comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catur domus: sic eriguntur moles.
inipsa domo crescunt lapides: qui
ducunt᷑ adedificium. Crescite gͦ: in¬
tilligite xp̃m magnum: & paruus
magnuᷤ ẽ. Magnus nimis. finiuit uer¬
ba. Holebat dicere quantũ magnus.
Et si totadie diceret magnus: quid ma
gnum diceret: Totadie dicens magnꝰ:
finiret aliq̃n: quia finit᷑ dies. Magni¬
tudo illius ante dies: ultra dies. Sine
die g̃ quid diceret: Qm̃ magnus dñs
& laudabilis nimis. Quid enim di¬
ctura ẽ. lingua parua ad laudandũ
magnum: Dicendo nimis emisit uo¬
cem: & dedit cogitationi quod sapiat:
sum: tucogita. Et cum cogitaueris. pa¬
rum erit. Qd cogitatio nullius expli¬
cat: lingua alicuiꝰ explicat: Magnꝰ
dñs & laudabilis nimis. Ipse laudet᷑:
ipse p̃dicet᷑: eius gła nuntietur: & edi¬
ficet᷑ domus. Terribilis. ẽ. suꝑ omnes de¬
os. Sunt enim dii: suꝑ quos sit terri¬
bilis ille. Uidebimus quos dicat: Rm̃i
detur inter homines: t̾ribilis. ẽ. super

Expanded text:
catur domus, sic eriguntur moles catur domus, sic eriguntur moles in ipsa domo: crescunt lapides qui ducuntur ad aedificium. Crescite ergo, intelligite Christum magnum: et parvus magnus est, magnus nimis. Finivit verba: volebat dicere quantum magnus; etsi tota die diceret, Magnus, magnus, quid diceret? Tota die dicens, Magnus finiret aliquando; quia finitur dies: magnitudo illius ante dies, ultra dies, sine die. Ergo quid diceret? «Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis.» Quid enim dictura est lingua parva ad laudandum magnum? Dicendo, «nimis,» emisit vocem, et dedit cogitationi quod sapiat: sum, tu cogita; et cum cogitaveris, parum erit. Quod cogitatio nullius explicat, lingua alicujus explicat? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Ipse laudetur, ipse praedicetur, ejus gloria nuntietur, et aedificatur domus. 5. «Terribilis est super omnes deos.» Sunt enim dii super quos sit terribilis ille? Videamus quos dicat, et videtur inter homines, «terribilis est super
Abbreviated transcription (Latin):
tiate ingentibiis głam eius. Quia ełt
ingentibus: forte gentes nominañ
& paucȩ: & a huc ht̃ quod dicat il¬
la pars quȩ erexit parietem de all¬
tum. Quare non gentes sunt getll¬
lia numidia. mauritania. bian
ꝓ uincia: Gentes sut. Auferat se¬
monẽ hypocrisis parieti dealbato ser¬
mo dĩ: ȩdificans domum toto orbe t̃¬
rarũ. Parum ẽ. qđ dixit: annuntiate
ingentib głam euis. Ne aliquas gentes
us certe quia inutero feminȩ concep¬
iis ẽ: nostis qͥa exutero natus÷ nostis
qͥu lactatus. ẽ: qͥa manib portatus est:
qͥa circuncisus: quia hostia ꝓ illo obla¬
ta ẽ: quia creuit. Postremo nostis qr
expalmatus ẽ: consputus: spinis coro¬
natus: crucifixus: mortuus. ẽ: lancea
ꝑcussus. ẽ: nostis quia hȩc omnia pas¬
sus ẽ. Magnus ẽ: & laudabilis nimis.
Nolite contepnere paruum: intelli¬
gite magnum. Paruus factus ẽ quia
parui eratis: intelligatur magnus:
a millo magni eritis. Sic enim ȩdifi¬

Expanded text:
tiate in gentibus gloriam ejus.» Quid est, tiate in gentibus gloriam ejus.» Quid est, «in gentibus?» Forte gentes nominantur et paucae; et adhuc habet quod dicat illa pars quae erexit parietem dealbatum: Quare non gentes sunt Getulia, Numidia, Mauritania, Byzacium? Provinciae gentes sunt. Auferat sermonem hypocrisi parieti dealbato, sermo Dei, aedificans domum toto orbe terrarum. Parum est quod dixit, «Annuntiate» «in gentibus gloriam ejus;» ne aliquas gentes tis certe quia in utero feminae conceptus est, nostis quia ex utero natus est, nostis quia lactatus est, quia manibus portatus est, quia circumcisus, quia hostia pro illo oblata est, quia crevit; postremo nostis quia expalmatus enatus, crucifixus est, mortuus est, lancea percussus est; nostis quia haec omnia passus est: «Magnus» est «et laudabilis nimis.» Nolite contemnere parvum, intelligite magnum. Parvus factus est, quia parvi eratis; intelligatur magnus, et in illo magni eritis. Sic enim aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
diceret: hoc ait. Quomͦ in pariete non
coniuncto aliis parietibus s singulari¬
ter erecto si ostium facias. quisquis in¬
trauerit foris &: sic in illa parte quȩ no¬
luit cantare cum domo canticum no¬
uum s partem uoluit struere. & hde
albato non solidata: quid ualet quia
ht̃ ianuam : Sintraueris: foris inue¬
niris. Quia enim ipsi non ꝑ ianuam
introiert: & ianua ipsoꝵ non intromit¬
tit. Dñs enim dicit. Ego sum ianua:
ꝑ me intratur. Qui sunt qui intrant
ꝑ ianuam: Qui głam dñi quert̃: non
suam. Qui intrant ꝑianuam: Quifa¬
ciunt qđ dictum. ẽ: bene nuntiate in
gentibus głam eius. Qui intrat ꝑianuã
pastor ouium ẽ: ait dñs. Qui autem
per aliam partem ascendit: ille fur et¬
& latro. Qui pianuam intrat: humilł
.ẽ. Qui ꝑaliam partem ascendit: suy¬
bus .ẽ. Iõ illum dixit intrare: illum
ascendere. S ille intrando recipitur.
ille ascendendo precipitatur. Annun¬

Expanded text:
diceret, hoc ait: «Quomodo in pariete non diceret, hoc ait: «Quomodo in pariete non conjuncto aliis parietibus, sed singulariter erecto, si ostium facias, quisquis intraverit foris est; sic in illa parte quae noluit cantare cum domo canticum novum, sed parietem voluit struere, et hunc dealbatum, non solidatum quid valet quod habet januam? Si intraveris, foris inveniris.» Quia enim ipsi non per januam introierunt, et janua ipsorum non intromittit. Dominus enim dicit: «Ego sum janua; per me intratur.» Qui sunt qui intrant per januam? Qui gloriam Domini quaerunt, non suam. Qui intrant per januam? Qui faciunt quod dictum est, «Bene nuntiate in gentibus gloriam ejus. Qui intrat per januam, pastor ovium est,» ait Dominus; «qui autem per aliam partem ascendit, ille fur est et latro» . Qui per januam intrat, humilis est; qui per aliam partem ascendit, superbus est: ideo illum dixit intrare, illum ascendere. Sed ille intrando recipitur; ille ascendendo praecipitatur. «Annun
Abbreviated transcription (Latin):
ut bene nuntiemꝰ de die indiem: os¬
tendit locum. Annuntiate ingentibꝰ
głam eius. Głam inquit eius annun¬
tiate ingentibus: głam eius non glo¬
riã ur̃am. Ostructores: głam eius
bene nuntiate ingentibus. Si glam
uram annuntiare uolueritis: cade¬
tis. Si eius: edificabinni cum ędifi¬
catis. Idõ qui głam suam annuntia¬
re uoluert̃: noluert̃. cẽ. inista domo:
& ꝓptea non cantant canticum no¬
uũ cum omni terra. Non enim com¬
municant uniuerso orbi terrarũ: &
idõ non sunt ȩdificantes indomo:
s parietẽ de albatum erexer̃t. Quan¬
ta minatur ds̃ parieti de albato:
sunt testimonia ꝓpħarũ innume¬
ra. Unde dicit parieti dealbato:
crisis simulatio: foris lucet: intus
lutum. ẽ. Qđ dicturus sum iam di¬
ctum.ẽ. s quia eo spu iam dictum
fuert̃ ante nos. Non ẽ. gͦ p̃ter mittendu:
& dicendum. ẽ: quia dono dĩ dictumẽ.
Quidam de isto pariete de albato cum

Expanded text:
ut bene nuntiemus de die in diem? Osut bene nuntiemus de die in diem? Ostendit locum: «Annuntiate in gentibus gloriam ejus. Gloriam,» inquit, «ejus annuntiate in gentibus:» gloriam ejus, non gloriam vestram. O structores, gloriam ejus bene nuntiate in gentibus. Si gloriam vestram annuntiare volueritis, cadetis; si ejus aedificabimini, cum aedificatis. Ideo qui gloriam suam annuntiare voluerunt, noluerunt esse in ista domo; et propterea non cantant canticum novum cum omni terra. Non enim communicant universo orbi terrarum: et ideo non sunt aedificantes in domo, sed parietem dealbatum erexerunt. Quanta minatur Deus parieti dealbato? Sunt testimonia Prophetarum innumera, unde maledicit parieti dealbato? risis, id est simulatio? Foris lucet, intus lutum est. Quod dicturus sum, jam dictum est, sed quia eo spiritu dictum fuerumt ante nos. Non est ergo praetermittendum, sed dicendum est, quia dono Dei dictum est. Quidam de isto pariete dealbato cum
Abbreviated transcription (Latin):
ctum .ẽ. romanum imꝑium: iam
xp̃c possidet. Qd̃ ad huc clausum
ẽ. eis qui ferro pugnant: non .ẽ. lau¬
sum illi qui ligno pugnat. Dñs e¬
nim regnauit aligno. Quis. ẽ. qui
ligno pugnat: Ap̃c. De cruce sua
uicit reges: et subiugatis eis. ipsã
crucem infronte fixit: głantur de
illa: quia ibi ẽ. salus eoꝵ. Hoc agit᷑
Sic crescit domus: sic ȩdificat᷑. Et ut
nouerrus sequentia psalmi audrte:
uidete oꝑantes & fabricantes domũ.
Cantate dño canticũ nouum: can¬
dicite nomini eius: bene nuntiate
de die indiem salutare cius. Quomͦ
crescit ȩdificium: Bene inquit
nuntiate dedie indiem salutare eiꝰ:
Dedie indiem p̃dicet᷑: dedie indiẽ in¬
quit edificetur. Crescat inquit ds̃
domus mea. Et quasi diceret᷑ ab oꝑa¬
riis: ubi iubes ȩdificari domum:
ubi uis crescere domum tuam⁊ eli¬
ge nobis aliquem locum ȩqualẽ: ali¬
quem locum spatiosum ⁊ si tibi am¬
plã domum uis ȩdificari: ubi iubes

Expanded text:
ctum est Romanum imperium, jam ctum est Romanum imperium, jam Christus possidet; quod adhuc clausum est eis qui ferro pugnant, non est clausum illi qui ligno pugnat. Dominus enim regnavit a ligno. Quis est qui ligno pugnat? Christus. De cruce sua vicit reges, et subjugatis ipsam crucem in fronte fixit; et gloriantur de illa, quia ibi est salus eorum. Hoc agitur, sic crescit domus, sic aedificatur: et ut noveritis, sequentia Psalmi audite; videte operantes et fabricantes domum. «Cantate Domino canticum novum, candicite nomen ejus, bene nuntiate de die in diem salutare ejus.» Quomodo crescit aedificium? «Bene,» inquit, «nuntiate de die in diem salutare ejus.» De die in diem praedicetur; de die in diem, inquit, aedificetur; crescat, inquit Deus, domus mea. Et quasi diceretur ab operariis, Ubi jubes aedificari? ubi vis crescere domum tuam? Elige nobis aliquem locum aequalem, aliquem locum spatiosum, si tibi amplam domum vis aedificari. Ubi jubes
Abbreviated transcription (Latin):
uicem indilectione: studentes serua¬
re unitatem sp̃c inuinculo pacis. Ubi
unitas sp̃c ⁊ unus lapis: s unus demul¬
tis factus. Quomͦ demultis unus fa¬
ctus: Sufferendo inuicem indile¬
ctione. Edificatur gͦ domus dñi dĩ
nr̃i: edificatur. Hfit. ħ agitur: hoc
uoces istȩ agunt: ħ lectiones: ħ p̃dica¬
tio eugłii toto orbe terrarum. Ad¬
huc ȩdisicat᷑. Creuit multum dom̃
hec: & multas gentes impleuit. Ñ
dum omnes gentes occupauit:
crescendo multas tenuit. Omnes
occupatura. ẽ: & contradicit᷑ ab eis
qui domesticos eius se eẽ. głantur:
Adhuc crediturȩ sunt omnes gentes:
quȩ non dum credidert̃. Nequis di¬
cat. Et illa lingua creditura . ẽ. Et
barbari credituri sunt: Et quid si¬
bi uult quod sp̾c sc̃s apparuit in
linguis igneis: nisi quia nullius
linguȩ duritia.ẽ. quȩ non illo ig¬
ne soluatur: Neq enim non habebat
iam multas gentes barbaras cre-¬
didisse xp̃o. Quo non dum porre¬

Expanded text:
vicem in dilectione, studentes servavicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus, in vinculo pacis» . Ubi unitas Spiritus, unus lapis; sed unus lapis de multis factus. Quomodo de multis unus factus? Sufferendo invicem in dilectione. Aedificatur ergo domus Domini Dei nostri, aedificatur: hoc fit, hoc agitur, hoc voces istae agunt, hoc lectiones, hoc praedicatio Evangelii toto orbe terrarum; adhuc aedificatur. Crevit multum domus haec, et multas gentes implevit: nondum tamen omnes gentes occupavit: crescendo multas tenuit, omnes occupatura est; et contradicitur ab eis qui domesticos ejus se esse gloriantuadhuc crediturae sunt omnes gentes quae nondum crediderunt: ne quis dicat, Et illa lingua creditura est? et Barbari credituri sunt? Et quid sibi vult quod Spiritus sanctus apparuit in linguis igneis , nisi quia nullius linguae duritia est quae non illo igne solvatur? Neque enim non habemus jam multas gentes Barbaras credidisse Christo: quo nondum porre
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs terra ẽ. domus dĩ: qui ñ hase
omni terr e ruina.ẽ. non domꝰ: i¬
na illa uetus: cuius m̃bra habebat tẽ¬
plum illud uetis. Ibi enim diruebat᷑
uetustas: ut nouitas ȩdificaret᷑. Et qͦmͦ
airuit᷑ uetustase Amen dico uobis in¬
quit: non relinquet᷑ lapis suꝑ lapidẽ
qui non destruat᷑. Lapis: xp̃c. ẽ. Dicit
autẽ apł̃s. Quotquot inxp̃o baptirati
estis: xp̃m induistis. Si xp̃m induit
quisquis baptiratur: inxp̃o quis po¬
nit lapidem suꝑ lapidem: nisi quibap¬
tisinum suꝑbaptismum imponit:S
nolite terreri: non relinquetur qđ ñ
destruat᷑. Lapides enim ad fabricam
nouam quȩ edificatur pꝰ captiuitatẽ
si colliguntur: & sic illos caritas in
unitate constringit: ut non sit lapiͦ
suꝑ lapidem: s un̾us lapis sint om̃s
lapides. Nemiremini. H fȩc̃ canticũ
nouum: idẽ. ħ fecit innouatio carita¬
us. Ad ipsam structuram nos cõpin¬
git apłs: & in illa unitate nos constri¬
ctos cõpaginat dicens ⁊ sufferentes in¬

Expanded text:
i non haeret omni terrae, ruina est, non domus; rina illa vetus, cujus umbram habebat templum illud vetus. Ibi enim diruebatur vetustas, ut novitas aedificaretur. Et quomodo diruitur vetustas? «Amen dico vobis,» inquit, «non relinquetur lapis super lapidem, qui non destruetur.» Lapis Christus est: dicit autem Apostolus, «Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis» . Si Christum induit quisquis baptizatur in Christo; quis ponit lapidem super lapidem, nisi qui Baptismum super Baptismum imponit? Sed nolite terreri; «non relinquetur qui non destruetur.» Lapides enim ad fabricam novam, quae aedificatur post captivitatem, sic colliguntur, et sic illos charitas in unitate constringit, ut non sit lapis super lapidem, sed unus lapis sint omnes lapides. Ne miremini: hoc fecit canticum novum, id est, hoc fecit innovatio charitatis. Ad ipsam structuram nos compingit Apostolus, et in illa unitate nos constrictos compaginat, dicens: «Sufferentes in
Abbreviated transcription (Latin):
erit iustus: ab auditu malo non ti¬
mebit. Quid ẽ. auditus malus: Ite
in ignem ȩt̃num: qui paratus dia¬
bolo & angelis eius. Qui gaudebit
ab auditu bono: non timebit ab au¬
ditu malo. Quomͦ gaudebunt ab
auditu bonot Uenite benidicti pa-¬
tris mei. Et aquo auditu non time¬
bunt: Ite inignẽ eternum: qui pa¬
ratus ẽ. diabolo & angłis euis. Hȩc ẽ.
ȩquitas: hȩc ẽ. ueritas. Iudicabit enĩ
orbem terrarũ inȩquitate: &poplos
inueritate sua. An quia tu in iustus
es iustus non erit iudex: Aut quia
tumendax es uerax non erit ueritas:
S si uis habere miscdem: esto miseri¬
cors anteciuã ueniat. Dimitte si quid
inte cõmissum ẽ: da exeo qđ ab undas.
Et de cuius das nͥ de illius: Cum de

Expanded text:
erit justus; ab auditu malo non tierit justus; ab auditu malo non timebit» . Quid est, auditus malus? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Qui gaudebit ad auditum bonum, non timebit ab auditu malo. Quomodo gaudebunt ad auditum bonum? «Venite, benedicti Patris mei.» Et a quo auditu non timebunt? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus.» Haec est aequitas, haec veritas. «Judicabit» enim «orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» An quia tu injustus es, justus non erit judex? aut quia tu mendax es, verax non erit veritas? Sed si vis habere misericordem, esto misericors antequam veniat: dimitte si quid in te commissum est, da ex eo quo abundas. Et de cujus das, nisi de illius? Si de
Abbreviated transcription (Latin):
ille reformauit qui formauit. Iu¬
dicabit orbem terrȩ inȩquitate: Et.
popłos inueritate sua. Quid. ẽ. ȩqui¬
tas &ueritas: Congregabit secum
electos suos adiudicandum: cȩteros
autẽ separabit ab inuicem. Positu¬
rus ẽ. enim alios ad dexterã: alios
ad sinistram. Quid autẽ equius qͥd
uerius: quã ut non expectent mi¬
scđiã de iudice: qui noluer̃t facere
miscłiam antequã ueniret iudex:
Qui autẽ uoluert̃ facere miscđiam:
cum miscd̃ia iudicabunt᷑. Dicetur
enim eis addexteram positis: uenite be¬
nedicti patris mei: ꝑcipite regnum qđ
uobis paratum. ẽ. aborigine mundi. Et
imputat oꝑa miscdiȩ. Esuriui enim:
& dedistis michi manducare. Sitiui. &
potastis me: & cȩtera. Rursus ad sini¬
stram positis quid imputabit᷑: Quia
noluer̃t facere miscđiam. Et quo iburT̃ :¬
Ite inignem ȩternum. Iste auditus ma-¬
lus: magnum gemitum faciet. S quid
dix̃ alius psalmus : In memoria ȩtna

Expanded text:
ille reformavit, qui formavit. «Juille reformavit, qui formavit. «Judicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» Quae est aequitas et veritas? Congregabit secum electos suos ad judicandum, caeteros autem separabit ab invicem: positurus est enim alios ad dexteram, alios ad sinistram. Quid autem aequius, quid verius, quam ut non exspectent misericordiam de judice, qui noluerunt facere misericordiam, antequam veniret judex? Qui autem voluerunt facere misericordiam, cum misericordia judicabuntur. Dicetur enim eis ad dexteram positis: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et imputat opera misericordiae: «Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; sitivi, et potastis me,» et caetera. Rursus ad sinistram positis quid imputatur? Quia noluerunt facere misericordiam. Et quo ibunt? «Ite in ignem aeternum.» Iste auditus malus magnum gemitum faciet. Sed quid dixit alius psalmus? «In memoria aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
iam. Et exultabunt omnia ligna sil¬
uarũ. Henit pͥmo: & p̾ea iudicare ter¬
iam. fxultantes inueniat eos quiꝙͥ
mo aduentui crediderunt:qm̃ ue
emit. Totum iudicare habet: quia ꝓ
ito p̃cium dedit. Audistis eugłmi:
aua cum uenerit inqͥt: congregabit
electos suos aquatuor uentis cȩli
Congregat electos omnes. a. iiiͭi. uen¬
tis. Ergo detoto orbe terrarũ: quia
& ipse adam. Aliq̃n hoc dixerã orbẽ
terrarum significat: scđm grecam
linguã. Quattuor enim litterȩ sunt.
asa abta alfa m. Sic̃ autẽ greci locuntur
.IIͦIiI. orbis partes has incapite litteras
sembrẽ meridiẽ. Habes adam. Ipse
gͦ adam. toto orbe terrarum sparsus
e. In uno loco fuit & cecidit: & quodã
mͦ cominutus impleuit orbem ter¬
rarum. S miscđia dñi undiq colle¬
git fracturas ⁊ & conflauit igne cari¬
tatis: & fȩcit unum qͦd fractum erat.
Nouit illud facere artifex ille. Nemo
desꝑet. Multum quidẽ.ẽ. s qui sit
artifex cogitate. Ille refẽcit qui fecit

Expanded text:
unt omnia ligna silvarum.» Venit primo, et postea judicare terram: exsultantes inveniet eos qui primo ejus adventui crediderunt, «quoniemit. Totum judicare habet, quia pro toto pretium dedit. Audistis Evangelium, quia cum venerit, inquit, «congregabit electos suos a quatuor ventis» . Congregat electos omnes a quatuor ventis: ergo de toto orbe terrarum. Quia et ipse Adam aliquando hoc dixeram orbem terrarum significat secundum graecam linguam. Quatuor enim litterae sunt, A, D, A, et M. Sicut autem Graeci loquuntur, quatuor orbis partes has in capite litteras σημβρίαν, Meridiem: habes, Adam. Ipse ergo Adam toto orbe terrarum sparsus est. In uno loco fuit, et cecidit, et quodam modo comminutus implevit orbem terrarum: sed misericordia Dei undique collegit fracturas, et conflavit igne charitatis, et fecit unum quod fractum erat. Novit illud facere artifex ille; nemo desperet: multum quidem est, sed qui sit artifex, cogitate. Ille refecit, qui fecit;
Abbreviated transcription (Latin):
i̧ecera.Nidete crescentem domum: uide.¬
n ȩdificiũ irȩ ꝑtotum orbem terrarũ.
Gaudete qͥa intrastis inatria: gaudete qͥa
edificamini iutemplum dei. Qui enim
inirant ipsi ȩdificant᷑: ipsi sunt domꝰ
dei: ille. ẽ. inhabitator cui ȩdificat᷑ domꝰ
ino orbe terrarum ÷ & hoc pꝰ captiuitatẽ.

Expanded text:
caetera. Videte crescentem domum, videtcaetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum orbem terrarum. Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabitator, cui aedificatur domus toto orbe
Abbreviated transcription (Latin):
non nomini ur̃o: s nomini eiꝰ afferte
głam. Tollite hostias: & introite inatra
eius. Tollite hostias. Quid allaturi estiss
ut introeatis in atria eius: Iam enim
creuit domꝰ: & facta sunt atria. Qui
afferunt hostias: intrant inatria. laus¬
ros allaturi sumꝰ: hyrcos. uel oues:
Absit. Si uoluisses sacrificium: dedis¬
sem utiq Ille nobis hostiam cõm̃da¬
bat: quam offerre debemus. Hideten
illua sit hostia: dequo iam dudum
a ix̃: confessio & pulchritudo in conspi¬
cuȩ intrare. Tollite hostias. Quas loe¬
as nobiscum portaturi sumus & Saits¬
cium dõ sp̃s contribulatus: corcontil
&humiliatum as̃ non sꝑnit.Cũ hus¬
li corde intra indomum dĩ: & cuml
stia intrasti. Si autẽ suꝑbus es: mals
intras. Nam unde suꝑbites. nͥ mall
eẽs: Nam si plenus esses: non infia¬
ris. Quomͦ plenus esses: Sitecum tolle¬
res hostiam: quam portares adatria do¬
mini. Iam ne dui teneamur: curramꝰ

Expanded text:
non nomini vestro, sed nomini ejus afferte non nomini vestro, sed nomini ejus afferte gloriam. «Tollite hostias, et introite in atria ejus. Tollite hostias:» quid allaturi estis, ut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in atria. Tauros allaturi sumus, hircos vel oves? Absit. «Si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Ille nobis hostiam commendabat, quam offerre debemus. Videte ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio et pulchritudo in conspecuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias nobiscum portaturi sumus? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Cum humili corde intra in domum Dei, et cum hostia intrasti. Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tolleres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus
Abbreviated transcription (Latin):
centiam: pͥus dilige sc̃itatẽ. Cum sc̃i¬
ficatus fueris: eris & magnificꝰ. Nam
si p̃postere priꝰ eẽ. uolueris magnificꝰ:
ante cadis quã surgas. Non enĩ sur¬
gis: s extolleris. Melius surgis: si teil¬
le erigat qui non cadit. Descendit e¬
nim ille ad te: qui non cadit. Tu ceci¬
deras: ille descendit. Porrex̃ tibi manii.
Non potes uiribus tuis surgere: am¬
plectere manũ descendentis : ut eri¬
magnificentia inscificatione eius: ħ
annuntiamꝰ: cum edificamus domꝰ¬
domũ. Ecce iam annuntiatũ . ẽ. genti¬
bus : quid debeant facere gentes. Quid
annuntiauert̃ illi qui siluam extir¬
pauert̃: Iam ad ipsas gentes dicit.
Afferte dño patriȩ gentium: afferte
& illi qui uobis annuntiauer̃t: non su
s illius głam annuntiauert̃. Et uos af¬
ferte dño głam & honorem: & dicite: non
Nolite spem in homine ponere. Si bapti¬
ratur unusqͥsq ur̃m: dicat: ille me
baptizauit: dequo amicꝰ sponsi dixit.

Expanded text:
centiam: prius dilige sanctitatem; cum sancticentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus. Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere manum descendentis, ut erimagnificentia in sanctificatione ejus» hoc annuntiamus, cum aedificamus domum; ecce jam annuntiatum est gentibus; quid debent facere gentes, quibus annuntiaverunt illi qui silvam exstirpaverunt? Jam ad ipsas gentes dicit, «Afferte Domino patriae gentium, afferte et illi qui vobis annuntiaverunt, non suam, sed illius gloriam annuntiaverunt: et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et dicite, «Non. Nolite spem in homine ponere. Si baptizatur unusquisque vestrum, dicat: Ille me baptizat, de quo amicus sponsi dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut pulchram facerete Quomͦ
ait aliquis fedam amauit : Nonue¬
ni inquit uocare iustos: s peccatores
ut remaneant peccatores. Non in¬
quid. Et quomͦ non nonerunt pec¬
catores: Confessio & pulchritudo in
conspectu eius. Confitent᷑ enĩpeccata
sua: uomunt mala quȩ auide uora¬
uerunt. Non redeunt ad uomitum
suum. sic̃ canis inmundus: & erit
confessio a pulchritudo. Amamus
pulchritudinẽ: prius eligamꝰ confessio¬
nẽ ÷ ut sequat᷑ pulcritudo. Iterum ex¬
istit qui amat potentiã: amat & magni¬
ficentia. Uult. eẽ. magnus: quomͦ angłi
sunt. Magnificentia quȩdã. ẽ. in an¬
gelis : & tanta potentia: ut si faciant
angłi quicqͥd possunt: sustineri non
possit. Et omnis homo desiderat po¬
tentiam angeloꝵ: s iusticiam angłoꝵ
non amat. Prius iusticiã dilige: &seqͦ¬
tur potentia. Quid enim sequit᷑ et
hice Scitas & magnificentia inscĩfica¬
tione eius. Iu iam quȩrebas magnifi-¬

Expanded text:
vit, ut pulchram faceret? Quomodo, vit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni,» inquit, «vocare justos, sed peccatores» ut remaneant peccatores? Non, inquit. Et quomodo non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, amat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magnificentia quaedam est in Angelis; et tanta potentia, ut si faciant Angeli quidquid possunt, sustineri non possit. Et omnis homo desiderat potentiam Angelorum, sed justitiam Angelorum non amat. Prius justitiam dilige, et sequetur te potentia. Quid enim sequitur et hic? «Sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnifi
Abbreviated transcription (Latin):
inter sit inter ipsos cȩlos. & illum qui
fecit cȩlos. Ecce quantum excelsus do-
minus. Non dixit dñs autẽ suꝑ cȩlos
sedet: fortasse enim alius illos fecisse
putaretur suꝑquos sederet : s dixit
ipse fecit apłos. Apłis cedebant demo¬
ua: ẜipsi apłi cȩli erant: qui dñm̃
portabant. Et quẽ dm̃ portabant: Aqͦ
facti erant. Audi quia cęli sunt. Celi
enarrant głam dĩ. Ipsis cęlis dr̃: an¬
nuntiate ingentibus głam eius: inom
nib popłis mirabilia eius: qm̃ mag¬
nus dñs & laudabilis nimis : terribi¬
lis. ẽ. suꝑ omnes deos. Quos deos: Qm̃
omnes dii gentium demonia. Et ipse
cȩlos fȩcit. Ocęli quos fecit: annuntia¬
te ingentibus głam eius. Edificetur
domus suꝑ omnẽ terram: cantet oĩs
terra canticum nouum. Confessio &
re ut sis pulcher. Peccator eras: confi¬
tere ut sis iustus. fedare te potiusti:for¬
mosum te facere non potes. Qualis. ẽ.¬
autem sponsus nr̃ : qui fȩdam ama¬

Expanded text:
intersit inter ipsos coelos et illum qui intersit inter ipsos coelos et illum qui fecit coelos; ecce quantum excelsus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super coelos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit,ipse fecit Apostolos. Apostolis cedebant daemonia: sed ipsi Apostoli coeli erant, qui Dominum portabant. Et quem Dominum portabant? A quo facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiate in gentinibus populis mirabilia ejus. Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, terribilis est super omnes deos.» Quos deos? «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipseminus autem coelos fecit.» O coeli, quos fecit, annuntiate in gentibus gloriam ejus! Aedificetur domus per omnem terram, cantet omnis terra canticum novum. 7. «vers. 6re ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non potes. Qualis autem est sponsus noster, qui foedam ama
Abbreviated transcription (Latin):
cim omines dĩi gentium demonia
Non &. magnum et̃. suꝑ demonis
st tu si uolueris eris. s si millum
credideris. Itã ne ipsa ẽ. illa magnitu¬
do laudis: magnus dñs & laudabilis
nimis: Uolens enim explicare ut po¬
trat humana lingua: & quam uis
magnus sit tactor organi sp̃c sc̃s tam̃
si cogitationes generat ⁊ explicare gͦ per
hanc linguam uolens quid ait: Magnꝰ
ans & laudabilis nimis. Dic. dic. quan¬
deos: Quia om̃s dii gentium demonia.
fripsa.ẽ. tota laus illius. quia lauda¬
hilis. ẽ. nuis: quia suꝑat omnes dõs
gentium: qui sunt demonia: Expecta.
uaudi qud sequit᷑. Dñs autẽ cȩlos fȩcit.
lam gͦ non suꝑ demonia solum: s suꝑ
omnes cȩlos quos fecit. Sidiceret suꝑ
omnes deos. qm̃ omnes dii gentium de¬
monia÷ & ibi tantum mͦ remaneret lau¬
datio dñi: minus dixerat quã nos so¬
lemus de xp̃o cogitare. Cum autẽ dix̃
añs autẽ cȩlos fȩcit ÷ uidete quid inter¬
sit inter cȩlos & demonia: uidete quid

Expanded text:
m omnes dii Gentium daemonia.» Non est magnum, esse super daemonia: et tu; si volueris, eris; sed si in illum credideris. Itane ipsa est illa magnitudo laudis, «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut poterat humana lingua, et quamvis magnus sit tactor organi Spiritus sanctused cogitationes generat: explicare ergo per hanc linguam volens, quid ait? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.» Dic, dic, quandeos? Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipsa est tota laus illius qui laudabilis est nimis, quia superat omnes deos Gentium, qui sunt daemonia? Exspecta, et audi quod sequitur: «Dominus autem coelos fecit.» Jam ergo non super daemonia solum, sed super omnes coelos quos fecit. Si diceret, «Super omnes deos, quoniam omnes dii Gentium daemonia,» et ibi tantummodo remaneret laudatio Domini, minus dixerat quam nos solemus de Christo cogitare: cum autem dixit, «Dominus autem coelos fecit;» videte quid intersit inter coelos et daemonia; et videte quid
Abbreviated transcription (Latin):
a. Iolo uos sine sollicitudine. eẽ. Qui¬
nimn sine sollicitudine. ẽ: securus ex¬
pctat q̃n ueniat dñs ipsius. Nam qua¬
ls amor ẽ. xp̃i÷ timere neueniat: fẽs
non erubescimus: Amamus: & non ti¬
memus ne ueniat. Certe amamus ⁊ an
ptrata nr̃a plus amamus: Ergo ipsa
ulerimus peccata: & amemus eum qͥ
uenturus. ẽ. ad punienda peccata. Ne-¬
net: uelimus: nolimus. Non enim
quia modo non uenit idõ uenturus
non e Ueniet & qñ nescis: & si paratũ
i inuenerit : nichil tibi obest.quia
nescis. Tunc exultabunt omnia ligna
iluarum ante faciem dñi: qm̃ uenit.¬

Expanded text:
. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qu. Volo vos sine sollicitudine esse» . Qui sine sollicitudine est, securus exspectat quando veniat Dominus ipsius. Nam qualis amor est Christi, timere ne veniat? Fratres, non erubescimus? Amamus, et timemus ne veniat. Certe amamus? an peccata nostra plus amamus? Ergo ipsa oderimus peccata, et amemus eum qui venturus est ad punienda peccata. Veniet, velimus, nolimus: non enim quia modo non venit, ideo venturus non est. Veniet, et quando nescis; et si paratum te invenerit, nihil tibi obest quia nescis. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum, ante faciem Domini, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
tunc p̃gnantibꝰ: & mammantib Audis¬
tis mͦ ineugłio. Cauete: quia nesctis
qua hora ueniat. Infigura dicta sunt
Quȩ sunt p̃gnantes ÷ & quȩ sunt latan¬
tes& Pregnantes animȩ dicuntur: quȩ
sunt positȩ. Uerbi gr̃a: emere uult
uillam: p̃gnans. ẽ. Non dum eni fa¬
ctum ẽ: tumet uterus inspe. Emitͥ
peꝑit: adeo lactat qđ emit. Ue p̃gnans¬
bus: & mammantibꝰ. Uȩ qui habent
spem in scło: ue qui herent his rebus
quas de scło pepererunt. Quia gͦa
bet facere xp̃ianus: Ilti mundo: non
seruire mundo. Quid ẽ. hoc: Habe¬
tes: tanquã non habentes. Sic dict
sic hortatur. quos non uult inuen¬
re adie illa tanquã p̃gnantes & ma¬
nantes: sic eos hortatur. Decȩtero fr̃s: tẽ¬
pis breue ẽ: reliquum ẽ. ut qui haberł
utores tanquam non habentes sint: et¬
quiflent tanquam non flentes: & qui
gudent tanquam non gaudentes: &
qu emunt tanquã non ementes : et
quutuntur hoc mundo tanquã non

Expanded text:
tunc praegnantibus et mammantibus.» Audistis modo in Evangelio: «Cavete, quia nescitis qua hora veniat» . In figura dicta sunt. Quae sunt praegnantes, et quae sunt lactantes? Praegnantes animae dicuntur, quae hsunt positae. Verbi gratia: emere vult villam; praegnans est, nondum enim factum est, tumet uterus in spe: emit; peperit, adeo lactat quod emit. «Vae praegnantibus et mammantibus:» vae qui habent spem in saeculo, vae qui haerent his rebus quas de saeculi spe pepererunt. Quid ergo debet facere christianus? Uti mundo, non servire mundo. Quid est hoc? Habentes tanquam non habentes. Sic dicit, sic hortatur quos non vult inveniri a die illa tanquam praegnantes et mammantes, sic eos hortatur: «De caetero, fratres, tempus breve est: reliquum est ut et hi qui habent uxores, tanquam non habentes sintqui flent, tanquam non flentes, et, qui gaudent, tanquam non gaudentes, et, qui emunt, tanquam non ementes, et, qui utuntur hoc mundo, tanquam non
Abbreviated transcription (Latin):
frgo omnes gentes demonia habebat
dõs. Quos dicebant deos demonia eraĩ.
lant gentes demoniis imorolant: et ñ
dõ. Quia gͦ idõ erant incaptiuitate.
quia demoniis immolabant: et ꝓ
ut eradicet illas suꝑstitiones subqͥb
populus captiuus tenebatur: quem
redimere aduenit terribilis suꝑ
omnes deos: Et quasi diceretur il
quare dixisti suꝑ omnes deos: sunt
enim dii. Sequitur. & dicit. Qmol
ritas ur̃a. Magnum aliquid dico¬
bat paulo ante magnus dñs: & tan¬
quam dificiens in laude ipsius: as¬
didit: & laudabilis nimis. Nonns
hoc dixeram: quia dimisit tibi co¬
gitare quod non poterat ipse uero
explicare: E xplicans autem ipse
uerbis: quia magnum michi dix̃
demonia ẽ: Cum enim dixisset nt

Expanded text:
Ergo omnes gentes daemonia habebant Ergo omnes gentes daemonia habebant deos: quos dicebant deos, daemonia erant, lant gentes, daemoniis immolant, et non Deo» . Quia ergo ideo erant in captivitate, quia daemoniis immolabant, et prut eradicet illas superstitiones, sub quibus captivus populus tenebatur, quem redimere advenit «terribilis super omnes deos?» Et quasi diceretur illi, Quare dixisti, «super omnes deos?» sunt enim dii? sequitur et dicit, «Quonritas vestra. Magnum aliquid dicebat paulo ante, «Magnus Dominus;» et tanquam deficiens in laudi ipsius, «et laudabilis nimis.» Nonne hoc dixeram, quia dimisit tibi cogitare quod non poterat ipse verbis explicare? Explicans autem ipse verbis, quid magnum mihi dixit daemonia est? Cum enim dixiss
Abbreviated transcription (Latin):
acaptiuitate. Uendere enim se potue¬
runt: s redimere non potuerunt.
Uenit redẽptor: & dedit p̃tium: fu¬
dit sanguinẽ suũ emit orbẽ terra¬
rum. Queritis qͥd emerit: uidete
quid dedit: & inuenite quid eme¬
rit. Sanguis xp̃i: p̃tium. ẽ. Tanti qͥa
ualet: quid nisi totus orbis: Quid
ñ omnes gentes: Ualde ingrati sunt
p̃cio suo᷑ aut multi suꝑbi sunt qui
dicunt. aut illud tam paruũ. eẽ. ut
solos afros emerit: aut se tam mag¬
nos. eẽ. ꝓquibus solis illud sit datũ.
Non gͦ eeultent: non suꝑbiant: Pro
toto dedit: quantum dedit. Nouit
quid emerit: quia nouit quanti de¬
derit. Inde quia redẽpti sumus: pꝰ
captiuitatẽ ȩdificat᷑. domus. Et qui
sunt qui nos tenebant incaptiui¬
tate: Quia illi quibus dr̃ annun¬
tiate extirpatores siluȩ sunt. ut ex¬
tirpent siluam. liberent decaptiui¬
tate terrã. & instruant: edificent
annuntiando magnitudinẽ domꝰ
dñi. Unde silua demonum extirpat᷑.
nisi p̃dicetur ille qui suꝑ omnes ẽ:

Expanded text:
a captivitate. Vendere se potuerunt, sed redimere non potuerunt. Venit Redemptor, et dedit pretium; fudit sanguinem suum, emit orbem terrarum. Quaeritis quid emerit? Videte quid dederit, et invenite quid emerit. Sanguis Christi, pretium est. Tanti quid valet? Quid, nisi totus orbis? quid, nisi omnes gentes? Valde ingrati sunt pretio suo, aut multum superbi sunt, qui dicunt, aut illud tam parvum esse, ut solos Afros emerit; aut se tam magnos esse, pro quibus solis illud sit datum. Non ergo exsultent, non superbiant: pro toto dedit, quantum dedit. Novit quid emerit, quia novit quanti emerit. Inde quia redempti sumus post captivitatem aedificatur domus. Et qui sunt qui nos tenebant in captivitate? Quia illi quibus dicitur, «Annuntiate,» exstirpatores silvae sunt: ut exstirpent silvam, liberent de captivitate terram, et struant, aedificent, annuntiando magnitudinem domus Domini. Unde silva daemonum exstirpatur, nisi praedicetur ille qui super omnes est?
Abbreviated transcription (Latin):
s antequã irent mȩdificiũ. Tunc ex¬
Primo uenit: & pꝰea uenturus ẽ. Pri¬
mo uenit inȩcłia sua innubibꝰ. Quȩ
sunt nubes quȩ eum portauerunt:
conciliari dõ. Ipse sunt inquibus ue¬
nit: excepto aduenti suo posteriore:
quo uenturus . ẽ. iudicare uiuos & mor¬
tuos. Uenit pͥmo innubibꝰ: hec primo
uox ipsius sonuit in eugłio. Amodo
uidebitiꝰ filium hominis uenientem
innubibus. Quid ẽ. amodo: Honne
dñs pꝰea uenturus. ẽ. qñ se plangent

Expanded text:
sed antequam irent in aedificium; ligna ssed antequam irent in aedificium; ligna sPrimo venit, et postea venturus est. Primo venit in Ecclesia sua in nubibus. Quae sunt nubes quae eum portaverunt? reconciliari Deo» . Ipsae sunt nubes in quibus venit, excepto adventu suo posteriore, quo venturus est judicare vivos et mortuos. Venit primo in nubibus. Haec primo vox ipsius sonuit in Evangelio: «Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus.» Quid est, «Amodo?» Nonne Dominus postea ventur
Abbreviated transcription (Latin):
isti. Et enim correxit orbem terrȩ qͥ
non cõmouebit᷑. Iudicabit populos
inequitate. Iunc se illi plangent: qui
glã dĩ. Iocundent᷑ cęli qͦs dñs fec̃: exultet
t̃ra ꝗͣ cõpluuñ celi. Cęli enĩ p̃dicatores: t̾ra
auditores. Cõmoueat᷑ mare iplenitudo eiꝰ.
Qd mare: Scł̃m. Cõmotũ ẽ. mare:⁊plenitu¬
do maris. Omne scłm concitatũ. ẽ.
adusus ęccłiam: cum dilataretur &
ȩdificaret᷑ toto orbe terrarũ. De ipsa
cõmotione audistis in ȩugłio: tradent
uos ad iudicia. Cõmotum.ẽ. mare.
S q̃n uinceret mare eum qui cȩlos
si p̃postere mites om̃s ȩqui: campi
s exte omnia ligna siluarum.
Ligna siluarum: pagani
sunt. Quare iam gaudent: Quia p̃¬
cisi sunt deoleastro: & inserti inoliuã.
Tunc exultabunt omnia ligna silua¬
rum: quia p̃cisȩ sunt ingentes arbo¬
res cedrinȩ &cypressine: & imputri¬
bilia ligna translata sunt ad edifi¬
cationẽ domus. Ligna siluarum erañ:

Expanded text:
isti. «Etenim correxit orbem terrae, qui isti. «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur. Judicabit populos in aequitate.» Tunc se illi plangent, qui i; jucundentur coeli, quos Dominus fecit: exsultet terra, quam compluunt coeli. Coeli enim praedicatores, terra auditores. «Commoveatur mare et plenitudo ejus.» Quod mare? Saeculum. Commotum est mare, et plenitudo maris: omne saeculum concitatum est adversus Ecclesiam, cum dilataretur et aedificaretur, toto orbe terrarum. De ipsa commotione audistis in Evangelio, «Tradent vos ad judicia» . Commotum est mare: sed quando vinceret mare eum qui coelos s, omnes mites, omnes aequi, campi t omnia ligna silvarum.» Ligna silvarum, Pagani sunt. Quare jam gaudent? Quia praecisi sunt de oleastro, et inserti in oliva . «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum:» quia praecisae sunt ingentes arbores cedrinae et cyparissinae, et imputribilia ligna translata sunt ad aedificationem domus. Ligna silvarum erant,
Abbreviated transcription (Latin):
num regnant: De cruce xp̃i regna:
si aligno regnaturus es. Nam lignũ
hoc tuum. ligneum te facit: lignum
xp̃i ꝑmare tetraicit. Audis psalmũ
dicentẽ. correxit orbem terrȩ qui ñ
cõmouebit᷑ ⁊ & tu dicis non solum
motum pꝰ correctionẽ⁊ s etiam di¬
minutũ : Tu uerũ dicis: iste m̃tit᷑ :
Pseudo ꝓpħȩ clamantes ecce hic est
titure fratres ÷ contractum era¬
istas aꝑtissimas uoces auꝰ ile. Ny¬
ditis inangulis strepitũ: ille tradi¬
dit: & ille tradidit. Quid dicis:
Noces tuȩ audiendȩ sunt an uoces
deie Et enim correx̃ orbem terrȩ
qui non cõmouebit᷑. Ego tibi orhem
terrarũ ostendo ȩdificatũ: tolle ho¬
stias : intra inatria dñi. Hostias non
habes: ꝓpterea non uis intrare. Quid
ẽ. hoc Si hostiam tibi indiceret ds̃
taurum ÷ hẏrcum ÷ arietem: inue¬
nires qd offerres. Indixit tͥ humile
cor: & non uis intrare. Hoc enim in
te non inuenis: quia suꝑbia tumu¬

Expanded text:
num regnant? De cruce Christi regna, num regnant? De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es. Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem terrae, qui non commovebitur;» et tu dicis non solum motum post correctionem, sed etiam diminutum. Tu verum dicis; iste mentitur? Pseudoprophetae clamantes, «Ecce hic est titur? Fratres, contra istas apertissimas voces auditis in angulis strepitum, Ille tradidit, et ille tradidit. Quid dicis? Voces tuae audiendae sunt, an voces Dei? «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Ego tibi orbem terrarum ostendo aedificatum; tolle hostiam, intra in atria Domini. Hostias non habes, propterea non vis intrare. Quid est hoc? Si hostiam tibi indiceret Deus taurum, hircum, arietem, invenires quod afferres: indixit tibi humile cor, et non vis intrare. Hoc enim in te non invenis, quia superbia tumu
Abbreviated transcription (Latin):
Adorate dñm in atrio scõ sc̃o eius. Inca¬
tholica eccł̃ia hoc ẽ. atrium sc̃m̃ eius.
Nemo dicat ÷ ecce hic ẽ. xp̃c: ecce illio.
frurgent enim pseudo ꝓpħȩ. Dic eis is¬
tud. Lapis suꝑ lapidẽ non relinquet᷑:
qui ñ destruat᷑. Ad parietẽ de albatum
uocatis: inatrio scõ eius ad oro deũ meũ.
lõmoueat᷑ a faciȩ eius uniũsa t̾ra: dici¬
n innationibus dñs regnauit aligno.
orbem terrarũ ȩdificari domũ dĩ:
& clamant ranȩ de paludibus : nos
soli sumus xp̃iani. Que testimonia
ꝓfero psalterii: ꝓfero quod surdꝰ
can tas. Aꝑi aures: tu cantas ista.
Cantas mecũ: & non concordas me¬
tum. Lingua tua sonat qđ sonat
mea: & cor tuum dissonat acorde
meo. Nonne tucantas ista: Hide te-¬
fumonia orbis terrarũ. Cõmoueat᷑
afacie eius uniu̾sa terra. Et tudicis
non cõmoueri: Dicite innationib:
dñs regnauit aligno. Anforte hic
optinebunt ÷ & dicent se regnare
aligno: quia fustib circum cellio¬

Expanded text:
Adorate Dominum in atrio sancto ejus:» in catholica Ecclesia; hoc est atrium sanctum ejus. Nemo dicat, «Ecce hic est Christus, ecce illic. Exsurgent enim pseudoprophetae.» Dic cis istud, «Lapis super lapidem non relinquetur, qui non destruatur» : ad parietem dealbatum vocatis; in atrio sancto adoro Deum meum. 11. «Commoveatur a facie ejus universa terra: dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno. orbem terrarum aedificari domum Dei; et clamant ranae de palude, Nos soli sumus christiani. Quae testimonia profero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; lingna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum: «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno, quia fustibus Circumcellio
Abbreviated transcription (Latin):
uno loco: aut ialiqua parte. Sis
enim incipit.
antate dño canticum ne¬
uum: cantate dño oĩs
terra. Si canticum no¬
uũ cantat omnis terra
sic̃ edificatur cum cantat. Ipsum
cantare edificare. ẽ: s si non uetus
cantet. Netus cantat cupiditas car¬
nis: nouum cantat karitas dĩ. Qiis¬
quid cantaueris decupiditate: uec
cantas. Et si non sonant inore uer¬
ba cantici noui: non .ẽ. spetiosa las
inore peccatoris. Melius ẽ. ut no¬
uus taceas: quam ut uetus cants
quia si fueris noutus & tacueris:
auribꝰ hominum non sonat: na
cor tuum non tacet canticũ nouis
& ꝑuenit ad aures dĩ: qui te fra
hominẽ nouum. Diligis: & tacd
Dilectio ipsa uox: ad dm̃: & ipsa ii¬

Expanded text:
uno loco, aliqua in parte. Sic enim incipit: 2. «Cantate Domino canticum novum, cantate Domino omnis terra.» Si canticum novum cantat omnis terra; sic aedificatur, cum cantat: ipsum cantare, aedificare est; sed si non vetus cantet. Vetus cantat cupiditas carnis: novum cantat charitas Dei. Quidquid cantaveris de cupiditate, vetus cantas; etsi sonant in ore verba cantici novi, non est speciosa laus in ore peccatoris . Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes; quia si fueris novus, et tacueris, auribus hominum non sonat: nam cor tuum non tacet canticum novum; et pervenit ad aures Dei, qui te fecit hominem novum. Diligis, et taces: dilectio ipsa vox est ad D
Abbreviated transcription (Latin):
Par ti an uniu̾so: Non parti alsa
Nemo fallat ÷ nemo decipiat: neme
dicat: ecce hic ẽ. xpc̃: ecce illic. Quis
dicit ecce hic ẽ. ecce illic: partes o¬
dit. Cui notum fȩcit dñs salitas
suũ: Audi quid sequat᷑. Ante con-¬
pectũ gentium: reuelauit iusticiã

Expanded text:
parti, an universo? Non parti alicui. parti, an universo? Non parti alicui. Nemo fallat, nemo decipiat, nemo dicat, «Ecce hic est Christus, ecce illic» : qui dicit, «Ecce hic est, ecce illic,» partes ostendit. Cui «notum fecit Dominus salutare suum?» Audi quid sequitur: «Ante conspectum gentium revelavit justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẏsaiam. Quis credidit auditui
nr̃o: & brachiũ dñi cui reuelatũ
ẽ Brachiũ gͦ sc̃m & dextera ipsius:
sanauit ei. Multi enim sanant᷑ si¬
bi: non ei. Ecce quã multi cupiunt
sanitatẽ istã corporalẽ: & ab illo aces¬
piuns: & abillo sanant᷑: ñ illisanãt᷑. Quo
ab illo sanant᷑ : & ñ illi sanantur:
Accepta sanitate lasciuiunt. Qui e¬
groti casti erant: sanati adulteri fi¬
unt. Qui cum egrotarent. neminẽ
ledebant: receptis uiribus. inuadus
&oppͥmunt in nocentes. Sanati sun
s non ei. Quis. ẽ. qͥ sanat᷑ ei: Qui in¬
tus sanatur. Quis. ẽ. qui intus sana¬
tur: Qui credit ineum: & cũ interi
fuerit sanatus. innouũ hominẽ re¬
format: pꝰ ea & hoc qđ languet ad
tẽpꝰ. caro ista mortalis ÷ recipiet in
fine & ipsam suã ꝑfectissimã santt¬
tem. Sanem̃ gͦ ei. Ut autẽ sanemꝰ e
credamꝰ ĩdext̾a eiꝰ: q sanauit ei dextͥa erꝰe¬
suũ. Ipsam dexterã. ipsum brachu
ille sy meon. qui infantẽ accepit i

Expanded text:
Isaiam: «Quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est» ? Brachium ergo sanctum et dextera ipsius, ed, «Sanavit ei.» Multi enim sanantur sibi, non ei. Ecce quam multi cupiunt sanitatem istam corporalem, et ab illo accipiunt; ab illo sanantur, et non illi sanantur? Quomodo ab illo sanantur, et non illi sanantur? Accepta sanitate lasciviunt: qui aegroti casti erant, sanati adulteri fiunt; qui cum aegrotarent, neminem laedebant, receptis viribus invadunt et opprimunt innocentes: sanati sunt, sed non ei. Quis est qui sanatur ei? Qui intus sanatur. Quis est qui intus sanatur? Qui credit in eum ut cum interius fuerit sanatus, in novum hominem reformatus, postea et hoc quod languet ad tempus caro ista mortalis, recipiat in fine et ipsa suam perfectissimam sanitatem. Sanemur ergo ei. Ut autem sanemur ei, credamus in dextsuum.» Ipsa dextera, ipsum brachiuille Simeon qui infantem accepit in
Abbreviated transcription (Latin):
tam dedit. Ecce audiuit & iocunda¬
Propter iudicia tua dñe. Que iudi¬
cia: Quia non ẽ ꝑsonarum acceptor
as̃. Nanq ipse petrus cũ uidisset
cornelium centurionẽ & eos qui cũ
illo erant adimpletos spũ scõ: excla¬
mauit. & ait. Inueritate cõp̃hendo.
quia non .ẽ. ꝑsonarum acceptor deu
Ergo ex ultauerunt filiȩ iudȩ: ꝓpt̾
iudicia tua dñe. Quid ẽ. ꝓpt̾ iudius

Expanded text:
tam dedit» . Ecce, «Audivit, et jucundatam dedit» . Ecce, «Audivit, et jucundapropter judicia tua, Domine.» Quae judicia? Quia non est personarum acceptor Deus. Namque ipse Petrus cum vidisset Cornelium centurionem, et eos qui cum illo erant, adimpletos Spiritu sancto, exclamavit, et ait, «In veritate comprehendo quia non est personarum acceptor Deus.» Ergo, «Exsultaverunt filiae Judaeae, propter judicia tua, Domine.» Quid est, «p
Abbreviated transcription (Latin):
cȩpert̃ uerbum dĩ. Ubi illud dix̃ iste
p̃s: Annuntiauert̃ cęli iusticiã eius:
& uidert̃ om̃s popłi glam eus. Et qͥa
gentes credidert̃ ⁊ a quib colebantur
idola: secutus ait. Confundanturõs
qui adorant sculptilia: qͥ głantur
insculptilibꝰ suis. Auduit & iocunda¬
ta .ẽ. syon: & exultauert̃ filiȩ uide. Po¬
stea quidã decircuuncisis calũpmari uo¬
luert̃ petro: & dixert̃ illi. Quare in¬
trasti adgentiles & incircuncisos: &
manducasti cum eis: Ille autẽ redai¬
dit eis rationẽ: quomͦ cũ oraret de mor¬
stratus ẽ. illi discus pendens quatuo
lineis. Discus ille qui habebat omĩa
animalia. & significabat om̃s gentes:¬
partis sunt orbis: unde futi ppłi
tes orbis ꝑtinere intelligatur. Quia
gͦ tale uisum demonstratum fuerat
petro : indicauit. aꝑuit illis omĩa qͦ¬
mͦ credidit cornelius: quia pͥusquã
batiraretur homo gentilis ÷ lienit fu
çuert: & magnificauert̃ dm̃ dicentis
lltiq & gentib ds̃ pęnitentiã adui¬

Expanded text:
 Ubi illud dixit iste psalmus? «Annuntiaverunt coeli justitiam ejus, et viderunt omnes populi gloriam ejus.» Et quia Gentes crediderunt, a quibus colebantur idola; secutus ait: «Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis. Audivit, et jucundata est Sion; et exsultaverunt filiae Judaeae.» Postea quidam de circumcisis calumniari voluerunt Petro, et dixerunt illi: «Quare intrasti ad Gentiles incircumcisos, et manducasti cum eis?» Ille autem reddidit eis rationem, quomodo cum oraret demonstratus est illi discus pendens quatuor lineis. Discus ille qui habebat omnia animalia, significabat omnes Gentespartes sunt orbis, unde futuri populi tes orbis pertinere intelligatur. Quia ergo tale visum demonstratum fuerat Petro, indicavit, aperuit illis omnia, quomodo credidit Cornelius, quia priusquam baptizaretur homo gentilis, venit supercuerunt, et magnificaverunt Deum, dicentes: «Utique et Gentibus Deus poenitentiam ad vi