comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstngũt᷑. 4 si forte ĩ fed̾atione ꝯuigii utit¬
q pari uoto ꝯsensꝰ carnis remittit᷑. ꝓ eodẽ
de ĩceps ꝯiugati debitores ad ĩuicẽ ñ te¬
nent᷑. Q it ab utͥsq pari ꝯsensu dimissũ. ⁊
uoto firmatũ ÷. iuste pꝰ modũ ab alt̾o exigi

Expanded text:
nguntur. Quod si forte in foederatione conjugii utrinque pari voto consensus carnis remittitur, pro eodem deinceps conjugati debitores adinvicem non tenentur. Quod enim ab utriusque pari consensu dimissum et voto firmatum est, juste postmodum ab altero exigi
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ad alienã possessionẽ. tͣnsire posst̃.
sic̃ gͦ rapina ÷ ⁊ uolentia eiꝰ mͦi bona
hõĩ iuste possidñti tolłe. ita sacͥlegiũ ÷
⁊ pꝰquã rapina ista eecłiȩ iꝰte possidñti
diffr̃a ÷ int̾ decimas ⁊ cet̾as eccłiȩ possesꝰ¬
siones. ꝙ decimȩ ex institutione ⁊ posses¬
sione ad sacͣ ꝑtinẽt. cet̾e ã possessioẽs
eccłiasticȩ ad sacͣ ꝑtinẽt. sola possessi¬
one: aliȩ gͦ possessioẽs eccłiasticȩ ad ali
possicłi ñ post̃. Ille gͦ ñ poss̃ auferri.

Expanded text:
. Sicut ergo rapina est et violentia ejusmodi bona homini juste possidenti tollere, sic sacrilegium est et plusquam rapina ista Ecclesiae juste possidenti ia est inter decimas et caeteras Ecclesiae possessiones, quod decimae et institutione et possessione ad sacra pertinent; caeterae autem possessiones ecclesiasticae ad sacra pertinent sola possessione. Aliae ergo possessiones Ecclesiae ad aliepossideri non possunt. Illae ergo non possunt auferri;
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o. ut ad ip̃m sẽꝑ qͣiͣ ad pͥncipiũ suũ respi¬
cẽt. ⁊ ei in diuiduȩ ad ħendo ab ea se q̃ ad¬
tue ꝯsecͣtur. qñ ut̾rũq uoluntaria ꝓmissi¬
one debitorẽ se fac̃ alt̾i. ũ deĩceps neq ad
alienã altõ uiuente societatẽ tͣnseat. neq

Expanded text:
ipso, ut ad ipsum semper quasi ad principium suum respiceret, et ei individue adhaerendo, ab ea se quae adtuae consecratur, quando uterque voluntaria promissione debitorem se facit alteri, ut deinceps neque ad aliena
Abbreviated transcription (Latin):
le nich̃ emi aũ enẽ uolui Dic gͦ mͥ qͥs no-¬
men tuũ int̾ noĩa fr̃m asscͥpsit: qͥs tͥ inc hoco
ĩ capitulo locũ assignauit: Si ħ ñ emisti.
cepi: cetã emi. ħ gͣtis data st̃. bñcdicis. Ouẽ
emisti: lanã ñ emisti. sigͣtis acepisti: sñ si
p̃ciũ dedisti. ũ fructũ eiꝰ gͣtis manducareᷤ
Satis ꝗstute ing̾di existimasti ꝯm̃to ri
ꝯfid̾e. aũ si ñ emisti noli tolłe q tuũ ñ ÷:¬

Expanded text:
nihil emi, aut emere volui. Dic ergo mihi: Quis nomen tuum inter nomina fratrum ascripsit? Quis tibi in choro, in capitulo locum assignavit? Si haec non emiscepi, caetera emi. Haec gratis data sunt. Bene dicis. Ovem emisti, et lanam non emisti, sed gratis accepisti. Tamen si pretium dedisti, ut ejus fructum gratis manducares. Satis astute ingredi existimasti commento ridconfitere, aut si non emisti, noli tollere quod
Abbreviated transcription (Latin):
multis annis pęnitentiȩ. ⁊ qͣlib⁊ satisfac¬
tionẽ ex solũe. tñ uͥ frui possit uoto ⁊ op¬
tione sua i desidia sua licite ad ĩpłe⁊
Qdgͦ dicemꝰ: Plane accestari dudemꝰ
qr ⁊ si negari forte ñ pot̾. ita ħ dictũ eẽ.
⁊ ħ dictũ ita ĩtelligñd̾ eẽ. nulla t̾n rõe
er pedit ita ten̾ẽ ⁊ ita face: ⁊ adhc̃ mod̾ soetas¬
sis si qͥs dr̃e uolũit. ħ de illis tp̃rib dicta eẽ
qñ hoĩes mag̾̃ peccare erubescelãt. ⁊ q̃n so¬
la erubescentia p̾uaricõis cohibe̾ potuit fluc¬
tantes ⁊ intẽp̃tatione ꝯstitutos. ne aꝑposi¬
to ⁊ uoto sãtatis lab̾ent᷑. ⁊ qñ mag̃ t̾rebat᷑

Expanded text:
multis annis poenitere, et quamlibet satisfactionem exsolvere, tantum ut frui possit voto et optione sua, et desideria sua licite adimplere? Quid ergo dicemus? Plane attestari audemus quod, etsi negari forte non potest hic ita dictum esse et hoc dictum ita intelligendum esse, nulla tamen ratione t facere. Et ad hunc modum fortassis si quis dicere voluerit, haec de illis temporibus dicta esse quando homines magis peccare erubescebant et quando sola erubescentia praevaricationis cohibere potuit fluctuantes et in tentatione constitutos ne a proposito et voto sanctitatis laberentur; et quando magis terrebantur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣsiuꝗ causa latuit. legitimã fuisse ⁊̃
si iuste illicitã fuisse causent᷑: Nlõ õe qd̾
Pot̾ ꝗ ignorantia culpã tẽꝑare aũex¬
cusare. ũ fc̾m legitimũ ꝯst& ĩ eo ꝙ fit:
qͣuis facẽ ñ possit uͥ rep̃hñsibilit̃ ñ fiat.

Expanded text:
 causa latuit, legitimam fuisse, etiam si juste illicitam fuisse causentur. Non enim omnpotest quidem ignorantia culpam temperare aut excusare, ut actum legitimum constet in eo quod fit? quamvis facere non pos
Abbreviated transcription (Latin):
uigia inerũt seꝑari ñ posst̃᷑. neq cog̾e̾
es pot̾ eccłia ut ad ꝓpositũ ꝯtinentiȩ
suandũ reũtant᷑ nicħ deuiceps stabile
aũ ratũ eẽ pot̾it Nõ caedo ł habitꝰ ñ de¬
niq uocũ aũ ꝓifessio ulla ten̾e pot̾unt
hoĩes. qͥn frena ĩpudicitiȩ larẽt. ⁊ ruãt
ĩdesicdia sua. ł c̾ fastidire ꝙꝑĩt᷑ bonũ
ĩ qͦ st᷑ lib̾catẽ q̃rentes. ł ẽ tẽptati fũnt
forte cde malo in qͦ ñdũ sc̃ ad uolunta¬
tc̃ suã erplendã sestinãtes. Ita dissipa¬
bit᷑ oĩs cordo ⁊pulcͥtudo religiõis tͥane
ad nicħm rediget᷑: ⁊ turpitudo inagna
succedet Scd̾m ĩfirmitatẽ nr̃i tpus
loqͦr qͥs deuiceps in habitu ł ꝓfessione
religionis ꝯsticutꝰ stabit. si urgeri cȩ
⁊ corruptiõis obnoxia pati ꝯsueuit. ⁊
dix̾it ei cogitatio sua ñ pot̾ĩs rosisfẽ
tã uiolẽtȩ passiõi. tantis incendiis ⁊ e

Expanded text:
separari non possunt, nec cogere eos potest Ecclesia ut ad propositum continentiae servandum revertantur, nihil deinceps stabile aut ratum esse poterit. Non ordo vel habitus, non denique votum aut professio ulla tenere poterunt homines, quin frena impudicitiae laxent et ruant in desideria sua, vel cum fastidire coeperint bonrentes, vel cum tentati fuerint forte de malo, in quo nondum sunt ad voluptatem suam explendam festinantes. Ita dissipabitur omnis ordo, et pulchritudo religionis Christianae ad nihilum redigetur, et turpitudo magna succedet. Secundum infirmitatem nostri temporis loquor. Quis deinceps in habitu vel professione religionis constitutus stabit, si urgeri coeperit et corruptioni obnoxia pati consueverit, et dixerit ei cogitatio sua: non poteris resistere tam violentae passioni, tantis deside
Abbreviated transcription (Latin):
luctando se de manib ĩ unicoꝵ subtͣ¬
rerit c̃ ab eis tenẽt᷑ ut tͣnsiẽs lib̾ ꝑme
diũ illoꝵ ira&. G fortitudo corꝑis sola
ĩ eo laudanda÷. ñ uͥtꝰ di̾tatis. Non
ita ꝯuenit S exhibuit se qͣlẽ uoluit.
ad mitẽs ad se ex eo q sponte portabat.

Expanded text:
icorum subtraxerit, cum ab eis teneretur ut transiens liber per medium illorum iret? Ergo fortitudo corporis sola in eo laudanda est, non virtus Deitatis? Non ita convenit, sed exhibuit se qualem voluit admittens ad se, ex eo quod sponte portabat
Abbreviated transcription (Latin):
ul sa inhis oĩb latent ꝑ¬
ad memoriã excitandã at
luens pecr̃oꝵ Sal sermo diuinꝰ imn¬
c̃patione mordeus. ⁊ ꝯdiens corda in¬
sipida. T̾na asꝑsio cͥua ĩm̃sio ⁊ puri¬

Expanded text:
ulta in his omnibus latent pad memoriam excitandam attluens peccatorum. Sal, sermo divinus increpatione mordens et condiens corda insipida. Trina aspersio trina mersio est puri
Abbreviated transcription (Latin):
funẽ sursũ seqͥt᷑ qͥ ductu sq̃pt̃ȩ sacrȩ ad
boua eleuat᷑ funẽ decesũ tͣhit. qͥ ead̾
docente qͣntũ ĩ malis p̃siꝰ iaceat agno¬
scit. Iste aptꝰ ÷ ppłm dĩ ĩunũ ꝯuocare.
qͥ ⁊ eleuatꝰ oꝑe exempla bonitatis osfi
ora st̃ ⁊ longiꝰ audiũt᷑ ꝗͣ tubȩ legis q uo
uet̾is testam̃ti ad tp̃s uidis tm ĩ sonu¬
it: Souꝰ ã engłicȩ p̃dicõis iõs gẽtes¬

Expanded text:
 ductu Scripturae sacrae ad bona elevatur. Funem deorsum trahit qui eadem docente quantum in malis pressus jaceat agnoscit. Iste aptus est populum Dei in unum convocare, qui et elevatus opere exempla bonitatis ostenora sunt, et longius audiuntur quam tubae legis, quia vox Veteris Testamenti ad tempus Judaeis tantum insonuit. Sonus a
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is inuidicio tuo sũ. s t̃n scio qr be¬
nignꝰ ⁊ misericors es: ⁊ potes si uoliu̾is ñ
ĩputare necessitatẽ. si acceptã hu̾is uo¬
luntatẽ: Mag̃ gͦ uolo dñe incide̾ ĩ manꝰtuas
manꝰ hõiũ. q tͥ ⁊ ad ÷ potestas ⁊ ñ de÷ pietas.
uoluntatẽ. ti fc̃ĩs parcis p̃p uolũtatẽ

Expanded text:
meis in judicio tuo sum. Sed tamen scio quod benignus et misericors es, et potes si volueris non imputare necessitatem, si acceptam habueris voluntatem. Magis ergo volo incidere in manusa tibi et adest potestas, et non deest pietas. voluntatem: tu factis parcis propter voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ma rescinde ñp̃. s ratũ eẽ deb̾e cens. ne oc¬
culta manifestis p̾uidicẽt ltaq illã hõĩ
muilierẽ ꝓ legitima uxore adiudicat. ꝗͣ scd
iudiciũ eccłiȩ legitune duxisse cognoscit᷑
s dicis sic gͦ uidiciũ eccłiȩ stare deb⁊ qm̃¬

Expanded text:
. sed ratum esse debere censet, ne occulta manifestis praejudicent. Itaque illam homini mulierem pro legitima uxore adjudicat, quam secundum judicium Ecclesiae legitime duxisse cognoscitur. Sed dicis: Si sic ergo judici Ecclesiae stare deb
Abbreviated transcription (Latin):
uis qͦriĩ sonitu fideles ĩ unsi ꝯuoeant᷑:
ib̾ hoꝵ usus a uet̾i testam̃to assũ¬
ptꝰ ÷. uͥ tubȩ arg̾nteȩ ã dño duc¬
tiles fieri p̃cipiunt᷑. qͥb multitudo ppłi
quocari debuiss: Adsimilitudinẽ harũ
tubaꝵ signa ex metallo exis ĩ eccłia fc̃a
st̾. ad corda fideliũ excitanda: iũ ꝑea
signũ det᷑. qñ debeãt ĩ unũ ꝯuenire:
asa ista metalla orap̃dicantiũ sig̃cãt.¬

Expanded text:
sonitu fideles in unum convocantur. Signorum usus a Veteri Testamento assumptus est, ubi tubae argenteae a Domino ductiles fieri praecipiuntur quibus multitudo populi convocari debuisset. Ad similitudinem harum tubarum signa ex metallo aeris in Ecclesia facta sunt ad corda fidelium excitanda, ut per ea signum detur quando debeant in unum convenire . Vasa ista metallina ora praedicantiu
Abbreviated transcription (Latin):
pleniꝰ uer̃ ne r̃õ ħ alicũ auctoritate ma¬
nifestiori se ꝓbet. ꝗͣ inis ⁊ ille qͣs supͣ me¬
morauimꝰ auctar itates tã manifestȩ
iudeã t᷑. ut de u̾i̾tate ip̃aꝵ dubitari
ñ possit : cludicñ ad huc aliũ. si ficte
euidñtiꝰ tͥ demonsfr̃i passit. deqͦ dubi¬
tare ñ debes B̾s̃ aug̾tinꝰ ĩ libra deuni

Expanded text:
plenius an ne ratio haec alicubi auctoritate manifestiori se probet, quamvis et illae quas supra commemoravimus auctoritates tam manifestae videantur, ut de veritate ipsarum dubitari non possit? Audi tamen adhuc aliud si forte evidentius tibi demonstrari possit, de quo dubitari non debes. Beatus Augustinus in libro De un
Abbreviated transcription (Latin):
dere. qm̃ ip̃a aĩaꝵ cib ⁊ refectio ÷.
⁊ pp̃ ea carnẽ assũptã ineduliũ ꝓposuit ut
ꝑ cibũ carnis adgustũ ĩuitaiit diuinitatiꝰ.
S ne rursũ humana ĩfirmitas con¬
tactũ carnis ĩ assũptiõe hocresc̾e̾t.
ꝯsueti. ⁊ pͥncipał edulii sp̃e illã uelauit.
⁊ sic sum̃dã ꝓposuit. ut sensꝰ ĩ uno fouẽt᷑.

Expanded text:
dere, quod ipsa animorum cibus et refectio est, et propterea carnem assumptam in edulium proposuit, ut per cibum carnis ad gustum invitaret Divinitatis. Sed, ne rursum humana infirmitas contactum carnis in assumptione horreret, consueti et principalis edulii specie illam velavit, et sic sumendam
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ id q accedit id ꝙ accedit maiꝰ siat. s
tͣnsitiõe ut id ꝙ accedit c̃ illo q accedit
ut de pane corpꝰ xͥ eẽ accipiat. nͨ qͣi nouũ
corpꝰ subito fcm̃ demutata essentia. s ĩ
stantiã panis ⁊ uini ĩnichilũ reclactã.

Expanded text:
et per id quod accedit, id ad quod accedit majus fiat, sed transitione, ut id quod accedit, cum illo ad quod accedit, ut de pane corpus Christi esse accipiat, nec quasi novum corpus subito factum de mutata essentia, sed in stantiam panis et vini in nihilum redac
Abbreviated transcription (Latin):
ĩutarn. Telantes hostes quẽ rõe cõ¬
uincẽ ñ pot̾ant. surore extingũe uo¬
lebãt: Itaq qiͣ ĩ eũ qͥ nicħ ampliꝰ mor¬
tali hab̾et manꝰ iniecerũt iniħm. ⁊ du¬
perut eũ insuꝑciliũ montis ut ilłic eũ
monstrar⁊ qr uolũtate ñ necessitate
mortalitatẽ ⁊ passibilitatẽ ferebat ñ¬

Expanded text:
hostes quem ratione convincere non poterant, furore exstinguere volebant. Itaque quasi in eum qui nihil amplius mortali haberet: Manus injecerunt in ipsum, et duxerunt eum in supercilium montis, ut illinc eum monstraret, quod voluntate non necessitate mortalitatem et passibilitatem ferebat, n
Abbreviated transcription (Latin):
ymoniacȩ heresis simonie¬
ꝯtagiũ iã ołi ĩ balaã pullulauit:
qͥ diunatiõis p̃cio ꝓposito. ad maledicend̾
ppłm dĩ ꝑręx̃. Dehĩc hꝰ heresis duo legũt᷑
auctores pestilentes em̃sisse. alt̾ sub ꝓpħia.
alt̃ sub apłica doctͥna: pͥmꝰ ⁊ieti magist̃
eẽ uendentiũ. dem̃ simon auetor uidrͥ

Expanded text:
moniacae haeresis contagium jam olim in Balaam pullulavit, qui divinationis pretio proposito ad maledicendum populum Dei perrexit . Dehinc hujus haeresis duo leguntur auctores pestilentes emersisse: alter sub prophetica, alter sub apostolica doctrina. Prius Giezi magister esse vendentium , deinde Simon auct
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ q intͦitũ dm̃s. Collectas diu̾si cõ¬
posuert̃.p̃ci. pue gelasuis ⁊ gͣgoriꝰ.
Dñs uob̾c᷑ ab antiqͦ usu assũptũ ÷. Booth
messores suos salutãs. hac salutatiõe
pͥmis tp̃rib ab epła pauli. missa ĩcipie

Expanded text:
em introitum dicimus. Collectas diversi composuerunt, praecipue Gelasius et Gregorius. Dominus vobiscum , ab antiquo usu assumptum est; Booz messores suos salutans, hac salutatione Primis temporibus ab epistola Pauli missa incipie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ tñ ad huc c̃ tp̃s postulabat passurꝰ
fuit : Si gͦ ħ eẽ potuit. uͥ ip̃e se ip̃ũ ma-¬
nib gestar&. ⁊ discipulis sñ eocrup¬
tione sui edenclũ distͥbuer&: ⁊ t̃n ip̃e
ꝗ dedit ⁊ ꝗ dabat᷑. qͥ portauit ⁊ qui
portabat᷑ iclẽ ess: Eͥd mir̃ ÷ͥ si dr̾ qr¬

Expanded text:
qua tamen adhuc, cum tempus postulabat, passurus fuit. Si ergo hoc esse potuit ut ipse seipsum manibus gestaret, et discipulis sine corruptione sui edendum distribuit, et tamen ipse qui dedit et qui dabatur, qui portavit et qui portabatur, idem esse, quid mir
Abbreviated transcription (Latin):
stulabat. pꝰquã eã ꝑmoetẽ totã exue¬
ri. aliqũ ex parte qͣndo uoluit depo¬
suit. ⁊ rursũ qñ uoluit recep̃. uͥ ĩ h
ip̃o ꝓbari qr ĩqͣnt̃ eã sustinuit. ex ne¬
cessitate ñ ess. qͥ sic ꝓpotestate ĩqͣntũ

Expanded text:
stulabat, priusquam eam per mortem totam exueret, aliqua ex parte, quando voluit, deposuit, et rursum, quando voluit, recepit, ut in hoc ipso probaret quia in quantum eam sustinuit, ex necessitate non esset, qui sic pro potestate in quantum
Abbreviated transcription (Latin):
itaq sacͣinti q indedicõne eccłiȩ exhib et᷑
formã pͥmũ ꝓꝑonimꝰ ut demñ misticã in¬
telligentiã fidĩ q̃ inillo format᷑ exqui
typicũ sal acdmiscens deiũ ec¬
cłiam ip̃ã extͥnsecꝰ ter girandõ asꝑ¬
git. clero ⁊ ppͦ subseq̃nte Int̾im uͦ in cir¬
cuitu decdicant᷑e eccłiȩ. intͥnsecꝰ .xii. ac

Expanded text:
ti quod in dedicatione ecclesiae exhibetur formam primum proposuimus, ut deinde mysticam intelligentiam fidei quae in illo formatur exquitypicum sal admiscens, deinde ecclesiam ipsam extrinsecus ter gyrando aspergit, clero et populo subsequente. Interim vero in circuitu de
Abbreviated transcription (Latin):
uat᷑. qͦs u p̃os mat̾ eccłia ꝓuida dispensa¬
tione sacͣm̃to salutis int̾im carere ñuult.
ne focte ip̃a dilatiõe a salute alieni fier:
Sine ꝑcepto sacͣm̃to salutis. subito ab hac
alienatos ꝯstat eẽ a cło. Institutũ ÷ itaq ad
ħ nouũ sacͣm̃tũ ad catertandos parui¬
ad intelligibiles annos ꝑueniãt. ⁊ sac̃m̃ta

Expanded text:
psos mater Ecclesia provida dispensatione sacramento salutis interim carere non vult, ne forte ipsa dilatione, a salute alieni fierent, si non percepto sacramento salutis subito ab hac alienatos constat esse a Deo. Institutum est itaque ad hoc novum sacramentum ad catechizandos parvuad intelligibiles annos perveniant, et sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
lut̃a ꝗͣ reuelata ÷. s mortalitas ñ dũ ab¬
lata: q̃ tñ õs infut᷑oͣ emedio tollenda ertt.
c̃ moctale ħ inmoetalitatẽ. ⁊ corrupti¬
bile incorruptionẽ indu̾it. Tẽ qͥppere¬
uelata facie ing̾cliem᷑. ł potiꝰ eg̃cdiem̃.¬

Expanded text:
uidem revelata est, sed mortalitas nondum ablata, quae tamen omnis in futuro e medio tollenda erit, cum mortale hoc immortalitatem et corruptibile incorruptionem induerit. Tunc quippe revelata facie ingrediemur vel potius egrediem
Abbreviated transcription (Latin):
tia atq irrõnabili ꝑtinatia sñ oĩ uiten¬
tione aut uoluntate oꝑantiũ ad effc̃m
ꝓcedãt Ego filiũ meũ forte adbalnea tu¬
lerã Ueni ad aꝗͣ. ñ ut baptitarẽ. s ut
balnearẽ. Nõ ut sacͣm̃tũ darẽ s ut sor¬
des abluerẽ. ł carnẽ fouerẽ Posui par¬

Expanded text:
ta atque irrationabili pertinacia sine omni intentione aut voluntate operantium ad effectum procedant. Ego filium meum forte ad balnea tuleram. Veni ad aquam non ut baptizarem, sed ut balnearem: non ut sacramentum darem, sed ut sordes abluerem, vel carnem foverem. Posui par
Abbreviated transcription (Latin):
ther⁊ gr̃a ꝑ sacͣntũ cccisiõis emun¬
pot̾: uenit pꝰ cͥc̃cisionẽ lauacrũ aquȩ
totũ purgans ut ꝑfc̃a iꝰtitia signaret᷑.
Rursũ qr pͥoris ppłi qͥ sub timore serui¬
ebat mundatio laboriosa suit. ꝓpt̾ea
sacm̃tũ cͥc̃cisiõis ĩcarne q̃ dolorẽ ht̃

Expanded text:
er sacramentum circumcisionis emunpotest, venit post circumcisionem lavacrum aquae totum purgans, ut perfecta justitia signaretur. Rursus quia prioris populi qui sub timore serviebat mundatio laboriosa fuit, propterea sacramentum circumcisionis in carne quae dolorem habet
Abbreviated transcription (Latin):
obligatꝰ ÷: aliena fide ⁊ ꝯfessiõe soluat᷑.
Post abrenũtiationẽ fc̃am ũgit᷑ oleo
sacͦ inpectore tãꝗͣ mumat᷑ ad ũsꝰ hostẽ.
ne ei deinceps ĩmunda ⁊ noxia ꝑsuadẽ
possit. Ungit᷑ int̾ scapulas uͭ uigor por¬
tandi hon̾is ÷. ũ fortitudinẽ accipiat
ad portand̾ honꝰ dñi. Dem̃ ĩt̾rogat᷑ si¬

Expanded text:
ssione salvatur. Post abrenuntiationem factam, ungitur oleo sacro in pectore tanquam muniatur adversus hostem, ne ei deinceps immunda et noxia persuadere possit. Ungitur et inter scapulas, ubi vigor portandi oneris est, ut fortitudinem accipiat ad portandum onus Domini. Deinde interrogat
Abbreviated transcription (Latin):
nãꝙ ȩtate abel agnũ obtulit ĩ sacͥs
archã ĩ diluino gub̾naũ. sic uꝰ eceliã¬
it fiuictꝰ tẽptationiũ regẽs m̃gi nõ
sinit. Tercia ȩtate abraahã ꝓfilio ob¬
lato arietẽ mactauit sic̃ qẽ ꝑater
ũbũ suũ ꝓsalite mundi obtulit.
nente. Sola humanitas cdołorem
mortis sustinuit Pea eductꝰ ⁊ ppose
isrł de exipto ꝑ mare rubrũ ĩes¬
lũpna ignis ⁊ nubis. sic sicleles ai

Expanded text:
aetate Abel agnum obtulit in sacrifarcam in diluvio gubernavit, sicut Chri fluctus tentationum regens mergi non sinit. Tertia aetate Abraham pro filio oblato arietem mactavit, sicut Deus Pater Verbum suum pro salute mundi obtulit. nente sola humanitas dolorem mortis sustinuit. Postea eductus est populus Israel de Aegypto per mare Rubrum in columna ignis
Abbreviated transcription (Latin):
a fonte ascendit. sacͦ cͥsimnate ĩu̾tice un
statis pannis obfuscauerat. habitu re¬
pꝰ sacͣm unctionẽ eiꝰ caput sacͦ uelamĩe.
u intelligat sediademate regali ⁊ sa¬
giubilẽ suau̾it. int̾ uͥgines sapientes c̃
sponso cȩlesti ad nuptias ĩtroibit:
⁊ ꝓ ip̃is spõdñdo qͣi fide ussores
adcłm fiũt: hii p̃p̃ea pat̾ni uocãt᷑.¬

Expanded text:
a fonte ascendit, sacro chrismate in vertice ungstatis pannis obfuscaverat, habitu repost sacram unctionem ejus caput sacro velamine, ut intelligat se diademate regni et sanguibilem servaverit, inter virgines sapientes cum sponso coelesti ad nuptia introibit. Cpro ipsis spondendo quasi fidejussores ad Deum fiunt. Hi propterea patrini vocant
Abbreviated transcription (Latin):
sidĩ xͥane nũtiabat᷑. ut ł spõte sidĩ ad¬
qͥescentes digni regñatiõe spiritali ui¬
clicarent᷑. ł c̾dẽ nolentes m̾ito aꝑcep¬
tiõe sacͣm̃ti dĩ uelt̾ indigni repelłent᷑.
Ad optinendã qͥppe salutẽ iclcͥco arbitͥũ hõĩs

Expanded text:
stianae nuntiabatur, ut vel sponte fidei acquiescentes digni regeneratione spirituali judicarentur, vel credere nolentes merito a perceptione sacramenti Dei velut indigni repellerentur. Ad obtinendam quippe salutem idcirco arbitrium hominis
Abbreviated transcription (Latin):
mñ ĩcͥcuitu eccłiȩ .xii. cruces cͥsinant᷑
ĩparietib ab ip̃o pontisice .iii. ꝑsin¬
gulos sigaͣte. Reu̾sꝰ dem̃ itm̃n ad al¬
tare accensũ thꝰ suꝑ illud offert
ĩ mod̾ crucis.: ⁊ sic ꝑ acta denq ꝯsecͣ¬
tioue. ip̃m altare albis uelamuub¬

Expanded text:
im cruces chrismantur in parietibus ab ipso pontifice, tres per singulos figuratae. Reversus deinde itur ad altare accensum, thus super illud offert in modum crucis, et sic peracta denique consecratione, ipsum altare albis velam
Abbreviated transcription (Latin):
cenciꝰ tenĩ se patient̾ tolerabat. c̃ ã eẽt
p̃cipitandꝰ pot̾nt̾ ꝑ mediũ illoꝵ tͣnsiens
ibat. Qntũ uoluit tenebat᷑. ⁊ qͣnt̾ uo¬
luit ñ tenebat᷑. qͣnt̾ uoluit ⁊ qñ uoluit
nat᷑am mortalitatis admisit. qͣnt̾ aũ¬

Expanded text:
 neri se patienter tolerabat; cum autem esset praecipitandus, potenter per medium illorum ibat: quantum voluit tenebatur, et quantum voluit non tenebatur. Quantum voluit, et quando voluit, naturam mortalitatis admisit. Quantum aut
Abbreviated transcription (Latin):
UNc restat demon bapsmi.¬
strare q̃r iustitutũ : bap̃mi sacͣ¬
m̃tũ. ⁊ qr̃ ccũcisio q̃ loco illiꝰ olim
posita fuisse putat᷑. succedñte hap̃mo
ablata sit ł mutata Hãsiolĩ ꝑcͥcũcisio¬

Expanded text:
unc restat demonstrare quare institutum est baptismi sacramentum, et quare circumcisio, quae loco illius olim posita fuisse putatur, succedente baptismo ablata sit, vel mutata. Nam si olim per circumcisio
Abbreviated transcription (Latin):
ħ aꝗͣ bñdic̃ ⁊ salẽ ⁊ ciñem admiscens
git illud septẽ uicib asꝑsorio sc̃s deyso¬
po: Circuit de hĩc ter totã eccłiã intͥn¬
secꝰ asꝑgũs pariȩces ip̃iꝰ de ead̾ aqͣ faciẽs
tĩm ip̾e pontisex tͣnsiens ꝑmediã ec¬
his ãꝑactis pon tifex se adorõnẽ
ꝯst̾iut. petens ut õs qui eand domũ
oraturi intͣuerĩt. ex auditos se eẽ gau¬
deãt. Conpleta itaq expiatiõe. ꝯũtit᷑
ad altare. incipiens antiphonã intro¬
ibo ad altare dĩ c̃ ip̃o psi̾no. ⁊ ꝙ reli¬
quũ ÷ de aqͣ purisicõis ad basim al¬
taris effundit. Dem̃ ip̃m altare lin¬
suꝑ illud. P̾ea fac̾ cruce̾ ĩmedio altari.¬

Expanded text:
am benedicit, salem et cinerem admiscens,git illud septem vicibus, aspersorio facto de hyssopo. Circuit dehinc totam Ecclesiam, intrinsecus aspergens parietes ipsius eadem aqua faciens terim ipse pontifex, transiens per mediam ecm peractis, pontifex se ad orationem confert, petens ut omnes qui eamdem domum oraturi intraverint, exauditos se esse gaudeant. Completa itaque expiatione, convertitur ad altare incipiens antiphonam: Introibo ad altare Dei ; cum ipso psalmo; et quod reliquum est de aqua purificationis ad basim altaris effundit. Deinde ipsum altare linsuper illud. Postea facit crucem in medio altari
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ris p̃ueniũt᷑. instituta ÷ illa qͣ sacer¬
dos bapriratũ statĩ inũtice linit. sa¬
fiebat: s ⁊ pꝰ ea quã ĩstitutũ ⁊ ũbap¬
neatũ sac̾dos ĩ ũtice liniat. ꝯsigna¬
tio tñ frontis solis pontificib reser¬
uat᷑ Solꝰ i pontifex frontẽ ꝯsignare ac

Expanded text:
temporis praeveniuntur, instituta est illa qua sacerdos baptizatum statim in vertice linit, safiebat. Sed et posteaquam institutum est, ut baptizatum sacerdos in vertice liniat, consignatio tamen frontis solis pontificibus reservatur. Solus enim pontifex frontem consignare et
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ÷ disponũt᷑. ñ solũ uoluntaria ordi.¬
natiõe spũaliũ pr̃m. s exip̃o qͦ gentili¬
tatis usu ꝯueniẽti rõe assup̃ta. In illis
siꝗͣ ciuitatib uͥ olĩ gñtiles flamines
rãt. archiep̃i successerͣ. Lege librum

Expanded text:
st disponuntur: non solum voluntaria ordinatione spiritualium Patrum, sed ex ipso quoque gentilitatis usu convenienti ratione assumpta. In illis siquidem civitatibus ubi olim gentiles flamines rant, archiepiscopi successerunt. Lege librum
Abbreviated transcription (Latin):
g̃siꝰ debent facẽ peclib sł ⁊ genua debi¬
lia .i. negligentia resoluta roborare ⁊
sic ad p̃dicandũ eugłiũ festinare:
ꝑrecticudinẽ sui iusticiã sigñit
p̃latoꝵ qua subiectos regẽ debent. qͥ id¬
cͥco subtꝰ acum̃ ht̃: ut rebelles ꝑ ĩcpatio.

Expanded text:
s debent facere pedibus suis; et genua debilia, id est negligentiis resoluta roborare, et sic ad praedicandum Evangelium festinare. per rectitudinem suam justitiam significat praelatorum, qua subjectos regere debent. Qui idcirco subtus acumen h
Abbreviated transcription (Latin):
suo tp̃r ⁊ similr q̃ icipienda erant
ñ subito ĩ auctoritatẽ assumẽnt᷑. s c̃
mora igͣiutate inchoarent᷑. neueld̃
aliena ⁊p̃t rẽ aliundͤ inducta subito
s diuini ꝯsilii auctoritas uͥq serua¬
ret᷑. ⁊ humaua causatio ne diuina oꝑa re

Expanded text:
suo, et similiter quae incipienda erant non subito in auctoritatem assumerentur, sed cum mora et gravitate inchoarentur ne velut aliena, et propter rem aliunde inducta subito t divini consilii auctoritas ubique servaretur, et humana causatio, ne divina opera re
Abbreviated transcription (Latin):
ec st̾ q̃ quȩ de uasis sacͥs mini-¬
st̃io diuino br attingimꝰ: Ara
crucem sigc̃at. calix sepul¬
crũ patena lapidẽ. corꝑalis palla. sin-¬
donẽ qͣ inuolutũ ÷ corpꝰ xͥ.

Expanded text:
em sunt quae de vasis sacris in ministerio divino breviter attigimus. Ara crucem significat; calix sepulcrum; patena lapidem; corporalis palla sindonem qua involutum est corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uestio. nͨ cuiꝗ̃ necessitatẽ ĩpono. Q uult
eẽ sac̾dos ipe̾ se uestiat. ⁊ ĩgressus ad
scã. aduẽcundia tegend a uoluntariȩ
munim̃tũ castitatis assumat. Notãt
uõ qͣ sac̃dotib infĩceis oedinis neq r̃o¬
nale tunica dat᷑ iacirtina neq suꝑhu¬
m̾ale neq rõale. neq lamina aurea.
ꝑ soli utunt᷑ pontisices .i. sũmi sacer¬

Expanded text:
ecessitatem impono. Qui vult esse sacerdos ipse se vestiat, et ingressuris ad sancta, ad verenda tegenda voluntarie munimentum castitatis assumat. Notandum vero quod sacerdotibus inferioris ordinis, neque tunica datur hyacinthina, neque superhumerale, neque rationale, neque lamina aurea; quibus soli utuntur pontifices, id est s
Abbreviated transcription (Latin):
echidiacħs ĩꝑat subdia eanib
ch̃oib ⁊ leuitis Ad quẽ ista ꝑtinẽt
misfia. Sollicitudo parrochiaꝵ. ⁊ ordi.¬
uatio ⁊ uugia ad eiꝰ ꝑtinent curã ꝓ re¬
parandis diocesianis basilicis ip̃e sug¬
gerit. sac̾doti cup̃e ĩ qͥrit parrochiasꝰ

Expanded text:
chidiaconus imperat subdiaconis et levitis, ad quem ista pertinent ministeria. Sollicitudo parochiarum et ordinatio, et jurgia ad ejus pertinent curam. Pro reparandis dioecesanis basilicis ipse suggerit sacerdoti, ipse inquirit parochias
Abbreviated transcription (Latin):
satio: Sũmis gͦ sac̃dotib sup̃dicta idcco sin¬
głar it̾ resu̾ata st̃. ne ead̾ ꝓriꝰ auctoritais
potestatis ab õib passim uendicata. infe¬
riores erga supͣ positos insolentes reddet.¬
⁊ soluto obedientiȩ uinculo scandalum
gñaret. Pbri successores ⁊ iuicarii st̃. ł rrͣ¬

Expanded text:
satio. Summis ergo sacerdotibus supradicta idcirco singulariter reservata sunt, ne eadem prorsus auctoritas potestatis ab omnibus passim vindicata, inferiores erga superpositos insolentes redderet, et soluto obedientiae vinculo scandalum generaret. Presbyteri successores et vicarii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sang̾nẽ suũ ꝯmutauit: ⁊ui ĩmemoriã sue pas¬
sioĩs idẽ facẽnt dicipulosnonẽs instituit. ħ qͦ
excellent᷑ offm̃ implens ex hibuit. qͣn ip̃e sac̃dõ
mani obtulit:⁊ ꝑpͥũ sangͥnẽ sc̃a et̾̃na ing̾̃diens
cȩlestia ⁊ trena pacificaũ In qͦ appar& qͣnta
uitȩ scĩtate. ut plebs eis cõmissa atq eoꝵ di¬
sciplinis edocta gͣtant̃ eis obediat. ⁊ eoe imi¬
tatio̾e de die ĩ diẽ ꝓficiat: De episc opis¬
pͥmitua legit᷑ eccłia hũisse. ⁊ de his solis p̃¬
cͥs altarib ãministrãt. opoetunitate exi-¬
gente ep̃os eligi ꝯcedt̃. s rarissime. ͥpm̃ nõ
sine romani pontificis siue metͦpolitam li¬
centia. si tñ spectate sit̃ religiõis. ⁊ ꝓbabilis
nus ĩpositio. ⁊ ꝯmunis suꝑ ppłm bñdictio:
Ip̃e p̃clicta officia. ⁊ ordines eccłiasticos distͥ¬
buit. Ip̃e sacͣs uͥgines bñdic̃ Dũ it p̃cessit¬

Expanded text:
mutavit, ut in memoriam suae passionis idem facerent discipulos moriens instituit. Hoc quoque excellenter officium implens exhibuit, quando ipse sacerdos mani obtulit, et proprium sanguinem sancta aeterna ingrediens coelestia et terrena pacificavit. In quo apparet quanta vitae sanctitate, ut plebs eis commissa atque eorum disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat. CAP. XIprimitiva legitur Ecclesia habuisse, et de his solis prcris altaribus administrant, opportunitate exigensine Romani pontificis sive metropolitani licentia; si tamen spectatae sit religionis, et probabilis nus impositio, et communis super populum benedictio. Ipse praedicta officio et ordines ecclesiasticos distribuit
Abbreviated transcription (Latin):
Si it in sepulcͦ totꝰ hõ iacuisse dr̃et᷑ ꝓfer¬
to acarne mortua aĩa recessisse negaret᷑
Simiłr si totꝰ hõ ad ĩfernũ descendisse
dr̾ẽt᷑. ciro utiq parit̾ c̃ aĩa illuc descen¬
disse affirmaret᷑. Itaq pars tñ iͤ sepulcͦ

Expanded text:
Si enim in sepulcro totus homo jacuisse diceretur, profecto a carne mortua anima recessisse negaretur. Similiter si totus homo ad infernum descendisse diceretur, caro utique pariter cum anima illuc descendisse affirmaretur. Itaque pars hominis
Abbreviated transcription (Latin):
extorq̃re possit. s c̾spontanea fu̾it carita¬
te ꝑsuasa t̾c nimirũ s acdinuicẽ ad opus
ꝯsumandũ ex utͣq parte libnt̾ atq gͣtan¬
ter occurrit. Sane qͥcqͥd uolent̾ nolñti
atq ĩ esficax demonstrat᷑. Sola gͦ dilec¬

Expanded text:
anea fuerit charitate persuasa, tunc nimirum sibi mutuo ad opus consummandum ex utraque parte libenter atque gratanter occurrit. Sane quidquid violenter nolenti atque inefficax demonstratur. Sola ergo dilec
Abbreviated transcription (Latin):
crarũ ã uestiũ ritꝰ partĩ aueti testam̃to
adiectꝰ Legimꝰ ꝙ mayses: aaron frẽm
suũ c̃ filiis eiꝰ ad hostiũ tab̾nacłi testiino¬
nii scĩficandũ applicuit. ⁊ lotum aqua
tunica bissina uestiũ. deiñ ⁊ona p̃curẽ.¬

Expanded text:
estium ritus: partim a Veteri Testamento adjectus. Legimus quod Moyses Aaron fratrem suum cum filiis suis ad ostium tabernaculi testimonii sanctificandum applicuit, et lotum aqua, tunica byssina vestivit; deinde zona pr
Abbreviated transcription (Latin):
tunica linea cͥcarenes zona for¬
tit᷑ astͥngit᷑. ut castitas sac̾dotis nullo
incentuioꝵ estu dissoluat᷑. Sic̃ sqͥtũ
⁊. Sint lumbi ur̃i p̃cincti. Uestis
qͥppe candida munditiã. ⁊ona uõ

Expanded text:
tunica linea circa renes fortiter astringitur, ut castitas sacerdotis nullo incentivorum aestu dissolvatur, sicut scriptum est: Sint lumbi vestri praecincti . Vestis quippe candida munditia
Abbreviated transcription (Latin):
uia uͦ de mappula ł manipula
qͣ ł q̃dã ab oculis clemergens pituita
q̃dã apponit᷑ manipula. q̃ sepe fluẽtẽ
ocłoꝵ pituitã tangat. ⁊ ocłoꝵ lippitu¬
dinẽ abstergat: de dalmatica¬

Expanded text:
De mappa vel manipula. qua velut quaedam ab oculis demergens pituita quaedam apponitur mappula, quae saepe fluentem oculorum pituitam tangat, et oculorum lippitudinem abstergat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ĩ partẽ curȩ aduocatꝰ: in causis ec¬
cłĩ asticis ȩxaminandis dispensat.
atq psalmiste .i. cantoees. Signũ ꝙͦ¬
siciũ cantandi. ⁊ ꝑagendi sollicite. lec¬
tiones. bñdictiones psalmũ. laudes. offer¬
toriĩ. ⁊ respõscria qͥs cłicoꝵ dix̃ debear:
ordo qͦ ⁊ modꝰ̾ psallendi iuchoro ꝓ soilẽp¬
nitate. ⁊ tp̃r ordinatio qͦ ꝓluminaribi
rigit. cłicos qͦs deliq̃re cognosd̃ ip̃e di¬

Expanded text:
quasi in partem curae advocatus, in causis ecclesiasticis examinandis dispensat. atque psalmistae, id est cantores. Signum ficii meditandi et peragendi sollicite, lectiones, benedictiones, psalmum, laudes offertorium et responsoria quis clericorum dicere debeat. Ordo quoque et modus psallendi in choro pro solennitate rigit. Clericos quos delinquere cognoscit, ipse di
Abbreviated transcription (Latin):
turbãt. ⁊ gͣmaticoꝵ typpũ gentes adirrisio¬
nẽ ꝓuocãt: Uex lectoris aurib ⁊ cordi ꝯsule¬
re debr. ñ ocłis nͨ motu ł gestu. indisciplina¬
to spectarores mag̾ ex seip̃o faciat ꝗ̃ audi¬
tores. eque effractũ.⁊. ffemineũ ꝗͣ agrestem
irusticũ sonũ deuitans lectoꝵ olĩ p̃cones ł¬

Expanded text:
turbant, et grammaticorum typum gerentes ad irrisionem provocant. Vox lectoris auribus et cordi consulere debet, non oculis, ne motu vel gestu indisciplinato spectatores magis ex seipso faciat, quam auditores, aeque effractum et femineum quam agrestem et rusticum sonum devitans. Lectores
Abbreviated transcription (Latin):
apłi ⁊ coꝵ successores dec̾uert̃. ut ĩoĩ matͥce
eccłia septẽ diacħos cͥca arã xͥ sulluniori gra¬
tos siue ad orancdõ siue ad genua flectenda
siue adpsallendũ. sũ ad legñdũ. ⁊ audiendũ
ũbũ. Ip̃i eũgłitãt. ip̃i sacmta di dispẽsãt. Si

Expanded text:
sores decreverunt, ut in omni matrice Ecclesia septem diaconi circa Aaram Christi sublimiori gratos, sive ad orandum, sive ad genua flectenda, sive ad psallendum, sive ad legendum, et audiendum verbum. Ipsi evangelizant, ipsi sacramenta Dei dispe
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ sustñtacłoꝵ dexcrũ latꝰ munit ⁊ si¬
nistrũ. ut ex ħ uitelligãt se ꝑ arma ui¬
sticiȩ adextͥs ⁊ a sinistͥs eẽ munitosi ut
de manu ep̃. qͣtinꝰ his instrum̃tis pode¬
statẽ se accepisse agnoscãt. placabiles
do hostias offe̾̃ncdi. Ad ip̃os nãq ꝑtiner

Expanded text:
latus munit et sinistrum, ut ex hoc intelligant se per arma justitiae a dextris et a sinistris esse munitos, ut de manu episcopi, quatenus his instrumentis potestatem se accepisse agnoscant, placabiles Deo hostias offerendi. A
Abbreviated transcription (Latin):
aũ eruditione his explendis certus
rũ ordinatio. ĩ censi p̃paratio.
cura cͥsmatis ꝯfitiendi. cura baptisfũ
orcdinandi. p̃paratio luminarioꝵ ĩ sacͥsi¬
cio ⁊ sacͥficii.¬

Expanded text:
aut eruditione his explendis certus. rum ordinatio, incensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminarium in sacrificio et sacrificii
Abbreviated transcription (Latin):
teris sñ cͥmine iurer̃. Lib̾ti qͦ qͥ ã dñis it
manumissi st̃ ut ĩ eis nullũ obseqͥi ius
aũ potestatẽ resuauerĩt. ⁊ sñ cͥmĩe uixer̃.
hos inclerũ assumi posse sũ cuc̃tatione
sanxer̃. Publice uͦ penitñtes tͥminosos
illutãtos digamos repudiataꝵ maritos
ex adult̾io natos. ab hẽticis baptizatos.
⁊ qͥ se ip̃os abscidert̃ a sacͥs cedinib artẽdos
⁊ energuminos ĩclerũ ñ recipiendoss¬

Expanded text:
is ita manumissi sunt, ut in eis nullum obsequii jus aut potestatem observaverint, et sine crimine vixerint, hos in clerum assumi posse sine contradictione sanxerunt. Publice vero poenitentes, criminosos, illiteratos, bigamos, repudiatarum maritos, ex adulterio natos, ab haereticis baptizatos, et qui seipsos absciderunt, a sacris ordinibus arcendos, et energumenos in clerum n
Abbreviated transcription (Latin):
Iua gͥ potestas secłaris dr̃. ista sp̃ualis
dines potestatũ. sub uno t̾n it̾mq capite
dist̾buti.⁊ qͣi ab uno pͥncipio deducti. ⁊
adunũ relati Terrena potestas. caput
ht̃ regẽ sp̃uał potestas cap̃ ht̃ sumum
pontificẽ. Ad potestatẽ regis ꝑ¬

Expanded text:
igitur potestas saecularis dicitur, ista spiritualis dines potestatum; sub uuo tamen utrinque capite distributi, et quasi ab uno principio deducti, et ad unum relati. Terrena potestas caput habet regem. Spiritualis potestas habet summum pontificem. Ad potestatem regis p
Abbreviated transcription (Latin):
spensat. Si miłr sac̾doᷤ ⁊ pontifex sũ sũmsa
di. cateritandi bapritãdi. p̃dicãdi. ligandi.
soluendi. una qͦdãmͦ sit dignitas. pontifici¬
b tñ eccłas dclicãdi ordine̾ faciẽdi. manꝰ un¬
pouẽdi. sacͥ cͥsmatis ꝯsecͣndi. ꝯmunẽ suꝑ po¬

Expanded text:
spensat. Similiter sacerdos et pontifex sive summus di, catechizandi, praedicandi, ligandi, solvendi, una quodammodo sit dignitas, pontificibus tamen Ecclesias dedicandi, ordines faciendi, manus imponendi, sacri chrismatis consecrandi, communem su
Abbreviated transcription (Latin):
spectant. cui statutũ ÷ deciiis ⁊ obla¬
tionib q̃ do offerũt᷑ sustñtari laicis
laicoꝵ p̾fe̾bãt portiões in heditate ac¬
ceꝑut. Sola tͥb leui q̃ cłi̾cos fig᷑abat
decimis ⁊ obłoib ⁊ sacͥficioꝵ uictimis

Expanded text:
spectant. Cui statutum est decimis et oblationibus quae Deo offeruntur, sustentari. Laicis laicorum praeferebant, portiones in haereditate acceperunt, sola tribus Levi, quae clericos figurabat decimis et oblationibus et sacrificiorum victimis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯplectit᷑ laicos ⁊ cłicos qͣiͣ duo
lat̾a corꝑis uniꝰ. Ei it ad sinistrã st̃ laici.
q̃ uitȩ p̃sentis necessitati ĩ seruiũt. ssõ
ita dico ad sinistrã q̃ ad̾m illi ad sinistrã
statuent᷑. qͥl dicet᷑. ite maledicti in
ignẽ et̃ñũ. Absit ame uͥ bonos laicos
iͥ statue p̃sumã. Nã qͥ boni erũt siue

Expanded text:
uo latera corporis unius. Quasi enim ad sinistram sunt laici qui vitae praesentis necessitate serviunt. Non ita dico ad sinistram quemadmodum illi ad sinistram statuentur, quibus dicetur: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Absit a me ut bonos laicos ibi statuere praesumam! Nam qui boni erunt, sive
Abbreviated transcription (Latin):
leuitis hp̃i albis indicti uestib assistũt altari.
ut candore uestis mũditia uitȩ sig̃cet᷑. Hitidi¬
q adhostias ⁊ ĩmaculati accedãt Tales it d̾m
docet hr̃e ministros. qͥ nullo carnis corrum¬
pant᷑ ꝯtagio. s ꝑfc̃a m̃tis ⁊ corꝑis castitate
splendeãt. Quales it diaches ordinandi suit.
apłs plenissime doc& scͥbẽs ad tunotheuo
Nã c̃ p̃misiss de sac̾dotũ elect̃oe ꝯtinuo subiũx᷑.

Expanded text:
levitis. Ipsi albis induti vestibus assistunt altari, ut candore vestis munditia vitae significetur, nitidique ad hostias et immaculati accedant. Tales enim Dominum decet habere ministros, qui nullo carnis corrumpantur contagio, sed perfecta mentis et corporis castitate splendeant. Quales enim diaconi ordinandi sint, Apostolus plenissime docet scribens ad Timothaeum . Nam cum praemisisset de
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto eũ capiat. Neq it ad habitand̃
diui dit se ꝑ hõĩ̃ corda seu corꝑa. aliã
sui partẽ huic tͥbuens. illi aliã. sicut
s potiꝰ si ꝗ̃lib⁊ sonũ c̃ corꝑ ea ressit.
⁊ tͣnsitoria surdꝰ ñ cap̃. surdast᷑. ñ tot̃
cap̃. atq in his q̃ aucliut̃. c̃ parit᷑ ei
aꝑꝑinqͣnt. tanto mag̾ alẜ alio capit.¬

Expanded text:
ex toto capiat. 19. Neque enim ad habitandum dividit se per hominum corda seu corpora, aliam sui partem huic tribuens, illi aliam, sicut sed potius, si quemlibet sonum, cum corporea res sit ac transitoria, surdus non capit, surdaster non totum capit, atque in his qui audiunt cum pariter ei propinquant, tanto magis al
Abbreviated transcription (Latin):
debeat patͦcimũ ⁊ illi ipe possessiões
debeat ĩ necessitare obseqͥũ Sic̃ it re¬
sia potestas patͦciniũ ꝙͣ deb⁊ alt̾i
ñ pot̾ dare sic ip̃a possessio ⁊̃ ab eccła¬
sicis ꝑsõĩs obtenta obseqͥũ ꝙ regiȩ po¬
testati ꝓpatͦcimo debet᷑ iure uegare

Expanded text:
possessiones debeant in necessitate obsequium. Sicut enim regia potestas patrocinium quod debet alteri non potest dare; sic ipsa possessio etiam ab ecclesiasticis personis obtenta, obsequium quod regiae potestati pro patrocinio debetur jure negare
Abbreviated transcription (Latin):
tenꝰ amississe ñ dubitãt᷑ affirmamꝰ Neq
N sic uictorẽ uitioꝵ dr̃e uolumꝰ ut eũ ip̃a
q̃ iuncẽt uicia portasse aliqͣn ac ss̃siste
dicamꝰ. ꝓptẽa it ꝑ solã pȩnã ĩfirmari
ꝯsensit ut eos qͥ ⁊ ĩ culpa ⁊ ĩpena gͣtabãt

Expanded text:
 admisisse indubitanter affirmamus. Neque enim sic victorem vitiorum dicere volumus, ut eum ipsa quae vinceret vitia portasse aliquando ac sensisse dicamus. Propterea enim per solam poenam infirmari consensit, ut eos qui in culpa et in poena aegrotabant,
Abbreviated transcription (Latin):
Isti st̃ qͥ in esdra nathanei .i. ĩ humilita¬
te dño seruientes appellant᷑. ex qͣꝵ ordine
suit ille nathanael. qͥ ĩeũgłio saluatorẽ¬
dñm cõfiteri ⁊ ab ip̃o meruit collauda¬
ri dicente dño. Ecce uẽ isrłita ĩ qͦ dolus
ñ ÷. lsti subsũũt leuitis. ⁊ uasa corꝑis ⁊

Expanded text:
Isti sunt qui in Esdra Nathanei, id est in humilitate Domino servientes appellantur, ex quorum ordine fuit ille Nathanael, qui in Evangelio Salvatorem confiteri, et ab ipso meruit collaudari, dicente Domino: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Isti subserviunt levitis, et vasa corporis et
Abbreviated transcription (Latin):
munẽ ab oĩ pecc̃o assumẽt. pena tam̃
pecc̾̃i uoluntate ñ necessitate assunĩtis
remañte. ut dũ ista ĩ saluatore sine
culpa patẽt᷑ illa q̃ ĩsaluandis ꝓculpa
pene obnoria ferat libaret᷑. De hac¬
scire qͣmͦ caro illa ꝗͣdiu ĩ massa gñis huma¬
ni sub origiiali debito fuit: pęnã qͦ p̾uari¬
catiõis qͣ totũ tenebat᷑ ĩ toto ip̃o ex necessi¬
tate sustinuit. pꝰꝗͣ aũ ã toto ip̃o singłarit᷑
diuisa ⁊. ut nec ĩ pp̃o ess. nͨ c̾ ip̃o s̃causa
participar&. iã nicħ pene debuit qi de
debuit sustin̾e pęnã qñ iã ñ hu̾it culpã.
Pot̾at gͦ iuste saluatde ĩ carne sua ꝗͣsine
culpa assũpsit pęnã qͦ mortalitatis ⁊ pas¬
sibilitatis. infirmitatẽ ñ assũpsisse. s eã
ñ solũ supͣ id ꝙ nos sumꝰ mortales qr¬

Expanded text:
munem ab omni peccato assumeret, poena tantum peccato voluntate, non necessitate assumentis, remanente, ut dum ista in Salvatore sine culpa pateretur, illa qua in salvandis pro culpa poena obnoxia fuerant liberaretur. De hacscire quomodo caro illa quandiu in massa generis humani sub originali debito fuit, poenam quoque praevaricationis quae totum tenebatur in toto ipso ex necessitate sustinuit. Postquam vero a toto ipso singulariter divisa est, ut nec in ipso esset, nec cum ipso in causa participaret, jam nihil penae debuit, quia debuit sustinere poenam, quoniam jam non habuit culpam. Poterat ergo juste Salvator in carne sua, quam sine culpa assumpsit, poenam mortalitatis, passibilitatisque infirmitatem, non assumpsisse; sed eam non solum sup
Abbreviated transcription (Latin):
abilla qͥppe parte hõis humana loc̃õ hõĩ po¬
tissimũ uocabula formauit. ꝗͣ pͥmũ ⁊ pͥnẽr¬
palit̾ in hoĩe sensꝰ humanꝰ agnoũ. Et debu¬
ni famulari ñ potuiss nͥ pꝰ eũ quẽ sensꝰ hu¬
manꝰ ĩꝑcipiendo hũit. modũ ĩdicendo te¬
niuss. Itaq qr icd ꝙ ab humo erat eiudẽtiꝰ
ĩ hoĩe uidebat᷑. ab illo potiꝰ hõ dicebat᷑ Sic̃
⁊ ex infirmitate sentiendi ꝯfusio dicendi
sacͣ ne u̾ba hõiũ inu̾nate dĩ errare nos

Expanded text:
 illa quippe parte hominis humana locutio homini potissima vocabula formavit, quam primum et principaliter in homine sensus humanus agnovit. Et debuni famulari non potuisset, nisi prius eum quem sensus humanus in percipiendo habuit, modum in dicendo tenuisset. Itaque quia id quod ab humo erat evidentius in homine videbatur; ab illo potius homo dicebatur. Sic quidem ex infirmitate sentiendi, confusio dicendi sacra, ne verba hominum in veritate Dei errare nos
Abbreviated transcription (Latin):
dã pͥncipiũ ab illo a qͦ mitt̾et᷑. Ppt̾ẽa
gͦ pat̾ ab alio mu̾ti ñ ht̃. qr ab alio
pꝰea iste ad bona reuocauit. Ille ab¬
stulit ꝯtł sustinebamꝰ. iste reddidt
⁊ ut ad optandos in ħeditatẽ uocaret. &
cõsensũ suũ ĩgrã adoptionis cõꝓbaret.
Neq it sine cõsensu filii a patre alien
stat. ut filii nom̃ ad oprandi ꝑciꝑent.
⁊ ꝑ illum cuiꝰerat ⁊ abilloaq
erat. Uenit sap̃ia ut hostis ratione
uincẽt᷑. ⁊ ut habitaculũ suũ ip̃a uẽdi¬
caret. q malitia possidebat. Qit astutia
uicerat. iustũ fuit. ut ñ fortitudine. s
prudñtia iuncẽt᷑. ut in eod in qͦ se uic¬

Expanded text:
 a quo mitteretur. Propterea ergo Pater ab alio mitti non habet, quia ab alio postea iste ad bona revocavit. Ille abstulit quod sustinebamus, iste reddidite ut adoptandos in haereditatem vocaret, et consensum suum ut gratia adoptionis comprobaret. Neque enim sine consensu Filii a Patre alienistat, ut Filii nomen adoptandi perciperent, et per illum cujus erat et ab illo a quo erat. Venit sapientia, ut hostis ratione vinceretur, et ut habitaculum suum ipsa vindicaret, quod malitia possidebat. Qui enim astutia vicerat, justum fuit ut non fortitudine, sed prudentia vinceretur, ut in eodem in q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcedũt᷑. hũ ꝗ qͥlargitores st̃ muñĩs ħ
subiecti id q siͣ suꝑiorib debetur.
ad aliã poss̃ tͣusfr̾e potestatẽ. nͨ p̃lati
in his q̃ iustr a subiectis possidẽt᷑ alie¬
nos possessores induc̃e. ħ ÷ ut nec

Expanded text:
largitores sunt muneris, hoc subjecti id quod suis superioribus debetur ad aliam possunt transferre potestatem, nec praelati in his quae juste a subjectis possidentur alienos possessores inducere. Hoc est ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ spõ. Ip̃a gͦ aĩa emissa ÷ potestate mori¬
entis. ñ uiolentia occidũtis. Emissa ẽ.
aĩa. lile emisit cꝰ fuit. Uñ emisit: Excur¬
ne. &ͦ emisit: ad patrẽ. Recessit anima.
mortua ÷. Sic̃ mortuꝰ ⁊ dõ. qr mortua ÷
humanitas dĩ. ita mortuꝰ ÷ ħo. qr mortua
⁊ caro hoĩs. Sola caro mortua ÷. ⁊ in
carne mortuꝰ ÷ ho: cuiꝰ caro fuit. Mor
mors carnis fuit. Sola caro mortua ÷.¬

Expanded text:
s. Ipsa ergo anima emissa est potestate morientis, non violentia occidentis. Emissa est anima. Ille emisit, cujus fuit. Unde emisit? Ex carne. Quo emisit? Ad Patrem. Recessit anima, mortua est. Sicut mortuus est Deus, quia mortua est humanitas Dei, ita mortuus est homo quia mortua est caro hominis. Sola caro mortua est, et carne mortuus est homo, cujus caro fuit, morteparatio animae mors carnis fuit. Sola caro mortu
Abbreviated transcription (Latin):
hõ tp̃rał et̾nꝰ ñ suit pp̃ diuinitatẽ: gͦ inqͥut̃
hõ ab et̾no fuit. ⁊ hõ mundũ c̾auit ⁊ hõ
fuit añ ꝗͣ hõ ess. Pueri estis. ⁊ adhuc ĩuo¬
lum̃tis infantiȩ expediri ñ potiustis. Nõ¬
dũ in uob̃ exc̃itati sensꝰ c̾uer̾. qͥ lacte opꝰñ

Expanded text:
ter divinitatem? Ergo, inquiunt, homo ab aeterno fuit; et homo mundum creavit, et homo fuit antequam homo esset. Pueri estis et adhuc involumentis infantiae expediri non potuistis. Nondum in vobis exercitati sensus creverunt, qui lacte opus non
Abbreviated transcription (Latin):
unitatẽ ip̃ã ꝑ unionẽ accessit. Aliud
qͥppẽ aliqͣ simul ꝑunionẽ ad unitatẽ
ꝯponi atq atq aliũ. aliqͣ ꝑunionem
unitati apponi. Qñ ir aliqͣ ꝑ unionẽ
ad unitatẽ ꝯponũt᷑. nom̃ totiꝰ partes

Expanded text:
unitatem per unionem accessit. Aliud quippe est aliqua simul per unionem ad unitatem componi, atque aliud aliqua per unionem unitati apponi. Quando enim aliqua per unionem ad unitatem componuntur, nomen totius partis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nat᷑a qͣiͣ debitũ qͥdã ex ĩstituto c̃atoriꝰ
ad fab̾cã humani corꝑis ad soluendã
ĩpendit. ita ꝓrsꝰ sñ ulla necessitate aut
coactione ab ea reqͥrit᷑. ut nͥ sola dilectio¬
ne. ⁊ ut sic dix̾ĩm spontanea caritate¬
uoluntate ad tͥbuendũ id ñ inclinet᷑.¬

Expanded text:
dam ex instituto Creatoris ad fabricam humani corporis exsolvendam impendit, ita prorsus sine ulla necessitate, aut coactione ab ea requiritur, ut nisi sola dilectione, et ut sic dixerim spontanea voluntate ad tribuendum id non inclinet
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: eͦmͦ maria demaria sp̃u scõ cõcepit:
fuit : hȩc oĩa magna cõsid̾atione indi-¬
gent. ne forte iare disuꝑnif ⁊ ualde ti¬
ampliꝰ sua possibilitate p̃sumat. Nec id̾o
de his dubitand̾ ÷ qr obscura st̃. nͨ ĩo te

Expanded text:
epit, fuit? Haec omnia magna consideratione indigent, ne forte in re difficili et valde obamplius sua possibilitate praesumat. Nec ideo de his dubitandum est quia obscura sunt, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sc̃. s una ꝑͣ caro ⁊ aĩa. ħ ã qͥdã tã multipli¬
cit̾ delirasse inuenu̾it᷑. solis u̾bis adħentes.
ut ñ facile u̾boꝵ ĩ uoluc̾ uilicari potuiss.
nͥ infine error se manifestꝰ ostñde̾t. Dict̃ it
aliũ oĩo ⁊ diu̾sũ ab aĩa ⁊ corꝑe. itau ħ totͣ¬

Expanded text:
na persona caro et anima. Hic autem quidam tam multipliciter delirasse inveniuntur, solis verbis adhaerentes, ut non facile verborum involucra judicari potuissent, nisi in fine error se manifestus ostenderet. Dicunt aliud omnino et diversum ab a
Abbreviated transcription (Latin):
culati ⁊̃ cedinate delectatiõis ⁊ c̃eupa¬
scentiȩ illicitȩ titillationẽ aliqͣm si ns¬
be aut dicat aut credat. qr si iuł. aliꝗ̃¬
pue delectonis radicẽ. aut motũco¬
cupiscendi ĩ orclinatũ uilla fuisse dli¬
ẽe i nꝰ ꝓfecco ab oĩ uitio libam negate

Expanded text:
culi inordinatae delectationis et concupiscentiae illicitae illationem aliquo modo fuisse, aut dicat, aut credat, quia si ullam pravae delectationis radicem aut motum concupiscendi inordinatum in illa fuisse diceremus, profecto ab omni initio liberam negare