comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cgallifuturi epis copi
Quodita factum est Nam referere erat solitus non amplius donasse
ꝓepis copatu quam unum tri antem coco : qui seruiuit ad prandium
Post haec rex datis ad solatium eius duobus ep̃is aruer hrditexit.
Clericus uero ille qui subspondam latus eius inliserat i uentius nomine
adoccursum poncificis scđm uerbum illius ꝓperat non sinemagopudore÷
& sesimulq: equum quem usserat rep̃sentat. In gressis utris q inbalneo ÷
dolorem lateris quemab inpul su suꝑbiae eius clerici. incurrerar. element
in ꝓperat magnam ex hoc ei ingerens uerecundiam. non cũ ira sed tantumoco
spiritali delectans: Igitur ex inde cum multo psallentio inciuita tamsuis¬
cipitur : & in sua aecclesia ep̃s ordinatur
AMUERO AD SUMETO EPISEO PATU TANTANUMILITATETANTAE
caritate cum omnibus usus est : ut ab omnibus diligeretur Eatientiam
Quero ultra hominum mores habens ita ut sidicifas est. monsi compararet᷑

Expanded text:
Galli futuri episcopi. Quod ita factum est. Nam referre erat solitus, non amplius donasse pro episcopatu quam unum treantem coco, qui servivit ad prandium. Post haec rex, datis ad solatium eius duobus episcopis, Arvernis eum direxit. Clericus vero ille qui super spondam latus eius inliserat Viventius nomine ad occursum pontificis secundum verbum illius properat non sine magno pudore et se simulque equum quem iusserat repraesentat. Ingressis utrisque in balneo, dolorem latent, quem ab inpulsu superbiae eius clerici incurrerat, clementer inproperat, magnam ex hoc ei ingerens verecundiam, non cum ira, sed tantum ioco spiritali delectans. Igitur exinde cum multo psallentio in civitatem suscipitur et in sua eclesia episcopus ordinaturvero assumpto episcopatu, tanta humilitate tantaque charitate cum omnibus usus est, ut ab omnibus diligeretur. Patientiam vero ultra huminum morem habens, ita ut, si dici fas est, Moysi compararetur
Abbreviated transcription (Latin):
tur estiuurt: &adincu ar&e honensẽ regressusẽ Extat nuncin hoc loco soncci¬
lus iim quo sẽs dicitur stetisse fost hȩc accedens ad tumutu uo onoe ancel
Gaudenuncuitalianasoror beatis sima : post triduũ enimaiestuti dominice
p̃sentaberis. Et discescitabeo loco Fost hec multis ꝑ uisum iur go osteniest
& benesicia petit a p̃but : & diẽ obitissu in quo eamei noratio eius celera¬
reur edieit. Qđd nonalit sentien duest : nsiquiabeati antiscees obedetr
domini cemaiestatis p̃sentiã meruissã : uthȩc de incepsager&: Quodã
autt̃ teone celebratis in cius honore uigilus cũ archi prbloci eulaliusela¬
neus piscator quidã ꝑufuma auir gineẽ ut archiprbo pisciũ copiã
deserioe i sur uexet q electulo inueniteq inmanee sor enpnscip̃ copiã

Expanded text:
rthonensem regressus est. Exstat nunc in hoc loco cancellus, in quo Sanctus dicitur stetisse. Post haec accedens ad tumulum Virginis, ait: Gaude nunc, Vitalina soror beatissima; post triduum enim majestati dominicae praesentaberis. Et discessit ab eo loco. Posthaec multis per visum Virgo ostensa est, et beneficia petita praebuit, et diem obitus sui in quo commemoratio ejus celebraretur edixit. Quod non aliter sentiendum est, nisi quia beati Antistitis obtentu, dominicae majestatis praesentiam meruisset, ut haec deinceps ageret. Quodam autem tempore celebratis in ejus honorem vigiliis, cum archipresbyter loci Eulalius clemonitus piscator quidam per visum a virgine est, ut archipresbitero piscium copiam deferret. Surrexitque e lectulo, invenitque in
Abbreviated transcription (Latin):
mirae abis conses sorum : specialius legentẽ poscentes ut quia nobisut
suges catisumus pec artis ingensũ suppe dicat nec sermoau fucun¬
diaiuuat ueniamtemeritatĩ libenter indige at que nomniaetentua
inueibalis erigitut scribuat : s ed d epͥmit pudor ut sileat a mortimarqxp̃i¬

Expanded text:
miraculis confessorum, specialius legentem poscentes, ut, quia nobis, ut miraculis confessorum, specialius legentem poscentes, ut, quia nobis, ut saepe testati sumus, nec artis ingenium suppeditat nec sermonum facundia iuvat, veniam temeritati libenter indulgeat, quem non iactantia mundialis eregit, ut scribat, sed depraemit pudor, ut sileat, amor timorq
Abbreviated transcription (Latin):
ludũ exereeat. aut asinus segnis int̃spheristarũ ordine celeri uolatu
discurrat Aut certenũ ꝗd poterit coruus mgeredinẽ sũa albentaut
colũ barũ pennis obtegere : Aut obs euritas picis liquoris iactei colore
mutarĩ Nepeutirta fieri possitionẽ : la nec tupoteris interscripo¬
res alios haben Sedtam̃ respͥon deboillis & dicã: Quia opus ueferũ ficio
eꝑ mea rusacitatũtes erã prudentia excelio : Nam utopinor uniuti
benesi ciũ uobis hec scripta p̃ bebunt : Scilie& iit qđ nos inculte & breut
gius oine oribus dilat etis: lgitur in primolibello in seruimous aliquade
mira culs dñi as eorũ a postolerũ reliquorue masgrũ q̃ alctenus de¬
uerunt ds̃ ad cor roborandã sideliũ fde coti die dignatus autgeris l¬
quia ualde molestũ erat ut traderentur obliuionu in secundoi posuimus
pi Sextonũ dequoruda feliciosorũ uita : Sctauui hunescribimsat

Expanded text:
ludum exerceat, aut asinus segnis inter sphaeristarum ordinem celeri volatu ludum exerceat, aut asinus segnis inter sphaeristarum ordinem celeri volatu discurrat? Aut certe numquid poterit corvus nigredinem suam albentium columbarum pennis obtegere, aut obscuritas picis, liquoris lactei colore mutari? Nempe ut ista fieri possibile non est, ita nec tu poteris inter scriptores alios haberi. Sed tamen respondebo illis, et dicam: Quia opus vestrum facio, et per meam rusticitatem vestram prudentiam exercebo. Nam, ut opinor, unum beneficium vobis haec scripta praebebunt: scilicet, ut quod nos inculte et breviter ginis prolixioribus dilatare. Igitur in primo libello inseruimus aliqua de miraculis Domini ac sanctorum apostolorum, reliquorumque martyrueus ad corroborandam fidelium fidem cotidie dignatur augere; quia valde molestum erat, ut traderentur oblivioni. In secundo posuimus ni. Septimum de quorundam feliciosorum vita. Octavum hunc scribimus de
Abbreviated transcription (Latin):
CII Depelagia lemoficũ
CIIII Debeata radegunđ pietauensi
CV detetrico epis copo
uii Dequiteria uirgine.
Cuni Denegotiatoreq elemosinã n fecit
LIBERINGIORIA CÕTESSORRINM FELICITER
ud& inũpieuti repbo inperixoq: atq: iuerti illud ad gre diqd potes t adima¬
plere Sed quid faciã qđ ꝯculi non patior: quȩ debeatorũ uircutibus¬
ł ipse sepius inspexi : uel prelationẽ bonorũ uirorũ & certe fidei euiden¬
t̃gesta cognouio sed timeo necũ scribere cȩpero quia sumsi nelit te¬
cui ingenium artis ñ subpeditat : Nec ullalit terarũ sc̃ientia subministrat:
Quinullũ argumentũ utile in lit teris habes: qui nominacernepenescis:
sẽpius ꝑmas culinis feminea ꝓ femineis neutra & ꝓ̃neutris masculina
cõmutas ꝗui ipsasqͦq: p̃positiones quas nobiliũ dictatorũ obseruari
sanxit auctoritas: loco debito plerũq ñ locas :  iã ablatiuis accusatiua
&rur sũ accusatiuis ablatiuap ponis: Putas ne uid&ur ut bos piger palestre

Expanded text:
102. De Pelagia Lemoficum. . 104. De beata Radegunde Pictavensi. 105. De Tetrico episcopo. 107. De Quiteria virgine. 109. De negotiatore, qui elymosinam non fecit. LIBER IN GLORIA CONFESSORUM INCIPIT FELICITER. Pudet insipienti, reprobo inperitoque atque inerti illud adgredi, quod non potest adimplere; sed quid faciam, vel ipse saepius inspexi, vel per relationem bonorum virorum et certae fidei evidenter gesta cognovi: sed timeo ne cum scribere coepero, quia sum sine littecui ingenium artis non suppeditat, nec ulla litterarum scientia subministrat? qui nullum argumentum utile in litteris habes, qui nomina discernere nescis; saepius pro masculinis feminea, pro femineis neutra, et pro neutris masculina commutas, qui ipsas quoque praepositiones, quas nobilium dictatorum observari sanxit autoritas, loco debito plerumque non locas. Nam pro ablativis accusativa, et rursum pro accusativis ablativa ponis. Putasne videbitur ut hos piger palaestrae
Abbreviated transcription (Latin):
instagnum Nolite maculare animas uestras in hisritibuanss e setipotuos
cot oscitatm̃: Eam ciseius ueperationẽ in penhte Adorateaut
semĩ liborium dĩ antistitẽ cuius hecreli quic sunt condite pen podistp

Expanded text:
in stagnum. Nolite maculare animas vestras in his ritibus vanis, sed potius in stagnum. Nolite maculare animas vestras in his ritibus vanis, sed potius cognoscite Deum et amicis eius venerationem inpendite! Adorate autem sanctum Helarium Dei antestitem, coitu hic reliquiae sunt conditae! Ip
Abbreviated transcription (Latin):
formas casei accę̧rȩ uelpanis diuersasq species unusquisq iuxca
uires suas q̃ dipumerare ꝑlongũ puto : Vemebant aut̃ cũ plaufstris
potũ cibũq deferente s: Mactantes animalia & ꝑtriduũ epulantes
Q uartaut̃ die cũ discere deberent. anicipabat eos tẽpestas cũ tonitrx
lentiam descendebat: ut uixquisq eorũ putar& euadere. Sicflebat
ꝑ singulos annos: & in uoluebatur insipiens populus Inerrore:
ostmulta uero tempora quidã saccerdos ex urbeipsa epis copatu adsũpto
acces sit ad locum predicauitq turbis. ut absisterent abhis pece lestira con¬
sumerentur: Sed nequaquã eius p̃dicatio acrudarus tcitate recipiebatur
uncins pirante diumate sacerdos di basilicam in honore beatiila r iuoier¬
uensis eminus abore stagni edificauit In quahe noru as eats lo cauriet
dicens populo. Nolitefilioli molitepeccare ante dñ nullac em̃seligo

Expanded text:
formas casei ac cerae, vel panis, diversasque species, unusquisque juxta formas casei ac cerae, vel panis, diversasque species, unusquisque juxta vires suas, quae dinumerare perlongum puto. Veniebant autem cum plaustris potum cibumque deferentes, mactantes animalia et per triduum aepulantes. Quarta autem die cum discendere deberent, anticipabat eos tempestas immensa cuiolentiam discendebat, ut vix se quisque eorum putaret evadere. Sic fiebat per singulos annos, et involvebatur insipiens populus in errore. Post multa vero tempora quidam sacerdos ex urbe ipsa, episcopatu adsumpto, accessit ad locum, praedicavitque turbis, ut absisterent ab his, ne caelesti ira consumerentur; sed nequaqnam eius praedicatio a cruda rusticitate recipiebatar. Tunc, inspirante Divinitate, sacerdos Dei basilicam in honore beati Helarii Pictavensis eminue ab ora stagni aedificavit, in qua et reliquias eius locavit, dicens populo: 'Nolite, filioli, nolite peccare ante Deum! Nulla est enim religio
Abbreviated transcription (Latin):
inspirante dño conuersus ad uasculũ nomina angelorum
scõrũ quae sac rȩ docens lec tiones suꝑ aditũ eius de uote
in uocat : Orans ut uirtus eorũ paruitatem hane in abun¬
dantiã conuertere dignarecur : neoperari is desicer& qđ
haurirent. AAirũ dic tu totã die ab hoc ex tractũ pũquã defuitbil q¬
tibus sedusq quo nox finẽ operandi fecit omnibus fuit in abiundan
Im̃pl&oq: operis bonicursu : migrauit ad dm̃m. Ad cuius beatũ sep ul¬
chrum multtȩ quidẽ uirtutes ostensẽ narrantur : quas liber uitȩ
eius contin& : S&đ tamen duo lepsi : In e ođ locomundati sunt : Mo
enĩ erat ingabab tano terrrterio corom̃to iltrius : lacũ habens
magnũ ad quẽ certotẽpore mul titudorusti corũ quasilibamina
lacui illi exibens: linte amina ꝓiciebat ac pannos qͥ adusum ues¬
timentiuirili p̃bentur : Nonnulli lanȩ uellaa plurimi &iã

Expanded text:
inspirante Domino, conversus ad vasculum, nomina angelorum inspirante Domino, conversus ad vasculum, nomina angelorum sanctorum, quae sacrae docent lectiones, super aditum ejus devote invocat, orans ut virtus eorum parvitatem hanc in abundantiam convertere dignaretur, ne operariis deficeret quod haurirent. Mirum dictu! tota die ab hoc extractum nunquam defuit bibentibus; sed usquequo nox finem operandi fecit, omnibus fuit in abundantiimpletoque operis boni cursu, migravit ad Dominum . Ad cujus beatum sepulcrum multae quidem virtutes ostensae narrantur, quas liber vitae ejus continet. Sed tamen duo leprosi in eodem loco mundati sunt. Mons enim erat in Gabalitano territorio, cognomento Helanus, lacum habens magnum: ad quem certo tempore multitudo rusticorum, quasi libamina lacui illi exhibens, linteamina projiciebat, ac pannos qui ad usum vestimenti virilis praebentur; nonnulli lanae vellera; plurimi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
teardũ iaruerno territerio comorareo : iurii fidelis reulit
& scio quia uera narrauit: quia euident᷑ cogno uigos ta fiuisse q̃ daci÷¬
lubeo in quit fieriex annonis aqua in fusis atq: decoctis. mes sorib:
poculũ preparari: Hanc enĩ coctionẽ orosius aco quendo caelion
uocari norrauit Quod cũ p̃para tũ fuisse & inuaserido oltam
at: ille adurbem moras innec teret : ut mos seruorum est maxi¬
ma parte ex hausta ex iguam dominicis usibus reliquert
Illȩ quoq: fi fs lus deiussione inuitare messores iubet : ut eo
ab urbe redeunte hos segitẽ deciderereperiret : quo facto
iam operariis insegete collocatis circit̃ septuaginta : adue¬
nit dominus fundi ꝑscrutansq: quantitatẽ quãlitatẽq: potus
ꝑparũ reperit. Tunc pudore confusus & sibi factũ aduere¬
cundiã reputans  ne potaᷤ deficeret operariis quod ut ipse
arbi trabat᷑ suꝑ quinq modiorũ m̃ surã non erat: quid ago¬
ret quo se uerteret in ambiguo dephendebat : Tan dem

Expanded text:
fidelis retulit, et scio quia vera narravit, quia evidenter cognovi gesta fuisse quae dixiJubet, inquit, fieri ex annonis aqua infusis atque decoctis, messoribus poculum praeparari. Hanc autem coctionem Orosius a coquendo ceriam vocari narravit: quod cum praeparatum fuisset, et in vase reconditum, atque ille apud urbem moras innecteret, ut mos servorum est, maxima parte exhausta, exiguam dominicis usibus reliquerunt. Ille quoque fidus de jussione invitare messores jubet, ut eo ab urbe redeunte hos segetem decidere reperiret. Quo facto jam operariis in 894 segete collocatis circiter septuaginta, advenit dominus fundi, perscrutansque qualitatem quantitatemque potus, perparum reperit. Tunc pudore confusus, et sibi factum ad verecundiam reputans, ne potus deficeret operariis, quod, ut ipse arbitrabatur, super quinque modiorum mensuram non erat, quid ageret, quo se verteret, in ambiguo dependebat. Tandem
Abbreviated transcription (Latin):
sunłin dulta : Neo sensu concipinec uerbis effer nec scripturis pocuerunT
conp̃hendi Cũ ipse saluator mundi ab illorudis scłi ex& dio patri¬
ar chis sep̃stat uideri ꝓphetis ad nuntiari : Ad ex tremũ semꝑ uirgi¬
nis in tacteq mariȩ dignat᷑ utero suscipi& p̃potens in mortalisq:
ereator mortalis carnis patitur amictuues tirimoe tẽꝓhominis
pec catomor tui reparatione adire. uict&q: resur gere : qͥuinos gra¬
uiũ faoinorũ spiculis sauciaeos ac ladronũ insidiantiẽ aud norabies af¬
cõfo orsise inero olei queli quore adstabulũ mediere celes tosondies seele

Expanded text:
sunt indulta, nec sensu concipi, nec verbis effari, nec scripturis poterunt sunt indulta, nec sensu concipi, nec verbis effari, nec scripturis poterunt comprehendi; cum ipse Salvator mundi ab illo rudis saeculi exordio patriarchis se praestat videri, prophetis annuntiari, ad extremum semper virginis intactaeque Mariae dignatur utero suscipi, et praepotens immortalisque Creator mortalis earnis patitur amictu vestiri, mortem pro hominis peccato mortui reparatione adire, victorque resurgere; qui nos gravium facinorum spiculis sauciatos, ac latronum insidiantium vulneribus affectos, infuso meri oleique liquore, ad stabulum medicinae coelestis, id est Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qͦdsi larius fecerat non repperit : Accedensq adlitus : & fundũ a lilo
intuens nullũ indiciũ deeo accepit : De quo non quicquã ligniñ lapidis
nonserri nec ullius in ꝗͣ genus indici potuit ostendi fusi q̃d conicipatuit:
ipso quo fabricatũ fuerat lo couir tute diuina dehiscens Nab ocitusno¬
ninũ ẽ ablatum Tuncmisit nuntiosad irs dicens Requies cite iã alao¬
bore quiaultus eds̃ in iuriã fratrunostrorũ : His & t alibusiur tutaibus p̃ di¬
tuscorsumatocurs uuite imigrauit ad dm̃m Aqd eutius ulmr tutious pdi
& inerguminis anati & cecim luminatis unt Postuuus obitumꝑ posit
qui ꝑmonas teria erant abbatis officiũ ep̃s largientibus susceperunt
eda leopatius apud senaparĩa monasteriũ qđ infraterminum turonicũ
erat abba instituitur: in sũ mascĩtate ac senec tute ꝑduransibiq & obite¬

Expanded text:
num quod Sichlarius fecerat, non reperit: accedensque ad littus, et fundum alvei num quod Sichlarius fecerat, non reperit: accedensque ad littus, et fundum alvei intuens, indicium nullum de eo accepit. De quo non quidquam ligni, non lapidis, non ferri, vel ullius unquam genus indicii potuit ostendi, nisi quod conjici potuit, ipso quo fabricatum fuerat loco, virtute divina dehiscens ab oculis hominum est ablatum. Tunc misit nuntios ad fratres, dicens: Requiescite jam a labore, quia ultus est Deus injuriam fratrum nostrorum. III. His et talibus virtutibus praeditus, consummato cursu vitae, migravit ad Dominum. Ad cuius tumulum postea et inergumini sanati et caeci inluminati sunt Post cuius obitum propositi, qui per monasteria erant, abbatiae officium, episcopis largientibus, susceperunt, Sed et Leobatius apud Senapariam monasterium, quod infra terminum Turonicum erat, abba instituitur, in summa sanctitate ac senectute
Abbreviated transcription (Latin):
eteseni qđ dĩ noluerit : nama nobsseum p̃enitus non accipis : Tunc sila¬
nee crmmi nouert potuit ut consueuerat: Genitq custoseius ad abatem
mediiut ferunt nocte illo morator iocũ falribus auigilante & ait
urge abba dep̃ care ad tentius dmm̃  estitit eninotamolins ab inundagi¬
onẽcanalis alieni: ques larius fecit. Atillehec audiens misst confesti
srs singulos ad monastera illa quae fta tuerit dicens. Profiermteuosino¬
ratione & non sit uobis opus aliud dͦ naciterũ aduos dirigãs sẽda ipsenc
egressus aboratorio dep̃ cansnm adcente bac ꝑ̃fiolans aduc iuici
misericor die Srefecit ꝑ integros duos dies : totidt̃qͣ noctes Tertia
iã iucescentedie. accessit itẽ rũmonachus Illequicus tos suerat nuntians
rotã sabrice sue iuxta consu&udinẽ priorẽ in sum mauerti uelocitate.
gres susq abbacũ fratrib: deoratorio acceditadutus conspiciensq moli¬

Expanded text:
eus non voluerit, nam a nobis ipsum penitus non accipies. Tunc Sichlanec omnino verti potuit ut consueverat; venitque custos ejus ad abbatem media, ut ferunt, nocte, illo in oratorio cum fratribus vigilante, et ait: Surge, abba, deprecare attentius Dominum. Restitit enim rota molendini ab inundatione canalis alieni, quem Sichlarius fecit. At ille haec audiens misit confestim fratres singulos ad monasteria illa quae statuerat, dicens: Prosternite vos in oratione, et non sit vobis opus aliud, donec iterum ad vos dirigam. Sed et ipse non est egressus ab oratorio deprecans Dominum attente, ac praestolans adventum ejus misericordiae. Sic fecit per integros duos dies totidemque noctes. Tertia jam illucescente die, accessit iterum monachus ille qui custos fuerat, nuntians rotam fabricae suae juxta consuetudinem priorem in summa verti velocitate. Egressusque abbas cum fratribus de oratorio accedit ad littus, conspiciensque molendi
Abbreviated transcription (Latin):
lriius caliamuliere cunur poblationea pparu
ocud eauentinominis troeius
bonudemarcellino ep̃o
box Demarano reclauso
baxi Deu sichioreclauso¬
booriii De maximoregenss epõ¬
lurnꝰi Desilues trocauillonenseepo¬
loui Desequanoabbate¬
borusi Dem arcello parisiorũ ep̃o¬
xł Demaximino treueroruẽpõ
xcui Deheremita cuic aldari aligne fut¬

Expanded text:
 alia muliere, cui vir pro oblatione apparuit. 67. De Aventino ministro eius. 68. De Marcellino episcopo. 80. De Mariano reclauso. 81. De Eusichio reclauso. 82. De Maximo Regense epispo. 84. De Silvestro Cavillonense epi86. De Sequano abbate. 87. De Marcello Parisiorum epis91. De Maximino Treverorum epis96. De heremita, cui caldaria lignea fuit
Abbreviated transcription (Latin):
nonsedu c̃ sedrtilus uerũ &ia seminis in his p̃tiu deborabilit̃ desu¬
lomonis a diuit : It ahecbeatimartiniba siliõex ut cius miracula
cotidianis indultamom̃tis miraret᷑ ȩpecut hauriteoq deson¬
cosicerdotali quopos sit aditũ nemaris para disi acirecludert aduo a¬
xcus bcatis simamonigundis car noti nȩurbis in digin a parentũ aduot
copulata coñmigoeduas silicas habuitsuꝑ quibus tial degauu sa la abut᷑

Expanded text:
ecertantibus, verum etiam feminis in his proeliis faborabiliter desulamonis adivit, ita haec beati Martini basilicam, ut eius miracula cotidianis indulta momentis miraretur, expetiit, hauriretque de fonte sacerdotali, quo possit aditum nemoris paradisiaci recludere. 1. Igitur beatissima Monigundis, Carnotenae urbis indigena, parentum ad votum copulata coniugio, duas filias habuit, super quibus valde gavisa laetabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nã surgente eo quadã nocte destratusuoadredde dũ officiũ. uidit duos
ari&es magnossuis forib ad sistentes quasi ps̃tolantes aduentucius ÷ guouusos
eua nestentib: absq mauoratoriũ est gress: Alia nocte regressꝰ abora¬
torio inueñ cellala suã plenũ dȩmoniis dixq &is : Vnde uenitis ã romadio¬

Expanded text:
Nam Nam arietes magnos suis foribus assistentes, quasi praestolantes adventum ejus: quo visoevanescentibus absque metu oratorium est ingressus, Alia nocte, regressus ab oratorio, invenit cellulam suam plenam daemoniis, dixitque eis: Unde venitis? A Roma
Abbreviated transcription (Latin):
te cognouit : & lic& hȩc magnasint ad illã tam̃ safiitatum gratiã
quã peũ dñs in firmis ꝓtulit lib& accedere Nonenim abigtur
tanti habuit reue lart. Pueru lus enĩ quidã paul nom̃e crunit̃ poplitũq graui
sua ad nĩ miscđa obtineat imꝑtiri. Qui ptinꝰ oratione facta cũ oleo benedicto:
palpata m̃bra infirmis uꝑ leotulũ suã requiestere fer᷑: Quo paululũ quiestente :
postuniũ horȩ curriculũ surgere iuba : Quic̃ surgens sanꝰ matrisuȩ scĩ est ma
nib restitut᷑. Eidr& ricueꝰ dã seric infens domino hunꝰ sacaotisoratoriũ ex pai¬
uit : Sed illelatꝰ suꝑbia absentebeato uro seruũ abstrait ceciditq Sed moc
a febre correptꝰ spm̃ exalauit : Quarta nianꝰ t̃tianan ł reliquar accent fe
briũ oratione faciti sepiuꝰ mitigaũ : Uene nũ malepustulȩ imposito saluta¬
ri signo restinxit : obses sor demonib: in uoca to trinitatisnom̃e ẽmandauit᷑

Expanded text:
te, cognovit. 3. Et licet haec magna sint, ad illam tamen sanitatum gratiam, te, cognovit. 3. Et licet haec magna sint, ad illam tamen sanitatum gratiam, quam per eum Dominus infirmis protulit, libet accedere. Non enim ambigitur, tanta voluit revelare. Puerulus enim quidam, Paulus nomine, crurum poplitumque gravi  sua a Domini misericordia obtineat impertiri. Qui protinus oratione facta, cum oleo benedicto palpata membra infirmi, eum super lectulum suum requiescere fecit. Quo paululum quiescente, post unius horae curriculum nibus restitutus. Faretri cuiusdam servus infensus domino huius sacerdotis Oratorium expetivit; sed ille elatus superbia, absente beato viro, servum abstrahit caeciditque. Sed mox a febre correbrium oratione facta saepius mitigavit. Venenum malae pusulae, imposito salutari signo, restinxit, obsessos daemonibus, invocato Trinitatis nomine, emundavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ba celleisustentctus in medio confessoris atrio erectisauribus oculus
aleeld diutis sime udtentis steat in mobilis Semde mot aiusoculisq¬
pit daregemitus aesus piria longa ꝓducere : Int̾rogatusq a suis quit hoc
e& ÷ ut si aliquid diuinũ fuis s& intuitus en arrar& : Respon atco
uintuobis inertibus Etpigris : Ecceiã in celo missarũ solẽma oxpedi¬
untura taossegaies nocincoare cepitimus hui sinisteriisacram̃tũ:
iuĩ sit expleri Sed Nec illud p̃t̃ ibo qđ quadã uice dũiuxta consuaui¬
dinẽ ut supra diximus debasilics quas orationisgratia adieratrepede¬
rat a inbasilica admissas dominice oritionis uerba dec antarentur :
cũ illideerunt liber anos amalo Audiuitetu mulo cuius dã uacẽ
dicentẽ similit̃ : liberarios amalo: Qđ onsine ꝑfecti opisierito
aensctur : ut hȩc meruis s& audire. Sed & ad passiuse pr̃si tumu¬
lũ ueniens : & quali aius merit & quantitatẽ resrigerii ipsodocep¬

Expanded text:
bacellum sustentatus, in medio confessoris atrio erectis auribus oculisque ad coelum diutissime attentus stetit immobilis. Deinde motus a loco coepit dare gemitus ac suspiria longa producere, interrogatusque a suis quid hoc esset, aut si aliquid fuisset divinum intuitus, enarraret, respondit: « Vae nobis inertibus et pigris, ecce jam in coelo missarum solemnia expediuntur, et nos segnes nec inchoare coepimus hujus ministerii sacramentum. iussit expleri. Sed nec illud praeteribo, quod quadam vice, dum iuxta consuetudinem, ut supra diximus, de basilicis, quas orationis gratia adierat, repedaret, et in basilica ad missas dominicae orationis verbi decantarentur, cum illi dixerunt: Libera nos a malo, audivit e tumulo cuiusdam vocem dicentem similiter: Libera nos a malo. Quod non sine perfectionis merito censetur, ut haec meruisset audire. Sed et ad Paasivi presbiteri tumulum veniens, et qualiter eius meriti et quantitatem refrigerii, ipso docen
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ eiministrabat᷑ ꝑ dies singulos quantũ ipsipueroq suffecer&
to aiuto epõ a omã quagrtarrauimꝰ quȩ dã ab ipsore lata cognouimꝰ quȩ¬
dã ꝓprus oculis inspeximꝰ. A memorato aut̃ pontifice dia conatꝰa cpres¬
biteru sortit ẽ gradũ multa populis diuersis uenxs morbia reno di
nectlit. Nulli tam̃ cellulã egress sepbuit ẽ teplandũ : nisltantũ ofa
nestellã extendens manũs alutare signaculũ imponebc Etna quo quĩ lu¬
si tatꝰ fuisse: ad hancaccodensspecula orationẽ colloquiuq ꝓͥbobat Seni¬
q. Qtih ac religione cursũ uite õsumans: quinquagesi mouta puat. Ceui

Expanded text:
tantum ei ministrabatur per dies singulos, quantum ipsi pueroque sufficeret, tantum ei ministrabatur per dies singulos, quantum ipsi pueroque sufficeret, to Avito episcopo et omnia quae narravimus quaedam ab ipso relata cognovimus, quaedam oculis propriis inspeximus. A memorato autem pontifice diaconatus ac praesbiterii sortitus est gradum; multa populis diversis vexatos morbis remedia contulit. Nulli tamen cellulam egressus se praebuit contemplandum, nisi tantum per fenestellam extendens manum, salutare signaculum inponebat, et si a quoquam visitatus fuisset, ad hanc accedens speculam, orationem colloquiumque praebebat. Denique in hac religione cursum vitae consummans, quinquagesimo, ut opinor, aevi
Abbreviated transcription (Latin):
Acgentium:  illorũdum taxat qui abeo aut signum salutare suscipore
aut in firmitattim remedia sumeregm flagitubant seboo
ut quosorationẽ salutidabant : etiam cibi rescctione fouerit uludon
recolenss quod in eu angelio deturbis quas adiuersorũ morborum condoñ¬
sanauerat dixit: dimittere eosie uinos nolo nedesiciant in uua Sedna
illud beneficium occuli arbitror quod bloco illo diuina pieta s est larca
Namcũ aꝓfunda uallis illius quasi stadia decem a quade ferretur oriuit
ad dnm ut ei in ipso cellul a suae babitaculo fontisugiam ostenas porauit
Sedũ defuit uirt illa cȩlestis quȩ quondã sitientib populis aqua ꝓdi
xãsilice. Statĩ igit᷑ ad hui orationẽ guita laticis acaut prapeis
cȩpit solũ st illis frequentib: irrigare: Atille munꝰcȩ leste c̃pau¬
dens concauũ in lapide paruulũ inmodũ cist̃nȩ faciens tenente

Expanded text:
egentium, in illorum duntaxat qui ab eo aut signum salutare suscipere, egentium, in illorum duntaxat qui ab eo aut signum salutare suscipere, aut infirmitatum remedia sumere flagitabant: ut quos per orationem saluti dabat, etiam cibi refectione foveret, illud Domini recolens, quod in Evangelio de turbis quas a diversorum morborum consanaverat dixit: Dimittere eos jejunos nolo, ne deficiant in via . Sed nec illud beneficium occuli arbitror, quod ei in loco illo divina pietas est fargita. Nam cum a profundo vallis illius, quasi per stadia decem aqua deferretur, oravit ad Dominum, ut ei in ipso cellulae suae habitaculo fontis venam ostenderet. Sed non defuit virtus illa coelestis, quae quondam sitientibus populis aquas produxit a silice. Statim igitur ad hujus orationem gutta laticis a caute prorumpens, coepit solum stillis frequentibus irrigare: at ille munus coeleste congaudens, concavum in lapide parvulum in modum cisternae faciens, tenente
Abbreviated transcription (Latin):
tibi portio cũ seruisdĩ quorũ ẽ fedita sregnũ xp̃i : Hlec & huius cemodi
Seddũ hec agerentur: ille aliuscircape des & trbias sc̃i ininsidiis uoluebat᷑
Cũq: hunc ad pedessuos consusũ sc̃s eremi tauider& orationẽf acien seum
abir eius sic dicens uader&rosatana nihil mi in nomine xp̃i meipoteris
ultranocere: Atille usq lim̃ cellulȩ egressus sõnũ ualidũ ꝑ inferiorẽ
patẽ emisit : & tanto cellulã f&orẽrepleuit : ut nihil aliudqua diabolus
assĩ duus in operedĩ necuacabatꝰ aliuid : nisi aut legera aliqud aut orar&
&iam cũ parum ꝑcibi caper& sẽꝑ orabat: Sumebat int̃dum
piscem defluminorare quidem : sed cum uolidis set. opitulante dño consestm
aderat Cibumpanis non aliunde sumebat: nisi qui demonaster iomitebitm
Si quis uero deuotorum panes detulisset aut uinum : id in cibosdepit abdan

Expanded text:
tibi portio cum servis Dei, quorum est haereditas regnum Christi. Haec et hujuscemodi tibi portio cum servis Dei, quorum est haereditas regnum Christi. Haec et hujuscemodi Sed dum haec agerentur, ille alius circa pedes et tibias Sancti in insidiis volvebatur. Cumque hunc ad pedes suos confusum sanctus eremita videret, orationem faciens, eum abire jussit, dicens: Vado retro Satana, nihil mihi in nomine Christi mei poteris ultra nocere. At ille usque ad limen cellulae egressus, sonum validum per inferiorem partem emisit, et tanto cellulam fetore replevit, ut nihil aliud quam diabolus  Erat enim assiduus in opere Dei, nec vacabat ad aliud, nisi aut legeret aliquid, aut oraret: etiam cum parumper cibi caperet, sempter orabat. Sumebat interdum piscem de flumine, raro quidem, sed cum voluisset, opitulante Domino, confestim aderat. Cibum panis non aliunde sumebat, nisi qui de monasterio mittebatur: si quis vero devotorum panes detulisset aut vinum, id in cibos deputabatur
Abbreviated transcription (Latin):
nicam. et silabia mouere ñ pocerat. uel corde clamaret :
Quã dũ tacitus loquitur: cȩ perunt paulatĩ mẽ braciuisq̃mimicifuer ant artere¬
iuncta dis solui& senuiens sẽ manũ dexta habere iãliberã : ori signũ beatae
crucis in ponit : Rursumq: conuersus adhrdrũ: precingititer ũcrucem xpi
aduer suseum dicens : Tune es ille quipto plastum deparadsabitacula pie¬
cisti. quigermanidex terã. parricidiocruentasti qͥoharaonẽ ut populũ di
ꝑsẽquer &urar masti qui ad extremũ ipsum hȩbreũ populũ ut inuidia
succendente ꝑ sequer&ur dnm excitasti ͦ Discede a seruis dĩa quibsẽpius q¬
superatus discessisticonfusus: Tunees enĩ incainꝓiectus inesau supplantatꝰ
ingolia ꝓst̃ratus iniuda traditore sũspensus : & in ipsa illadominice uirtutis
cruce cũ potestatibus & dominationibus tuis triumphatus atq: c̃tritus

Expanded text:
nicam, et si labia movere non poterat, vel corde clamaret. nicam, et si labia movere non poterat, vel corde clamaret. Quam dum tacitus loquitur, coeperunt paulatim membra ejus, quae inimici fuerant arte revincta, dissolvi, et sentiens se manum dexteram habere jam liberam, ori signum beatae crucis imponit, rursumque conversus ad hydrum, pingit iterum crucem Christi adversus eum, dicens: Tune es ille, qui protoplastum de paradisi habitaculo projecisti, qui germani dexteram parricidio cruentasti, qui Pharaonem ut populum Dei persequeretur armasti? qui ad extremum ipsum Hebraeum populum, ut invidia succendente persequeretur Dominum, excitasti? Discede a servis Dei, a quibus saepius superatus discessisti confusus, tu es enim in Cain projectus, in Esau supplantatus, in Goliath prostratus, in Juda traditore suspensus; et in ipsa illa Dominicae virtutis cruce cum potestatibus et dominationibus tuis triumphatus atque contritu
Abbreviated transcription (Latin):
difficilis est. ad incedendum : ut et iam stris bestiis illuc accedere
sit laboris
In hoc loco oratoriolum par uulum : quod ã modo fecit : Cuioranti ut
ipse nobis cumlacrimis referre erat solitus. serpentes suꝑ caput
cius sa epius decidebant : Et in uoluentes se circacollum cius non
minimum ei inferebatt horrorem: Seꝗd qui adiabolus ad specuer¬
callidi serpentis habet᷑ : non ambigitur hanc fuisse in missionis in¬
si diam: Nam cum ille ad haec ꝑstaret immobilis nec moueretur
minorum anguium istibus: quadamdie duo dra cones in mensae
magnitudinĩs ad eum ingressi adstiterunt ꝓcul : quorum unus
ut arbitror ipse dux temptationis ualidior̃ altero erat quierec¬
topectore ossuum. contra os beati quasi aliquid musi taturus
erexit : At illetimore ꝑterritus tanq aeneus ualde diriguit
nullumq: penitus m̃brum mouere potens neq: manum eleuare
ut signũ beate crucis obponeret : Cumq: ambo diutissime insi¬

Expanded text:
difficilis est ad incedendum, ut etiam feris bestiis illuc accedere difficilis est ad incedendum, ut etiam feris bestiis illuc accedere sit laboris. In hoc loco oratoriolum parvulum quodam modo fecit, cui oranti, ut ipse nobis cum lacrimis referre erat solitus, serpentes super caput eius saepius decidebant, et involventes se circa collum eius, non minimum ei inferebant horrorem. Secallidi serpentis habetur, non ambigitur ejus hanc fuisse immissionis insidiam. Nam cum ille ad haec perstaret immobilis, nec moveretur minorum angium ictibus, quadam die duo dracones immensae magnitudinis ad eum ingressi, astiterunt procul: quorum unus, ut arbitror, ipse dux tentationis, validior altero erat, qui erecto pectore os suum 1208 contra os Beati quasi aliquid mussitaturus erexit. At ille timore perterritus, tanquam aeneus valde diriguit, nullumque penitus membrum movere potens, neque manum elevare ut signum beatae crucis opponeret. Cumque ambo diutissime in si
Abbreviated transcription (Latin):
aedia nimiam adtritus cotidianam cũ reliquis fratribus operã
exercere nequiret : Vnde ut mos est monachorum : magnum qr
imꝓperium in ferebant: dicente sibi p̃sertim p̃posito qui ñ delibere
aborare indigne postulat manducare⁊ Dum aut hio assidue urert᷑
his ex ꝓbrationum uerbis: uallem haudꝓcul amonasterio coner¬
spicatur : Decuius medio lapis mitura prebente consurgens pue¬
hitur in excelsum : quasi inquingentis auteo amplius pedibus p
nullam penitus habens cum reliquis montibus circũpositis coniuns¬
tionem : Cuius uallis medium fluuius alluit : qui hunc montem
placide contingens dilabit᷑ : in buius ergo lapidis scissuram quod
priscis quondam̃ ꝓpt̃ transitum hostium recepta culũ fuit : herimi¬
ta scs̃ ingreditur : Et exciso lapide : habitacula statuit in qua
nuns ꝑ scalam ualde difficilem scandit᷑ Locus et enim ille tam

Expanded text:
aedia nimium adtritus cotidianam cum reliquis fratribus operam aedia nimium adtritus cotidianam cum reliquis fratribus operam explere nequiret. Unde, ut mos est monachorum, magnum ei inproperium inferebant, dicente sibi praesertim praeposito: 'Qui non deliberat laborare, indigne postulat manducare'. Dum autem hic assidue uriretur his exprobrationum verbis, vallem haud procul a monasterio conspicatur, de cuius medio lapis, natura praebente, consurgens, provehitur in excelsum quasi in quingentis aut eo amplius pedibus, nullam penitus habens cum reliquis montibus circumpositis coniunctionem. Cuius vallis medium fluvius alluit, qui hunc montem placide contingens, dilabitur. In huius ergo lapidis scissuram, quod priscis quondam propter transitum hostium receptaculum fuit, heremita sanctus ingreditur, et exciso lapide, habitacula statuit, in qua nunc per scalam valde difficilem scanditur. Locus etenim ille tam
Abbreviated transcription (Latin):
unde in dubitatũ est. Angelicam ibidem ad fuisse uirtutem. quaeu
meritim signans cellulam. diuineꝰ faceret aromatibus efflaganẽ
Cuius glorio sumcorpus sacerdos ablutum recondit intumulo xp̃
animam suscepit incaelo relinquens terrigenis exempla uircutum
EMPERENIM PAUPERTAS SAECULI REGIAMRESIA
caliatq utentesse nonmo dop̃paratpolo uer̃ etiã glorificato
miraculis illustres esse declarat inmundo: Quofiat ut din
illa ergastularis contritionis reuinctio para disi ianuam patefut
anima ÷ angelicis choris inserta in requie sempi terna ꝑsultet: dar
nuns debeato caluppanȩ reclauso quod uerũ cognouimus : p̃s sus sudu¬
ne quiuimus : Hic aũt ab in eunte aerate : semꝑreligionis ueceles¬
asticȩ bonum quaesit & reperit: et apud monas terium meletis
termini aruerni conuersus : in magna sehumili tate conuertes¬
fratribus p̃buit: Cratenim summae abstinentiae : itaut abin¬

Expanded text:
unde indubitatum est, angelicam ibidem adfuisse virtutem, quae sancti unde indubitatum est, angelicam ibidem adfuisse virtutem, quae sancti meritum signans, cellulam divinis faceret aromatibus efflagrare. Cuius gloriosum corpus sacerdos ablutum recondit in tumulo, Christus animam suscepit in caelo, relinquens terrigenis exempla virtutum.PANE RECLAUSO. Semper enim paupertas saeculi regiam reserat caeli atque utentes se non modo praeparat polo, vere etiam glorificatos miraculis inlustres esse declarat in mondo, quo fiat, ut, dum illa ergastularis contritionis revinctio paradisi ianuam patefacit, anima angelicis choris inserta, in requie sempiterna persultet; sicut nunc de beato Caluppane reclauso quod verum cognovimus prorsus silere nequimus. 1. Hic autem ab ineunte aetate semper relegionis eclesiasticae bonum quaesivit et repperit, et apud monasterium Meletinsim termini Arverni conversus, in magna se humilitate fratribus praebuit. Erat enim summae abstenentiae, ita ut ab in
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq illeoceasi onenescio quadetiner& mandatũ misitdicens Rogo siferi
potest ut iemodicũ sustineas donecmoris actionũ dissolutis adte usq
ꝑueniã Reuer tentibus uieronuntiis & istadicentibus cũiã lectulo
decubare Ait Surgamusergo &sustincamus fratrẽ nr̃m : Duir ũsc̃i¬
caritatẽ obtinuit apud dmm: ad huc ẽẽ inmundo ut fratrẽcerner&
spiritali intuitu. Sed nec illum in fimgreor fuis semeriticuius aduendi
dñs huiusscĩ dilatare dignatus estlies clequatur ditate acceptonuntioo¬
tinus qui escente febre sanus surrexit alectulo : Post multũ uero temous
aduenien te epõ a febre corripit᷑ : in gressoq: ad sesalutat & oscuiuus
dicens Grandes michi moras deitinere debitofacis õscẽ sacer dos qul:
uigi lantibus noc te quȩ erat domini ca.mane facto : tradidit som dui
emisso : mox om̃is cellula ab odore suauitatis repleta totacõtresu

Expanded text:
Cumque ille occasione nescio qua detineretur, mandatum misit, dicens: Rogo si fieri Cumque ille occasione nescio qua detineretur, mandatum misit, dicens: Rogo si fieri potest ut me modicum sustineas, donec, moris actionum dissolutis, ad te usque perveniam. Revertentibus vero nuntiis et ista dicentibus, cum jam lectulo decubaret, ait: Surgamus ergocaritatem, obtenuit apud Dominum adhuc esse in mundo, ut fratrem cerneret spiritali intuitu. Sed nec illum infime reor fuisse meriti, cuius adventu Dominus huius sancti dilatare dignatus est dies. De qua tarditate accepto nuntio, protinus quiescente febre, sanus surrexit a lectulo. Post multum vero tempus, adveniente episcopo, a febre corripitur, ingressoque ad se salutat et osculatur, dicens: 'Grandes mihi moras de itenere debito facis, o sanctae sacerdos!' Quibus vigilantibus, nocte, quae erat dominica, mane facto, tradidit spiritum. Quo emisso, mox omnis cellula ab odore suavitatis repleta tota contremuit;
Abbreviated transcription (Latin):
nens q̃ acta uentiuio lenua floribus plenacorrueratmnisericordia
effectũ Nhecdicens cĩccepta securiã putata arbori colurmatũ
ꝑradices q̃ad huc herebant colũnã ipsam in moctã sudii sec taeuccu
eã qr terre defixit: mox ligatis sineradice radicibus ad prst̃ fescicuta
stati fiores quiaruerant uiruerunt ipsoq: anno he carbor fruçtus cultori
suorestituit Credoegodemisericordia dĩ quod mirciculũ fisens excoit
loqui. qͥ iobtener epotuit hicorationesua uitã mortuis Adñomptiri
qui obi enuit arbores aridas in redituua uiriditate frondesc̃ere : Idẽ cũ
plerumq transitũ suum fratribus p̃dicer& quaclã dietactus n fe brediut
friardus dicit : Ecce consũmato cursũ uitȩ huius. de hocmundo absolior
qui ẽ quã mihi ꝓmisitrex &̃nus ds̃: Veniobsecro & uideã teprius ꝗ obtã

Expanded text:
nens, quae acta venti violentia floribus plena corruerat, misericordia nens, quae acta venti violentia floribus plena corruerat, misericordia effectum. Et haec dicens, accepta secure, amputata arboris columna, super radices quae adhuc haerebant, columnam ipsam in modum sudis fecit acutam, eamque terrae defixit. Mox ligatis sine radice ramis, ad pristinum restituta statum, flores qui aruerant viruerunt, ipso quoque anno haec arbor fructus cultori suo restituit. Credo ego de misericordia Dei, quod miraculum praesens exegit loqui, quia obtinere potuit hic oratione sua vitam mortuis a Domino impertiri, qui obtinuit arbores aridas in rediviva viriditate frondescere. IV. Idem cum plerumque transitum suum fratribus praediceret, quadam die tactus a febre, dicit Friardus dixit: Ecce, consummato cursu vitae hujus, de hoc mundo absolvor,quiem quam mihi promisit Rex aeternus Deus. Veni, obsecro, et videam te prius quam obeam.
Abbreviated transcription (Latin):
sp&ẽ mnciris habere: Tam̃ sixp̃s es crucẽ tuã quãreliquisti ipsã osten
de&credãtibi: cũq ñ os tender& dia conuscrucẽ dñi inoscius faciensc̃onsu¬
sus euanuit : s ursũ q ad eũ ueniens cũ multi tudine dȩmonũ tantacũcae¬
demactauit: ut uixputaret᷑ cuadere: & dicedensnus quã cmmparũ it
uero sriardus cũ magnisuir tucib ffulger& qͣdã uiceeffractũ uento ab ar¬
boreramũ quẽ ut ferunT ipsẽ in seruerat collegit̃c̃onpositũq baculũ sibi
exinđ quẽmanugerer& fecit : Postmulcũ uerotẽpus lamare factã uirgã
interraplantauit : infusa que aqua sacpius baculus ille frondesemisitur
poma atq infraduos dut tresannos ininagna arboris ꝓceritate disten¬
tus ex creuit: Quod cũ grande miraculũ põpuliscernentibus haber&ur
arborẽ arreptt̃ securȩ succidit: Pursũq ses alterius arboris: uinãcer¬

Expanded text:
speciem mentiris habere. Tamen si Christus es, crucem tuam quam reliquisti ipsam ostende, speciem mentiris habere. Tamen si Christus es, crucem tuam quam reliquisti ipsam ostende, et credam tibi. Cumque non ostenderet, diaconus crucem Domini in os ejus faciens, confusus evanuit. Rursumque ad eum veniens cum multitudine daemonum, tanta eum caede mactavit, ut vix putaretur evadere, et discedens, nusquam comparuit. vero Friardus, cum magnis virtutibus effulgeret, quadam vice effractum e vento ab arbore ramum, quem, ut ferunt, ipse inseruerat collegit, compositumque baculum sibi exinde, quem manu gereret, fecit. Post multum vero tempus jam arefactam virgam in terra plantavit, infusaque aqua saepius, baculus ille frondens emisit et poma, atque infra duos aut tres annos in magnam arboris proceritatem distentus excrevit. Quod cum grande miraculum populis cernentibus haberetur, arborem arrepta securi succidit. Rursusque Sanctus alterius arboris ruinam cer
Abbreviated transcription (Latin):
insulã : &uirtutes multas inpopulis fecis Cũq cõterritus ille in t̃rogir&
qui hoc sibi uella c̃unctaq gesserat simplicit᷑ pandit: At senior obstupes¬
cens sus piransq &̃ lacrimans Ait : Ve nobis inquantũ audio At ẽp̃ta¬
tore de lusiis es : Uandc agepoenitentiã : Ne ulti itibi p̃uale ant eius doli:
Qđ ille mtellegens & pern se setimens cũ fl&uadpedes cius ꝑsternitur
tentiã ꝓsalute animae tuc poscamus : Non est enĩ difficilis d̃s. se cõ¬
fitentib: misereri cum ipseꝑ prophetã dicat : Nolo mortem peçca¬
toris : sed ut conuertatur et uiuats Orantibus aũt illis: aduenit
iterin temptator insimilinispeciem: ad secundellum dia conem dicens
Non ne ũceperam tilli eõ quod oues meȩ morbi de eẽnt . et pastore
indigerent sut egredero & uisi tares atq: opem sanitatis eis tribuers
&ille : inueritate enĩ conperi quod sẽductorsis Neque tednm crȩdo cuus te

Expanded text:
insolam et virtutes multas in populis feci'. Cumque conterritus ille interrogaret, insolam et virtutes multas in populis feci'. Cumque conterritus ille interrogaret, quid hoc sibi vellet, cuncta quae gesserat simpliciter pandit. At senior obstupiscens suspiransque et lacrimans, ait: 'Vae nobis, in quantum audio, a temptatore delusus es! Vade, age paenitentiam, ne ultra tibi praevaleant eius doli!' Quod ille intellegens et perisse se timens, cum fletu ad pedes eius prosternitur, tentiam pro salute animae tuae poscamus. Non est enim difficilis Dominus se confitentibus misereri, cum ipse per prophetam dicat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Orantibus autem illis, advenit iterum tentator in simili specie ad Secundellum diaconem, dicens: Nonne praeceperam tibi, eo quod oves meae morbidae essent, et pastore indigerent, ut egredereris et visitares, atque opem sanitatis eis tribueres? Et ille: In veritate enim comperi quod seductor sis, neque te Deum credo, cujus te
Abbreviated transcription (Latin):
insulã suđ ad gressi : łlabebant aũt secum : & secundellum diaconem
Abbauero ablata de aratro dñi manu: ab insula discedens ad monastriũ
rediit ÷ Nec multo post occultis causis glado est ꝑ emotus: Sc̃s uero
frtardus cuim secundello diacono : in supradicta insula stetit immobilis
Abebat tam̃ uterq: eorum ꝓpriam caellulam : sed ꝓcul a sepositam : Cũq
strenue inoratime ꝑsisterent : nocte secundellodiacono apparuit
temptator in specie dñi dicens: Ego sum xp̃s quem cotidie dep̃caris ÷
Tament sc̃s effectus es & nom̃ tuum in librouitae. cum reliquis sc̃is
meis ad scripsi: Egredere ab hac insula nunc : & uade fac sanita¬
tes in populos : His ÷ ille in lectus deceptionibus. discessit ab insala
nec s stchlin nuntiauit: Tam̃ cum infirmis in nomin exp̃i manus
sulamẽ uenit ad socium cum uana gloria. dicens Abii enĩ excra

Expanded text:
insulam sunt aggressi: habebant autem secum et Secundellum insulam sunt aggressi: habebant autem secum et Secundellum Abba vero, ablata de aratro Domini manu, ab insola discedens, ad monasterium rediit, nec multo post occultis causis gladio est peremptus. Sanctus vero Friardus cum Secundello diacono in supradicta insola stetit immobilis. Habebat tamen uterque eorum propriam cellulam, sed procul a se positam. Cumque strenuae in oratione persisterent, nocte Secundello diacono apparuit temptator in specie Domini, dicens: 'Ego sum Christus, quem cotidie deprecaris. Iam enim sanctus effectus es, et nomen tuum in libro vitae cum reliquis sanctis meis adscripsi. Egredere nunc ab hac insola et vade, fac sanitates in populos'. His et ille inlectus deceptionibus, discessit ab insola nec satelliti nuntiavit. Tamen, cum infirmis in nomine Christi manus solam, venit ad socium cum vana gloria, dicens: 'Abii enim extra
Abbreviated transcription (Latin):
ramo ruere cepit : Cadensq deor sum ꝑ singulos quos ꝑcutiebat̃ ramos
ueniss& adterras nihil nocitus sed aiebatsemꝑ adiutor ium nri
in nomine dnuĩ quifecit cȩlum & t̃ram: His & aliis uirtutib anima¬
t̃ coepit infra secreta cordistacitꝰ cogitare dicens: Si crux xpĩ
& inuocationo minis eius atq ad iutorium postulatum ab eo tantã
potentiambab et ut aspera queq: mundi deuincat periculos a obruat
temptationu atrade pellat. ex om̃a quae sunt seacłi huius oblesta¬
menta  nichilo reputata fastideat : quidm & mundo nisi ut relie¬
tis om̃nib qu eius sunt in illius uacare debeã obsequi is cuius no¬
mninis in uocltione apericulis sum saluatus iniquis et egessus ab
hospitiolosus oblitus parentes et patriam : hȩremumpetiit: ne in saecło
hosbi tantis in pedim̃tũ aliquod de oratione mundi sollicitudo confor
fuerat pae nitentiam accipientes. uindonitensen nam netici territorĩ

Expanded text:
ramo, ruere coepit, cadensque deorsum, per singulos quos percutiebat ramos ramo, ruere coepit, cadensque deorsum, per singulos quos percutiebat ramos  Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram. II. His et aliis virtutibus animatus, coepit intra secreta cordis tacitus cogitare dicens: Si crux Christi, et invocatio nominis ejus, atque adjutorium postulatum ab eo tantam potentiam habet, ut aspera quaeque mundi devincat, periculosa obruat, tentationum atra depellat, et omnia quae sunt saeculi hujus oblectamenta pro nihilo reputata fastidiat; quid mihi et mundo, nisi ut relictis omnibus quae ejus sunt, in illius vacare solius debeam obsequiis, cujus nominis invocatione a periculis sum salvatus iniquis? Et egressus ab hospitiolo suo, oblitus parentes et patriam, eremum petiit, ne in saeculo habitanti impedimentum aliquod de oratione mundi sollicitudo conferrfuerat, poenitentiam accipientes, Vindunitensem Namnetici territori: