comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quã uis diuinitꝰ de mutabilitate cor¬
porz fiunt a fidelib queri uelit. Inde
norũ languidꝰ. Ex hac occasione quȩ di¬
cunt᷑ ⁊ quã du dicunt᷑ ⁊ ibi dictũ ÷ que¬
rebant eũ iudei int̾ficere. qr ñ solum
soluebat sibbatũ s ⁊ patrẽ suũ dicebat dm̃i.
equalẽ se faciens deo. Ubi satis ostendit᷑: quã
trẽ suũ dm̃: s quod ei sit ęqual insiuu¬
ans. Quippe paulo suꝑiꝰ dix̃at eis de sabb̃o
diceret dñi: s qd̾ ei eqͣlis uellet intelligi

Expanded text:
quae quamuis diuinitus de mutabilitate corquae quamuis diuinitus de mutabilitate corporum fiunt, a fidelibus quaeri uelit. Inde norum languidus. ex hac occasione quae dicuntur! quam diu dicuntur! ibi dictum bant eum Iudaei interficere, quia non solum soluebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat deum aequalem se faciens deo. ubi satis ostenditur, quam trem suum deum, sed quod ei sit aequalis insinuans; quippe paulo superius dixerat eis de sabbatodiceret deum, sed quod ei aequalis uellet intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
suscitauerit nec alicubi sic expressũ ÷ qd
cũ ds̃ resuscitaret xp̃m. ȩtiã ipse resusci¬
tauit qr cũ patre unꝰ ds̃ ÷ : sic̃ hoc loco uͥ
ait. Soluite tẽplũ hoc: ⁊ intrib dieb ex-¬
eitabo ultd. Inde eũ illo nebodemo. quã
magna ꝗͣ. diuina locutꝰ est. Inde rursus
ꝑgit ad testimoniũ ioħis: ⁊ cõmendat ami¬
cũ sponsi ñ gaudere. nͥ ꝓpt̾ uocẽ sponsi.
Ubi ainmonet animã humanã ñ de se
ipsa lucẽ habere: nec beari nͥ in cõmuta¬
bilis participatione sapientiȩ. Inde admu¬
lierẽ samaritanã: uͥ cõmemorat᷑ aqua
unde qͥbiberit ñ sitiet met̾rũ. Inde rursꝰ
in chana galileȩ. ubi fecerat deaqͣ ninũ.
Ubi eũ cõmemorat dixisse regło eiuꝰ filiꝰ
in firmabat᷑ capharnaũ. nisi signa ⁊ prodi¬
gia uidyritis non creditis: usq ad eo
supͣ om̃ia mutabilia uolens mentẽ cre¬
dentis ad tolłe ÷ ut nec ipsa miracnla

Expanded text:
suscitauerit, nec alicubi sic expressum est, quod suscitauerit, nec alicubi sic expressum est, quod cum deus resuscitarit Christum, etiam ipse se resuscitauit, quia cum patre unus deus est, sicut hoc lotemplum hoc, et tribus diebus suscitabo illud. Inde cum illo Nicodemo quam magna, quam diuina locutus est! inde rursus pergit ad testimonium Iohannis et commendat amicum sponsi non gaudere nisi propter uocem sponsi. ubi admonet animam humanam non de se ipsa sibi lucere nec beari nisi incommutabilis participatione sapientiae. inde ad mulierem Samaritanam, ubi commemoratur aqua, unde qui biberit non sitiet in aeternum. inde rursus in Canan Galilaeae, ubi fecerat de aqua uinum. ubi eum commemorat dixisse regulo, cuius filius infirmabatur: nisi signa et prodigia uideritis, non creditis, usque adeo supra omnia mutabilia uolens mentem credentis adtollere, ut nec ipsa miracula,
Abbreviated transcription (Latin):
raro descendit. Demq quã uis matrẽ xp̃i
si nosse plaue testet᷑ : nec in eiꝰ tam̃ natiuitate
ũ matħo ⁊ luca aliqͥd dicit. nec eiꝰ baptismũ
ũ trib cõmemorat. s tantũ mͦ ibi testimoniũ
oħ̃is alt̾esublimit̾q cõmendans. relicts eis
pgit cũ illo adnuptias in chana galileȩ. Ubi
quã uis ipse eim głista matrẽ eiꝰ fuisse cõme¬
moret : ille tam̃ dicit. Quid mͥ ꝙ tibi ẽ. mu¬
lier  Non repellens dequa suscepit carnẽ:
suã tunc maxime insinuans diuinitatẽ
aquã conu̾surus iniinũ. Quȩ diuinitas
llã eciã feminã fecerat: non in illa facta
erit. Inde pꝰ paucos dies factos mehapharua
in tribus dieb excitabo illud. Ubi maxine
in simat non solũ qr ds erat intẽplo uerbũ
caro factũ: uen etiã qͥa eandẽ carnẽ ipse re¬
suscitatut. ñ utiq nͥsi scd̾m id qd̾ unũ ÷ cum
patre neͤ seꝑabilit̾ oꝑatur. cũ cęt̾is locis foe¬
tissis om̃ib scͥpt᷑a non dicat. nͥ qd̾ dc̃ illitu

Expanded text:
e quamuis matrem Christi se nosse plane testetur, tamen nec in eius natiuitate cum Mattheo et- Luca aliquid dicit nec eius baptismum cum tribus commemorat, sed tantum modo ibi testimonium Iohannis alte sublimiterque commendans relictis eis pergit cum illo ad nuptias in Canan Galilaeae, ubi, quamuis ipse euangelista matrem eius fuisse commemoret, ille tamen dicit: quid mihi et tibi est, mulier? non repellens, de qua suscepit carnem, sed suam tunc maxime insinuans diuinitatem aquam conuersurus in uinum, quae diuinitas illam etiam feminam fecerat, non in illa facta erat. Inde post paucos dies factos in Capharnain tribus diebus excitabo illud. ubi maxime insinuat non solum, quia deus erat in templo uerbum caro factum, uerum etiam quia eandem carnem ipse resuscitauit non utique nisi secundum id quod unum est cum patre nec separabiliter operatur, cum ceteris locis fortassis omnibus scriptura non dicat, nisi quod deus illum
Abbreviated transcription (Latin):
cessibꝰ. Cui discũbenti ea qͣ obiit ab eqͥudine op¬
tata silii ad est p̾sentia: adoranda tͣdidit miff̾ia.
extrema ñ multũ pꝰ sepult᷑ȩ soluit obseqͥ .i. ꝓmpta
cõplers obedientia qd imꝑat d̾s lege mosayca
dicens. honora patrẽ tuũ ⁊ matrẽ. ut sis longeuus
suꝑ t̾ram. Deqͣ utiq t̾ra. psalmista dño dicere
ret uiscerib uisũ sibi ꝑsõpnũ fuerit elegantẽ
creasse paruulũ: quẽ sistendũ d̾i conspectibus.
sc̃i. in quib ⁊ beatꝰ erit petrꝰ. deferebant iN

Expanded text:
cessibus. Cui decumbenti, ea qua obiit aegritudine, opcessibus. Cui decumbenti, ea qua obiit aegritudine, optata filii adest praesentia; adoranda tradit mysteria, extrema non multo post sepulturae solvit obsequia, prompta solvens obedientia quod imperat Deus lege Mosaica, dicens: « Honora patrem tuum et matrem, ut sis longaevus super terram » De qua utique terra Psalmista Domino dicere ret visceribus, visum sibi per somnium fuerit elegantem creasse parvulum, quem sistendum Dei conspectibus, sancti in quibus et beatus erat Petrus deferebant
Abbreviated transcription (Latin):
uix̃ humilitate: ut cunelis ibide do famulantib
carus. cunclis hab̾et᷑ ueu̾atione diguissimus.
Cui uiam uinu̾se carnis ingressirro. erit quippe
ferme ĩa centenariꝰ. uen̾abił affuit filiꝰ. eũq
ꝓpriis ꝙ in un&̃ ꝙ sic̃ cõmunione repleuit ma¬
nibꝰ. Ex pletoq condigua ueneratiõe tã sẽo fu¬
nere. obitus diẽ sicut ꝙ matͥs elemosinis quo¬
ad uiarit celebrẽ dux̃ ꝙ sacͥfieus. Quȩ uidelicp
ueũabilis mat̾ eiꝰ. cũ pꝰ abscessũ uiri. pret̃ que
nullũ penitꝰ nou̾at. uellet ⁊ ipsa cuncta relin¬
quere: qr feinirarũ religiosa raro tũe erant
monasteria. pn filii salubrib in structa monttis.
continentie & helemosinis orationib atq reuinis
ac reliqͥs sc̃is oꝑib. in domo ꝓpͥa qd reliqui m
erat ĩ pendit tẽporis. filios suos militarib stre¬
nuos actib ab in mod̾atis ꝗͣ. pod̾at frenans ex¬

Expanded text:
famulantibus famulantibus charus, cunctis haberetur veneratione dignissimus. Cui viam universae carnis ingressuro erat quippe ferme jam centenarius venerabilis affuit filius, eumque propriis et inunxit et sacra communione replevit manibus; expletoque condigna veneratione tam sancto funere, obitus diem, sicut et matris, eleemosynis, quoad vixit, celebrem duxit et sacrificiis. 3. Quae videlicet venerabilis mater ejus, cum post abscessum viri praeter quem nullum penitus noverat vellet et ipsa cuncta relinquere, quia feminarum religiosarum rara tunc erant monasteria, pii filii salubribus instructa monitis, continentiae et eleemosynis, orationibus atque jejuniis, ac reliquis sanctis operibus in domo propria, quod reliquum erat impendit temporis, filios etiam suos, militaribus strenuos actibus, ab immoderatis, quantum poterat, frenans ex
Abbreviated transcription (Latin):
etiã carnales in ueniunt᷑ ñ cacuisse natales:
dicamꝰ ⁊ nos breuit᷑. qd̾ be. itꝰ hugo natione
ualentinensis. loco iuxta hẏsarã fluuiũ sito
CuII castrũnouũ nom̃ ÷ parentes habuerit. ꝙ
scd̾m scłi dignitatẽ ñ in fimos: ⁊ qd̾ excellit.
sc̃itatis p̃rogatiua conspicuos. Eqͥb pater
odilo nomine. pret̃ alia ꝗͣ. płima que milita¬
ri licet in habitu laudabilit̾ gessit uł habuit:
ueritatis ⁊ castitatis a mator extitit. Nani et
mendatia angenua ĩtis affectione religio¬
sis ꝗͣ. plurimis ampliꝰ euitabat: ⁊ licet duas
pͥore de functa ciciꝰ fuerit sortitus uxoies..
nullos tñ qd̾ his tẽporib ⁊ hac moꝵ labe pre¬
sertim in potentib monstro simile ducitur.
pret̃ urorios ẽ exꝑtꝰ amplexꝰ. Idẽq ipse euo
iã gͣuis. sc̃issimo monente filio. tanto feruiie
contẽpsit scłm: ut senectutis in memar. ⁊ deli¬
cate consuetudinis. duras quas cartusia ꝓpt̾
u̾ba labioꝵ d̾i custodit agg̃di inas ũ dubitau̾it.

Expanded text:
etiam carnales inveniuntur non tacuisse natales, dicamus et nos breviter quod B. Hugo, natione Valentinensis, loco juxta Isaram fluvium sito, cui Castrum-Novum nomen est, parentes habuit et secundum saeculi dignitatem non infimos, et quod excellit sanctitatis praerogativa conspicuos. E quibus pater, Odilo nomine, praeter alia quamplurima, quae militari licet in habitu laudabiliter gessit vel habuit, veritatis et castitatis amator exstitit. Nam et mendacia, ingenua mentis affectione, religiosis quam plurimis amplius evitabat; et licet duas, priore defuncta, citius fuerit sortitus uxores, nullos tamen, quod his temporibus et hac temporum labe praesertim in potentibus monstro simile ducitur, praeter uxorios est expertus amplexus. Idemque ipse aevo jam gravis, sanctissimo monente filio, tanto fervore contempsit saeculum, ut senectutis immemor et delicatae consuetudinis, duras, quas Carthusia propter verba labiorum Dei custodit, vias aggredi non dubitaverit;
Abbreviated transcription (Latin):
filiis rebedei. ⁊ aliis duob qͦs noĩatun
ñ exp̃ssit cũ piscarent᷑. qñ iussu eiꝰ retia
ter in t̾rogauit utrũ abillo amaret᷑. &¬
ei pascendas com̃dauit oues suas. ⁊ de eiꝰ
ipsiꝰ passione p̃dix̃. ⁊ de ipso ioħe ait. sic eũ
uolo mañe donec ueniã. Adhoc ioħs euͣn¬

Expanded text:
filiis Zebedaei et aliis duobus quos nominatim non expressit, cum piscarentur, quando iussu eius retia ter interrogauit, utrum ab illo amaretur, et ei pascendas commendauit oues suas et de eius ipsius passione praedixit et de ipso Iohanne ait: sic eum uolo manere, donec ueniam. ad hoc Io
Abbreviated transcription (Latin):
I. quę uelut lapidanda oblata illi a tẽptatorib
berat. quando digito scribebat int̾ra tanquã
os tales in t̾ra seribendoᷤᷤ significaret ñ incelo.
monuit discipłos ut se scͥptas ẽẽ gauderent:
it qd̃ se humiliando qd̃ capitis meliatione
ionstrabat sigua in t̾ra faceret. aut qd̾ iain
pꝰ c̃ẽt ut int̾ra quę fructũ daret non in la¬
d̃ sterili. sic̃ antea lex eiꝰ conseberet᷑. Ergo pꝰ
ge lucẽ mundi se dix̃. ⁊ qͥ eũ sequeret᷑ non
ibulaturũ in tenebris. s habiturũ lucẽ iute.

Expanded text:
tam, quae velut lapidanda oblata illi a tentatoribus tam, quae velut lapidanda oblata illi a tentatoribus fuerat; quando digito scribebat in terra, tanquam illos tales in terra scribendos significaret, non in coelo, ubi monuit discipulos se scriptos esse gauderent ; aut quod se humiliando, quod capitis inclinatione monstrabat, signa in terra faceret; aut quod jam tempus esset ut in terra quae fructum daret, non in lapide sterili, sicut antea, lex ejus conscriberetur! Ergo post haec lucem mundi se dixit, et qui eum sequeretur non ambulaturum in tenebris, sed habiturum lucem vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
est paratũ. qr uos diẽ istũ coneupiseitis
de qͦ ꝓpħa dieit. Ego aũ ñ laboraui sub.¬
sequens te dũe: ⁊ diẽ hominis non eon¬
eupiu tu seis. Hoc est uolare ad lucẽ
u̾bi ⁊ concupise̾e illũ diẽ. quẽ indere
concupiuit abraham: ⁊ iudit ⁊ gauisꝰ ẽ.
Inde iã addiẽ festũ cũ ascendisset intem¬
plũ quȩ illũ ioħs locutũ ẽẽ cõmemora
ꝗͣ. mirabilia. ꝗͣ. diuina. quã ex celsa.
Qd̃ ipsi uenire ñ possint qͦ ẽẽt itiirus.
Qd̾ ⁊ ipsũ nossent: ⁊ unde ẽẽt scirent.
Et ẽẽt uerus qͥ eũ miserit quẽ illi nes¬
cirent. Canꝙͣ. diceret. Et unde sim scitiꝰ.
ꝙ unde sim neseitis. Qd̃ quid aliud uo¬
luit intelligi. nͥ sed̾mi carnẽ uotũ se ilł
⁊ potuise ꝗgente ⁊ patria:i scd̃m diuinitatẽ aũ
icognitũ: Ibi ęciã dedo no sp̃s scĩ locutꝰ osten
It qͥs eẽt: quã dñs altissimũ dare potuisset.
uniti narrat locutũ pꝰ ueniã illi adultȩ da¬

Expanded text:
est paratum, quia uos diem istum concupiscitis, de quo propheta dicit: ego autem non laboraui subsequens te, domine, et diem hominum non concupiui; tu scis. hoc est uolare ad lucem uerbi et concupiscere illum diem, quem uidere concupiuit Abraham et uidit et gauisus est. inde iam ad diem festum cum ascendisset in templum, quae illum Iohannes locutum esse commemorat, quam mirabilia, quam diuina, quam excelsa! quod ipsi uenire non possent, quo esset iturus, quod et ipsum nossent et unde esset scirent, et esset uerus qui eum miserit, quem illi nescirent, tamquam diceret: et unde sim scitis et unde sim nescitis.\' quod quid aliud uoluit intellegi nisi secundum carnem notum se illis esse potuisse et gente et patria, secundum diuinitatem autem incognituesset, quando munus altissimum dare potuisset . quanta narrat locutum, post veniam illi adulterae da
Abbreviated transcription (Latin):
iã fecit. tanꝗͣ. lux ꝑꝗͣ. facta st̃ omĩa: ut
Qud qd̃ se dix̾at lucẽ inundi ñ sic acciꝑe¬
ia quẽ admodũ discipłis ait. uos estis lux
undi. Illi enĩ tanqͣ. lucerna quȩ ñ ÷ ponen
sub modio s suꝑcandelabrũ. sic̃ ⁊ de ioħe
aptista. ille erat in qͥt lucerna ardens q
icens: s ipse sic̃ pͥncipiũ de qͦ dictũ÷ nos
ñs de plenitudine eiꝰ accepimꝰ. Ibi d̾xit
filiũ ẽẽ ueritatẽ. quȩ nͥ liberauerit nemo
ber erit. Inde pꝰ ea ꝗͣ. illuminauit a na-¬
uitate cecũ ex ipsa occasione in ꝓlixo eius
irmone de morat᷑ ioħs deouib y pastore
uanua. ⁊ de potestate ponendi auimã suã.

Expanded text:
omnia: ut illud quod se dixerat lucem mundi, non sic acciperetur quemadmodum discipulis ait, Vos estis lux mundi. Illi enim tanquam lucerna, quae non est ponenda sub modio, sed super candelabrum , sicut et de Joanne Baptista, Ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens : sed ipse sicut principium, de quo dictum est, Nos omnes de plenitudine eius accepimus. ibi dixit se filium esse ueritatem, quae nisi liberauerit, nemo erit liber. Inde posteaquam inluminauit a natiuitate caecum, ex ipsa occasione in prolixo eius sermone demoratur Iohannes, de ouibus et pastore et ianua et de
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ solus cõmemorat. qd̾ eũ uellent eũ
regẽ facere. solꝰ fugit in monte̾. Qua in
re nichil mͥ aliud uidet᷑ animã rationa¬
lem cõmouere uoluisse: nisi eo se nr̃e
m̃iti rationiq regnare qͦ est in excelsis
nulla cũ hominib cõmunione naturȩ.
Solus: qr uncꝰ patri. Hoc aũ misternũ
decesũ repentes carnales homines fu¬
git: qr ualde sublime est. Unde ⁊ illos ipse
fugit in moutẽ: qͥ regnũ eiꝰ t̾reno amore
reqͥrebant. Unde ⁊ alibi cticit. Regnum
meũ ñ ÷ de hoc mundo. Neq ȩciã hoc
nͥ ioħs ipse cõmemorat: uolatu qͦdã mͦ
ȩthereo suꝑ eminens t̾ris. ⁊ gaudens lu¬
cȩ solis iusticiȩ. Ab illo itidẽ monte pꝰ
miracłm de qͥnq panib factũ cũ eisden
trib paululũ remoratꝰ donec mare
transissent. quando ambulauit suꝑ aqͣs:
continuo rursꝰ se in ũbũ dñi actollit. qu̾
magnũ ꝗͣ plixũ ꝗͣ. diu suꝑnũ ⁊ excelsũ exa
casione pannis exortũ. Cũ dixisset turb̾ añ

Expanded text:
d, cum uellent eum regem facere, solus fugit in montem. qua in re nihil mihi aliud uidetur animam rationalem commonere uoluisse, nisi eo se nostrae menti rationique regnare, quo est in excelsis nulla cum hominibus communione naturae solus, quia unicus patri. hoc autem mysterium deorsum repentes carnales homines fugit, quia ualde sublime est, unde illos et ipse fugit in montem, qui regnum eius terreno animo requirebant, unde et alibi dicit: regnum meum non est de hoc mundo. neque etiam hoc nisi Iohannes ipse commemorat uolatu quodammodo aetherio supereminens terris et gaudens luce solis iustitiae. ab illo itidem monte post miraculum de quinque panibus factum, cum isdem tribus paululum remoratus, donec mare transissent, quando ambulauit super aquas, continuo rursus se in uerbum domini attollit, quam magnum, quam prolixum, quam diu supernum et excelsum, ex occasione panis exor
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ circa dñi passionẽ ⁊ resurrectionẽ qͥ totꝰ
locꝰ ad cena ipsiꝰ usq ad fine̾ sic a nobis trat¬
tatus est: ut om̃rũ collatis testimoniis
nichil eos dissentire doce Re ous. A
oħs est reliquus : qui ĩa non restat eui
conferatur. Qucquid enĩ singuli direĩ
que ab alus non dicta fẽ: difficile : ut

Expanded text:
nisi circa domini passionem et resurrectionem. qui totus nisi circa domini passionem et resurrectionem. qui totus locus a cena ipsius usque ad finem sic a nobis tractatus est, ut omnium conlatis testimoniis nihil eos dissentire doceremus. X. Iohannes est reliquus, qui iam non restat cui conferatur. quidquid enim singuli dixerunt, quae ab aliis non dicta sunt, difficile
Abbreviated transcription (Latin):
uenꝵ ꝙ̃ de inceps que ꝑ apłas gesta ft̃ que suffic̾e
credidit ad edificindã fidẽ legentiũ. uł audien¬
tiũ ita seͥpsit: ut solꝰ eius liber fide dignus
hab̾et᷑ in eccła dde apłore actib uarrantis: re¬
ꝓbatis om̃ib qͥ non ea fide qua oportuit facti
ꝓbari potueñ. Sic gͦ narrare lucas incipit¬
a aron.⁊ nom̃ eiꝰ elisabeth: & cȩt̃a usq ad eũ lo¬
cũ ũbi ait. Ut cessauit aũ loqͥ dix̃ adsymonẽ.
Duc in altũ: ꝙ laxate retia ur̃a incaptum᷑.
Hoc totũ non habet ullã repugnantiȩ ques¬
tionẽ. Ioħs qͥdẽ uidet᷑ simile aliquid dicere.
ipsũ tẽpꝰ ualde diuersũ est: seciã ipsa res
plurimũ distat. Nã retia illic in dexterã
magnos qͥdẽ: sed ꝑtimiit ad euangelistã dic̾e.
qd̃ eũ tã magni eẽnt retia ñ sunt disrupta.
respicientẽ scilicet adhoc factũ qd̃ lucae
cõmemorat ubi p̃multitudine pisciũ reta
rũpebant᷑. Iã cęt̾a similia ioħi lucas ñ dir̃

Expanded text:
gesta sunt, quae sufficere credidit ad aedificandam fidem legentium uel audientium, ita scripsit, ut solus eius liber fide dignus haberetur in ecclesia de apostolorum actibus narrantis reprobatis omnibus qui non ea fide, qua oportuit, facta probari potuerunt. Sic ergo narrare Lucas incipAaron et nomen eius Elisabeth, et cetera usque ad eum locum, ubi ait: ut cessauit autem loqui, dixit ad Simonem: duc in altum et laxate retia uestra in capturam. hoc totum non habet ullam repugnantiae quaestionem. Iohannes quidem uidetur simile aliquid dicere, ipsum tempus ualde diuersum est, sed etiam res ipsa plurimum distat. nam retia illic in dextram pmagnos quidem, sed pertinuit ad euangelistam dicere, quod, cum tam magni essent, retia non sunt disrupta, respicientem scilicet ad hoc factum, quod Lucas commemorat, ubi prae multitudine piscium retia rumpebantur. iam cetera similia Iohanni Lucas non dixit
Abbreviated transcription (Latin):
sicerdas ẽ. Et idõ marcꝰ qui in illo inisterio.iiii.
animaliũ. hominis uidet᷑ demonstrare ꝑsonã
uł matm̃ magis comes uidet᷑: qi eũ illo pluri
dieit. ꝓpt̾ regiã ꝑsonã que in comitata ẽẽ non
solet. qͥd im pͥmo libro cõmemorauio uł qd̾ ꝓ¬
libilius intelligit᷑. cũ ambobus iicedit.
Nã quã uis matħo implurib. tñ maliis
non nullis lucȩ magis congruit: ut hoc ipso
demonstret᷑ ad leonẽ. ⁊ ad uitulũ. hoc est ⁊ ad
regilẽ quã matħs.⁊ ad sacerdotalẽ quã lucas
nsinuat ꝑsonã. id quod xp̃s homo ÷ ꝑtinere:¬

Expanded text:
. Et ideo Marcus, qui in illo mysterio quatuor animalium , hominis videtur demonstrare personam, vel Matthaei magis comes videtur, quia cum illo plura dicit propter regiam personam quae incomitata esse non solet, quod in primo libro commemoravi ; vel quod probabilius intelligitur, cum ambobus incedit. Nam quamvis Matthaeo in pluribus, tanonnullis Lucae magis congruit, ut hoc ipso demonstretur ad leonem et ad vitulum hoc est, ad regalem quam Matthaeus, et ad sacerdotalem quam Lucas insinuat personam id quod Christus homo est, pe
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutes in illo noĩe: in tantũ eũ ipsis erat.
⁊ adũsꝰ eos erat. S qͥa illi hoc eũ facere
ꝓhibuer̃ inqͦ cũ ipsis erat: dix̃ eis dñs.
Nolite ꝓhãbere. Iud it ꝓhib̾e debuer̃.
qd̃ extra eorꝵ erat societatẽ : ut illi uuita¬
tẽ eccłe suaderent ÷. ñ illud inqͦ eũ illis
erat. nom̃ scilieet magistri ⁊ dñi eoꝵ in
demonioꝵꝵ expulsione cõmendans. sicut
eatholica eccła fac̃. ñ imꝓbans inłiȩtieis
saeram̃ta cõmuinia. in his eñi nob̾eũ ft̃
ac seꝑationẽ uł aliꝗͣ. ad uersĩ paci ueritatiq
seutentiã. In hoc enĩ adũsꝰ nos sunt: qr in hoc
nob̾eũ non sc̃. Et nob̾cũ ñ colligunt: ⁊ ideo

Expanded text:
uirtutes in illo nomine, in tantum cum ipsis erat et et aduersus eos erat. sed quia illi hoc eum facere prohibuerunt, in quo cum ipsis erat, dixit eis dominus: nolite prohibere. illud enim prohibere debuerunt quod extra eorum erat societatem, ut illi unitatem ecclesiae suaderent, non illud, in quo cum illis erat, nomen scilicet magistri et domini eorum in demoniorum expulsione commendans. sicut catholica ecclesia facit non inprobans in hereticis sacramenta communia; in his enim nobiscum sunac separationem uel aliquam aduersam paci ueritatique sententiam; in hoc enim aduersus nos sunt, quia in hoc nobiscum non sunt et nobiscum non colligunt
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianis sacraũitis imbuti sint. talia suadeis
it qͥb ea ꝑsuaserint. secũ in et̾ua̾ pęuã ꝑ¬
trahant. Quos iñbroꝵ corꝑaliũ noĩe canꝙͣ.
manũ uł ocłm scandalitantẽ iubet er̃ui a
corpore. hoc ÷ ab ipsa unitatis societate: ut
sine his potꝰ ueniat᷑ aduitã ꝙͣ. cũ eis eat᷑ in
qd̃ eis mala suadentib hoc ÷ scandalizantibꝰ
ñ consentit᷑. Et si quidẽ om̃ib bonis eum
qͥbus eis noticia ẽ. ꝙ̃ de hac ꝑuersitate in¬
noteseunt: ab om̃iũ pęnitꝰ societate. atq
ab ipsa diuinoꝵ sacram̃toꝵ participatioe
seꝑant᷑. Si aũ quib dã ita noti fc̃. plurib
sunt. sic̃ añ uent ilationẽ palea tolerat᷑
inarea. ut neq ilł ad iniqͥtatis cõmu¬
monẽ conse ntiat᷑. nec ꝓpt̾ illos bonoꝵ
societas deserat᷑. Hoc ficiunt qͥ habent in
se ꝓsis sale̾: ⁊ pacẽ habent it̾ se. uii¬

Expanded text:
ianis Sacramentis imbuti sint, talia suadent, ut quibus ea persuaserint secum in aeternam poenam pertrahant: quos membrorum corporalium nomine tanquam manum vel oculum scandalizantem jubet erui a corpore, hoc est ab ipsa unitatis societate, ut sine his potius veniatur ad vitam, quam cum eis eatur in d eis mala suadentibus, hoc est scandalizantibus, non consentitur. et si quidem omnibus bonis, cum quibus eis notitia est, etiam de hac peruersitate innotescunt, ab omnium penitus societate adque ab ipsa diuinorum sacramentorum participatione separantur; si autem quibusdam ita noti sunt, pluribus sunt, sicut ante ventilationem palea toleratur in area, ut neque illis ad iniquitatis communionem consentiatur, neque propter illos bonorum societas deseratur: hoc faciunt qui habent in seipsis salem, et pacem habent inter se.
Abbreviated transcription (Latin):
ti conati sunt. S eos debemꝰ accipere
quoꝵ ꝑneccła nulla exstat auctoritas:
erunt. Iste autẽ non solũ usq ad resurrec¬
tionẽ assumptionẽq dñĩ perdux̃ uarra¬
tionẽ suã. ut in .iiͦiͬ. auctorib eungłieȩ¬

Expanded text:
ti conati sunt; sed eos debemus accipere, ti conati sunt; sed eos debemus accipere, quorum in Ecclesia nulla exstat auctoritas, erunt. Iste autem non solum usque ad resurrectionem assumptionemque Domini perduxit narrationem suam, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ mandans ussit p̃dicare eu̾ngłm: de¬
dit intelligi qd̾ ĩa scripserit eũngłi librũ.
unũ ex.iiͦii. quoꝵ est in eccła sublimis aue¬
toritas. Nec idõ qr dix̃ de om̃b se fecisse
sermonẽ que ctͦpit iħe fac̃e.⁊ doc̃e usq
in diẽ quo maudauit apłis: putari debet
om̃ia scripsisse in euͣngłio suo que iħis
cũ apłis int̾ra uersatꝰ fec̃ ꝙ dix̃. ue sit con¬
que si scͥb̾entur mundũ totũ non potuisse
caꝑe illos libros: cũ etiã constet aballis
euangelistis ñ pauca narrata. que luca
ipse narrando non attigit. De om̃ib ergo
fec̃ sermonẽ. eligendo de om̃ib unde face¬
ret sermonẽ: que iudicauit apta ꝙ con¬
grua susficere officio dispensationis sue.
Et qd̃ dic̃ multos conatos ordinare narrati¬
onẽ que in nob̾ cõpletȩ ft̃ reꝵ: uidet᷑ sig¬
nificare ñ nullos qͥnon pecuerunt hoc sus¬
ceptũ munus impłe. Idõ aũ dic̃ sͥ uisum
ẽẽ ex ordine diligenter scribere: qm̃ mul¬

Expanded text:
m mandans iussit praedicare euangelium, dedit intellegi, quod iam scripserit euangelii librum unum ex quattuor, quorum est in ecclesia sublimis auctoritas. nec ideo, quia dixit de omnibus se fecisse sermonem quae coepit Iesus facere et docere usque in diem, quo mandauit apostolis, putari debet omnia scripsisse in euangelio suo quae Iesus cum apostolis in terra uersatus fecit et dixit, ne sit conquae si scriberentur, mundum totum non potuisse capere illos libros : cum etiam constet ab aliis evangelistis non pauca narrata, quae Lucas ipse narrando non attigit. De omnibus ergo fecit sermonem, eligendo de omnibus unde faceret sermonem, quae judicavit apta et congrua sufficere officio dispensationis suae. Et quod dicit multos conatos ordinare narrationem, quae in nobis completae sunt rerum, videtur significare nonnullos, qui non potuerunt hoc susceptum munus implere: ideo autem dicit sibi visum esse ex ordine diligenter scribere, quoniam mul
Abbreviated transcription (Latin):
Intã. ꝑ gustũ pomi ẽẽt effecł seruus peccati: s cũ
taiss libum arbctum. uidendũ÷ que lib̃tas illiꝰ arbitis
piart. dibitum certe lib̃um fuit qͣndiu suȩ potestatiᷤ exti¬
qt: itout uulla ui eogente nec dĩ nec diaboli. qdͣ uellet bo¬
U uit malũ faceret. S cũ lib̾um eẽt hoc respectu qi nullo
q̃i debile erat. ita ut ex sua debilitate cad̾e poss si drabo lo
i cogenti s suadenti consentiret: s stare ex sua uir tute nul

Expanded text:
effectus est peccati. Sed cum habuisset liberum arbitrium, videndum est quae libertas illius arbitrii fuerit. Arbitrium certe liberum fuit, quandiu suae potestatis exstitit, ita ut nulla vi cogente, nec Dei, nec diaboli, quod vellet bonum seu malum faceret. Sed cum liberum esset hoc respectu, quod a ntamen debile erat, ita ut ex sua debilitate eadem posset, si a diabolo non egenti, sed persuadenti non consentiret. Sed stare ex sua virtute nullo
Abbreviated transcription (Latin):
non. est contrariũ qd̵ mareꝰ diẽ. p̃cepit
ilł nẽeu diẽent. qͣnto aũ eis p̃eipie bat
tanto magis plꝰ p̃dicabant : Si eni sciebat
eos sieut ille qͥ uotas habebat. ⁊ p̃sentes.
⁊fict᷑as hominũ uoluntates. tanto magis
p̃dicat᷑os qͣnto magis ne p̃dicarent eis pre¬
cipiebat: ut qͥd hoc p̃cipiebat: nͥ qͥa pi¬
gris uolebat ostende. qͣnto studiosiꝰ. qͣntoq
feruentiꝰ eũ p̃dicare debeant qͥb iubet
ui p̃dicent. quando illi qͥ ꝓhibebantur
tacere non poterant:
eqͥt᷑ marcꝰ. In ilł dieb iterꝵ cũ turba
multa ẽẽt cũ iħu nec hab̾ent qd man¬
ducarent. ⁊ cȩt̾a usq ad illud uͥ ait. Respon

Expanded text:
contrarium quod Marcus dicit: praecepit illis, ne cui dicerent; quanto autem eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant? si enim sciebat eos sicut ille qui notas habebat et praesentes et futuras hominum uoluntates tanto magis praedicaturos, quanto magis, ne praedicarent, eis praecipiebat, utquid hoc praecipiebat, nisi quia pigris uolebat ostendere, quanto studiosius quantoque feruentius eum praedicare debeant quibus iubet. ut praedicent, quando illi qui prohibebantur tacere non poterant? V. Sequitur Marcus: lin illis diebus iterum ctfm turba multa esset nec haberent quod manducare
Abbreviated transcription (Latin):
oR eosdẽ annos quib paulatun
libros de trinitate dictabã. scrip¬
si & alios labore continuo: int̾ponens
eos illoꝵs tẽporib. In quib fc̃ libri
quatuor de con sensu euͣngłistarum:
ꝓpt̃ eos qͥ tanꝗͣ. dissentientib calũpnian¬
tur. Quors primꝰ liber ad u̾sus illes

Expanded text:
r eosdem annos quibus paulatim libros de Trisitate dictabam, scripsi et alios labore continuo, interponens eos illorum temporibus, in quibus sunt libri quatuor de Consensu Evangelistarum, propter eos qui tanquam dissentientibus calumniantur: quorum primus liber adversus
Abbreviated transcription (Latin):
necesse hab̾et petrũ dicere: breuit̾ insinu¬
are uoluit. qd̃ nͭ hoc antea uocaret᷑ s hoc
ci dñs noñi imposuerit. non tunc: s qͣndo
iołis ipsa ũba dñi posuit. Cȩt̃a nichil cuigͣ.¬
repugnant. ⁊ añtea iã ꝑtractata sunt .iiii.
s auitur oraneꝰ. Et cũ transeendisset
iłs in naui rursꝰ tranffretũ: conuenit
curba multa ad illũ. Et erat circa mare. et
ct̃a usq ad illud uͥ ait. ⁊ conuenientes apłi
ad iłͥm. renuntiauer̃ illi omĩa que egerant
ꝓ docuerant. Hoc ultimũ dix̃. eũ luca nichilo
discordans. cȩt̃a iã aute tractata st̃. Sequit᷑
marẽ. Et ait illis. Uenite seorsũ indesertũ
boeũ. ⁊ requiescite pusillũ. ⁊ cęt̾a risq ad illd̾

Expanded text:
haberet Petrum dicere, breuiter insinuare uoluit, quod non \'hoc ante uocaretur, sed hoc ei dominus nomen inposuerit non tunc, sed quando Iohannes ipsa uerba domini posuit. cetera nihil repugnant et ante iam pertractata sunt. IIII. Sequitur Marcus: et cum transcendisset Iesus in naui rursus trans fretum, conuenit turba multa ad ilcetera usque ad illud ubi ait: et conuenientes apostoli ad legum renuntiauerunt illi omnia quae egerant et docuerant. hoc ultimum dixit cum Luca nihilo discordans, cetera iam ante tractata sunt. sequitur Marcus: et ait illis: uenite seorsum in desertum locum et requies
Abbreviated transcription (Latin):
uherosolimis fierent. cõmemorat ei di¬
ise iudeos. qͦ usq animã nr̃am tollis.
Si tuies rp̃s dic nob̾ palã. Atq inde sũp¬
ta opportunitate sermonis quȩ ętiã subli¬
inia dix̃it narrat. Ibi dix̃ ego ⁊ pat̾ unum
sumꝰ. Inde iã resuscitatũ ab eo latare p̃di¬
cat. ubi dix̃. Ego sũ resurrectio ⁊ uta qui
credit uime ȩtiã si mortitus fuerit uiuet.
Et om̃is qui uint ⁊ credit inme. ñ morie

Expanded text:
ommemorat ei dixisse Judaeos: Quousque animam nostram tollis? si tu es Christus, dic nobis palam. Atque inde sumpta opportunitate sermonis, quae etiam sublimia dixerit, narrat. Ibi dixit, Ego et Pater unum sumus. Inde jam resuscitatum ab eo Lazarum praedicat, ubi dixit, Ego sum resurrectio et vita: qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet; et omnis qui vivit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta sͥ fecisset iħis. ⁊ om̃s mirabant᷑. De nom¬
nib discipłoꝵ iã ⁊ antea me locutũ scio: eũ
matħi ordinẽ sequerer. Et hic rurs ad mon
ne qͥsꝗͣ. putet nune accepisse nom̃ sy monẽ
it petrꝰ uocaret᷑: ⁊ sit contrariũ ioħi qͥ longe
ante illi dictũ ẽẽ cõmemorat. tu uocab̾is ce¬
plis: qd iut̾pretat᷑ petrꝰ. Ipsa it u̾ba cõme¬

Expanded text:
isset Iesus, et omnes mirabantur. de nominibus discipulorum iam et antea me locutum scio, cum Matthei ordinem sequerer, et hic rursus admoneo, ne quisquam putet nunc accepisse nomen Simonem, ut Petrus uocaretur, et sit contrarium Iohanni, qui longe ante illi dictum esse commemorat: tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus. ipsa enim uerba dom
Abbreviated transcription (Latin):
re: ⁊cet̾a usq ad illud uͥait. ⁊ clanabant di¬
centes. Tues filiꝰ dei. Et ue hem̃ter cõmina¬
bat᷑ eis ne manifestare eũ. Huic qd̾ ultimum
posuimꝰ simile aliqͥd ⁊ lucas diẽ. s sine aliqua
repugnantiȩ questione. Seqͥt᷑ mareꝰ. Et asceu¬
dens in montẽ: uocauit ad se qͦs uoluit ipse.
⁊ ueneũ adeũ. ⁊ fecit ut ẽẽnt.xͦiͥi. cũ illo et¬

Expanded text:
 clamabant dicentes: Tu es filius Dei. Et vehementer comminabatur eis ne manifestarent illum . Huic quod ultimum posuimus simile aliquid et Lucas dicit, sed sine aliqua repugnantiae quaestione . Sequitur Marcus: Et ascendens in montem vocavit ad se quos voluit ipse, et venerunt ad eum: et fecit ut e
Abbreviated transcription (Latin):
Unic qm̃ matħi narrationẽ eon¬
textĩ consid̾antes. ⁊ ei tres alios con¬
ferentes. usq infinẽ in nullos eos
uł sͥ. uł int̾ se repugnare docui¬
m̾: mareũ similit̾ uideamꝰ. ut ex ceptis his
quȩ cũ oratħ̾o dix̃ de qͥb iã qid̃ disserendum
uidebat᷑ absoluimꝰ. cȩt̾a eiꝰ inspecta atq con¬
lata: nulli eor repugnare monstrentur
usq ad cenã dñi. Nã inde iã om̃ia om̃iũ
.iiͦii. quẽ admodũ sͥ conueniant: usq in fi¬
nẽ consid̾ata tractauimꝰ. Sie g̃ incipit mar¬

Expanded text:
niam Matthei narrationem contextim considerantes et ei tres alios conferentes usque in finem in nullo eos uel sibi uel inter se repugnare docuimus, Marcum similiter uideamus, ut exceptis his quae cum Mattheo dixit, de quibus iam quod disserendum uidebatur absoluimus, cetera eius inspecta adque conlata nulli eorum repugnare monstrentur usque ad cenam domini. nam inde iam omnia omnium quattuor, quemadmodum sibi conueniant, usque in finem considerata tractauimus. Sic ergo incipit Mar
Abbreviated transcription (Latin):
matħi narrationẽ continuã ten̾emꝰ⁊ qr i
ipsũ oedinẽ sic in ccurrerant. ut ea p̃t̾mit¬
tenda ñ abitrarer. Sed lucas de sp̃u in nundo
ait qd̾ sic exierit abomine ut nchil ei noce¬
ret: marcꝰ aũ ⁊ discerpens inqͥt᷑ sp̃s in mun¬

Expanded text:
Matthaei narrationem continuam teneremus; quia in ipsum ordinem sic incurrerant, ut ea praetermittenda non arbitrarer. Sed Lucas de spiritu immundo ait quod sic exierit ab homine, ut nihil ei noceret: Marcus autem, Et discerpens eum, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta sic amplectam᷑ ut ad eiꝰ dext̃am
segregari meream᷑. Lunc it ibunt sinstri
in eõbustionẽ et̃nã: iusti aũ inuita et̃nam.
Hine illue tͣus imgͣrabt̃. ⁊ ibi eũ uidebunt:¬

Expanded text:
praecepta sic amplectamur, ut ad eius dextram praecepta sic amplectamur, ut ad eius dextram segregari mereamur. tunc enim ibunt sinistri in combustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. hinc illuc transmigrab
Abbreviated transcription (Latin):
ri sͥ hostiũ in dño. ꝑ illuminationẽ fideliũ:
hoc in telligit᷑ ibi eũ uidebitis. id÷ ibi m̃bra
eiꝰ inuenietis. ibi uiuũ corpꝰ eiꝰ in his qͥ uos
sasceꝑint agnoscetis. Sed̾m illud aũ qd̾ ga-¬
lilea int̾pretat᷑ reuelatio ñ iã informa serui
intelligendũ ẽ: s in illa inqua equalis est
cũ dicerat. ⁊ ego diligã eũ.⁊ ostendã mc ip¬
i illi. Non utiq sed̃m id qd ĩa uidebant.
qd̾ ȩciã resurgens cũ cicatricib. ñ solum
idendũ. s ꝙ̃ tangendũ pꝰ modũ ostendit:
scd̾m illã in esfabilẽ lucẽ qͣ illuminat
ñem hominẽ uenientẽ in hunc mundũ.
d̾m quã lucet in tenebris ⁊ tenebrȩ eũ
cõprehendunt. Illuc nos p̃cessit. unde
A nos ueniens non recessit: ⁊ qͦ nos prece¬
deus ñ deseruit. Illa erit reuelatio tanꝗͣ.
uera galilea: eũ similes ei erimꝰ. Ibi eũ in¬
debimꝰ sicuti ẽ. Ipsa erit gciã beatior trans¬
inigratio eristo scło in illã ȩt̾uitate᷑: si eiꝰ

Expanded text:
ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intellegitur: ibi eum uidebitis, id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos susceperint agnoscetis\'. secundum illud autem quod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est cum diceret: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi; non utique secundum id quod iam uidebant et quod etiam resurgens cum cicatricibus non solum uidendum sed etiam tangendqua inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt. illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si eius
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑ caplaruaũ: ꝙ statĩ sabb̾is docebat eos. qd̾ cum
lue.a diẽ. De hoĩe aqͦ sp̃s in inundꝰ eiectꝰ ẽ: conue¬
xaus eũ. qͦm lucȩ qͥ hoc eũ eodir̃ ñ repugnet. De Iii.
eis p̃cipiebat ut tac̾ent tanto magis plꝰ aicebant:
qͦm ũ repugnet p̾scientie ipsiꝰ. ꝗ̃ in eu̾ngłio ꝯm̃dat᷑.
De qͦ sugessit iołis qd̾ innoĩe eiꝰ eicerent de monia

Expanded text:
cum Luca dicit. De homine, a quo spiritus inmundus eiectus est conuexans e u m, quomodo Lucae, qui hoc cum eo dixit, non repugnet. De nominto magis eis praecipiebat ut tacerent, tanto magis plus dicebant, quomodo non repugnet praescientiae ipsius; quae in euangelio commendatur. De quo sug
Abbreviated transcription (Latin):
libet nichil habet adũsi. Post ea inqͥt ap¬
paruit iacobo. Non tẽ aũ pͥmũ acciꝑe d
bemꝰ uisũ ẽẽ iacobo: s aliꝗͣ ꝓpͥa manifest¬
tione singłarit᷑. De iñ apłis om̃ib. Nec¬
ilł tẽ pͥmũ: s ut familiariꝰ conu̾saretur
cũ eis. usq ad diẽ ascensionis suȩ. Nouisi¬
me aũ om̃ium inqͥt tanꝗͣ. ab oetiuo: ap¬
paruit ⁊mͥ. S hoc iã decelo. pꝰ ñ paruũ
tẽpꝰ ascensionis suȩ. Nunc iã uideamis
p̃cedã uos ingalileã ibi me uidebitiꝰ. Q
mandatũ sit : qͣmꝗͣ. sine p̃iudieio neces

Expanded text:
olibet, nihil habet aduersi. postea, inquit, apolibet, nihil habet aduersi. postea, inquit, apparuit Iacobo; non tunc autem primum accipere debemus uisum esse Iacobo, sed aliqua propria manifestatione singulariter. deinde apiliarius conuersaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. nouissime autem omnium, inquit, quasi abortiuo apparuit et mihi, sed hoc iam de caelo post non paruum tempus ascensionis suae. Nunc iam uideamus, praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis. quod man
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illo manducassent et bibissent. Nam
erit contͣriũ ioħi: qͥ octo illos dies int̾posut
qͥb eis uisꝰ ñ ÷ ut t̾cio manifestaret᷑ ad
mare tibiadis. Inde iã ętiã si eotidie illis
usᷤ ⁊ cũ ilł comuuatꝰ ẽ : nichil repuguat.
Et fortasse idõ dictũ ÷ ꝑ .xl. dies. qͥ quater
deni fc̃ in misterio uł toeiꝰ mundi. uł toeꝰ
erant illi .uUiiͦi. dies. aparte totũ posst̃ i¬
re scͥptͣaie ñ dissone cõputari. Confent᷑
gͦ ꝙ qd̾ ait apłs paulꝰ utrũ nielul afferat
qͦstionis. Resurrex̃ inqͥt .iiͦ. die scd̾m sep¬
turas: ⁊ apparuit cȩphȩ. Non dix̃ pͥmũ ap¬
paruit eephȩ. Nã ẽẽt contͣriũ: qd̾ pͥmo
mulierib apparitisse in eungłio legitur
tñ resurrectionis die. De inde apparuit
plꝰꝙͣ. qͥngentis fr̃ib simul. siue istiꝰ qͥeu
ilł.xi. erant congregati olausis hostus
ppt̃ metũ iudõꝵꝵ. iuide cũ exissec thom
uenit ad eos iłie. siue pꝰ octo illos dies qͣnd¬

Expanded text:
cum illo manducassent et bibissent; nam erit contrarium Iohanni, qui octo illos dies interposuit, quibus eis uisus non est, ut tertio manifestaretur ad mare Tiberiadis. inde iam etiam si cotidie illis uisus et cum illis conuiuatus est, nihil repugnat. et fortasse ideo dictum est: per XL dies, qui quater deni erant illi octo dies, a parte totum possunt more scripturarum non dissone computari. Conferatur ergo et quod ait apostolus Paulus utrum nihil afferat quaestionis: resurrexit, inquit, tertio die secundum scripturas et apparuit Cephae. non. dixit: "primo apparuit Cephae"; nam esset contrarium quod primo mulieribus apparuisse in euangelio legitur.tamen resurrectionis die. deinde apparuit plus quam quingentis fratribus simul, siue isti cum illis xi erant congregati, clausis ostiis propter metum Iudaeorum, unde cum exisset Thomas, uenit ad eos Iesus; siue post octo illos dies quand
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Unde mͥ udet᷑ etiã hoc loco dñs sed̾m
marei fidẽ idõ dixisse. que aliis ꝙ̃ locis dix̾.
qi satis ꝑtinebant adhanc ipsã eiꝰ sententiam.
qͥ uetuit ꝓhib̾e uͥtutes innonuue suo fieri
etiã ab illo. qͥcũ discipłis eũ ñ sequebatur.
Sie enĩ contex̃. Q u enĩ ñ est ad u̾sum uas
caliẽe aque in noĩe meo. qr xp̃i estis: amen
dico nob̾ non perdet mereedẽ suã. Unde
ostendit ȩtiã illũ deqͦ ioħs suggesserat. et
unde iste eiꝰ seruio exortꝰ est. qd ñ ita se pa¬
rabat᷑ a societate discipłoꝵ. ut eã tanꝗͣ.
hereticꝰ iiꝓbaret: sed sic̃ solent hoĩes
ñdũ audere rͥ susciꝑe sacram̃ta. ⁊ tamen
nomiui fauere xp̃tano. ita ut rp̃ianos q̃
cedẽ suã. Non qr ĩa tuti atq seqͦuri sͥ
debent uidi ex hac beniuolentia qͣ. erga
rp̃ianos habent. ętiã si xp̃i baptisino non
abluant᷑. nec unitati eiꝰ incorporent᷑. s qr
ita ia dĩ miscd̾a gub̾nant᷑. ut adea qͦq per¬

Expanded text:
de mihi videtur etiam hoc loco Dominus secundum Marci fidem ideo dixisse quae aliis etiam locis dixit, quia satis pertinebant ad hanc ipsam ejus sententiam, qua vetuit prohiberi virtutes in nomine suo fieri, etiam ab illo qui cum discipulis, eum non sequebatur. Sic enim contexit: Qui enim non est adversum vos, risti estis, amen dico vobis, non perdet mercedem suam. Unde ostendit etiam illum de quo Joannes suggesserat, et unde iste ejus sermo exortus est, quod non ita separabatur a societate discipulorum, ut eam tanquam haereticus improbaret: sed sicut solent homines ndum audere Christi suscipere sacramenta et tamen nomini fauere christiano, ita ut Christianos etiam cedem suam, non quia iam tuti adque securi sibi debent uideri ex hac beniuolentia, quam erga Christianos habent, etiamsi Christi baptismo non abluantur nec unitati eius incorporentur, sed quia ita iam dei misericordia gubernantur, ut ad ea quoque per
Abbreviated transcription (Latin):
misit. totũ uictũ suũ. In hac tota conter¬
tioue om̃ia suꝑiora consid̾ata st̃: neqͥd
uident᷑ hab̾e contͣriũ qñ cũ matħi ordi¬
ne cȩtos conferebamꝰ. Hoc aũ deuidua
pauꝑcła que duo inuuta misit inga¬
dofilatiũ. duo soli diẽt marcꝰ ⁊ lucas: s
sine ulla questione concordant. Hline
iã usq ad cenã dm̃ unde om̃iũ omĩa

Expanded text:
. in hac tota contextione omnia superiora considerata sunt, ne quid uiderentur habere contrarium, quando cum Matthei ordine ceteros conferebamus; hoc autem de uidua paupercula, quae duo minuta misit in gazophylacium, duo soli dicunt, Marcus et Lucas, sed sine ulla quaestione concordant. hinc iam usque ad c
Abbreviated transcription (Latin):
terã certũ ÷ ñ ẽẽ cõpletũ. Itẽ si angłs. dixi¬
sset p̃cedit uos ingalileã. ibi pͥmũ eũ uide¬
bitis aut ibi tm̃ eũ uidebitis. aut ñ nͥibi
eũ iudebitis: cęt̾is euͣngłistis maths sine
dubio repugnaret. Cũ uͦ dictũ ÷ ecce
p̃cedit uos ingalileã. ibi eũ uidebitis.¬
qd̃ discipłos matłs diẽ isse ingalileã in
montẽ. ñ ex pͥmit diẽ nec narrandi ordi
nẽ ꝯtex̃. ut necessitatẽ ingerat nichil
liud intelligendi ꝙͣ. hoc pͥnitiꝰ factũ: ñ adũ¬
sat̃ qͥdẽ uarrationib cȩt̃oꝵ.: dat eis uitelli

Expanded text:
teram certum est non esse conpletum. item si angelus dixisset: praecedit uos in Galilaeam, ibi primum eum uidebitis\' aut \'ibi tantum eum uidebitis\' aut \'nonnisi ibi eum uidebitis, ceteris euangelistis Mattheus sine dubio repugnaret; cum uero dictum est: ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitisquod discipulos Matthaeus dicit isse in Galilaeam in montem, non exprimit diem, nec narrandi ordinem ita contexit, ut necessitatem ingerat nihil aliud intelligendi, quam hoc primitus factum: non adversa
Abbreviated transcription (Latin):
ungłio elaret: ter se manifestauit. Se mel
t̃cio plurimis iã inde conloquentib noctis
exordio. S ħ totũ. iołis adunũ diẽ refereis:
semel cõputat. Iterꝵ aũ hoc ÷ illo die qñ
eũ uidit ⁊ thomas: iͦi. uͦ ad mare tib̾iadis.

Expanded text:
uangelio claret, ter se manifestauit, semel PCleopas, tertio plurimis iam inde conloquentibus noctis exordio, sed hoc totum Iohannes ad unum diem referens semel conputat; iterum autem, hoc est alio die, quando eum uidit
Abbreviated transcription (Latin):
illie.xiͦ. fuisse exmulto nitm̃o discipuloꝵ :
ñ soli erant discipłi. Potest gͦ fieri. ut ñ om̃s
s. aliqͥ eoꝵ ibi fuerint. aliĩ uͦ discipłi cũ eis:
iti ut .xi. cõpłent᷑. ac sic ũ ibi fuisse thomã
qͥpꝰ ilos dies octo. pͥmo dnm̃ idit. Mar ẽ
qͥppe qũ illos .xi. memorauit: ñ ut cũꝙ xi.¬

Expanded text:
c undecim fuisse ex multo numero discipulorum. cim, sed non soli erant discipuli. potest ergo fieri, ut non omnes, sed aliqui eorum ibi fuerint, alii uero discipuli cum eis ita, ut undecim conplerentur, ac sic non ibi fuisse Thomam. qui post illos dies octo primo dominum uidit. Marcus quippe, quando illos undecim memorauit, non utcu
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰqͣ. locutꝰ ÷ eis assũptꝰ ÷ incelũ: satis ui¬
det᷑ ostend̾e. nouissimũ cũ ilł int̾ra hune
eũ habtiisse sermonẽ⁊ ꝗͣ. uis ũ onũ mͦ ad
tit si necesitas cog̃et ñ istã fuisse nouissi¬
niã locutionẽ. nec istũ fuisse nouissimũ
diẽ qͦ eis int̾ra p̃sens fuit: s ad omĩa que
lũ. S qͥa ea q̃ supͣ diximꝰ. magis suadent
hunc nouissimũ diẽ fuisse. ꝙͣ. ut intel¬
ligant᷑. xͦi. qͥ thoma absente. x. fuerunt.
Idõ pꝰ hane locueionẽ q̃. marcꝰ cõmemoeat.
ad umctis ꝙ̃ consequent ilł ũbis. uł disei

Expanded text:
uidetur ostendere nouissimum cum illis in terra hunc eum habuisse sermonem, quamuis non omni modo ad tit, si necessitas cogeret, non istam fuisse nouissimam locutionem nec istum fuisse nouissimum diem, quo eis in terlum. sed quia ea quae supra diximus magis suadent hunc nouissimum diem fuisse, quam ut intellegantur undecim, qui Thoma absente decem fuerunt, ideo post hanc locutionem, quam Marcus commemorat, adiunctis etiam consequenter illis uerbis uel d
Abbreviated transcription (Latin):
chil aliud arbit̾rem᷑. nͥ dñm̃ pꝰ resurrectio¬
nẽ nusꝙͣ. pret̾ in galilea. pͥmũ ẽẽ adisplis
uisuĩ. Itẽ si marcꝰ de illa p̃ntiatione angłi
ad orasse dñm: ut impletũ uidet᷑ qd̾ ipse
ꝑ angłm mandatũ ac preñtiatũ eẽ narriue¬
rat. Nunc aũ ⁊ lucas. ⁊ ioħs satis dilucide
loco uid̾i ñ posset⁊ et mareꝰ illã qͥdãe pre¬
dictionẽ angłi similit̃ uarrans ingalileã
uͦi tusũ a discipłis dnm̃ pꝰ resurrectionẽ
nꝰ qͣ. cõmemorans: uehem̃t̃ cogunt qͣrere.
quẽ ad modũ dictũ sit ecce p̃cedit uos in
galileã ibieũ uidebitis. Nã ⁊ ipse matħs
si omĩno dic̃et .xͦiͥ. discipłos abisse in mon¬
tẽ ingalileã uͥ ꝯstituerat eis iħis.⁊ illic eũ
uidisse atq ad orasse: nichil er hac p̃dictio¬
ne cõpletũ adlitt̾am putaremꝰ. s tota figã¬
ta significatione p̃dictũ sic̃ illud scd̾m

Expanded text:
ionem nusquam praeter in Galilaea primum esse a discipulis visum. Item, si Marcus de illa praenuntiatione angeli adorasse Dominum, ut impletum videretur quod ipse per angelum mandatum ac praenuntiatum esse narrauerat. nunc autem et Lucas ac Iohannes satis dilucide loco uideri non posset, et Marcus illam quidem praedictionem angeli similiter narrans, in Galilaea uero uisum a discipulis dominum post resurrectionem nusquam commemorans uehementer cogunt quaerere, quemadmodum dictum sit: ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis. nam et ipse Mattheus si omnino non diceret undecim discipulos abisse in montem in Galilaeam, ubi constituerat eis Iesus, et illic eum uidisse adque adorasse, nihil ex hac praedictione conpletum ad litteram putaremus, sed totum figurata significatione praedictum, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib̾e eũ. Nemo est enĩ qͥfaciat uͥtutem
innoĩe meo: ⁊ possit cito male loqͥ de me.
Qui eñ ñ ÷ adu̾sũ uos: ꝓuob̃ est. Hoc
lucas similit̾ narrat: nisi qd̃ ipse ñ dicit.
nenio ẽ. qͥ faciat uͥtutẽ in noĩe meo. ⁊ po¬
ssit eito male loqͥ de me. Nulla ẽ. gͦ inter
eos quȩstio cuiꝰꝗͣ. repugnt᷑iȩ. Sed uiden¬
dũ ÷ ne hoc illi sententiȩ dñi putecur
contrariũ. ubiait. Qͥ mecũ ñ ÷ adũsum
me ẽ: ⁊ qͥ mecũ ñ colligit spargit. Quomͦ it
iste ñ erat adu̾̾ eũ qͥ cũ illo ñ erat. de quo
iołis sugessit qd̾ eũ ilł eũ ñ sequebat᷑: si
aduersᷤ illũ ÷ qui ñ ÷ eũ illo  aut si adũsꝰ
qͥ mecũ non ẽ adu̾sꝰ me est : quasi uero
possit cũ illo ñ eẽ gui discipłis eiꝰ tantꝙ.
m̃bris eiꝰ sociat᷑. Aloqͥu qͦmͦ uere erit
qͥ uos recipit me recipit.⁊ ⁊ qͣñ um exmi

Expanded text:
t enim qui faciat uirtutem in nomine meo et possit cito male loqui de me; qui enim non est aduersum uos pro uobis est. hoc Lucas similiter narrat, nisi quod ipse non dicit: \'nemo est qui faciat uirtutem in nomine meo et possit cito male loqui de me.\' nulla est ergo inter eos quaestio cuiusquam repugnantiae. sed uidendum est, ne hoc illi sententiae domini putetur contrarium ubi ait: qui mecum non est, aduersus me est; et qui mecum non colligit, spargit. quomodo enim iste non erat aduersus eum. qui cum illo non erat, de quo Iohannes suggessit, quod cum illis eum non sequebatur, si aduersus illum est qui non est cum illo? aut si aduersuqui mecum non est, aduersus me est? quasi uero possit cum illo non esse qui discipulis eius tamquam membris eius sociatur. alioquin quomodo uerum erit: qui uos recipit, me
Abbreviated transcription (Latin):
uł pꝰ ea nͥ discipłĩ pꝰ ea qͣ. resurrex̃ uidint
dñm. nͥ ingalilea: sed̾m angłi p̃diclionẽ.
Denq cũ in sinuasset qͥd ab angło muli¬
erib dictũ sit. ⁊ ilł ab etintib subiecisso.
qͥd decorruptis adm̃tiendũ cꝰtodib ges-¬
tũ sit. continuo tanꝗͣ. uiehil a liud se¬
q̃ret᷑. qr ⁊ reuera sic erat dictũ ab angło.
surrex̃ ⁊ ecce p̾cedit uos ingalileã ibi
eũ uidebitis. ut nichil aliud seqͥ debui¬

Expanded text:
ubi discipuli. posteaquam resurrexit, uiderint dominum nisi in Galilaea secundum angeli praedictionem. denique cum insinuasset. quid ab angelo mulieribus dictum sit. et illis abeuntibus subiecisset, quid de corruptis ad mentiendum custodibus gestum sit, continuo, tamquam nihil aliud sequeretur — quia et re uera sic erat dictum ab angelo: surrexit et ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, ut nihil aliud sequi debui