comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃ & buicuanitati hominĩ a ptissime cortra dic̃ non uosinquit medegistis siergononeleg sus si ne dubio nec dilexis
si me cortra dic̃ non uosinquit meelegistis : siergo nonelegistis sine dubio necdilexistis : Qsuomodo enim eũ eligereã que non diligerent

Expanded text:
dicit, et huic vanitati hominum apertissime contradicit: Non vos me elegistis inquit. Si ergo non elegisdicit, et huic vanitati hominum apertissime contradicit: Non vos me elegistis inquit. Si ergo non elegissime contradicit: Non vos me elegistis inquit. Si ergo non elegistis, sine dubio nec dilexistis: quomodo enim eum eligerent, quem non diligeren
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝓrueparatur uoluxtas adño ab illo p&endu ẽ. & tuntũ uelimus quantũ sufficiat ut uiolendo faciamus Certũ nosue
mis diriguntur & ua eus uol& De quodictũ e ds̃enim quio peratur in uobis &uelle . Certũ ẽ nos facerecũ facimus sedille fact ut
mus praeben do unes effica cissimas uoluntat quidix faciã utiniustificationib meis ambul& is & iudicia mea obseru& u
tis Cum dicit faciã ut faciatis quid aliud dic̃ nisi acuferã a uobis conlapideũ unde non faciebatis : & dabo corcarneũ unde
ñe custo duc̃orimeo. Hocẽ enim dicerȩ facutponã custodic̃orim eo quodbeneficiũ dĩiam fuerat conseuituis quid ix posu or
uos fallat fr̃s mei quia nos diligerimus dm̃ : nisi nos priorip sediliger& : idemicb a pertissime hocostendit & dic̃. Nos diligimus quica
us ut hoc meritonosi psediliger& prius illũ nos elegimus ut abillo eligimereremur. Sed ipsequi ueritas est aliul

Expanded text:
raeparatur voluntas a Domino, ab illo petendum est ut tantum velimus, quantum sufficit ut volendo faciamus. Certum est nis dirigentur, et uiam eius uolet, de quo dictum est: qui operatur in uobis et uelle. certum est nos facere, cum facimus; sed ille facit, ut faciamus, praebendo uires efficacissimas uoluntati, qui dixit: faciam, ut in iustificationibus meis ambuletis et iudicia mea obseruetis et faciatis. cum dicit: faciam, ut faciomo: Pone, Domine, custodiam ori meo: hoc est enim dicere, Fac ut ponam custodiam ori meo, quod beneficium Dei jam fuerat consecutus qui dixit: Posui oros fallat, fratres mei: quia nos non diligeremus Deum, nisi nos prior ipse diligeret. Idem Joannes apertissime hoc ostendit, et dicit, Nos diligamus, quia us, ut hoc merito nos ipse diligeret; prius illum nos elegimus, ut ab illo eligi mereremur. Sed ipse qui veritas est, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
omnes reges ad orabunt eum: quod
quidem scripturis non dicer&ur.
sed quia ipseest sermo filius. omnium
opifex. Sed dicis. omo usion nominari
nono postere : quia inscripturis diuinis
non contineatur. Qu¬
Quaero &egđ homo

Expanded text:
nes reges adorabunt eum . Quod quidem in Scripturis non diceretur, sed quia ipse est Sermo Filius omnium opifex. Sed dicis ὁμοούσιον, nominari non oportere, quia in Scripturis divinis non contineatur. Quaero et ego, homo
Abbreviated transcription (Latin):
Negauit arrius hunc sequitur Palladiusqui
non uult condem nare arrium: Itaq: utrũ huius
probanda sententia sit. considerate & utrũ secđm
scripturas dicat. aut contra scripturas. intellege¬
re liqu&. Lectum est enim sempiter nauistus
dĩ atque diuinitas dĩ uirtus xp̃s est. Siigitur
sempiternadiuirtus ost: Sempiter nus utique
gentia catholica: qui hoc non dixerit anathema
patrem sempiternum & filiũ aliquando coepisse
Palladius dixit. arrium necuidi necscio quisit
Eusebius ep̃sdixit. Arriiblas phemia plata¬
in quanegat filium dĩ sempiternum hanc ꝑ¬
fidiam damnas cum auctorem aut asseris.
Palla dius dixit : ubi auctoritas pleniconcili
& addidit. dicant &iam sc̃iuirilegati gallorũ
Constantius ep̃s &legatus gallorum B
Hanc impi&atem eius hominis & semper
& nuncdamnamus.¬

Expanded text:
Negavit Arius; hunc sequitur Palladius, qui Negavit Arius; hunc sequitur Palladius, qui non vult condemnare 790 Arium. Itaque utrum hujus probanda sententia sit, considerate: et utrum secundum Scripturas dicat, aut contra Scripturas, intelligere licet. Lectum est enim: Sempiterna virtus Dei atque divinitas. Dei virtus Christus est ? Si igitur sempiterna Dei virtus est, sempiternus utique Cgentia catholica. Qui haec non dixerit, anathemaPatrem sempiternum, et Filium aliquando coepisse. » Palladius dixit: « Arium nec vidi, nec scio qui sit. » Eusebius episcopus dixit: « Arii blasphemia prolatain qua negat Dei Filium sempiternum. Hanc perfidiam damnas cum auctore, aut asseris? » Palladius dixit: « Ubi auctoritas pleni concilii  addidit: « Dicant etiam sancti viri legati Gallorum. » Constantius episcopus et legatus Gallorum dixit: « Hanc impietatem ejus hominis et semper t nunc damnamus
Abbreviated transcription (Latin):
iussionem egeritis inprȩiudiciũ futuri concilu
Ambrosius ep̃s dixit. Vt hodie resederemus
ipse ex egisti: Deniq &iam hodie tu ipsedixist
quia xp̃iani ad xp̃sanos uenimus xp̃i anosnos
probatis. Promisistite conflictaturum. pro
misistite ablaturum aut acceptaturum esse
ratione. Libenter itaque accepimus prafacio¬
nemtuam. optauimus ut qua si xp̃ianus uenires
obtuli tibi epistolam arrii quam scripsit arrius.
decuius nomine dicitis uos frequenter iniuriã¬
sustinere. Dicitis quod arrium sequamini hodie
aperta deb& esse sententia. Aut condem na illũ
aut adstrue quibus uis lectionibus & ad didit
anos. Sed in concilio plenonon uobis respondemꝰ
omnino in prȩiudicium concilu futuri
Eusebius ep̃s dixit. Sine calliditate . fideituȩ
professionem debes exponere
Palladius dixit . & quid concilio reseruamꝰ
facta est in eum quinegar& dĩfilium sempiteriũ¬

Expanded text:
jussionem egeritis in praejudicium futuri concilii. jussionem egeritis in praejudicium futuri concilii. Ambrosius episcopus dicit: Ut hodie resideremus, ipse exegisti. Denique etiam hodie tu ipse dixisti, quia Christiani ad Christianos venimus. Christianos nos probasti. Promisisti te conflictaturum, promisisti te allaturum aut acceptaturum esse rationem. Libenter itaque accepimus praefationem tuam. Optavimus ut quasi christianus venires. Obtuli tibi epistolam Arii, quam scripsit Arius, de cujus nomine dicitis vos injuriam frequenter sustinere. Dicitis quod Arium non sequamini. Hodie aperta debet esse sententia: aut condemna illum, aut astrue quibusvis lectionibus. » Et addidit: « anos, sed in concilio pleno. Non vobis respondemus omnino in praejudicium concilii futuri. » Eusebius episcopus dixit: « Sine calliditate, fidei tuae professionem debes exponere. » Palladius dixit: « Et quid concilio reservamusfacta est in eum, qui negaret Dei Filium sempiternu
Abbreviated transcription (Latin):
ess& sirmio tuillum interpellasti anipsete
conpulit : & ad didit quid a dista respondes.
Palladius dixit. Dixit mihiuade diximus
dit conuentisunt
orientales conuentisunt: Num quid siorienta¬
les non fuissent conuenti. Num quid nos con
orientalium sententiam tuam hodiequȩro
arrii tibi epistola lecta est soleste arritnum
negare aut damna hodie arrium aut defende
Palla dixit. Non est hoc auctoritatis tuȩ ut
hoc ame quȩras
Eusebius epis copus dixit. Noncredimus re¬
ligiosum imperatorem aliud dixisse quam
scripsit: episcopos iussit conuenire. Nonpotun
tibi soli contrarescriptum suũdicere ut sine
orientalibus causa minime dicer&ur inire
Palladius dixit. Siitali soliiussi sunt conue
quattuor dies & antebiduum responder& se
entalium. consortium tuorum sententiam ex
pectandam. sic debuistimandare non promitte¬
re conflictum
Palladius dixit
quia quasi ad concilium
plenam ueneram uidi non conuenisse con¬
sostes meos ut conuenirem & dicerem: secundũ

Expanded text:
s Sirmio, tu illum interpellasti, an ipse te compulit? Et addidit: Quid ad ista respondes? Palladius dixit: Dixit mihi, Vade. Diximus, conventi sunt? Ait: Conventi sunt. Numquid si Orientales non fuissent conventi, numquid nos convOrientalium, sententiam tuam hodie quaero. Arii tibi epistola lecta est: soles te Arianum negare. Aut damna hodie Arium, aut defende. » Palladius dixit: « Non est auctoritatis tuae, ut hoc a me quaeras. » Eusebius episcopus dixit: « Non credimus religiosum imperatorem aliud dixisse, quam scripsit. Episcopos jussit convenire: non potuit tibi soli contra rescriptum suum dicere, ut sine orientalibus causa minime diceretur. Palladius dixit: « Si Itali soli jussi sunt convenquatuor dies, et ante biduum responderet se , ut dicis, consortium tuorum sententiam expectandam, sic debuisti mandare, non promittere conflictum. Palladius dixit: Quia quasi ad concilium plenum veneram, vidi non convenisse consortes meos: ut convenirem et dicerem, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Ambrosius ep̃sdixit. quid &iam dicit do¬
minus meus iustus
Iustus ep̃s & legatus gallorum đ. Quifiliũ
dĩ co &ernum cum patre non confiteur
anathema habeatur. Om̃s ep̃idex anathema
Ambrosius ep̃s dixit. Dicant &iam a frorũ
legati qui omniũ ciuiũ hocad tuler sententiãs
uerit sempiternum. &co&ernum noga¬
uerit non solus ego legatus totius prouin¬
ciȩ a fricanedamno sed & cunctus chorus
sacerdotalis qui ad hunc co itumme sanctis¬
simum mis sit &iam ipse ante damnauit
A nemius ep̃sdixit. caput illirici non niss
ciuitas est simiensis. Egoigitur ep̃s illius ci¬
uitatissum. Eum qui non confit&ur filiũ
dĩ xernum. & co&ernum patri quod est
sempiternum anathema dico sed &iam
is quiidem non confitentur
Ambrosius ep̃sdixit. Audite sequentia &

Expanded text:
pus dixit: Quid etiam dicit dominus meus Justus? Justus episcopus et legatus Gallorum dixit: Qui Filium Dei coaeternum cum Patre non confitetur, anathema habeatur. Omnes episcopi Ambrosius episcopus dixit: Dicant etiam Afrorum legati, qui omnium civium huc attulere sententias. verit sempiternum, et coaeternum negaverit, non solus ego legatus totius Africanae provinciae damno, sed et cunctus chorus sacerdotalis qui ad hunc coetum sanctissimum me misit, etiam ipse ante damnavit. Anemius episcopus dixit: Caput Illyrici, non 490 nisi civitas est Sirmiensis. Ego igitur episcopus illius Eum qui non confitetur Filium Dei aeternum et coaeternum Patri, quod est sempiternum, anathema dico; sed etiam iis qui idem non confitentur. Ambrosius episcopus dixit: Audite sequentia.
Abbreviated transcription (Latin):
catuq uo tẽpore talib. insultat proph&adiceris fili
hominũ quousque graues corde: ut quid diligitis uanita¬
tẽ & quȩritis m̃daciũ Si quita a&atib. fuis s& aliqua
sexta diehomo factus est adimaginẽ dĩ quod quia noluer̃.
habent sexies quin p̃sam imaginẽ principis saeculi & ñha¬
& quia eloquiũ dm̃ argentũ ẽ illi autẽ ipsã legẽ carnalit̃
intellexer̃ . tãquã in argento imp̃s sam saecularis prin¬
cipatus imaginẽ amissod nõ tenuerunt . XLUI. Qđ¬

Expanded text:
catum est. De quo tempore talibus insultat propheta dicens, Filii hominum, quousque graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium ? ut si quinque aetatibus fuisset aliqua sexta die homo factus est ad imaginem Dei . Quod quia noluerunt, habent sexies quini impressam imaginem principis saeculi, et non haEt quia eloquium Domini argentum est , illi autem etiam ipsam legem carnaliter intellexerunt, tanquam in argento impressam saecularis principatus imaginem amisso Domino tenuerunt. XLII.
Abbreviated transcription (Latin):
factum. quiauenit ad concilium. dicatho¬
die utrum susscripserit intractatu concilii
Ambrosius ep̃sdixit . ad talus prbt lic& in¬
ter arrianos. sit tamen hab& auctoritatẽ
loquendi libers profiteatur utrũ sus
suo agripino anon
Ad talus dixit. Iam dixistime aliquotiens
damnatum non tibi respondeo
Ambrosius ep̃s dixit. Subscripsisti intracta¬
tu concilii niçeni aut non
Adtalus dixit. non tibi respondeo
Palla diusdixit. modo uultis tractatum
Cromatius prb̃t dixit. creaturam non
negasti potentem negastiomnia negasti¬
quȩ fides catholica profitetur
Sabinus epsdixit. Testes sumus nos adta¬
lum subscripsisse in concilionigeno &nunc
nolle respondere quid cunctis uider&ur
Cum que adtalus r&icer&
Ambrosius ep̃sdixit. Dicat utrum suscrip

Expanded text:
factum quia venit ad concilium. Dicat hofactum quia venit ad concilium. Dicat hodie utrum subscripserit in tractatu Nicaeni Ambrosius episcopus dixit: Attalus presbyter, licet inter Arianos sit, tamen habet auctoritatem loquendi. Libere profiteatur utrum subssuo Agrippino, an non. Attalus dixit: 499 Jam dixisti me aliquoties damnatum, non tibi respondeo. Ambrosius episcopus dixit: Subscripsisti in tractatu concilii Nicaeni, aut non? Attalus dixit: Non tibi respondeo. Palladius dixit: Modo vultis tractatum Chromatius presbyter dixit: Creaturam non negasti, potentquae fides catholica profitetur. Sabinus episcopus dixit: Testes sumus nos Attalum subscripsisse in concilio Nicaeno, et nunc nolle respondere. Quid cunctis videtur? Cumque Attalus reticeret, Ambrosius episcopus dixit: Dicat utrum subscrip
Abbreviated transcription (Latin):
filium dĩ. & in hoc responsum tibi est quia sub¬
iectus filiusdĩ secundum carnem est. Noꝵ¬
secundum diuinitatem habes professionen
nostram. Nunc audi c&era quõ tibi respon¬
sum est. responde ad eaquȩ leguntur
Palla dius dixit. Non tibi respondeo quiaque¬
cum que ego dixi Non sunt scripta ur̃a tan¬
tum modo scribuntur uerba ni uobrespondeo
Ambrosius ep̃sdixit. omnia uidisscribi
denique quȩ scripta sunt abundant ad tuȩ
impi&atis iudicium &addidit. Creaturam
dicis xp̃m annegas Pallđ dix̃ Non sespondeo
Ambrosius ep̃s dixit. antehora citra acta cũ
leger &ur quia arrius dixit. creatur amxpm̃
negasti. oblatum est tibi ut damnaris ꝑfidiã
noluisti uel nunc dic utrumnatuf ex patre
Sabinus ep̃sdixit. ad duc suos exceptores
Palladius dixit. plenoconcilio uob responde
Ambrosius ep̃s dixit. Ad talos inbime
tractatu concilii niceni subscripsit. Neg&

Expanded text:
Filium Dei, et in hoc responsum tibi est, quia subFilium Dei, et in hoc responsum tibi est, quia subjectus Filius Dei secundum carnem est, nosecundum divinitatem. Habes professionem nostram, nunc audi caetera. Quoniam tibi responsum est, responde ad ea quae leguntur. Palladius dixit: Non tibi respondeo, quia quaecunque ego dixi, non sunt scripta. Vestra tantummodo scribuntur verba. Non vobis respondeo. Ambrosius episcopus dixit: Omnia vides scribi. Denique quae scripta sunt, abundant ad tuae impietatis indicium. Et addidit: Creaturam dicis Christum, an negas? Palladius dixit: Non respondeo. Ambrosius episcopus dixit: Ante horam citra actam, cum legeretur quia Arius dixit creaturam Christum, negasti. Oblatum est tibi ut damnares perfidiam, noluisti. Vel nunc dic, utrum natus ex Patre Sabinus episcopus dixit: Adducat suos exceptores. Palladius dixit: Pleno concilio vobis respondebimus. Ambrosius episcopus dixit: Attalus in tractatu Nicaeni concilii subscripsit. Neget
Abbreviated transcription (Latin):
Ambrosius ep̃sdixit. profitere quod uis
Palla dius dixit. Non respondeo uobis
Sabinus ep̃sdixit. Proarrio non respondis.
Sabinus ep̃sdixit.
Proarrio non respondis.
Ad interro gata non respondis
Palladius dixit . pro arrio non respondi¬
Sabinus ep̃sdixit. usque ad eo respondisti
untfiliũdi negares omnipotentẽ negares uerũ dm̃
Pallachusdixit. ego te iudicm nonpatior
quem impi&atis arguo
Sabinus epsdixit. Ipsc nos cocgisti sedere
Palla diusdixit . mandaui ut sed er&isut argue¬
semuos. quare subripuistis impcratori ut con
cilium plenum non ess& obrepuistis¬
Ambrosius ep̃sdixit. Cum arrii impi&ates
legerentur &impi&as tua pariter condemna¬
ta est quȩ consensit arrianȩ impi&ati. Placuit
tibi inmedia cpistola lactionem proponere
quod uolebas. responsum tibi est quem ammodũ
patremmaiorem dixerit filius dĩ eoquod sedm̃
carnis susceptionem filius maiorem patrem
dixerit. Proposuisti &iam subiectum esse

Expanded text:
Ambrosius episcopus dixit: Profitere quod vis. Palladius dixit: Non respondeo vobis. Sabinus episcopus dixit: Pro Ario non respondes? Sabinus episcopus dixit: « Pro Ario non respondes, ad interrogata non respondes? » Palladius dixit: « Pro Ario ego non respondiSabinus episcopus dixit: « Usque adeo respondisti, ut Filium Dei negares potentem, negares verum Deum. » Palladius dixit: « Ego te judicem non patior, quem impietatis arguo. » Sabinus episcopus dixit: « Ipse nos coegisti sedere. » Palladius dixit: « Mandavi ut sederetis, ut arguerem vos. Quare subripuistis imperatori? Ut plenum concilium non esset, obrAmbrosius episcopus dixit: Cum Arii impietates legerentur, et impietas tua pariter condemnata est, quae consensit Arianae impietati. Placuit tibi in media epistolae lectione proponere quod volebas. Responsum tibi est, quemadmodum Patrem majorem dixerit Filius Dei, eo quod secundum carnis susceptionem Filius majorem Patrem dixerit. Proposuisti etiam subjectum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ait ad populũ si uiuit lo quatur. ambulo. accipi¬
fingens se iratũ. fuga petebat P opłs uͦ tinuit eũ
monia eicite. insir mos curate. & mortuos suscita¬
te: excita puerũ istũ. ut omis hȩc turba cognoseat
quia tu es d̃s & ñ ẽ aliꝰ ds̃ pͥt̾ te. qͥ cũ patre tuo  cũ¬

Expanded text:
ait ad populum: « Si vivit, loquatur, ambulet, accipifingens se iratum, fugere petiit. Sed populus eum monia ejicite, infirmos curate, mortuos suscitate, excita puerum istum ut omnis haec turba agnoscat quia tu es Deus, et non est alius praeter te qui cum Patre et
Abbreviated transcription (Latin):
acerper& Cui ƿae romilla ait. Ad puȩllam merꝰ mẽ
cũ milisib armatis uenisti suirorẽ mȩ habere uus.
fasosmatronas urgiues honestas ad mo posł tres
dies uegir ẽ ut cũ ipsis ueriã addomũ tuã factũ
est aut̃ ut tridui accepti spatio uuirgo  scã ieur

Expanded text:
eret; cui Petronella ait: « Ad puellam inermem cum militibus armatis venisti; si uxorem me habere vis, fac matronas virgines honestas ad me post tres dies venire, ut cum ipsis veniam ad domum tuam. » Factum est autem ut trium dierum acceptum spat
Abbreviated transcription (Latin):
& dicerent se a beato petro apło baptizati
nulla ratione posse idolis ĩmolarecapite cę̧si sunt
Quoꝵ corpora rapuit auspicius discipulus
eoꝵ. nutritor sc̃ę uirginis domitillȩ Qui etiã
nauicule inꝑonens adduxit. & in p̃dio domi¬
tillȩ in cripta arenaria sepeliũ inuia ardiatina
a muro urbis mili ario uno semis. iuxta sepulcrũ¬

Expanded text:
 dicerent se a beato Petro apostolo baptizatos, nulla ratione posse idolis immolare, capite caesi sunt. Quorum corpora rapuit Auspicius discipulus eorum nutritor sanctae virginis Domitillae quae etiam naviculae imposita, adduxit, et in praedio Domitillae in crypta arenaria sepelivit, via Ardeatina a muro Urbis milliario uno semis. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
me felle cibatꝰ. aceto potatꝰ spinis coronatus.
& cruci affixus ẽ. Posthecde posita ẽ &e pͥci¬
prata ẽ incloacã. Sc̃s aũ in comedis prbt in
inspeculis positꝰ. occultꝰ liberiũ  corpus. Et
ꝑ noctant᷑ inbirõte perduxit ad casellã suã &

Expanded text:
, qui propter me felle cibatus, et aceto potatus, spinis coronatus, et crucifixus est. Post haec deposita est, et praecipitata in cloacam. Sanctus autem Nicomedes presbyter in speculis positus, occulte levavit eam, et per noctem in birote perduxit ad casellam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
Uigilateergaqr nescitis diẽ neq horã: Nonmodo illius
ultimi tẽporis quouenturus est sponsus. sed suȩ quisque
dormitionis diem& horãnescit. Quisquis aut̃ paratus:
usq ad somnũ idusq ad mostẽ qu ȩ omnib deb&p̃aratus
inueni& etiã cũilla uox media noste sonuerit. qu a om̃s
eliigilaturis qđ uero s ponsod ix̃ obuiã uenire uirgiꝗ . E.
sic intelligendũ puto: ut exipsis uirginib: const&cea quedi¬
citur sponsa tam quã siomnib. xpĩanis inecdesia c̃cur¬
rentib: filiadmatrem concurreredicant᷑: Cum ipsis
filiis congregatis const& ea quȩ dicitur mat̃. Nunc de
sponsata est ecclesia & uirgo est adnuptias ꝑducend&
id cũ sec̃tin& a corruptione seculari : Iloaut̃ tempore
Nub& quoun iuer sa mortalitate in eap̃t eunteNnmor¬
talic̃ iunctionefȩ  Desponsaui inquit uosunquiro

Expanded text:
uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus ue ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis in ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro
Abbreviated transcription (Latin):
uel condita uelgenita uelcreata discri
Quam tamen sic conditam dicit:
ut sempeream cum dõ fuis seo stendat:
Quodenim initium dĩdtebis. utinitiũ
possis sapientiae ipsius consignare.
Non enimita ds̃ sapientiam suã condidit
quasi aliquando sinesapientia fuerit:
operis alicuius ostendit: ut hocinitium
habeatsapientiadĩ quod dedõꝓcessit.
ad creanda omnia tam caelestiaquam
terrena. Nonquocoepit es seindõ
Creataest ergo sapientia immogenita
non sibi quae semꝑerat. sed hisquae abeo
fieri opostebat: ut quiaquanta & qualis
ess& scire non poterat: de effectuoperũ
suorum uistus cius. & potentia noscer&

Expanded text:
vel condita, vel genita, vel creata describitur; vel condita, vel genita, vel creata describitur; quam tamen sic conditam dicit, ut semper eam cum Deo fuisse ostendat. Quod enim initium Deo dabis, ut initium possis Sapientiae ipsius consignare? Non enim ita Deus Sapientiam suam condidit, quasi aliquando sine Sapientia fuerit: operis alicujus ostendit; ut hoc initium habeat Sapientia Dei, quod de Deo processit ad creanda omnia tam coelestia quam terrestria, non quo coeperit esse in Deo. Creata est ergo Sapientia, immo genita, non sibi quae semper erat, sed his quae ab ea fieri oportebat; ut quia quanta et qualis esset sciri non poterat, de effectu operum suorum virtus ejus et potentia noscer
Abbreviated transcription (Latin):
factum est uerbum. sed in principio.
inquit erat. Quod cumq principiũ
uerbias signare uolueris. praeiudicatũ
habebis : qui am principio inquit erat ⁊
Non quod duo principia exrerum diuer¬
sitate dicamus: sed quia sermo filius
sempercum patieest : & de patie natus est :
acperinde cuius origo principium non
hab&. sempiternus cum patie credenđẽ :
quianec pater potest umquam sine
filio nominari. Nec filius sine patre
uocari. Ac ꝑ hoc semꝑ filius quia
semꝑ pater : & d s̃ inquid erat uerbũ
quodds̃ est semper: Nesi semꝑ non fue¬
rit : uerus ds̃ esse non possit: sicuti
& in sophiae nomine. quia secundũ
a postolum ipscest sapientia patris:
ego inquił exore altis simi prodiui:
nonergo aliunde quam depatre : qui
semꝑ cumpatre: Et ideo sapientiadĩ
appellatur .: utnumquam pater sine
sapientia. hoc est sine filio suo fuisse
credatur: haec est illasapientia in effa¬
bilis quaeinitio uiarum dĩ apud salomonẽ

Expanded text:
factum est Verbum; sed in principio, factum est Verbum; sed in principio, inquit, erat Verbum. Quodcumque principium Verbi assignare volueris, praejudicatum habebis quia in principio, inquit, erat. Non quod duo principia ex rerum diversitate dicamus, sed quia Sermo Filius semper cum Patre est, et de Patre natus est. Ac proinde cujus origo principium non habet, sempiternus cum Patre credendus est; quia nec Pater potest umquam sine Filio nominari, nec Filius sine Patre vocari: ac per hoc semper Filius, quia semper Pater. Et Deus, inquit, erat Verbum. Quod Deus est, semper est; ne si semper non fuerit, verus Deus esse noet in sophiae nomine, quia secundum Apostolum ipse est sapientia Patris . Ego, inquit, ex ore Altissimi prodivi . Non ergo aliunde quam de Patre, quia semper cum Patre. Et ideo Sapientia Dei appellatur, ut numquam Pater sine Sapientia, hoc est, sine Filio suo fuisse credatur. Haec est illa Sapientia ineffabilis quae initium viarum Dei apud Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
eat Nihil enim sineinitio
uisi solus dđs : Vnde & filius sicut ipsed̃sa d
ait
ego & pater unum sumus
Quid ideo dixit : ut duarum ꝑsonarũ
uocabula unius dei tatis maiestate
monstrar& : sicuti & proph&a ex uoce
dĩ, Cructuauitinquid cormeum uerbũ
bonum dico ego operamoteregi : Vides
ergo hoc uerbum bonum filiumdĩcẽ:
quemnon aliunde quam de pat̃no pectore
Etut itadixerim deutero cordis dĩ
credimus natum & pro in de cum regẽ
appellat. quiaipseest rexregum:
dm̃ dnm̃ cui omnia o peradiuina suc
cumbunt : quidixit : omnia quȩ pat̃
hab& mea sunt : de hoc & euangelista.
In principio inquit erat uerbum & uerbũ
erat apud dm̃ &ds̃crat uerbum: omnia
ꝑ eum facta sunt. & sinceo factum est
nihil. Igitur quod in principioerat:
semper fuis se credendum est: sed nec
aliunde esse. quam exeo qui principiũ
non hab& : idest decordepatris: quia
eructauit inquid cormeum uerbum
bonum : Nonenim dixit in principio

Expanded text:
habeat: nihil enim sine initio, habeat: nihil enim sine initio, nisi solus Deus. Unde et Filius, sicut ipse Dominus ait: Ego et Pater unum sumus Quod ideo dixit, ut duarum personarum vocabula in unius deitatis majestate monstraret, sicut et Propheta ex voce Dei: Eructavit, inquit, cor meum Verbum bonum, dico ego opera mea regi . Vides ergo hoc Verbum bonum Filium Dei esse, quem non aliunde quam de paterno pectore, et, ut ita dixerim, de utero cordis Dei credimus natum. Et proinde eum regem appellat, quia ipse est rex regum: Deum Dominum, cui omnia divincumbunt; qui dixit: Omnia quae Pater habet, mea sunt . De hoc et evangelista: In principio, inquit, erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Omnia per eum facta sunt, et sine eo factum est nihil . Igitur quod in principio erat, semper fuisse credendum est. Sed nec aliunde esse quam ex eo qui principium non habet, id est de corde Patris, quia eructavit, inquit, cor meum Verbum bonum. Non enim dixit: In princ
Abbreviated transcription (Latin):
& substantia uerus ut iam dixids̃ non est:
asicerieds̃ ut moyses pharaomi potestate
Nongenere : Filius quoque ita credenđ
erit: ut ꝑcsaum propopulo dictumest:
filios genui & exaltaui & alibi: duestis.
afilii altissimi omnes: sed & primogenitꝰ
ita habebitur . quomodo &i srahel ado
primogenitus filius appellatus est Nec
non & primogenitus totius creaturȩ quasi
inordine factorum primogenitus habeat᷑
ut ex eo seriem quendamcreandis mundi
rebus assignent: Denique sublato. omo
sit similitudo. aliud ueritas. Nim &
homo adimaginem &similitudinẽdĩ
factus est nectamends est: nec quod di¬
est homo homo constitisse credepdus:
Ita & filium dĩ similem uolunt: ut eum
aliunde similem nondeipsa una ipsascã
& beata patris substantia dicant: Quisi
us tradidit: Sublato enim id quod pat̃:.
Vnde cum que fuerit filius. Necesse est
ut & initium expihilo &ortum extem

Expanded text:
et substantia verus, ut jam dixi, Deus non est. et substantia verus, ut jam dixi, Deus non est. Sic erit Deus, ut Moyses Pharaoni , potestate, non genere: Filius quoque ita credendus erit, ut per Esaiam populo dictum est: Filios genui et exaltavi ; et alibi: Dii estis et filii Altissimi omnes . Sed et primogenitus ita habebitur, quomodo et Israel a Deo primogenitus filius appellatus est . Nec non et primogenitus totius creaturae, quasi in ordine factorum primogenitus habeatur; ut ex eo seriem quamdam creandis mundi rebus assignent. Denique sublato ὁμοούsit similitudo, aliud veritas. Nam et homo ad imaginem et similitudinem Dei factus est , nec tamen Deus est: nec quod Deus est, homo exstitisse credendus est. Ita et Filium Dei similem volunt, ut eum aliunde similem, non de ipsa una sancta et beata Patris substantia dicant. Qui si us tradidit; sublato enim eo quod Pater est, undecumque fuerit Filius, necesse est ut et initium ex nihilo, et ortum ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
labor&ur auferri: Nisiut filium dĩ mutabi¬
lem & conuestibilem ut pote. nondepropra¬
patris substantia constitisse confingant.
Cui &initium ex tempore &hostum expihi¬
lo nomen ex altero ut semꝑ docuerunt¬
Propter quod sepȩ damnati sunt. Nunciam
libere essecure incunc tanterq: ecclesis tra¬
dert & insinuare possint: Uid &isergo omnias
cos intractu ipsorum non cuanglica fide seds
subdola malignitite ad seducendos simplics
quos que posuisse: noniam tam suspectum
quam mani festum omnibus essedebec. Ita cos
đm dedo posuisse ut arrius tradere solebat
ut exdõ factussit. Non exdonatus: qui sinat ẽ
unius substantiȩ est si factus est uerus filus
non est: &siuerus filius non est. nec uerus
đs est: Aut siuerus ds̃ est & depatrenonest.
Duo sunt habentes singuli. &uoluntates pro¬
prias. & imperia diuersa : Uelsi concordia
tantum & soci&ate unum sunt. Nontameꝵ

Expanded text:
laboretur auferri, nisi ut Filium Dei mutabilaboretur auferri, nisi ut Filium Dei mutabilem et convertibilem, utpote non de proprPatris substantia, constitisse confingant: cui et initium ex tempore, et ortum exlo, nomen ex altero, ut semper docueruntpropter quod et saepe damnati sunt, nunc jam libere, et secure, incunctanterque Ecclesiis tradere et insinuare possint? CAPUT II.-- Videtis ergo omnia eos in tractatu ipsorum, non evangelica fide, sed subdola malignitate ad seducendos simplices quosque posuisse. Non jam tam suspectum, quam manifestum omnibus esse debet ita eos Deum de Deo posuisse, ut Arius tradere solebat, ut ex Deo factus sit, non ex Deo natus. Qui si natus est, unius substantiae est: si factus est, verus Filius non est: et si verus Filius non est, nec verus Deus est: aut si verus Deus est, et de Patre non est, duo sunt habentes singuli et voluntates proprias, et imperia diversa: vel si concordia tantum et societate unum sunt, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Denique sidiligentius & accuratius adteꝵ¬
la is cur uoluerint decuangelica &c apostol¬
o fide & depatrum traditione substantiai
omen auferri proculdubio probabitis he¬
resem arrianam subtili compendo breuiatã
sublato hoc nomine in tromissam Nechoc
quidem egosuscipio. Nef ut opinione collet¬
tum affirmo. Noc ut ipsiputant ac ademi¬
cus disputator assisto. Ut simplices sensus
uerborum subtilitate contorqueam: sedut
contortos & prauos tenui argumento compo¬
fitos in lucem cognitionis exponam. quofa¬
cilius poss& cognita & conꝑta ipiquitas ab ho¬
minibus euitari: Que &enim causi quȩue
ratio extitit. ut quod docendum & quod ereden¬
dum cunctis etdesis fuerat traditum. quod qe
patres nostri a postoliciuiri contra uniue¬
sas hereses uel maxime arrianam quasiquan¬
dam obicem ueritatis. quaomnes aditus pess
catholica ratione posuerunt Nonmagnonis
ab his quitunc clogio arrianȩ labis ad dicgͥ st̃

Expanded text:
Denique si diligentius et accuratius attenDenique si diligentius et accuratius attendatis, cur voluerint de evangelica et apostolica fide, et de Patrum traditione, unius substantiae nomen auferri, procul dubio probatis haeresim Arianam subtili compendio brevi jam sublato hoc nomine intromissum. Nec hoc quidem ego suspicione aut opinione collectum affirmo; nec ut ipsi putant academicus disputator assisto, ut simplices sensus verborum subtilitate contorqueam, sed ut contortos et pravos, tenui argumento compositos, in lucem cognitionis exponam, quo facilius possit cognita et comperta iniquitas ab omnibus evitari. Quae etenim causa, quaeve ratio exstitit, ut quod docendum et quod credendum cunctis Ecclesiis fuerat traditum, quodque Patres nostri apostolici viri contra universas haereses, et maxime Arianam, quasi quemdam obicem veritatis, quo omnes aditus pestinundati, catholica ratione posuerunt, non sine magno nisu ab his qui nunc elogio Arianae labis addicti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ULTAS QUIDEM ITGRAUES HERESES
nouimus aplurimis ebullire & uenenuuce
ad intimũ pectus canceris sui uirus in fundere.
Seduinci illi uel facile possunt uel facile ui¬
tari. quarũ prima propositione omne con¬
silum pectoris proditur : Atuero hĩ quib
multa nobiscum paria sunt facile possunt
in noxias mentes &solidõ deditas fraudolq̃la
socieatt ꝑ cutere : dum malorum suorum
uirds ꝑbonanostra defendunt. Nihilenĩ
periculosius his her&icis esse potest
qui cum integre ꝑomnia decurrant : uno
tamen uerbo acsi ueneni guita merami¬
lam ac simplicem fidem dominicȩ &exia¬
de apostoli traditionis inficiunt.
Vnde uehementer nobis cauendum est
Ne se uel sensibus uel auribus nostris huius¬
modi aliquid latenter insinu&. Quia nihil
tam cogit inmortem quam sub obtentu
mixtum lac colore mentitur Ita hic per
ueri similem confessionem traditio inimi¬
ca suggeritur: quadere nonsimilitudo
confessionis sed sensus mentis est ponde¬
randid quo confessio ipsa firmatur

Expanded text:
ultas quidem et graves haereses novimus a plurimis ebullire, et veneni vice ad intimum pectus canceris sui virus infundere . Sed vinci illi vel facile possunt, vel facile vitari, quorum prima propositione omne consilium pectoris proditur. At vero hi quibus 507 multa nobiscum paria sunt, facile possunt innoxias mentes et soli Deo deditas, fraudulenta societate percutere, dum malorum suorum virus per bona nostra defendunt. Nihil enim periculosius his haereticis esse potest, qui cum integre per omnia decurrant, uno tamen verbo, ac si veneni gutta, meram illam ac simplicem fidem dominicae et exinde apostolicae traditionis inficiunt. Unde vehementer nobis cavendum est ne se vel sensibus vel auribus nostris hujusmodi aliquid latenter insinuet: quia nihil tam cogit in mortem, quam sub obtentu mixtum lac colore mentitur: ita hic per verisimilem confessionem traditio inimica suggeritur. Qua de re non similitudo confessionis, sed sensus mentis est ponderandus, quo confessio ipsa firmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
grauitas et senectus Primaitaq. gene¬
ris humani a ecas est abadam usq ad noe
Secunda anoe usq ad abraham: quiar¬
ticuli euidentissimi sunt et notissimi
Testia ababraham usq ad dauid. Sicenim
matheus euangelista partitur
Quarta a dauid usq ad tansmigrationem
loniã Quinta atransmigratione
inbabyloniã usquead aduentum dnĩ.
Sexta abaduentumdñiusq ad finem sȩculi
Speranda est: qua exterior homo tamquam
senectute corrumpitur Quietam uetusdicit᷑.¬
et interior renouatus dedie indiem÷ indere
indere¬
quies sempiter naest: quae significatur sabbato :
autem ignorat hominum uitam iamaliꝗͥd¬
administrante cognitione etactione fulciri
Nametacuo temerariaest sine cognitione.
et sineatione ignaua cognitio. Sed prima¬
uita hominis cuinulla administratio recte
creditur
quinquesensibus corporis dedita est.
qui sunt uisus. auditus. olfatus. gustus.
tactus . Et id eodu& primae aetates
generis humani denis generationibus

Expanded text:
gravitas, et senectus. Prima itaque genegravitas, et senectus. Prima itaque generis humani aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe ad Abraham: qui articuli sunt evidentissimi et notissimi. Tertia, ab Abraham usque ad David: sic enim Matthaeus evangelista partitur . Quarta. a David usque ad transmigrationem in Babyloniam. Quinta, a transmigratione in Babyloniam usque ad adventum Domini. Sexta, ab adventu Domini usque in finem saeculi speranda est: qua exterior homo tanquam senectute corrumpitur, qui etiam vetus dicitt interior renovatur de die in diem . Inde requies sempiterna est, quae significatur sabbato. Hautem ignorat hominum vitam jam aladministrantem, cognitione et actione fulciri. Nam et actio temeraria est sine cognitione, et sine actione ignava cognitio. Sed primavita hominis, cui nulla administratio recte creditur, quinque sensibus corporis dedita est; qui sunt visus, auditus, olfactus, gustus, tactus. Et ideo duae primae aetates generis humani denis generationibus
Abbreviated transcription (Latin):
quipiequaerunt. & ad haec in uestiganda
diuinitus adiuuantur. Maxime tam̃¬
illis cuidentioribus rerumfiguris appar&.
quod abel iustus a fratre interficitur
Et dñs aiudeis quod arcanoe tam quam
in diluuio sȩculi ecclesia gubernatur
Quodisaac immolandus dcitur etaries
proillo insentibus tam quam crucifixus
agnoscitur Quod in duobus abrahe filiis
unodeancilla altero delibera duotes tamenta
intelliguntur Quod duo populi in
Quod duo populi in
quodio seph a fratribus persecutionem passis
abalienis honoratur. sicut dñsaiudeis per¬
seoua taus apud gentes clarificatus est:
concludata postolus. et dicat
autem infigura contingebant cis. scripta
sunt autem ad correptionem nram. In quos
finqs sacculorum aduenit¬
sacculorum tam quam senectus est ueceris
hominis. sigenus humanum tamquam
aetate signatur qu adñs uenit
Sunt eni maetates sex eciam in uno homine.
infantia. pueritia. ad olescentia. iuuentus.

Expanded text:
qui pie quaerunt, et ad haec investiganda qui pie quaerunt, et ad haec investiganda divinitus adjuvantur. Maxime tamillis evidentioribus rerum figuris apparet: quod Abel justus a fratre interficitur , et Dominus a Judaeis: quod arca Noe, tanquam in diluvio saeculi Ecclesia gubernatur : quod Isaac immolandus Deo ducitur, et aries pro illo in sentibus tanquam crucifixus agnoscitur : quod in duobus Abrahae filiis, uno de ancilla, altero de libera, duo Testamenta intelliguntur : quod duo populi inquod duo populi in quod Joseph a fratribus persecutionem passus, ab alienis honoratur ; sicut Dominus Judaeis persequentibus, apud Gentes clarificatus est. oncludat Apostolus et dicat: Haec autem in figura contingebant eis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum desaeculorum tanquam senectus veteris hominis, cum totum genus humanum tanquam aetate signatur, qua Dominus venit. Sunt enim aetates sex etiam in uno homine; infantia, pueritia, adolescentia, juventus,
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu: prophetiȩ au m minuitus. postquã
id quod prȩnuntiabat aduent : ltaq dñs dicit:
lex & prophetae usquea dio hannem baptistami
ab hinc regnumdĩ predicatur: et io hannes ipse
illum inquit oport& crescere. incautemminii:
quod & diebus quibus natisunt. & mortibus quib
passi sunt figuratum est: Nascitur namq iohan¬
nes ex quodies incipit minui. Nasciturdñsex
quodies incipit crescere : capite illeminuitur
dumocciditur : Hic uero at tollitur cruce:
post quamergo prophetia ipsa in iohanne cons¬
tituta digito ostendit presentem quemuenturũ
ab exordio generis humanicecinerat: incipit minui.
atq indecrescere predicatio regnidĩ: &ideobapti ⁊a¬
uit iohannes inpenitentia : finitur enim uetusuita
usque ad pȩnitentiam : Atq inde incipit Nouꝗꝵ
Non autem tantum in his qui proprie prophetae
appellati sunt. sed in ipsa historia ueteris testa
menti prophetia nonsinere colligitur ab eis

Expanded text:
adventu: prophetia autem minuitur postquam adventu: prophetia autem minuitur postquam id quod praenuntiabat advenit. Itaque Dominus dicit: Lex et Prophetae usque ad Joannem Baptistam; abhinc regnum Dei praedicatur . Et Joannes ipse: Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui . Quod et diebus quibus nati sunt, et mortibus quibus passi sunt, figuratum est. Nascitur namque Joannes ex quo dies incipiunt minui: nascitur Dominus ex quo dies incipiunt crescere. Capite ille minuitur, dum occiditur: hic vero attollitur in cruce. Postquam ergo prophetia ipsa in Joanne constituta digito ostendit praesentem, quem venturum ab exordio generis humani cecinerat, incipit minui, atque inde crescere praedicatio regni Dei. Et ideo baptizavit Joannes in poenitentiam : finitur enim vetus vita usque ad poenitentiam, atque inde incipit nova. 2. Non autem tantum in iis qui proprie Prophetae appellati sunt, sed in ipsa Veteris Testamenti historia prophetia non silere colligitur ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
uit filium nisipater. Nondixit et cui uolu
erit reulare filius quod nonita intelligendũ est
quasi filius anullo possit cognoscinisĩ patresuo
Pater autem non solum᷑ filio sed etiamabeis quibus
reuelari. quia ipseest mentis nrae lumen ut quod pos¬
tea intulit
tea intulit et cui uoluerit filius reuelare. non
patremtantum sed etiam filium accipias
Ad totum enum quod dixit itla tum est¬
Uerbo enim suo sepater declarat
non solum id quod per uerbum declaratus. sed etiam
OHANNES BAPTISTA CONSIDERATA SCRIS¬
tura quȩ deillo in euangelio legitur. multis proba¬
bilibus documentis Non absurdecreditur prophe¬
tiȩ gestasse personam.et eomaxime quoddeillo dr̃s
dixit. plusquam propheta hic siquidem totius
prophetiȩ quȩ ab ex ordio generis humaniusque
ad aduentum dnĩ dednõ facta est imaginem gestat :
estautem euangelii persona in ipsod nõquaeper
prophetiam prenuntiabatur: cuiusaugetur predi¬
catio. peruniuer sum orbemterrarũ ab ipsod nĩ

Expanded text:
it Filium nisi Pater, non dixit, Et cui voluerit Filius revelare. Quod non ita intelligendum est, quasi Filius a nullo possit cognosci, nisi a Patre solo; Pater autem non solum a Filio, sed etiam ab eis quiburevelari; quia ipse est menti nostrae lumen: ut quod postea intulittea intulit: et cui uoluerit filius reuelare, non patrem tantum sed etiam filium accipias. ad totum enim quod dixit inlatum estuerbo enim suo se pater declarat; uerbum autem non solum id quod per uerbum declaratur, sed etiam Joannes Baptista, considerata scriptura quae de illo in Evangelio legitur, multis probabilibus documentis non absurde creditur prophetiae gestare personam, et eo maxime quod de illo Dominus dicit, Plus quam propheta . Hic siquidem totius prophetiae, quae ab exordio generis humani usque ad adventum Domini de Domino facta est, imaginem gestat. Est autem Evangelii persona in ipso Domino, quae per prophetiam praenuntiabatur, cujus augetur praedicatio per universum orbem terrarum ab ipso Domini
Abbreviated transcription (Latin):
decimi ꝓ toto accipitur: et quod sedfs
ostendit inmontes post sex dies factũ dic̃
unus euangelista. alter uero post osto dies
dicit. partem posteriorem primidies
in quo futurum hocdñs promisit. et pastẽ
priorem nouissimidiei inquo conpl&ũest
quod promisit prototis atq integris dieb
adnumerans: ut intelleͥgas eum qui dixit
post sex dies solosmedios commemorasse :
qui ueretoti atq. integri conpletisunt :
ingenesi enim alumine incipit dies. & fi¬
nit ad tenebras ad significandum lapsũ
hominis Nunc autem a tenebris ad lucẽ
sicut dictum est d&xenebris adlucem clares¬
cere. quia peccatis homo liberatus peruẽ¬
nit adlucem iustitiae

Expanded text:
cimi pro toto accipitur. Et quod se Dominus cimi pro toto accipitur. Et quod se Dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus evangelista ; alter vero post octo dies dicit , partem posteriorem primi diei in quo futurum hoc Dominus promisit, et partem priorem novissimi diei in quo completum est quod promisit, pro totis atque iannumerans: ut intellegas eum qui dixit: post sex dies solos medios commemorasse, qui toti atque integri completi sunt. in Genesi enim a lumine incipit dies et finit ad tenebras ad significandum lap sum hominis; mune autem a tenebris ad lucem, sicut dictum est de tenebris lucem clarescere, quia a peccatis homo liberatus perunit ad lucem iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
tiam secundumuram sententiamigit᷑
peruenit inuos regnumdĩ quia regnũ
diaboli stare non potest quod aduersum se
diuisumes se fatemini: segnũdĩ Nuncdicit
quodã nantur impii et afidelib depecca¬
tissuis penitentiam nunc agentibus secer¬
nuntur: fortem illum appellat. quia ipse
tenebat: Ne possent ab illo uiribus suis
se homines eruere. sed ꝑgratiã dĩ : uasa eius
dicit homines infideles : Nisi prius alliga¬
uerit fortem illigauerit dixit. potestatem
illi ademerit inpediendb uoluntatem fideliũ
a sequendo xp̃o & obtinendo regnodĩ
in tantũ erũ quisfilius est. inquantũ
eum peccando imitatur
SICUT QĨ PUITIOUAS IN UEN¬
TRECOETI TRIB: DIEB ETTRIB. NOC¬
O dicipastem qua sepultus est cũ pr&cerita
nocte et die accipies hoc est ꝓtotodie.¬
sabbatũ nocte etdie. et noctem dominica
cumeodemdie in lucescente. Acperho
accipiendo partem prototo habes triduum
et tres noctes: quodenimdicunt᷑ decẽ menses
pregnantis. Nouem sunt pleni. sedinitiũ¬

Expanded text:
tiam secundum vestram sententiam: igitur pervenit in vos regnum Dei; quia regnum diaboli stare non potest, quod adversum se divisum esse fatemini. Regnum Dei nunc dicit, quo damnantur impii, et a fidelibus de peccatis suis poenitentiam nunc agentibus secernuntur. Fortem illum appellat, quia ipse tenebat, ne possent viribus suis ab illo se homines eruere, sed per gratiam Dei. Vasa ejus dicit omnes infideles. Nisi prius alligaverit fortem: alligaverit dixit, potestatem illi ademerit impediendi voluntatem fidelium a sequendo Christo, et obtinendo regno DeiIn tantum enim quisque filius ejus est, in quantum eum peccando imitaturSicut enim fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus nocei partem qua sepultus est cum praeterita nocte pro nocte et die accipies, hoc estsabbati noctem et diem; et noctem dominicam cum eodem die illucescente: ac per hoc accipiendo partem pro toto, habes triduum et tres noctes. Quod enim dicuntur decem menses praegnantis, novem sunt pleni; sed initiu
Abbreviated transcription (Latin):
Decemitaq uirginũ qđ quinq
admittunt᷑. quinq excludunt᷑. bonorũ & malorũ
discr&ionem significat: qua propt̃ siuirginitatis
Nom̃ honorabileẽ . curreceptis exclusisq cõmu¬
neest demdequid sibiuult Numerus in utraq paste
quinarius

Expanded text:
Decem utique virginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quinarius
Abbreviated transcription (Latin):
& fugiendarum: Secunda refrenatio
cupiditatis ab hisqu& emporalit̃ delectant
Testia firmitas animi aduersus ea qu& emporalit̃
molesta sunt : Quasta quȩ ꝑc&eras omnes diffundit᷑
dilectiodĩ & proximi. Sane&ibiquinque
dilectiodĩ & proximi
Sane&ibiquinque
milia & hic quattuor milia exceptis pueris
&mulierib fuisse memorantur: qđ mibiu ide
ad hoc ꝑtinere. ut intelligamus &inpopulo u&eris testa
menti fuisse quasdam infirmos adimplendã iustitiã
quae secundumlegem est: in quaiustitia se a postolus
paulus sinequerda conuersatum ẽẽ dicit fuisse itẽ
alios qui facile seducerentur incultum idolorĩi quȩ duo
genera idest infirmitates & errores. mulicrum
& puerorũ nominibus figurata sunt Infirmus

Expanded text:
 fugiendarum; secunda refrenatio cupiditatis, ab his quae temporaliter delectant; tertia firmitas animi adversus ea quae temporaliter molesta sunt; quarta quae per caeteras omnes diffunditur dilectio Dei et proximi: sane et ibi quinquedilectio Dei et proximi: sane et ibi quinque millia, et hic quatuor millia, exceptis pueris et mulieribus, fuisse memorantur. Quod mihi videtur ad hoc pertinere, ut intelmenti fuisse quosdam tam infirmos ad implendam justitiam quae secundum legem est, in qua justitia ApostoluPaulus sine querela se conversatum esse dicit ; fuisse item alios qui facile seducerentur in cultum idolorum. Quae duo genera, id est, infirmitatis et erroris, mulierum et puerorum nominibus figurata sunt. Infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
quod neputes meeo suꝑcilio dixis se
quo sabellius festus qui ipsum patrem
ipsum filium pro fit&ur : Nonita
nos totum inunam sententiam cogimx.
ut aliorum her&icorum fraude capiam᷑:
sed quia ipso nomine ꝑ sonarum. auctori
indiscr&a cognoscitur. & filius non genere

Expanded text:
Quod ne putes me eo supercilio dixisse, Quod ne putes me eo supercilio dixisse, quo Sabellius fertur, qui ipsum Patrem, ipsum Filium profitetur; non ita nos totum in unam sententiam cogimus, ut aliorum haereticorum fraude capiamur. Sed quia ipso nomine personarum auctoritas indiscreta cognoscitur, et Filius non genere