comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dseciinidꝰ & ut sꝑcto non frustra fcciitus
de repente irrupisses & clamare cepilles.E
Fesar eaue credas caue ignoscas caue tefa¬
trem pro fratus salute obsecrantiuti urist¬
at nonde or nem huitanit atcmi exuisses
Quanto hoc ducius quod nos doini petits
id ate inforo oppugnari & in tali iniseria
tu perte in quam obtities intelligere quod
oquar acerbissimo luctu redunelares isti
nictoria quam multi essent de uictorib
quite crudelem esse uellent quom etiam
de uicti reperiantur quam inulti qui
qumn ate ignosei nemini uellent irape¬
dirent clet̾entiam tuam cum his quib
ipse igno iusti noluit te esse malios misc¬
ricordem Quod si probare Cesari posseni
mnafuica ligarium omnino non fuisse si
honesto a inis cricordi mendatio cili
Galanitoso consultum esse uellemius tamẽ
hominis non est in tauto discrunine e
periculo cuus refellere & coarguere nrui
mendatium & si esset aliquorus eius certę
non esser qui in eadem causa & fortuna fu¬

Expanded text:
 ut spero, non frustra fecimus, tu repente inruisses et clamare coepisses C. Caesar, cave credas, cave ignoscas, cave te fratrum pro fratris salute obsecrantium misereat, nonne omnem humanitatem exuisses? quanto hoc durius, quod nos domi petimus, id a te in foro oppugnari et in tali miseria  tu per te, per te, inquam, obtines—intellego quid loquar—, acerbissimo luctu redundaret ista victoria. quam multi enim essent de victoribus qui te crudelem esse vellent, cum etiam de victis reperiantur! quam multi qui cum a te ignosci nemini vellent, impedirent clementiam tuam, cum hi quibus ipsis ignovisti nolint te esse in alios misericordem! quod si probare Caesari possemus in Africa Ligarium omnino non fuisse, si honesto et misericordi mendacio saluti civi calamitoso esse vellemus, tamen hominis non esset in tanto discrimine et periculo civis refellere et coarguere nostrum mendacium, et, si esset alicuius, eius certe non esset qui in eadem causa et fortuna fu
Abbreviated transcription (Latin):
tas nulla de uirtutibus tuis plurimis ne
ad mirabilior nec gratior iisericordia
est Pomines enifi ad deos tuilla te
proprius accedunt quam salutem homi¬
nibus dando nibil habet neq fortuna
tua maius quam ut possis neq natura
melius quat ut uelis conserisare quã
plurimos. Longiorem orationem causa
forsitan postulabat tua certe natura
breuiorem quate quom utilius esse ar¬
bitret te ipsum quam aut me aut quẽq
loqui tecum finen iam fatiam. tantus
te lpsum ad monebo s⁊ illi absenti salutẽ
deleris presentibus iis tedaturutit¬

Expanded text:
plurimis nec admirabilior nec gratior misericordia est. homines enim ad deos nulla re propius accedunt quam salutem hominibus dando. nihil habet nec fortuna tua maius quam ut possis, nec natura melius quam ut velis servare quam plurimos. longiorem orationem causa forsitan postulet, tua certe natura breviorem. qua re cum utilius esse arbitrer te ipsum quam aut me aut quemquam loqui tecum, finem iam faciam: tantum te admonebo, si illi absenti salutem dederis, praesentibus te his daturu
Abbreviated transcription (Latin):
sanctissimum nometi opponebant ilt
tati amplissimi uiri uel potius tis patiur
una est pitfectus cum iis quoꝵ exit una
ciusa tardius itet fecit ita in africam
uenit iam occupatam hinc ad ligarum
crimen oritur uel ira potius nat̾a si erime
magnum est uos africarq arcem omniu
proiinciarum natam ad bellum contra
hauc urbem gerendum obtinere uoluissẽ
quamt aliquem se maluisse. At is tamen a¬
liquis ligarius non fuit. Uerris imperiu
sehaberẽ dicebat fasces cerre non habebat
Sed quoquomodo se illud habet que rela
uintiam non sumus quid siessetis cesati¬
ne eam tradituri fuissetis an contra cesa¬
reipi retenturi lide quid liceritie sar
nobis tua liberalitas dat uel petius audi¬
tie ditesponderit Tubero afbici quo
fenatus elim sorsq miserat tibi traditur

Expanded text:
sanctissimum nomen opponebant ut, sanctissimum nomen opponebant ut, tati amplissimi viri vel potius paruit: una est profectus cum eis quorum erat una causa. tardius iter fecit; itaque in Africam venit iam occupatam. hinc in Ligarium crimen oritur vel ira potius. nam si crimen magnum est vos Africam, arcem omnium provinciarum, natam ad bellum contra hanc urbem gerendum, obtinere voluisse quam aliquem se maluisse. atque is tamen aliquis Ligarius non fuit: Varus imperium se habere dicebat; fascis certe habebat. sed quoquo modo se illud habet, haec quevinciam non sumus. quid, si essetis? Caesarine eam tradituri fuistis an contra Caesarem retenturi? vide quid licentiae, Caesar, nobis tua liberalitas det vel potius audaciae. si responderit Tubero, Africam, quo senatus eum sorsque miserat, tibi patr
Abbreviated transcription (Latin):
dem existimas facilius fuissę Tubeto Liga¬
non ex afuca exire an nobis in africat
non uenire poteramus ne inquies quom
senatus censuisset sime consillis nllo ino
Sed tamen . &ligarium Senatus idem
ligauerat atq ille cotempore paruit quo
patrere senatul necesse erat uos quom paru¬
istis quom parut nettio quis tiolit Re¬
prebendo igitur minime ucro tequeci
heuit aliter uestro generi nomini faimilie
disciplinie. Sed hoc non concedo ut quib
rebus gloriemini in uobis easdem iat
ieprehendatis Tuberoniis sors coniecta dt
ex senatus consulto quom ipse non adect
morbo etiam impediretur Statuerat ex¬
cusare hec ego noti propter alios cõmu¬
nes omnes necessitildines que mnibi sũt
cum lucio tuberone una domni eruditi
ipilitie contubetuales post affines in omi¬
deniq uita fartiliares Magnum etiat
uinculum quod iisdem studiis semper uli
sumus scio luberonem domĩ maddere uo¬
iisse. sed ita quidem agebant ita rei.p.

Expanded text:
andem existimas facilius fuisse, Tubero, Ligaandem existimas facilius fuisse, Tubero, Ligario ex Africa exire an vobis in Africam non venire? poteramusne, inquies, cum senatus censuisset? si me consulis, nullo modo; sed tamen Ligarium senatus idem legaverat. atque ille eo tempore paruit cum parere senatui necesse erat; vos tum paruistis cum paruit nemo qui noluit. reprehendo igitur? minime vero. neque enim licuit aliter vestro generi, nomini, familiae, disciplinae. sed hoc non concedo ut, quibus rebus gloriemini in vobis, easdem in aliis reprehendatis. Tuberonis sors coniecta est ex senatus consulto, cum ipse non adesset, morbo etiam impediretur: statuerat excusari. haec ego novi propter omnis necessitudines quae mihi sunt cum L. Tuberone: domi una eruditi, militiae contubernales, post adfines, in omni vita familiares; magnum etiam vinculum quod isdem studiis semper usi sumus. scio Tuberonem domi manere voluisse: sed ita quidam agebant, ita rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
onq hoc iuctore esse possumus sed non
oquot de nobis de illis loquor qui occidde¬
rnt fuerunt cupidi fugtunt qrate fuc¬
runt pertinaces sceleris uero crimen furoris
otrrieidi licet EN pompcio mortuo lice¬
propulsare Quid egit ille cuus ininctus
exercitus nisi ut sifum ius tueretur & dio¬
mtatem tuam. Quid tu quom pacem&
cupiebas id neagebas ut tibi cum sccleca¬
saut ut cum bonis ciuibus conucmret
eratum ate conseruatum purarem Quo
odo antem quom de re p bene mcerit
sses sitor sceleratos in columi dignitatt
se uoluisses Secessionem tu illaet eacte¬
⁊ cort qumi utilitate aberraatibus priaci¬
prum dignitas erat petie paruor foxtasse
cor qui sequebantur Causa tamen dubia
quod erat aliquid in utraq parte quod
probari posset nunc meliot certe ea udi¬
canda est quam etiam dii adiuuerint coo¬
ruta uero dlementia tua quis non emi uio¬
toriam probeat in qua ocbiderit nemo
nisi armatus Sed ut omittari cõmunc
causam ueniamus ad nolttam uirum t¬

Expanded text:
uam hoc victore esse non possumus; sed non loquor de nobis, de illis loquor qui occiderunt—fuerint cupidi, fuerint irati, fuerint pertinaces: sceleris vero crimine, furoris, parricidi liceat Cn. Pompeio mortuo, liceumeliam propulsare? quid egit tuus invictus exercitus nisi uti suum ius tueretur et dignitatem tuam? quid? tu, cum pacem esse cupiebas, idne agebas ut tibi cum sceleratis an ut cum bonis civibus convenireteratum a te conservatum putarem. quo modo autem tu de re publica bene meritus esses, cum tot sceleratos incolumi dignitate esse voluisses? secessionem tu illam a communi utilitate aberrantibus. principum dignitas erat paene par, non par fortasse eorum qui sequebantur; causa tum dubia, quod erat aliquid in utraque parte quod probari posset; nunc melior ea iudicanda est quam etiam di adiuverunt. cognita vero clementia tua quis non eam victoriam probet in qua occiderit nemo nisi armatus? sed, ut omittam communem causam, veniamus ad nostram. utrum t
Abbreviated transcription (Latin):
id inimmani quidem suspitionem legatus
in pace profectus in prouintia pacati ssima
ita se recit ut pacera ei esse expediret pro¬
fpctio certe inimum tuum non debet offen¬
dere. Num igitur remansio multo minus
non profectio uoluntatem habuit nõ turpe
rem dasio necessitatem etiam honestam Erge
Sitatus a prouintia propositus africe ẽ tertui¬
est tempus quo polł aduentum uati ĩ africa
restitit. Quod siest crimitiosiut necessitatis

Expanded text:
ad minimam quidem suspicionem belli; legatus ad minimam quidem suspicionem belli; legatus in pace profectus in provincia pacatissima ita se gessit ut ei pacem esse expediret. profectio certe animum tuum non debet offendere: num igitur remansio? multo minus. nam profectio voluntatem habuit non turpem, remansio necessitatem etiam honestam. ergocum efflagitatus a provincia praepositus Africae est. tertium tempus quod post adventum Vari in Africa restitit, si es
Abbreviated transcription (Latin):
in legatione & ciuibus & sotiis ita seproba¬
uit ut decedes considius proruncia satis
facere hominibus non posset si quenque
alium prouintie prȩfecisset Itaq lagarius
quom di recusans nihil profecisset̾ acce
quod qui eratit in afcica ante audierunt geri
quam parari. Quo audito partim cupiditatę
hconsiderata partim ceco quodam timori. p¬
mo causa salutis. post etiam studii sui que tebat
aliquem ducem quom ligarius domum spec¬
tans & ad suos redire enpicns nullo se negotio¬
implicati passus est. Interim P Accius uarius
tim concursum elt Atq ille non mediocri
cupiditate acripuit imperium si tãmen illud
imperium esse potuit quod ad priuatum cla¬
morem multitudinis imperite nullo publico
consilio deferebatur. Itaq ligarius qui omue
tale negotium euperet effugere paululum
aduentu uarii conquicint Adhuc .C. Ccsar
Ligarius omni culpa uacat domo ẽ egres¬
sus non modo nullum ad bellum sed Ne

Expanded text:
in legatione et civibus et sociis ita se probain legatione et civibus et sociis ita se probavit ut decedens Considius provincia satis facere hominibus non posset, si quemquam alium provinciae praefecisset. itaque Ligarius, cum diu recusans nihil profecisset, proviquod qui erant in Africa ante audierunt geri quam parari. quo audito partim cupiditate inconsiderata, partim caeco quodam timore primo salutis, post etiam studi sui quaerebant aliquem ducem, cum Ligarius domum spectans, ad suos redire cupiens, nullo se implicari negotio passus est. interim P. Attius Varus, tim concursum est. atque ille non mediocri cupiditate adripuit imperium, si illud imperium esse potuit quod ad privatum clamore multitudinis imperitae, nullo publico consilio deferebatur. itaque Ligarius, qui omne tale negotium fugeret, paulum adventu Vari conquievit. adhuc, C. Caesar, Q. Ligarius omni culpa vacat. domo est egressus non modo nullum ad bellum sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ luro ingenio fretus fortassę
ulaxitate ea que ẽ eitecum ausus confi¬
tiui. Etaq quo rde uertam nescio Paratus
tua id honimis. miscri salutem ab uterer
Sed quoniam diligentia inimici inuesti¬
gatuti est id quoł larebat confirendiun
Est ut opuior presertira: quoma mecis neces¬
sarius  Pansa fecerit ut id iam inregrum
non estet: omissaq conta uersia omnis oũ
ad misericordiam tuam confererda est q
qua sunt conseruati. quom ate nori libera¬
tionemi ealpe sed errati ueniam inpetra¬
ussent. habes igitur Tubero quod ẽ accu¬
sarori marime optandum confitentem
reun. sed ramea hocita confitentem se
m ea parte fuisse quate Tubero qua uirũ
omni labore dignum pattem tuum. Itaq
peius de ueltro delicto confiteamini nẽ¬
cesse est quam ligarii ullam culpam re¬
prchendatis .S igitur ligarius quom ẽẽt¬
ad huc nulla belli suspitio legatus in affri¬
cam cum consule consilio ptofectus ẽ Qua

Expanded text:
nti vir ingenio, fretus fortasse nti vir ingenio, fretus fortasse familiaritate ea quae est ei tecum ausus est confiteri. itaque quo me vertam nescio. paratus tua ad hominis miseri salutem abuterer. sed quoniam diligentia inimici investigatum est quod latebat, confitendum est, opinor, praesertim cum meus necessarius Pansa fecerit ut id integrum iam non esset, omissaque controversia omnis oratio ad misericordiam tuam conferenda est, qua plurimi sunt conservati, cum a te non liberationem culpae, sed errati veniam impetravissent. habes igitur, Tubero, quod est accusatori maxime optandum, confitentem reum, sed tamen hoc confitentem, se in ea parte fuisse qua te, qua virum omni laude dignum, patrem tuum. itaque prius de vestro delicto confiteamini necesse est quam Ligari ullam culpam reprehendatis. Q. enim Ligarius, cum esset nulla belli suspicio, legatus in Africam C. Considio profectus est, qua
Abbreviated transcription (Latin):
quod eauendum sit non todo excubias
& custodias sed etiant lateriu nosetorun
oppositus & corpor pollicemur. Sed ut unde
ell esoisi uacodem terminetur gratio nrd¬
imas tibi omnes gratias agiinus  ma
matoues etim hebemus nam ornes idem
sentiunt quod er omnium partibus &der¬
intis senbire potuisti Et qlioniani non
certe dolatit quor necesse est quod qum
fieri intelioo. Nam letari oranes nonus
de teniusi fed ut de cõmuni salute sentio qđ
ga ulleuo ouriubus nota semꝑet fuit ut uix
solicitlidine cura labore tam dili pstiterum
quaui diu est de salute illuis dubitatur
deroi hoe tebtpore magtus cutil taolesti
doloribus liberatus prestire debeo Itaq E
Cesar sic tibi gratias ago ut me omusbus
rebus ate non conseruato solum sed etiam
oruato tamen ad tua in me innumterabi¬
lia perita quod fieri iam posse no arbi¬
trabar maguus hoctuo facto cuinulus
accesserit
rica fiuste idq s Panse presti¬

Expanded text:
quod cavendum sit, non modo excubias quod cavendum sit, non modo excubias et custodias sed etiam laterum nostrorum oppositus et corporum pollicemur. sed ut, unde est orsa, in eodem terminetur oratio, maximas tibi omnes gratias agimus, C. Caesar, maiores etiam habemus. nam omnes idem sentiunt, quod ex omnium precibus et lacrimis sentire potuisti. sed quia non certe dici volunt, cui necesse est quodam modo, fieri id intellego. nam laetari omnis non ut de unius solum sed ut de omnium salute sentio. quod ga illum omnibus nota semper fuit, ut vix sollicitudine, cura, labore tam diu praestiterim quam diu est de illius salute dubitatum, certe hoc tempore magnis curis, molestiis, doloribus liberatus praestare debeo. itaque, C. Caesar, sic tibi gratias ago ut me omnibus rebus a te non conservato solum sed etiam ornato, tamen ad tua in me unum innumerabilia merita, quod fieri iam posse non arbitrabar, magnus hoc tuo facto cumulus accesseritfrica fuisse, idque C. Pansa, praesta
Abbreviated transcription (Latin):
Frat autem obscuritas quedam erar cex¬
patuenꝰ inter clarissimos duces multi du¬
bitabant qͥuid optimum esset multi quicd
sibi expediret multi quid deceret: noulli
quid liceret perfuncta tes ẽ ꝑ hoc misco
fataliq bello uicit is qui non fortuna ĩfla¬
meret odium suum sed bonitate leraret
posita ab aliis trepta suct. Ingratus eso
iniustusq ciuis qui armor periculo li¬
beratus animum tantum retinetet at ma¬
tum ut iam ille sit melior qui in atie ceci¬
dit qui in causam animatu profudit Q
deri potest sed iam omnis fracta dissensio
est armis extincta equitate auctoris x̃seat
aliquem non sapientie mõ sed etiam sani¬
tatis insite C Cesar saluo & m ista sentẽtia
qua cum antea maxime tamet hodie
maxime usus es manente salui esse nori
possumus Quare omnes te qui hec s alua
esse uolumus & hortamur & obsecramus
ut iute tue & saluti consulas omnesq tĩ¬
bi ut pro alis etiam loquar quod de bac
plo sentio duomara subesse aliquid putas.

Expanded text:
erat obscuritas quaedam, erat certamen inter clarissimos duces; multi dubitabant quid optimum esset, multi quid sibi expediret, multi quid deceret, non nulli etiam quid liceret. perfuncta res publica est hoc misero fatalique bello: vicit is qui non fortuna inflammaret odium suum, sed bonitate leniret;posita, ab aliis erepta sunt. ingratus est iniustusque civis qui armorum periculo liberatus animum tamen retinet armatum, ut etiam ille melior sit qui in acie cecidit, qui in causa animam profudit. quae onstantia videri potest. sed iam omnis fracta dissensio est armis, exstincta aequitate victoris: restat aliquid non sapientiae modo sed etiam sanitatis. Nisi te, C. Caesar, salvo et in ista sententia qua cum antea tum hodie maxime usus es manente salvi esse non possumus. qua re omnes te qui haec salva esse volumus et hortamur et obsecramus ut vitae, ut saluti tuae consulas, omnesque tibi, ut pro aliis etiam loquar quod de me pso sentio, quoniam subesse aliquid putas
Abbreviated transcription (Latin):
miarum factus ese At me in patriatate
sius decretis italia cuncta reulocauit Illi
inimicis interfectis magna ciuium ce¬
de facta reducti sunit Ego ab his quib¬
proicctus sum prouincias obtinctitibus
inimico enim oꝑtimo uiro & toitissimo
consule alttro referente reductus sumer
is itimicus qui ad tncam pernicicit uo¬
cem suam comunibus hostibus prebiusse
si ritu duntaxat uiueret requiem inte
omẽs mortuos ęmendatus eẽt Nunq de

Expanded text:
niarum factus est; at me in patriam ter niarum factus est; at me in patriam ter suis decretis Italia cuncta revocavit. illi inimicis interfectis magna civium caede facta reducti sunt: ego iis a quibus eiectus sum provincias obtinentibus, inimico autem, optimo viro et mitissimo, consule altero consule referente reductus sum, cum is inimicus, qui ad meam perniciem vocem suam communibus hostibus praebuisset, spiritu dumtaxat viveret, re quidem infra omnis mortuos amandatus esset. numquam de
Abbreviated transcription (Latin):
itineribus tiecesstrus ut magna parte lecti
ac tenebris continebant Etiare hoc mar
est uestrum in nos promeritum ꝙ nõ mul¬
titudini propinquoꝵ sed nobis metipsis red¬
didistis. Sed quem ad modum propin qui
quos ego parate non potui mihi ad prȩci¬
dam calatnitatem meam noti fuerũt sic¬
illud quod uirtus mea prestare debrt ad
iutores ad me restituen duma ita fueriit¬
multi ut longe superiores omnes hac dic¬
tutate copiaq supcratem. Nunꝙ de p.po¬
stri in Senatu mentio facta est Ttibun
superiores illi rogatignibus nulla autori¬
tate senatus sũt restituti Marius uero no
modo non asenatu sed etiata oppresso se¬
natu restitutus ęst. Nec xexum geltaru
memoria in reditu consulis matii seder¬
excitus atq arma ualuerũt At de me ui
ualeret semper senatus flagitauit ut al¬
quando perficeret cum primu licuit f¬
quentia atq autoritate petfregit Nullus
in coꝵ reditu motus runcipior & colo¬

Expanded text:
itineribus necessariis aut magnam partem tectis itineribus necessariis aut magnam partem tectis ac tenebris continebantur. qua re hoc maius est vestrum in nos promeritum, quod non multitudini propinquorum sed nobismet ipsis nos reddidistis. sed quem ad modum propinqui, quos ego parare non potui, mihi ad deprecandam calamitatem meam non fuerunt, sic—illud quod mea virtus praestare toresque ad me restituendum ita multi fuerunt ut longe superiores omnis hac dignitate copiaque superarem. numquam de P. Postri, in senatu mentio facta est. tribuniciis superiores illi rogationibus nulla auctoritate senatus sunt restituti, Marius vero non modo non a senatu sed etiam oppresso senatu est restitutus. nec rerum gestarum memoria in reditu C. Mari sed exercitus atque arma valuerunt; at de me ut valeret semper senatus flagitavit, ut aliquando proficeret, cum primum licuit, frequentia atque auctoritate perfecit. nullus in eorum reditu motus municipiorum et colo
Abbreviated transcription (Latin):
pinquis nulla cognatione munitum tiil¬
Ic aerqor ac tunrultus metu .C.pisonis giti
mei diuina quedara & inaudita autori¬
tas atq uirtus fratrisq tniserrimi atq op¬
tum quotidiane lacrime sordesq lugubre
⁊uobis deprecate sunt. frater exat urtus qui
suo squalore uestros oculos inflecteret qui
suo fletu desidexium mei memorianq re¬
iouaret qui statuerat Quirites siuos ⁊ue
sibi nõ reddidissetis exadera subire fortu¬
nam. Tauto in me amore extitit ut ne¬
icet fas esse non modo dorracilio sed i
sepulero quidera se esse a me serunctum
Sro me preserut Senatus hoiumq pterea
iugiiti tulia uestem trutauerũt pto m
a blente unius squalorera ueltelq iudiltis
Utits hic qui ra foro esse posset mnihi pietate
filius inuentus est beneficio pareris amore
idem qui semper fuit frater Nam coniugis
mtiser squalor & luctus atq optime filie t̾ue¬
ror assiduus filiiq parui desiderium merl¬
crimeq pueriles pretater uestram mouert

Expanded text:
pinquis, nulla cognatione munitum, nullo armorum ac tumultus metu, C. Pisonis, generi mei, divina quaedam et inaudita auctoritas atque virtus, fratrisque miserrimi atque optimi cotidianae lacrimae sordesque lugubres a vobis deprecatae sunt. frater erat unus qui suo squalore vestros oculos inflecteret, qui suo fletu desiderium mei memoriamque renovaret; qui statuerat, Quirites, si vos me sibi non reddidissetis, eandem subire fortunam; tanto in me amore exstitit ut negaret fas esse non modo domicilio, sed ne sepulcro quidem se a me esse seiunctum. pro me praesente senatus hominumque praeterea viginti milia vestem mutaverunt, pro eodem me absente unius squalorem sordisque vidistis. Vnus hic, qui quidem in foro posset esse, mihi pietate filius inventus est, beneficio parens, amore idem qui semper fuit frater. nam coniugis miserae squalor et luctus atque optimae filiae maeror adsiduus filique parvi desiderium mei lacrimaeque p
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat sin citanta consuctudo quanta a
uobis inducitur non erat que clim serius
potuit familiaritas tanta ẽẽ ip̃ius auttm
ueneni que patio fingitur ubi quesitume
quem ad modum paratum quo pacto quo
quo in loco traditu habuisse ailint domi
iumq eus eẽ expertum inserno quoda
ad rem ipsam parato quouis percleru
teritu esset ab Hoc comprobatu uenenu
Prch dii immortales quor interdum m
hominum sceleribus maximis aut cõni¬
uetis aut presentis fraudis penm ĩ dicit
teseruatis. Uidi enm uidi & illui ausi
dolorem uel

Expanded text:
sciebat. sin ei tanta consuetudo quanta a sciebat. sin ei tanta consuetudo quanta a vobis inducitur non erat, quae cum servis eius potuit familiaritas esse tanta? ipsius autem veneni quae ratio fingitur? ubi quaesitum est, quem ad modum paratum, quo pacto, cui, quo in loco traditum? habuisse aiunt domi vimque eius esse expertum in servo quodam ad eam rem ipsam parato; cuius perceleri interitu esse ab hoc comprobatum venenum. pro di immortales! cur interdum in hominum sceleribus maximis aut conivetis aut praesentis fraudis poenas in diem reservatis? vidi enim, vidi et illum hausi dol
Abbreviated transcription (Latin):
atur quoi demq cominisit. quo ad uitore
usus est quo socio. quo conscio quoi tantum
facinus quoi se. quor salutem suam eredi¬
dit. seriuis ne malieris sic enim obiectum¬
est Et erat tam demens hic quor uos ingeni¬
um certe tribuitis eciam si cetera inimfca
oratione detrabitis ut omnis suas fortinas
aliens serius committeret. At quibus serui
refert erim magnopere ad ipsum his ne
iudices aut quis ignorat in eius moĩ clomo
in qua materfamilias meretricio more ui¬
uat in qua nichil geratur quod foras profe¬
tendum sit in qua illustea libidines lirxurio¬
somnia demq in audatia uitia atq flagitia
uersentur. Hic seruos non esse seruos quibus
omnia committantur per quos gerantur
qui uersentur iisdem uoluptatibus quibus
occulta credantur ad quos aliquantum et
ex quotidiams sumptibus ac luxurie tedu¬
det. Id igitur Celius nõ uidebat. Si emm
tam faniliaris erat mulieris quam uos u¬
tis. istos quoq seruos familiares esse domini

Expanded text:
atur? cui denique commisit, quo adiutore atur? cui denique commisit, quo adiutore usus est, quo socio, quo conscio, cui tantum facinus, cui se, cui salutem suam credidit? servisne mulieris? sic enim est obiectum. et erat tam demens is cui vos ingenium certe tribuitis, etiam si cetera inimica oratione detrahitis, ut omnis suas fortunas alienis servis committeret? at quibus servis? — refert enim magno opere id ipsum — eisne iudices, aut quis ignorat, in eius modi domo in qua mater familias meretricio more vivat, in qua nihil geratur quod foras proferendum sit, in qua inusitatae libidines, luxuries, omnia denique inaudita vitia ac flagitia versentur, hic servos non esse servos, quibus omnia committantur, per quos gerantur, qui versentur isdem in voluptatibus, quibus occulta credantur, ad quos aliquantum etiam ex cotidianis sumptibus ac luxurie redundet? id igitur Caelius non videbat? si enim tam familiaris erat mulieris quam vos voltis, istos quoque servos familiaris dominae esse
Abbreviated transcription (Latin):
antem illa que tentata scelere isto nefario
nis. ex qua domo recitatur uobis uire ui¬
rando de iuncta auctoritas ut res inimine
dubitanda in contentione ponatur uttum te¬
meraria. procax irata mulier furcisse cri¬
men an grauis sapiens moderatusq uix te¬
ligiose testimonium dixisse iudeatur. Re¬
liquum est igitur crimen de uenieno quoi
ego neq principium inuenire neq uolue¬
re exitum possum. Que fuit enim causa
quam obrem isti mulieri uenenum uellet
dare Celius. nc aurum redderet num pe¬
tuut ne crimen hereret nunquis obiecit
nunquis demq fecisset mencionem sihic
nemini nomen detulisset Quin etiama he¬
rennium dicere audistis uerbose molestũ¬
fuisse non futurum Celio nisi iterum eadẽ
dere suo familiari absoluto nomen hic de¬
tulisset credibile est igitur tantum facinue¬
ob nullam causam esse cominissum & uos uo
uidetis fingi sceleris maximi crimen ut
alterius cau̾sa sceleris suscipiendi fuisse uide¬

Expanded text:
autem illa quae temptata esse scelere isto nefario autem illa quae temptata esse scelere isto nefario nis; ex qua domo recitatur vobis iure iurando devincta auctoritas, ut res minime dubitanda in contentione ponatur, utrum temeraria, procax, irata mulier finxisse crimen, an gravis sapiens moderatusque vir religiose testimonium dixisse videatur. reliquum est igitur crimen de veneno; cuius ego nec principium invenire neque evolvere exitum possum. quae fuit enim causa quam ob rem isti mulieri venenum dare vellet Caelius? ne aurum redderet? num petivit? ne crimen haereret? num quis obiecit? num quis denique fecisset mentionem, si hic nullius nomen detulisset? quin etiam L.Lucium Herennium dicere audistis verbo se molestum non futurum fuisse Caelio, nisi iterum eadem de re suo familiari absoluto nomen hic detulisset. credibile est igitur tantum facinus nullam ob causam esse commissum? et vos non videtis fingi sceleris maximi crimen ut alterius sceleris suscipiendi fuisse causa vide
Abbreviated transcription (Latin):
uir illa Humantate preditus illis studiis ar¬
tibus atq doctrina illius ip̃ius perigulum
quem propter hec ipsa studia diligebat neg¬
Agerepotuisset & quod facinus in alienunt
ho̾minem illatum seuere acciperet id omi¬
sisset curare in hospite quod per ignotos
ictum comperisset doleret id a sus tentatũ
esse negligeret quod m agris locisne prblicis
factum reprehenderet id in urbe ac suc do¬
mi cęptumti esse lemter ferret quod in alicui
agrestis periculo non post miteret id ho¬
mo eruditus in insidiis doctissimi hominis
dissimulandum putaret. Sed quor dutius
uos. iud. teneo ip̃ius uirati religionem auo¬
toritatemq percipite atq omma liligent
hec est innocentie defensio. hec ipsius caule
oratio hec una uox ueritatis in crimine ipõ
nulla suspicio est & in rem nichil est argis¬
menti In negotio quod actum esse dicttur
tum crimen profertur ex inimici ex infa¬

Expanded text:
vir illa humanitate praeditus, illis studiis, illis arvir illa humanitate praeditus, illis studiis, illis artibus atque doctrina illius ipsius periculum quem propter haec ipsa studia diligebat, neglegere potuisset et, quod facinus in alienum hominem intentum severe acciperet, id omisisset curare in hospitem? quod per ignotos actum si comperisset doleret, id a suis servis temptatum esse neglegeret? quod in agris locisve publicis factum reprehenderet, id in urbe ac domi suae coeptum esse leniter ferret? quod in alicuius agrestis periculo non praetermitteret, id homo eruditus in insidiis doctissimi hominis dissimulandum putaret? sed cur diutius vos, iudices, teneo? ipsius iurati religionem auctoritatemque percipite atque omnia diligen? haec est innocentiae defensio, haec ipsius causae oratio, haec una vox veritatis. in crimine ipso nulla suspicio est, in re nihil est argumenti, in negotio quod actum esse dicitur tum crimen profertur ex inimica, ex infa
Abbreviated transcription (Latin):
serius non esse credendum possum etiam illa
& ceterorum patronor & mea consuetudine
ab accusatore perquirere ubi sit congressus cũ
seruus Luccen Celuis qui ei fuerit aditus si perse
qua temeritate si peralium per quem possum
omnes latebras suspicionum peragrare dicẽ¬
do non causa non locus non fa cultas non cõ¬
scuis non perficiendi non occultandi inale¬
fitii spes non ratio ulla non uestigium max¬
um facinoris reperictur. Sed hec̾ que sunt
oratoris propria que michi non propter inge¬
nium męum. sed propter hanc ebcercitatiõe
sumq dicendi fructum aliquem ferre potu¬
ssent. quom ⁊ me ip̃o laborata proferri uide¬
rentur breuitatis causa relinquo omnia Ha¬
beo enim. Iud quęm uos sotium uestre religio¬
nis uirisq uirandi facile esse paciamini. Lluc
testem quitantum facinus infamam atq
fortunas suas neq non audisset illatum a
Celio neq neglexisset neq tulisset. An ille

Expanded text:
servis non esse credendam. possum etiam alia servis non esse credendam. possum etiam alia et ceterorum patronorum et mea consuetudine ab accusatore perquirere, ubi sit congressus cum servis Luccei Caelius, qui ei fuerit aditus; si per se, qua temeritate! si per alium, per quem? possum omnis latebras suspicionum peragrare dicendo; non causa, non locus, non facultas, non conscius, non perficiendi, non occultandi malefici spes, non ratio ulla, non vestigium maximi facinoris reperietur. sed haec quae sunt oratoris propria, quae mihi non propter ingenium meum sed propter hanc exercitationem usumque dicendi fructum aliquem ferre potuissent, cum a me ipso elaborata proferri viderentur, brevitatis causa relinquo omnia. habeo enim, iudices, quem vos socium vestrae religionis iurisque iurandi facile esse patiamini, L.Lucvissimum testem, qui tantum facinus in famam atque in fortunas suas neque non audisset inlatum a M.Marco Caelio neque neglexisset neque tulisset. an ille
Abbreviated transcription (Latin):
licet legati ad. LLuculli sanctissimi hominis
atq integerrimi labem sceleris sempiterm
Huic facinori tanto tua mons liberalis conscia¬
tua mens tua domus popularis ministra tua
demq hospitalis illa uenus adiutrix esse non
debuit Uidit hoc balbus celatam esse Clodiã
dixit atq ita Celium ad illam attulisse se ad
ornatum ludoꝵ aurum quereret. Sitam fami¬
haris erat Clodie quara tuesuis quom delibi¬
dine eius tam multa dis dixit profccto quo
uellet aurum sitam familiaris non erat non
dedit. Ita siuerum tibi Celius dixit o immo¬
derata mulier sciens tu aurum ad facinis de¬
disti si non est ansus dicere non dedisti. Quid
ego nunc argumentis huic crimimi que sunt
inumerabilia resistam. possum dicere mores
M. Celii longissime a tanins celeris atrocitate
esse disiunctos minime esse credendum homi¬
ni tam ingenioso tamq prudenti non uenisse
in mentem rem tanti secleris ignotis alienisq

Expanded text:
 legati, ad L.Lucii Luccei, sanctissimi hominis  legati, ad L.Lucii Luccei, sanctissimi hominis atque integerrimi, labem sceleris sempiternam? huic facinori tanto tua mens liberalis conscia, tua domus popularis ministra, tua denique hospitalis illa Venus adiutrix esse non debuit. vidit hoc Balbus; celatam esse Clodiam dixit, atque ita Caelium ad illam attulisse, se ad ornatum ludorum aurum quaerere. si tam familiaris erat Clodiae quam tu esse vis cum de libidine eius tam multa dicis, dixit profecto quo vellet aurum; si tam familiaris non erat, non dedit. ita si verum tibi Caelius dixit, o immoderata mulier, sciens tu aurum ad facinus dedisti; si non est ausus dicere, non dedisti. quid ego nunc argumentis huic crimini, quae sunt innumerabilia, resistam? possum dicere mores M.Marci Caeli longissime a tanti sceleris atrocitate esse disiunctos; minime esse credendum homini tam ingenioso tamque prudenti non venisse in mentem rem tanti sceleris ignotis alienisque
Abbreviated transcription (Latin):
aut pudor tuus defendet ichil a AN Ce¬
lio petulantius esse factum aut impuden
bit. Sed quoniam emersisse iam euadens
&s copulos preteruecta uidetur oratio
mea perfacilis michi reliquus cursus os¬
tenditur. Duo sunt enim crimina una
inmuliere summoꝵ facinoꝵ auri quod:
sumptum a Glodia dicitur & ueneni qd
cius dem Clodie necande causa parasses
Celium criminantur Aurum sumpsit
ut dicitis quod .L. Luccei serius darer
per quos alexandrinus dio qui tum
apud lucccium habitabat nes aretur Magnũ
crimen uel in legatis insidiandis uł inscrius ad
hospitem domiꝰ necandum solicitandis plenũ
sceleris consilium plenum audacie. Quo quidẽ
in cramine primlim illud requiram dixerit
noti dixerit si non dexerit quor dedit. si dixit
codem se conscientie scelere deuinxit. Tunc
aurum ex armario tuo promere ausa es. tu¬
ne uenerem illam tuam spoliatricem oruamẽ¬
facinus auru hoc quereretur ad necemscr¬

Expanded text:
enim pudor tuus defendet nihil a M.Marco Caeenim pudor tuus defendet nihil a M.Marco Caelio petulantius esse factum, aut impudenbit. sed quoniam emersisse iam e vadis et scopulos praetervecta videtur esse oratio mea, perfacilis mihi reliquus cursus ostenditur. duo sunt enim crimina una in muliere summorum facinorum, auri quod sumptum a Clodia dicitur, et veneni quod eiusdem Clodiae necandae causa parasse Caelium criminantur. aurum sumpsit, ut dicitis, quod L. Luccei servis daret, per quos Alexandrinus Dio qui tum apud Lucceium habitabat necaretur. Magnum crimen vel in legatis insidiandis vel in servis ad hospitem domini necandum sollicitandis, plenum sceleris consilium, plenum audaciae! quo quidem in crimine primum illud requiro, dixeritnon dixerit. si non dixit, cur dedit? si dixit, eodem se conscientiae scelere devinxit. tune aurum ex armario tuo promere ausa es, tune venerem illam tuam spoliare ornamentis, spoliatricem cefacinus aurum hoc quaereretur, ad necem
Abbreviated transcription (Latin):
flagrantia oculoꝵ non libertate sermonis
sedꝰ etiamt complexi obsculatione aquis na¬
prdcaxq iideatur cum hac siqui ⁊dules¬
cens forte fuerit uttum hic tibi .L. Heronni
adulter an amator expugnare pudicitia
an explere libidinem uoluisse ludeatur
Obluliscor iam inurias clodie Depono
memoriam doloris mei que abste crude¬
liter in aneos me absente facta sunt negligo
ne sint hec inte dicta que dixi sed & it
ipsa requiro quoniam & crimen accusa¬
toris exte & testem eius criminis teipsam
dicunt se habere sique mulier sit eus nõi
qualem ego paulo ante descripsi tui dis¬
similis uita meretritioq instituto cum hac
aliquid adules centem hominem habiusse
rationis num tibi perturpe aut flagitiosu
esse iuideatur. easi tu nores sicut ego malo
quid est quod obitiunt cclio sincamte
uolunt esse quid est quor nos crimen hoc
situ contemnis portimescamus quare nobis
da uiani rationemq defensionis. Nam

Expanded text:
flagrantia oculorum, non libertate sermonum, flagrantia oculorum, non libertate sermonum, sed etiam complexu, osculatione, actis, naprocaxque videatur: cum hac si qui adulescens forte fuerit, utrum hic tibi, L.Luci Herenni, adulter an amator, expugnare pudicitiam an explere libidinem voluisse videatur? obliviscor iam iniurias tuas, Clodia, depono memoriam doloris mei; quae abs te crudeliter in meos me absente facta sunt neglego; ne sint haec in te dicta quae dixi. sed ex te ipsa requiro, quoniam et crimen accusatores abs te et testem eius criminis te ipsam dicunt se habere. si quae mulier sit eius modi qualem ego paulo ante descripsi, tui dissimilis, vita institutoque meretricio, cum hac aliquid adulescentem hominem habuisse rationis num tibi perturpe aut perflagitiosum esse videatur? ea si tu non es, sicut ego malo, quid est quod obiciant Caelio? sin eam te volunt esse, quid est cur nos crimen hoc, si tu contemnis, pertimescamus? qua re nobis da viam rationemque defensionis. aut
Abbreviated transcription (Latin):
lieris libidineni esse prolapsam ut ca non
nodo solitudineml ac teriebras atq hec
Flagitioꝵ ntegumenta non querat sed intur¬
pissimis rebus frequentissima celebritate &
clarissima luce letetur. Uerum siquis ese
qui etiam a meretritus amoribus interdic¬
tuern auuentuti putet E st ille quidem se
uerus tialde negare non possum sed ab¬
horret nonniodo ab hiui scculi licentia
ueruni etiam⁊ maioꝵ consuetudine ait
eqngessis se uando enim hoc non factui
est quando reprehensum quando non
pecetnissum quando demq fuit ut quod
ioet non liceret. Hic ego lam reuii der¬
nam mulierem nullara nominabo tar¬
tum inuedio reliquam. Sique nõ iup¬
tanmulier domum suam pateface rer
omnium cupiditati palamq sese in me¬
regritia uita collo caret uiroꝵ alicinssi¬
moꝵ conuiuiis uti institueret si hoc in
urbe si in hortis si mbaiarum illa celebri¬
tate faciet. s demq ita se geret nõ incel¬
su solum sed oruatu atq comitatu nõ

Expanded text:
lieris libidinem esse prolapsam ut ea non lieris libidinem esse prolapsam ut ea non modo solitudinem ac tenebras atque haec flagitiorum integumenta non quaerat sed in turpissimis rebus frequentissima celebritate et clarissima luce laetetur. verum si quis est qui etiam meretriciis amoribus interdictum iuventuti putet, est ille quidem valde severus — negare non possum — sed abhorret non modo ab huius saeculi licentia verum etiam a maiorum consuetudine atque concessis. quando enim hoc non factitatum est, quando reprehensum, quando non permissum, quando denique fuit ut quod licet non liceret? hic ego ipsam rem definiam, mulierem nullam nominabo; tantum in medio relinquam. si quae non nupta mulier domum suam patefecerit omnium cupiditati palamque sese in meretricia vita conlocarit, virorum alienissimorum conviviis uti instituerit, si hoc in urbe, si in hortis, si in Baiarum illa celebritate faciat, si denique ita sese gerat non incessu solum sed ornatu atque comitatu, non
Abbreviated transcription (Latin):
quibus disputo non facile in codem ho¬
mine esse posse. Fieri em non potest ut
animus libi dinis debitus amore deside¬
rio cupiditate sepe nimia copia inopia
ctiam non nunqliam impeditus hoc
quicquid est quod nos fac imus in dicẽ¬
cogitando possit sustinere An uos alia
catisam esse rillam putatis quor intantis
premiis eloquentie tanta uoluptate dicẽ¬
di tanta laude. tanta gratia tanto honoẽ
tam sint pauci semperq fuerint quin
hoc labore uersentur. Omittende surit
omnes uoluptates relmquenda studia de¬
lectationis ludus iocus conuiuium sermo
pene est familiarium deserendus. Que
guma deficiant aut doctrina puecilis am Hic
Sisese isti uite de disset consiilarem hominens
aid modum adulescens i indicium uocauiss&
Hic si laborem fugeret si obstrictus uoluptati
micaret mehil igitur illa incimtas redolo
nehilhominun fama ichil baie demq
ipse loquunt Ille uero non loquuntur solui
uerum etiam personant. huc unius tu¬

Expanded text:
quibus disputo non facile in eodem hoquibus disputo non facile in eodem homine esse posse. fieri enim non potest ut animus libidini deditus, amore, desiderio, cupiditate, saepe nimia copia, inopia etiam non numquam impeditus hoc quicquid est quod nos facimus in dicencogitando possit sustinere. an vos aliam causam esse ullam putatis cur in tantis praemiis eloquentiae, tanta voluptate dicendi, tanta laude, tanta gratia, tanto honore, tam sint pauci semperque fuerint qui in hoc labore versentur? obterendae sunt omnes voluptates, relinquenda studia delectationis, ludus, iocus, convivium, sermo paene est familiarium deserendus. qua a deficiant aut doctrina puerilis. an hic, si sese isti vitae dedidisset, consularem hominem admodum adulescens in iudicium vocavisset? hic, si laborem fugeret, si obstrictus voluptatibmicaret? nihilne igitur illa vicinitas redolet, nihilne hominum fama, nihil Baiae denique ipsae loquuntur? illae vero non loquuntur solum verum etiam personant, huc unius mu
Abbreviated transcription (Latin):
reperietur. nulli sumptus nullum es alie¬
num nulla conuiuioꝵ ac lustror libido
quod quidem uitium uentris & gurgitis
non modo non minuit etas hominibiis sed
auget. Amores autem & he delitie que
uocantur que firiniore animo preditis
diutius moleste non solent ẽẽ. mature eĩ
& celeriter deflorescunt nunꝗͣ hunc̨ ocꝰ¬
cupatum impeditumq tenuerunt Audis¬
tis quom prose diceret audistis antea e¬
quom accusaret defendendi causa hoc
non gloriandi eloquor genus orationis
facustatem copiam sententiarum atq uer¬
borum que uestra pruclentia est perspex¬
istis atq meo non solum ingenium elu¬
cere eius uidebatur quod sẽpe etiam si
industria non alitur lialet tamen ipsu
suis uiribus sed anerat isi me propter
beni uolentiam forte fallebat ratio & bonis
artibus instituta & cura & uigiliis elabo¬
rata. Atq scitote uidices eas cupiditates
que obitilintur Celio atq hec studia de

Expanded text:
reperietur, nulli sumptus, nullum aes aliereperietur, nulli sumptus, nullum aes alienum, nulla conviviorum ac lustrorum libido. quod quidem vitium ventris et gurgitis non modo non minuit aetas hominibus sed etiam auget. amores autem et deliciae quae vocantur, quae firmiore animo praeditis diutius molestae non solent esse — mature enim et celeriter deflorescunt — numquam hunc occupatum impeditumve tenuerunt. Audistis cum pro se diceret, audistis antea cum accusaret — defendendi haec causa, non gloriandi loquor — genus orationis, facultatem, copiam sententiarum atque verborum, quae vestra prudentia est, perspexistis. atque in eo non solum ingenium elucere eius videbatis, quod saepe, etiam si industria non alitur, valet tamen ipsum suis viribus, sed inerat, nisi me propter benivolentiam forte fallebat, ratio et bonis artibus instituta et cura et vigiliis elaborata. atqui scitote, iudices, eas cupiditates quae obiciuntur Caelio atque haec studia de
Abbreviated transcription (Latin):
uocet se aliquando ad curam rei domesti¬
non perspexerat sacietate abiecisse experi¬
endo contempsisse uideatur. Ac in ulti &
nostra & patrum maioꝵq memoria lud
surami homines & clarissimi ciues fuert
quoꝵ quom adulescentie cupiditates de¬
seruissent eximie uirtutis firmata iam
etate extiterunt ex quibus neminera mi¬
chi neçesse est nominare. uosmet uobiscũ
recordamini. Nolo eim quorus quama
fortis atq illustris uiri ne minimum qui¬
dem erratum cum maxima laude con¬
iungere quod si facere uellem multi a me
suradni atq otnatissimi uiri predicarent
quoꝵ partim nimia libertas in adulescen¬
tia partim profusa luxuries magintudo
eris alieni sumptus libidines nominarẽt
que mults postea uirtutibus obtecta ad¬
ulescentie qui uellet excusatione defen¬
deret. At uero m M. Celio dicam enim
iaro confidentius de studiis eius honesti
quondam audeo quedam fretus uestra
sapientia libere confiteri. nulla luxurice

Expanded text:
evocet se aliquando ad curam rei domestievocet se aliquando ad curam rei domestinon perspexerat satietate abiecisse et experiendo contempsisse videatur. ac multi quidem et nostra et patrum maiorumque memoria, iudices, summi homines et clarissimi cives fuerunt quorum, cum adulescentiae cupiditates defervissent, eximiae virtutes firmata iam aetate exstiterunt. ex quibus neminem mihi libet nominare; vosmet vobiscum recordamini. nolo enim cuiusquam fortis atque inlustris viri ne minimum quidem erratum cum maxima laude coniungere. quod si facere vellem, multi a me summi atque ornatissimi viri praedicarentur quorum partim nimia libertas in adulescentia, partim profusa luxuries, magnitudo aeris alieni, sumptus, libidines nominarentur, quae multis postea virtutibus obtecta adulescentiae qui vellet excusatione defenderet. at vero in M.Marco Caelio — dicam enim iam confidentius de studiis eius honestis, quoniam audeo quaedam fretus vestra sapientia libere confiteri — nulla luxuries
Abbreviated transcription (Latin):
tux oculis pulcritudinem ⁊ crum nõ
odore ulle non tactu non laporę capi¬
atur excludat auribus omnem suaui¬
tatem hiuc homini ego fortasse & pau¬
ci deos propitios pleriq autem irato
put ab unt. Ergo hec deserta ua d in¬
culta atq mnrerclusa iam frondibus &
uirgultis relinquatur detur aliquid cta¬
ti sie adules çentea liberior non ominia uo¬
luptatibus denegentur non semper su¬
seret uera illa & directa ratio iunca
aliquando cupiditas uoluptasq ratioe
durmodo illa in hoc genere prescrip¬
tio moderatioq tencatur parcat ut¬
uentus pudicitie sue ne spoliet alienã
ne effundat patrimoniura ne fenore
trucidetur ne incurrat in alteriue
domum ne probrum caltis labem integris
in farmam bonis inferat ne quem ui terre¬
at ue intersit insidis scelere careat. posere¬
mo quom paruerit uoluptatibus dehorit
aliquid tummporis adludum etatis atq id
indnis hasce adulescentie cupidita tes  t¬

Expanded text:
tur oculis pulchritudinem rerum, non tur oculis pulchritudinem rerum, non odore ullo, non tactu, non sapore capiatur, excludat auribus omnem suavitatem, huic homini ego fortasse et pauci deos propitios, plerique autem iratos putabunt. ergo haec deserta via et inculta atque interclusa iam frondibus et virgultis relinquatur. detur aliqui ludus aetati; sit adulescentia liberior; non omnia voluptatibus denegentur; non semper superet vera illa et derecta ratio; vincat aliquando cupiditas voluptasque rationem, dum modo illa in hoc genere praescriptio moderatioque teneatur. parcat iuventus pudicitiae suae, ne spoliet alienam, ne effundat patrimonium, ne faenore trucidetur, ne incurrat in alterius domum atque familiam, ne probrum castis, labem integris, infamiam bonis inferat, ne quem vi terreat, ne intersit insidiis, scelere careat. postremo cum paruerit voluptatibus, dederit aliquid temporis ad ludum aetatis atque ad inanis hasce adulescentiae cupiditates, r
Abbreviated transcription (Latin):
quun sumus. sed etiam a puel grecos doc¬
tissimos homines quibus cum facere nõ
possent loqui tamen & scribere honeste
&magnifice li cehat alia quedam mu¬
tatis grecie temporibus precepta extite¬
runt itaq alii uoluptatis causa omnia
sapientes facere dixerunt neq ab hac
orationis turpitudine eruditi homines
refugerunt alii cum uoluptate digntatẽ
coniungendam putauerunt ut res maxͦ
inter seꝰ reprgnantes dicendi facultate
conuingeretit illud unum inter dixec
tum ad  laudem cum labore qui ꝑroba¬
uerunt prope soli iam in scolis sunt re¬
licti. Multa enim nobis blandimenta
natura ipsa genuit quibus sopita uir¬
tus conniueret & interdum mnultas uias
adulescentie lubricas ostendit quibris
illa insistere aut ingredi sine casu aliqͦ
aut prolapsione uix̾ posset & multari
rerum ucundissimar uaric̃tater de¬
dit qua non modo hec etas sed etiam
iam corroborata caperetur Quartobre:
si quem forte inueheritis qrũ asperne¬

Expanded text:
cuti sumus sed etiam apud Graecos, doccuti sumus sed etiam apud Graecos, doctissimos homines, quibus, cum facere non possent, loqui tamen et scribere honeste et magnifice licebat, alia quaedam mutatis Graeciae temporibus praecepta exstiterunt. itaque alii voluptatis causa omnia sapientes facere dixerunt, neque ab hac orationis turpitudine eruditi homines refugerunt; alii cum voluptate dignitatem coniungendam putaverunt, ut res maxime inter se repugnantis dicendi facultate coniungerent; illud unum derectum iter ad laudem cum labore qui probaverunt, prope soli iam in scholis sunt relicti. multa enim nobis blandimenta natura ipsa genuit quibus sopita virtus coniveret interdum; multas vias adulescentiae lubricas ostendit quibus illa insistere aut ingredi sine casu aliquo ac prolapsione vix posset; multarum rerum iucundissimarum varietatem dedit qua non modo haec aetas sed etiam iam conroborata caperetur. quam ob rem si quem forte inveneritis qui asperne