comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niris. sor ouicuo. ⁊ focrate. Qm̃ uos ꝑ epiphaniuuu stelaticũ latiuo credẽ¬
tes elequis uecessariũ duxumꝰ. coꝵ dicta deflorata in uiuꝰ stili tiratu dũe
lucraturus si q̃ psit sũt. ꝑ hos . xii. libros meniorie suo sellicita mẽte
codiderit
Hou de bit repudiari sententia libra sapientie qui meruit ĩ ecclia

Expanded text:
o et Socrate; quos nos per Epiphanium Scholasticum Latino condentes eloquio, necessarium duximus eorum dicta deflorata in unius styli tractum, Dolucraturus, si quae posita sunt per hos duodecim libros, memoriae suae sollicita mente condideriton debuit repudiari sententia libri Sapientiae, qui meruit in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit picturas in eccłne fieri nõ debere ue quod colit᷑ ⁊ ad orat
rure historium quid sit ad orandũ ad dicere. nã quod legentibus si¬
turaui hoc idiotis patet ꝑ icturaui ceruẽtibus qr in ip̃a legint
ami lit̾rs nestiũt. Uñ ⁊ ꝓcipue genaibus ꝓ leccione ꝑictura ẽ
Quod uaguoꝑe tu qͥ uit̾ gentes habitas artendere debueras. ned
recto zelo meante suctederis. ferocibꝰ animis standalũ geueraren
pingi hystorias ñ sine rõne uetustas admisit. si zelũ discreno
condidilles liue dubio ⁊ ra q̃ intendebas salubrit opaiuere.
collettũ gregẽ nõ disgere sed potiꝰ posteritates cõgregare ue

Expanded text:
lacuit picturas in ecclesia esse non debere, ne quod colitur et adoratur cturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus scriptura, hoc idiotis patet cernentibus, quia in ipsa videntqui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere a te qui inter gentes habitas attendi debuerat, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condiisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere, et collectum gregem non dispergere, sed potius dispersum poteras congregare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
e frautia nobilis quida hõ uobilem̃ de faxonia saxonũ
Defituuit suꝑ ħ scũ synodꝰ. ut ille trans grestor euagelissce legis sub i¬
etar penitentie. A scda ynige seꝑetur pͥorẽ resuuiere cogat᷑ Ex ꝯme
guui ustit cõꝑar alt̾iꝰ.⁊ se ud totũ putat ũu nigaleni repudias tũ
⁊ sepe putus uiuttandũ ⁊ si nuo defecerit die suꝑduas riuaten.⁊
statĩ uicoguitii cuusa quasi coguita pudoris exq̃ris in niriam

Expanded text:
e Francia nobilis quidam homo nobilem de Saxonia Saxonum Definivit super hoc sancta synodus, ut ille transgressor evangelicae legis subjugatur poenitentiae; augum nescit compar alterius, et se non totum putat. Tu jugalem repudias tuum, et saepe putas mutandum, et si uno defecerit die, superducis rivalem, et statim incognita causa quasi cognita, pudoris exsequeris injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
et euilatibꝰ ⁊ planccibꝰ tueꝙ Ramilie disꝑlionibꝰ ut pote penitꝰ deuiocꝰ
dnũ remealse ⁊ pꝰ multes dies qͦꝵ daui sapientiũ cũsilio ad iam
nrui requiris ꝯsibũ. S iru demq ẽ ut tnus inuiciꝰ̃ uarrat nõ
indetur nobis rõnabilit̾᷑ neq sua mẽte id factũ qui cũ oĩ hõi ad
raca tua infixuntatrꝰ doloribꝰ exau̾itꝰ dema secutus nullaut di¬
at᷑ licrutia acceptu recessistia ⁊ ad monast̾ia pͤcistis. Nõ eĩ mo¬
lentia s ex pari uetũtate ex cõcensu sicͥ scĩ patr̾es diciuit. ħ fieri

Expanded text:
us et planctibus tuaeque familiae dispersionibus utpote penitus devictus, domum remeasse et post multos dies quorumdam sapientum consilio ad jam nostrum requiris consilium. Si ita denique est ut tuus nuntius narrat, non videtur nobis rationabiliter neque srtim tuae infirmitatis doloribus exinanitus, devia secutus, nulla, ut dicitur, licentia accepta recessisti, et monasterium petiisti. Non enim violentia, sed ex pari voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
solum uxore ⁊ tua uxor ita pollicitu ẽ. ⁊ tu et illa ad impbete benũ
iucep̃tũ ⁊ nomẽ nr̃m. alit̾ aut nõ debemꝰ nob̾ necessicateummpou̾e sepa¬
Qued debeant fenie qui captis niris ⁊ ĩ crmpniuentẽ duccis. alus
uirĩs uuꝑserant putrus int̾emptos maritos remeeitis de captinitrte
x̾oribꝰ niris copulari: ut quicũꝙ id ꝙ legitie babuerit reformetur
et recipiat cuiꝰquilq ꝙ suũ est u redutegrent᷑ Redera npoaꝵ¬

Expanded text:
solutus uxore, et tua uxor ita pollicita est: et ut et illa adimplere bonum incoeptum et votum vestrum; aliter autem non debemus vobis necessitatem imponere sepaQuod debeant feminae quae, captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserunt, putantes interemptos maritos, reversis de captivitate prioribus viris copulari, ut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat unusquisque quod suum est, et redintegrentur foedera n
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ay adeo manent int̾ iuẽtes semel mitu ira imĩꝑciaꝵ ut pocius li¬
uit̾ se ꝯuiges ⁊̃ separati ꝙͣ c̃ his quibꝰ aliis adhererũt It de codem
deus. ⁊̃ fide ꝑditri sacramẽtũ fudei nõ amictit ꝙ lauanu regenãtoms
accepit Redderetur enĩ ꝓculdubio redeñti li anulisler abscedens het aũ
Quibꝰ no ꝑlacerit ex ꝯcrullu ab usu carualis ꝯcupiceustie in ꝑpetnũ
ꝯtiue absit ut nueulũ nt illos ꝯiigale rumpatur mius firu e¬

Expanded text:
l. LXXXIV, c. 1. Si mater marito defuncto filiorum suorum tutelam gubernare maluerit, renuntiet secundis nuptiis in judicio cum jurejurando; res autem suas filio suo impuberi dens, etiam fide perdita, sacramentum fidei non amittat, quod lavacro regenerationis accepit. Redderetur enim procul dubio redeunti, si amisisset abscedens. Habet aQuibus vero placuerit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut vinculum inter illos
Abbreviated transcription (Latin):
ua loluat li ꝓbatũ lit ꝙ latramẽtũ ametrice exeg̾it. Si aut̾e ipie
iacrauietũ exegerit aurerrtrice. teneatur ꝙͥ ea pena Ang bons
Deteros et de quartis ⁊ de ultra pluribus uidintatis¬
nuplire colent hoĩes moire q̃stionẽ. uñ ⁊ ber respondeam ne ullas np¬
cas audeo damꝑngre. nec ers uerecũdiam iolitatis auberre It nec
contra humane u̾ecũdie sensũ audeo dicere ut quotiens uoluxeit mris

Expanded text:
 hoc si probatum sit quod sacramentum a meretrice exegerit: si autem ipse sacramentum exegerit quidem a meretrice, teneatur ex poena. DE SDe tertiis et de quartis et de ultra pluribus nuptiis solent homines movere quaestionem: unde et breviter respondeo, nec ulli nuptias audeo damnare, nec eis verecundiam numerositatis auferre. Item: Nec contra humanae verecundiae sensum audeo dicere, ut quoties voluerit mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosoꝵ at pioꝵ abea uitri ꝙͣ deo nomstis si nõ ad equi uouẽda
exortriudus ee̾s. S qr iũ uoiustis iã te obstruxistis. aliud tibi fa¬
cere uõ li pͥito ꝙͣ ẽc̃s uõ reus liberũ fuit qͦ ee̾s inferior ꝙͣuis nõ
sit gratulanda lib̾trs ꝙͣ sit ut nõ debeatur. ꝙ cũ lutro redditur¬
ni nito s amagna nuquitate detͥeo. Pou eĩ trił eris si nõ Receris
ꝙ uonist qͣlis mãssisses si nch̾ cale nomites: Mior eĩ cc esses
beassior si ꝑsoli̾s. Pet iõ ce nouisse penitrat nuo gaudẽ iã cibi
nõ lic̾ ꝙ cũ tuo detrimẽto licuissẽti Aggdere itaq intreꝑidꝰ : ⁊
dicta iple faccis ip̃e ad uinabit qui uotra hui ex pecit. Relix est ue¬
cessicris q̃ in melior ꝯpellis. Una sola eeͣ causa posset qͣ te id ꝙ

Expanded text:
 Deo vovistis, si nunc ad eam vovendam exhortandus esses; sed quia jam vovisti, jam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. Priusquam esses voti reus, liberum fuit quo esses inferior; quamvis non sit gratulanda libertas qua fit ut non debeatur quod cum luero redditur enim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil tale uouisses. minor enim tunc esses, beatior, si persolueris. nec ideo te uouisse paeniteat, immo gaude iam tibi non licere, quod cum tuo detrimento licuisset. adgredere itaque intrepidus et dicta imple factis; ipse adiuuabit, qui uota tua expetit. felix est necessitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa posset, qua te id, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quał uxor eẽ debeat que habenda ẽ scd̾iu lege̾. uirgo custa ⁊¬
¶ de sponsata ui nirgnugate ⁊ dotata legitiuie ⁊ parentibꝰ traditu
a asponso ⁊ aparanimphis accipienda ⁊ uitri d std̾m lege ⁊ ruc¬
gelu publicis iptus honeste in ꝯnigĩ liquide sum̃e da ⁊ oĩis
randa et si foricata fuerit ditenda s iia niuete cilt̾a nõ
de ducendo. Mudulti reginu dei uõ posside bũt ⁊ ꝑeiutentia iliꝰ¬
Si quis auallaui suã libati douauit. ⁊ iematrimomo sͥ sociam
iłeia begitiuia ẽẽ censiumꝰ. Si eĩ exatrectu funit om̃is imptie¬

Expanded text:
irgo casta et desponsata in virginitate, et dotata legitime, et a parentibus tradita, et a sponso et a paranymphis accipienda, et ita secundum legem et Evangelium publicis nuptiis honeste in conjugium liquide sumenda: et omnibranda, et si fornicata fuerit dimittenda; sed illa vivente altera non deducenda, quia adulteri regnum Dei non possidebunt, Si quis ancillam suam libertate donaverit, et in matrimonio sibi sociaverit, nubia legitima esse censuimus. Si enim ex affectu fiunt omnes nupti
Abbreviated transcription (Latin):
Euptus quitte illicitꝰ cuitꝰ acorumpendo dictus. nũ et qui rapto pent
D yuellis raptis uec dũ desponssans uicucedonẽs. conlio stͥprũ ẽ ea
toribꝰ decrenit scũ syuedꝰ ut si quod clerici st̃ decidant de gradi pris
di nero layci auathenuatizent᷑. Qi mbꝰ ñbis dat̾ intelligi qualit᷑ huiꝰ
mali autrores dapitãdi sut quãdo ꝑtitipes ꝯsibi comĩbontes rauto ana¬
che uiaate ferimitur ⁊ mxtu canonitã antx̃m ad ꝯmgra legitina ray

Expanded text:
prie est illicitus coitus, a corrumpendo dictus, unde et qui rapto potitur, uellis raptis necdum desponsatis in Chalcedonensi concilio scriptum est: « Eos toribus, decrevit sancta synodus, si quidem clerici ssi vero laici, anathematizentur. Quibus verbis datur intelligi qualiter hujus mali actores damnandi sunt, quando participes consilii et conniventes tanto anathemate feriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cgo dico nõ dus cũ alloqueretur fideles quibꝰ ẽẽnt ꝯuiges nibi¬
aleo dixisti. qr dñs iussit. ue ꝯugia sibi uiet dialse rebigionis
copularent᷑ ⁊ ipsũ ad hibusti testumoniũ ditentis dñi. Nẽ acci¬
pies nxorem filio tuo afiliabꝰ aliegenaꝵ ue tr̃adutait rũ pꝰ ders
snon. ut ꝑeut aĩa reꝰ addidistis etiũ ñ ua apłi ubi dix. Muber¬

Expanded text:
eretur fideles, quibus essent coniuges infideles, dixisti: quia dominus iussit, ne coniugia sibimet diuersae religionis copularentur' et ipsum adhibuisti testimonium domini dicentis: non accipies uxorem filio tuo a filiabus alienigenarum, ne traducat eum post deos suos et pereat anima eius. addidisti etiam uerba apostoli, ubi dix
Abbreviated transcription (Latin):
ui dilignut᷑ male sue ueluitati impiue ⁊ crude lit̾ ꝑnattedi uͥ sũt
s ñ petestas dat᷑ ⁊ a malo phibendi. ⁊ ad bonũ cogendi. Nam si uolũ¬
ras mala semꝑ sue ꝑuuttenda ẽ lib̾tati. qr ifrłiciti recusantes ⁊ mur¬
niunntes tam dur̃is flagellis amalo ꝓhibebant᷑. ⁊ ad t̾ram ꝯpelle¬
calia ꝑu̾itate pat̾et̾. St nolũtas mala semꝑ sue ꝑuuteuda ẽ hb̾tati qͣr¬

Expanded text:
e uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur et ad terram ptalia pro veritate pateretur. Si voluntas mala semper permittenda est
Abbreviated transcription (Latin):
duge creduct se ⁊ ꝓfirent̾ uocturnis horis cũ diana paganoꝵ di uł tũ hero¬
diade ⁊ iu iunĩa multicudĩe nuiherñ equitare suꝑ quasdã hosticas i mulras
obedire. ⁊ c̾ens uoctibꝰ ad eiꝰ feruiciũ euocari. s utinũ he sole iuꝑfidia sua
mutitudo hac falssa opuuous decepta . Ruera ẽẽ credit ⁊ credendo aret¬
taafide deuiat. ⁊ merrore paganoꝵ renoluit᷑: cũ aliquid diuoutatis aut u¬
n̾us extͣ uũ deñ arbitrat᷑. Qrnt ꝑꝑ sacerdoteosꝑ eccłias s̾ ꝯmissas ppło oĩ

Expanded text:
e et profitentur nocturnis horis cum Diana paganorum dea vel cum Herodiade et innumera multitudine mulierum equitare super quasdam bestias, et multa nam hae solae in perfidia sua multitudo hac falsa opinione decepta, haec vera esse credunt, et credendo a recta fide deviant, et in errorem paganorum devolvuntur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum Deum arbi
Abbreviated transcription (Latin):
toit gͦ facĩt creatores drachoninni uec magi ne angeli mali qͥbꝰ miiustr̃is
illa oꝑabant᷑. In scĩt et̃ rebꝰ corporeis ꝑ oĩa elouiẽta q̃dam ecculre semiua
ubuit̾. Eũs n̾e solus uiuil / creator ẽ qͥ cãs ip̃as. ⁊ ratõnes semiua
rias rebꝰ iseruit. Preteetqͥdam q̃rendũ putant qͣmͦ sc̃ptura uarret
phicheuissami sanuuelem ꝓpbant sustitasse ad colloquiũ saul inpussimi reg
siphiconica diuiuatio errori magice artis deputanda sit. Ebiert respon¬

Expanded text:
o fuerunt creatores draconum, nec magi, nec angeli mali, quibus ministris illa operabantur. Insunt enim rebus corporeis per omnia elementa mundi quaisibiliter. Deus vero unus creator est qui causrebus inseruit. Praeterea quidam quaerendum putant, quomodo Scriptura narret pythonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saulis impiissimi regis, si pythonica divinatio errori magicae artis deputanda sit. Quibus ita respon
Abbreviated transcription (Latin):
epis ĩ hac sca et apłita sede congregatis statutũ ẽs ut dn. ob
uiadas ꝑleuas plenas ante scm̃ pͥascha onines olerici i serre
u nocati ꝙ acarue ieniuent qr sic decreta deber elle uita ate
lutem. Ienunũ quod ter ĩ anno aput nos celebrare didicistis⁊
nementis uũt ꝑ quatuor tẽpora fieri decreniuꝰ. ut sic̾ annius ꝑ. nuĩ
temꝑora uoluit᷑ sit x uos quat̾nĩ sollẽpne agamꝰ rentium̃ ꝑ an¬

Expanded text:
pis, in hac sancta et apostolica sede congregatis, statutum esse ut, septem hebdomadas plenas ante sanctum Pascha, omnes clerici in sorte Domini vocati a carne jejunent, quia sicut discreta debet esse vita clesalutem. Jejunium quod ter in anno apud nos ceconvenientius nunc per quatuor tempora fieri decrevimus, ut sicut annus per quatuor tempora volvitur, sic et nos quaternum solemne agamus jejunium per an
Abbreviated transcription (Latin):
basilitiꝵ ⁊ tp̃re. ordmatõ ꝙͦ ꝓ liumunaribꝰ deportaandis Siquideriã ne¬
cessarĩ ẽ ꝑreparatõne basilicio q̃ sͥ iunrbe ip̃e deuitiet sacerdoti Eplae
deliuquere cognesc̾. ipse distingat qͦs nͦ enidare uͨ ualet. eoꝵ exce¬
ssus ad agnitõnem epa. deferat basilicarios ip̃e ꝯstituat. ⁊ matculaᷤ
ip̃e disponat. E n aũ pͥmiteriꝰ absens ẽ ea q̃ p̾dicta sũt iste exqm¬
rat. qui ei aut longe ẽ ꝑxmiꝰ. añ erndicione has exemplis ẽtꝰ. Ad
thesaurarĩ ꝑtiuet hostiarii basilicaꝵ ordinatõ. incensi p̾paratio cu¬
ra eͥsmatis ꝯficiendi. cura baptisterii ordiuãdi. p̾paratõ luminarioꝵ

Expanded text:
naribus deferendis. Si quid etiam necessarium fuerit pro reparatione basilicarum quae sunt in urbe, ipse denuntiet sacerdoti. Epistdelinquere cognoscit, ipse distringat; quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat, basilicarios ipse constituet, et matriculas ipse disponit. Quando autem primicerius absens est, ea quae dicta sunt ipse exquirat qui ei aut lege est proximus, aut eruditione. His exemplis certus ad thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ordinatio, incensi praeparatio, cura chrismatis conficiendi, cura baptisterii ordinandi, praeparatio luminariorum
Abbreviated transcription (Latin):
rit reꝑiri. Rrunũ enĩ illi reꝓbandi s. ut aliqui de aliens eccłus
ꝓferaut᷑. Hãt miꝰquisq siue fructũ milicie ii eccłia in qͣ suã ꝑ on
officia crmlegt etatẽ. Iu abieua scipendia iuiume alter obrep
uec alii debitau alt̾ sibi aldeat uẽ dicure mercedem. Sit fucil
clericis uemitẽdi si se inderint pͥgͣuari. ⁊ q̃ sibi iugeri exti aulules

Expanded text:
otuit reperiri. Primum enim reprobandi sunt, ut aliqui de aisque fructum suae militiae in Ecclesia, in qua suam per omnia officia transegerit aetate. In aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vindicare mercedem, sit facultas clericis renitendi si se viderint praegravari, ut quem sibi ingeri ex trans
Abbreviated transcription (Latin):
pertiuẽt claues eccłie. ut clandat ⁊ apiat templũ dei ⁊ oĩa q̃
sũt ĩtꝰ extra q custodiat fideles recipiat excoumicatos ⁊ in¬
acolitũ ꝑtiuet p̾paratõ liuuuarioꝵ insacrario. ip̃e sereũ portat. ip̃o suggesta
benedictõnes. landes sacrifficiũ responssoria. ⁊⁊ qͥcquid ꝑtinet ad cantan¬
di ꝑiciam Ad lectorem ꝑtinent leccõnee ꝓmĩciare ⁊ ea q̃ ꝓp̾hecie nati¬
cinam̾t ppłis p̾dicare. Ud subdiaconũ ꝑtinet caliceni ⁊ pacenã ad al

Expanded text:
iat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et inacolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggesta benedictiones, laudes, sacrificium , responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
un atreptiinerimꝰ do̾luetudines eccłie nõ ꝑ scͥpturas axa¬
ribus traditas uichil extimate quantũ legio detrmiẽti
aca sit. despicientibꝰ liquids constabit. Quue eĩ utm de
ordiuamꝰ scriptura lalutifere crucis signaclo fideles do¬
uit ansiguari. Que uł tibi fariaui digesta luꝑ paneui
et culicem ꝓlixe oratõnis uł cõsecratõiis u̾ba conrẽdauit. rlaui nos¬

Expanded text:
onsuetudines Ecclesiae non per scripturas a Patribus traditas, nihil aestimare, quantum religio detrimenti latura sit, despicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, scriptura, salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae vel trifariam digesta super panem et calicem prolixae orationis et consecrati
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa seccantiũ ⁊ ambigitas innex aĩmoꝵ cũ iminentes gladios ynade
fuge p̾sidio infet᷑ acutis sudibꝰ ocrrentia s septa transiliens inberiores
partes corꝑis insernisse suggessit ꝙ̃ uix ad habitu curatõne biotiuo
potusset abstergi. ⁊ iõ frat᷑ carissie supͣ ditto locũ suñ dignitate in ꝙ
restitue. quathenꝰ sacͦ scã nusteria sis ꝯsuenit excerceat. Neꝙ eĩ
ꝯuenit ob ħ anferri añ suceptũ ordiueri. in quo pꝰ modũ inualitu

Expanded text:
sa sectantium, et ambiguitas invexit animorum, eum imminentes gladios evadere, fugae praesidio niteretur, acutis sudibus decurrentia septa transiliens, inferiores  forte insecuisse suggessit, quae vix adhibita curatione biennio potuisset abstergi. Et ideo, frater charissime, supradicto locum suum, dignitatemque restitue quatenus sacrosancta mysteria, sicut consuevit, exerceat. Neque enim convenit ob hoc auferri ante susceptum ordinem,
Abbreviated transcription (Latin):
oidiuatõneni ꝯtamiuatos incapitalibꝰ cͥumubꝰ se ex ꝓficent᷑ in quibꝰ ut mͥ
uidet᷑ hͥ distantia cͣe debet ut que depͥhensi nł capti fueruit publice iꝑ
instituta a gradu ꝓo deponatur qr standalũ ẽ ppło dei tales psonas su¬
positas ħ̾re quis ultra modũ uiciosas e̾e ꝯstut. Nlẽpe ide detrahaut. hoie
sacrifioo dei. sis quondam filus eli peccantibꝰ feoss legnut᷑ ⁊ rebelles hui
atꝙ ꝯtrarii existenteei ⁊ eoꝵ pranis exemplis cotidie peiores tuint
aute de p̾dictis pect̃is ab ꝯdice a se admissis ꝑ occultã ꝯfessionem coram
⁊ semer ip̃os grauit᷑ delinquisse querunt᷑ si se ꝑ ienima ⁊ helemo sinas
uigłas ꝙ ⁊ sucras oĩõnes cũ latͥmis purgure certanerit. His etã gdii¬

Expanded text:
fitentur. In quibus, ut mihi videtur, haec distantia esse debet, ut hi qui deprehensi vel capti fuerint publice in m sacrorum canonum instituta a gradu proprio deponatur, quia scandalum est populo Dei tales personas superpositas habere, quas ultra modum vitiosas esse constat. Nempe inde detrahuntur homines sacrificio Dei, sicut quondam filiis Heli peccantibus fecisse leguntur ; et rebelles hinc atque contrarii existentes eorum pravis exemplis quotidie pejores fiunt. Qui autem de praedictis peccatis abscondite a se admissis per occultam confessionem coram et semetipsos graviter deliquisse queruntur, si se per jejunia et eleemosynas, vigiliasque et sacras orationes cum lacrymis purgare certaverint, his et
Abbreviated transcription (Latin):
Bostꝙͣ p̾cio metus ẽ epron ut sepubtrũ
pħran sigiułicaute striptura nõ eĩ fuise cousnmiate ꝓtfecte uuetis¬
qui potuerit memoriam mortuorũ nendere. Sciant igił qui lexul¬
thixa uendũt ante et nõ cogiuit᷑ ut accipiant p̾ciũ sed a nebi¬
ribus quoꝙ extorquent mntare nomen sum̃ et ꝑire quid de n̾in
orũ eñ etiam ille rxpͣudant᷑ octulte qui uitus acteꝑit. ea uero auti
aliquid erige oñi modo ꝓhidemꝰ ne quod irreligolnu ualdo estaut
uenalis dicatur etclła: ut nos indeaminu de humanis mortibus gui¬
tulari. si ex corũ cudaueribus studeatis querere quomedo cempen

Expanded text:
ostquam pretio victus est Ephron ut sepulcrum Ephrau, significante Scriptura, non eum fuisse consummatae et peSciant igitur qui sepulcra vendunt voluntarie, et non coguntur ut accipiant pretium, sed a nolentibus quidquam extorquent, mutari nomen suum, et perire quid de merito eorum, cum etiam ille reprehendatur occulte qui invitus accepit. CAP. XXVIaliquid exigi omnino prohibemus, ne, quod irreligiosum valde est, aut venalis dicatur Ecclesia, aut vos videamini de humanis mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus, studeatis quaerere quolibet modo compen
Abbreviated transcription (Latin):
¶Leriti en enu ul seculares qui oblacõnes.
parentu arit donatas. aut testamẽtis rolictas retuiere sumpseruit
sic̾ siuodus scu ꝯstituit. uł ut nectatores panꝑum quonsq reddan
ab eccłiis excludant᷑ qd̾ uenio debeat edificare eccł̃ia ĩ cõsulto suo ep̃o
cenceui ligrit publice ⁊ atrium de lignet ⁊ aute prefimat qui edificr¬
re nult : q̃ ad luumaria. ⁊ ad custodiam ⁊ scipendia custodũ suficiã
⁊ ostenssa donatõne sit domũ edificet. Et postquã cõ secratu fuerit

Expanded text:
lerici etiam vel saeculares qui oblationes parentum, aut donatas, aut testamentis relictas retinere perstiterinsicut synodus sancta constituit, velut necatores pauperum quousque reddant, ab ecclesiis excluet ibidem crucem figat, publice atrium designet, et ante praefiniat, qui aedificare vult, quae ad luminaria, et ad custodiam, et ad stipendia custodum sufficiant, et ostensa donatione sic domum aedificet, et post, quam consecrata fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ quibus uir religiosius constritinus primus fidem neritutis pati
udeptus licentiam dedit ꝑuim̾simi mũdũ in suo degentes unꝑio nõ solu
fieri xp̃ianos. sed etiam fabriccendas eccłias ⁊ predia tribuenda cõ¬
stituit adeo ut sedem imꝑialem qͥq romaiam p̾cipes pͣsidebant reli
queret. ⁊ beato petro siusꝙ successoribus ꝓ futura w̾ oederet qd̾ ꝯ̾itoi

Expanded text:
 quibus vir religiosissimus Constantinus primus fidem veritatis potenter adeptus licentiam dedit per universum orbem suo degentibus imperio non solum fieri christianos, sed etiam fabricandi ecclesias et predia tribuenda constituiqueret beato Petro suisque successoribus profutura concederet. CAP. I
Abbreviated transcription (Latin):
Demq reges et p̾sides. armagistratꝰ sut eccłie¬
nõ solũ ad iacentia tribuere sed etitui ꝓpria ip̃i largiti sũt ꝑnuu̾sa reg¬
ua t̾rarũ nude algrent᷑ egentes. qui in mũdo nichil possiderant ecci¬
q fubricurent᷑ atq restaurarẽtur deo x eccłie eiꝰ rite famulantiũ ẜ uo¬
rumꝙ illiꝰ supleuiẽtu absos necessitate tribuerent qd̾ auctoritate¬

Expanded text:
e reges et presides ac magistratus non solum adiacentia tribuere, sed et ipsi propria largiti sunt per universa regna terrarum, unde alerentur egentes qui in mundo nichil possidebant, ęcclesięque fabricarentur atque restaurarentur, Deoque et Ęcclesię eius rite famulantium servorumque illius supplementa absque necessitate tribuerunt. E qui
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙ aliquid ord iuabiliter fuctũ s in iuste se aslexit ꝯdempnatum
diligent᷑ querendũ est. pͥmo si indiciũ ordmabilit̾ pͥmum ẽ habitũ. si
alii accusatores alu testes fuer̾. deinde tansarũ qͣlitas si digna exilio
uł apositõne fuit. si eo p̾sente sub iure uiraudo ꝯtra eñ testimo¬
niñ dictũ ẽ si scriptis accũ ẽ si ip̃e licenͣ uespondendi at defendendi¬

Expanded text:
ue aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerint; deinde causarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, si eo praesente sub jurejurando contra eum testimonium dictum est, si scriptis actum est, si ipse licen
Abbreviated transcription (Latin):
cautꝰ q ⁊ acthenꝰ ectra susrentauerũt ⁊ se fide fideliores imposterũ pollit̾xtur
Auoum oportet de his nũdi parnbꝰ exire sub ꝙͣ ĩ sponsione nos eis imꝑ
inec̃i perri uatuliis abselutõ nem indulssimꝰ. Qͥa gͦ p̾dictus nir neq noaui¬
natiue excomuintritꝰ neq exconiunirs en exconunicatis ex noie exite
s in diũ sui fide atꝑ fernicio. licet nob̾ eiꝰ dispenlatine .i. qͣdui eos nes paci¬

Expanded text:
unt et se fideliores in posterum pollicentur, alioquin oportet nos de hujus mundi partibus exire, sub qua etiam sponsione nos eis nuper in beati Petri natalitiis absolutionem indulsimus. Quia ergo praedictus vir neque nominative excommunicatus, neque communicans excommunicatis ex nomine obiit, sed in domini sui fide atque servitio, licet nobis ejus, dispensative, id est quandiu eos non pati
Abbreviated transcription (Latin):
aucẽ indet᷑ aĩũ de finire labere eũ reñtendi ꝯsuetudinem de¬
seruerint¶ Gallmaꝵ ⁊ auserũ n est fera nat᷑a idq eo postu¬
mꝰ intelligere ꝙ alie lũt galliue quas feras notamꝰ. Ir̃
Ilu anseres quas feras appellamꝰ ideoꝙ li anseres tui aut
galliue tue aliqͦ casu turbari. turbati ꝙ euolau̾unt licet ꝯpec¬

Expanded text:
um videntur desinere habere, cum revertendi consuetudinem deseruerint. Gallinarum et anserum non est fera natura idque ex eo possumus intellegere, quod aliae sunt gallinae quas feras vocamas, item alii anseres quos feros appellamus. ideoque si anseres tui aut gallinae tuae aliquo casu turbati turbataeve evolaverint, licet conspec
Abbreviated transcription (Latin):
ycominutatis ꝯmiruicau̾it exconumicet᷑ ixĩ tam̃ penitentie
aciy ab solurõnis modos ea moderamme decreniꝰ ut qͥ¬
cũꝙ sen ingnorantia seu tuuore sen necellitate negrai
cuꝰq mayi et maxie necessarii eoꝵ le ꝯuiitu lalutri¬
toue oroe osculone ꝯtamina̾uit cũ mutiris penicentiq me¬
diciua societatis nr̃e particixiũ sorciatur. Eos nͦ᷑ qui aut¬
spontunee aut negligenter incideruit sub ea uolumꝰ disci¬
pline cohertione suscipi ut cet̾is metus ingutiatur. Exem¬

Expanded text:
communicatis communicaverit, excommunicetur. Ipsi tamen poenitentiae atque absolutionis modos ea moderatione decrevimus, ut quicunque seu ignorantia, seu timore, seu necessitate negotii cujusquam maximi et maxime necessarii, eorum se convictu, salutatione, oratione, osculove contaminaverit, minoris poenitentiae medicina societatis nspontanee, aut negligenter inciderint, sub eo volumus disciplinae coercitione suscipi, ut ceteris metus incutiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
plbrm. ciue diaconũ ⁊ exterminare eũ de eccła uoluerit indeneñ
est ne niuocens dampnetur aut ꝑdat ꝯmumonem Et ieeo hãt¬
pocestritr his qui abiectus ẽ ut ep̃os finitimos interpollet ⁊ cansa
eiꝰ audiatur ac diligentius tractetur qr nõ oportet ei negari
andientiam roganti. Et ille ep̃c qui iuide aut in iulte eũ abirecci
pacient̾ accipuit ut negociũ distugatur ut ł ꝓbet᷑ sententia eiul

Expanded text:
m sive diaconum suum et exterminare eum de aecclesia voluerit, providendum est, ne innocens dampnetur aut perdat communionem. Et papotestatem is, qui abiectus est, ut episcopos finitimos interpellet, et causa eius audiatur, ac diligentius tractetur: quia non oportet ei negari audientiam roganti. Et ille episcopus, qui iuste aut iniuste eum abiecit, patienter accipiat, ut negocium discuciatur, ut vel probetur sentencia eius
Abbreviated transcription (Latin):
sub iure mrando satis funiens se mõstrauit alienñ. reñti illũ purgatũ
ab sobutũ ꝙ ꝑmisine. Qa sit̾ dignũ erat ut si in aliquo reꝰ xxisteret uul¬
aniu meo crmonide pniuremus ⁊ ita dignũ nõ fuit nteã aduiuãte inuocen¬
cia diucꝰ ren̾e uł afligrre in aliquo debemiꝰ Ellexonder. n Raynaldo cimano ep̃o¬
Hiꝑ causas guillandi pbri tui. de morte xp̃i sui p̃decessoris cui infamati inmediũ
ꝯsubanꝰ. Itaꝙ c̾tũ oñnu astantiũ fr̃n unanum asensu tue dilectõm restribi¬

Expanded text:
nioni fuerant se demonstravit alienum, reverti illuc purgatum absolutumque permisimus, quia sicut dignum erat ut, si in aliquo reus existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo deberemus. De Super causas Guillandi presbyteri tui, de morte episcopi sui praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribi
Abbreviated transcription (Latin):
curet ⁊ eͥ qͥ absens est. hoet sit q̃situs a uobeo rfernatũ esso nicħ
dix ialiumꝰ int̾cu pedine temporis datu differi. Sñ ħ etiã eiꝰ accu¬
sacores asfererent. De cmiꝰ intctiombꝰ ⁊ moribꝰ sit decretũ iuax iniĩ
taueo mag̃ dũgnada ꝯmitt̾e quaneo tardius se ꝯstituto indicio pre¬
smodalia ꝓferentos ⁊ ꝯmissis in uolutis midiꝙ flagitiis nullis eñ sa

Expanded text:
caret, et sibi qui absens est, licet sit quaesitus a nobis, reservandum esse nihil dicere maluimus intercapedine temporis data differri, cum hoc etiam ejus accusatores assererent. De cujus intentionibus et moribus fit decretum Maximinum tanto magis damnanda committere, quanto tardius se constituto judicio praesynodalia proferentes, et commissis involutum undique flagit
Abbreviated transcription (Latin):
u sus lacibulis uendiõare i ꝓe cuntiitis infamia uinis doloribꝰ ꝯque¬
hic ysentare se noluit ue wuctus foratau abctusantibꝰ se cłitis defenaere
possit. digna tundẽ ailiquãdo p̾sentutꝰ ep̃ali indicis ꝓmnitiatõius ygrus hr
sententia idicumtꝰ quãꝗͣ illi cũ hoc dittu fuerit Efoantꝰ hus nõis ieet
ciaui ẽẽ indiciũ ⁊ ꝯgregure smodũ aũ diem calendarũ nouebriũ ut si ade
noluerit p̾sens. si ꝯfidit ad obiecta respondeat si ad eeͣ ueglex̾it. dilam¬
ueui fentẽtie de absentia uõ hicretur bant irtonisestũ est ꝯfiteri eñ ae

Expanded text:
s latibulis vindicare, improprie civitatis infamia nimiis doloribus conqueuia audiendus hic praesentare se noluit, ne convictus forsitan ab accusantibus se cleris defendere possit, digna tandem aliquando praesentatum episcopali judicio pronuntiationis congrue feriri sententia judicamus, quanquam ilnciam esse judicium, et congregari synodum ante diem calendarum Novembrium, ut si adesse voluerit, praesens, si confidit, ad objecta respondeat; si adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur: nam manifestum est confiteri eum de
Abbreviated transcription (Latin):
abianꝰ pͥsul oĩbꝰ epĩs statuentes apłica anctoritate inbemꝰ ne pasa¬
rem suũ ones ꝙ̃ ei ꝯmille fuerit insi infide errauerit rep̾he ndepe
audeant. Ee aũt a fide demaint erit corrigẽdus pͥꝰ seceete a lubd¬
tis. Et fi incorrigibilis ꝙ absit apparuerit tũt erit accusandus
collerandus ⁊̃ ab õibꝰ ⁊ subditis suus ꝗ attusandꝰ aut publice derg¬

Expanded text:
bus episcopis: « Statuentes apostolica auctoritate jubemus, ut pastorem suum oves, quae ei commissae fuerint, nisi in fide erraverit, reprehendere non audeant. Si a fide deviaverit, erit corrigendus prius secrete a subditis. Quod si incorrigibilis, quod absit! apparuerit, tunc erit accusandus suis magis est tolerandus ab ovibus et subditis suis quam accusandus, aut publice der
Abbreviated transcription (Latin):
apellare nohuierit huuꝰ appellatoues ñ recipiant᷑ Quotiens p¬
auditaui caulaui indicrui possessor appellat fruttus possessionis de a
ag̃r dũ sequẽde audientie enentꝰ dubur̃ ũ m̾ite sequestiunt᷑ nã
Duiui mͦ pumendũ est quotiens in iusta appellanio ꝓuũciatur sup
quos dũ seq̃ret̾ adñsariꝰ impendit. reddere cogatar ũ sumplos

Expanded text:
appellare voluerit, huiusmodi appellationes non recipiantur. ellat, fructus possessionis de qua agitur, dum secundae audientiae eventus dubius est, merito sequestrantur. Nam, dum est, ut, quotiens iniusta appellatio pronuntiatur, sumptus, quos dum sequeretur aduersarius impendit, reddere cogatur, non simplos
Abbreviated transcription (Latin):
Propter iuꝑtluam appellatoꝵ liceutiam panlꝰ. p xxui¬
tenir tractrndis uł reuocandis sententus libũ habere arburui
uderent᷑ i tpr̃a appellatõnis et pene ꝯscitute sũt ut qͥcũq iudi
teni qui caulam eiꝰ audiuit appellare ⁊ ad aliu nidiieui ꝓ no¬
tare noluerit ufra .u. dies appellet a his ipis xdrebꝰ ad

Expanded text:
Propter superfluam appellatorum licentiam, ne, in retractandis vel revocandis sententiis, liberum habere arbitrium videantur et tempora appellationis et pene constitute sunt, ut quicumque apud iudicem qui causam eius audivit appellare et ad aliud iudicium provocare
Abbreviated transcription (Latin):
D et ir̃e abbe ui mouasterus sedeaut. net foris uadant sine licentia
iusi ꝑ liceũ sui ep̃i. Et si qũ foras ꝑg. de sãmonuilibꝰ quas sccum ducit cus
hãt maxinam ut millo eis detur o crasio peccrtudi magontiuo qx xxui¬
ne .⁊ in officio ⁊ in modulatõne psaluioꝵ ip̃e scimoniales strenne luit i ioil
ꝯꝑibꝰ benis illa eis ducritũ p̾beat ut poto ꝓ aĩabꝰ ea rõneu reddirue n
conspectu dm̃. ⁊ stipendia scĩmonialibꝰ p̾beat uecessaia. neberte ꝑ iidigoni

Expanded text:
abbatissae in monasteriis sedeant, nec foras vadant sine licentia entiam sui episcopi. Et si quando foras pergit, de sanctimonialibus quas secum ducit, curam habeat maximam, ut nulla eis detur occasio peccandi. Ex ne et officio, in modulatione psalmorum, ipsae sanctimoniales strenuae sint; et in operibus bonis illa eis ducatum praebeat, utpote pro animabus earum rationem redditura, in conspectu Domini, et stipendia sanctimonialibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
ygis̃ ad herenuũ ut to ũ andiam ũ inideam ut rao furore ñ monear
ut lellu uõ ꝑciar ẽ rlenie cupit occulus meratcis. ue forma pulcherrina
ad illictos ducut amplexus Respondebis ħ nõ ẽ ꝑngnare s fugere. Sm n
cie adu̾sarus armatꝰ obliste ut pͦꝙͣ inceris coroneris. fateor inbecllitrisen
meã roto sepe ꝑugnare nictorie ne ꝑdam cihquãdo inctoriam Iden

Expanded text:
audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: Hoc non est pugnare, sed fugere; sta in acie: adversario armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam: nolo spe pugnam victoriae, ne perdam aliam victoriam;
Abbreviated transcription (Latin):
ad missũ dñm in ip̃o cłicatu ꝑmaneat. Seuͦ pꝰ legituuos auuol
ꝑ nim cleritꝰ factus est ⁊ infra annũ ad supͣ menioratas ꝑsonas
nimme se reclamanerit i clericatu maueat Dirhis de quo suꝑiꝰ
ante legituuos amues cũsuratꝰ est mrũ in eadẽ tonsura ꝑuianͤ
debeut. ecue in porestate sit parentũ. Srar᷑ his qui touluratꝰ

Expanded text:
manet. Si vero post legitimos annos per vim clericus factus est, et infra annum ad supra memoratas personas minime se reclamaverit, in clericatu permaneat, sicut his de quo superius ante legitimos annos tonsuratus est, utrum in eadem tonsura permanere debeat necne, in potestate sit parentum. Si vero his qui tonsuratus
Abbreviated transcription (Latin):
forte sirnulgares de nob iocubunt᷑ dicentes. malꝰ monachꝰ bonꝰ cleri¬
cn est. Nuus dolendũ. si ad tã niimolam inꝑbiam monachos sub¬
i iguuꝰ. ⁊ tũ graui ꝯtumelia cleritos dignos ꝑutrnꝰ in quormu
mi̾o sumus cũ ⁊ͥ aliquando bonꝰ monachꝰ iux bonũ cleritũ fuciat. ħ
ad sit ei suficieus ꝯtiuẽtia ⁊ tam̾ de sit instenctiõ necelłaria aut

Expanded text:
 vulgares de nobis jocabuntur dicentes: Malus monachus, bonus clericus est. Nimis dolendum, si ad tam rumosam superbiam monachos suberigimus, et tam gravi contumelia clericos dignos putamus, in quorum numero sumus, cum etiam aliquando bonus monachus vix bonum clericum faciat, si a
Abbreviated transcription (Latin):
C nir iusty si forte sub rege hoe ⁊̃ satrilego uulitet rette It¬
possit ⁊ illo iubente bellare tiui pans ordiũe ẜuans. cuiq ubetir
uł ñ eeͣ ꝯͣ dei p̃ceptũ certũ ẽ uł utrũ sit certũ uł nõ est ũ ẽ ita ui
fortusse reũ rege̾ faciat iniquitas imꝑandi. in uocenteui aũt nulis̃
ostondat ordo sermendi quanto mag̾ in admanstracõne belloꝵ In¬
necentilluue deu̾latur qui deo iuibente belligritur Que mabe aliquit

Expanded text:
o uir iustus, si forte sub rege homine etiam sacrilego militet, recte possit illo iubente bellare ciuicae pacis ordinem seruans — cui quod iubeturntra dei praeceptum certum est uel utrum sit, certum non est, ita ut fortasse reum regem faciat iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo seruiendi — quanto magis in administratione bellorum innocentissime deuersatur, qui deo iubente belligerat, quem male aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
cabulis declarari potest Sexto gͣdu ueniũt supͣ r̾anis tͥana pa¬
fra criuepos tͥneptis. Ex obliqͦ fria ⁊ sororis. ad nepos ad uextis
tr̃s patrueles. ⁊ sorores matrueles. Amitimi amitiue ꝯsobrini ꝯ¬
sobme. patrui magni amute magne. Antuculi magni mac̾t̾e
magne. pepos nepots pͥoris ꝯsobrim filiꝰ uł filia qui ꝯsobrini¬

Expanded text:
cabulis declarari potest. Sexto gradu veniunt supra triafra trinepos trineptis. Ex obliquo fratris et sororis adnepos adneptis. Fratres patruelis et sorores matruelis, amitini amitinae, consobrini, consobrinae. Patrui magni, amitae magnae, avunculi magni materterae magnae. Nepos nepotis propioris consobrini filius et filia qui co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ brenitate nte ꝑuenire ser hal efficaitias qͣs uerei corporis uatura
sortitu ẽ. ñ solũ uiulta futura p̾ditũt demones uerũ ⁊ multa uura
facuit. Qrta qui hoĩes dic̾e at fat̾e ñ pollũt eos dignos quidam qͥb
sermant. ⁊ quibꝰ honores diumuos deferant arbitiant᷑. In uestigainte
maxuue necio curiolitatis ꝑꝑ amorem beliatatis false atis terrens ⁊
ex cellentie teuꝙoralis Agagheuse coł. q.xxxix.

Expanded text:
uenire. per has efficacias, quas aerii corporis natura sortita est, non solum multa futura praedicunt daemones, uerum etiam multa mira faciunt. quae quoniam homines dicere ac facere non possunt, eos dignos quidam, quibus seruiant et quibus diuinos honores deferant, arbitrantur instigante maxime uitio curiositatis propter amorem felicitatis falsae atque terrenae excell
Abbreviated transcription (Latin):
ui dilignut᷑ male sue ueluitati impiue ⁊ crude lit̾ ꝑnattedi uͥ sũt
s ñ petestas dat᷑ ⁊ a malo phibendi. ⁊ ad bonũ cogendi. Nam si uolũ¬
ras mala semꝑ sue ꝑuuttenda ẽ lib̾tati. qr ifrłiciti recusantes ⁊ mur¬
niunntes tam dur̃is flagellis amalo ꝓhibebant᷑. ⁊ ad t̾ram ꝯpelle¬
mouetur pater inst̾pturis stis filiũ durũ ũ solũ uͥb corriꝑe. si etiam

Expanded text:
e uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a malo prohibebantur et ad terram pmonetur p
Abbreviated transcription (Latin):
guidetur dicere peccare cap̾ .i.¬
Ihominẽ. quo audiente ui¬
rat aliqͥs falsum: & scit eũ fal¬
sa uirare. & tacet Tunc autem
scit si eiꝰ rei de qͣ iuratur testis
fuit. aut uidens. aut conscius
fuit .i. aliquo mͦ cognouit. aut
ocłis suis conspex̃. aut ille ipse
qͥ uirauit illi indicauit. tta
enĩ potuit ẽe̾ conscius: s int̃
timorẽ huiꝰ peccati. & timorẽ
ꝑditionis hominũ. ñ parua ex¬
ĩstit plerũq tẽptatio Possumꝰ
enĩ paratũ ad ꝑurium. admo¬
nendo uł ꝓhibendo a tam gͣui
peccato reuocare S si ñ audi¬
erit. & coram nob̾ dere qũa no¬
uimꝰ falsũ uirauerit. utrũ ꝓhi
ma questio ẽ.s qͥa non hic ex¬
p̃ssit. cui ħ indicatũ ẽ utrũ illi cui
iurat᷑. an sacerdoti. ł cuipiã qͥ ñ solũ
posint ꝓdesse quã obee̾ ꝑiuro.
siue adcorrigendũ eũ siue ad
dm̃ ꝓ eo placandũ: si & ipsi con¬
fessionis adhibeat medicinam
multũ interẽ. si nescit illũ
iuraturũ falsum. an scit: Si

Expanded text:
uidetur dicere, peccare hominem, quo audiente iurat aliquis falsum, et scit eum falsum iurare et tacet. tunc autem scit, si ei rei de qua iuratur testis fuit aut uidit aut conscius fuit, id est aliquo modo cognouit aut oculis suis conspexit aut ipse qui iurat illi indicauit; ita enim potuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimus falsum iurauerit, utrum prodma quaestio est. sed quia non hic exessit cui hoc indicandum est, utrum illi cui iuratur an sacerdoti uel cuipiam qui non solum possint prodesse quam obesse perjuro: sive ad corrigendum eum, sive ad Deum pro eo placandum, si et ipse confessionis adhibeat medicinam. multum interest si nescit illum juraturum falsum, an scit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ cum scelere uirat. Distant
raui: Facit illum uirare. quia
uerũ putat e̾ẽ pro quo iurat.
Uerum putat e̾e. & tamen falsũ ẽ.
Non ex animo iste ꝑurat. fallit᷑.¬
hoc pro uͦ habet qd̃ falsum ẽ ñ ꝓ
re falsa sciens uirationẽ inter¬
ponit: Da alium. Scit falsum
ẽẽ. & dicit uerũ ee̾. & urat tan¬
quã uerũ sit. qd̾ scit falsum ee̾¬
U idetis quã ista detestanda sit
ẽẽ & urat tanꝗͣ uerũ sit: forte
uerũ ẽ Uerbi grã ut intelli¬
gatis. Pluit in illo loco. & int̾ro¬
gas hominem et respondet plu¬
isse : & ad negotium ipsius cõpe¬
tit. ut dicat pluit. si putat non
pluisse: Dicit enĩ: Uere pluit:
ere & iurat. & tam̃ pluit ibi . s
ille nescit. & putat ñ pluisse:¬

Expanded text:
nt ravit. Fac illum jurare quod verum esse putat; pro quo jurat, verum putat esse, et tamen falsum est; non ex animo iste hoc pro vero habet, quod falsum est, non pro re falsa sciens jurationem interponit. Da alium, scit falsum esse, et dicit verum esse, et jurat tanquam verum sit, quod scit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit esse et jurat tanquam verum sit, forte verum est. Verbi gratia, ut intelligatis: Pluit in illo loco. Interrogas hominem et respondit pluisse, et ad negotium illius competit ut dicat, pluit, sed putat non pluisse. Dicitur enim vere pluit, vere et jurat, et tamen pluit ibi, sed ille nescit, et putat non pluisse
Abbreviated transcription (Latin):
pependit: offerens patri se ip¬
sum hostiam uiuam: passibi¬
lem mortalem. uiuoꝵ atq
mortuorum redẽptionis effi¬
cacem: eorum scilicet quos al¬
titudo diuini consilii redimen¬
dos uidicauit. p̃scit. p̃desti¬
nauit. uocauit modis atq
tẽporibus quibꝰ id fieri congru¬

Expanded text:
pependit, offerens Patri seipsum hostiam vivam, passibilem, mortalem, vivorum atque mortuorum redemptionis efficacem, eorum scilicet quos altitudo divini consilii redimendos putavit praescivit, praedestinavit, vocavit, modis atque temporibus quibus id fieri congru
Abbreviated transcription (Latin):
Irgo cum in calice uino aqͣ
miscetur. xp̃o popłs aduna¬
tur: et credentium plebs ei in
quẽ credit. copulaturet uin¬
gitur Que copulatio & con¬
iunctio aquȩ et uimi sic misce¬
tur in calice dñi: ut mixtio

Expanded text:
rgo cum in calice vino aqua miscetur, Christo populus adunatur, et credentium plebs ei in quem credit copulatur et jungitur; quae copulatio et conjunctio aquae et vini sic miscetur in c
Abbreviated transcription (Latin):
t testimoniũ uniꝰ hominis
non accipiat᷑. Namsi ex
litraq parte plures sint.ue¬
ratiores atq religiosiores et
honestior es eligantur. qͥ sacͣ
mento suũ confirment testi¬
moniũ. nichilq se falsi ee̾ dic¬

Expanded text:
t testimonium unius hominis non accipiatur. Nam si ex utraque parte plures sint veraciores atque religiosiores et honamento suum confirment testimonium, nihil se falsi esse dic
Abbreviated transcription (Latin):
ad accusationẽ ñ admittant᷑.
et om̃s qͦs ad accusanda publi¬
ca cͥmina. leges publicȩ ñ ad¬
mittunt: Om̃s &̾ infamiȩ ma¬
cuł asꝑsi. idẽ. histriones. ac tͣpi¬
tudinibꝰ subiectȩ ꝑsonȩ. here¬
tici ꝙ̃. siue pagani. suie uidei:¬

Expanded text:
ad accusationem non admittantur, vel omnes quos ad accusanda publica crimina leges publicae non admittunt. Omnes etiam infamiae maculis aspersi, id est, histriones ac turpitudinibus subjectae personae. Haeretici etiam sive pagani seu Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum agere accusator in ep̃oꝵ¬
iudicio ceꝑit. si fuerit accusato¬
ris ꝑsona culpabilis ad arguen¬
dum̾ ñ admittatur. nͥ ꝓͥas causas
non tamen eccłasticas asserere

Expanded text:
ut cum agere coeperit in episcoporum judicio, si fuerit accusatoris persona culpabilis, ad arguendum non admittatur, nisi proprias causas non tamen si ecclesiasticas asserere
Abbreviated transcription (Latin):
maximũ reuerentiȩ pii pͥnci¬
xp̃i fuit. quia uͥq amministran¬
tium sententias imꝑfectas e̾ẽ
uoluit. et ad ep̃os ꝑ appellationẽ
refugiendũ esse sancciuit. si qͥ
uellent ciuiles uidices refuta¬

Expanded text:
maximum reverentiae pii princim fuit: quia ubique administrantium sententias imperfectas esse voluit, et ad episcopos per appellationem refugiendum esse sancivit, si qui vellent civiles judices refuta
Abbreviated transcription (Latin):
ui in alteriꝰ famam. inpublico
scͥpturam aut uerba contume¬
liosa donfinxerit & reꝑtꝰ scͥpta ñ
ꝓbauerit. flagellet᷑: et qͥ ea pͥus
inuenerit. r̃uꝑat: si ñ uult face¬
re auctoris causam incurrat. Ex

Expanded text:
ui in alterius famam in publico scripturam aut verba contumeliosa confinxerit, et repertus scripta non probaverit, flagelletur: et qui ea prius invenerit, rumpat, si non vult auctori
Abbreviated transcription (Latin):
sam̃tũ meret᷑ Non enĩ suffic̾it
abstinere amalo: nͥ fiat qd̾ bonũ
ẽ Restat gͦ ut in eisdem sex supͣ¬
dictis consilium & auxilium dño
suo fideliter p̃stet: si beneficio
dignus uideri uult. & saluus ẽe
de fidelitate quã uirauit. Dñs
qͦ fideli suo. in his om̃ib uicem
reddere debet Qͦ si ñ fecerit. me¬
rito censebitur malefidus: sic̃
ille. si in eorũ p̃uaricatione uł
faciendo uel consentiendo dep̃¬
hensus fuerit. ꝑfidꝰ & ꝑurus:¬
Ieronimꝰ suꝑ ieremiam libro .i.
nimaduertendum ẽ. qd̃ uis¬
Quirandum hos habeat comi¬
tes. ueritatem. udicium. atq
iustitiam Siista defecerint.: ne¬

Expanded text:
samentum meretur. Non enim sufficit abstinere a malo, nisi fiat quod bonum est . Restat ergo ut in eisdem sex supradictis consilium et auxilium domino suo fideliter praestet, si beneficio dignus videri vult, et salvus esse de fidelitate quam juravit. Dominus quoque fideli suo in his omnibus vicem reddere debet. Quod si non fecerit, merito censebitur malefidus; sicut ille, si in eorum praevaricatione vel faciendo vel consentiendo deprehensus fuerit perjurusieron. super Jeremiam, lib. I . Animadvertendum est quod jusjurandum hos habeat comites: veritatem, judicium, atque justitiam. Si ista defecerint, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã ascenderit capło.xx.¬
baptizatus de fonte. statimsig¬
netur in cerebro a pb̃ro cum
sacro crismate. sequente simul
& oratione. ut xp̃i regni parti¬
ceps fiat. et a xp̃o xp̃ianus pos

Expanded text:
ostquam ascenderit baptizatus de fonte, statim signetur in cerebro a presbytero cum sacro chrismate sequente simul et oratione, ut Christi regni particeps fiat, et a Christo Christianus pos
Abbreviated transcription (Latin):
crismate baptizatosungere
cratum: non tamen frontem
ex eodem oleo signare: qđ solis
debetur ep̃is. cum tradunt pa-¬

Expanded text:
hrismate baptizatos ungere cratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare: quod solis debetur episcopis cum tradunt Pa
Abbreviated transcription (Latin):
sis excłȩ archiep̃s. uice supͣdic¬
ti zachariȩ. pp̃. una cũ karo¬
lo magno francorũ pͥncipe.
canonice tenuit.: ut agnos¬
cant om̃s hec p̃dictorum pͥn¬
cipum capitula. maxime
apłica auctoritate fore fir
De capitulis uel p̃ceptis

Expanded text:
sis Ecclesiae archiepiscopus vice supradicsis Ecclesiae archiepiscopus vice supradicti Zachariae papae una cum Carolo Magno Francorum principe canonice tenuit, ut agnoscant omnes haec praedictorum principum capitula maxima apostolica auctoritate fore confDe capitulis vel praeceptis