comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ite maledicti in ignẽ eternũ. qui parat᷑. ẽ. di¬
abolo et angłis eius. Tales gͥ quantũ libet
longeui moriant᷑. acerbo funere demergunt᷑
& qͦuauis ȩtas eoꝵ matura uideat᷑ in corpore
mortifera tamen mundi dilectio imimatu¬
rȩ mentis acerbitatẽ retentat in corde.
Xp̃ianus autẽ qui in timore dĩ uixerit qua¬
cũq fuerit defunct us etate corporis. non
acerbo funere mergit᷑: sed placita dõ sub¬
nixus maturitate transfert᷑. Legimꝰ namq
in eodẽ sapientiȩ libro. quia senectus hono¬
rabilis. ẽ. ñ diuturna neq numero annoꝵ
cõputata. cani sunt autẽ sensus hominis
et ȩtas senectutis uita immaculata.
quȩ placita do fact᷑a dilecta .ẽ. Deniq in
subsequentib bene uiuentẽ quendã dõq
placitũ ob hoc raptũ celerit̃ dicit. ut nul¬
lã mutationẽ ꝑferret malitiȩ scłaris.
nec anima eiꝰ aliqua fuisset fictione decep¬
ta. Sic gͦ dr̃. Raptꝰ. ẽ. ne malitia mutaret

Expanded text:
ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Tales igitur, quantumlibet longaevi moriantur, acerbo funere demerguntur, et quamvis aetas eorum matura videatur in corpore, 153 mortifera tamen mundi dilectio immaturae mentis acerbitatem retentat in corde.ianus autem qui in timore Dei vixerit, quacunque fuerit defunctus aetate corporis, non acerbo funere mergitur, sed placita Deo subnixus maturitate transfertur. Legimus namque in eodem Sapientiae libro: Quia senectus honorabilis est, non diuturna, neque numero annorum computata: cani sunt autem sensus hominis, et aetas senectutis, vita immaculata; quae placita Deo facta, dilecta est . Denique in subsequentibus bene viventem quemdam Deoque placitum ob hoc raptum celeriter dicit, ut nullam mutationem perferret malitiae saecularis, nec anima ejus aliqua foret fictione decepta. Sic ergo dicitur: Raptus est, ne malitia mutaret
Abbreviated transcription (Latin):
agros propter nomen meũ centuplũ accipiet
quauis ci munera tam̃ tẽporalia ȩternis. ca¬
duca ꝑmanentib. par ua magnis a suis fideli¬
b post ponenda monstrauit.Non dãnat bo-
plus diligit. Iuoꝵ enĩ siue adeptio suie amissio
tẽporib sed et̃nis. eẽ. debet intenta. Propter
quod uas electionis ad tolerantiã nos p̃sentis
tribulationis ex hortans. p̃cipit ut a contẽpla¬
tione tẽporaliũ rerũ cordis nr̃i penitꝰ auertamꝰ
optucũ dicens. Ieñ quod inp̃senti.ẽ. mom̃

Expanded text:
agros propter nomen meum, centuplum accipiet, quamvis Dei munera, tamen temporalia aeternis, caduca permanentibus, parva magnis, a suis fidelibus postponenda monstravit. Non damnat bonaplus diligit. Illorum enim sive adeptio, sive amissio, temporalibus, sed aeternis dequod Vas electionis, ad tolerantiam nos praesentis tribulationis exhortans, praecipit ut a contemplatione temporalium rerum cordis nostri penitus avertamus obtutum, dicens: Id enim quod in praesenti est
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ demonstrat exitiũ dicens. Quȩ enim
scđd̾m dm. ẽ. tristitia. penitentiã in salutẽ
stabilem oꝑat᷑: scłi autẽ tristitia mortẽ oꝑa
t. Nec gͥ ultra fidei xp̃ianȩ modũ indiscre¬
tam teneas de mariti morte tristitiã. nec
amissũ existimes sed p̃missũ. nec ipsius uiuen¬
cutẽ putes immature p̃cisã. qũa int̃minabi¬
li uides eternitate firmatã. Fideli quippe ani¬
mȩ dr̃. renouabit᷑ sicut aquilȩ uiuent ustua.
estimemꝰ aut dicamꝰ. quia illũ uiuenẽ xp̃ia¬
nũ abstulit atra dies: et funere mer sit
acerbo. Iuos nãq atra dies aufert. qui scđm
nebris ambulant: et nesciunt ubi ambu¬
lant. quia tenebrȩ obcecauerunt ocłos eoꝵ
Iuos abstulit atra dies. quos ipsa lux uera
uehement̃ obuirgans. hoc. ẽ. autẽ inquit
runt homines magis tenebras quã lucẽ.

Expanded text:
situm demonstrat exitium dicens: Quae enim situm demonstrat exitium dicens: Quae enim secundum Deum est tristitia poenitentiam in salutem stab. Ne igitur ultra fidei Christianae modum, indiscretam teneas de mariti morte tristitiam, nec amissum existimes, sed praemissum , nec ipsius juventutem putes immature praecisam, quam interminabili vides aeternitate firmatam. Fideli quippe animae dicitur: Renovabitur sicut aquilae juventus tua aestimemus aut dicamus quia illum juvenem Christianum Abstulit atra dies, et funere mersit acerbo. Illos namque atra dies aufert qui, secunnebris ambulant, et nesciunt ubi ambulant, quia tenebrae obcaecaverunt oculos eorum . Illos abstulit atra dies quos ipsa lux vera vehementer objurgans: Hoc est autem, inquit, ru
Abbreviated transcription (Latin):
ceteri qui spem ñ habent. Siem̃ credimꝰ quod
ihe mortius. ẽ. et resurrexit. ita et ds eos qͥ
dormierunt ꝑ iħ̾m aaducet cũ eo. Si gͦ uere
fidei tenaces sumꝰ. si de sermonib dĩ nichil
ambigimꝰ. si ad futurã uitã spe certissima
tendimꝰ. si digne dm̃ ꝓximũq diligimꝰ. si ñ
abhominib manẽ. sed a do uerã głam xp̃i¬
ani nominis expectam᷑: ñ debemus utiq
de fidelib mortuis. et ut ꝓprie dic̃a de dor¬
mientib nr̃is aliquã sicut infideles habere
tristitiã. Salubris & enĩ noxiȩq tristitiȩ
debet in nr̃o corde manere discretio. quafit
ut nec de amissione solatii tẽporalis concidat
animꝰ ȩternis reb dedit᷑: et de his salubrẽ
tristitiam sumat. in qͥb se aut munꝰ aliquid
aut secus qũã oportuit fecisse considerat. Prop¬
ter quod paulus utr̃aq tristitiam ñ minus
oꝑe docet qũa retributione discretã. Deniq
in una salutis ꝓuentũ: in altera mortis po¬

Expanded text:
 quod Jesus mortuus est, et resurrexit, ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum adducet cum eo . Si ergo verae fidei tenaces sumus, si de sermonibus Dei nihil ambigimus, si ad futuram vitam spe certissima tendimus, si digne Deum proximumque diligimus, si non ab hominibus inanem, sed a Deo veram gloriam Christiani nominis exspectamus, non debemus utique de fidelibus mortuis, et, ut proprie dicam, de dormientibus nostris, aliquam, sicut infideles, habere tristitiam. Salubris etenim 152 noxiaeque tristitiae debet in corde nostro manere discretio qua fit ut nec de amissione solatii temporalis concidat animus aeternis rebus deditus, et de his salubrem tristitiam sumat, in quibus se aut minus aliquid aut secus quam oportuit fecisse considerat. Propter quod Paulus utramque tristitiam non minus opere docet quam retributione discretam. Denique in una salutis proventum, in altera mortis po
Abbreviated transcription (Latin):
menses aliquot diaconi
mei exurbe remeantis
certa narratione cõperi. ñsolũ tui contugo
obitũ. uerũetiã scm ꝓposititui tramite. in qͦ
ĩã ambulas illo deducente qui. ẽ. uia ueritas
& uita. qui fidelib suis nouit ꝑ momentane¬
am tristitiã. donũ sempiter nȩ largiri lȩtitiȩ.
quos uult salubriter de trenis ad cȩlestia pa¬
ternȩ benignitatis dispensatione transferre
Neq enĩ frustra dñs cuiꝰ incõprehensibilia
iudicia et inuestigabiles uias apłs p̃dicat
paulus coniugẽ tuũ religione sincera fidele
corde humilem morib mitẽ. oꝑib misericor¬
dem. conuersatione pęnitꝰ innocentẽ. etate
iuuenẽ. de ꝑegrinatione huiꝰ uitȩ ad et̃nam
celestis patriȩ celeriter transt ulit mansionẽ. nͥ
ue et illi gaudia ȩterna conferret. et tͥ facultatẽ
melius uiuendi concederet. Ili donauit ut cor-¬
pore dissolutꝰ sit cũ xp̃o sine fine uicturꝰ: tibi
donauit ue quȩ sunt dm̃ cogites. et scd̃mapli

Expanded text:
menses aliquot diaconi mei ex urbe remeantis certa narratione comperi, non solum tui conjugis obitum, verum etiam sanctum propositi tui tramitem, in quo jam ambulas, illo deducente qui est via, veritas et vita , qui fidelibus suis novit per momentaneam tristitiam donum sempiternae largiri laetitiae, et quos vult salubriter de terrenis ad coelestia, paternae benignitatis dispensatione, transferre. 2. Neque enim frustra Dominus, cujus incomprehensibilia judicia et investigabiles vias apostolus praedicat Paulus , conjugem tuum religione sincera fidelem, corde humilem, moribus mitem, operibus misericordem, conversatione penitus innocentem, aetate juvenem, de peregrinatione hujus vitae ad aeternam coelestis patriae celeriter transtulit mansionem, nisi ut, et illi gaudia aeterna conferret, et tibi facultatem melius vivendi concederet. Illi donavit ut corpore spoliatus sit cum Christo sine fine victurus; tibi donavit ut quae sunt Domini cogites et, secundum apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
suscipi possunt. et bene contẽpni. Quam
bene nuptiarũ opus in castitate conuigali
susanna ser uauit: quã melius in continen¬
tia uiduali uidith atq anna contẽpsit:
quã optime mintegritate uirginali maria
conuigiũ estimandũ: licet ñ neget᷑ donũ
ẽẽ. diunũ. Nec ẽ dicendũ beatitudinis munꝰ:
quodcũ bono possit ꝓposito teneri. pocest
etiã ꝓposito meliore contẽpni. Nãsi hoc int̃
p̃cipua i dona estimari oportet. ñ ore sal¬
uatoris nr̃i laudarent᷑. qui seipsos castraue¬
runt ꝓpter regnũ cȩloꝵ. Nec ꝓ se patrem
matrẽ fr̃s sorores uxorẽ filios agros relinqͥ
saluator ipse cũ centupla retͥbutionis et ui¬
ce eternȩ. ꝓmissione uisisset dicens. om̃is qͥ
reliquerit domũ uel fr̃s aut sorores. aut

Expanded text:
suscipi possunt, et bene contemni. Quam suscipi possunt, et bene contemni. Quam bene nuptiarum opus in castitate conjugali Susanna servavit! quam melius in continentia viduali Judith atque Anna contempsit! quam optime in integritate virginali Maria onjugium aestimandum, licet non negetur donum esse divinum; nec est dicendum beatitudinis munus, quod cum bono possit proposito teneri, potest etiam proposito meliore contemni. Nam si hoc inter praecipua Dei dona aestimari oporteret, non ore Salvatoris nostri laudarentur, qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum ; nec pro se patrem, matrem, fratres, sorores, uxorem, filios, agros, relinqui Salvator ipse cum centupla retributionis et vitae aeternae promissione juberet, dicens: Omnis qui reliquerit domum, vel fratres, aut soror
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. qũa nudus inpulchritudine uestiũ. quã
infirmꝰ insanitate corporis. quã famelicus in sa¬
turitate uentris. quã miser in gaudiis. quam
ddesolatꝰ int̾ amicoꝵ colloquia. quã deiec̾tus
int̾ obseqͥa seruilloꝵ. Attende qͦq lazarũ
in pauptate diuitẽ. in miseriabeatũ. iinfe.¬
licitate felicẽ. in uulnerib sanũ. eqͥdẽ sinedo¬
mo. sed ñ sine dño. sine ueste. sedñ sine fide.
Sine bona ualitudine corporis.⁊edñsine robo¬
re caritatis.Sine cibo. sed ñsine xp̃o. Canibꝰ¬
se expositũ: sed sociũ angłoꝵ. Quiñ accipiebat
de micis quȩ cadebant de mensa diuitis. sed
cȩlestẽ panẽ uiscerib ructabat internis. hec
sunt qͥ que nonnũquã bene habent᷑. nonnũ¬
qua male. Nonnũquã bene contẽnunt᷑. non¬
nũquã male. Benȩ quippe habent᷑: cũ in eoꝵ¬
contẽptu a summo gla ñ ab hominib quȩ¬
rit᷑. Cales sunt etiam nuptiȩ quȩ et bene

Expanded text:
rum, quam nudus in pulchritudine vestium, quam rum, quam nudus in pulchritudine vestium, quam infirmus in sanitate corporis, quam famelicus in saturitate ventris, quam miser in gaudiis, quam desolatus inter amicorum colloquia, quam dejectus inter obsequia servulorum! Attende quoque Lazarum in paupertate divitem, in miseria beatum, in infelicitate felicem, in vulneribus sanum, et quidem sine domo, sed non sine domino; sine veste, sed non sine fide; sine 156 bona valetudine corporis, sed non sine robore caritatis; sine cibo, sed non sine Christo; canibus expositum, sed socium angelorum qui non accipiebat de micis quae cadebant de mensa divitis, sed coelestem panem visceribus ructabat internis. Cur quae nonnunquam bene habentur, nonnunquam male; nonnunquam bene contemnuntur, nonnunquam male. Bene quippe habentur, cum in eocontemptu a summo Deo gloria, non ab hominibus, quaeritur. 19. Tales sunt etiam nuptiae, quae et bene
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sunt quȩ sic a dõ tẽporaliter donant᷑. ut
tẽporaliter auferant᷑. sicut. ẽ: copulatiocon-¬
uigũ. ꝓcreatio filioꝵ. ab undantia diuitia¬
quȩ ꝑse nec miseros homines possunt facere
necbeatos. Io hec et bonis et malis adño
dant᷑. et nonnũquã bonis malisq diuinitꝰ
auferunt᷑. Beatꝰ fuit iob cũ diuitiis iuste
uiueret. sed beatior cũ in pauptate iustior
extitisset. Oeatꝰ fuit cũ decẽ circũdaretur
filiis. sedbeatior cũ una cunctoꝵ simul orbi¬
tate ꝑcussus. in ddi dilectione ꝑmansit im-¬
mobilis. Deatꝰ etiã fuit in corporis sospitate:
sed beatior.ẽ. factus in uulnere. Beatior
etiã in aceruo squalorib pleno. quã in pa¬
latio marmorib adornato. Adtende etiã
duos unũ in diuitiis et sanitate miserum:
alterũ egestate et uulnere multũ beatum
Diues ille qͥ induebat᷑ purpura et bisso et epu¬
labat᷑ cotidie splendide qũa inanis fuit in illis
epulis. quã pauper inmultitudine diuitia¬

Expanded text:
 sunt quae sic a Deo temporaliter donantur , ut temporaliter auferantur: sicut est copulatio conjugum, procreatio filiorum, abundantia divitia similia; quae per se nec miseros homines possunt facere, nec beatos. Ideo haec et bonis et malis a Domino dantur, et nonnunquam bonis malisque divinitus auferuntur. 16. Beatus fuit Job cum in divitiis juste viveret; sed beatior cum in paupertate justior exstitisset. Beatus fuit cum decem circumdaretur filiis, sed beatior cum una cunctorum simul orbitate percussus, in Dei dilectione permansit immobilis. Beatus etiam fuit in corporis sospitate, sed beatior est factus in vulnere. Beatior etiam in acervo squaloribus pleno quam in palatio marmoribus adornato. 17. Attende etiam duos, unum in divitiis et sanitate miserum, alterum in egestate et vulnere multum beatum. Dives ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide , quam inanis fuit in illis epulis, quam pauper in multitudine divitia
Abbreviated transcription (Latin):
qui bona fecerunt in resurrectionẽ uitȩ. qͥ
mala egerunt in resurrectionẽ udicii. Et
qͥa his nec breuis uita potest ꝓdesse nec lon¬
ga: consequent̾ de talib in libro sapientiȩ
dr̃. Et si quidẽ longȩ uitȩ erunt. in ni¬
chilũ cõputabunt᷑. et sine honore erit no¬
uissima senectus illoꝵ. Et si celeriꝰ defunc¬
ti fuerint. ñ habebunt sp̃e: nec in die
magnitudinis allocutionẽ. Que ẽ. aũ
dies magnitudins. nͥ diesin qua not i¬
iudicandus se liudicaturus ueniet dñs: Nũc
enĩ cũ uenit ut ꝓ nobis iudicaret᷑. ñ fuit dies
magnitudinis sed minorationis. in qua mi-¬
noratꝰ. ẽ. paulominus ab angłis. Tunc autẽ
erit dies magnitudinis: quando scd̾m io¬
hannis attestationẽ om̃s ab scondi cupient
in cauernis montiũ. dicentes montib et pe-¬
tris. Cadite suꝑ nos et abscondite nos acon¬
spectu patris sedentis super thronũ et ab ira
agni. qm̃ uenit dies magnꝰ irȩ illoꝵ. Et qͥs
potest stare: In hac die magnitudinis mali

Expanded text:
qui bona fecerunt in resurrectionem vitae, qui vero mala egerunt, in resurrectionem judicii . Et quia his nec brevis vita potest prodesse nec longa, consequenter de talibus in libro Sapientiae dicitur: Et si quidem longae vitae erunt, in nihilum computabuntur, et sine honore erit novissima senectus illorum. Et si celerius defuncti fuerint, non habebunt spem, nec in die magnitudinis allocutionem . 6. Quae est autem dies magnitudinis, nisi dies in qua non judicandus, sed judicaturus veniet Dominus? Nunc enim cum venit, ut pro nobis judicaretur, non fuit dies magnitudinis, sed minorationis, in qua minoratus est paulo minus ab angelis; tunc autem erit dies magnitudinis, quando, secundum Joannis attestationem, omnes mali abscondi cupient in cavernis montium, dicentes montibus et petris: Cadite super nos, et abscondite nos a conspectu Patris sedentis super thronum, et ab ira Agni, quoniam venit dies magnus irae illorum: et quis poterit stare ? In hac die magnitudinis mali
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscã. Hi sunt gͥ meȩ paruitatis obla¬
tio: qua uobis faciet puritas ur̃i cordis
acceptã. Suggestione cõmunis fr̃is accep¬
ta. quȩso ut adiutrix  sit ur̃ȩ caritatis in¬
dustria. Obsecro ut libros qͦs opus habemꝰ

Expanded text:
cognoscam! Hi sunt igitur meae parvitatis oblacognoscam! Hi sunt igitur meae parvitatis oblatio, quam vobis faciet puritas vestri cordis acceptam. Suggestione fratris communis accepta, quaeso ut adjutrix adsit vestrae caritatis industria. Obsecro ut libros quos opus habem
Abbreviated transcription (Latin):
re digneris. ut ds qui nos pͥor dilexit et
dedit nobis caritatẽ qua diligat᷑ a nobis.
sicut ñ habentib ipse eã gratia p̃ueniente
largit᷑. sic in nobis om̃s reliquias mundanȩ
cupiditatis absumat: et nos sp̃u feruentes
in caritate ꝑficiat.: Illiusq nos faciat beati¬
tudinis cõpotes: in qua sicut nulla.ẽ. delec¬
tatiopraua: sic nulla mors timet᷑ ex pena.
Ubi nichil quisqũa ex carnisfragilitate per¬
petit᷑: sed ab om̃ib scĩs in dĩ et ꝓximi ꝑfecta
semꝑ caritate regnat᷑. Orantẽ ꝓ nobis sc̃ĩ
tatẽ tuã clem̃tia diuina custodiat: quod
opto dñe sc̃e ac beatissime fr̃. Dominꝰ ianu¬
ariꝰ. scitatẽ tuã toto salutat puritatis ac
uenerationis affectu. Oenedic̾tionẽ auob̃
directã. tota cũ exultatione suscepi. Libro
sicut p̃cepisti ad monimũ datos. inquat̃¬
nionib destinaui. In qͥb si aliqͥd placue¬
rit. utinã ueritatis et ñ solũ amoris. ẽẽ.

Expanded text:
re digneris, ut Deus, qui nos prior dilexit , et re digneris, ut Deus, qui nos prior dilexit , et dedit nobis caritatem qua diligatur a nobis, sicut non habentibus, ipse eam gratia praeveniente largitur, sic in nobis omnes reliquias mundanae cupiditatis absumat, et nos spiritu servientes in caritate perficiat, illiusque nos faciat beatitudinis compotes, in qua sicut nulla est delectatio prava, sic nulla mors timetur ex poena: ubi nihil quisquam ex carnis fragilitate perpetitur, sed ab omnibus sanctis in Dei et proximi perfecta semper caritate regnatur. 12. Orantem pro clementia divina custodiat, quod opto, domine sancte ac beatissime frater. Domnus Januarius sanctitatem tuam toto salutat puritatis et venerationis affectu; benedictionem a vobis directam, tota cum exsultatione suscepi. Libros, sicut praecepisti, ad Monimum datos, in quaternionibus destinavi, in quibus, si aliquid placuerit, utinam veritatis, et non solum amoris esse
Abbreviated transcription (Latin):
ca dilectio dĩ et ꝓximi quȩ plenitudo legis
finisq p̃cepti. ẽ. et in dõ caritatẽ diligit
quȩ d̾s ẽ: et in ꝓximo caritatẽ diligit. quȩ
Ita fit ut et in dõ ipsũ d̃m. et in ꝓximo. dm̃
sine dubio diligamꝰ. Neq enĩfrustra post
dilectionẽ dĩ. non alia nisi ꝓximis nobis ẽ.
mandata dilec̾tio. scilicet ut agnoscamus
ilã creaturã nos debere diligere. ubi cari¬
tatẽ ipsam possumꝰ inuenire. Om̃e ñaq
ammal irrationale: sicut ñ habet rationẽ.
sic ñ habet caritatẽ. Nec aliud mͥ uidet᷑ eẽ.
ratio p̃cipua. quã cõpetens atq ordinata
dilectio: quȩ ab homine soli do debet᷑ et
de caritate sermonẽ. dũ nimis in te ipsã dili¬
go caritatẽ. qũa utiq ipse qͦq in nobis di¬
ligis. nec ob aliud nͥ qͥahanc in nobis sicamas
qua dono dĩ plenus esuit etiã qͦs diligis si¬
militer plenos. eẽ. desideres. Hoc gͦ suꝑẽ
ut qͥa nos pure diligis instant̃ ꝓnobis ora¬

Expanded text:
ca dilectio Dei et proximi, quae plenitudo legis finisque praecepti est, et in Deo caritatem diligit, quae Deus est, et in proximo caritatem diligit, quae Ita fit ut et in Deo ipsum Deum, et in proximo Deum sine dubio diligamus. Neque enim frustra post dilectionem Dei, non alia nisi proximi sola nobis est mandata dilectio, scilicet ut agnoscamus illam creaturam nos debere diligere, ubi caritatem ipsam possumus invenire. Omne namque animal irrationale, sicut non habet rationem, sic non habet caritatem; nec aliud mihi videtur esse ratio praecipua, quam competens atque ordinata dilectio quae ab homine soli Deo debetur ede caritate sermonem, dum nimis in te ipsam diligo caritatem, quam utique ipse quoque in nobis diligis; nec ob aliud, nisi quia hanc in nobis sic amas, qua dono Dei plenus es, ut etiam quos diligis, similiter plenos esse desideres. Hoc ergo superest, ut quia nos pure diligis, instanter pro nobis ora
Abbreviated transcription (Latin):
do cũ saluator nr̃ apłos suos nouo dignaret᷑
innouare mandato dicens. mandatum no¬
uũ do uobis ut in uicẽ diligatis: Iubens ꝑse
fraternitatem diligi. ipsam qͦq caritatem
nos dilectionẽ babere sine simulatione: odi¬
entes malũ adherentes bono. caritatẽ frater¬
nitatis inuicẽ diligentes. Hinc ẽ quod in
undecimo confessionũ libro. egregius ille
doctor beatꝰ ile scilicet augus tius. cũ dõ
amorẽ suũ quẽ ut eũ diligeret ab ipso accepe¬
rat confit̾et᷑: ait. Iam dixi et dicã: amore amo¬
ris tui facio istud. Palmũ quoq centesimũ
duodecuicesimũ exponens. cũ illius loci in¬
telligentiã explanaret ubi dr̃. incola ego
sũ in t̾ra ne abscondas ame mandata tua:
post aliqua sic ait. Od aũ diligendũ diligit᷑
si ipsa dilectio ñdiligat᷑: Unde consequent̃
iste incola in terra cum di mandata ne abscon¬
derent᷑ orasset. in qͥb dilec̾tio p̃cipit᷑: uel solã

Expanded text:
Ideo cum Salvator noster apostolos suos novo dignaretur Ideo cum Salvator noster apostolos suos novo dignaretur innovare mandato, dicens: Mandatum novum do vobis, ut invicem diligatis , jubens per se fraternitatem diligi, ipsam quoque caritatenos dilectionem habere sine simulatione: Odientes malum, adhaerentes bono, caritate fraternitatis invicem diligentes . 9. Hinc est quod in undecimo Confessionum libro egregius ille doctor, beatus scilicet Augustinus, cum Deo amorem suum quem « ut eum diligeret ab ipso acceperat, confiteretur, ait: Jam dixi, et dicam: amore amoris tui facio istud . » Psalmum quoque centesimum duodevigesimum exponens, cum illius loci intelligentiam explanaret ubi dicitur: Incola ego sum in terra, ne abscondas a me mandata tua ; 185 post aliqua sic ait: « Quid autem diligendum diligitur, si ipsa dilectio non diligatur? Unde consequenter iste incola in terra, cum Dei mandata ne a se absconderentur orasset, in quibus dilectio praecipitur, vel sola,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ quo colafi ⁊abat᷑ rogaret auferri. salutẽ
corporis sui plus uolebat p̃dicationi ꝓdesse
qũa sibi. ñ querens quod sibi utile. e̾et. sed
quod multis ut salui fierent. Illis gͦ uolebat
ꝓdesse sospitatẽ suã: quib suã ꝓdesse sciebat
et uit̾a. Deniq cũ desideriũ haberet dissolui
et. ẽẽ. cũ xp̃o quodeẽt. multomelius. sciebat
tam̃ manere in carne necessariũ. ẽẽ. ꝓpter
illos in quib apłatꝰ ministrabat officium
Caritas gͦ eũ xp̃i urgebat siue cũ a se sti¬
mulũ rogaret auferri. siue cũ in carne qͣuis
alud desiderans. cuperet immorari. Co¬
artabat᷑ em̃ latitudine caritatis. ut et cũ
xp̃o desideraret ẽẽ. et officiũ uellet piȩ ne-¬
cessitatis implere. Caritatẽ gͥ utrobiq di¬
lexit: qũa semꝑ bona uoluntate sperauit.
Os qͥs itaq scđm caritatẽ que ds̃. ẽ. diligit
frẽm. ipsã in eo qũamaxime diligit caritatẽ

Expanded text:
lum quo colaphizabatur rogaret auferri, salutem lum quo colaphizabatur rogaret auferri, salutem corporis sui plus volebat praedicationi prodesse quam sibi, non quaerens quod sibi utile esset, sed quod multis, ut salvi fierent. Illis ergo volebat prodesse sospitatem suam, quibus suam prodesse sciebat et vitam. Denique cum desiderium haberet dissolvi et esse cum Christo , quod esset multo melius, sciebat tamen manere in carne necessarium esse, propter illos in quibus apostolatus ministrabat officium. Caritas ergo eum Christi urgebat, sive cum a se stimulum rogaret auferri, sive cum in carne, quamvis aliud desiderans, cuperet immorari: coarctabatur enim latitudine caritatis, ut et cum Christo desideraret esse, et officium vellet piae necessitatis implere; caritatem igitur utrobique dilexit, quam semper in bona voluntate spiravit.squis itaque secundum caritatem quae Deus est diligit fratrem, ipsam in eo quam maxime diligit caritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
attinet uitȩ. ut i eo qui eã erogat crescat
ab eo autẽ quisibi tantũ habere uoluerit.
sine dilatione discedat. Ileqͥ eã magis ha-¬
bebit. qui libent̃ impenderit: qͥa sicut eã
nec impendere potest nec habere maliuo¬
lus: sic nec habet eã quisqũa nec impendit
inuitꝰ. Homo gͦ beniuolus. ẽ domicilium
caritatis. Hoc aũ nomen. id.ẽ. beniuolus.
ex bene et uelle cõpositũ. ẽ. Sigͣ alteri qͥsqũa
male uelit. in qͥntũ male uinit benuolus
contrariũ aliquid eupit aut poseit. sed qui
nocendi uoluntatẽ gerit. siue bonũ siue ma
cuiusq pensandda: qͥa ñ ex eo quod facit. sed
ex eo propter quod facit. qualitatẽ suȩ qͥsq
uoluntatis ostendit. Nam et paulus contrariũ
sibi aliquid uolebat cũ posceret ut ab eosti¬
mulus auferret᷑. quẽ salubrit̃ aduersus
uitiũ elationis acceperat: nec t̃nhaburt
maliuosã mentẽ. quauis utilitatis ue con-¬
trariã gereret uoluntatẽ. Ut eni ase stimu¬

Expanded text:
attinet vitae, ut in eo qui eam erogaverit crescat, attinet vitae, ut in eo qui eam erogaverit crescat, ab eo autem qui sibi tantum habere voluerit, sine dilatione discedat. Ille igitur eam magis habebit, qui libentius impenderit: quia sicut eam nec impendere potest, nec habere malevolus, sic nec habet eam quisquam, nec impendit invitus. Homo ergo benevolus est domicilium caritatis. Hoc autem nomen, id est benevolus, ex bene et velle compositum est: si ergo alteri quisquam male velit, in quantum male vult benevolus contrarium aliquid cupit aut poscit, sed qui nocendi voluntatem gerit, sive bonum, sive macujusque pensanda: quia non ex eo quod facit, sed ex eo propter quod facit, qualitatem suae quisque voluntatis ostendit. Nam et Paulus contrarium sibi aliquid volebat, cum posceret ut ab eo stimulus auferretur, quem salubriter adversus vitium elationis acceperat ; nec tamen habuit malevolam mentem, quamvis utilitati suae contrariam gereret voluntatem. Ut enim a se stimu
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ gͥ ut de cȩteris taceamus spiritalib do¬
nis. possit diligi ꝓpħia nec haberi. caritas
tamen nec habetur si non diligat᷑. nec ddi
fides. facultatum in pauꝑes distributio.
corporis quoq ipsius exustio. possunt hȩc
haberi sine uoluntate bona. adhoc scilicet
ut habentẽ onerent. ñ honorent. caritas
uͦ sine bona uoluntate ñ potest haberi.
qͥa uolunta in qua caritas fuerit. malã
fieri non ꝑmittit. Caritas eñ nec agit ꝑ¬
perã: nec cogitat malũ. O qͥa non gaudet
suꝑ iniquitatẽ: necesse.ẽ. ut in qua est.
boñã faciat uoluntatẽ. Maliuolus gͦ am¬
mꝰ ñ impendit caritatẽ alteri: qͥa ñ habet
sibi. Cũ aũ ceꝑit habere exordiũ ut ita
dixerim caritatis. nec maliuolus potest
ẽẽ. nec sterilis. & qͥa donec ꝑmanet in cari¬
tate. in dõ ꝑmanet et ds in eomanet: sẽꝑ
habebit. si eã semꝑ impenderit. Quando
autẽ eam non impenderit: non habebit.
ꝓpriũ. ẽ. eñĩ caritatis. q̃d ad cursũ p̃sentis

Expanded text:
ur, ut de caeteris taceamus spiritalibus donis, possit diligi prophetia, nec haberi; caritas tamen nec habetur si non diligatur, nec dilfides, facultatum in pauperes distributio, corporis quoque ipsius exustio, possunt haec haberi sine voluntate bona, ad hoc scilicet ut habentem onerent, non honorent; caritas vero sine bona voluntate non potest haberi, quia voluntatem in qua caritas fuerit, malam fieri non permittit: Caritas enim nec agit perperam, nec cogitat malum; et quia non gaudet super iniquitate , necesse est ut in qua est bonam faciat voluntatem. 6. Malevolus aimus non impendit caritatem alteri, quia non habet sibi; cum autem coeperit habere exordium, ut ita dixerim, caritatis, nec malevolus potest esse, nec sterilis. Et quia donec permanet in caritate, in Deo permanet, et Deus in illo manet , semper habebit, 184 si eam semper impenderit; quando autem eam non impenderit, non habebit. Proprium est enim caritatis, quod ad cursum praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
uilis acceptã interminabili et in amissi¬
bili. dominio sublimauit. nec uera uirtꝰ
cũ nr̃ãm infirmitatẽ susciꝑet infirmari
potuit. quȩ uitiũ infirmitatis ab infir¬
mo sub mouit. nec imꝑfectꝰ e̾ẽ potuit. qͥ

Expanded text:
ilis acceptam interminabili et inamissibili dominio sublimavit; nec vera virtus, cum nostram infirmitatem susciperet, infirmari potuit, quae vitium infirmitatis ab infirmo submovit; nec imperfectus esse potuit, q
Abbreviated transcription (Latin):
oneret. sed manifestatio ueritatis infor¬
met. Proinde quȩ de immensitate di¬
uinitatis filii dei disputata sunt: isto
concludamꝰ termino: ut ea quȩ de sacra¬
m̃to dicenda sunt dm̃ice passionis alio
rursꝰ incipiamꝰ exordio:. Explicit liber¬

Expanded text:
oneret, sed manifestatio veritatis informet. Proinde quae de immensitate divinitatis Filii Dei disputata sunt, isto concludamus termino, ut ea quae de sacramento dicenda sunt dominicae passionis, alio rursus incipiamus exordio. LIBER TER
Abbreviated transcription (Latin):
qua uiam recti quȩat itineris currere. et
subsequentẽ ualeat ad regni cȩlestis beati¬
tudinẽ ꝑuenire. S cãm multũq in xp̃o

Expanded text:
qua viam recti queat itineris currere; et subsequentem, qua valeat ad regni coelestis beatitudinem pervenire. 13. Sanctam multumque in
Abbreviated transcription (Latin):
sine mole sic ubiq tota consistit. ut licet
ea carere nullus locus possit. localit tam̃
eã locus ullus continere ñ possit. Est.
enĩ illa dĩ uera infinitaq substantia.
ineffabiliter in singłis creaturaͥs tota.
et in om̃ib tota. nec minorat᷑ in minimis:
nec auget᷑ in magnis. Nonconcludit᷑ tem¬
pore: nec cirt ũscribitur quantitate: ñ
initio cepta. ñ termino finienda. Nqua
totus homo et creatꝰ. ẽ. ad iustitiam: et

Expanded text:
sine mole sic ubique tota consistit, ut licet ea carere nullus locus possit, localiter tamen eam locus ullus continere non possit. Est enim illa Dei vera infinitaque substantia ineffabiliter in singulis creaturis tota, et in omnibus tota; non minoratur in minimis, nec augetur in magnis; non concluditur tempore, non circumscribitur quantitate, non initio coepta, non termino finienda: a qua totus homo, et creatus est ad justitiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in eo cũ conuertat se iustꝰ asua iusti¬
tia et faciat delictũ ꝙ moriat᷑. in suo de¬
licto qͦd fecit in ipso moriet᷑. et in eo quod
auertat᷑ iniquus ab iniqͥtate sua quam
fecit. et faciat udiciũ et iustitiã. hic
animã suã custodiuit. et auertit se ab
om̃ib iniqͥtatib suis quas fecit. uit auiuo
et ñ moriet᷑: utraq sententia uera. est
qͥa utraq diuina. ẽ: sue iustũ cũ auersꝰ¬

Expanded text:
dicit: In eo cum convertet se justus a sua justidicit: In eo cum convertet se justus a sua justitia, ut faciat delictum, in suo delicto quod fecit, in ipso morietur. Et in eo quod avertatur iniquus ab iniquitate sua quam fecit, ut faciat judicium et justitiam, hic animam suam custodivit, et avertit se ab omnibus iniquitatibus suis quas fecit, vita vivet, et non morietur . Utraque sententia vera est, quia utraq
Abbreviated transcription (Latin):
tib: habet humana conditio. Ds et enĩ nr
sic ẽ. misericoes et bonꝰ: sicut infinitꝰ.ẽ. et
inuictus. Promde bonitas inuictiñ uincit᷑.
et infiniti miscłia ñ finit᷑. Deniq om̃euitȩ¬
p̾sentis t̾ẽpꝰ conuersione demonstrat aptis¬
simũ dicens. Iniquus si se conuertat ab õibꝰ
iniqͥtatib suis quas fecit. et custodierit oĩa
mandata mea et faciat iustitiã et miseri¬
cordiã: uita uiuet et ñ moriet᷑. Om̃ia de¬
licta eiꝰ quȩcũq fecit ñ erunt in memoria.
in sua uistitia qũa fecit uiuet. Nũquid
uoluntate uolo mortẽ peccatoris dicit
dñs. qũa ut auertat᷑ de uia sua mala et
uiuere eũ. Cũ se aũ aũterit iustꝰ aiusti¬
tia sua et fecerit iniqͥtatẽ scł̾m om̃s ini¬
qͥtates qͥs fecit ille iniquus. om̃s iustitiȩ
eiꝰ quas fecit ñ erunt in memoriã. In
delicto suo quo deliqͥt. et inpeccatis sius
qͥb peccauit in ipsis moriet᷑. Et infra

Expanded text:
tibus habet humana conditio. Deus enim noster tibus habet humana conditio. Deus enim noster sic est misericors et bonus, sicut infinitus est et invictus. Proinde bonitas invicti non vincitur, et infiniti misericordia non finitur. 193 praesentis tempus conversioni demonstrat aptissimum, dicens: Iniquus, si se convertat ab omnibus iniquitatibus suis quas fecit, et custodierit omnia mandata mea, et faciat justitiam, et misericordiam, vita vivet, et non morietur. Omnia delicta ejus quaecunque fecit non erunt in memoria. In sua justitia quam fecit vivet. Nunquid voluntate volo mortem peccatoris, dicit Dominus, quam ut avertatur de via sua mala, et vivere eum? Cum se autem averterit justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem, secundum omnes iniquitates quas fecit ille iniquus, omnes justitiae ejus quas fecit non erunt in memoria; in delicto suo quo deliquit, et in peccatis suis quibus peccavit, in ipsis morietur . Et infra
Abbreviated transcription (Latin):
siderans multitudinẽ remanere catena
desperationis. obstrictus. Hortat᷑ enim
nos scriptura sca ut peccare iã desinamus
nec desperemꝰ nobis remittenda quȩ fe¬
cimꝰ. Dicit qͥppe. fili peccasti ne adicias
iterũ: sed et de pͣteritis dep̃care ut tibi
dimittant᷑. Utrũq sca scriptura pͥmo¬
nuit et ostendit. quod nec in peccato de¬
beamꝰ remanere. nec de remissione cuius¬
libet iniquitatis ambigere. Cur enim
uibet᷑ ne adiciamꝰ peccata peccatis. si. ẽ.
in peccato manendũ. Aut cur uibet᷑ ut de pre¬
teritis dep̃cem̃ ut nobis dimittant᷑. si sunt
aliqua quȩ dep̾cantib dimitti nullatenus
possunt: Aut forsitan tẽpoꝵ ciuiꝙͣ potest
p̾dicare longeuitas. ut sicut ꝑacto trigena¬
li spatio nullus sinit᷑ legib humanis ablata
repetere. sic legib diuinis post longa pec¬
cancdi spatia nonticeat indulgentiam po¬
stulare: Absit ut sit in do nr̃o: quod inli¬

Expanded text:
siderans multitudinem, remanere catena siderans multitudinem, remanere catena desperationis obstrictus. Hortatur enim nos Scriptura sancta, ut peccare jam desinamus, nec desperemus nobis remittenda quae fecimus; dicit quippe: Fili, peccasti; ne adjicias iterum, sed et de praeteritis deprecare, ut tibi dimittantur . Utrumque sancta Scriptura praemonuit, et ostendit quod nec in peccato debeamus remanere, nec de remissione cujuslibet iniquitatis ambigere. Cur enim jubetur ne adjiciamus peccata peccatis, si est in peccato manendum? aut cur jubetur ut de praeteritis deprecemur ut nobis dimittantur, si sunt aliqua quae deprecantibus dimitti nullatenus possunt? An forsitan temporum cuiquam potest praejudicare longaevitas, ut sicut peracto tricennali spatio, nullus sinitur legibus humanis ablata repetere, sic legibus divinis, post longa peccandi spatia, non liceat indulgentiam postulare? Absit ut hoc sit in Deo nostro quod in li
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia ductus. retulit triginta argen¬
teos principib sacerdotũ et Semorib dicens
Peccaui tradens sanguinẽ iustũ. At illi dixe¬
runt. Quid ad nos tu uideris. Et piectis
argenteis in tẽplo. secessit. et abiens laq̃o
se suspendit. Oigne quidẽ penitentiam
gessit. quia peccauit tradens sanguinẽ
iustũ: sed idõ sibi fructũ penitentiȩ denega¬
uit. quia peccatũ traditionis suȩ ipso qu̾e
tradiderat diluendũ sanguine ñ sꝑauit.
catis diabolus tenet: et cõpellitͤ dsi iustitiã
eos ñ metuere. quos in anit̃ suadet de cl̃i
bonitate gaudere. Cales dicunt scdm
apłi oburgationẽ faciamꝰ mala ut ue¬
niant bona. quoꝵ damnatio iuista. ẽ. His
indiciis e uident̃ agnoscimꝰ inanit̃ homi¬
nẽ pemiteri: si dũ penitentia gerit᷑ in¬
dulgentia desperet᷑. et frustra indul¬
ac ꝑ hoc nec sub spe remissionis debet ali¬
quis peccare securꝰ. nec peccatox suoꝵ con¬

Expanded text:
poenitentia ductus, retulit triginta argenpoenitentia ductus, retulit triginta argenteos principibus sacerdotum, et senioribus diceavi tradens sanguinem justum. At illi dixerunt: Quid ad nos? tu videris. Et projectis argenteis in templo, secessit, et abiens, laqueo se suspendit . Digne quidem poenitentiam gessit, quia peccavit tradens sanguinem justum, sed ideo sibi fructum poenitentia denegavit, quia peccatum traditionis suae ipso quem tradiderat diluendum sanguine non speravicatis diabolus tenet, et compellit eos Dei justitiam non metuere, quos inaniter suadet de Dei bonitate gaudere. Tales dicunt, secundum Apostoli objurgationem: Faciamus mala, ut veniant boevidenter agnoscimus inaniter hominem poenitere, si dum poenitentia geritur, indulgentia desperatur, et frustra indulac per hoc, nec sub spe remissionis debet aliquis peccare securus, nec peccatorum suorum con
Abbreviated transcription (Latin):
ignoscendũ. Relinquat gͦ impius uiã
suã qua peccat. relinquat᷑ iniquus coqi¬
tationẽ suã qua de peccatoꝵ remissione
hoc multo nichil dee̾. in quo et omp̃s mise¬
riccedia. et om̃ipotentia misericors. ẽ. Canta
ẽ aũ et benignitas om̃ipotentiȩ. et om̃ipo¬
tentia benignitatis in dõ. ut nichil fit qd̾
nolit aut ñ possit. relaxare conuerso. Salu
bris aũ conuersio. dupliciratione subsistit.
Si nec penitentia sꝑantẽ. nec spes de serat
penitentẽ. acꝑhoc si toto corde qͥsꝙͣ renun¬
tiet peccatos uo. et toto corde sp̃e ponat
remissionis in dõ. Et enĩ nonnũꝙͣ aut sp̃e
penitenti homini diabolus adunit aut
sꝑanti penitentiã tollit. Unũ sũ onerat cõ¬
priit. alterũ dũ eleuat deicit: Iudas qui
xp̃m tradidit peccati sui senitentiã gessit:
sed salutẽ ꝑdidit. qͥa indulgentiã nonsꝑauit
Deniq sic de illo eiũglista loqͥt᷑. Tunc
uidens uidas qͥ eũ tradidit. quia dãpnatꝰ. ẽ.

Expanded text:
. Relinquat ergo impius viam suam, qua peccat; relinquat iniquus cogitationem suam, qua de peccatorum remissione hoc multo nihil deest, in quo et omnipotens misericordia, et omnipotentia misericors est. Tanta est autem et benignitas omnipotentiae, et omnipotentia benignitatis in Deo, ut nihil sit quod nolit aut non possit relaxare converso. bris autem conversio duplici ratione subsistit: si nec poenitentia sperantem, nec spes deserat poenitentem; ac per hoc, si ex toto corde quisquam renuntiet peccato suo, et toto corde spem ponat remissionis in Deo. Etenim nonnunquam aut spem poenitenti homini diabolus adimit, aut speranti poenitentiam tollit: unum dum onerat, comprimit; alterum dum elevat, dejicit. Judas, qui Christum tradidit, peccati sui poenitentiam gessit, sed salutem perdidit, quia indulgentiam non speravit. Denique sic de illo evangelista loquitur: Tunc videns Judas, qui eum tradidit, quia damnatus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
rizas tͥ irã in dieuȩ et reuelationis iuisti
iudicii dĩ: qui reddet unicuiq scdm oꝑa
sua. Auo qͦq loco ñtã plangit qͥ peccare
grauit̾ udebant᷑: qũa eos qͥ peccatoꝵ suoꝵ pe¬
nitentiã gerere noluerunt. Deniq dicit
chorintus. Ne iterũ cũ uenero humiliet
me ds apud uos. et lugeã multos ex eis qͥ
ante peccauerunt et ñ egerunt pęnitentiã
suꝑ unmunditia et fornicatione. et impu¬
dicitia quã gesserunt. Nec iminerito luget
apłs qͥ penitentiã ñ agunt. Scit enim
plus. eẽ. gaudiũ corã angłis ci suꝑ uno
peccatore pęnitentiã agente: quã super
nonaginta nouẽ uistis. qͥb ñ ẽ opus¬

Expanded text:
t revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Alio quoque loco non tam plangit qui peccare graviter videbantur, quam eos qui peccatorum suorum poenitentiam gerere noluerunt. Denique dicit cem. Ne iterum cum venero, humiliet me Deus apud vos, et lugeam multos ex iis, qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam super immunditia et fornicatione, et impudicitia, quam gessApostolus qui poenitentiam non agunt: scit enim plus esse gaudii coram angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ semꝑ delectat᷑ conuersione nr̃a: de qͦ nob̃
clamat iohel ꝓpha. Hȩc dicit dñs ds̃ ĩa.
Conuertimin ad me ex toto corde ur̃o
rũpite corda ur̃a et ñ uestim̃ta ur̃a: et
conuertimini ad dñm dm̃ ur̃m qͥa mise
ricors ꝙ patiens. ẽ. ꝙ magnanimis et mul¬
cũ misericors. et patientiã habens in mal
crepat: in his qui pęnitentiã suoꝵ negli¬
gunt agere peccatoꝵ. Dicit enĩ. Propter
quod inexcusabilis es ohomo om̃is qͥ iu¬
dicas. In qͦ enĩ uidicas alterũ. teipsũ con¬
dẽpnas: Eadẽ enĩ agis quȩ uidicas. Scimꝰ

Expanded text:
non semper delectatur conversione nostra, de quo nobis non semper delectatur conversione nostra, de quo nobis clconuertimini ad me ex toto corde uestrrumpite corda uestra et non uestimenta uestra: et conuertimini ad dominum deum uericors, et patiens est, et magnanimis, et multum misericors, et patientiam habens in malicrepat in his qui poenitentiam suorum negligunt agere peccatorum; dicit enim: Propter quod inexcusabilis es, o homo omnis qui judicas. In quo enim judicas alterum, te ipsum condemnas; eadem enim a
Abbreviated transcription (Latin):
net: conuersos saluet. Propter quoa dieit
Conuertimini ad me. et saluabouos. Sẽꝑ
aũ delectat᷑ conuersione nr̃a. nec tẽpus
homini qũadiu in hac uita. ẽ. posuit. qͦ
ꝓpitiari conuerso ñ possit. immo tempꝰ
om̃e p̃sentis uitȩ conuersioni nr̃ȩ cognos-¬
cit᷑ deputare. Beatꝰ enĩ petrus dicit. Non
cardat dñs ꝓmissũ suũ: sicut qͥdã tarditatẽ
existimant᷑: sed patient̃ fert propter uos.
uerti. Si aliqũã ȩtatẽ iuidicaret dñs con¬
uersionis remedio ineptã: ñ diuersis tẽ¬
porib oꝑarios uocaret aduineã. In diuer¬
sitate quippe horarũ ñ in congrue accipit᷑
ȩtatũ diuersitas: ita ut etas puerilis acci¬
piat᷑ in mane: pubertas in tercia: uiuentꝰ
in sexta. grauitas declinantis ȩtatis in
nona: ꝙ in undecima senilis ȩxas ipsa no¬
uissima. In quacũq qͥ qͥs ȩtate uocatus fi
benignitate dñi uocantis ñspernat. necesse
ẽ. denariũ uitȩ ꝑhennis accipiat. Neq enĩ

Expanded text:
. Propter quod dicit: Convertimini ad me, et salvabo vos ; semper autem delectatur conversione nostra, nec tempus homini, quandiu in hac vita est, posuit, quo propitiari converso non possit; imo tempus omne praesentis vitae conversioni nostrae cognoscitur deputasse. Beatus enim Petrus dicit: Non tardat Dominus promissum suum, sicut quidam tarditatem existimant, sed patienter fert propter vos, . Si aliquam aetatem judicaret Dominus conversionis remedio ineptam, non diversis temporibus operarios vocaret ad vineam. In diversitate quippe horarum non incongrue accipitur aetatum diversitas; ita ut aetas puerilis accipiatur in mane, pubertas in tertia, juventus in sexta, gravitas declinantis aetatis in nona et in undecima, senilis aetas ipsa novissima. In quacunque igitur quis aetate vocatus, si benignitatem vocantis Domini non spernat, necesse est denarium vitae perennis accipiat. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentiã nos adducit. Ido nos tbulati¬
onib affugit. infirinitatib corripit.
angustiis erudit. ut qͥui sanitate corpori
peccauinꝰ: in infirmitate peccatis absti¬
nere discamꝰ qͥ in lȩtitia miscdiã di con¬
tẽpnunꝰ. correpti flagello tristitiȩ iusti¬
tiã ipsius formidemus. Itafit. ut qͥ nobis
abutendo sanitatẽ infirmitatẽ peperunꝰ
ꝑ infirmitatẽ sanitatis beneficia repa¬
remꝰ. et qui ꝑ letitiã in tribulationes
incidimꝰ: ꝑ tribulationes ad lȩtitiam
recurramꝰ. Deniq magis erga nos di¬
lectionẽ d̃ĩ flagellis et correptionib scͥp¬
tura scã testat᷑ ostendi. Dicit enĩ. fui
ne deficias in disciplina dñi: neq fati¬
geris cũ ab eo increparis. Oue enum
diligit dñs coeripit: flagellat aut̃e om̃e m

Expanded text:
poenitentiam nos adducit, ideo nos tribulationibus affligit, infirmitatibus corripit, angustiis erudit, ut qui in sanitate corporis peccavimus, in infirmitate a peccatis abstinere discamus: qui in laetitia misericordiam Dei contempsimus, correpti flagello tristitiae justitiam ipsius formidemus. Ita fit, ut qui nobis, abutendo sanitate, infirmitatem peperimus, per infirmitatem sanitatis beneficia reparemus; et qui per laetitiam in tribulationes incidimus, per tribulationes ad laetitiam recurramus. Denique magis erga nos dilectionem Dei flagellis et correptionibus Scriptura sancta testatur ostendi; dicit enim: Fili, ne deficias in disciplina Domini, neque fatigeris cum ab eo increparis; quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem
Abbreviated transcription (Latin):
tores posse saluos fieri. qui post peccata
merent᷑ baptismatis ablutione mundari
deinceps autẽ peccata que uidet᷑ baptirat᷑
at mit tere. in remisibilia ꝑmanere. Nuqd
ñ baptiratis loquębat᷑ ioħes apłs quib di¬

Expanded text:
tores posse salvos fieri qui post peccata merentur baptismatis ablutione mundari; deinceps autem peccata quae videtur baptizatus admittere, irremissibilia permanere. Nunquid non baptizatis loquebatur Joannes apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ ib̃m xp̃m iustũ. et ipse. ẽ. exoratio ꝑ
peccatis nr̃is: Oualecũq sit gͦ peccatum
a do qͥdẽ potest remitti conuerso. sed ille
sibi remitti ñ sinit. qͥ desꝑando contͣ inctul¬
gentiae ostiũ clauserit. Cȩterũ ueritas ñ
mentit᷑ quȩ dixit. querite et inuenietis. pe¬
tite et accipietis. pulsate et aꝑiet᷑ uobis. Oĩs
enĩ qui querit inuenit. qͥ petit accipit. et
pulsanti aꝑiet᷑. Unde et ꝓpha sc̃issimꝰ ysai¬
as ad remissionẽ peccatoꝵ nullatenꝰ despan¬
dã impios et iniqͦs hortat᷑ dicens. Quȩ¬
rite dñm dũ inueniri potest: inuocate
eũ dũ ꝓpe.ẽ. Derelinquat gͦ impiꝰ uiam

Expanded text:
istum justum, et ipse est exoratio pro peccatis nostris 6. Qualecunque sit ergo peccatum, a Deo quidem potest remitti converso, sed ille sibi remitti non sinit, qui desperando contra se indulgentiae ostium clauserit. Caeterum Veritas non mentitur, quae dixit: Quaerite, et invenietis; petite, et accipietis; pulsate, et aperietur vobis. Omnis enim qui quaerit, invenit ; qui petit, accipit , et pulsanti aperietur . Unde et propheta sanctissimus Esaias ad remissionem peccatorum nullatenus desperandam, impios et iniquos hortatur dicens: Quaerite Dominum, dum inveniri potest; invocate eum dum prope est. Derelinquat imp
Abbreviated transcription (Latin):
et miscđia. renouabit᷑ sicut aqͥlae iuuen¬
tus tua. Quid rogo nobis putemꝰ remitti
ñ posse. cũ ꝓpitꝰ fit dñs om̃ib iniquitatibꝰ
nr̃is: Aut qͥd in nobis ȩstimamꝰ sanari non
posse. cũ dñs sanat om̃s lanquores nr̃os.
Aut qͦmͦ sanato et iustificato indigentię
cio potiri ñ credit᷑. cui etiã corona in mise¬
ratione et miscdia condonat᷑. Nemo qͥ de
medico desꝑans in infirmitate remaneat
nemo misericordiã di minorans in iniqui¬
tatib contabescat. Apłs clamat. quia

Expanded text:
et misericordia: renovabitur sicut aquilae juvenet misericordia: renovabitur sicut aquilae juventus tua . Quid rogo nobis putemus remitti non posse, cum propitius sit Dominus omnibus iniquitatibus nostris? aut quid in nobis aestimemus sanari non posse, cum Dominus sanet omnes languores nostros? aut quomodo sanato et justificato indigentiae cio potiri non creditur, cui etiam corona in miseratione et misericordia condonatur. Nemo igitur de medico desperans, in infirmitate remaneat; nemo misericordiam Dei minorans, in iniquitatibus contabescat. Apostolus clamat: quia
Abbreviated transcription (Latin):
aliud his uerbis agit᷑. nͥ ut om̃ipotentis
medici manu sub humanȩ salutis ef¬
fectu desperationis uitio repellat᷑. Ipse
quippe medicꝰ ait. Non indigent qui sant
sunt medico: sed qui inale habent. Si
ꝑitꝰ. ẽ. medicꝰ nr̃. om̃s potest infirmitates
Sanare. si miser ieors. ẽ. ds nr̃. uniueria
potest peccata dimittere. Non. ẽ. ꝑfecta
bonitas a qua non om̃is malitia iuncit᷑
nͣ. ẽ. ꝑfecta medicina cui morb aliquis
in curabilis inuenit᷑. Scriptũ uͦ tenet᷑
in litteris sacris sapientiã aũ ñ uincit
malitia.ꝙ. om̃ipotentia medici nrita¬
lib in psalmo sermonib intimat᷑. bene¬
dic anima mea dñm. et om̃ia interiora
mea nomen scm eiꝰ benedic anima mea
dñm. et noli obliuisci om̃s retributiones
eiꝰ qui ꝓpitiꝰ fit om̃ib iniquitatib tuis.
qui sanat om̃s languores tuos. qͥ redunit
de interitu uitã tuã qͥ satiat inbonis de¬
sideriũ tuũ. qͥ coronat te in miseratione

Expanded text:
aliud his verbis agitur, nisi ut omnipotentis aliud his verbis agitur, nisi ut omnipotentis medici manus, ab humanae salutis effectu, desperationis vitio repellatur? Ipse quippe medicus ait: Non indigent qui sani sunt medico, sed qui male habent . Si peritus est medicus noster, omnes potest infirmitates sanare; si misericors est Deus noster, universa potest peccata dimittere. Non est perfecta bonitas, a qua non omnis malitia vincitur; nec est perfecta medicina, cui morbus aliquis incurabilis invenitur. Scriptum vero tenetur in litteris sacris: Sapientiam autem non vincit malitia , et omnipotentia medici nostri talibus in psalmo sermonibus intimatur: Benedic, anima mea, Dominum, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus. Benedic, anima meat noli oblivisci omnes retributiones ejus. Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis; qui sanat omnes languores tuos; qui redimet de interitu vitam tuam; qui satiat in bonis desiderium tuum, qui coronat te in miseratione