comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. et emundata: qͦmͦ eiꝰ caro
non caro pecͬci fuit: Et si ca¬
ro eiꝰ de massa pͥme p̾uarica¬
bũ caro sine peccato fuit. qͥ
de carne peccati carne̾ assũp¬
sit: nͥ qr uerbuͣ quod caro
factum est eam primũ obum¬
brauit. in quã sp̃s sc̃s suꝑ¬
possedit: ꝓpterea uere caro¬
eius iam non caro peccati fu¬
it in qua d̾s totum infudit.
& uerbum quod caro factũ
est sine peccato ad nosuenit. ql
iure non solũ legem nature
uiciate in nascendo ñ tenuit.
uere nec legem prime origi¬
nis quam hab̾ent femine. si
mandatũ seruasset mater
omiũ eua in paradiso. Alias
autẽ quomͦ spũ sc̃o eam re¬
plente non sine pecͬco origi¬
głosa catholice in omĩ eccłia
xp̃i ab omĩb felix. & beata pͣ¬
dicat᷑: Enĩuͦ si nͣ beata e̾e̾t
celebraret᷑ ubiq ab uniu̾sis.
S qr tam sollẽpnit̾ colitur: con¬
stat ex auctoritate eccłie quod
nullis qnͣ nata ẽ subiacuit
delictis. neq contͣxrit in utero
sc̃ificata originale peccatũ. Uñ

Expanded text:
est et emundata, quomodo caro ejus non caro peccati fuit? et si caro ejus de massa primae praevaricabum caro sine peccato fuit, qui de carne peccati carnem assumpsit, nisi quia Verbum quod caro factum est eam primum obumbravit, in quam Spiritus spossedit? Propterea vere caro jam non caro peccati fuit; in qua Deus se totum infudit et Verbum quod caro factum est sine peccato ad nos venit, qui jure non solum legem naturae vitiatae in nascendo non tenuit, verum nec legem primae originis quam haberent feminae, si mandatum servasset mater omnium Eva in paradiso. Alias autem quomodo Spiritu sancto eam replente non sine origiosa catholica in omni Ecclesia Christi ab omnibus felix et beata praedicatur; enimvero si non beata esset celebraretur ubique ab omnibus. Sed quia tam solemniter colitur, constat ex auctoritate Ecclesiae quod nullis, quando nata est, subjacuit delictis, neque contraxit in utero sanctificata originale peccatum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatẽ suã fecit. Et quia
in forma dei fecit hominẽ. in
forma serui factus est homo:
s utrũq ds de potentia susci¬
pientis. & utrũq homo de hu¬
militate suscepti. At ꝑ hoc ta¬
lis partus ñ est cõmunis lege
nature. s sicut mirabilit̾ con¬
ceptus. ita mirabilit̾ ds̃ oe hõ
natus. Ergo non illũ ut cet̾os
ad optio filios dei fecit filiũ:
s duunitatis natura illum
in ꝓpriũ dei filiũ exaltauit.
& donauit illi nom̃ quod est
suꝑ om̃e nom̃ ut ẽẽt totus
dei filus. homo &uerbũ. qͥa
numquã non fuit dei filius
qui sempit̾nꝰ ꝑmanet unici
genitoris u̾nigenitus. Nũquã
igitur ipse purus homo con¬
ceptus neti natus sicut ceteri
nascuntur infantes: ut ei exad¬
optionis gr̾a. aut ex emolumͣto
uirtutũ p̃rogatiua filii pre¬
staretur ÷ s dei uerbũ qr caro
factum est assũpsit hominẽ
in se sine ꝑsona hoĩs. ut totꝰ

Expanded text:
nativitatem suam fecit, et qui in forma Dei fecit hominem, in forma servi factus est homo: sed utrumque Deus de potentia suscipientis, et utrumque homo de humilitate suscepti; ac per hoc talis partus non est communis lege naturae, sed sicut mirabiliter conceptus, ita mirabiliter Deus et homo natus. Ergo non illum, ut caeteros adoptio filios Dei, fecit filium, sed divinitatis natura illum in proprium Dei Filium exaltavit, et donavit illi nomen, quod est super omne nomen , ut esset totus Dei Filius homo et Verbum, quia nunquam non fuit Dei Filius, qui sempiternus permanet unici genitoris unigenitus. Nunquam igitur ipse purus homo conceptus, neque natus sicut caeteri nascuntur infantes, ut ei ex adoptionis gratia aut ex emolumento virtutum praerogativa filii praestaretur; sed Dei Verbum, quia caro factum est, assumpsit hominem in
Abbreviated transcription (Latin):
esset uerus dei hominisq
filius. Qm sicut ipse ait
in eisdem moralib. aliud
est natos hoĩes grãm adop¬
tioĩs ꝑ eum acciꝑe. aliud:
singularit̾ ꝑ diuinatis poten¬
tiam. dm̃ ex ipso conceptu ꝓ¬
disse. Qua ꝓpt̾ queso cessent
isti dicere sic eũ ẽẽ natum.
ut ceteri nascunt᷑. qr ñ genuit
eum uirgo dei genitrir ex
origine prime preuaricatioĩs
ut renascatur. s de spũ sco
ut deus credat᷑. sine dolore. ce
sine gemitu. si ne molestia.
et erumpna. sine tristicia &
afflictione. Qm̃ hec omĩa iustĩ¬
sime dampnate carnis in pͥma
origine: retributiones sunt
& uindicte. At uero beata ma¬
ria licet ipsa de carne pecei
sit nata et ꝓcreata ipsaq
quãuis caro peccati fuerit:¬

Expanded text:
esset verus Dei hominisque esset verus Dei hominisque Filius; quoniam, sicut ipse ait in eisdem Moralibus, aliud est natos homines gratiam adoptionis per eum accipere, aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodisse. Quapropter, quaeso, cessent isti dicere, sic eum esse natum, ut caeteri nascuntur; quia non genuit eum Virgo Dei genitrix ex origine primae praevaricationis ut renascatur, sed de Spiritu sancto, ut Deus credatur, sine dolore et sine gemitu, sine molestia et aerumna, sine tristitia et afflictione, quoniam haec omnia justissime damnatae carnis in prima origine retributiones sunt et vindictae. At vero beata Maria, licet ipsa de carne peccati sit nata et procreata, ipsaque quamvis caro peccati fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
sit s tantũ hominẽ. qr ipse ꝑ¬
sona tercia cũ patre & sp̃u scõ
in trinitate d̾s unus semꝑ fuit
Iecirco uire quod habuit in
eternitate ꝑsonã ñ assũpsit.
s hominẽ in tempore antea
quã n habuit: ita ut quifsuis¬
cepit. et quod susceptũ est. sic̃
beatꝰ augustinꝰ in librode pͣdesti¬
natione. una est in tͥnitate ꝑ¬
sona. qr ut ipse alibi ait. natꝰ
est de patre ds. uerbũ: natus
est de matre uerbũ caro factũ.
unus atq idem deus dei filiꝰ
natũs ante scła et natꝰ in scło.
& utraq natiuitas u̾nius est
filii dei. Ac ꝑ hoc uirgo ma¬
ria iure dei genitrix uocat᷑.
qr genuit dm̃ & hominem
uerbũ caro factũ : ñ ut cet̾i
nascunt᷑ infantes. aut ex do¬
no grẽ fiunt hoiẽs. s sicut
beatus gregoriꝰ ait in mora¬
lib salua ꝓpͥetate utriꝰq
nature essentialit̾ in suam
assumpsit ꝑsonã hominẽ
ꝑ quod mirabile sacram̃tũ.
& eternus ex patre. et tempo¬
ralis de matre. unus idemq

Expanded text:
ntum hominem, quia ipse persona tertia cum Patre et Spiritu in Trinitate Deus unus semper fuit. Idcirco jure quod habuit in aeternitate personam non assumpsit, sed hominem in tempore antea quem non habuit, ita ut qui suscepit, et quod susceptum est, sicut ait beatus Augustinus in libro de Praedestinatione, una esset in Trinitate persona; quia, sicut ipse alibi ait, natus est de Patre Deus Verbum, natus est de matre Verbum caro factum, unus atque idem Deus Dei Filius natus ante saecula, et natus in saeculo, et utraque nativitas unius est Filii Dei; ac per hoc Virgo Maria jure Dei Genitrix vocatur, quia genuit Deum et hominem. Verbum caro factum, non ut caeteri nascuntur infantes, aut ut ex dono gratiae fiunt homines; sed sicut beatus Gregorius ait in Moralibus, salva proprietate utriusque naturae, essentialiter in suam assumpsit personam hominem, per quod mirabile sacramentum et aeternus ex Patre, et temporalis ex matre, unus idemque
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis om̃iũ
eccłiarũ
uirginitas.
beate et glose
genitricis dei
marie sit
decus honor et forma uirtu¬
tis: maxime tam̃ scimonialiũ¬
ac uirginũ quarũ castitas eiꝰ
specialit̾ illustrat᷑ uirtutib:
informatur exemplis. corro¬
bat᷑ meritis. Unde sacratissi¬
mũ eiꝰ puerperiũ aĩo. & cor¬
de. deuotissi me uenerari ac
retexere: diuini muneris
est grã. Pro ea uero contra
hereticã prauitatẽ dimicare
ac uincere. opus est sp̃s scĩ.
& uirtus altissimi qͥ eã obũ¬
brauit: ut sine coitu uiri. &
sine ulla corruptione dm̃ &e¬

Expanded text:
uamvis omnium Ecclesiarum virginitas beatae et gloriosae genitricis Dei Mariae sit decus, honor et forma virtutis, maxime tamen sanctimonialium virginum, quarum castitas ejus specialius illustratur virtutibus, informatur exemplis, corroboratur et meritis. Unde sacratissimum ejus puerperium animo et corde devotissime venerari ac retexere, divini muneris est gratia. Pro ea vero contra haereticam pravitatem dimicare ac vincere, opus est Spiritus sancti et virtus Altissimi, qui eam obumbravit, ut sine coitu viri, et sine ulla corruptione, De
Abbreviated transcription (Latin):
ceptus: ita omĩo et clauso
utero natus. Nec enĩ illi ac¬
cessit de hoĩs impotentia qͦ
nasceret᷑ ex uirgine sicut nec
aliqn ei accessit. ne e̾ẽt ds &
unus xp̃s. qui uoluit sic nas¬
ci in unitate ueri dei & hoĩs.
ut ẽẽt totũ ueritas quod nas¬
cebat᷑. ut esset in effabile ꝓ ut
nascebat᷑ : atq totũ credibile
quod ex uirgine nascebat᷑ si¬
ne colluuione peccati: sieut
ex nulla contagione pͥme ori¬
ginis. Qua ꝓpter audiant te¬
merarii ꝑscrutatores tanti mis¬
terii et intelligant qd̃ non sint
hec humanitatis uira in nascen¬
do neq lex non dico dampnate
nature uerũ etiã nec lex pͥme
originis ante peccatũ. ut ds ce
homo unus de uirgine sic. xp̃s
nasceret᷑. Qͥa ut ait beatus cilril¬
lus in epła ad nestoriũ: ñ est na¬
tus cõmunis homo de sca uͥgine
quia in ipsa uulua uirginis
ut ipse idem ait utero urgi¬
nali se uerbũ cũ carne

Expanded text:
ceptus, ita omnino et clauso utero natus. Nec enim illi accessit de homine impotentia, quo modo nasceretur ex Virgine, sicut nec aliquando ei accessit, ne esset Deus et unus Christus, qui voluit sic nasci in unitate veri Dei et hominis, ut esset totum veritas quod nascebatur, et esset ineffabile prout nascebatur, atque totum credibile quod ex Virgine nascebatur sine colluvione peccati, sicut ex nulla contagione primae originis. Quapropter audiant temerarii perscrutatores tanti mysterii, et intelligant quod non sunt haec humanitatis jura in nascendo, neque lex, non dico damnatae naturae, verum etiam nec lex primae originis ante peccatum, ut Deus et homo unus de Virgine sic Christus nasceretur; quia, ut ait beatus Cyrillus in epistola ad Nestorium : Non est natus communis homo de sancta quia in ipsa vulva Virginis, ut ipse fatetur, utero virginali se Verbum cum ca
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ secũ uidet in cruce pen¬
dentẽ. introducat eũ in domũ
Dicat ap̃c latroni. Am̃ dico tͥ:
hodie mecũ eris in ꝑadiso. Mac¬
tet uitulũ saginatũ hoie᷑ illũ
susceptũ: &̾ ꝓ latronib crucifi¬
xum. Aduocet amicos suos: di¬
scipłos qͥb dicebat. Si feceritis
que ego mando uob̃: ĩa ñ dicã ser¬
uos s amicos. Preparet᷑ illd̾ ꝯui¬
geloꝵ. suauit̾ declamans. Gła
in excelsis deo: ⁊ in t̾ra pax ho .b.ii.¬

Expanded text:
 secum videt in cruce pen secum videt in cruce pendentem, introducat eum in domum: dicat Christus latroni, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Mactet vitulum saginatum, hominem illum susceptum, etiam pro latronibus crucifixum: advocet amicos suos discipulos quibus dicebat, Si feceritis quae mando vobis, jam vos non dicam servos, sed amicos . Praeparetur illud convigelorum, suaviter declamans: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax homi
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã pat̾nã in meretͥcib
erogauit. nͥ ille latro qͥ substan¬
tiã aĩe a deo sibi datã ꝑ scelera
diffluendo etiã in cruce pepen¬
dit: Porcos pauit qn demo¬
nũ uoluptates suis factis re¬
pleuit. fortasse illos porcos pa¬
uit: quos petierat diabolus
a dño dicens. Iube nos intro¬
ire in gregẽ porcoꝵ. fame ꝯͣ¬
tritus est: qr pane u̾bi dei
ñ inueniebat. Siliquis cupi¬
ebat saturare uentrẽ suũ:
qͣndo tortuosis cogitationibꝰ
replebat aĩam suã. S reu̾¬
tatur a se: uideat se latro in
cruce pendentem ꝯcurrat
ad patrẽ. dicat pendens in
cruce. Dñe mem̃to mei cũ ue¬
neris in regnũ tuũ. Dñe mem̃¬
to mei: ñ sũ dignꝰ uocari filiꝰ
tuus. suscipe me tanꝙͣ unũ ex
seruis. Dñe mem̃to mei. Latro
enĩ sua attendens merita de
se ipso diffidebat: s dñs tanꝗͣ.
pius pater latroni filio qd deᷤ¬
sperauerat offerebat. Proferat
hic pat̾ stolã illã pͥmã: indu¬
at filiũ ĩmortalitate. quem¬

Expanded text:
substantiam paternam in meretricibus erogavit, nisi ille latro qui substantiam animae a Deo sibi datam per scelera diffluendo etiam in cruce pependit? Porcos pavit, quando daemonum voluptates suis factis implevit. Fortasse illos porcos pavit, quos petierat diabolus a Domino, dicens: Jube nos intrare in gregem porcorum . Fame contritus est, quia panem verbi Dei non inveniebat. Siliquis cupiebat saturare ventrem suum, quando tortuosis cogitationibus replebat animam suam. Sed revertatur ad se, videat se latro in cruce pendentem, concurrat ad patrem, dicat pendens in cruce: Domine, memento mei dum veneris in regnum tuum. Domine, memento mei; non sum dignus vocari filius tuus, suscipe me tanquam unum ex servis. Domine, memento mei. Latro enim sua attendens merita de se ipso diffidebat: sed Dominus, tanquam pius pater, latroni quasi filio quod desperaverat offerebat. Proferat huic pater stolam illam primam, induat filium immortalitate, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cos. ꝑcurramꝰ si placet ipsã
sitã in qua nob̃ patris affectũ
demonstrauit piũ. et filii ꝑdi¬
ti indicauit reditũ: filiiq ma¬
ioris qui de pat̾na domo non
dicesserat cõmotũ retulit ani¬
mũ. hoc quippe habet textus
ipsius lectionis. Ueniens autẽ
ait filiꝰ eiꝰ primogenitꝰ de agͦ
cũ audiret sẏmphoniã inter¬
rogauit seruos quid nã illd̃
esset. Et dixert. frr̃ tuus ẽ re¬
nersus. et occidit illi pat̾ tu¬
us uitulũ saginatũ: eoqd̃ il¬
lũ sanñ susceꝑit. Et indignatꝰ
introire noluit. E gressus est
aut̃ ad illũ pat suus ut eũ
introduc̾et. ĩpꝑauitq ille pa¬
tri suo qd̾ laborasset sẽꝑ cũ
illo. & nũquã illi talia exhi¬
buisset: atubi uenisset ille
filius qͥ om̃ẽ substantiã pater¬
nã male consũpserat occidis¬
set illi uitulũ saginatũ. Et
reddit pater rationẽ facti sui
consolatusq filiũ secũ primo
genitũ ꝑmanentẽ de domo nͣ
discedentẽ: & dicit illi. fili tu

Expanded text:
 ipsam sitam, in qua nobis et affectum patris demonstravit pium, et filii perditi indicavit reditum, filiique majoris qui de paterna domo non discesserat, commotum retulit animum. Hoc quippe habet textus ipsius lectionis. Veniens, ait, filius ejus primogenitus de agro, cum audiret symphoniam, interrogavit servos quidnam illud esset: eique dixerunt, Frater tuus reversus est, et occidit illi pater tuus vitulum saginatum, eo quod salvum illum susceperit. Et indignatus noluit introire. Egressus est autem ad illum pater suus, ut eum introduceret. Improperavitque illi patri suo, quod laborasset semper cum illo, et nunquam illi talia exhibuisset: at ubi venisset filius ille, qui omnem substantiam paternam male consumpserat, occidisset illi vitulum saginatum. Et reddit pater rationem facti sui, consolaturque filium suum secum permanentem, de domo non discedentem, et dicit illi, Fili, tu
Abbreviated transcription (Latin):
rogationẽ unius ancille in atͥo
sac̾dotis. ter dnm ausus ẽ nega
cũ sum usq ad mortẽ: aĩam me¬
am ꝓ te ponã. Ubi est qd̾ ꝓmi¬
sisti: In t̾rogans semel et ne¬
gas. sco interrogaris.⁊ negas
tercio et negas. Non uis ad
conuiuiũ intrare: ido ausus

Expanded text:
rrogationem unius ancillae in atrio sacerdotis ter Dominum ausus est negarcum sum usque ad mortem ; animam meam pro te ponam . Ubi est quod promisisti? Interrogaris semel, et negas: secundo interrogaris, et negas; tertio, et negas. Non vis ad convivium intrare, ideo ausus
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis beatissime uͥginis pu¬
diciciam predicare incorrup¬
tam. & incontaminatã: & ab
om̃i contagione prime origi¬
nis confiteri alienã. de qua si
interrogemꝰ uirgines: norũt
incorruptionis grãm. s nesci¬
unt fecunditatẽ prolis. S uͦ
queramꝰ apd̾ coniugiũ dedica¬
tas: sciunt quidẽ maledictioĩs
eue pressuras & gemitus. sciunt
& inter erũpnas et tristicias fe¬
cunditatẽ seminis. s nesciunt
integritatẽ uirginitatis. nec
in conceptu nec in partu. Bea
ceptu mater. & in partu uͥgo:
quia in nullo hoꝵ contami¬
nata reliquarũ exemplo fuit:
que nec adam ad se admisit.
net ex eue colluuioẽ filiũ suscepit.
nec sub maledicto in dolorib
& angustiis enixa dnm̃ pepe¬
rit. Unde constat quia sicut

Expanded text:
irtutis beatissimae Virginis pudicitiam praedicare incorruptam et incontaminatam, et ab omni contagione primae originis confiteri alienam. De qua si interrogemus virgines, norunt incorruptionis gratiam, sed nesciunt fecunditatem prolis. Si vero quaeramus apud conjugio dedicatas, sciunt quidem maledictionis Evae pressuras et gemitus, sciunt et inter aerumnas et tristitias fecunditatem seminis; sed nesciunt integritatem virginitatis nec in conceptu, nec in partu. Beatceptu mater, et in partu virgo, quia in nullo horum contaminata reliquarum exemplo feminarum fuit, quae nec Adam ad se admisit, nec ex Evae colluvione filium suscepit, nec sub maledicto in doloribus et angustiis enixa Dominum peperit. Unde constat quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nam hereticoꝵ declarans:
qui alienantur a uulua in¬
tegritatis falsa ꝑmiscendo.
ut corru̾pant castitatẽ ugi¬
nitatis eccłie. Quã sane in¬
maculatã seruare conten¬
dit apłs: & uͥginẽ custodire
cum ait. Despondi enĩ uos
uni uiro uirginẽ castã exhi¬
grãm concessit. Cui ꝓpħa.
Letare inquit sterilis qͤ ñ
paris. erũpe & clama que nͣ
parturis: qm multi filii de¬
serte magis quã eiꝰ que ht.
uirũ. Unde & anna in can¬
tico suo. Donec sterilis inguit
peꝑit plurimos: & que mul¬
tos habebat filios infirmata
ẽ. Iste ẽ gͦ solus essentialit̾
sc̃s: non ꝑ quem mat̾ cor¬
rumpatur. s ꝑ quẽ uulua
reseretur eccłie: primoge¬
nitus ex multis frĩb. Que
in sigura futuri mysterii
priora legis diuine post¬
scripta signabant inpͥmo¬
genitis siuis. ñ quod ẽent ue¬
re sc̃a. s quia uocabant᷑ ex
mysterio legis. Alioquin si
fuisse ñ lateat: Nũqͥd sc̃s
achab aut ioram seu ceteri:

Expanded text:
nam haereticorum declarans, nam haereticorum declarans, qui alienantur a vulva integritatis, falsa permiscendo, ut corrumpant castitatem virginitatis Ecclesiae; quam sane immaculatam servare contendit Apostolus, et virginem custodire, cum dicit: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhigratiam concessit. Cui propheta: Laetare, inquit, sterilis quae non paris, erumpe et clama quae non parturis, quoniam multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum . Unde et Anna in cantico suo: Donec sterilis inquit peperit plurimos, et quae multos habebat filios infirmata est . Iste est ergo solus essentialiter sanctus, non per quem mater corrumpatur, sed per quem vulva reseretur Ecclesiae, primogenitus ex multis fratribus. Quem in figura futuri mysterii, priora legis divinae praescripta signabant in primogenitis suis, non quod essent vere sancta, sed quia vocabantur ex mysterio legis. Alioquin si fuisse non lateat? Nunquid sanctus Achab, aut Joram, seu caeteri?
Abbreviated transcription (Latin):
hinc quoq alibi ipse ait. fit
porta ap̃i ꝑuia. referta ple¬
na grã: transitq rex. & ꝑma¬
net clausa. Non hoc sic dic̃
ut intelligas quod contͣ se
sentiat: s sic utiq ut plenis¬
sime cognoscas eũ de utero.
&e ꝑ uterũ uirginis natũ:
quem ipse sibi fecit ꝑuium.
Ac ꝑ hoc ipse sibi uuluã ape¬
ruit. Sibi quidẽ: quia uulua
uirginis licet clausa. ei penetͣ¬
bilis patuit: quã cũ enixus
intraret in mundũ. clausã
reliquit. et signatã sigillo
pudoris omnino qr do nicħ
difficile est: eoquod ut qͥda
ait. subditur omĩs natura
eius imꝑiis ritu soluto. Ie¬
circo constat euͣ absq am¬
biguo. ita natum ut ẽe̾t se¬
cretum genitale matͥs et
clausũ: quod sibi ipse sua
uirtute fecit aꝑtũ. Alias auͣ
ipse solius sc̃e eccłie quam
sibi sponsam dedicauit ad
generandos popłos. aꝑuit
uuluam uirginitatis: de qua
nimirũ uulua dauid ꝓpha
canit dicens. alienati st̃ pec¬
catores a uulua. errauerunt
ab utero locuti st̃ falsa. ꝑso.¬

Expanded text:
In quodam hymno  ipse ait: Fit porta Christi pervia, referta plena gratia, transitque Rex, et permanet clausa. Non hoc sic dicit, ut intelligas quod contra se sentiat, sed sic utique ut plenissime cognoscas eum de utero et per uterum Virginis natum, quem ipse sibi fecit pervium. Ac per hoc ipse sibi vulvam aperuit: sibi quidem, quia vulva Virginis, licet clausa, ei penetrabilis patuit, quam cum enixus intraret in mundum, clausam reliquit et signatam sigillo pudoris omnino; quia Deo nihil difficile est, eo quod, ut quidam ait, subditur omnis natura ejus imperiis ritu solito. Idcirco constat eum absque ambiguo ita natum, ut esset secretum genitale matris et clausum, quod sibi ipse sua virtute fecit apertum. Alias autem ipse solus sanctae Ecclesiae, quam sibi sponsam dedicavit, ad generandos populos aperuit vulvam virginitatis, de qua nimirum vulva David propheta canit dicens: Alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt ab utero, locuti sunt falsa ; perso
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ uexatam dolorib: s obse¬
quentẽ puero. Deinde ꝓci¬
dunt &e ad orant oblatis mu¬
nerib: quem cũ matre in¬
ueniunt. Ad orant inquã:
eiꝰ pͥmogenitũ. Primogeni¬
tũ autem: ñ eu̾ quẽ sequif
fr̃s. s quẽ nullus antecedit.
Quãus enĩ quidam uolue¬
ront potius unigenitum
dici deb̾e quã pͥmogenitũ:
tam᷑ qr idioma script᷑aꝵ. ẽ.
quicqͥd pͥmũ aꝑit uuluam
pͥmogenitũ uocari scĩfica¬
scdm eunde̾ ritũ pͥmogenitum
quã unigenitũ dic̃e: non qd̃
aꝑuerit uuluã lege nature. ut
mos est ceteraꝵ feminaꝵ sieut
isti aiunt: s qr ex ea natꝰ est tã
pͥmogenitꝰ quã & unigenitꝰ
lege diuina factus sub lege :
ut ꝑ eũ lex tota impłet᷑ in sp̃u
et ad litterã. Nam & ipse pͥmo¬
genitus ex resurrectiõe appellat᷑:
ex multis fr̃ib. Uñ qr colligit᷑
in specie genus. quãuis unige¬
nitus dici posset ꝑ naturã. ma¬
gis tam̃ hic pͥmogenitꝰ debuit

Expanded text:
non vexatam doloribus, sed obsenon vexatam doloribus, sed obsequentem puero; deinde procidunt et adorant oblatis muneribus quem cum matre inveniunt. Adorant, inquam, ejus primogenitum. Primogenitum autem, non eum quem sequantur fratres, sed quem nullus antecedit. Quamvis enim quidam voluerint potius unigenitum dici debere quam primogenitum, tamen quia idioma Scripturarum est quidquid primum aperit vulvam primogenitum vocari, sanctificasecundum eumdem ritum primogenitum quam unigenitum dicere, non quod aperuit vulvam lege naturae, ut mos est caeterarum feminarum, sicut isti aiunt, sed quia ex ea natus est tam primogenitus quam et unigenitus, lege divina factus sub lege, ut per eum lex tota impleretur in spiritu et ad litteram. Nam et ipse primogenitus ex resurrectione appellatur ex multis fratribus. Unde quia colligitur in specie genus, quamvis unigenitus dici posset per naturam, magis tamen hic primogenitus debuit
Abbreviated transcription (Latin):
nationis. Absit ubi uͥtꝰ nas¬
citur. ut ibi tanta colluuio
uicioꝵ credatur: ubi gau¬
dium om̃iuͣ pͣdicat᷑. Quod
tanta tristicia & gemitus
interuenerit int̾ angłoꝵ
discursus: qd̃ ĩmunda sep¬
tem dieb in sanguine in¬
mundo sederit. ad quã si
lta ẽẽt nec pastores mane
iuxta legẽ. ut ita dicã ingͤdi
liceret. Nunc autẽ qr angłs
eos euangłixandi grã deuo¬
tus inuitat. ueniunt et
uident. inueniunt. & intelli¬
gunt. de uerbo quod eis pͣ
dicatum fuerat. Nequaqũa
gͥ eredendũ quod inuenerĩt
mariã in tantis spurciciis
solam multis miseriis. ut
ad solent puerꝑe conster¬
natam &e obuolutã: ad cuiꝰ
partũ multitudo angłoꝵ
canit gła in excelsis deo: ce
in terra pax hoĩb bone uo¬
luntatis. Ergo ubi &̾ ꝑ quẽ
tanta p̾dicantur. nͨ credo qd
ulle ignominie inmacłate
matri contigerit aut dolo¬
res carnis. S & magi uenera¬
bilit deinceps intrant do
ioseph. et puerũ inuenuĩt

Expanded text:
nationis. Absit, ubi virtus nasnationis. Absit, ubi virtus nascitur, ut ubi tanta conluvio vitiorum credatur; ubi gaudium omnium praedicatur, quod tanta tristitia et gemitus intervenerit; inter angelorum discursus quod immunda septem diebus in sanguine immundo sederit. Ad quam, si ita esset, nec pastores mane juxta legem, ut ita dicam, ingredi liceret; nunc autem quia angelus eos evangelizandi gratia devotus invitat, veniunt et vident, inveniunt et intelligunaedictam fuerat. Nequaquam igitur credendum quod invenerint Mariam in tantis spurcitiis, solam, multis miseriis, ut assolent puerperae, consternatam et obvolutam; ad cujus partum multitudo angelorum canit: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ergo ubi et per quem tanta pax praedicatur, non credo quod illae ignominiae immaculatae matri contigerint aut dolores carnis. Sed et Magi venerabiliter deinceps intrant domJoseph et puerum; inveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ sibi duxisse sponsã
ostenderet: quam tali tantoq
federe nascendi uͥginẽ ꝑman¬
suram &e in macłatã monstra¬
bat. Unͣ constat legalit̾ eum
oblatum: sicut et circũcisum.
Alioquin circu̾cisiõe ñ eguit. qr
ori ginale peccatũ nullũ traxit
quo delendꝰ esset ipse.xp̃e de
popło suo. nͥ circũcidẽt᷑. & tnͣ
circũcisus est. qr uolens sub
lege fuit. ut eos qui sub lege
erant redimeret: sicut & obla¬
tus ut nos qui rei eramꝰ sacri¬
ficium deo patri in se offer¬
ret. Alias autẽ si ipse quod
absit inmundus esset ut ma¬
trem coinqͥnaret. quomͦ nos e¬
mundaret in sua oblatione.
et fac̾et hostiam deo in odorẽ
suauitatis: Iocirco & si ipse
dolores nr̃os &e infirmitates
ipse ꝑtulit. et portauit lan¬
guores: absit ut matris pudo¬
rem. ullis uexauerit iniuriaꝵ
molestiis. Absit ꝑ quã omnis
maledictio eue soluta est:
ut ipsa in partu maledicti¬
onib subiacuerit pͥme dãp¬

Expanded text:
virginem sibi duxisse sponsam virginem sibi duxisse sponsam ostenderet, quam tali tantoque foedere nascendi virginem permansuram et immaculatam monstrabat. Unde constat legaliter eum oblatum, sicut et circumcisum; alioquin circumcisione non eguit, quia originale peccatum nullum traxit, quo delendus esset ipse Christus de populo suo, nisi circumcideretur. Et tamen circumcisus est, quia volens sub lege fuit, ut eos qui sub lege erant redimeret; sicut et oblatus, ut nos, qui rei eramus, sacrificium Deo Patri in se offerret . Alias autem si ipse, quod absit, immundus esset ut matrem coinquinaret, quomodo nos emundaret in sua oblatione, et faceret hostiam Deo in odorem suavitatis? Idcirco etsi ipse dolores nostros et infirmitates in se pertulit et portavit languores , absit ut matris pudorem ullis vexaverit injuriarum molestiis. Absit, per quam omnis maledictio Evae soluta est, ut ipsa in partu maledictionibus subjacuerit primae dam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃siguratioĩs uocabantur
scĩ cũ ñ e̾ent. donec ueni¬
et sponse sue uuluã aꝑiret
fecunditatẽq pariendi filios re¬
fundet. Ip̃e nãq dñico dignꝰ
iudicatus est obtutu. Ceteri om̃s
iuxta legis seriem tipũ fuisse
futuri nemo qͥ ambigat. Et id̾o
sistunt eũ dño. qm̃ ipse est
purgatio ꝑ resurrectionẽ octa
ui in ierłm: ut in eo condonet᷑
et offeratur omĩs ad optio filioꝵ
dei. In eo namq qd̃ lex ait. om̃e
mascłiũ ad aꝑiens uuluam
uirginis partus & uere sc̃s: qr¬
ĩmaculatus. qui aꝑiret uuluã
eccłie ut in eo scificarent᷑ reli¬
qua omĩa &e essent pͥmogenita.
Uñ signaut̃ angłs ad mariã.
Et quod nascetur inqͥt ex te
scm uocabr filiꝰ dĩ. Il qd̾ corru¬
perit matrẽ nascendo quã in¬
tegram & inuiolatã reliqͥt uir¬
giẽ: s quia ex ea natꝰ ds hõ
aꝑuit eccłie uuluã. & in carne
sua ꝑuium sibi fecit iter: ita
ut uirginis aulam clausã ser¬
uaret. quatinꝰ ex mat̾ uirgine

Expanded text:
is vocabantur sancti cum non essent, donec veniet sponsae suae vulvam aperiret, fecunditatemque pariendi filios refunderet. Ipse namque Dominico dignus judicatus est obtutu; caeteros omnes juxta legis seriem typum fuisse futuri nemo qui ambigat. Et ideo sistunt eum Domino, quoniam ipse est purgatio per resurrectionem octavi diei in Jerusalem, ut in eo condonetur et offeratur omnis adoptio filiorum Dei. In eo namque quod lex ait: Omne masculinum adaperiens vulvam, Virginis partus immaculatus, qui aperiret vulvam Ecclesiae, ut in eo sanctificarentur reliqua omnia, et essent primogenita. Unde signanter angelus ad Mariam: Et quod nascetur, inquit, ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Non quod corruperit matrem nascendo, quam integram et inviolatam reliquit virginem; sed quia ex ea natus Deus homo aperuit Ecclesiae vulvam, et in carne sua pervium sibi fecit iter, ita ut Virginis aulam clausam servaret, quatenus ex matre virgine
Abbreviated transcription (Latin):
utilit̾. s in uanuͣ psallere
uidetur. Ideo dilectissime
adhibete diligentiã in om¬
niũ sc̃oꝵ festiuitatib: ma¬
irime uero in hac celebrita¬
te genitricis dei. ut bene
intelligendo ac recte ui¬
uendo in eius laudib dig¬
ne assistere: & sapient̾ d̾o
psalłe possitis: qm̃ quicqͥd
genitrici eiꝰ officiosissime
impendit᷑: illi nimirũ
clausũ. Quod testimoniũ
beatus ambrosiꝰ exponens
in eu̾gło ait. Non enĩ utri¬
lis coitus uulue uͥginalis
secreta reserauit: s ĩ macu¬
latum sem̃ inuiolabili ute¬
ro sp̃s sc̃s infudit. Quod sa¬
ne semen p̾fatus doctor ñsic
dicit infusũ: ut aliunde sit
quã ex carne uͥginis & san¬
guine: neq ut sp̃s sc̃s sem̃¬
ẽẽ credat᷑ carnis. ũt hyreneꝰ
uult. s ꝑ hoc uerbũ sp̃s scĩ ope¬
ratio designat᷑. deinde addidit.
Solus enĩ ꝑ oĩa ex natis de femi.
tagia corruptele ĩmacłati partꝰ
nouitate non senserit. et celesti
maiestate depulerit. Q pau¬

Expanded text:
utiliter, sed in vanum psallere videtur. Ideo, dilectissimi, adhibete diligentiam in omnium sanctorum festivitatibus, maxime vero in hac celebritate genitricis Dei, ut bene intelligendo ac recte vivendo, in ejus laudibus digne assistere, et sapienter Deo psallere possitis; quoniam quidquid genitrici ejus officiosissime impenditur, illi nimirum clausum. Quod testimonium beatus Ambrosius exponens in Evangelio , ait: Non enim virilis coitus vulvae virginalis secreta reseravit, sed immaculatum semen inviolabili utero Spiritus sanctus infudit. Quod sane semen praefatus doctor non sic dicit infusum, ut aliunde sit quam ex carne Virginis et sanguine; neque ut Spiritus se credatur carnis, ut Irenaeus vult, sed per hoc verbum Spiritus sancti operatio designatur. Deinde addidit: Solus enim per omnia ex natis de feminatagia corruptelae immaculati partus novitate non senserit, et coelesti majestate depulerit. Et pau
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ et nos quod pͥmogenitus
hic significantiꝰ dicit᷑ quã uni¬
genitꝰ: ut ꝑ eũ om̃s qui ex gra
colliguntur illi solũmͦ coad¬
unati in celestib habeantur.

Expanded text:
dicimus et nos quod primogenitus hic significantius dicitur quam unigenitus, ut per eum omnes qui ex gratia colliguntur, illi solummodo coadunati in coelestibus habeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
u a: hic est qui aꝑuit matͥs
sue uuluã ut inmacłatꝰ extret.
Quib ꝓfecto uerbis non michi
uidetur sibi contrariꝰ a cet̾is
doctorib scis: quia dicit quod
solus sibi aꝑuit uuluã. aꝑuit
siquidem sibi sua potentia
mirabilit̾ ut e̾e̾t ei ꝑuiũ iter:
ita ut uͥginis clausus man̾et
uterus. sicut fuerins ianue
clause. et tam̃ ꝑ eascdem ingreᷤ¬
sus est ad discipłos. sicut sepul¬
erum signatũ & clausũ: qͦndo¬

Expanded text:
a, hic est qui aperuit matris suae vulvam, ut immaculatus exiret. Quibus profecto verbis non mihi videtur sibi contrarius, aut caeteris doctoribus sanctis, quia dicit quod solus sibi aperuit vulvam. Aperuit siquidem sibi sua potentia mirabiliter, ut esset et pervium iter, ita ut virgineus clausus maneret uterus, sicut fuerunt januae clausae, et tamen per easdem ingressus est ad discipulos, sicut etiam sepulcrum signatu
Abbreviated transcription (Latin):
puerperio. qñ uͥgo conce¬
pit sine semine: uirgo pe¬
perit sine dolore et gemi¬
tu: & ꝑmansit uirgo fecũ¬
da prole. Hoc qͥppe est clau¬
strum ꝑmanere pudoris:
in nullo uiolatũ ẽẽ genita¬
le secretũ: quod ei fuit aꝑ¬
tum. ñ inconceptu. ñ in par¬
tu. non in ulla confusione
parturitionis. Nam & eccl̃ia
xp̃i omnis tam romana
quam &e greca. sic sua c&e di¬
uina fidenter canit aucto¬
ritate. qd̃ peꝑit uirgo sine
dolore. quod ꝑmansit inui¬
olata. qm̃ eam in oĩbꝰ illesã
seruauit sp̃c scs. ut uirgo
hab̾et filiũ. & seruaretur¬
ei honor tanto mun̾e dignꝰ
quanta scificatiõe uterus
do fuerit dedicatis.

Expanded text:
puerperio, quando virgo concepit sine semine, virgo peperit sine dolore et gemitu, et permansit virgo fecunda prole. Hoc quippe est claustrum permanere pudoris, in nullo violatum esse genitale secretum, quod ei fuit apertum non in conceptu, non in partu, non in ulla confusione parturitionis. Nam et Ecclesia Christi omnis, tam Romana quam et Graeca, sic sua et divina fidenter canit auctoritate, quod peperit virgo sine dolore, quod permansit inviolata, quoniam eam in omnibus illaesam servavit Spiritus sanctus, ut virgo haberet filium, ei honor tanto munere dignus, quanta sanctificatione uterus Deo fuerit dedicatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯter sc̃aꝵ scripturarũ. eloqͥa.
cauenda est semꝑ uana &e su¬
ꝑsticiosa intelligentia: qr sicut
in ꝓuerbiis legit᷑. pu̾si diffi¬
cile corrigunt᷑. & stultoꝵ in¬
finitus est numerus. Et id̾o
quoꝵdã fratrũ temeritas. qr
semel cepit sacram̃ta di¬
uini muneris ꝓcaci disputa¬
tione cõmacłare: et mist̾iũ
sacri partus. suꝑflua inqͥsiti¬
one discutere: malunt cũ he¬
reticis errare. qm cũ catholi¬
cis qui male sentiunt corrig̾e.
Uñ sibi quia rimas uane dis¬
putatioĩs inueniunt. sentinã
post ue colluuioĩs ad subu̾sionẽ
aĩaꝵ fetidam nimis in eccłiis
introducunt. dum dicunt men¬
dose mariam uirginẽ naturali
lege dnm̃ peperisse. sic̃ relique
pariunt femine. ⁊ ñ aliunde
in partu incorruptã fuisse

Expanded text:
ter sanctarum Scripturarum eloquia cavenda est semper vana et superstitiosa intelligentia; quia, sicut in Proverbiis legitur, Perversi difficile corriguntur, stultorumque infinitus est numerus . Et ideo quorumdam fratrum temeritas, quia semel coepit sacramenta divini muneris procaci disputatione commaculare, et mysterium sacri partus superflua inquisitione discutere, malunt cum haereticis errare, quam cum Catholicis quae male sentiunt corrigere. Unde sibi quia rimas vanae disputationis inveniunt, sentinam pravae colluvionis ad submersionem animarum fetidam nimis in Ecclesiis introducunt, dum dicunt mendose Mariam virginem naturali lege Dominum peperisse, sicut reliquae pariunt feminae, et non aliunde in partu incorruptam fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
salutaret᷑ ab angło. Ait eñi.
Aue mari gr̃a plena dñs tecũbene¬
dicta tu in mulierib. Ad qͦ
ita mox ingressus filiꝰ dei. qui
est uirtꝰ et sapientia patͥs.
sic repleuit sicq posse dit. ut
in ea uerbũ caro fieret: et ha¬
bitauit totus d̾s in hoĩe. Et
ideo totus in nob̃. qr totus xp̃c
in ea fuit: ac ꝑ hoc quẽ celi ce
terra ñ capiunt. totũ concepit
uirgo de spu sco: et peperit
ꝓ salute mundi dm̃ & hoĩem.
Ideo dilectissimi. cogitate eum
uirginis: qr cõmerciũ tanti
muneris. ñ nͥ fide. digne nec co¬
gitare possumꝰ. Iccireo huiꝰ uͥgi¬
nis aĩam. dñm in se magnifi¬
cantẽ glorificemꝰ: quã hodie
paradisus excepit gaudens: qͣ.

Expanded text:
salutaretur ab angelo. Ait enim: Ave, Maria, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Ad quam ita mox ingressus Filius Dei, qui est virtus et sapientia Patris, sic replevit, sicque possedit, ut in ea Verbum caro fieret, et habitaret totus Deus in homine. Et ideo totus in nobis, quia totus Deus in ea fuit; ac per hoc, quem coeli et terra non capiunt, totum concepit Virgo de Spiritu sancto, et peperit pro salute mundi Deum et hominem. Ideo, dilectissimi, cogitate cum Virginis, quia commercium tanti muneris non scire digne nec cogitare possumus. Idcirco hujus Virginis animam Dominum magnificantem glorificemus , quam hodie parad
Abbreviated transcription (Latin):
tricibus. exultant̾ occurrit
exercitus. Qm̃ hec est ar̃a
illa beata. ꝑ qua auctor
uite ingressus est mundup
qu̾a omĩs maledictio soluta
est prioꝵ parentũ: et celestis
benedictio in toto uenit mun¬
do. hec est uͥgo. in cuiꝰ utero
om̃is eccłia subarrat᷑: coniun
ditur. Pro talib et huiꝰ cemo¬
di sacram̃tis. ueneranda est
fr̃s hodierna festiuitas sie
annua. ut semꝑ nob̾ conti¬
nua maneat. et uenerabilis
caput est et deus totius eccłie.
hec uirgo głosa refulget. &̾
suꝑ choros ut cantat᷑ exal¬
tata angłicos: clarissima int̾
uirgines. candidior int̾ mres.
Qa et si illi martirio coronati
dealbarunt stolas suas et
candidas eas fecerunt in san

Expanded text:
ccurrit exercitus. Quoniam haec est anima illa beata, per quam auctor vitae ingressus est mundum, per quam omnis maledictio soluta est priorum parentum, et coelestis benedictio in toto venit mundo. Haec est Virgo, in cujus utero omnis Ecclesia subarratur  sic ditur. Pro talibus et hujuscemodi sacramentis veneranda est, fratres, hodierna festivitas, sic annua, ut semper nobis continua maneat et venerabilis caput est et Deus totius Ecclesiae, haec Virgo gloriosa refulget, etiam super choros, ut cantatur, exaltata angelicos, clarissima inter virgines, candidior inter martyres. Quia etsi illi martyrio coronati dealbarunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in san
Abbreviated transcription (Latin):
quos in conspectu dei. &̃.xx. iiiͦi
dicuntur residere seniores: et
adorare ante thronũ dei uiuen
nec eoꝵ tam̃ explet numerũ.
Uñ liquido constat dilectissimi.
quia tronꝰ dei beatissime uͥginis.
paratus ante mundi constitu¬
tionẽ. hodie celsior glorificatur:
et inuenitur etiã ab angłis. Nec
inmerito igit᷑. qm &e ipsa fac¬
ta est tronus dei & thalamꝰ. in
cuius utero ueniens sapientia
dei patris. uerbũ caro factum
est. & habitauit in nob̾. Qd̃ si
aĩa iusti cuiuslibet. sedes est
sapientie teste scripturaᷤ. mul¬
tomagis huius aĩa fr̃s kmĩ¬

Expanded text:
quos in conspectu Dei etiam viginti quos in conspectu Dei etiam viginti quatuor dicuntur residere seniores, et adorare ante thronum Dei viventnec eorum tamen explet numerum . Unde liquido constat, dilectissimi, quia thronus beatissimae Virginis, paratus ante mundi constitutionem, hodie celsior glorificatur, et veneratur etiam ab angelis; nec immerito igitur, quoniam et ipsa facta est thronus Dei et thalamus, in cujus utero veniens sapientia Dei Patris, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Quod si anima justi cujuslibet sedes est sapientiae; teste Scriptura , multo magis hujus anima, fr
Abbreviated transcription (Latin):
głosa dei genitrix qͦl aurora
ꝓcessit: &e uadit post agnũ
gloriosior. quocũq ille ꝑgie.
hec nãq est ut dixi fr̃s. festi¬
uitas hodierna. precipua et
uenerabilis nob̃. s uenera¬
bilior in celo est angłis ⁊ scis
om̃ib: quoꝵ leticia et gaudi¬
um. ꝓculdubio ex huius ad¬
impletur diei exultatione:
qñ beata dei genitrix. clarior
sole refulsit in throno clari¬
tatis. Nam. xp̃s sicut legimꝰ.
in sole posuit tab̾nacłm suũ:
de quo ipse ut ita loquar
tab̾nacło. ꝓcessit tanꝗͣ spon¬
sus de thalamo suo. De quo
sane tab̾nacło. ac si ex uoce ge¬
nitricis dei dicitur: et qͥ crea¬
uit me. requieuit in tab̾na¬
culo meo. Iecirco absq dubio
fr̃s kiñi. beata uirgo ꝓ tanta
grã. tantiq honoris priuile¬
gio. mat̾no hodie resedit sub¬
limata in throno: qm̃ et si
duodecim legunt᷑ throni. in
debit in sede maiestatis sue cũ
senatorib suis: ñ desunt tam̃
ibidem quã plurimi alii. inter

Expanded text:
gloriosa Dei genitrix quasi aurora gloriosa Dei genitrix quasi aurora processit, et vadit post agnum gloriosior quocumque ille pergit. Haec namque est, ut dixi, fratres, festivitas hodierna praecipua et venerabilis nobis; sed venerabilior in coelo est angelis et sanctis omnibus, quorum laetitia et gaudium procul dubio ex hujus adimpletur diei exsultatione, quando beata Dei genitrix clarior sole refulsit in throno claritatis. Nam Christus, sicut legimus, in sole posuit tabernaculum suum ; de quo ipse, ut ita loquar, tabernaculo processit tanquam sponsus de thalamo suo. De quo sane tabernaculo, ac si ex voce genitricis Dei, dicitur: Et qui creavit me, requievit in tabernaculo meo . Idcirco absque dubiorissimi, beata Virgo pro tanta gratia, tantique honoris privilegio materno hodie resedit sublimata in throno; quoniam etsi duodecim leguntur throni, in debit in sede majestatis suae cum senatoribus suis ; non desunt tamen ibidem quam plurimi alii, inter
Abbreviated transcription (Latin):
angłis in celo. et suꝑnis ciuib est
continua & ꝑpetua. S qr in p̃sen¬
tiarũ nob̃ continua ẽẽ ñ potest:
debet tanto celebrior fieri p̾ om̃ib
sc̃oꝵ festis. quanto ineffabili uti¬
tur priuilegio mat̾ dñi saluato¬
ris. et donũ possidet ꝑpetue uͥgi¬
nitatis. qr & si inꝑtit premia
unicuiq iuxta oꝑa sua. huie
tam̃ sacratissime uͥgini genitͥci
sue. sicut in cõꝑabile ẽ qd̃ gessit.
et ineffabile donũ qd ꝑcepit:
ita inestimabile atq incõp̃hen¬
sibile pͣmiũ et gła: ñ dico int̾
ceteras sacras uͥgines. uerũ etrã
ultra om̃s scõs quã ꝓmeruit.
ꝑuenit nãq ad celi palatiũ. be¬
ata ⁊ głosa: ubi xp̃s sponsus
eccłie. infra thalamũ collo¬
cauit eam. in dextera maie¬
statis. Ibi siquidẽ eam assũp¬
sit. p̃cellentissimã int̾ pͥmos:
ubi iuxta dd̾ uocẽ stat regi¬
na in dextris dei in uestitu
uarietate. Hec gͥ dies est. in
qua renata inter filias ierłm.
speciosa resplenduit: in qua

Expanded text:
is in coelo et supernis civibus est continua et perpetua. Sed quia in praesentiarum nobis continua esse non potest, debet tanto celebrior fieri prae omnibus sanctorum festis, quanto ineffabili utitur privilegio mater Domini Salvatoris et donum possidet perpetuae virginitatis. Quia et si impartit praemia unicuique juxta opera sua , huic tamen sacratissimae Virgini genitrici suae, sicut incomparabile est quod gessit, et ineffabile donum quod percepit, ita et inaestimabile atque incomprehensibile praemium et gloria, non dico inter caeteras sacras virgines, verumetiam ultra omnes sanctos, quam promeruit. Pervenit namque ad coeli palatium beata et gloriosa, ubi Christus sponsus Ecclesiae infra thalamum collocavit eam in dextera majestatis. Ibi siquidem eam assumpsit praecellentissimam inter primos, ubi, juxta David vocem, stat regina in dextris Dei in vestitu varietate . Haec igitur dies est, in qua renata inter filias Jerusalem speciosa resplenduit, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
gter precipuas sc̃oꝵ festiuitates
Riñe. hodierna nob̃ refulsit in¬
signis. et głosa genitͥcis dei ma¬
rie sollẽpnitas: in qua ipsa bea¬
ta & uenerabilis uͥgo assũpta
est gloriosissime ad ethereũ tha¬
lamũ: in quo ut cantauimꝰ rex re¬
gũ. filius beate marie uͥginis ĩmo
stellato in effabili sedet solio.
milia miliũ ministrant ange¬
loꝵ iuxta danihel uaticinium.
et decies centena assistũt milia:
quoꝵ cũ laudib & exequiis. głosa
dei genitrix hodie de terris exal¬
tata. et de carne euecta. cũ trium¬
pho & exultatione suscepta ẽ in
celo & collocata in paradiso. Hec
ẽ nãq sacra et uen̾abił sollẽpnitas
fr̃s. ante mundi constitutionẽ pre¬
scita ⁊ p̃ordinata: s hodierna die¬

Expanded text:
ter praecipuas sanctorum festivitates, charissimae, hodierna nobis refulsit insignis et gloriosa genitricis Dei Mariae solemnitas, in qua ipsa beata et venerabilis Virgo assumpta est gloriosissime ad aethereum thalamum, in quo, ut canimus, Rex regum, filius beatae Mariae virginis, stellato, imo ineffabili sedet solio. Ubi millia millium ministrant angelorum, juxta Danielis vaticinium , et decies centena assistunt millia; quorum cum laudibus et exsequiis gloriosa Dei Genitrix hodie de terra exaltata, et de carne evecta, cum triumpho et exsultatione suscepta est in coelo, et collocata in paradiso. Haec est namque sacra et venerabilis solemnitas, fratres, ante mundi constitutionem praescripta et p
Abbreviated transcription (Latin):
pendere uisum intelligentie.
ignẽ diuinitatis. que resplen¬
dere recolitis in maria: qm̃ ip̃e
qui natus est ex ea. Ergo plu¬
ris est res. qua cõpletã cernimꝰ.
&̾ ꝑmanet in salutẽ: qu̾a fi¬
gura que ꝑtransiit ad tempꝰ.
ueritate exhibita. Hinc qͦ be
atũ dicimꝰ moyseni. qui talia
alonge et magna conspexit:
s beatior maria. de qua ipsa
uisio fuit. De qua sane uisiõe:
ꝓpħaꝵ eximius sc̃s abacue. tre¬
mefactus canit dicens. Dñe au¬
diui auditũ tuũ et timui:
ꝯsidaui oꝑa tua & expaui. Expa¬
uit autẽ tale aliquid ut udit:
ex pauit et moyses: eoqd̃ incõp̃¬
hensibile erat homini. quod
utriq uidebant. Paueamꝰ ⁊ nõ
gͦ. ne forte pesfluamꝰ a tanto
mysterio redemptionis nr̃e: et adea¬
mus mente cũ fidutia. ꝑinteruentũ
sacratissime uirginis. usq ad thro¬
nũ sũmi pontificis: ubi ꝓ nob̃ est
hostia ipse & sac̾dos. aduocatꝰ et
iudex. Et quia minꝰ idonei sumꝰ

Expanded text:
pendere visum intelligentiae, pendere visum intelligentiae, ignem divinitatis, quem resplendere recolitis in Maria, quoniam iqui natus est ex ea. Ergo pluris est res quam completam cernimus, et permanet in salutem, quam figura quae pertransiit ad tempus veritate exhibita. Hinc quoque beatum dicimus Moysen, qui talia a longe et magna futura conspexit; sed beatior Maria, de qua ipsa visio fuit. De qua sane visione prophetarum eximius Habacuc tremens factus canit dicens: Domine, audivi auditum tuum, et timui; consideravi opera tua, et expavi . Expavit autem, tale aliquid ut vidit; expavit et Moyses, eo quod incomprehensibile erat homini quod utrique videbant. Paveamus ergo et nos, ne forte pereffluamus a tanto mysterio redemptionis nostrae; et adeamus mente cum fiducia per interventum sacratissimae Virginis usque ad thronum summi Pontificis, ubi pro nobis est hostia ipse, et sacerdos, advocatus, et judex. Et quia minus idonei sumus
Abbreviated transcription (Latin):
mirabile. S longe mirabilius
erat: qr ds erat totus in rubo. et
ma. et quod ꝑ flammã futurũ
monstrabatur: ita ut nec flam¬
ma deficeret: nec rub ignib
consum̾et᷑ in nocius Quo nimi¬
rum incombusto manente.
uirginitatẽ beate marie. con¬
seruatã credimꝰ corde. confite
flammauit & incanduit: ita
ut mater fieret xp̃i. et templũ
diuine maiestatis. Non enim
prebebat calori iuncta mate¬
ries. rebus alim̃ta incendii: neq
sentiebat frutex. dampna na¬
ture possessa flammis. Ita et
beata u̾go maria. quauis ne¬
mo qui dm̃ uideat ipso teste
uiuere possit. tam̃ totã deita¬
tem in se suscipiens. ꝑ xp̃m
quẽ genuit uixit intacta. feli¬
cius deinceps uͥgo. ⁊ incorrup.¬
ta ꝑmansit. Hec erat uisio
magua. qũa ꝑtransiens moy¬
ses in spũ p̾uidebat. unde tre¬
mesactus ñ audebat accedere:
qm̃ in effabile erat totũ uisu.
quod cernebat. Propterea &e uos
scĩmoniales xp̃i nolite parui¬

Expanded text:
mirabile. Sed longe mirabilius mirabile. Sed longe mirabilius erat, quia Deus erat totus in rubo, et ma, et quod per flammam futurum monstrabatur, ita ut nec flamma deficeret, nec rubus ignibus consumeretur innocuis. Quo nimirum incombusto manente, virginitatem beatae Mariae conservatam credimus corde, confitemflammavit et incanduit, ita ut mater fieret Christi, et templum divinae majestatis. Non enim praebebat calori juncta materies rebus alimenta incendii, neque sentiebat frutex damna naturae possessa flammis. Ita et beata virgo Maria, quamvis nemo qui Deum videat, ipso teste, vivere possit , tamen totam deitatem in se suscipiens per Christum quem genuit, vixit intacta; felicius deinceps virgo et incorrupta permansit. Haec erat visio magna, quam pertransiens Moyses in spiritu praevidebat; unde tremefactus non audebat accedere, quoniam ineffabile erat totum visu quod cernebat. Propterea et vos, sanctimoniales Christi, nolite parvi
Abbreviated transcription (Latin):
cui comitant᷑ legiones angłice:
in cuiꝰ aduentu tripudiat ordo
celoꝵ. et exultat scoꝵ numerꝰ:
qr &e si gaudiũ ẽ in celo. suꝑ u
no peccatore conuertente in
terris. multomagis gaudere
credendũ est in celo. de aduentu
et gła tante uirginis. Ideo et
nos queso gaudeamꝰ. cũ ymnis
et canticis spũalib. iubilemꝰ do
cũ exultatione: qͥ tantũ dilexit
nos. ut ipse fieret ꝓpt̾ qd̾ nos
sumus homo. Ac deinde qui
eramꝰ filii ire om̃s iuxta apłm.
fecit filios dei ꝑ grãm:. qd ip̃e
est ꝑ naturã. Qua ꝓpt̾̃ obsecro.
accedite ad tantã grãm ꝑ fide.
indesinent̾ accedite: et uidete
uisionẽ magnã cũ moyse. qmͣ
uidit in rubo. Uidete in quã
iam completũ. & admiramini.
qd̾ p̃uidebat ipse tantꝰ patͥar¬
cha. in spũ futurum. Alioqͥn
nͥ in sp̃u uideri ñ potest. &̾ res
gesta. qr uisio magna ẽ. quam
mo potest. Unde moyses ait.
& ñ consumebat᷑. qd erat multũ

Expanded text:
cui comitantur legiones angelicae; cui comitantur legiones angelicae; in cujus adventu tripudiat ordo coelorum, et exsultat sanctorum numerus; quia et si gaudium est in coelo super uno peccatore convertente in terris , multo magis gaudere credendum in coelo de adventu et gloria tantae Virginis. Ideo et nos, quaeso, gaudeamus in hymnis et canticis spiritualibus; jubilemus Deo cum exsultatione, qui tantum dilexit nos, ut ipse fieret, propter quod nos sumus, homo. Ac deinde qui eramus filii irae omnes, juxta Apostolum , fecit filios Dei per gratiam, quod ipse est per naturam. Quapropter, obsecro, accedite ad tantam gratiam per fidem; indesinenter accedite, et videte visionem magnam cum Moyse, quam vidit in rubo. Videte, inquam, jam completum, et admiramini quod praevidebat ipse tantus patriarcha in spiritu futurum. Alioquin nisi in spiritu videri non potest etiam res gesta, quia visio magna est, quam mo potest. Unde Moyses ait: et non consumebatur, quod erat multum