comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entes ungẽnt iħm. Mulieres hoc loco feminea
deuotione discurrunt. quȩ ñ nuiuenti fidẽ.
s mortuo unguenta deferunt ad sepulctũ.
& sepulto parant meroris obseqͥa. ñ refurgẽ
chrum xp̃c infernum patefacturꝰ intrauit.
insomnes agunt noctes. obscurarpenet᷑nt
erumpentis aurorȩ. Vnde ⁊ lucẽ dubiã
non minꝰ cordis uident᷑ sustinere qmͣ
corporis. Et ualde mane ueniunt ad
mane. quomodo orto iam sole.Sic nes¬
cit euuanglista qͥd dicat: E uuanglista
quid dicat scit. s quid audiat qͥ ñ didi¬
cerit nescit. Non ẽ. erroris ista relatio.
u̾itatis ẽ. nec lapsum sermonis humani
s rei gestȩ celitꝰ aꝑit u̾itatem. Dix̾at. ab
hora sexta usq ad horam nonam tene-¬
brȩ factȩ sunt. Ergo sol qͥ preter horam
ut dnõ compateret᷑ abscesserat. claritate
ut consurgeret. dnõ ante tempꝰ occurrit.
Et qͥ ut suo commoreret᷑ auctori. ipsam me¬
ridianam suam mortificau̾at claritatẽ.

Expanded text:
entes ungerent Jesum . Mulieres hoc loco feminea entes ungerent Jesum . Mulieres hoc loco feminea devotione discurrunt, quae non ut viventi fidem, ut mortuo unguenta deferunt ad sepulcrum, et ut sepulto parant moeroris obsequia, non ut resucrum Christus infernum patefacturus intravit. insomnes agunt, obscura penetrant erumpentis aurorae: unde etiam lucem dubiam non minus cordis videntur sustinere quam corporis. Et valde mane, inquit, mane, quomodo orto jam sole? Sic nescit evangelista quid dicat? Evangelista quid dicat scit, sed quid audiat, qui non didicerit nescit, non est erroris ista relatio, veritatis est: nec lapsum patitur sermonis humani, sed rei gestae coelitus aperit veritatem. Dixerat: Ab hora sexta, usque ad horam nonam tenebrae factae sunt ; ergo sol qui praeter horam ut Domino compateretur abscesserat, claritate cum resurgeret Dominus ante tempus occurrit: et qui ut suo commoreretridianam suam mortificaverat claritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
test. Descendat de cruce. Ecce ab infe¬
ris calcata morte conscendi. ecce ⁊ me¬
ipsum saluum feci. ⁊ ad suꝑna ruptis infer
abnegat fidem credendi: Nonne qͣtduanũ¬
latarum. lararum iam fetentẽ nob̃ coram
uocauit ab inferis uox mea. mea iussio
reuocauit ad uitam. Et si seruus qͣtridua¬
rem. hinc ẽ. qd̾ apłĩ resurrectionẽ xp̃i cele¬
riorem qmͣ sꝑauerant admirant᷑. ⁊ qd̾ credt̃
tardiꝰ ñ ẽ. ꝑfidie s amoris. S crutantes enim
talit̃ fidem ñ abnegant s requirunt. ⁊dũ
intendunt altiꝰ uerum. eẽ qd̃ intuent᷑ ex
ta. ñ ꝑfidiȩ timor. s cause prestitit magni¬
tudo. Uisa ñ uidere. nescire scita. creditañ
credere. ñ incredulitas facit. s miraclm̃ sin
sentire. Ds̃ gͦ qd̃ ꝑ nos ñ possumꝰ. ip̃e nosnoᷤᷤ
capere ꝑ se ⁊ sentire concelat.:
mar. cus referat audiamꝰ. Et cum transisset
inquid sabb̃m. mania magdalene ⁊ maria
iacobi ⁊ salome emerunt aromata. ut ueni¬

Expanded text:
s descendere de cruce, aut ab inferis calcata morte conscendere? Ecce et meipsum salvum feci, et ruptis infernabnegat fidem credendi? Nonne quatriduanum Lazarum jam fetentem vobis coram vocavit ab inferis vox mea, mea jussio revocavit ad vitam ? Et si servus quatriduarem: hinc est quod apostoli resurrectionem Christi celeriorem quam speraverant admirantur; et quod credunt tardius, non est perfidiae, sed amoris, scrutantes enim taliter fidem non abnegant, sed requirunt; et dum intendunt altius, verum esse quod intuentur exota, non perfidiae timor, sed causae praestitit magnitudo; visa non videre, nescire scita, credita non credere, non incredulitas facit, sed miraculum sisentire. Deus ergo quod per nos non possumus, ipse nos capere per se, et sentire concedat. set, inquit, sabbatum, Maria Magdalena, et Maria Jacobi et Salome, emerunt aromata, ut veni
Abbreviated transcription (Latin):
te.⁊ usq ad ossa inquisitores ardin ꝑueni¬
te. ut uł ossa carnis astruant uĩtatẽ. ⁊ me
eẽ. ipm̃ uł uuln̾a seruata testent᷑. Rogo
qͣre me resurrexisse ñ creditis. qͥ sub uris¬

Expanded text:
te, et usque ad ossa inquisitores ardui pervenite, et usque ad ossa inquisitores ardui pervenite, ut vel ossa carnis astruant veritatem, et me esse ipsum vel vulnera servata testentur. Rogo quare me resurrexisse non creditis, qui innu
Abbreviated transcription (Latin):
ut eẽt uerũ corpꝰ in dĩtatis potentiam.
non manis carnis speties in resurrectionis
iniuriam. Gad compͥmendos nascentes ex¬
qr depresse carnis pondẽ co gitationes hu¬
mane. ad altum tandem fidĩ mystium co¬
nant᷑ ascende. ⁊ conatib in ipis frangunt᷑.
ruunt ⁊ deponunt᷑ in t̃ram. nisi ille uiue¬
rit qͥ donat homini cogitare diuina. Ui¬
ingilate. Qre: Qͥa ñ ẽ. sompnium qd̃ uidenᷤ.
Uidete manꝰ meas ⁊ pedes. qr gͣuatis oculis.
caput ad huc respitere ñ potestis. Videte
carnis uuln̾a. quia dĩ oꝑa ñ uidetis. son¬
sid̾ate inimicoꝵ titulos. qr d̃i adhuc ñ cõ¬
sid̾atis insignia. Palpate. ut uł manꝰ fidẽ
faciat. qi uidens ocłs siccetat᷑. Ocłs ñ uidet.
uideat tactus. Digiti ur̃ĩ intrent uestigia
clauorum manꝰ irrẽ alta uuln̾is exqͥrant.
Aꝑite manuum foramina. sulcate latꝰ. re¬
nouate uuln̾a. qr negare ñ possum. Palpa¬

Expanded text:
ut esset verum corpus in deitatis potentia, ut esset verum corpus in deitatis potentia, non inanis carnis species in resurrectionis injuriam. Ergo ad comprimendos ex hoc nascenquia depressae carnis pondere cogitationes humanae ad altum Dei mysterium conantur ascendere, et conatibus in ipsis franguntur, ruunt, deponuntur ad terram, nisi ille juverit, qui donat homini cogitare divina. QuiVigilate. Quare? Quia non est somnium quod videtis. Videte manus meas et pedes. Quia gravatis oculis caput adhuc respicere non potestis; videte carnis vulnera, quia Dei opera non videtis, considerate inimicorum titulos, quia Dei adhuc non considerastis insignia, palpate, ut vel manus fidem faciat, quia videns oculus, sic caecatur: oculus non videt, videat tactus; digiti vestri intrent vestigia clavorum, manus vestrae alta vulneris exquirant, aperite manuum foramina, sulcate latus, renovate vulnera, quia negare non possum
Abbreviated transcription (Latin):
cum filium tecipit. suos affectio cũ resuit.
cipli gͦ constn̾ati meroris somno. cdabant
pit humana. pritabant se spm̃ indere.
muros. ut clauso corꝑe intret corpꝰ inclu¬
sum. Sic anima quando dat uitȩ finẽ.
corꝑis dulci contub̾nio cũ recedit. domoꝵ
cit includi. iuxta illd̃. Sp̃s nescis unde
ueniat. aut qͦ uadat. Discipłi gͦ pꝰ resur¬
rectionẽ clausis ostiis dnõ ingresso. re¬
portasse enm soliditatẽ corꝑis ñ credebãt
in imagine carnis. solam redisse aiam̃
suspicantes. ut dormientib solent corpo¬
ree imagines apparere. G sic̃ diximꝰ in
cogitationũ bella crescebant. ⁊ tumultꝰ
mentium ipsis etiam uisionib augeba
t᷑. ⁊ unde resurrectionis asserebat᷑ fides.
inde totiꝰ cunctationis scrupulꝰ nasceba¬
tur. Qd̃ uenerat erat res. qd̾ clausis ostiis
intrau̾at. sides ñ erat. Non erat fides. s
uirtꝰ erat. humanũ ñ erat s hõ erat.

Expanded text:
cum Filium recipit, suos affectio cum resumit. cum Filium recipit, suos affectio cum resumit. cipuli ergo consternati moeroris somno, dabant Cpit humana. Putabant se spiritum videmuros, ut clauso corpore intret corpus inclusum: sic anima quando dat vitae finem, a corporis dulci contubernio cum recedit, domorum cit includi, juxta illud: Spiritus nescis unde veniat, aut quo vadat . Discipuli ergo post resurrectionem clausis ostiis Domino ingresso reportasse eum soliditatem corporis non credebant, in imaginem carnis solam rediisse animam suspicantes, ut dormientibus solent corporeae imagines apparere. Existimabancogitationum bella crescebant, et tumultus mentium ipsis etiam visionibus augebatur; et unde resurrectionis asserebatur fides, inde totius cunctationis scrupulus nascebatur. Quod venerat, erat res; quod clausis ostiis intraverat, fides non erat: non erat fides, sed virtus erat; humanum non erat, sed homo erat,
Abbreviated transcription (Latin):
rumpebant᷑ Int̃ mirada nime rosa signoꝵ xp̃i
⁊ multimoda passionum geneta. int̾̃ ditatis in¬
signia ⁊ inbetilla carnis. inter mortis damp¬
na ⁊ dona uitȩ. discipłorum sensꝰ mentesq
nullum. nullam stationem pacis potant inue¬
nire. hoc uidens scrutator pectorum xp̃c. qui
iubet uentis ꝓtellis imꝑat. ⁊ solo nutu tempes¬
tates tranquillitate commutat. mox eos sua
pate confirmat dicens. Pax uob̃ ego sum. no¬
lite timere. Ego sumcrurifixus ille. moetntis se¬
pultꝰ. ego sum ꝑme s. ꝓpt̃ uos homo ego sum
ñ sp̃s infigura carnis s ipsa u̾itas incarne.
Ego sum quem mors fugit. inferna tremiñt.
tartarꝰ dĩ confessꝰ ẽ. dum pauescit. Nolite
umere. Petre qd̾ negat̾is. qo̾ fugeris tu ioh̃s.
qđ deseruistis omnes. qdđ adhuc ñ creditis
ꝑ gram̃ uocaui. elegi ꝑ ueniam. pietate
sustinui. caritate portaui. ⁊ mͦ uos sola bo¬
nitate suscipio. qr culpas uide nescit pat̃

Expanded text:
rumpebantur. Inter miracula innumerosa signorum Christi, rumpebantur. Inter miracula innumerosa signorum Christi, et multimoda passionis ejus genera, inter deitatis insignia, et imbecilla carnis, inter mortis damna, et dona vitae, discipulorum sensus, mentesque nullum, nullam stationem pacis poterant invenire. Hoc videns scrutator pectorum Christus, qui jubet ventis, procellis imperat et solo nutu tempestates tranquillitate commutat, mox eos sua pace confirmat, dicens: Pax vobis, ego sum, nolite timere. Ego sum crucifixus ille, mortuus, sepultus. Ego sum. Per me Deus, per vos homo. Ego sum. Non spiritus in figura carnis, sed ipsa veritas in carne.Ego sum, quem mors fugit, inferna tremuerunt: tartarus Deum confessus est, cum pavescit. Nolite timere, Petre, quod negaveris, quod fugeris tu, Joannes, quod deseruistis omnes, quod infidelibus per gratiam vocavi, elegi per veniam, pietate sustinui, charitate portavi, et modo vos sola bonitate suscipio, quia culpas videre nescit Pater
Abbreviated transcription (Latin):
UM rebellis indea creatorẽ su¬
im debellare contendit. ꝙ in
auictoris sui necem leuat impi¬
as manꝰ terris abstulit patem.
concordiam rerum soluit. elementoꝵ. sic
fedꝰ rupit. ut mundum totum ad chaos
reuocaret antiquum. Deniq diem fugat.
noctem inuadit. lutẽ tenebͥs. celum reb
aufert. facit trem̾e terram. miscet mortu¬
os miuis inferos suꝑosq confundit. ⁊dis
sipato ordine. increaturis pacificum nicħ
penitꝰ. amicum penitꝰ nil reunqͥt. hinc
ẽ. qd̾ reuersꝰ abinferis xp̃c. ut reb pacẽ
reddat. exclanat paoc uob̃. Dum locũt᷑
inquit discipłi. liħs stetit in medio eoꝵ
⁊ dic̃ eis pax uob̃. Bene addidit uob̃ qr
terra iam steterat. dies redierat. sol recurte¬
rat.⁊ ordinem suum compago mundi
redditum iam tenebat. Discipłis uͦ ma ne¬
bat adhiic bellum. ⁊ collidebat cos acrit᷑
fidĩ ꝑfidieq conflictꝰ. Hon sic terram si c̃ dis¬
cipłoꝵ corda t᷑ͥba concusserat passionis. In

Expanded text:
um rebellis Judaea Creatorem suum debellare contendit, et in auctoris sui necem levat impias manus, terris abstulit pacem, concordiam rerum solvit, elementorum sic foedus rupit, ut mundum totum ad chaos revocaret antiquum: denique diem fugat, noctem invadit, lucem tenebris, coelum rebus aufert, facit tremere terram, miscet mortuos vivis, inferos, superosque confundit, et sipato ordine in creatoris injuriam pacificum nil penitus, amicum penitus nil reliquit. Hinc est quod reversus ab inferis Christus, ut rebus pacem reddat, exclamat: Pax vobis. Dum haec loquuntur, inquit, discipuli, Jesus stetit in medio eorum, et dicit eis: Pax vobis. Bene addit vobis, quia jam terra steterat, dies redierat, sol recurrerat, et ordinem suum compago mundi redditum jam tenebat. Discipulis autem manebat adhuc bellum, et collidebat eos acriter fidei perfidiaeque conflictus. Non sic terram, sicut discipulorum cordi turbo concusserat passionis: et
Abbreviated transcription (Latin):
lite timere. Qd̃ dix̾at angls dicit ⁊ dñs. ut
quas firmau̾at angłs. xp̃c reddẽt firmio¬
res. S ite dicite frĩb meis ut eant in ga¬
lileam. ibime uidebunt. Resurgens a mor¬
tuis xp̃c. resumpsit hominẽ ñ reliqͥt. Uo¬
cat gͦ frs. qͦs corꝑis sui fecit eẽ gmanos.
uotat fr̃s qͦs patͥs sui adoptauit in fiuos.
Uocat fr̃s qͦs benignꝰ heres s p̃stitit cohere¬

Expanded text:
lite timere. Quod dixerat angelus, dicit et Dominus, ut quas firmaverat angelus, Christus redderet firmiores. Sed ite, dicite fratribus meis, ut eant in Galilaeam, ibi me videbunt. Resurgens a mortuis, Christus resumpsit hominem, non reliquit: vocat ergo fratres, quos corporis sui fecit esse germanos; vocat fratres, quos Patris sui adoptavit in filios; vocat fratres, quos benignus haeres sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt eumnocte. Qͥ dant pecuniam. ñ ꝑdẽ¬
patriam ꝑdẽnt effudunt. Uiri sanguinũ
&̾ dolosi statuu̾nt precium falsitatis. ꝑfidi¬
e conficiu̾nt instrum̃tum. ⁊ comin̾tio cru¬
deli fraudem fidi. uitatis latrocinium
nundinant᷑. corrumpunt milites ut fur
rati sunt eum. Non contenti int̾fecisse ma¬
gistrum. qmͦ discipłõs possent ꝑdere mo¬
liunt᷑. discipłoꝵ crimen eẽ faciunt uirtu¬
tem magist̾. Nenu̾nt nocte discipłi eiꝰ &
furati sunt eum. Plane amiser̃t milites.

Expanded text:
s nobis. Qui dant pecuniam, non perdenpatriam perderent, effuderunt. Viri sanguinum, et dolosi, statuunt pretium falsitatis, perfidiae conficiunt instrumentum, commercio crudeli fraudem fidei, veritatis latrocinium nundinantur: corrumpunt milites, ut furrati sunt eum. Non contenti interfecisse magistrum, quomodo discipulos possent perdere moliuntur, discipulorum crimen esse faciunt virtutem magistri. Venerunt nocte discipuli ejus, et furati sunt eum. Plane amiserunt milites,
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o mundum reconcilianssͣ. filiꝰ dĩ
uirginis filio. ds homini. diuinitas car¬
ni contulit. qđ semꝑ tũ patre possedit
& spũ. ⁊ id̾o ait. Ite baptriate om̃s gentes
in nomine patͥs ⁊ filii. ⁊ sp̃s sc̃i. ut om̃s
gs̃ potestas una eademq recrearet ad sa¬
lutem quȩ crearat ad uitam. St ecce in¬

Expanded text:
in Christo mundum reconcilians sibi . Filius Dei Virginis filio, Deus homini, divinitas carni contulit, quod semper cum Patre possedit, et Spiritu. Et ideo ait: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris et Filii, et Spiritus sancti. Ut omnes gentes potestas una, eademque recrearet ad salutem, quas crearat ad vitam. Et ecce, in
Abbreviated transcription (Latin):
mulierem angłs uenit. ut qnͣtum p̃cellit
d̃s angł̃o. tantum uir mulierẽ p̾cederet
honore. Nolite timere uos. qr bonos amor
possidet malos pauor. impios timor t̃r̃et.
pios solat᷑ affectio. Holite timẽ uos. hoc ẽ.
dicere. Timeat iudeus qͥ tradidit. pilatꝰ
qui addixit. qui illusit miles. que cru¬
cifixit impietas. crudelitas amara pocłã
quȩ ꝓpinauit. seuitia quȩ obsedit sepul¬
chrum. ꝑfidia que emit mendatiũ. fidem
quȩ uendidit. inbumanitas. quȩ dnm̃
suum resurrexisse dolet. non dolet occi¬
disse. los autem gaucde conuenit ñ tim̾e.
qr surrexit quem querebatis mortuum.
uunt quẽ lugebatis occisum. Scio enim
qͥd quitis in sepuichro. Ite potiꝰ ad occͦsũ
uiuentis. ⁊ iam nolite concurrere ad mori-
Gemina uirtus ẽ. & redire a mortins. ⁊ fut᷑a
ubi sepelistis hominem. ubi uirũ ur̃o
consilio contrusistis. qͦ fecistis ꝓ seruis ip¬
sum dnm̃ sic iacere. ⁊ intelligite tantam
magnitudinem uenie. qnͣta fuit in dño¬

Expanded text:
mulieres angelus venit, ut quantum praecellit Dominus angelum, tantum vir mulierem praecederet honore. Nolite timere vos. Quia bonos amor possidet, malos pavor; et impios timor terret, pios solatur affectio. Nolite timere vos. Hoc est dicere: Timeat Judaeus qui tradidit, Pilatus qui addixit, qui illusit miles, quae crucifixit impietas, crudelitas amara pocula quae propinavit, saevitia quae obsedit sepultum, perfidia quae emit mendacium, fidem quae vendidit, inhumanitas quae Dominum suum resurrexisse dolet, non dolet occidisse: vos autem gaudere convenit, non timere, quia resurrexit quem quaerebatis mortuum, vivit quem lugebatis occisum. Scio enim, quid quaeritis in sepulcro? Ite potius ad occursum viventis: et jam nolite concurrere ad morienGemina virtus est: et redire a mortuis, et futurubi sepelistis hominem, ubi virum vestro consilio contrusistis, per quod fecistis pro servis ipsis Dominum sic jacere, et intelligite erga vos tantam magnitudinem veniae, quanta fuit
Abbreviated transcription (Latin):
manis corꝑib demones id ẽ hostes effugan¬
f antiqͥ. qd̃ ex uno ore uariꝰ fundit᷑ sermo
linguarum. qd̃ tacti ꝑ xp̃m nesciunt sua
uenena serpentes. qd̃ uenenata pocła biben
mum credulitatis indicium. Signa in qͥt
tredentes hȩc sequent᷑. In nomine meo demo¬
nia eicient. linguis loquent᷑ noms. serpen¬
tes tollent. Et si quid mortiferum bib̃int:
non nocebit eos. suꝑ egͦs manꝰ imponent.
⁊ bene habebunt.homo gͦ esto t̃ ꝑ fidem
medicus. ne cogaris extraneis medicis toto
dispendio subiacere. O rate frs̃ ut ⁊ in p̃senti

Expanded text:
manis corporibus daemones, id est, hostes effuganmanis corporibus daemones, id est, hostes effugantur antiqui; quod ex uno ore varius effunditur sermo linguarum; quod tacti per Christum nesciunt sua venena serpentes; quod venenata pocula bibentmum credulitatis indicium. Signa, inquit, credentes haec sequentur: In nomine meo daemonia ejicient, linguis loquentur novis, serpentes tollent, et si quod mortiferum biberint, non nocebit eis; super aegros manus imponent, et bene habebunt. Homo ergo, esto tibi per fidem medicus, ne cogaris extraneis medicis tuo dispendio subjacere, et chare quod gratis possi
Abbreviated transcription (Latin):
una ẽ. ẽ. tria psonis. qi d̃s trinitatis
nomen ẽ. qr pat ⁊ filius ñ sunt censendi ordine.
habendꝰ ẽ. plus minusue. qi nescit extĩora diui¬
nitas. qi xpc̃ sic homo factꝰ ẽ. ut qd̾̃ ds ẽ. ꝑ ma¬
neret. sic ẽ. mortuus. ut mortuos totis scłis. sira
resuscitaret ex morte. qd̃ nonsͥ resurrexit ille
s nob̃. qd̃ nos celo intulit. dum se sustulit in¬
celum. qd̃ sedet ad auctoritatem iudicis. ñ ad
requiem fatigati. qd̃ ueniet ñ loco. qͥ ubi est
ad mouendum. neq ut mundum suum te-¬
neat. qͥ mundum possidet totum. s ut mun¬
dꝰ iam semꝑ insionem sin mereat᷑ auctoris.
regio cum sit latissima ñ capit peccõiem. ne-¬
q de suoꝵ desꝑet homo magnitudine cri-¬
minum. qi si ẽ. qd̃ ds p̃stare non potest: om¬
nipotens ñ ẽ Credat ⁊ carnis resur rectionem.
ut accipiat ipẽ qui peccat penam. ipẽ pre-¬
mium qͥ laborat. Credat eternam uitam. ne
locum habeat mors scd̃a. Qd̃ autem de hu-¬

Expanded text:
est, est trina personis; quia Deus Trinitatis nomen est; quia Pater et Filius non censendi sunt ordine, habendus est plus, minusve, quia nescit exteriora Divinitas; quia Christus sic homo factus est ut quod Deus est permanet, sic est mortuus ut mortuos totis saeculis sua resuscitaret ex morte; quod non sibi resurrexit ille, sed nobis; quod nos coelo intulit, dum se sustulit coelo; quod sedet ad auctoritatem Judicis, non ad requiem fatigati; quod veniet non loco, qui ubique est ad movendum, neque ut mundum suum teneat, qui totum possidet mundum, sed ut mundus jam semper visionem sui mereatur auctoris. oelestis regio cum sit latissima, non capit peccatorem; neque de suorum desperet homo magnitudine peccatorum, quia si est, quod Deus donare non potest, omnipotens non est. Credat et carnis resurrectut accipiat ipse qui peccat poenam, ipse praemium qui laborat. Credat aeternam vitam, ne locum habeat mors secunda. Quod autem de hu
Abbreviated transcription (Latin):
tas humana discutit. utrũ sit dñs qͥ re-¬
surgit. E pt̃ sic humanas inscepit passi¬
ones. ut qđ ẽ. diuinitatis ñ admittat. Et
absoluit᷑ a reatu. dum portat uite. portat
resurrectionis auditũ.¬
portau̾at ⁊ ruiȩ. Et exeuntes in qͥt de
momum̃to cum timore ⁊ gaudio mag¬
no. Mulieres intrant in sepulchrũ. ut fie¬
rent sepulturȩ participes. sociȩ passio¬
ns. Exeunt de sepulchro. ut ante fide
surge̾nt qmͣ resurg̾ent carne. Exeuntes
bat. Malꝰ timor culpe. bonꝰ reu̾entiȩ
timor. adam datum ꝑdidãnt. ne ꝑde¬
rent xpm̃ redditum ꝑtimescebant.¬
bant cum timore ⁊ gaudio magno. Scp¬
tum ẽ. Seruite dnõ in timore ⁊ exultate
ei cũ tremore. Ibant cũ timore ⁊ gandio
magno. qr timor dm̃ scs̃ ꝑmanens in se¬
ołm scłi. In scĩtate gͦ manet. qͥ dĩ ꝑma¬
xp̃c. ut qđ fide credidant agnoscent
uisu. ⁊ firmaret p̃sentia. quas adhuc
trepidas habebat auditꝰ. Occurtit eis
iħs dicens. Auete. Occurrit ut dñs. sall¬

Expanded text:
it, utrum sit Dominus qui resurgit? Christus sic humanas suscepit passiones, ut totum quod divinitatis est, non amittat. Et absolvitur a reatu, dum portat vitae, portat resurrectionis audituportaverat et ruinae. Et euntes, inquit, cito de monumento cum timore et gaudio magno. Mulieres intrant sepulcrum, ut fierent sepulturae participes, sociae passionis; exeunt de sepulcro, ut ante fide surgerent quam resurgerent carne. Exeuntes bat; malus timor culpae, bonus reverentiae timor: Adam datum perdiderant, ne perderent ipsum redditum pertimescebant. Cum timore et gaudio magno. Scriptum est: Servite Domino cum timore et exsultate ei cum tremore . Cum timore et gaudio magno. Q . In sanctitate ergo manet, qui Dei permaChristus, ut quod fide crediderant, agnoscerent visu: et firmaret praesentia, quas adhuc trepidas habebat auditus. Occurrit eis Jesus, dicens, Avete. Occurrit ut Dominus, salu
Abbreviated transcription (Latin):
discipłdrum om̃ĩum absentia urit᷑. castiga¬
t᷑ ignauia. qd̃ resurgenti xp̃o mulieres
pͥme. solȩ. ꝑuigiles. ardentes octurrunt.
ip̃a etiam uirilis portio sic notat᷑. ut ad
resurrectionis glãm muliebs p̃currat in¬
mulier hic uirum sequit᷑ ñ precedit. u¬
bi uir resurgit in xp̃o. Constat gͦ petrũ
ñ mulierib cessisse s xp̃o. ñ ancillȩ sed

Expanded text:
discipulorum omnium absentia objurgatur, castigatur ignavia, quod resurgenti Christo mulieres primae solae pervigiles ardenter occurrant; ipsa etiam virilis portio sic notatur, ut ad resurrectionis gloriam muliebris praecurrat inmulier hic virum sequitur, non praecedit, ubi vir resurgit in Christo. Sentias ergo Petrum non mulieribus cessisse, sed Christo; non ancil
Abbreviated transcription (Latin):
carnem cȩlestem sublenat ad naturãs
hic ꝓpħa quosd̃ĩ filios alibi sc decan¬
tat. dicens. ego dixi dii estis. ⁊ filii excel¬
si om̃s. audistis fr̃s. quo nos tulit diui¬
na dignatio. qͦs patͣnitas extulit nos
suꝑna. credamus nosdĩ filios. respon¬
deamus genitori. uiuamus cȩlo. patrẽ
similitudine referamus. ne ꝑdamus
uituĩs qd̃ sumus ꝑ grãm consȩcuti.Af.¬
ferte dnõ filii dĩ. lidete quia cȩlestis
pat᷑ sentit amorem donis datis affectã
ꝓbat munerib caritatem. Ireuera fr̃s
filium se nescit. inscĩb caret. naturã
negat. ingͣtꝰ ẽ. patri. qui auctorem uitȩ
suȩ ñ obsequis placat. ñ deuaicit cub¬
tii. mun̾ib ñ honoradafferte dnõ filũ
dĩ. Nideamus quid sit illõ qd̾ nostanto
pat̾ hic ꝓpħa commonet ⁊ hortat᷑ af
eͣ totum qd̃ expetit qd̃ requirit. õui¬
um fetꝰ. ule t̃rem pecoris germ̃. stͣtos ꝑ
luam partus. semina effusa ꝑ campos.

Expanded text:
carnem coelestem sublevat ad naturam? carnem coelestem sublevat ad naturam? hic propheta, quos Dei filios alibi sic decantat: Ego dixi dii estis, et filii excelsi omnes . Audivimus fratres quo nos tulit divina dignatio, quo paternitas extulit nos superna: credamus nos Dei filios, respondeamus generi; vivamus coelo; patrem similitudine referamus, ne perdamus vitiis quod sumus per gratiam consecuti. Afferte Domino, filii Dei. Videtis, quia coelestis Pater sentit amorem donis, datis affectum, probat muneribus charitatem. Et revera, fratres, filium se nescit, visceribus caret, naturam negat, ingratus est patri, qui auctorem vitae suae non obsequiis placat, non devincit cultu, muneribus non honorat. Afferte Domino, filii Dei. Videamus quid sit illud, quod nos tanto patri hic Propheta commonet, et hortatur affest totum quod expetit, quod requirit, ovium fetus, vile terreni pecoris germen, stratos per viam partus, semina effusa per campos,
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra pauꝑi. qui tͥ manere uis incȩlo.
homo commilita hic pauꝑi. siius ibi reg¬
M̃s qui arduas oꝑum suble¬
uant ⁊ solant᷑ angustias pro¬
bant ad solacium laboris. da¬
tam nob̾ naturalit cantilenã.
hinc nautȩ cantu suꝑant marina dis¬
crimina. hinc immenso pondi addu¬
cunt leuamina canticoꝵ. hinc uian¬
tes fac̃ arduos colles transcendẽ uox
sonora. hinc p̃liatores ipsos p̃cedens.
cantꝰ subire concitat amara bellorũ.
Ac ne multis. omẽ qd̃ durũ ẽ. oꝑis. qd̾ la¬
boris. dulcis uincit ⁊ efficit cantilena.
Sic nos fr̃s quadragesimȩ iennio can¬
tica diuina iungamus. ut abstinentiȩ
pondus cȩlestis temꝑet ⁊ subleuet sym¬
phonia. ꝓuocante nos ad hȩc dauid.
beato. qnidum fistula petus carũ mul¬
cet. Ioblectat inpascuis. cantudura di¬
dicit suꝑare bellorum. tantu meruit
uocare gs̃. reducẽ iudeos. fugare demo¬
nes. dĩ filios ad suꝑnipat̾s obsequiũ
aut homines dĩ aptat infilios: ⁊ t̾rena

Expanded text:
in terra pauperi, quae tibi manere vis in coelo. Homo, commilita hic pauperi, si vis ibi regOmnes qui arduas operum sublevant, et solantur angustias, probant ad solatium laboris datam nobis naturaliter cantilenam. Hinc nautae cantu superant marina discrimina; hinc immensa pondera adducunt levamine canticorum; hinc viantes colles arduos facit transcendere vox sonora, hinc praeliatores ipsos praecedens cantus subire concitat amara bellorum. Ac ne multis, omne quod duri est operis, quod laboris, dulcis vincit et efficit cantilena. Sic nos, fratres, Quadragesimae jejunio cantica divina jungamus, ut abstinentiae pondus coelestis temperet, et sublevet symphonia provocante nos ad haec Davide beato, qui dum fistula pecus charum mulcet, et oblectat in pascuis, cantu dura didicit superare bellorum, cantu valuit es, reducere Judaeos fugare daemonem, Dei filios ad superni patris obsequium aut homines Dei aptat in filios? et terrenam
Abbreviated transcription (Latin):
uult celare. Iusticia ꝑ se sͥ abundat ad
głam. quȩ spectałm ppłi. nulgi laudes.
fauores hominũ. mundi głam ñ reqͥrit
A cĩo genita cȩlum spectat. moculis agit
diuinis. suꝑnis uirtutib myxta. Semꝑ
a cdo solo ut glorificet᷑ exspettat. s hȩc
insticia quȩ ex do ẽ Illa uͦ iusticiaquȩ ẽ
ypocͥsis. iusticia ñ ẽ. mentit᷑ oculis. fal¬
lit aspectum. uidentib illudit. decip̃
audientes. seducit tͥbas. trahit ppłos.
famen uendit. emit clamorẽ. fit scło.
do ñ fit. Mercedem rapit p̃sentẽ. p̃mi¬
um ñ querit in futurum. cecat ocłos
ceca ipsa. ñ uidens uult uidi. Propt̃
qmͣ cecitatem xp̃c p̃senti sic inchoat
in sermone. Adtendite. hoc ẽ. neges¬
tiastisattendi. Ne iusticiam ur̃am fa¬
ciatis coram hominib. Quare. Ne uide¬
amini ab eis: Isi uisi fuitis qͥd. Merce-¬
dem ñ habebitis apd̃ patrem urm̃ qͥ
incęlis ẽ. fr̃s hic dñs ñ iudicat s expo
nit. cogitationum pandit dolos. secre¬

Expanded text:
at ad gloriam, spectaculum populi, vulgi laudes, favores hominum, mundi gloriam non requirit: a Deo genita, coelum spectat; in oculis agit divinis; supernis virtutibus mixta semper a Deo solo, ut glorificetur, exspectat. Sed haec est justitia, quae ex Deo est; illa vero justitia quae est hypocrisis, justitia non est: mentitur oculis, fallit aspectum, videntibus illudit, decipit audientes, seducit turbas, trahit populos, famam vendit, emit clamorem, fit saeculo, Deo non fit, mercedem rapit praesentem, praemium non quaerit in futuro, caecat oculos, caeca ipsa non videns vult videri: propter quam caecitatem Christus praesenti sic inchoat in praecepto. Attendite. Hoc est, ne gestiatis attendi. Ne justitiam vestram faciatis coram hominibus. Quare? Ne videamini ab eis. Et si visi fueritis, quid? Mercedem non habetis apud patrem vestrum, qui in coelis est. Fratres, hic Dominus non judicat, sed exponit, pandit cogitationum dolos, secre
Abbreviated transcription (Latin):
ditas inflamiat. curȩ sollicitant. lites
uerant. lucra capiunt. usurȩ uincrant.
cyrografa ligant. premunt saculi. elidit
aurum. quando morumt᷑ uirtutes. unũt
uitia. uoluptas effluit. honestas ꝑit. mi¬
scdia deficit. abundat auaritia. regnat
confusio. succumbit ordo. ꝓstmt᷑ discipli¬
plina. Ista militant adu̾sus militem xp̃i.
istȩ sunt sathane cohortes. iste dẏaboli
legiones. ista sunt mundum sepulcͥs
obsed̾unt. debellarunt popłos. gentes¬
uastarunt. orbem totum duxere capti

Expanded text:
ditas inflammat, curae sollicitant, lites ditas inflammat, curae sollicitant, lites vexant, lucra capiunt, usurae vinciunt, chirographa ligant, premunt sacculi, elidit aurum. Quando moriuntur virtutes, vivunt vitia, voluptas effluit, honestas perit, misericordia deficit, abundat avaritia, regnat confusio, succumbit ordo, prosternitur disciplina. Ista militant adversum militem Christi; istae sunt satanae cohortes, istae diaboli legiones, ista sunt quae mundum sepulcris obsederunt, debellaverunt populos, vastarunt gentes, orbem totum duxere capti
Abbreviated transcription (Latin):
de uictoria. qr nec arma cȩlestia hosteᷤ po¬
terunt suꝑare terrem. nec diumo regi
adu̾sa poterunt contraire mundana.
nec in procictu fid̃i constitutos p̃uem¬
re potĩt mimica subreptio. neq cautos.
uigilantes. sobrios dyabolꝰ ꝑfͣbare suis
nos. talit̾ armatos publico conflictu ꝓ¬
uocare audebit dolis appetẽ ñ p̃sumet.
Ammus in cȩlesti specła ꝑseueret. ut dy¬
aboli fraudulentas. ut occultas carmᷤͤ
declinet insidias. est quidem yabolꝰ
ꝑ se neqͣm. fit tamen nequior ꝓuocatꝰ.¬
Ieminantib nob dyabolꝰ esurit. quinr̃iᷤ
semꝑ saturat᷑ ex culpis. Ille cybum nrmͣ.
suffundit. ut mentem faciat amentẽ.
carnem luteam reddat. corpꝰ ammi do
redigat uoluptatum. sapit ille sacietatẽ.
uoluptatem ꝑcipit. explet᷑ epulis. quan¬
do nos. luxꝰ soluit. libido stimulat. pom¬
ꝑa rapit. impellit ambitio. iraurget.
furor implet. succendit muidia. cupi-¬

Expanded text:
de victoria: qui nec arma coelestia hostes pode victoria: qui nec arma coelestia hostes poterunt superare terreni, nec divino regi adversa poterunt contraire mundana: nec in procinctu fidei constitutos, praevenire poterit inimica subversio; neque cautos, vigilantes, sobrios, diabolus perturbare suis nos taliter armatos publico conflictu provocare audebit: dolis appetere non praesumet. Animus in coelesti speculo perseveret; diaboli fraudulentas et occultas deprimat et declinet insidias. Est quidem diabolus per se nequam, fit tamen nequior provocatJejunantibus nobis, diabolus esurit, qui nostris semper saturatur ex culpis. Ille cibum nostrum in ebrietatem diffundit, ut mentem faciat amentem, carnem luteam reddat, corpus animi domredigat in theatrum. Capit ille satietatem, voluptatem percipit, expletur epulis, quando nos luxus solvit, libido stimulat, pompa rapit, impellit ambitio, urget ira, furor implet, succendit invidia, cupi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥore uirtutum ꝓcedamus ad campũ.
ut menbra quȩ sunt nobis otio hẏema
li mollita. exercitio celestium roborent᷑
armorum. Dedimus corpori annum. de¬
mꝰ animȩ dies. Impendimus nob̾ tem¬
pora. tempꝰ deputemns auctori. Niuamꝰ
dło paululum. qui scło uiximꝰ totũ. Sepo¬
namus domesticas curas. ȩccł̃iȩ manea¬
mus in cast̾s. ingilemus macie xp̃i. sum¬
num cubilium ñ queramꝰ. Iungamus
fortibꝰ. ab amphͣcibꝰ separemur mollib.
A mor nos teneat triumphoꝵ paruuloꝵ
ñ aduocent blandimenta. Insonet an
tus nrm̃ non confundat auditum. sy¬
bꝰ parcus de celesti sumat᷑ annona. ter¬
etas ñ eneruet. De stipendiis quicqͥo
exuberat. commilito pauꝑ assumat. ꝑestilẽs
effusio mldeꝑdat. In conflictu habebis au¬
xilium esurientem socium quem cibabis.
S ic muniti fr̃s. instituti sic. indicamus bel¬
bella peccatis. statnamꝰ criminib pug¬
nam. conflictum intiis nuntiemꝰ securi

Expanded text:
pore, virtutum procedamus ad campum, pore, virtutum procedamus ad campum, ut membra quae sunt nobis hiemali otio mollita, exercitio coelestium roborentur armorum. Dedimus corpori annum, demus animae dies; impendimus nobis tempora, tempus deputemus auctori; vivamus Deo paululum, qui saeculo viximus totum; seponamus domesticas curas, Ecclesiae maneamus in castris; vigilemus in acie Christi; somnum cubilium non quaeramus, jungamur fortibus; ab amplexibus separemur mollibus; amor nos teneat triumphorum, parvulorum non avocent blandimenta; auribus nostus nostrum non confundat auditum; cibus parcus de coelesti sumatur annona; teretas non enervet. De stipendiis quidquid exuberat, commilito pauper assumat; pestilens effusio nil perdat; in conflictu habebis in auxilium, esurientem socium quem cibabis. Sic muniti, fratres, instructi sic, indicemus bella peccatis; statuamus criminibus pugnam, conflictum vitiis nuntiemus, securi
Abbreviated transcription (Latin):
s blandis. mediam ñ horridis urgere
debueras s gulosis. Istis non mͦ dĩ fili¬
um. s hommnis filium tu laqueare non
qui aquas conũtit inuinum. S signa
fidei sunt prestanda non dolis. tredenti
danda sunt. ñ sunt danda temptanti.
⁊ facienda sunt ad petents salutem. ñ
ad facientis iniuriam. Qyabole tͥ. ut qͥt
signa. cui nil subuenit ad salutẽ: Tin
totum restat ad penam. cui ⁊ signͣ ꝓfici¬
unt ad ruinam. S accipe tesponsum
ut & te intelligas.⁊ subiciaris auctori.
Hon insolo pane muit homo. s momĩ
ũbo qđ procedit deore di Audi patris
uerbum. uerba salutis nrẽ. esurire ñ
cȩlesti ubo. terreno semꝑ ñ semꝑ. acsic
cdo inuat. ut sui nescius sit laboris. qr
illa uera uita ẽ. quȩ sudorem nescit do¬
lorem ñ habet. ñ habet finem. Sermo
M ieiunii uernum ⁊ tempꝰ
bellorum spiritalium cerni¬
mꝰ aduenisse. sic̃ xp̃i militeᷤ.
deposito corꝑis ammeq tor¬

Expanded text:
sed blandis; inediam non horridis urgere sed blandis; inediam non horridis urgere debueras, sed gulosis. Istis non modo Dei Filium, sed hominis filium tu laqueare non qui aquas convertit in vinum. Sed signa fidei sunt praestanda, non dolis; credenti danda sunt, non sunt danda tentanti; et facienda sunt ad petentis salutem, non ad facientis injuriam. Diabole, tibi ut quid signa, cui nil subvenit ad salutem, cui totum restat ad poenam, cui et signa proficiunt ad ruinam? Sed accipe responsum, ut te intelligas, et subjiciaris auctori. Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. Audi Patris Verbum verba salutis nostrae esurire, non coelesti verbo, terreno pane non semper: ac sic Deo vivat, ut sui nescius sit laboris; quia vere illa vita est, quae sudorem nescit, dolores non habet, non habet finem. SERMO m jejunii vernum, et tempus bellorum spiritualium cernius advenisse, sicut Christi milites, deposito corporis animaeque tor
Abbreviated transcription (Latin):
iunio lassescit. ñ esurit fame. s esuri
accedẽ. qui sic ieiunante dõ ñ homi¬
nem sentiebat. tunc sentit hominem.
tunc mortalem. tunc eumputamt poᷤᷤ¬
se temptari. quando esurire eum calli¬
dꝰ explorator aspex̃. Iaccedens tempta¬
tordix̃. accessit temptandi dolo. ñ ob¬
sequentis affectu. accessit penis impu¬
dens qmͣ recessit. S esurienti qͥd obtu¬
lerit audiamꝰ. Dicut lapides isti pane̾
fiant. lapides esurienti affert. Huma¬
nitas talis ẽ. semꝑ mimici. sic pascit mor¬
tisauctor sic iuidus uite. Die nt lapides
isti panes fiant. Dyabole. fallit te ꝓuisio
tua I otest famen in saturitatem u̾tere.
qui potest in panem lapides immutare.
Qͥd illi consilrum tuum. tui sua sufficit
uirtus: Dit ut lapides isti panes fiant.
iusti. Dic ut lapides isti panes fiant.
Miser malusuis eẽ. ⁊ non potes. cupis tẽp¬
tare. s nescis. Esurienti offerre tenera
ñ dura debinsti. famen ñ asꝑis palpare.

Expanded text:
junio lassescit, non esurit fame, sed esurijunio lassescit, non esurit fame, sed esuriaccedere, quia sic jejunantem, Deum non hominem sentiebat. Tunc sensit hominem, tunc mortalem credidit, tunc eum putavit posse tentari, quando eum esurire callidus explorator inspexit. Et accedens tentator dixit. Accessit tentantis dolo, non obsequentis affectu. Accessit pejus impudens quam recessit, sed esurienti quid obtulerit, audiamus. Dic ut lapides isti panes fiant. Lapides esurienti offert: humanitas talis est semper inimici; sic pascit mortis auctor; sic invidus vitae, Dic ut lapides isti panes fiant. Diabole, fallit te provisio tua. Potest famem vertere in saturitatem, qui potest in panem lapides immutare. Quid illi consilium tuum, cui sua sufficit virtus? Dic ut lapides isti panes fiant. visti. Dic ut lapides isti panes fiant. Miser! malus vis esse, sed non potes; cupis tentare, sed nescis; esurienti tenera offerre, non dura debuisti; famem non asperis palpare,
Abbreviated transcription (Latin):
testas dĩ. ñ eẽt̃ inimiti. Dyabolꝰ semꝑ
pͥmordia bona pulsat. temptat rudim̃¬
ta uirtutum. scã in ipso ortu festinat ex¬
tinguere. sciens qd̃ ea subũtere fundata
ñ possit. Hoc ñ ignorans xpc. dyabolose
querenti patienter indulsit. ut imimicꝰ
laqueo suo ipse teneret᷑. ⁊ caꝑet᷑ inde.
unde caꝑe se putabat. sicq a xpõ nctꝰ¬
na inuentio. auctoritas ẽ. diuina ⁊ ẽ. my¬
sticum. ñ ẽ p̃sumptum. ñ ẽ de terreno
usu. s de cȩlestib ẽ. secretum. Qͣdrage¬
sima quatuor decadis quadratam fid̃i
continet disciplinam. qr semꝑ ẽ qͣdrata
ꝑfectio. Quat̾narius numerꝰ ⁊ denariꝰ
qui in cȩlo ⁊ in terra teneant sacͣmenta.
qi aꝑire mͦ non uacat. explicemus dñi
Homo. ds̃ in te ieiunat. inte esurit. im
potest nescit manducare. sic nescit esu-¬
rire. Ergo cum ppt̃ te ieuinat. te esurit.
em. non fuisse. Esuriem sentire ⁊ uin¬
cere .ẽ. laboris humani. diuinȩ uirtu¬
tis ẽ. esuriem ñ habere. Ergo xpc̃ ñ ie¬

Expanded text:
testas non esset inimici. Diabolus semper primordia boni pulsat, tentat rudimenta virtutum, sancta in ipso ortu festinat exstinguere, sciens quod ea subvertere fundata non possit. Hoc non ignorans Christus diabolo se quaerenti, patienter indulsit, ut inimicus laqueo suo ipse teneretur, et caperetur inde, unde capere se putabat; sicque a Cmana inventio, auctoritas est divina, et est mysticum, non praesumptum; nec est de terreno usu, sed de coelestibus est secretis. Quadragesima quatuor decades quadratam fidei continet disciplinam, quia semper est quadrata perfectio. Quaternarius numerus et denarius quae in coelo, et in terra teneant sacramenta, quia aperire modo non vacat, explicemus Domini Homo, Deus in te jejunat, in te esurit; immut nescit manducare, sic non potest esurire. Ergo cum propter te jejunat Chrem non fuisse. Esuriem sentire, et vincere, est laboris humani: divinae virtutis est esuriem non habere. Ergo Christus non je
Abbreviated transcription (Latin):
tit. conferat ⁊ futuram. Nir conuugem
deducat ad fidem. ne qd̃ unum ẽ. in car¬
ne. spũ sit diuisum. dmicus amicum
aotħat ad salutẽ. ut de grã diuina
humanam comꝑbet caritatẽ. Peregͥ¬
num ciuis. Possessor hospitem. dĩ ꝑdu¬
cat ad mensam. ut sine suo sumptu
de diuinis copiis sit humanus. Adtra¬
hite nolentes. Nemo dicat non uult.
qr ⁊ abraham ut offerret filium conli¬
gauit. ⁊ Loth angłi ut subtraherent flã¬
mis. extractum manib sustulerunt :
petrum dñs ut iret ad martẏriũ qͦ no¬
lebat auxilii sin uirtute precinxit. dlic̃eˢ.
Irecinget te alnis ⁊ ducet quo ñuis. Ipat̃
celestis ñ solum uolentes suscipit. s ad¬
tͣhit ⁊ nolentes dicente filio. Nemo ue¬

Expanded text:
tit, conferat et futuram. Vir conjugem tit, conferat et futuram. Vir conjugem deducat ad fidem, ne quod unum est in carne spiritu sit divisum. Amicus amicum attrahat ad salutem, ut de gratia divina humanam comprobet charitatem. Peregrinum civis, possessor hospitem Dei ducat ad mensam, ut sine suo sumptu de divinis copiis sit humanus. Attrahite nolentes; nemo dicat, Non vult, quia et Abraham, ut offerret filium, colligavit ; et Loth angeli, ut subtraherent flammis, extractum manibus sustulerunt , et Petrum Dominus ut iret ad martyrium quo nolebat, auxilii sui virtute praecinxit, dicens Praecinget te alius, et deducet, quo non vis . Et pater coelestis non solum volentes suscipit, sed attrahit et nolentes, dicente filio: Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
dnõ nos deferre. afferte dnõ filios ari¬
etum. Filios patͥartharum. ꝓpħarum.¬
n̾et᷑ ut afferat. quando grex dominicꝰ
fidi laxat᷑ in pastum. quando agnos
suos celestis pastor adomle dm̃icum
ault defferri. ne disꝑsi ꝑ inculta gen¬
tium. luporum denorent᷑ incursibus.
S qͥd admoneat uox diuina. pleniuis
iam loqͣmur afferte dnõ filios arietũ.
osferte a nõ baptirandos. afferte quos.
fides concipiat ñ caro. afferte qͦs dĩgia
generet ñ mundana natura. afferteqͣs
agnos p̃stet innocentia. ñ habeat peco¬
ris hebitudo. afferte afferte. quos spon¬
te uenire aut necessitas netat. aut ȩtas
impedit aut ignorantia retardat aut
tenent uicia. aut delicta remorant᷑.
aut spectatio depit. aut fallit confusi¬
one pauꝑtas. Adducite uolentes. ad tra¬
hite nolentes. facite uob̾ de aliena ne¬
cessitate mercedem. Seruum cathecu¬
cuminum si habet dñs adducat. ut
habeat iam fidelem. filium pat̃ offerat

Expanded text:
domino nos offerre. Afferte Domino filios aridomino nos offerre. Afferte Domino filios arietum. Filios patrum, patriafferat admonetur: quando grex dominicus fidei laxatur in pastum, quando agnos suos coelestis pastor ad ovile dominicum vult deferri, ne dispersi per inculta gentium, luporum devorentur incursibus. Sed quid admoneat vox divina, planius jam loquamur. Afferte Domino filios arietum. Afferte domino baptizandos, afferte quos fides concipiat, non caro; afferte quos Dei gratia generet, non mundana natura; afferte quos agnos praestet innocentia, non habeat pecoris hebetudo: afferte, afferte, quos sponte venire aut necessitas vetat, aut aetas impedit, aut ignorantia retardat, aut tenent vitia, aut delicta remorantur, aut exspectatio decipit, aut fallit confusione paupertas, adducite volentes, attrahite nolentes, facite vobis de aliena necessitate mercedem: servum catechumenum si habet dominus, adducat, ut habeat jam fidelem; filium pater offerat,
Abbreviated transcription (Latin):
hẏrcos: Suistareppulit qͦs arietum fi¬
lios s deposcit afferri:ͤad abrahamlo¬
quitur. accipe filium tuum dilectũ. &
offeres mͥ in holocaustum. aries abrahã
maturus ad innocentiam. grandeuus
ad fidem. ꝑfectꝰ ad hostiam. paratꝰ ad ho¬
Scͣificabat mentem suã. letificabat fi¬
dem suam. ut eẽt idem uctima ⁊ pon¬
tifex. sacerdos ⁊ sacͥficium. Patͥs patͥs erat.
ꝑassio rbitota. ubi filius immolabat᷑ ig¬
narus. filius sistebat᷑ nescius. filius apta¬
batur iunctꝰ. ut tolłet de patͥs passione
martyrium. p̃mium de pena patͥs. rape¬
patͥs ẽ suspensa dext̾a. patͥs gladiꝰ ẽ. reno¬
tꝰ. quia ñ que rebat᷑ mors filii. s patͥs ca¬
ritas ꝓb̾abat᷑. Nec expetebat᷑ sanguisfi¬
lii. libitota uictima indilectione patͥs¬
constabat. scriptura dicente. Iunc scio
quia diligisdm̃. quia ñ peꝑcisti filio tuo
dilecto ꝓpt̾ meabraham diximꝰ arietem.
ut ysaac arietis filium ꝓbarenus ac sic
luteret quos arietum filios. ꝓpłia uult

Expanded text:
si ista repulit, quos arietum filios sibi deposcit afferri? Ad Abraham loquitur: Accipe filium tuum dilectum, et offeres mihi in holocaustum . Aries Abraham maturus ad innocentiam, grandaevus ad fidem perfectus ad hostiam, paratus ad hoo, sanctificabat mentem suam, laetificabat fidem suam, ut esset idem victima et pontifex, sacerdos et sacrificium. Patris erat passio ibi tota, ubi filius immolabatur; ignarus filius sistebatur, nescius filius aptabatur vinculis, ut tolleret de passione martyrium, praemium de poena patrpatris suspensa est dextera, patris gladius est remotus, quia non quaerebatur mors filii, sed patris charitas probabatur: nec expetebatur sanguis filii, ubi tota victima in patris dilectione constabat, scriptura dicente: Nunc scio quia diligis Deum, quia non pepercisti unigenito filio tuo propter me .Abraham diximus arietem, ut Isaac arietis filium probaremus: ac si luceret quos arietum filios propheta vult
Abbreviated transcription (Latin):
qui dat posse quȩ iubet.⁊ quȩ p̃cipit
fac̃ ipse. qr sic̃ dyabolꝰ impellit ad ma¬
la. sic ds deducit ad bona. Nemogͦ qͣsi
concreatis s uitiis obsequat᷑. ⁊ qd̃ ẽ cri¬
minis eẽt putet naturȩ. s sumat cũ xp̃o
arma ieiunii. criminum ꝓpellat ĩpetꝰ.
pst̾ñat castra uitiorum. ⁊ de ipso aucto¬
re mali sumat dimicante xp̃o uictori¬
am. Diabolo ucto. uitia nil ualebunt.
qr exstincto tyranno. solutȩ acies sunt
tẏranni. Audi apłm dicentem. Non ẽ.
nob̃ conluctatio adu̾sus carnẽ ⁊ sangͥ¬

Expanded text:
qui dat posse quod jubet, et quae praecipit, qui dat posse quod jubet, et quae praecipit, facit ipse: quia sicut diabolus impellit ad mala, sic Deus deducit ad bona. Nemo ergo quasi concreatis sibi vitiis obsequatur, et quod est criminis esse putet naturae, sed sumat cum Christo arma jejunii, criminum propellat impetus, prosternat castra vitiorum, et de ipso auctore mali sumat Christo dimicante victoriam, diabolo victo vitia nil valebunt: quia exstincto tyranno solutae acies sunt tyranni. Audi Apostolum dicentem. Non est nobis colluctatio adversus carnem et sangu
Abbreviated transcription (Latin):
lat corpora. pungit animas. cogitati¬
ones sugg̾it. immittit iras. dat uirtu¬
tes odio. uitia addit. errores serit. diᷤ¬
cordias nutrit. pacem turbas. affectus
dissipat. conscindit unitatẽ. sapit ma¬
lum satis. bonum nil. uiolat diuina.
humana temptat. hinc usq ad xp̃m.¬
tetendisse temptator temerariꝰ sic refert᷑.
Et cum ieuinasset quadraginta dieb ⁊xl.¬
noctib postea esurit. Et accedens temp¬
tator dix̃ ei. Si filius dĩes. dic ut lapides
isti panes fiant. Audientes ista ñ in dm̃
uadant. non criminentur naturam.
non contumelient᷑ auctori. ñ accusent
carnem. de anima ñ querant᷑. ñ impe-¬
tant tempora. astris ñ imputent. infa-¬
mare desinant innocentiam creature.
Malum sentiant accidens ñ creatum. ⁊
creatorẽ boni dm̃. dyabolum inuento¬
rem mali ac sic ascribant dẏabolo ma¬
la. do bona. declinent mala bona faci-
ant. abituri in bonis adiutorem dm̃:

Expanded text:
lat corpora, pungit animas, cogitatilat corpora, pungit animas, cogitationes suggerit, immittit iras, dat virtutes odio, vitia dat amori, errores serit, discordias nutrit, pacem turbat, affectus dissipat, conscindit unitatem, sapit malum satis, bonum nil, violat divina, humana tentat. Hinc usque ad Christetendisse tentator temerarius sic refertur: Et cum jejunasset quadraginta diebnoctibus, postea esuriit; et accedens tentator dixit ei: Si filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Audientes ista in Deum non vadant, non criminentur naturam, non contumelientur auctori, non accusent carnem, de anima non quaerantur, non impetant tempora, astris non imputent, infamare desinant innocentiam creaturae, malum sentiant accidens, non creatum, et creatorem boni Deum, diabolum inventorem mali: ac sic ascribant diabolo mala, bona Deo; declinent mala, faciant bona, habituri in bonis adjutorem Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. quatinus in his dieb nullusa dĩgrã
nullus a generatione diuina relinqͣtur
extorris. quatinus qd̃ alus d̾s ẽ. ꝑ suam
grãm conlaturus. urm̃ crescat ⁊ redun¬
det in gaudium. homines sumus sub
incerto uiuentes. ⁊ nescimus quid pariat
suꝑuentura dies. agamus gͦ dilectissimi.
ne serui. ne filii. ne coniuges. ne paren¬
tes preuenti morte. ⁊ presenti uita careãt.
⁊ non ueniant ad futuram: Sermo
ueterum labor. qd̃ sapientia
mundana querens ⁊ diuque¬
rens ñ potuit iuenire. hoc
scire ⁊ nescire. facile prestitit lex diui¬
na. Unde malum. unde culpa. unde
uitiorum uis. unde criminũ furor. umn¬
de corꝑum bella. unde conflictꝰ anima-¬
rum. unde uitȩ tempestas tanta. un¬
de mortis naufragium tam crudele.
nesciret homo. nͥ di lex dyabolum ꝓ¬
didisset. Diabolus maliauctor. nequi-¬
tiȩ origo. hostis scł̃i. hominis semꝑ in¬
imicus. ille laqueos tendit. lapsus pa¬
rat. foueas fodit. aptat ruinas. stimu¬

Expanded text:
omnes, quatenus his diebus nullus a Dei gratia, nullus a regeneratione divina relinquatur extorris, quatenus quod aliis Deus est per suam gratiam collaturus, vestrum crescat, et redundet in gaudium. Homines sumus sub incerto viventes: et nescimus quid pariat superventura dies . Agamus ergo, dilectissimi, ne servi, ne filii, ne conjuges, ne parentes praeventi morte, et praesenti vita careant, et non perveniant ad futuram. SERMO veterum labor, quod sapientia mundana quaerens, et diu quaerens, non potuit invenire, hoc scire et nescire facile praestitit lex divina. Unde malum, culpa unde, vitiorum vis unde, unde criminum furor, unde corporum bella, unde conflictus animae, unde vitae tempestas tanta, unde mortis naufragium tam crudele nesciret homo, nisi Dei lex diabolum prodidisset? Diabolus mali auctor, nequitiae origo, rerum hostis, secundi hominis semper inimicus, ille laqueos tendit, lapsus parat, foveas fodit, aptat ruinas, stimu