comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atrociores redeunt Rursumq quo sibi¬
met meliora agentibꝰ nequaquã parcut᷑.
eo uigilantius aliena facta rep̃hendũt.
Quid enĩ de humana potencia mirari
ext̾̃ius poterunt. qui semet ipsos quoq
despiciunt etiã cũ intimȩ pene iã arcẽ
sublimitatis app̾hendunt: Idcireo igͥ
bene foris diuidicant. altitudinẽ t̾renȩ
celsitudinis: quia intus oculũ nõ gͣuat
pondus tumoris. Unde et beatus iob eũ
in amicis dura loquentibus t̾renã pru¬
dentiã. uires. substanciãq despiceret. di¬
cens. Humqͥd dixi. afferte mͥ. et de substã.¬
nu hostis. et de manu robustoꝵ eruite me.
docete me et ego tacebo. et siqͥd forte igno¬
raui instruite me: Quid desemet ipso
sentiat. paulo inferus manifestat dicẽs
Sitꝑ pupillum irruitis Luce itaq clariꝰ
patet. quantȩ se infirmitatis conspiciat
quẽ pupillũ uocat: Sequit᷑ Quare de¬

Expanded text:
atrociores redeunt; rursusque quo sibiatrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. Unde et beatus Job, cum in amicis dura loquentibus terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de substannu hostis; et de manu robustorum eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me; quid de semetipso sentiat, paulo inferius manifestat, dicens: Super pupillum irruitis . Luce itaque clarius patet quantae se infirmitatis conspiciat, quem pupillum vocat. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
conspectin protinus strauit: Sicut serip¬
tum ẽ Huntiauerunt regi dicentes.
Ad ẽ nathan propħa Cũq introisset aũ
conspectũ regis : ad orauit eũ pronꝰ in t̾rã
Quomͣ moises regi egiptio libe resistens.
eũ despicere potuit. qui dõ fanuharit
colloquens. sequentẽ se iechro cognatum
humilis adorauit. cuius etiã consilio tã¬
tam obedientiã p̾biit. ut post secreta dĩ
colloquia magnũ lucrũ duceret. quod
foris ab ore hominis audiret: Qđ ex
discimus: qͥd de aliis pensare debea¬
mus: Scĩ et enĩ uiri. nec exelatione sũt
liberi. nec extimore submissi. sed cũ rectitu¬
do eos ad lib̾tatẽ uocis erigit: conside¬
ratio infirmitatis propriȩ in humilita¬
tȩ custodit Culpas qͥppe delinquentiũ.
et si ex alto. increꝑances feriunt: semet.¬
ipsos tam̃ apud se subtilius iudicantes.
quasi in abiectis ponunt. et quo praua
in aliis insequunt᷑. eõ ad repͥmendos se

Expanded text:
conspectu ejus pronus stravit, sicut scripconspectu ejus pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicn propheta; cumque introisset ante conspectum regis, adoravit illum pronus in terra? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum humilis adoravit, cujus etiam consilio tantam obedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret, quod foris ab ore hominis audiret? Ex alidiscimus quid de aliis pensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se
Abbreviated transcription (Latin):
Et ait homo dĩ Dimitte illã Anima
enĩ eius in amaritudine ẽ Quom̾ heliaᷤ
suꝑbo regi merepationis uerba ꝑtumo¬
rẽ intulit. qui ant̾ euis currũ humilit̾
eucurrit. sicut scriptũ ẽ Aeemetusq
lumbos currebat ante achab: Quom¬
uir dei. hieroboã p̃sentiã exelatione des¬
pexit. qͥ arentẽ eius dexterã saluti pͥstinȩ
ptinꝰ expietate reparauit: Sicut sẽp¬
tum ẽ: Cumq audisset rex sermonẽ ho¬
minis dei. quẽ inclamauerat contͣ al¬
tare in bethel: extendit manũ sua de
ari dicens: A pp̃hendite eũ. Et ex¬
sat manus eius Et paulo post Gra.¬
uit uir dei faciem dm̃. et reu̾sa ẽ manus
eius ad eum Et facta ẽ sicut prius fuerat
Quia enĩ suꝑbia gignere uirtutes neseitꝰ.
quanta ex humilitate prodiit uox mere.¬
pationis ostenditur: quã signa comitã¬
tur: Quomͦ nathan contͣ dauid regẽ
ꝑ uerba increpationis tumuit. qͥ cũ in¬
crepanda culꝑa de esset: int̾ram se eius

Expanded text:
e illam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba propter tumorem intulit, qui ante illius currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctusque lumbis currebat ante Achab? Quomodo Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dextram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit, sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem clamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite cum; et exaruit manus ejus . Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini; et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit, quanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa deesset, in terram se in
Abbreviated transcription (Latin):
alia iustoꝵ. atq alia ẽ fortitudo ie.¬
proboꝵ Iustoꝵ quippe fortitudo ẽ carie
uincere. propriis uoluntatibꝰ cont̃irs.
delectacionẽ itȩ p̾sentis extinguere.
hiusmundi asꝑa pro ęt̾ius p̾̃mis ama¬
re. prosꝑitatis blandunenta contempne¬
re. aduersitatis metũ incorde suꝑare Re¬
proboꝵ uͦ fortitudo ẽ transitoria sine ces.¬
satione diligere. contͣ flagella conditoriᷤᷤ
insensibilit ꝑdurare. ab amore rerum tẽ¬
poraliũ nec adu̾sitate quiescere. ad ma¬
nẽ głam. etiam cũ detrimento uitę ꝑue.¬
nire Malitiȩ augmenta exqͥrere. bonoꝵ
uitã nõ solũ uita ac moribꝰ. sed etiam gla.¬
diis impugnare. in semet ipsis spẽ pon̾e.
iniquitatẽ cotidie sine ullo desidũ defectu
ꝑpetrare Hinc ẽ quod electiᷤ ꝑpsalmistã¬

Expanded text:
alia justorum, atque alia est fortitudo reproborum. Justorum quippe fortitudo est, carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstinguere. us mundi aspera pro aeternis praemiis amare, prosperitatis blandimenta contemnere, adversitatis metum in corde superare. Reproborum vero fortitudo est transitoria sine cessatione diligere, contra flagella conditoris insensibiliter perdurare, ab amore rerum temporalium nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine ullo desiderii defectu perpetrare. Hinc est quod per Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
corporis anhelat. Qd̃ gͦ prius tangere
nolebat. hoc post p̾angustia comedit.
qui desid̾ia sua uix capiens. et ipsas qͣs
dudũ timuerat. iã pro amore cȩlestis
Odirigit᷑. qͥcqͥd sibi in hac inta ama¬
rũ fit. dulce existimat. om̃e quod affligit.
requiẽ putat. transire et ꝑ mortẽ appe¬
ditus in infimis extingui desidat. qͦ¬
ualentius sumina concendat Sed hec
de euiuslibet iusti anmo. hec de beati
ab m̃te mentior: nͥ ipse subiungat:

Expanded text:
corporis, anhelat. Quod ergo prius tangere corporis, anhelat. Quod ergo prius tangere nolebat, hoc post prae angustia comedit, qui desideria sua vix capiens, et ipsas quas dudum timuerat, jam prae amore coelestis dirigitur, quidquid sibi in hac vita amarum fit, dulce aestimat, omne quod affligit requiem putat; transire et per mortem appeditus in infimis exstingui desiderat, quo verius summa conscendat. Sed haec de cujuslibet justi animo, haec de beati Job mente mentior, nisi ipse subjungat:
Abbreviated transcription (Latin):
umq et̾nȩ patriȩ quanta sit dulce.¬
do consid̾at: pro ea presentis uitȩ amari¬
tudines ardent̃ amat Unde post stulti
cibi fastidium. post umpossibilẽ mortis
gustũ. recte subiungit᷑. Que pruis tan¬
ens. que pͥus dum sola propria curaret.
ferre aliena fastidiebat: que minus alie¬
nis conpatiens. conualescere contͣ adu̾sa
nõ poterat. quia cũ ad toleranda proxi¬
ni infirma se attrahit: adu̾sa suꝑanda
conualescit. ita ut pro amore ueritatis.
p̃sentis uitȩ cruciatus. tanto post fortis
appetat. quanto priꝰ infirma fugiebat
Inclinatione namq sua erigit᷑. attracta¬
cione tendit᷑. cõpassiore roborat᷑. Cũq
in amorẽ se proxim dilatat: quasi ex
meditatione colligit. quanta fortitudi¬
ne ad auctorẽ surgat Caritas namq que
nos ad uim cõpassionis humiliat. altius
ineulmine contemplationis leuat. et
multiplicata iã maioribꝰ desidiis estuat.
iam ꝑuenire ad uitã sp̃s. etiã ꝑcrutiatꝰ

Expanded text:
umque aeternae patriae quanta sit dulcedo considerat, pro ea praesentis vitae amaritudines ardenter amat. Unde post insulsi cibi fastidium, post impossibilem mortis gustum, recte subjungitur: CAens, quae prius, dum sola propria curaret, ferre aliena fastidiebat, quae minus alienis compatiens, convalescere contra adversa non poterat, cum ad toleranda proximi infirma se attrahit, ad adversa superanda convalescit; ita ut pro amore veritatis praesentis vitae cruciatus tanto post fortius appetat, quanto prius infirma fugiebat. Inclinatione namque sua erigitur, attractione tenditur, compassione roboratur; cumque in amorem proximi se dilatat, quasi ex meditatione colligit quanta fortitudine in auctorem surgat. Charitas namque, quae nos ad vim compassionis humiliat, altius in culmine contemplationis levat; et multiplicata jam majoribus desideriis aestuat, jam pervenire ad vitam spiritus, etiam per cruciatus
Abbreviated transcription (Latin):
Ialiqͣndo nos adu̾sarius. aliq̾n autẽ con¬
terit deus E.x contricione autẽ adu̾sarii
auirtute deficimus. ꝑ contricionẽ ũ dñi.
fracti aitiis inurtute roboramͣ. Hane
contricionẽ propħa conspexerat cũ dice.¬
bat: Reges eos in uirga ferrea. et tanꝗͣ
uas figuli conteres eos In itirga nos dñs
regit et conterit. quia dispensationis suȩ
forti rectitudine cũ nos int̾uis reficit. af¬
miliat: intencionẽ sp̃s exaltat. Unde¬

Expanded text:
ando nos adversarius, aliquando autem conterit Deus. Ex contritione autem adversarii a virtute deficimus; per contritionem vero Domini fracti, a vitiis in virtute roboramur. Hanc contritionem Propheta prospexerat, cum dicebat: Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . In virga nos ferrea Dominus regit et conterit, quia 220 dispensationis suae forti rectitudine cum nos interius reficit, exmiliat, intentionem sp
Abbreviated transcription (Latin):
Pondus itaq formidinis mens electi pt.¬
ponat. inuirtute se amoris exerceat. re¬
nouationis suȩ dignitatẽ desidet. ad cõ¬
ditoris sui speciẽ anhelet. quẽ quausq cõs¬
picere non ualet: ȩt̃rttatẽ eius necesse ẽ
idẽ intimũ cibum suũ esuriẽs expectet:

Expanded text:
Pondus itaque formidinis mens electi postponat, in virtute se amoris exerceat, renovationis suae dignitatem desideret, et ad conditoris sui speciem anhelet: quem quousque conspicere non valet, aeternitatem ejus necesse est, id est, intimum cibum suum esuriens exspe
Abbreviated transcription (Latin):
lo. aministerio confessionis obmutes¬
eam: nec rursum quasi ęs uocẽ confessi¬
onis resono. et sensũ uocis ignoro. Sed
quia ad ꝑcussionẽ reprobi debilit̾ fortes
sunt: electi aut̃ ualent̃ infirmi: beatꝰ
iob dũ fortẽ se ꝑ insamã nõ ẽẽ asserit:
fortẽ se ꝑ statũ salutis innotescit. Unde
sinuat. ne si sibi uires quas habet arro¬
get. potent̃ ad mortẽ currat Plerumq
enĩ uirtꝰ habita det̾ius quã si de ẽẽt. int̾.¬
ficit. quia dũ ad sui confidentiã mentẽ
erigit: hanc elationis gladio trãs figit
Cumq eam quasi roborando uruuficat.
fidutia euellit: Sed quia beatus iob
et uirtute pollet. et in semet. ipso fidutiã uo̾
ht: atq ut ita dixerim uires infirmus ht:
apte subiungit dicens: E ece nõ ẽ auxiltu¬
mͥ ume. Patet iam ad cuius spẽ ꝑcussi
animus recurrat. cũ inse sibi ẽẽ auxiliũ
denegat.. Sedquia infirmũ se in semet¬
ipso insinuat: ad maioris adhuc fortitu¬

Expanded text:
lo a ministerio confessionis obmuteslo a ministerio confessionis obmutescam; nec rursus quasi aes vocem confessionis resono, et sensum vocis ignoro. Sed quia ad percussionem reprobi debiliter fortes sunt, electi autem valenter infirmi, beatus Job dum fortem se per insaniam non esse asserit, fortem se per statum salutis innotescit.  Vetsinuet, ne si sibi vires quas habet arroget, potenter ad mortem currat. Plerumque enim virtus habita deterius quam si deesset interficit; quia dum ad sui confidentiam mentem erigit, hanc elationis gladio transfigit; cumque eam quasi roborando vivificat, fiducia evellit. Sed quia beatus Job et virtute pollet, et in semetipso fiduciam non habet, atque, ut ita dixerim, vires infirmus habet, apte subjungit, dicens: CAPUT XXI --Patet jam ad cujus spem percussi animus recurrat, cum in se sibi esse auxilium denegat. Sed quia infirmum se in semetipso insinuat, ad majoris adhuc fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ eos ꝑcussio suꝑne animadu̾sionis
ex animat. neqͣqͣm sonitũ humilis cõfessi¬
ons reddant. Quidã uͦ metallo ęris in
nullo discrepantes: cũ flagella suꝑne ꝑ¬
cusionis accipiunt: pie confessionis so¬
nitũ emittunt Sed quia humilitatis
uoces excorde non proferunt: ad statũ
salutis reducti. nesciunt quod promise¬
runt. Iui gͦ more lapidũ ꝑcussi. nec uo.¬
ces hñt. isti aut̃ in nullo ęris initacio.¬
nem fugiunt. qui in ꝑcussione positi.
bona que ne sciunt loquunt᷑: Illi ue.¬
nerationẽ ferientis. et uerba denegãt.
isti pollicentes quod non impleant. sine
uita clamant Uir gͥ sc̃s. reproboꝵ du¬
ritiã int̾ uerb̃a fugiens: dicat. Nec
fortitudo lapidũ. fortitudo mea. nec
caro mea ȩnea ẽ.. Acsi aꝑte fateret᷑ di.¬
cens. Reproborũ similitudinẽ sub dis¬
ciplinȩ uerb̾e fugio. quia nec more lapi¬
dũ ita olidurui. ut sub ꝑcussionis stimu¬

Expanded text:
ut cum eos percussio supernae animadversionis ut cum eos percussio supernae animadversionis examinat, nequaquam sonitum humilis confessionis reddant. Quidam vero a metallo aeris in nullo discrepantes, cum flagella supernae percussionis accipiunt, piae confessionis sonitum emittunt; sed quia humilitatis voces ex corde non proferunt, ad statum salutis reducti, nesciunt quod promiserunt. Illi ergo, more lapidum percussi, nec voces habent; isti autem in nullo aeris imitationem fugiunt, qui, in percussione positi, bona quae non sentiunt loquuntur. Illi venerationi ferientis et verba denegant; isti, pollicentes quod non impleant, sine vita clamant. Vir igitur sanctus, reproborum duritiam inter verbera fugiens, dicat: Nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. Ac si aperte fateatur, dicens: Reproborum similitudinem sub disciplinae verbere fugio, quia nec more 223 lapidum ita obdurui, ut sub percussionis stimu
Abbreviated transcription (Latin):
calco: Et quia ĩiusti quiq ut diximus.
tanto fortius labores illius ꝑferunt. quãto
auidius eius delectacione pascunt᷑: recte
mox eandẽ reproboꝵ fortitudinẽ subdit
dicens. Nec fortitudo lapidũ fortitudo
ere. ac lapidibus. nisi insensibiliũ homi¬
nũ corda signant᷑: Qui sepe et suꝑnos
ictus accipiunt. et tam̾ nulla disciplinȩ
ꝑcussione mollescunt. Quo contͣ electis
ꝑ propħam pollicente dño dicit᷑ Tollã
auobis cor lapideũ. et dabo uobis corcar
neum Paulus quoq ait Si linguis ho¬
minũ loquar et angłoꝵ. caritatẽ autẽ
non habeam: factus sum uelut es sonãs.
aut cimbalũ tinniens. Scimus autẽ qd̾
ꝑcussi lapides. clarũ sonũ reddere neque¬
unt. es uͦ cũ ꝑcutit᷑. canorus ualde sonitꝰ
ex eius ꝑcussione formatur:. Quod quia
ut lapides uita caret: sensum in sonitu
non ht̃: Et sunt non nulli qui lapidibꝰ
similes. ita ad pietatis precepta duruer̃t.

Expanded text:
calco? Et quia injusti quique, ut diximus, calco? Et quia injusti quique, ut diximus, tanto fortius labores illius perferunt, quanto avidius ejus delectatione pascuntur; recte mox eamdem reproborum fortitudinem subdit, dicens: « Nec fortitudo lapidum fortitudo aere ac lapidibus, nisi insensibilium hominum corda signantur, qui saepe et supernos ictus accipiunt, et tamen nulla disciplinae percussione mollescunt? Quo contra electis per prophetam, pollicente Domino, dicitur: Tollam a vobis cor lapideum, et dabo vobis cuis hominum loquar, et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens . Scimus autem, quod percussi lapides clarum sonitum reddere nequeunt; aes vero cum percutitur, canorus valde sonitus ex ejus percussione formatur. Quod quia ut lapides vita caret, sensum in sonitu non habet. Et sunt nonnulli, qui lapidibus similes, ita ad pietatis praecepta duruerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ebrtus qͥppe quod patit᷑ nescit. Absintio gͦ
ẽ ebrius. qui pro amore presentis scłi. asen¬
su racionis alienus. dum qͥcqͥd pro mundo
sustinet. leue deputat. laboris amaritudi¬
nẽ quã tolerat ignorat. quia nimirũ delec.
tabilit̾ ad cuncta ducit᷑: in quibꝰ pęnaliter
fatigat᷑. At contͣ uir iustus. ad mundi
ꝑicula promundo toleranda ẽẽ: debilis
studet. finẽ fitũ conspicit. uita p̾sens quã
sit transitoria attendit Et pro ea ext̃tus
labores perpeti renuit: cuius intrinsecus
delectacionẽ uincit B eatus igit᷑ iob pre¬
sentis uitȩ adu̾sitatibꝰ p̾ssus. dicat ex sua.
dicat exom̃ium uoce iustoꝵ. Que ẽ enim
fortitudo mea ut sustineam. aut qͥs finis
m̃s ut pacient᷑ agã: Aesi aꝑte insinuet¬
dicens. Mala mundi pro mundo tolerare
nequeo. quia iam in eius desidio fortis non
sum. Dum enĩ p̾sentis uitȩ finẽ conspicio.
cur pondus eius patior. cutus appetitũ

Expanded text:
Ebrius quippe quod patitur nescit. Absinthio ergo Ebrius quippe quod patitur nescit. Absinthio ergo est ebrius, qui, prae amore praesentis saeculi a sensu rationsustinet, leve deputat, laboris amaritudinem, quam tolerat, igntabiliter ad cuncta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit transitoria attendit, et pro ea exterius labores perpeti renuit, cujus intrinsecus delectationem vicit. Beatus igitur Job, praesentis vitae adversitatibus pressus, dicat ex sua, dicat ex omnium voce justorum: Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis finis meus, ut patienter agam? Adicens: Mala mundi pro mundo tolerare nequeo, quia jam in ejus desiderio fortis non sum. Dum enim praesentis vitae finem conspicio, cur pondus ejus patior, cujus appetitum
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsam mens redeat. et agere quod
reprehendit erubescat Quasi enim
a speculo feda facies displicet. cũ mẽs
auita simili in se ipsa quod aduersetur
uidet. Ait gͦ: Considerate semitas
theman. itinera saba. et expectate
paulisꝑ Ac si aꝑte diceret Dampna
aliem teporis attendite. et tune spẽ
de ęt̾nis firmius sumitis. si recto cordiᷤ
oculo quod in aliis displiceat indetis.
enĩ dũ p̾sentis uite breuitas quasi diu
ꝑseueratura diligitur: ab ȩt̾na spe am¬
mus frangit᷑. et delectatus p̾sentibus
desperationis suȩ caligine reuerberat᷑.
Cumq longũ putat quod ad uiuendi
sibi spaciũ restat: repente uitã de se¬
rens. ȩt̾nã ĩuenit quã uitare iã neq̃¬
t: Hinc ẽ enĩ. quod ꝑquendã sapien

Expanded text:
metipsam mens redeat, et agere quod metipsam mens redeat, et agere quod reprehendit erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait ergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte diceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de aeternis firmius sumetis, si recto cordis oculo quod in aliis displiceat videtis. etenim dum praesentis vitae brevitas quasi diu perseveratura diligitur, ab aeterna spe animus frangitur, et delectatus praesentibus, desperationis suae caligine reverberatur. Cumque longum putat quod ad vivendum sibi spatium restat, repente vitam deserens, aeterna invenit, quae vitare jam nequeat. Hinc est enim quod per quemdam sapien
Abbreviated transcription (Latin):
diuini timoris iugo ordis attriuerat.
sub quanto discretionis moderamine¬
diuine scienciȩ archã portat A missis
namq uitulis mugit. quia audita mor¬
te filioꝵ: in t̾ram tonso capite corruit.
Sedrecto tam̃ itinere mugiens gradit᷑.
quia os eius ingemitu ad dei laudes aꝑi¬
tur. cum protinus dicit Dñs dedit
diĩs abstulit. sicut dño placuit ita fac¬
tũ ẽ. sit nom̃ dm̃ benedietũ: Sedindis¬
cretȩ mentes hanc iuuendi regulam
nesciunt. et quo uias dm̃ dissolute appe¬
tunt: eo ad mundi itinera stulte repli
semitas. saba itinera memorat. quia qͦs
auster reprobi teporis soluerit. hos ni¬
mirũ rete mplieationis tenet Bene
autẽ prauoꝵ facta describens: conside.¬
rare hec admonet. quia ꝑu̾sa agendo
diligimꝰ. sed hec uisa in aliis diudicamꝰ.
et que innobis minꝰ duudicanda credi¬
mus quã sint turpia in aliorũ melius
actione cognoscimꝰ Sicq fit ut ad se.¬

Expanded text:
divini timoris jugum colla cordis attriverat, divini timoris jugum colla cordis attriverat, sub quanto discretionis moderaminedivinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite corruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte replicsemitas, Saba itinera memorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed haec visa in aliis dijudicamus; et quae in nobis minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad se
Abbreviated transcription (Latin):
tram Ecce enim reclusis domi uttulis.
uaccę que sub archa dm̃i plaustro religa̾.¬
tur: ꝑgunt. ⁊gemunt. dant ab intimiᷤ
mugitus. et tam̃ ab itinere nõ demutãt
gressus Amorẽ quidẽ ꝑcõpassionẽ sen.¬
tiunt. sed colla posterius nõ deftectũt.
Sic sic necessẽ ẽ. ut incede debeant.
qui sacre legis iugo subpositi. iã łn.
t̾nã scientiã dm̃ archã portant. quati¬
nus ꝑhoc quod propinquoꝵ necessita.¬
tibus condolent. a cepto rectitudi.¬
nis itinere non declinent Bechsa.¬
mis quippe. domus solis dicit᷑ Archa
suꝑna scientia ad int̾ne lucis habi.¬
taculũ propinquare Sed tunc ue.¬
re bethsamis tendimꝰ. cũ uiã recti.¬
tudinis gradientes. ad uicina erroris
latera. nec pro affectu pigneꝵ. decli¬
namus Quoꝵ nimirũ gr̃a mentẽ nr̃am
tenere debet. sed reflectere nõ debet. ne
hec eadẽ mens aut si affectu non tang.¬
tur: dura sit. aut plus tacta. si inflectit᷑

Expanded text:
tram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, tram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portant, quatenus per hoc quod propinquorum necessitatibus condolent a coepto rectitudinis itinere non declinent. Bethsames quippe domus solis dicitur. Arca superna scientia ad aeternae lucis habitaculum propinquare. Sed tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum declinamus. Quorum nimirum gratia mentem nostram tenere debet, sed reflectere non debet, ne haec eadem mens aut si affectu non tangitur, dura sit; aut plus tacta, si inflectitur
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ nonsinat uim suȩ intencionis
impediri. ut affectus quidẽ mentis
uiscera repleat. sed tam̃ ab spiritali pro¬
posito non auertat Neq enĩ sc̃i uiri
ad mpendenda necessaria propinqͦs
carnis nõ diligunt. sed amore sp̃itali¬
um ipsam in se dilectionẽ uincunt.
quatinus fic eam discretionis modera¬
mine temꝑent. ut ꝑhanc in paruo sal.¬
tẽ acminimo arecto itinere non decli¬
nent Qd̃ bene nob̃ ꝑsignificationẽ uae¬
cȩ innuunt. que sub archa dñ ad mon¬
tana tendentes: affectu simul et rigi¬
do sensu gradiunt᷑. sicut scriptũ ẽ Tol.¬
lentes duas uaccas que lactabant ui¬
tulos. tunxerunt ad plaustrũ. uitulosq
earum clauserunt domi. et posuerunt
archã dñi suꝑ plaustrũ Et paulopost:
Ibant indirectũ uacce ꝑ inã que ducit
bethsamis: et itinere uno gradiebant᷑.
ꝑgentes et mugientes. et non decli-¬
nantes. neq ad dexterã neq ad sinis.¬

Expanded text:
sionem non sinat vim suae intentionis sionem non sinat vim suae intentionis impediri, ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spiritali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritalium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non declinent. Quos bene nobis per significationem vaccae innuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinantes neque ad dexteram, neque ad sinis
Abbreviated transcription (Latin):
iungi. quãtinꝰ eosdẽ quos propt̃ dm̃ utilit̃
negligit. tanto solidius diligat. quanto
in eis affectũ solubilẽ copulȩ carnalis
ignorat Debemus quidẽ et tẽporalit̃
his quibus uicinius iungimur. plus
cȩt̾is prode̾e. quia et flamina ad motis
rebus incendiũ porrigit. sed hoc ipsum
prius ubi nascit᷑ incendit Debemus
copulam terrenȩ cognationis agnos.¬
cere. sed tam̃ hanc cum cursum men¬
tis p̃pedit ignorare. quatinuis fidelis
animus indiuino studio accensus. nec
ea que sibi sũt in infimis coniuincta des-¬
piciat. et hec apud semet. ipsum recte
ordinans. summo emore transcendat
Sollerti gͦ cura prouidñdũ ẽ ne car-¬
nis grã subrẽpat. atq arecto itinere
cordis gressũ deflectat. ne iim suꝑmi
amoris impediat. et surgentẽ mentẽ
suꝑ imposito ponde deorsũ premat:
Sic et enĩ quisq propinquoꝵ debet
necessitatibus conpati. ut tam̃ ꝑ cõpas¬

Expanded text:
jungi: quatenus eosdem quos propter Deum utiliter jungi: quatenus eosdem quos propter Deum utiliter negligit, tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare: quatenus fidelis animus in divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et haec apud semeordinans, summorum amore transcendat. Solerti ergo cura providendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum deflectat, ne vim superni amoris impediat, et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic etenim quisque propinquorum debet necessitatibus compati, ut tamen per compas
Abbreviated transcription (Latin):
uo in loco uidelicet dũ propinquoꝵ
odio. animȩ quoq nr̃e odiũ sub infert᷑.
patent᷑ ostendit᷑. quia sic propinquos.
ficut nos met ipsos odio habe p̃cipimur.
ut hos ad et̾na rapientes. eoꝵq carna¬
lẽ grãm cũ p̃pedit pꝰponentes. discamꝰ
temperata eos discretionis arte et cõ¬
uenient̃ diligere. et salubrit hodio
hab̾e: quatinꝰ sic seiat ꝑ amorẽ odium
furgere. ut ualeamus eos uerius ꝑ odium
amare Hinc rurfũ ꝑ moisen dicit᷑ Qui di.¬
xit patͥ suo et matͥ. nescio uos: et fr̃ĩbus
sus ignoro illos: et nescierunt filios suos:
hicustodierunt eloquiũ tuũ. et pactum
tuũ seruauerunt. ⁊ iudicia tua Ille enĩ
scire dm̃ familiarius appetit. qͥ p̃ amore
pietatis nescire defid̾at: quos carnalit̃
sciuit Eiraui et enĩ dampno scientia di.¬
iuna minuit᷑. sicũ carnis noticia partit᷑.
Extͣ cognatos gͦ quisqͥs ac praximos de¬
bet fieri. si uult parenti om̃iũ uerus¬

Expanded text:
uo in loco videlicet, dum propinquorum odio animae quoque nostrae odium subinfertur, patenter ostenditur quia sic propinquos, sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam cum praepedit postponentes, discamus temperata eos discretionis arte et convenienter diligere, et salubriter odio habere, quatenus sic sciat per amorem odium surgere, ut valeamus eos verius per odium amare. Hinc rursum per Moysen dicitur: Qui dixerit patri suo et matri suae, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos, hi custodierunt eloquium tuum et pactum tuum, et servaverunt judicia tua . Ille enim scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiderat quos carnaliter scivit. 232 Gravi etenim damno scientia divina minuitur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo quisque ac proximos debet fieri, si
Abbreviated transcription (Latin):
Qui alii onagri appellatione signati sũt.
nͥ hi qui in campo fidei constituti. nulliꝰ
officii loris ligant᷑: Uel quos boius
significatio exprimit. nisi hos quos int
scam ȩccłiã ad p̃dicationis offitiũ suscep¬
ti ordins ugũ p̃mit: Herba u̾ onagri
et pabulũ bouis ẽ. int̾na refectio popłi
fidelis Alii namq more bouis int̾ sc̃am
ȩccłiam. suscepti officui loris tenẽt᷑. alii
more onagri sacri ordinis stabula ues¬
cunt. et in campo ꝓprie uoluntatis
ualet fletibus reficit. quasi herbã non
iuemens onager rugit: Alus quoq
necessitatẽ suscepti ordinis tolerat. in
laborẽ p̾dicationis exsudat. et ꝑ ĩt̾nam
iam contemplationẽ refici appetit. sed
quia redemptoris sui speciem nec dum
conspicit : quasi bos ad p̃sepe uacuum
ligatus gemit Quia enĩ longe ab in.¬
t̃na sapiencia positi ȩt̾nȩ hereditatis
uiriditatẽ nõ cernimus: uelut bru¬
ta animalia adesid̾ata herba ieiunamꝰ.
De qua numirũ herba redemptoris uo¬

Expanded text:
Qui alii onagri appellatione signati sunt, nisi hi qui, in campo fidei constituti, nullius officii loris 218 ligantur? Vel quos bovis significatio exprimit, nisi hos quos intra sanctam Ecclesiam ad praedicationis officium suscepti ordinis jugum premit? Herba vero onagri et pabulum bovis est interna refectio populi fidelis. Alii namque more bovis intra Ecclesiam suscepti officii loris tenentur; alii more onagri sacri ordinis stabula nesciunt, et in campo propriae voluntatis  considerans, quibus valet fletibus reficit, quasi herbam non inveniens onager rugit. Alius quoque necessitatem suscepti ordinis tolerat, in labore praedicationis exsudat, et per aeternam jam contemplationem refici appetit; sed quia Redemptoris sui speciem necdum conspicit, quasi bos ad praesepe vacuum ligatus gemit. Quia enim, longe ab interna sapientia positi, aeternae haereditatis viriditatem non cernimus, velut bruta animalia, a desiderata herba jejunamus. De qua nimirum herba Redemptoris vo
Abbreviated transcription (Latin):
me Intermi quippe iudicis. postquã irȩ
ꝑtranseunt. etiã t̾rores conturbant. quia
iã aliud de dampnatione patim᷑. et ad¬
huc aliud de ȩt̾̃na ultione formidamꝰ
Sagutȩ dñi mine sunt. quarũ indig¬
nacio ebibit spm meũ Sed grauiora
in ꝑpetuũ metuens. ad uingat Et t̾ro¬
res militant contͣ me Acsi aꝑte dice¬
ret Ecussus quidẽ dep̾sentibus doleo.
sed hoc in dolore fit grauius. quia et in
pena positus: adhuc supplicia ęt̾na ꝑti¬
mesco Set quia iam statere int̾uentũ
desidat. iã mala in quibus humanum
genus cecidit pensat. quãuis in gentili
natione positus. munere tam̃ ꝓpħici
sp̃e plenus. quo ardore redemptoris ad¬
uentũ uel gentilitas uł uidea sitiat: uer¬
bis sequentibꝰ demonstrat dicens: Nũqͥd¬

Expanded text:
me . Interni quippe judicis postquam irae me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione formidamusSagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat: Et terrores militani contra me. Ac si aperte diceret: Percussus quidem de praesentibus doleo; 215 sed hoc in dolore fit gravius, quia et in poena positus, adhuc supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in gentili natione positus, munere tamen prophetici spiritus plenus; quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis sequentibus demonstrat, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Sagntarũ gͦ indignatio. tusti sp̃mbi.¬
bit. quia suꝑnȩ sentenciȩ. electos quos
inpeccatis inueniunt. dum uulnerat᷑
imutant. ut duritiã suã transfixa
mẽs deserat. atq ex salutifero uulnere
sangͥs confessionis currat. Pensant
namq unde:. quo lapsi sunt. pensall
aquanta beatitudine ad que corrup¬
tionis suȩ torm̃ta ceciđunt: Et ñ so.¬
lũ gemunt. in his que sustinent. sed
in suꝑ metuunt hoc quod distrietus
iudex delinquentibus de gehenne ignibꝰ
ꝑpendit quid tolerat. sed etiã pauet quod
restat. Uidet qualia in hac uita patit᷑.
metuit. ne post hanc grauiora patiatur:
Luget. quia in huius cecitatis exiliũ: apa¬
radisi gaudiis cecidit. timet. ne et cũ exili¬
um relinqͥtur mors ȩt̃na subsequat᷑. Iam
gͦ sentenciã tolerat in pęna. sed minas
ad huc uenturi uidicis formidat excul.¬
pa Hinc psalmista ait In me ꝑ trãsier̃t
irȩ tuȩ. et terrores tui conturbauerunt

Expanded text:
Sagittarum ergo indignatio justi spiritum ebiSagittarum ergo indignatio justi spiritum ebibit, quia supernae sententiae electos, quos in peccatis inveniunt, dum vulnerant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atque ex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pensant namque unde, quo lapsi sunt, pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis suae tormenta ceciderunt; et non solum gemunt in his quae sustinent, sed insuper metuunt hoc quod districtus judex delinquentibus de gehennae ignibus perpendit quod tolerat, sed etiam pavet quod restat; videt qualia in hac vita patitur; metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit; timet ne et cum exsilium relinquetur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena; sed minas adhuc venturi judicis formidat ex culpa. Hinc Psalmista ait: In me pertransierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ erumpnã respicit. quia sub
ꝑcussionibus dñicȩ animadũfionis
ingemiscit : dicat Unde uerba mea
dolore sunt plena. quia sagntȩ dñi
in me sunt. A esi aꝑte diceret. E go
in exilii dampnatione nõ gaudeo. sed
sub iudicio positus doleo. quia uim ꝑcus¬
sionis agnosco. Pleriq autẽ sunt. quos
torm̃ta cruciant. sed nõ emendant:
Quo contͣ apte subiungit᷑. Quarũ in¬
dignatio ebibit sp̃m meũ:. Quid ẽ enĩ
sp̃s hominis. nisi sp̃s elationis: Sagit¬
te autẽ dñi spm̃ hominis ebibunt. cũ
suꝑnȩ animadu̾sionis sentenciȩ. afflic.¬
tam mentẽ ab elatione conpescunt:
intentũ ext̾ioribꝰ introrsus trahunt.
Epotatus namq dauid sp̃s fuerat: cũ
dicebat. In deficiendo in me sp̃m̃ me.¬
ũ. et tu cognouisti semitas meas Et
rursũ Negaui cõsolari animã meã.
memor fui dei. et delectatus sũ et exer.¬
citatus sũ. et defecit paulisꝑ sp̃s meus.

Expanded text:
ris aerumnam respicit, quia sub ris aerumnam respicit, quia sub percussionis Dominicae animadversionis ingemiscit, dicat: Unde et verba mea dolore sunt plena, quia sagittae Domini in me sunt. Ac si aperte diceret: Ego in exsilii damnatione non gaudeo, sed sub judicio positus doleo, quia vim percussionis agnosco. Plerique autem sunt, quos tormenta cruciant, sed non emendant. « Quo contra aperte subjungitur: Quarum indignatio ebibit spiritum meum. Quid est enim s hominis, nisi spiritus elationis? Sagittae autem Domini spiritum hominis ebibunt, cum supernae animadversionis sententiae afflictam mentem ab elatione compescunt. intentum exterioribus introrsus trahunt. Epotatus namque David spiritus fuerat, cum dicebat: In deficiendo in me spiritum meum, et tu cognovisti semitas meas . Et rursum: Negavi consolari animam meam, memor fui Dei, et delectatus sum, exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus meus .
Abbreviated transcription (Latin):
uerba dolore sunt plena. quia quo usq
presentia tolerat. ad aliud loquendo sus.¬
pirat: Om̃e quod peccans ꝑtulit conspi¬
cit. atq ut ad statũ beatitudinis redeat:
sollicite iudicia quibꝰ affligitur pensat:
Unde et subditur. Quia sagntȩ dñi
Dagttarũ quippe nomine. aliqñ
predicationũ uerba : aliqn̾ anĩadu̾sio¬
nis sentenciȩ designant᷑. Predicatioĩs
namq eloquia sagutis expͥmuntur: qͥa
in eo quod uitia feruint. male iuiuentiũ
corda trans figunt: De his sagtitis ueni¬
enti redemptori dicit᷑. Sagutȩ tuȩ acu.¬
te potentissime. popłi subte cadent in
corde: Deqͦ et isaias dicit: M titã exeis
qͥ saluati fuerint ad gentes in mare. in
affricã. in lidiã. tenentes sagittã. in ita
liam et greciã. Rursũ sagittis. anĩad¬
u̾sionis ꝑeussio designat᷑. sicut ioas re¬
gi ꝑbeliseũ dicitor. Iace sagitã Quo
iaciente: ait Pereucies siriã. donec cõ.¬

Expanded text:
verba dolore plena sunt, quia quousque verba dolore plena sunt, quia quousque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat. Omne quod peccans pertulit, conspicit, atque ut ad statum beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus affligitur, pensat. « Unde et subditur: Quia sagittae Domini ine aliquando praedicationis verba, aliquando animadversionis sententiae designantur. Praedicationis namque eloquia sagittis exprimuntur, quia in eo quod vitia feriunt, 214 male viventium corda transfigunt. De his sagittis venienti Redemptori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime; populi sub te cadent in corde . De quo Isaias dicit: Mittam ex eis  salvati fuerint ad gentes in mare, in Africam, et in Lydiam, tenentes sagittalia et Graecia . Rursum sagittis animadversionis percussio designatur, sicut Joas regi per Eliseum dicitur: Jace sagittam. Quo jaciente, ait: Percuties Syriam, donec con
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fuissert Beatꝰ igit᷑ iob. quia membrũ¬
nimirũ amoris sui estibꝰ anxia. cibũ scͥp.¬
turȩ uet̃is comu̾sa gentilitas esitrit. quẽ
dudũ suꝑba despexit. que tam̃ et uidee
uocibus congruũt. si paulo considatius
disserant᷑: Ipsa qͥppe exeruditione legis.
ex uniꝰ dei cognitione sal habuit. ⁊ cũctas
despexit. Sed qͥa societatẽ gentiltum
ad semet ipsã reciꝑe p̃ceptis legiꝰ eri¬
dita contempserat. quid aliud quã i¬
sulsum cibũ sumere fastidiebat: Diuid
qͥppe sentencia proposita morte uetul¬
rat. ne plebs israbelitica fedus cũ alienige¬
nis iungeret. et uitã sc̃e religionis inqͥua¬
ret Unde et subdit᷑: Aut gustare aliqͥs
potest. quod gustatũ affert mortẽ : Sed
quia ad redemptoris fidẽ. hec eadẽ tudea
infidelibus satagebat E ius autẽ p̃dicati¬
onis obsequiũ. hebreoꝵ suꝑbia repulit.
Unde mox ad collectionẽ gentiũ. ex hor¬

Expanded text:
non fuissent. 11. Beatus igitur Job, quia membrunon fuissent. 11. Beatus igitur Job, quia membrunimirum amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris conversa gentilitas esurit, quem dudum superba despexit. Quae tamen et Judaeae vocibus congruunt, si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe ex eruditione legis, ex unius Dei cognitione sal habuit, et cunctas despexit. Sed quia societatem gentilium ad semetipsam recipere praeceptis legis erudita contempserat, 217 quid aliud quam insulsum cibum sumere fastidiebat? Divina quippe sententia, proposita morte, vetuerat ne plebs Israelitica foedus cum alienigenis jungeret, et vitam sanctae religionis inquinaret . Unde et subditur: Aut gustare aliquis potest quod gustatum affert mortem? Sed quia ad Redemptoris fidem haec eadem Judaea infidelibus satagebat. Ejus autem praedicationis obsequium Hebraeorum superbia repulit. Unde mox ad collectionem gentium exhor
Abbreviated transcription (Latin):
Ualde namq inerrorẽ labitur qui beati
iob uerba. ad solam prolatã historiã suspi¬
catur Uir enĩ lẽs. ⁊ tot conditoris sin
p̃conuis fultuis. quid magnũ. uł potius
quid uerũ diceret. si insulsũ cibũ comedi
nõ posse dixisset: Aut qͥs eius efui morti¬
fera alimenta obtulerat. ut subiũgat.
Aut potest aliqͥs gustare. quod gustatũ
affert mortẽ: Que si de amicoꝵ colloqͥis
dicta sentimus : ab in tellectu hoc senten¬
cia fubiuncta cõpescim᷑. qua ait. Que
prius tangere nolebat anima mea:
nunc p̃angustia cibi mei sunt Absit
enĩ ut uir sc̃s. instatus fiti incolumitate
constitutus. amicoꝵ suoꝵ aliq̃n dicta des¬
pexerit. qui sic̃ ipso attestante post disei¬
mus: et seruis humilis fuit Uerba gͥ eꝰ
amisteruis nõ uaccant. que sicut exfine
historie discimus. et int̾nus arbit̃ lau.¬
dat Que nequaqͣm etiã cum tanta ue.¬
neratione usq ad mundi extrema de¬
currerent. si intellectu mistico gͣuida

Expanded text:
alde namque in errorem labitur qui beati Job verba ad solam prolata historiam suspicatur. Vir enim sanctus, et tot conditoris sui praeconiis fultus, quid magnum, vel potius quid verum diceret, si insulsum cibum comedi non posse dixisset? Aut quis ejus esui mortifera alimenta obtulerat, ut subjungat: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? Quae si de amicorum colloquiis dicta sentimus, ab intellectu hoc sententia subjuncta compescimur, qua ait: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc, prae angustia, cibi mei sunt. Absit enim ne vir sanctus, in status sui incolumitate constitutus, amicorum suorum aliquando dicta despexerit, qui, sicut ipso attestante post didicimus, et servis humilis fuit. Verba ergo ejus a mysteriis non vacant, quae, sicut ex fine historiae discimus, et internus arbiter laudat. Quae nequaquam etiam cum tanta veneratione usque ad mundi extrema decurrerent, si intellectu mystico gravida
Abbreviated transcription (Latin):
loco apte subiungit᷑. Que prius tange¬
re nolebat anima mea. nuc pre angustia
cibi mei sunt. Iudea qͥppe uitã gentiliũ
dedignata. eã dudũ quasi tangere no¬
luit. cuius societatẽ reciꝑe sp̃uit. Sed
ad redemptoris gram ueniens. ab ifrahe¬
litis infidelibus repulsa. dũ ꝑscõs apłos
adcollectionẽ se gentiũ dilatat: quasi
hoc incibo esuriens accepit: qd indignũ
prius fastidiosa despexit P redicatioĩs
enĩ suȩ angustias ꝑtulit. que apud he¬
breos despici quod loque batur uidit.
Sed p̃ angustia cibos quos dudũ con¬
tempserat comedit. que repulsa auide¬
oꝵ duritia. gentiles susciꝑe populos qͦs
despexerat concupiscit. Quia igit᷑ hec
figuralit diximus: restat nũc ut mora¬
uentũ. substaterȩ appellatione deside¬
rans. dum se ꝑ eloquiũ aꝑit. nos adui¬
uendi studiũ erudit. Dũ sua narrat.
quedã nr̃a indicat Dum de se que recog¬
noscamꝰ insinuat: nos ad spem trepidos
infirmosq confirmat Iam qͥppe ꝑfidẽ

Expanded text:
Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Judaea quippe, vitam gentilium dedignata, eam dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam veniens, ab Israelitis infidelibus repulsa, dum per sanctos apostolos ad collectionem se gentium dilatat, quasi hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, repulsa Judaeorum duritia, gentiles suscipere populos quos despexerat concupiscit. Quia igitur haec figuraliter diximus, restat nunc ut moraventum sub staterae appellatione desiderans, dum se per eloquium aperit, nos ad vivendi studium erudit; dum sua narrat, quaedam nostra indicat; dum de se quae recognoscamus insinuat, nos ad spem trepidos infirmosque confirmat. Jam quippe per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
amalo: Ipse post probationẽ amicos
eius redarguit dicens: Non estis locuti
corã me rectũ : sicut seruus meus iob
Restat gͦ. ut cũ mens inbeati iob sermo¬
nibus fluctuat. eoꝵ pondus. ex etuscł
historiȩ micio ac fine ꝑpendat Ab et̾no
enĩ iudice. nec cafurꝰ laudari potuit. nec
lapsus p̾ferri Si gͥ in ambiguitatis
tempestate dep̾hensi. pͥma huius histo¬
rie et postrema conspicimus: nauis cor¬
dis. consid̾ationis suȩ funibꝰ qͣsi aprora
et puppi restrĩgit᷑. ne merroris saxa ꝑ¬
ducat᷑. Nullis gͦ ignorantiȩ m̃e procel¬
ls obruimur. si tranquillũ suꝑnę sentẽ.¬
ceiȩ litus tenemus Ecce enĩ dic̃. qđ q̃sti¬
one non modica lectoris animũ moue.¬
ab: Sed qͥs hoc nõ rectũ dicere audeat.
qod dei mauribꝰ rectũ sonat: Utinã ap

Expanded text:
am , » et post probationem ejus amicos redarguit dicens: « Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Restat ergo ut cum mens in beati Job sermonibus fluctuat, eorum pondus ex ejusdem historiae initio ac fine perpendat. Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa perducatur. Nullis ergo ignorantiae nostrae procellis obruimur, si tranquillum supernae sententiae littus tenemus. Ecce enim dicit quod quaestione non modica lectoris animum moveat. Sed quis hoc non rectum dicere audeat, quod in Dei auribus rectum sonat? CAP
Abbreviated transcription (Latin):
se hec ꝑ contumaciam expetit. fortasse ineo
qđ se ꝑfecte ex tingui desid̾at. intusticiã fe¬
rientis accusat Absit hoc. Nam qͣ mente
id expetat: uerbis sequentibus demons¬
trat dicens. Nec cont̾dicã sermonibus
scĩ: Hequaquã gͦ de iniusticia ꝑcucien¬
tis murmurat. qui ꝑcussorẽ sitũ et int̾

Expanded text:
se haec per contumaciam expetit, fortasse in eo quod se perfecte exstingui desiderat, injustitiam ferientis accusat. Absit hoc. Nam qua mente id expetat, verbis sequentibus demonstrat, dicens: Nec contradicam sermonibus sancti. Nequaquam ergo de injustitia percutientis murmurat, qui percussorem suum et
Abbreviated transcription (Latin):
mentes plusfla.¬
gella. quã conui.¬
tia cruciant. quo.¬
uitia
quã flagella castigant. Nam sepe .a̾.¬
tra nos quibuslibet penis durus torm̃¬
ta uerboꝵ seuiunt. cumq nos ad defẽ¬
sionẽ erigunt. in impatieneiã sternisl:
Unde beato iob ne de esse temptacio ulla
potuisset: non solũ hunc flagella desuꝑ
feriunt. sed grauiora plagis. amicorum
colloquia affligunt. ut scĩ uiri anima
hinc inde pulsata. ad notũ iracundię
ielationẽ. erumꝑet. et q̃cqͥd mundum
uxerat. ꝑ contumaciã suꝑbe locutionis
inquinaret:. Sed tactus plagis. grãs
retulit. lacessitus uerbis: recta respon¬
dit. et ꝑcussꝰ in notescit: quã ꝓminimo
salutẽ carnis habuerit. Loquens qͦq
indicat. quã sapiens tacebat.. Sed
quedã euis uerbis admixta sunt. que
apud humana uidicia patientiȩ limi¬
tẽ transire uideant᷑ Que nos uere
intelligimꝰ. si suꝑni sentenciã iudicis.
in eoꝵ examinatione pensemꝰ. Ipse qͥp¬
pe beatũ iob. et prius contͣ aduersartũ

Expanded text:
mentes plus flagella, quam convicia cruciant; quovicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad motum iracundiae et elationis erumperet, et quidquid mundum vixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judicis in eorum examinatione pensamus. Ipse quippe beatum Job et prius contra adversarium
Abbreviated transcription (Latin):
Trum studiis maloꝵ uita contͣdicit:
t cũ mens ad cȩ̨leste desid̾ium ra¬
pitur. benecepta int̾ncio in t̾rumpen¬
tibus stultoꝵ uerbis ac moribus reuer¬
beratur. ita ut que iã ꝑ contempla¬
tionis ad nisũ ad fũma uolauerat: ad
expugnandũ prauoꝵ stulticiã sese in
infimis contͣ certamina accingat:
Unde et subdit᷑. Aut poterit comedi¬

Expanded text:
rum studiis malorum vita contradicit; et cum mens ad coeleste desiderium rapitur, bene coepta intentio, interrumpentibus stultorum verbis ac moribus, reverberatur; ita ut quae jam per contemplationis adnisum ad summa evolaverat, ad expugnandam pravorum stultitiam sese in infimis contra certamina accingat. Unde et subditur: CAPUT XIII. VE