comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid agere. presens exemplum ostendit cum
subditur. fuit quidam iuuenis monachus. qͥ
cum uidisset quoscdam senes iter agentes. ostẽ¬
tacionis causa iuissit onagros uenire. ut porta¬
rent eos donec uenirent ad se. Illi autem seneᷤ
indicauerunt hoc beato antomo. Q dixit ab¬
bas antomius. Hidetur mͥ monachus iste sumni¬
lis esse naui. omnib bonis onerate. de qua incer¬
tum esd utrum ꝑuenire possit ad portum an
non. Ec modicum post subito abbas anconius
flere cepit et capillos sibi trabere. Qđ cũ uidis
Q responlit. Magna ecclesie columpna cecidit
modo. Dicebat autem hoc de illo uiuene mo¬
nacho. Ite inquit fratres ad eum: & uilete qͥd
agat. P rexerunt ergo discipuli euis et inuenerue
monachum illum sedentem et flentem peccatum
qđ fecit. Nidens autem discipulos senis ait eis. Di¬
cite seni ut roget deum decem tantum dierũ da¬
ri michi inducias. Qui intra quinq dies mortuus

Expanded text:
aliquid agere, praesens exemplum ostendit, cum aliquid agere, praesens exemplum ostendit, cum subditur: Fuit quidam juvenis monachus, qui cum vidisset quosdam senes iter agentes, ostentationis causa jussit onagris venire, ut portarent eos, donec pervenirent ad se. Illi autem senes indicaverunt hoc beato Antonio. Et dixit abbas Antonius: Videtur mihi monachus iste similis esse navi omnibus bonis oneratae, de qua incertum est utrum pervenire possit ad portum an non. Et modicum post subito abbas Antonius flere coepit, et capillos sibi trahere et lugere. QuoEt respondit: Magna Ecclesiae columna cecidit modo. Dicebat autem hoc de illo juvene monacho. Ite, inquit, fratres, ad eum, et videte quid agat. Perrexerunt ergo discipuli ejus, et invenerunt monachum illum sedentem et flentem peccatum quod fecit. Videns autem discipulos senis, ait eis: Dicite seni ut roget Deum, decem tantum dierum dari mihi inducias. Qui intra quinque dies mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
miracula a solitariis non sunt faciãt. Lxuii.¬
querenda ꝓpter ostentacionem  uanam głam.
Nam quisquis signorum cł mirabilium indiciis
uult ꝓbari. non potest ꝓbus uideri. quia ipse do¬
minus &e saluator noster non cdixit ex signis et
iudicii remuneraturum seꝓmictit eos qui si¬
gna et ꝓcligia faciunt. sed eos qui p̃ceptis sius
obediunt. dicens ad eos. Uenite benedicti pa¬
tris mei ꝑcipite regnum. Et cetera. Sed et be¬
atos non clicit eos qui signa cẽ mirabilia fece¬
runt. seo humiles spiritu. mansuetos. lugẽ¬
tes. & huiuscemodi opera exequentes. Nusquã
insignorum opere beatitudo ponitur. s uex¬
pletione manclatorum dei. Hita enĩ bona. atq
actus ꝓbi. etiam sine signis & mirabilibus.
merẽtur coronam. Iniqua autem conuersacio
etiam si signa & ꝓdigia fecerit. supplicia ñ eua¬
dit. et ideo suꝑfluo hec queruntur. immo et pe¬
riculose. ꝑ ostentacionem uero faciant nil soli¬
tarii. Nam quantum malum sit ꝑ ostentacionẽ

Expanded text:
miracula a solitariis non sunt quaerenda, propter ostentationem et vanam gloriam. Nam quisquis signorum et mirabilium indiciis vult probari, non potest probus videri. Quia ipse Dominus et Salvator non dixit: Ex signis et judicii remuneraturum se promittit eos qui signa et prodigia faciunt, sed eos qui praeceptis suis obediunt, dicens ad eos: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, etc. Sed et beatos non dicit eos qui signa et mirabilia fecerunt, sed humiles spiritu, mansuetos, lugentes et hujuscemodi opera exsequentes. Nusquam in signorum opere beatitudo ponitur, sed in expletione mandatorum Dei. Vita enim bona, atque actus probi, etiam sine signis et mirabilibus merentur coronam; iniqua autem conversatio, etiamsi signa et prodigia fecerit, supplicia non evadit. Et ideo superflue haec quaeruntur, imo et periculose. Per ostentationem vero nihil faciant solitarii. Nam quantum malum sit per ostentationem
Abbreviated transcription (Latin):
necesso ẽ cum ceteris consiliũ habere. quomͦ corii¬
gaturꝰ his qui peccauit. tunc possumꝰ ipsius pec¬
cata in mediũ adducere ⁊ publicare absꝙ decc̃¬
tione. & tursũ si quando necesso ẽ p̃uenire et
commonere aliquẽ. ne forte incurtat in consortio
uel societate aliciuiꝰ mali hominis. tunc etiaro
possumꝰ sinc detractione illiꝰ peccata manifesta¬
re. Quod ⁊ ipm̃ apłm fecisse inuenimꝰ dum dicit
at timotheum. Alexander erariꝰ multa mala mͥ
ostendit. quem tu quoꝙ deuita ualde restint
sermonib meis. redoet illi ds̃ scdm oꝑa sua
mala. Pret᷑ huiꝰ modi aut̃ necessitates. quicũꝙ
dicit aliquid adu̾sus alium. ut uel derogit ei.
uel obtrectet. illuo ẽ detrahere: etiã siuideant᷑
b prauis hominib sine culpa detrahantur.
quia in consolatione nrã sua dñs obprobͥa ad du¬
cere dignatus ẽ dicens. Si patrẽ familias beclre¬

Expanded text:
necesse est cum caeteris consilium habere quomodo corrinecesse est cum caeteris consilium habere quomodo corrigitur is qui peccavit, tunc possumus ipsius peccata in medium adducere et publicare absque detractione. Et rursum, si quando necesse est praevenire et commonere aliquem, ne forte incurrat in consortio vel societate alicujus mali hominis, tunc etiam possumus sine detractione illius peccata manifestare. Quod et ipsum Apostolum fecisse invenimus, dum dicit ad Timotheum: Alexander aerarius multa mala mihi ostendit, quem tu quoque devita: valde enim restitit sermonibus meis. Reddet illi Deus secundum opera sua mala . Praeter hujusmodi autem necessitates quicunque dixit aliquid adversus alium, ut vel deroget ei, vel obtrectet, illud est, detrahere, etiamsi videanturibus pravis hominibus sine culpa detrahantur; quia in consolatione nostra, sua Dominus opprobria adducere dignatus est, dicens: Si patremfamilias Beelze
Abbreviated transcription (Latin):
tariis. monente beato iacobo apło. Nolite inqͥt
detrabere alt̾utrum fr̃s mei. quia qui detͣhit
frĩ. aut qui uidicat frẽm suũ detrahit legi. et ui¬
dicat legem: hinc salomon ait. Remoue a te os
prauum. ⁊ detrahentia labia procul sint ate.
& iterũ. Cum detractorib ne cõmiscearis. qm̃
repente consurget ꝑpitio eoꝵ. hinc ieronimus
ait. Caue ne linguam aut aures habeas pru¬
rientes. Id c̃ ne ipse detrahas. aut alios detrahen¬
tes audias. quia qui detrahit. et qui detrabentẽ
libent᷑ audit. utrisq unum crimenẽ. hinc ysi¬
douis ait. Ne detrahas peccanti. s. contolerde qd̾
in alis detrahił inte polus ꝑtunesce. hinc enam
inuitas patrum dr̾. Melius ẽ inquit cotidie
carnem comedere et uinum bibere. quam la ce¬
rare carnes fcm̃ in obtrectatione. Deniꝙ ut ait
sc̃s basyliꝰ dnob modis possumꝰ sine detractione
alioꝵ percata dicere uel retractare. Io ẽ si quando

Expanded text:
tariis, monente beato Jacobo apostolo: Nolite, inquit, tariis, monente beato Jacobo apostolo: Nolite, inquit, detrahere alterutrum, fratres mei, quia qui detrahit fratri, aut qui judicat fratrem suum, detrahit legi et judicat legem . Hinc Salomon ait: Remove a te os pravum, et detrahentia labia procul sint a te . Et iterum: Cum detractoribus non commiscearis, quoniam repente consurget perditio eorum . Hinc Hieronymus ait: Cave ne linguam aut aures habeas prurientes, id est, non ipse detrahas, aut alios detrahentes audias; quia qui detrahit, et qui detrahentem libenter audit, utrisque unum crimen est. Hinc Isidorus ait: Ne detrahas peccanti, sed condole; et quod in alio detrahis in te potius pertimesce. Hinc etiam in Vitis Patrum dicitur: Melius est, inquit, quotidie carnem comedere et vinum bibere, quam lacerare carnes fratrum in obtrectatione. Denique, ut ait sanctus Basilius, duobus modis possumus sine detractione aliorum peccata dicere, vel retractare. Id est, si quando
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dicebat de illo qui sine utilitate audienti¬
um nunqͣm loquit᷑. Ille enim bene taciturnita¬
tem custodit. qui usꝙ ad int̾rogationẽ non loqui¬
tur. Qua ꝓpt̾ solitariꝰ modum loquendi ñ tran¬
seat. Maneat in u̾bo eus mensura. in sermone
statera. Semꝑ uerba eus sint moderata. ⁊ plus
diligat semꝑ audire quam loqui. et ne prius
respondeat uerbum quã aucliat. Unde scͥptum ẽ.
qui ante respondet quam audiat. stultũ se cẽ
demonstrat. Nam loqui et docere ut ait sc̃o
benedictus. magistrũ condecet: tacere et audi¬
re discipłm comuenit. & si qua sunt requiren¬
da. a magistro eum omni humilitate ⁊ subiectio¬
ne reuerentie requirant᷑. Sourtilitates uͦ uel
u̾ba ocioia. ⁊ risum mouentia. et̾na clausura in
omnib locis cdampnamꝰ. ⁊ ad talia eloquia disci¬
dicat. quia non ẽ detrahere uerum dicere:
tam̃ cauenda ẽ omnt modis detractio asoli¬

Expanded text:
autem dicebat de illo qui sine utilitate audientiautem dicebat de illo qui sine utilitate audientium nunquam loquitur. Ille enim bene taciturnitatem custodit, qui usque ad interrogationem non loquitur. Quapropter solitarius modum loquendi non transeat; maneat in verbo ejus mensura, in sermone statera. Semper verbo ejus sint moderata, et plus diligat semper audire quam loqui; et ne prius respondeat verbum quam audiat. Unde scriptum est: Qui ante respondet quam audiat, stultum se esse demonstrat . Nam loqui et docere, ut ait sanctus Benedictus, magistrum condecet, tacere et audire discipulo convenit. Et si qua sunt requirenda a magistro, cum omni humilitate et subjectione reverentiae requirantur. Scurrilitates vero, vel verba otiosa et risum moventia, aeterna clausura in omnibus locis damnamus, et ad talia eloquia discidicat quia non est detrahere verum dicere, tamen cavenda est omnimodis detractio a soli
Abbreviated transcription (Latin):
uaniloqͥum. nec in multiloqͥum ꝓcacit᷑ fluit.
Le gͦ minaliloqͥum labatur lingua. ponat unꝰ¬
quisq nrm ori suo custodiam. et diligenter
Disꝑdat inquit dñs uniu̾sa labia tolosa: lingͣm
magnilocam. Quid enã de multiloquio salomõ
dicat. audiamꝰ. In multilo quio inquit. non ef¬
fugies peccatũ. & qui multis utitur u̾bis. ledit
animã suam. hinc iteꝵ propħa ait. Si quis
uult ueram et ꝑpetuam habere uitã. ⁊ cupit
dies uidere bonos. coherceat linguã suam ama¬
lo. et labra eius ne loquantur dolum. huic apo¬
stolꝰ ait. Si quis putat se religiosum eẽ. non
refrenans lngir in suam. s seclucens cor suum:
huiꝰuana ẽ religio. Hinc beatus ambrosiꝰ ait. est
homo qui silentiũ quidẽ affectat: s cor eiꝰ multũ
se condempnat. Iste talis multum loquit᷑. & ẽ
alius qui amane usꝙ ad uesꝑam loquitur: et
cum discretione silentiũ magnum custodit. hoc

Expanded text:
vaniloquium, nec in multiloquium procaciter fluit. vaniloquium, nec in multiloquium procaciter fluit. Ne ergo in maliloquium labatur lingua, ponat unusquisque nostrum ori suo custodiam, et diligenter a: Disperdat, inquit, Dominus universa labia dolosa, et linguam magniloquam . Quid etiam de multiloquio Salomon dicat, audiamus: In multiloquio, inquit, non effugies peccatum; et qui multis utitur verbis, laedit animam suam . Hinc iterum Propheta: Si quis vult veram et perpetuam habere vitam, et cupit dies videre bonos, coerceat linguam suam a malo; et labia ejus ne loquantur dolum . Hinc Apostolus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc beatus Ambrosius ait: Est homo qui silentium quidem affectat, sed cor ejus multum se condemnat: iste talis multum loquitur; et est alius qui a mane usque ad vesperam loquitur, et cum discretione, silentium magnum custodit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
to itinere non refugiant. Lxi. ut solitarii taci¬
uirtus ẽ humilitatis. ⁊ indiciũ grauitatis
nutrix uirtutum. et custos animarũ. hinic sa¬
lomon ait. Qui custodit os suum. ⁊ linguã su¬
am: custodit abangustiis animã suam. Quãto
gͥ quisꝙ sub silentio depͥmit se: tanto compunc¬
tionis aciem in celo figit. & quanto taciturni¬
tatis freno constringit lingani. tanto ad celesti¬
a erigit mentẽ suam. Ideoq solitarius cacitur¬
nitatem diligat. et a malo ac prauo uł omni
stultiloqͥo linguã suam cohercent. dicat ꝙ cũ
propħa. Dixi custodiã uias meas: ut non delĩ¬
quam in lingua mea. & iterũ. Posui ori meo
cus: odiam. & rursũ. Obmutui. ⁊ humiliatꝰ
sum. ⁊ silui abonis. Ille enĩ bene uias suas. id
ẽ actus uite sue custodit. qui in lingua mini¬
me offendit. Ille etiã bene ori suo custodiam
ponit. cuiꝰ lingua nec in mali loquiũ. nec in

Expanded text:
to itinere non refugiant. CAPUT LXI. De tacto itinere non refugiant. CAPUT LXI. De tacvirtus est humilitatis et indicium gravitatis, nutrix virtutum et custos animarum. Hinc Salomon ait: Qui custodit os suum et linguam suam, custodit ab angustiis animam suam . Quanto igitur quisque sub silentio deprimit se, tanto compunctionis aciem in coelo figit; et quanto taciturnitatis freno constringit linguam, tanto ad coelestia erigit mentem suam. Ideoque solitarius taciturnitatem diligat, et a malo ac pravo, vel omni stultiloquio linguam suam coerceat dicatque cum Propheta: Dixi, Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea . Et iterum: Posui ori meo custodiam . Et rursum: Obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis . Ille enim bene vias suas, id est actus vitae suae, custodit, qui in lingua minime offendit. Ille etiam bene ori suo custodiam ponit, cujus lingua nec in maliloquium, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
paruo tempore corruet. Pretea quoꝙ suꝑuenit
quidam uenationẽ faciens in silua agrestium
animaliũ. et uidit abbatem antonium gauden¬
tem cum fr̃ib et displicuit ei: uolens aut̃ ei senexos¬
tendere quia oportet aliqnͣto condescendere frib di¬
xit ei. Sone queso sagutam in arcutuo. et trahe.
& fecit sic. & dixit iterũ. Trabe. & traxit. Trahe
adhut. & traxit. Dixit ei uenator. Si supͣ men¬
suram traxero. frangitur arcus. Dixit ei albas
autonius. Ita est et in oꝑib dei. Si plus amen¬
sura tendimus. fr̃s cito deficient. Expedit gͦ
uel ad momentũ relaxare rigorem eoꝵ. Hec au¬
diens uenator compunctꝰ ẽ. et multũ profici¬
ens in sermone senis discessit. & fr̃s confirura¬
ti tum reu̾si sunt ad locum siñ. Hec gͦ aliaꝙ
testimonia discretionis consideranda sunt a so¬
litariis. & sic omnia temꝑent. atꝙ discerne̾nt.
ut ipsi nimis fatigati non deficrant. et aliĩ acep¬

Expanded text:
parvo tempore corruet. Praeterea quoque supervenit parvo tempore corruet. Praeterea quoque supervenit quidam venationem faciens in silva agrestium animalium, et vidit abbatem Antonium gaudentem cum fratribus, et displicuit ei. Volens autem ei senex ostendere quia oportet aliquando condescendere fratribus, dixit ei: Pone, quaeso, sagittam in arcu tuo, et trahe. Et fecit sic. Et dixit iterum: Trahe; et traxit. Trahe adhuc; et traxit. Dixit ei venator: Si super mensuram traxero, frangetur arcus. Dixit ei abbas Antonius: Ita est in operibus Dei; si plus a mensura tendimus, fratres cito deficient. Expedit ergo vel ad momentum relaxare rigorem eorum. Haec audiens venator compunctus est; et multum proficiens in sermone senis discessit: et fratres confirmati tum reversi sunt ad locum suum. Haec ergo aliaque testimonia discretionis consideranda sunt a solitariis; et sic omnia temperent atque discernant, ut ipsi nimis fatigati non deficiant, et alii a coep
Abbreviated transcription (Latin):
s in his omnib exemplũ patientie reliquit.
propħa. mansueti hereditabt̃ terrã. et delec¬
tabuntur in multitudine pacis. Quisquis gͥ
lenis mitis ⁊ patiens ẽ: dei filii unitator ẽ. & qͥs¬
quis amplectit᷑ pacemin mentis sue hospicio:
et in paceꝰ requiescere consueuit .Lx. Qualiter
namꝙ ẽ mat᷑ omnuim uͥtutum. et ideo
in omnib tam spũalib quam corporalib oꝑib.
tenenda ẽ a solitariis temꝑantia discretionis.
ne suꝑflue laborantum crda parit᷑ et corpora
deficiant. Si lic omiis couim acio cempetur:
quatinꝰ a lacri animo plus se adhuc cupiant in
bonis oꝑib exerceri. Siue enim sint uigłie. siue
ieuinia. siue abstinentia. et cet̾a his summilia sic tem¬
pẽtur. ut nec animi uirtus succumbat. nec cor¬
poris fortitudo lassescat. Unde qͥdam patrum di¬
cebat. Corpus sic ẽ fragile sicut uestimentum. Si
diligent᷑ tractabimus illud. stabit. Sin aut̃. in

Expanded text:
Sed in his omnibus exemplum patientiae nobis reliquit. Sed in his omnibus exemplum patientiae nobis reliquit. Propheta: Mansueti haereditabunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis . Quisquis igitur lenis, mitis et patiens est, Dei filii imitator est. Et quisquis amplectitur pacem in mentis suae hospitio, est et in pace requiescere consuevit. CAPUT LX. De namque est mater omnium virtutum, et ideo in omnibus tam spiritualibus quam corporalibus operibus tenenda est a solitariis temperantia discretionis, ne superflue laborantes corde pariter et corpore deficiant. Sed sic omnis eorum actio temperetur, quatenus alacri animo plus se adhuc cupiant in bonis operibus exercere. Sive enim sint vigiliae, sive jejunia, sive abstinentia, et caetera his similia, sic temperentur, ut nec animi virtus succumbat, nec corporis fortitudo lassescat. Unde quidam Patrum dicebat: Corpus nostrum sic est fragile sicut vestimentum. Si diligenter tractabimus illud, stabit; sin autem, in
Abbreviated transcription (Latin):
bat eum. s extorquebat sibi plus solito manib
oꝑari dicens. Credo opus habet fur ille. Astrin¬
gebat aut̃ uentrem suum. et cum indigentia mã¬
ducabat panem. Cum aut̃ mori cepisset senex ille.
curuinsteterunt eum fr̃. & respiciens in eum qͥ
surabatur. dixit ei. Iunge te huc ad me. ee tenu¬
it manus eius. et osculatus ẽ cas dicens. Grãs ago
istis manib frat᷑. quia ꝓpter istas uado ad regnũ
celorum. Ille aut̃ compunctus. et penitentiam
agens. factus ẽ etiã ipse probatꝰ monachus. ex¬
empla sumens de actib magni illius senis. Ual¬
de enim laudabilis ẽ patientia huiꝰ sci monachr
s ualde laudabilior ẽ patientia xp̃i. Senex iste
rapientem frẽm uidit. et tacuit. X p̃c uͦ obpro¬
bria contumelias. irrisiones. alapas. sputa. fla¬
gella spineam coronã crucem ꝙ sustinuit. ⁊
nec contumeliosũ cinqͣm u̾bum respondit. Iste
enim raptore̾s manas deosculans grãs egit. xͦ

Expanded text:
bat eum; sed extorquebat sibi plus solito manibus bat eum; sed extorquebat sibi plus solito manibus operari, dicens: Credo, opus habet ille. Astringebat autem ventrem suum, et cum indigentia manducabat panem. Cum autem mori coepisset senex ille, circumsteterunt eum fratres, et respiciens in eum qui furabatur, dixit ei: Junge te huc ad me; et tenuit manus ejus, et osculatus est eas, dicens: Gratias ago istis manibus, frater, quia propter istas vado ad regnum coelorum. Ille autem, compunctus et poenitentiam agens, factus est etiam ipse probatus monachus, exempla sumens de actibus magni illius senis. Valde enim laudabilis est patientia ejus sancti monachi, sed valde laudabilior est patientia Christi. Senex iste rapientem fratrem vidit et tacuit; Christus vero opprobria, contumelias, irrisiones, alapas, sputa, flagella, spineam coronam crucemque sustinuit, et nec contumeliosum cuiquam verbum respondit. Iste enim raptoris manus deosculans gratias egit; C
Abbreviated transcription (Latin):
temptantur a do ꝑ flagella. alio modo a cdia¬
bolo ꝑ illusiones. ⁊ diu̾sas machinationes. Tet¬
cio modo temptant᷑ a ꝑterimo ꝑ dampua et
concumelias. ac ꝑsequutiones. S ille beatus
ẽ. qui hec omnia patient᷑ tulerit. De taliemũ
uiro dicit scaptura. Deatus rir q̃ ui susfert
temptacionẽ et cefa. Sine ferto ant̃ mary tes c̃e
possumus. si patientiam ueracit᷑ in animo serua¬
mus. Tanto enim quisꝙ minus ostendit᷑ coctus.
quantominꝰ conuincitur patiens. Undde ꝑsalo¬
monem dicit᷑. Doctrina uiri. ꝑ patientiã noscit᷑.
Suꝑ omĩa aut̃ contumelias detrabentium pati¬
entia suꝑemus. Sagittas contumelie. patien¬
tie clypeo frangamus. Contra lingue gladium.
patientie scutum prebeamus.  si quis nobis
intulerit mala. nequaqͣm irascamur contra
illum. s potius doleamus pro illo. quia ds̃ illi irasci¬
tur. Uideamus aut̃ quantã patientiam iste sc̃s se¬

Expanded text:
tentantur a Deo per flagella; alio modo a diatentantur a Deo per flagella; alio modo a diabolo per illusiones et diversas machinationes; tertio modo tentantur a proximo per damna, et contumelias ac persecutiones. Sed ille beatus est qui haec omnia patienter tulerit; de tali enim viro dicit Scriptura: Beatus vir qui suffert tentationem, etc. . Sine ferro autem martyres esse possumus, si patientiam veraciter in animo servamus. Tanto enim quisque minus ostenditur doctus, quanto minus convincitur patiens. Unde per Salomonem dicitur: Doctrina viri per patientiam noscitur Super omnia autem contumelias detrahentium patientia superemus; sagittas contumeliae patientiae clypeo frangamus; contra linguae gladium patientiae scutum praebeamus. Et si quis nobis intulerit mala, nequaquam irascamur contra illum; sed potius doleamus pro illo, quia Deus illi irascitur. Videamus autem quantam patientiam iste sanctus se
Abbreviated transcription (Latin):
enim uera ẽ. in presenti inuirias fortiter
sustinere. et in futuro uindictam non quebere.
s ex corte ei qui mala irrogat ignoscete. Nam
sunt nonnulli qui iõꝑ aliquot spaciũ temporis
paticat᷑ suffetunt inuitim: ut subsequent᷑ fa¬
cilius iundicare se queant. Isti tales ueram
non habent patientiam. Ille enim uere paci¬
ens est: qui et ipm̃ amat quem portat. Nam
tolerare et odisse non ẽ uirtus mansuctudinp.
s uelamentum fuioris. In patientia enĩ. que¬
reada ẽ uttus mansuetudinis. ⁊ ignoscondi
facultas. non undicanti oportunitas. Si cut
enim patient᷑ susserre debemus iniurias ab
aliis in nos illatas. ita ⁊ ttibulationes infirmi¬
tatum que nos eueniunt ꝑatient̃ sufferre
necesse ẽ. Probabit᷑ enim homo flagellis dei
quo animo benefaciat. uelqua fortinuidine
temptationes sibi suꝑuemientes sufferat.
Unte ait apłs. T̃ emptit enĩ uos dõ: ut sciat
si cliligatis eum. Trib enim modis solent de¬
cidece temptationes dei seruis. Uno modo

Expanded text:
enim vera est, in praesenti injurias fortiter sustinere, et in futuro vindictam non quaerere, sed ex corde ei qui mala irrogat ignoscere. Nam sunt nonnulli qui ideo per aliquod spatium temporis patienter sufferunt injuriam, ut subsequenter facilius vindicare se queant: isti tales veram non habent patientiam. Ille enim vere patiens est, qui et ipsum amat quem portat: nam tolerare et odisse non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. In patientia enim quaerenda est virtus mansuetudinis et ignoscendi facultas, non vindicandi opportunitas. Sicut enim patienter sufferre debemus injurias ab aliis in nos illatas, ita et tribulationes infirmitatum quae nobis eveniunt patienter sufferre necesse est. Probabitur enim homo flagellis Dei, quo animo bene faciat, et qua fortitudine tentationes sibi supervenientes sufferat. Unde ait Apostolus: Tentat enim vos Deus, ut sciat si diligatis eum . Tribus enim modis solent accidere tentationes Dei servis. Uno modo
Abbreviated transcription (Latin):
montem Eoxit eiabas antoniris. Beneue¬
nisti lucifet᷑: qui mane oritis. & dixit ei albas
hylarion. Paxtibi columina lucii. que sustines
orbem tectarum. Oixit quidam albas quis
Mabitaneat in heremo quadraginta auiuilso¬
litarius quidam. qui int̃togatus .i albitat
iohanne respondit. Qma exquo ecpi solitati
ee. munquam me indit sil manducanitem. Res.¬

Expanded text:
montem, et dixit ei abbas Antonius: Bene vemontem, et dixit ei abbas Antonius: Bene venisti, lucifer, qui mane oriris. Et dixit ei abbas Hilarion: Pax tibi, columna lucis, quae sustines orbem terrarum. Dixit quidam abbas quod habitaverit in eremo quadraginta annis solitarius quidam; qui interrogatus a Joanne abbate, respondit: Quia ex quo coepi solitarius esse, nunquam me vidit sol manducan
Abbreviated transcription (Latin):
do manꝰ alius ad cuncta discuttendo pes. amis
precapti uocem intelligrato auirro. ale maloe¬
rum fecorem boncrum ꝙ flagrantram disceb¬
nendo naris ẽ. Qui enim corpoealium more m̃¬
brorum. dum incissim sibi accepta osficiaim¬
pendunt. nnum de semet ip̃is oranib corpꝰ tes¬
diuit. Miro consilio actor ac chispositor ñ. hinc
ista largitur: que alii denegat. ali lres denegat
qc isti latgitur. Mensutas itaꝙ sibi positas
epreii nititur: quisqus posse ꝑlusqnam
a ccrꝑit cosia urꝰ. unud qusꝙ fidelium eiu
fortasse tantũ modo datum ẽ ꝑreceptorue
orrulta dissetere: si temptat etiam miraculiꝰ
choniscars. aut is quem suꝑne urcrii no¬
na ad sola miracła roborant. etram diuine
legis pandere occulta contendat. in p̃cipri
pedem portigit. quia mer. Arraꝵ suaꝵ lirai¬
peramon attendit. Dicebant dea lbate hor
quia neq mentitus ẽ unquam nec mrauit
neq malcaitit hoĩem. neq si necesse ñ fuolt
rion de palesti ad albatem antonim aei

Expanded text:
do, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo, auris, alius malorum fetorem, bonorumque fragrantiam discernendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur. Mensuras itaque sibi positas egredi nititur, quisquis posse plus quam acceperit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. Dicebant de abbate Hor quod neque mentitus est unquam, neque juravit, neque maledixit hominem, neque si necesse non fuitrion, de Palaestina ad abbatem Antonium in
Abbreviated transcription (Latin):
moriam legentis obturat. Quod sibreuis sit sub¬
motoq libro sententia retractetur. in animo.
tunc sine labore legitur. ⁊ ea que lecta sunt re¬
colendo memona minune excedunt. Accepta¬
bibor sensib est lectio tacita quam aꝑta. Ampliꝰ
enim intelletꝰ instruitur. quando uox legentis
quiescit. ⁊ sub silentio lingua mouetur. Nam
clare legendo ⁊ corpus lassatur. ⁊ uocis a cumen
obtunditur. dixit albas pelaguis. O portet aĩam
re fideliter que nescit: aut docere manifeste que
nonit. Si autem utrumꝙ cum possit. nõ uult:
in sante morbolaborat. Inicium enĩ recedendi a

Expanded text:
moriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. Dixit abbas Pelagius: Oportet animamre fideliter quae nescit, aut docere manifeste quae novit. » Si autem utrumque cum possit non vult, insaniae morbo laborat. Initium enim recedendi a
Abbreviated transcription (Latin):
int̃rogauit albatem pastorem dictus. Quo¬
mͣ oportet monachũ sedere incella:  respon¬
dit ei sener. Quantũ ad id quod ĩ manifesto ẽ
hoc ẽ tectum. ut faciat opus manuũ ⁊ semel
comedat. ⁊ saceat ⁊ meditetur. Occulte eñ
proficere in cella. hocẽ ut redarguat scinet¬
collatio maiorem intelligentiã prebet. Melius ẽ
enum conferre. quam legere. Collatio. docibilitatem
facit. Nam ꝓpositis int̃rogationib cunctanio rerum
excluditur. ⁊ sepe obicctationib latens ueritas appro¬
batur. Quod enĩ obscurum ẽ aut dubiũ conferen¬
do cito ꝑspicitur. Sicut instruere sol et collatio:
ita contentio destruit. hec enim relicto sensu ue¬
titatis lites generat: ⁊ pugnando u̾bis etiam ĩ dm̃
blasphemias ingerit. Lectio memorie antilio eget.
Quod si fuerit naturalit̃ tardioi: frequenti tñ
meditatione acuitur: ac legendi assiduitate corti¬
gitur. Sepe prolixa lectio longitudinis cansa me¬

Expanded text:
interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quointerrogavit abbatem Pastorem dicens: Quomodo oportet monachum sedere in cella: Et respondit: Quantum ad id quod in manifesto est, hoc est, ut faciat opus manuum, et semel comedat, et taceat, et meditetur. Occulte enim proficere potest in cella, hoc est, ut redarguat semetcollatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objectionibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis, etiam in Deum blasphemat. Lectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis causa me
Abbreviated transcription (Latin):
necesitatis. aut intentione pie utilitatis cant
Sagͦ nato de ouoso sermone etigiturꝰ. pensemꝰ
que pena multiloquio maneat. in quo etiã
non deprecor am̃ ꝓpter peccatum. s oraus di¬
co hoe. dũe iħu xp̃e. protege linguam mcũ.
Q usꝙ nunc ꝑ singłos dies cortuo. ꝑ ipsam
⁊ delinquo. Arbes machatius maioi in sithi
dicebat fĩib. Post missas eccłie. fugite sc̃o.
Q dixit ei tinus frat̃. Pater quo habemꝰ cu¬
grie amplius a solituome ista. & ille ponebat
digitũ suum in ore dicens I stud est qued fu¬
siendum dis. & sic intrabat in cellam suam:
⁊ clanders ostirim sedebat solus. Dixit sisoys. qr
bicibat a bas iꝑicius. Monachus quinon te¬
tinet linguam suam in tempore furceis neꝙ
passiones cecers poterit aliquando in hibe¬
Nt. dixit abbas longinus abbati lucio. habeo
tres cogitationts. ynam. ut ad ꝑegrinationẽ¬
ꝑgam. & respondit ei senex. di si temiens
Desidero custodire cormeum. Dicit a senex.
&e quomͦ possumꝰ custodire cor nrm si lingua

Expanded text:
necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam non deprecor Deum propter peccatum, sed orans e a lingua mea: et usque nunc per singulos dies corruo per ipsam et delinquo. Abbas Macharius major in Scythi dicebat fratribus: Post missas Ecclesiae fugite fratres. Et dixit ei unus frater: Pater, quo habemus fugere amplius a solitudine ista? Et ille respondebat digitum suum ponendo in ore, dicens: Istud est quod fugiendum dico. Et sic intravit in cellam suam, et claudens ostium, sedebat solus. Dixit abbas SysoiDixit abbas Hyperitius: Monachus qui non retinet linguam suam in tempore furoris, neque passiones caeteras poterit aliquando prohibere. Dixit abbas Longinus abbati Lucio: Habeo tres cogitationes: unam, ut ad peregrina pergam. Et respondit ei senex: Si non tenueris Desidero custodire cor meum. Dicit ei senex: Et quomodo possumus custodire cor nostrum, si lingua
Abbreviated transcription (Latin):
tibi malefecerit benefac ei ᷑ ut ꝑ bonum o¬
pus tuum destruas maliciam ileꝰ. Int̾ioga¬
tus est quidam senex. a qnodam fr̃e dlicente. eͦ¬
modo innenio dm̃. uttum iieunis anun labo¬
rondit sener. In his que enumerasti. et idlis¬
cretione. Dico enm tibi quia multi affixcerũt
catnem siram. et quia sine discretione fatieban
hoc: abiecunt uacin rnchil habentes. de doniꝰ
alii plinam fidem. abi gram̃ sanitatum. ali
oꝑationem uirtutum alii propħ̾iam. alii cliscre¬
tionem spũum alii genera linguaruma. aboi
itpret suonum sermonem tubuit. Creator nt̃
as dispositor sic cuncta moderatur. ut qui ertol
lipotetat ex dono quod babet hamalietur exiur¬
tute quam non habet. atꝙ ita fuciut cura ꝑ
impensam grãm unum quemꝙ subleuat. etrama
ꝑ disparem alterum alteti subdat. Omp̃s dũs¬
omnium int̃posita quatam caritatis neresitu¬
dine. fiantomnta singłorum. E intisquisq

Expanded text:
tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum otibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quodam fratre dicente: nire Deum? Utrum in jejuniis, an in labopondit: In his quae enumerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et quia sine discretione faciebant hoc, abierunt vacui nihil habentes. CAPUT alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit . Creator noster ac dispositor sic moli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet; atque ita fit ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat, et omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum. Et unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
parcere. ⁊ pie resecare. Qui aut̃ sic diminũt
non hñt. Scͥptum ẽ in libro genesi. Si recte
offeras ⁊ rec̾te non diuidas peccasti. Oblata rec
te diuidere ẽ. quelibet bona nra studia dis¬
cernendo pensare. Qnod nimirũ qui agere diᷤ¬
simulat. etiã recte offerens peccat. Sepe qoͦ
bono studio gerimus. dũ discernere caute ne¬
gligimꝰ. quo iudicetur fine nescimꝰ. & non nin¬
quam hoc fit reatus criminis. quod putatur
causa uirtutis. Recte gͦ offerimꝰ cum bono
studio. bonum agimus. S recte non diui¬
dimus: si habere discretionem in bono oꝑe
post ponamus. Dixit abbas antonins. Sunt
quidam conterentes corpora sua in abstinen¬
tia. & quia non habuerunt disccetionẽ. longe
facti sunt a deo. Dicebat abbas damel qira
quantum corpus iuirescit. tantũ anina ex¬
siccatur. ⁊ quantũ siccatum fuerit corpus
tantum amima uirescit. Dixit albas pastor
Malicia. naquaqͣm expellit malicrã. S siqͥs

Expanded text:
parcere, et pie resecare . Qui autem sic dimittunt parcere, et pie resecare . Qui autem sic dimittunt non habent. Scriptum est in libro Genesis: Si recte offeras, et recte non dividas, peccasti te dividere, est quaelibet bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antonius: Sunt quidam conterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, longe facti sunt a Deo. Dicebat abbas Daniel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis
Abbreviated transcription (Latin):
tigi de peccato negligit. publice arguendus ẽ est:
⁊ iuilnus quod occulte sanari nescit manifeste
debeat emendari. Manfesta peccata non sunt
exulta correptione purganda. Palam enup
sunt arguendi. qui palam nocent. ut dum aꝑ¬
ta obiurgatione sanantur. hi qui eos imitan¬
do deliquerant. corrigantur. ut dum unus
corripitur: plurimi emendentur. Nlecẽẽ
ẽ enim ut promultorum saluatione unus
condeminetur: quam ꝑuniꝰ licentiam mul¬
ti piclitentur. Ita gͦ deliquenti sermo ẽ pro¬
ferendus: sicut enis qui corcipitur expostalat
sensus. Quod si opus ẽ aliquam medicam̃ti
salutem uetbo increpationis asꝑgere. lenita¬
remtamen corde opus ẽ retinere. Doctores ñ¬
nunquam duris feruint increpationib sub¬
ditos. qui tam̃ a caritate eoꝵ quos corpiũt
non recedunt. Magna ẽ discipline magis¬
teri subtilitas discretionis. quatinus quisꝙ
rector calpas delinquentiũ discrete nouerit

Expanded text:
rigi de peccato negligit, publice arguendus est, rigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est enim ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita ergo delinquenti sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Magna est disciplinae magisterium subtilitas discretionis, quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit
Abbreviated transcription (Latin):
que statim cortigere uequaquã existimat.
Nam si corrigere potest ⁊ dissimulati uerumẽ
quod consensum erroris aliem habeat. Plecũꝙ
darinolunt. his tacere disponunt. S calorẽ
sp̃s quo aguntur fecre nonsustineretes: ireg
in increpationem prosilmnt inquoꝵ. Qu p̃¬
sunt pro subditorum iniquitate damnantur.
sieos ant ignorantes non erudiant: aut pecran¬
tes non arguant. Dicente dño ad ꝓpħam. Spe¬
culatorem dedi te domu istł. Si nonfueris lo¬
cutus. ut secustodiat. ampiꝰ auia sua. ille ĩ mi¬
quitate sua morietur. sanguinẽ aut̃ euis de
mamitua requiram. Qui pre ẽ curam debet
habere ae his quiꝑeunti ut eius ralargutio¬
ne aut corrigantur a peccatis aut si incortigibiles
existunt ab eccłia separentur. Quiblando u̾bo
castigatus non corrigitur. acrius necesse ẽ aigna¬
tur. Cum dolore enim abscidenda sunt. que leni¬
tet sanan ñ possunt. Qui ammonitꝰ secretim on¬

Expanded text:
quae statim corrigere nequaquam existimat. quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerumque s emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed calorem spiritus quo aguntur ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt iniquorum. Qui praesunt, pro subditorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant: dicente Domino ad prophetam: Speculatorem te dedi domui Israel. Si non fueris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ille in iniquitate sua morietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram . Qui praeest curam debet habere de iis qui pereunt, ut ejus redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab Ecclesia separentur. Qui blando verbo castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete cor
Abbreviated transcription (Latin):
uulnecum narietatem medicina diu̾si sit. sicet
doctor eccłie singłis quib ꝙ congrinum doctrine
remodium adhibet et quid cuiq oporteat ꝓ
etate. pro sexii. ac ꝓfessione amninciat. p̾ri¬
ma quippẽ prudentie iurtus ẽ : eam quara do¬
cete oportrat existimare ꝑsonam. Aliter ẽ
agendum erga eos. qui nr̃o cõmituntur rapi¬
mimi si offendunt. atꝙ aliter cum his qui no¬
biscominissi non sunt. Qui iusti sunt. uene¬
randi sunt. Si uͦ delinquunt prosola caritate
ut locus ẽ corripiendi sunt: non tam̃ cum seue¬
titate sicut hi qui nob̾ regendi commissi sũt.
Pto malo merito plebis: aufertur doctrina pre¬
dicationis. Pro bono merito audientis. tribui¬
tut sermo doctori. In potestate diuina consis¬
tit. cui uelit ds̃ doctrine u̾bum dare: ueleni
auferre. & hoc aut prodicentis. ant pro audi¬
entis fit merito. Ut modo pro culpa plebis. au
interdum ad tempus facta proximi tactat.

Expanded text:
vulnerum varietatem medicina diversa sit: sic et vulnerum varietatem medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Aliter est agendum erga eos qui nostro committuntur regimini, si offendunt, atque aliter cum iis qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut ii qui nobis regendi commissi sunt. Pro malo merito plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctori. In potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre. Et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis aufeinterdum ad tempus facta proximi taceat,
Abbreviated transcription (Latin):
nimam inuemamꝰ hunc post modui fortẽ mi¬
nitionem. Tunc enira hunc mutã fcereun
iuentuti sumꝰ: si minceum fortit tenemus.
uidelicet decento custodiendo. suadendo mete¬
qui ⁊ elo rectitudinis mouetutꝰ attendar: ne
ita excca mentis dm̃um transert. s iultio¬
nem peccati tempus modum ꝙ consideraris
surgentis animi ꝑturbationem subtiliuste¬
triictando restringat. Anmositatẽ repͥmat.
⁊ motus fecuidos sub equitate disponat. ut
cosiat iustior ultor alierius quo prus exticit
uicdoi snus. Qui delo telitudins monetut. si culps
delin quentium corrigat. necesse ẽ ut ante lp̃e qui
cortigit ꝑ patientiam crescat. et ut feruorem suũ
tranbendento diuidicet. ne intemꝑanter excitat᷑
ipso zelo rectitudinis longe arectitudine
da. sed pro qualitate morum diu̾sa exhor¬
tatiõ eẽ tebet doctorum. Nam quosdam increpa¬
tio dirra. quosdam nero ex hortatio corrigit
blanda. Sicut ꝑiti medici aduarios coeporismor¬
bos diuerso medicamine seruunt. ita ut unta

Expanded text:
imam inveniamus hanc postmodum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custodiendo, suadendo, increqui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat: sed in ultionem peccati tempus modumque considerans, surgentis animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor suus. Qui zelo rectitudinis movetur, sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus ipso zelo rectitutidinis, longe a rectitudineda, sed pro qualitate morum diversae sint exhortationes doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta
Abbreviated transcription (Latin):
parcitur. Hunc iacobꝰ ait. Siquis putat
se religiosum eẽ. non refrenans linguã suam.
sed seducens corsuum: huins uanad̃ religio.
Quia praui homines. sic̃ ini sensui leues sant
ita in locutione precipites. ⁊ reticere ꝑtractan¬
do negligunt que locuntur ⁊ quod lcius con¬
scientia concipit. leuior protinꝰ lingna ꝓducit.

Expanded text:
parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens corur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit.
Abbreviated transcription (Latin):
biis scrptum ẽ. Sicut urbs patens.⁊ absꝙ
iirorum ambitu. ita uirꝰ quinon potest
inloquendo cohibere spm̃ sinim. Qma enim
ruroium silentium non habet patet inunici
iaculis cuiitas menitis. & cura se ꝑ uerba stcͣ
semit ipãm eicit: aꝑtam se aduersario osten¬
dit. Plecumꝙ ꝑ quosdam gradus desidio¬
samens in foutam lapsus impellitur. et
dum otiosa uerba cauere negligimuꝰ adno.¬
xta ꝑuenimus. ut prius loqui aliena libeate
⁊ poitmodum detractionib intam de quib lo¬
quinur mordeat. ad extremum uͦ usꝙ abaꝑ
tas lingue contumelias erumpat. Peffrena¬
tiontm lingue sominanti᷑ stimuli aiuntͤ
rice a ccentuntur faces odiorum paxextingͥ
uiens rectimdinẽ insticie tenere nequaquã
non ddirigetur suꝑ t̃ram. hinc salomon dicit.
Inmultiloqiuo peccatum non deerit. Et
ysaias propħa ait. Cultus usticie. silentium.
Uidelicet in dicans quia mentis iusticiade so¬
latur: quando adimmoderata locutione non

Expanded text:
biis scriptum est: Sicut urbs patens, et absbiis scriptum est: Sicut urbs patens, et absmurorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum. Quia enim murorum silentium non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Plerumque per quosdam gradus desidiosa mens in foveam lapsa impellitur, et dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus vitam eorum de quibus loquimur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Per effrenationem linguae seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam non dirigetur super terram . Hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit . Isaias propheta ait: Cultus justitiae silentium ; videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ. & qui multis utitur uerꝰ as
ledit animam suam. et uir lingosus non dici¬
getur suꝑ terram. & si multiloquio extollamͣ.
coram dño non ab soluimur. unde melius ẽ ut
illid dnm rogantes licamus pone dñe custo¬
diam orimeo. ⁊ ostium eircanstantie labisme.¬
is. & non cdeclines cor meum inuerba malicie.
Ammonendi sunt multiloquio uacantes ut
ugilant᷑ aspiciant a quanto roctitudinis sta¬
tu depeuat. dum ꝑmultiplicia u̾ba dilabunt᷑.
Humana ⁊ enim mens. aquẽ more ⁊ circũ clu.¬
sa ad suꝑiora colugitur. quia illud repetit. im¬
de descendit. trelaxata deꝑit. quia se ꝑuifi¬
ma mnutiliter spargit. Quot suꝑuacius uer¬
bis a silentii sui censura clissipatur: quasi tot
runs excra se ducitur. Unde et redire interiꝰ
mens ad sui cognitionem non sufficit quia
ꝑmultiloquia sparsa a secreto se intime con.¬
siderationis exeludit. Cotam uͦ se insidiantiᷤ
hostis nlnerib detegit. quia nulla semu¬
intione custodie curuncludit. Uñ et in prouer¬

Expanded text:
 Qui multis utitur verbis, laedit animam suam . Et, vir linguosus non dirigetur super terram . Et si in multiloquio extollamur, coram Domino non absolvimur. Unde melius est ut illud Dominum rogantes dicamus: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Et: Non declines cor meum in verba malitiAdmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur . Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit, et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Qui supervacnis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. In Prover
Abbreviated transcription (Latin):
de ane ctriliicet. Unde ⁊ calida mnocoremn siraui.¬
simũ dño offerri p̃cipitur. quia si amorem ⁊e¬
lus non habet. eum qui de sartagine offectu. cl¬
loremi simila amisit. Notandum ualde ẽ quissi¬
milam osferre precipitur uidelicet sacerdos
qui patri iire sueedit. qui ẽ se om̃iporturis
aei filium morib demonstrat. et qui a nobi¬
litate intima oꝑum suoꝵ ignobilitate nori
discrepat. Que in altari tota cremati p̃cipitut.
ut utdelicet in holocaustum fint. Snila itã¬
q insoliatine s muma mrensiusti. m telispa¬

Expanded text:
 insequi videtur. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae de sartagine offertur, calorem simila amisit. Notandum valde est quis similam offerre praecipitur, videlicet sacerdos  patri jure succedit qui esse se omnipotentis Dei filium moribus demonstrat, et qui a nobilitate intima, operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Simila itaque in sartagine est munda mens
Abbreviated transcription (Latin):
plorata ratione nature coniuncta atq conexa.
in ipsa & circa ip̃am ꝓrsus inspicitur. Ideo
ut dixi modo. quo nec intelligi potest omni¬
no nec dici: nisi qđ uixta ꝓprium ordinem
eadem ualente natura. mens quoq suos effec¬
tus exerceat: si autẽ delicto quodã natura nu¬
tauerit: etiã motus titubare mentis necesse
ꝯspectio diuini sermonis qđ dicitua: facia¬
mus hominẽ ad imaginẽ & similitudinẽ
nram. In quo eciã ꝑquiritur que sit ima¬
cnis ratio. & quo simile sit beatȩ & inpas¬
ibili nature. hoc passibile nr̃m. atq mor¬
tale: & quẽad modũ in imagine masculuᷤ
approbetua & femina. cũ in primeua for

Expanded text:
plorata ratione naturae conjuncta atque connexa, plorata ratione naturae conjuncta atque connexa, in ipsa, et circa ipsam prorsus inspicitur eo ut dixi modo, quo nec intelligi potest omnino nec dici, nisi quod juxta proprium ordinem eadem valente natura mens quoque suos effectus exerceat. Si autem delicto quodam natura nutaverit, etiam motus mentis titubare necesseaciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, in quo perquiritur quae sit ratio, et in quo simile sit beatae et impassibili naturae hoc passibile nostrum et mortale, et quemadmodum in imagine masculus approbetur et femina, cum in primaeva for