comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad qnͣdam abbatiam sc̃imoni alium que
gii doctoris: ꝓpe quem sepulta est mulier
tempore februitans iacebat ad sepulcrum
uenerabilis bede p̾soiteri uͥ quam plures
consueuerant sanari. Eadem nocte aduentꝰ
nostri apparuit ei in sompnis mulier illa
uersificatrix: clicens ei. Non potes hie
modo ꝑ bedam sanari qm̃ beata mater
domini ad nos descendit. Quod cum no¬
bis in trastino retuliss ⁊ ex aqua laua¬
tõnis reliquiatum bibiss ilico. sanata est.
R cu̾si sumus ꝑ execestriam: ñ tam̃ introui¬
mus urbem qmnuus mmultis rogaremur. ne
uiliores ẽemus: qm iam decem dieb in ea
si sccłm fabulas britannorum regis artu¬
ri. ip̃amq t̾ram eiusdem arturi ẽe diceb̾at
Ibi nos plurimum honorauit quidam
tłicus nomine algradus. qui iam cdiu lau¬
dimi manserat: quiq postmodum innor
ex aqua reliquiarum lumen recepit: S
a natiuitate ad fercitum uenit: ⁊ lotus.
aures a qua reliquiarum: ꝓtimis: anditu¬
recepit. Quidam etiam uir manum ati¬

Expanded text:
ad quamdam abbatiam sanctimonialium, quae gii doctoris; prope quem sepulta est inclytatempore febricitans jacebat ad sepulcrum venerabilis Bedae presbyteri, ubi quamplures consueverant sanari. Eadem nocte adventus nostri apparuit ei in somnis Murier illa versificatrix, dicens ei: Non potes hic modo per Bedam sanari, quoniam beata Domini Mater ad nos descendit. Quod cum nobis in crastino retulisset, et ex aqua reliquiarum lotarum bibisset, illico sanatus est. Reversi sumus per Essecestram, non tamen introivimus urbem, quamvis multis rogaremur, ne viliores essemus, quoniam jam decem diebus in ea secundum fabulas Britannorum regis Arturi, ipsamque terram ejusdem Arturi esse dicebant. Ibi nos plurimum honoravit quidam clericus nomine Agardus, qui jam diu Lauduni manserat, quique postmodum in Norex aqua reliquiarum lumen recepit. CAPa nativitate ad feretrum venit, et lotus aures aqua reliquiarum protinus audivit. Quidam etiam vir ibidem manum ari
Abbreviated transcription (Latin):
expectacio non est. Unum tamen est: quod
anclitus petfidie anhelat. quod exile mur¬
mur erroris aspirat: quod tenui tabo de
sacrilegii sepulchro anime naribus exhor¬
tet. Uerum redeam repetete retrogradi¬
ar: retto conuertar. et non eam donec de¬
ficiat non uadam donec intereat. non ꝑ¬
gam donec astͥcͥtus sub pedibus cuanescat.
ne de cadauere ꝑfidie quidam uermicu¬
lus supersit: ne de mortictino sacrilegii
tinca consurgat. ne derabo ꝓphanacionis
quodcumq genus uermium oriatur: qd̾
in criminum antro demonum fauoribus
pastum. et si non assurgat inbeluam e¬
uolet in uolucrem plaudat q sibi dispu¬
tacionis recia euasisse. qui funditus se
ingrmiscit uincere nequiuisse: gutur¬
q acapulo differens raciones abducat. et
per aerias potestates leuitate uagãdunda.
ferendus sese fraude suspendat: ac scilicet
osub pauore uel fuga illi arrideat cui sub
spe iuctoria non concordat.

Expanded text:
exspectatio non est. Unum tantum deest, quod exspectatio non est. Unum tantum deest, quod halitus perfidiae anhelat, quod exile murmur erroris aspirat, quod tenui tabo de sacrilegii sepulcro animae naribus fetor exhorret. Verum redeam, repedem, retro gradiar, retro convertar, et non eam, donec deficiat; non vadam, donec intereat; non pergam, donec attritus sub pedibus meis evanescat, ne de cadavere perfidiae quidam vermiculus supersit, ne de morticinio sacrilegii tinea quaecunque consurgat, ne de tabo profanationis quodcunque genus vermium oriatur, quod in criminum antro daemonum favoribus pastum, etsi non assurgat in belluam, evolet in volucrem, applaudatque sibi nostrae disputationis retia evasisse, qui funditus se ingemiscit vincere nequivisse; gutturque a capulo dissertae ratiocinationis abducat, et per aereas potestates levitate vagabunda ferendus sese fraude suspendat, ac scilicet sub pavore vel fuga illi arrideat, cui sub spe victoria non concordat.
Abbreviated transcription (Latin):
sactilega sceletis tin: ut non reuelent celi
iquitates tuas. Neni ⁊ humiliemur
in ueritate confessionis et laudis eius: ne
terra resurgat adu̾sum te: asserens tanti
sceletis set tuam pefidiam substentasse.
Non erubescas filium eius esse deum tuũ:
ne et ipe te crũbescat coram angelis suis.
Non crubescas sermones eius: ne et ipse
te in annotacione libri inuentum erũbes¬
cat. sonfitete illum in regione tertarum:
ut ip̃e te consiteatur in terra uiuencium.
matris: ut ip̃e te conficeatur coram patre
sue diuinitatis. Time maiestatem eius int̾
homines ne te humanitas eius in tarta¬
ta precipitet coram angelis suis. Dilige
illum dum paciens est: ne odio te habe
at cum iudicabit te. strbitror me per uir¬
tutem dei hostem ut potui confodisse: re¬
li quisse censum abiecisse eneruatum exa¬
concisus iacet: confosus uruit. aisus inte¬
riit. De uitali flatu uil super est de spe
uite iam nichil est de reditu uite illiuis

Expanded text:
sacrilegii et sceleris tui, ne revelent coeli sacrilegii et sceleris tui, ne revelent coeli iniquitates tuas. Veni humiliemur in veritate confessionis et laudis ejus, ne terra consurgat adversum te, asserens tanti sceleris se tuam perfidiam sustentasse. Non erubescas filium ejus esse Deum tuum, ne ipse te erubescat coram angelis suis. Non erubescas sermones ejus, ne ipse te in adnotatione libri viventium erubescat. Confitere illum in regione terrarum, ne ipse te non confiteatur in terra viventium. matris ut ipse te confiteatur coram Patre suae divinitatis. Time majestatem ejus inter homines, ne te humanitas ejus in tartara praecipitet coram angelis suis. Dilige illum dum patiens est, ne odio habeat te, dum judicaverit te Arbitror me per virtutem Dei hostem ut potui confodisse, reliquisse caesum, abjecisse enervatum, exaconcisus jacet, confossus ruit, elisus interiit: de vitali flatu nihil superest, de spe vitae jam nihil est, de reditu vitae illi
Abbreviated transcription (Latin):
pectus. unde nec reputauimus eum.
Quidus uer̃bis incredulitas tua signifi¬
catur cui uisus est xp̃c non habere speciẽ
neq decorem. unde nec ate reputatus est
esse deus.
ixi ccler. dixi currens. dixi tnͣsiliens.
dixi pernix. dixi uolens. Dnci citatꝰ
que cito reperi. que de uicino attigi. que
de ꝓximo inueni. que de confinio intu¬
n. Nam siꝑicia pollens. si prudencia uigil
si acumine uiuax. si incrnisicione sttemi¬
us. si sollicitudine minus mers uelim aut
rossim  dies michi deficiet. momenta de¬
crescuͤnt. ⁊ hore lascessent. mane ruet. me¬
redies languescet. uesꝑei decidet. et tempe¬
state et gallicina. crepuscula eciam nocti¬
ꝑfidie discordancia et diuersa ꝓmete et nar¬
rare. Unde iam ueni mecum ad hanc uir¬
giuem : ne sine hac ꝓpetes ad gehennam.
Neni ut abscondamur sub irelamento
uirtutis cius: ne induare confusione sicut
disploite. Ueni et consiteaurar. ego delida
iuuentutis et ignorancie mee. et tu delicta

Expanded text:
ectus, unde nec reputavimus eum . Quibus verbis tua incredulitas significatur, cui visus est Christus non habere speciem, neque decorem, unde neque a te reputatus est esse Deus. Dixi celer, dixi currens, dixi transiens, dixi pernix, dixi velox, dixi citatus, quae cito reperi, quae de vicino attigi, quae de proximo inveni, quae de confinio intuli. Nam si peritia pollens, si prudentia vigil, si acumine vivax, si inquisitione strenuus, si sollicitudine minus iners vellem, aut possem, dies mihi deficiet, momenta decrescent, horae lassabunt, mane ruet, meridies liquescet, vespere decidet; intempesta et gallicinia, crepusculumque, noctiperfidiae tuae discordantia, et adversa promere vel narrare. Unde jam veni mecum ad hanc Virginem, ne sine hac properes ad gehennam. Veni abscondamur sub velamento virtutis ejus, ne induaris confusione, sicut diploide. Veni confiteamur, ego delicta juventutis et ignorantiae meae, et tu delicta
Abbreviated transcription (Latin):
et qui longe
estis aiusticia. Prope
feci iusticiam
meam non elongabrt᷑¬
smea / ͦᵇ ses non morabitur. que
nisticia. et qne salus. uisi hic utiq aquo
instificati ⁊ saluati credentes sumus.¬
Item ysaras łdut me ⁊ foras populum cetũ
it oculos habentem : surdum. ⁊ autes ei¬
sunt. Qnd non uidentem et quid
non audientem. nisi hunc filium¬
dei ex̃ homine incarnatum ⁊ cuncta
que de eo muitipharie sunt predicta :ᷤ
Item ra osee. Ue inquit eis qm̃ tecesse¬
runt amee uastabuntur. qm̃ prenarica¬
ti sunt in me. Ego redemi uos: et ip̃i
loquti sunt contra me mendacium.
Aquo recesserunt: Utiq ame. quia hu-¬
milem uidentes hominem esse contemp
serunt. Et quod mendacium loquti sunt
Et quare non ip̃e: Quia uidistis cum
⁊ non erat aspectus: et despexistis despec¬
tum et nouissimum uirorum uirum

Expanded text:
et qui longe estis a justitia: prope feci justitiam meam, et non elongabitur, et salus mea non morabitur . Quae justitia, et quae salus, nisi hic utique a quo justificati et salvati credentes sumusItem Isaias: Educ foras populum caecum, et oculos habentem; surdum, et aures sunt ei . Quid non videntem, et quid non audientem, nisi hunc Dei Filium, ex homine incarnatum, et cuncta quae de eo multifarie sunt praedicta? Item in Osee: runt a me: vastabuntur, quia praevaricati sunt in me. Ego redemi eos, et ipsi locuti sunt contra me mendacium A quo recesserunt? Utique a me, quem humilem videntes hominem esse, contemnunt Deum. Et quod mendacium locuti sunt,Et quare non est ipse? Quia vidimus eum, et non erat aspectus; et desideravimus despectum et novissimum viror
Abbreviated transcription (Latin):
do opponis. Quam libenter immo quam
debite tua mala corpori inferrem que
cotilianum menti autib ab oculis me¬
is ñdesins irregare dolorem. Ubi enim
a continuis non uacat aut chorus aut
mensa rantorib: quid ista qm michi
infers hestilitate crudelius: Qestabat
unicum illud spei: qd̾ uirgo dei mater
aliquam inte iatularetur ultritera sen
nullum inconenens tͥ inferre p̾naleat.
Qnod illa aucdiens. utrum uerum eẽt. ⁊¬
⁊ hoc ab ea audiss argutissime ꝑserutatur
Quod ea asscrente: altera intulir. Amodo
ait noueris qd̾ nullatenus maritus mug
me de inceps ad tu iniuriam coutetur. ⁊ illi
suꝑ hoc meam denoues pudiciniam: que
meo tam obsegnio tantam p̾sticit indulge̾¬
ciam. Unde factum est ut ex eo quo ista casti¬
tati se redderet: illa simulcantem deponeret.
⁊ hoc totuml ad salutem utrusꝙ inter
ommes faninas beneclicta de poneretz

Expanded text:
do opponis? Quam libenter, imo quam do opponis? Quam libenter, imo quam debite tuo mala corpori inferrem, quae quotidianum menti, auribus, ac oculis meis non desinis irrogare dolorem? Ubi enim a continuis non vacat aut thorus aut mensa rancoribus, quid ista quam mihi infers hostilitate crudelius? Restabat unicum illud spei, quod Virgo Dei mater aliquam in te jacularetur ultricem sentenullum tibi inconveniens inferre praevaleat. » Quod illa audiens, utrum verum esset, et haec ab ea audisset argutissime perscrutatur. Quod ea asserente, altera intulit: « A modo, ait, noveris quod nullatenus maritus tuus me deinceps ad tui injuriam coutetur, et illi super hoc meam devoveo pudicitiam, quae meo tam parvo obsequio tantam praestitit indulgentiam. » Unde factum est ut ex eo quo ista castitati se redderet, illa simultatem deponeret, et hoc totum ad salutem utriusque inter omnes feminas benedicta disponeret
Abbreviated transcription (Latin):
mebunda furebat. Ergo ad reatissimam
istam tota comiersio euis sic erat: ut ei q̃
se a suo frandebat coningio ꝑ huius domine
potenciam celestes imp̃taretur iras: atq
muliertule illius spurtisissimas riualitates
ũ diu pateretur inultas. Cumq piissi¬
se lamentis ingib grauit̾ irritasse putaret:
ip̃a ꝑ se bñdicta eidem inuisu dignanter
apparet. Quare ait suꝑ muliere illa ultõ¬
nes a me expectis: Ego plane nichil adu̾¬
sus eam possum: quia cotidiana sedulitate
illud michi meum deminciat gaudium:
quo gratuis aliud ab ulla ereatura audire
non possum: Putas ne quod contra hanc
ꝓte debeam. irtitari: que de mea ineffabili
głia: quasi cominem orans me ꝓuocat
głiari Ex quo dc̃o cum aminus femine
a solitis imp̾catonis penitus desedisset: cõ
pissima quot anime mee rangores in fli¬
gis: que ⁊ lenotimis tius carnem incam
a me diriinis. ⁊ p̾senciam tuam quam
in comparabi liter oderim michi obinã¬

Expanded text:
mebunda furebat. Ergo ad beatissimam mebunda furebat. Ergo ad beatissimam istam conversio ejus tota sic erat ut ei quae se a suo fraudabat conjugio, per hujus dominae potentiam coelestes imprecaretur iras, atque mulierculae illius spurcissimas rivalitates non diu pateretur inultas. Cumque piissise lamentis jugibus graviter irritasse putaret, ipsa per se benedicta eidem in visu dignanter apparet. « Quare, ait, super muliere illa ultiones a me expetis? ego plane nihil adversus eam possum, quia quotidiana sedulitate illud mihi meum denuntiat gaudium, quo gratius aliquid ab ulla creatura audire non possum. Putasne quod contra hanc pro te debeam irritari, quae de mea ineffabili gloria quasi commemorans me provocat gloriari. » Ex quo dicto cum animus feminae a solitis imprecationibus penitus desedisset, contpissima, quot animae meae angores infligis, quae et lenociniis tuis carnem meam a me dirimis, et praesentiam tuam, quam incomparabiliter oderim, mihi obvian
Abbreviated transcription (Latin):
guꝙ bine binos. iuxta quod series hymmi
sese habet u̾sus modulate sunt. niums¬
quidem relatu
brene exemplo magnificum:
eui arrigende sunt aures omnium peccatoꝵ.
Ex relatõne attrebatensis ep̃i mulier que¬
dam fu̾at: que coniungatum uirum qñd̾a
a ꝓprie uxoris latere illebrosissine clistrabebat.
Que licet aut p̾ciis aut uoluptatib acta ⁊¬
cum cotidie mechie ñ parteret. ⁊ homini mi¬
sero fedis amorib obuoluto iam coningis
ctiam memoria ib animo pene deficeret. tñ
quotiens ad eccłiam ibat anteqmͣ qui ꝓpriam
oratura p̾cis expͥmeret: quotumq Iͥmagm̃e
b̾dite domine nr̃e p̾is ꝯꝰ uidit continge¬
ret angłicam ei salutatõnem qua poterat re¬
uerencia exhibebat: aue inquiens gra ple¬
ia dominus tecum. Coniunx ita uiri que
sͥ ad ult̾mos p̃ferri dolebat amplexus accer¬
bissimis in emulam stridebat auoribus.
et cum mariti timore nichil auderet in illã:
quanto inpublitone quidem grumire.
fas suerat: tanto rabidius apud se fre¬

Expanded text:
gines binae binos, juxta quod series hymni sese habet, versus modulatae sunt. quiddam relatu breve, exemplo magnificum, cui arrigendae sunt aures omnium peccatorum. Ex relatione Atrebatensis episcopi mulier quaedam fuerat, quae conjugatum virum quemdam a propriae uxoris latere illecebrosissime 307 distrahebat. Quae licet aut pretiis, aut voluptatibus acta cum quotidianae moechiae non parceret, et homini misero foedis amoribus obvoluto, jam conjugis etiam memoria ab animo pene deficeret, tamen quoties ad ecclesiam ibat antequam quidpiam oratura precis expromeret, quocunque imaginem benedictae dominae nostrae prius sibi videre contingeret, angelicam sibi salutationem qua poterat reverentia exhibebat. Ave, inquiens, gratia plena, Dominus tecum. Conjux itaque viri, quae sibi adulterinos praeferri dolebat amplexus, acerbissimis in aemulam stridebat ardoribus, et cum mariti timore nihil auderet in illam, quanto in publico ne quidem grunnire fas fuerat, tanto rabidius apud se fre
Abbreviated transcription (Latin):
tum lodouico alacriter et honori¬
fice susceptus est. Inde carnotum
deducitur. Ibi gloriosus rex anglo¬
tum henricus ei cum maximo ep̃o¬
rum et ꝓcerum comitatu auene¬
rabili abbate clareuallis adductꝰ
occurrit. et ibidem ipsum potenti
eiusdem albatis admonicione per¬
suasus in patrem suum et pasto¬
rem suscepit. Reuersis interim de
germania domini pape legatis
tam ep̃orum quam regis locharii
consensum et litteras deferentibus
postinodum apud leodium eidem
romanorum regio occurrit. In om¬
nibus huis dominus papa albatem
sanctum ase separarei non pacie¬
batur. qui ubiq opera pietatis exer¬
cens : oppressis patrocinia exhibebat.
Itaq papa innocencius a tege hono¬
rifice susceptus est: sec uelociter
obnubilata est illa serenitas. Siquid̾
importune idem rex insticuit cempꝰ
habere se reputans oportunum
ꝙpõrum sibi testitui uestituras quas
ab eiusdem predecessore imꝑatore
henꝵ. ꝑ maximos quidem labores

Expanded text:
rum Ludovico alacriter et honorirum Ludovico alacriter et honorifice susceptus est. Inde Carnotum deducitur: ibi gloriosus rex Anglorum Henricus ei cum maximo episcoporum et procerum comitatu a venerabili Abbate Clarae-Vallensi adductus occurrit; quem etiam Papam potenti ejusdem Abbatis admonitione persuasus in patrem suum et pastorem suscepit. Reversis interim de Germania domini Papae legatis, tam episcoporum quam regis Lotharii consensum et litteras deferentibus, postmodum apud Leodium eidem Romanorum regi occurrit. In omnibus his dominus Papa Abbatem sanctum a se separari non patiebatur, qui ubique opera pietatis exercens, oppressis patrocinia exhibebat. Itaque papa Innocentius a Rege honorifice susceptus est, sed velociter obnubilata est illa serenitas. Siquidem importune idem rex institit, tempus habere se reputans opportunum, episcoporum sibi restitui investituras, quas ab ejusdem praedecessore imperatore Henrico per maximos quidem labores
Abbreviated transcription (Latin):
unum et omnium consilium fu¬
it. una ie̾ntencia. ut negocium dei
famulo imponeretur. et ex ore eius
causa tota penderet. Quod ille timẽs
licet ac tremens. monitis tamen
uirorum fidelium acquiescens sus-¬
cepit. et diligenter ꝓsequtus electi¬
onis ordinem. electorum merica.
uitam et famam prioris electi ape¬
tuit os suum: et sp̃c sanctus im¬
pleuit illud. Unus ergo omniũ
ore loqutus suscipiendum ab om¬
nibus sunimum pontificem in¬
nocencium nominauit: et tacum
esse omnes pariter acclamarunt.
Et decantatis ex more laudibus deo
obedienciam deinceps polliciti. electi¬
oni innocencii omnes pariter sub¬
scripscrunt. Interea idem dominut
papa multis in pisis et tuscia et in
aliis ꝓuinciis salubriter et poten¬
tatiue dispositis ualefaciens pisa¬
nis. et gracias agens: in ꝓuinciã
nanigio delapsus elt Et ad burgun¬
diam transiens: aurelianum fran¬
cie urbem ꝑuenit. Ubi occurren¬
tibus ep̃is arege pussimo franco¬

Expanded text:
unum omnium consilium fuunum omnium consilium fuit, una sententia, ut negotium Dei, Dei Famulo imponeretur, et ex ore ejus causa tota penderet. Quod ille timens licet ac tremens, monitis tamen virorum fidelium acquiescens, suscepit; et diligenter prosecutis electiones ordinem, electorum merita, vitam et famam prioris electi, aperuit os suum, et Spiritus sanctus implevit illud. Unus ergo omnium ore locutus, suscipiendum ab omnibus summum pontificem Innocentium nominavit, et ratum esse omnes pariter acclamaverunt. Et decantatis ex more laudibus Deo, obedientiam deinceps polliciti, electioni Innocentii omnes pariter subscripserunt. 50. Interea idem dominus Papa multis in Pisis et Tuscia, et in aliis provinciis salubriter et potestative dispositis, valefaciens Pisanis et gratias agens, in Provinciam navigio delapsus est. Et Burgundiam transiens, Aurelianum Franciae urbem pervenit, ubi occurrentibus episcopis a rege piissimo Franco
Abbreviated transcription (Latin):
fruentes. ibi se inuenisse gaudebat.
et in ꝓpriam redisse ꝑsonam. Et
cum tanta uirum hunc sanctũ
apud deum et homines commenda¬
rent insignia uirtutum testimo¬
nia circumuallarent sanctitatis ca¬
tismata sancti sp̃c illustrarent. can¬
tas que totum eum possidebat pa¬
ciens et benigna: sapiencia uince¬
bat maliciam. paciencia impaci¬
mate petri leonis romana ec¬
desia. Lã ꝓpter comiocato stampis
francorum rege et precipuis quib¬
ꝙ pontificibus accersitus sicut postea
fatebatur non mediocriter paui¬
dus et tremebundus aduenit᷑ pe¬
ticulum quippe et pondus negocu
non ignorans. In itinere tamen
consolatus est eum deus ostendeni
ei inuisu noctis ecclesiam magnã
concorditer in dei laudibus concinẽ¬
tem: unde sperauit pacem sine du¬
bio prouenturam. Ubi uero ad lo¬
cum uentum est: celebrato prius
ieio. p̾cibus ad dominum fusis:
cum de codem uerbo tractaturi rex
et ep̃i cum principibus consedissẽt:

Expanded text:
fruentes, ibi se invenisse 1256 gaudebat, fruentes, ibi se invenisse 1256 gaudebat, et in propriam rediisse personam. Et cum tanta Virum hunc sanctum apud Deum et homines commendarent sacrarum insignia virtutum, testimonia circumvallarent sanctitatis, charismata sancti Spiritus illustrarent; charitas, quae totum eum possidebat, patiens et benigna, sapientia vincebat malitiam, patientia impatimate Petri Leonis Romana Ecclesia. Eapropter convocato Stampis Francorum rege, et praecipuis quibusque pontificibus accersitus, sicut postea fatebatur, non mediocriter pavidus et tremebundus advenit, periculum quippe et pondus negotii non ignorans. In itinere tamen consolatus est eum Deus, ostendens ei in visu noctis Ecclesiam magnam concorditer in Dei laudibus concinentem: unde speravit pacem sine dubio proventuram. Ubi vero ad locum ventum est, celebrato prius jejunio, et precibus ad Deum fusis, cum de eodem verbo tractaturi Rex et episcopi cum principibus consedissent,
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesia orientali. et apud soles occi¬
duos hybernorum. et ameridie
in temotis finibus hyspaniatum.
et ab aquilone in insulis que peo¬
cul sunt dacie. suecie q celeberri¬
ma eius opinio fuit. Etebras ndi¬
q tecipiedas epistolas: et reddebat.
Undiqe illi exennua mittebantur:
undiq benedictio petebatur. Unde
non incongruum aliquid ep̃e ille
usurpasse uidetur qui post sacrum
cius obitum dum fratres consola¬
retur inter cetera quoq ueraciter
in ipsiuic sequtus est laudem: quia
in omnem terram exiuit sonus eiꝰ.
et infines orbis terre uerba illius.
Uincebat tamen sublimitatem no¬
minis: humilitas cordis. Demiq si¬
cut sepius fatebatur inter sũmos
quosq honores et fanores populorum
uel sublimium ꝑsonarum alterum
sibi mutuatus hominem uideba¬
tur: seq pocius reputabat absen¬
tem uelut quoddam sompnium
suspicatus Ubi uero simpliores ei
fratres ut assolet familiariter loq̃¬
bantur amita euis humilitate

Expanded text:
ecclesia Orientali, et apud soles occiecclesia Orientali, et apud soles occiduos Hibernorum, et a meridie in remotis finibus Hispaniarum, et ab aquilone in insulis quae procul sunt Daciae Sueciaeque, celeberrima ejus opinio fuit. Crebras undique recipiebat epistolas, et reddebat. Undique illi xenia mittebantur, undique ejus benedictio petebatur. Unde non incongruum aliquid episcopus ille usurpasse videtur, qui post sacrum ejus obitum, dum fratres consolaretur, inter caetera quoque veraciter in ipsius prosecutus est laudem, quia in omnem terram exivit sonus ejus, et in fines orbis terrae verba illius. Vincebat tamen sublimitatem nominis humilitas cordis. Denique, sicut saepius fatebatur, inter summos quosque honores et favores populorum vel sublimium personarum, alterum sibi mutuatus hominem videbatur, seque reputabat absentem, velut quoddam somnium suspicatus. Ubi vero simpliciores ei fratres, ut assolet, familiariter loquebantur, amica ejus humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ulcilcissimus siquidem
affectibus. plemim pectus ipse
gerebat: alios tamen arguens libe¬
te quociens opus erat in sp̃u lenita¬
tis. Humanissimus erat in affectione:
magis tamen fortis infide. etut hĩc
breue ꝓferatur exemplum: sicut ip̃e
quoq testatur germani sui gerardi
et amici tam necessarii siccis occulis
celebeauit exequia: siccis occulis coe¬
pus eius tradidit sepulture. ne affec¬
tus fidem uincere uideretur. Talem
autem illum uberius ꝑ inde fructi¬
ficaturum manus diuina forma¬
uit: ut austeritatem suauitas mo¬
tum tolleret. auctoritatem sancti-¬
tas conseruaret. Eui enim uel tanta
benignitas esset honeri. nel tanta
bonitas non esset honori Difficile
ommnino uidetur ex hystoriis aliqui-¬
bus inuenire hominem unum
conu̾santem adhuc cum hominib
in uniu̾sa terra tam celebre et ama¬
bile obtinuisse nomen asolis ortu¬
usq ad occasum ab aquilonre et
mari. Ut enim illas memoremꝰ
ꝓuincias ex quibus monimenta
cerciora suꝑesse noscuntur: et in

Expanded text:
ulcissimis siquidem affectibus plenum pectus ipse gerebat; alios tamen arguens libere, quoties opus erat, in spiritu lenitatis. Humanissimus erat in affectione, magis tamen fortis in fide: et ut hinc breve proferatur exemplum, sicut ipse quoque testatur, germani sui Girardi et amici tam necessarii, siccis oculis celebravit exsequias, siccis oculis corpus ejus tradidit sepulturae, ne affectus fidem vincere videretur. Talem autem illum uberius perinde fructificaturum manus divina formaverat, ut austeritatem suavitas morum tolleret, auctoritatem sanctitas conservaret. Cui enim vel tanta benignitas esset oneri, vel tanta bonitas non esset honori? 48. Difficile omnino videtur ex historiis aliquibus invenire hominem unum conversantem adhuc cum hominibus in universa terra, tam celebre et amabile obtinuisse nomen a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari. Ut enim illas memoremus provincias, ex quibus monumenta certiora superesse noscuntur, et in
Abbreviated transcription (Latin):
exurete. cuturrit ad liberandum eum.
Set cmi iidisset incendia ab ore for-¬
nacis patulo huc illuc q flamina do-¬
dominante resꝑgi ornatum capitis ad
t̾ram ꝓiecit: diffusa q cesarie se mi¬
seram clamitans cuntatem nocibus
implenit. Quod cum xp̃iam quid actũ
fuerat audiuissent curinterunt omnes
ad tantum spectaculum: retractis ꝙ
ignibus ab ore fornacis inueniunt pue¬
rum quasi super plumas mollissimas
decumbentem. Quo exacto admirantur
omnes illesum: clamoribus q locus ille
repletur. et sic dominum oumnis popu¬
lus benedicit. Conclant eciam ut acto¬
rem huius sceleris in ipsas ꝓicerent flã¬
mas. Piectum autem ita totum ignis
absorbuit: ut uix de ossibus eius parum
quodam modo telinqueresur indicium.
Int̾rogantes autem infantulum xp̃ia¬
ni quale ei inter ignes fuisset umbra¬
culum: ait. Mulier que in basilica illa
ubi panem de mensa accepi in cathe
me pallio suo ne ignis me uoraret ope¬

Expanded text:
exurere, cucurrit ad liberandum eum. exurere, cucurrit ad liberandum eum. Sed cum vidisset incendia ab ore 733 fornacis patulo huc et illuc flamma dominante respergi, ornatum capitis ad terram projecit, diffusaque caesarie se miseram clamitans, civitatem vocibus implet. Quod eum Christiani, quid actum fuerat didicissent, concurrunt omnes ad tam iniquum spectaculum, retractisque ignibus ab ore fornacis, inveniunt puerum quasi super plumas mollissimas decumbentem. Quo extracto, admirantur omnes illaesum, clamoribusque locus ille repletur, et sic Dominum omnis populus benedicit. Conclamabant etiam ut auctorem hujus sceleris in ipsas projicerent flammas. Projectum autem ita totum ignis absorbuit, ut vix de ossibus ejus parvum quodammodo relinqueretur indicium. Interrogantes autem infantulum Christiani quale ei inter ignes fuisset umbraculum, ait: Mulier quae in basilica illa ubi panem de mensa accepi, in catheinfantem, haec me pallio suo, ne ignis voraret, ope
Abbreviated transcription (Latin):
literarum exeretur: quadam die
dum missarum festa in basilica scẽ¬
uirgrns marie celebrarentur ad par-¬
ticipacionem gloriosi corporis et sangͥ-¬
nis domini cum aliis infantibus infãs
uidens accesfit. Quo sancto assumpto
ad domum patris gandens reuertitur
illo quoq operante inter amplexus et
oscuta que acceperat cum gandio re¬
fert. at ille xp̃o domino ac suis legib
inimicus ait. Si cum hus infantibus
conimuunicasti: oblitus paternam pi¬
etatem adulciscendam moysaice legis
inuiriam pacricida inte duuus existam.
Et app̾hensum yuerum in os fornacis
ardentis ꝓiecit: adiecta q ligna quo
uehemencius exureretur imiecit. Set
non defuit illa misericoedia: quetres
auondam ebreos pueros chaldaicum
in caminũ ꝓiectos nuibe porulenta
reperserat. Ipsa enim et hunc inter
medios ignes ⁊ primarum moles ia¬
centem : penitus consumi non patit᷑.
Nam cum audisset mater quod scilic
filium comiuuinem pater deliberass

Expanded text:
litterarum exerceretur, quadam die litterarum exerceretur, quadam die dum missarum festa in basilica beatae Mariae celebrarentur, ad participationem gloriosi corporis et sanguinis dominici cum aliis infantibus infans Judaeus accessit. Quo sancto assumpto, gaudens ad domum patris revertitur: illoque operante inter amplexus et oscula, quae acceperat cum gaudio refert. At ille Christo Domino ac suis legibus inimicus ait: Si cum his infantibus communicasti, oblitus paternae pietatis, ad ulciscendam Mosaicae legis injuriam, parricida in te durus existam. Et apprehensum puerum in os fornacis ardentis projecit, adjectisque lignis quo vehementius exureretur, insistit. Sed non defuit illa misericordia quae tres quondam Hebraeos pueros Chaldaico in camino projectos nube rorulenta resperserat. Ipsa enim et hunc inter medios ignes et prunarum moles jacentem prorsus consumi non patitur. Cum autem audisset mater quod scilicet filium communem pater deliberasset
Abbreviated transcription (Latin):
torii continentur Aueniente u̾o uia fe¬
stiuitatum cuis eͥgo ad celebrandas uigi¬
lias accessi. Cumes per obscuram noctem
ꝓperaremus adoratorium: suspicio a lon¬
ge per fenestras ita immensam clan¬
tatem effulgere ut putaretur ibi ml¬
titudo lignorum ac ceteornm esse accen¬
sa. Eredens igitur quod aliqui deuotorum
iam uos ad celebrandas iugilias p̾ces¬
sissent: accedo ad hostium et pulso nec
quemqm inuenio : tepertum q hosti¬
um clane munitum. et cuncta silencio
data reprehendo. Quiꝰ plura. Tramitti¬
mus ad custodem cui tunc erat obser¬
uandi cura. scilicet ut hostium claue
exhibita reseraret. Dum autem ille ue¬
nit: nos accendimus aforis cereum. Int̾¬
ea ȩaperitur sponte et hostimm. Ingres¬
sis q nobis accedo caligine peccatorum
meeum claritas qͣm admirabantur
aforis apparente cereo nostro discessit.
Nichil tamen alud p̾ter uirtututem
ad corroborandam fidem catholicã
non lilebo. Indei cuinsdam uitrarii filiꝰ
cum apud xp̃ianos pueros ad studia

Expanded text:
quiae continentur. Adveniente vero hac festivitate, ego ad celebrandas vigilias ad eum accessi. Cumque per obscuram noctem properarem ad oratorium, suspicio a longe per fenestras ita immensam claritatem effulgere, ut putaretur ibi multitudo lychnorum ac cereorum esse accensa. Credens igitur quod aliqui devotorum jam nos ad celebrandas vigilias praecessissent, accedo ad ostium: pulso, nec quemquam invenio, repertumque ostium clave munitum, cuncta silentio data, deprehendo. Quid plura? transmittimus ad custodem, cui tunc erat obserandi cura, ut scilicet ostium clave exhibita reseraret. Dum autem ille venit, nos accendimus aforis cereum. Interea aperitur sponte et ostium: ingressisque nobis, credo a 732 caligine peccatorum meorum, claritas quam admirabamur aforis, apparente cereo nostro, discessit; nihil tamen praeter virtutem ad corroborandam fidem catholicam non silebo. Judaei cujusdam vitrarii filius, cum apud Christianos pueros ad studia
Abbreviated transcription (Latin):
requisita an uellet cum cis esse ates in
eius obsequio uiuere. Cui cum cadem
diceret uolo : ab ea ꝓtinus mandatum
omnia quod inter easdem uirgines cͣs
inderat ad eius obscquium die tricesi¬
mo ꝑueniret. Quibus uisis in cunstis
sius moribus puella mutata est omnẽ¬
q a se leuitatem puellaris uite magna
grauitatis detersit manui. Cumq cam
parentes eius mucatam esse miratent᷑.
requisita rem retulit et quid sibi beata¬
dei genitrix uisserit. et quo die itura
esset ad obsequium eus indicauit. Tunc
post uicesimum et quintum diemꝰ fe¬
bre correpta est. Die autem encesima
cum eius transitus appropinquasset:
eamdem beatam dei genitricem cum pu¬
ellis quas ꝑ uuisionem uiderat ad se ue¬
nire conspexit. Cui se ecianti respondere
cepit: et depressis uidelicet oculis uelocit̾¬
gineo corpore habitatura cum sanctis uir¬

Expanded text:
requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab ea protinus mandatum omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die trigesimo veniret. Quibus visis, in cunctis suis moribus puella mutata est, omnemque a se levitatem puellaris vitae magnae gravitatis detersit manu. Cumque eam parentes ejus mutatam esse mirarentur, requisita rem retulit, quid sibi Dei Genitrix jusserit, vel qua die itura esset ad obsequium ejus indicavit. Tunc post vigesimum quintum diem febre correpta est. Die autem trigesimo cum hora ejus exitus propinquasset, eamdem beatam Genitricem Dei cum puellis quas per visionem viderat, ad se venire conspexit. Cui se etiam vocanti respondere coepit, et depressis reverenter oculis apgineo corpore, habitatura cum sanctis vir
Abbreviated transcription (Latin):
mulus de sorore sua musa noĩe
paruula puella narra consueit dicẽs:
quod quadam nocte ei per uisionem
sancta dei genitrix uirgo mana appa¬
ruit. acq coeuas in aibis uestibus pu¬
ellas ostendit. Quibus cum illa appateret.

Expanded text:
mulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte ei per visionem sancta Dei genitrix semper virgo Maria apparuit, atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Solitarins quidam sancte uite fuit:
qui singulis annis armoniam in ce¬
lo nocte natiuitatis eius audiuit. Qui
cum miratetur quod alio tempore hoc
non audiret: cepit deum rogare qud
significaret. Eu angelus domini ap¬
paruit. qui ei talia retulit. Uirgo per¬
petua que deum genuit hac nocte ge¬
nita fuit. Quod licet ab hominibus ig¬
noretur: ab angelis in celis celedre ha¬
betur. Qua racione diuulgata: cus
natiuitas celebrari ab ecclesia est in¬

Expanded text:
. Solitarius sanctae vitae fuit, qui singulis annis harmoniam in coelo nocte Nativitatis ejus audivit; qui cum miraretur, quod alio tempore hoc non audiret, coepit Deum rogare quod significaret. Cui angeli Domini apparuerunt, qui ei talia retulerunt: Virgo perpetua quae Deum genuit, hac nocte genita fuit. Quod licet ab hominibus ignoretur, ab angelis in coelis celebre habetur. Qua revelatione divulgata, ejus Nativitatis celebratio ab Ecclesia est in
Abbreviated transcription (Latin):
constantino admirabili opere fabeica¬
ta tenitet. Ad qmͣ adducte colump¬
ne cum pre magnitudine leuari ñ
possent. eo quod essent circuitus eaꝵ ᷤ
sexdecennarum pedum. acq diebus
suigulis casso labore fatigarentur:
apparuit artifici sancta uirgo per
uisum dicens. Noli molestus esse.
Ego tibi ostendam: qualiter hee ã¬
ant eleuari columpne. Et ostendit
illi que aptarentur machine quałr
tres puetos de scolis: quorum adiuto¬
rio hoc possis explere opus. Cumq
eingilasset ille.⁊ que precepta fuerãt
coaptasset: notis tribus pueris ab
scõlis erexit sumina uelociter colũp¬
nas. Prestitum q est ꝓpłis spectare
miracłm admirandum: ut quod
mulcitudo iutorum forcium len are ne¬
quiuetant tres puetuli absq uircute
perfecti operis sudleuarent

Expanded text:
onstantino admirabili opere fabricata renidet, ad quam adductae colummae, cum prae magnitudine levare non possint, eo quod esset circuitus earum sedecinum pedum, ac diebus singulis casso labore fatigarentur, apparuit artifici sancta virgo per visum, dicens: 'Noli maestus esse; ego enim tibi ostendam, qualiter hae quaeant elevari columnae'. Et ostendit ei, quae aptarentur machinae, qualiter tres pueros de scolis, quoram hoc adiutorium possis explere'. Quo cum ille evigilans quae praecepta fuerant coaptasset, vocatis tribus pueris ab scolis, erexit summa velocitate columnas. Praestitum est populis expectare miraculum admirandum, ut, quod multitudo virorum fortium levare nequiverant, tres pueruli absque virtute perfecti operis sublevarent
Abbreviated transcription (Latin):
sui a quodam respondente dicitur: qd
esset sancte marie semper nirginis figa
dulus diabolo instigante caidem de
pariete ualde itatus tulit ymaginem:
et ad uicinam cucurrit domũ ubi hu

Expanded text:
a, a quodam respondente didicit, quod esset sanctae Mariae semper uirginis figurdulus diabolo instigante eandem de pariete ualde iratus tulit imaginem et ad uicinam cucurrit domum, ubi hum
Abbreviated transcription (Latin):
de causa eodem anno cepit celebrari sol¬
lempnitas sancte dei genitricis marie
purificacionis ipsius secunda die febru¬
arii mensis: et cessauit mortalitas illa.
minari: co quod hoc ipsa ablato intem¬
plo domino symcon et anna ei õbiuaue¬

Expanded text:
de causa eodem anno celebrari solemnitas coepit sanctae Dei genitricis Mariae purificationis ipsius secunda die Februarii mensis, et cessavit mortalitas illa. minari, eo quod hac ipsa die allato in templum Domino Simeon et Anna ei obvia
Abbreviated transcription (Latin):
non naturali uirtute recalcitrans
non sine aliorum iniuria iplum
albatem pede percussit. Quem dia¬
boli ausum mansuete ille contemp¬
sit. ad cuius impulsionem non indĩg¬
nacione ire se pacifica et humili
supplicatione deum inuocas adiuto¬
rem: et ad immolacionem hoctie
salutaris accedit. Quociens tamen
eamdem sacram hostiam signat.
codem signo crucis edito sp̃m necͥ
athleta fortis impugnat. Nam ei
ille malignus quociens adu̾sus
eum signum crucis intenditur:
ꝑcussum se iundicans accius seuit.
et recalcitrans contra stimulum
quiduam coleret. ꝓdit inuitus.
xpleta autem

Expanded text:
non naturali virtute recalcitrans, non naturali virtute recalcitrans, non sine aliorum injuria, ipsum Abbatem pede percussit. Quem diaboli ausum mansuete ille contempsit: et ad expulsionem non indignatione irae, sed pacifica et humili supplicatione Deum invocat adjutorem, et ad immolationem hostiae salutaris accedit. Quoties tamen eamdem sacram hostiam signat, sus, eodem signo crucis edito spiritum nequam athleta fortis impugnat. Nam et ille malignus, quoties adversus eum signum crucis intenditur, percussum se indicans, acrius saevit, et recalcitrans contra stimulum, quidnam toleret, prodit invitus. 14. Expleta autem
Abbreviated transcription (Latin):
pante uiro dei de possessis atriis
suꝑueniente eminenciore uirtu¬
te territa et tremebunda diffuge¬
re demonia. Inter eos igitur qui
uexabantur mulier grandeua
ciuis mediolanensis. et honorata
condam matrona usq ad ecclesi¬
am beati ambrosii post beatum
uitum amultis tracta est. In cu¬
uis pectore pluribus annis diabo¬
lus sederat. et iam ita suffocaue¬
rat eam: ut uisu et auditu et
u̾bo priuata. frendens dentibus. et
iinguam protendens. monstrum
non femina uideretur. Iordida
ei facies uultus terribilis: flatus feti¬
dus. inhabitatoris sathane colluuia
testabantur. Hanc cum aspexisset
uir dei nouit inherentem et uiuisi¬
catum diabolum. nec facile egres¬
surum de domo quam tanto posse¬
derat tempore. Conuersus igitur
ad populum cuius innumera ad¬
erat multitudo orare ibet attenciꝰ.
et cleritis et monachis secum iuxta
altare consistentibus nuilierem
ibidem iubet conaitui et teneri.
Illa ueto reluctans et iu diabonca

Expanded text:
pante Viro Dei, de possessis atriis, pante Viro Dei, de possessis atriis, superveniente eminentiore virtute, territa et tremebunda diffugere daemonia. Inter eos igitur qui vexabantur, mulier grandaeva, civis Mediolanensis, et honorata quondam matrona, usque ad ecclesiam beati Ambrosii, post beatum Virum a multis tracta est. In cujus pectore pluribus annis diabolus sederat, et jamjam ita suffocaverat eam, ut visu et auditu et verbo privata, frendens dentibus, et linguam protendens, monstrum, non femina videretur. Sordida ei facies, vultus terribilis, flatus fetidus, inhabitatoris satanae colluvia testabantur. Hanc cum aspexisset Vir Dei, novit inhaerentem ei et inviscatum diabolum, nec facile egressurum de domo, quam tanto possederat tempore. Conversus igitur ad populum, cujus innumera aderat muet clericis, et monachis secum juxta altare consistentibus mulierem ibidem jubet constitui et teneri. Illa vero reluctans, et vi diabolica,
Abbreviated transcription (Latin):
pinquare longe aciuitace miliari¬
bus septem ꝯmnis populus obui¬
at. nobiles. innobiles. equites. pedi¬
tes. mediocres. pauperes. quasi de
ciuitate migrarent ꝓprios lares
deserunt et distinctis agnmnibus
incredibili deuocione et reuerencia
uirum dei suscipiunt. Omnes illiꝰ
pariter delectabantur aspestu. fe¬
lices pre aliis se uidicantes qui eiꝰ
possent frui auditu. Deosculaban¬
tur eciam pedes illius. licet hoc ille
moleste acciperet. set nulla poterat
ꝑ nos et deuotos tacione compesc̾e
nulla interdictione repellere. Et
cum tractatum esset in publico
de negocio ꝓpter quod uir dei ad¬
uenerat: oblita forcitudinis sue
ciuitas omniq ferocitate deposi¬
ta obediencie se albatis sb̾strauit.
latis igitur omnibus.
reconciliata ecclesia: firmatis
inter plebes concordie pactionib.
alia ei ceperunt nasci negocia.
Insanienti quippe dyabolo et in qͥ¬
busdam obsessis debachanti oppo¬
situm est xp̃i uexillum. et incre¬

Expanded text:
pinquare, longe a civitate milliaripinquare, longe a civitate milliaribus septem omnis populus obviat: nobiles, ignobiles, equites, pedites, mediocres, pauperes, quasi de civitate migrarent, proprios lares deserunt, et distinctis agminibus incredibili devotione et reverentia Virum Dei suscipiunt. Omnes illius pariter delectabantur aspectu, felices se prae aliis judicantes, qui ejus possent frui auditu. Deosculabantur etiam pedes illius, licet hoc ille moleste acciperet: sed nulla poterat pronos et devotos ratione compescere, nulla interdictione repellere. Et cum tractatum esset in publico de negotio propter quod Vir Dei advenerat, oblita fortitudinis suae civitas, omnique ferocitate deposita, obedientiae se Abbatis substravit. 52. Pacatis igitur omnibus, reconciliata Ecclesia, firmatis inter plebes concordiae pactionibus, alia coeperunt ei nasci negotia. Insanienti quippe diabolo, et in quibusdam obsessis debacchanti, oppositum est Christi vexillum; et incre
Abbreviated transcription (Latin):
opposuit albas sanctus. Audacter
enim resistens regi uerbum ma¬
lignum mira libertate redarguit.
mira auctoritate compescuit.
nde dominus papa
reuersus nec longas in gallia faciens
moras p̾faco regi postea romam oc¬
currit: et ab eo in lateranen se pa¬
lacium deductus est. Relicto igicur
rome innocencio alias imperacor
digreditur. Incelligens uero in¬
nocencius rome sibi infructuosã
co tempore moram tursus pisas
reu̾titur ibiq aggregatis tocius
occidentis epĩs alus q uiris teligi¬
osis magne glie synodiis celebrat᷑.
Affuit ꝑ omnia consiliis et diffinici¬
omibus albas sanctus ei qr teueren¬
cia ab omnibus impendebatur.
Soluto concilio ad reconciliandos
mediolanenses dominus papa ui-¬
rum dei quem multis supplicacio¬
uibus expecierant: alatere suo di¬
rexit qui scisma ꝑ auselimuim
in eadem urbe factum ablueret: et
ad unitatem ecclesie deuos reuo¬
caret. E ranscenso itaq apentino
ubi audierunt mediolanenses ab¬
batem desideratum suis finibus pro¬

Expanded text:
opposuit Abbas sanctus. Audacter enim resistens Regi, verbum malignum mira libertate redarguit, mira auctoritate compescuit. Unde dominus Papa reversus, nec longas in Galliis faciens moras, praefato regi postea Romam occurrit, et ab eo in Lateranense palatium deductus est. Relicto igitur Romae Innocentio, alias Imperator digreditur. Intelligens vero Innocentius Romae sibi infructuosam eo tempore moram, rursus Pisas revertitur, ibique aggregatis totius occidentis episcopis, aliisque viris religiosis, magnae gloriae synodus celebratur. Adfuit per omnia consiliis et definitionibus Abbas sanctus, eique reverentia ab omnibus impendebatur. Soluto concilio ad reconciliandos Mediolanenses dominus Papa Virum Dei, quem multis supplicationibus expetierant, a latere suo direxit , qui schisma per Anselmum in eadem urbe factum ablueret, et ad unitatem Ecclesiae devios revocaret. Transcenso itaque Apennino, ubi audierunt Mediolanenses Abbatem desideratum suis finibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
e suorum dignatus est ostendere deus populo
suo: ut credentib de hereditatem gencium ⁊
diligentib se bona que ꝓmisit israeli. Qui
gͦ semel illuminati participes sancti spiritꝰ
sancti gustabant tam uirtutes secłi uenturs
gustantes nichilominus bonum deiu̾bum
⁊ i deo fastidiose. ⁊ negligenter a gentes hec p̃¬
sencia: datum est eis ex munere consolatõnis
optata uisione deliberare potenciam regni in¬
nuisibilis: ⁊ haurire oculis timorem ⁊ amorem
seueritaras ⁊ miscł̾ie diuine. hec est enim forni¬
tudo d̾i magna. ꝑ quam mala coherceat: et
diligentib se rona innisibilia ⁊ dinicias głe
sue largiatur. Hec est in quam fortitudo
dei magna ⁊ potencia regni eiuus maxima uͥ¬
tus inuisibilis: uirtus arthana in restarandis
malis que morbos exuberarent in regno
timore congaudet electis suꝑ habundanti a¬

Expanded text:
 suorum dignatus est ostendere Deus populo suo, ut credentibus det haereditatem gentium, et diligentibus se bona quae promisit Israeli. Qui ergo semel illuminati participes facti Spiritus sancti, gustabant jam virtutes saeculi venturi, gustantes nihilominus bonum Dei verbum, et ideo fastidiose et negligenter agentes haec praesentia, datum est eis ex munere consolationis, optata visione libare potentiam regni invisibilis, et haurire oculis timorem et amorem severitatis et misericordiae divinae. Haec est enim fortitudo Dei magna per quam mala coerceat, et diligentibus se bona invisibilia et divitias gloriae suae largiatur: haec est, inquam, fortitudo Dei magna et potentia regni ejus maxima, virtus invisibilis, virtus arcana in refrenandis malis, quae velut morbus exuberarent in regno timore congaudet electis superabundanti a
Abbreviated transcription (Latin):
morientes in locis aliis ad ipsum
ꝑ uisionem accessisse noscuntur be¬
nedictionem eius et licenciam postu¬
lantes nimirum agente hoc et obe¬
dienciã missorum et caritate mĩt

Expanded text:
morientes in locis aliis ad ipsum per visionem accessisse noscuntur, benedictionem ejus et licentiam postulantes, nimirum agente hoc et obedientia missorum, et charitate mit
Abbreviated transcription (Latin):
modos euincentem. Statim illi qui propin¬
quius ad crant ⁊ eausa dei obseruabant cum
patroni eius pͥmi exclamant: Exclamat oĩs
pplt̾ conelamat ⁊ languencium multitudo
simile sufrigium s̾ deposcentium: fragor
terius etdie uox ꝙ tubarum modo erat con¬
crepancia: ⁊ andor cliligentium tedeus ꝓrupit
in celum. Ducitur ad altare cum gaudio ex¬
ultantis eccłie. Domine ihesu xp̃e: quis
tunc se a lacrimis temꝑauit: Quorum pecto¬
ra uł saxea ñ scindebantur: cum uidebanitur
te rc̾um inter homines deambulantem: hec
Hii dies celebres: inquib ueri adoratores ad¬
orant patrem in spũ ⁊ u̾itate. Gaude gͦ omins
etclia pariterq uota exhibet ꝓhisquo qui sa¬
nandi erant: triumphant patroni pueri. qͦꝵ
fides ⁊ oꝑa elucebant: ⁊ adilucunt eum ad ab¬
batissam ⁊ alios quib pridie notus erat.

Expanded text:
modos evincentem? Statim illi qui propinmodos evincentem? Statim illi qui propinquius aderant, et causa Dei observabant eum patroni ejus, primi exclamabant, exclamat omnis populus, conclamat et languentium multitudo simile suffragium sibi deposcentium, fragor totius ecclesiae voxque tubarum modo aera concrepantia, et ardor diligentium te Deus perrumpit ipsum coelum, ducitur ad altare cum gaudio exsultantis Ecclesiae. Domine Jesu, quis tunc a lacrymis temperavit? Quorum pectora vel saxea non scindebantur, cum videbant te iterum inter homines deambulantem? Haec hi dies celebres in quibus veri adoratores adorant Patrem in spiritu et veritate. Gaudet ergo omnis Ecclesia pariterque vota exhibet pro his quoque qui sanandi erant; triumphant patroni pueri, quorum fides et opera elucebant, et adducunt eum ad abbatissam, et alios quibus pridie notus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ illa que est purificatõnis deate uirgi¬
nis qmuis sopore graui qualis est pue¬
rorum mergeretur: tamen secum int̾esse
iugiliis complellunt. Nam ⁊ cota
uigilantib plena erat eccłia. Iamg ͦ de¬
curso ex parte matutinarum officio dum
illud responsorium inchoatur uidece mira¬
culum matris domini: puer ille de subito
sompnii pauore turbatus: uisum enim gͥ fue.¬
rat columbam caput ȩius cirtumuolitate: ac
deinde labia cuis ⁊ linguam quasi irascendo
⁊ cõminando uellicare: Hac gͦ uisione a fa¬
cie ire columbe permotus subtilissima ⁊
acutissima uoce que magis uidebatur sp̃e¬
dei c̃e quam hominis ita ut et puellares concẽ¬
tus ⁊ strepitum totius frequencie euinceret.
extlamat Sancta maria: sancta maria. Quis
non expauit ⁊ admiratus est illam uocem.
angelicam recent̃ q creatam: ⁊ inter omnes
disi erse etatis. diuersi serus omnino se discri¬
minantem. ⁊ acutos ⁊ suꝑacutos uirginum

Expanded text:
igitur illa quae est Purificationis beatae Virgiigitur illa quae est Purificationis beatae Virginis, quamvis sopore gravi qualis est puerorum mergeretur, tamen secum interesse vigiliis compellunt, nam et tota vigilantibus plena erat ecclesia. Jam ergo decurso ex parte Matutinorum officio, dum illud responsorium inchoatur: Videte miraculum matris Domini, puer ille de subito somnii pavore turbatur: visum enim sibi fuerat columbam caput ejus circumvolitare, ac deinde labia ejus et linguam quasi irascendo et comminando vellicare. Hac ergo visione a facie irae columbae permotus, subtilissima et acuta voce, quae magis videbatur Spiritus esse quam hominis, ita ut et puellares concentus et strepitum totius frequentiae evinceret, exclamat: Sancta Maria, Sancta Maria. Quis non expavit et admiratus est illam vocem angelicam recensque creatam, et inter omnes diversae aetatis, diversi sexus omnino se discriminantem, et acutos et super acutos virginum