comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Bs eR uantiã qͥdẽ ur̃am dilect᷑simi.
ita nouimꝰ eẽ. deuotã: ut aĩas ur̃as
ñ solũ legitimis. s etiã uoluntariis
ieuniis excolatis Ueruntam̃ adicienda ẽ.
huic studio etiã nr̃e ãmonitioĩs hortacio:
ut siqͥ st̾ in hoc ex̾cicio tarcliores. in his saltĩ
diebꝰ cõmuni abstinentie se obedient̾ aduin¬
gant: in qͥbꝰ noᷤᷤ oportet sacͣtissimã ꝯsuetudi¬
nem attenciꝰ celebͣre: ut ꝑ humilitatẽ ieui¬
nii. ꝯtͣ om̃s hostes nros diuinũ m̾eam᷑ auxi¬
lium. Res enĩ ẽ. p̃cipui oꝑiᷤ. ꝙͣ ⁊ exauctori¬
tate indicimꝰ. ⁊ ex caritate suademꝰ: ut pau¬
lulũ edendi lib̾tate cõp̃ssa. castigatiõi corpo¬
rũ ⁊ pauꝑũ studeamꝰ alimonie. qͦs qͥ refi¬
cit aĩam suã pascit: ⁊ tẽporales epula. inde¬
Cesset iniqͥtas. s ñ sit ociosa iusticia. Quͣe
nulluᷤ patit᷑ oppͥm̃tẽ: sentiat aliqͥs adiu¬
uantẽ. Parũ ẽ. enim ñ ferre aliena: nͥ lar¬

Expanded text:
bservantiam quidem vestram, dilectissimi, ita novimus esse devotam, ut animas vestras non solum legitimis, sed etiam voluntariis jejuniis excolatis. Verumtamen adjicienda est huic studio etiam nostrae admonitionis exhortatio, ut si qui sunt in hoc exercitio tardiores, in his saltem diebus communi abstinentiae se obedienter adjungant, in quibus nos oportet sacratissimam consuetudinem attentius celebrare, ut per humilitatem jejunii contra omnes hostes nostros divinum mereamur auxilium. Res enim est praecipui operis, quam et ex auctoritate indicimus, et ex charitate suademus: ut paululum edendi libertate compressa, castigationi corporum et pauperum studeamus alimoniae, 341 quos qui reficit animam suam pascit, et temporales epulas in deCesset iniquitas, sed non sit otiosa justitia. Quem nullus patitur opprimentem, sentiat aliquis adjuvantem. Parum est enim non auferre aliena, nisi lar
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ potentissimꝰ debellator. pulchra spe¬
cie. tũphi sui portabat tropheum : ⁊ in¬
uicte pacientie hum̾is signũ salutis ad¬
orandum regnis om̃ibꝰ inferebat: tanꝙͣ.
& tunc ipsa oꝑis sui ymagine om̃s imita¬
symon qͥdam cyreneus inuentꝰ ẽ. inquem
fuit. ut iudeis in xp̃m seuientib adcom¬
paciendũ ei ꝑegrinus occurreret: dicen¬
te apło. si compatim᷑. & conregnabimꝰ: ut
sacratissimo saluatoris opprobo. ñ hebreꝰ
qͥsꝙͣ nec isrlita ⁊ s alienigena subderet᷑.
ꝑhanc enĩ tͣnsiationẽ a cutũcisiõe ad p̃pu¬
ciũ. a filiis carnalib ad filios spũales: im¬
macłati agni ꝓpiciatio. ⁊ o̾iũ sacͣmentorũ
plenitudo tͣnsibat. Siquidẽ pascha nr̃m¬

Expanded text:
tutum potentissimus debellator, pulchra spetutum potentissimus debellator, pulchra specie triumphi sui portabat trophaeum; et invictae patientiae humeris, signum salutis, adorandum regnis omnibus inferebat; tamquam et tunc ipsa operis sui imagine omnes imitaSimon quidam Cyrenaeus inventus est, in quemfuit, ut Judaeis in Christum saevientibus, ad compatiendum ei peregrinus occurreret, dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus : ut sacratissimo Salvatoris opprobrio, non Hebraeus quisquam, nec Israelita, sed alienigena subderetur. Per hanc enim translationem, a circumcisione ad praeputium, a filiis carnalibus ad filios spiritales, immaculati agni propitiatio, et omnium sacramentorum plenitudo transibat. Siquidem Pascha n
Abbreviated transcription (Latin):
runt mniqͥ ĩ dãpnationẽ suam. qđ ꝑtina¬
cit exigebant: quoꝵ dentes sic̃ ꝓpħa testatꝰ
est arma erant & sagite: & lingua eoꝵs
gladiꝰ acutꝰ. Frustra enim acrucifigendo
maiestatis dño manꝰ ꝓprias continebant:
pondus incumbit. Et licet immanitas sce¬
leris & p̃sidem obligarit ⁊ milites: om̃is
tam̃ facti summa uoꝰ arguit. At qͥcquid
insupplicio.xͥ. uł pilati peccauit iudiciũ
uł cohortis obseqͥũ. hoc uoᷤᷤ facit humani
gen̾is odio digniores: qr ur̃i furoris ĩpulsu
net illis innocentes ẽẽ. licuit: quibꝰ iniqͥ
dignitatis. supplicii sui iussus ẽ. eẽ. ge¬
filiꝰ: cuiꝰ imꝑiũ suꝑ humeros eius. Cũ gͦ
dñs lignum portaret crucis. qł inceptrũ
gͥ conu̾teret potestatis: erat quidẽ hoc ap̃
impioꝵs ocłos gͣnde ludibrium ⁊ s mani¬
festabatur fidelibꝰ grande mystium: Quia
głosissimꝰ diaboli uictor ⁊ inimicarũ uir¬

Expanded text:
runt iniqui in damnationem suam quod pertinarunt iniqui in damnationem suam quod pertinaciter exigebant: quorum dentes, sicut propheta testatus est, arma erant et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Frustra enim a crucifigendo majestatis Domino manus proprias continebant, pondus incumbit: et licet immanitas sceleris et praesidem obligarit, et milites; omnis tamen facti summa vos arguit. Et quidquid in supplicio Christi vel Pilati peccavit judicium, vel cohortis obsequium, hoc vos facit humani generis odio digniores: quia vestri furoris impulsu nec illis innocentes esse licuit, quibus iniqudignitatis, supplicii sui jussus est esse gefilius, cujus imperium super humeros ejus . Cum ergo Dominus lignum portaret 227 crucis, quod in sceptrum sibi converteret potestatis, erat quidem hoc apud impiorum oculos grande ludibrium, sed manifestabatur fidelibus grande mysterium: quia gloriosissimus diaboli victor, et inimicarum vir
Abbreviated transcription (Latin):
in asꝑsis aqua digitis expiat᷑. qđ famulan¬
te ĩpia m̃te cõmittit᷑. Excessit quidẽ pilati
culpam. facinꝰ iudeoꝵ ⁊ qui illũ nomine ce¬
saris t̾ritũ. ⁊ inuidiosis uocibꝰ increpatũ. ad
effectũ sui criminis impulert̃: s nec ipse e¬
uasit reatũ. qui cooꝑatꝰ sediciosis reliquit
ergo pilatꝰ dilectissimi inplacabit popłi uictꝰ
in sania. mltis ihm de honestari: luclibriiᷤᷤ.
⁊ in modicis uexari ꝑmisit iniuriis : qđłcũq
cũ flagełł cesum spinis coronatum.: ⁊ amictu
irrisorie uestis indutũ. ꝑsequentium ostentaũ¬
aᷤpectui ut ex saturatis inuidie odiis non
ultra iam crederent ꝑsequendũ: quẽ tot
modis intuebant᷑ afflictum. S cũ in ardeᷤ¬
ceret ira clamantiũ ut baraban indulgen¬
tia relaxaret. & xp̃m crucis pena susciꝑet.
cum consono fremitu diceret᷑ a turb. san¬
gius illiꝰ suꝑ nos: ⁊ suꝑ filios nr̃õs: obtinue¬

Expanded text:
in aspersis aqua digitis expiatur quod famulanin aspersis aqua digitis expiatur quod famulante impia mente committitur. Excessit quidem Pilati culpam facinus Judaeorum, qui illum nomine Caesaris territum et invidiosis vocibus increpatum, ad effectum sui 226 sceleris impulerunt. Sed nec ipse evasit reatum, qui cooperatus seditiosis, reliquitergo Pilatus, dilectissimi, implacabilis populi victus insania, multis Jesum dehonestari ludibriis, et immodicis vexari permisit injuriis, quodque eum flagellis caesum, spinis coronatum, et amictu irrisoriae vestis indutum, scribarum etavit: ut exsaturatis invidiae odiis, non ultra jam crederent persequendum, quem tot modis intuebantur afflictum. Sed cum inardesceret ira clamantium, ut Barabbam indulgentia relaxaret, et Jesum crucis poena susciperet; cum consono fremitu diceretur a turbis: Sanguis ejus super nos et super filios nostros ; obtinue
Abbreviated transcription (Latin):
uaret illesus: qui ꝓomniũ salute erat mori
phe socerũ. ac deinde ad cayphan ex anne
stium falsitates. ad exam̃ pilati pontificũ
de legatione tͣnsfert᷑. Qui diuino iure ne-¬
glecto. clamantes se regem ñ hab̾e nͥ cesarẽ.
tanqͣm romanis deuoti legibꝰ. om̃e iudiciũ
potestati cesaris reseruassent: expeciert̃ ere¬
cutorẽ magis seuicie. qͣm arbitrũ cause. Offe¬
rebant enĩ iħ̾m duris nexib uinctũ. colaphiᷤ
& alapis freq̃ntibꝰ cesũ: sputis oblitum. cla¬
morib p̃dãpnatũ: ut int̾ cot p̃iudicia quẽ
om̃s uellent ꝑire. ñ auderet pilatꝰ absolu̾e.
Deniq nec inaccusato eũ repꝑiꝰse culpam.
nec insentencia sua tenuisse ꝯstanciã docet
ipsa cognitio. inqua uidex quẽ innocentẽ
ꝓnuntiat dãpnat: addicens iniqͦ popło sã¬
guinẽ iusti. aqͦ abstinendũ sͥ & intellectu
ꝓpͥo senserat ÷ & somnio uxoris agnouerat.
Non pͣgant otaminatũ aiũm manꝰ lote: nͨ

Expanded text:
varet illaesus, qui pro omnium salute erat moritvaret illaesus, qui pro omnium salute erat moritphae socerum, ac deinde ad Caipham ex Annae stium falsitates, ad audientiam Pilati pontificum delegatione transfertur. Qui, divino jure neglecto, clamantes se regem non habere nisi Caesarem , tamquam Romanis devoti legibus, omne judicium potestati praesidis reservassent, expetierunt exsecutorem magis saevitiae quam arbitrum causae. Offerebant enim Jesum duris nexibus vinctum, colaphis et alapis frequentibus caesum, sputis oblitum, clamoribus praedamnatum, ut inter tot praejudicia, quem omnes vellent perire, non auderet Pilatus absolvere. Denique nec in accusato eum reperisse culpam, nec in sententia sua tenuisse constantiam, docet ipsa cognitio: in qua judex, quem innocentem pronuntiat, damnat, addicens iniquo populo sanguinem justi, a quo abstinendum sibi, et intellectu proprio senserat, et somnio uxoris noverat. Non purgant contaminatum animum manus lotae, nec
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi sermone ꝓximo his q̃ cõ¬
p̃hensionẽ dñi p̃cesserunt: suꝑ ẽ. nunc
ut auxiliante cdi grã de ipso iam passio¬
nis ordine sic̃ ꝓmisimꝰ disseramꝰ. Nã cum
uerb̾ sacre oratioĩs sue dñs declarasset. u̾issi¬
me sͥ atq plenissime. ⁊ humanã & diuinã
in eẽ. naturã. ostendens unde eẽt. qđ pati nol¬
let. Iunde qđ uellet : depulsa trepidatiõe
infirmitatis. ⁊ confirmata magnanimita¬
te uirtutis. rediit insentenciã sue dispositioĩs
mã sui nicħ peccati habẽtiᷤᷤ obiecit ⁊ ut ꝑ eũ
ageret᷑ oĩũ causa. in qͦ sola erat õiũ nat᷑a sine
culpa. Irruert̃ gͦ in lum̃ uerũ. filii tenebͣrũ:
& utentes faculis atq: lat̾nis. ñ euasert̃ infi¬
delitatis sue noctẽ: quia ñ intellexerunt lu¬
cis auctorẽ. Occupant paratũ teneri: & tra¬
hunt uolentẽ trahi. Qui si uellet obniti.
nichil qͥdẽ ininiuriã eiꝰ impie manꝰ possent:
s mundi redẽptio tarcdaretur: & nullũ sal¬

Expanded text:
lectissimi, sermone proximo iis quae comprehensionem Domini praecesserunt, superest nunc ut auxiliante Dei gratia, de ipso jam passionis ordine, sicut promisimus, disseramus. Nam cum verbis sacrae orationis suae Dominus declarasset verissime sibi atque plenissime et humanam et divinam inesse naturam, ostendens unde esset quod pati nollet, et unde quod vellet; depulsa trepidatione infirmitatis, et confirmata magnanimitate virtutis, rediit in sententiam suae dispositionis mam servi nihil 225 peccati habageretur omnium causa, in quo solo erat omnium natura sine culpa. Irruerunt ergo in lumen verum filii tenebrarum, et utentes faculis atque laternis, non evaserunt infidelitatis suae noctem, quia non intellexerunt lucis auctorem. Praeoccupant paratum teneri, et trahunt volentem trahi: qui si vellet obniti, nihil quidem in injuriam ejus impiae manus possent, sed mundi redemptio tardaretur, et nullum sal
Abbreviated transcription (Latin):
intẽplo cuiꝰ iam erat finita reuentia. nͥ
intͣ septa ciuitatis obmeritũ sui sceleris
diruenda. s foris extra castra crucifixꝰ est.
ut uet̾ũ uictinaꝵ cessante myst̾io. noua
hostia nouo imponeretur altari⁊ &
altato gͥ dilectissimi ꝑ crucẽ xp̃o: non
illa tantum species aspectui m̃tis occͣ¬
rat que fuit in ocłis impioꝵ⁊ qͥb ꝑ mo¬
ysen dictũ ẽ. Eit erit pendens uita tua:
ante ocłõs tuos ⁊ & timebis die ao nocte:
& ñ credes uite tue. Isti enim nicħ in
crucifixo dño p̃t̾ facinꝰ suũ cogitare po¬
tuerunt: habentes timorẽ. ñ qͦ fides u̾a
iustificat᷑ ⁊ s quo conscientia iniqua tor¬
antem. puro ac lib̾o corde suscipiat: et
int̾iore acie uideat. quale sit qd dñs cũ
depassionis sue loqueretur p̃sentia. dix̃.
Yenit hora ut clarificet᷑ filius hominis

Expanded text:
in templo cujus jam erat finita reverentia, nec intra septa civitatis ob meritum sui sceleris diruendae, sed foris extra castra crucifixus est: ut, veterum victimarum cessante mysterio, nova hostia novo imponeretur altari, et altato igitur, dilectissimi, per Crucem Christo, non illa tantum species aspectui mentis occurrat, quae fuit in oculis impiorum, quibus per Mosen dictum est: Et erit pendens vita tua ante oculos tuos, et timebis die ac nocte, et non credes vitae tuae . Isti enim nihil in crucifixo Domino praeter facinus suum cogitare potuerunt, habentes timorem, non quo fides vera justificatur, sed quo conscientia iniqua torantem puro ac libero corde suscipiat, et interiore acie videat, quale sit, quod Dominus cum de passionis suae loqueretur instantia, dixit: Venit hora, ut clarificetur Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
ordo clarior leuitarũ. ⁊ dignitas amplior
seniorũ. ⁊ sacratior ẽ. unctio sac̾dotũ: Ꝙ
crux tua oĩum fons benedictionũ. oñim
ẽ. causa grãꝵ: ꝑ quam credentibꝰ dat᷑ urtꝰ
deinfirmitate: gła de opprobrio: uita
de morte. Nunc etiam carnalium sacͥfi¬
ciorum uarietate cessante. om̃s differen
tias hostiarum una corporis & sangui¬
nis tui implet oblatio: qm̃ tu es uerus
agnꝰ di qui tollis peccata mundi ⁊ &
ita ꝑficis inte uniu̾sa myst̾ia: ut sic̃
unum ẽ. ꝓ omni uictima sacͥficium :
ita unũ in omni gente sit regnum
Confiteam᷑ gͥ dilectissimi qđ beatꝰ magist̾
gentiũ paulus apłs. głosa uoce confessus
est dicens. Fideł sermo ⁊ om̃i acceptione

Expanded text:
ordo clarior levitarum, et dignitas amplior ordo clarior levitarum, et dignitas amplior seniorum, et sacratior est unctio sacerdotum: quia crux tua omnium fons benedictionum, omnium est causa gratiarum: per quam credentibus datur virtus de infirmitate, gloria de opprobrio, vita de morte. Nunc etiam carnalium sacrificiorum vatias hostiarum una corporis et sanguinis tui implet oblatio: quoniam tu es verus agnus qui tollis peccatum mundi, et ita perficis in te universa mysteria, ut sicut unum est pro omni victima sacrificium: ita unum de omni gente sit regnum. Confiteamur igitur, dilectissimi, quod magister gentium Paulus gloriosa voce confessus est dicens: Fidelis sermo et omni acceptione
Abbreviated transcription (Latin):
me. Omirabił potencia cruis: o ineffab
gła passionis: inqͣ ⁊ tͥbunal dñi & iudici¬
um mundi. & potestas ẽ crucifixi. Tra¬
xisti enĩ dñe oĩa adte: & cum expandisse
tota die manꝰ tuas ad popłm ñ credentẽ
& contradicentẽ tͥ ÷ confitende maiestatis
tue sensũ totꝰ mundus accepit. Traxisti
dñe oĩa ad te. quando in execrationem
iudaici sceleris unam ꝓtulert̃ oĩa elem̃¬
ta sentenciã: cũ obscuratis luminaribꝰ celi.
& conu̾so in noctẽ die t̾ra quoq: motibꝰ qͣ¬
teretur insolitis: uniu̾saq creatura impi¬
oꝵ usui. se negaret. Traxisti dñe omnia
ad te: quando scisso templi uelo scã scõꝵ
ab indignis pontificibꝰ recessert̃⁊ ut figͣa
inu̾itatẽ. ꝓpħia in manifestacionẽ. lex in
euangłiũ uerceretur. Traxisti dñe omĩa
adte: ut qđ in uno iudee templo obum¬
bratis significatiõibꝰ tegebatur: pleno
aꝑtoq sacramento uniu̾saꝵs uͥq natio¬
nũ deuotio celebraret. Nunc & enim et

Expanded text:
mirabilis potentia Crucis! o ineffabilis gloria Passionis! in qua et tribunal Domini, et judicium mundi, et potestas est crucifixi. Traxisti enim, Domine, omnia ad te, et cum expandisses tota die manus tuas ad populum non credentem et contradicentem tibi, confitendae majestatis tuae sensum totus mundus accepit . Traxisti, Domine, omnia ad te, cum in exsecrationem Judaici sceleris, unam protulerunt omnia elementa sententiam, cum obscuratis luminaribus coeli, et converso in noctem die, terra quoque motibus quateretur insolitis, universaque creatura impiorum usui se negaret. Traxisti, Domine, omnia ad te, quoniam scisso templi velo, sancta sanctorum ab indignis pontificibus recesserunt: ut figura in veritatem, prophetia in manifestationem, et lex in Evangelium verteretur. Traxisti, Domine, omnia ad te, ut quod in uno Judaeae templo obumbratis significationibus agebatur, pleno apertoque sacramento, universarum ubique nationum devotio celebraret. Nunc etenim et
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ sit: habet tam̃ dum inhac uita est
quo ꝓbatior eẽ. possit & melior. Quia
aut̃ ñ ꝓficit deficit: & qͥ nicħ acqͥrit. ñ¬
nich ꝑdit. Currendũ gͦ nob̾ ẽ. fidei gres
diem redemptionis nr̃e sp̃alit̾ celebran¬
tes. ñ inferm̃to uet̾is malicie ⁊ neqͥtie. s
inatimis sinceritatis. ⁊ ueritatid. resur

Expanded text:
ita est, quo probatior esse possit et melior. Qui autem non proficit, deficit; et qui nihil acquirit, nonnihil perdit. Currendum ergo nobis est fidei gressdiem redemptionis nostrae spiritaliter celebrantes, non in fermento veteri malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritati
Abbreviated transcription (Latin):
ferne. Leges enim inferni moriendo su¬
biit: s resurgendo dissoluit. Et ita ꝑpe¬
tuitatem mortis incidit: ut eam de et̾na
faceret temporalẽ. Sicut enim in adam
om̃s moriunt᷑: ita & in xp̃o om̃s uiuifica¬
bunt᷑. fiat itaq dilectissimi qd apłs ait:

Expanded text:
14. Leges enim inferni moriendo subiit, sed resurgendo dissolvit: et ita perpetuitatem mortis incidit, ut eam de aeterna faceret temporalem. Sicut enim omnes in Adam moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Fiat itaque, dilectissim
Abbreviated transcription (Latin):
impietas: Hac aꝑtissime sentencia totum
sacͥlege falsitatis dogma ꝓst̾nitur. Nam
ut magnũ quendã atq sublimẽ seqͥ uid̾ent᷑
auctorẽ. in magist᷑ suo manicheo apparuisse
spm̃ scm̃ credidert̃ : ꝓmissũq adño para¬
elitũ ñ priꝰ uenisse. quam hic infeliciũ de¬
ceptor oriretur. in qͦ ita sp̃s sc̃s manserit.

Expanded text:
impietas, hac apertissime sententia totum impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogma prosternitur. Nam ut magnum quemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit,
Abbreviated transcription (Latin):
inomnẽ ueritatẽ: Nunqͥd sese dñs infe¬
rioris sciencie uolebat intelligi. aut minꝰ
dante dat filiꝰ: Non itaq alia erat insi¬
nuanda ueritas. nec alia p̾dicanda doctͥ¬
na: s oportebat capacitatẽ eors qͥ doce¬
bant᷑ augeri: & multiplicari constanciã
illiꝰ caritatis q̃ omnẽ formidinẽ foras
mitt̾et. ⁊ furorẽ ꝑsequentiũ ñ timeret. Qd̃
utiq: apłi pꝰea quã noua sp̃c scĩ habim
dantia sunt repleti. ardentiꝰ uelle. & effi¬
catiꝰ posse ceꝑunt: ꝓficiscentes a p̃ceptoꝵ
scientia ad tolerantiã passionũ: ut sub
nulla iam tempestate trepidantes. fluctꝰ
scł̃i ⁊ elationes mundi fide suꝑgredien¬
te calcarent ⁊ & morte ꝯtẽpta omnibꝰ gen¬
tib euangłiũ u̾itatis inferrent. Qđ uͦ¬
addidit dñs dicens. quecũq audierit
loquet᷑. i fut᷑a annuntiabit uob̾: ñ seg-¬
ni intellectu dilectissimi. nec tͣnsitorio ac¬
cipiamꝰ auditii. Pret̾ alias enĩ ueritatis
locutiones qͥbꝰ manicheoꝵ confutatur

Expanded text:
in omnem veritatem? Numquid sese Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut minusdante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam illius charitatis quae omnem formidinem foras mitteret, et furorem persequentium non timeret. Quod utiqdantia sunt repleti, ardentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarent, et morte contempta, omnibus gentibus Evangelium veritatis inferrent. addidit Dominus, dicens: Quaecumque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, dilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confutatur
Abbreviated transcription (Latin):
qđ tante impietatis auctorẽ sp̃c sc̃s aliqua
exparte dignatꝰ habitare sit. Nichil ad istũ
necesse ẽ. ut neget datum: quia ad ꝯsessũ
pat̾ne dextere uerum inxp̃o hominẽ ne¬
gat eẽ. ꝓuectũ. Nos autẽ dilectissimi ad
beatam et̾nitatẽ & aĩe ⁊ carnis ꝑ regenera¬
tionẽ scĩ sp̃c ad optati. sacratissimi fest istiꝰ
diẽ. rationabili obsequio. & casta leticia ce¬
lebremꝰ: confitentes cum beato paulo apło

Expanded text:
quod tantae impietatis auctorem Spiritus sanctus aliqua quod tantae impietatis auctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte dignatus sit. Nihil ad istum necesse est ut neget datum, qui ad consessum paternae dexterae verum in Christo hominem negat esse provectum. Nos autem, dilectissimi, ad beatam 308 aeternitatem et animae et carnis per regenerationem sancti Spiritus adoptati, sacratissimum diei istius festum rationabili obsequio et casta laetitia celebremus, confitentes cum beato Paulo apo
Abbreviated transcription (Latin):
ipso di timore fraudaret. donec ꝓdigiosꝰ
tͦpium m̃dacioꝵ signis ex nasceretur.
cui nec hoc qͥdem tͥbui potest qđ uł exigu¬
am diuine inspiratioĩs acceꝑit portionẽ:
qm̃ & hic de illa mundi extitit parte. q̃
ñ potest spm̃ ueritatis accipere. Repletꝰ
enim sp̃u diaboli: sp̃ui restitit xp̃i. Et
cum scĩs d̃i hoc paracliti doctͥna contułit.
ut fut᷑a p̃dicerent: hic ne falsitates eius
ipse rerum ꝓcessus argu̾et. ridendarũ
impudentiã fabularum inp̃t̾itas retor¬
sit etates ÷ & quasi nichil nos de sempit̾¬
nitate creatoris. nichil de ordine creat᷑e¬
uinitꝰ inspirata ꝓpħia docuisset. incontume
it : qͥbꝰ tandem suas insinuaturꝰ insanias. nͥ
multum incestis. & nimiũ a lumine pietatiᷤᷤ
au̾sis ⁊ qui siue ꝑ ignorantie cecitatẽ. siue.¬
ꝑturpitudinis appecitũ. ad illa ñ sacͣ sed
ex secranda ꝑueniunt. Que ꝓpt̾ cõmunẽ
uerecundiã ñ ft̾ nr̃o sermone ꝓm̃da: cũ iã

Expanded text:
inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nasceretur cui nec 307 hoc quidem tribui potest, quod vel exiguam divinae inspirationis acceperit portionem: quoniam et hic de illa mundi exstitit parte, quae non potest Spiritum veritatis accipere. Repletus enim spiritu diaboli, Spiritui restitit Christi; et cum sanctis Dei hoc Paracleti doctrina contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatoris, nihil de ordine creatvinitus inspirata prophetia docuisset, in contumeit. Quibus tandem suas insinuaturus erat insanias, nisi multum insipientibus et nimium a lumine veritatis aversis, qui sive per ignorantiae csed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, cum jam
Abbreviated transcription (Latin):
tetur ei. neq: in hoc scło neq: infuturo.Uñ
manifestum ẽ. peccatoꝵ remissionẽ si ne
illo sicut expedit ingemiscere. arit sic̃ opor¬
tet orare. dicente apło. Qd enĩ oremꝰ sicut
oportet nescimꝰ: s ipse sp̃c postulat ꝓ nob̾
gemitibꝰ in enarrabilibꝰ. Et nemo pocest
exi ciabile ẽ. nimisq mortiferũ: qr nũꝙͣ
ueniã meret᷑. qͥ ab int̾cessore deserit᷑. Om̃s
ergo dilectissimi qͥ in dñm ihm̃ credidant.

Expanded text:
in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabiexitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, dilectissimi, qui in Dominum Jesum crediderant,
Abbreviated transcription (Latin):
credere. Manicheꝰ gͥ magist̾ falsitatis dia¬
bolice & conditor suꝑsticioĩs obscene eo tẽꝑe
dampnandꝰ in notuit. quo pꝰ resurrectione
dñi ducentesimꝰ ⁊ sexagesimꝰ annꝰ impletꝰ
est ꝓbo imꝑatore. paulmoq consule. cũ

Expanded text:
ritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibu
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ aciem m̃tis intendimꝰ. nicħ diu̾sũ abex¬
cellentia patͥs ⁊ filii cogitemꝰ: qr in nullo
ab unitate sua discrepat diuinitatis eẽntia.
Sempit̾nũ ẽ. patͥ. ꝯsẽpit̾ni sͥ filii sui esse
genitorẽ: sẽpit̾nũ ẽ. filio. intẽporalit̾ apa

Expanded text:
s mentis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempiternum est Patri, coaeterni sibi Filii sui esse genitorem. Sempiternum est Filio, intemporaliter esse a
Abbreviated transcription (Latin):
mul tota tͥnitas una uirtꝰ ẽ. una maiestas.
una substanciaᷤ. indiscreta oꝑe. inseparabił
dilectione. indifferens potestate: simul im¬
tas in nullo eẽ. aut maior aut minor potest :
que sic in tͥbꝰ ẽ. ꝯfitenda ꝑsonis: ut & solitu¬
dinẽ ñ recipiat tͥnitas. & unitatẽ seruet
equalitaᷤᷤ. Hac inꝙͣ dilectissimi fide firmit̾
app̾hensa. ñ ambigamꝰ qł cũ indie pen¬
ñ fuit inchoatio mun̾is. s ad iectio largi¬
om̃sq: scĩ qͥ pͥoribꝰ fuere tẽporibꝰ eiꝰoẽ sunt
scĩ sp̃c scificatioe uegetati ⁊ & sine hac gr̃a
nulla unꝗͣ instituta sacram̃ta. nulla ft̃
celebrata mist̾ia: ut eadem semꝑ fuerit
huiꝰ untutis ab erat ab oꝑib saluatoris.
Et cũ discipłis daret infirmitatũ curatio¬
nẽ & eiciendoꝵ demonũ potestatẽ ⁊ eiꝰ utq
sp̃e largiebatur effectũ: in quo ipsũ ĩ mun¬
dis sp̃itib imꝑantẽ. iudeoꝵs negabat im

Expanded text:
simul Trinitas una virtus est, una majestas, simul Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, idilectione, indifferens potestate, simul imtas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem servet aequalitas. Hac, inquam, dilectissimi, fide firmiter apprehensa, non ambigamus quod cum in die Penimplevit, non fuit inchoatio muneris, sed adjectio largioribus fuere temporibus, ejusdem sunt Spiritus sanctificatione vegetati; et sine hac gratia nulla umquam instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303
Abbreviated transcription (Latin):
cors in uoluntate: par in oĩpotencia. eqͣt
in gła. Dequa cũ scã scͥptura sic loquitur.
ut aut infactis. aut inu̾bis aliqͥd assignet
qd singłis uideatur conuenisse ꝑsonis. ñ ꝑ¬
turbat᷑ fides catholica s docet᷑: ut ꝑ ꝓpͥeta¬
tem aut uocis aut oꝑis insinuet᷑ nob̾ u
tas intͥnitatis ⁊ & ñ diuidat intellectꝰ qd̾
distinguit auditꝰ. Obhoc quedã siue sub
patris. siue sub filii. siue sub scĩ sp̃c appel¬
latione ꝓmuntur: ut ꝯfessio credentium
intͥnitate ñ erret. Que cũ sit inseparabilis:
nunꝙͣ intelligeret᷑ eẽ. tͥnitas. si semꝑ insepa¬
rabilit̾ diceret᷑. Bene gͦ ipsa difficultas lo¬
quendi cor nrm adintelligentiã trahit :
& ꝑ infirmitatẽ nr̃am celestis doctͥna noꝰ
gitanda: uera iinitas. ⁊ uera tͥnitas possit
quidem aliqͣtenꝰ mente sentiri: s ñ possit si¬
mul ore ꝓferri. fundata gͥ dilectissimi incor¬
dibe nrĩs fide. qua salubrit̾ credimꝰ qd si

Expanded text:
cors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut tas Trinitatis; et tamen non dividat intellectus, quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio credentium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, nunquam intelligeretur Trinitas, si semper inseparabilis diceretur. Bene ergo difficultas loquendi cor nostrum ad intelligentiam trahit: et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos gitanda; vera unitas et vera Trinitas possit quidem aliquatenus mente sentiri, et si non possit simul ore dibus nostris hac fide, salubriter credimus quod tota
Abbreviated transcription (Latin):
agnouimꝰ. s ad nouos eccł̃ie filios instruendoᷤ.
addendũ ẽ. etiam nr̃i sermonis obseqͥum.
Non enĩ timemꝰ. ut spiritales ⁊ eruditi nota
fastidiant: ad quoꝵ frudum ꝑtinent. ut
qͣm płimis insinuari uelint qđ ipsi cum
magna humilitate didicert̃. fiat gͦ ꝑ corda
oĩum dispensatio muerũ diuinoꝵ. & ser¬
uitutẽ orĩ nr̃i doct indoctiq ñ sꝑnant: illi
ut ꝓbent se amare qd norunt ⁊ isti ut osten¬
dant se desidare qđ nesciunt. Huic enim
p̃parationi nr̃e aderit ipsiꝰ largitas. de cuiꝰ
loqui maiestate gestimꝰ. ut ad ꝓfectũ tociꝰ
ȩccłie. ⁊ uoscapaces. & nos faciat habundan

Expanded text:
agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentamus, ut ad profectum totius Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
ne tecto inducere indomũ suam. nudum
cooꝑire ñ despice̾ consanguineos pauꝑes:
et nunc maxime ut bonũ nr̃m ñ semꝑ
ex habundantia. s etiam expenuria fiat.
Tali enim hostia magis letatur ds: qͣm in
hiis que ex habundantia p̃bentur. Effic̾e
nob̾ hodie moyses qͥdã. uł finees. sta ꝓ nob̾
ad dm̃. & reꝓpicia eum ut cesset aliqͣndo
uastacio. siue ꝑsacͥficium sp̃ũale. siue ꝑ
orationes. & obsetratioẽs: tantũ ut occ̾raᷤᷤ
ire dñi & mediꝰ existens. cessare facias qł su¬
per ẽ. plage. L ibent̾ amplectit᷑ ds canitiẽ
patͥs: infiliorũ int̾cessione ꝓfusam. Suppli¬
ca ꝓ p̃teritis mał: ꝓfut᷑is int̾ueni. Offer
popłm deo iam plagis & timore pͣgatum:
iam flagelł uastacionis emendatũ. Impetͣ
eis cybum corporalẽ: s ante ipsũ angłi cum
cẏbũ de celo descendentẽ. Reconcilia hõib
dm̃. t̾renis reningere celestib. Reuoca
imbres t̾re: temporiuos & serotinos. Dabit

Expanded text:
ne tecto inducere in domum - suam, nudum ne tecto inducere in domum - suam, nudum cooperire, non despicere consanguineos pauperes, et nunc maxime, ut bonum nostrum non semper ex abun­ dantia, sed etiam ex penuria fiat. tali enim hostia magis laetatur deus quam in his quae ex abundantia praebentur. efficere nobis hodie Moyses quidam uel Phinees, sta pro nobis ad deum et repropitia eum, ut cesset aliquando uastatio siue per sacrificium spiritale siue per orationes et obsecrati­ ones, tantum ut occurras irae domini et medius existens cessare facias quod superest plagae. libenter amplectitur deus canitiem patris in filiorum intercessione profusam. supplica pro praeteritis malis, pro futuris interueni; offer populum deo iam plagis et timore purgatum, iam flagellis uastationis emen­ datum; inpetra eis cibum corporalem, sed ante ipsum angeli- cum cibum de caelo descendentem; reconcilia hominibus deum, terrenis reconiunge caelestia; reuoca imbres terrae temporiuos et serotinos: dabit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbo elati suꝑcilio. nichil ꝓrꝰ recogitant
se qͦq a deo ẽẽ. iudicandos. qͥ uerꝰ ẽ. oĩum
iudex. ut & ipsi tanqͣm erga conseruos tẽ¬
perent potestatẽ scientes qr & ipsi indigẽt
ineburneis lectis. quorũ digne meminit.
sc̃s amos: qͥ inqͥt pͥmis unt gentis. delibu¬
ti sunt. & aduocẽ organoꝵs manibꝰ plaudũt:
& hec qͥ fugiunt tanꝙͣ ꝑmanentia existi¬
mauert̃. & nichil passi sunt incont̾cione
ioseph .i. casum ꝓximorũ ñ miserati sunt:
Oportebat namq benignos et misericordes
flere pͥmũ: quia cecidit cedrus. et em̃dari
ex em̃dacione uicina. & exalienis malis cor¬
rigere mala sua cum se uiderent idbenefi¬
ciis consecutos. ut possent aliis flagellatis
ipsi conseqͥ salutẽ: cũ utiq posset fieri ut
simũ capud qm̃ multi temporis multa in est
tibi ꝑicia. Instrue popłos. & doce confrm¬
gere esurientib panẽ suum pauꝑes & si¬

Expanded text:
superbo elati supercilio nihil prorsus recogitant superbo elati supercilio nihil prorsus recogitant se quoque a deo esse iudicandos, qui uerus est omnium iudex, ut et ipsi tamquam erga conseruos temperent potestatem scientes quia et ipsi indigent in eburneis lectis? quorum digne meminit sanctus Amos, qui, inquit, primis unguentis delibuti sunt et_ ad uocem organorum manibus plaudunt et haec quae fugiunt tamquam permanentia existimauerunt et nihil passi sunt in contritione Ioseph, id est casum proximorum non miserati sunt. oportebat namque benignos et misencordes flere pinum, quia cecidit cedrus, et emendari ex emendatione uicina et ex alienis malis corrigere mala sua, cum se uiderent id beneficii consecutos, ut possent aliis fla­ gellatis ipsi consequi salutem, cum utique posset fieri, ut simum caput, quoniam multi temporis multa tibi inest peritia. instrue populos et doce confringere esuri­ entibus panem suum, pauperes et si
Abbreviated transcription (Latin):
do transiet sabbatũ ut aperiamꝰ thesau¬
ros. qͥ mensuras duplices & pond̃ã dolosa
p̃ponitis. & ipsi in uosmetipsos m̃suras
penaꝵs & cruciatuũ cumulatis. Quid ad
hec dicitis. qui in illũ modũ possessioẽs
agnoscitis. qͥ aurũ & argentũ q̃i d̾m co¬
litis. immo quasi baal ad oratis: qͥ p̾cio¬
sa queq geminaꝵs & uestiũ fluida ac
delicata sectamini. & thesauroᷤᷤ tineis
ac latronibꝰ ꝯgͤgatisͥ. seruoꝵ multitudi¬
ne & equoꝵ cet̾orsꝙ: aĩalium num̾osita¬
te elati. totis cãpors spaciis. uigisq mõ¬
tium diffusi. quedã qͥdẽ possidetis. alia
autẽ inuaditis. reliqua uͦ sꝑatis scdm
sanguisugã illam salomonis que nul
& ignem᷑. qui requiritis aliũ orbẽ t̾re
ad possessionẽ. uelut culpantes angꝰta
uob̾ possessionũ spatia ad̾o creata. Ed
uͦ illi qͥ excelsis tͥbunaliũ sedib resi¬
dent. & iudicandi potestatẽ tenentes¬

Expanded text:
do transiet sabbatum, ut aperia- mus thesaudo transiet sabbatum, ut aperia- mus thesauros? qui mensuras duplices et pondera dolosa proponitis et ipsi in uosmet ipsos mensuras poenarum et cruciatuum cumulatis, quid ad haec dicitis, qui nullum modum possessionis agnoscitis, qui aurum et argentum quasi deum colitis, immo quasi Baal adoratis, qui pretiosa quaeque gem­ marum et uestium fluida ac delicata sectamini et thesauros . tineis ac latronibus congregatis, seraitiorum multitudine et equorum ceterorumque animalium numerositate elati, totiscamporum spatiis iugisque montium diffusi? quaedam quidem possidetis, alia autem inuaditis, reliqua uero speratis secundum sanguisugam illam Salomonis, quae re aquam et ignem, qui requiritis alium orbem terrae ad possessionem uelut culpantes angusta nobis pos­ sessionum spatia a deo creata. quid uero illi, qui excelsis tribunalium sedibus resident et iudicandi potestatem tenentes
Abbreviated transcription (Latin):
tam multa recondit in horrea sua. im¬
mo qui nec habet uͥ recondat. & alia
destruit horrea. alia edificat. ut fut᷑is
frugibͦ p̃paret nesciens qr fortassis añ
repetent abeo aiãm: reddet rationem
eoꝵs que large suscepta ꝯclusit angtꝰe.
boni di malus dispensator effectꝰ. Alius
luã humiliũ exclusit & auertit iustũ
in iuste: Aliꝰ odio habuit eũ qͥ arguebat
inportis. & uerbũ sacrũ execratꝰ ẽ. Auꝰ
sacͥficauit sagene sue. qͥ multa ꝯcluserat:
& rapinã pauꝑũ habuit in domibꝰ suis.
immemor d̃i effectꝰ. aut certe male memor
multo ad huc ampliꝰ claudet᷑: si non uł
post flagella conutim᷑. & huic qͥ nobis
approximat ꝓximamꝰ. Quid ad hec dicemꝰ:
qui frum̃ta recondimꝰ & mercam᷑ alienã
famen: Qui obseruamꝰ mala tempora:
ud bene sit nob̾: Qui expectamꝰ ut alie¬
nus luctus fiat nr̃a leticia: qͥ dicimꝰ qͣn¬
do transiet messis ut p̃cia cumulemꝰ. qͣn¬

Expanded text:
tam multa recondit in horrea sua, imtam multa recondit in horrea sua, immo qui nec habet ubi recondat et alia destruit horrea, alia aedificat, ut futuris fructibus praeparet, nesciens quia fortassis ante repetent ab eo animam et ibi reddet rationem eorum, quae large suscepta conclusit anguste, boni dei malus dispensator effectus. alius uiam humi- lium exclusit et auertit iustum iniuste; alius odio habuit eum, qui arguebat in portis, et uerbum sanctum exsecratus est; alius sacrificauit sagenae suae, quae multa concluserat, et rapinam pauperum habuit in domibus suis inmemor dei effectus aut certe male memor, multo adhuc amplius claudetur, si non uel post flagella conuertimur et huic qui nobis adproximat proximamus. 19. Quid ad haec dicimus, qui frumenta recondimus et mercamur alienam famem, qui obseruamus mala tempora, ut bene sit nobis, qui spectamus, ut alienus luctus fiat nostra laetitia, qui dicimus: quando transiet mensis, ut pretia cumulemus? quan
Abbreviated transcription (Latin):
roris exigui rapuit inique. uł t̾minos
suꝑgressus ẽ. siue fuitim siue uiolenter
& iunxit domum ad domũ. & agrũ ad
agrum. ut aliquid ꝓximi auferret: et
summo studio egit nequẽ uicinum ha¬
beret. qͣsi solus habitaturꝰ eẽt suꝑ t̾ram.
Aliꝰ uͦ usuris & multiplicatioẽ fenoris t̾¬
ram contaminauit. dgͣgans. uͥ ñ sparsit.
et metens uͥ ñ seminauit: excolens ñ t̾rã
s c̃upiditatem. Aliꝰ collectis copiosissi¬
mis frugibꝰ & ub̃rima uindemia. d̾o
qui p̾stitit frugũ copiam. neq: ex arcis
neq ex corcularibꝰ pͥmitias obtulit. et
ingratus simul ⁊ insipiens extitit: id ẽ.
neq: ꝓ hiis qͥbꝰ consecutꝰ ẽ. grãs reculit.
neq ꝓquibꝰ sꝑabat officiosus inuentꝰ ẽ.
Alius uiduã & pupillũ ñ ẽ. miseratꝰ nec
esurienti ꝯfregit panẽ suũ. immo potiᷤ
esurientẽ. xp̃m ñ refecit. qͥ insingłis
qͥbꝰq minimis pascitur. & ille qui p̃t̾ spẽ

Expanded text:
ruris exigui rapuit inique uel terminos ruris exigui rapuit inique uel terminos supergressus est, siue furtim siue uiolenter, et iunxit domum ad domum et agrum ad agrum, ut aliquid proximi auferret, et summo studio egit, ne quem uicinum haberet, quasi solus habitaturus esset super terram. alius uero usuris et multiplicatione faenoris terram contaminauit congregans ubi non sparsit et metens ubi non seminamt, excolens non terram sed cupiditatem. alius collectis copiosissimis frugibus et uberrima uindemia deo, qui prae­ stitit frugum copiam, neque ex areis neque ex torcularibus primitias obtulit et ingratus simul et insipiens extitit, id est neque pro his quibus consecutus est gratias retulit neque pro quibus sperabat officiosus inuentus est. alius uiduam et pupillum non est miseratus nec esunenti contregit panem suum, immo potius esurientem Christum non refecit, qui in singulis qui- busque minimis pascitur, et ille, qui praeter spem
Abbreviated transcription (Latin):
enim anni spes in sola nob̃ stipula reman¬
sit. & uix aliqͥs inueniat colligere spicas.
ut pͥmitias offerat deo. Messes nr̃as in
horrea fortasse mures recondunt: manipu¬
lum enim nemo colligauit. Iste st̃ diuicie
impioꝵ: tał ẽ. seges eors qͥ ꝑ inusticiam
seminant. Sic ꝓpħarũ uet̾um maledic¬
ta designant: cum dicunt. Citiet multa :¬
& introducet pauca. Seminabit &e ñ me¬
occasio. Non expectamꝰ ab aliis argui. Ipꝰ
est mali: ꝯfessio erroris. Ego pͥmꝰ. sĩc an¬
tea annuntiaui popło meo. & speculatoriᷤᷤ
opꝰ impleui & ñ abscondi. nec reticui fra¬
meam suꝑuenientẽ. ut & meam aĩam sal¬
uam fac̾em: & eorum qui me audire uolue¬
runt. ita nc̃ quoq: enuntio & ꝓfero ꝯtẽptũ
& negligentiã popłi mei. mea facieis uul¬
nera ip̃soꝵ. si forte uł hoc mͦ aliquid di¬
uine miserationis & clementie osequam᷑.
Igit᷑ aliꝰ nr̃m dep̾ssit pauꝑem. & partem

Expanded text:
nis anni spes in sola nobis stipula remannis anni spes in sola nobis stipula remansit et uix aliquis inueniat colligere spicas, ut primitias offerat domino. messes nostras in horrea fortasse mures recondant; manipulum enim nemo conligabit. istae sunt diuitiae mpiorum, talis est seges eorum qui per iniustitiam seminant. sic prophetae uete­ rum maledicta designant cum dicunt: eiciet multa et intro- ducet pauca; seminabit et non mede uastationis occasio? non expectemus ab aliis argui, ipsiest con-fessio erroris. ego primus, sicut antea adnuntiaui populo meo, et speculatoris opus inpleui et non abscondi nec reticui frameam superuenientem, ut et meam animam saluam facerem et eorum qui me audire uoluerunt. ita nunc quoque enuntio et profero contemptum et neglegentiam populi mei mea faciens uulnera ipsorum. si forte uel hoc modo aliquid diuinae misera­ tionis et clementiae consequamur. 18. Igitur alius nostrum depressit pauperem et partem
Abbreviated transcription (Latin):
cies consumeretis.Non ergo iam uulnꝰ
neq: cicatrix: neq plaga cum tumore.
Toto corpore plage sunt: & sanitas nꝰqͣm.
Non entm ẽ. ĩqͥt malagma ĩpon̾e. neq oleũ
neq: alligaturas. S omitto commina¬
tionem que sequit᷑. ne forte grauior uob
efficiar quã est ipsa p̃sentis plage mo¬
lestia. Perumtam̃ agnoscere debemꝰ cau¬
sas maloꝵs: unde aruerunt agricole:
Unde confusa sunt horrea. uñ pascua gͣ
gib defecerunt. Uñ ablatꝰ ẽ. decor suus et̾riᷤ:
& qͣre ñ repleti sunt campi ub̾tate. s luctꝰ
uͥq: & meror. Nusꝙͣ replete sunt ꝯualles
frum̃to. nec stillauert̃ montes clulcedinẽ
sicut iustis. s e ꝯtͣrio uastacio uͥq & uͥq: sub¬
uersio & maledictũ gelboem montes susci¬
punt. Facti sumꝰ sic̃ abinitio pͥquã t̾ra¬
ꝓducet omne fenum uiride. & iusitast qͥ¬
tione pessima & ebͥetate᷑ ex uino cõpuncti¬
onis spectałm crudele & horridũ. Omĩs¬

Expanded text:
cies consumeretis. non est ergo iam uulnus cies consumeretis. non est ergo iam uulnus neque cicatrix neque plaga cum tumore: toto corpore plagae sunt et sanitas nusquam. non enim est, inquit, malagma inponere neque oleum neque alliga­ turas. sed omitto comminationem quae sequitur, ne forte grauior uobis efficiar quam est ipsa praesentis plagae molestia. 17. Uerumtamen agnoscere debemus malorum causas, unde aruerunt agriculturae, unde confusa sunthorrea. unde pascuagre. gibus defecerunt, unde ablatus est decor suus e terris et quare non repleti sunt campi ubertate, sed luctus ubique et maeror. nusquam repletae sunt conualles frumento nec stillauerunt montes dulcedinem sicut iustis, sed e contrario uastatio ubi­ que et ubique subuersio, et male dictum Gelboe montes ubi- que suscipiunt. facti sumus simne faenum uiride. et uisitasti qutione pessima et ebrietate ex uino conpunctionis. spectaculum crudele et hor­ ridum! om
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. uultꝰ autẽ dnĩ suꝑ facientes mala:
ut ꝑdat de t̾ra memoriã eoꝵ. Neq enim
sanguinis abel audit Ybi enĩ qͥs a do la¬
teat: cum ds omĩa repleat & nͥq sit: Quo
uis fugiet a facie dĩ : Si ad celum quis pen¬
nis fuerit elatꝰ: ibi eritꝰ. si ininfernũ. nͦqͣm
de erit. Si adorientem.si in ꝓfundũ ma¬
ris descendat: nꝰ quã magnũ illũ ocłm.
declinabit. Quem ꝑtimescit etiã naum
ꝓpħa. cum adu̾sum niniue pondus u̾bi
dei ꝓferret. & delantem. descͥberet dm̃. iii¬
dicantẽ cum furore in adu̾sarios: & tanta
seueritate utentẽ. ut ne scde quidẽ uin¬
dicte aduersum malos relinqueret᷑ locꝰ.
& pͥncipes gomorre accusantẽ & dicentẽ:
qͥd adhuc ꝑcutiemini apponentes iniqͥ¬
tatẽ: In horresco totꝰ & lacͥmis suffundor.
nec potest exquiri iã aliqͥd aduindictã.
Sic omĩa in nos illata sunt. cum semꝑ
nouum aliquod uindicte genꝰ in uos ex¬
cogitare urgemꝰ: ut om̃s plagarum spe¬

Expanded text:
es mala, utperdat de terra memoriam eorum. neque enim sanguinis Abel audiuit. ubi enim quis a deo lateat, cum deus omnia repleat et ubique sit? quo quis fugiet a facie dei? si ad caelum quis pennis fuerit elatus, ibi erit; si in infernum, nusquam deerit; si ad orientem, si in pro­ fundum maris descendat, nusquam magnum illum oculum declinabit. quem pertimescit etiam Naum propheta, cum aduersum Nineue pondus uerbi dei proferret et zelantem descri­ beret deum, uindicantem cum furore in aduersarios et tanta seueritate utentem, ut ne secundae quidem uindictae aduer- sum malos relinqueretur locus. lum et principes Gomorrae incusantem et dicentem: quid adhuc percutiemini adponentes ini­ quitatem? inhorresco totus et lacrimis suffundor. nec potest iam exquiri aliquid ad uindictam. sic omnia in uos inlata sunt, cum semper nouum aliquod uindictae in uos excogitaretur genus, ut omnes plagarum spe
Abbreviated transcription (Latin):
noui decastigatiõibꝰ dñi cogitare. Ecum
apd memetipsũ huiꝰcemodi uoluã esilia.
rursũ adorationẽ dñi me supplicationẽꝙ
ꝯu̾to. & adicio his que supͣdiximꝰ & dico uob̾.¬
cum parit̾. Si me sequimini & mecũ iungi¬
tis mentis & cogitaciones ur̃as. dicamꝰ paritͥ.
Peccauimꝰ iniq egimꝰ impietatẽ fecimꝰ. qm̃
obliti sumꝰ mandatorũ tuorum. & pꝰ cogita¬
ciones cordis nr̃i pessimi ambulauimꝰ. nec
digne ingressi sumꝰ uocatione qua uocasti
nos ꝑ euangłiũ xp̃i tui. nec competenter
scãs eiꝰ suscepimꝰ passioẽs. net ꝓ m̾ito humi¬
liationẽ eiꝰ accepimꝰ. s facti sumꝰ obꝓbͥum

Expanded text:
noui de castigationibus domini cogitare et, cum noui de castigationibus domini cogitare et, cum apud memet ipsum huius­ cemodi uoluam consilia, rursum ad orationem me domini suppli­ cationemque conuerto et adicio his quae supra diximus et dico uobiscum pariter: si me sequimini et mecum iungitis mentes et cogitationes uestras, dicamus pariter: peccauimus, inique egimus, inpietatem fecimus, quoniam obliti sumus manda­ torum tuorum et post cogitationes cordis nostri pessimi ambu- lauimus nec digne ingressi sumus uocatione, qua uocasti nos per euangelium Christi tui, nec conpetenter sanctas eius sus­ cepimus passiones nec pro merito humiliationem ei
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine. & noui testamenti instituciõibꝰ
cũ ipso et nunc & multimo eius aduentu.
Absit autẽ a nob̃ ut cũ cet̾is correctionib
etiã illã nob̾ imputet bonꝰ & piꝰ d̾s diceis:
qm̃ incedebatis mecum ꝑuersi. & ego ibi¬
uob̾cũ furore ꝑuerso Uel it̾um. ꝑcussi
& nec sic quidẽ ꝯu̾si estis ad me dic̃ dñs.
Non illd̾ aut̃ accidat dici de uob̃. qr uinea
factiestis dilecto. & plantati. & calamis e¬
recti. & macheria circundati. & ex pectati
ut faceremꝰ uuã. facimꝰ aut̃ spinã. & non
iusticiã s clamorem. ita ut necesse. fuerit
destrui macheriã. & ẽẽ. nos inconculca¬
cionem: & subu̾ti tͣrem. & fieri nos in di¬
reptionẽ. ut ułtͣ ñ putemur. neq fodiam᷑:
insuꝑ etiam qd ẽ. infeliciꝰ om̃ibꝰ ut mandet᷑
nubibꝰ ne pluant suꝑnos pluiuiã. Ego frs
talibꝰ in adu̾sis cogitacioͬibꝰ agor: & his
memetipsũ cõmonitiõibꝰ consolor. Sic ego

Expanded text:
sanguine et noui testamenti institutionibussanguine et noui testamenti institutionibuscum ipso et nunc et in ultimo eius aduentu.\' 12. Absit autem a nobis, ut cum ceteris correptionibus etiam illam nobis inputet bonus et pius deus dicens: quoniam incedebatismecumperuersi, etegoibouobiscumfurore peruerso, uel iterum: percussi et ne sic quidem con­ uersi estis ad me, dicit dominus. non illud autem accidat dici de nobis, quia uinea facti sumus dilecto et plantati et calamis erecti et maceria circumdati et expectati, ut faceremus uuam, fecimus autem spinam, et non iustitiam sed clamorem, ita ut necesse fuerit destrui maceriam et esse nos in concul­ cationem et subuerti turrem et fieri nos in direptionem, ut ultra non putemur neque fodiamur, insuper etiam — quod est infelicius omnibus — ut mandetur nubibus, ne pluant super nos pluuiam. ego, fratres, talibus in aduersis cogitationibus agor et his memet ipsum commomtionibus consolor; sic ego
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ potui. Et ñc agnoui qi durꝰ es: & ner¬
uus ferreꝰ ceriux tua. Hec puto qr dicat
iniquus ininiquitate ꝑdurat. nec aliqͥd
in nob agit illata celitꝰ correctio. Nichil fla¬
gella ꝓficiunt. Defecit iam tubus ferreꝰ.
infornace defecit plumbũ. Inuanũ oꝑat᷑
argentariꝰ. Nequicie ur̃e ñ consũmuntur:
ꝑiheremiã uob̃ hec iã olĩ reputaueram.
Nunc gͦ nũqͥd me ex acerbatis dicit dñsͥ
aut ñ p̃ualet manꝰ mea etiã aliaᷤ plagaᷤ. & a¬
lia ammoue̾ torm̃ta: St̾ adhuc ap̃ me eciã
ulcerũ feruores qͥ sublato çynere ac fauilla:
in aerem ꝑmoysen gen̾ati st̃ qͥ illo tẽpore in¬
dignationis dei minist̾ exstiterat ad egyp
tum castigandã. Est & adhuc locusta ft̃
& tenebre palpabiles: ẽ. etiã ultima ad huc
plaga init̾itꝰ pͥmitiuoꝵ quã nullus effugit:
nec qͥsqͣm euadere potuit uastatoris ma¬
nũ: nisi ille solus qui sanguine suos po
stes liniuit id ẽ. qͥ fidẽ suã atq oꝑa. xp̃i

Expanded text:
n potui et nunc agnoui quia durus es et neruus ferreus ceruix tua.\' 11. Haec puto quia dicat iniquus in iniquitate perdurat. nec aliquid in nobis agit caelitus inlata correptio, nihil flagella proficiunt. defecit iam tubus ferreus in fornace, defecit plumbum, in uanum operatur argentarius: nequitiae uestrae non consumuntur. lper Hieremiam uobis haec iam olim reputaue­ ram; nunc ergo numquid me exacerbatis?\' dicit dominus. faut non praeualet manus mea etiam alias plagas et alia admouere tormenta? sunt adhuc apud me etiam ulcerum feruurae, quae sublato cinere ac fauilla in aerem per Moysen generatae sunt, qui illo tempore indignationis dei minister extiterat ad Aegyp- tum castigandam. est adhuc et locusta, sunt et tenebrae pal- pabiles, est etiam ultima adhuc plaga, interitus primitiuorum, quam nullus effugit nec euadere quisquam potuit uastatoris manum nisi ille solus qui sanguine agni postes suos liniuit, id est qui fidem suam atque opera Christi