus dederit. Prius enim sunt discutienda et refellenda haereticorum argumenta, quae non ex divinis Libris, sed ex rationibus suis proferunt, quibus se vehementer cogere a
Abbreviated transcription (Latin):
tempoꝵ uł locoꝵ et simł unũ atq idem
ãbet̾nitate in et̾nitatẽ tã ꝙ̃ ipã ec̾nitas
que sine u̾itate et caritate nõ est. In me¬
is autẽ uocibus seꝑatid̾ pater et filius
et spc̃ sc̃s nec simuldici potu̾nt. et ĩlrĩs
usibilib sua seꝑatim locoꝵ spacia te¬
nuert̃. Et ꝙ̃admodũ cũ mẽoriã meam
et intlłcm et uolũtatẽ nõmo. singula
ꝗdem noĩa ad res singulas referunt᷑
S tñ ab omibus tribus sĩgła fcã sũt
nullũ .i. hoꝵ trium noĩm est. qd̃ non
⁊ meõria et intlłcs. ⁊ uoluntas mea si¬
mul oꝑata sint. ita trinitas simł oꝑa¬
ta est. et uocẽ prĩs et carnẽ filii. ⁊ colũ¬
bam spc̃ scĩ cũ ad ꝑsonas singulas hec¬
singula referuint᷑. qua siłitudĩe utr̃¬

Expanded text:
imul unum atque idem ab aeternitate in aeternitatem, tanquam ipsa aeternitas, quae sine veritate et charitate non est. In meis autem vocibus separati sunt Pater et Filius et Spiritus sanctus, nec simul dici potuerunt, et in litteris visibilibus sua separatim locorum spatia tenuerunt. Et quemadmodum cum memoriam meam et intellectum et voluntatem nomino, singula quidem nomina ad res singulas referuntur, sed tamen ab omnibus tribus singula facta sunt; nullum enim horum trium nominum est, quod non et memoria et intellectus et voluntas mea simul operata sint: ita Trinitas simul operata est et vocem Patris, et carnem Filii, et columbam Spiritus sancti, cum ad personas singulas singula haec referantur. Qua similitudine ut
Abbreviated transcription (Latin):
uens creatã tpr̃alibus motibus ⁊ for¬
mis ostẽderet. tũ ad eius ꝑsoẽ unitatẽ
sic̃ caro qd̃ u̾bum fcm̃ est nõ copulare¬
tur nõ audeo drẽ nicħ tale scm̃ eẽ añ ea
rem. trinitatẽ. omĩpotentẽ in seꝑabłr
oꝑari. s ita nõ posse ꝑ longe imparẽ.
maxuneq corꝑeam creaturã inseꝑabłr¬

Expanded text:
alibus motibus et formis ostenderet, cum ad ejus personae unitatem, sicut caro quod Verbum factum est , non copularetur, non audeo dicere nihil tale factum esse antea. rem, Trinitatem omnipotentem inseparabiliter operari: sed ita non posse per longe imparem maximeque corpoream creaturam insepa
Abbreviated transcription (Latin):
quõ fcẽ sint. uł noces uł sẜ̃ibiles forme
atqz spẽs ante incarnacõem u̾bi dei. que
hoc futuꝵ p̾figurarẽt. ꝑ angelos ea d̾m
ꝵ testimonus qͣntũ existimo satis ostẽ¬
di. Si autẽ q̃ritur ipã incarnacõ quõ fc̃a
atq mutatũ. Ista sane fcm̃ ut abi sit nõ
tiñ u̾bum dei et hoĩs caro. S etiã rõnal
honũs aĩa. atq hoc totũ. et deus dicat᷑
pp̃ deum. et hõ pp̃ hoĩem. Qd̃ si difficile ĩ¬
telligit᷑ mẽs fide purget᷑ magis magis¬
q abstinẽdo a pccĩs. et bñ compando et
orando. tum gemitu desid̾ioꝵ scõꝵ. ut p
diuinũ adutoriũ ꝓfitiẽdo. ⁊ intlłigat
et amet. Si autẽ querit᷑ post incͣrna¬
cies corꝑalis qua scũs spc̃ demr̃atus ẽ¬

Expanded text:
o factae sint vel voces vel sensibiles formae atque species ante incarnationem Verbi Dei, quae hoc futurum praefigurarent: per Angelos ea Deum um testimoniis, quantum existimo, satis ostendi. Si autem quaeritur, ipsa incarnatio quomodo facta atque mutatum; ita sane factum, ut ibi sit non tantum Verbum Dei et hominis caro, sed etiam rationalis hominis anima, atque hoc totum et Deus dicatur propter Deum et homo propter hominem. Quod si difficile intelligitur, mens fide purgetur, magis magisque abstinendo a peccatis, et bene operando, et orando cum gemitu desideriorum sanctorum, ut per divinum adjutorium proficiendo, et intelligat, et amet. Si autem quaeritur, post incarnacies corporalis qua Sp
Abbreviated transcription (Latin):
filius drẽtur. quidã aut̃ nr̃ indoctõres ⁊ ĩ
conantur accipe. et eos rectus intlłcus
nõ sequit᷑ ꝑturbant᷑ Qd̃ ne accidat
tenẽda est et hec regula qua nõ mior fi
lius. s qd̾ de prẽ sit intimat᷑. quib u̾b̾
non equalitas s ntitas eius oñdr᷑ De

Expanded text:
Filius diceretur. Quidam autem nostri indoctiores, et in ormam servi conantur accipere, et eos rectus intellectus non sequitur, perturbantur. Quod ne accidat, tenenda est haec regula, qua non minor est Filius, sed quod de Patre sit intimatur: quibus verbis non inaequalitas, sed nativitas ejus oste
Abbreviated transcription (Latin):
for̾ non solum prẽ s eciã spũ scõ. neq hoc
tiñ s etiã se ipõ msor inuẽtus ẽ nõ se ipõ
qui fuit. s se ipõ quo ẽ. quia forͣ ẜ ui accep¬
ta form̃ dei nõ amisit sic̃ sc̃pturaꝵ que ĩ
suꝑiore libro cõmemorauimꝰ testĩomado¬
cuerit. Sunt tñ quedã in dĩnis eloqͥis
ita posita ut ambignũ sit ad qͣm pocius¬

Expanded text:
 hoc tantum, sed etiam se ipso minor inventus est, non se ipso qui fuit, sed se ipso qui est; quia forma servi accepta, formam Dei non amisit, sicut Scripturarum, quae in superiore libro commemoravimus, testimonia docuerunt: sunt tamen quaedam in divinis eloquiis ita posita, ut ambiguum sit ad q