comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ curiał. ex adiũcto designatur: aliqͥd
leuitatis. Qͥ enĩ scłiariũ hõinũ ꝯsorciam
diligunt. qui se consilus p̾ncipum libent̾
ingerunt. qui secretoꝵ conscii.⁊ int̾mũcii¬
fiunt: curiales possunt apellari. Consilia
pͥncipũ ꝑuersa si ea scias. ⁊ iut̾nũciꝰ fias.
timeo ne consencias. Ordo claustri. ⁊ ordo
curie: diu̾sus est. Ibi sedes ininsidus cũ
diuitib ĩ occultis: uͭ int̾ficias ĩn ocentẽ
hic audis. nõ sedi cũ consilio uanitatis.
insidiaris ut rapias pauꝑem: raꝑe pauꝑẽ
dũ atrais eũ. It dicis. odiui eccłiam ina¬
lignanciũ. ⁊ cũ impus nõ sedebo. Ibi dex¬
tera tua repleta ẽ mun̾ibus: Ic lauas int̾
Ibi laudarar peccator in desiderus aĩc sue.
⁊ iniqꝰ benedicitur: hic aũt bñdicit᷑ iusto.¬

Expanded text:
chus, ex adjuncto designatur aliquid levitatis. Qui enim saecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne consentias. Ordo claustri et ordo curiae diversus est valde. Ibi sedes in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficias innocentem ; hic audis: Non sedi cum concilio vanitatis, rapias pauperem, rapere pauperem dum attrahis eum ; hic dicis: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Ibi dextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter Ibi laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur ; hic autem Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
obediencia que concedit᷑ alicui parentũ ex
uł etiam boni oꝑis simulatoria ostencione.
obediencie uom̃ habet. sed re caret:. Ad hanc
etiam obedienciam. alus modis ꝑuenitur.
ut q̃d illis tribus p̾cedentib no pot̾ ꝓmis¬
sione iuueris obtiueatur. Sie adhuc cum
petro simon magus morat᷑ in eccłia: morat᷑¬
⁊ saphira cum anania. ꝑpetrum boni p̾lati:
ꝑ simonẽ. anauiã. ⁊ saphirã: mali subditi de¬
signant᷑. Uoluit simõ emere gr̃am: isti obe¬
dienciam.. In auias ⁊ saphira. absconderũt
partem substancie: isti u̾o negocus ĩcũbũt.
ad qͥrende pecunie. Hec ẽ obediencia cum
simonia. Est ⁊ alia species in obediencie. q̃

Expanded text:
obedientia, quae conceditur alicui parentum minobedientia, quae conceditur alicui parentum minvel etiam boni operis siobedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira absconderunt partem substantiae, isti vero negotii incumbunt acquirendae pecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ordiat᷑. Imponit᷑ enĩ nom̃ obedientie: p̾cepto.
facto. ⁊ loco: ut designet qd̃ p̾cipit᷑ mons¬
tret qd̾ agitur. nomin locũ inquo quis
moratur. De pͥcepto eiũ dr ĩuuigit ei obedien¬
ciam. De fcõ. cõpleuit eum. De loxo. apud illã
morat᷑ obedientiam. cũ aliqm̃ remotã ẜuat
est implere. Locus. ali qnͣdo uo placet. ali¬
qnͣdo displicet. Pacet quibusdam. nõ qr
habundendet frĩb: s piscib. Placet quia
habundat famuł. ⁊ fabulis. plac quia solus
cuncta possidet:⁊ sic fit ut uocet᷑ obedi¬
encia. cũ nõ sit. Hanc obedienciam młti
desiderant: ut extra obedienciã esse queãt.
Multis autẽ modis hec obediencia q̃ri solet.
id est auxilio: consilio ⁊ ingenio. Auxilio
uidelicet parentũ: consilio fr̃m. simulatõis
ingenio. ut qd minis parentũ. uł exortaci
onibus fr̃m nõ possunt obtinere: saltem si¬
mulationis ingenio possint adipisci. Hec ãt

Expanded text:
repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nominet locum in quo quis moratur. De praecepto enim dicitur, injungit ei obedientiam; de facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam remotam servat est implere. Locus vero aliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit. Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, concilio fratrum, simulationis ingenio, ut qonibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationis ingenio possit adipisci. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nobediencie morb exsuꝑbie tumore ꝓ¬
cedens: si cut sa mes ex iuiln̾e. sic ex ulcere
contẽp̃tꝰ emanat. Morb in obediencie:
langor ẽ aĩe. Qͥ enĩ oꝑare nõ uult. et
pot̾: uiuit s languet. Uiũ potestate: s
languit. qui ẽ iiueret potestate ⁊ sanꝰ ẽẽt
F ĩobediencie uͦ culpam subditus fuit. mũc
inuscis ⁊ culicib. p̾postere seruit. Quando
infiriuitas carnis adunat᷑ in tumorẽ. suꝑbie¬
contĩgit qnͣdoq uͥ generet langorem. Meus
enĩ carualis ꝑ tumorẽ suꝑbie: ĩcurrit se¬
species duri indelic ⁊ mollis. Duricia tumoris
boni opis: u̾bo comonicionis. disciplina cor¬
rectionis. Cũ enĩ mens nõ emittit sameni
ꝑ confessionem: uł ex cõmonicione nõ pro¬
mittit emendationem: restat uͥ ferri recipi¬
aũt tumor mollis. cũ mẽs inflata delectat᷑
uoluptuosis: dũ sectatur ociuĩ: sõnolencia
torpescit. Ex his gͥ langor aĩe nascit᷑: qͣnͣdo
duricia obstinationis p̾ssa. uł mollicie disso¬

Expanded text:
nobedientiae morbus ex superbiae tumore procedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestatelanguit, qui cum viveret potestate, et sanus esset  inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saet tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promittit emendationem, restat ut ferri recipist autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie disso
Abbreviated transcription (Latin):
pacem filii. Qũecũq osculatus fuero: ip̃e
est tenete eun. Osculo pacis: ꝓuuttit et
affligit. Comã nutriebat. S quomͦ : Fur
erat. ⁊ loculos habebat: ⁊ semel ui anno tõsꝯ¬
argenteos retulit.⁊ in remplo piecit. Crmes
ducentis sicdis ponderabat. qͥ nunierꝰ est in¬
mũdoꝵ: qr penitencia ductus ait p̾caui: tra¬

Expanded text:
pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum . Osculo pacem promittit, et affligit. Comam nutriebat. Sed quomodo? Fur erat et loculos habebat . Sed semel in anno totonargenteos retulit, et in templo projecit. Crines ducentis siclis ponderabat, qui numerus est immundorum; quia poenitentia ductus ait: Peccavi, tra
Abbreviated transcription (Latin):
nos. ꝓhibe lingũa tuã Inalo. ⁊ labia tua
ne loquant᷑ dolũ. Hoc ẽ consiliũ chusi. illd
achitofel. Linga enĩ que sedetͥ hudo. faci¬
le labitur: ⁊ in illa ẽ riuna frm̃. In silen¬
cio uͥo pax nutͥtur. ẜuatur dauid ne mo¬
riatur. Erat aũt chusi ũ scriptũ est amc
dauid. S quomͦ amabat eũ : Obinu tui
inqͥt dd̾.⁊ humiliatus sũ ⁊ siliu abonis. Sic
enĩ fructũ silencii iuste is amat. ut etiã
a quibus dim bonis sileat. Sic enĩ amat
consiliũ cusi. uͭ ponat silenciũ ori suo custodiam:
dũ nõ loquitur nisi ꝑlicentiã. Cantat daiuid¬
lon dauid: udas xp̃m. appetitus carns ani¬
mũ. Estuabat absalon amore regnandi. hec
est radix oĩum maloꝵ cupiditas. ip̃a ẽ cap̃t
qmͣ nutͥebat absalon ⁊ grauabat eũ: ⁊ no nͥ
semel in anno tondebat eã. ⁊ tunc crines ca¬
pitis sui ponderabat ducentis siclis ponde
publico. Ab salon pax patris int̾pretat᷑. ip̃e
est ⁊ iudas. Audi pacẽ patris. Qͥ intuigit¬

Expanded text:
bia tua ne loquantur dolum . Hoc est, consilium Chusai, illud Achitophel. Lingua enim sedet in udo, et facile labitur. In illa, ruina fratrum, in silentio vero pax nutritur, servatur David ne moriatur. Erat autem Chusai, ut scriptum est, amicus David . Sed quomodo amavit eum? Obmutui, inquit David, et humiliatus sum, et silui a bonis . Sic enim fructum silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis taceat. Sic amat consilium Chusai, ut ponat silentium ori suo custodiam, dum non loquitur nisi per licentiam. Cantat Davidlon David, Judas Christum, appetitus carnis animum. Aestuabat Absalon amore regnandi. Haec est radix omnium malorum cupiditas , ipsa est caput, quam nutriebat Absalon, et gravabat eum, et nonnisi semel in anno tondebatur, et tunc crines suos ponderabat ducentis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est. Audi pacem patris: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑtinent ad sacriticiũ. Ait enĩ habra am
ad pueros suos. Expectate hic cũ asino. ego
et puet eũ adorauerimꝰ reu̾tem aduo. Pu¬
ri sunt pueriles sensus anumi qͥ cũ asino
expectant: quia tarditate semꝑ amant
Duo dicunt᷑ ẽẽ pueri: ociosi uidelio et
tepidi. porrantes stimulũ caruis: ⁊ palcos
leuitatis. Abraham u̾o qͥ int̾pretat᷑ pater
młtaꝵ genciũ ad ẽ aĩmꝰ genitor młtaꝵ cagi¬

Expanded text:
enim Abraham ad pueros suos: Exspectate hic cum asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos . Pueri sunt pueriles sensus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Abraham vero, qui interpretatur pater multarum gentium, id est animus genitor m
Abbreviated transcription (Latin):
utrãq tam̃ necessariꝰ est religiosoꝵ accessꝰ:
curialiũ uͦ monachoꝵ ĩutilis ⁊ ꝑniciosus.
hec ẽ curia dauid: illa u̾o absalon In utra¬
q necessariũ consiliũ cusi. Lego achito fel
ꝯsiliarium dauid qnͣdoq fuisse. s tamẽ¬
abeo recessisse.⁊ cũ absalon remansisse. Lo¬
cus ẽ forsitan ut ad qͥ siciꝰ de adducto loqͣmͣ

Expanded text:
arius est religiosorum accessus, curialium vero monachorum inutilis et periculosus. Haec est curia David, illa vero Absalon. In utraque necessarium est consilium Chusai. Lego Achitophel consiliarium David quandoque fuisse, sed tamen recessisse ab eo, et cum Absalon permansisse . Locus est forsitan, ut exquisitius de adducto loquamur
Abbreviated transcription (Latin):
diligẽs. Ad mortem si negligens p̾cedat. Si enĩ
dunt. Quomͦ p̾cedit: Uita ⁊ doctrina Sic fiet
unũ ouile: ⁊ unꝰ pastor. Pastor unꝰ deb cẽ inse.
et unꝰ cum grege. Unꝰ uise. uͥ qd̃ doc u̾b̾. impłat
oꝑe. uͥ ꝑiracundiam ñ in mutet᷑ a mansuetu¬
u̾sitate: s idem ꝑmaneat. paciencia ꝑseue¬
rante. Tenet aũt pastor unitatem cũ grege:
qnͣdo nõ diuiditur a subditis ꝑ p̾ciosiorem
habitum: uł ꝑ delicaciorem cibum. dũ fit unꝰ
ꝑ cõpassionem cũ infirmis: ꝑ dispensacionẽ
cũ delicatis. ut cũ apło dic̾e possit. Om̃ib oĩa
factus sũ. ñ om̃s lucri facerem. Pastor uero
negligens fugit. Sunt eiũ quidam p̾lati: qui
fugiunt qd̃ p̾cipiunt. Cũ enũ hona grauia
tor ⁊ ea digico mou̾e nolunt iguint qd

Expanded text:
diligens; ad mortem, si negligens praecedat. Si enim diligens; ad mortem, si negligens praecedat. Si enim dunt . Quomodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetuversitate, sed idem permaneat patientia perseverante. Tenet autem pastor unitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam praelati, qui fugiunt, quod precipiunt. Cum onera gravia t ea digito m
Abbreviated transcription (Latin):
lingas mediꝰ in cedit. qui ꝓ infirmis laborat.
et laborautes pascit. consolat᷑ pusillamines.
⁊ c̾ suꝑbis increpando contendit. Talis
pastor dice̾ potest. Cognosco in eas: ⁊ cognos¬
cunt me mee. Cognoscunt oues pastorem
ꝙ̃ sepe uident p̾sentem: ꝙ̃ subditis familia¬
ritas notũ. ⁊ beneficiencia reddit amicum
Oues u̾o pastor cognoscit: dũ subditoꝵ mo¬
res. ⁊ actꝰ diligent̾ attendit. Unde scriptum
est. Consid̾a diligent̾ uultum pecoris tui. ual¬
tum pecoris consid̾at: qui qͥd singłi subditoꝵ
possuit nõ ignorat. cui ꝑ confessionem corda.
ꝑ circũspectionem oꝑa. ꝑ exꝑimentũ quid pos¬
sint. ꝑ effectum quid uelit. ratio manifestat.
ces pastoris. suauis. dulcis. ⁊ alta. Suauis ad
infirmunt ad morientem dulcis. adsurdum
secrationis. surdus asꝑitatem in crepationis
Et secunt᷑ me mee. Oues pastorem secuntur.
Qũe. Illum qui precedit. Quo: Ad uitam si

Expanded text:
linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident praesentem, quem familiaritas notum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecoris tui . Vultum pecoris considerat, qui quid singuli subjectorum possint, non ignorat cui per confessionem corda, per circumspectionem opera, per experientiam quid possint, per effectum quid velint, ratio manifestat. ces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdumsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Oves pastorem sequuntur. Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓuidenciam si quidem ꝑtin consilium.
ad discretionem uidicium. adhumilitatem
custodia: ad hraritatem diligencia. Consiliũ
ꝓuidencie: seꝑat a bonis mala. iudiciũ discre¬
cionis. eligit que meliora sunt. humilitatis
custodia uirtutum eutat dãpnũ. diligen¬
cia eiutat ꝑicłm. In his: negligencia locum
nõ haber. Illos u̾o qui ꝓuidencie ocłos stulti¬
cie caligine cohoꝑtos habent: qui ab exerci¬
cio boni oꝑis inhertes torpent. qui ꝑcupidita¬
tem ad uoluptuosa distrauntur: et ꝑ suꝑbi¬
am humilib nõ condescendunt. illos dico
negligencia possid:⁊ ecoꝵ dissolũ actiones.
Estulticiam intrat negligencia. ꝑ ĩ herciam
manentẽ cupiditatis desiderio pascit᷑. ꝑ suꝑ¬
biam regnat: Audiat gͥ negligens pastor: qͥd
S ⁊ diligenti pastori dicatur: Bonus pastor
egi¬
.clauso sil en
nt̾ mũdana ꝑicła
ponit qui ad sustinenda iirgia rei familiaris
solus exit. qui int̾ adulantiũ ⁊ detrahenciũ

Expanded text:
Ad providentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providentiae separat a bonis mala, judicium discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, egiclauso silentinter mundana pericula ponit, qui ad sustinenda jurgia causa rei familiaris solus exit, qui inter adulantium et detrahentium
Abbreviated transcription (Latin):
beue iuiuãt. necesse tam̃ ẽ uͥ de grege sibi cõ¬
misso: gregis dño rationem reddant. Cur sus¬
cipiunt curam gregis: ⁊ fuguint pondus la¬
boris : Si nesciunt. cur suscipiũr: Si sciũt
⁊ peccare ꝑmittunt: cũ soli bene uiu̾e possẽt.
c̃ mortẽ in currunt : Tales p̾lati filios heli
nutriũt. qui cũ mulieribus qͥs obseruabãt
aute hostium tab̾nacłi doriiunt. qui ueniẽ¬
filii sunt heli. qui sub p̾latis bene iuuentib¬
dissolute uiuũt. qui cũ mulierib dormiũt:¬
uł c̃ ħ irałr agunt. uł cũ carnis desiderus se
cõiungũt. Illos qui ueniunt ĩ silo ne sacrifi¬
cent impediunt: cũ nouit̾ conu̾sos u̾b̾ ⁊ exẽ¬
plis ab exercicio bone oꝑationis au̾tũt. Actẽ¬
di nõ ꝑmittunt adipẽ. qr extineto bearita¬
tis igne: nõ infundunt bone actioni cor¬
dis dulcedinem. Carnem crudã nõ coctã
q̃runt. qr tribulationis iguẽ fugientes. pau¬

Expanded text:
bene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi combene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales pi, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venienfilii sunt Heli, qui sub praelatis bene viventibus male vivunt. Qui cum mulieribus dormiunt realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos etiam qui veniunt in Silo, ne sacrificent, impediunt; cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae operationis avertunt. Accendi non permittunt adipem, quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Non carnem coctam sed crudam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes pau
Abbreviated transcription (Latin):
fugunt: qui q̃ sua sunt qͣriuit. Fugiunt. qui¬
lic pͥsentes sit̃. cũ negligencias uiderint. se
sub silencio abscondunt: Fugiuint: qͥ remoti a
cõuentu sub ocio uinũt. qui acõmum frm̃
consilio recedunt: qui praua agunt ⁊ repre¬
hendi nolunt. Uude beatus gregoriꝰ dic̃. Lib
inqͥt ñ dũ licẽt᷑ etiam illicita ficiunt: subdi¬
tor nemo contradicat: ħ ineodem. Eunctis
se estunat prelatꝰ ampli saꝑe: quib se iud
ampliꝰ posse. hec amant. scilie uider sapientes.
et eẽ potentes. Hec causa fuit anglice et hu
homo ⁊ angłs. Angłs enĩ dũ uell ec̃ poten¬
cior: corruit. Homo dũ uideri uell sapiencior:
desipuit. Sunt etiam tres species negligenciũ
platoꝵ. scilic qui bene itnt᷑ ⁊ subditos male
uiu̾e ꝑmittunt. Quidam qͥ male uiuũt. ⁊
subditos bene uiu̾e cogunt: quidã qui male
exemplo quidem p̾cedunt. s cũ corrigñdo
nõ increpant: errantes delinq̃ut. Lic enĩ

Expanded text:
fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventu sub otio vivunt, qui a communi fratrum concilio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contradicat. » Et in eodem: « Cunctis se existimat praelatus amplius sapere, quibus se videt amplius posse. » Hoc amant, scilicet videri sapientes, et esse potentes, haec causa fuit angelicae et hhomo et angelus. Angelus enim, cum vellet esse potentior, corruit; homo, cum vellet videri sapientior, desipuit. Sunt et tres species negligentium praelatorum, scilicet qui bene vivunt, et subjectos male vivere permittunt: quidam male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt; quidam male vivuexemplo quidem praecedunt; sed, dum corrigendo non increpant errantes, delinquunt. Licet enim
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ labore discipline: exercu. ⁊ doctrine. In pue¬
ricia. labor discipline. In uuientute exer¬
cii. In senio doctͥne uͭ qui nescit. ĩpuericia
discat. qui didicitͥ ĩiuentute adusũ
ducat qui adusũ  ͫ duxerit: in senio do¬
ceat. Est ⁊ aliꝰ labor ĩterioris: scilie cogita¬
tionis ⁊ meditatiõis. uͭ ad reqͥem ꝑueniat
cõtemplatõis. uͥ siqͥd ꝑ obliuionẽ sub nube
dubitatiouis larebat obscurũ. fiat cogi¬
tatione liqͥdũ. meditatione liqͥdiꝰ: cõtẽpla¬
tione liqͥdissimũ. Cũ enĩ aliqͥd de celestib
offert memoria mẽtiꝰ priꝰ quasi confusũ ĩcogi¬
tatione cernit᷑: postea u̾o meditatõne discenit᷑.
ad ultimũ u̾o contemplatione disnoscitur.
Accendit᷑ gͦ consid̾atione cogitatio. ĩ flãma¬
tur discretione meditatio: illumiuat᷑ togi¬
tatione cõtemplatio. Est enĩ cegitatio ĩ m̃te.
laborat: tunc cogitatio occupatione tẽpo¬

Expanded text:
in laborem disciplinae, exercitii et doctrinae. In puein laborem disciplinae, exercitii et doctrinae. In pueritia labor disciplinae, in juventute exercitii, in senio doctrinae, ut qui nescit, in pueritia discat; quae didicit, in juventute ad usum ducat; quod ad usum duxit, in senio doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis, ut si quid per oblivionem sub nube dubitationis lateat obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur; postea vero meditatione discernitur; ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illuminatur cogitatione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, laborat, tunc cogitatio occupatione tempo
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris: mũdi. diaboli. di: Audiam gͥ quid
locatur ĩ me dñs deus. nio qͥd locatur ĩme¬
diabolus: nõ qͥd locatur caro. aut mundꝰ.
uox uxoris. uox carnis. Uox aũt carius
uoluptas. Uox mundi. uanitas. Uox diaboli.
iniquitas Uox d̾i. bonitas. uoci gͦ uxyoris
obediunt. qui carnis suggestionib nõ con
toris ad quiescunt. Est aũt uor creatoris
ad subditos. de p̾latis dicens. Que dicunt
facite. que aũt faciunt face nolite ur platu¬
tibus obedire uissit: ut sic ĩgrediaris. ⁊ ẽgre¬
diaris cũ dauid sub saule. ⁊ eundẽ honores
lic reꝓbatum cũ samuele. In obedientes gͥ¬
⁊ suꝑbos se eẽ testantur. qui p̾latis lic ꝑu̾sis
nõ obediunt ⁊ eos nõ uen̾antur. Nec tam̃
bonis obedias ĩ malis: nec ꝑu̾sis contradi
Est aũt labor ⁊ ociũ int̾ioris hõinis.
e labor ⁊ ociũ ext̾ioris. Labor interioris. la¬
bor sciencie. Labor exterioris. exerciciũ opa¬
tionis. Sciencie labor. ĩtria diuidr᷑. id est

Expanded text:
di, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro, aut mundus. Vox uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox mundi, vanitas; vox diaboli, iniquitas; vox Dei, bonitas. Voci uxoris obediunt, qui carnis suggestionibus non contoris. Est autem vox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut pervtibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele . Inobedientes latis licet perversis non obediunt, et eos non venerantur. Nec bonis tamen obedias in malo, nec perversis contradicEst autem et labor et otium interioris hominis, est labor et otium exterioris. Labor interioris, labor scientiae; labor exterioris, exercitium operationis. Scientiae labor in tria dividitur, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis. ⁊ onꝰ laboris. Int̾ uirgã scilio. et
honꝰ. nõ est ocio locus. La borer gͥ homo inte¬
rior ⁊ exterior. ne dicatur eis. Quid hio sta¬
tis totadie ociosi: Tota die ociosi stant. qͥ oĩ
rẽpore uite sue cessantes a bouo oꝑe. inforo
uaue gle torpentel ꝑseuerant. Audiant ia
priores conuentũ. Quo enĩ conducerent
ad q̃rendũ forsitã honorem. nõ ad laborem.
ad curiam. no aduineã. Ibi agͣ de pond̾e pecu¬
uie: nõ de cantitate culpe. de ex aminatiõe
argenti: nõ de purgatione pͤcati. Sũt tam̃
bon p̾lati. qͥ oꝑanior ad laborem aducũt
uerbo eñ docent. ⁊ exemplo p̾cedũt a

Expanded text:
rectionis et onus laboris. Inter virgam siquidem et onus, non est otio locus . Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen priores conventum. Quo enim conducerent? Ad quaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, e
Abbreviated transcription (Latin):
uł qnͣtum uolunt. Illi uͦ qui male uiuunt.
et subditos bene uiu̾e cogunt : errantes re¬
uorant. s rectos ⁊ fortes oecidunt. Reuocãt
u̾bis: occidunt exemplis. Religiosi iuden
student: qr religioso sub se habent. Głiant
de coꝵ paciencia nõ de sua: qd̾ oꝑari uolũt

Expanded text:
uantum volunt. Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari nolunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qui uec sciunt nͦ possunt. nec uolunt. Scre ⁊
posse ⁊ uelle. caritatis ẽ: uł suꝑbie. Scire ⁊ posse
et nolle: humilitatis est uł mercie. Nec scire
nec posse s uelle: cupiditatis est ⁊ stulticie. Ner
scire nec posse. nec uelle: discrecionis ẽ ⁊ prudẽ¬
cie. Qui enĩ sciunt ⁊ possunt ⁊ uolunt pͥ ẽẽ.

Expanded text:
qui nec sciunt, nec possunt, nec volunt. Scire, et posse, et velle, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse,
Abbreviated transcription (Latin):
sinisica xp̃i. Illa etũ ĩcipit auoce
sublimiori. hec autẽ ab hiiliori.
andi doctorem de musica spũali.
doctrina ub facientẽ. Discite in qͥt
ame quia mitis sum ⁊ humilis corde.
⁊ in uemietis reqͥem aĩab uris.
cipit auoce humilitatis. In mu¬
sica si qͥdem xp̃i sex sunt uoces: int̾
se consoue ⁊ concordes. Prima concor

Expanded text:
a musica diaboli: illa enim incipit a voce a musica diaboli: illa enim incipit a voce sublimiori, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem: Discite, inquit, a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . incipit a voce humilitatis? In musica siquidem Christi sex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concor
Abbreviated transcription (Latin):
cantare cum lucifero incelo seu
cũ primo homine. inparadiso: s
cantes templo cũ xp̃o eiciens emen¬
tes ⁊ uendences exeo. eiciens uen¬
dentes datam grã : ⁊ ementes ua¬
nam głam. Cantus diaboli cupi¬
ditas. cantus pͥm hominis uolup¬
tas: scd̃i caritas. In cantu diaboli
sunt tres false uoces : ⁊ in cantu
prumi hominis. tres dissone. ⁊ dis¬
cordes. In cantu ⁊ enĩ diaboli pͥma
uox est elationis: scd̾a suggestio¬
nis. tertia desꝑationis. Similiter
et in cantu primi hominis. prima
uox est delectatio: scd̃a consensus:
tercia excusatio. Ex his sex uocibus
constat discordie cantꝰ. Musica dia
celo dicens. Ponam sedem meã ad
aquilonem: ⁊ ero sumlis altissimo
nõ excedet regulam̃ subiectionis:
cautaret cũ angłis alus. canticũ
ꝑpetus felicitatis. Descendens uero
de celo inchoauit antiphonã sugges¬
tionis inparadiso: desꝑationis in ĩ¬
ferno. differt itaq niusica diaboli:

Expanded text:
cantare cum Lucifero in coelo, seu cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diabionis, dicens: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo non excederet regulam subjectionis cantaret cum aliis angelis canticum perpetuae felicitatis. Descendens vero de coelo inchoavit antiphonam suggestionis in paradiso, desperationis in inferno. Differt itaque musica Christi
Abbreviated transcription (Latin):
luntantẽ. Seruas consonantiã uo¬
cũ: serua concordiã morũ : ut per
exemplũ concordes ꝓximo: ꝑ uolũ¬
tarem deo. ꝑ obedientiam magis¬
tro. Hec est concordia moꝵ. Sunt
etiam tres species sonoꝵ: que fuint
pulsu. flatu. ⁊ cantu. Ad citharam
ꝑtinet pulsus. ad organũ flatus.
ad uocem cantus. Assignari potest
Si referatur ad pulsum cithare
manuũ oꝑatio. ad flatum organi
mentis deuotio: ad cantũ uocis:
sermonis exortatio. ꝑcute igitur
nis: ut concordes ꝓximo ꝑ exemplũ
mortificate carmis. Imple organũ
cordis flatu id est spũ scẽ inspira¬
tionis: ut reodas deo dulcẽ sonũ
pie deuocionis. Ut concor des ma¬
gistro canta canticũ nouũ: canticũ
dulcedo uocis : sine dulcedine cordis
sice frangis ⁊ cleuas uocem: sic ꝑ
ascensus ⁊ descensus uͥtutũ frãgas
⁊ eleues m̃tem. Frangas : descendẽs
ad cõpationem ꝓximi. Cleues as¬
cendens ad contemplationẽ di. Noli

Expanded text:
luntatem. Servas consonantiam voluntatem. Servas consonantiam vocum, serva et concordiam morum; ut per exemplum concordes proximo, per voluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest ae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur nis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis flatu, id est, Spiritu sanctae inspirationis, ut reddas Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, canticum dulcedo vocis sine dulcedine cordis? sicae frangis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
etiam alii uoce dissoluti. qui uocis
sue modulatione głantur : nec tam̃
tumentes elatione aliud cantant
quã liber habeant.⁊ aliud forsitm
dicturi ut sint illud idẽ iterum
cantaturi. tanta est leuitas uocis:
forsitan dicti᷑ ⁊ mentis. Cantant for¬
sitan. ũ placeant ppło: magis oꝗͣ
d̾o. Qͥ sic cantant. nõ cantant ĩchoro¬
cũ maria sorore moisi. s ĩpalatio
cũ erodiade ut placeant discũbenti¬
bus uł herodi. Tunco autẽ ne sicut
delectantur altitudine uocis: delec¬
tentur etiam elatione mentis. Ne¬
mo tamen alçius cantat. eo ꝙ̃ dñs
audire consuerat. de monte scõ suo.
Nemo dulcius. qũa cui dñs in linat
aurem suam . Uoce mea inquit ad
te scõ suo. Esto gͥ in ualle humilita¬
tis: ut in monte scõ audui merea¬
ris. Si sic cantas u̾ ab alus laudem
queras. uocem tuã uendis ⁊ facis
eam nõ tuam s suam. Caue ne mo¬
uasteriũ. uertas inteatrũ. Habeᷤ ĩ
potest  tua uocem tuã: habeto et
animũ. Frangis uocẽ: frange et uo¬

Expanded text:
etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte sancto suo, nemo dulcius quam cui Dominus inclinat aurem suam. Voce mea, inquit David, te sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri merearis. Si sic cantas, ut ab aliis laudem quaeras, vocem tuam vendis, et facis eam non tuam sed ementi suam. Cave ne monasterium vertas in theatrum. Habes in potestate tua vocem tuam, animum. Frangis vocem, frange et vo
Abbreviated transcription (Latin):
augustinꝰ hoc fit crudeliter. s mise¬
ricorditer : ne contagione pestifera
officinarum locis. uerũ etiã
in omnib motib nrĩs nichil fiat
qd̃ cuiꝰquã offendat᷑ aspeetum. con¬
gruum mͥ fore uidetur. ut maxi¬
me in eccłia cũ ad opus dei uẽtũ
fuerit: humilitatis honestas dili¬
genciꝰ obseruetur. u̾ qui in eccłia
aute conspectũ dei uenimꝰ. ne ibi¬
dem det̾iores simꝰ. Sunt quidam
qͥ mente uagi: artoniti ocłis. habitu
dissoluti: plana parietũ ꝓpicientes
plustrant : aliud cautant ⁊ ali¬
ud cogitant. In choro sunt corpore.
nunc foris exeunt. nec tantum
untꝰ dissoluti: s etiam cũ exierint
foras curiosi. ꝓsalmodiã ꝓferunt:
s psalmodic sensũ nõ attendumt.
Unde beatus gregorius. Uox inqͥt
psalmodie cum ꝑ intencionẽ cordis¬

Expanded text:
Augustinus, hoc fit crudeliter, sed miseAugustinus, hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera officinarum locis, verum etiam in omnibus motibus nihil fiat, quod cujusquam offendat aspectum, congruum mihi fore videtur, ut maxime in ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, nunc foras exeunt; nec tantum intus dissoluti, sed etiam cum exierint foras curiosi. Psalmodiae verba proferunt, sed psalmodiae sensum non attendunt. Unde beatus Gregorius. « Vox, inquit, psalmodi
Abbreviated transcription (Latin):
marthe. s nõ lego responsũ marie
lego tamen xp̃m ꝓhac ad illam tes¬
pondisse. sresponsione si quidẽ xp̃i
doceri possuit prelati. ortatur enim
martham: laudat manã. Illam ne
desistat a bona oꝑatione: istam uͥ
in capitulo ꝑseue̾ret ĩ contemplarione.
Pulcher ordo recte uiuentiũ uͭ in
capitulo turbato fr̃ nõ respondeat:
nisi qd scit. qd̃ deb.⁊ qd̾ dec. In his
trib ꝑsonis designari pot̾ forma ꝑfec¬
te religionis. in martha ministran¬
cium: in maria daustraliũ: in xp̃o
prelatoꝵ. In capitulo itaq in quo dis¬
creti p̾ualet auctoritas prelati. nemo
uł de ordine q̃rat. uł culpam suam
humiliter confiteatur. In his siquidẽ
seruandis sũmꝰ est medicus ⁊ ꝑfecta
medicina seuerꝰ magister nõ c̾cudelis:
dictam aliquis ferre recusauerit
nec tantum fr̃s. s etiam magistrũ
clamosus ⁊ impudens contempserit
etiam nõ abscesserit de ur̃a societate
ꝓhiciatur. Non enĩ ut ait beatus

Expanded text:
Marthae, sed non lego responsionem Mariae; Marthae, sed non lego responsionem Mariae; lego tamen Christum pro hac ad illam respondisse. In responsione siquidem Christi doceri possunt praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulcher ordo recte viventium, ut in capitulo turbato fratri non respondeat, nisi qui scit quid debet et quid deceat. In his tribus personis designari potest forma perfectae religionis. In Martha ministrantium, in Maria claustralium, in Christo praelatorum. In capitulo itaque, in quo discreti praevalet auctoritas praelati, nemo vel de ordine quaerat, vel culpam suam humiliter confiteatur. In his siquidem servandis summus est medicus et perfecta medicina, severus magister non crudelis, dictam ferre recusaverit, nec tantum fratres sed etiam magistrum clamosus et impudens contempserit, etiam si non abscesserit, de vestra societate projiciatur. « Non enim, ut ait beatus
Abbreviated transcription (Latin):
iuet̾num : nec declines cor tuũ in
uerba malicie: s iusticie. Iustus enĩ
in iudicio accusator est sui. Quid ẽ
qd̃ celare ius illi quẽ nichil latet. cu
oinne cor patet qui uidet in abscon¬
dito. qui nouit cogitationes hominũ:
Abscondit se adam in paradiso post
culpam : s abscondi non potuit: q
nudus fugit. Ocłis enĩ dei oĩpotẽtis:
nuda ⁊ aꝑta sunt oĩa. Solent qñq
ex nimia simplicitate p̾latoꝵ. ex ꝑu̾
tiplicari : quia ubi de ẽ se ueritas
discipline: oriuntur uirgia. crescũt
incapitulo. ut ubi debetur haberi sex¬
mo de animab: habeatur cura de bob.
Cõmmouentur int̾ huimodi u̾ba
simpliciores fr̃s : turbantur discreti.
Habent iracundi locum: ꝑu̾si temp
loquendi. Conq̃ritur martha. respõ¬
det maria: quia nõ est qͥ respondeat
ꝓ ea. ubi eiũ inmia simplicitas p̾la¬
toꝵ. nõ seruat pacem claustralium:
uł nõ increpat culpas ministranciũ
ubi nec martha cõpescitur. nec ma¬
rie silenciũ custoditur. lego questũ

Expanded text:
e, ne declines cor meum in verba malitiae , sed justitiae. Justus enim in initio accusator est sui . Quid est quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in abscondito, qui novit cogitationes hominum? Abscondit se Adam in paradiso post culpam, sed abscondi non potuit, qui nudus fuit . Oculis enim omnipotentis Dei nuda et aperta sunt omnia . Solent etiam ex nimia simplicitate praelatorum, vellites multiplicari, quia ubi deest severitas disciplinae, oriuntur jurgia, crescunt in capitulum, ut ubi haberi deberet sermo de animabus, habeatur cura de bobus. Commoventur inter hujusmodi verba simpliciores fratres, turbantur discreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium, vel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum
Abbreviated transcription (Latin):
encie boni ⁊ mali ne comedas. De
t̾cio dicitur. Et retulit triginta ar¬
genteos. ⁊ ꝓiecit intemplo. Pena
laqueus. De prima dicitur. Uidi
tui. uesceris pane tuo. De tercia:
laqueo se suspen dit. ⁊crepuit medi.
His tribus tres claustraliũ ordines
Alii uero familiares magistris loculos
portant: ⁊ ĩ occulto detrahentes: ma¬
gistros cruciant. Quid : Nocet¬
ne dignitas. potestas ⁊ familiaritas:
Creatus intanta dignitate angłs
ut lucifer uocaretur : nõ aitendẽs
dignitatẽ creationis : sede̾ casurus

Expanded text:
boni et mali ne comedas . De tertio dicitur, et retulit tringinta argenteos, et projecit in templo . Poena laqueus. De prima dicitur: Vidi tui vesceris pane tuo . De tertia: Laqueo se suspendit, et crepuit medius . His tribus tres claustralium assignanalii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus
Abbreviated transcription (Latin):
claustralium. Cum enim reuert̾e¬
tur dauid a cede amalech: uemt
homo adeum de castris saul. quia
post mortificationem uicioꝵ. iterũ
carnis appetitus uõ tantum ꝓpͥos
mentes alioꝵ. Quos enĩ saul nisi
suꝑbos in eccłia prelatos significat:
in monte gelboe ab amalechita ꝑ¬
cussus occũbit ÷ dum in monte suꝑ¬
bie posita ꝑ diuersa carnis de¬
sideria. mens fluxa decurrit.
Suꝑ saul ut eum occideret.
Amor scilic ꝓprie excellencie : ⁊ uo¬
luptas carnis. Audire forfitan hem̃e
hui̾modi. que audita fama salomo¬
nis. ingressa ihrłm locuta ẽ ei uni¬
uersa que habebat incorde suo: et
ille docuit om̃a q̃ ꝓposuerat. Uidensq¬

Expanded text:
claustralibus. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, venit ad eum homo de Castris Saul, quia dum post mortificationem vitiorum iterum carnis appetitus non tantum proprios nclinet mentes aliorum. Quos enim Saul, nisi superbos in Ecclesia praelatos significat? in monte Gelboe ab Amalechita percussus occumbit, dum in monte superbiae posita, per diversa carnis desideria mens fluxa decurrit. Super Saul ut eum occideret, amor scilicet propriae excellentiae, et voluptas carnis. Audire forsitan velleshujusmodi, quae, audita fama Salomonis, ingressa Jerusalem, locuta est ei universa quae habebat in corde suo, et ille docuit omnia quae proposuerat, vidensq
Abbreviated transcription (Latin):
domo ᷤ uicinas eccłias uagando aircui¬
re. S cũ sathan afacie dnĩ exit. bo
iob ⁊ substancie enis molestus fuit
quia quidã fr̃s ꝑu̾si ⁊ cũ ꝑmanent
in daustris.⁊ cũ exeunt. bene uiuẽ¬
eiunt. Scito tamen qd̃ quicqͥd intus
⁊ ext̾ius delinquit᷑:. in capitulo ꝑ cõ¬
fessionẽ relaxatur. ħ est domꝰ uicina
paradiso. De domo ⁊ enĩ confessionis
fit transitus ad beatitudinẽ et̾ne pa¬
cis. Tres sunt itaq domus. inquibus
patrem suscipim̃: ꝑ pietatem iusitati
berati peccati. prim̾a domꝰ renũcian¬
tib peccato: affinis est egipto. Seda
domꝰ ꝓficientib in bono: ꝓxima est
deserto. Tercia delectantib in dño.
conuĩcta est paradiso. Esto gͥ humil
ut sis in paradiso sublimis. Noli
q̃so eẽ in capitulo: sicut sathan in
celo. uł sicut adam in paradiso. Un
enĩ desꝑat . alter excusat. Tanto enĩ
sathan det̾ior. qnto desꝑatior. An nes¬
as sathan expulsũ acapitulo celi. adã
acapitulo paradisi: uidam a capitulo

Expanded text:
domos, vicinas ecclesias vagando circuire. Sed cum Satanas a facie Domini exiit, beato Job, et substantiae ejus molestus fuit; quia quidam fratres perversi et cum remanent in claustris, et cum exeunt, bene vivenfiunt. Scio tamen, quod quidquid intus et exterius delinquitur, in capitulo per confessionem relaxatur. Haec est domus vicina paradiso. De domo etenim confessionis fit transitus ad beatitudinem aeternae pacis. Tres sunt itaque domus, in quibus Patrem suscipimur per pietatem visitati; berati. Prima domus, renuntiantibus peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam a capitulo paradisi; Judam a capitulo
Abbreviated transcription (Latin):
re ergo in locum remissionis: in¬
ducis lit̾e contradictionis: ħͥ est
locus diabolo p̾ cet̾is odiosꝰ. Hic
amictit: quos alias accuisi .uir. hic
est enĩ locus sp̃ui scõ consecratus.
⁊biq pater. ubiq filius. ubiq
locus spui scõ dicitur ẽẽ deputatꝰ.
posunt quedam dici de ꝑsona filii:
que non debent dici de ꝑsona sp̃s
sc̃i. In carnatio si quidem̃ ꝑtinet
ad filium : nec etiam in carnatũ
legimus sp̃m scir̃a. Sic etiam ꝑti¬

Expanded text:
 futuro . Quare ergo in loco remissionis inducis litem contradictionis? Hic est locus diabolo prae caeteris odiosus, hic amittit quos alibi acquisivit: hic est enim locus Spiritui sancto consecratus. Ubique Pater, ubique Filius, ubiquelocus Spiritui sancto dicitur esse deputatus. Possunt enim quaedam de persona Filii dici, quae non debent dici de persona Spiritus sancti. Incarnatio siquidem pertinet ad Filium, nec incarnatum legimus Spiritum sanctum. Sic etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ppło: ⁊ tu de dignatis spolian coram
militib: ut daret nobis exemplum
paciencie. Accusaris.⁊ tu litigas. ut sis
exempliun fr̃ib ꝑu̾sitatis ⁊ malicie:
Quare ergo resistis spĩu scõ : Sp̃i scõ¬

Expanded text:
populo, et tu dedignaris spoliari coram populo, et tu dedignaris spoliari coram militibus, ut daret nobis exemplum patientiae; accusaris et tu, et litigas, ut sis exemplum fratribus perversitatis et malitiae. Quare ergo resistis Spiritui sancto? Spi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. ꝑ stabulum. uinũ ⁊ oleum. Medici
sunt prelati. loca capitula. modi pe¬
nitencie remedia. Attende gͥ insama¬
ritano p̾latum. in stabulo capitulũ.
ĩ infusione uii ⁊ olei. fom̃tu conso¬
lationis: ⁊ asꝑitatem correctionis. In
hoc capitulo ẽ enam piscina con¬
punctionis. in qua sanatus est infir¬
fessionis. Nec tam̃ sanatus est nͥ uñ.
Nisi enĩ adsit unitas: de ẽ sanitas.
In tolerabilis igitur hec abusio. ut ibi
litiges : ubi te accusare debes. ut auge¬
atur culpa uͥ delerę pot̾. ut ibi contẽp¬
eĩ ip̃e de p̾latis: qui uos sꝑuit. me
sꝑuit. S forte dic aliquis. Religio¬
sum possum pati magistrum: s cum
negligenciam platoꝵ considero: obe¬
dux contempno. Cum iuideo fr̃s me¬
ip̃o de t̾iores: accusationes eoꝵ pati nolo.
factus es. Quare contempnis magis
in terra Ragellatum : Tulit xp̃s crucẽ
ꝓ peccatis nr̃is. nõ ꝓsius: tu uirgam
renuis : Flagellari nõ erubuit coram

Expanded text:
num, per stabulum, per vinum et oleum. Medici num, per stabulum, per vinum et oleum. Medici sunt praelati; loca, capitula; modi poenitentiae, remedia. Attende igitur in Samaritano praelatum; in stabulo capitulum, in infusione vini et olei, fomentum consolationis, et asperitatem correptionis. In hoc capitulo est etiam piscina compunctionis, in qua sanatus est infirfessionis. Nec tamen sanatur nisi unus. Nisi enim adsit unitas, deest sanitas. Intolerabilis igitur haec abusio, ut ibi litiges, ubi te ipsum accusare debes; ut ibi augeatur culpa, ubi deleri potest; ut ubi contemit, me spernit . Sed forsitan dicet aliquis: Religiosum pati possum magistrum, sed cum negligentiam praelatorum considero, obedire contemno; cum video fratres meipso deteriores, accusationes eorum pati nolo. factus es. Quare contemnis magistin terra flagellatum? Tulit Christus crucem pro peccatis tuis, non pro suis, et tu virgam renuis? Flagellari non erubuit coram
Abbreviated transcription (Latin):
credebam narrantib mͥ: donec ip̃a
ueni ⁊ uidi ocłis meis: ⁊ ꝓbaui qͣd
media pars michi nũciata nõ fuiss.
Parum itaq iudetur captiuo libe¬
raro. conu̾so. ⁊ accenso: audire pre¬
dicationem nisi ueniat ꝑ affectũ:
uidere ꝓbet ꝑ cognicionẽ : nisi ꝓb
ꝑ effectum. Cum ergo uid ĩdomo
conu̾sionis. bona contemplationis.
⁊ recogitat inse que audierat adhue
in sd̃o positus de bonis uite actiue:
nis. inlitatẽ cibi. quietẽ silencii. ⁊
iterũ attendit. ꝑ contemplationẽ
futẽ iuite premĩa : ubi erit iustis
etua bonitas. felix et̾uitas. gaudiũ
sine dolore: qui es sine labore. Cum ãt
rem ⁊ longiorem partem elegit. q̃ nõ
auferetur abea : Quanto mekorem
et lingiorem : tanto maiorem. In acti¬
ua si quidem uita: finis est in labore
In contemplatiua u̾o: nec de fectus ĩ
bonis. nec tͥminus in delectatione. De
iustituit tria. salio medicos: loca reme¬
dia. hec tria designantur ꝑ samarita¬

Expanded text:
donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi quod media pars mihi nuntiata non fuerit. Parum itaque videtur captivo, liberato converso et accenso audire praedicationem, nisi veniat per affectum, videre per cognitionem, nisi probet per effectum. Cum enim videt in domo conversionis bona contemplationis, et recogitat in se ea, quae audierat adhuc in saeculo positus de bonis activae vitaenis, vilitatem cibi, quietem silentii, et iterum attendit per contemplationem, futurae vitae praemia, ubi erit justis aeterna bonitas, felix aeternitas, gaudium sine dolore, quies sine labore, cum, inqrem partem elegit, quae non auferetur ab ea? Quanto meliorem et longiorem, tanto majorem. In activa siquidem vita finis est in labore, in contemplativa vero nec defectus in bonis, nec terminus in delectatione. CAPinstituit tria, scilicet medicos, loca, remedia. Haec tria designantur per Samarita
Abbreviated transcription (Latin):
sentia:. ⁊ idõ scd̃m diu̾sitatẽ ꝑso¬
narum: diuersa singłis asignã¬
tur officia. Considerãtur et enĩ
in patre pictas miscrationis. uifilio
affectus redemptionis. in spũ scõ be¬
nignitas remissionis. Motus si quidẽ
pater pietate. iuifit filium sũ ubi¬
redimeret: ꝓmisit etiam sp̃m scm̃
in quo poc̃a dimict̾et. Uides ne quomͦ
ꝑtii ad patrẽ potestas mutentis:
ad filium humilitas obedientis:
ad sp̃m scm̃m remissio penitentis: Est
igitur capitulũ officina sp̃s sci: inqͣ
filii dei congregantur : ut ei reconci¬
lientur. Noli cẽ fr̃ qͣsi sathan inter
filios dei. Inter filios dei sathan eẽ¬
dicitur. qui fr̃s suos conturbat: qͥ
frĩb detrahit : ⁊ eisdem maliuolꝰ in¬
sidianr. Sathan aduersarius inter¬
pretatur. ⁊ sachan ẽ. qui magistro
contra dicit.⁊ frĩb aduersatur. Ad
qũe dicitur. Unde uenis : De eo que¬
ritur unde ueniat. qui nũqũa est
stabilis. s semꝑ instabilitatẽ uag̾¬

Expanded text:
sentia, et ideo secundum diversitatem personarum, diversa singulis assignantur officia. Consideratur etenim in Patre pietas miserationis, in Filio affectus redemptionis, in Spiritui sancto benignitas remissionis. Motus siquidem Pater pietate misit Filium ut redimeret, promisit etiam Spiritum sanctum in quo peccata dimitteret. Videsne quomodo pertinet ad Patrem potestas mittentis, ad Filium humilitas obedientis, ad Spiritum sanctum remissio poenitentis? Est igitur capitulum officina Spiritus sancti, in qua filii Dei congregantur, ut ei reconcilientur. Noli esse frater quasi Satan inter filios Dei . Inter filios Dei Satan dicitur, qui fratres suos conturbat; qui fratribus detrahit, et eisdem malevolus insidiatur. Satan, adversarius interpretatur. Et Satan est, qui magistro contradicit, et fratribus adversatur. Ad quem dicit: Unde venis? De eo quaeritur unde veniat, qui nunquam est stabilis, sed semper instabilitatem a