comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& in eantieo hoc uelut epinita eius. id est uicto¬
rie laudem eius ascriptam. illius scilicet tp̃ris
eum nouissima inimica destruet᷑ mors. Tunc
enim enim exultabit ddebbora. idest illustrabi¬
tur głã ꝓphetie. quia quȩ predixit impleta st̃
& barach idest reliquus isrł saluus fiet. & in so¬
cietatem uictoriȩ recipiet᷑. Tunc gͦ si digni fue¬
rimus. etiam nos cantabius canticum istud.
refercum mysticis & ꝓpheticis sacramentis.

Expanded text:
et in cantico hoc, velut epinicia ejus, id est, victoriae laudem esse descriptam: illius scilicet temporis, cum novissima inimica destruetur mors; tunc enim exsultabit Debbora, id est, illustrabitur gloria prophetiae, quia quae praedixit impleta suntet Barach, id est, reliquus Israel, salvus fiet, et in societatem victoriae recipietur . Tunc ergo, si digni fuerimus, etiam nos cantabimus canticum istud refertum mysticis et propheticis sacramentis.
Abbreviated transcription (Latin):
Pratenim orias pẽcor. ⁊ faciens
malignum in conspectu dñi
& agens aduersus uoluntatẽ
diuine legis. Ingressus est tẽ
mundos computaretur. Talem gͦ principem a¬
minȩ oportet mori. ut uisionẽ dĩ uidere possimꝰ.
Neq enim frustra scriptum ẽ. ⁊ factum ẽ uian¬
no quo mortuus est orias rex. usdi dñm. Unicui¬
q nr̃m uiuit orias siue pharao. & non suspira¬
mus egyptia oꝑa facientes. Si aũt morit᷑ tune
suspiramus. ut in exodo scriptum est. Si orias
uiuit. non uidemus głam dĩ.Si aũt moritur
tunc uidemus statim. ut morit᷑ orias głam dei.
Tantum hoc ut si regnet in nob̾ sermo qui dixit
ego aũt constitutus sum rex abeo. & non regnet
ira. Est quidẽ & peccat rex. Apłs ita sciens ait. Ñ
lis ille homo eui pcẽm regnat. qui tali se tradit
regi despiciens regnum dĩ.⁊ subiciens se uolupta¬
N. ꝓꝑterea uoluptatis amator. non ẽ amator

Expanded text:
Erat enim Osias peccator, et faciens malignum ante conspectum Domini, et agens adversus voluntatem divinae legis. Ingressus est tempmundos computaretur. Talem igitur principem animae oportet mori, ut visionem Dei videre possimus. Neque enim frustra scriptum est: Et factum est in anno quo mortuus est Osias rex, vidi Dominum . Unicuique nostrum vivit Osias, sive Pharao, et non suspiramus, Aegyptia opera facientes. Si autem moritur, tunc suspiramus, ut in Exodo scriptum est. Si Osias vivit, non videmus gloriam Dei; si autem moritur, tunc videmus, statim ut moritur Osias, gloriam Dei. Tantum hoc sit ut regnet in nobis sermo ejus qui dixit: Ego autem constitutus sum rex ab eo , et non regnet ira. Est quidem et peccati rex. Apostolus ita sciens, ait: Nolis ille homo, cui peccatum regnat, qui tali se tradit regi, despiciens regnum Dei, et subjiciens se voluptati. Propterea voluptatis amator, non est amator
Abbreviated transcription (Latin):
asupbia. ut ultra nchil suꝑbum nichil arroganᷤ
sapiamus. mittitetiam nobis dominus uirtutẽ suã
celestẽ ꝑ quã liberennir auigo seruitutis ⁊abolicȩ.
Que uirtuas omma ꝑ nobis agat dextra & ꝓspera¬

Expanded text:
a superbia, ut ultra nihil superbum, nihil arrogans a superbia, ut ultra nihil superbum, nihil arrogans sapiamus: mittit etiam nobis Dominus virtutem suam coelestem, per quam liberemur a jugo servitutis diabolicae, quae virtus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. Clamor filioꝵ isrł ascendit ad me. & mis¬
so quidem moyse uifibilit̃ ed̃uxit eos. Refert aũt
seriptura qd̾ angłs ext̃minator missussit. qui uas¬
taret quidem omnia primogenita egypti. isrła¬
rum uͭ neminem tangeret. & sic declaratur
urtucem fuisse glestem: quȩ uastatis eghptis
& pltratis. flios lr̃ł de uigo seruicutis eduxit. Si¬
mile quoq etiam istud refertur in hẏstoriis. quod
sub rege assyrioꝵ sennacherib angłs domim mutit᷑.
one. & populum de imminert liberaret interitu.
Ita etiam nunc eadem consequentia debemꝰ aduer¬
tere. quia si quando ꝓ peccatis nr̃is in captiuitatẽ
tradimur. clamemus ad dominum. clamemus au¬
tem non ore sedmente. ita ut dolor cordis fontem
lacrimarum ꝓducat ex ocrilis sicutille qui dicebat:
lauabo ꝑ singulas noctes lectum meũ. lacrimis me¬
is stratum meum rigabo. Si ita conũtimur ama¬
lis ut ultra non continganius mala. si ita desimimꝰ

Expanded text:
diceret: Clamor filiorum Israel ascendit ad me ; et misdiceret: Clamor filiorum Israel ascendit ad me ; et misso quidem Moyse visibiliter eduxit eos. Refert autem Scriptura quod angelus exterminator missus sit, qui vastaret quidem omnia primogenita Aegypti, Israelitarum vero neminem tangeret. Et sic declaratur virtutem fuisse coelestem, quae vastatis Aegyptiis et prostratis, filios Israel de jugo servitutis eduxit. Similiter quoque etiam illud refertur in historiis, quod sub rege Assyriorum Sennacherib angelus Domini mittitur, one, et populum de imminenti liberaret interitu . Ita ergo etiam nunc eadem consequentia debemus advertere, quia si quando pro peccatis nostris in captivitatem tradimur, clamemus ad Dominum, clamemus autem non ore sed mente, ita ut dolor cordis fontem lacrymarum producat ex oculis sicut ille qui dicebat: Lavabo per singulas noctes lectum, lacrymis stratum meum rigabo . Si ita convertimur a malis, ut ultra non contingamus mala; si ita desinimus
Abbreviated transcription (Latin):
eius sunt deputatũ. Sed uideamus quidagit hic am¬
Uides quia dextrum est omne qd̾ gerit aoth hic ambi¬
dexter. & manibus dext̃ est. & pedibus dext̃ est. Infe¬
moreenim dextro gladium portat. ut ueniat ad regẽ
moab & int̃ficiat eũ. Dixeramus in suꝑiorib qd̾ ist
quos ad salutem popul & ad liberandos filios isrł sus¬
citare cdicit᷑ ds̃ saluatores uł iudices imaginẽ ferant
aliquoꝵ principũ. ex celesti militia & suꝑnarũ uir¬
tutum. quas ad subsidium ds emitat. eoꝵ qui ad
setoto corde clamauerint. & ꝑ conuersionẽ peni¬
tentiȩ diuinam erga se clementiã flexerint. Sedħ
ne p̃sumptum apud auditores uideat᷑ a nobis. de¬
bemus seripturarũ id auctoritate firmare. Seͥp¬
tum ẽ in exodo quia patres nr̃i filii isrł cum mul¬
to tempore egyptiis & pharaoni regi durissimo
in lut ⁊ lateris confectione seruissent. clamaue¬
runt inquit ad dominũ. ita ut ipse dominus

Expanded text:
ris sunt deputatum. Sed videamus quid agit hic amris sunt deputatum. Sed videamus quid agit hic amides quia dextrum est omne quod gerit Aoth hic ambidexter, et manibus dexter est, et pedibus dexter est. In femore enim dextro gladium portat, ut veniat ad regem Moab, et interficiat eum. Dixeramus in superioribus quod isti quos ad salutem populi et ad liberandum filios Israel suscitare dicitur Deus salvatores vel judices, imaginem ferant aliquorum principum ex coelesti militia et supernarum virtutum, quas ad subsidium Deus emittat eorum qui ad se toto corde clamaverint, et per conversionem poenitentiae divinam erga se clementiam flexerint. Sed hoc ne praesumptum apud auditores videatur a nobis, debemus ex Scripturarum id auctoritate firmare. Scriptum est in Exodo quia patres nostri filii Israel cum multo tempore in Aegyptiis et Pharaoni regi dirissimo in luti et lateris confectione servissent, clamaverunt, inquit, ad Dominum, ita ut ipse Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
lium gera filii gemini uirum ambidextrũ. Eece qͣ¬
lis est iste qui fuscitatur ad saluandum isrł. Nichil
habet in se sinistrũ. s utramq manũ dexteram habet.
Hoc est enim qd̃ dicitur ambidexter. Dignus uͦ ppłi
princeps & eccłiȩ iudex qui nichil agat sinistrũ. cuiꝰ
quod agit dextera. nesciat sinistra. In utraq parte
dexter. In fide dext̃ est. inactibus dext̾ẽ. Nichil ha¬
bet de illis qui collocantur a synistris. quibus dicit᷑.
discedite a me oꝑarii iniquitatis. nescio uos. ite
in ignem et̃num. quem p̃parauit ds̃ ⁊abulo et
anglis. Quod filicet in talibus exsimili presume¬
re. puto qd in talib scđ̾m sp̃italem intelligentiã
& scĩ omnes ambidextr dicant᷑. & econtrario⁊abu¬
lus & principes eius. si dici potest ambisinistri
dicunt᷑. Totum enł quod agant sinistrũ ẽ.
totum ꝑuersũ. totũ igni ȩt̾no cum his qͥ a sinistͥs¬

Expanded text:
lium Gera, filii Jemini, virum ambidextrum. Ecce qulium Gera, filii Jemini, virum ambidextrum. Ecce qualis est iste qui suscitatur ad salvandum Israel! Nihil habet in se sinistrum, sed utramque manum dextram habet; hoc est enim quod dicitur ambidexter. Dignus vere populi princeps, et Ecclesiae Judex, qui nihil agat sinistrum, cujus quod agit dextra, nesciat sinistra, in utraque parte est, in fide dexter est, in actibus dexter est, nihil habet de illis qui collocantur a sinistris, quibus dicitur: Discedite a me, operarii iniquitatis, nescio vos . Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . Quod scilicet in talibus et simili praesumere puto, quod secundum spiritalem intelligentiam, et sancti omnes ambidextri dicantur, et e contrario diabolus et principes ejus, si dici potest, ambisinistri dicuntur: totum enim quod agunt sinistrum est, totum perversum, totum igni aeterno cum his qui a sinist
Abbreviated transcription (Latin):
firmus eẽt aduercum nos. nisi nos eum for¬
tem in peccando faceremus. & nisi ꝑ peccata
nr̃a locum introeundi & dominandi inueni¬
ret in nobis. Propterea deniq & apostolus
premonet dicens. Nolite locum dare ⁊abulo
Sicut et hic modo legimus quia postea quam
fecerunt filii isrł malignum in conspectu
domini locum dederunt ⁊abulo. Conforta¬
uit enim ddominus eglon regem moab. et ad¬
iunxit ei omnes filios ammon & amalech.
nequam exfiliis ammon & amalech. qui cũ
pso parit̃ impuguent istł. & serueruit
Obserua quia etiam mensuras penȩ indicat scrip
tura diuina. Ibi octo annis. & hic decẽ & octoan¬
tempora t̾minantur. Transierunt enim & ist de
cem & octo anniseruitatis. & ñ refertur quia
clamauerunt ad dominum uł conuersi sunt
a malitia sua. s post decem et octo annos iterũ
dicitur quia clamauerunt filii isrł ad dominũ
& suscitauit eis dominus deus saluatorem aothifi¬

Expanded text:
firmus esset adversum nos, nisi nos eum forfirmus esset adversum nos, nisi nos eum fortem in peccando faceremus, et nisi per peccata nostra locum introeundi et dominandi inveniret in nobis. Propterea denique et Apostolus praemonet dicens: Nolite locum dare diabolo . Sicut et hic modo legimus, quia posteaquam fecerunt filii Israel malignum in conspectu Domini, locum dederunt diabolo. Confortavit enim Dominus Eglon, regem Moab, et adjunxit ei omnes filios Amon et Amalech. nequam ex filiis Ammon et Amalech, qui cum ipso pariter impugnent Israel. Et servierunt, Observa tura supra octo annis: hic decem et octotempora terminantur. Tracem et quinque anni servitutis, et non refertur, quod clamaverint ad Dominum, vel conversi sint a malitia sua; sed post decem et quinque annos iterum dicitur, quia clamaverunt filii Israel ad Dominum, et suscitavit eis Dominus Deus salvatorem Aoth, fi
Abbreviated transcription (Latin):
fili isrł ꝓmultorum delictis. quadraginta annos
ꝓ unius iusticia in pace ꝑdurant. Sed quiddicitur
post hec. & defunctus est inquit gothoniel filius
cenes. Remuideo ꝑiculosam: defunctus est gotho¬
niel. Quare. Quia tam in dignus erat populus qͥ
haberet iudicem talem. Bemq in consequentib
dicit illo defuncto. & adiecerunt filii isrł inqͥt
Considera quia ꝓeo quod indignierant iam ha¬
bere principem talem. ꝓpcẽa aufertur abeis bonꝰ
iudex. & quia fecerunt malignũ in ꝯspectu
domini. excitatur eis hostis pessimus egloN
rex moab aduersum isrł. Uides quia nr̃a pecca¬
ta uires hostibus prebent. & quando nos facimus
mnalignum in conspectu domini & delinquimus
tunc confortantur a domino aduerdarii nr̃i. cunc
uires contrariis dantur. Hos siue scđm lite ram
non inualescerent ad uersum nos. nec ipse
tabulus in nob̾ aliquid preualeret. nisi ei
uires ex nr̃is uiciis preberemus. Ualdemn¬

Expanded text:
l servierunt pro multorum delictis; quadraginta annis l servierunt pro multorum delictis; quadraginta annis pro unius justitia in pace perdurant. Adonibezec, qui post haec? Et defunctus est, inquit, Othoniel filius Cenez. Rem video periculosam. Defunctus est Othoniel. Quare? Quia jam indignus erat populus, qui haberet judicem talem. Denique in consequentibus dicit illo defuncto: Et adjecerunt, inquit, filii Considera quia pro eo quod indigni erant jam habere principem talem, propterea aufertur ab eis bonus judex; et quia fecerunt malignum in conspectu Domini, excitatur eis hostis pessimus, Eglon, rex Moab. Vides quia nostra peccata vires hostibus praebent; et quando nos facimus malignum in conspectu Domini, et delinquimus, tunc convertuntur a Domino adversarii nostri, tunc vires contrariis dantur. Hoc sive secundum litteram es non invalescerent adversum nos, nec ipse diabolus in nobis aliquid praevaleret, nisi ei vires ex nostris vitiis praeberemus; valde in
Abbreviated transcription (Latin):
utilit᷑ gestum est. uerum ⁊ si quid culpabiliter
admissum est. Curtamen utrũq descriptum
sit si requiris. ideo ut nunc eccłiȩ principes uel
uidices ꝑuidentes ea quȩ abhis laudabilit̾ gesta
sunt pnoꝵ sequantar eempla. Si qua ũ un ils
culpantur ut isb caueant & deelinent. Magnag̾
laus primi huius iudicis gochoniel refertur. qd
Quodego dealio quodam dictum non ualde memini.
Suntgͣ & hod̾ie eccłiarum ominiũ quȩ surt sub celo
quam plurimi iudices. quibus iudicium ñ solum
rerũ gestarum datum est. s et animarã. Uerum
nescio siquis sit talis eccłiȩ uidex. quem dignũ faci¬
at ds spu suo repleri. ut sicut gothomel iste testimo¬
mo seripture decoratus est. ita etiam ipsi de quibꝰ
hoc obtamus. d̃i testimoniũ mereant᷑. Aitgͦ. Se fac¬
t̃ra subeo iudice quadraginta annis. Uides qͣm
larga est diuina clementia. Octo annis seruierãt

Expanded text:
utiliter gestum est, verum et si quid culpabiliter utiliter gestum est, verum et si quid culpabiliter admissum est. Cur tamen utrumque descriptum sit si requiris, ut nunc Ecclesiae principes vel judices pervidentes ea quae ab his laudabiliter gesta sunt, priorum sequantur exempla; si qua vero in illis culpantur, ut isti caveant et declinent. Magna ergo laus primi hujus judicis Othoniel refertur, quojudicabat Israel, quod ego de alio quodam dictum non valde memini. Sunt ergo et hodie ecclesiarum omnium, quae sunt sub coelo, quam plurimi judices, quibus judicium non solum rerum gestarum datum est, sed et animarum. Verum nescio si quis sit talis Ecclesiae judex, quem dignum faciat Deus spiritu suo replere, ut sicut Othoniel iste, testimonio Scripturae decoratus est, ita etiam ipsi, de quibus hoc optamus, Dei testimonium mereantur. Ait ergo: Et facterra sub eo judice quadraginta annis . Vides quam larga est divina clementia. Octo annis filii Israe
Abbreviated transcription (Latin):
angeli salutares. qui uł ingothonielis uł aoch
specie designantar. quia sicut sepe ostendimus
non solum a contrarus uirtutibus impugnam᷑
fulius inquit cenes frat̃ caleph. illiꝰ laudabilis et
admirand uiri caleph. qui fuit comes & socius
ihũ naue. de quo ꝓutpotuimus in suis locis quȩ
uisa sunt disseruimus. Quid gͦ dicit scͥptura
de istogothoniel: post ea quam dix̃ quia clama¬
uerunt filii isrł ad dominũ. factus est inquit
sp̃s domini suꝑ gothoniel. & uidicauit isrł.
Ruitasin nobis est aliquis. qui ita ualidũ ⁊ ica
iustam clamorẽ emiitat add̾m. ut dignus sit
& liber ipse iudicum dicit᷑. & describunt᷑ in eo iudi¬
ces. qui uidicauerunt ppłm. Sicut enim alii libri
dicuntur regum uł regnoꝵ. in quib describit᷑
unusquisq regum. quomꝰ regnauerit & quide¬
gerit.ita & in hoclibro gesta udi cum referuntur.
& deseribi tur non solum siquid ab eis recte ⁊

Expanded text:
angeli salvatores, qui et in Othonielis et Aoht angeli salvatores, qui et in Othonielis et Aoht specie designantur; quia, sicut saepe ostendimus, non solum a contrariis virtutibus impugnamur, Filius, inquit, Cenez, frater Caleb, illius laudabilis et admirandi viri Caleb, qui fuit comes et socius Jesu Nave, de quo, prout potuimus, in suis locis quae visa sunt disseruimus. Quid ergo dicit Scriptura de isto Othoniel? posteaquam dixit, quia clamaverunt filii Israel ad Dominum, factus est, inquit, spiritus Domini super Othoniel, et judicavit Israel. Putas est in nobis aliquis, qui ita validum et ita justum clamorem emittat ad Deum, ut dignus sit et liber ipse Judicum dicitur, et describuntur in eo judices qui judicaverunt populum. Sicut enim alii libri Regum dicuntur vel Regnorum, in quibus describitur unusquisque regum quomodo regnaverit et quid egerit, ita et in hoc libello gesta judicum referuntur, et describitur non solum si quid ab eis recte et
Abbreviated transcription (Latin):
tortoris istius manus. quia si te ip̃e emendaueris
siteipse correxeris. pius est & misericors d̃s̃ qui uin¬
dictam temperet abeo qui illã penitendo p̃uenit.
Sed et illud consideremus quia donec seruirent
chusarzaton. hii qui traditi fuerant ꝓ delictis.
& non clamarent ad dominũ. nemo suscitatas
est qui saluareeos possit. Cum uͦ clamauerunt
ad dominũ. tunc suscitauit dominus saluatorẽ
gothoniel priorille ppłs de seruitute humilitatis
ereptus est. & red̾dita est paxppło. quã suꝑbia du¬
dum. & diuersa plebis facinora fugauere. Uerũ
qm dixunus sp̃italem quendam posse in tellegi chu
sasaton regẽ. & unũ de aduersariis & aeris potesta¬
tibus principẽ ita consequens michi uidet᷑. etiam
gothonielem istum. qui adliberandũ populũ sus¬
citatus est. ẽẽ unũ aliquem de milicia celest et
archangelicis turmis. qui ad amminiculũ micti¬
tur eoꝵ qui hereditatẽ capiunt salutis. & sunt

Expanded text:
tortoris istius manus; quia si te ipse emendaveris, tortoris istius manus; quia si te ipse emendaveris, si te ipse correxeris, pius est Deus et misericors, qui vindictam temperet ab eo qui illam poenitendo praevenit . Sed et illud consideremus, quia donec servirent Chusan Rasathaim hi qui traditi fuerant pro delictis, et non clamarent ad Dominum, nemo suscitatus est qui salvare eos posset. Cum vero clamaverunt ad Dominum, tunc suscitavit Dominus salvatorem Othoniel prior ille populus de servitute humilitatis ereptus est, et reddita est pax populo, quam superbia dudum et diversa plebis facinora fugavere. Verum quoniam diximus spiritualem quemdam posse intelligi Chusan Rasathaim regem, et unum de adversariis et aeris potestatibus principem, ita consequens mihi videtur, etiam Othonielem istum, qui ad liberandum populum suscitatus est, esse unum aliquem de militia coelesti et archangelicis turmis, qui ad adminiculum mittuntur eorum, qui haereditatem capiunt salutis , et sunt
Abbreviated transcription (Latin):
& elationis remidet. S abiciatur queso ab om̃i hac
scã eccłia. & precipue abhis qui ministrant in sc̃is
odor tecerrimus suꝑbiȩ. ut possimussicut paulus di¬
cebat efficibonus odor xp̃i. ne forte irascat᷑ dñs. &
ad iracundiam ꝓuocenus sc̃misrł. & tradat nos
in manus chusarsathon. uthumilitatẽ qͣm in
scientia xp̃i docere debuimus. in correptionis nr̃e
tribulatione discamus. Seduide benignũ domi¬
num miscłiam cum seu̾itate miscentẽ. & ipsius
penemodum iusta & dement libratione pensan¬
tem. Non inꝑpetuum tradidit delinquentes. s
lide hȩe & tus auditor quisquis ille as. qui cib
conscuis ei alicuius er roris. & quanto tempore
errasse te nost. quanto tempore deliquisti. tan¬
to nichilominus tempore humilia deipsum
in deo. & satisfacito ei in confessione penitentiȩ
Non expectes ut humiliet te chusarsaton. & in¬
uito necessitas excorqueat penitentiã. s ipse p̃ueno

Expanded text:
 eorum disrupit . Sed abjiciatur, quaeso, ab omni hac sancta Ecclesia, et praecipue ab his qui ministrant in sanctis, odor iste deterrimus, ut possimus, sicut Paulus dicebat, effici bonus odor Christi , ne forte irascatur Dominus, et ad iracundiam provocemus sanctum Israel, et tradat nos in manus Chusan Rasathaim, ut humilitatem, quam in scientia Christi docere debuimus, in correptionis nostrae tribulatione discamus. Sed vide benignum Dominum, misericordiam cum severitate miscentem, et ipsius poenae modum justa et clementi liberatione pensantem. Non in perpetuum tradidit delinquentes; sed Disce haec et tu, o auditor, quisquis ille es, qui tibi conscius es alicujus erroris, et quanto tempore errasse te nosti, quanto tempore deliquisti, tanto nihilominus tempore humilia teipsum in Deo, et satisfacito ei in confessione poenitentiae. Non exspectes ut humiliet te Chusan Rasathaim, et invito necessitas extorqueat poenitentiam, sed ipse praeveni
Abbreviated transcription (Latin):
parentib non obedientes. insipientes in cõpo¬
sitos sinẽ affectu sine miscłia. Uides qui sunt¬
& quales. qui traduntur in repbũ sensũ. qui
traduntur i abm principi chananeoꝵ: & prin¬
cepsinquit militię iabin erat sysara. & ipse ha¬
bitabat in arysotħ gentiũ. Ꝙ erant ei nungen¬
ti currus ferrei. & clamauerunt filii isrł ad dũm
etiam in hoc similit̃ illa quam suꝑius designa¬
uimus obseruatio eustoditur. quia nesciunt
tifuerint in manus iabin.uł cum afflicti ꝑ eiꝰ
militiȩ pͥncipẽ sysaram. Cui erant inquit nun¬
genti currus ferrei. quibus scilicet affligeretur
populus durȩ cerucis. Sẏsara aũt int̾pretat᷑
uisio equi. Iste enim animalis & ñ sp̃italis. qui
non uidet nisi ea que animalis sunt. ip̃a est
eius uifio. ipse e semꝑ intuit᷑. & idõsemꝑ aĩalis
homo & is qui scłm carnẽ est ꝑsequit᷑ eũ qui¬
sãmn spm est. done spitalis incelligat et era¬

Expanded text:
parentibus non obedientes, insipientes, incompoparentibus non obedientes, insipientes, incompositos, sine affectu, sine misericordia . Vides qui sunt et quales qui traduntur in reprobum sensum, qui traduntur Jabin principi Chananaeorum. Et princeps, inquit, militiae Jabin erat Sisara, et ipse habitabat in Aroseth gentium, et erant ei nongenti currus ferrei. Et clamaverunt filii Israel ad Dominum. Etiam in hoc similiter illa quam superius designavimus observatio custoditur, quia nesciunt ti fuerint in manus Jabin, vel cum afflicti per ejus militiae principem Sisaram, cui erant, inquit, nongenti currus ferrei, quibus scilicet affligeretur populus durae cervicis. Sisara autem interpretatur visio equi. Iste est enim animalis, et non spiritalis, qui non videt, nisi ea quae animalis sunt, ipsa est ejus visio, ipse ei semper intuitus; et ideo semper animalis homo, et is qui secundum carnem est persequitspiritum est , donec spiritalis intelligat et exa
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu dñi. talis udex ȩccłiȩ dat᷑ sub qͦ fam̃ ⁊ sitim
połs patiat᷑. non famen panis neq sitim aquȩ
deofamen audiendi uerbum domini.
Ita g nos agamus. & ita oremus ne umquam
nos diuina indignatio in uerbi fame con¬
dempnet acsiti. neumquam auferat᷑ a nobis
qui nos ũbo & oꝑe instruat. qui in moribus
& honestate qrii patientiȩ ac mansuetudinis
ꝑfectum de se populis prestet exemplũ. Nam
sinos fecerimus maligrum in conspectu dñi
est si male egerimus. si uoluntatẽ nr̃am ⁊ ñ
des faciamus moritur a nobis aoth. auferetur
& samegad & obseurabit᷑ lanis nr̃a. & trademur
in manus iab̾in regis eanaan. Iabin aũt interp̃¬
tatur sensus siue prudentia. Sigͦ nos non ꝓba¬
uerimus am babere in noticia. tradit nos deus
in repbum senfum. repletos inquit iniquitate
nequitia fornieatione auaricia. plenos inuidia
homicidiis contentione dolo. susurrantes concẽ¬
tores deo hodibiles contumeliosos suꝑbos elatos.

Expanded text:
ex datur, sub quo famem et sitim populus patiatur, non famem panis neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Domini . Ita ergo nos agamus et ita oremus, ne unquam nos divina indignatione in verbi fame condemnet ac siti, ne unquam auferatur a nobis qui nos verbo et opere instruat, qui in moribus et honestate, qui patientiae ac mansuetudinis perfectum de se populis praestet exemplum. Nam si nos fecerimus malignum in conspectu Domini, id est, si male egerimus, si voluntatem nostram et non Dei faciamus, moritur et Aoth, auferetur et Samegach, et obscurabitur laus nostra et trademur in manus Jabin regis Chanaan. Jabin autem interpretatur sensus sive prudentia. Si ergo nos non probaverimus Deum habere in notitia, tradit nos Dominus in reprobum sensum, repletos, inquit, iniquitate, nequitia, fornicatione, avaritia, plenos invidia, homicidiis, contentione, dolo, susurratores, detractores, Deo odibiles, contumeliosos, superbos, elatos,
Abbreviated transcription (Latin):
tuba camunt. Qui de celestib loquit᷑. qui de
spĩtalibus disserit. qui mysteria regni celorũ
reuelat. ille bucma concinit. ille de tuba loquie᷑
qui de magnis & maximis loquit᷑. qui scienti¬
am xp̃i humanis auribus pandit. S cur et
cornea dicit᷑bucma. Quia & de sc̃o dicit᷑. cornu
eius exaltabitur in gła. Unde ⁊ unius euiꝰq dr̃
tiam xp̃i. & crucis eius quȩ in cornu designa¬
tur. disserit sacramenta. Cum hac gͦ bucina
militantes. & cum hac pugnantes. uincimꝰ
alienigenas. & hostes in fugam uertimus
etiam si fuerit multitudo eoꝵ sicut locustȩ
locustis enim comparata est demonũ mul¬
titudo. quibus neq in celo neq in t̾ris est
sedes. Precedat gͦ & nos hoc bello oꝑũ lux. sei¬
entiȩ uirtus diuimi u̾b p̃dicatio. pugnemus
& nos in hymnis & psalmis ⁊ canticis sp̃italibꝰ
continentes & clamantes ad dm. ut ab ipso
uictoriã consequi mereamtir. in xp̃o ih̃u do

Expanded text:
 maris. Qui de coelestibus loquitur, qui de spiritalibus disserit, qui mysteria regni coelorum revelat, ille buccina concinit. Ille de tuba loquitur, qui de magnis et maximis loquitur, qui scientiam Christi humanis auribus pandit. Sed cur et cornea dicitur buccina? Quia et de sancto dicitur: Cornu ejus exaltabitur in gloria . Unde et uniuscujusque tiam Christi, et crucis ejus, quae in cornu designatur, disserit sacramenta. Cum hac ergo buccina militantes et cum hac pugnantes vincimus alienigenas, et hostes in fugam vertimus, etiamsi fuerit multitudo sicut locustae: locustis enim comparata est daemonum multitudo, quibus neque in coelo, neque in terris est sedes. Praecedat ergo et nos hoc bello operum lux scientiae, virtus, divini verbi praedicatio; pugnemus et nos in hymnis et psalmis et canticis spiritalibus concinentes et clamantes ad Deum, ut ab ipso victo
Abbreviated transcription (Latin):
uando fecerunt filii isrł malignum
in conspectu domini & obliti sunt
domini dĩ sui. acrelinquentes eum
seruierunt bahalrin & lucis gentiliũ
tunc thesaurirantes sibi ipsis iram
traditi sunt iusto dĩ iudicio imma¬
nus inimieoꝵ.
scdm hec quȩ p̃sens lectio declarauit. in manus
inquit chusarsaton regisassyrie mesopothamiȩ.
int̃pretatur aũt chusarsathon humiliatio eoꝵ.
Traditi sunt gͥ in manus eius qui humiliaret eos.
& quia ipsi in excelsismontiũ impie agebantin
altissimũ. ꝓpt̾ea ab ipso in humilitatem tradun¬
tur. Sed nolo putes quia erga antiquos salummͦ
erat hec diuina ꝓuidentia. ut eos qui impie exal¬
tabantur traderet humiliandos: & salubri medi¬
emȩ ratione contraria a contrariis curarentur.¬
Nunc aũt omnipocent d̃o enga eecłam bram de hu¬
iusmod salubritas ꝓuidentiȩ est. Etiam nunc est¬
chusarsaton rex mesopotamiȩ cui tradunt᷑ humili¬
andȩ & asfugendȩ animȩ. quȩ xp̃iana humilitate con

Expanded text:
uando fecerunt filii Israel malignum in conspectu Dei, et obliti sunt Domini Dei sui, ac relinquentes eum servierunt Baalim et lucis gentilium, tunc thesaurizantes sibi ipsis iram traditi sunt justo Dei judicio in manus inimicorum, secundum haec quae praesens lectio declaravit. In manus, inquit, Chusan Rasathaim regis Mesopotamiae. Interpretatur autem Chusan Rasathaim humiliatio eorum; traditi sunt ergo in manus ejus qui humiliaret eos. Et quia ipsi in excelsis montium impie agebant in Altissimum, propterea ab ipso in humilitatem traduntur. Sed nolo putes quia erga antiquos solummodo erat haec divina providentia, ut eos qui impie exaltabantur traderet humiliandos, et salubri medicinae ratione, contraria contrariis curarenturNunc autem omnipotenti Deo erga Ecclesiam suam de hujusmodi salubritas providentiae, est etiam nunc Chusan Rasathaim, rex Mesopotamiae, cui traduntur humiliandae et affligendae animae quae, Christiana humilitate con
Abbreviated transcription (Latin):
& intelligentiam refugiens carnalem. sectat᷑
in altiorib quȩ sunt sp̃sꝰ. de isto nichil possunt
raꝑe madiamtȩ neq amalechitȩ. s ne ipsi qui¬
dem oriencis filii depredari eũ poterunt. in excel¬
so itelligentiȩ sp̃italis uertice constitutũ. Illi gͦ cas¬

Expanded text:
et intelligentiam refugiens carnalem, sectatur et intelligentiam refugiens carnalem, sectatur in altioribus quae sunt Spiritus Dei; de isto nihil possunt rapere Madianitae, neque Amelecitae. Sed ne ipsi quidem Orientis filii depraedari eum poterunt in excelso intelligentiae spiritalis vertice constitutum. Illi ergo cas
Abbreviated transcription (Latin):
aduercarii: Non sunt ausi ire illuc. ubi ui¬
denturiam natiẽe fructus sp̃s. S ubi adhuc
semen di iacet. ubi fructus ñ dũ ascendit. Qui
enim exit seminare ũbum. seminat suꝑ omnẽ
locum. Sed audi ip̃m dominũ dicentẽ. quid
pati soleat semen di.Alius inquid cecidit secus
uiam: & tienientes aues cel diripiunt illud.
Quod ip̃e in posteriorib int̃pretans dicit.
Qui autem secus iniam seminati sunt. hii st̃
qui audiunt ũbũ dĩ. & cum leticia accipiant.
Uenit aut̃ tabulus ⁊ tollit de corde eoꝵ quod
seminatum est. Sie gͦ & isti nuncueniunt
al lemen dei. & uolunt illud collere de corde eo¬
rum in quibus seminatũ est. quia inueniunt eos
in uallibus positos & nna queq sectantes. Be illis
funtenim qui humilit̃ & in digne. ⁊ ut ita dicã
iudaico intellectu suscipiunt uerbũ dĩ. & ideo
possunt illud demones raꝑe de cordeeoꝵ. Qui au̾t
ab humilitate litere. ad ꝯp̃s excelsa conscendit.

Expanded text:
adversarii? Non sunt ausi ire illuc ubi viadversarii? Non sunt ausi ire illuc ubi videntur jam nati esse fructus spiritus, sed ubi adhuc semen Dei jacet, ubi nondum fructus ascendit. Qui enim exiit seminare verbum, seminat super omnem locum. Sed audi ipsum Dominum dicentem, quid pati soleat semen Dei: Aliud, inquit, cecidit secus viam, et venientes aves coeli diripiunt illud; quod ipse in posterioribs viam seminati sunt, hi sunt qui audiunt verbum Dei, et cum laetitia accipiunt. Venit autem diabolus, et tollit de corde eorum, quod seminatum est . Sic ergo et isti nunc veniunt ad semen Dei, et volunt illud tollere de corde eorum in quibus seminatum est, quia inveniunt eos in vallibus positos, et ima quaque sectantes. De illis sunt enim, qui humiliter et indigne et, ut ita dicam, Judaico intellectu suscipiunt verbum Dei, et ideo possunt illud daemones rapere de corde eorum. Qui autem ab humilitate litterae ad Spiritus excelsa conscendit,
Abbreviated transcription (Latin):
in his sensum diuinis paginis in uenire. Om¬
nis qui suꝑ se quoqͦ modo nomen suscipit
xp̃i. filius efficitur orientis. Sic enim scriptũ
de xp̃o. Ecce uir oriens nomen est illi. Quisqͥs
conferre aduersum xp̃i fidem. impugnare ppłm
domini. bella suscitare aduersum eatholi cam
fidem. nolo dubites de his dr̃e. quod isti sint qͥdẽ
filii orientes. s cum madianitis et cũ amalech
expugnare ueniunt popłm dĩ. quia cum pa¬
ganis & cum iudeis eccłiam dĩ etiam heretici
psecuntar. & ipsos eẽ opinor: qui designantur
in filiis orientis. Omnes gͦ inquit madian ⁊
amalech. & filii orientis conuenerunt simul
& ascenderunt & suꝑuenerunt eis. & castra
posuerunt in ualle iermel. Isti qui impug¬
nare uolunt popłm dĩ castra in uallib collo¬
cant in deiects ethumilib locis. In ualle in¬
quit ierrahel. Inuenimus aũt int̃pretari
gerrahel semen dĩ. Uides uibi collocant castͭ

Expanded text:
in his sensum divinis paginis invenire. Omin his sensum divinis paginis invenire. Omnis qui super se nomen suscipit Christi, filius efficitur Orientis; sic enim scriptum est de Christo: Ecce vir Oriens nomen est illi . Quisquis conferre adversum fidem Christi, impugnare populum Domini, bella suscitare adversus catholicam fidem: nolo dubites dicere, quod isti sunt quidem filii Orientis, sed cum Madianitis et cum Amalech expugnare veniunt populum Dei, quia cum paganis et cum Judaeis Ecclesiam Dei etiam haeretici persequuntur, et ipsos esse opinor qui designantur in filiis Orientis. Omnis ergo, inquit, Madian et Amalech et filii Orientis convenerunt simul et ascenderunt, et supervenerunt eis, et castra posuerunt in valle Jezrael. Isti qui impugnare volunt populum Dei, castra in vallibus collocant, in dejectis et humilibus locis? In valle, inquit, Jezrael. Invenimus autem interpretari Jezrael semen Dei. Vides ubi collocant castra
Abbreviated transcription (Latin):
sto. comienerint aduersum isrł
madiante. qui int̾pretant᷑ extra
iudicium. Esto. isti comienerunt
aduers um isrł. qui extra iudicium di sunt.¬
& qui extra legem peccauerunt. & extra legem
pibunt. Esto. conuenerit & amalech. qui ⁊ ip̃e
int̃pretat᷑ popłs ablingens. Esto. & hec natio
t̾rena & uentri acgule dedita. impugnare
uenit isrł carnalis sp̃italem isrłem. Quid ẽ hoc
quodetiam filii orientis his admiscentur. &
cum ipsis ad impugnandum isrł uenire dñr:
Bicit enim michi auditor. Si seriptum eẽt qr
filii ecdentis conuenerint cum ipsis nichilque¬
quia filii occidentis funt filii tenebrarum &
ipsi ungunt᷑ illis gentibus. uł quȩ extra iudi¬
cium di sunt uł quȩ uentri deditȩ impugnãt
cos. qui mente dm uidere contendunt. Nunc
autem cum dicatur quia filii orientis uener̃t
cum madian & amalech. quomͦ hȩc possunt
competent᷑ exponie Uideamus gͦ si possumꝰ
intã difficilibus locis scripturȩ dignũ aliquẽ

Expanded text:
sto, convenerint adversum Israel Madianitae, qui interpretantur extra judicium. Esto, isti convenerint adversum Israel, qui extra judicium Dei sunt, et qui extra legem peccaverunt, et extra legem peribunt . Esto, convenerit et Amalec, qui et ipse interpretatur populus ablingens. Esto, et haec natio terrena et ventri ac gulae dedita impugnare venerit Israel, carnalis spiritualem Israelem. Quid est hoc, quod etiam filii Orientis his admiscentur, et cum ipsis ad impugnandum Israel venire dicuntur? Diceres enim mihi, auditor, si scriptum esset quia filii Occidentis convenerunt cum ipsis, nihil quentis sunt filii tenebrarum, et ipsi junguntur illis gentibus, et quae extra judicium Dei sunt, et quae ventri deditae, impugnant eos qui mente Dominum videre contendunt. Nunc autem cum dicatur quia filii Orientis venerunt cum Madian et Amalec, quomodo haec possunt competenter exponi? Videamus ergo si possimus in tam difficilibus locis Scripturae dignum aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
exhis ommib ułeuidens adhuc sensus ad liquidũ
patere ñ poturt. ułetiam deretanta enunciandi
&. ꝓferendi archam met᷑ insedit. Illud tamen in
quantũ respatitur contigisse sufficiat. qd̾ nobis
Ab apłis sors ctucta designat. qr ubi ex fide integra
Q oratione p̃missa sors uctt᷑. ea quȩ uoluntas dei¬
continet in occulto. sors hominib declarat in ma¬
nifesto. Scdm interiorẽ uͦ intellectũ. sicut paulꝰ
in hominibus s & in suꝑnis uirtutib sors agat᷑. & pre¬
sideat aliqua uirtus huic officio. quȩ u̾bi causa iħu
filio naue nc̃ sorte hereditatẽ distribuent. ñ ad aliqͣm

Expanded text:
ex his omnibus vel evidens adhuc sensus ad liquidum ex his omnibus vel evidens adhuc sensus ad liquidum patere non potuit, vel etiam de re tanta enuntiandi et proferendi animi metus insedit. Illud autem, in quantum res patitur, contigisse sufficiet, quod nobis ab apostolis sors ducta designat; quia ubi fide integra ac oratione praemissa sors dicitur, ea quae Dei voluntas continet in occulto sors hominibus declarat in manifesto. Secundum interiorem vero intellectum, sicut Paulus m hominibus sed et in supernis virtutibus sors agitur; et praesideat aliqua virtus huic officio, quae verbi causa Jesu filio Nave nunc sorte haereditatem distribuendi, non aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
qui nune ep̃os aut prbos uł diaconos ordinant
elegerunt quos &statuerunt in medio. nec tam̃
de eis sibimetipsis iudiciũ ꝑmiserunt. ut illũ
cem ut ex illis dnobus quosstacuerunt in conspec¬
tu cłi id est ioseph qui uocabat᷑ barnabas. qui ꝯno¬
minatus est ustus. & mathiam. cecidit inquit
s ꝑuidentia sors diuinũ iudiciũ deferebatur
s. adhuc querebam in testamento nouo sicubi
sors in xp̃o ułin eccłia nominat᷑. uł in rebꝰ mysti
cis &e quȩ ad animã ꝑtinere uideant᷑. Inuenio
paulum ad ephesios seribentẽ dicere de xxp̃o. In quo
inquit sorte uocat sumus p̃destinat scđm ꝓposi¬
cum eius. qui om̃a oꝑatur scđm consiliũ uolunta¬
agentes dõ patri qui idoneos nos fecte in parte sor¬
tis sc̃õꝵ in lumine. Tam multis gͥ exscripturis sc̃is
decõmemoratione sortiũ testimoniis congregatis
quo ex multoꝵ locoꝵ congregatione uirtutẽ dĩ dili¬
gentius possimus apprehendere: michi quidem

Expanded text:
 vel presbyteros, vel diaconos ordinant et elegerunt duos, et statuerunt in medio, nec tamen de his sibimetipsis judicium permiserunt, ut illum , miserunt sortem, » ut ex illis duobus quos statuerant in conspectu Dei, id est, Joseph qui vocabatur Barnabas, qui cognominatus est Justus, et Mathiam. « Cecidit, inqused prudentia sors divinum judicium deferebat. Sed adhuc quaerebam in Novo Testamento si sors in Christo vel in Ecclesia nocis, quae ad animam pertinere videantur, invenio Paulum ad Ephesios scribentem dicere de Christo: « In quo, inquit, sorte vocati sumus praedestinati secundum propositum ejus, qui omnia operatur secundum consilium voluntaagentes Deo Patri, qui idoneos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine . » Tam multis ex Scripturis sanctis de commemoratione sortium testimoniis congregatis, quo ex multorum locorum consideratione virtutem rei possimus diligentius apprehendere, mihi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sordes pristinas. actucioꝵ carnaliũ ĩmundicias
retin̾e : oportet gͦ post digressionẽ rubri maris
in loco quẽ possidet in anima iusti. in p̃o recondit
& macheras. Sepeostendimus macherã uerbũ dĩ dictũ.
entium. Hec gͦ uirtus u̾bi diuini recondit᷑ in eoloco
ubi datur sermo sapientie & sermoscientiȩ. ut opor¬
tuno dempore anima illa quȩ ꝑdonũ sp̃s repleta ẽ¬

Expanded text:
sordes ac vitiorum carnalium immunditias obtinere? Oportet ergo post egressionem Rubri maris,in loco quem possidet in anima justi, in ipso recondit et machaeras. Saepe ostendimus machaeram verbi Dei dictum, entium. Haec ergo virtus verbi divini reconditur in eo loco cui datur sermo scientiae et sermo sapientiae, ut opportuno tempore anima illa quae per donum Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
in celis est. Qui aũt negauerit me coram hominibus
& ego negabo eum coram patre meo. Uidisti quia
confitentes insemet ipso dixit confiteri. quasi quu p
se meis uiuat. & oꝑetur oꝑa uite. In bis autẽ qui ne¬
gant. non tenuit eandem similitadinẽ uerbi ut di¬
ceret. quia qui negauerit in me. & ego negabo in eũ
sed qui negauerit me coram hominibus. & ego ne¬
gabo eum coram patre meo: ut ostenderet quia qui
negat quidem se extra ipsum est. qui aũt confitet᷑

Expanded text:
ui autem negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo . Vidistis quia confitentes in semetipso dixit confiteri, quasi ipse in eis vivat et operetur opera vitae. In his autem qui negant, non tenuit eamdem verbi similitudinem, ut diceret, quia qui negaverit in me, et ego negabo in eum; sed qui negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo, » ut ostenderet quia qui negat quidem se, extra ipsum est; qui autem confitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur de eis quia tradidit eos deus in passiones
ignomimȩ. & iterum. tradidit eos ds in reꝓbum
sensum. ut faciunt ea quȩ non conueniunt. Qua¬
re: quia repletisunt inquit omni iniquitate.
nequitia. fornicatione auaricia. & cet̾is omnibus
quȩ dicuntar: sicut ihic modo. Quia seruierunt¬

Expanded text:
dicitur de eo, quia tradidit eum Deus in passiones dicitur de eo, quia tradidit eum Deus in passiones ignominiae. Et iterum: Tradidit eos in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quare? Quia repleti sunt, inquit, omni iniquitate, nequitia, fornicatione, avaritia, et caeteris omnibus quae dicuntur . Sicut et hic modo, qui ser
Abbreviated transcription (Latin):
dicimur alienos. & adorauerunt inquit deos alie¬
nos: deos gentium qui in circuitu ip̃oꝵ erant. ⁊ ad
iracancdiam concitauerunt dominũ. Uides qͣnͣ¬
tum faciunt peccata. ut peccantes illum in quoñ
solum reꝵ nullus affectus est. s ne alius quidẽ passibi¬
lis motus. nos ad iracundiã ꝓuocare dicamur. Uerũ
ille ꝑmanet immutabilis in sua natura. nec umꝗͣ
ire turbatur affectibus. Ego aũt ꝑea quȩ delinquoꝰ
iram michi ip̃e conscisco. sicut dicit apłs hec ita¬
edocens. Scd̃m duriciã aũt tuã ⁊ cor impenitens
thesauriras inquit tib ipsi irã in die ire & re¬
uelatioris iust iudicii di. quireddet unicuique
scamoꝑa sua. Irritauerunt gͦ dñm ad iracundiam
& dereliquerunt dominũ & coluerunt baal ⁊ astar¬
tem. & iratus est furore dñs in isrł. & tradidit eos
in manus diripientiũ. Quandiu quisdo seruit ñ
traditur in manus diripientrã. Cum aũt derelique¬
rant dominũ & seruire ceꝑint passionib suis. tunc

Expanded text:
debuit. Et adoraverunt, inquit, deos alienos deos gentium, qui in circuitu ipsorum erant, et ad iracundiam concitaverunt Dominum. Vide quantum faciant peccata, ut peccantes illum in quo non solum irae nullus affectus est, sed ne alius quidem passibilis motus, nos ad iracundiam provocare dicamur. Verum ille permanet immutabilis in sua natura, nec unquam irae turbatur affectibus; ego autem per ea quae delinquo, iram mihi ipse conscisco, sicut dixit Apostolus: Haec ipse doces, secundum duritiem autem tuam et cor impoenitens thesaurisas, inquit, tibi ipse iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Irritaverunt ergo Dominum ad iracundiam, et dereliquerunt Deum, et coluerunt Baal et Astarthen, et iratus est furore Dominus in Israel et tradidit eos in manus diripientium. Quandiu quis Deo servit, non traditur in manus diripientium; cum autem dereliquerit Deum, et servire coeperit passionibus suis, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs paulus. imitatores mei estote sicut ⁊
ego xp̃i. In diebus inquit senioꝵ eoꝵ qui cogno¬
uerunt omnia oꝑadñi. Quis ẽ qui cognoscit
omnia oꝑa domini. nisi qui facit ea. Sicut enĩ¬

Expanded text:
dicit apostolus Paulus: Imitatores mei estote, sicut et dicit apostolus Paulus: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In diebus, inquit, seniorum eorum, qui cognoverunt omnia opera Domini. Quis est qui cognoscit omnia opera Domini, nisi qui facit ea? Hoc mo
Abbreviated transcription (Latin):
sanctoꝵ longeui sunt & ꝓlixi. S & illud quod
dicentibus nob̾ occurrit. & utinam domino sug¬
gerente occurreret. p̃tereundũ ñ est qd̾ dixit.
quia seruiuit populus domino omnibus diebꝰ ih̃u
Non dixit unum diẽ fuisse ih̃u. s mult st̃ dies iħu
Quos gͦ multoᷤᷤ ponimus dies scđm ordinẽ quẽ ex po¬
suimus: Egosic arbitror quod unus dies ipsiusẽ
iusticia. alius sanctificatio. alius prudentia.
alius miscđia. & sic ꝑ singula uirtutũ bona.
dies computat ih̃u in quibus dño seruitur. qr
in his uirtutibrs animi domino placetur. Sed ⁊
pacientiam ipsius computato diem. & mansue¬
tudinem & pietatem & bonitatẽ. & omẽ qd̃
ad uirtutem ꝑtinet ipsius dicito diem. & sicin
omnibus diebus ihu domino seruues. idest in
as in te. & alias negligas. s ut omnibrs his uirtu¬
tibus adornatus. & in eaꝵ actibus positus seruias
deo. Codem autẽ modo quis etiã senioꝵ dies habet
in se. & in diebus eoꝵ seruit dõ. implens illud qd

Expanded text:
sanctorum longaevi sunt et prolixi. Sed et illud quia dicentibus nobis occurrit, et utinam, Domino suggerente, occurreret, praetereundum non est, quod dixit, quia servivit populus Domino omnibus diebus Jesu. Non dixit unum diem fuisse Jesu, sed multi sunt dies Jesu. Quos ergo multos ponimus dies secundum hunc ordinem quem exposuimus? Ego sic arbitror quod unus dies ipsius est justitia, alius sanctificatio, alius prudentia, alius misericordia, et sic per singula virtutum bona dies forte supputat Jesu, in quibus Domino servitur, quia in his virtutibus animae Dominus placatur. Sed et patientiam ipsius computato diem, et mansuetudinem, et pietatem, et bonitatem, et omne quod ad virtutem pertinet, ipsius dicito diem, et sic in omnibus diebus Jesu Domino servies, id est, ias in te, et alias negligas; sed ut omnibus his virtutibus adornatus, et in earum actibus positus servias Deo. Eodem autem modo quis etiam seniorum dies habet in se, et in diebus eorum servit Deo, implens illud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ longeui uł longoꝵ dierum dicuntur ẽẽ seniores
qui post iħm fuerunt. & quidem dĩ est solius nos se
post iħm qui faerit int semores. qui longiorẽ diem
fecerit. id est qui maiorem ex se miserit lucẽ. utrũ
paulus an petrus. barcholomeus an iohannes.Ue¬
runtamen longoꝵ dierum dicuntur sc̃i. Econtra¬
rio uero tunc quando scandalis replebit᷑ mundꝰ.
quando increscente iniquitate refrigescet cari¬
tas multoꝵ : & quando ueniens filius hominis
disfieile fioem inuemiet suꝑ t̾ram. te ñ dicunt᷑
futuri longi dies. sed magi a dbreuari dicurtair
sicut dixit dominus quia nisi adbreuiat fuissent
dies illi. non fieret salua ulla caro. Mali gͦ dies bre¬
uiari dicuntur. longeui aũt sunt & multi tpris
& grandis quodam modo spacii dies boni. in quibꝰ
domino seruimus. Uide tamen quia & hoc de¬
signauit in eugłio. quod ꝓpt̃ electos breuiabunt᷑

Expanded text:
quod longaevi vel longorum dierum dicuntur esse seniores, quod longaevi vel longorum dierum dicuntur esse seniores, qui post Jesum fuerunt, et quidem Dei est solius nosse post Jesum, qui fuerit inter seniores, qui longiorem diem fecerit, id est, qui majorem ex se miserit lucem: utrum Paulus, an Petrus, Bartholomaeus, an Joannes. Verumtamen longorum dierum dicuntur sancti. E contrario vero, quando scandalis mundus replebitur, quando increscente iniquitate refrigescet charitas multorum , et quando veniens Filius hominis difficile fidem inveniet super terram , tunc non dicuntur futuri longi dies, sed magis abbreviari dicuntur, sicut dixit Dominus: Quia nisi abbreviati fuissent dies illi, non fieret salva ulla caro . Mali ergo dies breviari dicuntur; longaevi autem sunt et multi temporis, et grandis quodammodo spatii dies boni, in quibus Domino servimus. Vide tamen quia et hoc designavit in Evangelio, quod propter electos breviabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus diebus ib̃u. & omnibus diebus semoꝵ qui
uit domino. qui tierbo & sapientia eius illuminatur
qui preceptis eius illustratur. qui exdoctrina eius
accipit lumen scientiȩ. Scd̾o tamen loco & ille pꝰ hẽ
erunt qui sunt alii nisi apłi. qui etipsi scriptis ⁊ p̃ceptis
suis illuminant corda nr̃a. & faciunt etiam ipsi dies quos¬
dam in nobis ex illa luce. quam ipsi participati sunt ue
preceptis. & ad seruitiũ domini apostolicis regulis ins
truitur. iste est qui seruire dicitur domino. in diebus
seniorũ qui fuerunt post iħm. Uisaũt uidere quia sic̃
saluator erat lux uera quȩ illuminat omnẽ hominem
uenientem in hunc mundũ. ita & apłi luxerant mun¬
di: In eugłio scriptam ẽ dicente domino ad eos. Uos
estis lux munoi Quod si etiam apłi lux sunt mundi
sine dubio ꝑ precepta & mandata sua illuminant
nobis dies. in quibus domino seruiamus. Quod aũt
dixit omnibus diebus senioꝵ qui longioꝵ dierum fu¬
erunt post iħm. nec hoc michi ociose dictum uidetur

Expanded text:
 quae vit Domino, qui verbo et sapientia ejus illuminatur, qui praeceptis ejus illustratur, qui ex doctrina ejus accipit lumen scientiae. Secundo tamen loco et ille post erunsuis illuminant corda nostra, et faciunt etiam ipsi dies quosdam in nobis ex illa luce, quam ipsi ex vera luce participraeceptis, et ad servitium Domini apostolicis regulis instruitur vel instituitur, iste est qui servire dicitur Domino in diebus seniorum qui fuerunt post Jesum. Vis autem videre, quia sicut Salvator erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ita et apostoli lux erant mundi. In Evangelio scriptum est, dicente Domino ad eos: Vos estis lux mundi . Quod si etiam apostoli sunt lux mundi, sine dubio per praecepta et mandata sua illuminant nobis dies, in quibus Domino serviamus. Quod autem dixit: Omnibus diebus seniorum qui longorum dierum fuerunt post Jesum, nec hoc mihi otiose dictum videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
tamnasac quȩ ẽ in monte esphraim. ⁊ edificauit
ibi erritacẽ & habitauit in ea. Ip̃e ẽ qui dedit
hereditatẽ omnibꝰ filiis iuda. qui dedit effrem
& dimidie tribu manasse. ipse dedit ⁊ magnifi¬
co illi caleph filio iesphonne hereditatẽ. ip̃e misitt̃nos
ꝑ singulas tribus quiumũsã t̾ram ꝑagrarent. atiydes¬
misit inomnib sortes ⁊ sein nouissimis reseruauit.
Quare putas omnib noluit c̃ẽ nouissimus: S̾me dri¬
biout esset omiriũ primas. & nec ip̃e sib hereditatis
sortẽ p̃sumit. s a popło accipit &. d̾at popłs hereditatẽ

Expanded text:
phraim; et aedificavit civitatem, et habitavit in ea. Ipse est qui dedit haereditatem omnibus filiis Juda, qui dedit Ephraim et dimidiae tribui Manasse; ipse dedit magnifico illi Caleph filio Jephone haereditatem; ipse misit ternos per singulas tribus, qui universam terram peragrarent atque desmisit omnibus sortes, et se in novissimis reservavit. Quare putas voluit omnium esse novissimus? Sine dubio ut esset omnium primus. Et nec ipse sibi haereditatis sortem praesumpsit, sed a populo accepit; et illi dat populus haeredit