comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ adam unus ex nobis quia aperuit oculos: Xhic quidem a peruit oculos ut culpam suam ui¬
der& quamuitare non potuit. Magis enim post quam peccauimus nescio quomodo nra delic¬
ta cognoscimus & tuno peccatum.e intellegimus quod ante quã peccaremus non puta¬
bamus eẽ peccatum : Ceste non quasi peccatum puttibamus. eẽ dãpnandũ. Nã sidampna¬
remus non admitteremus Ds autẽ omniũ uid& culpas. &omniũ delicta cognoscit : super
omniũ animã suꝑ omniũ occulta oculos hab&, Quidergo ad amubies: id ẽ non inquibus es
uonintrogatio ergo .ẽ sed increpatio dequib: inquid bonis dequabeatitudine dequa grati
in quammiseriam recidisti dereliquistiuta aeterra &e adtumila ases merti conspul¬
abra prae uare scationena debiergos boc enonin quo loro quaero sedinquo steueor

Expanded text:
est Adam unus ex nobis, quia aperuit oculos. et hic quidem aperuit oculos, ut culpam suam uiest Adam unus ex nobis, quia aperuit oculos. et hic quidem aperuit oculos, ut culpam suam uideret, quam uitare non potuit; magis enim postquam peccauimus, nescio quomodo nostra delicta cognoscimus et tunc peccatum esse intellegimus, quod antequam peccaremus non putabamus esse peccatum, certe non quasi peccatum putabamus esse damnandum; nam si damnaremus, non admitteremus. deus autem omnium uidet culpas et omnium delicta cognoscit; super omnium animam, super omnium occulta oculos habet. quid ergo Adam ubi ea? id est non in quo, sed in quibus es? non interrogatio ergo est, sed increpatio. de quibus, inquit, bonis, de qua beatitudine, de qua gratia in quam miseriam recidisti? dereliquisti uitam aeternam et adtumulatus es morti, consepultebra praeuaricationem. ubi ergo es? hoc est non in quo loco quaero, sed in quo statu. quo te
Abbreviated transcription (Latin):
& clarificaui &iterum darificabo: sediuda ei non audier̃. Deni que dicebant : Tonitruũ
factum ẽ: Illiergo sicut supra habes quia sentiebatur deambulans ds̃ . Qui nonde ambula¬
bat: sic audiebat loquens ds. qui nonloquebatur: Sed quid loquatur consideremus Adã
ubies ad huc in his remedium sc̃ititis ẽ quia audiunt dĩuerbum. Deniq iudei qui sibi clause¬
runt aures neaudirent. hodieq: non merentur audire: Deinde habent remediũ qui seabs¬
conder : Nã qui abs conditur erubesut. qui erubescit conuestit᷑ sicut scriptum .ẽ. Confun¬
dantus & conuestantur omnes. ualo ielociter. Deinde hoc ipsum quoduocat. indicium sana¬
curi .ẽ. quia dñs quos miseratur & uocat : Dicendo autem ubies: non locum quaerit qui nouit
arcanum: Nequeds̃ clausos oculos habebat ut non uider & latentem: Deniq ideo dixit Factꝰ

Expanded text:
et clarificaui et iterum clarificabo, sed Iudaei non audierunt. denique dicebant: tonitruum et clarificaui et iterum clarificabo, sed Iudaei non audierunt. denique dicebant: tonitruum factum est. illic ergo sicut supra habes quia sentiebatur deambulans deus qui non deambulabat, sic audiebatur loquens deus qui non loquebatur. sed quid loquatur consideremus: Adam ubi es? adhuc in his remedium sanitatis est qui audiunt dei uerbum. denique Iudaei, qui sibi clauserunt aures ne audirent, hodieque non merentur audire. deinde habent remedium qui se absconderunt. nam qui absconditur erubescit, qui erubescit conuertitur, sicut scriptum est: confundantur et conuertantur omnes ualde uelociter. deinde hoc ipsum quod uocat indicium sanaturi est, quia dominus quos miseratur et uocat. dicendo autem: ubi es? non locum quaerit qui nouit arcanum; neque enim deus clausos oculos habebat, ut non uideret latentem. denique ideo dixit: factus
Abbreviated transcription (Latin):
nibus non cogitat dm̃ sensus errantis. hoc ẽ non audit dm̃: Ambulantem inscripturis diui¬
nis ambulantem inmentibus singulorum : Dicit enim ds̃ : qm̃ in habitabo in illis & inter
eosambulabo: &ero illorumds̃. Ergo cum in animae sensum redierit pocestatis formi¬
dodiuinae : tunc erubescimus tunc nos gestĩmus abscondere tunc in peccatorũ nostrorum
positi cogitationibus in medio ligni paradisi ubi peccauimꝰ de praehendim᷑ latẽre cupien¬
tes & arbitrantes quod ds non requirat occulta Sed scrutator animorum & cogitacio¬
num uisque ad diuisione animae pen&rans dicit. Adam ubies : quomodo loquitur ds̃÷
num quid uoce corporea: non utique seduirtute quadam praestantiore quamuox corporis
potest et̃ fundit oracula hanc uocem eius ꝓphetae audierunt hanc uocem fideles audiunt:
impii non intellȩgunt: Denique in euangelio habes quia audiuit euangelista dicentẽ patrẽ:

Expanded text:
nibus, non cogitat deum sensus errantis, hoc est non audit deum ambulantem in scripturis diuinibus, non cogitat deum sensus errantis, hoc est non audit deum ambulantem in scripturis diuinis, ambulantem in mentibus singulorum. dicit enim deus: quoniam inhabitabo in illis et inter eos ambulabo et ero illorum deus. ergo cum in animae sensum redierit potestatis formido diuinae, tunc erubescimus, tunc nos gestimus abscondere, tunc peccatorum nostrorum positi cogitationibus in medio ligni paradisi, ubi peccauimus, deprehendimur latere cupientes et arbitrantes quod deus non requirat occulta. sed scrutator animorum et cogitationum usque ad diuisionem animae penetrans dicit: Adam, ubi es? quomodo loquitur deus? numquid uoce corporea? non utique, sed uirtute quadam praestantiore quam uox corporis potest esse fundit oracula. hanc uocem eius prophetae audierunt, hanc uocem fideles audiunt, impii non intellegunt. denique in euangelio habes quia audiuit euangelista dicentem patrem:
Abbreviated transcription (Latin):
a oculidni suꝑius toscum legimus quia ihssciebat cogitationes eorum Cũ legimus quid co¬
gitatis mala in cordibus uestris: Ergodum haec recensemus : quasi deambulantem cognosci¬
mus dm̃: Fugerat ergopeccacor non quodi poss& latere conspectum. sed intra conscienti¬
am suã latere cupiebat opera sua iucere nolebat. Iustienim facie ad faciem uidere : quia
iustimens non solum dõ praesens .e sed &iã cumdo : Disputat sicut scriptum e, Iudicate pu¬
pillo & iustifficate uiduam : & uenite disputemus dicit dñs: Ergo cũ legit peccator hasserip¬
curas audiuit uocemdi quasi ambulantis aduesperum: Quid ẽ aduesperam nisi quia culpam
suã sero cognoscit & serouenit qua edamerroris praeteriti uerecundia quaeerrorẽpras¬
uenire debuerat namdum culpa feru& in corpore : & anima exagitatur corporis passio¬

Expanded text:
et oculi domini super iustos, cum legimus quia Iesus sciebat cogitationes eorum, cum legimus: quid coet oculi domini super iustos, cum legimus quia Iesus sciebat cogitationes eorum, cum legimus: quid cogitatis mala in cordibus uestris? ergo dum haec recensemus, quasi deambulantem cognoscimus deum. fugerat ergo peccator, non quo dei posset latere conspectum, sed intra conscientiam suam latere cupiebat, opera sua lucere nolebat. iusti enim faciem ad faciem uidere, quia iusti mens non solum deo praesens est, sed etiam cum deo disputat, sicut scriptum est: iudicate pupillo et iustificate uiduam et uenite disputemus, dicit dominus. ergo cum legit peccator has scripturas, audit uocem dei quasi ambulantis ad uesperum. quid est ad uesperum nisi quia culpam suam sero cognoscit et sero uenit quaedam erroris praeteriti uerecundia, quae errorem praeuenire debuerat? nam dum culpa feruet in corpore et anima exagitatur corporis passio
Abbreviated transcription (Latin):
generationis ee dicuntur ctdeo maleibi succinstus eadam folus inutilibus ubi futu¬
rae generationis non frultu futurum sed quaedam peccata sion ar& quaemanserunt usque
mnaduentum dni saluacoris, Exerum postea quamdns aduenit ficum inenit incultam
rogatus neeam iuberit excidi ut colera ꝑmisit &ideoiam non folus sed diuino sermone
suc cingimꝰ quia ipsedns ait: Sint lumbiuri sunc cincti : & lucerne ardentes. Vnde &iã pe¬
cuniam in tonis nostris portari phib& Nonenim saecularia sed aeterna deb& ton a nra
seruare & audierunt inquiduocem dni : deambulantis aduesperium, Quae e ambulatio
di qui ubique semꝑ e sed puto deambulationem quandam eedi ꝑdiuinarũ seriem scrip¬
turarum in quibusdi quaedamuersatur praesentia. Cum audimus quia ipse aspicit om̃a

Expanded text:
generationis esse dicuntur: et ideo male ibi succinctus est Adam foliis inutilibus, ubi futugenerationis esse dicuntur: et ideo male ibi succinctus est Adam foliis inutilibus, ubi futurae generationis non fructum futurum, sed quaedam peccata signaret, quae manserunt usque in aduentum domini saluatoris. ceterum posteaquam dominus aduenit, ficum inuenit incultam. rogatus ne eam iuberet excidi ut coleretur permisit. et ideo iam non foliis, sed diuino sermone succingimur, quia ipse dominus ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. unde etiam pecuniam in zonis nostris portari prohibet; non enim saecularia, sed aeterna debet zona nostra seruare. Et audierunt inquid uocem domini deambulantis ad uesperum. quae est ambulatio dei, qui ubique semper est? sed puto deambulationem quandam esse dei per diuinarum seriem scripturarum, in quibus dei quaedam uersatur praesentia, cum audimus quia ipse aspicit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cisnis praetendit inlecebras aut alium quempiam ꝑsua sorem ꝓdit erroris & deseripit¬
ris dusiis frequenter promit exemplai quibus iustos inculpa ꝑhib& in cidis sedicens si forte
instupris fuerit dephensus &abrabam cum ancilla concubuite & dauid alienã ad amauit¬
& sibi adsciuit uxorem Ad sciuit enim quaedam sibi quaedam exempla depphaicaru
serie seripturarum : fructu erum nomputat requirendũ: Non ne tibi uidentur &am
udaei folia adsuere dumlegis spiritalis uerba corporaliter interptuntur quoruant¬
ora&atio fr ucti omnem iuiridictitis e amittssi damonat& maledicto ariditatis astorne
Sonaigitur incerpetitio hoc t̃ spiritalis ficus e fructuosa sub qua uisti sciq requiescunt
qua quiplanta uerit manimis singulorum sicuc paulus ait Ego plantaus a polloriga uit
castitatis se suc cingere debuissa: Inlumbis enim quibus praecingitur. qua edam semina

Expanded text:
carnis praetendit inlecebras aut alium quempiam persuasorem prodit erroris. et de scriptucarnis praetendit inlecebras aut alium quempiam persuasorem prodit erroris. et de scripturis diuinis frequenter promit exempla, quibus iustos in culpam perhibet incidisse dicens, si forte in stupris fuerit deprehensus: et Abraham cum ancilla concubuit et Dauid alienam adamauit et sibi adsciuit uxorem\': adsuit enim quaedam sibi exempla de propheticarum serie scripturarum, fructum earum non putat requirendum. nonne tibi uidentur etiam Iudaei folia adsuere, dum legis spiritalis uerba corporaliter interpretantur? quorum interpretatio fructum omnem uiriditatis amittit damnata maledicto ariditatis aeternae. bona igitur interpretatio, hoc est spiritalis ficus, est fructuosa, sub qua iusti sanctique requiescunt. quam qui plantauerit in animis singulorum, sicut Paulus ait: ego plantaui, Apollo rigauit, castitatis se succingere debuisset. in lumbis enim quibus praecingimur quaedam semina
Abbreviated transcription (Latin):
sries ectionum quando quidem sus cequi sabuitae & ficurequiescunt scriptura memora
& solomon dixerit quisplas ficũ & deficueius nonmanducat & dns ad ficuuenerio
dideo si offensus quia non inuener frium sed filia tantum doc& ergomeadam qͥd
uonhab& frutum qui gaudium non hab& non hab& fidem qui praeuaricacus erat man¬
datumii. Nonaoebac concinenta quida interdicto sibigustaiuerat ligno Ergo quicũ¬
que prt ricatur mandatudi spoliatur aequenudatur & fit ipse sibi turpis: Vultse
per quibus lam ficus folus. fortas sequibusdam in anibus uelumbracilibus sermonib
us conposts odicis adiuens &uerbude uerbo seruens adoperiendam conscientia
suaementisa factique uela men percacor intexit ut pudenda sua contegat: Iaete enim sup̃
efolia÷ qui cuipam uela redesiderans. aut diabolum delicai me mdrtet corsox desriot

Expanded text:
series lectionum, quandoquidem sanctos esse qui sub uite et ficu requiescunt scriptura memorauerit series lectionum, quandoquidem sanctos esse qui sub uite et ficu requiescunt scriptura memorauerit et Solomon dixerit: quis plantat ficum et de fructu eius non manducat? et dominus ad ficum uenerit, sed ideo sit offensus, quia non inuenerit fructum, sed folia tantum. docet ergo me Adam qunon habebat fructum qui gaudium non habebat, non habebat fidem qui praeuaricatus erat mandatum dei, non habebat continentiam qui de interdicto sibi gustauerat ligno. ergo quicumque praeuaricatur mandatum dei spoliatur atque nudatur et fit ipse sibi turpis. uult se operire quibusdam ficus foliis, fortasse quibusdam inanibus uel umbratilibus sermonibus, quos conpositis mendaciis adsuens et uerbum de uerbo struens ad operiendam conscientiam suae mentis factique uelamen peccator intexit, ut pudenda sua contegat. iacit enim supra se folia qui culpam uelare desiderans aut diabolum delicti memorat auctorem aut
Abbreviated transcription (Latin):
srante quidem nudierant : sed nonsi neiustutum in tegimentis: Nudierant ꝓptermorum
simplicitatem & quod amic tum fraudis natura nescirent nunc autem multis simulatio¬
num in uolucris mens humana uelatur : Ergo postea quamspoliatos seilla sinceritate &e
simpliactite uiderunt integrac incorrupt aequenaturae qua erere mundana & manu
facta coeperunt quibus nuda suaementis operirent delectationes delectationibus &
mundihuius umbraciles uoluptates uel ut folia folias adsuentes quiꝰbumbrarent genitale
n&um. Nam quomodo clausosoculos corporis habuit adam qui omnia animantia ita
dithis & nomen in poner&: quomodo cognouerunt. idẽ inceriore salciore scientia
ontuni cam sibi sedurutum de eẽ uelamina: & adsuerunt inquid folia ficus & fecer
bi subcinccoriaficum Hocloco a spetiae debeamus accipere diuinarum nos docene

Expanded text:
et ante quidem nudi erant, sed non sine uirtutum integimentis. nudi erant propter morum et ante quidem nudi erant, sed non sine uirtutum integimentis. nudi erant propter morum simplicitatem et quod amictum fraudis natura nesciret; nunc autem multis simulationum inuolucris mens humana uelatur. ergo posteaquam spoliatos se illa sinceritate et simplicitate uiderunt integrae incorruptaeque naturae, quaerere mundana et manu facta coeperunt, quibus nuda suae mentis operirent, delectationes delectationibus et mundi huius umbratiles uoluptates uelut folia foliis adsuentes, quibus obumbrarent genitale secretum. nam quomodo clausos oculos corporis habuit Adam, qui omnia animantia ita uidit, ut his et nomen inponeret? quomodo cognouerunt, id est interiore et altiore scientia non tunicam sibi, sed uirtutum deesse uelamina. et adsuerunt inquit folia ficus et fecerunt sibi subcinctoria. ficum hoc loco pro qua specie debeamus accipere diuinarum nos docet
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ plures deos induxisse in hominũ uideatur errorem quaedã serpentis astutia & hoc fe¬
fellit q̃uia homosi cut di: Non solum enim sicut dii. et̃ homines desier sed &iam quiquasi du
er uoniuibus diiuimẽ egbdixiduestis suigratiam ꝑdiderunt & uidit mulier qr iabonũ
estlignum admanducanꝰdum & quia gratum oculis adiudendum & speciosũmie aibonti¬
endum: Infirma auctor iudicu quaedero quod nongustauerat iudicabat: & ideononfacile
nisi quod diligentius ꝑtrasta euerimus quod interiorȩ ꝓbauerimus affectu : uid&ur ado¬
pus aliquod eẽ sumendum Accipiens inquid defrustucius manducauit & dedit uirosuo
simul eim anducauerunt ambo Benepraetermis sum e ubi decipitur adam quia nonsia
ilpa seduitio lapsus uxorisẽ & apti sunt inquid oculieorum & cognouerunt qđ nudi c̃est

Expanded text:
eo quod plures deos induxisse in hominum uideatur en-orem quaedam serpentis astutia. et hoc feeo quod plures deos induxisse in hominum uideatur en-orem quaedam serpentis astutia. et hoc fefellit, quia homo sicut dii; non solum enim sicut dii esse homines desierunt, sed etiam qui quasi dii erant, quibus dictum est: ego dixi: dii estis, sui gratiam perdiderunt. Et uidit mulier quia bonum est lignum ad manducandum et quia gratum oculis ad uidendum et speciosum est ad intuendum. infirma auctor iudicii. quae de eo quod non gustauerat iudicabat. et ideo non facile nisi quod diligentius pertractauerimus, quod interiore probauerimus affectu uidetur ad opus aliquod esse sumendum. accipiens inquit de fructu eius manducauit et dedit uiro suo simul. et manducauerunt ambo. bene praetermissum est ubi decipitur Adam, quia non sua culpa, sed uitio lapsus uxorio est. et aperti sunt inquit oculi eorum, et cognouerunt quod nudi essent.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam quae delicti augeat inuidia. estotimen ut ꝑfectus peccare nom possit : In adam
ds̃ omnes homines praeuidebat : & ideo pmis÷ generi ut conueniebat hum a nobaber
scientia boni & iali quã ꝑcarnis uitia. Vtopostebat exercere non poterat. Discamus
igitur tempitimenta diaboli plena. eẽ mendacui: Cixenim unũ uerun uid&ur exhis
quae pollicitus .e reliqua falsa composuit. Siceni habes: &dixit. serpens mulieri: N
mortem moriemini. Ecceunũ falsum nam morte mortuus ẽ homo qui secutus ẽ ꝓmissa ser¬
pentis Deinde addidit: sciebat in quid ds: quia quacumque die manduca ueritis exeo ad ape¬
sed hoc uerũ quod nocer&: Denique non omnibus aperire oculos utile quia scriptum .e: u¬
debunt & non uidebunt: sed statim adglutinatum mendacium .ẽ: quia adiunxit. Xeritis
sicut dii scientes bonum & malũ: in quolic& aduertere idolatriȩ austorem eẽ. serpentem

Expanded text:
tiam, quae delicti augeat inuidiam? esto tamen ut perfectus peccare non possit: in Adam tiam, quae delicti augeat inuidiam? esto tamen ut perfectus peccare non possit: in Adam deus omnes homines praeuidebat et ideo promisce generi non conueniebat humano habere scientiam boni et mali, quam per carnis uitia ut oportebat exercere non poterat. discamus igitur temptamenta diaboli plena esse mendacii; uix enim unum uerum uidetur ex iis quae pollicitus est, reliqua falsa conposuit. sic enim habes: et dixit serpens mulieri: non morte moriemini. ecce unum falsum; nam morte mortuus est homo, qui secutus est promissa serpentis. deinde addidit: sciebat enim inquit deus quia quacumque die manducaueritis ex eo adapeuli eorum, sed hoc uerum quod noceret. denique non omnibus aperire oculos utile, quia scriptum est: uidebunt et non uidebunt sed statim adglutinatum mendacium est, quia adiunxit:et eritis sicut dii scientes bonum et malum. in quo licet aduertere idolatriae auctorem esse serpentem,
Abbreviated transcription (Latin):
quando pse paulus qua si m ꝑfeccusdicat Nonquoram acceperim autiam ꝑfectussim sequor
autr si compraebendam: & ideo in ꝑfectis dicit dñs Nolice iudicare ut non uidicemini
Ergo mn ꝑfecto inucilis scientia. Denique peccacum nesciebam nisi lex dicer& non concu¬
pisces ł tinfnc: Sinelege enimpeccacum mortuũ e. Quidenim mnihi pderat scire quad
uitare nom pocera: quid mibi pderat scire quod lex carnis meae inpugnar& inpugnacur
paulus & uid& legem carnissuae repugnantem legimentis suae &captiuarise in lege
peccciti necde conscientia sua psumpsiti sed ꝑxp̃i gratiam confidit sea mortis corpore
berandum aEctuquemquã opinaresscientem nom possepeccare paulus dicit Non
quoduolo faciobonii sed quo d nolo malũ hoc ago. et cu arbitraris hominipdee scien¬

Expanded text:
quando ipse Paulus quasi inperfectus dicat: non quo iam acceperim aut iam perfectus sim, sequor quando ipse Paulus quasi inperfectus dicat: non quo iam acceperim aut iam perfectus sim, sequor autem si conprehendam, et ideo inperfectis dicit dominus: nolite iudicare, ut non iudicemini. ergo inperfecto inutilis scientia. denique peccatum nesciebam, nisi lex diceret: non concupisces et infra: sine lege enim peccatum mortuum est. quid enim mihi proderat scire quod uitare non poteram? quid mihi proderat scire quod lex carnis meae inpugnaret? inpugnatur Paulus et uidet legem carnis suae repugnantem legi mentis suae et captiuari se in lege peccati, nec de conscientia sua praesumit, sed per Christi gratiam confidit se a mortis corpore liberandum : et tu quemquam opinaris scientem non posse peccare? Paulus dicit: non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum hoc ago: et tu arbitraris homini prodesse scien
Abbreviated transcription (Latin):
sse cum caeris. hoc ideo pu situm: quia ait ds̃ adadam. Quistibi indicaui
nidus es nisi deliono aqi precoperamtibi ab hoc solo nemanduca res manducasti quoda
caradis xedi normaducabicis exeo in quoquamuis mulieris p̃uaricaturae
lsonullam ad secutus fuis se uirtutem nibldec&eris gustcuus selignis prius quam culpã inci¬
dis se quamfructus ee aliquos consecutum : Nonspoliabo ergo adam Negenus huma¬
num omnedis poliem quo din nocens ẽ ante qua msensum accipiat scientia eboni& on in
Ven or nonistiose dictum e nisi conuersi fueritis & efficia mini sicut pueesteuenut
non reꝑcutit ambitionum & rapinarum temptamenta non nouiti Ergoueriuspa¬
nos quo d necum aluis quidem frultibus lignum edendum eẽ preceperiti NNam & sibona
scientia ꝑferco: inꝑfeccotamen inucils e. In ꝑfectum iuserim omnem hominẽ dicerio

Expanded text:
sse cum caeteris. Et hoc ideo putant dictum, quia ait Deus ad Adam: Quis tibi indicavit quoniam sse cum caeteris. Et hoc ideo putant dictum, quia ait Deus ad Adam: Quis tibi indicavit quoniam nudus es, nisi de ligno a quo praeceperam tibi, ab hoc solo ne manducares, manducasti ? Quoddeus: non manducabitis ex eo. in quo quamuis mulieris praeuaricaturae diso nullam adsecutus fuisse uirtutem, nihil de ceteris gustauisse lignis priusque culpam incidisse quam fructus esse aliquos consecutus. non spoliabo ergo Adam, ne genus humanum omne dispoliem, quod innocens est, antequam sensum accipiat scientiae boni et mali. neque enim otiose dictum est: nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut puer iste, non cutitur, non repercutit, ambitionum et rapinarum temptamenta non nouit. ergo uerius puto quod ne cum aliis quidem fructibus lignum edendum esse praeceperit. nam etsi bona scientia perfecto, inperfecto tamen inutilis est. inperfectum auserim omnem hominem dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
quibus dam manibus antetetigissent: Infirmi enim ꝑtrastando & diligentius requiren¬
do unius cuiusque quã non intellegunt possunt inuestigare naturã : Certe illi in firmi:
dionum in quoscientiã mali. eẽ cognouerant. antequem ad modum tangerent debu¬
rant ꝑscrutari: Nam & malis aepenobis potest pd eẽ cognitio: & ideo diaboli fraudes.
uel in hac legimus lectione uel in ꝓph&ia i ut discamus quem ad modum artes eius caue¬
repossimus : Cognoscenda sunt enim tempta menta cius : non ut sequamur. sed ut dosti
instruitique caueamus: Sunt hoc loco qui dubitationem habeant utrum exomniligno
ita dixerit ds̃ ee gustandum uc cum de omniligno itadescienti&boni & mali lignogus¬
quod quauis noxa scahuius ligni fuerit, camen sicum c&eris eder&ur noxia eẽ. non
sso ndo quidem anchi dotum thiria cum decorpore serpentis conficisolẽ redicatur

Expanded text:
quibusdam manibus ante tetigissent; infirmi enim pertractando et diligentius requirenquibusdam manibus ante tetigissent; infirmi enim pertractando et diligentius requirendo uniuscuiusque quam non intellegunt possunt inuestigare naturam. certe illi infirmi id lignum, in quo scientiam mali esse cognouerant, ante quemadmodum tangerent, debuerant perscrutari. nam et mali saepe nobis potest prodesse cognitio. et ideo diaboli fraudes uel in hac legimus lectione uel prophetia, ut discamus quemadmodum artes eius cauere possimus; cognoscenda sunt enim temptamenta eius non ut sequamur, sed ut docti instructique caueamus. Sunt hoc loco qui dubitationem habeant utrum ex omni ligno ita dixerit deus esse gustandum, ut cum de omni ligno ita de scientiae boni et mali ligno gusquod, quamuis noxia esca huius ligni fuerit, tamen si cum ceteris ederetur, noxia esse non posset, quandoquidem antidotum theriacum de corpore serpentis confici solere dicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
deb& ante ꝑtracta resecum ut rationem distorũ possit aduestere : ducitur quidam ma¬
gistrorum auctoritate s& ꝓfuis se ei non quesisse quamtalem inuenisse doltorẽ: Sed aia
gentilis siquis scripturas accipiat legit oculum poculo dentem prodente : legit &iam sis¬
candali ⁊aueritte dexteratua abscide illam non intellegit sensum non aduertit diuini
arcana sermonis peius labitur. quã si non legissee : Etideo docuit quem ad modum diuer¬
bum inuestigaredeberent. hon ꝑfunctorie non in prouide. sed diligenter at que sollicite
Quoderat inquit abinitio. quod audiuimus & quod uidimus oculis nr̃is ꝑspeximus & ma¬
nus nrae ꝑscrutatae sunt deuerbouitae & uidimus & testamur &adnuntiamus uobis
Vides quod ante manibus quibus dam ꝑscruttitus sit dĩ uerbũ : & postea adnuntia uerit
Etideonihiladam & euam fortas se nocuiss& uerbum : si ꝑ tractantibus diligenter mentis

Expanded text:
debet ante pertractare secum, ut rationem dictorum possit aduertere. ducitur quadam madebet ante pertractare secum, ut rationem dictorum possit aduertere. ducitur quadam magistrorum auctoritate, et profuisset ei non quaesisse quam talem inuenisse doctorem. sed etiam gentilis si quis scripturas accipiat, legit: oculum pro oculo, dentem pro dente, legit etiam: si scandalizauerit te dextera tua, abscide illam: non intellegit sensum, non aduertit diuini sermonis arcana, peius labitur quam si non legisset. et ideo docuit quemadmodum dei uerbum inuestigare deberent, non perfunctorie, non inprouide, sed diligenter atque sollicite. quod erat inquit ab initio, quod audiuimus et quod uidimus oculis nostris, perspeximus et manus nostrae perscrutatae sunt de uerbo uitae: et uidimus et testamur et adnuntiamus uobis. uides quod ante manibus quibusdam perscrutatus sit dei uerbum et postea adnuntiauerit. et ideo nihil Adam et Euam fortasse nocuisset uerbum, si pertractantibus diligenter mentis
Abbreviated transcription (Latin):
ra fastidias: Sed hec minus nocerepossunt illud quod magis nisi ꝓuideatur nocerepossit ad¬
uertere : Gentilis quidam ẽ ad fidemtendit cathecuminus : & uult maiorem accipere doc¬
trinae plenitudinem: caueat nedum uult discere malediscat: & discat a fotino. discat abar¬
rio discat a sabellio tradat sehuius modi magis tris : quorum quaedam eum tradat austori¬
tisa & inductus quadam magis trorii praesumptione. teneris sensibus in praessa diudica re
non nouerit: Prius igitur oculis mentis ꝑspiciat qui sequatur uideat ubiuicasit. tangat
denique diuinarũ uitalia lectionum: ut nullo prauo offendatur interpr&e: Legit illi
sabellius ego in patre & paterinme: &dicit unam eẽ ꝑsonã: Legit fotinus quia medilit
quia dixit qm̃pater maior me ẽs legitur quidem manifestum sed quaratame dictum sit

Expanded text:
ra fastidias. sed haec minus nocere possunt, illud quod magis, nisi prouideatur, nocere possit adra fastidias. sed haec minus nocere possunt, illud quod magis, nisi prouideatur, nocere possit aduerte. gentilis quidam est, ad fidem tendit: catechumenus est, uult maiorem accipere doctrinae et fidei plenitudinem: caueat ne dum uult discere male discat et discat a Photino, discat ab Ario, discat a Sabellio, tradat se huiusmodi magistris, quorum quaedam eum trahat auctoritas. et inductus quadam magistrorum praesumptione teneris sensibus inpressa diiudicare non nouerit. prius igitur oculis mentis perspiciat quid sequatur, uideat ubi uita sit, tangat denique diuinarum uitalia lectionum, ut nullo prauo offendatur interprete. legit illi Sabellius: ego in patre et pater in me et dicit unam esse personam. legit Photinus quia mediatorquia dixit: quoniam pater maior me est. legitur quidem manifestum, sed qua ratione dictum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enim quidicant: quaratione quod fecit edi noniussit & cangi: uerum cum in co
ligno audieris naturã fuisse scentiae boni & mali: potest estimari qui a noluit temalum
angere: sacis ẽ nobis uidere sacanan sicut fulgur decaelocadentem : secundum uocem dñi
&dantemes cam non luminis sed noctis. & tenebrarum filiis: quia scriptum . ẽ: dedit eum
inescampopulis a& hiopum: Hoc igitur deeo dictum .ẽ. quod nonmanda uerit tangi: Qđ
autem nom phibuerit quid intellegam accipe: Sunt multa quae noceant. si ante uolue¬
rimus aurire quam quae sint illa cognoscere : Nam & decibis & potuplerumq usuuenit
quippesud quodamarum .ẽ. ante cognoscas indues patientiam. & suntellegas illa quae
sunt amara ꝓd eẽ indues tolerantiam neoffendat amaritudo te repentina. & incipias
reicere ꝓfuturam. Prod .ẽ. ergo ante cognoscere : ut ex eo qđ cognouerit ꝓfuturũ necama¬

Expanded text:
sunt enim qui dicant: qua ratione quod fecit uideri non iussit et tangi? uerum cum in eo sunt enim qui dicant: qua ratione quod fecit uideri non iussit et tangi? uerum cum in eo ligno audieris naturam fuisse scientiae boni et mali, potest aestimari quia noluit te malum tangere. satis enim nobis uidere Satanan sicut fulgur de caelo cadentem secundum uocem domini et dantem escam non luminis, sed noctis et tenebrarum filiis, quia scriptum est: dedit eum in escam populis Aethiopum. hoc igitur de eo dictum est quod non mandauerit tangi; quod autem non prohibuerit, quid intellegam accipe. sunt multa quae noceant, si ante uoluerimus haurire quam quae sint illa cognoscere. nam et de cibis et potu plerumque usu uenit, quippe si id quod amarum est ante cognoscas, indues patientiam et si intellegas illa quae sunt amara prodesse, indues tolerantiam, ne offendat amaritudo te repentina et incipias reicere profutura. prodest ergo ante cognoscere, ut ex eo quod cognoueris profuturum nec ama
Abbreviated transcription (Latin):
formam seriem quaemandati non pdit lectio: sed intellegimus ꝑuirum: ad mulierẽ
seriem transissemandati: Videro tamen quid alii sentiant. mihitamen uid &ura
muliere cepisse uitium inchoasse mendacium : Nã & sideduobus uideatur incestũ:
amensexus ꝓdit quiprius potuerit errare. Ad dequia preiudicio illa constringitur
cuius & postea prior error inuentus est : Viro enimmulier non mulieriuis auctorer¬
roris e : Vnde a paulus ait: Adam inquid non .ẽ deceptus mulier autem seducta in p̃¬
uaricatione fuit. Nunc uideamus utrum p̃ter adiectionem quaemandato .ẽ. adplica¬
ta. quod additũ ẽ obfuisse uideatur: Nam reuera sibonum .ẽ neque cang&is ex eo ad
cautionem ꝓficiebat curds hoc minime interdixerit immo non inter dicendo ꝑmississe
cudeacur: it aque utrumq: querendum quaratione nec ꝑmiserit nec inter dixerit:

Expanded text:
formam seriemque mandati, non prodit lectio, sed intellegimus per uirum ad mulierem formam seriemque mandati, non prodit lectio, sed intellegimus per uirum ad mulierem seriem transisse mandati. uidero tamen quid alii sentiant; mihi tamen uidetur a muliere coepisse uitium, inchoasse mendacium. nam etsi de duobus uideatur incertum, tamen sexus prodit qui prius potuerit errare. adde quia praeiudicio illa constringitur, cuius et postea prior error inuentus est. uiro enim mulier, non mulieri uir auctor erroris est. unde et Paulus ait: Adam inquit non est deceptus, mulier autem seducta in praeuaricatione fuit. Nunc uideamus utrum praeter adiectionem, quae mandato est adplicata, quod additum est obfuisse uideatur. nam re uera si bonum est neque tangetis ex eo et ad cautionem proficiebat, cur deus hoc minime interdixerit, immo non interdicendo permisisse uideatur? itaque utrumque quaerendum, qua ratione nec permiserit nec interdixerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ee principium Nam quȩ addidit uel suꝑ fluum addidit uel addendo deproprio semi¬
plenum intellexit di eẽ mandatum Doc& igitur nos presentis series lestionis nequedet uo¬
here aliquid diuinis deberemandatis neque addere: Namsi iohannes hoc iudicauit de
suis scriptis Si quis ad oosuerit inquidad haec adici& in illumds̃ plagas quaescriptaes
in libro isto & quidempserit de uerbis his ꝓph&iae huius delebit ds̃ partem illius de libro
uitae Quantum nihil diuinis mandatis ẽ. detrahendum: hinc ergo cepit preuari catio
prima eẽ mandati & pleriq putant non mulieris hocuitium et sedadae fuisse : Ita
adam dixisse mulieri. dũ eã uell& facere cauciore ut adder& mandas sedm̃. Neq
tang&is ex eo quicquam. Habemus enim quia adam. non eua mandatum acceperit
ado: Non enim mulier formata fuerat: Ipsa quide uerba ad ae quibus mulieri dicit

Expanded text:
esse principium. nam quae addidit uel superfluum addidit uel addendo de proprio semiesse principium. nam quae addidit uel superfluum addidit uel addendo de proprio semiplenum intellexit dei esse mandatum. docet igitur nos praesentis series lectionis neque detrahere aliquid diuinis debere mandatis neque addere. nam si Iohannes hoc micam ae suis scriptis: si quis adposuerit inquit ad haec, adiciet in illum deus plagas, quae scriptae sunt in libro isto, et qui dempserit de uerbis his prophetiae huius, delebit deus partem illius de libro uitae, quanto nihil diuinis mandatis est detrahendum! hinc ergo coepit praeuaricatio prima esse mandati. et plerique putant non mulieris hoc uitium esse, sed Adae fuisse. ita Adam dixisse mulieri, dum eam uellet facere cautiorem, ut adderet mandasse deum: neque tangetis ex eo quicquam. habemus enim quia Adam, non Eua mandatum acceperit a deo; non enim mulier formata fuerat. ipsa quidem uerba Adae, quibus mulieri dicit
Abbreviated transcription (Latin):
mandato nullum uitiũ eẽ potuisse : respondit mulier & ait. Exomniligno paradisimandu¬
cabimus: defructu autem ligni quod ẽ in medio paradiso dixit ds̃ Non manducabitis exeo
neque tang&is abeo ne morte moriamini: Inmandato quidem nullum uitium ẽ sed in re¬
latione mandati: & enim quantum prȩsens lectio doc& : discimus nihil uel cautionis gra
uingerenos debere mandato: Si qui denim uel addas uel detrahas preuaricatio quae¬
dam uid&ur eẽ mandati: Puraeni & simplex mandati forma seruanda uel testimonii se¬
ies intimanda .e. plerum que testis dum aliquid ad seriem gestorum exsuo adicit totam
cestimonii fidem pastis mendatio decolorat: Nihiligitur uel quod bonum uid&ur ad der¬
dum e nãque hicquid offensionis hab& prima specie quod ad didit mulier neque tange¬
is ex eoquicqua tang&is enimds Non dixerat sed non ed&is, Sed tamen lapsus incipit

Expanded text:
mandato nullum vitium esse potuisse, respondit mulier, ut habes: Ex omni ligno paradisi mandumandato nullum vitium esse potuisse, respondit mulier, ut habes: Ex omni ligno paradisi manduemus, de fructu autem ligni quod est in medio paradiso, dixit deus, non manducabitis ex eo, neque tangetis ab eo, ne morte moriamini. in mandato quidem nullum uitium est, sed in relatione mandati. etenim quantum praesens lectio docet. discimus nihil uel cautionis gratia iungere nos debere mandato. si quid enim uel addas uel detrahas, praeuaricatio quaedam uidetur esse mandati. pura enim et simplex mandati forma seruanda uel testimoni series intimanda est. plerumque testis dum aliquid ad seriem gestorum ex suo adicit, totam testimonii fidem partis mendacio decolorat. nihil igitur uel quod bonum uidetur addendum est. namque hic quid offensionis habet prima specie quod addidit mulier: neque tangetis ex eo quicquam? — tangetis enim deus non dixerat, sed non edetis — sed tamen lapsus incipit
Abbreviated transcription (Latin):
serpenti : exomniligno para disi manducabimus : defrustu autẽ ligni quod .ẽ. in medio pape¬
disi dixit nom mandu cabitis exeo neque tang&is exeo nemori amini: Cum audieritis sa¬
pientiorẽ bestus omnibus eẽ serpentem hic eius iamquero uersutiam. Simulat se uerba
di dicere & proprios intexit dolos Cuenim dixiss& ds̃ exomniligno qđ ẽ in paradiso edetis
adescan deligno auten q đ scientiae boni & mali nonedatis : Quadie aute manducabitis
uigno qđ ẽ in paradiso ed&is deligno autẽ uno non e de&is in seruit mondaciũ ut dicora
abomnilignio non ede& s cud euno tantum ligno scientia e boni & mali preceperitts Non
cegustandum quaratione autem fesellerit nihilmirum quiahis qui aliquem circum scriber
conantur consu&udo ẽ fallere Non estigitur interrogatio otiosa serpentis. Sedut scasin

Expanded text:
serpenti: ex omni ligno paradisi manducabimus, de fructu autem ligni quod est in medio paraserpenti: ex omni ligno paradisi manducabimus, de fructu autem ligni quod est in medio paradisi dixit deus: non manducabitis ex eo neque tangetis ex eo, ne moriamini. cum audieris sapientiorem bestiis omnibus esse serpentem, hic eius iam quaere uersutiam. simulat se uerba dei dicere et proprios intexit dolos. cum enim dixisset deus: ex omni ligno quod est in paradiso edetis ad escam, de ligno autem quod est scientiae boni et mali non edetis, qua die autem manducabitis ligno quod est in paradiso edetis: de ligno autem uno non edetis, inseruit mendacium, ut diceret: Ab omni ligno non edetis: cum de uno tantum ligno scientiae boni et mali praeceperit Deus non esse gustandum. Qua ratione autem fefellerit, nihil mirum, quia iis qui aliquem circumscribere conantur, consuetudo est fallere. Non est igitur interrogatio otiosa serpentis. Sed ut scias in
Abbreviated transcription (Latin):
tes & rectores huius mundi tenebrarum harũ. aduersus nequiciã spiricalium quae sur
incaelestibus: Volunt enĩ hac quada contentione nos frangere : & ueluti quoddã animae
nostrae corpus elidere: Vnde & paulus quasibonus adleta non solum ictus aduersantiu
potestatum uitare cognouerat: uerum &ia aduersantes ferire: Vnde & ait. Percutio
pugnis inonut aera cȩdens. &ideo quasibonus adeta ad coronã meruit ꝑuenire:
Ergo multiplica tempetm̃itis diaboli: &ideo bilinguis serpens hab&ur atque cetalis
eo quod diaboliminister aliud lingua loquitur aliud cordemeditatur: Sunt & aliimi¬
nistri qui & cordis & uocis sue infectos ueneno uelut uerborum suorũ iactant sagittas
Quibus dñs ait Ceneratio uiperarum quomodo pocestis bonaloqui cũ sitis mali : & dixit
serpens mulieri : Quidutique dix̃ ds̃ needatis exomniligno qđ ẽ in paradiso: & dixit mulier

Expanded text:
tes et rectores huius mun di, tenebrarum harum, aduersus nequitiam spiritalium, quae sunt tes et rectores huius mun di, tenebrarum harum, aduersus nequitiam spiritalium, quae sunt in caelestibus; uolunt enim hac quadam contentione nos frangere et ueluti quoddam animae nostrae corpus elidere. unde et Paulus quasi bonus athleta non solum ictus aduersantium potestatum uitare cognouerat, uerum etiam aduersantes ferire. unde et ait: percutio pugnis, non ut aera caedens. et ideo quasi bonus athleta ad coronam meruit peruenire. ergo multiplicia temptamenta sunt diaboli. et ideo bilinguis serpens habetur atque letalis, eo quod diaboli minister aliud lingua loquitur aliud corde meditatur. sunt et alii ministri, qui et cordis et uocis suae infectas ueneno ueluti uerborum suorum iactant sagittas, quibus dominus ait: generatio uiperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Et dixit serpens mulieri: quid utique dixit deus: ne edatis ex omni ligno quod est in paradiso? et dixit mulier
Abbreviated transcription (Latin):
ueque enĩ habes : Quia mulieri dixit ds̃ sed quia ad aedixit &ideo ꝑadam cognouissemu¬
uer estimanda ẽ, Cognoscensigitur hoc loco temptamentigenus plurima &iã aliis lo¬
cis tempitimenti genera repperies Alia sunt ꝑ principem istius mundi qui quȩdã uene¬
na sapientiae in hunc mundum euomuit : ut ueraputarent homines ee quae falsa sunt:
& specie quada hominum caper&ur affectus non enim seme quasi aptus hostis ingredi¬
tur sed sunt quaedã pocestates qua eamore simulent. gratiã que prȩtendant ut paula¬
tim cogicacionibus nris uenenum suae in iquitatis in fundant : a quibus oriuntur illa
peccaca qua euel ex delectacione uel ex quadammentis facilicate nascunt sunt &ia
alia epotestates: qua e ueluti conlustantur nobiscum: Vnde & a postolis aic: quia non
ẽ nobis conlustatio aduersus carnem & sanguinem sed aduersus trinc pacus & potesta¬

Expanded text:
neque enim habes quia mulieri dixit deus, sed quia Adae dixit, et ideo per Adam cognouisse muneque enim habes quia mulieri dixit deus, sed quia Adae dixit, et ideo per Adam cognouisse mulier aestimanda est. cognoscens igitur hoc loco temptamenti genus plurima etiam aliis locis temptamenti genera repperies. alia sunt per principem istius mundi, qui quaedam uenena sapientiae in hunc mundum euomuit, ut uera putarent homines esse quae falsa sunt et specie quadam hominum caperetur affectus. non enim semper quasi apertus hostis ingreditur, sed sunt quaedam potestates quae amorem simulent gratiamque praetendant, ut paulatim cogitationibus nostris uenenum suae iniquitatis infundant, a quibus oriuntur illa peccata, quae uel ex delectatione uel ex quadam mentis facilitate nascuntur. sunt etiam aliae potestates, quae ueluti conluctantur nobiscum. unde et apostolus ait: quia non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus . principatus et potesta
Abbreviated transcription (Latin):
homo aute inferior ercaturae. sperabat aeterna: Hoc e ergo quodinuĩd& dicens. Iste in¬
serior adipiscicur quod ego seruare non potui. istede terris migrabit adcaelum. cuego
aiolapsus interrassim. multts uias hab eos quibus hominem decipere possim. Delimo
am & ipsa lapsui pocest ee obnoxia in corporis. arcere constituta. quando ego lapsum
trenon pocui:gicur uia prima ut decipiatur dum condicionesua maiora deside
hcen quidame comnatus industra deinde carnis e. qđ non babeat desiderare
Dost tremo in quo uideor ego omnibus eẽ sapientior. nisi circum scribam hominem & uersu¬
tia & fraude contendã :It ciquemachinatus ẽ. ut nom primo adam adorir&ur. sed adã
ꝑmulierem crcum scribere conar&ur: non adorsus ẽ. eum quicoram acceperat caeleste
mandatum : sedea adorsus ẽ quacauiro didicerat. non ado quid obseruar& acceperat:

Expanded text:
homo autem inferioris creaturae sperabat aeterna. hoc est ergo quod inuidit dicens: \'iste inhomo autem inferioris creaturae sperabat aeterna. hoc est ergo quod inuidit dicens: \'iste inferior adipiscetur quod ego seruare non potui? iste de terris migrabit ad caelum, cum ego de caelo lapsus in terras sim? multas uias habeo quibus hominem decipere possim. de limoamen et ipsa lapsui potest esse obnoxia in corporis carcere constituta, quando ego lapsum uitare non potui. est igitur uia prima, ut decipiatur. dum condicione sua maiora desiderat. hic enim quidam est conatus industriae. deinde carnis est quod non habeat desiderare. postremo in quo uideor ego omnibus esse sapientior, nisi circumscribam hominem et uersutia et fraude contendam?1 itaque machinatus est ut non primo Adam adoriretur, sed Adam per mulierem circumscribere conaretur. non adorsus est eum qui coram acceperat caeleste mandatum. sed eam adorsus est quae a uiro didicerat, non a deo quid obseruaret acceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit sapientior e serpentem incellegis quem loquatur : Id ẽ illum aduersarium nr̃m
iuita men hab& huius sapientiã mundi. Sed & uolupitis at quedelectatio benesapiens
dicitur quia & carnis appellatur sapientia sicut habes quia sapientia huius carnis ini¬
nica e do & ad ex quirenda delectationum genera astuti sunt qui adp&entes sunt
oupititum: Siue ergo delectitionem intellegas quaedam .e. diuino aduersa manda
us inimicus e generis humani: quae causa autem inimicitiarũ nisi inuidia. sicut salomon
quia inuidia diaboli mors introiuit in orbem temixrum: Inuidiae autem causabeac¬
udo hominis in para disopositi &ideo qmipsediabolus acceptã gratiam tenerenon ootuitt
inuidit homini eo quod figuratus limo. ut in cola paradisi eẽt electus: Considerabat enĩ
abolus quo dipse qui fuiss& superioris naturae: inaec secularia & mundana deciderat.

Expanded text:
dicit sapientiorem serpentem, intellegis quem loquatur, id est illum aduersarium nostrum, dicit sapientiorem serpentem, intellegis quem loquatur, id est illum aduersarium nostrum, qui tamen habet huius sapientiam mundi. sed et uoluptas atque delectatio bene sapiens dicitur, quia et carnis appellatur sapientia, sicut habes quia sapientia huius carnis inimica est deo et ad exquirenda delectationum genera astuti sunt qui adpetentes sunt uoluptatum. siue ergo delectationem intellegas, quaedam est diuino aduersa mandato rus inimicus est generis humani. quae causa autem inimicitiarum nisi inuidia? sicut Solomon ait quia inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum. inuidiae autem causa beatitudo hominis in paradiso positi et ideo, quoniam ipse. diabolus acceptam gratiam tenere non potuit, inuidit homini eo quod figuratus e limo, ut incola paradisi esset, electus est. considerabat enim diabolus quod ipse, qui fuisset superioris naturae, in haec saecularia et mundana deciderat,
Abbreviated transcription (Latin):
pculus a postolus custo diebat nclaber&ur uel alios certe facer& errare Aut fortasse
udodixt paulus quia ponlica hominiloqui quia erat adhuc in corpore constitutus hoc ẽ
uidebar istius corporis passiones uidebat legem carnissuae repugn antem legimnentis suac
hocenim malo intellegine uideamur quendam adhuc fucuri periculi iastare terrorem
Sit enim uel ꝓpter hanc uitam securictis : ut nullos praeuaricationis posthanc futurȩ la¬
queos formidemus: Ergo qui cumq fuerit in para diso ascensione uistutis. audit mysteria
di archana illa atque secr&a : audi & dicentem dnm. Tam quã latroniilli a scelere
ad confessionem & ad fidẽ&la trocinio reuestenti hodie mecumeris in paradiso: Ser¬
pens autem erat sapientior omnium bestiarũ quae erant suꝑ cerrã quã fecit dñs ds̃
& dixit serpens mulieri: quidutiq dixit ds̃ needatis ab omniligno qđ ẽ in paradiso: cum

Expanded text:
Paulus apostolus custodiebat, ne laberetur uel alios certe faceret errare. aut fortasse Paulus apostolus custodiebat, ne laberetur uel alios certe faceret errare. aut fortasse ideo dixit Paulus: quae non licet h omini loqui, quia erat adhuc in corpore constitutus, hoc est uidebat istius corporis passiones, uidebat legem carnis suae repugnantem legi mentis suae. hoc enim malo intellegi, ne uideamur quendam adhuc futuri periculi iactare terrorem; sit enim uel propter hanc uitam securitas, ut nullos praeuaricationis posthac futurae laqueos formidemus. ergo quicumque fuerit in paradiso ascensione uirtutis audiet mysteria dei arcana illa atque secreta, audiet dicentem dominum tamquam latroni illi a scelere ad confessionem et ad fidem a latrocinio reuertenti: hodie mecum eris in paradiso. Serpens autem erat sapientior omnium bestiarum, quae erant super terram, quas fecit dominus deus. et dixit serpens mulieri: quid utique dixit deus, needatis ab omni ligno quod est in paradiso? cum
Abbreviated transcription (Latin):
care non debes: Posuit tamen te contra paradisum. ne memoriam eius possis abolerẽ
Denique iusti in paradisum rapiuntur sicut paulus raptus . ẽ inparadisum  audiuit
uerba in effabilia : & tusi a primo caelo ad secundum. a secundo caelo ad testium mentis
tuae uigorerapiaris. hoc ẽ qui a primum unusquis que homo ẽ corporalis. secundo animalis. ter¬
ciospiritalis. suta rapiaris ad tertium caelum ut uideas fulgore gratiae spiritalis. animalis
enim homo quae sunt spiritus nescit. &ideo tertucaeli ascensio tibi ẽ necessaria. Rapie¬
ris inpara disum rapieris iamsine periculo ut possis diuidicare omnia : Quia spirictilis diuidi¬
catomnia : Ipse autem a nemine diudicatur : & fortasse quasi adhuc fragilis audies uerba
ineffabilia quae non liceat hominiloqui: & tunc quod acceperis reseruato & qđ audieris custodi

Expanded text:
tare non debes. posuit tamen te contra paradisum, ne memoriam eius posses abolere. tare non debes. posuit tamen te contra paradisum, ne memoriam eius posses abolere. denique iusti in paradisum rapiuntur, sicut Paulus raptus est in paradisum et audiuit uerba ineffabilia. et tu si a primo caelo ad secundum, a secundo caelo ad tertium mentis tuae uigore rapiaris, hoc est quia primum unusquisque homo est corporalis, secundo animalis, tertio spiritalis, si ita rapiaris ad tertium caelum, ut uideas fulgorem gratiae spiritalis — animalis enim homo quae sunt spiritus nescit, et ideo tertii caeli ascensio tibi est necessaria, ut rapiaris in paradisum — rapieris iam sine periculo, ut possis diiudicare omnia, quia spiritalis diiudicat omnia, ipse autem a nemine diiudicatur, et fortasse quasi adhuc fragilis audies uerba ineffabilia, quae non liceat homini loqui, et tunc quod acceperis reseruato et quod audieris custodi.