comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum sub ocłis dñi multi ingarophila¬
tio exopulentia sua multa conferrent:
iudua quedam duos intulit nũmos :
& tali ihũ xp̃i testimonio meruit coro¬
nari. ut in tam paruo mun̾is modo
residebant: illiꝰ qđ fuit exiguũ fuit to¬
tum. Si uͦ aliqͥs tante pauꝑtatis coartat᷑
angustiiꝰ. ut nͨ ad duo ȩra inopi imꝑtien¬
da sufficiat: habet inp̾̃ceptis diũi unde
impleat bone uoluntatis officiũ. Siqͥdẽ
qui sitienti pauꝑi calicẽ aque frigide
ministͣrit. mercedẽ sit sui oꝑis adeptu¬
rus: tanta seruis sius dño ad optinen¬
dũ regnũ suũ p̃parante cõpendia: ut
etiam p̃bitio aque cuiꝰusus gratuitus
atq cõmunis ẽ. p̃mio ñ careret. Qđ ne
ulla int̾ cluderet difficultas. de aqͣ fri¬
gida forma ẽ. ꝓposita pietatis: ne pu¬
taret se mercede cariturũ. cui de calefac¬
tione potꝰ lignorũ impendiũ defrusset.
De quo tam̃ calice ñ frustra admonet

Expanded text:
cum sub oculis Domini multi in gazophylacum sub oculis Domini multi in gazophylacio ex opulentia sua multa conferrent, vidua quaedam duos intulit nummos , et tali Jesu Christi testimonio meruit coronari, ut in tam parvo muneris modoresidebant, illius quod fuit exiguum, fuit totum. Si vero aliquis tantae paupertatis coarctatur angustiis, ut nec ad duo aera inopi impartienda sufficiat, habet in praeceptis Domini unde impleat bonae voluntatis officium. Siquidem qui sitienti pauperi calicem aquae frigidae ministrarit, mercedem est sui operis adepturus : tanta servis suis Domino ad obtinendum regnum suum praeparante compendia, ut etiam praebitio aquae, cujus usus gratuitus atque communis est, praemio non careret. Quod ne ulla intercluderet difficultas, de aqua frigida forma est proposita pietatis: ne putaret se mercede cariturum, cui de calefactione potus lignorum impendium defuisset. De quo tamen calice non frustra admonet
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ scĩsq ieiuniis. nulla utiliꝰ quã ele¬
mosinaꝵ oꝑa copulant᷑: que uno mi¬
scdie nomine multas laudabiles pietatis
continent actiones ⁊ ut oĩm fidelium
pares animi eẽ. possint. etiam int̾ impares
facultates. Dilectio enĩ q̃ simul do hoĩq
debet᷑:. nulł unꝙͣ ita impedit᷑ obstaculis.
tit ñ ei semꝑ bene uelle sit lib̃ũ. Dicentibꝰ
qͥppe angłis gła in excelsis do. & int̾ra pox
hominib bone uoluntatis: ñ solum uir¬
tute beniuolentie. S etiã pacis bono bea¬
tus efficitur ÷ quicũq aliis quacũq mise¬
ria laborantib caritate compatit᷑. Latiᷤ¬
sima ergo sunt oꝑa pietatis: que ipsa sui
ularietate id ueris conferunt xp̃ianis.
ut indistributione elemosinaꝵ ñ solum
diuites. & abundantes. s etiam mediocreᷤᷤ
& pauꝑes suas habeant portiones ⁊ et
qui largitatis sunt uirib inequales:
mentis tam̃ affectioe sunt similes. Nam

Expanded text:
autem sanctisque jejuniis nulla utilius quam eleautem sanctisque jejuniis nulla utilius quam eleemosynarum opera copulantur, quae uno misericordiae nomine 169 multas laudabiles pietatis continent actiones, ut omnium fidelium pares animi esse possint etiam inter impares facultates. Dilectio enim quae simul Deo hominique debetur, nullis umquam ita impeditur obstaculis, ut non ei semper bene velle a in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis , non solum virtute benevolentiae, sed etiam pacis bono beatus efficitur, quicumque aliis quacumque miseria laborantibus charitate compatitur. Latissima enim sunt opera pietatis, quae ipsa sui varietate id veris conferunt Christianis, ut in distributione eleemosynarum non solum divites et abundantes, sed etiam mediocres et pauperes, suas habeant portiones; et qui largitatis sunt viribus inaequales, mentis tamen affectione sint similes. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾ ꝓfectuũ gradꝰ nullus ẽ. qͥ ñ semper
melior eẽ. debeatꝰ. generalit̾ annitendũ ẽ
ut in die redẽptionis nemo inueniat᷑ in ui¬
impleat᷑. ñ cyboꝵ tantummͦ parcitate:
s pͥuatione maxime uitiorũ. Nam cum
ad hoc castigatio ista sumatur. ut carna¬
lium desiłioꝵs fomites subtͣhantur: nul¬
lum magis sectandũ ẽ. continentie genꝰ.
quã ut semꝑ simus ab iniuista uoluntate
sobrii: & ab in honesta actione ieiuni
Que deuotio ñ omitut egros: ñ secernit
inualidoᷤ: quia etiam in languido atq:
inutili corpore potest animi integnitas
reꝑiri: si uͥ fuit sedes prauitatis: ibi con¬
firm̃tur fundam̃ta uircutis. Et ideo
infirme carnis ista sufficit egͥtudo. que
sepe m̃surã uoluntarie afflictionis ex¬
cedit. tantũ ut mens offici sui impleat
parces: & q̃ corporea epulatione ñ utitur :
nulla iniqͥtate pascatur. Rationabilib

Expanded text:
et inter profectuum gradus nullus est qui non semper et inter profectuum gradus nullus est qui non semper melior esse debeat, generaliter annitendum est ut in die redemptionis nemo inveniatur in viimpleatur, non ciborum tantummodo parcitate, sed privatione maxime vitiorum. Nam cum ob hoc castigatio ista sumatur, ut carnalium desideriorum fomites subtrahantur, nullum magis sectandum est continentiae genus, quam ut semper simus ab injusta voluntate sobrii, et ab inhonesta actione jejuni. Quae devotio non omittit aegros, non secernit invalidos: quia etiam in languido atque inutili corpore potest animi integritas reperiri, si ubi fuit sedes pravitatis, ibi confirmentur fundamenta virtutis. Et ideo infirmae carnis ista sufficit aegritudo, quae saepe mensuram voluntariae afflictionis excedit, tantum ut mens officii sui impleat partes, et quae corporea epulatione non utitur, nulla iniquitate pascatur. Rationabilibus
Abbreviated transcription (Latin):
to: Et it̾um. Ab occultis meis munda
tem qđ exꝑimentis ꝓbat᷑. tał conditio ẽ.
eoꝵ qͥ ꝯcupiscentiis renitunt᷑. qͥ iracun¬
die motib reluctantur. & ipsarũ qͦq
cogitacionũ archana castigant. ut nũ
quã possint incordib suis ñ inuenire
qd reꝓbent. & sepe aut fallantur oc¬
cultis. aut grauentur alienis ⁊ que¬
in aliis uicia. que egritudines. qͣntaq
sint uulnera. qͥbꝰ austerior sit adhiben¬
da medicina. ut illiꝰ sacramenti ꝑqđ̃
soluuntur oꝑa diaboli. ñ inueniantur
alieni: Paschał quippe festiuitatis hoc
ꝓpͥum est. ut tota eccłia remissione
gͥaudea t peccatoꝵ: que ͥ in eis tantũ
fiat qui sacro baptismate renascunt᷑
s etiam in eis qui dudum in adoptiuoꝵ
sorte numerant᷑. Quamuis enĩ pͥncipalt
nouos homines faciat regenerationis ab¬
lutio: quia tam̃ suꝑ ẽ. omnib contra ru¬
biginẽ mortalitatis cotidiana renouatio.

Expanded text:
to ? Et iterum: Ab occultis meis munda to ? Et iterum: Ab occultis meis munda tem, quod experimentis probatur, talis conditio est eorum qui concupiscentiis renituntur, qui iracundiae motibus reluctantur, et ipsarum quoque cogitationum arcana castigant, ut 168 et numquam possint in cordibus suis non invenire quod reprobent, et saepe aut fallantur occultis, aut graventur alienis; ae vitia, quae aegritudines, quantaque sint vulnera, quibus austerior sit adhibenda medicina: ut illius sacramenti, per quod solvuntur opera diaboli, non inveniantur alieni. Paschalis quippe festivitatis hoc proprium est, ut tota Ecclesia remissione gaudeat peccatorum, quae non in eis tantum fiat qui sacro baptismate renascuntur, sed etiam in eis qui dudum in adoptivorum sorte numerantur. Quamvis enim principaliter novos homines faciat regenerationis ablutio, quia tamen superest omnibus contra rubiginem mortalitatis quotidiana renovatio,
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra: &e unicuiq fideliũ ad co¬
lendum dm ipsa rerum nat᷑a doctͥna
est: dum celum. & t̾ra. mare. & omnia
que in eis sunt. bonitatẽ & omuĩpotenciã
sui ꝓtestant᷑ auctoris: & famulantium
elem̃toꝵ mirabił pulchritudo. iustam
ab indellectuali creat᷑a gr̃arũ exigit ac¬
tionẽ. Sed cũ ad istos recurrit᷑ dies. qͦs
specialiꝰ reparatioĩs humane sacͣmenta
signarunt ÷ & qui uicino ordine atq: ꝯ¬
tiguo festum pasthale p̃cedunt: diligẽ¬
dius nob̃ p̃paratio religiose purificatio¬
nis indicitur. Quamius enim inqͦlibet
tempore innocens sit uita multoꝵ. &
plurimos deo bonoꝵ actuum consue¬
tudo cõmendet: ñ adeo tam̃ de consci¬
entie indegritate fidendũ ẽ. ut huma¬
na fragilitate int̾ scandala temptacio¬
nesꝙ: degente. nichil potuisse arbitrem᷑
qd lederet eam incidere cum ꝓpħa ex-¬
cellentissimꝰ dicat. Qs gl̾abit᷑ castum
se habere cor. aut mundũ se ẽẽ. a pecca¬

Expanded text:
terra ; et unicuique fidelium ad coterra ; et unicuique fidelium ad colendum Deum ipsa rerum natura doctrina est, dum coelum et terra, mare et omnia quae in eis sunt, bonitatem et omnipotentiam sui protestantur auctoris, et famulantium elementorum mirabilis pulchritudo justam ab intellectuali creatura gratiarum exigit actionem. Sed cum ad istos recurritur dies, quos specialius reparationis humanae sacramenta signarunt, et qui vicino ordine atque contiguo festum paschale praecedunt, diligentius nobis praeparatio religiosae purificationis indicitur. Quamvis enim in quolibet tempore innocens vita sit multorum, et plurimos Deo bonorum actuum consuetudo commendet, non adeo tamen de conscientiae integritate fidendum est, ut humanam fragilitatem inter scandala tentationesque degentem nihil potuisse arbitremur, quod laederet eam, incidere; cum propheta excellentissimus dicat: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
plicis sentencia pendeat iudicantis. qͥ
humanarũ p̃cũ misericors & ttꝰ auditor
equitati sue de nr̃a lenitate p̃scͥpsit ⁊ ut
ñ haberet in eos ius seu̾itatis. quos ñ
inuenisset cupidos ultionis. Clem̃tes
autẽ & mites animos: etiam largitas
decet. Nichil enim ẽ. digniꝰ. quam ut
homo sui sit auctoris imitator: & scdm
modũ ꝓpͥe facultatis. diuini sit oꝑis
executor. Nam cũ alunt᷑ esurientes. ue¬
stiuntur nudi. fouentur infirmi : ñ ne
auxiliũ dĩ manꝰ explet ministͥ: & benig¬
nitas serui munꝰ ẽ. dñi: Quicum ad
effectus miscdie sue adiutore ñ egeat: tta
suam om̃ipotenciã temꝑauit. ut & at¬
laborib hoĩum. ꝑ homines subueniret:
& m̃ito deo gr̃ẽ referentur depietatis
officiis: cuiꝰ oꝑa uiderent᷑ infamulis.
ꝓpt̾ qđ ipse dñs discipłis ait. S ic luce¬
at lux ur̃a corã hõib: ut uidentes
oꝑa urã bona. magnificent patrem
urm̃ qui incelis ẽ. Item eiꝰdẽ de eodẽ
tissimi miscdia dñi plena est

Expanded text:
antis. Qui humanarum precum misericors et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praescribit, ut non haberet in eos jus severitatis, quos non invenisset cupidos ultionis. Clementes autem et mites animos etiam largitas decet. Nihil enim dignius est, quam ut homo sui auctoris sit imitator, et secundum modum propriae facultatis divini sit operis exsecutor. Nam cum aluntur esurientes, vestiuntur nudi, foventur infirmi, nonne auxilium Domini manus explet ministri, et benignitas servi munus est Domini? Qui cum ad effectus misericordiae suae adjutore non egeat, ita suam omnipotentiam temperavit, ut laboribus hominum per homines subveniret, et merito Deo gratiae referrentur de pietatis officiis, cujus opera videntur in famulis. Propter quod ipse Dominus discipulis ait: Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videntes opera vestra bona, magnificent Patrem vestrum qui in coelis est misericordia Domini plena est
Abbreviated transcription (Latin):
illis amplius ẽ. expetendũ. qͥ tota forte
anni spacia. aut seturiꝰ. aut negligen¬
tius transierunt: Quos caritate debita
commonemꝰ. ut ñ ideo sibimet blancli¬
antur. qi nob̃ conscientie singłoꝵ patere
ñ possunt: cũ ocło dĩ simul uniu̾sa c̾nen¬
tes. ñ abdita locoꝵ ñ parietũ septa seclu¬
dant: nec solũ ei acta & cogitata uerum
& agenda & cogitanda sint cognita. Ista
gͥ scientia summi uidicis. iste ẽ. trem̃duᷤ
aspectꝰ. cui ꝑuiũ ẽ. omne solidũ. & aꝑtũ
omne secretũ: cui obscura clarent. muta
respondent ⁊ silentiũ confitetur: & sine
Auoce mens loqͥtur. Nemo pacientiã boni¬
tatis di de peccatoꝵ suoꝵs impunitate
contẽpnat: nec ideo illũ estimet ñ offensũ:
qr ñ dũ ẽ. exꝑtꝰ iratum. Non sunt lõge.
uite mortał inducie ⁊ nec diuturna ẽ. li¬
centia insipientiũ uoluptatũ. in et̾naꝵ
dolorem tͣnsitura penarũ: si dũ iusticie

Expanded text:
illis amplius est expetendum, qui tota forte illis amplius est expetendum, qui tota forte anni spatia aut securius aut negligentius transegerunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt: cum oculos Dei simul universa cernentis non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent; silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate contemnat: nec ideo illum aestimet non offensum, quia necdum est expertus iratum. Non sunt longae mortalis vitae induciae, nec diuturna est licentia insipientium voluptatum in aeternarum dolorem transitura poenarum, si dum justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
saluberrime nos quadraginta dierum
ieiunio p̃paremꝰ. Non enim hii tantum
qui ꝑ mortis xp̃i resurrectioĩsq mist̾iũ.
innouã uitã baptismo funt regeneran¬
te uenturi: s etiam om̃s popłi rena¬
torum. utiliter sͥ & necessarie p̃sidium
huius scificationis assumunt. Illi ut
que ñ dum habent accipiant: isti ut
accepta cͦtodiant. Dicente namq apło.
qui stat uideat ne cadat: nemo tanta¬
est firmitate suffultꝰ. ut destabilitate
sua debeat eẽ. securꝰ. Utam᷑ gͥ dilectis¬
simi salub̾rimi tẽporis uen̾abilib in¬
stitutis: & solliciciore cura cordis nr̃i
specula t̾gamꝰ. Quantũlibet enĩ caste
& sob̾ͥe mortał hec uita ducatur⁊ qͦdam
tam̃ puluere t̾rene conu̾sationis asꝑgi¬
tur: & nitor mentium. ad di imaginẽ
conditarũ ñ ita a fumo tociꝰ uanitatis
alienꝰ ẽ. ut nulla possit sorde fuscari ⁊ &
ñ semꝑ indigeat expoliri. Qđ sietiam
cautissimis animis necessariũ ẽ. qͣnto

Expanded text:
saluberrime nos quadraginta dierum saluberrime nos quadraginta dierum jejunio praeparemus. Non enim ii tantum qui per mortis Christi resurrectionisque 165 mysterium in novam vitam baptismo sunt regenerante venturi, sed etiam omnes populi renatorum, utiliter sibi et necessarie praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent, accipiant; isti, ut accepta custodiant. Dicente namque Apostolo: Qui stat videat ne cadat , nemo est tanta firmitate suffultus, ut de stabilitasua debeat esse securus. Utamur igitur, dilectissimi, saluberrimi temporis venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur: et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
sicłia nr̃a ꝓcedunt. & subhumani er¬
rore iudicii. suꝑior ẽ. plerumq iniqui
causa quã iustr. uicinũ nimis atq
contiguũ ẽ. ut etiã magnanimos ista
concutiant: & in aliqͦd illicite causati¬
& dicit. Mei autẽ pene moti sunt pe¬
des ÷ pene effusi sunt gressus mei: qi
delaui in peccatorib pacem peccatoꝵ
uidens. Unde qr paucoꝵ ẽ. tam solida
fortitudo. ut nulla ineqͣlitatũ ꝑtur¬
batione quatiantur: & multos fideliũ
ñ adu̾sa tantũ. s etiam sccł̃a corrũpãt.
sanandis uunerib qͥbꝰ humana in¬
firmitas sauciatur. diligens ẽ. ad hi¬
benda curatio. Ideo enim de ꝑiculis
quib mundus h plenꝰ ẽ. quedã bre¬
uiter ꝑcucurri: ut dicente scͥptura.
qͥs głabitur castũ se hab̾e cor. aut mũ¬
dum se eẽ. a peccato: om̃s sͥ intelligant
delictoꝵ indulgentiã & reparationis ne¬
uina decurrimꝰ. qͣm cum ipsa nobis
sacram̃ta redemptionis nr̃e tempoꝵ
lege referuntur: que ut digniꝰ celebremꝰ

Expanded text:
stra procedunt, et sub humani errore judicii superior est plerumque iniqui causa quam justi, vicinum nimis atque contiguum est ut etiam magnos animos ista concutiant, et in aliquod illicitae causatiet dicit, Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Unde quia paucorum est tam solida fortitudo, ut nulla iniquitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversa tantum, sed etiam secunda corrumpant; sanandis vulneribus, quibus humana infirmitas sauciatur, diligens est adhibenda curatio. Ideo enim de periculis quibus mundus hic plenus est, quaedam breviter percurri; ut dicente Scriptura, Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? omnes sibi intelligant delictorum indulgentiam et reparationis nevina decurrimus, quam cum ipsa nobis sacramenta redemptionis nostrae temporum lege referuntur? Quae ut dignius celebremus,
Abbreviated transcription (Latin):
miscłiam d̃i: & ut scm̃ pascha dñi dig¬
na obseruantia celebretur ⁊ cunctors
se fidelium corda sc̃ificent. Mitescat se¬
uitia÷ mansuescat iracundia: remittãt
sͥ om̃s culpas inuicem suas ⁊ nec exactor
sit uindicte: qͥ petitor ẽ. uenie. Dicentes
enim dimite nob̾ debita nr̃a. sicut & noᷤ
dimittimꝰ debitorib nr̃is⁊ durissimis
implemꝰ. Vnde si orationis huiꝰ sacratiꝰ¬
simũ pactũ ñ tota sui conditione serua¬
tum ẽ: nunc saltim conscientiã suã unꝰ¬
quisq cognoscat. & alienis ignoscendo
delictis. ab olitionem suoꝵ obtineat pec¬
catoꝵ. Dicente namꝙ: dño si dimiseritiᷤ
hõibꝰ peccata eoꝵs. dimitte & uob̾ pat̾ ũr¬

Expanded text:
iam Dei, et ut sanctum Pascha Domini digna observantia celebretur, cunctorum se fidelium corda sanctificent. Mitescat saevitia, mansuescat iracundia, remittant sibi omnes culpas invicem suas, nec exactor sit vindictae, qui petitor est veniae. Dicentes enim: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; durissimis impleamus. Unde, si orationis hujus sacratissimum pactum non tota sui conditione servatum est; nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Dicente namque Domino, Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater ves
Abbreviated transcription (Latin):
dis. tã dubiꝰ modꝰ. & tã incerta diᷤcretio
ẽ: ut si qͥsꝙͣ int̾ bonors maloꝵq ꝯfinia.
subtilissims dicriminiᷤ potuerit serua¬
re m̃suras ⁊ difficile sit ut bene sͥ cons¬
ciam ꝓbitatẽ. obtrectanciũ lingua ñ
mordeat: & iniquoꝵ euadat opprobͥa
cui ẽ. amica iusticia. Iam cum ad ipsas
rerũ dẽporaliũ uarietates cogitacio hu¬
mana conuertit᷑. qͣnte se opponunt cali¬
gines. qͣnti pͣuarũ opinionũ oboriunt᷑
errores: ut de obiectu contͣrioꝵs sumat᷑
mat̾ia q̃relaꝵs. Nam licet oiũm fideliũ
corda ñ clubitent. nullis mundi huiuꝰ
partibꝰ. nullisq temporibꝰ ꝓuidentiã
ab eẽ. diuinã: nec destellaꝵs potestate
que nulla ẽ. scłariũ negotioꝵ pendẽ
ꝓuentꝰ. s equissimo & clementissimo
summi regis arbito cuncta disponi.

Expanded text:
dis tam dubius modus et tam incerta discretio dis tam dubius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, cui est amica justitia. Jam cum ad ipsas rerum temporalium varietates cogitatio humana convertitur, quantae se opponunt caligines, quanti pravarum opinionum oboriuntur errores; ut de objectu contrariorum sumatur materia querelarum! Nam licet omnium fidelium corda non dubitent, nullis mundi hujus partibus nullisque temporibus providentiam abesse divinam, nec de stellarum potestate, quae nulla est, saecularium negotiorum pendere proventus, sed aequissimo et clementissimo summi regis arbitrio cuncta disponi;
Abbreviated transcription (Latin):
sine qͦ ñ potest bona eẽ deficiat. At siqͥd
S impossibile aut arduũ in mandators
esfectibꝰ exꝑit᷑. ñ inse maneat. s ad iuben¬
tem recͣrat: qͥ idõ dat p̃ceptũ. ut excitet
desid̾ium. Ip̃stet auxiliũ ⁊ dicente ꝓph̃a.
iacta indm cogitatũ tuũ. & ipse te enu¬
triet. An forte qͥsquã ita insolent̾ suꝑbit.
ita se illesũ. ita immacłatũ ẽẽ p̃sumit ⁊
ut nulliꝰ iã renouationis indigeat:
fallitur ꝓrsus ista ꝑsuasio. & nimia na¬
nitate uet̾ascit: qͥcumq int̾ tẽptacioẽs
istiꝰ uite ab om̃i se uuln̾e credit ĩmunẽ.
tant cupiditates ⁊ insidiant᷑ illecebre:
blandiunt᷑ lucra⁊ dampna de t̾rent.
Amare sunt obloq̃ntiũ lingue: nͨ sẽꝑ
ueratia st̃ ora laudantiũ. Inde seuit
odiũ ÷ hinc decipit mendax officium:
ut faciliꝰ sit uitare diᷤcordẽ: ꝙͣ declina¬
re fallacẽ. In ipsis aut̾ uͥtutibꝰ obtinen¬

Expanded text:
sine quo non potest bona esse, deficiat: ac si quid sine quo non potest bona esse, deficiat: ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad jubentem recurrat: qui ideo dat praeceptum, ut excitet desiderium et praestet auxilium, dicente propheta: Jacta in Deum cogitationem tuam, et ipse te enutriet . An forte quisquam ita insolenter superbit, et ita se illaesum, ita immaculatum esse praesumit, ut nullius jam renovationis indigeat? Fallitur prorsus ista persuasio, et nimia vanitate veterascit quicumque inter tentationes hujus vitae ab omni setant cupiditates, insidiantur illecebrae; blandiuntur lucra, damna deterrent: amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium; ut facilius sit vitare discordem, quam declinare fallacem. In ipsis autem virtutibus obtinen
Abbreviated transcription (Latin):
płica dilectissimi doctrina noᷤ am¬
monet: ut deponentes uet̾em hoĩẽ
cum actib suis. de die indiẽ scã conu̾¬
satione renouem᷑. Si enim tẽplũ di su¬
tor ẽ. dicente apło. uos enim estis tẽplũ
di uiui: multa nob uigilantia laboran¬
dũ ẽ. ut cordis nr̃i receptaculũ tanto hõ¬
pite ñ sit indignũ. Et sicut indomib
manufactis laudabili diligentia ꝓui¬
detur. ut siqͥd aut infusiõe imbͥum. aut
trbine ꝓcellarum. uł ipsa fuerit anti¬
quitate corruptũ. mintegrũ cura restituiat.
ita iugi oportet sollicitudine p̃raueri. ne
qͥd in nr̃is animis ĩcõpositũ: neqͥd inue¬
niat᷑ immundũ. Quãius enĩ edificiũ nr̃m
sine oꝑe sui ñ subsistat aitificis ⁊ nec fabͥ¬
ca nr̃a eẽ. posset incolumis. nisi ei ꝓtectio
p̃fuerit oditoris: tam̃ qr rationabiles la¬
pides sumꝰ. & iuua mat̾ies ÷ sic noᷤ aucto¬
ris nr̃i extruit manꝰ. ut cũ opifice suo etĩã
se humana ñ subtrahat: nec abillo bono

Expanded text:
ica, dilectissimi, doctrina nos admonet, ut deponentes veterem hominem cum actibus suis, de die in diem sancta conversatione renovemur . Si enim templum Dei sutor est, dicente Apostolo: Vos estis templum Dei vivi , multa nobis vigilantia laborandum est ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia providetur ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat; ita jugi oportet sollicitudine praecaveri ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris, tamen quia rationabiles lapides sumus et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruxit manus, ut cum opifice suo etiam ise humana non subtrahat, nec ab illo bono,
Abbreviated transcription (Latin):
tus. uͥ ñ defecit affectus:⁊ fons karitatis la¬
uit u̾ba formidinis. Nec tardatum ẽ. re¬
medium abolicionis: uͥ ñ fuit indicium
uoluntatis. Cito itaq insoliditatem suã
rediit petra: tantam recipiens fortitudinẽ.
ut qđ tunc inxp̃i ex pauerat passione ⁊ in
suo pꝰ supplicio ñ timeret. S¬

Expanded text:
tus, ubi non defecit affectus, et fons charitatis latus, ubi non defecit affectus, et fons charitatis lavit verba formidinis: nec tardatum est remedium abolitionis, ubi non fuit judicium voluntatis. Cito itaque in soliditatem suam rediit petra, tantam recipiens fortitudinem, ut quod tunc in Christi expaverat passione, in suo post supplicio non timeret.
Abbreviated transcription (Latin):
isset. beatus apłs petrꝰ cuiꝰ fides ea deuoci¬
one feruebat. ut & dño compati paratꝰ
eẽt ⁊ cominori. ancilla sac̾dotis calũpni¬
ante ꝑterritꝰ ex infirmitate ꝑicłm nega¬
tionis incurrit. Obhoc sic̃ apparet hesi¬
tare ꝑmissus. ut inecclie pͥncipe remediũ
penitencie ꝯdẽt᷑: ⁊ nemo auderet de sua
lurtute confidere: qͣndo mutabilitatis
ꝑicłm. nec beatꝰ petrus potuisset euade.
dñs aut̃ iħs qui intra pontificale contiliũ
solo corpore tenebatur. trepidationẽ dis¬
cipłi foris positi diuino uidit intuitu:
& pauentis animũ mox ut respexit.e¬
rexit: ⁊ infletus penituilinis incitauit.
dam culpam negationis. iurtutẽ sacri
habuere baptismatis. Affuit enim dex
reris exciꝑet: ⁊ firmitatẽ standi impso
cadendi ꝑ icło recepisti. Uidit inte dñs ñ
fidem uictam ⁊ ñ dilectionẽ au̾sam: s con¬
stanciam fuisse turbatam. Abundauit fle¬

Expanded text:
isset, beatus apostolus Petrus, cujus fides ea devotiisset, beatus apostolus Petrus, cujus fides ea devotione fervebat, ut Domino et compati paratus esset et commori, ancilla sacerdotis calumniante perterritus, ex infirmitate periculum negationis incurrit: ob hoc, sicut apparet, haesitare permissus, ut in Ecclesiae principe remedium poenitentiae conderetur; et nemo auderet de sua virtute confidere, quando mutabilitatis periculum nec beatus Petrus potuisset evadere. Dominus autem Jesus, qui intra pontificale concilium solo corpore tenebatur, trepidationem discipuli foris positi divino vidit intuitu; et paventis animum, mox ut respexit, erexit, et in fletus poenitudinis incitavit. dam culpam negationis, virtutem sacri habuere baptismatis. Affuit enim dextreris, exciperet, et firmitatem standi in ipso cadendi periculo recepisti. Vidit in te Dominus non fidem victam, non dilectionem aversam, sed constantiam fuisse turbatam. Abundavit fle
Abbreviated transcription (Latin):
trueret pͥncipatũ. Qui antiq fraudis ui¬
ra ñ ꝑderet : si se a dni ihũ sanguine con¬
tineret. S malicia nocendi auidus. dum
irruit. ruit. dũ capit captꝰ ẽ: ⁊ dũ ꝑ seqͥtur
mortalem. incidit insaluatorẽ. Inuenit sane
millo molumine imprudentis audacie
dignum cooꝑatorẽ. dignumq: consortẽ :
cum ĩpius uidas maluit minist̾ eẽ. diabo
auaritie stẏrpe nascantur. Quam m̾ito
apłs radicem eẽ malorũ omniũ defin¬
uit ÷ quia nullũ peccatũ sine cupiditate
committit᷑: & om̃is illicitꝰ appetitus. istiꝰ
aiuiditatis ẽ morbꝰ. Amori pecunie uilis
est om̃is affectio: & annua lucͥ cupido etiã
cit habitaculũ. Hoc ꝑfidus uidas inebͥat᷑
ueneno. dũ sitit lucrũ ꝑuenit ad laqueũ:
& tam stulte impiꝰ fuit. ut tͥginta argenteis
⁊ dnm̃ uenderet. ⁊ magistrũ. Cũ autẽ se ad
excipiendũ iniquitatis iudiciũ dĩ filiꝰ p̃bu¬

Expanded text:
trueret principatum, quia antiquae fraudis jutrueret principatum, quia antiquae fraudis jura non perderet, si se a Domini Jesu sanguine contineret. Sed malitia nocendi avida, dum irruit, ruit; dum capit, capta est; dum persequitur mortalem, incidit in Salvatorem. Invenit sane in illo molimine imprudentis audaciae dignum cooperatorem, dignumque consortem, cum impius Judas maluit minister esse diabolavaritiae stirpe nascantur, quam merito Apostolus radicem omnium malorum esse definivit ; quia nullum peccatum sine cupiditate committitur, et omnis illicitus appetitus, istius aviditatis est morbus. Amori pecuniae vilis est omnis affectio, et anima lucri cupida etiam cit habitaculum. Hoc perfidus Judas inebriatus veneno, dum sitit lucrum, pervenit 233 ad laqueum: et tam stulte impius fuit, ut triginta argenteis et Dominum venderet et Magistrum. Cum autem se ad excipiendum iniquitatis judicium Dei Filius praebu
Abbreviated transcription (Latin):
eruitur: Hoc ergo illudẽ. dilectissimi sa¬
cramentũ: cui abinitio omnia sunt famu¬
Lata mysfia. Nunc sanguis iusti abel.
mortem summi pastoris eloquitur: ⁊ in
parricidio uideorũ. cam int̾fector frĩs
agnoscitur. Nunc diluuiũ ⁊ noe archa
manifestat. quid sit renouationis in
baptismo: & quid salutis inligno. Ht̃ abͣhã
gentium pat̾. ꝓmissos acquirit heredes:
& insemine eiꝰ ñ germen carnis. s fideiꝓ
pago benedicitur. Nc̃ adp̃nuntiatũ festis
omnibꝰ festum sac̾ noutiꝵ mensis enituit:
ut in quo accepit mundus exordium⁊ in
eodem haberet xp̃iana creatura pͥncipiũ
quecumq uoluerunt. & suscepti hoĩs ue¬
ritatem. nullis eorum ausib potestas di¬
uina subtraxerit: pacientia tam̃ dñi con¬
silii sui munꝰ impleuit: & ꝑtinatia sacͥlege
crudelitatis ꝓfecit oꝑi saluatoris: qđ ñ
scͥbe. ñ pharisei. nec summi intellexere pon¬
tifices. Si enim cognouissent: nunꝙͣ dnm̃
intellex it: qđ seiuendo in xp̃m suum des¬

Expanded text:
itur illud est, dilectissimi, sacramentum, cui ab initio omnia sunt famulata mysteria. Nunc sanguis justi Abel mortem summi Pastoris eloquitur, et in parricidio Judaeorum Cain interfector fratris 232 agnoscitur . Nunc diluvium et Noe arca manifestat, quid sit renovationis in baptismo, et quid salutis in ligno. Nunc Abraham gentium pater promissos acquirit haeredes; et in semine ejus, non germen carnis, sed fidei propago benedicitur . Nunc ad praenuntiatum festis omnibus festum sacer novorum mensis enituit, ut in quo accepit mundus exordium, in eodem haberet Christiana creatura principium. quaecumque voluerunt, et suscepti hominis veritatem nullis eorum ausibus potestas divina subtraxerit; patientia tamen Domini consilii sui munus implevit, et pertinacia sacrilegae crudelitatis profecit operi Salvatoris: quod non Scribae, non Pharisaei, nec summi intellexere pontifices: Si enim cognovissent, numquam Domintellexit, quod saeviendo in Christum, suum des
Abbreviated transcription (Latin):
est: cũ ita dñs usus sit malicia iuideoꝵ.
ut de intencione facinoris. uoluntas
sit impleta miserentis. Si autẽ in exitu
isrł de egypto. agni sanguis fuit restitu¬
tio lib̾tatis. & sacratissima ẽ. fcã festiuitas.
que ꝑhostiam pecudis iram auerterat ua-¬
statoris ⁊ quanta popłis xpĩanis concipi
filio suo unigenito ñ peꝑcit. s ꝓ nobis
omnib tradidit illũ: ut ioccisione. xp̃i
pascba eẽt. uerum. & singłare sacͥficium ÷¬

Expanded text:
est, cum ita Dominus usus sit malitia Judaeorum, est, cum ita Dominus usus sit malitia Judaeorum, ut de intentione facinoris, voluntas sit impleta miserentis. Si autem in exitu Israel de Aegypto agni sanguis fuit restitutio libertatis, et sacratissima est facta festivitas, quae per hostiam pecudis iram averteret vastatoris; quanta populis Christianis concipies Pater Filio suo unigenito non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum ; ut in occisione Christi, Pascha esset verum, et sing
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ credentiũ gła. ⁊ ñ credentium pena. Qͣm¬
ius enim ꝑsequentiũ furor nicħ aliud
in dñm maiestatis oꝑatus sit. quã atro¬
cem crudelitatẽ. ⁊ immitte supplicium:
redemptis tam̃ hac dñi passioẽ u̾ior iti-¬
orq letandi ẽ. ratio. quã dolendi. fuerit
tunc discipłoꝵs excusabił pauor. nec diffi¬
dentie culpã apłicꝰ meror incidit. qͣndo ꝯ¬
currentib ad unũ scelus uideis iudeoꝵq
pͥncipibꝰ. suꝑbꝰ tauroꝵ. pinguium tumor.¬
⁊ ꝓt̾ua uituloꝵ petulantia seuiebat: qͣndo
sub ocłis ouiũ pastoris iusti sanguinẽ fre¬
mentiũ bestiarum rabies expetebat : qͣn¬
do deniq: etiam ipse qui pati uenerat. de
nr̃e nature communione dicebat. tͥstis ẽ.
aiã mea usq: ad mortẽ. Nunc autẽ pꝰqͣm
susceptione infirmitatis potentia ẽ. clari¬
ficata uirtutis. nulla fideliũ mestitudine
paschał ẽ. obscuranda sollẽpnitas.⁊ nec
cum tͥsticia nob̾ gestorum ordo recolendꝰ

Expanded text:
n credentium poena. Quamvis enim persequentium furor nihil aliud in Dominum majestatis operatus sit, quam atrocem crudelitatem et immite supplicium; redemptis tamen hac Domini passione verior justiorque laetandi est ratio quam dolendi. Fuerit tunc discipulorum excusabilis pavor, nec diffidentiae culpam apostolicus moeror inciderit, quando concurrentibus ad unum scelus Judaeis Judaeorumque principibus, sua vitulorum petulantia saeviebat; quando sub oculis ovium, pastoris justi sanguinem frementium bestiarum rabies expetebat; quando denique etiam ipse, qui pati venerat, de nostrae naturae communione dicebat: Tristis est anima mea usque ad mortem . Nunc autem postquam per susceptionem infirmitatis potentia est clarificata virtutis, nulla fidelium moestitudine paschalis est obscuranda solemnitas; nec cum tristitia nobis gestorum ordo recolendus
Abbreviated transcription (Latin):
significatioẽs om̃ibꝰ retro scłis nuntiatũ.
ñ adhuc expectamꝰ manifestandũ. s iã
quis: dum qđ ꝓpħ̃ica cetinit tuba euan¬
głica pandit hystoria. ⁊ sicut scͥptum
est abyssus abyssum inuocat. in uoce
głam grẽ dĩ. parib sͥ uõcib utͥusq tes¬
tam̃ti altitudo respondet ⁊ & qđ erat sub
uelamine figͣe ꝓfundum. fit reuelata
luce ꝑspicuum. Sic tam̃ int̾ illa miracłã
saluatoris. que sub popłoꝵ gerebantur
aspectu. pauci u̾itatis p̃sentiam sentie¬
bant: ipsiq discipłĩ uoluntaria dñi
passione turbati. ñ euaserant scandalũ
crucis sine tẽptacione formidinis. Unde¬
enĩ fides nr̃a intelligentiã sumeret. uñ
ostancia robur acciperet : nisi que fcã
cognoscimꝰ. p̃dicta lege remꝰ: ꝑacto gͥ di

Expanded text:
significationes omnibus retro saeculis nuntiatum, non adhuc exspectamus manifestandum, sed jam quis, dum quod prophetica cecinit tuba, evangelica pandit historia, et sicut scriptum est: Abyssus abyssum invocat, in voce  Dei paribus sibi vocibus, utriusque Testamenti altitudo respondet; et quod erat sub velamine figurarum profundum, fit revelata luce perspicuum. Si tamen inter illa miracula Salvatoris, quae sub populorum gerebantur aspectu, pauci Veritatis praesentiam sentiebant, ipsique discipuli voluntaria Domini passione turbati, non evaserunt scandalum crucis sine tentatione formidinis; unde fides nostra intelligentiam sumeret, unde conscientia robur acciperet, nisi quae facta cognoscimus, praedicta legeremus? CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis corporalibꝰ ẽ. receptus exordiis: ut
nec sine ditate conceptꝰ sit: nec sine dita¬
te editꝰ. nec sine ditate nutritꝰ. Idẽ erat
inmiracłis: idem incontumeliĩs. Phuma¬
nam infirmitatẽ crucifixꝰ. mortuus. & se
sepultꝰ:. ꝑdiuinam iurtutẽ die t̾cia suci¬
tatus ascendit ad celo ᷤ: sedet ad dext̾am
pat̾s. St innat᷑a hominis accepit a pa
tes apłici semꝑ memores estote p̃cepti:
qui uniũsos admonet dicens. Uidete
nequis uoᷤᷤ decipiat ꝑ philosophiam
& mn anẽ fallatiã. scdđm tͣditionẽ hoiũ. & ñ sccłm

Expanded text:
ipsis corporalibus est receptus exordiis, ut ipsis corporalibus est receptus exordiis, ut nec sine Deitate conceptus sit, nec sine Deitate editus, nec sine Deitate nutritus. Idem erat in miraculis, idem in contumeliis; per humanam infirmitatem crucifixus mortuus et sepultus; per divinam virtutem die tertia resuscitatus, ascendit ad coelos, consedit ad dexteram Dei Patris, et in natura hominis accepit a Pattes, apostolici semper memores estote praecepti, qui universos admonet dicens: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam t inanem fallaciam, secundum traditionem ho
Abbreviated transcription (Latin):
minũ factum ẽ. singłare. sola diuinitaᷤ
ut̾o uirginis nata ẽ: & ꝑludificatoriã
spe tiem sola subiĩt nutͥmenta. & in¬
crem̃ ta corporea. Utq om̃s mutabi¬
litates humane ꝯdicionis omittam :
ẽ. sepulta: ut iam scdłm talia sentientes.
sꝑande resurrectioĩs nulla sit ratio. nec
cidi. Absint a cordibꝰ uris dilectissimi di¬
abolicaꝵs inspirationũ uirulenta m̃dacia.
Et scientes qđ sempit̾na filiĩ dĩtas. nul¬
lo apud patrem creuit augmento: pru¬
dent̃ adu̾tite qđ cui nat᷑e in adam dictũ
est. t̾ra es. & in t̾rã ibis: eidẽ in xp̃o dicit᷑.
sede a dextͥs meis. Scd̃m illã naturã qua
xp̃c equał ẽ. patͥ: nunquã inferior fuit
unigenitꝰ sublimitate genitoris. Nec tẽ
dñe głificata ẽ. inuirtute. Et in ysaia.
Dñe qͥs credidit auditui nr̃o: & brachiũ
dñi cui reuelatumẽ: Assumptꝰ gͥ homo
infilium di. sic inunitatẽ ꝑsone xp̃i ab

Expanded text:
minum, factum est singulare; sola Divinitas ex minum, factum est singulare; sola Divinitas ex utero Virginis nata est, et per ludificatoriam speciem sola subiit nutrimenta et incrementa corporea; utque omnes mutabilitates humanae conditionis omittam, sest sepulta; ut jam secundum talia sentientes sperandae resurrectionis nulla sit ratio, nec CAP. VI. Absint a cordibus vestris, dilectissimi, diabolicarum inspirationum virulenta mendacia, et scientes quod sempiterna Filii Deitas nullo apud Patrem crevit augmento, prudenter advertite quod cui naturae in Adam dictum est, Terra es, et in terram ibis , eidem in Christo dicitur, Sede a dextris meis . Secundum illam naturam quaequalis est Patri, nunquam inferior fuit unigenitus sublimitate genitoris; nec tempirtute ; et in Isaia: Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est ? Assumptus igitur homo in Filium Dei, sic in unitatem personae Christi ab
Abbreviated transcription (Latin):
mariã urginẽ. hominis tantummꝰ au¬
sus ẽ. p̃dicare genitͥcem: ut inconceptu
enis & partu nulla uerbi & carnis fcã
unitio crederetur: qr dĩ filius ñ ipse fc̃s
est hominis. filiꝰ. s creato homini sola se
dignatione sotiauit. Quod catholice au¬
res nequaꝗͣ tolerare potuerunt: que sic
euangłio u̾itatis imbute sunt. ut firmi¬
sime nouerint nullã eẽ. humano gen̾i
spem salutis. nͥ ipse eẽt filiꝰ uirginis qui
creator ẽ. matͥs. Hic aut̃ recentioris sacͥ¬
legii ꝓphanꝰ assertor. unitionẽ in xp̃o
s ipsa unitione id dixit effectum. ut
ex duab una renianeret. nullatenus
alteriꝰ existente substancia: que utiq
finiri. nͥ aut consumptione aut separa¬
tione ñ posset. Hec uero tã in imica st̃
sane ficłi: ut nequeant recipi sine exci¬
dio nominis xp̃iani. Sĩ enim u̾bi in¬
carnatio ñ unitio ẽ. diuine humaneq
nat᷑e. s hoc ipso contursu qd erat ge¬

Expanded text:
Mariam Virginem hominis tantummodo auMariam Virginem hominis tantummodo ausus est praedicare genitricem, ut in conceptu ejus et partu nulla Verbi et carnis facta unitio crederetur: quia Dei Filius non ipse factus sit hominis filius, sed creato homini sola se dignatione sociaverit. Quod catholicae aures nequaquam tolerare potuerunt, quae sic Evangelio veritatis imbutae sunt, ut firmissime noverint nullam esse humano generi spem salutis, nisi ipse esset filius Virginis, qui creator est matris. Hic autem recentioris sacrilegii profanus assertor, unitionem quidem ised ipsa unitione id dixit effectum, ut ex duabus una remaneret, nullatenus alterius existento substantia, quae utique finiri, nisi aut consumptione, aut separatione non posset. Haec vero tam inimica sunt sanae fidei, ut nequeant recipi sine excidio nominis Christiani. Si enim Verbi incarnatio unitio est divinae humanaeque naturae, sed hoc ipso concursu 101 quod erat ge
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioribꝰ ac subtilioribꝰ sumptũ. Quidã
aut̃ estimauert̃ incarne xp̃i humanã
animã ñ fuisse: s partes aĩe ipsã u̾bi
implesse ditatẽ. Quoꝵ imprudentia
in hoc tͣnsiit ut aĩam quidẽ fuisse indño
faterent᷑: s eandem dicerent mente ca¬
ruisse: qr sufficeret hoĩ sua cdeitas ad oiã
ratioĩs officia. Postremo idem asserere
p̃sumpserunt. parcem quandã uerbi
incarnẽ fuisse conu̾sam: ut inuniꝰ dog¬
matis uarietate multiplici. ñ carnis tm̃
animeq nature. s etiam ipsius uerbi
digia falsitatum: qͥbꝰ enum̾andis cari¬
tatis ur̃e. ñ ẽ. fatigandus auditꝰ. S ed
ꝑdiu̾sas impietates que sͥ inui cem
sunt multiformiũ blasphemiarum¬
cognatione conexe. de his potissimũ erro-¬
rib declinandis obseruantiã ur̃e deuoci¬
onis ammoneo: quoꝵ unꝰ dudũ nestorio
auctore consurg̾e. ñ impune temptauit:
aliꝰ nuꝑ pari exetratiõe dampnandus.
eutico assercore ꝓrupit. Nam ille beatã

Expanded text:
 sumptum. Quidam autem aestimaverunt in carne Christi humanam animam non fuisse, sed partes animae ipsam Verbi implesse Deitatem. Quorum imprudentia in hoc transiit, ut animam quidem fuisse in Domino faterentur, sed eamdem dicerent mente caruisse, quia sufficeret homini sola Deitas ad omnia rationis officia. Postremo iidem asserere praesumpserunt, partem quamdam Verbi in carnem fuisse conversam, ut in unius dogmatis varietate multiplici, non carnis tantum animaeque natura, sed etiam ipsius Verbi digia falsitatum, quibus enumerandis charitatis vestrae non est fatigandus auditus. Sed post diversas impietates, quae sibi invicem sunt multiformium blasphemiarumcognatione connexae, de his potissimum erroribus declinandis observantiam vestrae devotionis admoneo; quorum unus dudum Nestorio auctore consurgere non impune tentavit, alius nuper pari exsecratione damnandus, Eutyche assertore prorupit. Nam ille beatam
Abbreviated transcription (Latin):
in unam ꝑsonam gemina conueniente
oꝑum: & uera humanitas ad tolerantiã
mi oblatrancium hereticoꝵ sꝑnat er¬
rores. qͥ mundane sapientie uanitate
decepti. a u̾itatis euangłio recesserunt:
& incarnationẽ u̾bi intellig̾e ñ ualenteᷤ.
de causa illuminatioĩs fecert̃ sͥ mat̾iã
cetitatis. Nam oũim fere falsa creden¬
tium opinionibꝰ q̃ etiã in scĩ sp̃s negati¬
onẽ ꝓruunt retractatisͥ. neminẽ pene
deuiasse cognoscimꝰ: nͥ qui duarum ĩxͦ
tatem: alii solã ascͥpsere dĩ tatem. Alii
ueram qͥdẽ in ipso diuinitatẽ: s carnem
dixert̃ fuisse simulatã. Alii professi sunt
uerã eũ suscepisse carnẽ: s di patͥs non
habuisse nat᷑ã. Et ditati eiꝰ que erant hu¬
mane substancie deputantes. maiorẽ ÷ͥ

Expanded text:
in unam personam gemina conveniente in unam personam gemina conveniente operum, et vera humanitas ad tolerantiam mi, oblatrantium haereticorum spernat errores, qui mundanae sapientiae vanitate decepti, a veritatis Evangelio recesserunt, et incarnationem Verbi intelligere non valentes, de causa illuminationis fecerunt sibi materiam caecitatis. Nam omnium fere falsa credentium opinionibus, quae etiam in sancti Spiritus negationem proruunt, retractatis, neminem pene deviasse cognoscimus, nisi qui duarum in Chtatem, alii solam ascripsere Deitatem. Alii veram quidem in ipso Divinitatem, sed carnem dixerunt fuisse simulatam. Alii professi sunt veram eum suscepisse carnem, sed Dei Patris non habuisse naturam; et Deitati ejus, quae erant human
Abbreviated transcription (Latin):
litate seruili: nec metuebat minui. nec
indigebat augeri. Ipsũq effectũ miscclie
sue quẽ restitucioni impendebat huma¬
nẽ. sola exequi poterat uitute ditatiꝰ.
ut creaturã ad ymaginẽ dĩ oditã. aiui¬
go dire dominatioĩs erueret. S qr ñ
ita in pͥmũ hoĩem diaboluᷤ uolentus
extiterat. ut eum in partes suas sine arbi¬
trii consensione tͣnsferret: sic destruendũ¬
fuit peccatũ uoluntarium. & hostie ꝯsiliũ:
ut dono grẽ ñ obeẽt norma iusticie. Into¬
ciꝰ gͥ humani gen̾is strage cõmuni. unũ
solũ fuit remediũ sub diuine rationis oc¬
culto iudicio qđ posset subuenire ꝓstratis:
Si aliquis filioꝵ adam originał p̃uari¬
cationis alienꝰ. atq: innocens nasceretur:
turał hoc generatio ñ sinebat. nec pot̾at
quo scͥpt᷑a dic̃. qͥs potest facere mundũ
de ĩmundo ꝯceptũ semine. ñ ne tu qͥ solꝰ
es: dñs dauid factꝰ ẽ. filiꝰ d̃. Et de pro¬
missi gen̾is fructu ꝓles ẽ. orta sine uicio.

Expanded text:
litate servili, nec metuebat minui, nec indigebat augeri; ipsumque effectum misericordiae suae, quem restitutioni impendebat humanae, sola exsequi poterat virtute Deitatis; ut creaturam ad imaginem Dei conditam a jugo diri dominatoris erueret. Sed quia non ita in primum hominem diabolus violentus exstiterat, ut eum in partes suas sine liberi arbitrii consensione transferret, sic destruendum peccatum fuerat voluntarium et hostile consilium, ut dono gratiae non obesset norma justitiae. In totius igitur humani generis strage communi, unum solum erat remedium sub divinae rationis occulto, quod posset subvenire prostratis, si aliquis filiorum Adam originalis praevaricationis alienus atque innocens nasceretur, naturalis generatio non sinebat, nec poterat s potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu, qui solus es ? Dominus David factus est filius David, et de promissi germinis fructu proles est orta sine vitio,
Abbreviated transcription (Latin):
conditoris. Noli eẽ. deditꝰ illi lumini: qͦ
uolucres & serpentes. qđ bestie & pecudes.
qͦ musce delectent᷑ & uermes. lucẽ corpo¬
ream. sensu tange corporeo: & toto m̃teᷤ
affectu illud uerum lum̃ amplectere.
qd illucomat omnẽ hoĩem uenientẽ ĩ
hunc mundũ. & deqͦ dicit ꝓph̃a. Acce¬
dite ad eum & illuminamini: & uultꝰ
ur̃i ñ erubescent. Si enĩ templũ di sumꝰ.
& sp̃s d̾i habitat in nob̾: plus ẽ. qđ fidel
quisq: in sua habet aĩa. ꝙͣ qđ miratur
incelo. Non itaq uob̃ dilectissimi hoc
aut indicimꝰ. aut suademꝰ. ut despiciatiᷤ
oꝑa di. aut contrarium aliqͥd fidi ur̃e.
inhis que bonis bona con didit estime¬
tis: s ut om̃i creature specie. & uniu̾so
mundi huiꝰ ornatu rationabilit̾ & tẽꝑant̃
renati: ñ temporalibꝰ bonĩ dediq̃. s et̾nis
sumus intenti. Et ut spem nrãm possimꝰ
ꝓpius intueri: inipso sacram̃to natał

Expanded text:
Conditoris. Noli esse deditus illi lumini quo Conditoris. Noli esse deditus illi lumini quo volucres et serpentes, quo bestiae et pecudes, quo muscae delectantur et vermes. Lucem corpoream sensu tange corporeo, et toto mentis affectu illud verum lumen amplectere quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , et de quo dicit propheta: Accedite ad eum, et illuminaenim templum Dei sumus, et spiritus Dei habitat in nobis; plus est quod fidelis quisque in suo habet animo, quam quod miratur in coelo. Non itaque vobis, dilectissimi, hoc aut indicimus, aut suademus, ut despiciatis opera Dei, aut contrarium aliquid fidei vestrae in his quae Deus bonus bona condidit aestimetis; sed ut omni creaturarum specie et universo mundi hujus ornatu rationabiliter et temperarenati; non temporalibus bonis dediti, sed aeternis simus intenti. Et ut spem nostram possimus propius intueri, in ipso sacramento natalis
Abbreviated transcription (Latin):
creator instituit: cum tam̃ priꝰꝙͣ hec fie¬
rent. & dies sine soł officio. & noctes sine
lune minist̾io p̾cessissent. S condebant᷑
ista ad faciendi hominis utilitatem:
ut rationale animal nec indistinctione
m̃siũ. nec in recursu annoꝵs. nͨ indinu¬
meratioẽ tẽpoꝵ falleret᷑: cũ ꝑ ineqͣlum
horarũ impares moras. & dissimilium
ortuũ signa manifestata. & annos sol
concluderet. & menses luna renouaret.
Quarco nanq: ut legimꝰ die dixit ds. fi¬
ant luminaria infirmamento celi. & lu¬
ceant suꝑ t̾ram. & diuidant int̾ diẽ & no¬
ctem : & sint insigna & tẽpora. & in dies¬
& in annoᷤ. & sint infirmam̃to celi. ut lu
tum adymaginẽ di: q̃ & si in adam cor¬
rupta: inxp̃o tam̃ ẽ. reformata. Utere
qͦmͦ utendũ ẽ. uisibilibꝰ creaturiᷤᷤ sicut
uteris terra. mari.celo. aere. fontib
atq: fluminibꝰ: & qͥcqͥd in eis pulchrum
atq: mirabile ẽ. refer ad laudem & głiã

Expanded text:
Creator instituit, cum tamen priusquam haec fieCreator instituit, cum tamen priusquam haec fierent, et dies sine solis officio, et noctes sine lunae ministerio praecessissent. Sed condebantur ista ad faciendi hominis utilitatem, ut rationale animal nec in distinctione mensium, nec in recursu annorum, nec in dinumeratione 96 temporum falleretur: cum per inaequalium horarum impares moras, et dissimilium ortuum signa manifesta, et annos sol concluderet, et menses luna renovaret. Quarto namque, ut legimus, die, dixit Deus: Fiant luminaria in firmamento coeli, et luceant suctem, et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, et sint in firmamento coeli, ut luctum ad imaginem Dei ; quae, etsi in Adam corrupta; in Christo tamen est reformata. Utere quomodo utendum est visibilibus creaturis, sicut uteris terra, mari, coelo, aere, fontibus atque fluminibus; et quidquid in eis pulchrum atque mirabile est, refer ad laudem et gloriam