comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nes malȩ: quȩ cor nr̃m confundunt
& cont᷑bant: Hoc enum int̾pretat᷑ babi-¬
lon. Quȩ cogitationes cum adhuc pauilȩ
sunt et initia habent: tenendȩ sunt & al¬
sideat quod respiret. Sicut preceꝑat
dñs moysi seruo suo: ita precepit mo¬
yses iosue. et ille uniu̾sa compleuit non
preteriit deimiũsis mandatis: ne unum
quidem t̃bum quod iusserat dñs moy¬
siz & cetera: Hic moyses sermo ipse legis
appellatur: sicut et in euglio dicit. Ha¬
bent moysen et ꝓpħas audiant illos:
Lex gͦ precepit nobis int̾ficere omnes re-¬
ges peccati. qui nos ꝓuocant ad peccatũ:
sicut fecitiħs ce ñ ẽ transgressus quicqͣm
ex omnib quȩ constituit ei moyses: Dixi¬
mus quidem scđm priorem expositionis
ordinẽ: quia quecũq lex di quȩ nunc
moys es appellatur constituit. implet
iħs in nobis: et ipse ẽ qui interunit in
nobis uitia: et nequissima peccati regna
subuertit: Potest tamen etiam de ip̃so

Expanded text:
nes malae, quae cor nostrum confundunt nes malae, quae cor nostrum confundunt et conturbant: hoc enim interpretatur Babylon. Quae cogitationes cum parvulae sunt et initia habent, tenendae sunt et alsideat quod respiret. « Sicut praeceperat Dominus Moysi servo suo, ita praecepit Moyses Josue, et ille universa complevit: non praeteriit de universis mandatis, ne unum quidem verbum, quod jusserat Dominus Moysi, » et caetera. Hic Moyses sermo ipse legis appellatur, sicut et in Evangelio dicit: « Habent Moysen et prophetas, audiant illos . » Lex ergo praecepit nobis interficere omnes reges peccati qui nos provocant ad peccatum, sicut fecit Jesus, et non est trangressus quidquam ex omnibus quae constituit ei Moyses. Diximus quidem, secundum priorem expositionis ordinem, quia quaecunque lex Dei, quae nunc Moyses appellatur, constituit, implet Jesus in nobis; et ipse est qui interimit in nobis vitia, et nequissima peccati regna subvertit. Potest tamen etiam de ipso
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo aut cogitatio relinquatur in
corde: pro cessu temporis conualescat
&e paulatim uires latitando conquirat:
atq adultimũ reuocet nos aduomi-¬
tum nr̃m: & fiant hominis illius cui
hoc acciderit nouissima. peiora priorib.
mnẽq predam istarum urbium ac
ium̃ta diuiserunt sͥ filii isrł cunctis ho¬
I minib int̾fectis. Propter hoc nullomͦ pu¬
.ab̃. tanda ẽ ista crudelitas quo nullum ui-¬
uum in ciuitatib sͥ traditis dimittebat
ih̃s: quia ds̃ hoc iusserat: Qui autem
existimabant hĩc dm̃ ipsum fuisse eru¬
delem:: &e ꝓpter hoc ueteris destamenti
uerum d̃m fuisse auctorem nolunt cre¬
dere: tam ꝑuersa de oꝑib di quam
de peccatis hominum iudicant: nesci-¬
entes quid quisq dignus sit: et mag-¬
num putãtes malum cum casura dei¬
ciuntur. mortalesq moriũtur: Beatus
qui tenebit et allidet paruulos suos ad
petram: babilonis scilicet paruulos: qui
nulli alii intelliguntur nisi cogitatio-¬

Expanded text:
suetudo aut cogitatio relinquatur in suetudo aut cogitatio relinquatur in corde, processu temporis convalescat, et paulatim vires latitando conquirat, atque ad ultimum revocet nos ad vomitum nostrum, et fiant hominis illius, cui hoc acciderit, novissima pejora prioribus. « Omnemque praedam istarum urbium ac jumenta diviserunt sibi filii Israel, cunctis hominibus interfectis. » Propter hoc nullo modo putanda est ista crudelitas, quod nullum vivum in civitatibus sibi traditis dimittebat Jesus, quia Dominus hoc jusserat. Qui autem existimabant hinc Deum ipsum fuisse crudelem, et propter hoc Veteris Testamenti verum Deum fuisse auctorem nolunt credere, tam perverse de operibus Dei quam de peccatis hominum judicant, nescientes quid quisque pati dignus sit, et magnum putantes malum cum casura dejiciuntur, mortalesque moriuntur. « Beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petram . » Babylonis scilicet parvulos, qui nulli alii intelliguntur nisi cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
in armis. s in nomine dñi ddi nr̃i iuo¬
cemus. Quomͦ autem in nobis met ip¬
sis complebit᷑ & hoc quod dicitur. non
dimitatur ullus qui respiret: iuden-¬
dum ẽ qui sit qui ne respirare quidẽ
ꝑpreceptum dm̃i iubetur. Uerbi causa
si ira ascenderit in cor meum: potest fi¬
eri ut oꝑa quidem iracundiȩ ñ imple-¬
am: uel metu de t̾ritus. uł etiam futu-¬
ri iuditii timore cohibitus: s ñ inquit
hoc sufficit. Agendum tͥ potius ẽ qua¬
tenus ne ipsa quidem cõmotio iracundiȩ.
locum habeat intrate: Si enim effer-¬
uescit animus &e conturbat᷑ etiam si ñ
impleuerit opus: ipsa tamen ꝑturba-¬
tio in decens ẽ ei qui sub ihu militat
duce. Simmiliter et de concupiscenciȩ
uitio: ce de tristitiȩ. ceterisq ommuin
sentiendum ẽ. De quibus cunctis ita
agendum ẽ discipulo ih̃u: ut nichil
omnino horum in eius corde respiret:
ne forte si parui cuiꝰlibet uitii aut con¬

Expanded text:
in armis, sed in nomine Domini nostri Dei invoin armis, sed in nomine Domini nostri Dei invocemus. Quomodo autem in nobismetipsis complebitur et hoc quod dicitur: « Non dimittatur ullus qui respiret? » Videndum est qui sit qui ne respirare quidem per praeceptum Domini jubetur. Verbi causa, si ira ascenderit in cor meum, potest fieri ut opera quidem iracundiae non impleam, vel metu deterritus, vel etiam futuri judicii timore cohibitus; sed non, inquit, hoc sufficit: agendum tibi potius est quatenus ne ipsa quidem commotio iracundiae locum habeat intra te; si enim effervescit animus et conturbatur, etiamsi non compleverit opus, ipsa tamen perturbatio indecens est ei qui sub Jesu militat duce. Similiter et de concupiscentiae vitio, et de tristitiae caeterisque omnium sentiendum est; de quibus cunctis ita agendum est discipulo Jesu, ut nihil horum omnino in ejus corde respiret; ne forte si parvi cujuslibet vitii aut con
Abbreviated transcription (Latin):
misit in eis ullas reliquias: susq ad
int̾nitionem uniũsa uastauit: ipsamq
urbem combussit incendio: et omnes
ꝑ circuitum ciuitates regesq earum
cepit: E cetera: Iabin uͦ rex fuit assur.
Assur autem aula int̃pretatur: sicut
supra iam ostensum ẽ. Hȩc ẽ autem
assur quȩ ommũ horum regnorum ob¬
tinere dicitur principatũ: qui intelligi¬
tur princeps huius mundi regnans in
aula id ẽ. suꝑ terram: uł quod magis
ẽ inuitiis carnis. Si &e omniũ illorum
regnum quorũ ium scdm̃ nominum
suorum int̾pretationẽ iam ante expo¬
suimꝰ. et qui ab iħu dicunt᷑ int̾fecti: quoꝵ
nos si recte sub ihu duce militamꝰ debe¬
mus in nobis met ipsis abscidere uicia:
ce accepto sp̃ali gladio subneruare omnẽ
istum equitatum pessimum uitiorum
S et currus debemꝰ incendere. id ẽ om¬
nem a nobis arrogantiȩ et elationis
sp̃m resecare: ce ultra non in equis neq

Expanded text:
misit in eis ullas reliquias, sed usque ad misit in eis ullas reliquias, sed usque ad internecionem universa vastavit, ipsamque urbem combussit incendio, et omnes per circuitum civitates, regesque earum cepit, et caetera. » Jabin vero rex fuit Assur, Assur autem aula interpretatur, sicut supra jam ostensum est. Haec est autem Assur quae omnium horum regnorum obtinere dicitur principatum: qui intelligitur princeps hujus mundi, regnans in aula, id est super terram, vel, quod magis est, in vitiis carnis; sed et omnium illorum regum, quorum vim secundum nominum suorum interpretationem jam ante exposuimus, et qui ab Jesu dicuntur interfecti. Quorum nos si recte sub Jesu duce militamus debemus in nobismetipsis abscidere vitia, et accepto spiritali gladio, subnervare omnem equitatum istum pessimorum vitiorum; sed et currus debemus incendere, id est, omnem a nobis arrogantiae et elationis spiritum resecare, et ultra non in equis, neque
Abbreviated transcription (Latin):
sedisse scͥbitur dñs. Equi uͦ qui exc̃mi¬
nantur et currus. figuram tenere illo-¬
rum qͥ in cęlestib positi ꝑlasciuiam &
suꝑbiam deciderunt: quando uł ad fi-¬
lias hominum concupiscendas semet¬
ipsos incentores prebuerunt: uł secuti
sunt illũ qͥ dixit: Ponam suꝑ nubem
sedem in eam: & ero similis altissimo :
Inde fortassis ẽ quod et ꝓpħa dicit: fal¬
sus ẽ equus ad salutem Et iterum dicit
dicit dehis qui indemonib confidebãt.
hii incurrib &e hun equis: nos autem
in nomine dñi di ur̃i inuocabius: Neq
enim currus & equos deo contulisset
quantum ad inuocandum expectat:
sutiq hoc ostendit quia sicut in uoca¬
mus dm uerum: ita et illi inuocant
currus et equos. id.ẽ. dȩmones: quos
inuocabant gentes ille quȩ adu̾sum
isrł bellum gerebant Asor enim an¬
tiquitus inter omnia regna hȩc pͥnci¬
patum tenebat. ꝑcussitq omnes am¬
mas quȩ ibidem morabantur: non di¬

Expanded text:
sedisse scribitur Dominus. Equi vero qui extermisedisse scribitur Dominus. Equi vero qui exterminantur, et currus, figuram tenere horum qui, in coelestibus positi, per lasciviam et superbiam deciderunt, quando vel ad filias hominum concupiscendas semetipsos incentores praebuerunt, et secuti sunt illum qui dixit: « Ponam super nubem sedem meam, et ero similis Altissimo . » Inde fortassis est quod et Propheta dicit: « Falsus est equus ad salutem . » Et iterum dicit de his qui in daemonibus confidebant: « Hi in curribus et hi in equis, nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus . » Neque enim currus et equus Deo contulisset quantum ad invocandum exspectat; sed utique hoc ostendit quia sicut nos invocamus Deum verum, ita et illi invocant currus et equos, id est, daemones, quos invocabant gentes illae quae adversum Israel bellum gerebant. « Asor enim antiquitus inter omnia regna haec principatum tenebat. Percussitque omnes animas quae ibi morabantur. Non di
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim ẽ quod ꝑ eos inpreliis geritur:
lalciui motus animal oe suꝑbx ceruicis
accipitur Sunt gͦ asini frequent̃ inseͥ¬
ptura ce in typo gentrum positi: sicut
ce saluator ostendit suꝑ asinum sedens:
nunqͣm autem equos sedens refertur.
S ce cum discipulos mitit ad soluendã
asinam ce pullum asinȩ dicens eis siquis
uos int̾rogauerit dicite quia dñs opus
ea habet: &e sedens suꝑ eum ingreditur
iherłm. & nunqͣm equum sedens ingres¬
sus ẽẽ dicitur. S & ꝓpħa de ipso ita pro¬
nunciauerat. quod sedens asino ueni-¬
ret adihełm dicens. Ecce rex tuus man-¬
suetus sedens suꝑ subiugale ce pullum
asinȩ nouellum: &e extermiabit currus
effrem. & equum exiherusalem: olides
gͦ quia scd̃m ꝓpħȩ sententiam qui suꝑ
asinum sedet. ext̃minauit currꝰ effrem
& equum exiherłm: ce ideo uidentur mͥ
asini quidem ut diximꝰ figuram seruare
eorum qui exgentib credunt: suꝑ quos

Expanded text:
hoc enim est quod per eos in praeliis geritur, hoc enim est quod per eos in praeliis geritur, lascivi motus animal et superbae cervicis accipitur. Sunt ergo asini frequenter in Scriptura et in typo gentium positi, sicut et Salvator ostendit super asinum sedens, nunquam autem equo sedens refertur. Sed et cum discipulos mittit ad solvendam asinam et pullum asinae, dicens eis: « Si quis vos interrogaverit, dicite quia Dominus opus ea habet ; » et sedens super eam ingreditur Jerusalem, et nunquam equum sedens ingressus esse dicitur. Sed et propheta de ipso ita pronuntiaverat, quod sedens asino veniret ad Jerusalem, dicens: « Ecce rex tuus mansuetus, sedens super subjugale . » Et pullum asinae novellum, et exterminabit currus Ephrem, et equum ex Jerusalem. Vides ergo quia secundum prophetae sententiam, qui super asinum sedet exterminavit currus Ephrem et equum ex Jerusalem: et ideo videntur mihi asini quidem, ut diximus, figuram servare eorum qui ex gentibus credunt, super quos
Abbreviated transcription (Latin):
hostib suꝑatis. Nos gͦ scͥpturam scãm
sibimet ipsi conferentes: oe spiritualib
sp̃ualia comparantes: requiramꝰ quid
sit quod de asinis quidẽ ñ ẽ scͥptum.
quia subneruati sunt: nec madianita¬
rum spolia uł animalia interempta di¬
cuntur: s ꝓfuisse isrłiticis usibus: dde
istis autem qui ñ habebant asinos s
equos precipit ipse dñs et dicit equos
eorum subneruabitis: quod &e iħs sicut
adño mandabat᷑ expleuit. Putamus ħ
accidisse fortuitu. ut equi hostiles inter¬
imerentur &e asim seruarent᷑: & inpre¬
ceptis d̃ĩ fortuita aliqua arbitramur in¬
cidere: andignius uidet᷑ ut putemus ma¬
gis in his scͥpturam misticum aliquid̃
indicare: Deniq et filii isrł nunqm eqͥs
usi fuisse referuntur: ce lex nichil de eqͥs
s de asinis mandat: ut pote animalibus
quȩ ad humanos labores iuuandoᷤ iobone¬
ra eorum portanda uidentur existere:
equi uͦ magis ad hominum ꝑditionem.

Expanded text:
hostibus superatis. Nos ergo Scripturam sanctam hostibus superatis. Nos ergo Scripturam sanctam sibimetipsi conferentes, et spiritalibus spiritalia comparantes, requiramus quid sit quod de asinis quidem non est scriptum quia subnervati sunt, nec Madianitarum spolia et animalia interempta dicuntur, sed profuisse Israeliticis usibus. De istis autem qui non habebant asinos, sed equos, praecipit ipse Dominus et dicit: Equos eorum subnervatis, quod et Jesus, sicut a Domino mandabatur, explevit. Putamus haec accidisse fortuitu, ut equi hostiles interimerentur, et asini servarentur? et in praeceptis Dei fortuita aliqua arbitramur incidere? An dignius videtur ut putemus magis in his Scripturam mysticum aliquid indicare? Denique et filii Israel nunquam equis usi fuisse referuntur; et lex nihil de equis, sed de asinis mandat, ut pote animalibus quae ad humanos labores juvandos et onera eorum portanda videntur existere: equi vero magis ad hominum perditionem;
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur adeo datum ad ih̃m ut postea¬
qm expugnasset omnes hostes suꝑius
memoratos nulli parceret:s equos eor
subneruaret. Ilnde uelut mandatum
dñi implens iħ̃s: fecit sicut precepit
ei dñs. In quo primo omnium dicimꝰ
ad eos qui uolunt scdm litteram tan¬
tum hȩc intelligi: quia si quidem suꝑ¬
fuisset aliquis exhostib con sequens ui¬
debatur equos subneruari: ne uti eis
dicatur nullus relictus ẽẽ qui spiraret
in hostibus: cur etiam ȩqui subnerua¬
ri iubentur: qui utiq usui & ininisterio
poterant ẽẽ uictoribus: Tlis autem sci¬
re quia solent isrłite huius rei et utili-¬
tatis habere curam: ce de uictis hostibus
ad suos usus reseruare iumenta: lnnu¬
meris legimus scriptum. Qui cum ex
precepto di ꝓcessissent pugnare adũsus
madianitas. de uictis hostibus: aliquot
milia asinorum de preda hostium re-¬
seruarunt suis usib ꝓfuturos. Nec om¬
mno refertur ibi: quia int̾fecerint asmnos

Expanded text:
dicitur a Deo datum ad Jesum ut posteadicitur a Deo datum ad Jesum ut posteaquam expugnasset omnes hostes superius memoratos, nulli parceret, sed equos eorum subnervaret. Unde velut mandatum Domini implens Jesus, fecit sicut praecepit ei Dominus. In quo primo omnium dicimus ad eos qui volunt secundum litteram tantum haec intelligi, quia si quidem superfuisset aliquis ex hostibus, consequens videbatur equos subnervari, ne utereturdicatur nullus relictus esse qui spiraret in hostibus, cur etiam equi subnervari jubentur, qui utique usui et ministerio poterant esse victoribus? Vis autem scire quia solent Israelitae hujus rei et utilitatis habere curam, et devictis hostibus, ad suos usus reservare jumenta; in Numeris legimus scriptum: « Qui cum ex praecepto Dei processissent pugnare adversus Madianitas, devictis hostibus, aliquot millia asinorum de praeda hostium reservarunt, suis usibus profuturos ; nec omnino refertur ibi quia interfecerint asinos,
Abbreviated transcription (Latin):
gnent nos qui sequim᷑ ih̃m ducem ce
saluatorem nr̃m. S quid dicit dñs:
Ne uerearis inquit a faciȩ eorum: quia
crastmo in bac hora tradam eos inmanꝰ
tuas. Ulideo quod hodie ñ possumus
omnes illos opprimere. nec cunctos
interficere: s crastino pertmantur.id.
ẽ. pꝰ consũmationẽ huius scłi Tunc ce¬
enim omnis uirtus contraria destrue¬
tur: &e tunc penitus uincetur: cum ui¬
dis his qui a sinistris sunt dici : ite in
ignem ęt̃num quem p̾parauit ds̃ dia¬
bolo & angłis eius. Tunc enim et nos
siuicerimꝰ et obtinere poterimꝰ sequen¬
tes iħ̃m ducem: ꝑcipiemus regnum
quod p̃parauit pater scĩs suis. ce bis
qui mandata eius ce iusticias imple¬
S uerunt: Itaq ꝑcussit eos omnes iosue
ita ut nullas ex eis dimitteret reliqui¬
C as: fecit sicut preceꝑ at ei dñs. Equos¬
C eorum subneruauit: currusq combus¬
sit igni. Reu̾susq statim cȩpit asor: et
regem eius ꝑcussit gladio. Mandatũ

Expanded text:
gnent nos qui sequimur Jesum ducem et gnent nos qui sequimur Jesum ducem et Salvatorem nostrum. Sed quid dicit Dominus? « Ne verearis, inquit, a facie eorum, quia crastino in hac hora tradam eos in manus tuas. » Video quod hodie non possumus omnes illos opprimere, nec cunctos interficere; sed crastino perimentur, id est, post consummationem hujus saeculi. Tunc etenim omnis virtus contraria destruetur, et tunc penitus vincetur, cum videris his qui a sinistris sunt dici: « Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . » Tunc enim et nos, si vicerimus, et obtinere poterimus sequentes Jesum ducem, percipiemus regnum quod praeparavit Pater sanctis suis, et his qui mandata ejus et justitias impleverint. « Itaque percussit eos omnes Josue, ita ut nullas ex eis dimitteret reliquias. Fecit sicut praeceperat ei Dominus: equos eorum subnervavit, currusque combussit igni; reversusque statim cepit Asor, et regem ejus percussit gladio. » Mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
in campis sunt. & humilia sapiunt act̃¬
rena. Misit ce infenendor qui interpre¬
tatur conu̾sio: & conu̾sio du plex intelli¬
gitur. Est enum conũsio qua quis ad
dñm conũtitur: uł adeo ẽ conũsus ad
bona. Est autem & alia conũsio quarex
iabin id ẽ diabolus ad se animas conũ¬
tit: sicut &e de simeron supra exposumꝰ.
Qualis putanda ẽ et illa conu̾sio quȩ
galathis acciderat: de qua dicebat apłs.
Currebatis bene: quis uos impediuit:
hoc ẽ conũtit acursu bono & itinere re¬
cto: Mittit & ad eos qui erant in mari-¬
tums locis ad uicinos fluctuum chana-¬
neos qui int̾pretantur uelut commoti:
id ẽ qui semꝑ in motib &e fuictib ꝑmo-¬
uerent cuncta: et ad maritimos amorre¬
os. Amorrei int̾pret̾ãtur amarescentes:
qui sunt similes illis. de quib suꝑius
disseruimus. Talis gͥ ẽ cathalogus to¬
tius militiȩ inuisibilium hostium: qͥ
congregantur ꝑ regem iabin: ut ex pu-¬

Expanded text:
in campis sunt et humilia sapiunt ac tein campis sunt et humilia sapiunt ac terrena. Misit et in Fenendor, qui interpretatur conversio, et conversio duplex intelligitur. Est enim conversio qua quis ad Dominum convertitur, vel a Deo est conversus ad bona; est autem et alia conversio, qua rex Jabin, id est diabolus, ad se animas convertit, sicut et de Simeron supra exposuimus: qualis putanda est et illa conversio quae Galatis acciderat, de qua dicebat Apostolus: « Currebatis bene, quis vos impedivit , » hoc est, convertit a cursu bono et itinere recto? Mittit et ad eos qui erant in maritimis locis, ad vicinos fluctuum Chananaeos, qui interpretantur velut commoti, id est, qui semper in motibus et fluctibus permoverent cuncta. Et ad maritimos Amorrhaeos. Amorrhaei interpretantur amarescentes, qui sunt similes illis de quibus superius disseruimus. Talis igitur est catalogus totius militiae invisibilium hostium qui congregantur per regem Jabin ut expu
Abbreviated transcription (Latin):
eius: Mittit et in cenereth Cenerech au¬
tem: quasi lucerne dicuntur. Non lucer-¬
nȩ:s quasi lucernȩ. Aliud ẽ lucerna: ali¬
ud quasi lucerna. Ioħ̃s lucerna erat ardẽs:
quia erat angelus lucis. Quasi lucerna
autem ẽ ille: qui transfigurat se ut an¬
glin lucis: Et si uis adbuc euidentius
noscẽ differentias lucerna-¬
rum. et quasi lucernarum quȩ incene¬
reth sunt: audi saluatorem dicentem ad
discipłos suos. Sint lumbi ur̃i precinẽti:
ce lucernȩ ur̃ȩ ardentes. Sunt gͦ eorum
qui in ȩccła fidem catholicam dotent:
& plebem di uerbo ueritatis illuminãt
lucerne ardentes. Hii uͦ qui heretica
dognnata ex scͥpture sc̃ȩ testimoniis fal¬
sis as sertionib docent. Aꝓ eo quod scrip¬
turas legunt uidentur accendere luẽ¬
nas: s quia fasis assertionib utuntur:
ñ sunt lucerne: s quasi luc̃nȩ. Misit e¬
tiam ad campos. Necesse emi erat: ut
in societatẽ suam uocaret etiam eos qui

Expanded text:
ejus . » Mittit et in Cenereth. Cenereth auejus . » Mittit et in Cenereth. Cenereth autem quasi lucernae dicuntur; non lucernae, sed quasi lucernae. Aliud est lucerna, aliud quasi lucerna. Joannes lucerna erat ardens, quia erat angelus lucis. Quasi lucerna autem est ille qui transfigurat se in angelum lucis. Et si vis adhuc evidentius noscere differentias lucernarum et quasi lucernarum quae in Cenereth sunt, audi Salvatorem dicentem ad discipulos suos: « Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae vestrae ardentes . » Sunt ergo eorum qui in Ecclesia fidem catholicam docent, et plebem Dei verbo veritatis illuminant, lucernae ardentes; hi vero qui haeretica dogmata ex Scripturae sanctae testimoniis falsis assertionibus docent, pro eo quod Scripturas legunt, videntur accendere lucernas, sed quia falsis assertionibus utuntur, non sunt lucernae, sed quasi lucernae. Misit etiam ad campos: necesse enim erat ut in societatem suam vocaret etiam eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
natores in magnis: id ẽ quod alii ꝑpar-¬
ua peccata anmas. alii ꝑmagna decipi-¬
unt: uerbi gr̃a cum inuoluptatib scłi
& carnis deliciis anma decipitur: in
paruo capta dicenda ẽ. Cum uͦ ꝓuidẽ¬
tiam negat aut demones quasi dmm
colit: hȩc in magno putanda ẽ ẽẽ de¬
cepta. Et ideo nunc mittit ad sydonem
magnam: qui quasi aduenationẽ con¬
ueniant contra filios isrł Mittit et ad
montana. Montana intelligenda sunt
omnis sensus qui extollit se. et erigit ad¬
uersus scientiam di. Mittit &e in arabĩa:
Int̾pretatur autem arabia insidiȩ. Inui¬
tat gͦ uirtutes insidiatrices: quȩ huma-¬
nas animas non ui & exaꝑtis inpugna-¬
tionibr: s in ꝓuisis insidiis callidisq de¬
cipiant: forte quales sunt & illi de quib
ꝓpħa dicit: insidiatur in occulto sicut leo
incubili suo: insidiatur ut rapiat pauꝑẽ
S siquis talis ẽ qualis paulus: confidẽ¬
ter dicit. Non enim ignoramus astucias

Expanded text:
natores in magnis; id est quod alii per parnatores in magnis; id est quod alii per parva peccata animas, alii per magna decipiunt: verbi gratia, cum in voluptatibus saeculi et carnis deliciis anima decipitur, in parvo capta dicenda est; cum vero providentiam negat, aut daemones quasi Dominum colit, haec in magno putanda est esse decepta. Et ideo nunc mittit ad Sidonem magnam, qui quasi ad venationem conveniant contra filios Israel. Mittit et ad montana. Montana intelligenda sunt omnis sensus qui extollit et erigit adversus scientiam Dei. Mittit et in Arabiam. Interpretatur autem Arabia insidiae. Invitat ergo virtutes insidiatrices, quae humanas animas non vi et ex apertis impugnationibus, sed improvisis insidiis callidisque decipiant, forte quales sunt et illi de quibus Propheta dicit: « Insidiatur in occulto sicut leo in cubili suo; insidiatur ut rapiat pauperem . » Sed si quid talis est qualis Paulus, confidenter dicit: « Non enim ignoramus astutias
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicere diabolus. Si ꝓcidens ad ora¬
ueris me: tͥ dabo hȩc omnia. S tu si iħm
sequȩris: dicis ei. Dñm dm̃ meum ado¬
rabo: ce illi soli seruiam: audiunt autem
illum qͥ sunt exparte ipsius: sicut ceminc
fecit iste symeron: illum audiens uenit
ad pugnam contra iħmn Mittit autem
ad regem zife. Tife autem interp̾tatur
quomͦ fluit: uelut admirantis sermone:
tuetur. quomͦ semꝑ mutentur et tr̃aseãt:
iste dicit quom fluit. Tocat autem con¬
tra filios ifrł diabolus etiam eos qui
circa sydonem magnã sunt. Ego qui¬
dem cum in locis sydonis aliquotiens
demoratꝰ sim: nunqm comꝑi duas eẽ
sydonas unam magnam et aliam par-¬
uam: quantum ad t̾renum ꝑtinet lo-¬
cum. S si ad int̾pretationẽ nominis re¬
deam quod significat uenatͥcem uł ue-¬
natores: uideo quod adu̾sariarũ untitũ¬
in quib multȩ sunt differentiȩ. quidã
sint uenatores in paruis: & quidam ue-¬

Expanded text:
enim dicere diabolus: « Si procidens adoraenim dicere diabolus: « Si procidens adoraveris me, tibi dabo haec omnia . » Sed tu si Jesum sequeris, dicis ei: Dominum Deum meum adorabo, et illi soli serviam . Audiunt autem illum qui sunt ex parte ipsius, sicut et nunc fecit iste Simeron, illum audiens venit ad pugnam contra Jesum. Mittit autem ad regem Zife. Zife autem interpretatur quomodo fluit? velut admirantis sermone, tuetur quomodo semper mutentur et transeant, iste dicit, Quomodo fluit! Vocat autem contra filios Israel diabolus, etiam eos qui circa Sidonem magnum sunt. Ego quidem cum in locis Sidonis aliquoties demoratus sim, nunquam comperi duas esse Sidonas, unum magnam, et aliam parvam, quantum ad terrenum pertinet locum. Sed si ad interpretationem nominis redeant, quod significat venatricem vel venatores, video quod adversariarum virtutuin quibus multae sunt differentiae, quidam sint venatores in parvis, et quidam ve
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mundo amaritudines et asꝑita-¬
tes quȩ miseris mortalib infliguntur.
eueniunt. Sunt enim diu̾sa genera pec¬
cati Neq enim amarius aliquid potest
ẽẽ peccato Etiam si quȩdam dulcia ui-¬
deant᷑ in pͥmis sicut salomon scribit: s
innouissimis inquit amarius felle inue¬
mes: quod dulce ininitiis uidebat᷑. & acu-¬
tius acie gladii. Iusticia uͦ. natura contra-¬
ria ẽ. In initus uidet᷑ felle amarior: inno-¬
tnissimis uͦ melle dulcior inuenit᷑: cum
uirtutis fructus attulerit. Misit gͥ dia¬
bolus ad iobac inunicũ amaritutinis
regẽ: mittit etiã ad regẽ sẏmeron qͥ innt̃pre¬
tat᷑ exauditio: s dupplex uidet᷑ eẽ exaudi¬
tio. Aliqñ qͥdẽ in bonã partẽ cũ exaudit ho¬
minem ds: scđm quod et symeon unus
ex patriarchis nomen accepit: quando qͥ¬
dem exaudierat ds̃ precem matris eius.
Dr̃ autem econtrario erauditio: quanddo
quis exaudit p̾ceptum diaboli. Solet

Expanded text:
in hoc mundo amaritudines et asperitain hoc mundo amaritudines et asperitates quae miseris mortalibus infliguntur eveniunt. Sunt enim diversa genera peccati: neque enim amarius aliquid potest esse peccato, etiamsi quaedam dulcia videantur in primis, sicut Salomon scribit; sed « in novissimis, inquit, amarius felle quod dulce in initiis videbatur, et acutius acie gladii . » Justitiae vero natura contraria est. In initiis videtur felle amarior, in novissimis vero melle dulcior invenitur, cum virtutis fructus attulerit. Misit ergo diabolus ad Jobac inimicum amaritudinis regem. Mittit etiam ad regem Simeron, qui interpretatur exauditio: sed duplex videtur esse exauditio; aliquando quidem in bonam partem, cum exaudit hominem Deus, secundum quod et Simeon unus ex patriarchis nomen accepit, quandoquidem exaudierat Deus precem matris ejus; dicitur autem e contrario exauditio, quando quis exaudit praeceptum diaboli. Solet
Abbreviated transcription (Latin):
pens fuisse in paradiso scͥbitur: prudenti¬
or omnium bestiarum quȩ erant suꝑ ter¬
ram. S ceuillicꝰ imiquitatis. prudenter
fecisse dicitur illa quȩ fecit. Hic gͥ iabin
rex ẽ assur. Int̾pretatur assur aula. Est
gͦ omnis terra aula huius regis qui to¬
tius terrȩ uelut aulȩ unius obtinet pͥn¬
cipatum: qui ẽ diabolus. Tis autem ui¬
dere qm̃ aula ipsius ẽ terra: In eugłiis
scͥptum ẽ quia fortis in aula sua securus
dorinit: usq quo ueniat fortior qui &
ipsum alliget: et quȩ possedit auferat.
Est gͦ rex aulȩ pͥnceps huius mundi: Iste
mittit ad iobac: ipse ẽ enim qui mittit
ad omnes gentes et inuitat ad prelium:
mittit ad regem marom. Iobac autem
interp̾tatur ininicitiȩ: marom autem
amaritudines. Mittit gͦ diabolus ad ali-¬
am uirtutẽ inunicã ex angłis sine dubio refu-¬
gis: quȩ uirtus amaritudinũ rex ẽ: qͦ
auctore scilicet ce oꝑam dante: omnes

Expanded text:
pens fuisse in paradiso scribitur prudentipens fuisse in paradiso scribitur prudentior omnium bestiarum quae erant super terram. Sed et villicus iniquitatis prudenter fecisse dicitur illa quae fecit . Hic igitur Jabin rex est Assur. Interpretatur Assur aula: est ergo omnis terra aula hujus regis, qui totius terrae velut aulae unius obtinet principatum, qui est diabolus. Vis autem videre quoniam aula ipsius est terra? In Evangeliis scriptum est , quia fortis in aula sua securus dormit, usquequo veniat fortior, qui et ipsum alliget et quae possedit auferat. Est ergo rex aulae princeps hujus mundi. Iste mittit ad Jobac; ipse est enim qui mittit ad omnes gentes et invitat ad praelium, mittit ad regem Marom. Jobac autem interpretatur inimicitiae, Marom autem amaritudines. Mittit ergo diabolus ad aliam virtutem inimicam, ex angelis sine dubio refugis, quae virtus amaritudinum rex est: quo auctore scilicet et operam dante omnes
Abbreviated transcription (Latin):
pulus di et multo plus crescit &emulti-¬
plicatur: tanto illi plures ad oppugnan-¬
dum conspirant. S cemptemꝰ ꝓut ds
dederit discutere singulos quosq adu̾¬
si exercitus reges: & ꝓsignficantiis nomi-¬
num. uniuscuiusq etiam opus quod ge¬
rit malitia contemplari Primus om̃iũ
qui & auctor belli huius nominatꝰ ẽ con¬
gregans ceteroa ad coniurationẽ sceleris
inuitans: iabin nominat᷑ qui erat rex
assur. Ipse ẽ enim qui etiam dicitur ce-¬
teros conuocasse: Iabin autem int̃preta¬
tur sensus: siue prudentia: Quis ẽ. autẽ
iste sensꝰ. siue prudentia. nͥ ille quẽ dix̃ esaiaᷤᷤ
ꝓpħa sensũ magnũ: Ait eñi. Et inducam
suꝑ te sensũ magnũ pͥncipẽ assyriort. qͥ
dixit mea uir¬
tute faciam. & sapientia sensus mei au¬
feram fines gentium: &euirtutẽ eorum
dep̾dabor. Iste gͦ ẽ qui ibi quidem dicit᷑
sensus magnus rex assiriorũ: hic autem
iabin sensus uł prudentia. Et enim ser¬

Expanded text:
pulus Dei, et multo plus crescit et multipulus Dei, et multo plus crescit et multiplicatur, tanto illi plures ad oppugnandum conspirant. Sed tentemus, prout Deus dederit, discutere singulos quosque adversi exercitus reges, et pro significantiis nominum uniuscujusque etiam opus quod gerit malitia contemplari Primus omnium, qui et auctor belli hujus nominatus est, congregans caeteros et ad conjurationem sceleris invitans, Jabin nominatur, qui erat rex Assur: ipse est enim qui etiam dicitur caeteros convocasse. Jabin autem interpretatur sensus sive prudentia. Quis est autem iste sensus sive prudentia, nisi ille quem dixit Isaias propheta sensum magnum? ait enim: « Et inducam super te sensum magnum principem Assyriorum, qui dixit: Mea virtute faciam, et sapientia sensus mei auferam fines gentium, et virtutem eorum depraedabor . » Iste ergo est qui ibi quidem dicitur sensus magnus, rex Assyriorum. Hic autem Jabin sensus et prudentia. Etenim ser
Abbreviated transcription (Latin):
occupauit assur. et regem eius interfecit
gładio. Clides quanta aduersus iłm.
ceisrłiticum popłm. contrariarum uir¬
tutum et pessimorũ demonum conci-¬
tentur bella: Isti omnes demones ante
aduentũ dñi &e saluatoris nr̃i quieti et se-¬
curi humanas animas possidentes: in
earum mẽbris mentibusq regnabant.
S ubi interris apparuit gr̃a ce misedia
saluatoris nr̃i d̃i docens nos. ut pie et
sc̃ẽ in hoc mundo &e segregati ab omni
peccati contagione uiuamꝰ: et libertatem
suam atq imaginẽ di in qua exinicio
creata ẽ anima una queq recipiat: ista
de causa ab illis iniquis ueterib possesso-¬
rib earum pugnȩ exoriunt᷑ et prelia. Et
si opprimant᷑ primi multo plures exur-¬
gunt postmnodũ: atq in unum coeunt
ce conspirant in malum: qui semꝑ dissi¬
dent abono. E si scdo uicti fuerint: iterũ
tertio aliȩ uirtutes nequiores exurgent.
Et si fortassis quantoinagis augetur po-¬

Expanded text:
occupavit Assur, et regem ejus interfecit occupavit Assur, et regem ejus interfecit gladio. » Vides quanta adversus Jesum et Israeliticum populum contrariarum virtutum et pessimorum daemonum concitentur bella. Isti omnes daemones ante adventum Domini et Salvatoris nostri, quieti et securi humanas animas possidentes, in earum membris mentibusque regnabant. Sed ubi in terris apparuit gratia et misericordia Salvatoris nostri Dei, docens nos ut pie et sancte in hoc mundo, et segregati ab omni peccati contagione, vivamus; et libertatem suam atque imaginem Dei, in qua ex initio creata est, anima unaquaeque recipiat: ista de causa ab illis iniquis veteribus possessoribus earum, pugnae exoriuntur et praelia. Et si opprimantur primi, multo plures exsurgent postmodum, atque in unum coeunt et conspirant in malum, qui semper dissident a bono Et si secundo victi fuerint, iterum tertio aliae virtutes nequiores exsurgent; et si fortassis quanto magis augetur po
Abbreviated transcription (Latin):
seos qui erant in montanis: & ad eueos qui
erant sub deserto mosoma. Et exierunt
ipsi &e reges eorum cum ipsis sicut ẽ arena
maris inmultitudine: et ȩqui et quadri¬
ge multe ninis: &e conuenerunt omnes
reges isti et coierunt in unum ad aqͣm
maram. pugnare contra isit. Dixit autem
dñs ad iħm: Non uerearis faciem illorũ:
quia crastina die ad hanc horam ego tra¬
dam eos sauciatos ante faciem isrł Eqͦs
eorum subneruabis: & currus eorum igni
exures. Et uenit iħs & omnis ppłs bella¬
torũ cum eo suꝑ ipsos ad aqm maram:
& subito irruit suꝑ eos in monte: ce tracti¬
dit eos dñs in manus isrł. Et cedentes eos
ꝑsecuti sunt usq ad sydonem magnam:
ceusq in massefoth ad aqm maram: et
usq ad campos masse contra orientem.
Et trucidauerunt eos: usq quo ñ suꝑ¬
eẽt ex eis qui euaderet. Ꝙ fecit eis ihs si¬
cut preceꝑat ei dñs. E quos eorum sub¬
neruauit: & currus eorum exussit igni.
Et conuersus ẽ iħs in ipso tempore: et

Expanded text:
s, in montanis, et ad Hevaeos qui erant sub deserto Mosoma. Et exierunt ipsi et reges eorum cum ipsis, sicut est arena maris in multitudine, et equi et quadrigae multae nimis. Et convenerunt omnes reges isti, et coierunt in unum ad aquam maram pugnare contra Israel. Dixit autem Dominus ad Jesum: Non verearis faciem illorum, quia crastina die ad hanc horam ego tradam eos sauciatos ante faciem Israel. Equos eorum subnervabis, et currus eorum igni exures. Et venit Jesus et omnis populis bellatorum cum eo super ipsos ad aquam maram, et subito irruit super eos in monte: et tradidit eos Dominus in manus Israel, et cadentes eos persecuti sunt usque ad Sidonem magnam, et usque in Massesoth ad aquam maram, et usque ad campos Masse contra orientem; et trucidaverunt eos, usquequo non superesset ex eis qui evaderet. Et fecit eis Jesus sicut praeceperat ei Dominus. Equos eorum subnervavit, et currus eorum exussit igni. Et conversus est Jesus in ipso tempore, et
Abbreviated transcription (Latin):
paradisum. S ce nunc plantat d̃s & co-¬
tidie plantat in animab credentium:
In anima enim de qua excidit iram: mã-¬
suetudinem plantat. Et de qua excidit
supbiã: plantat humilitatem. De qua
eradicat lasciuiam: pudicitiam plantat.
De qua extirpat ignorantiã: inserit sci-¬
entiam. Non tͥ udetur talis debere ẽẽ
plantatio quam plantat d̃s magis qmͣ
insensibilium terrenorumq lignorumẽ:
Item inpͥmis opus uerbi dei destruere
ȩdificia diabolica: quȩ manima constru¬
xit humana. Ille &e enim t᷑res siꝑbiȩ
in uno quoq nr̃m ce muros elationis
extruxit: bec sermo iłi subu̾tit & subruit:
ut merito scdm apłm effici mereamur
di cultura di ȩdificatio. suꝑ fũdam̃tum
apłorum et ꝓpħarum positi. ipso summo
angulari lapide ih̃u xp̃o: ex quo iunctura
ȩdificii crescat intẽplum dĩ in sp̃u sc̃o:
et ita demum effici mereamur in here¬
ditate terrȩ sc̃ȩ̃ in parte isrłitica. extin¬

Expanded text:
paradisum . » Sed et nunc plantat Deus, et quoparadisum . » Sed et nunc plantat Deus, et quotidie plantat in animabus credentium. In anima enim de qua excidit iram, mansuetudinem plantat; et de qua excidit superbiam, plantat humilitatem; de qua eradicat lasciviam, pudicitiam plantat; de qua exstirpat ignorantiam, inserit scientiam. Non tibi videtur talis debere esse plantatio quam plantat Deus, magis quam insensibilium terrenorumque lignorum! Est item in primis opus verbi Dei destruere aedificia diaboli quae in anima construxit humana. Ille etenim turres superbiae in unoquoque nostrum et muros elationis exstruxit; haec sermo Dei subvertit et subruit; ut merito secundum Apostolum effici mereamur Dei cultura, Dei aedificatio super fundamentum apostolorum et prophetarum positi, ipso summo angulari lapide Jesu Christo, ex quo junctura aedificii crescat in templum Dei in Spiritu sancto, et ita demum effici mereamur in haereditate terrae sanctae in parte Israelitica, exstin
Abbreviated transcription (Latin):
miam dissereremꝰ: qui acceꝑat uerba
in os suum quib subũteret. edificaret.
euelleret et plantaret: ita etiam nunc
in his quȩ habemꝰ in manib intelligen¬
dum puto: non scd̃m hereticos uł scam
iudȩos: s sicut ibi ad iheremiam dictũ
ẽ. ecce constituite hodie suꝑ gentes et
regna eradicare & subuertere. et ꝑdi tũ
dare: ce pꝰ hȩc edificare ce plantare: ita
et de his quȩ ꝑib̃m scribuntur gesta
credendum ẽ: immo potius de his quȩ
in nobis. Primum namq opus uerbidi
ẽ eradicare precedentia mala: spinas ac
tribulos uitiorum. Dum enim istȩ malȩ
radices occupatam detinent terram:
non potest semina bona ce scã susciꝑe:
Necessarium gͦ ce pͥmum hoc opus uerbi
drẽ plantas eradicare peccati: et omnẽ
plantam qmͣ ñ plantauit pater cę̧lestis.
euellere. igniq consumere: Scdi iam
oꝑis ẽ. plantare Quid ẽ quod plantat
d̾s: Moyses dicit quia plantauit deus

Expanded text:
miam dissereremus, qui acceperat verba miam dissereremus, qui acceperat verba in os suum, quibus subverteret, aedificaret, evelleret, et plantaret: ita etiam nunc in his quae habemus in manibus intelligendum puto, non secundum haereticos vel secundum Judaeos, sed sicut ibi ad Jeremiam dictum est: « Ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare, et subvertere, et perditum dare, et post haec aedificare, et plantare ; » ita et de his quae per Jesum scribuntur gesta credendum est, imo potius de his quae in nobis. Primum namque opus verbi Dei est eradicare praecedentia mala, spinas ac tribulos vitiorum. Dum enim istae malae radices occupatam detinent terram, non potest semina bona et sancta suscipere. Necessarium ergo et primum hoc opus verbi Dei est plantas eradicare peccati, et omnem plantam quam non plantavit Pater coelestis, evellere ignique consumere. Secundi jam operis est plantare. Quid est quod plantat Deus? Moyses dicit, quia « plantavit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
sic preliari iħs putetur &e destruere urbes
ac regna subũtere. Sic enim ce illud di¬
ctum religiosius &e clem̃tius apparebit: qđ
dieitur ita subuertisse ce uastasse singulas
quasq urbes. ut nichil in eis relinqueret᷑
quod spiraret: neq qui saluus fieret. neq
qui effugeret: Utnam enim dñs de ani-¬
mabus credentib sͥ. & quas suo uendicat
regno. et de mea ip̾ius anima. ita eitiat et
extinguat omnia priora mala: ut nullus
in me malitiȩ sensus ultra respiret: nul¬
lus irȩ: nullus concupiscentiȩ alicuius
male in me saluetur affectus: nullus su-¬
per sit qui effugiat sermo malus de ore
meo. Sic eni potero ih̃u duce purga¬
tus ab omnib prioribus malis effici in
ciuitatib filiorum isrł. De quib scͥptũ
ẽ. edificabuntur ciuitates iudȩ: ce habi-¬
tabunt in eis. Et enim nunc unius cu-¬
iusq nrm animam iħs destruit. & edi-¬
ficat. Et sicut dicebamꝰ tunc cum ihere-¬

Expanded text:
sic praeliari Jesus putetur, et destruere urbes sic praeliari Jesus putetur, et destruere urbes ac regna subvertere. Sic enim et illud dictum religiosius et clementius apparebit, quod dicitur ita subvertisse et vastasse singulas quasque urbes, ut nihil in eis relinqueretur quod spiraret, neque qui salvus fieret, neque qui effugeret. Utinam enim Dominus de animabus credentibus sibi, et quas suo vindicat regno, et de mea ipsius anima ita ejiciat et exstinguat omnia priora mala, ut nullus in me malitiae sensus ultra respiret, nullus concupiscentiae alicujus malae in me salvetur affectus, nullus supersit qui effugiat sermo malus de ore meo. Sic enim potero, Jesu duce, purgatus ab omnibus prioribus malis, effici in civitatibus filiorum Israel, de quibus scriptum est: « Aedificabuntur civitates Judae, et habitabunt in eis . » Etenim nunc uniuscujusque nostrum animam Jesus destruit et aedificat. Et sicut dicebamus tunc cum super Jere
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ce laudabile et culpabile inscͥpturis
habetur. Quod difficile ũ ẽ ꝓbare: sicut
dirit in psalmo: et iter impiorum ꝑibit:
Et alibi econtrario: iter rectum facite pe¬
dibus ur̃is. Potest gͦ intelligi etiam qł
hie. ĩmpiorum iter fuerit primo eiuitas
lachis: quo destructo atq subu̾so᷑ post¬
modum ifrłitis regnantib ad iter perdu-¬
cta sit rectum. Similiter autem et hebron.
qmͣ in t̃pretari dicunt coniunctionẽ uel
conugium. Comunctiouͦ animȩ nr̃e fuit
primo cum malo uiro ce marito pessimo
diabolo: quo destructo & extincto: libera-¬
ta ẽ anima alege prioris &e pessimi uiri:
et comuncta ẽ uiro bono & legitimo. illi
de quo dicit apłs paulus. Statui autẽ
uos uni uiro uirginẽ castam exhibere
xp̃o. Sic enun nominũ ipsorum intelli¬
gentia ad geminũ hunc unius cunusq ci-¬
uitatis consonat statum Ego puto quod
sic melius ẽ intelligi bella isrłitica: et quod

Expanded text:
tem et laudabile et culpabile in Scripturis tem et laudabile et culpabile in Scripturis habetur, quod difficile non est probare, sicut dixit in psalmo: « Et iter impiorum peribit . » Et alibi e contrario: « Iter rectum facite pedibus vestris . » Potest ergo intelligi etiam quod hic iter impiorum fuerit primo civitas Lachis: quo destructo atque subverso, postmodum Israelitis regnantibus ad iter perducta sit rectum. Similiter autem et Hebron, quam interpretari dicitur conjunctionem vel conjugium. Conjunctio vero animae nostrae fuit primo cum malo viro, et marito pessimo diabolo: quo destructo et exstincto, liberata est anima a lege prioris et pessimi viri, et conjuncta est viro bono et legitimo, illi de quo dicit apostolus Paulus: « Statui autem vos uni viro virginem castam exhibere Christo . » Sic etiam nominum ipsorum intelligentia ad genuinum hunc uniuscujusque civitatis consonat statum. Ego puto quod sic melius est intelligi bella Israelitica, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
ad scĩficationem. Sic gͦ intellige qͦt ĩt̾fec̃
regẽ ihericho: iregẽabi. ⁊ regẽ lebna. i reg̃ẽ
lachis: ⁊ regẽ hebron: ut isti om̃s qͥ ante sub
regibus pessimis peccati legem colebant᷑.
munc sub di legibus agant. S et deipsis
interp̃tationib nominum si curiosius ac
dibgentius ꝑscrutemur: inueniet᷑ signi-¬
ficantia nominum nunc admali regni:
nunc etiam adboni intelligentiam posse
conferri: ut puta lebna candor interp̃tat᷑:
Candor autem: diu̾se intelligitur: Est em̃
candor leprȩ: et ẽ candor lucis. Possibile gͦ
ẽ etiam nominis huius interp̾tationẽ utri-¬
usq status differentias indicare: ut can¬
dorem quidem leprȩ habuerit lebna sub
regibus malis: quo destructo atq subuer-¬
so ad ifrłiticum regnum ꝑuenit lebna: et
candorem lucis accepit: qui candor inscͥp¬
turis & laudabilis &e culpabilis ponitur:
Et iterum lachis int̾pretatur iter. Iter au¬

Expanded text:
ad sanctificationem. Sic ergo intellige quod interfecit ad sanctificationem. Sic ergo intellige quod interfecit regem Jericho, et regem Ahi, et regem Lebna, et regem Lachis, et regem Hebron, ut isti omnes qui ante sub regibus pessimis peccati legem colebant, nunc sub Dei legibus agant. Sed et de ipsis interpretationibus nominum si curiosius ac diligentius perscrutemur, invenietur significantia nominum nunc ad mali regni, nunc etiam ad boni intelligentiam posse conferri. Ut puta Lebna candor interpretatur: candor autem diverse intelligitur, est enim candor leprae, et est candor lucis. Possibile ergo est etiam nominis hujus interpretationem utriusque stratus differentias indicare, ut candorem quidem leprae habuerit Lebna sub regibus malis; quo destructo atque subverso, ad Israeliticum regnum pervenit Lebna, et candorem lucis accipit, qui candor in Scripturis et laudabilis et culpabilis ponitur. Et iterum Lachis interpretatur iter. Iter au
Abbreviated transcription (Latin):
ullas reliquias. s omne quod spirare
poterat interfecit: sicut preceꝑat ei dñs
lator aduersus uirtutes contrarias. eiecit
bant in animabꝰ nr̃is: ne ultra regnet in no¬
bis peccatũ: ut postea qͣm int̾emĩt regẽ pec¬
cati de ciuitate aĩe nr̃e: fiat aĩa nr̃a ciuitas
di iregnet in ea d̃s: idicat᷑ ad nos: qͥa ecce
intrauos ẽ. Est gͦ opus summȩ miscdiȩ
hoc quod heretici crudelitatis accusant:
quod dñs ihs adumbratum prius afi-¬
lio naue ꝑsingulas quasq ciuitates: nũc
iueritate ꝑsingulas quasq animas
credentium complet: ut quȩ possidebã-¬
tur amalis cepessimis regib scđm prin-¬
cipem aeris mundi huius sp̃s qui nunc
oꝑatur in filiis diffidentiȩ: expulsis his
&e ꝑemptis facere eas dignetur habitacu-¬
lum dĩ. et sp̃s sc̃i templum: ut menbra
quȩ seruierant sub rege iniquo mniquita¬
ti adimmunditiã. nunc seruiant iustitiȩ

Expanded text:
ullas reliquias, sed omne quod spirare ullas reliquias, sed omne quod spirare poterat interfecit, sicut praeceperat ei Dolator adversus virtutes contrarias; et ejecit bant in animabus nostris, ne ultra regnet in nobis peccatum: ut posteaquam interemerit regem peccati de civitate animae nostrae, fiat anima nostra civitas Dei, et regnet in ea Deus, et dicatur ad nos quia regnum Dei intra vos est . Est ergo opus summae misericordiae hoc quod haeretici crudelitatis accusant, quod Dominus Jesus adumbratum prius a filio Nave per singulas quasque civitates, nunc in veritate per singulas quasque animas credentium complet; ut quae possidebantur a malis et pessimis regibus, secundum principem aeris mundi hujus spiritus, qui nunc operatur in filiis diffidentiae, expulsis his et peremptis, facere eas dignetur habitaculum Dei et Spiritus sancti templum, ut membra quae servierant sub rege iniquo iniquitati ad immunditiam, nunc serviant justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
multis: alium dñm legis:⁊ aliũ iundi
creatorẽ ac iudicẽ ꝓferentes: uelut ꝑhȩc
quȩ scripta sunt crudelem: quod calcare
hostium ceruices iubentur: atq in ligno
suspendere reges terrȩ illius. quam io¬
lenter inuadunt. Atq utinam dñs m̃s
ihs̃ filius dĩ istud concedat: ce iubeat pe¬
dibus meis conculcare sp̃m forncationis:
ce calcare suꝑ ceruices sp̃s iracundiȩ. et fu¬
roris: calcare auaritiȩ dȩmonium: calcare
mͥ s cruci eius appendere᷑ sequens pau¬
fixus ẽ ce ea quȩ suꝑius memorauimꝰ quod
ait: non autem ego s gr̃a d̃i quȩ in me ẽ.
Quod siita facere meruero beatus ero: et
dicetur etiam mͥ quod dicebat antiquis
ih̃s: iuriliter agite et confortamu a facie
eorum: quia dñs d̃s̃ tradidit uobis om̃s
inmicos urõs in manus Percussit itaq
iosue omnem terram montanam et me¬
ridianam atq campestrem: et asedoth
cum regibus suis. Non dimisit in eis

Expanded text:
multis, alium Dominum legis, et alium mundi multis, alium Dominum legis, et alium mundi creatorem ac judicem proferentes; velut per haec quae scripta sunt crudelem quod calcare hostium cervices jubentur, atque in ligno suspendere reges terrae illius quam violenter invadunt. Atque utinam Dominus meus Jesus Filius Dei istud concedat, et jubeat, pedibus meis conculcare spiritum fornicationis, et calcare super cervices spiritus iracundiae et furoris, calcare avaritiae daemonium, calcare mihi sed cruci ejus appendere! sequens Paufixus est ; et ea quae superius memoravimus, quod ait, Non ego autem, sed gratia Dei, quae in me est ; quod si ita facere meruero, beatus ero. Et dicitur etiam mihi quod dicebat antiquis Jesus : Viriliter agite, et confortamini a facie eorum, quia Dominus Deus tradidit vobis omnes inimicos vestros in manus. « Percussit itaque Josue omnem terram montanam, et meredianam, atque campestrem, et Asedoth cum regibus suis. Non dimisit in eis