comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i quis in me non manserit: mis¬
tetur foras sicut palmes & ars¬
cet: & colligent eum. & inignẽ mit¬
tent: et ardet. Ligna itaq uitis sal¬
to st̃ contẽptibiliora si in uite nosi
nanserint: qͥuanto gl̃osiora si manserint.
rum usibus prosunt: nullis fabrilibus
opib deputantur. Unum e duob pal¬
nnti congruit: aut uitis. aut ignis. Si
in uite non est: in igne erit. Ut ergo
migne non sit: in uite sith Si manseri¬
tis inquit in me. & uerba mea in uo¬
his manserint: quodcũq uolueritis pe¬
tetis. & fiet uobis. Manendo quippe
in xp̃o. quid uelle possunt. nͥ qđ conue¬
nit xp̃o .. Quid uelle possunt manen¬
do insaluatore: nͥ qđ non alienun est
a salute .s. Aliud qͥppe uolumus quia
sumus in xp̃o: & aliuid uolumus. quia
sumus in hoc scło. De mansione namq
huiꝰ scl̃i. nob̾ aliquando subripit. ut hoc
petamus qđ nob̃ non expedire nesci¬
mus. S absit ut fiat nob̾ simanemꝰ
m.xp̃o: qui non facit quando petimus
nisi quod expedit nobis. Lc̃e. U.

Expanded text:
inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes, et arescet, et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. rum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobis. Manendo quippe in Christo, quid velle possunt, nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod non alienum est a salute? Aliud quippe volumus, quia sumus in Christo, et aliud volumus quia sumus adhuc in hoc saeculo. De mansione namque hujus saeculi nobis aliquando subrepit, ut hoc petamus quod nobis non expedire nescimus: sed absit ut fiat nobis, si manemus in Christo, qui non facit, quando petimus, nisi quod expedit nobis. Manentes
Abbreviated transcription (Latin):
uiro. Cur aũt non anteqũa despon¬
saretur impleta est.. Fortasse ne dice¬
retur qđ conceꝑat ex adulterio. Et be¬
ne utrumq posuit scͥptura: ut et
desponsata eẽt & uirgo. Uirgo: ut
ex pers uirilis consortii uidẽtur. Des¬
ponsata: ne temerate uirginitatis ad¬
ureretur infamia. eni grauis aluus
corruptelȩ uidẽtur insigne p̃ferre.
Maluit aũt dñs aliquos de suo ortu:
quã de matris pudore dubitare. Sci¬
ebat enim teneram ẽẽ uirginis uere¬
cundiamͥ & lubricam famam pudoris:
nec putauit ortus sui fidem matris
iniuriis astruendam.

Expanded text:
uiro. cur autem non antequam desponuiro. cur autem non antequam desponsaretur inpleta est? fortasse ne diceretur quod conceperat ex adulterio. et bene utrumque posuit scriptura, ut et desponsata esset et uirgo: uirgo, ut expers uirilis consorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne praeferre. maluit autem dominus aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare — sciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fidem matris iniuriis adstruendam.
Abbreviated transcription (Latin):
st. accepit aũt aaron uxorem elisa¬
e filiam aminadab. sororem naason.
uȩ peꝑit ei nadab & abuid. & eleazar
ẜ. ithamar : uideatq ante edic tũ legis
uꝑna ꝓtusione sacerdotalem regali
unc tam iam fuisse ꝓgeniem: ut ui¬
psam quoq carnem de utraq dauid
tilicet & aaron stirpe susciꝑ&. Un¬
e &. in hac utraq tribu crisma ꝑ le¬
em misticum celebratur: xp̃i nimirũ
ominis pariter. & generationis p̃nũ-¬
ium. Et ipse dauid domum deungre¬
iens. panem scm & gladium quasi rex
sacerdos accepit: illum uidelicet
bsolutione panẽ sue carnis offerroe.
am uiro. cui nom̃ erat ioseph de do¬
nio dauid: & nom̃ uirginis maria. Et¬
atent diuina misteria: nec
facile uxta ꝓpħicum dictũ.
quisquam hominum potest
scire consilium dei. S tamen ex cȩteris
factis atq p̃ceptis dñi saluatoris possu¬
mus intelligere. ꝙ hoc ꝑpensioris esse
consilii: quod ea potissimum electa ẽ
ut dñm parer&. quȩ erat desponsata

Expanded text:
lisabeth filiam Aminadab sororem Naason, quae peperit ei Nadab, et Abiud, et Eleazar, et Ithamar . Videatque ante edictum legis, superna provisione sacerdotalem, regali junctam jam fuisse progeniem. Ut viipsam quoque carnem de utraque, David scilicet et Aaron stirpe susciperet. Unde et in hac utraque tribu chrisma per legem mysticum celebrabatur, Christi nimirum nominis pariter et generationis praenuntium. Et ipse David domum Dei ingrediens panem sanctum et gladium quasi Rex et sacerdos accepit, illum videlicet  pro nostra absolutione panem suae carnis offerret. Ioseph, de domo Dauid, et nomen uirginis Mariaidem diuina mysteria nec facile iuxta propheticum dictum quisquam hominum potest scire consilium dei, sed tamen ex ceteris factis atque praeceptis domini salutaris possumus intellegere et hoc perpensioris fuisse consilii, quod ea potissimum lecta est, ut dominum pareret, quae erat desponsata
Abbreviated transcription (Latin):
questio ita soluitur. si eo mͦ intelligamꝰ
dictum. hȩc omĩa facient uob̃ ꝓpter
nom̃ meum. ut totum referat᷑ ad iustos:
tanquã dictũ sit. hec omĩa paciemini
ab eis ꝓpt̃ nomen meum: ut hoc sit
facient uob̃. qđ ẽ paciemini ab eis.

Expanded text:
quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen meum: ut hoc sit, facient vobis, quod est, patiemini ab eis.
Abbreviated transcription (Latin):
anifestum est gͥ illum serũu qui
non manet in domo in eternũ.
illum ꝑtinentem ad timorem quẽ fo-¬
ras caritas mittit ẽẽ intelligendum:
maior dño suo. si me ꝑsecuti st̃. & uos
ꝑsequentur: illum significari seruũ
ꝑtinentẽ ad timorem castum: ꝑma
auditurus. Euge serue bone: intra in
gaudium dñi tui. S hȩc omnia inquit
facient uob̃ ꝓpter nom̃ meun: quia
nesciunt eum qui misit me. Quȩ om¬
nia facient. nisi quȩ dixi. quia odio
habebunt scilic&ꝵ et ꝑsequentur. ser
eos neq ꝑsequerent᷑: uł etiam si odis¬
sent. nec tamen ꝑsequerent᷑: non om¬
nia fac̾ent. Hȩc aũt omnia facient
inquit uob̃ ꝓpter nom̃ meum. Quid
est aliud dicere. qũã me in uob̃ odio
habebunt. me in uob̃ ꝑsequent᷑ : et
sermonẽ ur̃m̃. quia m̃s est. ideo non
seruabunt. Hȩc enim omĩa facient
uob̾ ꝓpt̾ nom̃ meumꝰ cũ illi ñ ꝓpter
nom̃ xp̃i faciant. id est ñ ꝓpter iusti¬
ciam. s ꝓpter iniquitatẽ suam .. Hec

Expanded text:
Manifestum est igitur illum servum qui non manet in domo in aeternum , illum pertinentem ad timorem quem foras charitas mittet , esse intelligendum, major domino suo; si me persecuti sunt, et vos persequentur; illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui auditurus: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui . Sed haec omnia, inquit, facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui me misit. Quae omnia facient, nisi quae dixit: odio habebunt, scilicet, et persequentur sermoeos, neque persequerentur; vel etiam si odissent, nec tamen persequerentur, non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est aliud dicere, quam, me in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient cum illi non propter nomen Christi faciunt, id est, non propter justitiam, sed propter iniquitatem suam? Haec
Abbreviated transcription (Latin):
qd deo immolat. in ara cordis anima
semet ipsam mactat.XIi.
uis cupiditas ꝑfecte deseratur. Nam
quicqͥd in eo concupiscimꝰ: hoc ꝓcul
dubio ꝓximis inuidemꝰ. Uidet᷑ enim
quia nob̃ desit : qđ alter assequitur
Et quia semꝑ inuidia a bona uolun¬
tate discordat: mox ut hec mentẽ
ceꝑit. illa discedit. Unde & p̃dica¬
tores scĩ ut possent ꝓximos ꝑfec tȩ
dilig̾e: studuerunt in hoc scło nichil
amare: nichil umquã appet̾e. Quos

Expanded text:
quod Deo immolat in ara cordis anima quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sjus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere,
Abbreviated transcription (Latin):
& in terra pax hominib bone uolun-¬
tatis. Ante dei namiq ocłos ñ quã
est uacua manus a munere: si arca
cordis sit repleta bona uoluntate.
Hinc & enun psalmista dicit. In me
sunt ds̃ uota tua: quȩ reddam lau¬
dationes tibi. Ac si aꝑte dicat. Et si
exterius munera offerenda ñ habe¬
o: intra mem& ipsũ tam̃ inuenio. qđ
in ara tuȩ latidis impono: quia qui
nr̃a datione ñ pasceris. oblatione
cordis melius placaris. Nil qͥppe of¬
fertur deo ditius: uoluntate bona.
uoluntas aũt bona est sic aduersa alteriꝰ.
sicut nr̃a ꝑtimesc̾e: sic de ꝓsꝑitate ꝓxci¬
mi. sicut de nr̃o ꝓfectu gratulari : alie¬
na dampna nr̃a credẽ: aliena lucra. nr̃a
deputare: amicum non ꝓpter mundũ.
s ꝓpt̃ dm̃ diligere: inimicum ȩtiam aman¬
do tolerare: nulli qđ pati non uis fa
cere: nulli qđ tibi iuste impendi de¬
am ultra uires uelle. Quid gͦ isto ho¬
locausto locupletius: quando ꝑ hoc

Expanded text:
et in terra pax hominibus bonae volunet in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi deam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Cor namq & non substantiam pensat.
nec perpendit quantũ in eius sacri¬
fitio s ex quanto ꝓferat᷑. Nam si exte¬
riorem substantiam ꝑpendamꝰ : ecce
scĩ negotiatores nr̃i ꝑpetuã angłoꝵ
uitam. datis retib & naui mercati
sunt. ẜ stimationẽ quippe p̃tii non
habet: s tamen regnũ dei tanti ualos
quantum habes. Ualuit namq za¬
cheo dimidio substantiȩ: quia dimi¬
dium aliud ad hoc qđ iniuste abstu¬
ht. restituendũ inquadruplũ reserua¬
uit. Ualuit petro & andreȩ: dimis¬
sis retib & naui. Waluit uiduȩ ⁊u¬
ob minutis: ual& alteri calice aquȩ
frigide. Regnũ itaq dei ut p̃diximꝰ:
tanti ualet quantum habes.XI.
dei cũ emitur: quid carius cũ
possidetur. S fortasse nec calix aquȩ
frigidȩ suppetit. qui indigenti p̾bea¬
tur: ętiam tunc securitatem nob̾ ꝓ-¬
mittit sermo diunus. Redemptore
& enim nato: cęli ciues ostensi sunt
qui clamarent. Gła in excelsis deo:

Expanded text:
Cor namque, et non substantiam pensat; Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie ꝑdit in uita. Lee.
O dicturi sumus: qui ab amo¬
re presenti scłi. nec p̃ceptis flectimur
nec uerbib emendamur. S fortas¬
se: aliquis tacitis sibi eoguationibus
dicit. Ad uocem dñicam uterq iste ps¬
tius quam censum. Alultũ reliquid.
qui sibi nichil retinuit. Multũ reli¬
quit: qui quamlib& parum totum des¬
seruit. Certe nos & habita cũ amores
possidemus: & ea quȩ minime habe¬
mus ex desidio querimus. Alultum
gͦ petrus & andeeas dimisit: quandos
uterq etiam desidia habendi dereli-¬
quit. Multum dimisit: qui cum re
possessa. etiam concupiscentiis re¬
nuntiauit. A sequentib gͦ tanta
dimissa sunt: quanta a non sequen¬
tib concupisci potuert̃. Nemo igiꝰ
ȩtiam cũ quosdam conspicit multa
dereliquisse: apud sem& ipsum dicat
Imittari mundi huiꝰ contemptores uo¬
lo: s quod relinquã non habeo. Aul¬
ta fr̃s relinquitis: si desidiis terrenis
renuntiatis. E x teriora enim nr̃a:
dñõ quamlibet parua sufficiunt.

Expanded text:
otidie perdit invita. Quid o dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste pisnsare quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
anti mente uersaret: ne me inueniros
asꝑum uehem̃ter metueret: ne apud
me apparer& noxius formidarae. Et
quis ego: aut qͥd ego . Nimirũ non
longe post futurus post hominẽ uer¬
mis: atq post uermen puluis. Si gͦ
tanta cura ꝑtimescit᷑ iuditit̃ pulueris:
qua intentione cogitandum est. qua for¬

Expanded text:
ante mente versaret, ne me inveniret ante mente versaret, ne me inveniret asperum vehementer metueret, ne apud me appareret noxius formidaret. Et quis ego? aut quid ego? nimirum non longe post futurus post hominem vermis, atque post vermem pulvis. Si ergo tanta cura pertimescitur judicium pulveris, qua intentione cogitandum est, qua for
Abbreviated transcription (Latin):
resq cõponite. Is qui mitis re¬
surrexit ex morte: qũa die trictus in
iuditium ueniat p̾uidete. Certe in die
tremend examinis sui. cũ angłis. cum
archangłis. cũ thronis & dñatiomibus.
cũ pͥncipatib & potestatibꝰ apparebit.
cęlis ac terris ardentib cunctis uideli¬
eꝙ elem̃tis. in sui obsequii t̾rorȩ cõmo¬
tis. Hunc gͦ tanti pauoris iudicem ante
oculos ponite: hunc uenturũ timẽte.
ut hunc cũ uenerit ñ timidi. s securi
uideatis. Tim̃dus gͦ est: ne timeatur.
Terror eius nos ad usum bone opatio¬
nis exerceat: m̃etus illius uitam nrãm
a prauitate cõpescat. Alichi fr̃s credi¬
te. quia tanto tunc erimus securi de
eius p̃sentia: quanto nunc ẽẽ satagi¬
mus suspecti de culpa. Certe si aliqͥe
ur̃m cum suo adu̾sario causam dictu¬
rus in meo iuditio die crastino ẽẽt exi¬
bendus: totam fortasse noc tẽ in somnẽ
diicer&: quid sibi dici posset. qͥd obiec¬
tionib respondẽt secum sollicita ꝙ estu¬

Expanded text:
resque componite. Is qui mitis resurrexit ex morte, quam districtus in judicio veniat praevidete. Certe in die tremendi examinis suis, cum angelis, cum archangelis, cum thronis, cum dominationibus, cum principatibus et potestatibus apparebit, coelis ac terris ardentibus, cunctis videlicet elementis in sui obsequii terrore commotis. Hunc ergo tanti pavoris judicem ante oculos ponite; hunc venturum timete, ut hunc, cum venerit, non timidi, sed securi videatis. Timendus ergo est, ne timeatur. Terror ejus nos ad usum bonae operationis exerceat, metus illius vitam nostram a pravitate compescat. Mihi, fratres, credite, quia tanto tunc erimus securi de ejus praesentia, quanto nunc esse satagimus suspecti de culpa. 11. Certe si aliquis vestrum cum suo adversario causam dicturus in meo judicio die crastino esset exhibendus, totam fortasse noctem insomnem duceret, quid sibi dici posset, quid objectionibus responderet, secum sollicita et aestu
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim in iordane flumine. ipse aue¬
tor redemptionis nr̃e baptizari digna¬
tus est: recte iordanis nomine eorum
multitudo expͥmit᷑: qui intra sacram̃¬
tum baptismatis tenentur. Antiquus
gͦ hostis generis humani. fluuiim
absorbuit: quia a mundi origine us-¬
q ad redep̾toris aduentum. uix pau¬
cis electis euadentib. in uentr̃e suȩ
malitiȩ genus humanũ traxrit De qͦ
recte dr᷑: absorbebit fliuiium & ñ
mirabitur: quia ꝓ magno ñ habet
cũ infideles rapit. S graue est ualde
qđ subdit᷑: & habet fidutiam qđ influ¬
at iortanis in os euis: quia postquam
infidels quosq a mundi origine ra-¬
puit: adhuc se posse susciꝑe ȩtiam fi¬
deles p̃sumit. Nam ore pestifere ꝑsua¬
sionis eos cotidie deuorat: in quib a
confessione fidei repba uita discordat.
te: hoc apud uessollicita m̃te cogitate.

Expanded text:
Quia enim in Jordane flumine ipse aucQuia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi origine usque ad Redemptoris adventum, vix paucis electis evadentibus, in ventrem suae malitiae genrecte dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, quia pro magno non habet cum infideles rapit. Sed grave est valde quod subditur: Et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus, quia postquam infideles quosque a mundi origine rapuit, adhuc se posse decipere etiam fideles praesumit. Nam ore pestiferae persuasionis eos quotidie devorat, in quibus a confessione fidei reproba vita discordat. te, hoc apud vos sollicita mente cogitate.
Abbreviated transcription (Latin):
Uidendo gͦ credidit: qui considando
uerũ hominẽ. hunc dm̃ quẽ uidẽ
ñ poterat exclamauit. Letificat ual¬
de qđ sequit᷑. Beati qui non uidert̃:
& credidunt. In qua nimirũ senten¬
tia nos specialit signati sumꝰ: qui eũ
quẽ carne non uidimꝰ. mente retine¬
mus. Nos signati sumꝰ: s si fidẽ nrãm
oꝑib sequimur. Ille ꝙ enim uere cre¬
dit: qui exercet oꝑando qđ credit.
Quo contra de his qui fidem nominẽ
tenus retinent: paulus dicit. Confi¬
tent᷑ se nosse dm̃: factis aũt negant.
Hinc iacob ait. fides sine oꝑibꝰ moriua ẽ.
Ad beatum iob de antiquo xi¬
hoste generis humani dñs dicit. Absor¬
bebit fliuuum & ñ mirabit᷑: su& habet
fidutiam qđ influat iordanis ios eius.
Quis est enun ꝑ fluuzum designatꝰ: nͥ hu¬
mani generis fluaxus.&. Qđ uidelicet
genus ab ortu ad finem defluit. &. qua¬
si aquȩ more usq ad cõpetentẽ t̾minũ
ex carnis liquore ꝑcurrit. Quio ꝑ ior¬
danem: nisi baptizatoꝵ forma signatur.s

Expanded text:
idendo ergo credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum, quem videre non poterat, exclamavit 9. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est ad beatum Job de antiquo hoste generis humani Dominus dicit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur?
Abbreviated transcription (Latin):
quippe eos terrena despic̾e:m̃te
celestib ꝓpinquare: uerb̾ pluere:
miraculis choruscare: & quos a terremͤ
& nubes appellat. Fenestrȩ aũt nr̃ȩ
sunt oculi: quia ꝑ ipsos anima respi
cit. quod exterus concupiscit. Co¬
lumba uero simplex est animal: atq
a malitia fellis alienum. Quasi enim¬
columbȩ ad fenestras suas sunt: qui
nichil in hoc mundo concupiscunt:
qui omnia simplicit᷑ aspiciunt: & in
his quȩ uident. rapacitatis studio ñ
trahuntur. At contra nuluus & non
columba ad fenestras suas est: qui ad
ea quȩ oculis considãt: rapinȩ desi¬
nr̃ȩ obsequium deuotionis: immu¬
tate sollempnitas mentis. Despicia¬
mus quȩ terrena sunt: relictis tem¬
poralib. mercem᷑ ȩterna. Si aũt nec¬
dum possumus relinquere ꝓpͥa: sal¬
tim non concupiscamus aliena.Si
necdũ mens nr̃a accendit᷑ igne cari¬
tatis: in ambitione sua habeat frenũ
timoris: ut ꝓfectus sui passib ue-¬
getata. dũ ab alienorum appetitu

Expanded text:
pheta terrena despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare, quos a terreniset nubes appellat. Fenestrae autem nostrae sunt oculi, quia per ipsos anima rescit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desinostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu
Abbreviated transcription (Latin):
lexit nos. & tradidit semo ipsũ
ꝓ nobis. Alaioremꝰ a eͤ dilectionẽ nemo
habet: quã ut animã suam ponat qͥs
ꝓ amicis suis. E umq sic imitemur
pia obedientia: ut ei nos cõparare nul¬

Expanded text:
adidit semetipsum pro nobis. Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eum quippe imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nul
Abbreviated transcription (Latin):
non eum nos elegeramꝰ: & posiit noe.
ut fruc tũ afferamus: hoc est inuicẽ diliga¬
mus. Quem fructum sine illo afferre ñ
possumꝰ: sicut palmites sine uite fac̾e
nichil possunt. Caritas gͦ est fructꝰ ñr:
qu̾a definiuit apls de corde puro. & con
scientia bona & fide non ficta. Hac diliga¬
mus inuicem: hac diligamꝰ dm̃. Qua enĩ
uera dilectione dilig̾emus inuicem: nisi
diligentes dm̃.  Diligit enim unusquisq
ꝓximũ suum tanquam se ipsum: si diligit

Expanded text:
non eum nos elegeramus; et posuit nos non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus invicem, nisi diligentes Deum Diligit enim unusquisque proximum tanquam seipsum, si diligit
Abbreviated transcription (Latin):
uos inquit amici mei estis. si feceritis quȩ
ego p̃cipio uob̃. Alagna dignatio. Cum
seruus ẽẽ bonus non possit. nͥ p̃cepta do¬
mini sui fecerit: hinc amicos suos uo¬
luit intelligi. unde boni serui possunt
ꝓbari. S ut dixi ista dignatio est: ut
dñs quos nouit seruos suos. dignet᷑
dic̾e amicos suos. Nlam ut sciatis ad ser-¬
alio loco seruos utiq obiurgat dicens.
dite. Nonne seruo obedienti ipse dictu-¬
rus est. euge serue bone & fidelis. qͥa¬
in paucis fiusti fidelis. supra multa te
constituam: intra in gaudium dñi tui.
Potest gͥ ẽẽ & seruus et amicus: qui
seruus est bonus.
ec mando uob̃: ut diligatis inui¬
debemus hunc ẽẽ fructum nr̃m: de
quo ipse alibi ait. E go uos elegiut eatiˢ.
& fructũ afferatis: & fructus u̾r mane¬
at. Et qđ adiunxit. ut quodcũq peci¬
eritis patrem in nomine meo det uob̾:
tunc utiq dabit nob̃ si diligamꝰ inuicẽ:
cum & hoc ipsum ipse dederit nob̃. qđ
nos elegit non habentes fructũ. quia

Expanded text:
Vos, inquit, amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis. Magna dignatio, cum servus bonus esse non possit nisi praecepta Domini sui fecerit, hinc amicos suos voluit intelligi, unde boni servi possunt probari. Sed, ut dixi, ista dignatio est, ut Dominus quos novit servos suos, dignetur dicere amicos suos. Nam ut sciatis ad servalio loco servos utique objurgat dicens: dite. Nonne servo obedienti ipse dicturus est: Euge, serve bone, quoniam in paucis fidelis fuisti, super multa te constituam: intra in gaudium Domini tui ? Potest igitur esse et servus, et amicus, quia servus bonus.ec mando vobis, ut diligatis invidebemus hunc esse fructum nostrum de quo ait, Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
miinã suam qͥs ponat ꝓ amicis suis.
Quia gͦ suꝑuis dixerat. hoc est mandatũ
meum ut diligatis inuicem sicut dile¬
xi uos: quib uerb̃ addidit qđ nunc au¬
distis. maiorem ac dilectionẽ nemo ha¬
bet. ut animã suam ponat qͥs ꝑ amicis
suis: fit ex hoc consequens quod idem
iste ȩuangłista ioħ̃es in epła sua dicit.
ponere: diligentes utiq inuicẽ. sicut
ipse nos dilexit qui pro nobis animã
suam posuit.

Expanded text:
nimam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat: Hoc est mandatum meum ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, quibus verbis addidit quod nunc audistis: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis, fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes in Epistola sua dicit ,ponere, diligentes utique invicem sicut ipse dilexit nos, qui pro nobis animam suam posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mando inquit uob̃. ut diligatis inuicẽ.
Adiecit atq ait. Si mundꝰ uos odit: scito¬
te quia me pͥorem uob̃ odio habuit.
Cur ergo menbrũ se supra uerticẽ extollit.
Recusas ẽẽ in corpore: si non uis odium
mundi sustinere cum capite.Ui.¬
i de mundo inquit dñs eẽtis: mun¬
dus quod suum erat diligeret
rũq etiam ipsam mundi nomine appel¬
lat. sicut illud est. Deus erat in xp̃o mun¬
dum reconcilians sibi. Totus gͦ mundꝰ¬
atum: dampnatus saluatum: inquina¬
de mundo non estis. s ego elegiuos de
mundo: ꝓpterea odit uos mundꝰ. Ergo
& ipsi inde erant. unde utñ ẽẽnt elec¬
tisunt inde: non meritis suis. quoꝵ
nulla bona p̃cesserant oꝑaꝰ. non nat᷑a.
quȩ tota fuerat ꝑ lib̃um arbitͥum in
ipsa radice uitiata: s gratuita hoc ẽ ue¬
ra grã. Qui enim de mundo mundũ
elegit: fecit quod elig̾et. non iuenit.
dixi uob̾: non ẽ seruus maior dño suo.
Si me ꝑsecuti sunt: & uos ꝑsequentur.
Si sermonẽ meum seruauert̃: & urm̃

Expanded text:
 vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. rumque etiam ipsam mundi nomine appellat, sicut illud est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . Itemque illudatum, damnatus salvatum, inquinade mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla bona praecesserant opera; non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: rvus major domino suo: si me persecuti sunt, et vos persequentur; si sermonem meum servaverunt, et vestrum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diligit & se ipsũ. s Est quippe impius:
& iniquus. Qui aũt diligit iniquitatẽ:
non plane diligit. s odit anim̃a suam.
Hoc gͦ p̃ceptum dñi teneamus. ut nos
inuicem diligamus: & quicqͥd aliud
p̃cipit faciemus: qm̃ qͥcqͥd est aliud
hic habemus. Discernitur qͥppe ista di-¬
lectio: ab ea dilectione qua se inuicem
diligunt homines sicut homines.
Nam ut discerneret᷑: adiunc tum est sicut
dilexi uos. Ut quid enĩ nos dilearit
xp̃c: nisi ut possimus regnare cũ xp̃o .ͦ.
mus: ut dilectionẽ nram discer¬
namus a cȩteris. qui ñ ad hoc se inuicẽ
diligunt quia nec diligunt. Qui aũt
se ꝓpter habendũ deum diligunt: ipsi se
diligunt. Ergo ut se diligant: dm̃ dili¬
gant. Non est hȩc dilectio in om̃ib ho¬
minbus. Pauci se ꝓpterea diligunt: ut

Expanded text:
non diligit et seipsum? Esnon diligit et seipsum? Eset iniquus. Qui autem diligit iniquitatem, non plane diligit, sed odit animam suam . Hoc ergo praeceptum Domini teneamus, ut nos invicem diligamus, et quidquid aliud praecipit, faciemus, quoniam quidquid est aliud, hic habemus. Discernitur quippe ista dilectio ab ea dilectione qua se invicem diligunt homines sicut homines. Nam ut discerneretur, adjunctum est: sicut dilexi vos. Ut quid enim nos dilexit Christus, nisi ut possimus regnare cum Christo? amus, ut dilectionem nostram discernamus a caeteris, qui diligunt, quia nec diligunt. Qui autem se propter habendum Deum diligunt, ipsi se diligunt: ergo ut se diligant, Deum diligunt. Non est haec dilectio in omnibus hominibus: pauci se propterea diligunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Tria certe cõmendat apłs dicens. Ma¬
nent aũt fides. spes. caritas tria hec:
maior aũt horum est caritas. Et si
in caritate hoc est in dilectione conclu¬
dunt᷑ illa duo p̃cepta: maior tam̃ dic¬
ta est esse non sola. Lec.¬
De fide gͥ nob̾ qũa multa mandata
sunt: quam multa de spe. Quis potest
cuncta colligere: quis enumerando suf¬
fic̾e.ꝰ S intueamur: quid ait idẽ apłs.
Plenitudo legis est caritas. Ubi gͦ carnaᷤᷤ
est. qͥd est qđ possit deeẽ.s. Ubi aũt
non est. quid est qđ possit ꝓdesse &
Demon credit: nec diligit. Nemo diligit:
qui non credit. Frustra quidem. s tam᷑
potest ueniam sꝑare qui non diligit:
nemo aũt potest desꝑare qͥ diligit.
taq ubi dilectio est ꝓximii: ibi neces¬
sario fides & spes. Et uͥ dilectio ꝑ¬
rimi: ibi necessario ȩtiam dilectio dei.
Qui enim ñ diligit dm̃: quomͦ diligit ꝓ¬
ximũ tanquam se ipsum. quando quidẽ

Expanded text:
Tria certe commendat Apostolus dicens: MaTria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec, major autem his est charitas . Etsi in charitate, hoc est in dilectione, concluduntur duo illa praecepta, major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere? quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem Apostolus: Plenitudo legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est, ibi necessario fides et spes: et ubi dilectio proximi, ibi necessario etiam dilectio Dei. Qui enim non diligit Deum, quomodo diligit proximum tanquam seipsum; quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
ut diligatis inuicẽ. sicut
dilexi uos. Siue dicatur p̃ceptum siue
mandatum: ex uno uerbo greco utrũq
interp̃tatur qđ est entolȩ. Iam uͦ istam
sententiam & antea dixerat: de qua
me uob ut potui disputasse meminis¬
se debetis. Ibi enim sic ait. Alandatum
nouũ do uob̃. ut diligatis inuicẽ. sic̃
dilexi uos: ut ꝙ uos diligatis inuicẽ.
Huius itaq mandati repeticio cõmen¬
datio est: nisi qđ ibi mandatũ inquit
nouũ do uobis: hic aũt. hoc est in qͥt
mandatum meum. Ibi tanquam non
fuerit ante tale mandatũ: hic tanqũã
ñ sit aliud eius mandatũ. S ibi dic¬
tũ est nouũ. ne inuetustate nr̃a ꝑse¬
ueremꝰ: hic dictũ est meum. ne con¬
tempnendũ putemus. Quod aũt hic
ita dixit. hoc est mandatũ meũ uelut
non sit aliud: quid putamus fr̃s mei &s
Numqͥdnam solum eius de ista dilecti¬
one mandatũ est. qua diligimꝰ inuicẽ
Nonne ẽ & aliud mai̾us: ut diligamus
mandauit: ut alia non inquiramus

Expanded text:
ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itaque mandati repetitio, commendatio est: nisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus mandavit, ut alia non inquiramus?
Abbreviated transcription (Latin):
ste unis discipłs defuit: reu̾sus qđ ge¬
stum est audiuit: audita credere renuit.
Uenit iterũ dñs & non credenti disci¬
pulo latus palpandum p̃buit: manus
ostendit᷑. & ostensa suoꝵ cicatrice uul¬
animadu̾titis Numqͥd casu gestum
creditis. ut electus ille discipls tunc
deeẽt: post aũt ueniens audiret :
audiens dubitaret: dubitans palpar&:
palpans crede. ret. Non hoc casu: s di¬
uina dispen. satione gestum ẽ. E git
namq miro modo suꝑna clementia: ut
discipulus dubitans dum in magistro
suo uulnera palparet carnis: in nob̾
uulnera sanar& infidelitatis. Plus enĩ
nob̾ thomȩ infidelitas ad fidem. quam
fides credentium: discipłoꝵ ꝓfuit. q̃a
dum ille ad fidem palpando reducit᷑:
nr̃a mens om̃i dubrtatione pꝰ posita. in
fide solidatur. Sic quippe discipłm pꝰt
resurrectionẽ suam dubitare ꝑmisit.
nec tamen indubitatione deseruit: si¬
⁊t ante natiuitatẽ suam hab̾e mariã
sponsum uoluit : qui tam̃ ad eiꝰ nup-¬

Expanded text:
uit, reversus quod gestum est audivit, audita credere renuit. Venit iterum Dominus, et non credenti discipulo latus palpandum praebuit, manus ostendit, et, ostensa suorum cicatrice vulanimadvertitis? Nunquid casu gestum creditis, ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitanspalpans crederet. Non hoc casu, sed divina dispensatione gestum est. Egit namque miro modo superna clementia, ut discipulus dubitans, dum in magistro suo vulnera palparet carnis, in nobis vulnera sanaret infidelitatis. Plus enim nobis Thomae infidelitas ad fidem quam fides credentium discipulorum profuit, quia dum ille ad fidem palpando reducitur, nostra mens omni dubitatione postposita in fide solidatur. Sic quippe discipulum post resurrectionem suam dubitare permisit, nec tamen in dubitatione deseruit sicut ante nativitatem suam habere Mariam sponsum voluit, qui tamen ad ejus nup
Abbreviated transcription (Latin):
mauit. Dñs m̃s : & deus m̃s. Dic̃
ei iħc. Quia uidisti me. credidisti. Cum
apłs paulus dicat. est enun fides sꝑan¬
darũ substantia rerũ. argum̃tum nori
apparentũ: ꝓfecto liqu&. quia fides
illarũ rerũ argum̃tum est quȩ appare¬
re ñ possunt. Quȩ & enim apparent:
iam fidem ñ habent s agnitionem.

Expanded text:
mavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnit
Abbreviated transcription (Latin):
uentum suꝑnȩ uocationis expec tau̾it.
t hoc est quod ait dñs. Sic eum uolo
manere: donec ueniam. Non quia ñ
& ipse multos antea labores ꝓ dño.
pressurisq malorum tolerauerit: s qͥa
ultinum in pace senium finierit: ut
pote ȩccł̃iie xꝑiꝑ asiam quam regebat
iam longe lateq fundatis. iii.
N actibus apłorum cum cȩteris apłis¬
ioħes flagellatus inuenitur: quandoi¬
bant gaudentes a conspectu concilii.
qm̃ digni habiti sunt ꝓ nomine iħu
contumeliam pati. Et a domitiano
cesare inferuentis olei dolium missus.
in eccłiastica narratur historia: ex quo
tamen diuina se ꝓtegente gr̃a. tam intac¬
tus exiuit. quam fuerat a corruptione
concupiscentiȩ carnalis ex traneus. Nec
multo post ab eodem pͥncipe ꝓpter in¬
suꝑabilem eugłi andi constantiam. in
pachinos insulam exilio relegatur: ubi
humano destitutus solatio. diuin&̧ tamen
uisionis & allocutionis meruit crebra
consolatione releuari. Deniq ibidem a¬

Expanded text:
vocationis exspectaverit, et hoc esse quod ait Jesus: Sic eum volo manere, donec venio, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressurasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit; ut pote ecclesiis Christi per Asiam quam regebat, jam longe lateque fundatis. Nam et in Actibus apostolorum cum caeteris apostolis flagellatus invenitur, quando ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. Et a Domitiano Caesare in ferventis olei dolium missus, in ecclesiastica narratur historia, ex quo tamen divina se protegente gratia tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentiae carnalis extraneus. Nec multo post ab eodem principe propter insuperabilem evangelizandi constantiam in Pathmos insulam exsilio relegatur, ubi humano licet destitutus solatio, divinae tamen visionis et allocutionis meruit crebra consolatione revelari: denique ibidem A
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ passionem martyrii uolo iohan¬
nemi consummari: s absq uiolentia ꝑ¬
secutoris diem expectare nouissimum.
quando ipse ueniens. eum in ȩternȩ be¬
atitudinis mansione recipiam. Et quid
hoc ad tea Tid tantum crucis patibulũ
subeundo: mea te uestigia sequi debere
mementõ. Et quidem hanc dñi respon¬
sionem fr̃s. tunc temporis ita trac tabãt.
quasi ioħ̃es numquam ẽẽt moriturus.
Quod non ita esseintelligendum. ipse io¬
hannes admonere curauit: qui cum p̃¬
misisset exisse sermonem istum inter
fr̃s. quia disciplẽ ille non moritur: sol¬
lerter adiecit atq ait. Et non dix̃ ei
re donec ueniam quid ad te. Hon ergo
putandum quia discipls ille non mor¬
tuus sit in carne: quia nec dñs hoc de
illo futurum p̃dixit: & psalmista ait.
Lius est homo qui uiuit & non uidebit
mortemaꝰ. S ita potius intelligendũ:

Expanded text:
 passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris diem exspectare novissimum, quando ipse veniens eum in aeterna beatitudinis mansione recipiam: et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo mea te vestigia sequi debere memento. Et quidem hanc Domini responsionem fratres tunc temporis ita tractabant, quasi Joannes nunquam esset moriturus; quod non ita esse intelligendum, ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exiisse sermonem istum inter fratres quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit ei re donec veniam; quid ad te? Non ergo putandum quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus hoc de illo futurum praedixit, et Psalmista ait: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem? Sed ita potius intelligend
Abbreviated transcription (Latin):
tem dñi. aut quis requiescet in monte
scõ eius ᷤ Cumq plures qui ascensuri
sunt montem dñi descͥpsisset. qui diu̾¬
sis fuere ȩtatibus: postea infert. Hȩc est
generatio querentium dñm: querentium
faciem dei iacob. Et in alio loco: de om̃ib
scĩs. Generatio iustorum benedice tur.
De malis uero: ut in p̾senti loco. Genera¬
tio uiꝑarum: & requirentur omnia a ge¬
neratione ista. Et in iezechiel cum pee
cata terrȩ descͥpsisset sermo ꝓpħicus
adiecit: si noe. & iob. & daniel ibi in¬
uenti fuerint. non dimitto peccata t̃¬
rȩ illi: omnes iustos qui similes forent.
uir tutib eorum noe. & iob. & danihel.
uolens intelligi. Ergo et isti quia simili¬
a chaim & ioas contra apłos gesserunt.:
de una generatione eẽ referunt᷑. X ii.

Expanded text:
tem Domini? aut quis requiescet in monte tem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descripsisset, qui diversis fuere aetatibus, postea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob. Et in alio loco de omnibus sanctis: Generatio justorum benedicetur . De malis vero, ut in praesenti loco: Generatio viperarum. Et Requirentur omnia a generaticata terrae descripsisset sermo propheticus, adiecit, Si Noe et Iob et Daniel ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi: omnes ivirtutibus eorum, per Noe et Job et Daniel volens intelligi. Ergo et isti qui similia Cain et Joas contra apostolos gesserint, de una generatione esse referuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ille zacharias non sit filius barachiȩ
s filius ioiadȩ sacerdotis: unde & scͥptura
refert. Non fuit recordatus ioas patris
eius ioiadȩ: quȩ sibi fecisset bona. Cum
gͦ zachariam teneamus ÷ & occisionis con¬
sentiat locus: querimus quare barachiȩ
filius dicatur & non ioiadȩ. Barachias
in lingua nr̃a benedictus dñi dicitur.¬
tuntur nazareni: pro filio barachiȩ. fi¬
lium ioiadȩ. scͥptum repꝑimus. Simpli¬
ciores fr̃s inter ruinas templi & altaris.
siue in portarum exitib quȩ syloam du¬
cunt. rubra saxa monstrantes: zachariȩ
sanguine putant eẽ polluta. Non condẽp¬
namus errorem: qui de odio udeoꝵ. et
fidei pietate descendit.XI.
riam filium barachiȩ ab illoꝵ generati¬
one queratur: cum neutrum eoꝵ occi¬
derit. Regulȩ scͥpturarum est. duas
gen̾ationes ponere bonoꝵ uel maloꝵ:
hoc est singuloꝵ singulas. De bonis su¬
mamus exempla. Quis ascend& in mon¬

Expanded text:
quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis. Unde scriptrefert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joadae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo Zachariam teneamus et occisioni consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius et non Joadae. Barachias in lingua nostra benedictus Domini dicitur,tuntur Nazareni pro filio Barachiae filium Joiadae scriptum reperimus. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Sed nos non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. riam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in mon
Abbreviated transcription (Latin):
quem chaim fr̃ eius occidit. Iustus aũt
non solum ex dñi sententia. nunc s et
ex genesis testimonio cõprobatur: ubi ac¬
cepta eius a deo narrantur munera. Que¬
rimus quissit iste zacharias filius bara¬
chiȩ: quia multos legimus zacharias.
Et ne libera nob̾ tribuatur erroris facul
lorum opiniones exponere. Alii zacha¬
riam filium barachiȩ dicunt: qui in duo-¬
decim ꝓpħis undecimus est Patrisq no¬
men in eo consentit: s ubi occisus est
inter templum & altare scriptura non
loquitur: maxime cum temporib eiꝰ¬
uia fuerint ruinȩ templi. Alii zacha¬
riam patrem ioħis intelligi uolunt:
ex quibdam apocͥ phorum somniis ap¬
probantes. quod ꝓpterea occisus sit.
quia saluatoris p̃dicar& aduentum. Et¬
hoc quia ex scripturis non habet aue¬
toritatem: eadem facilitate contẽpnitur.
qua probatur. Alii istum uolunt esse
zachariam. qui occisus est a ioas re¬
ge iuidȩ inter temptum & altare: sc̃
regnorum narrat historia. S obseruandum

Expanded text:
ater ejus occidit; justus autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Geneseos testimonio comprobatur, ubi accepta ejus a Domino narrantur munera. Quaerimus quis sit iste Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobis tribuatur erroris facultlorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis decimus est, patrisque nomen in eo consentiat; sed ubi occisus sit inter templum et altare, Scriptura non loquitur, maxime cum temporibus ejus, vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum libris approbantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris praedicaverit adventum. Hoc quia de Scripturis non habet auctoritqua probatur. Alii istum volunt esse Zachariam, qui occisus sit a Joas rege Judae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia. Sed observandum,
Abbreviated transcription (Latin):
platione consurgius: & aut in p̾senti.
rãm in iuriam uindicamus÷ aut certe
ad maiorem uicem reddendam. nrm̃
nimum p̃paramus. Quid est hoc quod
quando potens ꝑsona nob̃ iniuriam in¬
ert. pacienter accipimus: quando infe¬
ior. nimio furore succendimur. Qnia
bi tiniuimus hominem: hic dm̃ time¬
eenolumus. Unde gͦ nos fr̃s quantũ
ussumus cum dei adiutorio cor nr̃m
dpatientiam p̃paremus÷ & in omnib
alis hominib medicoꝵ uicem agere
udeamus: & non ipsos homines. s ipsoꝵ
alitiam odio habeamus. ꝓbonis o¬
mus. ut semꝑ ad meliora conscendãt:
pro malis. ut cito ad emendationem uitȩ
& penitentiȩ lamenta confugiant. Qũã
rem orantib uob. ipse prestare dignetur.
qui cum patre & sp̃u sc̃o uiuit & regnat

Expanded text:
platione consurgimus; et aut in praesenti platione consurgimus; et aut in praesenti nostram injuriam vindicamus, aut certe ad majorem vicem reddendam nostrum animum praeparamus. Quid est hoc, quod quando potens persona nobis injuriam infert, patienter accipimus; quando inferior, nimio furore succendimur? Quia ibi timuimus hominem; hic Deum timere nolumus. Unde rogo vos, fratres, quantum possumus, cum Dei adjutorio cor nostrum ad patientiam praeparemus, et in omnibus malis hominibus medicorum vicem agere studeamus, malitiam odio habeamus; pro bonis oremus, ut semper ad meliora conscendant; pro malis, ut cito ad emendationem vitae per poenitentiae lamenta confugiant; quam rem orantibus nobis ipse praestare dignetur qui
Abbreviated transcription (Latin):
uia in pectore iħust̃
omnes thesauri sapi¬
entiȩ et scientiȩ abs¬
conditi: merito supra
iore cȩteris sapientiȩ & scientiȩ singu¬
laris mnunere donat. Eeteros quippe euan¬
glistas. nouimus plura de miraculis nr̃i
saluatoris pauciora de diuinitate lociitos
ioħes aũt ꝑ panca de humanis scͥbens
actibus. potius se exponendis diuinȩ
nature indidit archanis: pat enter in¬
sinuans. quanta de pectore iħu fluen¬
ta doctrinȩ cęlestis. quȩ nob ruc taret
beatus petrus audierat ꝑ passionem cru¬
cis clarificaturum ẽẽ deum: uoluit eti¬
am de frẽ & condiscipło cognosc̃e. qua
eẽt ipse morte ꝑpetuam transitirus ad

Expanded text:
im in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, merito supra jore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat. Caeteros quippe evangelistas novimus plura de miraculis nostri Salvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis, patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere qua esset ipse morte perpetuam transiturus ad