comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad stipendia cibi quã & omẽ subsidiũ. uł  iã
armam̃ta nauis inpelagꝰ ꝓhicere. uehem̃t᷑o la¬
boris insistere ut ad terras egrederent᷑. sed nichil
om̃ino ꝓficere ualebant. Nauis uͦ quassata hue
illucq afluctib ferebat᷑. atq om̃s de uita spẽ
nullã habentes red diderat. Statĩq nautę ad

Expanded text:
ipendiam cibi quam et omne subsidium vel etiam armamenta navis in pelago proicere vehementerque labori insistere, ut ad terras egrederentur; sed nihil omnino proficere valebant. Navis vero quassata huc illucque a fluctibus ferebatur adque omnes de vita spem nullam habentes reliquerat, statimque nautae a
Abbreviated transcription (Latin):
ager& ignorabat. Tunc subito suꝑna respect
gr̃a. ad orationũ c̃fugit auxilia. Statimq
solo ꝓstratus. cũ aliquantis ꝑ oracioii incubuissc.
signum crucis contra in manẽ opposuit anguẽ
potentiq uirtute uerboꝵ. ut ad latebras.
quantocius re dir& imꝑat. Iui dicto obedicas
atq ad signũ uiri dĩ fugiers. rapidoq: cursu
ad latebras remeans. in eadẽ in sula ulterius
nusquã cõparuit. Sicq eandẽ insulã ꝑoratioiẽ
beati uiri amandi om̃ps ds̃ ab imminenti lib auit
ꝑiculo. Hoc initiũ signoꝵ eiꝰ ad nos multoꝵ fama
uolitante ꝑlatũ ẽ.

Expanded text:
ageret, ignorabat, cum subito superna respectus ageret, ignorabat, cum subito superna respectus gratia ad orationum confugit auxilia. Statimque solo prostratus, cum aliquantisper orationi incubuisset, signum crucis contra inmanem opposuit anguem potentique virtute verborum, ut ad latebras quantotius rediret, imperat. Qui dicto oboediens atque ad signum viri Dei fugiens rapidoque cursu ad latebras remeans, in eadem insula ulterius nusquam conparuit. Sicque eandem insulam per orationem beati viri Amandi omnipotens Deus ab inminenti liberavit periculo. Hoc inicium signorum eius apud nos multorum fama volitante perlatum e
Abbreviated transcription (Latin):
mandus gͥ scĩssimꝰ atq religiosissimꝰ.
aquitaniȩ partibꝰ haud ꝓcul amari
oceani litthore exchristianis atq u
inclitis parentibus edit. puer ẽ. Pat̃ eius
serenus nomine. genitria eiꝰ amantia uocabat᷑.
Ded cũ iã adolescentiã trãsiens in robur migra¬
r& uirile. ꝙ in modicis desideriis in xp̃i flagrar&
amore. patriã. parentesq relinquens. ogiã insulã
quȩ alit thore oceani maris quadraginta distat
milibꝰ felici nauigans cursu. tandem portũ
receptꝰ ẽ gaudio. Et quia saeras ab infantia
didicerat litteras. eo hoc maiori desiderio suc¬
census. ampliuꝰ in dĩ rebꝰ. crescebat.
Quadã gͥ die dũ ei afratribꝰ imꝑatũ fuisso. ut obȩdi¬
dientiȩ catusa ꝑ insulã deambular& : fit ei repente
obuiam mirȩ magnitudinis serpẽs. Sic̃ isdem
uir dĩ narrare c̃sueuerat: ita ingens atq in mani
qualis nec post nec antea in eadẽ uisus ẽ insula.
Quouiso ꝑt̾ritꝰ puer sic̃ ipsa patiebat᷑ etas. quid

Expanded text:
mandus igitur sanctissimus adque religiosissimus Aquitaniae partibus aut procul a maris Oceani litore ex christianis atque inclitis parentibus aeditus puer est. Pater eius Serenus nomine, genetrix vero Amantia vocabatur. Sed cum iam adulescentiam transiens, in robur migraret virile et inmodicis desideriis in Christi flagraret amore, patriam parentesque relinquens, Ogiam insulam, quae a litore Oceani maris quadraginta distat milibus, felici navigans cursu, tandem portum receptus est gaudio. Et quia sacras ab infantia didicerat litteras, ex hoc maiori desiderio succensus, amplius cotidie in Dei rebus crescebat. 2. Quadam igitur die, dum ei a fratribus imperatum fuisset, ut oboedientiae causa per insulam deambularet, fit ei repente obviam mirae magnitudinis serpens, sicut hisdem vir Dei narrare consueverat, ita ingens atque inmanis, qualis nec post nec antea in eadem visus est insula. Quo viso perterritus puer, sicut ipsa paciebatur aetas, quid
Abbreviated transcription (Latin):
rennuer&. ꝑhanc familiaritatẽ liberiꝰ in regno
ipsiꝰ uł ubieũq eligerde hab& licenti p̃dicandi
seu nationes quã plures ꝑ hanc grãm se posse
cõquirere fatebantur. Tandem fatigatus p̃cibus amboꝵ
facturũ seesse ꝓmisit. Audiens aut̃ rex qđ p̃cibꝰ suis sanctus
ñ rennuer& amandus : statim ipsũ puerũ ad ferri p̃cepit
Qui fatebatꝰ ñ plus anatiuitate habe. quã dies circit̃ quad ragĩta
Accepit itaq gͥ uirscs in manibꝰ puerũ. &benedicets eũ. caticu¬
minũ fecit. Cũq finita oratione nemo excircũ stanti multitu
clara uoce respõdit am̃. Statimq regenerans eũ sacrobap¬
tismate. in positoq nomine sigeb̾to. regẽ atq omẽm exer¬
citũ eiꝰ. tũc sc̃s amandus magno repleuit gaudio. Xuiiii.
Dis itagestis adueniente obitꝰ sui die. treiectensiũ ep̃s felicit̃

Expanded text:
rennueret, per hanc familiaritatem liberius in regno rennueret, per hanc familiaritatem liberius in regno ipsius, vel ubicumque eligeret, haberet licentiam praedicandi, seu et nationes quam plures per hanc gratiam se posse conquiri fatebantur. Tandem igitur fatigatus praecibus amborum, facturum se esse promisit. Audiens autem rex, quod praecibus suis sanctus non rennueret Amandus, statim ipsum puerum adduci praecepit, qui ferebatur non plus a nativitate habere dies scilicet quam quadraginta. Accepto igitur vir sanctus in manibus puerum benedicensque eum caticuminum fecit. Cumque, finitam orationem, nemo ex circumstante multitudclara voce respondit: 'Amen'. Statimque eo regenerans sacro baptismate, inpositoque nomine Sygiberto, regem atque omnem eius exercitum tunc sanctus Amandus magno replevit gaudio. 18. His ita gestis, adveniente obitus die, Treiectensium episcopus feliciter
Abbreviated transcription (Latin):
debe: tandẽ ꝑuenit ad regẽ. Quimillis diebꝰ. in
uilla cui uocabulũ clipiaco e. morabat᷑. Uisoq rex
beatissimo amando: magno replanus egaudio. Pros¬
tratꝰq pedibꝰ beatiuiri. depeabat᷑ ut tanto sceleri
qđ incũ ꝑparauerat. uenia largiri dignaro. Sed
ille ut erat mitissimꝰ. atq supͣmodũ patiens ciciꝰ
dñs filiũ ñ meis p̾cedentib meritis. p̾corq ut eũ sucro
digneris abluere baptismate: atq infiliũ tibi
siens eẽ scł iptũ militantẽ dõ ñ opor terȩ implicari¬
Stutĩ gͥ rex misit ad ecũ uirũ in lustrẽ didontorucis
couenerabilẽ uirũ eligiũ qui tunc inualatioregis
subseculari degebant habitu. Quos tam̃ post ea
egregios sacerdotes atq p̾claros inmeron sienis
Hiũ humilit᷑ uirũ dĩ pecier̃ ut p̃cib regis dara
assensũ atq filiũ ipsiꝰ sacro dignaret᷑ diluere for¬
te & ut eũ enutrire. atq lege imbuere diuina
quã totiꝰ ad sentir&: dicentes qđ si hoc uir dĩ non

Expanded text:
ndem pervenit ad regem, qui tunc illis diebus in villa cui vocabulum Clypiaco est morabatur, visoque rex beatissimum Amandum magno repletus est gaudio, prostratusque pedibus beati viri, depraecabatur, ut tanto scelere, quod in eum perpetraverat, veniam largire dignaretur. Sed ille, ut erat mitissimus atque supra modum patiens, citius Dominus filium, non meis praecedentibus meritis, praecorque, ut eum sacro digneris abluere baptismate atque, ut tibi sit fsciens esse scriptum, militanti Deo nTunc demum rex misit ad eum virum inlustrem Dadonem atque cum eo venerabilem virum Eligium, qui tunc in palatio regis sub saeculare degebantur habitu, quos tamen postea egregios sacerdotes atque praeclaros in meritis, signis Hi humiliter ad virum Dei petierunt, ut praecibassensum, atque filium ipsius sacro dignaretur diluere fonte, et ut eum enutrire, atque lege imbuere divina quantotius adsentiret, dicentesque, quod si hoc vir Dei non
Abbreviated transcription (Latin):
ieq in eodẽ ꝑmanens desiderio. relicto solo pa siuul¬
rentibꝰq turonis ad sepulchrũ scĩssimi petut
martini. Ibiq ꝓstratus. & ꝓfusis inoratione
ubrimȩ lacrimis. ex toto cordis pa&iit affectu.
quatinꝰ uir sc̃s oratione sua apud dm̃ obtinere
mereret᷑. ut nũquã eũ dñs ad solũ ꝓpriũ reme¬
are ꝑmittero: sed om̃em uitȩ suȩ cursũ in pere¬

Expanded text:
e in eodem permanens desiderio, relicto solo parentibusque, Turonis ad sepulchrum sanctissimi petiit Martini, ibique prostratus, profusis in oratione uberrime lacrimis, ex toto cordis petiit affectu, quatenus vir sanctus oratione sua apud Dominum obtinere mereretur, ut numquam eum Dominus ad solum proprium remeare permitteret, sed omni vitae su
Abbreviated transcription (Latin):
ponder&. Ait sc̃s amandus. Dic illi fili. Xp̃s filiꝰ
dĩ uiui crucifixus. Dtatiq aduocẽ illiꝰ inimicus
ut fumꝰ euanuit:
ec multo post cũ quadã die ꝑ mediũ pelagus
nauigar&. nautasq: uerbo moner& dñi. subite
apparuit illis mirȩ magnitudinis piscis Nautȩ
tur mutuisq plausib exultarent subito inosiua¬

Expanded text:
ponderet, ait sanctus Amandus: 'Dic illi, fili: „Christus, filius ponderet, ait sanctus Amandus: 'Dic illi, fili: „Christus, filius Dei vivi, crueifixus". Statimque ad vocem illius inimicus ut fumus evanuit. 11. Nec multo post, cum quadam die per medium pelagus navigaret nautisque verbum moneret Domini, subito apparuit mirae magnitudinis piscis. Nautae tur mutuisque plausibus exultarentur, subito inopina
Abbreviated transcription (Latin):
mosinis largus: Sensu sobrius. corpore castus. atq
int̃diuites & pauꝑes medius. itaut pauꝑes illum
quecsi pauꝑẽ aspicerent. diuites quasi suꝑiorẽ se
estimarent. Uigiliis atq orationi deditus: ser¬
mone cautus.
Siquos aiã captiuos. uel pueros trans marinos
inueniss&: dato p̃cio redimebat. Sp̃aliq eos re¬
generãs lauacro . litteris affatim imbui p̃cipi¬
ebat. Premissaq lib̾tate. ꝑ diũsas relinquebat
ȩccłas. Pluresq ex his postea ep̃os. ł p̃s biteros.
seu honorificos abbates fuisse audiuimꝰ. Xi.
centũ cellensẽ locũ. Quadã gͥ nocte dũ solus ut
illi mos erat orar& : in mundus sp̃i unũ efa¬
mulis ad p̃hensa manu trahebat ad mare.
uolens eũ ibi dimergi. Seo is dem puer qui
trahebat᷑. magnis cȩpit uocibꝰ. clamare dicers
nus sũs. eidẽ puero insultando respondit. Qua¬
lis xp̃s. Sed dũ puer qͥ trahebat minime res¬

Expanded text:
mosinis largus, sensu sobrius, corpore castus adque mosinis largus, sensu sobrius, corpore castus adque inter divites et pauperes medius, ita ut pauperes illum quasi pauperem aspicerent, divites vero quasi superiorem se estimarent, vigiliis atque orationi deditus, sermone cautus. 9. Si quos etiam captivos vel pueros transmarinus invenisset, dato pretio redimebat, spiritalique eos regenerans lavacro, litteris affatim imbui praecipiebat, praemissaque libertate, per diversas relinquebat ecclesias, pluresque ex his postea episcopos vel presbiteros seu honorificos abbates fuisse audivimus. 10.Centumcellensem locum. Quadam igitur nocte, dum solus, ut illi mos erat, oraret, inmundus spiritus unum e famulis, adprehensam manum, trahebat ad mare, volens eum demergi. Sed hisdem puer, qui trahebatur, magnis coepit vocibus clamare, dicens: nus spiritus eidem puero insultando respondit: 'Qualis Christus?' Sed dum puer, qui trahebatur, minime res
Abbreviated transcription (Latin):
uadã nãq die iã ad ꝓpinquante uesꝑa. cũ custo¬
des iuxta morẽ in eccła fecissent diligentia.
sc̃s̃ uir dñi amandus egredientibꝰ cũctis in eccła
paululũ sub stitit. ibi ex deuotione tota nocte
uigilare cupiens. Iunc u unus ecusto dibꝰ eum
inuentũ. c̃tẽptibilit̾ effectũ in iuriis. eiecit
extra ȩccłã. Sedente aut̃ eo in extasi m̃tis in
ad p̃dicationẽ exercendã reũti deber& ammo¬
nuit. dequa uisione sc̃s uir amandus hylarior
redditꝰ accepta benedictione apłi. atq patro¬
cinus. felicit̾ remeauit in galliis¬
Cũ interim paucis post transactis diebꝰ
coactus arege ac sacerdotibꝰ. ep̃s ordinatꝰ est.
Acceptoq pontificatꝰ honore: gentibꝰ ũbum
ȩuangelizare coepit dñi : atq seipsũ in omibꝰ
exemplũ p̃bere bonoꝵ. oꝑũ. Erat aut̃ pussimꝰ.
atq om̃i bonitate replet. Uultu serenꝰ. elemo¬

Expanded text:
Quadam namque die, iam adpropinquante vespera, cum custoQuadam namque die, iam adpropinquante vespera, cum custodes iuxta morem in ecclesiam fecissent diligentiam, sanctus vir Domini Amandus, egredientibus cunctis, in ecclesia paululum substitit, ibique ex devotione tota nocte vigilare cupiens: tum vero unus e custodibus eum inventum, contemptibiliter affectum iniuriis eiecit extra ecclesiam. Sedente autem eo in extasi mentis in ad praedicationem exercendam reverti deberet, admonuit. De qua visione sanctus vir Amandus hilarior redditus, accepta benedictione apostoli atque patrocinia, feliceter remeavit in GalliisCum interim, paucis post transactis diebus, coactus a rege vel sacerdotibus, episcopus ordinatus est, acceptoque pontificatus honore, gentibus verbum euangelizare coepit Domini atque se ipsum in omnibus exemplum praebere bonorum operum. Erat autem piissimus atque omni bonitate repletus, vultu serenus, ele
Abbreviated transcription (Latin):
hec uͦ ab abbate ipsius loci ꝙ afribꝰ beneditiore
ꝑcepta: ciuitatẽ bituricas ad scm̃ panit austri¬
gisilũ. qͥ tunc indĩ rebus magnificus atq insignis
habebatur. Cũq ab eo & ab eiꝰ archidiacono sanc¬
tissimo uidelic& sulpitio. qͥ postea eps claruit.
clemtissime fuiss& susceptꝰ. omi eihu manitate
Iri qua cellula multis diebꝰ ob amorẽ g̃nȩ uitȩ cilitio
tectus & cinere. ieiunus atritꝰ. atq in ędia. orde¬
aceo tantũ ẽtentus pane atq aqua ꝑ paululũ.
corpꝰ suũ sustentauit pocius quã aluit. Sicq
ibidẽ tribꝰ ferme militans lustris. auino &sicera
omino abstinit.
His ita gestis. cęlesti iterũ in flãmatꝰ desiderio.¬
incidit ei cogitatio. ut ad limina beatissimor
uia lustrans loca. tandẽ romã ꝑuenit. Ibiq
scõ saciatꝰ desiderio. p̃dulcia in liminibꝰ aploꝵ
figens oscula: diebꝰ eccłarũ dĩ circuibat loca
nocte u. ad scĩ pori reutebat᷑ eccłam. uii

Expanded text:
sius loci vel a fratribus benedictione percepta, civitate Bituricas ad sanctum petiit Austrigisilum, qui tunc in Dei rebus magnificus atque insignis habebatur. Cumque ab eo vel ab eius archidiacono, sanctissimo videlicet Sulpicio, postea vero episcopum, clementissime fuisset susceptus, omnique ei humanitatis ecerunt. 6. In qua cellula multis diebus ob amorem aeternae vitae cilicio tectus et cinere, ieiuniis attritus atque inedia, ordeaceo tantum contemptus pane atque aquae perpaululum, corpus suum sustentavit potius quam aluit, sicque ibidem tribus ferme militans lustris, a sicera et vino omnino abstinuit. His ita gestis, caelesti iterum inflammatus desiderio,incidit ei cogitatio, ut ad limina beatissimoruvia lustrans loca, tandem Romam pervenit, ibique sancto satiatus desiderio, praedulcia in liminibus apostolorum figens oscula, diebus ecclesiarum Dei circuibat loca, nocte vero ad sancti Petri revertebatur ecclesiam. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
meda fidutiã habent. fidelit̃ am monurt
Nautȩ uͦ nimio sessi labore. hue illucq in
naui iacebant. sopore dep̃ssi. Ipse ana pater in
pupi nauis residens. quie scebat
Tunc ei ex in ꝓuisu sẽs apparuit p&rꝰ trãsicis
ꝑpupĩ nauis. Excitãsq eũ acblant eter allo¬
tranquillitas reddita ẽ magna. Et facto mane.
om̃s qͥ in naui cũ uiro dĩ erãt. sani atq incolo¬
mes adtras regressis¬

Expanded text:
a fiduciam haberent, fideliter admonuit. Nautae vero nimio fessi labore, huc illucque in navi iacebant, sopore depressi; ipse etiam sanctus in puppim navis residens quiescebat. 12. Tum ei ex inproviso sanctus apparuit Petrus, transiens per puppim navis, excitansque eum ac blandeter adlotranquillitas reddita est magna, et facto mane, omnes qui in navi cum viro erant Dei, sani atque incolomes ad terras egressi
Abbreviated transcription (Latin):
lius quidã sc̃ĩ maioli. monachorũ que ꝓpriuꝰ
ruricola nomine Rotb̾tus. habens uxorẽ et
filios. in am̃tiam totus uersus fuerat. Hunc
totis uiribus repugnantẽ. filimparentes uo¬
lent̃ ad memoria sc̃ĩ patris adducunt. obla¬
tionẽ ꝓeo offer̃.⁊ moa mente ⁊ corpore sal¬
uatũ. domũ reducunt.

Expanded text:
lius quidam sancti Maioli monachorumque proprius ruricola, nomine Rotbertus, habens uxorem et filios, in amentiam totus versus fuerat. Hunc totis viribus repugnantem filii et parentes violenter ad memoriam sancti Patris adducunt, oblationem pro eo offerunt, et mox mente et corpore salvatum domum reducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
taretur uspiã ualeret. Haecigit᷑ in somnis monita.
ut ad memoriã sc̃ĩpatris ꝑgeret. auicario euis dem
matronȩ. nimus clamoribus ⁊inportunis precibus
extorsit. ut se uehiculo imponeret. ⁊ silu iniacũ dedi¬
cifaceret. Nec mora. dũ illo ꝑuenit. ⁊ ad sepulchrũ
scĩ accessit. seseque in orationẽ dedit. mẽ bror officia
redintegrant᷑. ⁊ quȩ contracta uenerat erigit᷑. cum
ipsa deo laudes ab omnibus qui eã nouerant reddunt᷑
Pos hȩc rẽgredi illuc undeuenerat cepit. sed nescio quo¬
occulto iudicio. ante quã ueniret ad extrema uillȩ
iterũ debilitat᷑. contrait᷑. iterũ alioꝵ manibus ad sepul¬
chrũ reportatur. atque iterũ dĩ om̃i potentis misera¬
tione. ⁊ patris odironis int̾cessione. pristine sanitati
reddit̾ set nequaquã ulterius extrauillã egredit᷑.¬
nec terminũ sue debilitationis denuo transire conatꝰ

Expanded text:
taretur, uspiam valeret. Hęc igitur in somnis monita, taretur, uspiam valeret. Hęc igitur in somnis monita, ut ad memoriam sancti patris pergeret, a vicario eiusdem matrone nimiis clamoribus et inportunis precibus extorsit, ut se vehiculo imponeret et Silviniacum deduci faceret. Nec mora, dum illó pervenit et ad sepulchrum sancti accessit seseque in orationem dedit, membrorum officia redintegrantur et, quę contracta venerat, erigitur, cum ipsa deo laudes ab omnibus, qui eam noverant, redduntur. Post haec regredi illuc, unde occulto iuditio, antequam veniret ad extrema ville, iterum debilitatur, contrahitur, iterum aliorum manibus ad sepulchrum reportatur atque iterum dei omnipotentis miseratione et patris Odilonis intercessione pristine sanitati reditur, sed nequaquam ulterius extra villam egreditnec terminum suę debilitationis denuo transire conatur.
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ modũ extensa. pęne rũpi uideretur. Stare uel sede¬
re. sine maximo periculo nõ ualebat. Incedere etiã
uix poterat. Et quid dicam Omniũ membrorũ officus
ita care bat. ut melius sibi mortẽ. quam ipsã miserrimã
uitã optaret. Hicergo nutu diuino siluiniacũ cum
magno labore aduenit. ad sepulchrũ scĩ patris se intro¬
duci petiit. ad orationẽ in terra ꝓcubuit. se delonge
uenisse flebili uoce conquestus. ut sc̃s sibi misero opẽ
ferret: cumlacrimis rogauit: Nec mora. Riuũ concreci
sanguinis ibidẽ dũ orarẽt ab interioribus. ꝑhos uiden¬
is cunctis euomuit. Et inde surgens nutib ⁊ uer
se sanũ fore exclamauit Ostendebat autẽ uestim̃to
remansisse. Hisita ꝑ actis. ad ꝓpria gaudens repedauit:
rat morbo.
De QUADÃ COTTRACTA SANA
augustid unensis. molinis est castrũ. suꝑ aleris fluuiũ
membrorũ usũ ita ꝑdiderat. ut nec incedere nisi por¬

Expanded text:
supra modum extensa, poene rumpi videretur. Stare vel sedesupra modum extensa, poene rumpi videretur. Stare vel sedere sine magno periculo non valebat. Incedere etiam vix poterat. Et quid dicam? Omnium membrorum offitiis ita carebat, ut melius sibi mortem quam ipsam miserrimam vitam optaret. Hic ergo divino nutu Silviniacum cum magno labore advenit, ad sepulchrum sancti patris se introduci petiit, ad orationem in terram procubuit, se de longe venisse flebili voce conquestus, ut sanctus sibi misero opem ferret, cum lacrimis rogavit. Nec mora: Rivum concreti sanguinis, ibidem dum oraret, ab interioribus per os videntibus cunctis evomuit. Et inde surgens, nutibus et verbis se sanum fore exclamavit. Ostendebat autem vestimento remansisse. His ita peractis ad propria gaudens rediit. DE rat morbo. DE QUADAM CONTRACTA ERECTugustidunensi Molinis est castrum, super Aligerim fluvium membrorum. usum ita perdiderat, ut nec incedere, nisi por
Abbreviated transcription (Latin):
autisiodorensis ciuitatis quidã Ruricola nomine
Rainaldus manebat. Hic arenibus deorsũ omnẽ uimm¬
brorũ miserat. Auditis ergo uirtutibus signoꝵ quȩ
fiebant adsepulchrũ tanti patris. in plautro se ponifec̃.
⁊ ad liminascã ifratribus ⁊ uxore duci p̃cepit. Quiuenieas
⁊ ad sepulchrũ scĩpatris accedens. ex aqua sepius dicta.
darisibi pecit. languida mẽ bralauit. ⁊ ut sibi sanitas
redderet᷑. deuotus exorauit. Posthec paulatĩ dolor
cimẽ bris abscessit. salus optata redit. ⁊ magis magisque
sione. ad ꝓpria se reportari feci. Nõ multis int̃iectis dieb
nõ iam ue hiculo. sed firmis incedens uestigus. ad limi¬
na scã regreditur ꝓreddita sanitate grãs egit. uota
opͥtulit. suȩ curationis indicia omnibus manifestaui.
unburgo uenerandi patris OTMari. quidã iuuenis
clericus nomine Geraldus manebat. qui idropico mor¬
bo ita ifflige bat᷑. ut neque cibũ. neque potũ si nemagno
dolore sumere ualeret. Ita uenter intumuerat. ut cutu

Expanded text:
Antissiodorensis civitatis quidam ruricola nomine Rainaldus manebat. Hic a renibus deorsum omnem vim membrorum amiserat. Auditis ergo virtutibus signorum quae fiebant ad sepulcrum tanti Patris, in plaustro se poni fecit, et ad limina sancta a fratribus et uxore duci praecepit. Qui veniens et ad sepulcrum sancti Patris accedens, ex aqua saepius dicta dari sibi petiit, languida membra lavit, et ut sibi sanitas redderetur devotus exoravit. Post haec paulatim dolor a membris abscessit, salus optata redit, et magis magisque sione, ad propria se reportari fecit. Non multis interiectis diebus non iam vehiculo sed firmis incedens vestigiis, ad limina sancta regreditur, pro reddita sanitate gratias egit, vota obtulit, suę curationis inditia omnibus manifestavit et in burgo venerandi patris Otmari quidam iuvenis clericus nomine Geraldus manebat, qui ydropico morbo ita affligebatur, ut neque cibum neque potum sine magno dolore sumere valeret. Ita venter intumuerat, ut cutis
Abbreviated transcription (Latin):
sil uiniacensi quo sc̃i requiescit. erit quidã mer¬
cator nomine. Rinaldus. qui ꝓpt̃ diuturnum
ngrauissimũ langorẽ penitꝰ memoriã. i sensu
anuserat. Hlunc fr̃s ⁊ parentes ad scpulcrũ tan¬
tipatris ceper̃ deducere. set ut signo scẽ crucis
semuniret. uel pect tunderet. nõ potuer̃ suadere
Uenientes itaquȩ ad sc̃i patris memoriã. quodã oblationis
munꝰ ꝓinfirmo suꝑsepulc hrũ offer̃. ⁊ censũ de nomina tũ¬

Expanded text:
Silviniacensi, quo sanctus requiescit, erat quidam mercator, nomine Rainaldus, qui propter diuturnum et gravissimum languorem penitus memoriam et sensum amiserat. Hunc fratres et parentes ad sepulcrum tanti Patris coeperunt deducere; sed ut signo sanctae crucis se muniret, vel pectus tunderet, non potuerunt suadere. Venientes itaque ad sancti Patris memoriam, quoddam oblationis munus pro infirmo su
Abbreviated transcription (Latin):
uodã ⁊ẽtore. dõidẽ uire sc̃s mpod
pat̾ niacũ moniret᷑: erat ibi quidã puerulus mona¬
chus nomine Rodulfus. quẽ illa satis horrenda
infirmitas. quȩ in illis regionihus multis accidere
solet ingutture. ita detur pauerat. ita de onesta¬
uerat ita etiã uocẽ pene incer cluserat. ut in illa
parte corporis nõ iam species es segut turis. sed
quedã uideretur intu mescere pestis. Misertus
eat manibus locũ tumoris at trectat. signũ crucis
suꝑ imprimit. salutaria quedã uerba simul dicit.
nsic abire ꝑmittit. Mirõ inmodũ. Illetumorsic̃
malus post quã semel affecerit in dies solet eres¬
cere. itauersauice inisto extunc cepit euanescere.
iin pristinã formã deturpatũ guttur redire.
iusque in presentẽ diẽ.optata fruitur sanita

Expanded text:
uodam tempore dum idem vir sanctus apud Paterniacum moraretur, erat ibi quidam puerulus monachus nomine Rodulfus, quem illa satis horrenda infirmitas, que in illis regionibus multis accidere solet in gutture, ita deturpaverat, ita dehonestaverat, ita etiam vocem poene intercluserat, ut in illa parte corporis non iam speties esse gutturis sed quedam videretur intumescere pestis. Misertus cat, manibus locum tumoris attrectat, signum crucis superimprimit, salutaria quedam verba simul dicit et sie abire permittit. Mirum in modum ille tumor sicut in aliis postquam semel affecerit in dies solet crescere, ita versa vice in isto ex tunc coepit evanescere, in pristinam formam deturpatum guttur redire, et usque in presentem diem optata fruitur sanitate.
Abbreviated transcription (Latin):
mulier pauꝑcula ibi tunc aderat.similiter
exmulto tẽpore toto corpore debili. quȩ upsa
eadẽ die in cõspectu multitudinis uigorẽ obtinuit
dẽ que tẽpore hȩtria suꝑscripta miracula fic¬
ri repletis stupore uehe menti. fit itaquȩ ingens
leticia currit ꝑ aures cunctor n miraculoꝵ
uolitans fama. ł lominib: ꝓmiscui sexus eccła
cõpletur diuersis ninm̃sis clamoribus concutit᷑.
Psallebant monachi cũcleriois in iubilo. ad celũ
us que pp̃li uoces dabant p̃gaudio. tante nouita¬
tis stupefacti miraculo. Xp̃s inscĩs sius sẽꝑmira
bile ab omnibus p̃dicat᷑.⁊ quantũ seruus sibi f¬
delissimus. deeiꝰ grã possit. certis indicus. mani¬
festisque signis declaratur. ⁊ cunctorũ ore cȩle¬
bratur.
dequodã cartiuo auincyus

Expanded text:
mulier paupercula ibi tunc aderat, similiter ex multo tempore toto corpore debilis, quae et ipsa eadem die in conspectu multitudinis vigorem obtinuit demque tempore haec tria supra scripta miracula fieri, repleti sunt stupore vehementi . Fit itaque ingens lętitia, currit per aures cunctorum miraculorum volitans fama. Hominibus promiscui sexus ecclesia completur, diversis et inmensis clamoribus concutitur. Psallebant monachi cum clericis in iubilo, ad cęlum usque populi voces dabant pre gaudio, tante novitatis stupefacti miraculo. Christus in sabilis ab omnibus predicatur, et quantum servus sibi fidelis de eius gratia possit, certis inditiis manifestisque signis declaratur et cunctorum ore celebratur. DE QUODAM CAPTIVO A VINCU
Abbreviated transcription (Latin):
patri consignant. Quiquanto gestiuit gaudio
ex in mensis deo laudũ fusis preconus qui uolet
clinoscem poterit.
deruodã iot ene

Expanded text:
alacer reddidit. Qui quanto gestierit gaudio ex inmensis deo laudum fusis preconiis, qui volet, dinoscere poterit. DE QUODAM POTEN
Abbreviated transcription (Latin):
mente ꝓptissima spondunt se exequi eius man¬
data. Quis enĩ tantis uiribus nõ ad qui esce¬
ret cui etiã ds̃ nost plerũ que ut ita dicã obseqͥ
udebat᷑ Aurora itaque apparens. missos di¬
rigit. dies subsequens ad loca deducit. Auratũ¬

Expanded text:
ero mente promptissima spondent se exequi eius manero mente promptissima spondent se exequi eius mandata. Quis enim tanti viri precibus non adquiesceret, cui etiam deus noster, plerumque, ut ita dicam, obsequi videbatur? Aurora itaque apparens missos dirigit, dies subsequens ad loca deducit,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando uerus dei amator. odiro. ꝑ alpes iurenses
subito equus multis oneratus sarcinis lapsus. ꝑdeue¬
xa montis usque adꝓfunda uallis int̃ asperrimos
scopulos dilabitur. Nuunt precipites allo broges
frustra nitentes. ⁊ ultra uires aliquid conantes.
andẽ post multas animi conatus. reꝑto equo sano.
aliquanto desarcinulis. cognoscunt de esse librũ
sacram̃torum aureis licteris scriptũ. cum uitreis
uasculis ananglifo opere formatis. Iuȩres. nõpa¬
rũ uiridĩ mestificaui animũ. Uerũ cũ his que res¬
pererant.cepto itinere gradiebantur. Aduespe¬
rascente utẽ die. deuener̃ ad quandã cellã scõ
augendo abbati iure sub ditã. Ubi honorifice a fra¬
tribus illic manentibus suscepti. post exibitã hu¬
manitatẽ. qui eue er̃. Defflucbat autẽ imb copio¬
sus niuibus commixtus. Sirautẽ dñi intimat fra¬
tribus quȩ sibi acciderant. summa exposcens p̃ce
nepigritarentur adeadẽ loca scrutanda accede

Expanded text:
aliquando verus dei amator Odilo per Alpes Iurenses, et subito ęquus, multis honeratus sarcinis, lapsus, per devexa montis usque ad profunda vallis inter asperrimos scopulos dilabitur. Ruunt precipites Allobroges, frustra nitentes et ultra vires aliquid conantes. Tandem post multos animi conatus reperto equo sano et aliquanta de sarcinulis cognoscunt deesse, librum sacramentorum aureis litteris scriptum cum vitreis vasculis anaglipho opere formatis. Quę res non parum viri dei mestificavit animum. Verum cum his, quę reppererant, cepto itinere gradiebantur. Advesperascente autem die devenerunt ad quandam cellam sancto Augendo abbati iure subditam. Ubi honorifice a fratribus illic manentibus suscepti, post exibitam humanitatem quieverunt. Defluebat autem ymber copiosus, nivibus commixtus. Vir autem domini intimat fratribus, que sibi acciderant, summa exposcens prece, ne pigritarentur ad éadem loca scrutanda acceder
Abbreviated transcription (Latin):
Nonenim dñs ipse iħs xp̃ssius illis magnis ⁊ p̃cipius electis discipulis
iniidebat: qutindo eis discebat. Multt habeo ub̵ dicere:
sed ũpotestis ila porttre modo. Ambulandũ ẽ ꝓficiendumẽ :
etescendumẽ ut sint corda nr̃t capatia etirũ rerũ quos cape
modo ñpossumꝰ. Quodii nos ultimꝰ dies ꝓficientes in uenerit:
ibi dicimꝰ qđ hic non potiumꝰ. Siquis aut̃ istt̃ questionem
liquidius imelius nouit seposse ⁊ c̃fidit exponere. absit
ut nonsim parttior discere quã docere. Tantũ netiuderit
quis quã libum arbitriũ sic defenđe ut nob̵ rationem qđ dicimꝰ
nenos inferas intẽpittionẽ : conetur auferre . Rursus nequis¬

Expanded text:
electis discipulis invidebat, quando dicebat, Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus quod hic non potuimus. 8. Si quis autem istam quaestionem liquidius et melius novit se posse et confidit exponere, absit ut non sim paratior discere quam docere. Tantum ne audeat quisquam liberum arbitrium sic defendere, ut nobis orationem qua dicimus, Ne nos inferas in te
Abbreviated transcription (Latin):
sec tamquam exoꝑibus tumuerunt ipso suo tumore
cecittitis offendr̃ in lapidem offensionis. Sic autem
dictume. non potertint ubi intellegendum est quod
credimus ille fidelis ꝑman& negare se ipsũ npotest. De
non potertint credere: culpaẽ uoluntatis humanȩ. Ecce
dico ⁊ego. Quoꝰ quot itmsuꝑbe stpiunt utsue uoluntatis
uirib tntum existiment eȩ̃ tribuendum: ut negeał

Expanded text:
sed tanquam ex operibus tumuerunt; ipso suo tumore caecati, offenderunt in lapidem offensionis. Sic autem dictum est non poterant, ubi intelligendum est quod credimus, ille fidelis permanet, negare seipsum non potest . De non poterant credere, culpa est voluntatis humanae. 10. Ecce dico et ego, quod qui tam superbe sapiunt, ut suae voluntatis viribus tantum exi
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia ftcctum intellegendũe. ut qm ꝑu̾se ⁊ suꝑbe
uoluptiitis erant. ⁊ sutim iusticia constituere uole¬
bant : ad hoc desererent. ut excecarent᷑. Ad hoc exce¬
carentur. ut offenderent in ltipidẽ offensionis : umpleret᷑
facies eoꝵ ignominia. Atq uti humilititi querere nom̃¬

Expanded text:
misericordia factum intelligendum est, ut quoniam supemisericordia factum intelligendum est, ut quoniam supeoluntatis erant, et suam justitiam constituere volebant, ad hoc desererentur, ut excaecarentur; ad hoc excaecarentur, ut offenderent in lapidem offensionis, et impleretur facies eorum ignominia; atque ita humiliati quaererent nom
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ubi resistit᷑ fidĩ xp̃i. Fides autem xpĩest: credere
in eũ qui ustificat impium. credere in medititorem.
sinẽ qͦ in t̃posito non reconciliam̃ dõ. Credere insaluatorẽ
quiuenit qđ perierat querere atq saluare. Credere in eũ
quidia. Sine me nichil potestis sticere. Quiergo ignorans.
dĩ iustitia qua uistificabitur impius. suam uul consti¬
tuere qua coniuncat᷑ suꝑbꝰ in hunc npotest credere.
Hinc ⁊illi non poterant credere. Nonquia muttiri
sapiunt. non possunt credere. Hinc excectntur
induitintur. quia negando diuinum aduitoriu
non adiuuttntur. Hoc deuidȩis qui excecati ⁊ indu¬
ratisunt: ds̃ pssciuit atq in eius spũ ꝓph&a p̃dixit.¬
Iuod uͦ addidit. ⁊ conuertantur i scne eosutrum sub
sententia ubi dictume. ut non uideant occulis & in¬
tellegtnt corde. Quia hicutique dictũẽ utnin
tellegant. Eipsa enĩ cũsio: deillius grãẽ cui dicitur.
Os uirtutũ cũtenos. Anforte ⁊ hoc de suꝑne medicine

Expanded text:
i, ubi resistitur fidei Christi. Fides autem Christi est, credere in eum qui justificat impium ; credere in Mediatorem, sine quo interposito non reconciliamur Deo; credere in Salvatorem, qui venit quod perierat quaerere atque salvare ; credere in eum qui dixit, Sine me nihil potestis facere . Quia ergo ignorans Dei justitiam qua justificatur impius, suam vult constituere qua convincatur superbus, in hunc non potest credere. Hinc et illi non poterant credere: non quia mutari sapiunt, non possunt credere. Hinc excaecantur, et indurantur; quia negando divinum adjutorium, non adjuvantur. Hoc de Judaeis qui excaecati et indurati sunt, Deus praescivit, atque in ejus Spirituod vero addidit, Et convertantur et sanem eos: utrum susententia, ubi dictum est, ut non videant oculis et intelligant corde; quia et hic utique dictum est, ut non intelligant? et ipsa enim conversio de illius gratia est, cui dicitur, Deus virtutum, converte nos . An forte et hoc de supernae medicinae
Abbreviated transcription (Latin):
nimia suȩ uoluntatis. fidutia extulit insuꝑbiã. ⁊ quosdam
nimia suae uoluntatis diffidentiae deiec̃ inneglegentiam.
Illidicunt. Ut qͥd rogtimꝰ dm̃ neuincamꝰ a tempttitione
qđ in nrĩẽ potestate Isti dicunt. Ut quid conamur bene
uiuere qđ mdiẽ pocestate : Odnẽ : opac̃ quies incȩlis. nenos
inferts inquam lib& istitrũ temprttionẽ : sedlibentinos
Anialo. Auddiamꝰ dnm dicentẽ. Rogtuu ꝓte p&re nedefciat

Expanded text:
nimia suae voluntatis fiducia extulit in superbiam, et quosdam nimiae suae voluntatis diffidentia dejecit in negligentiam. Illi dicunt: Ut quid rogamus Deum ne vincamur tentatione, quod in nostra est potestate? Isti dicunt: Ut quid conamur bene vivere, quod in Dei est potestate? O Domine! o Pater qui es in coelis! ne nos inferas in quamlibet istarum tentationum, sed libera nos a malo. Audiamus Dominum dicentem: Rogavi pro
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinem. adhanc habissum discuciendam. ad inscruitibilia
ꝑscruttenda. expectacio urãe krittitis in pingtt. Agnosco
modulũ meum. sentirẽ ħ uideor aetiam modulum urum. Alci
uẽ hoc incrementis meis. ⁊ fortius uiribus mis. luto quia ⁊uris.
Dimul gͦ audiam ammonentem scripturt̃ : atq dicentẽ. Altiora te
nequȩsieris: ⁊ fortiora te nescruttitꝰ fueris. Nonquia ista negit
tas nob̵ cumds̃ magister dicat. Nichilẽ occultũ qđ ñ reuelabit᷑.¬

Expanded text:
altitudinem, ad hanc abyssum discutiendam, ad inscrutabilia perscrutanda, expectatio vestrae Charitatis impingat. Agnosco modulum meum, sentire mihi videor etiam modulum vestrum. Altius est hoc incrementis meis, et fortius viribus meis; puto quia et vestris. Simul ergo audiamus admonentem Scripturam atque dicentem, Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Non quia ista negata sunt nobis, cum Deus magister dicat, Nihil est occultum quod non revelabit
Abbreviated transcription (Latin):
ilo supremũ spectat demore etriũphum.
Iã renitet prima. seruat᷑ ⁊ altera palma.
Cȩlis diuisis cũ uenerit arbic̃ orbis
Cernere cunctoꝵ causas. actus que uirorũ
Tunc crucis indicũ parebit. ⁊ omnibꝰ altũ.
Quã dñs iħs suspensus. mortes acrauit.
Angelicus cetus tunc formida bit ⁊ om̃is.
Celorũ uirtus resonans. tremefacta silebit.
Splendens sol fugiet. pallescens luna recede
Corpora detumulis p̃cedent tunc reseratis.
ła scõr. segregat᷑ sortemaloꝵ¬
Nambonus ad lucẽ prauus que resurget adignẽ
Oouo tuncque nouus. celesti luminedarus.
Sc̃oꝵ medius incedet. ⁊ obuius ibit.
Agmine multoꝵ uallatꝰ comilitonũ.
Quos dño uerbis exemplis consociauit.
OR PRO DILECTO2

Expanded text:
ilo supremum spectat de morte triumphum, Iam renitet prima, seruatur & altera palma, Cœlis diuisis, cum venerit arbiter orbis Cernere cunctorum causas actusque virorum: Tunc crucis indicium parebit & omnibus altum, Quam Dominus Iesus suspensus morte sacrauit. Angelicus cœtus tunc formidabit, & omnis Cœlorum virtus resonans tremefacta silebit; Splendens sol fugiet, pallescens luna recedet: Corpora de tumulis procedent tunc reseratis; Gloria sanctorum segregatur sorte malorNam bonus ad lucem, prauusque resurget ad ignem: Odilo tuncque nouus cœlesti lumine clarus, Sanctorum medius incedet, & obuius ibit, Agmine multorum vallatus commilitonum, Quos Domino verbis, exemplis consociauit. Precatio pro dilecto
Abbreviated transcription (Latin):
ut daret licentiã secu habitare inpalatio. Quistati iussa cõplens migni
reb ditatu & sapientio florib Adornatũ obtepans cor noluntat: nisus¬
desurare uiũ Querse at q regina iudentes honoritice sũsepunt
sipauicis dieb dultiasua uerba & bonitat̾t ostendit intantu ut rex
ad honorẽ pontificalẽ eũce. idoneũ ꝓclamauer. Quc̃ ad hoc om̃selestiq̃

Expanded text:
ut suam daret licentiam secum habitare in palatium. Qui statim iussa conplens, magnis ut suam daret licentiam secum habitare in palatium. Qui statim iussa conplens, magnis rebus ditatum et sapientiae floribus adornatum, obtemperans eorum voluntat regina videntes honorifice susceperunt, et in paucis diebus dulcia sua verba et bonitatem ostendit, intantum ut rex ad honorem pontificalem eum esse idoneum procla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnfantia aparentib inpalatio lochari. francorũ regis traditꝰ.: ab eo dẽ uͥ rege
ñ post multũtẽporis didoni pręsułi pictauensis urbis auunculoĩ scilicet suo
ad imbuendu lit terarũ studi is datus est: Qu̾e idẽ pͣsul cuidã dĩ sacdoti uiro
eruditissimo: ad erudiendũ tradidit: qͥ cũ ꝑannos pluri mos magnis curis docui
odioe tũs pontifici reddidit. Rcceptũq eũ suis cubiculis sub custodia dise iplins
retinuit & qu̾e ad modui idẽ pontifexse castũ corpore custo dierat: fundẽ
similẽ eł fici uoluit: admonens eũ cũ sũma frequentia. ut seiurgiñe c̃ ser¬
pontifice c̃sceratus. Deinde ñ post multũ tẽporis archidiaconus ef¬
fectus : curã subpontifice om̃ib eccłesus ipsius diocesis ẽ. p̾latus.

Expanded text:
infantia a parentibus in palatio Chlothachario Francorum rege traditus, ab eodem vero rege non post multum temporis Didoni praesole Pectavensis urbis, abunculo scilicet suo, ad inbuendo litterarum studiis datus est. Quem idem praesul cuidam Dei sacerdoti, viro eruditissimo ad erudiendum tradidit; qui per annis plurimis magnis curis edocuit edoctumque pontifici reddidit. Receptoque secum suis cubiculis sub custodia disciplinae retenuit, ut quemadmodum idem pontifex se castum corpus custodierat, eundemque similem effici voluit, dicens ei monendo summa frequentia, ut se virginem conserpontifice consecratus. Deinde non post multum temporis archidiaconus effectus, curam sub pontifice omnibus ecclesiis ipsius diocisis est praelatus.
Abbreviated transcription (Latin):
tibusq eius inscribere & ueluti flores ad sepulerum
eius spargere. que introe untib prestent aliquid sua¬
uitatis & grãe redoleantq scđm sui speciẽ quantulo¬
cũq odore. In hoc uero deuotionẽ animi mei offero
& altiora describere uolentib materia p̃sto. nõ oc¬
casione agendi id mlius subripio. Quod op tibi
scae p̾sul ideo mittere disposui quia te nepotẽ ipsi¬
us & ꝑ illũ ad sacdo tugłam accersitũ noui. cõfiders

Expanded text:
tibusque eius inscribere et veluti flores ad sepulchrum tibusque eius inscribere et veluti flores ad sepulchrum eius spargere, quę introeuntibus prestent aliquid suavitatis et gratię redoleantque secundum sui speciem quantulocumque odore. In hoc vero devotionem animi mei offero et altiora describere volentibus materiam presto, non occasionem agendi id melius subripio. Quod opus tibi, sanctę presul, ideo mittere disposui, quia te nepotem ipsius et per illum ad sacerdotii gloriam accersitum novi, confidens
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑIOGUS IOTALDI MONACHI. ADSTEPHANŨ
PoNIFiceR
EUERE N DOPA¬
TRISTEFANO SECUNDUM SUI
nominis inter pretationem poNifi¬
cali gła coronato. Vltimus seruoꝵ.
dĩ seruus. Nomine tantũ monachus
lodsaldus. quicquid inutraq uita
iocundius. Antiquoꝵ philosophoꝵ studia scripu
& monimentis extulerunt prioꝵ suoꝵ laudes &
memoriã. talibus indicus sperantes se facere in mor¬
tales. quos nouerant fuisse mortales. De inde gra¬
du scđo regula a ecclesias tica tanto di cendoꝵ mate¬
ria sublimior quanto ipei certioris directior. scoꝵ ui
rorum p̾elara describit opera ut succedentes & stitit¬
ri habeunt semꝑ quoꝵ sequantur exempla. trtũq
ad illũ referatur aquodatur uirtus & prudenti
a quo &iam dericiatur fortitudo & sapientia.
Adhoꝵ̃ formam ego quantillus cumq homuntio nis¬
tritus magri Ocsilorus magisterio informatusq be¬
neficio quẽ ad modũ hieronimus deblesilla & ne¬
potiano. epytaphiũ qđda uolui de morte uirtu¬

Expanded text:
OGUS IOTSALDI MONACHI AD STEPHANUM PONTIFICEM Reverendo patri Stephano secundum sui nominis interpretationem pontificali gloria coronato ultimus servorum dei servus, nomine tantum monachus Iodsaldus quicquid in utraque vita iocundius. Antiquorum philosophorum studia scriptis et monimentis extulerunt priorum suorum laudes et memorias, talibus inditiis sperantes se facere immortales, quos noverant fuisse mortales. Deinde gradu secundo regula ęcclesiastica, tanto dicendorum materia sublimior quanto spei certioris directior, sanctorum virorum preclara describit opera, ut succedentes et futuri habeant semper, quorum sequantur exempla, totumque ad illum referatur, a quo datur virtus et prudentia, a quo etiam dirivatur fortitudo et sapientia. Ad horum formam ego quantiluscumque homuntio, nutritus magni Odilonis magisterio informatusque beneficio, quemadmodum Hieronimus de Blesilla et Nepotiano epitafium quoddam volui de morte virtu
Abbreviated transcription (Latin):
eus loquendi. nec niin ꝓ tepores in ꝑuidus disserendi
Nibil in eo fulcatũ. nichil affecta cũ. sednatura mirabi¬
diter redlebat eũ corporis positione & ordine uitȩ qua¬
drutũ. E quãuis scđm beatũ abrosiũ upulericuaitie
corporu locũ uirtutis nõ ponamꝰ gram tam̃ nãexcludi¬
mus. Hisuero omissis ad cõpositionẽ mor eius qͥb ꝑ diuina
grãm adornatus exticit. redeam̃¬

Expanded text:
ens loquendi nec minus pro tempore inprovidus disserendi. ens loquendi nec minus pro tempore inprovidus disserendi. Nihil in eo fucatum , nihil affectatum, sed natura mirabiliter reddebat eum corporis positione et ordine vitę quadratum. Et quamvis secundum beatum Ambrosium in pulchritudine corporis locum virtutis non ponamus, gratiam tamen non excludimus. His vero omissis ad compositionem morum eius, quibus per divinam gratiam adornatus extitit, redeam
Abbreviated transcription (Latin):
ut ante nosdictũ est: in corporis statu cernitur. Etquia
ia e. nune de ipsius corporis positione pau ca dicamꝰ.
Crac medioeris in eo statura. Uultus ipse plenus aucco¬
ritatis agrae. mansu& isalaris: &blandus suꝑliis uero &
offensis. ut uix sufferri poss&. t̾ribilis. matie ualidus¬
pullaeeora aus. canitiȩde coratus. Oculiallius ueliti
uoda splendere fulgenaᷤ. intuentib & trorierant. &
memirtena. lacrimi assidui quia sepius aderat tur duis
cup ainedienis. Renihat aiã inipsius mocii. gestu. incesu
stecios auetoritatiꝰ pondũ grauitatis. oranquillita uisiees¬
tor̃. Dccdr sus illiusquasi quidã gratissime iocund¬
tarisia deusa& insolite dilectionis cueutius:. Vsci ul
arllis Mita plena de corus. ut audic nau itea non
mnediaeri erde mulcer & dulcedine madulationi
Serino illius plen su auitatis e grãe ꝓuratio causarum
feliale bat medie tẽperatius: Nec modu ꝓgredi¬

Expanded text:
ut ante nos dictum est, in corporis statu cernitur. Et quia ut ante nos dictum est, in corporis statu cernitur. Et quia ita est, nunc de ipsius corporis posicione pauca dicamus. Erat mediocris in eo statura. Vultus ipse plenus auctoritatis et grätię, mansuetis hilaris et blandus, superbis vero et offensis, ut vix sufferri posset, terribilis. Macie validuspallore ornatus, canitie decoratus. Oculi illius veluti quodam splendore fulgentes, intuentibus et terrori erant et ammiracioni. Lacrimis assidui, quia sepius aderat virtus compunctionis. Renitebat eciam in ipsius motu, gestu, incessu species auctoritatis, pondus gravitatis tranquillitatisque vestigium. Occursus illius quasi quidam gratissime iocunditatis radius et insolite delectationis eventus. Vox illi virilis et ita plena decoris, ut audientium mentes non mediocriter demulceret dulcedine modulationis. Sermo illius plenus suavitatis et gratię, prout ratio causarum se habebat, medie temperatus. Nec modum progredi
Abbreviated transcription (Latin):
digit atq ꝓpas oues dño & sibi reli quit. Quirelue¬
tans & ultra quã credi ponit mattusao minti omi¬
um uoto. cõmuni om̃iũ sententia. admitunctũ osficia
& fenestras : Egrederena ad diffusa lu cẽ egredent. lo¬
quit cibi sponisus tãqua adsponã. incanticis canticor ũ
urte ꝓpera amieu inea. formosa mea & ueni. Ulidelica& aꝑte
dicens. Surge destratio quueis in qͦ tumet soliuscurã
agere queris. ꝓpera & ueni ad impendendã a iã ꝓxemi
cura salutis. ꝑrtudiũ sudulio p̃diciionis. Ostende m
fatie tuã: son& uox tua in aurib meis. Uox eñi tua dul¬
cise & facies tia decora.
vecepio itaq regiminis officio. magus ac magis scoꝵ
cõformabatur exẽpla. & in om̃ib crelesti adornaba¬
tr magistrrio. Prelucebat meo qđdã insigne docum̃tũ.
qđ sub iectis imitandũ eaẽ & tim̃dũ. Q qualis eã int̾ius.
relũcens meo grã dedarabat excerius. Hab itus em̃imtis

Expanded text:
eligit atque proprias oves Domino et sibi reliquit. Qui reluceligit atque proprias oves Domino et sibi reliquit. Qui reluctans, et ultra quam credi possit invitus, communi omnium voto, communi omnium sententia ad iniunctum officium et fenestras? Egredere iam ad diffusam lucem, egredere, loquitur tibi sponsus tamquam ad sponsam in canticis canticorum: Surge, propera, amica mea, formosa mea, et veni. Videlicet aperte dicens: Surge de stratu quietis, in quo tuimet solius curam agere queris, propera et veni ad impendendam etiam proximis curam salutis per studium sedule predicationis. Ostende mox enim tua dulcis et facies tua decora. I, 4. Suscepto itaque regiminis offitio magis ac magis sanctorum conformabatur exemplo et in omnibus cęlesti adornabatur magisterio. Prelucebat in eo quoddam insigne documentum, quod subiectis imitandum esset et timendum. Et qualis esset interius, relucens in eo gratia declarabat exterius. Habitus enim mentis,
Abbreviated transcription (Latin):
niatũ qͣsi quenda. t̃r e repmissionis requrit
introitum & u& eri iterũ deposita saretna. monachi¬
cũ suscẽpit indu itũ. Ihic bone. quã iocundũ erat
cune iudere. ouẽ mundano uellere d etonsã. de lauia¬
crobabtis matis iter ũ acendentẽ. cugeinellis soa ibus
dilectionis uiriusq procedentẽ. nichilstorile secũ por¬
tantem. nichilq uanũ meditãtẽ. lã sũpto habitu
uideres ñam ouẽ ĩt̃ aliã pͥmã opere. extremã ordi¬
ne. acernȩ̨ uiriditatis pascua reqͥrere. lucernarũ
ministeria cõ cinnare. infantũ custo diendoꝵ excubras
obseruare. pauimta uerrere. & queq: uilia officia humi¬
liter ꝑ agere. Sed nõ lacuit margariti. nõdui pecuq
maiolus postinaltosꝓ xp̃o de sudatõ labores. dece¬
nebris igypti egrediur cansitoq marii piculo iherłn
ingreditur. atq in ȩtna pace xp̃o collocat. Iustante uͦ
mortis articulo. doninũ odilone siba sace essorom¬

Expanded text:
niacum, quasi quendam terræ repromissionis requirit niacum, quasi quendam terræ repromissionis requirit introitum, & veteri iterum deposita sarcina, Monachicum suscepit indumentum. Iesu bone, quam iocundum erat tunc videre ouem mundano vellere detonsam, de lauacro Baptismatis iterum ascendentem, cum gemellis fœtibus dilectionis vtriusque procedētem, nihil sterile secum portantem, nihilque vanum meditantem. Iam sumpto habitu videres nostram ouem inter alias primam opere, extremam ordine, æternæ viriditatis pascua requirere, lucernarum ministeria concinnare, infantum custodiendorum excubias obseruare, pauimenta verrere, & quæque vilia officia humliter peragere. Sed non diu latuit margarita, non diu potuiMaiolus post multos pro Christo desudatos labores, de tenebris Ægypti egreditur, transitoque maris periculo, Ierusalem ingreditur, atque in ęterna pace a Christo collocatur. Instante vero mortis