comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muuois aut siplus iusto honerata
quadrups in auꝙ bonus euterte
ħ accio ceslabit. dampni q inuirie
agetur. ¶ Siͣ̃si canis cũ ouceretie
ab auqͣuo asspitate sua euant ⁊ a¬
licui dampnum dedit: si contini
firmius ab aliquo pot̾i. x siꝑ eũ
bit. ⁊ tenebitur qui canem tenẽbat.
s⁊si instigatuartius fera damp¬
nuĩ ded̃it. cessabit ħ actio. Et gni̾a¬
liter he c locum̃ ht quociens cont̃
naturam terͣa mota pauꝑiem ded̾¬
it. Ioeoꝙ si equus dolote concit᷑ã¬
tus caice petrerit: cessareistam ac¬
cõm. sz eum quiequũ ꝑcussenit

Expanded text:
mulionis, aut si plus iusto onerata quadrupes in aliquem onus everterit, haec actio cessabit damnique iniuriae agetur. Sed et si canis, cum duceretur ab aliquo, asperitate sua evalicui damnum dederit: si contineri firmius ab alio poterit vel si per eum  cessabit et tenebitur qui canem tenebat. Sed et si instigatu alterius fera damnum dederit, cessabit haec actio. Et generaliter haec actio locum habet, quotiens contra naturam fera mota pauperiem dedit: ideoque si equus dolore concitatus calce petierit, cessare istam actionem, sed eum, qui equum percusserit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sit auiurare de bebit mnĩnum¬
cipiũ remitutu. tope sesainda.¬
te nõn pͥosse. ⁊ ibi posse quopostu¬
labat remitti. ioq sesũ calũpnie
cã fr̃e. nam sic non estapellerdus
iurare allibi se qͣm in eo sacudare
non posse. qr si rome ñ potest pli¬
bi au locis poisit: togitur ꝑsurare

Expanded text:
 iurare debet qui in municipium remittitur "Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere": nam sic non est compellendus iurare "alibi se quam eo loco satisdare non posse", quia si Romae non potest, pluribus autem locis possit, cogitur peierare
Abbreviated transcription (Latin):
lucrum faceres ideq excepconie aseꝙ̃¬
pliues dolo fetint quo mitius in potes¬
tate herent. eligered actor s̃ eoꝵ uelit
conuenire. ¶Itemsi ex plibz dominis
quidam do a ꝓtes suas cesierint pos

Expanded text:
xceptione a sequplures dolo fecerint, quo minus in potestate habere‹n›t, eligere debeat actor, quem uelit conuenire. Item si ex pluribus dominis quidam dolo malo partes suas desierint pos
Abbreviated transcription (Latin):
puto agere madatiꝰs i nerita mã¬
datũ ÷ ut oͣuã petã faceret moni¬
ment̃. potuit .n. agere ⁊̃ cum eo
qui mandauit ut sibi petãm

Expanded text:
puto agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret monumentum. potuit enim agere etiam cum eo qui mandauit, ut sibi pe
Abbreviated transcription (Latin):
desterat. ¶ Si ar biter ita ꝓuiici¬
ass ñ uiderititm debere seio tam
offilius ⁊ tre bacius grunt. ¶ Solucõi
diemposse arbitr̃ stãtue se puto. ⁊ ita
trebacius uidetur ꝯsentire. ¶ Pom-¬
ponait inutilr arbitrũ incertam sẽ¬
tenciam drẽ. uitputa qntumeis ix¬
bes redde diuisibͣm ure stari piacet.
¶ ꝓ ea ꝑte qua creditorib tuis soluisti:
accipe. ¶Item si arbiter ex ꝯꝑmifso

Expanded text:
desierat.Si arbiter ita pronuntiasset nihil uideri Titium debere Seio: tamOfilius et Trebatius responderunt.Solutioni diem posse arbitrum statuere puto: et ita et Trebatius uidetur sentire.Pomponius ait inutiliter arbitrum incertam sententiam dicere, ut puta: 'quantum ei debes redde': 'diuisioni uestrae stari placet': 'pro ea parte, quam creditoribus tuis soluisti, accipe'.Item si arbiter po
Abbreviated transcription (Latin):
consequi posuret ut lberentur. siec
refẽit oẽm quiiꝰ obligatom nne tau¬
a suscipiat. an maiorem qm̃ eum
io agitur ut omni obligõne liberetur
alias ut ex boneretur. uifutiqui.x ꝓ.
misit. nanfiquidem nullam cãm ꝑ
mittendi hũit incerti condiccone ꝯͣ¬
sequitur ut totastipitiacõ ałcepto fi¬

Expanded text:
consequi possunt ut liberentur: nec refert, omnem quis obligationem sine causa suscipiat an maiorem quam suscondictione id agitur, ut omni obligatione liberetur, alias ut exoneretur: ueluti qui decem promisit, nam si quidem nullam causam promittendi habuit, incerti condictione consequitur, ut tota stipulatio accepto fi
Abbreviated transcription (Latin):
etsi postea aouersarius eius in pots¬
tate hrecepit seruum: tenetur ex
noua posone denegata ei ercepcoe
siis eum tm̃ qui doio que minus¬
hfet in potestate fecit actio  loc̃ os¬
heat noxar siex doio euis io¬
actroeret ut cesh norar acc̃o. forte si ser¬
uo suo tugam manrauit.: an ⁊ siposrt nͥl¬
ottrinus cum auoagi. go᷑ aftroit cuͣm
gere ueuts nuł autem ait de eo qui ma-¬
numint si ꝑatus ait defenderes e ma¬
nunitius: exceptõm dantam ei qͥ ma-¬
numint ħ ⁊ labio arc: Daius.

Expanded text:
et si postea ad‹uer›sarius eius in potestate habere coeperit seruum, tenetur ex noua possessione denegata ei exceptionsus eum tantum, qui dolo feci in potestate haberet, actio locum habeat noxalis, si ex dolo eius acciderit, ut cesset noxalis actio forte si servo suo fugam mandavit an et si possit nihilo minus cum alio agi quod accidit, cum agere. Iulianus autem ait de eo qui manumissit, si paratus sit defendere se manumissus, exceptionem dandam ei qui manumisit. hoc et Labeo. Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ite q̃n potest ⁊ si quod tibi ñu̾ani sb̃
mpossibili ꝯdicõe stipiler. cum enĩ
est. ⁊ mor ab eo stipłer: puto pũpil¬
gͥ adiuirit. ¶Anoi meos tuo nõie
dedero uelur tuos absentete ⁊ ignorã¬
meam peccuniam tuo nõie tuo nõie
uoluntate tua dedero tibi ab quiritur
obligacõ. cum to᷑tidie tredituri pectum¬
am mutuam ab alio postagus um̃o
nõie fredito fumec futuro debitoꝵi

Expanded text:
eri potest et si, quod tibi numeraui, sub impossibili condicione stipuler: cum enim est, mox ab eo stipuler, puto pupilsibi adquirit. Si nummos meos tuo nomine dedero uelut tuos absente te et ignoranmeam pecuniam tuo nomine uoluntate tua dedero, tibi adquiritur obligatio, cum cottidie credituri pecuniam mutuam ab alio poscamus, ut nostro nomine creditor ‹numer›et futuro de
Abbreviated transcription (Latin):
ge aquit obnoxiosumm. aũ si ex
ductoteneor alicui ꝙ ei s̾uui loca¬
noĩe ⁊ si qua tauastnt. ¶ Estimõ¬
uiliqr fcũs sit. qd̾ oftõ iudicis exꝑedi¬
expediat᷑talem s̾uim hr̃e. utrum
g ipreciũ cogitur daresolicitatoꝵ. ⁊ s̾¬
uum dñs lucri facies anuero cogi
accipere. ⁊ u̾tius ÷eleccõm dtĩo dari si
suum detin̾e cupit ⁊ dampũ qnͣti
det̾ior sinis fcũs ÷ induplum acci¬
solicitatori picło eiusdẽ dñs s̾uri
hoĩe agitur. ouid aũ si manumis.

Expanded text:
ge Aquilia obnoxius sim: aut si ex conducto teneor alicui, quod si seruum locanomine, et si qua talia sint. Aestimuilior factus sit, quod officio iudicis expediexpediat talem seruum habere. utrum ergo et pretium cogitur dare sollicitator et seruum dominus lucrifacit, an uero cogi accipeseruum detinere cupit et damnum, quanti deterior seruus factus est, in duplum accisollicitatori periculo eius de dominio serui homine
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑatim de modo cuiꝰ cy ꝓnunci¬
auit ⁊ itautrũꝙ imo p̾cio tradi¬
d̾it ⁊ ait̾i aliquid desiit ꝙͣuis in
altero exsuperet. forte sidix iniũ
muntur: si inattero .x desiñt. ⁊ de
huis ita apudlabionẽ relatũ÷. s an
exceptiodon .m. uenditori ꝓfutura
oit p̃t dubitar. utiq si exiginis axo

Expanded text:
separatim de modo cuiusque pronuntiaverit et ita utrumque uno pretio tradiderit, et alteri aliquid desit, quamvis in altero exsuperet, forte si dixit ununiuntur, si in altero decem desint. et de his ita apud Labeonem relatum est. sed an exceptio doli mali venditori profutura sit, potest dubitari, utique si exiguus mo
Abbreviated transcription (Latin):
¶c ebuctouiusicu ꝓprietatem traorõint. ut̃
eoͣ r amisit usumfiim: ad ꝓprietatem re.¬
ei ꝑti accedere qm ip̃e traorõtt ad eam .n.
ꝑtem redured: a qua ininitio diuisus est¬
non solum autemsi duobususfrĩus le-¬
getur: ius accres cenoi: u̾m ⁊ si atc̃ usꝰ¬

Expanded text:
rint, uter eorum amiserit, usum fructum ad proprietatem reei parti accedere, quam ipse tradiderit: ad eam enim partem redire debet, a qua initio diuisus est.Non solum autem si duobus usus fructus legetur, est ius adcrescendi, uerum et si alteri us
Abbreviated transcription (Latin):
di aom̃ittt᷑. Diii .n. auctores apiro pla¬
utium de ħ consenserunt ⁊ ut celsus ⁊ iu-¬
liamui eleganter aiunt. ¶ Uiusfitus co¬
tioie i stituitur ⁊ legatur nonut ꝓprie-¬
tas eo solo tempore quo uenoicatu c̃-
prm᷑ i taꝙ non inuenat atcm qui sibi
concurrat goius utetur intotum. nec
refert coniunctim ansep᷑atim relinqͣ
tas legetut. nii accresceroi bedes one¬

Expanded text:
di admittit: omnes enim auctores apud Plautium de hoc consenserunt et, ut celsus et Iulianus eleganter aiunt, usus fructus cottidie constituitur et legatur, non, ut proprietas, eo solo tempore quo uindicatur. cum primum itaque non inueniet alter eum, qui sibi concurrat, solus utetur in totum, nec refert, coniunctim an separatim relinquatas legetur, ius adcrescendi heredes n
Abbreviated transcription (Latin):
gitͦuͣr. de eo aũ ꝙ indebitum  bluit: ma¬
dem ut ea ip̃s greditoris fiat: ꝓpriecasqͥ¬
dem ꝑ protiatorem non aoqͣuinitur.
pot tñ creditor inuito me ratum hñco
pectuiam suam fr̃e. q ꝓcurator in acci¬
piento creditoris dunitarat negõm ges¬
sit. nd̃ creditoris rati łcõe liberor. i dẽ
tet impend̃it. recuperaturũ eum io qd̃ ͥn
prestaredebuit. Uorestimis¬

Expanded text:
gitur: de eo autem, quod indebitum solvit, maori dem, ut ea ipsa creditoris fieret, proprietas quidem per procuratorem non adquiritur, potest tamen creditor etiam invito me ratum habendo pecuniam suam facere, quia procurator in accipiendo creditoris dumtaxat negotium gessit: et ideo creditoris ratihabitione liberor. Idem ltet impenderit, reciperaturum eum id, quod praestari debuerit. Modestinus
Abbreviated transcription (Latin):
tanis tres captieẽnt. ⁊ unus ea condicõe
mistus ut peccũiam ꝓ trib affenet. ⁊ nͥ
rediiss ut hirouo pro eo quo pectinam
darent. isq rei̾tti noluiss. ⁊ ob hat cãm
llłi pro t̃cio qͣuo pectuĩam soluisiẽt s̾ii¬
iud̃m. ¶ Qui negõa b̃reditana gent qͦ¬
dammodo ħreditatem seq ei obligat.
iõ nicħ refert an pupillus h̾res e̾ristat:
qi ro es alienum cum cerĩs hreditariis

Expanded text:
tanis tres capti essent et unus ea condicione missus, uti pecuniam pro tribus adferret, et nisi re‹di›sset, ut duo pro eo quoque pecuniam darent, isque reuerti noluisset et ob hanc causam illi pro tertio quoque pecuniam soluissent: Seiudicium. Qui negotia hereditaria gerit, quodammodo sibi hereditatem seque ei obligat: ideoque nihil refert an etiam pupillus heres existat, quia id aes alienum cum ceteris hereditariis
Abbreviated transcription (Latin):
mei hat affc̃om. ⁊ is fuit quem obliga¬
re possem. Ee um me absente negocã
mea gereres: inprudes tem meam emis¬
ti. ⁊ ignorans usncepisti. mͣ negõꝵ .g̃. in¬
oitõ ut restituas obligatus non es /s
si ante quam usucapias cognostas rẽ
meam eẽ subicere debes aliqͣm qui a te
pẽcat meo nõieut᷑ michi rem ⁊ tibi e¬

Expanded text:
it affectionem et is fuit, quem obligare possem. Cum me absente negotia mea gereres, imprudens rem meam emisti et ignorans usucepisti: mihi negotiorum gestorum ut restituas obligatus non es. sed si, antequam usucapias, cognoscas rem meam esse, subicere debes aliquem, qui a te petat meo nomine, ut et mihi rem et
Abbreviated transcription (Latin):
fuit tunc cum prsm̃ liber eẽ cepit. sut do¬
lum aut crapam in s̃uitute admisiam
in obligõem reuocet. Itaz si muemat᷑
ut malo more peccuniam s̾uitute inoga¬
ta sitembitur. ¶ Si bbero hõi qui mithi
bona fide c̃uietat mantem ut aliquid

Expanded text:
it tunc, ‹c›um primum liber esse coeperit, non ut dolum aut culpam in seruitute admissam in obligationem reuocet: itaque si inueniatur uel malo more pecunia in seruitute erogata, liberabitur. Si libero homini, qui bona f
Abbreviated transcription (Latin):
sibi soluere postead ut in eocemac¬
tu ꝑseuerans. ¶ Sicutt᷑is qͣnttemꝑa¬
l accõe tenebatur ⁊̃ post tempus exat
scn. debere a capite iõem redcenã
Sintelligi ut appareat qoͥ reliquum:¬

Expanded text:
stea soluere debet in eodem actu perseuerans: sicut is, qui temporali actione tenebatur, etiam post tempus exactscribit debere a capite rationem reddendum sic intellegi, ut appareat, quid reliquum
Abbreviated transcription (Latin):
innuuius bonis ẽẽ. Namres ħre¬
ditarie asi qm anquis u̾res exis¬
tat: nullius iu uonissuit. ¶ Hee
aũres que bumaniiuris sunt. auts̃
uniusitatis eẽ creduntur. priuate
aũsunt: que singuioꝵ sunt. ¶ Qe¬
dam pret̾ea res corpat suit quedam
incorꝑat. sorporales hee sũt que
sͦui natura tangi possunt. ułitu tũ
⁊ deniq alie res innuruerabiles. In
corporat sunt: quetangi ñ possũt.¬
quaua sunt ea que iniure ꝯsistũt.
quoquotnodo ⁊tracte nec ao rem
ꝑtinet ꝙ in hereditate res corporat
Stinentur. sam ⁊ frc̃us qui ex tirco
aliqua obligõtie nobis debetur ple¬
rumtz corporale÷ ułuti fundus h̃o
pecunia. siam ip̃m ius suitonis ⁊ ipĩ
ius uterrdi fruerdi. ⁊ ip̃m ius obligõ.¬
nis: incorporale÷ eodem numero sũt

Expanded text:
et nullius in bonis esse: nam res hereditariae, antequam aliquis heres existat, nullius in bonis sunt. hae autem res, quae humani iuris sunt, aut uniuersitatis esse creduntur: priuatae autem sunt, quae singulorum sunt. Quaedam praeterea res corporales sunt, quaedam incorporales. corporales hae susui natura tangi possunt, ut homo,  et alie innumerabiles res. Alie incorporales sunt que tangi non possunt, ut ea que in iure consistunt quoquo modo contractae. nec ad rem pertinet, quod in hereditate res corporales continentur: nam et fructus, qui ex fundo aliqua obligatione nobis debetur, plerumque corporale est, ueluti fundus, homo, pecunia: nam ipsum ius successionis et ipsum ius utendi fruendi et ipsum ius obligationis incorporale
Abbreviated transcription (Latin):
hereditanaꝵ nonpertinẽre. ¶Item
c erit si quis tes tamento cauit uts¬
uus exportanous ueneat offõ iudi
ti non intertidat. ¶ S ⁊ sum monu¬
mentumiuslit testator fi. fam̃ hage

Expanded text:
hereditariarum non pertinere.Idem quaerit, si quis testamento cauerit, ut seruus exportandus ueneat, officio fati non intercidat. sed et cum monumentum iussit testator fieri, familiae
Abbreviated transcription (Latin):
debanit. n sꝑia utus signata dabant.
s plmn iuoicib ip̃i scribebant aut
testabantur um mos consulebatit.
primus oiuue augustus ut iuris au-¬
aorianus cũ ab eouirip̾torii petent

Expanded text:
esponsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi scribebant, aut testabantur qui illos consulebant. primus diuus Augustus, ut maior iuris aucHadrianus, cum ab eo uiri praetorii peterent,
Abbreviated transcription (Latin):
cezar eũ de ciuitate pelleret expirisus
abeo insardura reuotatus auaspa¬
appellati iꝑ sunt pirim cassiani ꝑtĩ

Expanded text:
ec eum Caesar civitate pelleret. Expulsus ab eo in Sardiniam, revocatus a Vespaappellatique sunt partim Cassiani
Abbreviated transcription (Latin):
is sapir oꝑam dederat plima inno¬
uare instituit. ⁊ ita arteio capitoni
massurius sabinus suciessuz. labio-¬
ni t̾iua qui ad huc eas decenuores
dͣux̾unt. hic⁊ fiua cezari famiuaris.¬
simus fure marzurius sabm᷑ ietĩstͥ

Expanded text:
 operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius Sabinus successit, Labeoni Nerva, qui adhuc eas dissensiones auxerunt. hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massurius Sabinus in equestri
Abbreviated transcription (Latin):
legom gerens: ent madati accõ
¶e turpis: nullũ÷ mandatum.
⁊ idõ bac accione non agecur.s
ticõ credas: ent mͥtecsi manda¬
gotibisum obugatꝰ. ¶ plane sitͥ
mandauero quod tuanteterat.
nulla erit mandatiaccio. nisi mã
⁊quo int̾tuit. aut si non eẽs fcur.¬
i. insi si ego mañdassem ⁊ sinia ñ
interfuit: tnerit mandati accõ.
¶ Apudiul .x.xiii. qͣrdig̃. si dñs ĩsit
slmnere. ⁊ fen̾are piculoꝰ s̾uo. itã
ut certas usuras dtio de pendet dũ¬
taxat. si płis fenerare potuiscet:
ipẽ lucraretur in creditũ petãm᷑¬

Expanded text:
m gerens, erit mandati actio. Rei turpis nullum mandatum est et ideo hac actione non agetur. STitio credas, erit mihi tecum mandago tibi sum obligatus. Plane si tibi mandavero quod tua intererat, nulla erit mandati actio, nisi mea quoque interfuit: aut, si non esses facturus, nisi ego mandassem, nisi mea non ingo tibi sum obligatus. Plane si tibi mandavero quod tua intererat, sumere et faenerare periculo suo ita, ut certas usuras domino penderet dumtaxat, si pluris faenerare potuisset, ipse lucraretur, in creditam pe
Abbreviated transcription (Latin):
datiteni debitor qui creditoris
sui negã gessit᷑. ¶ Maurici paut
quidã fideuifierat ꝓ dampnide
mercedem pactus ob suam fiderꝰ¬
sionem.⁊̃ sub noĩe ait̾i ex euẽ¬

Expanded text:
teneri debitor, qui creditoris sui negotia gessit. Marius Paulus quidam fideiusserat pro daphnide mercedem pactus ob suam fideiussionem et sub nomine alterius ex eve
Abbreviated transcription (Latin):
ac ncc̃a: suplet pretor iiͥ eo ꝙ de
est legi. qd̃ facit in lege aquilia
reddendo acciones in fc̃m accom¬
modatas legiaguilie. idꝙ utt¬
litas eius legis exigit. Irocuł.¬
uenisse inter eos si eanpta ei
desifset ẽe ut eos fundos si ip̃eut¬
let eodem precio mlr̃ tñscib̾et᷑
uiro: in fcm ȩristimo sudm eẽ¬

Expanded text:
a sit, supplet praetor in eo quod legi deest: quod facit in lege Aquilia reddendo actiones in factum accommodatas legi Aquiliae, idque utilitas eius legis exigit. Procuvenisse inter eos, si ea nupta ei esse desisset, ut eos fundos si ipse vellet, eodem pretio mulier transcriberet viro: in factum existimo iud
Abbreviated transcription (Latin):
Ir beditate luchticii que miebi ⁊
troi cois erat fundi ꝑtem mea
enata de bereditate exierit. nece
tuła: qr ⁊̃ siremanet in pristino
ture hereditariũ os est: tñ aue¬
nacõe mee ꝑtis: exit de cõione.

Expanded text:
reditate Lucii Titii, quae mihi et tibi communis erat, fundi partem meam ienata de hereditate exierit, neque tua, quia etiamsi remanet in pristino iure hereditariaque est, tamen alienatione meae partis exit de communione.
Abbreviated transcription (Latin):
die potuit hre oolum ꝑdere. ¶ Si qͥs
impubes arrogatus sic exhin ꝑsor
que ⁊ citra acopcom ⁊ emancipatõ¬
nem qͣri de mofficõio possunt hũc
nec optinuit an qĩtam pͥdat. ⁊ pu-¬
to aut ñ admittend̾ ad mofficosũ
ex cã de moffitoso cognou̾it iudex ⁊ ꝓ¬
nunciauit ꝯtra testamentum. nec fu¬
it ꝓuocatum ip̃ouire &ẽ recissum ÷
tanes ip̃o uire non ualent. nec legata
debentur s soluta repetũtur aut ab
eo qui soluit ist abeo qͣm optim
it ⁊ ħ utili accõe repetuntur. ¶fere aũ
si añ ꝯtrousiam motam soluta s̃t̃.
post quĩtĩium mofficosum dici
ceptum ÷ exͣ magna ⁊ iita cã. lber¬
tates non eẽ reuocandas que ꝯpecie-¬
Singulis p̃standos uictori. Modes.¬

Expanded text:
e. Si quis impubes adrogatus sit ex his personis, quae et citra adoptionem et emancipationem queri de inofficioso possunt, huncnec optinuit, an quartam perdat? et puto aut non admittendum ad inofficiosum, ex causa de inofficiosi cognoverit iudex et pronuntiaverit contra testamentum nec fuerit provocatum, ipso iure rescissum est: tates ipso iure non ualent: nec legata debentur, sed soluta repetuntur aut ab eo qui soluit: aut ab eo qui optinuit et haec utili actione repetuntur. fere autem si ante controuersiam motam soluta sunt, post quinquennium inofficiosum dici coeptum est ex magna et iusta causa, libertates non esse revocandas, quae competiesingulis praestandos victori. Modes
Abbreviated transcription (Latin):
De s̃uitutib inremaccões ꝯpetũt
nobis ad exemplum es f  que auu
futroi compecit. s̃uititem .n. nem.¬
ꝙͣis qui oñium infundo uicino ht̃
tin s̃uitutem dret deberis recte neꝵ

Expanded text:
De seruitutibus in rem actiones conpetunt nobis ad exemplum earum quae ad fundi competit: seruitutem enim nemm is qui dominium in fundo uicino habet, cui seruitutem dicit deberi. Recte Neratius
Abbreviated transcription (Latin):
mel quis inse recepit arbitriũ ad cu¬
tam ⁊ sollicitudmem siam hãc rẽ
ꝑtinere p̾tor putat. ñ tm̃ non quia
stił deret lites fi̾luri: u̾m qm̃ non de¬
berent decipi qui eũ qĩ uirum bonũ¬
mtdata itnus int̾iora. ⁊ secreca nego
sordstn corũptum ł aliqua ex causa
negare. equissim̃ forte pretorem int̾¬
ponere se dedere. ut officiũ quid̃ qd̾
inse recepit: impleret᷑. ¶ Ait ꝓretor
qͣui arbitrium peccuma ꝯͣ pmiia
receꝑit.: ¶ Cractemus de ꝑsonisar¬
bitrancium Et quiõ arbitrũ cuiul.¬
cum dignitatis: soger officõ quod

Expanded text:
receperit arbitrium, ad curam et sollicitudinem suam hanc rem pertinere praetor putat: non tantum quod studeret lites finiri, verum quoniam non deberent decipi, qui eum quasi virum bonunudata utriusque intima et secreta negotii sordibus corruptum uel alia qua ex causa negare aequissimum fore praetorem interponere se debuisse, ut officium quod in se recepit impleret? Ait praetor: "Qui arbitrium pecunia compromissa receperit". Tractemus de personis arbitrantium. et quidem arbitrum cuiuscumque dignitatis coget officio quod
Abbreviated transcription (Latin):
amq rempdidit. ¶ Si quid in pu̾os
ex antillis dotalib natos maricus
impend̾it. aut in docttiam aut̾ ali¬
m̃ta. ñ s̾uatu᷑ marito. qi ip̃e mĩst̃¬
iis eoꝵ utͣitur. s illud s̾uatur qõ
nutͥti datum÷ ad educant̃ qr pro
iticer intfestos tus prohibite dona¬

Expanded text:
amque rem perdit. Si quid in pueros ex ancill‹i›s dotalibus natos maritus inpenderit aut in doctrinam aut alimenta, non seruatur marito, quia ipse ministeriis eorum utitur: sed illud seruatur quod nutrici datum est ad educendum, quia pro inter infestos ius prohibitae dona
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑcipiendam utis estõm ageẽ
ex uendĩto. ¶Dunsione int̾ coħe¬
des fc̃a. si ꝓcurãtͥorabsentis inter
fit ut qmͣi sua daretur interest
decioris agri fc̃i tã ft̃a. tine preciiqͦ
fuerat tempore diuis ioms estim¬
atus diminitat ⁊ excedat. Idem.¬
abduxit uenditor eund̃ s̃uum
po tempꝰ offe̾ndo quo minꝰ pr̃a¬
terest. non recce defenditur. Idem
ta: nullam emptor excepcom hebit
quominꝰ pcium soluat. S ceuot.¬
ui nb̃tatiscam excepit inuendici¬
ꝑuenit: ñtenebitur euiccõis nõe¬
YQui autem intradendo statulibe¬
rum dicit. inteiligitur hac ipeci¬
em duntaxat libertatit excipeie
co᷑ possit obtingere. ⁊ ideo si p̃senꝰ
testõ libertas data funit. ⁊ uendi¬
cionis nomine tenetur.¶Ruis
qui statuud̃m tradidit si certã¬

Expanded text:
ad percipiendam litis aestimationem agetur ex uendito.Diuisione inter coheredes facta si procurator absentis interfsit, ut quanti sua interest deterioris agri facti caus‹a› finem pretii, quo fuerat tempore diuisionis aestimatus, deminuat uel excedat. 67 Idemabduxit uenditor eundem seruum post tempus offerendo, quo minus praterest, non recte defenditur. 68 Idta nullam emptor exceptionem habebit, quo minus pretium soluat.Creditui libertatis causam excepit in uenditiperuenerit, non tenebitur euictionis nomine.Qui autem in tradendo statuliberum dicit, intellegetur hanc speciem dumtaxat libertatis excipere, ito possit optingere: et ideo si praesens testamento libertas data fuerit et uenditionis nomine tenetur.Rursus qui statuliberum tradit, si certa
Abbreviated transcription (Latin):
sionem adu̾ocat. ⁊ soluta petã uen¬
ditori: dissoluitur pignꝰ. unfitueptõ¬
n luo nõie non competat. ¶Sin qͥ
oi priuatus a marte petat: eadem equi¬
tas ÷ emptori restituende ꝓenictõne
accõnis. ¶Si scd̃s emptoruendito¬
rem eundem emptorem ad litem
hõisᷤ dedit ꝓcuratorem. ⁊ ñ restituto
ex cã iudicati p̃stint ꝓcurator u in
rem siram datus: ex stipłatu ueq¬

Expanded text:
sionem auocat et soluta pecunia uenditori dissoluitur: unde fit, ut emptori suo nomine non competat.Si is quisi priuatus a milite petat, eadem aequitas est emptori restituendae pro euictione actionis.Si secundus emptor uenditorem eundemque emptorem ad litem hominis dederit procuratorem et non restituto ex causa iudicati praestiterit procurator ut in rem suam datus, ex stipulatu
Abbreviated transcription (Latin):
qia fundi euincitur tñ ⁊d ł certus
numus iugeꝵ tradito sit. tñ non ꝑ
modo s ꝑto bonitate regionis prati
euictõ. ¶ Qui unim iugerũpro indi¬
uno solũ hĩnt ⁊ trãdidit. scõm oĩm

Expanded text:
aliqua fundi euincitur, tametsi certus numerus iugerum traditus sit, tamen non pro modo, sed pro bonitate regionis praestatur euictio.Qui unum iugerum pro indiuiso solum ha buit, tradidit, secundum om
Abbreviated transcription (Latin):
dicomuenditor anmonins epͣ¬
toremi ui publiciana poci ntea ac¬
cõne̾ que de tundo uectigãu ꝓposta
÷ expietur emptor id facere supse¬
dit. omnimodo ei nocebit dol suu̾

Expanded text:
cum uenditor admonuisset emptorem, ut Publiciana potius uel ea actione quae de fundo uectigali proposita est experiretur, emptor id facere supersedit, omnimodo nocebit ei dolus suus
Abbreviated transcription (Latin):
rennꝰ aod̾ R. si emptor appesiauit.
⁊ bonam cam uicõ suo ex prescripde
dunio .cc. eunicantur duple stipulo¬
re non dmimietur euiccõnis ob̃¬
ligo. ñ magis qͣmsi incura fundꝰ
aut s̾uo tradit det̾ior itus sit. nam
Orionon angetur qmitas euicconis
sires melior fuit etfcã. ¶ Ꝙ si modõ
t̾re integro qui fuerat qui fuerat
traoitꝰ. cc iugera per alluuionem
accesserunt: ac postea pro idiuno
non p̃rat uenditor. ¶ Quesitum:
simille uig̾ib traditis. defride pus¬
sent it mox alluuio ꝑ aliam ꝑtem
timoi . ic. atcisliss ac postea pro indi¬
uiso quinta ꝑs eet euicta pro gua ꝑ¬
iugerum n quarta debeatur euic¬
coms nomine: s pinde teneatut
auctor ac si de octingentis illis resi
serunt pro rata noue regionis eẽ¬

Expanded text:
respondit: si emptor appellavit et bonam causam vitio suo ex praescriptione diviso ducenta evincantur, duplae stipulre non deminuetur euictionis obligatio, non magis quam si incuria fundus aut seruus traditus deterior factus sit: nam rio non augetur quantitas euictionis, si res melior fuerit effecta.Quod si modo terrae integro qui fuerat traditus ducenta iugera per alluuionem accesserunt ac postea pro indiuiso non praestat uenditor.Quaesitum est, si mille iugeribus traditis perissent ducenta, mox alluuio per aliam partem fundi ducenta attulisset ac postea pro indiuiso quinta pars euicta esset: pro qua pariugerum neque quarta debeatur euictionis nomine, sed perinde teneatur auctor, ac si de octingentis illis residfundo decesserunt, pro rata nouae regionis e
Abbreviated transcription (Latin):
postĩore legatum sit. ¶ Si tã pꝰ¬
ea codicitli proferuntur non
imꝑtobe michi dcũrus urcet᷑.
de eo dumtarat se cogitaste cy
slłaꝵ tabulaꝵ quas tunt noui¬

Expanded text:
posteriore legatum sit. si tamen postea codicilli proferuntur, non improbe mihi dicturus videtur de eo dumtaxat se cogitasse, quod illarum tabularum, quas tunc nov
Abbreviated transcription (Latin):
ontrouersia int semtabuisate.
scriptũ heredem ortaest. eaq
tnͣsacc̃e fc̃a terta lege finita ẽ.
tnsaccom fecipient ioobieruandst
de ere aueno quod intereos ꝯuenis

Expanded text:
ontroversia inter legitimum et scriptum heredem orta est eaque transactione facta certa lege finita est:transactionem fecissent, id observandum de aere alieno, quod inter eos convenis
Abbreviated transcription (Latin):
cius est huie penalem quo stipła¬
tionem subiungere. quia recisto
quo pacto: pena exstipulatu pe¬
⁊ penam qͣmsi contra placitum cec̾
ti recte promiserat. praie togetu:¬

Expanded text:
ius est huic poenalem quoque stipulationem subiungere, quia rescisso forte pacto poena ex stipulatu pet poenam, quam, si contra placitum fecercte promiserat, praestare
Abbreviated transcription (Latin):
istr̃m tñsaccõnis sñ aquilia¬
na scipulatõe interposuit: nõ
tam paciscitur qͣm deciprtur ¶ et
trui nonoum certus ad sequere¬
lam ꝯͣ pris testamentum ꝑtine¬
re de alii cãi tum aousarus pto
tniegit. tm̃ in hiis int̃posium u¬
tum nocebit de quib actu ee ꝓͦ¬

Expanded text:
transactionis sine Aquiliana stipulatione interposuit, non tam paciscitur quam decipitur. Ei qui, nondum certus ad se querellam contra patris testamentum pertinere, de aliis causis cum adversariis pacto transegit, tantum in his interpositum pactum nocebit, de quibus inter
Abbreviated transcription (Latin):
nec seqͣñda÷. ¶ Siuestimenta s¬
uanda balneacori data ꝑierint.
si quid̃ nullam tñcedem s̾uan-¬
eum tenen. ⁊ dolum duiłarat e¬
um prestaie debere ꝑuto. ꝙ si as¬
cẽpit: ex ꝯducto. ¶ Si quis Suu
custodiendum necit forte in pis¬
trimim. si quid̃ merces int̾ite¬
nit custodie ꝓuto ẽẽ accõm aduĩ¬
sꝯpistrinarium ex ꝯducto. si
ueto mertedem accipiebam egoͤ
pro ũ serͤuo q̃m in pistrmno acci¬
piebat ⁊ ex locato me agere pos¬
se. qr si ꝯpere eius seruicum custo¬
diapensabuntur qĩ geno locati
uatm: pscriptis ubis datur accõ.
si uero nicħ auud qm̃ tibatia p̃s¬
tauit nec de oꝑis quictm ꝯuenit:
depositi accõ÷. ¶ In ꝯductõ ⁊ loca-
to ⁊ negocio ex quo diximꝰ p̃scrip¬
tis ũbis dandam accõm ⁊ dolum ⁊

Expanded text:
Si uestimenta seruanda balneatori data perierunt, si quidem nullam mercedem seruandeum teneri et dolum dumtaxat praestare debere puto: quod si accepit, ex conducto. Si quis seruum custodiendum coniecerit forte in pistrinum, si quidem merces interuenit custodiae, puto esse actionem aduersus pistrinarium ex conducto: si uero mercedem accipiebam ego pro hoc seruo, quem in pistrinum accipiebat, ex locato me agere posse: quod si operae eius serui cum custodia pensabantur, quasi genus locati datur, praescriptis uerbis datur actio: si uero nihil aliud quam cibaria praestabat nec de operis quicquam conuenit, depositi actio est. In conducto et locato et in negotio, ex quo diximus praescriptis uerbis dandam actionem, et dolum
Abbreviated transcription (Latin):
dos piatuit quib uestianii rim
thearii dant uestẽ crtũferendam
⁊ distrahendam. quos uulgo cir¬
citores appellamꝰ. ¶S ⁊ mungẽs
quis ꝓprie insticores appenet. ¶Itẽ

Expanded text:
ndos placuit, quibus uestiarii uel lintearii dant uestem circumferendam et distrahendam, quos uolgo circitores appellamus. Sed et muliones quis proprie instito
Abbreviated transcription (Latin):
cũ utro modo u̾m sit institorem
emisse aut uenoidisse. Up̃
tor recte appeilabitur. siam ⁊ s̾uiꝰ
łi. ad brutum ait si quio cũm
suĩano gestũ sit. ⁊ cũ eo ꝙ̃ quis
edificõ p̃posuit. ꝑ frum̃to coem̃to:
in solioum eutem. lab quo s̾cp¬

Expanded text:
cum utroque modo uerum sit institorem emisse aut uendidisse. 5 Ultor recte appellabitur. Nam et Seruius libro primo ad Brutum ait, si quid cum insulario gestum sit uel eo, quem quis aedificio praeposuit uel frumento coemendo, in solidum eu
Abbreviated transcription (Latin):
suum ꝑegre mitteret ao m̃ces
ꝯꝑandas ⁊ sibi mittendas. locoĩ¬
stitoris hĩroum. labio scripsit.
tuum spoliauit dandam in
eum quasi institoriam agom.
pistor s̾inim suum soutꝰ tuit
incertum locum mittere ao
panem uendendum. deinde is
pecunia accepta presenti ut per
dies singulos eis praret pane
mas: teneri debeat. ¶S ⁊ sum
fullo pegre protitiscens ꝙ rogͣas¬
s ut ducipulis iuis quib tarer¬
nam instructam traoiderat ĩꝑ¬
ta discipmꝰ accep̃ist ⁊ tugisiet:
fullonem non generi si quast

Expanded text:
suum peregre mitteret ad merces comparandas et sibi mittendas, loco institoris habendum Labeo scripsit. tuum spoliaverit, dandam in eum quasi institoriam actionpistor servum suum solitus fuit in certum locum mittere ad panem vendendum, deinde is pecunia accepta praesenti, ut per dies singulos eis panem praestmas, teneri debeat. Sed et cum fullo peregre proficiscens rogasset, ut discipulis suis, quibus tabernam instructam tradiderat, impta discipulus accepisset et fugisset, fullonem non teneri, si quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tunit. tõ iuris etit cum ea roicoe
a teꝯduixiss ut certã pecinam
m̃ces tuas eo loco exposuisses
in ꝙ̃ deuehendas eas m̾ces locas¬
set. nec ꝑ eum staret quo miꝰ ro¬
faceret remissa sͥ ea pena s̃pẽcta¬
ret. ¶Ioem iuns in eodem gn̾e
cogniconis obsuabamꝯ ei proba¬
tum fuit nautam morbo impe¬
oitũ nauigare ñ potuisie. Idem
naue amphoraꝵ ouoꝵ milnum
⁊ ibi amphoras portasti pro du¬
ob milib ampphoraꝵ pretium
debes . paul᷑ ymino si adũsiõe
nauis ꝯducta÷ pro duob miu¬
b m̃ces debetur. si pro numero
amphoris debes quot portasti.
alium pretori uisum÷ ¶ip.

Expanded text:
it. idem iuris erit, cum ea condicione a te conduxisset, ut certam poenam um diem merces tuas eo loci exposuisset, in quem deuehendas eas merces locasset, nec per eum staret, quo minus remissa sibi ea poena spectaret. idem iuris in eodem genere cogitationis obseruabimus, si probatum fuerit nautam morbo impeditum nauignauem amphorarum duo milium et ibi amphoras portasti, pro duobus milibus amphorarum pretium debes. Paulus: immo si auersione nauis conducta est, pro duobus milibus debetur merces: si pro numero amphoris pretium debes, quot portasti.Aequum praetori uisum est,
Abbreviated transcription (Latin):
iubeat restituere. ⁊̃ si ad anum tes ꝑ¬
uenit. Eum aũad quẽ res ꝑuenit
⁊̃ si alius mecum fecit. slam in alt̾iũ
pͥmium u̾ti alienum metum nõ o¬
¶Labio ait siquis ꝑ metũ teus iit ꝯsti¬
tĩttus. ⁊ fioeiustorem uolentem ded̾it
⁊ ip̃e ⁊ fioeinsior liberatur. ¶ Si solus
frreiusior metu accesait: non ⁊̃ reus s

Expanded text:
iubeat restituere, etiamsi ad alium res periubeat restituere, etiamsi ad alium res peruenit, eum autem ad quem peruenit, etiamsi alius metum fecit: nam in alterius praemium uerti alienum metum non oportet.Labeo ait, si quis per metum reus sit constitutus et fideiussorem uolentem dederit, et ipse et fideiussor liberatur: si solus fideiussor metu accessit, non etiam reus, s
Abbreviated transcription (Latin):
quis ei metũ iat uim adhibuit. ⁊ ĩo
ad ħ tm̃ actor astͥngitur ut doceat
metum in causa fuisse ut alicui ac-¬
ceptam pectuniam faceret ut remt᷑¬
oeret ⁊ quio aliiro faceret. Nec cuncͣy¬
uidetur iniquum ex alieno ftõ ali¬
qũe in quadruplum ꝯdempnar qr
non statim quadrupliz acco. s nres
ñ restituarur ¶ Hec atcio cum ar¬
bitͣna sit: ht̃ reus licenciam us ao
sñam ab arbit᷑ro datam restõem scõ
si non fecerit: iure mito quaorupli
⁊ si metus ad hĩtus ꝓponatur arbitri¬
um absolucõm affert. quro ⁊ si met̃
qurdem ticius adhibuit me ñ ꝯsgo.
ga ÷ eqrue si cauero iuroicis oftõ me si
in meam potestatẽ ꝑuenit restitur̃.
absolui debebo. ¶ Uñ qurdã putãi
bone froĩ emptorem aþeo quiuim in¬
tulit comparantẽ nonten. nec eum
qui dono accẽpit ut cunes legata est.
s rectissime uimiano uroetur ⁊ hoste¬
nexi. ne metus quem passus sum: michi
arbinum iudicis in restituenda ie ta¬
le ẽẽ ut eum quite quiuim admisit

Expanded text:
quis ei metum uel um actor astringitur, ut doceat metum in causa fuisse, ut alicui acceptam pecuniam vel rem traderet vel quid aliud faceret. DE ideatur, ex alieno facto alium in quadruplum condemnari, quia non statim quadrupli est actio, sed si res non restituatur. Hec autem actio cum arbitraria sit, hsententiam ab arbitro datam restitutionem,si non fecerit, iure meritoque quadrupli et si metus adhibitus proponatur, arbitrium absolutionem adfert. quid enim si metum quidem Titius adhibuit me non conscest, aeque, si cauero iudicis officio me, si in meam potestatem peruenerit, restituturum, absolui debebo. unde quidam putant bona fide emptorem ab eo qui uim intulit comparantem non teneri nec eum qui dono accepit uel cui res legata est. sed rectissime Uiuiano uidetur etiam hos teneri, ne metus, quem passus sum, mihi cscribit arbitrium iudicis in restituenda re tale esse, ut eum quidem qui uim admisit
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃ib ꝑ nsionib pretentis. ⁊̃¬
si uita pors soluta non sit: pig¬
nus potest denire. S si ita script̃
sit si qua pecunia sua dĩe soluta
oe uendedo pignore. inrẽ paccõ

Expanded text:
ibus pensionibus praeteritis, etiamsi una portio soluta non sit, pignus potest uenire. sed si ita scriptum sit: 'si qua pecunia sua die soluta De uendendo pignore in rem pactio
Abbreviated transcription (Latin):
mebitis tũ egrotaret s̃nus. dedisse
me pettũniam. ⁊ eum detefsisse.
itemsnsulam fulcisse. ⁊ refecisse.
postea deustam eẽ. nec br̃em qd̾ pos¬
sem᷑ lefmere. ¶Si pignori pła m̃ã¬
tipia data sunt. ⁊ quedam certi p̃¬
cii. si ita uenoiõit creditor ut euit¬
cõm eoꝵ p̃staret in c̃oitum suum
hãt. reliqua mancipia potest reti¬
nere uonec ei caueatur. qubd enic¬
cõnus nomine ꝓmisit inoempnem
eum futurum. ¶ Si unus ex ħre-¬
dib debitoris porcõm suam soluit:
re pot̾it. ꝗm̃admoõ si ip̃e debitor
por com ioluiss. ¶ Si annua bi¬
ma tͥma die. wxstipulatus acceꝑ¬
im pignus. pactusq sim ut nisi
sua quaq die peccunia solicta ẽẽt:
uendere to michi liceret. placet af̾i¬
qͣm õiũ pẽtionum dies ueniret. ñ
posse me pignus uendere. ꝙ en ũ
bis õs̃ ponsia es demonstrarentur.

Expanded text:
medicis, cum aegrotaret servus, dedisse me pecuniam et eum decessisse, item insulam fulsisse vel refecisse et postea deustam esse, nec habere quod possem retinere. Si pignori plura mancipia data sint, et quaedam certis pretiis ita uendiderit creditor ut euictionem eorum praestaret, et creditum suum habeat, reliqua mancipia potest retinere, donec ei caueatur, quod euictionis nomine promiserit, indemnem eum futurum. Si unus ex heredibus debitoris portionem suam soluerit, re poterit, quemadmodum si ipse debitor portionem solvisset. Si annua bima trima die triginta stipulatus acceperim pignus pactusque sim, ut nisi sua quaque die pecunia soluta esset, vendere eam mihi liceret, placet, antequam omnium pensionum dies veniret, non posse me pignus vendere, quia eis verbis omnes pensiones demo
Abbreviated transcription (Latin):
honera m̃m̃ti. In contrariumsi
Scessit donare ⁊ uendidenit debi¬
tor: repelletur treditornisi quis
oicat ideo ⁊cessisse donari: q a
mitus erat creditoris is cui dona¬

Expanded text:
i. in contrarium, si concessit donare et uendiderit debitor, repelletur creditor, nisi si quis dicat ideo concessisse donari, quod amicus erat creditori is cui dona
Abbreviated transcription (Latin):
titit ⁊ treditor ab eo petat quidiurs
sit. s iiquum ÷ aufemei remia c̃¬
oitore. qui non sutconis nire s a¬
apossõre pecãm retipiat huquis¬
tundus a memo auci obugatus
posudeatur cui nondũ satistcm̃ e

Expanded text:
terit et creditor ab eo petat, quid iuris sit. sed iniquum est auferri ei rem a creditore, qui non successionis iure sed aa possessore pecuniam recipiat, iniquisfundus a Maeuio alicui obligatus possideatur
Abbreviated transcription (Latin):
ri. auxillum impetiare debebit si
pri quo prosit ut solet inter᷑dum
froeissori eius prodeẽ uideamuꝙ.
iñ puto profuturum s̃igͥ filiusꝯ
ueniatur postulat᷑ auxilumi. si
prem ꝯueniat creditor auxilium
cessat excepta iutui cacoe. In hen
si filiut nislu pp̃is mutuã peccunrã
accepit non admatur. proinde ⁊ si
sine iussu pr̃is contraxit ⁊ sapͣtus :
si qur̃o pr̃ de pecculiꝯ ꝯueniatur. fi¬
lius non erit restituenous. Si filius
ꝯueniatur: potit restitui. Nec eo mõ
tasu ad filium pecculiũ spectet ut
puta si pr̃is euis bona a fisto pp̃ de¬
bita occupata sunt. Nampectuliũ
ꝯsentit scipulanti cotem ñ stͤatim
cum dedit iat abbibenti ałiꝙ̃ qui do¬
tem stipularetur: ꝓuto restitue ndã.

Expanded text:
ilium impetrare debebit, si patri quoque prosit, ut solet interdum fideiussori eius prodesse, videamus: et non puto profuturum. si igitur filius conveniatur, postulet auxilium: si patrem conveniat creditor, auxilium cessat: excepta mutui datione: in hanc enim si iussu patris mutuam pecuniam accepit, non adiuuatur. proinde et si sine iussu patris contraxit et captus est, si quidem pater de peculio conueniatur, filius non erit restituendus: si filius conueniatur, poterit restitui. nec eo moue licet aliquo casu ad filium peculium spectet: ut puta si patris eius bona a fisco propter debitum occupata sunt: nam peculium consentit stipulanti dotem non statim quam dedit, uel adhibenti aliquem qui dotem stipularetur, pu
Abbreviated transcription (Latin):
dotcerti ꝯ pecit mut paciaris ea
sintutem qm̃ debuit imponi ꝙ
si s̃uum p̾diũ intradicõe feceto
qd̾ libum tibi tradere debin: ex ep̃¬
to hebrs accõm remitẽde eiꝰ s̾ui¬

Expanded text:
ompetit mihi, ut patiaris eam seruitutem, quam debuit, imponi.Quod si seruum praedium in traditione fecero, quod liberum tibi tradere debui, tu ex empto habebis actionem remittendae ‹e›ius serui
Abbreviated transcription (Latin):
ocuus iemerhibere desidet audiet᷑.¬
tmare nonpoiut nisi exp̃lenͣtibus.
qr aut seriumnon recognostit a ͭ
nomen nienet nne equũ ÷ ei fami¬
liamethibenut noriũ serinum cog¬
noscãt: quod extãd fi̾ ad designãd¬

Expanded text:
us rem exhiberi desideret, audietur.tinare non possit nisi ex praesentibus, quia aut seruum non recognoscit aut nomen non tenet? nonne aequum est ei familiam exhiberi, ut noxium seruum adgnoscat? quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
uero precio estimetur ꝑs s in tm̃
oũtaxat qnͣtum ꝓ eã ꝑte debetur.
creditorib. licencta tñnon denege¬
tur debitori debitorino ffetre⁊ i¬
⁊ si possor ꝑignoꝵ litis estimacom
pignoraticia inrem agẽti offetas

Expanded text:
vero pretio aestimetur pars, sed in tantum dumtaxat, quantum pro ea parte debetur, creditoribus, licentia tamen non denegetur debitori debitum offerre eet si possessor pignoris litis aestimationem pigneraticiam in
Abbreviated transcription (Latin):
uendito possezuenin emptorẽut reci¬
piat totum: s olũisliro spectandu:
nũ forte fraus auqͣuenditoris int̾¬
uenit. Sii distracta ꝑteᷤ cefe uic¬
restituat ex empto tenebitur. ħ ead¬

Expanded text:
endito posse conveniri emptorem, ut recipiat totum: solum illud spectandum erit, num forte fraus aliqua venditoris intervenit. sed et si distracta parte cesserit vicrestitu
Abbreviated transcription (Latin):
exornauit rectoriis ⁊ quibusdã
alus que magii sioluptatem ꝑ¬
tinent qm̃ adutilicatem si ui¬
detur u̾sum. qr nec ꝑcuratqr⁊
impũtaret. nili manoatũ dñi
aut uouitatem dni hũit nec de¬

Expanded text:
quibusdam aliis, quae magis ad uoluptatem pertinent quam ad utilitatem, non uidetur uersum, quia nec procurator haec imputaret, nisi forte mandatum domini aut uoluntatem habuit: nec de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑn iliqmm⁊ͣ n p̃aciatur eum ire ⁊
agere teni ei guasi non paciatut uti
loci leget ita ne hes togatur uiam ꝑt̃are:
inutaiter ħ adiectum uideacur. ¶Itẽsi
usut. legato. tter ademptum sit mũti¬
Aisz a demptio. quias emꝑ sequitur u-¬
¶Utru au aritus tm̃ ⁊ iter. anuero ⁊ uia
debeatur ficuario legato eiusuf. pomp̃.

Expanded text:
iatur eum ire et agere, teneri ei, quasi non patiatur uti loci leget ita, ne heres cogatur viam praestare, inutiliter hoc adiectum videatur: item si usu fructu legato iter ademptum sit, inutilis est ademptio, quia semper sequitur uUtrum autem aditus tantum et iter an uero et uia debeatur fructuario legato ei usu fructus,
Abbreviated transcription (Latin):
rare. modaꝵ si spes in qua pupil
recedi actor postulans audienõ sit.
Si ab h̾reditate prĩs etatis bñfõ in

Expanded text:
respondit, si species, in qua pupillrecedi actor postulans audiendus est. Si hereditate patris aetatis benefi
Abbreviated transcription (Latin):
ceptõ oꝑponatur. frauoatoꝵ credi¬
toꝵ. ¶ Iusitiandum defensori uł
ꝓtinatori rei ab adsisano pelatũ.
prodesse ercepcõm ꝙ ono parere
datus ad petendumert ꝓcurator
reooeferente iurauit mithi darꝓ
uit posiore deferente rem suam
.ẽẽ: actori dabitur acto ss ħ uum¬
taxat aoũsus eum qui iuliuran¬
dum detułit. eosq qui in locum

Expanded text:
atorum creditorum. Iusiurandum defensoris vel procuratoris ei ab adversario delatum prodesse exceptionemque domino parere datus ad petendum procurator reo deferente iuraverit dari mihi uit possessore deferente rem suam esse, actori dabitur actio, sed hoc dumtaxat aduersus eum qui iusiurandum detulit eosque qui in eius
Abbreviated transcription (Latin):
alu̾sꝙ. actoruero accom acquirit.
incinaħ sołum q̃ritur an iurauit
sibi dari opoitere . ur cum iurare
missum sit. ¶ St dampnetur post
iufiurandum ex famoso ncoicio: fa¬
maosum eẽ magis est ¶ Siis qui tẽ¬
oetułit iusiurandum ut iuren e¬
tem contestam ꝑpetuatu adueisꝰ.¬
captum se dicat. adinus exceꝑtom

Expanded text:
quirit, in qua hoc solum quaeritur, an iuraverit dari sibi oportere vel, cum iurare missum sit. Si damnetur quis post iusiurandum ex famoso iudicio, famosum esse magis est. Si is, qui temdetulerit iusiurandum, ut iurem etem contestatam captum se dicat, adversus exceptionem
Abbreviated transcription (Latin):
dam. s płinz ip̃m pretoiem rebere
cognoscere an captus sit. ⁊ sic minte¬
grum restituere. Nec n utiq qr mĩor
g̾statim ⁊ cirtum sc̾rptum se docuit.
p̃terea excepcio ista siue cognicõ. sta¬
tutum tempus post annum⁊ ixu ñ¬

Expanded text:
e cognoscere, an captus sit, et sic in integrum restituere: nec enim utique qui minor est statim et circumscriptum se docuit. praeterea exceptio ista siue cognitio statutum tempus post annum u
Abbreviated transcription (Latin):
nulla nc̃ctate urgente uo lupta¬
tis cã in muncipiũ profcũs sit
nõne moignus est ut ei hec ex¬
ceptio protinetũr: autquid si
tempestas quid̃ n in mari fu̾it
t̾ra aũ iste potuit uenire. ł flu¬
men cͥtuire. eque dicend̾ est nõ
semper ei ecepcõm ꝓdesse nͥ an
anͣgustie non patie̾rantur ter¬

Expanded text:
tate urguente uoluptatis causa in municipium profectus sit? nonne indignus est, cui haec exceptio patrocinetur? aut quid si tempestas quidem in mari fuit, terra autem iste potuit uenire: uel flumen circumire? aeque dicendum non semper ei exceptionem prodesse: nisi angustiae non patie
Abbreviated transcription (Latin):
ligimꝰ ⁊ si magnituro eiꝰ impe¬
dimento sit ł pons solutus sit.
cũ possit non incidere in tẽpes¬
tatẽ ut in flumĩs uim. si añ ꝓ¬
fectus eẽt ⁊ temꝑe oportuno na¬
exteptio minime ꝓsit : trõ quidẽ
causa cognita a iudice erit stat
uend̃. nam n sicartandꝰ sit ut
possit ei dicicur ñ młto añ pro¬
fectus es qm̃ dies ꝓmissionis u¬
sit qd̃ ei imputetur cãri tempe¬
statem ua nim flumĩs. ¶ quro
.n. si quiscũ rome ẽẽt ip̃otemꝑe

Expanded text:
nitudo eius impedimento sit sive pons solutus sit cum posset non incidere in tempestatem vel in fluminis vim, si ante profectus esset vel tempore oportuno naexceptio ei minime prosit? quod quidem causa cognita erit stuendum. nam neque sic artandus sit, ut possit ei dici, cur non multo ante profectus est quam dies promissionis usit quod ei imputetur, causari tempestatem uel uim fluminis. quid enim si
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ pectuliun daretur ñ ee
inhidendum treditorem quo mi¬
nus a grcõ petat Equenllo mo
liber eetredioiss. E Si sub ꝯdicoe
stipiniatus fũim ate ꝙticnus mi¬
chi pure deberet. Anͣ deficiente cõ.¬
dicionesi aticõ petam exceptõne
pcc̃i ꝯuenti possim ⁊ debeam sub¬

Expanded text:
m actio non daretur, non esse inhibendum creditorem, quo minus a Titio petat: aeque nullo modo liberum esse credidisset.Si sub condicione stipulatus fuerim a te quod Titius mihi pure deberet: an deficiente condicione si a Titio petam, exceptione pacti conuenti et possim et debeam su
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriam fibo stãmlãt ⁊ pater
actom quin patto tii nociturañ
sit pr̃iagere uglemi: dubitare ñ
q ¶ qui pectuniam a seruo stip̃¬
ulatus ẽst qmssbi ticius debetut
siatitõ petatan exceptde pcc̃iꝰ
uenti sulmou̾i possit ⁊ debeat:
qr pͣactu iudeatur ne᷑ qtico peͫ¬
tat quesitũ est. int itasiomonẽ

Expanded text:
iniuriam filio factam habeat et pater actionem, quin pactio filii nocitura non sit patri agere uolenti, dubitari non oportet.Qui pecuniam a seruo stipulatus est, quam sibi Titius debebat, si a Titio petat, an exceptione pacti conuenti summoueri et possit et debeat, quia pactus uideatur, ne a Titio petat, quaesitum est.Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
ne fiuno peterem ⁊ usumf᷑ ꝓetã.
aut ne nauĩedificium uepete¬
rẽ ⁊ dissolutis his singutarem rẽ
retam: insi sp̃atiter alam actũ
est. ¶Si acteptilaco mutit fuit
tacita paccrone id actum indet᷑
ne peteretur. ¶ Seruus heredit¬
arius berioi futuro nommati
patisti non potest. qr nondum
usuti si pupillus sñturoris aũc¬
te ꝑactus sit neatu debitore pe
tetẽt᷑. aut ne infracertum fpus¬

Expanded text:
ne fundum peterem et usum fructum petam, aut ne nauem aedificiumue peterem et dissolutis his singulas res petam: nisi specialiter aliud actum est.Si acceptilatio inutilis fuit, tacita pactione id actum uidetur, ne peteretur.Seruus ‹hereditarius› heredi post adituro nominatim pacisci non potest, quia nondum ueluti si pupillus sine tutoris auctoritate pactus sit ne a debitore suo peteret, aut ne intra
Abbreviated transcription (Latin):
tutoris auͣcte contessũ est.¶ Si
curator furiosi ant prodigi pac¬
tuisit ne a furioso aut ꝓdigo pe¬
tentur. longe utile est curatoris
recipi pactões s n ͦ. ¶ si filius au̾
s̾uus ꝑactus sit ne peteret: mutͣile
est pctͣm. si u̾o in rempacu sunt .i.

Expanded text:
auctoritate concessum est.Si curator furiosi aut prodigi pactus sit, ne a furioso aut prodigo peteretur, longe utile est curatoris recipi pactiones: sed non contra.Si filius aut seruus pactus sit, ne ipse peteret, inutile est pactum. si uero in rem pacti sunt