comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. iniquitas apd dm̃. cui dixit ȩccłia. Miscłiam et iudiciũ
cantabo tibi dñe. Illuminat gͦ miscđia. excecat iudicio. uti¬
q equissimo. et si occultissimo. Inscrutabilia sunt iudicia
ipse testat᷑. Norũ quippe uidȩi sepulchra cõstruebant.
et monum̃ta ornabant. qͥbus dic̃. Edificatis sepulchra ꝓ¬
pħarum. et ornatis monum̃ta iustoꝵs. S illi om̃s et si pro
temp̃ris dispensatione ueteris testam̃ti ministrabant
figuras: ad nouũ testam̃tum qͣmuis ñdũ reuelatum¬
ita distingũt. ut dm̃ uerum dicant. ex cecasse infideli¬
um m̃tes. Cũ enũ legerint in quibꝰ ds̃: suspendunt ꝓnũ¬
tiacionẽ. ac tunc inferunt scłi huiꝰ excecauit m̃tes infi
uerboꝵ ordinẽ mutes. in quib ds̃ excecauit m̃tes infide¬
liũ scłi huiꝰ. idẽ. qui in illa distinctione sensus elucet.
Potest enĩ etiam talis ex oꝑatio qua excecant᷑ m̃tes. infi¬
delium scđm quendam modum ꝑtinere aduerum dm̃

Expanded text:
it Ecclesia: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Illuminat ergo misericordia, excaecat judicio, utique aequissimo, etsi occultissimo. Inscrutabilia enim sunt judicia ipse testatur. Horum quippe Judaei sepulcra construebant, et monumenta ornabant, quibus dicit: Aedificatis sepulcra Prophetarum, et ornatis monumenta justorum . Sed illi omnes, etsi pro temporis dispensatione Veteris Testamenti ministrabant figuris, ad Novum tamen Testamentum, quamvis nondum revelatumita distingunt, ut deum uerum dicant excaecasse infidelium mentes. cum enim legerint: in quibus deus, suspendunt pronuntiationem; at tunc inferunt: saeculi huius excaecauit mentes infiverborum ordinem mutes, In quibus Deus excaecavit mentes infidelium saeculi hujus, idem qui in illa distinctione sensus elucet. Potest enim etiam talis operatio, qua excaecantur mentes infidelium, secundum quemdam modum pertinere ad verum Deum;
Abbreviated transcription (Latin):
etiam lex ipsa contempnit᷑. Iugetur enĩ concupi¬
centia. et maiores uires accipit lege ꝓhibente. nͥ adiu¬
uet sp̃s grẽ. Hoc ẽ. qđ dic̃ ille. ipse doctor gentium.
Acculeus aũt mortis ẽ. peccatum. Uirtus uͦ peccati
lex. Ecce unde dicit homo. Uolo legis seruare. mand.¬
tum. s uirtutȩ concupiscentiȩ meȩ uincor. & cum
uoluntas eius conuenit᷑ et dicitur: noli uinci a malo.
quid ei ꝓdẽ. nͥ grã succurente fiat : qđ ipse apłs secu¬
tus adiunexit. Nam et cum dixiss uitꝰ peccati lex
continuo subiecit. Grãs aut̃ dõ quidat nob̾ uictoriã¬
iuncit᷑. nichil ẽ. aliud qͣm dĩ donum in isto certamine

Expanded text:
etiam lex ipsa contemnitur. Quur hoc coetiam lex ipsa contemnitur. Quur hoc coscentia, et majores vires accipit lege prohibente, nisi adjuvet spiritus gratiae. Hoc est quod dicit ille ipse Doctor Gentium: Aculeus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex. Ecce unde dicit homo, Volo legis servare mandatum, sed virtute concupiscentiae meae vincor. Et cum voluntas ejus convenitur, et dicitur, Noli vinci a malo; quid ei prodest, nisi gratia succurrente fiat? Quod ipse Apostolus secutus adjunxit: nam cum dixisset, virtus peccati lex, continuo subjecit, Gratias autem Deo, qui dat nobis victoriavincitur, nihil est aliud quam Dei donum in isto certamine
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possint. Apłs cum uellet ostendẽ qͣntum peccatũ
grã ñ subueniente ad nocendum ualeret. etiã ipsam
legem qua ꝓhibet᷑ peccatũ. ñ dubitauit dicere. uirtu¬
tẽ eẽ. peccati. aculeus inquid mortis ẽ. peccatũ. uirtus
aut peccati lex. Uerissime omĩno. Auget enĩ ꝓhibitio
desid̾ium oꝑis illiciti. qͣndo iusticia ñ sic diligitur. ut
peccandi cupiditas. eiꝰ delectatione uincat᷑. Ut aut̃
diligat᷑ et delectet uera iusticia. ñ nisi diuina subue¬
nit grã. S ne ꝓpt̾ea lex putaret᷑ malum. qm̃ uirtꝰ est
dicta peccati. ideo ipse alio loco uersans huiꝰ modi q̃s¬
tionem. Ita in quit. lex quidẽ scã. et mandatũ scm. et
tustũ bonum. Qđ gͦ bonum ẽ. inquit mͥ factũ ẽ. mors:
absit. S peccatum ut appareat peccatum. ꝑbonũ
mͥ oꝑatum ẽ. mortẽ. Ut fiat suꝑ modũ peccator aut
peccatum ꝑmandatũ. Suꝑmodũ dixit. qr etiam p̃¬
uaricatio additur. cum peccandi aucta libidine.

Expanded text:
postolus cum uellet ostendere, quantum peccatum gratia non subueniente ad nocendum ualeret, etiam ipsam legem, qua prohibetur peccatum, non dubitauit dicere uirtutem esse peccati. Aculeus, inquit, mortis est peccatum, uirtus autem peccati lex. Verissime omnino. Auget enim prohibitio desiderium operis inliciti, quando iustitia non sic diligitur, ut peccandi cupiditas eius delectatione uincatur. Ut autem diligatur et delectet uera iustitia, non nisi diuina subuenit gratia. Sed ne propterea lex putaretur malum, quoniam uirtus est dicta peccati: ideo ipse alio loco uersans huius modi quaestionem: Itaque, inquit, lex quidem sancta et mandatum sanctum et iustum et bonum. Quod ergo bonum est, inquit, mihi factum est mors? Absit. Sed peatum est mortem, ut fiat super modum peccator aut peccatum per mandatum. Super modum dixit, quia etiam praeuaricatio additur, cum peccandi aucta libidine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ apłm alloquit᷑ ds̃. Ne sitis uigũ ducentes cũ infidelibus.
quȩ enĩ participatio iusticie cũ imquitate. aut quȩ soci
Corrũpunt bonos mores colloquia mala. Sobriȩ estote iꝰti:
et nolite peccare. Ut aũt linguis detrahentiũ ñ deficiatis:
in quorum corde lex mea ẽ. Obprobria hominũ nolite
nunt magni duxeritis. Sic̃ em̃ uestim̃tũ. ita ꝑtempus¬
ita ꝑtempꝰassum̃tur. et sic̃ lana atmea comedent᷑: fticia
aut̃ mea in ȩt̃num manet̃. lam uero ne maliuolo animo
de seruis dĩ falsa suspicando. ꝑ eatis: illud apłicũ recordami¬
i ubi ait. Nolite añ tempꝰ quiqͣm udicare. donec ueniat
dñs et illuminet abscondita tenebrarũ. et manifestabit co

Expanded text:
per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustitiae ccorrumpunt mores bonos conloqui mala. sobrii estote. iusti et nolite peccare. ut autem linguis detrahentium non deficiatis, in quorum corde lex mea est: Nolitnunt, magni duxeritis. Sicut enim vestimentum, ita p absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea in aeternum manet. iam uero ne maliuolo animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordamini, ubi ait: Nolite ante tempus quicquam iudicare, donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum; et manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
et apłis credimꝰ. et ad nuntiamꝰ. uideamꝰ qr sꝑamꝰ nos pꝰ istã
mortẽ uicturos. Hdeficiamꝰ nec corda nr̃a oneremꝰ crapula
et ȩbrietatib s solliciti expectantes. accinctis lũbis. et lu¬
cernis ardentib aduentũ dñi nr̃i. ieiunemꝰ et oremꝰ. Non
ideo qr cras moriem᷑. s ut securi moriamͣ. Holite seduci.
corrumpunt mores bonos colloquia mala. Fr̃s mei qͥ
ur̃ diabolus tanqͣm leo rugiens circuit querens quẽ deuoret
Quẽ ñ potest de uorare seductũ ad nequitiã. famã ipsiꝰ in¬
quinare conat᷑. ut si fieri potest obprobriis hominum et ma
ei ꝑsuade temptat. ut ꝑmaliuolas fuspitiones de frẽ suo
iudicet. et sic ab illo implicat᷑ absorbeat᷑. & qͥs om̃s eiꝰ captio¬
nes et circũuentiones uł cõp̃hende uł enumerire sufficiat:
Ad uersus hȩc tm̃ tria quȩ ad causã p̃sentẽ ꝑtinent. pͥusire
mala exempla imitando. ad nequiciã seducamini. ita uos

Expanded text:
 istam mortem victuros, non deficiamus, nec corda nostra oneremus crapula et ebrietatibus; sed solliciti exspectantes, accincti lumbis et lucernis ardentibus, adventum Domini nostri, jejunemus et oremus, non ideo quia cras moriemur, sed ut corrumpunt mores bonos colloquia mala. Fratres mei, qui uester diabolus tamquam leo rugiens circuit quaerens. quem deuoret. quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illo implicatus absorbeatur. et quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel enumerare sufficiat? aduersus haec tamen tria, quae ad causam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducamini, ita uos
Abbreviated transcription (Latin):
tur: idtam̃ insitum habebant qđ tali seruitute umi
onñum qͣđ ñ uidebant placerent dõ. Qm custodiam
tanqͣm subpedagogo paruułoꝵ fuisse scribit apłs. &
ideo qui talib signis ꝑtinatit̃ inheserunt. cõtemnẽtẽ
ista dñm cũ iam tempꝰ reuelationis coꝵ uenisset ferre
ñ potuerunt. atq inde calumnias qđ sabbato curaret
moliti sunt prͥncipes eoꝵ et ppłs. quia signis illis tͥnqͣm
sic̃ a iudeis obseruabant᷑ nollet attendere. S qui credi

Expanded text:
tur, id tamen insitum habebant, quod tali servitute uni tur, id tamen insitum habebant, quod tali servitute uni omnium, quem non videbant, placerent Deo. Quam custodiam tanquam sub paedagogo parvulorum fuisse scribit Apostolus . Et ideo qui talibus signis pertinaciter inhaeserunt, contemnentem ista Dominum, cum jam tempus revelationis eorum venisset, ferre non potuerunt ; atque inde calumnias, quod sabbato curaret, moliti sunt principes eorum ; populusque signis illis tanquamsicut a Judaeis observabantur, nollet attendere. Sed qui credi
Abbreviated transcription (Latin):
entius appellatur. qͣncũ id etiam qđ in ea bestiis ante¬
cellit hoc ẽ. in telligentia. carni subicit᷑: sequendo lit¬
teram. Qui enim sequit᷑ litteram: translata uerba sicut
ꝓpͥa tenet. neq illud qđ ꝓpͥo uerbo significat᷑ refert
adaliam significationẽ. s cũ sabbatũ audierit uerbi
grã ñ intelligit nͥ unũ diẽ de septẽ. qui continuo uo¬
lumine repetunt᷑. Et cũ audierit sacrificiũ. ñ excedit co¬
gitacione illud qđ fieri deuictimis peccoꝵ uł terrenis
fructib solet. Ea demũ ẽ. miserabilis animȩ seruitus.
signa ꝓreb acciꝑe. et suꝑ creaturã corpoream occłm m̃¬
tis adhauriendum ȩternum lum̃ leuare ñ posse. Quȩ tm̃
seruitꝰ in uidȩo ppło longe aceterarum gentium more dis¬
tabat: qͣndoquidem rebus temporalib ita subiugati erãt
ut unus meis om̃ib cõmendaret᷑ ds̃. & qͣmqͣm signa reri
sp̃ualiũ ꝓ ipsis reb obseruarent. nescientes quo referren

Expanded text:
entius appellatur, quam cum id etiam quod in ea bestiis antecellit, hoc est, intelligentia carni subjicitur sequendo litteram. Qui enim sequitur lpropria tenet neque illud quod proprio uerbo significatur refert ad aliam significationem, sed si sabbatum audierit uerbi gratia, non intellegit nisi unum diem de septem, qui Continuo uolumine repetuntur, et cum audierit sacrificium, non excedit cogitatione illud quod fleri de uictimis pecorum terrenisque fructibus solet. ea demum est miserabilis animae seruitus, Signa pro rebus accipere et supra creaturam corpoream oculum mentis ad hauriendum aeternum lumen leuare non posse. Quae tamen seruitus in ludaeo populo longe a ceterarum gentium more distabat, quando quidem rebus temporalibus ita subiugati erant. ut unus in eis omnibus commendaretur deus. et quamquam signa rerum spiritalium pro ipsis rebus obseruaren
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m. E onfidite gͦ uici mundum. Confiderunt
et uicerunt. In quo nͥ millo: Non enĩ uicisset ille mũ¬
dum. si m̃bra eiꝰ uinceret mundus. Uñ ait apłs. Grãs deo
ci mundum. Decollectis aut̃ quȩ funt in scõs sic̃
ordinaui aeccłiis galathie: ita et uos facite. ꝑ unã
sabbati unusquisq ur̃m apđ se ponat recondens
qđ ei placuerit. ut ñ cũ uenero tunc collecte fiant.
Et apłs paulus potest uideri de crastino cogitare cũ dicit.
decollectis aut̃ in scõs sic̃ ordinaui ȩccłiis galathię ita et

Expanded text:
is: Confidite, ego vici mundum. « Confiderunt et vicerunt. In quo, nisi in illo? Non enim vicisset ille mundum, si membra ejus vinceret mundus. Unde ait Apostolus: Gratias Deo,ino. De collectis autem, quae fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant.tolus Paulus potest videri de crastino cogitare, cum dicit: De collectis autem in sanctos, sicut ordinavi Ecclesiis Galatiae, ita et
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguinẽ mĩcupauit. quocirca ut aliquid exempli grã
ponã qđ in terim occurrit. sic̃ scriptũ ẽ. ne forte temptaue¬
rit uos his qui temptat. et in anis sit labor nr̃. atq hic intel¬
cabulum temptationis. diuersas intelligentias habet. eo qđ
alia sit temptatio deceptionis. alia temptatio ꝓbatiõis scđm
illã non intelligit᷑ qui tẽptat nͥ diabolus. scd̾m hanc uͦ tẽptat ds̃:
ita cũ dr̃. caro possidebit regnũ dĩ. et caro nõ possidebit regnũ

Expanded text:
łt sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliquid exempli gratia łt sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliquid exempli gratia ponam, quod interim occurrit, sicut scriptum est: Ne forte temptauerit uos, qui temptat, et inanis sit labor noster — atque hic intelcabulum temptationis diuersas intellegentias habet eo -quod alia sit temptatio deceptionis alia temptatio probationis: secundum illam non intellegitur, qui temptat, nisi diabolus. secundum hanc uero temptat deus —, ita
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutabim̃. nͥ qr om̃s incorrupti resurgent. s ex his iusti eti¬
am immutabunt᷑. in illã in corruptelã. cui omĩno nulla possit
nocere corruptio. Ac ꝑ hoc qͥ in eã ñ cõmutabunt᷑ in corrupti
qͥdẽ resurgent. in tegritate m̃broꝵs. s tam̃ corrũpendi dolore
penarum cũ audierint ite mignẽ ȩt̃nũ qui paratus est diabo¬
lo et angłis eiꝰ. a qͦ auditu malo iust̾ ñ timebit. de illa uͦ cõmu¬
tatione nstoꝵ cũ dixisset et nos cõmutabim᷑. tanqͣm quere¬
remꝰ quomͦ istud fiat. uł quał illa cõmutatio futura sit. ad¬
uingit et dic̃. Gportet enĩ corruptibile hoc induere in¬
corruptelam. et mortale hoc induere inmortalitatẽ. Non
ut opinor dubitandũ ẽ. scđm hoc dictũ caro et sanguis reg¬
num dĩ ñ possidebunt. qr ñ ibi erit corruptio et mortalitas
carnis et sangumis. scđm has enĩ qualitates. hoc loco carnẽ

Expanded text:
commutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his iusti eticommutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, sed ex his iusti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de illa uero commutatione iustorum cum dixisset: Nos commutabimur, tamquam quaereremus, quo modo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiungit et dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. non, ut opinor, dubitandum est secundum hoc dictum: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum has enim qualitates hoc loco carnem
Abbreviated transcription (Latin):
poris qđ cdiuidi ñ potest. I tuctu occłi : Ioc ẽ. in sũma cȩ¬
leritate. In nouissima tuba. Hoc ẽ. innouissimo signo.
qđ labit᷑. ut ista compleant᷑. Canet enĩ tuba et mortui
resurgent in corrupti et nos immutabim᷑. Ergo istam
cõmutationẽ in melus sine dubitatione oportet in tel¬
ligi. qr om̃s iusti. et iniusti. resurrecturi sunt: s sicut dñs
in euangłio loquit᷑. qui bene fecerunt in resurrectionem
uitȩ qui male egerunt in resurrectionẽ iudicii. Iudi¬
cium appellans pęnam sempiternã sic̃ alio loco. qui ñ
credit inquit iam uidicatꝰ ẽ. Proinde illi qui adiudiciũ
resurrecturi sunt. ñ cõmutabunt᷑ in illã incorruptelam
quȩ nec doloris corruptionẽ patipotest. Illa namq fide
qr ignis eoꝵ ñ extinguet᷑. et uermis eoꝵ ñ moriet᷑. Qd sibi
uult gͦ ista distinctio et mortui resurgent incorrupti. et nos

Expanded text:
poris, quod diuidi non potest, in ictu oculi, hoc est in summa ceporis, quod diuidi non potest, in ictu oculi, hoc est in summa celeritate, in nouissima tuba, hoc est in nouissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur; canet enim tuba, inquit. et mortui resurgent incorrupti et nos commutabimur. ergo istam commutationem in melius sine dubitatione oportet intellegi, quia omnes et iusti et iniusti resurrecturi sunt sed, sicut dominus in euangelio loquitur, qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae, qui male egerunt. in resurrectionem iudicii, iudicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: Qui non credit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fidequia ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur. -Quid sibi ergo uult ista distinctio: Et mortui resurgent incorrupti et nos
Abbreviated transcription (Latin):
lia. excõtẽptibilib głosa. ex infirmis fortia. ex animalib
nis hoc apłm definisse aꝑuit quid diceret subiungendo.
Neq corruptio incorruptelam possidebit.  tanqͣm dice¬
ret. qđ dixi. caro et sanguis regnũ dĩ ñ possidebunt: idõ
dixi qr corruptio in corruptionẽ ñ possidebit. Hoc ergo
loco nomine carnis et sanguinis. corruptionẽ mortalita.¬
tis in telligi uoluit. deniq tanqͣm eidicetur. quomͦ caro
erit. et caro non erit. caro quippe erit. qm̃ dñs pꝰ resurrec¬
sic̃ me indetis hab̾e. Caro aut̃ ñ erit. qm̃ caro et sangius
regnum dĩ ñ possidebunt. Exponit quid dixerit adici¬
ens. Ecce misterium uob dico. om̃s quidem resurgemꝰ.
uł sic̃ grȩci codices habent. om̃s quidem dormiemꝰ ñ tam̃
om̃s immutabim᷑. Hanc immutationẽ utrũ indeteriꝰ
an iineliꝰ in telligi uoluerit: inferiora demonstrant.
Immom̃to. siue inathomo. inquit. Hoc ẽ. inpũcto tẽ¬

Expanded text:
lia, ei contemptibilibus gloriosa, ex infirmis fortia, ex animalibus lia, ei contemptibilibus gloriosa, ex infirmis fortia, ex animalibus nis hoc apostolum definisse, aperuit, quid diceret, subiungendo: Neque corruptio incorruptionem possidebit, tamquam diceret: \'Quod dixi: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, ideo dixi, quia corruptio incorruptionem non possidebit. hoc ergo loco nomine carnis et sanguinis corruptionem mortalitatis intellegi uoluit. Denique, tamquam ei diceretur: \'Quo modo caro erit et caro non erit? caro quippe erit, quoniam sicut me videtis habere; caro autem non erit, quoniam caro et sanguis regnum Dei non possidebunt: exponit quid dixerit, adjiciens, Ecce mysterium vobis dico, omnes quidem resurgemus; vel sicut graeci codices habent, omnes quidem dormiemus, non tamen omnes immutabimur. Hanc immutationem utrum in deterius, an in melius intelligi voluerit, inferiora demonstrant. t. in atomo, inquit, hoc est in puncto tem
Abbreviated transcription (Latin):
quippe in corpore animali uiuit quidẽ s ñ unnficat usq¬
ad auferendã corruptionẽ. Incorpore uͦ spĩtali qm̃ ꝑfec¬
ciat. ab fumens omnem corruptionẽ. nullam metuens se¬
parationẽ. Proinde sequit᷑. S ed ñ prius qđ spĩtale esti
s. qđ animale. deinde qđ sp̃itale. Primꝰ homo de tra ter¬
renus. scd̾s homo de cȩlo cęlestis. qualis ẽ. t̃renꝰ. tales et t̃re
ni. & quał cȩlestis. tales et cȩlestes. Igit᷑ sic̃ portaumꝰ ima¬
t̾renus tales et t̾̃reni. nͥ mortales exmortali : Et quidẽ
qͣlis cȩlestis. tales et cęlestes. nͥ in mortales ꝑimmortalem:
ñ dñi mutando naturã ut cos qui mortales erant faceret
immortales. imꝑtiendo dm̃cã grãm ñ seruilẽ in iuriam
ꝑpetiendo. Cũ gͥ de resurrectione corporis apłs disputans
doceret nr̃a corpora futura excorruptibilib incorruptibi¬

Expanded text:
enim in corpore animali vivit quidem, sed non vivificat usqenim in corpore animali vivit quidem, sed non vivificat usque auferendam corruptioneciat, absumens omnem corruptionem, nullam metuens separationem. 12. Proinde sequitur: Sed non prius quod spirituale est, sed quod animale; postea quod spirituale. Primus homo de terra, terrenus; imaterrenus, tales et terreni; nisi, mortales ex mortali? et quid est, Qualis coelestis, tales et coelestes; nisi, immortales per immortalem? m, non Domini mutando naturam, ut eos qui mortales erant faceret immortales, impertiendo dominicam gratiam, non servilem injuriam retinendo. Cum igitur de resurrectione corporis apostolus disputans doceret nostra corpora futura ex corruptibilibus incorruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
int: cũ peccatores iustꝰ iuenit. Per stratũ quodamm
humilitatis nr̃e : si ñ cũ morbo iniquitatis nr̃e. Nam ꝑ
amiiale nob̃ hoc ẽ. ꝑmortale corpꝰ apparuit. qui utiq
si uoluisset cum corpore ĩmortali pͥmit̾ aduenisset. S
qr nos humilitate filii dĩ sanari oportebat usq ad nr̃ã
infirmitatẽ descendit. et fidei nr̃e meritum ac p̃inum.
uirtute suȩ resurrectionis ostendit. Ideo sequit᷑ apłs et
dicit. Nouissimꝰ adam in spũ liuficantẽ. Niue mn¬
telligat᷑ pͥmꝰ adam qui depuluere ante format᷑ ẽ: nouis¬
simus aut̃ adã qui de uirgine ꝓcreatꝰ ẽ. siue in uno quoq
homine utrũq compleatur. ut pͥus adam sit homo incor¬
pore mortali. nouissimꝰ adam idẽ ipse in corpore morta¬
li. tam̃ inter animã uiuentẽ. et sp̃m uiuificantẽ. hoc in
ter eẽ. uoluit. ut illic sit corpꝰ animale hic sp̃itale. Anima

Expanded text:
nit, cum peccatores iustus inuenit, per stratum quodam modo nit, cum peccatores iustus inuenit, per stratum quodam modo humilitatis nostrae sed non cum morbo iniquitatis nostrae. nam per animale nobis, hoc est per mortale corpus apparuit, qui utique, si uoluisset, cum corpore inmortali primitus aduenisset. sed quia nos humilitate filii dei sanari oportebat, usque ad nostram infirmitatem descendit et fidei nostrae meritum ac praemium uirtute suae resurrectionis ostendit. ideo sequitur apostolus et dicit: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem. siue intellegatur primus Adam, qui de puluere ante formatus est, nouissimus autem Adam, qui de uirgine procreatus est, siue in unoquoque homine utrumque compleatur, ut primus Adam sit homo in corpore mortali, nouissimus Adam idem ipse in corpore inmortali, tateresse voluit, ut illic sit corpus animale, hic spirituale. Anima
Abbreviated transcription (Latin):
tur corpꝰ animale furget corpꝰ spĩtale. Proinde sic̃ animale
corpꝰ ñ ẽ. anima s corpꝰ. ita et spiritale corpꝰ ñ sp̃m debemꝰ
putare s corpꝰ. quis porro audeat opinari uł. xp̃i corpus
ñ spĩtale resurrexisse: uł si spiritale surrex̃ ñiam corp̾
fuisse s spm̃ ⁊ cũ hanc opinionẽ discipłoꝵ refellat. ubi cũ
eũ uidentes existimarent se sp̃m uidẽ ait. palpate et uide¬
te qr sps ossa et carnẽ ñ habet sicut me uidetis habe: ⁊ami¬
g illa caro spĩtale erat corpꝰ. nec tm̃ sp̃s erat s corpꝰ. mulla
ulteriꝰ morte ab anima resoluendum. atq separandum.
sic̃ corpꝰ animale qͣle animatũ ẽ. dĩ flatu cum flatuis est.
homo inanimã uiuã. etiam ipsum ex animali sp̃itale
sine mortis interuentu eẽt. futurum nͥ transgressio p̃¬
cepti priꝰ cõmisso peccato infligeret pęnam. qͣm ds̃ ser¬

Expanded text:
tur corpus animale, surget corpus spiritale. proindtur corpus animale, surget corpus spiritale. proindcorpus non est anima sed corpus, ita et spiritale corpus non spiritum debemus putare sed corpus. quis porro audeat opinari uel Christi corpus non spiritale resurrexisse uel, si spiritale surrexit, non iam corpus fuisse sed spiritum, cum hanc opinionem discipulorum refellat, ubi, cum eum uidentes existimarent se spiritum uidere, ait: Palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me uidetis habere? iam igitur illa caro spiritale erat corpus nec tamen spiritus erat sed corpus nulla ulterius morte ab anima resoluendum atque separandum sicut corpus animale, quale animatum est dei flatu, cum factus est homo in animam uiuam, etiam ipsum ex animali spiritale sine mortis interuentu futurum, nisi transgressio praecepti prius commisso peccato infligeret poenam, quam deus ser
Abbreviated transcription (Latin):
passionis mortisq seminatũ ẽ. nunc eẽ. in gła uitȩ
xt̾nȩ. et qđ ex infirmitate potuit crucifigi. nunc
ter copulatum ẽ. Cum enĩ uellet apłs de corꝑe animali
adhib̾e testimonium scripturarũ: illud posuit qđ inge¬
nesi legitur. Si ẽ. inquit corpꝰ animale: ẽ. et spĩtale.
Sic̃ scriptum ẽ. factꝰ ẽ. pͥmus homo adam in animã
uiuentẽ. Recolis certȩ quem admodum scriptũ
sit. Et in sufflauit ds̃ in faciẽ eiꝰ flatum uitȩ. et factꝰ
ẽ. homo in animã liiuentẽ. dictũ ẽ. aut̃ etiã deani¬
malibus. Producat tra animã uiuã. In telligit᷑ ergo
ta animantis copago dissoluitur. Sp̃itale aut̃ corpus
qđ iam cum spũ immortale ẽ. qͣmus ñ nulli arbitrent᷑
tunc fieri corpꝰ spiritale. cũ etiam et ipsũ corpꝰ mutat᷑ in sp̃m.
et qđ homo erat ex corpore et spu utrũq ac totũ sp̃serit.
qͣsi dixerit apłs. seminat᷑ corpꝰ. surget sp̃s. Dix̃ aũt. semina¬

Expanded text:
passionis mortisque seminatum est, nunc esse in gloria uitae aeternae et, quod ex infirmitate potuit crucifigi, nunc i iam inseparabiliter copulatum est. cum enim uellet apostolus de corpore animali adhibere testimonium scripturarum, illud posuit, quod in Genesi legitur: Si est, inquit, corpus animale, est et spiritale; sic et scriptum est: Factus est primus Adam in animam us in faciem eius flatum uitae et factus est homo in animam uiuam. dictum est autem etiam de animalibus: Producat terra animam uiuam. intellegitur ergo ta animantis compago dissoluitur, spiritale autem corpus. quod iam cum spiritu inmortale est. Quamuis nonnulli arbitrentur tunc fieri corpus spiritale, cum iam et ipsum corpus mutatur in spiritum et, quod homo erat ex corpore et spiritu, utrumque ac totum spiritus erit, quasi dixerit apostolus: \'Seminatur corpus, surget spiritus\'. dixit autem: Semina
Abbreviated transcription (Latin):
geret intellectus inmente. Quomodo dic̃ amen¬
quippe intp̃tatur uerum. Et tam̃ non ẽ. it̃p̃tatum
cum potuisset dici uerum. dico uob̃. Nec grecus it̃pres¬
hoc ausus ẽ. dicere nec latinus. Nam hoc uerbũ qđ ẽ.
anien: nec grecum ẽ. nec latinum s hebreum. Sit mai¬
sit non ẽ. int̃p̃tatum. ut honorem habet uelamento se¬
creti. Non ut ẽẽt. negatum s ne uilesceret nudatum.
Fũs nolite pueri effici sensib. s malicia paruuli esto¬
te. sensib aut̃ ꝑfecti estote. In ppło noui testam̃ti

Expanded text:
geat intellectus in mente, sicut egeat intellectus in mente, sicut equippe interpretatur, Verum: et tamen non est interpretatum, cum potuisset dici, Verum dico vobis. Nec graecus hoc interpres ausus est facere, nec latinus: nam hoc verbum quod est Amen, nec graecum est nec latinum, sed hebraeum. Sic mansit, non est interpretatum, ut honorem haberet velamento secreti: non ut esset negatum, sed ne viFratres, nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote, sensibus autem perfecti estote. In populo Novi Testamenti,
Abbreviated transcription (Latin):
d tellexit significarent septene spice ⁊ septene boues. qͣm
pharao qui cas uidit in somnis. Illius ⁊ crã sp̃s in forma¬
tus ẽ. ut uidet huius mens illuminata ut intelligeret.
Acꝑ hoc in illo erat lingua in isto ꝓphetia. Quia in illo re¬
rum imaginatio: in isto imaginationum int̃p̃tatio. mi¬
nus gͦ ꝓpħa qui rerum quȩ significantur sola ipsa sig¬
na insp̃u ꝑ rerum corporalium imagines uidet: et
magis ꝓpħa qui solo eorum intellectu p̃ditus ẽ.S
maxime ꝓpħa qui utroq p̃cellit. ut ⁊ uideat in sp̃u¬
uiuacitate mentis intelligat. Sic̃ daniheł excellentia
temptata ẽ. ⁊ ꝓbata. qui regi ⁊ somnium qd uidat dix̃.
iquid significaret aꝑuit. Et ipse quippe imagines cor¬
porales in sp̃u eiꝰ exp̃sse sunt: ⁊ carum intellectus reue¬
latus inmente. Ex hoc gͦ modo quo appellatur ĩ ista di¬
ut ⁊ signa rerum formarentur in sp̃u. et corum reful¬

Expanded text:
tellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam tellexit, quid significarent septenae spicae et septenae boues, quam Pharao, qui eas uidit in somnis; illius enim spiritus informatus est, ut uideret, huius mens inluminata, ut intellegeret. ac per hoc in illo erat lingua, in isto prophetia, quia in illo rerum imaginatio, in isto imaginationum interpretatio. minus ergo propheta, qui rerum, quae significantur, sola ipsa signa in spiritu per rerum corporalium imagines uidet, et magis propheta, qui solo earum intellectu praeditus est; sed maxime propheta, qui utroque praecellit, ut et uideat in spvivacitate mentis intelligat, sicut Danielis excellentia tentata est et probata, qui regi et somnium quod viderat dixit, et quid significaret aperuit . Et ipsae quippe imagines corporales in spiritu ejus expressae sunt, et earum intellectus revelatus in mente. Ex hoc ergo modo quo appellatur in ista diut signa rerum mihi formentur in spiritu, et eorum reful
Abbreviated transcription (Latin):
pellauit quamlibet signorum ꝓlationem priusquam in¬
telligantur. Quo cum intellectus accesserit qui mentis ẽ.
proprius fit reulatio uł agnitio uł ꝓphecia uł doctrina
Prouide ait. Si uenero aduos linguis loquens quid uob
prodero nisi loquar uob̃ in reuelatione aut in agnitione.
aut in prophecia aut indoctrina. idẽ. cum signis. hoc ẽ.
linguę accesserit intellectus: ut non sp̃ũ tantum s etiam
mente agatur qđ agitur. Proinde cui signa ꝑ aliquas re¬
rum corporalium similitudines demonstrabantur ĩ spu
nisi accessarat mentis offitum ut etiam intelligerentur:
tur quid alius uidisset quam ipse qui uidisset. Unde ap¬
paret magis admentem ꝑtinere ꝓphetia: quã ad istum
spm̃ qui modo quodam uocatur ꝓprio sp̃s. Uis animȩ̨
quȩdam mente inferior ubi corporalium rerum simi¬
litudines exprimuntur. Itaq magis ioseph ꝓpħa qui in¬

Expanded text:
pellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam inpellauit quamlibet signorum prolationem, priusquam intellegantur: quo cum intellectus accesserit, qui mentis est proprius, fit reuelatio uel agnitio uel prophetia uel doctrina. proinde ait: si uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi loquar uobis in reuelatione aut in agnitione aut in prophetia aut in doctrina? id est: cum signis, hoc est linguae accesserit intellectus, ut non spiritu tantum, sed etiam mente agatur quod agitur. Proinde, quibus signa per aliquas rerum corporalium similitudines demonstrabantur in spiritu, nisi accesserat mentis officium, ut etiam intellegerentur, tur, quod alius uidisset, quam ipse qui uidisset. unde adparet magis ad mentem pertinere prophetiam quam ad istum spiritum, qui modo quodam proprio uocatur spiritus, uis animae quaedam mente inferior, ubi corporalium rerum similitudines exprimuntur. itaque magis Ioseph propheta, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s meus orat. mens autem mea infructuosa ẽ. Cum gͦ
linguam intelliguatur hoc loco obscurasse dicere. et
mysticas significationes. aquib si intellectum mentis re¬
moueas: nemo ȩdificatur audiendo qđ intelligit. Unde
etiam dicit. Qui eium loquitur lingua. non hominib
loquitur s dõ. Nemo enim audit. Sp̃s aũt̃ loquitur
iysteria: satis indicat. eam se linguam hoc loco appel¬
lare ubi sunt significationes. uelut inimagines rerum
ac similitudines. quȩ ut intelligantur indigent mentis
obtutu. Cum aut̃ non intelliguntur in sp̃u dic̃ eas eẽ.
non inmente. Unde aꝑtius ait. Si benedixeris sp̃u.
quis supplet locum idiote : Quomodo dic̃ amen suꝑ
tuam benedictionem quando quidẽ nescit quid dicas:
Quia gͦ etiam lingua idẽ. membro corporis qđ mouem᷑
inorẽ cum loquimur. signa utiq rerum dantur. non
res ipse ꝓferuntur: ꝓptẽa translato uerbo linguam ap¬

Expanded text:
spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo spiritus meus orat; mens autem mea infructuosa est. cum ergo lingua intellegatur hoc loco dicere obscuras et mysticas significationes, a quibus si intellectum mentis remoueas nemo aedificatur audiendo, quod non intellegit — unde etiam dicit: qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed deo; nemo enim mysteria: satis indicat eam se linguam hoc loco appellare, ubi sunt significationes velut imagines rerum ac similitudines, quae ut intelligantur, indigent mentis obtutu. Cum autem non intelliguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait, Si benedixeris spiritu; qui subplet locum idiotae quomodo dicet "amen" super tuam benedictionem, quandoquidem nescit, quid dicas? quia ergo etiam lingua, id est membro corporis, quod mouemus in ore, cum loquimur, signa utique rerum dantur, non res ipsae proferuntur, propterea translato uerbo linguam ap
Abbreviated transcription (Latin):
ria p̃t uirum. libera in paulo ad arguendum. humilis in
petro ad obediendum. Humana inxp̃ianis ad confitendũ:¬
magis aũt ut ꝓpħetis. Qui enim loquitur lingua non ho¬
minib loquitur s dõ. Nemo enim audit. Sp̃u aut loqͥt᷑
mysteria. Nam qui ꝓphetat hominib loquitur ad ȩdifi¬
cationẽ ⁊ exortationem. ⁊ consolationes. Et post paululum.¬
Nam maior ẽ. qui ꝓpħat quam qui loquitur lingua. nisi
forte int̃pretetur. ut ȩccła edificationem accipiat. Nunc
aũt fr̃s si uenero aduos linguis loquens. quid uob̃ ꝓd¬
ero. nisi uob̃ loquar aut inreuelatione. aut scientia. aut
lingua. sp̃s meus orat. mens autem mea sine fructu
ẽ. Quid gͦ ẽ: Orabo sp̃u. orabo ⁊ mente. Psallam sp̃u
psallam ⁊mente. Cçt̃um si benedixeris sp̃u. quis supplet
locum idiote: Sic sp̃s amente distinguitur eui¬
dentissimo testimonio. Si enim orauero inquit lingua.

Expanded text:
ria praeter uirum, libera in Paulo ad arguendum, humilis in ria praeter uirum, libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petre ad oboediendum, humana in christianis ad confitendumagis autem ut prophetetis qui enim loquitur lingua non hominibus loquitur sed Deo nemo enim audit Spiritu autem loquitur mysteria nam qui prophetat hominibus loquitur aedificationem et exhortationem et consolationes qui loqunam maior est qui prophetat quam qui loquitur linguis nisi si forte ut interpretetur ut ecclesia aedificationem accipiat nunc autem fratres si venero ad vos linguis loquens quid vobis prodero nisi si vobis loquar aut in revelatione aut scientia aut lingua spiritus meus orat mens autem mea sine fructu est quid ergo est orabo spiritu orabo et mente psallam spiritu psallam et mente ceterum si benedixero spiritus a mente distinguitur euidentissimo testimonio. si enim orauero, inquit, lingua,
Abbreviated transcription (Latin):
trahitur. s additur etiam plurimum. Nam ullam sin¬
gularem ueramq pulchritudinem cum uidit plus
amabit. Et nisi amorem ocłm infixerit nec aspicien¬
do uspiam declinauerit. manere in illa beatissima ui¬
sione non pot̾it. Sectamini caritatẽ. Dulce et
salubre uinculum mentium. Sine qua diues pauꝑ ẽ.
unqua pauꝑ diues ẽ. hȩc in aduersitatib tolerat: in ꝓsꝑi¬
tatib temꝑat. induris passionib fortis. inbonis oꝑib ho¬
laris. ui temptatione tutissima. in hospitalitate latissima. ĩt̃
ueros fr̃s la̾tissima. inter falsos pacientissima. in abel sacrifi¬
tus grata. innou̾ȩ ꝑdiluuium secura. in abrahe ꝑegrinatio¬
ne fidelissima. in moyse int̾ iniurias lenissima. indauid
tribulationib mansuetissima. intrib pueris blandes ignes
innocenter spectat. in machabeis seuos ignes fortiter tole¬
rit. Casta insusanna erga uirum. inannia pꝰ uirum. uma¬

Expanded text:
trahetur, sed addetur etiam plurimum. Nam et illam sintrahetur, sed addetur etiam plurimum. Nam et illam singularem veramque pulchritudinem cum viderit, plus amabit; et nisi ingenti amore oculum infixerit, nec ab aspiciendo uspiam declinaverit, manere in illa beatissima vi fratres, sectamini caritatem, dulce ac salubre uinculum mentium, sine qua diues pauper est et in qua pauper diues est. haec in aduersitatibus tolerat, in prosperitatibus temperat, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in temtatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter ueros fratres laetissima, inter falsos patientissima, in Abel sacrificio grata, in. Noe per diluuium secura, in Abrahae peregrinatione fidelissima, in Mose inter iniurias lenissima, in Dauid tribulationibus mansuetissima, in tribus pueris blandos ignes innocenter exspectat, in Macchabaeis saeuos ignes fortiter tolerat. casta in Susanna erga uirum, in Anna post uirum, in Ma
Abbreviated transcription (Latin):
pectus rectus atq ꝑfectus. id ẽ. quem uisio sequit᷑.
iurtus uocatur. Est enim urtus. uł recta uł ꝑfecta
ratio. S ⁊ ipse aspectus quam uis iam sanos oclos con¬
uertere in lucem non pot̾. nisi tria illa ꝑmaneant.
fides qua credatur ita se rem habe ad quã conutendꝰ
aspectus ẽ. ut uisa faciat beatum. Spes. qua cum bene aspe¬
xerit se uisurum eẽ. p̾sumat. Caritas qua uide ꝑfruiq de¬
sideret. Iam aspectum sequitur ipsa uisio dĩ. qui ẽ. finis
aspectus. Non quo iam non sit s qđ nichil ẽ. ampluis
habeat quo se intendat. Et hȩc ẽ. uere ꝑfecta uirtus ra¬
tio ꝑueniens ad finem suum. quam beata uita conseqͥt᷑.
Ipsa aũt̃ uisio. intellectus ẽ. ille qui in anima ẽ. Ergo cũ¬
uideamus utrum adhuc tria illa ei sint necessaria. fĩ¬
des quare sit necessaria cum iam uideat. Spes nichil¬
ominus qr iam tenet. Caritati uͦ non solum nichil de¬

Expanded text:
pectus rectus atque perfectus, id est quem visio sequitur, pectus rectus atque perfectus, id est quem visio sequitur, virtus vocatur; est enim virtus vel recta vel perfecta ratio. Sed et ipse aspectus quamvis jam sanos oculos convertere in lucem non potest, nisi tria illa permaneant: fides, qua credat ita se rem habere, ad quam convertendus aspectus est, ut visa faciat beatum; spes qua cum bene aspexerit, se visurum esse praesumat; charitas, qua videre perfruique desideret. Jam aspectum sequitur ipsa visio Dei, qui est finis aspectus; non quod jam non sit, sed quod nihil amplius habeat quo se intendat: et haec est vere perfecta virtus, ratio perveniens ad finem suum, quam beata vita consequitur. Ipsa autem visio, intellectus est ille qui in anima est, quvideamus utrum adhuc ei tria illa sint necessaria. Fides quare sit necessaria, cum jam videat? Spes nihilominus, quia jam tenet. Charitati vero non solum nihil de
Abbreviated transcription (Latin):
mens ẽ. ab om̃i mole corporis pura id ẽ. acupiditatib
rerum mortalium iam remota atq purgata. Qđ ni
chil ci aliud p̾stat quam fides primo. Qđ enim adhue
ei demonstrari non pot̾. uiciis inquinati atq egrotai¬
ti. qr uide nequit nisi sana. si non credat alit̾ se ñ
eẽ. uisuram. non det oꝑam sue sanitati. S quid si
credat quidem ita se rem habe ut dr̃ atq ita se si
uidẽ potuerit eẽ. uisuram sanari tam̃ se posse desꝑet.
non ne se ꝓrsus abicit atq contemnit: nec p̃cepto me
si et credat ita se habe om̃a. ⁊ se credat posse sanari.
ipsam tam̃ quȩ ꝓmittitur lucem non amet. non de¬
sidet. siusq tenebris quȩ iam in consuetudine iocun¬
de sunt. se arbitretur debe interun eẽ. contemptam.
non ne medicum illum nicdilominus respuit. Ergo
Sine trib istis igitur anima nulla sanatur ut possit
dm̃ suum uidere id ẽ. intelligere. Cum gͦ sanos ha

Expanded text:
mens est ab omni labe corporis pura, id est, a cupiditatibus mens est ab omni labe corporis pura, id est, a cupiditatibus rerum mortalium jam remota atque purgata: quod ei nihil aliud praestat quam fides primo. Quod enim adhuc ei demonstrari non potest vitiis inquinatae atque aegrotanti, quia videre nequit nisi sana, si non credat aliter se non esse visuram, non dat operam suae sanitati. Sed quid, si credat quidem ita se rem habere ut dicitur, atque ita se, si videre potuerit, esse visuram, sanari se tamen posse desperet; nonne se prorsus abjicit atque contemnit, nec praeceptis medsi et credat ita se habere omnia, et se speret posse sanari, ipsam tamen quae promittitur lucem non amet, non desideret, suisque tenebris, quae jam consuetudine jucundae sunt, se arbitretur debere interim esse contentam; nonne medicum illum nihilominus respuit? A. PrSine tribus istis igitur anima nulla sanatur, ut possit Deum suum videre, id est intelligere. 13. Cum ergo sanos hab
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. qđ mundis cordib licet. Beati enim mundi cor¬
des. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. nisi ꝑfidem diligatur ñ
poterit cor mundari. quo ad eum uidendum sit aptũ
⁊ idoneum. Ubi sunt enim illa tria ꝓpt̃ quȩ in animo
edificanda om̃ium diuinorum librorum machina¬
menta consurgunt. fides. spes. caritas. nisi in animo
credente. qđ non dum uidet. ⁊ sꝑante atq amante.
qđ credit Amatur gͦ ⁊ qđ ignoratur. s tim̃ credit᷑.
N imirum aũt cauendum ẽ. ne credens animus id qđ ñ
uidet. fingat sibi aliquid qđ ñ ẽ. ⁊ sꝑet idiligat qđ
falsum ẽ. Qd si fit non erit caritas de corde puro ⁊
conscientia bona ⁊ fide non ficta: quȩ finis p̃cepti ẽ.
sic̃ idem dic̃ apłs. Non enim hoc ẽ. habe odos qđ
aspicere: aut item hoc ẽ. aspic̾e qđ uide. Ergo amime
trib quibusdam reb opus ẽ. ut ocłos habeat quib
iam bene uti possit ut aspiciat ut uideat. Ođs inimę

Expanded text:
potest, quod mundicordibus licet; Beati enim mundicorpotest, quod mundicordibus licet; Beati enim mundicordes, quia ipsi Deum videbunt : nisi per fidem diligatur, non poterit cor mundari, quo ad eum videndum sit aptum et idoneum. Ubi sunt enim illa tria, propter quae in animo aedificanda omnium divinorum Librorum machinamenta consurgunt, fides, spes, charitas ; nisi in animo credente quod nondum videt, et sperante atque amante quod credit? Amatur ergo et qui ignoratur; sed tamen creditur. Nimirum autem cavendum est, ne credens animus id quod non videt, fingat sibi aliquid quod non est, et speret diligatque quod falsum est. Quod si fit, non erit charitas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, quae finis praecepti est, st aspectus. Non enim hoc est habere oculos quod aspicere; aut item hoc est aspicere quod videre. Ergo animae tribus quibusdam rebus opus est ut oculos habeat quibus jam bene uti possit, ut aspiciat, ut videat. Oculi sani
Abbreviated transcription (Latin):
tenebimus. Et iam res erit non spes. Caritas quid: Nũqͥd
i ipsa modo ẽ. ⁊ tunc non erit: Si amamus credendo
⁊ non uidendo quomodo amabimus uidendo ⁊ tenendo
Ergo caritas non tantum erit s ꝑfecta erit: sic̃ ait apłs.
fides. spes. caritas. tria hȩc. Oaior aut̃ horum caritas.
Pilectione instandum ẽ. ad illud: ⁊nherendum illi . u
p̃sente ꝑfruamur a quo sumus. quo absente nec et̃. pos¬
semus. Cum enim ꝑfidem adhue ambulamus non per
speciem: non dum utiq uidemus dm̃ sic̃ idẽ ait facie
ad faciem. Quem tamen nisi nunc iam diligamus:
numquam uidebimus. S quis diligit qđ ignorat:
S ciri enim aliquid ⁊ non diligi pot̃. Diligi aũt qđ
nescitur quero utrum possit. Quia si non pot̃. nemo
diligit dm̃ antequam sciat. Et quid ẽ. dm̃ scire: nͥ
eum mente conspicere: firmeq ꝑciꝑe: Non enum cor¬
pus ẽ. ut carncis odis inquiratur. S ⁊ priusquam uale¬
amus conspicere. atꝙ ꝑciꝑe dm̃. sic̃ conspici ⁊ ꝑcipi

Expanded text:
tenebimus, et jam res erit, non spes. Charitas quid? numquid et ipsa modo est, et tunc non erit? Si amamus credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas erit, sed perfecta erit: sicut Apostolus ait, Fides, spes, charitas, tria haec; major autilectione standum est ad illud et inhaerendum illi, ut praesente perfruamur a quo sumus, quo absente nec esse possemus. Cum enim per fidem adhuc ambulamus, non per speciem , nondum utique videmus Deum, sicut idem ait, facie ad faciem : quem tamen nisi nunc jam diligamus, nunquam videbimus. Sed quis diligit quod ignorat? Sciri enim aliquid et non diligi potest: diligi autem quod nescitur, quaero utrum possit; quia si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Et quid est Deum scire, nisi eum mente conspicere, firmeque percipere? Non enim corpus est, ut carneis oculis inquiratur. Sed et priusquam valeamus conspicere atque percipere Deum, sicut conspici et percipi
Abbreviated transcription (Latin):
na stabilitas corꝑis qͣm peccando amisimꝰ. habebat tantã
felicitatẽ: ut in defectũ ñ uergeret senectutis. huic gͦ
pͥstinȩ stabilitati. restituet᷑ hoc corpꝰ in resurrectione mor¬
tuoꝵ. S habebit ampliꝰ ut nec alim̃tis corꝑalibꝰ sustente¬
tur. s ad sufficentiã uiuificet᷑ solo spũ. cũ refurrexerit
in sp̃m uuificantẽ. qua causa. etiã spĩtale ẽ. Illud aut̃
qđ pͥmũ fuit. qͣmius ñ moriturũ nͥ homo peccasset.

Expanded text:
na stabilitas corporis quam peccando amisimus, habebat tantam felicitatem, ut in defectum non vergeret senectutis. Huic ergo pristinae stabilitati restituetur hoc corpus in resurrectione mortuorum. Sed habebit amplius, ut nec alimentis corporalibus sustentetur; sed ad sufficientiam vivificetur solo spiritu, cum resurrexerit in spiritum vivificantem, qua causa etiam spirituale erit. Illud autem quod primum fuit, quamvis non moriturum, nisi hom
Abbreviated transcription (Latin):
quot aut̃ in xp̃õ baptitati estis xp̃m in dustis: reaut̃
ipsa tunc ꝑficiet᷑: cũ et in nob̾ qđ ẽ. animale nascendo.¬
spĩtale factũ fuerit resurgendo. Ut gͦ eiꝰ itidem uerbis x¬
utar. spe salui facti sumꝰ. Induimꝰ aut̃ imaginẽ t̃remho¬
minis ꝓpagatione p̃uaricacionis et mortis. qͣm nobis
in tulit generatio: s induimꝰ imaginẽ cȩlestis hominis
grã indulgentiȩ uitȩq ꝑpetuȩ. qđ nob̾ p̃stat regenera¬
tio. ñ nͥ ꝑmediatorẽ dĩ et hominũ hominẽ xp̃m iħm:
quẽ cȩlestem hominẽ uult in telligi. qr decȩlo uenit. ut
terrenȩ mortalitatis corꝑe uestiretur qđ cȩlesti immor¬
talitate uestiret. Cȩlestes uero ideo appellat et alios. qr
et corpꝰ. Noc meadem epła euidentiꝰ ita ponit. Per homi¬
nẽ mors. et ꝑhominẽ resurrectio mortuoꝵ. Sic̃ enĩ in
adam om̃s morunt᷑. sic et in xp̃o om̃s uiuificabuntur.
iam utiq in corꝑe spĩtali qđ erit in spm uiuificantem.

Expanded text:
quot in Christo baptizati estis, Christum induistis : re autem ipsa tunc perficietur, cum et in nobis quod est animale nascendo,irituale factum fuerit resurgendo. Ut enim ejus itidem verbis utar, Spe salvi facti sumus . Induimus autem imaginem terreni hominis propagatione praevaricationis et mortis, quam nobis intulit generatio: sed induimus imaginem coelestis hominis gratia indulgentiae vitaeque perpetuae, quod nobis praestat regeneratio, nonnisi per Mediatorem Dei et hominum homquem caelestem hominem uult intellegi, quia de caelo uenit, ut terrenae mortalitatis corpore uestiretur, quod caelesti inmortalitate uestiret. Caelestes uero ideo appellat et alios, quiet corpus. Hoc in, eadem epistula euidentius ita ponit: Per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur; iam utique in corpore spiritali quod erit in spiritum uiuificantem;
Abbreviated transcription (Latin):
erant in celo. Nam ⁊ redeuntib discipłis dñs nr̃ ihe xp̃e
ꝓpt̾ fidem gentium hoc ait. Dixerunt enim głantes
ipsi discipłi. Ecce dñe in nomine tuo etiam nob̃ demo
nia subiecta sunt. Bene idem confessi sunt. deculerũt
honorem : nomini xp̃i. Et tamen qđ ait eis : Nolite in
hoc głari qr demonia uob̃ subiecta sunt: s gaudete qr¬
dit. Nescio quȩ anicula uidua. nescio quis homo qualis¬
cumq laicus habens caritatẽ tenens integritatẽ fidi non
facit hoc. Petrus incorpore ocłs ẽ. ille incorpore digitꝰ
in eo tam̃ corpore ẽ. in quo petrus. Et si minus ualet digi¬
tus quam ocłs: non ẽ. tam̃ p̃cisus a corpore. oꝯ elius eẽ. di¬
gitum it eẽ. incorpore: quam eẽ. ołm ⁊ cuelli de corꝑe.¬

Expanded text:
scripta in coelo. Nam et redeuntibus discripta in coelo. Nam et redeuntibus dipter fidem gentium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, qit; nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscumque laicus habens charitatem, tenens integritatem fidei, non facit hoc: Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus; in eo tamen corpore est, in quo et Petrus; et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de cor