comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
CIENdiim ẽ. om̃ib qd̾ conumetio
spũalis cõmatris. maximũ pecca¬
tim sit. & diuortio seꝑandũ: atq capi¬
tali sententia multandũ. uł ꝑegͥnatione
re. atq sub pena sacrilegii denuntiare.
qͣntũ malũ &̾ quã inaximũ flagitiũ
sit cũ deo deuotis feminis. uiduis. uł
uirginib siue cũ uelatis siue cũ deo de¬
uotis maximeq cum scimonialib & sa¬
cratis dõ uirginib uł uiduis. tam in
monasteriis quam extra cõmisceri. Nã
hoc peccatum duplex ẽẽ. ñ dubium ẽ.
Ut uerbi gr̃a. dicamꝰ. cuiꝰ uindicte reus
sit puer ante dñm suũ. qui uxorem
dni sui adulterio uiolauerit. quanto
magis ille qui sponsam xp̃i creatoris
cęli &ꝰ terre. putredine sue libidinis
cõmaculauerit: dicente beato paulo
st̃ sp̃s scĩ : Et alibi. Nescitis quia tem¬
plũ dĩ estis. & sp̃s dĩ habitat in uobis:
Si quis autẽ templũ dĩ iuolauerit:
estis uos. Et iterum idolatrię seruitu¬
ti. ad ulteros formoatores in sermone

Expanded text:
Sciendum est omnibus, quod coniunctio spiritalis commatris maximum peccatum sit et divortio separandum atque capitali sententia multandum, vel peregrinatione re atque sub poena sacrilegii denuntiare quantum malum et quam maximum flagitium sit cum Deo devotis feminis viduis vel virginibus, sive cum velatis, sive cum Deo devotis, maximeque cum sanctimonialibus et sacratis Deo virginibus vel viduis tam in monasteriis quam et extra commisceri. Nam hoc peccatum duplex esse non dubium est. Ut verbi gratia dicamus, cuius vindictae reus sit puer ante dominum suum, qui uxorem domini sui adulterio violaverit; quanto magis ille, qui sponsam Christi creatoris coeli ac terrae putredine suae libidinis commaculaverit, dicente beato Paulo pla sunt Spiritus sancti; et alibi: Nescitis quia templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Si quis autem templum Dei violaverit, estis vos. Et iterum idololatriae servituti adulteros et fornicatores in sermone
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ uxoris uir tenetur alege sa.¬
cerdotii suscipiendi. Qd̃ aut̃ iterauit conui¬
gium. culpã qͥdẽ ñ habet coinqͥnati. sed
etiam patres in concilii niceni tractatu
addidisse clericum quemquã ñ debere ẽẽ. qui
scđm ad conuigia sortitus est:

Expanded text:
unius uxoris vir, tenetur ad legem sacerdotii suscipiendi. Qui autem iteraverit conjugium, culpam quidem non habet coinquinati, sed etiam Patres in concilii Nicaeni tractatu addidisse, clericum quemquam non debere esse qui secunda conjugia sortitus s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ picturȩ historiam quid sit
cernentib. ꝙ in ipsa ignorantes ui¬
dent qͥd sequi debeant in ipsa legunt
qui litteras nesciunt. Unde &̾ p̃oipue
gentib ꝓ lectione ẽ pictura. Qd̃ mag¬
noꝑe tu qui int̾ gentes habitas atq
adtendere debueras. nedum recto ze¬
lo incaute
it qͦd ñ ad orandũ inȩccłiis. s in astru¬
quia in locis uenerabilib sc̃oꝵ depingi hi¬
storias non sine ratione uetustas amisit.
si zelum discretione condidisset. sine du¬
bio & ea quȩ intendebas salubrit̃ obtine̾.
poteras cong̾gare ut pastoris uite me¬
ritum excellet. nom̃ ñ cupa disꝑsoris
incomberet.

Expanded text:
r picturae historiam quid sit cernentibus: quia in ipsa ignorantes vident quod sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere, tu qui inter gentes habitas, attendere debueras; ne, dum recto zelo incaute it quod non ad adorandum in ecclesiis, sed ad instruuia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condiisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere poteras congregare, ut pastoris in te merito nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet.
Abbreviated transcription (Latin):
regia urbe iussit fieri. in quo & le¬
gati sedis apłicȩ conuenert̃. q̾ decep¬
ti subscͥpser̃t. Conpellebat autem
& ipsum subscribere. s nullatenꝰ adquieuit.
ꝓ eo qd̾ quedam capitula extra ritũ ȩccłasti
Riminensem
synodum ã constantino cesare constã¬
tim filio cong̾gatã mediante tauro p̃fecto
extẽ. &ꝰ nc̃ & inȩt̃num confitem᷑ ẽẽ dampna¬
tam. Item itenerariũ nomine petͥ apłi qd̃¬

Expanded text:
regia urbe fieri jussit. In quo et leregia urbe fieri jussit. In quo et legati sedis apostolicae convenerunt, et decepti subscripserunt. Compellebat autem t ipsum subscribere. Sed nullatenus acquievit, pro eo quod quaedam capitula extra ritum ecclesiasticum Ariminensem synodum a Constantino Caesare Constantini filio congregatam, mediante Tauro praefecto, ex tunc et in aeternum confitemur esse damnatam. Item Itinerarii nomine Petri
Abbreviated transcription (Latin):
eum auctorem scribendo errasse aliquid
firmissime credam. Aut si aliqͥd in eis of¬
fendero. qd̃ uideat᷑ contrarium ueritati.
dicere uł ñ ẽẽ assuetum int̾p̃tem. qd dic¬
tum ẽ uł minime intellexisse nonam¬
bigam. Alios aut̃ ita lego: ut quantaliba
auctores & canonicas uł ꝓbabiles ratiões.
qd̃ a uero ñ abhorreat. ꝑsuadere potuert:¬
oli meis litteris quasi scripturis
canonicis inseruire. s in illis&̾ qd̾
non credebas. cum inuen̾is. incunctant᷑
credere. In istis aut̃ & qd̾ certum ñ habe¬
bas. nͥ certum intellexeris. noli firme
di aliqͥd in sacris libris ẽe. m̃¬
dacium .i. eos homines ꝑ quos nobis¬
silla script᷑a ministrata ẽ atq conscͥpta
aliqͥd in suis libris fuisse mentitos.
Alia q̃stio ẽ. utrũ scͥptorem sc̃ãrũ scͥpt᷑a¬
rum mentiri oportuerit. ĩmo ñ alia
s illa questio ẽ.¬
Ergũ papȩ temꝑib¬
iustinanꝰ inꝑacor conciliũ in

Expanded text:
eorum auctorem scribendo errasse aliquid eorum auctorem scribendo errasse aliquid firmissime credam, aut si aliquid in eis offendero quod videatur contrarium veritati, dicem, vel non esse assecutum interpretem quod dictum est, vel me minime intellexisse non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibetauctores, vel canonicas, vel probabiles rationes, quod a vero non abhorreatoli meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire, sed in illis et quod non credebas cum inveneris, incunctanter crede. In istis autem et quod ante certum non habebas nisi certum intellexeris, noli firmumdi aliquid in sacris libris esse mendacium, id est eos homines per quos nobis illa scriptura ministrata est, aut conscripta, aliquid in suis libris fuisse mentitos. Alia quaestio est utrum scriptorem sacrarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo non alia, sed nulla quaestio eergii papae temporibuJustinianus imperator concilium in
Abbreviated transcription (Latin):
tarĩis alioꝵ ñ conuenit alios ui¬
dicare. & sc̃oꝵ conciliorũ canones relin
ensium. gragrensium. antiochensiũ. lao
carthagimensiũ. affricanensiũ. & cũ ilł
rici. Innocentii. ⁊osimi. celestini leonis.
gelasũi.hilarii.simachi. sĩplicũ. hormis¬
de. & gregorii unioris. Isti om̃ino sunt.
rit uł contigerit inusitatũ negocũ̃
qd̃ minime queat ꝑ istos finri: tẽ illoꝵ¬
quoꝵ meministis dicta ieronimi. au¬
gustini. ysidori. uł ceteroꝵ similiter
sc̃õꝵ doctoꝵ similiũ si reꝑta fuerint.
magnanimit̃ st̃ retinenda. ac ꝓmulgã¬
da. uł ad apłicam sedem referat᷑. Quã
ob causam luculentiꝰ c̾ magna uoce
prenuntiare timeo. qr qͥ illa quȩ di¬
xIIꝰ scõrum patrum statuta. quȩ apud nõ
canones p̃titulantur. siue sit ep̃c. siue cle¬
& efficaciter ad effectum suum retinere
uł credere:¬
Go solis eis scripturarum libris qui
Iiam canici appellantur didici hunc
honorem timoremq referre. ut nullum

Expanded text:
tariis aliorum non convenit aliquem judicare, et sanctorum conciliorum canones relinqensium, Gangrensium, Antiochensium, LaodCarthaginensium, Africanensium: et cum illis ricii, Innocentii, Zosimi, Coelestini, Leonis, Gelase, et Gregorii maioris et iunioris. Isti omnino sunt et rit vel contigerit inusitatum negotium, quod minime possit per istos finiri, tunc si illonistis, dicta Hieronymi, Augustini, Isidoris, vel caeterorum similiter sanctorum doctorum similium, si reperta fuerint, magnanimiter sunt retinenda vel promulganda, vel ad apostolicam sedem referatur de talibus. Quam ob causam luculentius et magna voce pronuntiare non timeo, quia qui illa quae diximus sanctorum Patrum statuta, quae apud nos canones praetitulantur, sive sit episcopus, sive cleet efficaciter ad effectum suum retinere vel crederego solis illis Scripturarum libris, qui jam canonici appellantur didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ochiam maculauit. Achatiꝰ constantino¬
politanꝰ. cũ consortib suis. nec ñ & om̃s
hereses quas ipsi eorumq discipłi. siuie sci¬
smatici docuert̃ uł conscͣpserunt. quoꝵ
nominima minime retineinꝰ. ñ solũ re¬
pudiata. uerũ etiam ab om̃i catholica o
romana eccłia eliminata. atq cũ siuis
auctorib auctorũq sequacib. sub anathe¬
matis indissolubili uinculo inȩt̃nũ confi¬
temur ẽẽ. dãpnata:¬

Expanded text:
ochiam maculavit, Achatius Constantinoochiam maculavit, Achatius Constantinopolitanus cum consortibus suis, necnon et omnes haereses, quas ipsi eorumque discipuli, sive schismatici docuerunt vel scripserunt: quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verum etiam ab omni catholica et Romana Ecclesia eliminata, atque cum suis auctoribus, auctorumque sequacibus sub anathematis indissolubili vinculo in aeternum confitemur esse damnata
Abbreviated transcription (Latin):
panp hili. apocͥ. Opuscula t̾cullinũ siuie af¬
fricam ap̾. Opuscula postulamiam &. gal¬
li : ap̃. Opuscula muntani ce pͥscillȩ. & mat¬
ximille. ap̾. Omĩa opuscula fausti mam¬
chei. ap̾. Opuscula alteriꝰ clem̃tis alexandrĩ
ni.ap̾. Opuscula cassiani prb̃i galliarũ. ap̾̃.
Opuscła uictorim pictauensis. ap̃. Opuscła
fausti remigiensis. ap̃. Opuscula frumentii
contradictio. ꝑ hilacteria omĩa que ñ ab
angło ut illi confingunt. s magis a demo
des. ebion. paulus. etiã samafatenus. foti¬
nꝰ. & bonosiꝰ. qui simili errore defecerunt.
apollinaris. ualentinꝰ siue manicheus.
faustꝰ sabelliꝰ. arriꝰ. macedoniꝰ. eunomius.
nouatꝰ. sabaciꝰ. calixtꝰ. donatꝰ. & eustachiꝰ.
nibianꝰ. pelagiꝰ. uilianꝰ. & laciensis. cele¬
stinꝰ. maximianꝰ. pͥscillianꝰ ab hispania.
Lãpediꝰ. dioscorꝰ. euticiꝰ. petrus & alius pe¬
trus. Equib unꝰ alexandriam. aliꝰ anti¬

Expanded text:
Pamphili, apocrypha. Opuscula Tertulliani sive APamphili, apocrypha. Opuscula Tertulliani sive Africani, apocrypha. Opuscula Postumiani et Galli, apocrypha. Opuscula Montani, Priscillae et Maximillae, apocrypha. Omnia opuscula Fausti Manichaei, apocrypha. Opuscula alterius Clementis Alexandrin. Opuscula Cassiani presbyteri Galliarum apocr. Opuscula Victorini Pictaviensis apocr. Opuscula Fausti Reginensis apoc. Opuscula Frumentii contradictio, apocrypha. Phylacteria omnia, quae non ab angelo, ut illi confingunt, sed magis a daemondes, Ebion, Paulus etiam Samosatenus, Photinus et Bonosus, et qui simili errore defecerunt, Apollinaris, Valentinus, Manichaeus, Faustus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Fabatius, Calixtus, Donatus, et Eustachius, Nibianus, Pelagius, Julianus et Laciensis, Coelestinus, Maximianus, Priscillianus ab Hispania, Lampedius, Dioscorus, Euticius, Petrus et alter Petrus, e quibus unus Alexandriam, alter Anti
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ apocͥfum. Lib̃ de infantia saluatoris apocͥ¬
fum. lib̃ de natiuitate saluatoris. & de scã
maria. uł de obstetrice saluatoris apocͥfũ.
lib̾ qui appellat᷑ pastoris apocͥfũ. Libri om̃s
qͦs fecit leuticiꝰ filiꝰ diaboli. apocͥf. Lib̃ qui¬
appellatur fundam̃tũ. apocͥ. Lib qui appella¬
tur thesaurꝰ apocͥ. Lib̃ qui ÷ de filiab adȩ
uł genegis. apocͥ. Centimetrum de xp̃o uir
nepotis apocͥs. Lib̃ ꝓuerbiorũ ab hereticiᷤ
conscͥptꝰ apocͥ. & scĩ sixti nomine signatus
apocͥ. Reuelatio quȩ appellat᷑ thome apłi.
Reuelatio quȩ appellatur stepħi. apocrifũ.
diogenese nomine gigantis. qui pꝰ diluuiũ.
cũ dracone ab ħeticis pugnasse ꝓhibetur
apocͥfũ. Lib qui appellat᷑ testam̃tũ. iob. apo¬
cͥfũ. Lib̾ qui appellat᷑ penitentia origenis
ꝓpocͥt᷑. Lib qui appellat᷑ qui appellat᷑ peniten
gus ab hereticis conscriptꝰ. & beati ambro.¬
sũ nomine p̃signatꝰ. apocͥ. Historia eusebiĩ

Expanded text:
. Liber de infantia Salvatoris, apocryphus. Liber de nativitate Salvatoris, et de sancta Maria, et de obstetrice Salvatoris, apocryphus. Liber, qui appellatur Pastoris, apocryphus. Libri omnes quos fecit Leutius diappellatur Fundamentum apocr. Liber qui appellatur Thesaurus apocr. Liber qui est De filiabus Adae vel Genesis apoc. Centimetrum de Christo VNepotis apocr. Liber Proverbiorum ab haereticis conscriptus, et sancti Sixti nomine signatus apocr. Revelatio quae appellatur Pauli Revelatio quae appellatur Stephani, apocrypha. de Ogiae nomine Gigantis, qui post diluvium cum dracone ab haereticis pugnasse perhibetur, apocryphus. Liber qui appellatur Testamentum Job, apocryphus. Liber qui appellatur Poenitentia Origenis, apocryphus. Liber qui appellatur Poenitengus ab haereticis conscriptus et beati Ambrosii nomine praesignatus apoc. Histor
Abbreviated transcription (Latin):
psam septimam sinodum
suscepimꝰ. nam si eam minime recepisse¬
mus. ad suum pͥstinum uomitũ erroris
fuissent reuersi greci. qui ꝓ tot milibus
animarum xp̃ianorũ in teritu habemus
reddere rationem:¬
Unfirmamꝰ sc̃oꝵ patrũ canones & si¬
Modos.i. nicenam. antiocbiam. neo¬
cesariensem. grangrensem. anthio chenã.¬
calcedonensem. sardiensem. & carthaginen¬
sem. & opuscula theodosii alexandrini

Expanded text:
psam septimam synodum suscepimus, nam si eam minime recepissemus, ad suum pristinum vomitum erroris fuissent reversi Graeci, qui pro tot millibus animarum Christianorum interitu habemus reddere rationemnfirmamus sanctorum Patrum canones et synodos, I Nicaenam, Antiochenam, Neocaesariensem, Grangrensem, Antiochenam primam, Chalcedonensem, Sardicensem, et Carthaginensem, et opuscula Theodosii, Alexandri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cio uictꝰ ẽ ephron: ut sepuł¬
chrum uenderet. & acciꝑet argentum
licet cogente abraham. uau. littera¬
q̃ apud illos ꝓ .o. legit᷑ ab lata de eiꝰ noĩe.
⁊ ꝓ eo qd̾ ÷ epbron appellatꝰ ẽ ephran.
signisicante scͥpta᷑ ñ eum fuisse con¬
sũmate ꝑfectȩq uͥtitis. qui potue¬
rit memoriam uendere mortuaꝵ. Sci¬
ant igit᷑ qui sepulchrũ uendunt. &
ñ cogunt᷑ ut accipiant p̾cium . s a no¬

Expanded text:
pretio victus est Ephron ut sepulcrum venderet, et acciperet argentum, licet cogente Abraham, quae apud illos pro o legitur, ablata de ejus nomine est: et pro EPHRON appellatus est EPHRAN, significante Scriptura, non eum fuisse consummatae perfectaeque virtutis, qui potuerit memorias vendere mortuorum. Sciant igitur, qui sepulcra 341 venditant, et non coguntur, ut accipiant pretium, sed a no
Abbreviated transcription (Latin):
at ceroferariũ cũ cereo. ut sciat se¬
ad accendenda luminaria eccłiȩ man¬
cipari. accipiat ⁊ urceolũ uacuum
ad suggerendũ uinum in eucharisti
st̃ ex drcisini. dicente sͥ ep̃o. accipe &̾¬
cõm̃da memoriȩ. & habeto potestatẽ
inponendi manus suꝑ energuminũ.
siue baptizatum. siue cathecuminũ:
ad plebem. indicans eiꝰ fidem ac uitã.
atq ingenium. post hȩc spectante ple¬
be tradat ei codicem. de qͦ lecturꝰ ẽ.
dicens. accipe & esto relator uerbi dĩ
habiturꝰ si fidelit̃ & utilit̃ inpleueris
officium: partem cum eis qui uerbũ
dei ministrauerint: de hostiario.
ad suggestionem archidiaconi tradit
ei ep̃c claues eccłiȩ de altario. dicens ei.
Sic age. quasi redditurꝰ es deo rationẽ
ꝓ his reb q̃ sub istis clauib recludũt᷑.¬

Expanded text:
at ceroferarium cum cereo, ut sciat sad accendenda luminaria ecclesiae mancipari; accipiat et urceolum vacuum ad suggerendum vinum in Euchart exorcismi, dicente sibi episcopo: Accipe da memoriae, et habeto potestatem imponendi manus super energumenum sive baptizatum, sive catechumenum. ad plebem, indicans ejus fidem, ac vitam atque ingenium, post haec spectante plebe tradat ei codicem de quo lecturus est dicens: Accipe, et esto relator verbi Dei, habiturus, si fideliter et utiliter impleveris officium, partem cum eis qui verbum Dei ministraverint. CAP. ad suggestionem archidiaconi tradit ei episcopus claves Ecclesiae de altario dicens ei: Sic age quasi redditurus Deo rationem pro his rebus quae his clavibus recludunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ropt̃ea deuotionis
tuȩ studium exhortam᷑. ut contͣ
maritimos latruncłos. qui sub p̃textu tui
nominis. in xp̃icolas debachant᷑. tanto
uehem̃tiꝰ accendantur. quanto illoꝵ pra¬
uitate famam tui nominis obfuscatã
fuisse cognosceris. qm̃ licet credi posset.
pescueris: in noxiꝰ ñ habebis. Scͥptũ qͥp¬
pe ẽ. Qui crimina cõpotest em̃ dare nõ
corrigit: ipse committit:¬
egi si ramasten finees.
auctoritatem heliȩ. ⁊clum symonis cana¬
nei petri seueritatem ananiam & saphi¬
rani trucidantem. pauli constantiã. qui
elimã magũuiis dnĩ resistentẽ. ęterna
seueritate dãpnauit. Non ÷ crudelitas.
ꝓ dõ pietas. Unde & in lege dr̃. Si fr̃ tuus
& amicus ⁊ uxor q̃ ÷ insinu tuo depraua

Expanded text:
rea devotionis tuae studium exhortamur, ut contra marinos latrunculos, qui sub praetextu tui nominis in Christicolas debacchantur, tanto vehementius accendatur, quanto illorum pravitate famam tui nominis obfuscatam fuisse cognoscis, quoniam licet credi possit presseris, innoxius non haberis. Scriptum quippe est: Qui crimina, cum potest emendare non corrigit, ipse committitenim siromasten Finees, austeritatem Heliae, zelum Simonis Chananaei, Petri seueritacem Ananiam et Sapphiram trucidantis Paulique constantiam, qui Elymam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. unde et in lege dicitur: si frater tuus et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, depraua
Abbreviated transcription (Latin):
Riis gͦ oportet omĩa illis legib reui¬
tegrari. ⁊ eccłas q̃ sibi sublatȩ ft̃ cũ
om̃i pͥ iulegio suo restitui. & pꝰmodũ ñ sub
augusti tẽꝑis spacio. s tantũ temꝑis spaci¬
uin eis indulgeat᷑. quantũ expoliati uł ex

Expanded text:
rius ergo oportet omnia illis legibus redintegrari, et ecclesias quae sibi sublatae sunt, cum omni privilegio suo restitui, et postmodum non sub angusti temporis spatio, sed tantum temporis spatium eis indulgeatur, quantum e
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ cum apłi paulũ ce barnabam ex p̃¬
cepto scĩ sp̃s ad ȩuangłizandum gentib
tes in posuert eis inanꝰ. ut intelligamꝰ
quantare dantiũ & accipientium.
deuotione curandũ sit ne tantũ bene¬
dictionis sacram̃tũ negligent̃ uideatur
impletum. & idõ pie &̾ laudabilit̾ apłicis
morem gesseris institutis. si hanc ordi¬
nandoꝵ sacerdotum formã ꝑ ȩccłias qͥ
ut his qui con secrandi st̃ ñquã bene¬
dictio nͥ in die resurrectionis dñicȩ tͥ¬
buat᷑. Cui auesꝑe sabbi initiũ constat
ascͥbi. q̃ tantis diuinarũ dispensatio¬
num misteriis ẽ consecrata. ut quicqͥd
dus sumpsit exordium. in hoc ꝑre
Rdinando
ep̃o pontifex inanum ponit.
euangłicam uͦ lectionem minister

Expanded text:
quod cum apostoli Paulum et Barnabam ex praecepto sancti Spiritus ad evangelizandum gentibus tes imposuerunt eis manus , ut intelligamus quanta et dantisit, ne tantae benedictionis sacramentum negligenter videatur impletum. Et ideo pie et laudabiliter apostolicis morem gesseris institutis, si hanc ordinandorum sacerdotum formam per ecclesias,ut his qui consecrandi sunt, nunquam benedictiones, nisi in die resurrectionis Dominicae tribuantur, cui a vespera sabbati iniascribi, et tantis divinarum dispensationum mysteriis est consecrata ut quidquid dus sumpsit exordium. In hac per ordinando episcopo pontifex manum imponit, evangelicam vero lectionem minister
Abbreviated transcription (Latin):
ce aduenam non contristabis.ci.
Rỹos cͥminosos canonice ad sy¬
nodum uenientes iubemꝰ uixta
decreta pape innocentii capitulo.xxx¬
n. in medio collocari. discussisq ob¬
iectionib quȩ ipsis prbis ĩpingunt᷑.
si conuinci potuerint. a sacerdotali
remoueantur officio: qr qͥ sc̃i ñ st̃.¬
scã tractare ñ posst̃. atq alieni effi¬
ciant᷑ a ministerio: qđ iuuendo
illicite polluert̃. Q̾ si conuinei ñ
potuerint. scd̾m alteriꝰ capituł consul¬
didine romano cum sandaliis celebra¬
& hoc popło annuntiet᷑. qđ ꝑ om̃s dies
dñicos oblationes offerant. & ut ipsa
oblatio foris septa altaris recipiatur:¬

Expanded text:
et advenam non contristabis .et advenam non contristabis .ros criminosos canonice ad synodum venientes iubemus, iuxta decreta papae Innocentii capitulo 33, in medio collocari; discussisque obiectionibus, quae ipsis presbiteris inpinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officio, quia qui sa tractare non possunt, atque alieni efficiantur a ministerio, quod vivendo illicite polluerunt. Et si convinci non potuerint, secundum anterius capitulum consuldine Romano cum sandaliis celebre populo nuntietur, quod per omnes dies dominicos oblationes Deo offerant et ut ipsa oblatio foris septa altaris recipiatur
Abbreviated transcription (Latin):
tes nemo inquietare p̃sumat.
dm̃. alii ꝓpt̃ suas discurrunt neces¬
sitates. Qđ si aliquis p̃ sumptiosus su¬
erit qui ꝑegrino nocuerit. uł eũ assi¬
lierit. aut despoliauerit. leserit. plaga¬
uerit. ligauerit. uendiderit. uł occide¬
rit: ipsi ꝑegrino singillatim dupplicit̾
sic̃ de alio homine solet componi. aut
suo semori uł suo socio cum sua lege
componat. Qd si mortuus fuerit. & se¬
niorem ibi uł socium non habuerit. tẽ
ep̃s aut sacerdotes eiusdẽ pagi.ipsã cõ¬
positionem in duplo sicut de indige¬
na distringente iudice accipiant. &e
in suam elemosinã illa tribuant. &
& si ꝑegrinum uiuentẽ reliq̃rit. om̃ẽ
in iuriam ei factam & qͥcqͥd illi tulit.
dupplicit̃ ut p̃dic̾tum ẽ. ꝑ singła illi
componat. sicut solet deufra ꝓuin¬
cia aliquem componere. Si aut̃ eum
occiderit ut liberũ hominẽ de ipsa
ꝓuincia in duplo cõponat: & ipsa pe¬
cunia a memoratis sacerdotib in sua¬
detur elemosina. Im̃ dñs ait: ꝑegͥnũ

Expanded text:
tes nemo inquietet. Placuit, Deum, alii propter suas discurrunt necessitates. Quod si aliquis praesumptuosus fuerit, qui peregrino nocuerit vel eum assallierit aut despoliaverit, leserit, plagaverit, ligaverit, vendiderit vel occiderit, ipsi peregrino singillatim dupliciter sicut de alio homine solet conponi, aut suo seniori vel socio cum sua lege conponat. Quod si mortuus fuerit et seniorem ibi vel socium non habuerit, tunc episcopus aut sacerdotes eiusdem pagi ipsam conpositionem in duplo, sicut de indigena, distringente iudice accipiant et in suam elymosinam illa tribuant; etEt si peregrinum viventem reliquerit, omnem iniuriam ei factam et quicquid illi tulit dupliciter, ut praedictum est, per singula illi conponat, sicut solet de infra provincia aliquem conponere. Si autem eum occiderit, ut liberum hominem de ipsa provincia in duplo conponat; et ipsa pecunia a memoratis sacerdotibdetur eleemosyna. Quoniam Dominus ait: Peregrinum
Abbreviated transcription (Latin):
iquis eoꝵ qui ad clerum accedunt.
uoluerit nuptiali. lege mulieri
copulari. hoc ante ordinem suibdiacona

Expanded text:
quis eorum, qui ad clerum accedunt, voluerit nuptiali jure mulieri copulari, hoc ante ordinem subdiacona
Abbreviated transcription (Latin):
re noluerunt. ab om̃i sacro ordine
carere decreuimꝰ. qd̾ si ab ep̃o cõmoniti ñ
correxerint. pͥncipib licentiã indulgemꝰ. ut
eoꝵ feminas mancipent sertittuti. Si uͦ
ep̃i consenserint eoꝵ pͣuitatib: ipsi offi¬
cii interdictione multentur. ui sinodꝰ do¬

Expanded text:
e carere decrevimus. Quod si ab episcopo commoniti se non correxerint, principibus licentiam indulgemus, ut eorum feminas mancipent servituti. Si vero episcopi consenserint eorum pravitatibus, ipsius officii interdictione multentur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso ÷. ñ fallit ipse s
ris habet pociꝰq ẽ contrario quantum
in ipso ẽ ille m̃tit᷑ qui dicit uerũ qs pu¬
tat falsum. Quantũ enĩ ad animũ es ꝓti¬
tinet. qr ñ qd̾ sentit hoo dicit. ñ uerũ
dicit. quãus uerũ inuenit᷑ et̃ qd oicit.
Nec ullo mͦ liber ẽ ã mendacio. quiore
nesciens uerun. loquit᷑. sciens autẽ
tantum int̾ ẽ. qr uire quisq fallitut.
siue mentiatur. ut cũ falli quã m̃tiri¬
minus sit malum. qͣntum ꝑtint ad
hominis uoluntatem. tam̃ longe sit to¬
lerabiliꝰ in his quȩ ã religione sunt
se iuncta mentis. quam̃ in h.s sine
se errat & fallitur. si cut hom̃o hoc debet
loqui qd̃ animo gerit. siue illud uerũ
sit: siue ptitetur & ñ sit. Om̃ĩs autẽ
qͥ m̃citur. contra id qd̾ animo sentit. lo
in labũs. & in corde ñ yabent.
tanquã si aliquis dolose oste. dat uiam
sciens in ea ẽẽ latrones. & dica ͭ si hac ie¬
ris: tutus eris ã latronib. ꝙ qntingit

Expanded text:
in ipso est, non fallit ipse, sed ris habet. Potiusque e contrario, quantum in ipso est, ille mentitur, qui dicit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, quia non quod sentit hoc dicit, non verum dicit, quamvis verum inveniatur eNec ullo modo liber est a mendacio qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem tantum interest qua in re quisque fallatur sive mentiatur, ut cum falli quam mminus sit malum, quantum pertinet ad hominis voluntatem, tamen longe sit tolerabilius, in quae a religione sunt sejuncta mentiri, quam in his sine se erraloqui, quod animo gerit, sive illud verum sit et putetur, et non scit. Omnis autem qui mentitur, contra id quod animo sentit loquin labiis, et in corde non habent, tanquam si quis dolose ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat: Si hac ieris, securus eris a latronibus, et contingat
Abbreviated transcription (Latin):
aliud uerum occultare. si qͥdem aliud ẽ
falsum dicere. aliud ẽ uerum tacere. si
quis forte uł ad istam usibilem mortẽ.
ñ uult hominem ꝓdesse ꝑatus ẽẽ. debet.
uerũ occultare non falsum dicere. uet
neq ꝓdat. neq mentiat᷑. ne occidat

Expanded text:
aliud verum occultare, siquidem aliud est falsum dicere, aliud est verum tacere. Si quis forte vel ad istam visibilem mortem non vult hominem prodere, paratus esse debet verum occultare, non falsum dicere, ut neque prodat, neque mentiatur, nec occidat
Abbreviated transcription (Latin):
pit. cum enĩ initiatur conuigium
Func conuigiĩ nom̃ asfumitur. Non enĩ
defloratio uirginitatis facit coniugium:
s pact̾io conuigalis. Deniq comungi
oniuges ueriꝰ appellant᷑. a prima
desponsationis fide quãius adhuc
int᷑ ẽos ignoretur coniugał concubitꝰ:¬
ex pͥma desponsatione. fide. quam
concubitu nec cognouerat. nec cogniturꝰ¬
fuerat. Nec ꝑierat. nec mendax manse¬
rat conuigii appellatio. uͥ nec fuerat. nec
futura erat carnis ulla cõmixtio. ꝓpt̾
qd̃ fidele conuigium parentes xp̃i am-¬
bo uocari meruer̃t. & ñ solũ illa mater
uerũ etiã ille pat̃ eiꝰ. sicut comipe ma¬

Expanded text:
pit. Cum enim initiatur conjugium, 80 tunc conjugii nomen assumitur. Non enim defloratio virginitatis facit conjugium, sed pactio conjugalis. Denique, cum s autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur coniugalis concubitex prima desponsationis fide, quam concubitu nec cognoverat, nec fuerat cogniturus. Nec perierat, nec mendax manserat conjugis appellatio, ubi nec fuerat, nec futura erat carnis ulla commistio. Propter quod fidele conti uocari ambo meruerunt et non solum illa mater uerum etiam ille pater eius sicut coniux ma
Abbreviated transcription (Latin):
se coactꝰ & dolens filiã suã in fantulã. no.¬
lentẽ. flentẽ. & ꝓ uirib renitentẽ. ñ assen¬
tientib s ualoe dolentib matre & paren¬
tela. rainaldi ridelli. filio desponsauerit.
qm̃ canonũ ac legũ auctoritas talia spõ¬
salia ut infra ostendetur ñ approlait. ne

Expanded text:
fantulam, nolentem, flentem, et pro viribus renitentem, non assentientibus, sed valde dolentibus, matre et parentela, Raynaldo Ridelli filio desponsaverit, quoniam canonum et legum auctoritas talia sponsalia, ut infra ostenditur, non approbat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ne infidelem dimittat. an ñ iubet :
Si dixeris iubet. reclamat apłs. Ego dico
ñ dñs. Si dixeris ñ iubet: causam reqͥro.
Neq illam mͥ responsurꝰ es. quã tuis lute¬
ris indicasti. qr dñs ꝓhibet fideles infideli¬
qͦd ꝓhibet apłs: Cernis enĩ iam uͥ existimo
De francia: nobił qͥdem
homo nobilẽ de sanxoma saxonũ
egeꝰ duxit uxorem. Tenuit multis annis.
ex ea filios ꝓcreauit. Uerũ qr ñ eis utunt᷑
legib saxones & franci. Causatꝰ ẽ qd̾ eã
ñ sua .i. francoꝵ lege. desponsauerit. uel
acceꝑit. atq dotauerit. dimissaq duxit
alterã. diffiniuit. suꝑ hoc sõa sinodus.
uͥ ille transgressor euangłicȩ legis subi¬
gat᷑ penitentiȩ a scd̾̃a coniuge seꝑetur.
priorem resumere cogitur¬
orrendꝰ ÷ & incultꝰ uir.
semel peccauit. Nũqͥd uir alius¬
ẽ eligendꝰ. Conparẽ suũ & equs diligit¬
conpar alteriꝰ. ꝙꝰ se ñ totum paroat. Tu

Expanded text:
Dominus ut infidelem dimittat, annon jubet? Dominus ut infidelem dimittat, annon jubet? Si dixeris: Jubet, reclamat Apostolus: Ego dico, non Dominus; si dixeris, Non jubet, causam requiro. Neque illam mihi responsurus es quam tuis litteris indidisti, quia Dominus prohibet fideles infideliquod prohibet Apostolus. Cernis enim jam, ut aestino, De Francia nobilis quidam homo, nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit uxorem. Tenuit multis annis, et ex ea filios procreavit. Verum, quia non iisdem utuntur legibus Saxones et Franci, causatus est quod eam non sua, id est, Francorum lege desponsaverit, vel acceperit, aut dotaverit, dimissaque illa duxit alteram. Definivit super hoc sancta synodus ut ille transgressor evangelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem resumere cogaturt vir. Semel placuit. Nunquid vir alius eligendus est? Comparem suum et equus diligitcompar alterius, et se non totum putat. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit testam̃tũ. hoc aut̃ diu̾sum ẽẽ qͥs
abuuat: Ibi gͦ ñ de coniungendis s de con¬
iunctis. ãbo quippe uiꝰ eiꝰdẽq infidelitatis
fuert̃. quando coniuncti st̃. S euangłi¬
um cũ ueniss alt̃ sine alto̾. uł altera si¬
ne altero credidit. Si gͦ aliud ÷ hoc qd̃
sine scrupulo ulliꝰ dubitationis apparet.
cur fidelem cũ in fideli conuigio ꝑ manere.
ñne & dñs sic̃ apłs iubet: nͥ forte istoloco
uacat illud. qd̃ tã fidelit̃ ipse ait. an uul¬
an in hoc explanando aliqͣnto diligentiꝰ
immorabor. Attende ut rem ipsã expla¬
uandã. tanꝗͣ in conspectu consid̾andã
planiore sermone ponamꝰ. Ccoe conui¬
ges duo in ius infidelitatis ita fuerũt.
ert anteꝗͣ coniungerent᷑. qͣles coniuncti
st̃. Uenit̾ ȩuangłii p̃dicator. credidit eoꝵ
aut unꝰ aut una. S ita ibi infidelis cũ
infideli habitare consentiat. Iubet fideli

Expanded text:
praecipit testamentum. hoc autem diuersum esse quis praecipit testamentum. hoc autem diuersum esse quis abnuat, ubi agitur non de coniungendis, sed de coniunctis? ambo quippe unius eiusdemque infidelitatis fuerunt, quando coniuncti sunt; sed euangelium cum uenisset, alter sine altera uel altera sine altero credidit. si ergo aliud est hoc, quod sine scrupulo ullius dubitationis apparet, cur fidelem cum infideli in coniugio permanere non et dominus sicut apostolus iubet? nisi forte isto loco uacat, quod tam fidenter ipse ait: an uulAn in hoc explanando aliquando diligentius immorabor? Attende ut rem ipsam explanandam tanquam in conspectu declarandam planiore sermone ponamus. Ecce conjuges duo unius infidelitatis ita fuerunt, erunt, antequam conjungerentur, qualesque conjuncti sunt. Venit Evangelii praedicator, credidit eorum aut unus aut una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat. Jubet fideli
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exponere uoluisset. qͥd sibi uellet
qd̃ ait. Ego dico ñ dñs cũ alloq̃retur
fideles. qͥb eẽnt coniuges infideles di¬
xisti. qr dñs uissit ne conuigia sibimoe
diuersȩ religionis copularent᷑. & ipsũ
adhibiusti dñi testimoniũ dicentis. Nõ
accipies uxorem filio tuo a filiab alienigenarũ.
ne traducat eũ pꝰdeos suos. ut ꝑeat anima
eiꝰ. addidisti etiã uerba apłi. uͥ dix̃. Mulier al¬
ligata ẽ. qͣm dui uiuit uir eiꝰ. qd̃ si mortuus
maneant copulata ẽẽ comugia. Quare con.
coniugio positurꝰ ñ solũ iubet s etiã mo¬
net. ut si alt̾ ex coniugib credidiss. alterũ
ñ credentẽ secũ habitare. tam̃ consentien¬
tẽ ñ dimitteret. his uerbis tuis aliud hoc
aliudẽe illud satis eudent̃ ostendit. illd̃¬
enĩ de conuigiis hisagit᷑. q̃ s pͥmitꝰ copulã¬
tur. ne nubat femina ñ religionis uiro.
uł ne uir talem ducat uxorem. Id enĩ
ut dicis iubet dñs. uͥ docet apłs. utrumq

Expanded text:
cum exponere uoluisses, quid sibi uellet, quod ait: ego dico, non dominus, cum alloqueretur fideles, quibus essent coniuges infideles, dixisti: quia dominus iussit, ne coniugia sibimet diuersae religionis copularentur' et ipsum adhibuisti testimonium domini dicentis: non accipies uxorem filio tuo a filiabus alienigenarum, ne traducat eum post deos suos et pereat anima eius. addidisti etiam uerba apostoli, ubi dixit: mulier alligata est, quamdiu uir eius uiuit. quodsi mortuusmaneant copulata coniugia, quare contrconjugio positos non solum monet, sed etiam jubet, ut si alter ex conjugibus credidisset, alterum non credentem, secum habitare tamen consentientem, non dimitteret. His verbis suis aliud hoc, aliudenim de his coniugiis agitur, quae sibi primitus copulantur, ne nubat femina non suae religionis uiro uel uir talem ducat uxorem. id enim, ut dicis, iubet deus, docet apostolus, utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
antũ ualet sociale uind̾m. ut cũ cã
creandi colligit᷑. nec ipsa causa ꝓcre¬
andi soluat᷑. posset enĩ homo sterilem in do¬
mo dimittere uxorẽ. & ducere de qua filios
habeat. ꝙ tam̃ ñ licet. Itẽ. Manet iunculũ
nuptiarũ. etiã si ꝓles cuiꝰ causa inttium ÷
manifesta sterilitate ñ conseqͥt᷑. ita ut iã
scientib coniugib ñ se filios habituros.
seꝑare se tam̃ uł ipsa causa filioꝵ atq ali¬
is copulare ñ liceat. Qd̃ si fecerint. cũ eis
adhib̾e aliã unde cõmunes filii nascant᷑.
uniꝰ cõmixtione ac semine alt̾ius autẽ
uire ac potestate. apd̃ antiqͦs patres fax
eratꝰ. ꝓtrũ & nc̃ fax sit. stare temere nõ
conuigale consortiũ nulla eulpa
abieceruit a cõmunione eccłiȩ & scõ pͥpłi
cetu. ꝓ eo qd̵ fidem ꝙ conuigia macłant.

Expanded text:
antum valet socialevinculum, ut cum causa procreandi colligetur, nec ipsa causa andi solvatur. Posset enim homo sterilem dimittere uxorem, et aliam ducere de qua filios habeat, et tamen non licet. Item: Manet vinculum nuptiarum, etiamsi proles cujus causa initum est, manifesta sterilitate non subsequatur, ita ut jam scientibus conjugibus non se filios habituros separare se tamen vel ipsa causa filiorum atque aliis copulare non liceat. Quod si fecerint, cum eis adhibere aliam, unde comunes filii nascantur unius commistione, ac semine alterius autem jure ac potestate, apud antiquos Patres fas erat: utrum et nunc fas sit, non temerconjuga e consortium absque culpa abjecerint, a communione Ecclesiae, et sancti populi coetu, pro eo q
Abbreviated transcription (Latin):
licet & non expedit
is de causis factũ ẽ uͥ exponens
diũ sermonem qd̵ ꝓlixum in monte
habuit. uͥ uentum ad questionem & de con¬
uigib dimittendis uł ñ dimttendis adhibi
coniuiges infideles. ut consentientes ha¬
bitare secum ñ dimitterent. Qd̃ utiq
idõ monendũ ñ iubendũ fuit. qr ñ tanto
pondere ꝓhibendi st̃ homines facere lici¬
bent᷑ illicita. Si ante alicubi apłs etiam
illa q̃ iubenda st̃ etiã monere dignat᷑.
hoc fecit parcendo infirmitati. ñ preui¬
dicando iussioni. Unde sic dix̃. Non ut
confundam uos . ħ. s. s ut filios h̾m̃os mo
neo. Qͥd habet questionis. uͥ ait. Ego dico¬

Expanded text:
licet nec expedit. His de causis factum est ut ego exponens Domini sermonem quem prolixum in monte habuit, ubi ventum est ad quaestionem de conjugibus dimittendis vel non dimittendis adhibuiconjuges infideles, ut consentientes habitare secum non dimitterent. Quod utique imo monendum, non jubendum fuit, quia non tanto pondere prohibendi sunt homines facere licipondere illicita. Si autem alicubi Apostolus etiam illa quae jubenda sunt, monere dignetur, hoc facit parcendo infirmitati, non praejudicando jussioni. Unde sic dixit: Non ut confundam vos scribo, sed ut filios charissimos moneo . Quid habet quaestionis, ubi ait: Ec
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari debere prb̃m. aut diaconũ.
nec quemlibet in gradu ȩccłastico nisi
specialit̾ eccłie cuutatid. aut possessio¬
nis. aut martyrii. aut monasterii qui
ordinandus ẽ. ꝓnuntietur. Qͥ uͦ ab solu¬
te ordinant᷑. decreuit scã s̾ nodꝰ irritã
haberi huiꝰcemodi manꝰ impositionem:

Expanded text:
ordinari debere presbyterum, aut diaconum, nec quemlibet in gradu ecclesiastico, nisi specialiter Ecclesiae civitatis, aut possessionis, aut martyrii, aut monasterii qui ordinandus est pronuntietur. Qui vero absolute ordinantur decrevit sancta synodus irritam haberi hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
deputati st̃. aut monachorũ uitã
expetuiert̃. statuimꝰ neq ad malitiam
neq ad dignitatem aliquã uenire mũ¬
danam aut hoc temptantes & ñ agentes
penitentiam quo minꝰ redeant ad hoc qd̃

Expanded text:
 aut monachorum vitam expetiverunt, statuimus, neque ad militiam, neque ad dignitatem aliquam venire mundanam, aut hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quominus r
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ suoꝵ uerꝰ dĩ & uerus homo semel
tantum in eruce pependit. offeres patri¬
se ipsum hostiam uuiam. passibilem & mor¬
talem. uiuoꝵ ao mortuoꝵ redemptionis
redim̃dos: indicauit. presciuit. predestina¬
luit. uocauit. modis atq temꝑib quib
id fieri congruebat:

Expanded text:
omnium uerus deus et uerus homo semel tantum in cruce pependit, offerens seipsum patri hostiam uiuam, passibilem, mortalem, uiuorum ac mortuorum redemptionis redimendos putavit praescivit, praedestinavit, vocavit, modis atque temporibus quibus id fieri congruebat.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium suis cõmdaret discipłis. ñ ilłł
lac s tantum panẽ & calicem sub hoc sacra¬
m̃to cognoscimꝰ dedisse. Legit᷑ enĩ in euangłi¬
ca u̾itate. Accepit iħc panem & calicẽ. &
benedicens. debit discipłis siuis. Cesset gͦ
lac scĩficando offerri. quia manifestum
&ẽ euidens exemplum euangłicȩ ueritatiᷤᷤ
illuxit. qd̾ preter panem & uinum aliud
offerri nͥ liceat.
llud uͦ qd̾ ꝓ cõplem̃to cõmunionis intin¬
ctam tradunt eucharistiã ꝓ popłis nec
hoc ꝓlatum ex euangłio testimonium re¬
ceꝑint. uͥ apłis corpꝰ suum & sanguinem
commendauit. Seorsum enim panis &
seorsum calicis cõmendatio memorat᷑:
Nam intinctum panem aliis xp̃m p̾bu¬
quem intincta bucella magisti ꝓdito¬
rem ostenderet. ñ qd̃ sacram̃ti huius
intinctionẽ signaret. Nam qd̾ de nõ
exp̃sso boreo .i. de uuarum granis ꝓpħaᷤᷤ
cõmunicat. ualde ẽ om̃ino confusum.

Expanded text:
sacrificium suis commendaret discipulis, nulli sacrificium suis commendaret discipulis, nulli lac , sed panem tantum et calicem sub hoc sacramento cognoscimus dedisse. Legitur enim in evangelica veritate: Accepit Jesus panem et calicem, et benedilac sacrificando offerri, quia manifestum et evidens exemplum Evangelicae veritatis illuxit, quod praeter panem et vinum aliud offerri non liceat. Illud vero quod pro complemento communionis intinctam tradunt Eucharistiam populis, nec hoc prolatum ex evangelio testimonium receperunt, ubi apostolis corpus suum et sanguinem commendavit, seorsum enim panis, et seorsum calicis commendatio memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuquem intincta bucella magistri proditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. Nam quod de expresso botro, id est, de uvarum granis populus communicatur, valde est omnino confusum,
Abbreviated transcription (Latin):
aret. quẽ unu̾sa ꝑ orbem seruaret ȩccła.
ab ipso ordinatum ẽẽ. qd̾ nulla horarũ
diuersitate uariatur:¬
U̾m om̃e cͥm̃ atq peccatũ oblatis
põ sacrificiis deleat᷑. qͥd de cetero
quosdam scismatica ambitione detentos
contra diuinos ordines & apłica instituti¬
one lac ꝓ uino in diuinis sacrificũs
dedicare Alios quoq intinctã eucha¬
ristiam popłis ꝓ cõplem̃to cõmunionis
porrigere. Quosdam eciã non ex ꝓ̃ssũ ui¬
num in sacram̃tis dñicis calice offerre.
os uͦ pannũ lineum in usto instinctũ ꝑ
totum annum reseruare. & in temꝑe
sacrificii aqua partem eiꝰ lauare. & sic
offerre. Qd̃ qm̃ sit euangłice atq apłicȩ
doctrinȩ contrariũ. & consuetudini
eccłasticȩ adu̾sũ ñ difficile ab ipso fon¬
te ueritatis ꝓbabit᷑. a quo ordinata
ipsa sacram̃toꝵ misteria ꝓcesserunt. Cũ
enim magist̾ ueritatis uerũ salutis nr̃ȩ.

Expanded text:
aret, quod universa per orbem servat Ecclesia aret, quod universa per orbem servat Ecclesia ab ipso ordinatum esse, quod nulla horarum diversitate variaturum omne crimen atque peccatum oblatis Deo sacrificiis deleatur, quid de caetero quosdam schismatica ambitione detentos, contra divinos ordines et apostolicas institutiones, lac pro vino in divinis sacrificiis dedicare. Alios quoque intinctam Eucharistiam populis, pro complemento communionis porrigere. Quosdam etiam non expressum vinum in sacramento Dominici calicis offerre, os vero pannum lineum musto intinctum, per totum annum reservare, et in tempore sacrificii cum aqua partem ejus lavare, et sic offerre. Quod quam sit Evangelicae atque apostolicae doctrinae contrarium, et consuetudini ecclesiasticae adversum, non difficile ab ipso fonte veritatis probatur, a quo ordinata ipsa sacramentorum mysteria processerunt. Cum enim magister veritatis verum salutis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
ceteri cibi. Nam idõ ꝑ unui̾sũ orbeni
mos iste seruat᷑. Neq enĩ pͦ cibos dedit
dñs apt̃ea pransi aut cenati fr̃s. Ad illud
sacram̃tũ accipiendum conuenire de¬
bent. ut sicut faciebant qͦs apłs arguit.
& eiñdat mensis suis ista miscere. Nanq
saluator ut uehem̃tiꝰ cõmendaret misterii
illiꝰ altitudinem. ultimum hoc noluit in¬
figere cordib. & memorie discipłoꝵ a qͥb
ad passionem digressurꝰ erat. Q̾ idõ ñ p̃ce¬
pit qđ deinceps ordine sumeret᷑. ut apłis
hunc locũ. Nam si hoc ille monuisset. ut
post cibos alios semꝑ acciꝑetut: credo qd̾
eum morẽ nemo mutass. Cũ uͦ ait apłs
de hoc sacram̃tb loquens. ꝓpt̾ qd̾ frẽs cũ
conuemtis ad manducandũ : iniicem ex¬
pectate. Si quis esurit : domi manducet.
ut ñ ad iudiciũ conueniatis: statim sub¬
cexuit. Cetero autẽ cũ uenero. ordina¬
bo uͥ intelligi datur qd̾ multũ erat. ut
inȩpła totum illud agendi ordinem insinu¬

Expanded text:
ceteri cibi; nam ideo per uniuersum orbem mos iste seruatur. neque enim quia post cibos dedit s, propterea pransi aut cenati fratres ad illud sacramentum accipiendum conuenire debeant aut, sicut faciebant, quos apostolus arguit et emendat, mensis suis ista miscere. namque saluator quo uehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc uoluit infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. et ideo non praecepit, quo deinceps ordine sumeretur, ut aposthunc locum. nam si hoc ille monuisset, ut post cibos alios semper acciperetur, credo, quod eum morem nemo uariasset. cum uero ait apostolus de hoc sacramento loquens: Propter onvenitis ad manducandum, invicem exspectate: Si quis esurit, domi manducet, ut non ad judicium conveniatis, statim subtextuit. Caetera autem cum venero ordinabo . Ubi intelligitur, quia multum erat ut Epistola totum illis agendi ordinem insinu
Abbreviated transcription (Latin):
cipit ẽe siue nob̾. Si uͦ aqua sit sola.
plebs incipit eẽ sine xp̃o. Ergo qͣndo
botrus solum offert᷑. in qͦ uini effici¬
entia tantum demonstrat᷑. salutis
nr̃ȩ sacramentũ intelligit᷑. qd̾ aqͣ
significat᷑. Non enim potest calix dñi ẽẽ
aqua sola: aut uinũ solum. nͥ utrũq sͥ
misceat᷑. & idõ qr iam ex hoc pluruna &
multiplex maiorũ manauit sententia.
Deinceps om̃is talis error atq p̾sũptio ces¬
sare debet. ne ꝑuersorum in ordinata cõ¬
pago. statum ueritatis eneruet.⁊ idõ nul¬
li deinceps licitum erit aliud in dui¬
nis sacͥficiis offerre. nͥ uixta antiquoꝵ
sententiam conciliorũ panẽ tantum &
calicem uino & aqua ꝑ mixtum. De ce
tero alit̃ quã p̾ceptum ẽ faciens tandiu
sacrisicando cessabit. quãdui legituna pe¬
nitentię satisfactione correptus : ad gͣdꝰ
sui officium redeat quã amisit:¬

Expanded text:
cipit sine nobis, si vero aqua sit sola, plebs incipit esse sine Christo. Ergo botrus solus offertur, in quo vini efficientia tantum demonstratur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod aqua significatur. Non enim potest calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur. Et ideo quia jam ex hoc plurima et multiplex majorum manavit sententia, deinceps omnis talis error atque praesumptio cessare debet, ne perversorum inordinata compago, statutum veritatis enervet. Et ideo nulli deinceps licitum erit aliud in divinis sacrificiis offerre, nisi juxta antiquorum sententiam conciliorum panem tantum, et caerdos aliter quam praeceptum est faciens, tandiu a sacrificando cessabit, quandiu legitima poenitentiae satisfactione correptus ad gradus sui officium redeat quod amisit
Abbreviated transcription (Latin):
s unus ẽ xp̃c ubiq. & hic plenꝰ existens.
&ꝰ illic plenꝰ. Sic ut enim qd̃ uͥq offertur
unũ corpꝰ ẽ. & ñ multa corꝑa: ita ce̾ unũ
sacrificiũ. Pontifex autem ille ẽ qui ob-¬
factum ẽ. hoc enim facite ait in meã
cominemorationem:

Expanded text:
stus, ubique et hic plenus existens, et illic plenus. Sicut enim quod ubique offertur unum corpus est, et non multa corpora, ita et unum sacrificium. Pontifex autem ille est qui hostiam obfactum est: hoc enim facite, ait, in meam commemorationem.
Abbreviated transcription (Latin):
Moo cum in calice
uino aqua miscetur. xp̃o popłs
adimatur. c credentium plebs ei in
quem credit copulat᷑. & iungitur. q̃
copulatio & comunctio aque c̾ uini
sic misceatur in calice dñi ut iuinct̾o

Expanded text:
o autem in calice uino aqua miscetur, Christo populus adunatur et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et iungitur. quae copulatio et coniunctio aquae et uini sic miscetur in calice Domini ut conmixtio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ singłos dies offerimꝰ: Offerimꝰ s ad recor¬
dationem mortis eiꝰ. &̾ una hostia: ñ mul¬
tȩ Quomͦ una. & ñ mͦ multȩ : Quia semel
oblatus ẽ xp̃c. hoc autẽ sacrificiũ. exem¬
plum ẽ illiꝰ. Id ipsum: Semꝑ id ipsum. ꝓ¬

Expanded text:
 Offerimus, sed ad recordationem mortis ejus, et una est hostia, non multae. Quomodo una et non multae? Quia semel oblatus est Christus. Hoc autem sacrificium exemplum est illius, idipsum semper idipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃to accipimꝰ. &̾ sangͥs eiꝰ quẽ sub
uini sp̃e ac sapore potamꝰ. Caro udeli¬
cet carnis. & sangͥsi sacram̃tũ sanguinss.
uidelicet quã uisibilit̾ palpabile. mortale.
in cruce ẽ positũ. uocaturq ipsa carnis ĩ¬
molatio. quȩ sac̾dotum manib fit xp̃i pas¬
sio. mors crucifixio. ñ rei ueritate. s signi¬
ficante misterio. Sic sacramentũ fidĩ quã
baptismꝰ intelligit᷑. fides ẽ.

Expanded text:
em sub vini specie ac sapore potamus, caro videlicet carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis, videlicet quod visibile palpabile, mortale, in cruce est positum, vocaturque ipsa carnis immolatio, quae sacerdotis manibus fit, Christi passio, mors, crucifixio, non rei veritate, sed significanti mysterio, sic sacramentum fidei quod baptismus intelligitur, fides est.
Abbreviated transcription (Latin):
Uo frangit᷑¬
hostia. dum sangͥs de calice mora
iminolatio incruce. eiusq sanguinis de
latere. effusio designatur:¬
Riforme ÷ corpꝰ dñi. Pars oblate in
calicem missa: corpꝰ xp̃i qd̾ iam
resurrex monstrat. Pars cõmesta: am¬
bulans adhuc suꝑ terram. Pars in alta¬
ri: usq ad misse finem remanens. corpꝰ
iacens in sepulchro. ꝙ usq infinem scłi¬

Expanded text:
um frangithostia, dum sanguis de calice in ora immolationem in cruce ejusque sanguinis de latere effusionem signriforme est corpus Domini. Pars oblatae, in calicem missa, corpus Christi, quod jam resurrexit, monstrat. Pars comesta, ambulans adhuc super terram. Pars in altari usque ad missae finem remanens, corpus jacens in sepulcro, quia usque ad finem s