comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯ ponere actenues int̾ domoꝵ sep¬
ta ceras suspende stipare mella ⁊ ĩ¬
texta florib. horea quodam necta¬
re distend̾e: Geruas om̃s certare de
fu̾int lacessite. animasq ponũt ĩ
uuln̾e ardore uiudc̃e. Prgo medus
castroꝵ uallib humor ille roris infũdĩ.
paulatiq ꝓcessu tp̃ris in mella co¬
git᷑ c̃ fu̾it liquidus ab ex ordio ⁊ coha¬
litu cere floꝵq odore fragͣre mellis ĩ¬
cipit suauitate. Merito qiͣ bonam oꝑ¬
am scͥpt̾a aꝑem p̾dicat dicẽs. uade ad
qͣm uenerabilem m̾cat̾. apes cuiꝰ la¬
borem reges ⁊ mediocres ad ad salutẽ
sumũt. Appetibit .n. ẽ. õib ⁊ cara. au
quid dicat ppħa. Mittit utiq te: ut
uñ ꝙͣ laboriosa: qͣm gͣta ut. fructus
diu̾sitate disc̾nit᷑. s indiscreta sui
auite dulcescit. Nec solum uolup
infundit ulc̾ib. Ita cum sit infir¬
ma robore apet. uanida ẽ. iugore sa¬
suũ apes sũma ꝓteccione defendt. ⁊

Expanded text:
te componere ac tenues inter domorum saepte componere ac tenues inter domorum saepta ceras suspendere, stipare mella et intexta floribus horrea nectare quodam distendere ? cernas omnes certare de fuerint lacessitae, animasque ponunt in uulnere ardore uindictae. ergo mediis castrorum uallibus umor ille roris infunditur paulatimque processu temporis in mella cogitur, cum fuerit liquidus ab exordio, et coalitu cerae florumque odore fragrare mellis incipit suauitatem. merito quasi bonam operariam scriptura apem praedicat dicens: uade ad uam uenerabilem mercatur, cuius laborem reges et mediocres ad salutem sumunt; adpetibilis enim est omnibus et clara. audis quid dicit propheta? mittit utique te, ut sa, quam grata sit. fructus diuersitate discernitur, sed indiscreta sui auitate dulcescit. nec solum uolupt medicamentum infundit ulceribus. itaque cum sit infirma robore apis, ualida est uigore sasuum summa protectione defendunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
puniendũ qͥ pͣte maxima petiũt᷑.
gib. penitenti ꝯdempnatone s mł¬
tant ut immoriãt᷑ aculei sui uul
regem ñ ꝑ se qui gͣtisimos in lub¬
ditos hũt reges. ñ indi. ñ ppͥ. sarma¬
tarum. tanta qͣnͣta apes reu̾entia
nisi rex fu̾it pͥmo eg̾isus. ⁊ uolatꝰ sͥ
uendicau̾it pͥncipatũ. ꝓcessus est ã
ꝑ rura redolentia ubi inhalantesi
hortiflorib: ut fugiens rimis ꝑ gͣ¬
mina. ubi amena ripiaꝵ itlcc lu¬
dus alacris iuuentutis ille campes¬
tre exccium. illit turaꝵ remissio.
opus suũ suaue de florib. de ħbis a¬
dulcib. fundamina castroꝵ pͥma
ponunt᷑. Quid .n. aliũs est fauus nͥ
quedam castroꝵ sp̃es. Deniq ab hus
p̾sepib apium fucus arcet᷑. Que
castra quadrata tm̃ possũt hr̃e ar¬
tis ⁊ gr̃e quantũ hñt crates fauoꝵ
inquib minũe ac rotunde cellule
ꝯnexione su in uicem fulcũt᷑. Quis¬
architectus eas docuit exagona illa
cellaꝵ indiscreta lateaꝵ equalita¬

Expanded text:
. gis paenitenti condemnatione se multant, ut inmonantur aculei sui uulnregem, non Persae, qui grauissimas in subditos habent leges, non Indi, non populi Sarmatarum tanta quanta apes reuerentianisi rex fuerit primo egressus, et volatus sibi vindicaverit principatum. Processus autem est per rura redolentia, ubi inhalantes horti floribus, ubi fugiens rivus per gramina, ubi amoena riparum: illic ludus alacris juventutis, illic campestre exercitium, illic curarum remissio. Opus ipsum suave, de floribus, de herbis dulcibus fundamina castrorum prima ponuntur. Quid enim aliud est favus, nisi quaedam castrorum species? Denique ab his praesepibus apum fucus arcetur. Quae castra quadrata tantum possunt habere artis et gratiae, quantum habent crates favorum, in quibus minutae ac rotundae cellulae connexione suarchitectus eas docuit exagonia quia cellularum indiscreta laterum aequalita
Abbreviated transcription (Latin):
cent᷑. nec libidine resoluit᷑. nec ꝑtꝰ
quatiunt᷑ dolorib ⁊ subito maximũ
filioꝵ exam̃ emittũt. foliis atq ħ¬
bis ore suo ꝓlem legẽtes. Ir̃e sibii
regem ordinẽt. Ip̃e populos creat̃.
⁊licet poĩte sub rege sunt tñ libere.
Nam ip̃rogatiuam iudicu tenet.
i fide deuotionis affc̃m. qr ⁊ tanqmñ
a se substitũ diligutt ⁊ tanto hono
b uitimus quisq p̾fert᷑. Neq im¬
pitt młtitudinis uilgari clamo¬
re signat᷑ q̃ ñ m̾ita uirtutis. expen¬
dit. nec publice utilitatis emolu¬
m̃ta rimat᷑. s mobilitatis nutat
in c̾to neq pͥuilegio successionis ⁊
gñis regalib thronis insidet siqui¬
dem ignaiꝰ publice ꝯu̾sationis can¬
tus atq cruditꝰ et ñ pot̾it acdde ad u¬
lationes atq delicias. que ten̾is mo¬
lite etatib uł acre ingeniũ enuare
ꝯ suerũt. c̃ institutiones spadonum.

Expanded text:
centur, nec libidine resolvuntur, nec partus quatiuntur doloribus. Et subito maximum filiorum examen emittunt, e foliis et herbis ore suo prolem legentes. Ipsae sibi regem ordinant, ipsae sibi populos creant, et licet positae sub rege, sunt tamen liberae: Nam et praerogativam judicii tenent, et fide devotionis affectum, quia et tanquam a se substitutum diligunt, et tabus ultimus quisque praefertur: neque imperitae multitudinis vulgari clamore signatur, quae non merita virtutis expendit, nec publicae utilitatis emolumenta rimatur, sed mobilitatis nutat incerto: neque privilegio successionis et generis regalibus thronis insidet; siquidem ignarus publicae conversationis, cautus atque eruditus esse non poterit. Adde adulationes atque delicias, quae teneris inolitae aetatibus vel acre ingenium enervare consueverunt; tum institutiones spadonum,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s scqͣnt᷑. Turtur ñ urit̾ fiore iuuẽ¬
tutis ñ tẽptat᷑ occasionis illecebͣ. Tur¬
tur nescit pͥmã fidem irritã fac̾e. qr
te auium. eamq ab illis exortam ẽe
uirtutẽ. Nũc de integͥtate dicamꝰ q̃¬
possit ⁊̃ inuulturib dep̾hndi te ur¬
egatur .n. uultures indulg̾e ꝯi
copule sorte misceri atq ita sine ullo
gñate natosq ex hus in młtam etatis
longeuitatẽ ꝓced̾e: ut usq ad .c. annos
uite eoꝵ series ꝓducat᷑. nec facile eos au¬
gusti cui finis excipiat. Quid aiunt
qui solent nr̃a riderc nist̾ia cũ audi¬
unt quod uirgo gñauit ⁊ impossibi¬
iem innupte cuiꝰ pudorẽ nłła uiri ꝯ¬
suetudo tem̾als existimat ꝑtum. Im¬
b possibłe ñ negat᷑: aius sñ mascło ꝑit.
⁊ nlłs refellit.⁊ qr deponsata maria
cepte incarnatonis decorẽ ꝓbaret et
pediam. atq uite hiꝰ etates agere sub
legib. hic .n. rei publice usus ẽ leges
õib ẽẽ. ꝯͣues. atq obsuari eas deuotio

Expanded text:
omnes sequantur. turtur non uritur flore iuuentutis, non temptatur occasionis inlecebra; turtur nescit primam fidem inritam facere, quia te auium eamque ab illis primum exortam esse uirtutem; nunc de integritate dicampossit etiam in uulturibus deprehendi. negantur enim uultures indulgere conuptialisque copulae sorte misceri atque ita sine ullo generare natosque ex his in multam aetatem longaeuitate procedere, ut usque ad centum annos uitae eorum series producatur nec facile eos angusti aeui finis excipiat. quid aiunt qui minor nostra ridere mysteria, cum audiunt quod uirgo generauit et inpossibilem innuptae, cuius pudorem nulla uiri consuetudo temerasset, aestimant partum ? in posse non negatur? auis sine masculo parit et nullus refellit: et quia desponsata Maria ceptae incarnationis decorem probaret, pediam atque uitae huius aetatem agere sub legibus. hinc occurrit rei publicae usus est leges omnibus esse communes atque obseruari eas deuotion
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sacrificium. puditicia corꝑalis:
⁊ gr̃a sp̃ualis. puditicia ad turturẽ
refert᷑: ad columbamꝰ gr̃a. fert᷑ .ii. t̃¬
tur uͥ iugalis ꝓpͥii fu̾it amissione
⁊ nomen hr̃e ꝯiugii eo quod pͥmꝰ amor
fefellit eam deretti morte deceptã.
moris ad gr̃am qui plus doloris ex
morte qm̃ suauitatis ex caritate ge¬
n̾ant. Ita it̾are coniũctonẽ recusat
nec pudoris uira aut ꝯplaciti iuri
resoluit federa. Illi soli suã clarita¬
tem res̾uat illi custodit nom̃ uxoris.
dicite mulieres qͣnta sit uiduitatis
ges turturi dedit: si hõies quero nõ
inuenio nomo .n. nlłs ẽ ausus: paulꝰ¬

Expanded text:
i sacrificium pudicitia corporalis, et gratia spiritalis. Pudicitia ad turturem refertur, ad columbam gratia. Fertur etenim turtur ubi jugalis proprii fuerit amissione et nomen habere conjugii; eo quod primus amor fefellerit eam dilecti morte deceptam, marus ad graqui plus doloris ex morte, quam suavitatis ex charitate generaverit. Itaque iterare conjunctionem recusat, nec pudoris jura aut complaciti viri resolvit foedera, illi soli suam charitatem reservat, illi custodit nomen uxoris. Discite, mulieres, quanta sit viduitatis ges turturi dedit? Si hominem quaero, non invenio. Homo enim nullus est ausus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ccipitres ferũt᷑ duram in eo adu̾¬
ubi eoi ad u̾t̾int tẽptare uolatus
pͥmordia nidis eiciũt suis ꝯtinuoq
eliminat᷑ ac simorẽt᷑ ꝓpłsãt pennus
atq p̾cipitãt u̾bant alis cogut̃ q au¬
t̾e q t̾pidant nͨ ullũ posse differũt
hi munus aumonie. Quid mir̃
tũ si raꝑe assueti nutͥre fastidiunt.
ias relaxent s ꝑicula predonib dedi¬
nauda ꝓspitiant. Deĩ c̃ huis nat᷑a qͣ¬
dam p̃dandi imumus moleu̾it. ma¬
git a ten̾o pullos suos institũe uidẽt᷑¬

Expanded text:
ccipitres feruntur duram in eo adueubi eos aduerterint temptare uolatus primordia, nidis eiciunt suis continuoque eliminant ac, si morentur, propulsant pinnis atque praecipitant, uerberant alis coguntque autrepidant; nec ullum postea deferunt his munus alimoniae. Quid mirum tamen si rapere assueti nutrire fastidiunt? ras relaxent, sed pericula praedonibus declinanda prospiciant. Deinde cum his natura quadam praedandi munus inoleverit, magi
Abbreviated transcription (Latin):
stͣuerit. Qui u̾o lumina sua ꝑstrictus
radio solis inflix̾it. ql degener. itan¬
to indignus ꝑente reicit᷑ nͨ estimatur
clucatione dignꝰ qui fuit indignꝰ sus¬
ceptione. Non gͦc̾ acerbitate nͣ. s uidi¬
cum integͥtatẽ ꝯdempnat. Nec qi suũ
abdicat s qͣi alieñ recuiam plebei a

Expanded text:
straverit: sin vero lumina sua praestrictus straverit: sin vero lumina sua praestrictus radio solis inflexerit, quasi degener et tanta indignus parente rejicitur; nec aestimatur educatione dignus, qui fuit indignus susceptione. Non ergo eum acerbitate naturae, sed judicii integritate condemnat; nec quasi suum abdicat,
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑ de licuis. ne marcescãt ocio. ne q¬
discat cibũ magis expͤtare qm quere¬
re. ne nͨ suc deponat igorem int̾mit¬
tũt studia nutͥendi. ut ĩ ulum rapi¬
endi aud̾e ꝯplłãt. De aquila.
quila quo plimoꝵ smone usur
unum. expullis duob ꝙ aliqui
ut̃: geminandoꝵ ali¬
̃toꝵ fal cidio. s id ñ arbitror¬
facile cre¬
moyses tm̃ testimoniũ pietatis ĩ¬
pullos suos ꝯfidit hunc dederit aui ut
diet. Sicut aquila ꝓtegit idum su¬
um ⁊ st̃ plłos suos ⁊fidit expandit a¬
las q suas ⁊ assũpsit eos ⁊ suscepit suꝑ
spaculas suas dñs solus deducebat eos
puto ñ auaricia ntͥendi eum fĩ ĩclem̃
tẽ. s examiẽ iudicandi. s̾emꝑ .ni. fertur
ꝓbare quos genuit. ne gñus sui int̾ õs
aues ꝙdam regale fastidiũ de gn̾is ꝑt
deformitat decoloret. Itaq asserit᷑ quod
pullos suos radiis solis obiciat atq in
aeris medio pio ꝓuulos ungue suspẽ¬
dat. ac siqiis reꝑcuiso solis lumine in¬

Expanded text:
marcescant otio, ne discant cibum magis exspectare quam quaerere, ne naturae suae deponant vigorem. Intermittunt studia nutriendi; ut in usus rapiendi audere compellant. 60 Aquila quoque plurimo sermone usurpunum ex pullis duobus. Quod aliqui runt geminandorum alimentorum fastidio. Sed id non arbitrorfacile crMoyses tpullos suos pietatis huic dederit aui, ut diceret: sicut aquila protegit nidum suum etsuperpullossuosconfidit: expandit alas suas et adsumpsit eos et suscepit eos super scapulas suas. dominus solus deducebat eos. puto non avaritia nutriendi eam inclementem fieri, sed examine judicandi. Semper enim fertur probare quos genuit; ne generis sui inter omnes aves quoddam regale fastigium degeneris partus deformitas decoloret. Itaque asseritur quod pullos suos radiis solis objiciat, atque in aeris medio parvulos ungue suspendat; ac si quis repercusso solis lumine, in
Abbreviated transcription (Latin):
otor illit uñtꝰ aspirat. oue utilitat ĩ toli
ĩ nauib qͣnta ꝯ m̾cia. lilia suauitatẽ na
sui. uela hominũ tauite ĩuent acce pis¬
ces sauentes ⁊ delphinas lutẽtes. ad de rau¬
co sonantes fluctꝰ murmure. adice cuoe¬
tes naues ad litora ⁊ de littorib exeuntes.
et tũ. esart̾ib emittũt᷑ qͣtrige qͣnto stutio
spettanciũ ⁊ amore c̾tat᷑.

Expanded text:
odor, illic uentus aspirat. quae utilitas in folio? odor, illic uentus aspirat. quae utilitas in folio? in nauibus quanta commercia! lrium, vela hominum salutem invehunt. Adde pisces salientes, et delphinas ludentes: adde rauco sonantes fluctus murmure: adjice currentes naves ad littora, vel de littoribus exeuntes. Et cum e carceribus mittuntur quadrigae, quanto studio spectantium et amore certat
Abbreviated transcription (Latin):
iriorꝰ se subrigat.
pectemꝰ ea q̃ usitata młtis ⁊ plena
it gr̃e. Qͦ mͦ aqͣ insalis u̾tat᷑ solidi¬
tatem ut ferro sepe tedat᷑ ꝙ de luitã
ris ualicti eiꝰdẽ metalli niueo candore re
ori hba sit si ĩ aerẽ tnͣsferat᷑ lapis fir¬
Emitate solidet᷑. de ostreit¬
Inde ⁊ ostreis pͥsiossimas margari¬
tas nat̾ra infix̾it qͦ moto eas maris
Laqͥ uitam molli carne solidau̾it
Que difficile apud reges inueniũt᷑. ea
in littorib qͣi uił alga iacẽt uulgotĩ
saxis asꝑis ⁊ tautib colligunt᷑. e uellẽ¬
nam in memorat sp̃em metaui
gignũt litora cuiꝰ colorẽ nullus. ad
humana implere nescit industͥa. scim̃
q solititudĩe uella ouiũ ⁊̃ minꝰ p̾ciosa
curent᷑. Sint i optima. neqͣꝙͣ tñ hus fuc̾
timi sit ⁊ q̃ pratoꝵ gr̃a . ł ortoꝵ amenitas.
pot̾ ceruli maris equiꝑare picturã. au
mrcesct. ista uiu duratura seruat᷑. lilia
iortis eminus nitẽt. uela ĩ nauib. hic o¬

Expanded text:
riora se subrigat. solum ea quae usitata multis et plena sint gratiae, quomodo aqua in salis uertatur soliditatem, ut ferro saepe caedatur, quod de Brittaniris ualidi eiusdem metalli niuri herba sit, si in aerem transferatur, in lapidis firmitatem solidetur. Unde etiam ostreis pretiosissimam margaritam natura infixerit, quomodo eam maris aqua in tam molli carne solidaverit. 94 Quae difficile apud reges inveniuntur, ea in littoribus quasi vilia jacent vulgo, et in saxis asperis et cautibus colliguntur. Aurenam in memorati speciem metalli gignunt litora, cuius colorem nullus adhuhumana implere nescit industria. scimus qua sollicitudine uellera ouium etiam minus pretiosa curentur; sint licet optima, nequaquam tamen his fucus timi. et quae pratorum gratia uel hortorum amoenitas potest caeruli maris aequiperare picturam? uolmarcescunt, ista diu duratura. seruatur. naturam in hortis eminus nitent, uela in nauibus; hic
Abbreviated transcription (Latin):
lune quibdam aspirõnib recrorsũ
in mensurã ꝓpͥã refundat᷑. uñ si mi¬
raris qͦmͦ defcm̃ lunam paciatur.
cum tantam iũ mutatonis ħat suc
eius ex cognoscis o homo nich uerx hu¬
manarũ ẽẽ posse ⁊ mundane pocus
celũ .n. ⁊ t̾ra pͥt̾ibũt. cur ñ id mod̾a¬
t̃onis assumimus. ut neq mnadu̾¬
sis abiciamus animũ. Qui .i. oĩa
fecit ex nichilo facile te q potẽs est
bra mutato: s manentẽ ĩ fut᷑um
ꝑ inꝯstanciam mentis atq incu¬
riam a suo deflexa ꝓpoĩto studia
mutat᷑. ⁊ ĩosapiẽs ñ cũ luna mittã
s ꝑmanebit cum sole. uñ luna ñ
est ꝑticeps scultieĩe. qr ñ luna mu¬
tatur ut stultꝰ. sstultꝰ ut luna. Ue¬
niq semen iusti sicut luna ꝑfecta
met̾nũ manet. ⁊ testis incelo fideł
aliud est tungi nst̾io. Aliud circ̃¬
f̾ri ingenio ⁊ sensus infirmitate
rat i pp̃d̾i uolũtatem sub̾dita est.
uanitati .n. ereatura subiecta est.

Expanded text:
lunae quibusdam aspirationibus retrorsum lunae quibusdam aspirationibus retrorsum in mensuram propriam refundatur. Unde si miraris quomodo defectum luna patiatur, cum tantam uim mutationis habeat suae, eius exemplo cognoscis, o homo, nihil rerum humanarum esse posse et mundanae totiuscoelum enim et terra praeteribunt; cur non id moderationis assumimus, ut neque in adversis abjiciamus animum, qui enim omnia fecit ex nihilo, facile te quoque potens est ebra mutatio, sed manentem in futurum per inconstantiam mentis, atque incuriam a suo deflexa proposito studia mutatur . Et ideo sapiens non cum luna mutatur; sed permanebit cum sole. Unde non luna est particeps stultitiae; quia non luna mutatur ut stultus, sed stultus ut luna. Denique semen justi sicut luna perfecta in aeternum manet, et testis in coelo fidelis. Aliud enim est fungi ministerio, aliud circumferri ingenio et sensus infirmitate rat et propter uoluntatem dei subdita est; uanitati enim creatura subiecta est
Abbreviated transcription (Latin):
Uo ant᷑ ut aĩatũ c̾ebra: maritina¬
moꝵ humida: siqͥd̃ pleniores ostroe
reꝑiriri ferũt᷑ młtac a ͣ cũ glob lu¬
ẽe ñ infirmitatis. Nũꝙͣ .N. cautam
rei mutatonẽ daret nͥ pr̃antẽ uir¬
tutẽ h̾ret ⁊ gr̃am a ꝯditore collatã.
ri allegau̾nt lunc exortu solem mu¬
tari.s si id imitat̃onis lunarii qͣ¬
dam fieret iuolentia ad om eꝰ ortũ
inteyetur nubib celum pluuie
funderẽt᷑. ueniq cũ atite dies ẽẽt
sermo de pluuia q̃ fore utił dr̃et᷑.
ait quidam. sccce neomenia da¬
bit eam. st ꝙͣuis cupidi essemus
ꝙ nullus ymber effusus est. donec p̾¬
cib ecc̃e datus manifestaret ñ de ini
magno ferant᷑ impetu. In ortu eiꝰ tñ
stant placidi quo ad usq luna sine¬
lumine ẽ at ncb ubi eam dierũ ac¬
cessus rex̾it tũc in suos cursus reflu
des imitat̃onis iue fert᷑ iudicũ dare
ut mare ip̃m occidentale in quo spͣ¬
tat̾ impetꝰ solito ampliuis accedat.
ac recedat ⁊ maiore estu ferat᷑. tanꝙͣ

Expanded text:
lantur, ut animantium cerebra maritimorum humida: siquidem pleniores ostreae reperiri ferantur multaque alia, cum globus lue, non infirmitatis. Numquam enim tantam rebus mutationem daret, nisi praestantem virtutem haberet et gratiam a conditore collatam. 30. viri allegaverunt lunae exortu solere mutari: sed si id mutationis lunaris quadam fieret violentia, ad omnes ortus ejus intexeretur nubibus coelum, pluviae funderentur. Denique cum ante dies esset sermo de pluvia, quae fore utilis diceretur, ait quidam: Ecce neomenia dabit eam. Et quamvis cupidi essemus nullus imber effusus est; donec precibus Ecclesiae datus, manifestaret non de inimagno ferantur impetu; in ortu tamen ejus stant placidi, quoadusqlumine est; at uero ubi eam dierum accessus retexerit, tunc in suos cursus refluodens mutationis suae fertur indicium dare, ut mare ipsum occidentale, in quo spectatur amotis, solito amplius accedat ac recedat et maiore aestu feratur, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis assum̾e ut maximat assum̾e¬
fluctib sistant. sic̃ bius piscicłis echi
nus carita facilitate memorat᷑ nauẽ
iugentẽ statu̾e ut qͣi radicatã mari he¬
rere uideal nec mou̾i. Aliqnͣdiu .n. im¬
mobilẽ s̃uat. au ⁊ huic putas iñ c̾ato¬
ris mun̾e tm̃ potuise suppet̾e uirtu
tis: Quid gladios ioqͣr. aũ serras au ca¬
ues marimos. aũ batienas. aũ ⁊ ygenaᷤ.
Quid ⁊̃ turturis aculeũ. ⁊ hoc mortue:
taxat gͣuius ꝙͣ uenenũ noc̾e ꝑhibet᷑.
⁊ ĩmeditabile uuluꝰ ierꝑe ita ⁊ turtur
aculeo suo mortua a m̃plius ꝙ̃ uiua
ri formitabile: citam ⁊ q ñ facile
pois aufferi corupte iã in uehit.
uoluit .ii. c̾ator tuus ñ in mari satis ab
insidiantib ee securũ. ut pp̃ pauta q̃
noceat qͣi ĩ excubus posit̃ arma fidei

Expanded text:
ditatis adsumere, ut maximas hic pleditatis adsumere, ut maximas hic plefluctibus sistant, sicut breuis piscineis tanta facilitate memoratur navem ingentem sistere; ut quasi radicatam mari haerere videas, nec moveri. Aliquamdiu enim immobilem servat. An et huic putas sine Creatoris munere tantum potuisse suppetere virtis? quid gladios loquar aut serras aut canes maritimos aut balaenas aut xygaenas, quid etiam turturis aculeum et hoc mortuae?taxat grauius quam uenenum nocere fertur et inmedicabile uulnus serpere, ita etiam turtur aculeo suo mortua amplius quam uiua ri formidabile, citam et quae non facile possit noluit corruptelam inuehit. uoluit enim te creator tuus nec in mari satis ab insidiantibus esse securum, ut propter pauca quae noceant quasi in excubiis positus armis fidei
Abbreviated transcription (Latin):
⁊disputatõis argum̃to utit᷑. s ĩspirõ¬
ne nature. que ẽ u̾ra magr̃a pietatis
di tꝑ̃ra ho solus ĩdiscreta atq ꝯ fusa. ne¬
liqͥ gña clemẽtiã tp̃ris quert̃. mulres
sole ꝑtus suos inclemẽt᷑ ffũditt. uaga
n. intẽꝑãs libido gñandi uagam ꝑi¬
endi etatem exhibet. pices tanta ma¬
ria tͣnsmittut. ut utilitatẽ aliqm ge¬
neri suo q̃rat. nos qͦ diffusa equora
tͣnstretamꝰ. s qͣnto honestiꝰ ꝙ successi¬
onis amore ꝙͣ ꝙ pecunie aurditate sꝰti¬
pit᷑. ueniq ilład pietatẽ nob ad q̃stũ
tnsmillio deputat᷑. Illi sobolem refer¬
imꝑem ad ꝑicłi uicem misera lucꝰ cu¬
pidine reportamus. Itaq illi pr̃iam
repetũt: nos deliqͥmꝰ ilui riando ĩcre¬
m̃tũ gñis adqͥrit᷑ nob minuit᷑ naui¬
tos inaqͥlonẽ tã solẽpnẽ obeunde fecũ¬
ditatis ꝑegͥnatõnem uiuaci ingenio
ꝯpon̾e auos mexiguo corꝑe tm̃ uali¬

Expanded text:
disputationis argumento utitur, sed inspiratdisputationis argumento utitur, sed inspiratne naturae, quae vera est magistra pietatis. di tempora, homo solus indiscreta atque confusa. Reliqua genera clementiam temporis quaerunt, mulieres solae partus suos inclementer effundunt. Vaga enim et intemperans libido generandi vagam pariendi aetatem exhibet. Pisces tanta maria transmittunt, ut utilitatem aliquam generi suo quaerant. Nos quoque diffusa aequora transfretamus: sed quanto honestius, quod successionis amore, quam quod pecuniae apitur? denique illis ad pietatem, nobis ad quaestum transmissio deputatur. illi subolem refeinparem ad periculi uicem misera lucri cupidine reportamus. itaque illi patriam repetunt, nos derelinquimus: illis nando incrementum generis adquiritur, nobis minuitur nauitos in aquilonem tam sollemnem obeundae fecunditatis peregrinationem uiuaci ingenio conponere, alios in exiguo corpore tantum uali
Abbreviated transcription (Latin):
blanda elem̃ta. Ita ꝑacto mun̾e oĩs
simł eo quo uen̾ãt agmũe reu̾tũtur.
ponti sinuis. boree cet̾oꝵq untoꝵ uio¬
lentisimis flatib. uñ gͣuis illic ꝓcel¬
la furit. ⁊ tẽpestates mouẽt᷑. ita ut de
ꝓtundo arena uͭset᷑. c̃ uius rei fluctꝰ
ainosus inditõ ẽ. qui uñitoꝵ motu
insurgẽs altius: cũ pond̾e gͣuior. au̾
dubie ñ solum nauigantib.s i ma¬
Aicẽditꝰ c̃ płima ⁊ maxima ponto fla¬
mina misceãt᷑. cũ ybuo tp̃r unus ip̃e
frigidior ⁊ horenti regescit a lapsu. ꝓp̃e¬
a pisces tanꝙͣ arbitͥ fluentoꝵ estate
illit aspirantis aure clemẽtiã capta¬
hyemis asꝑa declinare ꝯtendũt ⁊ sep¬
tempt̾onar plage sena fugientes ĩre
liquos se sinus ꝯfunt ĩ qͥb aũ uñtoꝵ
melior sit placiditas. aũ soł solcat u¬
nare tẽꝑies. Nouit gͥ pistis pariẽdi tẽpꝰ
tp̃c ꝑfunctõis ⁊ iactatõnis. ⁊ nouit ut
ñ queat falli qr ñ rõnis estimat̃one.

Expanded text:
landa clementia. itaque peracto munere omnes simul eo quo uenerant agmine reuertuntur. Ponti sinus boreae ceterorumque uentorum uiolentissimis flatibus, unde si grauis illic procella furit, tempestates mouentur, ita ut de profundo harena uertatur, cuius rei fluctus harenosus indicio est, qui uentorum motu insurgens altius, tum pondere grauior haud dubie non solum nauigantibus, sed etiam maillud, quod plurima et maxima Ponto flumina misceantur, cum hyberno tempore sinus ipse frigidior torrentium rigescat allapsu; propterea pisces tamquam arbitri fluentorum, aestate illic aspirantis aurae clementiam captahyemis aspera declinare contendunt; et Septliquos se sinus conferunt, in quibus aut uentorum mollior sit placiditas aut solis soleat uernare temperies. nouit igitur piscis pariendi tempus, tempus perfunctionis et iactationis et nouit ut non queat falli, quia non rationis aestimatione et
Abbreviated transcription (Latin):
u sol ei freto qm diu. ĩ cet̾is immorat᷑.
eaq sit c̃ã. ut ñ omẽm aqm exhauri¬
at q̃ dulcis ⁊ potabilis sit. Q uis aũ ig
spiret aquilonis tñ oꝑtunorẽ cet̾is
uidicat in quo gñare ⁊ ꝑtus possĩt ẽ¬

Expanded text:
u sol ei fluctu quamdiu ceteris inmoratur, u sol ei fluctu quamdiu ceteris inmoratur, eaque mari causa ut non omnem aquam exhauriat, quae dulcis ac potabilis sit. quis autem igs aquilonis, tum oportuniorem ceteris iudicant, in quo generare et partus possint
Abbreviated transcription (Latin):
entes. auis piscib ħ anuntiat locã. pre¬
cepta ⁊ temꝑa: Quis tͥbuit dispõnem¬
cuiꝰ expectat᷑ imꝑiũ ꝓcedit cessara ꝓpo¬
nunt᷑ edc̃a ꝓuncialib ut ꝯueĩant
tͥbunis militum. litt̾e dirigunt᷑ dies
statuit᷑ ⁊ płiq ad dies statutos occ̾rere
neq̃unt. Quil imꝑator piscib p̾cept̃
uedit .o.ius doctor hanc tbuit discipli¬
nam: Qui mecatores itin̾a dispont̃.
aui duces iter dirigurt. ut nlłs desit
occ̃sus: s agnosco quis ille sit imꝑ¬
mutis aĩantib natalis discipline
ordinẽ tͥhuit. ñ solũ magna penet᷑t.
ne legi piscis obsequit᷑. ⁊ hoĩes ꝯͣdicũt:
pisci solennit᷑ obaudit mandata ce¬
lestia ⁊ hoĩes irrita faciũt dĩ p̾cepta.
exꝑs. s uide ne tu tͥ magis incepias ẽe
ꝯtemptui. siͣ rõnabili irrõnabilior de¬
p̾ħndaris. Quid aũt̃ rõnabilius hoc
estatis tp̃r ad fretũ ponti. eo q reliquo
maris sinu hic dulcior ẽ. ñ .n. tam di¬

Expanded text:
entes. quis piscibus haec adnuntiat loca, praeentes. quis piscibus haec adnuntiat loca, praecipit tempora? quis tribuit dispocuius expectatur imperium, procedit tessera, proponuntur edicta prouincialibus ut conueniant, tribunis militum litterae diriguntur, dies statuitur: et plerique ad dies statutos occurrere nequeunt. quis imperator piscibus praeceptum dedit, quis doctor hanc tribuit disciplinam, qui metatores itinera disponunt, qui duces iter dirigunt, ut nullius desit occursus? sed agnosco quis ille sit impmutis animantibus naturalis disciplinae ordinem tribuat; nec solum magna penetret, nae legi piscis obsequitur, et homines contradicunt! Piscis solemniter obaudit mandata coelestia, et homines 92 irrita faciunt Dei praecepta! ers? Sed vide ne tu tibi magis incipias esse contemptui, si irrationabili irrationabilior deprehendaris. Quid autem rationabilius hoc aestatis tempore ad fretum Ponti, eo quod reliquo maris sinu hic sinus dulcior sit. non enim tamdi
Abbreviated transcription (Latin):
uindc̃e res̾uat. Quͣta aliena a piscib a¬
iuditatis rapina: Iui nͣlia captãt sec̾¬
ta.⁊ ult᷑ orb t̾raꝵ t̾minos mare norũt
ꝙ ulle int̾pollãt insule nͥ t̾ra aliqͣ ĩt̾iac
ł ult̾ius ulla sit poĩta. Illic gͥ ubi diffu¬
lum late mare omnem spectandi usũ
utilitatis gr̃ã nauigãdi int̾ducit au¬
daciã: ꝯdere se ferũt᷑. cete illa ĩmẽsa pu¬
euum exigũt discreta ab insulis ⁊ ab õi¬
b maritimaꝵ urbium etagiis. seꝑata.¬
Remotas illic hñt suas regiones ⁊ abita¬
cula distͥbuta. Manẽt ĩ hiis ĩoffẽsio ui¬
cinoꝵ limite. nec uago tͣnsitu mutatõ.
tur q̃ ĩo eliger̃t ut solitariã uitã remo¬
facilitate loca mutẽt set fouẽdi partus
nccͣitate q̃m oportuno atq limo ꝓcu¬
rantes tp̃r expłimis locis ad diu̾sos siñ
maris in numeri uelud ꝯũi ꝯsilio cõ¬
uenientes ꝯ iĩcto agmine aqͥlonis a¬
re ꝑtium qͣdam nͨ lege ꝯtendũt. Decas
ciden meuxinũ uiolento impetu ꝓflu¬

Expanded text:
uindictae reseruat. Quanto aliena a piscibus auiditatis rapina! illi naturalia captant secreta et ultra orbis terrarum terminos mare norunt, quod nullae interpolant insulae, nec terra aliqua interiacet uel ulterius ulla sit posita. illic igitur ubi diffusum late mare omnem spectandi usum, utilitatis gratia nauigandi intercludat audaciam, condere se feruntur cete, illa inmensa geaevum exigunt discreta ab insulis, et ab omnibus maritimarum urbium contagiis separata habent suas regiones et habitacula distributa. Manent in his inoffenso vicinorum limite, nec vago transitu mutationentur. Quae ideo elegerunt, ut solitariam vitam remofacilitate loca mutent, sed fouendi partus necessitate, quem oportuno atque legitimo procurantes tempore, ex plurimis locis, ac diverso sinu maris, innumeri velut communi consilio convenientes conjuncto agmine Aquilonis re partium quadam naturae lege contendunt. Dicas, tidem in Euxinum uiolento impetu proflu
Abbreviated transcription (Latin):
niq ñ repies ꝯfusa gn̾a piscium. s ꝙ ħ
habundat: ali deest. Itm̃ ille sinꝰ maris
cephalos alit. lupos ille. Ille iaxatiles:
locustat alius. Non ẽ liba nauigandi
potestas. nec tñ aut int̾clusa montib
copia aut fluiiis int̾labentib tnͣsit
infinib unũꝙ̃q sese retinere ⁊ ultra
mutare exilio domus incolaꝵ fastidio
ten̾i ad uenaꝵ caprare gr̃am. tͣiterre t̾¬
minos ꝓpetuos quos posu̾nt pr̃es nr̃i. a¬
ut insulas faciãt freta possideat. s̾pa¬
cia maris s uint icãt iure mancipis
pisciumq uira sicut u̾nadoꝵ: ꝯdicio¬
ne s̾uicii sͥ subiecta ꝯ memorãt. Iste ĩqͥt
sinus maris tñs. ille ait̾ius. diuidũt
ela sͥ potentes. hus ostree influctib nu¬
tͥunt᷑. his inuiuario piscis ĩcludr̃. lux¬
uriam nͨ mare effic̾ n apothecas heat̃
ostreaꝵ itaq etates eoꝵ num̾ãt ⁊pisci¬
um receptacła instruũt qͣi ꝯuiuium¬
d iuitis mare ñ possit ĩplere. Nam ui¬

Expanded text:
nique non reperies confusa genera piscium: sed quod hic abundat, alibi deest. Et iterum ille sinus maris cephalos alit, lupos ille: ille saxatiles, locustas alius. Non est libera vagandi potestas; nec tamen aut interclusa montibus copia, aut fluviis interlabentibus transitus finibus unumquemque sese tenmutare exilio domus, incolarum fastidio teneri, aduenarum captare gratiam, transferre terminos perpetuos, quos posuerunt patres nostri, aut insulas faciant, possideant freta. spatia maris sibi uindicant iure mancipii pisciumque iura sicut uernaculorum condicione seruitii sibi subiecta commemorant. iste, inquit, sinus maris meus, ille alterius: aurum elementa sibi potentes. his ostreae in fluctibus nutriuntur, his in uiuario piscis includitur. luxuriae nec mare sufficit, nisi apothecas habeant ostrearum. itaque aetates earum numerant et piscium receptacula instruunt, ne conuiuium maria mari non possit inpleri. nam ui
Abbreviated transcription (Latin):
pta sͥ domicilia ħt. q̃ sui gñis nłła exte¬
dat ñ incurset alienus. ouis geomet
hus diuisit habitacula nullis rum
pisces mesurã suam nou̾int ñ mu¬
nicuiq qͣtũ ad ulũ abundat. ñ qͣtũ
aiuiditas q̃dam in moderata sͥ uindi¬

Expanded text:
ipta sibi domicilia habet, quae sui generis nullus excedat, non incurset alienus ? quis geometra his diuisit habi- \' tacula nullis rumppisces mensuram suam norunt, non municuique quantum ad usum abundet, non quantum auiditas quaedam inmoderata sibi uindi
Abbreviated transcription (Latin):
cͥuice eius formidĩem ut exulcet ĩ cam¬
pis ⁊ occ̾rẽs regib arrideat. odoret᷑ bellũ
lia ut fenũ. ut lilia repleuit sue dispõe
tum nicħ dislimulatũ relinquit. oĩa
uid qͥ pascit oĩa oĩa replet sapia. qui
oĩa ĩ sapĩa fecit. sicut scͥptum ẽ. ⁊t io si
echinum sue uisitatõis exortẽ ñ p̾ter¬
misit. si eum ꝯsiderat. ⁊ fut᷑oꝵ ĩ format
iudicus tua ñ ꝯsiderat. Immo u̾o ꝯside¬
rat. sicut eius diuina iapĩa testat᷑ dicẽs
Sirespicit uolatilia. si pascit illa. ñ ne
nos płris estis illis: si fenũ agͥ ꝙ hodie ẽ.
⁊ cͣs ĩ ignẽ mittit᷑ d̾s sic uestit qͥnto ma¬
gis uos minime fidei. an u̾o sine qͣdam

Expanded text:
cervice ejus formidinem ut exsultet in camcervice ejus formidinem ut exsultet in campo, et occurrens regibus arrideat, odoretur bellumlia ut fenum, tum, nihil dissimulatum reliquit. omnia uidet qui pascit omnia, omnia replet sapientia qui omnia in sapientia fecit, ut scriptum est. et ideo si echinum uisitationis suae exortem non praetermisit, si eum considerat et futurorum informat indiciis, tua non considerat? immo uero considerat, sicut testatur eius diuina sapientia dicens: si respicit uolavos pluris estis illis? Si fenum quod hodie est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic vestit, quanto magis vos minimae fidei? Con
Abbreviated transcription (Latin):
chinus ał exiguũ uile atq despͤ¬
tabile. maritim̃ loqͣr płmq in¬
dex future tempestatis. aut tͣnqͥi¬
litatis a nuntus sol ce na uigantib.
culũ ualidũ arcipit. eumq uelud
laburrã uehit. ⁊ tanqͣm ancorã tͣhit.
ne excuciatur fluctib. Itaq ñ suis se
lib̾at uirib s alieno stabilit ⁊ regit
pont̾e. oͦ iuditio naute uelud signũ
git. quo doctore ꝑcipit. Quis ei fuit tãti
int̾ps augurii. sepe homines ꝯfusiõem
acris uidet. ⁊ sepe fallunt᷑. & plerumq
eã sine tẽpestate discuciãt. xthinus ñ fai¬
lit̾. ethinũ sua neqͣqm ligna p̾t̾eũt uñ
exiguo animali tãta scĩa ut futura p¬
nunciat. ꝙ magis in eo nicħ ẽ qd̃ tan¬
tam possit hr̃e prudẽtiã. s rede ꝙ ꝑ ĩdul¬
nunus acceꝑit. et .n. si fenũ ds sic uestit¬
ut murem̃ si pascit uolatilia. si parat to
qͥtam subtilr ac docte laxos calses suspẽ¬
dit inforib: sapĩe ñ relinquit immu¬
nem si ip̃e uirtutẽ eqͦ dedit. ⁊ soluit ue

Expanded text:
chinus animal exiguum, vile ac despiabile, maritimum loquor, plerumque index futurae tempestatis, aut tranquillitatis annuntius solet esse navigantibus. culum validusaburram uehit et tamquam ancoram trahit, ne excutiatur strauit. itaque non suis se librat uiribus, sed alieno stabilit et regit pondere. quo indicio nautae uelut signum git, quo doctore percepit? quis ei fuit tanti interpres augurii? Saepe homines confusionem aeris vident, et saepe falluntur, quod plerumque eam sine tempestate discutiat. Echinus non fallitur, echinum sua nequaquam signa praetereunt. Unde exiguo animali tanta scientia, ut futura praenuntiet? Quo magis in eo nihil est, quo tantam possit habere prudentiam, crede quod per indulunus. Etenim si fenum Deus sic vestit, sic pascit volatilia, si parat corquae tam subtiliter ac docte laxos casses suspendit in foribus, sapientiae non reliquit immunem; si ipse virtutem equo dedit, et solvit de
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥdem de mari aqͣ depluta
radiis solis haurit᷑ maricinia¬
tq subtile eius est rapit. De fũde¬
inde qͣnto altius eleuat᷑ tanto mag̃
⁊̃ nubium obumbratõne fiegestit¬
⁊ fit imber. qui ñ solũ t̾renam tẽꝑ¬
et siccitatẽ. s ⁊̃ ieiuna arua fecun¬
dat. Quid enum̾em insulat qͣs ue¬
lud monilia płmq p̃cexit in qͥb hii
quile abdicãt ĩtemꝑancie scłaris il¬
lecebris. fido etinentie ꝓpoĩto eligũt
mũdo lat̾e ⁊ iute hiꝰ declinare dubios
anfractꝰ: mare ẽ gͦ secretũ temꝑan¬
cie excituum ꝯtinencie gͣuitatis sꝰ¬
cessus. portꝰ securitatis tͣnqͥlitas scłi
mundihiꝰ sobrietas. cũ fidelib uiris
atq inuocis itcentłlum deuocionis.
ut cũ undaꝵ leuit̾ alluencium so¬
no certent cantꝰ psallentiũ. plau¬
dant insule tͣnquillo fluctuũ che
ut omnem pellagi pulcritudinẽ
plura aut quid aluid ille ꝯcentut

Expanded text:
idem de mari aqua radiis solis hauritur et quod subtile eius est rapitur: deinde. quanto altius eleuatur tanto magis etiam nubium obumbratione frigescit et fit imber, qui non solum terrenam temperat siccitatem, sed etiam ieiuna arua fecundat. ; Quid enumerem insulas, quas uelut monilia plerumque praetexit, in quibus ii qui se abdicant intemperantiae saecularis illecebris, fido 42 continentiae proposito eligunt mundo latere, et vitae hujus declinare dubios anfractus? Mare est ergo secretum temperantiae, exercitium continentiae, gravitatis secessus, portus securitatis, tranquillitas saeculi, mundi hujus sobrietas, tum fidelibus viris atque devotis incentivum devotionis, ut cum undarum leniter alluentium sono certent cantus psallentium, plaudant insulae tranquillo fluctuum sancut omnem pelagi pulchritudinem plura? Quid aliud ille concentus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fere possumus tẽptam̃ta nescut. fi¬
d̾i ignoranc naufragia. hr̃e pacem
get. tnqͥllitatem maris refundat

Expanded text:
 ferre possumus, tentamenta nescire, fidei ignorare naufragia, habere paceget, tranquillitatem maris refundat
Abbreviated transcription (Latin):
ignui qͦ cur ꝓc̾iore collo utat᷑
impnitu ẽ ut qr est paululũ
o ⁊ magis canorus ꝑ ꝓcera modulus
colla distingũt᷑ ⁊ longiore exc̾citat᷑oc
purior longe resultat Quam dł¬
cis mexiguo cicadaꝵ gutte cantile¬
na quai cantib medio estu arbusta
rumpunt᷑ eo ꝙ magis canore m̾idi¬
anis calorib qͦ puriorẽ aerẽ id tꝑ̃is a
attͣhunt ip̃u eo cantꝰ resonãt clario¬
res. Nec apes ip̃e insuaue quiddã ca¬
nũt. hñt .ni. gͣtam in rauco illo uo
rum sonitu lentius pͥmũ uidemur
imitati quo strepitu ad exitandos
aĩos in uigorẽ nicħ aptius estimat᷑.
et hoc illis gr̃a manet c̃ pulmonẽ res
siquis eas suꝑfundat olco ꝓpere necan¬
tur eo ꝙ obstructis poris aerium spi¬
ram̃ illud haurire ñ possiñtt ꝯtinuo¬
q siquis acetũ hiis suꝑfundãt illico
reui uscũt eo ꝙ uis acceti cito illos

Expanded text:
uoque cur proceriore collo utatur in promptu est; ut quia est paululum r et magis canorus per procera modulus colla distinguitur, et longiore exercitatione purior longe resultat. Quam dulcis etiam in exiguo cicadis gutture cantilena, quarum cantibus medio aestu arbusta rumpuntur, eo quod magis canorae meridianis caloribus, quo puriorem aerem id temporis attrahunt spiritu, eo cantus resonant clariores. Nec apes ipsae insuave quiddam canunt; habent enim gratam in rauco illo vocrum sonitu lentius primum videmur imitari, quo crepitu ad excitandos animos in vigorem nihil aptius aestimatur. Et haec illis gratia manet, cum pulmonem respsi quis eas superfundat oleo, propere necantur; eo quod obstructis poris aerium spiramen illud haurire non possint: continuoque si quis acetum his superfundat, illico reviviscunt, eo quod vis aceti cito illos
Abbreviated transcription (Latin):
ta autem occasione loquendi si delitt̾is sermo ex¬
oritur: uet̾a ꝓferuntur ⁊ noua uolant sũtĩe. uba
resonant ampullosa p̾uenit int̾rogantem nõ
querenti endet. Ip̃e querit ip̃e soluit ⁊ uba collo

Expanded text:
ta autem occasione loquendi, si de litteris sermo exta autem occasione loquendi, si de litteris sermo exoritur, vetera proferuntur, et nova; volant sententiae, verba resonant ampullosa. Praevenit interrogantem, non quaerenti respondet. Ipse quaerit, ipse solvit, et verba collo
Abbreviated transcription (Latin):
cor suum cogitatõnib impleu̾it ꝓpt̾ disciplinam
silencu non inieniens uentꝰ uanitatis. q̃ plenius
egrediatur: Int̾ angustiat faucium ꝑ cachinnos
excutitur. ꝯepe uultum putibimdꝰ apscondit clau¬
dit iabia. ⁊ tentes stͥngri. ridet tamen nolens: i¬
cachumat muit᷑ Cumq os pungnis obstruerit
t postqmuantas cresc̾e ⁊ ue¬
sica groscesereceꝑit. ncc̃e estut ampliorifo¬
ramine iarato sinu uencosital enittet᷑. alioquĩ
rumpetur. Sic monachus inepta redundante le¬
ticia dum risuit signis eam ampbori aꝑire non
sufficit in helyu u̾ba ꝓnimpit. En uent̃ meꝰ qͣi mus¬
tum absq spiraculo ꝙ nouas larginculas dirumpit.
Aut loquetur gͥ aut tumpetur plenus est .n. ꝯmonibꝰ
⁊ coartat eum spt̃ ut̾i sui. Esuriit sitit auditoret qͥ¬
b suas iactuat uamiates: quib om̃e ꝙ sentitef¬
fundat quibus quat⁊ quantꝰ sit in notestat. Imiẽ¬

Expanded text:
cor suum cogitationibus impleverit, propter disciplinam cor suum cogitationibus impleverit, propter disciplinam silentii non inveniens ventus vanitatis qua plenius egrediatur, inter angustias faucium per cachinnos excutitur. Saepe vultum pudibundus abscondit, claudit labia, dentes stringit; ridet non volens, cachinnat invitus. Cumque os pugnis obstruxeritAt postquam vanitas crescere, et vesica grossescere coeperit, necesse est ut ampliori foramine, laxato sinu, ventositas eructetur, alioquin rumpetur. Sic monachus inepta redundante laetitia dum risu, vel signis eam aperire non sufficit, in Heliu verba prorumpit: En venter meus, quasi mustum absque spiraculo, quod novas lagunculas dirumpit . Aut loquetur ergo, aut rumpetur. Plenus est enim sermonibus, et coarctat eum spiritus uteri sui. Esurit et sitit auditores, quibus suas jactitet vanitates, quibus omne quod sentit, effundat: quibus, qualis, et quantus sit, innotescat. Inven
Abbreviated transcription (Latin):
celde cunositas noc in quo alt̾ p̾cetut semꝑ dissi¬
nulet ut dum deuit quod triste putatur᷑ letita
contumet᷑. Sic q fit ut quem sibi uitissim uendi¬
cabant gaudium ⁊ tristiciam sola possid̾e incipiat
iepta leticia. In hac autem inq̃ t̾cium tͥ gͣ dum ꝯsti¬
audies latmantem. indeb̾. putes si accenda aut
sui oblitum aut ablutum a culpis. In signis scurio¬
sitas. In fronte hiuaritas uanitas apparet incessu
puus ad locum. facit ac ꝓmptꝰ inrisu. Cunctis ꝯͥppe
que inse ꝯtentibilia ⁊ iteo tͥstia nou̾at a memoria
raris. bomisq. si qua sentit in se adunatis uel sunla¬
tis ante oculos mentis duni rͥl cogitat ñ quod lib
nei actendit silio iam risum ten̾e. iam mepiam
couectõ t᷑gida uento ꝑuncto q forata exiguo sistn¬
gitur ccepitat̾ dum detumescit acuent᷑ egrediens
non passm essusus: s stͥcum emissus. crebro quot¬
dam ionitꝰ reddit su monachꝰ uͥuanis scurilibus

Expanded text:
ere curiosius notet; in quo alter praecellit, semper dissimulet: ut dum devitat quod triste putatur, laetitia continuetur. Sicque fit ut quem sibi vicissim vindicabant gaudium et tristitia, sola possidere incipiat inepta laetitia. In hac autem, in qua tertium tibi gradum constiaudies, aut lacrymantem videbis. Putes, si attendas, aut sui oblitum, aut ablutum a culpis. In signis scurrilitas, in fronte hilaritas, vanitas apparet in incessu. Pronus ad jocum, facilis ac promptus in risu. Cunctis quippe quae in se contemptibilia, et ideo tristia noverat, a memoria rasis; bonisque, si qua sentit in se, adunatis vel simulatis ante oculos mentis, dum nil cogitat nisi quod libet, nec attendit si licet; jam risum tenere, jam ineptam collecto turgida vento, punctoque perforata exiguo, si stringitur, crepitat dum detumescit; ac ventus egrediens non passim effusus, sed strictim emissus crebros quosdam sonitus reddit: sic monachus, ubi vanis scurrilibusque
Abbreviated transcription (Latin):
l ut scĩam iaccet. edisicare põt s edificare nõ intñ¬
dit. Noncrat te dot̾e nela te dot̾i. ip̃equod nes¬
ct s ut scire scatur quid sit. Quod si de religiõe
agit᷑ statim uisiones ⁊ sompnia proferuntur. De¬
inde laudat ieiuma cõmendat iugilias suꝑ oĩa
oĩones exaltat De paciencia de humilitate aut
de singulis untutib plenissime s uanissime:
disputat ut tu silic si audiẽs dicas quod ex habsĩ¬
dancia cordis os loquitur. Et qr bonuis homo de
bono theranto suo ꝓfert bona: ⁊ ad lubrita smo
comititur. in huis quanto assuecior tanto loqͣcior
inuenitur. dicas si audias riuũ uanitatis fluui¬
um ẽẽ scurilitatis os eiꝰ. na nt seu̾os ꝯuo ⁊ gͣues
animos inleuitatem ꝯatet nsus. ⁊ ut totum ĩbͤ¬
ui toligam. inmultiloqͥo notaiactanciam. n hoc
habes quatu gͣdum ⁊ descͥptum ⁊ uõiatum fu

Expanded text:
edificare intendit. Non curat te docere, vel a te doceri ipse quod nescit; sed ut scire sciatur quod scit. Quod si de religione agitur, statim visiones et somnia proferuntur. Denique laudat jejunia, commendat vigilias, super omnia orationes exaltat; de patientia, de humilitate, et de singulis virtutibus plenissime, sed vanissime disputat: ut tu scilicet, si audieris, dicas, quod ex abundantia cordis os loquitur, et quia bonus homo de bono thesauro suo profert bona . Si ad ludicra sermo convertitur, in his quanto assuetior, tanto loquacior invenitur. Dicas, si audias rivum vanitatis, fluvium esse scurrilitatis os ejus, ita ut severos quoque et graves animos in levitatem concitet risus. Et ut totum in brevi colligam, in multiloquio nota jactantiam. In hoc habes quartum gradum et descriptum, et nominatum. Fu
Abbreviated transcription (Latin):
leta semper appet᷑e ⁊ insticia deuitare. Iuxta
tatem ad animi leuitatem tenege deuenit. cũ
gaudium ꝙ semper appetit frequenti uid inter¬
polari tsticia qmͣ debonis alt̾iꝰ ꝯchit. Inpaciens sue
humiliacõis fugit ad consilium fasse ꝯsolacõnis.
Er illa demq ꝑte q̃ sua sibi ulitas ⁊ aliena extellen¬
cia monstͣcur. resengit curiositatem ut totum se

Expanded text:
eta semper appetere, et tristia devitare, juxta tatem ad animi levitatem devenit, cum gaudium quod semper appetit, frequenti videt interpolari tristitia, quam de bonis alterius contrahit, impatiens suae humiliationis, fugit ad consilium falsae consolationis. Ex illa denique parte, qua sibi sua vilitas, et aliena excellentia monstratur, res
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃i quo te se fateantur apłi. In multis
offendimus om̃s. ⁊ si dix̾imus. qr pecc̃m nõ hemꝰ
ip̃i nos seducimus. Set non continuo ut aliꝙͥ
lesur. Siquis peccau̾it inquiens aduocatum
est ꝓpiciacio ꝓ pectatis nr̃is. Demq ꝓpħ̃a de ip̃o¬

Expanded text:
cum ipsi quoque de se fateantur Apostoli, In multis cum ipsi quoque de se fateantur Apostoli, In multis offendimus omnes ; et, Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus . Sed non continuo ut aliquiletur, Si quis peccaverit, inquiens, advocatum est propitiatio pro peccatis n
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ⁊ infume ꝓrsus uoluntatis iudicium::
libent̃ obedire nͥ cum audire contig̾it ꝙ forteli¬
buent. aut cum nõ ałr lic̾e seu expedire mõstͣnit
satis ĩmo nimis molesta huiꝰtemodi obedien¬
cia. non plane her inla que ex regula tͣditur obe¬
diencia sint mora. Disputare ꝑfc̃o hoc in astu¬
cia cordis: nõ in auditu aurii obedire. Isnꝰmodigͦ
canialem aĩam non modo pͥmi: s ⁊̃ oppͥmĩ põ¬
d̾e presumpte ꝑfcc̃onis nec̃ces: qr non potest por¬
tu tenoris ẽẽ carnalem uenundatum subpect̾ato:
U̾m aute hoc proiidisse debueras quo curris hiꝰ
euugelice non prius iac̾es fundamenta qmͣ se¬
tens computares non hẽres sumptus ad ꝑficiend̃
Nunc aquid restat nͥ ut aut correptus obedias
seniorib. aut confusus audias ab illusorib. hec
uenitur ai non uel minimũ aliꝙ int̾dum
sumpiatur de tam multis ac minimis minu¬
tis que passim uel a negligentib p̃poĩtis imꝑ¬
antur: Iliuime quid̾ ꝙ cuiꝙͣ hoc ego ded̾im:

Expanded text:
cordis, et infirmae prorsus voluntatis indicium est, libenter obedire, nisi cum audire contigerit quod forte libuerit, aut quod non aliter licere seu expedire monstraversatis, imo nimis molesta est hujuscemodi obedientia. Non plane haec illa est quae ex Regula traditur, « Obedientia sine mora. » Disputare profecto hoc est in astu cordis, non in auditu auris obedire. Istiusmodi ergo carnalem animam non modo premi, sed etiam opprimi pondere praesumptae perfectionis necesse est: quia non potest portu te noris esse carnalem, venumdatum sub peccato . Verum hoc ante praevidisse debueras, quo turris hujus evangelicae non prius jaceres fundamentum, quam sedens computares, si haberes sumptus ad perficiendum. Nunc autem quid restat, nisi ut aut correctus obedias senioribus, aut confusus audias ab illusoribus: Hicvenitur, cui non vel minimum aliquid interdum subripiatur de tam multis ac minutis, quae passim vel a negligentibus praepositis imperantur! Minime quidem cuiquam hoc ego dedorim,
Abbreviated transcription (Latin):
tintte abinuicem sentencie inuemutur: alia
te leuorib alia de gͣmorib inscͥpta culpisi
Quid autem leuior culpa: ñ leuior inobedĩa.
gressio leluora scõm regulam ꝑit ⁊ pecrata: ⁊
tamen in dm̃n nchiominꝰ p̃uaricacõfit: Quoci¬
ens abbatit iussio precitur. Si quidem ⁊ ex ore
ip̃o d̾i non eqͣlia sunt promulgata. ⁊ iõ non eqͦ
denda ei proculdubio. quod ip̃e ꝑib pͥmum ⁊
maxͥmum mandatum. ⁊ alia hiis que alibi
discernens qui solu̾it inꝙͥ unm de hus mimi¬
mis meis mandatis. Qũid gͦ : audimꝰ exregła
gͣmores ⁊ leuiores culpas. legimus ⁊ in euͣglo

Expanded text:
entiae inveniuntur, alia de levioribus, 512 alia de gravioribus inscripta culpis? Quid est autem levior culpa, nisi levior inobedientigressio leviora secundum Regulam parit et peccata; et tamen in Deum nihilominus praevaricatio fit, quoties abbatis jussio praeteritur: siquidem et ex ore ipso Dei non aequalia sunt promulgata, et ideo non aebenda est ei procul dubio, quod ipse perhibet primum et maximum mandatum : alia his quae alibi discernens, Qui solverit, inquit, unum de his minimis mandatis . Quid ergo? Audivimus ex Regula graviores et leviores
Abbreviated transcription (Latin):
lisq obediens ⁊ minima non compñe ⁊ maxͥ¬
me curare que max̾ͥma sũt. Intimo qͣdam de¬
noti scint̾i aĩq sapere discͥnens quib deman¬
datis ei qui p̾est suis quodãmodo fr̃is R̾ndeat.
cum ꝓpła: bu mandasti mandata. tu.cꝰ. niiiᷤ.¬

Expanded text:
lisque obediens et minima non contemnere, et maxime curare quae maxima sunt, intimo quodam devoti sincerique animi sapore discernens, quibus de mandatis ei qui praeest, suis quodammodo factis respondeat cum propheta: Tu mandasti mandata tua c
Abbreviated transcription (Latin):
tas. eiꝰ gͣmor formidetur offencio. ac maioris cĩq
mandati cransgreslio dampnabilior estimetur.
Meluis est siquid obedire do qmͣ hominib ⁊ in
ip̃is: melius magr̃is qmͣ condiscipulis. porro ĩ
magr̃is: melius ur̃is qmͣ exͣneis. Quib autem
meliꝰ constat obedire. ip̃it proculdubio ⁊ non obe¬
dire detestabiliꝰ: ⁊ demandatis similiter. Maio¬
rib quippe maior. minorib minor. oꝑa nr̃a ⁊
cura debetur de quorum ⁊̃ contemptu uixͣ eand̾
consid̾ acõm. gͣmor leuior ue offensa ꝯͣhitur.
Porro maiora minoraq maudata dixim. Cet ꝙ¬

Expanded text:
tas, ejus gravior formidetur offensio, ac majoris cujusque mandati transgressio, damnabilior aestimetur. Melius siquidem est obedire Deo, quam hominibus; et in ipsis melius magistris, quam condiscipulis; porro in magistris, melius nostris, quam extraneis. Quibus autem melius constat obedire, ipsis procul dubio et non obedire detestabilius est. 14. Et de mandatis similiter. Majoribus quippe major, minoribus minor opera nostra et cura debetur: de quorum etiam contemptu, juxta eamdem considerationem, gravior leviorve offensa contrahitur. Porro majora minoraque mandata dixerim, se