comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione lenit̾ tremebunda uoce cũpua signi¬
ficatioẽ tisus sine ulla suspitioẽ chachima¬
tionis nunc oportebit a singne setio traq̃¬
te uocem ad liberalẽ iocu. Cum au̾te con
tendere oportebit qm̃ id aut pet cõtinuatio¬
nẽ aut pet distributionẽ faciendu sit. Incõ¬
tinuatioẽ ad aucto mediocrit᷑ sono uocis nͥ¬
bis continuandis uocẽ quoq uĩge̾ oporte¬
bit et torq̃re sonu et celerit er cu clamoe
utib exclamatioẽ ꝙͣ clarissima ad hibereo¬
et ꝙͣtu spatii per singulas exlamatioẽs sup̃¬
serim tm̃ in singła int̾ualla spatii cõsumẽ
iubem In amplificationib cũ cohortatioẽ
utemur uoce atteniatissima damote leui
to sono et crebris ĩterualł longis sꝑatiis. ma¬
gnis cõmutationibꝰ. De figura uocis satis
dictu ẽ nũc de corporis motu dicendũ ir
Otus est corporis gestus et pultus
tu eẽ. In gestu nec uenustate conspitienda
nec turpitudinẽ ẽẽ ne aut ystriones aut

Expanded text:
tione, leviter tremibunda voce, cum parva significatione risus, sine ulla suspicione nimiae cachinnationis leniter oportebit ab sermone serio torquere verba ad liberalem iocum endere oportebit, quoniam id aut per continuationem aut per distributionem faciendumst, in continuatione, adaucto mediocriter sono voci, verbis continuandis vocem quoque augere oportebit et torquere sonum et celeriter cum clamore ucibus exclamationem quam clarissimam adhibereet quantum spatii per singulas exclamationes sumpserimus, tantum in singula interualla spatii consumere iubemus. In amplificationibus, in cohertione utemur uoce attenuatissima, clamore leni, to sono, crebris intervallis, longis spatiis, magnis commutationibus. De figura vocis satis dictum est: nunc de corporis motu dicendum videtur. CAPUT 26 Motus est corporis gestus et vultus acrimoniam esse, in gestu nec venustatem conspiciendam nec turpitudinem esse, ne aut histriones aut
Abbreviated transcription (Latin):
est ẜmo ĩ narratioẽ tũc uotu iatietate op
est ut quo quitq pcõ gestu sit ita nartati
celerius cule dicenus at aliud ociose r̾tat¬
dabimꝰ. Deinde mõ acriter.tũ demẽtet
meste ularit̾ iomẽs ꝑtes cõmutabimu
ut ꝟba ita pronũtiatioẽ. Si qua iitid̾rit
in narratioẽ dicta togata tesponsa si qua

Expanded text:
est sermo in narratione, vocum varietates opus sunt, ut, quo quidque pacto gestum sit, ita narrare celeriuscule dicemus; at aliud otiose: retardabimus. Deinde modo acriter, tum clementer, maeste, hilare in omnes partes commutabimus ut verba item pronuntiationem. Si qua inciderint in
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit id qd̾ in aduersariu dicit᷑ põt cõue¬
nite hoc modo. Miseri sunt qui urores du¬
cunt at tu duxisti alteram Iͥtem uitiosũ ẽ
id ꝙ uulgate habet defensionẽ. hoc mõira¬
cundia inductꝰ pecaũ aut adolescentia aut
amore. Huiꝰ modi en dep̾cationes si aꝓpbãt
ĩpune marima in peccata dilabent Item in¬
tiosu ẽ cu id pro ccrto sumit᷑ qd̾ inter om̃s¬
no̾ onstat qdetiam nũc in controuersia est
hoc mõ Eho tudii quibus ẽ potestas motus
hoc exemplo usum trespontẽ enius indireit
uenisset quirites nõ cõmisissẽ ut in hũc lo¬
cu resueniret . ÷ lam hoc aut hoc fecissera
Finstione hoc modo. Cum te erpetebant om̃s
flotentissimo inregno reliqm. etulc etetẽs¬
sertus es ib omibus in sũmo perido solus ut
testitud te paro. Item uitiosu ẽ qd̃ i llia ꝑ¬
teti ꝙdictu sit potest accioi idetti hoc m̃o
ut siquis potens ac fatiosus in cõtioe dixit

Expanded text:
qui dicit - quod in adversarium dicit - potest convequi dicit - quod in adversarium dicit - potest convenire, hoc modo: Miseri sunt, si uxores ducunt. At tu duxisti alteram.» Item vitiosum est id, quod vulgarem habet defensionem, hoc modo: «Iracundia deductus peccavit aut adulescentia aut amore.» Huiuscemodi enim deprecationes si probabuntur, inpune maxima peccata dilabentur. Item vitiosum est, quom id pro certo sumitur quod inter omnes constat, quod etiam nunc in controversia, hoc modo: Ehotu, dii, quibus est potestas motus hoc exemplo utentem Chrespontem Ennius induxit, venisset, Quiritis, non commisissem, ut in hunc locum res veniret, nam hoc aut hoc fecissem; fensione, hoc modo: Cum te expetebant omnes, florentissimo Regno reliqui: nunc desertum ab omnibus Summo periclo sola ‹ut› restituam paro. Item vitiosum e dictum sit potest accipi. Id est huiusmodi, ut si quis ‹potens ac factiosus in contione› dixerit:
Abbreviated transcription (Latin):
Opater amplus tecu nolo stare ĩ uiria abs
te affitior indigne piter.nam si improbur
ec̃ trespontẽ extimabas cur mehure locibii
nuptiis. Sin autẽ est probus cur talem ĩ uitu
ĩutam cogis me relmquẽ. Que hoc mõ cõ¬
dudent᷑ aut ex ꝯͣtio cõuertent aut ex simpli¬
ci parte rephendent. E cõtrario hoc mõ
nulla te indigna nata affitio ĩ uiria. si probus ẽ¬
tebene locaui. sin aute est improbꝰ diuorto
te liberabo ab ĩcõmodis. Ex simplici parte re¬
prehendent᷑ si ex duplici conclusioẽ alterut᷑
pars diluit hoc mõ. Uam si improbũ tres¬
pontẽ eẽ existimabas cut me hiuc locabas nu¬
modi conclusionis ditolex ẽ acutior illa suꝑ¬
iorẽ facilior ħ posterior ad excogitandũ. qͥterui¬
tiosa est rationis confiemuiatio cum ea re que ples
est pepisse qm̃ substinet pueru infantẽ ħla
ħsua spotite certa signa nõ hñt si nõ cetera ꝙͦ¬
nõ nichil huiꝰ modi signa adaugent suspitio¬

Expanded text:
Iniuria abs te adficior indigna, pater; Nam si inprobum esse Chrespontem existimas, Cur me huic locabas nuptiis? Sin est probus, Cur talem invitam invitum cogis linquere? Quae hoc modo concludentur, aut ex contrario convertentur aut ex simplici parte reprehendentur. Ex contrario hoc modo: Nulla te indigna, nata, adficio iniuria. Si probus est, te locavi; sin est inprobus, Divortio te liberabo incommodis. Ex simplici parte reprehendetur, sei ex duplici conclusione alterutra pars diluitur, hoc modo: Nam si inprobum esse Chrespontem existimas, Cur me huic locabas nuusmodi conclusionis duplex est; auctior illa superior, facilior haec posterior ad excogitandum. Item vitiosa confirmatio est rationis, cum ea re, quae plures est peperisse, quoniam sustinet puerum infantem.» Nam haec sua sponte certa signa non habent: sin cetera qunihil illiusmodi signa adaugent suspicio
Abbreviated transcription (Latin):
imꝰ nnsmonẽ. Contẽtione. amplifica¬
tionẽ. Sermo ẽ oratio remissa et finitima
cotidiane locutiom. Contẽtio ẽ otõ acti
ad confirmandu et confutandu accomo¬
data. Amplificatio est otõ que aut ad ira¬

Expanded text:
in sermonem, contentionem, amplificationem. / Sermo est oratio remissa et finitima cotidiane locutioni. Contentio est oratio acris ad confirmandum et ad confutandum accomod<at>a. / Amplificatio est oratio que uel <in> ira
Abbreviated transcription (Latin):
Sermo cuẽ in dignitate plemis fancibus
ꝙͣ sedatissima et dep̃ssissima uoce uti duẽit
Ita tñ ut ne ab oratotia consuetudine ad tͣ¬
gicim transeam. Cum autẽ ẽ ẜmo ĩ demõ¬
stranioẽ uoce paulalu atteruata crebris ĩt̾¬
uallis et diuisionib o uti ut in ipã ꝓmĩci¬

Expanded text:
sermo in dignitate, plenis faucibus, quam sedatissima et depressissima uoce uti conuenit, ita tamen ne ab oratoria consuetudine ad tragicam transeamus. – Cum autem est sermo in demonstratione, uoce paululum attenuata crebris interuallis et diuisionibus uti oportebi
Abbreviated transcription (Latin):
eos ĩprobaturos. A tebiis ipis incertos nos¬
ẽẽ quid potissimu laudemꝰ. Uereri necui
multa dixerimꝰ phura p̃tercaniꝰ. Et que
similes sinãs habebunt. Quibus snĩis cõtra
ab aliqua haru quas ante ꝯmemoraiui
rõnu narratio nõ erit ulla que nctͣio cõ¬
sequatur. S si qua narratio inciderit cu
aliꝙ ftũ illius de quo loquemꝰ nobis nar¬
randu sit cu laude aut uitupatioẽ p̃çeptõ
narrandi de primo libro tepetetur. Diui¬
sione hac utemur exponen quas ressur
ue tprẽ tes erit gesta ordine diçemꝰ ut qd¬
ꝙͣ tute cante q geri intelligat᷑. S exponẽ
oportebit aĩ uirtutes atq uitia. Deinde cõ
Hunc adhibere indem̾anda uita debemus
Ab externis tebus si genus sit in laude de
quib maiorib natus sit si homo bono gnẽ
patem aut excellẽtiore fuisse Si humilignẽ
ipñ insins et nõ ĩ maioꝵ urctutib habuii¬

Expanded text:
er inprobaturos. Ab rebus ipsis: incertos eser inprobaturos. Ab rebus ipsis: incertos esse, quid potissimum laudemus; vereri, ne, cum multa dixerimus, plura praetereamus, et quae similes sententias habebunt; quibus sententiis contrario tractato aliqua harum, quas ante commemoravimus, ratione, narratio non erit ulla, quae necessario consequatur; sed si qua inciderit, quom aliquod factum eius, de quo loquemur, nobis narrandum sit cum laude aut vituperatione, praeceptio narrandi de primo libro repetetur. Divisione hac utemur: exponemus, quas res e, quove tempore res erit gesta, ordine dicemus, ut, q tute cauteque egerit, intellegatur. Sed exponere oportebit animi virtutes aut vitia; deinde commhunc adhibere in demonstranda vita debemus: ab externis rebus: genus: in laude, quibus maioribus natus sit; si bono genere, parem aut excelsiorem fuisse; si humili genere, ipsum in suis, non in maiorum virtutibus habuis
Abbreviated transcription (Latin):
utile putemꝰ ẽe ab omĩbus unicã malitiã
atqs nequitia cognosci. Aut quia placeat
ostendi qd̾ nobis displiceat ex alioru uitup¬
atioẽ. Ab eius persona de quo loquim silau¬
dabimꝰ dicemus nos uereri ut illius facta
uerbis consequi nõ possimꝰ. Omẽs homiẽs
uirtutes illius predicare oportere. Ipã fcã
oĩu laudatoru eloquẽtiam ante ire. Si uitu¬
perabimꝰ ea que uidebimꝰ contraria pantis
laudemꝰ nos monendi causa pauca dice¬
ẽẽ dicturos. Aut sierint ignari ut talẽ uir
uelint cognoscere petem qm̃ in eodẽ uirtu¬
tis studio sunt apud quos laudemꝰ quo ille
qui laudat fuit aut sit. Spate nos facile his
uitupatio ẽ qm̃ norint pauca de nequiti eiꝰ¬
nos ẽẽ dicturos. Q signorent petem ut¬
cognoscant uti malicia uitare possint quĩ
dissimiles sunt. Qui audiũt atq ille qui ui¬
tupatur spetare nos illius uitam uehemẽt᷑¬

Expanded text:
utile putemus esse ab omnibus unicam malitiam utile putemus esse ab omnibus unicam malitiam atqua nequitiam cognosci; aut quod placeat ostendi, quod nobis placeat, ex aliorum vituperatione. Ab eius persona, de quo loquemur, si laudabimus: vereri nos, ut illius facta verbis consequi possimus; ‹omnes› homines illius virtutes praedicare oportere; ipsa facta omnium laudatorum eloquentiam anteire. Si vituperabimus, ea, quae videmus contrarie paucis laudemus, nos monendei causa pauca dicturos; aut si erunt ignoti, ut talem virum velint cognoscere, petemus: quoniam in eodem virtutis studio sint, apud quos laudemus, atque ille, qui laudatur, fuerit aut sit, sperare nos facile iis,vituperatio: quoniam norint, pauca de nequitia eius dicturos; quod si ignorent, petemus, uti gnoscant, uti malitiam vitare possint: quoniam dissimiles sint, qui audiant, atque ille, qui vituperatur, sperare eos illius vitam vehement
Abbreviated transcription (Latin):
Laus igitut potest ẽẽ reru externaru et cor¬
poris et animi. Reru externatu sunt ea q̃
casu aut fortuna ẜa aut aduersa contingere
possunt ut genus educatio diuitie potãtes gl¬
orie ciuitates amicitie et que huiꝰ modi sũt
et ea que hiis contraria sunt. Corporis sunt
ea que nã corpori attribuit cõmoda aut in¬
cõmoda ut uelocitas. uires. dignitas. ualitu
tia modestia. et que contraria sunt ĩ uitupãdo
Erunt hec igitur confirmatio et confutatio
nobis. In hui modi causa principiu sum̃t᷑
aut a nostra aut abeitis de quo loquimur
aut ab eoru qui audient persona. auta re
Anrã si laudabimꝰ aut officio facere oñdey¬
qd̃ causa necc̃itudinis int̾cedãt. aut studio
memorare ⁊n eo uelle ꝙ rectu sit. Aut ex
alioru laude ostendere qualis nr̃ aĩmꝰ uł¬
ip̃ius sit. Aut uitupabimꝰ aut merito facẽ¬
dicemꝰ ꝙ ita tractati sum. Aut studio ꝙ

Expanded text:
Laus igitur potest esse rerum externarum, corLaus igitur potest esse rerum externarum, corporis, animi. Rerum externarum sunt ea, quae casu aut fortuna secunda aut adversa accidere possunt: genus, educatio, divitiae, potestates, gloriae, civitas, amicitiae, et quae huiusmodi sunt et quae his contraria. Corporis sunt ea, quae natura corpori adtribuit commoda aut incommoda: velocitas, vires, dignitas, valetudtudo, modestia, et quae contraria sunt. CAPUT 11 Erit igitur haec confirmatio ‹et confutatio› nobis in huiusmodi causa. Principium sumitur aut ab nostra aut ab eius, de quo loquemur, aut ab eorum, qui audient, persona aut ab re. Ab nostra, si laudabimus: aut officio facere, quod causa necessitudinis intercedat; aut studio, memorare debeant velle, quod rectum sit; aut ex aliorum laude ostendere, qualis ipsius animus sit. Si vituperabimus: aut merito facere, quod ita tractati sumus; aut studio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃ eẽ relinquenda. Uł dolotem sus time¬
atur uł morte si ea formidet᷑ dedetore et
ĩfamia lemiorẽ ẽẽ. Considerare que sit tur¬
pitudo secutura aut nõ ĩ mortalitatẽ n
eterna ĩcolumitatẽ inde consequi posse. nõ
ẽẽ exploratu illo uitato periculo nullu
ĩ aliud periculũ nos ẽe uẽturos uittute
uł ultro ad morte morte proficisti eẽ p̃¬
claru. fortitudini fortuna quoq ẽẽ ad¬
iumẽto solere. Eum tute Muere. Qui ho¬
neste uiuat nõ qui in pñtia ĩcolumis est
eu qui turpitex uiuat ĩcolumẽ ĩ ꝑpetuu
ẽẽ non posse. Conclusionib fere similib
in his et ni uiditialibꝰ causis utisolemus
nisi ꝙ huis maxime conducit ꝙ plurima
reru aute gestaru exempla proferre. Nc̃
ad de monstratm̃ genus cause transcam
Uoma hec causa duudit in lan¬
dem et uitupationẽ quib ex r̃bꝰ¬
laudem constituerimꝰ ex cõtͣriis

Expanded text:
tempore relinquendam; vel dolorem, si is timetempore relinquendam; vel dolorem, si is timeatur, vel mortem, si ea formidetur, dedecore et infamia leviorem esse; considerare, quae sit turpitudo consequtura: at non inmortalitatem neque aeternam incolumitatem consequi, nec esse exploratum illo vitato periculo nullum in aliud periculum venturum; virtutei vel ultra mortem proficisci esse praeclarum; fortitudini fortunam quoque esse adiumento solere; eum tute vivere, qui honeste vivat, non, qui in praesentia incolumis, et eum, qui turpiter vivat, incolumem in perpetuum esse non posse. Conclusionibus fere similibus in his et in iudicialibus causis uti solemus, nisi quod his maxime conducit quam plurima rerum ante gestarum exempla proferre. CAPUT 10 Nunc ad demonstrativum genus causae transeamus. Quoniam haec causa dividitur in laudem et vituperationem, quibus ex rebulau
Abbreviated transcription (Latin):
iim. ł lam qd̾ indocendo reidilucidand̃¬
et magnificande causa dolum appellami.id
mus et omẽs partes tecti incident. quadri¬
partita diuisione utemur. Si nõ incident
quot erunt tot exponemꝰ in dicendo incon¬
firmatioẽ et confutatioẽ utemur nr̃is locis
quos ostendim añ confirmãdis et cõtrariis
cõfutandis. Argumẽtationis artifitiose tẽ
in consultatione alteri atuta ratione alteri
ab honesta smã sit ut in delib̾at oẽ eoꝵ. Qui
a penis cͥcufessi delibexant quuid agant. Qui
tutam rationẽ sequi suadebit his locis utct᷑
łIulla rem ufiliorẽ ẽẽ ĩcolumitate uirtu¬
tibus uti neminẽ posse qui suas rationes ĩ
tuto nõ collocai̾t. Hec deos quidẽ auxilio¬
ẽẽ eis quise ĩconsulto in periculu mittãt
łGonestu nichil oportere existimari qd̾ nõ
salute pariat. Qui tute tei preponiet toe
honestam his locis utetur. Uirtutẽ nullo

Expanded text:
ium. Nam quod in docendo rei dilucidaium. Nam quod in docendo rei dilucidae magnificandae causa dolum appellavimus, id mus et omnes partes rectei incident, quadripertita divisione utemur: si non incident, quot erunt, tot exponemus in dicendo. Confirmatione et confutatione utemur, nostris locis, quos ante ostendimus, confirmandis, contrariis confutandis. Argumentationis artificiose tracin consultatione alteri ab tuta ratione, alteri ab honesta sententia sit, ut in deliberatione eorum qui a Poeno circumsessi deliberant, quid agant, ‹qui› tutam rationem sequi suadebit, his locis utetur: nullam rem utiliorem esse incolumitate; virtutibus uti neminem posse, qui suas rationes in tuto non conlocarit; ‹ne› deos quidem esse auxilio is, qui se inconsulto in periculum mittant; honestum nihil oportere existimari, quod non salutem pariat. CAPUT 9 Qui tutae rei praeponet rationem honestam, his locis utetur: virtutem nullo
Abbreviated transcription (Latin):
Honestam et pñtem et cõsequete cõmemora¬
tionẽ. Hec eo nos seꝑabimꝰ a recto nõ ꝙ hͤ
quatuor partes que subitiũtur sub uocabło
recti hanc honestatu cõmemorationẽ da¬
re nõ soleant s ꝙͣꝙ̃ ex recto laudabile nas¬
Catur.tñ indicendo seorsu tractandu hͦ ẽ
ab illo. ł leq eni solum laudis causa rec¬
tu sequi cõuenit. s si laus consequit dup¬
dine inprobetur aut aliquibꝰ sotus aut õĩb
uibus exneis nationibꝰ posteris q nr̃ĩs.
Um hui mod diuisio sit locoꝵ ĩ con¬
sultatioẽ.breuit ẽ aperienda tractatõ
totius cause exordiri licebit uł aprinͦ
Suł ab insinuatioẽ uł ab eisdem rõib
quibꝰ in iuditiali causa. Si cui rei narracio
uiditur in rationẽ tutam atq honestam si
nos in dicendo demõstraturos eẽ. Sin alte¬
ru erimꝰ demõstraturi simplicit qd dictiũ
simꝰ ostendem. At si nrãm rationẽ tuta
ẽẽ dicemꝰ diuisione utemur incõsiliu et ĩ¬

Expanded text:
 commemorationem. Hoc nos eo separavimus ‹a recto, non quod hae quattuor› partes, quae subiciuntur sub vocabulum recti, hanc honestatis commemorationem dare ‹non› soleant; sed quamquam ex recto laudabile nascitur, tamen in dicendo seorsum tractandum est hoc ab illo: neque enim solum laudis causa rectum sequi convenit, sed si laus consequitur, dupdine inprobetur - aut quibus sociis aut omnibus civibus, exteris nationibus, posterisque nostris. Cum huiusmodi divisio sit locorum in consultatione, breviter aperienda erit totius tractatio causae. Exordiri licebit vel a principio vel ab insinuatione vel isdem rationibus, quibus in iudicialei causa. Si cuius rei narratividitur in rationem tutam atque honestam, ‹si› nos in dicendo demonstraturos esse; si alterum ‹erimus demonstraturi, simpliciter› quid dicturi sumus, ostendemus. At si nostram rationem tutam esse dicemus, divisione utemur in vim et consil
Abbreviated transcription (Latin):
desinam. tecentem aliq telinq̃te ⁊̃ uio a
auditorũ bñ firmã arguinc̃tationẽ. Nec
dispõ locoru tanꝙͣ instructio militũ faci¬
orarori dixerũt eẽ. Et ad persuadẽ¬
du plurimu ualere. Hos quide¬
ꝙ unu de .u. rebus plurimũ possit
nõ facile disserimꝰ nec egregie magnã ec̃
utilitate in pronũtiatione sola audacter
confirmaiu. Nam cõmonioẽ ĩuẽtiones et

Expanded text:
ecentem aliquam relinquere in animis auditorum bene firmam argumentationem. Haec dispositio locorum, tamquam instructio militum, faciloratori dixerunt esse ‹et› ad persuadedum plurimum valere. Nos quidem unum de quinque rebus plurimum posse non facile dixerimus, ‹nec› egregie magnam esse utilitatem in pronuntiatione audacter confirmaverimus. Nam commodae inventiones et
Abbreviated transcription (Latin):
postulet fieri oportebit . I lam si uehemẽt
fatigan ab aduersariis multitudine u̾boꝵ
cõmode poterimꝰ principio super sedere¬
et exordiri causam aut a narratioẽ auta¬
liqua firma argumẽtatioẽ. Demde si cõmo¬
duz erit qd nõ semper necẽ ẽ ad principii
sinł teuerti licebit. Si causa nra magna
difficultate uidebit᷑ Habere ut nemo equo
ab aliqua firma argumẽtatioẽ. Hiis tñslati¬
uti cu ipã res artifitiosa dispositionẽ arti¬
fitiose cõmutate cogit. In confirmatios et
cõfutatioẽ argunc̃tationu dispositiores
Huiꝰ modi cõuemt habere firmissimas ar¬
giẽtationes in primis et in postremis caẽ
ꝑtib collocaro meiõcres et neq ĩntiles ad
dicendu et n nccias ad probandu. Que
sis patim ac singłe dicant᷑ infitme sunte
et ceteris cõuĩcte firme et probabiles fuit
int̾poni in medio et locari oportẽt Nam
et temarrata statim expectat aĩus audito¬
uis orqua tecausa confirmari possit. Qua¬

Expanded text:
stulat, fieri oportebit. Nam si vehementer fatigati ab adversariis multitudine verborum, commode poterimus principio supersedere, exordiri causam aut ‹a› narratione aut aliqua firma argumentatione. Deinde, si commodum erit, quod non semper necesse est, ad principii sententiam reverti licebit. Si causa nostra magnam difficultatem videbitur habere, ut nemo aequo ab aliqua firma argumentatione. His commutatist, cum ipsa res artificiosam dispositionem artificiose commutare cogit. CAPUT 18 In confirmatione et confutatione argumentationum dispositiones huiusmodi convenit habere: firmissimas argumentationes in primis et in postremis causae partibus conlocare; mediocris et neque inutiles ad dicendum neque necessarias ad probandum, quae, si separatim ac singulae dicantur, infirmae sint, cum ceteris coniunctae firmae et probabiles fiunt, interponi in medio conlocari oportet. Nam et statim re narrata expectat animus auditoris, sei qua re causa confirmari possit - qua
Abbreviated transcription (Latin):
auget et maxime conseruat excitatio decla¬
manomi. Mollitudinẽ uocis hoc est ut eam
torquere indicendo pronrõ cõmͦ possimus
marime fatiet ex̾citatio declamationis. Qua¬
propter de magnitudine uocis et firmitudĩs
nõ inscii sunt eius artificii rõ curande uocis
petatur. De ea parte firmitudinis que con¬
seruatur ratione declamationis. Et de mo¬
litudine uocis que matime nctͣia est oratoiͣ¬

Expanded text:
auget et maxime conservat exercitatio imitationes. Mollitudinem vocis, hoc est, ut eam torquere in dicendo nostro commodo possimus, maxime taciet exercitatio declamationis. Quapropter de magnitudine vocis et firmitudinis‹non› inscii sunt eius artificii, ratio curandae vocis petatur. De ea parte firmitudinis, quae conservatur ratione declamationis, et de mollitudine vocis, quae maxime necessaria est orato
Abbreviated transcription (Latin):
Am ex compitioẽ quetet᷑ utru sati¬
Fu̾it agere id qd̾ rtus dicat se fecisse
aut id qd̃ accusator dicat oportuisse
fieri. primu queri ꝯuenit uttũ fue¬
rit utilius et compatioẽ Hoc ẽ utru uenus¬
tuis fatilius condutibilius. Derade optebit
queri ipũ ne oportuerit iudicate utrũ fuĩt
utilius an alior fiñt utili statuendi potãs
Deinde interponet᷑ ab accusatore suspitio exco¬
stitutione comiecturali. qr̃ putetur non ea roẽ
factu ẽẽ. quo melius deteriori añ ponerer

Expanded text:
m ex conparatione quaeretur, utrum satifuerit facere, id, quod reus dicat se fecisse, an id, quod accusator dicat oportuisse fieri, primum quaeri conveniet, utrum fuerit utilius ex contentione, hoc est, utrum honestius, facilius, conducibilius. Deinde oportebit quaeri, ipsumne oportuerit iudicare, utrum fuerit utilius an aliorum fuerit utilius statuendi potestas. Deinde interponetur ab accusatore ‹suspicio ex constitutione› coniecturali, qua re putetur non ‹ea› ratione factum esse, quo melius deteriori anteponetur,
Abbreviated transcription (Latin):
tupatione inde retraxisse apte. Corporis com¬
moda a nã si sĩt dignitas atq forma laudi fu¬
isse eam. nõ quẽ admodu in ceteris detͥmẽto
atq dedecori. Si uires atq uelocitas egregia
honestis. Hec ex̃citationibꝰ et industriis dice¬
mus compata. Si ualitudo ex perpetua dili¬
gentia et tempantia cupiditatu. In uitupaͦ
sierũt hec corporis cõmoda male hiis usium
dicemꝰ. Que casu et nã tanꝙ̃ quilib gladia¬
tor hũit Siũ erunt preter forma omiã ipĩꝰ
culpa et int̾pantia eẽ dicemꝰ. Denide r̃uer¬
temur ad externas res et in hiis aĩ uirtutes
aut uicia que fuerint considerabimꝰ. diuicie
aut pauptas fuerint et que potestas et quęla¬
udes glorie que amititie atq ĩimititie. Et
quid fortiter ĩ imimiciis gerendis fecerit curꝰ
causa susceperit inimititias. quafide beniuo¬
lentia. quo offitio gesẜit amicitias in diuiciis
qualis aute in pauptate c̾modi fui̾t quẽad¬

Expanded text:
T 14 Deinde transire oportet ad corporis commoda: natura si sit dignitas atque forma, laudei fuisse eam, non quemadmodum ceteris detrimento atque dedecori; si vires atque velocitas egregia, honestis haec exercitationibus et industriis dicemus conparata; si valetudo perpetua, diligentia et temperantia cupiditatum; in vituperatione, si erunt haec corporis commoda, de his usum dicemus, quae casu et natura tamquam quilibet gladiator habuerit; si non erunt, praeter formam omnia ipsius culpa et intemperantia afuisse dicemus. Deinde revertemur ad extraneas res, et in his animi virtutes aut vitia quae fuerint, considerabimus; divitiae an paupertas fuerit, et quae potestates, quae gloriae, quae amicitiae, quae inimicitiae, et quid fortiter inimicitiis gerundis fecerit; cuius causa susceperit inimicitias; qua fide, benivolentia, officio gesserit amicitias; in divitiis qualis aut paupertate cuiusmodi fuerit; quemad
Abbreviated transcription (Latin):
nec ⁊ doneas digntite sua uidicre Itemdice
mus a mila tehoncita peticuli et laboris mi¬
gnitudine deduci oportete. Antiquide mor¬
tem turpitudine htĩ HUII dolore eogtut
aboffitio decedar Nulli ptotei ueritatenos
taetuete ĩ imititias. Qlib propatiea tart¬

Expanded text:
nec idoneas dignitate sua iudicare. Item ab nulla re honesta periculi aut laboris magnitudine deduci oportere; antiquiorem mortem turpitudine haberei; nullo dolore cogi, ut ab officio recedatur; nullius pro rei veritate metuere inimicitias; q
Abbreviated transcription (Latin):
ges et mores ciuitatis egtegie diceꝰ opporte
seruat Ii societates atq amititite di cepi et te
diose coli couenite. Si q̃d ius i parẽtes deos pn¬
triã nã compauit id religiose dlendũ demon¬
strabim. Si hospitia clientelis coguanioe. aeti¬

Expanded text:
ges et mores civitatis egregie dicemus oportere servari; si societates atque amicitias studiose dicemus coli convenire; si, quod ius in parentis, deos, patriam natura conparavit, id religiose colendum demonstrabimus; si hospitia, clientelas, cognationes, adfi
Abbreviated transcription (Latin):
biis liu moĩtes. Dolis cõsumit ⁊ pecuta
policitatioes dissimlatioes nlatatides etiõret
et ceteras tes de quib magis ⁊doneo tẽpore
res diundit in rectiu et lauoatise. Negesta
qõ cu ueritite et offitio fir. I brindit qmn
prudentia. iustitiar fortitudinẽ. inodestia. Prudẽ¬
ha ẽ caliditas que toẽ quad potest delectũ ha¬
bere bonor et maloru. Dr̃ etr prũdẽtia sciã
cuiusda artificii. Iteru appellat᷑ prudẽtia mi¬
taru reru memoria et usus ꝙ plurimoru
negotiorui. Iusticia ẽ equitas ius suu iniciuq
tribuens tei pro dignitate cuib fortitudo est¬

Expanded text:
in pecunia, pollicitatione, dissimulatione, maturatione, mentitione et ceteris rebus de quibus magis idoneo tempore res dividitur in rectum et laudabile. Rectum est, quod cum virtute et officio fit. Id dividitur prudentiam, iustitiam, fortitudinem, modestiam. Prudentia est calliditas, quae ratione quadam potest dilectum habere bonorum et malorum. Dicitur item prudentia scientia cuiusdam artificii: item appellatur prudentia rerum multarum memoria et usus conplurium negotiorum. Iustitia est aequitas ius uni cuique re tribuens pro dignitate cui
Abbreviated transcription (Latin):
Tor de pbeas et nos ptoficisci ad ĩstituta pgeni.
Huimodi ut quid potissimũ fatiendũsit
disideretur utem potuis hoc mõ in cartago
tollenda an telmqueda uideat. Nind potisi¬
mu hoc mõ ut si hanibal consultet cu exrta¬
lia cartaginẽ accercit an ytalia permateat
an domũ tedeat in megrptu ꝓfectus occupet
tlexa Item delibationes ꝑtim ipe ꝑpse consu¬

Expanded text:
tum te praebeas: nos proficisci ad instituta pergemutum te praebeas: nos proficisci ad instituta pergemurtim eiusmodi, ut, quid potissimum faciendum sit, consideretur. Utrum potius, hoc modo: Kartago tollenda an relinquenda videatur. Quid potissimum, hoc pacto: ut si Hannibal consultet, quom ex Italia Kartaginem arcessatur, an in Italia remaneat, an domum redeat, an in Aegyptum profectus occupet Alexandriam. Item deliberationes partim ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
dicta si nt conquisite conscripsimꝰ ita diligẽ¬
considerabis. et nos industrie fructꝰ ex tuacõ¬
sciã capiemrꝰ et tu de nrãm diligẽtia laudabis
tuaq perceptioẽ laudabere et sciẽtior eris ꝑte¬
ceptoru artifitio  los alatriores ad x̃liquũ
persoluendu. Aeru ħ̾ futura satis scio teei
nõ ignoro. s uos deinceps ad cetera p̾cepta trã¬
seauius. At qd libentissime faciem tue r̾ctissi¬
me uoluntati morem geramus.N.T.CNOUT
comodari satis abundant ut arbitr¬
or in superioribꝰ libris demõstratũ¬
ueniẽdatu. Que ꝑtinebant ad cãs
ubatiuas et demõstratiuas. in hunc libru
per soluc̃tur telique quatuor partes erant arti¬
fit detribus partibus in hoc libto dicem Dis¬
positioẽ. pronũtiatioẽ et memoria. De elocuti¬
one quia plura dicenda uidebant᷑ in quartoli¬
ne quid impediate qm̃ ad hanic utilit atẽ parit᷑
nobiscu ꝑtogredi possis. Nuc tufac ut atten¬

Expanded text:
Haec si, ut conquisite conscripsimus, ita tu diligeHaec si, ut conquisite conscripsimus, ita tu diligeconsiderabis, et nos industriae fructus ex tua conscientia capiemus, et tute nostram diligentiam laudabis, tua perceptione laetabere: tu scientior eris praeceptorum artificii, nos alacriores ad relicum persolvendum. Verum haec futura satis scio; te enim non ignoro. Nos deinceps ad cetera praecepta transeamus, ut, quod libentissime faciamus, tuae rectissime voluntati morem geramus. LIBER IIIrerum adcommodari, satis abundanter arbitror superioribus libris demonstratuinveniendarum, quae pertinebant ad causas deliberativas ‹et demonstrativas,› in hunc librum persolveretur. Reliquae quattuor partes erant artificii. De tribus partibus in hoc libro dictum est: dispositione, pronuntiatione, memoria. De elocutione, quia plura dicenda videbantur, in quarto line quid inpediare, quin ad hanc utilitatem pariter nobiscum progredi possis. Nunc tu fac atten
Abbreviated transcription (Latin):
tio gerendo acta sunt. queq tem cõseq
solent exponem acriter et criminose et dili¬
gent̾ ut agi res et geri negotim indeatur
teru consequẽtiu enumeratioe¬
Isericordia cõmonebit᷑ auditorib. si
uaria fortunatu cõmutationẽ dici¬
mus. Si ostendemꝰ in quib cõmodi
fuetim quib ĩcõmodis sum et ħ¬
compãtioẽ. Si que nobis futura sunt isicã
obtinuerimꝰ enumerabimꝰ et ostendem
liberis ceteris necessariis casurm sit pꝑ mãs¬
calamitates apetiem. Et si simul ostendemu¬
nos illor solicitudine et mia et nõ nris ĩcõ¬
modis dolere. Si de clemẽtia Humanitate
Si nos semper aut diu in malis fuisse osten¬
dem. Sintũ fatu aut fortuna cõquett¬
mur Si aĩu nrm fortẽ et patiẽte ĩ ꝯmõrin
Ete locos obscurissi mos totuis artifiti
tractauittrꝰ m hoc libro. Qua ꝑꝑhue
uolumini modiis hic sit teliq̃s p̃ceptiones quo¬
adidebitut in tertiu libru transferem hͦ

Expanded text:
tio gerundo acta sunt quaeque rem consequi solent, exputamus acriter et criminose et diligenter, ut agi res et geri negotium videatur rerum consequentium enumeratioisericordia commovebitur auditoribus, si variam fortunarum commutationem dicmus: si ostendemus, ‹in quibus commodis fuerimus› quibusque incommodis simus, conparatione: si, quae nobis futura sint, nisi causam optinuerimus, enumerabimus et ostendemus:  nostris parentibus, liberis, ceteris necessariis casurum sit pcalamitates, aperiemus, et simul ostendemus illorum nos sollicitudine et miseria, non nostris incommodis dolere: si de clementia, humanitateumus, aperiemus: si nos semper aut diu in malis fuisse ostendemus: si nostrum fatum aut fortunam conqueremur: si animum nostrum fortem, patientem incommodorum Fere locos obscurissimos totius artificii tractavimus in hoc libro; quapropter volumini modus hic sit: reliquas praeceptiones, quoad videbitur, in tertium librum transferemus.
Abbreviated transcription (Latin):
qũ ualere argem et p̾ceptionẽ ita de ea telo¬
quemi placet em nobis ẽẽ artifitiũ mco¬
tiam qr placet alias ostendemt . In p̾utia
cluodi sit ea aperiemus
ntigitur duc memorie una nã¬
li altera artifitiosa. Nãlis estca
frmat inductio quedam et tõ p̃ceptiomi

Expanded text:
valere artem et praeceptionem, ita de ea re loquemur. Placet enim nobis esse artificium memoriae; quare placeat, alias ostendemus; in praesentia, cuiusmodi sit ea, aperiemus. Sunt igitur duae memoriae: una naturalis, altera artificiosa. Naturalis estfirmat inductio quaedam et ratio praeceptioni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinẽt ad exangenda et locupletã¬
dam arguit̾etationẽ que sint hiis rebus ui¬
cia considerem ⁊ dimile uitiosu ẽ id qd̾ ex
aliqua parte dissimileẽ nec habet parem ra¬
tionẽ compationis aut sibi ipĩ obest qui affr̾
Exemplu uitiosu est. Si aut falsuẽ ut re¬
prehendatur aut ĩprobu ut nõ sit imitan¬
du aut maius aut minꝰ ꝙͣ ratio postulat ⁊
Nes iudicata uitiose profert᷑. Si aut de re di¬
ssimili proferetur. aut deea re de qua contro¬
uersia nõ est aut si inproba sit aut eiusmoĩ
ut aut plures aut mag̾ udonee tes udicate
ab. adu̾sariis profetri possint. Item uitiosur est
iᵈ qd̾ aduersarii factu ẽẽ confiteant᷑ de eoar¬
gumẽtari et planu facere id ftũ ẽẽ. Ilã id
iugeri tm̃ oportet. Item uitiosu ẽ id augete
qd̾ cõuenit doceri. hoc modo. It siquis que
arguat hominẽ occidisse. et anteq̃ satis ydo¬
neas atgumẽtatioẽs attulerit augeat pccm̃

Expanded text:
letandam argumentationem, quae sint his rebus vitia consideremus. Simile vitiosum est, quod de aliqua parte dissimile est, nec habet parem rationem conparationis, aut sibi ipsi obest qui adfert. Exemplum vitiosum est, si aut falsum est, ut reprehendatur, aut inprobum, ut non sit imitandum, aut maius aut minus, quam res postulat. Res iudicata vitiose proferetur, si aut dissimili de re proferetur, ‹aut› de ea re, qua de controversia non est, aut inproba, aut eiusmodi, ut aut plures aut magis idoneae res iudicatae ab adversariis proferri possint. Item vitiosum est id, quod adversarii factum esse confiteantur, de eo argumentari et planum facere factum esse; nam id augeri oportet. Item vitiosum est id augere, quod convenit docere, hoc modo: ut si quis quem arguat hominem occidisse et, antequam satis idoneas argumentationes attulerit, augeat peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
competut utru satius sit populu ronta¬
r furmẽtiu accipere an nõ accipere que
cõmoda sint in altera te curet enuare. Q
femest maebus compandis nectẽ putarial¬
teragetem uitupera cu asteram langs
Peo ger est siquerit᷑ uts maior honorha
tererledat. Hon eni nccẽ ẽ si alteros p̃poĩs
alteros uitupare fieri eni potest ut ꝗ uoi
alteros magis landaueris aliꝙͣ alteris ptẽ
landis eitribuas ne cupide pugnatte pt̃
ueritatẽ puteris Item uiciosu eͦ detioiẽ et
uocabulo eius tei ꝯtrouersiã statuere ꝙ̃ rem
consuetudo optime potest iudicare. Ueluti
Sulpitius qui int̾cesserat ne exules quibꝰ
causam dicere non licuiss reducerent᷑. s
idem posterius ĩ mutata uolũtate cu eandẽ
ferret legem aliam sese ferte dicebat propt̃

Expanded text:
conparetur, utrum satius sit populum frumentum accipere an non accipere, quae commoda sint in altera re vera, curet, enusum est in rebus conparandis necesse putari alteram rem vituperari, cum alteram laudes: quod genus, si quaeratur, utris maior honor hateros laedat. Non enim necesse est, si alteros praeponas, alteros vituperare: fieri enim potest, ut, quom alteros magis laudaris, aliquam alteris partem laudis adtribuas, ne cupide depugnasse contra veritatem puteris. Item vitiosum est de nomine et vocabulo controversiam struere, quam rem consuetudo optime potest iudicare; velut Sulpicius, qui intercesserat, ne exulis, quibus causam dicere non licuisset, reducerentur, idem posterius inmutata voluntate, cum eandem legem ferret, alio se ferre dic
Abbreviated transcription (Latin):
Onclusioẽs que apud grecos ephylogi
nominãtur triptite sunt. Ilam cõstant
er nũatioẽ amplificitioẽ et cõmis atioc̃
Quatuot in locis uti possumꝰ condusionib
In principio sm narratioẽ s infirmissimã
irgumẽtatios̃ et in condusione
ẜlumeratio ẽ per ꝙ̃ colligim et con¬
monem quib de tebus uerba fe¬
cerimꝰ breuit ut r̾nouet᷑ et non
erit dictu referemꝰ ut auditor si memoĩe
mand auerit ad id qd sepe ipẽ meminerit
reducatur. In qua curandũ ẽ ne aut ex ab
exordio aut a nartatioẽ tepetaitur oratioĩs
enumeratio. Ficta em et debita opera com¬
pata orõ uidebit᷑ ẽẽ artifitii signficandi in¬
genii uendicandi et memorie ostendende cã¬

Expanded text:
onclusiones, quae apud Graecos epilogi nominantur, tripertitae sunt. Nam constant ex enumeratione, amplificatione, et conmiseratione. Quattuor locis uti possumus ‹conclusionibus: in› principio, secundum narrationem, secundum firmissimam argumentationem, in conclusione. Enumeratio est, per quam colligimus et commonemus, quibus de rebus verba fecerimus, breviter, ut renovetur, non erit dictum, referemus, ut auditor, si memoriae mandaverit, ad idem, quod ipse meminerit, reducatur. Item curandum est, ne aut ab exordio aut narratione repetatur orationis enumeratio. Ficta enim et dedita opera conparata oratio videbitur esse artificii significandi, ingenii venditandi, memoriae ostendendae ca
Abbreviated transcription (Latin):
que decet uoce temissa quõ quid fieri potuc¬
rit aut non potuerit. Martatio est terũ ges¬
taru aut pro inde ut gestaru expositio. Io¬
catio est orõ que ex aliqua re xisu prudetẽ
in continuationẽ et distributionẽ. Continu¬
atio est orationis enũtiande aceleratio clamo¬
sa. Distributio ẽ incõtentioẽ orõ frequent
tu ra̾is et breuibꝰ interuallis acci uociftta¬
tioẽ.Amplificatio diuiditur n cohortatio
et conquestionẽ. Cohortatio est orõ q̃ aliq p
catu amplificans auditorẽ ad itacũdiam

Expanded text:
o quid fieri potuit aut non potuit. Narratio est rerum gestarum aut proinde ut gestarum expositio. Iocatio est oratio que ex aliqua re uerisimili risuin continuationem et distributionem. Continuatio est orationis annunciande acceleratio clamosa. Distributio est oratio frequens cum raris et breuibus interuallis acri uociferatione. 29. Ampli<fi>catio diuiditur in cohertionem et conquestionem. Cohertio est oratio aliquod peccatum amplificans, auditorem ad i
Abbreviated transcription (Latin):
ritia in ducti adũsari urĩ. ħ int̾se fatimis
admiserũt. Hic id ꝙ extrenu dictũ ẽ sati̾
fuit exponege. ne Etimiũ et ceteros portas
imiteniur. Quibꝰ hoc mõ loqui ꝯcessu est
utinam ne ĩnemore pelio cese securib ce
cidissent abiene ad terram trabes ne ne m̃
nanis in coande exordiu cepisset que nũc
delecti petebant pellem aurata arietis cho

Expanded text:
ritia inducti adversarii nostri hoc in se facinus ritia inducti adversarii nostri hoc in se facinus admiserunt.» Hic id, quod extremum dictum est, satis fuit exponere, ne Ennium et ceteros poetas imitemur, quibus hoc modo loqui concessum est: Utinam ne in nemore Pelio securibus Caesae accidissent abiegnae ad terram trabes, Neve inde navis inchoandi exordium Cepisset, quae nunc delect
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse uł a familia ui a coheredibus nrĩs. Cũ
hoc modo i lloru colectionẽ disturbaũiꝰ
nobis latiorer locu defendendi relinquemꝰ
Ergo hoc quoq uitandu ẽ in expositioẽ no
qnͣ cu omiã collegisse uideai aliqua ydone
sunt tes iudices que hominẽ ad malefitiu
compellũt. luxutia. et auaritia. Quid amor
in quiet quispiam. quid ambitio. quid ir¬
teligio quid metus mortis. quid imperii
cupiditas. quid demq ali.a permulti. Iter
falsa ẽ cnumeratio en paitiora sunt et plĩ
dicant hocmo. Ttes ressunt que omẽs ho¬
mities solicitant. nctus. cupiditis egritudo
Satis eni fuerat dixisse metu et cupiditatẽ¬
ẽ cẽ Item intiosa expo sitio ẽ que nimiu
longe repetit᷑. hoc mõ. Or̃ maloꝵ stul¬
titia est mater. atq mat̾ ies. que parit ĩ mẽ¬
te sunt. Hec pariũt auaritia. aatitia poͣ¬
ro hoiẽ ad qd̾uis malefitin ĩpellit gͦ aua¬

Expanded text:
tuisse vel a familia vel a coheredibus nostris. Cum tuisse vel a familia vel a coheredibus nostris. Cum hoc modo illorum conlectionem disturbaverimus, nobis latiorem locum defendendi reliquerimus. Ergo hoc quoque vitandum est in expositione, ne quando, cum omnia collegisse videamur, aliquam idoneasunt, iudices, quae omnes ad maleficium inpellant, luxuries et avaritia.» «Quid amor?» inquiet quispiam, «Quid ambitio? Quid religio? Quid metus mortis? Quid imperii cupiditas? Quid denique alia permulta?» Item falsa enumeratio est, cum pauciora sunt et plura dicimus, hoc modo: «Tres res sunt, quae omnes homines sollicitent, metus, cupiditas, aegritudo.» Satis enim fuerat dixisse metum, cupiditateest. Item vitiosa expositio est, quae nimium longe repetitur, hoc modo: «Omnium malorum stultitia est mater atque materies. Ea parit inmentae sunt. Haec pariunt ‹avaritiam.› Avaritia porro hominem ad quod vis maleficium impellit. Ergo ava
Abbreviated transcription (Latin):
ostendem id qd̾ in aliquo paupere ĩprobo
sit in omẽs pauperes falso et iniuria cõferri
eri oiõ negatur hoc mõ. ł lemo potest uno
aspectu nec p̃teriens in amorem incidere nã
cui nõ nemo deuenĩt in amorẽ uno aspectu
et cu ille neminẽ drcerit oiõ nichil differt
taro id ficri dũ mõ aut aliqũ fieri aut posse
fieri intelligat᷑. Item uitiosa expositio ẽ cu
omẽs tes ostendimꝰ nos collegisse et aliqua
Hoiem occisu constit eẽ nccẽ ẽ aut a ꝑ̃doĩb
aut ab ĩmucis occisu ẽẽ aut abste. Quem
ille heredem in testimẽto expte fatiebat.Pre¬
lu habebat. Relinquit gͦ ut si n ⁊ p̃donibꝰ
n ab ĩimicis occisus est qm̃ alteri nõ erant.
si quos p̃ter eos quos ille dixerit potuisse susci¬
pere malefitiu ostendemꝰ Uelut in hoc erẽ¬
pło cu dixerit nctẽ ẽ aut a predonibꝰ aut
ab ĩ imicis aut ⁊ nobis ẽẽ octisu dicemus po¬

Expanded text:
ostendemus, id, quod in aliquo paupere inprobo ostendemus, id, quod in aliquo paupere inprobo sit, in omnes pauperes falso et iniuria conferri.eri omnino negatur, hoc modo: «Nemo potest uno aspectu neque praeteriens in amorem incidere.» Nam cum nonnemo devenerit in amorem uno aspectu, et cum ille neminem dixerit, omnino nihil differt raro id fieri, dummodo aliquando fieri aut posse modo fieri intellegatur. Item vitiosa expositio est, cum omnes res ostendemus nos collegisse et aliquam hominem occisum constat esse, necesse est aut a praedonibus aut ab inimicis occisum esse aut abs te, quem ille heredem testamento ex parte faciebat. Praelum habebat: relinquitur, si neque a praedonibus neque ab inimicis occisus est, quod alteri non erant, si quos praeterquam quos ille conlegerit, potuisse suscipere maleficium ostenderimus: velut in hoc exemplo, cum dixerit necesse esse aut a praedonibus aut ab inimicis aut a nobis occisum esse, dicemus: po
Abbreviated transcription (Latin):
Io uõ sunt gnã iutiosarũ argumen¬
tationũ. Unũ qd̾ ab adu̾satio r̾ phẽdi
potest. idꝙ ptinet ad causi.. Literui
qd̾ tati et si nugatorim ẽ tñ nõ ĩdiget
tephensioẽ. Que sint que reprehensioẽ confu¬
tari cõuemat que tacite contempm atq uitai
sinc tep̃hensioe si eremplu subieceto dilucide
argunictationũ duplicẽ utilitatẽ cõfert. Nã
euitate margimiẽtitioẽ uitu admonebit et
ab aliis nõ uitatu cõmode tep̃hendẽ docebit
Qum igitur ostendim: plena et pęrfectã ar¬
parte argumẽtationis que uitia uitanda sũt
considetent ut nos et ipi ab his uitiis x̃ cedẽ
et adu̾satioꝵ argumẽtatioẽs hac p̃ceptioẽ ĩ
omĩb partib tentate et ab aliqua parte la
pertate sunt malet malofitio petere diuiti¬
as. ꝙ officio pauꝑtatem tueti. Si quis hͦ mõ
exposuerit argumẽtationẽ ut nõ curet que¬
tere qualis ritio aut rationis confirmatio
sit ipĩm facile reprchendem expositionẽ. cũ

Expanded text:
 sunt vitiosarum argumentationum: unum, quod ab adversario reprehendi potest, id quod pertinet ad causam: alterum, quod tametsi nugatorium est, tamen non indiget reprehensionis. ‹Quae sint, quae reprehensione confutari conveniat, quae tacite contemni atque vitari sine reprehensione, nis›i exempla subiecero, argumentationum duplicem utilitatem adferet. Nam et vitare in argumentatione vitium admonebit et ab aliis non vitatum commode reprehendere docebit. Quoniam igitur ostendimus perfectam et plenam arparte argumentationis quae vitia vitanda sunt consideremus, ut et ipsi ab his vitiis recedere, et adversariorum argumentationes hac praeceptione in omnibus partibus temptare et ab aliqua parte labpertate sunt, malunt maleficio parare divitias, quam officio paupertatem tueri.» Si qui hoc modo exposuerit argumentationem, ut non curet quaerere, qualis ratio aut rationis confirmatio sit, ipsam facile reprehendemus expositionem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Delectat cu ẜmoẽ aĩi retineat et exusitat
clamore. Acuta exclamatio fauces et uocẽ¬
uumerar eadem ledit auditorẽ qd̾ emẽdar
ad muliebre potius uociferationẽ. ꝙͣ ad ui¬
xile dignitatẽ indicendo ad comodatũ. In
extrena oratioẽ continẽs uox remedio est
uoci ꝗd. ħ eadem nõne aũi uehemẽtissiẽ
calefacit auditoris in totius conctusioẽ caẽ
nũtiationis suauitudini prosunt de ut̃q
te simł erit in pñtia dictu. De firmitu¬
Dine que uisa sunt et suauitudine que cõ¬
iũcta fuerũt. Cetera suo loco paulo p̾ dices.¬

Expanded text:
delectat, cum sermone animum retinet aut exsuscitat delectat, cum sermone animum retinet aut exsuscitat clamore. Acuta exclamatio vocem volnerat; eadem laedit auditorem: ad muliebrem potius vociferationem quam ad virilem dignitatem in dicendo adcommodatum. In extrema oratione continens vox remedio est voci. Quid? Haec eadem nonne animum vehementissime calefacit auditoris in totius conclusione causanuntiationis suavitudini prosunt, de utraque re simul erit in praesentia dictum, de firmitudine, quae visa sunt, de suavitudine, quae coniuncta fuerunt: cetera suo loco paulo post dice
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Irmã gͦ uocem maxime poteruteꝰ in
dicendo conseruare si qua marime
sedata et dep̃ssa uoce principia dicem¬
et ãtiẽ reticendo quiescunt et cõtinuũ clamo¬
ꝑ teni remittere et ad sermonẽ transite optet
Cõmutatioẽs em fatunit ut nullo gne uoc
cis exclamationes uitare debem. Ictus eni
fit et uulnerant᷑ artarie acuta atq attenũ¬
ata nimis acclamatione et siquis splendor
ẽ uocis consumit᷑ uno clamore uniu̾sus. Et
uno spũ continet multa dicere in extma
cõnemt oroẽ. fauces emi calefiũt et artatie
complent᷑ et uox que tractata ẽ uane r̃ducit
in quenda sonu equabile atq cõstanten
betur ueluti accidit in hac te. ł.lam que
data uor in principio. Quid ein ĩsua¬
uius ꝙͣ clamor in exordio cause. Int̾ualla
uocem confitmãt eadem siuãs concinores di¬
uisione tedũt et auditori spatiu cogitandi r̃¬
Iiquũt. Conseruat uocem contimi clamo¬
tis romissio et auditotẽ quidẽ uarietas matͦ

Expanded text:
irmam ergo maxime poterimus in dicendo vocem conservare, si quam maxime sedata et depet arterie reticendo acquiescunt. Tertio, ut continuum sermonem remittamus et ad sermonem transeamus. Commutationes enim faciunt, ut nullo genere uocis ces exclamationis uitemus; ictus enim fit, et uulnerantur arterie acuta atqata nimis adclamatione, et qui splendor est vocis, consumitur uno clamore universus. Et uno spiritu continenter multa dicere in extrema convenit oratione: fauces enim calefiunt et arteriae conplentur et vox, quae tractata varie est, reducitin quendam sonum aequabilem atque constantem. betur! Velut accidit in hac re. Nam quae data vox in principio. Quid insuavius quam clamor in exordio causae? Intervalla vocem confirmant; eadem sententias concinniores divisione reddunt et auditori spatium cogitandi relinquunt. Conservat vocem continui clamoris remissio: et auditorem quidem varietas maxime
Abbreviated transcription (Latin):
uitiosuz e cu io de quo suma controusste
parum ẽ expeditu et qiͣ transactu sit r̾lmꝗt᷑
hoc mõ. Apte fatur dictio si intelligas tali
dari arma. Qualis qui gessit fuit. iubet
potiri si studeamꝰ ꝑgamo. que ego confi¬
teor ec̃ mnã. Me eni frui fraternis armis¬

Expanded text:
 cum id, de quo summa controversia parum expeditur et, quasi transactum sit, relinquitur, hoc modo: Aperte fatur dictio, sei intellegas: Tali ‹dari arma, qualis qui gessit› fuit, Iubet, potiri si studeamus Pergamum. Quem ego me profiteor esse: me est aecum frui Fraternis ‹armis