comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
furorẽ ⁊ irã dñi ab eodẽ postulat auferri hc̃ .N. furo¬
rẽ.⁊ hãc irã maxime lacͥmosa ꝓpħe deplorat. ꝯqͥstio.
phariseos qd̃ secdñtes supͣ cathedrã moysi. uane
sibi magist̾iũ arrogent. dicendo oe ñ faciendo ⁊ qd̾
ament salutatͥones ĩ foro. ⁊ uocari ab hoi̾b rabbi.
⁊ hiũles magist᷑ eccłe degentib cathedrã illoꝵ erãt
accepti. Qd̾ ꝑulã uiduã sareptenã deq̃ ĩ p̾missa narrat᷑ lec¬

Expanded text:
furorem et iram Domini ab eodem postulat auferri. Hunc enim furorem et hanc iram maxime lacrymosa prophetae deplorat conquestio. Pharisaeos, quod sedentes super cathedram Moysi, vane sibi magisterium arrogent, dicendo et non faciendo, et quod ament salutationes in foro, et vocari ab hominibus Rabbi, et humiles magistri Ecclesiae de gentibus cathedram illorum erant accepturi. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħaꝵq doctnã missam sibi ab̾o fidei hospicio suscepit.
remanentẽ ap̃sinagogã siccitate ⁊ sterilitate. quia
fac̾et sibi subcin̾iciũ panẽ penitentie. ex altata
ẽ. ñ deficiente ap̃ eã idria farine. nec ĩ minuco le¬
illa añse exaltans humiliata sit adeo ut nc̃ legis fari¬
naͣ molicores eiꝰ pharisei molere sciant. oleũ eũgłii ĩ
philacteriis suis ⁊ magnificis fĩbriis ãbulãtes suꝑbe¬
glii lectio ponit᷑ qua dñs ꝯsiliũ suũ discipłis siuis. secͤto

Expanded text:
 doctrinam missam sibi a Deo, fidei hospitio suscepit, remanente apud Synagogam siccitate et sterilitate, quia faceret sibi subcinericium panem, panem poenitentiae, exaltata est, non deficiente apud eam hydria farinae, 49 nec imminutio leIlla autem se exaltans humiliata sit, adeo ut nec legis farinam molitores ejus Pharisaei molere sciant, nec oleum Evangelii in phylacteriis suis et magnificis fimbriis ambulantes ,ngelii lectio ponitur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
habitu inuentꝰ ut hõ. palã qd passibił mortalis¬
q eẽt apparuit: S ex eat ⁊ foris nunciet eũq in¬
inclitꝰ sem. & dilatatꝰ iaphet. uidł catholici atq a¬
postolici pats honesto sacͣm̃toꝵ pallio ꝑꝑ nos as
sũpta ornant ⁊ uenerant᷑ infirmitatẽ. & ħ post
dorsũ suũ. qr sane infirma illa tͣnsiert̃. nͨ ea p̾sũ

Expanded text:
u inventus ut homo, palam quod passibilis mortalisque esset, apparuit? Sed exeat et foris nuntiet, eumque ininclytus Sem, et dilatatus Japhet, videlicet catholici atque Apostolici Patres, honesto sacramentorum pallio, propter nos assumptam ornant et venerantur infirmitatem, et hoc post dorsum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
suã sp̃c sc̃s exornat magis emulari nos hortatur. ũ
celligentia capiamus. S ñ oĩno quẽ admodũ siorẽ
lingua. sp̃c quid̾e m̃s orat. mens aũ sine fructu :
ita dehis qͦ sentiendũ ẽ. Nã qui mist̾ia uł signa
eccłiȩ fidelit᷑. & pie freqñtant. ꝗͣuis causas eoꝵ scire
ñ potuert᷑ ñ tñ fñ fructu st̃. Iõ qͥppe ħ instituta
st̃. ut miro mͦ secreta dĩ que apaucis posst̃ ĩ tłłigi
pene ab oĩb possĩt agi. Nũqͥd qr ĩ oꝑando soli iu¬
dent oculi cet̾a m̃bra. que ñ uident ⁊ tñ oꝑant᷑¬

Expanded text:
s sanctus exornat, magis aemulari nos hortatur, ut telligentia capiamus. Sed non omnino, quemadmodum si orem lingua, spiritus quidem meus orat, mens autem sine fructu est, ita de his as eorum scire non potuerint, non tamen sine fructu sunt. Ideo quippe haec instituta sunt, ut miro modo secreta Dei, quae a paucis possunt intelligi, pene ab omnibus possint agi. Nunquid quia in operando soli vident oculi. caetera membra, quae non vident et t
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturaꝵ aperire dignet᷑ gr̃a Uisũ ẽ aũ hoc opꝰeu¬
lum sic ordinari ut pͥmũ ea que pene cotidiana:
ipso adunante ẜ. cuꝰ piosangͥne umu̾sa t̾ta pur¬
ĩliguita st̃ cui menioria dies oe hore ornate st̃. Il¬
lud abonis oib huice stucdii meritũ uł dignitas
impetrare debebit. ut ꝗͣnis uetꝰ cũ suauitate uñ
bibutt assucti sint. nr̃a tñ musta despuenda ñu
lieuit. sẽꝑq licebit cͥq dr̃e salua fide qd̾ senserĩt
łrimũ qͥde cotidianũ nr̃e seruitutis pensũ u¬
delici. dn. diei hore quas canonicas .i. regłares
dicimꝰ. uñ causas institutionis acciꝑint iã di.¬

Expanded text:
Scripturarum, aperire dignetur gratia. Visum est autem hoc opusculum sic ordinari, ut primum ea quae pene quotidiana ipso adjuvante ignita sunt, cujus memoria dies et horae ornatae sunt. Illud a bonis omnibus hujusce studii meritum vel dignitas impetrare debebit, ut, quamvis vetus cum suavitate vinum bibere assueti sint, nostra tamen musta despuenda non re salva fide, quod senserit. Primum quidem quotidianum nostrae servitutis pensum, videlicet septem diei horae, quas canonicas, id est regulares dicimus, unde causas institutionis acceperint, jam di
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis. passionis. resuit ecłbis. & ascinsioniᷤᷤ
niꝰ. & sublimit᷑ intellexeit᷑. & p̃dicare uoce lute¬
ris. atq hꝰ cemodi signis fidelit  sapient̃ curaue¬
rt̃. uideficit imitatist᷑ ħ pacto benedictos filioᷤᷤ
noe. Sem ce iaphet. qͥ nuditatẽ patͥs ndñte
maleddicto cham. assũpto pallio post dorsũ suũ
reuerenti diligentia. contexert̃. Nã qͥd aliud noe
de uinea sua quã plantauit ipse mebriatꝰ dormi¬

Expanded text:
s, resurrectionis et ascensionis ejus, et sublimiter intellexerunt, et praedicare voce, litteris atque hujusmodi signis fideliter et sapienter curaverunt. Videlicet imitati sunt hoc pacto benedictos filios Noe, Sem et Japhet, qui nuditatem patris, ridente maledicto Cham, assumpto pallio post dorsum suum, reverenti diligentia contexerunt . Nam, quid aliud Noe de vinea sua quam plantavit , ipse inebriatus dormi
Abbreviated transcription (Latin):
cum armis suis. In hoc bellonicha¬
nor moritur. dum incorde culpacog¬
noscitur: dũ linguaueniam dep̾cat᷑:
dum quod ꝑ penitentiã iniungitur.
manꝰ humilit oꝑat᷑. Cum hoc agit᷑
nichanor moritur: quia tc̃ suꝑbꝰ ad
humilitatem reuocat᷑. P recepit autẽ
iuidas caput nichanoris. & manum
cum humero abscisam. ierosolimis
ꝑferri.linguam etiam nichanoris
p̾cisam. inssit particulatim auibꝰ
dari. Caput nichanoris ẽ. intentio
lingua detractionis u̾ba. Caput ni¬
dit. qui ꝑu̾sum opꝰ iudicat ce repre¬
hendit: lingua p̾ciditur dũ ociosꝰ
sermo ꝑsilentium amputatur. Lin¬
guanichanoris auibꝰ particulatim
dari p̃cipitur: cum apenitente ꝓ
bis que male gesserat. scõꝵ suffra¬
gia queruntur: s & aues st̃ quili¬
bet uiri spũales. Aues enim sunt:
quia remotiat̃renis sublimit ui¬
uunt. Huiusmodi auibꝰ linguã
diuidit: quiꝓ diũsis peccatis di¬
uersas orationes fundit. Hecautem:

Expanded text:
cum armis suis. In hoc bello Nicacum armis suis. In hoc bello Nicanor moritur, dum in corde culpa cognoscitur, dum lingua veniam deprecatur, dum quod per poenitentiam injungitur, manus humiliter operatur. Cum hoc agitur, Nicanor moritur, quia tunc superbus ad humilitatem revocatur. Praecepit autem Judas caput Nicanoris, et manum cum humero abscissam Hierosolymas perferri; linguam etiam Nicanoris praecisam jussit particulatim avibus dari. Caput Nicanoris, est intentio lingua detractionis verba. Caput Nindit, qui perversum opus judicat et reprehendit. Lingua praeciditur, dum otiosus sermo per silentium amputatur. Lingua Nicanoris avibus particulatim dari praecipitur, cum a poenitente pro iis, quae male gesserat, sanctorum suffragia quaeruntur. Sed et aves sunt quilibet viri spirituales. Aves enim sunt, quia remoti a terrenis sublimiter vivunt. Hujusmodi avibus linguam dividit, qui pro diversis peccatis diversas orationes fundit. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
cum tubis ce canticis admoue¬
bant. Tuba intꝰ ẽ uacua. ce fit ex
ere. metallo uidelicet ualde sonoro:
sigc̃at autem scłi uanitatẽ. S ut
tuba sonum reddere ualeat. neces¬
seẽ ut aliquis eã ori suo iungat:
uentum attrahat & emitat. Ori
suo tubam ut resonet apponit:qͥ
ꝑ scłaris eloquentie dulcedinem.
aliorum fauorẽ querit. Uentum
attrahit: qui uanegle desid̃io in¬
flammatꝰ suꝑbit. Uentũ emit¬
tit ut tuba resonet: quotiens
aures audientium iactantie u̾bis
suꝑbus implet. Gum tubis gͥ et
tatione demulcent. Iudas uͦ ce qͥ
cũ eo erant inuocato d̃o ꝑ oratio¬
nes congressi sunt:manuquidem
pugnantes. s ce corde dnm̃ oranteᷤ.
hec tria sunt confessioni necessa¬
ria. lingua uidelicet. cor. & manus:
ut incorde contritio: in lingua sit
oratio: in manu oꝑatio. In contriti¬
one autẽ cordis deleat  pecc̃or
culpam: in oratione petat ueniam:
in oꝑatione p̾enitentiam agͣat. Et
cognouerunt nichanorem ruisse

Expanded text:
cum tubis et canticis sese admovecum tubis et canticis sese admovebant. Tuba intus est vacua, et fit ex aere, metallo videlicet valde sonoro, signat autem saeculi vanitatem. Sed ut tuba sonum reddere valeat, necesse est, ut aliquis eam ori suo jungat, ventum attrahat et emittat. Ori suo tubam ut resonet apponit, qui per saecularis eloquentiae dulcedinem, aliorum favorem quaerit. Ventum attrahit, qui vanae gloriae desiderio inflatus superbit. Ventum emittit ut tuba resonet, quoties aures audientium jactantiae verbis superbus inflat. Cum tubis igitur et tatione demulcent. Judas vero, et qui cum eo erant, invocato Deo, per orationes congressi sunt, manu quidem pugnantes, sed corde Dominum orantes. Haec tria sunt confessori necessaria, lingua videlicet, et cor, et manus, ut in corde contritio, in lingua sit oratio, in manu operatio. In contritione autem cordis deleat peccator culpam, in oratione petat veniam, in operatione agat poenitentiam. Et cognoverunt Nicanorem ruisse
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis in bono oꝑe quiescit. e se¬
ipsum sollerti circumspectione cu¬
obtinet ut consilium ꝑficiat. ut cũ
uida die sabbati. in locis scił. sama¬
rie p̃lium cõmittat. Erectus aut̃
nichanor cum summa suꝑbia: com¬
mune tropheum cogitauerat statu¬
erede uida. Commune thropheũ
de itda nichanor statuit: quotiens
non pͥuatamgłam. s communem
suꝑbꝰ de subũsione confessionis q̃t.
Dum enim peccator culpam suam
defendit. & excusat. tunc de uida
nichanor omnino triumphat: h
dumseipsum uidicat ce affligit. T̃
uidas de nichanore triumphans
humilit̾ iuncit. Machabeus autt̃
confidebat cũ omnispe aualul̃
sibi adeo affuturum. Non solum
uidas inp̃sentibꝰ spem ponit sed
etiam de futuris d̾o auxiliante
confidit: & illum securius inuocat
qũe futurũ sͥ ꝓpitium p̾t monẽ
pacient̃ expectat. Nec tantum
munitione clipei &e haste socios
armat: s sermonibꝰ optimis &e hor¬
tationibꝰ eorũde animos informat.
Nichanor autẽ ce quicũ eo erant:

Expanded text:
aliquis in bono opere quiescit, et seipsum solerti circumspectione cuuperbiae non obtinet, ut consilium perficiat, et cum Juda die Sabbati in locis Samariae praelium committat. Erectus autem Nicanor cum summa superbia, commune trophaeum cogitaverat statuere de Juda. Commune trophaeum de Juda Nicanor statuit, quoties non privatam gloriam, sed communem superbus de subversione confessionis quaerit; dum enim peccator culpam suam defendit et excusat, tunc de Juda Nicanor omnino triumphat. Sed dum seipsum judicat et affligit, tunc Judas de Nicanore triumphans humiliter vincit. Machabaeus autem confitebat cum omni spe auxilium sibi a Deo adfuturum. Non solum Judas in praesentibus spem ponit, sed etiam de futuris, Deo auxiliante, confidit, et illum securius invocat quem futurum sibi propitium post mortem patienter exspectat. Nec tantum munitione clypei et hastae socios armat, sed sermonibus optimis et hortationibus eorumdem animos informat. Nicanor autem, et qui cum eo erant,
Abbreviated transcription (Latin):
liges & p̾mia iustorum:ce penas dãp-¬
natorum. In hoc oraculo posuit salo¬
mon archam fedĩs: ce inea tabulas le¬
gis. Est autem oraculum diuine re¬
uelationis secretum. Ibi salomon
archam posuit: & ibide qui pacemde¬
sid̾at. m̃tem ponit. In easunt tabu¬
le legis: scientia uidelicet diine di¬
strictionis. Hic solus intrat pontifex:
sunt enim pauci quibꝰ reuelatur
consilii duum secretum. Hic solus
oras. si solitarius eẽ desideras: sisua¬
uitatem quietis amas. Attendegͥ ut ÷¬
oratio tua sit discreta ce secreta: dul¬
creta ꝓpt̾ idiotas. secreta ꝓpt̃ ipocͥtas:
dulcis affectu. humilis appetitu: ut
qd̃ appetit diligat: nichil altum sapi¬
ens. humilia ocupiscat. Sit pura et
tͣnquilla. neqͥcqũa comodi temꝑaliᷤ
oratio postulet: nec tͣnquillitatem
orationis curiositas conturbet. Sigͥ
talis eẽ desideras: ad illud claustrũ
ñ manufactum quod ẽ incelis ꝑueni-¬
refestinas.

Expanded text:
liges et praemia justorum, et poenas damliges et praemia justorum, et poenas damnatorum. In hoc oraculo posuit Salomon arcam foederis, et in ea tabulas legis. Est autem oraculum divinae revelationis secretum. Ibi Salomon arcam posuit, et ibidem qui pacem desiderat, mentem ponit. In ea sunt tabulae legis, scientia videlicet divinae districtionis. Huc solus pontifex intrat. Sunt enim pauci, quibus revelatur consilii divini secretum. Hic solus ores, si solitarius esse desideras, si suavitatem quietis amas. Attende ergo ut oratio tua sit discreta et secreta, dulcreta propter idiotas, secreta propter hypocritas, dulcis et humilis appetitu, ut quod appetit diligat, nihil altum sapiens humilia concupiscat. Sit pura et tranquilla, nec quidquam commodi temporalis oratio postulet, nec tranquillitatem orationis curiositas conturbet. Si igitur talis esse desideras, ad illud claustrum non manufactum, quod est in coelis, pervenire festinas.
Abbreviated transcription (Latin):
chil hereticum doceat lectio: nchilter¬
renum exoptet meditatio. In altan as¬
cenduntur thimiamata: inm̃sa po¬
nuntur panes: incandel abtis lucetis.
thimiamata orationis. panes itfto¬
tionis: lucerne cognitionis. ꝑ emo¬
nem enim queritur ds: ꝑ re fil¬
onem gustatur: uidet᷑ in lumme cis¬
nitionis. Querendo desid̾atur gitõ
dulcescit: cognitꝰ amat᷑. Habent da¬
miamatha odorem: panes saps li
cognitio amorem. Oratio siqudens
redolet dm̃: panes sapiunt: cogils
diligit. Infundit autem ds̃ odeusil
uitatem. sapori dulcedindꝰ amua
lectationem. Ut sit odor suau si
stus duicis: amor delectadils a a
debent ẽẽ inconũsione. hec mullo¬
tur a sacerdotibꝰ e leutis in anpe
conu̾sionis. Si autem oraculum intra-¬
re desideras. intra inscũarium diut
intelligas innouissimis eoꝵꝰ. Corum
udelicet qui ꝑierunt ꝓpt̾ iniquita¬
temsuam: &e eoꝵ quorum mors p̃ciosa
ẽ. in conspectu domini. Ibienim intel¬

Expanded text:
ihil haereticum doceat lectio, nihil terihil haereticum doceat lectio, nihil terrenum optet meditatio. In altari accenduntur thymiamata, in mensa ponuntur panes, in candelabris lucernae; thymiamata orationis, panes refectionis, lucernae cognitionis. Per orationem enim quaeritur Deus, per refectionem gustatur, videtur in lumine cognitionis. Quaerendo desideratur, gustatus dulcescit, cognitus amatur. Habent thymiamata odorem, panes saporem, cognitio amorem. Oratio siquidem redolet Deum, panes sapiunt, cognitio diligit. Infundit autem Deus odori suavitatem, sapori dulcedinem, amori dilectionem, ut sit odor suavis, gustus dulcis, amor delectabilis. Haec omnia debent esse in conversione. Haec ministrantur a sacerdotibus et levitis in templo conversionis. Si autem oraculum intrare desideras, intra in sanctuarium Dei, ut intelligas in novissimis eorum , eorum videlicet qui perierunt propter iniquitatem suam, et eorum quorum mors pretiosa est in conspectu Domini . Ibi enim intel
Abbreviated transcription (Latin):
est m̃sa ꝓpositionis aurea: sunt &e can¬
delabra de auro purissimo facta. In alta¬
riaccendebantur thimiamatha:. in m̃sa
panes ponebantur: incandelabris lu¬
cerne. Altare auceum sunt corda electo-¬
rum: thimiamatha bona oꝑa: odorthi¬
miamatum. bonioꝑis exemplum.
dit: est intentio orationis. que ex affec¬
tu cordis ad desid̾anda celestiatendit.
Mensa uͦ aurea ẽ. diuina scͥptura:. paneꝰ
sunt apłi siue eorum successores: ex qͦꝵ
actib tanqͣex panib reficiunt᷑ fideliũ
m̃tes. Oui panes ꝓpositionis ꝯuenient̃
possunt appellari: quia adimitan¬
dum ꝓponunt᷑ uniu̾so orbi. Dece can¬
delabra sunt decẽ legis p̃cepta: lucer¬
ne lum̃ doctrinȩ. Possunt hec cealit̾
dici. Sit gͥ altare dilectio: m̃salectio:
candelabra meditatio. Purttas auri
in altari. est animus ꝑfectꝰ indilectio¬
ne: puritas auri in m̃sa sanus inteller¬
tus in lectione: puritas auri icande¬
labris. purus affectus in meditationt.
Ut nichil carnale querat dilectio m¬

Expanded text:
est mensa propositionis aurea, sunt et candelabra de auro purissimo facta. In altari accendebantur thymiamata, in mensa panes ponebantur, in candelabris lucernae. Altare aureum, sunt corda electorum; thymiamata, bona opera: ordo thymiamatum, boni operis exemplum. ius, est intentio orationis, quae ex affectu cordis ad desideranda coelestia tendit. Mensa vero aurea est divina Scriptura; panes sunt apostoli sive eorum successores, ex quorum actibus tanquam ex panibus reficiuntur fidelium mentes. Qui panes propositionis convenienter possunt appellari, quia ad imitandum proponuntur universo orbi. Decem candelabra, sunt decem legis praecepta; lucernae lumen doctrinae. Possunt et haec aliter dici. Sit igitur altare dilectio, mensa lectio, candelabra meditatio. Puritas auri in altari, est animus perfectus in dilectione. Puritas auri in mensa, sanus intellectus in lectione. Puritas auri in candelabris, purus affectus in meditatione, ut nihil carnale quaerat dilectio, n
Abbreviated transcription (Latin):
uitulum petulantie: hedum lasciuit:
taurum suꝑbie. Sepissime enim gan¬
det animus uanitate carnis desicd̃io
delectatur:. inflatur scientia: honorid̾
sublimari desiderat. Offect aut̃e hec
omnia animus summo sac̃doti in
manu miscdie: ut in holocaustum
ponantur suꝑ contritionis altare. In¬
tuetur oculo etiã discretionis licet lon¬
ge positus. dumaꝑitur templum p¬
sius templi pulcͥtudinem: dũ incon¬
u̾sis quibꝰ libet ꝑ exemplum bonioꝑl.
foras apparentem attendit moru ue¬
nustatem. Ad dñm clamat: dum ꝓ
his inquibꝰ iacet. ad dominũ sulptĩ
anhelat.

Expanded text:
vitulum petulantiae, haedum lasciviae, vitulum petulantiae, haedum lasciviae, taurum superbiae. Saepissime enim gaudet animus vanitate, carnis desiderio delectatur, inflatur scientia, honoribus sublimari desiderat. Offert autem haec omnia animus summo sacerdoti in manu misericordiae, ut in holocaustum ponantur super contritionis altare. Intuetur etiam oculo discretionis licet longe positus dum aperitur templum ipsius templi pulchritudinem, dum in conversis quibuslibet per exemplum boni operis foris apparentem attendit morum venustatem. Ad Dominum clamat, dum pro iis, in quibus jacet, ad Dominum suspirans anhelat.
Abbreviated transcription (Latin):
ecit salomon basilicam grand̃e
idest ext̾ĩus atrium. inquo de¬
signant᷑ corda carnaliumꝰ: qui ꝑ hoc
qd̾ in cominuni ce simplici fide mancĩs.
ad edificium templi ꝑtinent: nec tam̃
tales sunt ut ꝑ se hostias immolent.
s in manu sacerdotum eas offerunt.
ut ꝓ eis orent: hostias etiam offerunt:
dum exhabundantia rerum quas
possident. egentes quosq siue mini¬
stros eccł̃ie offerendo pascunt: de in-¬
fimis ad dñm clamaut: dum depro-¬
fundo t̃rene habitationis eruitoto
desid̃io m̃tis exoptant. Longe atẽ¬
plo remoti sunt. & tam̃ intemplum
intuitum dirigunt: auri fulgorem
&e pulcͥtudinem oꝑis admirantur:
dum uirorum sublimium uitã qũa
attingere nequeunt effectu. piede¬
uotionis uenerantur affectu. S et ex¬
t̾ius atrium moralit designat recor¬
dationem pecc̃oꝵ. Ad ducunt᷑ ibidẽ
ut sacerdotibꝰ offerantur pecudes:
dum ad memoriam correctionis re-¬
ducuntur motꝰ animales. hoc aut̃
fit cum animus ad memoriã reducit

Expanded text:
ecit Salomon basil cam grandem , id est, exterius atrium, in quo designantur corda carnalium. Qui per hoc quod in communi et simplici fide manent, ad aedificium templi pertinent. Nec tamen tales sunt, ut per se hostias immolent, sed in manu sacerdotum eas offerunt, ut pro eis orent. Hostias etiam offerunt, dum ex abundantia rerum, quas possident, egentes quosque sive ministros Ecclesiae offerendo pascunt. De infirmis ad Dominum clamant, dum de profundo terrenae habitationis erui toto desiderio mentis exoptant. Longe a templo remoti sunt, et tamen in templum intuitum dirigunt. Auri fulgorem et pulchritudinem operis admirantur, dum virorum sublimium vitam, quam attingere nequeunt effectu, piae devotionis venerantur affectu. Sed exterius atrium moraliter designat recordationem peccatorum. Adducuntur eodem, ut sacerdotibus offerantur pecudes dum ad memoriam recordationis reducuntur motus animales. Hoc autem fit, cum animus ad memoriam reducit
Abbreviated transcription (Latin):
Inanias grã domini: uidas confes¬
lĩ. saulus temptatio respicientis:
harsis exploratio gaudii int̃p̃tant᷑
Ad saulumananias mittit᷑: qͣndo
ad eum qui peccatum considerat
ssia penitendi tribuitur. Temptati¬
onem consid̾at ce respicit: qui tẽpꝰ
e locum. delectationem ce consen¬
lun temptationis attendit. Talis
in domo iude querit᷑ & inuenitur:
quimnbono confessionis adhuc ma-¬
neus in scło demoratur. Ponit᷑ autẽ
lie domus inuico quiuocat᷑ rectus.
luenum indomo confessionis ma-¬
net: ꝓculdubio lineam recte uiuen¬
di tenet. S qui tharsensis ẽ uitam
celestem in t̾ris tolerat: ut postmod
celestis gaudii exploratmr fiat.
be plateis

Expanded text:
Ananias, gratia Domini: Judas, confesAnanias, gratia Domini: Judas, confessio, Saulus, tentatio respicientis; Tharsensis, exploratio gaudii interpretatur. Ad Saulum Ananias mittitur, quando ad eum, qui peccatum considerat, gratia poenitendi tribuitur. Tentationem considerat et respicit, qui tempus et locum, delectationem et consensum tentationis attendit. Talis in domo Judae quaeritur, et invenitur, qui in domo confessionis, adhuc manens in saeculo, demoratur. Ponitur autem haec domus in vico, qui vocatur Rectus. Qui enim in domo confessionis manet, procul dubio metam recte vivendi tenet. Sed qui Tharsensis est virum coelestem in terris tolerat, ut postmodum coelestis gaudii explorator fiat. e plateis
Abbreviated transcription (Latin):
recipiunt: quia contraeoꝵ falstałt.
montes .i. iusti luce ueritatis dari¬
ores fiunt. Nota etiam quod mie¬
rusalem domus scuta uendentiũ
ẽẽ dicitur: ne alicu hoc qd̾ diximꝰ
mirum uideatur. Ait eni scͥpt̃a.
Edificauit melchias filius autd̃i¬
cis. usq ad domum natineorum
ce scuta uendentiũ. contra porã
iudicialẽ. Scuta uendunt quis
iusticia munera libent̃ accipils
s domum scuta uendentiunl.
contra portam iudicialẽ eẽ spisa
dicitꝰ illos enimquiusticia uesdt̃
conscientia rep̾hendit: ce conͣtͣ por-¬
tam iudicialem domus eorum posi¬
te sunt. quorum mens ce conscientia
ueritati contradicunt. Hoc aut̃ toci.¬
ens mystice uł moralit̾ agit᷑ quocieis
aliquis uir eccl̃iasticus cupiditate
uincitur: uł quotiens animꝰ adulati¬
onis laude temunerat᷑. Nec mirum
tud agit᷑: cum econtrario indama-
enimadananiam inuisudñs. Sur¬
gea uade in uicum qui uocatur
nomine tharsensem: ecce enum orat.

Expanded text:
recipiunt, quia contra eorum falsitatem recipiunt, quia contra eorum falsitatem montes, id est, justi luce veritatis clariores fiunt. Nota etiam quod in Hierusalem domus scuta vendentium esse dicitur, ne alicui, quod diximus, mirum videatur. Ait enim Scriptura: Aedidificavit Melchias filius aurificis usque ad domum Nathinaeorum, et scuta vendentium contra portam judicialem . Scuta vendunt, qui pro justitia munera libenter accipiunt. Sed domum scuta vendentium contra portam judicialem esse, Scriptura dicit. Illos enim, qui justitiam vendunt, conscientia reprehendit; et contra portam judicialem domus eorum positae sunt, quorum mens et conscientia veritati contradicunt. Hoc autem toties mystice, vel moraliter agitur, quoties aliquis vir ecclesiasticus cupiditate vincitur, vel quoties animus adulationis laude remuneratur. Nec mirum tud agitur, cum econtrario in Damasenim ad Ananiam in visu Dominus: Surge, et vade in vicum, qui vocatur nomine Tharsensem, ecce enim orat .
Abbreviated transcription (Latin):
Refulsit inquit sol inclipeos aure¬
os: &e resplenduerunt montes ab
eis. Sunt autem clipei aurei. auxi¬
lia defensionum: que sunt absq
commixtione temporalis lucri. In
his gͥ clipeis sol refulget: quia in
puritate cordis. ꝑ exemplum bo¬
ne oꝑationis. iusticia clarior appa¬
ret. & resplenduerunt montes ab
eis. Montes: st̃ homines uita ce
moribꝰ sublimes. Aclipeis gͥ aureis
montes splendore recipiunt: qi cũ
aliquis iustus bene oꝑatur. cetĩ ui¬
ri sublimes. ꝑ famambone opinio¬
nis clariores fiunt. S ce inexerciture¬
gis antiochi multi fuerant: qͥclix¬
os aureos secum habebant. Sunt
autem sic̃ suꝑiꝰ diximus aureicliper
u̾ba que in defensione ꝓximi ꝓfe¬
runt᷑. absq commixtione t̾ẽꝑ alis
lucri. S istorum dipei idõ aurei st̃.
quia cum ꝓ proximis u̾ba defensio¬
loqui dicunt. Cum autẽ sol iusticie
in his dipeis resplendet. tc̃ uĩtas ap¬
paret: ce sic montes abeis splentieẽ

Expanded text:
Refulsit, inquit, sol in clypeos aureRefulsit, inquit, sol in clypeos aureos, et resplenduerunt montes ab eis . Sunt autem clypei aurei, auxilia defensionum, quae sunt absque commistione temporalis lucri. In his igitur clypeis sol refulget, quia in puritate cordis per exemplum bonae operationis justitia clarior apparet. Et resplenduerunt montes ab eis. Montes sunt homines vita et moribus sublimes. A clypeis ergo aureis montes splendorem recipiunt, quia cum aliquis justus bene operatur, caeteri viri sublimes per famam bonae opinionis clariores fiunt. Sed et in exercitu regis Antiochi multi fuerant, qui clypeos aureos secum habebant. Sunt autem, sicut superius diximus, aurei clypei, verba quae in defensione proximi proferuntur absque commistione temporalis lucri. Sed istorum clypei ideo aurei sunt, quia cum proximis verba defensioloqui dicunt. Cum autem sol justitiae in his clypeis resplendet, tunc veritas apparet. Et sic montes ab eis splendorem
Abbreviated transcription (Latin):
idest ad portam confessionis. Sic̃
enim fimus eicitur ꝑ portã ster¬
quilinii:. sic etiam ꝑ portã confes¬
sionis eicit᷑ fetor peccati. Est etiã
uicus scuta uendentium Sunt enĩ
quidam qui scuta emunt. & scuta
gerunt: quia in necessitate fr̃s de¬
fendunt. Sunt &e alii qui scuta uen¬
dunt. & scuta faciunt: qͥa licet inge¬
nium & potestatẽ iuuandi aliosha-¬
beant: ñ tam̃ absq pecunia fratreᷤᷤ
innecessitate uiuant. Scuta sunt:
defensionis u̾ba. Scutum in ma¬
nutenet: quiquod ore loquit᷑. oꝑibꝰ
implet. Scutum contra hostes ele¬
uat: qui indefensione pauꝑum
auxilium ꝓ posse p̾stat. Scuta mar¬
tyres emerunt: quia ꝓ defensione
diuine legis corꝑa sua ad supplicia
tradiderunt. Scuta iuidas macha¬
beus ce fr̃s eius emerunt: qͣndo pos¬
sessiones suas ꝓdefensione frm̃. de¬
populandas hostibꝰ reliquerunt
E merunt autem machabei scuta
aurea. In hystoria siguidem legitur:
machabeos habuisse clipeos aureo.

Expanded text:
id est, ad portam confessionis. Sicut id est, ad portam confessionis. Sicut enim fimus ejicitur per portam sterquilinii, sic etiam per portam confessionis ejicitur fetor peccati. Est etiam vicus scuta vendentium. Sunt enim quidam, qui scuta emunt, et scuta gerunt, quia in necessitate fratres defendunt. Sunt et alii, qui scuta faciunt, et scuta vendunt, quia, licet ingenium et potestatem juvandi alios habeant, non tamen absque pecunia fratres in necessitate juvant. Scuta, sunt defensionis verba. Scutum manu tenet, qui quod ore loquitur, operibus implet. Scutum contra hostes elevat, qui in defensione pauperum auxilium pro viribus praestat. Scuta martyres emerunt, quia pro defensione divinae legis corpora sua ad supplicia tradiderunt. Scuta Judas Machabaeus et fratres ejus emerunt, quando possessiones suas pro defensione fratrum depopulandas hostibus reliquerunt. Emerunt autem Machabaei scuta aurea. In historia siquidem legitur Machabaeos habuisse clypeos aureos.
Abbreviated transcription (Latin):
adui &e contemplatiui: minores uͦ
uilos ꝑtinent. quia ex illis diri¬
lantur uł ipsis inherent. Sunt &
in anima quidam uici morales: di¬
ũse uidl̃e uͥtutũ specie ᷤ. S icut enĩ
inmatĩali uico. sunt diu̾si ordineᷤ
hominum: sic inuicis anime sunt
diũsitates moꝵ. habet autẽ anima
uicum timoris: Habet ce uicum
amoris. Uicus timoris. descendit
ad portam uallis. idest humilita¬
tis. Uicus amoris ducit ad portam
pontis:i. ad contem plationẽ fut᷑e
retributionis. In uico timoris habi¬
tant serui ce mercennarii: inuicouͦ
dilectionis habitant. qui patrum
hereditates expectant. Seriu ꝓti-
more pene seruiunt:mercennarii
ꝓlabore mercedem querunt:. Fihii
ꝓsola dilectione laborant: ñ ut so¬
li hereditatem possideant. s ut
cum patre sinefine uiuant. S et
in ierłm morali. alii uici possunt
assignari:i. uicus sacerdotum. ce
uicus scuta uendentium. uicꝰ sa¬
cerdotum ẽ. uicus sc̃e exhortatioĩs:
qui ducit ad portam sterquilinii.

Expanded text:
i et contemplativi. Minores vero ad illos pertinent, qui ex illis derivantur, vel ipsis inhaerent. Sunt et in anima quidam vici morales, diversae videlicet virtutum species. Sicut enim in materiali vico sunt diversi ordines hominum, sic in vicis animae sunt diversitates morum. Habet autem anima vicum timoris, et vicum amoris. Vicus timoris descendit ad portam vallis, id est, humilitatis. Vicus amoris ducit ad portam pontis, id est, ad contemplationem futurae retributionis. In vico timoris habitant servi et mercenarii. In vico vero dilectionis habitant, qui Patrum haereditates exspectant. Servi prae timore poenae serviunt, mercenarii pro labore mercedem quaerunt, filii pro sola dilectione laborant, non ut soli haereditatem possideant, sed ut cum patre sine fine vivant. Sed et in Jerusalem morali alii vici possunt assignari, id est, vicus sacerdotum, et vicus scuta vendentium. Vicus sacerdotum, est vicus sanctae exhortationis, qui ducit ad portam sterquilinii,
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas. uicos &e plateas: Sic
sunt in eccłia continentes & ꝯiuga-¬
si Sicut enimur matĩali uico duo
sunt ordines domoꝵ sic in uico
tum cepꝑr qđ melchias filius herẽ.
ilficauit in ierłm mediã partem

Expanded text:
civitas vicos et plateas. Vici sunt in Ecclesia continentes et conjugati. Sicut enim in materiali vico duo sunt ordines domorum, sic in vico tum reperi, quod Melchias filius Herem aedificavit in Hierusalem mediam partem
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliquid de confessione ad edifi-¬
cationem claustralium diceremus:
s nec ad huc differam. quin de con¬
fessione aliquid sub breuitatedi¬
cam: ipsa ẽ. enim inicium ce finis
humane conu̾sationis: nec ad ierłm
misticam uł moralem. uł etiam ce¬
lestem ꝑuenire pot̾it: qui confessi¬
one fidei. uł confessione peccati.
dum uixerit & in mortis articulo
carebit. Exeuntibꝰ autẽ de sclo. in
da duce .i. confessione p̃cedente. Pri¬
mus iudas machabeus int̃ fratres
as castra mouit. Primo die naason
filius aminadab de tribu uda. obla¬
tionem suam obtulit. Primꝰ int̃ fr̃s
iudas machabeus ducatum tenuit:
quia int̃ cet̾as iurtutes confessio pri¬

Expanded text:
ut aliquid de confessione ad aedificationem claustralium diceremus; sed nec adhuc differam quin de confessione sub brevitate aliquid dicam. Ipsa est enim initium, et finis humanae conversationis, nec ad Hierusalem mysticam, vel moralem, vel etiam coelestem pervenire poterit, qui confessione fidei, vel confessione peccati dum vixerit, et in mortis articulo carebit. Exeuntibus autem de saeculo, da duce, id est confessione praecedente. Primus Judas Machabaeus inter fratres as castra movit. Primo die, Naason filius Aminadab de tribu Juda oblationem suam obtulit . Primus inter fratres Judas Machabaeus ducatum tenuit, quia inter caeteras virtutes confessio pri
Abbreviated transcription (Latin):
iurge. & in ligno qd̃ tenetur subpe¬
de:. Hec enim carnem mortificant
ae m̃tem domant: labor uidl obedien¬
tiȩ. & correctio discipline. lignũ sib
pede p̃mitur: uirga desuꝑ minat᷑
quia ad obedientiam cogim᷑. dũ dil¬
cipline legibꝰ coartamur. Aduobꝰ i¬
cuminibꝰ ferriamimus pungitur
int̾ que duo ponit᷑: unũ ne ad sãm
redeas. aliud ut ad regnũ tnseas. l¬
mor enĩ compellit. amor uͭ trabit.
Int̾hec itaq uoluit᷑. quimn tomossi¬
ritali ponitur: ae dicit. Paratũ ol
meum d̾s paratum cor meũ. Bis dĩ

Expanded text:
virgae, et ligno quod tenetur sub pevirgae, et ligno quod tenetur sub pede: haec enim carnem mortificant, et mentem domant, labor videlicet obedientiae et correctio disciplinae. Lignum sub pede premitur, virga desuper minatur, quia ad obedientiam cogimur, dum disciplinae legibus coarctamur. A duobus acuminibus ferri animus pungitur, inter quae duo ponitur: unum, ne ad saeculum redeas; aliud, ut ad regnum transeas. Timor enim compellit, amor vero trahit. Inter haec itaque volvitur, qui in torno spirituali ponitur, et dicit: Paratum cor meum, Deus, par
Abbreviated transcription (Latin):
incorrigia mortui animalis. morti-¬
ficatio carnis intelligit᷑. in qua an¬
mꝰ spiritalis inuolutꝰ detinet᷑ ꝑ lig¬
num uͦ qd̃ mouet᷑ sub pede designa¬
ri pot̾ uelocitas obedientie: citae¬
nim debet ẽẽ obedientia ꝙ quasi
sub pedibꝰ posita: ut fiat cũ humi¬
litate. &e sine tarditate. Unde ce in
canticis canticorum dicit᷑. manꝰeiꝰ
tornatiles: auree. plene iacintis fi¬
unt manus tornatiles: dũ affectꝰ a-¬
num facilediũtunt᷑ adquaslibet
oꝑationes. St̾ auree: dum affectioneᷤ
anumni ab omni appetitu carnalis de¬
siderii reddunt᷑ pure. Plene ft̃ iacinc¬
tis: dũ estuant amore &e desid̃io cele¬
stis patrie. Duo uͦ acuminaferri mn
quibꝰ ponit᷑ quicqͥd intorno uoluit᷑
st̃ tumor &e amor: timor pene ce amor
quoq qđ doctrine u̾bo uelut torna¬
toris ferro suꝑflua docendo rescant᷑
Uirga uͦ desuꝑ inclinans se releuanꝰ
ꝑcutientis more: disciplin̾a minat
Corrigia autẽ ligat᷑ in summitate

Expanded text:
ortificatio carnis intelligitur, in qua animus spiritualis involutus detinetur. Per lignum vero quod movetur sub pede designari potest velocitas obedientiae. Cita enim debet esse obedientia et quasi sub pedibus posita, ut fiat cum humilitate et sine tarditate. Unde et in Canticis canticorum: Manus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Fiunt manus tornatiles, dum affectus animi facile divertuntur ad quaslibet operationes. Sunt aureae dum affectiones animi ab omni appetitu carnalis desiderii redduntur purae. Plenae sunt hyacinthis, dum aestuant amore et desiderio coelestis patriae. Duo vero acumina ferri, in quibus ponitur quidquid in torno volvitur, sunt timor et amor: timor poenae, et amor quoque quod doctrinae verbo velut tornatoris ferro, superflua docendo resecantur. Virga vero desuper inclinans se et elevans percutientis more disciplinam minatur. Corrigia autem ligatur in summitate
Abbreviated transcription (Latin):
idest magistrum ũbo. exemplo. p̃ce¬
dentemt turbam discipulorum:
int̃pone mundiciam lilii. seu rosam
martyrii. Habes gͥ intemplo spirtta¬
li uarias celaturas: dum intͥnsecꝰ in
animo uirtutũ diu̾sitates locas.
Sculpunt᷑ etiã morali torno. dũ in
uolubilitate obedientie uirtutes a¬
nuni disponunt᷑. sub p̃dicationis fer¬
ro. Doctrine &e enĩ u̾bũ pot̾ appellari
tornatoris ferrũ: tornator ẽ. in m̃nte
discretionis iugor: qui ante se dicit᷑
hab̾e tornũ .i. rationabilẽ intellectũ.
Intornoautẽ quinq consid̾antur.
ferrũ. uirga. corrigia. lignũ subpede
ꝑ quod instrum̃tũ mouet᷑: duo etiã¬
acumina ferri. int̾ que duo fixum

Expanded text:
id est, magistrum verbo et exemplo praeceid est, magistrum verbo et exemplo praecedentem turbam discipulorum. Interpone munditiam lilii, seu rosam martyrii. Habes igitur in templo spirituali diversas caelaturas, dum intrinsecus in animo virtutum diversitates locas. Sculpuntur etiam morali torno, dum in volubilitate obedientiae virtutes animi disponuntur sub praedicationis ferro. Doctrina enim verborum, potest appellari tornatoris ferrum. Tornator est in mente discretionis vigor, qui ante se dicitur habere tornum, id est, rationalem intellectum. In torno autem quatuor considerantur, ferrum, virga, corrigia, lignum sub pede per quod instrumentum movetur. Iacumina ferri, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ed ce om̃s parietes torno . xxi.
templiꝑ circuitum sculpsit
uarus celaturis ce torno. Mistice pa-¬
rietes templi uariis celaturis scul¬
ita ut detͤ alii sermo sapientie. alii
sermoscientiȩ. alii grã curationum.
alii int̃p̃tatio sermonum. Sculpunt᷑
etiã pariet es cumtorno. cũ om̃ib¬
nullus fidelium contradicit: s ex a¬
nimo unusquisq clamat cũ psalmi¬
sta. paratus sum & ñ sum turbatus
ut custodiam mandata tua. Q aliꝰ
ꝓph̃a. Ecce ego mixte me. Intorno
unt. Moralit uͦ uariis celaturis scul¬
punt᷑ templiparietes. dum ꝑ diu̾sa
loca diu̾sarum rerum imprimunt᷑
imagines: ut hãnt singłe uirtuteᷤ
iuxta moralitatis intuitũ. formas
sibi conuenientes. Attende gͥ inqͦli¬
bet loco intelligibilis templi bouis
unaginem: idest mansuetudinem.
In pͥme ae alibi figuram leonis. rigo¬
rem uidłc seuere disirictionis: ĩpͥme
columbam. simplicitatis formam:
adde & turturem idest castitatem.
Adunge arietẽ ouium scił ducem

Expanded text:
ed et omnes parietes templi per circuitum sculpsit caelaturis variis, et torno . Mystice parietes templi variis caelaturis sculita ut detur alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia curationum, alii interpretatio sermonum . Sculpuntur etiam parietes cum torno, cum omnibnullus fidelium contradicit, sed ex animo clamat cum Psalmista: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua ; et alius propheta: Ecce ego, mitte me . In torno unt. Moraliter vero variis caelaturis sculpuntur templi parietes, dum per diversa loca diversarum rerum imprimuntur imagines, ut habeant singulae virtutes juxta moralitatis intuitum formas sibi convenientes. Attende igitur in quolibet loco intelligibilis templi, bovis imaginem, id est, mansuetudinem. Imprime, et alibi figuram leonis, rigorem videlicet severae districtionis. Imprime columbam, simplicitatis formam. Adde et turturem, id est, castitatem. Adjunge arietem, ovium scilicet ducem,
Abbreviated transcription (Latin):
de claustro materiali .l.¬
uomiamde ordinatio-¬
ne claustri mat̾ialis fr̃
aliquid mediocritatẽ
ubi maneant. & unde uiuant. Ut
plures sint ce boni ꝓposituit coha¬
bitandi suppetant edificia. & iuic¬
tui hañt necessaria. Sit tam̃ in nu¬
mero discretio: in ꝓposito deuotio:
mnedificiis mediocritas. in rebꝰ põs¬
sessis frugalitas. ne sicreu̾it turba.
nascatur turbatio. aut ꝓ difficulta¬
te ꝓpositi subrepat desꝑatio: ne ex
edificioꝵ magnitudine subintret
elatio. aut ex habundantiarerũ
se int̾serat temptatio. Quienimn
intemptationes &e in laqueos di¬
aboli.

Expanded text:
e claustri materialis. Quoniam de ordinatione claustri materialis, frater, aliquid mediocritatem ubi maneant et unde vivant, ut plures sint et boni propositi, ut cohabitandi suppetant aedificia, et victui habeant necessaria. Sit tamen in numero circumspectio, in proposito devotio, in aedificiis mediocritas, in rebus possessis frugalitas, ne si creverit turba, nascatur turbatio, aut pro difficultate propositi subrepat desperatio, ne ex aedificiorum magnitudine subintret elatio, aut ex abundantia rerum se inserat tentatio. Qui enim in tentationes et in laqueum diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾̃ confiteat᷑. In his siquidẽ ser¬
uandis summꝰ ẽ. medicꝰ &e ꝑfecta
medicina: seuerus magister. ñcru¬
delis. & rationabił disciplina. Sie¬
strum clamosus ce impudens contẽ¬
pserit: etiam si ñ abscesserit. de ur̃a
societate ꝓiciat᷑. Non enimut ait
beatus augustinꝰ. hoc fit crudelt̃
plurimos ꝑdat.

Expanded text:
militer confiteatur. In his siquidem sermiliter confiteatur. In his siquidem servandis summus est medicus et perfecta medicina, severus magister non crudelis, et rationabilis disciplina. Si estrum clamosus et impudens contempserit, etiam si non abscesserit, de vestra societate projiciatur. « Non enim, ut ait beatus Augustinus, hoc fit crudeliteplurimos perdat.
Abbreviated transcription (Latin):
habent iracundi locum: ꝑu̾sitp̃s
loquendi Conqueritur martha:.
respondet maria: quia ñẽ qui res¬
pondeat ꝓea. Ubienim nuia sim¬
plicitas p̾latorũ. ñ seruat pacem
claustralium. uł ñ increpat culpaᷤᷤ
ministrantiũ: ibi nec marcha com¬
pescitur. nec marie silentiũ custo-¬
dit᷑. Lego questũ marche. s ñ lego
ꝓhac ad illam respondisse. In res¬
ponsione siquidẽ xp̃i doceriposst̃
p̃lati.Hortatur enim martham:.
laudat mariã: illam nedesistat
abona oꝑatione: istamut ꝑseueret
incontemplatione. Pulcher ordo
recte uiuentium ut incapitulo
turbato fr̃i ñ respondeat. nͥ qͥscit &¬
quod debeat & qd̃ deceat. In histͥbꝰ
ꝑsonis: designari potest forma ꝑ¬
fecte religionis. In marthamini¬
strantiumꝰ. in maria claustraliũ:
in xp̃o p̃latorum. In capitło itaq
inquo discreti p̃ualet auctoritas
p̾lati. nemonisi iussus loquitur:
nisi uel clamet aliquem. uel deor¬
dine querat. uł culpam suam hu¬

Expanded text:
habent iracundi locum, perversi tempus habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium, vel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum Marthae, sed non lego ristum pro hac ad illam respondisse. In responsione siquidem Christi doceri possunt praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulcher ordo recte viventium, ut in capitulo turbato fratri non respondeat, nisi qui scit quid debet et quid deceat. In his tribus personis designari potest forma perfectae religionis. In Martha ministrantium, in Maria claustralium, in Christo praelatorum. In capitulo itaque, in quo discreti praevalet auctoritas praelati, nemo nisi jussus loquatur, nisi vel proclamet aliquem, vel de ordine quaerat, vel culpam suam hu
Abbreviated transcription (Latin):
culpam dilex̃ mariam: Amat xp̃c
confitentium humilitatẽ. ñ suꝑbo¬
rum obstinationem: qui declinant
iustificationes tuas in et̃num:. nec
declines cor meum inũba malicie
s iusticie: iustus enimininicio
accusator ẽ. sui. Quid ẽ. quod celare
uelis illi cui nichil latet: cui oẽ
corpatet: qui uidet in absconso:
qui nouit cogitationes hominũ:
Abscondit se adam inparadisopt᷑
culpam: s abscondi non potuit qr
nudꝰ fugit. Oculis enimomĩpoten¬
tis d̾̃i: nuda ce aꝑta sunt omnia.
Solent cẽ quandoq ex nunia sim¬
plicitate p̾latorum. uł ex ꝑũsitate
sublitorũ incapitulo lites mul¬
tiplicari: quia ubi deest seueritaᷤ
discipline. oriunt᷑ uirgia. crescunt
rixe. Loquunt᷑ de extĩorib negoti¬
is indomo confessionis: ad ducũt
oues ce boues incapitulo: ut ubi
haberidebet sermo de anima¬
bꝰ. habeatur cura de bobꝰ. Cõmo¬
uent᷑ int̾ huiusmodiuerba sim¬
pliciores fr̃s. turbantur discreti:

Expanded text:
culpam dilexit Mariam? Amat Christus culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obstinationem, qui declinant justificationes tuas in omni tempore, ne declines cor meum in verba malitiae , sed justitiae. Justus enim in initio accusator est sui . Quid est quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in abscondito, qui novit cogitationes hominum? Abscondit se Adam in paradiso post culpam, sed abscondi non potuit, qui nudus fuit . Oculis enim omnipotentis Dei nuda et aperta sunt omnia . Solent etiam ex nimia simplicitate praelatorum, vel perversitate subditorum, in capitulo lites multiplicari, quia ubi deest severitas disciplinae, oriuntur jurgia, crescunt rixae. Loquuntur de exterioribus negotiis in domo confessionis, adducunt oves et boves in capitulum, ut ubi haberi deberet sermo de animabus, habeatur cura de bobus. Commoventur inter hujusmodi verba simpliciores fratres, turbantur discreti,
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. Uñgͥ ꝓcessit deiectio in dig¬
nitate: Unde subiectio inpotestate:
Unde turbatio infamiliaritateᷤ
Uñ iterum malum inangelo: cũ
nec p̃cessisset. nec tunc eẽt: Uñ pec¬
catum in primo homine: cũ meliꝰ
deberet credere p̃cepto creatoris.
quam suggestionib antiqui hostr᷑:
Quomodo conti git. ut iudas qͥ
intm̃ fuerat ei familiaris. in malũ
consensisset uideis: Quare iterum
detĩorem: Quodigredior. Quo ascen¬
do. Altioris enim est hoc oꝑis ce sub¬
tilioris. Scio tam̃ quod si ueniret
satan ad capitulum confessionis:
impetrare posset indulgentiam
remissionis.S ne desꝑaret homo
cum audiret angelum tante dig¬
nitatis desꝑasse: hominẽ tante
potestatis peccasse discipulũ tan¬
te familiaritatis apostatasse: os¬
tendit nobis ds exempla quoꝵ¬
dam qui peccauert̃. nec desꝑaue¬
runt: s amici di factisunt. Anig¬
noras petri negationẽ: annescis
thome dubitationẽ: Nonne post

Expanded text:
lunt. Unde igitur processit dejectio, in diglunt. Unde igitur processit dejectio, in dignitate; unde subjectio in potestate; unde turbatio in familiaritate? Unde iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc esset? Unde peccatum in primo homine, cum melius deberet credere praecepto Creatoris, quam suggestionibus antiqui hostis? Quomodo contigit ut Judas, qui in tantum fuerat familiaris, in malum consenserit Judaeis? Quare iterum pulos deteriorem? Quo digredior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, qui peccaverunt, nec desperaverunt, sed amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. uidi satanan quasi fulgur
de celo cadentem. De scd̃a. in sudor
uultꝰ tui uesceris pane tuo: Det̾cia
laqueo se suspendit. & crepuit maꝰ
his tribꝰ tres claustraliũ ordines
possunt. nec obedire uolunt: a¬
liiuͦ qui familiares magistris locu¬
los portant. ce in occulto detrahen¬
tes magistros crucient. Quidꝰ
Nocet ne dignitas. potestas. & fa¬
miliaritas: Creatus intantadign¬
tate angelus ut lucifer uocaretur
non attendens dignitatẽ creatiõs
casurus sedem quesuut elationis
Sic quidam claustraliũ dũgenĩs
nobilitatep̃minent. dum litera
scientia pollent. dũ ꝓpria uitull¬
dum inqualibet artium ceteros
fr̃s p̃cellunt. elationis sedem petĩl
ce qui ex dono tantimunĩs hu¬
miliores ẽẽ deberent. cont᷑ debil¬
ores ce illiteratos suꝑbitument.
Nostis cẽ potestatẽ primi hominiꝰ
qui cum in honore eẽt ñ intellexit:
s dum suocreatori obedire contẽp¬
sit. creature ciui p̃positꝰ erat. subditꝰ
diant. ipsitam̃ obedire p̃latis no¬

Expanded text:
dicitur: Vidi Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . De tertia: Laqueo se suspendit, et crepuit medius . His tribus tres claustralium assignanc praeesse possunt, nec obedire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum litterarum scientia pollent dum voce modul qualibet artium caeteros fratres praecellunt, elationis sedem petunt et qui ex dono tanti muneris humiliores esse deberent, contra debiliores et illitteratos superbi tument. Nostis etiam potestatem primi parentis, qui cum in honore esset non intellexit , sed dum suo Creatori obedire contempsit, creaturae, cui praepositus erat subditus diant, ipsi tamen obedire praelatis no
Abbreviated transcription (Latin):
peccato affinis ẽ egipto. scd̃a domꝰ
ꝓficientibꝰ in bono ꝓxima ẽ deser-¬
to: t̾cia delectantibꝰ indomino.
coniuncta ẽ. paradiso. Estogͥhu¬
milis: ut sis in paradiso sublimiᷤ.
Noliqueso ẽẽ incapitulo sic̃ satan
in celo. uł sicut adamin paradiso:
unus enim desꝑat. alt̃ excusat.
Tanto autẽ satan det̾ior: quanto
desꝑatior. An nescis satan expul¬
sum acapitulo celi: adamacapi¬
tulo paradisi. uidam acapituloxͥ:
Primũ capitulũ fuit in celo. scd̃m
inparadiso: t̃cium in horto. Inuno¬
quoq tam̃ p̃erat d̃s. In primopri-¬
ma culpa suꝑbie: in scd̃o inobedi¬

Expanded text:
peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam a capitulo paradisi; Judam a capitulo Christi? Primum capitulum fuit in coelo, secundum in paradiso, tertium in horto. In unoquoque tamen praeerat Deus. In primo, prima culpa superbiae; in secundo, inobedi