comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi prefigurata es uirgo. tu esse concipies
mutero: nõ de uiro sed de spũ scõ. Et gra¬
iuda eris: ĩ corrupta manebis. Paries
quidẽ filiũ et birgutatis nõ pacieris de¬
trimentũ: efficieris grauida. et cris mater
semꝑ initacta. Senties pondera uentris:
et pudorẽ nõ perdes castiratis. Intumescẽt
ubera tua: et intacta manebũt genitalia
tua. At illa dixit. Ecce ancilla dñi. fiat
michi scdm̃ uerbũ tuũ. O felix obediẽtia.
o insignis grã. que dũ humiliter fidẽ dedit:
celi in se opificẽ corporauit. Impleuit in
ca dñs: qd̃ dudũ predixerat. O bedicntiã
magis uolo quã sacrificiũ: et scientiã dei
plusꝙͣ holocausta. Hec fuit obediẽtia om̃i¬
bus sacrificiis gracior. Sec uolũtas cũctis
hostiis fuit acceptior. Hinc promeruit glo¬
riã: quã ip̃a post modũ dausit. Ecte emĩ
ait ex hoc beatã me dicent om̃s generatioc̃s.

Expanded text:
ibi praefigurata es Virgo, tu ecce concipies in utero, non de viro, sed de Spiritu sancto: et gravida eris, et incorrupta permanebis. Paries quidem filium, et virginitatis non patieris detrimentum. Efficieris gravida, et eris mater semper intacta. Senties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit: Ecce ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum tuum. O felix obedientia, o insignis gratia, quae dum fidem humiliter dedit, coeli in se opificem corporavit! Implevit in ea Dominus, quod dudum praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior; hinc promeruit gloriam, quam ipsa postmodum plausit: Ecce, ait, ex hoc beatam me dicent omnes generationes. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
die: quibus de diuinis uaccent letti¬
onibus presertimn cũ eadẽ inmultis
festiuitatibus multoꝵ scõꝵ patrũ
studia cuderĩt eloquio: que de hac
quedã uberius ubiq et in scripturis
diuinis predicata legũtur. Quid eĩ
aliud sonant euangelia: nisi nascẽ
tẽ dnĩn ex maria uirgine: Et oĩa
eius in crementa. quo usqz fuit in

Expanded text:
die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multis festivitatibus, multorum sanctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
minis et tantũ erat excircũstãciũ darita¬
te fulgoris: ut proieitus nni terrã sipxsũ aspi¬
cere nõ auderẽ. Interrogatus conditionẽ:

Expanded text:
minis, et tantum erat ex circumstantium claritate fulgoris, ut projectus in terram, sursum aspicere non auderem. Interrogatus conditione
Abbreviated transcription (Latin):
stupuit. et consolans cã suꝑ necẽ uirgi¬
nũ: promisit ꝙ eãm sibi in cõuigemi co¬
pularet. Sed cũ hec illa penitus respuisset.
ille contemptũ se uidẽs. directa sagicta
eam transfuixit. et sic illa martiriũ con¬

Expanded text:
t; et confortans eam de nece uirginum promisit quod eam sibi in coniugio copularet. Sed cum illa libere hoc respuisset, ille non ferens repulsam directa sagitta eam transfixit et sic illa martyrium con
Abbreviated transcription (Latin):
Beatior ĩquit erit. si sic ꝑmãserit scdm
meũ consiliũ. Puto enĩ ait: qd̃ et
ego spm̃ dei habeã. E uidenter uolẽs
exprimere. quid inter sit inter eam
que cõuincta est adhuc lege uiro: et
inter eã que iã soluta uĩculo beatior
predicatur. Qd̃ si utraq beata. quia
n xp̃o: beaitio: tamẽ quetũq iã so¬
luta est et celestia sectatur. Ideo uadue¬

Expanded text:
sic permanserit secundum meum consilium. Puto enim, ait, quod et ego spiritum Dei habeo: evidenter volens exprimere, quid intersit inter eam, quae adhuc est juncta lege viro, et inter eam, quae jam soluta vinculo beatior praedicatur. Quod si utraque beata, quia in Christo, beatior tamen quaecumque jam soluta est vinc
Abbreviated transcription (Latin):
flãmare. Quia enĩ tanta illic ascensu¬
ra creditur multitudo hominũ. quãta
multitudo remãsit angeloꝵ: suꝑest ut
ip̃i quoq homines qui ad celestẽ patriã
redeũt. ex eis agminbus aliquid illud
reuertentes iuntentur. Distincte nãq
uersationis similitudinẽ deputãtur. Nã
sunt pleriqz qui parua capiũt. sed tamẽ
het cadẽ parua pie ãnunciare fratrib
non desistunt. Isti itaqz in angeloꝵꝵ
t sũt non nulli qui diune largi¬
tatis nunere referti secretoꝵ

Expanded text:
flammare. Quia enim tanta illuc ascensuflammare. Quia enim tanta illuc ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi quoque homines qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Distincte namqueversationis similitudinem deputantur. Nam sunt plerique qui parva capiunt, sed tamen haec eadem panon desistunt. Isti itaque in angelorum t sunt nonnulli, qui divinae largitatis munere referti, secreto
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ spũum agmina:. que ex
singulari propinquitate conditoris sui.
icomparabili ardent amore. Seraphi
namqz ardentes uel incendentes uocã¬
tur. Que quia ita deo cõiuncta sunt: ut
ĩter hec et deum nulli alii sp̃s inter suit.
tantomagis ardent. quanto hũc uiciui¬
us bident. Quoꝵ profecto flãma: amor
est. Quia quo subtilius claritatẽ diui¬
nitatis eius aspicuĩt eo ualidiꝰ in eius
amore flamiuescũt. Sed quid prodest
nos de augelicis spiritibus ista prestrin¬
gere. si non studeamus hec etiã ad nros
profectus congrua consideratione deri¬
uare: Quia enĩ suꝑna illa ciuitas ex
angelis et homimbus constat: ad quã
tantũ credimus humani generis ascẽ¬
dere. quantos illic contigit electos ange¬
los remansisse: sicut scriptũ est. Statuit
terminos gentiũ scdm numerũ angeloꝵ
dei. Debemus et nos aliquid ex illis
distinctionibus suꝑnoꝵ cimũ. ad usũ
nostre cõuersationis trahere nosqz ipõs
ad incremẽta uirtutũ bonis studiis in¬

Expanded text:
spirituum agmina, que ex singulari propinquitate conditoris sui incomparabili ardenamque ardentes vel incendentes vocantur. Quae, quia ita Deo conjuncta sunt ut inter haec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent, quanto hunc vicinius vident. Quorum profecto flamma amor est, quia quo subtilius claritatem divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. 11. Sed quid prodest nos de angelicis spiritibus ista perstringere, si non studeamus haec etiam ad nostros profectus congrua consideratione derivare? Quia enim superna illa civitas ex angelis et hominibus constat, ad quam tantum credimus humanum genus ascendere, quantos illic contigit electos angelos remansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei , debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis in
Abbreviated transcription (Latin):
a patre discedẽs. homo proprie
fieri dignatus est: secreto suo
nusterio quo ip̃e nouit. Qui qm̃
totũ suscepit qd̾ est hoĩs. homo
totus est: et totũ accipiens qd̾ dei
est: omĩno aliud quã deus. qui
natus eit ex maria esse nõ potuit
Sat enĩ deus omĩa: et potest
Propterea quia ita est: sciuit
se ac potuit ni utero uirgius si¬
ne sui corruptione misceri atq
unri: ut unus esset xp̃s deus et
honio. una ꝑsona;unaq substã¬
tia. Ob quod dei genitrix electa
et preelecta: iure ab angelo grã
salutatur et predicatur plena
Dere plena: per quã largo sc̃
sp̃s̃ ymbre suꝑ fusa est omis crea¬
tura. Et ideo satis eam deuotissiẽ
primũ angłs ueneratur. et salu¬
tat. Miratur itaqz et ip̃e. qualis
aut quanta sit quã salutat. Nõ
eiũ simplex fateor. uel cõsueta fuit
ista salutatio: sed omi admiratiõe
digna. Si quidẽ uenerationis fuit
Driatio. oblatio muneris: famu¬
latus obsequii. Quia et si i sc̃s
patribus et ꝓphetis grã fuisse credit᷑:

Expanded text:
a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnino aliquid aliud quam Deus qui natus est ex Maria, esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virginis sine sui corruptione misceri atque uniri, ut unus esset Christus Deus et homo, una persona, unaque substantia. Ob quod Dei genitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam salutat. Non enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uelit. Que est ista que ascendit de
deserto deliciis afflucns. in nixa suꝑ dilec¬
tum meũ: Sub arbore malo suscitam
te: ibi corcupta est mater tua. ibi uiola¬
ta est gentrix tua. Pone me ut signacu.¬
lum suꝑ cor tuũ. ut signaculũ suꝑ bra¬
chium tuũ. quia fortis est ut mors dilec

Expanded text:
dit de deserto, deliciis affluens, innixa super dilectum suum? Sub arbore malo suscitavi te: ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua: Pone me ut signaculum super cor tuum; ut signaculum super brachium tuum: Quia fortis est ut mors dilec
Abbreviated transcription (Latin):
te fratrẽ meũ suggentẽ ubera matris m̃e.
ut ĩueniã te foris et de osculer. et iam
nemo me despiciet: A pprehendã te: et
ducã te in domũ matris mee. et in cubi¬
culũ gentricis mce. Ibi me docebis. et
dabo tibi poculũ ex uino condito: et mu¬

Expanded text:
te fratrem meum sugentem ubera matris meae, ut inveniam te foris, et deosculer et jam me nemo despiciet. Apprehendam te, et ducam te in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae, ibi me docebis, et dabo tibi poculum ex vino condito, et mu
Abbreviated transcription (Latin):
spicient cam. Soror nr̃a parna est: et ube¬
ra nõ halat. Quid faciemus sorori nr̃e.
in die quãdo alloquẽda est: Si murus
est: edificemus suꝑ eũ propugnatula
argertea. Si ostiũ est: compinguamus¬
illud tabulis cedrinis. E go murus. et ube¬
ra mea sicut turris: ex quo facta sum corã
co quasi pacem repperiens. Omea fui pa¬
cifico. in ea que habet ppłos. Tradidit eã
custodibus: uir affert profructu eius mil¬
le argenteos. Uinca mea corã me est:
nulle tui pacifici. et ducẽti his qui custodi¬
unt fructus eius. Que habitas in ortis.
amici auscultant: fac me audire uocem

Expanded text:
t eum. Soror nostra parva, et ubera non habet: Quid faciemus sorori nostrae in die quando alloquenda est? Si murus est, aedificemus super eum propugnacula argentea: Si ostium est, compingamillud tabulis cedrinis ego murus et ubera mea sicut turris ex quo facta sum coram eo quasi pacem repperiens vinea fuit Pacifico in ea quae habet populos tradidit eam custodibus le argenteos. Vinea mea coram me est. Mille tui pacifici, et ducenti his qui custodiunt fructus ejus. Quae habitas in hortis, amici auscultant: fac me audire vocem
Abbreviated transcription (Latin):
filii obediunt abrahã. Locutus est ei an¬
gelus de celo. Per memetip̾sũ uro dicit
dñs: quia ob audisti bocem meã. et nõ
pepercisti filio tuo dilecto ꝓpter me: bñdi¬
cens bñdicã te: et ĩplebo semẽ tuũ sicut

Expanded text:
filii obedivit Abraham. Locutus est ei angelus de coelo dicens: Per memetipsum juro, dicit Dominus, quia obaudisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me, benedicens benedicam te, et implebo seme
Abbreviated transcription (Latin):
mmonet nos locus iste frẽs km̃i¬
ut ꝓpter bitam et mores nros:
aliquid de iuramẽto tractemus. Falsa
iuratio: nõ est leue pectatũ. Immo tam
magnũ ꝑctm̃ est falsũ iurare. ut ꝓpter
reatũ false iurationis: dñs prohibuerit

Expanded text:
monet nos locus iste, charissimiut propter vitam et mores vestros aliquid vobis de juramento tractemus. Falsa juratio non est leve peccatum: imo tam magnum peccatum est, falsum jurare, ut propter reatum f
Abbreviated transcription (Latin):
Inc et maria cũctis tanto
benerabilior. quãto et gra¬
tiosior. et quãto uirtute altissimi ex¬
tollitur ad sublimia: tãto clarior
resultat in glia. Plena si quidẽ grã
plena deo. plena uirtutibus. nõ po¬
test nõ possidere pleniter głiam da¬
ritatis eterne: quã plenissime accepit.
ut mater fieret saluatoris. Quã ui¬
derũt om̃s filie syon: et beatã dixer̃t.¬

Expanded text:
inc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit, ut mater fieret Salvatoris. Quam viderunt omnes filiae Sion, et beatissim
Abbreviated transcription (Latin):
ursum hec solẽnitas aliomodo.¬
ailibi declaratur. Temporib
consilio. nubere uolens cũ quadã adoles¬
tula. ualde pulcherrima. accepta a pres¬
bitero nuptiali bñdictione: die quadã
missa etiã iam celebrata. Recordatusq
iuxta altare solus remãsit. lc̃ nona¬
umq solus dnĩce matris ho¬
ras decantaret: et hanc anti¬
phonam. pulchra es et decora filia ilrł̾m
diceret. Subito apparuit ei dña nr̃a.¬
dimittis. et aliã spo llã accipis: Nũquid¬
nõ ego sum pulccior ila: Qũquid ego

Expanded text:
ursum haec solemnitas alibi alio modo declaratur. Tempore naonsilio, nubere volens cum quadam adolescentula valde pulcherrima, accepta a presbytero nuptiali benedictione, quadam die, missa etiam celebrata, recordatus quod juxta altare Virginis solus remansit. Cumque horas Dominicae Matris decantaret, et hanc antiphonam Pulchra es et decora, filia Jerusalem, diceret, subito apparuit dimittis me, et sponsam aliam accipis? Nunquid ego sum optime formosa? Numquid ego
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo uis ut faciã: At illa. Si
sponsã in quid carnalẽ adheiere uis. amoreq
meo ipes dimiseris. me sponsã ni celesti reg¬
no habebis. Et si conceptionis m̃e festũ
anuatim. sexto ydus decembris solen-¬
nter celebraucris. et celebrandũ predi¬
caueris: mecũ in regno ungeniti mei
laureatus cris. Hiis dictis: dña nr̃a ab¬
uero domũ redire renuens. mutuo
absq pareutũ suoꝵ consilio. illics ad
abbatiã quãdã extra patriã illã ꝑgens

Expanded text:
Quid vis, domina, ut faciam? Ait illa : Si sponsam carnalem, cui adhaerere vis, amore mei dimiseris, me sponsam in coelesti regno habebis; et si Conceptionis meae festum annuatim vi Idus Decembris solemniter celebraveris, et celebrandum praedicaveris, mecum in regno filii mei laureatus eris. His dictis beata vero domum adire renuit, et absque parentum suorum consilio, ad abbatiam quamdam extr
Abbreviated transcription (Latin):
et discat cũ ioseph. ꝙ nõ sit pa¬
ter dñi saluatoris. qui ꝑtinet ad dñin
generatio d: do deductus usq ad iosepli.
Cui respondebimus. primũ nõ fuisse cõ¬
suetutinis scripturarũ: ut mulierũ in
generationibus scries texcretur. Deinde
ex una tribu fuisse maria et ioseph; uñ

Expanded text:
et dicat: Cum Joseph non sit pater Domini Salvatoris, 12 quid pertinet ad Dominum generationis ordo deductus usque ad Joseph? Cui respondebimus primum, non esse consuetudinis Scripturarum, ut mulierum in generationibus ordo texatur. Deinde ex una tribu fuisse Joseph et Mariam: unde
Abbreviated transcription (Latin):
locũ sepulti ignorare credi debuerat.
sed fidem ppłi approbare uolebat. Ucĩt
igitur ibs ad monumentũ. in quo laza
tũ. de scpulchro protinus euocauit. Ta¬
zare ĩquit prodi foras. I deo dicit nomẽ
ne om̃s gentes cogerẽtur exire. Clamat
tamẽ ad monumentũ: turbãtur fides
inferi. Expectãt audientiã om̃s mor¬
inquiũt et nos dñs suscitabit. Ubicũq
xp̃s steterat: petebant inferi. Subito
una uox ĩtercepit ceteros. Tfszare. ueni
foras. Non dilatio ulla: retiet furgentẽ
la sepulture. Inuolutus linteis. nodisqz
lineis irretitus. uoce xp̃i caute cicius egre¬
ditur. surgit. ambulat. currit. Et ne
quid quisqmͣ deesse crederet resurgenti.
presẽtibus cũctis. agit grã redemptori.

Expanded text:
locum sepulti ignorare credi debuerat; sed fidem populi approbare volebat. Venit igitur Christus ad monumentum in quo Lazartum, de sepulcro protinus evocavit. Lazare, inquit, prodi foras. Ideo dicit nomen, ne omnes mortui cogerentur exire. Clamat tamen ad monumentum; turbant se inferi, exspectant audientiam omnes morinquiunt, et nos Dominus suscitabit? Ubicumque Christus steterat, patebant inferi. Subito una vox intercepit caeteros, Lazare, veni foras. Non dilatio ulla retinet resurgentem, la sepulturae. Involutus linteis, nodisque lineis irretitus, voce Christi citius egreditur, surgit, ambulat, currit. Et ne quid quisquam deesse diceret resurgenti, praesentibus cunctis agit gratias Redemptori.
Abbreviated transcription (Latin):
zarũ si iste crederent: sacratissima die
pictas iutonabat. N ox sorores con¬
stipante turba miraculi eiulatu mesto
iciuniis lacrimarũ ubertatibus ebrie¬
tate: de genibus stratu tocius corporiᷤ

Expanded text:
 si ista crederent, sacratissima vera Dei pietas intonabat. Mox sorores constipatae turba, ejulatu, aestu, jejuniis, lacrymarum ubertatibus ebriatae, Dei genibus stratu totius corporis
Abbreviated transcription (Latin):
sepultus est et humatus. Contractis
igitur mẽbris. ĩter icumas et ĩ iunera¬
biles costas. pellis tetra distenditur. et hu¬
moris rimis. qui de gurgite uiscerũ laxa¬
batur. fetenti iam sentina. per solũ cada¬
ueris teter. et ceruleus labebatur: Sedq¬
istũ nuuenẽ lazarũ quẽ loquor. dñs
turoꝵ. apłis suis dormire lazarũ dixit.
Quẽ promisit si ad illã ciuitatẽ acce¬
deret: protinus excitandũ. Huic ergo

Expanded text:
sepultura damnaret. Contractis igitur membris inter jejunas et numerabiles costas pellis tetra distenditur, et humoris rivus qui de gurgite viscerum relaxatur, foetenti jam sentina per solum cadaveris teter et caeruleus labebatur. Heistum juvenem Lazarum loquor Dominus turorum Apostolis suis dormisse Lazarum dixit , quem promisit, si ad illam civitatem accederet, protinus excitandum. Hunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ siuis ibat quocũq poterat. ne ĩuenire¬
tur a saule et occideretur. Et quodam
die ab homine diuite qui uocabatur na¬
bal: et tondebat oues suas. petiuit sustẽ¬
taculũ uictus sibi. et eis qui cũ illo erant.
In nuiscricors dare noluit: et quod est
grauius contumeliose respondit. Iura¬
uid scũs dauid: cũ occisurũ se esse. Erat
ciim armatus. Et qd̃ facile fucrat. et
iuste se facere ira persuadente bidebatur:
incautus fudit iurationẽ. et cepit ire
ut faceret qd uirauerat. Occurrit abi¬
gail uicor nabal: et tulit ca necessaria
que poposcerat. Suppliciter eũ rogauit:
flexit et a mariti sanguine reuocauit.
Iurauit temere: sed nõ ĩpleuit iurationẽ
rum redeo admonẽdos uos. Ecte scũs
dauid nõ quidẽ iratus sanguinẽ homi¬
nis fudit. Sed eũ falsũ iurasse. negare
quis poterit: De duobus pctĩs clegit
minimũ. sed minus fuit ulud ĩcompa¬
ratione peioris. Nam per seipm appensũ.
magnũ malũ est falsa uiratio. Prius gͦ

Expanded text:
cum suis ibat quocumque poterat, ne inveniretur a Saüle, et occideretur. Et quodam die ab homine divite, qui vocabatur Nabal, et tondebat oves suas, petivit sustentaculum victus, sibi et eis qui cum illo erant. Immisericors dare noluit, et quod est gravius, contumeliose respondit. Juravit sanctus David, eum occisurum se esse. Erat enim armatus. Et quod facile fuerat, et juste facere ira persuadente videbatur, incautus fudit jurationem; et coepit ire, ut faceret quod juraverat. Occurrit Abigail uxor Nabal, et tulit ei necessaria quae poposcerat. Suppliciter eum rogavit, flexit, et a mariti sanguine revocavit . Juravit temere, sed non implevit jurationem rum redeo ad monendos vos. Ecce sanctus David, non quidem iratus sanguinem hominis fudit; sed eum falsum jurasse negare quis poterit? De duobus peccatis elegit minus: sed minus fuit illud in comparatione majoris. Nam per se ipsum appensum, magnum malum est falsa juratio. Prius
Abbreviated transcription (Latin):
ad se uenire beatum marcialem. Qui
sternens se ad pedes eius cum mag¬
no flectu cepit dicere ad eum. Pecta¬
ui ouir sanctissine. fundens sangui¬
nem iustum: sed precor te ut resus¬
cites armigerum meũ. et me facias
credere in deum tuũ. Ad quem ipse¬

Expanded text:
ad se beatum Martialem venirsternens se dux ad pedes ejus, cum magno fletu coepit dicere: « Peccavi, o vir sanctissime, fundens sanguinem justum; sed precor te ut resuscites hunc armigerum meum, et me facias credere in Deum tuum. » Tunc s
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ socius electionis uoto qui etiã suꝑ¬
stes austor extitit in decrctõ Itaq his
om̃ibus diuina prouidẽtia fideliter or¬
dinatis securus de successore beatus
conius migrauit ad dnñ amen

Expanded text:
situm socius electionis voto, qui etiam superstes auctor exstitit in decreto. Itaque his omnibus divina Providentia fideliter ordinatis, securus de successore beatus Eonius migravit ad Domin
Abbreviated transcription (Latin):
timeas a deo dilecta regina. quia tibi ho¬
die pro transitorio regno cõmutabitur
eternũ. et pro mortali sponso tibi ĩmor¬
talem acquires. Tũcila constans effecta
tortores hortabatur ne qd̃ iussi fuerant
facere morarẽtur. Mistri igitur extra

Expanded text:
t deo dilecta regina, quia hodie tibi pro transitorio regno commutabitur eternum et pro mortali sponso tibi immortalem acquires». Tunc illa robustior tortores hortatur ne quod iussi fuerant facere morarentur; et sic eam extra
Abbreviated transcription (Latin):
infra triduũ quatuor rotas serris fecreis
ret. et ceteros xpĩainos tam dire mortis
exẽplo terreret. Tũt beata uirgo dñi exora¬
uit ut ad laudẽ sui noĩs et cõuersionem
cum tanto ĩpetu diuellendo cõcussit. qd̃¬

Expanded text:
ieri quatuor rotas serris ferreis ret et ceteros christianos tam dire mortis exemplo terreret. Tunc beata uirgo deumeret ad laudem sui nominis et conuersionem cum tanto impetu diuellendo concussit
Abbreviated transcription (Latin):
Ad cuus profecto exequias. quã¬
tũ fas est credere famulabãtur an¬
geli. et uniuerse celoꝵ cõgratula¬
bantur curie. Nec nurũ quia ho¬
nor materuus: eius est qui est na¬
tus ex ea. Quẽ omis celoꝵ ordo
beneratur: et adorat suꝑ se eleuai¬
tum cũ pr̃e in sede maiestatis dei.¬

Expanded text:
Ad cujus profecto exsequias quanAd cujus profecto exsequias quantum fas est credere famulabantur angeli, et universae coelorum congratulabantur curiae. Nec mirum, quia honor maternus ejus est, qui est natus ex ea: quem omnis coelorum ordo veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ de deserto presentis scli. uirga
de radice iesse olim exorta: sed mira¬
bantur clectoꝵ aĩe pre gaudio. que¬
nam esset que etiã meritoꝵ uirtu¬
tibus angloꝵ uinceret dignitatẽ.
De qua rursus. idem sp̃s scũs in eisdẽ
cantias. Que est ista inquit que as
cendit quasi aurora cõsurgens:
Pulchra ut luna. electa ut sol: ter¬
ribilis ut castroꝵ aties ordinata.
Aduuratur autẽ sp̃s scũs. quia os̃
de ascensu huius uirguns admirã¬
tes facit: qd̃ quasi noui diluculi
aurora rutilans. ascensu suo resplẽ¬
deat: multis freta et circũuallata
scõꝵ agminibus. Unde dicitur.
terribilis ut castroꝵ acies ordina¬
ta. Si quidẽ terribilis suis facta
uirtutibus ut castroꝵ aties admo¬
dum ordinata. Hinc inde scõꝵ
angłoꝵ fulta presidiis. Pulchra¬
chrior quã luna: quia iam sine de¬
fectu sui choruscat. celestibus illu¬
strata fulgoribus. Electa ut sol
fulgore uirtutũ: quia ip̃e cã elegit
sol iusticie ut nasceretur ex ca.

Expanded text:
autem de deserto praesentis saeculi virga de radice Jesse olim exorta, sed mirabantur electorum animae prae gaudio quaenam esset quae etiam meritorum virtutibus angelorum vinceret dignitatem. De qua rursus idem Spiritus sanctus in eisdem Canticis: Quae est ista quae ascendit, inquit, quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castrorum acies ordinata ? Admiratur autem Spiritus sanctus, qui omnes de ascensu hujus virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata, hinc inde sanctorum angelorum fulta praesidiis. Pulchrachrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat, coelestibus illustrata fulgoribus. Electa ut sol, fulgore virtutum, quia ipse elegit eam sol justitiae, ut nasceretur ex ea.
Abbreviated transcription (Latin):
runt hoc illi qui potuerũt eñ in cor¬
pore habere presentẽ. sicut martha
et maria quando et lazarus unus
erat ex recũbẽtibus. Sed eo modo
xp̃c etiã iudas ꝑditus ministrauit
Nam et loculos ip̃e habebat: et quã¬
uis ex eis que mittebãtur sceleratis-¬
sume furaretur: per illũ tamẽ etiam
necessaria parabãtur. Hinc est illud
qd̃ cũ ei diceret dũs: qd̃ facis fac cele¬
riter. arbitrati sũt quidã qd̾ eũ iusse¬
riͭ ꝓpter dic̃ festũ necessaria prepa¬
rare: uel ĩ digentibus aliquid dare
Nullo modo igitur de huiuscemodi.¬
ministris diceret dñs: ubi sũ ego ibi
erit et muuster meus: si quis michi
nunistraueuerit honorificabit eũ
pater meus: qm̃ iudam talia mini¬
strantẽ. reprobatũ pocius quã hono¬
ratũ bidemus. ITectio sexta

Expanded text:
runt hoc illi qui potuerunt eum in corrunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit. Nam et loculos habebat ipse. Et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria 412 parabantur. Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus: Quod facis fac velociter, arbitrati sunt quidam quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare vel indigentibus aliquid dare. Nullo modo igitur de hujuscemodministris diceret Dominus: Ubi ego sum, ibi erit et minister meus. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus, quoniam Judam talia ministrantem reprobatum potius quam honoratum videmus. Ut quid e
Abbreviated transcription (Latin):
michi ministrat me sequatur. Quo
fruictui: Quea mercede: Quo pre¬
nio: ¶t ubi sũ niquit ego: illic
et minister meus erit. Gratis a¬
metur: et operis quo nunistratur
uli prectũ sit esse cũ illo Sobi eñ
bene erit sine illo: Aut quando
esse male poterit cũ illo: Audi eui¬
dencius. Si quis michi ministraue¬
rit: honorificabit eũ pater meus. Qͦ
honore nisi ut sit cũ filio eiuis: Qed̾
cnĩ suꝑius ait. Ubi sũ ego illic et mi¬
nister meus erit. Hoc ĩtelligitur ex¬
posuisse cũ dicit: honorificabit eũ pa¬
ter meus. Nain quẽ maiorẽ honorẽ
accipere poterit ad optatus. quã ut
sit ubi est unicus: I on equalis fc̃s
diuinitati. sed cõsociatus cternitati.
Quid sit autẽ ministrare xp̃o: cui
operi merces tanta ꝓponitur: Noc
pocius debemius ĩquirere. Si enĩ pu
tauerimus esse xp̃o ministrare. ea que
sũt corporis necessaria preparare.
aut cenãti cibũ coquere. uel apponere.
uel poculũ dare. potũq misceri: fece¬

Expanded text:
mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu, qua mercede, quo praemio? Et ubi sum, inquit, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fece
Abbreviated transcription (Latin):
iem uidens decins subridens
dicit ei. Numquid et tu mag̃
effectus es: quia corpus laurentii ab¬
stulisse diceris: Scũs ypolitus respõditꝰ
Hoc feci nõ quasi magns. sed quasi
xp̃ianus. Decius furore arreptus ius¬
sit ut cũ lapidibus os eius contundẽ¬
retur. Et expoliauit eñ ueste qua in¬
duebatur habitu xp̃iano. et dixit ei
Sacrifica et uiues. Sin aliter peri¬
bis per formẽta sicut laurẽtius. Scs
ypolitus dixit. Exemplũ inerear btĩ-
laurencii mrͣis fieri. quẽ tu miser au¬
sus fiusti ore polluto noĩare. Exten¬
sus igitur fustibus. et cardis dui cesus
est: donet cedentes de ficerẽt. Inde leua¬
tus a terra. iussit eũ decius uestiri milita¬
ri beste qua gentilis utebatur. et dixit

Expanded text:
em ut vidit, subridens dixit ei: Nunquid et tu magus effectus es, quia corpus Laurentii abstulisse diceris? Sanctus Hippolytus respondit: Hoc feci non quasi magus, sed quasi Christianus. Decius furore repletus, jussit ut cum lapidibus os ejus contunderetur. Et exspoliavit eum veste qua induebatur habitu Christiano, et dixit ei: Sacrifica, et vives; sin aliter peries per tormenta sicut Laurentius. Sanctus Hippolytus dixit: Exemplum merear beati Laurentii martyris fieri, quem tu, miser, ausus fuisti ore polluto nominare. Extensus igitur, fustibus et cardis diu caesus est, donec caedentes deficerent. Inde levatus est a terra, et jussit eum Decius vestiri militari veste, qua gentilis utebatur, et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio. Unde et beatus petrus
dixisse legitur: cũ de dauid loqueret᷑
in testimoniũ: Et sepulcrũ eius in
quid apud nos est. quasi nõ sit ausus
dicere. qd̃ ip̃e aut corpus eius apd̾
nos est: sed tantũ sepulcrũ quo con¬
ditus fuerat. Hinc auint resurrexis¬
se et ip̃m cũ ceteris sc̃s: et ideo uacuũ
remãfisse monumentũ: ut nũc bea

Expanded text:
resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc bea
Abbreviated transcription (Latin):
sed maiorib magis spũalibs suspẽsus ĩ herẽs
rebus aliquãdo se ip̃m ad illa tempora¬
lia: ab eternoꝵ cogitatione relaxabãt
et deponebat. Quibusqz ille dispositis
et ordinatis tamꝙͣ a rebus mordatib
ac molestis animi recursũ ad ĩteriora.
mẽtis et superieda faciebat: quo uel de
ĩueniendis diuinis rebus cogitaret:
uel de iam ĩuentis aliquid dictaret: aut
certe ex iam dictatis atqz trauscriptis.
aliquid emendaret: Et id agebat: ĩ die
laborans: et ne uocte luccaus. st etat
taraꝙͣ illa religiosissima maria tippñ

Expanded text:
sed majoribus magis ac spiritualibus suspensus et inhaerens sed majoribus magis ac spiritualibus suspensus et inhaerens rebus, vix aliquando se ipsum ad illa temporalia ab aeternorum cogitatione relaxabat et deponebat. Quibus ille dispositis et ordinatis, tanquam a rebus mordacibus ac molestis, animi recursum ad interiora mentis et superiora faciebat; quo vel de inveniendis divinis rebus cogitaret, vel de jam inventis aliquid dictaret, aut certe ex jam dictatis atque transcriptis aliquid emendaret. Et id agebat in die laborans, et in nocte lucubrans. Et erat nquam illa religiosissima Maria typ
Abbreviated transcription (Latin):
derentur filio. Pauperibus uero: erogã¬
dos dixerit solidos centũ. Quoille faaĩs
cognito ĩgenuit hominẽ uel fĩ xisse do¬
nationẽ. uel eũ de bono opere penituisse.
et quantũ potuit deo suggerente cordi
eius. cũ dolore auini ex eadem refragra¬
tione dixit: in illius scilicet ĩcrepationẽ
et correptionẽ. et tabulas quas ille spõte mi¬
serat: nec desideratas. nes exactas confe¬
stun reddidit: Pectuniã que illã respuit:
atqz scriptis eundẽ sicut oportuit. et ar¬
guit et corripuit: ãmonens ut de sua si¬
mulatione uel ũiquitate penitentie hu-¬
nilitate deo satis faceret: ne cũ tam gͣui
delictõ de scł̃o exiret. Frequẽtius quoq di¬
cebat magis securius et tutius eccl̃iam
legatã a defunctis Dimissa debere suscuꝑx.
legata magis offerenda esse quã exigẽda:
Cõmendata queqz uero ip̃e nõ suscipie¬
bat: sed uolẽtes suscipere clericos nõ pro¬
hebat ⁊ possidebał ĩtẽtus amore uel ĩplicatꝰ ũ erat:

Expanded text:
derentur filio; pauperibus vero erogandos direxit solidos centum: quo ille sanctus cognito, ingemuit, hominem vel finxisse donationem, vel eum de bono opere poenituisse, et quanta potuit Deo suggerente cordi ejus cum dolore animi ex eadem refragatione dixit, in illius scilicet increpationem et correctionem: et tabulas quas ille sponte miserat, nec desideratas, nec exactas, confestim reddidit, pecuniamque illam respuit; atque rescriptis eumdem, sicut oportuit, et arguit et corripuit, admonens ut de sua simulatione vel iniquitate cum poenitentiae humilitate Deo satisfaceret, ne cum tam gravi delicto de saeculo exiret. Frequentius quoque dicebat, magis securius et tutius Ecclesiam legata a defunctis dimissa debere susciperelegata magis offerenda esse, quam exigenda. Commendata vero quaeque ipse non suscipiebat, sed volentes suscipere clericos non prohabebat et possidebat, intentus amore vel implicatus non erat:
Abbreviated transcription (Latin):
erat pene uacua remanserãt. tũc plena eẽ
uidebantur ut etiã suꝑ fluc̃tia uina in pa¬
iumẽto deciderent: ipsa tamẽ uascula ple¬
na remausissent. Post hec uero cũ aduingẽ¬
ne flumũ in uico sanonno uocabulo ꝑue¬
nissent. erat uẽtus cõtrarius suꝑeminẽs.
ipsũ uero flumẽ tumidũ undis pareret
Metuentes naute ceperũt prohibere ĩtro¬
ire in nauu nauigantes periditarẽt in flui¬
ne. Tũc uir dei albeliã di ctus cuius cure
erat deferre sc̃ corpus: confideus de me¬
ritis sc̃i mr̃is. cõpulit eos dicens. Mictite
in naue et transite securr: quia deus potẽs
est per huius scĩ meritũ has undas quiescẽ.
Cũ autẽ positũ fuisset in naui: et nauigare
cepissent naute. statim unde quieuerũt.¬
Scd cũ ibi naute in eccł̃ia requieuissẽt: que¬
dam peregrina mulier cũ infantulũ cecũ
paruulũ aduenit. tota illa nocte in or̃one
ꝑuigilans. Diluculo uero infans lumẽ qͥd̃

Expanded text:
erat, poene vacua remanserant, tam plena esse erat, poene vacua remanserant, tam plena esse videbantur, ut etiam superfluentia vina in pavimento deciderent, ipsa tamen vascula plena remansissent. 28. Post haec vero, cum ad Vincennam fluvium in vico Sannune vocabulum pervenissent, erat ventus contrarius superiminens, ipsum flumen tumidum undis pareret. Metuentes nauti coeperunt prohibere introire navem, ne navigantes pereclitarent in fluminem. Tunc vir Dei abba iam dictus, cuius curae erat deferre sancto corpore, confidens de meritis sancti martiris, conpulit eos, dicens: 'Mittite in navem et transite securi, quia Deus potens est per huius sancti meritum has undas quiescere'. Cum autem positum fuisset in navem et navigare coepissent nauti, statim undae quieveruntSed cum ibi noctu in ecclesia requievissent, quedam peregrina mulier cum infantulo caeco parvulo advenisset, tota illa noctae in oratione pervigilans, deluculo vero infans lumen quod
Abbreviated transcription (Latin):
nibus ad sc̃i biri corpus in terra proiecis¬
set. statun sanus factus. et suꝑ pedes suos
erectus. ad propria est incolumis reuersus.
Tũc audiẽs quedã mulier a cuius manib
ablata fucrat species propria. facti sũt eius
digiti curur. ita ut medie infixe essent pal¬
me. in tantũ ut ungues in carne absconse.
a se ꝓpria admiserint uirtutẽ. I psa tamẽ
cũ appropĩquasset ad ferctrũ. ĩuocato dei
noĩe et scĩ mr̃is. dircctã ad pristinã sanita¬
tem manu. gracia agens deo: reuersa est ad
ꝓpriã domũ Sed et hoc nõ est silendũ mi¬
raculũ. quiabir dei ansoaldus pontifex au¬
dieus scũi appropĩquasse iam corpus: uelo¬
cem inustrũ direxit. qui ex inter auines
uillã suã daret habundantiã biiu. Onde
pauperes et uulgũ reliquũ qui comitabã¬
tur scõ corpore. habere potussẽt ad refociliã¬
dum se refectionẽ. Sed cũ hoc fuisset factũ
uasa qui intra apotheca unde ip̃m uniũ exi¬

Expanded text:
nibus ad sancti viri corpus in terra proiecisnibus ad sancti viri corpus in terra proiecisset, statim sanus factus et super pedes suos erectus, ad propria est incolomis reversus. Tunc audiens quedam mulier, a cuius manibus ablata fuerat species propria, facti sunt eius digiti curvi, ita ut medio infixissent palmi, in tantum, ut ungues in carnem absconse a se propriam amiserant virtutem. Ipsa tamen cum adpropinquasset ad feretrum, invocatum nomen Dei et sancti martiris, directa ad pristinam sanitatem manu, gratias agens Deo, reversa est ad propriam domum. Sed et hoc non est silendum miraculum, quia vir Dei Ansoaldus pontifex, audiens sanctum adpropinquasse iam corpus, velocem ministrum direxit, quae ex Interamnis villam suam daret habundantiam vini, unde pauperes et vulgus reliquum, qui commitabantur sancto corpore, habere potuissent ad refocilandum se refectionem. Sed cum hoc fuisset actum, vasa, qui intra apotica, unde ipsum vinum exi
Abbreviated transcription (Latin):
stis: peruentũ est ad turoius urbẽ: Hoc
audiens huius ciuitatis pontifex qui tũs
aderat uir dei berthus. processit obiã
cũ choris psallentiũ. cũ lãpadibus uel oĩ
honore habitu. Et acceptũ cũ suis feretrũ
per mediũ transiret ciuitatis: quedã mu¬
lier accusata pro morte uiri sui. collo ac
manibus teneretur cathena exclamauit
dicens. Subueni michi besite leodegari.
qͣsi ĩuocens perco falsis accusatoribus alli¬
gata. C ũq hoc dixisset illico cõseacta ca¬
thena ex collo eiis cecidit et manibus: eadẽ
suꝑ fercteũ proiecit. et apparuit ydonea
que fuerat absq noxa pene punita. Eũ
uero idẽ pontifex cũ magnis laudibus per
suã parrochiã hoc scm corpus deduxisset. et
introisset intra pictauense solũ ad quẽ
crat destinatũ. requicuit paululũ in quẽ¬
dam uinculũ. ignorande nocabulũ. ubi ob¬
miam occurrẽs quidã claudus. Scd cũ se or̃o¬

Expanded text:
stis, perventum est ad Toronus urbe. Hoc stis, perventum est ad Toronus urbe. Hoc audiens huius civitatis pontifex, qui tunc aderat, vir Dei Chrodbertus, processit obviam cum choris psallentium, cum lampadibus vel omni honore habeto. Et acceptum cum suis feretrum , per medium transiret civitatis, quadam mulier accusata pro morte viri sui, collo ac manibus teneretur catena, cum tdicens: 'Subveni mihi, beati Leudaegari, quia innocens pro eo falsis accusatoribus alligata'. Cum hoc dixisset, illico confracta catena ex collo cecidit et manibus eandem super feretro proiecit et apparuit idonea, qui fuerat absque noxa poena punita. Cum vero idem pontifex cum magnis laudibus per suam parrochiam hoc sanctum corpus deduxisset et introisset intra Pectavensem solum, ad quam erat distinatum, requievit paulolum in quendam vicolum Hicurande vocabulum. Ubi obviam occurrens quidam clodus , sed cum se oratio
Abbreviated transcription (Latin):
disse dicitur duos uiros splendidos cũ reli¬
quis sibi ad sistentes ante eam astetisse
Sed tũ euigilasset. et secũ uisionẽ miraret.
et oculi cuis receperũt uisũ. et pedes gressũ.
et lingua locutionis officiũ. ita ut ipsa ex¬
clamaret dicens. Grãs tibi ago omp̃s dẽ.
omibus mẽbris sana: cũ parẽtibus perre¬
xit ad propria. Tongo tẽpore post modũ
uictara. Deinde eũ interritorio turo nici
ciuitatis ꝑuenisset in uinculo. uocabulo
sulnaco: quo prope aderat quedã mulier
a demonio uexata. Quo audiẽtes parẽtes
cius tralẽtes per brachia: cepit clamare
uocibus quia nolebat ad scm̃ uiri feretrũ
accedere: sed ĩ uita tandẽ ꝑacta ad euis
ꝑuenit ferctrũ. Que cũ tetigisset paululũ
huius feretri uestimentũ. mũdata proti¬
nus est a demonio. Et reuersa ad sensũ
propriũ. magis circa feretrũ ad huc uole¬
bat adsistere. Quia ab aduersario se
iterũ metuebat arripere. ex quo iam lib̾a
facta se cernebat iam sana. His itaqz ge¬

Expanded text:
disse dicitur, duos viros splendidos cum reliquis sibi adsistentes ante eam stetisse. Sed cum evigilasset et secum visionem miraret, et oculi eius reciperunt visum et pedes gressum et lingua locutionis offitium, ita ut ipsa exclamaret, dicens: 'Gratias tibi ago, omnipotensomnibus membris sana cum parentibus perrexit ad propria, longo tempore postmodum victura. Deinde cum in territurio Toronici civitatis pervenissent in viculo vocabulo Solnaco, quo prope aderat quedam mulier a demonio vexata. Quo audientes parentes eius, trahentes eam per brahia, coepit vocibus clamare, quia nolebat ad sancti viri feretrum accidere, sed invita tandem peracta ad eius pervenit feretrum. Quae cum tetigisset paulolum huius feretri vestimentum, mundata protinus est a demonio, et reversa ad sensum proprium, magis circa feretrum adhuc volebat adsistere, quia adversarium se iterum metuebat arripere. Ex quo iam libera facta se cernebat iam sana, 27. His itaque ge
Abbreviated transcription (Latin):
basilicã sc̃ĩ plarii delatũ fuisset beati corpus.
alius paraliticus iacens in uia huius tenẽs
feretrũ sanus protinus factus est. Paurlo
post puella ceca scim̃ dei ĩuocans lumẽ amissũ¬
recepit: que secuta usq ad eius tumulũ
ꝑueniens huc usqz deuota deseruit.
ab urbe: et ab ip̃ius ciuitatis presuli cũ

Expanded text:
basilica sancti Helari dilatum fuisset beati corpus, basilica sancti Helari dilatum fuisset beati corpus, alius paraliticus iacens in via, huius tangens feretrum, sanus protinus factus est. Paulo post quaedam puella ceca, sanctum Dei invocans, lumen amissurecipit; quae secuta, usque ad eius tumulum perveniens, hucusque devota deservit. ab urbe et ab ipsius civitatis praesole cu
Abbreviated transcription (Latin):
cum ad quã uir dei ansoaldus antistes obiuiã
accessit: cũ suis scilicet cũ multitudine deri¬
coꝵ uulgi ppłoꝵ et pauperũ. Cũ turibu¬
lis et incensa flagrãtia. cũ crucibus et cereis.
ac nicensis agimnbusq multis canẽtib:
hoc scm̃ corpus suscipiens. ꝑgere cepit ad
urbem. Tũc ibidẽ quedã aderat femina. ml¬
tis iam ãnis intantũ curua. ut etiã caput
nnflexũ. pene adherit gemia. Cũ paululũ
oculos crexisset. orans ad scm̃ mrͣis feretrũ
reuersũ est ad pristinũ rigorẽ corpusculũ¬
euis. Mirans hec pontifex et om̃s cũ ip̃o
adstantes uirtutẽ dei. ac bcatissinn mrͣis.
Tũc cũ canticis et magnis laudibus ꝑueu¬
tum est urbẽ: et sub urbano basilicã in qua
bcata radegũdis requiescit ĩtrauit pontifex
cũ scõ corpore martiris. Ibiqz aderat qui¬
dam paraliticus. et in eus protinus aduẽ¬
tum sanus factus. et quodã itineris spatiũ
setutus feretrũ. remãsisse samus. Sed cũ ad

Expanded text:
iam accessit cum suis, scilicet cum multitudinem clericorum, vulgi, populorum et pauperum, cum turabulis ac incensa flagrantia, cum crucibus et cereis accensis, agminibusque multis canentibus, hoc sanctum corpus suscipiens, pergere coepit ad urbem. Tunc ibidem quedam aderat femina, multis iam annis in tantum curva, ut etiam caput inflexum poene adheserat iaenuam. Cum paulolum oculos erexisset, orans ad sancti martyris feretrum, reversus est ad pristinam rigorem eius corpuscolum. Mirans haec pontifex et omnes cum ipso adstantes virtutem Dei ac beatissimi martyris, tunc cum canticis et magnis laudibus perventum est urbi, et in suburbano basilica, in quod beata Radegundis requiescit, introivit pontifex cum sancto corpore martyris. Ibique aderat quidam paraliticus, et in eius protinus adventum sanus factus et quodam itineris spatium secutus feretrum, remansit sanus. Sed cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
nata est. ut inde tẽptatio demonis ad illã
nõ reuerteretur. Alio bero tpr̃e cũ m
dyocesim benissenus. infans annoꝵ cir¬
citer octo. dericoꝵ habitu ad altare uenit
Obi post predicationẽ quã nõ solũ in
ciuitate. sed etiã in omĩbus parrochiis
cũ potuit per se memoriter facere num¬
me distulit. Eñ se de cancello ad altare
reuocasset. missã iam ceperat celebrare.
Infans uero ip̃e grauiter a spũ nequissi¬
mo cepit uexari. Nain tremore et spu¬
ms horribiliter quaciebatur. Tũc nos
om̃s terror nõ modicus ĩuasit. Ille
uero oculos in celũ cleuans. preces ad

Expanded text:
facta est, ut deinceps temptatio daemonis ad illam facta est, ut deinceps temptatio daemonis ad illam non reverteretur. 20. Alio vero tempore cum in dioceses venissemus, infans annorum circiter octo clericali habitu in altario venit, ubi post praedicationem, – quam non solum in civitate, sed etiam in omnibus parrochiis, cum potuit, per se memoriter facere minime distulit, – cum se de cancello ad altare revocasset, missam iam coeperat celebrare. Infans vero ipse graviter ab spiritu nequissimo coepit vexari, nam tremore et spumis horribiliter quatiebatur. Tunc nos omnes terror non modicus invasit. Ille vero oculos in caelum elevans, preces ad
Abbreviated transcription (Latin):
abolicis occulte atteritur. ut uox cõtuna
eius rogans audiatur et eius qui sibi ad¬
herent respondere penitus nõ possit.
Tũc omĩbus qui seruo xp̃i adherant
poscentibus ut rei ueritas appareret ui¬
dere petierũt. Permictente igitur ip̃o
dño. cũ scũs lucius pbr̃ et didimus dia¬
comis qui eo tpr̃e cũ ip̃o per parrochias
ambulabant ad eam secretius uisendã
prepararent. in quoꝵ etiã et ego obseqͥo
prexi. Si michi fideles credũt corã deo
dico. oculis meis uidi plagas quas ante
aliquot dies indorso et in scapulis acceꝑat
ad sanitatẽ uenire. Pridianas autẽ et
ip̃a nocte ĩpressas retentes inter illas ĩ tex¬
tas. Tũt iterũ exibita ante illũ itatoruis
luminibus oculoꝵ cõfusa et auersa ab
eo facie apparuit ut omĩbus ĩuotesceret
in faciẽ serui dei minine eam posse respi¬
cere. Sed ille capiti eiuis manũ ĩponens
nis horis perungi iussit: statimqz ita sa

Expanded text:
abolicis occulte affligitur, ut vox continua abolicis occulte affligitur, ut vox continua ipsius rogans audiatur, et eis qui sibi adhaerent respondere penitus non possit. 19. Tunc omnibus qui cum servo Christi aderant poscentibus, ut rei veritas appareret, videre petierunt. Permittente igitur ipso domno, sanctus Lucius presbyter et Didimus diaconus, qui eo tempore cum ipso per parrochias ambulabant, ad eam secretius videndam properaverunt, in quorum etiam et ego obsequio perrexi. Si mihi fideles credunt, – coram Deo dico, – oculis meis vidi plagas, quas ante aliquot dies in dorsum et in scapulas acceperat, ad sanitatem venire; pridianas autem et in ipsa nocte impressas recentes inter illas intextas. Tunc iterum exhibita ante illum, ita torvis luminibus oculorum, confusa et aversa ab eo facie, apparuit, ut omnibus innotesceret, in faciem servi Dei minime eam posse respicere. Sed ille capiti eius manum imponens,nis horis perungi iussit: statimque ita sana
Abbreviated transcription (Latin):
nus eus ita inter se collid̾entur quasi ali¬
quid uolentes que lacrimabiliter clama¬
uit. Domni cesari miserere ĩfelici. Ora ut
michi manus mee reddantur. Ille ut erat
consuetus in orationẽ cũ aliis epĩs dixit
huius. Qui obedientissime paruit. sed
clamo te rogo: Tn signa. Iterũ in or̃onẽ
nuli illic pueri uel puelle a parẽtibus mis¬
si tertatum currebant exhibentes uascula
cũ aqua alii cũ oleo ut eis bñdiceret. Cũq
hii qui defferebant contra se urceoles et
ampullas pre multitudine ppłi complo¬
derent. sonus au diebatur ꝑcucientiũ et
uidebatur. et tamẽ uitrũ in quo bñdictio
stellũ qd̵ luco dr̃ uenimus. E rat ibi ma¬
trona quedã entyria noĩe que ancillã suã
offerens ante pedes enis prostrauit. pro
scrutantissimus quid ĩfirmitatis hiberet
niterrogaiuit. Dixerũt. Demontũ qd̃¬
rustici diauam uocant. Que sic affligitur
ut pene omĩbus noctibus assidue cedatur.

Expanded text:
nus eius ita inter se conliderentur, quasi alinus eius ita inter se conliderentur, quasi aliquid volventes. Quae lacrimabiliter clamavit: 'Domne Caesari, miserere infelici; ora, ut mihi manus meae reddantur'. Illius ut erat consuetudo, in oratione cum aliis episcopis istius. Qui obedientissime paruit, sed clamo, te rogo, tu signa. Iterum in oratione pvuli illic pueri vel puellae a parentibus missi certatim currebant, exhibentes vascula cum aqua, alii cum oleo, ut eis benediceret. Cumque hii qui deferebant contra se urceolos et ampullas prae multitudine populi comploderent, sonus audiebatur percutientium et videbatur; et tamen vitrum, in quo benedictio stellum quod Luco dicitur venimus. Erat ibi matrona quaedam Eucyria nomine, quae ancillam suam offerens ante pedes eius prostravit; pro scrutantissimus, quid infirmitatis haberet, interrogavit. Dixerunt: 'Daemonium qrustici Dianam appellant. Quae sic affligitur, ut paene omnibus noctibus assidue caedatur,