comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mit. Sc̃e uite ratio ꝓcessu gaudet¬
& crescit: cessatione torpescit ⁊ defic̃
Cotidianis ac recentib uirtutũ in¬
di hoc iter. non de transacto s de re-¬
liquo metiendũ. Quandiu in hoc
sumus corpore: nunꝗͣ nos ad ꝑfectũ
uenisse credamꝰ. Sic enĩ melius ꝑue¬
nitur: Tamdiui non relabim᷑ retro:
quandii ad priora contendimus.
At ubi ceꝑimus stare. descendimꝰ:
nr̃mq non ꝓgredi. iã reuerti est
Cesset om̃is ignauia: ⁊ inutilis de p̃¬
terito labore securitas. Si uolumus
cisset. sed quid semꝑ facere deberet at
tendens. dicebat. Fratres ego me non
arbitror comp̃hendisse aliquid. unũ
autem que quidem sunt retro obli¬
uiscens. ad ea uero que sunt pͥora ex
tendens me. ad destinatũ ꝑsequor bra¬
uium suꝑne uocationis dei. Si beatꝰ
paulus ille uas electionis qui ita
crescit ⁊ ꝓficit. quid nos facere de¬
bemus. quib optandum ẽ. ut in
fine nr̃o. pauli principio cõparem᷑:
Ergo tu hunc imitare. qͥ dicit. Imi¬

Expanded text:
mit. Sanctae vitae ratio processu gaudet et crescit: cessatione torpescit, et deficit. Quotidianis ac recentibus virtutum innobis hoc iter, non de transacto, sed de reliquo metiendum. Quamdiu sumus in hoc corpore, numquam nos ad perfectum venisse credamus: sic enim melius pervenitur. Tamdiu non relabimur retro, quamdiu ad priora contendimus. At ubi coeperimus stare, descendimus: nostrumque non progredi, jam reverti est. Cesset omnis ignavia, et inutilis de praeterito labore securitas. Si volumus cisset, sed quid facere deberet semper attendens, dicebat: Fratres, ego me non arbitror comprehendisse aliquid. Unum autem, quae quidem sunt retro obliviscens, ad ea vero quae sunt priora me extendens, ad destinatum persequor bravium supernae vocationis Dei . Si beatus Paulus vas electionis, qui ita crescit bemus, quibus optandum est ut in fine nostro Pauli principio comparemur? Ergo tu hunc imitare qui dixit, Imi
Abbreviated transcription (Latin):
minib placet: ⁊ qui ipsa hominũ
iuaicia iudicaturus est. Abstinen¬
tia tua ãtq ieiunium eo magis dõ
grata sunt quo cum morib seĩs
offerunt᷑ ut quȩ in aliis sunt um¬
bracula uitiorum. inte sint orna
ad ipsam qua apud dm̃ illustrata
es dignitatem. quȩ ꝑ baptysinum
indei filiam renata es. rursusq ꝑ
consecrationem uirginitatis. sponsa
xp̃i eẽ cepisti. Ex utroq bic tuus
honor de ad sollicitudinẽ tui ꝓpo-¬
siti admoneat. An nullus ibi eẽ deb&
negligentie locus. ubi tam p̃ciosa ser
sita auro gemina. maiori sollicitudi¬
ne possidetur. & generaliter grandi
cura magna queq seruantur. Unde
& di si te ipsa bene custodire cupis.
debes honorem tuũ semꝑ p̃ciumq
cogitare. Tanto enim se unusquisq
negligentius utitur. quanto se existi¬
mat uiliorem. Non ob aliam cau¬
sam magis nobis inscripturis diui¬
nis tam frequenter filioꝵ dei nomen
imponitur. ut illd̃ dicitr ꝑ ꝓph̾am.¬

Expanded text:
minibus placminibus placjudicia judicaturus est. Abstinentia tua et jejunium eo magis Deo grata sunt, quo cum sanctis moribus offeruntur; ut quae in aliis sunt umbracula vitiorum, in te sint ornamad ipsam, qua apud Deum illustrata es, dignitatem, qua per Baptismum in Dei filiam renata es, rursumque per consecrationem virginitatis sponsa Christi esse coepisti. Ex utroque hic tuus honor te ad sollicitudinem tui propositi admoneat. At nullus debet esse ibi negligentiae locus, ubi tam praeclara sesita auro gemma majori sollicitudine possidetur: et generaliter grandi cura magna quaeque servantur. Unde et tu si te ipsam bene custodire cupis, debes honorem tuum semper pretiumque cogitare. Tanto enim se unusquisque negligentius utitur, quanto se existimat viliorem. Non ob causam aliam magis nobis in Scripturis divinis tam frequenter filiorum Dei nomen imponitur, ut illud quod dicitur p
Abbreviated transcription (Latin):
cum in quibydam ostendimus qͣn¬
dam iuim nature nr̃e in aliis om¬
nino torpescimus: & qui uoluꝑta¬
des corꝑis. uirtutum amore con¬
tempsimus. rursum amore uitioꝵ
dormenta suscipimus: atq ita malis
nr̃is cedimus. ut ea nec putenus
posse deponi. Qđ̾ hoc queso consili¬
um. que nam hec noua uiuendi ra¬
tio est: Res difficiles ⁊ laboris ple¬
nas securus aggredior: ⁊ faciliora
Nnon posse fieri credo. Uinco ma¬
xima: uincendus aparuis. Excelsa
& ardua indefessus ex suꝑo: ⁊ cum
uenitur ad plana deficio. Libenter
fugio quod delectat: ⁊ nolo uitare
quod cruciat. Uerum hȩc eoꝵ sint.
qui dei uoluntate contempta. id so¬
lum expetunt. quod laudem faciliꝰ
inuenit. quod cito exit infamam:
morum uero bona que secretiora st̃.
negligunt. Tu uero que calcasti mũ¬
dum ⁊ concupiscentias eius. ut cal¬
cato eo gradum tibi quendam ascẽ¬
dendi ad celum faceres: mundi glo
cere stude. cui sepe displicet qd̾ ho¬

Expanded text:
cum in quibusdam ostendimus quacum in quibusdam ostendimus quamdam vim naturae nostrae, in aliis omnino torpescimus, et qui voluptates corporis, virtutum amore contempsimus, rursum amore vitiorum tormenta suscipimus. Atque ita malis nostris cedimus, ut ea nec putemus posse deponi. Quod hoc, quaeso, consilium, quaenam haec nova vivendi ratio est? Res difficiles et laboris plenas securus aggredior, et faciliora non posse fieri credo. Vinco maxima, vincendus a parvis. Excelsa, et ardua indefessus exsupero, et cum venitur ad plana, deficio. Libenter fugio quod delectat, et nolo vitare quod cruciat. Verum haec eorum sunt, qui, Dei voluntate contempta, id solum petunt, quod laudem facilius invenit, quod cito exit in famam: morum vero bona quae secretiora sunt negligunt. Tu vero, quae calcasti mundum et concupiscentias ejus, ut, calcato eo, gradum tibi quemdam ascendendi ad coelum faceres, mundi glorli tantum placere stude, cui saepe displicet, quod ho
Abbreviated transcription (Latin):
facit: Quid uͦ alter abodioso merce¬
dis accepit. nisi horribiles anime
tenebras & confuse m̃tis horrorem.⁊
qui uultu semꝑ animoq merente.
uoto quo alteri uult nocere se iꝑsũ
cruciat: Quid autem iracundo furor
suus confert: q̃uẽ seuissimis ex agita¬
tum stimulis conscientie. ita ab om̃i
consilio ac mente de turbat. ut dum
irascitur in sanire credatur: Simi¬
liter curre ꝑsingula: in uenies tot a¬
nime tormenta quot uicia: que u¬
tiq eo facilius uinci possunt. quo
nulla illitiunt nos uoluptate. Qn¬
co illud difficilius. quanto durius.
ut de castitatis labore taceam. absti
⁊ uilem sine his cibum ꝑost biduũ
interdum triduumq uix capere.⁊
fracta ieiunio uigiliisq membra.
fomenta balnei contempnere: neces¬
sarias res negare corpori:⁊ uĩ qͣndã
inferre nature: Da tantũ incet̾is
magnitudinẽ animi: ⁊uide quid
non possis efficere. Sed nos ꝓhꝑu¬
dor quadam delectatione peccati.

Expanded text:
facit? Quid vero alter ab odio mercefacit? Quid vero alter ab odio mercedis accipit, nisi horribiles animae tenebras, et confusae mentis horrorem? Qui vultu semper animoque moerente, voto quo alteri vult nocere, seipsum cruciat? Quid autem iracundo furor suus confert, quem saevissimis exagitatum stimulis conscientiae, ita ab omni consilio ac mente deturbat, ut dum irascitur, insanire credatur? Similiter curre per singula, invenies tot animae tormenta quot vitia: quae utique eo facilius vinci possunt, quo nulla illiciunt nos voluptate. Quanto illud difficilius, quanto durius, ut de castitatis labore taceam, abstinam oleo, et vilem sine his cibum post biduum interdum triduumque, vix capere! fracta jejuniis vigiliisque membra, fomenta balnei contemnere, necessarias res negare corpori, et vim quamdam inferre naturae! Da tantam in caeteris magnitudinem animi, et vide quid non possis efficere. Sed nos, proh pudor! quadam delectatione peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
illminent hui nec in omnib sit delectationis illece¬
blissamsu l dulcissima respuant᷑. Duo namq st̃ N
ex omnib uitia quȩ maxime hoĩes
decipiunt sui uoluptate.gula scili¬
cet ac libido: que deponere eo diffici¬
lius est. quo eis uti dulcius. Et tam̃
hec uitia tam molesta. tamq delecta¬
tione sui ꝑiclosa. ita a multis calcari
uidimus. ut tota etate uirgines ꝑ¬
manserint in sua abstinentia: ut de
illis taceam qui post deliciarũ longũ
luxum ⁊ in ueteratum libidinis. ca¬
stitati ac temꝑantie se dederunt: &
utrumq uitium. contraria sibi uir¬
tute mutauerunt. Aliorum uͦ uiti¬
orum est longe diuersa ratio: quȩ
cum nichil iocunditatis. tam mul¬
tum amaritudinis habent: queq cũ
ad uitandum multo sint faciliora.
raro a quib uitent᷑ in uenies. Qͥa
oro te inuido delectationis p̾fert
inuidia. quẽ secretis quibdam cõ¬
scientie ungłis liuor iꝑse discerpit.⁊¬
⁊ alienam felicitatẽ. dormentum eiꝰ

Expanded text:
n omnibus sit delectationis illecur dulcissima, respuantur. Duo namque sunt ex omnibus vitia, quae maxime homines decipiunt sui voluptate, gula scilicet ac libido; quae deponere eo difficilius est, quo eis uti dulcius est: et tamen haec vitia tam molesta, tamque delectatione sui periculosa, ita a multis calcari vidimus, ut tota aetate virgines permanserint in summa abstinentia; ut de illis taceam, quae post deliciarum longum luxum, et inveteratum usum libidinis, castitati ac temperantiae se dederint, et utrumque vitium contraria sibi virtute mutaverint. Aliorum vero vitiorum est longe diversa ratio, quae cum nihil habeant jucunditatis, tam multum amaritudinis habent; quaeque cum ad vitandum multo sint faciliora, raro a quibus vitentur invenias. Quid, oro te, invido delectationis praestat invidia, quem secretis quibusdam conscientiae ungulis livor ipse decerpit, et alienam felicitatem tormentum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
edisio & maligna diaboli semina xp̃i fru¬
gem noceant. Nam si etiam illi qui¬
TeN longo peccandi usu. bonum qͦdam mͦ¬
dusit obruere nature. instaurari ꝑ penitẽ¬
silat tiam possunt. & mutata uolunta te.¬
Ernsli uuendi consuetudinẽ consuetudine¬
isorlm extinguere optimi quiq de pessimiꝰ¬
tilinsm fieri: quanto magis tu potes illa su¬
Nlaiustis: perare aquib non suꝑata es. cui non¬
srgupatrsi tam expellenda sunt uitia. quã re¬
tortnontqn fellenda: Que utiq non suscipere

Expanded text:
et maligna diaboli semina Christi fruet maligna diaboli semina Christi frugem necent. Nam si etiam illi qui longo peccandi usu, bonum quodammodo obruere naturae, instaurari per poenitentiam possunt: et mutata voluntateivendi, consuetudinem consuetudine exstinguere, ac optimi quoque de pessimis fieri; quanto magis tu potes illa superare, a quibus non superata es? cui non tam expellenda sunt vitia, quam refellenda; quae utique non suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
uita ꝑremio: ut qui infuturo solis
fulgore donandi sunt. hic iã simili
iusticie claritate resplendeant. &
in fidelium cecitatem oꝑib sc̃ĩtatis
illuminent. Huic loco ille sensus
aptandus est: quẽ ad corinthios idẽ
apłs disserens ait. Alia claritas soł
alia claritas lune: alia claritas stel¬
larum.Stella aut̾e astella differt
inclaritate. Sic & resurrectio mor¬
tuor. Dispares sunt in regno celoꝵ
pro singłoꝵ merito mansiones.
Diuersitas enim oꝑum. diu̾sitatẽ
facit p̃miorum. Quantumq aliqͥs
hic inscĩtate fulserit. tantum ibi
fulgebit in honore. Nunc gͦ ad
omnem morum ꝑfectionem aciẽ¬
mentis intende: & ad celeste p̃mi¬
uircelestem uitã para. Resplen¬
deat omnib clarissimi syderis in
modum scĩtas uirginis: & futuri
p̃mii magnitudinẽ. de nouitate
conuersationis ostendat. Tibi facili¬
or in bonis eursus est. qͣm malorũ
consuetudo non retinet. ec time¬
mus ne te auirtutib uitia retrahaÑ.

Expanded text:
vita praemio, ut qui in futuro solis vita praemio, ut qui in futuro solis fulgore donandi sunt, hic jam simili justitiae claritate resplendeant, et infidelium caecitatem operibus sanctitatis illuminent. Huic loco ille sensus aptandus est, quem ad Corinthios idem apostolus disserens ait, Alia claritas solis, alia claritas lunae, alia claritas stellarum: stella autem a stella differt in claritate; sic et resurrectio mortuorum . Dispares sunt in regno coelorum per singulorum merita mansiones. Diversitas enim operum diversitatem facit praemiorum; quantumque aliquis hic in sanctitate fulserit, tantum ibi fulgebit in honore. Nunc ergo ad omnem morum perfectionem mentis aciem intende, et ad coeleste praemium coelestem vitam para. Resplendeat omnibus clarissimi in sanctitas virginis: et futuri praemii magnitudinem, de novitate conversationis ostendat. Tibi facilior in bonis cursus est, quam malorum animi consuetudo non retinet. Nec timemus ne te a virtutibus vitia retardent,
Abbreviated transcription (Latin):
enim circum specta uita ẽ. quã
scã est que nichil rep̃hensionis in¬
currit: Quis autẽ sandior potest
ẽẽ quam qui uere simplicitatis
uirtutem tenens. nunquã aliud
corde ꝓmittit. aliud ore uultuq
mentitur: Sicut filii dei ĩmacła¬
di. Non ÷ exhortatio uehementior
ea qua nos scriptura diuina dei¬
filios uocat. Quis enim ñ erubes¬
cat ⁊ metuat tanto patre agere
aliquid indignum: ut qui dicit᷑
dei filius. ipse efficiat᷑ uicii seruuꝰ:
Et iccirco adiungit. ut simus in
peccati maculam reꝑiri. In medio
nationis praue & ꝑuerse. Hoc est
dicere. Quanuis in finita uos cin¬
gat peccantium multitudo. ⁊ in¬
numera sint exempla uitioꝵ: uos
tamen ita celestis natiuitatis memo¬
res eẽ debetis: ut inter malos uiuẽ¬
tes. omne malũ uincatis. Inter qͦs
lucetis ait sicut luminaria in hoc
mundo. Et rursum in euangłio le¬
gimus. Lunc iusti fulgebunt sicut¬
N sol. in regno ꝑatris eors. Comparat᷑

Expanded text:
enim circumspecta vita est, quam enim circumspecta vita est, quam sancta est, quae nihil reprehensionis incurrit! Quis autem sanctior potest esse, quam qui verae simplicitatis virtutem tenens, nunquam aliud corde promittit, aliud ore vultuque mentitur? Sicut filii Dei immaculati. Non est exhortatio vehementior, quam qua nos Scriptura divina filios Dei vocat. Quis enim non erubescat et metuat tanto Patre agere aliquid indignum, ut qui dicitur Dei filius, ipse efficiatur vitii servus? Et idcirco adjungit, Ut simus immiae, peccati maculam reperiri. In medio nationis pravae et perversae. Hoc est dicere, Quamvis infinita vos cingat peccantium multitudo, et innumera sint exempla vitiorum; vos tamen ita coelestis nativitatis memores esse debetis, ut inter malos viventes omne malum vincatis. Inter quos lucetis, ait, sicut luminaria in hoc mundo. Et rursum in Evangelio legimus, Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum . Comparatur
Abbreviated transcription (Latin):
accusamus dñm seientie. ut uide¬
atur nescire quid fecit. nescire
quod iussit: quasi oblitus fragili¬
tatis humane cuius auctor ipse
est. imposuerit homini manda¬
ta que ferre non possit. Simul¬
q ꝓh nefas asscribimus iniqui¬
tadem iusto.pio crudelitatẽ. dũ
eum pͥmo impossibile aliquid
uideatur ds̃ non tam salutẽ
nrãm quesisse quã ꝑenã. Itaq
apłs sciens ad ño iusticie ac ma¬
iestatis nichil impossibile ẽẽ p̃cep¬
tum: aufert a nobis uitium mur¬
murandi. Quod tunc utiq nasci
solet. cũ aut iniqua sunt que iubẽ¬
tur: aut iubentis minus digna ꝑ¬
sona est. Quid tergruersam in cassũ
& p̃cipienti. nature opponimus fra
gilitatem: Nemo magis mensurã
nouit uirium nr̃arum. quam qui
ipsas nobis uires dedit: nec quisqͣm
melius quantum possumꝰ intelligit:
& simplices. Ad omnem moꝵ ꝑfe¬
ctionem unum hoc sufficere uer¬
bum potest. quod etiam in ep̃o¬
ds̃ eligendo queri iubet. Quam

Expanded text:
accusamus Deum scientiae, ut videaccusamus Deum scientiae, ut videatur nescire quod fecit, nescire quod jussit; quasi oblitus fragilitatis humanae, cujus auctor ipse est, imposuerit homini mandata quae ferre non possit: simulque, proh nefas! ascribimus iniquitatem justo, pio crudelitatem, dum eum primo impossibile aliquid videatur Deus non tam salutem nostram quaesisse, quam poenam. Itaque Apostolus sciens a Domino justitiae ac majestatis nihil impossibile esse praeceptum, aufert a nobis vitium murmurandi; quod tunc utique nasci solet, cum aut iniqua sunt quae jubentur, aut jubentis minus digna persona est. Quid tergiversamur incassum, et praecipienti opponimus naturae fragilitatem? Nemo magis novit mensuram virium nostrarum, quam qui ipsas vires nobis dedit; nec quisquam melius quantum possimus intelligit, et simplices. Ad omnem morum perfectionem unum hoc sufficere verbum potest; quod etiam in episcopo eligendo Deus quaeri jubet. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
liora p̃cipiunt. libentius audiunt᷑.
Certe ad regis imꝑium ita omnes
parati sunt. ⁊ in ꝓcinctu obedien¬
tie constituti: ut etiam oꝑtent iu¬
beri. Non solum bene merituros
eẽ secredunt si iussa fecerint.s
tanqͣm iam meruissent qͦd iussi
sunt. ita ꝓ dignitate precipientis.
seruitium beneficii loco ducit᷑
Nobis uero ds̃ ipse. ȩt̾na illa
maiestas. in effabilis atq in esti¬
mabilis potestas. sacras litteras.
& uere adornandos nos p̃cep¬
torum suoꝵ apices mittit: & ñ
statim cum gaudio ac uenera¬
tione suscipimꝰ. nec ꝓsummo du¬
cimus beneficio. tante ac tam il¬
lustre potestatis imꝑium maxi¬
me cum non iubentis queritur
cõmodum. sed utilitas obseqͣntis.
uerum econtrario fastidioso ac
remisso animo. suꝑboꝵ ac neqͣm
inus & dicimus. Durum ẽ ardu¬
um ẽ non possumꝰ. homines
sumus. fragili carne cireunda¬
mur: O cecam insaniam. o ꝓfanã
temeritatẽ. Duplici ignorantia

Expanded text:
liora praecipiunt, libentius audiuntur. liora praecipiunt, libentius audiuntur. Certe ad regis imperium ita omnes parati sunt, et in procinctu obedientiae constituti, ut etiam optent juberi; et non solum bene merituros esse se eredunt si jussa fecerint, sed tanquam jam meruissent quod jussi sunt, ita pro dignitate praecipientis servitium beneficii loco ducitur. Nobis vero Deus ipse, aeterna illa majestas, ineffabilis atque inaestimabilis potestas, sacras Litteras, et vere adorandos praeceptorum suorum apices mittit; et non statim cum gaudio ac veneratione suscipimus, nec pro magno ducimus beneficio tantae ac tam illustris potestatis imperium; maxime cum non jubentis quaeritur commodum, sed utilitas subsequentis: verum e contrario fastidioso ac remisso animo, superborum ac nequam mus ac dicimus, Durum est, arduum est, non possumus; homines sumus, fragili carne circumdamur. O caecam insaniam! o profanam temeritatem! Duplici ignorantia
Abbreviated transcription (Latin):
i contemptꝰ cuiuscumq precepti.
p̃cipientis iniuria ẽ. Unde beatus
paulus clamat & docet. Omĩa facite
sine murmuratione & hesitatione.
ut sitis in reprehensibiles & simpli¬
ces sicut filii dei inmaculati in me
lisper: ⁊ preciosissimas margaritas
quib exornanda est sponsa xp̃i. sin
inquit facite. Non enim quasi ad
arbitrium nr̃m quedam ex man¬
datis dei debemus eligere. s genera¬
liter uniuersa complere: nec aliqͣ p̾¬
cepta eius quasi uilia munuscula
ac parua contempnere s imꝑantis
in omnib maiestatẽ asꝑicere. Nul ꝓ¬
lum quippe mandatum dei contẽ¬
ptibile nobis uideri potest. si erus
semꝑ cogitemus auctorem. Sine mͣ¬
muratione & hesitatione. Uiles &
ignobiles dños palam contempni
uidemus a seruulis. eisq admini¬
ma queq p̃cepta in faciem resistimꝰ ⁊
mittitur: quantoq potentiores
dñi. tanto serui ad obedientiam
proniores sunt. Cumq sepe diffici¬

Expanded text:
et contemptus cujuscumque praecepti, et contemptus cujuscumque praecepti, praecipientis injuria est. Unde beatus Paulus clamat, et docet: Omnia facite sine murmuratione et haesitatione: ut sitis irreprehensibiles, et simplices, sicut filii Dei immaculati, in melisper: et pretiosissimas margaritas, quibus exornanda est sponsa Christi, pinquit, facite. Non enim quasi ad arbitrium nostrum, quaedam ex mandatis Dei debemus eligere, sed generaliter universa complere. Nec aliqua praecepta ejus quasi vilia munuscula ac parva contemnere: sed imperantis in omnibus majestatem aspicere. Nullum quippe mandatum Dei contemptibile nobis videri potest, si ejus semper cogitemus auctorem, sine murmuratione et haesitatione. Viles et ignobiles dominos palam contemni videmus a servulis: eisque ad minima quaeque praecepta in faciem resisti solemittitur: quantoque potentiores dpromptiores sunt; cumque diffici
Abbreviated transcription (Latin):
tum modo declinare uetita. s iussa
complere. Neq enim tibi sufficit a
malis otiosam eẽ. si otiosa fueris a
bonis. c̾um lex dei duplici mandatoꝵ
genere distincta sit: & mala ꝓhibeis.
bona imꝑet: atq ab utraq parte con¬
i demptum suum uetat. Non enim
tantum ille seruus contempnit do¬
minum. qui ꝓhibita fecerit: s qui
iussa non fecerit. Dicta a nob̾ pau¬
lo ante sententia ẽ. omĩs arbor que
non facit fructum bonum. excidet᷑
& in ignem mutet᷑. ñblandimur
nobis si a malis fructib ñ grauem᷑
qui dampnandi sumus. si aboniᷤ
steriles manserimus: Iuxta hanc
intelligentiam abscidet pat̾ omnẽ
palmitem fructum ñ ferentẽ in
filio: i qui acceptum talentum in
sudario abscondit. quasi inutilis
seruus ⁊ neqͣm damꝑnat᷑ a dño. nec
minuisse solum s non auxisse cul¬
pabile est. Non ideo aliqua putes
contempnenda ẽẽ mandata que le¬
uiora sint. tam enim maxima illa
qͣm minima adño inꝑata sunt .:

Expanded text:
tummodo declinare vetita, sed jussa tummodo declinare vetita, sed jussa complere. Neque enim tibi sufficit a malis otiosam esse, si otiosa fueris a bonis; cum lex Dei duplici mandatorum genere distincta sit, et mala prohibens bona imperet, atque ab utraque parte contemptum sui vetet. Non enim tantum ille servus contempsit dominum qui prohibita fecerit, sed et qui jussa non fecerit. Dicta a nobis paulo ante sententia est, Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur ; et blandimur nobis si a malis fructibus non gravemur, qui damnandi sumus si a bonis steriles manserimus! Juxta hanc intellipalmitem fructum non ferentem in Filio. Et qui acceptum talentum in sudario abscondit, quasi inutilis servus et nequam, damnatur a Domino . Nec minuisse solum, sed et non auxisse, culpabile est. Non ideo aliqua putes contemnenda esse mandata, quia leviora sunt. Tam enim maxima illa quam minima a Deo imperata sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
his initiis. multum fame tuȩ
suspensi. om̃s mirum de te nes¬
cio quid audire desideranti ⁊ qui
ꝓfessionis tuȩ cognouere uirtutẽ
nunc conu̾sationis ex pectant. In te
nune puta cunctorum ora occuloᷤ¬
q conuersos: ad spectacłm uite tue
totum consedisse mundum. Caue
ne ꝑte. tantoꝵ animi offendant᷑.
ne minus inde inueniant. quam
requirunt. Uerum quid ego tecũ
de hominib ago. eoꝵq de de expe¬
ctationem. ad exhortationem tuam
traho: Deus ipse. omniũ rector
ac dñs. cum omni angłoꝵ militia
certamen tuum expectat᷑ tibiq
contra diabolum dimicanti parat
ȩt̾nitatis coronam:⁊ celeste p̃miũ.
incitam̃tum uictorie facit. Huic
tanto spectacło uide quẽ animũ.
quam debeas afferre uirtutem: &
certaminis magnitudinẽ. de expec¬
tantium dignitate metire. Hec itaq
cura sit. Sit hic primus accinctus.
inter nectionis bellum uirtute de¬
uincere:.i aduersum diaboli castra
in omnia p̾cepta dei iurare. nec tan¬

Expanded text:
his initiis, multum famae tuae odore his initiis, multum famae tuae odore suspensi omnes, mirum de te nescio quid audire desiderant; et qui professionis tuae cognovere virtutem, nunc conversationis exspectant. In te nunc puta cunctorum ora oculosque conversos, et ad spectaculum vitae tuae totum consedisse mundum. Cave ne per te tantorum animi offendantur, nec minus in te inveniant, quam requirunt. Verum quid ego tecum de hominibus ago, eorumque de te exspectationem ad cohortationem tuam traho? Deus ipse omnium rector ac Dominus, eum omni Angelorum militia certamen tuum spectat, tibique contra diabolum dimicanti parat aeternitatis coronam, et coeleste praemium incitamentum victoriae facit. Huic tanto spectaculo vide quem animum, quam debeas offerre virtutem, et certaminis magnitudinem de exspectantium dignitate metire. CAPUT XV. cura sit, hic primus accinctus, necionis bellum virtute devincere, et adversum diaboli castra in omnia praecepta Dei jurare; nec tan
Abbreviated transcription (Latin):
Cum exceꝑint illi theatrales toto
orbe plausus. miraq ac clamandi
conspiratione. in sig¬
nia consulum merita letũ uulgus
expressitaonge tamen tui honoris¬
maior est gloria: que gaudium in
celo facit angłisq leticiam. Per te
enim non meretricłe locupletant᷑
sed aluntur uirgines xp̃i: non ue¬
nator ⁊ auriga dittant᷑: sed susten¬
tantur pauꝑes xp̃i. Ad consulatũ
eoꝵ diuerse totius orbis ꝓuintie.¬
ad quas domus ur̃e potentia extẽ¬
ditur. peregrinas feras iignota
animalia transmiserint. quȩ cru¬
delis harene solum. uel suo uel
hominum sanguine cruentaress:
ad te uero electe queq uirgines
mittuntur: quas tu preciosissimũ
munus offeras deo. tuoq exemꝑlo
ad ꝑpetuam ꝓuoces castitatẽ: non
tibi. sed deo tecum seruituras. Hȩc
professionis tue gła ore celebri uul¬
gata est ꝑcunctos: ⁊ ita ad conuer¬
sadionem tuam totus exultabit
orbis:ut qd̃ ꝓingenti gaudiouix
adhuc homines credere poteran.
id semꝑ uident᷑ optasse. Multũ

Expanded text:
Cum exceperint illi theatrales toto orbe plausus, miraque acclamandi conspiratione insignia consulum merita laetum vulgus expresserit; longe tamen tui honoris est gloria major, quae gaudium in coelis fecit, Angelisque laetitiam. Per te enim non meretriculae locupletantur, sed aluntur virgines Christi; non venator et auriga ditantur, sed sustentantur pauperes Christi. Ad consulatum eorum diversae totius orbis provinciaad quas domus vestrae potentia extenditur, peregrinas feras et ignota animalia transmiserunt, quae crudelis arenae solum, vel suo, vel hominum sanguine cruentarent; ad te vero electae quaeque virgines mittuntur, quas tu pretiosissimum munus offeras Deo, tuoque exemplo ad perpetuam provoces castitatem, non tibi, sed tecum Deo servituras. Haec professionis tuae gloria rumore celebri vulgata est per cunctos; et ita ad conversationem tuam totus exsultavit orbis, ut quod prae ingenti gaudio vix adhuc homines credere poterant, id semper videantur optasse. Multum
Abbreviated transcription (Latin):
alienos ocłos. Ita tegantur genitalia
ut nulloꝵ oculis pateant. ne quando
intramus in scã scõꝵ. si qua apparue¬
rit turpitudo: morte moriam᷑. Iam
sermo finitur. ⁊ ad suꝑiora trahor.
Tanta deb& eẽ scientia ⁊ eruditio pon¬
tificis dei. ut gressus eius ⁊ motus &
uniuersa. uocalia sint: ueritatẽ m̃te
concipiat. ⁊ doto eam habitu resonet¬
⁊ ornatu. ut quicqͥd agit. quicquid
loquit᷑ sit doctrina populor. Absq
tintinnabulis enim ⁊ diu̾sis colorib
⁊ geminis pluribq uirtutum: nec
scã ingredi potest. nec nom̃ antistitᷤᷤ
possidere. Hȩc adunam lucubratiun¬
culam cum iam funis solueretur
alitore. ⁊ naute crebͥius in clamaren.
ꝓpero sermone dictaui. quȩ memoriȩ
tenere poteram:⁊ quȩ diuturna ratio¬
nali pectoris mei lectione concesserã.
satis intelligens magis me loquen¬
di imꝑetu quam iudicio scribentis
fluere. ⁊ more torrentis turbidum
proferre sermonẽ. fert᷑ in indice sep¬

Expanded text:
alienos oculos. ita tegantur genitalia, alienos oculos. ita tegantur genitalia, ut nullorum oculis pateant, ne, quando intramus sancta sanctorum, si qua apparuerit turpitudo, morte moriamur.. Iam sermo finitur et ad superiora retrahor. tanta debet esse scientia et eruditio pontificis dei, ut et egressus eius et motus et uniuersa uocalia sint. ueritatem mente concipiat et toto eam habitu resonet et ornatu, ut, quidquid agit, quidquid loquitur, sit doctrina populorum. absque tintinabulis enim et dinersis coloribus et gemmis floribusque uirtutum nec sancta ingredi potest nec nomen antistitis possidere. haec ad unam lucubratiunculam, cum iam funis solueretur e litore et nautae crebrius inclamarent, propero sermone dictaui, quae memoria tenere poteram et quae diuturna in rationali pectoris mei lectione congesseram, satis intellegens magis me loquendi impetu quam iudicio scribentis fluere et more torrentis turbidum proferre sermonem. fertur in indice Sep
Abbreviated transcription (Latin):
causa. quod ad genitalia nr̃a ⁊ uere¬
cunda lex non mittit manum. sed
ipsi secretiora nr̃a ⁊ confusione dig¬
na deger& & uelare debemus: ⁊ con¬
scientiam puritatis ac seminũ deo
iudici reseruare. De ceteris uirtutibꝰ.
uerbi gr̃a. sapientia. fortitudine. iu¬
sticia. humilitate. mansuetudine. li¬
beralitate. possunt ⁊ alii iudicare.
Pudicitiam sola nouit conscientia.
& humani ocłi huius rei certi iudice ᷤᷤ
ẽẽ non possunt. absq his qui passim
inmorem brutoꝵ animalium libidi¬
ni expositi sunt. Unde ⁊ apłs. De uir¬
ginil inquit p̃ceptũ dñi ñ habeo.
Quasi moyses loquatur. feminalibꝰ
ego non uestio. nec inpono a licui ne¬
cessitatem. Qui uult sacerdos eẽ. ipse
se uestiat: O quante uirgines:⁊ quan¬
toꝵ sperata pudicitia. in die iudicii de¬
honestabitur. quantoꝵ in famata pu¬
dicitia ad eo iudice coronabit᷑. Igitur
ipsi assumamus feminalia. ipsi nr̃a
uerecunda oꝑiamus:. non queramus

Expanded text:
causa, quod ad genitalia nostra et uerecausa, quod ad genitalia nostra et uerecunda lex non mittit manum, sed ipsi secretiora nostra et confusione digna tegere et uelare debemus et conscientiam puritatis et seminum deo iudici reseruare. de ceteris uirtutibus, uerbi gratia-sapientia, fortitudine, iustitia, humilitate, mansuetudine, liberalitate, possunt et alii iudicare: pudicitiam sola nouit conscientia et humani oculi huius rei certi iudices esse non possunt absque his, qui passim in morem brutorum animalium libidini expositi sunt. unde et apostolus: de uirginibus, inquit, praeceptum domini non habeo, quasi Moyses loquatur: \'feminalibus ego non uestio nec inpono alicui necessitatem; qui uult sacerdos esse, ipse se uestiat\'. o quantae uirgines et quantorUm sperata pudicitia in die iudicii dehonestabitur, quantorum infamata pudicitia a deo iudice coronabitur! igitur ipsi adsumamus feminalia, ipsi nostra uerecunda operiamus, non quaeramus
Abbreviated transcription (Latin):
oratio. Lammina aurea rutilat
infronte. Nichil enim nob̾ ꝓdest
omniũ rerum eruditio. nisi dei
scientia coronemur. Lineis indu¬
imur. ornamur iacinthinis. sacra¬
to balteo cingimͣ. dantur nob̾ oꝑa.
rationale inpectore ponitur. acci¬
pimus ueritatem. ꝓfert sermo doc¬
trinam. In ꝑfecta sunt unruersa.
nisi tam decoro currui dignus quȩ¬
ratur auriga: ⁊ suꝑ creaturas creator
insistens regat ipse quȩ condidit. Qd̃
olim in lammina monstrabat᷑: nc̃
insigno ostendit᷑ crucis. Auro legis:
sanguis euangłii plẽtiosior est Ture
signum iuxta ez echielis uocem ge¬
mentib figebatur infronte: nunc
portantes erucem dicimus. Signatũ
est suꝑ nos lumen uultus tui dñe.
Bis in exodo legimus p̃cipiente dño.
& moyse iussa faciente: octo uestiũ
genera pontificis. In leuitico de sep¬
tem tantum scriptum ẽ. ⁊ refert᷑
quomodo moyses frẽm suum a a¬
ron illis induerit. de solis femina¬
lib nichil dicitur. hac ut arbitror

Expanded text:
oratio. lamina aurea rutilat oratio. lamina aurea rutilat in fronte; nihil enim nobis prode est omnium rerum eruditio, nisi dei scientia coronemur. lineis induimur, ornamur hyacinthinis, sacrato balteo cingimur, dantur nobis opera, rationale in pectore ponitur: accipimus ueritatem, profert sermo doctrinam; inperfecta sunt uniuersa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga et super creaturas creator insistens regat ipse, quae condidit. quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur crucis. auro legis sanguis euangelii pretiosior est. tunc signum iuxta Ezechiel gementibus figebatur in fronte, nunc portantes crucem dicimus: signatum est super nos lumen uultus tui, domine. bis in Exodo legimus praecipiente domino et Moyse iussa faciente octo uestium genera pontificis. in Lenitico de septem tantum scriptum est et refertur, quomodo Moyses fratrem suum Aaron illis induerit: de solis feminalibus nihil dicitur hac, ut arbitror,
Abbreviated transcription (Latin):
seminate iniusticia. ⁊ fructum uite
ȩt̾nȩ metite. postea uobis scientiã uin¬
dicate. Nec statim absoluta ꝑfectio ẽ.
siquis suꝑhumerale ⁊ rationale habe¬
at. nisi hȩc ipsa inter se forti cõpagine
soudentur. ⁊ sibi inuicem nexa sint:
ut ⁊ oꝑatio rationi. ⁊ ratio oꝑib here¬
at: ⁊ his p̃cedentib doctrina sequat᷑
& ueritas. Quatuor elementa de qͥb
supͣdiximus. ⁊ duos laꝑides uel oni¬
chinos uel smaragdinos: ⁊ gemmas
xii. quȩ ponuntur in rationali si
eẽc tempus ut discuterẽ: singłoꝵ
naturas ⁊ causas tibi exponerem:⁊
quid unusquisq ualeat. ⁊ quomͦ
uirtutib singulis comparetur. Pie¬
nius quesita memorare sufficiat. qd̃
& sc̃s papa epiphanius egregiũ suꝑ
hoc uolumen edidit. Qđ si legere
uolueris: plenissimã scientiam con¬
sequeris. Ego iam m̃suram epłe ex¬
cedere me intelligo. ⁊ excipientis
ceras uideo ẽẽ completas. Unde ad
reliqua transeo. ut tandem finiatur

Expanded text:
seminate in iustitia et fructus uitae seminate in iustitia et fructus uitae aeternae metite, et postea uobis scientiam uindicate. nec statim absoluta perfectio est, si quis superumerale et rationale habeat, nisi haec ipsa inter se forti conpage solidentur et sibi inuicem nexa sint, ut et opera rationi et ratio operibus haereat et his praecedentibus doctrina sequatur et ueritas. Quattuosupra diximus, et duos lapides vel onychinos, vel smaragdinos, et gemmas duodecim, quae ponuntur in Rationali, si esset tempus ut discuterem, singulorum naturas et causas tibi exponerem: et quid unusquisque valeat, et quomodo virtutibus singulis comparentur, plenius quaesita demonstrarem. Sufficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reli
Abbreviated transcription (Latin):
miscent᷑: duodenarium numerum
efficiunt. uel.iiiͦi. euangłia quȩ in a¬
pocalypsin describunt᷑ plena oculis.
& dñi luce radiantia mundũ illu¬
sacerdotis est. Cum enim indutꝰ quiᷤ
fuerit ueste multiplici: consequens
est ueritatẽ quam corde retinet ser¬
mone ꝓferre. ⁊ obid in rationali ue¬
ritas est idest scientia. ut nouerit q̃
docenda sint. ⁊ manifestatio atq do¬
ctrina. ut possit instruere alios quod
mente concepit. Ubi sunt qui in no¬
centiam sacerdoti dicunt posse suffi¬
cere : Uetus lex noue congruit. Id ip¬
sum moyses quod apłs. Ille sac̾dotis
scientiam ornat inuestib. iste timo¬
theum & titum instruit disciplinis.
Sed ⁊ ipse uestimentoꝵ ordo p̃cipuus.
Legamus leuiticum. Non prius ra¬
tionale ⁊ sic suꝑ humerale. sed ante su¬
& sic doceamus. ne doctrine auctori¬
tas cassis oꝑib destruat᷑. hoc est quod
in ꝓpħa legimus. Seminate uob̾ in
iusticia ⁊ menͣte fructum uite. illu¬
minate uobis lumen scientie. Primũ

Expanded text:
uodenarium numerum efficiunt, uel quattuor euangeliae quae in Apocalypsi describuntur plena oculis et domini luce radiantia mundum inlusacerdotis est. cum enim indutus quis fuerit ueste multiplici, consequens est ueritatem, quam corde retinet, sermone proferre. et ob id in rationali ueritas est, id est scientia, ut nouerit, quae docenda sint, et manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. ubi sunt, qui innocentiam sacerdotis dicunt posse sufficere? uetus lex nouae congruit: id ipsum Moyses, quod apostolus. ille sacerdotis scientiam ornat in uestibus, iste Timotheum et Titum instruit disciplinis. sed, et ipse uestimentorum ordo praecipuus. legamus Leuiticum: non prius rationale et sic superumerale, sed ante sus, sic docemus, ne doctrinae auctoritas cassis operibus destruatur. hoc est, quod in propheta legimus: seminate uobis in iustitia et metite fructum uitae; inluminate uobis lumen scientiae. primum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓpriȩ pontificis est. significatq ra¬
tionem sublimium ñ patere om̃ibus.
s maiorib atq ꝑfectis. Hanc habuert̾¬
prioꝵ ablutio peccatoꝵ. baptismi gr̃a.
doctrina secretior: nisi habuerimus
⁊ oꝑa. Lnde iungit᷑ ⁊ ephod. id÷ suꝑ¬
humerale. quod rationali copulatur:
ut non sit lapsũ nec dissolutũ. s he¬
reant sibi inuicem ⁊ in auxilio sint.
Ratio ⁊ enim oꝑib. ⁊ oꝑa ratione
indigent: ut quod mente ꝑcipimꝰ.
oꝑe ꝑpetremus. Duoq lapides insuꝑ¬
humerali uel xp̃m significant et
nem missi sunt nomina continentes.
uel litteram ⁊ spm̃. inquib tenent᷑
legis uniuersa mysteria. In dextra¬

Expanded text:
est proprie pontificis, significans raest proprie pontificis, significans rationem sublimium non patere omnibus, sed maioribus atque perfectis. hanc habuerpriorum ablutio peccatorum, baptismi gratia, doctrina secretior, nisi habuerimus et opera. unde iungitur et ephod, id est superumerale, quod rationali copulatur, ut non sit laxum nec dissolutum, sed haereant sibi inuicem et auxilio sint. et ratio enim operibus et opera ratione indigent, ut, quod mente concipimus, opere perpetremus. duoque lapides in superumerali uel Christum significant et nem missi sunt, nomina continentes uel litteram et spiritum, in quibus tenentur legis uniuersa mysteria: in dextri
Abbreviated transcription (Latin):
sen lauisse aaron ⁊ filios eiꝰ. Iam tẽ
purgationem mundi ⁊ rerum om̃i¬
um sc̃itatem: baptismi sacram̃ta
signabant. Non accipiunt uestes
nisi lotis prius sordib. nec ornant᷑
ad sacra: nisi in xp̃o noui homines
renascant᷑. Uinum enĩ nouum. in
nouis utrib mutit᷑. Qd̾ autẽ moy¬
ses lauat: legis indicium ẽ. Habent
moysen ⁊ apħas: ipsos audiant. Et
ab adam usq ad moysen: om̃s pecca¬
uerunt. Preceptis dei lauandi sumus.
& cum parati ad indum̃tum xp̃i tu¬
nicas pellicias deposuerimꝰ: tunc in¬
duemur ueste linea nichil inse mor¬
tis habente. sed tota candida. ut de bap¬
tismo consurgentes cingamꝰ lumbos
inueritate. & tota pristinoꝵ peccatoꝵ
turpitudo celetur. Unde & dauid
Beati quoꝵs remisse sunt iniquitates:
& quoꝵ tecta sunt peccata. Post femi¬
nalia ⁊ lineam tunicam. in duimur
iacinthino uestim̃to: ⁊ incipimꝰ de
terrenis ad alta conscendere. Hȩc ip¬

Expanded text:
sen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc sen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramenta signabant. non accipiunt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornantur ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; uinum enim nonum in nouis utribus mittitur. quod autem Moyses lauat, legis indicium est: habent Moysen et prophetas, ipsos au d iant, et ab Adam usque ad Moysen omnes peccauerunt. praeceptis dei lauaudi sumus et, cum parati ad indumentum Christi tunicas pellicias deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. unde et Dauid: beati, quorfim remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Post feminalia et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta conscendere. haec ip
Abbreviated transcription (Latin):
electrum in pectore & uertice collocat᷑.
Iustum gͦ erat sicut supͣ ex parte diximꝰ.
ut pontifex dĩ creaturarum omnium
tẏpum portans inuestib suis. indica¬
ret cuncta indigere miscđia dĩ. &
cum sacrificaret ei. ex piaret᷑ uniu̾salis
conditio. ut ñ ꝓliberis ac parentib &
ꝓpinquis. sed ꝓcuncta creatura : i uoce
& habitu p̃caretur. Letigimus ex po
sitionem hebraicam:⁊ infinitam sen¬
suum siluam alteri tẽpori reseruãtes:
quedam future domus stauimꝰ fun¬
damenta. De feminalib lineis. hoc
solent dicere. Ratio seminũ & gene¬
rationum ad carnẽ ꝑtinens: terre
ꝑ eam deputatur. Unde ⁊ ad adam
loquit᷑ deus. Terra es: ⁊ int̾ram ibis.
Causasq huius rei quomͦ de paruu¬
lo semine ⁊ fedissimis initiis tanta
uł hominũ uł diuersarũ rerum
pulchritudo nascat᷑. eẽ. obuolutas:
⁊ humanis ocłis non patere. Legimꝰ
in leuitico. uixta p̃ceptum dĩ moy¬

Expanded text:
electrum in pectore, et in vertice collocatur . electrum in pectore, et in vertice collocatur . Justum ergo erat sicut supra ex parte diximus ut Pontifex Dei, creaturarum omnium typum portans in vestibus suis, INDICARET CUNCTA indigere misericordia Dei: et cum sacrificaret ei, expiaretur universalis conditio, ut non pro liberis ac parentibus et propinquis; sed pro cuncta creatura, et voce et habitu precaretur. 20. Tetigimus expositionem Hebraicam et infinitam sensuum siluam alteri tempori reseruantes quaedam futurae domus strauimus fundamenta. de feminalibus lineis hoc solent dicere: ratio seminum et generationis ad carnem pertinens terrae per eam deputatur — unde ad Adam loquitur deus: terra es et in terram ibis — causasque huius rei, quomodo de paruulo semine et foedissimis initiis tanta uel hominum uel diuersarum rerum pulchritudo nascatur, esse obuolutas et humanis oculis non patere. legimus in Leuitico iuxta praeceptum dei Moy
Abbreviated transcription (Latin):
dei arbitrio gubernari. Idipsum
ego puto sub aliis nominib. ⁊ in
cherubin ⁊ quatuor animalibus.
figuratum. quȩ ita sibi ꝑ mixta st̃
& herent. ut in uno inueniant᷑ &¬
reliqua:⁊ quod instanter ante se
uadant ⁊ ñ reuertant᷑. Labuntur
enim tempora. & p̃terita relinqͣntia:
ad futura festinant. Qd̃ autẽ semꝑ
in moti sunt: illud significa t qd̃
& phylosophi suspicantur. currere
mundum suo ordine. ⁊ in cessabilit̾.
uelut rota in suo axe torqueri. In¬
de ⁊ rota in rota est. id ÷ tempus in
tempore. ⁊ annus insemet ipsum
reuoluitur. ⁊ ipse rote eleuantur
adcelum. Ꝙ suꝑ chrystallum thro¬
nus ex saphiro est. ⁊ suꝑ thronum
similitudo sedentis. cuius inferio¬
ra ignea sunt. suꝑiora electrina.
ut demonstret quȩ in feriora suis
igne ⁊ pugatione indiger: quae
sursum: inconditionis suȩ puritate ꝑ¬
sistere. Et quomͦ hic in habitu sacerdotis
auri lammina ẽ de suꝑ: ita in ezechiel

Expanded text:
dei arbitrio gubernari. id ipsum dei arbitrio gubernari. id ipsum ego puto sub aliis nominibus et in cherubin quattuor animalibus figuratum, quae ita sibi permixta sunt et haerent, ut in uno inueniantur et~reliqua, et quod instanter ante se uadant et non reuertantur; labuntur enim tempora et praeterita relinquentia ad futura festinant. quod autem semper in motu sunt, illud significat, quod et philosophi suspicantur, currere mundum suo ordino et incessabiliter uelut rota in suo axe torqueri. unde et rota in rota est, id est tempus in tempore, et annus in semet ipsum reuoluitur et ipsae rotae eleuantur ad caelum et super crystallum thronus ex sapphiro est et super thronum similitudo sedentis, cuius inferiora ignea sunt, superiora electrina, ut demonstret, quae inferiora sunt, igne et purgatione indigere, quae sursum, in condicionis suae puritate persistere. et quomodo hic in habitu sacauri lamina est desuper: ita in Ezechiele
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta sunt plena: ⁊ terrena herent
celestib. Immo ratio terrenoꝵ ⁊ tem¬
porum.caloris ⁊ frigoris. ⁊ duplex
inter utraq temꝑies: de celi cursu ⁊
ratione descendit. Unde ⁊ rationale
cum ephod fortius stringit᷑. Porro
qd̃ dicitur in iꝑso rationali. a e x¬
manifestatio atq doctrina uel ue¬
ritas: hoc ipsum significat qd nunꝗͣ
indei ratione m̃datium sit. s ⁊ ipsa
ueritas multis signis ⁊ argumentis
monstret᷑ hominib. ⁊ usq admortales
ueniat. Unde factum ẽ. ut rationem
solis ac lunȩ. ⁊ anni. & mensiũ: ⁊ tem¬
poꝵ. ⁊ horarum. tempestatũ quoq.
serenitatis atq uentoꝵ ⁊ rerum
omniũ nosceremus. accipientes in¬
sitam a deo sapientiam: ⁊ ipso habi¬
tatore adq doctore domicilii sui nob̾
⁊ fabrice scientiam demonstrante.
Suꝑ omnia cidaris ⁊ uitta iacinthi¬
na celum monstrat:⁊ auri lãmina
cui infronte pontificis est inscͥptũ
nom̃ dei. uniuersa quȩ subter suns

Expanded text:
cuncta sunt plena et terrena haerent cuncta sunt plena et terrena haerent caelestibus, immo ratio terrenorum et temporum, caloris et frigoris, et duplex inter utrumque temperies de caeli cursu et ratione descendit; unde et rationale cum ephod fortius stringitur. porro, quod dicitur in ipso rationali δήλωσιmanifestatio atque doctrina uel ueritas, hoc ipsum significat, quod numquam in dei ratione mendacium sit, sed et ipsa ueritas multis signis et argumentis monstretur hominibus et usque ad mortales ueniat. unde factum est, ut rationem solis ac lunae et anni et mensuum et temporum et horarum, tempestatum quoque, serenitatis atque uentorum et rerum omnium nosceremus accipientes insitam a deo sapientiam et ipso habitatore atque doctore domicilii sui nobis et fabricae scientiam demonstrante. super omnia cidaris et uitta hyacinthina caelum monstrat et auri lamina, quae in fronte pontificis est, inscriptumque nomen dei uniuersa, quae subter sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tantur. quoꝵ aliud suꝑ terram.
aliud sub terra sit. siue solem ⁊ lunam
quȩ desuꝑ rutilant. Tonam illam qua
sacerdotis pectus artatur. ⁊ linea tunica
id est terra constringit᷑: int̾pretantur
occeanum. Rationale in medio positũ
terram edisserunt. quȩ ad instar puncti
licet omnia in se habeat tamen acunc¬
tis uallatur elem̃tis. Duodecĩ lapides.
uel zodiacum interp̃tant᷑ circulũ. uel
.xII.menses. & singulis uersiculis sin¬
gula assignant. tempora. ⁊ his ternos
deputant menses. Nec alicui gentilis
uideatur expositio. Non enim si cele¬
stia ⁊ dei dispositionẽ. ydoloꝵ nomi¬
nib infamarunt. iccirco dei neganda
est ꝓuidentia. quȩ certa lege currit
⁊ orionem. ⁊ mar uroth. hoc ẽ zodiacũ
circulum. ⁊ cet̾a astroꝵ nomina legi¬
mus. non qͦ eadem apud hebreos uo¬
cabula sint: s quo nos ñ possumꝰ quȩ
dicunt᷑ nisi consuetis uocib intellig̾e.
Pulchre autẽ hoc ipsum᷑ in medio ẽ
appellatur rationale. Ratione enim

Expanded text:
interpretantur, quorum aliud super terram, aliud sub terra sit, siue solem et lunam, quae desuper rutilant. zonam illam, qua sacerdotis pectus artatur et linea tunica, id est terra, constringitur, interpretantur oceanum. raterram edisserunt, quae ad instar puncti licet omnia in se habeat, tamen a cunctis vallatur elementis; duodecim lapides vel zodiacum interpretantur circulum, vel duodecim menses, et singulis versiculis singula assignant tempora, et his ternos deputant menses. Nec alicui gentilis videatur expositio. Non enim si coelestia et Dei dispositionem idolorum nominibus infamarunt, idcirco Dei neganda est providentia, quae certa lege currit et Oriona et mazuroth, hoc est zodiacum circulum, et cetera astrorum nomina legimus, non quo eadem apud Hebraeos uocabula sint, sed quo nos non possumus, quae dicuntur, nisi consuetis uocibus intellegere. pulchre autem hoc ipsum, quod in medio est, appellatur rationale; ratione enim
Abbreviated transcription (Latin):
tens leuiticũ gradum. ⁊ prepete penna
transuolans sacerdotes. ad pontificem
uenis. S dum uestes eius ⁊ rationem
pectoris diligenter inquiris: nr̃a tibi
displicuere consortia. Et tu quidẽ op¬
tato frueris otio. ⁊ iusta babylonem.
bethleemitica forsitan rura suspiras.
Nos in effrata tandem pace reddita.
uagientem de presepi audimꝰ infantẽ.
& querimonias eiꝰ ac uoculam ad tuaᷤᷤ
aures cupimus ꝑuenire. Legimꝰ in ex¬
odo tab̾naculum. mensam. candelabrũ.
altare. columnas. tentoria. coccũ. bys¬
sum. iacinthũ. purpurã. ex auro ar¬
gento ⁊ ere uasa diuersa. tab̾nacłm¬

Expanded text:
tens Leuiticum gradum, praepete pinna tens Leuiticum gradum, praepete pinna transuolans sacerdotes ad pontificem uenis et, dum uestes eius et rationale pectoris diligenter inquiris, nostra tibi displicuere consortia. et tu quidem optato frueris otio et iuxta Babylonem Bethlemitica forsitan rura suspiras; nos in Effrata tandem pace reddita uagientem de praesepe audiuimus infantem et querimonias eius ac uoculam ad tuas aures cupimus peruenire. Legimus in Exodo tabernaculum, mensam, candelabrum, altare, columnas, tentoria, coccum, byssum, hyacinthum, purpuram, ex auro, argento et acre uasa diuersa, tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
nere suo. Non alienigenam. ne in ma¬
la terra. nobilium seminũ frumenta
de generent. Non meretricẽ quȩ mul¬
tis exposita ẽ amatorib. Non eiectam.
quȩ etiam priori coniugio in digna fu¬
it. Non uiduam. ne pristinarum me-¬
minerit uoluptatum. s illam animã
que non habet maculam neq rugam.
tificis. quicqͣm habere de uet̾e homine.
Si consurrerimꝰ cum xp̃o. ea quȩ sur¬
sum sunt sapiamus: pret̾itoꝵ obliti.
futuroꝵ auidi. In felix simon. quia pꝰ
baptismum de antiquo matrimonio
cogitabat. nec ad uirginalem uenerat
puritatẽ: petri consortio indignus fuit.
Compulisti me fabiola litteris tuis. ut
de aaron tibi scriberem uestimentis.
Ego plus oꝑtuli. ut de cibis ⁊ pͥmitiis
sacerdotum: ⁊de obseruatione ponti¬
ficis. p̾fatiunculam struerem. Egressa
de sodomis ⁊ ad montana festinans: ñ
uis habitare in parua urbe segor. Tras¬
cendens ꝓselitos. p̃teris isrłitas. dimit¬

Expanded text:
nere suo, non alienigenam, ne in manere suo, non alienigenam, ne in mala terra nobilium seminum frumenta degenerent, non meretricem, quae multis exposita est amatoribus, non eiectam, quae etiam priori coniugio indigna fuit, non uiduam, ne pristinarum meminerit uoluptatum, sed illam animam, quae non habet maculam neque rugam,tificis quicquam habere de ueteri homine. si consurreximus Christo, ea, quae sursum sunt, sapiamus praeteritorum obliti, futurorum auidi. infelix Simon, quia post baptismum de antiquo matrimonio cogitabat nec ad uirginalem uenerat puritatem, Petri consortio indignus fuit. Conpulisti me, Fabiola, litteris tuis, ut de Aaron tibi scriberem uestimentis. ego plus obtuli, at de cibis et praemiis sacerdotum et de obseruatione pontificis praefatiunculam struerem. egressa de Sodomis et ad montana festinans non uis habitare in parua urbe Segor. transcendens proselytos, praeteriens Israhelitas, dimit