comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatione dissolucot: Pnosusiudex dixit
Si adhuc taommani festis qucmq ꝑspicuis documentis fotinus obhu¬
ius ire desiderct certum ẽ eũ morbide contentionis uitio agi
quitante non subicitur ueritati sed nestudio dilatandi certa¬
minis nebulosa fcclsitatis questionis intendat & in suꝑfluis reb:
necessarium tempus ad summat utilem suis ꝓsecutionibus sinẽ
inponat. Arrius uero atq: athanasius qui filiumdĩ ante ortus
mundi principio depatre genitum confitentur. Quod uidelic&
sabellius paterquae fotinus negabat quomodo in unã eandemq:
aesentiam sidȩi discidium faciant secumq non conueniant aȩdice¬
renonmorentur : ATHA NA SIUS dIXIT:
ubsistere ante scła siliam ueraciter arrius ꝓfit&ur qđ autẽ

Expanded text:
ione dissolvat. XVI. Probus judex dixit: Si adhuc tam manifestis tamque perfectis documentis Photinus obvius ire desiderat, certum est eum morbidae contentionis vitio agi, qui tantae non subjicitur veritati. Sed ne studio dilatandi certaminis nebulosae falsitatis quaestiones intendat et in superfluis rebus necessarium tempus absumat, utilem suis prosecutionibus finem imponat. Arius vero atque Athanasius, qui Filium Dei ante mundi ortus principia de Patre genitum confitentur quod videlicet Sabellius pariter Photinusque negabant, quomodo in una eademque sententia fidei dissidium faciant, secumque non conveniant, edicere non morentur. Athanasius dixit: Subsistere ante saecula Filium veraciter A
Abbreviated transcription (Latin):
qđ apłi tradider̃. hoc scriptum legeritis sed contentus sũ
utibi scriptum non fuerit. Saltemihi deꝑph&is legatur
Deapłorum litteris ostendatur quis has uocũ toler&. Noui¬
creberrinis conciliorũ urorũ decr&is statuistis. Ex surgat
nunc eu nomius utodis similem consit&ur &dicat ubi
hoc legistis ubiscriptũ repperistis utrũ nepat̃ ansilius hanc
dese usus ẽ uocem. Ergo tu arrii quime hodietali cons¬
tringis articulo ut homo usson ꝓpriaepositũ scriptũ ostendã
aut fatere contra in solentes & fortiuas her&icae intelle¬
gentiae prauitates quaedam confessionis nomina ñteme¬
re p̃sũptã sed&̧ consequenti ratione collesta fidei austorita¬
tibus fuisse in sertam ita ut tam nouorum uerborum relin¬
oso intellestu &titer̃ ab solutiones qđ fuerant quaesitae uł
sub ministrate ꝑfidiȩ occasiones autsiid fateri nolueris tuis
non adid ꝓsitendum pi&ate sidei succdente sed pura &nuda
uerborũ ꝓpri&ate scriptum ostende ingenitum aut in passibi

Expanded text:
scriptum legeritis? Sed contentus sum, 96 ut ibi scriptum non fuerit, saltem mihi de prophetis legatur, de apostolorum litteris ostendatur. Quis has vocum toleret noviceleberrimis conciliorum vestrorum decretis statuistis. Exsurgat nunc Eunomius, qui dissimilem confitetur, et dicat: Ubi hoc legistis? ubi scriptum reperistis? utrumne Pater an Filius hac de se usus est voce? Ergo tu, Ari, qui me hodie tali constringis articulo, ut homousion proprie positum ostendam, aut fatere contra insolentes et furtivas haereticae intelligentiae pravitates, quaedam confessionis nomina non temere praesumpta sed ex consequenti ratione collecta, fidei auctoritatibus fuisse inserta; ita ut tot novorum verborum religioso intellectu exstiterint absolutiones, 140 quot fuerant quaesitae vel subministratae perfidiae occasiones. Aut si id fateri nolueris, tuisnon ad id profitendum pietate fidei suadente, sed pura et nuda verborum proprietate scr
Abbreviated transcription (Latin):
Aut hostende scriptũ filiũ patrisimilem autfateri dissimi¬
lem quia hinc erumpas quorursum aeuadas non ẽ tiuste
inplicitũ ꝓpositionib: nexibus enodandi facultas ulla
suppedicas aut concedemihi & consequentib: probare
homo usron iđt unius substantiaȩ fidem autsi concedere

Expanded text:
Aut ostende scriptum, Filium Patri similem, aut fatere dissimilem. Quo hinc erumpas, quorsum evadas non est. Tuis te implicitum propositionis nexibus enodandi facultas nulla suppeditat. Aut concede mihi ex consequentibus probare homousion, id est unius sub tantiae fidem; aut si concedere
Abbreviated transcription (Latin):
cumq generib: captantur iđt cum se nescire dicit ułseiterũ
cognouisse fat&ur autcum rerũ a se facturum plenitudinem
gerit & nunc se iratum nunc&iã placatum ostendit. Quae omnia
si scđm essentia uellimus accipere haec sine dubio passibilem &¬
in ꝓuidã diuinã psitebimur essentiã Inqua aut ignoratio aut
&etẽpore hortu cognitio cadatquã & tristitiam paenitendo con¬
ficiat & lxa ł sub leb& uegetando qđ quid aliud erit nisimutabi

Expanded text:
um generibus coaptantur. Id est, cum se nescire dicit, vel cum se iterum cognovisse fatetur, aut cum rerum a se factarum poenitudinem gerit, et nunc se iratum, nunc placatum ostendit. Quae omnia si secundum essentiam velimus accipere, passibilem sine dubio et improvidam divinam profitebimur esse naturam, in qua aut ignoratio, aut ex tempore orta cognitio cadat; quam et tristia poenitendo conficiant, et laeta subleve
Abbreviated transcription (Latin):
ic& sufficienter & doctius laudabn li breuitate res iudex dix̃,¬
ponderis non om̃a dedõ scđm essentia dici latius tam̃ haec abste
audire desidero cũ tuiloa disputationis tempus ad fuerit:
Dnem sidei nr̃e credulitatem inuenies, athana sius dix̃
Cubsistere ante secula filium ueraciter arrius ꝓfit&ur qđ autem
depatrenatus sit sono tantum odo uocis & simulata uerborũ
confessione non ueritatis ꝓ pri&atem concedit . Dũ eũ apat̃ nae

Expanded text:
doctius, laudabili brevitate responderis, non omnia de Deo secundum essentiam dici; latius tamen haec abs te audire desidero, cum tui loci disputationis tempus adfuerit. Nnem fidei nostrae credulitatem invenies. Athanasius dixit: Subsistere ante saecula Filium, veraciter Arius profitetur. Quod autem de Patre natus sit, sono tantummodo vocis, et simulata verborum confessione, non veritatis proprietate concedit, dum eum a paternae
Abbreviated transcription (Latin):
um & spm̃ scm̃ hunius substantiae uniusq ẽẽ naturae confiteo
ita utnon & nihilo neq: & aliquo seddepatre filium genitum
tate subsistentes ꝓsitecor eẽ ꝑsonas horũ tam̃ natura una est
unaq diuinitas conprobatur prosus iudex dixit:
Nucc̃ quã haec uaria & longe dissimiles sententiarũ urarũ diuer¬
* situs magnam confusionis caliginem nr̃is mentib: incuciat
tam̃ ut cito his ambiguis & suamur & quae sit uere fidei ꝓfessio
cogos camus dignumini euidentiorib scripturae diuinae tes¬
timoniis ad sertionum ur̃arum sententias cõmonere & nelon¬
go orationis ambitu ipsius ꝑmixte disputationis confusionẽ lon¬
nunc arrius psequatur & suamsidem ueridicis testimoniis
astruere non grauetur: arrius dixit
Sm̃me primitus congredi p̃caepisti respondeat athanasius utrum¬
Q simplicis naturae sit dr̃. AtNanaSius dixit
Quis hoc imnius negauerit. arrius dixit.
p espondeat &iam utrũ om̃a quaededõdicuntur scđm essentia

Expanded text:
um sanctum unius substantiae, uniusque esse naturae confiteor. Ita ut non ex nihilo, neque ex aliquo, sed de Patre Filium genitum,tate subsistentes profitear esse personas, harum tamen natura una est, unaque divinitas comprobatur. VII. Probus judex dixit: Quanquam haec varia et longe dissimilis sententiarum vestrarum diversitas magnam confusionis caliginem nostris mentibus incutiat, tamen ut cito his ambagibus exuamur, et ut quae sit verae fidei professio, cognoscamus dignamini evidentioribus divinae Scripturae testimoniis assertionum vestrarum sententias communire. Et ne longo orationis ambitu ipsius permixtae disputationis diffusione pronunc Arius prosequatur, et suam fidem ver dicis testimoniis astruere non gravetur. Arius dixit: Quoniam me primitus congredi praecepisti, respondeat Athanasius utrum simplicis naturae sit Deus. Athanasius dixit: Quis hoc impius negaverit? Arius dixit: Respondeat utrum etiam omnia quae d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ qđ & dr̃ illũ & altauit & clonauit illi nom̃ qđ ẽ suꝑ omnẽ
nom̃ ut in nomine ihũ omne genu flectatur celestiũ terres¬
triũ & infernorum uinde &ipse postpassionẽ quae ei contu¬
lit meritum aiebat. Data ẽ mihi om̃is potestas incaelo & inter¬
ra qđ utiq si ante tẽpora dr̃ e& potestatẽ & tẽpore non acce¬
piss& quã semꝑ eũ habuisse constabat. Sedut dixi obp̃clanun
oboedientiaȩ hacpassionis meritũ diuino ẽ honoredonatus

Expanded text:
it illi nomen quod est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Unde et ipse post passionem, quae ei tale contulit meritum, aiebat: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Quod utique si ante tempora Deus esset, potestatem ex tempore non accepisset, quam 130 semper habuisse constabat. Sed, ut dixi, ob praeclarum obedientiae ac passionis meritum, divino est honore donatus,
Abbreviated transcription (Latin):
mirari usq quaq: ñ deber plurima poenes nos &uaria nouitatẽ
dogmnata &titisse cũ & apud uos thot sententiarũ nouitates
em enserint qđ poene nomina ipsorũ continentur austorũ:
N amcum tres sint in mundoreligiones iudȩ orum pegganorũ & xp̃iano¬
rum multis & longe discr&is sententiarum diuersitatib: una quȩ¬

Expanded text:
nos et varia novitatum dogmata exstitisse, cum et apud vos tot sententiarum novitates emerserint, quot pene nomina ipsorum continentur auctorum. Nam cum tres sint in mundo religiones, Judaeorum, paganorum et Christianorum, multis et longe discretis sententiarum diversitatibus unaqu
Abbreviated transcription (Latin):
um uero dm̃ exdõ lum̃ &lumine aut patrissimilem ẽe Nolo
mihidicas hoc fidȩi ratio pascit hocpi& ar doc& adhancme
nominis ꝓfessionẽ scripturarum consequentia ꝓ uocant. No¬
lo inquã mihi talia obtendas quia & me similia de homo uspi
ꝓbatione respius consitentem. Sed ferto inmanib: diuinoꝵ
uoluminũ codicer & eodem sono hisdemq sillabis p̃distorũ
uocabulorũ nomina inditalege ut hostende scriptũ filiũ patris
similem aut fateri dissimilem qui adhanc erumpar quorursũ
euadas non ẽtuiste implicitum ꝓpositionis nexib: anodanda
facultas ulla subpeditat aut condemihi & consequentib: pro¬
bcre homo usyon iđt unius substantiaȩ fidem aut si concedere
nolueris neganda sunt uniuersa quae ipse fateris quia e ande¬

Expanded text:
Deo, lumen ex lumine, aut Patri similem esse. Nolo mihi dicas; hoc fidei ratio poscit, hoc pietas docet, ad hanc me nominis professionem Scripturarum consequentia provocat. Nolo, inquam, mihi talia obtendas; quia et me similia de homousii probatione respuis proferentem. Sed ferto in manibus divinorum voluminum codices, et eodem sono, iisdem syllabis praedictorum vocabulorum nomina indita lege. Aut ostende scriptum, Filium Patri similem, aut fatere dissimilem. Quo hinc erumpas, quorsum evadas non est. Tuis te implicitum propositionis nexibus enodandi facultas nulla suppeditat. Aut concede mihi ex consequentibus probare homousion, id est unius sub tantiae fidem; aut si concedere nolueris
Abbreviated transcription (Latin):
nantur : Quae tamen ratione & consequentia rerum & istentium
uestiantir dumeorum ueritas & quac originem summunt diui¬
nis contineri litteris inuenitur. quid dicis arriae concedis ho¬
mo uss on. sicut athanasius dicit dediuinis scripturis ꝑ conue¬
nientes ꝓfessionũ qualitater probari annon: ARRIus dixit:
stenescio quasyllogistice artis uersutia obsecutionẽ meam
conatur eludere ego enĩ hocmihi ostendi desidero utrũ ho

Expanded text:
ione ex consequentia rerum existentium vestiantur; dum eorum veritas, ex qua originem sumunt, divinis contineri litteris invenitur; quid dicis, Ari? Concedis homousion sicut Athanasius dicit de divinis Scripturis per convenientes professionum qualitates probari, an non? Arius dixit: Iste nescio qua syllogisticae artis versutia objectionem meam conatur eludere. Ego enim hoc mihi ostendi desidero, utrum h
Abbreviated transcription (Latin):
nasium uł eius austores apłi cam fidem nouorum adiectione
uerborum eatenus corrumpisse ut eos quiantiquis pctrum
inherere docrinis ambitione regiausi censuerint feralibus
relegando edistis: prosus tiudex dixit:
Sip̃sentis negotii ratio postulat ut decr&um niceni recit&ur
concilii id quoq: athanasiur sua ꝓsecutione design& ut& utrisq
uoluntatib Siquid adensũ e illud qđ refertur & trinsecur

Expanded text:
um adjectione verborum catenus corrupisse, ut et eos qui antiquis Patrum inhaesere doctrinis, ambitione regia usi, censuerint feralibus relegandos edictis. Probus judex dixit: Si praesentis negotii ratio postulat ut decretum Nicaeni recitetur concilii, hoc quoque Athanasius sua prosecutione 136 designet; ut ex u
Abbreviated transcription (Latin):
runt nec simboli aut tentici ten& austoritar sed hacure
est aultoritate p̃sumptũ. Rur sus ꝓ secuntur idem ipsi
quis yrmio conuenerant & hanc religiosȩ confessionir fi¬
dem defilio statuunt dm̃ in quiunt & dõ lum̃ & lumine:
Iamhic fotino & humanȩ generationis natura initium tribuit
filio quanta calumniandi occasio pateat ipse. tuqueso mentire
Curenim non similes querimoniarum causas intendat. cur nõ
simili uociferatiane ipsa quoq: insaniat. quid dicitis quid sta¬
tiustis quid sequendo ur̃o iuditio posteris traditis consitendo
filium dm̃ &dõ lum̃ & lumine etende mim utrũ ne eadem
sideiforma iđt in autentico symbolo quem apłi tradiderunt
hoc scriptum legeritis Sed contentus sum ut tibi scriptum non
fuerit saltim mihi deꝓph&is legatur. deapłoꝵ litteris ostenda¬
tur quia suo cum toller& nouitates quisuis ad mittere sensi
Vbi ho clegistis ubi scriptum repperistis utrum nepater anfilius

Expanded text:
nec symboli authentici tradidit auctoritas, sed vestra est temeritate praesumptum? Rursum prosequuntur iidem ipsi qui Syrmio convenerant, et hanc religiosae confessionis fidem de Filio statuunt. Deum inquiunt de Deo, lumen de lumine. Jam hic Photino, qui ex humanae generationis natura initium tribuit Filio, quanta calumniandi occasio pateat, ipse tu, quaeso, metire. Cur enim non similes querimoniarum causas intendat? Cur non simili vociferatione ipse quoque insaniat, dicens: Quid dicitis? quid statuitis? quid sequendum vestro ex judicio posteris traditis? confitendo Filium Deum ex Deo, lumen ex lumine? Ostendite mihi utrum in eadem fidei forma, id est in authentico symbolo, quod apostoli tradiderunt, hoc scriptum legeritis. Sed contentus sum, cum ibi scriptum non fuerit, saltem mihi de prophetis legatur, de apostolorum litteris ostendatur. Quis has vocum toleret novitates? Quis suis admittere sensibUbi hoc legistis? ubi scriptum reperistis? utrumne Pater an Filius
Abbreviated transcription (Latin):
N&uos grauem orationem longissima sensus sidemSiusdix̃
Nec aliquid in hac trinitate nouum &x traneum uaehacsi an
nature unius substantiae credo: arrius dixit:
alia silii alia sp̃s scĩ substantia Nec potest ullo modo in geni¬
ta substantia aut genitafili aut creata spr scĩ conferrina¬
tura unde nec potestate aequules nec magnitudine simi¬
les nec natura consertos a nobis fideli confesione credunt᷑¬

Expanded text:
os gravem oratione longissima sensus, fidem Nec aliquid in hac Trinitate novum extraneumve ac si antnaturae, uniusque substantiae credo. Arius dixit: alia Filii, alia Spiritus sancti substantia. Nec potest ullo modo ingenitae substantiae Patris, aut genita Filii, aut creata Spiritus sancti conferri natura. Unde nec potestate aequales, nec magnitudine similes, nec natura consortes, a nobis fideli confessione credunt
Abbreviated transcription (Latin):
dño nr̃o ihũxp̃o non xp̃iani sed discipuli tantũ modo nomi¬
nabantur & quia multi nouorum dogmatum austores &
cipulor nominabant nec erat ulla nominis discretio in¬
credere nolebant uno discipulorum nomine censerentur:
T unc apłi conuenienter anthiodiam sicut eorum lucanar¬
rante indicant hacta Om̃s discipulos nouo namine iđt xp̃ĩ¬
anos compellant discernenter eos a communi falsorũ disci¬
puloꝵ uocabulo. Vt & diuini ꝑesaiam uocabuli sermo imple¬
r&ur qđ ait. Seruientib: ueromihi uocabitur nom̃ nouũ hanc
ergo ab apłis traditã in nob̵ utendo nominib: formam ecđa
r&inens contra diuersos her&icos ꝓut sane fidȩi ratio
postulabat diuersas aedidit nominũ nouitates deniq: patri
nouũ in nascibilitatis nom̃ eccłã inposuit cũ enĩ sabelliana
heresis genitũ & uirgne patrẽ uolussa adserere ingenitũ
contra hunc confitendo ecła tradidit patrem & utiq indi¬
uinis seripturis in genitum nusquam legimus patrẽ potest

Expanded text:
o Jesu Christo, non Christiani, sed discipuli tantummodo nominabantur. Et quia multi novorum dogmatum auctores exores suos discipulos nominabant: nec erat ulla nominis discretio inerunt ut uno discipulorum nomine censerentur. Tunc apostoli convenientes Antiochiam, sicut eorum Luca narrante indicant Acta, omnes discipulos novo nomine, id est Christianos appellant: discernentes eos a communi falsorum discipulorum vocabulo, ut et divini per Isaiam oraculi sermo impleretur, qui ait: Servientium vero mihi vocabitur nomen novum . XXI. Hanc ergo ab apostolis traditam in novis utendo nominibus formam Ecclesia retinens, contra diversos haereticos prout sanae fideiit nominum novitates. Denique Patri novum innascibil tatis nomen Ecclesia imposuit. Cum enim Sabelliana haeresis genitum ex Virgine Patrem voluisset asserere, ingenitum contra hanc confitendo Ecclesia tradidit Patrem. Et utique in divinis Scripturis ingenitum nunquam ligimus Patrem. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
genitus meus istł & iaħr omnis quinatus ẽ in quid & dõ non
peccat & non potest inquid peccure quia natiui tardĩ con
seruatillum Numigitur quia homines sideles dedõnati
eẽ dicuntur Id circo eis humane natiuitatis aufert origo
aut prius quã dehominib: nascerentur intemundi princi¬
pium ꝑ diuine natiuitatis cõmemorationẽ &titisse cre¬
dendisunt: ARRius dixit:
m̃manises tissime ueritati callidirputationis arte fotinus¬
Sobnititur aeuidentissima ẽ diuinae scripturae auctoritate
sc̃o conspiciens, Ante principiũ scłoꝵ substantialit a paruit
patrẽ dm̃ siliũ &titisse tostatur. hacsi fotinũ altium peritiȩ
sopore demersum & la&caliqui&e sepultũ clarirsime suȩ uo¬
cis p̃conio excitatdicens In principio erat uerbũ & uerbũ erat
apuddm̃ & dr̃ erat uerbum. Hoc erat in principio apudodm̃:

Expanded text:
 Omnis qui natus est, inquit, ex Deo, non peccat : et non potest, inquit, peccare, quoniam nativitas Dei servat illum. Num igitur quia homines fideles de Deo nati esse dicuntur, idcirco eis humanae nativitatis aufertur origo? aut priusquam de hominibus nascerentur ante mundi principium, per divinae nativitatis commemorationem exstitisse credendi sunt? Arius dixit: Quoniam manifestissimae veritati callida disputationis arte Photinus obnititur, evidentissima est divinae Scripturae auctoritate sancto conspiciens, ante principium saeculorum substantialiter apud Patrem Deum Filium exstitisse testatur, ac sic Photinum alto imperitiae sopore demersum, et lethali quiete sepultum, clarissimae suae vocis praeconio excitat, dicens: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud D
Abbreviated transcription (Latin):
homo eẽ dĩ se formam seg in anis secloc&ur. Id hieremias dm̃
fusse prius quã hominis formã dignar&ur ad summare eui¬
dentius aperit dicens Hic ẽ dẽ nr̃ & non deputabitur alter ad
eum qui inuenit omnẽ uiã scientiaȩ & dedit eã iacolipuero
suo & isrł dilecto suo : Post haec interris uisus ẽ & cũ hominib:

Expanded text:
am exinanisse docetur. Item Jeremias Deum fuisse priusquam hominis formam dignaretur assumere, evidentius aperit dicens: Hic est Deus noster, et non deputabitur alter ad eum: qui invenit omnem viam scientiae et dedit eam Jacob puero suo, et Israel electo suo. Post haec in
Abbreviated transcription (Latin):
ut quid mihi hoc nom̃ sequendum in ponit ut quidme adhuiꝰ
nouitatem uiolentius trahit ut quid hõc apłicae fidei super¬
adicit uerbum cuius neꝓph&a quidem nea płi uspiam faci¬
in hac causa sequi necesse ẽ siueraẽ homo usyi adsertio falsa
ẽ apłoꝵ p̃dicatio quisine hoc nomine longo ꝑ tẽpore floruit
Sinuero apłi casides huius nominis & paors uera ẽ sicuti & ẽ
haec sine dubio falsaerit quae antiq: fidȩi nominis nouitatẽ
adicuit. Reuolue cuncta noui &u&eris tostam̃ti uolum ina
quae hoc ẽ sortita uocabulum refugis ARRius dixit:
Quiddicas non satis intellego: AtaNaSius dixit:
Om̃ res antiqua nom̃ nouũ accepit nonuocabulo nouo noue
rȩi uirtus accessit hoc utiq: requiro utrũ resq: antiqua ẽ
simulatim cũ nominis nouitate dampnetur: Arrius dix̃
Des loqueris tortuosas & omni stultitiaȩ miraculo dignas. Siem̃¬

Expanded text:
quid mihi hoc nomen sequendum imponit? Utquid me ad hujusmodi quid mihi hoc nomen sequendum imponit? Utquid me ad hujusmodi novitatem violentius trahit? Utquid hoc apostolicae fidei superadjicit verbum, cujus ne prophetae quidem, nec apostoli uspiam faciin hac causa sequi necesse est: si vera est homousii assertio, falsaomine longa per tempora floruit. Si vero apostolica fides hujus nominis expers vera est sicuti est, haec sine dubio falsa erit, quae antiquae fidei nominis novitatem adjecit. Revolve cuncta Novi et Veteris Testamenti volumina, quae hoc est sortita vocabulum, refugis? Arius dixit: Quid dicas, non satis intelligo. Athanasius dixit: 94 Quoniam res antiqua novum nomen accepit, non vocabulo novo novae rei virtus accessit, hoc utique requiro, utrum res quae antiqua est, simul a te cum nominis novitate damnetur. Arius dixit: Res loqueris tortuosas,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuos & mortuos & in spm̃ scm̃ eos autem quidicunt erat quan¬
donon erat & ante quacm nascer&ur nonerat & quod de non
bilem & demutabilem dm̃ hos anathematizat catholica &
aposto lica ecclesia: ARRI US dixit:
Peruidens uirorum obtime ꝓbeistius decr&a concilii insingil¬
lationem apłice fidȩi ausu temerariae p̃sũptionis suisse cons¬
cripta. Quid enim opus erat nduum hoc homo usyon uocabulũ
antiquis dogmatum regulis inseri. Num quidenim apłi uł
eorum discipuli atq: om̃s ꝑ ordinẽ successores quiad illud
usq tempus in xp̃i confessione uiuentes homo usyi uocabulũ
ignorabant impi&ates sacrilegium in sidȩi ueritate sequentur
fuisse dicimus ꝓ eo scilic& qđ hunius nominis notione priuati
utisti penitus mentiuntur noua introducebantur contra
apłoꝵ statuta dostrina id utiq conueni enserat noue a nob
ingeste doctrinȩ antiquis apłoꝵ obiuare dostrinis & nouita¬
ti uetustate ꝑscribere nonuetustate nouitate ꝑuertere

Expanded text:
uos. Et in Spiritum sanctum. Eos autem qui dicunt: Erat quando non erat, et antequam nasceretur non erat, et quod de non bilem Deum, hos anathematizat catholica et apostolica Ecclesia. XIX. Arius dixit: Pervides, virorum optime Probe, istius decreta concilii in suggillationem apostolicae fidei ausu temerariae praesumptionis fuisse conscripta. Quid enim opus erat novum hoc homousion vocabulum antiquis dogmatum regulis inseri? Nunquid enim apostolos vel eorum discipulos atque omnes per ordinem successores, qui ad illud usque tempus in Christi confessione viventes, homousion vocabulum ignorabant, impietatis sacrilegium in fidei veritate secutos fuisse dicemus, pro eo scilicet quod hujus nominis notione privati,ut isti penitus mentiuntur nova introducebatur contra apostolorum statuta doctrina, id utique conveniens erat, novae a nobis ingestae doctrinae antiquis apostolorum obviare doctrinis, et novitatem vetust
Abbreviated transcription (Latin):
gitur si de monstrauero rei antique & ab cepłis crcedite nouũ
nom̃ cad tributum suisse uistum tetandem fateberis an&iam
si c̃ rem antiquã simul cũ nominis nouitate condempnas
Arrius dixit. Hocnon hostendis pro sus iudex dix̃
Etque ratio causae flagitabat utres antiq: nouum accipe¬
r& nom̃ Numquid enim prius quã huius nominis uocabu¬
lum sortir&ur sine nominis ꝓpri&atem anebat hoc nul¬
lam mihirationis consequentiam habere uid&ur:
arrius dixit: Obtime: at nanasius dixit:
Scdesiastice somꝑmoris ẽ discipline siquando her&icoꝵ¬

Expanded text:
ravero rei antiquae et ab apostolis traditae novum nomen attributum fuisse, victum te tandem fateberis? An etiam sic rem antiquam simul cum nominis novitate condemnas? Arius dixit: Hoc non ostendes. Probus judex dixit: Et quae ratio causae flagitabat ut res antiqua novum acciperet nomen? Numquid enim priusquam hujus nominis vocabulum sortiretur, sine nominis proprietate manebat? Hoc nullam mihi rationis consequentiam habere videtur. Arius dixit: Optime. Athanasius dixit: Ecclesiasticae semper moris e
Abbreviated transcription (Latin):
Nonpigebit autime aut arriũ fotini dementia diuinȩ scrip¬
turȩ austoritatib: arguere qui intantũ prumpit insaniae
utꝓph&cicis atq apłicis dictis uesano furoris sui animo re¬
pugnans nestio qua uilissima derogationis exemplaq: ds̃ ꝓ
nr̃ae redẽptionis salute uoluntario subibit affestũ iniuriam
tante ꝓtulit maiestatis ar ri us dixit:
Solerabilius iud aeorum xp̃o insultantiũ uoces aut crucifixi
latronis blasphemiae audiuntur quac̃ nefanda huius foti¬
nc ꝑfidia sustinetur quis enim ferat purũ hominẽ p̃dicari
pandens ait. Ante sđa fundauitine & ante om̃s colles genuit
ne : Cum parar& celos ad eram illi. Sed & pater ad eundẽ
loquitur dicens &utero ante lucisero genuite. quia enim
stelle usigis temporũ posite erant natiuitatem filii sui:¬

Expanded text:
Non pigebit aut me, aut Arium, Photini dementiam divinae ScripNon pigebit aut me, aut Arium, Photini dementiam divinae Scripturae auctoritatibus arguere, qui in tantum prorupit insaniae, ut propheticis atque apostolicis dictis, vesano furoris sui animo repugnans, nescio quae vilissima derogationis exempla, quae Deus pro nostrae redemptionis salute voluntario subiit affectu, in injuriam tantae protulerit majestatis. XIII. Arius dixit: Tolerabilius Judaeorum Christo insultantium voces, aut crucifixi latronis blasphemiae audiuntur, quam nefanda hujus Photini perfidia sustinetur. Quis enim ferat purum hominem praedicari, pandens, ait: Ante saecula fundavit me, et ante omnes colles genuit me. Cum pararet coelos, aderam illi . Sed et Pater ad eumdem loquitur dicens: Ex utero ante luciferum genui te . Quia enim stellae in signis temporu
Abbreviated transcription (Latin):
It puca ATRIA NASIUS DiXIT
Sabellius unã confitendo ꝑsonã filiũ ante cunctarum originẽ
scłoꝵ subsistere dene gauit qđ ipsud quoq fotinus impis
adseuerare cõmentis ad greditur dumfilio & homine or¬
tus natiui tatem in itium tribuens omnino cũ non fuisse testa¬
tur quae s acrilega opinatus sententia arrii copiosius ꝓsecu¬
tione cassata ẽ aꝑte enĩ & lucidius de monstrabit filiũ dĩ
dm̃ ante tẽpora cunsta subsistere: probus iud ex dix̃:
Nemini aequidem arriũ deꝓpri&ate ꝑsonȩ filii subsistentis con¬
trasabellium satis aegisse. Sed disputationis coiglo uł ratio
poscit ut fotini quoq: assertio ꝓpriȩ debeat secontraniten¬
tiũ resutationis obicem submoueri nedũnimis breuituti
studitis res necessarias omittere uid eamini non enĩ paruã
suȩ fidȩi imulit questionem multis asse uoranodo docum̃tis
filiũ dĩ & maria in itiũ accepisse & indm̃ clarissime actianis
merito ꝓfecisse: ATTIANASIUS dixit:

Expanded text:
Ut puta? Athanasius dixit: Ut puta? Athanasius dixit: Sabellius unam confitendo personam, Filium ante cunctorum originem saeculorum subsistere denegavit: quod ipsum quoque Photinus impiis asseverare commentis aggreditur, dum Filio ex humani ortus nativitate initium tribuens, omnino eum non fuisse testatur. Quae sacrilega opinionis sententia, Ario copiosius prosequente cassata est. Aperte enim et lucidius demonstravit, Filium Dei Deum ante tempora substitisse. Probus judex dixit: Memini equidem 131 Arium de proprietate personae Filii subsistentis contra Sabellium satis egisse; sed disputationis ordo vel ratio poscit ut Photini quoque assertio proprio debeat contra nitentium refutationis obice submoveri; ne dum nimis brevitati studetis, res necessarias omittere videamini. Non enim parvam intulit suae fidei quaestionem, multis asseverando documentis, Filium Dei ex Maria initium accepisse, et in Deum clarissimae actionis merito profecisse. Athanasius dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
&ch̃m illũ & xp̃m dr̃ fecit huncilm̃ quem uos crucifixistis. hos¬
tendens eiudentius ꝓpt̃ pcessionem crucis &xe tempore dm̃ su¬
isse factum non dm̃ ante tẽpora natum. Vnde & paulus
nomen accepit. qđ enin sit ułaccipitur & tempore summit ini¬
cium Nam & semine dauid originis summisse principium
diuina ubiq testantur eloquia. Sic̃ dr̃ addđ loquitur dicens
filius qui egredietur derenib:tuis ipse aedisi cabit domũ mihi
&iterum defructu uentristui ponã suꝑ sedẽ meã. &esaias ec¬
ce radix iesse & surger& regere gentes & apłr defilio inquid suo
qui factus ẽ ei & seminedđ & iterũ memoresto xpm resurre¬
xisse amortius & semine dđ. & angłs ad mariã dabitinquid
bone astionis merito ꝓfecisse: prrosus iudex dixit :
ntendatis a fotino questionib: adiuerso uenientium respon¬
sionibus occurratur: ATTIANASIUS diXIT:
Sieaq: arrius contra sabellium ꝓsecutus ẽ diligenter aduertas
ibi &iã fotini ꝑsidiã parit̃ cognoscis & clusã preop: ud ex dix̃:

Expanded text:
um quem vos crucifixistis : ostendens evidentius, propter passionem crucis, ex tempore Deum fuisse factum, non Deum ante tempora natum. Unde et Paulus:nomen accepit . Quod enim fit vel accipitur, ex tempore sumit initium. Nam ex semine David originis sumpsisse principium, divina ubique testantur eloquia, sicut Deus ad David loquitur, dicens: Filius qui egredietur de renibus tuis, ipse aedificabit mihi domum . Et iterum: De fructu ventris tui ponam super sedem meam . Et Isaias: Ecce radix Jesse exsurget regere gentes . Et Apostom resurrexi se a mortuis ex semine David . Et angelus ad Mariam: Dabit illi, bonae actionis merito profecisse. XII. Probus judex dixit: Intentatis a Photino quaestionibus e diverso venientium responsionibus occurratur. Athanasius dixit: Si ea quae Arius contra Sabellium prosecutus est diligenter advertas, ibi etiam Photini perfidiam pariter cognoscis exclusam. Probus judex dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
las ueridogmatis ꝑceptione ablueris. prosus iudex dixit:
Hocẽ utiq qđ totis uirib: cognoscere cupio qđ sit restũ & ueridicũ
mihi flagito demonstrare quae in ur̃a fide & trinsecus habentur
non nescio quid causa &titerit ut intam uarias diuidam ini
sectas ut que sint uera & quae fint falsa intellegi a nobis omnino
non possunt prius quac ur̃o certamine digno pacientiae mode¬
ramine habito qđ sit congruũ diligentius cogoscamus:¬

Expanded text:
las veri dogmatis perceptione ablueris? Probus judex dixit: las veri dogmatis perceptione ablueris? Probus judex dixit: Hoc est utique quod totis viribus cognoscere cupio, quod sit rectum et veridicum  flagito demonstrari, quae in vestra fide extrinsecus habentur,non nescio, quid causae exstiterit ut in tam varias dividamini sectas, ut quae sit vera, quaeve sit falsa, intelligi a nobis omnino non possit, 88 priusquam vestro certamine, digno patientiae moderamine habito, quid sit congruum diligentius cognoscam
Abbreviated transcription (Latin):
nominis titulo censentur & aueritate eĩ sidei ꝓcul ab errare di¬
cuntur. & diuersas scilic& senciendo & uaria doginatũ instituta
sestando. Scirenunc magnapere desidere quaesit resti dagmati
sides cuiremotis amnib: dubitats ambagib: tenaciter inherere
quaeam Neerroris cecitate & ui cupiens maiorib: tenebraru
errorib: implicer sipcessim & sin eullo ex aminis crimine alicu¬
ius seste quȩ primo hoc currerit imitator ehistam quae utrum
ꝓbasit nec neuł ueritate fulta ignora &ideo siplac& immo
quia placere deb&. uinus quisq: ur̃m in conspeltu nr̃o fidȩi suȩ
sententias pandat ut& aminatione habita quae firmior &¬
uerior cunctis repperta suerit huic om̃s iure credamus et
hanc indubitanter spr&o falsitatis errore sequamur
ARRIUS ET ATHANASIUS dixeRuNIT:
uomodo tibitanti mȩsterii secr&a cõmitere possumus & rei
Lin& ꝑte arbitrum collocare. Quinecdum gentilitatis macu¬

Expanded text:
nominis titulo censeantur, a veritate ejus fidei procul aberrare dinominis titulo censeantur, a veritate ejus fidei procul aberrare dicuntur, diversa scilicet sentiendo et varia dogmatum instituta sectando, scire nunc magnopere desidero quae sit recti dogmatis fides, cui remotis omnibus dubietatis ambagibus tenaciter inhaerere queam; ne erroris caecitate exui cupiens, majoribus tenebrarum erroribus implicer, si passim et sine ullo examinis discrimine, alicujus sectae quae prima occurrerit, imitator existam; quae utrum proba sic necne, vel veritate fulta, ignorem. Et ideo si placet, imo quia placere debet, unusquisque vestrum in conspectu nostro fidei suae sententiam pandat; ut examinatione habita, quae firmior cunctis et verior reperta fuerit, huic omnes jure cedamus, et hanc indubitanter spreto falsitatis errore sequamur. Arius et Athanasius dixerunt: Quomodo tibi tanti mysterii secreta committere possumus, et rei inexpertae arbitrium collocare, qui necdum gentilitatis macu
Abbreviated transcription (Latin):
gentes Monemus itecq ut nrae mansuotudinis austaritate ꝑ¬
cepta inter arriũ uenerabilẽ prbm & athanasium eiusdẽ aucto¬
ris ep̃m huius negotii &x amen facias cgitari p̃cipuae suadens ut
N e nr̃ae pi&atis hac mansuetudinis p̃cepta solita temeritatis audatia
contempnentes ad grauem ꝓuocent iracundiam &lic& huius
sideimunus necdũ p̃ceperis sapientia tam̃ qua p̃ c&eris poller
cinstate credimus posse sine cuius quam susceptionẽ ꝑ sone fi¬
deliter definire dõplus quã homini placaturũ & alia manu
obtamuste beneualere. Data constanti nopoli die .xii. Rlđ
ianuarics cumque recitar&: probus iudex dixit:
enerandi principis sacra quaelestaẽ gestis indatur & adiecit :
Perspiciens in idolorum cultura nullam uerinuminis maiestatẽ
astruitur unus &uerus ds̃ eẽ qui uniuensaq: uidentur & quae
non uidentur uirtute uerbi sui creauit . & qm̃ cũ plures xp̃iani

Expanded text:
gentes. Monemus ut nostrae mansuetudinis auctoritate pgentes. Monemus ut nostrae mansuetudinis auctoritate percepta, inter Arium venerabilem presbyterum et Athanasium ejusdem erroris episcopum, hujus negotii examen facias agitari. Praecipue suadens ut,ne nostrae pietatis ac mansuetudinis praecepta, solita temeritatis audacia contemnentes, ad gravem nos provocent iracundiam. Et licet hujus fidei manus necdum perceperis, sapientia tamen qua prae caeteris polles, cuncta te credimus posse sine cujusquam susceptione personae, fideliter definire, Deo plus 87 quam homini placiturum. Et alia manu: Optamus te bene valere. Data Constantinopoli XII calendas Januarias. IV. Cumque recitaretur, Probus judex dixit: Venerandi principis sacra quae lecta est, gestis indatur. Et adjecit: Perspiciens, in idolorum cultura nullam veri numinis consistereastruitur unus et verus esse Deus qui universa quae videntur, et quae non videntur, virtute verbi sui creavit. Et quoniam cum plures Christiani
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c&eris hominib ꝓbauerat eruditum qui omnib: curis pu¬
blicis ꝓcul amatis inuincta sibi omnicaeleritate maluit ad¬
implere ut iussis imperialib: paruiss& & siden uera cissima
suo &amine conꝓbar&. Hc igitur cumaput laudatiam ur¬
bem syriaȩ scđm constanti imperatoris aduenisset imperiũ
ꝓtribunali inaudicorio sedens turbis hinc atq: inde astantib
arrium atq: athanasum his adloquitur uerbis : Cloriosi hac
pussimi imperatoris constanti facra cammonitus p̃caepit in¬
teruos fidȩi negatium uentilari: at HaNa siuo dixit:
Etquis tam uetoms audiat principalia praecepta abnuere
legatur & recitauit it a coerlantinus. Constantinus pius ꝑp&u¬
no munere paternum adeptur imperium illud nobis ẽ pri¬
tes adserenter se in tegrã sidȩi regulã r&cinere qui n on solum
homines impta seductione fallunt uerum &icm & ingenite ma¬
gestati in iuriam in rogant silicreata substantia diuinitati iun¬

Expanded text:
caeteris hominibus probaverat 86 eruditum. Qui omnibus curis pucaeteris hominibus probaverat 86 eruditum. Qui omnibus curis publicis procul amotis, injuncta sibi, omni celeritate maluit adimplere, ut et jussis imperialibus pareret, et fidem veracissimam suo examine comprobaret. Hic itaque cum apud Laodiceam urbem Syriae, secundo Constantii imperii anno venisset, pro tribunali in auditorio sedens, turbis hinc atque inde astantibus, Arium atque Athanasium his alloquitur verbis: III. Gloriosi ac piissimi imperatoris Constantii sacra commonitus, praecepi inter vos fidei negotium ventilari. Arius et Athanasius dixerunt: Et quis tam vecors ut audeat principalia praecepta abnuere?atum est ita: Constantinus Constantius pius, pno munere paternum adeptus imperium, illud nobis est prites, asserentes se integram fidei regulam retinere; qui non solum homines impia seductione fallunt, verum etiam et ingenitae majestati injuriam irrogant, Filii creatam substantiam divinitati jun
Abbreviated transcription (Latin):
sui genitoris obitũ adueniens suscepiss& imperium sic̃ a cons¬
tantino delegatũ fuerat ab eodem constantio testam̃tũ contra¬
hitur qui obhuius rei grãm intantam aput eũ idem euangelur
tur & qui ob imperandum imperator suerateleuatus subhuius
impiis sensib: r&inens sidem catholicam respuit & a paternis
&iam tempore plurimos martyres multosq: fecerit confes¬
sores alios quoq: effossis oculis hacpoplitib: amputatis semi¬
uiuos reliquid. Non nullos uero rapido surore arreptus in¬
in saniae oꝓpriis sedib: relegando dampnauit . In quibus dñi
dictum uid&ur eẽ compl&um. Sime inquid ꝑ secuti sunt
& uos ꝑsequentur. Hicigitur prius quam arimino ułseleuciã
& uniuerso orbedolo congregar& dñĩ sacerdotes totumunũ
atq athanasium iudicem ẽẽ p̃cepit nomine ꝓbum illũ utiq
quẽ fidelem uiregnosuo & omniũ mundanarũ litterarum

Expanded text:
sui genitoris obitum adveniens suscepisset imperium, sicut a Conssui genitoris obitum adveniens suscepisset imperium, sicut a Constantino fuerat delegatum, Constantio testamentum contradidit. Quin ob hujus rei gratiam, in tanta apud eum idem Evangelus er imperii vocaretur: et qui ob imperandum imperator fuerat elevatus, sub hujus impiis sensibus retinens, fidem catholicam respuit, et a paternis etiam tempore plurimos martyres, multosque confessores fecit. Alios quoque effossis oculis, ac poplitibus amputatis semivivos reliquit, nonnullos vero rabido furore arreptus insaniae, propriis sedibus relegando damnavit. In quibus Domini dictum videtur esse completum: Si me, inquit, persecuti sunt, et vos persequentur . Hic igitur priusquam Arimini vel Seleuciae ex universo orbe dolo congregaret Domini sacerdotes, totum unum  Illum utique, quem fidelem in regno suo et omnium mundanarum artium prae
Abbreviated transcription (Latin):
separatur n&am impia dostrina diuina ecđã latens cunc¬
torum inserer& menter Sedubi imperator comperit inte¬
grã ab ep̃is fidẽ ecđłe ut ẽ ab apłiş traditam sanctius confir¬
mari. Precepit eundem arriũ ut rebellem sacrefidei gilio¬
⁊ religari Sedsicit euam serpens in paradiso dolosir ꝑsua sio¬
nibus laqueauit. Itaquoq: constantiã germanã eius dẽ prin¬
cipis ꝑ quẽdã Aatellitem arri ꝑsidiã in raut ee lacaitin ea
diab oliurtus donec tempus erumpendi qđ eã repleuerat
cipis dene ierbi porrigitur &ilico &emplo primi hominis nescius ꝑ¬
pianuss ti ans gessionis uiã delabitur. qui uiperis postulationib
sensum ac comodans arrium quidudum ab eo tacm quac̃ sacri¬
legus suerat relegatus ad necem sidelium animarum degilio re¬
uocat quisidem suã principi callidis seductionibur pandens frus¬
trase a dfirmabat ab ep̃is fuisse dampnatum. Eascilic& causa
tantinus imperator in suburbano quodam cuinicomedia

Expanded text:
separatur; ne tam impia doctrina diu in Ecclesia latens, cunctorum se insereret mentibus. Sed ubi imperator comperit integram a Patribus fidem Ecclesiae, ut est ab apostolis tradita, sanctius confirmari, praecepit eumdem Arium, ut rebellem sacrae fidei, exsilio relegari. Sed sicut Evam serpens in paradiso dolosis persuasionibus laqueavit, ita quoque Constantiam germanam ejusdem principis per quemdam satellitem, Arii perfidia interiit. Et latuit in ea diaboli virus, donec tempus erumpendi quo eam repleverat veneni verbo porrigitur. Et illico exemplo primi hominis, nescius per transgressionis viam dilabitur: qui viperinis postulationibus sensum accommodans, Arius, qui dudum ab eo tanquam sacrilegus fuerat relegatus, ad necem fidelium animarum de exsilio revocatur: et fidem suam principi callidis disputationibus 85 pandens, frustra se affirmabat ab episcopis fuisse damnatum. Ea scilicet causa tantinus imperator in suburbano quodam, cui Nicomedia
Abbreviated transcription (Latin):
tente atq dicente qui p̃ distinatus ẽ filius dĩ inuirtute. Nãsio
distum ẽ ante om̃s colles genuitine uł ante luciferũ genuit te
Cui tam̃ nouissimis tẽporib fuerit natus quomodo & apł elec¬
tionẽ sc̃oꝵ ante & ordium factamanserit scłoꝵ quinos inquid
elegit ante constitutionẽ mundi &utiq non sunt nisi infine
legentiaȩ genere & de xp̃o qđ ante scła dictus sit natus cum
nondũ fueritnatus in p̃destinatione dictã accipitur moris ẽ
enim diuinȩ scripturȩ id qđ ꝓcerto futurum ẽ hacsiiam factum
natiuitatis ante scđa p̃distinata infinẽ uero ẽ tẽpoꝵ ueraciter
orta: Pro sus iu dex dixit:
llaq ante mundum p̃dicatur filinatiuitatis & dĩ patris utero
autipse segenitum aut pat̃ genuis sefat&ur : Hac enĩ dr̃ pat᷑
de adobtatis uł deadobtandisfilius dicere consueuit. Sic̃¬

Expanded text:
ic dictum est: Ante colles genuit me , vel: Ante luciferum genui te , cum tamen novissimis temporibus fuerit natus, quomodo et Apostolus electionem sanctorum ante exordium factam asserit saeculorum. Qui nos, inquit elegit ante constitutionem mundi . 132 Et utique non sunt nisi in fine ligentiae genere et de Christo, quod ante saecula dictus est natus, in praedestinatione dictum accipitur. Moris est enim divinae Scripturae id quod pro certo futurum est ac si jam factum nativitas ante saecula praedestinata, in fine vero est temporum veraciter orta. Probus judex dixit: Illa quae ante mundum praedestinatur Filii nativitas, ex Dei Patris utero aut ipse se de Patre genitum, aut Pater genuisse fatetur. Hoc enim Deus Pater de adoptatis vel adoptandis filiis dicere consuevit, sic
Abbreviated transcription (Latin):
lȩpsis munditia simareuenti cesser̃ si elem̃toꝵ creatura
multiplicati foenoris sensit augmentũ. Nonnisi hec omnia
orationis munere elesta ẽe noscuntur. Similiq: modo ꝑsec¬

Expanded text:
leprosis munditia, si mare ventique cesserunt, si alimentorum creatura leprosis munditia, si mare ventique cesserunt, si alimentorum creatura multiplicati fenoris sensit augmentum, non nisi haec omnia orationis munere elicita esse noscuntur. Similique modo perfec
Abbreviated transcription (Latin):
humana conditio parentibus subdidit cuius fraterna utri¬
usq sexus sunt nomina designata qui loquoꝵ cogitione fal¬
litur. quidemali spr nomine scis citatur qui iudiciidem se
ignorare fat&ur qui tribuendarũ sediũ potestatẽ senon
habere testatur quise incruce derelictum conqueritur
Quiparsimoniis fortitudine & mortis timorem concutitur¬
& calicem ase trans ferri p̃catur & quã multaq: cõmemora¬
re longumẽ huimanitati conuenientia patitur . quis tam
insipiens haȩcdõ congruere arbitratur. Nũ illa uirtutũ
miracula non ꝓpria ꝑp&rasse uirtute. sed dm̃ ꝑ eum fecis¬
se crededũ ẽ Sic̃ ipseait pat̃ inme manens facit opera
Etiterũ non potest filius arefacere quicquã quia enĩ multũ
dõ acceptus fuit quicquid uoluit orationib: impe trabit
N an simotius reddita uita si cȩcislum̃ sidebilib: uirtur si

Expanded text:
humana conditio parentibus subdinit, cujus fraterna utrihumana conditio parentibus subdinit, cujus fraterna utriusque sexus sunt 129 nomina designata, qui de locorum cognitione fallitur, qui de mali spiritus nomine sciscitatur, qui judicii diem se ignorare fatetur, qui tribuendarum sedium potestatem non se habere testatur, qui se in cruce derelictum conqueritur, qui passionis formidine et mortis terrore concutitucalicem a se transferri precatur, et quam multa quae commemorare longum est humanitati convenientia patitur: quis tam insipiens est ut haec Deo congruere arbitretur? XI. Nam illa virtutum miracula non propria perpetrasse virtute, sed Deum per eum fecisse credendum, sicut ipse ait: Pater in me manens, facit opera . Et iterum: Non potest a se Filius facere quidquam . Quia enim multum Deo acceptus fuit, quidquid voluit orationibus impetravit. Nam si mortuis reddita est vita, si caecis lumen, si debilibus virtus, si
Abbreviated transcription (Latin):
pluralem diuinitatis numerũ in troducere uidearis & quã quã
de hoc superiori ꝓsecutione breuiter pauca ꝑstrinexeris. lata
& pedire debebis dũ interte adq athana siũ disputationis
x amen ceperit agitari & qm̃ nunc utdxi adsertione ueridica
fuisse adsirmo & ꝑ beatȩ uitȩ & cellentissimũ meritũ diunita¬
tis honorem suisse ad eptum quis enĩ semineo portatier utero
pcortu egeritur quis puerperie ainas & peritus & laster
poculi alim̃to nutritus maternis gestatus ẽ ulnis. Quis ꝓsec¬
tũ accepit̃ aetats quis uniuersas corꝑoreȩ fragilitats condi¬
tianes implebit:. Dũ esuriã patitur. dum ne quis simi sps tẽp¬
tatione ꝑcellitur. dũ lassittudini fatigatun. Dũ in somno
resoluitur dũ conp̃hensus noib: alligatur dũ flagellis uerbe¬
ratur & palmis dũ ludibriis insultantiũ Igiturdũ crucis
patibulo suspenditur & mortis dispendia ꝑp&aitur quem

Expanded text:
pluralem divinitatis numerum introducere videaris. Et quanquam pluralem divinitatis numerum introducere videaris. Et quanquam de hoc superiore prosecutione breviter pauca perstrinxeris, lata am tunc copiosius expedire debebis, dum inter te atque Athanasium disputationis examen coeperit agitari. Et quoniam nunc ut dixi assertione veridica fuisse affirmo, et per beatae vitae excellentissimum meritum, divinitatis honorem fuisse adeptum. Quis enim femineo portatus utero per partum egeritur? Quis puerperiae cunas expertus, et lactei poculi alimento nutritus, maternis gestatus est ulnis? Quis profectum accepit aetatis? Quis universas corporeae fragilitatis conditiones implevit, dum esuriem patitur, dum nequissimi spiritus tentatione percellitur, dum lassitudine fatigatur, dum in somnos resolvitur, dum comprehensus nexibus alligatur, dum flagellis verberatur et palmis, dum ludibriis insultantium agitatur, dum crucis patibulo suspenditur, et mortis dispendia perpetitur: quem
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝑsonã sic̃ non unã dĩ & hominis potest ẽe natura dequib:
dicitur qđ ipse in dño & dr̃ in eis ẽ. Deniq: idem ad patrem de
credentib: loquens filius ait ut sicut tupater in me & ego inte
Sicut ergo cumds̃ in nobis & nos indõ suminus non confusume
ꝑ sonȩ N unitate naturȩ.N augm̃ti accessione. Ñ de rim̃ti
sub trastione nĩ qđ lib& tẽpore uł ordinata mutabilis sen¬
tentia &equalitate sed pura & simplici fidȩi scĩ tate dño in
nobis habitaculum p̃ paramus &illenos in suã retepit man
& silius ꝑ inuisibili foedere uoluntatis in sein uicẽ manere¬
noscuntur
m̃ tcc̃ claris testimoniorũ docum̃tis & patrẽ & filiũ ꝓpriae subsis¬
Cterȩ de monstrasti qđ sabellius humanis mentib questionũ ne¬
bulas offendendo negabat id nunc atius queritur partib: quo¬
modo dm̃ patrẽ & dm̃filiũ separatim & distinctius ꝓfitendo Non

Expanded text:
vel personam, sicut non una Dei et hominum potest esse natura, de quibus vel personam, sicut non una Dei et hominum potest esse natura, de quibus dicitur quod ipsi in Deo et Deus in eis est. Denique idem ad Patrem de credentibus loquens Filius ait: Ut sicut tu Pater in me et ego in te, 128 Sicut ergo cum Deus in nobis, et nos in Deo sumus non confusione personae, non unitate naturae, non augmenti accessione, non detrimenti subtractione, non qualibet composita vel ordinata mutabilis substantiae qualitate, sed purae et simplicis fidei sanctitate Domino in nobis habitaculum praeparamus, et ille nos in suam recipit manset Filius pro indissolubili foedere voluntatis in se invicem manerenoscunturm tam clarissimis testimoniorum documentis Patrem et Filium proprie subsistere demonstrasti quod Sabellius humanis mentibus quaestionum nebulas offundendo negabat, id nunc a tuis quaeritur partibus, quomodo et Deum Patrem et Deum Filium separatim et distinctius profitendo, non