comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm panis egestas contristat. Reuersi
sunt autẽ ad castra: que phorrescens
inedia sauciabat. Armenii & Surani
homines t̾re illiꝰ indigene. & lucris in¬
explebilit̾ inhiantes. uidentes. xp̃ianoᷤ
redisse uacuos: ad oportuna & remoti¬
ora decurrebant loca. qͤ reꝑiebant co¬
ementes cybaria. & in castra deferebãt:
& multo p̃cio quod uili comꝑauerañ
uenditabant. Aselli qͥdẽ onus. octo uẽ¬
debant p᷑puratos: qͥ appreciati denari¬
orũ centum. uiginti solidos ualebañ.
Ergo morbi lues contaminabat castra:
& passim qͥb facultas cõꝑandi deerat.
fame calamitosa moriebant᷑. Qui tam̃
ditiores erant. multa indigentib & osti¬
atim postulantib. conferebant dona¬
ria: sed tam̃ non poterant multis oieb
sustentare tot milia. Cogitauer̃t gͥ ali¬
qui castra subt̾fugere. Consiliati sunt
gͦ Guilłmꝰ carpentariꝰ & petrus here¬
mita. qͣtiꝰ latenter fugerent: & fuge¬

Expanded text:
quam panis egestas contristat. Reversi quam panis egestas contristat. Reversi sunt autem ad castra, quae perhorrescens inedia sauciabat. Armenii et Suriani, homines terrae illius indigenae, et lucris inexplebiliter inhiantes, videntes Christianos rediisse vacuos, ad opportuna et remotiora discurrebant loca, quae reperiebant, coementes cibaria, in castra deferebant; et multo pretio quod vili comparaverant, venditabant. Aselli quidem onus octo vendebant purpuratos, qui appretiati, denariorum centum viginti solidos valebant. Ergo morbi lues contaminabat castra; et passim quibus facultas comparandi deerat, fame calamitosa moriebantur. Qui tamen ditiores erant, multa indigentibus et hostiatim postulantibus conferebant donaria. Sed tamen non poterant multis diebus sustentare tot millia. Cogitaverunt igitur aliqui castra subterfugere. Consiliati sunt ergo Wilhelmus Carpentarius et Petrus Eremita quatenus latenter fugerent: et fuge
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ illa multi ex xp̃ianis ꝑempti sunt qͣm
hẏsmaelite illi uehement̃ in castris ꝑsti¬
terunt. Ea die podiensis suum amisit sig¬
niferũ: qͥ eius deferebat uexillum. Et nisi
lutee int̾essent salebre. que ciuitatem a
castris dirimebant. & ideo tͣnsitus uł nul¬
lus erat uł difficilis. laxis habenis freqͤn¬
ter ipsa ꝓtererent tentoria: & debacharen
tͣ ui xp̃ianoꝵ gentem. que iam aliquan¬
tulũ marcuerat. Boaniundꝰ de sarracenoꝵ regio¬
nib regrediens. bello ꝑacto: sed modico
qͦd depredaret᷑ inuento. alia conscendit
montana: si forte qͥdlibet alias inueniret.
qͦd depredatũ uł sus com̃itib ułsexpeo¬
tantib se ꝓficeret. Sed in tantã iam t̃¬
ra redacta erat uastitatẽ: ut multi
uacui remeauerint. In cassum gͦ la¬
borauerant: nͥ quod de turcis sollẽpni¬
ter tumphauerant. Sed nulla uictoria
famem extinguit: uͥ totum qͦd mandi
debeat deficit. Parum durat leticia:

Expanded text:
ergo illa, multi ex Christianis perempti sunt, quoniam ergo illa, multi ex Christianis perempti sunt, quoniam Ismaelitae illi vehementer in castris perstiterunt. Ea die Podiensis suum amisit signiferum, qui ejus deferebat vexillum; et nisi luteae interessent salebrae quae civitatem a castris dirimebant, et ideo transitus vel nullus erat vel difficilis, laxis habenis frequenter ipsa protererent tentoria, et debaccharentur in Christianorum gentem, quae jam aliquantulum marcuerat. Boamundus de Sarracenorum regionibus regrediens, bello peracto, sed modico, quod depraedaretur invento, alia conscendit montana, si forte quidlibet alias inveniret, quod depraedatum vel suis comitibus, vel exspectantibus se proficeret. Sed in tantam jam terra redacta erat vastitatem, ut multi vacui remeaverint. Incassum ergo laboraverant, nisi quod de Turcis solemniter triumphaverant. Sed nulla victoria famem exstinguit, ubi totum quod mandi debeat deficit. Parum durat laetitia,
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsos. admolũ gauisi sunt: sꝑantes
se illis ꝓcerto p̃ualituros utpote quoᷤ
opinabant᷑ paucos & aduenticios. In tẽ¬
dinauer̃t. unam a facie. alteram a tergo:
qͥtinus facto diluculo ubi eos aggrede¬
rent᷑. in neutram. xp̃iani partem effu¬
gerent: ĩmo illis ab utroq incumb̾ent
latere. Comes autẽ flandrensis uir ar¬
inipotens. & Boamundꝰ in eos unanimi¬
ter irruer̃t. & inuocato nomine iħu: &
euecto qͦd semꝑ p̃ferebant sc̃e crucis sig¬
no. constantissime p̃liati sunt: & inimicoᷤᷤ
suos grauit̾ afflixerunt. Mortui sunt gͦ
multi ex illis: sed de spoliis eoꝵ parum
ditati sunt xp̃iani. Non enim ociũ ha
di. Iut̾ea turci qͥ stabant in presidio enii¬
tatis. audientes Boamundũ abscessisse:
audatiꝰ exibant de ciuitate. & iam in ip¬
sis discurrebant castris. Ex plorauer̃t gͥ.
qua tentoria languidiora reꝑirent᷑. Qͣ
Necdum enĩ suos audierant suꝑatos. Die

Expanded text:
dispersos, admodum gavisi sunt, sperantes dispersos, admodum gavisi sunt, sperantes se illis pro certo praevalituros, utpote quos opinabantur paucos et adventitios. Intemn insidiis, unam a facie, alteram a tergo; quatenus facto diluculo, ubi eos aggrederentur in neutram Christiani partem effugerent, imo illis ab utroque incumberent latere. Comes autem Flandrensis, vir armipotens et Boamundus, in eos unanimiter irruerunt, et invocato nomine Jesu, et evecto quod semper praeferebant sanctae crucis signo, constantissime praeliati sunt, et inimicos suos graviter afflixerunt. Mortui sunt ergo multi ex illis; sed de spoliis eorum parum ditati sunt Christiani. Non enim otium habdi. Interea Turci, qui stabant in praesidio civitatis, audientes Boamundum abscessisse, audacius exibant de civitate, et jam in ipsis discurrebant castris. Exploraverunt igitur qua tentoria languidiora reperirentur. Necdum enim suos audierant superatos. Die
Abbreviated transcription (Latin):
pars dep̃dantes succenturiata e̾todiat.
pars in castris remaneat: & nich il relĩ¬
quamꝰ intemptatũ. Milites xp̃i: num¬
qͣm torpescamꝰ ociosi. Quid etiam mo¬
ram: Iam iam gens xp̃iana: magna
ex parte periclitat᷑. Boamundꝰ itaq
optimates & dñi. ego & flandrensis co¬
mes foras ex ibimꝰ: & si quid deus p̾stite¬
rit. uos uidebitis. Interĩ. ꝓ castris excu¬
bate: & nichil negligent̾ agite. Collau¬
datũ est consilium: & solutum est con¬
ciluum. Selebrata gͥ diligent᷑. xp̃i nati¬
uitate. flandrensis & Boamudꝰ armati
ñ sine remanentium lacrimis ꝓcesser̃t:¬
& cum eis militũ & peditum plusqͣm
uiginti milia. & ꝑnicit̾ disꝑsi sunt per
sarracenoꝵ colonias. Sarraceni autem.
&arabes. & turci. ab ierłm & damasco.
& ab aliis regionũ multarum munici¬
piis. congregati erant gentes ingentes:
quatinus antiochie subuenirent. Au¬
dientes autem xp̃ianos ꝑ regionem suã

Expanded text:
pars depraedantes, succenturiata custodiat; pars depraedantes, succenturiata custodiat; pars in castris remaneat, et nihil relinquamus intentatum. Milites Christi, nunquam tepescamus otiosi. Quid etiam moramur? Jamjam gens Christiana, magna ex parte periclitatur. » Boamundus itaque optimates et domini, ego et Flandrensis comes foras exibimus, et si quid Deus praestiterit, vos videbitis; interim pro castris excubate, et nihil negligenter agite. » Collaudatum est consilium, et solutum est concilium. Celebrata igitur diligenter Christi Nativitate, Flandrensis et Boamundus armati, non sine remanentium lacrymis processerunt, et cum eis militum ac peditum plusquam viginti millia, et perniciter dispersi sunt per Sarracenorum colonias. Sarraceni autem, et Arabes et Turci, ab Jerusalem et Damasco et ab aliis regionum multarum municipiis, cougregati erant, gentes ingentes, quatenus Antiochiae subvenirent. Audientes autem Christianos per regionem suam
Abbreviated transcription (Latin):
castrrenses accepto. suꝑ uerticẽ montiᷤ
qͥ uocat᷑ maregad. qͥ Boamundi castriᷤ
ĩminebat castellum edificauerunt: qͦ
a tͣcoꝵ incursionib castra tutarentur
Quod ꝑ dierum successiones. Heroum
uuꝰqͥsq in ordine uicis sue custodieban
Interĩ attenuata sunt iuctualia: qͥa
neq cursitare audebant. neq mercatũ
habebant. Quod enĩ in ualle reperant
dũ de crastino non ꝓspectauerunt. a¬
fluent̃ consumpserant. In castris taĩ
eoꝵ parum qͥd erat residuũ: quod col¬
die absumptũ minuebatur. Itaq qͥ¬
baria: omino erant ꝑcara. Et iam ins̃¬
hat: dñici natalis sollempnas. Locuti
sunt adinuicẽ ꝓceres illi: consilium
qͦ gentes alerent᷑ accepturi. Affectu
quippe pat̾no: maiores in inorib pat¬
cinabant᷑. Iam uͦ fames inhorrescebat:
qͣm pabula omnia de die in diem de¬
ficiebant. Dixerunt gͦ. Pars nr̃m iam
ꝓcul frumentatũ & predatum excedał:

Expanded text:
Castrenses accepto, super verticem montis Castrenses accepto, super verticem montis qui vocatur Maregard, qui Boamundi tentoriis imminebat, castellum aedificaverunt, quo a Turcorum incursionibus castra tutarentur: quod per dierum successiones, heroum unus, quisque in ordine vicis suae, custodiebant. Interim attenuata sunt victualia, quia neque cursitare audebant, neque mercatum habebant, quod enim in valle reperierant, dum de crastino non prospectaverunt, affluenter consumpserant. In castris tamen eorum parum quid erat residuum, quod quotidie absumptum minuebatur. Itaque cibaria omnino erant percara. Et jam instabat Dominici Natalis solemnitas. Locuti sunt ad invicem proceres illi, consilium quo gentes alerentur accepturi. Affectu quippe paterno majores minoribus patrocinabantur. Jam vero fames inhorrescebat, quoniam pabula omnia de die in diem deficiebant. Dixerunt ergo: « Pars nostrum procul frumentatum et praedatum excedat;
Abbreviated transcription (Latin):
amundꝰ recondit᷑ erat: scienter declinaue¬
runt. Occisi sunt tam̃ in illo conflictu
uł pociꝰ fuga: duo milites xp̃iani. Po¬
ro Boamundꝰ preliator fortissimꝰ. de qͦ¬
loco in diuerterat concitꝰ surrex̾. turoᷤ¬
q aggressos multos ꝑemit: & quosdã
uiuos retinuit. qͦs ante portã ciuitatis
sollẽpniter in spectaculũ decollari p̾¬
cepit. Hoc ideo fecisse dicit᷑. ut qͥ erant
in ciuitate ꝓ multatis contribulib su¬
is terrerentur: si forte ab insectatione
francoꝵ talit̾ auocarent᷑. Sepe namq
pro penis aliis illatis: alii exanimant᷑.
Qui tam̃ erant in ciitate magis effe¬
rati. plerũq turres editiores ascendeb¬
ant. a ꝓpugnaculis xp̃ianos sagitabas.
& qͥb cumq modis poterant. eos ꝓcul
ab urbe repellebant. Sagite namq
eoꝵ corã Boamundi tentoriis aduolab¬
ant: ibi siqͥdẽ ictu sagitte ꝑcussa mu¬
lier occubuit: qͥa ꝓpe ciuitatẽ. xp̃iam

Expanded text:
amundus reconditus erat, scienter declinaveamundus reconditus erat, scienter declinaverunt. Occisi sunt tamen in illo conflictu vel potius fuga, duo milites Christiani. Porro Boamundus, praeliator fortissimus, de loco in quo diverterant concitus surrexit; Turcosque aggressos multos peremit, et quosdam vivos retinuit, quos ante portam civitatis solemniter in spectaculum decollari praecepit. Hoc ideo fecisse dicitur, ut qui erant in civitate, pro multatis contribulibus suis, terrerentur, si forte ab insectatione Francorum taliter avocarentur. Saepe namque pro poenis aliis illatis, alii exanimantur. Qui tamen erant in civitate, magis efferati, plerumque turres editiores ascendebant, a propugnaculis Christianos sagittabant, et quibuscunque modis poterant eos procul ab urbe repellebant. Sagittae namque eorum coram Boamundi tentoriis advolabant; ibi siquidem ictu sagittae percussa mulier occubuit, quia prope civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
grediebant᷑ siquidem & trucidabant si
preualerent incautos. & patͣtis latrocinuᷤˢ.
uł in ciuitatẽ redibant. uł indempnes
ad tutiora loca secedebant. Sic circũcir¬
ca om̃s obsidebant uias: ut & amari & a
montanis omĩa clauderent᷑. xp̃ianis. Sic¬
q: factum est: ut iam peiꝰ qͥ foris erant
obsiderent᷑. quam qͥ uitrinsecꝰ latitabai.
Frat ibi ñ longe castellum satis muini¬
tum nomine areth: ubi morabant᷑ qͥ
in xp̃ianos frequenter irruebant. Quo
obtimates cõꝑto. de incursitatione hosti¬
li uehement̾ condoluerunt: q̃m in gẽ¬
tem sc̃am ausi sunt nefarii cruentos e¬
uaginare gladios. Iam enĩ indigenaꝵ
insidiis: multi occubuerant. Miser̃t
gͦ qui tcis obuiarent: & eos dũ ipsimet
refugerent allicerent. Boamundꝰ nãq
totꝰ militie deditꝰ: in insidiis delituit.
Ap̃iani uͦ uidentes turcos sese acerrime
insequentes. fugãq fingentes: ꝓut erai
edocti confestĩ terga dederunt & quo bo¬

Expanded text:
grediebantur siquidem et trucidabant, si grediebantur siquidem et trucidabant, si praevalerent, incautos; et, patratis latrociniis, vel in civitatem redibant, vel indemnes ad tutiora secedebant loca. Sic circumcirca omnes obsidebant vias, ut et a mari et a montanis omnia clauderentur Christianis. Sicque factum est ut jam pejus qui foris erant obsiderentur quam qui intrinsecus latitabant. Erat ibi non longe castellum satis munitum, nomine Areth, ubi morabantur qui in Christianos frequenter irruebant. Quo optimates comperto, de incursitatione hostili vehementer condoluerunt, quoniam in gentem sanctam ausi sunt, nefarii, cruentos evaginare gladios. Jam enim indigenarum insidiis multi occubuerunt. Miserunt ergo, qui Turcis obviarent, et eos dum ipsimet refugerent, allicerent. Boamundus namque, totus militiae deditus, in insidiis delituit; Christiani vero videntes Turcos sese acerrime insequentes fugamque fingentes, prout erant edocti, confestim terga dederunt, et quo Bo
Abbreviated transcription (Latin):
daret obsidendi locꝰ. Tantus autem ti¬
mor inuasit antiochenos: & om̃s in cir¬
circa antiochiã adiacebat ꝓut uallis
est fertilis. erat uberrima: uinetis re¬
ferta. fructib & frugib iocunda: ar¬
borib nemorosa. ortis opima: pascuis
opulenta. Erant autẽ in ciuitate ar¬
menii multi & suriani. ipsi eqͥdẽ xp̃i¬
ani: sed t᷑cis multum obnoxii. ipsi fu¬
gã simulantes. audacter exibant in
castra mendicantes: & stipẽ publicam
postulantes. Hi q̃m eoꝵ mulieres eras
intra ciuitatẽ. ad familiares redibant
lares: & exploratores maligni quecũq
in castris audiebant. tͣcis fideliter insi¬
cet bellantib qͣm inimicoꝵ rescire se¬
creta: & contͣ preꝑata. obuiantia p̃parare
machinam̃ta: & inimicoꝵ exinanire uł
p̃uenire consilia. Ubi antiochenis castrẽ¬
sgum patefacta sunt consilia: oeꝑunt pau¬
latim forinseeꝰ intrepidi ꝓdire: & ꝑegri¬
nos homines aggressos coangustare. Ag¬

Expanded text:
daret obsidendi locus. Tantus autem tidaret obsidendi locus. Tantus autem timor incirca Autiochiam adjacebat, prout vallis est fertilis, erat uberrima, vinetis referta, fructibus et frugibus jucunda, arboribus nemorosa, opulenta. Erant autem in civitate Armenii multi et Suriani; ipsi equidem Christiani, sed Turcis multum obnoxii; ipsi fugam simulantes, audacter exibant in castra, mendicantes et stipem publicam postulantes. Hi, quoniam mulieres eorum erant intra civitatem, ad familiares redibant lares; et exploratores maligni, quaecunque in castris audiebant, Turcis fideliter insicet bellantibus, quam inimicorum rescire secreta, et contra praeparata, obviantia praeparare machinamenta, et inimicorum exinanire vel praevenire consilia. » Ubi Antiochenis castrensium patefacta sunt consilia, coeperunt paulatim forinsecus intrepidi prodire et peregrinos homines aggressos coangustare. Ag
Abbreviated transcription (Latin):
ma que ad eos reportauerant cursi¬
tores spolla. Nec cessabant cdeo gr̃as¬
agere. ne ingͣti uiderent᷑. cuius ope
fatebant᷑. tam felices successus eis eõ¬
tingere. Dicebant gͦ. Non nob dĩe¬
dianas & continuas gͦ deo referebant
laudes: & omĩum agendoꝵ suoꝵ deuo¬
tis p̃cib & suminissis cordib. eum in¬
cessant̾ implorabant ꝓtectorem. Boa¬
mundꝰ pigritie uł somnolentie ñ qͣm
adqͥescens. irrequietꝰ enim homo erat:
cũ quatuor milib militum caute ꝓ¬
pe portã antiochie clandestinꝰ uenit.
si cͥ forte latenter ingrederent᷑ uł egre¬
derent᷑ expectans. Summo uͦ diluculo
exercit᷑ de loco in qͦ erant tentoria col¬
legit: iter arripuit. antiochiã accessit:
ria sua coaptauit: & atrib portis ciui¬
tatẽ uiriliter obsedit. Parte namq alia
ueqͣquam fuit obsessa. qm tam porrec¬
tis & inaccessis coangustabat᷑ scoptilis
& montanis: ut nullus illac se accõmo¬

Expanded text:
ma, quae ad eos reportarant cursima, quae ad eos reportarant cursitores, spolagere, ne ingrati viderentur, cujus ope fatebantur tam felices successus eis contingere. Dicebant ergo: « Non nobidianas ergo et continuas Deo reddebant laudes, et omnium agendorum suorum, devotis precibus et submissis cordibus eum implorabant protectorem. Boamundus, pigritiae vel somnolentiae nunquam acquiescens irrequietus enim homo erat, cum quatuor millibus militum, caute prope portam Antiochiae, clandestinus venit, si qui forte latenter ingrederentur vel egrederentur exspectans. Summo vero diluculo exercitus de loco in quo erant, tentoria collegit, iter arripuit, Antiochiam accessit; ria sua coaptavit, et a tribus portis civitatem viriliter obsedit. Parte namque alia nequaquam fuit obsessa, quoniam tam porrectis et inaccessis coangustabatur scopulis et montanis, ut nullus illac se accommo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ & ipse ut dictum est ut tͣcos inseqͤre¬
tur. nuꝑ ab eis abscesserat. Post hec
ingressi sunt uallẽ illam inclitam:
uallẽ spaciosam & uberem. in qͣ regia
& formosa ciuitas antiochia sita est:
decorauit pontificalẽ. Nunc occulto
dei iudicio. sed ñ iniusto plurimis in
ea clirutis eccłis. qͥb dã usib humanis
irreu̾enter applicatis: turcanis feditatib
ꝓdolor mancipabat᷑. Cursitores autẽ
qͥ subsequentẽ exercitum precurrere
solebant. pontem ferreũ ꝓpinqͣntes.
tͣcos inuenerunt innumeros. muni¬
tum antiochia festinantes. Itaq re¬
pentino ĩpetu in eos facto. semꝑ enĩ
xp̃iani ꝓficiscebant᷑ armati: subito
conflictu eos consternauer̃t. Multis
itaq deletis. eoꝵ burdones qͦs multi¬
modis onustos uictualib. & diũsis
garis ad ciuitatẽ pluruos adduce¬
bant: ad ꝓpͥa reduxerunt castra. que
Factum ÷ gͥ iminensũ in castris gau¬
diũ: tum ꝓ uictoria. tum ꝓpter opi¬

Expanded text:
qui et ipse, ut dictum est, ut Turcos insequerequi et ipse, ut dictum est, ut Turcos insequeretur, nuper ab eis abscesserat. Posthaec ingressi sunt vallem illam inclytam, vallem spatiosam et uberem, in qua regia et famosa civitas Antiochia sita est, decoravit pontificalem. Nunc, occulto Dei judicio, sed non injusto, plurimis in ea dirutis ecclesiis, quibusdam usibus humanis irreverenter applicatis, Turcanis foeditatibus, proh dolor! mancipabatur. Cursitores autem, qui subsequentem exercitum praecurrere solebant, Pontem ferreum propinquantes, Turcos invenerunt innumeros, munitum Antiochiam festinantes. Itaque, repentino impetu in eos facto, semper enim Christiani proficiscebantur armati, subito conflictu eos consternaverunt. Multis itaque deletis, eorum burdones quos multimodis onustos victualibus et diversis gazis ad civitatem adducebant, ad propria reduxerunt castra, quae Factum est igitur immensum in castris gaudium, tum pro victoria, tum propter opi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitabantur. Neq siquidem illis in
angusto positis: aliud erat aliunde di¬
uerticulũ. Collidebantur gͦ & conqͥͣssa¬
bant᷑ laborantes & deficientes: ꝑ uiam
inuiam. Qui p̃minia tristicia strietĩ
cõplosis manib & stridentes dentib
ingemiscebant. Labebant᷑ equi in i¬
mane p̃cipitium: & trames artissimis
pepererat om̃ib dehiscens offendida
Multi uł eqͥs uł clicellariis cũ reb
suꝑpositis. illic amissis: pauꝑati suĩ
Alii ꝓ iuli p̃ciolo uenditabant. uel
ancilia. uł loricas: uł galeas. Alii ꝓcil
a se iactitabant. Ouippe: ibi nullus
etiã inermis esse poterat exocupałꝰ
Unica eis erat nec sine formidine
ra: de suis conducendis corꝑib. fbl¬
qͣm illas calamitosas uix euaseruls
angustias: ad qͣndam diuerteruns
ciuitatẽ: que uocatur marasim. Con¬
uene autẽ ciuitatis illiꝰ: copiosum il¬
lis detulerunt mercatũ. Ibi autem
aliqͣntisꝑ demorati. donec qͣntimlib

Expanded text:
avabantur, neque siquidem illis in avabantur, neque siquidem illis in angusto positis, aliud erat aliunde diverticulum. Collidebantur ergo et conquassabantur laborantes et deficientes per viam inviam. Qui, prae nimia tristitia, strictim complosis manibus et stridentes dentibus ingemiscebant; labebantur equi in immane praecipitium, et trames arctissimus pepererat omnibus dehiscens offendiculum, multi vel equis, vel clitellariis cum rebus superpositis illic amissis, pauperati sunt. Alii pro vili pretiolo venditabant, vel ancilia vel loricas, vel galeas; alii procul a se jactitabant; quippe ibi nullus, etiam inermis, esse poterat exoccupatus. Unica eis erat nec sine formidine cura de suis conducendis corporibus. Postquam illas calamitosas vix evaserunt angustias, ad quamdam diverterunt civitatem, quae vocatur Marafin. Convenae autem civitatis illius copiosum illis detulerunt mercatum; ibi autem aliquantisper demorati, donec quantumlibe
Abbreviated transcription (Latin):
losano. quia turci qͥ fuerant in antio¬
chie ctistodia: discedentes aufugisseñ.
Igit᷑ cum suis consiliatꝰ. elegit quos
premitt̾et: qui iter diligenter inue¬
stigarent. & cet̾a curiosi explorarens.
ad hoc directi sunt uiri consulares.
discipline militaris ñ ignari: uiceco¬
mes de castellone. Guilłmꝰ de monte
pislerio. petrꝰ de roosa: petrus Raim¬
undi. cũ militib multis. Uenerunt
autẽ in uallem antiochie: & ibi rem
ter cecidit: suꝑauit. fugauit. Armenii
paganoꝵ qͦq frequentib infortunus: ra¬
cdiderunt petro rusam ciuitatẽ. & que¬
clã castella. Illis autẽ sic ꝓspere. At ñ
eque maiori ꝓuenit exercitui. Iter¬
&& enĩ aggressi. gradiebant᷑ rependo ꝑ
montana nimis asꝑa & scopulosa: ꝑ qͦ
nec eoꝵ phalanges poterant sic̃ heriae
nudiꝰtertiꝰ seriatim ꝓced̾e: nec eoꝵ cli¬
tellariis dabat᷑ saltem reꝑe posse. seo
miserrime hi & illi p̃grauabantur &¬

Expanded text:
losano quod Turci, qui fuerant in Antiolosano quod Turci, qui fuerant in Antiochiae custodia, discedentes aufugissent. Igitur, cum suis consiliatus, elegit quos praemitteret, qui rem diligenter investigarent, et caetera curiosi explorarent; ad hoc directi sunt consulares viri disciplinae militaris non ignari, vicecomes de Castellone, Wilhelmus de Monte Pislerio, Petrus de Roasa, Petrus Raimundi, cum militibus multis. Venerunt autem in vollem Antiochiae, iter cecidit, superavit, fugavit. Armenii paganorumque frequentibus infortuniis, reddiderunt Petro Rusam civitatem et quaedam castella. Illis autem sic prospere, at non aeque majori provenit exercitui. Iter enim aggressi, gradiebantur rependo per montana, nimis aspera et scopulosa, per quae nec eorum phalanges poterant, sicut heri et nudiustertius, seriatim procedere, nec eorum clitellariis dabatur saltem repere posse, sed miserrime hi et illi praegr
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliam ciuitatẽ pulchram. & ubere
glebe opimã plastentiam: quam turci
paulo ante trib obsederant ebdoma¬
dib. Que qm̃ erat in expugnabilis: a
turcis nullatenꝰ potuit expugnari. Hec
gͥ ilico non ingratant̃ xp̃ianis patuit.
Hanc qͥdam petrꝰ de alphia petitam ab
obtuatib indifficult̃ obtinuit: ad tu¬
endã & expugnandã t̾rã ĩ fidelitate sc̃i sepulchri
& xp̃ianitatis. Auditũ est in illa expi¬
ditione. qͦd turci qͥ ciuitatem obsederãt.
haut longe p̾irent exercitum: si qua
possent eis nocituri. Boamundꝰ autem ne¬
gotioꝵ militariũ uir industrius. de
suis qͦs uoluit accitis militib. eos cu¬
riose insecutꝰ est: sicubi forte posset il¬
los inuenire & ledere. Nichil tam̃ ꝓfe¬
cit: q̃m eos inuenire non potuit. Uen¬
tum est deinceps ad coxor nobilẽ & co¬
piosam ciuitatẽ: quam alumni loci
illiꝰ cum fr̃ib siuis xp̃ianis libenter
cercitꝰ fatigatus. Relatum est comiti to¬

Expanded text:
ad aliam civitatem pulchram et uberae ad aliam civitatem pulchram et uberae glebae opimam Plastentiam quam Turci paulo ante tribus obsederant hebdomadibus; quae, quoniam erat inexpugnabilis, a Turcis nullatenus potuit expugnari. Haec igitur illico non ingratanter Christianis patuit. Hanc quidam Petrus de Alfia petitam ab optimatibus indifficulter obtinuit, ad tuendam et expugnandam terram, in fidelitate Sancti Sepulcri et Christianitatis. Auditum est in illa expeditione, quod Turci qui civitatem obsederant, haud longe praeirent exercitum, si qua possent eis nocituri. Boamundus autem, negotiorum militarium vir industrius, de suis quos voluit accitis militibus, eos curiose insecutus est, sicubi forte posset eos invenire et laedere. Nihil tamen profecit, quoniam eos invenire non potuit. Ventum est deinceps ad Coxon, nobilem et copiosam civitatem, quam alumni loci illius cum fratribus suis Christianis libenter pausavit exercitus. Relatum est comiti To
Abbreviated transcription (Latin):
amaricatꝰ abscessit. Temꝑauit tamẽ
ꝓut erat moderatꝰ ire sue. & neutiqͣm
tharsum totã solus obtinuit. Tan¬
gredo autẽ nec mora reddite sunt due
cuutates obtime: azera & mamistra.
& castella pluruna. Obtimates alii
cũ siuis exercitib: armenioꝵ terram
intͣuerant. Inuenerunt autẽ ibi mu¬
nicipiũ munitissunum. & q̃m nolu¬
erunt ibi diutꝰ demorari: illo illeso
p̃terito abierunt. Nec enim ꝓ uno ca¬
stello totũ exercitum fatigare: com¬
modum ducebant. Erat non longe
quedã ciuitas alphia: que uenientib
confestim ÷ reddita. Quidam autẽ uir
ex militari cingulo nomine symeon:
t̃re illiꝰ indigena. ad defensandam ter¬
ram. urbem illã petiit. & accepit. Qui
cũ qͥb potuit: ibi remansit. Porro ma¬
ior exercitꝰ ꝑtransiuit. Uenerunt qͦq
usq diruta erat. Ruine tam̃ utcunq
subsistentes: quanti fuerit illa cesarea
testabant᷑. Inde digressi. pedem direxert¬

Expanded text:
amaricatus abscessit. Temperavit tamen, amaricatus abscessit. Temperavit tamen, prout erat moderatus irae suae, et meutiquam Tarsum totam solus obtinuit. Tancredo autem, nec mora, redditae sunt duae civitates optimae, Azera et Mamistra, et castella plurima. Optimates alii cum suis exercitibus, Armeniorum terram intraverant. Invenerunt autem ibi municipium munitissimum; et quoniam noluerunt ibi diutius demorari, illo illaeso praeterito abierunt: nec enim pro uno castello totum exercitum fatigare commodum ducebant. Erat non longe quaedam civitas Alfia quae venientibus confestim est reddita. Quidam autem vir ex militati cingulo, nomine Simeon, terrae illius indigena, ad defensandam terram, urbem illam petiit et accepit; qui cum quibus potuit ibi remansit. Porro major exercitus pertransivit: venerunt quoque usque diruta erat; ruinae tamen utcunque subsistentes, quanta fuerit illa Caesarea testabantur. Inde digressi, pedem direxer
Abbreviated transcription (Latin):
trouersiis. Nobis uolumꝰ. & oramꝰ: pa¬
nobis dñetur. qͥ heri tam głose nob̃
arlmirantib contͣ turcos dimicauit.
Noluit Balduinꝰ ad quiescere. seo uo¬
lebat uł eam sibi dimicare: uł saltẽ
eam totã cominuniter diripiendo pu¬
culiem᷑. Ipsi me rogant. ipsi me desi¬
derant. ipsi uitã suam mͥ committũt.¬
& ego lupo rapaci assimilis. p̃dam mͥ
cõmissam deuorabo: Absit hoc inqͣm
ame. Suriani enĩ qui ciuitates illas
incolebant xp̃iani erant: sed eis tur¬
ei pͥncipabantur. Baldumꝰ nolebat
langredi ser monib adqͥescere: seo in
suã anhelans sententiam: in urbis pu¬
blicationẽ deliberabat ꝓnis pedib
currere. Totꝰ erat uł in penatũ de¬
populatione: uł nitebatur ciuitatẽ
dimidiã iundicare. Nec uoluit nͦ
potuit Tangredꝰ refraganti Baldumo
ditiꝰ obluctari. qm̃ copie maiores
illiꝰ exercit᷑ erant: datoq signo siuis.
litiusq clangentib: aliquantulum

Expanded text:
troversiis. Nos volumus et oramus, patroversiis. Nos volumus et oramus, panobis dominetur, qui heri tam gloriose, nobis admirantibus contra Turcos dimicavit. » Noluit Balduinus acquiescere, sed volebat vel eam sibi dimidiare, vel saltem eam totam communiter diripiendo puculiemur. Ipsi me rogant, ipsi me desiderant, ipsi vitam suam mihi committunt, et ego lupo rapaci assimilis praedam mihi commissam devorabo? Absit hoc, inquam, a me. » Suriani enim, qui civitates illas incolebant, Christiani erant, sed eis Turci principabantur. Balduinus nolebat Tancredi sermonibus acquiescere, sed in suam anhelans sententiam, in urbis publicationem deliberabat pronis pedibus currere. Totus erat vel in penatum depopulatione, vel nitebatur civitatem dimidiam vindicare. Nec voluit nec potuit Tancredus, refraganti Balduino diutius obluctari, quoniam copiae majores illius exercitus erant; datoque signo suis lituisque clangentibus, aliquantulum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃liando refugauit ciuitatem. Langił¬
ritꝰ: laxis habenis castra metatꝰ est ꝓp
menia ciuitatis. Nec mora Baldumꝰ
affuit: postulans ut se ad capiendal
amicabilit̾ sociaret cuuitatem. Quod
Tangred omuino ꝓhibebat. Nocte isl¬
inierunt. Habitatores autẽ ciuitatis
illiꝰ. sub ipso noctis articulo pͦt turcoͤ
ciuitatẽ egressi: alta uoce clamabant.
franci triumphatores orbis & dñatoreᷤ.
turci recesserunt. urbs patet: accedite.
Currite franci inuictissimi. recepturi
ciuitatẽ: currite. ne moremini. Cur
tardatis: Hec castroꝵ excubitores au¬
diebant illos: nec clam. nec submisse
uociferantes. Sed qͣm nox erat: & con¬
siliũ &̃ negotium in diem dilatum ẽ.
aurora illucescente. uenerunt ciuitati
maiores: seq suaq. xp̃ianis declentes.
uolentes gͥ quas audiebant litiganti¬
um cõpescere simultates: non incon¬
sulte responderunt. Obtimates incli¬
ti: ab his in p̾sentiarum absistite con¬

Expanded text:
praeliando refugavit civitatem. Tancrepraeliando refugavit civitatem. Tancreritus, laxis habenis castra metatus est prope moenia civitatis. Nec mora Balduinus adfuit, postulans ut se ad capiendam amicabiliter sociaret civitatem; quod Tancredus omnino prohibebat. Nocte innt fugam. Habitatores autem civitatis illius sub ipso noctis articulo, post Turcos civitatem egressi, alta voce clamabant: « Franci triumphatores orbis et dominatores, Turci recesserunt; urbs patet, accedite. Currite, Franci invictissimi, recepturi civitatem; currite, ne moremini: cur tardatis? » Haec castrorum excubitores audiebant illos, nec clam nec submisse, vociferantes; sed quoniam nox erat, et consilium et negotium illud in diem dilatum est. Aurora illucescente, venerunt civitatis majores, seque suaque Christianis dedentes. Volentes igitur, quas audiebant litigantium compescere simultates, non inconsulte responderunt: « Optimates inclyti, ab his in praesentiarum absistite con
Abbreviated transcription (Latin):
runt utres suas ad refocillandũ. Post
hec autẽ itinere diei confecto. uenert
ad quendam fluuiũ: ubi duos hospi¬
tati dies. recreati sunt. Cursitores qui
semꝑ exercitũ precurrebant. seu ut
exercitui p̃uiderent: seu ut paleas ił
aliasibi necessaria diriꝑent. p̃eurrert̃
ad erachiam. In qͦ ciuitate multꝰ erat
turcoꝵ conuentꝰ: si qua possent obesse
xp̃ianis expectans. Collo cauerant gͥ¬
nociuas: si potuissent cur sitantib in¬
sidias. Quos inuentos audacter agd̃¬
si sunt franci: & fugatos indifficulter
disꝑserunt. Ciuitas gͥ erachia turcis
runt dies. Ibi se disgregauerunt ab¬
strenuitatis. & Balduinꝰ fr̃ ducis Gode¬
fridi. uir neqͣquam tangredo inꝓbita¬
te clissimilis: & cũ suis exƿeditionib
rat᷑: tharsum uenit cũ sius militib.
Turci uͦ de ciuitate ꝓgressi: obuia¬
uerunt eis ad resistendum p̃parati¬
Quos tangredꝰ hostiliter aggressos.
riliter cicidit: eosꝙ fugientes in ipsa

Expanded text:
runt utres suos ad refocillandum; post runt utres suos ad refocillandum; post haec itinere diei confecto venerunt ad quemdam fluvium, ubi duos dies hospitati recreati sunt. Cursitores, qui semper exercitum praecurrebant seu ut exercitui praeviderent, seu ut paleas vel alia necessaria diriperent, praecurrerunt ad Erachiam, in qua civitate multus erat Turcorum conventus, si qua possent obesse Christianis exspectans. Collocaverant nocivas igitur, si potuissent, cursitantibus insidias. Quos inventos audacter aggressi sunt Franci et fugatos indifficulter disperserunt. Civitas ergo Erachia, Turcis runt dies. Ibi se disgregaverunt Tanstrenuitatis, et Balduinus, frater ducis Godefridi, vir nequaquam Tancredo probitate dissimiaratus, Tarsum venit cum suis militibus. Turci vero, de urbe progressi, obviaverunt eis, ad resistendum pQuos Tancredus hostiliter aggressos viriliter cecidit, eosque fugientes in ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
Francoꝵ & enĩ preoccupabant aduentũ.
Qͥ anteqͣm isti accessissent: illi recesserañ.
his auditis xp̃iani: eos insequentes iter
suum moliebant᷑. Intrauerunt autem
t̾ram inaqͦsam & inhabitabilem: in qͣ
fame & siti defecer̃t pene usq ad mortem.
Si forte tam̃ segetes immaturas inuenie¬
bant. spicas uellebant: & fricantes masti¬
cabant. & glutiebant. his tam parcis uic¬
tualib multis deficientib: alii utcũꝙ
sustentabant᷑. Illic defecerunt eoꝵ sub¬
iugales euͥ & asini: multiꝙ głosi militeᷤᷤ
coacti sunt ire pedites. Et qui potuer̃t
ꝓ uehiculis adhibuerunt sibi boues:
uł ad se. uł ad sua subuehenda. Nec
multo post uberrunã ingressi sunt
t̃ram. uictualib & bonis omnib refer¬
tam: excepto qͦd equinas neqͣquam po
tuer̾t sibi reparare uecturas. Uentum
est autem ad ychonium. Habitatoꝵ
uͦ terre illiꝰ ꝑsuasione. q̃m colonia illa
penuriã aquarum patitur: repleue¬

Expanded text:
Francorum etenim praeoccupabant adventum, Francorum etenim praeoccupabant adventum, et antequam isti accessissent, illi recesserant. His auditis, Christiani eos insequentes, iter suum moliebantur. Intraverant autem terram inaquosam et inhabitabilem, in qua fame et siti defecerunt usque ad mortem. Si forte tamen segetes immaturas inveniebant, spicas vellebant, et fricantes masticabant et glutiebant. His tam parcis victualibus multis deficientibus, alii utcunque sustentabantur, illic eorum defecerunt subjugales equi et asini, multique gloriosi milites coacti sunt ire pedites; et qui potuerunt pro vehiculis adhibuerunt sibi boves, vel ad se vel ad sua subvehenda. Nec multo post uberrimam ingressi sunt terram, victualibus et bonis omnibus refertam: excepto quod equinas nequaquam sibi potuerunt reparare vecturas. Ventum est autem ad Ichonium; habitatorum vero terrae illius persuasione, quoniam colonia illa penuriam aquarum patitur, repleve
Abbreviated transcription (Latin):
Miari potuissetis & obstupescere: q̃m
celi sẏderib innumerabiliores sunt. Noꝰ
adhuc autem tremuli: uix eoꝵ legiões
euasimꝰ. Hac de re niio t̾rore concussi.
palpitando uix aclhuc respiramꝰ. Si gͦ
nobis creditis pͥusquã uos deprehen¬
derint: delitescentes aufugietis. Neq
ciurtatule eium qͣlibet poterunt ob¬
sistere: qͣndodͥdem nicheã metropolĩ
nr̃am preualuerunt expugnare. Qui
cũ audissent solimanum: fugere tẽp
qͥ & ipsi titulo xp̃ianitatis erant insig¬
niti: subdole ad eos loqibant᷑. & dicebãt.
Oeuicimꝰ francos. Ita omnino defecer̃t:
ut om̃ino eraserimꝰ de terra ista memo¬
riam eoꝵ. Si qͥ suꝑuixerunt: in cumcu¬
lis absconditi sunt. Sic incautos alloque¬
bant᷑: & intra portas eoꝵ recipiebant᷑. In¬
gressi autẽ inscioꝵ municipia: domos eo¬
rum & eccłas depredabant᷑. Quicqͥd erat
p̃ciosum & concupiscibile. & fillios & filias
auferebant: & sic eis passim illudebant.

Expanded text:
mirari potuissetis et obstupescere, quoniam mirari potuissetis et obstupescere, quoniam coeli sideribus innumerabiliores sunt. Nos autem adhuc tremuli, vix eorum legiones evasimus. Hac de nimio terrore concussi, palpitando vix adhuc respiramus. Si ergo nobis creditis, priusquam vos deprehenderint delitescentes, aufugietis. Neque enim civitatulae quaelibet poterunt obsistere, quandoquidem Niceam metropolim nostram praevaluerunt expugnare. » Qui, cum audissent Solimanum, fugere tentaui et ipsi titulo Christianitatis erant insigniti, sub dole ad eos loquebantur et dicebant: « Devicimus Francos; ita omnino defecerunt, ut omnino eraserimus de terra ista memoriam eorum, si qui supervixerunt in cuniculis absconditi sunt. » Sic incautos alloquebantur et intra portas recipiebantur. Ingressi autem, insciorum municipia, domos eorum et ecclesias depraedabantur; quidquid erat pretiosum et concupiscibile, et filios et filias, auferebant, et sic eis passim illudebant;
Abbreviated transcription (Latin):
grãs agentes ꝓspatori uie & uite sue do¬
bita est ista iuctoria: qua lib̾ati sunt
ñ manu sua sed uirtute duuna ex õi
angustia. & om̃i affluentia bonoꝵ re¬
ferti. Nec fama fuit contenta circũsitaᷤᷤ
urbes excire. sed longinqͣs & exteras na¬
tiones cepit deterrere: & titulum xp̃ia¬
nitatis remotoꝵ popłoꝵ aurib infund̾e.
Diuulgabant᷑ xp̃ianoꝵ preclara faci¬
nora: sibi ꝙ suꝑuent᷑am eoꝵ militiam
om̃s & singuli formidabant. Unde fac¬
tum est: ut solimanus. semioris soli¬
mani filiꝰ de nichea fugiens. inuen̾it
arabũ decem milia. Qui comꝑto quod
fugeret: dixer̃t ei. Excors & miser quid
fugis: Quib solunanꝰ. Olim ait puta¬
bam me francoꝵ posse suꝑare & iunc̾e
popłm: sed uersauice suꝑati sumꝰ. & ea
ꝓter uagabundi huc & illuc diffugimꝰ.
Uidimus enĩ seu nos uidisse putamus
tã diffusam eoꝵ multitudinem: ut
nullus eoꝵ estimare sufficiat apparatũ.

Expanded text:
gratias agentes prosperatori viae et vitae suae, Dogratias agentes prosperatori viae et vitae suae, Dobita est victoria qua liberati sunt non manu sua, sed virtute divina, ex omni angustia, et omni affluentia bonorum referti. Nec fama fuit contenta circumsitas urbes excire, sed longinquas et exteras nationes coepit deterrere, et titulum Christianitatis remotorum populorum auribus infundere; divulgabantur Christianorum praeclara facinora, sibique superventuram eorum militiam, omnes et singuli formidabant. Unde factum est ut Solimanus, senioris Solimani filius, de Nicea fugiens, invenerit Arabum decem millia qui, comperto quod fugeret, dixerunt ei: « Excors et miser, quid fugis? » Quibus Solimanus: « Olim, ait, putabam me Francorum posse superare et vincere populum, sed versa vice superati sumus, et ea propter vagabundi huc et illuc diffugimus. Vidimus enim, seu nos vidisse putamus, tam diffusam eorum multitudinem, ut nullus eorum aestimare sufficiat apparatum;
Abbreviated transcription (Latin):
recte głarent᷑. Hoc ad presens sufficiat:
q̃m indubitanter uiri sunt ingeniosi.
callidi & bellicosi: seo ꝓdolor ã deo ali¬
enati. Obfuscat᷑ gͥ ingenuitas illa qua
sicuti dicunt oriundi emanaueruNs.
inserti sunt. Factum est hoc p̃lium:¬
qͥ eos de inunicantiũ eripuit manib:
eosq de suis repleuit consolationib.
Duxerunt gͦ diẽ illam sollempnem:
ddeoq dignam ĩmolauerunt laudem.
His ita pessundatis. & ꝓcul effugatis:.
ad eoꝵ tentoria diripienda conuersi
sunt. xp̃iani: qͣ̃m ipsis fugientib non
utiꝙ diu mibi licuit ĩmorari. Inuen¬
tũ est ibi auri & argenti plurumum.
Subiugalia. mulas. & equos. boues &
camelos. uerueces & asinos. & copiosã
suppellectilẽ in eoꝵ papilionib reꝑer̃t:
Q diu̾sis onusti gatis. cum triũpho
E inenarrabili gaudio redier̃t ad suoᷤ.
facta est gͥletitia magna in xp̃ianor
tentoriis. & celebrẽ habuerunt diẽ illã:

Expanded text:
gloriarentur recte. Hoc ad praesens sufficiat gloriarentur recte. Hoc ad praesens sufficiat quoniam indubitanter viri sunt callidi, ingeniosi et bellicosi; sed proh dolor! a Deo alienati. Obfuscatur igitur ingenuitas illa qua, sicuti dicunt, oriundi emanaverunt, inserti sunt. Factum est hoc praeliumqui eos de inimicantium eripuit manibus, eosque suis replevit consolationibus. Duxerunt ergo diem illam solemnem, Deoque dignam immolaverunt laudem. His ita pessumdatis et procul effugatis, ad eorum tentoria diripienda conversi sunt Christiani, quoniam ipsis fugientibus non utique ibi diu licuit immorari. Inventum est ibi et auri et argenti plurimum, subjugalia, mulas et equos, boves et camelos, verveces et asinos, et copiosam supellectilem in eorum papilionibus reperierunt; et diversis onusti gazis, cum triumpho et inenarrabili gaudio, redierunt ad suos. Facta est igitur laetitia magna in Christianorum tentoriis, et celebrem habuerunt diem illam,
Abbreviated transcription (Latin):
ne premebant᷑. fuge se credider̃t. et
terga oeclentib consenser̃t. Cecidit au¬
tem eos usq ad int̾netionem. xp̃ianoꝵ
gladiꝰ: & multi multimodis oppetier̃
mortib. Nama&esi qͥ potuer̾t: latibulis
delituerunt. Cesa sunt ibi barbaroꝵ
multa milia. qm in eos uehementer
grassati sunt: qͦs tota die ĩmiscditer il¬
sectati fuerant. Giulłmꝰ marchisus fr̃
Tangredi ea die oppetiit. & Gaufridꝰ de
monte scabioso: iuri multũ militare
bone indolis & illustres. Preter hos
pedites. Non enĩ turcos ibelles au¬
demꝰ dicere. qͥ astut minio p̃pollentes
audaci uigent animo: &̃ irreuerbad
confligunt gladio. Mortes etiã emunꝰ
ini micis creberrime infigunt: quia
utunt᷑ arcubꝰ. & multis instrumentiᷤ
bellicis nitunt᷑. S tam̃ młtũ tunc declidice
tam̃ se de francoꝵ styrpe duxisse gene
cendisse. Dicunt etiã nullos nat᷑aliter
debere militare: nͥ se & francos. Si tñ
demũ de francoꝵ ꝓsapia exortos sese

Expanded text:
ne premebantur, fugae se crediderunt; et ne premebantur, fugae se crediderunt; et terga cedentibus consenserunt. Cecidit autem eos usque ad internecionem Christianorum gladius et multi multimodis oppetierunt mortibus. Nam et si qui potuerunt, latibulis delituerunt; caesa sunt ibi Barbarorum multa millia, quoniam in eos vehementer crassati sunt, quos tota die immisericorditer insectati fuerant. Wilhelmus marchisus, Tancredi frater ea die oppetiit, et Gaufridus de Monte Scabioso, viri multum militares, bonae indolis et illustres. Praeter hos et pedites. Non enim Turcos imbelles audemus dicere, qui astu nimio praepollentes audaci vigent animo et irreverberato confligunt gladio. Mortes etiam eminus inimicis creberrime infligunt, quia utuntur arcubus et multis instrumentis bellicis nituntur. Sed tamen multum tunc dedidicertamen se de Francorum stirpe duxisse geneacisse. Dicunt etiam nullos naturaliter debere militare nisi se et Francos. Si tamen demum de Francorum prosapia exortos sese
Abbreviated transcription (Latin):
Ioquebant᷑ autem mutuo. Secretũ
habeamꝰ: quod inhianter opmamur.
Hodie dõ uuante deistis nos nc atroci¬
ter infestãtib. triũphabimꝰ: hodie de
ipsoꝵ opulentiis ditabunͣ & letabim᷑
Sileamꝰ interum: & duremꝰ. Taliter se
choortabant᷑. & gladiis exertis & in mo¬
tib uibratis: res dũtaxat gerebatur
Et nͥ d̾s in castris suoꝵ tunc affiuiss
subsidiũq iam defessis p̃parasset: ip̃a
dies tociꝰ expeditionis finẽ peꝑisset.
assunt repentini: qͦs aduocauerant
socii. Podiensis cũ suo magno exerci¬
tu: a tergo p̃ocupauit inimicos. Parte
altera comes sc̃i egidii: & Balduimiᷤᷤ
atq eustachiꝰ festinant᷑ equitabant.
A dextera dux Godefridus irruit. et
hugo magnꝰ. & flandrensis Rob̾tus.
ꝑ omĩa miles expeditissumꝰ. Robertuᷤ
uãq normanuꝰ. iam cum blesiensi ste¬
phano. necñ Tangredo. atq Boamnun¬
cdo pugnabat. Gentiles obstupefacti.
qͣm hostiliter &ł a facie & a tergo inopi¬

Expanded text:
Loquebantur autem mutuo: « Secretum Loquebantur autem mutuo: « Secretum habeamus quod inhianter opinamur; Deo hodie juvante de istis nos nunc atrociter infestantibus, triumphabimus; hodie de ipsorum opulentiis ditabimur et laetabimur: sileamus interim et duremus. » Taliter se cohortabatur; et gladiis exertis et in mortem vibratis, res duntaxat gerebatur. Et nisi Deus in castris suorum tunc adfuisset, subsidiumque jam defessis praeparasset, ipsa dies totius expeditionis finem peperisset. Adsunt repentini quos advocaverant socii. Podiensis cum suo magno exercitu, a tergo praeoccupavit inimicos, parte altera, comes Sancti Aegidii et Balduinus atque Eustachius festinanter equitabant; a dextera dux Godefridus irruit, et Hugo magnus, et Flandrensis Rotbertus, per omnia miles expeditissimus. Rotbertus namque Northmannus jam cum Blesiensi Stephano, necnon Tancredo atque Balduino pugnabat. Gentiles obstupefacti quoniam hostiliter et a facie et a tergo inopi
Abbreviated transcription (Latin):
exercitꝰ. Boamundi legatis discredebat:
cle belli certitudine ambigens. Nullã
siqͥdem gentẽ sperabat esse: que contra¬
sui exercitꝰ partem saltẽ decimam. de
bello auderet anhelare. Postqͣm tam̃
rumor iste ꝑ totũ ꝑcrebruit exercitũ.
& legatis legati suꝑ additi sunt: dux ut
erat miles acerrimꝰ. comes qͦq Stephan
iur prudens & modestꝰ: necnũ hugo
magnꝰ. cum siuis aduolant cõmilitoui
b. Baldunꝰ quoq atq eustachiꝰ fr̃ eiꝰ¬
b. Podiensis ep̃s illos pone sequebat᷑.
comesq Tolosanꝰ Raimundus. Mirabã¬
tur iã fatiscentium corda xp̃ianorum:
unde tanta gens tãq repentina pret̃
spẽ in eos emersisset. Gooꝑuerant .n.
montes & ualles: & si qua erant plana.
densis tͣmarum cuneis omĩa frequen¬
tabant᷑. Erant enim sarraceni. angula
concursꝰ fuit indet̾minatus. Interea
necessariũ desiderabat᷑. & expectabat᷑
adiutorium. Dicebant gͦ. O si uenerit.

Expanded text:
exercitus, Boamundi legatis discredebat, exercitus, Boamundi legatis discredebat, de belli certitudine ambigens. Nullam siquidem gentem sperabat esse, quae contra exercitus sui partem decimam, de bello auderet anhelare. Postquam tamen rumor iste per totum percrebuit exercitum et legatis legati superadditi sunt, dux, ut erat miles acerrimus, comes quoque Stephanus vir prudens et modestus, necnon Hugo Magnus cum suis advolant commilitoniBalduinus quoque et Eustachius, ibus. Podiensis episcopus pone sequebatur, comesque Tolosanus, Raimundus. Mirabantur jam fatiscentium corda Christianorum, unde tanta gens, tamque repentina, praeter spem in eos emersisset. Cooperuerant enim montes et valles, et si qua plana erant densis turmarum cuneis omnia frequentabantur. Erant enim Sarraceni, Agulanconcursus fuit indeterminatus. Interea necessarium desiderabatur et exspectabatur adjutorium. Dicebant ergo: O si venerit!
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq sibi dicat: qͦd in tali negotio faci¬
endum ñ ignorat. Interim titrei oc¬
clamantes aduenerant: & seu sagntan¬
do. seu iaculando. seu cõminꝰ feriendo
xp̃ianos acerrime infestabant. Nulla
fatigatis dabat᷑ reqͥes: sed omĩa xp̃iano¬
rum corpora. uł cruore uł sudore liqͤn¬
tia conspiceres. Franci enĩ econtͣ pondꝰ
belli indesinent̃ sufferre. incursꝰ in ho¬
stes aliqͣudo prudent̃ differre: gladiis
int̾dum resistere. socios uocatos expec¬
tare: nec in aliqͦ titubare. Hanc confli¬
ctuũ uiolentiam: ab hora diei t̾cia us¬
q in horã nonam ꝑtulerunt. xp̃iani.
Illa die fuer̾t mulieres bellantib ꝑne¬
cessarie: que & aqͣm sicientib ꝑ nicit̃
borrigebant. & pugnantes ex hortan¬
do confortabant. Martis campꝰ incã¬
duerat: nã utrimq totis uirib certa¬
bat᷑. Angebantur. xp̃iani: nam plerũ¬
q in ipsis castris upugnabant᷑. Aliuᷤ

Expanded text:
squisque sibi dicat quod in tali negotio facisquisque sibi dicat quod in tali negotio faciendum non ignorat. » Interim Turci declamantes advenerant, et seu sagittando seu jaculando, seu cominus feriendo, Christianos acerrime infestabant; nulla fatigatis dabatur requies; sed omnia Christianorum corpora vel cruore vel sudore liquentia conspiceres. Franci enim econtra, pondus belli indesinenter sufferre; incursus in hostes aliquando prudenter differre; gladiis interdum resistere; socios vocatos exspectare nec in aliquo titubare. Hanc conflictuum violentiam ab hora diei tertia usque in horam nonam pertulerunt Christiani. Illa die fuerunt mulieres bellantibus pernecessariae: quae et aquam sitientibus perniciter porrigebant, et pugnantes exhortando confortabant. Martis campus incanduerat, nam utrinque totis viribus certabatur: angebantur Christiani, nam plerumque in ipsis castris impugnabantur. Alius
Abbreviated transcription (Latin):
ctum: o gens inuctissima. Ne t̾reami¬
ni: qͣm reuera nob̃cum ds est. Si qͥs
meticulosus est. seu audacẽ. animum
saltem p̃pudore metum dissimulet. Nunc
armis & animis opꝰ est: ñ est tempꝰ socor¬
die. nec imꝑitie. Quid moror uerbis: Iã
nunc sibi quisq loquat᷑. Iubet deniq
celerit̾ aptari tentoria. mandatq sociis
qͥ ab eo longicule recesserant: quatinuꝰ
ad eos uiuandos p̃p roꝑarent. Instat ii nob
ait: nͥ acceleraueritis in euitabile mor¬
tis ꝑiculũ. Non est ambigua de cotifli¬
ctatione faia qͣm oculis intuem᷑: quã¬
blicã defendite. Cominune ꝑiculũ est
in qͦ sumꝰ: cõmune discrimen est. in
quo laboramꝰ. Deinde dix̃. Qui pediteᷤ
estis. impigre & prudent̃ tentoria figi¬
te: qͥ milites estis obuiã eis mecumꝓ
cecdite. & laborem certaminis in defessi
sustinete. Pro xp̃o preliatores aduem¬
mꝰ: in isto xp̃i prelio ne deficiamꝰ. Unꝰ¬

Expanded text:
ctum, o gens invictissima! ne terreamictum, o gens invictissima! ne terreamini, quoniam revera nobiscum est Deus. Si quis meticulosus est, seu audacem animum,u saltem, prae pudore, metum dissimulet. Nunc armis et animis opus est; non est tempus socordiae, nec imperitiae. Quid moror verbis? Jam nunc sibi quisque loquatur. » Jubet denique celeriter aptari tentoria mandatque sociis qui ab eo longiuscule recesserant, quatenus ad eos juvandos praeponerent. « Instat enim nobis, ait, nisi acceleraveritis inevitabile mortis periculum. Non est ambigua de conflictatione fama, quam oculis intuemur, qublicam defendite: commune periculum est in quo sumus, commune discrimen est in quo laboramus. Deinde dixit: Qui pedites estis, impigre et prudenter tentoria figite, qui milites estis, obviam eis mecum procedite et laborem certaminis indefessi sustinete. Pro Christo praeliatores advenimus; in isto Christi praelio ne deficiamus. Unu