comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a est que ꝑsecutõm patitur nonque
bat ancille libam quippe uirẽm nrãm
celestem ierłm idẽ ueram dei eccłican
in illa nuiliere dicit fuisse figuratam
que affligebat ancillam. Si aũt me¬
lius discutiamꝰ magis illa ꝑseq̃bat ᷑
saram suꝑbiendo qui illam saracoh̾¬
cendo. Illa enĩ dñe feciebat ĩiuixiam.
istai ĩpouebat supbie disciplinã. dem
quero si bom et sc̃i nenuni facuut ꝑsecu¬

Expanded text:
ipsa est quae persecutionem patitur, non qubat ancillae: liberam quippe matrem nostram caelestem Ierusalem, id est veram Dei ecclesiam, in illa muliere dicit fuisse figuratam, quae affligebat ancillam. Si autem melius discutiamus, magis illa persequebatur Saram superbiendo quam illam Sara cohercendo; illa enim dominae faciebat iniuriam, ista inponebat superbae disciplinam. Deinde quaero, si boni et sancti
Abbreviated transcription (Latin):
longe iussũ est archam precedere ut
posset a ppło iuderi. Tam gnͣde qͥppe
agm̃ si post eam ꝓxim̃ ꝑgeret nõ
eam uideret p̾ire. nec noss qͣ seque¬
retur. Ex hoc aut̃ intelligendũ est.
qd̃ columpna illa mibis que solebat
mouendis castris signũ dare ⁊ iter
ostendere. iam recesserat. nec eis ap
parebat. Hinc fcm̃ est. ut q̃ triduũ
illd̃ ex humana dispositõne p̾dicere¬
tur: Nunc gͦ duce ih̾u archami dm̃
se qunt᷑ mibe subtracta tanqͣm ue¬
lamine ablato iordanis aut̾ plenus
erat ꝑ totam crepidinẽ suã siẽ in
dieh messis tritici. Hoc in credibi
ris ẽ messis tritici. Bunc aut̃ ille flu¬
uius repletur amplius.qͣm per
EBeruut nob̾ laꝑides isti memo¬
riale filiis isrł.usq in et̃m̃. Qũo in

Expanded text:
longe iussum est arcam praecedere, ut longe iussum est arcam praecedere, ut posset a populo uideri. tam grande quippe agmen, si post eam proximum pergeret, non eam uideret praeire nec nosset qua sequeretur. ex hoc autem facto intellegendum est, quod columna illa nubis, quae solebat mouendis castris signum dare et iter ostendere, iam receparebat: hinc factum est ut etiam triduum illud ex humana dispositione praediceretur . Nunc ergo duce Jesu arcam Domini sequuntur nube subtracta tanquam velamine ablato. Jordanis autem plenus erat per totam crepidinem suam, sicut in diebus messis tritici. Hoc incredibileris est messis tritici; tunc autem ille fluvius repletur amplius quam per Et erunt vobis lapides isti memoriale filiis Israel usque in aeternum. Quomodo in
Abbreviated transcription (Latin):
ri.q̃ illos cum quib deus loquebat᷑
aliquid ex hũana dispositõne agere
uoluisse ni qua sibi deũ tñ iuuderent
ẽẽ rectorẽ eoꝵq ex illius a quo gere¬
bant᷑ ꝓuidentia cõsilia fuisse muta¬
ta. Nam ⁊ moyses ip̃e utiq tanꝙͣ hõ
putauerat ẽe faciendũ ut causas
ppli sic audiret ꝙ̃ adiuodũ ⁊ sibi ⁊ ilł
onis intollerabile sub eundo prodeᷤᷤ¬
se nõ posset. eiisq dispositõ diuit᷑
⁊ hoc ip̃m socero etus suggerente et
monẽte atq hanc ãmonitõnẽ deo
approbante imuitata est. qõ .iiiͦ.¬
Cribe ppłi dicunt. Cum uideritis
archar testimomi dñi dei ur̃i ⁊ sa¬
cerdotes ur̃os ⁊leuitus tollentes eã
ꝓficissim̃ delocis ur̃is. ⁊ ite posteã.
s longũ int̾uallũ sit int̾ uos ⁊ illã
qͣntũ duo nilia cubitorũ. Stabitis
ne ꝓpiquetis ei. ut sciatis inã quã
ibitis in eam. Non enĩ ab istis mam
ab hest̾na ⁊ midius terciana die. De

Expanded text:
etiam illos cum quibus deus loquebatur, etiam illos cum quibus deus loquebatur, aliquid ex humana dispositione agere uoluisse, in qua sibi deum tamen fiderent esse rectorem, eorumque ex illius a quo regebantur prouidentia consilia fuisse mutata. nam et Moyses ipse utique tamquam homo putauerat esse faciendum, ut causas populi sic audiret, quemadmodum et sibi et illis onus intolerabile subeundo prodesse non posset; eiusque dispositio diuinitus et hoc ipsum socero eius suggerente et monente atque hanc admonitionem deo adprobante mutata est. Scribae populo dicunt: cum uideritis arcam testimonii domini dei nostri et sacerdotes nostros et Leuitas tollentes eam, proficiscimini de locis uestris et ite post eam. sed longum interuallum sit inter uos et illam, quantum duo milia cubitorum stabitis; ne propinquetis ei, ut sciatis uiam quam ibitis in eam. non enim abistis uiam ab hesterna et nudiustertiana die.
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt que circa illos gesta fuerũt.
quo ubi erat diluculo qui cũ ue¬
insset ad iordanẽ diu̾̃tit ⁊ mansit
rursus ppłs ãmmonetur ut post
triduu̾ se p̾pararet transire iordanẽ
archa dm̃ precedente. Hine gͦ in¬
telligitur hũam fuisse disposilatõe
qͣm fecit ppło nũciari. ut cibaria p̃¬
pararẽt. tanꝙ̃ post tres dies memo¬
ratum flumiũ transituri. Potuit
enĩ hoc sic̃ hõ sperare fieri posse siex¬
ploratores cesiter reñtissent. Orb
tardantib intelligitur. ꝙͣuis scͥp¬
tura tacuerit ex duuna dispositõe
cetera impleta ut iam inciperet
apud ppłm głificari ihus ⁊ ostẽdi
qd̃ cũ illo dñs eẽt sicut fuerat cũ
moyse. Nam ⁊ hoc illi dicitur fluui¬
um transituro sicut scͥptũ est. Et
dixit dñs ad ihm. In die isto inci¬
piam exaltare te coram oĩb filiis isrł
ut sciant qm̃i sic̃ eram cum moyse
sic ero ⁊ tecũ. nec incredibile d uide

Expanded text:
verunt quae circa illos gesta fuerint, verunt quae circa illos gesta fuerint, o ubi erat diluculo. Qui cum venisset ad Jordanem, divertit et mansit. Tunc rursus populus admonetur ut per triduum se praepararet transire Jordanem, arca Domini praecedente. Hinc ergo intelligitur humanam fuisse dispositionem, quam fecit populo nuntiari, ut cibaria praepararent, tanquam post tres dies memoratum fluvium transituri. Potuit enim hoc sicut homo sperare fieri posse, si exploratores celeriter revertissent: quibus tardantibus intelligitur quamvis Scriptura tacuerit ex divina dispositione caetera impleta, ut jam inciperet apud populum glorificari Jesus, et ostendi quod cum illo Dominus esset sicut fuerat cum Moyse. Nam et hoc illi dicitur fluvium transituro, sicut scriptum est; et dixit Dominus ad Jesum: « In die isto incipiam exaltare te coram omnibus filiis Israhel, ut sciant quoniam sicut eram cum Moyse sic ero et tecum. nec incredibile debet uideri
Abbreviated transcription (Latin):
Et sic̃ eram cũ moyse ita erõ
tecũ. Non solũ aut hoe testiuo¬
no. S etiam in deutronomio ml¬
tis documentis probatur moyses
ita defimctus. ut dei famulus et
deo placens. ꝙͣuis meo illa uindic¬
ta cõpleta sit. ne t̾ram ꝓmissionis
lia dño. quib dacurs est ꝓmissa¬
¶estio est quo postea qͣm loputꝰ
est dominus ad ih̾iaue. exhortã
⁊ cõfirmans eum. seq ꝓmittens ẽ
illo futurũ mandauerit idẽ ihs ppło
ꝑscribas ut p̾pararent cibaria qđ¬
post tres dies iordanẽ fuerant trã¬
situri. cũ inueniant᷑ post multo plu¬
res dies transisse iordanem. Cum
eũ hec ppło mandasset misit explo¬
ratores miherico. qm̃ iordane tra¬
iecto ip̃a ꝓxima ciuitas occurrebat
illi aut diuerterũt ad raab mulie¬
rem fornicariã. ⁊ ab illa occulta᷑ at¬
q a rege quesiti. ⁊ minime inuẽti.
eadem dimittente illos ꝑ fenestrã.
⁊ monente ut atriduo laterent in
montams. quatuor dies iudentur
eẽ cõsumpti inde postea qͣm nũcia¬

Expanded text:
Et sicut eram cum Moyse, ita ero et tecum. Non solum autem hoc testimonio, sed etiam in Deuteronomio multis documentis probatur Moyses ita defunctus, ut Dei famulus et Deo placens. Quamvis in eo illa vindicta completa sit, ne terram repromissionis lia Domino, quibus daturus est estio est, quomodo posteaquam locutus est dominus ad legum Naue exhortans et confirmans eum seque promittens cum illo futurum mandauerit idem Iesus populo per scribas, ut ppost tres dies Jordanem fuerant transituri, cum inveniantur post multo plures dies transisse Jordanem. Cum enim haec populo mandasset, misit exploratores in Jericho, quoniam Jordane trajecto, ipsa proxima civitas occurrebat. Illi autem divertebant ad Raab mulierem fornicariam, et ab illa occultati, atque a rege quaesiti et minime inventi, eadem dimittente illos per fenestram et monente ut triduo laterent in montanis, quatuor dies videntur esse consumpti. Inde posteaquam nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
stantem euaginato gladio ⁊ eo res¬
pondente dicit qd eẽt pͥnceps mili¬
ꝙ dixerit dominũ. Anpocius intelli¬
gens a quo mnissus fũit ip̃m dnm
dixerit. eiq se prostrauerit. Erat
aut̃ sicut legitur ih̾s in iherico. non
utiq in ip̃a cͥuitate ciuis muri nõdũ
ceciderãt qd mox futurũ erat. ut q̃¬
inream possent intrare. S magro
adeam ꝑtinente. Nam intpreratio

Expanded text:
stantem evaginato gladio, et eo resstantem evaginato gladio, et eo respondente dicit quod esset princeps milique dixerit dominum an potius intellegens a quo missus fuerit ipsum dominum dixerit eique se prostrauerit. erat autem, sicut legitur, Iesus in Iericho, non utique in ipsa ciuitate, cuius muri nondum ceciderant, quod mox futurum erat, ut in eam possent intrare, sed in agro ad eam pertinente; nam interpretatio,
Abbreviated transcription (Latin):
bus ⁊ diffunerat dñs eis. ne uderẽt
illitr̃am. qͣm iurauerat dñs patribꝰ
mel. ꝓ hiis aut̾ substicuit filios
eoꝵ quos circũcidit ihus. eo quod
fuissent iitinere in circũcisi. Ga¬
nnfestũ est gͦ nõ om̃s fuisse. s quo¬
dam. Quidam eĩ de egipto ex eũtiũ
silii millo ppło in circumcisi erant.
quos potuit circũcidere ih̃s illorũ
.s. filios qui genuerũt in deserto. e
contempserũt eos circũcidere. qd̾
in obedientes erãt legi dei. Nulla
itaq cã est cur hii qui putant reba¬
quiiam fuerat in quibodã cireucis
in quibdã uero adhuc incircũcisus
erat. Et si aliquo modo ad fieri possi
ut bis cireũcidi hominẽ d̾s mberet
mũquid possũt dicere ideo fuisse p̃¬
ceptũ. qr illi ab egiptus fũant cir¬
cumcisi. aut ab aliquib he̾ticis ab
isrsitarũ societate se gregatis: Cũ
uo̾ ⁊̃ satis appareat quare sit adeo
dem̃ nullũ hic possunt homines

Expanded text:
bus et definierat dominus eis, ne uiderent bus et definierat dominus eis, ne uiderent illi terram quam iurauerat dominus patribus mel. Pro his autem substituit filios eorum, quos circumcidit Jesus, eo quod fuissent in itinere incircumcisi. Manifestum est ergo non omnes fuisse, sed quosdam. Quidam enim de Aegypto exeuntium filii in illo populo incircumcisi erant, quos potuit circumcidere Jesus; illorum scilicet filios qui genuerunt in deserto, et contempserunt eos circumcidere, quod inobedientes erant legi Dei. Nulla itaque causa est cur ii qui putant rebaqui jam fuerat in quibusdam circumcisus, in quibusdam vero adhuc incircumcisus erat. Et si aliquo modo id fieri posset, ut bis circumcidi hominem Deus juberet; numquid possunt dicere ideo fuisse praeceptum, quia illi ab Aegyptiis fuerant circumcisi, aut ab aliquibus haereticis ab Israelitarum societate segregatis? Cum vero satis etiam appareat quare sit a Deo dictum; nullum hic possunt homines
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ rei alt̾is uenture. testimoniũ datũ
fuerat illd̾ qd̾ d̾r testamẽtũ uetus.
ip̃i culcros depetra acutos uł sic̾ h gre¬
cus de petra acuta.⁊ sedens circũcidẽ
filios isrł iterũ. In hoc p̾cepto qr᷑. cur
dixerit iterũ. Non eĩ unus hõ bis cir¬
ciucidendus erat. s qr imus ppłus
in quibdã nõ circũcisus. io dc̃m est
iterũ. ut crrcũcisus iterũ circu̾cid̾e̾t᷑
nõ hõ s ppłs. Nam ⁊ sequẽtia id ostẽ¬
dunt. Dicit enĩ scͥptura. Et fecit ih̾e
cultros petrinos sibi ip̃i acutos et
circũcidit filios isrł in loco qui uocat
collis p̾pucioꝵ. Hoc aut̃ modo circũ¬
purgauit ihs filios istł. qui aliqñ
fuerant iniia ⁊ qui aliqũ in circũ¬
cisi erant eoꝵ qui exierant exegipte
om̃s istos circũcidit ih̾us. Quãdra
gnita ⁊ duob amris cõu̾satus est
cisi erant illoꝵ plurimi pugnatoꝵ
qui exierant de tr̃a egipti. qui in obe¬
dientes fuerant mandatis dei in qui¬

Expanded text:
monium datum fuerat illud. quod dicitur testamentum uetus. ipsi cultros de petra acutos uel, sicut habet graecus, de petra acuta et sedens circumcide filios Israhel iterum. in hoc praecepto quaeritur cur dixerit "iterum"; non enim unus homo bis circumcidendus erat. sed quia unusin quibusdam non circumcisus, ideo dictum est "iterum", ut circumcisus iterum circumcideretur non homo, sed populus; nam et sequentia id ostendunt. dicit enim scriptura: et fecit Iesus cultros petrinos sibi ipsi acutos et circumcidit filios Israhel in loco qui uocatur Collis praeputiorum. hoc autem modo circumpurgauit Iesus filios Israhel: qui aliquando fuerant in uia et qui aliquando incircumcisi erant eorum qui exierant ex Aegypto, omnes istos circumcidit Iesus. quadraginta enim et duobus annis conuersatus est incircumcisi erant illorum plurimi pugnatorum qui exierant de terra Aegypti, qui inoboedientes fuerant mandatis dei, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
eq ueni in ierosolimã ad p̃deces¬
sores meos apłos s abii in arabiã
et itm reu̾sus sum damascũ. Demde post
annos tres ascendu ierosolimã inderi pe¬
trum et mansi apud illũ dieb qͥndecim
¶Sicũ emiigłizasset paulus in arabia.
postea iidit petrũ non id̾out per ip̃m
petrũ disceret euũgeliũ. nam aute eũ
utiq iudisset: s ut fĩnam caritatem

Expanded text:
erosolymam aa praecessores meos Apostolos, sed abii in Arabiam, et iterum reversus sum Damascum. Deinde post annos tres, ascendi Jerosolymam videre Petrum, et mansi apud illum diebus quindecim Si cum evangelizasset Paulus in Arabia, postea vidit Petrum, non ideo ut per ipsum Petrum disceret Evangelium; nam ante eum utique vidisset: sed ut f
Abbreviated transcription (Latin):
norantur.quis enĩ nos potestꝰ mmpr
amare qm̃ xĩc : qui cĩam sucm posu
pro ouibus suis tũ cũ petrũ et slios apo¬
stolos solo uerto nocass panlũ prius
saulũ. eccłie sue postea magnũ edifict¬
torem s horrendũ antea uaistatorem
non solauoce compescuit uerũ etiam
possetate ꝓstrauit atq infidelitatis
tenebris senientemut addesiderandũ
lum̃ cordis surget prius corpons ceci¬
tate ꝑcussit. Si pena ula non ẽetnõ ab
en postiod̾ senaretur. et qũ aptis ocus
uch uidebat si eos saluos hẽret et nõ
ad ipositõm mamis aname ut noneoꝵ
apetiretur obtuitꝰ tanqm̃ squanias
quib clausi fuerant inde cecidiste scͥp¬
trra naroret ubi est quodisti clcana¬
pnus cogentem xp̃m et posteci docere
Pus ferientem et postea consulenter
ad euũ geliũ conctus mtrauit. posno¬
ulis oĩbus qui solo uerto nocati sunt
meirũglio laborauit et quẽ iaiorti¬
mor cõpulit ad caritatem eius pfc̃at
cantas foras ꝑiitat timore. Curgͥ

Expanded text:
enim nos potest amplius amare quam Christus, qui animam suam posuit pro ouibus suis? et tamen cum Petrum et alios apostolos solo uerbo uocasset. Paulum. prius Saulum. ecclesiae suae postea magnum aedificatorem sed horrendum antea uastatorem, non sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientem ad desiderandum lumen cordis urgeret, prius corporis caecitate percussit. si poena illa non esset, non ab ea postmodum sanaretur et, quando apertis oculis nihil uidebat, si eos saluos haberet, non ad inpositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tamquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse scriptura narraret. ubi est, quod isti clamaprius cogentem Christum et postea docentem, prius ferientem et postea consolantem.ad euangelium coactus intrauit, plus illis omnibus, qui solo uerbo uocati sunt, in euangelio laborauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
inmũdicia eis in ip̃o eẽt. Erat gͥ conse¬
quens continentia sacerdotis. ne ꝓpt̃ fi¬
lioꝵ ꝓcreatõnem aliquib dieb nont
inponẽt cõtiatõis incensũ qd̾ asor̾
sumis sacerdotib bis in die solebat m¬
pommane ⁊ uespere. qnͣ quidem post.
coitum cõingalem ⁊̃ loto corpore ĩmũ¬
dus erat usq aduesꝑam. a quo id nc̃ce ei¬
eerat
imponi. Od̾ aut̃ ait q̃ scificant filii is¬
rahel intelligendũ est offerendo sacer¬
dotib offerendũ pro eis dño. Et notã¬
dum sc̃ificatõnis genus qd̾ fit uoto
et deuotõne offerentis S modo isto si

Expanded text:
immunditia ejus in ipso esset. Erat ergo conseimmunditia ejus in ipso esset. Erat ergo consequens continentia sacerdotis, ne propter filiorum procreationem aliquibus diebus non imponeretur continuationis incensum, quod a solis summis sacerdotibus bis in die solebat imponi, mane et vespere: quandoquidem post coitum conjugalem etiam loto corpore immundus erat usque ad vesperam, a quo id necesse erat imponi. Quod autem ait, quae sanctificant filii Israel, intelligendum est, offerendo sacerdotibus offerendum per eos Domino. Et notandum sanctificationis genus, quod fit voto et devotione offere
Abbreviated transcription (Latin):
inisibili tanta felicitate donatus ẽ.
Proinde colligit᷑ inuisibilẽ scificatõnẽ
quibdam affiuffe atq ꝓfuisse. sine ui¬
sibilib sacramẽtis. que pro temporum
diu̾sitate mutata est ut alia tunc fue¬
rint ⁊ talia modo sint. iisibilem uo
scĩficatõnem que fieret ꝑ uisibilia sa¬
cramẽta sine ista inuisioili posse ad¬
ẽẽ: nõ posse prodesse. Nec tnͣsacramẽ¬
tum iusibile cõtempnẽdũ est. Nam
ꝯtemptor eius inuisibilit̾ sc̃ificari ulło
cum eo erant. cũ iam inuisibiłr in fuso
sunt. nec tñ suꝑflua iudicata est uisibi¬
lis scĩficatio. qͣm inuisibilis iam p̃cessat.
ad moysen dicens. dic aaron ⁊ifiliis er
ut attendant a sc̃ĩs filioꝵ urł. ⁊ nõ pro¬
In progenes ur̃as oĩs homo quicũꝙ
accesserit ab oĩ semuĩe ur̃o ad scã quec̃q
scificauerĩt filii isrł domino. ⁊erit in mũ¬
dicia eius in illo ext̾minabitur aĩa illa
a me. ego dñs deus ur̃ ablata est omns¬

Expanded text:
icatione inuisibili tanta felicitate donatus est. icatione inuisibili tanta felicitate donatus est. proinde colligitur inuisibilem sanctificationem quibusdam adfuisse atque profuisse sine uisibilibus sacramentis, quae pro temporum diuersitate mutata sunt, ut alia tunc fuerint et alia modo sint, uisibilem uero sanctificationem, quae fieret per uisibilia sacramenta, sine ista inuisibili posse adesse, non posse prodesse. nec tamen ideo sacramentum uisibile contemnendum est; nam contemptor eius inuisibiliter sanctificari nullo cum eo erant, cum iam inuisibiliter infussunt tamen; nec superflua iudicata est uisibilis sanctificatio, quam inuisibilis iam praecesserat. ad Moysen dicens: dic Aaron et filiis eius: et adtendant a sanctis filiorum Israhel, et non proin progenies uestras omnis homo quicumque accesserit ab omni semine uestro ad sancta quaecumque sanctificauerint filii Israhel domino et inmunditia eius in illo, exterminabitur anima illa a me: ego dominus deus u
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ utiq ab surdũ est. tolerabilis quisq
enĩ dixerit sine illis istam nõ eẽ qͣm si
fuerit nõ ꝓdesse cũ mista sit oĩs utilitaᷤ
illoꝵ. S ci hoc qd sine illis ista ẽẽ non
em̃ profuit symoni mago iuusibilis bap¬
tisinꝯ cui scificatõ imusibilis defuit. S
quib ista inuusibilis qm̃i affuit ꝓfuit.
⁊̃ insibilia sacramẽta ꝑceperat similit̾
baptizari. Nec tñ moyses quiuisibilit̾
sacdotes scĩficabat ubi fuerit ip̃e ipĩs
sacrificiis. uł oleo scĩficatus ostendit᷑.
Inusibilit̾ u̾o scĩficatum negare quis
audeat cuis tanta gr̃a p̾eminebat: Hoc
⁊ de iohanne baptista dici p̃t. Prius eĩ
baptizator qͣm baptizatus apparuit.
Uneum scĩficatũ ne quaqͣm negare pos¬
sums. id tñ in eo fcm̃ iusibiliter non
inuenimꝰ anteqͣm ad mĩsterium bap¬
tizandi ueniret. Hoc ⁊ de latrone illo
cuisecũ crucifixo dñs ait. Hodie mecu

Expanded text:
quod utique absurdum est. tolerabilius enim quod utique absurdum est. tolerabilius enim quisque dixerit sine illis istam non esse quam si fuerit non prodesse, cum in ista sit omnis utilitas illorum. sed etiam hoc, quod sine illis ista esse non ihil quippe profuit Symoni mago uisibilis baptismus, cui sanctificatio inuisibilis defuit; sed quibus ista inuisibilis quoniam adfuit profuit, etiam uisibilia sacramenta perceperant similiter baptizati. nec tamen Moyses, qui uisibiliter sacerdotes sanctificabat, ubi fuerit ipse ipsis sacrificiis uel oleo sanctificatus ostenditur; inuisibiliter uero sanctificatum negare quis audeat, cuius tanta gratia praeeminebat? hoc et de Iohanne Baptista dici potest; prius enim baptizator quam baptizatus adparuit. unde eum sanctificatum nequaquam negare possumus. id tamen in eo factum uisibiliter non inuenimus, antequam ad ministerium baptizandi ueniret. hoc et de latrone illo, cui secum crucifixo dominus ait: hodie mecum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uod aut suꝑ fumus prĩs sui su̾mꝰ
sacerdos ꝓhibẽtur intrare: Queri p̃t
quo iami ẽẽ poterat sũmus sacerdos
nõdũ mortuo pr̃e suo cum eos succe¬
dere patrib iubeat. ideo ncc̃e erat nõ¬
cotidie oportebat imponi qͣm qͣm ⁊
illa q̃õ de egritudine sũm sac̃dotis
manet. siue moriturũ ncc̃e erat die¬
bus aliquib egrotare. nͥ forte ⁊ hoc
ita soluatur. ut dicat᷑ nõ solere sum¬
mos sacerdotes nͥ subito mori non
p̃cedente egritudine sicut de ip̃o a arõ
Duertendũ est quociens dic̃ ego
dñs qui scifico eũ loquens eĩ de sac̃¬
dote. cũ hoc q̃ moysi dixerit qͥ scĩficab̾
eũ. Qũo ergo ⁊ moyses scĩficat. et
dñs: Non enĩ moyses pro dño. Sed
ista scĩficatõne inuisibilis gre uisibilia
sacramẽta quid prosunt. Merito aũt
querit utrũ ̃ ista inuisibilis scĩficatio
sine inuisibilib sacramẽtis quib uisi¬
bilit̾ homo scĩficatur: parit̾ nicħ ꝓsit.

Expanded text:
uod autem super funus patris sui summus uod autem super funus patris sui summus sacerdos prohibetur intrare, quaeri potest quomodo jam esse poterat summus sacerdos nondum mortuo patre suo, cum eosdere iubeat. ideo necesse erat noncotiilla quaestio de aegritudine summi sacerdotis manet, sive moriturum necesse erat diebus aliquibus aegrotare, nisi forte et hoc ita solvatur ut dicatur non solere summos sacerdotes nisi subito mori, non procedente aegritudine, sicut de ipso Aaron duertendum est quotiens dicit: ego dominus qui sanctifico eum, loquens de sacerdote, cum hoc etiam Moysi dixerit: et sanctificabis eum. quomodo ergo et Moyses sanctificat et dominus? non enim Moyses pro domino, seista sanctificatione inuisibilis gratiae uisibilia sacramenta quid prosunt? merito autem quaeritur, utrum etiam ista inuisibilis sanctificatio sine uisibilibus sacramentis, quibus uisibiliter homo sanctificatur, pariter nihil prosit:
Abbreviated transcription (Latin):
si uxores ducere uł filios gignere nõ
ueteͣbant᷑ sũmi tunc sacercsotes mag
⁊ iubeatur sũmus sacerdos pp̃ incensũ
contumatõnis bis in die cotidie intra¬
re ultra uelũ ubi erat altare incensi.
nec quẽꝙͣ inmmũdũ ad sc̃a fas eẽt acce¬
dere: Qũo id cotidie sũmus sac̃dos
implebat: si filios procreabat. Nam
si egritudo illi accidisset. quis loco eiꝰ
fungeret᷑: Si quis inquirat Ruderi
p̃t. qd̾ grã dei nõ egrotabat. Nun qͥd
sic q̃ defiliorũ procreatõne Rnderi p̃t.
Unde fit ꝯseq̃sis ut aut cõtinens eẽt
aut dieb aliquib int̾mittẽtur incẽ¬
sum. aut si illud int̾micti poss qd nõ¬
nisi ꝑ sũmũ sacerdotem ncc̃e est impo¬
ni non fieret inmũdus coitu cõniga¬
li. merito precipue scificatõnis sue.
aut si c̃ ad ip̃m ꝑtinet qd̾ de ominbꝰ
filiis a aron in cõseq̃ntib dicit ut nul¬
lus eoꝵ accedat ad sc̃a. si cui aliquid
acciꝑe qđ nõnullis diebr imponeba¬
tur incensum. qo. lxxxi.

Expanded text:
si uxores ducere vel filios gignere non vetabantur summi tunc sacerdotes, magnet jubeatur summus sacerdos propter incensum continuationis bis in die quotidie intrare ultra velum ubi erat altare incensi, nec quemquam immundum ad sancta fas esset accedere, quomodo id quotidie summus sacerdos implebat, si filios procreabat? Nam si aegritudo illi accidisset, quis loco ejus fungeretur? Si quis inquirat, responderi potest quod gratia Dei non aegrotabat. Nunquid sic etiam de filiorum procreatione responderi potest? Unde fit consequens ut aut continens esset, aut diebus aliquibus intermitteretur incensum; aut si illud intermitti non posset, quod nonnisi per summum sacerdotem necesse esset imponi, non fieret immundus coitu conjugali, merito praecipuae sanctificationis suae. Aut si etiam ad ipsum pertinet, quod de omnibus filiis Aaron in consequentibus dicit, ut nullus eorum accedat ad sancta, si cui aliquid accipere, quod nonnullis diebus non imponebatu
Abbreviated transcription (Latin):
tura uiuat. quo p̾t quisq intrare sr̃
aiam mortuam qđ sacerclos iste pro¬
hibetur cũ quisquis intrat sr̃ mortu¬
ium corpus intret. nõ suꝑ aĩam que
discessit acorpore: An ip̃ãm uitam
temporalem aĩe uocabulo appellauit
que utiq mortua est. in defucto
corpore am̃a illa migrante que mori
nom̃ eius accepit sicut distinximus
cui sanguine loqueremur. qd̾ dcm̃
sit aĩa omins carnis sangus enis ẽ
Est enĩ up̃e sanguis mortuus ĩ cor¬
pore mortu. nõ enĩ cum abscedente
aĩa abscessit. Uetuit gͦ scͥptura sum
trem suam non inquinabit᷑. Ordo
inquinabitur. nec suꝑ matrẽ sua.
rum funera celebrant᷑. sicut eis sep¬
tem dieb quib sc̃ificabats de scĩs est
exire ꝓphibitus non aut̾i semꝑ. Sane

Expanded text:
tura uiuat — quomodo potest quisque intrare super tura uiuat — quomodo potest quisque intrare super animam mortuam, quod sacerdos iste prohibetur, cum quisquis intrat super mortuum corpus intret, non super animam quae discessit a corpore? an ipsam uitam temporalem animae uocabulo appellauit, quae utique mortua est in defuncto corpore anima illa emigrante, quae mornomen eius acceperit: sicut distinximus, cum de sanguine loqueremur, cur dictum sit: anima omnis carnis sanguis eius est. est enim et ipse sanguis mortuus in corpore mortui; non enim cum abscedente anima abscessit. uetuit ergo scriptura summsuper matrem suam non inquinabitur; ordo inqrum funera celebrabantur, sicut et septem diebus quibus sanctificabatur, de sanctis est exire prohibitus ; non autem semper. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
re aut̃ caput cydari pp̾ea lugentis esse
potuit. qr de tractio est ornamẽti. Quiod
uero ait suꝑonĩem aĩam mortuam ñ
introibit. qũo dicat aĩam mortuam.¬
corp mortuũ difficile est intelligere.
Ea tũ scͥpturarum. usitata loqutõ. que
nob̾ inusitatissima est. Nomẽ ergo
rectritis sueci corp accepit aĩa destitu
qm̃ reddendũ illiest in resurrectõne
sicut edificiũ qd̾ appellatuł eec̃a. ⁊̃ cum
inde ecc̃a exierit. qui hoĩes sunit. nichi¬
lomins ecc̃a dicitur. S cum corpus
nõ accipiat anime nomẽ in homine
est. Porro si aĩam mortuã intellexeri¬
mnus a corpore separatam. ut ip̃am se¬
paratõnem mortem dixisse uideatur
.i. ut aĩa mortua sit direpta a corpore
nõ natura sua ꝑdita. nõ eĩ et cũdici¬
inus mortui pec̃o. natura dicit᷑ inter¬
isse. S qd̾ iam pcc̃o nõ utim̃. ut sic in¬
telligatur aĩa mortua .i. corporimor¬
tui quod uti eo desierit cuminsua na¬

Expanded text:
re autem caput cidari propterea lugentis esse re autem caput cidari propterea lugentis esse potuit, quia detractio est ornamenti. quod uero ait: super omnem animam mortuam non introibit, quomodo dicat acorpus mortuum, difficile est intelligere; ea tamen scripturarum est usitata locutio, quae nobis inusitatissima est. Nomen ergo rectricis suae etiam corpus accipit anima destitutum, quoniam reddendum illi est in resurrectione: sicut aedificium quod appellatur ecclesia, etiam cum inde Ecclominus ecclesia dicitur. sed cum corpus non accipiat animae nomen in homine est. porro si animam mortuam intellexerimus a corpore separatam, ut ipsam separationem mortem dixisse uideatur, id est ut anima mortua sit dirempta a corpore non natura sua perdita — non enim et cum dicimur mortui peccato, natura dicitur interisse, sed quod iam peccato non utimur, ut sic intellegatur anima mortua, id est corpori mortua, quod eo uti desierit, cum in sua na
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ifico eos. Quãtum aut ꝑtiet ad do¬
na. qm̃ dixit dona domini dei ur̃i ip̃e
offeret. nõ solum summmuis ille offerebat
S ⁊̃ sccłi sacerlotes. ac ꝑhoc qd̾ ait mu¬
lierem fornicariam ⁊ ꝓphanani cieiec¬
tam a uiro suo nõ accipiet E sccłi sacer
ea dicit. qui q̃ nõ nisi uirginẽ accipere
¶U sacerdos magnus a fr̃ib suis. id est¬
qui int̾ fr̃es suos magnus est. ille .s. nĩg
nus unus sacerdos cui fusũ est suꝑ cap
exoleo sc̃o. Ip̃m oleum appellat scriptu
Ed̾ cõsummatus manuis induere ue¬
timenta illa utiq que inueste sacerdo¬
tali oposissime describũt᷑.qo.lxxix̃.¬
put nõ reteget eydari ⁊ uestim̾ta
sua scindet ⁊ sr̃ omẽm aĩam mortua
nõ introibit. Intelligitur ea que supra
dieit in luctu facere eũ ꝓhibitum. i. ca
put iidare eydari. q uestimẽta scindere
Uestimenta em̃ scindere lugentib erat
antiquoꝵ sieut de iob scriptu e. cumei
filii enis nũciarent᷑ runna oppressi. Nuda¬

Expanded text:
nus qui sanctifico eos. quantum autem pertinet ad dona, quoniam dixit: dona domini dei uestri ipse offert, non solum summus ille offerebat, sed etiam secundi sacerdotes. ac per hoc quod ait: mulierem fornicariam et profanam et eiectam a uiro suo non accipient, hoc et secunea dicit, qui etiam nonnisi uirginem accipere sacerdos magnus a frqui inter fratres suos magnus est, ille scilicet unus magnus sacerdos. Cui fusum est super caput ex oleo christo: ipsum oleum appellat Scriptur 10. Et consummatus manus induere vestimenta: illa utique, quae in veste sacerdotali opput non reteget cidari et uestimenta sua non scindet et super omnem animam mortuam non introibit. intellegitur ea quae supra dixit in luctu facere eum prohibitum, id est caput nudare cidari et uestimenta scindere. uestimenta enim scindere lugentium erat antiquorum: sicut de Iob scriptum est, cum ei filii eius ruina nuntiarentur oppressi. nuda
Abbreviated transcription (Latin):
ETuir aut mulier si forte fũit illi neu¬
triloquus aut n cantator. morte moriã¬
tur ambo lapidib lapidabitis eos. rei sũt
Utrum uir ꝯmulier aut uir ⁊ neutriloqu̾
aut mulier ⁊ uutri loquus. siuemcanta¬
tor S hoc magis ⁊ qui habet ⁊ quẽ ht.
auiro suo.qm̃ scus est dño deo suo. Sris
sũmũ postea cõmemorat. quiintrabat

Expanded text:
Et uir aut mulier si forte fuerit illi uentriloquus aut incantator, morte moriantur ambo. lapidibus lapidabitis eos; rei sunt. utrum uir et mulier an uir et uentriloquus aut mulier et uentriloquus siue incantator? sed hoc magis. et qui habet et quem habet. uo, quoniam sanctus est domino deo suo. superius summum postea commemorat. qui intrabat
Abbreviated transcription (Latin):
numanitas ꝑferenda. s si u̾itas tac̾e¬
tur: nõ solũ nemo fu̾at eius silentõ li¬
b̾andus s multiet illoꝵ seductõe ꝑden¬
di. Si aũt u̾itatis p̾dicatõe furor eoꝵ
ad seniendũ ꝓuocaret᷑: aliquib lib̾a¬
tis nostrisꝙ firmatis: rursus ad sequẽ¬
da u̾itate fomudo impediret infirmos.
ẽũgͥ hiis augustus afflig̾etur eccłici:
quisqͥs existimat om̃ia potins sustinẽ¬
daquĩdei auxiliũ ut ꝑ xp̃ianos imꝑa¬
tores ferretur fuisse poscendũ: parum
farcendit non bonami de hac negłia red¬
i potuisse rationem.

Expanded text:
immanitas perferenda. sed si ueritas tacereimmanitas perferenda. sed si ueritas taceretur, non solum nemo fuerat eius silentio liberandus sed multi etiam illorum seductione perdendi; si autem ueritatis praedicatione furor eorum ad saeuiendum prouocaretur, aliquibus liberatis nostrisda veritate formido impediret infirmos. Cum igitur his angustiis affligeretur Ecclesia, quisquis existimat omnia potius sustinenda quam, dei auxilium ut per Christianos imperatores ferretur, fuisse poscendum, parum adtendit non bonam de hac neglegentia reddi potuisse rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ris ab ecc̃a eoꝵ dederant nõ ausos fuisse
rescuid̾e. et orbi t̾rarũ contra pacemxp̃i
cõtaminatõm nescio quoꝵ obic̾e pc̃coꝵ
et euacuare baptisiũ in illis qͦs ecc̃iĩs
datum. Uñ in affricam uenit ip̃m enũ
ueritati erubescentes corrigebant᷑ solito
crebriꝰ et multo mag̾ ubitũ abeoꝵ se¬
uicia respirabat aliqnͣta lib̾tas.
uin nõ illi sic exarserũt et tãtis
sũt odioꝵ studiis incitati: ut cõtͣ
dꝵ insidias atq molentias et aptissi¬
ma lattocina. iuix ulle nr̃e cõmumoniꝰ
eccl̾ie possent esse secure. uix ulla mia tu¬
ta qua iter ag̾ent. quicũq aiduersus eoꝵ
rabiem pacem catholicam predicarent
eoꝵq clementiam pspicua u̾itate cõm̃¬
c̾e̾nt usq a do ꝓrsus non solũ laicis uł
quiblib clericis. S ip̃is quo ep̃is catho¬
licis quodamiño ꝓponebatur dura condi¬
tio aut enĩ tacenda erat u̾itas aut eoꝵ

Expanded text:
ris ab ecclesia eorum dederant, non ausos fuisse ris ab ecclesia eorum dederant, non ausos fuisse rescindere et orbi terrarum contra pacem Christi contaminationem nescio quorum obicere peccatorum et euacuare baptismum in illis quoque ecclesiis datum, unde in Africam uenit ipsum euanueritati erubescentes corrigebantur solito crebrius et multo magis, ubicumque ab eorum saeuitia respirabat aliquanta libertas. Tum uero illi sic eiarseruut et tantis sunt odiorum stimulis incitati, ut contra eorum insidias atque uiolentias et apertissima latrocinia uix ullae nostrae communionis ecclesiae possent esse securae, uix ulla uia. tuta, qua iter agerent. quicumque aduersus eorum rabiem pacem catholicam praedicarent eorumque dementiam perspicua ueritate conuincerent. usque adeo prorsus non solum laicis uel quibuslibet clericis sedipsis quoque episcopis catholicis quodam modo proponebatur dura condicio; aut enim tacenda erat ueritas aut eorum
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ep̃oꝵ eistem ꝑtis fc̃o scismate
et in plebe carthaginis duusa ptedons¬
plurib displic̾et: eũdem maxiimamũ
cũ silus duodecun qui eius oidinatõi
p̃sentes affuerant dampnariunt cetis
aũt ad candem societatem scismatio
ꝑtinentib die constituto facultatemre¬
deundi dederũt. s postea ex ip̃is dieDetĩ
quostũ. et ex ulis qͥuib dĩl aito data fuat¬
post diem positum redeuutes pp̃ pacem suã
in suis honorib suscepunt et quoscunq
extra ip̃oꝵ cõmunione dampnati baptiza¬
uerant: rebaptizare non ausi sunt. Ceꝑt
hoc eorũ fcm̃ contra illos ꝓcatholica mi¬
tũ uale̾: ut ora eoꝵ penitus claud̾ent᷑. Que
res cum sicut oportebat adscnandos ab
scismate animos hominũ sꝑgeret᷑ in¬
stantius et quaꝙͣ uͥsum poterat catho¬
licoꝵ ẜmonib aic disputationib mon¬
straretur eos ꝓ pacedonati et damnatos
suos in honorem integrũ suscepisse. et
baptismũ quẽ dampnati uł ⁊̃ dilati fo¬

Expanded text:
um eiusdem partis facto schismate et in plebe Carthaginis diuisa parte Donapluribus displiceret, eumdem Maximianum cum aliis duodecim qui ejus ordinationi praesentes affuerant, damnaverunt, caeteris autem ad eamdem societatem schismatis pertinentibus, die constituto, facultatem redeundi dederunt. Sed postea ex ipsis duodecim quosdam, et ex illis quibus dilatio data fupost diem positum redeuntes, propter pacem suam in suis honoribus susceperunt; et quoscumque extra ipsorum communionem damnati baptizaverant, rebaptizare non ausi sunt. Coepit hoc eorum factum contra illos pro Catholica multum valere, ut ora eorum penitus clauderentur. Quae res cum sicut oportebat ad sanandos ab schismate animos hominum spargeretur instantius, et quaquaversum poterat, catholicorum sermonibus ac disputationibus monstraretur eos pro pace Donati et damnatos suos in honobaptismum, quem damnati uel etiam dilati fo
Abbreviated transcription (Latin):
cuuq fec̾it excepta formcatõne extͣ corp
est. Qui aũt formcat᷑ in corp ꝓpͥũ pecẽat
Ita ⁊ hic cũ prius generałr oĩa ignorancie
peccata diceret. illis que ꝯmemorauit sa¬
frificiis expiauda. postea tũ excepit illa qͥ¬
bus exp̃sse ⁊ distuiete positis certam sacri¬
ficioꝵ purgatõem adhibet. ut hiis excepti
quecũq reliqua eẽnt ad illam geueralita¬
¶fferet a rietem ab ouibꝰ sine macula
emptũ. Etiã hoc uidet᷑ ad sacramẽtum
alicius significatõnis ꝑtinere uoluisse.
qm̃ p̃ciũ ipñi nõ defimuit. Namsi definiᷤ¬
set. posset uideri p̾cepisse hoc ne uile pe¬
cus offerret᷑. ut et̾ sinõ emeret qui offer¬
iet tale tam̃ offerret qd̾ tantũ ualeret.
Addito aut̃ ut nõ solum p̃cio empto ariẽ
ut emat᷑ aries nõ uno syclo uoluit. Qͥd
si aut uelit syclum scũxiam ubiuisim
est. dissermnns. Qd̃ uo cum dieissẽt ⁊
delictũ offerret dño arietem ab ouibus
sine macula. p̾cio demde addidit inqd̾

Expanded text:
corpus est; qui autem fornicatur in corpus proprium peccat. ita et hic, cum prius generaliter omnia ignorantiae peccata diceret illis quae commemorauit sacrificiis expianda, postea tamen excepit illa, quibus expresse et distincte psitis certam sacrificiorum purgationem adhiberet, ut his exceptis quaecumque reliqua essent ad illam generalitafferet arietem ab ouibus sine macula est emtum. etiam hoc enim uidetur ad sacramentum alicuius significationis pertinere uoluisse, quoniam pretium ipsum non definiuit. nam si definisset, posset uideri hoc praecepisse, ne uile pecus offerretur, ut, etiamsi non emeret qui offerret, tale tamen offerret quod tanti ualeret. addito autem non solum pretio, ut emptus aries ut ematur aries, non uno siclo uoluit. quid sibi autem uelit "siclum sanctum", iam ubi uisum est disseruimus. quod uero, cum dixisset: et delicti sui offeret domino arietem ab ouibus sine macula pretio, deinde ad
Abbreviated transcription (Latin):
dño in tabemaculo desuit᷑. un alqs
panlo an̾dixerat. cum ait peceauit
ascis ⁊ intelleximꝰ usurpauit aliqͥd
sic tr̃ peccari p̾t in hiis reb sialiq̃o
indep obliuionẽ usurpetur. S qꝰ ml¬
tis alus modis p̃t quisq ꝑ ign̾oran¬
ciam deluquere inhiis que seruitu¬
ti diũ erbibent᷑. hocuoluit postea ge¬
nus delicto gu̾alit cõmemorare er
idee illic ⁊ hic. anietem nissit offerri.
Plene sũt aut̾ scͥpture cũdrͣ añ dum¬

Expanded text:
domino in tabernaculo deseruitur: unde aliquid paulo ante dixerat, cum ait: peccauit a sanctis, et intelleximus "usurpauit aliquidsic tantum peccari potest in his rebus, si aliquid inde per obliuionem usurpetur, sed etiam multis aliis modis potest quisque per ignorantiam delinquere in his quae seruituti domini exhibentur. hoc uoluit postea genus delictorum generaliter commemorare et ideo et illic et hic arietem iussit offerri. plenae sunt autem scripturae cum d
Abbreviated transcription (Latin):
ułut de au̾dito ⁊ tacito cuiusqͣm pnirio
⁊ detaetu morticino ⁊ miudo ⁊ nirato¬
ne falsa pignoranciaui. ⁊ de omib ag¬
nam auit capram de capris. aut parꝰ
turturũ. aut duos pullos colũbmos
aut decimã partem ephysimilagine
peo ant̾ peccante qui ꝑ oblimonem
aliqd scõꝵ usurpauit. arietem. ⁊i enisdẽ
rerisurpatõnem. quintis adiectis. nũc
ũo nõ expssa specie peci gnͣalr andiens
ꝯĩa quecũꝙ deliq̃rit. ⁊ fecit uñ ab oi¬
bus p̾ceptis dm̃. que nõ o fl̃ sic mula¬

Expanded text:
m periurio et de tacto morticino et inmundo et iuratione falsa per ignorantiam de ouibus agnam aut capram de capris aut par turturum aut duos pullos columbinos aut decimam partem oephi similaginis; pro eo autem peccante, qui per obliuionem aliquid sanctorum usurpauit, arietem et eiusdem rei restitutionem quintis adiectis. nunc uero non expressa specie peccati generaliter addens: anima quaecumque deliquerit et fecerit unum ab omnibus praeceptis domini quae non oportet
Abbreviated transcription (Latin):
norauit et ip̃e non sciuit ⁊ remttetur
illi. Deliquit enĩ delictũ añ dnm̃n. Ex¬
cepta loqutõmũ inusitata densitate.
q̃ iam pp̃ assiduã repetitõnemdebent
eẽ notissime totus iste senss obscurus
delicti.ab eis que supis quadã gena¬
litate complexus est. Uidetur enim
hoc ratio poscere ut cetis gem̃b pec̃oꝵ
certa genera quib expientur sacfitõꝵ
nd eimbenda suit. Idoc. auitem qd modo cõ¬
memoram. nõ sp̃alit̾ expͥmit pocm eͤ¬

Expanded text:
noravit, et ipse non scivit, et remittetur illi. Deliquit enim delictum ante Dominum. Excepta locutionum inusitata densitate, quae jam propter assiduam repetitionem debent esse notissimae, totus iste sensus obscurus delicti ab eis quae superius quadam generalitate complexus est. Videtur enim hoc ratio poscere, ut certis generibus peccatorum certa genera, quibus expientur, sacrificiorum adhibenda sint. Hoc autem quod modo commemoravi, non specialiter exprimit peccat
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̾ deliquit .i. meãrem pp̃ eã rem. Et
affere holocarponia ꝙ cõsũꝑserit ignis
illam holocaustosini ab altari. Quid au¬
feret si cõsimptũ est: Iussit eĩ sac̃dotem
auferre post tocius noctis ignẽ holocarpo
nia .i. holocaustũ. qd̾ igis cõsumpsent
uł quid sibi uult ⁊̃ illd qd̾ addidit illã
holocaustosim cũ hoc intelligaᷤ holocar¬
poma. qd̾ holocaustosis nsi forte illud
quias holocausti qd̾ ignis cõsũpsit. Ia ᷤ
aut̾ reliquias. ueluti est emis ⁊ carbo
appellauit illam holocaustosim. eis rei
nomine que cõsumpta ẽ reliquias ip̃is
cõsũptõnis appellans. qõ .x.

Expanded text:
id est, in eam rem, propter eam rem. Et auferet holocarpoma quod consumpserit ignis, illam holocaustosim ab altari. Quid auferet, si consumptum est? Jussit enim sacerdotem auferre post totius noctis ignem holocarpoma, id est, holocaustum quod ignis consumpserit. Vel quid sibi vult etiam illud quod addidit, illam holocaustosim; cum hoc intelligatur holocarpoma quod holocaustosis? Nisi forte illud quias holocausti quod ignis consumpsit. Has autem reliquias, veluti est cinis et carbo, appellavit illam holocaustosim, ejus rei nomine quae consumpta est, reliquias ipsius consumptionis appellans. X.
Abbreviated transcription (Latin):
Dacitur aut utrũ ubiq sit accipiẽ¬
cius ꝙ satis est ad oue offerre eu de¬
bere par turtuiũ aut ducs piulos
certam similiaginis qͣntitatẽ. qm̃ si
ubiq ita licere intelligit᷑. nõ p̾t quidẽ
dici sacerdotem nõ hr̃e uitulu. aut ii¬
uersam sina gogani. aut pͥncipem nõ
br̃e caprum us ouem. Et sũta ẽ quid
opus erat postea dicere tacitũ. cuiq̃
ficio agͥne ⁊ capre. cum eadẽm sacriti¬
cia p̾cepta su̾it ⁊̃ milla genalitate pcc̃i
ad qͣm gnͣalitatem aͥ uta potuerant
ptinerẽ. Si. aĩt bĩc ista discermintur
quo licebat ꝓeis turtures ⁊ columbae
aut ubinõ dcm est nõ licebat nõ uide¬
tur subuentũ ẽe paupib. qui multã
tur iopes. Sitmmodo capram femi¬
nam. iagͥnam ex ouib qnlas auicu¬
lae ⁊ samlagmem licebat offerri ieoi
tẽ arus dicat hoc discerm ista excepta
cieroratone ep̃ssa peca. ab illis qpe ge¬
neralit cõmemorata sũt. qr hic agn̾a
dieit ibi ouemait etas pecoꝵ aliqua

Expanded text:
itur etiam utrum ubique sit accipienejus quod satis est ad ovem, offerre eum debere par turturum, aut duos pullos certam similaginis quantitatem. Quoniam si ubique ita licere intelligitur, non potest quidem dici, sacerdotem non habere vitulum, aut universam synagogam, aut principem non habere caprum vel ovem: et si ita est, quid opus erat postea dicere, tacitum cujusqficio agnae et caprae, cum eadem sacrificia praecepta sint etiam in illa generalitate peccati, ad quam generalitatem etiam ista potuerunt pertinere? si autem hinc ista discernuntur. quod licebat pro eis turtures et columbosautem ubi non dictum est non licebat, ron uidetur subuentum esse pauperibus, quoniam multa ntur inopes, si tantummodo capram feminam, et agnam ex ovibus, et illas aviculas, et similaginem licebat offerri. Nisi forte quis dicat, hoc discerni ista excepta et nominatim expressa peccata ab illis quae generaliter commemorata sunt, quia hic agnam dixit, ibi ouem, ut aetas pecorum aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
nccmut sũ illa cet᷑a nł sint sicut sĩpx¬
ne mensamops. Cuicontia est copis
diricia qm̃i lapidi compauit. pisci ee
fluctib cutũlatrata nõ frangimrete
retto timendus est. qr spei conterreues
retto respicere. cũ spes fnturoꝵ meu est
aña sunt extendat.
LE codicit dñs scribis uł doctoxbus
uideoꝵ tulistis clanem scrẽ. Ip̃i nõitio¬
itis et eos qui introibant᷑ phibuste
Qx in scuptura dei huilitaitem enec isp¬
ĩtellige nec ab ailis intelligi uolebant.

Expanded text:
ut sine illa caetera nihil sint, sicut sine pane mensa inops: cui contraria est cordis duritia, quam lapidi comparavit. Piscis autem fluctibus circumlatrata non frangitur, recte retro timendus est, sicut spei contrarium est retro respicere, cum spes futurorum in ea quae ante sunt extendat.doctoribus Iudaeorum: tulistis clauem scientiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis: quod in scriptura dei humilitatem Chrisintellegere nec ab aliis intellegi uolebant.
Abbreviated transcription (Latin):
S cid hoc se peti uult ut caraces tontx
eius fiant qui petunt: In trib ã painb
tit uenisse de uia et nõ se hr̃e ꝙ ponat
ante illũ. Incelligitur hõis cippetitus qͥ
del d obcempare rõni. Sermetat ceñt
consuetudini temporan qm̃ uiã uocat
hoĩean dm̃i etiã ille appetitus a consu¬
etudine reuocat᷑. S si nõ consolatur
int̾ius gaudiũ de doctrina spũcili qua
crecitoris trimitas p̾dicatur. M agnei
angustie sunt in hoĩe ꝙͣ pͥmit erũpus
mortalis. Cũ ab hiio q̃ toris sẽ et delec¬
tant p̾cipitur abstia et mñtus nõ ẽ refec¬
tio. de leticia doctrine salutatis et ip̃a
angustia est media nox quacogitur
uehement᷑ instare petendo ut acapi¬
głicam sapĩam tãꝙ̃ panem erogantes
familias iam sũt in seccetaquiere cũ
dño. Et tñ orando efficitur ut resicerãs
accipiat intellectũ ab ip̃o deo etiã siho
desit per qm̃ sapientia p̾dicetur. xxi.¬

Expanded text:
sed ad hoc se peti uult, ut capaces donorum sed ad hoc se peti uult, ut capaces donorum eius fiant qui petunt. in tribus autem pantit uenisse de uia et non se habere quod ponat ante illum, intellegitur hominis appetitus, qui debet obtemperare rationi. seruiebat tudini temporali, quam viam vocat, homine ad Deum, etiam ille appetitus a consuetudine revocatur: sed si non consolatur interius gaudium de doctrina spiritali, qua creatoris Trinitas praedicatur, magnae angustiae sunt in homine, quem premit aerumna mortalis, cum ab iis quae foris delectant, praecipitur abstinentia, et intus non est refectio de laetitia doctrinae salutaris; et ipsa angustia est media nox, qua cogitur vehementer instare petendo, ut accipigelicam sapientiam tanquam panem erogantes, familias jam sunt in secreta quiete cum Domino: et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Deo, etiamsi homo desit per quem sapientia praedicetur. XXI
Abbreviated transcription (Latin):
sigt eccãm que ũc ẽ excipientẽ dñm in
cor suũ. Marici soior ens que sedelet
cid pedes dm̃ et aaudiebat u̾bum eius
sigͣt eandem ecc̃ãm. S in futuro scło u
cessans ab opere m̃istĩoq indulgẽtie.
Sola scipĩa ꝑfruetur. M cutha u̾o occũ
soror eius nõ adiuuet occ̃odatur sẽtẽ¬
tie dñi q̃ oñdit istam eccãm eẽ sollici¬
Mariã uo dicit oꝑtĩam ptem eleguse
que nõ auferetur ab ea etid̾o intessi¬
gitur oꝑtuuã et ꝑ hanc ad illã tend̃¬
et nõ aufertur: Ilauero nũst̾ui ꝙͣms
sit bona tũ aufetur quaudo indigen¬
cia cui mĩstratur transierit. xx
accomodet tres panes utiq ad siłitu
dinẽ ponitur ẜm qm̃ quis deũ rogat
in media tribłone constitutus ut ei
tribuat intelligentiã trinitatis qua
p̃sentis uĩte consoletur labores. S
cõpatio est a mĩore. Si enĩ anicus hõ
surgit de lecto et dat nõ amicicia sed
tedio compulsus quanco mag̾ dat deus
qui sine tedio lcrgissime tonct ꝙ petitur.

Expanded text:
siam, quae nunc est, excipientem dominum in cor suum. Maria soror eius, quae sedebat ad pedes domini et audiebat uerbum eius, significat eandem ecclesiam, sed in futuro saeculo, ubi cessans ab opere ministerioque indigentiae sola sapientia perfruetur. Martha ergo occupasoror eius non adiuuet, occasio datur sententiae domini, qua ostendit istam ecclesiam solliciMariam uero dicit optimam partem elegisse, quae non auferetur ab ea; et ideo intellegitur optima, quia et per hanc ad illam tendiet non auferetur; illa uero ministerii quamuis sit bona, tamen auferetur, quando indigentia, cui maccodinem ponitur, secundum quam quis deum rogat in media tribulatione constitutus, ut ei tribuat intellegentiam trinitatis, qua praesentis uitae consoletur labores. sed comparatio est a minore. si enim amicus homo surgit de lecto et dat, non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat ille qui sine taedio largissime donat quod petitur ?
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Eiumũ ant intribulatõne est aut m
gandio. In tribulatõne ad ppicianddeu
pro pct̃is. In gaudio u̾o cũ tanto minus
delectant camalia quͣto spñaliũ menor
sagm̃a est. Cũ ergodñs intercogat᷑ ẽẽt
cur discipuli nõ ieuinarent. denctoq ie¬
iumo ꝑendit. Nãq ad id quonitribula¬
cõne ieumari solet ꝑtinet ꝙ ait sronsi
filios tũc ieuinatutos cũ abeis ablat᷑
fi̾nt sponsus. Cunc em̃ de solabũt᷑ ĩ me¬
gaudia consolatoria rettibucnt᷑. quodo¬
ticiam iã renonati inuitã spñalẽ cõue¬
mentissime celebrabũt. Ex cmãꝙͣ aiccipi¬
ant dicit eos tãqrã uet̾a nestimenta
quib ĩcõuenent nouus pamiꝰ assũt᷑.
ĩoportune traditur. Eñ ila doceat gna¬
le ieumniũ nõ cõcupĩa ciboꝵ tm̃ s cib oĩ¬

Expanded text:
ium aut in tribulatione est aut in gaudio. in tribulatione ad propitiandum deum pro peccatis; in gaudio uero, cum tanto minus delectant carnalia, quanto spiritalium maior sagina est. cum ergo dominus interrogatus esset, cur discipuli eius non ieiunarent, de utroque ieiunio respondit. namque ad illud quod in tribulatione ieiunari solet pertinetfilios tunc jejunaturos, cum ab eis ablatus fuerit sponsus: tunc enim desolabuntur, et in moetum sanctum gaudia consolatoria retribuantur. Quo dotitiam, jam renovati in vitam spiritualem convenientissime celebrabunt. Quod antequam accipiant, dicit eos tanquam vetera vestimenta, quibus inconvenienter novus pannus assuitur, inopportune traditur, cum illa doceat generale jejunium, non