comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piendo. Ait enĩ apłs. qui rationẽ dati et accepti dicit ẽẽ.
istas elemosinas. ait gͦ.Si nos uob spualia seminauimꝰ.
magnum ẽ.si ur̃a carnalia metamus: Et de ipsa re. ait
alio loco. qui multum non abundauit. et qui modicum
ñ defuit illi. Quare qui multũ ñ abundauit: qr qđ plus
habebat dedit indigenti. Et quid ẽ. qui modicũ ñ defuit
illi : qr accepit ab illo qui abundauit ut fiat inquit ęqua¬
litas. Ipsa ẽ. pax de qua dr̃. fiat pax in uurtute tua.

Expanded text:
epti dixit esse istas eleemosynas ; ait ergo, «Si nos vobis spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et de ipsa re ait alio loco, «Qui multum, non abundavit; et qui modicum, non defuit illi.» Quare. «Qui multum, non abundavit?» Quia quod plus habebat, dedit indigenti. Et quid est, «Qui modicum, non defuit illi?» Quia accepit ab illo qui abundavit, «ut fiat,» inquit, «aequalitas» . Ipsa est pax de qua dicitur, «Fiat pax in virtute tua.
Abbreviated transcription (Latin):
metuunt temptari. cupunt temptari. dolent in temp¬
tationib: gaudent intemptationib. Ut enĩ inetuant
temptari. audiunt. Si quis poccupatus fuerit in aliquo
delicto: uos qui spũales estis in struite huiꝰ modi. in spũ mã¬
suetudimis. in tendens te ipsum ne et tu tempteris. Ut aũt
cupiant tĩptari. audiant quendam uirum foitẽ ciuita¬
tis dei dicentem. Proba me dñe. et temptame ure renes meos
et cor meum. Ut doleant intemptationib : uident petrum
flentem. Ut gaudeant in temptationibꝰ: audiunt iacobũ
dicentẽ. Omẽ gaudiũ existimate fr̃s. mĩ cum temptatio¬
nibus uaruis in cideritis. Non solũ aut̃ ꝓpt̾ se ipsos his mo¬
uent᷑ affectib. uerum etiam ꝓpt̃ eos quos lib̾ari cupiũt.¬

Expanded text:
metuunt temtari, cupiunt temtari, dolent in temmetuunt temtari, cupiunt temtari, dolent in temtationibus, gaudent in temtationibus. ut enim metuant temtari audiunt: si quis praeoccupatus fuerit in aliquo delicto, uos qui spiritales estis instruite huiusmodi instruite mansuetudinis, intendens te ipsum, ne et tu temteris. ut autem cupiant temtari audiunt quendam uirum dei fortem ciuitatis dei dicentem: proba me, domine, et temta me; ure renes meos et cor meum. ut doleant in temtationibus uident Petrum flentem; ut gaudeant in temtationibus audiunt Iacobum dicentem: omne gaudium existimate, fratres mei, cum in temtationibus uariis incideritis. Non solum autem propter se ipsos his monentur affectibus uerum etiam propter eos quos liberari cupiunt
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas gͥscãs sanãq doctrinã ciues scȩ̃ ciuitatis dĩ in
huiiꝰ uitȩ ꝑegrinatione scđm dm̃ uiuentes. metuunt. cupi¬
untq dolent. gaudentq. Et qr rectꝰ ẽ. amor eoꝵ. istas om̃s af¬
fectiones rectas habent. metuunt pęnã ȩt̃nã. cupiunt ui¬
tam ȩc̃nam. Dolent inre. qr insemet ipsis adhuc ingemis
inspe.qr fiet sermo qui scriptus ẽ. Absorta ẽ. mors in uicto¬
riam. Item metuunt peccare. cupiunt ꝑseuerare. dolent
inpeccatis. gaudent in oꝑib bonis. Ut enĩ metuant pecca¬
re. audumt. qm̃ habundauit iniquitas. refrigescet cari¬
tas multoꝵ. Ut cupiant ꝑseuerare. audũt qđ scriptũ ẽ.
Qui ꝑseuerauerit usq in finẽ. hic saluus erit. Ut doleant
inpectatis. audiunt. Si dixerimꝰ qr peccatũ ñ habemus.¬
nos ipsos seducimꝰ et ueritas in nob ñ ẽ. Ut gaudeant in
oꝑib i oꝑib bonis: audiunt. Hylarem datorem diligit
dĩ. Item. sicuti se infirmitas eoꝵ firmitasq habuerit.

Expanded text:
cripturas sanctas sanamque doctrinam ciues sanctae ciuitatis Dei in huius uitae peregrinatione secundum Deum uiuentes metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, et quia rectus est amor eorum, istas omnes adfectiones rectas habent. Metuunt poenam aeternam, cupiunt uitam aeternam; dolent in re, quia ipsi in semet ipsis adhuc ingemesin spe, quia fiet sermo, qui scriptus est: Absorpta est mors in uictoriam. Item metuunt peccare, cupiunt perseuerare; dolent in peccatis, gaudent in operibus bonis. Ut enim metuant peccare, audiunt: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet caritas multorum; ut cupiant perseuerare, audiunt quod scriptum est: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit; ut doleant in pecnos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est; ut gaudeant in operibus bonis audiunt: hilarem datorem diligit deus. item sicuti se infirmitas eorum firmitasque habuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
huimodi qͥb ꝓpinqͣtur dõ & ipse ds̃ ex qͦ om̃ia. ꝑ quem
õĩa. in qͦ om̃ia. Iuamꝗͣ itaq in ead̃ aĩa fiat̾ uisiones siue
quȩ sentiunt᷑. ꝑ corpꝰ. sicut hoc corporeũ cȩlũ & terra
et quȩcũq in eis nota ẽẽ posst̃. quẽ admodũ possunt.
siue q̃ sp̃u uident᷑ similia corporũ. siue cũ m̃te ĩtelli¬

Expanded text:
pinquatur deo, et ipse deus, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Quamquam itaque in eadem anima fiant uisiones, siue quae sentiuntur per corpus, sicut hoc corporeum caelum et terra et quaecumque in eis nota esse possunt, quemadmodum possunt, siue quae spiritu uidentur similia corporum, de quibus mul
Abbreviated transcription (Latin):
debat. quasi thesaurum inueneram dic̃ m̃dicus. si quasi
ñ eẽt. m̃dicus non eẽt.s quasi erat: m̃dicus ẽ. Itaq modo
qui adleticias seculares occłos aꝑuĩt. et corda claudunt.
t̃nsit qͣsi eoꝵ. et uenit uerum ipsoꝵ. quasi ipsoꝵ felititas

Expanded text:
debat. Quasi thesaurum inveneram, dicit mendicus. Si quasi debat. Quasi thesaurum inveneram, dicit mendicus. Si quasi non esset, mendicus non esset. Sed quia quasi erat, mendicus est. Itaque qui nunc ad laetitias saeculares oculos aperiunt, et corda claudunt, transit quasi eorum, et venit verum ipsorum, Quasi ipsorum felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
tbi uocẽ meroris et exitii putabant eẽ. qui in eoꝵ cor¬
pora seuiebant. Non enĩ seuiebant in interiora gaudia
in quit in tribulatiomibus. Milia letantium. speenĩ
sunt gaudentes. donec ꝑducant᷑ infinẽ quẽ nunc expec¬
tant ꝑpatientiã. mirifice aut̃ cũ dixisset milia letanti¬
per tam̃ gaudentes. Nec iam ipso fine qͦ ñdum uenerũt
quid: labor pressura. tͥbulatio. temptatio. Nichil aliud̃
sꝑes. Et tibi gaudium: in spe futura. Nã dixit apłs. Sem¬
per gaudentes. In tantis tribulationib semꝑ gaudemniis.
semꝑ tristamur. sẽꝑ gaudentes qr ipse dix̃. qͣsi tristes sẽꝑ
aut̃ gaudentes. Tristicia rira qͣsi habet: gaudiũ nr̃m ñ
qr sic̃ in somnis tnsit. Siqͥs somnium indicat. addit qͥsi. qͥsi
sedebam. qͣsi loquebar. qͣsi prandebam. qͣti eqͥtabã. qͣsi dis¬
putabã. totũ qͥsi. qr cum eingilauerit ñ inuenit quod ui¬

Expanded text:
ubi vocem moeroris et exitii putabant esse, qui in eorum corubi vocem moeroris et exitii putabant esse, qui in eorum corpora saeviebant. Non enim sentiebant interiora gaudia  quod sequitur, Millia laetantium. Spe enim sunt gaudentes, donec perducantur in finem quem nunc exspectant per patientiam . Mirifice autem, cum dixisset, Millia laetantiper tamen gaudentes ; nec jam in ipso fine quo nondum venerunt, quid? Labor, pressura, tribulatio, tentatio: nihil aliud speres. Ubi gaudium? in spe futura. Nam dicit Apostolus, Semper gaudentes. In tantis tribulationibus, semper gaudentes, semper tristes: semper gaudentes, quia ipse dixit, Quasi tristes, semper autem gQuia sicut in somnio transit. Si quis somnium judicat, addit quasi, quasi sedebam, quasi loquebar, quasi prandebam, quasi equitabam, quasi disputabam, totum quasi, quia, cum evigilaverit, non invenit quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ habebant hominib foris tristes uidebantur. intꝰ aũt gau
abscondito. Aꝑit aũt hoc ossum in abscondito factũ ad nõ
idẽ. apłs paulus. his uerb̃. Nonsolum aut̃ inquit. s etiã
głamͣ intribulationib. Parum ẽ. qr ñ es tristis: et głaris.
Sufficiat tibi tristẽ ñ ẽẽ. Parum ẽ. inquit. xp̃ianis. tale
ossum mͥ fecit in abscondito. ut parũ sit ñ frangi. nͥ etiã
głier. Unde głaris intribulationib : scientes qr tribula¬
tio patientiã oꝑatur. Uide quomͦ formata sit illa firmi¬
tas in tus in corde. Scientes qm̃ tribulatio patientiã oꝑa¬
tur. patientia ꝓbationẽ. ꝓbatio spem.Spes aut ñ cõfun¬
dit : qm̃ caritas dĩ diffusa ẽ. in cordibus nris ꝑ spm̃ scm̃¬
qui datus ẽ. nob̃. Sic formatum atq firmatum ẽ. ossũ
illud absconditũ. ut faciat nos etiam głiari in tribula¬
tionibus.Uox leticiȩ et salutis in tabnaculis iustoꝵ

Expanded text:
qui habebant, hominibus foris tristes videbantur, intus autem gauqui habebant, hominibus foris tristes videbantur, intus autem gauabscondito. Aperit autem hoc ossum in abscondito factum a Deo idem apostolus Paulus, his verbis: «Non solum autem,» inquit, «sed etiam gloriamur in tribulationibus.» Parum est quia non es tristis, sed et gloriaris? Sufficiat tibi tristem non esse. Parum est, inquit, Christianis: tale ossum mihi fecit in abscondito, ut parum sit non frangi, nisi etiam glorier. Unde gloriaris? «In tribulationibus, scientes quia tribulatio patientiam operatur.» Vide quomodo formata sit illa firmitas intus in corde: «Scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem; spes autem non confundit: qqui datus est nobis» . Sic formatum atque firmatum est ossum illud absconditum, ut faciat nos etiam gloriari in tribulaox laetitiae et salutis in tabernaculis justorum:»
Abbreviated transcription (Latin):
ossum meum intus in abscondito. Tufecisti in tus ossum
mͥ in abscondito. et non ẽ. absconditum ate. In abscodito
ñ nouerũt. tu aut̃ nosti. Ossum huĩmodi firmitas que¬
dam ẽ. in terios. qr in ossib firmitas et fortitudo in telligitur.
Est gͦ quedam animȩ in terior firmitas uͥ ñ frangitur. que
ẽ. frangi ñ potest. Non cedit. Ad nõ enĩ facta ẽ. quedã fir¬
mitas patientiȩ nr̃e de qua dr̃ in alio psalmo. Uerum tam̃
dõ subitiatur anima mea. qm̃ ab ipso ẽ. patientia mea. &
attende apłm paulum habentẽ in tus hoc genus firmitatis.
Quasi t̾stes inquit. semꝑ aut̃ gaudentes. Unde qͣsi tͥstes: cõ¬
tumeliis. obprobriis. ꝑsecutionib. flagellis. plagis. lapida¬
tionib carceribus. cathenis. quis ñ eos tunc miseros estima¬
ret: nec illi ipsi ꝑsecutores seiurent ineos. nͥ putarent mi¬
seros fieri ꝑsecutionibus suis. Illi enĩ eos exsua in firmitate
coniciebant. qͥ ñ habebant ossũ absconditũ in terius. illiuͦ

Expanded text:
ossum meum intus in abscondito; tu fecisti intus ossum mihi in abscondito, et non est absconditum a te. In abscondito nvenimus quod sit ossum hujusmodi. Firmitas quaedam est interior; quia in ossibus firmitas et fortitudo intelligitur. Est ergo quaedam animae interior firmitas, ubi non frangitur. Quael frangi non potest, non cedit. A Domino enim facta est quaedam firmitas patientiae nostrae, de qua dicitur in alio psalmo: «Verumtamen Deo subjicietur» «anima mea; quoniam ab ipso patientia mea» . Et attende apostolum Paulum, habentem intus hoc genus firmitatis: «Quasi tristes,» inquit; «semper autem gaudentes» . Unde «quasi tristes?» Contumeliis, opprobriis, persecutionibus, flagellis, plagis, lapidationibus, carceribus, catenis. Quis non eos miseros tunc existimaret? Nec illi ipsi persecutores saevirent in eos, nisi putarent eos miseros fieri persecutionibus suis. Illi enim eos ex sua infirmitate conjiciebant, qui non habebant ossum absconditum interius: illi vero
Abbreviated transcription (Latin):
ieiuna. ut in alio pͣndidisse te gaudeas. ꝓpt̾ orationes
ut exaudiaris. Ibi enĩ ait. Adhuc loquente te dicam.
ecce ad sum. Si fregeris ex animo efurienti panẽ.qr plerũ¬
q fit atristib nurmurantib ut careant tedio interpel¬
torem. diligit dĩ. Si panẽ dedis tristis. et panẽ et meri¬
tum ꝑdidisti. Ergo ex animo fac: ut ille qui tubet ad¬
huc loquente te dicat ecce adsum. Habet qͣndam¬
pinguedinẽ suã anima nr̃a. et ẽ. quȩdam saturitas pin¬
guis sapientiȩ. Sapientia enĩ ista animȩ quꝗ̃ carent.
marcescunt. et omĩno ita exiles fũt. eͥt inbonis om̃ibꝰ
oꝑib cito deficiant. Quare deficiunt cito in om̃ibꝰ bo¬
nis oꝑibus : qr ñ habent pinguedinẽ saturitatis suȩ.
Audi apłm de pingui anima precipientẽ. ut quisq be¬
ne oꝑetur. qui ait. Hylarem datorem diligit ds̃. quic¬
quid facis cum hẏlaritate fac bonũ. et tunc benefacis.
Si aut̃ cũ tristicia facis. fit dete non facis. Dicut scͥp

Expanded text:
io manducante prandisse te gaudeas, propter orationes, ut exaudiaris. Ibi enim ait: Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum; si fregeris ex animo esurienti panem : quia plerumque fit a tristibus et a murmurantibus, ut careant taedio interpeltorem diligit Deus . Si panem dederis tristis, et panem et meritum perdidisti. Ergo ex animo fac: ut ille qui intus videt adhuc loquente te, dicat, Ecce adsum. Quam pinguedinem anima nostra. Est quaedam saturitas pinguis sapientiae. Sapientia enim ista animae quae carent, marcescunt; et omnino ita exiles fiunt, ut in omnibus bonis operibus cito deficiant. Quare cito deficiunt in omnibus bonis operibus? Quia non habent pinguedinem saturitatis suae. Audi Apostolum dicentem de pingui anima, praecipientem ut quisque bene operetur. Quid ait? Hilarem datorem diligit Deus . Piquid facis, cum hilaritate fac: bonum tunc et bene facis. Si autem cum tristitia facis, fit de te, non facis; et p
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem nr̃am. Iti his uerbis apparet qͣntam ñ solũ
curam scãrum plebium eẽ. uoluerit ministrare necessa¬
ria scĩs dĩ seruis. consiliũ inħdans qr hoc magis ipsis qui
scẽ uti. nec ꝓpt̾ hoc dõ seruire. nec ista sum̾e nͥ ad supplen¬
dam necessitatem. ñ ad pascendam pigriciã.s etiã suam
curam beatꝰ apłs tantam dicit in hac ministratione q̃ nẽ
ꝑtitũ transmittebat᷑. ut comitẽ ꝑcgrinationis suę ꝓpt̃
hoc cõmemoret ordinatũ ab ȩccłiis. boni testimonuĩ ho¬
minem dĩ. cuiꝰ laus in quit in eu̾głio ẽ. ꝑ om̃s ęccłias. Et
adhoc dic̃ illũ ordinatum comitẽ sibi. ut deutaret hõi¬
num rep̃hensiones. nȩsine testimonio scõꝵs. in hoc minis
supplendas necessitates scõꝵ. ꝑse afferenda uł distribuen

Expanded text:
ram hominibus. in his uerbis adparet, quantum non solum curam sanctarum plebium esse uoluerit ministrare necessaria sanctis dei seruis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui sancte uti nec propter hoc deo seruire nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam — sed etiam suam curam beatus apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab ecclesiis, boni testimonii hominem dei, cuius laus, inquit, in euangelio est per omnes ecclesias. et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut deuitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc minisupplendas necessitates sanctorum per se adferenda uel distribuen
Abbreviated transcription (Latin):
telligam qđ dixit. attendo qđ fec̃. facto suo. mͥ exponit
dictũ suũ. dixit recedite. quib dixit: utiq iustis. aqui¬
bus ut recedent dixit: utiq apeccatorib et iniquis. Oro
atalib utrũ ipse recesserit. In uenio qđ ñ recesserit. Ergo
alit̃ in tellexit. nã utiq prior faceret qđ p̃cepit. Recessit
corde. obiurgauit atq arguit. Continendo se a consensu:
ñ tetigit immundum. Obuirgando aũt exiit liber in cons¬
pectudĩ. cui neq sua ds̃ peccata imputat. qr ñ fec̃. neq ali¬
ena qr ñ approbauit. neq negligentiam qr ñ tacuit. neq
suꝑbiam qr inunitate ꝑmansit. Sic gͦ fr̃s mi. quotqͦt ha
betis inter uos qui adbuc amore scłi pregrauant᷑. auaros. ꝑ u¬
ros. adulteros. spectatores uugarum. consultores mathemati¬
coꝵ. phanaticoꝵs augurum. aruspiscum. ebriosos. luxurio¬
sos. quicqͥt in ter uos małors eẽ. nostis. qͣntum potestis imꝑ¬

Expanded text:
telligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit telligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit dictum suum. Dixit, Recedite. Quibus dixit? Utique justis. A quibus ut recederent, dixit? Utique a peccatoribus et iniquis. Quaero, a talibus utrum ipse recesserit? Invenio quod non recesserit. Ergo aliter intellexit. Nam utique prior faceret quod praecepit. Recessit corde, objurgavit atque arguit. Continendo se a consensu non tetigit immundum: objurgando autem exiit liber in conspectu Dei; cui neque sua Deus peccata imputat, quia non fecit; neque aliena, quia non approbavit; neque negligentiam, quia non tacuit; neque superbiam, quia in unitabetis inter vos, qui adhuc amore saeculi praegravantur, avaros, perjuros, adulteros, inspectores nugarum, consultores mathematicorum, phanaticorum, augurum, aruspicum, ebriosos, luxuriosos, quicquid inter vos malorum esse nostis, quantum potestis, impro
Abbreviated transcription (Latin):
si dimiser̃ ppłm dĩ. et se ad gentes alias transtulerũt. Qm
multa et qͣm uehem̃t̃ ieremias in crepauit in peccatores
et sceleratores ppłi sui. int̾ cos tam̃ erat. unũ cum illis tem¬
plum intrabat. eadem sacram̃ta cȩlebrabat. s clamand o¬
in ea hominũ sceleratoꝵ congregatione uiuebat. s clamã¬
do exiebat in de. hoc ẽ. exire inde. hoc ẽ. iminundũ ñ tan¬
gere. et uoluntate ñ consentire. et ore ñ parcere. Certe¬
manifestum ẽ. iã prudentiȩ ur̃ȩ. quomꝰ accipienda sint
om̃a talia testimonia scripturarum. ut qͣndo scͥptura so¬
nat recede nos deb̾e amał. ñ aliud in telligere iubeamur.
nͥ ut corde recedamꝰ. ne maus malũ in seꝑatione bonoꝵ
cõmittamꝰ qͣm inmaloꝵ coniunctione fugiamꝰ. sic̃ ipsi
donatistȩ fecerunt. Certe manifeste dixit ꝓpħa. Recedi
de exite inde: et immundũ ne tetigeritis. Ergo ut in¬

Expanded text:
si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multa et quam vehementer Jeremias increpavit in peccatores et sceleratos populi sui! Inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat: in ea hominum sceleratorum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est exire inde, hoc est immundum non tangere, et voluntate non consentire, et ore non parcere. jam manifestum est prudentiae vestrae, quomodo accipienda sint omnia talia testimonia Scripturarum: ut quando Scriptura sonat, recedere nos debere a malis, non aliud intelligere jubeamur, nisi ut corde recedamus; ne majus malum in separatione bonorum committamus, quam in malorum conjunctione fugiamus, sicut ipsi Donatistae feceet exite inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut in
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ꝓpħa. Prius usitata ipsiꝰ uerbi consuetudine assero
istam sententiam. et postea ostendo nõ meã. Perumq ac¬
cusant̾ homines. et cum accusati fuerint tlefendunt
se. Cũ aut̃ se ille qui accusat᷑ homo rationabilit̾ iusteq
exĩt : ratione reddita. et defensione iustissima. hoc ẽ.
qđ faciebant scĩ. qͣndo excuciebant puluerẽ de pedib
aduersus eos qui sibi pacem nunciatam ñ accipiebant
Exiit inde speculator cui dictum ẽ. Speculatorem posuite do¬
mus ifrł. illieñ dr̃. Si dixeris iniqͦ et ñ se auerterit ab iqͥta¬
te et auia sua. miquus ille in sua iniqͥtate morietur. et tua¬
nimam tuã lib̾abis. Hoc si facit. exiit inde. Nõ seꝑatione
corꝑis: s defensione oꝑis sui. fecit enĩ iste. qđ faciendũ fu¬
it. etiã si ille ñ obtemꝑauit cui obtemꝑandũ fuit. Hoc ẽ.
ieremias. clamauit ez echiel. Uideamꝰ si hoc ipsi fecerunt.

Expanded text:
inquit propheta. Prius usitata ipsius verbi consuetudine assero inquit propheta. Prius usitata ipsius verbi consuetudine assero istam sententiam, et postea ostendo non meam. Plerumque accusantur homines; et cum accusati fuerint, defendunt se: cum autem se ille qui accusatur homo, rationabiliter justeque exiit? Ratione reddita, et defensione justissima. Hoc est quod faciebant sancti, quando excutiebant pulverem de pedibus suis, adversus eos qui sibi pacem nuntiatam non accipiebant . Exiit inde ille speculator, cui dictum est, Speculatorem posui te domui Israel. Illi enim dicitur, Si dixeris iniquo, et non se averterit ab iniquitate et a via sua; iniquus ille in sua iniquitate morietur, et tu animam tuam liberabis . Hoc si facit, exit inde, non separatione corporis, sed defensione operis sui. Fecit enim iste quod faciendum fuit: etiamsi ille non obtemperavit, cui obtemperandum fuit. Hoc est, Jeremias, clamavit Ezechiel. Videamus si hoc ipsi fecerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. Recedite exite inde. et immundum ne tetigeri
tis. Quomͦ gͦ malos ꝓpace tolerabimꝰ. aquib exire et rece¬
dẽ iubem᷑. ne tangamꝰ immundũ : Nos istam recessionẽ
spũalit̃ intelligimus: illi corꝑalit̃. Nam et ego clamo
cum ꝓpħa. Et qualiacũq sumꝰ uasa utit᷑ nob̃ ds̃ indis¬
pensatione ur̃a. Clamamꝰ et nos. et dicimꝰ uob. Recedi¬
te exite inde. et immundũ ne tetigeritis. s contactu
tire peccatis: quid ẽ. exire aut̃ inde. nisi facere qđ ꝑti¬
net ad correctionẽ maloꝵ. qͣntũ ꝑ unius cuiꝰq gradũ
atq ꝑsonã salua pace fieri potest : displicuit tͥ qđ qͥsq
peccauit. ñ tetigisti immundum. Redargusti. corripu¬
isti. moniusti. adhibiusti etiã si res exigit congruam et q̃
unitatẽ ñ uiolet disciplinã existi in de. Attendite in fac¬
ta scõꝵ. ne forte nr̃a uideat᷑ in terp̃tatio. quomͦ hȩc uer¬
ba intellexerũt scĩ. sic utiq in telligenda sũt. Exide inde

Expanded text:
propheta, recedite, exite inde: et immundum ne tetitis : quomodo ergo malos pro pace tolerabimus, a quibus exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritualiter intelligimus, illi corporaliter. Nam et ego clamo cum propheta, et qualiacumque simus vasa, utitur nobis Deus in dispensationem vestram: clamamus et nos, et dicimus vobis, Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis; sed contactutire peccatis? Quid est autem exire inde, nisi facere quod pertinet ad correptionem malorum, quantum pro uniuscujusque gradu atque persona salva pace fieri potest? Displicuit tibi quod quisque peccavit; non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam, si res exegit, congruam, et quae unitatem non violet, disciplinam; existi inde. Attendite in facta sanctorum, ne forte nostra videatur interpretatio. Quomodo haec verba intellexerunt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite inde,
Abbreviated transcription (Latin):
alios głosus p̃dicabatur: apđ alios ignobił contemne¬
batur. decorem afferebat eis quib placebat. fortitu
om̃a usq infinẽ. ubi dic̃ qͣsi nichil. habentes. et om̃a
possidentes. Cum om̃a possidet decorus ẽ. cum nichil

Expanded text:
alios gloriosus praedicabatur; apud alios ignobilis contemnealios gloriosus praedicabatur; apud alios ignobilis contemnebatur. Decorem afferebat eis quibus placebat, fortituomnia usque in finem, ubi dicit: «Quasi nihil habentes, et omnia possidentes» . Cum omnia possidet, decorus est; cum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
plicebat. Nam diuise sũt aduersus se linquȩ udeore.
Alii dicebant bonus ẽ. alii dicebant ñ. s seducit turbas.
Alii gͦ bene loquebant᷑. alii detrahelant. lacerabant.
mordebant. conuitiabant᷑. Ad cosgͦ quib placelut decorẽ ĩ¬
fortitudinẽ induit. Imitare gͦ et cu dñm tuum. et possis
eẽ. uestis ipsius. Esto cum decore ad eos quib placent
bona oꝑatua. Esto fortis aduersus detractores. audi pau¬
lum apłm. imitante dnm suum. quomꝰ et ipse habuit
decorem. habuit fortitudinẽ. Ap̃i bonꝰ odor sumus inqͥt
in om̃i loco. et in his qui salui fiunt et in his qui ꝑeũt.
Quib enĩ placet bonũ salui fiunt. qui de trahunt bo¬
no ꝑeunt. Qđ suũ erat. ille odorem habebat bonum.
decorem induerat. Quibꝰ erat odor mortis in mortem.
alium locum paulus apłs. ꝑ arma iusticiȩ. dextra et sinis¬
tra. Uideo ubi decorem. ubi fortitudinẽ. ꝑ głam et igno¬
bilitatẽ. Et ingła decorus. et in ignobilitate fortis. Apd̾

Expanded text:
plicebat. Nam divisae sunt adversus se linguae Judaeorum: «Alii dicebant, Quia bonus est; alii dicebant, Non, sed seducit turbas» . Alii ergo bene loquebantur; alii detrahebant, lacerabant, mordebant, conviciabantur. Ad eos ergo quibus placebat, «decorem ifortitudinem induit.» Imitare ergo et tu Dominum tuum, ut possis esse vestis ipsius: esto cum decore ad eos quibus placent bona opera tua; esto fortis adversus detractores. Audi apostolum Paulum imitantem Dominum suum, quomodo et ipse habuit decorem, habuit fortitudinem. «Christi bonus odor sumus,» inquit, «in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt.» Quibus enim placet bonum, salvi fiunt; qui detrahunt bono, pereunt. Quod suum erat, ille odorem habebat bonum; decorem induerat: quibus erat odor mortis in mortem, apostolus Paulus: «Per arma justitiae dextra et sinistra.» Vide ubi decorem, ubi fortitudinem: «Per gloriam, et ignobilitatem.» In gloria decorus, in ignobilitate fortis. Apud
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ extoto. Ipsum aut̃ in enigmatȩ. et exparte. nunc in
scripturis aliquid cernere qđ tam̃ sit scđm catholicã fidẽ.
ex illo pignore contingit qđ accepit uirgo ȩccłia. humili
aduentu sponsi sui. quȩ illo ultimo aduentu cũ ueniret
in claritate nuptura ẽ. cũ oĩa facie ad faciẽ contuebitur.
dedit enĩ nob̾ pignꝰ sp̃m : sic̃ dic̃ apłs. Sponsus infans¬
de thalamo suo. hoc ẽ. utero uirginali illesa matris uir¬
ẽ. conuigare naturam ut sibi capiti immaculato imma¬
culatã consotiaret ȩccłiam. qͣm paulus apłs uirginem
uocat ñ solas in ea considans corꝑe uirgines. s in cor

Expanded text:
autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur. dedit enim nobis pignus spiritum, sicut dicit aposde thalamo suo, hoc est utero virginali, illaesa matris virest conjungere naturam, ut sibi capiti immaculato immaculatam consociaret Ecclesiam: quam Paulus apostolus virginem vocat, non solas in ea considerans etiam cor
Abbreviated transcription (Latin):
nitas m̃tis: integratas. fides. solida spes. sincera caritas.
hanc uirginitatẽ timebat ille qui zelabat sponso aserpen¬
te corrũpi. Sic̃ enĩ membrũ corꝑis iuolat᷑ in quodã loco.
sic seductio linguę iuolat uirginitatẽ cordis. Inm̃te nõ¬
tatem. Quid gͦ dicã fr̃s: et hȩretici habẽt uirgines. et mul¬
te sunt uirgines hereticoꝵ. Uideamꝰ si sponsum amant.
ut uirginitas ista custodiat᷑. Cui custoditur: xp̃o inqͥt
carne. omĩum debet eẽ. in corde. Uirginitas carnis. cor¬
pus intactũ. Uirginitas cordis. fides in corrupta. Ergo
et uirgo ẽ. adnuptias ꝑ ducenda. idẽ. cũ se continet a cor¬
ruptione scłari. Illo aut̃ tp̃r nubet quo uniuersa morta
saui inquit uos uni uiro uirginẽ castam exhib̾e xp̃o.
uos inquit uirginẽ. aplurali ad singłarẽ cõdudens. Ideo
et iurgines dici possũt. et uirgo. S uidemꝰ nũc menig¬

Expanded text:
nitas mentis? Integra fides, solida spes, sincera charitas. nitas mentis? Integra fides, solida spes, sincera charitas. Hanc virginitatem timebat ille, qui zelabat sponso, a serpente corrumpi. Sicut enim membrum corporis violatur in quodam loco, sic seductio linguae violat virginitatem cordis. In mente notatem. 13. Quid ergo dicam, fratres? Et haeretici habent virgines, et multae sunt virgines haereticorum. Videamus si sponsum amant, ut virginitas ista custodiatur. Cui custoditur? Christo, inquit. carne, omnium debet esse in corde. Virginitas carnis, corpus intactum; virginitas cordis, fides incorrupta. Ergo et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dic
Abbreviated transcription (Latin):
humana. Et utrũq unꝰ filiꝰ dĩ. ⁊idẽ filiꝰ hominis ubi
factꝰ ẽ. caput ȩccłiȩ. Ille uterus uirginis marię thala¬
mus ẽ. in de ꝓcessit tanqͣm sponsus dethalamo suo sic̃
script᷑a p̃dixit. Et ipse tanꝗͣ sponsus ꝓcedens de thalamo
suo. Exultauit ut gigas ad currendã uiam. Omĩs¬
ȩccłia uirgo appellata ẽ. Diuersa eẽ. m̃bra ęccłiȩ diuer¬
sis donis pollere uidetis atq gaude. Alii comugati. a¬
Alii integritatẽ ab in eunte ętatȩ. cõseruant. alie uir¬
giitatẽ suam dõ deuouerunt. diuersa sũt munera. s
om̃s isti una uirgo ẽ. Ubi ista uirginitas: ñ enĩ in corꝑe
paucarum feminarum ẽ. et sic dici uirginitas in uiris
potest paucoꝵ uiroꝵs scĩtatis. In tegritas etiã corporisẽ.
in ȩccłia. et honorabilius m̃brum ẽ. Alia aut̃ m̃bra ñ in
corꝑe s om̃a in m̃te seruant uirginitatẽ. Quȩ ẽ. uirgi¬

Expanded text:
humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi humana; et utrumque unus Filius Dei, et idem filius hominis: ubi factus est caput Ecclesiae, ille uterus virginis Mariae thalamus ejus, inde processit tanquam sponsus de thalamo suo, sicut Scriptura praedixit, Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam Ecclesia virgo appellata est. Diversa esse membra Ecclesiae, diversis donis pollere videtis atque gaudere: alii conjugati, aalii integritatem ab ineunte aetate conservant, aliae virginitatem suam Deo voverunt; diversa sunt munera, sed omnes isti una virgo est. Ubi est ista virginitas? non enim in corpore. Paucarum feminarum est, et si dici virginitas in viris potest, paucorum virorum sancta integritas etiam corporis est in Ecclesia, et honorabilius membrum est: alia autem membra non in corpore, sed omnia in mente servant virginitatem. Quae est virgi
Abbreviated transcription (Latin):
ne te humilias. Merito ñ cadis. merito stas. Sic et apłs
zelantis. Telo dĩ uos zelodixit ñ meo. ñ mͥ s zelo dei.
Unde : quomͦ : qͣm zelas: uł cui zelas: desponsaui
enĩ uos uni uiro uirginẽ castam exhib̾e xp̃o. quid gͦ
times : Quare zelas: timeo inquit ne sic̃ serpens ȩuã¬
seduxit. astucia sua. sic et ur̃i sensus corrũpant᷑ a casti¬
tate quȩ ẽ. in xp̃o. Despondi enĩ uos uni uiro uir
redemit sanguine suo. et cui pignus dedit sp̃m sc̃m.
eruit eam demancipatu diaboli. mortuus ꝓpt̾ delicta
eiꝰ. resurrexit ꝓpt̃ iustificationẽ eiꝰ. Quis offert tanta
sponsȩ suę : licet offerant homines quȩlibet ornam̃ta
t̾rarum. aurum. argentum. lapides p̃ciosos. eqͦs. manci¬
pia. fundos. p̃dia. Numquid aliqͥs offeret sanguinẽ
suũ ꝓ ea qͣm resurgẽs hab̾et. qͣm sibi iam conuinxerat
in utero uirginis. Uerbum enĩ sponsus. ⁊ sponsa caro

Expanded text:
ne te humilias, merito non cadis, merito stas, merito audisne te humilias, merito non cadis, merito stas, merito audiszelantis: Zelo Dei vos zelo, dixit; non meo, non mihi, sed zelo Dei. Unde? quomodo? quam zelas, vel cui zelas? Desponsavi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Quid ergo times? quare zelas? Timeo, inquit, ne sicut serpens seduxit Evam astutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae redemit sanguine suo, et cui pignus dedit Spiritum sanctum . Eruit eam de mancipatu diaboli: mortuus est propter delicta ejus, resurrexit propter justificationem ejus . Quis offeret tanta sponsae suae? Offerant homines quaelibet ornamenta terrarum; aurum, argentum, lapides pretiosos, equos, mancipia, fundos, praedia: numquid aliquis offeret sanguinem suum pro ea quam resurgens haberet, quam sibi jam conjunxerat in utero Virginis. Verbum enim sponsus, et sponsa caro
Abbreviated transcription (Latin):
solus ab impiis ñ colit᷑. et euersis dus aliis tam euidẽ¬
ter efficit ut solus colat᷑. humiliata suꝑba altitudine
quȩ se aduersus xp̃m erexerat. ꝑidolͥ ꝑsequens int̃¬
hanc quippe suo spũ fidelib suis inspirat ds̃. amo¬
ris enĩ ẽ. ñ luioris. Nam quȩ fuit causa. ut hoc apłs¬
diceret. aptaui enĩ uos inquit uni uiro uirginem
castam exhib̾e xp̃o. timeo aũt ne sic̃ serpens euam
seduxit uersutia sua. sic et ur̃ȩ m̃tes corrũpantur
a simplicitate et castitate. quȩ ẽ. in xp̃o. Comedebat eũ
enĩ sibi zelat sponsam suã. amicꝰ aut̃ sponsi ñ eã sibi
sam: sponsus ẽ. Non ẽ. mea. ñ ẽ. mã sponsa. Et ñ gaudes
in nuptiis: immo gaudeo ait. Amicꝰ aut̃ sponsi qui
stat et audit eum. gaudio gaudet ꝓpt̾ uocẽ sponsi.
Ergo amicꝰ sponsi. stat et audit eũ. quare stat: qr non
cadit. Quare ñ cadit : qr humił ẽ. Uide stantẽ in soli¬
do. Non sum dignꝰ corrigiam calciam̃ti eiꝰ soluere. Be¬

Expanded text:
solus ab istis non colitur et euersis dis aliis tam euidenter efficit, ut solus colatur, humilata omni superba altitudine, quae se aduersus Christum erexerat pro idolis persequens inteHanc quippe suo Spiritu fidelibus suis inspirat Deus: amoris enim est, non livoris. Nam quae fuit cura ut hoc Aposdiceret? «Aptavi enim vos,» inquit, «uni viro virginem castam exhibere Christo: timeo autem ne sicut serpens Evam seduxit versutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo» . Comedebat eum enim sibi zelat sponsam suam: amicus autem sponsi non eam sibi sam, sponsus est; non est mea sponsa. Et non gaudes in nuptiis? Imo gaudeo, ait: Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi.Ergo amicus sponsi stat et audit eum. Quare stat? Quia non cadit. Quare non cadit? Quia humilis est. Vide stantem in solido: Non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Be
Abbreviated transcription (Latin):
uisionẽ. Itibaptismo qͣmius tota et plena fiat remissio
peccatoꝵ. tam̃ si cõtinuo tota et plena etiã hominis mȩt̃¬
nã nouitatẽ mutatio fieret. ñ dico et in corpore qđ cer¬
te manifestũ ẽ. adhuc in uet̾em corruptionẽ atq in mor¬
tem tende. ini fine postea renouandũ qͣndo uere tota no¬
uitas erit. s excepto corꝑe si in ipso animo qui ẽ. hõ
interior ꝑfecta in baptismo nouitas fieret. ñ diceret
apłs. Ꝙ si exterior hõ nr̃ corrũpit᷑. s in terior renona¬
tur dedie indiem. Profecto enĩ qui de die indiem ad¬
huc renouat᷑. ñdũ totus ẽ. renouatꝰ. ꝓ inde ex hoc qđ
adhuc in uetustate sũt. qͣmuis iam baptizati. ex hoc
etiam adhuc sunt filiĩ scłi. Ex hoc aut̃ qđ innouitate
sũt. hoc ẽ. explena et ꝑfecta remissione peccatoꝵ. et qͣn¬
tũcũq illud ẽ. qđ spũalit̾̃ sapunt eiq cõgruos mores

Expanded text:
in baptismo quamuis tota et plena fiat remissio peccatorum, tamen, si continuo tota et plena etiam hominis in aeternam nouitatem mutatio fieret—non dico et in corpore, quod certe manifestum est adhuc in ueterem corruptionem atque in mortem tendere in fine postea renouandum, quando uere tota nouitas erit, sed excepto corpore si in ipso animo, qui est homo interior, perfecta in baptismo nouitas fieret -, non diceret apostolus: etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem. profecto enim qui de die in diem adhuc renouatur, nondum totus est renouatus; adhuc in uetustate sunt, quamuis iam baptizati, ex hoc etiam adhuc sunt filii saeculi; ex hoc autem, quod in nouitate sunt, hoc est ex plena et perfecta remissione peccatorum, et quantumc
Abbreviated transcription (Latin):
me. aꝑtas mͥ indicit inuicicias. facile ẽ. istum uł tolerare
uł euitare. quid facio de abessalon quid facio de uida:
Quid defalsis fr̃ib  quid demalis filiis: et tam̃ filiis qui ñ
contra nos falt̾is blasphemant xpm. s nob̾cũ adorant. xp̃m.
et innob̾ ꝑsecunt᷑. cp̃m. Abscondis enĩ te apagano intrans¬
eccłiam. qͣndo enĩ et ibi inuenis qđ timeas. quid queris uͥ
te abscondas: deniq ille ipse apłs qui gemit inꝑicłis afal¬
sis fr̃ibꝰ. foris inquit pugnȩ. intus timores. Sigͦ is qui ođ at
me suꝑ me magna locutus fuisset : abscondem me utiq¬
inxp̃o. Est gͦ eccłia. qđ ferat foris. gemat intus. in imicos
tam̃ suos deputat foris et intus. Toris facilius euitabiles.

Expanded text:
me, apertas mihi indicit inimicitias; facile est istum vel tolerare vel vitare: quid facio de Abessalon? quid facio de Juda? quid de falsis fratribus? quid de malis filiis et tamen filiis, qui non contra nos blasphemant Christum, sed nobiscum adorant Christum, et in nobis persequuntEcclesiam. Quando autem et ibi invenis quod times, quid quaeris ubi te abscondas? Denique ille ipse apostolus qui gemit in periculis a falsis fratribus: «Foris,» inquit, «pugnae, intus timores» . «Si» ergo «is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem me utiqisto. Est ergo Ecclesiae quod ferat foris, gemat intus: inimicos tamen suos deputet foris et intus; foris facilius evitabiles,
Abbreviated transcription (Latin):
quitati. ñ solũ quȩ foris s etiam quȩ intus ẽ. Nouit enĩ
dñs qui sunt eiꝰ. Et recedat ab iniquitate om̃is qui inuo¬
cat nom̃ dñi. Nulla etiã cõmumo ẽ. luci et tenebris ñ
solum quȩ foris s etiam quȩ intus sunt. qui enĩ odit frẽm
suũ nit ioħs. in tenebris ẽ. usq adhuc. Sidixerimꝰ¬
qđ societatẽ habemꝰ cum eo et in tenebris ambulamꝰ m̃ti¬
mur. habes et apłm paulũ dicentem. aut quȩ societas
luci ad denebras. dicis te societatẽ hab̾e cum dõ et inte¬
quid faciam. unde ero lux: in peccatis et miquitatibus
uiuo. quasi subrepit quȩdam desꝑatio et tristicia. Salus
nulla ẽ. nͥ in societate dĩ. dĩlux ẽ. et tenebrȩ in eo ñ sunt

Expanded text:
tiam quae intus est. Novit enim Dominus qui sunt ejus; et recedat ab iniquitate omnis qui invocat nomen Domini. Nulla etiam communio est luci et tenebris ; non solum quae foris, sed etiam quae intus sunt. Qui enim odit fratrem suum, ait Joannes, in tenebris est usque adhuc . Et utiquia societatem habemus cum eo, et in tenebris ambulamus, mentimur. Habes et apostolum Paulum dicentem, Aut quae societas luci ad tenebras ? Dicis te societatem habere cum Deo, et in teQuid faciam? unde ero lux? In peccatis et in iniquitatibus vivo. Quasi subrepit quaedam desperatio et tristitia. Salus nulla est, nisi in societate Dei. Deus lux est, et tenebrae in eo n
Abbreviated transcription (Latin):
in laborib in quietus qͣm motio quicturus. Quib tempes¬
tatib et ꝓcellis qͣm horribili et trem̃da scuitia cęli et ma¬
ris importuni sunt mercatores ut diuitias uenturas ad¬
quirant. inaiorib qͣm quib ad quisite sunt ꝑicłis et tẽ¬
pestatibis plenas. quos estus quȩ frigora. que ꝑicła ab
aquis a fossis. ap̃cipiciis. a fluminib aferis. ꝑferunt ue¬
natores. quẽ laborem esuriendi. et sitiendi. qͣntas uilis¬
simi et sordidissimi cibi et potꝰ angustias. ut bestiam ca¬
nulla efficit amor. ꝗͣnto gͦ certiꝰ. ac facilius ad ueram
beatitudinẽ caritas facit. qđ admiseriam qͣntum po¬
tuit cupiditas fecit: qͣm facile toleratur quelibet ad¬
uersitas temꝑalis. ut ęt̃na pęna uitȩtur. ȩt̃na requies.
comparet᷑ : ñ ininerito ille uas electionis. cum ingenti¬

Expanded text:
in laboribus inquietus, quam in otio quieturus. Quibus tempesin laboribus inquietus, quam in otio quieturus. Quibus tempestatibus et procellis, quam horribili et tremenda saevitia coeli et maris importuni sunt mercatores, ut divitias ventosas acquirant, majoribus quam quibus acquisitae sunt, periculis et tempestatibus plenas? Quos aestus, quae frigora, quae pericula ab equis, a fossis, a praecipitiis, a fluminibus, a feris perferunt venatores? quem laborem esuriendi et sitiendi, quantas vilissimi et sordidissimi cibi et potus angustias, ut bestiam canulla efficit amor. Quanto ergo certius ac facilius ad veram beatitudinem charitas facit, quod ad miseriam, quantum potuit, cupiditas fecit? Quam facile toleratur quaelibet adversitas temporalis, ut aeterna poena vitetur, et aeterna requies comparetur? Non
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑa et grauia frequentius et abundantiꝰ sustinebat. s pro¬
fecto aderat ei sp̃s sc̃s. qui in ext̾ioris hominis corruptionẽ
int̾iorem renouaret de die indiem. et gustata requie sp̃u¬
ali inaffluentia delitiarum dĩ. in spe futurȩ beatitudi
nis om̃a p̃sentia deliniret asꝑa. et om̃a grauia seleuaret
Ecce qͣm suaue uigum xp̃i portabat. et qͣm leuem sarcinã.
et om̃a illa quę suꝑius enumerata dura et immania ho¬
minis auditus horescit. leuem tribulationẽ diceret. in tu¬
ens interioribus et fidelib occłis qͣnto p̃cio temꝑalium
em̃da eẽt. futura uita. ñ pati ęt̃nos labores impior. et sine
ulla solifudine ꝑfrui ȩt̃na felicitate iustoꝵ. Secariet
uri homines patiuntur. ut doloros ñ ȩt̃ni s aliqͣndo diu¬
turnioris ulceris acrioꝵ doloꝵ p̃cio redimant᷑. In langui¬
da et incerta uacationis breuissime atq ultima uita in¬
manissimis bellis miles atteritur plurib fortasse anuis

Expanded text:
aspera et gravia, frequentius et abundantius sustinebat: sed profecto aderat ei Spiritus sanctus, qui in exterioris hominis corruptione, interiorem renovaret de die in diem, et gustata requie spirituali in affluentia deliciarum Dei, in spe beatitudinis futurae omnia praesentia deliniret aspera, et omnia gravia relevaret. Ecce quam suave jugum Christi portabat, et quam levem sarcinam: ut omnia illa, quae superius enumerata dura et immania omnis auditor horrescit, levem tribulationem diceret; intuens interioribus et fidelibus oculis, quanto pretio temporalium emenda sit futura vita, non pati aeternos labores impiorum, et sine ulla sollicitudine perfrui aeterna felicitate justorum. Secari et uri se homines patiuntur, ut dolores non aeterni, sed aliquanto diuturnioris ulceris, acriorum dolorum pretio redimantur. In languida et incerta vacationis brevissimae atque ultima vita, immanissimis bellis miles atteritur; pluribus fortasse annis
Abbreviated transcription (Latin):
ut apud xp̃m uob̾cũ sine fine uiuamꝰ. Credo aut̃ ante
occłos ur̃os eẽ. conuersationẽ arãm ut et nos dic̾e fortas¬
de nob̾ inueniat male uiuendi occasionẽ. Prouidemus
enĩ bona ait idẽ apłs ñ solum corã dõ s etiã corã homini¬
bus. Propt̃ nos conscientia nr̃a sufficit nob̃. Propt̃ uos fa
ma nr̃a ñ pollui s pollere debet in uob̾. Tenete qđ dixi
atq distinguite. Duȩ res sunt conscientia et fama. Cons¬
cientia tͥ. fama ꝓximo tuo. qui fidens conscientiȩ suȩ ne¬
gligit famã suã. crudelis ẽ: maximȩ in loco isto positus de
quo dicit apłs scribens ad discipłm suũ. Cirta om̃s te ipsũ

Expanded text:
ut apud Christum vobiscum sine fine vivamus. Credo autem ante oculos vestros esse conversationem nostram, ut et nos dicere fortasde nobis inveniat male vivendi occasionem. Providemus enim bona, ait idem Apostolus, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Propter nos conscientia nostra sufficit nobis: prma nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Tenete quod dixi, atque distinguite. Duae res sunt conscientia et fama. Conscientia tibi, fama proximo tuo. Qui fidens conscientiae suae negligit famam suam, crudelis est: maxime in loco isto positus, de quo dicit Apostolus scribens ad discipulum suum, Circa omnes te ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq facientes. eccłiam xp̃i mori arbitrabant᷑. scce
inquit emendauit me dñs. et morti ñ tradidit me. Non
gͦ quicquam uirib suis licuisse arbitret᷑ fremitꝰ impioꝵ.
Non haberet istam potestatẽ. nisi sibi data eẽt. desuꝑ. Sepe
filium pat̾familias ꝑnequissimos seruos em̃dari iubet.
illi ȩreditatem illis cõpedes p̃parat. Quasi tristes. semꝑ

Expanded text:
ubique facientes, Ecclesiam Christi mori arbitrabantur. Ecceubique facientes, Ecclesiam Christi mori arbitrabantur. Ecceinquit, «emendavit me» «Dominus, et morti non tradidit me.» Non ergo quidquam viribus suis licuisse arbitretur fremitus impiorum: non haberet istam potestatem, nisi sibi data esset desuper. Saepe filios paterfamilias per nequissimos servos emendari jubet; cum illis haereditatem, illis co
Abbreviated transcription (Latin):
trans głam. bonã famã. ueritatẽ. qđ cognoscebantur.
qđ uiuebant. qđ ñ mortificabant᷑. qđ gaudebãt. qđ
multos ditabant. qđ om̃a possidebant: simstra uero
qđ ignobiles et malȩ famȩ habebant᷑. qđ seductores
putabant᷑. qđ ignorabantur. occidebant᷑. coercebant᷑.
contristabant᷑. ac nichil hab̾e uidebant᷑. Et quid mi¬
rum similites xp̃i et dextris et simstris armis diabolum
expugnant : sic̃ aũt pax hominibꝰ bonȩ uoluntatis.
et qͣndo funt aliis odor mortis in mortẽ. sic int̾itus
hominib male uoluntatis. et qͣndo iustis arma sims¬
dicebant bonꝰ est. alii aut̃ ñ. s seducit turbas. dictũ
enim hoc ẽ. ad eoꝵ solattum qui postea p̃dicantes
uerbum dĩ futuri erant ut seductores et ueraces. Si
rendum ẽ. unde et quo. Si amalo adbonum. bonus
seductor ẽ. Si abono admalũ maliis seductor est. ln
hanc gͦ partem qua seducuntur homines de malo ad
bonum. utinam om̃s seductores et uocem᷑ et simus.

Expanded text:
am bonam, veritatem qua cognoscebantur quod vivebant, quod non mortificabantur, quod gaudebant, quod multos ditabant, quod omnia possidebant; sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occidebantur, coercebantur, contristabantur, egere ac nihil habere videbantur. Et quid mirum si milites Christi et dextris et sinistris armis diabolum expugnant? Sicut autem pax hominibus bonae voluntatis , et quando sunt aliis odor mortis in mortem; sic interitus hominibus malae voluntatis, et quando justis arma sinisdicebant, Bonus est; alii autem, Non, sed seducit turbas . Dictum enim hoc est ad eorum solatium, qui postea praedicantes verbum Dei, futuri erant ut seductores et veraces . Si rendum est unde et quo: si a malo ad bonum, bonus seductor est; si a bono ad malum, malus seductor est. In hanc ergo partem qua seducuntur homines de malo ad bonum, utinam omnes seductores et vocemur et simus!
Abbreviated transcription (Latin):
homines ita uixerunt minime desꝑamus. & hoc ut desidẽ
mus ardentius et fidentius p̃cemur. ita et ipsora uitam
facit a nob̾ diligi formȩ illius dilectio. scđ̾m qͣm uixisse¬
credunt᷑ et illoꝵ uita credita in eandem formã flagran¬

Expanded text:
homines ita uixerhomines ita uixermus ardentius, et fidentius precemur. Ita et ipsorum vitam facit a nobcreduntur, et illorum uita credita in eandem formam flagran
Abbreviated transcription (Latin):
tis. in uirtute dĩ. ꝑ arma iusticiȩ. adextris et asinistris.
ꝑgłam et ignobilitatẽ. ꝑ infamiam et bonã famã. ut se¬
ductores et ueraces. ut qui ignoram̃ et cognoscimꝰ quasi
morientes et ecce uiuumꝰ. et coerciti. et non mortificati. ut
tristes semꝑ aũt̃ gaudentes. sicut egem multos aut̃ ditan¬
tes. tanqͣm nichil habentes et om̃a possidentes: quid ẽ. qd̾
accendimur indilectionẽ pauli apłi. cũ ista legimꝰ. isi
qđ credimꝰ eum ita uixisse:: iuuendũ tam̃ sic eẽ. dĩ minis¬
tris ñ de aliquibus auditum credimꝰ. s intus apđ nos uel
potius supͣ nos in ipsa ueritate conspicimꝰ. Illum gͦ quẽ sic
uixisse credimꝰ. ex hoc qđ uidemus diligimꝰ. Et nͥ hanc for
remus. ñ idõ diligeremꝰ illum qr eius uitam cum in carne
unueret huic formȩ coaptatam et congruentẽ fecisse fidei
excitam᷑ ꝑfidem qua credimꝰ uixisse sic aliquẽ. ot spem qͣ
nos quoq ita posse uiuere qr homines sumꝰ ex eo qđ aliqui

Expanded text:
ustitiae dextra et sinistra, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam; ut seductores et ueraces, ut qui ignoramur et cognoscimur, quasi morientes et ecce uiuimus. ut coerciti et non mortificati, ut tristes semper autem gaudentes, sicut egeni multos autem ditantes, tamquam nihil habentes et omnia possidentaccendimur in dilectione Pauli apostoli, cum ista legimus, nisi quod credimus eum ita uixisse ? uiuendum tamen sic esse dei ministris non de aliquibus auditum credimus, sed intus apud nos, uel potius supra nos in ipsa ueritate conspicimus. illum ergo quem sic uixisse credimus, ex hoc quod uidemus diligimus, et nisi hanc formremus, non ideo diligeremus illum, quia eius uitam, cum in carne uiueret, huic formae coaptatam et congruentem fuisse credimuexcitamur per fidem, qua credimus uixisse sic aliquem, et spem, qua nos quoque ita posse uiuere, qui homines sumus, ex eo quod aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. & notandũ uerbum ẽ. difficile enĩ in ueneris crea¬
turã uocari etiam eos. qui iam credendo in adoptio
nẽ filiorum uenerũt. dic̃ tam̃. Si qua gͥ in xp̃o noua
creatura. ubi aut̃ dicit. et ipsa creatura. liberabitur a
seruitute in teritꝰ. et postea dicit. non solũ aut̃ illa s:
et nos ipsi pͥmitias sp̃s habentes. discernit eos quicre¬
diderunt ab appellatione creature. quomꝰ cosdem ali¬
qͣndo homines. aliqͣndo ñ homines dic̃. Nam ex probrãs
obicit corinthiis quodã loco qđ adhuc homines eẽnt
ubi ait. Nõne homines estis: et scđm hominẽ ambula¬
tis: quomͦ eundem dñm etiam post resurrectionem
alicubi non hominẽ appellat sic̃ cum ait. ñ ab homini¬

Expanded text:
tamentum Novum; et sic amemus istam novitatem, ut non ibi timeamus vetustatem. Nunc ergo in hoc cursu transimus a veteribus ad nova: ipse transitus agitur cum corrumpuntur exteriora, et eo . Ubi autem dicit, Et ipsa creatura liberabitur a servitute interitus; et postea dicit, Non solum autem, sed et nos ipsi primitias Spiritus habentes : discernit eos qui crediderunt ab appellatione creaturae quomodo eosdem aliquando homines, aliquando non homines dicit. Nam exprobrans objecit Corinthiis quodam loco, quod adhuc homines essent, ubi ait: Nonne homines estis, et secundum hominem ambulatis ? Quomodo eumdem Dominum etiam post resurrectionem, alicubi non hominem appellat, sicut in prin
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia tua abissus multa. Cuiꝰ ꝓfunditatis inpenitrabi¬
lem altitudinẽ apłs ãmiratꝰ exclamat. Daltitudo diuiti¬
arum sapientiȩ et scientiȩ dĩ quã in scrutabilia sunt u

Expanded text:
iudicia tua abyssus multa. cuius profunditatis inpenetrabiiudicia tua abyssus multa. cuius profunditatis inpenetrabilem altitudinem apostolus admiratus exclamat: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei; quam inscrutab