comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bi dunnis ludos scenicos qͣius nõ udicio ꝓprio posuiss. Mrad deos
olendor mutis locis uelut religiosus bortetur.none nti cõfiteturt
red se dda indicio suo sequi. q̃ cuutate romanã instituisse cõmẽorat
re si cm cuutute nouam cõstitueret ex ñe poturs formula deoꝵ. n¬
minaq roru se fuisse dedicaturũ. nõ dubitet eõtiterĩ iam qm̃tẽ¬
uetaro popło eet accepta. ab antiquis nõĩu ⁊ cog̾minu̾ hystorat te¬
neteru paendit̃ e debere sc dicit. ⁊ adeum fmẽ illa scribe̾ ac ꝑscrutari
nt potius eos mag̃ colere. qͣr despicere uulgus uelit. Quib uerbro
bomoacutissimĩs satis iudicat nõ se aperire omĩa q̃ nõ sibi tantũ
ꝯteptui eẽnt setia ip̃iuulgo despicienda iuderẽtur. ñ tacerenture
Ego ista conicere putari debui. nisi euident̾ alio loco ip̃e diceret: dre¬
sigionib loq̃ns. Nulta ẽe nera q̃ nõ mͦ uulgo scire nõ sit utile s etur

Expanded text:
s ludos scaenicos, quamuis non indicio proprio, posuisse, cum ad deos colendos multis locis uelut religiosus hortetur, nonne ita confitetur non se illa iudicio suo sequi, quae ciuitatem Romanam instituisse commemorat, ut, si eam ciuitatem nouam constitueret, ex naturae potius formula deos nominaque eorum se fuisse dedicaturum non dubitet confiteri? Secceptam ab antiquis nominum et cognominum historiam tenere, ut tradita est, debere se dicit, et ad eum finem illa scribere ac perscrutari, ut potius eos magis colere quam despicere uulgus uelit. Quibus uerbis homo acutissimus satis indicat non se aperire omnia, quae non sibi tantum contemtui essent, sed etiam ipsi uulgo despicienda uiderentur, nisi tacerentur. Ego ista conicere putari debui, x nisi euidenter alio loco ipse diceret de religionibus loquens multa esse uera, quae non modo uulgo scire non sit utile, sed etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
etilli qui instituer̾t. qd̾ uste rep̃hendit deoꝵ simulacra diu̾sa etate.
⁊ ueste distincta.d̾oꝵ genͣa. cõuigia cogͣtiones. Hec utiq cũ tanqͣ sup¬
stitiosa culpant. ĩplic̃at ista culpa. m̾aiores talui simulacroꝵ ĩstitu¬
tores. atq cultores: Implicat ⁊ se ip̃m. qui quãtolibet eloquio. se ĩli¬
bertatẽ nitatur euoluer. necesse habebit ista uenerari .nͥ. qd in hac
disputatione disertus ĩsonat mutire auderet ĩ ppͥ ꝯtem ꝯtione. ag¬

Expanded text:
et illi, qui instituerunt quod iste reprehendit deorum simulacra diuersa aetate et illi, qui instituerunt quod iste reprehendit deorum simulacra diuersa aetate et ueste distincta, deorum genera coniugia cognationes? Haec utique cum tamquam superstitiosa culpantur, inplicat ista culpa maiores talium simulacrorum institutores adque cultores; inplicat et ipsum, qui, quantolibet eloquio se in libertatem nitatur euoluere, necesse habebat ista uenerari; nec quod in hac disputatione disertus insonat, muttire auderet in populi contione. Ag
Abbreviated transcription (Latin):
ex alia parte defenderẽt s etiã cu titanis aut cu gigantib. sua ꝓp̾a
bella gesser̾t. Uec ⁊ dicũtur et credũt stultissime. ⁊̃ plena sũt uanita¬
tis. summeq lenitatis Ecce int̾rm q̃ cõfitent: qui defendũt dõs gẽtiꝰ
Deinde cũ ħ ad supstitionẽ ꝑtinẽ dicat. Ad religionẽ uõ q̃ ip̃e ẜm̾ sto¬
icos uid̾tur docer. Nõ eĩm philosophi ĩquit solum. uerũ etia maioes
nr̃i supstitionẽ a religione seꝑauerat Nam qui totos dies p̃rabant̃
inquit ⁊ ĩmolabant. ut sibi sui liberi suꝑstites ẽẽnt. suꝑstitiosi sunt
appellati. Quis nõ intelligat en conari dũ cõsuetudinẽ ciuitatii
timet religione laudarẽ maioꝵ emq a suꝑstitiõe uelle se ru¬
gere: S qu̾omodo id possit nõ inuenit Si enim a maiorib illi sut
Stpellati supstitiosi. qui totos dies precabantur ⁊ ĩmolabant nũꝗt

Expanded text:
ex alia parte defenderent, sed etiam ut cum Titanis aut cum Gigantibus sua propria ex alia parte defenderent, sed etiam ut cum Titanis aut cum Gigantibus sua propria bella gesserunt. Haec et dicuntur et creduntur stultissime et plena sunt uanitatis summaeque leuitatis.\' Ecce interim quae confitentur qui defendunt deos gentium. Deinde cum haec ad superstitionem pertinere dicat, ad religionem uero, quae ipse secundum Stoicos uidetur docere: non enim philosophi solum, inquit, uerum etiam maiores nostri superstitionem a religione separauerunt; nam qui totos dies precabantur, inquit, et immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent, superstitiosi sunt appellati. Quis non intellegat eum conari, dum consuetudinem ciuitatis timet, religionem laudare maiorum eamque a superstitione uelle seiungere, sed quo modo id possit non inuenire? Si enim a maioribus illi sunt appellati superstitiosi, qui totos dies precabantur et immolabant, numquid
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hendit hoĩes. corui et corniculȩ uocib. ute cõsilia mod̾rãtes: S
iste achad̾micꝰ qr omĩa ẽẽ cõtẽpnit ĩcerta indignus ẽ qui ħeat ullam
in his reb auctoritatẽ. Disputat apd̾ eum. qͥntus luciliꝰ balb in ẜo
sophicas inserat. indig̃tur.Tam̃ institutioĩ simulacroꝵ. ⁊ opinionib
fabulosis.ita loq̃ns. Wid̾tis neig̾. ut aphisicis reb. bñ atq utilit̾ ĩuẽti
ro sit tracta ad com̃ticios ⁊ fictos dos. q̃ res genuit falsas oppiniones.
erroresq turbulentos. ⁊ suꝑstitiones penẽ aniles: Forme eim nobis
d̾o ⁊ctates ⁊ uestitꝰ ornatusq noti sunt. Genera p̾terea cõiigia. co¬
tiones omĩaq traducta. ad similitudinẽ ĩ beccillitatis humane. Na
⁊ ꝑturbatis animis inducũt᷑. Accepimꝰ eim doꝵ cupiditates. egri¬
tudmes irracundias. Nec uõ ut fabule fer̾t. dii bellis. p̾lusq carue¬
rũt. Nec solum ut apud homeꝵ cu duos exercitus contrãios. alii dii

Expanded text:
ridet homines corui et corniculae uocibus uitae consilia moderantes. Sed iste Academicus, qui omnia esse contendit incerta, indignus est qui habeat ullam in his rebus auctoritatem. Disputat aput eum Quintus Lucilius Balbus in ssophicas inserat, indignatur tamen institutioni simulacrorum et opinionibus fabulosis ita loquens: \'Videtisne igitur, ut a physicis rebus bene adque utiliter inuentis ratio sit tracta ad commenticios et fictos deos? Quae res genuit falsas opiniones erroresque turbulentos et superstitiones paene aniles. Et formae enim nobis deorum et aetates et uestitus ornatusque noti sunt, genera praeterea, coniugia, cognationes, omniaque traducta ad similitudinem inbecillitatis humanae. Nam et perturbatis animis inducuntur; accepimus enim deorum cupiditates aegritudines iracundias. Nec uero, ut fabulae ferunt, di bellis proeliisque caruerunt; nec solum, ut aput Homerum, \'cum duos exercitus contrarios alii di
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ terra quãtalibet diu̾sitite distincta. Demnde ecce iam totus. in his
quatus: uł trib elem̃tis corporeus cõpletus ẽ mũdus. Amerua ubi
qi ud tenebit: quid implebit: Simuleĩm cu his ĩ capitolio ꝯstituta
eͣsu uto filia nõ sit ambor. Aut si etheris partem supiorẽ minerua
tenere dicũt. Et hac crcisione fingere poctas ꝙ de ioiis eĩpite nata sit
tu ne ergo ip̃a potius dor regna deputat᷑. ꝙ sit ione supior. Anqr indi¬
querit preponer patri filia Qur nõde ioue ip̃o erga saturnũ. iustitia
qẜuata est Anq uictus ẽ. Ergo pug̾rĩt Absit inqunt fabłar est
ptus aruntas Ecce fabuł nõ crẽdat᷑ ⁊̃ dedus meliora sentiãt. Cur ẽgo
nõ datare patri iouis ⁊ si nõ sublimior. equał certe sedes hõris. Quia ia¬
tiurnus ĩquint tẽpois longitudo ẽ. Tempꝰ igitur colunt. qui saturnu

Expanded text:
quam terra, quantalibet diversitate distincta? Deinde ecce jam totus in his quam terra, quantalibet diversitate distincta? Deinde ecce jam totus in his quatuor vel tribus elementis corporeus completus est mundus: Minerva ubi erit? quid tenebit? quid implebit? Simul enim cum his in Capitolio constituta est, cum ista filia non sit amborum. Aut si aetheris partem superiorem Minervam tenere dicunt, et hac occasione fingere poetas quod de Jovis capite nata sit; cur non ergo ipsa potius deorum regina deputatur, quod sit Jove superior? angnum erat praeponere patri filiam? Quur non de Ioue ipso erga Saturnum iustitia ista seruata est? An quia uictus est? Ergo pugnarunt? Absit, inquiunt; fabularum est ista garrulitas. Ecce fabulis non credatur et de dis meliora sentiantur: quur ergo non data est patri Iouis, etsi non sublimior, aequalis certe sedes honoris? Quia Saturnus, inquiunt, temporis longitudo est. Tempus ergo colunt, qui Saturnum
Abbreviated transcription (Latin):
elem̃ta ꝯiuncta sunt. alt̾um supius. altum inferius. Mon ẽ gͦ ille
de quo dictum ẽ.Iouis omĩa plena. si aliqua parte implet᷑ ⁊ uino
An ut̃q utrũq implet.⁊ ambo isti cõiuges. ⁊ ĩduob istis elem̃tis.
⁊ insingłis simł sunt: Surxͦ etherdatur ioui. aer iumoni: Postremo ip̃
duo satis eent. Quid ẽ ꝙ mãre neptuno tribuit.t̾ra plutoni: Et ne ip̃ii
q sine cõuigib remanerẽt additur neptimo salatia. plutoni. ꝓserpina
Ram sic inferiorẽ celipĩte .i. aerem inꝗunt iuno tenet ita inferiorẽ
fablis nec iuenuit. Sieĩm hec ita ẽent.tria potius elem̃ta mundi eẽ
no quatuo: eoꝵ neteres plerent. ut in singła dor cõiugia diuiderent¬
ud urem aqua nõ sine supior siue infe̾i̾or ntiq ⁊qua ẽ. Puti qr dissiłis
Nĩquit intantu ut aqua nõ sit. Et inferior t̾ra. quid aliud potest ẽẽ

Expanded text:
elementa conjuncta sunt, alterum superius, alterum inferius. Non est ergo ille elementa conjuncta sunt, alterum superius, alterum inferius. Non est ergo ille de quo dictum est, Jovis omnia plena; si aliquam partem implet et Juno. An uterque utrumque implet, et ambo isti conjuges et in duobus istis elementis, et in singulis simul sunt? Cur ergo aether datur Jovi, aer Junoni? Postremo ipsi duo satis essent: quid est quod mare Neptuno tribuitur, terra Plutoni? Et ne ipsi quoque sine conjugibus remanerent, additur Neptuno Salacia, Plutoni Proserpina. Nam sicut inferiorem coeli partem, id est aerem, inquiunt, Juno tenet; ita inferiorem fabulas, nec inveniunt? Si enim hec ita essent, tria potius elementa mundi esse, non quatuor, eorum veteres proderent; ut singula deorum coniungia dividerentem. Aqua vero sive superior, sive inferior, utique aqua est: puta quia dissimilis, numquid in tantum ut aqua non sit? Et inferior terra, quid aliud potest esse
Abbreviated transcription (Latin):
tot gentib ĩperaret. Nimiꝵ ergo iouis hoc opus ẽ. Ip̃m eͥdoꝵ oĩum
dear̾q rege uolunt. hoc eius indicat sceptru. hoc inalto colle capito¬
lu. Deisto dec qͣnis apecta dictu cõuemẽtissime p̃dicant.Iouis
omia plena Nunc uarro credit etiã ab his coli. qui unũ dm̃ solũ siñ
simulacro colunt. s alio nomine nũcupãi. Qd̾ suta ẽ. curtam male
tractatus ẽ rome. sic̃ quidẽ ⁊ incetẽis gentib ut ei fieret simulacrũ
qd̾ ip̃i etia uarrom ita displicet ut cu tante ciuitatis. ꝑu̾sa cõsuetu¬
dine p̃meret᷑ nequaqͣ dicere tam̃ ⁊ scribere dubitaret.ꝙ hi qui po¬
puł instituert simulacra ⁊ metũ dep̃sser̾t.⁊errorẽ addid̾rt᷑ Capł. x
Uretia illi uino uxor adingͥtur. Que dicatur soror et cõurx qr
Miouem ĩquiunt methere accipimus.iaere ninonẽ. Et hec duo

Expanded text:
tot gentibus imperaret. Nimirum ergo Iouis hoc opus est. Ipsum enim deorutot gentibus imperaret. Nimirum ergo Iouis hoc opus est. Ipsum enim deorum omnium dearumque regem uolunt: hoc eius indicat sceptrum, hoc in alto colle Capitolium. De isto deo quamuis a poeta dictum conuenientissime praedicant: Ionis omnia plena. Hunc Varro credit etiam ab his coli, qui unum Deum solum sine simulacro colunt, sed alio nomine nuncupari. Quod si ita est, quur tam male tractatus est Romae, sicut quidem et in ceteris gentibus, ut ei fieret simulacrum? Quod ipsi etiam Varroni ita displicet, ut, cum tantae ciuitatis peruersa consuetudine premeretur, nequaquam tamen dicere et scribere dubitaret, quod hi, qui populis instituerunt simulacra, et metum demserunt et errorem addiderunt. CAPUT Xetiam Juno uxor adjungitur, quae dicitur soror et conjux ? Quia Jovem, inquiunt, in aethere accipimus, in aere Junonem; et haec duo
Abbreviated transcription (Latin):
tib dean matura. Tu rũcatur .i. at̾ra auferũt᷑. deam rũcinã. Mec oĩa
ꝯmemoro quia me piget qd̾ illos nõ pudet. Hec aũt pancissima ideo
drei. ut intelligeret᷑ nullo medo eos dicere audere. ista numma ĩꝑiu
ꝯstituisse auxisse cõẜuasse romanũ. q̃ ita sius queq ad hibebantur ot¬
ficus. ut nihil uniu̾su uni alicui crederet᷑. Qñ ergo segetia curaret. ĩ¬
piu. cui cura gerere simul. ⁊ segetib ⁊ arborib non lic̾ebat. Qñ d. ami
cunica cogitiret. cuiꝰ p̃positurã pariuiloꝵ cimas. nõ ꝓmictebat̾ excedẽ
Sñ nodotus adiuraret ĩ bello. qui nec ad folliculu spice s tm̃ ad nod̾
Sufficit Tres dos isti posuert. forculu forib. Cardeam cardini. Lim̃tinꝰ
limini.Ita nõ poterat forculus simł ⁊ cardinẽ hm̃q ẜuar̾ Capłm.ix ͦ¬

Expanded text:
tibus deam Matutam; cum runcantur, id est a terra auferuntur, deam Runcinam. Nec omnia tibus deam Matutam; cum runcantur, id est a terra auferuntur, deam Runcinam. Nec omnia commemoro, quia me piget quod illos non pudet. Haec autem paucissima ideo dixi, ut intellegeretur nullo modo eos dicere audere ista numina imperium constituisse auxisse conseruasse Romanum, quae ita suis quaeque adhibebantur officiis, ut nihil uniuersum uni alicui crederetur. Quando ergo Segetia curaret imperium, cui curam gerere simul et segetibus et arboribus non licebat? Quando de armis Cunina cogitaret, cuius praepositura paruulorum cunas non permittebatur excedere? Quando Nodutus adiuuaret in bello, qui nec ad folliculum spicae, sed tantum ad nodum st, omnino sufficit: tres deos isti posuerunt, Forculum foribus, Cardeam cardini, Limentinum limini. Ita non poterat Forculus simul et cardinem limenque seruare. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
B sata frum̃ta q̃ diu sub t̾ra eẽnt p̃posita uoluer̾t ħre deam seiã. Cum
uo̾ iam eẽnt suꝑ tram. ⁊ segetem facerent. deam segetiam. frumĩtis uͦ col¬
lectis atq reconditis. ut tutoẜuarent᷑. dea tutilmã p̃posuer̾t: cui non su¬
ficer̃ inderet᷑ illa segetia. Quã diu seges ab initiis herbidis usq ad an¬
stas arridas puenĩret. Non tam̃ satis fit hõib deor multitudine. a¬
mãtib ut aĩa misera demonior turbe ꝓstitueret᷑ umꝰ dei uẽi castũ de¬
dis q culmor dm̃ nodutũ Inuolum̃tis foliculoꝵ. deam uolutinã.Cu
folliculi patescunt. ut spica exeat. deam patelan.a. Cum segetes nouis
aristis equant᷑. quia ueteres equare hostire dixerũt deam hostilina
glorencib frum̃tis deim florim Lictescentib dm̃ lactimũ. Nature scẽ¬

Expanded text:
sed sata frumenta quamdiu sub terra essent, prepositam voluerunt habere deam Seiam. Cum sed sata frumenta quamdiu sub terra essent, prepositam voluerunt habere deam Seiam. Cum vero iam essent super terram et segetem facerent, deam Segetiam, frumentis vero collectis atque reconditis ut tuto servarentur, deam Tutelinam preposuerunt, cui non sufficere videretur illa Segetia, quamdiu seges ab initiis herbidis usque ad aristas aridas perveniret. Non tamen satis fuit hominibus deorum multitudinem amantibus, ut anima misera demoniorum turbe prostitueretur, unius dei veri castum dedisque culmorum deum Nodutum, inuolumentis folliculorum deam Volutinam; cum folliculi patescunt, ut spica exeat, deam Patelanam, cum segetes nouis aristis aequantur, quia ueteres aequare hostire dixerunt, deam Hostilinam; florentibus frumentis deam Floram, lactescentibus deum Lacturnum, maturescen
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ potissimũ. uł quos dos credant. illud imꝑin dilatasse atq ser¬
uasse. Neq ẽii ĩ hoc tam̃ p̾claro opere. ⁊ tante plenissime digtatis
audent aliquas partes dee cluacine tribuere. aut uolupie: que auo¬
luptate appellata ẽ. aut uiuẽtine cui nom̃ ẽ alibicdine. aut uaicano
qui infantu uagitib p̾sidet. ant cunine q̃ cunas eoꝵ admĩstrat. Qñ
au̾t possunt uno loco libri huiꝰ ꝯmemorari om̃ĩa noĩa doꝵ et dearu
q̃ illi grãdib uolum̃ib uixcõp̃hendẽ potuer̾t. singłis reb ꝓpria dispẽ
tientẽs officia numinu. Nec agroꝵ munus. uniꝰ alicui deo ꝯmicten¬
du arbitrati sunt. S rura dei rusine. iugamõtiu deo iugatino. sol¬
lib deam collatiã. Uallib ualloniam prefecert.Salter potuerunt
unam segetiem talem inuenire. cui semel segetes cõmendarent.

Expanded text:
quem potissimum uel quos deos credant illud imperium dilatasse adque serquem potissimum uel quos deos credant illud imperium dilatasse adque seruasse. Neque enim in hoc tam praeclaro opere et tantae plenissimo dignitatis audent aliquas partes deae Cluacinae tribuere aut V olupiae, quae a uoluptate appellata est, aut Lubentinae, cui nomen est a libidine, aut Vaticano, qui infantum uagitibus praesidet, aut Cuninae, quae cunas eorum administrat. Quando autem possunt uno loco libri huius commemorari omnia nomina deorum et dearum, quae illi grandibus uoluminibus uix conprehendere potuerunt singulis rebus propria distientes officia numinum, nec agrorum numina uni alicui deo committenda arbitrati sunt; sed rura dee Rusine, Iuga montium Iugatino, collibus deam Collatinam, vallibus Valloniam prefecerunt, nec saltem potuerunt unam Segetiam talem invenire, cui semel segetes commendarent,
Abbreviated transcription (Latin):
da defectio. Nõ dum ilł tp̃orib. atq ĩ illis t̾raru pãtib. xp̃i nom̃ fuerat
p̃dicatu. qñ illa regna ꝑ ingentes bella bellicas clades. amissa atq
translata sunt. Na si post mille ducentos equidẽ excurit annos. qñ
regnũ assyriis ablatum ẽ. suam ibi xp̃iana religio aliud regnũ pre¬
dicaret et̾num. ⁊ dõꝵ falioꝵ cultus sacrilegos inhiberet. quid̾ aliudi
lius gentis nani hoĩes dicerẽt. nisi regnu qd̾ tam di conẜuatu est.
nullã alia cã nisi suis religionib dsertis ⁊ illa recepta perire potuis¬
se In qua uoce uanitas que̾ poterat ẽẽ isti attẽdant speculu suu. ⁊ si¬
milia cõqueri. si ullus ineis pudor ẽ. erubescant. Quãqͣ romanum
impiu afflictu ẽ potius. qͣ mutatu qd̾ ⁊ alus ante xp̃i nom̃ tp̃oibꝰ¬
randu ẽ. Quis enim de hac re nouit uoluntatẽ di Capłm uiii
Einde q̾ramus si placet extanta doꝵ turba. qua romani colelũt

Expanded text:
nondum illis temporibus atque in illis terrarum partibus Christi nomen fuerat praedicatum, quando illa regna per ingentes bellicas clades amissa atque translata sunt. Nam si post mille ducentos et quod excurrit annos, quando regnum Assyriis ablatum est, jam ibi christiana religio aliud regnum praedicaret aeternum, et deorum falsorum cultus sacrilegos inhiberet; quid aliud gentis illius vani homines dicerent, nisi regnum, quod tam diu conservatum est, nulla alia causa nisi suis religionibus desertis et illa recepta perire potuisse? In qua uoce uanitatis, quae poterat esse, isti adtendant speculum suum, et similia conqueri, si ullus in eis pudor est, erubescant. Quamquam Romanum imperium adflictum est potius quam mutatum, quod et aliis ante Christi nomen temrandum est. Quis enim de hac re nouit uoluntatem Dei? CAPUT VIIIeinde quaeramus, si placet, ex tanta deorum turba, quam Romani colebant,
Abbreviated transcription (Latin):
cemuntr. Nim hoc quo inlibris suis hñt eoꝵ decti. atq sapientes
pbbq defigm̃tis pocticis s dephilosophor libris auĩgilio dictum est
Sune pr omip̃s fecũdis ibrib ether Conuigis in̾gremiu late de¬
scendit idest ingremiu telluris aut tr̃e. Quia ⁊̃ hic alias differẽtias
uolunt ẽẽ. atq in ip̃a t̾ra aliud tr̾am. Aliud tellurẽ. aliud telumonẽ
putunt Et bos om̃s dõs hñt. suis noĩb appellatos. sus officus distm¬
etos suis aris sacrisq ueneratos. eandẽ t̾ram etiã matrẽ dm̃ uocint.
ut i ꝙ poete tollerabiliora cõfingant. si ẜm istoꝵ nõ pocticos. s sacros¬

Expanded text:
erra? nam hoc quoque in libris suis habent eorum docti adque sapientes. Neque de figmentis poeticis, sed de philosophorum libris a Vergilio dictum est: Tum pater omnipotens fecundis imbribus aether Coniugis in gremium laetae descendit, id est in gremium telluris aut terrae; quia et hic aliquas differentias uolunt esse adque in ipsa terra aliud Terram, aliud Tellurem, aliud Tellumonem putant, et hos omnes deos habent suis nominibus appellatos, suis officiis distinctos, suis aris sacrisque ueneratos. Eandem terram etiam matrem deum uocant, ut iam poetae tolerabiliora confingant, si secundum istorum non poeticos
Abbreviated transcription (Latin):
mo id̾o nõ dubitatur ip̃m peccare cũ peccat. quia ille cuiꝰ p̃scientia
falli nõ põt. nõ fatu. nõ fortunã nõ aliquid aliud. s ip̃m peccatu¬
ru eẽ p̃sciuit. Qui si nolit. utiq nõ peceat. S si peccare uolue̾i̾t¬

Expanded text:
mo ideo non dubitatur ipsum peccare cum peccat, quia ille, cuius praescientia mo ideo non dubitatur ipsum peccare cum peccat, quia ille, cuius praescientia falli non potest, non fatum, non fortunam, non aliquid aliud, sed ipsum peccaturu
Abbreviated transcription (Latin):
lũtate: nõ utiq nihil. s aliquid p̾sciuit. profecto ⁊ illo p̾sciente ẽ ali¬
quid in nr̃a uolũtate Quo circa nullomͦ cogiur aut retẽta p̾sciẽtia
dei. tollere uolũtatis arbitriu. aut retento uolũtatis arbitrio. deũ
qd̾ nephas ẽ negare p̃sciu futoꝵ. s utrũq amplectimur. utrũq fi¬
uiuamꝰ Male aũt uiuitur. si de do nõ bñ credatur. Dñ absit a
nob̾ eius negare p̃scĩam ut liberi ẽẽ uelimꝰ quo adiuuante su
liberi uł erim̾us. Proiide nõ frustra sunt leges. obiurgationes
ex hortationes. landes ⁊ uctuperationes qu̾ia ⁊ ip̃as futuras ẽẽ
prescunt ⁊ ualent plurimu quãtu eas ualituras ẽẽ prescunt
Et p̾ces ualent ad ea impetranda. que se p̃cantib cõcessurum
ẽe p̃sciuit ⁊ iuste p̾mia bonis factis. ⁊ peccatis supplicia cõstitutat
sunt. Neq ẽim ideo peccat hõ. quia ds̃ illu peccatuꝵ ẽẽ p̾sciuit. Im¬

Expanded text:
luntate, non utique nihil, sed aliquid praesciuit: profecto et illo praesciente est aliquid in nostra uoluntate. Quocirca nullo modo cogimur aut retenta praescientia Dei tollere uoluntatis arbitrium aut retento uoluntatis arbitrio Deum quod nefas est negare praescium futurorum; sed utrumque amplectimur, utrumque fiuiuamus. Male autem uiuitur, si de Deo non bene creditur. Unde absit a nobis eius negare praescientiam, ut libere uelimus, quo adiuuante sumus liberi uel erimus. Proinde non frustra sunt leges obiurgationes exhortationes laudes et uituperationes, quia et ipsas futuras esse praesciuit, et ualent plurimum, quantum eas ualituras esse praesciuit, et preces ualent ad ea inpetranda, quae se precantibus concessurum esse praesciuit, et iuste praemia bonis factis et peccatis supplicia constituta sunt. Neque enim ideo peccat homo, quia Deus illum peccaturum esse praesciuit; im
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ cõstitue̾i̾t nõ poterit ab alia potestate mutarͣ. Deinde si sõli hoĩe
nõ aũt om̃ĩa q̃ sub celo sunt. cõstellationib subiacẽt.cur alit̾ eligũt
dies ad comoclatos ponendis uitib ułarborib uel segetib alios die
pecorib uł domãdis uł admittẽdis maib quib equaꝵr uł boui fe¬
tẽtur arm̃ta. ⁊ cetera huimodi: Si aũt ꝓpea ualẽt ad has res dies ele

Expanded text:
die constituerit, non poterit ab alia potestate mutari? Deinde si soli homines, die constituerit, non poterit ab alia potestate mutari? Deinde si soli homines, non autem omnia quae sub caelo sunt, constellationibus subiacent, quur aliter eligunt dies adcommodatos ponendis uitibus uel arboribus uel segetibus, alios dies pecoribus uel domandis uel admittendis maribus, quibus equarum uel boum fetentur armenta, et cete
Abbreviated transcription (Latin):
si sexus gemini cc̃cipi potuert. Uñ quid insipientius dici aut cre¬
di pot quã sid̾rum positionẽ. q̃ ad horam cõceptionis eadẽ abob
fuit. facere nõ potiss ut cum quo hebat candẽ costellationẽ sexu diu̾¬
sum a fre nõ heret. ⁊ positione sid̾ꝵ que fuit ad horam nascẽtiu facer
potuisse. ut abeo tam multu uirgmali scĩtate distaret. Capłm uui
fata molunt᷑. Non erat ind̾licet ille itanatus. ut heret tam mirabi¬
lem filiu. s ita potius ut cõtẽptibile gingeret. Et ideo uir dectus ele¬
git hora qua misceret᷑ uxori fec̃ ergo fatum qd̾ nõ ħebat. ⁊ ex ip̃iꝰ fato
cepit ẽẽ fatale qd̾ meius nat̾itate nõ fu̾a̾t. Ostultitiã singłarẽ. eligit
incũri. ⁊ infelicit̾ duci: Ui ẽ ergo ꝙ nascẽti iam sidera decreuer̾t: An
põt hõ. qd̾ euam. ꝯstitutũ ẽ. dicĩ electiõe mutar. Et ꝙ ip̃e in eligendo

Expanded text:
si sexus gemini concipi potuerunt. Unde quid insipientius dici aut cresi sexus gemini concipi potuerunt. Unde quid insipientius dici aut credi potest, quam siderum positionem, quae ad horam conceptionis eadem ambobus fuit, facere non potuisse, ut, cum quo habebat eandem constellationem, sexum diuersum a fratre non hpotuisse, ut ab eo tam multum virginali sanctitate distaret? CAPUT VII.fata moliuntur? Non erat videlicet ille ita natus, ut haberet admirabilem filium; sed ita potius, ut contemptibilem gigneret: et ideo vir doctus elegit horam qua misceretur uxori. Fecit ergo fatum, quod non habebat, et ex ipsius facto coepit esse fatale, quod in ejus nativitate non fuerat. O stultitiam singularem! Eligitur incurri et infeliciter duci. Ubi est ergo quod nascenti iam sidera decreuerunt? An potest homo, quod ei iam constitutum est, diei electione mutare, et quod ipse in eligendo
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ necẽe ẽ eade ẽẽ ĩgeminis mom̃ta ꝯceptus an forte qr diu̾so o¬
roscopo nati sunt. aut ille ĩ masculu dum nascerẽt᷑ aut illa ĩfemi¬
na cõmutata ẽ Curig̾ nõ usq quaq absurde dici posse. ad solas
corpoꝵ differentias. ad flatus quosda ualere sid̾reos sic̃ ĩ solãib
accessib ⁊ decessib. Uid̾mus etiam ip̃iꝰ anni tp̃ra uariari: ⁊ lũa¬
rib ĩcrem̃tis. atq detrim̃tis augeri.⁊minui q̃dam gemina reꝵ
sic̃ echinos et concas ⁊ mirabiles estus occeani nõ Aute ⁊ aĩmmi
uolũtates. positionib syd̾ꝵ subdi. Nunc isti cu etiã nr̃os actus
inde religare conãtur. amonẽt ut q̃ramꝰ uñ. ne in ip̃is quide
corporib eis possit ratio ip̃a cõstare. Quid eĩm tam ad corpus
ꝑtinens qͣ corpõis sexus. Et tam̃ sub eadem positione sideꝵ diuẽ¬

Expanded text:
unde necesse est eadem esse in geminis momenta conceptus. An forte quia diuerso hounde necesse est eadem esse in geminis momenta conceptus. An forte quia diuerso horoscopo nati sunt, aut ille in masculum, dum nascerentur, aut illa in feminam commutata est? Cum igitur non usquequaque absurde dici posset ad solas corporum differentias adflatus quosdam ualere sidereos, sicut in solaribus accessibus et decessibus uidemus etiam ipsius anni tempora uariari et lunaribus incrementis adque detrimentis augeri et minui quaedam genera rerum, sicut echinos et conchas et mirabiles aestus oceani; non autem et animi uoluntates positionibus siderum subdi: nunc isti, cum etiam nostros actus inde religare conantur, admonent ut quaeramus, unde ne in ipsis quidem corporibus eis possit ratio ista constare. Quid enim tam ad corpus pertinens quam corporis sexus? et tamen sub eadem positione siderum diuer
Abbreviated transcription (Latin):
ambo ẽtate ad huc uigẽt. Quoꝵ cum sint int̾ se similes corpoꝵ
sp̃es qͣtum in diu̾so sexũ põt instituto tam̃. ⁊ ꝓposito ute ita sunt
dispares ut p̃teractus quos necẽe ẽ a uirilib distare femineos. ꝙ
ille mofficio comitis militat ⁊ a sua domo pene semꝑ peregnatur
ille de solo patrio ⁊ de rure ꝓprio nõ recedit Insuꝑ qd̾ ẽ incrẽclibiliꝰ
si astralia fata credantur. Non aũt miꝵ si uõlũtates hoĩu ⁊ deu
muna cogitent᷑. ille coniugatus. illa uirgo sacra ẽ. Ille numerosa
plem genuit illa nec nupsit. At eĩ plurimũ ius oroscopi ualet. H
qͣ nib̾il sit iam satis disserui. S qualec̃q sit in ortu ualere dicũt
Nũquit ⁊ ĩcõceptu. Ubi ⁊ unũ cõcubitu eẽ manifestũ ẽ.⁊ tanta ñẽ
ius ẽ. ut cũ cõcepit femina. deinde alt̾um cõciper̃ om̃ino nõ possit

Expanded text:
ambo aetate adhuc uigent; quorum cum sint inter se similes corporum ambo aetate adhuc uigent; quorum cum sint inter se similes corporum species, quantum in diuerso sexu potest, instituto tamen et proposito uitae ita sunt dispares, ut praeter actus, quos necesse est a uirilibus distare femineos quod ille in officio comitis militat et a sua domo paene semper peregrinatur, illa de solo patrio et de rure proprio non recedit, insuper quod est incredibilius, si astralia fata credantur; non autem mirum, si uoluntates hominum et Dei munera cogitentur ille coniugatus, illa uirgo sacra est; ille numerosam prolem genuit, illa nec nupsit. At enim plurimum uis horoscopi ualet. Hoc quam nihil sit, iam satis disserui. Sed qualecumque sit, in ortu ualere dicunt; numquid et in conceptu? ubi et unum concubitum esse manifestum est, et tanta naturae uis est, ut, cum conceperit femina, deinde alterum concipere omnino non possit;
Abbreviated transcription (Latin):
ideo fieri. ꝙ eodem tp̃e nati fuissent eodemq cõcepti.: Illam utiq ꝑo hͦ
addebat cõceptionẽ ne chceretur ei nõ ad liquidu ecde tp̃e potuis¬
se nasci quos costabat omo eodem tp̃e fuisse cõceptos ut hoc quel
simiłr simulq egrotabant nõ daret de ꝓximo pari corporis tẽpe¬
ram̃to s eande quoq ualitudinis parilitatẽ sid̾reis nexib alliga¬
rent. Si igitur in cõceptu tanta us ẽ ad equalitatẽ fatoꝵ nõ deb̾u¬
erũt nasce̾ndo. eadem fata mut.ari aut si ppea mutãt᷑ fata gẽmoꝵ¬
qr tp̃orib cdiu̾sis nascũtur. cur nõ potius intelligamꝰ iam fuisse mu¬
tata. ut diu̾sis tẽporib nascerent: Ita nõ mutat fata nat̾itatis uo¬
luntas uuẽtiu cum mutet fata ꝯceptionis ordo nascentiũ qͣrqͥ
unde fit᷑. ut subeade costellatione fatali. alt̾ ꝯcipiat᷑ mascłs. alt̾ fem̃a
Ouimꝰ geminos diu̾si sexus ambo adhuc uiuũt Capłm. uiiͦ¬

Expanded text:
eo fieri, quod eodem tempore fuissent nati eodemque concepti. Nam utique propter hoc addebat conceptionem, ne diceretur ei non ad liquidum eodem tempore potuisse nasci, quos constabat omnino eodem tempore fuisse conceptos, ut hoc, quod similiter simulque aegrotabant, non daret de proximo pari corporis temperamento, sed eandem quoque ualetudinis parilitatem sidereis nexibus adligaret. Si igitur in conceptu tanta uis est ad aequalitatem fatorum, non debuerunt nascendo eadem fata mutari. Aut si propterea mutantur fata gemporibus diuersis nascuntur, quur non potius intellegamus iam fuisse mutata, ut diuersis temporibus nascerentur? Itane non mutat fata natiuitatis uoluntas uiuentium, cum mutet fata conceptionis ordo nascentium? CAPUTunde fit ut sub eadem constellatione fatali alter concipiatur masculus, altera femina? Nouimus geminos diuersi sexus, ambo adhuc uiuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ppłos ad terminos usq libie ꝑdomuit. Et paulo post ninus ĩquit ma¬
gnitudinẽ quesite dominationis. ꝯtinua possessione fimaũ ¶omiti
ĩgitur ꝓeimis. cu accessione uirui fortior ad alios transiret. ⁊ pxia
qͦueq uictoria instrum̃tu seq̃ntis eẽt. totius oriẽtis ppłos subegit.
Qualibet aũt fide reru. uł iste uł trogꝰ scripserit. Nam q̃dam ilłos fu¬
isse mẽtitos. alie fideliores littere ostendũt costat tam̃ ⁊ inter alios
scriptores regnu assirioꝵ anino rege fuisse longe lateq porrectu
Tam diu aut̃ ꝑseueraũ. ut romanu nõ dum sit eius etatis. Nam
sicut scribunt ꝗ chronica hystoriam ꝓsecuti sunt. mille ducentos
⁊ quadraginta annos. ab anno pͥmo quo ninus reg̃re cep̃ pmãsit
hoc regnu. donec transferet᷑ ad medos. In terre aũt bella finitĩs
⁊ in cẽtera inde prcceder̾. ac ppłos sibi nõ molestos. sola regni cupi¬

Expanded text:
populos ad terminos usque Libyae perdomuit.\' Et paulo post: \'Ninus, inquit, mapopulos ad terminos usque Libyae perdomuit.\' Et paulo post: \'Ninus, inquit, magnitudinem quaesitae dominationis continua possessione firmauit. Domitis igitur proximis cum accessione uirium fortior ad alios transiret et proxima quaeque uictoria instrumentum sequentis esset, totius Orientis populos subegit\'. Qualibet autem fide rerum uel iste uel Trogus scripserit nam quaedam illos fuisse mentitos aliae fideliores litterae ostendunt, constat tamen et inter alios scriptores regnum Assyriorum a Nino rege fuisse longe lateque porrectum. Tam diu autem perseuerauit, ut Romanum nondum sit eius aetatis. Nam sicut scribunt, qui chronicam historiam persecuti sunt, mille ducentos et quadraginta annos ab anno primo, quo Ninus regnare coepit, permansit hoc regnum, donec transferretur ad Medos. Inferre autem bella finitimis et in cetera inde procedere ac populos sibi non molestos sola regni cupi
Abbreviated transcription (Latin):
metuẽlis ⁊ aliqͦt romanis ĩꝑatorib ĩsuꝑabiles multa çeper̾t. Pe¬
citi sunt uictoriis plũimis. usi noluptatib quib uoluer̾t qd̾ sug¬
gessit libido fecer̾t. Postremo donec iuincerent᷑. qd̾ difficilime fcm̃ ẽ
Ustinus qu̾i grecam uł potius peregna. trogum põpeui secutus
nõ latine tantur sic̃ ille nerũ etiam breuiter scpͥut hystoriã. opꝰ
libroꝵ suoꝵ sic incipit Principio reru gentiu nationũq ĩpir
penes reges erat. quos ad fastigiui huiꝰ maiestatis. nõ ambitio po¬
pulãis. s spectata inter bonos mod̾ratio ꝓuehebat. pͥ nulł legib
cuiq patriam regna fmiebant ¶ Oriius oĩum Ninus rex assirior
uetere et quasi ãuicum gentib morem noua impii cupiclitatẽ muta¬
uit. Hic primus intulit bella finitimis. ⁊ rudes adhuc ad resistendũ

Expanded text:
metuendi et aliquot Romanis imperatoribus insuperabiles multa ceperunt, pometuendi et aliquot Romanis imperatoribus insuperabiles multa ceperunt, potiti sunt uictoriis plurimis, usi uoluptatibus quibus uoluerunt, quod suggessit libido fecerunt, postremo donec uincerentur, quod difficillime factum est, ustinus, qui Graecam uel potius peregrinam Trogum Pompeium secutus non Latine tantum, sicut ille, uerum etiam breuiter scripsit historiam, opus librorum suorum sic incipit: \'Principio rerum gentium nationumque imperium penes reges erat, quos ad fastigium huius maiestatis non ambitio popularis, sed spectata inter bonos moderatio prouehebat. Populi nullis legibus cuique patriam regna finiebantur. Primus omnium Ninus rex Assyriorum ueterem et quasi auitum gentibus morem noua imperii cupiditate mutauit. Hic primus intulit bella finitimis et rudes adhuc ad resistendum
Abbreviated transcription (Latin):
quiq cito moriũt᷑. nec bñficiu deputãdu ẽ. ꝙ exiguo tp̃e ĩ uno quoq i
homine. ac ꝑ hoc sĩgillatim utiq iom̃ib uice ua̾poris euanescit. Qid
ẽĩm int̾est eͥoꝵ qui sub romulo deos coluerunt ⁊olim sunt mortur.
ꝙ post eorum morte romanu tantũ creuit impiu. cu illi aput
inferos. cãs suas agant. utru bonas uł malas adrem p̃sentẽ nõ
ꝑtinet. Noc aũt de d̾mĩb intelligendu ẽ. qui ꝑ ip̃m ĩpiũ qͣ uis
decedentib. succedẽtibq mortalib. in longa spatia protendat᷑. pancis
dieb inte sue cursu raptimq transier̾t. ac̾tim suoꝵ saranas bauilan¬
tes ¶Sinuo etiam ip̃a breuissimis tp̃is bñficia dõꝵ adiutorio tribuẽ¬
dasunt. nõ partim aditi sunt illi gladiatores qui ẜuił cõditiome
uincla rupunt fugeit. enaser̾t. ex̾citu magnũ ⁊ fortissimũ colleger̾t
obeclientes regumꝰ suoꝵ consiliis ⁊ uissis. multu romane celsitũdini

Expanded text:
quique cito moriuntur, nec beneficium deputandum est, quod exiguo tempore in unoquoque homine ac per hoc singillatim utique in omnibus uice uaporis euanescit. Quid enim interest eorum, qui sub Romulo deos coluerunt et olim sunt mortui, quod post eorum mortem Romanum tantum creuit imperium, cum illi aput inferos causas suas agant? utrum bonas an malas, ad rem praesentem non pertinet. Hoc autem de omnibus intellegendum est, qui per ipsum imperium quamuis decedentibus succedentibusque mortalibus in longa spatia protendatur paucis diebus uitae suae cursim raptimque transierunt, actuum suorum sarcinas baiulantes. Sin uero etiam ipsa breuissimi temporis beneficia deorum adiutorio tribuenda sunt, non parum adiuti sunt illi gladiatores: seruilis condicionis uincla ruperunt, fugerunt, euaserunt, exercitum magnum et fortissimum collegerunt, oboedientes regum suorum consiliis et iussis multum Romanae celsitudini
Abbreviated transcription (Latin):
mouere acutos homines.uelqualescũq homines.Mon eni
adhoc ingeni opus ẽ excellentia. ut deposito studio cõtentionis
attẽdant᷑ si mũdi. aus deus ẽ. eiq animo mundus ut corpus est
ut sit sic̃ unu aĩal. cõstans ex animo et corpo atq iste deus est.
sinu quoda ñe. in se ip̃o cõtinens omĩa. ut ex ip̃iꝰ. ña qua uinificatur
tota ista moles ute. atq aĩe cunctoꝵ uiuẽti ꝓ cunisq irascendi sõ¬
te sumãt᷑. nihil oĩno remanẽ qd̾ nõ sit pars dei: Qd̾ si ita ẽ. quis ñ
iudea quãta impictas ⁊ inreligiositas cõseqͣtur. ut qd̾ calcauerit
quisq pãte. dei calcet. ⁊ ĩ om̃i animãte occidendo. pas dei trucidetur
Nolo om̃ia dicer q̃ pñt occurre̾ cogitãtib. dici aũt siñ uerecũdia ñ pñt¬

Expanded text:
mouere acutos homines uel qualescumque homines non enim mouere acutos homines uel qualescumque homines non enim ad hoc ingenii opus est excellentia, ut deposito studio contentionis adtendant, si mundi animus Deus est eique animo mundus ut corpus est, ut sit unum animal constans ex animo et corpore, adque iste Deus est sinu quodam naturae in se ipso continens omnia, ut ex ipsius anima, qua uiuificatur tota ista moles, uitae adque animae cunctorum uiuentium pro cuiusque nascendi sorte sumantur, nihil omnino remanere, quod non sit pars Dei. Quod si ita est, quis non uideat quanta inpietas et inreligiositas consequatur, ut, quod calcauerit quisque, partem Dei calcet, et in omni animante occidendo pars Dei trucidetur? Nolo omnia dicere, quae possunt occurrere cogitantibus, dici autem sine uerecundia non
Abbreviated transcription (Latin):
minutitiq colerentur stulte dr̃. Mulla quippe illaꝵ p̃t̾mictẽret᷑.
cu ipe unus qui haberet om̃ia coleret. Nam ut alia omictã q̃ sunt
ĩnumerablĩa. cu dñt omĩa sidera. partes iouis ẽẽ ⁊ omĩa nuier̾. atq
rationales aĩas habere ⁊ id̾o sine controu̾sia dõs ẽẽ nõ uident. qͣr mł¬
tos nõ colant.qͣ multis edes nõ costruant. quas tam̃ pancissimis
sid̾ru statuendas ẽẽ put auer̾t. ⁊ sigillatim sacrificãdu Si igit᷑ ma¬
scunt᷑. qui sigillati colunt: nõ mẽtuut paucis placatis toto celo
irato unier̃. Si aũt stellas om̃s id̾o colunt quia mnione sũt quem
colũt. isto cõpencdio possent in illo uno omĩb supplicar Sic enim
nemo iasceret᷑ cu in illo uno nemo ꝯtẽpneretur potiusqͣ cultis
quibdam. iusta iriscẽdi c̃a. illis qui p̃t̾missi eẽnt multo numero¬
siorib p̃beretur. p̃sertim cu eis de suꝑna sede fulgentib. turpi nudi¬

Expanded text:
minutatimque colerentur, stulte dicitur. Nulla quippe illarum praetermitteretur, cum ipse unus, qui haberet omnia, coleretur. Nam ut alia omittam, quae sunt innumerabilia, cum dicunt omnia sidera partes Iouis esse et omnia uiuere adque rationales animas habere, et ideo sine controuersia deos esse, non uident qs non construant, aras non statuant, quas tamen paucissimis siderum statuendas esse putauerunt et singillatim sacrificandum. Si igitur irascuntur, qui non singillatim coluntur, non metuunt paucis placatis toto caelo irato uiuere? Si autem stellas omnes ideo colunt, quia in Ioue sunt quem colunt, isto conpendio possent in illo uno omnibus supplicare sic enim nemo irasceretur, cum in illo uno nemo contemneretur potius quam cultis quibusdam iusta irascendi causa illis, qui praetermissi essent, multo numerosioribus praeberetur, praesertim cum eis de superna sede fulgentibus turpi nudi
Abbreviated transcription (Latin):
ita fortes sunt. ut dos ẽẽ fortes decet qui pñt humanis. uł cõsilis
uł mirib uinci. Nut si cu int̾ se belligerant. nõ du ab hoĩb s duab
aliis diis forte uincũtur qui st̃. quaꝵq pp̃u ciuitatũ. H̾ent gͦ ⁊ ip̃i ĩ¬
ter se inimicitias. quas ꝓsua quisq parte suscipiũt. Non itaq deos
suos debuit colere cuutas mag̃qͣ alios a quib nuarent̾ sui. Postre

Expanded text:
ita fortes sunt, ut deos esse fortes decet, qui possunt humanis vel consiliis ita fortes sunt, ut deos esse fortes decet, qui possunt humanis vel consiliis vel viribus vinci. Aut si, cum inter se belligerant, non dii ab hominibus, sed dii ab aliis diis forte vincuntur, qui sunt quarumque proprii civitatum; habent ergo et ipsi inter se inimicitias, quas pro sua quisque parte suscipiunt. Non itaque deos suos debuit colere civitas magis, quam alios, a quibus adjuvarentur sui. Postre
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃oribq diuturnũ: Quecũq eĩm cã ẽ illa. eadem ẽ etiã ista.Si. aũt
⁊ illud doꝵ adiutorio tribuendũ ẽẽ cõtẽpnũt. q̃ro quoꝵ. non eĩm
alie gentes. quas ninus domuit. ⁊ subegit.alios tunc colebãt dos
Aut si ꝓprios habebant assirii. quasi peritiores fabros impii ꝯstruẽdi
atq seruandi. nũquit nam mõtui sunt. qñ. ⁊ xp̃i ĩpiũ ꝑdid̾runt
aut icede nõ sͥ reddita. uł alia maiore promissa ad medos transire
maluer̾t. atq inde rursus ad psas coro ĩuitante ⁊ aliquid comodiꝰ
pollicente. Que g̃s nõ angustis orientis finib post alexandri macedo¬
nis regnũ magnũ locis. s nec breuissimũ tp̃r in suo regno adhuc
usq pdurat Noc si ita ẽ aut infideles dii sunt. qui suos deserũt.⁊ ad
hostes trãseunt qd nec homo fec̃ camillus qn uictor ⁊ expugnato
adu̾sissime ciuitatis romã cui uicerat sentit ĩgrata. Quam tamẽ
postea oblitus ĩ iurię memor patrie a gallis iterũ lib̾auit. Nut nõ

Expanded text:
 etiam ista. Si autem et illud deorum adiutorio tribuendum esse contendunt, quaero quorum. Non enim aliae gentes, quas Ninus domuit et subegit, alios tunc colebant deos. Aut si proprios habuerunt Assyrii, quasi peritiores fabros imperii construendi adque seruandi, numquidnam mortui sunt, quando et ipsi imperium perdiderunt, aut mercede non sibi reddita uel alia maiore promissa ad Medos transire maluerunt, adque inde rursus ad Persas Cyro inuitante et aliquid commodius pollicente? Quae gens non angustis Orientis finibus post Alexandri Macedonis regnum magnum locis, sed breuissimum tempore in suo regno adhuc usque perdurat. Hoc si ita est, aut infideles di sunt, qui suos deserunt et ad hostes transeunt quod nec homo fecit Camillus, quando uictor et expugnator aduersissimae ciuitatis Romam, cui uicerat, sensit ingratam, quam tamen p
Abbreviated transcription (Latin):
nõ imcito creit: tu astrologi mirabłr multa uera respõlent occłto
instinctu fieri sp̃ĩu nõ bonõꝵ quoꝵ cura ẽ has falsas m orias oppi¬
mones de astralib fatis inserer. humanis m̃tib. atq fimare nõ horo¬
scopi notati. et inspecti aliqua arte que nulla est⁊ S apitulr re
Dino nõ astror cõstitutioe sicutiẽ cũ quidq cõcipit ułnascit uł ĩ¬
choitur s oĩum conexionẽ serieq cãꝵ quafit om̃e qd̾ fit. fatinoie
appeliant. No multũ cu eis deu̾bi cõtronsia laborandũ atqr cẽturdũ
ẽ qñ quidẽ ip̃m c̃aꝵ ordinẽ ⁊ quãda cõnexionẽdei sũmi tribunt po

Expanded text:
non inmerito creditur, cum astrologi mirabiliter multa uera respondent, occulto non inmerito creditur, cum astrologi mirabiliter multa uera respondent, occulto instinctu fieri spirituum non bonorum, quorum cura est has falsas et noxias opiniones de astralibscopi notati et inspecti aliqua arte, que nulla est. Heo non astrorum constitutionem, sicuti est cum quidque concipitur uel nascitur uel inchoatur, sed omnium conexionem seriemque causarum, qua fit omne quod fit, fati nomine appellant: non multum cum eis de uerbi controuersia laborandum adque certandum est, quando quidem ipsum c
Abbreviated transcription (Latin):
reru ortus. ita inhiberi. ut cu illo. subeade celi plaga nec musca nascat᷑
Nam si hanc admiserit proceclit ratiorinatio & que gradatim accessibus
modicis eos a muscis ad camelos elephantosq ꝑducant. Nec illud uolut
adu̾tere. ꝙ electo ad seminãdu agrum dietam multa grana int̾ra simł
ueniũt simul gẽminãt ⁊ exhorta segete simul herbescũnt pubescunt fla¬
uescunt.⁊ tam̃ inde spicas ceteris coeuas atq ut ita dixerim cõgẽmina¬
les. alias rubigo interimit alias anes depopulant᷑. alias hoĩes auellũt
Quomͦ istis alias costellationes fuisse dicturi sunt quas tam diuẽsos
exitus ħre cõspicuit. An eos penitebit his rebus dies eligere. susꝙ
adceleste negabunt ꝑtiere decretũ ⁊ iolos sidrib subclent homi nes
quib sos interas deus dedit lib̾as uolũtates. Idis om̃ib ꝯsid̾ratig.

Expanded text:
rerum ortus ita inhiberi, ut cum illo sub eadem caeli plaga nec musca nascatur. rerum ortus ita inhiberi, ut cum illo sub eadem caeli plaga nec musca nascatur. Nam si hanc admiserint, procedit ratiocinatio, quae gradatim accessibus modicis eos a muscis ad camelos elephantosque perducat. Nec illud uolunt aduertere, quod electo ad seminandum agrum die tam multa grana in terram simul ueniunt, simul germinant, exorta segete simul herbescunt pubescunt flauescunt, et tamen inde spicas ceteris coaeuas adque, ut ita dixerim, congerminales alias robigo interimit, alias aues depopulantur, alias homines auellunt. Quo modo istis alias constellationes fuisse dicturi sunt, quas tam diuersos exitus habere conspiciunt? An eos paenitebit his rebus dies eligere easque ad caeleste negabunt pertinere decretum, et solos sideribus subdent homines, quibus solis in terra Deus dedit liberas uoluntates? His omnibus consideratis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃toꝵ. sid̾ꝵ positio dñatur. cõside̾nt qͣ ĩnmerabłia. subuno tp̃oris
pũcto. uł nascant᷑ uł oriant᷑ ułichoẽtur. ut tã diu̾sos exitꝰ heant.
ut istas obẜuationes. cui uis puero ridenda ẽẽ ꝑsuadeant. Quis eͥ
ẽ ita excors utandeat dicere.om̃s arbores. om̃s herbas om̃s bestias
ẜpentes. aues pisces u̾micłos. mom̃ta nascẽdi sigillatĩ ħre diu̾sa. So¬
lent tam̃ hoĩes ad tẽptand.i pitiã mathematicoꝵ afferre:ad eos cos¬
tellationes mutoꝵ aĩaliu quoꝵ ortus ꝑꝑ hanc explorationẽ dõui
sue diligent̾ obẜuant. eosq mathematicos p̃ferunt cet̾is qui cõstella¬
tionib inspectis dñt nõ ẽẽ hõiem natũ. s pecus. Nudent ⁊̃ dice. quale
pecus utru aptu lanitio anuectatiomi.an aratro an custodiedor
Nam ⁊ ad canina fata tẽptantur.⁊ cu magnis admirãtiũ clãorib
ista respondent. Sicdesipiunt homines. ut exist̾imẽt cu hõ nascitur cetos

Expanded text:
t quam innumerabilia sub uno temporis puncto uel nascantur uel oriantur uel inchoentur, et tam diuersos exitus habeant. ut istas obseruationes cuiuis puero ridendas esse persuadeant Quis enim est tam excors, ut audeat dicere omnes arbores, omnes herbas, omnes bestias serpentes aues pisces uermiculos momenta nascendi singillatim habere diuersa? Solent tamen homines ad tentandam peritiam mathematicorum adferre ad eos constellationes mutorum animalium, quorum ortus propter hanc explorationem domi suae diligenter obseruant, eosque mathematicos praeferunt ceteris, qui constellationibus inspectis dicunt non esse hominem natum, sed pecus. Audent etiam dicere quale pecus, utrum aptum lanitio, an uectationi, an aratro, an custodiae domus. Nam et ad canina fata tentantur et cum magnis admirantium clamoribus ista respondent. Sic desipiunt homines, ut existiment, cum homo nascitur, ceteros
Abbreviated transcription (Latin):
uiguerit uera iustitia. an forte nec tunc fui̾t uiua morib. s picta
colorib. Qd̾ ⁊ ip̃ecicero nesciens cu eam p̾ferret exp̃ssit. S alias si
d̾s uolu̾it hoc iud̾bimꝰ Enitar eĩm suo loco. ut ostenda ẜm diffin
pione breniter posuit. ad testantib etiã multis. siune ip̃ius. siue eor
quos loqui fecit in eadem disputatione sentẽtiis nimqͣ illa fuisse
rem publica. quia nunqͣ mca fui̾t uera iustitia. Sm ꝓbabilio¬
res aũt diffinitiones. ꝓsuo modo quedam res publica fuit. Et me

Expanded text:
uiguerit uera iustitia an forte nec tunc fuerit uiua moribus, sed picta uiguerit uera iustitia an forte nec tunc fuerit uiua moribus, sed picta coloribus; quod et ipse Cicero nesciens, cum eam praeferret, expressit. Sed alias, si Deus uoluerit, hoc uidebimus. Enitar enim suo loco, ut ostendam secundum dpione breuiter posuit adtestantibus etiam multis siue ipsius siue eorum quos loqui fecit in eadem disputatione sententiis, numquam illam fuisse rem publicam, quia numquam in ea fuerit uera iustitia. Secundum probabiliores autem definitiones pro suo modo quodam