comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
continuo sub intulit dicens: Vt ominer unũ sut
siuut tupater in me &go inte ut & ipsimnobis
unuuo sirtuie t superiurcum adhuc prosolis. discipu¬
las quo ssecum habebat oraret ⁊ paceroco isichset
seruaeos in nonune tuo quos dedisti milii ut sint
imũ sicut &nor: Hoc ergo etianinunc & pro nobis
rotauit quod tunc pro illir: ut oniner hocest
& nos & illi ununi simus. Libi dilgenter aduer¬
ndum est non dixisse dñm ut omnes unũ simur. sed
omnes unũ sint. sicut tupater in me & ego inte :¬
ub intellegetuu unũ sumus. quod apertius dicitur
otea quia && prius dixerat dediscipulir quicum illo
rant ut sint unũ sicut & nos : quam obrem ita est
iter infilio & silius in patre. ut unum sint quia uni¬
ssubstantiae sunt. Nos uero esse quidem in eis possu¬
nus. unum tamen cumeis esse non possumus: quia uni¬
ssubstantiae nos & ipsi non sumus. inquantũ filius
tmpatre dr̃ est. Nam inquantũ homo est. eiusdem
ibstantiae est cuius & nos sumus: Sed nunc illud poti¬

Expanded text:
lit dicens: Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint. Et superius cum adhuc pro solis discipulis quos secum habebat oraret: Pater sancte, inquit, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos. Hoc ergo etiam nunc et pro nobis rogavit, quod tunc pro illis, ut omnes, hoc est, et nos, et illi, unum simus. Ubi diligenter advertendum est non dixisse Dominum: ut omnes unum simus, sed ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, subintelligitur unum sumus. Quod aptius dicitur postea, quia et prius dixerat de discipulis qui cum illo erant ut sint unum, sicut et nos. Quamobrem ita est Pater in Filio, et Filius in Patre, ut unum sint, quia unius substantiae sunt. Nos vero esse quidem in eis possumus, unum tamen cum eis esse non possumus, quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in quantum Filius cum Patre Deus est. Nam in quantum homo est, ejusdem substantiae est cujus et nos sumus. Sed nunc illud poti
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupanda. Iamerant discipuli qui postea sunt ap¬
pellati xp̃iani . et hoc commune nomen sicut comini¬
nemsidem &iam ad posteros transmiserunt . qui
ergo se xp̃i negauit esse discipulũ : Ipsam rem negau
cuius nomen est uocari xp̃ianum : Quam multi postu
non dico sener &anor in quibur huiur uitae satietarf¬
lius potuit mor tem pro xp̃i confessione conteninet
nec solũ iuuentus utriusque sgur dequa aetate con¬
uenienter uidetur exgi fortitudo: Sed &iam pueri
puellȩq potuerunt. Et innumerabilir sacietar scõsꝰ
marturum in regnum caelorum fortiter & uiolen¬
ter intrauit : Quod tunc iste non potuit quidaues
regnieius acceperat. Ecce unde dictũ est sinite hor ab¬
ie quando se pronobur tradidit qui suo sanguine noi
redemit : ut impleretur sermo quenidixite qui a quos
dedisti mihi nom perdidi x eis quemi quams⁊itique enr
hecrus sinegato xp̃o hinciret quid aliud quam periset :

Expanded text:
nuncupanda. Jam erant discipuli, qui postea sunt apnuncupanda. Jam erant discipuli, qui postea sunt appellati Christiani, et hoc commune nomen, sicut communem fidem, etiam ad posteros transmiserunt. Qui ergo se Christi negavit esse discipulum, ipsam rem negavit, cujus nomen est vocari Christianum. Quam multi postea, non dico senes et anus in quibus hujus vitae satietas facilius potuit mortem pro Christi confessione contemnere, nec solum juventus utriusque sexus de qua aetate convenienter videtur exigi fortitudo, sed etiam pueri puellaeque potuerunt. Et innumerabilis societas sanctorum martyrum in regnum coelorum fortiter et violenter intravit, quod tunc iste non potuit, qui claves regni ejus accepit? Ecce unde dictum est: Sinite hos abire, quando se pro nobis tradidit, qui suo sanguine nos redemit, ut impleretur sermo quem dixit: Quia quos dedisti mihi, non perdidi ex eis quemquam. Utique enim Petrus, si negato Christo hinc iret, quid aliud quam periret?
Abbreviated transcription (Latin):
stiariȩ & introduxit petrum. dicit ergo petro an¬
lla ostiaria : num quid & tu ex discipulis es hominir
istiur: dicit ille non sum : Ecce est illa promittentir auda¬
tia & deseplurimum praesidentir. ubi sunt uerba illa
uando ait. Quase non possum sequi temodo animam
neam pro teponam : Hoc ine est sequi magistrum se
ga se discipulũ.: Siscine pro dño anina ponitur ut hoc
nesiat. uox ancillule formidetur : Sed quid mirum
si dr̃ uera praedixit. homo autem falsa prae sumpsit
Sane inista quae iam coepta est necatione apostoli pedr
debemus aduertere non solum ab eo negari xp̃m quid
esse xp̃ianum. Dñt enim non ait petro discipulũ meunte
ngabir sed mengabis : Negauit ergo ipsum cum se ngai
eius esse discipulum. quid autem aliud isto modo quant
nezauit esse xp̃ianum : Quanuis enim discipuli xp̃inor
dum app ellarentur hoc nomine : post ascensionẽ quos
eiur in antiochia primũ coeperunt appellari discipuli
xp̃iani Iam tamenerat res ipsa illo postea uocabulo

Expanded text:
it Petrum. Dixit ergo Petro ancilla ostiaria: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dixit ille: Non sum. Ecce est illa promittentis audacia, et de se plurimum praefidentis. Ubi sunt verba illa quando ait: Quare non possum sequi te modo? Animam meam pro te ponam . Hoccine est sequi magistrum, se negare discipulum? Siccine pro Domino anima ponitur, ut hoc ne fiat, vox ancillae formidetur? Sed quid mirum si Deus vera praedixit, homo autem falsa praesumpsit? Sane in ista quae jam coepta negatione apostoli Petri debemus advertere non solum ab eo negari Christum, esse Christianum. Dominus enim non ait Petro: Discipulum meum te negabis, sed me negabis. Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. Quid autem aliud isto modo, quam se negavit esse Christianum? Quamvis enim discipuli Christi nondum appellarentur hoc nomine post ascensionem quippe ejus in Antiochia primum coeperunt appellari discipuli Christiani, jam tamen erat, res ipsa illo postea vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc appasebimus quod tunc erimus : quia tuncapƿa¬
sebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse ante¬
quam essemus faciethoc. Cui filius cumdixisset ut uide¬
ant claritatem meam quam de distimihi. continuo sub¬
iunxit : Quia dil&istime ante constitutionẽ mundi
In illo enim dilgit & nos ante constitutionẽ mundi. &¬
tunc praedestinauit. quod infine facturus est mundi:
Pater inquit iuste. & mundur te non cogno uit : Quia
uustus es adeci tetiee nouit: Mundus quippe ille dan¬
que pra elestinecus merito ñ cognouit mundu suer

Expanded text:
Tunc apparebimus quod tunc erimus, quia tunc appaTunc apparebimus quod tunc erimus, quia tunc apparebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse antequam essemus facti, et cui Filius cum dixisset: « Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, » continuo subjunxit « quia dilexisti me ante mundi constitutionem: » in illo enim dilexit nos ante mundi constitutionem, et tunc praedestinavit, quod in fine futurum est mundi. « Pater, » inquit, « juste, mundus te non cognovit » quia justus es, ideo te non cognovit: mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit; mundus ver
Abbreviated transcription (Latin):
tque ad interiora tendatur : Quae cum penetra
mens inualida &minus quam illa sunt puranequi¬
erit : non sine amoris gemitu & desideru lacrimir in¬
epellatur. & patienter ferat quam diu fide munda¬
ur atq ut illic habitare ualeat scir moribus praepa¬
atur : quomodo ergo nonerimur cum xp̃o ubi est.
uando inpatre cum illo erimus in quo est : Neque hinc
płur nobis quanuis nondum rem tenentibur. sed tam̃
pem gerentibus tacuit: ait enim: si resurrexistis cũ
p̃oquae sursum sunt quaerite ubixp̃r est ind&tera
erram: Mor tui enim estir inquit. & uita ur̃a abscon¬
ta est cum xp̃o indõ : ecce interim fide acspe uita nr̃a
bi xp̃s est cũ illo est: quiacum xp̃o indõ est: ecce uelut
am factum est quod orauit ut fer& dicens. uolo ut
biegosum & illisint mecũ: Sed nunc persidem: quando
utem siet per speciem : Cum xp̃s inquit apparuerit

Expanded text:
atque ad interiora tendatur. Quae cum penetrare atque ad interiora tendatur. Quae cum penetrare mens invalida, et minus quam illa sunt pura, nequiverit non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pellatur, et patienter ferat, quandiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat, sanctis moribus praeparetur. Quomodo ergo non erimus cum Christo ubi est, quando in Patre cum illo erimus, in quo est? Neque hinc Apostolus nobis, quamvis nondum rem tenentibus, sed tamen spem gerentibus tacuit. Ait enim: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera terram: mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . » Ecce interim per fidem ac spem vita nostra ubi Christus est, cum illo est, quia cum Christo in Deo est. Ecce velut jam factum est quod oravit ut fieret dicens: « Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum . » Sed nunc per fidem, quando autem fiet per speciem? « Cum Christus, inquit, apparuerit
Abbreviated transcription (Latin):
cop aouer ant informa serui clarificata iudicantiru
de posus reuit. Seeicut cggnorcendus est amuntircus¬
de solus uer uor cumpatre & sto spũsiliur qunane¬
nos uibicumque corpore fuerimus. Sienims oci
dicenda sunt & quibur non corpora continendar
inquit in patre &e pater inme est : & in hac orator¬
ipseluntu pater inquit inme &go inte delocus not
ipsi sucuirquia sequitur uit axipsi in nobit unuisinca
mos loeus dĩ sumur qm̃ templũ eiur sumur Sicsit ot¬
In ipsis unum simus quia factus est in pace locur eur
deliabitatio eius in sion quae nos sunius. Sed qurib
neua lo ca ista uel quae sunt in locis istirsine spatio is¬
capaeitatibus &e sine corporeir molibus cogitase :. non
tamen parum proficitur si saltim quicquid tale otib
cordir occurrit ngatur respuitur improbatur a
lix quaedam inqua ista neganda respuenda improbis¬
da cernuntur sicut potuerit cogitatur & quami sit
erta cognoscitur &amatur. ut inde surgatur

Expanded text:
cordis, tamen in forma servi clarificata judicantem cordis, tamen in forma servi clarificata judicantem videre potuerunt, sed sicut cognoscendus est a mundis corde solus verus Deus cum Patre, et Spiritu sannos, ubicunque corpore fuerimus. Si enim loca dicenda sunt et quibus non corpora continentur, inquit, in Patre, et Pater in me est, et in hac oratione: Sicut tu, Pater, inquit, in me, et ego in te. Et locus noster ipsi sunt, quia sequitur: Ut et ipsi in nobis unum sint. Et nos locus Dei sumuin ipsis unum simus; quia factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Sed quis idoneus loca ista, vel quae sunt in locis isticapacitatibus, et sine corporeis mobilibus cogitare? Non parum tamen proficitur, si saltem quidquid tale oculo cordis occurrerit negatur, respuitur, improbatur, et lux quaedam in qua ista neganda respuenda, improbanda, cernuntur, sicut potuerit, cogitatur, et quamsit certa cognoscitur et amatur, ut inde surgatur,
Abbreviated transcription (Latin):
it uideant daritatẽ meã quã de distimihi quia dileisti
ne ante constitutionẽ mundi : Vt uideant dixit. non
tcrelant: Fidei mercis est ista non fides: Sienim fides
d hebreos inepistula recte desinita est. Conuictiosesũ
quae non uidentur: Cur non mercis fidei desiniatur
uisiorerum quȩ creditȩ sperabantur : Cum uiderimus
enim claritatem quam dedit pat̃ filio &iamsi eam dici
hocloco intellgamur: non quã pater aequali filio gg¬
nens eũ dedit. sed quã facto hominis filio dedit ei post
mostem crucis: quando ergo uidebimus illam filii
claritatem profecto tum fiet iudiciũ uiuorũ atq
mor tuorũ : Tunc tolletur impius neuideat clari¬
tatem dñi : quam nisi illam quadr̃est: beatienim mun¬
di corder quia ipsidm̃ uidebunt: Nec mundicordes
sunt impii. propterea non uidebunt : Tunc ibunt
ipsi insuppliciũ aeternum. Sic enim tolletur impius
carque sieut. eurneognouerunt. quilicet nonmuni

Expanded text:
Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, quia dilexisti Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, quia dilexisti me ante constitutionem mundi. Ut videant, dixit, non Ut credant. Fidei merces est ista, non fides. Si enim fides ad Hebraeos in Epistola recte definita est convictio rerum quae non videntur , cur non merces fidei definiatur visio rerum quae creditae sperabantur? Cum viderimus enim claritatem quam dedit Pater Filio, etiamsi eam dici hoc loco intelligamus, non quam Pater aequali Filio gignens eum dedit, sed quam facto hominis Filio dedit ei post mortem crucis, quando ergo videbimus illam Filii claritatem, profecto tunc fiet judicium vivorum atque mortuorum. Tunc tolletur impius, ne videat claritatem Domini . Quam autem, nisi illam qua Deus est? Beati enim mundi cordis, quia ipsi Deum videbunt . Nec mundi cordis sunt impii; propterea non videbunt. Tunc ibunt ipsi in supplicium aeternum sic eniutique sicut eum cognoverunt qui, licet non mundi
Abbreviated transcription (Latin):
nec eam tenebse conpraehendunt : acper hoc ut de
re uisibili quamuis lorge dissimili quale cũque sun¬
mus gcemplom. Sicut cecus &iam subi sit ubi luxo
non est tamen ipse cum luce. sed absens est a praesent
Ita insidelir at que impius. aut &iam sifidelir &xpius
nondum tamen ad intuendum sapientiae lumeni
is. & iamsiesse nus quã possit ubi non sit & xp̃r. non est
mnen ipsecum xp̃o dum taxat ꝑ speciem: nam hominem
sidelẽ ñ est dubitandũ cum xp̃o esse persidem : propt̃ qđ
at. Qui non est mecũ aduersus me est: Sedcum patri
dicebat quos dedistimihi uolo ut ubigo sum & ipsi sint
iecum. Despecie illa omnino dicebat. inqua uidebimus
um sicuti est: Nemo serenissimũ sensum nubiliora con¬
radictione ꝑturbet : Consequentia perhibeant testi¬
nonium psȩcedentibur uerbir: Nempe cũ dixisset. uolo
t ubiegosum & ipsis. nt mecũ. Continuo secutus adiunx̃:

Expanded text:
nec eam tenebrae comprehenderunt . Ac per hoc, ut de nec eam tenebrae comprehenderunt . Ac per hoc, ut de re visibili quamvis longe dissimili qualecunque sumamus exemplum, sicut caecus etiam si ibi sit ubi lux est, non est tamen ipse cum luce, sed absens est a praesente, ita infidelis atque impius, aut etiam fidelis et pius, nondum tamen ad intuendum sapientiae lumen idoneus, etiam si esse nusquam possit, ubi non sit et Christus, non est tamen ipse cum Christo, duntaxat per speciem. Nam hominem pie fidelem, non est dubitandum cum Christo esse per fidem; propter quod dicit: Qui non est mecum adversum me est . Sed cum Patri Deo dicebat: Quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, de specie illa omnimodo dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Nemo serenissimum sensum nubilosa contradictione perturbet. Consequentia perhibeant testimonium praecedentibus verbis. Nempe cum dixisset: Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, continuo secutus adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
inparadiso secundũ id quod hionioerat animacurs
ipso die futuraerat in inferno caro insepuleh
Secundũ id autem qđ ds̃ erat utique & inparadiso
erat & ideo la tronis anima a pristinis facinoribus
absoluta & illius munere iambeata quamuis dbi
sicut ille esse non poterat. tamen &iam ipsodie
cũ illo in para disopoterat : unde ille qui ubiq senꝑ
est non recesserat : propterea nimirũ non eisats
fuit dicere uolo ut ubigo sum & ipsi sint. sed addidit
mecũ: Essecum illo enim magnum bonum est : namo
seri possunt esse ubi est ille: qm̃ quicumque ubicuns
suerint est &ille: Sedbeati soli sunt cum illo: qui abao
esse ñ poderunt nisi & illo: annondõ ueraciter dicãs
Si ascendero in caelũ tu ibies. sidescendero in infernis
es : Aut ueroxp̃s non est dĩ sapientia quae attingit ils
propter suam munditiam : sed lux lucet intenebris

Expanded text:
in paradiso , secundum id quod homo erat, anima ejus in paradiso , secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura fuerat in inferno, caro in sepulcro. Secundum id autem quod Deus erat, utique et in paradiso erat; et ideo latronis anima a pristinis facinoribus absoluta, et illius munere jam beata, quamvis ubique sicut ille esse non poterat, tamen etiam ipso die cum illo in paradiso poterat, unde ille qui ubique semper est non recesserat; propterea nimirum non ei satis fuit dicere: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint, sed addidit mecum. Esse cum illo enim bonum magnum est. Nam et miseri possunt esse ubi est ille, quoniam quicunque ubicunque fuerint, est et ille. Sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non poterunt, nisi ex illo. An non Deo veraciter dictum est: Si ascendero in coelum, tu ibi es. Si descendero in infernum, ades . Aut vero Christus, non est Dei sapientia, quae attingit ubique propter suam munditiam? Sed lux lucet in tenebris,
Abbreviated transcription (Latin):
uam factũ fuerit est locutus : non enim ait &citatu¬
us est nos & in caelestibur sedese facturus. sed &citauit
sedere in caelestibus fecit : Quia non inaniter sed
deliter deputat factum quod suturum esse nondu¬
itat.: Quod uero attinet ad formamidĩ inqua ȩ qualir
t patri si secundũ eam uellimus intellegese quod dictũ
st. uolo ut ubi egosum & illi sint mecum: Abscedat ab
nimo omnis imaginũ corporaliũ contatia. quie quid
nentti occurrerit. longũ latũ crassum qualibet luce
orposea coloratũ per quae libet locorum spatia uel
nita uel infinita diffusum: ab his omnibus quantũ potest
ciem suae sontemplationis uel intentionir auertat¬
& non inquiratur aequalis patrifilius ubi sit qm̃ nen
inuenit ubi nonsit : Sed qui uult quaerere quaero
potius ut eũ illo sit. ñ ubiq sicut ille sed ubicõ¬
que esse potuerit: quie rnim homini poenaliter
dendi & ialubriter consitentiait. hodie mecumens

Expanded text:
quam factum fuerit est locutus. Non enim ait: Excitatuquam factum fuerit est locutus. Non enim ait: Excitaturus est nos, et in coelestibus sedere facturus, sed: Excitavit, et sedere in coelestibus fecit, quia non inaniter sed fideliter jam deputat factum, quod futurum esse non dubitat. Quod vero attinet ad formam Dei, in qua aequalis est Patri, si secundum eam velimus intelligere quod dictum est: Volo ut ubi ego sum, ut illi sint mecum, abscedat ab animo omnis imaginum corporalium cogitatio. Quidquid menti occurrerit longum, latum, crassum, qualibet luce corporea coloratum, per quaelibet locorum spatia vel finita vel infinita diffusum: ab his omnibus quantum potest aciem suae contemplationis vel intentionis avertat; et non inquiratur aequalis Patri Filius ubi sit, quoniam nemo invenit ubi non sit; sed qui vult quaerere, quaerat potius ut cum illo sit, non ubique sicut ille, sed ubicunque esse poterit. Qui enim homini poenaliter pendenti et salubriter confitenti ait: Hodie mecum eris
Abbreviated transcription (Latin):
remur quod cito fuerat ascensurus incaelum. ut ian
ibiesse se diceret ubi fuerat mox futurus: potuit
& illo modo quo anteiam dexerat loquens adni¬
codimum. Nemo ascendit in caelum nisi qui
bi nondixit erit sed est: propter unitatempersonȩ
inqua & dr̃ homo est & homo dr̃ incaelo ergonos sutu¬
os esse promisit: Illo enim ferma serui leuata est
quam sũpsit x iurgine & ad patris dexteram conloca¬
a propter spem tanti hui urboni & apostolur ait:
s autem quidiues est in miseri cordia propter multã
lectionem quadilexit nos. & cumessemus mortui
acatir conuiuisicauit nos xp̃o cuius gratia sumur
luifacti. & simul xcitauit. & simul sedere secit in
elestibus in xp̃o ihũ: hoc ergopotest intellgi dixisse
ñs. ut ubigo sum & illisint mecum : & ipsequiden
tessenius ibicũ illo non quodiam essemus ostendit:
postolus autem quod dñi uelle sedixit ut fiefet tam¬

Expanded text:
remus quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam remus quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam ibi esse se diceret ubi fuerat mox futurus. Potuit et in illo modo, quo ante jam dixerat loquens ad Nicodemum, Nemo ascendit in coelum, nisi qui ibi non dixit, Erit; sed, est, propter unitatem personae, in qua et Deus homo est, et homo Deus. In coelo ergo nos futuros esse promisit: illo enim forma servi levata est, quam sumpsit ex Virgine, et ad Patris dexteram collocata. Propter spem tanti hujus boni et Apostolus ait: Deus autem qui dives est in misericordia, propter multam dilectionem qua dilexit nos, et cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos Christo, cujus gratia sumus salvi facti; et simul excitavit, et simul sedere fecit in coelestibus in Christo Jesu . Hoc ergo potest intelligi dixisse Dominus, Ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem ut essemus ibi cum illo, non quod jam essemus ostendit. Apostolus autem quod Dominus velle se dixit ut fieret, tan
Abbreviated transcription (Latin):
nos cum illosimus: Nec poterit nisifieri quodonin¬
potenti patri se uelle dixit omnipotens filius iba
unur duorum & substantia uoluntatir ambosu
nam illud qđ dixisse leitur propinquante pasu¬
ne. Uerum non quod ego uolo sed quod tu uis pats
quasi alia patris alia filii sit uoluntas aut fuerit:
Sonus est nostrae in firmitatir quamuis fidelir qũ
inse caput nr̃m trans siurauit quando &iam pecas¬
tat nr̃a portauit : Vnam uero esse patris & filiu
luntatem. quorum &iam sp̃r unus est: quod ados
to ognoscimur trinitatem: & suntellegese none
permitat in firmitar credat pietas: Sed qm̃a
prosermonir bseuitate iam diximur. Hoc ipsin
quantũ ualemur quid sit quoddgnatus est prot¬
tere uideamus : Quos dedistimihi inquit uoloui
ubi gosum & ipsi sint mecũ : Quantũ ad tinet as
cseaturam in qua factus est & semine dauid secuis¬
dũ carnem nec ipse ad huc erat ubi futurus erat
Sed eo mododicere potuit ubi gosum. quo intellgs¬

Expanded text:
nos cum illo simus: nec poterit nisi fieri quod omninos cum illo simus: nec poterit nisi fieri quod omnipotenti Patri se velle dixit omnipotens Filius. Ibiunus duorum, et substantia voluntatis amborum. Nam illud quod dixisse legitur propinquante passione, Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas aut fuerit, sonus est nostrae infirmitatis, quamvis fidelis, quam in se caput nostrum transfiguravit, quando etiam peccata nostra portavit. Unam vero esse Patris et Filii voluntatem, qncto cognoscimus Trinitatem, etsi intelligere nondum permittit infirmitas, credat pietas. 2. Sed qupro sermonis brevitate jam diximus; hoc ipsum quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus, quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem , nec ipse adhuc erat ubi futurus erat: sed eo modo dicere potuit, ubi ego sum, quo intellige
Abbreviated transcription (Latin):
preconeiliandus. cum mundo in imicissimo damnase¬
ir. Sic̃ enĩait in huius orationir & ordio dedit ei
potestatẽ omius carnis. id est omnir hominir ut omne
uoddedit eidet eir uitam acternan: ibiostendit po¬
ostactem sequidem ominir hominir accepisse : ut libeset
uos uoluerit: daminet quos uoluerit qui uiuos &
nor tuor iudicabit : sed eos sibi essedatos quibus om¬
Ebur det uitam aeternam: Sicenĩait. ut one qđ
edistieidet eis uitam ae ternam: proinde non eida
nsunit. quibus nondabit uitam aeternam quam¬
is & ipsorum potestar data sit cuipotestas data est
pinnis carnis id est omnis hominir : Itamundur re¬
nciliatus &xinimico liberabitur mundocum in
lum ꝯeserit potestatem suam ut eum in morte mit¬
tor ae ter nan: hunc autem facit suum cuiuitam
fonet ac ternam: Qua propter omnibu prorsur
ouibur suis bonus pastor omnibus membris suis ing¬
num caput promisit hoc praemiũ ut ubi est ipse &

Expanded text:
Deo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnareDeo reconciliandus cum mundo inimicissimo damnaretur. Sicut enim ait in hujus orationis exordio, dedit ei potestatem omnis carnis, id est, omnis hominis, ut libequod dedisti ei, det eis vitam aeternam . Ubi ostendit potestatem se quidem omnis hominis accepisse, ut liberet quos voluerit, damnet quos voluerit, qui vivos et mortuos judicabit; sed eos sibi esse datos, quibus omnibus det vitam aeternam. Sic enim ait: Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Proinde non ei dati sunt, quibus vitam non dabit aeternam: quamvis et ipsorum potestas data sit, cui potestas data est omnis carnis, id est omnis hominis. Ita mundus reconciliatus ex inimico liberabitur mundo, cum in illum exserit potestatem suam, ut eum in mortem mittat aeternam: hunc autem facit suum, cui vitam donet aeternam. Quapropter omnibus prorsus ovibus suis bonus pastor, omnibus membris suis magnum caput promisit hoc praemium, ut ubi ipse est, et
Abbreviated transcription (Latin):
ninagiam spemidñt ilit̃ uor ergit quamaior omninꝰ
esse non possit: Audite & estote in spe gaudenter prt¬
ter quoduita ista non amanda sed toleranda sit it q̃
positir in eius tribulatione patientes : Audite inquans
ungenitus qui patri coaeternur & aequalis est dicit
qui propter nos homofactus est sed sicut omnis homo
mendax non factus estdicit: Via uita ueritasdicit:
quimundũ uicit dehis quibur uicit dicit: audite or¬
ite. sperate desiderate quod dicit : Pater inquit quos
edistimihi uolo ut ubigosũ & illi sint mecũ: qui sunt
ti quos ait apatre datorsibi: nonne illi dequibus alio
pcodicit. Neno uenit adme nisipater quimis it me
raxerit eum: Ian quomodo eaquae fieridicit apatse
aciat ipse cũpatse. Si quid in hoc euargelio profecimus
ouimus. Ipsi sunt ergo quos apatre accepit quos & ip¬
mundus esedens & cognoscens quod xp̃s adõ patre sit
pissus. uit mundus e mundo libera setur : Ne mundus

Expanded text:
n magnam spem Dominus Jesus suos erigit, qua major omnino esse non possit. Audite, et estote in spe gaudentes, propter quod vita ista non amanda, sed toleranda sit, ut esse possitis in ejus tribulatione patientes. Audite, inquam, unigenitus qui Patri coaeternus et aequalis est, dicit; qui propter nos homo factus est, sed sicut omnis homo mendax non factus est, dicit; via, vita, veritas dicit ; qui mundum vicit , de his quibus vicit, dicit. Audite, credite, sperate, desiderate quod dicit: Pater, inquit, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum. Qui sunt isti quos ait a Patre datos sibi? Nonne illi de quibus alio loco dicit, Nemo venit ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum ? Jam quomodo ea quae fieri dicit a Patre, faciat et ipse cum Patre, si quid in hoc Evangelio profecimus, novimus. Ipsi sunt ergo quos a Patre accepit, quos et ipmundus credens, et cognoscens quod Christus a Deo Patre sit missus, ut mundus ex mundo liberaretur, ne mundus
Abbreviated transcription (Latin):
suerit inpensum & nobis ampliur: Quodsi & hoc factũ
esset: ad huc quaeri posset utrũ ideo fuissec factum
quod steteramus ecellentius. an qđ desperatius ia ceba¬
Cũ uero nouerimur bonorũ ominiũ creatoremrepa¬
randis aitelis ialis nihil gratiȩ contulise. cur ñ potua
elbegonus q uod tantodam nabilior eorum iudicttast
aul po qua neo erat natura sublimior : tantoeninin¬
sur quamnos peccare debuerunt quanto meliortu
fuenurue noe fieunc autẽ in offendendo qsratose tanto &co¬
busur be neficio euis igrati x titerunt. quanto benescs¬
nuifsune neoti necens satis suit deser tores esse illius mo
nostrosierent deaeptores: hoc itaque nobir magnũ beso
ipsum cuius membra esse nos uoluit ae quales scĩt agtos¬

Expanded text:
fuerit impensum, et nobis amplius. Quod si et hoc factum fuerit impensum, et nobis amplius. Quod si et hoc factum esset, adhuc quaeri posset utrum ideo fuisset factum, quod steteramus excellentius, an quod desperatius jacebaCum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum ipsum cujus membra nos
Abbreviated transcription (Latin):
gelorũ scõrũ aequalitatẽ gratiae suae largitate perduc̃:
Vngenitus autem cum sit dñs omnium procul dubio est
dñr angelosum Natura qua dr̃ est ñ argelis sed patripo¬
tius a equalis : Gratia uero qua homo est quomodo ñ
ꝓcedit &xcellentiam cuius libet angeli cum sit una per¬
sona carnis & uerbi : quãquam ñ desint quietiã nos
angelis praeferant . quia pronobis inquiunt non pro
uelle gloriari. Et enĩ xp̃r sicut ait apostolur. iuxta
tempus pro impiis mortuus est: Hicergo non meritũ
nr̃m. sed dĩ miseri cordia conmendatur : nam quale ẽ
ideo se uelle laudari quia uitio suo tam de testabiliter
a grotauit ut non possit aliter quam medicimorte
sanasi : non haec nostrorũ gloria meritorum sed
medicina morborum : Anideo nos praeferimus ange¬
lis. quiacũ & argeli peccauerint nihil eis tale unde sa¬
nasentur inpensũ est. quasi aliquid eir uel paruum

Expanded text:
gelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: gelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: Unigenitus autem cum sit Dominus omnium, procul dubio est Dominus Angelorum, natura qua Deus est, non Angelis, sed Patri potius aequalis; gratia vero qua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non pro de impietate velle gloriari? Etenim Christus, sicut ait Apostolus, juxta tempus pro impiis mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte sanari? Non est haec nostrorum gloria meritorum, sed medicina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi aliquid eis vel parvum
Abbreviated transcription (Latin):
hoequidem inominibur intellei potest deillo cui ueria¬
ter dicitur nihil odisti eorum quae fecist: nonenimq¬
cumque odisset esse uoluisset. aut omnino esset quod
omimipotent esse noluir set. nisi & in eo quod odit eset
aiam quod amaret : Merito quippeodit & uelut aro¬
gula suae artis alienum in probat uitium : amat taonen
suum &iam in uitiosi uel sanatione beneficium ueldam¬
natione iudicium: Itadr & nihilodit eorũ quae fecit na¬
turarum enĩ non uitiorũ conditor. mala quae odit
ipse ñ fecit.: &demalis eisdem uelsanando ea ꝑmisericor¬
diam uelor dinando ꝑ iudiciũ bona sunt ipse quae fecit:
cumgitur eosum quae fecit nihiloderit. quis dgne por¬
sit eloqui quantũ dilgat membra ungeniti sui. & quanto
amplius ipsum ungenitũ inquo condita sunt omnia
uisibilia & inuisibili a quae in suir generibur ordinata
ordinatissime dilgit : oembra quippe ungeniti ad an¬

Expanded text:
hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui verachoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui veraciter dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quodcumque odisset esse voluisset, aut omnino esset quod omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et velut a regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, vel damnatione judicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unigeniti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad An
Abbreviated transcription (Latin):
mus per sarguinem filii eius nos coepit dilgese. sed an¬
te mundi constitutionem dil&it nor: ut cũ eius ungenito
nonsic audiatur ñ sic accipiatur quasi idconos reconci¬
lia uerit ei filius ut iam inciperet amare quos oderat
Sic̃ reconciliatur inimicur inimico: uit deinde sint oro
& nuicem dilgant quioderant inuicem: Sediam nor as¬
lgenti reconcilati sumus ercũ quo propter peccatũ o¬
micitias habeb amus : quodutrũ uerũ dicam ad testecor
aplus Commendat inquit dilectionẽ suã dr̃ in nobis qr
cum ad hiue peccatores essemus xp̃r pronobirmor tuus
est: Habebat itaque ille erga nos caritatẽ. &iamcũ mine¬
tias aduersũ eũ xercentes operasemur iniquitatem
& tamen ei uerissime dictum est : Odistidñe omnes qui
operantur iniquitatẽ: Pro inde miro & diuino modoe
quando nos oderat dilgebat : Oderat enĩ nor quale sit
ni &odise qđ feceramus & amare quod fecerat &

Expanded text:
mus per sanguinem Filii ejus, nos coepit diligere; sed anmus per sanguinem Filii ejus, nos coepit diligere; sed ante mundi constitutionem dilexit nos, ut cum ejus unigenito Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat: sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant, qui oderant invicem; sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilectionem suam Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est. Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversus eum exercentes, operaremur iniquitatem; et tamen ei verissime dictum est: Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem. Proinde miro et divino modo, et quando nos oderat, dilet odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
hum est. missi sunt certe illicumiam hominer essent :
missus est autẽ ipse ut homo esset : & tamen supesius aitr
Sicut me misisti inmundũ. & ego misi eos inmundũ:
tamquam diceset: quia misistime misi eos: Ita & hoc
lo codilexisti eos inquit sicut & medilexisti: quod aliud
nihil est quam dilxistieor : qm̃ & medilxisti: non enin
membra silii non dilgeret quidilgit filiũ : Aut alia
causa est dilgendi membra eius nisiquia dilgit eum : Sed
dilgit siliũ secundum diuinitatem. quia genuit illũ aequo¬
lem sibi: Diligit eum &iam secundũ id quodhomo est :
quia ipsũ ungenitũ uerbum caro factum est. & prop¬
ter uerbum est ei cara uerbi caro : Nos autem dilgit¬
qm̃ sunius eius eius membra quem dilgit. & hoc ut
essemus. propter hoc nos dil&it ante quam essemur:
qua propter inconpraehensibilis est dilectio quadilgit
dr̃ neque mutabilis : Non enĩ & quo ei re conciliati su¬

Expanded text:
gum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent, gum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent, missus est autem ipse, ut homo esset; et tamen superius ait: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum, tanquam diceret: Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco: Dilexisti eos, inquit, sicut et me dilexisti, quod aliud nihil est quam dilexisti eos, quoniam et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligeret: qui diligit Filium. Aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi. Diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum caro factum est , et propter Verbum ei chara Verbi caro. Nos autem diligit, quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. Quapropter incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex eo quo ei reconciliati su
Abbreviated transcription (Latin):
manenro stat ueundus Ipsisunt eni imnunduo qont
pnaneo i imucur qualis est mundus danin. ton
praedestinater Sed & iimico amicus efpo duon
sexi quen dn erat in ap̃o mundũ reconcilians iibis¬
ineus ad quos rusistime & tumine munduni reco¬
cilians tibi perme. proptesea sequitur luua ao
quirpaitos dedlexisti corsicut ceme dil&xisti: in fis
quippe nospater dilgit quia in ipsonor &c legsi
ante mundi constitietionem: quienin di lig
ungenitũ profecto dilgit & membra eius quae adopta¬
uit in eũ ꝑeũ: Nec ideo pares sumus ungenito filio per
quemcseati. & recseatisumus: quiadictũ est. dilexisti
eos sicut & me: Neq enĩ semꝑ aequalitatem sgnificat
quidicit sicut illud ita & illud: sed aliquando tantũ
quia est illud est &illud: aut quia est illud ut sit & il¬
lud: Quis enĩdixerit eo prorsus mõdo inmundũ a
xp̃o apostolos missos. quomodo est ipse missus apatre .
Vt enĩ aliar taceam diffesentias quas commemorase lon¬

Expanded text:
cognoscat mundus. Ipsi sunt enim mundus, non permanens inimicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus, sed ex inimico amicus effectus, propter quem Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibiin eis ad quos misisti me, et tu in me, mundum reconcilians tibi per me. Propterea sequitur etiam illud quod ait: Et dilexisti eos, sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante mundi constitutionem. Qui enim diligit unigenitum, profecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum per eum. Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est: Dilexisti eos, sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui dicit: Sicut illud, ita et illud; sed aliquando tantum, quia est illud, est et illud; aut quia est illud, ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo in mundum a Christo apostolos missos, quo modo ipse est missus a Patre? Ut enim alias taceam differentias, quas commemorare lon
Abbreviated transcription (Latin):
iaris eis ministras : uenit illuc cum lanternis &
cibus & arnus : cohors non iudȩosum sed militũ
it: apsȩside itaque intellegatur accepta tam¬
um adtenendũ reum seruato ordine legitime
testatis : ut nullus tenentibus audeset obsistese
iam quã & manus tanta fuerat congsegata. & sic
mata ueniebat: ut uel terreret uel &iam repug¬
aset siquis quam xp̃m defendere auderet. Itaquip¬
e eius abscondebatur potestas: & obtendebatur
sirmitas : ut haec inimicis nec essaria uiderentur
duersus eũ. inquẽ nihil ualuisset. nisi quod ipse uolu¬
set. Bene utenr bonus malis: & faciens bonademalis
ins omnia quae uenturaerant super eum: proces¬
it &dicit eis : quid quaeritis : Responderunt ei : ihm̃

Expanded text:
Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis et Pharisaeis ministros, venit illuc cum laternis et facibus et armis. Cohors non Judaeorum, sed militum fuit. A praeside itaque intelligatur accepta, tanquam ad tenendum reum, servato ordine legitimae potestatis, ut nullus tenentibus auderet obsistere: quanquam et manus tanta fuerat congregata, et sic armata veniebat, ut vel terreret vel etiam repugnaret, si quisquam Christum defendere auderet. Ita quippe ejus abscondebatur potestas, et obtendebatur infirmitas, ut haec inimicis necessaria viderentur adversus eum, in quem nihil valuisset nisi quod ipse voluisset; bene utens bonus malis, et faciens bona de malis, ens omnia quae ventura erant super eum, processit, et dicit eis: Quem quaeritis? Res
Abbreviated transcription (Latin):
beati iohannis narrationem ut suscepimus traco¬
dam sine aliorum conparatione uideamur in eis qu
manifesta sunt. non imnor anter ut hoc ubiopis
est causa poscente faciamus: non ergo sic accipiamis
quodait. Haec cum dixisset ihit gsesus est cumdicis¬
lis suis trans torrentem cedron ubierat hor tunsi
quem introut ipse & discipuli eius: Tam quam con¬
tinuo post illa uerba in illum hortum fuerit ingbsis
Sed ad hoc ualeat quod dictumest. Haec cumdo¬
set ah̃r: ut non eũ ante opineniur ingessum quo
uerba finir&. Sciebat inquit & iudas qui tradebat
mnlocum : ordo uerborũ est sciebat locum quitra¬
bat eum : Quia frequenter in quit ihĩ conuenerat
uc cũ discipulis suis: ibiergo lupur ouina pelle
ntectus & interoues alto patris familiar consi
toleratus didicit: tibi ad tempus & guum disper¬
et gregem insidus ad petendo pastosem: Iudas ergo in¬
it cum accepisset cohortem: & a principibus &

Expanded text:
beati Joannis narrationem, ut suscepimus tractanbeati Joannis narrationem, ut suscepimus tractandam, sine aliorum comparatione videamus, in eis quae manifesta sunt non immorantes; ut hoc ubi opus est, causa poscente faciamus. Non ergo sic accipiamus quod ait, Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, in quem introivit ipse et discipuli ejus, tanquam continuo post illa verba in illum hortum fuerit ingressus: sed ad hoc valeat quod dictum est, Haec cum dixisset Jesus, ut non eum ante opinemur ingressum, quam illa verba finiret. 2. Sciebat, inquit, et Judas, qui tradebat eum, locum. Ordo verborum est, Sciebat locum qui tradebat eum. Quia frequenter, inquit, Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. Ibi ergo lupus ovina pelle contectus, et inter oves alto Patrisfamilias consilio toleratus, didicit ubi ad tempus exiguum dispergeret gregem, insidiis appetendo pastorem. Judas ergo, inquit, cum accepisset cohortem, et a principibus et
Abbreviated transcription (Latin):
nquem introuit ipse & discipuli eius: Sciebat autẽ
iudar quitradebat eũ locum. quia fsequenter ihĩ
onuenerat illuc cumdir cipulis suis: Hoc quod narrat
gsesiumdñm cum discipulis suis inhortum. Non
contirauo factũ est cumeiur illa finta esset oratio dͥe
unt uiter posita quae ab isto psetermusia apdis
enalte listas Iguntur. Sicut apud hunc in uensra
mubta quae illis militer insua narratione ⁊aeue
Quoniodo autem inter se omnes conueniant nitus
quis nosse desiderat ñ in his sermonibus sed in aut
laboniosis lateris quȩrat. necstando & audiendois
potius sedendo & lgendo uellgenti aureuis in ator¬
que indentissimã psebendo. illa condiscat csedit
tamen ante quamsciat : Siue id &iam scise in hai
ta possit: siue ꝑ aliqua impedimenta nom possit
ab aliquo euangelista eise conseriptũ quantum als
attinet quos in auctoritatem canonicam receptꝰ
ec desia quod uelipsiur uel alteriur nonminur ueo
narrationi possit esse contrariũ: Nunc̾itaque hu

Expanded text:
i ejus. Sciebat autem et Judas, qui tradebat eum, locum; quia frequenter Jesus convenerat illuc cum discipulis suis. » Hoc quod narrat ingressum Dominum cum discipulis suis in hortum, non continuo factum est, cum ejus illa finita esset oratio, de sunt interposita quae ab isto praetermissa apud alios evangelistas leguntur; sicut apud hunc inveniuntur multa quae illi similiter in sua narratione tacuerunt. Quomodo autem inter se omnes conveniant, nec vsquis nosse desiderat, non in his sermonibus, sed in aliis laboriosis litteris quaerat; nec stando et audiendo, sed potius sedendo et legendo, vel legenti aurem mentemque intentissimam praebendo, illa condiscat. Credat tamen antequam sciat, sive id etiam scire in hac vita possit, sive per aliqua impedimenta non possit, nihil ab aliquo evangelista esse conscriptum, quantum ad hos attinet quos in auctoritatem canonicam recepit Ecclesia, quod vel ipsius vel alterius non minus veraci narrationi possit esse contrarium. Nunc itaque hujus
Abbreviated transcription (Latin):
causam curita factum sit. erat enim inquit socer
caiphe quierat pontifex anni illius. erat autem inquit
caiphas qui consilium dedit iudȩis quia & pedit unum
hominermori propopulo. Merito & matheus cum id
bseuius narrare uoluisset eum ad caiphan ductum fuis¬
se commemorat : Quia &adannam prius ideo ductur
est quod socer eius fuerit. Ubuntellgendum est hoc eun¬
dem caiphanfieri uoluisse. Sequebatur autem inquit
ilim̃ sy monpetrus. & alius discipulus. Quis nam sit iste
discipulus. non temese adfirmandũ est quia tacetur
Solet autem seidem iohannes ita sgnificare & addere
quem dilgebatihr̃. Por tassis ergo & hic ipse est. quisquis
Famen sit sequentia uideamus. Discipulus autem ille in¬
quit erat notus pontisici. & introut cum ihũ in atrium

Expanded text:
causam cur ita factum sit. Erat enim, inquit, socer causam cur ita factum sit. Erat enim, inquit, socer Caiphae, qui erat pontifex anni illius. Erat autem, inquit, Caiphas qui consilium dederat Judaeis, quia expedit unum hominem mori pro populo. Merito et Matthaeus cum id brevius narrare voluisset, eum ad Caipham ducturum fuisse commemorat, quia et ad Annam prius ideo ductus est, quod socer ejus fuerit. Ubi intelligendum est hoc eumdem Caipham fieri voluisse. Sequebatur autem, inquit, Jesum Simon Petrus, et alius discipulus. Quisnam sit iste discipulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem idem Joannes se ita significare, et addere: Quem diligebat Jesus. Fortassis ergo et hic ipse est. Quisquis tamen sit, sequentia videamus. Discipulus autem ille, inquit, erat notus pontifici, Petrus autem stabat ad ostium
Abbreviated transcription (Latin):
inodorem suauitatir : Cohors ergo & tribunus & minr¬
triiudaeorum conpraehenderunt ihm̃ & lgaueruit
eum : Conprachenderunt adquẽ ñ accesserunt : qm̃de
ille : illiuero tenebrȩ per manserunt : nec audier unt
accedite ad eũ & in luminamini. Sienim sic accederent
non eum manibur occidendum sed recipiendum corde
conpraehenderent : nunc autẽ quando eum illo modo
conpraehen derunt : tunc ab eo longius recesserunt a
liga uerunt . a quo solui potius debuerunt : & erant sor¬
tassis in eis qui tunc in posuerunt xp̃o uincula sua atques
ab eo postea liberati dixerunt. disrupistiuincula mea
haec hodie satis sint tractabuntur dõ uolente sermo¬
.luiiii De eo quod dicit. et adduxerunt eum
ad aunam pimum. usque. ad. frenum euco
uecauir perius ergrarim callus cant autr
sed pronibir omnibur tradidit eum. Vt intellggatur
iudas non laudabilir utilitate traditionis huius. Sedsce¬
leris uoluntate damnabilis: adduxerunt eum sicut
iohannes euange listadicit. ad annam primũ : nec tacet

Expanded text:
tatis . 6. Cohors autem et tribunus et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum, et ligaverunt eum. Comprehenderunt ad quem non accesserunt: quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt; nec audierunt, Accedite ad eum et illuminamini . Si enim sic accederent, non eum manibus occidendum, sed recipiendum corde comprehenderent. Nunc autem quando eum illo modo comprehenderunt, tunc ab illo longius recesserunt: et ligaverunt eum a quo solvi potius velle debuerunt. Et erant fortassis in eis qui tunc imposuerunt Christo vincula sua, atque ab eo postea liberati dixerunt, Disrupisti vincula mea . Haec hodie satis sint; tractabuntur. Deo volente, sermoXIII. Ab eo quod legitur, Et adduxerunt eum ad Annam primum; usque ad id, Iterum ergo negavit Petrus, et statim gallus cantavit.  pro nobis omnibus tradidit eum , ut intelligatur Judas non laudabilis utilitate traditionis hujus, sed sceleris voluntate damnabilis, Adduxerunt eum sicut hic Joannes evangelista narrat ad Annam primum. Nec tacet
Abbreviated transcription (Latin):
illo Iterum ergo negauit petrur &statim gallus can¬
tauit. Ecce mediciest completa praedicatio a egroti
conuicta psȩsumptio. Non enim factũ est quo diste
dixerat. animam meam proteponam. Sed factũ
est quod ille piȩdixerat. Ter me negabis. Sed trina
petrinegatione completa. lam &iste sermo conple¬
atur ut de incepr quae dedño apud pontium pilatum
psȩsidem gesta sunt ab alio consideremur xxordio¬
phan iuprraer onium enat autem matie

Expanded text:
illo? Iterum ergo negavit Petrus, et statim gallus canillo? Iterum ergo negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici completa est praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est quod iste dixerat, Animam meam pro te ponam; sed factum est quod ille praedixerat, Ter me negabis . Sed trina Petri negatione completa, jam et iste sermo compleatur, ut deinceps quae de Domino apud Pontium Pilatum praesidem gesta sunt, ab alio consideremus exordiopha