comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui abicctum hoc cad auer consularibus spo¬
liis nudare non nolit presertun tam afflic¬
to tam opĩmotam infimo tam eneruato teo
qui te ita gesseris ut timeres ne indignus
bñ fitio uidereris insi eius a quo missus eras
rma a mphilochia Perthebeia Achamatiũq
genis uendita Machedomia condonata Bar¬
baris Ecolia amissa Dolopes finitimiq mori¬
tani oppidis atq agris exterminati Ciues .x.
qui in his locis negonantur te unum solum
suum depeculatorem uexatorem predonem
hostem uenisse senserunt. Ad horum oiũm
iuditia tot atq tanta domestitum iuditium
accessit sententie damnatiorus tue occultus
aduentus furtiuum iter per italiam. Introitꝰ
in urbera desertus ab amicis. Nulle ad sena¬
tum e prouintia littere nulla extrinis estiins
gratulatio N ulla triumphi mentio nõ mõ
quid gesseris sed ne quibus in locis quidem
fueris ditere audes. Ex illo fonte et seminario
trurmphor non anida folia lautee r̾trilisses

Expanded text:
qui abiectum hoc cadaver consularibus spoqui abiectum hoc cadaver consularibus spoliis nudare non nolint, praesertim tam adflicto, tam inopi, tam infirmo, tam enervato reo, qui te ita gesseris ut timeres ne indignus beneficio videreris, nisi eius a quo missus eras nia, Amphilochia, Perraebia, Athamanumque gens vendita, Macedonia condonata barbaris, Aetolia amissa, Dolopes finitimique montani oppidis atque agris exterminati; cives Romani qui in eis locis negotiantur te unum suum sociorumque depeculatorem, vexatorem, praedonem, hostem venisse senserunt. ad horum omnium iudicia tot atque tanta domesticum iudicium accessit sententiae damnationis tuae, occultus adventus, furtivum iter per Italiam, introitus in urbem desertus ab amicis, nullae ad senatum e provincia litterae, nulla ex trinis aestivis gratulatio, nulla triumphi mentio; non modo quid gesseris sed ne quibus in locis quidem fueris dicere audes. ex illo fonte et seminario triumphorum cum arida folia laureae rettulisses,
Abbreviated transcription (Latin):
esse non possem quoius ego imperio non
alpium uallum contra ascensum transgres¬
sibnemq galloꝵ non theni fossam gut¬
gitibus Illis tedundantem germanorum
Inmanissimis gentibus obutio et oppono
Perfecit ille ut si montes tefedissent. amnes
exhaurisserit non nature presidio sed uic¬
totia sua rebusq gestis italiam munitam
Habetemus. Sed quom tne expetat dili¬
gat omni laude dignum putet tu mea
fuis inimicitui ad simultatmm teuocabis
Sictius sceletibus tei p. preterira fata re¬
fricabis. quod quidem ti qui bene nos¬
ses coniuctionem meam et cesaris eludebas
quoni a me trementibiis omnino labris
sed tamen quor tibi nomen non deferrem
requirebas q̃ꝗ̃ quod ad me adtinet nunq
istam curathi iminuam infitiando tibi
homo mucissimus solicitudimsq atq on̾e¬
ris imponam Nec despero tamen quanꝗͣ lã¬
gnet iuuentus nec perinde atq debeat ĩ laudis
et glorie cupiditate uersetur futuros aliquos

Expanded text:
esse non possem; cuius ego imperium, non esse non possem; cuius ego imperium, non Alpium vallum contra ascensum transgressionemque Gallorum, non Rheni fossam gurgitibus illis redundantem Germanorum immanissimis gentibus obicio et oppono; perfecit ille ut, si montes resedissent, amnes exaruissent, non naturae praesidio sed victoria sua rebusque gestis Italiam munitam haberemus. sed cum me expetat, diligat, omni laude dignum putet, tu me a tuis inimicitiis ad simultatem veterem vocabis, sic tuis sceleribus rei publicae praeterita fata refricabis? quod quidem tu, qui bene nosses coniunctionem meam et Caesaris, eludebas, cum a me trementibus omnino labris, sed tamen cur tibi nomen non deferrem requirebas. quamquam, quod ad me attinet, numquam istam imminuam curam infitiando tibi, homo amicissimus sollicitudinis atque oneris imponam. nec despero tamen, quamquam languet iuventus nec perinde atque debebat in laudis et gloriae cupiditate versatur, futuros aliquos
Abbreviated transcription (Latin):
cognorat sorium sibi et ad iutorem .c. cesatt
idiunxit lam uides meib non ĩiticũ
sed hostem illis quos describis non modo
Non iratum sed etiam amicum esse debete
Quorum alter id quod meminero semper
mihi eqͥue fuit ac sibi alter id quod obliuis¬
car aliquando sibi amicitior ꝗ̃ michi Demde
hoc ita fit ut uiti fortes etiama si ferto intet
se cõminus de certatint. tamen illud contẽ¬
tionis odium simul cum ipsa pugna armisq
ponant. Atq me ille olisse nunꝗͣ poruit ne
tum quideti quom dissidebamus Habet
hoc uittus quam tune de fatie quidem
nosti ut uitoi fortes spẽs eius et pulchrin¬
do delectet etiam in hoste posita de lectet
tio et quod uobis audientibus sepe iam dixi
si midi nunꝗͣ atnicus. e cesat fuissec. sed
semper iratus. Si aspertiaretur atnicitiam
meam seseq michi implacabilem inexpi¬
abilemq ꝑteberet tamen ei quomtantas
tes gessiset getetetq quotidie nõ atnicus

Expanded text:
cognorat, socium sibi et adiutorem, C. Caesarem, cognorat, socium sibi et adiutorem, C. Caesarem, adiunxit. iam vides me tibi non inimicum sed hostem, illis quos describis non modo non iratum sed etiam amicum esse debere; quorum alter, id quod meminero, semper aeque mihi amicus fuit ac sibi, alter, id quod obliviscar, sibi aliquando amicior quam mihi. deinde hoc ita fit ut viri fortes, etiam si ferro inter se comminus decertarint, tamen illud contentionis odium simul cum ipsa pugna armisque deponant. neque me ille odisse potuit umquam, ne tum quidem cum dissidebamus. habet hoc virtus, quam tu ne de facie quidem nosti, ut viros fortis species eius et pulchritudo etiam in hoste posita delectet. tio, et quod vobis audientibus saepe iam dixi. si mihi numquam amicus C. Caesar fuisset, si semper iratus, si semper aspernaretur amicitiam meam seque mihi implacabilem inexpiabilemque praeberet, tamen ei, cum tantas res gessisset gereretque cotidie, non amicus
Abbreviated transcription (Latin):
sotium esse uoluit Detulit inuitauit roga¬
uito l lon sum ego propter nimiam fortas¬
se constantie cupiditatem adductus ad can¬
saum Non postulabam ut ei carissimus ecm
cuius egobenefinis nequidem sinam mcã
tradiddsem adducta tes incertamen te
sonsule putabitur utrum que supcriore
Q̃no ille egisset manerent  tescindereue
Quid loquar plura. Si tantum illc intne
esse uno roboris et uirtutis putauit ut ea¬
que ipse gesserat conciderent si ego xstitis¬
sem quotꝰ non ignoscam si anteposuit sua
salutem mee Sed preterita omitto ine
ut. Cti pompenis omĩbus studus sius labo¬
ribus ute periculis complexus est quommnu¬
nicipi a pro me aditet talie fides imnpio¬
raret plentulo cos auctor salutii mec fte¬
queris assideret senatui smãm prestaret in
contionibus non modo se defensorem salutis
mee sedetiam supplicer promeptofiltttet
huius uoluntatis cum quem inultum pos¬
se intelligebat michi non mnimicum esso

Expanded text:
socium esse voluit, detulit, invitavit, rogasocium esse voluit, detulit, invitavit, rogavit. non sum propter nimiam fortasse constantiae cupiditatem adductus ad causam; non postulabam ut ei carissimus essem cuius ego ne beneficiis quidem sententiam meam tradidissem. adducta res in certamen te consule putabatur, utrum quae superiore anno ille gessisset manerent, an rescinderentur. quid loquar plura? si tantum ille in me esse uno roboris et virtutis putavit ut quae ipse gesserat conciderent, si ego restitissem, cur ego non ignoscam, si anteposuit suam salutem meae? sed praeterita mitto. me ut Cn. Pompeius omnibus studiis suis, laboribus, vitae periculis complexus est, cum municipia pro me adiret, Italiae fidem imploraret, P. Lentulo consuli, auctori salutis meae, frequens adsideret, senatus sententiam praestaret, in contionibus non modo se defensorem salutis meae sed etiam supplicem pro me profiteretur, huius voluntatis eum quem multum posse intellegebat, mihi non inimicum esse
Abbreviated transcription (Latin):
sime boetu et birantũ chexronenses thessa¬
lonica sensit unus tu dñs unus extimator
unus uenditor tota in proruntia pertrien¬
nium frumẽti omnis fiusti. Quid ego ter
capitalium questiones reorum pactiores
tedempnones acerbissimas damꝑnatioẽs
libi diniosissimas liberationes proferam Tã¬
tum locum aliquem cum michi notum
est senseris tetum ipse licebit quot in eo
genere et quanta sint crimina tecordari
Quid illam marmorum officinam Et qd
tecordaris cum omni totius prouintiȩ
compiilso pellium nomĩe conceptione¬
sem infinitam ȩdem fote si restitissem¬
Deine uid extremuni neq se tieq generum
Neq collegam suum ie plnon defuturum¬
ł lic tu holtis ac proditor aliis mne inimici¬
tiorem ꝗ̃ tibi debere esse dicis. Ego. c cesarẽ
non eaderi de ie .p. sensisse quȩ me scio
sed ramen quod iam de eohis audieritib
sepe dixi me ille sui totius consulatus coꝵq
honoꝵ quos cum proximis cõmunicauitꝙ

Expanded text:
sime Bottiaei, Byzantii, Cherronensus, Thessasime Bottiaei, Byzantii, Cherronensus, Thessalonica sensit. Vnus tu dominus, unus aestimator, unus venditor tota in provincia per triennium frumenti omnis fuisti. quid ego rerum capitalium quaestiones, reorum pactiones, redemptiones, acerbissimas damnationes, libidinosissimas liberationes proferam? tantum locum aliquem cum mihi notum esse senseris, tecum ipse licebit quot in eo genere et quanta sint crimina recordere. quid? illam armorum officinam ecquid recordaris, cum omni totius provinciae pecore compulso pellium nomine omnesem; infinitam caedem fore, si restitissemdeinde ad extremum neque se neque generum neque conlegam suum tribuno pl. defuturum. hic tu hostis ac proditor aliis me inimiciorem quam tibi debere esse dicis? ego C. Caesarem non eadem de re publica sensisse quae me scio; sed tamen, quod iam de eo his audientibus saepe dixi, me ille sui totius consulatus eorumque honorum quos cum proximis communicavit
Abbreviated transcription (Latin):
la cessiti fana uexata hanc tantam efficeᷤ¬
tent uastitatem. Cognoscis exꝑticula par¬
ua scelerum et crudelitatis suẽ umuersum
Quid auaritie quȩ criminibus infinitis
mplicata est summam nunc explicem ge¬
neratim ea que maxime nota sunt dicam
Nonne sextertium gennes et octogies qđ
quasi uasarii nomiẽ in uenditione mei
capitis ascripseras exarario tibi ad ibutum
tome inquestu teliquisti Nonne cum . ce.
talenta tibi appollinate romȩ de dissent ne
Decunias creditas soluerent ultro fusidium
equitem to hominem ornatissimum cre¬
ditorem debitoribus suis ad didisti. Nõne
hiberna cum legato prefectoq tradidisses
euertisti miscras fur.ditus ciuhtates quac
non solum bonis sunt exhauste sed etiam
ne farias libidinum contumeligs turpitudi¬
nesq subierunt. Qui modus tibi fuit frumẽ¬
ti extimandi qui honoratii. Si quidẽ por
ui et metu extortum honorarium nomi¬
nari quod quom pereque omẽs tũ acerbis¬

Expanded text:
lacessiti, fana vexata hanc tantam efficelacessiti, fana vexata hanc tantam efficerent vastitatem. cognoscis ex particula parva scelerum et crudelitatis tuae genus universum. quid avaritiae, quae criminibus infinitis implicata est, summam nunc explicem? generatim ea quae maxime nota sunt dicam. nonne sestertium centiens et octogiens, quod quasi vasari nomine in venditione mei capitis ascripseras, ex aerario tibi attributum Romae in quaestu reliquisti? nonne, cum cc talenta tibi Apolloniatae Romae dedissent ne pecunias creditas solverent, ultro Fufidium, equitem Romanum, hominem ornatissimum, creditorem debitoribus suis addixisti? nonne, hiberna cum legato praefectoque tuo tradidisses, evertisti miseras funditus civitates, quae non solum bonis sunt exhaustae sed etiam nefarias libidinum contumelias turpitudinesque subierunt? qui modus tibi fuit frumenti aestimandi, qui honorarii? si quidem potest vi et metu extortum honorarium nominari. quod cum peraeque omnes, tum acerbis
Abbreviated transcription (Latin):
etiam eeteros legntos qui simul uenerant
quor omnium capita tegi coccho uendidi¬
sti Denscletis que natio semper obediens huic
imperio etiam in illa orũm barbaroꝵ defec¬
tione macedonica .C. Sextio pr tutata est
nefarium bellum et crudele intulisti eisq cũ
fidelissimis sotiis uti posses hostibus uti acer¬
rimis maluisti. Ita perpetuos deferisores ma¬
cedorne uexatores ac perditores effecisti uec¬
tigilia nostra perturbarunt urbos coeperut
uosturut agtos Sotios nostros inscrututẽ
ab dixeruuiꝰ fimilias arripuerunt pecus ab¬
egerunt Thessalonicenses cum oppido del¬
pe̾rassenit mumt artem coegerunt. Ate louis
uel suri fanum mtiquissimum barbarorint
sanctissimumq direptum est Tua scelera dũ
imortales in nostros milites expiauerunt ꝗ
cum uno genere morbi affligtrentur neq
se tecrpate quisꝗͣ posset qui semel inꝗidiq¬
set dubitabat nerio quin uiolati hospites
legati necati pacati atq sotũ nefario bello

Expanded text:
etiam ceteros legatos qui simul venerant; etiam ceteros legatos qui simul venerant; quorum omnium capita regi Cotyi vendidisti. Denseletis, quae natio semper oboediens huic imperio etiam in illa omnium barbarorum defectione Macedoniam C. Sentio praetore tutata est, nefarium bellum et crudele intulisti, eisque cum fidelissimis sociis uti posses, hostibus uti acerrimis maluisti. ita perpetuos defensores Macedoniae vexatores ac praedatores effecisti; vectigalia nostra perturbarunt, urbes ceperunt, vastarunt agros, socios nostros in servitutem abduxerunt, familias abripuerunt, pecus abegerunt, Thessalonicensis, cum de oppido desperassent, munire arcem coegerunt. A te Iovis Urii fanum antiquissimum barbarorum sanctissimumque direptum est. tua scelera di immortales in nostros milites expiaverunt; qui cum novo genere morbi adfligerentur neque se recreare quisquam posset, qui semel incidisset, dubitabat nemo quin violati hospites, legati necati, pacati atque socii nefario bello
Abbreviated transcription (Latin):
Nota anobis sunt et prima illa scelera in
aduentu cum accepra pecuma a dixrachi¬
ins obnecema hospitis tui perlatoris cius ip̃i
domum euertisti quoius languinem addie¬
eras cumq sernis simphoniacis et aliis mu¬
neribus acteptis timettem multumq du¬
bitantem confirmasti et tessalonicama fide
tua uenire iussisti. quem ne maiori
quidem more supplitio affecisti quoro
miler ille secaribus hospitis sin ceriuces subicẽ
gestiret Sed ei medico quem tecum quor
eduxeras imperasti ut uenias hormiiuis inci¬
deret cum equidom tibi etiam accessio fuit¬
ctiam ad nectm platoris pleutatus eius co¬
mel quem necasci uerbetibus sũma senec¬
tute confectum Idemq ti rabocentum bes¬
sice gentis principem cum te trecentis ta¬
sentisꝰ regi coddo uendidisses securi percussi¬
sti cum ille ad te legatus in castra lienisset
ettibi magna presidia ⁊ bessis peditum equi¬
tumq pollicerttur Neq eum solum. seqd

Expanded text:
notata a nobis sunt et prima illa scelera in notata a nobis sunt et prima illa scelera in adventu cum, accepta pecunia a Dyrrachinis ob necem hospitis tui Platoris, eius ipsius domum devertisti cuius sanguinem addixeras, eumque servis symphoniacis et aliis muneribus acceptis timentem multumque dubitantem confirmasti et Thessalonicam fide tua venire iussisti. quem ne maiorum quidem more supplicio adfecisti, cum miser ille securibus hospitis sui cervices subicere gestiret, sed ei medico quem tecum tu eduxeras imperasti ut venas hominis incideret; cum quidem tibi etiam accessio fuit ad necem Platoris Pleuratus eius comes, quem necasti verberibus summa senectute confectum. idemque tu Rabocentum, Bessicae gentis principem, cum te trecentis talentis regi Cotyi vendidisses, securi percussisti, cum ille ad te legatus in castra venisset et tibi magna praesidia et auxilia a Bessis peditum equitumque polliceretur, neque eum solum sed
Abbreviated transcription (Latin):
uentu ex oppidis aggrinarini atq dolo¬
pum deingrate et nas et focos telinq̃ie
coegisti. Hoc tu in exiti preclate ⁊triꝑdtor
quom tibi ad pristinas clades accessio fius¬
sec etoliȩ tepentiniis interitus exercitum
dimisisti. Neq ullam ponam que tanto
facinori deberctur noti maltusti subite
ꝗͣ numoꝵ tuori militum reliquiasq cos¬
Noscere Atq ut duoram epicuteoꝵ situliꝰ¬
tudinem in te militari imperioq iudca¬
tis Albutius quoma in sardinia triutaphas¬
set tome damnatus est. Hic cum similem
exitum spectaret in macedoma trophea
posuit ea que bellice laudis iuctorieq ocl
gentes insignia et monumẽta ẽẽ uoluerũt
Noster hicͦ preposterus impcrator amis¬
sorum tisses an uõ tu parut puitas inuesti¬
gatas esse a nobis labes imperii tui stragesq
ptouintie quas quidem tos non uestiguo
odorantes ingressus tuos sed totis uoltitano¬
nibus corporis et cubilibus porsecuti sumui

Expanded text:
ventu ex oppidis Agrianum atque Doloventu ex oppidis Agrianum atque Dolopum demigrare et aras et focos relinquere coegisti. hoc tu in exitu, praeclare imperator, cum tibi ad pristinas cladis accessio fuisset Aetoliae repentinus interitus, exercitum dimisisti, neque ullam poenam quae tanto facinori deberetur non maluisti subireum tuorum militum reliquiasque cognoscere. atque ut duorum Epicureorum similitudinem in re militari imperioque videatis, Albucius, cum in Sardinia triumphasset, Romae damnatus est; hic cum similem exitum exspectaret, in Macedonia tropaea posuit; eaque quae bellicae laudis victoriaeque omnes gentes insignia et monumenta esse voluerunt noster hic praeposterus imperator amisstitisses. an vero tu parum putas investigatas esse a nobis labis imperi tui stragisque provinciae? quas quidem nos non vestigiis odorantes ingressus tuos sed totis volutationibus corporis et cubilibus persecuti sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
coronarium quod te dunssimo torsit cum
modo uelles modo nolles lex enira generi
tui et decerni te accipere uetabat mnsi decte¬
to triumpho in quotu accepta tñ et deuo¬
rata pecrina ut nacheoꝵ centum talenn
euomere non poteras Uocabula tantum
pecumarum et genera mutabas. Mitto dip¬
lomata tota inprouuntia passim data
Mitto numerum nauium sũmamq pre¬
dae Alitto rationem eracti imperatiq
frumenti Mitto ereptara libertatem populis
ac singulis qui erant affecti preraiis nomi¬
natirti quorum nichil est quod non sit lege
iulia ne fieri possit scũm diligenter actołia
quȩ ptocul abarbanis disiuncta est gentib
insinu pacis posita medię fere gretie grȩtio
continetur O pena et furia sotioꝵ decędens
miseram perdidisti. Arsinoam thracum Neo¬
pactum ut modo tute indicasti nobiles
urbes atq plenas fateris ab hostibus essẽ ça¬
ptas. Siublis autem hostibus Nercipe iis
quos tu ambrachie sederis primotuo ad¬

Expanded text:
coronarium quod te diutissime torsit, cum coronarium quod te diutissime torsit, cum modo velles, modo nolles. lex enim generi tui et decerni et te accipere vetabat nisi decreto triumpho. in quo tu acceptam iam et devoratam pecuniam, ut in Achaeorum centum talentis, evomere non poteras, vocabula tantum pecuniarum et genera mutabas. Mitto diplomata tota in provincia passim data, mitto numerum navium summamque praedae, mitto rationem exacti imperatique frumenti, mitto ereptam libertatem populis ac singulis qui erant adfecti praemiis nominatim, quorum nihil est quod non sit lege Iulia ne fieri liceat sanctum diligenter. Aetoliam, quae procul a barbaris disiuncta gentibus, in sinu pacis posita, medio fere Graeciae gremio continetur, o Poena et Furia sociorum! decedens miseram perdidisti. Arsinoen, Stratum, Naupactum, ut modo tute indicasti, nobilis urbis atque plenas, fateris ab hostibus esse captas. quibus autem hostibus? nempe eis quos tu Ambraciae sedens primo tuo ad
Abbreviated transcription (Latin):
litates non recepti M. Sebius ut fortis
inter fechis uissi tuo quid quod tuto¬
tiens diffidens ac desperans rebis tius in
sordibus lamentis luctuq iacuisti. qđ
populati illi sacerdoti sex centos ad bestias ami¬
cos suos sotiosq misisti. Quid quod cum
sustentate uix posses merorem tuum dolo¬
remq desçensionis samotrhatiam te pri
mudi inde tharsum cum tuis tencris sal¬
tatoribus et cum antobulo athamante et
timode formosis fratribus contulisti. Quid¬
cum inde te recipiens in uilla erichalie
que fuit uxor exegisti iaciusti metens
aliquot dies atq inde obsoletus thesialo¬
nicam otrũbus inscientibus noctuq ue¬
nisti. Qui cum concursum plorantilim
ac tempestatem querclarum ferit nõ pos¬
ses in oppidum deuium beroam ꝑfugisti
quo in oppido cumtibi spe falsa quod San¬
charium non esse successurum animos ru¬
mor inflasset. quo te modo ad tuam intem¬
perantiama scelerate ĩnonasti. Muto aurum

Expanded text:
litares non recepti, M. Baebius, vir fortis, litares non recepti, M. Baebius, vir fortis, interfectus iussu tuo? quid quod tu totiens diffidens ac desperans rebus tuis in sordibus, lamentis luctuque iacuisti, quod populari illi sacerdoti sescentos ad bestias amicos sociosque misisti, quod, cum sustentare vix posses maerorem tuum doloremque decessionis, Samothraciam te primum, post inde Thasum cum tuis teneris saltatoribus et cum Autobulo, Athamante, Timocle, formosis fratribus, contulisti, quod inde te recipiens in villa Euchadiae, quae fuit uxor Execesti, iacuisti maerens aliquot dies atque inde obsoletus Thessalonicam omnibus inscientibus noctuque venisti, quod, cum concursum plorantium ac tempestatem querelarum ferre non posses, in oppidum devium Beroeam profugisti? quo in oppido cum tibi spe falsa, quod Q. Ancharium non esse successurum putares, animos rumor inflasset, quo te modo ad tuam intemperantiam, scelerate, renovasti! Mitto aurum
Abbreviated transcription (Latin):
li qui irlites existunt nom dimissi abite
scd dissipati te oderunt tib exoptant te
execrantir: achaia exhausta Thessalia ue¬
xata la cerate atheno Oitaechium et ip¬
pollonia ex ininta anbrachia direpta
omnem questum ilium domesticum pa¬
tetnumq tenquasti Mideras enim gran¬
dis iam puer bello italico tepleri questu
uestram domum cur pater armis fatien
tent certo portorio imposito serius tuis
publicanis ate factum elso moministi ꝗd
tenturiatus palam uenditos. Quid per
tuum seruolu ordines assignatos. Quid
scipendium militibus per om̃nes annos
a ciuitatibus mensis palara propositis essȩ
numeratum Quid illa in pontum ptofec¬
tio et conatus tiuis Quid debilitatio atop
abiectio animi tui macedoma preroria
nuntiata cum ni non solum quod ribi suc¬
crdẽt sed q gabinio non suctederetur ex¬
anguis et mortuus concidist. Quid q̃stor
edilitius xeiectus prepositus legatoꝵ tuor
optimus abste quisq molatus tribuni mi¬

Expanded text:
liqui milites exstant non dimissi abs te liqui milites exstant non dimissi abs te sed dissipati, te oderunt, tibi pestem exoptant, te exsecrantur. Achaia exhausta, Thessalia vexata, laceratae Athenae, Dyrrachium et Apollonia exinanita, Ambracia direptaomnem quaestum illum domesticum paternumque renovasti? videras enim grandis iam puer bello Italico repleri quaestu vestram domum, cum pater armis faciendrent certo portorio imposito, servam tuis publicanis a te factam esse meministi? quid? centuriatus palam venditos, quid? per tuum servolum ordines adsignatos, quid? stipendium militibus per omnis annos a civitatibus mensis palam propositis esse numeratum? quid? illa in Pontum profectio et conatus tuus, quid? debilitatio atque abiectio animi tui Macedonia praetoria nuntiata, cum tu non solum quod tibi succederetur sed quod Gabinio non succederetur exsanguis et mortuus concidisti, quid? quaestor aediliciis reiectis praepositus, legatorum tuorum optimus abs te quisque violatus, tribuni mi
Abbreviated transcription (Latin):
alium quempiam aut ĩuitabit aut dehor¬
tabitur Equidem ut paulo ante dixi non
cadem sũpplitia ẽe inhomĩbus existimo q̃
fortasse plerique Datanationes expulsiones
tur habere id quod actidere ĩ nocenti qđ
forti quod sapienti quod bono uiro et ciui
potest. Damnatio ista quę inte flagitatut
sceleris ac conicientię pona temansit At
contrabis catilina abiotus emissus ociam
ille auctor tuas piounite quam stupiũ
bone dec pului haribui nitulisset Quil fu¬
ir intanta ciuitatr qui illi ra rn eosto libo¬
ratum non eos quita uidicat mt paci ico¬
lete astrictis arbitaretur anego expec¬
belle diripiantur De quo iata pr̾ dem õ¬
nes moctales oũim gencrum otatum or¬
dinum iudi cauerunt. Quis eturti teaudi¬
tu quis ullo honote quis demq cõmuni
saluratione dignum puret omrios memo¬
iiam cons alatui tui facta mores fanem
demq ac nomon are pdetestaritui lega¬
cent iriones Et si qui ex tanto exexciti x̃¬

Expanded text:
alium quempiam aut invitabit aut dehoralium quempiam aut invitabit aut dehortabitur. equidem, ut paulo ante dixi, non eadem supplicia esse in hominibus existimo quae fortasse plerique, damnationes, expulsiones, tur habere id quod accidere innocenti, quod forti, quod sapienti, quod bono viro et civi potest. damnatio ista quae in te flagitatur sceleris et conscientiae poena permansit. at contra bis Catilina absolutus est, emissus etiam ille auctor tuus provinciae, cum stuprum bonae deae pulvinaribus intulisset. quis fuit in tanta civitate qui illum incesto liberatum, non eos qui ita iudicarant pari scelere obstrictos arbitraretur? an ego exspecbellae diribeantur, de quo iam pridem omnes mortales omnium generum, aetatum, ordinum iudicaverunt? quis enim te aditu, quis ullo honore, quis denique communi salutatione dignum putat? omnes memoriam consulatus tui, facta, mores, faciem denique ac nomen a re publica detestantur. legaum inimici, centuriones, et si qui ex tanto exercitu re
Abbreviated transcription (Latin):
cõminuũt dissipant. Sed odium quod
in ipsum attulerant id in eius imaginõ
ac simulacrum profuderunt que ci
ita sint non eni dubito quin quom hec
quę excellent me noste uideas nõ caisti¬
mes mediam illama partem et turbara fla¬
gitior tuor michi esse inauditam Nichil
ese quod me hortere ichil ẽ quod inui¬
tes admoneri me satis ẽ ad monebit aute
nemo alius isi .t .p. tempiis quod michi
quidem magis uidebitur q̃ tu unq̃ at¬
bitratus es app̾ropinquate Et quid uides
et quid sentis lege inditiaria lata quos post hac̨
iudices s mus habituri. Non cque legetur ꝗqs
uoluerit nec quisquis noluerit nion legetur
Nulli conitictitur in illum ordinemꝰ nulli
eximerit Non atbitio ad grãm ssoti iniꝗ¬
tis ad simulationem conĩtient᷑. Iudicesili¬
dicabunt ii quos lex ipsa nen quos hoiũm
libido delegerit. Quod cuma ita sit michi cre¬
de neminera inuitus inuutubis. Nos ipsa et
r.p. tempus aut me ipsum quod nolim.⁊ut

Expanded text:
comminuunt, dissipant. sic odium quod comminuunt, dissipant. sic odium quod in ipsum attulerant, id in eius imaginem ac simulacrum profuderunt. quae cum ita sint—non enim dubito quin, cum haec quae excellunt me nosse videas, non existimes mediam illam partem et turbam flagitiorum tuorum mihi esse inauditam— nihil est quod me hortere, nihil est quod invites; admoneri me satis est. admonebit autem nemo alius nisi rei publicae tempus, quod mihi quidem magis videtur quam tu umquam arbitratus es appropinquare. ecquid vides, ecquid sentis, lege iudiciaria lata, quos posthac iudices simus habituri? neque legetur quisquis voluerit, nec quisquis noluerit non legetur; nulli conicientur in illum ordinem, nulli eximentur; non ambitio ad gratiam, non iniquitas ad aemulationem conitetur; iudices iudicabunt ei quos lex ipsa, non quos hominum libido delegerit. quod cum ita sit, mihi crede, neminem invitum invitabis; res ipsa et rei publicae tempus aut me ipsum, quod nolim, aut
Abbreviated transcription (Latin):
uinitic presidio et peliquis militibus orbate
ad sempiternum dedecus su generis et no¬
minis inditia conscituit idemq ut esset
quod in basi tropheor inscribi incidiq poss
Dirrachium ut uerat decedens obsessus ese
ab is ip̃is militibus quos paulo ante torqua¬
to respondit benefitu catisa ase eẽ dimissoi
Quibus cum uiratus affirmasset sequȩ de¬
betentut postero dic persoluturum dorũ
se ab didit inde nocte mitrapesta trepi¬
datus uelet seruili nauem concendit brũ¬
dusiumq uitait et ultimas hadriamo
maris oras petiuit. Quom interim dirra¬
chii milites domum in qua istura esse ar¬
bitratitur obsidere ceperilnt et cum lattre
hominem putatent ignes circũ dederũt
Quo metu cõmoti dirrachini profugisse¬
metu noctu crepidatum ⁊ mpera tottin
iudicauerutit illi auttra statuam istius
Per similem quam stare celeberrimo in
loco uoluerat ne suauissimi homĩs mno¬
moria moretetur deturbant affligunt

Expanded text:
vinciae praesidio et reliquis militibus orbatae vinciae praesidio et reliquis militibus orbatae ad sempiternum dedecus sui generis et nominis funesta indicia constituit; idemque, ut esset quod in basi tropaeorum inscribi incidique posset, Dyrrachium ut venit decedens, obsessus est ab eis ipsis militibus quos paulo ante Torquato respondit benefici causa a se esse dimissos. quibus cum iuratus adfirmasset se quae deberentur postero die persoluturum, domum se abdidit; inde nocte intempesta crepidatus veste servili navem conscendit Brundisiumque vitavit et ultimas Hadriani maris oras petivit, cum interim Dyrrachii milites domum in qua istum esse arbitrabantur obsidere coeperunt et, cum latere hominem putarent, ignis circumdederunt. quo metu commoti Dyrrachini profugisse noctu crepidatum imperatorem indicaverunt. illi autem statuam istius persimilem, quam stare celeberrimo in loco voluerat ne suavissimi hominis memoria moreretur, deturbant, adfligunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sic redii ut ad portam esquilinam inacedo¬
nicam lauream conculearin ipse cum ho¬
minibus xu male uestitis ad portam celi¬
montanam sitiens peruenerimi quo ĩ loco
michi libertus pteclato imperatori domũ
fuisse. Ita erum sunt perscripte scitt et lite¬
tate. ut scriba ad extarium qui eas x̾tulit
perscriptis rationibus secum ipse caput sinis
turdic chete. Hac tuoratiorie non dubito
quin illum tam asctuderitem in currum
ut mediola tiensi precone auotuo digaum
eẽ iudeatur. I.crassus homo sapientissimus
nostre citatis spiculis ptope seruatus ẽ alpel
ut ubi hostis non exat ibi triumphicausaa
liquam queteitt Fadem cupiditatt uir sum¬
mo ingenio oreditus ẽ cotta nullo certoho¬
ste flagrauit eorum neuter triumphalut
belluni gesserat ut abste dictum tamen is¬
tum horiorem contemnendum nõ pu¬
tauit. Tu eruditior ꝗͣ piso. prudentior q̃
cotta. Ab undantior consilio ingemo sa¬
pientia ꝗͣ crassus ea contemnis que illi idi¬
ote ut tu oꝑpidoꝵ cesarura legionum pro¬

Expanded text:
sic redii ut ad portam Esquilinam Macedonicam lauream conculcarim, ipse cum hominibus quindecim male vestitis ad portam Caelimontanam sitiens pervenerim; quo in loco mihi libertus praeclaro imperatori domum fuisse. ita enim sunt perscriptae scite et litterate ut scriba ad aerarium qui eas rettulit perscriptis rationibus secum ipse caput sinistοἴχεται. hac tu oratione non dubito quin illum iam escendentem in currum ut Mediolanensi praecone, avo tuo dignum esse videatur, L. Crassus, homo sapientissimus nostrae civitatis, spiculis prope scrutatus est Alpes, ut ut ibi hostis non erat, ibi triumphi causam aliquam quaereret. Eadem cupiditate vir summo ingenio praeditus C. Cotta, nullo certo heste, flagravit. Eorum neuter triumphavit: bellum gesserat, ut abs te dictum est: tamen istum honorem contemnendum non putavit, tu eruditior quam Piso: prudentior, quam Cotta: abundantior consilio, ingenio, sapientia, quam Crassus: ea contemnis, quae illi idiorum oppidorum, caesarum legionum, pro
Abbreviated transcription (Latin):
edibus eethegis quid telorum esse esteret
quibus ille uaximum sicarum uiuneru
& gladiorium extulit. Inioduxit iulturti
ine gallis fidema ei publice aussu seua
di Hortatus suma ut que scitut sinc limo
iudicatet quantum ille dixit quem
⁊ Carilina mandatum & literas ut leruo
presidio utetetur & ad urbera quam pri
cum exercitu accederetur Id auttm e c¬
silio ut quom urbem ex omĩbus partibusq
admodum desctiptum destributum que
in cendissent cedemq infinitam culiun
fecissent presto esset ille qui ei fugitut
ciperet  sccm his urbatis ducibus
geret. Intro ducti autem galli iusiutina
tatum quam primum mitterent pedent
sibi copias non defututas. Leutulum iute
sibi confumasse gelibris sibillims arup¬
cum que tesponsis se esse tertium cotus¬

Expanded text:
aedibus Cethegi si quid telorum esset efferret; aedibus Cethegi si quid telorum esset efferret; ex quibus ille maximum sicarum numerum et gladiorum extulit. introduxi Volturcium sine Gallis; fidem publicam iussu senatus dedi; hortatus sum ut ea quae sciret sine timore indicaret. tum ille dixit, cumad Catilinam mandata et litteras ut servorum praesidio uteretur, ut ad urbem quam primum cum exercitu accederet; id autem eo consilio ut, cum urbem ex omnibus partibus quem ad modum descriptum distributumque erat incendissent caedemque infinitam civium fecissent, praesto esset ille qui et fugientis exciperet et se cum his urbanis ducibus coniungeret. introducti autem Galli ius iurandItaliam quam primum mitterent; pedestris sibi copias non defuturas. Lentulum autem sibi confirmasse ex fatis Sibyllinis haruspicumque responsis se esse tertium
Abbreviated transcription (Latin):
dus miscram. Interea tertia fete uigilia eras¬
ta quom iam ponitem miliuum magno co¬
mitatu legati allobrogum ingredi incipeti
toribus nota solis ignorabatut accteris. Tum
uentu proptim ato flacchi pugna que cr
cõmissa fedatur littete quę cumque erant m
co comitatu integris signis pretoribus tradã¬
tur ipsi comprehensi ad me quom iam dil¬
cescetet deducuntut. Atque horum seder
uenit ctedo quod in luteris his prettr consu¬
tudincm proxima nocte iugilauerat enm
dita remane ad me conuenerant litteras
me apetiri pruis quara ad senatum
terur placeret ne si nichil esset inuentut
mete ame tantus tumultui nuectui eii¬
ti uderetur negani me esse facturum
de periculo publico non ad consilium nu¬
grum tem integram defeciem. Etem qu¬
rites sica que erant ane delata reperta uo
essent tamen ego non arbitrabat m tati
ꝑ periculis essę michi nitiam diligent
perti mes cendam. Senatum frequent

Expanded text:
diis miseram. interim tertia fere vigilia exacdiis miseram. interim tertia fere vigilia exacta, cum iam pontem Mulvium magno comitatu legati Allobroges ingredi inciperentoribus erat nota solis, ignorabatur a ceteris. tum interventu Pomptini atque Flacci pugna quae erat commissa sedatur. Litterae quaecumque erant in eo comitatu integris signis praetoribus traduntur; ipsi comprehensi ad me, cum iam dilucesceret, deducuntur. atque horum omniumvenit, credo quod in litteris dandis praeter consuetudinem proxima nocte vigilarat. cum entes ad me mane convenerant litteras a me prius aperiri quam ad senatum deferri placeret, ne, si nihil esset inventum, temere a me tantus tumultus iniectus civitati videretur, negavi me esse facturum ut de periculo publico non ad consilium publicum rem integram deferrem. etenim, Quirites, si ea quae erant ad me delata reperta non essent, tamen ego non arbitrabar in tantis rei publicae periculis esse mihi nimiam diligentiam pertimescendam. senatum frequentem
Abbreviated transcription (Latin):
maleficium ipsum uideretis. Itaq ut cõperi
legatos allobrogum belli trans alpini & tumul¬
tus gillici erçitandi cansa.a .p. lentulo esse
solicitatos eodem in galliam ad suos ciues
codemq in nere cumꝰ litteris inandatis ad ca¬
tum esse uulturtium atque huic esse ad cati¬
linam mandatas litteras facultatem michi
obhitam putaui ut quod erat difficillimũ
quodque ego semper optabam a diis ĩ mor¬
talibus tora tes non solim a me sed etiam
omnen exposui quid fieri placeret ostendi. Illi
autrm qui omĩa dert ꝑ preclara atque egie¬
gia seritirent sine reclisatione ac sine ulla mo¬
Ua negotiorum suscepetunt a quom aduespe¬
rasceret occulte ad pontem miluum pexue¬
nerunt atque ib improximis uillis itd bipat¬
titi fuerunt ut riburis intercos & pons inter¬
tes uiros eduxerunt & ego ex prefectura te¬
atiua complutes delectos adulescentes quo
opera utor assiduc in et .p. ptesidio cum gli¬

Expanded text:
maleficium ipsum videretis. itaque ut comperi maleficium ipsum videretis. itaque ut comperi legatos Allobrogum belli Transalpini et tumultus Gallici excitandi causa a P. Publio Lentulo esse sollicitatos, eosque in Galliam ad suos civis eodemque itinere cum litteris mandatisque ad Catum esse T. Titum Volturcium, atque huic esse ad Catilinam datas litteras, facultatem mihi oblatam putavi ut, quod erat difficillimum quodque ego semper optabam ab dis immortalibus, tota res non solum a me sed etiam cavi, rem exposui, quid fieri placeret ostendi. illi autem, qui omnia de re publica praeclara atque egregia sentirent, sine recusatione ac sine ulla mora negotium susceperunt et, cum advesperasceret, occulte ad pontem Mulvium pervenerunt atque ibi in proximis villis ita bipertito fuerunt ut Tiberis inter eos et pons intertis viros eduxerant, et ego ex praefectura Reatina compluris delectos adulescentis quorum opera utor adsidue in rei publicae praesidio cum gla
Abbreviated transcription (Latin):
tione in uestigata & comprthensa sunt uos
qui ignoratis exactis scut possitis Pricipio
ut catilinam paucis diebus ante exupit ex
urbe quom sceleris sui sorios hui te uefarũ
belli duces acerrimos teliquisset sempet uigi¬
laui ut prouiderem terꝑ quemad modiumꝰ
in tintis & tam mnamfestis insidũs salui cẽ
possemus. Nam tum quomi exurbe Catilina
citicbam non iam uercor huius uerbi ĩ uidia
quom ill magis sit tumenda quam uiius es¬
icrit Sed tum eum illum exterminari uo¬
lebam aut reliquam cõiuratotura maui
simul exituram aut eos qui remansissent
iufirmos sine ullo ac debiles fore putabam
Atque ego ut uidi quos maximo furore
et scelere esse iflãmatos scicbam eos nobiscũ
essi & iome temansisse in eo omnes dies no¬
ctesquȩ consumpsi ut quid agerent quid
molitentur sentirem ac uiderem ut quoniã
auribus nostris propter metedibilem magmi¬
tudinem sceleris minorem fidem faceret orõ

Expanded text:
ratione investigata et comprehensa sint vos ratione investigata et comprehensa sint vos qui et ignoratis et exspectatis scire possitis. principio, ut Catilina paucis ante diebus erupit ex urbe, cum sceleris sui socios huiusce nefarii belli acerrimos duces Romae reliquisset, semper vigilavi et providi, Quirites, quem ad modum in tantis et tam absconditis insidiis salvi esse possemus. nam tum cum ex urbe Catilinam eiciebam — non enim iam vereor huius verbi invidiam, cum illa magis sit timenda, quod vivus exierit — , sed tum cum illum exterminari volebam, aut reliquam coniuratorum manum simul exituram aut eos qui restitissent infirmos sine illo ac debilis fore putabam. atque ego, ut vidi, quos maximo furore et scelere esse inflammatos sciebam, eos nobiscum esse et Romae remansisse, in eo omnis dies noctesque consumpsi ut quid agerent, quid molirentur sentirem ac viderem, ut, quoniam auribus vestris propter incredibilem magnitudinem sceleris minorem fidem faceret oratio
Abbreviated transcription (Latin):
ramque omnium nostrum bona
sortunas coniuges liberosq urõs
atque domicilium clarissumm un¬
petii fortunatissimam pulcherti¬
bus periculisque meis e flamnia atque feridac¬
pene ex fancibus fati creptam & uobis conserua¬
tam& restitutam iudetis. Et si nori minus iocũ¬
li nobis atq illustres sunt ĩ diebus quibus con¬
seruannur quam illi quibus nascimur quod
s alutis ceteta letitia est et uascendi iuncta cõ¬
ditio & quod sine sensu nascunur quom uo¬
iuptate sęruainur ptofccto quomam illum q
Hanc urbem condidit romulum ad deos un¬
mortales bem uolentia famaque sustulimus
esse apud uos posteros quę uestros in honore
det ebit is qui candem urbem conditam api¬
plificatainque seruabit. Nam totis urbis le¬
lubris tectis omnibus subiectos propo iamis¬
nes circundatosque restinxinius ltmq gla¬
dios in itm .p. destrictos xetuditis mucto¬
uesque corum a uugilis nostris reicciinus
sunt per me uobis iam exponam brerter
Quitites ut quanta et quam maifesta ra

Expanded text:
camque ommum vestrum, bona, fortunas, coniuges, liberosque vestros, atquehocdomicilium clarissimi impeni, fortunatissimam puicherris, periculisque meis, ex flamma, atque ferro, acpene ex faucibus fati ereptam, et vobis conservatam, acrestitutam videtis. Et, sinon minus vobisiucundi, atque illustres sunt ii dies, quibus eonservamur, quam illi, quibusnascimur, quod salutis certa laetiria est, nascendi mcerta condicio: et quod sine seusu nascim ur, cum voluptate conservamur: profecto, quoniam illum, qui hancurbem condidit, Romulum, ad Deos immortalis benivolentia famaque sustulimus, esse apud vos posterosque vestros in honore debebit is qui eandem hanc urbem conditam amplificatamque servavit. nam toti urbi, templis, delubris, tectis ac moenibus subiectos prope iam ignis circumdatosque restinximus, idemque gladios in rem publicam destrictos rettudimus mucronesque eorum a iugulis vestris deiecimus. sunt per me, vobis iam exponam breviter ut et quanta et quam manifesta et qua
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Ex hac erum parte pudor pug¬
nat illinc petulantia hinc pudicitia il¬
linc stuprum. hinc fides illinc fraudatio
hinc pietas illine scelus. hinc constantia
illinc furor. hinc honestas illmc turpi¬
tudo. hinc continentia illite libido. De
inquę. equitas. teroperantia. fortitudo
prudentia uirtutes omnes certant cum

Expanded text:
ex hac parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes c
Abbreviated transcription (Latin):
presertim iam noctibis Quo autem pac¬
to illi appeninum atq illas brumas ac
niues perferent. insi idcirco facilius hi¬
emes tolleraturos putant quod midi in
quiuus saltate didicorunt . O. bellum
diagnopero pertimes conidum quor hac
sit habiturus Catilina scortote eohortẽ
pretoriam instruire nunc QQuintei con¬
hrahai tam preclaras Catiline copias nrã
presidia nostrosq exercitus et primum
gladiatori illi confecto & sautio consules
imperatoresq uesttos opponite demnede
contra illam nanfragor eiectamt ac de¬
bilitatam manum fld̾tem totuis italie
ac tobur educite .I am ueto urbes co¬
lomarum ac mumcipioꝵ tespondebt̃
Catiline tumulis siluestribus. Neque
ceteras copias ornamenta presidia tirã

Expanded text:
autem pacto illi Appenninum atque illas pruinas ac nivis perferent? nisi idcirco se facilius hiemem toleraturos putant, quod nudi in conviviis saltare didicerunt. O bellum magno opere pertimescendum, cum hanc sit habiturus Catilina scortorum cohortem praetoriam! instruite nunc, Quirites, contra has tam praeclaras Catilinae copias vestra praesidia vestrosque exercitus. et primum gladiatori illi confecto et saucio consules impcontra illam naufragorum eiectam, ac debilitatam manum, florem totius Italiae, ac robur educite. iam vero urbes Coloniarum, municipiorum respondebunt Catilinae tumulis silvestribus. Neque vero ceteras opes, ornamenta, praes
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc pietas illinescelus. hinc constantia
illinc fidr. hinc honestas illme turpta¬
tudo. hinc continentia illinc libido. De
inquȩ. equitas. temperantia. fortitudo
prudentia uirtutes omnes certant cum
iniquitate. luxitia. ignauia temeritate
cum uitiis omĩbus postremo copiecũ
egestate bona racio cum perdita mens
sana cum amentia bona demq spescũ
omni gerum desperatione confligunt
In huimodi igitur certamine ac p̾telio
nõne etiam si studia defitiant dli ipsi
ĩ mortales cogentes his preclarissimis
uirtutibus tot & tanta uitia superari
Que quom ita sint quirites uos quem¬
ad modum inatea dixi uestra tecta cus¬
todiis iugilusq defendite. Michi qui¬
dem ut urbis sine nostro mętu ac sine
ullo tumultu satis eẽt presidu cõsultũ¬
eque prouisum est coloni omnes munici¬

Expanded text:
hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praeliononne, etiamsi hominum studia deficiant, Dii ipsi immortales cogent ab his praeclarissimis virtutibus, tot et tanta vitia superari? Quae cum ita sint Quirites, vos, quemadmodum iam antea dixi, vestra tectacustodiis, vigiliisque defendite: mihi, ut urbi sine vestro motu, ac sine ullo tumultu satis esset praesidii, consultuac provisum est. Coloni omnes, munici
Abbreviated transcription (Latin):
solum sed eciam litteris quod fere eeteros epi¬
curtos negligett dicunt perpolitus. poema po¬
rro facit ita festiuum ita cõcinnum ita elegãs
nichil ut ficti possit argutius. In quo tephen¬
dacem sed ut greculurti ut assentatorem ut
poetam deiler̾t aut ut potius incidit ĩ istũ
codem deceptus supercilio grecus atq aduo¬
na quo tara sapiens et tant ciuitas se r̾uoca
te non poterat familiaritate implicatus
et simul in constantio famata uerebatur
togatus ĩ uitatus coactus ita multa ad istũ
de isto scripsit ut omnis hotnĩs libi dinesoia¬
delicatissimis uersibus expresserit. In quib
siqui uelit possit istius tatiq inspetulo aptã
iatueri Ex quibus multa a multis lectaer
audita xecitatem nisi ueretet ne hoc ipĩn
genus oratioiii quo nunc utor ab huuis
soci more abhortetet. et simul de ip̃o qui
ab domini uoluptates anteferte Na
uobis ute tantum modo improbus crudelis
olim furunculus nunc uerb etiam tapax

Expanded text:
solum sed etiam ceteris studiis quae fere Episolum sed etiam ceteris studiis quae fere Epicureos neglegere dicunt perpolitus; poema porro facit ita festivum, ita concinnum, ita elegans, ut nihil fieri possit argutius. in quo reprehenut Graeculum, ut adsentatorem, ut poetam. devenit autem seu potius incidit in istum eodem deceptus supercilio Graecus atque advena quo tot sapientes et tanta civitas. revocare se non poterat familiaritate implicatus et simul inconstantiae famam verebatur. rogatus, invitatus, coactus ita multa ad istum de ipso quoque scripsit ut omnis libidinesdelicatissimis versibus expresserit, in quibus, si qui velit, possit istius tamquam in speculo vitam intueri; ex quibus multa a multis et lecta et audita recitarem, ni vererer ne hoc ipsum genus orationis quo nunc utor ab huius loci more abhorreret; et simul de ipso quiabdominis voluptates anteferre. nam quod vobis iste tantum modo improbus, crudelis, olim furunculus, nunc vero etiam rapax,
Abbreviated transcription (Latin):
distis profccto dici philosophos epicureoso¬
nis tes que sunt homini expetende uolup¬
tate metiri. Recte an secus nichil ad nos aut
si ad nos nichil ad hoc tempis sed tamen
lubricum geniis orationis adulescenti non
a criter intelligenti sepe preceps. ltaq ad mis¬
sarius istesimul atq audiuit uoluptatem a
philosopho tantopete laudari Nidhilexpis¬
catus est sic suos sensus uoluptarios orani
incitauit sic ad illuis hanc orationiem adini¬
nuit ut non magistrum uirtutis. sed aue¬
torem libidinis ase illur muentum arbitia¬
tetur. Qrecus primo distinguert atq dunde¬
te illa quemad modum dice̾tentur iste clau¬
dus quomodo aiunt pilam retinere quod
acceperat testificari tabellas obsignatt uelles
picurium disertum decernere et tamen dic
tum opmor se nullum borinti intelligere po¬
sse derptis corporis uoluptatibus. Quid mul¬
ta. Qrecus facilis et ualde uenustus nimis
autem hic de quo loquor non philosophia

Expanded text:
distis profecto dici philosophos Epicureos odistis profecto dici philosophos Epicureos omnis res quae sint homini expetendae voluptate metiri; rectene an secus, nihil ad nos aut, si ad nos, nihil ad hoc tempus; sed tamen lubricum genus orationis adulescenti non acriter intellegenti et saepe praeceps. itaque admissarius iste, simul atque audivit voluptatem a philosopho tanto opere laudari, nihil expiscatus est, sic suos sensus voluptarios omnis incitavit, sic ad illius hanc orationem adhinnivit, ut non magistrum virtutis sed auctorem libidinis a se illum inventum arbitraretur. Graecus primo distinguere et dividere illa quem ad modum dicerentur; iste claudus, quem ad modum aiunt, pilam; retinere quod acceperat, testificari, tabellas obsignare velle, Epicurum diserte dicere existimare. dicit autem, opinor, se nullum bonum intellegere posse demptis corporis voluptatibus. quid multa? Graecus facilis et valde venustus nimis autem hic de quo loquor non philosophia