comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deprehendi. Frater & collega in
prȩfatiuncula uocor: & satis aperte
exponuntur crimina in ea. quid scri-¬
pserum. quibus in cęlum origenem
laudibus eleuarim. Bono animõ
fecisse se dicit. Et quomͦ nunc eadem
inimicus obicit. quȩ tunc amicus
laudauerat: Uoluerat me in int̾pre¬
tatione quasi prȩuium sequi. & au¬
ctoritatẽ oꝑi suo ex nr̃is opusculis
mutuari: suffecerat semel dixisse quod
scripseram. Quid necesse fuit eadem
rursus iterare. & frequent̃ ingerere.
& quasi nemo sibi laudanti crederet.
ipsa dicta replicare. Non est tam solli¬
cita de audientium fide simplex &
pura laudatio. Quid metuit: ne illi
sine testimoniis dictoꝵ meoꝵ in
meis laudibꝰ non credatur: uidetis
nos intelligere prudentiã eiꝰ: & prȩdi¬
cationis dyasisticȩ strophis in scolis
sepe lusisse. Simplicitatẽ obtendere¬
non podest. in quo artifex malitia¬
deprehenditur. Semel aut ut mul¬
tum bis errasse. sit casus. Cur pru¬

Expanded text:
deprehendi? Frater et collega in deprehendi? Frater et collega in praefatiuncula vocor, et satis aperte exponuntur crimina mea, quid scripserim, quibus in coelum Origenem laudibus levaverim. Bono animo fecisse se dicit. Et quomodo nunc eadem inimicus objicit, quae tunc amicus laudaverat? Voluerat me in interpretatione quasi praevium sequi; et auctoritatem operi suo ex nostris opusculis mutuari. Suffecerat semel dixisse, quod scripseram. Quid necesse fuit eadem rursus iterare, et frequenter ingerere: et quasi nemo sibi laudanti crederet, ipsa dicta replicare? Non est tam sollicita de audientium fide, simplex et pura laudatio. Quid metuit, ne illi sine testimoniis dictorum meorum in meis laudibus non credatur? Videtis nos intelligere prudentiam ejus et praedicationis diasyrticae strophis in scholis saepe lusisse? Simplicitatem obtenderenon potest, in quo artifex deprehenditur malitia. Semel, aut ut multum, bis errasse sit casus; cur pru
Abbreviated transcription (Latin):
T UR̃is & multoꝵ
litteris didici obici
michi in scola tyran¬
ni. lingua canum
meoꝵ ex inimicis
ab ipso. cur p̃rriar
cħoÑ libros in lati¬
num uerterim. Et¬
o impudentiã singularẽ. Accusant
medicum quod uenena ꝓdiderit: ut¬
non innocentiȩ merito sed criminiᷤ
communione dueantur. quasi cul-¬
pam numerus peccantium minu¬
at . &. in ꝑsonis non in rebus sit ac¬
cusatio. Seribuntur contra me li¬
bri. ingerunturr om̃ibus audien¬
di .&. tamen ñ eduntur: ut & sim¬
plicium corda ꝑcutiant. ꝙ michi fa¬
cultatẽ ꝓ me auferant respondendi.
Nouum malitiȩ genus: accusare
quod ꝓdi timeas. scribere quod occul¬
tes. Si sunt uera quȩ scripsit. cur pu¬
blicum metuit: Si falsa: cur scripsit:
Olim pueri legimus. Intemꝑantis
esse arbitror scribere quicqu̾ã: quod
occultare uelis. Rogo quis ẽ iste do¬
lor: Quid ȩstuant. quid insaniunt:
Quod p̃conem reppuli figuratũ. quod
nolui me subdolo ore laudari. quod
sub amici nomine inimici insidias

Expanded text:
tris et multorum litteris didici, objici mihi in schola Tyranni, lingua canum meorum ex inimicis ab ipso , cur περὶ Ἀρχῶν libros in Latinum verterim. O impudentiam singularem! accusant medicum quod venena prodiderit; utnon innocentiae merito, sed criminis communione tueantur, quasi culpam numerus peccantium minuat, et in personis, non in rebus sit accusatio. Scribuntur contra me libri, ingeruntur omnibus audiendi; et tamen non eduntur, ut et simplicium corda percutiant, et mihi facultatem pro me auferant respondendi. Novum malitiae genus, accusare, quod prodi timeas: scribere, quod occultes. Si sunt vera quae scribit, cur publicum timuit? si falsa, cur scripsit? Olim pueri legimus: Intemperantis esse arbitror scribere quidquam, quod occultari velis . Rogo quis est iste dolor? Quid aestuant? quid insaniunt? Quod praeconem repuli figuratum? quod nolui me subdolo ore laudari? quod sub amici 458 nomine, inimici insidias
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ut dicimꝰ apłoꝵ acta testant᷑. in quibꝰ q̃.
felix loquit᷑ ad agrippam. potuisse dimit¬
ti paulum. si non appellasset cȩsarẽ ꝙ. qr
nullã inuenerit causã pret questiones
quasdam de religione ꝓpria ꝙ de quod̃ã
it̃iu quẽ paulus uiuere p̃dicaret. Ex quo
animaduertimꝰ. & a cȩteris udicibꝰ simili¬
ter eos potuisse dimitti: id agente dño
ut in toto orbe noua p̾dicatio disseminare
alutat te epafras concaptiuus m̃s Stͣ.
in xp̃o iãu: marcus. arastarꝰ. demas. lucaᷤ.
cooperatores mei.
d quod in principio dicebamꝰ qm̃ ad colo¬
senses epła eocde in tẽpore & ꝑ eundẽ esset
scripta baiulum litterarũ. quo ad phile¬
monẽ quoq scriptum ẽ: etiam eoꝵ qui
salutantes inducunt᷑ nomina docent.
Nã &̾ in ipsa ita subscribit᷑. Salutat uos
ARistarcꝰ concaptiuus m̃s & mareꝰ con¬
sobrinꝰ Barnabȩ: & epafras qui ẽ ex uobis

Expanded text:
esse ut dicimus, Apostolorum Acta testantur, in quibus et esse ut dicimus, Apostolorum Acta testantur, in quibus et Felix loquitur ad Agrippam: potuisse dimitti Paulum, si non appellasset Caesarem . Et quia nullam invenerit causam praeter quaestiones quasdam de religione propria, et de quodam Jesu, quem Paulus vivero praedicabat. Ex quo animadvertimus, et a caeteris judicibus similiter eos potuisse dimitti, id agente Domino, ut toto orbe nova praedicatio disseminaretur. Salutat te Epaphras concaptivus meus in Christo Jesu: Marcus, Aristarchus, Demas, Lucas cooperatores mei. Id quod in principio dicebamus, quoniam ad Colossenses Epistola eodem in tempore, et per eumdem esset scripta bajulum litterarum, quo ad Philemonem quoque scriptum est, etiam eorum qui salutantes inducuntur nomina docent. Nam et in ipsa ita scribitur: Salutat vos Aristarchus concaptivus meus, et Marcus, consobrinus Barnabae, et Epaphras, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
ilium patri ds regatꝰ in dulget: &. fr̃
sepe frĩs oratione seruat᷑. Apłs uero to¬
tius eccłȩ prȩcibꝰ concedit᷑: ob eoꝵ qui
eũ audituri sunt utilitatẽ. Et hoc donũ
ñ tã in eũ dicit᷑ e̾ẽ qui differt᷑ a martyrio.
ad martyriũ p̃ꝑatus. ꝙ̃ in eos ad qͦs apłs
mittit᷑. Quod autẽ crebro paulus in car-¬
cere fuerit. & de uinculis lib̾atꝰ sit: ipse¬
in alio loco dicit. In carceribꝰ frequent᷑. De
quibꝰ non nũꝗͣ. dñi auxilio crebro ipsis
ꝑsecutoribꝰ nichil dignũ in eo morte inue-¬
nientibꝰ dimittebat᷑. Necdũ enĩ suꝑ nomi¬
ne xp̃iano senatꝰ consulta ꝓcesserant. nec-¬
dũ xp̃ianũ sanguinẽ neronis gladius
dedicarat: sed ꝓ nouitate p̃dicationis siue
a iudeis inuidentibus. sue ab his qͥ sua
uidebant idola destrui. ad furorẽ popłis
concitatis missi in carcerẽ. rursũ impetu
& furore deposito laxabant᷑. Et hoc ita

Expanded text:
» Filium patri, Deus rogatus indulget, et frater » Filium patri, Deus rogatus indulget, et frater saepe fratris oratione servatur. Apostolus vero totius Ecclesiae precibus conceditur, ob eorum, qui cum audituri sunt, utilitatem. Et hoc donum, non tam in eum dicitur esse, qui differtur a martyrio ad martyrium praeparatus, quam in eos, ad quos Apostolus mittitur. Quod autem crebro Paulus in carcere fuerit, et de vinculis liberatin alio loco dicit: In carceribus frequenter , de quibus nonnumquam Domini auxilio, crebro ipsis persecutoribus nihil dignum in eo morte invenientibus dimittebatur. Necdum enim super nomine Christiano senatusconsulta praecesserant: necdum Christianum sanguinem Neronis gladius dedicarat. Sed pro novitate praedicationis, sive a Judaeis invidentibus, sive ab his qui sua videbant idola destrui, ad furorem populis concitatis, missi in carcerem, rursum impetu et furore deposito, 762 laxabantur. Et hoc ita
Abbreviated transcription (Latin):
contentus cellula breue corporis
sui spatium ad edes amplisfimas
ȩstimaret. sed ut dum eum expectat
philemon ad se esse uenturũ. magis
faciat qͦd rogatꝰ ẽ. Si autẽ hoc non
dispensatorie sed uere quis ȩstimat
imperatũ. ut sͥ hospitium p̃ꝑaret apło
magis ꝗͣ paulo hospitiũ p̃parandum ẽ.
Uenturus ad nouã ciuitatẽ. p̃dicaturꝰ
crucifixum .s. inaudita dogmata de-¬
laturꝰ: sciebat ad se plurimos concur-¬
suros. Et necesse erat primũ ut domꝰ
incelebri urbis loco ad qũe facile
conueniret᷑. deinde ut ab om̃i impor¬
tunitate uacua. aut ampla qũa plu¬
rimos caperet audientũ: ne ꝓxima
spectaculoꝵ locis. ne turpi uicinio
detestabilis. postremo ut in plano potiꝰ
ẽẽt sita ꝙͣ in cęnaculo. Qũa ob causã eũ
ȩstimo etiã Romȩ in conducto man-¬
sisse biennio. Nec parua ut reor erat
mansio: ad qũa uidȩoꝵ turbȩ cotidie
confluebant
pero enĩ ꝑ orationes ur̃as donari me uob̃.

Expanded text:
contentus cellula, breves corporis contentus cellula, breves corporis sui spatio aedes, amplissimas existimaret: sed ut dum eum exspectat  Al. spectat Philemon ad se esse venturum, magis faciat quod rogatus est. Si autem hoc non dispensatorie, sed vere quis existimat imperatum, ut sibi hospitium praeparet, apostolo magis quam Paulo hospitium praeparandum est. Venturus ad novam civitatem, praedicaturus Crucifixum, et inaudita dogmata delatursuros; et necesse erat plurimum, ut domus in celebri esset urbis loco, ad quam facile conveniretur. Deinde, ut ab omni importunitate vacua, ut ampla, quae plurimos caperet audientes; et ne proxima spectaculorum locis, ne turpi vicinia detestabilis; postremo, ut in plano potius esset sita quam in coenaculo. Ob quam causam eum aestimo etiam Romae in conducto mansisse biennio. Nec parva, ut reor, erat mansio, ad quam Judaeorum turbae quotidie confluebant. « Spero enim per orationes vestras donari me vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
ui p̃sumit de eo qu̾e rogaturꝰ ẽ: ipsa
quodamodo p̃sumptione p̃iudicat. ne
ei negare liceat quod Rozatur. Porro si
scit ille qui postulat plus ꝙ̃ rogauit ro¬
gatum esse facturũ: ideo minora petit.
ut habeat rogat᷑ uoluntariã ex maioꝵ
p̾statione mercetdẽ. Si autẽ philemon hoc
ad hominis p̃ceptum facit: quantoma¬
gis faciet ob dilectionẽ dĩ: Unde & me¬
rito apłi uoce laudat᷑. qd̾ mandata eiꝰ oꝑe
preueniat. & possit dicere uoluntaria oris
mei complaceant tibi dñe: plusq faciens
qũa prȩceptum ẽ. uincat eos qui tantũ¬
modo imꝑata fecerunt.&. iubent᷑ loqui.
Serui inutiles sumꝰ: quod debuimꝰ face
re fecimꝰ. Uirginitas quoq ꝓpt̾ea maio¬
ri p̾mio coronat᷑ quia p̃ceptum dñi ñ¬
habet. &. ultra imꝑata se tendit.
imul autẽ &. p̃para mͥ hospicium.
oN puto tam diuitẽ fuisse apłm.
q̃. tantis sarcinis occupatũ. ut prę¬
parato egeret hospitio.&. non una

Expanded text:
Qui praesumit de eo quem rogaturus est, ipsa Qui praesumit de eo quem rogaturus est, ipsa quodammodo praesumptione praejudicat, ne ei negare liceat quod rogatur. Porro si scit ille qui postulat plusquam rogavit, rogatum esse futurum: ideo minora petit, ut habeat rogatus voluntariam, et majorem praestatione mercedem. Si autem Philemon haec ad hominis praeceptum facit: quanto magis faciet ob dilectionem Dei? Unde merito Apostoli voce laudatur: quod mandata ejus opere praevertat, et possit dicere: Voluntaria oris mei complaceant tibi, Domine : plusque faciens quam praeceptum est, vincat eos qui tantummodo imperata fecerunt, et jubentur dicere: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere, 761 fecimus . Virginitas quoque propterea majori praemio coronatur: quia praeceptum Domini nohabet, et ultra imperata se tendit. Simul autem et praepara mihi hospitium. Non puto tam divitem fuisse Apostolum, et tantis sarcinis occupatum, ut praeparato egeret hospitio, et non una
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem. temperantiam. castitatẽ. Has
imprȩcat᷑ philemoni: ut dum his aban¬
dauerit. ipse eo ꝑfruens impleat᷑. Et ne
putes illam fruitionẽ dici qua nos sepe
nr̃i inter nos prȩsentia delectam᷑ s.¬
fruimur. addidit in dño: ut ex eo qd̃
dñi nom̃ ad iunctum ẽ. intelligeret᷑ ꝙ ala
esse fruitio. qua quis absq dño pfruat᷑.
efice uiscera mea in xp̃o.
icut ipse frui uult philemone in dño.
ita uiscera sua honesimum qũe & suꝑiꝰ
eodẽ nomine appellarat refici uult ꝑ phile¬
monẽ. Et ambigue dictum: utrũ uiscera
pauli ꝑ honesimũ uł ꝑ philemonẽ. in
xp̃o reficienda sint. Si suꝑius accipere
uolueris: recte pauli in xp̃o uiscera dicen¬
tur honesimꝰ qu̾e in uinculis xp̃i genuit.
Si posterius: in xp̃o reficiendꝰ ẽ honesimꝰ
a philemone dum eius in xp̃o sermo¬
nibus eruditur.
onfidens de obȩdientia tua scripsi tibi.
sciens qm̃ suꝑ id quod dico facies.

Expanded text:
tudinem, temperantiam, castitatem: has tudinem, temperantiam, castitatem: has imprecatur Philemoni: ut cum his abundaverit, ipse eo perfruens impleatur. Et ne putes illam fruitionem dici, qua nos saepe nostri inter nos praesentia delectamur, addidit, in Domino: ut ex eo quod Domini nomen adjunctum est, intelligeretur, et alia esse fruitio, qua quis absque Domino perfruatur. Refice viscera mea in Christo. Sicut ipse frui vult Philemone in Domino: ita viscera sua Onesimum, quem et superius eodem nomine appellavit, refici vult per Philemonem, et Pauli Onesimus per Philemonem in Christo reficienda sint. Si superius accipere volueris, recte Pauli in Christo viscera dicentur Onesimus, quem in vinculis Christo genuit. Si posterius: in Christo reficiendus est Onesimus a Philemone, dum ejus in Christo sermonibus eruditur. Confidens de obedientia tua scripsi tibi: sciens quoniam super id quod dico facies.
Abbreviated transcription (Latin):
honesimꝰ quoq qui tuus est. meus est.
Propt̃ea igit᷑ eo uti potur ut meo:
sed uoluntati tuȩ relinquo. ut mer¬
cedem habeas ignoscendo.
Roprietatẽ grecam latinꝰ sermo non
quoddam quasi aduerbium blandien¬
tis est. Nos autẽ interp̃tantes. ita fr̃.
aquatius & dilucidius nescio quid
magis aliud qũa id quod scriptũ ẽ
sonamꝰ. Sicut enĩ anna illud hebrai¬
cum ꝓ quo frequenter septuaginta
interprȩtes o dñe transtulerunt in
lingua sua significat deprȩcantis affe¬
ctũ. unde ñnũ qu̾a symmachus ꝓ
anna Ae oorai hoc ẽ obsecro transtu¬
lit. ita & nos eandem in greca lingua
ium patimur. qu̾a greci fustinent in
hebrea. Quod autẽ ait. ego te fruar
in dño. aliud multo intelligit᷑ qũa
putatur. Apłs non fruitur nisi eo qͥ
multas habet in se continentesq uir¬
tutes.&. totũ quod xp̃c dicit᷑ pro ua¬
rietate causarum. sapientiam uide¬
licet. iustitiam. continentiam. mansue¬

Expanded text:
Onesimus quoque, qui tuus est, meus est. Onesimus quoque, qui tuus est, meus est. Poteram igitur eo uti ut meo; sed voluntati tuae relinquo, ut mercedem habeas ignoscendo. prietatem Graecam Latinus sermo non quoddam quasi adverbium blandientis est. Nos autem interpretantes, ita, frater, aquatius et dilutius nescio quid magis aliud quam id quod est scriptum, sonamus. Sicut enim ANNA   illud Hebraicum, pro quo frequenter 760 Septuaginta interpretes ὦ δὴ transtulerunt, in lingua sua significat deprecantis affectum: unde nonnumquam Symmachus pro ANNA, δέομαι, hoc est, obsecro, transtulit: ita et nos eamdem in Graeca lingua vim patimur, quam Graeci sustinent in Hebraea. Quod autem ait: Ego te fruar in Domino, aliud multo intelligitur quam putatur. Apostolus non fruitur nisi eo qui multas in se habet concinentesque virtutes, et totum quod Christus dicitur pro varietate causarum: sapientiam videlicet, justitiam, continentiam, mansue
Abbreviated transcription (Latin):
tates nr̃as portauit. & plaga nr̃a do¬
luit: uiste apłs ꝓ honesimo se opponit¬
& spondet quȩ ille debebat. Ut autẽ
supra dixunꝰ. totũ illud ẽ: quod ablato
furto &. ꝑ luxuriam ꝑdito. non pote¬
rat absolui. Quod philemon grandi
prȩcio compensabat: dum ꝑ seruo
fugitiuo. & pęcunia ꝑdita. fr̃em ca¬
rissimum. & fr̃m̃ reciperet ȩdernum.
& ꝑ eum sibi apłm faceret debitorẽ.
go payrus scripsi manu mea. ego
reddam ut non dicam tibi: quia
& ipsum te michi debes.
uod dicit tale est. Quod honesimꝰ
furto Rapuit: ego me spondeo red¬
diturum. Huius sponsionis epła
hȩc & manus testis ẽ ꝓpria: quã non
solito more dictaui. sed mea manu
ipse conscripsi. Crede igit᷑ mͥ. pro
honesimo pollicenti. Hoc autẽ dico:
quasi ad extraneum loquens. Cȩte¬
rum si ad ius meũ redeam. ꝓpter ser-¬
xp̃ianus effectus es: te michi ipsum
debes. Quod si tu meus es: & tua oĩa
mea sunt. Si autẽ tua omĩa. mea st̃.

Expanded text:
tates nostras portavit, et plagas nostras dotates nostras portavit, et plagas nostras doluit, juste Apostolus pro Onesimo se opponit, et spondet quae ille debebat. Ut autem supra diximus, totum illud est quod ablatum furto, et luxuria perditum, non poterat absolvi, quod Philemon grandi pretio compensabat, dum pro servo fugitivo, et pecunia perdita, et fratrem charissimum, et fratrem reciperet aeternum, et per eum sibi Apostolum faceret debitorem. Ego Paulus scripsi manu mea. Ego reddam, ut non dicam tibi, quia et ipsum te mihi debes. Quod dicit tale est: Quod Onesimus furto rapuit, ego me spondeo redditurum: cujus sponsionis, Epistola haec et manus testis est propria: quam non solito more dictavi, sed mea manu ipse conscripsi. Crede igitur mihi pro Onesimo pollicenti. Hoc autem quasi ad extraneum loquens. Caeterum si ad jus meum redeam, propter serChristianus effectus es, te mihi ipsum debes: quod si tu meus es, et tua omnia mea sunt; si autem tua omnia mea sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ne ei iunctus ẽ & in dño. Ex quo intel¬
ligimꝰ seruũ qui crediderit in xp̃o. du¬
plici dño suo lege constringi ut ei &
carnis necessitate iungatur ad tempꝰ.
& in ęternũ sp̃u copuletur.
i ergo habes me socium: suscipe illum
hilemon paulum socium Isic̃ me.¬
habere cupiebat.s. in xp̃m credens ta¬
les utiq uolebat habere ꝓfectus. ut
pauli similis fieret. ꝙ ei communicaret
in uinculis. Considemus gͦ quantum
hic laudet᷑ honesimus. quantũ ꝓfecisse
dicatur. cum ita recipiendꝰ sit ut apłs.
&. sic eiꝰ dñs ut pauli debeat desidera¬
re consortium. Breuiter quod dicit
tale est.Si me uis habere consortẽ. ha¬
beto & honesimum: que ego consortẽ.
& filium .&. uiscera mea habeo. Qũe si
non susceꝑis nec habere uolueris. &
ipse intelligis. qd̾ me habere ñ possis.
i autẽ aliqͥd nocuit aut debet. hoc¬
tẽ habens: ea uixta uires suas debet
facere quȩ xp̃t. Si enim ille infirmi¬

Expanded text:
ne junctus est, et in Domino. Ex quo intelne junctus est, et in Domino. Ex quo intelligimus servum qui crediderit Christo, duplici domino suo lege constringi, ut ei et carnis necessitate jungatur ad tempus, et in aeternum spiritu copuletur. Si ergo habes me socium, suscipe illum sicut me. Philemon Paulum socium habere cupiebat, et in Christum credens, tales utique volebat habere profectus, ut Paulo similis fieret, et ei 759 communicaret in vinculis. Consideremus ergo quantum hic laudetur Onesimus, quantum profecisse dicatur: cum ita recipiendus sit ut Apostolus et sic ejus dominus ut Pauli debeat desiderare consortium. Breviter quod dicit tale est: Si me vis habere consortem, habeto et Onesimum, quem ego consortem, et filium meum, et viscera mea habeo: quem si non susceperis, nec habere volueris, et ipse intelligis quod me habere non possis. Si autem aliqtem habens, ea juxta vires suas debet facere quae Christus. Si enim ille infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
fugit a dño. Pulchre autẽ addens. forsi¬
tan. sententiam temperauit. Occulta suñ
quippe iudicia dĩ: & temerarium ẽ qua¬
si de certo ꝓnuntiare quod dubium ẽ.
forsitan inquit ideo discessit. Caute. ti¬
mide. trepidanter. ꝙ. non totum fixo
gradu: ne si non posuisset forsitan. om̃ibꝰ
seruis fugiendum esset. ut apłici fiereñ.
Quod autẽ ad horam iunxit. horam
ꝓ tempore debemꝰ accipere. Ad comꝑa¬
tionẽ einum ȩternitatis. omẽ tempus breue.
ẽ. Ut ȩternum illum teciperes. Nullus
ȩternus dñs serui sui. Potestas quippe
eius. & utͥusq conditio: morte finit᷑.
Honesimꝰ uero qui ex fide xp̃i factus
ẽ ȩternus. ȩterno philemoni quia in
xp̃m &. ipse crediderat. spũ libertatis
accepto. iam non seruus sed fr̃ cȩpit
ut carnis ante conditio. ita postea sp̃s
copulabat. Et tunc quidem quando
erat ei subiectus in carne. non erat ei
iunctus in dño: nunc autẽ & in car¬

Expanded text:
fugit a domino. Pulchre autem addens, forsifugit a domino. Pulchre autem addens, forsitan, sententiam temperavit. Occulta sunt quippe judicia Dei, et temerarium est quasi de certo pronuntiare quod dubium est. Forsitan, inquit, ideo discessit: caute, timide, trepidanter, et non toto  Al. totum fixo gradu: ut si non posuisset forsitan, omnibus servis fugiendum esset, ut apostolici fierent. Quod autem, ad horam, junxit, horam pro tempore debemus accipere. Ad comparationem enim aeternitatis, omne tempus breve est. Ut aeternum illum reciperes. Nullus aeternus dominus servi sui: potestas quippe ejus, et utriusque conditio, morte finitur. Onesimus vero qui ex fide Christi factus aeternus est, aeterno Philemoni, quia in Christum et ipse crediderat, spiritu libertatis accepto, jam non servus, sed frater coepit , cui Onesimum ut carnis ante conditio: ita postea spiritus copulat. Et tunc quidem quando erat ei subjectus in carne, non erat ei junctus in Domino; nunc autem ei et in car
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternum illum reciperes: iam non ficut
xime michi. quanto autẽ magis tibi
ꝙ in carne & in dño:¬
oNnũqua malum occasio fit bonoꝵ.
ꝙ hominũ praua consilia d̾s uertit
ad rectum. Quod dico. manifestius
exemplo fiet. Ioseph fr̃s sui zeli stimu¬
lis incitati. hismaelitis uiginti aureis
uendiderunt. Hoc initium & patri q.
frĩbꝰ. &. toti egypto bonoꝵ om̃ium fu¬
it. Deniq ipse postea ad fr̃s: uos inqͥt
cogitastis de me in mala. ds uero cogi¬
tauit de me in bona. Simile quid &.
in honesimo possumus intelligere: qd̃
mala principla occasiones fuerint rei
bonȩ. Si enim dñm non fugisset: nũ¬
qũa uenisset Romã ubi erat paułꝰ iunctꝰ
in carcere. Si paulum in uinculis non
Si xp̃i non habuisset fidem: nũquam
pauli effectus filius. in opus euangłii
mitteret᷑. Ex quo paulatim &. ꝑ gradus
suos reciprocante sententia. ideo mini¬
ster ȩuangłii est factus honesimꝰ. quia

Expanded text:
in aeternum illum reciperes: non jam velut in aeternum illum reciperes: non jam velut xime mihi; quanto autem magis tibi et in carne et in DoNonnumquam malum occasio fit bonorum, et hominum prava consilia Deus vertit ad rectum. Quod dico manifestius exemplo fiet. Joseph fratres, sui 758 zeli stimulis incitati, Ismaelitis viginti aureis vendiderunt . Hoc initium et patri, et fratribus, et omni Aegypto bonorum omnium fuit. Denique ipse postea ad fratres: Vos, inquit, cogitastis de me mala: et Deus cogitavit de me bona . Simile quid et in Onesimo possumus intelligere, quod mala principia occasiones fuerint rei bonae. Si enim dominum non fugisset, numquam venisset Romam ubi erat Paulus vinctus in carcere. Si Paulum in vinculis non m. Si Christi non habuisset fidem, numquam Pauli effectus filius, in opus Evangelii mitteretur. Ex quo paulatim, et per gradus suos, reciprocante sententia, ideo minister Evangelii est factus Onesimus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
do similis non fieret. Potuit itaq &
apłs saulus absq uoluntate phile¬
monis honesimũ sibi in ministerium
retinere. sed si hoc sine philemonis uo¬
luntate fecisset. bonum quid̃e erat. sed
non uoluntarium. Quod autẽ non
erat uoluntarium: alio genere argue¬
batur non esse bonum. Nichil quip¬
pe bonum dici potest: nisi quod ultro¬
neum est. Ex quo apłi consideranda
prudentia: qui iccireo fugitiuũ seruũ
remittit ad dñm. ut ꝓsit dño suo.
qui ꝓdesse non poterat si dño denere¬
tur absente. Suꝑior gͦ quęstio ita solui¬
t᷑. Potuit ds̃ hominẽ sine uoluntate
eiꝰ bonum facere. Porro si hoc fecisset:
non erat bonum uoluntarium. sed
necessitatis. Quod autẽ necessitate bo-¬
num ẽ. non ẽ bonum: & alio genere
malum arguitur. Igitur ꝓprio arbi¬
trio nos relinquens: magis ad suam
imagin̾ẽ & similitudinẽ fecit. Simile
autẽ dõ esse. absolute bonum est.
orsitan enĩ id̃o discessit ad horam. ut

Expanded text:
Deo similis non fieret. Potuit itaque et Deo similis non fieret. Potuit itaque et apostolus Paulus absque voluntate Philemonis, Onesimum sibi in ministerium retinere. Sed si hoc sine voluntate Philemonis fecisset: bonum quidem erat, sed non voluntarium. Quod autem non erat voluntarium, alio genere arguebatur non esse bonum. Nihil quippe bonum dici potest, nisi quod ultroneum est. Ex quo Apostoli consideranda prudentia est: qui idcirco fugitivum servum remittit ad dominum, ut prosit domino suo: qui prodesse non poterat, si domino teneretur absente. Superior ergo quaestio ita solvitur: Potuit Deus hominem sine voluntate ejus facere bonum. Porro si hoc fecisset, non erat bonum voluntarium, sed necessitatis. Quod autem necessitate bonum est, non est bonum, et alio genere malum arguitur. Igitur proprio arbitrio nos relinquens, magis ad suam imaginem et similitudinem fecit. Similem autem Deo esse absolute bonum est. Forsitan enim idcirco secessit ad horam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
retractat᷑ quare ds hominẽ faciens ñ
eũ bonum rectũq condiderit: de p̃sen¬
ti loco solui potest. Si enim ds̃ uolunta¬
riȩ q. ñ ex necessitate bonꝰ ẽ. debuit ho¬
minẽ faciens ad suã imaginẽ s. simili¬
tudinẽ facere: hoc ẽ ut ipse uoluntarie
q. ñ ex necessitate bonus esset. Qui autẽ
asserunt ita eum debuisse fieri ut malũ
recipere ñ posset: hoc dicunt. Talis de¬
buit fieri. qui necessitate bonꝰ ẽẽt: ꝙ non
uoluntate. Quod si talis fuisset effectus
qui bonũ non uoluntate sed necessitate
ꝑficeret. ñ esset dõ similis: qui ideo bo¬
nus est. quia uult. ñ quia cogit᷑. Ex quo
manifestũ est. rem eos inter se postula-¬
re contrariam. Nam ex eo quod dic̃t.
debuit homo dõ similis fieri. illud
petunt ut liberi fieret arbitrii. sicut
d̾̃s ipse est. Ex eo autẽ quod inferunt.
re non posset: dum necessitatẽ ei boni
important. illud uolunt ut homo

Expanded text:
retractatur: quare Deus hominem faciens, non retractatur: quare Deus hominem faciens, non eum bonum rectumque condiderit, de 757 praesenti loco solvi potest. Si enim Deus voluntarie, et non ex necessitate bonus est, debuit hominem faciens, ad suam imaginem et similitudinem facere, hoc est, ut et ipse voluntarie, et non ex necessitate bonus esset. Qui autem asserunt ita cum debuisse fieri, ut malum recipere non posset, hoc dicunt: talis debuit fieri qui necessitate bonus esset, et non voluntate. Quod si talis fuisset effectus, qui bonum non voluntate, sed necessitate perficeret, non esset Deo similis: qui ideo bonus est, quia vult, non quia cogitur. Ex quo manifestum est, rem eos inter se postulare contrariam. Nam ex eo quod dicunt, Debuit homo Deo similis fieri, illud petunt, ut liberi fieret arbitrii, sicut Deus ipse est. Ex eo autem quod inferunt re non posset; dum necessitatem ei boni important, illud volunt, ut homo
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris coartatur. &. non sentit in ui¬
riã. ñ dolore cruciat᷑. nichil nouit ali¬
ud nͥ de xp̃i ȩuangłio cogitare. Sciebat
seruum. sciebat fugituũ: sciebat aliqͣn¬
do raptorem. ad xp̃i fidem ẽẽ conuersũ.
Grandis laboris ẽ. talem hominẽ in eo
ꝑseuerare quod cȩpit. Iccirco filiũ suũ
ꝙ filium uinculoꝵ & ministrum euan¬
głii in uinculis constituti inculcat ac
replicat: ut philemon ille prudenter
q. dispensatorie tantũ in p̃fatione lau-¬
datus non auderet negare. ne suis lau¬
dibꝰ uderetur indignꝰ. Quod autẽ ait.
tu autẽ illum idẽ mea uiscera suscipe:
hoc ẽ quod paulo ante dixi uiscera si¬
gnificare internũ cordis affectum. ꝙ.
plenam ex animo uoluntatẽ. cum to¬
tũ quicqͥd in nobis ẽ. suscipiatur a roga¬
to. Alias autẽ. om̃s liberi uiscera st̃ pa
uolui facere ut non quasi ex necessitate
bonũ tuum esset. sed uoluntarium.
oc quod a plerisq querit᷑ s. sepissime

Expanded text:
tenebris coarctatur, et non sentit injutenebris coarctatur, et non sentit injuriam, non dolore cruciatur, nihil novit aliud, nisi de Christi Evangelio cogitare. Sciebat servum, sciebat fugitivum, sciebat aliquando raptorem ad Christi fidem esse conversum. Grandis laboris est talem hominem in eo perseverare quod coepit. Idcirco filium suum, et filium vinculorum, et ministrum Evangelii in vinculis constituti, inculcat, ac replicat, ut Philemon ille prudenter et dispensatorie tantum in praefatione laudatus, non auderet negare, ne suis laudibus videretur indignus. Quod autem ait: Tu autem illum, id est, mea viscera suscipe, hoc est, quod paulo ante dixi: viscera significare internum cordis affectum, et plenam ex animo voluntatem, cum totum quidquid in nobis est, suscipitur a rogato. Alias autem omnes liberi viscera sunt pavolui facere: ut non quasi ex necessitate bonum tuum esset, sed voluntarium. Hoc quod a plerisque quaeritur, et saepissime
Abbreviated transcription (Latin):
illum idest mea uiscera suscipe: qũȩ
ego uolueram mecum detinere. ut
ꝓ te mͥ ministraret in uinculis euangłii.
olens impetrare quod postulat. iam
ñ ꝓseruo philemonis sed pro filio suo
se asserit deprȩcari. & illo filio quem
genuerit in uinculis euangłii. hoc
Qui cum ante inutilis dño tantum
fuerit. neq enim qui seruus fuerit
fugituus alteri nocuit nisi dño
suo: nunc e contrario utilitatis com¬
pensatione qua &. ipsi dño .&. pau¬
lo utilis ẽ cȩterisq ꝑ paulum. plus
caritatis meret᷑ quã odii ante merue¬
rat. Unde ait: qui tibi aliquando in-¬
utilis fuit. Tibi inquit soli ñ cȩteris:
nunc autẽ tibi &. mͥ utilis. Utilis dño
in eo qr posset paulo seruire ꝓ dño
suo: paulo uero in eo utilis quia illo
in carcere uinculisq detento. Posset
ei in euangłio ministrare. Simul autẽ
admirandum de magnanimitate apłi.
carcere. uinculis stringitur. squalore
corporis. caroꝵ separatione. penalibus

Expanded text:
illum, id est mea viscera, suscipe, quem illum, id est mea viscera, suscipe, quem ego volueram mecum detinere, ut pro te mihi ministraret in vinculis Evangelii. Volens impetrare quod postulat, jam non pro servo Philemonis, sed pro filio suo se asserit deprecari; et de illo filio quem genuerit in vinculis Evangelii, hoc qui cum ante inutilis domino suo tantum fuerit nec enim servus fur atque fugitivus alteri nocuit, nisi domino suo nunc econtrario utilitatis compensatione, qua ipsi domino et Paulo utilis est, caeterisque per Paulum, plus charitatis meretur, quam odii ante meruerat. Unde ait: Qui tibi aliquando inutilis fuit. Tibi, inquit, soli; non caeteris: nunc autem et mihi, et tibi utilis. Utilis domino in eo, quia posset et Paulo servire pro domino suo; Paulo vero in eo utilis: quia illo in carcere, vinculisque detento, posset ei in Evangelio ministrare. Simul autem admirandum de magnanimitate Apostocarcere, vinculis stringitur, squalore corporis, charorum separatione, poenalibus
Abbreviated transcription (Latin):
fieret ablatȩ. nisi esset id quod abla-¬
tum fuerat dissipatum. Hic igit᷑ cũ
ob confessionẽ xp̃i paulus Romȩ eẽt
in carcere. credidit in dñm iũm. &.
abeo baptizatꝰ. digna pęnitentia ma-¬
culas uitȩ prioris abstersit. in tantũ
ut ipse apłs conuersionis eiꝰ testis fie¬
ret. qui quondam petrum increpaue-¬
rat. non recto pede in ȩuangłii ueri-¬
tate gradientẽ. Quantũ igitur ad
peccatum & ad facinus ꝑtinet. quo
dñm leserat ueniam ñ meret᷑. quan-¬
tum uero ad apłi testimonium. qui
scit cum plene esse conuersũ. gran¬
di pondere premitur qui rogat᷑. ut
minister apłi factus erat. quod autẽ¬
aliud habebat apłs ministerium.
a dño. sed quasi a conseruo & coeuan-¬
głista ignosceretur ei. qui seruus esset
xp̃i similiter & minister᷑
Obsecro te de meo filio qũe genui in
uinculis honesimo. qui tͥ aliquando
inutilis fuit. nunc autẽ tͥ & michi
utilis est: quem remisi tibi. tu autẽ

Expanded text:
fieret ablatae, nisi esset id quod ablafieret ablatae, nisi esset id quod ablatum fuerat dissipatum. Hic igitur cum ob confessionem Christi, Paulus Romae esset in carcere, credidit in Christum: et ab eo baptizatus, digna poenitentia maculas vitae prioris abstersit: intantum ut is apostolus conversionis ejus testis fieret, qui quondam Petrum increpaverat, non recto pede in Evangelii veritate gradientem . Quantum igitur ad peccatum et ad facinus pertinet, quo dominum laeserat, veniam non meretur; quantum vero ad Apostoli testiscit eum plene esse conversum, grandi pondere premitur qui rogatur ut minister Apaliud habeat Apostolus ministerium a domino, sed quasi a conservo, et coevangelista, ignosceretur ei, qui servus esset Christi similiter et minister. Obsecro te de meo filio, quem genui in 756 vinculis, Onesimo, qui tibi aliquando inutilis fuit; nunc autem et tibi, et mihi utilis est: quem remisi tibi. Tu autem
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝓdest: ꝓpter caritatẽ magis obse-¬
cro cum sis talis ut paulus senex.
nunc autẽ &. uinctus uãu xp̃i.
Ultis in philemonẽ laudibꝰ ante p̃¬
missis cum res talis sit ꝓ qua rogatu-
rus ẽ. quȩ &. p̃stanti sit utilis &̃ ro-¬
ganti. poterat paulus magis imꝑare
quam petere: ꝙ hoc ex fidutia illa
ueniebat. quod qui tanta ob xp̃m
oꝑa ꝑpetrarat. utiq impar sui in cȩ-¬
teris esse non poterat. Sed uult ma-¬
gis petere ꝗͣ iubere. grandi petentis
auctoritate ꝓposita: ꝑ quã & apłs ob
Totum autẽ ꝓ quo rogat. illud ẽ. Ho¬
nesimꝰ seruus philemonis fugã furto
cumulans: quedã rei dominice cõpilarat.
Hic ꝑgens ad italiam. ne e ꝓximo
facilius posset apprehendi: pecuniam
dñi ꝑ luxuriam ꝓdegerat. Hoc neqͥs
putet temere. &. utlibet a nobis fictũ.
in sequentibꝰ discat. Nũquã emĩ paulꝰ dice¬
ret. si quid nocuit tibi aut debet hoc
michi imputa. ego paulus scripsi ma¬
nu mea. ego reddam: nec sponsor rei-

Expanded text:
st propter charitatem: magis obsecro, cum sis talis, ut Paulus senex: nunc autem et vinctus Jesu Christi. Multis in Philemonem laudibus ante praemissis, cum res talis sit, pro qua rogatus est, quae et praestanti sit utilis et roganti, poterat Paulus magis imperare, quam petere. Et hoc ex fiducia illa veniebat, quod qui tanta ob Christum opera perpetrarat, utique impar sui in caeteris esse non poterat. Sed vult magis petere quam jubere, grandi petentis auctoritate proposita; per quam et Apostolus Totum autem pro quo rogat, illud est: Onesimus servus Philemonis, fugam furto cumulans quaedam rei domesticae compilarat: hinc pergens ad Italiam, ne in proximo facilius posset apprehendi, pecuniam domini per luxuriam prodegerat. Hoc ne quis putet temere, et ut libet a nobis fictum, in sequentibus discat. Numquam enim Paulus diceret: Si quid nocuit tibi aut debet, hoc mihi imputa: Ego Paulus scripsi manu mea, ego reddam. Nec sponsor rei
Abbreviated transcription (Latin):
bat. sc̃s autẽ & philemon ẽ. tantam
habens in se fidem & caritatẽ ut ñ
solum auditu ei uerum etiã noscere¬
tur: ꝓ philemone paulum semꝑ orasse
credibile est. quo scilicet fides ꝙ cari¬
te quidem qũa habebat in xp̃o ĩu
&̾ in om̃s scõs eius non difficilis in¬
terprȩtatio est: quia post dm̃ diligere
iubemur & ꝓximos. Nunc hoc
queritur quo modo eandem fide in
xp̃o ĩu habere quis possit .&. in scõs¬

Expanded text:
bat, sanctus autem et Philemon est, tantam bat, sanctus autem et Philemon est, tantam habens in se fidem et charitatem, ut non solum auditu ei, verum opere nosceretur; et pro Philemone Paulum semper orasse credibile est, quo scilicet fides et charite quidem quam habebat in Christo Jesu, et in omnes sanctos ejus, non difficilis interpretatio est: qua post Deum diligere jubemus et proximos. Nunc hoc quaeritur, quomodo eamdem fidem in Christo Jesu habere quis possit, et in s
Abbreviated transcription (Latin):
a duobꝰ ad plures scribit᷑ .q. in om̃ibꝰ
pene epłis ȩquale principium ẽ. ut
grãm eis & pacem a ło patre & axp̃o
dño imprȩcetur. Ee quo ostendit᷑ una fi¬
lii patrisq ẽẽ natura: cum id potest
filius prȩstare quod pater. Grã autẽ
mur: pax qua reconciliati do ꝑ xp̃m
sumꝰ. ut ibi. Obsecramus ꝓ xp̃o. recon¬
R̃as ago dõ meo semꝑ memoriam tui
faciens in orationibus meis. audiens
c aritatẽ tuam & fidem. qũa habes
in dño uãu q in om̃s scos eius: ut cõ¬
municatio fidi tuȩ euidens fiat in
agnitionẽ om̃is boni. quod in nobis
solus paulus ad solum philemonẽ lo¬
uero dictum utrum gr̃as agat dõ suo
semꝑ an memoriã eius faciat in ora-¬
tionibus suis semꝑ. & utrumq intel¬
ligi potest. Qui enim prȩcipit aliis ut
in om̃ibus grãs agant do. nullis an¬
gustiis poterit coartari: ut grãs sẽꝑ
do ipse non referat. Si enim ꝓ scĩs &

Expanded text:
a duobus ad plures scribitur, et in omnibus a duobus ad plures scribitur, et in omnibus pene Epistolis aequale principium est, ut gratiam eis et pacem a Deo Patre et Christo Domino imprecetur. Ex quo ostenditur unam Filii Patrisque esse naturam, cum id potest Filius praestare quod Pater, et dicitur mur. Pax, qua reconciliati Deo per Christum sumus ut ibi: Obsecramus pro Christo, reconias ago Deo meo semper, memoriam tui faciens in orationibus meis, audiens charitatem tuam, et fidem quam habes in Domino Jesu, et omnes sanctos ejus: ut communicatio fidei tuae evidens fiat in agnitione omnis boni, quod in vobis solus Paulus, ad solum Philemonem lovero dictum, utrum gratias agat Deo suo semper, an memoriam ejus faciat in orationibus suis semper. Et utrumque intelligi potest. Qui enim praecipit aliis, ut in omnibus gratias agant Deo, nullis angustiis poterit coarctari, ut gratias semper Deo ipse non referat. Si autem pro sanctis,
Abbreviated transcription (Latin):
mine belloq suꝑauerat. Scribitur
etiam ȩccłiȩ quȩ in domo ciꝰ ẽ. Uerum
hoc ambiguum. utrum ȩccłiȩ quȩ
in domo archippi sit: an ei quȩ in
putatur. Nam licet paulus & ti¬
motheus pariter scribant ad phi¬
lemonem. appiam. archippum &.
ȩccłiam: tamen in sequentibꝰ approba¬
tur. paulum tantũmͦ ad philemonẽ
scribere. & unum oum uno sermoci-¬
nari. Gr̃a s ago do meo semꝑ. memoriã
tui faciens. Hunc autẽ morem scri-¬
bendi in nonnullis epłis eiꝰ inuenire
poteritis: quod cũ plures & ad plu¬
res in p̃fatione ponantur. postea per
totum corpus epłȩ unus disputans
inducatur. Illud quod apłs ad gala
referre gentilis sit aliquis. an uidȩus.
uir an mulier. seruus an liber: etiam
in hoc loco ꝑspicuum fit. Inter quos
quippe uiros & apłicos. inter coope¬
ratorem pauli & cõmilitonẽ eius. me¬
dium appiȩ nomen inseritur. ut tali
uideatur ordinẽ sexus habere. sed me¬

Expanded text:
mine belloque superaverit. Scribitur mine belloque superaverit. Scribitur etiam Ecclesiae quae in domo ejus est. Verum hoc ambiguum, utrum Ecclesiae quae in domo Archippi sit: an ei quae in putatur. Nam licet Paulus et Thimotheus pariter scribant ad Philemonem, Appiam, Archippum, et Ecclesiam: tamen in sequentibus approbatur Paulum tantummodo ad Philemonem scribere, et unum cum uno sermocinari. Gratias ago Deo meo semper, et memoriam tui faciens. Hunc autem morem scribendi in nonnullis epistolis ejus invenire poteritis: quod cum plures, et ad plures 751 in praefatione ponantur, postea per totum corpus Epistolae, unus disputans inducatur. Illud quod ad Galatas screferre, gentilis sit aliquis, an Judaeus: vir, an mulier: servus, an liber : etiam in hoc loco perspicuum fit. Inter duos quippe viros et apostolicos, inter cooperatorem Pauli, et commilitonem ejus, medium Apphiae nomen inseritur: ut tali videatur ordinem sexus habere, sed me
Abbreviated transcription (Latin):
amatum di salomonẽ dici putent.
quod ei a dõ sit obsapientiã nomen
impositum: tamen amatꝰ di quis ma¬
gis dici potest. nisi is de quo in ȩuan-¬
głio pater loquitur. hic est filiꝰ m̃s
dilectus in quo michi complacui.
hunc audite: Deniq & in ysaia ita
scriptum habet. Cantabo dilecto
canticum: diligibilis uineȩ meȩ.
Uinea facta ẽ dilecto. Et hoc circũci¬
sio de popło uidaico accipiendum
putans. impegit. in lapidem offensi¬
onis & petram scandali. non recogi¬
tans uineam quȩ de egypto transsa¬
ta ẽ esse domum isrł. &. xp̃m hic di¬
ci uł diligibilem uel dilectum: dum
&. ipse diligi meret᷑ a scĩs. & scĩ eũ dili¬
gunt. offerentes ei magis caritatẽ.
Scribunt gͥyAULUs &. timotheus
philemoni carissimo & cooꝑatori.
t archippo cõmilitoni. que arbitror
cum paulo &. timotheo contra ad¬
uersarios ꝓ xp̃i nomine dimicantẽ.
extitisse uictorem: ꝙ. ꝓpterea nunc
cõmilitonẽ dici. quod in eod̾e certa-¬

Expanded text:
amatum Dei, Salomonem dici putent, amatum Dei, Salomonem dici putent, quod ei a Deo sit ob sapientiam nomen impositum : tamen amatus Dei quis magis dici potest, nisi is de quo in Evangelio Pater loquitur: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, hunc audite Denique et in Isaia ita scriptum habet: Cantabo dilecto canticum diligibilis vineae meae. Vinea facta est dilecto . Et hoc circumcisio de populo Judaico accipiendum putans, impegit in lapidem offensionis, et petram scandali: non recogitans vineam quae de Aegypto translata est, esse domum Israel, et Christum hic dici vel diligibilem, vel dilectum: dum et ipse diligi meretur a sanctis, et sancti eum diligunt, offerentes ei magis charitatem,Scribunt igitur Paulus et Thimotheus, Philemoni charissimo et cooperatori: et Archippo commilitoni, quem arbitror cum Paulo et Thimotheo contra adversarios pro Christi nomine dimicantem exstitisse victorem, et propterea nunc commilitonem dici, quod in eodem certa
Abbreviated transcription (Latin):
ris quas dictabat. scđm id quod ipse
corinthiis p̃cipit. ut si alio ꝓpħante
alii fuerit reuelatum. taceat ille qui
prius ꝓpħabat. ita ipse quoq p̃ce-¬
ptum suum oꝑe cõplebat.&. ꝓpter
pauca quȩ alio addiderat suggerente.
ut suam ita alteriꝰ quoq epłam prȩ¬
scribebat.:
hilemoni inquit dilecto.¬
dilectus dicit᷑. sed afahero. idẽ diligi¬
bili. Inter dilectum autẽ & diligibilẽ
hoc interẽ: quod dilectus appellari pot̾
& ille qui dilectionẽ non meret᷑. dili¬
gibilis uero is tantum qui merito di¬
ligitur. Deniq & inimicos nr̃os dili¬
gere p̃cipimur: qui sunt dilecti. sed ñ
diligibiles. Amamus quippe illos.
non quia amari merent᷑: sed quia p̃¬
cipit᷑ eos non odio habendos. Illud
quoq quod in qua dragesimi quarti
psalmi titulo p̃notatur ꝓ dilecto.
meliꝰ habet in greco ꝓ diligibili: qui
locus manifestissime de xp̃o intelligi¬
tur. Licet enim uidȩi idida hoc est

Expanded text:
ris quas dictabat. Secundum id quod ipse ris quas dictabat. Secundum id quod ipse Corinthiis praecepit, ut si alio prophetante, alii fuerit revelatum, taceat ille qui prius prophetabat . Ita ipse quoque praeceptum suum opere complebat, et propter pauca quae alio addiderat suggerente ut suam, ita alterius quoque epistolam praescribebat. Philemoni, inquit, dilecto.dilectus dicitur, sed ἀγαπητῷ, id est, diligibili. Inter dilectum autem et diligibilem, hoc interest, quod dilectus appellari potest et ille qui dilectionem non meretur. Diligibilis vero is tantum qui merito diligitur. Denique et inimicos nostros diligere praecipimur, qui sunt 750 dilecti, sed non diligibiles. Amamus quippe illos, non quia amari merentur, sed quia praecipitur eos odio non habendos. Illud vero quod in quadragesimi quarti Psalmi titulo praenotatur, pro dilecto, melius habet in Graeco, pro diligibili: qui locus manifestissime de Christo intelligitur. Licet enim Judaei IDIDIA  , hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
minis. ea seruis quȩ iusta sunt prȩ-¬
beant: & ad extremum epłam suã hoc
fine concludat. Quid agam notũ uo¬
bis faciet tythicꝰ carissimꝰ fr̃ &. fidelis
minister in dño: quẽ misi ad uos in
hoc ipsum ut cognoscatis quȩ circa¬
me sunt:ꝙ. consoletur corda ur̃a. Tythi¬
cꝰ autẽ is ẽ: qui &. ad colosenses cũ ho¬
nesimo mittit᷑. & eo tempore honesi¬
mũ habuit comitẽ. quo honesimus
ad philemonẽ litteras ꝑferebat.
t timotheus frater.
N aliis epłis sostenes & siluanꝰ in¬
terdum . &. timotheus assumit᷑. in
quatuor autẽ tantũ timotheus: quia
uel eode tempore uł p̃sente timotheo
cȩterisq dictatȩ sunt. Quod ego duplici
ex causa factum puto. ut ꝙ epła ma
iorem haberet auctoritatẽ. quȩ ñ ab
uno scribebat᷑. & quia nulla emulatio
erat inter apłos. si quod forte paulo
dictante aliis sp̃s sc̃s suggessisset. absq
ulla tristitia addebat paulus in litte¬

Expanded text:
minis, ea servis quae justa sunt, praeminis, ea servis quae justa sunt, praebeant: et ad extremum Epistolam suam hoc fine concludat: Quid agam, notum vobis faciet Tychicus charissimus frater, et fidelis minister in Domino: quem misi ad vos in hoc ipsum, ut cognoscatis qume sunt, et consoletur corda vestra . » Tychicus autem is est, qui et ad Colossenses cum Onesimo mittitur; et eo tempore Onesimum habuit comitem, quo Onesimus ad Philemonem litteras perferebat.t Timotheus frater. In aliis Epistolis Sosthenes et Sylvanus, interdum et Timotheus, assumitur. In quatuor tantum Timotheus, quia vel eodem tempore, vel praesente Timotheo caeterae quoque dictatae sunt. Quod duplici ex causa factum putatur, ut et Epistola majorem haberet auctoritatem, quae uno scribebatur: et quia nulla aemulatio erat inter apostolos, si quid forte Paulo dictante, alii spiritus suggessisset, absque ulla tristitia addebat Paulus in litte
Abbreviated transcription (Latin):
epłam tulerit. quo priuatas & sui cõ¬
mendatrices ad dñm litteras sũpse-¬
rit. Est q aliud iudicium: qͦd in
hac eadem epła & archippus nomina¬
t᷑. qui hic cum philemone scribit᷑. Di¬
accepit a dño. Ad philemonem legi¬
mꝰ. Et archippo cõmilitoni nr̃o: q. ȩccłe
quȩ in domo tua ẽ Ex quo puto aut
monet᷑ studiose diligenterq p̃esse. aut
ȩuangłii p̃dicatorem. Aut si ita non ẽ:
illud michi in presentiarum sufficit.
quod & philemon. & archippus &
honesimus ipse qui litteras ꝑferebat¬
fuerint colosenses. & eodem tẽpore
quatuor ut antediximus epłȩ scriptȩ
sint. Ad ephesios uͦ illam ob causam
quod ꝓ xp̃o &. hic uinctum ẽẽ se di¬
cat. & eadẽ quȩ ad colosenses iusserat in
subiciant᷑. ut iuri uxores diligant. ut filii obȩdiaq̃
parentibꝰ. ut patres ñ ꝓuocent ad ira¬
cundiam filios fuos. ut serui obedi¬
ant dñis carnalibꝰ. ut dñis relictis

Expanded text:
epistolam tulerit, quo privatas et sui comepistolam tulerit, quo privatas et sui commendatrices ad Dominum litteras sumpserat. Est et aliud indicium, quod in hac eadem epistola et Archippus nominatur: cui hic cum Philemone scribitur: Diaccepit a Domino? Ad Philemonem legimus: Et Archippo commilitoni nostro, et Ecclesiae quae in domo tua est. Ex quo puto aut monetur studiose diligenterque praeesse, aut Evangelii praedicatorem. Aut si ita non est, illud mihi in praesentiarum sufficit, quod et Philemon, et Archippus, et Onesimus ipse, qui litteras fuerint Colossenses, et eodem tempore quatuor ut ante diximus Epistolae scriptae sunt. Ad Ephesios vero illam ob causam, quod pro Christo et hic vinctum se esse dicat, et eadem quae ad Colossenses jusserat, iniantur viris, et viri uxores diligant, ut filii obediant parentibus, ut patres non provocent ad iracundiam filios suos, ut servi obediant dominis carnalibus, ut domini, relictis
Abbreviated transcription (Latin):
ad impleo ea quȩ desunt passionum
xp̃i in carne mea. ꝓ corpore eiꝰ quod
ẽ ȩccłia. Et in fine. Salutatio mea ma¬
nu pauli: memores estote uinculoꝵ
meoꝵ. Hoc ideo: ut sciamus has qͦq
epłas de carcereq. inter uincula fuisse
dictatas. Illud autẽ ꝓprie habet ad
colosenses. quod idem onesimꝰ qui
nunc philemoni cõmendat᷑. etiã per¬
lator eiꝰdem sermonis fuit. Deniq ait.
Quȩ circa me sunt. omĩa uobis no-¬
ta faciet tithicus. carissimꝰ fr̃. &. fide¬
lis minister. &. conseruus in dño: quẽ
misi ad uos ad hoc ut cognoscat quȩ
circa uos sunt & consoletur corda ur̃a.
cũ onesimo carissimo & fideli fr̃e. qui
ẽ ex uobis. Si autẽ philemon ad quẽ
hȩc ȩpła scribit᷑ onesimi dñs ẽ. immo
fr̃ ẽẽ cȩpit ex dño. & ad colosenses refer-¬
tur. quod honesimꝰ ex eis sit: nos ratio
ipsa q. ordo deducit. quod &. phile¬
mor colosensis sit: & eo tempore com¬
munẽ ad omnẽ ȩccłiam honesimus

Expanded text:
adimpleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea pro corpore ejus, quod est Ecclesia . Et in fine: Salutatio mea manu Pauli, memores estote vinculorum meorum . Hoc ideo, ut sciamus has quoque Epistolas de carcere et inter vincula fuisse dictatas. Illud autem proprie habet ad Colossenses, quod idem Onesimus, qui nunc Philemoni commendatur, etiam perlator ejusdem sermonis fuit. Denique ait: quae circa me sunt omnia vobis nota faciet Tychicus carissimus frater et fidelis minister et conservus in Domino quem misi ad vos ad hoc ipsum ut cognoscat quae cicum Onesimo charissimo, et fideli fratre, qui est ex vobis . Si autem Philemon, ad quem haec epistola scribitur, Onesimi dominus est, immo frater esse coepit in Domino, et ad Colossenses refertur quod Onesimus ex eis sit: ratio nos ipsa et ordo deducit, quod et Philemon Colossensis sit, et eo tempore communem ad omnem Ecclesiam Onesimus
Abbreviated transcription (Latin):
derelinquens. quomͦ apłi de piscatoribꝰ
piscium piscatores hominũ facti sunt.
ita &. de medico corpoꝵ in medicũ ẽ uer¬
sus animarũ: de quo &. in alio locoMi-¬
si inqͥt cũ illo fr̃m: cuiꝰ laus ẽ in euangło
ꝑ om̃s ȩccłias. Cuiꝰ liber quotienscũq le¬
git᷑ in ȩccłiis. totiens eiꝰ medicina ñ cessat.

Expanded text:
derelinquens, quomodo Apostoli de piscatoribus derelinquens, quomodo Apostoli de piscatoribus piscium, piscatores hominum facti sunt : ita de medico corporum, in medicum est versus animarum, de quo et in alio loco: Misi, inquit, cum illo fratrem, cujus laus est in Evangelio per omnes Ecclesias : cujus liber quotiescumque legitur in Ecclesiis, toties ejus medicina non cessat.