comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lem̃i sollerter intuendũ ẽ: quod antiquus hostil
dum m̃tem nr̃am ad rerũ temporaliũ delecta¬
tionẽ trahit: infirmiorẽ cõtra nos ꝓximũ exci¬
tat qͣui ea ip̃sa que diligumn: auferre moli ẽ.
Nec curat antiquuis hostis hec faciens ut t̃rera
tollat. sed ut caritatẽ nobis feriat. Nã ino¬
dio repente exardescimꝰ. ydum foris inuicti ẽẽ
cupimꝰ intus grauit̃ ferimur. Dum parua foriꝰ
se fiodio habere ceperimꝰ mnimicũ: intus est qs̃
perdlini. Cum ergo aliꝗd exterius aproximo
patimur. Contra occultũ raptorẽ interius
uigilemus. qui numquã melius uicitur: nisi
cum raptor exterior amatur. Una ꝓppe ⁊ sum¬
ma ẽ ꝓbatio caritatis: si ⁊ ipse diligitur qui ad¬
uersatur. Nĩc est quod ipsa ueritas ⁊ erucis pa

Expanded text:
s hostis, dum mentem nostram ad rerum temporalium delectationem trahit, infirmiorem contra nos proximum excitat, qui ea ipsa quae diligimus auferre moliatur. Nec curat antiquus hostis, haec faciens, ut terrena tollat, sed ut charitatem in nobis feriat. Nam in odium repente exardescimus; et dum foris invicti esse cupimus, intus graviter ferimur; dum parva foris Sed si odio habere coeperimus inimicum intus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam melius vincitur, nisi cum raptor exterior amatur. Una quippe et summa est probatio charitatis, si et ipse diligitur qui adversatur. Hinc est quod ipsa Verit
Abbreviated transcription (Latin):
ee uitis humana natura: cuiꝰ ⁊ nos ho¬
mines palmites ẽẽ possem: Quid ergo
ẽ ego sum uitis uera : num ꝗd ut adders
uera: hoc adeandẽ uitẽ retulit: unde
ista similitudo trans lãta ẽ. Sic em̃ dr̃
uitis per similitudinẽ non per ꝓprieta
quẽ ammodũ dicit᷑. oius: agnus: leo:
petra: lapis angularis: ⁊ cetera huiꝰ modi
ue magis ipsa sunt uera : ex ꝗbus dicunt᷑
iste similitudines: nõ ꝓprietates. Sed
cum dicit  ego sum uitis uera: abilla
se utiꝙ discernit cui dicit᷑: quomͦ cõuer¬
sa es mamaritudinẽ uitis aliena: Nã
cola ẽ. Om̃em palmitẽ inme ñ feren¬
tẽ fructũ : toll& eum. et om̃ẽ ꝗ fe¬
rit fructũ: purgabut eũ: ut fructũ
plus afferat. Num ꝗd unũ sunt agxi¬
xp̃s : secđm quod ait: pater maior

Expanded text:
ura, cujus et nos homines palmites esse possemus. Quid ergo est, Ego sum vitis vera ? Nunquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis per similitudinem, non per proprietatem, quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, aquila, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus dicuntur istae similitudines, non proprietates. Sed cum dicit, Ego sum vitis vera , ab illa se utique discernit cui dicitur, Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena ? Nam tem in me non ferentem fructum, tollet eum: et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat. Numquid unum sunt agristus, secundum quod ait, Pater major
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nulli qui diligunt ꝓximos. s⁊ per affectũ
cognationis ⁊ carnis. Nuib tam̃ inhac dilectiõe
sacra eloquia ñ contradicunt̃. Sed aliud ẽ quod
sponte inpenditur nature: aliud quod p̃ceptis
aominicis excaritate debetur obedientie. Hini¬
mirũ ⁊ proximum diligunt.: ⁊ tam̃ illa sub¬
limia dilectionis suę p̃mia ñ assequuntur.
quia amorẽ suũ ñ spiritalit̃: sed carnalit̃

Expanded text:
ximos, sed per affectum cognationis et carnis, quibus tamen in hac dilectione sacra eloquia non contradicunt. Sed aliud est quod sponte impenditur naturae, aliud quod ex praeceptis Dominicis ex charitate debetur obedientiae. Hi nimirum et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, quia amorem suum non spiritualiter, s
Abbreviated transcription (Latin):
euigilat. saltẽ insenectute res ipiscat. Pensate
est iam ꝗd homo excusationis inueniat. D̾s despi¬
citur: ⁊ expectat. Contẽpni sẽ uidoe ⁊ reuocat.
Inuriã de contẽptu suo suscipit. ⁊ tam̃ quandoꝙ
eiꝰ longanimitatẽ neglegat. ꝗa tanto districtiorẽ
iustitiã iniudicio exerit. quanto longiorẽ patien¬
tiã ante iudiciũ p̃rogauit. Hinc ⁊ eñĩ paulus dic̃.
ignoras qm̃ benignitas dĩ ad penitentiã te adduc̃.¬
Secdm duritiã aũ tuã ⁊ cor impenitens. thesauriz aᷤ
tibi iram indie ire ⁊ reuelationis iusti iudicii di.
Hinc psalmista ait. d̃s iudex iustus. fortis : longa¬
nimis. Dicturus ꝗppe longaninẽ p̃misit iustũ.
Ut quẽ uides peccata delinquentiũ din patient̃ fer¬
re. scias hunc quandoq etiã districte iudicare.
Hinc ꝑquendũ sapiente dr̃. altissimꝰ enĩ est patienꝰ

Expanded text:
evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensate,evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensate,est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptuejus longanimitatem negligat: quia tanto districtiorem justitiam in judicio exerit, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. » Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dduritiam autem tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus, judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque etiam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus est enim patiens
Abbreviated transcription (Latin):
informa serui om̃ib appar&. Qa scriptũ est.
uidebunt inquẽ transfixer᷑. S cũ reꝓbi insu¬
pplicio corruunt: iusti adclaritatis eiꝰ głam
ꝑtrahuntur. Sicut scriptũ est: tollatur imi¬
pius ne uideat głam dei. Sed ꝗd si serui in pͥ¬
ma uigilia neglentes existunt. Prima appe
uigilia. prime etatis custodia ẽ. S neq
sic desperandũ est ⁊ abono opere cessaudũ.
Nam longanimuatis sue patientiã insinuans
dñs subdit: ⁊ si uenerit insecd̾a uigilia. ⁊ sim
tertia uigilia uenerit: ⁊ ita inuenerit. beati
sunt serui illi. Prima ꝙꝓpe uigilia. prime¬
uũ tempus est. idest pueritia. Secd̾a. adolescen
tia tua. Tertia aũ senectus accipit᷑. Qui ergo
uigilare inprima uigilia noluit. custodiat uł
secda. t qui conuerti aprauitatib suis in
pueritia neglexit: aduias uite saltẽ intempo¬
re iuuentutis eiugil&. Q qui uigilare insecd̾a
uigilia noluit. tertie uigilie remedia nõ am¬
mittat. t ⁊ qui inuiuentute aduas uite nõ

Expanded text:
t: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescenenis in adolescentia tua . Tertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non
Abbreviated transcription (Latin):
facti sumꝰ mundo. angelis ⁊ homnb. Et in
om̃e q agimus. considerare occultos nr̃os aduer
sarios debemus. qui semꝑ nostris operibꝰ insistunt.
semꝑ ex nr̃o defectu gratulantur. Quos ꝓpħa
intuens ait. ds m̃s ute confido. ñ erubeseam.
neq irrideant me mimici mei. In bonis enĩ ope¬
rib iutenti: nisi contra malignos sp̃s sollicite
uigilem. ipsos irrisores patimur. quos ad malũ
ꝑsuasores habem. Sed ꝗa de construendo edifi¬
cio comparatio data est: nune ex minori ad
maius similitudo subditur ut exrebus mini¬
mis: maiora pensentur. Nam sequitur: aut
quis rex iturus cõmittere bellũ adu̾sus aliũ
reggẽ. nõ ne sedens prius cogitat. si possit

Expanded text:
facti sumus mundo, angelis et hominibus. Et in facti sumus mundo, angelis et hominibus. Et in omni quod agimus considerare occultos adversarios nostros debemus, qui semper nostris operibus intendunt, semper ex nostro defectu gratulantur. Quos Propheta intuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut qui rex iturus committere bellum adversum alium regem, non se
Abbreviated transcription (Latin):
auod agim̃.: p̃uenire per studium cõsidera¬
nonis debemus. Ecce eñi iuxta ueritatis uodẽ.
qui turrẽ edificat: prius edificii sũptus parat.
Syrat᷑ bumilitatis turiẽ construere eu parat
prius nos p̾parare ad ad uersa hrit sccłi debem
Noc eñi inter terrenũ ⁊celesta edificiui distar
pterrenũ edificiũ: ex pensas colligendo con¬
struitur. Celeste uero hedificiũ.: ex pensas
ta relinquamꝰ. Istos sumptus. diues ille ha¬
bers nõ potuit. qui multas possessiones possi¬
lens: magistrũ reꝗsiuit dicens: magister
hone. quid faciens uitã eternã possidebo::
Qui cũ p̃cepta relinquendi om̃ia audisset.
trestis abscessit. R inde est angustatus in
mente. unde foris fuit latior inpossessione.
Quia eñi amabat in hac uita sumptus celsi¬
tiuoduns. tendendo ad eternã patrĩa habere
noluit sumptus humilitatis. Confiderandũ
uero &x dicitur. om̃s qui uiderint incipiant
iludere ei qa iuxta pauli uocẽ spectaenlũ

Expanded text:
quod agimus praevenire per studium considerationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrem aedificat, aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrem construere cupimus, prius nos praeparare ad adversa hujus saeculi debemus. Hoc enim inter terrenum et coeleste aedificium distat, quod terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas ta relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam habere noluit sumptus humilitatis. Considerandum vero est quod dicitur: Omnes qui viderint incipiant illudere ei, quia, juxta Pauli vocem, S
Abbreviated transcription (Latin):
dine etiã exhortatio sub infertur cum dicitur. ⁊ uos
hominis uenit. Mesciente enĩ patre familias fur
domũ perfodit: ꝗa dum asui custodia sp̃s dormit.
in ꝓuisa mors ueniens carnis nr̃e habrtaculũ
irrumpit. Ceum quẽ dñs domus inuenerit dor¬
nientẽ necat. quia cum uentura dãpna sp̃s mi¬
nime p̃uid&. hunc mors adsuppliciũ nescientẽ
rapit. Furi aũ rester& siuigilar&. ꝗa aduentũ
iudicis qui occulte am̃a rapit p̃cauens: ei peni¬
tendo occurreret : ne inpenitens perir&. Porã
cognitam. ut semꝑ possit ee̾ suspec tam. Et dũ
illa p̃uidere nõ possum. adillã sine intermissio¬
ne p̃paremur. Proinde fr̃s mei incondieione
mortalitatis ur̃e mentis oculos figite. uenienti
uos iudici ꝑ fletus cotidie ⁊ laiñta p̃parate. Cũ
certa mors maneat om̃ib : uolite de temporał
uite prouidentia incerta cogitare. Terrenars
reꝵ uos cura ñ aggrau&. Quantis lib& enĩ
auri ⁊ argenti molib circundet᷑ . ꝗbus lib& p̃tio¬

Expanded text:
io subinfertur, cum dicitur: Et vos hominis veniet. Nesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. 1484  nobis esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretio
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens dñs ꝗd iugilantib seruis exhibeat audi¬
amus. Amen dico uobis. ꝙ p̃cingi se: ⁊ faci&¬
illos discumbere. ⁊ transiens minri trab it illis.
Precinga& se. idest ad retributionẽ p̃parat. Faciens
illos discumbere. idest met̃na quiete reforeri.
Discumbere ꝗꝓpe nr̃m. inregno ꝗescere est.
Ende rursus dñs dicit: uenient ⁊ recumbent cũ
abrahã ysaac ⁊ iacob. Transiens aũ dñs mi

Expanded text:
uid servis vigilantibus exhibeat audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
aũ de seruis expectantib subditur: ⁊cũ uenerit
⁊ pulsauerit confestu aperiant ei. Uenit ꝙp¬
pe: eũ adiudiciũ ꝓperat. Pulsat uero: cũ iam
per eggritudinis molestias eẽ mortẽ uicinã desig¬
nat. Cui cõfestim aperimꝰ. si hunc cum amorẽ
suscipimꝰ. Aperire enĩ iudici pulsanti nõ uult.
qui exire de corpore trepidat. ⁊ uidere eum quẽ
contẽpsisse sẽ meminit iudicẽ formidat. Qui aũ
de sua spe ⁊ operatione securus ẽ: pulsanti confe¬
stim aperit. quia letus iudicẽ sustin&. ⁊ cũ temp
ꝓpinque mortis agnouerit. de gła retributionis

Expanded text:
exspectantibus subditur. Ut cum venerit et pulsaverit confestim aperiant ei. Venit quippe cum ad judicium properat. Pulsat vero cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat, cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum, quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet. Et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributioni
Abbreviated transcription (Latin):
qua. i aũ fenũ agri quod hodie ẽ ⁊ eras in
ebbanũ mittitur as sic uestit. quantomagis
uos minime fidei. Quidã eoacte duos passeres
res secdm lucã qui duob assibi ueneunt.
adsensus referunt. S⁊ qtomͦ illa intellegentia
toto euanglũ sermonis corpore eoaptetur

Expanded text:
agri quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos, modicae fidei! Quidam coacte duos passeres,res, secundum Lucam , qui duobus assibus veneunt, ad sensus referunt. Sed quomodo illa intelligentia toto Evangelici sermonis corpori coaptetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħaꝵe. alit̾. In om̃i ꝓfessione. di dunium
mixtũ est tritico. Premiserat: qui recipit
uos : me recipit. ⁊ qui me recipit: recipit eũ
qui me misit. Ad supsceptionẽ magistroꝵ.
ddiscipulos ꝓuocauerat. ꝑoterat occulta esse¬
credentiũ responsio. erggo ⁊ pseudo ꝓpħae.
⁊ iudam traditorẽ debemus recipere. ⁊lllis
alimoniã ministrare. Hoc dñs aute p̃curans.
nõ personas suscipiendas esse: sed nomina.
⁊ mercedẽ non ꝑdere suscipientis. lic& indig¬
nus fuerit qui susceptus sit. Rẽ ꝗ cũꝙ potũ
dederit uni ex minimis istis calicẽ aque
frigide. tantũ in noraine discipuli. amen¬
dico uobis: nõ perd&e mercedẽ suam. Leginꝰ
inpropħa clauid: ad excusandas excusationes
inpeccatis. Quod multi peccatoꝵ suors qua¬
si iustas p̃tendãt oc casiones. ut ꝙ uoluntate
delinquunt: uideant᷑ necessitate peccare.
Dñs scrutator cordis ⁊ renum. futuras cogita¬
tiones insingulis contuetur. Pixerat qui re¬

Expanded text:
em aliter: In omni professione zizanium mistum est tritico. Praemiserat: Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat esse occulta credentium responsio: Ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus suscipere et illis alimoniam ministrare. Hoc Dominus ante procurans dicit non personas suscipiendas esse, sed nomina, et mercedem non perdere suscipientes, licet indignus fuerit qui susceptus sit Et quincunque potum dederit uni ex minimis istis, calicem aquae frigidae tantudico vobis, non perdet mercedem suam . Legimus in propheta David: Ad excusandas excusationes in peccatis, quod multi peccatorum suorum quasi justas praetendebant occasiones, ut quod voluntate delinquunt, videantur necessitate peccare: Dominus scrutator cordis et renum, futuras cogitationes in singulis contuetur. Dixerat: Qui re
Abbreviated transcription (Latin):
Idolum bial fuisse uixta hierłm: ad radices montiᷤᷤ
maria. inꝗb syloa fluit . ñ semel legimus. Dec
uallis ⁊ parui campi planities irrigua erat ⁊ ne¬
morosa plenaꝙ deliciis. ⁊ lucus in ea idolo con¬
secratus. Intantã aũ popłs iħł̃ dementiã uenerat.
ut deserta templi uicinia. ibi hostias in molara.
⁊ rigorẽ religionis delicie uincerent. filiosq suos
incenderent demoni uł uutiarent. yappellabat᷑
locus ipsegehennon. idest uallis filioꝵ hem¬
non. Hoc regum uolumen ⁊ parali pomenon.
⁊ hieremias s̃cribant plenissime. Q comminat᷑
deus sẽ locum ipsum impleturũ cadauerib mor¬
tuor. ut nequaquã uocetur tofech ⁊ lual. sy
uocetur poliandrũ. idest tumulus mortuors.
Futura ergo supplicia ⁊ pene perpetue ꝗb pec¬
catores cruciandi sunt: huiꝰ loci uocabulo
deuotantur. Puplicẽ aũ gehennã nimii ignis
⁊ frigoris in iob plenissime legimꝰ. Non ne

Expanded text:
Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et parvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consut deserta templi vicinia ibi hostias immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legimus». He
Abbreviated transcription (Latin):
nimisterio: aꝑtius p̃dicate.ꝙ. didicnstis abscon¬
dite: puplice loquimini. Quod uos erudiui in
paruulo iidee doco inuniũsis urbib ⁊ inuni
uerso mundo audaeter dicite. Nolite time¬
re eos ꝗoccidunt corpꝰ. am̃ant aũ nẽ possunt
occidere. Di qui corpufoccidunt: am̃am no
possunt occidere. Ergo aĩa inuisibilis est
in cotporalis: secdm crassiorẽ dico nr̃i corporus
saibi tantia. Uel eo certe tempore puuientur
⁊ supplicia sentient. quando pristinũ cõp
receperint. uit cum quo peceauit cum ipso ⁊ pu¬

Expanded text:
novistis, apertius enarrate; quod didicistis abscondite, publice loquimini; quod vos erudivi in parvo Judeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter dicite. Docet fire eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Si qui corpus occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipso et pu
Abbreviated transcription (Latin):
si uell&: ⁊ eunc tos suos aduersarios trucidassa.
Seil ÷ quã terribilis ueniat indicat. ⁊ tam̃ aduen¬
endũ tardat. ꝗa nõ uult inuenire quos puniat.
Picrtũ nobus es̃teptus nr̃ denuntiat dicens: si ergo
o mĩt ex nobis qui non renuntiat oĩb que posticles.¬
ñ potene iñs discipulus ẽẽ. & tam̃ sperande fadu¬
tis remediũ confert. ꝗa qui pirram nõ poteit fer¬
ri per postulate pacis uult legationẽ placari.
torũ. elemosinis tergite. sacris hostus expiate
Nolite possidere ꝑ desideriũ que adhuc ꝑusum
bẽs adeteruã patriã mente transite. Si eĩ nil in
hoc muudo amando possidetis. etiã possidendo
cuncta relinꝗtis. Ipse nob̾ gaudia cõsiderata
dencedet. qui uoħ̾ eterne pacis remedia contu

Expanded text:
si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! si uellet, et cunctos suos aduersarios trucidasset! Sed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat dicens: “Sic ergo omnis ex uobis, qui non renuntiat omnibuipulus”. Et tamen sperandae salutis remedium confert quia, qui per iram non potest ferri, pro postulatae pacis uult legatio- nem placari. torum et helemosina tergite sacris hostiis, expiate. Nolite possi- dere per desiderium, quae adhuc per usum et ad eternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo amando possidetis, etiam pos- sidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui nobis eternae pacis remedia contu
Abbreviated transcription (Latin):
curabat offerre. Quiꝰ totiens uincula soluebant᷑
incaptiuitate. quotiens ab eras cõiuge oblate
fuissent hostie ꝓam̃e eiꝰ absolutione. Nam lon¬
ga post tempora reuersus: ain mirans ualde
sue indicauit uxori. ꝙ dieb certis: ebdomadib
singgłis. eiꝰ uincula soluebant᷑. Quos uidelic&. dies
eiꝰ uxor atq horas discutiens: tunc eum recogno¬
uit absolutũ: cũ ꝓ eo sacrificiũ meminerat obla
ne colligite: oblata a nobis sacra hostia: quãnꝰ
in nobis soluere ualeat ligaturã cordis: si obla¬
ta abaltero: potuit in altero solue̾ uincula c̃oꝑis ũ¬
Eece cotidiane hostie. illa cũ elemosinis ⁊ lacrimuᷤ¬
missa legatio. quantũ cũ rege ueniente gr̃e pacẽ
fecit. Relinquat ergo omĩa ꝗ potest. qui aũ relin¬
quere om̃ia nõ potest. cum ad hue rex longe est.
otferat. Uult eñĩ placari p̃cib. qui seit ꝗa porta¬
ri nõ possit iratus. Quod adhuc morã facit ue¬
iuire. legitionẽ paeis sustin&. Uenisset iam naq

Expanded text:
ens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius uxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminerat oblatne colligite, oblata / a nobis sacra hostia quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere vincula coecce cotidianae hostiae illa cum helemosinis missa le- gatio, quantam cum rege ueniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo omnia, qui potest; qui autem relinquere omnia non potest, cum adhuc rex longe est, arum munera offerat: uult enim placari precibus, qui scit, quia portari non possit iratus. Quod adhuc moram facit uenire, lega- tionem pacis sustinet: uenisset iam namque,
Abbreviated transcription (Latin):
ceamui. Iui recipit uos me recipit. ⁊ qui me re¬
cipit recipit eũ qui me misit. Ordo pulcher¬
rimus. ad p̃dicationẽ mittit. docet pericula
non timenda. affectus subiecit religioni. aurũ
supra tulerat. es de zona excusserat. Iura euan¬
gelistaꝵs condicio. Unde ergo sũptus. unde
uictus necessaria:. Austeritatẽ mandatoꝵ.
spe temperat ꝓ missoꝵs. Qui recipit inꝗen᷑ s
uos: me recipit. ⁊ qui me recipit. recipit eũ

Expanded text:
ceamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui me receamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ordo pulcherrimus. Ad praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Aurum supra tulerat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum
Abbreviated transcription (Latin):
to testimoniũ ponitur. utrũ sensus tantũ:
sermo cõsentiat. Qui amat patrẽ: aut matrẽ
plus quã me: nõ est me dignus. & reliqua.
⁊ diuidere homines aduersus patrẽ ⁊ matrẽ y so¬
crum. ne quis pietatẽ religioni ante ferr&. sub¬
iecit dicens. qui amat patrẽ aut matrẽ plusquã
me. St incantico legimus canticoꝵ. ordinate
in niẽ caritatẽ. Hic ordo: inom̃i affectu neces¬
sarius est. ama post dm̃: patrẽ. ama matrẽ.
ama filios. Si aũ necessitas uenerit: ut amor
parentũ ar filiore dĩ amori comparetur. ⁊ nõ
possit utrumq seruari. odium insuos est.
aut matrẽ. Signanter aaddidit. qui amat patrẽ
aut matrẽ plus quã me. ⁊ qui nõ accipit en¬
cẽ suã ⁊ seqt᷑ me. nõ est me dignus. Inalio euan
gelio seribitur: qui nõ accipit crucẽ suã cotidie.
ne semel puten᷑ ardorẽ fidei posse sufficere. sẽꝑ
erux portanda ẽ. ut semꝑ nos xp̃m amare do¬

Expanded text:
to testimonium ponitur, utrum sensus tantum, an to testimonium ponitur, utrum sensus tantum, an et sermo consentiat. Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. Et et dividere homines adversum patrem et matrem, et socrum, ne quis pietatem religioni anteferret, subjecit dicens, Qui amat 65 patrem aut matrem plus quam me. Et in Cantico legimus Canticorum: Ordinate in me charitatem . Hic ordo in omni affectu necessarius est. Ama post Deum patrem, ama matrem, ama filios. Si autem necessitas venerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, odium in suos, pieaut matrem, sed signanter addidit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est gelio scribitur : Qui non accipit crucem suam quotidie. Ne semel putemus ardorem ficrux portanda est, ut semper nos Christum amare do
Abbreviated transcription (Latin):
olite arbitrari quia uenerim mittere pa¬
Lcem interrã. ñ ueni pacẽ mitere. sed
gladium. Supra dixerat. ꝙ dico uobis intene¬
bris. dicite ĩlumine: ⁊ ꝙ inaute audditis. dicite suꝑ
tecta. Nunc infert. quid post p̃dicationẽ sequat᷑
ad fidem xp̃i. totus orbis contra sẽ diuisus est.
Unaqueq domus. ⁊ infideles habuit ⁊credentes.
ꝓpterea bellũ missũ ẽ bonũ. ut rumperet᷑ pax ma¬
la. Tale ꝗd ingenesi aduersus rebelles homines:
ꝗ moti fuerant de oriente: ⁊ turrẽ extruero festina¬
bant. ꝑ quã celi alta penetrarent. fecisse scribitur
ãs: ut diuider& linguas eoꝵs. Uinde yinpsalmo
dauid precatur. dissipa dñe gentes que bella uo¬
lunt. Ueni enĩ separare hominẽ aduersus patrẽ
suũ. ⁊ filiã aduersus matrẽ suã. ⁊ nurũ aduer¬
sus socrũ suã. ⁊ inimici hominis. domestici eiꝰ.
Bic locus ꝓpe isdem uerbis inmichea ꝓpħa scri¬
bi. tur. Et notandũ. ubicumꝙ de ueteri instrum̃¬

Expanded text:
olite arbitrari, quia veni pacem mittere in terram: Non veni pacem mittere, sed gladium. Supra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut divideret linguas eorum. Unde et in psalmo David precatur: Dissipa, Domine, gentes quae bella volunt . Veni enim separare hominem adversus patrem suum, et filiam adversus matrem suam, et nurum adversus socrum suam; et inimici hominis, domestici ejus. Hic locus prope eisdem verbis in Michaea propheta scribitur . Et notandum ubicumque de veteri Testamen
Abbreviated transcription (Latin):
la toleramꝰ. Sed in om̃ib tribulationio his¬
trib modis uigilanti oculo semeã psam debra
mens circũspicere. Ne contra mala ꝓximi.
ꝑtrabat᷑ ad retribntionẽ mali. Ne cõtra tẽpta¬
m̃ta aduersarii: seducat᷑ ad delectationẽ
uel cõsensũ delicti. Re contra flagella opi¬
ficis. ad excessum prtruat murmurationis.
ꝑfec te enĩ adñsariũ uincit᷑. quando mens nr̃a
⁊ int̾ tentam̃ta eiꝰ adelectatione atq cõsensu

Expanded text:
la toleramus. Sed in omnibus tribus hisla toleramus. Sed in omnibus tribus his modis vigilanti oculo semetiipsam debet mens circumspicere: ne contra mala proximi pertrahatur ad retributionem mali, ne contra tentamenta adversarii seducatur ad delectationem vel consensum delicti; ne contra flagella opificis ad excessum proruat murmurationis. Perfecte enim adversarius vincitur, quando mens nostra et inter tentamenta ejus a delectatione atque c
Abbreviated transcription (Latin):
quando districtus iudex uenturus est :
si sic assistentes terruit: quando grat
remunerans uenit: Aut qualit̾ timeri
potest cum uideri potuerit. si sic mentes
patientia adquantũ hunc retributionis cul¬
men euexit. Quid huic siuis conditor intus
dedit. de quo nobis tantã głam indie eius
exitus ⁊ foris in notuit: Quib hunc credamꝰ:
nisi scĩs martirib sociatũ. Quẽ attestantib
corporeis quoq oculis abeatis spiritib con¬
stat ẽẽ susceptũ. Nullo iste gladio percussu
occubuit. ⁊ tam̃ coronã patientie quã ium̃te
tenuit: inegressione percepit. ꝓbamꝰ cotidie
uerũ esse ꝙ ante nos dictũ est. Quia sc̃a eccła
electoꝵ florib plena. habet inpace lilia in
iurtus patientie exerceri sel&. Alia namꝙ
sunt que adeo. alia que ahantiquo aduersario.
alia que aꝓximo sustinemꝰ. a ꝓximo namꝙ
persetutiones. dãpna ⁊ cotumelias. abanti¬
quo eñi adu̾sario: rẽptar̃ãta. addõ aũ flagel¬

Expanded text:
quando districtus judex venturus est, quando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus constat esse susceptum? Nullo iste gladio percussus occubuit, et tamen coronam patientiae quam in mente tenuit in egressione percepit. Probamus quotidie verum esse quod ante nos dictum est, quia sancta Ecclesia, electorum floribus pleis patientia exerceri solet. Alia namque sunt, quae a Deo, alia quae ab antiquo adversario, alia quae a proximo sustinemus. A proximo namque persecutiones, et damna, et contumelias; ab antiquo enim adversario tentamenta, a Deo autem flagel
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute singularis. ⁊ suꝑ sunt multi qui
illũ nouer. eiꝰq uel uitã uel obitum narrant.
Erat aũ huiꝰ lingua rustica. s doc ta uita.
Hic ꝑ amore celestispatrie cuncta despexerat.
possidere aliquid in hoc mundo fugiebat.
Tumiũtus euitabat hominũ. crebris ac proli¬
xiorib orationib intentus erat. Uirtus
tam̃ patientie meo uehement̃ excreuerat. ita
ut eum sibi amicũ creder Qui sibi molestie
aliquid irrogasset. Redilebat contumeliia
gr̃as. Siquid in ipsa sua mopia clãpnũ suis¬
set illatũ: hoc maxiũ lucrũ putabat. Oñs
suos aduersarios: nil aliud quã adiutores
extunabat. Dunc cum dies moris etgredi
de corpore urgera: conuener multi: ut
rent: alii crporiis uculũ ingrediemes ange¬
loi uiderurat. s aicere aliꝗa ntllomode
potuerunt. alii om̃ine nichil uiderurt.
Ded om̃s qui aderant ita uehem̃tissimꝰ ti¬
uno om̃s tuore perculsi ⁊ territi fuger̃
nullusꝙ illic assistere illo moriente potuit.

Expanded text:
iae singularis. Et supersunt multi qui illum noverunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut rent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus tiuno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
quos ineccła designant: Qui dum sacri elo¬
quii p̃cepti cõsiderant. quasi super impositã
dñi arcã portant. de quib hos ẽ etiã notandũ.
quod fiusse. fete melorant᷑. ¶a sunt. pleriq
qui. muta dei intrinsecus posit: foris cauita¬
lib affectib ligant᷑. Ded ño. declinant arecto
itinerẽ. duia areã. ad portant inmeite si
E ece ⁊ eu bacee bethsamusꝰ pergunt. Hechsa¬

Expanded text:
quosque in Ecclesia signant, qui, dum sacri eloquosque in Ecclesia signant, qui, dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi super impositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam notandum quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi foris carnalibus affectibus ligantur. Sed non declinant a recto itinere, quia arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsa
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscit. inea quã agͥggreditur eausa dei.
extra patrẽ: extra matrẽ extra uxorẽ. extͣ
filios. extra cognatos. extra semet i psum.
fieri deb&. Ut eo ueruis cognoscat dñi. quo
meuif causa neminẽ recognołeit. Multũ
namq est. quod carnales affectas autentionẽ
mentis deuerberant. eiꝰ q: aciẽ obscurant.
Quos tam̃ nequã quã noxias patimur: si eos
pmendo tenam. Amandi eigo s̃ ꝓximi. impen¬
uenda cartas om̃ib. ⁊ ꝓpinquis. ⁊ extraneis.
nec tam̃ ꝓeãdem caritate: adĩ amore. flecten¬
dum. Seimus aũ. ꝗa cum de terra philistum
super imposita ẽ. y baece plaustro subiucte
sunt. que fete fuisse meniorant᷑: quarũ filios
clauserunt domi. &scriptã est: ibant añ in
directũ bacce per uiã que ducit betsamis.
uno itinere gra diebant᷑ ꝑgentes ⁊ mugien¬
tes niõ declinabant. neq ad dexterã neq
ad sinistrã. Quid igit᷑ bacce: uisi fideles

Expanded text:
cupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, cupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, nec tamen pro eadem charitate a Dei amore flectendum. 4. Scimus autem quia cum de terra Philisthiisuperimposita est, et vaccae plaustro subjunctae sunt, quae fetae fuisse memorantur, quarum filios clauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccae
Abbreviated transcription (Latin):
cum ei appetitum frangimꝰ. cũ ꝙ uoluptatibꝰ rx¬
luctauur. Quȩ ergo contẽpta admelius ducit᷑.
quasi ꝑ odium amatur. Sie sic nimirũ exhibere
cdilictamus quod sunt. ⁊ habeamꝰ odio. quod in
dei. nob̾ itiuere obsistunt. Certe dum paulus
hierus olimã pergens. ꝓpħa agabus ⁊ onã illi
app̃hendit: suisq pedib alligauit dicens. uirũ
ciuius hec zona est: sic alligabunt iu dei inhie¬
rusalem. Sed is qui animã suã ꝑfecte oderat
dicebat. ego nõ solũ alligari. sed ⁊ mori in
hierusalẽ paratus sum. ꝓnomnnie dñi iħu. nec
facio am̃ã meam p̃tiositrẽ quã niẽ. Ecce qͦmͦ
animã suã amando oderat. ira morodiens ama¬
bat. quã cupielut ꝓiħu morti tradere: ut hauc
discretione odii nr̃i: trahamus formã ad
odium ꝓximi. Ametur̃ quilib& in hoc mundo
aduersarius. sy inuia dei contrarius: nõ amet᷑
etiam ꝓpinquus : Quisꝗs enĩ iam eterna con¬

Expanded text:
cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus recum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est, sic alligabunt Judaei in Jerusalem . Sed is qui animam suam perfecte oderat, quid dicebat? Ego non solum alligari, sed et mori in Jerusalem paratus sum pro nomine Domini Jesu; nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc go discretione odii nodium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna con
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s eccłam. Ecce discipulus uxorẽ diligen¬
dam p̃dicat. cũ magister dicat: qui uxorẽ ñ
odit nõ potest meus ẽẽ discipulus. Nu̾m quid
aliuad iudex nuntiat. aliud p̾co clamat. an sinuil
⁊ odisse possum ⁊ diligere. Sed si uim p̃cepti
perpendimꝰ. utrumq agere per discretionẽ
ualemꝰ. Ut eos qui nob carnis cognatione con¬
iuncti surt. ⁊ quos ꝓximos nouimꝰ diliganiꝰ:
⁊ quos aduersarios inuia dei patimur: odien¬
do. ⁊ fugiendo nesciam. Quasi eni per oarũ
diligitur: qui carnaliter sapiens.: dum praua
nob̾ ingerit. non auditur. Ut aũ dñs demon¬
strar& hoc erga proximos odium non de
affectione procedere s de caritate: addidit ꝓtuiꝰ
dicens. adhuc aũ ⁊ am̃ã suã. Odisse itaq p̃ci¬
pim̃ ꝓximos: odisse ⁊ animã nr̃am. Constit
ergo ꝗͥa amando deberce odire ꝓximi.: ꝗsie eũ
odit sicut semet ipsũ. Tunc ⁊ enĩ bene nr̃i am̃ã
odimus. cum ei carnalib desideriis nõ ac qescimꝰ.¬

Expanded text:
tras. Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus . Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos, qui nobis carnis cognatione juncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimu
Abbreviated transcription (Latin):
s⁊ per negglegentiã. postinodũ intra urbis
claustra capiunt᷑. Quib isti sunt similes
nisi his quos irruens grauis languer
auita ñ subtrahit: s⁊ leniter ueniens reci¬
diua febris occidit. Ille ergo ueraciter pa¬
tientiã seruat : qui ⁊ ad tempꝰ aliena mala
sine dolore tolerat: ⁊ hec eadem retractans.
pertulisse sẽ talia exultat. ne bonũ patien¬
ti&̃ quietis tempore pereat. quodinꝑtur¬
bationib sustoditur. Seã quia natalẽ mar¬
tris hdiernascolimtis fr̃s mei. nequaquã
nos auirtute eiꝰ patientie extimare extra¬
neos debemus. Si eñi adiuuante nos dño
uirtutẽ patientie seruare contendimꝰ¬

Expanded text:
sed per negligentiam postmodum intra urbis sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus isti sunt similes, nisi his quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leviter veniens recidiva febris occidit? Ille ergo veraciter patientiam servat, qui et ad tempus aliena mala sine dolore tolerat, et haec eadem retractans, pertulisse se talia exsultat, ne bonum patientiae quietis tempore pereat, quod in perturbationibus custoditur. 7. Sed quia natalem martyris hodierna die colimus, fratres mei, nequaquam nos a virtute ejus patientiae existimare extraneos debemus. Si enim, adjuvante nos Domino, virtutem patientiae servare contendim
Abbreviated transcription (Latin):
cominouit. contra illũ acrius dol&. quem
ad reddendas iniurias cõmouere nõ potuit.
Unde fit ut tota se uirtute contra eũ erigat
quẽ contumelias fortit̃ ꝑtulisse considerat.
quẽ ꝗa cõmouere impsa miuriaꝵ iaculatio¬
ne nõ potuit. ab aꝑto certamine interim
recedens. insecreta cogitatione deceptionis
tempus inꝗrit. & quẽ puplico bello ꝑdi¬
dit: adexhibendas occulte insidias exar¬
deseit. Qiuietis namq iam tempore adiuc¬
toris am̃um redit. ⁊uel damna rerum.
uel iniuriarũ iacula ad memoriã reducit.
Dunc ta quecꝙ sibi illata sunt uehementer
exagigerans fuisse intolerabilia ostendit.
Et quiescentis animũ tonto furore conturbat
ut plerumq uir patiens illa se equanimit̃
tolerasse. etiam post uictoriã captiuus
erubescat. seq nõ reddisse contumelias do¬
leat. ⁊ deteriora rependere si occasio p̃beat᷑
querat. Quib ergo isti sunt similes. nisi is
qui ꝑformidinẽ in campo uictores sunt.

Expanded text:
commovit, contra illum acrius dolet, quem commovit, contra illum acrius dolet, quem ad reddendas injurias commovere non potuit; unde fit ut tota se virtute contra eum erigat, quem contumelias fortiter pertulisse considerat. Quem quia commovere in ipsa injuriarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim recedens, in secreta cogitatione deceptionis tempus inquirit, et qui publico bello perdidit, ad exhibendas occulte insidias exardescit. Quietis namque jam tempore ad victoris animum redit, et vel damna rerum, vel injuriarum jacula ad memoriam reducit; cunctaque quae sibi illata sunt vehementer exaggerans, fuisse intolerabilia ostendit, et quiescentis animum 1616 tanto furore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse etiam post victoriam captivus erubescat; seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ui in cuntur. Malus est aũ quod per patientiã
iuncitur : quia ipse ase am̃s superatur.
semedipsum sibi subicit: quando eũ patien¬
tia inhumilitate tolerantie sternit. Sciẽn¬
dum uero est quod plerumꝙ euenire. pati¬
entib sol&: ut ec ꝗdẽ tempore quo aduersa
patiuntur. uel contumelias audiunt. nul¬
lo dolore pulsentur. ⁊ sic patientiã exhibeant
ut custodire etiã cordis in nocentiã curent.
Sed cum post paululũ hec ipsa que pertule¬
rint ad memoriã reuocant. igne uehem̃tiᷤ¬
simi doloris instigant᷑ argum̃ta ultionis
inquirunt: ⁊ mansuetu dinẽ quã tolerantes
habuerunt. in retractatione sua semed ipsos
duudicantes perdunt. S allidus namq
aduersarius : bellum contra duos mouet.
idelica  nͣnflammans ut contu melias infe¬
rat prior. Alterum uero ꝓuocans: ut con¬
tumelias lesus reddat. Sed ꝗa eius iam uic¬
tor extitit quẽ ad ꝓferendas contumelias

Expanded text:
vincuntur. Majus autem est quod per patientiam vincuntur. Majus autem est quod per patientiam vincitur, quia ipse a se animus superatur, et semetipsum sibimetipsi subjicit, quando eum patientia in humilitate tolerantiae sternit. Sciendum vero est quod plerumque evenire patientibus solet, ut eo quidem tempore quo adversa patiuntur vel contumelias audiunt nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam curent. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne vehementissimi doloris instigantur, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, in retractatione sua semetipsos dijudicantes perdunt. 6. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat; alterum vero provocans, ut contumelias laesus reddat. Sed quia ejus jam victor exstitit quem ad proferendas contumelias
Abbreviated transcription (Latin):
Ded uifitus cotcota do: diligere. Quico hoc solum ac̃.
sacrificiũ aspicit: quod ante eiꝰ ocłos maltari
boni operis flamina caritatis incendit. Scien:¬
dum uero quod plerumꝙ ideo patientes uidemꝰ.
quia retribuere mala nõ possumꝰ. Sed qui id¬
curco malum nõ retribuit quia nequaquam.
ualet : procul dubio ut p̃diximꝰ patiens non ẽ.
quia patientia nõ mostensione inquiritur.
sed in corde. Ser inpatientie aũ. intiũ : ipsa uir¬
tutũ nutri doctrina dissipat᷑. Scriptũ namiꝙ
est: doctrina uiri per patientiã nascitur.
Tanto engo quiscy minus ostenditur doctus: quan¬
to conuincitur minus patiens. Neꝙ enĩ pot̃
ueraciter bona docendo impendere: si hidendo
nesciat quanimiter. aliena mal a tolerare.
Qu anto eñĩ culmine uirtus patientie polleat.
rursum salomon indicat dicens. melior est
patiẽns iuro forte. ⁊ qui dominat᷑ am̃o suo
expugnatore urbium. Ninor est ergo uicto¬
ria urbes expugnare. ꝗa extra sunt. que

Expanded text:
sed virtus coram Deo diligere, quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. 5. Sciendum vero quod plerumque ideo patientes esse videmur, quia retribuere mala non possumus. Sed qui idcirco malum non retribuit quia nequaquam valet, procul dubio, ut praediximus, patiens non est, quia patientia non in ostensione inquiritur, sed in corde. Per impatientiae autem vitium ipsa virtutum nutrix doctrina dissipatur. Scriptum namque est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Tanto ergo quisque minus ostenditur doctus, quanto convincitur minus patiens. Neque enim potest veraciter bona docendo impendere, si vivendo nesciat aequanimiter aliena mala tolerare. Quanto enim culmine virtus patientiae polleat, rursus Salomon indicat, dicens: Melior est patiens viro forti, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium ria urbes expugnare, quia extra sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
tenemꝰ. Duo ꝗppe sunt martirii genera
martires possum: etiã si nullo ferro pereu¬
tientiũ trucideniur. Mori ꝗppe aꝑsequente.
martiriũ inaꝑto opere ẽ. Perre uͦ contumelias:
odientẽ diligere. martiriũ ẽ in occulta cogi¬
tatione. Nam quia duo sint martirii genera.
unũ inocculto opere. aliud inpuplico. testat᷑
ueritas: que zebedei filios requirit dicens.
potestis bibere calicẽ quẽ ego bibiturus sum:
Qui cum ꝓtinus responderent possumꝰ. ilico
dñs respondit dicens: calicẽ quidẽ meum
bibetis: Quid enĩ ꝑcalicẽ: nisi dolorẽ passio¬
nis accipimꝰ. De quo alias dicit. pater si fieri
potest. transeat ame calix iste. M zebedei
fili i. idest iacobus ⁊ ioħs: ñ uterq per marti¬
riũ eccubuit. ⁊ tam̃ quod uterq calicẽ biber&.
audiuit. Ioħs namq nequa quã per martiriũ¬
uitam finiuit. s tam̃ martir extitit: quia
passionẽ quã nõ suscepit incorpore. seruaũ
im̃te. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro ẽẽ

Expanded text:
tis Duo quippe sunt martyrii genera:martyres possumus, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur. Mors quippe a persequente, martyrium in aperto opere est: ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur Veritas quae Zebedaei filios requirit, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum Cui cum protinus responderent: Possumus, ilico Dominus respondit, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus, de quo alias dicit: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste. Et Zebedei filii, id est Iacobus et Iohannes, non uterque per martirium occubuit, et tamen, quod uterque calicem biberet, audivit. Iovitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit in mente. Et nos ergo hoc exemplo sine ferro esse
Abbreviated transcription (Latin):
re sistere om̃s aduersarii ur̃i. Acsi aꝑte
menbris suis infirmantib dicat: nolite
terreri. nolite pertimescere. uos adcertam̃ ac¬
ceditis: s⁊ eggo p̃lior. Uos uerba editis. s eggo
sum qui loquor. Sequit᷑. Trademini aũ apa¬
rentib ⁊ fr̃ib ⁊ cognatis ⁊ amicis. ⁊ morte ex¬
que ab extraneis inferunt᷑. Plus uero in nobiᷤ
ea torm̃ta seuiunt : que abillis patimur.
de quoꝵ mentib p̃sumebamꝰ. Quia cum dãpno
corporis mala nos cruciant amisse caritati.
Dinc ẽ enĩ quod de uida traditore suo per

Expanded text:
radicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, et morte afquae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Hinc est enim q