comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pit mare et traiecit eos: potest ꝑ suam gam colbere fiuida
et labentia concupiscentiarum carnalium cum hiue sclo re¬
nunciatur: ut tanquam inimicis peccatis om̃ib deletis.
fidelium ppłs ꝑsacramentum baptismatis traiciatur. qui
deduxit cos in nube diei. et tota nocte in illuminatione ig¬
nis. potest etiam sp̃italit dirigere itinera. si ad eum clamet
fides. itinera mea dirige scđ̾m uerbum tuum. De quo alibi
dr̃. Ipse enim rectos faciet cursus tuos et itinera tua in
tanqu̾am indie sacramentum manifestum e. in carne ue¬
lut in nube inuiditio uͦ tanquam interrore nocturno
quia tunc erit magna tribulatio scłi tanquã ignis. ⁊ luce¬
bit iustis. et ardebit iniustis. Qui disrupit indeserto petra.
et id aquauit eossicut in abysso multa: potest utiq sicien¬

Expanded text:
isset inclusa, potest per suam gratiam cohibere fluida isset inclusa, potest per suam gratiam cohibere fluida et labentia concupiscentiarum carnalium, cum huic saeculo renuntiatur, ut, tanquam inimicis, peccatis omnibus perdeletis, fidelium populus per sacramentum Baptismatis trajiciatur. Qui deduxit eos in nube diei, et tota nocte in illuminatione ignis, potest etiam spiritualiter dirigere itinera, si ad eum clamet fides: Itinera mea dirige secundum verbum tuum . De quo alibi dicitur, Ipse enim rectos faciet cursus tuos, et itinera tua in tanquam in die, sacramentum manifestatum est in carne, velut in nube; in judicio vero, tanquam in terrore nocturno, quia tunc erit magna tribulatio saeculi tanquam ignis, et lucebit justis, et ardebit injustis. Qui disrupit in deserto petram, et adaquavit eos sicut in abysso multa; et e
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim mos ẽ. diuinorum in scripturis scĩs misterio¬
rum. ut idem homo alias. aliam atq abam ꝓ re aliqua sig¬
nificanda ꝑsonam gerat: sic moyses ppłi udȩorum
sub lege positi ꝑsonam gerebat. eumq in ꝓpħica p̃nunciatiõe
figurabat. Sieut gͦ moxses petram uirga ꝑcuciens. de di uirtu¬
te dubitauit: ita ille ppłs qui sublege ꝑmoysen data tene¬
batur. xp̃m ligno erucis affigens. eum uirtutẽ di eẽ. non
credidit. S sicut ꝑcussa petra manauit aqua sicientib: sic
plaga dm̃ce passionis effecta ẽ. uita credentib. Habemus em̃i
de hic re p̾clarissimam et fidelissimam uoeẽ apłi cum inde
loqueretur dicens. Petra autẽ erat xp̃c. Od de petra aqua edu¬
cta ẽ: apłs paulus quid eẽt. ex posuit. ubi ait. Et om̃s eundem
potũ spĩtalem biberunt. Bibebant autẽ de sp̃itali sequente
petra. setra aũt erat xp̃c. Significata ẽ. gͦ de xp̃o ꝓfluens gr̃a¬
ficat crucem. duo quippe ligna sunt crux. Nim qui difru¬

Expanded text:
Sicut enim mos est diuinorum in scripturis sanctis mysteriorum, ut idem homo alias aliam atque aliam pro re aliqua significanda personam gerat, tunc Moyses populi Iudaeorum sub lege positi personam gerebat eumque in prophetica praenuntiatione figurabat. sicut ergo Moyses petram uirga percutiens de dei uirtute dubitauit, ita ille populus, qui sub lege per Moysen data tenebatur, Christum ligno crucis adfigens eum uirtutem dei esse non credidit. sed sicut percussa petra manauit aquam sitientibus, sic plaga dominicae passionis effecta est uita credentibus. habemus enim de hac re praloqueretur, dicens: Petra autem erat Ccta est, apostolus Paulus quid esset exposuit, ubi ait, Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Bibebant enim de spirituali sequenti petra: petra autem erat ficat crucem. Duo quippe ligna sunt crux. 7. LANFR
Abbreviated transcription (Latin):
cim s undecim ñ nulli etiam codices habent: qđ credo
merum etiam in xͣii. stare uoluerit qr dudenarius in eis
numerꝰ ita mysticꝰ erat. ut non posset in locum uide nisi
aluis. idẽ. mathias. ad conseruandum sacram̃tũ eiꝰdem nu¬
meri subrogari: qđ libet gͦ eoꝵ sit. nichil inde existit.
erant congregati clausis ostiis ꝓpt̃̾ metũ iudȩoꝵ unde cũ
exisset thomas uenit ad eos iħc: siue post octo illos dies
qͣndo libet. Cepit aut̃ dicere adplebem parabolam
banc. homo plantauit uineam: et cȩt̾a. In hac gͦ plebe
intelligendum ẽ. etiam illos eẽ. potuisse : qui sic eũ audi¬
rent quomͦ cum dixerant. benedictus qui uenit innomi¬
in ipso corꝑe dñi iam sicut m̃bra deputarentur qr iam
puloꝵ. ficut ipsi euanglistȩ sepe testantur. et unde ętiã
erant illi quingenti fr̃s. quib eum paulus apłs post re¬
surrectionẽ p̃sentatũ eẽ. cõmemorat. Deinde uisus ẽ.¬
iacobo. Non tunc aut̃ pͥmum acciꝑe debemꝰ uisum e̾e

Expanded text:
 sicut nonnulli etiam codices habent, quod credo merum etiam in undecim stare uoluerit, quia duodenarius in eis numerus ita mysticus erat ut non posset in locum Iudae nisi alius, id est Matthias, ad conseruandum sacramentum eiusdem numeri subrogari. quodlibet ergo eorum sit, nihil inde existit erant congregati clausis ostiis propter metum Iudaeorum, unde cum exisset Thomas, uenit ad eos Iesus, siue post octo illos dies nim ait: coepit autem dicere ad plebem parabolam hanc: homo plantauit uineam, et cetera. in hac ergo plebe intellegei\\dum est etiam illos esse potuisse qui sic eum audirent, quomodo cui dixerant: benedictus qui uenit in nomiin ipso corpore domini. iam sicut membra deputarentur, ut merpulorum, sicut ipsi euangelistae saepe testantur, et unde erant etiam illi quingenti fratres, quibus eum apostolus Paulus post resurrectionem praesentatum esse commemorat, praeseIacobo, non tunc autem primum accipere debemus uisum esse
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. si necessitate transgrediende huiꝰ uitȩ inuitus cogor ȩuan.¬
glizare. dispensatio mͥ credita ẽ. ut scilicet ex dispeusatione mea.
quia xp̃m. quia ueritatẽ predico. quamus exoccasione. qͣmuis
mea querens. quamuis terreni emolumenti necessitate compul¬
sus. alii proficiant. ego autẽ mercedẽ apd dm̃ głosam illã sempi¬
euuangłium p̃dicans sine sumptu ponam ȩuuangłium. id ẽ.
ut non sit credentibꝰ sumptuosũ ȩuuangłiũ. ne putent adhoc sͥ
ȩuuangłizari. ut id ȩuuangłistȩ quasi uende iudeant᷑. Et tamen
redit etiam atq etiam ut ostendat quid sibi iure dñi co liceat¬
& ipse non faciat. Ut non abutar potestate mea inȩuuangłio.
am uero quam infirmitati hominũ compaciens id faciebat au¬
diamus. sequentia. Nam cum lib̾ sim ex omnibꝰ: omĩum me¬
iudeus. ut iudeos lucrarer. his qui sublege sunt quasi sub lege

Expanded text:
id est si necessitate transigendae huius uitae inuitus cogor euangid est si necessitate transigendae huius uitae inuitus cogor euangelizare, dispensatio mihi credita est, ut scilicet ei dispensatione mea, quia Christum, quia ueritatem praedico, quamuis ex occasione, quamuis mea quaerens, quamuis terreni emolumenti necessitate conpulsus, alii proficiant, ego autem mercedem apud deum gloriosam illam sempieuangelizans, inquit, sine sumptu ponam euangelium, id est ut non sit credentibus sumptuosum euangelium, ne putent ad hoc sibi euangelizari, ut id euangelistae quasi uendere uideantur. et tamen redit etiam atque etiam, ut ostendat, quid sibi iure dominico liceat et ipse non faciat. ut non abutar, inquit, potestate mea in euangelio. Iam uero quia infirmitati hominum conpatiens id faciebat, audiamus sequentia. cum enim liber sim, inquit, ex omnibus Iudeus, ut Iudeos lucrarer; iis, qui sub Lege sunt, quasi sub Lege
Abbreviated transcription (Latin):
glm annunciant. de ȩuuangłio uiuere. id ÷ uitã istã cui opꝰ ẽ .iii.¬
ctu et tegumento de euuangłio transigere. sic̃ suꝑius de suis co¬
apłis dixit. Unde ipse dñs ait. Dignus ẽ. oꝑarius cibosuo. ce dignꝰ
est oꝑarius mercede sua. hunc itaq cibum &e hanc mercedẽ susten¬
tande huius uitȩ debitum ȩuuangłistis ab eis quibꝰ ȩuuangłizant
non accepit apłs. llerum dicens ego autem nulliꝰ horum usus sũ.
Et sequit᷑ et adiungit ne forte quisquam arbitret᷑ idõ ñ eũ acce¬
pisse. quia illi ñ dederant. Non scripsi autem hȩc inquit. ut¬
ita fiant in me. Bonum ẽ. enim mͥ magis mori. quam ut głam
meam quis euacuet. Quam głam nisi quam habe uoluit
apd̃ dm̃ in xp̃o compaciens infirmis : sic̃ mox aptissime dicturꝰ ẽ.
unde uiuam ñ habebo. Nam sequit᷑ & dicit. Si enim uoleis
hoc ago mercedem habeo. Uolentem se dicit facere. sine ulla
dm̃ głȩ sempit̾nȩ.Si autẽ inuitus. dispensatio mͥ credita ẽ.

Expanded text:
elium adnuntiant de euangelio uiuere, id est uitam istam, cui opus est uictu et tegumento, de euangelio transigere, sicut superius de suis coapostolis dixit, unde ipse dominus ait: dignus est operarius cibo suo, et: dignus est operarius mercede sua. hunc itaque cibum et hanc mercedem sustentandae huius uitae debitum euangelistis ab eis quibus euangelizabat non accepit apostolus uerum dicens: ego autem nullius horum usus sum. Et sequitur et adiungit, ne forte quisquam arbitretur ideo non eum accepisse, quia illi non dederant: non ita fiant in me. bonum est enim mihi magis mori quam ut gloriam inanem faciat. quam gloriam? nisi quam habere uoluit apud deum, in Christo conpatiens infirmis, sicut mox apertissime dicturus estunde uiuam non habebo. nam sequitur et dicit: si enim uolens hoc facio, merc e d e m habeo. uolentem se dicit facere, sine ulla sempiternae. si autem inuitus, inquit, dispensatio mihi credita est,
Abbreviated transcription (Latin):
nistra non transfertur addexteram. Nec sp̃s ꝓpriȩ dr̃ donũ
hominum loquat᷑ ⁊ angłorum sonans ęramentum ẽ. ⁊ ciba¬
lum tumiens. Et si habuerit ꝓphetiam. ⁊ scierit om̃a sacram̃¬
ta. ⁊ omnem scientiam. ⁊ habuerit omnem fidẽ. ita ut mon
tes transferat nicħ ẽ. Et si distribuerit omnem substanciã
suam. ⁊ si tradidit corpus suum ut ardeat nicħ ei ꝓd ẽ.
Quantum gͦ bonum ẽ. sine quo ad ęc̃nam uitã neminem
bona tanta ꝑducunt: Ipsa uͦ dilectio siue caritas. nam
unius rei ẽ. nomen utrumq si habeat eam qui non loqͥt᷑
lingus nec ht̃ ꝓphetiam. nec om̃a scit sacramenta om¬
nemq scientiam. nec distribuit om̃a sua pauꝑib uł ñ
habendo qđ distribuat. uł aliqua necessitate ꝓhibitus.
nec tradat corpus suum ut ardeat si talis passionis nulla
temptatio ẽ. ꝑducit ad regnum ita ut ipsam fidem non
faciat utilem nisi caritas. Sine caritate quippe fides pot̾

Expanded text:
nistra non transfertur ad dexteram. Nec Spiritus proprie dicithominum loquatur et Angelorum, sonans aeramentum est et cymbalum tinniens: et si habuerit prophetiam, et scierit omnia sacramenta, et omnem scites transferat, nihil est. Et si distribuerit omnem substantiam suam, et si tradiderit corpus suum ut ardeat, nihil ei prodest . quantum ergo bonum est, sine quo ad aeternam uitam neminem bona tanta perducunt? ipsa uero dilectio siue caritas — nam unius rei est nomen utrumque — si habeat eam qui non loquitur linguis nec habet prophetiam nec omnia scit sacramenta omnemque scientiam nec distribuit omnia sua pauperibus, uel non habendo quod distribuat uel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum, ut ardeat, si talis passionis nulla temtatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem non faciat utilem nisi caritas. sine caritate quippe fides potest
Abbreviated transcription (Latin):
U idete gͦ fide manente. signa uariata. Ibi petra xp̃e. Nob xp̃c.
norunt fideles. Si speciem uisibilem intendas. aliud ẽ. Si ĩ¬
telligibilem significationem. eundem potum sp̃italẽ bibeñt¬
tes fidem quȩ postea reuelata ẽ. non ad legis litteram. s ad
grãm sp̃s ꝑtinentem. Non enim sine ipsa fide fuerant qͥ
rius in xp̃o futuram reuelationẽ p̃uidere et p̾nunciare
potuerunt. Cum et illa uetera sacramenta. significantia
fuerint futurorum. ansoli ꝓpħe habebant hanc fidem.
non et ppłs Immo uero etiam qui ꝓpħas fidelit̾ audiebat.
eadem adiuuabantur gr̃a. ut intelligerent qđ audiebait.
Sed utiq sacramentum regni cęlorum uelabatur inueteri

Expanded text:
. Videte ergo, fide manente, signa variata. Ibi petra Christus, nobis . Videte ergo, fide manente, signa variata. Ibi petra Christus, nobis norunt fideles. Si speciem visibilem intendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem potum spiritualem bibetes fidem quae postea revelata est non ad Legis litteram, sed ad gratiam Spiritus pertinentem. Non enim sine ipsa fide fuerunt, qui ejus in Christo futuram revelationem praevidere et praenuntiare potuerunt; cum et illa vetera sacramenta, significantia fuerint futurorum. An soli Prophetae habebant hanc fidem, non et populus? Imo vero etiam qui Prophetas fideliter audiebant, eadem adjuvabantur gratia, ut intelligerent quod audiebant. Sed utique sacram
Abbreviated transcription (Latin):
de celo descendens. ut siquis exipso manducauerit. non
ꝑtinet aduisibile sacramentum. Qui mnducat intus
non foris. Qui manducat in corde. ñ qui p̾mit dente. Et¬
om̃s ꝑmare transierunt. et om̃s in moyse bapticati sunt in
nube et in mari. Et om̃s eandem escam spitalem manduca¬
uerunt. et om̃s eundem potum sp̃italem biberunt. Ma¬
rerubrum. significat baptismum. Moyses ductor ꝑma
les. Mors egꝰ ptiorum. significat abdlitionem peccatoru.
iignis diuersis. eadem fides. Significati g sunt omar¬
& unquid non eadem credebunt: E eos hȩc signa ministrabai¬
turẜ quos ea quȩ credimus ꝓpħata p̃nunciabantur. Utiq
credebant. S illi uentura eẽ. nos. autem uenisse. Ido ⁊ sic
at. Fundem potum sp̃italem biberunt. Sis pitale cundem.
Nam eorporalem. non cundem. Quod enim illi biberunt: Bibe¬
bant enim de sp̃itali sequente petra. setra autem erat xp̃e.

Expanded text:
de coelo descendens, ut si quis manducaverit ex ipso, non de coelo descendens, ut si quis manducaverit ex ipso, non pertinet ad visibile sacramentum; qui manducat intus, non foris; qui manducat in corde, non qui premit dente. Esunt, in nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Mare Rubrum significat Baptismum; Moyses ductor per les; mors Aegyptiorum significat abolitionem peccatorum. In signis diversis eadem fides: sic in Numquid non eadem credebant, per quos haec signa ministrabantur, per quos eadem quae credimus, prophetata praenuntiabantur? Utique credebant: sed illi ventura esse, nos autem venisse. Ideo et sic ait, Eumdem potum spiritualem biberunt. Spiritualem eumdem, nam corporalem non eumdem. Quid enim illi bibebant? Bibebant enim de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus
Abbreviated transcription (Latin):
xcrunt. sp̃italit̾ esurierunt. sp̃italit̾ gustauerunt. ut sp̃italit̃
saciarentur. Nam et nos hodie accipimus iusibilem cibũ.
s aliud ẽ. sacramentũ. aliud uirtus sacramenti. Patres nr̃i mai
erat manna: s quia male manducauerunt. Hic ẽ. panis qui
de cęlo descendit. hunc panem significauit manna. hunc pa¬
nem significat altare dĩ. Sacramenta illa fuerunt. In signis
diuersa sunt in re quȩ significatur paria sunt. Apłm audi.
Sp̃italem uero quant nos. Sed patres nr̃i. non patres illoꝵ.
Quib nos similes sumus non quib illi similes fuerunt. Et ad¬
iungit. Et om̃s cundem potum sp̃italem biberunt. Aliud
illi. aliud nos. s specie uisibili. Qđ tam̃ hoc idem significa¬
rit. iuntute sp̃ĩtali. Quomodo enim eundem potum.
it carne. Et quomodo biberunt: fcussa ẽ. petra de uirgabis
Semina ꝑcussio duo ligna crucis significat. Hic ẽ gͦ panis

Expanded text:
xerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter xerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos hodie accipimus visibilem cibum: sed aliud est Sacramentum, aliud virtus Sacramenti. Quam multi erat manna, sed quia male manducaverunt. Hic est panis qui de coelo descendit. Hunc panem significavit manna, hunc panem significat altare Dei. Sacramenta illa fuerunt in signisdiversa sunt, in re quae significatur paria sunt. Omnes, inquspiritualem vero, quam nos. Sed patres nostri, non patres illorum: quibus nos similes sumus, non quibus illi similes fuerunt. Et adjungit: Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Aliud illi, aliud nos; sed specie visibili, quod tamen hoc idem significaret virtute spirituali. Quomodo enim eumdem potum? s in Verbo et in carne. Et quomodo biberunt? Percussa est petra de virga bis : gemina percussio, duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis
Abbreviated transcription (Latin):
de cęlo: it nesciunt cathecumini quid accipiant xp̃iam. Eru¬
bescant gͦ quia nesciunt : transcant ꝑmare rubrum. man¬
ducent manna: ut quomodo erediderunt in nomine iħu:
sic se ipsis credat ihc. Patres nr̃i inquit manducauerunt¬
manna: et mortui sunt. Quare manducauerunt et mortui
sunt . Quia qđ uidebant credebant: qđ non uidebant. ñ
intelligebant. Ideo patres ur̃i: quia similes estis illorum. Nã
quantum ꝑtinet fr̃s mei ad mortem istam uisibilem et corpo¬
ralem : numquid nos non morimur qui manducamus pa¬
nem de relo descendentẽ: Sic sunt mortui et illi. quem¬
dmodum et nos sumus morituri: quantũ attinet ut di
tui sunt patres istorum: manducauit manna et moyses.
manducauit manna et aaron. manducauit manna et fi¬
nees. manducauerunt ibi multi qui ñ placuerunt. et mor¬
tui non sunt. Quare : quia uisibilem cibum sp̃italit̃ intelle¬

Expanded text:
de coelo; et nesciunt catechumeni quid accipiant Christiani. Erude coelo; et nesciunt catechumeni quid accipiant Christiani. Erubescant ergo, quia nesciunt; transeant per mare rubrum, manducent manna: ut quomodo crediderunt in nomine Jesu, sic se ipsis credat Jesmanna, et mortui sunt. Quare manducaverunt, et mortui sunt? Quia quod videbant, credebant: quod non videbant, non intelligebant. Ideo patres vestri, quia similes estis illorum. Nam quantum pertinet, fratres mei, ad mortem istam visibilem et corporalem, numquid nos non morimur qui manducamus panem de coelo descendentem? Sic sunt mortui et illi, quemadmodum nos sumus morituri; quantum attinet, ut ditui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intelle
Abbreviated transcription (Latin):
sisset mare rubrũ. Mare rubrum autẽ quid significet:
audi apłm. Nolo autẽ uos ignorare fr̃s. qm̃ om̃s patres
nr̃i sub nube fuerunt. et om̃s ꝑmare transierunt. Qͥd
ait. Et om̃s ꝑ moysen baptirati sunt innube ⁊ inmari.
Si gͦ figura maris tantum ualuit. species baptismi.
quantum ualebit. Si qđ gestum ẽ. infigura traiectũ
ppłm ad manna ꝑduxit. quid exhibebit xp̃e inue¬
ritate baptismi sui. traiecto ꝑ eum ppło suo: ꝑ baptis¬
mum suum traicit credentes. occisis om̃ib peccatis tan¬
quam hostib consequentib sicut in illo mari omnes
oxptii pierunt. Quo traieit fr̃s inei. quo traicit ꝑ baptisimũ ihe:
cuius figuram tunc gerebat moyses: qui ꝑmare traiciebat. Quo
traicit. Ad manna. Quid ẽ. manna: Ego sum inquid panis uiuus
mare rubrum : um mare: quare et rubrum: Si significabat
mare illud rubrum baptisium xp̃i. unde rubet baptismus
iccepint iudei. ppłs ille isrł. Notum ẽ. quiͦd illis pluisset dĩ

Expanded text:
sisset mare rubrum. Mare autem rubrum quid significet, audi Apostolum: Nolo autem vos ignorare, fratres, quia omnes patres nostri suo nube fuerunt, et omnes per mare transierunait, Et omnes per Moysen baptizati sunt in nube et in mari . Si ergo figura maris tantum valuit, species Baptismi quantum valebit? Si quod gestum est in figura, trajectum populum ad manna perduxit; quid exhibebit Christus in veritate baptismi sui, trajecto per eum populo suo? Per baptismum suum trajicit credentes, occisis omnibus peccatis, tanquam hostibus consequentibus, sicut in illo mari omnes Aegyptii perierunt. Quo trajicit, fratres mei? quo trajicit per Baptismum Jesus, cujus figuram tunc gerebat Moyses, qui per mare trajiciebat? quo trajicit? Ad manna. Quod est manna? Ego sum, inquit, panis vivusmare rubrum? jam mare, quare et rubrum? Significabat mare illud rubrum baptismum Christi. Unde rubet baptismus acceperint Judaei, populus iste Israel, notum est quid illis pluisset Deus
Abbreviated transcription (Latin):
pło dĩ fuit aliquando legis obsequiũ. nunc ẽ. infirmitatis
remedium. in quibꝰdam uͦ humanitatis solatium. filiorum
quippe procreationi oꝑam dare. non canino more ꝓmiscuũ
dit et uincit cęlestia cogitans animus xp̃ianus. S qm̃ ficut¬
ñ continet nubat. Quȩ non cȩpit delibet. Que aggressa ẽ.
ꝑseueret. Nulla aduersario detꝰ occasio. nulla xp̃o subtrahatꝰ

Expanded text:
ulo dei fuit aliquando legis obsequium, nunc est infirmitatis ulo dei fuit aliquando legis obsequium, nunc est infirmitatis remedium, in quibusdam uero humanitatis solacium. filiorum quippe procreationi operam dare non canino more per usum dit et uincit caelestia cogitans animus Christianus. Sed quonin continet, nubat: quae non coepit, deliberet; quae aggressa est, perseveret: nulla adversario detur occasio, nulla Christo subtrahatur
Abbreviated transcription (Latin):
stum uoluit appellare. Absit enim ut turpe sit unde loquẽs
beatꝰ apls petrus ait. Uiri uxorib ur̃is tanquam uaso infir.¬
miori &e subiecto tribute honorẽ. quasi coheredib gr̃ȩ. Et illaᷤ
alloquens subditas eẽ. uiris suis exemplo sare adhortatur. Nã¬
sic quȩdam inquit scȩ̃ mulieres quȩ indño sꝑabant ornabant
se obsequentes uiris suis qͦmͦ sara obediebat abrahȩ dñm illũ
uocans. cuiꝰ factȩ estis filiȩ benefacientes & non timentes
ullam ꝑturbationem. Siquis autẽ turpem se uidi existi¬
mat suꝑ uirgine sua qͦd sit adulta. & ita oportet fieri quod
uult faciat. ñ peccat. nubat. Sise ñ continet nubat. Hac
itaq conditione non continere ꝑmittitur. ut tam̃ nubat.
Si gͦ elegerit nub̾e. cogi non pot̃ continere. Siͤgͦ ista inconti¬
nens compellit̃ nub̾e ut possit qđ non continet ñ eẽ. dampna
bile.Nuptiarum gͥ bonũ semꝑ ẽ. quidẽ bonum. S in po-¬

Expanded text:
stum voluit appellare. Absit enim ut turpe sit unde loquens stum voluit appellare. Absit enim ut turpe sit unde loquens apostolus Petrus ait: Viri, uxoribus vestris tanquam vasi infirmiori et subjecto tribuite honorem, quasi cohaeredibus gratiae. Et illas at loquens, subditas esse sic quaedam, inquit, sanctae mulieres, quae in deum sperabant, ornabant se, obsequentes uiris suis, quomodo Sarra obaudie bat Abrahae, dominum ilium uocans, cuius factae estis filiae benefacientes et non timdominum obseruandi. si quis autem turpem se uideri existimat super uirginem suam, quod sit superadulta, et ita oportet fieri, quod uult faciat: non peccat: nubat. nam qui stutique conditione non continere permittitur, ut tamen nubat. Si ergo elegerit nubere, cogi non potest continere. Sicut ergo ista incontinens compellitur nubere, ut possit quod non continet non esse damnanuptiarum igitur bonum semper est quidem bonum; sed in pop
Abbreviated transcription (Latin):
et ueritas. Currite ad illum ꝑillum. placete illi exillo. uiuite
in illo cum illo de illo. affectib ueris et sanctissima caritate
quia innuptarũ bonum honestum dixit. idõ putare debe¬
mus turpe eẽ. uincłm coniugale. alioquin etiam pͥmas nup¬
tias condempnamus quas nec catafriges nec nouatiani. nec
uidius bonum eẽ. illis si sic ꝑmanserint utiq bonum posuit
quod magis bonum ẽ : nec idõ consequent̃ eum sensisse arbi¬
tramur malum eẽ. si nupserint qm̃ dixit bonum eẽ. illis si sic
ꝑmanserint. Ita etiam cum ait s ad id quod honestm ẽ. non
matrimonium turpe eẽ. monstrauit. s quod honesto erat ho¬
nestius generalis honesti nomine cõmendauit. Quia honestiꝰ
quid ẽ. nisi qđ magis honestum ẽ : magis autem honestum.
ũtiq honestum ẽ. Aꝑte quippe declarauit hoc ẽẽ. illo bono
no melius et beatobeatiꝰ sic honesto honestius ẽ. qđ hone¬

Expanded text:
et ueritas et uita. currite ad illum per illum; placete illi ex illo; uiuite et ueritas et uita. currite ad illum per illum; placete illi ex illo; uiuite in illo cum illo, de illo. adfectibus ueris et sanctissima castitate quia innuptarum bonum honestum dixit, ideo putare debemus turpe esse vinculum conjugale; alioquin etiam primas nuptias condemnabimus, quas nec Cataphryges, nec Novatiani, nec viduis, bonum esse illis si sic permanserint; utique bonum posuit quod magis bonum est? nec ideo consequenter eum sensisse arbitramur, malum esse si nupserint, qpermanserint, ita etiam cum ait: sed ad id quod honestum est, non matrimonium turpe esse monstrauit, sed quod honesto erat honestius generalis honesti nomine commendauit, quia honestius quid est, nisi quod magis honestum est? magis autem honestum utique honestum est. aperte quippe declarauit hoc esse bono illo no melius et beato beatius, sic honesto honestius est, quod hone
Abbreviated transcription (Latin):
tanto miis placet. Placet ei itaq tota intentione specioso for¬
ma prefiliis hominũ. Eiuis enim grã illi placetis quȩ diffusaẽ.
in labus eiꝰ. placete illiea quoq parte cogitationis q̃ occuparet
mondo. ut placeretur uiro. placete illi qui displicuit mundo.
ut placentis ei lib̾emini exmundo. Nunc enim spetiosum for-¬
ma p̃filiis hominũ uiđunt homines incruce passionis. et non
habuit speciem neq decorem. s facieseiꝰ abiecta & de formis
positio eiꝰ. Exhac tam̃ de formitate redemptoris ur̃i manauit
p̃cium decoris ur̃ĩ s decoris interioris. Om̃is enim pulcbritudo
filiȩ regis intrinsecꝰ. hac pulchritudine illi placete. hane pul.¬
chritudinem studiosa cura & sollicita cogitatione componite.
Non amat ille fallaciarum fucos. ueris ueritas delectat᷑. Et
ille si qđ legisti agnoscis. ueritas uocat᷑. Ego sum inquit uia

Expanded text:
tanto minus placet. placete itaque tota intentione specioso fortanto minus placet. placete itaque tota intentione specioso forma prae filiis hominum. eius enim gratia illi placetis, quae diffusa est in labiis eius. placete illi ea quoque parte cogitationis, quae occuparetur mundo, ut placeretur uiro. placete illi, qui displicuit mundo, ut placentes ei liberarentur ex mundo. hunc enim speciosum forma prae filiis hominum uiderunt homines in cruce passionis, et non habuit speciem neque decorem, sed facies eius abiecta et deformis positio eius. ex hac tamen deformitate redemptoris uestri manauit pretium decoris uestri, sed decoris interioris; omnis enim pulchritudo filiae regis intrinsecus. hac pulchritudine illi placete; hanc pulchritudinem studiosa cura et sollicita cogitatione conponite. non amat ille fallaciarum fucos, ueris ueritas delectatur; et ille, si quod legisti agnoscis, ueritas uocatur; ego sum, inquit, uia
Abbreviated transcription (Latin):
singła. s meliora simul omĩa qͣmlibet singula. Xp̃i itaq te
doctrina sana in eius corpore sanam faciat ꝑ eius gr̃am. ut id
qđ aliis melius habes incorpore et inspũ. idẽ ipse sp̃us tuus qͥ
corpori dominatur. nec excollat insolent̃. nec discernat in¬
ut sit scã cẽ cõipore et sp̃u. Qus̨ autem nupta ẽ. sollicita ẽ. q̃
sunt mundi quomͦ placeat uiro. Non ait sollicita ẽ. ea quȩ
sunt mundi ut scã ñsit s certe minor ẽ. diuna scĩtas ex ea
parte curarum qua mundana cogitat᷑ uoluptas. Quic quid
itaq intentionis animi etiam inhis rebus impẽdetur quib
placendum eẽt. uiro colligere quodãmͦ &e redigere debet in¬
nupta xp̃iana in eam intentionẽ qua placendũ ẽ. dño. Et ui¬
de cui placeat quȩ dño placet. et utiq tanto ẽ. beatior qͣnto
plusei placet. Quanto autẽ magis cogitat ea quȩ sunt mundi

Expanded text:
singula: sed meliora simul omnia quam quaelibet singula. Christi itaque singula: sed meliora simul omnia quam quaelibet singula. Christi itaque doctrina sana in ejus corpore sanam te faciat per ejus gratiam, ut id quod aliis melius habes in corpore et spiritu, idem ipse spiritus tuus qui corpori dominatur, nec extollat insolenter, nec discernat inut sit sancta et corpore et spiritu; quae autem nupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. non ait: sollicita est ea quae sunt mundi, ut sancta non sit. sed certe minor est diuina sanctitas ex ea parte curarum, qua mundana cogitatur uoluptas. quidquid itaque intentionis animi etiam his rebus inpenderetur, quibus placendum esset uiro, colligere quodam modo et redigere debet innupta christiana in eam intentionem, qua placendum est domino. et uide, cui placeat, quae domino placet. et utique tanto est beatior, quanto plus ei placet; quanto autem magis cogitat ea quae sunt mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
corpore ce in spũ scĩficationem intelligi uoluit. non corpus nup¬
tarum om̃i scĩficatione pͥuauit. disce itaq bonum tuũ. immo
inemĩto qđ didicisti bonum tuum plus laudari quia est illud
bonum qͦ sit ħ meliꝰ. quam si alit̾ hoc bonum eẽ. non posset nisi
illud malum eẽt. aut omĩno non eẽt. Habent ocłi incorpore
magnũ honorẽ. s minorẽ habent si soli eẽnt. et alia minoris ho¬
noris membra ñ eẽnt. Incelo ipso sua luce sollunã suꝑat. non
uituꝑat et stella abstella differt ingła. non dissidet insuꝑbia.
Idõ fecit deus omĩa. et ecce bona ualde. non tantum bona sed
etiam ualde ñ obaliud nͥ quia om̃ia. Nam & ꝑsingła oꝑa dice.¬
bat᷑ uidit dc̃ quia bonum ẽ. Ubi autẽ omĩa nominã sunt addi
tum ẽ. ualde &e dictum ẽ. uidit deus omĩa quȩ fecit et eccebo¬
na ualde. Membra eium quedam meliora singła qͣm alia

Expanded text:
corpore et in spiritu sanctificationem intellegi uoluit, non corpus nupcorpore et in spiritu sanctificationem intellegi uoluit, non corpus nuptarum omni sanctificatione priuauit. Disce itaque bonum tuum. immo memento quod didicisti. bonum tuum plus laudari, quia est aliud bonum, quo sit hoc melius, quam si aliter hoc bonum esse non posset, nisi illud malum esset aut omnino non esset. habent oculi in corpore magnum honorem; sed minorem haberent, si soli essent et alia minoris honoris membra non essent. in caelo ipso sua luce sol lunam superat, non uituperat, et stella ab stella differt in gloria, non dissidet in superbia. ideo fecit deus omnia, et ecce bona ualde: non tantum bona, sed etiam ualde, non ob aliud, nisi quia omnia. nam et per singula opera dicebatur: uidit deus quia bonum est. ubi autem omnia nomitum est valde; et dictum est, Vidit Deus omnia quae fecit, et ecce bona valde . Meliora enim quaedam singula quam alia
Abbreviated transcription (Latin):
Quod de inmiptis dixit ut sit scã et corpore &e spu. ñ sic accipi¬
endum ẽ. quasi nupta fidelis &e casta. & scđ̾m scripturam subdita
uiro. ñ sit scã corpore. s tantummꝰ sp̃u. fieri enim ñ potest. ut
scĩficato sp̃u non sit etiam scm̃ corpus quo sc̃ĩficatus utitur sp̃c.
S ne cuiqͣm nos potius argumentari qͣm hoc diuino eloquio
ꝓbare uideamur. qm̃ petrꝰ saram cominemorans scȩ inquit mnu¬
lieres tantunmꝰ ñ ait & corpore illud eiꝰ de pauli considemus. ubi
ꝓhibens fornicationes ait. Nescitis quia corpora ur̃a menbra sunt
xp̃i : tollens gͦ membrum xp̃i. faciam membrum meretricise
audeat a menibris xp̃i fidelium coniugatarum corpora separa¬
ꝓfecto utriusq sexus fideles intelligunt᷑. Ubi gͦ sunt nupte. ibi
ce innupte. s distincte meritis & tamqͣm membris membra prela¬
ta. quorum tam̃ neutra sint a corpore separata. De innuptis itaq¬
loquens ut sit scã et corpore et sp̃u. ampliorẽ innuptarũ & in

Expanded text:
us apostolus dixit: ut sit sancta et corpore et spiritu, non sic accipiendum est, quasi nupta fidelis et casta et secundum scripturas subdita uiro non sit sancta corpore, sed tantummodo spiritu. fieri enim non potest, ut sanctificato spiritu non sit sanctum etiam corpus, quo sanctificatus utitur spiritus. sed ne cuiquam nos potius argumentari quam hoc diuino eloquio probare uideamur, quoniam Petrus Sarram commemoraturus, sanctae, inquit, mulieres tantummodo, non ait et corpore\', illud eiusdem Pauli consideremus, ubi prohibens fornicationes ait: nescitis quia corpora uestra membra sunt Christi? tollens ergo membra Christi faciam membra meretricis? audeat a membris Christi fidelium coniugatarum corpora separaancti, ubi profecto utriusque sexus fideles intelliguntur. Ibi ergo sunt nuptae, ibi et innuptae; sed distinctae meritis, et tanquam membris membra praelata, quorum tamen neutra sint a corpore separata. Quod isit sancta et corpore et spiritu, ampliorem innuptarum et in
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. his honorem habundantiorem cirtumdamus. Et quȩ is¬
in honesta sunt nr̃a habundantiorem honorem habent. n¬
Honesta aut̃ nr̃a: nullius egent. Sed ds̃ temꝑauit corpus ei i¬
cui deerat habundantiorem honorem tribuendo. ut ñ
etiam genitalib aliqua turpitudo. Dicuntur quidem ĩ¬
honesta. qr non habent etiam speciem decoris. quam mem¬
bra quȩ inꝑmptu locata sunt. Uel certe qđ ꝓbabilius¬

Expanded text:
corporis, his honorem abundantiorem circumdamus. Et quae corporis, his honorem abundantiorem circumdamus. Et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent. Honesta autem nostra nullius egent. Sed Deus temperavit corpus ei cui deerat abundantiorem tribuendo honorem, ut non etiam genitalibus aliqua turpitudo. Dicuntur quidem inhonesta, quia non habent eam speciem decoris, quam membra quae in promptu locata sunt. Sed videte qu
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ cum hȩc loqueretur: om̃ino non tacuit. Nunc autẽ¬
re ꝓut uoluit. Si aut̃ fuissent om̃a unum membrum
ubi corpus: Nunc aut̃ multa membra: unum autem
corpus. Si ulla non dico fides xp̃iana ut credatis apło.
s ullus sensus humanus in uob̾ẽ. ut manifesta cernatis.
unusquisq insemetipso ista uideat atq considet quam
uera. quam certa sint. quam in paruo magna ⁊ inextre¬
mo quam bona quandoquidem ista in laude ponit
apłs ut ꝑ hȩc infirma corporalia. quȩ non uidentur intel¬
ligi. Horum gͦ membrorum. ⁊ corporis nr̃i quȩ sic cõ¬
mendat. sic laudat apłs quisquis artificem dm̃ negat.
uidetis cui contradicat annuncians nob̶ p̃t̃ id qđ acce¬
pimus. Quid gͥ opus ẽ. ut ame redarguatur. potius qͣm
ab om̃ib xp̃ianis anathematiretur Sed multo ma
gis quȩ uidentur membra corporis infirmiora eẽ. ne¬
cessariora sunt. Et quȩ putamus ignobiliora membra cẽ.

Expanded text:
deum, cum haec loqueretur, omnino non tacuit. quod edeum, cum haec loqueretur, omnino non tacuit. quod ere prout uoluit. si autem fuissent omnia unum membrum, ubi corpus? nunc autem multa membra, unum autem corpus. sed ullus sensus humanus in uobis est, ut manifesta cernatis, unusquisque in semet ipso ista uideat atque consideret, quam uera, quam certa sint, quam in paruo magna et in extremo quam bona, quandoquidem ista in laude ponit apostolus, ut per haec infirma corporalia, quae uidenturlegi. Horum ergo membrorum et corporis nostri, quae sic commendat, sic laudat apostolus, quisquis artificem deum negat, uidetis. cui contradicat adnuntians nobis praeter id, quod accepimus. quid igitur opus est, ut a me redarguatur potius quam ab omnibus christianis anathemetur ? dicit agis quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessariora sunt. Et quae putamus ignobiliora membra esse
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e sine petro pot̾at. petrus nͥ in xp̃o non pot̾at. qr sint
me inquit nicħ potestis facere. Cum gͦ hoc audierit homo
qui ꝓficit quasi obiectam calunniam ab ignaris. paganis.
ab hominib nescientib quid loquantur. incompage corꝑe
xp̃i. respondeat idicat. Quid dicis non es iustus. qr non fa¬
cis miraculum. Posses ⁊ auri dicere non es incorpore qr ñ
uides. faceres inquit tu sic̃ pecrus fecit. S petrus ⁊ michi
fecit. qr ineo corpore sum: in quo petrus fecit. In illo qđ pot̃
possum. aquo diuisus non sum. Qđ minus possum cõpatit᷑
michi. Et qđ plus pot̾: congaudeo illi. Ipse dñs de suꝑ
cdamauit ꝓ corpore suo. Saule. saule quid me ꝑsequeris:
Et ipsum nemo tangebat. S ꝓ corpore int̾ra laborante: capt̃
tanquam inuno corpore cum eo constitutus. ꝑtinet ad eũ
bilib suꝑ me. Qđ enim excessit uires meas ait. ñ quesiui.
non ibi me extendi. nolui ibi magnificari.A.płs cum

Expanded text:
facere sine Petro poterat, Petrus nisi in Christo non poterat: «Quia sine me,» inquit, «nihil potestis facere» . Cum ergo hoc audierit homo qui proficit, quasi objectam calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat et dicat: Qui dicis, Non es justus, quia non facis miracula; posses et auri dicere, Non es in corpore, quia non vides. Faceres, inquit, et tu, sicut et Petrus fecit. Sed Petrus et mihi fecit, quia in eo corpore sum, in quo Petrus fecit: in illo quod potest possum, a quo divisus non sum; quod minus possum, compatitur mihi, et quod plus potest, congaudeo illi . Ipse Dominus desuper clamavit pro corpore suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum nemo tangebat, sed pro corpore in terra laborante caput dtanquam in uno corpore cum eo constitutus, pertinet ad eum bilibus super me.» Quod enim excessit vires meas, ait, non quaesivi, non ibi me extendi, nolui ibi magnificari. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ubi illiꝰ ocłis nudȩ sunt. nudȩ uitꝰ ñ foris. integre et intꝰ & foris.
Uł uirgines doceant coniugatos et conuigatas non ire madult̃ĩ¬
um. Illi faciunt plusqͣm licet. ille faciunt quod ñ licet. Miseri¬

Expanded text:
dis, ubi illius oculis nudae sunt: nudae intus, non foris; integrae et intus et foris. dis, ubi illius oculis nudae sunt: nudae intus, non foris; integrae et intus et foris. Vel virgines doceant conjugatos et conjugatas, non ire in adulterium. Illae faciunt plus quam licet; illi non faciant quod non licet. SER
Abbreviated transcription (Latin):
ri homimi et mope relin queret interione. dedic inuibli duitis
inusibiles. et in uisibilem ornauit inuisibilit̃. His ornam̃tis stu¬
dentes dĩ puellę scẽ uirgines nec qđ licebat appetiuerunt. nec
quod cogebantur consenserunt. Multȩ enim etiam parentum
suorum contrarios conatos ignite suꝑno amore suꝑauerunt. Iratꝰ
c̃. pat̾. plorauit mat̾. Non curauit illa. cui ante ocłos uersabat᷑ spe¬
tiosus forma p̃filus hominum. Ei quippe se ornari desidauit. ut
tota eiꝰ curam gereret. quia quȩ nupta ẽ. cogitat quȩ sunt mun¬
di. qͦmͦ placeat uiro. quȩ autẽ innupta ẽ. cogitat quȩ sunt dĩ qͦmͦ
placeat uiro. Uidete quid sit amare. Non dixit. cogitat ne dannet᷑.
adõ. Adhuc enim iste timor. ille seruilis ẽ. custos quidẽ maloꝵ ut¬
tem .S. ille ñ cogitant quemadmodũ ñ puniant᷑ a dõ.si qͦmͦ place¬
ant dõ pulchritudine interiore. decore occulti hominis. de core cor¬

Expanded text:
ri homini, et inopem relinqueret interiorem: dedit invisibili divitias ri homini, et inopem relinqueret interiorem: dedit invisibili divitias invisibiles, et invisibilem ornavit invisibiliter. CAPUT dentes Dei puellae, sanctae virgines, nec quod licebat appetierunt, nec quod cogebantur consenserunt. Multae enim etiam parentum suorum contrarios conatus igne superni amoris superaverunt. Iratus est pater, ploravit mater: non curavit illa, cui ante oculos versabatur speciosus forma prae filiis hominum . Ei quippe se ornari desideravit, ut tota ejus curam gereret. Quia quae nupta est, cogitat quae sunt mundi, quomodo viro placeat: quae autem innupta est, cogitat quae sunt Dei, quomodo placet Deo . Videte quid sit amare. Non dixit, Cogitat ne damnetur a Deo. Adhuc enim iste timor ille servilis est, custos quidem malorutem. Sed illae non cogitant quemadmodum non puniantur a Deo, sed quomodo placeant Deo, pulchritudine interiore, decore occulti hominis, decore cor
Abbreviated transcription (Latin):
quare hoc facuuit : consilium autẽ do. Ille autem amantes quib
terrenȩ nuptiȩ uiluerunt. quȩ terrenos amplexꝰ ñ desidauerunt
usq a dõ acceꝑunt preceptum ut non recusarent consilium ut
plus placerent plus se ornauerunt. Corporis enim huiꝰ idẽ. exte¬
rioris hominis ornamenta qͣnto amplus appetuntꝰ tanto sunt
interioris maiora detrimenta. Quanto autem minus appetuntꝰ
ornam̃ta exterioris homunis. tanto magis moribꝰ pulebris homo
niterior adornat᷑. Unde dic̃ et petrus. Oruantes se non intor¬
tis crinib Cum enim dixisset ornantes se quid aluid a carnali¬
bi qam nisibilia ista oruam̃ta putarent᷑: continuo tulit cogita¬
tioni quod cupiditas inquirebat. Non inquit intortis ermmbus
ion auro uł margaritas uł ueste preciosas ille absconditus condis
homo qui ẽ. ante dm̃ diues. Noq enim ads̃ adiuitias daret enterio¬

Expanded text:
quare hoc faciunt? Consilium autem do . Illae autem amantes, quibus quare hoc faciunt? Consilium autem do . Illae autem amantes, quibus terrenae nuptiae viluerunt, quae terrenos amplexus non desideraverunt, usque adeo acceptaverunt praeceptum, ut non recusarent consilium: ut plus placerent, plus se ornaverunt. Corporis enim hujus, id est, exterioris hominis ornamenta quanto magis appetuntur, tanto sunt interioris majora detrimenta: quanto autem minus appetuntur ornamenta exterioris hominis, tanto magis moribus pulchris homo interior adornatur. Unde dicit et Petrus: Ornantes se non in tortis crinibus. Cum enim dixisset, Ornantes se; quid aliud a carnalibus, quam visibilia ista ornamenta putarentur? Continuo tulit cogitationi quod cupiditas inquirebat. Non inquit, in tortis crinibus, neque auro, vel margaritis, vel veste pretiosa; sed ille absconditus cordis homo, qui est ante Deum dives . Neque enim Deus divitias daret exterio
Abbreviated transcription (Latin):
etiam expedit. qm̃ inuet̾ita et illicita ruitura carnis infir¬
mitatẽ sic excipit honestate nubendi. & neminẽ cogat.¬
p̃ceptũ eam nõ cõpellit arriꝑet. Tunc autẽ non expedit id quod
licitum ẽ. quando ꝑmittit᷑ quidẽ. s usus ipsius potestatis aliis afferc
ñ prohibet dñs precepto legis quia coram illo iniusta ñ ẽ.s prohi¬
bet apłs consilio caritatis quia infidelib affert inpedimentũ
salutis. non solum quia ꝑiitiosissime scandalizantꝰ offensi. uer̃
etiam quia in alia coniuigia cum ceciderint uiuentib eis a quib
dimittunt᷑ ad ulterinis nexib colligati difficillime resoluuntur.
runt. ut plus placerent ei cui se deuouerunt. Ambierunt illam
maiorẽ pulchritudinẽ cordis sui. Quid iubes tamqͣm dicerent.
quid iubes ne adult̾ȩ simus: hoc p̃cipis. amando te. plus facimꝰ
quam iubes. de uirginibꝰ ait ait apłs preceptum dñi ñ habeo. Ergo

Expanded text:
etiam expedit: quoniam in vetita et illicita ruituram carnis infiretiam expedit: quoniam in vetita et illicita ruituram carnis infirmitatem sic excipit honestate nubendi, ut neminem ceptum eam non compellit, arriperet, tunc autem non expedit id quod licitum est, quando permittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis offert n prohibet dominus praecepto legis, quia coram illo iniusta non est, sed prohibet apostolus consilio caritatis, quia infidelibus affert inpedimentum salutis: non solum quia perniciosissime scandalizantur offensi, uerum etiam quia in alia coniugia cum ceciderint uiuentibus eis, a quibus dimittuntur, adulterinis nexibus colligati difficillime resoluuntur. runt, ut plus placerent ei cui se devoverunt. Ambierunt illam majorem pulchritudinem cordis sui. Quid jubes? Tanquam dicerent, Quid jubes? Ne adulterae simus, hoc praecipis? Amando te, plus facimus quam jubes. De virginibus, ait Apostolus, praeceptum Domini non habeo. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
De uirginibꝰ autem preceptum dm̃ ñ habeo. consilium autẽ do¬
silium alienum existimemus a dño. cum continuo sequatur et di¬
cat tamqͣm miscd̾iam consecutus adño ut fidelis eẽm. Scd̾m gͦ dm̃
dat consilium fidele in eo sp̃u de quo ait. Puto autem qđ et ego sp̃m.li
habeo. Ueruntam̃ aliud ẽ. dñi iubentis imꝑium. aliud conser¬
ui sođdm miscđian caritatis quȩ illi ẽ. ad nõ inspirata atq donata
fidele consilium. Ibi aliud facere ñ licet. hic autem licet. ita sane ut
ipsum licitum partim quidẽ expediat. partini uero ũ expediat.
Expedit itaq qͣndo non solum ꝑiusticiam quȩ coram dõ ẽ. ꝑmitti¬
tur.s etiam hominibꝰ nullum exhoc impedimentũ salutis infert᷑.
uelut cum dat consilium ñ nubendi apłs uirginib unde preceptũ
dñi se non hab̾e testatur. licet aliud facere id ẽ. nub̃e. & minus qͥ¬
dem continentie bonum tam̃ tenere nuptiarum ipsumq licitum

Expanded text:
 autem praeceptum Domini non habeo, consilium autesilium alienum aestimemus a Domino, cum continuo sequatur et dicat: Tanquam misericordiam consecutus a Deo ut fidelis essem . Secundum ergo Deum dat consilium fidele in eo Spiritu de quo ait: Puto autem quod et ego Spiritum Dei habeam. Verumtamen aliud est Domini jubentis imperium, aliud conservi secundum misericordiam charitatis quae illi a Domino est inspirata atque donata, fidele consilium; ibi enim aliud facere non licet, hoc autem licet ita sane, ut ipsum licitum partim quidem expediat, partim vero non expediat. Expedit tunc, quando non solum per justitiam, quae coram Domino est, permittitur, sed etiam hominibus nullum ex hoc impedimentum salutis infertur: velut cum dat consilium non nubendi Apostolus virgini, unde praeceptum Domini se non habere testatur; licet aliud facere, id est, nubere, et minus quam continentiae, bonum tamen tenere nuptiarum. Ipsumque licitum
Abbreviated transcription (Latin):
dicere sic̃ iohaunesomina ꝑipsum facta sunt: quero itaq deqͦ dicat
sonis fingła tribuantur. exipso expatre ꝑ ipsum filium in ipso
insp̃u scõ manifestum quod pat̾ et filius & sp̃s sc̃s unis ẽ. ds̃. qͣndo
sum: non ait. o altitudo diuitiarum sapientiȩ oe scientiȩ patris.
aut filii. aut sp̃is scĩ. s sapientiȩ & scientie dĩ. qͣm in serutabilia ft̃
iuditia eius. et inuestigabiles uiȩ eius. Quis eium cognouit m̃tem¬

Expanded text:
dicere, sicut Iohannes: omnia per ipsum facta sunt? quaero itaque, sonis singula tribuantur; Ex ipso, ex Patre; per ipsum, per Filium; in ipso, in Spiritu sancto: manifestum quod Pater et Filius et Spiritus sanctus unus Deus est, quando sum, non ait, O altitudo diviliarum sapientiae et scientiae Patris, aut Filii, aut Spiritus sancti; sed, sapientiae et scientiae Dei! Quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles vi
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc aut̃ infiguri contingebant illis. Seripta sunt aut̃ ꝓpt̾ nos.
in quos finis scłorum deuenit. Fuiis aut scłoꝵ tamquã senec¬
tus uetis hominis. cum totũ genus humanum tamquam
unum hominem constitueris. sexta ętate signat᷑ qua dñs
uenit. Sunt enim ętates. sex etiam in uno homine. hifantia.
pueritia. ad olescentia. uiuentus. grauitas. ⁊ senectus. Prima
gͥ generis humani. etas ẽ. ib adam usq ad noe. Scda anoe¬
usq ad abraham. Qui articuli eiudentissimi sunt. ⁊ notissimi.
Tertia ab abraam usq ad dauid. Sic enim matħs eũ głista par¬
titur. Quarta adauid. usq ad transmigrationẽ inbabyloniã.
Quinta a transinigratione in babyloniam. usq ad aduentum
uctus dr̃. et interior renouat᷑ de die indiem. Inde requies
sempit̾na ẽ. quȩ significatur sab̃bo. Hiuc rei congruit qđ
homo sexto die factus ẽ. adimaginem et similitudinẽ dĩ.
uoluntate dĩ stat qui stat. Potens ẽ. enim ds̃. statuere illum. Non

Expanded text:
scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum devenit . Finis autem saeculorum tanquam senectus veteris hominis, cum totum genus humanum tanquam unum hominem constitueris, sexta aetate signatur, qua Dominus venit. Sunt enim aetates sex etiam in uno homine; infantia, pueritia, adolescentia, juventus, gravitas, et senectus. Prima itaque generis humani aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe ad Abraham: qui articuli sunt evidentissimi et notissimi. Tertia, ab Abraham usque ad David: sic enim Matthaeus evangelista partitur . Quarta. a David usque ad transmigrationem in Babyloniam. Quinta, a transmigratione in Babyloniam usque ad adventum vetus dicitur, et interior renovatur de die in diem . Inde requies sempiterna est, quae significatur sabbato. Huic rei congruit quod homo sexto die factus est ad imagvoluntate Dei stat, qui stat. Potens est enim Deus statuere illum : non
Abbreviated transcription (Latin):
endo monstrauit ubi cum dixisset. ecce pietas ẽ. sapientia con¬
tinuo fubiunx̃. abstinere uͦ amał scientia ẽ. Scientia in.
fiat. Iam gͦ debenniis odisse scientiã: absit. Etquid ÷ scientia
inflat: sola sine caritate. Idõ adiunxit. caritas uͦ edificat:
Adde gͦ scientiȩ caritatem. & utiliꝰ erit scientia. ñ ꝑse s. ꝑcaritatẽ.

Expanded text:
endo monstrauit, ubi, cum dixisset: ecce pietas est sapientia, conendo monstrauit, ubi, cum dixisset: ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: a b stinere uero a malis scientia est. flat. Jam ergo debemus odisse scientiam? Absit. Et quid est, Scientia inflat? Sola, sine charitate: ideo adjunxit, Charitas vero aedificat Adde ergo scientiae charitatem, et uti