comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis q̃mentes mari.i. mundo deditas. tribulationis ge-¬
iitus salubrit᷑ afficit. Unde ambrosiꝰ. Uera peccati pe¬
intentia ẽ ab eo. qđ peni¬
tendo intexeris de¬
sistere. Inde calixtꝰ
papa. In penitẽ¬
tia ñ tantũ ua¬
let longitudo tẽ¬
fessio oris. quãtũ
ctio cordis. Si quis
tetur ⁊⁊ corde ñ credi¬
tur. inter
querit᷑. qͥa unꝰqͥsq de fine suo udicabitur. Cuiꝰ etiuĩ sinis
bonꝰ ẽ ipsum qͦq bonum ẽ. qͥd enuitiet ipse ds̃ mulie
noli peccare. Petrus aut̃ culpã trinȩ negatio¬
nis foras egressus. amarissime fleuit. ⁊ mox ab ipso dño
indulgentiam habere meruit. Quẽ pp̃a g̾goriꝰ imitatur
dicens. Lacrimis amarissimis conscientias nr̃as baptizemꝰ.
qr pꝰ baptismum magnitudine peccatoꝵ. uitam inqͥra¬
uimꝰ. Nemo tam̃ de magnitudine peceatoꝵ desꝑet dicẽ¬
do.peccata mea in ulta sunt in quib usq ad senectu¬

Expanded text:
nis, quae mentes mari, id est mundo deditas, tribulationis genis, quae mentes mari, id est mundo deditas, tribulationis gemitu salubriter afficit. » Inde Ambrosius: « Vera peccati poenitentia est, ab eo quod poenitendum intellexeris, desistere. » Inde Calixtus papa: « In poenitentia tantum valet longitudo temfessio oris, quantum nctio cordis. Si quis tetur, et corde non credit, inter unusquisque de fine suo judicabitur. » Cujus enim finis bonus est, ipsum quoque bonum est. Quid etiam ipse Deus mulierde, jam amplius noli peccare . Petrus autem culpam trinae negationis, foras egressus amarissime flevit, et mox ab ipso Domino indulgentiam habere meruit. Quem papa Gregorius imitatur dicens: « Lacrymis amarissimis conscientiam nostram baptizemus, quia post baptismum magnitudine peccatorum vitam inquinavimus. » Nemo tamen de magnitudine peccatorum desperet, dicendo: Peccata mea multa sunt in quibus usque ad senectu
Abbreviated transcription (Latin):
mere diffimat: aliquẽ ñ posse. saluari. quae̾q hora manus
inquit. In quaẽq die peccator conu̾sus fuerit. peccata eius
ñ reputabuntur. s uita uinet: ⁊ non morietur. Inde au¬
gustinꝰ contra faustũ. Penitentia cordis aboleri peccata oẽ
ẽq hora peccator ingemuerit saluus erit. Nec latro in
cruce pendens ueniam habuiss. si bona uoluntas uniꝰ
quasi oꝑa fecisset reputabitur. Inde ad damafum. Ne cui
fecit martirium. Cui consonat hilariꝰ dicens. Penitẽtia
mores ĩmutat. ⁊ longua tẽꝑm cͥmina in ictu occłi ꝑeũt.
sibona cordis nata suerit conpunctio. Est aut̃ cõpun¬
ctio humilitas cordis. cum recordatione peccatoꝵ ⁊ lacri¬
mis. Inde ꝯregoriꝰ in moralib. Omĩs strepitꝰ prauȩ actio¬
nis. obmũteĩcit bonȩ conpunctionis. Si enim cor uere
dolet. uitia contra nos obmutescunt. ⁊ ante mente
tribulationem doloris attͥta tanꝗͣ fumꝰ euanescunt. Iste
ẽ sp̃s qui contempserit naues tharsis.i. uis conpunctio¬

Expanded text:
mere definiat aliquem non posse salvari quacunque hora manus lice sentit. Ipsa enim inquit: In quacunque die peccator conversus fuerit, peccata ejus non reputabuntur ei; sed vita vivet, et non morietur . Inde Augustinus contra Faustum: « Poenitentia cordis aboleri peccata, etiQuacunque hora peccator ingemuerit, salvus erit . Nec latro in cruce pendens veniam habuisset, si bona voluntas uniusquasi opera fecisset, reputabitur. » Inde ad Damasum: « Ne cufecit martyrium. » Cui consonat Hilarius dicens: « Poenitudo mores immutat, et longa temporum crimina in ictu oculi pereunt, si bona cordis nata fuerit compunctio. » Est autem compunctio humilitas cordis cum recordatione peccatorum et lacrymis. Inde Gregorius in Moralibus: « Omnis strepitus pravae actionis obmutescit vi bonae compunctionis. Si enim cor vere dolet, vitia contra nos obmutescunt, et a mente tribulatione doloris attrita tanquam fumus evanescunt. Iste est spiritus qui conterit naves Tharsis, id est vis compunctio
Abbreviated transcription (Latin):
ossa. ¶ Magis ualet parua beatitudo. quã plena domꝰ
auro ⁊ argento. Utilia ꝑquire magno sensu. ñ magnã
uelocitate. Ne respitias ditiorem te. nec in eiꝰ p̃ces. Sed
respice pauꝑiorem te. ⁊ inde grates dm̃ redde. Nõ dene¬
multa cupit. sẽꝑ malorum fame tabescit. Si uis in
hoc mundo tantum hab̾e. quantũ sussice̾ poti̾t na¬
turȩ. non multa docebit te cong̾gare. Et si cupido
satis facere uolueris animo. licet cong̾gata q̃ ẽq
in toto mundi ambitu continent᷑ diuitus: sitis ad¬
huc ardescet habendi : Qui parce dispondit sua. di

Expanded text:
s: Magis valet parva beatitudo quam plena domus auro et argento. Alius: Utilia perquire magno sensu, non magna velocitate. Alius: Ne respicias ditiorem te ne in eum pecces, sed respice pauperiorem te et inde grates Deo redde. Alius: Non deneius: Quisquis multa cupit, majorum fame tabescit. Alius: Si vis in hoc saeculo tantum habere quantum suffecerit naturae, non multa te decebit congregare; et si cupido satisfacere volueris animo, licet congregatis quaecunque in toto mundo ambitu continentur divitiis, sitis tamen ardebit habendi. Alius: Qui parce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cõmisso negotio. Alt̾ quidã consimilit̾ accusatꝰ. qͣm
cõmiserat ñ negauit. Dixert̾q qui regi astiterant. De
factus. a rege discessit. Sic̃ homo mendax in principiis
comitatu non conuenit. sic a regno cęloꝵ excludendꝰ erit.
qr sic̃ ignis ignem ñ ꝑimit. sic malum malo ñ cedit.¬
t gͥ ign̾em aqua extinguit. sic bono malum qͥslbet
si ꝑicłm euaseris. ut aliud ineas. qr illud ñ faciet.

Expanded text:
 crimine negato. Alius cum similiter accusatus quod commiserat non negavit, dixerunt regi qui astiterant, de factus a rege discessit. Socrates: Sicut homo mendax in principiis comitatu non convenit, sic a regno coelorum excludendus erit. o: Sicut ignis ignem non punit, sic malum malo non cedit; ut ignem aqua extinguit, sic bono malum quilibet si periculum evaseris ut aliud ineas, quia illud non facies
Abbreviated transcription (Latin):
saruim loqui. Silentium ẽ signum sapientie. ⁊ loqua¬
citas signum stulticie. Nec fecisti nos respondere. do¬
nec fuerit finis in t̾rogationis. Non questionẽ in con¬
uentu factam. soluere tẽptes. cum sapiorẽ te ibi ẽe
ꝓspexeris. nec questioni alii quicquã facte responde¬
in cognita laudẽ appetit. illum m̃dacem ꝓbatõ reddit

Expanded text:
philosophus: Silentium est signum sapientiae, et loquacitas signum stultitiae. Ne festines respondere donec fuerit finis interrogationis, nec quaestionem in conventu factam solvere temptes, cum sapientiorem te ibi esse perspexeris, nec quaestioni alii cuiquam factae respondeignota laudem appetit, illum mendacem probatio reddit.
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus eos. quos uiuentes accendit aduitia. subito mo¬
rientes ꝑtrahere nitunt᷑ ad torm̃ta. Sepe diuites in hac
fallaci uita. dũ potentiȩ gła uł rerũ habundantia gełti¬
unt. repente hora qua nescunt. in ꝓuiso exttu rapium
atq obsorbente ꝓfundo crutiandi ȩt̃ins gehenne ĩcen¬
dus deputant᷑. De quib bene ꝑ ꝓph̃am dr̃. Ducunt inbonis dies
suos. ⁊ ii puncto ad inferna descendunt. Iniquus morens. qui
ũnitatione sua multos traxerat ad culpam.⁊ delectation eꝰ
peccati. multos aculpa reuocat terrore tormenti. qd̾ etiã psalmi¬
sta uocat᷑ dicens. Letabit᷑ uistꝰ c̃ uidĩt uindictã impioꝵ. manꝰ
suas lauabit in sanguine peccatoriim. In peccatoꝵ enĩ mori

Expanded text:
diabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito modiabolus eos quos viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta. 5. Saepe divites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria vel rerum abundantia gestiunt, repente hora qua nesciunt improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae inceniis deputantur. De quibus per Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum, manus suas lavabit i
Abbreviated transcription (Latin):
bene ituntur qui aut t̾te ꝓ tẽpali luero uidicant autal¬
quid boni ꝓ uanȩ głiȩ appetitu faciunt. Mala male. utũt
qui orias cogitationes oꝑib pͥuis ꝑficiunt. Bone malau
testriuir dui luxuriã carins coniugali honesta ece ntulitu¬
restringitut᷑. S sic̃ malũ bene uti honion e ẽ. se bonientu
bene uti meluis ẽ. Et sic̃ bonum male itti malum ẽ. sx⁊
male uti pessimum est Pe exitul.¬
uamuis seĩ huiꝰ uite crũpnis lib̾ari se cupiant.
cito uolentes exire de corꝑe. dei tam̃ dispositione
continge solet. sic q̃ contrario affectu. ⁊ uiuendi hãbent
tediũ: ⁊ moriendi metũ. Sollicite debet unꝰquisq uiuere.
⁊ sẽꝑ terminũ uite sue consid̾are. ut de contẽplatione
oꝑib tuis memorare nouissimatua. ⁊ in et̃nitm ñ pecca¬
bis. Uenturi exitꝰ ignorantia incerta ẽ. ⁊ dũm mori quisq
ñ existimat tollitur. Unde unꝰqͥsq feftinet ne iniqͥtatib
suis rapiatͦ simulq finiatur uita c̃ culpa. Nã incerto

Expanded text:
e utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate praestringunt. Sed sicut malo bene uti bonum est, sic bono bene uti melius est. Et sicut bono male uti malum est, sic malo male uti pessimum est. 356 CAPUujus vitae aerumnis liberari se cupiant, cito volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare, ut de contemplatione operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . 361 4. Venturi exitus ignorantia incerta est, et dum mori quis non existimat, tollitur. Unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus suis rapiatur, simulque finiatur vita cum culpa. Nam incentor
Abbreviated transcription (Latin):
quis inuitau̾it te uideas ꝑsonam inuitantis. Siem̃
magna ꝑsona fuerit. statim concede. sin aut̃: scd̾m
qd̾ fuerit: uł scd̾a. uł t̾cia uice. hoc etiam refert᷑ de
abraham. Quadam onim die dũ corã sua ianna staret
transeuntes sub humana specie. uidit tres angłos.

Expanded text:
ndium, videas personam invitantis. Si enim magna persona fuerit, statim concede; sin autem, secundum quod erit, secunda vel tertia vice. Hoc etiam refertur de Abraham. Quadam enim die dum coram sua staret janua, transeuntes sub humana specie vidit tres angelos
Abbreviated transcription (Latin):
Ai qui diliegt dm̃ obedit deo. dix̃ quidã filio suo. In¬
obediens ẽs deo. Quare : Quia simuilas te cum ama¬
re. ⁊ meredibile ẽ. Si enĩ uere amares obedires ei.
deo obedientes ⁊ in obedientes in eodẽ. Diet̃ ei. Enu¬
dea nob. qd̾ dicis. Qui ait. Dimttte ypocͥsim. Est e.¬
nm r pocsis coram om̃ib simulare. se obedire deo.
noceuito uͦ inobedientẽ ẽẽ. Dicit ei unꝰ ex descipłis. Est
qui in aperto ⁊ in occulto obedire se deo ostendit ut
ses ab hominib habeatur: ⁊ ab eis plus ideo honorecur.
Est aliꝰ isto subtilioi. qui hanc reliquit ypocͥsim ut ma¬
ior deseruiat. Cũ enĩ ieumat. uł clemosmã fãc. ⁊ ab
eo quertur si fecerit. respondet. Ds̃ scit. uł ñi. ut in
maidi reuerentia habeat: ⁊ dicat᷑. qr ypoc̾ta ñ est
qui hominib factum suum nolit ꝓpalari. Credo
etiã paucos eẽ. qui in aliquo huiꝰ y pocͥsis genere
non participent. Uidete gͥ. ne hac seducti. laboris

Expanded text:
; qui timet Deum, obedit Deo. Dixit Arabs in versu suo: Inobediens es Deo si simulas te Deum amare, et incredibile est; si vere eum amares, obedires ei; Deo obedientes et inobedientes in eodem. Dicunt ei: Enuclea nobis quid dicis. Qui ait: Dimittite hypocrisim; est enim hypocrisis coram hominibus simulare se obedire Deo, in occulto vero inobedientem esse. Dicit ei unus ex discipulis suis: Est-qui in aperto et non in occulto obedire se Deo ostendit, ut sanctus ab omnibus habeatur, et ab eis ideo plus honoretur. Est alius isto subtilior qui hanc relinquit hypocrisim ut majori deserviat. Cum enim jejunat, vel eleemosynam facit, et ab eo quaeritur si fecerit, respondet: Deus scit, vel non, ut in majori reverentia habeatur et dicatur quod hypocrita non est qui hominibus factum suum nolit propalari. Credo etiam paucos esse qui aliquo hujus hypocrisis genere non participent. Videte igitur ne hac seducti, laboris
Abbreviated transcription (Latin):
re. hodie eiꝰ iacła non ualuit deuitare. Aliꝰ heri ducebat¬
Iri gentes eum timebant. hodie uilem eum deputant.
ñ redit. Non timeas anima mea. ñ timeas nimis
de scłi adu̾sitatib. ñ morit᷑ timor tuus. Time diẽ
tuũ uiditĩi. Paueas tuoꝵ multitudinẽ. peccatoꝵ.
Mem̃to tui creatoris. qui tuus erit uidex ⁊ testis. ⁊¬

Expanded text:
re, hodie nec ejus jacula potuit devitare. Alius: Heri ducebaeum gentes timebant, hodie eum vilem deputant.  ulterius non redit. Non timeas, anima mea, non timeas; nimis de saeculi adversitatibus non oriatur timor tuus. Time tui diem judicii, paveas tuorum multitudinem peccatorum; memento tui Creatoris qui tuus est judex et testis.
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ꝗͣ quidã appetentes errauert afide. Si gͦ succidit᷑ꝰ
radix cͥminũ. ñ polluant cet̾e subdoles peccatoꝵ. Mul¬
ti causa cupiditates t̾rere. etiã ipsã fidem renuntiaue¬
rt̃. Cupiditas enĩ xp̃m uendidit. Nã ⁊ plerisq tantum
in reb alienis ẽ desid̾iũ. ut etiã homicidiũ ꝑpet̾re ñ¬
uereat᷑. sic̃ achab qͥ appetitũ cupiditatis suȩ sangͥnis

Expanded text:
am quidam appetentes erraverunt a fide . Si ergo succiditur radix criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. 5. Multi causa cupiditatis terrenae etiam ipsam fidem renuntiaverunt. Cupiditas enim Christum vendidit. Nam et plerisque tantum in rebus alienis est desiderium, ut etiam homicidium perpetrare novereantur, sicut Achab, qui appetitum cupiditati
Abbreviated transcription (Latin):
inflat suꝑbia rerum. ueluti pleriq fuerunt scĩ ueteris testantt
qui ⁊ affluebant diuitiis ⁊ tañi humilitate pollebant. At am¬
tra quosdam suꝑbos diuites. rerũ copia fac̃ elatos. Nlam cͥmen¬
tie eleuant. ⁊ uoluntas in eis sola suꝑba ẽ. his ⁊ si opes des
ꝓpt̾ mentis tam̃ tumorẽ. plusꝗ suꝑbi diuites condẽpnant᷑¬
quẽ suis stimulis. res ipse necareantut. semꝑ faciunt iuque¬
tura  fit ideo elegit cupiditas inquietũ ee ⁊ timidũ diuitẽ¬

Expanded text:
inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, inflat superbia rerum, veluti plerique fuerunt sancti Veteris Testamenti, qui et affluebant divitiis, et tamen humilitate pollebant. At contra quosdam superbos divites rerum copia facit elatos, quorum nitiae elevant, et voluntas in eis sola superbia est. His etsi opes desunt, propter mentis tamen tumorem, plusquam superbi divites condemnantquem suis stimulis res ipsae, ne careantur, semper faciunt inquietum? Et ideo magis elegit cupiditas inquietum et timidum e
Abbreviated transcription (Latin):
qr dum in dolore grauant᷑. cupiditatis ⁊ luxuriȩ uitiorũq ce¬
lore in meliꝰ ꝓficitur.Unꝰqͥsq a tẽptatione animũ p̃ꝑare
si insperata adueni̾t. Sapientis ẽ contra omĩa adi̾sa ante
meditare. nec muenire cifus debet. quẽ ũ consilia eiꝰ p̃uenit̃¬
Uidi amatores. ñ solũ ex eo rei st̃. De mundi amatoi¬
qd̃ in infima ꝓ sũmis appetunt. uerũ etiambus¬
⁊ miseri. ꝑ hoc qd̾ cũ graui erũpna ad ipsa desidata
ꝑtingt̃. Grauiꝰ torquetur ĩpius mundi. ex agerando ꝯmo¬
da. quã iustꝰ tolerando adu̾sa. Qui enĩ bona mundi diliꝗt
uelit. nolit. timoris ⁊ doloris pene subcũbit. Quiẽq plus¬
quã oportet res transitorias diligt̃. sibi maiorem ingeruit
dolorem rei ablate: quã amorem parturiebant. Post sese¬
enĩ cũ graui dolore amittunt᷑. ꝙ cũ magno amore habentur¬
N inꝰ aut̃ carendo dolemꝰ q̃ minꝰ possidendo diligimꝰ. Seiant sertili

Expanded text:
qui in dolore gravantur carnis, cupiditatis et luxuriae et vitiorum caelore in melius proficitur. Unusquisque ad tentationem animum praeparare remit, si non sperata advenerit. Sapientis est contra omnia adversa ante meditari; nec evenire casus debet, quem non consilia ejus praeundi amatores non solum ex eo rei sunt quod infima pro summis appetunt, verum etiam et miseri per hoc, quod gravi aerumna ad ipsa desiderata pertingunt. 2. Gravius torquetur ida, quam justus tolerando adversa. Qui enim bona mundi diligit, velit, nolit, timoris et doloris poenae succumbit. Quique plusquam oportet res transitorias diligunt, majorem sibi ingerunt dolorem res ablatae quam amorem parturiebant possessae. Cum gravi enim dolore amittuntur quae cum magno amore habentur. Minus autem carendo dolemus quae minus possidendo diligimus. 3. Sciant saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ iuditio fieri. duriꝰ ꝑeant hĩi qͦꝵ cupiditatẽ esfect stati
seqͥt᷑ actionis. Nõꝗͣ satiare nouit cupiditas. sẽꝑ enĩ auari
eget. Quantoq mag̃ adqͥrit: tanto ãpliꝰ querit. Heo so¬
lũ desidio augendi excrutiat᷑. s etiã amittendi metu
afficit᷑. Inopesꝰ nascimꝰ in hãc uitã. inopes recessuri ãui
ta. si bona huiꝰ iundi perita credimꝰ. cur peritã tanto
amore cupimꝰ. Pler̃q̃ pot̾ntes tanta cupiditittis rabie in¬
flãmãt᷑. ut de cõfiniis suis pauꝑes excludant. ne habi¬

Expanded text:
t hi quorum cupiditatem effectus statim sequitur actionis. 7. Nunquam satiari novit cupiditas. Semper enim avarus eget; quantoque magis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tanto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nec habi
Abbreviated transcription (Latin):
tu ipse decipiaris. E uide ne imponas aliqͥd cͥmen
socio tuo. neq ludo. neq ꝓ c̾to. nec ita tͥ continguat.
sicuti duob iocłatorib contigit ante regem. Uenit
cũ alio iocłatore sede fecit. atq comedere. S qͥ pͥꝰ ade:¬
rat ioculator. coadunauit ossa. ⁊ ante soeium posu
it. Finitoq prandio. in opprobrium sotũ sui come¬
stam struem ossiũ. regi ostendit. ⁊ mordatit᷑ in qͥt.

Expanded text:
um dicens: Vide ne imponas aliquod crimen socio tuo servo sive libero, ne ita tibi contingat sicut duobus joculatoribus contigit ante regem. Ad hoccum alio joculatore fecit sedere atque comedere; sed qui prius erat jocit, finitoque prandio in opprobrium socium conjectans struem ossium regi ostendit et mordaciter inquit:
Abbreviated transcription (Latin):
coartari latitudinẽ. De tribulatione iustoꝵ.
Ustꝰ in adu̾sis ꝓbari se cognoscat. non deici. Uiri scĩplꝰ
formidant ꝓsꝑa quã aduersa. quia dei seruos ꝓsꝑa dei.¬
ciunt. adu̾sa uͦ erudiunt. Idõq scĩ uiri constant ita
portare debent aduersa ut frangi ñ queant. Tẽ magis¬
sunt dĩ occłi suꝑ uistos. quando eos affligi ab inquis
tur ȩt̃na quando p̃sente tribulatione ꝓbantur. Omis
uitȩ̃ huiꝰ tribulationes. aquis cõꝑantur p̃tereuntib
ꝓptẽa qr si qͥd in hac uita tribulationis accidit. ñ stat
s celeriter transit. Qui uitȩ futurȩ p̃mia diligenter

Expanded text:
CAPUT LVIII. De tribulatione justorum. 1. Justus in adversis probari se cognoscat, non dejici. 2. Viri sancti plus formidant prospera quam adversa, quia Dei servos prospera dejiciunt, adversa vero erudiunt. Ideoque sancti viri constantia ita portare debet adsunt Dei oculi super justos, quando eos affligi ab iniquistur aeterna, quando praesenti tribulatione probantur. Omnes vitae hujus tribulationes aquis comparantur praetereuntibus. Propterea quia si quid in hac vita tribulationis acciderit, non stat sed celeriter tra
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ pꝰ intioris ratiomis ꝑdid̾it occłos. sicuti sanson antea
ab allophilis ad erroris ñ ẽ ligatꝰ machinam. nͥ postquã
ei st̃ liimina occłoꝵ extincta. Quidã uegetante mentis
ratione uitioꝵ suꝑantur incursu. sicq deinde intentio¬
nem bonoꝵ oꝑum ꝑdunt. sicut rex babilonis in occłos
sedechiȩ. priꝰ filios ip̃sius interfecit᷑. ⁊ sic postea occłos euul
sit. hac ꝑ hoc post multoꝵ oꝑm consuetudinẽ. ⁊ in tẽp¬

Expanded text:
nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta . 8. Quidam, vegetante mentis ratione, vitiorum superantur incursu, sicque deinde intentionem bonorum operum perdunt. Sicut rex Babylonis in oculis Sedeciae prius filios ipsius interfecit, et sic postea oculos ejus evulsit, ac per hoc post malorum operum consuetudinem et intere
Abbreviated transcription (Latin):
ecedens homo a deo. statĩ uitioꝵ tͣdit᷑ Deuiciis.¬
potestati. ut dum patitur infesta uitia. reu̾ten.¬
do unde cecidit. resipiscat. Et si sc̃i tot annis con¬
tendunt᷑ suꝑare uitia nec extingunt. quid agt̃ hii qͥ ñ
solum ñ odiu̾nt uitia. s toto ea am̃ore sectantur. satis de¬
licate palpat. qui uult sine labore uitia suꝑare. dum
peccati legem. ꝗ sibi deseruiendo uitiis fecit. si ne. uiolen¬
tia doloriĩ. resecare ñ possit. ꝑfecte remintiat uitio. q̃ occa¬
sionem eutat imꝑpetrando peccato. Nam si uelis tantũ
tores. Nã si u̾mun uttium districte uidet᷑. ⁊ alia neqle¬
gantur. inanis labor ẽ. Non enĩ potest in uniꝰ obseruãtio¬
ñe iurtutis. fortit̃ ꝑdurare: cuiꝰ alia uitia dñant᷑ in cor¬
de. Non ñꝗͣ hominem sua uitia ꝑsequuut᷑. qr nimirũ qͥpͦ
uolendo ea. sibi fecit socia. postea sentit etiam nolens sti.¬
mulosa. Non nulli ñ antea in errorẽ uitioꝵ labuntur.

Expanded text:
ecedens homo a Deo, statim vitiorum traditupotestati. Ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde cecidit, resipiscat. Satis delictendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat vitio, qui occasionem evitat in perpetrando peccato. Nam si velis tantumdtores. Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia vitia dominantur in corde. 6. Nonnunquam hominem sua vitia persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum labuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
bet indigeo. ẜ Fuit quidã uersificator. ⁊ sapiensegͥ¬
gius. s egenꝰ ⁊ mendicus. sẽꝑ de pauꝑtate sua amneis
conquerens. de qua etiam uersus composuit. talem
eur mͥ desit. Culpandus ñ es. s dic mͥ quẽ culpabo:
am si constellatio mea ẽ. mͥ dura : a te quoq id factũ cẽ
indubitabile ẽ: S int̾ me ⁊ ipsam. tu orator ⁊ iudex
es. Tu dedisti mͥ sapientiam. sine substantia. Dic gͦ mͥ
quid faciet sapientia sine substantia. Accipe partẽ
sapientiȩ.⁊ da mͥ partem peccuniȩ. Ne patiaris me
indigere. ciuus donum erit mͥ pudori. Trib modis¬

Expanded text:
 indiget. Fuit quidam sapiens versificator egregius, sed egenus et mendicus, semper de paupertate sua amicis conquerens, de qua etiam versus composuit, talem ea mihi desit. Culpandus non es, sed dic mihi quem culpabo, nam si constellatio mea est mihi dura, a te quoque id factum esse indubitabile est. Sed inter me et ipsam tu orator et judex es. Tu dedisti mihi sapientiam sine substantia, dic ergo mihi quid faciet sapientia sine substantia. Accipe partem sapientiae et da mihi partem pecuniae. Ne patiaris me illo indigere, dampnum cujus erit mihi pudori. Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
de consilio illius a quo non petis consilum. Ntͥ
sus tuum ñ sequat᷑ consilium. Noliconsilium
tuum om̃i reuelare homini. Qui enĩ consiliũ
suum incorde suo retinet. sui iuris ẽ meliꝰ elig̾e.
onsilium absconditum qd̾ incorde tuo ẽ retrũ¬
sum. reuelatum te uͦ in corde suo tenet ligatũ.
L e te associeris immicis tuis: cũ alios possis reꝑi¬
re. socios. Que enĩ male egeris notabit. q̃ enim

Expanded text:
 consilio illius a quo petis consilium, nistus tuum non sequatur consilium. Alius: Noli consilium tuum omni homini revelare; qui enim consilium tuum in corde suo retinet, sui juris est melius eligere. Alius: Consilium absconditum quasi in carcere tuo est retrusum; revelatum vero te in carcere suo tenet ligatum. Alius: « Ne te associaveris inimicis tuis, cum alios possis repperire socios: quae enim male egeris notabunt, quae vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa uita iit̾ sapientes. quã dulcis uita inter
turalis altera artificialis. quarum una sine
pientiam. quia eis ẽ iniuriosum. neq enim
sapientib deneges: quia qd̾ suũ ẽ ñ eis anfe¬
huiꝰ mundi dona diu̾sa st̃. quib enuim dat᷑ rerũ possessio

Expanded text:
pera vita inter sapientes, quam dulcis vita inter turalis, altera artificialis, quarum una non ppientiam, quia eis esset injuriosum, neque sapientibus eam deneges, quia suum est eis confeHujusmodi dona d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeis lug̾e uetat. Illi enun deplorandi ft̃ in morte. quos
hiseros infernꝰ ex hac uita recipit. ñ quos cęlestis aula le-¬
mea scias ⁊ cognoscas. dũ potentia ẽ in manu tua. quid
oꝑaris antequam de tuo mouearis loco: ad domũ in qͦ
manet usticia. ⁊ ad portam loci uidicii. uͥ leges in rotu
tuũ ⁊ qͥcqͥd ate fuerit ex cogitatum. ante dm̃i ueniet tu¬
um iuditium. Et una lance quioqͥd boni egeris. ⁊ alia qͥc¬
qͥd mali. ⁊ om̃s tẽ fr̃s. ⁊ amici nõ inuenient tuã redẽptionẽ¬
⁊ ab hoc te deserent. uł om̃ino dimittent. Hodie ttaq re¬
dẽptionem accipe. id ÷ bonum fac assidue.⁊ antequã ueni¬
at dies submonitionis. addent reu̾tere. ⁊ ñ dicas eras re-¬
utar. ⁊ non morabor. qͥa crastinantẽ sic te ĩpediet concu¬
piscentia. uł forsitan recinebit dies extrema. Ita dierum
scłi reminiscere. ⁊ generationũ annoꝵ antiquoꝵ. quiõs

Expanded text:
pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laemea, scias et cognoscas, dum potentia est in manu tua, quid operaris antequam de tuo movearis loco ad domum in qua manet justitia et ad portam judicii ubi leges in rotulet quicquid fuerit a te excogitatum. Ante Deum veniet tuum judicium; una lance quicquid boni et alia qtuam redemptionem et te deserunt ac dimittunt: hodie itaque redemptionem accipe et bonum fac assidue et antequam veniat dies submonitorum ad Deum revertere, et non dicas, cras revertar et non morabor, quia sic crastinantem te impediet concupiscentia vel forsan detinebit dies extrema: itaque dierum saeculi reminiscere generationum annorum antiquorum qui omnes
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. conspitientas uita mundat᷑. Cuiꝰ eñ talis crudeł exitꝰ cer¬
nit᷑. ñ solum qui uid̾it refug̃. s alios etiã ab ĩmitatione illiꝰ.
quanta uoluerit exhortatione con picit. In exitui uitȩ ani¬
me electoꝵ nimio terrent᷑ metu. inc̾ti utrũ ad p̃miu̾m. an
ad supplitium transeant. Quidã aut̃ electi in fine suo purgãt᷑
aleuib quib dã peccatis. quidã uͦ in fine suo hilarescunt cõ¬
sit iustꝰ. tam̃ dũ a corꝑe isto egreditur. ꝑtimescit ne dignꝰ¬
sit supplitio. Nullus ẽ homo absq peccato. nec quisquam
potest ẽẽ de dei iuditio securus. cũ etiam ⁊ de otiosis uerbiͤ
reddenda sit ratio. finem iustoꝵ optimam. uocatio tranqͥl¬
la cõmendat. ut ex eo intelligantur. scõꝵ habere consortiũ
angłoꝵ . ex quo ab hoc corꝑe sine uexatione. dura tollunt᷑.
rauos aut̃ homines apostate angłi excipiunt morientẽ.
ut eis sint ipsi tortores in penis. qui fuert suasores in ui

Expanded text:
is crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt sit justus, tamen dum de corpore isto egreditur, pertimescat ne dignus supplicio sit. Nullus est enim homo sine peccato: nec quisquam potest de Dei esse securus judicio, cum et de otiosis verbis reddenda sit ratio. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vit
Abbreviated transcription (Latin):
tere tempauis. & ꝑ sermone suscepto ita p̃¬
termissos ẽẽ. cognoscite. uit tam̃ cercissime
Sediam uideamꝰ. qu ẽad modũ sc̃s noc
posederit uł possessts sit urtute caritatis
quȩ ontĩa tolerat. Predixio ei ds quos iniqͥ¬
tate hominũ crescente. diliuno ꝑderet mũ¬
dum. Statim ille admonitꝰ confugto as
lignũ. & post camporũ amenorũ faciem.
angustus se recludit archȩ. Tolerat oxli
fremitũ. sonitũ aquarũ: fragores nim¬
berum. Et post ista om̃ia qui soleo gaude¬
re consortio hominũ: socius quodã inodo
si sunt de egypto succedebat festiuitas arimorũ. abiecdofer
mensis ad uesꝑani ẽ. statuita sllẽpnitas. S euglite diem ad

Expanded text:
tate temporis et pro sermone suscepto ita prtate temporis et pro sermone suscepto ita praetermissos esse cognoscite ut tamen certissime Sed jam videamus quemadmodum sanctus Noe possederit vel possessus sit virtute charitatis, quae omnia tolerat. Praedixit ei Deus quod iniquitate hominum crescente, diluvio perderet mundum. Statim ille admonitus confugit ad lignum, et post camporum amoenorum faciem, angustiis se reclusit arcae, tolerat coeli fremitum, sonitum aquarum, fragorem nimborum; et post ista omnia, qui solet gaudere consortio hominum, socius quodam modost populus ille de Aegypto, succedebat festivitas azymorum. Cujus mensis
Abbreviated transcription (Latin):
Onña tolerit. ontia credit. omĩa sperat.
om̃ĩa sustinet. Karitis nũquã exeidit. Ex ins
gͥ quatuor uirtutib sc̃ę Raritatis loqui co¬
uenit scĩtati ur̃ȩ : delectatq pinitus in¬
tueri quead modũ uel x quatuor cardines
orbis. totũ continens possederit mundũ
Requiramus gͦ si placet aliquorũ exempli
gulas tribuamus. ut om̃s in om̃ib e̾e. nos¬
camus. Qmomĩs qui piȩ tolerat. recte
credit. & om̃is qui recte credit: aliquidsat
Et qui sꝑat : sustinet ne ab spe cadat. Sed
iam qui nã isti sunt uideamus : quorũ si¬
dem in quantũ desuꝑ adiuuamur. asseqͥ
ualeamus. Uirtus karitatis quȩ omia to¬
lerat: eminuit in scõ noe. Quȩ omĩa credt
in sc̃õ abraham. Quȩ omĩa sperat: in pa¬
tribus nr̃is idẽ. inpopło isrł: unde ipse nr̃
erortus ẽ. dñs. Eue omĩa sustineo: in ipso
capite nr̃o tħu xp̃o qui ẽ. ueri uaritas quȩ¬
nĩi nĩa eadit. Nec xteros scõs abhis uirtutib
ura paritas depritet alienos. quos ꝓ breui¬

Expanded text:
ia sperat, omnia sustinet; charitas nunquam excidit. Ex his igitur quatuor virtutibus sanctae charitatis loqui convenit Sanctitati vestrae, delectatque primitus intueri, quemadmodum velut quatuor cardines orbis continens, totum possederit mundum. Requiramus igitur, si placet, aliquorum exempla gula tribuamus, ut omnes in omnibus esse noscamus: quoniam omnis qui pie tolerat, recte credit; et omnis qui recte credit, aliquid sperat; et qui sperat, sustinet, ne ab spe cadat. Sed jam quinam isti sint videamus, quorum fidem, in quantum desuper adjuvamur, assequi valeamus. Virtus charitatis quae omnia tolerat, eminuit in sancto Noe; quae omnia credit, in sancto Abraham; quae omnia sperat, in patribus nostris, id est, in populo Israel, unde ipse noster exortus est Dominus; quae omnia sustinet, in ipso capite nonunquam cadit. Nec caeteros sanctos ab his virtutibus vestra charitas deputet alienos quos pro brevi
Abbreviated transcription (Latin):
sis in celo. Non mundũ dimittens ad cȩlũ ascen
infestatione plus parens. agnitionẽ p̃sentiȩ
suȩ indignis negauit: ñ immensȩ deitatis
ris morte. quid sentiam: Om̃iũ quȩ anre in
suꝑiorib incidentiũ questionũ necessitate dis¬
ꝑsa sunt: prorsus ista sententia ẽ. qua credo
mortuũ eẽ. faltũ dĩ. ñ scd̾m penam iniusticiȩ.
qũa ex toto ñ habutt. s sod̾m legem natirre
quã ꝓ humani generis redemptione suscepio

Expanded text:
rsis in coelo: non mundum dimittens ad coelum ascendrsis in coelo: non mundum dimittens ad coelum ascendnifestatione operum plus parens, agnitionem praesentiae suae indignis negavit, non immensae deitatis ris morte quid sentiam? Omnium quae a me in superioribus incidentium quaestionum necessitate dispersa sunt, prorsus ista sententia est: qua credo mortuum esse Filium Dei, non secundum poenam injustitiae quam ex toto non habuit, sed secundum legem naturae quam
Abbreviated transcription (Latin):
ato. gehennȩ ignib occiduntir. Quidam
sane cõmunem mortem etiã hoc pacto defi¬
munt: dicentes nichil aliuid hane eẽ. ꝙͣ
cũ diuersarũ rerũ consensu uitã facieite¬
um: lictut ꝑ diseidiũ quoddã ab inioũ
suerit facta dissenssio. At si hominis morsẽ.
que ñ confumit uincta s diuidto. dũ ori¬
gimi neutrũ restituit. quid de saluataꝵ
nunc anima dicemus. quȩ utenosta dam
sectem corpus ilo triduo sic potuto oesere¬
re. ito ipsa non posset pentsꝰ interre: on
g inqitis apud inferos xp̃i anima. pendd¬
potuisse resuscitare carnem suã: si apito in¬
feros p̃dicem uelit absentis dei ñ fuissepo¬
tendiam. Neo tam̃ sõo localem nos dĩ eredar
aiquis p̾dicare p̃sentiam: de qrtꝰ asti ꝓt̃
mamifestationẽ certi oꝑis dicimꝰ quia ali¬
cubi futt: qui ubiq ñ defuto. Ia cebato qͣt
ao cirnem mortuus in sepulchro: mortit¬
os resuscitans in inferno. uitã tribuens uniu̾¬

Expanded text:
ait, gehennae ignibus occiduntur. Quidam ait, gehennae ignibus occiduntur. Quidam sane communem mortem etiam hoc pacto definiunt; dicentes nihil aliud hanc esse quam cum diversarum rerum consensu vitam facientium, velut per dissidium quoddam ab invicem fuerit facta discessio. Haec si hominis mors est quae non consumit juncta, sed dividit, dum origini suae utrumque restituit, quid de Salvatoris nunc anima dicemus, quae ut non dicam sortem, corpus illo triduo sic potuit deserere, ut ipsa non posset penitus interire? Non ergo, inquis, apud inferos Christi anima, non dpotuisse resuscitare carnem suam, si apud inferos praedicem velut absentis Dei non fuisse potentiam. Nec tamen ideo localem nos Dei credat aliquis praedicare praesentiam; de quo ista propter manifestationem certi operis dicimus, quia alicubi fuit sicut qui ubique non defuit. Jacebat quantum ad carnem mortuus in sepulcro, mortuos resuscitans in inferno, vitam tribuens unive
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ eris in ꝑadiso. Cniꝰ corpus qr ad futuram
resurrectionem mors cõmunis inclusio: ani¬
ma igit᷑ ẽ. eui dñs hoc ꝓmisit & p̾stitit. Si gͥ
mortuo corpore ad ꝑadisum anima mox uocat᷑.
quemquã ne adhuc impiũ credimꝰ qui dicere
audeat. qm̃ anima saluatoris nr̃i triduo illo
corporeȩ mortis apud inferos custodiȩ man¬
cipetur: Et quis inqͥs ẽ. alius qui instan¬
post mortem. cũ beatitudinẽ spondet societis
deitatis. Non initiũ meroris mors ista: s
snis ẽ. Nec inciprunt post hano iuftoꝵ
sagella sed desin unt. cum & impedim̃ta
materię fluctuantis exponunt. & aueto
ma ñ ꝑtulto. & in matestate ñ sensto: Qd
gͣ dicebas e̾e̾. qd̃ ꝑtulto: Senstt prorsus & ꝑ¬
tisito: s participatione morbi alieni: non
ꝓrietate uulneris sui. Sensit sicito om̃s sen¬
tunt. qui mortente carne mentib uitiinto.
non sicutt impii qui in utraq sicut idẽ

Expanded text:
mecum eris in paradiso: cujus corpus usque ad futuram mecum eris in paradiso: cujus corpus usque ad futuram resurrectionem mors communis inclusit. Anima igitur est, cui Dominus hoc promisit et praestitit. Si igitur mortuo corpore ad paradisum anima mox vocatur, quemquamne adhuc tam impium credimus, qui dicere audeat, quoniam anima Salvatoris nostri triduo illo corporeae mortis apud inferos custodiae mancipetur? Et quis, inquis, est alius qui instanpost mortem, cum beatitudinem spondet societas deitatis. Non initium moeroris mors ista, sed finis est. Nec incipiunt post hanc justorum flagella, sed desinunt, cum et impedimenta materiae fluctuantis exponunt, et auctoma non pertulit, et in majestate non sensit? Quid ergo dicebas esse quod pertulit? Sensit prorsus et pertulit, sed participatione morbi alieni, non proprietate vulneris sui. Sensit sicut omnes sentiunt, qui moriente carne mentibus vivunt: non sicut impii, qui in utraque parte, sicut idem
Abbreviated transcription (Latin):
fantia sacras litteras didicisti. Sed necuo
bis ereusatus cẽ. potero. quorũ anda ista
me sua uoce pulsabunt. Qid metiuus
ꝓferre uerbũ : Siȩtas reuocat: paulus
thiniotheo iuueni p̃cipiebat dicens. sle¬
mo adolescentiam tuã contempnat. sre

Expanded text:
fantia sacras Litteras didicisti . Sed nec sic fantia sacras Litteras didicisti . Sed nec sic vobis excusatus esse potero, quorum corda ista me sua voce pulsabunt: Quid metuis proferre verbum? Si aetas revocat, Paulus Timotheo juveni praecipiebat, dicens: Nemo ado
Abbreviated transcription (Latin):
EsideRiUM kanitaris ur̃e a
Nogis exisir DeBiIyo Seroro¬
nis offitiuo: sed tanta sunt
quȩ terreant & reuocent aĩũ
nr̃m. ut si uelimus parere desiderio ur̃o. ñ
sit sine ꝑiculo nr̃o. Primũ quod iuuema
cogar loqui p̃sentib senib deinde teme¬
rium ec̾. arbitor loqui uelle imꝑitiam int̾
eos quos roborauit antiqua doctrina. Opta¬
ham gͦ silentio p̾t̾ire. & illum locũ tutissimũ
eligere. audire potius quã aliquid dicere.
S quid facto: Instat ur̃ amor: reuocat ur
pudor. cogio scõiũ patrũ iussio. a quib si
uelim obsecrans ueniam petere dicens. Ignos¬
cite sc̃i patres. ignoscite: pareite nr̃e uereeñ¬
diȩ. parcite nr̃c etati. maxime cũ recolam
uobis fuisse p̾ceptũ. loquimini seniores.
decet enĩ uos ipsi scã caritate qua p̃rialent
respondebunt mͥ. Loquere iuuenis: dele¬
ctat enĩ nos. Quib si repetam. scĩ patres qͥd
loquar: Rursus respondebuntt mͥ. quod
a nobis sepe audisti. Memento fili qr ab in¬

Expanded text:
esiderium charitatis vestrae a nobis exigit debitum sermonis officium; sed tanta sunt quae terreant et revocent animum nostrum ut, si velimus parere desiderio vestro, non sit sine periculo nostro: primum, quod juvenis loqui cogar praesentibus senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid facio? Instat vester amor, revocat noster pudor; cogit sanctorum patrum jussio, a quibus si velim obsecrans veniam petere dicens, Ignoscite, sancti patres, ignoscite; parcite nostrae verecundiae, parcite nostrae aetati, maxime cum recolam vobis fuisse praeceptum, Loquimini, seniores; decet enim vos : ipsi sancta charitate qua praevalent, respondebunt mihi, Loquere, juvenis; delectat enim nos. Quibus si repetam, Sancti patres, quid loquar? rursum mihi respondebunt, Quod a nobis saepe audisti, memento, fili, quia ab in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙex utroq homo factus ẽ. unus. Non enim
hec aut substantiã confundunt in uni¬
tate ꝑ sonȩ. aut ꝑsonã geminant diuer¬
sitate srabstantiȩ: quando quidẽ unus ex
ins homo nascitur ertitisse: ñ ꝑdunt ꝓ
pria. S qr in unitm atq in seꝑabile con¬
uenerunt: ex ꝓpriis uidentur facta con¬
munia. Afficitur in corpore mens dolorib
corporis. fatigatur coapiis cogitationibus
mentis. & unũ tamen hoꝵ ꝓpriũ ẽ. corꝑis.
alterum mentis. Quod dũ uni homini ac¬
ciderit: & corporis cõmune uidentꝰ & m̃tis.
Sic post partũ uirginis: ñ alius dĩ &e aliuꝰ
aliud crptis. sic in mediatore. dĩ  hominũ
aliud dĩ filius: aut hominis fuit. unus ta¬
ꝓ discretione substantiȩ: ñ alitis ꝓuntta¬
te ꝑsone. F. In suꝑiorib quidẽ: meadereden¬
dam xp̃i ex matre natiuitatẽ salua ppetii¬
tate cõpuleras. S quia contra rationem ui
orationis extorta ñ in nobis possunt es. conti¬

Expanded text:
quia ex utroque homo factus est unus. Non enim quia ex utroque homo factus est unus. Non enim haec aut substantiam confundunt in unitate personae, aut personam geminant diversitate substantiae, quandoquidem unus ex his homo noscitropria, sed quia in unum atque inseparabile convenerunt, ex propriis videntur facta communia. Afficitur in corpore mens doloribus corporis, fatigatur corpus cogitationbius mentis; et unum tamen horum proprium est corporis, alterum mentis. Quod dum uni homini acciderit, et corporis commune videtur, et mentis. Sic post partum Virginis non alius Dei, et alius aliud corpus, sic in mediatore Dei et hominum aliud Dei Filius, aliud hominis fuit. Unus tapro discretione substantiae, non alius T XII. FEL. In superioribus quidem me ad credendam Christi ex matre nativitatem salva perpetuitate compuleras: sed quia contra rationem vi orationis extorta non in nobis possunt esse conti
Abbreviated transcription (Latin):
pleuto. Uno mortem gustauit: altero mor¬
tuos suscitauit. Sicq se dm̃ & hominem
utriusq uerus mediator nec geminata ꝑ¬
sona: nec substantia confusa monsta᷑uit.
Ingressus ẽ. uirginis uterũ dĩ filiꝰ: ut ite¬
rum inisceretur ante quã genitꝰ. Qui sus¬
cepit totũ hominem: qui iam habebat a
pitre plenissimam deitatem. Non dissintł
nttori eũ nasceretur euȩt̾no ꝑpetius: non
dissimilis homini cũ ex matre nascitur mo
rituris. Idem tam̃ & ȩt̃nus in suo. & moritu¬
rus in nr̃o: dum utrũq continet ex se ipso &
ne utrũ ꝑdit ex altero. Sicq ex dõ & homine
non inꝑfectus s in diuersa ꝓprietate plenis¬
simus. natus ẽ. xp̃e. sicut ex anima & corpore
imus quisq hominũ docetur. eẽ. ꝓpetuus.
Non amis homo corpus: alius animus. quis
aliud animus. aliud corpuis. unus tam̃ atq
idem homo & corpus docetur & animus. Rur¬
sum non unũ atq id ipsum corpus & animꝰ :

Expanded text:
plevit: uno mortem gustavit, altero morplevit: uno mortem gustavit, altero mortuos suscitavit: sicque se Deum et hominem utriusque verus Mediator, nec geminata persona, nec substantia confusa monstravit. Ingressus est virginis uterum Dei Filius, ut iterum nasceretur ante jam genitus: suscePatre plenissimam deitatem, non dissimilis Patri cum nascitur ex aeterno perpetuus, non dissimilis homini cum ex matre nascitur moriturus. Idem tamen et aeternus in suo, et moriturus in nostro; dum utrumque continet ex se ipso, et neutrum perdit ex altero. Sicque ex Deo et homine non imperfectus, sed in diversa proprietate plenissimus natus est Christus, sicut ex anima et corpore unusquisque hominum docetur esse perfectus. Non alius homo corpus, alius animus: quamvis aliud animus, aliud corpus, unus tamen atque idem homo et corpus docetur et animus. Rursum non unum atque idipsum corpus et animus,
Abbreviated transcription (Latin):
turã generalis ẽ. cunctis: ñ illa quȩ spetia
ac potentiã seminis: qua & anima animas
reparet. & carne om̃iũ nr̃m carnẽ renituꝰ
imaninente resuscitet. dũi ꝑ opationem ꝓpꝰe
deitatis cuncta uiuificans. ex uno suscepti
hominis grano innumerabilem patri reo¬
diturus messem. Iunc sepaturus ẽ. a tiraniis
segetem. eũos tis ceberit RC TRIBUeRC MeRCE

Expanded text:
eralis est cunctis, non illa quae specialis ac potentiam seminis, qua et anima animas reparet: et carne omnium nostrum carnem judicio imminente resuscitet, dum per operationem propriae deitatis cuncta vivificans, ex uno suscepti hominis grano, innumerabilem Patri redditurus est messem. Tunc separaturus est a zizaniis segetem , cum justis coeperit retribuere merce
Abbreviated transcription (Latin):
asexplicari. Ita enĩ amaiorib nr̃is semꝑ ẽ. tradi¬
nm quod. xp̃i corpus ad uicem animȩ comꝵ¬
mis ipsius fui dĩ habitus ammaret. nec accessi¬
one uitalis sp̃e indigens fuerit: cui in habitãs
sons uitȩ potuit conferre qd̾ uixit. A. sossenł
quidem id quod in hac questione catholicȩ au¬
ccoritatis disfinitione p̾scribitur. diuinoꝵ uo
uoluminũ testimoniis edocere. S qr nunc
non librorũ uiditio. s sola ratione placuit
cuncta discutere. idcirco in allud tempꝰ
scripturarũ moninita seruantes: sicut su¬
pius factum ẽ. sic etiã de animȩ inqͥsitioe
tractabimus. Quod ut fieri facilius possit.
quȩ saluatori nr̃o suscipiendi hominis cau¬
safuerto: una tantũ apłi lectione subiecta
breuiter inquiramus. Qua inuenta sine
aliqua difficultate. etiã adhȩc quȩ huius
p̃cedentis st̃ consecuta transibimus. Ab
mitio gͥ ex corpore & anima d̃s hominem

Expanded text:
as explicari. Ita enim a majoribus nostris semper est tradias explicari. Ita enim a majoribus nostris semper est traditum, quod Christi corpus ad vicem animae communis, ipsius Filii Dei habitus animarit: nec accessione vitalis spiritus indigens fuerit, cui inhabitans fons vitae potuit conferre quod vixit. Aug. Possemus quidem id quod in hac quaestione catholicae auctoritatis definitione praescribitur, divinorum voluminum testimoniis edocere: sed quia nunc non librorum indicio, sed sola ratione placuit cuncta discutere: idcirco in aliud tempus Scripturarum monumenta reservantes, sicut superius factum est, 349 sic etiam de animae inquisitione tractabimus. Quod ut fieri facilius possit, quae Salvatori nostro suscipiendi hominis causa fuerit, una tantum Apostoli lectione subjecta breviter inquiramus: qua inventa, sine aliqua difficultate etiam ad haec quae hujus praecedentis sunt consecuta transibimus. Ab initio igitur ex corpore et anima Deus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
rttate humani corporis. s quandam eũ fisce¬
pisse pritemus imagmem. Nleq enĩ confiunt
maiestatẽ faiidei ueritas carnis: aut ueritat̃
carnis inmensitas ai̾tatis. Deũ unũ radiat tar¬
tutib suis: aliud doceatur infiriitatils nr̃i.
Unus aut̃ atq inseꝑabilis xp̃c. & humiliatur
assũptis. & glorificatur in ꝓprus. cũ affici non
dedignatur iniuri is: & equalitatem custodit
genitoris. Genuit gͦ oraria: & non genuto filiũ
dĩ. Genuit quando ex ipsa scd̾m carnem natus¬
ẽ. xp̃c. Non genuit: quando depatre sine initio
extitit filius. Genuit: quando exhac uerbum
caro ꝓcessit. ut habitaret in nobis. Non genuitr
quando in pͥncipio erat d̃s uerbũ. qd̾ originem
p̃stitit uniuersis. Noltte gͦ partu uirginis oeter¬
minare originem dĩ uerbi. nolite de uirgine ge¬
u auctor temporis: in isti particeps ẽ. etatis. F. Am̃
dendum ciiris sufficient̃ tractasti: ioc ireo queso
ut mͥ qͥd etiã de animia xp̃i sentiendũ sit: iube¬

Expanded text:
corporis, sed quamdam eum suscepisse putemus imaginem. Neque enim consumit majestatem Filii Dei veritas carnis; aut veritatem carnis, immensitas deitatis; dum unum radiat virtutibus suis, aliud docetur infirmitatibus nostris. Unus autem atque inseparabilis Christus et humiliatur assumptis, et glorificatur in propriis; cum affici non dedignatur injuriis, et aequalitatem custodit genitoris. Genuit ergo Maria et non genuit Filium Dei. Genuitest Christus; non genuit quando de Patre sine initio exstitit Filius: genuit, quando ex hac Verbum caro processit, ut habitaret in nobis ; non genuit quando in principio erat Deus Verbum, quod originem praestitit universis. Nolite ergo partu virginis determinare originem Dei Verbi: nolite de virgine gella auctor temporis, in ista particeps est aetatis. CAPUT dendum cuivis sufficienter tractasti: idcirco quaeso ut mihi quid etiam de anima Christi sentiendum sit jube
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprio dĩtatis ꝑpetuã rrodidit carnem. Nongͦ recte
incarne. d utrumq ne de duob axp̃is ficit. tupti¬
tas. s de umo atq eodem ipso quẽ post partũ inr¬
nobis etiã aduersus alios diuersa contentio ẽ.
Et ido ne difficior sit explanatio ueritatis:
causa pͥmũ ꝓponamus erroris. Nam ab uno ma¬
le credulitatis orsi pͥncipio : in duo quodã mͦ
intelligentiȩ dissimilis deliram̃ta fundunt᷑.
Est namq utrisq cõmune : unã xp̃i natiui¬
tatem ñ duas p̾dicare. Sed alii illã pͥncipalem
qua ante omĩa ex dõ natus ẽ. d̃s. alii hanc tã
matis desinitione recipiunt. qui ꝑ conseqũe¬
nu male iacti seminis in sim ilis blasphe¬
mie baratrũ ceciderunt. fece eñĩ qui exuir¬
gine non credunt natũ: omẽm ȩuangłioꝵ
fidem. omẽm baptismatis utilitatem. omẽm

Expanded text:
proprio deitatis, perpetuam reddidit carnem. Non ergo recte proprio deitatis, perpetuam reddidit carnem. Non ergo recte in carne. Sed utrumque non de duobus Christis, sicut putas, sed de uno atque eodem ipso, quem post partum Virnobis etiam adversus alios diversa contentio est: et ideo ne difficilior sit explanatio veritatis, causam primum proponamus erroris. Nam ab uno malae credulitatis orsi principio, in duo quodammodo intelligentiae dissimilis deliramenta funduntur. Est namque utrisque commune, unam Christi nativitatem, non duas praedicare. Sed alii illam principalem qua ante omnia ex Deo natus est Deus, alii hanc tantmatis definitione recipiunt; qui per consequentiam male jacti seminis, in similis blasphemiae barathrum ceciderunt. Ecce enim qui ex Virgine non credunt natum, omnem Evangeliorum fidem, omnem baptismatis utilitatem, omnem