comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licudinom imaginis corruptibilis hominis & uolucrum aqua drupedum & serpentiũ
Eccet̃ peccatum. & poona percati sed peccatum solummodo & poona poocatiessa si non
adbue exboc peceato & aliud saquori&ur : Nam post infidelitatem eorum: subditur
feope q utodera didit illos ds̃ in de sidoria cordis eorum ininmun dicia ut coniumeliis ad¬
ficeront corporasiua insematipsis quugit᷑ cognoscontos dđm non sicut dniglorisicaua¬
runtmeeo percato & causa peccati ad hoc quoq ꝑductis utad cultum serpentittm etuo¬
lumosla bendoitun Sed quia ꝑhano &am cȩcitatem usq ad inmunditiam & carnisco¬
eumolias caciderunt. Ipsa infidelitatis corum cacitas prte dent inted lectui & paccatũ
st lo poena pcocatt Sub soquenti uero inmunditie peccatum fuctas & causcipercati
Sed quia debis in libris moralibus diutractatum est n obis nunc ucis dutius inmotandum
nomes bocatit nobis cum tremore considerandũ est quomo da iustus & orũpis de cũ prece¬

Expanded text:
m imaginis corruptibilis hominis, et volucrum, et quadrupedum, et serpentium . Ecce est peccatum, et poena peccati. Sed peccatum solummodo et poena peccati esset, si non adhuc ex hoc peccato et aliud sequeretur. Nam post infidelitatem eorum subditur: Propter quod tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis aorpora sua in semetipsis . Qui igitur cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, ex eo peccato et causa peccati ad hoc quoque perducti sunt, ut ad cultum serpentium et volucrum laberentur. Sed quia per hanc etiam caecitatem usque ad immunditiam et carnis contumelias ceciderunt, ipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est, et poena peccati, subsequenti vero immundSed quia de his in libris moralibus diu tractatum est, nobis nunc diutius in eis immorandum non est. Hoc autem nobis cum tremore considerandum est quomodo justus et omnipotens Deus, cum praece
Abbreviated transcription (Latin):
cetidisoe piniquitatem quam perpetrauit cons piac ieđ dis ereta cari camcireorenti po
uidicia &t qui peecatonem diuex spectat ut redeat uĩ nonee deuori ensi con tet iuoronde¬
itudhuo ubigrauius in pingat᷑. Peccatum quippe quad ꝑponuenta acirus nonde¬

Expanded text:
cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei cecidisse per iniquitatem quam perpetravit, conspicit? Sed districta sunt omnipotentis Dei judicia, et qui peccatorem diu exspectat ut redeat, non redeunti atque contemnenti ponit adhuc, ubi gravius impingat. Peccatum quippe quod per poenitentiam citius non de
Abbreviated transcription (Latin):
Siaut cuadiium tiaueris iusto ut non poctat iustus Ecilli neno ecalicator i decrensn
ua qui a adnuntia sciei ⁊uaũt animam tuamliberasti. Siergo prelieatiei udeo animã
sualibes auio quia iuscono peccarat adnunti auit. cũ iustus ad peceatã dica tostiadan¬
to aetiderit: predicator quia taint reus uenetur Sed quis rogo nr̃m ad hac sufficiat
ue non solum peccatoros scudiose corripiat. sed & iamiustis inuigila neca lanstu
nosenur in frmitatis nr̃ȩ conscu. cunus iosiuros conspicimus ad mnone recos nenio sucum¬
nsus utiuseitiȩ uitam tencnto quã quia tenontuidemus: &tarr ꝑ dicatorise dobacit
atiamm iustos ad inonere unde pdicator egregius dicebat. Sapientibus peuas. Nietist¬
labirio sum adloquem dum. hoc ualde ꝑtimescen dum quod dñs dic̃. Ponã offondien¬
lum coiani co autenim: Si conuorsus iustus aitstitta sua fecere anipstendit pona
offendiculunicporam ao. Nosonim diciinus quia siini quitatem fecerie offendit e& uerũ

Expanded text:
Si autem tu annuntiaveris justo ut non peccet justus, et ille non peccaverit, vivens vivet, quia annuntiasti ei: tu autem animam tuam liberasti . Si ergo praedicator ideo animam suam liberavit, quia justo ne peccaret annuntiavit, cum justus ad peccatum praedicatore tacente ceciderit, praedicator, quia tacuit, reus tenetur. Sed quis, rogo, nostrum ad haec sufficiat ut non solum peccatores studiose corripiat, sed etiam justis invigilet ne cadant? nos enim, infirmitatis nostrae conscii, cum justos viros conspicimus, admonere eos non praesumimus ut justitiae viam teneant, quam quia tenent videmus; et tamen praedicatoris etiam justos admonere. Unde praedicator egregius dicebat: Sapientibus et insipientihoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum, quod Dominus dicit: Ponam offendiculum coram eo. Ait enim: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum coram eo. Nos enim dicimus quia si iniquitatem fecerit, offendit, et verum
Abbreviated transcription (Latin):
prunar icetious uiois aressione plectat & has illarũ merito uł ꝑdat uł in deterius com¬
iutd utindiluiuo sodomis &multis alis terrarum orbis partib: factum legimus faciendũq
iniudicio eredimus &exspettamus. Dicit &iam apłs caro conicupiscit ad uersur spm & spsaquers¬

Expanded text:
praevaricationis transgressione plectat, et has illarum merito vel perdat vel in deterius compraevaricationis transgressione plectat, et has illarum merito vel perdat vel in deterius commutet: ut in diluvio, Sodomis et multis aliis terrarum orbis partibus factum legimus faciendumque in judicio credimus et exspectamus. Dicit etiam Apostolus: Caro concupiscit adversus spir
Abbreviated transcription (Latin):
qui paratus est diabolo & angelis eius. Quod utiq hominib: idestnaturis dicturis est.
dam natione cuius merito iustissima dĩsententia uniuersum genus humanum morti
fecit obnoxium quantum pelagianis patrib: tuis faueas. in promptuest: unde plura
dicere supersedimus. quia satis suꝑq: apatrib: inde actum terminatũq: cognouimus
Substantias uero sulistantiis contrarias. multa docum̃ tos. & ut cetera p̃tereã
ꝑspicuũ ẽ aquam igni : ignẽ aquȩ lignisq: & ceteris terrestrib: materus contrarũ
uisnenum hominȩ saluiam hominis diu ieiunantis serpentis hominem. homini. dia¬
bolum homini &c &era huius madi : dm̃ uero naturis a secreatis intantũ non ee conto¬
rium inquaitum ab eo ereates : Ineo aut̃ qđ ab eo suꝑbiendo discedunt : non solũ rationa¬
nilibi uerum otam irationalib: ade congrius iustitiȩ equitate ostenditur ut illas iure

Expanded text:
qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quod utique hominibus, id est naturis, dicturus est,qui paratus est diabolo et angelis ejus . Quod utique hominibus, id est naturis, dicturus est,damnatione, cujus merito justissima Dei sententia universum genus humanum morti fecit obnoxium, quantum Pelagianis patribus tuis faveras in promptu est: unde plura dicere supersedimus, quia satis superque a Patribus inde actum terminatumque cognovimus. Substantias vero substantiis contrarias, multa documenta sunt: et ut caetera praeteream, perspicuum est aquam igni, ignem aquae lignisque et caeteris terrestribus materiis: contrarium venenum homini, salivam hominis diu jejunantis serpenti, hominem homini, diabolum homini, et caetera hujusmodi. Deum vero naturis a se creatis in tantum non esse contrarium, in quantum ab eo creatae sunt; in eo autem quod ab eo superbiendo discedunt, non solum rationabilibus, verum etiam irrationabilibus adeo contrarius justitiae aequitate ostenditur, ut illas jure
Abbreviated transcription (Latin):
quia conceptus de inmunditia . dum admunditiã tendit. hoc conatur uincere qđ ẽ
quis quis aũt occultȩ temptationis motus atq in munditiã cogitationis euicerit. ne¬
quaquã sibi suam munditiã tribuat quia de inmundo conceptum semine nullus
acere mundũ potest. Nisi is quimundus ꝑsem &ipsum solus .g quiergo iam ad
locum munditiae mente ꝑuenit. conceptionissuȩuiam respiciat ꝑquã uenit
aetqunde colligat. quia exsua uirtute non hab& munditiam uiuendi cuide in munditia
ratio suasit. Necessario nullã naturã punire suadebit Neq enim creatrix neq creata
punit creatã quia nulla substantia alterius substantiȩ contraria eẽ potest : ꝑ
sufficit huic phantasiae dissoluende ueritatis elogium qadicit. Noli tetimere
eos qui occidunt corpus. animam aũt nom poss̃ occidere: Sed potius eumtimete qui hab&
potestatem & animam & corpus ꝑdere ingehenna &item. Ite nnignem &ernum.

Expanded text:
quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evinceret, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est . Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia ratio suasit, necessario nullam naturam punire suadebit. Neque enim creatrix. Neque creata punit creatam, quia nulla substantia alterius substantiae contraria esse potest. CORRECTIO. + Sufficit huic phantasiae dissolvendae Veritatis elogium, quo dicit: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere; sed potius eum timete in gehenna ; et item: Ite in ignem aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
sedqr de corile exeunt eas co inquinant hominem: Insemine uero qđ seritur. uullã anẽe
ꝓpriam uolendi possibilitatem atq: scientiã. quisnesciat  unde ergo inmundum snũ¬
quid exeo qđ .ẽ. creaturadĩ absit. Restat igitur ut extraduce iniquitatis primigenȩ in mun¬
dum fateamur: qđ ex dignitate primȩ conditionis mundũ catholica ten& & conuincit
eccła. pat& itaq reatu paternȩ trans gressionis inmundum seri. concipi. & nasci: qđ pu¬
homo enim incorruptibili carne uiuens: hab& temptationem in munditias in pressas
insem& ipso quia nimirum eas traxit ab origine : Ipsa quippe ꝓpt̃ delectationem
carnis eius conceptio . inmunditia ẽ. Vnde & psalmista ait ecce enim in iniquitatib:
concoptus sum & indelictis peperit me mat̃mea. hin ẽ ergo qđ plerumq temptatur
& nolens hinc est qđ in munda quȩdam inmente patitur quam uis exiudicio reluctetur:

Expanded text:
sed quae de corde exeunt, ea coinquinant hominem . In semine vero, quod seritur, nullam inesse sed quae de corde exeunt, ea coinquinant hominem . In semine vero, quod seritur, nullam inesse propriam volendi possibilitatem atque scientiam quis nesciat? Unde ergo immundum est? Nunquid ex eo quod est creatura Dei? Absit. Restat igitur ut ex traduce iniquitatis primigenae immundum fateamur, quod ex dignitate primae conditionis mundum catholica tenet et convincit Ecclesia. Patet itaque reatu paternae transgressionis immundum seri, concipi et nasci, quod puHomo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est: unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens; hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis et judicio reluctetur,
Abbreviated transcription (Latin):
mari: Nimirũ constat Nequaquam sibi uelle prius in eẽ quã id uidelic& animam auc¬
toris munere consequat᷑. Cuius ꝓprie uelle non dubitatur: clamat tamen ꝓph&ai in ge¬
mescens. &dicit : ecce enim in iniquitatib: concoptussum. & in peccatis concepit me ma¬
termea. Concipiaũt semen nullu s ignorat : qđ cum absq: contradictione bonũ quia
omis creatura dĩ bona mundumq: sit: Omne quippe bonum mundũ. & nullũ mundum
nonbonum: quȩrendum est quare se in iniquitatibus conceptum deplor&. Non enim
in suis quȩ ꝑ pro priam uoluntatem adhuc nulla s̃. sed ꝓculdubio in primi propagator
nr̃i. ex quo cum humana substantia iure damnata iniquitatem nascendo trahimus quã
nulla tenus niss renascendo euadimus: hoc tam̃ ipsum sem̃beatus iob. in mundũ uocare ñ me¬
tuit. cum dicit quis potest facere mundum de inmundo concoptum semine  : Ñ netu

Expanded text:
mari? Nimirum constat nequaquam sibi velle prius inesse, quam id videlicet animam aucmari? Nimirum constat nequaquam sibi velle prius inesse, quam id videlicet animam auctoris munere consequatur, cujus proprie velle non dubitatur. Clamat tamen Propheta ingemiscens, et dicit: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Concipi autem semen nullus ignorat, quod cum absque contradictione bonum, quia omnis creatura Dei bona, mundumque sit: omne quippe bonum mundum, et nullum mundum non bonum: quaerendum est quare se in iniquitatibus conceptum deploret. Non enim in suis, quae per propriam voluntatem adhuc nulla sunt, sed procul dubio in primi propagatoris nostri, ex quo cum humana substantia jure damnata iniquitatem nascendo trahimus, quam nullatenus nisi renascendo evadimus. Hoc tamen ipsum semen beatus Job immundum vocare non metuit, cum dicit: Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu
Abbreviated transcription (Latin):
sed merito peccati qđ tota commisit. Alia est ergo cruciatio ꝑ uersȩ uoluntatis dun
ea quȩ male aut indigne appetit habere nonsinitur: qđ tam̃ adcruciatum uolentis re¬
fertur. alia cum hic uel post modum anima & corpus manifestis atq euidentib: torm̃
afficitur :. Intue amur sane cuiuscũq maris semen infemina seminantis. Quod natu¬
rã esse numquã negabis uidelic& exnatura id ẽ. carne serentis ꝓdiens. exceptorio uter
muliebris infusum .: quȩ in eo uoluntas. certe in animum eẽ semen masculi quando ꝓ¬
funditur. Nullus diffitetur Vbi ergo uoluntas insemine : Nam uoluntatẽ animie
quis nesciat cum ergo inserenda ꝓleconst& solem semen in anime seminari. & post
interualla temporũ illud acorditore uniuersitatis co agulari : coagulatum in membra
ꝓpria delineari delineatũ formari: formatum solidari: solidatum spiraculo uitȩ ani¬

Expanded text:
sed merito peccati, quod tota commisit. Alia est ergo cruciatio perversae voluntatis, dum sed merito peccati, quod tota commisit. Alia est ergo cruciatio perversae voluntatis, dum ea quae male aut indigne appetit, habere non sinitur, quod tamen ad cruciatum volentis refertur; alia cum hic vel postmodum anima et corpus manifestis atque evidentibus tormentis afficitur. Intueamur sane cujuscunque maris semen in femina seminantis, quod naturam esse nunquam negabis, videlicet ex natura, id est carne serentis prodiens, exceptorio uteri muliebris infusum, quae in eo voluntas? Certe inanimum esse semen masculi quando profunditur, nullus diffitetur: ubi ergo voluntas in semine? Nam voluntatem animi esse, quis nesciat? Cum ergo in serenda prole constet solum semen inanime seminari, et post per intervalla temporum illud a conditore universitatis coagulari, coagulatum in membra propria delineari, delineatum formari, formatum solidari, solidatum spiraculo vitae ani
Abbreviated transcription (Latin):
instituta regeneratio nisi quiauitiosa est generatio usq adeo ut &iam delegitin
matrimonio procreatus. dicat. I iniquitatib conceptussum. & in peccatis ma¬
termea me inutero aluit. Neq hic dixit in iniquitate uel in peccato. cum & hoc
rectȩ dici poss&. sed iniquitates & peccata dicere maluit. ⁊ quia & in illo uno
tetur inne cessitatem mortis humana natura. reperiuntur sicut supra dis¬
serui plura peccata & alia parentum quȩ & sinonita posr̃mutare naturã reatu
tamen obligant filios. Nisigratuita gratia & miseri cordiadiuina subueniat
ꝑAudis parentum peccatis paruulos obligari. & dicis innullo uindicari iuste alte¬
rius peccatum  audis naturam morte punitam & dicis innullo naturam puniri:
uerissime itaq: dicitur. in impiis supplicia ꝑpeti qđ ds̃fecit id .ẽ. totã humanã substantiã

Expanded text:
liud est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio; usque adeo ut etiam de legitimo liud est instituta regeneratio, nisi quia vitiosa est generatio; usque adeo ut etiam de legitimo matrimonio procreatus dicat: In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea me in utero aluit . Neque hic dixit, in iniquitate vel peccato, cum et hoc recte dici posset; sed iniquitates et peccata dicere maluit. Quia et in illo uno,teretur in necessitatem mortis humana natura, reperiuntur, sicut supra disserui, plura peccata et alia parentum, quae etsi non ita possunt mutare naturam, reatu tamen obligant filios, nisi gratuita gratia et misericordia divina subveniat. + Audis parentum peccatis parvulos obligari, et dicis in nullo vindicari juste alterius peccatum? Audis naturam morte punitam, et dicis in nullo naturam puniri? Verissime itaque dicitur in impiis supplicia perpeti quod Deus fecit, id est totam humanam substantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nullã uoluntatis ulactionis ꝓpriȩ singularitatem ad serere poteris qui tamen
om̃s eetea baptis inigratiã morientes : non suo sed proto plasti peccato ppeiuen
ploxione dam nantur⁊ hinc augustinus in libro enchiridion Repc parentũ
quoq: peccatis paruulos obligari. Non solum primorum hominum sed &iam
tisa neillã pecciatu patrum infilios. ten& eos utiq antequã pregenerationem ad
testa mentum nouum incipiant ꝑtinere: quod testamentum ꝓphetabatur : cũdice¬
retur pietis ielem non accepturos filios peccata patrum siorum nec ulterius
futuram in isrł parabolam illam. patres manducauer̃ uuam a cerbam & dentes
filiorum obstupuerunt. Ideo enim quisq: renascitur. Vt soluatur in eo quicquid
peccati est cum quo nascitur: Nam peccata quȩ male agendo postea comittunt᷑.
poss & penitendo sanari sicut &dam postbaptismum fieriuidemus. Ac per hoc non ẽ.

Expanded text:
nullam voluntatis vel actionis propriae singularitatem asserere poteris, qui tamen nullam voluntatis vel actionis propriae singularitatem asserere poteris, qui tamen omnes extra baptismi gratiam morientes, non suo, sed protoplasti peccato perpetua plexione damnantur. Hinc Augustinus in libro Enchiridion : Parentum quoque peccatis parvulos obligari, non solum primorum hominum, sed etiatia: Reddam peccata patrum in filios , tenet eos utique, antequam per regenerationem ad Testamentum Novum incipiant pertinere. Quod Testamentum prophetabatur, cum diceretur per Ezechielem non accepturos filios peccata patrum suorum, nec ulterius futuram in Israel parabolam illam: Patres manducaverunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt . Ideo enim quisque renascitur, ut solvatur in eo quidquid peccati est cum quo nascitur: nam peccata quae male agendo postea committuntur, possunt et poenitendo sanari, sicut etiam post baptismum fieri videmus. Ac per hoc non ob a
Abbreviated transcription (Latin):
trio male utens homo. & se ꝑdidit & ipsum : ꝓIdem inepistola ad uitalem a¬
et sic eripit uas aeius quȩ cumq prȩdestinauit eripere arbitrium eorum ab eius h¬
berans potestate. ut illo non inpediente credant in istum libera uoluntate : ꝓinde hoc
opus est gratiȩ nonnaturȩ. Opus ẽ inquam gratiȩ quami nobis attulit seđs adam:
non naturȩ quam totam ꝑdidit in sem& ipso primus adam E Seenim ꝑdidit id ẽ.
naturam suam qđ ẽ anima & corpus hac ergo perierat quia hoc utiq peccauerat¬
& quia hoc totum pecca uerat. ꝓpterea totam massam corru perat ut nichil
exeditiam nali coniunctione maris & feminȩ nisi corruptm ac ꝑ hoc morti
nibditum iras cerelun & propterea iuste alterius. id est primi hominis peccatũ
in altero id est ple illius qẽ totũ genus humanum uindicatur: quiac cornũ ptionẽ
paterne rdicis. tota naturaliter suboles traxit exgenere ⁊Certe in paruuls

Expanded text:
trio male utens homo, et se perdidit et ipsum. + Idem in epistola ad Vitalem: trio male utens homo, et se perdidit et ipsum. + Idem in epistola ad Vitalem: Et sic eripit vasa ejus quaecunque praedestinavit eripere, arbitrium eorum ab ejus liberans potestate, ut illo non impediente credant in istum libera voluntate, proinde hoc opus est gratiae, non naturae. Opus est, inquam, gratiae, quam nobis attulit secundus Adam, non naturae, quam totam perdidit in semetipso primus Adam. + Se enim perdidit, id est naturam suam, quod est anima et corpus. Hoc ergo perferat, quia hoc utique peccaverat; et quia hoc totum peccaverat, propterea totam massam corruperat, ut nihil ex ea naturali conjunctione maris et feminae nisi corruptum, ac per hoc morti subditum, nasceretur: et propterea juste alterius, id est primi hominis, peccatum in altero, id est prole illius, quae est totum genus humanum, vindicatur, quia corruptionem paternae radicis tota naturaliter soboles traxit ex genere. Certe in parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
apud ueteres imago fuit ueritatis quȩ nunc a pparuit. & manifestata est in salua¬
toris aduentu. quo modo aereticis contrarium uid&ur uetus nouo. cum ipsa sibi
in uicem testimoniosint beda in expositione genesisbtba&quidem ipsisibi feceram
perito mata de foliis ficiquib: pudenda tegerentꝰ : sed ds̃ facit illis tunicas pellicias quib
omne corpus illorum induat. quia ipsi ꝑdita ꝑ prȩuaricationẽ gloria in nocente
p̃tender̃ sibi cielamen excusationis qua suamculpam in conditorem trans funderent
et ipse conditor illos ꝑsententiam iusti iudicii oblato statu uitȩ in mutabilis. in ani¬
ma simiul & carne multauit poena mortalitatis: ꝑ Memento quidbeatus augus¬
tinus dixerit᷑ aũc quidenim boni operatur ꝑditus. Nisi quantum fuerit aꝑditione
reparatus : Num quid libero uoluntatis arbitrio e& hoc absit : Nam libero arbi

Expanded text:
apud veteres imago fuit veritatis, quae nunc apparuit et manifestata est in Salvaapud veteres imago fuit veritatis, quae nunc apparuit et manifestata est in Salvatoris adventu, quomodo haereticis contrarium videtur Vetus Novo, cum ipsa sibi invicem testimonio sint? + Beda in Expositione Genesis: Et quidem, ipsi sibi fecerant perizomata de foliis fici, quibus pudenda tegerent ; sed Deus facit illis tunicas pelliceas quibus omne corpus illorum induat, quia ipsi, perdita per praevaricationem gloria innocentiae, praetendere sibi velamen excusationis, qua suam culpam in Conditorem transfunderent, et ipse Conditor illos per sententiam justi judicii, oblato statu vitae immutabilis, in anima simul et carne mulctavit poena mortalitatis. + Memento quid beatus August? Absit. Quid enim boni operatur perditus, nisi quantum fuerit a perditione liberatus? Numquid libero voluntatis arbitrio? Et
Abbreviated transcription (Latin):
quia enim inquit morte idñ liberatisumus. huiusrei memores in hedendo & potand
carnom & sangunem quȩ ꝓ nobis oblatas̃ significamus. Nouun testamentum inhis con¬
sȩcuti qđ ẽ noua lex quȩ oboedientem sibi tradit cȩlestib regnis. Nam & moses accepto
sanguine uituli in pacera. aspersit filios isrłdicens : Hoc est testamentum qđ disposu¬
it ds aduos. hoc figura fuit testamenti. qđ dñs nouum appellauit ꝑ proph&ã ut illud
uetussit quod moses tradidit testa m̃tum ergo sanguine constitutũ est. qui a beneficu
diuini sanguis testis est: Incuius tr̃pum nos calicem mysticum ad tuitionem corporis
saluum fecit: Caro enim saluatoris ꝓsalute corporis. sanguis uero ꝓanima nr̃a effu¬
sus est: sicut prius prȩfiguratum fuerat amose. Sicenim ait caro inquit ꝓcorpore
ur̃o effer&ur. sanguis uero ꝓanima: Ideos non manducandũ sanguinem. Si igitur

Expanded text:
Quia enim, inquit, morte Domini liberati sumus, hujus rei memores in edendo et potando Quia enim, inquit, morte Domini liberati sumus, hujus rei memores in edendo et potando carnem et sanguinem, quae pro nobis oblata sunt, significamus, Novum Testamentum in his consecuti, quod est nova lex, quae obedientem sibi tradit coelestibus regnis: nam et Moyses accepto sanguine vituli in patera, aspersit filios Israel dicens: Hoc est Testamentum quod disposuit Deus ad vos . Hoc figura fuit Testamenti quod Dominus Novum appellavit per prophetam, ut illud Vetus sit quod Moyses tradidit. Testamentum ergo sanguine constitutum est, quia beneficii divini sanguis testis est in cujus typum nos calicem mysticum sanguinis ad tuitionemsalvum fecit. Caro enim Salvatoris pro salute corporis, sanguis vero pro anima nostra effusus est, sicut prius praefiguratum fuerat a Moyse . Sic enim ait: Caro, inquit, pro corpore vestro offertur, sanguis vero pro anima , ideoque non manducandum sanguinem. Si igitur
Abbreviated transcription (Latin):
mirabili dignatione reparauit & liberauit: Sicut enim paulo antẽ prȩmisimus nul¬
latenus in eo & membris eius iniquitas. est punita. sed natura Inquo ut diximus ideo
natura punita .ẽ quia natura perierat. Dicente ipso uenit enim filius hominis
quȩrere & saluum facere qđ perierat Sienim non natura perierat sed uolun¬
tas. Nequaquam necessarium fuerat adĩfilionaturã suscipi. sedidtantum modo qđ
perierat. id est uoluntatẽ. perierat aut̃ anima. quȩ ab eatitudine extorris diu¬
tissime exsulabat. Perierat & corpus qđ inpuluerem unde sũptum fuerat fatis¬
cebat. Sed utrumq reparatum est: quia & anima beatitudinȩ &corpus in corruptioni
ꝑmediatoris humilitatem ineffabilem restituitur. ambrossus exponens in epistola
ad corinthios apłm dicentem mortem dñi ad nuntiantes doneo ueniatiaMORΟBVS¬

Expanded text:
mirabili dignatione reparavit et liberavit. Sicut enim paulo ante praemisimus, nulmirabili dignatione reparavit et liberavit. Sicut enim paulo ante praemisimus, nullatenus in eo et quibusdam membris ejus iniquitas est punita, sed natura: in quo, ut diximus, ideo natura punita est, quia natura perierat, dicente ipso: Venit enim Filius hominis quaerere et salvum facere quod perierat . Si enim non natura perierat, sed voluntas nequam, necessarium fuerat a Dei Filio naturam suscipi, sed id tantummodo quod perierat, id est voluntatem. Perierat autem anima, quae a beatitudine extorris diutissime exsulabat; perierat et corpus, quod in pulverem, unde sumptum fuerat, fatiscebat: sed utrumque reparatum est, quia et anima beatitudini, et corpus incorruptioni per Mediatoris humilitatem ineffabilem restituitur. Ambrosius exponens in Epistola ad Corinthios Apostolum dicentem : Mortem Domini annuntiantes donec veniat
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑtraducem in propaginem diffundi recte possuus dicere cum non sit natura
sicut recte dicimus hominem ex homine qđ ẽ natura: Ac ꝑ hoctota perierat : quia
tota deliquerat: et quia tota perierat: tota adĩ filio ueraciter miseri corditerq
suscepta ẽ. Tota aut̃ suscepta N est. ut tota liberar&ur: Tota uero liberata
quia tota indifilio passionem ꝑpessa est: Tota in eo tormentum tam &s indebite
ꝑtulit q̃uia & corpus cruciatibu ad tritum sepulturȩq mandatum est . & anima reli
ad tempus corpore. liberrima inferos pene trauit. Totait idem liberata est. quia
citȩ resurrectionis gloria decorruptione ad incorruptionẽ demorte aduitam.
demortalitate ad in mortalitatem transit: Non itaq indĩfilio uoluntas punita . ẽ
quȩ nullium quam prauitati fuit obnoxia. sed natura quã inadam ꝑditam inseip so

Expanded text:
vel per traducem in propaginem diffundi, recte possumus dicere, cum non sit natura, vel per traducem in propaginem diffundi, recte possumus dicere, cum non sit natura, sicut recte dicimus, hominem ex homine, quod est natura. Ac per hoc tota perierat, quia tota deliquerat; et quia tota perierat, tota a Dei Filio veraciter misericorditerque suscepta est. Tota autem suscepta est, id est, ut tota liberaretur; tota vero liberata est, quia tota in Dei Filio passionem perpessa est. Tota in eo tormentum, tametsi indebite, pertulit, quia et corpus cruciatibus attritum sepulturaeque mandatum est, et anima, relicto ad tempus corpore, liberrima inferos penetravit. Tota item libera est, quia citae resurrectionis gloria de corruptione ad incorruptionem, de morte ad vitam, de mortalitate ad immortalitatem transiit. Non itaque in Dei Filio voluntas punita est, quae nulli unquam pravitati fuit obnoxia, sed natura, quam in Adam perditam in seipso
Abbreviated transcription (Latin):
cipi nec edi ual&: Sequitur ut natura quȩ est caro peccati. uidelic& nra caro pec¬
care conuincatur : Qm̃ quis in nubib: ȩquabitur d̃o. Similis eritdño infilusdĩ
in concusse quippe fides catholica ten& & predicat: filium dĩ in hoc excepta ditatis
eminentia aceteris hominib: discerni qđ nec concupiscentialiter. Nec sexuum
commixtione sed sola scĩ sp̃s operatione conceptus. Nulla originalis nox epotuerit
noxiatione uitiari : Ideoq: tam conceptione quõ natiuitate & uitȩ processu omni
peccati inmunis. solus liber potuit intermortuos. ẽẽ. cuius naturali munditia.
om̃s nr̃ȩ naturales effectiuȩq: inmunditia tergerentur: peccauit itaq: in primo
homine naturae generalitas. Id est anima concupiscens in licitum. & corpussuȩ
animȩ concupiscentiis obsecundans : Non enim uoluntatem ex uoluntate nasci

Expanded text:
cipi, nec edi valet, sequitur ut natura, quae est caro peccati, videlicet nostra caro, peccipi, nec edi valet, sequitur ut natura, quae est caro peccati, videlicet nostra caro, peccare convincatur. Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino, similis erit Domino in filiis Dei? Inconcusse quippe fides catholica tenet et praedicat Filium Dei in hoc, excepta deitatis eminentia, a caeteris hominibus discerni, quod nec concupiscentialiter, nec sexuum commistione, sed sola sancti Spiritus operatione conceptus, nulla originalis noxae potuerit noxiatione vitiari. Ideoque tam conceptione quam nativitate, et vitae processu, omnis peccati immunis solus liber potuit inter mortuos esse , cujus naturali munditia omnes nostrae naturales affectivaeque immunditiae tergerentur. Peccavit itaque in primo homine naturae generalitas, id est anima concupiscens illicitum, et corpus suae animae concupiscentiis obsecundans. Non enim voluntatem ex voluntate nasci,
Abbreviated transcription (Latin):
conceptam &editam incuius similitudine id est ueritate carnis cumpec catoneo genitȩ
nec con ceptȩ nec editȩ miserit ds̃ pat̃filium suum : et ne usitatissima uolis prauitate
baccheris in aliud apłica uerba deflectens. audi sequentia ⁊ ut depeccato inquit dã¬
naret peccatum incarne. hoc ẽ. ut decarnesua quam institueratẽẽ hostiã ꝓpeccato
dam nar& peccatum nr̃e carni ingeneratum a quo prȩter ipsam solam nulla nr̃a coro
expers. Nulla ex sors. numquam post ꝓto plastorum in oboedientiam iustamq tre¬
mendi iudicis anim aduersionẽ. potuit potest aut poterit generari: Itaq siqđ
ulla formidatione fatendum est caro propriifiludĩ similitudo carnis peccati. Id est non
cdmpeccato sata concepta &edita. sine quo caro peccati. id est nr̃a. Nec seri nec cor¬

Expanded text:
conceptam et editam. In cujus similitudine, id est veritate carnis cum peccato nec genitae, conceptam et editam. In cujus similitudine, id est veritate carnis cum peccato nec genitae, nec conceptae, nec editae, miserit Deus Pater Filium suum. Et ne usitatissima vobis pravitate baccheris in aliud apostolica verba deflectens, audi sequentia, ut de peccato, inquit, damnaret peccatum in carne, hoc est, ut de carne sua quam instituerat esse hostiam pro peccato, damnaret peccatum, nostrae carni ingeneratum, a quo, praeter ipsam solam, nulla nostra caro expers, nulla exsors nunquam post protoplastorum inobedientiam, justamque tremendi judicis animadversionem, potuit, potest aut poterit generari. Itaque si quidem absque ulla formidatione fatendum est, caro proprii Filii Dei similitudo fuit carnis peccati, id est non cum peccato sata, concepta et edita, sine quo caro peccati, id est nostra, nec seri, nec con
Abbreviated transcription (Latin):
quide dõ patre dicit qui amiseriͭ filium suum insimilitudine carnis peccati : qui
num quam habuit carnẽ quȩ eet̃ similitudo carnis peccati id est nr̃ȩ. Sinatura qđ ẽ homo
idest anima & caro non peccat : Bifariam igit᷑ mentitum de prehendis apłm. qđ & s
sit. id est nr̃a caro peccati. quȩ originaliter ac naturaliter nullum trahat peccatum
Nec ad uertis uel forte a nemine aduerte autumas. quantaid absurditas immo impi¬
etas consequatur. Si enimnatura non peccat. ergo nec homo peccat .: Si homo
& natiuitatis singularitate dispescit : Si hac exceptione secret& innullo acete¬
ris mortalib differt : falsum est qđ ait ꝓph&a : qm̃ quis in nubib ȩquabitur dño
dĩ filius & ad optiui filiidĩ : qđ quia om̃s pdeneblas phemias superat. fatendum est
testimonio ueracis apłi carnem nr̃am carnem eẽ peccati. Id est cumpeccato generatã

Expanded text:
qui de Deo Patre dicit quia miserit Filium suum in similitudine carnis peccati , qui qui de Deo Patre dicit quia miserit Filium suum in similitudine carnis peccati , qui nunquam habuit carnem quae esset similitudo carnis peccati, id est nostrae, si natura, quod est homo, id est anima et caro, non peccat. Bifariam igitur mentitum deprehendis Apostolum, qusit, id est nostra caro peccati, quae originaliter ac naturaliter nullum trahat peccatum. Nec advertis, vel forte a nemine adverti autumas, quanta id absurditas, imo impietas, consequatur: si enim natura non peccat, ergo nec homo peccat; si homo et nativitatis singularitate, dispescit: si hac exceptione secreta, in nullo a caeteris mortalibus differt, falsum est quod ait Propheta: Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino, Dei Filius et adoptivi filii Dei; quod quia omnes pene blasphemias superat, fatendum est testimonio veracis Apostoli carnem nostram carnem esse peccati, id est cum peccato generatam,
Abbreviated transcription (Latin):
natura non est. quo pacto ado substa tam in homine dixeris. nequa quam uideo. Nam sina¬
tura non est quomodo sicut natura ad om̃s transiit. &denatura quidem corporis qđ
in illo uno omnium hominum fuerit. Nullus ambigit. Nascitur enim decarne caro
Sed utrum & anima similiter de anima nascatur. magna quȩstio est. & a patrib: diu
multumq discussa. sed absq certa definitione relicta: quappt̃ quicquid de uoluntate
quã constat ꝑse nonesse naturã. sed naturȩ id est animȩ motum spontaneum agis
friuolum prorsus &ueritati contrarium iudicatur. quippe cum uoluntas sicut ꝑse
noneẽ. It a perse uelle idest moueri non possit. Et quicquid uoluntate agitur.
uolenti proculdubio imputetur: Vult aut̃ animus : & cum ꝑuerse uultꝰ ipsius
ꝑuersitatis merito iure punitur:Sinatura non peccat. arguis mendaci apłn

Expanded text:
natura non est, quo pacto a Deo substitutam in homine dixeris nequaquam video: nam si nanatura non est, quo pacto a Deo substitutam in homine dixeris nequaquam video: nam si natura non est, quomodo sicut natura ad omnes transiit? Et de natura quidem corporis, quod in illo uno omnium hominum fuerit, nullus ambigit: nascitur enim de carne caro; sed utrum et anima similiter de anima nascatur magna quaestio est, et a Patribus diu multumque discussa, sed absque certa definitione relicta. Quapropter quidquid de voluntate quam constat per se non esse naturam sed naturae, id est animae motum spontaneum agis, frivolum prorsus et veritati contrarium judicatur: quippe cum voluntas sicut per se non esse, ita per se velle, id est moveri, non possit, et quidquid voluntate agitur, volenti procul dubio imputetur. Vult autem animus, et cum perverse vult, ipsius perversitatis merito jure punitur. Si natura non peccat, arguis mendacii Apostolum,
Abbreviated transcription (Latin):
Et quem ad modum in illo unusquisq uoluntatissuȩ indiuiduum possederat numerum. Ita
in illo ꝑseipsum singulus quisq potuit proprium committere delictumꝙ innullo qui ppe
uindicatur iuste alterius peccatum: ꝓinde innullo natura punitur. quia exdõ ẽ & non
peccat. Motus aut̃ uoluntarius libidinose utens naturȩ bono merito punitur. quiana¬
turȩ legem trans greditur. quam ꝓcul dubio nontrans greder&ur. si substantialiter adõcre¬
aretur hinc aꝑte colligitur in impiis supplicia nonper peti qđ ds̃ fecit. sed qđ suꝑbia uiti¬
ose inuenit Libido siquidem ꝑuersȩ uoluntatis cruciatur. dumea quemale aut indigne
appetit habere nonsinitur : E quamuis ab unde histuis prauitatib: responsumsitꝰ
illud tamen in eis primo ꝑpendi oport&. quod uoluntatem a substantia secernere
uidearis. quam primis tui operis partib essentiam obstinatissime ad firmabas: sed si

Expanded text:
et quemadmodum in illo unusquisque voluntatis suae individuum possederat numerum, ita et quemadmodum in illo unusquisque voluntatis suae individuum possederat numerum, ita in illo per se ipsum singulus quisque potuit proprium committere delictum. In nullo quippe vindicatur juste alterius peccatum. Proinde in nullo natura punitur, quia ex Deo est, et non peccat. Motus autem voluntarius, libidinose utens naturae bono, merito punitur, quia naturae legem transgreditur, quam procul dubio non transgrederetur, si substantialiter a Deo crearetur. IV. Hinc aperte colligitur, in impiis supplicia non perpeti quod Deus fecit, sed quod superbia vitiose invenit. Libido siquidem perversae voluntatis cruciatur, dum ea, quae male aut indigne sinitur. CORRECTIO. + Quamvis abunde his tuis pravitatibus responsum sit, illud tamen in eis primo perpendi oportet quod voluntatem a substantia secernere videaris, quam primis tui operis partibus essentiam obstinatissime affirmabas. Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
ex se posteritatẽ concupiscentialiter processuram uitiauit. ut a &erna dam¬
natione teneatur obstricta. nisi suc currentis gratiȩ fuerit miseratione liberata
Non enim dicer&ur naturale peccatum. si non ess& eciam naturȩ iamtamen uitiatȩ :
non tantum modo uoluntatis quã ñ eẽ naturam &iam te adnitente iamdictum ẽ
itaq: aut nega cum pelagianis naturale peccatum &euerte apłm dicentem fuimus
enim natura filii ire sicut &ceteri om̃sq catholicos obrue: aut qđ optamus ueritatẽ
naturalis ꝑ indeq: originalas peccati recipe. & te sinceritati fide ixp̃ianȩ ad scisce Iob
Siquidem siea natura de linquer& cum unasit. tota profecto perir&. Sed non peruit.
quando medicamentum uulneris hoc ẽ substantia redemptoris in ea remansit incorrup¬
tum. prȩt̃ qđ om̃s pec cauerunt simul in homine uno : Nonenim ille peccauit in omnibus.
sed om̃s in illo Sicut enim ille habebat propriam uoluntatem. Ita & proprium peccatum¬

Expanded text:
vitiavit, ut aeterna damnatione teneatur obstricta, nisi succurrentis gratiae fuerit miseratione liberata. Non enim diceretur naturale peccatum, si non esset etiam naturae, jam tamen vitiatae, non tantummodo voluntatis, quam non esse naturam, etiam te adnitente, jam dictum est. Itaque, aut nega cum Pelagianis naturale peccatum, et everte Apostolum dicentem: Fuimus enim natura filii irae sicut et caeteri , omnesque catholicos obrue; aut, quod optamus, veritatem naturalis, proindeque originalis peccati recipe, et te sinceritati fidei Christianae ascisce. JOANNES SCOTUS. Θ Siquidem si ea natura delinqueret, cum una sit, tota profecto periret; sed non periit, quando medicamentum vulneris, hoc est substantia Redemptoris, in ea remansit incorruptum, praeter quod omnes peccaverunt simul in homine uno: non enim ille peccavit in omnibus, sed om
Abbreviated transcription (Latin):
plieiareseruat sedeorum corda hicasiam ubidelinquurt oenis impliasts
uteo ipso quo peccunt som & ipsos seriant ut sem ꝑ trepidi semperq sus pecti
ipalaabalus patimetuait. que sealus fecis somemicierintũ  Suit amen cui¬
denter: depeocatis q̃ sunt poene pe ccatorum in ex positioneietqt i ꝓpheee
omeliaũ nde cima artis primȩ Itadis seruit CII Sedo sicen uersus uistusa uistitaꝗ¬

Expanded text:
plicia reservat, sed eorum corda, hic etiam ubi delinquunt, poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant; ut, semper trepidi semperque suspecti, mala ab aliis pati metuant quae se aliis fecisse meminerint. + Qui tamen evidenter de peccatis quae sunt poenae peccatorum in Expositione Ezechiel prophetae Homilia 11, partis primae, ita disseruit: Sed Et si conversus justus
Abbreviated transcription (Latin):
tatis bonum quaturbatione feriant pensat : ꝓDe difficultatib tamen atq
pec catis quȩ dicuntur non solum peccata sed & poenȩ peccatorum. quo dinhac
interim uita quã maxime fiant nec his poenȩ aliȩ uł prȩsentes uł stimurȩ ulla¬
tenus excludantur. plenȩs̃ orto doxorum paginȩ tractatorum : quorũ sc̃s¬

Expanded text:
tatis bonum, qua perturbatione feriant, pensat. Sed illud valde in tatis bonum, qua perturbatione feriant, pensat. Sed illud valde in peccatis, quae dicuntur non solum peccata, sed et poenae peccatorum, quod in hac interim vita quam maxime fiant, nec his poenae aliae, vel praesentes vel futurae ullatenus excludantur, plenae sunt orthodoxorum paginae tractatorum, quorum s
Abbreviated transcription (Latin):
se subdidit. acretoris societate disiunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat . quȩ
errans auctori p̃posuerat : ut unde homo culpam nontimuit suꝑbus ad mitter̃e
indepoenam corrigendus inuenir&. & tanto citius resipiscer& ad illa que ꝑdidit
quanto doloris plena ee. conspicer& quȩ quȩ siuit. unde & benedicitur. forin ans
lucem &creans tenebras: Quia cũ ꝑflagella exterius doloris tenebre creantur.
hitus ꝑ eruditionem luxmentis accenditur : faciens pacem & creansmala: Quia
tunc nobis pax cumdõ redditur. cum haeo que benes condita. sed non bene eoncupito
in eaquȩ nob malas flagella uertuntur: ꝑculpam quippedo discordes exfcctimus
Dignum ergo est ut ad pacem illius ꝑflagella redeamus: ut cum una quȩq: resbene¬
condita nob̵ indolore uertitur. correctimens : ad auctoris pacem humiliter refor¬
metur: haecita flagella beatus iobmala nominat: quia salutis & tranquailli¬

Expanded text:
se subdidit, a Creatoris societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, quae se subdidit, a Creatoris societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, quae errans auctori praeposuerat; ut unde homo culpam non timuit superbus admittere; inde poenam corrigendus inveniret; et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit, quanto doloris plena esse conspicere, quae quaesivit. Unde et bene dicitur formans lucem, et creans tenebras, quia cum per flagella exterius doloris tenebrae creantur, intus per eruditionem lux mentis accenditur: Faciens pacem et creans mala; quia tunc nobis pax cum Deo redditur, cum haec quae bene sunt condita, sed non bene concupita, in ea quae nobis mala sunt flagella vertuntur. Per culpam quippe Deo discordes exstitimus: dignum ergo est ut ad pacem illius condita nobis in dolorem vertitur, correcti mens hominis ad actoris pacem humiliter reformetur. Haec itaque in flagella beatus Job mala nominat, quia salutis et tranquilli
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in ptĩnita non est: hoc enim iustum & omne iustum: procul dubio bonum ꝓ
Pranctamen uesaniam qua nullam poenam adõtantis ꝑ ad struis factam. beatus iob
mucrone ueritatis recidat dicens: Sibona suscepimus demnanu dnĩ. mala quare non
suscipiamus. GREGORIUS. bon ascilic& donadi uł temporalia uł &erna
Mala autem: flagella presentia appellans. dequib ꝑ proph&ã chsdicit ego
Neq: enim mala quȩ nulla suanatura subsistunt ah̃o creantur: Sed creare semala
chĩs indicat. cum res bene conditas. nobis male agentib: inflagollũm format . ut ea
ipsa & ꝑdolorem quoferiunt delinquentib: mala sint. & ꝑ naturam qua exsistuntbona
Vnde &uenenum mors quidem .ẽ. homini sed tamen uita serpenti. Amore enim pre¬
sentium ab auctoris nr̃idilectione recessimus. & ꝑuersa mens. dum delectatione creaturȩ

Expanded text:
quod impunita non est; hoc enim est justum, et omne justum procul dubio bonum. quod impunita non est; hoc enim est justum, et omne justum procul dubio bonum. + Hanc tamen vesaniam, qua nullam poenam a Deo tantisper astruis factam, beatus Job mucrone veritatis recidat dicens: Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus? Gregorius bona scilicet dona Dei vel temporalia vel aeterna, mala autem flagella praesentia appellans; de quibus per Prophetam Dominus cem, et creans mala : Neque enim mala quae nulla sua natura subsistunt a Domino creantur, sed creare se mala Dominus indicat cum res bene conditas nobis male agentibus in flagellum format, ut ea ipsa, et per dolorem quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam qua existunt, bona: unde et venenum mors quidem est homini, sed tamen vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris nostri dilectione recessimus, et perversa mens, dum delectationi creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
ađo factam neqi abeo prȩscitam Neq prȩdestinatam : primo omnium uellẽ tepie ad¬
uertere sc̃m augustinum sicut ipse fatetur ꝓficienter scriuasse . & multa tam ex eodem libro
cuius ẽ titulus deuera religione ex quo ista decerpseras. qubam ex aliis suis uoluminib: retrac¬
tasse . quorumn unum ad cetera sobrie ꝑuidenda posuisse suffecerit. qđ &iã ante hac po¬
suisse merecolo: AVC Alio inquit loco dixinullius mortem ds̃ quȩrit: quod sic accipi¬
endum est : quia sibi homo ad qui siuit mortem deserens dm̃. & ad quirit qui non re
uerum est uita &mors ad̃o dõ est. uita scilic& adonante mors auindicante
Eidem libro deciuitate dĩ xii. AO sola ergobona: alicubi eẽ possunt
Sola mala : Nusquam qm̃ &iam naturȩ illȩ que ex malȩ uoluntatis initio uitia¬
inquantum uitiages in quantum uitioses malȩsunt. Inquantum aut̃ naturȩs
bonȩ s̃ : et cum in poenis .ẽ. natura uitiosa excepto qđ natura ẽ. &iam hoc ibi bonũ ẽ¬

Expanded text:
a Deo factam, neque ab eo praescitam, neque praedestinatam. Primo omnium vellem te pie advertere sanctum Augustinum, sicut ipse fatetur proficienter scripsisse, et multa tam ex eodem libro cujus est titulus: de vera Religione, ex quo ista decerpseras, quam ex aliis suis voluminibus retractasse, quorum unum ad caetera sobrie providenda posuisse sufficeret. Quod etiam antehac posuisse me recolo . Alio, inquitendum est, quia homo sibi adquisiuit mortem deserens deum et adquirit, qui non reuerum est: uita et mors a domino deo est, uita scilicet a donante, mors a uindicante. e bono nec nisi in aliquo bono. Sola ergo bona alicubi esse possunt, sola mala nusquam; quoniam naturae etiam illae, quae ex malae uoluntatis initio uitiatae sunt, in quantum uitiosae sunt, malae sunt, in quantum autem naturae sunt, bonae sunt. Et cum in poenis est natura uitiosa, excepto eo, quod natura e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓinde qđ ex uerbis beati augustini tuam sententiã confirmaturus ad nectis. re¬
paraturus in quietis in multis qđ ipse fecit: puniturus inmultis qđ ipse ñ fecit:
Nequaquã tuȩ ꝑuersitati suffragatur : qm̃ punitio uitiorũ eapotius regula q
supra delibauimus deb& intellegi. ut merito uitiorum. puniatur amator
patratorque uitiorũ : Non enim poenã sentit quod omnino non est. sed quo
aliquatenus est. quid quȩso puniebatur intrans gressorib ueteris legis. &iam
tẽ poralit̃ diuersis modis poenarũ diuinitus indictarũ nisinatura : hinc augus¬
tinus in epła ad galatas A VE Lex inquiens non est exfide sed qui
fecerit ea uiu& in illis. Non ait quifecerit ea uiu& mea. ut intellegas legem in hoc
loco ꝓ ipsis operib: positam : qui aut̃ uiuebant in his operib: timebant utiq: sinon ea fe

Expanded text:
Proinde quod ex verbis beati Augustini tuam sententiam confirmaturus annectis, reProinde quod ex verbis beati Augustini tuam sententiam confirmaturus annectis, reparaturus inquientis in multis quod ipse fecit, puniturus in multis quod ipse non fecit, nequaquam tuae perversitati suffragatur; quoniam punitio vitiorum ea potius regula, quam supra delibavimus, debet intelligi, ut merito vitiorum puniatur amator patratorque vitiorum: non enim poenam sentit, quod omnino non est sed quod aliquatenus est. Quid, quaeso, puniebatur in trangressoribus veteris legis etiam temporaliter diversis modis poenarum divinitus indictarum, nisi natura. Hinc Augus ad Galatas :  Lex, inquiens, non est ex fide, sed qui fecerit ea vivet in illis. Non ait, Qui fecerit eam, vivet in ea, ut intelligas legem in hoc loco pro ipsis op
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s diuinorum eloquiorum paginetuis ue cordiis repente ultroq: obuiant. int̾quas
ut uocabulo punitionis qđ tanta delectatione ꝓsequeris obsequamur. Libersapientiȩ
ad patrem dm̃ suꝑfilii sui necequerit᷑. dicens Eum quoq qui non deb& puniri.
condemmas qđ deipso intellegendum beatus gregorius in libris moralib exponit
& psalmista captabunt in animã iusti. & sanguinem in nocentem condem nabun
Audis totscõrũ exam ina ꝓconfessione ueritatis &ȩquitatis oppetere. & audes
dicere humanam substantiã non puniri: rursus qđ ad iungis. BIOħ Nullius
rissime natura non .ẽ quia exdõ omniũ creatore innulla substantia ẽ creata.
pdnitur aut fit misera id qđ somnino non ẽ qualit̃ uel puniri potest uł fieri
miserum : aut qđ beatitudinem nũ quã habuit quatenus miseriȩ subia cebite:

Expanded text:
omnes divinorum eloquiorum paginae tuis vecordiis, repente ultroque obviant, inter quas, omnes divinorum eloquiorum paginae tuis vecordiis, repente ultroque obviant, inter quas, ut vocabulo punitionis, quod tanta delectatione persequeris, obsequamur. Liber Sapientiae ad Patrem Deum super Filii sui nece queritur dicens: Eum quoque, qui non debet puniri, condemnas , quod de ipso intelligendum beatus Gregorius in libris Moralibus exponit. Et Psalmista: Captabunt in animam justi, et sanguinem innocentem condemnabunt . Audis tot sanctorium examina pro confessione veritatis et aequitatis oppetere, et audes dicere humanam substantiam non puniri? Rursus quod adjungis: JOANNES SCOTrissime natura non est, quia ex Deo omnium creatore in nulla substantia est creata: punitur, aut fit misera? Id quod omnino non est, qualiter vel puniri potest, vel fieri miserum? Aut quod beatitudinem nunquam habuit, quatenus miseriae subjacebit?