comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s misit. ⁊ ait ad. eẽ. ⁊ c̃ adfuisset. int̾pellatori
dix̃. ꝓba qd̾ dicebas. petebat dimidiã heditatẽ.
petebat int̾ra dimidiã: incelo dñs offerebat
totã. plus dñs dabat: ꝙͣ. ille postulabat. Dic fn̾
sa brenis. S audiamꝰ ⁊ uidicantẽ. ⁊ docẽtem.
homini ait ho. Q enĩ ꝓ magno habes istã here¬
ditatẽ. qͥd es nͥ ho: Uolebat illũ face̾ aliqͥd: plusqͣ
ẽ hõ. Qͥd płꝰ illũ uolebat facere: cui uolebat auã

Expanded text:
 misit, ut adesset, aut cum adfuisset, interpellatori dixit, Proba quod dicebas. Petebat dimidiam haereditatem, petebat in terra dimidiam: in coelo Dominus offerebat totam. Plus Dominus dabat, quam ille postulabat. CAPUT sa brevis. Sed audiamus et judicantem et docentem. Homo, ait, Homo: qui enim pro magno habes istam haereditatem, quid es nisi homo? Volebat illum facere aliquid plus quam est homo. Quid plus illum volebat fac
Abbreviated transcription (Latin):
loco suꝑiore: s potestis ubic̃q estis. Ubi rep̾hẽdit᷑
tores corripite. ab eoꝵ uos societate alienate. Sic ero¬
gatis: sic aliqͦs lucͣmini. Agite uicẽ indomib uris.¬
Ep̃s unde appellatꝰ ẽ. qͥa suꝑ intẽdit. qͥa ĩtẽdñdo cat.
Inꝰ qͥsq gͦ indomo sua. si capt ẽ domui fue. debet
ne ip̃e seruus: qͥa tãti ẽ eꝑtꝰ. Disciplina apłica
pͥposuit dñm sertio. ⁊ sertiũ subdidit dño ap̾e tñ¬

Expanded text:
loco superiore, sed potestis ubicumque estis. Ubi reprehendituloco superiore, sed potestis ubicumque estis. Ubi reprehenditutores corripite, ab eorum vos societate alienate. Sic erogatis, si aliquos lucramini. Agite vicem nospus inde appellatus est, quia superintendit, quia intendendo curat. Unusquisque ergo in domo sua, si caput est domui suae, debet ne ipse servus, quia tanti est emptus. Disciplina apostolica praeposuit dominum servo, et servum subdidit do
Abbreviated transcription (Latin):
nescio q̃r uolt̾ me fessũ adiuuare. hoc io cari¬
tati ur̃e dixi. ip̃is audientib ut qͦdã mͦ audi¬
entia itr̃a ĩt̾cedat ꝓme ap̃ illos. ut qͣndo eos
rogo. faciant ⁊ ip̃i sermonẽ. Crogent qd̃ acce¬
ꝑunt. oꝑari magis ꝙͣ excusare dignent᷑. Ame
au̾t fatigato ⁊ uix loqu̾te. pauca libnt̾ accipite.
habemꝰ enĩ ⁊ libellũ de bñficiis di. ꝑscm̃ mar¬
tirẽ datis. Paxit̾ libentiꝰ audiamꝰ. Qd gͦ est.
seruoꝵ m̃tũ: ⁊ penã maloꝵ. Et malicia tota
serui illiꝰ reꝓbati. gͣuit̾q dapnati. ista fuit:
qͥa noluit erogaresernauit ĩtegrũ qd̃ accep̃:
s dñs eiꝰ lucͣ querebat. auarꝰ ẽ d̾s. ad salutẽ nr̃am.
Si sic dãpnant᷑. qͥ ñ erogant. qͥd debent expectare
qͥ ꝑdũt: Nos gͦ dispensatores sumꝰ. nos erogamꝰ: uos
accipicis. Lucͣ querimꝰ: bñ uiuite. lucͣ enĩ eroga¬
tonis nr̃e : ista sunt. S etiã ad uos nolite existima¬
re.ñ ꝑtine̾ erogationẽ. N potestis erogare de isto

Expanded text:
o Charitati vestrae dixi ipsis audientibus, ut quodam modo audientia vestra intercedat pro me apud illos, ut quando eos rogo faciant et ipsi sermonem. Erogent quod acceperunt, operari magis quam excusare dignentur. A me autem fatigato et vix loquente, pauca libenter accipite. Habemus enim et libellum de beneficiis Dei per sanctum Martyrem datis, pariter libentius audiamus. Quid ergo est? servorum meritum, et poenam malorum. Et malitia tota servi illius reprobati graviterque damnati ista fuit, quia noluit erogare. Servavit integrum quod accepit: sed Dominus ejus lucra quaerebat. Avarus est Deus ad salutem nostram. Si sic damnatur qui non erogavit, quid debent exspectare qui perdunt? Nos ergo dispensatores sumus, nos erogamus, vos accipitis. Lucra quaerimus: bene vivite. Lucra enim erogationis nostrae ista sunt. Sed etiam ad vos nolite existimare non pertinere erogationem. Non potestis erogare de isto
Abbreviated transcription (Latin):
erat quẽ sorte fr̾ ditior ⁊ raptor p̾mio corrũ¬
pebat: Miser gͦ. ⁊ pat̾ñis opib destitutꝰ. tali ac
tanto udice inuento. accedit. int̾pellat. rogat
causã suã breuissime exponit. It qͥd enĩ inqͥt:¬
opꝰ erat causã plorare. quãdo ei loq̃bat᷑. qͥ corpo

Expanded text:
erat, quem forte frater ditior et raptor praemio corrumpebat? Miser ergo et paternis opibus destitutus tali ac tanto judice invento accedit, interpellat, rogat, causam suam brevissime exponit. Utquid enim opus erat causam perorare, quando ei loquebatur, qui cor po
Abbreviated transcription (Latin):
in una tabula addm̾ ꝑtinentia. Tu. malt̾a tabula
matrẽ tuã. S cd̾m:. ñ mechab̾is. ĩ ciũ ñ occides. Quartũ ñ fu¬
rab̾is. Luincũ ñ falsũ cestimonũ dices. Sextũ ñ c̃cu¬
pisces. uxorẽ ꝓximi tui.septimũ ñ c̃cupisces rẽ ꝓnrimi
Attendat eiĩ caritas ur̃a: ut dicã qđ dñs suggerit.
Acceg̃ legẽ ppłs uideoꝵ istã indecalogo: ñ obseruanit.

Expanded text:
in una tabula ad Deum pertinentia, septem in altera tabula matrem tuam. Secundum: Non moechaberis. raberis; quintam, Non falsum testimonium dices; sextum, Non concupisces uxorem proximi tui; septimum, Non concupisces rem proximi Attendat enim Charitas vestra, ut dicam quod Dominus suggerit. Accepit Legem populus Judaeorum istam in decalogo: non observavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ũphantes exultant: ⁊ ñ sunt uiri. Iacent ꝓstͣti: ⁊ uri st̃.
fortior: qͥ iace̾t sub bestia. ꝙ qͥ ꝑimeret bestiã S qͥa dissi¬
mulatis apugna int̾iore. ⁊ delectãt uos pugne ext̾iores
ioͦ ñ uultis ꝑtin̾e̾ ad canticũ nouũ ubi dr̃. qͥ docet
manꝰ meas adp̾liũ: ⁊ digicos meos ad bellũ. Est enĩ bellũ
qd secũ agit ho: diicans ꝯtra c̃cupiscentias suas. fre¬
nans auariciã: elidens suꝑbiã. suffocans abicionẽ. truci¬
dans libidinẽ. has pugnas fac in occulto. ⁊ ñ uineris in-
tacłis uestͥs uenator qđ ctharista. Aliud agit uenator
alud eytharista. Inspectacło dĩ: unũ ẽ. Tangis easd̾̃
x. cordas: ⁊ feras occidis. U trũq simł facis. Tangis pͥmã¬
cordã: qr unꝰ colit᷑ d̾s. cecidit bestia suꝑsticionis. Tangis
scd̃a: quia ñ accipis nom̃ dñi dĩ tui inuanũ: cecidit

Expanded text:
riumphantes exsultant et non sunt uiri; iacent prostrati et uiri sunt! riumphantes exsultant et non sunt uiri; iacent prostrati et uiri sunt! fortior qui iaceret sub bestia, quam qui perimeret bestiam? Sed quia dissimulatis a pugna interiore et delectant uos pugnae exteriores, ideo non uultis pertinere ad canticum nonum. ubi dicitur: qui docet manus meas in proelio, digitos meos ad bellum. est enim bellum, quod secum agit homo, dimicans contra concupiscentias malas, frenans auaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. has pugnas facis in occulto, et non uinceris in taculis vestris venator, quod citharista. Aliud agit venator, aliud citharista. In spectaculo Dei unum est, tangis easdem decem chordas, et feras occidis. Utrumque simchordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis. Tangis secundam, qua non accipis nomen Domini Dei tui in vanum, cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
Uirũ: faciat ip̾a uirilitas. Nã io̾ mulieri maior cͦto¬
dia: qr maior infirmitas. Illa erubescit uiros: tu ñ an¬
bescis xpictu libi̾or. qͥa fortior. qr facile uincis. io
cõmissꝰ es. Su illã et ailigentia uiri: ⁊ t̾ror legũ.⁊s
ut aliqͣndo mecuendũ sit: ne castꝰ erubeseat ĩt̾ ĩ pu¬
ter uos faciat homicidiũ: qd̃ au̾tat dis̃. pellere eũ u¬
uidere uultis. Si qͥs dicat falsũ testimoniũ: ab homi¬
mini. nec uob̾ hoc uidr̾. Siqͥs c̃cupiscat res alieual
mptor ⁊ inuistꝰ deputat᷑. Si qͥs uolutatꝰ fuit c̃ ancilll
suis. amat᷑. blande accipit᷑. Cũ uertũt᷑ uulnã in ios
Si qͥs au̾t existat. qui dicat castũ. ñ facere adultul
nocũ au̾t sit qd̃ ñ faciat: erubescit acced̾e ad illo
ne ñ sui siiles ei insultent: ne irrideant. ne die
habeat᷑ uictꝰ libidine. ⁊ uir ñ ha̾tur uictor libidinis. ł¬

Expanded text:
uirum faciat ipsa uirilitas. nam ideo mulieri maior custouirum faciat ipsa uirilitas. nam ideo mulieri maior custodia, quia maior infirmitas. illa erubescit uiro; tu non erubescis Christo? tu liberior, quia fortior; quia facile uinces, ideo tibi commissus es. super illam et diligut aliquando metuendum sit, ne castus erubescat inter impuinter uos faciat homicidium — quod auertat deus! — pellere illum uuidere uultis. si quis dicat falsum testimonium, abominamini nec uobis homo uidebitur. si quis concupiscat res alienas, raptor et iniustus reputatur. si quia uolutatus fuerit cum ancillis suis, amator blande accipitur; conuertuntur uulnera in ioca. si quis autem exsistat qui dicat se castum non facere adulterium, notum autem sit quod non faciat, erubescit accedere ad illos non sui similes, ne insultent, ne irrideant, ne dicant habeatur uictus a libidine et uir non habeatur uictor libidinis. t
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis. De in iuiriis uiri tui torq̃ris: qͥd enĩ tͥ fecit:
Hole: s ip̾m. ⁊ ip̾m noli imitari. ut male facias: s¬
ni ip̾e te imitetͤ in bono. nã si ineo qd malefacit capt̾
facite: ut possitis ẽcordare c̃ adu̾sario: nec amara sint
que dico. aut si amara st̾: current. Potio ista si a¬
mara ẽ accipiat᷑. qr inꝑicło sunt iuscera. Amara est
ibatͦ. meliꝰ ẽ modica amaritudo infaucibꝰ. ꝗͣ et̾nũ
cormentũ mniuscibus. Mutate gͦuos. Quic̃q ñ facieba¬
tis hoc bonũ caritatis: iã facite. Holite dice̾: ñ potest
tieri. Fedũ est o fr̾es mel: turpe est ut tr dicat ñ
fieri posse qd ñ uultis face̾: et dicitis fieri ñ posse
S forte dicis io̾ illã faciliꝰ face̾ posse. qr multa illi cus¬
dia ẽ. Legis p̾ceptũ:. diligentia maritał. t̾ror eciã leg
publicar̾. Est etiã uerecundia ⁊ pudor illiꝰ. magni
munimentũ. Multe custodie: faciũt feminã castiorẽ

Expanded text:
uerbis: "de iniuriis uiri tui torqueris; quid tibi enim fecit, dole; sed ipsum noli imitari, ut male facias, sed ipse te imitetur in bono. nam in eo quod male facit noli facite, ut possitis concordare cum adversario. Nec amara sunt quae dico; aut si amara sunt, curant. Potio ista si amara est, accipiatur: quia in periculo sunt viscera, amara est, bibatur. Melius est modica amaritudo in faucibus, quam aeternum tormentum in visceribus. Mutate ergo vos. Quicumque non faciebatis hoc bonum castitatis, jam facite. Nolite dicere: Non potest fieri. Foedum est, fratres mei, turpe est, ut vir dicfieri posse quod non vultis facere, et dicitis fieri non posse! Sed forte dicis ideo illam facilius facere posse, quia multa illi custodia est, legis praeceptum, diligentia maritalis, terror etiam legum publicarum; est etiam verecundiae et pumunimentum. multae custodiae faciunt feminam castiorem;
Abbreviated transcription (Latin):
adpublicũ uado. in qͦ p̾cepto incrirro. N inuenimꝰ
cordã quã tangamꝰ. qͦ neruo ligemꝰ fugitiuũ istñ
N fugiat. ht iuide ligetͤ. ⁊̃ amet. et ñ erit ligam̃tũ
s ornam̃tũ. In ip̾is .x. cord̾ inuenimꝰ. Pecẽ enĩ p̾cepta
ad duo illa referunt᷑ sic̃ audiumꝰ. ut diligamꝰ
dm̃ ⁊ ꝓrimũ: ⁊ duo illa: ad unũ illud. Unũ au̾t

Expanded text:
ad publicum uado, in quod praeceptum incurro ? " non inuenimus ad publicum uado, in quod praeceptum incurro ? " non inuenimus chordam? quo neruo ligemus fugitiuum istum? non fugiat — habet unde ligetur — sed amet te: non enim ligamentum, sed ornamentum in ipsis ad duo illa referuntur, sicut audivimus ut diligamus Deum et proximum, et duo illa ad unum illud. Unum est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ bestiis: securꝰ ⁊ ĩnocens indi̾ dilectione. ⁊ humana
societate uersaris. tangens cordas. xͤ. Et bestias occidis:
Nã multe bestie st̃: sub istis capitulis. Insingłis cordis
ñ singłas bestias. s greges int̾ficis bestiarũ. Sic gͦ canticũ
nouũ c̃ amore. ñ c̃ timore cantabis. Noli dicẽ tͥ. qͣndo forte
luxuriant᷑ aliqͥd uis age̾ Ad huc urorẽ ñ habeo: facio
qd̃ uolo. N enĩ pꝰ uxorẽ meã pecco. Iã nosti p̾ciũ tuum
Iã nost qͦ accedas: qͥd manduces. qͥd bibas: nno quẽ mã¬
duces. quẽ bibas. Abstine te ⁊ afornicationib. Ne forte
dicas mͥ ad fornicẽ uado: ad meretͥcẽ ꝑgo. ad ꝑstituta co.
nec illuc p̾ceptũ uolo. qͦ dictũ est ñ mechabis. qr uxorẽ
ñ dũ habeo. nec pꝰ illã aliqͥd facio. nec illud p̾ceptũ
uiolo. ubi dictm̃ ẽ. ñ c̃cupisces uxorẽ ꝓximi tui. quia

Expanded text:
omnibus bestiis securus et innocens in dei dilectione et humana omnibus bestiis securus et innocens in dei dilectione et humana societate uersaris. tangens chordas decem quot bestiNam multa capita sunt sub istis capitibus. In singulis chordis, non singulas bestias, sed greges interficis bestiarum. Sic ergo canticum novum cum amore, non cum timore, cantabis. Noli dicere tibi, quando forte luxurianter aliquid vis agere: Adhuc uxorem non habeo, facio quod volo, non enim post uxorem meam pecco. Jam nosti pretium tuum, jam nosti quo accedis, quid manduces, quid bibas, imo quem manduces, quem bibas. Abstine te a fornicationibus, ne rorte dicas mihi, ad fornicem vado, ad meretricem pergo, ad prostitutam eo, nec illud praeceptum uiolo, quod dictum est: non moechaberis, quia uxorem nondum habeo nec post illam aliquid facio; nec illud praeceptum uiolo, quod dictum eat: non concupisces uxorem proximi tui. qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ simul utrũq facis. Et cordas tangis. ⁊ bestias occidis.
id.ẽ. ⁊ cẏtharista es ⁊ uenator. Nõ uos delectant talia
toris. honora patrẽ tuũ ⁊ matrẽ cuã. cangis qͣrtã cordã
ut honorẽ parentibꝰ deferas: cecidit bestia ĩpiecatis. Nõ
mechab̾is. Tangis quiͣtã coidã. cecidit bestia libidinis. Nõ
occides. Tangis.Sͣi. cordã. cecidit bestia crudelitatis. ñ
furtũ facies. Tangis Uii cordã. cecidit bestia rapacita¬
tis. ñ falsũ testimoniũ dices. Tangis. Uiii cordã : cecidit
bestia falsitatis. ñ c̃cupisces uxorẽ ꝓrimi tui. Cangis
ix. cordã: cecidit bestia adult̾ine cogitationis. Aliud
e̾ enĩ ñ face̾ aliqͥd tale.p̾t̾ uxorẽ: aliud ñ appete̾ alie¬
nã uxorẽ. Ideo duo p̾cepta su̾t: ñ mechab̾is. ñ ccupis¬
ces urorẽ ꝑximi tui. Nõ c̃cupisces rẽ ꝓximi tui. lã¬
gis.xͫ cordã cecidit bestia cupiditatis. Ita cadñtibꝰ

Expanded text:
quomodo simul utrumque facis, et chordas tangis et bestias occidis, id est, et citharista es et venator. Non vos nos delectant talia toris. Honora patrem tuum et matrem tuam; tangis quartam chordam ut honorem parentibus deferas, cecidit bestia impietatis. Non moechaberis; tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides; tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies; tangis septimam chordam, cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium dices; tangis octavam chordam, cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui; tangis nonam chordam, cecidit bestia adulterinae cogitationis. Aliud est enim non facere aliquid tale praeter uxorem, aliud non appetere alienam uxoreces uxorem proximi tui. non concupisces rem. proximi tui; tangis decimam chordam: cecidit bestia cupiditatis. ita cadentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ceclentib meritis ꝓ gram bap¬
cũ clei adiutorio stu de amus
repleri spũalib bonis ut quori¬
eus cũq uos diabolus tẽtare
uoluerit seꝓ uos dei spu ple uos
⁊ bonis opibus ĩueniãt ocupa

Expanded text:
aecedentibus meritis, per gratiam Bapcum Dei adjutorio studeamus repleri spiritualibus bonis: ut quotiescumque nos diabolus tentare voluerit, semper nos Dei Spiritu plenos, et bonis operibus inveniat occupa
Abbreviated transcription (Latin):
niuo plurimo ĩa maceratũ iter
calices ⁊ phialas siumul ꝓpinalĩ ⁊ serp̃
O quabe̾ eanuiuium fu̾it ubi ira ob¬
principes mei ĩte silu urturtus ue¬
in mortem silu m̃i me miserũ iuilũ¬
etis ⁊ si ipse noluit habere pater

Expanded text:
jam plurimo maturatum inter calices et phialas, propinavit et ferrum. Et quale convivium fuit, ubi ira obprincipes mei: ite quantocius in morte filii mei me miserum vulneretis. Si ipse noluit habere patrem
Abbreviated transcription (Latin):
seeit pliue iͣtis ĩ sama miñ dicta
ur̃a nolo mne saciat parricidam. Ex¬
cusate dolores. uetate suplicia: mea est¬
enũ quã iłs donetis in uiria. M alebat¬
filii sui orbari. Cõmendat hostem suũ
pͥncipib: ⁊ ne ꝑdat filiũ seruari postulat

Expanded text:
fecit pravae mentis insania, vindicta vestra nonne faciet parricidam? Abstinete dolores, vetate supplicia, mea est quam mihi donatis injuria. Malebatis orbari. Commendat hostem suum principibus, et ne perdat filium, servari postulat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uolu̾tates ⁊ cupiditates scłi
uoli tibi iũgere ille ad de nͥ
p̾sumet ac̾ee dere. latrare po¬
test sollicitare potest iuorde¬
eium cogẽdto s suactencto
nocet. nec extorq auobis
meret ire alsinoulare certam̃
ille qui sigurã xp̃iꝰ gerebat ꝓ ces¬
lit adͥ p̃ͣ luum. Tulĩt baculum in
manu sua ⁊ exut ẽtra goliam

Expanded text:
 voluntates et cupiditates saeculi noli conjungere; et ille ad te non praesumet accedere. Latrare potest, sollicitare potest; mordeenim cogendo, sed suadendo nocet: nec extorquet a nobis meret ire ad singulare certamen, ille qui figuram Christi gerebat, processit ad praelium, tulit baculum in manu sua, et exiit contra Goliam.
Abbreviated transcription (Latin):
dimittis qͥd colligis. Hȩc causa n
filiorũ. Quccessuri st̃ nõ ꝑ mansuri.
dmitto licẽ qͣlib fili is: ne forte đ
cõgregauit auaricia ꝑdat luxuria.
Alĩ fluendo ꝑdit. qđ tu laboran clo
cõgregasti.S omitto hoc. forte boni
erunt filii: luxosi nõ erunt. Ser¬
uabunt qͦel di misti augebc̃it q
Seruasti: nõ ꝑdent qd cõ gregasti
Filii diu cecum sunt porit᷑ uani.
Si hoc faciunt site patrem ĩ hoc matans¬
illis dico qđ ⁊ͥ dicebam filio cͥuo
dico: cui seruas. Ilis dico. Ihes au¬
rizas. & nescis cui cõgreges ea
Sic̃ enĩ tu nescis sc & ille nescit

Expanded text:
dimittis, quid colligis? Haec causa et dimittis, quid colligis? Haec causa et filiorum; successuri sunt, non permansuri. Omitto dicere qualibus filiis, ne forte quod congregavit avaritia, perdat luxuria. Alius fluendo perdit, quod tu laborando congregasti. Sed omitto hoc. Forte boni erunt filii, luxuriosi non erunt; servabunt quod dimisisti, augebunt quod servasti, non perdent quod congregasti. Filii tui tecum sunt pariter vani, si hoc faciunt, si te patrem in hoc imitantIllis dico quod tibi dicebam. Filio tuo dico cui servas, illi dico, Thesaurizas, et ignoras cui congreges ea. Sicut enim tu nescisti, sic et ille nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
impleatur nũmis: aĩmatua. febit
⁊ sic ut dicit qͥ faslere nes cit
uane cõturbaris Chescurizas
Mor tes dico nõ corporum: si mala¬
rum cogitacionum t accedat aur̃u
ꝑit fides cit foris uestiaris: intꝰ ex¬
poliaris. Ut ista o mittamꝰ. ut alia
sola cogitemꝰ. Ecce thesaurizas ecco
undiq lucra cõfluunt & more
fontium numi curunt. Ubiq ardđi
mopia: bndiq fluit copia. Nõ auclisti
liuitie si afauant ne apponatis
Ecce acqͥris. Nõ infructuose cotͣban
tam uane cont᷑baris. Quare ĩqͥs
uane cont̾bor: Ecce saccos impleo
parietes mei uix capiuñ qđ ac qͥro
neserc uio cõgrex eadut sicis cui: obse&
te & lic mͥ. Audiam te curꝰ sinõ
ua̾ne conturbaris. Dic cui theauriras
mͥ inqͥs. Noc aucles dic̾e moriturꝰ:
Filiis meis in qͥs. hoc audes dic̾e de
morituris: Magna pietas. qd̃thes-¬
aurizat ꝑater filiis : immo magna
uanitas. Thes auriat moriturus
morituris. Si ꝓpt̾ te qͥa moriturus

Expanded text:
impleatur nummis, anima tua febrit impleatur nummis, anima tua febrit et sicut dicit qui fallere nescit, vane conturbaris. Thesaurizas mortes dico non corporum, sed malarum cogitationum; ut accedat aurum, perit fides; ut foris vestiaris, intus exspoliaris: ut ista omittamus, ut alia sola cogitemus; ecce thesaurizas, ecce undique lucra confluunt, et more fontium nummi currunt; ubique ardet inopia, undique fluit copia. Non audisti, Divitiae si affluant, ne apponatis cor ? Ecce acquiris, non infructuose conturbaris, tamen vane conturbaris. Quare, inquis, vane conturbor? Ecce saccos impleo, parietes mei vix capiunt quod acquiro: ignoras cui congreges ea. Aut si scis cui; obsecro te, dic et mihi. Audiam te; cui? Si non vane conturbaris, dic cui thesaurizas. Mihi, inquis. Hoc audes dicere moriturus? Filiis meis, inquis. Hoc audes dicere de morituris? Magna pietas, quod thesaurizat pater filiis: imo magna vanitas; thesaurizat moriturus morituris. Si propter te, quia moriturus
Abbreviated transcription (Latin):
tur babit᷑: thesau rizat i in qͥt ⁊ ignorat
cui cõgregaet ea. Ecce ille ħo id est. uni¬
ũsum genꝰ hu manũ. qͣsi unꝰ ħo qͥ incau¬
sa sua de ficit. cõ lium ꝑdidit. de uia
sane mentis erraut: thes aurizat &
nescit cui ugreget ea. Qiud demẽ¬
tiꝰ. qͥd infelicꝰ:⁊ Certe enĩs: No. Qre
sibi nõ:. Quia morͥtuͭus ÷. Quia tͣͣnsit
hominis uita. Quia thes aurꝰ durat:
& cito tͣnͣsit qui cõ gregat. Iđo miseratus
homine in i maginẽ dei am bulantẽ
uera fatent̾e: uaria sectante̾. uane ĩ qͥt
cõturbabitur. Doleo.Tes aurizat.⁊ nescit
cui cõgregat ea. Sibi gͦ. Non. Qua mo¬
ricur ħo. ꝑdurante thesauro. Cui gͦ.
Consilium habes: & da mͥ. Non habes
consiliũ qͦd mͥdes. Nectu gͦ denes. ꝓĩde
si ambo ñtenemꝰ: ambo qͥramꝰ. ambo acci¬
piamꝰ: ãbo tractemꝰ. Conturbat᷑ ches au¬
rizat. cogitat. laborat: curis inirigilat.
ꝑ diem uexaris laborib ꝑnoctem
agitaris timorib dit sacellus cuus

Expanded text:
turbabitur? Thesaurizat, inquit, et ignorat cui congreget ea . Ecce ille homo, id est, universum genus humanum, quasi unus homo, qui in causa sua defecit, consilium perdidit, de via sanae mentis erravit: Thesaurizat, et nescit cui congreget ea. Quid dementius? quid infelicius? Certe enim sibi? Non. Quare sibi hominis est; quia thesaurus durat, et cito transit qui cengregat. Ideo miseratus hominem in imagine Dei ambulantem, vera fatentem, vana sectantem: Vane, inquit, conturbabitur. Doleo: thesaurizat, et ignorat cui congregat ea. Sibi ea? Non: quia moritur homo, perdurante thesauro. Cui ergo? Consilium habes; da et mihi. Non habes consilium quod mihi des; nec tu ergo tenes. Proinde si ambo non habemus, ambo quaeramus, ambo accipiamus, ambo tractemus. Conturbatur, thesaurizat, cogitat, laborat, curis invigilat. Per diem vexaris laboribus, per noctem agitaris timoribus. Ut saccellus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
lacione aliqua esti¬
tutus.r in sua caie
Cdesiciens. pruchentem
alique querit. aquo cun¬
i li um accipiat⁊ noria
uid agat. Existime mus
euactere mala querit et
sacere bona pioer. Ac p
oc crebreserittibus tribi¬
laclonibus sius iͦ sua eausa de¬
ticiens. que poiest ad ac¬
ipieudũ cũ sibã. Prudeei
cirte meliorem uinui¬
cuu quod uitt adat. S.
non habet ubi melioreminuem¬
at ad hunc ueniat quem ueuque
inue niat cõsulat. accipiat coͣsiliũi
Seruet mandatũ bonũ: ẽua clat
magnũ malui Pre sencia enim
mala tem poralia qͤ multũ hoĩẽs
ex horent sub qͥbus plurimũ mͦ¬
murant. & inmuran do offendĩa
e menclatorem ne in ue niant sal¬
uatorem: p̾sencia gͦ mala. si ne
clubio transitoria sũt. Aut illa ꝑnos
tͣnse unt: aut nos ꝑilla tͣnsim us
Aut tͣnseunt nob̃ iuuentib: aut
dimictunt᷑ nob morientibus
breue est. Q ui. qͥs cogitas crastinum

Expanded text:
qua constitutus, et in sua causa deficiens, prudentem aliquem quaerit, a quo consilium accipiat, et norit quid agat. Existimemus eEvadere mala quaerit, et facere bona piget: ac per hoc crebrescentibus tribulationibus suis in sua causa deficiens, quem potest ad accipieCerte meliorem inveet quod vult agat. Si non habet ubi meliorem inveniat, ad hunc veniat, quem ubicumque inveniat, consulat, accipiat consilium, servet mandatum bonum, evadat magnum malum. Praesentia enim mala temporalia, quae multum homines exhorrent, sub quibus plurimum murmurant, et murmurando offendunt emendatorem, ne inveniant Salvatorem: praesentia ergo mala sine dubio transitoria sunt; aut illa per nos transeunt, aut nos per illa transimus; aut transeunt nobis viventibus, aut dimittuntur nobis morientibus. breve est. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
isaac ⁊ scã rebecca ⁊ paruuł quiĩ eiꝰ utͣo
collidebãt᷑ leccro recitata ẽ. Qd aũbe
tus isaac tipũ habuerit dm̃i saluacorti
pene nulli habetur ĩ cognituͣ Isaac gͦ
siguraũ. Que c̃ multo deꝑe ad exen¬

Expanded text:
Isaac, et sancta Rebecca, et parvulis qui in ejus utero collidebantur, recitata est. Quod autem beatus Isaac typum habuerit Domini Salvatoris, pene nulli habetur incognitum. Isaac ergfiguravit. Quae cum multo tempore ad exem
Abbreviated transcription (Latin):
reportare. Sic faciebat ⁊ sc̃a rebecca. Que ñ
alit̾ iungi potuisset tanto patarche Isaac
qͥ ex repmissione natꝰ ÷: nisi hauriendo aq
⁊ intantũ hauriẽdo: ut ñ solũ por tare pes¬
set eos qͥ domi sũt: s ⁊ puerũ abrahe. si
ñ tandũ puerũ. s quousq habundaret
aqua. aqͣs hauribat de prideis. ut ⁊ camelos
posset ad aqͥre: usqueqͦ cessarent. inquit bi¬
bentes. Mist̾ia sũt cuncta q̃ scripta sũt
t̃ ñ ut agnoscas dnm. Quia gͦ uult de sͥ
de spũder e p̃utitit ad te puerũ istũ
nio ĩ exercitatꝰ ⁊ ĩpitꝰ sermonẽ ꝓseticũ
suscip̃. S qui scit haurire aquã de ꝓfu¬
do putei ⁊ qui ĩtãtũ seit haurire
cur qͦrũ sigurã cameli tene̾t ut ips pos¬
s dicere sapientib ⁊ ĩsipieutib de-¬
uitor sũ. Seniq sic dixerat ĩcorde
suo puer iste. Ex his uiquii uirgiui¬
bus que uenuit ad aquas quer̃q
dixerit bibe tu ⁊ camelos tuos ad
ipsa erit sp̃ũsa dñi nii. Sic qͦ rebro¬

Expanded text:
reportare: sicut faciebat etiam sancta Rebecca; quae non aliter jungi potuisset tanto patriarchae Isaac, qui ex repromissione natus est, nisi hauriendo aquas: et in tantum hauriendo, ut non tantum posset potare eos qui domi sunt, sed et puerum Abrahae: et non tantum puerum, sed et eousque abundaret aquis, quas hauriebat de puteis, ut et camelos posset adaquare, Usquequo cessarent, inquit, bibentes . Mysteria sunt cuncta, quae scripta sunt. rdia, ut agnoscas Dominum . Quia ergo vult te sibi desponsare, praemittit ad te puerum istum. nemo inexercitatus et imperitus sermonem propheticum suscipit; sed qui scit haurire aquam de profundo putei: et qui in tantum scit hauriretur, quorum figuram cameli tenent; ut et ipse possit dicere, quia sapientibus et insipientibus debitor sum . Denique sic dixerat in corde suo puer iste, Ex his, inquit, virginibus, quae venerunt ad aquam, quaecumque dixerit mihi, Bibe tu, et camelos tuos adaquabo, ipsa erit sponsa domini mei . Sic ergo Rebec
Abbreviated transcription (Latin):
quib: adddit que sũt allegorie
neq intelligu̾t. S legentib dicebat: legẽ ñ
audistis. Qmͦ gͦ pot̾o mistĩa legis allegorias
n auditio ⁊ lectio legis incognita: asꝑior nob̾
santẽ. c̃imeo enĩ illud qd̃ scͥptũ ÷. Popłs u̾is.
qͥ beatificãt uos: ip̃i seducũt uos: ⁊ scmitã pedũ
urõꝵ ꝯturbant T̃ anꝗͣ filios meos karissimo
moneo. Miror si ñ d̾iu uob intonuit uia
xp̃i: si nec hoc qͥ dẽ audistis qd̃ ñ ÷ lata ⁊ spa¬
ciosa. s arta ⁊ angusta uia. q̃ ducit adtu¬
iã. Et uos gͦ intͣte ꝑ angustã portãt ⁊ relĩ

Expanded text:
Quae sunt allegorica neque intelligunt? Sed Legem legentibus dicebat, Legem non audistis? Quomodo ergo potero mysteria Legis, et allegorias, et auditio et lectio Legis incognita est? 2. Exhorsantem. Timeo enim id quod scriptum est: Populus meus, qui beatificant vos, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum conturbant . Tanquam filios meos charissimos moneo. Miror si nondum vobis innotuit via Christi, si nec hoc quidem audistis, quod non est lata et spatiosa, sed arcta et angusta via est, quae ducit ad vitam . Et vos ergo i
Abbreviated transcription (Latin):
cione posimꝰ dicẽtes ei. Si de meis li¬
bris tibi dubitacio uascitur erce iu¬
nͣ potiu ipsos relege ⁊ c̃ ipsis hoc ĩue¬
ueris qͥ ⁊ ĩmis noli eẽ ĩ credulĩ sed sicdꝰ¬
lis. hoc orcine uiaior popłus serui

Expanded text:
tione possimus dicentes ei: Si de meis libris tibi dubitatio nascitur, ecce Junon potui, ipsos relege; et cum in ipsis hoc inveneris, quod et in meis, noli esse incredulus, sed fidelis. Hoc ordine major populus
Abbreviated transcription (Latin):
diligt. t̾rã cũ cupisct. ⁊ om̃em spẽ stiã in
t̾ra ꝯstituũt. ad esau ꝑtinent. Qc̃q ideo
deo seriuire optat ut honorib crescat. ⁊
lucͥ t̾rena ꝑcipiat: ⁊ ip̃e ad esau. id est adt̾¬
renã felicitatẽ ꝑtinẽ cognoscit᷑. In esau enim
carnales intelligunt᷑. in iacob uero sp̃uales.
adsignat: dũ carnales demonsit᷑. ⁊ sp̾ales insi¬
nuat. Sic enĩ ait. M anifesta st̃ oꝑa carnis

Expanded text:
diligunt, terram concupiscunt, et omnem spem suam in terra constituunt, ad Esau pertinent. Quicumque ideo Deo servire optat, ut honoribus crescat, et lucra terrena percipiat; et ipse ad Esau, id est, ad terrenam felicitatem pertinere cognoscitur. In Esau enim carnales intelliguntur; in Jacob vero spirituales. assignat, cum carnales demonstrat, et spirituales insinuat. Sic enim ait: Manifesta autem s
Abbreviated transcription (Latin):
ad .uI. ad nonam fideliter ueniatis. Castitatẽ ante
omnia tota quadragesima & usq ad finẽ pasche
etiam cum ꝓpriis uxorib custodite. Quod pransuri
estis pauꝑib erogato. Pacem & ibi habete. & quod
discordes agnoueritis. ad concordiã reuocate. Pegrino
excipite nec uos pigeat eorum pedes abluere. Non erti¬
bescat exercere xp̃ianus quod implere dignatꝰ est xp̃c
sinas erogate. hilarem enim datorẽ diligit ds. Impedim̃¬
ta mundi si ad integrum non potestis abscidere: uł ex
scõ exceptorio pectoris ur̃i spũale uinũ id ẽ di u̾bum habun¬
dantius reponentes repudiatis omnib criminib atq pecca¬
karitatem non solum cum bonis s etiam cum malis
& sanguinẽ eius unus quisq urm non ad iudicium s

Expanded text:
ad Sextam, ad Nonam fideliter veniatis. Castitatem ante ad Sextam, ad Nonam fideliter veniatis. Castitatem ante omnia per totam Quadragesimam et usque ad finem Paschae etiam cum propriis uxoribus custodite. Quod pransuri eratis, pauperibus erogate. Pacem et ipsi habete, et quos discordes agnoveritis, ad concordiam revocate. Peregrinos excipite, nec vos pigeat eorum pedes abluere. Non erubescat exercere christianus, quod implere dignatus est Chri vestras eleemosynas erogate: hilarem enim datorem diligit Deus . Impedimenta mundi, si ad integrum non potestis abscindere, vel esancto exceptorio pectoris vestri spirituale vinum, id est, verbum Dei abundantius reponentes, repudiatis omnibus criminibus atque peccacharitatem non solum cum bonis, sed etiam cum malis et sanguinem ejus unusquisque vestrum non a
Abbreviated transcription (Latin):
fruc̾tib oꝑum una pars agnoscit᷑ carnał alia spital
Ideo autẽ dix̃ maior. seruiet minori. quia semper
maior ẽ num̃us malor qͦm bonorũ. Et sicut illi
duo popłi in utero rebecce. ita & isti duo popti
in uentrȩ sc̃ẽ eccl̃ie usq in diẽ iudicii collidunt᷑. dum ut
ꝑsequnt᷑ dum qͦrum infinit̾ ẽ num̃us. ebriosi sobrios
insectant᷑ dum benignos inuidi emulant᷑ dum elemosi¬
narios raptores dum pacificos extinguere cupiunt mal
dum eos qui cȩlestia sapiunt ad terrã retrahere luxti¬
his malis sentiunt obnoxios dum tempꝰ ẽ cũ di adiuto¬
rio studeant transferre ad dexterã & relictis uitiorum
sordib aduirtutum ornamenta redire festinẽt ut in
die iuditii ab auditu malo liberati illã uocẽ desidera¬
bilem mereant᷑ audire. Euge serue bone: intra in
gaudium dñi tui. Attentius tam̃ rogo &ãmoneo fis
ut ad uigilias matius surgere studeatis. Ad terciã

Expanded text:
fructibus operum una pars cognoscitur carnalis; alia spiritualis. fructibus operum una pars cognoscitur carnalis; alia spiritualis. Ideo autem dixit, Major serviet minori, quia semper major est numerus malorum quam bonorum. Et sicut illi duo parvuli in utero Rebeccae; ita et isti duo populi in ventre Ecclesiae usque in diem judicii colliduntur; dum, spersequuntur, dum, quorum infinitus est numerus, ebriosi sobrios insectantur, dum benignos invidi aemulantur, dum eleemosynarios raptores, dum pacificos exstinguere cupiunt iracundi, dum eos qui coelestia sapiunt, ad terram retrahere luxuhis malis se sentiunt obnoxios, dum tempus est, cum Dei adjutorio studeant transferri ad dexteram, et relictis vitiorum sordibus, ad virtutum ornamenta redire festinent: ut in die judicii ab auditu malo liberati, illam vocem desiderabilem mereantur audire, Euge, serve bone, intra in gaudium Domini tui . Attentius tamen rogo et admoneo, fratres, ut ad Vigilias maturius surgere studeatis, ad Tertiam,
Abbreviated transcription (Latin):
mole seruiunt tritico. qͦmͦ panib eoquendis furnalia.
ut illi coqͣntur illa consumant᷑ Quomͦ in qͦm mali ser¬
uiunt bonis: Qͦ m fornace aurificis: palea seruit auro:
ubi sine dubio palea consumit᷑ aurũ ꝓbat᷑. Non gͦ glo¬
rient᷑ mali: nec se se extollant quando bonis aliquas
tͥbulationes immiserit quia cũ illos ꝑsecunt᷑ in corpore
se occidere ꝓbant̾ in corde: ut ad uirũ ꝑueniat hoĩs¬
mali adu̾sitas. Qgͦ malo animo uirũ bonũ iracũdiȩ
furore succensus conat᷑ incendere utrũ ille possit exu¬
ri:adhuc dubiũ ÷ quod autẽ iste iã ardeat dubiũ ñ ẽ.
quia forte uir ille bonus spũali succo & sc̃i sp̃s refri¬
gerio plenus. apposido ꝑsecutionis igne non ardet:
ille uͦ qͥ eum conat᷑ exurere sine dubio potest ardere
De uno gͦ semine isaac esau nascit᷑ & iacob: sicut de
uno baptismo domini saluatoris & de uno ecdiȩ ut̃o
sicut esau & iacob in duas partes diuidunt᷑. cũ ex

Expanded text:
molae serviunt tritico, quomodo panibus coquendis furnalia, ut illi coquantur, illa consumantur. Quomodo, inquam, mali serviunt bonis? Quomodo in fornace aurificis palea servit auro; ubi sine dubio palea consumitur, aurum probatur. Non ergo glorientur, nec se extollant mali, quando bonis aliquas tribulationes immiserint: quia cum illos persequuntur in corpore, se occidere probantur in corde. Ut ad virum bonum as. Qui ergo malo animo virum bonum iracundiae furore succensus conatur incendere; utrum ille possit exuri, adhuc dubium est; quod autem iste jam ardeat dubium non est: quia forte ille vir bonus spirituali succo et sancti Spiritus refrigerio plenus, apposito persecutionis igne non ardet; ille vero qui eum conatur exurere, sine dubio non potest non ardere. De uno ergo semine Isaac, Esau nascitur et Jacob: sicut de uno Baptismo Domini Salvatoris et de uno Ecclesiae utero sicut Esau et Jacob, in duas partes dividitur; cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ festis dieb ad eccłam cũ uentaᷤ
cederi dies ũ ft̃ sesti aut ñ sut di¬
certos ⁊ raros obseruare sollẽnes
⁊io ad eos dicit dñs quia neomun.¬
ũ suftineo ieuiuũ ⁊ ferias ⁊ clies

Expanded text:
is diebus ad ecclesiam convenitis, caeteri dies non sunt festi, aut non sunt dicertos et raros observare solemnes: et ideo ad eos dicit Dominus, Neomeninon sustineo; jejunium, et ferias, et dies
Abbreviated transcription (Latin):
flux̾ta eͣsueũ ipsapotest copulari
puteos nͥ cotidĩe haurias aquas nu
solũ alios potare ñ potis s ipse qͦ
sit̃i ubi cliͣ pacieris. Aucli ⁊ dnm in
enagelio dicet̾e. Quisicit ueniat

Expanded text:
fluenta consuevit, ipsa potest copulari puteos, nisi quotidie haurias aquas; non solum alios potare non poteris, sed ipse quoque sitim verbi Dei patieris. Audi et Dominum in Evangelio dicentem: Qui sitit, veniat
Abbreviated transcription (Latin):
urte nec aꝗͣ uiuã qui ñ exent
d castris nẽc ꝓcedut de comib
luteis ut colligãt sibi magua qui
ñ uenũit ad petrã ut bibat
de spiritali petra Petra enĩ ẽ xp̃s

Expanded text:
vitae, nec aquam vivam, qui non exeunt de castris, nec procedunt de domibus luteis, ut colligant sibi manna, qui non veniunt ad petram, ut bibant de spirituali petra: Petra enim es
Abbreviated transcription (Latin):
ł qͣndo ur̾m tẽpꝰ inueniã: Plurimũ ex hoc
ĩmo pene totũ. mũdanis occupationib ĩ foro¬
tẽpꝰ ĩpeñditis. Aluid ĩnegociatione cõsumitis. ali¬
ud in agro: aliud ĩ litib. ñ uacat ad audiendũ
u̾bũ dĩ Nenis aut pauci admodũ uacãt. G¬
quid uos de ocupacionibacionibb
culpo.. Quid de abseutib c̃queror
Preseutes eciã ⁊ ĩeclesia positi ñ
estis iteͣtis cͣmunes ex usu fabulas
t̾ritis ⁊ ũbis cdĩ uel le ecionib duu

Expanded text:
vel quando vestrum tempus inveniam? Plurimum ex hoc, imo pene totum mundanis occupationibus teritis: in foro aliud, aliud in negotiatione consumitis; alius agris, alius litibus vacat: ad audiendum verbum Dei nemo, aut pauci admodum vacant. Squid vos de occupationibus culpo? Quid de absentibus conqueror? Praesentes etiam et in ecclesia positi non estis intenti; sed communes et ex usu fabulas teritis
Abbreviated transcription (Latin):
ad a qͣbo. S dicis fortasse. Si puerx
ꝓfetici sermonis denet figurã qͦmͦ po¬
tatur a reberea:. Qũa ipse magis po
cat aĩas esurientes ipse rursũ esuri
se sucetur ẽ dieit esuruu ⁊ decdisti m
mãducare ⁊ itũ ẽ ipse sit aqͣ uiua ⁊
potũ det o̾ib siciẽtib. Rursũ ip̃e di
ad samaritanã dam̃ bibere. Sic ⁊ ꝓsi¬
ticꝰ sermo ẽ ĩe potũ det siciẽtib uic

Expanded text:
et pascitur. Sed dicis fortasse: Si puer prophetici sermonis tenet figuram; quomodo potatur a Rebecca, quam ipse magis potscat animas esurientes; ipse rursum esurire se fatetur, cum dicit, Esurivi, et dedistis mihi manducare : et iterum cum ipse sit aqua viva, et potum det omnibus sitientibus; rursum ipse dicit ad Samaritanam, Da mihi bibere : sic et propheticus serm
Abbreviated transcription (Latin):
sceleris pꝑasti: ñ locꝰ. ñ tẽpꝰ. p ostremo ipm
scelus ñ fecisti. ⁊antũ odisti: ⁊ pͥtis te quã
illũ occidisti. Discite q iusticiã. ut ñ ocłitis
nisi uicia: ⁊ homines amatis. hoc si tenueri¬
tis: ⁊ hanc iusticiã feceritis. ut homines uiti¬
osos etiã sanari malitis: potiꝰ quã dãpnarr:
cuminis. Manebũt fideles: Ueniet ad locũ ora¬
tionis. Scitis quo accessuri estis sumꝰ. quid pͥuis
deo dicturi sumꝰ: Dimitte nob̾ debita nr̃a. sicut
nos dimitimꝰ debitorib nr̃is. Agite
ut dimiitatis agite. Uenietis enĩ aduerba
ista orationis. Quomͦ ea dicitis. quomͦ ñ di¬
citis: ꝑ ostremo int̾rogo. Dicitis. an ñ dicitis:
odisti. ⁊ dicis: Respondebis mͥ. Gͦ ñ dico.oias
ua te. attende te. mͦ es oraturꝰ. Dimitte ex
corde tuo. Litrigare uis c̃ inimnico tuo: pͥus
littiga c̃ corde tuo. Iic cordi tuo. Noli odis

Expanded text:
asti, non locum, non tempus; postremo ipsum scelus non fecisti: tantum odisti, et prius te quam illum occidisti. Discite ergo justitiam, ut non oderitis nisi vitia, homines ametis. Hoc si tenueritis, et hanc justitiam feceritis, ut homines etiam vitiosos sanari malitis potius quam damnari, cumenis: manebunt fideles, venietur ad locum orationis. Scitis quo accessuri sumus, quid prius Deo dicturi sumus? Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Agite ut dimittatis, agite. Venietis enim ad verba ista orationis: quomodo ea dicitis? quomodo non dicitis? Postremo interrogo: Dicitis, an non dicitis? Odisti, et dicis? Respondebis mihi, Ego non dico. Oras, va te, attende te: modo es oraturus, dimitte ex toto corde. Litigare vis cum inimico tuo, prius liti
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia tua trabẽ fecisti. Tolle trabẽ
de ocło tuo: noli odisse fr̃em tutĩ. Expa¬
uescis. an non: Expanescis. Dico tibi. Noli
odisse. securꝰ es. Et responaes mͥ. ⁊ dicis mͥ.
Quid est odisse: Et qͥđ mali est quia odit
homo ininucũ sirũ : Odisti. fr̃em tuũ. S si
odiit c̃tẽpnis: qudi quod ñ attendis. qui
odit frẽm stũ: honucida est. Qui odit ho¬

Expanded text:
diligentia tua, trabem fecisti. Tolle trabem diligentia tua, trabem fecisti. Tolle trabem de ocvescis, an non expavescis? Dico tibi, Noli odisse, securus es: et respondes mihi, et dicis mihi, Quid est odisse? Et quid mali est, quia odit homo inimicum suum? Odisti fratrem tuum: sed si odium contemnis, audi quod non attendis: Qui odit fratrem suum homicida est . Qui odit, ho
Abbreviated transcription (Latin):
cui dico Putas ne facio ip̾e que dico. Fres
possũ. Gemo de illis: confiteor quia stc̃
inme: ⁊ ecce accuso me. O qui me repre-¬
hendebas: corrige te. ħ est iusticia: ne
dicat᷑ nobis. Stipulã in ocło fri̾s tui uides.
⁊ trabẽ in ocło tuo ñ uides. hẏpoc̾ta eice
est. Odiũ. trabes est. S nutris festucã:
⁊ fit trabes. Ira inuet̾a. ta fit odiũ. Festuca
nutͥta fit trabes. Ut gͦ festuca ñ fiat̃ trabes:
ñ occidat sol suꝑ iracondiã urãm. Uides.
sentis ne odio liuentẽ: rep̾hendis irascentẽ.
Tolle odiũ: ⁊ recte rep̾hendis. Ira est ĩod̃o¬
eiꝰ: in cuo trabes. Nã si odisti tu. quomͦ iu¬
des quod trahas: Trabes est in ocło tuo.
Quare trabes est in ocło tuo: quia festucã
ibi natã c̃tẽpsisti. Cũ illa dormisti. c̃ illa
sarrexisti. Eã inte ipso excoliusti. falsis sus¬
picionib irrigastt. uerba adulantisl
ad te mala uerba de amico de ami ferentii
credendo nutristi. Festucã st̃ auuisiste:

Expanded text:
cui dico, putas, ne facio ego ipse? quod dico, fratres ntum possum, gemo de illis, confiteor, quia sunt in me, et ego accuso me. qui me reprehendebas, corrige te. haec est iustitia, ne dicatur nobis: stipulam in oculo fratris tui tu uides et trabem in oculo tuo non uides. hypocrita, eice est, odium trabes, sed nutristi fistucam et fit trabes. ira inueterata fit odium, fistuca nutrita fit trabes. ut ergo fistuca non fiat trabes, non occidat sol super iracundiam uestram. uides sentisque odio te liuentem et reprehendis irascentem? tolle e te odium et recte repejus, in tuo trabes. Nam si odisti tu, quomodo vides quod detrahas? Trabes est in oculo tuo. Quare trabes est in oculo tuo? Quia festucam  noluisti. cum illa dormisti, cum illa surrexisti, eam in te ipsum excoluisti, falsis suspicionibus inrigasti, uerba adulantium et ad te uerba mala de amico deferentium credendo nutristi, fistucam non auulsisti
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiã. puratũ ẽẽ ire c̃ dño deo suo
tͣctaui quantũ potui de iudicio ⁊ãtũq
sermo productiꝰ est : ut ñ remaneret tẽꝑis
spaciũ. quo possem de cec̾is disputare. Unoe
me ꝓmisi hodierno die. de uisticia ẽẽ dictur.
S qui expectabatis ut de euanglio loquerer:
nolite putare uos fraudatos. Opus enĩ in il¬
la uinea: ip̃a est iusticia P utate ergo uos¬
ẽẽ. conductos. qui pueri uenert̾. pͥma hora
se adductos putent. Qui adolescentuli: t̾cia
Qui iuuenes: quinta. Qui gͣuiores: nona.
Qui decrepiti: undecima. He tẽꝑe: nolite
causari. Opus quod faciatis audite: mer¬
cedẽ secirri expectate. Et si attenditis. dñs
noster qualis: nolite inuidere. si merces
equał est. Quod est opus nostis: s c̃memo¬

Expanded text:
suo: tractavi, quantum potui, de judicio; tantumque sermo productus est, ut non remaneret temporis spatium, quo possem de caeteris disputare. Unde me promisi hodierno die de justitia esse dicturum. Sed qui exspectabatis, ut de Evangelio loquerer, nolite vos putare fraudatos. Opus enim in illa vinea, ipsa est justitiaesse conductos. Qui pueri venerunt, prima hora se adductos putent; qui adolescentuli, tertia; qui juvenes, sexta; qui graviores, nona; qui decrepiti, undecima. De tempore nolite causari. Opus quod faciatis audite, mercedem securi exspectate. Et si attenditis Dominus vester qualis est, nolite invidere, si merces aequalis est. Quod est opus, nostis: sed tame
Abbreviated transcription (Latin):
murmurabt. Eoce tẽptatio. Ecce spine inui-¬
nea. qua c̃ducti sumꝰ. Expectas forte ame au¬
dire : quid facias. Et mane amicꝰ amborũ.
Qui discordabant int̾ se: cõcordent ꝑ te. Ma¬
⁊ ꝓ roditores suos prodant sibi. S hoc ꝓpt̾
homines dixi: ñ ꝓpt̾ ocłos eiꝰ. qui nos condu¬
xit: Eece nemo te prodit. Peus qui uidet. qͥ¬
te udicat. Audisti abirato u̾bũ. a dolente
a suscensente: moriat᷑. Quare prodit᷑: quare
profert᷑  Nõ enĩ si inte fuerit: dirũpet te.
Dic sane amico tuo. qui uult te facere mi¬
micũ amici tui. Alloouere eũ egrotantem.
anime medicine. lenitare ꝑtracta. Bic illi.
Quare ius ut sim miraitus illius: Res-¬
pondit. Quia ini icꝰ meus est. Uis ergo
ut sim inimicꝰ inimici tui᷑. Inimicꝰ e̾e debeo
uitii tui. Iste cui me uis facere ininueũ.
homo est. Est alius iumtcꝰ turis. cui debeo
ẽẽ inimicꝰ. si amicꝰ tuuis sũ. Responãebit. qͥs

Expanded text:
murmurabunt. Ecce tentatio: ecce spinae in vimurmurabunt. Ecce tentatio: ecce spinae in vinea quo conducti sumus. Exspectas forte a me audire quid facias. Permane amicus amborum. Qui discordant inter se, concordent per te. Maet proditores suos prodant sibi. Sed hoc propter homines dixi, non propter oculos ejus qui nos conduxit. Ee uidet, qui te iudicat. audisti ab irato uerbum, a dolente ac succensente: moretur in te. quare proditur, quare profertur? non enim si in te fuerit, disrumpet te. dic sane amico, qui uult te facere inimicum amici tui, alloquere et tamquam aegrotantem animam medicinae lenitate pertracta. dic illi: quare uis, ut sim inimicus illius? respondebit: quia inimicus meus est. uis ergo, ut sim inimicus illius inimici tui? inimicus esse debeo peccati tui. iste, cui me uis facere inimicum, homo est, alius est inimicus tuus, cui debeo esse inimicus, si amicus tuus sum. respondebit: quis
Abbreviated transcription (Latin):
quod terãt inimico. Quomͦ uid̾is: uidica. Qx
ñ uides: deo dimitte. Quando autẽ iudicas:
dilige hominẽ. oderis uitiũ. Noli ꝓpt̾ hominẽ
diligere uitiũ. nec ꝓpt̾ uitiũ odisse homint̃.
homo ꝓrimꝰ tiuis est Uictũ: in imicus ꝓx̾imo
tuo. Tc̃ amas amiẽ: si od̃is qui nocet amico.
Si credis quia iustꝰ exfide uiuit: Qđ habũ
dat in rebus humanis: ħ dico. Aliquando ami¬
co tuo łm̾o. inimicꝰ est aliquis. qui erat amicꝰ
amborũ. Incipiũt e̾ẽ. de tͥbus amicis: Duo int̾
se inimici. Quid faciat mediꝰ qui remãsit.
Uult. exigit. flagitat a te. ut od̾is c̃ illo. qͣm
odisse cepit: ⁊ hec uerba tibi dicit. Nõ es a¬
micꝰ meus: quia es amicꝰ inimici mei. Que
huiꝰ est adde: ip̃a est ⁊ illiꝰ ađ te. Tres enĩ
eratis: tres eratis. ⁊ duo ceperunt ẽẽ discor¬
des. Remansisti tu. Si huic te iunxeris: illũ
habebis iniic̃. Si illi: istũ. Si ab obꝰ: ambo

Expanded text:
quod texerat inimico. Quod videris, judica: quod quod texerat inimico. Quod videris, judica: quod non vides, Deo dimitte. Quando autem judicas, dilige hominem, oderis vitium. Noli propter hominem diligere vitium, nec propter vitium odisse hominem. Homo proximus tuus est: vitium inimicum proximo tuo. Tunc amas amicum, si oderis quod nocet amico. Si credis, facis; quia justus ex fide vivit. CAPUT dat in rebus humanis, hoc dico. Aliquando amico tuo charissimo inimicus est aliquis, qui erat amicus amborum. Incipiunt esse de tribus amicis duo inter se inimici, quid faciat medius qui remansit? Vult, exigit, flagitat a te ut oderis cum illo quem odisse coepit, et haec verba tibi dicit: Non es amicus meus, quia es amicus inimici mei. Quae vox hujus est ad te, ipsa est et illius ad te. Tres enim eratis. Tres eratis, duo coeperunt esse discordes, remansisti tu. Si huic te junxeris, illum habebis inimicum: si illi, istum: si ambobus, ambo
Abbreviated transcription (Latin):
des te deus cuus. Iustꝰ ex fide uiuit. hoc age.
Iã de uidicio pͥore dñico disputaui. ut iu-¬
dicares te ipin: ⁊ c̃ te inuenires ꝑ̾u̾sũ. ñ tͥ
blandireris. s corrigẽs te ⁊ fieres rectꝰ ⁊ tibi
displicet: castiga emenda corrige. scͥptura sc̃a :¬
sit tibi tanquã speculũ. Specłm hoc habet
splendorẽ. ñ mendacẽ splendorẽ. ñ ad ulantemr:
nulliꝰ ꝑsonã amantẽ. Formosus es: formosũ
te ibi uides. Fedis es: fedũ te ibi uides. Sc̃
fedus accesseris: ⁊ fedũ te ibi uidis. noli accu-¬
sare speculũ. Ad te redi. N te fallit specłm. lu
te noli fallere. udica de te. Cont̾stare de tria
feditate : ut c̃ abieris ⁊ dicesseris tristis. fedis.
correctꝰ. possis redire formosus. Cũ gͦ iudica¬
ueris : te ip̃m. sine ad ulatione. iudica ⁊ pro-¬
rimũ c̃ dilectione. Est enĩ qui iudicet ad qd̾
Fieri enĩ potest ut aliquid mali uideas:
unde sordescas. Fieri potest ut malũ sinĩ

Expanded text:
det te Dominus tuus. Justus ex fide vivit. Hoc age.det te Dominus tuus. Justus ex fide vivit. Hoc age.am de judicio priore Dominico disputavi , ut judicares te ipsum; et cum te invenires perversum, non tibi blandireris, sed corrigeres te, et fieres rectus, et tibi displicet, castiga, emenda, corrige. Scriptura sancta sit tibi tanquam speculum. Speculum hoc habet splendorem non mendacem, splendorem non adulantem, nullius personam amantem. Formosus es, formosum te ibi vides: foedus es, foedum te ibi vides. Sed cum foedus accesseris, et foedum te ibi videris, noli accusare speculum: ad te redi, non te fallit speculum, tu te noli fallere. Judica de te, contristare de tua foeditate; ut cum abieris et discesseris tristis, foedus, correctus possis redire formosus. Cum ergo judicaveris te ipsum sine adulatione, judica et proximum cum dilectione. Est enim quod judices, quod vides. Fieri enim potest ut aliquid mali videas, unde sordescas. Fieri potest ut malum suum i