comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liberandisq attulit in ꝓphetia. tanto
cuiꝰ ꝓphetiã dñs ad se ꝑtinere demonst᷑n.
pͥmũ uersũ eiꝰ exclamauit cũ penderet
in ligno. cõmemorando exponendoq
ꝑcurrã: ut ex hoc intelligas. quẽ ad moðu
grã testam̃ti noui. nec eo tẽpore tacebat᷑:
quando in uetere uelabat᷑. Dicit᷑ enim
inqua nr̃a portabat᷑ infirmitas. Dixit
enĩ de illo isaias. Ille infirmitates nr̃aͣs
portat: & ꝓ nobis indolorib ẽ. Ex huiꝰ gͥ
infirmitatis uoce. de qua paulus in eo¬
de qua paulus qđ petebat ñ exauditus.
⁊ ido quodamͦ derelictꝰ audit tam̾ a
dño. sufficit tͥ gr̃ã mea: nam uirtus
in infirmitate ꝑficit᷑. Ex uoce ergo huiꝰ
infirmitatis nr̃e. quã inse transfigurauit
caput nr̃m dicit in hoc psalmo.
̃ deus meus respice in me. Quare
me dereliquisti. In eo quippe dere¬
linquit᷑ dep̃cans in quo ñ exaudit᷑. Hanc
inse uocẽ tranfigurauit iħc. uocẽ scili¬

Expanded text:
liberandisque attulit, in prophetia tanto liberandisque attulit, in prophetia tanto cuius prophetiam dominus ad se pertinere demonstrans primum uersum eius exclamauit, cum penderet in ligno, commemorando exponendoque percurram, ut ex hoc intellegas, quem ad modum gratia testamenti noui nec eo tempore tacebatur, quando in uetere uelabatur. dicitur eniin qua nostra portabatur irfirmitas. dixit enim de illo et Esaias: Ille infirmitates nostras portat et pro nobis in doloribus est. ex huius igitur infirmitatis uoce, de qua Paulus in eo. quod petebat, non exauditus et ideo quodam modo derelictus audit tamen a domino: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur, ex uoce ergo huius infirmitatis nostrae, quam in se transfigurauit caput nostrum, dicitur in hoc psalmo: Deus, deus meus, respice me: quare me dereliquisti? in eo quippe derelinquitur deprecans, in quo non exauditur. hanc in se uocem transfigurauit Iesus, uocem scili
Abbreviated transcription (Latin):
ti ñ patefactũ est. donec intraret in
scũarium dĩ & intelligeret in nouissimis.
hoc ẽ donec accepto spũ scõ. disceret desi¬
derare potiora. ⁊ prospiceret quȩ ꝓena
futura sit impiis. etiã qui fenea quad̾a
temꝑalit̾ felicitate floruissent hc̃ psal¬
mum saptugesimũ. ⁊ scđm nocte qua
illucescebat sollempnitas beatissimmi cy¬
priani ꝑ ministeriũ nrm expositũ le¬
ge: & diligent̾ aduerte. Proinde homo
manitate. atq in cuiꝰ forma seruilidis¬
cere deberemꝰ qͥd in hac uita contẽpnen¬
dũ. ⁊ quid in alia sꝑandũ e̾et in ipsapas¬
sione inqua sibi eiꝰ immici mag ni uide
qua simul crucifigebat᷑ uetus homo
nr̾. ut euacuaret᷑ corpꝰ peccati & dixit.
Ps ds̃ m̃s. ut qͥd me dereligiusti: E hoc
unũ de quinq ꝓpositis tiuis. Sic incipit¬
psalmꝰ uicesimꝰ & pͥmꝰ. qͥ de passione ipsius
& reuelatione grẽ. quã fidelib faciendiᷤᷤ.

Expanded text:
non patefactum est, donec intraret in non patefactum est, donec intraret in sanctuarium dei et intellegeret in nouissima, hoc est donec accepto spiritu sancto disceret desiderare potiora et prospiceret, quae poena futura sit impiis, etiam qui faenea quadam temporaliter felicitate floruissent. hunc psalmum septuagesimum et secundum nocte, qua inlucescebat sollemnitas beatissimi Cypriani, per ministerium nostrum expositum lege et diligenter aduerte. Proinde homo manitate atque in cuius forma seruili discere deberemus, quid in hac uita contemnendum et quid in alia sperandum esset, in ipsa passione, in qua sibi eius inimici magni uictorqua simul crucifigebatur uetus homo noster, ut euacuaretur corpus peccati, et dixit: Deus, deus meus, ut quid me dereliquisti? et hoc unum de quinque propositis tpsalmus vicesimus primus, qui de passione ipsius, et revelatione gratiae quam fidelibus faciendis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendandꝰ fuit. Inde subiect̾io. inde
passio: inde Flagella. sputa. contuinelie.
crux. uulnera. ⁊ tanquã suꝑato subiectoq
mors ipsa ut fideles eiꝰ discerent quale
pietatis p̾mium ab illo cuiꝰ filiĩ factie̾ent.
petere atq sperare deberent. ne ad hoc ꝓ
magno seruiret᷑ dõ. ut t̾renã felicitatẽ
actipisci quererent. qui seruirent ipsi abi¬
cientes & conculcantes fide̾ suam. esti¬
mando eum mercedȩ uilissima. Unͣ bene.¬
ficentissima ꝓuidentia qm̃ps ds terrenã
felicitatẽ concessit & impiis: ne pro mag¬
no quereret᷑ a bonis. Hinc ille psalmus
Septuagesimꝰ & seds̃ inducit hominẽ
pęnitentẽ. qͦd aliquando corde non rec¬
to pro hac dõ mercede seruierit. qͥa cum
pollere atq excellere impios uideret: tur¬
batus cȩperat cogitare quod d humana
non curaret. Ꝙ cum ab ista cogitatione
toritas: suscepit atq intendit agnos¬
cere tã grande secretũ quod ei laborali

Expanded text:
commendandus fuit. inde subiectio, inde commendandus fuit. inde subiectio, inde passio, inde flagella, sputa, contumeliae, crux, uulnera et tamquam superato subiectoque mors ipsa, ut fideles eius discerent, quale pietatis praemium ab illo. cuius filii facti essent, petere atque sperare deberent, ne ad hoc pro magno seruiretur deo, ut terrenam felicitatem adipisci quaererent, qui seruirent ipsi, abicientes et conculcantes fidem suam aestimando eam mercede uilissima. unde beneficentissima prouidentia omnipotens deus terrenam felicitatem concessit et impiis, ne pro magno quaereretur a bonis. hinc ille psalmus septuagesimus et secundus inducit hominem paenitentem, quod aliquando corde non recto pro hac deo mercede seruierit, qua cum pollere atque excellere impios uideret, turbatus coeperat cogitare, quod deus humana non curet. et cum ab ista cogitatione ocaret auctoritas, suscepit atque intendit agnoscere tam grande secretum, quod ei laboranti
Abbreviated transcription (Latin):
hominis fact̾us ẽ. Qui cũ informa dei
ẽẽt sicut dicit apłs. non rapinã arbitra¬
tus ẽ ẽe equalis dõ. neq enĩ usurpatio¬
nis erat ut rapinadiceret᷑: sed nature
in erat ut eẽt ȩqualis. Semet ipsũ tam̃
exinaniuit. ñ formã dlĩ amittens sed
forma serui suscipiens. Humiliauit aũ sem&
ipsum fact̾us obediens usq ad mortẽ. mor¬
tem aũ crucis. Uide quẽ adinodũ eundem
hominẽ dm̃ comendat ut personauna sit:
ne non trinitas s quat̾uitas incduat᷑ Sic
eni non auget᷑ numerꝰ ꝑ sonarũ. cum ca¬
ro accedit animȩ. ut sit unus homo sic
ñ auget᷑ numerꝰ ꝑsonarũ. cum ho acce¬
dit uerbo. ut sit unus xp̃c. Legit᷑ itaq
uerb̾u caro factũ. ut intelligamꝰ huiꝰ
ꝑ sone singularitatẽ. non ut suspicem᷑
in carne mutatã diuinitatẽ. Itaq xp̃c
homo ut ꝑ eum reuelaret᷑ noui gra tes¬
tam̃ti. quȩ ñ ad tẽꝑalẽ sed ad et̾nam ui¬
tam ꝑtinet: non utiq terrena felicitate

Expanded text:
i cum in forma dei esset, sicut dicit apostolus, non rapinam arbitratus est esse aequalis deo: neque enim usurpationis erat, ut rapina diceretur, sed naturae inerat, ut esset aequalis; semet ipsum tamen exinaniuit non formam dei amittens sed formam serui suscipiens; humiliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. uide, quem ad modum eundem hominem quem deum commendat, ut persona una sit, ne non trinitas sed quaternitas inducatur. sicut enim non augetur numerus personarum, cum caro accedit animae, ut sit unus homo, sic non augetur numerus personarum, cum homo accedit uerbo, ut sit unus Christus. legitur itaque: Verbum caro factum, ut intellegamus huius personae singularitatem. non ut suspicemur in carnem mutatam diuinitatem. Itaque Christus homo, ut per eum reuelaretur noni gratia testamenti, quae non ad temporalem sed ad aeternam uitam pertinet, non utique terrena felicitate
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ: ⁊ mundus eũ non cognouit. Non
mundus qui ꝑ eum fact̾us est. eum non
cognouit. neq enĩ habet uim cognoscen-¬
di eum. nisi rationalis creatura. quãuis
etiã mundus iste uifibilis ꝑ eum factꝰ
sit: hoc ẽ celum ⁊ t̾ra sed mundũ non
cognoscentem increpando. significauit
infideles constitutos in mundo. Deinde
subiungit. In sua ꝓpͥa uenit. & sui eũ
non receperunt. siue qr ⁊ ipsi infideles.
inquantũ homines st̃. eiꝰ sunt ꝑ quẽ cre-¬
ati sunt : siue suos ꝓpriȩ uideos intelli¬
gi uoluit. ex quib naturã carnis as-¬
sũpsit. Nec tam̃ om̃s eum receꝑunt Se¬
quit᷑ enĩ ⁊ dicit. Quot qͦt autẽ recepe¬
runt eum. dedi eis potestatẽ filios di

Expanded text:
tus est et mundus eum non cognouit. non tus est et mundus eum non cognouit. non mundus, qui per eum factus est, eum non cognouit, neque enim habet uim cognoscendi eum nisi rationalis creatura, quamuis etiam mundus iste uisibilis per eum factus sit, hoc est caelum et terra, sed mundum non cognoscentem increpando significauit infideles constitutos in mundo. Deinde adiungit: In sua propria uenit et sui eum non receperunt, siue quia et ipsi infideles, in quantum homines sunt, eius sunt, per quem creati sunt, siue suos proprie Iudaeos intellegi uoluit, ex quibus naturam carnis adsumpsit. nec tamen omnes eum non receperunt; sequitur enim et dicit: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem fi
Abbreviated transcription (Latin):
& ponit eam sub modio. s suꝑ candelabrũ.
ut luceat om̃ĩb qͥ indomo st̃. Sic luceat
lum̃ urm coram hominib. Iste similitu¬
dines date st̃̾: ut quantũ possumꝰ intelli¬
gamꝰ. uel si hoc non dũ possumꝰ. sine ulla
dubitatione credamꝰ animã rationale
non e̾ẽ naturã di. illa qͥpꝑe in cõmutabił
est: sed tam̃ eam posse participando illu-¬
minari. Lucernȩ quippe accendi indigent.
& extingui possunt. Ido qđ dicit᷑ de io¬
hanne non erat ille lum̃. fet ad illud
respicit᷑. lumen. qđ non participatiõe
illuminat᷑. sed eius participatione illu¬
minant᷑. quȩ ab illo illuminant᷑. Pemq
sequit᷑. Erat lum̃ uerũ. & tanꝗͣ que¬
reremꝰ. quomꝰ discerneret᷑ lum̃ uerũ
ã lumine illumine illuminato id ẽxp̃c
omne̾ hominẽ uenientẽ in hc̃ mundũ
Si omnẽ hominẽ. gͦ ⁊ iohanne̾. Nltꝙꝙ
ut magis ostendat huiꝰ diuinttatem
longe prestantiore distantia. in hoc mun-¬
do inquit erat. & mundus ꝑ ipsum fac¬

Expanded text:
super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt: sic luceat lumen vestrum coram hominibus . Istae similitudines datae sunt, ut quantum possumus intelligamus, vel si hoc nondum possumus, sine ulla dubitatione credamus animam rationalem non esse naturam Dei; illa quippe incommutabilis est: sed tamen eam posse participando illuminari; lucernae quippe accendi indigent, et exstingui possunt. Ideo quod dicitur de Joanne, Non erat ille lumen, ad illud respicit lumen quod non participando illuminatur, sed ejus participatione illuminantur quae ab illo illuminantur. 8. Denique sequitur, Erat lumen verum : et tanquam quaereremus quomodo discerneretur lumen verum a lomnem hominem uenientem in hunc mundum. si omnem hominem, ergo et Iohannem. atque ut magis ostendat huius diuinitatem longe praestantiore distantia: In hoc mundo, inquit, erat et mundus per eum fac
Abbreviated transcription (Latin):
& tenebre eam ñ cõprehendert̃. Hic gͦ
deus uerbũ di ꝑ quod fact̾a st̃ omĩa
filius dei e̾ : in cõmutabilit̾ in anens.
ubiq p̾sens. nullo clausus loco. nec
partilit̾ per cunct̾a diffusus tanqu̾a
minorẽ partẽ habeat in minore lo¬
co. & in maiore maiorẽ. sed ubiq totꝰ
atq ita ñ absens etiam mentib impi¬
orum. quãuis eum ñ uideant sic̾ nec
tenebre nunc au̾ lux in dño. sed eam
tales cenebre non cõprehendert̃. Susce¬
pit itaq hominẽ quẽ uidere homi¬
nes poterant: ut sanati ꝑ fidẽ postea
uiderent qđ tunc uidere ñ pot̾ant.
S ne homo xp̃c eo ipso mͦ qͦ uisibilit̾
apparebat non crederet᷑ ut ds. tantũ¬
q illi tribueret᷑ quantũ homini

Expanded text:
. hic ergo deus, uerbum dei, per quod facta sunt omnia, filius dei est incommutabiliter manens. ubique praesens, nullo clausus loco nec partiliter per cuncta diffusus, tamquam minorem partem habeat in minore loco et in maiore maiorem, sed ubique totus atque ita non absens etiam mentibus impiorum, quamuis eum non uideant, sicut nec tenebrae, nunc autem lux in domino; sed eam tales tenebrae non comprehenderunt. Suscepit itaque hominem, quem uidere homines poterant, ut sanati per fidem postea uiderent, quod tunc uidere non poterant. sed ne homo Christus eo ipso, quo uisibi.iter apparebat, non crederetur et deus tantumque illi tribueretur quantum homini
Abbreviated transcription (Latin):
ut test imoniũ ꝑhiberet de lumine. ut
om̃s crederent ꝑ eum. Non erat ille lur:
sed ut testimoniũ ꝑ hib̾et de lumine.
Tantꝰ enim ħo debuit ꝑhibere testimo¬
nium de illo. qui non tantũ h̃o. uerum
etiã ds̾ erat. ut in natis mulierũ ne¬
mo exurgeret maior iohanne baptista.
Sic enĩ ille cui maiori iohs testimoni¬
um ꝑhibebat. intelligeret᷑ hoc e̾e̾ ma¬
ior : qͦ non tantũ homo s: etiã ds erat.

Expanded text:
timonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per eum. non erat ille lumen, sed ut testimonium perhiberet de lumine. tantus enim homo debuit perhibere testimonium de illo, qui non tantum homo uerum, etiam deus erat, ut in natis mulierum. nemo exsurgeret maior Iohanne Baptista; sic enim ille, cui maior Iohannes testimonium perhibebat, intellegeretur hoc esse maior, quo non tantum homo sed etiam deus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
noui. Unde factũ ẽ ut eos libros qui tibi
displicuert̃. ⁊ in qͥb nom̃ meũ alit̃ qũa uelles
positũ cõperisti describendos mͥq mittendos
uere frat̾na planeq sincera dilectione curares.
Tantũ gͦ abest ut hinc tuȩ caritati succenseã
qͥa fecisti: ut potiꝰ nͥ fecisses integro iure amicitiȩ
succensere deberẽ. Ago itaq uberes gr̃as. Qũead¬
modũ aut̃ acceperĩ factũ tuũ hinc manifestius
indicaui: qͦd hc̃ ad te librũ mox ut illos legi.
sine aliqͣ dilatione conscripsi

Expanded text:
noni! unde factum est, ut eos libros, qui tibi noni! unde factum est, ut eos libros, qui tibi displicuerunt et in quibus nomen meum aliter quam uelles positum comperisti, describendos mihique mittendos uere fraterna planeque sincera dilectione curares. tantum ergo abest, ut hinc tuae caritati succenseam, quia fecisti, ut potius, nisi fecisses, integro iure amicitiae succensere deberem. ago itaque uberes gratias. quemadmodum autem acceperim factum tuum, hinc manifestius indicaui, quod hunc ad te librum, mox ut illos legi, sine aliqua dilatione conscripsi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia. uł si om̃ia ñ potͬero plurima ostendã.Istũ
aut̃ librũ qũe ad te potiꝰ qui curã ꝙ fidei nr̃ ȩ
ꝙ existimationis meȩ ut uerus catholicꝰ ⁊ bonus
amicus fidelit benigneq ge̾sisti. qũa ad aliũ qũe-¬
qũa seribendũ putaui: tu legendũ dabis uel
describendũ qͥb potueris uł qͥb dandũ ẽẽ iu¬
dicaueris. In quo istius iuuenis p̾sũptionẽ ita
repͥmendã & redarguendã putaui. ut tam̃ eũ
diligã. nec dãnari sed emendari uelĩ: atq ita
ꝓficere in domo magna quȩ ẽ catholica ȩccla.
quo eũ miscłi̾a diuina ꝑduxit: ut sit in illa
uas in honore scĩficatũ utile dño. ad om̃e opus
bonũ semꝑ paratũ. ⁊ bene uiuendo ⁊ sana dicen¬
do. Porro aut̃ si ipsũ oportet ut diligã sic̃ facio.
qͣntomagis te frater cuiꝰ erga me beniuolentiã.
& cuiꝰ catholicã fidẽ cautã. ⁊ sobriã optime

Expanded text:
omnia uel, si omnia non potuero, plurima ostendam. Istum omnia uel, si omnia non potuero, plurima ostendam. Istum autem librum, quem ad te potius, qui curam et fidei nostrae et existimationis meae ut uerus catholicus et bonus amicus fideliter benigneque gessisti, quam ad alium quemquam scribendum putaui, tu legendum dabis uel describendum quibus potueris uel quibus dandum esse iudicaucris. in quo istius iuuenis praesumptionem ita reprimendam et redarguendam putaui, ut tamen eum diligam nec damnari, sed emendari uelim atque ita proficere in domo magna. quae est catholica ecclesia, quo eum misericordia diuina perduxit. ut sit in illa uas in honore sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum semper paratum et bene uiuendo et sana dicendo. porro autem si ipsum oportet ut diligam, sicut facio, quanto magis te, frater, cuius erga me beniuolentiam et cuius catholicam fidem cautam et sobriam optime
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuerint ꝑuenire. Nichil gͦ istoꝵ quatuor
dicentes. qm̃ qͦdlibet eoꝵ falsũ atq impiũ ẽ.
inueniant etiã scͥpturarũ de hac recertissi¬
ma testimonia. ⁊ hanc sententiã suã ñ solũ
me ñ uetante uerũetiã fauente ⁊ gr̃as agen¬
te defendant. Si aut̃ ñ inueniunt certis¬
simã de hac re auctoritatẽ diuinoꝵ eloqui¬
orũ. ⁊ aliqͥ illoꝵ quatuor ꝑ inopiã cucere
cõpellunt᷑. cohibeant se ne ꝑ ipsam inopiam
etiã paruuloꝵ animas ñ habere originale pec¬
catũ sccłm pelagianã heresim olim dãnablẽ.
ẽ cnĩ homini fateri se nescire qͦd nescit. qũ
in heresim uł dãnatã incurrere uł nouam
condere. dũ temere audet defensare quad
nescit. Aua huiꝰ hominis falsa & absurda i qͥb
non tã periculose. uerũtam̃ a tramite ueritatis
exorbitat. qm̃ multa st̃. & ad ipsũ etiã si dñs uo¬
luerit aliqͥd de libris eiꝰ uolo scribere: ibi foesitan

Expanded text:
non fuerint peruenire\'. nihil ergo istorum quattuor non fuerint peruenire\'. nihil ergo istorum quattuor dicentes, quoniam quodlibet eorum falsum atque impium est, inueniant etiam scripturarum de hac re certissima testimonia et hanc sententiam suam non solum me non uetante, uerum etiam fauente et gratias agente defendant. si autem non inueniunt certissimam de hac re auctoritatem diuinorum eloquioium et aliquid illorum quattuor per inopiam dicere conpelluntur, cohibeant se, ne per ipsam inopiam etiam pa: uulorum animas non habere originale peccatum secundum Pelagianam heresim olim damnabilem est enim homini fateri se nescire quod nescit quam in heresim uel damnatam incurrere uel nouam condere, dum temere audet defensare quod nescit. alia huius hominis falsa et absurda, in quibus non tam periculose, uerum tamen a tramite ueritatis exorbitat, quoniam multa sunt, et ad ipsum etiam, si dominus uoluerit, aliquid de libris eius uolo scribere; ibi forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
de hac uita emigrantes ñ ad requiẽ tantũ ne.
s ad regnũ cęloꝵ posse etiã ꝑuenire. Eẜ alia
multũ absurda q̃ om̃ia colligere atq in isto
lbro digerere longũ uisũ ẽ. Absit gͦ ut an¬
marũ ꝓpago si falsa ẽ a talib refellatur: ⁊ an¬
marũ nouarũ insufflatiosi uera ẽ a talib de¬
fencdat᷑. Qũaobrẽ qͥcũq uolunt defendere ͦͥs
dicunt᷑ animȩ nouȩ nascentib insufflari non
de parentib trahi: aliqͥd illoꝵ quatuor que
supra cõmemoraui caueant om̃imocdo. hoc est
ne dicant a dõ fieri animas peccat᷑ces ꝑ alienũ
originale peccatũ: ne dicant paruulos qͥsine
baptismo exierint ꝑuenire posse ad uitã et̃ã
aliud resoluto: ne dicant animas alicubi san¬
te carnẽ ⁊ hoc merito in carnẽ peccatricẽ
fuisse detrusas. ne dicant peccata q̃ ineis i¬
uenta ñ st̃ qͥa prescita st̃ merito fuisse puni¬
ta. cũ ad eã uitã ubi ea cõmitterent ꝑmissȩ

Expanded text:
e, sed ad regnum caelorum posse etiam peruenire\' et alia multum absurda. quae omnia colligere atque in isto libro digerere longum uisum est. absit ergo, ut animarum propago, si falsa est, a talibus refellatur et animarum nouarum insufflatio, si uera est, a talibus defendatur. Quamobrem quicumque uolunt defendere, quod dicuntur animae nouae nascentibus insufflari, non de parentibus trahi, aliquid illorum quattuor, quae supra commemoraui, caueant omni modo, hoc est: \'ne dicant a deo fieri animas peccatrices per alienum originale peccatum; ne dicant paruulos, qui sine baptismo exierint. peruenire posse ad uitam aeternaliud resoluto; ne dicant animas peccasse alicubi ante carnem et hoc merito in carnem peccatricem fuisse detrusas; ne dicant peccata, quae in eis inuenta non sunt, quia praescita sunt, merito fuisse punita, cum ad eam uitam, ubi ea committerent, permissae
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ genꝰ ducere negari sobrie nullo pacto po¬
test. Iste aut̃ ita ẽ sibi ipse contrariꝰ: ut genꝰ
dĩ eẽ animas dicat ñ natura sed munere. &
tam̃ ñ factas ex nichilo. s ex illo dicat origi¬
nẽ ducere. ac sic eas qͦd priꝰ negauerat ad cdĩ
naturã reuocare ñ dubitat. Animarũ aut̃
nouarũ sine ꝓpagine insufflationẽ defendi
qͥdẽ minime phibemꝰ: s ab eis qͥ potuerint
aliqͥd inuenire uł in canonicis libris qͦd non
sit ambiguũ dissoluendȩ huic obligatissimȩ
questioni. uł in ratiocinationib suis qͦd ñ sit
contrariũ catholicȩ ueritati. Non a talib qua¬
lis iste apparuit qui ñ inueniendo qͥd diceret.
& delib̾ationẽ suã nolendo suspendere uires
suas om̃ino ñ metiens. ne taceret ausus ẽ dic̃e
inqͥnari animã meruisse ꝑ carnẽ. ⁊ ẽẽ merus¬
se animã peccatcẽ: cuiꝰ nullũ meritũ seu bonũ

Expanded text:
suae genus ducere negari sobrie nullo pacto posuae genus ducere negari sobrie nullo pacto potest. iste autem ita sibi est ipse contrarius, ut genus dei esse animas dicat non natura, sed munere et tamen non factas ex nihilo, sed ex illo dicat originem ducere; ac sic eas, quod prius negauerat, ad dei naturam reuocare non dubitat. Animarum autem nouarum sine propagine insufflationem defendi quidem minime prohibemus, sed ab eis qui potuerint aliquid inuenire uel in canonicis libris, quod non sit ambiguum dissoluendae huic obligatissimae quaestioni, uel in ratiocinationibus suis. quod non sit contrarium catholicae ueritati, non a talibus qualis iste apparuit, qui non inueniendo quid diceret et deliberationem suam nolendo suspendere uires suas omnino non metiens, ne taceret, ausus est dicere \'inquinari animam meruisse per carnem et esse meruisse animam peccatricem\', cuius nullum meritum, s
Abbreviated transcription (Latin):
dũ alia  locent habere humanã animã xꝑm.
ita &. isti aliqͥb ñ ambiguis testimoniis ꝓpa-¬
ginẽ astruerent animarũ. Pariuice gͥ ammo¬
nemus etiã hos qͥ animarũ ppaginẽ destruunt
ut nouas a dõ sufflari anmas certis docum̃¬
tis asserant: ⁊ tunc illud qͦd dictũ ẽ. os ex
ossib meis ⁊ caro de carne mea. ñ tropice a
parte totũ ut simul intelligat᷑ ⁊ anima:
sed iprie de sola carne dictũ ẽẽ defendant.
Quȩ cũ ita sint: uideo librũ istũ ĩã ẽẽ clau¬
dendũ. Om̃ia qͥppe quȩ mͥ maxime necessa¬
ria uidebant᷑ continet: qͥb hi qͥ legerint
sciant cauere se debere ne huic homini cuiꝰ
duos libros inͥ misisti. in hoc consentiant. ut
credant animas sic ex dĩ flatu ẽẽ. ut ñ sint
ex nichilo. Hoc enĩ qͥ credit ⁊ si uerbis neget
re ipsa clamat animas dĩ hab̾e substantiam:
⁊ ipsiꝰ genꝰ eẽ ñ munere sed nat᷑a. Nã de quo
qͥsq naturȩ suȩ originẽ ducit: de illo naturȩ

Expanded text:
ia docent habere humanam animam Christum, ita et isti aliquibus non ambiguis testimoniis propaginem astruerent animarum. pari uice igitur ammonemus etiam hos, qui animarum propaginem destruunt, ut nonas a deo sufflari animas certis documentis asserant et tunc illud, quod dictum est: os ex ossibus meis et caro de carne mea, non tropice a parte totum. ut simul intellegatur et anima, sed proprie de sola carne dictum esse defendant. Quae cum ita sint, uideo librum istum iam esse claudendum. omnia quippe, quae mihi maxime necessaria uidebantur, continet, quibus hi qui legerint sciant cauere se debere, ne huic homini, cuius duos libros mihi misisti, in hoc consentiant, ut credant \'animas sic ex dei flatu esse, ut non sint ex nihilo\'. hoc enim qui credit, etsi uerbis neget, re ipsa clamat animas dei habere substantiam et ipsius genus esse non munere, sed natura. nam de quo quisque naturae suae originem ducit, de illo naturae
Abbreviated transcription (Latin):
esse. cũ illud nouũ dicit᷑. Quia gͦ de
ꝓpagine adam qͥ uetus homo appellatur
corpus susceꝑat. qͦd in passione morti ere¬
diturus erat. undẽ ꝑͥ uini sacramentũ
cõmendat sanguinẽ suũ. qͥd aliud noũu
uinũ. nͥ immortalitatẽ renouatoꝵ corpoꝵ
intelligere ualemꝰ: Qͦd cũ dic̃ uobiscũ
bibã. etiã ipsis resurrectionẽ corpoꝵ ad
induendã mortalitatẽ ꝓmittit. Nobiscũ
enĩ. non ad idem tẽpus: s ad eandẽ innoua¬
tionẽ dictũ accipiendũ. Nã ⁊ nos dicit
apłs resurrexisse cũ xꝑo: ut spes rei futu¬
rȩ. ĩã leticiã presentẽ auferat. Qͦd autẽ
de hoc genimine uitis etiã illud nouu

Expanded text:
esse cum illud novum dicit. Quia ergo de propagine Adam, qui vetus homo appellatur, corpus susceperat, quod in passione morti traditurus erat, unde etiam per vini sacramentum commendat sanguinem suum, quid aliud novum vinum nisi immortalitatem renovatorum corporum intelligere debemus? Quod cum dicit vobiscum novum bibam, etiam ipsis resurrectionem corporum ad induendam immortalitatem promittit. Vobiscum enim non ad idem tempus, sed eamdem innovationem dictum accipiendum est. Nam et nos dicit Apostolus resurrexisse cum Christo, ut spes rei futurae jam laetitiam praesentem afferat. Quod autem de hoc genimine vitis etiam illud novum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ om̃iũ sed fideliũ. S rursus ad id qͦd declina¬
uerat deuolutꝰ ẽ: ⁊ dm̃ atq animã eiꝰdẽ dx̃
ẽẽ naturȩ. ñ qͥdẽ his uerbis. s aꝑta manifestaq
sententia. Cũ enĩ animã ita eẽ dic̃ ex dõ ut
eã nec ex alia nat᷑a. nec ex nichilo s ex semet
ipso creauerit. qͥd ꝑsuadere conat᷑ nͥ id qͦd alis
uerbis negat. animã scilicet eiꝰdẽ cuiꝰ ds̃ ẽ esse
naturȩ.  Om̃is qͥppe nat᷑a uł ds̃ ẽ qͥ nullum
habet auc̃ torẽ: uł ex dõ ẽ. qͥa ipsũ habet aue

Expanded text:
non omnium, sed fidelium; sed rursus ad id quod declinanon omnium, sed fidelium; sed rursus ad id quod declinauerat deuolutus est et deum atque animam eiusdem dixit esse naturae, non quidem his uerbis, sed aperta manifestaque sententia. cum enim \'animam ita esse\' dicit \'ex deo, ut eam nec ex alia natura nec ex nihilo, sed ex semet ipso creauerit\', quid persuadere conatur nisi id quod aliis uerbis negat, animam scilicet eiusdem cuius deus est esse naturae? omnis quippe natura uel deus est, qui nullum habet
Abbreviated transcription (Latin):
fateor dilectioni tuȩ. timeo ne forte hoc te
iste docuerit. qͦd potiꝰ sit contrariũ ei fidei
qũa tenebas. Sic̃ enĩ ñ arbitror te umqũa
in catholica fide animã credidisse dĩ ẽẽ por¬
tionem uel ullomͦ animȩ ꝙ dei eandẽ ẽẽ natu¬
rã: ita metuo ne forte consenseris huic homini
qͦd animã ds̃ non de nehilo fecerit.s itaexp¬
so sit ut ab ipso emanauerit. Hoc enĩ etiã uerbi
iste posuit int̾ cȩtera: qͥb in hac questione as
ĩmane p̃cipitiũ exorbitauit. At uͦ hoc si te
docuit. nolo me doceas: immo etiã uolo ut qͥd
didiceras ipse dediscas. Parũ ẽ enĩ ñ crecdere
neq dicere: qͦd pars dĩ sit anima. Neq enĩa
naturȩ. Parũ ẽ gͦ ut ñ dicamꝰ animã ẽẽ partẽ
dĩ. s hoc etiã opus ẽ. ut dicamꝰ ñ eã ⁊ cdm̃ unꝰ
eiꝰdẽq ẽẽ naturȩ. Unde ille recte qͥdẽ ait.
genus dĩ ẽẽ animas munere ñ nat᷑a. ac ꝑ hoc

Expanded text:
fateor dilectioni tuae, timeo, ne forte hoc te fateor dilectioni tuae, timeo, ne forte hoc te iste docuerit, quod potius sit contrarium ei fidei quam tenebas. Sicut enim non arbitror te umquam in catholica animam credidisse dei esse portionem uel ullo modo animae et dei eandem esse naturam, ita metuo, ne forte consenseris huic homini, \'quod animam deus non de nihilo fecerit, sed ita ex ipso sit, ut ab ipso emanauerit\'; hoc enim etiam uerbum iste posuit inter cetera, quibus in hac quaestione ad immane praecipitium exorbitauit. at uero hoc si te docuit, nolo me doceas; immo etiam uolo ut quod didiceras ipse dediscas. parum est enim non credere neque dicere quod pars dei sit anima — neque enim et dicamus animam esse partem dei; sed hoc etiam opus est ut dicamus non eam et deum unius eiusdemque esse naturae. unde ille recte quidem ait \'genus dei esse animas munere, non natura\' ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditis. Hoc si ita ẽ: ꝓfecto qͣndo audiebas uel
legebas illumina oculos meos ne umqũa
obdormiã in mortẽ. ñ nͥ carnis oculos cogitabas.
Aut si hoc obscurũ ẽ: certe quando illud apłi
recolebas. illuminatos oculos cordis ur̃i. nos sub
fronte ⁊ supra buccas cor habere credebas. Absit
ut de te hoc sentiã. Neq hoc te gͥ iste docuit.
Aut si forte ante huiꝰ doc trinã qũa mͦ te inue¬
nisse letaris. animȩ naturã dlĩ putabas ẽẽ portio¬
nẽ: hoc plane cũ horrendo ꝑiculo falsũ ẽẽ ne¬
sciebas. Q si ab isto didicisti qͦd anima portio
dĩ ñ sit: age cdõ grãs qͣntas potes qͦd ñ anteꝗͣ
hoc didicisti de corpore existi. Exisses enĩ mag¬
nus hereticꝰ: ⁊ blasphemator horrendus.
Nullomͦ tam̃ etiã de te id existimauerim:
qͦd homo catholicꝰ neq contẽptibilis prb̾t.
animȩ naturã portionẽ dĩ sentiebas eẽ. Unde

Expanded text:
perditis. hoc si ita est, profecto, quando audiebas uel perditis. hoc si ita est, profecto, quando audiebas uel legebas: in inlumina oculos meos, ne umquam obdormiam in mortem. non nisi carnis oculos cogitabas. aut si hoc obscurum est, certe, quando illud apostoli recolebas : inluminatos oculos cordis uestri, nos sub fronte et supra buccas cor habere credebas. absit, ut de te hoc sentiam; neque hoc te igitur iste docuit. Aut si forte ante huius doctrinam, quam modo te inuenisse laetaris, animae naturam dei putabas esse portionem, hoc plane cum horrendo periculo falsum esse nesciebas. et si ab isto didicisti, quod anima portio dei non sit, age deo gratias, quantas potes, quod non, antequam hoc didicisti, de corpore existi; exisses enim magnus hereticus et blasphemator horrendus. nullo modo tamen etiam id de te existimauerim, quod homo catholicus neque contemptibilis presbyter animae naturam portionem dei sentiebas esse. unde,
Abbreviated transcription (Latin):
quod magno periculo nescit᷑ didicisse scias.
Q siqͥd hinc subtiliꝰ disputandũ ẽ. meliꝰ cũ ip¬
so agit᷑ cuiꝰ iã nouimꝰ eloqͥũ: utrũ cũ dicit᷑ ani¬
sit. sp̃c aut̃ aliqͥd animȩ sit: an sic̃ ei uisũ ẽ a par¬
te totũ appellet᷑ hoc nomine. siue etiã utrũq
sp̃c sit. pars uͦ eiꝰ sit q̃ ꝓprie dicit᷑ anima. an ꝙ. hoc
a parte totũ uocet᷑ quando ita dicit᷑ spẽ ut si¬
mul intelligat᷑ ⁊ anima: Sic enĩ huic placet.
uerũ ista ut dixi ⁊ subtilit̾ disserunt᷑. ⁊ sine
ullo uł certe sine magno periculo nesciuntur.
Itẽq alios ẽẽ corporis alios aut̃ animȩ sensus
miror si iste te docuit. ⁊ tu homo id ȩtatis et
honoris anteꝗͣ istũ audires unũ atq idẽ puta¬
bas eẽ quo albũ nigrũq discernit᷑. qͦd nobiscũ
uident etiã passeres. ⁊ qͦ ustũ atq inustũ dis¬
cernit᷑. qͦd uidebat tobis etiã carnis luminib

Expanded text:
quod magno periculo nescitur, didicisse scias. quod magno periculo nescitur, didicisse scias. et si quid hinc subtilius disputandum est, melius cum ipso agitur, cuius iam nouimus et eloquium: utrum, cum dicitur anisit, spiritus autem aliquid animae sit, an, sicut ei uisum est, a parte totum appelletur hoc nomine, siue etiam utrumque spiritus sit, pars uero eius sit, quae proprie dicitur anima, an et hoc a parte totum uocetur, quando ita dicitur spiritus, ut simul intellegatur et anima; sic enim huic placet. uerum ista, ut dixi, et subtiliter disseruntur et sine ullo uel certe sine magno periculo nesciuntur. Itemque alios esse corporis, alios autem animae sensus, miror, si iste te docuit; et tu homo id aetatis et honoris, antequam istum audires, unum atque idem putabas esse, quo album nigrumque discernitur, quod nobiscum uident etiam passeres, et quo iustum atque iniustum diiudicatur, quod uidebat Tobis etiam carnis luminibus
Abbreviated transcription (Latin):
s ipsam q̃ tͥ floꝗͥ dignata ẽ ueritatẽ: si tam̃
potueris demonstrare qͥd ꝑ illũ ueritatis
acceꝑis. Uellẽ itaq rescriptis tuis qͥd te do-¬
cuerit me doceres. Absit enĩ ut erubescam
a prb̃ro discere: si a laico tu ñ erubusti p̃di-¬
canda ⁊ imitanda humilitate. siuera didici¬
sti. Proinde frat̃ dilectissime qͥd ab eo didi¬
ceris nosse cupio: ut si iã id sciebã gratuler
ꝓ te: si aut̃ nesciebã. discã ꝑ te. Itane tu igno¬
⁊ utrũq ad naturã hominis ꝑtinere. ut to¬
tus homo sit sp̃c ⁊ anima ⁊ corpꝰ. s aliqͣndo
duo ista simul nomine animȩ nuncupari.
qͣle ẽ illud. ⁊ factꝰ ẽ homo in animã uiuã.
ibi qͥppe sp̃c intelligit᷑: itẽq aliqͣndo utrũq¬
nomine sꝑc dici. sicuti ẽ. ⁊ inclinato capite
tradidit sp̃m. ubi ⁊ anima necesse ẽ intel¬
ligat᷑. ⁊ utrũq uniꝰ eẽ substantiȩ:Puto qͦd
ista iã sciebas. Si aut̃ nesciebas: non te aliqͥd

Expanded text:
 illum loqui dignata est ueritatem, si tamen potueris demonstrare, quid per illum ueritatis acceperis. uellem itaque rescriptis tuis quid te docuerit me doceres. absit enim, ut erubescam a presbytero discere, si a laico tu non erubuisti praedicanda et imitanda humilitate, si uera didicisti. Proinde. frater dilectissime, quid ab eo didiceris nosse cupio, ut, si iam id sciebam, gratuler pro te, si autem nesciebam, discam per te. itane tu ignoet utrumque ad naturam hominis pertinere, ut totus homo sit spiritus et anima et corpus, sed aliquando duo ista simul nomine animae nuncupari — quale est illud : et factus est homo in animam uiuam; ibi quippe et spiritus intellegitur — itemqnomine spiritus dici, sicuti est: Et inclinato capite tradidit spiritum: ubi et anima necesse est intellegatur — et utrumque unius esse substantiae? puto quod ista iam sciebas; si autem nesciebas, non te aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
falsũ ẽ. tam̃ ut dixi tolerabiliꝰ ex aliqͣ alia crea¬
tura. ꝗͣ qͥdẽ iã fecerat ds̃ ꝙͣ ex dĩ nat᷑a animã
conditã crederes: ut qͦd ẽ mutabilis. qͦd peccat.
qͦd fit impia. qͦd etiã si impia ꝑdurauerit in fine
sine fine dãnabit᷑. ñ ad dĩ naturã cũ horrenda
blasphemia referret᷑. Abice frat̃ abice obsecro
istã ñ plane fidẽ s execrandȩ impietatis erro-¬
rẽ: ne homo grauis seductꝰ a iuuene. ⁊ a laico
prb̾t. cũ istã catholicã fidẽ ẽẽ arbitraris. de

Expanded text:
falsum est, tamen, ut dixi, tolerabilius — ex aliqua alia creafalsum est, tamen, ut dixi, tolerabilius — ex aliqua alia creatura, quam quidem iam fecerat deus, quam ex dei natura animam conditam crederes, ut, quod est mutabilis, quod peccat, quod fit impia, quod etiam, si impia perdurauerit in fine, sine fine damnabitur, non ad dei naturam cum horrenda blasphemia referretur. abice, frater, abice, obsecro, istam non plane fidem, sed exsecrandae impietatis errorem, ne homo grauis seductus a iuuene et a laieo presbyter, cum istam catholicam fidem esse arbitraris, de
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ credita. S ut existimo sic legis eplam meã.
ut hic agnoscas etiã fidẽ tuã. q̃ nob̾ in catholica
ẽẽ animã ñ uniꝰcuiꝰq nr̃m dico. s pͥmã pͥmo illi
homini cdatã:Si ex nichilo. ⁊ factã tam̃ insuf¬
flatãq a dõ: id credis qͦd ego. Si aut̃ ex aliqua
alia creat᷑a q̃ unde anima fieret tãꝗͣ materies
subiacebat artifici dõ. sic̃ puluis unde fieret adã.
uł costa eiꝰ unde eua. uł sic̃ aquȩ unde pisces &
uolucres. uł sic̃ terra unde animalia q̃q terre¬
stria: ñ ẽ catholicũ. ñ ẽ uerũ. Qͦd sineq ex nichi¬
lo. neq ex alia quacũq creat᷑a. s ex semet ipso
dm̃. hoc ẽ ex nat᷑a sua fecisse uł fac̾e animas. qͦd
absit. existimas: hoc qͥdẽ ab isto didicisti. Sed
ñ tͥ gratulor neq blandior: longe cũ illo a fide
catholica exorbitasti. Tolerabiliꝰ enĩ qͦd qͥdem

Expanded text:
tamen credita, sed, ut existimo, sic legis epistulam meam, tamen credita, sed, ut existimo, sic legis epistulam meam, ut hic agnoscas etiam fidem tuam, quae nobis in catholica esse animam, non uniuscuiusque nostrum dico, sed primam primo illi homini datam? si ex nihilo et factam tamen insufflatamque a deo, id credis quod ego; si autem ex aliqua alia creatura, quae unde anima fieret tamquam materies subiacebat artifici deo, sicut puluis, unde fieret Adam, uel costa eius, unde Eua, uel sicut aquae, unde pisces et uolucres, uel sicut terra, unde animalia quaeque terrestria, non est catholicum, non est uerum. quodsi neque ex nihilo neque ex alia quacumque creatura, sed ex semet ipso deum, hoc est ex natura sua fecisse uel facere animas — quod absit! — existimas, hoc quidem ab isto didicisti, sed non tibi gratulor neque blandior; longe cum illo a fide catholica exorbitasti. tolerabilius enim — quod quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Nã hȩc tria unũ st̃. ⁊ singulũ qͦdq ds̃ ⁊ simul
om̃ia unꝰ ds̃ ĩmutabilis. sempit̾nus: sine tẽporis
ullo initio. sine t̃mino. At uͦ illa nat᷑a quȩ
facta ẽ creat᷑a nuncupat᷑. Creator aut̃ ds̃ illa
scilicet trinitas. Creat᷑a gͦ ita eẽ dicit᷑ ex deo
ut ñ ex eiꝰ nat᷑a facta sit. Ex illo eñ ꝓpt̾ea dicit
qͥa ipsũ auiꝰ torẽ habet ut sit. ñ ita ut ab illo
nata sit uł ꝓcesserit: s ab illo creata condi¬
ta facta sit partĩ ex nulla alia idẽ ex mehls
mundanȩ moles. uniu̾sa cũ mundo concreata
materia: partĩ uͦ ex alia iã creata atq existen¬
te nat᷑a. sic̃ uir ex limo. mulier ex uiro: ex pa-¬
rentib homo. Creat᷑a tam̃ om̃is ex dõ s erean¬
te. uł ex nichilo uł ex aliquo: non aut̃ gignen-¬
te uł ꝓducente de scipso. Si hȩc cũ catholico
loquor magis cõmonens qũa docens. Neq enĩ
eẽ tͥ arbitror noua uł audita qͥdẽ ⁊ antea. non

Expanded text:
nam haec tria unum sunt et singulum quidque deus et simul omnia unus deus inmutabilis, sempiternus, sine temporis ullo initio siue termino. at uero illa natura, quae facta est, creatura nuncupatur, creator autem deus, illa scilicet trinitas. creatura ergo ita esse dicitur ex deo, ut non ex eius natura facta sit; ex illo enim propterea dicitur. quia ipsum auctorem habet ut sit, non ita, ut ab illo nata sit uel processerit, sed ah illo creata, condita, facta sit, partim ex nulla alia, id est omninomundanae molis uniuersa cum mundo concreata materia, partim uero ex alia iam creat\'a atque exsistente natura, sicut uir ex limo, mulier ex uiro, ex parentibus homo, creatura tamen omnis ex deo, sed creante uel ex nihilo uel ex aliquo, non autem gignente uel producente de se ipso. Si haec cum catholico loquor magis commonens quam docens — neque enim esse tibi arbitror noua uel audita quidem et antea, non
Abbreviated transcription (Latin):
uod dñs dix̃ excolantes
culicẽ. refert᷑ ad id qͦd dix̃. deci¬
mare illos minuta quȩq: camelũ glu¬
tientes. refert᷑ ad id qͦd dix̃. p̃teritis gra-¬
uiora legis. misccłiã ⁊ iudiciũ ⁊ fidẽ: ut
iste sit sensus. Minina obseruatis: maxi¬
ma contẽpnitis. Ex hac enĩ ꝑuersitate
etiã illud accidit qͦd posst̃ hȩc ꝑ allegoriã
referri. ut dimitterent barabam. quia
uidelicet ipse ñ solueret sabbatũ. quod
magna diligentia carnalit̃ obseruabant:
q̃ illi maxima contẽpnebant. Nã ⁊ culi¬
cis nom̃ ñ absurde figurat᷑ seditiosus¬
homicida: quia hoc animal ⁊ strependio
inquietat. ⁊ sanguine delecꝰ tat᷑: ⁊ cameli
nomine ꝓpt̾ humiliantẽ se ad subeunda
onera magnitudinẽ. congruent̃ intelligit᷑¬

Expanded text:
uod Dominus dixit, Excolantes culicem, refertur ad id quod dixit, decimare illos minuta quaeque. Camelum glutientes, refertur ad id quod dixit, Praeteritis graviora Legis; misericordiam, et judicium, et fidem: ut iste sit sensus, Minima observatis, maxima contemnitis. Ex hac enim perversitate etiam illud eis accidit, quo possunt haec per allegoriam referri, ut dimitterent Barabbam , quia videlicet ipse non solveret sabbatum, quod magna diligentia carnaliter observabant;  illi maxime contemnebant. Nam et culicis nomine non absurde figuratur seditiosushomicida; quia hoc animal et strependo inquietat, et sanguine delectatur: et cameli nomine propter humiliantem se ad subeunda onera magnitudinem, intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicantib fenus augerent: qͦd non
inqͥt tales ꝑpeti ꝓ peccatis huiꝰmodi mere¬
de psalmis dicens. Cum iam pͥdẽ monue¬
rit & dixerit censura diuina si derelin¬
querint filis eiꝰ legem meã. ⁊ in iudiciis
meis ñ ambulauerint. si iustitias meas¬

Expanded text:
multiplicantibus foenus augere. Quid non multiplicantibus foenus augere. Quid non perpeti tales pro peccatis ejusmodi merede psalmis dicens: cum iam pridem praemonuerit et dixerit censura diuina: \'si dereliquerint filii eius legem meam et in iudiciis meis non ambulauerintsiiustifi
Abbreviated transcription (Latin):
cam nisi qđ suꝑius ait. ⁊ lugea mulios.
ut luctus eiꝰ impetraret flagellu a dño qͦ
ili corripent᷑. qͥ iam ꝓpt̾ multitudinẽ ñ
poterant ita corripi: ut ab eoꝵ comunct̾io¬
ne se cȩteri continerent. ⁊ eos erubescere fa-¬
cerent. sic̃ faciend̾u ẽ. si qͥs fr̃ in aliquo
cet̾is dissimili crimine nominat᷑. & reuera
si contagio peccandi multitudme̾ inuase¬
rit diuinȩ disciplinȩ: seuera miscdia neces¬
saria ẽ. Nam consilia separationis &. in ani¬
a st̃: n ꝑnitiosa atq sacrilega. quia impia
n suꝑba fiunt ⁊ plus ꝑturbant infirmos
bonos: quã corrigt̃ animosos malos. Sic¬
enĩ ille fidelissimus testis. auaritie colle¬
garũ cum ea mala tͥbulationũ quȩ patie¬
batur illo tempe ȩccłã. censurȩq diuinȩ
& discipline tribueret. cõmemoratis qͦs
nouerat eꝑor. pessimis morib. qͥ cesuri¬
entib fr̾ib habere argentũ largit̾ uellent
fundos insidiosis fraudib raꝑent. usuris

Expanded text:
rcam; nisi quod superius ait, Et lugeam multos: ut luctus ejus impetraret flagellum a Domino quo illi corriperentur, qui jam propter multitudinem non poterant ita corripi, ut ab eorum conjunctione se caeteri continerent, et eos erubescere facerent, sicut faciendum est, si quis frater in aliquo caeteris dissimili crimine nominetur? Et revera si contagio peccandi multitudinem invaserit, divinae disciplinae severa misericordia necessaria est: nam consilia separationis et inania sunt et perniciosa atque sacrilega; quia et impia et superba fiunt, et plus perturbant infirmos bonos, quam corrigunt animosos malos. Sicut ille fidelissimus testis avaritiae collegarum, cum ea mala tribulationum quae patiebatur illo tempore Ecclesia, censurae divinae et disciplinae tribueret, commemoratis quos noverat episcoporum pessimis moribus, qui esuriesia fratribus, habere argentum largiter velle, fundos insidiosis fraudibus rapere, usuris
Abbreviated transcription (Latin):
edomitã. quinario p̃ditã sensu. ornatas
utrasq lampadib propt̾ bonoꝵ operũ
boneq conuersationis in conspectu homi¬
nũ luculentissimã laudẽ. utrasq obiuã¬
sponso euntes. ꝓpt̾ expectationẽ qua
xp̃i sꝑat᷑ aduentꝰ. sed tam̃ alias sapien¬
tes alias stultas. qđ sapientes oleu̾
accipiant inuasis suis: stulte au̾hoc
non ferant secũ. in tam multis pares.
hoc solo eas dispares monstrat. hoc solo
diuersa eis ⁊ contraria nomina impo¬
nit. Quid enĩ tã iunctũ quã uirgineᷤ
& uirgines. quinq ⁊ qͥnq lapadibus
ornate. obuiã sponso euntes ⁊ iste ⁊ ille.
& qͥd tam contrariũ quã sapienteset
stultę andelicet qđ istȩ oleũ inuasis. hoc
ẽ intelligentiã gr̃ȩ dei portant in cor¬
dib suis. scientes qđ nemo possit ee̾ con¬
tinens nisi ds̃ det. ⁊ hoc ipsũ sapien¬
tiȩ deputantes. scire cuiꝰ donũ sit. ille
aũ largitori om̃ium bonoꝵ gr̃as non

Expanded text:
edomitam, quinario praeditam sensu, ornatas edomitam, quinario praeditam sensu, ornatas utrasque lampadibus propter bonorum operum bonaeque conuersationis in conspectu hominum luculentissimam laudesponso euntes propter expectationem, qua Christi speratur aduentus, sed tamen alias sapientes alias stultas, quod sapientes oleum acceperint in uasis suis, stultae autem hoc non ferant secum; in tam multis pares hoc solo eas dispares monstrat, hoc solo diuersa eis et contraria nomina inponit. Quid enim tam coniunctum quam uirgines et uirgines, quinque et quinque, lampadibus ornatae, obuiam sponso euntes, et istae et illae? et quid tam contrarium quam sapientes et stultae? uidelicet quod istae oleum in uasis, hoc est intellegentiam grdibus suis, scientes quod nemo possit esse continens nisi Deus det, et hoc ipsum sapientiae deputantes, scire cujus hoc donum sit : illae autem largitori omnium bonorum gratias non
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑeminentẽ scientiã caritatis xp̃i rim¬
pleamur in omne plenitudinẽ di. Scio aũ
qua non suꝑuacanea sollicitudine ꝑ hanc
occasionẽ questionũ mͥ abste p̾positarũ
testam̃ti noui grãm tͥ uoluerĩ copiosuis
cõmendare. Habet enĩ aduersarios
qui eiꝰ ꝓfunditate turbati: non do
tribuere sed potius sibi uolunt arro¬
gare qđ boni funt: nec tales quos facile
contẽpnas. sed continent̾ uiuentes atq
in bonis oꝑib laudabiles. nec falsũ xpͣm
sic̾ manichei. aliiq plurimi heretici. sed
eundẽ uerũ ȩqualẽ patri. ⁊coȩt̾num ue¬
racit̾q hominẽ fact̾ũ &. uenisse creden¬
tes & uenturũ expectͥantes. sed tamen
ignorantes dei iustitiã & suã uolen¬
tes constituere. Neq enĩ frustra dñs
cum ⁊ illas cõmemoraret quȩ secum
intrauert ad nuptias. ⁊ illas contra
quas clausit ⁊ quib respondit nescio
uos: utrasq uirgines dixit ꝓpt̾ continen

Expanded text:
ad supereminentem scientiam caritatis Christi et imad supereminentem scientiam caritatis Christi et impleamur in omnem plenitudinem dei. Scio autem, quam non superuacanea sollicitudine per hanc occasionem quaestionum mihi abs te propositarum testamenti noui gratiam tibi uoluerim copiosius commendare. habet enim aduersarios, qui eius profunditate turbati non deo tribuere sed potius sibi nolunt adrogare, quod boni sunt. nec tales sunt, quos facile contemnas, sed continenter uiuentes atque in bonis operibus laudabiles nec falsum Christum sicut Manichaei aliique plurimi haeretici sed eundem uerum, aequalem patri et coaeternum ueraciterque hominem factum et uenisse credentes\' et uenturum expectantes, sed tamen ignorantes dei iustitiam et suam constituere uolentes. neque enim frustra dominus, cum et illas commemoraret, quae secum intrauerunt ad nuptias, et illas, contra quas clausit et quibus respondit: Nescio uos, utrasque uirgines dixit propter contin
Abbreviated transcription (Latin):
derelinquat. & quo alio mͦ non recedat
a nob̾. ad bona et̾na nos colligens. tẽ¬
poralia uͦ aliquando utiliter tribu¬
ens. ⁊ aliquando subtrahens. ut eis
non herere discamꝰ. ne contẽpta luce
interiore. quȩ ad nouã ꝑtinet uitã.
unde etiã psalmꝰ ipse pro susceptio¬
ne matutina. tanꝗ. pro luce noua
nom̃ accepit: in exteris tenebris li¬
bent̾ habitemꝰ. unde in exteriores
mittunt᷑. qui ex istis exteris non se
ad interiora conuertunt. ne diabo¬
lo n angłis eius sociati. extremadãp¬
nationẽ puniant᷑. Intelligentes igit᷑
peregrinationẽ nr̃am in hac uita.
mundo crucifigam᷑. extendentes
manꝰ in latudinẽ bonoꝵ. oꝑum. ⁊ lon¬
ganimitatẽ usq in fuiẽ ꝑseuerantes :¬
atq habentes cor sursũ ubi xpͣc est
in det̾a dei sedens. totũq hoc non nob̃
funda iudicia omnẽ scrutatorẽ fati¬
gant. Hȩc ͤ enĩ non inanit̾ fabulosa.
sed utilit̾. uerax latitudo. longitudo
altitudo. ꝓfundũ. unde ꝑueniamꝰ etiã

Expanded text:
derelinquat et quo alio modo non recedat a nobis, ad bona aeterna nos colligens temporalia uero aliquando utiliter tribuens et aliquando utiliter subtrahens, ut eis non haerere discamus, ne contempta luce interiore, quae ad nouam pertinet uitam — unde etiam psalmus iste ipse pro susceptione matutina\' tamquam pro luce noua nomen accepit —, ne in exteris tenebris libenter habitemus, unde in exteriores mittuntur, qui ex istis exteris non se ad interiora conuertunt, ne diabolo et eius angelis sociati extrema damnatione puniamur. intellegentes igitur peregrinationem nostram in hac uita mundo crucifigamur extendentes manus in latitudine bonorum operum et longanimitate usque in finem perseuerantes atque habentes cor sursum, ubi Christus est in dextera dei sedens, totumque hoc non nobis funda iudicia omnem scrutatorem fatigant. haec est enim non inaniter fabulosa sed utiliter uerax latitudo, longitudo, altitudo, profundum, unde perueniamus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ui ȩccła fr̃ib habere argentũ largit̾ uellent:
fundos insidiosis fraudib raperent. usu¬
ris multiplicantib fenuis augerent. panẽ
dñi manctucabant. & calicẽ bibebant: An
forte parua st̃ illa crimina. ⁊ paruiestiman-¬
cda: Solent enĩ isti etiã hoc dicere. pensan¬
tes ñ instatera equa diuinarũ scriptura¬
rũ.s in statera dolosa consuetudinũ suarũ.
Quicqͥd enĩ sceleris niniqͥtate̾s in ebriat
multitudinẽ. amittit examinis ueritatem.

Expanded text:
habere argentum largiter uellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus faenus augerent, panem domini manducabant et calicem domini bibebant. An forte parua sunt ista crimina et parui aestimanda ? solent enim isti etiam hoc dicere, pensantes ea non in statera aequa diuinarum scripturarum, sed in statera dolosa consuetudinum suarum. quidquid enim sceleris et iniquitatis inebriat multitudinem, amittit examinis ueritatem.