comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
łu enĩ pulcher es & deconis: tu es fons totiꝰ boni.
& quicqͥd boni habeo tua grã habeo. Ptilcher aut̃
ẽ. Lectulus nr̃ floridus. lectus eccłiȩ ẽ. qualicũq
tranquillitas uł requies p̾sentis intȩ. Nam quisi
si uͦ in lectulo requiestit: cũ aliquantula pace sibi
concessa fruit᷑. S hic lectulus floridus ẽ. hoc ẽ. uari¬
etate uirtittũ quasi uernantib florib distincta
ẽ. requies eccłiȩ. Tunc enĩ liberius contẽplatiomi di¬
itinȩ infistit: cũ ierinua. uigilias. & cet̾a bonorũ
cedrina: & laquearia cypressina. Domus eccłiȩ st̃
ȩccłia constat. S adtendendũ quod tigna ad mu¬
niment᷑u sunt : laquearia ad ornatum. Idõq ꝑ-
tingna designant᷑ doctores: quorũ doctrina ful
trina muniunt᷑: & hoc adtendunt quod laquearia
tingnis affixa sunt : sic & uita fideliũ in ȩccłia
ex doctorib pendet. qͥa illorũ doctria instruit᷑.

Expanded text:
Tu enim es pulcher et decorus, tu es fons totius boni, Tu enim es pulcher et decorus, tu es fons totius boni, et quidquid boni habeo, tua gratia habeo. Pulcher aue. Lectulus ntranquillitas, vel requies praesentis vitae. Nam quasi si vero in lectulo requiescit, cum aliquantula pace sibi concessa fruitur. Sed hic lectulus floridus est, hoc est, varietate virtutum quasi vernantibus floribus distincta est requies Ecclesiae. Tunc enim liberius contemplationi divinae insistit; tunc jejunia, vigilias et caetera bonorum cedrina, laquearia cyEcclesia constat. Sed attendendum quod Tigna ad munimentum sunt domus, laquearia ad ornatum. Ideoque per tigna designantur doctores, quorum doctrina fulctrina muniunt. Et hoc attendendum quod laquearia tignis affixa sunt: sic et vita fidelium in Ecclesia e doctoribus pendet, quia illorum doctrina instruitur
Abbreviated transcription (Latin):
chra es: bis eã repetit. ce̾. pulchr̃a: ꝓpter ꝑfec¬
tionẽ oꝑis. & munditiam cogitacionis. Ecce
tu pulera es hoc est inbonis oꝑib ꝑfecta
Ecce tu pulera es mundã & simplicem ha¬
bens cordis uitentionẽ: quia non ꝓpter ter¬
dei placens bona oꝑaris. Occłi tui columba¬
rum. Columba simplicissima auis est: & ꝑhanc
simplicitas acq innocencia ecdie figuratur.
seuasi enim oculos colinbarũ habet. quia ab om̃i
fictione & siulatione iinunem custodit: uł
ctiam oculos habet colunbarum. qr scientiam
diumnarum scripturarũ casto & simplici intu¬
itu intelligit. spitales & diuinos sensus in ea
apparitit: recte doctrina cęlestis in oculis colu¬
bȩ intelligit᷑. Foce tu pulcher es dilecte mi:
& decoris. Ac si diceret. Eu quidẽ me in oꝑe pul
chiram & cogitatione.: cẽ. dicis: s ego omẽm hauc
pulchritudinem a te me credo habere & cognosco.

Expanded text:
chra es: » Bis eam repetit esse pulchram propter perfecchra es: » Bis eam repetit esse pulchram propter perfectionem operis et munditiam mentis. « Ecce tu pulchra es, » id est in bonis operibus perfecta Ecce tu pulchra es, » mundum et simplicem cordis habens intentionem, quia non propter terDei placens bona operaris. « Oculi tui columbarum: » Columba simplicissima avis est, et per hanc, simplicitas atque innocentia Ecclesiae figuratur; quasi enim oculos columbarum habet, quia ab omni fictione et simulatione se immunem custodit. Vel etiam oculos columbarum habet, quia scientiam divinarum Scripturarum casto et simplici intuitu intelligit, spirituales et divinos sensus in ea  columbae apparuit, recte doctrina coelestis in oculis columbae intelligitur. « Ecce tu pulcher es, dilecte mi, et decorus. » Ac si diceret: Tu quidem me pulopere et cogitatione esse dicis; sed ego omnem hanc pulchritudinem a te me credo habere et cognosco.
Abbreviated transcription (Latin):
Engaddi sumiliter locus. ẽẽ. fertur. habens arbus.¬
culas liquorem basami desudantes. Loquit᷑ gͦ spõ¬
sa de resurrectione. xp̃i sponsi sui. Botrus cy¬
pri dilectus m̃s mͥ. Ac si diceret. Sponsus m̃s
rectione sua factus ẽ. mͥ botrus cẏpri. quãdo
me gaudio suȩ resurrectionis lȩtificauit. Uinũ
enĩ lȩtificat cor hominis: & hoc in uineis engad¬
di. quia ex resurrectione sua quasi suauissimo
balsami odore ꝑ uniu̾sum mundũ redoluit.
& fraglantiã suȩ fidei lacte disꝑsit. Engaddi aut̃
fons hedi int̾p̃tat᷑ : ꝑ quod significat᷑ baptisma
&̾ sacrificiũ. in quo peccata om̃iũ abluuntur.
hedus nãq peccatores significat. Baptismum
uero fons hedi ẽ : quia peccatares suscipit. sed
emaculatos & mundatos ab om̃ib peccatis
rddit. Ecce tu pulchra es amica mea: & ceta.
Uox sponsi xp̃i ad sponsã suã ȩccłiã. fece tupul¬

Expanded text:
Engaddi locus similiter esse fertur, habens arbusEngaddi locus similiter esse fertur, habens arbusculas liquorem balsami desudantes. Loquitur ergo sponsa de resurrectione Christi sui sponsi: « Botrus Cypri dilectus meus mihi. » Ac si diceret: Sponsus meus, resurrectione sua factus est mihi botrus Cypri, quando me gaudio suae resurrectionis laetificavit. Vinum enim laetificat cor hominis; et hoc in vineis Engaddi, quia ex sua resurrectione quasi suavissimo balsami odore per universum mundum redoluit, et fragrantiam suae fidei late dispersit. Engaddi autem fons haedi interpretatur, per quod significatur baptisma, et sacrificium in quo peccata omnia abluuntur; haedus namque peccatores significat. Baptismus ergo fons est haedi, quia peccatores suscepit, sed immaculatos et mundatos ab omnibus peccatis reddit. « Ecce tu pulchra es, amica mea. Vox sponsi Christi ad sponsam suam Ecclesiam. « Ecce tu pul
Abbreviated transcription (Latin):
xisse in ȩuangłio legitur cum eẽt in do¬
mo simonis. Fasciculus mirrȩ dilectus m̃s
michi. Myrra speties ẽ. aromatica nimiȩ
amaritudinis: qua mortuorũ corpora
condiuntur: Hoc loco passio. xp̃i et sepulcura
designatur. Nam de posicum corpus dñi de-
eruee anichodemo & ioseph myrra & aloe con¬
ditum est: & inuolutum linteis cum aromatibus
ac sepulture datum. Dicit ergo eccłia sponso
euis fasciculus mẏrre dilectus meus mͥ
factus est: quia ꝓpter me mortuus est. & se¬
pultus. Inter ubera mea commorabitur:
gemo dubitat locum cordis inter ubera
esse: Dicit ergo inter ubera mea cõmora¬
bitur. id. ẽ. in cordis memoria eternaliter
habebitur. & nunquam tantorum benefi¬
ciorum eius obliuiscar. sed siue in ꝓsꝑis. siue
in aduersis recordabor eius quime dilexit et
mortuus est. Botus cypri dilectus meus mͥ
uuineis engaddi. Cyprus insula est: ubi uites
nobiles. ẽẽ. feruntur maximos botros ꝓcreantes.

Expanded text:
xisse in Evangelio legitur in doxisse in Evangelio legitur in domo Simonis. « Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi. Myrrha species est aromatica nimiae amaritudinis, qua mortuorum corpora condiuntur. Hoc loco passio Christi et sepultura designatur: nam depositum corpus Domini de cruce a Nicodemo et Joseph, myrrha et aloe conditum est, et involutum linteis cum arac sepulturae traditum. Dicit ergo Ecclesia sponsa ejus: « Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi » factus est, quia propter me mortuus est et sepultus est. « Inter ubera mea commorabitur. » Nemo dubitat locum cordis inter ubera esse. Dicit ergo: « Inter ubera mea commorabitur. » Id est cordis mei memoria aeternaliter habebitur, et nunquam tantorum ejus beneficiorum obliviscar: sed sive in prosperis sive in adversis, recordabor ejus qui me dilexit, et mortuus est. « Botrus Cypri dilectus meus mihi in vineis Engaddi. » Cyprus insula est ubi vites nobiles esse feruntur, maximos botros procreantes.
Abbreviated transcription (Latin):
uinitatem suã omĩa regit. & etiã scd̃m
humanttatẽ de regia dauid stirpe natꝰ
ẽ. Accubitꝰ huiꝰ regis fuit incarnatio eius
Accũbere enĩ ẽ. reclinari & discũbere. Et
tine xp̃c accubuit : quando ꝓ nr̃a redemp¬
tione se usq ad suscipiendam nr̃am na¬
turam inclinauit. Et tune nardus dedit
odorem suũ : quia uirtus ȩccłiȩ magis eni¬
tuit. Cũ enĩ considerat dm̃ ꝓpt̾ se hominẽ
factũ : amplius ad spiritaliũ uirtutũ stu¬
diũ & ad amorẽ sui conditoris accendit᷑.
Mardus enĩ fraglatiã uirtutũ spiritalium
designat. Frant quidẽ ante in carnationẽ
scĩ dĩ: s sicut dictũ ẽ. sc̃itas magis a t̃ꝑe
incarnationis xp̃i excreuit. & tunc quo¬
dam modo nardus ȩccłiȩ id÷. odor uirtutũ
fortius dedit odorẽ suũ. luxta litteram
nardus ÷. herba aromatica crassa & fragi¬
ti radice. folioq paruo & denso: cuiꝰ cacumi¬
na in aristas se spargunt. hoc unguento
maria magdalene pedes & caput dm̃i ꝑun¬

Expanded text:
initatem suam omnia regit, et etiam secundum humanitatem de regia Davidis stirpe natus est. Accubitus regis fuit incarnatio ejus. Accumbere enim est reclinari vel discumbere. Et tunc Christus accubuit, quando pro nostra redemptione se usque ad suscipiendam naturam nostram inclinavit. Et tunc Nardus mea odorem suum dedit, quando virtus Ecclesiae magis enituit. Cum enim considerat Deum pro se hominem factum, amplius ad spiritualium virtutum studium et amorem sui conditoris accenditur. Nardus enim fragrantiam virtutum spidesignat. Erant quidam ante incarnationem sancti Dei. Sed sicut dictum est, sanctitas magis a tempore incarnationis Christi excrevit, et tunc quodammodo nardus Ecclesiae, id est odor virtutum fortius dedit odorem suum. Juxta litteram, nardus herba est aromatica, crassa et fragili radice, folioque parvo et denso, cujus cacumina in aristas se spargunt. Hoc unguento Maria Magdalene pedes et caput Domini perun
Abbreviated transcription (Latin):
minis. & renouatȩ sunt in .xp̃o. Bene autẽ
feminino genere: dicunt᷑: quia animȩ scõrũ
quo maioris fragilitatis sibi consciȩ funt. eo
amtplius xp̃m diligunt. Uor ȩccłiȩ. Trahe me
post te: curremus. Ecet̾a. hic ẽ. ꝑmutatio ꝑ¬
sonȩ. Nam hactenus locuta ẽ. smagaga. hinic
incipit loqui ȩccłia. de gentib. Trahe nie post
te sequi merear. Introdurit mȩ rex in cellaria
sua. hic loquitur ȩccłia de xp̃o sponso suo. ad
tudo & siꝑnȩ patriȩ gaudia: in qua introdu¬
cta ẽ. iam ȩccłia ꝑ fidem & spem: ut quãdo¬
q introduceret᷑ ꝑ rem. Exultabimus. hoc ẽ.

Expanded text:
minis, et renovatae sunt in Christo. Bene autem minis, et renovatae sunt in Christo. Bene autem feminino genere dicuntur: quia animae sanctorum, quo majoris fragilitatis sibi consciae sunt, eo amplius Christum diligunt. Vers. 3. Trahe me post te, curremus. Vox Ecclesiae. Hic est permutatio personae; nam hactenus locuta est Synagoga, hic incipit loqui Ecclesia de gentibus: Trahe me post te sequi merear. Introduxit me Rex in cellaria sua. Hic loquitur Ecclesia de Christo sponso suo ad tudo, et supernae patriae gaudia, in qua introducta est jam Ecclesia per fidem et spem, quandoque introducetur per rem. « Exsultabimus et
Abbreviated transcription (Latin):
osculo oris sui. idẽ. ꝑ se ipsum michi loquat᷑.
ad ipsum cuius desiderio flagrabat. uerba con
uertens subdit. Quia melima sunt ubera tua¬
& reliqͣ. ꝑ ubera xp̃i. dulcedo ȩuangłii intel¬
ligitur: quia eo ueluti lacte nutritur. in¬
fantia credentiũ. Uinum aut̃: austeritatem
legis significat. S ubera xp̃i meliora sunt
uino: quia dulcedo ȩuangłii melior ẽ. auste¬
ritate legis. In lege enĩ nulla reseruat᷑ pe¬
nitentia: s p̾cipitur ut qui occiderit occida¬
tur. Fuangłium aut̃ dicit: Nolo mortẽ pec¬
catoris. & rłqͣ. Fraglantia ungentis optimis.
Nom̃ xp̃i ab unctione uocatum ẽ. Solet enĩ
spc̃ sc̃s olei nomine appellari: uirta quod psal¬
mista ait. Unoxit te ds̃ titus oleo. idẽ. sp̃u
dr̃: quia abundant᷑ hȩc grã omĩb data ẽ. fi¬
dem xp̃i colentibus. Idõ ad olescentulȩ dilexe¬
runt te. Adolescentulȩ dicunt᷑ antmnȩ electorũ:
quia in baptismo reliquerunt sordes ueteris ho¬

Expanded text:
osculo oris sui, id est ipse mihi dona ad ipsum, cuius desidevertens, subdit, Quia meliora sunt ubera tua vino. Per ubera Christi dulcedo Evangelii intelligitur: quia eo veluti lacte nutritur infantia credentium. Vinum autem austeritatem legis significat: sed ubera Christi meliora sunt vino, quia dulcedo Evangelii melior est austeritate legis. In lege enim nulla reservatur poenitentia, sed praecipitur ut qui peccat occidatur: Evangelium autem dicit: Nolo mortem peccatoris , etc. Vers. 2. Fragrantia unguentis optimis. n Christi ab unctione dicitur. Solet enim Spiritus sanctus olei nomine appellari, juxta quod Psalmista ait: Unxit te Deus Deus tuus oleo , id est Spiritu dicitur, quia abundanter haec gratia omnibus data est fidem Christi recolentibus. Ideo adolescentulae dilexerunt te. Adolescentulae dicuntur animae electorum, quae in baptismo reliquerunt sordes veteris ho
Abbreviated transcription (Latin):
renulȩ iuixta litteram ornam̃ta sunt colli uir¬
ginalis & puellaris: uirgulę iudelicet auri
ꝑplere. int̾mixtis ñ nunqua pulchra uari¬
etate subtilissimis argenti filis. & hoc ẽ: qd̾
dicit. uermiculatas argento. idẽ in modum
uermiũ terrenoꝵ quos lumbricos dicunt
districtas & int̾ se coniunctas. Murenulȩ au¬
tem dicunt᷑ asimilitudine piscis maritimi:
qui murena uocat᷑. Al ysticę murenulȩ sunt
quippe claritatẽ significat. sensus sptritalis: ar¬
gentũ uͦ nitorem eloquii designat. Murenu¬
las gͦ aureas sponsus sponsȩ suȩ facit: cũ xpẽ
ȩccłiam suam doctrinis scorũ patrũ sensu &
eloquio fulgentib instruit. atq ad illorũ fidẽ
& uirtutẽ imitandam accendit. Notandũ
quod plurat᷑ dicit. faciemꝰ tibi. Quasi enĩ
xp̃c se ꝑ sonis doctorũ coniungit: ꝑ quos ip¬
se murenule concatenant᷑. ut illius eccłia

Expanded text:
renulae juxta litteram ornamentum sunt colli virrenulae juxta litteram ornamentum sunt colli virginalis et puellaris, videlicet virgulae auri perplexae, intermixtis nonnunquam pulchra varietate subtilissimis argenti filis; et hoc est quod dicit: Vermiculatas argento, id est in modum vermium terrenorum, quos lumbricos dicunt, distinctas et inter se conjunctas. Murenulae autem dicuntur a similitudine piscis marini, qui murena vocatur. Mystice, murenulae sunt quippe claritatem significat sensus spiritalis: arvero nitorem eloquii designat. Murenulas ergo aureas sponsus sponsae suae facit, cum Christus Ecclesiam suam doctrinis sanctorum Patrum sensu et eloquio fulgentibus instruit, atque ad illorum fidem et virtutem imitandam accendit. Notandum quod pluraliter dicit, faciemus tibi; quasi enim Christus se personis doctorum conjungit, per quos ipsae murenulae concatenantur, ut illis Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
& sollus sponsi sui pulchritudinẽ mente contẽ¬
platur. Genis turturis aut̃ genas ȩccłiȩ cõꝑat.
quia in genis maxime uerecundia apparet. &
ꝑ hoc pudor & uererundia eccłie osfenditur. qr na
erubescit aliquod fedũ. & quod sponso stio dis
tiageris ꝑ greges sodaltũ tuoꝵ: quia tanto te
amoris mei pudore. & tanta uerecundia dona
ui. ut certus sim te me non posse deserere.
uł ad alienos deflectere. Collũ tuũ sicut moni¬
lia. ꝑ collũ ęccłiȩ doctores scĩ figurant᷑. Nã ꝑ
collũ cibi reficiendo corpori ministrant᷑. Sermo¬
nes etiã quib archana mentiũ designantur.
ꝑ colli fistulam egrediuntur. Sic doctores scĩ
& cibũ nobis salutaris doctrinȩ ministrant:
&̾ etiam secreta scripturarũ nob̃̾ manifestant.
hoc gͦ collũ ȩccłiȩ quasi monile ẽ: quia castę
doctrinȩ geminis. & uirtutũ ornam̃tis scĩ
doctores decorantur. Monile enĩ ẽ ornam̃tũ

Expanded text:
et solius sponsi sui pulchritudinem mente contemet solius sponsi sui pulchritudinem mente contemplatur. Genis autem turturis genas Ecclesiae comparat: quia in genis maxime verecundia apparet, et per hoc pudor et verecundia Ecclesiae ostenditur: quia erubescit omne foedum, et quod sponso suo displvageris per greges sodalium tuorum, quia tanto te amoris mei pudore, et tanta verecundia donavi et munivi, ut certus sim te me non posse deserere et ad alienos deflectere. Collum tuum sicut monilia. Per collum Ecclesiae doctores sancti designantur; nam per collum cibi reficiendo corpori ministrantur. Sermones etiam quibus arcana mentium designantur, per colli fistulam egrediuntur. Sic doctores sancti et cibum nobis salutaris doctrinae monstrant, et etiam secreta Scripturarum nobis manifestant. Hoc ergo collum Ecclesiae quasi monile est, quia castae doctrinae gemmis et virtutum ornamentis sancti doctores decorantur. Monile enim ornamentum es
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ aut̃ suum illam multitudinẽ dicit: qi siẽ
auriga currui prȩ ÷. ita ds illi plebi prȩerat ꝓte¬
gens illam & defendens. & adterram reꝑmissionis
introducens. huic suo ęguitatui assimilauit ami¬
cam suã: qm̃ sic̃ ille popłs ꝑ mare rubrũ saluatus
ẽ pharaone de merso: Ita ȩccłia gentiũ ꝑbaptismum
de diaboli seruitute lib̾ata. & adueram rȩꝑmissio¬
nis t̾ram & cuangłicam lib̾tatem ẽ introducta. sicq
quȩ erat ancilla uttiorũ facta ÷ amica xp̃i emun¬
data & abluta ꝑbaptismũ asordibus peccatorum.
Pulchre sunt gene ncut turturis. Turturis na¬
tura ẽ: ut si casu conuigem ꝑdiderit. alium ult᷑
ñ reguirat. Turturi ergo assimilat᷑ ȩccłia: quia¬
ex quo xp̃s muindũ p̃sentia corporali de seruit et
cȩlos petiit. eccłia in eius amore tenacisstme ꝑ¬
scuerat. nec recipit ullũ adulterinũ amatorem.
quia contempnit mundũ. & concupiscentias eiꝰ.

Expanded text:
tatum autem suum illam multitudinem dicit: quia sicut tatum autem suum illam multitudinem dicit: quia sicut auriga currui praeest, ita Deus illi plebi praeerat, protegens illam et defendens, et ad terram repromissionis introducens. Huic suo equitatui assimilavit amicam suam; quoniam sicut ille populus per mare Rubrum salvatus est, Pharaone demerso , ita Ecclesia gentium per baptismum de diaboli servitio liberata, et ad veram repromissionis terram, et evangelicamquae erat ancilla vitiorum facta est amica Christi, emundata et abluta per baptismum a sordibus peccatorum. « Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis. » Turturis natura est, ut si casu conjugem perdiderit, alium ultra non requirat. Turturi ergo assimilatur Eccex quo Christus mundum praesentia corporali deseruit, et coelos petiit, Ecclesia in ejus amore tenacissime perseverat; nec recipit ullum adulterinum amatorem: quia contemnit mundum et omnes concupiscentias ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
te & srmositatem tuam ñ recognoscis: egrede
re de consortio meo. & abi post uestigra gregũ:
hocẽ. sequere & muttiare doctrinam errantiũ
hereticorum. qui contempto uero pastore unius
gregis. muitos sibi greges coaceruerunt. Et pas¬
ce hedos tuos. id÷. peccatores & erroneos audito¬
res. Luxta taberracula pastorũ: id÷. scd̃m dogma¬
ta hercticorui. Unus enĩ pastor ẽ. xp̃c: qui unũ
habet gregem. id÷. unitatem catholicȩ ȩccłiȩ¬
fidei. pastores uero multi funt heretici. qui ge¬
gem deceptorum hominũ sibi aggregant. qͦs
diabolo pascunt. Dequib & psalmista. Sicuit
ories in inferno positi sunt. Oues in hoc loco
uocantitr mali. non ꝓpter simplicitatẽ uł in¬
nocentian. s ꝓpter hebitudinem: quia nescuit̃
resistere prauȩ doctrinȩ. s om̃ia quę sibi im¬
ponunt᷑ amalis doctorib sustinent ñ bona pa
orũ isrł: uidelicet sexaginta sex milia qui egressi
sunt de egypto. & transierunt mare rubrũ. E qui¬

Expanded text:
tem et formositatem tuam non recognoscis, egredere de meo consortio, et abi post vestigia gregum, hoc est, sequere et imitare doctrinam errantium haereticorum, 507 qui contempto vero Pastore unius gregis, multos sibi coacervaverunt greges. Et pasce haedos tuos, id est peccatores et erroneos auditores; et hoc juxta tabernacula pastorum, id est secundum dogmata haereticorum. Unus enim pastor est Christus, qui unum habet gregem, id est unitatem catholicae Ecclesiae. Pastores vero multi sunt haeretici, qui gregem deceptorum hominum sibi aggregant, quos diabolo pascunt; de quibus et Psalmista: Sicut oves in inferno positi sunt . Oves vocantur in hoc loco mali, non propter simplicitatem vel innocentiam, sed propter hebetudinem: quia nesciunt resistere pravae doctrinae: sed omnia quae sibi imponuntur a pravis doctoribus, sustinent non bona patiorum Israel, videlicet sexcenta et sex millia qui egressi sunt de Aegypto, et transierunt mare Rubrum . Equi
Abbreviated transcription (Latin):
umbre. Duo ubera eccłe eosdem significant
doctores. Nec mirum quod ima eadẽq res di¬
u̾sis figurat᷑ modis. Scĩ enĩ doctores oculi st̃:
qͥa uitȩ uias quas ingredi debeant: subiectis
demonstrant. Dentes sunt: qr cybos diumartĩ
scripturarũ molunt. & cõmimiunt. ut man¬

Expanded text:
melli. Duo ubera Ecclesiae eosdem significant sanctos doctores. Nec mirum quod una eademque res diversis figuratur modis. Sancti enim doctores oculi sunt, quia vitae vias quas ingredi debeant, subjectis demonstrant. Dentes sunt, quia cibos divinarum Scripturarum molunt et comminuunt, ut man
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ dis ponimꝰ. s incredulitate eoꝵ. qͥ ñ credunt
qd̾ dicimꝰ : uirare compellim᷑. Taliq necessitate
uirandi consuetudinem facimꝰ. Sunt multi ad
Quac̃q arte u̾boꝵ quisq iuret: dĩ tam̃ qͥ con¬
scientiȩ testis ẽ: ita hoc accipit. sic̃ cui iurat᷑ in¬

Expanded text:
incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut i
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝓ sua difficultate longam exigit disputationẽ. Cũ
benda qua possit reciꝑe sauitatem. quȩ sani¬
Atꝙ ubi penitentiȩ remediũ necessariũ ẽ illic
ordi nationis honorem locum habere ñ posse.
Nanq sicut legitur qd̃ tetigerit ĩmundꝰ sp̃s.
ĩmundum erit. quomͦ ei tribuet᷑. qd̃ purttas
ao mundicia consuenit acciꝑe. S e contͣ asse¬
rit᷑ eum qui honorem amisit honorem da¬
re non posse. nec illum aliqͥd accepisse. qr ni¬
chil erat in dante qd̾ ille posset acciꝑe. Adqͥ¬
escimꝰ & uerum ẽ certe. qr qd̃ quis ñ habuit.
dare ñ potuit. Dampnatione utiq quã habu¬
it ⁊ prauam mauꝰ in possessionem dedit.¶ Nul¬
s.⁊ accusati equa audiantur rone iuxta
qd̃ gestoꝵ ordo exigit. Accusatores uͦ ⁊ udices
non idem sint. s ꝑ se accusatores. ꝑ se uidiees.
ꝑ se testes. ꝑ se accusati. unꝰq in suo ordinãbi¬
liter ordine. Nam inscͥptio semꝑ pͥma fiat. ut
talionem calũpniator. accipiat qr ante in¬

Expanded text:
quae pro sui difficultate longiorem exigit disputationem, cum benda, qua possit recipere sanitatem: quae saniatque ubi poenitentiae remedium necessarium est, illic ordinationis honorem locum habere non posse. Nam si, ut legitur , quod tetigerit immundus, immundum erit, quomodo id ei tribuetur, quod munditia ac puritas consuevit accipere? sed contra asseritur eum, qui honorem amisit, honorem dare non posse: nec illum aliquid accepisse, quia nihil in dante erat, quod ille posset accipere, acquiescimus, et verum est certe, quia quod non habuit, dare non potuit. Damnationem utique, quam habuit per pravam manus impositionem dedit, res aequa audiantur ratione, juxta quod gestorum ordo exigit. Accusatores vero et judices non idem sint; sed per se accusatores, per se judices, per se testes, per se accusati, unusquisque in suo ordinabiliter ordine. Inscriptio semper primo fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante in
Abbreviated transcription (Latin):
mor quia ẽe suꝑ animalia t̾re p̃cipit᷑. ꝓfecto ẽe super
homines ꝓhibetur. Homo qͥppe brutis animalib.
ñ aut̃ hominib eeteris natura p̃latꝰ ẽ. ⁊ idc̾co eidr̃.
ut ab aminalib. ⁊ ñ ab hominib timeat᷑. Quia
contra uat᷑am suꝑbire ẽ: ab equali uelle timeri.
Et tam̃ necesse ẽ. ut rectores a subditis tumeantur.
quando ab eis dm̃ mimme tueri dep̃hendt̃. ut huma¬
na saltĩ formidine peccare metuãt. qͥ diuina uidicia ñ¬

Expanded text:
mor esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super mor esse super animalia terrae praecipitur, profecto esse super homines prohibetur, homo quippe brutis animalibus, non autem hominibus caeteris natura praelatus est, et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus, et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri, et tamen necesse est ut rectores a subditis timeantur, quando ab eis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia n
Abbreviated transcription (Latin):
rat: ⁊ ẽ prauorũ culpa exigit. potestatem ꝓtinꝰ demõ¬
strare sui pͥoratꝰ agnoscat: quatinꝰ ⁊ honore subp̃sso.
equaleni se subditis bene uiuentib deputet. ⁊ erga
ꝑu̾sos. iura rectitudinis ñ exercere formidet. Nam
sic̃ in libris moralibꝰ dixisse memini. liquet qd̾ om̃s hoĩes
nataͣ equales genuit. s uariante meritoꝵ ordine ali¬
os aliis culꝑa pꝰponit. Ipsa aut̃ diu̾sitas. q̃ accessit ex ui¬
tio: diuino iuditio dispensat᷑. ut qͥa om̃ĩs hõ eq̃ stare
ñ ualet. alt̃ regat᷑ ab alt̾o. Unde cunctis qͥ p̃sunt. ñ
inse potestatem debent ordinis. s eqͣlitatẽ pensare ꝯ¬
ditionis. Nec p̃eẽ se hominib gaudeãt. s ꝓ desse. an¬
tiqͥ ⁊ enim patres nr̃i non reges hominum. seo pasto¬
res peccoꝵ fuisse memorantur. Et cum noe dñs filis¬
q eius diceret. crescite & multiplicamini. & replete
terram. ꝓtins adiunpit. Et t̾ror ur ac tremor sit
suꝑ cimeta animalia t̾rȩ. Quoꝵ uidelicet terror ac tre¬

Expanded text:
pa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis exercere non formidet. Nam sicut in libris Moralibus dixi se me memini , liquet quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur; ut quia omnis hnon valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis sed aequalitatem pensare conditionis, nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui etenim patres nostri non reges hominum, sed pastores pecorum fuisse memorantur, et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: « Crescite et multiplicamini, et replete terram, » protinus adjunxit: « Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae. » Quorum videlicet terror ac tre
Abbreviated transcription (Latin):
eam a uiro p̃dicto. Tradet eam oe dotabit eam
⁊ legitima erit ei. S pͥmum his duob p̃fert᷑:
ad dit᷑ aliud quartum legitumum comugiũ dũ
mortua fuerit uxor eiꝰ licet ei aliam acciꝑe. sed
non repudiatam. non desponsatam uiro. sed filiam¬
neris mercede accipiat ęterna ꝓ culdubio mercede se

Expanded text:
 viro, et tradet eam alii, et dotabit eam, et legitima erit ei, Sed primum his duobus praefertur . Additur aliud quartum legitimum conjugium. Dum mortua fuerit uxor ejus, licet illi accipere aliam, sed non repudiatam, non desponsatam viro. Similineris mercedem recipiat, aeterna proculdubio mercede se
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ⁊ qui maiores sunt potestatem exercent
ẽ eium qd̾ seruum exsuscepto regimine ela¬
tum: q̃ pꝰ supplitia maneant indicat dicenᷤ.
Qd̃ sidixerit malꝰ ille seruus in corde suo.
moram fac̃ dñs m̃s uenire. ⁊ ceꝑit ꝑcutere cõ¬
seruos suos. inanducet aute̾ ⁊ bibat cũ ebri

Expanded text:
eorum, et qui majores 23 sunt, potestatemeorum, et qui majores 23 sunt, potestatemest quod servum ex suscepto regimine elatum quae post supplicia maneant indicat, dicens: Quod si dixerit malus ille servus in corde suo: Moram facit Dominus meus venire, et coeperit percutere conservos suos, manducet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ alioꝵ utilitate suscipiunt. seruent int̾rus qd̾
de sua estimatione ꝑtimescunt. S tam̃ qͥbꝰ dam
signis decent̾ erũpentib eos apud se humiles
etiã subiecti dep̾hendant. quatinꝰ ⁊ in actorita¬
te eoꝵ qd̾ formident uideant. ⁊ de humilitate
qd̾ unitentur agnoscant. Studeant gͦ sine int̾¬
missione qui p̃sunt. ut eoꝵ potentia quãto
mnagna ext̾ius c̾nit᷑: tanto apud eos intius de¬
pͥmantur. Nle cogitationem uincat. ñ dilecti¬
onem sui animum rapiat: ne iam sub se mẽs
eam regere ñ possit sciri se libidine dnãndi
subponit. Ne enim p̾sidentis animꝰ ad elatio¬
nem potestatis suȩ delectatione rapiatur. re¬
cte ꝑ quemdam sapientem dr̃. Ducem te cõ¬
stituert̃ noli extolli. s esto in illis. quasi unꝰ
ex ipsis. hinc etiam petrus ait. Non dnãntes
in dero. s forma factaͣ g̾gis. hinc ꝑ semet ip¬
sam ueritas ad altiora nos uirtutum merita
ꝓuocans dic̃. Scitis qr pͥncipes gentium dñant᷑

Expanded text:
 aliorum utilitate suscipiunt; servent interius quod de sua aestimatione pertimescunt. Sed tamen quibusdam signis decenter erumpentibus, eos apud se esse humiles etiam subjecti deprehendant, quatenus et in auctoritate eorum quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Studeant igitur sine intermissione qui praesunt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita provocans, dicit: Scitis quia principes gentium dominantur
Abbreviated transcription (Latin):
&e qui rationem diuinȩ agnitionis om̃i modo
carent illoꝵ detestent᷑ insaniam illoꝵ distorta
&e dõ contraria itinera saniꝰ sapiendo redarguant.
cedem amant inqͥtatis: ut indoctis ab indoctis
loquentis corripitur. Nec tam̃ a ꝓposito prauiiti¬
ueris recardat᷑. Quib ⁊̃ aꝑtissime nomen con¬
gruit ciuitatis de qua uenisse balaam ꝑhibetur.
Bosar namq carnes. siue in tribulatione int̃p̃tat᷑.
N eq magis alia causa luxurioris extitit u̾bum
ueritatis amore peccuniȩ. uł desideriorũ tẽ¬
ꝑalium adulterare ꝗͣqr c̾arnis se desiderus mã¬

Expanded text:
et qui ratione divinae cognitionis omnimodis et qui ratione divinae cognitionis omnimodis carent, illorum detestentur insaniam, illorum distorta et Deo contraria itinera sanius sapiendo redarguat. Ecedem amant iniquitatis, ut etiam docti ab indoctis, loquentis corripitur, nec tamen a proposito pravi itineris retardatur. Quibus etiam aptissime nomen congruit civitatis, de qua Balaam venisse perhibetur. Bosor namque carneus sive in tribulatione interpretatur. Neque enim alia major causa luxuriosis exsistit, verbum veritatis amore pecuniae vel desiderio rerum temporalium adulterare, quam quod carnis se concu
Abbreviated transcription (Latin):
apłs mansit. Errant gͦ qui putant̃ sac̾dotes
post lapsum sic̃ dignam egerit penitentiã dno
ministrare ñ posse & sius honorib frui. si
bonam deinceps uitam duxert̃. & suũ sacer¬
docium condignie custodierint. Nosũ indu¬
bitant᷑ tam diũ sac̾dotes ꝗͣ religios fideles
post dignã satisfationẽ posse redire ad ho-¬
ciis ẽẽ potest quam corpꝰ. & sangiris xp̃i. nec ulla
totum nrundum redemnt. Non ẽ modiea res u
nam missam facere & ualde felix ẽ qui unam
digne celebrare potest. Qͥdã tã ꝓ desunetis unã
faciunt missam. & alteram de die si necessariũ
fuerit. Nam qui ꝓ peccuniis aut ad ulationib se¬
cłarib in una die p̃sumunt plures facere missas:
balaam ex boisor qui mercedem iniquitatis ama¬
uit. Correptionem uͦ ñ habuit suȩ uesamȩ.
sub iugale mutum in hominis uoce loquens ꝓhi¬
buit. ꝓbabere insapientiã. Plerũq heretici
tam stulta dogmata tam execranda ꝓfert̃ sacͣ¬
menta ut etiam hebetum sensum paganorũ

Expanded text:
recordabor. Errant enim qui putant sacerdotes post lapsum, si condignam egerint poenitentiam, Domino ministrare non posse, et suis honoribus frui, si bonam deinceps vitam duxerint, et suum sacerdotium condigne custodierint. Et ibitanter tam Domini sacerdotes, quam reliquos fideles, post dignam satisfactionem posse revocari ad hociis majus esse potest, quam corpus et sanguis Christi, nec ulla totum mundum redemit. Non modica res est unam missam facere, et valde felix est qui unam digne celebrare potest. Quidam tamen pro defunctis unam faciunt et alteram de die, si necesse sit. Nam quicunque pro pecuniis aut adulationibus saecularium una die praesumunt plures facere missas, Balaam et Bosor, qui mercedem iniquitatis amavit, correptionem vero habuit suae vesaniae. Subjugale mutum in hominis voce loquens prohibuit prophetae insipientiam. Plerumque haeretici tam stulta dogmata, tam exsecranda proferunt sacmenta, ut etiam hebetum sensus, et paganorum,
Abbreviated transcription (Latin):
sitis det᷑. P Penitentes qͥ infirmitate uaticum
eucharistiȩ acceꝑint ñ se credant ab solitos sine
manꝰ ipositione si suꝑuixerint. ẜ hii qui ita¬
non ualeant: testimonia eis sideliũ cc̃stantium
ꝓdẽẽ. debent. simul tam̃ & penitentiȩ. ⁊ recon¬
ox destes eẽ ñ posst̃. qui ante hesternũ diẽ uł nudꝰ¬
terciꝰ immici fuerunt. ne irati nocere cupiantꝰ:

Expanded text:
int. Poenitentes qui in infirmitate viaticum Eucharistiae acceperint, non se credant absolutos sine manus impositione, si supervixerint. CAP. non possint, testimonia eis fidelium prodesse debebunt, simul tamen et poenitentiae t testes esse non possunt, qui ante hesternum diem aut nudiustertius inimici fuerunt, ne irati nocere cupiant,
Abbreviated transcription (Latin):
qui scit ꝑ illam suꝑ cułpas erigit scit ẽ illi ceteris
equalitate cõponi. humana eteñi mens plerũq ex¬
collit᷑. etiam ẽ nulia potestate fuleit᷑. quantomagis
in altum seerigit. c̃ se etiam ei potestas adiungͥit.
Qua tam̃ p ꝯtestate recte dispensat. qͥ sollictte noui̾t.

Expanded text:
qui scit per illam super culpas erigi, scit in illa cum caeteris aequalitate componi. Humana etenim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se ei etiam potestas adjungit? Quam tamen potestatem certe dispensat, qui sollicite noverit
Abbreviated transcription (Latin):
digia plagis uapulabit multis. Et iacobꝰ. Scienti bonũ ꝙ
ñ facienti peccatum ẽ ei. Sĩplicitatẽ ẽ ignauia. uocari stul¬
ticiã. siplicitatẽ. uͦ c̃ prudentia uocari sapientiã. Utile ẽ
multos scire. ⁊ recte iuiu̾e. Qd̃ si utrũq ñualemꝰ. meliꝰ ẽ ut
dentiã. c̃ ignorantia dĩ. & nicħ obẽe scientib dm̃. ignoran¬
tiamundi. ꝑfecce aut scit. qͥdm̃ pꝰ ⁊ ista ñ ꝓse. s ꝓdõ scit
Nicħ obẽẽ cuiꝰꝗͣ si ꝑ simplicitatẽ aliqͦde elem̃tis indigne.
dãpnatoꝵ. c̃ dolendi affectio. uͥ tantũ erit sc̃oꝵ
dei contẽplatione gaudiũ. ut tͥsticiȩ nullũ tͥbuat᷑ in
Uipnat᷑ ĩpiis pena. Post resurronẽ scĩs in carne ꝓmissa est
celoꝵ ascensio dicente ad patr̾e xpͥo. Uolo ut uͥ ego sũ ⁊
ipsi sint mec̃. Si enĩ m̃bra capitis sumꝰ. ⁊ unꝰ inse. ⁊ in nob̾ ẽ

Expanded text:
digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum et digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum et non facienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut dentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum ignorantiam mundi. Perfecte autem scit, qui p14. Nihil obesse cuiquam si per simplicitatem anquam de elementis indigne damnatorum condolendi affectio; ubi tantum erit sanctorum de Dei contemplatione gaudium ut tristitiae nullum tribuat intrpoena. Post resurrectionem sanctis in carne promissa est coelorum ascensio, dicente ad Patrem Christo: Volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum. Si enim membra capitis sumus, et unus in se et in nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre dm̃. deinde honestatẽ uitȩ cũ innocentiȩ oꝑe: Nullꝰ sapien¬
tiã dĩ plenȩ recipit. nͥ qui se ab om̃i abffhere actionũ cura
contendit. Uñ scriptum ẽ. Sapientiã sobe in temꝑe otii. ⁊ qͥ
minorat᷑ actu ipse ꝑcipiet eam. Non paruȩ intelligñtiȩ arcẽ
eire ꝯuenit. nullꝰ aũ in culpa maior ẽ. ꝗͦ ille. qͥ dm̃ nesc̾. In ue¬
stigationẽ ueri multoꝵ ẽ q̃rere. s paucoꝵ ẽ inuenire. Ea aut
q̃ supͣ nominis intelligentiã st̃. scrutanda. st̃. Qͥ eqͥd supͣ hoĩs
intellectũ ẽ. querendũ ñ ẽ. Consilio au̾t diuino seruandũ ẽ. ut
hoc credat᷑ eẽ iusticia. qd̾ diuinȩ placuerit uoluntati. Non enĩ¬
iniustũ pot̾it eẽ. qd̃ iusto c̃placet uiditio. Omñs sapi̾a scientia
uopinione consistit. Melior ẽ aũt ex scientia ueniens. ꝗͣ exo¬
pinatione sententia. Na illa uera ẽ. ista dubia. Ad maioriscul¬
unde ⁊ dñs. Seruus inqͥt sciens uoluntatẽ dñi sui ⁊ ñ fac̃. nã

Expanded text:
rere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem cire convenit. Nullus autem in culpa major est quam ille qui Deum nescit. 7. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservandum est, ut hoc credatur esse justitia, quod divinae placuerit voluntati. Non eniinjustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culUnde et Dominus: Servus, inquit, sciens voluntatem Domini sui, et non faciens,
Abbreviated transcription (Latin):
Lector stiamus potiꝰ ad implendũ que leg̃. ꝗ ad sciendũ
ꝓmptissimꝰ ẽ. Mmor enĩ pena nescire qͥd appetas. ꝗͣ ea
q̃ nouis ñ impłe. Sic̃ enĩ legendo scire coneupiscimꝰ.
sie sciendo recta que didicimus ĩpłe debemꝰ. Nemo po¬
test sensũ script̾ę scȩ̃ cognosce. nͥ legendi familiarita¬
te.Xtũ qͥq mag̃ in sacris eloquuis assiduus fuit. tã¬
tũ excis ubiorẽ intelligñtiã accip̃. Qtũ ãpliꝰ inqͣlibet

Expanded text:
sciendum promptissimus esto. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus, implere debemus. Nemo potest sensum Scripturae sacrae cognoscere, nisi legendi familiaritate. Quantum quisque magis in sacris eloquiis assiduus fuerit, tantum ex eis uberiorem intelligentiam c
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ iuditiõ fieri. duriꝰ ꝑeant hĩi qͦꝵ cupiditatẽ esfecti. stati
seqͥt᷑ actionis. Nõꝗͣ satiare nouit cupiditas. sẽꝑ enĩ arai
eget. Quantoq mag̾̃ adqͥrit: tanto ãpliꝰ querit. Hec so.¬
lũ desid̾io augendi excrutiat᷑. s etiã amittendi metu
afficit᷑. Inopes nascimꝰ in hãc uitã. inopes recessuri ãui
¶ta. si bona huiꝰ mundi perit᷑a credimꝰ. cur peritã tanto
amore cupimꝰ. Pler̃q pot̾ntes tanta cupiditattis rabie in¬
fiãmat᷑. ut de cõfiniis suis pauꝑes excludant. ne habi¬

Expanded text:
hi quorum cupiditatem effectus statim sequitur actionis. 7. Nunquam satiari novit cupiditas. Semper enim avarus eget; quantoque magis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tanto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nec habi
Abbreviated transcription (Latin):
descendit. Quidã hñt intelligñtiȩ ingenũ s negligt̃
Dlecfionis studiũ. ⁊ qd̾ legendo seit potuert: negliqno o¬
⁊ contẽpnunt. Ꝙuis sensus ebetatio sit: frequens tam̃
Ilectio intellectꝰ adhibent. Sic̃ qui tardꝰ ÷ ad capiendium
ꝓ intñtione tñ boni studii p̃miũ ꝑcipit. Itaq p̃stitũ
sibi a dõ ingeniũ intelligentię neglig̃. cõ dẽpnatione
reusexistit: Qa doniimi qd̾ accepit despic̃. ⁊ ꝑ insidiã
derelinquit. Sdam dei uiditio donũ scientiȩ qd negli¬
gt̃ accrpiunt. ut duriꝰ de rebꝰ ereditis puniant᷑. Cardi¬
ores aut̃ idõ qd̾ serre cupiunt difficult̃ inueniunt. u̾
intellign̾tiã existunt. s loquendi mopia angͥtiant᷑ qͥdã
uͦ in u̾trisq pellent. Pierũq scientia accepta scͥptarũ.
ñad dĩ głam s. suã laudẽ utunt᷑. Dum ex ipsa scientia
extollunt᷑. ibi peccant. uͥ pecc̾ꝰ mundare debuert̃  ꝙꝑ
atq supbis claudunt᷑. Auis diuina ełoqͥa inlectione: arrogã¬

Expanded text:
gligunt lectionis studium; et quod legendo scire possunt, negligendo contemnunt. Quamvis sensus habitudo sit frequens, tamen lectio intellectum adhibet. Sicut qui tardus est ad capiendum, pro intentione tamen boni studii, praemium percipit: ita qui praestitum sibi a Deo ingenium intelligentiae negligit, condemnatione reus existit, quia donum quod adelinquit. 8. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt accipiunt, ut durius de rebus creditis puniantur. ores autem ideo quod scire cupiunt difficulter inveniunt ut ligentiae vivaces existunt, sed loquendi inopia angustiantur. Quidam vero in utrisque pold ad suam laudem utuntur, dum ex ipsa scientia extolluntur, et ibi peccant ubi peccata mundare debuerunt. Seatque superbis clauduntur. Quamvis divina eloquia in lectione arrogan
Abbreviated transcription (Latin):
obscurũ ÷ aut dubiũ conserendo. eito ꝓficiet᷑. Sic̃ iustrue̾
solet colatio. sic contentio destruit᷑. õoꝑe uacat lectioni.
Lectio enĩ docet qd̾ caueas. Lectio ostendit. qd̾ adtendas.
Multũ ꝓficis c̃ legis. si tam̃ facias qd̾ legis. Uide ne c̃ legẽ¬
do ꝓficis. uiuendo contẽpnas. hilariꝰ dix̃. Dicimꝰ enim¬
tulerit mag̃. ꝗ attulerat. Neq enim inchoat. id iuide¬
uidẽ dictis obtẽꝑans quã ante lectione̾ p̃sũpserit in¬

Expanded text:
dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Cum opere vaca lectioni, lectio enim docet quid caveas. Lectio ostendet quid attendas. Multum proficis cum legis, si tamen facias quod legis. Vide ne quod perspicis, vivendo contemnas. BAtulerit magis quam attulerit; neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem p
Abbreviated transcription (Latin):
nũ mat̾ia : Uñ ⁊ apłs ait. Radix oiu maloꝵ ẽ cupidi¬
tas. qͣ quidã appetentes errauert afide. Si gͦ succidit᷑
radix cͥminũ. ñ polluant cet̾e subdoles peccatoꝵ. Mul¬
ti causa cupiditates t̾rere. etiã ipsã fidem renuntiaue¬
rt̃. Cupiditas enĩ xp̃m uendidit. Nã ⁊ plerisq tantum
in reb alienis ẽ desid̾iũ. ut etiã homicidiũ ꝑpet̾re ñ¬
uereat᷑. sic̃ achab qͥ appetitũ cupiditatis suę sangͥnis
expleuit iprisionem: Sepe iniqͥ malaq̃ cõcupis ẽt.¬
m adsequunt᷑. quatinꝰ de affectu mali desid̾ii fortꝰ pu.¬
niant᷑. Electos aut̃ suos d̾s ñ dimitait ire in desid̾ioꝵ¬

Expanded text:
piditas est; quam quidam appetentes erraverunt a fide . Si ergo succiditur radix criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. 5. Multi causa cupiditatis terrenae etiam ipsam fidem renuntiaverunt. Cupiditas enim Christum vendidit. Nam et plerisque tantum in rebus alienis est desiderium, ut etiam homicidium perpetrare novereantur, sicut Achab, qui appetitum cupiditatis suae sanguinis explevit effusione . 6. Saepe iniqui mala quae concupiscunt assequuntur, quatenus de affectu mali desiderii fortius puniantur. Electos autem suos Deus non dimittit ire in desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
rationali animȩ. Que formcatio fit ꝑ cõmistionẽ carnis cũ
femina qualibet. uł etiã alia quac̃q ĩmunditia : ad explem¬
dũ libidinis atdorem. De qua nascit᷑ id÷. fornicatione. oeci
tas m̃tis. incõstantia ocłorũ. ut totꝰiꝰ corꝑis amor ĩmod̾atus
Sepe ꝑiculũ uitȩ lasciuia. Ioca. petulantia. & om̃is incõtinẽ¬
tia. odiũ mandatorũ dĩ. m̃tis eneruatio. & inuste cupidita¬
tes. negligentiȩ uite futurȩ. & p̾sentis delectatio. Quȩ uin¬

Expanded text:
rationali animae. Quae fornicatio fit per commistionem carnis cum rationali animae. Quae fornicatio fit per commistionem carnis cum femina qualibet, vel etiam alia quacunque immunditia ad explendum libidinis ardorem. De qua fornicatione nascitas mentis, inconstantia oculorum vel totius corporis amor immoderatus; saepe periculum vitae, lascivia, joca, petulantia, et omnis incontinentia; odium mandatorum Dei, mentis enervatio, et injustae cupiditates; negligentia vitae futurae, et praesentis delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
uttȩ nuseriam deiectist᷑. Uui omt̃is homo ꝑpeccatũ nascit᷑. ꝑla
borem uiuit. ꝑ dolore morit᷑. Quȩ : trib modis regnare iudet᷑
in homine. id÷. dũhomo horã canonicam. & statut᷑a gtilȩ causa
anticipare cupit. aut exquisitioes cibos sibi p̾ꝑpare iubet. ꝗͣ neces¬
sitas corporis. uł sue qtialitas ꝑsonȩ exigat. uł si plus accipiet
in edendo uł bibendo: ꝓpt desideriũ intẽꝑantiȩ suç ꝗ sue ꝓfici¬
at saluti. De qua id ÷. gula nascit᷑ inepta leticia. scurrilitas.
leuitas. uaniloqͥrim. ĩmunditia coꝵis. instabilitas m̃tis. ebri¬
etas. libido. qͥa ex satitritate uentris libido corꝑis cãgerit᷑. que
ꝑ ieiuniũ & abstinentĩ. & oꝑis cru̾libet assidititatẽ optime iĩ¬
corporał quiȩ solet fieri ex incontinentia libidiins. & mol¬
lieia anime. quȩ cõsentit suȩ carniꝑeccare. Nam anima dña de¬
bet ee. & imꝑare carm. & caro famula. & obedire dñȩ suȩ. id ÷.

Expanded text:
eriam dejecti sunt; ubi omnis homo per peccatum nascitur, per laborem vivit, per dolorem moritur. Quae tribus modis regnare videtur in homine; id est, dum homo horam canonicam et statutam gulae causa anticipare cupit, aut exquisitiores cibos sibi praeparare jubet, quam necessitas corporis, vel suae qualitas personae exigat, vel si plus accipiet in edendo vel bibendo propter desiderium intemperantiae suae, quam suae proficiat saluti. De qua gula nascitur inepta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniloquium, immunditia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido: quia ex saturitate ventris libido corporis congeritur, quae per jejunia et abstinentiam, et operis cujuslibet assiduitatem optime viunditia, quae solet fieri ex incontinentia libidinis, et mollitia animae, quae consentit suae carni peccare. Nam anima domina debet esse, et imperare carni; et caro famula, et obedire dominae suae, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis tuȩ. Descende : ut ascendas. humilia te
ut exalteris. Ne exaltatꝰ: hulieris. Qui enĩ sibi uilis ÷.
paruuus in occulis tuis: itd sismagnus in oculis dĩ. Tanto enĩ
In sũmo honore: sũma tͥ sit humilitas. Honoris laus ÷. hai
punctione: cõfessio peccatorũ. De cõfessione: penitentia

Expanded text:
retributionis suae. Descende ut ascendas, humiliare retributionis suae. Descende ut ascendas, humiliare ut exalteris, ne exaltatus humilieris: qui enim sibi vilis vidparvus in oculis tuis, ut sis magnus in oculis Dei; tanto enim In summo honore summa tibi sit humilitas. Honoris laus est, hupunctione confessio peccatorum; de confessione poenitentia;
Abbreviated transcription (Latin):
quare poterimꝰ: ficrit ipsein ȩuargłio ait. Discite a me qͥa mit
Psuꝑbiam mirabitis angłorũ creatura cecidit de cȩlo: ꝑhiu¬
militatem dĩ fragilitas humanȩ naturȩ ascendit incelũ. ho¬
nesta ÷ em̃ int̾homines humiͥtitis cõsuetudo: sic̃ salomon
ait. Ubi fuerit suꝑbia: ibi & cẽtumelia erit. Ubi aut̃ humi¬
litas: ibi & sapientia. Item aliꝰ sapiens. Quanto ntaior es: hu
cuinat᷑ cor ad ima: tantũ ꝓficit in excelso. Qui enĩ humd
erit: exaitabit᷑ ingłi. Primiis humibitatis gradꝰ ÷ ueritats
sermonẽ humilit̃ audire: memorit̃ retinere. uolun-¬
tarie ꝑficere. fam qͥppe ꝗͣ non inuenit humilẽ: ueritas fu¬
git mentẽ. Quanto qͥsq humilior erit de seipso: tanto
int̾ homines : tanto deicior erit. ante dm̃. Qui enĩ fine hu-¬
militate bona oꝑa agit: in uenito puluerẽ portat. Qud
elemosinis cõgregare uidetͦ: Noli o homo in uuirtatib
in corde tuo humiliare: quatenꝰ ille te exaltet in tẽꝑe

Expanded text:
quare poterimus, sicut ipse in Evangelio ait: Discite a me quia mitstris . Per superbiam mirabilis angelorum creatura cecidit de coelo: per humilitatem Dei fragilitas humanae naturae ascendit ad coelum. Honesta est enim inter homines humilitatis consuetudo, sicut Salomon ait: Ubi fuerit superbia, ibi erit et contumelia. Ubi autem humilitas, ibi et sapientia . Item alius quidam Sapiens: Quclinatur cor ad ima, tantum proficit in excelso: qui enim humilis erit, exaltabitur in gloria. Primus humilitatis gradus est, veritatis sermonem humiliter audire, memoriter retinere, voluntarie perficere. Eam quippe quam non invenerit humilem, veritas fugit mentem. Quanto quisque humilior erit de se ipso, tanto aret inter homines, tanto dejectior erit ante Deum. Qui enim sine humilitate bona opera agit, in ventum pulverem portat. Item eleemosynis congregare videtur. Noli, o homo, in virtutibus in corde tuo studeas humiliare, quatenus te ille exaltet in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ntia. qͥa ihundantra. cuiꝰq utta eiꝰ ÷ q̃ possidet. Nũqͥd nõ
siuites similit̃ moriunt᷑ sic̃ & paupes: Nonꝑdẽe. possunit
apenis sẽpit̾ins. Nichil ÷. auaro scelestiuis. qͥ ainiã suã hc̃
uensiẽ: ꝓcupiditate diuitiarũ. Auaritia modũ ignoratꝰ
peret penã. Quedã uͦ st̃ auidice bono ꝑeqͥtatẽ corrigenda.

Expanded text:
 possidet . Nunquid non  possidet . Nunquid non divites similiter moriuntur, sicut et pauperes? Non prodesse possunt a poenis sempiternis. Nihil est avaro scelestius, qui animam suam habet venalem pro cupiditate divitiarum. Avaritia modum ignorat, peret poenam. Quaedam vero sunt a judice bono per aequitatem corrig