comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iħu: detulerunt ad sepeliendum: Nos aut̃ cũ silen¬
tio communicamꝰ: s sangiuis ille quem sumimꝰ¬
Nos enim idest eccła terra illa sumꝰ que aꝑit os suum:
⁊ sanguinem abel id est xp̃i bibit fideliter: quem cayn
est suꝑ t̾ram dandem: uagusq ⁊ ꝓfugus est suꝑ eam:
sic̃ scriptum est in psalmo Disꝑge illos in uirtute tua
Maledictꝰ inquam illa maledictione quam sͥ posterisq
nobis post meridiem. in summam leticie clarita¬
tem: imminentemq uesꝑam noctis eiꝰ qua uerus sol
xp̃c ab inferis uictor ascendit: om̃is anima xp̃iana
uigilant̾ attendens.⁊ p̃exultans plaudit sibimet. &¬
dicit Et nor ut dies illuminabit᷑: & nox illuminatio¬
mea in deliciis meis: Quaꝓpt̾. quotqͦt sac̾dotalis aut
leuitici sumꝰ ordinis: iure ꝓ tanti regis uictoria.
tuba uitonamꝰ salutari: i uxta illud psaliuiste. Buc inate
in neomenia tuba: in insigni die sollemnitatis eiꝰ Quis

Expanded text:
Jesu, detulerunt ad sepeliendum . Nos autem cum silenJesu, detulerunt ad sepeliendum . Nos autem cum silentio communicamus, sed sanguis ille, quem sumim» Nos enim, id est Ecclesia, terra sumus, quae aperit os suum et sanguinem Abel , id est Christi, bibit fideliter, quem Cain,est super terram eamdem, vagusque, et profugus est super eam , sicut scriptum est in psalmo: « Disperge illos in virtute tua . » Maledictus, inquam, illa maledictione, quam sibi posterisque nobis post meridiem in summam laetitiae claritatem, imminentemque vesperam noctis ejus, qua verus sol Christus ab inferis victor ascendit. Omnis anima Christiana vigilanter attendens et praeexsultans, plaudit sibimet et dicit: Et nox ut dies illuminabitur, et nox illuminatio in deliciis meis . Quapropter quotquot sacerdotalis aut levitici sumus ordinis, jure pro tanti regis victoria tuba intonamus salutari, juxta illud in psalmo: « Buccinate in neomenia tuba, in insigni die solemnitatis vestrae . » Quis
Abbreviated transcription (Latin):
hostia salutaris a suis trucidat᷑ in unicis. recte a nob̾
quasi sepultum est sacrificii decus. ⁊ celeste illud
manna quia hodie non inuenitur. feria quinta pa¬
rauimꝰ. ⁊ intulimꝰ qd̃ hac die sumamꝰ: fuitq duplum
qͣ ꝑ singłos dies colligere consueuimus. xrii. de eo qͦs
duo prbri corpꝰ dñicũ de loco qͦ pͥdie reconditũ fuert
andem salutata cruce dñi. duo presbyteri deferunt
lutarib moniti. Constat locum hunc ẽẽ in canone. ub
nob illud expassione dñi rep̾sentat᷑: qͦd depositum
corpꝰ eiꝰdem cruce sepultũ est Sed de hoc in scđo
huiꝰ opusculi libello iam dictum est. quo ⁊ cetera
que scđm ordinem dñice passionis in canone dicenda
erant. annotata sunt: Nunc illud dicendum est: du¬
os presbyteros qui corpꝰ dñi ad altare defer̃t sig¬
nificare ioseph iustum ab arimathia ⁊ nichode¬
mum: qui petitum ⁊ concessum sͥ a pilato corpus

Expanded text:
hostia salutaris a suis trucidatur inimicis, recte a nobis hostia salutaris a suis trucidatur inimicis, recte a nobis quasi sepultum est sacrificii decus, et coeleste illud manna, quia hodie non invenitur , feria quinta paravimus et intulimus quod hac die sumamus, fuitque duplum quam per singulos dies colligere consuevimus . CAPUT XXIII. De eo quod duo presbyteri corpus andem salutata cruce, duo presbyteri deferunt lutaribus moniti. Constat locum hunc esse in canone, ubi nobis illud ex passione Domini repraesentatur, quod depositum corpus ejus de cruce, sepultum est. Sed de hoc in secundo hujus opusculi libello jam dictum est, quo et caetera, quae secundum ordinem Dominicae passionis in canone dicenda erant, adnotata sunt. Nunc illud dicendum est duos presbyteros, qui corpus Domini ad altare deferunt, significare Joseph justum ab Arimathia et Nicodemum, qui petitum et concessum sibi a Pilato corpus
Abbreviated transcription (Latin):
Constat aũt. quod ut suꝑiꝰ dictum est. noctem si ue
uesꝑam sabbati ab illo silentio uł tͥsticia quã exige¬
bat requies sepulchyi. causa illa uehemens abstra¬
hit : qd̾ in parte eiꝰdem noctis dñs noster resurgenꝰ:
totam illam incomparabilis gaudii iubare sol ue¬
rus illustrauit: Triduum gͦ dñice mortis qͦd ꝑfici
nequiuit eo respectu quo ipse a nideis est trucida¬
cuo pulchre ⁊ rationabilit̾ ad hc̃ respectũ tuspo¬
nitur: qͦd suis ipse manib immolatꝰ est: Cuiꝰ rei uł ma¬
brarum que patiente dño suꝑ t̾ram facte sunt: signi¬
ficando ut supͣdictum est cecitatem que t̃c accidit in
isrł. Sicq fit. ut sacrificium nouum qͦd mortem dñi
pridie ꝑ manus ipsiꝰ p̃cesserat: resur rectiomi eiꝰ nichilo¬
iinꝰ pͥdie. qͦd ẽ in sacsc̃ã sabbati uesꝑa solleminter oc¬
currat. Itaq qm̃ hac die que est feria sęrtaqua xp̃e

Expanded text:
Constat autem quod, ut superius dictum est, noctem sive Constat autem quod, ut superius dictum est, noctem sive vesperam Sabbati ab illo silentio vel tristitia, quam exigebat requies sepulcri, causa illa vehemens abstrahit, quod in parte ejusdem noctis Dominus resurgens, totam illam comparabilis gaudii jubare sol verus illustravit. Triduum ergo Dominicae mortis, quod perfici nequivit, eo respectu quo ipse a Judaeis est trucidatus, pulchre et rationabiliter ad hunc respectum transponitur, quod ipse suis manibus est immolatus. Cujus rei vel mabrarum, quae patiente Domino, super terram factae sunt, significando, ut supra dictum est, caecitatem, quae extunc accidit in Israel . Sicque fit ut sacrificium novum, quod mortem Domini pridie per manus ipsius praecesserat, resurrectionis ejus nihilominus pridie, quod est in sacrosancti Sabbati vespera, solemniter occurrat. Itaque quomodo hac die, quae est feria sexta, qua Christus
Abbreviated transcription (Latin):
colligant quod inferant: sitq duplum ꝙͣ. ꝑ singulos
dies colligere solebant: quia die septuna non inuenie¬
tur. Hunc aut̃ econtͣ. die septima apud nos inueni¬
tur: quia post meridiem corpꝰ dñi solleninit᷑ in uoce ex¬
ultationis ⁊ laudis conficimiꝰ. Hac uͦ die sexta quodam¬
modo non inuenit᷑ quia ũ conficit᷑: s pͥdie idest feria
quinta illatum ⁊ reconditum est. quod hodie sumamiꝰ:
Cur ita fiat: quia ratione non uacat. uigilant intu
est. quando a iudeis in cruce suspensus est: s & pͥdie ꝙͣ.
pateret᷑ quando accipiens panem ⁊ calicem benedixit.
⁊ dedit discipłis suis dicens: hoc est corpꝰ meum. hic ẽ
calix sanguinis mei. suis manib inmolatꝰ est: suis
ipse manib nob̾ ut iugiter immoletur agnꝰ comm̃da¬
tus est. Ab illa immolatione. pͥma sabbati. t̾cia dies:
ab ista uͦ sabbatũ ipsum. tercia inchilominꝰ dies est:

Expanded text:
colligant quod inferant, sitque duplum quam per singulos colligant quod inferant, sitque duplum quam per singulos dies colligere solebant, quia die septima non invenietur . » Nunc autem econtra die septima apud nos invenitur, quia post meridiem corpus solemniter in voce exsultationis et laudis conficimus. Hac vero die sexta quodammodo non invenitur, quia non conficitur, sed pridie, id est feria quinta, illatum et reconditum est, quod hodie sumamus. Cur ita fiat, quia ratione non vacat, vigilanter intest, quando a Judaeis in cruce suspensus est, sed et pridie, quam pateretur, quando accipiens panem et calicem benedixit, et dedit discipulis suis, dicens: « Hoc est corpus meum: Hic est calix sanguinis mei , » suis manibus immolatus est, suis ipse manibus nobis, ut jugiter immoletur, agnus commendatus est. Ab illa immolatione prima Sabbati, tertia dies, ab ista vero Sabbatum ipsum tertia nihilominus dies est.
Abbreviated transcription (Latin):
trarit omĩa Regnum patris: sceptrum filii: sigil¬
lum sp̃s sc̃i: totiꝰ est testimonium triuitatis: xxxi. su
ficientes. ⁊ inde usq in pͥmam sabbi recondentes:
toto eodeui sabbo. iugi silentio consopiti: usq in pri¬
mam sabbati ab om̃i diurno psallentio. cunctoq sac
altaris ministerio uacaremꝰ. Sic enim rei ꝓpiꝰ acce¬
dere putaremꝰ: ꝓ eo qd̾ hac die dñs nr̃ immolatus
sabbato requienit in sepulchro: totamq sequentem
noctem discipłi eiꝰ in tristicia transegerunt: donec
diluculo redeuntib a monum̃to mulierib queq
audierãt ⁊ uiderant: referentib paulatim respi¬
rare ⁊ in gaudium reuiuiscere ceperunt Seriꝰ
itaq triduanam dñi mortem obseruare suo tem¬
pore uiderem᷑: & illam de uet̾i hystoria si militudiñ
rectiꝰ tenere qua dictum est de manna: qͦd filises
isrł infiguram dñici corporis datum est Sexta die

Expanded text:
s ad se traxit omnia . Regnum Patris, sceptrum Filii, sigils ad se traxit omnia . Regnum Patris, sceptrum Filii, sigillum Spiritus sancti, totius est testimonium Trinitatis. CAPUT XXIficientes, et inde usque ad Sabbatum recondentes, toto eodem Sabbato jugi silentio consopiti, usque in primam Sabbati ab omni diurno psallentio cunctoque sacri altaris ministerio vacaremus. Sic enim rei propius accedere putaremur pro eo quod hac die Dominus noster immolatus, Sabbato quievit in sepulcro, totamque sequentem noctem discipuli ejus in tristitia transegerunt, donec diluculo redeuntibus a monumento mulieribus, quaeque audierant et viderant referentibus, paulatim respirare et in gaudium reviviscere coeperunt. Verius itaque triduanam Domini mortem observare videremur, et illam de veteri historia similitudinem rectius tenere, qua dictum est de manna, quod filiis Israel in figuram. Dominici corporis datum est: « Die sexta
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. oculum ꝓ ocło. dentem ꝓdente: & his similia:
Ducescit aut ꝑ lignum. dum ꝓposito dñice passionis
exemplo. ei qui te ꝑcusserit in maxillam. prebe sͥ et
oportunam ut ait apłs głam. salutem acquisitam.
reducem uitam. saluationem ꝑfectam. lib̾ationem ꝑ¬
petuam: Adoramꝰ crucem. fidei.p̃̾sidium. spei firma¬
mentum. caritatis solium miscđie titulum: pieta¬
tis argumentum: gr̃e uehicłin: pacis uexillum: Ad¬
oramꝰ crucem que suꝑbiam ęxrcidit: inuidiam ob¬
triuit: culpam correxit: penam destrurit. Erux
xp̃i ianua celi: clauis paradysi: diaboli deiectio:
hominis erectio: captiuitatis nr̃e solatium. libertatis
triumphus regum: huiitas sacerdotum. Er ux tyran¬
uos increpat: potentes inclinat: afflictos subleuat. pau¬
peres honestat. Erux tenebraꝵs ercidium: lucis infu¬
sorium: mortis effugium: uite nauigium: salutis umꝑi¬
um Quicquid dõ ꝓficimꝰ: quicqͥd deo acquirimiꝰ qͥcqͥd

Expanded text:
cit: « Oculum pro oculo, dentem pro dente , » et similia. Dulcescit autem per lignum, dum proposito Dominicae passionis exemplo, ei qui te percusserit in maxillam, praebes et alChristi opportunam, ut ait Paulus, gloriam, salutem acquisitam, reducem vitam, salvationem perfectam, liberationem perpetuam. Adoramus crucem, fidei praesidium, spei firmamentum, charitatis solium, misericordiae titulum, pietatis argumentum, gratiae vehiculum, pacis vexillum. Adoramus crucem, quae superbiam excidit, invidiam obtrivit, culpam correxit, poenam destruxit. Crux Christi, janua coeli, clavis paradisi, diaboli dejectio, hominis erectio, captivitatis nostrae solatium, libertatis etarum, triumphus regum, dignitas sacerdotum. Crux tyrannos increpat, potentes inclinat, afflictos sublevat, pauperes honestat. Crux tenebrarum excidium, lucis infusorium, mortis effugium, vitae navigium, salutis imperium. Quidquid Deo proficimus, quidquid acquirimus, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
uelatio. fic̃ & illa ueli ⁊ templi scissio. nob̾ illuo mysti¬
ce significat. qd̾ credentib in crucifixum. clausa piꝰ
sc̃pturaꝵ mysteria patefiant. Nam ꝑ creditam xp̃
passionem uł erucẽ. intelligiꝰ sac̾menta legis ⁊ archana ꝓpħa¬
rum. Uerbi gr̃ã. Cur pharao uł egyptꝰ que decẽ plagis uer¬
berata non cessit. solo sanguine agni uicta filios isrł di¬
humerum eiꝰ. quis ue sic̃ ouis ad occisionem ductꝰ sit.
⁊ sic̃ aguꝰ coram tondente se ommutuerit. ⁊ non aꝑue¬
rit os suum. Hec ⁊ cet̾a clausa priꝰ: ñc crucẽ xp̃i suscipi¬
entib aꝑta sunit Sicq factũ est ut bib̾e iam possimꝰ de
aquis mara. quas sic̃ in ȩrodo legiꝰ non poterat bi¬
bere ppłs. donec clamante moyse ad dñmn. ostendit
ei dñs lignum: Quod cũ inisisset in aquas: in dulce¬
dinem uerse sunt Aque enĩ mara legeni significat.

Expanded text:
velatio, sicut et illa veli templi scissio, illud mystivelatio, sicut et illa veli templi scissio, illud mystice significat, quod credentibus in crucifixum clausa prius Scripturarum mysteria patefiant. Nam per creditam Christi passionem vel crucem, nunc intelligimus sacramenta legis et arcana prophetarum, verbi gratia, cur Pharao vel Aegyptus, quae decem plagis verberata non cessit, solo sanguine agni victa, filios Israel di » quisve « sicut ovis ad occisionem ductus sit, et sicut agnus coram tondente se obmutuerit, et non aperuerit os suum . » Haec et caetera clausa prius, nunc crucem Christi suscipientibus aperta sunt. Sicque factum est, ut bibere jam possimus de aquis Mara, quas, sicut 75 in Exodo legimus, non poterat bibere populus, donec clamante Moyse ad Dominum, « ostendit ei Dominus lignum, quod cum misisset in aquas, in dulcedinem versae sunt . » Aquae enim
Abbreviated transcription (Latin):
bis reuelat: ut głam eiꝰ speculantes in eandem ima¬
ginem transformem. ã claritate legis in claritatem
sum est. a summo usq deorsum: Ext̃c enim omĩa le¬
gis sacͣmenta patuerunt: atq ad gentilium fidem
suꝑliminare templi infinite magnitudinis inqͥt ie¬
ronimꝰ fraactum eẽ atq diuisum legimꝰ. Pret̾ea iose¬
yhus refert. uiytutes angłicas p̾sules quondam
templi t̃c parit̾ conclamasse. tͣnseamꝰ ex his sedib:
S ⁊ in hoc qͦd terra mota est ⁊ petre scisse st̃. ⁊ monuim̃¬
ta aꝑta sunt. iuxta litteram qͥdem magnitudo signoꝵ
est. qd̾ crucifixum dnm̃ celum ⁊ t̾ra ⁊ om̃ia contre¬
miscant: Sed mystice tremorem significat credentũ:
qui pͥstinis erroꝵ uitiis derelictis. ⁊ emollita cordis
duricia qui priꝰ erant similes tumulis mortuoꝵs:
postea cognouerunt creatorem: Unde ⁊ in psalmo:
Commouist dñe t̾ram ⁊ conturbasti eam: Item: Com

Expanded text:
bis revelat, « ut gloriam ejus speculantes, in eamdem imabis revelat, « ut gloriam ejus speculantes, in eamdem imaginem transformemur a claritate legis in claritatem sum est a summo usque deorsum . » Extunc enim omnia legis sacramenta patuerunt, atque ad gentilium fidem undum Hebraeos, superliminare templi infinite magnitudinis, inquit Hieronymus, fractum esse atque divisum legimus. Praeterea Josephus refert virtutes angelicas, praesules quondam templi, tunc pariter conclamasse, « Transeamus ex his sedibus. » Sed et in hoc, quod « terra mota est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt , » juxta litteram quidem magnitudo signorum est, quod crucifixum Dominum coelum et terra et omnia contremiscant, sed mystice tremorem significat credentium, quod pristinis errorum vitiis derelictis et emollita cordis duritia, qui prius erant similes tumulis mortuorum, postea cognoverint Creatorem. Unde et in psalmo: « Commovisti, Domine, terram et conturbasti eam . » Item: « Co
Abbreviated transcription (Latin):
finc subicit᷑ saluatori tuo. quod est in illo titulo iħo.
uideł qd̃ gens illa regem suum adhuc negat: titulumiq
illum aduerso corde maledicit ac oetestat᷑ Supͣdictã
gͦ cantando antiphonas illo defert᷑ crux. quo sibi
gͣce ac latine fidelit̾ respondet᷑: quia uidelic cruc¬
bescunt confitentib ⁊ p̃dicantib: ⁊ int̾dum multa
passis gͣuiq ꝑsecutionum pondẽ fessis: quod ⁊ pul¬
chre significat᷑ ꝑ hoc qͦd eiꝰdem crucis portitores nẽ
eunt: nunc tanꝗͣ lassi subsistunt: xx. Qͥd significet¬
elamen quo
hactenꝰ tegebat᷑ eadem crux. quodq aufertur
dicendo. ecce lignum crucis: uelamen illud signi¬
ficat sub quo sese dñs a iudeis abscondit. quodq
ostendit in ꝓpħis. sensumq aꝑit ut intelligamus
ꝓpħas ⁊ non sic̃ moyses ponebat uelam̃ suꝑ faciem dum
ñ possent filii ispł intendere in faciem eiꝰ. s faciem no¬

Expanded text:
fine subjicitur, Salvatori tuo, quod est in illo titulo Jesus, fine subjicitur, Salvatori tuo, quod est in illo titulo Jesus, tur, videlicet, quia gens illa regem suum adhuc negat, titulumque illum averso corde maledicit et detestatur. Supradictas ergo cantando antiphonas illo defertur crux, quo sibi Graece et Latine fideliter respondetur, quia videlicet, crucibescunt , praedicantibus, et interdum multa passis gravique persecutionum pondere fessis; quod et pulchre significatur per hoc quod ejusdem cruris portatores nunc eunt, nunc tanquam lassi subsistunt. CAPUT XX. Quid significetVelamen, quo hactenus tegebatur eadem crux, quodque aufertur, dicendo: Ecce lignum crucis, velamen illud significat, sub quo sese Dominus a Judaeis abscondit, quodque ostendit in prophetis, sensumque aperuit, ut intelligamus hetas, non sicut Moses ponebat velamen super facin possent filii Israel intendere in faciem ejus , » sed faciem no
Abbreviated transcription (Latin):
ppłe meus. auia eduxi te. Quid ultͣ debui. que
apportando crucem decantant᷑ sensib parum aut
nichil differentes. u̾bis quoq ac modulatione con¬
similes: triplicem significant scͥpturani tituli sen¬
sumq eiꝰ consonant qui suꝑ caput dñi hebraice. gre¬
tiphonas in fine subicit᷑. saluatori tu̾o: iuxta int̾pre¬
tationem eiꝰdem nominis. Et quia uere rex ẽ iudeoꝵ
licet hoc illi negauerunt. ⁊ titulum quoq mutari
uoluerunt dicentes. noli scrib̾e rex iudeoꝵ: s quia
ipse dixit. rex sum iudeoꝵ: hoc in eisdem antipho¬
nis astruit᷑ ab effectir. uerum ⁊ antiquũ exponen¬
do regis officrum: uideł quod eduxeit eos de terra
esypti⁊ quod deduxerit ꝑ desertum qu ad ragnita
annis: qͦd manna cibauerit: qd̾ in t̾ram satis bonam
introdurerit. Et quia causa hec. iħc nazarenꝰ. rex
iudeoꝵ. triplicit̾ ut dictum est scripta est .i. hebra¬
ce grere ⁊ iatiue: ad singłas antiphonas quib in

Expanded text:
pule meus: Quia eduxit te, quid ultra debui, quae apportando crucem decantantur, sensibus parum aut nihil differentes, verbis quoque ac modulatione consimiles, triplicem significant Scripturam tituli, sensumque ejus consonant, qui super caput Domini Hebraice, Grae» hic per singulas antiphonas in fine subjicitur, Salvatori tuo; juxta interpretationem ejusdem nominis. Et quia vere est « rex Judaeorum, » licet hoc illi negaverint, et titulum quoque mutare voluerint, dicentes: « Noli scribere rex Judaeorum, sed quia ipse dixit: Rex sum Judaeorum ; » hoc in eisdem antiphonis astruitur ab effectis, verum et antiquum exponendo Regis officium, videlicet quod eduxerit eos de terra Aegypti, quod deduxerit per desertum quadraginta annis, quod manua cibaverit, quod in terram satis bonam introduxerit. Et quia causa haec Jesus Nazarenus rex Judaeorum, tripliciter, ut dictum est, scripta est, id est Hebraice, Graece et Latine, ad singulas antiphonas, quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
teteris subministris ad benedicendum acce¬
dit: frustula quoq portant᷑ incensi: ut crucicu¬
le que cereo insculpta est offerendo infigat. Et
hoc quoq ad causam predictam respicit: Iile
uanq inulieres que mortuum querebant dnm. et
uiuumi uidere meruerunt. aroiata ferebant:
sicut euglista refert Maria maglalene ⁊ maria
iacobi ⁊ salome. emerunt aromata: ut uenien¬
tes ungerent iesum .xxxi. Cur dicat᷑ uł sit hoc

Expanded text:
eteris subministris ad benedicendum accedit, frustula quoque portantur incensi, ut cruciculae, quae cereo insculpta est, offerendo infigat. Et hoc quoque ad causam praedictam respicit. Illae namque mulieres, quae mortuum quaerebant Dominum, et vivum videre meruerunt, aromata ferebant, sicut evangelista refert: « Maria Magdalena, et Maria Jacobi et Salome emerunt aromata, ut venientes ungerent Jesum . » CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe assistens: aureum immaculati corporis thuri¬
bulum. in conspectu de i pendens incruce sustulit:
⁊ orationis incensum dignum cum clamore ualido
nes offerimꝰ. iuxta quod illic additum est. ⁊ data
sunt ei incensa muita: & cet̾a xuiii. Cur ꝓ iudeis¬
in singłis orationib ad ꝓnunciationem dia¬
coni genua flectamꝰ: in ea tantum q̃ ꝓ iude is di¬
cit᷑ hoc ñ facimꝰ uideł. quia donec plenitudo gen¬
tium sub introeat. cecitas que contigit in isi ł
nulliꝰ oratio ͫ nis manu depelli uł ex pelli potest ¶iq
diuinis nec deb̾e nec uelle aut posse contͣire iudiciis
ꝓfitentes: uehem̃tem ꝓ illis intendendam non ẽẽ oratio¬
nem significamꝰ in eo quod genua non flectimꝰ. ⁊ tam̃
oramus utcunq ꝓhis: quia futurum est ut illos qͦq
trahat ad se. qui iccirco incrucẽ ęxaltatꝰ est. ut ad se¬
ipsum omĩa traheret: xix. Cur ab his qͥ orucẽ appor¬

Expanded text:
Ecclesiae assistens, aureum immaculati corporis thuriEcclesiae assistens, aureum immaculati corporis thuribulum in conspectu Dei, pendens in cruce sustulit, et orationis incensum dignum cum clamore « valido nes offerimus, juxta quod illic additum est: « Et data sunt ei incensa multa , » etc. CAPUT XVIII. Cur pin singulis orationibus ad pronuntiationem diaconi genua flectamus, in ea tantum, quae pro Judaeis dicitur, hoc non facimus, videlicet, quia donec plenitudo gentium subintroeat, caecitas, quae contingit in Israel , nullius orationis manu depelli vel expelli potest. Itaque divinis nec debere, nec velle, aut posse contraire judiciis profitentes, vehementer pro illis nunc intendendam non esse rationem significamus in eo quod genua non flectimus, et tamen oramus utcunque et pro his, quia futurum est ut illos quoque trahat ad se, qui idcirco in cruce exaltatus est, ut ad seipsum omnia traheret . CAPUT XIX. Cur ab his, qui crucem appor
Abbreviated transcription (Latin):
cificum. in diademate spineo. quod ẽ caritatis et
magne miserationis ornam̃tũ: quo coronauit ȩuns
mat᷑ sua synagoga in hac die desponsionis eiꝰ: qua
ut dictum est nasciture s sponse eccłe. in letie ia
tempore. ꝓstatu eccłe fidelit̃ orandum est: s hac
die p̾cipue sollemines ꝓ illa orationes. scđm graduũ
uel dignitatum ordines ac diu̾sitates.a sac̾dote per¬
orande rationabilit̾ institute sunt: Hac it die saluator
ur̃ ꝓ cunctis orauit: & commune ꝓ om̃ib sacͥficium fa¬
ctus est: de quib ⁊ passioni appropinquans. inimo iam
ad aram crucis pene assistens: cũ ꝓ discipłis suis oraret:
dixit: Non ꝓhis tantum rogo: s ⁊ ꝓhis qui creditur:
sunt ꝑ u̾bum eoꝵs in me Nempe hic erat ille magni
consilis angłs: de quo in apocalypsi legimꝰ Stetit an¬
gełꝰ iuxta aram templi: habens thuribulum aureũ
in manu sua: Hodie iuxta aram templi .i. in conspectu

Expanded text:
cificum, in diademate spineo, quod est charitas et cificum, in diademate spineo, quod est charitas et magnae miserationis ornamentum, 337 quo coronavit eum mater sua Synagoga, in hac die desponsationis ejus, qua, ut dictum est, nasciturae sibi sponsae Ecclesiae in laetitia siae fideliter orandum est, sed hac die praecipue solemnes pro illa orationes secundum graduum vel dignitatum ordines ac diversitates, a sacerdote perorandae, rationabiliter 74 institutae sunt. Hac enim die Salvator noster pro cunctis oravit, et commune pro omnibus sacrificium factus est, de quibus et passioni appropinquans, imo jam ad aram crucis pene assistens, cum pro discipulis suis rogaret, dixit: « Non pro his tantum rogo, sed et pro his, qui credituri sunt per verbum eorum in me . » Nempe hic ille erat magni consilii Angelus , de quo in Apocalypsi legimus: « Stetit angelus juxta aram templi habens thuribulum aureum in manu sua . » Hodie juxta aram templi, id est in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
tificrꝰualdeq accessit ad pulcͥtudinem operis. ut illud
sͥ de mortuo latere subduceret unde uasceret᷑ eccła:
qui dormienti ade costam eduxit unde formaret᷑ eua:
Hac it similitudine qͥd pulcͥus⁊ quid elegautiꝰ. qͥd dulciꝰ:
Siqͥdem ille pͥmꝰ adam obdormuit: iste scds ut dictumẽ.
surrecturꝰ obiit Illi dñs soporem iminisit: huic pat̾.
calicem passionem dedit: Egredimini gͦ ⁊ uidete filie
syon regem salomonem in diademate quo coronauit
eum mat̾ sua in die desponsionis eiꝰ: & in die leticie
cordis illiꝰ. E greduniui inquam de tenebris illis que
suꝑ terram facte sunt. ab hora sexta usq in horan nonã:
immo de illis que ꝑ istas significate sunt: & nẽ oꝑiunt
faciem cordis iudeoꝵ. De his gͦ tenebris exite: ⁊ uide¬
te intenta contemplatione illum qui uos uocauit
in admirabile lum̃ suum. regem magnum. regeni pa¬

Expanded text:
tifici, valdeque accessit ad pulchritudinem operis, ut illud tifici, valdeque accessit ad pulchritudinem operis, ut illud sibi mortuo de latere subduceret, unde nasceretur Ecclesia: « Qui dormienti Adae costam eduxit, unde formaretur Eva . » Hac enim similitudine quid pulchrius, quid elegantius, quid dulcius? Siquidem ille primus Adam obdormivit, iste secundus, ut dictum est, surrecturus obiit. Illi Dominus soporem immisit, huic Pater calicem passionis dedit. « Egredimini ergo et videte, filii Sion, regem Salomonem in diademate suo, quo coronavit cum mater sua, in die desponsationis ejus, et in die laetitiae cordis illius . » Egredimini, inquam, de tenebris illis, quae super terram factae sunt ab hora sexta usque in horam nonam . Imo de illis, quae per istas significatae sunt, et nunc operiunt faciem cordis Judaeorum. De his ergo tenebris exite, et videte intenta contemplatione illum, qui vos vocavit in admirabile lumen suum , regem magnum, regem pa
Abbreviated transcription (Latin):
loco. cũ pͥora cõmemorasset pecẽa: & hec inqͥt fuistis.
s abluti estis: s sc̃ificati estis. ⁊ et̃. Ut gͦ eẽt uñ a pec¬
catis lauarem᷑: aqua que corporales tantum poterat
lauare sordes sanguini qui est p̾cium nr̃e redemp¬
tionis sociata est: & eiꝰ societate uirtutem atq aucto¬
ritatem sumpsit. ut ad abluendas inuisibiles pecca¬
toꝵ sordes. digna sit sc̃o cooꝑari sp̃ui Societate in¬
quã iuifici ac p̾ciosi sanguinis hoc accepit. ua
comparet᷑ uera sim ilitudine rubro mari:ꝑ quod
saluatꝰ ppłs tͣnsiuit. ꝑ haraone sub merso cũ currib
& equitib suis. Nam fugientes egyptum huiꝰ scłi. inundatos
in ueram reymissionis terram tͣnsmitit: diabolumq¬
ꝑsequentem penitꝰ absorbet. cũ p̃teritis actib ⁊ pompiͦ¬
suis. G ut supͣdictum ẽ. longe iationabiliꝰ fuit ut lan¬
cea militis latus dm̃ aꝑiret᷑. ꝙͣ ut eiꝰ crura frringerent᷑.
Rationabiliꝰ inquam ac &ecentius tanto salittis fuit ar¬

Expanded text:
istis, sed abluti estis, sed sanctificati estis , » etc. Ut ergo esset unde a peccatis lavaremur, aqua, quae corporales tantum lavare poterat sordes, sanguini, qui est pretium nostrae redemptionis, sociata est, et ex ejus societate virtutem atque auctoritatem sumpsit, ut ad abluendas invisibiles peccatorum sordes, digna sit sancto cooperari Spiritui. Societate, inquam, vivifici ac pretiosi sanguinis hoc accepit, ut comparetur vera similitudine Rubro mari, per quod salvatus populus transivit, Pharaone submerso cum curribus et equitibus suis . Nam fugientes Aegyptum hujus saeculi, mundatos in veram repromissionis terram transmittit, diabolum persequentem penitsuis. Igitur, ut supra dictum est, longe rationabilius fuit, ut lancea militis latus ejus aperiretur, quam ut crura frangerentur; rationabilius, inquam, ac decentius tanto salutis fuit ar
Abbreviated transcription (Latin):
onc ante ꝗͣ de ordine uł ratione officii disseramꝰ:
dicendum est quot uł quib ex causis pasche sol¬
Aeranitas: tã illustris tamq celebris habeatur Multi
eñi solum hoc in illa respiciunt: quod in pͥma sabbati
resurrexit dñs. Unde ⁊ dies dñice resurrectionis ap¬
pellat᷑. Magna plane sollemuitatis ⁊ leticie cordi nr̃o
materia: quia dum illo resurgente resurrectionem
mortuoꝵ esse credimꝰ: nos quoq resurrecturos ẽẽ
sꝑantes in re gaudemꝰ. Uerum in huiꝰ contemplatio¬
ne sollemnitatis. nunꝗͣ illud gaudium memorie nr̃e
debet pͣtire ocłm. de nr̃aꝵs redemptione animarũ÷
quod ut suꝑiꝰ dictum est in hanc diem dilatum ẽ
a feria sexta. qua ꝑ crucem ⁊ sanguinem suũ salua¬
tor nr̃ illam oꝑatus est Hec sunt enĩ festa paschalia

Expanded text:
nc, antequam de ordine vel ratione officii disseramus, dicendum est, quot vel quibus ex causis Paschae solemnitas tam ilustris tamque celebris habeatur. Multi enim solum hoc in illa respiciunt, quod « in prima Sabbati » resurrexit Dominus , unde et dies Dominicae, resurrectionis appellatur. Magna plane solemnitatis et laetitiae cordis nostri materia; quia, dum illo resurgente resurrectionem mortuorum esse credimus, nos quoque resurrecturos esse sperantes, jure gaudemus. Verum in hujus contemplatione solemnitatis nunquam illud gaudium memoriae nostrae debet praeterire oculum, de nostrarum redemptione animarum, quod, ut superius dictum est, in hanc diem dilatum est a feria sexta, qua per crucem et sanguinem suum Salvator noster illam operatus est. Haec sunt enim festa
Abbreviated transcription (Latin):
ego bibiturꝰ sũ. aut baptismo qͦ ego baptizor baptizari. Qui õ
respondissent. possumꝰ: calicem inqͥt meũ bibetis. ⁊ baptismo
qͦ ego baptizor baptizabimini. ⁊ cet̾a Nomine calicis si ue
baptismi. passionẽ uoluit designare martyr.ii: qua ⁊ se ipsũ
⁊ illos dicebat consũmari. Uñ ⁊ alibi de passioẽ sua loquit᷑.
Baptismo habeo baptizari: ⁊ qͦmͦ coartor usq dũ ꝑficiatur:
Grece aũ baptismꝰ. latine ablutio dr̃. Quas gͦ sordes habebat
dñs. ut baptismo passionis ablueret᷑: Hempe mortalitatẽ
nr̃am ⁊ passibilitatẽ: ꝓpt̾ quã sordidꝰ ⁊ ꝯtẽptibilis appare¬
bat hõib: sic̃ ⁊ in zacharia legimꝰ. Iħc aũ erat indutꝰ
nob̾ peccatũ factꝰ ẽ: ⁊ ipse infirmitates nr̃as tulit Et

Expanded text:
ego bibiturus sum aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? Qui cum ego bibiturus sum aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? Qui cum respondissent, possumus: Calicem, inquit, meum bibetis, et baptismo quo ego baptizor baptizabimini , » et caetera. Nomine calicis sive baptismi passionem voluit designare martyrii, quae et ipsum et illos decebat consummari. Unde et alibi de passione sua loquitur: « Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coarctor usque dum perficiatur . » Graece autem baptismus, Latine ablutio dicitur. Quas ergo sordes habebat Dominus, ut baptismo passionis ablueretur? Nempe mortalitatem nostram et passibilitatem, propter quam sordidus et contemptibilis apparebat hominibus, sicut et in Zacharinobis peccatum factus est, et ipse infirmitates nostras tulit . Et
Abbreviated transcription (Latin):
uias eiꝰ significant: Uñ in canticis dr̃. Crura eiꝰ colũne
marmoree. que fundate s̃ suꝑ bases aureas :i. itiña eius
pulcͣ suꝑ diuinitatis sapientiã in rectitudine firmata:
Ad ꝗͥ uitata crurũ fractura fieri maluit. xu. Ciii. san
uit sangͥs ⁊ aqua Cur gͥ hec fieri maluit. Uideł ut
illã suꝑ nos effundẽt aquã cũ sarigͥne suo: quã dum
cõm̃daret dixerat: Nisi qͥs renatꝰ fui̾t ex aqͣ ⁊ sp̃u.s: ñ pͣ uidẽ¬
regnũ dĩ Siqͥdem hꝰ aque sacͣm̃tũ: ab hoc miracło sũpsit
erordium: Baptizatꝰ gͦ dñs in passione sua: talem ad nos¬
sue salutifere mortis participationẽ ĩa mortuus emisit:
Non ẽ nouum hoc aut mirũ: qͦd ilł ĩ in passione sua dicimus
baptizatũ. Matre filioꝵs zebedei postulante ac dicente: magist̃
dic ut sedeant hi duo filii mei unꝰ ad dext̾am tuã ⁊ aliꝰ ad si
nistͣui in regno tuo: respondens dix̃. Potestis bib̾e calicem qͦ

Expanded text:
ias ejus significant, unde et in Canticis dicitur: « Crura ejus columnae marmoreae, quae fundatae sunt super bases aureas , » id est itinera ejus pulchra super divinitatis sapientiam in rectitudine firmata. Quid igitur vitata crurum fractura fieri maluit? CAPUT XV. Cur vit sanguis et aqua . » Cur igitur hoc fieri maluit? Videlicet, ut illam super nos effunderet aquam cum sanguine suo, quam dum commendaret, dixerat: « Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiregnum Dei . » Siquidem hujus aquae sacramentum ab hoc miraculo sumpsit exordium. Baptizatus ergo Dominus in passione sua , talem ad nos salutiferae mortis participationem jam mortuus emisit. Non est novum hoc aut mirum, quod illum in passione sua dicimus baptizatum, matre filiorum Zebaedei postulante ac dicente: « Magister, dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ait: Potestis bibere calicem quem
Abbreviated transcription (Latin):
existentes. orationis deuotione a dño liberar:
uideat᷑. ut hac die pꝰ alios euglistas passio
dñi scd̃m ioħem leg̾et᷑: constat i illũ reu̾sum de
pathinos infula uͥ ęrilio relegatꝰ fuerat. pꝰ om̃s¬

Expanded text:
existentes, orationis devotione a Domino liberari existentes, orationis devotione a Domino liberari videatur, ut hac die post alios evangelistas passio Domini secundum Joannem legeretur, constat enim illum reversum de Pathmos insula, ubi exsilio relegatus fuerat, p
Abbreviated transcription (Latin):
N ut ait ieronimꝰ tam audaci uoce ausꝰ ẽ dm̃ ad diꝰ¬
ceptationẽ iꝰticie. ꝓuocare ⁊ dice ei. cur in rebus
humanis tanta u̾satur iniqͥtas. usq qͦ dñe cla¬
mabo ⁊ ñ exaudies.⁊ cet̾a: si inꝗͣ hic dĩ collucta
⁊ uidet cornua in manib eiꝰ. ⁊ ibi absconditã fortitu¬
dinem eiꝰ. timui ait ⁊ expaur: qͥd nos longe impares
longeq minorẽ in die iudicii fiduciam habentes. qñ
uidebimꝰ manifestam in nubib celi fortitudinem illã
quã hic timet absconditã in cornib crucis. qͦ erant
in plerisq eccłiis religione imitandis ita cantat᷑:
ut pꝰ singłos u̾sus. semꝑ pͥmꝰ uicissim. nẽ a pͥncipio
nc̃ ã medio repetatur. Scquens tractꝰ ei ipe me dñe
ab hoĩe malo. scd̾m titulum eiꝰd psalmi qͥ ẽ. in fine̾ p̃s
dd̾. uox ẽ eiꝰd̃ manufortis ꝓpugnatoris nr̃i. ꝓ nr̃a
salute in passione sua dec̃tantis: & hec illi oratio hac
de causa attͥbutt᷑: ut nos qͦ simili exemplo in ꝑicło

Expanded text:
 ut ait Hieronymus, tam audaci voce ausus est Deum ad disputationem justitiae provocare, et dicere ei, cur in rebus humanis tanta versatur iniquitas? Usquequo, Domine, clamabo et non exaudies? , etc. Si, inquam, hic Dei colluctat contemplatur, et videt cornua in manibus ejus, et ibi absconditam fortitudinem ejus timui, ait, et expavi, quid nos longe impares, longeque minorem in die judicii fiduciam habentes quando, videbimus manifestam in nubibus coeli fortitudinem illam, quam hic timet absconditam in cornibus crucis, quae erant in plerisque ecclesiis religione imitandis ita cantatur, ut post singulos versus semper primus vicissim nunc a principio, nunc a medio reputatur. Sequens tractus: Eripe me, Domine, ab homine malo , secundum titulum ejusdem psalmi, qui est: In finem psd, vox est ejusdem manu fortis propugnatoris nostri, pro nostra salute in passione sua decertantis, et haec illi oratio hac de causa attribuitur, ut nos quoque simili exemplo in periculo
Abbreviated transcription (Latin):
illo ꝑbaptismũ in mortẽ. ut quomͦ resurrexit. xp̃s
ã mortuis ꝑ głam patris. ita ⁊ nos in nouitate ui¬
te ambulemus: Hic patent̾ ostendit. lucro sc̃o
cõmutationem factam ẽẽ nr̃e duplicis ac sempit̾¬
ne mortis. cui iuste fueramus addicti. ut ꝑ bap
niori ñ debeamus. Iecirco nanq mortuus. mortis sue fluui¬
um scilicet sanguinem ⁊ aquã de lat̾e suo xͦ effudit. ut
ñ decẽt nob̾ in quo eiusdẽ mortis sue possemus partici¬
pes fieri. ⁊ sic ã nr̃a lib̾ari Ualde nanq repugnant
iusticie. ⁊ cũ iusto xp̃o mori. ⁊ cũ peccatore diabolo
dampnari Sed ñ eadem iustioia parit̾ ⁊ hoc adniit¬
tit. ut quic̃q in morte xͥ iħ u baptizati sumꝰ. statĩ
a morte quoq corporis liberi simus: Ham in baptis¬
mo unius simple mortis xp̃i quã suscepit si milteu¬
do est: Hos aut̃ duplam scilicet corporis ⁊ anime
mortem debentes. baptismi subimus remedium. Igit᷑
cti sumus: unã ã nobis mortẽ que erat anime salua¬

Expanded text:
ptismum in mortem ut, quomodo surrexit Christus a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus . » Hic patenter ostendit lucrosam commutationem factam esse nostrae duplicis ac sempiternae mortis, cui juste fueramus addicti, scilicet,ultra non debeamus. Idcirco namque mortuus mortis suae fluvium, scilicet sanguinem et aquam de latere suo Christus effudit, ut non deesset nobis, in quo ejusdem mortis suae possemus participes fieri, et sic a nostra liberari. Valde namque repugnat justitiae, et cum justo Christo mori et cum peccatore diabolo damnari. Sed non eadem justitia pariter et hoc admittit, ut « quicunque in morte Christi Jesu baptizati sumus, » statim quoque a morte corporis liberi simus. Nam in baptismo unius simplae mortis Christi, quam suscepit, similitudo est. Nos autem duplam, scilicet, corporis et animae mortem debentes baptismi subimus remedium. Igiturantati facti sumus , unam a nobis mortem, quae erat animae salva
Abbreviated transcription (Latin):
ego diligo patrem: ⁊ maiorem caritatem nemo ht̃. ꝙͣ u
coccinea bñ ꝯgruebat: ut ipso habitu se illũ ẽẽ ostendẽt
qͥ in lege significaba Otur ꝑ uitulam rufam: cuiꝰ corpꝰ
ꝓpecc̃o iubebat᷑ extͣ cast᷑ cremari: ⁊ cinis eiꝰ in aqua cũ
arundinem qͦ siue calamũ ab illudentib acciꝑe acceꝑit¬
habebat nanq in manu sua uirgã .i. suã in ꝓpͥa potesta
te animã: ut uolens ponẽt atq iteꝵs sum̾e̾t eam E sic̃
moyses cora pharaone suã ꝓiecit uͥgam. que u̾sa ẽ in colu¬
brũ. deuorauitq u̾sas in colubros uͥgas magoꝵ: iterũq
rediit in uͥgam: sic ipse nc̃ suã qͦdam mͦ positurꝰ erat
aĩam ut descendẽt in mortẽ que ꝑ colubrũ intͣuit in

Expanded text:
ego diligo Patrem, et majorem charitatem nemoego diligo Patrem, et majorem charitatem nemococcinea bene congruebat, ut ipso habitu se illum esse ostenderet, qui in lege significabatur, per vitulam rufam , cujus corpus pro peccato jubebatur extra castra cremari, et cinis ejus in aqua cum Arundinem quoque sive calamum ab illudentibus accipere noHabebat namque in manu sua virgam, id est, suam in propriate animam, ut volens poneret atque iterum sumeret eam . Et sicut Moyses coram Pharaone suam projecit virgam, quae versa est in colubrum, devoravitque versas in colubros virgas magorum, iterumque rediit in virgam , sic ipse nunc suam quodammodo positurus erat animam, ut descenderet in mortem, quae per colubrum intravit in
Abbreviated transcription (Latin):
tiouem significat uinẽe sue: scił gentis iudaice Ui¬
nea it dñi sabaoth. domꝰ isrł ẽ. At illa quã ipse expecta¬
uerat ut fac̾et uuas ⁊ fec̃ labruscas. tandẽ illi mortis
amaritudinẽ nuscuit: qua gustata modice .i. ꝑ triduũ:
iam de genimine uitis illiꝰ bib̾e ñ uult: Resurgeus ti a
mortuis iã ũ morit᷑: mors illi ult᷑ ñ dñabit᷑: xi. Curs
ed ⁊ qͦd clamidem coccineã cũ illudẽt᷑ ñ dedignatꝰ
ẽ circundari sͥ: nunqͥd ñ congruit illi. qͦd ꝓpt̾ noꝰ
in passione suo fungebat᷑ minist̾io caritatis: Coccꝰ it.
coloris ignei qͥ in tab̾naose dm̃i offerri. ⁊ in ueste sac̃¬
dotałi bistinctus iubetꝰ assumi. geminam sig̾cat di¬
lectioneni dĩ ⁊ ꝓxum̃i quafit ut qͥeqͥd offerimius:¬
ignitũ ⁊ qͣsi bñ coloratum coram diuinis placeat ꝯspectibꝰ
Ipse aũ ꝓpt̾ ni uł miam caritatẽ suã qͣ dilex̃ nos. bibit
calicem passionis: sic̃ ipse. ut cognoscat inqͥt mundꝰ qr

Expanded text:
udaicae. « Vinea enim Domini Sabaoth, domus Israel est . » At illa, quam ipse exspectaverat, ut faceret uvas, et fecit labruscas , tandem illi mortis miscuit amaritudinem, qua gustata modice, id est per triduum, jam de genimine vitis illius bibere non vult . « Resurgens enim a mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . » CAPUT ed et quod chlamydem coccineam cum illuderetur non dedignatus est circumdari sibi. Nunquid non congruit illi, quo propter nos in passione sua fungebatur, ministerio charitatis? Coccus enim coloris ignei, qui in tabernaculo Domini offerri, et in veste sacerdotali bis tinctus , jubetur assumi, geminam significat dilectionem, Dei et proximi, quia fit, ut quidquid offerimus,ignitum et quasi bene coloratum coram divinis placeat conspectibus. Ipse autem propter nimiam charitatem suam, qua dilexit nos , bibit calicem passionis, sicut ipse, « ut cognoscat, inquit, mundus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑcit: s ꝓ nob̾ oĩb tͣdidit illũ ñ i ita gaudere de¬
bemꝰ de gr̃a tͣdentis ł de caritate morientis: ut ñ
⁊̃ doleamnꝰ qͦd tanto dño. torm̃toꝵ ⁊ mortis causa fui¬
mus: Si qͥdem. ñ gaud̃e ingͣcitudinis: non dolere
aũ crudelitatis ẽ Non enĩ ita sumꝰ incanti lauda¬
tores ꝓuidentie ł p̃scientie dĩ. ut p̾scientiam eiꝰ et

Expanded text:
ed pro nobis omnibus tradidit illum . » Non enim ita gaudere debemus de gratia tradentis, vel de charitate morientis, ut non etiam doleamus, quod tanto Domino tormentorum, et mortis causa fuimus. Siquidem non gaudere, ingratitudinis; non dolere autem, crudelitatis est. Non ita simus incauti laudatores providentiae vel praescientiae Dei, ut praescientia
Abbreviated transcription (Latin):
uocari p̃cepit: recte dũs eadem die.uͦi. crucifixꝰ. humane
restaurationis impleuit archanũ: Uñ cum accepisset
acetũ dix̃: consummatũ ẽ .i. sexta die qͦd ꝓ mundi refec

Expanded text:
vocari praecepit. Recte Dominus eadem die sexta crucifixus, humanae vocari praecepit. Recte Dominus eadem die sexta crucifixus, humanae reparationis implevit arcanum, unde cum accepisset acetum
Abbreviated transcription (Latin):
ies sextꝰ ab illo quo dñs nr̃ pns
ciuitatem ierłm cũ gła quam mox inuidia se¬
queret᷑ ingressus ẽ. illud euidentiꝰ c̃firinat qͦd
suꝑiꝰ comiñdatũ ẽ: scił hanc ebdomadam hu¬
mane restaurationis. respondere myst̃ioꝵ ordine pͥme
ili ebdomade mundane creationis: Nam hominẽ quẽ
in illiꝰ sexta feria creator mirabilit̾ condidit: in huiꝰ
nichilomiinꝰ sexta feria idem ipse saluator mirabilius
redeunt. Dies hic parascene uocat᷑. Quo nomine iu
dei qui int̾ grecos conu̾isabant᷑ sextã sabbi que nc̃
ã nob̃ sexta feria nuncupat᷑ appellabant: qͦd eo uideł die.
que in sabb̃m forent necessaria p̃pararent: iuxta quod de
manua qͦndam erat p̾ceptũ Sęxta aũ die colligetis duplũ.
eam latine. senã purã cognominabant: Quia uͦ sexta die
homo factꝰ ⁊ tota mundi creatura ꝑfecta ẽ septima aũ
conditor ab oꝑe suo reqͥeuit: uñ ⁊ hanc sabb̃ui .i. reqͥem

Expanded text:
ies sextus ab illo quo Dominus noster civitatem Jerusalem cum gloria , quam mox invidia sequeretur, ingressus est, illud evidentius confirmat, quod superius commendatum est, scilicet hanc hebdomadam humanae restaurationis respondere, mysteriorum ordine, primae illi hebdomadae mundanae creationis. Nam hominem, quem in illius sexta feria Creator mirabiliter condidit, in hujus nihilominus sexta feria idem ipse Salvator mirabilius redemit. Dies hic Parasceve vocatur; parasceve audaei, qui inter Graecos 332 conversabantur, sextam Sabbati quae nunc a nobis sexta feria nuncupatur appellabant, quod eo videlicet die, quae in Sabbatum forent necessaria, praepararent, juxta quod de manna quondam erat praeceptum, sexta autem die colligetis duplum eum Latine coenam puram cognominant. Quia ergo sexta die homo factus, et tota mundi creatura perfecta, septima autem conditor ab opere suo requievit. Unde et hanc sabbatum, id est, requiem
Abbreviated transcription (Latin):
mus diuine ordinationis utrunq fuisse : ⁊ hominiꝰ
sapsum ⁊ eiꝰdem restitutionem: s p̾scitum qͥdẽ lap¬
sum fieri ꝑmisisse dm̃ ad damnationẽ diaboli: res¬
tauratiouemi aũ p̃ordinasse ad multiformis sapien¬
tie sue ostensionem & ñ sic̃ blaspheniam᷑ inqͥt apłs: et
sic̃ aiunt qͥdam nos dic̾e ÷ faciamꝰ mala ut ueniant
bona: qͦꝵ damnatio iusta ẽ Dix̾at enĩ: Ubi abunda¬
uit pecc̃m: suꝑabundauit ⁊ gr̃a. Quod qͥdam iuste dã¬
nandi sic ꝑu̾tebant: ut illũ dixisse assererent. qͦd opor¬
teat nos fac̾e̾ mala ut ueniant bona: Quorsum hec:
nem. nec uoluit nec ullo mͦ dixit. fiant mala ut ue¬
niant bona: s eo nolente. eo ꝓhibente mortẽq cõ¬
minante. diabolo consentiens homo malũ fecit. dõ
aũ disponente bonũ uenit: & ubi abundauit
pec̃cm in tantũ suꝑabundauit gr̃a: ut q satisfationẽ
ꝓculpa nullꝰ debebat nͥ homo. nullꝰq soluere pot̾at nͥ ds̃:¬

Expanded text:
mus divinae ordinationis utrumque fuisse, et hominis lapsum, et ejusdem restitutionem, sed praescitum quidem lapsum fieri permisisse Deum, ad diaboli damnationem, restaurationem autem praeordinasse, ad multiformis sapientiae suae ostentionem. « Et non sicut blasphemamur, inquit Apostolus, et sicut aiunt quidam nos dicere: Faciamus mala, ut veniant bona, quorum damnatio juxta est . » Dixerat enim: « Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . » Quod quinam juste damnandi sic pervertebant, ut illum dixisse assererent quod oporteat nos facere mala, ut veniant bona. Quorsum haec?ret hominem, nec voluit, nec ullo modo dixit: Fiant mala, ut veniant bona; sed eo nolente, eo prohibente, mortemque comminante, diabolo consentiens homo malum fecit ; Deo autem disponente, bonum venit. Et « ubi abundavit peccatum, » in tantum « superabundavit gratia, » ut quia satisfactionem pro culpa nullus d
Abbreviated transcription (Latin):
tes in eũ quẽ illi a p̃senti uita extinxer̾t. Deinceps un¬
minente uesꝑa: maiora tͥsticie sequunt᷑ inc̾inenta
altaria spoliant᷑: uino ⁊ aqua lauant᷑: campane c̃ti¬
cesc̃t: om̃s p̃t̾ uigilias noctuas regłares horas absor¬
bet tͥste silentiũ: Usum nouimꝰ. inysteria requiramꝰ.
suo loco iam dictũ ẽ: qui caritatis igne ȩxcocti ⁊ dui¬
na institutione formati. in ꝓtectione dĩ celi tanꝗͣ. in
tͦre fortitudinis cõmanentes. ĩmo suspensa m̃te pen¬
dente s: qͣdã fĩne dilectionis corda cõmouent᷑: totaq
die ⁊ tota nocte cõmonent᷑ ut ñ taceant pͣdicare
nom̃ dñi dicentes: qͥ reminiscimini dñi ne taceatiͦ:
solum torcular calcantẽ. solũq in ligno crucis ex¬
tenso corpe tympanhante.cestimoniũq ueritat.¬
huunli ac solitaria uoce ꝑhibentẽ: ligneo malleolo in tabu¬
la sispenso ⁊ ꝑsonante ppł̃mq ad eccłam muitante sigͥeamꝰ.¬

Expanded text:
 quem illi a praesenti vita exstinxerunt. Deinceps imminente vespera, majora tristitiae sequuntur incrementa. Altaria spoliantur, vino et aqua lavantur, campanae conticescunt, omnes, praeter vigilias nocturnas, regulares horas absorbet triste silentium. Usum novimus, mysteria requiramus.suo loco jam dictum est, qui charitatis igne excocti, et divina instructione formati, in protectione Dei coeli, tanquam in turri fortitudinis commanentes , imo suspensa mente pendentes quadam fraternae dilectionis chorda commoventur, totaque die et tota nocte commoventur, ut non taceant praedicare nomen Domini, dicentes: « Qui reminiscimini Domini ne taceatis hristumque solum torcular calcantem, solum in ligno crucis, extenso corpore tympanizantem, testimonium veritathumili ac solitaria voce perhibentem, ligneo malleolo in tabula suspenso et personante, populumque ad Ecclesiam invitante significamu
Abbreviated transcription (Latin):
diffugerant: sirca nonã gͥ horam conueniamꝰ ⁊ nos.
⁊ fuñi supp̃ino ñ tam missale officiũ.ꝙͣ. funebrem
arrandam sacre passionis hẏstoriam. illa duo
p̃cunt animalia de qͥb ⁊ cantamꝰ in medio duũ
lectio osee ꝓpħe ẽ. In tͥbulatione sua: mane ꝯsurgent
ad me Uenite ⁊ reu̾tam᷑ ad dnñr: qr ipse cepit ⁊ sana

Expanded text:
diffugerant . Circa nonam igitur horam conveniamus et nos, diffugerant . Circa nonam igitur horam conveniamus et nos, et supremo funeri, non tam missale officium, quam funebrem Narrandam sacrae passionis historiam illa duo praeeunt animalia, de quibus et cantamus: In medio duorum lectio Osee prophetae est: In tribulatione sua mane consurgent ad me: Venite et revertamur ad Dominum, quia coepit et sana
Abbreviated transcription (Latin):
rubi dicentem. Uidens uidi afflictionem ppłi mei
qͥ ẽ in egẏpto.⁊ gemitũ eoꝵ audiui. & descendi li¬
confixꝰ spinisq coronatꝰ: crucisq arbustum guttis san¬
gͥnis qͣsi rubentib pullulat moris: ut sic̃ ait pruden¬
tius. tͥstes purgentur sanguine culpe: quẽ contorta
in manꝰ tuas cõm̃do spm meũ: uidensq quid fuerit
factum ⁊ qͦd sic clamans emisisset sp̃m centurio nr̃e
fidei pͣcentor. clamauit ⁊ ipse dicens. u̾e filiꝰ dĩ erat
iste: iussitq pilatꝰ ad petitionem ioseph reodi corpꝰ
uenitq nichodemꝰ fereus myrre ⁊ aloes qͣsi libras cen¬
tum: ⁊ acceper̃t corpꝰ iħu ⁊ inuoluer̃t linteis cũ aro¬
matib: tc̃ inquã qr licuit his ⁊ aliis discipłis apꝓpin¬
qͦre. ⁊ querelas tanto funeri deꝓm̃e. paulatim dilap¬
sis ꝑsecutorib: uł qr diutino dñice mortis saciati
spectacło discesserant. ł qr uiso t̾remotu qͦ uelũ tẽpli
scissum ẽ. ⁊ petre scisse st̃. ⁊ monum̃ta aꝑta sc̃: territi

Expanded text:
rubi dicentem: « Videns vidi afflictionem populi mei, et gemitum eorum audivi et descendi liconfixus, spinisque coronatus, crucisque arbustum guttis sanguinis quasi rubentibus pullulat moris, ut, sicut ait quidam: Tristes purgantur sanguine culpae, Quem contorta in manus tuas commendo spiritum meum : » vidensque quod factum fuerat, et quod sic clamans emisisset spiritum, centurio, nostrae fidei praecentor, clamavit et ipse dicens: « Vere Filius Dei erat iste , » jussitque Pilavenitque Nicodemus ferens myrrhae et aloes quasi libras centum, et acceperunt corpus Jesu, et involverunt linteis cum aromatibus ; tunc, inquam, licuit his et aliis discipulis appropinquare, et querelas tanto funeri depromere, paulatim dilapsis persecutoribus: vel quia diutino Dominicae mortis satiati spectaculo discesserant; vel quia viso terraemotu, quo velum templi scissum est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt, territi