comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fili dauid. Non habeo opus sponsoxe:
per me acce do. per me obseero: misere¬
re mei. Quid tibi opus est: Miscdĩam
quero. Qiuid priteris: Dolorem ȩquo nõ
suffero. Quid habes: filia mea captiuita¬
te tenetur. Quid illi est: Male ademonio
uexatur. Et quid nunc : Miserere mei
anie. Pignus meũ consumit᷑: & pars cor¬
poris mei uiolatur. Opino iniqua: exiit
de filia men. Noli me uereri pecea¬
tricem. qm̃ tu es ds̃ qui seereta cõside¬
ras: ut. liberetur de plaga. Misembili
luctus conclusit uterum meũ: & ani¬
mam meam conturbat seua tempestas:
Q uid faciam nescio. Patitur misera. nec
sentit tormenta: nec mortem scit timere.
nec uitam sperare. Miserere mei. lac&
confusa: & causam tormenti ignorat.
M e aspice dñe. me exaudi: cumꝰ fidutia¬
peto. uide diuturna uulnera mea. Illa
patitur: & ego defitio. Passio eiꝰ.: pauo¬
rem incutit. Cunctis facta sum specta¬
culum Quid fatiam. aut quo uadam ne¬

Expanded text:
Domine, fili David. Non habeo opus sponsoris: Domine, fili David. Non habeo opus sponsoris: per me accedo, per me obsecro, miserere mei. Quid tibi opus est? misericordiam quaero. Quid pateris? dolorem quem non suffero. Quid habes? filia mea captiva tenetur. Quid illi est? male a daemonio vexatur. Et quid nunc? miserere mei, Domine. Pignus meum consumitur, et pars corporis violatur. Opinio, inquam, exiit de filia mea; noli me videre peccatricem et miseram: tu es Deus qui secreta coras? ut liberetur de plaga. Miserabilis luctus consumpsit uterum meum, et animam meam perturbat saeva tempestas. Quid faciam nescio. Patitur misera, nec sentit tormenta: nec mortem scit timere, nec vitam sperare. Miserere mei. Jacet confusa, et causam tormenti ignorat. Me aspice, Domine, me exaudi, vide diurna vulnera mea. Illa patitur, et ego deficio: passio ejus pavorem incutit cunctis, facta sum omnibus spectaculum: quid faciam, aut quo vadam
Abbreviated transcription (Latin):
confitetur dicens: misere ᷑ mei fili dauid.
Considera pulchram mulieris mentem: ui¬
de quid dicat. Non est bonum in quit
in actib meis: nõ michi de conuersatio.¬
ne uenit iusticia. ad miscđiam tuã con¬
fugio: ubi nõ sedit nec requirit᷑ locus
saluandi. Et quomodo ausa ẽ mulier
legis ignara. tam iniqua. sic accedere
ad fontem salutis: Nonpetit iacobum.
nõ rogauit ioħem: nõ accessit ad petrũ.
Sed hosꝰ intermittens. quid dicit:Non est
michi necessariꝰ fide iussor. Suscepit in se
penitentiȩ patrociniũ .⁊ sola eueurrit ad¬
dñm. Tenet eum in uoce ac dicit: mise¬
rere mei fili dauid. Ideo descendisti. ideo
carnem suscepisti ut ego loquar ad te:
& cum fidutia petam. Le .uiiI.¬
herubin aspectum eiꝰ tremũt in cęlo:¬
& eum in t̾ra mulier nõ formidat.
Angł̃i metuunt in excelsis: & mulier eũ¬
nõ erubescit. Instat importune. & uocẽ
suam exaggerat dicens: miserere mei

Expanded text:
confitetur, dicens: Miserere mei, fili David. confitetur, dicens: Miserere mei, fili David. Considera pulchram mulieris mentem; vide quid dicit. Non est in actibus, inquit, meis, non mihi de conversatione justitia: ad misericordiam tuam confugio, ubi non resedit, nec requiritur locus salvandi. Et quomodo ausa est mulier legis ignara, tam iniqua, sic abrupte accedere ad fontem salutis? non petiit Jacobum, non rogavit Joannem, non accessit ad Petrum; sed hoc intermittens, quid dicit? Non est mihi necessarius fidejussor; suscipit in se poenitentiae patrocinium, et sola currit, tenet eum in voce ac dicit: Miserere mei, Domine, fili David. Ideo descendisti, ideo carnem suscepisti, ut et ego loquar ad te, et cum fiducia petam. Cherubin aspectu ejus tremunt in coelo, et in terra mulier non formidat. Angeli metuunt in excelsis, et mulier non veretur; instat importune, et voce sua exaggerat, dicens: Miserere mei,
Abbreviated transcription (Latin):
peccata multa & magna. Et quis
suꝑ omnes homines. Sufficit tibi in saeri¬
fitio: ista confessio. Dic tu prior iniqui¬
tates tuas: ut iustificeris. Cognosce te:¬
qm̃ peccator es. Habe tristiciam: cum
conuerteris. Esto ac si desperatꝰ & mes¬
tus: sed & lacrimas cõpunctus effunde.
Numquid aliquid aliud fuit in meretrice.
quam lacrimaꝵ effusio: Et ex hac ꝓ¬
fusione inuenit presidium: & accepta
fidutia. accessit ad fontem dñm iħm.
Sed uenicnus ad eciusam Quid ergo eu.¬
angłista: Et inde transiens dñs iħe : se.
cessit inpartes tyri & sydonis. Et ecce
mulier chananea. Mim res: o euãgłita¬
Et ecce mulier caput peccati. arma dia.¬
corruprio legis antiquȩ : ecce mulier
ueniebat ad dĩm iħm: mulier a lienige.¬
na. degentib nouella plantatio. Mirũ
Domestici derelinquunt: alienigena heret.¬
definib illis egressa clamabat dicens:
miserere mei dñe fili dauid. Mulier hec:
euangłista efficitur. Probauit enĩ duui¬
ni consilii sacramentum: quando & diui

Expanded text:
peccata multa et magna. Et quis super omnes homines, sufficit mihi in sacrificio ista confessio; dic tu prius iniquitates tuas, ut justificeris, cognosce quoniam peccator es: habe tristitiam, cum converteris: esto ac si desperatus et moestus, sed et lacrymas compunctus effunde. Nunquid aliud aliquid fuit in meretrice, quam lacrymarum effusio? et ex hac profusione invenit praesidium, et accepta fiducia accessit ad fontem Dominum Jesum. Sed veniamus ad causam. Quid ergo evangelista? Et inde transiens Jesus venit in partes Tyri et Sidonis; et ecce mulier Chananaea . Miram rem ait evangelista. Ecce mulier caput peccati, arma diacorruptio legis antiquae. Ecce mulier veniebat ad Dominum Jesum, mulier alienigena de gentibus, novella plantatio. Mirum nt, domestici derelinquunt, alienigena hde finibus illis egressa clamabat dicens: Miserere mei, Domine, fili David. Mulier haec evangelista efficitur. Probavit enim divini consilii sacramentum, quando et virt
Abbreviated transcription (Latin):
at. Cȩlum aut & terra transiet.
Et hic manifestat de mũdando cor.¬
de se cuncta ista ꝑciꝑe: cum dicit.
Lucerna corporis ii ẽ oculus tuus.
Si ergo oculus tuus simplex fuerit:
totum corpꝰ tuũ lucidum erit. Si
aut oculus tuiis ne quã est :
totũ corpꝰ tuum tenebrosum erit.
Si ergo lumen quod in te est tenebre
sũt. tenebrȩ quante : Qui locus sic
intelligendꝰ est: ut nouerimꝰ om̃ia
oꝑa nr̃a time esse mũda. & placere
inconspectu dĩ: si fiant simplici
corde. idest intentione suꝑna fi¬
ne illo caritatis: quia & plenitudo
legis curitas. Oculum ergo hic ac.¬
ciꝑe debemꝰ istam in tentionem qua
facimꝰ quicquid facimꝰ: quȩ si mũda
fuerit & recta. illud aspitiens quod
aspiciendũ ẽ: om̃ĩa oꝑa nr̃a quȩ
scãm eam oꝑamur. necesse ẽ bona

Expanded text:
t: coelum autem et terra transient . 45. t: coelum autem et terra transient . 45. Et hic manifestat de mundando corde se cuncta ista praecipere, cum dicit: « Lucerna corporis tui oculus tuus est. Si ergo oculus tuus simplex fuerit, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem oculus tuus nequam est, totum corpus tuuSi ergo lumen quod in te est tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae? Qui locus sic intelligendus est, ut noverimus omnia opera nostra tunc esse munda, et placere in conspectu Dei, si fiant simplici corde, id est intentione superna, fine illo charitatis, quia et plenitudo legis charitas. Oculum ergo hic accipere debemus ipsam intentionem, qua facimus quidquid facimus, quae si munda fuerit et recta, et illud aspiciens quod aspiciendum est, omnia opera nostra quae secundum eam operamur necesse est bona
Abbreviated transcription (Latin):
nebat dixit. P ercuciet te as̃ paries
Drerum adistam uitam ꝑtinentri.
sauciat & sordidat interiorẽ oculũ
nostrum: & plerũq cor duplicat.
ut ea quȩ uidemur cum homanibu
recte facere nõ eo corde faciamus
quo dñs precepit. id est quia eor
diligimus: sed quia cõmodũ abeis
aliquod ꝓnecessitate presentis uite
adipisci uolumus. Debemsꝰ aut bene
facere illis ꝓpt̾ salutẽ ipsoꝵ etn̾eie
nõ ꝓpt̾ temporale cõmodum nrm
neliet ergo ałs cor nemuim uestu¬
monia sua: & nõ memolumentũ
Finis enim precepti ẽ carltais axta
corde puro. & cõscientia bona :¬
&e fide nõficta. Qui aut ꝓpͥter suã
de hac uita necessitatẽ fiatri eõsu¬
ut: nõ utiq caritati cõsulit. Siia
nõ illi quem deboe tanquã seupa¬
sum dilgere sed sibi eosulit. uel
potius nec sibi. quando quidem binc
sibi facit duplex cor: quo impedit
ad udendum dm̃ in qua sola podio¬
ne est beatitudo certa: ad ꝓpetua.

Expanded text:
nebat, dixit, Percutiet te Deus, paries nebat, dixit, Percutiet te Deus, paries erum ad istam uitam pertinentium et sauciat et sordidat interiorem oculum nostrum et plerumque conduplicat, ut ea quae uidemur cum hominibus recte facere non eo corde faciamus, quo dominus praecipit, id est quia eos diligimus, sed quia commodum ab eis aliquod propter necessitatem praesentis uitae adipisci uolumus. debemus autem bene facere illis propter salutem ipsorum aeternam, non propter temporale commodum nostrum. inclinet ergo deus cor nostrum in testimonia sua, et non in emolumentum. finis enim praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. qui autem propter suam de hac uita necessitatem fratri consulit, non utique caritati consulit, quia non illi quem debet tamquam se ipsum diligere, sed sibi consulit, uel potius nec sibi, quando quidem hinc sibi facit duplex cor, quo impeditur ad uidendum deum, in qua sola uisione est beatitudo certa atque perpetua.
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑. Multa alia usq quaq: in
scripturis reꝑunt᷑. quȩ uidentur
esse contraria: & huic precepto diũ.
& ili apostolico quo ait. benediente
⁊ nolite maledicere: cum & de dño
scriptũ sit. quod malediaxerit eilita¬
tib. quȩ uerbum eiꝰ nõ acceꝑunt.
Et memorat᷑ apłs. de quodam ita dix
ꝑimprecationẽ quis esset futurum
ceciit: nõ optantis uoto. seo syu
preuidentis: ita & dñs. ita & apfpu
quãquã in hoꝵ etiam uerbis non
boe inuenit᷑ quod optarunt. sed qd̾
predixerũt. Nõ eni cũ ait añs. ue
tibi capharnaũ. alud sonat. nue
aliquio ei mali euenturum merito
infidelitatis qd futurum dñ gneont
maliuo lentia optabat:. ses diumi¬
terte ceruebat. Et apłs nõ eaut hedant
sed reddet ili dñs scand opia eros
uod uerbum prenuneta opa ettis.
nõ precantis. Sicut & dde illa sy¬
es ebrisi uideoꝵ de qua iam dictũ
est. eu euersionem imminere. Ceti¬

Expanded text:
dicuntur. Multa alia usquequaque in dicuntur. Multa alia usquequaque in Scripturis reperiuntur, quae videantur esse contraria et huic praecepto Domini, et illi apostolico, quo ait, Benedicite, et nolite maledicere : cum et de Domino scriptum sit quod maledixerit civitatibus quae verbum ejus non acceperunt ; et memoratus Apostolus de quodam ita dixeper imprecationem quid esset futurum cecinit, non optantis voto, sed spiritu praevidentis; ita et Dominus, ita et Apostolus: quanquam in horum etiam verbis non hoc invenitur quod optaverint, sed quod praedixerint. Non enim cum ait Dominus, Vae tibi, Capharnaum, aliud sonat nisi aliquid ei mali eventurum merito infidelitatis: quod futurum Dominus non malevolentia optabat, sed divinitate cernebat. Et Apostolus non ait, Reddat; sed, Reddet illi Dominus secundum opera ejus: quod verbum praenuntiantis est, non imprecantis. Sicut et de illa hypocrisi Judaeorum, de qua jam dictum est, cui eversionem imminere cer
Abbreviated transcription (Latin):
uenit legem implere nõ soluere.
ꝑficiet beniuolentiã & benignitatẽ
cum eam usq ad inimici dilectionẽ
ꝓduxerit. Nam ille gradus quã uis
nõ nullus sit. tam paruus est tam̃.
ut eum publicanis etiam possit eẽ
communis. Nec qd in lege dictũ ẽ.
oderis inmicũ tuũ. uox ubentis
iusto accipienda ẽ: sed ꝑmittentis
infirmo. O ritur hie sane. Nullo
modo dissimulanda questio. quod
huic precepto dñi quo nos hortat᷑
diligere inimicos nr̃os. beneface¬
re his qui nos oderut. & orare
ꝓ eis qui nos persecunt᷑: multe
aliȩ scripturaꝵ partes minus dili¬
genter & sobrie cosiderantib uidẽ.¬
tur aduersȩ. Quia & in ꝓphetis. in¬
ueniuntur multe imprecationes
aduersus inimicos: quȩ maledietio¬
nes putant᷑. Sicut est illud. fat
mensa eoꝵ in laqueo. & cȩtera quȩ
ibi dicuntur. et illud. fiant fillx
eiꝰ pupilli. &uxor euis udut. et
alia quȩ supra uel infra. in eodẽ
pstilmo: in ꝑsonã uidȩ. ꝑ ꝓphetam

Expanded text:
venit Legem implere, non solvere, venit Legem implere, non solvere, perficiet benevolentiam et benignitatem, cum eam usque ad inimici dilectionem perduxerit. Nam ille gradus quamvis nonnullus sit, tam parvus est tamen, ut cum Publicanis etiam possit esse communis. Nec quod in Lege dictum est, Oderis inimicum tuum, vox jubentis justo accipienda est, sed permittentis infirmo. 71. Oritur hic sane nullo modo dissimulanda quaestio, quod huic praecepto Domini, quo nos hortatur diligere inimicos nostros, et benefacere his qui nos oderunt, et orare pro his qui nos persequuntur, multae aliae Scripturarum partes minus diligenter et sobrie considerantibus videntur adversae; quia et in Prophetis inveniuntur multae imprecationes adversus inimicos, quae maledictiones putantur: sicut est illud, Fiat mensa eorum in laqueum ; et caetera quae ibi dicuntur: et illud, Fiant filii ejus pupilli, et uxor ejus vidua ; et quae alia vel supra vel infra in eodem psalmo in personam Judae per Prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
publieani hoc faciunt: Et si sa¬
lutaueritis fratres ur̃os tantũ. qͥd
ampluis facietis: Nonne & ethinci
hoc ipsum faciunt : Estore ergo uo̾
perfecti: sic̃ pater uester qui in cȩlis
est ꝑfectus est. Sine ista dilectioe
qua etiam inimicos & ꝑsecutores
nr̃os diligere iubemur. ea quȩ suꝑiꝰ
dicta sũt implere quis potest: Per¬
fectio aũt miscdiȩꝰ. quas plurimũ
anime laboranti cõsulitur: ultra
dilectionẽ inmici porrigi nõ potest.
Et ideo sic clauditur. Estote ergo uoꝰ
ꝑfecti. sic̃ pater uester qui in cęlis ẽ
perfectꝰ ẽ: ita tamen ut ds̃ intelli¬
gatur ꝑfect᷑ tanquã ds̃. & anima¬
ꝑfecta tanquã anima. Gradũ tam̃
esse aliquẽ in phariseoꝵ iusticia quȩ
ad legem ueterem ꝑtinet ie intelli¬
gitur: quod multi homines eos etiã
a quib diligunt᷑ oderunt. siẽ luxu¬
riosi filii parentes cohereitores luax¬
scendit ergo aliquẽ gradum qui
proximum diligit: quã uis ad huc
oderit inimicũ. Euis añt imꝑio qͥ

Expanded text:
ublicani hoc faciunt? Et si salutaveritis fratres vestros tantum, quid amplius facitis? nonne et Ethnici hoc ipsum faciunt? Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester qui in coelis est, perfectus est. Nam sine ista dilectione, qua etiam inimicos et persecutores nostros diligere jubemur, ea quae superius dicta sunt implere quis potest? Perfectio autem misericordiae, qua plurimum animae laboranti consulitur, ultra dilectionem inimici porrigi non potest; et ideo sic clauditur: Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester qui in coelis est, perfectus est. Ita tamen ut Deus intelligatur pe. Gradum tamen esse aliquem in Pharisaeorum justitia, quae ad Legem veterem pertinet, hinc intelligitur, quod multi homines eos etiam a quibus diliguntur oderunt; sicut luxuriosi filii parentes coercitores luxscendit ergo aliquem gradum qui proximum diligit, quamvis adhuc oderit inimicum. Ejus autem imperio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur ei. Cuius a leone oceisi. ace¬
tero corpore discerptã manũ canis
intulit mensis: in quib cõuiua¬
batur apłs. Cui seripture. licet
est in catholico canone: illi tamen
eam & legunt & tanquã in corrup¬
tissimã uerissimãq honorant. qui
ad uersus corporales uindictas quȩ
sut in ueteri testam̃to. nescio qua
cecitate acerrime seuuĩt: quo ani¬
mo & qua distributione tempoꝵ
facte sint omnino nescientes.

Expanded text:
tur: cujus a leone occisi a caetur: cujus a leone occisi a caetero corpore discerptam manum canis intulit mensis, in quibus convivabatur apostolus. Cui scripturae licet est in catholico canone: illi tamen eam et legunt, et tanquam incorruptissimam verissimamque honorant, qui adversus corporales vindictas quae sunt in Veteri Testamento, nescio qua caecitate acerrime saeviunt, quo animo et qua distributione temporum factae sunt omnino nescientes.
Abbreviated transcription (Latin):
misit: nõ defuerut tales uindictȩ.
quãuis multo raruis quã inueti tes¬
tam̃to. Ibi enĩ ex maiori perte ser¬
uientes timore premebatur: hie
aiũt maxime dilectione liberi nu¬
triebantur.
am & uerbis apłi petri. ananias &
uxor eiꝰ sic̃ inactib apłoꝵ legimuᷤᷤ
exanimes ceciderunt: nec resusei¬
tati sũt sed sepulti. & si hiuc libro
heretici qui aduersant᷑ ueti testam̃to
nolunt credere. prulũ apłm quem
nobiscũ legunt intueant᷑ dicentem
dequodã peccatore: quẽ tradidi
sathane in interitum carnis. ut
anima salua sit. Et si nolunt
hic mortem in telligere. fortasse
enim in certũ est quã lib& uindi¬
ctam ꝑsathanan factã ab apło
fateantur : quod nõ eum odio sed
amore feeisse manifestat illud ad¬
iectum. ut anima salira sit.
in ilłi libris qͥb ipsi magnã tribuũt
esset prilma atrocissime mortis sup¬
plicium: animã eiꝰ tam̃ commen¬
datam ut in futuro scło prucere¬

Expanded text:
misit , non defuerunt tales vindictae, misit , non defuerunt tales vindictae, quamvis multo rarius quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majore parte servientes timore premebantur: hic autem maxima dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis apostoli Petri, Ananias et uxor ejus, sicut in Actibus apostolorum legimus, exanimes ceciderunt, nec resuscitati sunt, sed sepulti . Et si huic libro haeretici, qui adversantur et Veteri Testamento, nolunt credere, Paulum apostolum quem nobiscum legunt intueantur, dicentem quodam peccatore: Quem tradidi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Et si nolunt hic mortem intelligere fortasse enim incertum est, quamlibet vindictam per Satanam factam ab Apostolo fateantur: quod non eam odio sed amore fecisse, manifestat illud adjectum, ut anima salva sit. Aut in illis libris, quibus ipsi magnam tribuunt esset, atrocissimae mortis supplicium, animam ejus tamen commendavit, ut in futuro ei saeculo parcere
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ nõ ipsa mors noceret: sed pecca¬
tum qd̃ augeri posset si uiuerent.
Nõ temere illi iudicabant: quib tale
iuditiũ donauerat ds̃. Inde est qd̾
helias multos morte affecit. & ꝓpria
manu & igne diuinitꝰ inspiraito: cũ
& alii multi magni & diuini uiri eodẽ
spũ cõsulendo reb humanis nõ te¬
mere fecerunt. De quo helia cũexẽ¬
plum dedissent discipuli dño. cõme¬
morantes quid ab eo factum sit: ut
etiam ipsis daret potestatẽ petendi
de cȩlo ignem. ad cõsumendos eos
qui sibi hospitiũ nõ preberent: re¬
p̃hendit in eis dñs nõ exemplũ ꝓpħȩ
scĩ. sed ignorantiam uindieandi quȩ
adhuc erat in rudib: animaduerten
eos nõ amore correctionis. sed odio
desiderare uindictã. Itaq postea ꝗͣ
eos docuit quid esset diligere ꝓammũ
tanquam se ipsum. infuso etiã spũ
sc̃o quẽ decem dieb cõpletis post as¬
censionem suã de suꝑ ut ꝓmiserat

Expanded text:
bantur, non ipsa mors noceret, sed peccabantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posset, si viverent. Non temere illi judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu , et igne divinitus impetrato : quod et alii multi magni et divini viri eodem spiritu consulendi rebus humanis non temere fecerunt. De quo Elia cum exemplum dedissent discipuli, Domino commemorantes quid ab eo factum sit, ut ede coelo ignem, ad consumendos eos qui sibi hospitium non praeberent, reprehendit in eis Dominus, non exemplum prophetae sancti, sed ignorantiam vindicandi, quae adhuc erat in rudibus, animadvertens eos non amore correptionem, sed odio desiderare vindictam . Itaque posteaquam eos docuit quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, quem decem diebus completis post ascensionem suam desuper ut promiserat
Abbreviated transcription (Latin):
corripit. flagellat aũt omnẽ filiũ quẽ
recipit. dicit & dñs. Seruus qui neseit
uoluntatem dñi sui. & facit digna pla.¬
gis: uapulabit pauca. Seruus aut
qui scit uoluntatẽ dñi sui. & facit
digna plagis: uapulabit multa. nõ
ergo queritur. ms̃i ut & ille undicet
cui rerum ordine potestas data est.
& ea uoluntate iundicet. qua pat̾
in paruulũ filiũ: quẽ ꝑ etate odisse
nõ potest. hine enim aꝑtissimũ exẽ¬
plum deatur. quo satis appareat posse
peccatũ amore potius uindieari. quã
impunitũ relinqui. ut illũ in quemꝰ
undicat: nõ pena miserum. sed cor¬
reptione beatum uelit. Parat᷑ tam̃
N op̃ sit. ȩquo animo plura tolerare.
abeo illata quem uult esse correctũ.
siue in cum habeat potestatẽ choer
cendi siue nõ habeat.
mam discluit acorpore nõ esse formi¬
dandam. scd̾ri eoꝵ tam̃ animũ qui
illam timerent. nõnulla peccata mor.¬
te puniuerunt: quo & uidentib utilis
met᷑ in cuteret᷑. & illis qui morte punie¬

Expanded text:
lium quem recipit . Dicit et Dominus: Servus qui nescit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit pauca; servus autem qui scit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit multa . Non ergo quaeritur, nisi ut et ille vindicet, cui rerum ordine potestas data est; et ea voluntate vindicet, qua pater in parvulum filium, quem per aetatem odisse nondum potest. Hinc enim aptissimum exemplum ducitur, quo satis appareat posse peccatum amore potius vindicari, quam impunitum relinqui: ut illum in quem vindicat non poena miserum, sed correctione beatum velit; paratus tamen, si opus sit, aequo animo plura tolerare ab eo illata, quem vult esse correctum, sive in eum habeat potestatem coercendi, sive non habeat. mam dissolvit a corpore, non esse formidandam, secundum eorum tamen animum qui illam timerent, nonnulla peccata morte punierunt, quod et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte punie
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ. Qucia respõdit. Numquã inqui¬
nabit᷑ corpꝰ: nisi de cõsensu mentis.
N am & si in manu mea tura ponas.
& per manũ meã facias sacrificum:
X am sic patit᷑ uiolatorẽ castitas. sic̃
serpente. sic̃ latronẽ. sic̃ barbarum.
Nam si me muita iuolari feceris. cas¬
titas michi duplicabitur ad coronã.
aschasius dixit. Ibi te faciam.
sub turpitudine expirare: nisi mͦ
cerimoniis cõsenseris augustoꝵ. Lu¬
meam. numquã poteris ꝓuocare¬

Expanded text:
s. Lucia di| xit numquam inquinabitur corpus . nisi de consensu| mentis. Nam etsi in manu mea tura ponas . et per ma| num iacias sacrificia. Nam| sic patitur uiolatorem castitatis . sicut serpentem.| sicut latronem . sicut barbarum. Nam si inuitam me| uiolare feceris. Castitas mihi duplicabitur ad coro| nam. Paucasius dixit ibi te faciam sub turpitudi| nes expiare nisi modo caerimoniis consenseris. Au| gostorum. Lumeam| numquam poteris
Abbreviated transcription (Latin):
boni filii nichil malis parentibꝰ prosint.
sed ad rectum potius maloꝵ parentum.
ꝓficiat bonitas filioꝵ: ipsa per se ueri¬
tas uideis non credentibus dicit. Si ego
inbelzebub eitio demonia. filii ur̃i in qͦ
eitiunt: Ideo ipsi uidices ur̃i erunt.
Se quitur. Iam enim securis ad radicem

Expanded text:
boni filii nihil malis parentibus prosint, boni filii nihil malis parentibus prosint, sed ad reatum potius malorum parentum proficiat bonitas filiorum, ipsa per se Veritas non credentibus Judaeis dicit: Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt . 10. Sequitur: Jam e
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ad intellectum dĩ omnipotentis in¬
sensibilia: Sicut etiam quib̾dã ex udeis
dicitur. Auferam corlapideum de carne
ur̃a. Xec immerito lapidum nomine
gentes significatȩ sunt: que lapides co¬
luerunt. Unde scriptum est. Similes
illis fuant qui faciunt ea: & om̃s qͥ cõfidũ
in eis. De quibus nimirum lapidibus filii
abrahȩ suscitati sunt: quia dum dura
corda gentilium in abrahȩ semine. idest
in xp̃o crediderunt: eius filii facti sut.
cuius semini uniti sunt. Unde ⁊ eis dem
gentibus. per egregium predicatorẽ dici¬
tur. Si aũt uos xp̃i. ergo abrahȩ semen
estis. Si igitur nos perfidem xp̃i abitihe
iam semen existimꝰ : udei propter perfidiã.
abrahȩ filii esse desierunt. Quia uero
in illo tremendi ex aminis die parentes
boni malis filiis ꝓdesse non poterunt.
testatur ꝓpheta qui dicit. Noe .⁊ danibel.
liberabunt: sed ipsi iusticia sua libera¬
bunt cmimas suas. Et rursum quia

Expanded text:
runt, ad intellectum Dei omnipotentis inrunt, ad intellectum Dei omnipotentis insensibilia? sicut etiam quibusdam ex Judaeis dicitur: Auferam cor lapideum de carne vestra . Nec immerito lapidum nomine gentes significatae sunt, quia lapides coluerunt. Unde scriptum est: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . De quibus nimirum lapidibus filii Abrahae suscitati sunt, quia dum dura corda gentilium in Abrahae semine, id est in Christo crediderunt, ejus filii facti sunt, cujus semini sunt uniti. Unde et eisdem gentibus per egregium praedicatorem dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Si igitur nos per fidem Christi, Abrahae jam semen existimus, Judaei propter perfidiam Abrahae filii esse desierunt. Quia vero in illo tremendi examinis die parentes boni malis filiis prodesse non possint testatur propheta qui dicit: Noe, Daniel et Jliam non liberabunt, sed ipsi justitia sua liberabunt animas suas . Et rursum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
comnusit: huic iure conceditur. ut lici¬
tis utatur. Sicq pietatis opera faciat:
ut tamen si noluerit ea quȩ mundi sũt
non relinquat. At siquis inforneatio¬
nis culpa. uel fortasse quod grauus ẽ
in adulterio lapsus est: tanto a se lieira
deb& abscidere. quanto se memiit &
illicita perpetrasse. Neq enim par fructꝰ¬
quibus dam facinoribus cecidit. Per
hoc ergo quod dicitur facite fructus
dignos pęnitentiȩ. unius cuiusq cons¬
cientia conuenitur: ut tanto maiora
querat bonoꝵ operum lucraꝑpeniten¬
tiam. quanto grauiora sibi intulit dãp¬
na per culpam. Sed uidei degeneris no¬
bilitate gloriantes. idcirco se agnoscere
peccatores nolebant: quia de abiaȩ stir¬
pe descenderant. Quibꝰ recte dicitur. Et
ne ceꝑitis dicere. patrem habemus abrah¬
am. Dico enim uobis: quia potens est as̃
de lapidibus istis suscitare filios abrahȩ.
Quid enim. lapides nisi corda gentilium fue¬

Expanded text:
commisit, huic jure conceditur 1520 ut licicommisit, huic jure conceditur 1520 ut licitis utatur; sicque pietatis opera faciat, ut tamen, si noluerit, ea quae mundi sunt non relinquat. At si quis in fornicationis culpam, vel fortasse, quod est gravius, in adulterium lapsus est, tanto a se licita debet abscindere quanto se meminit et illicita perpetrasse. Neqquibusdam facinoribus cecidit. Per hoc ergo quod dicitur: Facite fructus dignos poenitentiae, unusquisque conscientia convenitur, ut tanto majora quaerat bonorum operum lucra per poenitentiam, quanto graviora sibi intulit damna per culpam. Sed Judaei de generis nobilitate gloriantes, idcirco se agnoscere peccatores nolebant, quia de Abrahae stirpe descenderant. Quibus recte dicitur: Et ne coeperitis dicere, Patrem habemus Abraham; dico enim vobis quia potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Quid enim lapides nisi corda gentilium fue
Abbreviated transcription (Latin):
a uentura ira. Uentura enim ira
est: animaduersio ultionis extreme
Quam tunc peccator fugere nonua¬
let: qui nunc ad lamenta peniten¬
tię non recurrit. Et notandum
quod malȩ soboles maloꝵ paren¬
tum acciones imitantes: gemina
iuperarum uocantur. Quia per
hoc quod bonis inuident eosq per¬
sequuntur: quod quibusdã mala
retribuunt. quod lesiones ꝓximis
inquirunt: qm̃ in his omnibꝰ prioꝵ
suoꝵ carnalium uiam sequuntur.
quasi uenenati filii deuenenatis
parentibus nati sut. Sed quiti iam
peccauimus. quia usu malȩ consuetu¬
dinis inuoliiti sumus. dicat quid nob̾
faciendum sit ut fugere a uentura
ira ualeamus. Sequeit᷑. facite ergo.
fructus dignos pęnitentiȩ. In quibus
uerbis notandum est: quod amicus
sponsi nonsolum fructus penitentiȩ
sed dignos pęnitentiȩ. ammon& esse fa¬
aliud dignum pęnitentię facere. Ut eñi
scd̃mi dignos pęnitentiȩ fructus loquamͣ.
sciendum est quia quis quis illicita nulla

Expanded text:
a ventura ira? Ventura enim ira a ventura ira? Ventura enim ira est animadversio ultionis extremae, quam tunc fugere peccator non valet, qui nunc ad lamenta poenitentiae non recurrit. Et notandum quod malae soboles, malorum parentum actiones imitantes, genimina viperarum vocantur, quia per hoc quod bonis invident, eosque persequuntur, quod quibusdam mala retribuunt, quod laesiones proximis exquirunt, quoniam in his omnibus priorum suorum carnalium vias sequuntur, quasi venenati filii de venenatis parentibus nati sunt. 8. Sed quia jam peccavimus, quia usu malae consuetudinis involuti sumus, dicat quid nobis faciendum sit, ut fugere a ventura ira valeamus. Sequitur: Facite ergo fructus dignos poenitentiae. In quibus verbis notandum est quod amicus sponsi non solum fructus poenitentiae, sed dignos poenitentiae admonet esse faaliud dignum poenitentiae fructum facere. Ut enim secundum dignos poenitentiae fructus loquamur, sciendum est quia quisquis illicita nulla
Abbreviated transcription (Latin):
correptionis uel exhortationis uer¬
bum recipit: ibi plonam uiam pre¬
dicator in uenit. ubi prus pro asper¬
itate itineris pergere. idest predica
tionis gressum ponere non ualebat.
S equit᷑. Et uidebit omnis caro salu¬
tare dĩ. Quiai omnis caro accipitur
om̃is homo: salutare dĩ udelieet
xp̃m. in hac uita om̃is homo uidere
non potuit. Ubi ergo in hae senten¬
tia ꝓpheta ꝓphetiȩ oculum. nisi ad
extremi uidicii diem tendit: Ubi
cum aꝑtis cęlis. ministrantibꝰ angłis.
consedentibꝰ apłis. in sede maiestatis
suȩ xp̃c apparuerit: om̃s hunc elec¬
ti & reprobi pariter uidebunt. ut
& iusti demunere retributionis sine
fine gtuideat: & in iusti multione sup¬
plicii inperpetuum gemant. Nlam
quia ad hoc ista sententia intendit.
quod in extremo examine ab om̃i
carne uidebitur: recte subiungitur.
Dicebat auĩt ad turbas. quȩ exibant
ut baptizarentur ab eo. Gemina ui¬
perarum. quis ostendit uob̾ figere

Expanded text:
correptionis vel exhortationis vercorreptionis vel exhortationis verbum recipit, ibi planam viam praedicator invenit, ubi prius pro asperitate ittionis gressum ponere non valebat. 7. Sequitur: Et videbit omnis caro salutare Dei. Quia omnis caro accipitur omnis homo, salutare Dei, videlicet Christum, in hac vita omnis homo videre non potuit. Ubi ergo in hac sententia propheta prophetiae oculum nisi ad extremi judicii diem tendit? Ubi cum apertis coelis, ministrantibus angelis, consedentibus apostolis, in sede majestatis suae Christus apparuerit, omnes hunc et electi et reprobi pariter videbunt, ut et justi de munere retributionis sine fine gaudeant, et injusti in ultione supplicii in perpetuum gemant. Nam quia ad hoc ista sententia intendit, quod in extremo examine ab omni carne videbitur, recte subjungitur: Dicebat autem ad turbas quae exibant ut baptizarentur ab eo: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes qui xp̃e esse credebatur
ꝓpheta eẽ innotauit: impletum est
quod de xpo suus precursor pre dix.
erat: & iohannes decreuit. quia
cessauit dici qd̃ non erat.
Gitur qm̃ & idem iohannes ideo
in scĩtate perstitit. qm̃ in cordis
humilitate perduniuit : & multi
id curo ceciderũt. quia apud se ipsos
elata cogitatione tumuerunt: di¬
catur recte. omnis uallis implebit᷑.
& omnis mons & collis humiliabit᷑.
uia humiles donum accipiunt: qd̃
a se corda suꝑbientium repellunt.
Sequitur. Et erunt praua in directa:
& asꝑa inuias plantis. Praua directa
funt: cum maloꝵ corda per iniusti.¬
ciam detorta. ad iustiere regulam
diriguntur. et asꝑa inuiasꝰ plemas
unimutantur. cum immites atq ua¬
eunde mentes. per infusionem suꝑ.¬
e gĩe ad leniturem mansuetudinis
redunt. Qurnido enim uerbum ue¬
antatis abuncũda mente non recipit᷑
quasi aspitas itineris gressum pergen¬
tis repellit. Sed cum mens iracunda
per acceptam mansuetuoinis grãm.

Expanded text:
oannes qui Christus esse credebatur propheta esse innotuit, impletum est quod de Christo suus praecursor praedixiterat; et Joannes decrevit, quia cessavit dici quod non erat. Igitur quoniam et idem Joannes ideo in sanctitate perstitit, quia in cordis humilitate perduravit; et multi idcirco ceciderunt, quia apud semetipsos elata cogitatione tumuerunt, dicatur recte: Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, quia donum humiles accipiunt, quod a se corda superbientium repellunt. 6. Sequitur: Et erunt prava in directa, et aspera in vias planas. Prava directa fiunt cum malorum corda per injustitiam detorta ad justitiae regulam diriguntur . Et aspera in vias planas immutantur cum immites atque iracundae mentes per infusionem supernae gratiae ad lenitatem mansuetudinis redeunt. Quando enim verbum veritatis ab iracunda mente non recipitur, quasi asperitas itineris gressum pergentis repellit. Sed cum mens per acceptam mansuetudinis gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
sit maria: quam diu helizabeth:
pariendi tempus impleret. Od̾¬
si diligenter aduertas muenies
hoc nusquã positum. nisi in gene¬
ratione iustorum. Demiq iple¬
ti sunt dies ut pareret maria:
impletum est tempus ut pareret
helpsabeth. ⁊ mpletum est inte
tenipus: cum sancti uiri ex hoc
uite curriculo demigrarent. Plenitu¬
dinem iusti uita habet: in anes autẽ
dies sunt impiorum. Sabbato L¬

Expanded text:
sit Maria, quamdiu Elisabet sit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum sancti uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpiorum. peperit
Abbreviated transcription (Latin):
quod ante iohannẽ helizabeth
prophetat. et maria ante deum
generationem. Serpunt enum
iam temptamenta salutis huma¬
ne. Nam sicut peccatum a muli¬
eribus cepit. ita etiam bona a mu¬
ueribus nchoantur: ut femine
quos muliebria opera deponẽtes
infirnuutati renuncient. et amiia
que non habet sexum ut maria.
que nescit errorẽ. religioso mute¬
tur studio castitatem. I̾ansit aĩt
maria cum illa mensibus tribus:
et reuersa est in domũ suam. Ue¬
ne inducitur sancta maria. et exi¬
buisse officiũ: et nusticum mime¬
rum custodisse. Non enim sola
fanuliaritatis est erusa quod du
mansit: sed etiam tanti uatis pro¬
fectus. Nam si primo ingressu
tantus profectus extitit: ut ad sa¬
lutionem marie exultaret ĩfans
in utero. repleretur spiritu sancto
mater infantis: quantum puta¬
mus usu tanti temporis addidisse
achleta exercebatur: ungebatur
in utero matris propheta. Amplis¬
simo enim certamini uirtus eius
parabatur. Deniq tam diu mã¬

Expanded text:
quod et ante Iohannem Elisabet quod et ante Iohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generajam tentamenta salutis humanae. Nam sicut peccatum a mulieribus coepit: ita etiam bona a mulieribus inchoantur; ut feminae quoque muliebria opera deponentes, infirmitati renuntient: et anima quae non habet sexum, ut Maria quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus: et reversa est in domum suam. 1291 . 29. Bene inducitur sancta Maria, et exhibuisse officium, et mysticum numerum custodisse. Non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti vatis profectus. Nam si primo ingressu tantus processus extitit; ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur Spiritu sancto mater infantis: quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim virtus ejus parabatur. denique tamdiu man
Abbreviated transcription (Latin):
tur talis esse potuerit anima mag¬
iificat dominum: sicut anima
marie magnificauit dnm̃m. et ex¬
ultauit spiritus eius in deo salu¬
tari. Magnificatur enimi dñs. sic̃
et alibi legitur: magnificate do¬
minũ mecum. Nonquod dño
aliquid humana uoce possit adiũ¬
gi. sed quia magnificatur in no¬
bis. I mago enim dei xpristus est.
Et ideo si quid iustum religiosũq
fecerit auima: illam ymaginẽ
dei ad cuius similitudinem est¬
creata magnificat. Et ideo dũ
magnificat eam. magnitudinis
eius quandam participatione
sublimior fit: ut ulam ymag¬
nem splendido bonorum colore
factorum. et quadam emulatiõe
uirtutis: in se uideatur expruere.
Magnificat autem anima ma¬
rie dominũ. et exultauit spũs
eius in deo: et quod aĩa et spiritu
patri filioq deuota. Unũ deum
ex quo om̃a; et unum deũ per
quem ommia. pio ueneretur af¬
fectu. Sequitur. marie quo per¬
sona melior: eo prophetia ple¬
uior. N et ociosim uidetur:

Expanded text:
tur talis esse potuerit anima magtur talis esse potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificatur enim dominus, sicut et alibi legisti: magnificate dominum mecum, non quod domino aliquid humana uoce possit adiungi, sed quia magnificatur in nobis: imago enim dei Christus est et ideo si quid iustum religiosumque fecerit anima illam imaginem dei. ad cuius est similitudinem creata, magnificat et ideo, dum magnificat eam, magnitudi nis eius quadam participatione sublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum et quadam aemulatione uirtutis in se uideatur exprimere. magnificat autem anima Mariae dominum, et exsultat spiritus eius in deo, eo quod et anima et spiritu patri filioque deuota unum deum, ex quo omnia, et unum dominum, per quem omnia, pio ueneretur adfectu. sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia plenior. nec otiosum uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: unde hoc michi. Moc est quã¬
tum bonum michi accidit: ut ma¬
ter domini mei ueruat adme. nõ
cognosco meum. Unde hoc mi¬
chic Quia iusticia: Quibus fac¬
tis: Pro quibus meritis: Nõ.
usitata hec officia feminarum st̃.
ut ueniat mater dĩ mei ad me.
¶iraculum sencio: cognosco nu¬
sterium. Mater domini uerbo
feta: deo plena est. Ecre emim ut
facta est uox salutationis tue ĩ
auribus meis: exultauit in gau¬
dio infaris mutero meo. Et be¬
ata que credidisti. Bides non
dubitasse mariam. sed credidis¬
se. et ideo fructum fidei consecu¬
tam. Beata inquit: que credidisti.
et concipit et generat dei uerbũ.
et opera eius agnoscit. Sit in
singulis marie anima. ut mag¬
inficet dum. Sit in singulis
marie spiritus: ut exultet in deo
Si secundũ carnem una mater
est xpristi secundũ fidem tamẽ
omnũ fructus est xpũs. Omĩs
enim anma accipit dei uerbũ:
si tamen ĩmaculata et ĩ munis
a uiciis: intemerato cãstimoniã
pudore custodiat. Quecumq igi¬

Expanded text:
dicit: unde hoc mihi? hoc est: quantum bonum mihi accidit, ut mater domini mei ueniat ad me? non cognosco meum. unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? non usitata haec officia feminarum sunt, ut ueniat mater domini mei ad me. miraculum sentio. cognosco mysterium: mater domini uerbo feta, deo plena est. Ecce enim ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exsultauit gaudio infans in utero meo. et beata quae credidisti. uides non dubitasse Mariam. sed credidisse et ideo fructum fidei consecutam. beata inquit quae credidisti. rit anima et concipit et generat dei uerbum et opera eius agnoscit. sit in singulis Mariae anima, ut magnificet dominum, sit in singulis spiritus Mariae, ut exsultet in deo, si secundum carnem una mater est Christi, secundum fidem tamen omnium fructus est Christus; omnis enim anima accipit dei uerbum, si tamen inmaculata et inmunis a uitiis intemerato castimoniam pudore custodiat. quaecumque igi
Abbreviated transcription (Latin):
pasehasiuis uissit uenire lenones.
& tradidit eam illis dicens. Inuitate
ad castitatẽ eiꝰ populũ. & facite eã
perut trahere ad lupainar. tanto
tus moueri nõ posset. Accedentes
aut simul multi exoffitio. impellen¬
tes. trahentes. deficiebant uiribꝰ: &¬
uirgo dñi immobilis ꝑsistebrit. Tunc
miserũt funes inmanib pedibꝰq eiꝰ:
& ceperũt om̃s pariter trahere. Illa
gustiari cepit paschasius cõsularis:¬
& merore deficere. Et uocauit magõ
& aruspices. & temploꝵ om̃ium sacer¬
dotes: quiq om̃s agebant ut moueret᷑.¬

Expanded text:
solaris iussit uenire lenones . et tradidit eam| illis dicens inuad castitatem ejus populos, et facite eam e trahere ad lupanar . tanto tus moueri non possit. Acce| dentis autem simul multi ex officio inpendentes tra| hentis deficiebant sudore. Virgo domini inmobilis consis| tebat. Tunc miserunt funes in manus eius et pedis| Et coeperunt omnes pariter trahere et illgustiare| coepit pascasius . et merore deficere Et uocauit| magos et arospicis . et templorum omnium sacerdotes .| quoque omnes agebant . superst
Abbreviated transcription (Latin):
colere. Corruptores uero corporis
fut: hii qui temporalẽ delectatio¬
nem p̃ponunt delectationib sem¬
piternis. & labentẽ lȩticiã ȩtnis
grudiis ante ponunt. Paschasuĩ
dieit. Cessabut uerba: cum fue¬
ris quentũ ad uerbera. Lucia res
runt. Paschasus dixit. Tu ergo ds̃

Expanded text:
cris| Corruptoris uero corporis sunt . hii qui temporalem de| lectationem praeponunt delectationibus sempiter| nis et labentem laeticiam perpetuis . gaudiis ante| ponunt. Pascasius dixit . cessabunt uerba cum| fuerit praeuentum ad uerbera. Lucia dixit runt. Pascasius dixit . tu ergo| deus
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. quia locundum dõ in tua
uirginitate habitaculum prepa¬
rasti. his auditis. expergefacta
surrexit tremens: & ait matri suȩ
Mater mea ecce salua facta es. ꝑ ipsã
te deprecor quȩ te saluauit suis
orationib ne tu michi aliquando
sponsum nomines: ne tu uelis de
corporis mei po̾teritate fructũ
mortalitatis in quirere. sed omĩa
euis euticia ait. Omĩa que sunt
patris tui defuncti ante nouem
annos in cõraminata custodiens.
ampliaui potuis quam minui : &
patrimoniũ tuũ. Mea uero omĩa
nosti. Claude ergo prus eculos¬
de ipsis facito. Lucia dixit. Au¬
di mater: cõsilium meum. Nõ satis
dõ carus est: qui illi hoc tribuit.
quo ipse ꝑfru nõ potest. Sed si uis
gratum esse dõ: hoc illi da quo po.¬
retur uirgo cum sua matre. fiebat
rerum distractio. & cotidie necessi¬
tatib pauꝑum impendebantur.
Interea dum distrauntur predia.
& gemmȩ uenduntur ad spõsi per¬

Expanded text:
bitur quia iucundum christo in tua uirgini| tate habitaculum praeparasti. Et his auditis| expergefacta surrexit tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tu mihi aliquan| do sponsum nomines. Ne tu uellis de corporis mei posterita| te fructum mortalitatis inquirere  sed omnia eius euticia| ait omnia quae sunt patris tui defuncti . ante nouem| annos incontamenanter custodiens . ampliaui potius| quam minui in patrimonium . mea uiro omnia nosti us| facito. Lucia dixit. Audi mater consilium meum | Non satis deo carus est qui illi hoc dat quod secum ferre| non potest. Sed si tibi uis gratum esse deum hoc illi| da quod poretur uirgo cum| matre fiebat rerum districtio et cotidiae necessita| tibus pauperum pondebatur Interea dum distrahun| tur praedia et gemmae uenduntur . ad spons
Abbreviated transcription (Latin):
anniuersaria. Impletus ẽ torrens.
T ransiturus est & siceaturus: sed ue
illi quẽ tulerit. Illud ergo nouerit
caritas ur̃a: quia nsi quis audrat
& faciaat. nõ edificat suꝑ petram: &
nõ ꝑtince ad nomen tam magnum.
quod sic cõmendauit dñs. Intentũ
eñi te fecit. Nam si hoc ante petrus
uocaretur. nõ ita uideres misterium
petrȩ: & putares eum casu sie uocari.
nõ ꝓuidentia dĩ. Ideo eum uoluit
aliud prius uocari: ut exipsa com¬
mutatione nominis sacramenti ui¬
uacitts cõmendaretur. In crastinum
uoluit exire ingalileam: & inuenit

Expanded text:
anniversaria, impletus est torrens, anniversaria, impletus est torrens, transiturus est et siccaturus: sed vae illi quem tulerit! Illud ergo noverit Charitas vestra, quia nisi quis et audiat et faciat, non aedificat super petram; et non pertinet ad nomen tam magnum, quod sic commendavit Dominus. Intentum enim te fecit. Nam si hoc ante Petrus vocaretur, non ita videres mysterium petrae; et putares casu eum, sic vocari, non providentia Dei: ideo voluit eum aliud prius vocari, ut ex ipsa commutatione nominis, sacramenti vivacitas commendaretur. 15. Et in crastinum voluit exire in Galilaeam, et invenit
Abbreviated transcription (Latin):
do enim & nõ faciendo: edificat qͥdem
sed suꝑ harenã. Si eni nichil audit: m¬
ehil edificcait. Si audit. ȩdifieat. Sed
querimus ubi. Si enĩ aaudit & facit.
suꝑ retiũ. Si cuidit & nõ facit. suꝑ ha¬
renam. duo sũt genera ȩdificantium.
Aut suꝑ retiũ: aut suꝑ farenam. Quio gͦ
illi qui nõ audiunt: Secur sunt: Se¬
curos eos dieit. quia nichil ȩdifieant:
Nudi sũt sub pluuia: ante uentos. ante
flumina. Cum uenerint ista ante illõ
tollunt. quã domos deiciant. Eigio una
est securitas. & edificare:  suꝑ petra
edificare. Si audire uis & nõfas ⁊ cere.
edificas. sed rumam ȩdificas. Cum aũt
uenit temptatio. deicit domum: & cũ
ipsa ruina tua te toll&. Si aut
nõ audis nudus es: illis temptatio¬
nibus tu ipse traheris. Audi ergo
& fac : unũ solum est remedium
Quanti forte hodie audiendo & nõ
faciendo rapti suit fluio cȩlebrita¬
tis huus: Audiendo enĩ & nõ faci¬
endo: uenit fluuius ipsa cȩlebritaᷤᷤ

Expanded text:
edificat quidem, sed super arenam. Si enim nihil audit, nihil aedificat: si autem audit, aedificat. Sed quaerimus, ubi. Si enim audit et facit, super petram: si audit et non facit, super arenam. Duo sunt genera aedificantium; aut super petram, aut super arenam. Quid ergo illi qui non audiunt? securi sunt? securos eos dicit, quia nihil aedificant? Nudi sunt sub pluvia, ante ventos, ante flumina: cum venerint ista, ante illos tollunt, quam domos dejiciant. Ergo una est securitas, et aedificare, et super petram aedificare. Si audire vis et non facere, aedificas; sed ruinam aedificas: cum autem venerit tentatio, dejicit domum, et cum ipsa ruina tua te tollit. Si autem non audis, nudus es, illis tentationibus tu ipse traheris. Audi ergo, et fac; unum est remedium. Quanti forte hodie audiendo et non faciendo rapti sunt fluvio celebritatis hujus? Audiendo enim et non faciendo, venit fluvius ipsa celebritas
Abbreviated transcription (Latin):
interpretaitur petrus. eon magnas ⁊ pe
dñe queit. cuuis filus ese iste ne qus
magnum dño: Omĩa nomina scoꝵ suoꝵ
sciebat: quos ante constitutionẽ mũdi
predestinauit. Et miraris quia dixit
uni homini : Tu es filus illuis. & tu uo¬
cab̾is illud : Magnum quia mutauit ei
nomen: & fecit de symone petrum. Pe¬
trus aut: apetra. Petra uero. ȩccła. Ergo
in petri nomine: figurã ẽ eccła. et quĩ
securus nisi qui ȩdificat suꝑ petram: Et
quid ait ipse dñs: Quiaudit uerba
mea hec & facit ea. similabo eum uiro
prudenti ȩdificanti suꝑ petrã. Nõcȩdit¬

Expanded text:
trus. Non magnum quia Dominus dixit cujus filius esset iste. Quid magnum Domino? Omnia nomina sanctorum suorum sciebat, quos ante constitutionem mundi praedestinavit; et miraris quia dixit uni homini, Tu es filius illius, et tu vocaberis illud? Magnum quia mutavit ei nomen; et fecit de Simone Petrum? Petrus autem a petra, petra vero Ecclesia: ergo in Petri nomine figurata est Ecclesia. Et quis securus, nisi qui aedificat super petram? Et quid ait ipse Dominus? « Qui audit verba mea haec et facit ea, similabo eum viro prudenti, aedificanti super petram » non ce
Abbreviated transcription (Latin):
missione ꝑcipere. eunctumq israhelitieũ
populũ sine ulla post modum cõtradie¬
tione possidere : Et tam̃ in cunctis se des¬
picit: qui in suis oculis esse se humilẽ
confitetur. Si igitur seĩ uiri etiam cum
agunt forcin. de semetipsis uilia
sentiunt: quid in sua excusatione dicturi
sunt. qui sine oꝑe uirtutis intumescut:
S ed & si quęlib& aissint opera. nulla sut.
nisi exhumilitate cõdiant᷑. Miranda
quippe actio cum elatione: nõ eleuat
sed grauat. Qui enim sine humilitate
uirtutes congregat: in uento puluerem
portat. Et unde aliquid ferre cernitur.
inde deterius cęcatur. In cunctis ergo
quȩ agitis fãs mei. radicem boni oꝑi
humilitatem tenete. Nec quibꝰ iamsuꝑi¬
ores. sed quibꝰ ad huc inferiores estis as¬
picite: Ut dum melioꝵ uobis exempla
ꝓponitis. ad maiora semper ascendere ex

Expanded text:
missione percipere, cunctumque Israeliticum missione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem confitetur. Si ergo sancti viri etiam cum agunt fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat; et unde aliquid ferre cernitur, inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex