comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suum oraatr nor dicair :
Nolite fraudan fecche inin
lib& cebquio colquisi erit
ꝑ dit iustitiae aequitaetẽ
Dic aucore. dic. cupide. dic
scelerate. Quid acelqui sisti
orte dicis ainum ad quisiui.
& uerũ dicis. et ceceurum
ecl quisisti ꝑfrauden &
fidem ꝑdidisti ꝑ innestitã

Expanded text:
atur nos, dicens: Nolite fraudem facere invicem libet aliquid acquisierit, perdit justitiae aequitatem. Dic, avare, dic, cupide, dic, scelerate, quid acquisisti? Forte dicis, Aurum acquisivi, et verum dicis: ecce aurum acquisisti per fraudem, et fide
Abbreviated transcription (Latin):
quaon de dr̃ uoluit habex in
corde. Aurum haebe. uł
arxintum. uł cliud quid pre¬
ciosum. In cercha sed dam¬
num incorde. His omni¬
bur preliores diuitiar ꝑdi¬
disti. Id est fide. & iur¬
titiem & dilectionẽ dĩ &
ꝓximi. Lucnintuũ cogiar
caninum tuũ non consicle¬
rar. si liuic lucro geuda.

Expanded text:
quam te Deus voluit habere in corde? Aurum habes vel argentum, vel aliud quid pretiosius in area; sed damnum in corde. His omnibus meliores divitias perdidisti, id est, fidem, et justitiam, et dilectionem Dei et proximi. Lucrum tuum cogitas, damnum tuum non consideras.
Abbreviated transcription (Latin):
guor Gaio. carissimo
quẽ ego diligo inueritate
ccrissime deomnib: oratio¬
nem feccio ꝓspere te ingredi
animatua: Eccuisus sum
ued de uenietib: fratribus:
Et testimoniũ ꝑlubentib ueri¬
abulcs : Maiorẽ horumn
non hebeo gractiã quã i an

Expanded text:
or Gaio charissimo, quem ego diligo in veritate. Charissime, de omnibus orationem facio prospere te ingredi, anima tua. Gavisus sum valde venientibus fratribus, et testimonium perhibentibus veriambulas. Majorem horum non habeo grat
Abbreviated transcription (Latin):
in frr̃ : & hoc in peregrinos qui
testimoniũ reddiderunt coci¬
tati tuoce in cons pectu eccđȩ.
quor bene saccis deducens di¬
gne dõ. Pnomine enĩ ꝓfac¬
ti funt nibul accipientes
a gentilib: nos ergo debem̃
surcipere liuius modi ut co¬
operatores simus ueritatis
Scripsis sen forsitan ecdesiae:
Sedhis qui amat primectum
geere ineis dio trepes:
n on secepit nos ꝓprer hoc siue¬
nadꝰ conmontã eiuis optra
que iuit uebis malignis gas¬
riens innos: & quesi non
er ista sufficiant: Nec ipse
lefcccit non uidebit om̃:
Demetrio testimoniũ reddiur
abomnib: & abipra ueriracte
ei nosti qm̃ testimoniũ nsin
unũ ẽ: Multa habui scribre
tibi sed nolui ꝑ adramentum &
colecmum scribere tibi ¬
Spero aũt protinus teuidire
&os adorloquimur:

Expanded text:
hoc in peregrinos qui testimonium reddiderunt caritati tuae in conspectu ecclesiae quos bene facies deducens digne Deo pro nomine enim profecti sunt nihil accipientes a gentibus nos ergo debemus suscipere huiusmodi ut cooperatores simus veritatis scripsissem forsitan ecclesiae sed is qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos propter hoc si venero commoneam eius opera quae facit verbis malignis garriens in nos et quasi non ei ista sufficiant nec ipse lefacit non vidit Deum Demetrio testimonium redditur ab omnibus et ab ipsa veritate et nosti quoniam testimonium nostrum verum est multa habui scribere tibi sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi spero autem protinus te videre et os ad os loquemur
Abbreviated transcription (Latin):
naebant se subiecae ꝓpruis uiris:
dominũ meũ uocans: cuius ester
U irismmilit̃ cõhabitantes seccłm
sciantiã quosi infirmiores ueso
muliebri in ꝑtinentes honorem¬
⁊ conquã & coheedib graticce

Expanded text:
nabant se, subiectae fortiori uaso uiri, dominum illum suocans: cuius estoteuiri similiter conmorantes secundum scientiam, tamquam infirmiori uaso muliebri inpertientes honorem, tamquam coheredi gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
aũ xp̃m scĩficre incordib
foccionẽ omni poscenti uos
rationẽ: Oreq in uobir ẽ
spe sedcummodetia & timo¬
re conscuntiã habentebonã
ut ineo q̃d detrahunt deuobis. con¬
fundantur : quiccclumniantur
ur̃am bonam in xp̃o conuessactio¬
nen: Melius ẽ enĩ bere fecci¬
enter sutelit uoluntas dĩ pecri.
quã male feccientes: qui &xp̃s

Expanded text:
ficate in cordibus factionem omni poscenti uos rationem de ea quae in uobis est spe: sed cum modestia et timore, conscientiam habentes bonam, ut in eo quod detrahunt uobis, confundantur qui calumniantur uestram bonam in Christo conuersationem. melius est enim benefacientes, si uelit uoluntas dei, pati qu
Abbreviated transcription (Latin):
& mulieres subditece sint uiris
suis : ut & si qui non credunt uerbo
ꝑmulierum conuasationan sine
uerbo lucri fidonit : considercen¬
des intimorẽ cccsteẽ conua set ioñ
etox quax sit non extrinsecus ca¬
datio auri : aut indum̃ti uesti¬
mentorum cultus: Sed quiabs¬
conditus cordirẽ homo in in¬

Expanded text:
er mulieres subditae sint suis uiris, ut et si qui non credunt uerbo, per mulierum conuersationem sine uerbo lucri fiant, considerantes in timore castam conuersationem uestram. quarum sit non extrinsecus cadatio auri aut indumenti uestimentorum cultus: sed qui absconditus est cordis homo in in
Abbreviated transcription (Latin):
aũt nouissimis tenporibur
ꝓpr̃ uos qui ꝑ ipsũ fidebes estis
indõ. qui suscraatuit eũ amortu¬
is : & dedit ei gloriã ut sides ur̃a
castisicantes in oboediemiã
cacrĩts : & frocĩnitcris aoore:
simplici eccorde inuicem dibi¬
gne adaentus R enatinon. Ui

Expanded text:
 novissimis temporibus propter vos qui per ipsum fideles estis in Deo qui suscitavit eum a mortuis et dedit ei gloriam ut fides vestra castificantes in oboedientia caritatis in fraternitatis amore simplici ex corde invicem diligite adtentius renati non ex
Abbreviated transcription (Latin):
uĩe : Subru ꝑfecte sperate in
eã quȩ offeraur uob grectiam
imreicelctione ilũxp̃i Quasi
filii oboedientiae non configu¬
rati priorib: ignorantioe
ur̃ȩ desideriis Sed secđn eũ
qui uocetuit uor scm: & ipsi sci
in omni conuersccrione sites

Expanded text:
i perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam in revelatione Iesu Christi quasi filii oboedientiae non configurati prioribus ignorantiae vestrae desideriis sed secundum eum qui vocavit vos sanctum et ipsi sancti in omni conversatione sitis
Abbreviated transcription (Latin):
Sape ure p̃mittit qui folsadic¬
diruse Ut cum primoad¬
queesierit. fidem aelreliqua m̃da¬
iquunttur Nonnũqueem
felsitors urilo quio aduingtar &
plrũ quace ocueritate incppit qui
fele confingit latent. sipȩ uonena
circum lite melle ueborum &¬
t eoeliueleceptor uerttatem simu¬
lat quousquere ftellendo decipiet
Uonnũquam peius ẽ menlatiũ
meditere quam loqui:
Nem inter dum quisquare inceu¬
tus sol& exp̃cipitattione loqui
menletium meditere autan
non potet nisi ꝑstudium:
Srecuius ergo ille exstudio men¬
tire ꝑ hib&ur quam his qui
expsecipitacione sola m̃taitur.
um ope e causndion e᷑ omne. mͣ¬
datium quac̃ uis non num quã
si dccliquod mendati genuscul¬
pe leuoris siquis qua ꝓscclute.
hominum. mentiatur. sed quia
loquuntur mendoctiũ:
Hoc quoq: mendaccii genus ꝑ¬
secti uiri sumopere fugiunt.
Nec sue anime nocdu dup
stere aliene cornis ni tuntur
quã quam hoc ipsud pecctigiius
seccilime csdimus pelaxare
Namsiquo lib& culpa sequenti

Expanded text:
Saepe vera promittit qui falsa dicturus est, ut, cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mloquuntur. Nonnunquam falsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saepe vera circumlinita melle verborum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Nonnunquam pejus est mendacium meditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex praecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest nisi per studium. Gravius ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. Summopere cavendum est omne mendacium, quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam pro salute hominum mentiatur. Sed quia loquuntur mendacium , » hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ne suae animae noceant, dum praestare alienae carni nituntur, quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
Sũ bene sib conscius nonnetua
aliei lingue comiucus ⁊ te ex qui
lauolatur abalio nonde & ero¬
sem alimni lauder acltndere¬
S ielmegir enusquis quȩ testimoniũ
consutȩ suae quagento cuius
plus ipsȩ p̃setis ẽ quacm ille qui
gloriam habebit. Idẽ occulae
insua conscientia non paelam
laudis acutapperactiones ut cũꝗ
quasi uenturũ int̃dũcuruentur
inpulsũ funditus tam̃ non deici¬
untur siiptinus firmitate ra
blandiciis miscent ut aut oblecta¬
tionẽ quen qucẽ decipiaem autt̃¬
roribur frangant quiltud atorer
auditorum amorem inseritur :
Sedsi ueratit̃ & non ficte locudetur

Expanded text:
ut bene sibi conscius non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio non debet errorem alienae laudis attendere; sed magis unusquisque testimonium conscientiae suae quaerat, cui plus ipse praesens est, quam ille qui gloriam habebit, id est, occulte in sua conscientia, non palam in laudis ac vituperationis utcunque quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radblanditiis miscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quieum sibi uibrẽ ante dm̃
pulcherẽ & qui sib displi¬
cent. dõploccen. E sto igit
petuus in oculir tuis. ut sis
magnus in oculir dĩ
quedrto fieris ante oculotiuor
dis pectio: In sum mo honore
summa tibi sit humilitca:
Honorir locus ẽ lmilitẽt uir¬
tus

Expanded text:
im sibi vilis est, ante Deum pulcher est; et qui sibi displicent, Deo placent. Esto igitur parvus in oculis tuis, ut sis magnus in oculis Dei. quanto fueris ante oculos tuos despectior. In summo honore summa tibi sit humilitas. Honoris laus est, humilitatis virtus
Abbreviated transcription (Latin):
affectionũ quib cogitatio
iusti tedio sedubri compun¬
gitur. Hocẽ memoriaepre¬
temorũ feccinonũ Recor¬
datio futurchũ poenoqũ
Consiratio peregrinationir
succe in huibis uitece miserid
deidiriũ suꝑnȩ patricce
Quatenur caleam. quantotis

Expanded text:
afflictionum, quibus cogitatio justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae miseria; desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius
Abbreviated transcription (Latin):
mur. a dõ loccrimar peniten¬
tioce excit& coreli nr̃o
herturũ desiderabibe in corcde
hominis conpunctiotiis.
dul cedo. Aninae
liominir que in oractione
con pungitur ucol de illi
um ꝑ orationem¬
punctio effundit᷑ sps scĩ¬

Expanded text:
o, lacrymas poenitentiae excitat cordi nostro. Thesaurus desiderabilis in corde hominis, compunctionis dulcedo. Anima hominis quae in oratione compungitur, valde illi Cum per orationem compunctio effunditur, Spi
Abbreviated transcription (Latin):
bor eorũ non ꝓp̃senti sed ꝓfutura
semuneratione differitur:
deoq: dũ eorum. leboren mer¬
cedis retributio nonstatim con¬
sequitur ipsi potre dir soluti lan¬
guescunt:
nde & megnce illoꝵ glorice p̃pa¬
ratur quibone conuressationis
uitae principia augm̃to solici¬
dior consummant: atq eo
ses p̃perantur: quo finniur duꝗs
raneris lacborir & incloant &
consumant
Quidam primo conirersionis
aliorũ ceduirtuter seaccin¬
gunt accedenti irero ꝓgressu.
dũ in moderare t̃re reb incum
cubunt uerbũ dĩ & sollcitudi¬
nas scłi & stllatia diuitiarum
suffoecent uerbum & sire fructu
efficitur: Nitꝑ comrasi nequa¬
quã debent incurir ex teriorib:
ꝓcumbi nam seinplicantur con¬
festim quasi plantata arbuscula
&nec dumrecdice p̃fixa concu¬
ciuntur pacriter & arescunt :
Val& interdum conuersir ꝓani¬
eum. dum muratur locurmu¬
tatur &m̃tir affecaur:
Congruum ẽ dum inde&ia cor¬
poralit̃ auelli . ubiquisq in le¬
cebris deseruiuit nam locur

Expanded text:
bor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione differtur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo res praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumb205 audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro anienim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim, inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit. Nam locus,
Abbreviated transcription (Latin):
tecm̃Iten nulli mcclum pro
malo redlete: & edo loco
Noliuinq amaelos sed uince
in bono maclum Scracdũ ẽ
certis sime quod unus quisq
toclem in dulgenticc̃ acceptu¬
rus ẽ a dõ quałe & ipse debe¬
rit ꝓximo suo Illa oratiop
peccactis nis ad aures om̃p̃tir
dĩ cito ꝑueni&. sidelinquen¬
tium preces in nos nr̃is xurib
accepreebiler erunt quicbem̃t᷑
peccantib ignorcoe nouit.
Clementiã diuine pieiatis

Expanded text:
li malum pro malo reddentes. Et alio loco: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Sciendum est certissime quod unusquisque talem indulgentiam accepturus est a Deo, qualem et ipse dederit proximo suo. Illa oratio pro peccatis nostris ad aures omnipotentis Dei cito perveniet, si delinquentium in nos preces in nostris auribus acceptabiles sunt. Qui clementer peccantibus ignoscere novit, clementiam divinae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ꝑiurare non poteris: quiiurare
rationẽ nec at̃ utendam nisi in sola
neces suate. Niẽ contradĩ p̃ceptum
iuraore sed dum usu irandi feccimꝰ:
ꝑiurii crim in currim: Nũquã abgo
sreti qui ꝑ irare tim&. multidum
loquuntur iurare seꝑ ddictantur:
Dum oportec& hocrantum ẽẽ inore :
Est: est: Ninon : s unpliur enim quã
lent ꝑiurant: ut fidem scccrecm̃ti:
fidon secciant uirbi. Sicq stellendo
dum ꝑiurant & mortiuntur: homi¬
ne in eccutũ decipiunt. Interdũ
& stlsis lacrimis seducti : decipiunt᷑
& creditur : dumplorant quib cre¬
detum nonerat. Plerumque
sineiuram̃to loqui dirponimits
sed incsedulitate eorum quinon
credunt: qd bicim̃ iurare compel
ccelficem ueri. Crocuiter ccutem
delinquunt: quisibi loquenter.
uerborũ quisq: iuret : dr̃ taom̃ quiconr¬
crentiae testirẽ itec hoc accipit sic̃ ille¬

Expanded text:
sic perjurare non poterit qui jurare ratio, nec ea utendum, nisi in sola necessitate. 2. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret qui perjurare timet. 3. Multi, dum loquuntur, jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore: Est, est. Non, non. Amplius enim quam lant, perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verbi sicque fallendo, dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. 5. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur, dum plorant, quibus credendum non erat. 6. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus jurare compellad fidem verbi. Graviter autem delinquunt qui sibi loquentes verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Quiconus tt infu¬
rore iulitium: Quisũ ira¬
tur iueli ecct: infurore iudiciũ
muret Etante ꝓfert sdi¬
antiam: quamagnos cai.
Purtor iniudice: inuestigatione
usr⁊ nonual& adtingere quia
meis eius terbata surore abs¬
crutatione alienatur inius¬
ticiar. Irecundus iudex iu¬
dien sxamen pliue contueri.
nonual& quia caligine fure is
nonuid& Quiorit᷑ repulso
ferore discut : fecciliur eed
contuendam usi tatem m̃tis.
seenrtaten consurgit:
Et sune ulli ꝑtorbatone: aed
aerutadir intellerintiam ꝑ¬

Expanded text:
convertunt in furorem judicium. Qui enim iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam, quam agnoscat. 15. Furor in judice investigationem veri non valet attingere, 347 quia mens ejus turbata furore ab scrutatione alienatur justitiae. 16. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet, quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit, et sine ulla perturbatione ad aequitatis intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
inrhum naetura ut quecũ que
uelocit̾ acctpro sec tũ tadunt :
si ne cdubio cebriter siniantur:
Sic̃er bee que tanto fistinius pentũ.¬
quanto ecccleriur crescunt:
o contra arbores eltec rocdice
fundate. ideo ꝑdurant diutiur.
quie gracdactim cecł ꝓfectum ꝑ¬
maclo agere cliquid bonũ
deinde ecercidũbonum :
Hocenim indicct ꝓph& acũ dic̃
uiescire agor ꝑuersa. discite
berefaccere: Priur uitia ectir¬

Expanded text:
in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunquanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum pmalo, agere aliquod bonum; deinde exercendum bonum. Hoc enim indicat propheta cum dicit: Quiescite agere perverse, discite benefacere . Prius vitia exstir
Abbreviated transcription (Latin):
tuum: Litiq benedis pen¬
sccnter teportelia. cel qui¬
retira&̃na. Noli timiclur
eẽ in lergiendo : Nesis egenur
imretributione Quia qui
parce seninat. parc& &
bitur pacuper ibecctus eit
Redenptio iteq animȩ uiii
diuitiue eiur Honoradm̃

Expanded text:
tuum . Utique bene dispensantes temporalia acquiretis aeterna. Noli timidus esse in largiendo, ne sis egenus in retributione: quia qui parce seminat, parce et retur pauperi, beatus erit . Redemptio itaque animae viri, divit
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ciqua eeguit ignem. Itely
Qnimoc̃ esuriatem nedis pseerii
Et neecar peres pauperem. In
clamore suo. Qui auertit au¬
rem aclcemore pauperis.
illius oratio elemartiã dĩ
non merebitur: Inuitactua
bene fac aoni me auae elymo¬
sinis dans miferis quia p
moraem non hab& potestatẽ
bene faccimdõ In conuiuiis
dus paitres uercantur. &
xp̃r in illts : Tricc sunt gene¬
ra elymosinarum:
Una corporalis ȩgerti dare
quic quid potueris: Altera
sp̃iaclir dimittese a quo
lesus fuerir, Tertiac delinquer¬
tem corrigere: & errante in
uiam reducoe utriratir.¬

Expanded text:
qua exstinguit ignem, ita animam esurientem ne despexeris, et ne exasperes pauperem in clamore suo . Qui avertit aurem ad clamorem pauperis, illius oratio clementiam Dei non merebitur; in vita tua benefac animae tuae, eleemosynas dans miseris, quia post mortem non habebis potestatem bene faciendi. In conviviis tuis pauperes vescantur, et Christus in illis. Tria sunt genera eleemosynarum: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus fueris; tertia delinquentem corrigere, et errantes in viam reduce
Abbreviated transcription (Latin):
metaes : spor ge qõ colligir
dubio sus ptreae ꝓ¬
Itu Substantia tucc cũ
uee errogatur ccugetur
rem uneraetor auur uult teẽe.
munificum & quidat ut
habeas: madaa ut tribu¬
oos dices date & dobitꝰ
uobis: O auare. si ccurũ
diliges ud diuitias scłi:

Expanded text:
metas, sparge quod colligas. dubio suspirare roventu. Substantia tua cum bene erogatur, augetur. Remunerator tuus vult te esse munificum. Et qui dat ut habeas, mandat ut tribuas, dicens: Date, et dabitur vobis. O avare, si aurum diligis, vel divitias saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuene it Nole quigen. sedhumi¬
les gubnaentã sercipiant
multor intecipit seciaenar sratudibur
eos quiui tcce & sensus utiluate
lunt: &dum eir regimei animco¬
nem inponitur : renuunt consul¬
tiuis arbitrenta ociosem uitam
dirigere quam lucris animarum
insistore dlam̃ decꝙti a grg̃
ꝑ crgumentũ dixbolis sllentes
corꝑspecim boni: Litouillos
ꝓpastoreli ossitio rereehit:
Nequa quã ꝓficiaent qui eorũ
uarbir atq ecenplir instrui po¬
terant: Sc̃iuiri nequaquã oc.¬
cupationum sbarium curar ap¬
p&rtint: sed occulto ordinẽ sibi
siꝑ inpositar genunt: Et quam¬
ius illor ꝑmeliorẽ intaitionem
Quar quidem sũ mopare silicecet .ui¬
rare sistincent: sedamanter oc¬
culzam dispenscctionẽ dĩsurcipi¬
unt qd sugiunt exercent qdurta¬
re noscuntur: Intrant enim ad
cor &ibi consulunt: quid uellit
occulteo uoluntardĩ : Serqui sub¬
nib cognorteter : Humiliant

Expanded text:
 quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate lunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli fallentis eos per speciem boni, ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant, qui eorum verbis atque exemplis instrui poterant. 3. Sancti viri nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem m summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subnibus cognoscentes, hu
Abbreviated transcription (Latin):
um quedam pcruac uitiorum
uerba non euitam in moggnum
linguȩ plebimurcrimine. &dum
sine metu conmĩtim cedpotiora
scelera & orrendec peccccti consue¬
tudine lcbimur: Sic̃ plrumq
multi loquiorum stultitiarep̃hei¬
caitur. itccrursum nimir teccentiũ
uitia denorantur : Illienim sectir
loxendo linguã inbeuizeetis uitiũ
defliunt istinimir nticanido ab
utlitate t orpescunt. inperia ne¬
N amsicut mcelor morr bona conlo¬

Expanded text:
a vitiorum verba non evitamus, in magnum linguae prolabimur crimen; et dum sine metu committimus, ad potiora scelera et horrenda peccandi consuetudine labimur. 2. Sicut plerumque multiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. ImpeNam sicut malos mores bona collo
Abbreviated transcription (Latin):
prantiam gustum int̃ni seꝙore
sensit: Asortaido enm sententiẽ
dicitur. hac ꝑ hoc arreganter
quisae humiliate dicunt : deso¬
lec scuntia dicunt non desententia:
doctores. sidum sint aber dictoc
sopiane: Nimuum tanren
eloquater horr& enim saprntia
sp̃m matm uerborũ ambitũ agfu

Expanded text:
am gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia dicitur. Ac per hoc arrogantes, qui sine humilitate dicunt, de sola scientia dicunt, non de sententia. 11. doctores, si dum sint ab eis dicta sapienter, nimium tamen eloquenter. Horret enim sapientia spumeum verborum ambitum ac fu
Abbreviated transcription (Latin):
origo Namsicut scriptũ ẽ
Ex corde exeunt cogitaeriones
mode : Ideoq: sipriur precue co¬
gitactione resistim in lapsum
operir non incurrim Nẽ tim̃
actionir dircernaa. Iten nihil
sensu prudatiore discernimur
nisiopere ccut moelee cogiraeroe

Expanded text:
sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non rationis discernat. 10. Item nihil sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cognita
Abbreviated transcription (Latin):
monnescinus uitioꝵ labuntir
uantũ quisq in superiori coni¬
tituturẽ loco: t egito imnociori
uersatur periculo:
& qucomo spleidorir honor celsior
quisq ẽ tanto si delinquat pec¬
coctor maciorẽ Poteites e.im.
potenter torm̃icc patuntur:

Expanded text:
mne facinus vitiorum labuntur. 5. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori versatur periculo; et quanto splendoris honore excelsior quisque est, tanto, si delinquat, peccator major est. Potentes enim potenter tormenta patientur
Abbreviated transcription (Latin):
al ꝓfectũ nr̃m sitor &remplae
uoluerim̾ imitare uirtutum.
Certe si ecc potur aduesec quã
nrãner : Quiccea legen do im¬
tem scoum imirant᷑:
⁊ demorib clteriur essigiam
uirautir simant taquã
siimegoq: lib& intendoctur

Expanded text:
ad profectum nostrum, si tot exempla voluerimus imitari virtutum. Certe si ea potius aversati quam nostram erunt, qui ea legendo imtam sanctorum imitantur, et de moribus alterius effigiem virtutis sumunt, tanquam si
Abbreviated transcription (Latin):
ex enpla ꝓponentur scõꝵ
scilic& ut ccur sint quor imi¬
etorx conporactione du¬
riur de in obordietia pu¬
ꝓposuit ut quantũ deimita¬
tione eoꝵ conferri possunt.
ꝑsaerantia medis sint gratui¬
oratormenta : Sieuim ad
boni inciracm̃tũ diuinco quib
admunemur p̃ceptac de essait
plege nobis sconim etempla suf¬
ficaeit col contra dum &
dr̃nor p̃ceptis suis aalmoneat
Et utece scõnm boni optris nob̾

Expanded text:
exempla proponantur sanctorum, scilicet, ut aut sint quos imiex eorum comparatione durius de inobedientia puproposuit, ut quanto de imitatione eorum conferri possunt perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis sanctorum exempla sufficerent. At contra, dum et nos Deus praeceptis suis admoneat, et vitae sanctorum boni operis nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Sic & c&era sicto priorum quo
labore. quo moderemine. qua¬
ue. intentione. uł conpunctio¬
ne gercortur : Lurscs imitan¬
da considerat XII.
deconpunetiour corti

Expanded text:
sic et caetera facta priorum quo labore, quo moderamine, quave intentione, vel compunctione gerantur, vir sanctus imitando considerat. CAPUT XII. De compunctione cordi
Abbreviated transcription (Latin):
pierae formetur Siq fit
codimagint̃ sumilirille quiaed
similituclinẽ ui uit imeginir
quiscõo uirũ imitactur quasi
exempla cliquod inturar
s eseq: in illo quasi inspeculo
prespicit aditiat quodeẽe uir¬
seipsum homo ut exemetipso

Expanded text:
etur; sicque fit ad imaginem similis ille qui ad similitudinem vivit imaginis 10. Qui sanctum virum imitatur, quasi exemplar aliquod intuetur, seseque in illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat quod deesse virseipsum homo ex semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
congregectio dicitur. catholica
uniuesedis dicitur quia uniurr¬
si. qui indm̃ credunt in una de¬
bent ẽẽ congegatione:
Quã peccisi atre custodire coduna¬
re & regoe digniris toro orbe

Expanded text:
congregatio dicitur, catholica, universalis dicitur: quia universi qui in Domino credunt, in una debent esse congregatione. « Quam pacificare, custodire, adunare et regere digneris toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
uodecon: siliũ tuũ unigentum
quia ipse est unigenit᷑ & subston¬
tia patris. Nor ecũt̃ fili cedob¬
tiui sim ꝑ ipsum qui unigmit᷑
debemur hrumilit̃ dicet sup¬
plices rogonur & p&im̃ subi

Expanded text:
um, Filium suum unigenitum dicit, quia ipse est unigenitus ex substantia Patris. Nos autem filii adoptivi sumus per ipsum, qui unigenitus debemus, humiliter dicentes: Suppl
Abbreviated transcription (Latin):
ex pccupae diurtẽ fccit:
ex torquee poterc&: sepemise¬
ricordi lẽntia donat. Dedit
ds̃ principib: p̃sulcctũ pregi¬
mine popłrũ. Etillis eosp̃eẽ
uoluit cum quib: una ẽ er
nescendi. moriend que cadi¬
principatur: Ñ nocere: Niec
dominando pͣmee: sed con

Expanded text:
ex paupere divites facit, extorquere poterat, saepe misericordiae clementia donat. Dedit Deus principibus praesulatum pro regimine populorum: et illis eos praeesse voluit, cum quibus una est eis nascendi, moriendique condiprincipatus, non nocere, nec domi
Abbreviated transcription (Latin):
sec feccilu aediustiriã ade¬
licio regreditur : quã oriusa¬
tia ceds dlictum traostra
Ut noueris hiceẽ casum: illuo
ẽẽdeb&. nũquã egrẽ auerita¬
te: quod siccqsu ti tubeqł con¬
tigeru. mex ibsugore. .I.¬

Expanded text:
ex facilius ad justitiam a delicto regreditur, quam de justitia ad delictum transfertur: Ut noveris hoc esse casum, illud esse debet, nunquam egredi a veritate: quod si casu titubare contigerit, mox resurgere.
Abbreviated transcription (Latin):
sđiliuiur ced anã traens meai
głriẽ: Quiuad̾ pracue regnũ
eecen: pos ueston fulgorẽ
cclumina lccpilloꝵ: nudi & mise¬
ri cedinferna tor quendi der¬
centunt:Neger: arecre age¬
ciedo regis nomen tenetur:
peccando iam amitutur:
r in saccris eloquur: eo qđ reax¬
tȩ agatnt : sensorq: ꝓpriorbene
regant & moros resistenter sibi
reccionabili dis crecione conpo¬
nam: Recte ergo illi regar uo¬
ecentur : quitã senetipsor quã
sub iecros bere regendo modifi¬
care nouar̃. Quidam ipsud nom̃
regim: ccdinmanitatem uetunt
cuoeliratir: Dũq aedculm̃ po¬
testatir ueerint : in apostasia
confestim labrintur : Tanroque
serumore cordir iecollunt ut
cunt̃tos subditor in sui conpa¬
razione despiciant : eorq quib
p̾ẽe contigit non agnor eant:
Aducen teconstiai: noli eccol¬
li sedesto in illir : quasi unur
mortaler ⁊am̃ se eẽ cognoscart :
Nec regni gloriã qua inseło subli¬
m̃tur aspicunt : sed opur quod
socum ao inseror clppostent in¬

Expanded text:
meat gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem, et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt reges a recte agefaciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. ri in sacris eloquiis, eo quod recte agant, sensusque proprios bene regant, et motus resistentes sibi rationabili discretione componant. Recte enim illi reges vocantur, qui tam semetipsos, quam subjectos, bene regendo modificare noverunt. 8. Quidam ipsum nomen regiminis ad immanitatem transvertunt crudelitatis; dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam confestim labuntur, tantoque se tumore cordis extollunt, ut cunctos subditos in sui comparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit non agnoscant. Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto illis quasimortales tamen se esse cognoscant, nec regni gloriam, qua in saeculo sublimantur aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportent, in
Abbreviated transcription (Latin):
Diustur aut omni potestate
ut suꝑb timecet. sedeom sibi sub¬
icit. ut humilior in nores tcit:
ꝑbatur ecit᷑ hoc ꝓpostolico ecomplo
Quidaet̃ sibi potes ticẽ : &iam
nac as hoc usurẽ qd lcebat:
Sed dũ porsit utare licra abnuit.
Sesttr ut pceruulum inmedio cox
de udeer boebore. & hic & infutu¬
ro uoceuur inueniar arequiȩ:
Tamoq sercinis peccatoram

Expanded text:
ustus aut omni potestate ut superbus tumeat, sed eam sibi subjicit, ut humilior innotescat. Probatur autem hoc apostolico exemplo, qui data sibi potestate, etiam nec ad hoc usus est quod decebat, sed, dum posset uti, licita abnuit, seseque ut parvulum in medio eorum desudat labore, et hic et in futuro vacuus invenitur 338 a requie; tantoque sarcinis peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
tatib dicit. Ipsi regnecitar sed
non eeme: Quasi diceret: non
infurore neo: Quo manifer¬
tiur eluc& bonam malenq
potes dectẽ adõ ortinari
Selbonã ꝓpitiur melã iratur
peges quando bonis muneris ẽẽ
dĩ: Quando ueromadi. scęle¬
ris ẽẽ populi Secundũ meri
tum sum plebutn: disponit᷑
unec recrorum Testante iob
Quiregncoe feen hy pochrirae.
ꝓpr̃ peccata populi
recscente dum dõ tademn recro¬
sem ppłi surcipiunt : qualẽ
promalitia plebis &cc̃ reger
mutantur: &quiante uide¬
bantur ẽẽ boni: accepto regno

Expanded text:
tatibus dicit: Ipsi regnaverunt, sed non ex me ? Quasi diceret, non in furore meo . Quo manifestius elucet bonam malamque potestatem a Deo ordinari; sed bonam propitio, malam irato. 11. Reges quando boni sunt, muneris est Dei, quando vero mali, sceleris est populi. Secundum enim meritum plebium disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare facit hypocritam propter peccata populi . Irascente enim Deo, talem rectorem populi suscipiunt, qualem pro malitia plebium etiam reges mutantur, et qui ante videbantur esse boni, accepto regno
Abbreviated transcription (Latin):
uius curccrum ponteribur
ad arocuatur : Etq magis
meite & cognarione subicitur.
quib sublimircctis graditp̃¬
ponitur: Nam ut quida
pectrum ait: Omne qõ suꝑ¬
emin& plur merorib: afficit᷑ :
quã honoribus gacuo&:
Quanto quisq curis mundi ma
ioribur occupcetur : teuto
Sienim uix ual& peccata animur
deuitere qui&ur: quaento ma¬
gis occupatione słiri deunct᷑:¬

Expanded text:
um ponderibus aggravatur; eisque magis mente et cogitatione subjicitur, quibus sublimitatis gradu praeponitur. Nam, ut quidam Patrum ait: Omne quod supereminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet. 4. Quanto quisque cjoribus occupatur, tanto Si enim vix valet peccata animus devitare quietus, quanto magis occupatione saec
Abbreviated transcription (Latin):
uitiose germinactionis crescae
uidentur ut scict unusquis¬
q recdicibur &xtirpatir
feccilius raonar p̃ci clere posse.
Primũ uitium . ẽ. sp̃picle¬
superbia. Dequa dicitur.
initium omnis peccati suꝑbi
Queergina ẽ omnium medonĩ
ꝑqram angeli c eciderunt de
celo quocesit ex contanptu
quendo adtollitur meis de
bonis operibur suis. & seme¬
liore mestimcet aliis dum ineo
ipse prior clur ẽ quo se melio¬
contumatiã suꝑbia quaendo
dirpitutnt homine seniores
obredire suir. Ex ipsac uero
ncoscitur omnir in oboedretix

Expanded text:
germinationis crescere videantur; ut sciat unusquisque radicibus exstirpatis, facilius ramos praecidere posse. Primum vitium est spiritualesuperbia, de qua dicitur: Initium omnis peccati superbia , quae regina est omnium malorum, per quam angeli ceciderunt de coelo, quae fit ex contemptu quando attollitur mens de bonis operibus, 142 et se meliorem aestimat aliis, dum in eo ipse pejor aliis est, quo se meliocontumaciam superbia, quando despiciunt homines senioribus obedire suis. Ex ipsa vero nascitur omnis inob
Abbreviated transcription (Latin):
N cõquantitm corpꝰ ingedia frcen¬
epp&itu reuo cactur: Aduessur
iram toberana dimicat: Ira
aut̃: semetipã negat : Sustinmi¬
do aũ peccintia: uicroriã postat:
Tristiticce merorẽ : spe&i nigetu¬
dii superca : Et que turbata
men de&x terioribur aefficit:
dulcedo interiorir tranquillira¬
tis linit: aduasur Inuidiat̃
sur irȩ incendic: mansu&udinir¬

Expanded text:
ntum corpus inedia franappetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis lenit. Adversus invidiam sus irae incendia mansu
Abbreviated transcription (Latin):
tac dese poorturium uitic : quia
tione iunguntur : ut excltqd̾.
alteum oriantur: sicut prin
plmur. adominatu uitioꝵ nor
eruit: & quos illa coddic̃ septem¬
plici uitio istelibar  sipti foriu
grceticce dono⁊ xxxliiii.
De SUPeRBI

Expanded text:
rturiunt peccata: quia tione junguntur, ut ex altero alterum oriatur. Sicut princplenus a dominatu vitiorum nos eruit; et quos illa addicit septemplici vitio, iste liberat septiformis gratiae dono. CAPUT XXXVIII. De superbi
Abbreviated transcription (Latin):
inrhum naetura ut quecũ que
uelocit̾ acctpro sec tũ tadunt :
si ne cdubio cebriter siniantur:
Sic̃er bee que tanto fistinius pentũ.¬
quanto ecccleriur crescunt:
o contra arbores eltec rocdice
fundate. ideo ꝑdurant diutiur.
quie gracdactim cecł ꝓfectum ꝑ¬
maclo agere cliquid bonũ
s ecdpriur ẽ quo hibendum amalo:
deinde ecercidũbonum :
Hocenim indicct ꝓph& acũ dic̃
uiescire agor ꝑuersa. discite

Expanded text:
in rerum natura, ut quaecunque velociter ad profectum tendunt, sine dubio celeriter finiantur; sicut herbae, quae tanto festinius pereunquanto celerius crescunt. At vero contra arbores alta radice fundatae ideo perdurant diutius, quia gradatim ad profectum pmalo, agere aliquod bonum; sed prius est cohibendum a malo, deinde exercendum bonum. Hoc enim indicat propheta, cum dicit: Quiescite agere perverse, discite
Abbreviated transcription (Latin):
unt ccl aecelum conscendere ucditõn:
culm̃ non a sĩmir in quoant sed
xnodicis ut sensim codadciora
ꝑuenant. Itec & quidelabuntur
ccluitia : non stoctim aomcegnir
criminibur incipiunt : sedamo¬
dicis aalsuercunt : & sic inma¬
ximis pruunt: Sic̃ pcculatim
homo aminimir uitur. in mexi¬
tutib: grecdatim aedeq: sunt
excelsec con tenoit: Quiautam¬

Expanded text:
elum conscendere valeamus. culmen, non a summis inchoant, sed a modicis, ut sensim ad altiora pertingant, ita et qui dilabuntur ad vitia, non statim a magnis criminibus incipiunt, sed a modicis assuescunt, et sic in maximis proruunt. 3. Sicut paulatim homo a minimis vitiis in maxitutibus gradatim ad ea quae sunt excelsa contendit.
Abbreviated transcription (Latin):
trigaet: Quedac̃ illiuir tinum
Itgum deio qd nequaqueẽ
hebee cognoscitur humil&ur
Quisquis dono celstir grectiae
inspiratus aduirtuta erigiiꝰ.
si forte moderantir dĩ maenu
cliquaeduer suare reprimit᷑
nedeacceptir uirtutibus ad

Expanded text:
m iterum de hoc quod nequaquam habere cognoscitur humilietur. 10. Quisquis dono coelestis gratiae inspiratus ad virtutes erigitur, si forte moderantis Dei manu aliqua adversitate reprimitur, ne de acceptis virtu
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia peccase noscuntur:
Iniqui iudice eritent in uerita¬
de serartxe. dum in tei dunt
in qualtiate ꝑ sons & eculegrant
sccepce ustos. dum inꝓbe defen¬
dunt iniquos Qui aut᷑ sec¬
te presidee stul& mec par¬
dan palprese nouit: nec
choibae ã iufticia drdicit:¬

Expanded text:
justitia, peccare noscuntur. 2. Iniqui judices errant in veritate sententiae, dum intendunt in qualitatem personae, et exulcerant saepe justos, dum improbe defendunt iniquos; qui autem recte praesidere studet, nec partem palpare novit, nec cohibere a justitia didicit
Abbreviated transcription (Latin):
omne cõmodũ ꝓsperccrur:
Sariir aut̃ dĩ cuncra huius mundi.
contraria s̃ : ut dũ ista aduasce
sintiunt. ad ccceliste disi derium
ardeitius Socitentur:
U egnae apuodm̃ resulget gratia :
qui huic mundo contẽptibilis
fuerit. Nac̃reura roecas se est
ut quẽ mundus odit: diligatur.

Expanded text:
r. Servis autem Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃i uiri ideo contenpitoe cupiunt
mundum & mat ũmetis ad
suꝑnac reuoccre : Vt ibi se recol
honorib qu e acuitue blcendi¬
mentir roiniant : pinde se
ab omni tenena porsessione
morisicent. ut dõ uiuant:
cant : ut uclidiors eeduircẽ illa
dehuiur uitcce mortisicanone
consurent Cuncra quippe
tẽporalia : quasi ebcae uirenter
arescunt & troonsant
arescunt: recre ista dĩseriuir conãp¬
nit. quia in eis stebiliatẽ non
na intentione qua siquib dam
pinnis subbeuatur erigitur
& in quo lipsur erat ꝑ geni tum
conspicit : ubi ꝑueitrit cum
gcudio mecgno intaidit:
uiuero contempletonis requie

Expanded text:
cti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recollhonoribusque, ac vitae blandimentis renuntiant, proinde se ab omni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; cant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis stabilitatem nonna intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, cum gaudio magno intendit. Qui vero, a contemplationis requie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus ingenes eit :
Q uetntũ q fuerint ⁊ reoquillec quȩ
cecidit ex ipsa liboris sui difficul¬
tecte cognoscit: Quid enĩ in a̾c
uita laboriosius quac trenis dai¬
deriis aestuccre ÷ aut quid hic secu¬
rius qucc huiur scłi nihil appetere
Quieñ hunc muncdum diligunt:
turbolanis eurcuris. &i solli¬
citudinib: conturbentur:
Qui am̃ eũ odiunt nec secuntur:
intorenȩ qui&ir traenquilli¬
⁊ cctẽ fruentes: fuatȩ peccis requiẽ
quam illuc expecraent. hic quod¬
am modo habere iam inchoant .xiii.
de sc̃is qui se a conson¬
tio saeculi separaut.

Expanded text:
tinus ingemiscit; quantumque fuerint tranquilla quae cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requiem, quam illi exspectant, hic quodammodo habere jam inchoant. CAPUT XVII. De sanctis qui se a consortio saeculi separant.
Abbreviated transcription (Latin):
doctrincc̃ in utilm seccit
Sac̃ dotis p̃ebccctio optrib confir¬
maendaẽ: Staut qd doc& uir¬
bo instruccr exẽplo:
Noa ẽ enim illa doctrinc: quam
uiuendi sequitur formoe
Nam nibil turpius ẽ : quem sibonũ
opar mglagos: Tune eñ p̃dicatio
utiliter ꝓsertur quanoo q̃rccc¬
citr adimpletur: Unurquisq
doctor & bona accionis. &bere
Nam ad tdum sine aeltero: non faccir
ꝑfectum: Sed pcedit iusturbe¬
ne egare utsequent᷑ porsit beio
lum & figura & poncdur inqui¬
ritr: Itac in omni doctore
ecdesi astico : quio saquactur q̃d
docat: Quomodo uiux ꝑ qualitat̃
igitur m&celli doc trine:

Expanded text:
cit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut quod docet verbo, instruatur exemplo. Vera est enim illa doctrina, quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est quam si bonum opere negligit. Tunc praedicatio utiliter profertur, quando efficaciter adimpletur. Unusquisque doctor, et bonae actionis et bonae nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene allum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina;
Abbreviated transcription (Latin):
ustrpent: siuel silso comperirent.
& succ̃ seuuit uitam corrigre a.
controe conectionẽ bonorũ sertr¬
piunt.Nrnde displicait onen¬
doitur adiciater inse alteia delic

Expanded text:
usurpant, si vel falso compererint et suam renuit vitam corrigere, et contra correptionem bonorum suscipiunt, ne, unde displicent emendentur: adjicientes in se aliena de
Abbreviated transcription (Latin):
qsicientier: ꝑ quo añdare oboe¬
dieido potuer: Sclubriter ac¬
cipiunt iusti quotitir deuir ex¬
canbur arguuntur: Suꝑflua añ
ẽ humiligir eoꝵ quise gesis se
Q uiuero sine arrogantiabona fac¬
ta sua ꝓnuntiat: ꝓculdubio are¬
quecquã peccat: Esł quorundã
seccinorib arguuntur : ueba uis¬
toꝵ ꝓcosura diclincenda abicunt:
Sauentor sediuino iudicio quopu¬
niandi s̃duriur dũ tenporalite e¬
demnut iudicari se ab hominib
iniquis molistaẽ ueritas : & ama¬
raẽ dirciplina iustitiae : Nec
dlectantur nisi placeitia:
ꝓ pricce inbellicitatir in uistitice
fecundi &sterelis ueritati : ceciad
contirendec̃ lucẽ. & occultr acłte¬

Expanded text:
iciantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est quorumdam facinoribus arguuntur, verba justorum pro censura declinanda abjiciunt, servantes se divino judicio, quo puniendi sunt durius, dum temporaliter contemnunt judicari se ab hominibus. 8. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur, nisi placentia propriae imbecillitatis: injustitiae fecundi, et steriles veritati; caeci ad contuendam luce
Abbreviated transcription (Latin):
qua redagutionir enutrita dir¬
cordicon maciorẽ poster carteaẽ
parturiat: Litp quam corriguntꝰ
exoq dis picere in amico uidentur:
& hoc quiden primũ nonsine
quadam emulatione almonitur
suscept : sed conectur pomodum
gratiaer agit: A Contra multi
ꝓpritua lesione. uim caritatir
rescindinit. &abamore diletio¬
Plaumq correptionem suã oficium

Expanded text:
gutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea quae displicere in amico videntur, et hoc quidem primum non sine quadam aemulatione admonitus suscipit, sed correptus postmodum gratias agit. At contra multi pro parva laesione vim charitatis rescindunt, et ab amore dilectioPlerique correptionem suam officium
Abbreviated transcription (Latin):
seruit. In ꝓbum ẽ enĩ argiare qule¬
quam in clio: quod ed huc rep̃hea¬
dit in semetipso: Qui ueraeciter
fracternam uult corripee ac sa¬
necre infirmircetem: ⁊edan se p̃stare
srccr̃itȩ utilitarii studecct : ut sum
quẽ corripee cupit. humili corde
celmonecet: & hoc feccienr ex con¬
parsionẽ quasi cõmunis periculit
Nisor te &ipse subicictur tẽprationi
Sicut uiris p̃iaebor alimi peecati em̃¬

Expanded text:
 enim arguere quemquam in alio quod adhuc reprehendit in semetipso. 2. Qui veraciter fraternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili corde admoneat, et hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. 3. Sicut viri spirituales alieni peccati em
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ offirium miseractionis:
Un de&sedomon: Qui dsses in¬
quid sccrisicium dercepima
pecuperum: daem quã siquis
uietim &. filiũ in cons pectu
pccrrisui Quienim inuis¬
de tollit: iustee numquam
dis tribuit: Neebene alteri
pilreb&: quod celio male &¬
torquid Magnus scelusẽ.
pen peuperum. prestcre diuitib¬

Expanded text:
non est officium miserationis, non est officium miserationis, Unquit, sacrificium de rapina pauperum, tanquam si quis victimet filium in conspectu patris sui . Qui enim injuste tollit, juste 359 nunquam distribuit, nec bene alteri praebet quod ab alio male extorquet. 18. Magnum scelus est res pauperum praestare divitibu
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis quisq sit egens: nul¬
lus ⁊ amei unde tribuat m¬
digeni ec cusccrionem in¬
opiae potst op̃didae.
Quanto txp̃cipto saduatorir
&iam eclice ceq frigide pre¬
cipieonur indigeni ber ÷
Nem si cdiud non bebontr
idipsud bengie ribuami
Sa&erum si amplius pos¬
sumus & aegestat̃ẽ simu¬
landominus lcergimus
non egeitem se dñm fad¬
limus: eui conscignit̃
nr̃am abs condie non poy¬
sinȩ: Una corporadir
egeni dare quid quid po¬
tueris: Atera sp̃itclis
dimitige a quo lesur extiae¬
ris: Horum prima :¬
ccdibenda est mistrir.
secunda malis Erit ergo
cuniam: sedutem itelgratiã
Non erit ebenosyna cum mo¬
ratione prrebenda : necom¬
mittanze tristitia mercer
prreat dispescta:
Punc auamn bore tribuitur
quando cum mentir hyla¬
rnocre precebetur
Unde & apħ. Hilceram in¬
quid dactorem diligit dr:
M&ueidũ estitaeq nepccuper
suscipiat: aut ne omnino
p̃termissurmgens tris¬
tisque recedat : Dercepi¬
nis celieus ebenosinã feccere:

Expanded text:
Quamvis quisque sit egens, nullus tamen unde tribuat indigenti, excusationem inopiae potest obtendere, quando ex praecepto Salvatoris etiam calicem aquae frigidae praecipiamur indigenti praebere . Nam si aliud non habentes, idipsum benigne tribuamus, Caeterum si amplius possumus, et egestatem simulando minus largimur, non egentem, sed Deum fallimus, cui conscientiam nostram abscondere non possynae: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus exstiteris. Harum prima adhibenda est miseris, secunda malis. Erit ergo cuniam, saltem gratiam. 16. Non est eleemosyna cum murmuratione praebenda, ne, comitante tristitia, merces pereat dispensata. Tunc autem bene tribuitur, quando cum mentis hilaritate praebetur. Unde et Apquit, datorem diligit Deus . » Metuendum est itaque ne pauper oblata, aut ne omnino praetermissus, moerens tristisque recedat. De rapinis alienis eleemosynam facere,
Abbreviated transcription (Latin):
tediter & cqruodm̃ recipitur
Quiego hic debono loudẽ p̃sinẽ
mecedir infituro non recipet:
titur Intentũ elemosim¬
rum opera peccata ectin¬
adregnũ sccculi futuri ꝓfi¬
cium: ut &iã iudx ecelestis
infuturo iulcio ueneis in
dextera consistatibus dicat
suriui & dedistis mihi man¬
du ccere sitiui & dedistis
mihi bibge Ospes eram
& collegistis me: Niudur

Expanded text:
iter et apud Deum recipitur. Qui ergo de bono laudem praesentem mercedis in futuro non recipit. titur. 10. In tantum eleemosynarum opera peccata exstinad regnum saeculi futuri proficiunt, ut etiam judex coelestis in futuro judicio veniens, in dextera consistentibus dicat: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et colleg