comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
successerit transitura ipsa requi escebat
inuerbo dñi. Et ideo dñs cõquerenti
marte. quod eã soror nõ aduiuar&. res¬
pondit. Maria obtimã ⁊̃ partẽ elegit que
non auferxtur abea. Nõ partẽ malã dix̃
quã agebat martha. s istã obtimã que
nõ auferetur. Illa enĩ que in ministerio
indigentie est. cũ indigentia ipsa tran¬
sierit. auferetur. Boni quippe oꝑis trã¬
situri merces est. rxquies ꝑmansura. In
illa igitur cõtemplatione. ds̃ erit omĩa
in om̃ibꝰ. qr nichil abillo aliuo requret᷑
set solo ipso illustrari. ꝑ fruiq sufficias.
deoq ille inqͦ sp̃s. interpellat gemitibꝰ
in ennarrabilibus. unã inquio pecii adño
hanc requirã. Ut in abitẽ indomo dñi

Expanded text:
successerit transitura, ipsa requiescebat successerit transitura, ipsa requiescebat in uerbo domini, et ideo dominus conquerenti Marthae, quod eam soror non adiuuaret, respondit: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea; non partem malam dixit quod agebat Martha, sed istam optimam, quae non auferetur. illa enim quae in ministerio indigentiae est, cum indigentia ipsa transierit, auferetur. boni quippe operis transituri merces est requies permansura. in illa igitur contemplatione deus erit omnia in omnibus, quia nihil ab illo aliud requiretur, sed solo ipso inlustrari perfruique sufficiet. ideoque ille in quo spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus: unam, inquit, petii a domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo domi
Abbreviated transcription (Latin):
S ed hiuc carnali cogitationi. occuisit scrp¬
tura. Paulo quippe suꝑius ait. U ego ro¬
gabo patrẽ.⁊ aliũ aduocatũ clabit uob.
ut uobcũ sit maternũ. Non gͦ dis¬
ced&. patre ⁊ filio uenientibꝰ. s inea¬
dem mansione. cũ ipsis erit maternũ.
Quia ille nec sine ipsis uenit. nec illi sine
illo. Sed ꝓpter insinuacionem trinitatis¬
ꝑsonis aetiã singulis nominatis. dicuntur
que substanciã. atq dectatẽ patris ⁊ fili
om̃iũ accionũ. ⁊ requi es sempit̾na. &
gaudiũ quos nõ auferetur a nob̾. Hoc¬
enim significat. meo qđ ait. sterũ uide
bouos ⁊ gaudebit cõr ur̃m. ⁊ gaudiũ
ur̃m nemo aufer& auob̾. Huiꝰ gaudu
similitudinẽ. per signabat maria sedens
cundũ quendã modũ. cuĩ capax est istt
uitti. quo tam̃ prefigurar& illud qđ fu¬
turũ est maeternũ. Martt quippe so¬
rore sua. in necessititis accione cõuersã¬
te. quã us bona ⁊ utili. timen cũreqͥes

Expanded text:
Sed huic carnali cogitationi occurrit ScripSed huic carnali cogitationi occurrit Scriptura: paulo quippe superius ait, Et ego rogabo Patrem, et alium advocatum dabit vobis ut, vobiscum sit in aeternum . Non ergo discedet Patre et Filio venientibus, sed in eadem mansione cum ipsis erit in aeternum; quia nec ille sine ipsis venit, nec illi sine ipso. Sed personis etiam singulis nominatis, dicuntur que substantiam, atque deitatem Patris et Filii omnium bonorum, et requies sempiterna, et gaudium quod non auferetur. Neque enimbo uos, et gaudebit cor uestrum, et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. huius gaudii similitudinem praesignabat Maria sedens cundum quendam modum, cuius capax est ista uita, quo tamen praefiguraret illud quod futurum est in aeternum. Martha quippe sorore sua in necessitatis actione conuersante quamuis bona et utili, tamen cum requies
Abbreviated transcription (Latin):
adimae sibi. Qm̃ cũ ꝑduc& credentes
ad contemplationẽ dĩ ⁊ patris. ꝓfecto ꝑ¬
duc& ad contemplationẽ suã. Qui dix̃.
Et ostẽcdam illi me ipsũ. Uideo conseqũe¬
ter. cũ dixiss& illi uidas. Dñe quid fac¬
tũ est. qe ostensurus es te nobis. & nõ hu¬
ic mundo. respondit ihe ⁊ dixit ilis.
Siquis me diligit. sermonẽ meũ seruabit.
& pater m̃s diligłt eũ. ⁊ adillũ ueniemꝰ.
et mansionẽ apud cũ faciem̃. Ecce qo
nõ solũ se ipsũ ostendit ei. aqͦ diligitur.
Q iua fonul cimpatre uenit adeum.&
mansionẽ facit a puo eũ. Anforte prati¬
bitur mansionẽ. indilectore suo facien¬
tib̾ patre ⁊ filio. exclusus er̃ abhac mã¬
sione sp̃s sc̃s  Quio est gͦ qđ supius att
nõ potest. qm̃ nõ uidet eum. Nostiᷤ
illũ uos. qe uobiscũ man&. et in uobi
est. Non itti ꝙ abbac mansione sepa¬
ratus est deqͦ dictũ est. uo biscum ma¬
n&e. et oiuobis est. Nisi quisquã forte sic
ab surdus est. ut arbitretur cũ pater ⁊ fili̾

Expanded text:
redentes ad contemplationem Dei et Patris, profecto perducet ad contemplationem suam, qui dixit, Et ostendam illi me ipsum. Et ideo consequenter, cum dixisset illi Judas, Domine, quid factum est, quia ostensurus es te nobis, et non huic mundo? respondit Jesus, et dixit illi: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget illum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Ecce quia non solum se ipsum ostendit ei a quo diligitur, quia simul cum Patre venit ad eum, mansionem facit apud eum. 19. An forte putabitur mansionem in dilectore suo facientibus Patre et Filio exclusus esse ab hac mansione Spiritus sanctus? Quid est ergo quod superius ait on potest, quoniam non videt illum: nostis illum vos, quia vobiscum manet, et in vobis est? Non itaque ab hac mansione separatus est, de quo dictum est, vobiscum manet, et in vobis est. Nisi forte quisquam sic absurdus est, ut arbitretur, cum Pater et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
ispẽ sc̃s. quia neuter eorũ crratura
est. sic̃ iam ostendim̾. Scłm aut̃ for¬
ipse dix̃ pater maior meest. minor est
se ipso. Quia de ipso dictũ dictũ est
scõ quia ipse dix̃. Iui dixerit blas
tur ei. Et in ipso urtutis. epats
est dicens. Si ego inspũ dei eieio de¬
monia. certr suꝑ uenit iuos regnũ
der.apuo esaram dic̃. quã leccio¬
nem ipse in simagaga recitauit. &e
de se conpletã sine scrupuo dubita¬
cionis ostencdit. Sp̃s riquis añi suꝑ¬

Expanded text:
ura est, sicut jam ostendimus: secundum autem foripse dixit: Pater major me est : minor est se ipso, quia de illo dictum est, sancto, quia ipse ait, Qui dixerit blasptur ei. et in ipso uirtutes operatus est dicens: si ego in spiritu eicio daemonia, certe superuenit super uos regnum dei. et apud Esaiam dicit, quam lectionem ipse in synagoga recitauit et de se completam sine scrupulo dubitationis ostendit: spiritus, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
POROBAT CNGO UT AURERREIA
aboculis eorũ formã serui. Quã
intuentes hoc solũ eẽ xp̃m puttibant.
quod uidebant. Inde est ⁊ illud quod ait.
Sidiligeretis me gauderetis utiq quia
eo ad patrẽ. qe maior pater me est. Id est
propterea me oportest ire ad patrem
meũ. qr dũ me itti uidetis. & ex hoc qd̾
uidetis extonatis. minor sum patre
Atque itu circa creaturã. susceptũq abi
tũ occupati. eqͣlitittem quã cũpatre habeo
gere. nõdum enĩ ascendi ad patrẽ meũ.
Iactus enĩ ttmquã finẽ facit. nocionis.
Ideoq nolebat ineo er̃ finẽ. intenti cordiᷤ
inse. ut hoc quod uidebatur tioitum mͦ
putaretur. Ascensio aut̃. ad patrẽ erat.
Itt uderi sic̃ equalis est patri. ut ibi ert
finis iusionis que sufficit nob. Aliqua¬
do item de filio solo dicitur. quod ipse
sufficiad. Et meius uisione merces tota
promitur. delectacionis ⁊ desiderii nr̃i.
Sic enĩ ait. Iui ab& mandata mea. ⁊ cus¬
todit ea. ille est qui diligit me. QSuiaut̃

Expanded text:
portebat ergo, ut auferretur ab oculis eorum forma serui, quam intuentes hoc solum esse Christum putabant quod uidebant. inde est et illud quod ait: si diligeretis me, gauderetis, quoniam eo ad patrem, quia pater maior me est, id est propterea me oportet ire ad patrem; quia, dum me ita uidetis et ex hoc quod uidetis aestimatis, minor sum patre, atque ita tum occupati aequalitatem quam cum Patre habeo gere; nondum enim ascendi ad Patrem . Tactus enim tanquam finem facit notionis. Ideoque nolebat in eo esse finem intenti cordis in se, ut hoc quod videbatur tantummodo putaretur. Ascensio autem ad Patrem erat ita videri, sicut aequalis est. Patri, ut ibi esset finis visionis, quae sufficit nobis. Aliquando item de Filio solo dicitur, quod ipse sufficiat, et in ejus visione merces tota promittitur dilectionis et desiderii nostri. Sic enim ait: Qui habet mandata mea et custodit ea, ille est qui diligit me. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
se cõuertunt ut dieant. Maio
est qui mitit. quã qui mititur. Pro¬
inde maror ẽ pat̾ filio. quia filius a
patre semissũ. assidue comemorat.
Et sp̃s sc̃s utroq minor est. qr & pater
eũ mitit. sic̃ comemorauimus. & fli
cũ dic̃ si aut̃ habiero mitttt eũ ad
uos. Qua inquestione primũ que¬
ro. unde uelqͦ missus sit filius. Ego
inquio apatrr exii. ⁊ ueni iihĩc mũ¬
Ergo apatie exix. ⁊ uenire inhũc mũdũ
hoc est miti. Quio igitur ẽ qđ de illo
idem ipse aeuãgłistir dic̃. mͦnũdo erat
nõ cognouit : Dt inde. con iungit. In
sua propͥa uenit. Illuc utiq missus ẽ
quo uenit. Alio quin si inhunc mũ¬
dũ missus est. quia exiit ⁊ueñ inhũc
ergo missus ẽ ubi erat. Nã & ux¬
tir illud quod seriptũ ẽ. inꝓpħa dm̃
clicere. celũ ⁊ t̃rã ego impleo. side
que enĩ erat qui ait. Celũ tt̾̃rã ego
impleo. Si aut̃ depatre dictũ ẽ ubi eẽ
potuit. sine uerbo suo. ⁊ sine sapien¬
cia sua. que ꝑtendit adfinẽ usq ad

Expanded text:
conuertunt, ut dicant: "maior est qui mittit quam qui mittitur; proinde maior est pater filio, quia filius a patre se missum assidue commemorat; et spiritus sanctus utroque minor est, quia et pater eum mittit, sicut commemorauimus, et filius, cum dicit: si autem abiero, mittam eum ad uos." qua in quaestione primum quaero, unde et quo missus sit filius. ego, inquit, a patre exii et ueni in hunc mugo a patre exire et uenire in hunc mundum, hoc eat mitti. quid igitur est quod de illo idem ipse euangelista dicit: in hoc mundo eratnon cognouit? deinde coniungit: in sua propria uenit. illuc utique missus est, quo uenit; at si in hunc mundum missus est, quia exiit a patre et ueergo missus est, ubi erat. nam et illud quod scriptum est in propheta deum dicere: caelum et terram ego impleo, si deque enim erat, quia ait: caelum et terram ego impleo. si autem de patre dictum est, ubi esse potuit sine uerbo suo et sine sapientia sua, quae pertendit a fine usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
&e colubã. auo dm̃ ugnẽ. sic̃ dicimꝰ
filiũ agnũ dĩ. Hon solũ ioħe bap¬
tistir dicente. ecce agnus dĩ. s atiã
ioħe aeuãgelistir uidente agnũ oc¬
cisũ in apocalipsi. Illa quippe uisio
ꝓpħetica nõ est exibitir occulis cor¬
porris. ꝑ formas corporeas. s inspũ
ꝑspãles. imagines corporũ. Colum¬
uider̃. Quãquã de igne disceptti¬
ri potest. utrũ oclis an spũ insus
sit. ꝓpt̾ uerba sic posttir. Nõ ait
ẽnim. uider̃ linguas diuisas. uł¬
ut ignẽ. s& uisesunt eis. Nõ aut̃
sub eadẽ. significationẽ solemus
dicere. uisũ ẽ michi quia dicimꝰ
uidi. Et i illis quidẽ sp̃alibus
uisis. imaginũ corporaliũ sol&
dici. & uisũ est michi ⁊ uidi. Inistiᷤ
uͦ que ꝑ exp̃ssint corporalem speciẽ
oculis demonstrantur. nõ sol& dici

Expanded text:
 sicut dicimus Filium agnum Dei, non solum Joanne Baptista dicente, Ecce Agnus Dei ; sed etiam Joanne evangelista vidente Agnum occisum in Apocalypsi . Illa quippe visio prophetica non est exhibita oculis corporcis per formas ales imagines corporum. Columviderunt. Quanquam de igne disceptari potest, utrum oculis, an spiritu visus sit, propter verba sic posita. Non enim ait, Viderunt linguas divisas velut ignem; sed, Visae sunt eis. Non autem sub eadem significatione solemus dicere, Visum est mihi, qua dicimus, Vidi. Et in illis quidem spiritualibus visis imaginum corporalium solet dici, et, Visum est mihi; et, Vidi: in istis vero quae per expressam corporalem speciem o
Abbreviated transcription (Latin):
cionis modũ nũcupatitẽ. nomire
xp̃i quẽ significabat. Sic̃ lapis ilbe
quẽ iacob positũ ad capud. atiã unc¬
cionẽ ad significandũ dnm. ad sũp¬
sit Sic̃ psahac. xp̃c erat. cũ ad se im¬
molandũ. ligna portaibat. Accessit
istis accio quedam significatiua.
iã existentib̾. Nõ aut̃ sic̃ illa colum
ba ugnus. adhec tãtũ mͦ significan¬
da repente extter̃. Magis ista simi¬
lia nchi uidentur. flame illi que
inrubo apparuit morsi. Uilli colũp¬
ne quã ppłs in eremo sequebatur. Et
fulguribus hac tonitrius. que fiebãt
cũ bex daretur inmonte. Ad hoc enĩ
rerũ illarũ corporalis extitit speci¬
es. ut aliqͥd significar& atq preteri
r&. Propt̃ has gͦ corporales formas.
que adrũ significandũ. & sic̃ hu¬
manis sensibus oportebat. demõstrã
sic̃ silius ꝓpt̾ formã serui. Quia
illa forma serui. maesit adinita¬
tẽ ꝑsone. Ille uͦ species corporales
ad des monstrandũ qd̃ opus fuit. ad
tempus apparuer̃. & eẽ postea des¬

Expanded text:
actionis modum nuncupata est nomine Christi quem significabat; sicut lapis ille, quem Jacob positum ad caput etiam unctione, ad significandum Dominum assumpsit ; sicut Isaac Christus erat, cum ad se immolandum ligna portabat . Accessit istis actio quaedam significativa jam existentibus: non autem, sicut illa columba et ignis, ad haec tantummodo significanda repente exstiterunt. Magis ista similia mihi videntur flammae illi quae in rubo apparuit Moysi , et illi columnae quam populus in eremo sequebatur , et fulguribus et tonitruis quae fiebant cum Lex daretur in monte . Ad hoc enim illarum rerum corporalis exstitit species, ut aliquid significaret atque praeteri. Propter has ergo corporales formas, quae ad eum significandum, et sicut humanis sensibus oportebat demonstrandusicut Filius propter formam servi; quia illa forma servi inhaesit ad unitatem personae, illae vero species corporales ad demonstrandum quod opus fuit ad tempus apparuerunt, et esse postea des
Abbreviated transcription (Latin):
colũbã beatificaũ sp̃s sc̃s. uł illum
flatũ. ul illũ ignẽ. sibiq ⁊iꝑsone
sire. inhunitate habituq cõiũcx̃
inaternũ. Auo uͦ mutibilis. & cõ¬
uertibilis ẽ natura sp̃s scĩ. ut non
hec excreatura fierent. s ipse iil¬
lud. atq  illud. mutabilem uerte¬
retur. sic̃ aqua inglaciem. Seo ap¬
paruer̃ istir. sic̃ oportune apparrre
debuer̃. Creatura seruiente crea¬
tori. & ad nuitũ eiꝰ incomutabilit᷑
inse ipso ꝑmanentis adeũ signific̃a¬
dũ ⁊ demonstrandũ. sic̃ significari
⁊ demonstrari mortalibꝰ oportebat.
nutetis atq cõuersa. P ro ride
quaquam illa columba sp̃s dicttu
sit. & de illo igne cũ diceretur ui¬
sesunt illis inquid lingur diuise uł¬
ut ignis. qui & insedit suꝑ unũ quẽ¬

Expanded text:
columbam beatificavit Spiritus, vel illum flatum, vel illum ignem, sibique et personae suae in unitatem habitumque conjunxit in aeternum: aut vero mutabilis et convertibilis est natura Spiritus sancti, ut non haec ex creatura fierent, sed ipse in illud atque illud mutabiliter verteretur, sicut aqua in glaciem. Sed apparuerunt ista, sicut opportune apparere debuerunt, creatura serviente Creatori, et ad nutum ejus incommutabiliter in se ipso permanentis, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus oportebat, mutata atque conversa. Proinde, quanquam illa columba Spiritus dicta sit , et de illo igne cum diceretur, Visae sunt illis, inquit, linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquem
Abbreviated transcription (Latin):
scđłm formã serui dictũ. scđ̾m quã
dictũ ẽ. ego nõ iudico quequã. Si
ergo missus dr̃ ii quantũ apparuit
foris. increatura corporali. qui intus
innatura sp̃ãli. ocłis mortaliũ semꝑ
ocultus est. iam inꝓp̃tu ẽ intelligere
aetiã de spu scõ. cur missus ⁊ pse di¬
catur. factir ẽ enĩ quedã qrature
species. extẽpore. orqua uisibilit̃
ostenderetur sp̃s sc̃s. siue cũ super
ipsũ dñ corporali spetie uł ut co¬
lũba descendit. suir cũ decẽ die¬
bus ꝑactis. post eĩ ascensionẽ die
pentescosten. sacdus ẽ subito fabito
decelo sonus quasi ferretur flatus
ue hemens. & uisesunt illis lingur
diuise sic̃ ignis. qui & isedit super

Expanded text:
secundum formam serui dictum est, secundum quam secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occultus est, iam in promtu est intellegere etiam de spiritu sancto, cur missus etiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua uisibiliter ostenderetur spiritus sanctus, cum super ipsum dominum corporali specie uelut columba descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ illa que corã corporeis oculis. fo¬
rit geruntur. ab interiore apara
tu nature spãlis existunt. Propt̾ ea
cõuenient̃. missa dicuntur. Forma
porro illa suscepti hominis. filii ꝑ¬
sona ẽ. nõ aetiã patris. Qua ꝓpt̃ pat̾
inuisibilis una cũ filio. secũ inuis¬
bili eundem filiũ. ursibilem facien¬
do. misisse eũ dictus ẽ. Qui si ro
mͦ uisibilis suer&. ut cũ patir uiui¬
sibilis ẽẽ desister&. idest sisubsitt i¬
cia iniusibilis uerbi. increaturã
uisibilem muttitir. & transi ens
uertetur. ttir missus a patre intelli¬
geretur filius. ut tantũ missus
nõ aetiã cumpatre. mitens uiue¬
niretur. Cũ uͦ sic accepta est for¬
ma serui. ut maner& incomutibi¬
lis forna adri. mansiestu est quos
apatir ⁊ si lio. nõ aparentibis factũ
sit. quod apparer& infilio. ld est ab
minsibili patre. cũ iuisibili filio.
idẽ ipse filius uisibilis nutteretur.
Qur gͦ ait. & ame ipso nõireni. Lã hoc

Expanded text:
Quoniam illa quae coram corporeis oculis foQuoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur, ab itu naturae spiritalis exsistunt, propterea conuenienter missa dicuntur. forma porro illa suscepti hominis filii persona est, non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substantia inuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
apatre factũ eẽ. ut aternus silius
mitteretur. & in carne apparer& ex
tempore. Sed utiq in ipso dĩ uerbo
quod erat. inprincipio apud dm̃.
& ds̃ erat. in ipsa scilic& sapiencia
cdei. sine tempore erat. quo tp̃re
illũ incarne apparere. opotter&. Itti¬
que cũ sine ullo micio tẽporis. in princi¬
pio ess& uerbũ. et uerbũ rẽt̃ apuo dm̃
et ds̃tẽt uerbũ. sine ullo tempore. in
ipso erat. quo tẽport uerbũ caro fir¬
ra. ut habitarae liobis. Que pbe¬
nitudo tẽporis cũ ueniss&. misit ds̃
filiũ suũ factũ exmuliere. idest
factũ intẽpore. ut incarnatũ uer¬
bũ. hominibus apparera. Quod in
ipso uerbo sine tẽpore erat. in qͦ
tempore fier&. Ordo quippe tẽpoꝵ
in aterna dĩ sapiencia sire tẽpo¬
reẽ. Cũ itiq hoc apatre. ⁊ filio
factũ eẽt ut incarne filius ap¬
parer&. congruent̃ dictus ẽ mis¬
sus. ille qui inra carne apparuit.
Disisse aut̃ illũ. qui iea nõ apparuit.

Expanded text:
a Patre factum esse, ut aeternus Filius a Patre factum esse, ut aeternus Filius mitteretur et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo quod erat in principio apud Deum et Deus erat, in ipsa scilicet Sapientia Dei, sine tempore erat, quo tempore illam in carne apparere oporteret. Itaque cum sine ullo initio temporis in principio esset Verbum, et Verbum esset apud Deum, et Deus esset Verbum; sine ullo tempore in ipso Verbo erat, quo tempore Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium suum, factum ex muliere , id est, factum in tempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; misisse autem ille qui in ea non apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
respondebit. si hẽc ꝓbe sapit. quia
una muoluntas patris ⁊ filii. & in se¬
parabilis oꝑatid. Sic ergo intellegat
illã incarnationẽ. & exuirginre na¬
tiuitarẽ. inqͣ filius inteluigtar mis¬
sus. una xacdemq oꝑatione patris
⁊ filii unseparabilit̾ eẽ factir. Nõ
utiq inde separato spũ scõ. deqͦ aꝑ
te dr̃. Inuenta ẽ iutero habens.
de spũ scõ. Nã atiã sitar queramꝰ
enodatius fortassis quod dicimus appa¬
rebit. Quomodo misit ds̃. filiũ suũ.
ussit ut uenir&e. atq łubenti obtẽp¬
perans uenit. an rogauit An tãtũ¬
modo. admonuit. Sed quos lib& hor
sit. uerbo utiq factũ est. Dei autẽ
uerbũ. ipse est dĩ filius. Qua ꝓpter
cũ eũ. pater uerbo misit. a patre &
uerbo eius. factũ ẽ ut miteretur.
Ergo apatre ⁊ filio missus est idẽ fi¬
lius. quia uerbũ patris est ipse filiꝰ.
Quis enĩ se tat̃ sacrilega inluat opi¬
nione. ut put& temporalẽ uerbũ

Expanded text:
respondebit, si haec probe sapit, quia respondebit, si haec probe sapit, quia una uoluntas est patris et filii et inseparabilis operatio. sic ergo intellegat illam incarnationem, ex uirgine natiuitatem, in qua filius intellegitur missus, una eademque operatione patris et filii inseparabiliter esse factam, non utique inde disparato spiritu tur, Inventa est in utero habens de Spiritu sancto. Nam etiam si ita quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit: Quomodo misit Deus Filium suum? Jussit ut veniret, atque ille jubenti obtemperans venit; an rogavit, an tantummodo admonuit? Sed quodlibet horum sit, verbo utique factum est, Dei autem Verbum ipse est Dei Filius. Quapropter cum eum Pater verbo misit, a Patre et Verbo ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius. Quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale verbum
Abbreviated transcription (Latin):
de spũ scõ. Quã quã ⁊ apud esarã pro¬
phetã ipse xp̃c intelligitur. de aduẽ¬
tu suo futuro dicere. ⁊nũc dñs mi¬
sit me & sp̃s eiꝰ. Bortasse aliquis cogat
ut dicamus aetiã ase ipso missũ eẽ filiũ
quia ille uirginis marie conceptus. &
partus. oꝑacio trinitatis est. Qua qr¬
ante om̃ia ceantur. Et quomodo iã
in quio pat̾ eũ misit. si ipsesͤmisit : Cui
proũ respondeo querens. ut dicat
si potest. Quo modo pat̾ eũ scĩficaũ
s se ipsũ scĩficauit: Utrũq enĩm
idem dñs ait. Quẽ pat̃ in quid scĩfi¬
cauit. & misit inhunc mundũ. uoᷤ
dices qui bispbrenit. qñ auet
filius dei simi. Alio aut̃ loca att̃
Et ꝓris sanctifico. meipsũ. Itẽ qurio
quomodo eũ pat̾ tradiderit. si ipse
tradidit. Utrũq enĩ dic̃ apłs paulꝰ
qui filio in quid ꝓprio nõ peꝑeit. sed
ꝓ nob̾ om̃ibus tradidit eũ. Alibi aũ
de ipso. saluatore eut. Quinie dilex̃
⁊ tradidit seme dipsũ ꝓne. Credo

Expanded text:
piritu sancto: quanquam et apud Esaiam prophetam ipse Christus intelligitur de adventu suo futuro dicere: Et nunc Dominus misit me, et Spiritus ejus. Fortasse aliquis cogat ut dicamus etiam a seipso missum esse Filium, quia ille Mariae conceptus et partus operatio Trinitatis est: qua creante omnia creantur, et "quomodo iam" inquit "pater eum misit, si se ipse misit?" cui primum respondeo quaerens, ut dicat, si potest, quomodo eum pater sanctificauit, si se ipse sanctificauit. utrumque enim idem dominus ait: quem pater, inquit, sanctificauit et misit in hunc mundum, uos dicitis, quia blaspfilius dei sum. alio autem loco ait: et pro his sanctifico me ipsum. item quaero, quomodo eum pater tradidit, si ipse se tradidit. utrumque enim dicit apostolus Paulus: qui filio, inquit, suo proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. alibi autem de ipso saluatore ait: qui me dilexit et tradidit se ipsum pro me. credo,
Abbreviated transcription (Latin):
s̃participibus suis. Nõ utiq quod am¬
plius habebat uerbũ ut eẽt. quã
ceteri excellentiores sapientia. s
quod ipsũ uerbũ erat. Aliud r̃eni
uerbũ in carne. aliuo uerbũ caro.
Quia aliuo est uerbũ in homine. ali¬
uo uerbũ homo. Caro enĩ ꝓbomine
posita est. in eo quoo ait. Uerbum
caro facdũẽ. Sicuo u llud. Iuide¬
bit om̃is caro salutare dĩ. Nõ enuĩ

Expanded text:
prae participibus suis ; non utique quod amplius habebat Verbum, ut esset quam caeteri excellentiore sapientia, sed quod ipsum Verbum erat. Aliud est enim Verbum in carne, aliud Verbum caro; id est, aliud est Verbum in homine, aliud Verbum homo. Caro enim pro homine posita est in eo quod ait, Verbum caro factum est : sicut et illud, Et videbit omnis caro pa
Abbreviated transcription (Latin):
tar ut apparer&e eiꝰ ipsa substãcia.
qua & ipse ouusibilis. & inconutia¬
bilis est sic̃ pat̾ & filius. Sed ut
exterioribus uisis hominibrifcor
cione uenientis. adoccultã at̃ni¬
utẽ semꝑ p̾̃sentis cõuerterent᷑:

Expanded text:
n ut appareret ejus ipsa substantia, qua et ipse invisibilis et incommutabilis est, sicut Pater et Filius; sed ut exterioribus visis hominum corda tione venientis, ad occultam aeternitatem semper praesentis convertere.
Abbreviated transcription (Latin):
sine spũ scõ nõ potuit. Nõ solũ q̃e in¬
telligitur pat̾. cũ eũ misit idest fec̃
ex femina. nõ utiq sine spu sc̃o fecisse
uerũ aetiã quoo manifestissime. atq
aꝑtissime in auangłio dr̃. uirgini
marie querenti ab angło quo modo

Expanded text:
sine spiritu sancto non potuit, non solum quia insine spiritu sancto non potuit, non solum quia intellegitur pater, cum eum misit, id est fecit ex femina, non utique sine spiritu sancto fecisse, uerum etiam quod manifestissime atque apertissime in euangelio dicitur uirgini Mariae quaerenti ab angelo: quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
incelũ tu ibi es. si descendero adin¬
fernũ ades. ubiq uolens oitelligi
presentẽ dm̃. pͥus nominauit sp̃m ei.
Nam sic ait. Quo abibo ab spũ tuo. &
quo a facie tua fugiã: Quo cirea si
& filius ⁊ sp̃s sc̃s. illuc mituntur ubi
erãt. querendũ ẽ quomodo intelle¬
gatur istir missio. siue filii sure sp̃s
scĩ. Pater enĩ solus. nusquã legat᷑
missus. Et de filio quidẽ. ttir scribit
apostolus. Qũ aut̃ uenit. pleni¬
tudo empous uist qs fuul suri
factũ exmuliere. factũ sublege. ut
eos qui sublege erant redimer&. Mi¬
sit inquid filiũ suũ. factũ exmuliere.
Quo nomine quis hatholicus nesciat. ñ
eũ priuationẽ uirgnnitatis: sed dife¬
rentiã sexus. abreo loquẽdi more. sig¬
nificare uoluisse. sũ tarq ait. misit
ds̃ filiũ suũ. factũ exmuliere : satis os¬
tendit eo ipsũ missũ siliũ quo facdus ẽ
exmuliere. Quos gͦ de dõ natus est.
in hoc mundo eratꝰ. Quos aut̃ de mra¬
missus aduenit. Ero m̃cde nũti a patre

Expanded text:
i es; si descendero in infernum, ades; ubique volens intelligi praesentem Deum, prius nominavit Spiritum ejus. Nam sic ait: Quo abibo ab Spiritu tuo? et quo a facie tua fugiam ? 8. Quocirca si et Filius et Spiritus sanctus illuc mittitur ubi erat, quaerendum est quomodo intelligatur ista missio, sive Filii, sive Spiritus sancti. Pater enim solus nusquam legitur missus. Et de Filio quidem ita scribit Apostolus: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium feos qui sub lege erant redimeret. Misit, inquit, Filium suum factum ex muliere, quo nomine quis catholicus nesciat, non eum privationem virginitatis, sed differentiam sexus, Hebraeo loquendi more significare voluisse? Cum itaque ait, Misit Deus Filium suum, factum ex muliere, satis ostendit eo ipso missum Filium, quo factus est ex muliere. Quod ergo de Deo natus est, in hoc mundo erat: quod autmissus aduenit. proinde mitti a patre
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ potest filius ase facere quicquã. nisi
quod uiderit patĩe suũ facientẽ. Quos
si ꝓpt̾ea dictũ acceꝑimus. quia informa
accrptir. exciratura minor est fili̾. conse¬
quens erit. ut pͥor pat̾ suꝑ aquas ambu¬
lauerit. auo alicuius alteruis cecinati.
de sputo iluto ocłos aꝑuerit. & cetera
que filius incarne apparens inter homi¬
nes fecit. ut poss& ea facere qui dix̃. ñ
posse filiũ ase facere quicqu̾a. nisi qdđ
uiderit patre suũ facientẽ. Quis aut̃
uł delerus. itir senciat: Restirt ergo

Expanded text:
t Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Quod si propterea dictum acceperimus, quia in forma accepta ex creatura minor est Filius, consequens erit ut prior Pater super aquas ambulaverit, aut alicujus alterius caeci nati de sputo et luto oculos aperuerit, et caetera quae Filius in carne apparens inter homines fecit , ut posset ea facere qui dixit non posse Filium a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem: quis autem vel delirus ita sentiat
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ regula. quaitir locuntur scriptu¬
re. ut nõ aliũ. alio minorẽ. seo tãtũ
uelint ostendere. quis deqͦsit nõ nulli
eũ sensũ conceper̃. ttanquã minor.
filius diceretur. Quidã aut̃ nr̃i in¬
docciores. & mhis monue eruditi.
dũ hec sccłm formã serui conantur
acciꝑe. & eos rectus uttellectus non
seqr̃. ꝑturbantur. Quod ne accidat.
tenenda est & hec regula. qua ñmi¬
nor filius. sed quod de patre sit inti¬
matur. Quibꝰ uerbis nõ inequalitati
seo natiuitus eius. ostenditur.

Expanded text:
ergo regula, qua ita loquuntur Scriptuergo regula, qua ita loquuntur Scripturae, ut non alium alio minorem, sed tantum velint ostendere quis de quo sit, nonnulli eum sensum conceperunt, tanquam minor Filius diceretur. Quidam autem nostri indoctiores, et in his minime eruditi, dum haec secundum formam servi conantur accipere, et eos rectus intellectus non sequitur, perturbantur. Quod ne accidat, tenenda est haec regula, qua non minor est Filius, sed quod de Patre sit intimatur: quibus verbis non inaequalitas, sed nativitas ejus ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
lis est. uitir filii. sic̃ patris ⁊tam̃ depa¬
tre est. Uinseparabilis ẽ oꝑatio patris
⁊ fili. s ttm̃ itir oꝑari filio.. de illo ẽ.
de qͦ ipse est. id est depatre. Et ttir ui¬
d& filius patrẽ. ut quod eũ uid&. hoc
ipso sit filius. Nõ enĩ aliud illi ẽ. ẽẽ de
patix. idest nasci de patre. quã uidere
patr̃e. Auo aliuo uidere oꝑantẽ. quãpa¬
rit̾ oꝑari. Sed ideo nõ ase. quia nõ ẽ
ase. Et ideo quod uiderit patrẽ qu̾a de
patre eqst. nleq eũ alia semilit̃. sicie
pictor alias taibulas pingit. quẽ ad mo¬
dũ alias ab alio pictres uid&. Nec radr̃
dissimilit̃. sic̃ corpus easdem literas ex¬
primit. quas animꝰ cogitituit. Sed que¬
cũq inqͥo pat̾ fac̃. hec xadẽ facit ⁊ fili
similit̾. Ehec eadẽ dix̃. ⁊ similit̾. Nac
ꝑhoc inseparabilis : & par oꝑacio est
patri ⁊ filio. s apate ẽ filio. Ideo non
potest filius ase facere quicquã. nisi
quod uiderit patr̃e facientẽ. Ex hac

Expanded text:
ita Filii sicut Patris, et tamen de Patre est; et inseparabilis est operatio Patris et Filii, sed tamen ita operari Filio de illo est, de quo ipse est, id est de Patre; et ita videt Filius Patrem, ut quo eum videt hoc ipso sit Filius. Non enim aliud illi est esse de Patre, id est nasci de Patre, quam videre Patrem; aut aliud videre operantem, quam pariter operari: sed ideo non a se, quia non est a se. Et ideo quae viderit Patrem faciePatre est. Neque enim alia similiter, sicut pictor alias tabulas pingit, quemadmodum alias ab alio pictas videt; nec eadem dissimiliter, sicut corpus easdem litteras exprimit, quas animus cogitavit: sed quaecumque, inquit, Pater facit, haec eadem et facit Filius similiter . Et, haec eadem dixit; et, similiter: ac per hoc inseparabilis et par est operatio Patri et Filio, sed a Patre est Filio. Ideo non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem. Ex hac
Abbreviated transcription (Latin):
qui & illã inspirauit. ustĩr ereaũ.
nec trepious ero ad proferendã sen¬
tentiã meã inqua magis amabo. ins¬
pici arrctis. quã timebo morderi aꝑ
uersis. Gratant̃ enĩ suscip̃ o culum
columbinũ. pulcherrima & modestiᷤᷤ¬
sima uerttars. Dentẽ aut̃ caniũ uel
euitut. cautissima humilitirs. uł re¬
tundit solidissima ueritirs. Magis¬
que obtirbo. aquolib& conp̃endi.
quã siue ab errante. sire ab odulãte
laudari. Nullus enĩ rep̃hensor for¬
midandus est amatori ueritatis. Et¬
enĩ aud oicus rep̃hensurus est
auo amicus. Si gͦ mimicus insultat
ferendus est. Amicus aut̃ si errat do¬
cendus. si doc& audiendus. Laudator
uͦ errans. confirmat erporem. Adu¬
lans. illicit in errorem. E mendabitie

Expanded text:
qui et illam inspiravit, et istam creavit. qui et illam inspiravit, et istam creavit. Nec trepidus ero ad proferendam sententiam meam, in qua magis amabo inspici a rectis, quam timebo morderi a perversis. Gratanter enim suscipit oculum columbinum pulcherrima et modestissima charitas; dentem autem caninum vel evitat cautissima humilitas, vel retundit solidissima veritas: magisque optabo a quolibet reprehendi, quam sive ab errante, sive ab adulante laudari. Nullus enim reprehensor formidandus est amatori veritatis. Etenim aut inimicus reprehensurus est, aut amicus. Si ergo inimicus insultat, ferendus est: amicus autem si errat, docendus; si docet, audiendus. Laudator vero et errans confirmat errorem, et adulans illicit in errorem. Emendabit erg
Abbreviated transcription (Latin):
Ts: pro captu
infirmitatis hu¬
mane animũ in¬
tendunt. exꝑti
dificultates laboriosas sue in ipsa
acie mentis conantis intueri. in acce¬
sibilem lucem siue in ipsa multiplici.
& multimoda locucione literarũ sa¬
crarũ. ubi michi nõ uidetur nisi at¬
teri animã. ut xp̃i gr̃a głificatir di¬
lucescat. cũ ad aliqͥd certũ discussa oĩ
ambiguitate ꝑuenerint. facillime
ꝑuestigatione secreti. Ied duo sunt que
ineiroie hominũ. dificilline tollerant᷑.
P resumptio prius quã ueritirs patead
icũ iam patuerit. p̃supte defensio
falsitirtis. Aquib̾ duob̾ uiciis nimis
inoicis inuentioni ueritatis. ⁊ trac¬
tationi diumorũ scorp̾q libror ẜ.
sime ut p̃cor & sꝑo ds̃ defenderit. atq
minuerit scuto bone uoluntatis sue
& gr̃a miscdia sue. nõ ero segnis ad
inquirendã substantiã dĩ. siue ꝑ
scripturã eiᷤ siue ꝑcreaturã. Que
utraq nobis ad hoc ꝓponitur intuẽ¬
da. ut ipse queratur. ipse diligatur.

Expanded text:
atis pro captu infirmitatis humanae animum intendunt; experti difficultates laboriosas, sive in ipsa acie mentis conantis intueri inaccessibilem lucem, sive in ipsa multiplici et multimoda locutione Litterarum sacrarum, ubi mihi non videtur nisi atteri animam, ut Christi gratia glorificata dulcescat: cum ad aliquid certum discussa omni ambiguitate pervenerint, facillime pervestigatione secreti. Sed duo sunt quae in errore hominum difficillime tolerantur; praesumptio, priusquam veritas pateat; et, cum jam patuerit, praesumptae defensio falsitatis. A quibus duobus vitiis nimis inimicis inventioni veritatis, et tractationi divinorum sanctorumque Librorum, si me, ut precor et spero, Deus defenderit atque munierit scuto bonae voluntatis suae et gratia misericordiae suae, non ero segnis ad inquirendam substantiam Dei, sive per Scripturam ejus, sive per creaturam. Quae utraque nobis ad hoc proponitur intuenda, ut ipse quaeratur, ipse diligatur,
Abbreviated transcription (Latin):
turã. mutabilis humaneq substttie
sic̃ est quoo ait. qm̃ pat̃ maior me est.
Et pat̾ nõ uidicat quequ̾a. s om̃e iuidi¬
ciũ dedit filio. Nam paulo post. conse¬
quent̃ ait. Et potestatẽ dedit ei uidi¬
ciũ facere. qr filius honimis est. Quedã
porro tar. ut nec minor nec equalis tũc

Expanded text:
turam mutabilis humanaeque substantiae, turam mutabilis humanaeque substantiae, sicuti est quod ait, Quoniam Pater major me est ; et, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Nam paulo post consequenter ait, Et potestatem dedit ei et judicium facere, quoniam Filius hominis est. Quaedam porro ita, ut nec minor nec aequali
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. neq hoc trntũ seo etiã. se ipso mi¬
nor muentus est. nõ se ipso qui ẽ &fu¬
it. sed seipso qui est. Quia forma ser¬
ui acceptir. formã dĩ nõ amisit. Sic̃
scripturarũ que insuperiore libro co¬
memorauimus. testimonia docuerunt.
S unt ttom̃ quedã indiuinis eloquiis ita
positir ut ambiguũ sit ad quã potius
regulã referantur. utrũ ad eã qua ĩ¬
telligimꝰ minorẽ filiũ in assũptir cre¬
atura. an ad eã qua intelligimꝰ non
quidẽ minorem eẽ filiũ. sed equalem
patri. Tam̃ ab illo hunc eẽ dm̃ de dro.
lum̃ delumine. Filiũ quippe dicimus.
de dõ. Unde manifestũ est. quoo filiꝰ
abeat aliũ deqͦ sit. & cui filius sit.
Pater aut̃ non filium dequo sit habeat.
s tititũ cui patersit. Om̃is enĩ filius
turis. depatre ⁊ filio. ut indicent uni¬
tutẽ. equalittitẽq substaoicie. Si cuti
est ego ⁊ pat̾ unũ sumus. & cũ in forma
mã serui. io est propt̾ ad sũptã crea¬

Expanded text:
ncto, neque hoc tantum, sed etiam se ipso minor inventus est, non se ipso qui fuit, sed se ipso qui est; quia forma servi accepta, formam Dei non amisit, sicut Scripturarum, quae in superiore libro commemoravimus, testimonia docuerunt: sunt tamen quaedam in divinis eloquiis ita posita, ut ambiguum sit ad quam potius regulam referantur; utrum ad eam qua intelligimus minorem Filium in assumpta creatura, an ad eam qua intelligimus, non quidem minorem esse Filium, sed aequalem Patri, tamen ab illo hunc esse Deum de Deo, lumen de lumine. Filium quippe dicimus de Deo. Unde manifestum est quod Filius habeat alium de quo sit, et cui Filius sit; Pater autem non Filium de quo sit habeat, sed tantum cui Pater sit. Omnis enim filius turis de Patre et Filio, ut indicent unitatem aequalitatemque substantiae, sicuti est, Ego et Pater unum sumus ; et, Cum in forma mam servi, id est, propter assumptam crea
Abbreviated transcription (Latin):
erat hominum. i lux intene¬
bris luc&. & tenebre eam.
non conprehenderunt. Con¬
templatiuã uitũ requirit
& intellectuali mente eredendũ
est. Qua inre quanto macgis
quisq ꝓfecerit. tanto fret sine
dubitatione sapientior. S&
ꝓpter id quod ait lux luco in
tenebris. & tenebre eã nõ con¬
pre henderunt. fide utiq opuᷤ
erat. qua crederetur quod
luce. eam que minus idoneã
contueri corda morttilium.
ꝓpter quod adiungit & dicit.
uit homo maissus adõ eui nomen
erat ioħc. Hic uenit intesti

Expanded text:
m, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt; contemplativam vitam requirit, et intellectuali mente cernendum est. Qua in re quanto magis quisque profecerit, tanto fiet sine dubitatione sapientior. Sed propter id quod ait, Lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehenderunt; fide utique opus erat, qua crederetur quod luce eamque minus idonea contueri corda mortalium: propter quod adjungit et dicit, Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit in testi
Abbreviated transcription (Latin):
delumine. ut om̃s crederent
ꝑ illum. Hoc iam temporalit̾
gestum est. & ad scientiam ꝑti¬
nos. que cognitione istorica
continetur. Nominẽ autem
ioħm infanttisia cogittnus.
que de humane nature
notieia inpressa est nr̃t

Expanded text:
ut omnes crederent per illum. Hoc jam temporaliter gestum est, et ad scientiam pertinet, quae cognitione historica continetur. Hominem autem Joannem in phantasia cogitamus, quae de humanae naturae notitia impressa est nost
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa. ut ipsã subieccionẽ comutticionẽ
ce cõuersionẽ credant futurã creature
in ipsã substanciã uł essentiã creatoris.
idest utq fuerat. substt̾ĩcia creature
fiat substtoieia creatoris. Certe uł hoc
Nõdum hoc fuisse factũ. cũ dñs dicerae.
pat̾ maior meest. Dix enĩ hoc. nõ solũ
anteqͣ ascendiss& incelũ. uerũ &iam ante¬
quã passus resurrexiss& amortius. Illi¬

Expanded text:
ionem commutationem et conuersionem credat futuram creaturae in ipsam substantiam uel essentiam creatoris, id est ut quae fuerat substantia creaturae fiat substantia creatoris, certe uel hocnem, nondum hoc fuisse factum, cum dominus diceret: pater maior me est. dixit enim hoc, non solum antequam ascendisset in caelum, uerum etiam antequam passus resurrexisset a mortu
Abbreviated transcription (Latin):
forma aut̃ dei in qua erat aetiã. antequ̾a
hanc accepiss&. eqͣlis est patri Enforma
dei. uerbũ ꝑ quod factas̃ omĩa. Infor¬
ma aut̃ serui exmuliere fact ᷤᷤ. factus
sublege. ut eo̾ qui sub lege erant redime¬
r&. Pro inde informa dei. fecit hominẽ.
Enforma serui. factus homo. Nã si pat̃
tantũ. sine filio fecit hominẽ. nõ scrip¬
tũ er̃t. Ratiam̾ hominẽ ad imaginem.
& similitudinẽ nr̃am. Ergo qr forma
dei. accepit formã serui. utrũq ds̃ &
utrumq homo. S& utrũq ds̃. ꝓpt̃ acci¬
pientẽ dm̃. Utrũq aut̃ homo. ꝓpt̾ ac

Expanded text:
forma autem dei, in qua erat etiam antequam forma autem dei, in qua erat etiam antequam hanc acciperet, aequalis est patri. in forma dei uerbum, per quod facta sunt omnia, in forma autem serui factus ex muliere, factus sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. proinde in forma dei fecit hominem, in forma serui factus est homo. nam si pater tantum sine filio fecisset hominem, non scriptum esset: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. quia forma dei accepit formam serui, utrumque deus, utrumque homo; sed utrumque deus propter accipientem deum, utrumque autem homo
Abbreviated transcription (Latin):
equalis patri. Siergo itt  est forma
serui. ut nõ amiteretur forma dei cũ
& iforma serui. & informa dei idem
ipsesit filiᷤ unuigenitus dĩ patris. ifor¬
ma dei eqͥlis patri. informa serui
ipse se ipso maior est: Informa aut̃
serui. &x̧ ian se ipso mauor est. Nõ utiq
in merito scriptura utrũq dic̃. & equa¬
lẽ patrẽ filiũ. & patrẽ moiorẽ filio. Il¬
luo enĩ ꝓpt̃̾ formã dei. Hoc aut̃ ꝓpt̾ for¬
mã serui. sine ulla cõfusione ottel¬
ligitur. U hec nob̾ regula pia ꝑõs
scas scripturas dissoluende huuis
questionis eximo capitulo. epła pauli apłi¬
exp̃rimitur. ubi manifestius istti distinc¬
cio com̃datur. ait enĩ. Quicũ informa
dei eẽt er se equaliꝰ dõ. s semedipsũ exi¬
nauit formã serui accipiens. In sonilitu¬
doie hominũ factus. & habrtu inuentu
ut homo. Est ergo dĩ filiuᷤ. dõ patri na¬
tura eqͣlis. habitu minor. Informa enĩ
serui quã accepit. minor est patre. In

Expanded text:
aequalis patri. si ergo ita accepta est forma aequalis patri. si ergo ita accepta est forma serui, ut non amitteretur forma dei, cum et in forma serui et in forma dei idem ipse sit filius unigenitus dei patris, in forma dei aequalis patri, in forma serui dei etiam ipse se ipso maior est, in forma autem serui etiam se ipso minor est? non itaque immerito scriptura utrumque dicit, et aequalem patri filium et patrem maiorem filio; illud enim propter formam dei, hoc autem propter formam serui sine ulla confusione intellegitur. et haec nobis regula per omnes sanctas scripturas dissoluendae huius quaestionis ex uno capite epistulae Pauli apostoli promitur, ubi manifestius ista distinctio commendatur. ait enim: qui cum in forma sed semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens, in similitudine hominum factus et habitu inuentus ut homo. est ergo dei filius deo patri natura aequalis, habitu minor; in forma enim serui, quam accepit, minor est patre, in
Abbreviated transcription (Latin):
O turarũ testimoniis. quibꝰ ut di¬
ni priores copiosus usi erpugnauerĩt
sinuatur fidei nr̃re unitiᷤᷤ. uł eqͣlittis
trinitatis. Sed qe multa iscĩs lbris
ꝓpt̾ incarnacionẽ uerbi dĩ. que prosa¬
lute nr̃a reparanda factuest. ut medi
ita dicuntur. ut maiorẽ filio patrẽ sig¬
nificent. uł anã aꝑtissime ostendant᷑
errauer̃ homines minus diligent̃ scru¬
tantes. uł intuentes uniuersã seriem
scripturarũ. & ea que de iħu xp̃o
scđm hominẽ dicltisunt. ad eiꝰ substt̃¬
ciã que ante incarnacionẽ sẽpiterna
erat: ⁊ sempiterna est trans ferse cona¬
tisunt. Et illi quidẽ dicunt minorẽ
filiũ er̃. quã pat̾ est. qr scriptũ est ipso
filio dicente. Pat̃ maior meest. ue¬
ritus aut̃ ostendit scđm istũ modũ
atiã se ipso minorẽ filiũ. Quomodo
enĩ nõ cetiã seipso minor factus est qͥ
semedipsũ exinauit. formã serui ac¬
cipiens. Neq enĩ sic accepit formã ser¬
iii. ut ammttera formã dei. in qͣ erat

Expanded text:
turarum testimoniis, quibus, ut dixi, priores copiosius usi expugnauerunt sinuatur fidei nostrae unitas et aequalitas trinitatis. sed quia multa in sanctis libris propter incarnationem uerbi dei, qulute nostra reparanda facta est, ut mediaesus , ita dicuntur, ut majorem Filio Patrem significent, vel etiam apertissime ostendant; erraverunt homines minus diligenter scrutantes vel intuentes universam seriem Scripturarum, et ea quae de Christom hominem dicta sunt ad eius substantiam, quae ante incarnationem sempiterna erat et sempiterna est, transferre conati sunt. et illi quidem dicunt minorem esse filium, quam pater est, quia scriptum est ipso domino dicente: pater maior me est. ueritas autem ostendit secundum istum modum etiam se ipso minorem filium; quomodo enim non etiam se ipso minor factus est qui semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? neque enim sic accepit formam serui, ut amitteret formam dei, in qua erat
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm potestittẽ ⁊ iurtutẽ. Io est ut ne¬
cessaria nõ sit dispensacio similitu di¬
nũ. ꝑ angłi cos principatus. & potefba¬
tes uirtutes. Exquarũ ꝑsona. nõ mẽ¬
uenient̃ intelligitur dici. incantica cã¬
ticoꝵ ad sponsã. S imnilitu dines auri fa¬
ciem̃ tibi. cũ distinccionibꝰ argenti. quo¬
ad usq rex irecubitu suo est. Io est qͦ ad
usq xp̃c. insecretõ suo est. Quia uita nr̃a
absconditti est cũ xp̃o indeo. Cũ xp̃c in¬
apparebim̾ cũ ipso ingła. Quos antequã
fiat. udenus nunc ꝑspeculũ menigma¬
te. hoc est insimilitudinb̾. tunc aut̃
facie ad faciem. Hec nobis cõtemplatio
promititur. accionũ omiũ finis. atq
aeterna ꝑfeccio gaudioꝵ. Bilii enĩ dĩ¬
sumꝰ. & nõdũ apparuit qͥd erimus. Sci¬

Expanded text:
id est ut necessaria non sit dispensatio similitudinum per angelicos principatus et potestates et uirtutes. ex quarum persona non inconuenienter intellegitur dici in cantico canticorum ad sponsam: similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoad usque rex in recubitu suo est, idest quoad usque Christus in secreto suo est, quia uita nostra abscondita est cum Christo in deo; cum Chriapparebitis cum illo in gloria. Quod antequam fiat, videmus nunc per speculum in aenigmate, hoc est in similitudinibus, tunc autem facie ad faciem. Haec nimirum nobis contemplatio promittitur, actionum omnium finis atque aeterna perfectio gaudiorum; filii enim sumus, et nondum apparuit q
Abbreviated transcription (Latin):
uel quod nos ipsi
in interiore ho¬
mine sumus. sei¬
entia cõphendẽ¬
dis laboremus. nec sufficiamus nõttm̃
ipudent̃ milla que supra se sunt dui¬
na & ineffabilia pietas fidelis ardeseit.
Iõ quã suarũ uiriũ uiflat arrogtantia
s: quã gr̃a ipsus creatoris i saluatoris m¬
flãmat. Non quo intellectu homo dm̃
capit. qui ipsũ intellectũ suũ quo eum
uulit capere nõdũ capit: Si aut̃ hunc
iam capit. at tendat diligent̾ nichil
ed̃ eẽ insua natura melius. & uideat
utrũ ibi uiderat ulla liniam̃ta forma¬
rũ. nitores colorũ spatiosã granditatẽ
parciũ distionciã molis distinccionẽ. ali¬
quas ꝑlocorũ inter ualla mociones. uł
quis eius modi. Nichil certe istorũ nue¬
nimꝰ meo. quo innatura nr̃a nichil me¬
lius inuenimꝰ. Id est in nr̃o intellectu.
quo sapientiã capimꝰ quantũ capacessum.
Quod gͦ nõ inuenimus inmeliore nr̃o. nõ
debemꝰ in illo queiere. quod longe meli¬
us ẽ. meliore nr̃o. Ut sic intellegamus.

Expanded text:
el quod nos ipsi in interiore homine sumus, scientia comprehendendis laboremus, nec sufficiamus: non tamen impudenter in illa quae supra sunt divina et ineffabilia, pietas fidelis ardescit; non quam suarum virium inflat arrogantia, sed quam gratia ipsius Creatoris et Salvatoris inflammat.capit, qui ipsum intellectum suum, quo cum vult capere, nondum capit? Si autem hunc jam capit, attendat diligenter nihil eo esse in sua natura melius, et videat utrum videat ibi ulla lineamenta formarum, nitores colorum, spatiosam granditatem, partium distantiam, molis distinctionem, aliquas per locorum intervalla motiones, vel quid ejusmodi. Nihil certe istorum invenimus in eo quo in natura nostra nihil melius invenimus, id est, in nostro intellectu, quo sapientiam capimus, quantum capaces sumus. Quod ergo non invenimus in meliore nostro, non debemus in illo quaerere quod longe melius est meliore nostro. Ut sic intelligamus
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ingenitũ. & si gignat quisq fili¬
um. nõ ex eo quisq est ingenitus. Q.uia
geniti homines. ex aliis hominibꝰ gig¬
nũt & ipsi alios. Inquiuit ergo.
⁊ ater ad filiũ dr̃. ⁊ filius ad patrem
ngenitus aut̃ ad se ipsũ. ⁊ genituc

Expanded text:
e ingenitum: et si gignat quisque filium, non ex eo ipse ingenitus est, quia geniti homines ex aliis hominibus, gignunt et ipsi alios: inquiunt ergo: Pater ad Filium dicitur, et Filius ad Patrem, ingenitus autem ad se ipsum, et genitus