comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: nec usq infinẽ in eatẽ obeentia ꝑ maneb̾t  Nonne u ueriꝰ eade res
& c̃gruentiꝰ dr̾ ut ñ ipsi tantũ małii tanꝗͣ. optare uideamͦ. s de aliis
referre qd oderint. nec ad se existim ent ꝑtinere. sꝑando orandoq me-¬
liora: Illo aũ mͦ qͦ dicendũ putant eadẽ sententia eiscłe pene u̾bis. etiã de
p̾scientia di qu̾a certe negare ñ posst̾ ꝓnuntiari potest: ut dicat᷑. & si-
qui obȩditis. si p̾sciti estis reitiendi. obedire cessabitis. Nempe hoc ue-¬
rissimũ est. ita sane: sed im ꝓbissimũ. ĩportunissimũ. in congruentissiꝰ¬
mũ. non falso eloqͥo. s non salubrit̾ ualitudini humane infirmita-¬
tis apposito Ilłu etiã mołu quo utentu e̾e̾ in p̾destinationiᷤ p̾dicatione
nos diximꝰ. loquenti apud popłm ñ existimo debe fufficere: nisi hoc uł
huiꝰcnodi aliqͥd adcdat ut dicat. Uos itaq etiã ipsã obediendi ꝑseueran-¬

Expanded text:
manebunt? Nonne et verius eadem res et congruentius dicitur, ut non ipsis tantum malum tanquam optare videamur, sed de aliis referre, quod oderint, nec ad se existiment pertinere, sperando orandoque meliora? Illo autem modo, quo id dicendum putant, eadem sententia eisdem pene verbis etiam de praescientia Dei, quam certe negare non possunt, pronuntiari potest, ut dicatur, « Et si qui obeditis, si praesciti estis rejiciendi, obedire cessabitis. » Nempe hoc verissimum est: ita sane, sed improbissimum, importunissimum, incongruentissimum; non falso eloquio, sed non salubriter valetudini humanae infirmitatis apposito. 62. Illum etiam modum, quo utendum esse in praedestinationis praedicatione nos diximus, loquenti apud populum non existimo debere sufficere, nisi hoc vel hujusmodi aliquid addat, ut dicat: Vos itaque etiam ipsam obediendi perseveran
Abbreviated transcription (Latin):
mittant : sciãq etiã qđ uehem̃ter formido: mͥ faciant delect̾ationẽ. R
Constant̾ deo crede. eiq totum cõmitte. quantũ potes. Noli esse uelle
quasi propriꝰ. ⁊ intua potestate. s eius clem̃tissimi n utilissimi dnĩ te
seruum e̾e̾ ꝓfitere. Ita enĩ te ad se sub leuare non desin&. nichilq tibi
euenire ꝑmittet: nͥ qd tibi ꝓsit etiã si nescias. H Audio credo.⁊ qͣntũ
posũ obtemꝑo: plurimũq dep̃cor ipsũ. ut plurimũ possim: nͥ quid forte
amplius a me desideras. R Uene habet interim. facies postea quicqͥd
iam tusus rpse praeceperit.

Expanded text:
mittant, suique etiam, quod vehementer formido, mihi faciant delectationem. R. mittant, suique etiam, quod vehementer formido, mihi faciant delectationem. R. Constanter Deo crede, eique te totum committe quantum potes. Noli esse velle quasi proprius et in tua potestate; sed ejus clementissimi et utilissimi Domini te servum esse profitere. Ita enim te ad se sublevare non desinet, nihilque tibi evenire permittet, nisi quod tibi prosit, etiam si nescias. A. Audio, credo, et quantum possum obtempero; plurimumque ipsum deprecor, ut plurimum possim, nisi quid forte amplius a me desideras. R. Bene habet interim, facies postea quidquid jam visus ipse praeceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
re:H si cõmemores. fortasse potero. RNon ẽ certe inreb mortalib
Manere autẽ &iam reb ueris intereuntib ueritatẽ paulo ante con¬
cessũ est. Nlon gͥ est ueritas in reb mortalib. Est aũ ueritas. ⁊ non ẽ
nusquã. Sunt igit᷑ res in mortales slichil aut̃ uerũ in quo ueritas
ñ est arbor. & falsum lignum non ẽ lignũ. n falsum argentũ non est
argentũ. Et omĩno qͥcquid falsum ẽ: non est. Omẽ aũ quod uerũ ñ ẽ:
falsum est. Nulla igitur rect̾e dicunt᷑ e̾e̾ nisi in mortalia. Hanc tu
tecum raciuncuła diligent̾ confidera. nequid tͥ concedendu ñ e̾ẽ ui-¬
deat᷑. Si emuin rata ẽ: totũ negotiũ pene confłcimꝰ qđ in alia faortasse
libro meliꝰ apparebit. ħ Habeo grãm ⁊ istam mecũ atq ad eo tecum.
qͣndo in silentio sumꝰ. diligent̾ cauteq tractabo si nullȩ tenebre se in¬

Expanded text:
re? A. si commemores, fortasse potero. R. Non est certe in rebus mortalibre? A. si commemores, fortasse potero. R. Non est certe in rebus mortalibmanere autem, etiam rebus veris intereuntibus, veritatem paulo ante concessum est. Non igitur est veritas in rebus mortalibus. Est autem veritas, et non est nusquam. Sunt igitur res immortales. Nihil autem verum in quo veritas non est arbor, et falsum lignum non est lignum, et falsum argentum non est argentum, et omnino quidquid falsum est, non est. Omne autem quod verum non est, falsum est. Nulla igitur recte dicuntur esse, nisi immortalia. Hanc tu tecum ratiunculam diligenter considera, ne quid tibi concedendum non esse videatur. Si enim rata est totum negotium pene confecimus, quod in alio fortasse libro melius apparebit. 30. A. Habeo gratiam, et ista mecum atque adeo tecum, quando in silentio sumus, diligenter cauteque tractabo, si nullae se tenebrae im
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽ. H Concedo istud.R. Quid illud alterum. ñ ne concetis hoc
genꝰ rerũ esse arborem᷑
qł nascat᷑ & intereat:H Negare ñ possũ.
RConcludit᷑ gͦ aliqͥd
qͦd uerũ sit interire. ħ Non contrauenio.
tur in tereuntib reb ueris. ueritat̾ẽ non
interire. ut non mori casto mor¬
cedo ⁊ magnoꝑe qͥd moliaris ex¬
pecto R Ergo adtende. h Is¬
tic sum. Rlleratibi uidet᷑ ista sen tentia quidquid ẽ. alicubi esse
cogitur: ᷤ. H Nichil me sic ctucit ad consentiend̾u. Rfateris autẽ ee̾
ueritatẽ:H fateor. R& ubi sit necesse ẽ queramus. Non enĩ est in
loco. nisi forte aut in loco ẽe̾ aliqͥd aliud: pret̾ corpus. aut uerita¬
tem corpus ee̾ arbitraris . H Nichil horũ puto .RUbinã igit᷑ esse il¬
lam credis: Non enĩ nusꝗͣ est. quã ubiᷤ eẽ concedimꝰ H Si scirẽ ubi
ess&. nichͥl fortasse ampluis quererẽ. R Saltẽ ubi ñ sit potes agnosce¬

Expanded text:
se est. A. Concedo istud. R. Quid illud alterum? nonne concedis hoc se est. A. Concedo istud. R. Quid illud alterum? nonne concedis hoc genus rerum esse arborem, quod nascatur et intereat? A. Negare non possum. R. Concluditur ergo aliquid quod verum sit, interire. A. Non contravenio. tur intereuntibus rebus veris veritatem non interire, ut non mori casto moret magnopere quid moliaris, exspecto. R. Ergo attende. A. Isthic sum. 29. R. Verane tibi videtur ista sententia: Quidquid est, alicubi esse r? A. Nihil me sic ducit ad consentiendum. R. Fateris autem esse veritatem? A. Fateor. R. Ergo ubi sit, necesse est quaeramus; non est enim in loco, nisi forte aut esse in loco aliquid aliud praeter corpus, aut veritatem corpus esse arbitraris. A. Nihil horum puto. R. Ubinam igitur illam esse credis? Non enim nusquam est quam esse concedimus. A. Si scirem ubi esset, nihil fortasse amplius quaererem. R. Saltem ubi non sit, potes cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
res uidentur. Nam ut aliud ẽ castitas. aliud castũ. & multa in hẽ
modũ : ita credo aliud e̾e̾ ueritatẽ. ⁊ aliud qͦd uerũ dicitur .R Quid
tas : s castitate fit castũ. Ita u enim si qͥd uerũ est : ueritate utiq ue¬
rum ẽ. RQuid cũ castus aliqͥs moritur. censes mori etiã castitatẽ:
H Nullo modo. R Ergo cũ interit aliquid qͦd uerũ est : non interit
ueritas. H Quomͦ autẽ interit aliquid uerũ. non uideo. RMMiror te
istud querere. Nonne ante oculos nr̃os milia rerũ uidemꝰ interire:
Nisi forte putas hanc arborem. aut e̾e̾ arborẽ s ueram non e̾e̾. aut
certe interire ñ posse. Quãuis enĩ credas sensib possisq respondere.
ignorare te ꝓrsus utrũ arbor sit: tam̃ illud non negabis ut opinor
uerã ee arborẽ. si arbor est. Non enĩ hoc sensu sed intelligentia uidi¬
catur. Si enĩ falsa arbor est: non ẽ arbor. Si arbor ẽ: uera sit neces¬

Expanded text:
res videntur. Nam, ut aliud est castitas, aliud castum, et multa in hunc res videntur. Nam, ut aliud est castitas, aliud castum, et multa in hunc modum; ita credo aliud esse veritatem, et aliud quod verum dicitur. R. Quodtas, sed castitate fit castum; ita etiam, si quid verum est, veritate utique verum est. 28. R. Quid? cum castus aliquis moritur, censes mori etiam castitatem? A. Nullo modo. R. Ergo, cum interit aliquid quod verum est, non interit veritas. A. Quomodo autem interit aliquid verum? Non enim video. R. Miror te istud quaerere: nonne ante oculos nostros millia rerum videmus interire? Nisi forte putas hanc arborem, aut esse arborem, sed veram non esse, aut certe interire non posse. Quamvis enim non credas sensibus, possisque respondere, ignorare te prorsus utrum arbor sit; tamen illud non negabis, ut opinor, veram esse arborem, si arbor est: non enim hoc sensu, sed intelligentia judicatur. Si enim falsa arbor est, non est arbor; si autem arbor est, vera sit neces
Abbreviated transcription (Latin):
mus si placet hoc pͥmum uolum̃. ut iã in scdõ aliqrũa quȩ cõmoda oc¬
currerit aggrediam uiam. Non enĩ huic affectioni tuę a moderata
exercitatione cessanctu est H Non finã omĩno coneludi hunc libelłu:
nisi mͥ modicũ quo rntentꝰ sim de uicinia lucis apperuerisR Gerit
tibi ille medicus morẽ. Nam nescio quis me quo de ctucã iam fulgor in¬
uitat & tangit. Itaq accipe intentꝰ. H Nuc oro te ac rape quo uis. R
ylnimã te certe dicis. ⁊ dm̃ te uelle cognosrere: H Hoc ẽ totum negoti¬
um meum. R Nichilne ampliꝰ H Nichil ꝓrsus R Quid. ueritatẽ
non uis cõprehendẽ: H Quasi uero possim haec nͥ ꝑ illam cognoscere.
Rẽ prius ipsa cognoscendã est : ꝑ qu̾a possunt illa cognosci HNich
ab nuo. R Primo itaq illud uideamꝰ. cũ duo uerba sint. ueritas nuerũ :
utrum tͥ etiam res due istis uerbis significari anima uideat᷑. H Rue

Expanded text:
mus, si placet, hoc primum volumen, ut jam in secundo aliquam, quae commoda ocmus, si placet, hoc primum volumen, ut jam in secundo aliquam, quae commoda occurrerit, aggrediamur viam. Non enim huic affectioni tuae a moderata exercitatione cessandum est. A. Non sinam omnino concludi hunc libellum, nisi mihi modicum quo intentus sim de vicinia lucis aperueris. R. Gerit tibi ille medicus morem. Nam nescio quis me quo te ducam fulgor invitat et tangit. Itaque accipe intentus. A. Duc, oro te, ac rape quo vis. R. Animam te certe dicis, et Deum velle cognoscere? A. Hoc est totum negotium meum. R. Nihilne amplius? A. Nihil prorsus. R. Quid? veritatem non vis comprehendere? A. Quasi vero possim haec nisi per illam cognoscere. R. Ergo prius ipsa cognoscenda est, per quam possunt illa cognosci. A. Nihil abnuo. R. Primo itaque illud videamus, cum duo verba sint veritas et verum, utrum tibi etiam res duae istis verbis significari, an una videatur. A. Duae
Abbreviated transcription (Latin):
quod ille ipse. quẽ uidere ardeo nouerit quando sim sanꝰ. faciat qđ
placet. qͣndo placet sese ostendat. Iam me totũ eius clementie cu¬
req cõmitto. semel de illo credidi qd̾ sic erga se affectos sub¬
leuare ñ cesset. E nichilde mea sanitate.
nisi cũ ilła pulcliri¬
tudinẽ uidero ꝓnuntiabo. RProrsus ni¬
chil altud facias. sed
iã cohibẽte alacrinris . & stringe animum.
Multũ omĩno fleuisti.
& hoc omĩno morb iste pect̾o¬
ris tui grauit̾ accepit ħ Mocłu
uis habere lacrimas meas: cũ
miserie meȩ mocłu non uideã. Aut
ualitudine̾ corporis considera¬
rare me uibes. cũ ego ipse confectus
sim:  S queso te si qͥd in me uales ut me temptes ꝑ aliqua conpendia
ducere. ut uel uicinitate ñnulla lucis illius quã sicut ꝓfeci tolerare
iã possũ. Pigeat me oculos referre ad illas tenebras quas reliqͥ. si tam̃ re¬

Expanded text:
quod ille ipse quem videre ardeo, noverit quando sim sanus; faciat quod quod ille ipse quem videre ardeo, noverit quando sim sanus; faciat quod placet: quando placet sese ostendat; jam me totum ejus clementiae curaeque committo. Semel de illo credidi quod sic erga se affectos sublevare non cesset. Ego nihil de mea sanitate, nisi cum illam pulchritudinem videro, pronuntiabo. R. Prorsus nihil aliud facias. Sed jam cohibe te a lacrymis, et stringe animum. Multum omnino flevisti, et hoc omnino morbus iste pectoris tui graviter accipit. A. Modum vis habere lacrymas meas, cum miseriae meae modum non videam? aut valetudinem corporis considerare me jubes, cum ego ipse tabe confectus sim? Sed, quaeso te, si quid in me vales, ut me tentes per aliqua compendia ducere, ut vel vicinitate nonnulla lucis illius, quam, si quid profeci, tolerare jam possum, pigeat oculos referre ad illas tenebras, quas reliqui; si tamen re
Abbreviated transcription (Latin):
mittimur. &. in cõparationẽ grauioris morbi sanos e̾e̾ nos cretimus.
onne uides qͦd ueluti securi hesterno die ꝓnuntiaueramꝰ. ⁊
iam peste detineri: nichilq amare nisi sapientiã. Cet̾a uero non nisi¬
ꝓͥpͣter ipsam querere aut uelle: Quã tibi sordiduᷤ quã fedus. quã exe¬
crabilis. quã horribilis. conplexus femineus uidebatur. quando int̾
nos de uxoris cupiditate quesitũ est. Certe ista noct̾e uigilantes cum
rursus ẽadem nobiscũ ageremꝰ. sensistiqua te alit̾ quã p̾sũpseras
imaginate ille blandicie. et annara fuauitas titillauerit: longe qͥd̾e
e minus quã solet. s item longe aliter quã putaueras :
seris. & quid curand̾u remaneat. HCace obsecro tace. quid ꝙucias :
Quid tantũ fodis. alteq descendis: iam flere non dueo. iam iam n-¬
chil promitto. nichil p̾sumo. Ne me de istis reb int̾roges. certe dicis

Expanded text:
mittimur, et in comparatione gravioris morbi sanos esse nos credimus. mittimur, et in comparatione gravioris morbi sanos esse nos credimus. Nonne vides quam veluti securi hesterno die pronuntiaveramus, nulla jam nos peste detineri, nihilque amare nisi sapientiam; caetera vero non nisiopter istam quaerere aut velle? Quam tibi sordidus, quam foedus, quam exsecrabilis, quam horribilis complexus femineus videbatur, quando inter nos de uxoris cupiditate quaesitum est! Certe ista nocte vigilantes, cum rursus eadem nobiscum ageremus, sensisti quam te aliter quam praesumpseras, imaginatae illae blanditiae et amara suavitas titillaverit; longe quidem longe minus quam solet, sed item longe aliter quam putaveras; useris, et quid curandum remaneat. 26. A. Tace, obsecro, tace. Quid crucias? quid tantum fodis alteque descendis? Jam flere non duro, jamjam nihil promitto, nihil praesumo, ne me de istis rebus interroges. Certe dicis
Abbreviated transcription (Latin):
to eodẽq punctͥo temporis uidebis quod cupias. H Quando istud
erit orote : Non enĩ puto posse mͥ hȩc in summũ uenirȩ contẽptũ
nisi uidero illud in cuiꝰ cõparatione ista sordescant. RHoc modo
posset & iste corporis oculus dicere. tũ tenebras ñ amabo. cũ solem
uidero. Uidetur enĩ & hoc quasi ad ordinẽ ꝑtinere qͦd longe est
aecus. Amat enĩ tenebraf. eo qđ sanus non ẽ. Solem aũ nisi sanus
uidere ñ potest. & in eo saepe fallit᷑ animus. ut sanum se ꝓut&. &
sese iactat. & quȩ nondu uid&. ueluti uire conquerit᷑. Nouit autẽ
illa pulchritudo quando se ostendat. Ipsa eni etiã medici fungit᷑ mu¬
nere. meliusq intelligit qui sint sani. quã idem iꝑsu qui sanant᷑.
Nos aũ quantũ emerserimꝰ. uidebim᷑ nobis uidere: quantũ aũ emerse-¬
ramus mersi eramꝰ. Et qͦ progressi fueramꝰ: nec cogitare nec sentire per-¬

Expanded text:
nto, eodem puncto temporis videbis quod cupis. A. Quando istud nto, eodem puncto temporis videbis quod cupis. A. Quando istud erit, oro te? Non enim puto posse mihi haec in summum venire contemptum, nisi videro illud in cujus comparatione ista sordescant. 25. R. Hoc modo posset et iste oculus corporis dicere: Tum tenebras non amabo, cum solem videro. Videtur enim quasi et hoc ad ordinem pertinere, quod longe est secus. Amat enim tenebras, eo quod sanus non est; solem autem nisi sanus videre non potest. Et in eo saepe fallitur animus, ut sanum se putet et sese jactet; et quia nondum videt, veluti jure conqueritur. Novit autem illa pulchritudo quando se ostendat. Ipsa enim medici fungitur munere, meliusque intelligit qusint sani, quam iidem ipsi qui sanantur. Nos autem quantum emerserimus, videmur nobis videre: quantum autem mersi eramus, et quo progressi fueramus, nec cogitare, nec sentire per
Abbreviated transcription (Latin):
magistri optimi faciunt. Namordine quoda ad eam ꝑuenire bone disci¬
pline officiũ est. sine ordine autẽ. iuix credibilis felicitas. S hodie satiꝰ
qͣuntũ iam si potes illum ordinẽ. Duc age qua uis. ꝑquȩ uis. qͦ modo uis.
Impera que uis dura. quaelibet ardua: quae tamen in mea potestate
sint : perquȩ me quod desidero peruenturũ esse nondubitẽ. R
Tnũ est quod tibi possũ preciꝑe. Nichil ampliꝰ noui paenitꝰ esse ista
sensibilia fugienda. cauend̾uq magnopere. dũ hoc corpus agimus.
Nequo eorũ uisco penne nr̃ȩ inpediant᷑. quib integris perfectisq
opus est ut ad illam lucẽ abhis tenebris euolemꝰ. quę se ne ostendẽ
quidẽ dignat᷑ in hac cauea inclusis. nisi tales fuerint ut ista uel ef-¬
fracta uel dissoluta possint in auras suas euadere. Itaq quando
fueris talis ut nichil ꝓͣrsus t̾renorũ delectet. mͥ crede eodem mom̃¬

Expanded text:
magistri optimi faciunt. Nam ordine quodam ad eam pervenire bonae discimagistri optimi faciunt. Nam ordine quodam ad eam pervenire bonae disciplinae officium est, sine ordine autem vix credibilis felicitatis. Sed hodie satis, quam, jam si potes, illum ordinem. Duc, age qua vis, per quae vis, quomodo vis. Impera quaevis dura, quaelibet ardua, quae tamen in mea potestate sint, per quae me quo desidero, perventurum esse non dubitem. R. Unum est quod tibi possum praecipere nihil plus novi. Penitus esse ista sensibilia fugienda, cavendumque magnopere, dum hoc corpus agimus, ne quo eorum visco pennae nostrae impediantur, quibus integris perfectisque opus est, ut ad illam lucem ab his tenebris evolemus: quae se ne ostendere quidem dignatur in hac cavea inclusis, nisi tales fuerint ut ista vel effracta vel dissoluta possint in auras suas evadere. Itaque, quando fueris talis ut nihil te prorsus terrenorum delectet, mihi crede, eodem mome
Abbreviated transcription (Latin):
sperare. satis est. Aliĩ uero ipso quẽ uidere desiderant uehem̃ter ful¬
gore feriuntur: & eo ñ uiso saepe intenebras cũ delectͥatione redeuNT.
Quib periculosum est. quãuis iam talib ut sani recte dicipossint: uel¬
le ostendere quod ad huc uidere non ualent. E isti exercendi st̃ prius.
& eoꝵ amor ut ilit̾ differendus. atq nutriendus ẽ. Primo enim
qued̾a illis de monstranda st̃:quȩ ñ per se lucent. sed ꝑ luce̾ uideri
ba. nec tam̃ ita radiatũ. ut oculos ledat: tunc fortasse terrenꝰ iste.
ignis. modeste de monstrandus ẽ deinde sidera. deinde lima. dein-¬
de aurorae fulgor. & albescentis cęli nitor. Inqͥb seucitius seu tar-¬
dius. suie per totum ordinẽ. siue quib dã contẽptis ꝓ sua qͥsq uali¬
tudine assuescens sine trepidatione. & cũ magna uoluptate soleor
uidebit. Tale aliqͥd sapientiȩ studiosissimis. nec acute. iam tam̃ uidentib

Expanded text:
amare satis est. Alii vero ipso quem videre vehementer desiderant, fulamare satis est. Alii vero ipso quem videre vehementer desiderant, fulgore feriuntur, et eo non viso saepe in tenebras cum delectatione redeunt. Quibus periculosum est, quamvis jam talibus ut sani recte dici possint, velle ostendere quod adhuc videre non valent. Ergo isti exercendi sunt prius, et eorum amor utiliter differendus atque nutriendus est. Primo enim quaedam illis demonstranda sunt quae non per se lucent, sed per lucem videri lia, nec tamen ita radiatum ut oculos laedat. Tunc fortasse terrenus iste ignis modeste demonstrandus est, deinde sidera, deinde luna, deinde aurorae fulgor, et albescentis coeli nitor. In quibus seu citius seu tardius, sive per totum ordinem, sive quibusdam contemptis, pro sua quisque valetudine assuescens, sine trepidatione et cum magna voluptate solem videbit. Tale aliquid sapientiae studiosissimis, nec acute, jam tamen videntibus,
Abbreviated transcription (Latin):
potest haberi illius pulchritudinis amor. inqua non solu non uideo
ceteris s etiam plurimos quaero qͥ mecũ appetant. mecũ inhient. me¬
cum teneant. mecũq ꝑfruant᷑. tauito mͥ amicitiores futuri quanto
erit nobis amata cõmuniorꝰ.RProrsus tales e̾ẽ amatores sapientiȩ de¬
cet. tales querit illa. cuiꝰ uere casta est & sine ulla contaminatione
coniunctio: s ñ ad eam una uia ꝑuenit᷑. Quippe ꝓ sua sanitate qͥsq ac
firmitate conp̾hendit illud singulare ac uerissimũ bonum. Lux est
quedã in esfabilis. & in comp̾hensibilis mentiũ. lux ista uulgaris nos
doceat quantũ potest. quomͦ se illud habeat. Nam sunt ñ nulli
oculi tam sani & rigidi. qui se mox ut aperti fuerint. in ipsũ solem.
sine ulla trepidatione conuertant. His quodamodo ⁊p̃sanitas dux ẽ.
nec ductore indigent. s sola fortasse admonitione. His credere amare.

Expanded text:
potest habere illius pulchritudinis amor, in qua non solum non invideo potest habere illius pulchritudinis amor, in qua non solum non invideo caeteris, sed etiam plurimos quaero qui mecum appetant, mecum inhient, mecum teneant, mecumque perfruantur; tanto mihi amiciores futuri, quanto erit nobis amata communior. 23. R. Prorsus tales esse amatores sapientiae decet. Tales quaerit illa cujus vere casta est, et sine ulla contaminatione conjunctio. Sed non ad eam una via pervenitur. Quippe pro sua quisque sanitate ac firmitate comprehendit illud singulare ac verissimum bonum. Lux est quaedam ineffabilis et incomprehensibilis mentium. Lux ista vulgaris nos doceat quantum potest, quomodo se illud habeat. Nam sunt nonnulli oculi tam sani et vegeti, qui se, mox ut aperti fuerint, in ipsum solem sine ulla trepidatione convertant. His quodammodo ipsa lux sanitas est, nec doctore indigent, sed sola fortasse admonitione. His credere, sperare,
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã ꝑuenire nitim᷑ sapientia ꝑ suadebit. Si aũ hoc ẽẽ uerũ ostenderit.
hanc de summo bono & sũmo malo sententiã sine dubitatio
mus. Nc̃ illud quaerimꝰ qualis sit amator sapientie: quã castissimo
conspectu atq complex ii. nullo int̾posito uelam̃to quasi nudam¬
uidere ac tenere desideras. qualłm se illa nonsinit nisi paucisimis amatori¬
bus sius. an uero si alicuius pulchrȩ feminȩ amore Flagrares. iure se
non tibi daret. Si alrucł abste quicquã pret̾ se amari cõperuset. sapien¬
tiȩtibi castisfima pulchritudo. nisi solam arseris demonstrabit: h
Quid gͦ ad huc suspendor infelir. & cruciatu miserabili diferor: Iam
certe ostendi nichil aliud me amare. siquidẽ qđ non ꝓpt̾ se amatur ñ
amatur: Ego autẽ solam ꝑ se amo sapientiam. Cetera uero uel ad ẽẽ michi
uolo uel deessȩ timeo: propt̾ ipsam uitã. quietẽ. amicos. Quem moct̾u aũ

Expanded text:
ad quam pervenire nitimur sapientia persuadebit. Si autem hoc esse verum ostenderit, ad quam pervenire nitimur sapientia persuadebit. Si autem hoc esse verum ostenderit, hanc de summo bono et summo malo sententiam sine dubitatiounc illud quaerimus, qualis sis amator sapientiae, quam castissimo conspectu atque amplexu, nullo interposito velamento quasi nudamidere ac tenere desideras, qualem se illa non sinit, nisi paucissimis et electissimis amatoribus suis. An vero si alicujus pulchrae feminae amore flagrares, jure se tibi non daret, si aliud abs te quidquam praeter se amari comperisset; sapientiae se tibi castissima pulchritudo, nisi solam arseris, demonstrabit? A. Quid ergo adhuc suspendor infelix, et cruciatu miserabili differor? Jam certe ostendi nihil aliud me amare, siquidem quod non propter se amatur, non amatur. Ego autem solam propter se amo sapientiam, caetera vero vel adesse mihi volo, vel deesse timeo propter ipsam; vitam, quietem, amicos. Quem modum autem
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd mͥ tota intentione animi opus erat. Tam̃ michi uidebat᷑ si se ille
mentib meis ueritatis fulgor apperiret. aut non me sensurũ fuisse illũ
dolorẽ. aut certe ꝓnichilo toleraturũ. S quia & sinichil maius aliqͣndo
ptuli. tamen sepe cogito quanto grauiores possint accidere. Cogor in-¬
terđdu cornelio celso. ad sentiri. Qui ait summũ bonũ e̾ẽ sapientiam:
fuminũ autẽ mału dolorẽ corporis. Nec eiꝰ ratio michi uidet᷑ absur¬
da. Nam qm̃ duab in qͥt partib compositi fumꝰ ex animo scilicet
& corpore. quarũ prior melior: deterior corpus ẽ: summũ bonũ ẽ
melioris partis optimũ. sũmũ mału aut̃ pessimũ deterioris ẽ: opti¬
mũ autẽ in animo sapientiȩ. in corpore pessimũ dolor. Sũmuͣ gͥ bo¬
num hominis sapere. sũmũ mału dolere sine ulla ut opinor falsita¬
te concludit᷑. R Posterius ista uidebimꝰ. aliud enĩ fortasse nobis ipsa

Expanded text:
quod mihi tota intentione animi opus erat: tamen mihi videbatur, si se ille quod mihi tota intentione animi opus erat: tamen mihi videbatur, si se ille mentibus meis veritatis fulgor aperiret, aut me non sensurum fuisse illum dolorem, aut certe pro nihilo toleraturum. Sed quia etsi nihil majus aliquando pertuli, tamen saepe cogitans quanto graviores possint accidere, cogor interdum Cornelio Celso assentiri, qui ait summum bonum esse sapientiam, summum autem malum dolorem corporis. Nec ejus ratio mihi videtur absurda. Nam quoniam duabus, inquit, partibus compositi sumus, ex animo scilicet et corpore, quarum prior pars est animus melior, deterius corpus est, summum bonum est melioris partis optimum, summum autem malum pessimum deterioris: est autem optimum in animo sapientia, est in corpore pessimum dolor. Summum igitur bonum hominis sapere, summum malum dolere, sine ulla, ut opinor, falsitate concluditur. R Posterius ista videbimus. Aliud enim fortasse nobis ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
to isto corpore quã in ipso constitutũ posse ad sapientiã ꝑuenire. cu¬
rares utrũ hic an in alia uita eo quod diligis fruereris: Siꝰnichil
me peius excepturũ intelligerẽ quod retro ager& ab eo quo ꝓgres¬
sus sum: non curare. RH unc gͦ propt̾ea mori times. ne aliquo peiore ma-¬
lo inuoluaris quo tibi auferat᷑ drirma cognitio HNon solum ne auferat᷑
timeo siquid forte ꝑcepi. sed etiam ne int̾cludat᷑ mihi ad itiis eoꝵ. quib
tam istam propt̾ se ipsam. s propt̾ sapientiã uis manere. Hzic est. Rlo
lor corporis restat. quite fortasse ui sua cõmouet H Et ipsum ñ ob aliud
uehem̃ter formido : nisi quia me nipedit a quaerendo. Qu̾aꝗͣ enĩ acer-¬
rimo his dieb dentiũ dolore torquerer. non quide srnebar anrmo uolue¬
re. nisi ea tuȩ iam forte didicerã. Adiscendo aũ penitꝰ impediebar. ad

Expanded text:
to isto corpore, quam in ipso constitutum, posse ad sapientiam pervenire, cuto isto corpore, quam in ipso constitutum, posse ad sapientiam pervenire, curares utrum hic, an in alia vita eo quod diligis fruereris? A. Si nihil me pejus excepturum intelligerem, quod retroageret ab eo quo progressus sum, non curarem. R. Nunc ergo propterea mori times, ne aliquo pejore malo involvaris, quo tibi auferatur divina cognitio. A. Non solum ne auferatur timeo, si quid forte percepi, sed etiam ne intercludatur mihi aditus eorum quibus tam istam propter seipsam, sed propter sapientiam vis manere. A. Sic est. 21. R. Dolor corporis restat, qui te fortasse vi sua commovet. A. Et ipsum non ob aliud vehementer formido, nisi quia me impedit a quaerendo. Quanquam enim acerrimo his diebus dentium dolore torquerer, non quidem sinebar animo volvere, nisi ea quae jam forte didiceram; a discendo autem penitus impediebar, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ut animas nr̃as & d̾m sumul concordit̾ inquiramꝰ. Ita enĩ facile
iͥ pͥori contingit inuentio: cet̾os eosine labore perducit.
sino. lunt haec illiquaerere: H Persuadebo ut uelint. Roͥd
si non possis. uel quod se inuenisse iam. uel qͦd ista non posse in-¬
ueniri arbitrant᷑. uel qđ aliarũ rerũ curis &. desiderio p̃pediunt᷑. H ha-¬
beo eos & ipsime. sicut possumꝰ. R Quid si te ab inquirendo &iam in¬
pediat eorũ p̾sentia: Nonne laborabis atq obtabis si aliter e̾e̾ non
possunt. non tecũ e̾e̾ potrus quã sic e̾e̾. Hfateor ita ẽ ut dicis . RNon
igit᷑ eorum uel uitam uel p̾sentiam ꝓpter se ipsam sed propt̾ inueni-¬
endam sapientiã cupis. H Prorsus ad sentior. R Quid ipsam uitã tuã
si tibi certũ e̾e̾t inpetim̃to esse ad cõp̾hendend̾a sapientiã uelles eã
manere: Om̃ino eam fugerẽ. R Quid si docereris tam te relic¬

Expanded text:
Ut animas nostras et Deum simul concorditer inquiramus. Ita enim facile Ut animas nostras et Deum simul concorditer inquiramus. Ita enim facile cui priori contingit inventio, caeteros eo sine labore perducit. R. Quid, si nolunt haec illi quaerere? A. Persuadebo ut velint. R. Quid, si non possis, vel quod se invenisse jam, vel quod ista non posse ineniri arbitrantur, vel quod aliarum rerum curis et desiderio praepediuntur? A. Habebo eos, et ipsi me, sicut possumus. R. Quid, si te ab inquirendo etiam impediat eorum praesentia? nonne laborabis atque optabis, si aliter esse non possunt, non tecum esse potius quam sic esse? A. Fateor, ita est ut dicis. R. Non igitur eorum vel vitam vel praesentiam propter seipsam, sed propter inveniendam sapientiam cupis? A. Prorsus assentior. R. Quid? ipsam vitam tuam si tibi certum esset impedimento esse ad comprehendendam sapientiam, velles eam manere? A. Omnino eam fugerem. R. Quid? si docereris, tam te relic
Abbreviated transcription (Latin):
tis qua nc̃ me ee̾ sentio nichil me ꝓfecisse arbitrer. RCredo propt̾ea tͥ
hoc uideri. quia quãnis: ista optari possi : non tam̃ ꝓpt̾ se ipsa s ꝓpt̃
aliud expetenda uiderent᷑. H Hoc est qđ dicere cupiebã. Nam qͣr
do desideraui diuitias. ido desideraui ut diues e̾e̾m : honoresq ip¬
sos. quorũ cupiditatẽ modo me ꝑdomuisse respondi: eoꝵ nescio quo
nitore delectatꝰ uoleb̾a. Nichilq aliud inruxorẽ semꝑ adtendi cũ
adtendi: nͥ qu̾a michi efficeret cũ bona fama uoluptatẽ. Tc̃ erat
istorũ in me uera cupiditas. Nc̃ ea omĩa ꝓrsus asꝑnor. & si ad illa
quȩ cupio non nͥ per haec mͥ transitꝰ datur. Non amplect̾anda hec¬
appeto: s sub eo toleranda. ROptime omĩno nec ego ullarũ rerum
uocanda puto cupiditatẽ. quȩ ꝓpt̾ aliud requirunt᷑. s quero abste.
cur eos homines qͦs diligis uel uiuere uł tecũ uripere cupias. H

Expanded text:
tis, qua nunc me esse sentio, nihil me profecisse arbitrer. R. Credo propterea tibi tis, qua nunc me esse sentio, nihil me profecisse arbitrer. R. Credo propterea tibi hoc videri, quia quamvis ista optare posses, non tamen propter seipsa, sed propter aliud expetendando desideravi divitias, ideo desideravi ut dives essem, honoresque ipsos, quorum cupiditatem modo me perdomuisse respondi, eorum nescio quo nitore delectatus volebam; nihilque aliud in uxore semper attendi, cum attendi, nisi quam mihi efficeret cum bona fama voluptatem. Tunc erat istorum in me vera cupiditas; nunc ea omnia prorsus aspernor: sed si ad illa quae cupio non nisi per haec mihi transitus datur, non amplectenda appeto, sed subeo toleranda. R. Optime omnino: nam nec ego ullarum rerum vocandam puto cupiditatem, quae propter aliud requiruntur. CAPUcur eos homines quos diligis, vel vivere, vel tecum vivere cupias? A.
Abbreviated transcription (Latin):
posse om̃s qͦs tecum uno in loco uruere otiose cupis. ipsa etiã concordit̃
id sine te. presertim si generis nobilitate tanta p̾polleat ut honorͥes il¬
los qͦs esse posse necessarios.iam dedisti ꝑ eam facile ad ipisci possis. nescio
utrum pertineat ad officium tuũ ista contẽnere. HQuando ego istud
sperare audeam:Rlta istud dicis quasi ego n̾c requiram qͥđ speres. N
quero qͥd negatũ non delectet. s quid delect̾et oblatũ. Aliud ẽ enrm
ex hausta pestis. aliud consopita. Ad hoc enĩ ualet qͦd aquibdã doctis
uiris dictum ẽ. ita om̃s stultos insanos e̾e̾ ut male olere om̃e cenum
qđ non semꝑ s dum cõmoues sentias. Multũ int̾ est utrũ animi
desperatione obruat᷑ cupiditas: an sanitate pellatur. H Quanuis tibi
respondere ñ possim. nũquã tam̃ michi ꝑsuadebis ut hac affectione men¬

Expanded text:
posse omnes quos tecum in uno loco vivere otiose cupis, ipsa etiam concorditer posse omnes quos tecum in uno loco vivere otiose cupis, ipsa etiam concorditer id sinente, praesertim si generis nobilitate tanta polleat, ut honores illos quos esse necessarios jam dedisti, per eam facile adipisci possis, nescio utrum pertineat ad officium tuum ista contemnere. A. Quando ego istud sperare audeam? 19. R. Ita istud dicis, quasi ego nunc requiram quid speres. Non quaero quid negatum non delectet, sed qui delectet oblatum. Aliud est enim exhausta pestis, aliud consopita. Ad hoc enim valet quod a quibusdam doctis viris dictum est, ita omnes stultos insanos esse, ut male olere omne coenum, quod non semper, sed dum commoves, sentias. Multum interest utrum animi desperatione obruatur cupiditas, an sanitate pellatur. A. Quanquam tibi respondere non possum, nunquam tamen mihi persuadebis ut hac affectione men
Abbreviated transcription (Latin):
plurimũ inpectiunt. S molior aliquid. quo mͥ uidetur facile os¬
tendi aut nichil edomã dum nõbis remanere. aut nichil nos omĩ¬
no profecisse. omiumq illoꝵ. quȩ resecta credimꝰ tabem manere Nlam
quero abste si tibi ꝑsuadeat ᷑ alit̾ cum multis carissimis tius te in¬
studio sapientiȩ non posse uiuere. Nisi ampla res aliqua familiaris ne-¬
cessitates ur̃as sustinͤre possit. nonne desiderabis diuitias & obtabis:H
olssentior. R Quid si etiã illud appareat & multis te ꝑsuafurũ e̾e sapi¬
entiam. si tibi de honone auct̾oritas creuerit: eosq ipsos familiares tuos
non posse cupiditatib suis mođu imponere. seq totos conuert̾e ad quę¬
rendu d̾m. nisi & ipsi fuerint honorati. idq nͥ ꝑ tuos honores dignitatẽq
fieri non posse. nonne ista etiã defideranda erant: HIta ẽ ut dicis. R
talis necessitas: quãquã si eiꝰ amplo patͥmonio certum sit sustentari

Expanded text:
plurimum impediunt. Sed molior aliquid quod mihi videtur facile osplurimum impediunt. Sed molior aliquid quod mihi videtur facile ostendi; aut nihil edomandum nobis remanere, aut nihil nos omnino profecisse, omniumque illorum quae resecta credimus tabem manere. Nam quaero abs te, si tibi persuadeatur aliter cum multis charissimis tuis te instudio sapientiae non posse vivere, nisi ampla res aliqua familiaris necessitates vestras sustinere possit; nonne desiderabis divitias et optabis? A. Assentior. R. Quid, si etiam illud appareat, et multis te persuasurum esse sapientiam, si tibi de honore auctoritas creverit, eosque ipsos familiares tuos non posse cupiditatibus suis modum imponere, seque totos convertere ad quaerendum Deum, nisi et ipsi fuerint honorati, idque nisi per tuos honores dignitatemque fieri non posse? nonne ista etiam desideranda erunt, et ut proveniant magtalis necessitas: quanquam, si ejus amplo patrimonio certum sit sustentari
Abbreviated transcription (Latin):
teris. Anuero iam ipsam libictinẽ uiceris. Agit᷑ enĩ de sanitate oculoꝵ
tuorũ. H Prorsus nichil huiꝰmodi quero. nichil desidero: etiã cũ hor-¬
rore atq asꝑnatione talia recordor. Quid uis amplius.  & hocmͥ
bonum indies crescit. Nanquantũ auget᷑ spes uidende illius cuiꝰ
uehem̃ter estuo pulchritudinis. tantũ ad illam totus amor uoluptasq
conuertent᷑. R Quid ciborũ iocunditas quante tibi cur& ẽ :H Ea quȩ
statui ñ edere. nichil me cõmouent. His autẽ quȩ non amputaui. de¬
lectari me p̾sentib fateor: ita tamen ut sine ulla ꝑmotione animi.
uł uisa uł gustata subtrahant᷑. Cũ aut̃ non ad st̃. prorsus ñ audet
hec adpetitios se inserere. ad inpedim̃tum cogitationib meis. s omĩ¬
no siue de cibo & potu siue de balneis cet̾aq corporis uoluptate nichil
int̾roges. Tantũ ab ea peto. quantũ inualituduris opem conferre

Expanded text:
teris, an vero jam ipsam libidinem viceris. Agitur enim de sanitate oculorum teris, an vero jam ipsam libidinem viceris. Agitur enim de sanitate oculorum tuorum. A. Prorsus nihil hujusmodi quaero, nihil desidero; etiam cum horrore atque aspernatione talia recordor. Quid vis amplius? Et hoc mihi bonum in dies crescit: nam quanto augetur spes videndae illius qua vehementer aestuo pulchritudinis, tanto ad illam totus amor voluptasque convertitur. R. Quid ciborum jucunditas? quantae tibi curae est? A. Ea quae statui non edere, nihil me commovent. Iis autem quae non amputavi, delectari me praesentibus fateor, ita tamen ut sine ulla permotione animi vel visa vel gustata subtrahantur. Cum autem non adsunt prorsus, non audet haec appetitio se inserere ad impedimentum cogitationibus meis. Sed omnino sive de cibo et potu, sive de balneis, caeteraque corporis voluptate nihil interroges: tantum habere appeto, quantum in valetudinis opem conferri
Abbreviated transcription (Latin):
pudica. morigera. lit terata ulqͣ abste facile possit erudiri afferens
etiã dotis tantũ : qm̃ contemnis diuitias. quantũ eam prorsus nichilo
faciat onerasam otio tuo. p̾sertim si speres certusq sis. nichil ex ea te
molestiȩ e̾ẽ passurũ: Ho. uantũ lib& uelis eampingere atq cu-¬
mulare bonis om̃ib : nichil mͥ tam fugiendu quã concubitũ esse decre¬
ui. Nichil esse sentio quod magis ex arce deiciat animũ uiriłe quã
Iblandim̾ta feminea. corporũq ille contact̾us. sine quo uxor haberi
non potest. Itaq si ad officium pertinet sapientis. quod nondũ comꝑi
⁊dare operam liberis. quisqͥs rei huius tantũ grã concumbit. miran-¬
dus mͥ uideri potest: at uero imitandus nullomͦ. Nam tẽtare hoc
riculosius ẽ: quã posse felicius. Quã obr̃e satis credo iuste
ctucere uxorẽ. R Non ego nc̃ quaero qͥd decreueris. s utrũ ad huc luc¬

Expanded text:
pudica, morigera, litterata, vel quae abs te facile possit erudiri, afferens pudica, morigera, litterata, vel quae abs te facile possit erudiri, afferens etiam dotis tantum, quoniam contemnis divitias, quantum eam prorsus nihilo faciat onerosam otio tuo, praesertim si speres certusque sis nihil ex ea te molestiae esse passurum? A. Quantumlibet velis eam pingere atque cumulare bonis omnibus, nihil mihi tam fugiendum quam concubitum esse decrevi: nihil esse sentio quod magis ex arce dejiciat animum virilem, quam blandimenta feminea, corporumque ille contactus, sine quo uxor haberi non potest. Itaque, si ad officium pertinet sapientis quod nondum comperi dare operam liberis, quisquis rei hujus tantum gratia concumbit, mirandus mihi videri potest, at vero imitandus nullo modo: nam tentare hoc periculosius est, quam posse felicius. Quamobrem, satis, credo, justducere uxorem. R. Non ego nunc quaero quid decreveris, sed utrum adhuc luc
Abbreviated transcription (Latin):
mea ꝓmouerit. aut quid pestium recesserit. quantũq restiterit. B¬
fac me istuc concedere. RNonne uicdes hos corporis oculos etiam¬
sanos luce solis istius saepe regͣti ⁊ auerti atq ad illa sua obscura
confugere: Tu autẽ qͥd promoueris cogitas. quid uelis uidere ñ
cogitas. & tam̃ tecũ hoc ipsum discutiã. qͦd ꝓ fecisse nͥos putas. Urui¬
tias nullas cupis:ꝰ H Hoc quidẽ non nc̃ primũ. Nam cũ trigin¬
ta tres annos agam. quatuordecĩ fere anni st̃ exquo ista oupere destiti. nec
aliud qͥcquã in his si quo casu offerrent᷑. pret̾ necessariũ uictũ Aibera-
usum cogitaui. Prorsus unus mͥ ciceronis liber ꝑ facillime ꝑsua
Ilo modo adpetendas eẽ diuitias. s si prouenirent sapientisime atq cau
tissime administrandas. R Quid honores: H fateor eos modo ac pene
his dieb cupere destiti. R Quid uxor: Nonnete int̾cłu delectat pulchra.

Expanded text:
mea promoverit, aut quid pestium recesserit, quantumque restiterit. mea promoverit, aut quid pestium recesserit, quantumque restiterit. Fac me istud concedere. CAPUT sanos, luce solis istius saepe repercuti et averti, atque ad illa sua obscura confugere? Tu autem quid promoveris cogitas, quid velis videre non cogitas: et tamen tecum hoc ipsum discutiam, quid profecisse nos putas. Divitias nullas cupis? A. Hoc quidem non nunc primum. Nam cum triginta tres annos agam, quatuordecim fere anni sunt ex quo ista cupere destiti, nec aliud quidquam in his, si quo casu offerrentur, praeter necessarium victum liberalemque cie. Prorsus unus michi Ciceronis liber facilime persuadit nullomodo appetendas esse divicias, sed si provenirent, sapientissime atque catissime administrandas. R. Quid honores? A. Fateor, eos modo, ac pene his diebus cupere destiti. R. Quid uxor? Nonne te delectat interdum pulchra,
Abbreviated transcription (Latin):
tecum carissimoꝵ. tuoꝵ.. ⁊ bonã ualitudinẽ tuam. ⁊ uitã ipsam tuã
in hoc corpore. Neq enim alit̾ amissionẽ horũ metueres. ħ fateor
ita ẽ. R Modo gͦ qđ non om̃s tecum st̃ amicitui. & qͦđ tua ualitu¬
do minus in tegra est : facit animo non nulła egritudinẽ. Nam & id
ẽẽ consequens ẽ uideo. H Recte uides negare ñ possũ. R Quid si te
repente sano esse corpore sentias. ⁊ ꝓbes. tecũq om̃s quos diligiꝰ con¬
cordit̾ liberali otio frui uideas. nonne aliquantũ tibi etiã letitia
gestiendu est.s. HUerũ aliquantũ immo si hȩc p̾sertim ut dicis
repente prouenerint. quando me capiã: qͣndo id genꝰ gaudĩi. uł dissi¬
mulare ꝑmittar: ROmi̾b gͥ adhuc morbis animi & ꝑturbatioĩb
agitaris. Quaenã ergo talium oculoꝵ. impudentia ẽ. uelle illum
solem uidere.Ita conclusisti quasi prorsus non sentiã qͣntũ sanitas

Expanded text:
tecum charissimorum tuorum, et bonam valetudinem tuam, et vitam tuam ipsam tecum charissimorum tuorum, et bonam valetudinem tuam, et vitam tuam ipsam in hoc corita est. R. Modo ergo, quod non omnes tecum sunt amici tui, et quod tua valetudo minus integra est, facit animo nonnullam aegritudinem: nam et id esse consequens video. A. Recte vides; negare non possum. R. Quid, si te repente sano esse corpore sentias et probes, tecumque omnes quos diligis concorditer, liberali otio frui videas, nonne aliquantum tibi etiam laetitia gestiendum est? A. Vere aliquantum; imo, si haec praesertim, ut dicis, repente provenerint, quando me capiam; quando id genus gaudii vel dissimulare permittar? R. Omnibus igitur adhuc morbis animi et perturbationibus agitaris. Quaenam ergo talium oculorum impudentia est, velle illum solem videre? A. Ita conclusisti quasi prorsus non sentiam quantum sanitas
Abbreviated transcription (Latin):
am dicere. RNon est mirandu. Non enĩ quicquã ẽ ad huc ita exposi¬
enda uia ẽ. Uideamꝰ tam̃ quod p̃cedit omĩa: utrũ sani simus. H. hoc
tu uideris. si uel inte. uel in me aliquantułu aspicere potes. Ergo
querenti si qͥd sentio respondebo Rꝯlmas ne aliqͥd praeter tui deiq
scientiam:S H Possem respondere nichil me amare ampliꝰ ꝓ eo sensu
qui michi nẽ est : sed tutrus respondeo nescire me. Nam saepe mͥ
usu euenit. ut cũ alia nulla re me crederẽ comoueri: ueniret tam̃
aliqͥd inmentẽ quod me multo aliter atq p̾sumserã punger&.
Itẽ sepe quamuis in cogitationẽ res aliqua incidens. non me ꝑuelle¬
rit. reuera tam̃ ueniens perturbauit plusꝗͣ. putabam. Sed modo ui-¬
deor michi trib tantũ reb posse cõmoueri. metu amissionis eorũ¬
hominũ quos diligo. metu doloris. metumortis. R Nmas gͦ & uitain

Expanded text:
am dicere. R. Non est mirandum: non enim quidquam est adhuc ita exposiam dicere. R. Non est mirandum: non enim quidquam est adhuc ita exposienda est via: videamus tamen, quod praecedit omnia, utrum sani simus. A. Hoc tu videris, si vel in te, vel in me aliquantum aspicere potes: ego quaerenti, si quid sentio, respondebo. R. Amasne aliquid praeter tui Deique scientiam? A. Possem respondere, nihil me amare amplius, pro eo sensu qui mihi nunc est; sed tutius respondeo nescire me. Nam saepe mihi usu venit ut cum alia nulla re me crederem commoveri, veniret tamen aliquid in mentem, quod me multo aliter atque praesumpseram pungeret. Item saepe, quamvis in cogitationem res aliqua incidens non me pervellerit, revera tamen veniens perturbavit plus quam putabam: sed modo videor mihi tribus tantum rebus posse commoveri: metu amissionis eorum quos diligo, metu doloris, metu mortis. R. Amas ergo et vitam
Abbreviated transcription (Latin):
nempe d̃s est: intelligibilia etiã illa disciplinarũ spect̾amina. tam̃
plurimũ differt᷑. Nam & t̾ra uisibilis & lux. sed t̾ra nisi ibuce illu¬
strata uideri non potest. E ⁊ illa quȩ inctisciplinis tradunt᷑. quȩ qͥs¬
qͥs intelligit uerissima e̾ẽ nulla dubitatione concedit. credend̾u ẽ
ea non posse intelligi: nͥ ab alio quasi suo sole illustrent᷑. Eͦ qͦmodo
in hoc sole tria quaeda licet animaduert̾e. qͦd ẽ. quod fulg& qͦd illu¬
minat: ita in illo secretissimo do quẽuis intelligere. tria quaedã sunt: qͦd est.
quod intelligit᷑ & qđ cętã facit intelligi. Hȩc duo iđ est te ipsum & dm ut in¬
telligas. docere te audeo. S responde quomͦ hȩc acceperis. ut ꝓbabilia. an
ut uera. HPlane ut ꝓbabilia & spe qd fatenđu est maiore surrexi Nã
pret̾ illa duo de linea & pila. nichil abste dictum ẽ: quod me scire aude¬

Expanded text:
nempe Deus est, intelligibilia etiam illa disciplinarum spectamina; tamen nempe Deus est, intelligibilia etiam illa disciplinarum spectamina; tamen plurimum differunt. Nam et terra visibilis, et lux; sed terra, nisi luce illustrata, videri non potest. Ergo et illa quae in disciplinis traduntur, quae quisquis intelligit, verissima esse nulla dubitatione concedit, credendum est ea non posse intelligi, nisi ab alio quasi suo sole illustrentur. Ergo quomodo in hoc sole tria quaedam licet animadvertere; quod est, quod fulget, quod illuminat: ita in illo secretissimo Deo quem vis intelligere, tria quaedam sunt; quod est, quod intelligitur, et quod caetera facit intelligi. Haec duo, id est, teipsum et Deum, ut intelligas, docere te audeo. Sed responde quomodo haec acceperis; ut probabilia, an ut vera? A. Plane ut probabilia; et in spem, quod fatendum est, majorem surrexi: nam praeter illa duo de linea et pila, nihil abs te dictum est quod me scire aude
Abbreviated transcription (Latin):
& illud potrus uerũ e̾ẽ credit᷑. Item quia mnista uita quãqu̾a deo intel¬
lecto anima iam beata sit: tam̃ quia multas molestias corporis susti¬
net: sperandũ ẽ ei postmortẽ om̃ia ista in cõmoda ñ futura. H Ergo
tam se intm collegerit : caritas restat quae ibi teneat᷑. nã neq dicen-¬
da est fidem habere. quod illa sint uera. quando nulla falsorũ int̾pola-¬
tione sollicitat᷑. Neq quicꝗͣ sperandũ ei restat. cũ totum secura se-¬
cura possideat. Rria gͥ ad animã pertinent. ut sana sit. ut aspiciat.
ut uideat. alia uero tria. fides. spes. caritas. Primo illorũ trium . &
scđo semꝑ sunt necessaria: tertia uero in hac uita omĩa. post hanc uitam
ola caritas. Nunc accipe quantũ presens tempꝰ exposcit. ex
tudine sensibiliũ etiam de dõ aliquid nc̃ me docentẽ. Intelligibilis

Expanded text:
et illud potius verum esse creditur. Item quia in ista vita, quanquam Deo intelet illud potius verum esse creditur. Item quia in ista vita, quanquam Deo intellecto anima jam beata sit; tamen, quia multas molestias corporis sustinet, sperandum est ei post mortem omnia ista incommoda non futura. Ergo ta se in Deum collegerit, charitas restat qua ibi teneatur. Nam neque dicenda est fidem habere quod illa sint vera, quando nulla falsorum interpellatione sollicitatur; neque quidquam sperandum ei restat, cum totum secura possideat. Tria igitur ad animam pertinent, ut sana sit, ut aspiciat, ut videat. Alia vero tria, fides, spes et charitas, primo illorum trium et secundo semper sunt necessaria: tertio vero in hac vita, omnia; post hanc vitam, sola charitas. ex illa similitudine sensibilium etiam de Deo aliquid nunc me docente. Intelligibilis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ finis aspectus. non qͦd iã non sit. s quod nichil ampliꝰ qͣuose in-¬
tendat. & hec est uere perfecta uirtꝰ. ratio ꝑueniens ad finẽ suum: quã
beata uita consequit᷑. Ipsa au uisio intellectus est ille qui in anima est:
qui cũ sit ex intelligente & eo qͦd intelligitur. ut in oculis uidere quod
dicitur. ex ipso sensu constat atq sensibili. quorũ detractͥo quolib&: ui¬
tigerit. uideamꝰ utrum ad huc ei tria illa sint necessaria.R fidesqua¬
re sit necessaria cũ iam uideat spes nichilominꝰ quia iam tenet᷑: Carita¬
ti uero non solum nichil detrahet᷑. seddetur etiam plurimũ. Nam & illa
singularẽ uerãq pulcritudine̾. cuin uiderit plus amabit. & nisi ingen¬
ti amore ocułu infixerit. nec ab aspiciendo uspiam delinauerit. ma-¬
nere in illa beatissima uisione non poterit. S dum in hoc corpore ẽ
anima. etiã si plenissime uideat. hoc intelligat dm̃: tam̃ quia etiã cor-¬

Expanded text:
qui est finis aspectus; non quod jam non sit, sed quod nihil amplius habeat quo se intendat: et haec est vere perfecta virtus, ratio perveniens ad finem suum, quam beata vita consequitur. Ipsa autem visio, intellectus est ille qui in anima est, qui conficitur ex intelligente et eo quod intelligitur: ut in oculis videre quod dicitur, ex ipso sensu constat atque sensibili, quorum detracto quolibet, vitigerit, videamus utrum adhuc ei tria illa sint necessaria. Fides quare sit necessaria, cum jam videat? Spes nihilominus, quia jam tenet. Charitati vero non solum nihil detrahetur, sed addetur etiam plurimum. Nam et illam singularem veramque pulchritudinem cum viderit, plus amabit; et nisi ingenti amore oculum infixerit, nec ab aspiciendo uspiam declinaverit, manere in illa beatissima visione non poterit. Sed dum in hoc corpore est anima, etiamsi plenissime videat, hoc est intelligat Deum; tamen quia etiam corp
Abbreviated transcription (Latin):
bene facit: & qͥ non dat nuptũ meliꝰ facit. Et si acceꝑis uxor̾e non
peccasti. & si iupserit uirgo nͣ peccat. & paulo post. Beatior au̾erit.
si sic ꝑ manserit. scd̃m meã sentiã. Ane humana sententia putet᷑

Expanded text:
bene facit; et qui non datnuptum, melius facit. et si acceperis uxorem, non bene facit; et qui non datnuptum, melius facit. et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo non peccat. et paulo post: beatior autem erit, si sic permanserit, secundum meam sententiam. et ne humana sententia put