comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacculi nechumilia atq terraena sed pacem atq concordiam & caclorũ
excelsã considerat ecđa intellegi. Cui propt̃ uitia atque peccata & refri¬
gescentem cotidie caritatem irascensd̃s tradeteam ꝑsecutionibus ut qua¬
si inconflatario mundum aurum appareat & argentum. Aduersarii
uero quibus tradita est eam delerenitentes. implenthierusalem cruore
caesorum a posta usq ad portam. Vnde dñs pacem & miseri cordiam re¬
promittens rursumeã aedificaturum eẽ sedicit . & ꝑpendiculum siue
funiculum secundum menscras & ordines singulorum in ea eẽ . tenden¬
dum. Quid sit aut̃ funiculus sequenti capitulo demonstrrtur. ubidicit
propheta. Leuaui oculos meos & uidi & ecceuir & in manueius funicul
mensorum : Templum aut̃ dĩ quod aduersarii destruxerunt. potest &
dñi uenerabile corpus intellegi. De quo ipse dicebat. Soluite templũ hoc

Expanded text:
hujus saeculi, nec humilia atque terrena, sed pacem atque concordiam, et coelorum hujus saeculi, nec humilia atque terrena, sed pacem atque concordiam, et coelorum excelsa considerat, Ecclesia intelligi. Cui propter vitia atque peccata, et refrigescentem quotidie charitatem irascens Dominus , tradet eam persecutionibus, ut quasi in conflatorio mundum aurum appareat, et argentum. Adversarii vero quibus tradita est, eam delere innitentes. implent Jerusalem cruore caesorum a porta usque ad portam. Unde Dominus pacem et misericordiam repromittens, rursum eam aedificaturum esse se dicit. Et perpendiculum sive funiculum secundum mensuras et ordines singulorum in ea esse tendendum. Quid sit autem funiculus, sequenti capitulo demonstratur, ubi dicit propheta: Levavi oculos meos et vidi: et ecce vir, et in manu ejus funiculus mensorum. Templum autem Dei quod adversarii destruxerunt, potest et Domini venerabile corpus intelligi, de quo ipse dicebat: Solvite templum hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
eadum ciuitas nuncirascitur supergentes opulentas. quas su prae quos rufos
et albos et carios nominauit. quod ipse tradiderit eos ad corripiendum.
illa euero saeuiennt intraditis. Hic ut filium a pedagogouoluerit
emendari. illae ut hostem interficere. et punire conataesint: Cuisimileẽ
illud in esaia. Egodedieos inmanus euas. tu autem non fecistieis misericor¬
diam sinis ad grauastiiugum. et dixisti Ero in sempiternum domina :
telus autem anopiũtotao uic sic accipitur ut ira Ex quoloco conuin¬
cuntur haeretici qui ueteri detrahunt testamento quod iras cens non perden
cupiat eos in quos irascitur. sedemendare : Quia ergo in quit zclatus sum hierual
& sion telomagno quas aduersarii plusquam uolueram de presseruNT
dcireo haecdicitñs Reuestar non in una miseri cordia sedinmultis miser¬
cordus adhieruialem & domusmea idest templum aedifieditur in ca¬

Expanded text:
eadem civitas, nunc irascitur super gentes opulentas, quas supra equos rufos eadem civitas, nunc irascitur super gentes opulentas, quas supra equos rufos et albos et varios nominavit: quod ipse tradiderit eos ad corripiendum: illae vero saevierint in traditos; hic ut filium a paedagogo voluerit emendari; illae ut hostem interficere, et punire conatae sint. Cui simile est illud in Isaia: Ego dedi eos in manus tuas: tu autem non fecisti eis misericordiam. Senis aggravasti jugum, et dixisti, ero in sempiternum domina . Zelus autem ἀνθρωποπάθως 788 sic accipitur, ut ira. Ex quo loco convincuntur haeretici, qui veteri detrahunt Testamento, quod irascens Deus non perdere cupiat eos in quos irascitur; sed emendare. Quia ergo, inquit, zelatus sum Jerusalem, et Sion zelo magno, quas adversarii plusquam volueram, depresserunt: idcirco haec dicit Dominus: Revertar non in una misericordia, sed in multis misericordiis ad Jerusalem, et domus mea, id
Abbreviated transcription (Latin):
ego irascar supergentes opulentas Quia ego iratus sum parum. ipsȩuero ad iuue
runt in malum. propterea haecdicit dñs: Reuertar adhierus alem in mise¬
ricorduis. et domus mea a edificabitur in eaait dñs exercituum et perpendicu¬
supergentes quae super in positae sunt Pro eo quod ego quidem iratus sũ
modicum ipsiuero superpositi sunt inmala. propterea haecdicit dñs
Conuertar adhierusalem in miseri cordia. et domus mea in staurabitur
in ea dicit dñs omni potens. et mensura extendecur superhieru salem ad huc
Vuerbabona et uerba consolatoria haec sunt quaenunc propheta clamare
praecipitur. quod zelatus sit dñs hierusalem et sion zelomagnõ Quia utẽ
telatur. amarese eam quam zelatur ostendit. nequa quam dicens perhie¬
remiam Sicut despicit mulieruirum suum.itades pexit medomus isrł
recessit ate Quiergo relatus est hierusalem et sion. una est autem atque

Expanded text:
Al. irascar super gentes opulentas: quia ego iratus sum parum, ipsae Vulg. ipsiAl. irascar super gentes opulentas: quia ego iratus sum parum, ipsae Vulg. ipsi vero adjuverunt in malum. Propterea haec dicit Dominus: Revertar ad Jerusalem in misericordiis: et domus mea aedificabitur in ea, ait Dominus exercituum: et perpendicusuper gentes quae superimpositae sunt: pro eo quod ego quidem iratus sum modicum, ipsi vero superpositi sunt in mala. Propterea haec dicit Dominus; convertar ad Jerusalem in misericordia, et domus mea instaurabitur in ea, dicit Dominus omnipotens: et mensura extendetur super Jerusalem. Adhuc verba bona, et verba consolatoria haec sunt, quae nunc propheta clamare praecipitur: quod zelatus sit Dominus Jerusalem et Sion zelo magno. Qui autem zelatur, amare se eam quam zelatur, ostendit, nequaquam dicens per Jeremiam: Sicut despicit mulier virum suum, ita despexit me domus Israrecessit a te . Qui ergo zelatus est Jerusalem, et Sion una est autem atque
Abbreviated transcription (Latin):
bis pacem relinquo uobis. Quod autem plenami sericordia postulatur.
ut instante anno septua gesimo misereatur dr̃ hierus alemet urbiumiuda
ad illam intellegentiam referunt. quod quam diuuera paxuepiat et sab¬
batis mus et septem decadarum numerus id est annus septua gesimus
impleatur nec hierusalem plenam recipiat libertatem quae inter¬
pretatur uisio pacis. id est et clesia nec urbẽiuda animae dñm confi
tentes : Denique d ñs repromictit uerba bona et uerba consolatoria. quod
nunc ex parte cernimus et ex parte prophetamus : cum autem uenerit
quod perfectum est. destruantur quae ex parte sunt. Et liberatidebr¬
lone huius seculi clamemus : In conuertendo dñs captiuitatem sion factisumus
sicut consolati Et dixit adme angelus quiloquebatur in me Clamadicens. Hac
dicit dñs exercituum Zelatus sum hierusalem et si onzelomagno. ec ira magna

Expanded text:
bis, pacem meam relinquo vobis . Quod autem plena misericordia postulatur, bis, pacem meam relinquo vobis . Quod autem plena misericordia postulatur, ut instante anno septuagesimo, misereatur Deus Jerusalem, et urbium Juda, ad illam intelligentiam referunt: Quod quamdiu vera pax veniat, et sabbatismus, et septem decadarum numerus, id est, annus septuagesimus impleatur, nec Jerusalem plenam recipiat libertatem, quae interpretatur visio pacis, et est Ecclesia, nec urbes Juda, animae 787 Dominum tentes. Denique Dominus repromittit verba bona, verba consolatoria: quod nunc ex parte cernimus, et ex parte prophetamus . Cum autem venerit quod perfectum est, destruantur quae ex parte sunt: et liberati de Babylone hujus saeculi, clamemus: In convertendo Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati . Et dixit ad me angelus, qui loquebadicit Dominus exercituum: Zelatus sum Hierusalem et Sion zelo magno, et ira magna
Abbreviated transcription (Latin):
batur in eo sensus uidelicet prophecalis. promittit se ostensurum eẽ quod
cernit Cumque promiserit . non ipseres pondit. sed alter quistabat inter
mirteta et dicit. Isti sunt quos misit dñs ut peram bularent terram
A dño enim missi sunt a postoli ut totum orbem euangelica praedicatione con¬
plerent Qui post quam ex pleuerunt opus. reuersi sunt ad magni consilui
angelum qui stabat intereos. quicum a postolo loquebantur. xp̃ibonus
odor sumus in his qui salui fiunt et in his qui pereunt. et inter utrius que
uocationis populos. et dixerunt ad eum Peram hulauimus terram.
impleuimus opus quod nobis in iunctum est. et ecce omnis terrabali¬
tatur et qui escit. Quae antedeserta erat ado. nunc habitatio eius est
Quiescit abellis. auitiorum praeliis atque peccatis. quia lcreditatẽ
dñi suscepit reuertentis ad patrem at quedicentis. acemmeam douo¬

Expanded text:
batur in eo, sensus videlicet prophetalis, promittit se ostensurum esse quodbatur in eo, sensus videlicet prophetalis, promittit se ostensurum esse quod cernitur  Al. cernit. Cumque promiserit, non ipse respondit, sed alter qui stabat inter myrteta, et dicit: Isti sunt quos misit Dominus, ut perambularent terram. A Domino enim missi sunt apostoli, ut totum orbem Evangelica praedicatione complerent, qui postquam expleverunt opus, reversi sunt ad magni consilii angelum qui stabat inter eos, qui cum Apostolo loquebantur: Christi bonus odor sumus in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt , et inter utriusque vocationis populos. Et dixerunt ad eum: Perambulavimus terram, implevimus opus quod nobis injunctum est, et ecce omnis terra habitatur et quiescit, quae ante deserta erat a Deo: nunc habitatio ejus est, quiescit a bellis, a vitiorum praeliis atque peccatis: quia haereditatem Domini suscepit revertentis ad Patrem, atque dicentis: Pacem meam do vo
Abbreviated transcription (Latin):
licet in hebreo Non habeat duos. Nauum et uetus sentiunt instrumentum. Quod densis¬
simis foliis et nemore et umbrosis siluis dicitur ẽe coopertum. quia multis obscuri¬
tatibus in uolutum est. Myrteta autem quae erant in profundo in terquaestare
describitur. angelicas intellegunt potestates. qua e ei etiam in carne positomi¬
nistrarunt. Velcertemontes ut collamus quod scriptum non est duos. absolute
et abs que numero plurimos scõfsentire possumus. et a postolos atque aposto¬
licos uiros qui totum orbem rufi et uarii et albi. pera grasse memorantur
Quorum aliimartrrio coronati sunt et appellanturrufi. Alii operibus.
et doctrina acuarietate signorum et uariinencu pantur. alii uirginita¬
tis inte grorum quedogmatum et puri cordis quod cernit dm̃ praemi a
susceperunt. Denique interrogat propheca eundem uirum et angelum qui
stabat inter mirteta. et dicit. Quid sunt isti dñemi : Et angelus qui loque¬

Expanded text:
licet in Hebraeo non habeatur duos , novum et vetus sentiunt Instrumentum, quod densissimis foliis, et nemore, et umbrosis silvis dicitur esse coopertum, quia multis obscuritatibus involutum est. Myrteta autem quae erant in profundo, inter quae stare describitur, angelicas intelligunt potestates, quae ei etiam in carne posito ministrarunt. Vel certe montes ut tollamus quod scriptum 786 non est, duos  absolute et absque numero, plurimos sanctos sentire possumus et apostolos atque apostolicos viros, qui totum orbem rufi, et varii, et albi peragrasse memorantur. Quorum alii martyrio coronati sunt, et appellantur rufi. Alii operibus et doctrina, et varietate signorum, varii nuncupantur. Alii virginitatis integrorumque dogmatum, et puri cordis, quod cernit Deum, praemia susceperunt. Denique interrogat propheta eumdem virum et angelum qui stabat inter myrteta, et dicit: Qui Al. Quid sunt isti, domine mi? Et angelus qui loque
Abbreviated transcription (Latin):
aeco acperpecuo noctis horrore crescente. Vn de congruae quiad¬
hui in captiuitate erant et maiore sui parte in medis at que chaldeis
et assrrus xsulabant in secundo anno et undecimt mensis grauissi¬
mofrigore : et inuicesima quarta die eius dem mensis. cernunt iudaico
populo quae sequuntur Vidipernoctem et ecceuir ascendens super
equum rufum. et ipsestabat intermrrteta quaeerant in pro fundo.
et posttum equirusiuaru. et albi. Et dixi Quid sunt istidñe mi.
tdixit admeangelus quilo quebatur in me Ego ostendam tibi quid

Expanded text:
caeco ac perpetuo noctis horrore crescente. Unde congrue qui adcaeco ac perpetuo noctis horrore crescente. Unde congrue qui adhuc in captivitate erant, et majore sui parte in Medis atque Chaldaeis, et Assyriis exsulabant, in secundo anno et undecimi mensis gravissimo frigore, et in vicesima quarta die ejusdem mensis, cernunt Judaico populo quae sequuntur. Vidi per noctem: et ecce vir ascendens super equum rufum, et ipse stabat inter myrteta, quae erant in profundo, et post eum equi rufi, varii et albi, et dixi: Quid sunt isti, domine mi? Et dixit ad me angelus qui loquebatur in m
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uolentes certa eẽ et stabilia quaes cribuntur. Nos autem dicamus.
quod in eodem annodari iregis secundo tertiamen se post primamuisionẽ:
idest undecimo post octauum quia pud hebratos appellatur sabat.
rursum adrachariam factus sit sermo dñi : Secundum numerum ẽẽ
inmundum et ad coniunctionem carnis. et rerum scłi acmateri ae pertinentiũ
sae paedo cuimus Mensis autem undecimus quia ppellatur sabat. ec lingua
nostra inuirgam uercitur. austeritatem et correptionem sonat. Iuxta
illud a postoli: Quid uultis in uirga ueniam ad uos : et pialmistua edicen¬
tis Virgatua etbaculustuus ipsa me consolata sunt: Et est ina cerrimo
tem porehiemis qui ab aegrptiis mechir a macedonibus nepitiac
aromanis februarius appellatur Vi cesima quoque quartamensis dies
in lustrem noctis umbram significat. deficiente luna intenebras et

Expanded text:
tur, volentes certa esse et stabilia quae scribuntur; nos autem dicamus tur, volentes certa esse et stabilia quae scribuntur; nos autem dicamus quod in eodem anno Darii regis secundo, tertio mense post primam Visionem, id est, undecimo post octavum, qui apud Hebraeos appellatur SABAT  , rursum ad Zachariam factus sit sermo Domini. Secundum numerum esse immundum, et ad conjunctionem carnis, et rerum saeculi, ad materiae pertinentem, saepe docuimus. Mensis autem undecimus qui appellatur SABAT, et lingua nostra in virgam vertitur, austeritatem et correptionem sonat, juxta illud Apostoli: Quid vultis? 783 in virga veniam ad vos ? Et Psalmistae dicentis: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Et est in acerrimo tempore hyemis, qui ab Aegyptiis Mechir, a Macedonibus περίτιος, a Romanis Februarius appellatur. Vicesima quoque quarta mensis dies illustrem noctis umbram significat, deficiente luna in tenebras, et
Abbreviated transcription (Latin):
tes falsis pollicitationibus deceperunt morte subtractis. uerbamea quae
perpro phetas meos locutus sum permanent in aeternum. qua e conpre¬
henderunt patres uestros et ostenderunt uera es se quaedixi Quipatrȩs ur̃i.
rerum exitu prophetarum meorum in seuaticinia conprobantes conuersi
sunt ad paenitentiam at quedixerunt . Sicut prȩdixit dñs exercituum
ut faceret nobis secundum opera nostra atque peccata red didit nobis
Legamus daniel expersonã sua et populidño confitentem quod eum audire
uoluerint et iuste sibi acciderint quaecum que perpes si sunt: Indieui¬
cesima et quarta undeciminensis sabat : In annosecundo darii. factum est
annosubdario factus est sermo dñi ad rachariam barachiae filium addo
prophetam dicens: quidam proundecim a menseponunt duo decimum.
et ui cesimum quartum diem eiusdem mensis. arith metieae rationibus
interpretantes. qua drangulum firmum et stabilem numerum suspican¬

Expanded text:
tes falsis pollicitationibus, deceperunt, morte subtractis, verba mea, quae tes falsis pollicitationibus, deceperunt, morte subtractis, verba mea, quae per prophetas meos locutus sum, permanent in aeternum, quae comprehenderunt patres vestros, et ostenderunt vera esse quae dixi. Qui patres vestri rerum exitu prophetarum meorum in se vaticinia comprobantes, conversi sunt ad poenitentiam atque dixerunt: Sicut praedixit Dominus exercituum ut faceret nobis, secundum opera nostra atque peccata reddidit nobis. Legamus Danielem ex persona sua, et populi, Domino confitentem, quod eum audire noluerint, et juste sibi acciderint quaecumque perpessi sunt . In die vicesima quarta undecimi mensis Sabat: in anno secanno sub Dario, factus est sermo Domini ad Zachariam Barachiae filium Addo prophetam dicens. Quidam pro undecimo mense ponunt duodecimum: et vicesimum quartum diem ejusdem mensis arithmeticis rationibus interpretantes, quadrangulum firmum et stabilem numerum suspican
Abbreviated transcription (Latin):
ternum uiuunt : Uerum tamen uerba mea et legiti mamea quaemandaui
seruis meis prophecis. num quid non conprehenderunt patres uestros.
Et conuersi sunt eedixerunt. Sicut cogitauit dñs exercituum facere nobis
Lxx. Patres uestri ubi sunt et prophetae : num quid insempiternum ui¬
in spũmeo seruis meis prophecis qui conprehenderunt patres uestros.
Etresponderunt atque dixerunt. Si cut preparatus est dñs omni potens. ut face¬
ret nobis secundum uias nostras. et secundum ad inuentiones nostras. sic fecit
nobis. Vbi sunt inquit patres uestri qui non audierunt neque attenderunt
me  Vbi prophecae uestri AnΟΚΟΙΝΟr enim audiendum est: Patres
uestri ubi sunt et prophetae uestri ubi sunt Id est pseudo prophetae
Num quam enim descĩs prophecis diceret: numquid insempiternum uiient :
Et his ergo qui pecca uerunt et noluerunt ad meconuerti. eth. qui pec can¬

Expanded text:
ternum vivent? Verumtamen verba mea et legitima mea, quae mandavi ternum vivent? Verumtamen verba mea et legitima mea, quae mandavi servis meis prophetis, numquid non comprehenderunt patres vestros? et conversi sunt, et dixerunt: Sicut cogitavit Dominus exercituum facere nobis LXX: Patres vestri ubi sunt, et prophetae? numquid in sempiternum viin spiritu meo servis meis prophetis, qui comprehenderunt patres vestros: et responderunt atque dixerunt: Sicut praeparatus est Dominus omnipotens ut faceret 782 nobis secundum vias nostras, et secundum adinventiones nostras, sic fecit nobis. Ubi sunt, inquit, patres vestri, qui non audierunt, neque attenderunt me? ubi prophetae vestri? ἀπὸ κοινου enim audiendum est: patres vestri ubi sunt, et prophetae vestri ubi sunt? id est, pseudoprophetae: numquam enim de sanctis prophetis diceret: numquid in sempiternum vivent? Et his ergo qui peccaverunt, et noluerunt ad me reverti  Al. converti, et his qui peccan
Abbreviated transcription (Latin):
et ab ad inuentionibus uestris malis : et non attenderunt ut audirent
medicit dñs Ex superioribus pendet sententia. et quae sequun¬
tur prioribus coaptanda sunt Nonenim tacharias ad populũ
loquitur sed ostendit quid priores prophetae ad patrescorum locuti sint
ad quos clama uerunt dicentes. haec dicit dñs exercituum. conuertimini
deuiis uestris malis. et cogitationibus uestris pessimis: hocclam abatisaias.
hoc esee io eb amos. et hieremias. ut uias malas desererent . et cogitationes
pessimas derelinquerent quibus et opere et mente peccabant : et nihilominꝰ
perprophetas dño commonente non audierunt neque attenderunt ne qua¬
quam prophetas qui eis loquebantur. sed medicit dñs. In illis enimego erã.
quilo quebar ec contemsnebar. Vnde et dñs in euangelio: qui uos inquit reci¬
piet merecipit. Patres uestri ubi sunt et prophetae : num quid insempi¬

Expanded text:
et ab adinventionibus vestris malis: et non attenderunt ut audirent et ab adinventionibus vestris malis: et non attenderunt ut audirent me, dicit Dominus. Ex superioribus pendet sententia, et quae sequuntur prioribus coaptanda sunt. Non enim Zacharias ad populum oquitur; sed ostendit quid priores prophetae ad patres eorum locuti suntdicentes: Haec dicit Dominus exercituum: Convertimini de viis vestris malis et cogitationibus vestris pessimis. Hoc clamabat Isaias, hoc Osee, Joel, Amos, et Jeremias, ut vias malas desererent, et cogitationes pessimas derelinquerent, quibus et opere, et mente peccabant: et nihilominus per prophetas Dominum commonentem non audierunt, neque attenderunt, nequaquam prophetas qui eis loquebantur, sed me, dicit Dominus: In illis enim ego eram qui loquebar et contemnebar. Unde et Dominus in Evangelio: Qui vos, inquit, recipit, me recipit . Patres vestri ubi sunt, et prophetae? numquid in sempi
Abbreviated transcription (Latin):
uertimini adme et conuertar aduos luxta illud quod legimus Acce¬
dite ad dñm. et accedet aduos Quibus hoc contrarium est: Rec essistis
ame. et egorecessi a uobis. Praecipit autem eis ut reuertantur ad dñm
qui debabrlonia sunt reuersi ut et dñs reuertatur adeor : Nem ci¬
piant sustinere filii. quod quondam sustinuerunt patres. ad quos
similiter prophetae illius temporis sunt locuti Notandum quod
npaucis uersi culis breuibus quesententiis. semper inaggeo et zacha¬
riad datur dicit dñs exercituum. ut sciant dñm ẽẽ qui precipit
aduersum regis in perium et hostes circum frementes. hac ad aedi¬
ficationem templi fiducia concitentur Haecdicit dñs exer¬
cituum : conuertimini deuiis uestris malis et cogitationibus uestris
pessimis: et non audierunt neque attenderunt ad medicit dñs
Lxx H a ecdicit dñs uirtutum. Conuertimini auiis uestris pessimis.

Expanded text:
vertimini ad me, et convertar ad vos, juxta illud quod legimus: Accevertimini ad me, et convertar ad vos, juxta illud quod legimus: Accedite ad Dominum, et accedet ad vos. Quibus hoc contrarium est: Recessistis a me, et ego recessi a vobis. Praecipit autem eis, ut revertantur ad Dominum qui de Babylonia sunt reversi, ut et Dominus revertatur 781 ad eos, ne incipiant sustinere filii, quod quondam sustinuerunt patres, ad quos similiter prophetae illius temporis sunt locuti. Notandum quod in paucis versiculis brevibusque sententiis semper in Aggaeo et Zacharia addatur, dicit Dominus exercituum, ut sciant, Dominus esse qui praecipit adversus regis imperium et hostes circumfrementes; et hac ad aedificationem templi fiducia concitentur. Haec dicit Dominus exercituum: Convertimini de viis vestris malis, et cogitationibus vestris pessimis: et non audierunt, neque attenderunt ad me, dicit Dominus. LXX: Haec dicit Dominus omnipotens: Convertimini a viis vestris pessimis,
Abbreviated transcription (Latin):
prophetae qui prius fuerant dicentes : Ira dñi non perturbationem eius
significat qui irascitur. sed eorum merita atque peccata in quos dĩ ira de¬
saeuit: Alio quin dñs num quam iratus ulciscitur. sed ad hoc corripit
ut emendet. Vnde et pro pheta precatur in psalmis. Dñe ne in furore
tuo arguas me. neque in iratua corripias Et in ali olocolegimus. Cor¬
ripenos dñe Verumtamen non in furoretuo. sed in miseri cordia Iratus
est ergo dñs superpatres eorum qui nunc corripiuntur . non iuxta septu¬
aginta interpretes ira magna. sed ira simpliciter Sienim ira magnaes sec
iratus num quam perdanielem ethie zechiel captiuos ad paenitentiam
prouo casset Cum que in illos iratus sit ad uos loquitur dñs exercituum
Proquo in hebrai copositum est sabaoth. quod interdum septua ginta
omni potentem interdum uirtutum transtulerunt. Et loquitur. Con¬

Expanded text:
prophetae, qui prius fuerant, dicentes. Ira Domini non perturbationem ejus prophetae, qui prius fuerant, dicentes. Ira Domini non perturbationem ejus significat qui irascitur; sed eorum merita atque peccata, in quos ira Dei desaevit: alioquin Dominus numquam iratus ulciscitur; sed ad hoc corripit, ut emendet. Unde et propheta precatur in Psalmis: Domine, ne in furore tuo arguas me neque in ira tua corripias me . Et in alio loco legimus: Corripe nos, Domine: verumtamen non in furore tuo, sed in misericordia . Iratus est ergo Dominus super patres eorum qui nunc corripiuntur, non juxta Septuaginta interpretes ira magna; sed ira simpliciter. Si enim ira magna esset iratus, numquam per Danielem et Ezechielem captivos ad poenitentiam provocasset. Cumque in illos iratus sit, ad vos loquitur Dominus exercituum, pro quo in Hebraico positum est SABAOTH  , quod interdum Septuaginta omnipotentem, interdum virtutum transtulerunt. Et loquitur: Con
Abbreviated transcription (Latin):
moriam dñi et propter memoriam benedictionẽ. et obbenedicti¬
onem testimonium. id circo ad eum zacharias filius barachiae fiius
addomittitur. Zacharia inter pretatur memoria dñi: harachia bene¬
dictio dñi: ad dotestimonium eius: Videamus ergo sermodñi quierat
in principio apud dm̃ patrem quid in tacharia propheta sĩt locutus
ad populum. Iratus est dñs superpatres uestros iracundia Et dicer
adeos H aec dicit dñs exercituum Conuertimini admȩ ait dñs
ex ercituum et conuertar aduos dicit dñs ex ercituum Nesitis
sicut patres uri ad quos clama bant prophetae priores dicentes ̃
Pxx Pratus est dñs superpatres uestros iramagna. et dices ad eos¬
Haec dicie dñs omnipotens. Conuertimini admedicit dñs uirtutum. et conuer¬
tar aduos dicit dñs uirtutum. Et nolite fieri sicut patres ur̃i. quos arguerunt

Expanded text:
moriam Domini, et propter memoriam, benedictionem, 780 et ob benedictimoriam Domini, et propter memoriam, benedictionem, 780 et ob benedictionem, testimonium: idcirco ad eum Zacharias, filius Barachiae, filius Addo mittitur. Zacharias interpretatur memoria Domini: Barachia, benedictio Domini: Addo, testimonium ejus. Videamus ergo, sermo Domini qui erat in principio apud Deum Patrem, quid in Zacharia propheta sit locutus ad populum. Iratus est Dominus super patres vestros iracundia, et dices ad eos: Haec dicit Dominus exercituum: Convertimini ad me, ait Dominus exercituum, et convertar ad vos, dicit Dominus exercituum. Ne sitis sicut patres vestri ad quos clamabant prophetae priores, dicentes. LXX: Iratus est Dominus super patres vestros ira magna, et dices ad eosHaec dicit Dominus omnipotens: Convertimini ad me, dicit Dominus virtutum, et convertur ad vos, dicit Dominus virtutum: et nolite fieri sicut patres vestri, quos arguerunt
Abbreviated transcription (Latin):
pud illos maresuan. apud a egrptios ather. apud nos nouemberdicitur.
hiemis ex ordium est. In quo aestatis calore consumpto omnis terra uiro¬
renudatur et mortalium corpora contrahuntur. nec est ulla exlegesol¬
lemnitas Scriptum est enim. quod terper annum appareredebeat
omne generis masculini coram dño dõnr̃o. Prima festiuitas est agr¬
morum phase. quod apud nos grecolatino que sermone pas chadicit᷑
Secunda pente costes postseptem ebdomadas. inqua panes propositionis
denouis primum frugibus offeruntur. Testia in mense septimo. tuba¬
rum propitiationis ec taberna culorum id est CΚΗΝΟ ΦΗ ΠIac cuius
extremadies egressionis appellatur et terminus. Ergo in captiuitate
populus constitutus. et adhuc regepersarum necdum aedificato tem¬
plo nec dum oenibus muris que urbis exstructis. non uide prophetiã
tem porelaecitiae. sed post laecitiam Et tamen qui habebant me¬

Expanded text:
pud illos MARESVAN  , apud Aegyptios Athir, apud nos November dicitur, pud illos MARESVAN  , apud Aegyptios Athir, apud nos November dicitur, hyemis exordium est: in quo aestatis calore consumpto, omnis terra virore nudatur, et mortalium corpora contrahuntur, nec est ulla ex lege solemnitas. Scriptum est enim quod ter per annum apparere debeat omne generis masculini coram Domino Deo nostro . Prima festivitas est Azymorum, Phase, quod apud nos Graeco Latinoque sermone Pascha dicitur. Secunda Pentecostes post septem hebdomadas, in qua panes propositionis de novis primum frugibus offeruntur. Tertia, in mense septimo, tubarum propitiationis et tabernaculorum, id est, σκηνοπηγίας, cujus extrema dies egressionis appellatur et terminus. Ergo in captivitate populus constitutus, et adhuc sub rege Persarum, necdum aedificato templo, necdum moenibus murisque urbis exstructis, non videt prophetiam tempore laetitiae, sed post laetitiam. Et tamen qui habebat me
Abbreviated transcription (Latin):
regis usque ad secundum annum darei filii hrstas pis. supputantur
anni qua draginta. In quibus tantum alta refuerat exstructum et
iactatempli fundamenta. uicinis incircuitu nationibus opus prohi¬
srriae coelis phoenicis acsamariae litteras miserat. Superquõ
plenus et ras scribit historiam. Sed aggacus in mense sexto indie
prima eiusdem mensis prophetare exorsus est : ⁊acharias uero in eodã
quidem anno. sed non in eodem mense. Nam posiduos menses. oc tauo annimense.
fudit uaticinium underecte iuxta ordinem duod ecim prophecarum. ille
dicimus et hic undecimus ponitur. Magnae que confidentiae est. immo
spei fideique indñm. ut quod tanto tempore praecermis sum est. uelregepro¬
hibente uel gentibus. ad communitionem duorum hominum facere incipi¬
ant : haec iuxta historiam soli tomore praemisimus nec secundum aNa¬
ΓΩΙΤΗΝ breui terdis serendum est. Occauus apud hebrȩos mensis quia¬

Expanded text:
regis, usque 779 ad secundum annum Darii, filii Hystaspis, supputantur regis, usque 779 ad secundum annum Darii, filii Hystaspis, supputantur anni quadraginta, in quibus tantum altare fuerat exstructum, et jacta templi fundamenta, vicinis in circuitu nationibus opus prohiSyriae κοίλης, et Phoenicis, ac Samariae litteras miserat. Super quo plenius Esdras scribit historiam. Sed Aggaeus in mense sexto in die prima ejusdem mensis prophetare exorsus est. Zacharias vero in eodem quidem anno, sed non in eodem mense: nam post duos menses octavo anni mense fudit vaticinium. Unde recte juxta ordinem duodecim prophetarum, ille decimus, et hic undecimus ponitur. Magnaeque confidentiae est, immo spei fideique in Dominum, ut quod tanto tempore praetermissum est, vel rege prohibente, vel gentibus, ad commonitionem duorum hominum facere incipiant. Haec juxta historiam solito more praemisimus. Nunc secundum ἀναγωγὴν breviter disserendum est. Octavus apud Hebraeos mensis qui a
Abbreviated transcription (Latin):
sus est constituit zoro babel filium salathiel. et hiesum filium iosedec sacer¬
dotem magnum. Interfect oigitur apud masa getas crro. qui triginta
annis regnauit inpersis a comrri reginam assã getarum cambrses filius
eius succes sit in regnum Qui ex pletis octo annis . duos magos fratres
habuit successores Quibus occisis apopulo darcus filius hrstas pis
exsententia septem familiarum rexpersarum constitutus est. Guius
regni anno secundo factus est sermo dñi ad aggaeum prophetam
et ad rachariam filium bosachiae filium addo Super aggaco iam dixi¬
mus de tachariaetitulo pauca dicenda sunt : Quicum sit filius bara¬
dae quaeritur quaredicatur filius addo Nec ambigitur iux ta
ΠΛΡΑΛΙΤΟ MΕΝΟΝ librum. quin ipsesit addo quimis sus est adhiero¬
bo am filium nabat subquo altare diruptum est. et manus regis aruit.
rursum que ad preces illius restituta est Igitur a primo anno crri

Expanded text:
sus est, constituit Zorobabel, filium Salathiel, et Jesum, filium Josedec sacersus est, constituit Zorobabel, filium Salathiel, et Jesum, filium Josedec sacerdotem magnum. Interfecto igitur apud Massagetas Cyro, qui triginta annis regnavit in Persis, a Tomyri regina Massagetarum, Cambyses filius ejus successit in regnum, qui expletis octo annis, duos magos fratres habuit successores: quibus occisis a populo, Darius, filius Hystaspis, ex sententia septem familiarum rex Persarum constitutus est. Cujus regni anno secundo factus est sermo Domini ad Aggaeum prophetam, et ad Zachariam, filium Barachiae, filium Addo. Super Aggaeo jam diximus, de Zachariae titulo pauca dicenda sunt. Qui cum sit filius Barachiae quaeritur quare dicatur filius Addo. Nec ambigitur juxta Paralipomenon librum, quin ipse sit Addo, qui missus est ad Jeroboam, filium Nabath , sub quo altare dirutum  Al. diruptum est, et manus regis aruit, rursumque ad preces illius restituta est : Igitur a primo anno Cyri
Abbreviated transcription (Latin):
non quaerit quaesua sunt Sediam tempus est . ut za chariae uer¬
ba ponentes sp̃ui sc̃o interpretationis uela pandamus¬
NMINSTOCTAUO IN ANNO SECUNDO DAMIAEGIS FACTUMESTUERBUAS
dñi ad tachariam filiumbarachiae. filium addo pro phetam dicens
lxx. inocta uomens canni secundi postdarium factum est uerbum dni ad ta¬
chariam barachiae filium addo prophetam dicens. Secundo anno daru.
filii hrstas pis septua gesimum desolationis templi annum qui ab hieremia
predictus est fuis se conpletum. ipse tacharias testis est dicens : dñe exerci¬
tuum us que quo non mis creberis hierus alem et urbium iuda quibus iratus
es : Ecceiste septua gesimus annus est: Nullique dubium. quin crrusrex
persarum qui chaldeorum destrux it imperium. primo annoregnisui quin¬
quaginta circi termilia hominum captiuorum. debabr lon eremiserit
iniuda eum : Quiua sa quoque quaenabu chodonosor abstulerit reddidit.

Expanded text:
non quaerit quae sua sunt. Sed jam tempus est, ut Zachariae vernon quaerit quae sua sunt. Sed jam tempus est, ut Zachariae verba ponentes, Spiritui sancto interpretationis vela pandamusmense octavo, in anno secundo Darii, factum est verbum Domini ad Zachariam, filium Barachiae, filium Addo, prophetam dicens. LXX: In octavo mense anni secundi sub Dario, factum est verbum Domini ad Zachariam Barachiae, filium Addo prophetam, dicens. Secundo anno Darii filii Hystaspis, septuagesimum desolationis templi annum, qui ab Jeremia praedictus est, fuisse completum, ipse Zacharias testis est, dicens, Domine exercituum, usquequo non misereberis Jerusalem et urbium Juda, quibus iratus es? Ecce iste septuagesimus annus est : nullique dubium quin Cyrus, rex Persarum, qui Chaldaeorum destruxit imperium, primo anno regni sui, quinquaginta circiter millia hominum captivorum de Babylone remiserit in Judaeam: qui vasa quoque quae Nabuchodonosor abstulerat, reddidit,
Abbreviated transcription (Latin):
TΡΟCΕΦΩIΝΗCΕΝ sed totaeorum EΗTΗC IC allegorica fuit. et
historiae uix pauca tetigerunt. Ita que imitari cupiens illum patrem¬
familias qui profert dethesauro suo noua et uetera. et sponsam de
cantico canticorum quaedicit noua cumue teribus fratruelis meus
scruauitibi . historia e hebraeorum tropologiam nostrorum miscui.
ut aedificarem superpetram et non super arenam. acstabile iacerẽ
fundamentum quod paulus architectus posuis sese scribit: tua ebeni¬
uolentiae erit . non eruditionem nostram quae uel nulla uel parua est
sed pronam inte suscipereuo luntatẽ . ut nos ad cetera prouoces. et in logͥ
scripturarum campo currere cohorteris: siqui aatem sunt quibas
interpretationẽ ethorum et aliorum uoluminum ante promisi:
ignoscant incredibili inte amorimeo et quicquid tibi scripsi sili scrip¬
tum arbitrentur Caritas enimbenigna est. Caritas. non aemulatur

Expanded text:
προσεφώνησεν: sed tota eorum ἐξήγησις allegorica fuit, et προσεφώνησεν: sed tota eorum ἐξήγησις allegorica fuit, et historiae vix pauca tetigerunt. Itaque imitari cupiens illum patremfamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera : et sponsam de Cantico canticorum, quae dicit: Nova cum veteribus fratruelis meus servavi tibi : historiae Hebraeorum tropologiam nostrorum miscui, ut aedificarem super petram et non super arenam , ac stabile jacerem fundamentum, quod Paulus architectus posuisse se scribit . Tuae benevolentiae erit, non eruditionem nostram, quae vel nulla, vel parva est; sed pronam in te suscipere voluntatem: ut nos ad caetera provoces, et in longo Scripturarum campo currere cohorteris. Si qui autem sunt, quibus interpretationem et horum, et aliorum voluminum ante promisi, ignoscant incredibili in te amori meo, et quidquid tibi scripsi, sibi scriptum arbitrentur: Charitas enim benigna est, charitas non aemulatur,
Abbreviated transcription (Latin):
et persingulos dies suscipiatur. uisicetur. alatur uestiatur
ł praecipue in scãtarum scripturarum lectione feruere.
Cumque tibi cuperem ingeniolt mei aliquod offerre munusculũ
et coepta induo decim prophetas explanatio perueniret ad calcem susceptũ
opus deserere nolui. sed quod et absque tedictaturus eram . tuo potis simum
nomini consecraui. Et gaudeo quod obscurissimus liberrachariae prophecae:
et interduod ecim longissimus eotempore disserendus est. quo obfestinatio¬
nem eius qui reuersurus est nullam moram patitur interprecatio. Sed
uelimnolim saltim lucratiuis pernoctem operis at que furtiuis dicta re
conpellor. quod tibi dirigamus : scripsit inhunc prophetamorigenes
duo uolumina usque ad tertiam partem libria principio Hippoly¬
tus quoque edidit commentarios Et di drmus quinque explanacio¬
nem libros mero gante dictauit. Quoscum aliis tribus in oseȩmihi

Expanded text:
et per singulos dies suscipiatur, visitetur, alatur, vestiatur, et per singulos dies suscipiatur, visitetur, alatur, vestiatur, et praecipue sanctarum Scripturarum lectione fervere. Cumque tibi 777-778 cuperem ingenioli mei aliquod offerre munusculum, et coepta in duodecim prophetas explanatio perveniret ad calcem, susceptum opus deserere nolui, sed quod et absque te dictaturus eram, tuo potissimum nomini consecravi; et gaudeo quod obscurissimus liber Zachariae prophetae, et inter duodecim longissimus, eo tempore disserendus est, quo ob festinationem ejus qui reversurus est, nullam moram patitur interpretatio: sed velim nolim, saltem lucrativis per noctem horis atque furtivis dictare compellor, quod tibi dirigam. Scripsit in hunc prophetam Origenes duo volumina, usque ad tertiam partem libri a principio. Hippolytus quoque edidit Commentarios, et Didymus quoque Explanationum libros, me rogante, dictavit, quos cum aliis tribus in Osee et mihi
Abbreviated transcription (Latin):
LT IMO LAM AUEUNNI TEM PORE FRATER NOSIER FILIUS IUUS SISINMIS
monachus tuae mihi dignationis epistolam reddidit. Qualecta. gaui¬
sus sum esseces ospitem et memorem mei : omnium que fratrum qui
insanctis locis dño seruient. Inquorum refrigeriis facistibi amicos
de ini quomamona et praeparas aeterna tabernacula. ut possiscum
dauid dicere. Quam dilecta taberna culatua dñe uirtutum. con¬
cupiscit et deficit anima mea in atria dñi Sienim passeriuenit
sibi domum et curturn dum ubi panat pullos suos. quurtu qui pon¬
difex dñi es et calcas in fine mundi turcularia. ut sitientibus populis
sanguinis xp̃i uinum tribuas . non libere proclamabis acdices.
cormeum et caromea exulta uit indm̃ uiuum: Beati quihabi
posuit ad certamen ut uincentibus coronam daret ascensiones in
toto corde disponere. et iredeuirtutem in uirtutem. et imitari
dñs paupertatem ut cum illo diues fias et interedinet caput

Expanded text:
ltimo jam autumni tempore frater noster, filius tuus, Sisinnius monachus, tuae mihi dignationis epistolam reddidit: qua lecta, gavisus sum esse te sospitem, et memorem mei, omniumque fratrum qui in sanctis locis Domino serviunt, in quorum refrigeriis facis tibi amicos de iniquo mammona, et praeparas aeterna tabernacula, ut possis cum David dicere: Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum: concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Si enim Passer invenit sibi domum, et turtur nidum ubi ponat pullos suos : cur tu qui pontifex Domini es, et calcas in fine mundi torcularia, ut sitientibus populis sanguinis Christi vinum tribuas, non libere proclamabis ac dices: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum: beati qui habium, in loco quem Deus posuit ad certamen, ut vincentibus coronam daret, ascensiones in tuo corde disponere, et ire de virtute in virtutem, et imitari Domini paupertatem, ut cum illo dives fias, et in te reclinet caput,
Abbreviated transcription (Latin):
mens audic inisaia Quarerubra sunt uestimentatua Hic quinunc captiuo
iulorufus ostenditur in a pocaly psi iohannis in candidis uestibus et in cando
equo sedere describitur. Quod autem stare dicitur interduos monte sumbrosos

Expanded text:
mens, audit in Isaia: Quare rubra sunt vestimenta tua ? Hic qui nunc captivo mens, audit in Isaia: Quare rubra sunt vestimenta tua ? Hic qui nunc captivo populo rufus ostenditur, in Apocalypsi Joannis in candidis vestibus, et in candido equo sedere describitur . Quod autem stare dicitur inter duos montes umbrosos
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quares ponsione angelus qui interpellabat pro isrł occasionem accipit propo¬
pulo deprecandi et dicit ad dñim Cumomni sorbisquietus fit ec pacatus.
quare dñe non misereris hierusalem ec urbium iuda maxi mecum secundum
promis satua captiuitatis tempus explecumsit  Respondit que dñs
angelo quilo quebatur in propheta uerbabona uerba consolatoria
Pinadefuturorum promissione consolatoria de praesentium necessi¬
tat Haec iuxta litteram neuideremur celarenos trosquae a peregrinae
linguae magistris didicimus Ceterum eclesiarum magistri. noctem in
qua cernitur uisidiobscuritatem mysticȩ uisionis intellegunt. Posuit enim
ds̃ tenebras latibulum suum. Et iuxta septuaginta interpretes. de eo dicitur
Abrssus sicut uestimentum amictus eius: Vir autem qui ascendebat super
equum rufum dñs atque saluator est. Quid es pensationem nr̃ae carms ad su¬

Expanded text:
Ex qua responsione angelus, qui interpellabat pro Israel, occasionem accipit pro poEx qua responsione angelus, qui interpellabat pro Israel, occasionem accipit pro populo deprecandi, et dicit ad Dominum: Cum omnis orbis quietus sit et pacatus, quare, Domine, non misereris Jerusalem et urbium Juda: maxime cum secundum promissa tua captivitatis tempus expletum sit? Responditque Dominus angelo qui loquebatur in propheta verba bona, verba consolatoria: bona, de futurorum promissione: consolatoria, de praesentium necessitate. Haec juxta litteram, ne videremus celare nostros, quae a peregrinae linguae magistris didicimus. Caeterum Ecclesiarum magistri, noctem in qua cernitur visio, obscuritatem mysticae visionis intelligunt. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum . Et juxta Septuaginta interpretes de eo dicitur: Abyssus sicut vestimentum amictus ejus . Vir autem qui ascendebat super equum rufum, Dominus Salvator est, qui dispensationem nostrae carnis assu
Abbreviated transcription (Latin):
Tertios et quartos. uarios et albos medos significariputant et persas. quorum
ali lementes fuerint ut crrus etdarius filius hesta spis et a suerus quem greci
arta xerxen uocant sub quo hester impletur historia. alii crudeles . ut cam¬
brses ec ceteri Vidente ergo prophetauirum ascendentem super equum rufum.
et post eum equos rufos. uarios. et albos. et ignorante quod uiderat. uisionis¬
que suae cupiente scirerationem at quedicente quid sint istidñemi
Angelus quilo quebatur ineo. promittit se c̃edicturum Et illoreticente
uir quistabat intermrrteta commemorat. Ista sunt regna quibus precepi
dis ut peram bularet terram. et suae eam subicerent potestati Deni que angeli
qui regnis et nationibus praes̃ debant. non ad alium ueniunt. sed ad ipsum
Omnia sce nobis regnatuta sunt et pacata nec aliqua premuntur angustia

Expanded text:
Tertios et quartos varios et albos, Medos significari putant et Persas: quorum Tertios et quartos varios et albos, Medos significari putant et Persas: quorum alii clementes fuerunt, ut Cyrus, et Darius filius Hystaspis, et Assuerus, quem Graeci Artaxerxem vocant, sub quo Esther impletur historia: alii crudeles, ut Cambyses, et caeteri. Vidente ergo propheta virum ascendentem super equum rufum, et post eum equos rufos, varios, et albos, et ignorante quod viderat, visionisque suae cupiente scire rationem, atque dicente: Quid sunt isti, domine mi? Angelus qui loquebatur in eo, promittit se esse dicturum: et illo reticente, vir qui stabat inter myrteta, commemorat. Ista sunt regna quibus praecepit Dominus, ut perambularent terram, et suae eam 785 subjicerent potestati. Denique angeli qui regnis et nationibus praesidebant, non ad alium veniunt, sed ad ipsum Omnia sub nobis regna tuta sunt et pacata, nec aliqua premuntur angustia.
Abbreviated transcription (Latin):
giuolunt prophetas et sanctos qui in medio caxtiui populiuersi lantur
et erant in profundo Mlirum autem id estmichaelem equir ⁊ et uarii
et albi sequebantur ordine ut a estimant commutato : V alibi medos per¬
sasque significent quia sub ipsis dimissa captiuitas eetem plum instauratũ
est : uarium acedonas quorum non nulli amicialii persecutores fuerunt:
Plenis sime superhoc danielis ultimauisio loquitur : Rufiuero regnum
rom anorum cruentum et sanguinarium : quod populum interfecerit.
tem plumque conuertent:. Aluuero ordinem quiscriptus est consero¬
uantes uirum qui ascenderit supere quum rufum. et equos rufas et uarios¬
et albos. quattuor regna interpretantur. Primum et secundum sanguinarium
assrrios et chaldeos quorum primi decemtribus subsalmanas sardux erecapti¬
uas : secundi iudam et beniam in incensa hierusalem ciuitate templo que subuerso

Expanded text:
igi volunt prophetas et sanctos, qui in medio captivi populi versabantur, igi volunt prophetas et sanctos, qui in medio captivi populi versabantur, et erant in profundo: virum autem, id est, Michaelem, equi rufi et varii, et albi sequebantur, ordine, ut existimant, commutato: ut albi Medos Persasque significent, quia sub ipsis dimissa captivitas et templum instauratum est: varii, Macedonas, quorum nonnulli amici, alii persecutores fuerunt plenissime super hoc Danielis ultima visio loquitur; Rufi vero regnum Romanorum cruentum et sanguinarium, quod populum interfecerit, templumque subverterit. Alii vero ordinem qui scriptus est, conservantes, virum qui ascenderit super equum rufum, et equos rufos, varioset albos, quatuor regna interpretantur. Primum et secundum sanguinarium, Assyrios et Chaldaeos, quorum primi decem tribus sub Salmanasar duxere captivas. Secundi Judam et Benjamin, incensa Jerusalem civitate, temploque subverso.
Abbreviated transcription (Latin):
dituir quistabat intermontes at quedixeruint : Circumiuimus omnemter¬
ram : et ecceomnis terra habitatur et quiescit : Et respondit angelus dñi et
dixit . Dñe omni potens usque quo non misereberis hierus alem et urbium
iuda quibus iratus es: Iste est septu a gesimus annus : Et respondit dñs
angelo quilo quebatur in me. uerbabona et sermones consolatorios
Primum disseramus historiam Vidi inquit pernoctẽ non indie sicut mor¬
ses . quidm̃ facie uidebat ad faciem et isaias quilo quebatur. uidi dñm
superthronum ex celsum et deuatum. antequam populus duceretur in
captiuitatem. ante quam hierusalem destrueretur ectemplum: sed ad hae
inseruitutis malis populo constiuito : ea quae pro eis uidet. cernit intene¬
bris : Et ecceuir ascendens superaquum rufum. Hunc hebraeimichaedẽ¬
ii angelum putant quiultor in iquitatum et peccatorum sit in isrł
et quod steterit inter merteta quaeerant in profundo . Myrtos intele¬

Expanded text:
ini, qui stabat inter montes, atque dixerunt: Circuivimus omnem terram, et ecce omnis terra habitatur et quiescit. Et respondit angelus Domini, et dixit: Domine omnipotens, usquequo non misereberis Jerusalem, et urbium Juda, quibus iratus es? Iste est septuagesimus annus. Et respondit Dominus angelo qui loquebatur in me, verba bona, et sermones consolatorios. Primum disseramus historiam: Vidi, inquit, per 784 noctem: non in die, sicut Moyses, qui Deum facie videbat ad faciem: et Isaias qui loquebatur: Vidi Dominum super thronum excelsum et elevatum : antequam populus duceretur in captivitatem, antequam Jerusalem destrueretur et templum; sed adhuc in servitutis malis populo constituto, ea quae pro eis videt, cernit in tenebris. Et ecce vir ascendens super equum rufum. Hunc Hebraei Michaelem angelum putant, qui ultor iniquitatum et peccatorum sit Israel. Et quod steterit inter myrteta quae erant in profundo, Myrtos intell
Abbreviated transcription (Latin):
quo smisit dñs ut perambu larent terram Et responderunt angelo
dñi quistabat inter inrrtta et dixerunt. Perambulauimusterram. et ecce
omrs terra habitatur et quiescit Etres pondit angelus đni etdixit : dñe exer¬
c̃ituum us que quotu non misereberis hieru salem et urbium iuda quibũs
iratus es: Iste septua gesimus annus est: Et respondit dñs angelo quilo que¬

Expanded text:
ulent  Al. perambularent terram. Et responderunt angelo Domini, qui stabat inter myrteta, et dixerunt: Perambulavimus terram, et ecce omnis terra habitatur, et quiescit. Et respondit angelus Domini, et dixit: Domine exercituum, usquequo tu non misereberis Jerusalem, et urbium Juda, quibus iratus es? Iste septuagesimus annus est. Et respondit Dominus angelo, qui loque
Abbreviated transcription (Latin):
notariorum articulis prȩparatis. pudore reticendi dictare quod cum¬
que inbuctamuenerit . In hoc propheca. et ad ulescentuli lusimus. et
senes praesumpsimus. Quiueriora et meliora dixerit. in illius senten¬
tiamerans gredere

Expanded text:
notariorum articulis praeparatis, pudore reticendi, dictare quodcumnotariorum articulis praeparatis, pudore reticendi, dictare quodcumque in buccam venerit. In hoc Propheta, et adolescentuli lusimus, et senes praesumpsimus. Qui veriora et meliora dixerit, in illius sententransgredere