comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
equitur ergo matheus ita
Inarrans. Ee cum inde tran¬
sisset:ueuit in sinagogam eorp
et ecce homo manum habens
aridam. Et cetera usq ad illud
ubi ait. Et resticuta estsanitati.
sicut attera. De isto sanato qui ma¬
num habebaͭ aridam etiam mar¬
eus et lucas non tacent. Posset au¬
tem putari eo die factum: et de
spiscis et de ipso sanato. quoni¬
am sabbatum et hic cominemora¬
tur: nisi lucas apuiss alio sabbato
faccum eẽ de sanitate aride ma¬
nus. ꝓinde quod ait matbeuis
et cum inde transsiss uenit in si¬
nagogam eoꝵ: non qtuidem ue¬
nit nisi cum inde transisset. Seo
post quot dies in synagogoam
eorum uenerit: post ea quam sege¬
tem illam transut. an recto conti¬
mio ꝙ gressu illuc ierit: non expres¬
sume.
de ꝑhoc locus datut narratiomi lu¬
cȩ quidicit. ilio sabbato huius
manum sanatam. Ged pocest mo¬
ucre quomodo mathis direrit qo
ipsi interrogaierant dominum
si licet sabbato curtre: uolentes i¬
uenire. accusandi occasionem.

Expanded text:
ur ergo Mattbeus ita narrans: et cum inde transisset, uenit in synagogam eorum. et ecce homo manum habens aridam, et cetera usque ad illud ubi ait: et restituta est sanitati sicut altera. de isto sanato, qui manum habebat aridam, etiam Marcus et Lucas non tacent. posset autem putari eo die factum et de spicis et de isto sanato, quoniam sabbatum et hic commemoratur, nisi Lucas aperuisset alio sabbato factum fuisse de sanitate aridae manus. proinde quod ait Mattheus: et cum inde transisset, uenit in synagogam eorum, non quidem uenit nisi cum inde transisset, sed post quot dies in synagogam eorum uenerit, posteaquam a segete illa transiit, an recta continuoque illuc ierit, non expressum est. ac per hoc locus datur narrationi Lucae, qui dicit alio sabbato huius manum sanatam. sed potest mouere, quomodo Mattheus dixerit, quod ipsi interrogauerant dominum, si licet sabbato curare, uolentes inuenire accusandi occasionem,
Abbreviated transcription (Latin):
UAM IGTTUR felices erant
taluntur ꝑturbationibus animo¬
rum. nullis corporum ledebant᷑
incõmodis: tam felix eẽt untuer¬
sa societas huimana si nec illi ma¬
lurn quotd etiam in posteros tra¬
iecerunt. nec qiusquam ex eoꝵ¬

Expanded text:
uam igitur felices erant tabantur perturbationibus animorum, nullis corporum laedebantur incommodis: tam felix universa societas esset humana, si nec illi malum, quod etiam in posteros trajecerunt, nec quisquam ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
itati sunt sicut matħs et marc̃
dicunt: ceꝑunt ei singulatum
dicere: Numquit ego: At ipse re¬
spondens ait. sicut matħs sequi¬
tur. Qui intingit mecum manũ
inparaside: hic me tradet. Et se¬
quitur idem matħs ita subnec¬
tẽsii filiꝰ quidem homuns uadit.
sic̾ scriptumẽ de illo .ue. autem
homini illi: ꝑ quem fuius ho¬
minis tradetur: bomim erat ei.

Expanded text:
stati, sicut Matthaeus et Marcus stati, sicut Matthaeus et Marcus dicunt, coeperunt ei singillatim dicere: Numquid ego sum? At ipse respondens ait, sicut Matthaeus sequitur, Qui intingit mecum manum in paropside, hic me tradet. Et sequitur idem Matthaeus ita subnectens: Filius quidem hominis vadit, sicut scriptum est de illo: vae autem homini illi, per quem Filius homi
Abbreviated transcription (Latin):
ac bñdirit ac fregit.
dedit ꝙ discipulis suis et ait
Iccipite: et comedite: Noc est
corpus meum. Nec et marcus
lucas q cominemorant. Quod
enum lucas de calice bis com¬
memorauit. priꝰ antequam pa¬
nem daret. deinde pꝰea quam
panem dedit: illuo quoo siiꝰ
uero quos ordine. suo posuit
non commemorauit suꝑuis
ytrumq autem contunctum
hanc sententiam facit. quȩ et
lorumẽ. Ioħs autem de cor¬
poie et sanguine. domini hoc
uo nichil cdix̾. s. plane alibi
uito uberiꝰ. hic dominum
ocutum eẽ testatur. Nunc u
cum diũm acena surręrisse et
pedes discipulorum lauisse cõ¬
memorass reodita etiam ratione
cur eis hoc fecerit. in qua domi¬
nus ad huc clause significaue¬
iat ꝑ testimonium scripturȩ.
abse tradi qui manducaret
eius panem. uenit ad huncioẽ
quem tres ceteri parit̾ insinu¬
aut. sum hȩc dixiss inquit ihc.
turbatus ẽ spũ et ꝓtestatus ẽ.
et dix̃. Am̃am̃ dico uob: quia unꝰ
er uobis tradet me: Aspitiebant

Expanded text:
 benedixit ac fregit deditque discipulis suis et ait: accipite et comedite, hoc est corpus meum. hoc et Marcus Lucasque commemorant. quod enim Lucas de calice bis commemorauit, prius, antequam panem daret, deinde, posteaquam panem dedit, illud quod superuero quod ordine suo posuit non commemorauerat superius; utrumque autem coniunctum hanc sententiam facit, quae et illorum est. Iohannes autem de corpore et sanguine domini hoc loco nihil dixit, sed plane alibi multo uberius hinc dominum locutum esse testatur. nunc uero cum dominum a cena surrexisse et pedes discipulorum lauisse commemorasset reddita etiam ratione, cur eis hoc fecerit, in qua dominus adhuc clause significauerat per testimonium scripturae ab eo se tradi qui manducaret eius panem, uenit ad hunc locum, quem tres ceteri pariter insinuant: cum haec dixisset, inquit, Iesus, turbatus est spiritu et protestatus est et dixit: amen, amen dico uoex vobis tradet me. Aspiciebant
Abbreviated transcription (Latin):
s quanta futura eẽt. et quan¬
docoeptura. idẽ: quia trina
et quia ante galli cantum. Qu̾ã¬
quam in animo eius. et ante
primum galli cantum: tota
possit intelligi. Quanuis eni
uerbis negantis amte primum
cȩpta. ante scdm aũt galli can¬
tum ꝑacta sit. tota ulla trina
negatio: tam affectione. animi
et timore petri. ante pͥmum¬
tota concepta ẽ: Nec unt est quã¬
tis morarum int̾uallis trina
uoce enuntiata sit. cum cor
eius etiam primumante gal¬
licantum tota possederit. tam
magna scilicet formidine in
bibita: ut poss dnm. non solũ
semels iterum. et t̾cio int̾roga¬
in corde suo quieam uiderit ad
concupiscendum: sic petrus
quando cumq uerbis ederet
timorem quem tam uehemt᷑
animo conceꝑat ut ꝑdutare
poss. usq ad terciam dñi nega¬
tionem: tota trina negatio. ei
temꝑi deputanda ẽ: quando
eum trine negationi sufficiens
timor inuasit. Ex quo etiam si pꝰ
primui galli cantum in eiꝑent

Expanded text:
sed quanta futura esset et quansed quanta futura esset et quando coeptura, id est quia trina et quia ante galli cantum, quamquam in animo eius et ante primum galli cantum tota \'possit intellegi. quamuis enim uerbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa trina negatio, tamen affectione animi et timore Petri ante ptota concepta est. Nec interest quantis morarum intervallis trina voce enuntiata sit, cum cor ejus etiam ante primum galli cantum totam possideret, tam magna scilbibita, ut posset dominum non solum semel, sed iterum et tertio interrogaorde suo qui eam uiderit ad concupiscendum. sic Petrus quandocumque uerbis ederet timorem, quem tam uehementem animo conceperat, ut perdurare posset usque ad tertiam domini negationem, tota trina negatio ei tempori deputanda est, quando eum trinae negationi sufficiens timor inuasit. ex quo etiam si post primum galli cantum inciperent
Abbreviated transcription (Latin):
aũt. Dico tͥ petre: non cantabit
hodie gallus: donec ter neges
nosse me: Ioħ̾s aũt. Am̃ am̃ dico
tibi non cantabit hodie gallus
donec me ter neges. Uiuersis
enim uerbis et uerborum ordi¬
ne eamdem ei plicauerunt
sententiam dixisse dominũ
qd̃ antequam gallus cantaret
eum petrus eẽt negaturus.
Rursus si totam trinam nega¬
nonem ante ꝑegegiss quam
cantare gallus inciꝑet: super¬
fluo dixisse marcus dep̾hende¬
retur ex ꝑsona diũ. am̃ dico tͥ
quia tu hodie in nocte. hac pͥ¬
usquam gallus bis uocem cle¬
derit: ter me negaturus es. Od
enim attinebat dicere prius¬
quam bis. quandosi ante pͥ¬
mum galli cantum tota ulla
trina negatio conpleretur si¬
mul et ante scõm. et an tertiũ
et ante om̃s galli cantus eiuso̾
noctis completa inueniretur
quȩ ante ipsum completa
primum ꝓbaretur: S quia
ante primum galli cantum
coeptaẽ illa trina negatio: at¬
tenderunt illi tres non quan¬
do eam conpleturus eẽt petrus

Expanded text:
autem: dico tibi, Petre, non cantabit autem: dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec ter neges nosse me. Iohannes autem: amen amen dico tibi, non cantabit gallus, donec me ter neges diuersis enim uerbis et uerborum ordine eandem explicauerunt sententiam dixisse dominum, quod, antequam gallus cantaret, eum Petrus esset negaturus. rursus si totam trinam negationem ante peregisset, quam cantare gallus inciperet, superfluo dixisse Marcus deprehenderetur ex persona domini: amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam gallus bis uocem dederit, ter me negaturus es. quid enim adtinebat dicere priusquam bis, quando, si ante primum galli cantum tota illa trina negatio conpleretur, simul et ante secundum et ante tertium et ante omnes galli cantus eiusdem noctis conpleta inueniretur, quae ante ipsum primum conpleta probaretur? sed quia ante primum galli cantum coepta est illa trina negatio, adtenderunt illi tres, non quando eam conpleturus esset Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃s cliscipuli dixerunt. hȩc
pene ip̃is uerbis etiã marcus c̾¬
memorat. nͥ qd̃ nõn gn̾alit᷑ s distic¬
tius quemad modum fut᷑um
eẽt exp̾ssit dictum adño. Am̃
dicotibi quia tu hodie in nocte
hac pͥus quam bis gauus uocẽ
dederit: ter me es negaturus.
Cum itaq om̃s dicant. p̾dirisse
dñm quod eum petrus eẽt nega¬
turus anteꝙͣ. gallus cantaret
nonaut om̃s dicant. quotien
gauus cantaret: marcus hoc
solus narrauit exp̃ssius. Unde
non nullis uidetur non congru¬
ere ceteris quia parum attendt:
et maxime eorum obnubilatur
intentio. cum adu̾sus euangłin
animo indiuuntur hostili. Tota
enm petri negatio. trina uegatio ẽ.
meidem namq ꝑmansit trepida¬
donec admonnitus quio ei p̃dic¬
nm sit amaro fletu et cordis
dolore sanaretur. Hec autem to¬
ta idẽ trina negatio si pꝰ pͥmũ
galli cantum inciꝑet: falsum
dirisse uiderentur tres. Quoꝵ
matħs dix̃ Am̃dico tibi quia¬
in hac nocte antequam gallus
cantet ter me negabis. Iucas

Expanded text:
s discipuli dixerunt. Haec paene ipsis uerbis etiam Marcus commemorat, nisi quod non generaliter, sed distinctius, quemadmodum futurum esset, expressit dictum a domino: amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam bis gallus uocem dederit, ter me es negaturus. cum itaque omnes dicant praedixisse dominum, quod eum Petrus esset negaturus, antequam gallus cantaret, non autem omnes dicant, quotiens gallus cantaret, Marcus hoc solus narrauit expressius. unde nonnullis uidetur non congruere ceteris, quia parum adtendunt et maxime eorum obnubilatur intentio, cum aduersus euangelium animo induuntur hostili. tota enim Petri negatio trina negatio est. in eadem namque permansit trepidadonec admonitus, quid ei praedictum sit, amaro fletu et cordis dolore sanaretur. haec autem tota, id est trina negatio, si post primum galli cantum inciperet, falsum dixisse uiderentur tres, quorum Mattheus dixit: amen dico tibi, quia hac nocte, antequam gallus cantet, ter me negabis, Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim incredibile ẽ.au¬
quantum tlisiunctis inter¬
uallis temporis petrum cõ¬
motum eẽ ad p̾sumendum
sic̾ ad negandum. uel ei dnm̃
aliquio ter similit᷑ respondis¬
se: quando quid̃ etiam con¬
textim nullis aluis int̾posi¬
tis rebus aut uerbis pꝰ resur¬
rectionem ter illum int̾ro¬
gat utrum eum amet. et ei
ter hoc idem respondenti etiã
ip̃e mandatum de pascendis o¬
uibus suis unum idem q ter
precipit Noc. aũt eẽ credibiliꝰ
qd̾ ter ostenderit p̃sumptionẽ
suam petrus. et de sua trmna
negatione. ter a dño audierit.
ex ipsis euangelistarum u̾bis
quȩ adño dicta diu̾se. ac diu̾sa
cominemorant. sic ꝓbatur. Ecce
meiinerimꝰ qd̃ mne int̾pofui
Er euanglõ ioħis hoc certe dire¬
rat. Filioli adhue modicum
uobiscum sum. Queretisme
et sicut dui uideis quo egona¬
do uos potestis uenire: Et uob

Expanded text:
Neque enim incredibile est alNeque enim incredibile est aliquantum disiunctis interuallis temporis Petrum commotum esse ad praesumendum sicut ad negandum uel ei dominum aliquid ter similiter respondisse, quando quidem etiam contextim nullis aliis interpositis rebus aut uerbis post resurrectionem ter illum interrogat, utrum eum amet, et ei ter hoc idem respondenti etiam ipse mandatum de pascendis ouibus suis unum idemque ter praecipit. hoc autem esse credibilius, quod ter ostenderit praesumtionem suam Petrus et de trina sua negatione ter a domino audierit, ex ipsis euangelistarum uerbis, quae a domino dicta diuerse ac diuersa commemorant, sic probatur. ecce meminerimus quod nunc interposui ex euangelio Iohannis. hoc certe dixerat: filioli, adhuc modicum uobiscum sum. quaeritis me, et, sicut dixi Iudaeis, quo ego uado, non potestis uenire, et uo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓte ponam. Respõdit ihe. am¬
mam tuam ꝓ mne pones: Am̃
am̃dico tibi non cantabit gal¬
ius: donec me ter neges. Hoc
dep̃dicta negatione sua pe¬
tro non solusi ioħ̾s e ex cuiꝰ
euangelio mͦ ista int̾erposui
s et ceteri tres cominemorant
memorandam ueniunt. Nã
matheus et marcus pari ꝓrs
ndine: et eodem nartationis
suȩ loco eam subnectunt am¬
bo pꝰea quam dñs egressus ẽ
ex illa domo ubi manducaue¬
rant pascha lucas uͦ et ioh̃s.
ante quam inde eẽt egressus
sfacile possemꝰ ui telligere
aut illos duos eam recapitu¬
lando posuisse: aut istos pre¬
occupando: nͥ magis moue¬
ret quod tam diu̾sa non tan¬
nim uerba. s etiam sententi¬
as dñi p̾mitunt. quibus ꝑ¬
motus petrus ilam p̾sump¬
tionem ꝓferret uelcum dño
uel ꝓ dño moriendi ut mag̃
cogant intelligi ter eiun er¬
p̃ssisse p̃sumptionem suam
diuersis locis sermonum xp̃i:
et ter illi a cdomino respon¬
sum quoo eum eẽt ante gal¬
li cantum ter negaturus

Expanded text:
te ponam. respondit Iesus: animam tuam pro me ponis? amen, amen dico tibi, non cantabit gallus, donec me ter neges. hoc de praedicta negatione sua Petro non solus Iohannes, ex cuius euangelio modo ista interposui, sed et ceteri tres commemorant. memorandam ueniunt. nam Mattheus et Marcus pari prorsus ordine et eodem narrationis suae loco eam subnectunt ambo, posteaquam dominus egressus est ex illa domo, ubi manducauerant pascha, Lucas uero et Iohannes, antequam inde esset egressus. sed facile possemus intellegere aut illos duos eam recapitulando posuisse aut istos praeoccupando, nisi magis moueret, quod tam diuersa non tantum uerba sed etiam sententias domini praemittunt, quibus permotus Petrus illam praesumtionem proferret uel cum domino uel pro domino moriendi, ut magis cogant intellegi ter eum expressisse praesumtionem suam diuersis locis sermonis Christi et ter illi a domino responsum, quod eum esset ante galli cantum ter negaturus.
Abbreviated transcription (Latin):
consonat. Ueuide matħs subiũ¬
git. Respondens autem iudas
qui tracdidit eum: dir̃. Nuanqͥo
ego sum rabi : dit illi. Tudiristi
Etiam hic non expressum ẽ: u¬
trum ip̾e. eẽt. Pocest entm ad hue
intelligi: tanqͥuam non ego dixi
potuit etiam hoc sic dici a uida
et adño responderi: ut non om̃s
aditerent. Ueinde sequitur
matħ̾s et uiserit misterium cor¬
poris et sanguinis a dño disciplis
datum sic̾ et marcꝰ et lucas. Seo
cum tradidiss calicem: rursus
de tracditore suo locutusẽ. quod
iucas ꝓsequitur dicens. Uerũp
tam̃ ecce manꝰ tradentis me: mec̃
ẽ inm̾sa. Et quidem fuiꝰ hõis:
scd̃m qd̾ definitumẽ uadit. We¬
rumptam̃ ue iui homini: ꝑ qu̾e
tradetur. Noc iam intelligentũ
ẽ illuo consequi. qd̾ ioh̾s narrat
isti autem p̃termiserunt: sicut
dutrunt. Cum gͦ pꝰ traditum cali¬
cem dixiss dñs qd̾ aluca positum
ẽ uerumptam̃ ecce manꝰ traden¬
tisme met̾ ẽ inm̃sa et cer̾a: con¬
iungitur ullud scd̾m ioħm. Erat

Expanded text:
s subjungit: Respondens autem Judas, qui tradidit eum, dixit: Numquid ego sum, Rabbi? Ait illi: Tu dixisti. Etiam hic non expressum est, utrum ipse esset. Potest enim adhuc intelligi, tanquam, Non ego dixi: potuit etiam hoc sic dici a Juda et a Domino responderi, ut non omnes aduerterent. Deinde sequitur Mattheus et inserit mjsterium corporis et sanguinis a domino discipulis datum sicut et Marcus et Lucas. sed cum tradidisset calicem, rursus de traditore suo locutus est, quod Lucas persequitur dicens: uerum tamen ecce manus tradentis me mecum est in mensa. et quidem filius hominis secundum quod definitum est uadit, uerum tamen uae illi homini, per quem tradetur! hic iam intellegendum est illud consequi, quod Iohannes narrat, isti autem praetermiserunt, sicut dixerunt. cum ergo post traditum calicem dixisset dominus quod a Luca positum est: uerum tamen ecce manus tradentis me mecum est in mensa, et cetera, coniungitur illud secundum Iohannem: erat
Abbreviated transcription (Latin):
quia cliscipuli mei estis: si dilee¬
tionem habueritis ad inicem.
Uicit ei symon petrus. dñe. quo
ualis: Nempe hic manifestũ
ẽ. ex. illis uerbis motum eẽ. petrũ
ut diceret dñe quouadis: quia
dicentem audierat quo ego ua¬
do: non potestis uenire: hespon¬
dit iħc eidem petro. Quo egoua¬
do: ñ potess me mͦ sequi. seque¬
ris aũt pꝰ ea. Tune ille. Quare
non possum inquit sequi temͦ:
Animam meam: ꝓte ponam.
Nuic p̾sumptioni. respondit
dñs futuram eius negatione̾
Lucas autem cum cõmemorass
dirisse dnm̃m. simon ecce satha¬
nas expeuuit uos ut scribraret
sicut triticum ego aut rogaui

Expanded text:
i discipuli estis, si dilectionem habueritis ad inuicem. dicit ei Simon Petrus: domine, quo uadis? nempe hic manifestum est ex illis uerbis motum esse Petrum, ut diceret: domine, quo uadis? quia dicentem audierat: quo ego uado, non potestis uenire. respondit Iesus eidem Petro: quo ego uado, non potes me modo sequi; sequeris autem postea. tunc ille: quare non possum, inquit, sequi te modo? animam meam pro te ponam. huic praesumtioni respondit dominus futuram eius negationem. Lucas autem cum commemorasset dixisse dominum: Simon, ecce satanas expetiuit uos, ut cribraret si
Abbreviated transcription (Latin):
paratus sum et incarcerem et
in mortem ire: Et ille dĩx. Dico tͥ
petre: non cantabit hodie. gal¬
ius: donec ter neges nosse me
Quam hoc aliud sit. aliud ullud
unde petrus ad p̾sum̃dum
ꝑmotus sit. quis non uideat :
At uͦ matħs. Et hymno dicto in¬
quit: exierunt in montem oli¬
ueti. Tunc dicit nus ih̾e. Om̃s
uos scaudalum patiemini in
ine: in ista nocte: Scriptum ẽ
enu. ꝑcutiam pastorem: et dis¬
ꝑgentur oues gregis. Postqu̾a
autem resurrȩxero p̾cedam uos
ingalileam. Sic ꝓrsus et marcus.
Qiuo habent etiam hecu̾ba. uł
sententiȩ simile illis. uel quibꝰ
petrus retulit p̾sũptionem suã:
Et hic gͦ ita sequitur. Respondẽs

Expanded text:
in carcerem et in mortem ire. et ille dixit: dico tibi, Petre, non cantabit hodie gallus, donec ter neges nosse me. quam hoc aliud sit, aliud illud unde Petrus ad praesumendum permotus sit, quis non uideat? at uero Mattheus: et ymno dicto, inquit, exierunt in montem oliueti. tunc dicit illis Iesus: omnes uos scandalum patiemini in me in ista notiam pastorem, et dispergentur oves gregis. Postquam autem resurrexero, praecedam vos in Galilaeam. Sic prorsus et Marcus. Quid habent etiam haec verba vel sententiae simile illis, vel quibus Petrus retulit praesumptionem suam? Et hic ergo ita sequitur: Respondens
Abbreviated transcription (Latin):
Q pꝰ uucellam: tunc introut
in ilum sathanas. Nic uiden¬
dum ẽ ne. non solum luce: qui
iam direrat intrasse. sathanam
in coruidȩ tunc quando pactꝰ
pecuma traderet: s etiam sibi
ip̃e ioħis repugnare iuideatur
quia iam dixerat suꝑiꝰ añqu̾a
istam bucellam accipet. Et ce¬
na facta cum iam diabolus in¬
misiss in cor ut tracdeiet eum
uidas. Quomͦ enimintrat in
cor nͥ unmittendo iniquas ꝑ¬
suasiones cogitationibus im¬
quorum: s nunc intellig̾e̾
debemꝰ adiabolo iuidam pleniꝰ
possessum. sic̃ contra inbono
plemꝰ acceꝑunt. Post bucellã gͦ
tunc intr̃ont in eum sathanas:
et sic̃ contextim ioħs ip̾e cõme¬
morat: dicit ei iħc. Quod facis:

Expanded text:
 buccellam tunc introiuit in illum satanas. Hic uidendum est, ne non solum Lucae, qui iam dixerat intrasse satanan in cor Iudae, quando pactuspecunia traderet, sed etiam sibi ipsi Iohannes repugnare uideatur, quia iam dixerat superius, antequam istam buccellam acciperet: et cena facta, cum di abolus inmisisset in cor, ut traderet eum ludas. quomodo enim intrat in cor, nisi inmittendo iniquas persuasiones cogitationibus iniquorum? sed nunc intellegere debemus a diabolo ludam plenius esse possessum, sicut contra in bono plenius acceperunt. post buccellam ergo tunc introiit in eum satanas. et, sicut contextim Iohannes ipse commemorat: dicit ei Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
eñi dubium ẽ illam inquisitio¬
nem non fuisse ueram. qui quam¬
uis enim hominum sceiret si non di¬
uinitate uel tp̃r poma illamarbo
non refertur m̃datium ẽ. Quid gͦ
significat qd̾ se ire dñs longiꝰ fui¬
xit: cum cõmittaretur disciplis
exponens eis scripturas utrum ip̃e
eẽt ignorantib: Quio putamꝰ ñ qr
hospitalitatis officio ad suam cog¬
nitionem ꝑuenire posse hoĩes in¬
timauit: ut cum longiꝰ ipse ab
hõibꝰ abscesserit. suꝑ om̃s celos. tñ
ita cumeis sit qui hȩe eribent ser¬
respondeat ille. cum umi ex mini
longiꝰ ab illo eat quisguis catetira¬
tus u̾bo in omnib bonis ei qui se
cominunicet qui catec̃itatur uer¬
bo ei qui se cateritat in omnib
bonis. Et alio loco cum dixisset
neccessitatib scõꝵ cõmunicantes
statim subiecit. hospitalitatem
sectantes. Et isti enim cateritati
erant u̾bo cum eis exponeret scri¬
pturas Et quia hospitalitatem sec¬
tatisunt eum quem in ipsa expo¬

Expanded text:
enim dubium est illam inquisitioenim dubium est illam inquisitionem non fuisse ueram. quiuis enim hominum sciret, si non diuinitate, uel tempore poma illam arbornon refertur, mendacium est. quid ergo significat quod se ire longius dominus finxit, cum comitexponens eis sanctas Scripturas, utrum ipse esset ignorantibus? quid putamus, nisi quia hospitalitatis officio ad suam cognitionem pervenire posse homines intimavit? ut cum longius ipse ab hominibus abscesserit super omnes coelos, tamen ita cum eis sit qui haec exhibent serrespondeat ille: Cum uni ex minimlongius ab illo eat, quisquis catechizatus verbo in omnibus bonis ei qui se s dicit: Communicet qui catechizatur verbo ei qui se catechizat in omnibus bonis. Et alio loco, cum dixisset: Necessitatibus sanctorum communicantes, statim subjecit: Hospitalitatem sectantes. Et isti enim catechizati erant verbo, cum eis exponeret Scripturas, et quia hospitalitatem sectati sunt, eum quem in ipsa expo
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ẽ m̃datium Cum aũt fine¬
tio nr̃a refertur ad aliquam sis¬
nificationem non ẽ m̃datiuum
s aliqua figura ueritatis. Anoq
omnia que a sapientib ⁊ seĩs i¬
ris uel etiam ab ipso dño figul¬
te dicta sunt m̃datia deputabunt᷑
quia scd̃m usitatum intellectum
non suffistit ueritas talib dictis
non eim homo qui habuit duos
filios quoꝵ minor accepta parte pa¬
trimonii sui ꝓfectus ẽ in regionẽ
longinquam ⁊ cẽt̃a quȩ in illa nar¬
ratione conteruntur. ita dicuntur.¬
tanꝗ uere fuit quisꝗͣ. homo. qui
hoc in filus suis duob aut passus
sit aut fecerit. Ficta sunt gͦ ista
ad rem quamdam significandam.
tam longe alteq maiorem et tam
in comꝑabilit differentem: ut ꝑ il¬
lum finctum hoiẽm deus uerus
intelligatur. Sic̃ aũt dicta. ita etiã
facta finguntur sine m̃datio ad
aliꝙͥ rem significandam Unde
ẽ etiam illud eiꝰdem dñi qd̾ in fici
arbore fructum quesiuit eo tp̃r¬
quo illa poma nondum eeñt hõ

Expanded text:
tunc est mendacium. cum autem fictio nostra refertur ad aliquam significationem, non est mendacium, sed aliqua figura ueritatis. alioquin omnia, quae a sapientibus et sanctis uiris uel etiam ab ipso domino figurate dicta sunt, mendacia deputabuntur, quia secundum usitatum intellectum non subsistit ueritas talibus dictis. non enim homo, qui habuit duos filios, quorum minor accepta parte patrimonii sui profectus est in regionem longinquam, et cetera, quae in illa narratione contetanquam vere fuerit quisquam homo qui hoc in filiis suis duobus aut passus sit, aut fecerit. Ficta sunt ergo ista ad rem quamdam significandam, tam longe alteque majorem, et tam incomparabiliter differentem, ut per illum fictum hominem Deus verus intelligatur. Sicut autem dicta, ita etiam facta finguntur sine mendacio ad aliquam rem significandam, unde est etiam illud ejusdem Domini, quod in fici arbore fructum quaesivit, eo tquo illa poma nondum essent. non
Abbreviated transcription (Latin):
intemptationem ⁊ ipse auulis
ẽ ab eis quantum ractus ẽ lap¬
dis. tanq hoc eiꝰs aclmonuerte
in eum dirigent lapidem idt
usq ad ipsum ꝑducerent intee¬
p̃tationem legis quȩ scripta eras
in lapide. Usq ad illum emim
potest ꝑuenire ille lapis: qũ

Expanded text:
in tentationem: et ipse avulsus est ab eis quantum jactus est lapidis: tanquam hoc eos admonuerit, ut in eum dirigerent lapidem, id est, usque ad eum perducerent intentionem Legis, quae scripta erat in lapide . Usque ad illum enim potest pervenire ille lapis: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
dicare aut ministrare ut etiã de
ipsis rationem redd̾e quisq cogatus
cum apd̾ dnm etiam illi sunt iner
cusabiles quib lex clata nonẽ. neq
audito euangłio dormierunt. qo
ꝑ ereaturam poterant creatorens
ne mundi ꝑ ea que facta sunt inteha¬
ta ꝯspiciuntur.. hoc ẽ enim quasi
metere uͥ non seminauit. idẽ enana
impietatis reos tenere quib ũlun
legis aut euangłi ^ mͥ mnistratumẽ:
hoc autem ueluti ꝑiełm iudicude¬
uitantes putro langore aubimi¬
nistratione conqunescunt: hoc e qͥti
insudario ligare qd̾ acceꝑunt mensa¬
ad quam clancda erat pecunia ꝓffessi¬
onem ipsam religionis accipimꝰ quę
tanꝗ. publice ꝓponitur ad usumne¬
cessarium saluti. Qd̾ aũt unꝰ eor qil
bene usi sunt. decem ad quisnut:
alt̾ quinq significat eos ẽẽ ad qul¬
sitos in gregem dei aquib ipsab
ꝑ grãm intellectaẽ: siue quia deca¬
pogus ibi ꝯtinetur. siue quia ille

Expanded text:
aliis praedicare, aut ministrare, aut etiam de aliis praedicare, aut ministrare, aut etiam de ipsis rationem reddere quisque cogatur? cum apud Dominum etiam icusabiles quibus lex data non est, neque audito Evangelio dormierunt, quia per creaturam poterant Creatorem ione mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur ? Hoc est enim quasi metere ubi non seminavit; id est, etiam eos impietatis reos tenere, quibus verbum Legis aut Evangelii non ministratum est. Hoc autem veluti periculum judicii devitantes, pigro languore a verbi ministratione conquiescunt; et hoc est quasi in sudario ligare quod acceperunt. Mensam quo danda erat pecunia, professionem ipsam religionis accipimus, quae tanquam publice proponitur ad usum necessarium saluti. Quod autem unus eorum qui bene usi sunt, decem acquisivit, et alter quinque, significat eos esse acquisitos in gregem Dei, a quibus ipsa Lex per gratiam intellecta est; sive quia Decalogo continetur, sive quia ille
Abbreviated transcription (Latin):
gio langinqͣ: eccłia gentiũ usq ad
ut plenitudo gentium intraret. Re¬
u̾tetur: ut om̃is isrł salius fiat.
decem inas: legem significat ꝓpt̾ de¬
calogum. Uecem aũt serui. hos quibus
sub illa positis gr̃a p̃dicata ẽ. Sic em̃¬
eis intelligendum ẽ clatas miras ad
usum cum intellererunt eam ipsam
legem remoto uelamine ad euangłin
ꝑtinere. Ciues eiꝰ qͥ pꝰ eum miserunt le¬
gationem dieentes se nolle ut regnet
ibi: udei sunt. Qui etiã pꝰ resurretio¬
cationem euangłii respuerunt. Redut
añt accepto regno quia in mauiffestis¬
sima ⁊ eminentissima claritateu
diceret m̃eũ reginum non ẽ de hoem¬
do. Qd̾ aũt seriui reodentes iationem
ex eo qd̾ acceꝑant laudantur in eon
lucͣti sunt: significat eos bonama
dere rationem qui bñ usi sunt eos
acceꝑant ad augendas diuitias añ
ꝑ eos qui credidñt meum. Qd̾ qui fu
nolunt in illo significati sunt qu
mnam suam in sudario ligant senr
entes ut dicant sufficit ut de seus

Expanded text:
gio longinqua, Ecclesia Gentium usque ad ut plenitudo Gentium intraret; revertetur, ut omnis Israel salvus fiat . Per decem mnas, Legem significat propter Decalogum. Decem autem servos, quibus sub illa positis gratia praedicata est. Sic enim intelligendum est eis datas mnas ad usum, cum intellexerunt eam ipsam Legem remoto velamine ad Evangelium pertinere. Cives ejus qui post eum miserunt legationem, dicentes se nolle ut regnet sibi, Judaei sunt, qui etiam post resurrectiocationem Evangelii respuerunt. Rediit autem accepto regno, quia in manifestissima et eminentissima claritate diceret, Regnum meum non est de hoc mundo . Quod autem servi reddentes rationem ex eo quod acceperant, laudantur qui lucrati sunt, significat eos bonam reddere rationem, qui bene usi sunt eo quod acceperunt, ad augendas divitias Domini per eos qui credunt in eum. Quod qui facere nolunt, in illo significati sunt qui mnam suam in sudario servavit. Suientes ut dicant: Suff
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ quidẽ minus usitate dr̃ s tñ uidi
posset hoc dictum. qm̃ math̾s egredi¬
entib eis ab iericho dieit illuminatos
duos cecos qui iurta uiam sedebant.
De numero quippe nulla eẽt questio
s alt̾ euanglistarum de uno tacuit.
uniꝰ reminiscens Nam ⁊ marcus u¬
num cõmemorat. cum ⁊ ipse egredi¬
entibus eis ab iericho dicat illumi¬
natum cuiꝰ ⁊ nom̃ dix̃ ⁊ patrem ut
intelligamꝰ eum fuisse notissimum
altm ignotum: ut merito ille not᷑
ipse narrat. adhuc uenientib eis ierieho
factum ẽẽ nichil aliud restat intellige̾
nͥ nune ẽẽ factum hoc miracłm semel
in unum cecum cum adhue ueniret
in illam ciuitatem: et it̃m in duobꝰ
cum egrederentur: ut illd̃ unum lu
morti ꝓpinquans dñs iudeis solis
Amorte aũt resurgens atq discedens
⁊ udeis ⁊ gentib quos duos ppłos
significare uidentur duoceci cõme¬

Expanded text:
quod quidem minus usitate diciquod quidem minus usitate dicipossit hoc dictum, quoniam Matthaeus egredientibus eis ab Jericho dicit illuminatos duos caecos qui juxta viam sedebant . De numero quippe nulla est quaestio, si alter Evangelistarum de uno tacuit, unius reminiscens. Nam etiam Marcus unum commemorat, cum et ipse egredientibus eis ab Jericho dicat illuminatum, cujus et nomen dixit et patrem : ut intelligamus eum fuisse notissimum, alterum ignotum, ut merito ille notus ipse narrat adhuc venientibus eis Jericho factum esse; nihil aliud restat intelligere, nisi bis esse factum hoc miraculum, semel in uno caeco, dum adhuc veniret in illam civitatem, et iterum in duobus cum inde egrederetur: ut illud unum Lucmorti propinquans Dominus, Judaeis solis a morte autem resurgens atque discedens, et Judaeis et Gentibus, quos duos populos significare videntur duo caeci comme
Abbreviated transcription (Latin):
ditate rapiuntur. Sensus ẽ autem
quam dilectores seli ad rp̃m posse cõ¬
uerti. cameli aũt nomine se intelli-
gitur quam in ipso qd̾ scriptum ẽ
quanto magnꝰ es humiliate inom̃ib
ꝑ acum aut punctiones significat
ꝑ punctionem dolores in passione
susceptos Foram̃ gͦ ac̃ dicit angusti¬
as passionis. Qd̃ aũt ait quȩ impossi¬
bilia sunt apd̃ hoĩes possibilia sunt
apd̾ deum. non ita accipiendum ẽ
qd̾ cupidi ⁊ suꝑbi qui nomine illius
diuitis significati sunt in regnum
celoꝵ sunt intraturi eum suis cupi¬
ditatib ⁊ suꝑbia. s possibile ẽ deo ut
ꝑu̾bum eiꝰ sicut etrani cotidie factũ
ẽẽ ⁊ cotidie fieri uidemꝰ acupiditate
temꝑalium ad caritatem ẽt̾norum
ia ꝑnitiosa suꝑbia adhumilitatẽ
saluberrimam conu̾tantur. xlyni¬
Nossemꝰ ꝓpinquantib ad iericho sic
intelligere ut iam inde egressi ꝓpe
tñ adhuc longe eeñt acdeam ciuitatẽ.

Expanded text:
ditate rapiuntur. Sensus est autem, ditate rapiuntur. Sensus est autem, quam dilectores saeculi ad Christum posse coverti. Cameli enim nomine se intelligigitur quam in ipso, quod scriptum est: Quanto magnus es, humilia te in omnibus ? Per acum autem punctiones significat, per punctiones dacus dicit angustias passionis. quod autem ait: quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud deum, non ita accipiendum est, quod cupidi et superbi, qui nomine illius diuitis significati sunt, in regnum caelorum sint intraturi cum suis cupiditatibus et superbia; sed possibile est deo, ut per uerbum eius — sicut etiam factum esse et cotidie fieri uidemus — a cupiditate temporalium ad caritatem aeternorum et a perniciosa superbia ad humilitatem saluberrimam conuertantur. CLopinquantibus ad Jericho sic intelligere, ut jam inde egressi, prope tamen adhuc essent ad eam civitatem:
Abbreviated transcription (Latin):
antmnantium s rationabilium mul¬
titudo hiuiꝰ legis societate deiuncta
Q aũt ab ilo qui uti noluit auferet᷑
qd acceꝑat ⁊ eicdatur qui decem ha¬
bebat significatur ⁊ illum ꝓposse a¬
mittere iminꝰ dei qui hñs non ht̃ idẽ
non utitur: et in eo augeri qd̾ hñs
nt̃. hoc ẽ bñ utitur. Inimieos gͦ suos
quos coram se iubet int̾fici. significat
impietatem iudeoꝵ qui ad eũ ꝯu̾ti no¬
facisiꝰ ẽ camelum ꝑ foram̃ ac̾ transire
quam diuitem intrare in regnũ
dei: Duntem hic appellat cupidum
rerum tempalium ⁊ de talib suꝑbi¬
entem. his diuitib ꝯtrarii sunt pau
eo manifestatur om̃s cupidos etiam¬
si falcultatib huiꝰ mundi eareant
ad hoc gñs diuitum qd̾ ẽ rep̃hensũ
pertinere quia pꝰea dixerunt qui
audiebant. Et quis pot̾it saluus fieri:
Cum in cõꝑabilit̃ maior turba sit pru¬
ꝑum uidelicet intelligentes in eo
munero deputari etiã illos qui qͣꝗͣ
talia non habeant tñ habendi cupi¬

Expanded text:
animantium, sed rationalium multitudo, legis unius societate devincta. Quod autem ab illo qui uti noluit, aufertur quod acceperat, et ei datur qui decem habebat, significatur et illum posse amittere munus Dei, qui habens non habet, id est non utitur; et in eo augeri qui habens habet, hoc est bene utitur. Inimicos ergo suos quos jubet coram se interfici, significat impietatem Judaeorum qui ad eum converti noFacilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum Dei? Divitem hic appellat cupidum rerum temporalium et de talibus superbientem. His divitibus contrarii sunt paupeo manifestatur omnes cupidos, etiamsi facultatibus hujus mundi careant, ad hoc genus divitum quod est reprehensum pertinere; quia postea dixerunt qui audiebant, Et quis poterit salvus fieri? cum incomparabiliter major turba sit pauperum: videlicet intelligentes in eo numero deputari etiam illos qui quanquam talia non habeant, tamen habendi cupi
Abbreviated transcription (Latin):
tromun Significauit enim futuros
in eccłia qui sua negocia potiꝰ auge¬
rent. uel receptaculum ibi haberent
ad occultanda sua scelera quamut
caritatem.iͥ. sequerentur et pec̃coꝵ
confessionem accepta uenia corrige
dixit non enim ultraincipiunt mo¬
ri quia conubia ꝑp. filios. filii ꝓpter
successionem. successio ꝑꝑ mortem
Ubi gͦ mors non ẽ: neq conubia
dentibꝰ sillabis ꝑagitur atq pfu¬
tur: ita ⁊ ipsi homines quoꝵ setm
ẽ. decedendo atq succedendo pagĩr
atos ꝑficiunt ordinem huiꝰ scłi q
temꝑali rerum pulcͥtudine eon¬
teritur In illa aũt uita qm̃ue
bum dei ẽ quo fruim᷑ nullaq¬
cessione ac successione sillabari
conpletur. s omĩa que ht̃ sem
manendo sumul ht̃. ita partiẽ¬
pes eiꝰ quib ipsum solum erit
uita neq moriendo sͥ decedem
neq nascendo succedent .i.¬

Expanded text:
tronum . Significavit enim futuros in Ecclesia, qui sua negotia potius agerent, vel receptaculum ibi haberent ad occultanda scelera sua, quam ut charitatem Christi sequerentur, et peccatorum confessione accepta venia corrigerdixit, Non enim ultra incipiunt mori; quia connubia propter filios, filii propter successionem, successio propter mortem: ubi ergo mors non est, neque connubia. dentibus syllabis peragitur atque perficitur: ita et ipsi homines quorum sermo est, decedendo ac succedendo peragunt atque perficiunt ordinem hujus saeculi, qui temporalium rerum pulchritudine contexitur. In illa autem vita quoniam Verbum Dei quo fruemur, nulla decessione et successione syllabarum completur, sed omnia quae habet semper manendo simul habet; ita participes ejus, quibus ipsum solum erit vita, neque moriendo sibi decedent, neque nascendo succedent.
Abbreviated transcription (Latin):
AMe uonllaM orN¬
um quartuor narratio in
eo uersatur loco. inquo
necesse est eos. risq in
finem parit̃ ambulare
nec multum digredi ab
inuicem sic ubi forte alius
aliquio cominemorat quos
aliꝰ p̃termittit: uidetur mnͥ
expeditiꝰ nos demonstrare
posse omnium euangelis¬
tarum conuenientiams
ab hociam loco omniui
omnia contęxamiꝰ et in i¬
nam narrationem faciemq di¬
geramꝰ. Sic gͦ arbitror cõmodiꝰ
faciliꝰq id quod suscepimꝰ expli¬
cari: ut aggͣiamur narratio¬
nem ominia cominemorantes.
cum eorum euangelistarum
adtestatione qui ex his omnibꝰ
quisq quod potuit. aut quod
uoluit cõmemorauit: ut tam̃
lib omnibus hȩc omnia dicerẽ¬
tur quȩ demonstrandum est.
nnullo sibi ẽẽ contraria.

Expanded text:
am quoniam omnium quatuor narratio in eo versatur loco, in quo necesse est eos usque in finem pariter ambulare, nec multum digredi ab invicem, sicubi forte alius aliquid commemorat, quod aliu, praetermittit; videtur mihi expeditius nos demonstrare posse omnium Evangelistarum convenientiam, si ab hoc jam loco omnium omnia contexamus, et in unam narrationem faciemque digeramus. Sic ergo arbitror commodius faciliusque id quod suscepimus explicari, ut aggrediamur narrationem omnia commemorantes, cum eorum Evangelistarum attestatione, qui ex his omnibus quisque quod potuit aut quod voluit commemoravit: ut tamen ab omnibus haec omnia dicerentur, quae demonstrandum est in nullo sibi esse contraria.
Abbreviated transcription (Latin):
.xp̃i: uel ipsam galileam in qua
erat natarebt. uel ipsam carphar¬
cuutatibus eminebat. dicetemꝰ
matherun pt̃mississe. quȩ ges¬
ta sunt: post ea quam uenit.
iħc in ciuitatem fuam: oonec
ueniret capharnaum. et hoc
ad unxisse de sanato parauti¬
co sicut inmuitis ita factunt.
pretermittentes mecdia tanꝗͣ
hoc continuo sequatur quos
sine uua p̃termissionis signifi

Expanded text:
Christi uel ipsam Galilaeam, in qua Christi uel ipsam Galilaeam, in qua erat Nazareth, uel ipsam Capharciuitatibus eminebat, diceremus Mattheum praetermisisse quae gesta sunt, posteaquam uenit Iesus in ciuitatem suam, donec ueniret et Capharnaum, et hoc adiunxisse de sanato paralytico, sicut in multis ita faciunt praetermittentes media, tamquam hoc continuo sequatur quod sine ulla praetermissionis suae si
Abbreviated transcription (Latin):
manet igitur questio. inter inar¬
cum et matheum: quoo matħs¬
ita narrat. scribit tanquam in
marcus autem in capharnaum.
quȩ difficilius solueretur: sima e¬
theus etiam narareth nominaret
Nunc uero cum potuerit ipsa ga¬
lilea dici ciuitas ip̃i: quia inga¬
ulea erat. narareth. sicut uniuer¬
sum regnum in tot cuutatibus:
constitutum dicitur romana
ciuitas cumq in tot gentibus
constituta sit ciuitas. deꝰ scrip¬
tum ẽ. gloriosissima dicta sunt
de te cuutas cdei: et cum ipse pri¬
o populus dei in tot cuutatibꝰ
habitans. etiam una sit domꝰ
dictus sit domus isrł: quis dubi¬
tauerit in ctuitate sua hoc fecis¬
se iħ̾m cum hoc fecerit incaphar¬
naum ciuitate galilȩe: quo trã¬
ffietando redierat de regione
genasenorum ut ueniens inga¬
lileam recte diceretur uenisse in
ciuitatem suam. in quocumq
opido eẽt galilȩe: p̃setim quia et
ipsa capharnaum ia erceliebat
in galilea ut tanquam metro¬
polis haberetur: Quos si prorsus
non liceret accipere ciuitatem

Expanded text:
 igitur hic quaestio inter Marcum et Matthaeum, quomodo Matthaeus ita scribit tanquam in Marcus autem in Capharnaum. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominasset. Nunc vero cum potuerit ipsa Galilaea dici civitas Christi, quia in Galilaea erat Nazareth, sicut universum regnum in tot civitatibus constitutum dicitur Romana civitas: cumque in tot gentibus constituta sit civitas de qua scriptum est: Gloriosissima dicta sunt de te, civitas Dei ; et cum ipse prior populus Dei in tot civitatibus habitans, etiam una domus dictus sit domus Israel, quis dubitaverit in civitate sua hoc fecisse Jesum, cum hoc fecerit in Capharnaum civitate Galilaeae, quo tranfretando redierat de regione Gerasenorum, ut ueniens in Galilaeam recte diceretur uenisse in ciuitatem suam, in quocumque oppido esset Galilaeae, praesertim quia et ipsa Capharnaum ita excellebat in Galilaea, ut tamquam metropolis haberetur? quod si prorsus non liceret accipere ciuitatem
Abbreviated transcription (Latin):
pharnaum post dies: et audi¬
tum ẽ. quod in domo eẽt. Et ue¬
nerunt multi: ita ut non cape¬
rent neq ad ianuam. Et loque¬
batur eis uerbum Et uenerum
ferentes ad eum paraliticum:
qui a quatuor portabatur. et
cum non possent offerre. eiuni¬
li p̃turba: nudauerunt tectim
ubi erat. et patefacientes sum¬
miserunt grabbatum in qui
paraliticus iacebat. Cum iuiti¬
set autem iħc fidem iuorum et
cetera. lucas autem non comie¬
morat. quo in loco factum sit
sed ita dicit. Et factum ẽ. in ina
dierum: et ipse sedebat docens.
et erant pharisei sedentes et iegil
doctores qui uenerant. ex omnica¬
stello galilee et uicdȩe et ierusalẽ

Expanded text:
Capharnaum post dies, et audiCapharnaum post dies, et auditum est quod in domo esset et conuenerunt multi, ita ut non caperet neque ad ianuam, et loquebatur eis uerbum. et uenerunt ferentes ad eum paralyticum, qui a quattuor portabatur. et cum non possent offerre eum illi prae turba, nudauerunt tectum ubi erat et patefacientes summiserunt grabatum, in quo paralyticus iacebat. cum uidisset autem Iesus fidem illorum, et cetera, Lucas autem non commemorat, quo in loco factum sit, sed ita dicit: et factum est in una dierum et ipse sedebat docens, et erant Pharisaei sedentes et legis doctores, qui uenerant ex omni castello Galilaeae et
Abbreviated transcription (Latin):
runt: et glorificauerunt cleum
qui dedit potestatem talem no¬
minibus. Ne hoc ꝑalitico: dixe¬
runt etiam marcus et iucas.
Quod ergo matheus dicit domi¬
num dixisse confide. fui remutũ¬
tur tibi peccata tua: lucas aũt nondũ¬
ualet. Quia homimi ddimittebã¬
tur peccata qui hoc ipso quos
homo erat non posset dicere ñ
peccaui. Simuletiam ut ule qͥ
homini dunittebat: intelligere¬
tur cleus. Marcus autem nocdi¬
uit quos et matłis: s nondixit.
confide: Potuit quidem et ita
dici Confide homo. cduntituntur
tibi peccata fili. aut confide su
dimittuntur tibi peccata no¬
mo. aut quolibet uerborumo¬
dine congruenti. Illuo sane po¬
test unouere quos deisto paltui¬
co matheus ita narrat. et ascen¬
dens in nauiculam traffretaur
et uenit in ciuitatem suam: e
ecce offerebant ei ꝑaliticum
centem in lecto. marcus auten
non hoc in eius ciuitate factũ
dicit quȩ utiq naiareht uoca¬
tur: s capharnaum. Quod it̃
narrat. Et iterum intrauit ea

Expanded text:
ficaverunt Deum, qui dedit postestatem talem hominibus . De hoc paralytico dixerunt etiam Marcus et Lucas. Quod ergo Matthaeus dicit Dominum dixisse, Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua; Lucas autem non dixam valet: quia homini dimittebantur peccata, qui hoc ipso quod homo erat non posset dicere \'non peccaui\', simul etiam ut ille qui homini dimittebat intellegeretur deus. Marcus uero hoc dixit, quod et Mattheus, sed non dixit confide. potuit quidem et ita dici \'confide, homo, dimittuntur tibi peccata, fili ? , aut confide, fili, dimittuntur tibi peccata, homo\', aut quolibet uerborum ordine congruenti. Illud sane potest mouere quod de isto paralytico Mattheus ita narrat: et ascendens in nauiculam transfretauit et uenit in ciuitatem suam. et ecce offerebant ei paralyticum iacentem in lecto, Marcus autem non hoc in eius ciuitate factum dicit, quae utique Nazareth uocatur, sed Capharnaum, quod ita narrat: et iterum intrauit in
Abbreviated transcription (Latin):
lecto hominem qui erat paraliti¬
cus et querebant eum inferre ei
ponere. ante eum. Et non inuem¬
entes qua parte. cuum inferrent
pre turba: ascenderunt supra
tectum: et per tegulas sumini¬
serunt illum cum lecto in me¬
dio. ante iħm. Quorum fidem

Expanded text:
lecto hominem qui erat paralyticus, et quaerebant eum inferre, et ponere ante Jesum. Et non invenientes qua parte cum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum et per tegulas submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Quorum fidem
Abbreviated transcription (Latin):
illos ꝓ septem quinq aut utros¬
ꝙ mentitos: aut obliuione: e¬
ceptos: hoc et de duodec̃ĩ cophi¬
nis et de septem sportis opina¬
retur quasi contratium. Hoc
de quinq milibus. et quatuor
inilibus eorum qui pascerentur
Seo quia uli qui miraculum.
de septem panibus narrauerũt
nec tuuo de quinq tacuerunt
neminem inouet. et utrumq
factum omnes intelligunt. Hoc
ideo diximus ut sicubi simile
inuenitur factum adomino
quos in auquo alteri euangelistȩ
ita repugnare uideatur ut oĩno
soiui non possit: nichil altud ĩ¬
telligatur quam utrum ꝙ fac¬
tum ẽẽ: et aluo ab alio comme¬
moratum sicut de centenis et
quinqua genis discum bentibꝰ
commendauimus. Quia si non
etiam utrumq aput unum ui¬
uenerimus contraria dixisse sin¬
gulos putaremus

Expanded text:
illos pro septem quinque aut utrosillos pro septem quinque aut utrosque mentitos uel obliuione deceptos? hoc et de duodecim cophinis et de septem sportis opinaretur quasi contrarium, hoc de quinque milibus et quattuor milibus eorum qui pascerentur. sed quia illi qui miraculum de septem panibus narrauerunt nec illud de quinque tacuerunt, neminem mouet et utrumque factum omnes intellegunt. hoc ideo diximus, ut sicubi simile inuenitur factum a domino, quod in aliquo alteri euangelistae ita repugnare uideatur, ut omnino solui non possit, nihil aliud intellegatur quam utrumque factum esse et aliud ab alio commemoratum, sicut de centenis et quinquagenis discumbentibus commendauimus, quia, si non etiam illud utrumque aput unum inueniremus, contraria singulos dixisse putaremus
Abbreviated transcription (Latin):
et magnificabant deum ifri
Iħe autem conuocatis discipłis sui¬
ait illis. Misereor suꝑ turbam
quia triduo iam ꝑseuerant me¬
cum: et non habent qd̃ mandu¬
cent et cetera usq ad ulluo ubi
ait erant autem qui manduca¬
uerunt quatuor milia homi¬
num extra paruulos et mulie¬
res. hoc aliuo miraculum de
septem panibus et paucis pis¬
cibus etiam marcus comine.¬
morat. eodem pene etiam ordi¬
ne nisi quia interponit qd̾ nui¬
lus alius dicit de surdo cui dñs
aures apuit.spuens indigitos
et clicens effeta qdꝰ ẽ ad aptre. hoc
sane non abre fuerit admonere
in hoc miraculo de septem panibꝰ
qe duo euangeliste matheus
marcus posuerunt quia siali¬
quis eorum id dixisset quide il¬
us quinq pamibus non diriss.
contratius ceteris putaretur.
Quis enuim non stimaret unu̾̃
idemq factum ẽẽ. non autem
integre et ueraciter.siue ab illo
siue. ad alus. siue ab omnibus
fuisse natratum. s aut illum
ꝓ quinq panibus. septem dũ
fauleretur comme morasse: aut

Expanded text:
t deum Israhel. Iesus autem conuocatis discipulis suis dixit: misereor turbae, quia triduum iam perseuerant mecum et non habent quod manducent, et cetera usque ad illud ubi ait: erant autem qui manducauerunt quattuor milia hominum extra paruulos et mulieres. hoc aliud miraculum de septem panibus et paucis piscibus etiam Marcus commemorat eodem paene etiam ordine, nisi quia interponit quod nullus alius dicit de surdo, cui dominus aures aperuit spuens in digitos et dicens: effeta, quod est adaperire. Hoc sane non ab re fuerit admonere in hoc miquod duo evangelistae Matthaeus Marcusque posuerunt, quia si aliquis eorum id dixisset, qui de illis quinque panibus non dixisset. contrarius ceteris putaretur. quis enim non existimaret unum idemque factum esse, non autem integre et ueraciter siue ab illo siue ab aliis siue ab omnibus fuisse narratum, sed aut illum pro quinque panibus septem, dum falleretur, commemorasse aut
Abbreviated transcription (Latin):
exisse
equitur itaq matħs post
iium sermonem domin
ubi de lotis mamibus cum pha¬
riseis egit atq ita conserit. nar¬
rationẽm. ordinem quantum
ipse transitus indicat rerum e¬
tiam quȩ secute sunt seruang.
Et egresus inquit inde iħ̃c: secessit
in partes tyri et sydonis. Et ecce
mulieͬs chananea afinibus uus
egressa clamauit dicens ei. Mise

Expanded text:
exisse? Sequitur itaque Mattheus post llum sermonem domini, UDI de non lotis manibus cum Pharisaeis egit, adque ita conserit narrationem, ordinem, quantum ipse transitus indicat, rerum etiam quae consecutae sunt seruans: et egressus, inquit, inde Iesus secessit in partes Tyri et Sidonis. et ecce mulier Chananaea a finibus illis egressa clamauit di
Abbreviated transcription (Latin):
uus interpositis dictum ẽ quȩ
matheus dicta non tacuit: idẽ.
qitia discipuli rogauerunt illum
pilla. quia respondit non se eẽ.
missum insi ad oues quȩ petierũt
domꝰ isrł et quia illa uenit. io est
consetuta ẽ. et ad orauit eum di¬
cens domine:adtuuia me: Tunc
deinde dictum ẽ quod euuange¬
uste ambo commemorant.
equitur matheus ita nar¬
rans. Et cum transisset inde
ihc: uenit secus mare galilȩȩ :
et ascendens in montem: sede¬
bat ibi. Et accesserunt ad eum

Expanded text:
illis interpositis dictum est quae illis interpositis dictum est quae Mattheus dicta non tacuit, id est quia discipuli rogauerunt eum pro illa et quia respondit non se esse missum nisi ad oues quae perierunt domus lsrahel et quia illa uenit, id est consecuta est, et adorauit eum dicens: adiuua me, tunc deinde dictum est quod euangelistae ambo commemorant. Sequitur Mattheus ita narrans: et cum transisset inde Iesus, uenit secus mare Galilaeae et ascendens in montem sedebat ibi. et accesse