comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ suꝑ xp̃m fundam̃tũ ab eis inuenerit eẽ. constructum.
ñ exurat atq consumat. alios autẽ alit̃. idẽ. ut qđ suꝑedifi¬
cauerunt ardeat. dampnũq inde paciant᷑ salui fiant autẽ
nuer᷑. Si autẽ salui fient ꝓfecto &e addext̃am stabunt. et cũ
cȩt̾is aiidient. Uenite benedicti patris mei. possidete para¬
tum uob̾ regnũ ñ ad sinstrã ubi illi erunt qͥ salui ñ erunt.¬
et idõ nen audient. discedite a me maledicti inignẽ ȩt̃ñũ.
Nemo quippe ab illo igne saluabit᷑. quia insupplicium ȩt̃nũ
ibunt illi om̃s ubi uerinis eoꝵ ñ morit᷑ et ignis ñ extinguet᷑.
qͦ cruciabunt᷑ die & nocte in scła scłoꝵ. Post ist.uis sane cor¬
temporis interuallo sp̃s de functoꝵ eiꝰmodi ignẽ dicunt᷑
ꝑpeti quem ñ sentiant illi qͥñ habuer̃ tales mores in huiꝰ cor¬
poris uita. ut eoꝵ ligna. &e fenum. & stipula consũmat᷑. a¬
liĩ uͦsentiant qͥ eiꝰmodi secum ȩdificia portauer̃. siue ibi

Expanded text:
um fundamentum ab eis inuenerit esse constructum, non exurat atque consumat; alios autem aliter, id est ut quod superaedificauerunt ardeat damnumque inde patiantur, salui fiant autem,nuerunt. si autem salui fient, profecto et ad dexteram stabunt et cum ceteris audient: uenite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum, non ad sinistraet ideo audient, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. Nemo quippe ab illo igne salvabitur, quia in supplicium aeternum ibunt illi omnes , ubi vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur , quo cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. post istius sane cortemporis interuallo spiritus defunctorum eius modi ignem dicuntur perpeti, quem non sentiant illi qui non habuerunt tales mores in huius corporis uita, ut eorum ligna et faenum et stipula consumatur, alii uero sentiant, qui eius modi secum aedificia portauerunt sine ibi
Abbreviated transcription (Latin):
genitus aut̃ filius qui ẽ. in sinu patris. dĩtatis naturam
atq substantiam insonabilit̾ narrat. ⁊ idõ dignis idoneisq
tanto conspectu odis etiam inuisibilem monstrat. Ipsi eium

Expanded text:
genitus autem Filius, qui est in sinu Patris, deitatis naturam genitus autem Filius, qui est in sinu Patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat et ideo dignis idoneisque tanto conspectu, oculis etiam invisibiliter monstrat. Ipsi enim
Abbreviated transcription (Latin):
lius idemq mediator dĩ ⁊ hominum homo xp̃c iħo: ita
uidet patrem sic̃ uidetur apatre. Nos aũt ad illam uisionẽ
dĩ quȩ nob̃ uiresurrectione ꝓmitttur. non ex hoc mun¬
do istam coneupiscentiam ocłorum transferre conemur.
s mundandis cordib pio studeamus affectu. slec corpo¬
ralem faciem cogitemus. cum dic̃ apłs. Uidemus nue
ꝑ speculum inenigmate: tunc aut̃ facie ad faciem. Pre¬
cognoscam sic̃ ⁊ cognitus sum. Si gͦ tunc corporali fa
cie dm̃ cognoscimus: corporali nunc eꝰ facie cogniti
sumus. Tunc enim cognoscam inquit: sic̃ ⁊ cognitus sũ.
dent. quib tunc erimus equales. Siẽ enim uidentur
ista quȩ uisibilia nominantur. dm̃ nemo uidit un quã.
natura in uisibilis sic̃ in corruptibilis. quȩ contertim po¬
suit apłs dicens. Regi aut̃ scłorum inusibili. incorrupa¬
bili. Quia sic̃ nunc incorruptibilis: nec postea corrupt¬
bilis. ita non solum nunc s etiam semꝑ in uisibilis. Uni¬

Expanded text:
lius idemque mediator dei et hominum homo Christus Iesus ita uidet patrem, sicut uidetur a patre. nos autem ad illam i uisionem dei, quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum transferre conemur, sed mundandis cordibus pio studeamus affectu, nec corporalem faciem cogitemus, cum dicit apostolus: Videmus nunc per speculum in aenigmate tunc autem facie ad faciem, praecognoscam sicut et cognitus sum ; » si ergo tunc corporali Deum facie cognoscamus, corporali nunc ejus facie cogniti sumus, « tunc enim cognoscam, » inquit, « sicut et cognitus sum. dent, quibus tunc erimus aequales. Sicut enim videntur ista quae visibilia nominantur, Deum nemo vidit unquam: atura invisibilis, sic est incorruptibilis; quae contextim posuit Apostolus dicens: « Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili , » quia sicut nunc incorruptibilis, nec postea corruptibilis: ita non solum nunc, sed etiam semper est invisibilis. N
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ñ ꝑtinet. sicut adduodecim apłos. iam ñ ꝑtinebat
iudas. qui etiam mortuus fuit. cum dñs resurrexit amor¬
ubi ait. eum apparuisse ilł.xii. Cum articulo enĩ hoc
greti codices habent: ut non possint intelligi quicũque
.xii ͫ. s illi in eo numero in signes. Eo modo locutionis. pu
to et illud a dño dictum. Nonne ego uos duodecim elegi.
et unꝰ ex uob̃ diabolus ẽ : ut ñ adelectionẽ ęciã ipse ꝑti¬
nere uideatur. Non enĩ facile in uenit᷑ electoꝵ nomen
in malo. nisi qͣndo mali eligunt᷑ amalis. Qđ si putaue¬
rimus et illum electum. ut ꝑ eiꝰ tradicionẽ dñi passio
compleretur. idẽ malitiam enis ad aliquid electam be¬
ne utente dõ etiam malis. aliud attendamꝰ ubi ait. Nõ
de om̃ib uob̃ dico: ego scio quos elegi. Ubi declarat ad
electionem ñ ꝑtinere nͥ bonos. Ac ꝑhoc illud qđ dictũ
est. ego uos xii ͫ elegi. et ꝑsinecdochen dictum ẽ: ut

Expanded text:
non pertinet, sicut ad duodecim apostolos jam non pertinebat Judas, qui etiam mortuus fuit cum Dominus resurrexit a morubi ait eum apparuisse illis duodecim : cum articulo enim hoc Graeci codices habent, ut non possint intelligi quicunque duodecim, sed illi in eo numero insignes; eo modo locto et illud a Domino dictum: Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est? ut non ad electionem etiam ipse pertinere videatur. Non enim facile invenitur electorum nomen in malo, nisi quando mali eliguntur a malis; quod si putaverimus et illud electum, ut per ejus traditionem Domini passio compleretur, id est 63 malitiam ejus ad aliquid electam, bene utente Deo etiam malis, aliud attendamus ubi ait: Non de omnibus vobis dico, ego scio quos elegi, ubi declarat ad electionem non pertinere nisi bonos, ac per hoc illud quod dictum est, Ego vos duodecim elegi, per synecdochen dictum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ciatur qđ in eam uertit᷑ et mutat᷑. S in telligi potest ideo
magis doxisse apłm etiam tunc patri filiũ subiectũ futurũ:
nequis in eo putaret sp̃m et corpꝰ humanum. cõuersione ali¬
qua cõsumendũ ut sit ds̃ om̃a. ñ tantũ in illa forma homi¬
nis. s in omĩb qͣndo capitis gła uniuersũ corpꝰ implebit.¬

Expanded text:
ciatur, quod in eam vertitur et mutatur. Sed intelligi potest, ideo ciatur, quod in eam vertitur et mutatur. Sed intelligi potest, ideo magis dixisse Apostolum, etiam tunc Patri Filium subjectum futurum, ne quis in eo putaret spiritum et corpus humanum conversione aliqua consumendum: ut sit Deus omnia, non tantum in illius forma hominis, sed in omnibus , quando capitis gloria universum corpus implebit
Abbreviated transcription (Latin):
unt. qui huic scło añ seꝑationẽ animȩ acarne moriuntur.
nec in eis inuenient᷑ cupiditatib qͥs solas suꝑat dilectio dei.
ut et id patiat᷑ miquitas qđ elegit. et eo bono fruat᷑ iusticia
qđ amauit. In quibꝰdam ęt̃nis potest aliqͣ eẽ. distantia. Ipsa
aut̃ ȩt̃nitas: absq diuersitate m̃sure est. Et multe qͥppe man
S ubi ds̃ erit om̃a in om̃ib fiet etiam indispari claritate
par gaudiũ. ut qđ habebunt singuli cõmune sit om̃ib qm̃ ꝑ¬
corꝑis. Non mirum ẽ. dic̾e apłm etiam infuturo scło patri
subiectũ filiũ futurũ ubi ait. tunc et ipse subiectꝰ erit illi
qui ei subiec̃ om̃a. qͣndoquidẽ filio forma humana mansu¬
ra ẽ. qͣ semꝑ maior pat̾. qͣmuis ñ defuerint qui illã tunc filii
subiectionẽ ipsi humane formȩ in diuinã substantiã cõmu¬
tationẽ in telligendã putauerint. tanqͣm hoc cuiq rei subi¬

Expanded text:
unt, qui huic saeculo ante separationem animae a carne moriuntur, unt, qui huic saeculo ante separationem animae a carne moriuntur, nec in eis inveniuntur cupiditatibus, quas sola superat dilectio Dei: ut et id patiatur iniquitas, quod elegit; et eo bono fruatur justitiaomnibus. In quibusdam aeternis potest aliqua esse distantia, ipsa autem aeternitas absque diversitate mensurae est. Et multae manus erit omnia in omnibus, erit etiam in dispari claritate par gaudium, ut quod habebunt singuli, commune sit omnibus; on est mirum dicere Apostolum, etiam in futuro saeculo Patri Filium subjectum futurum, ubi ait, Tunc et ipse subjectus erit ei, qui illi subjecit omnia . Quando quidem in Filio forma humana mansura est, qua semper major est Pater. Quamvis non defuerint, qui illam tunc Filii subjectionem ipsius humanae formae in divinam substantiam commutationem intelligendam putarunt, tamquam hoc cuique rei subji
Abbreviated transcription (Latin):
lium hominis. ipsi homini. quo ea querit quȩ sua sunt
dũ se p̃bere dignat᷑: nullas patiem̃ cũ scĩs societatis angi¬
tias dilectioni rei nr̃e qũ pͥuate. Gloriosissima quippeillas
ciuitas adepita ꝓmiista hereditatẽ in q̃ nullus moriet᷑ oniet
ñ habebit ciues qͥ singuli gaudent suis reb q ds̃ erit om̃a in om̃ib. Cuiꝰ
societatẽ qͥqͥs in hac ꝑegrinatione fidelit̾ et flagrant̃ desid̾auerit:
assuescit pͥuatis p̃ferre cõmunia. Non sua quȩrendo s quȩ iħu xp̃i.:
ne fibi sapiens et sibi cõsulens. ex acerbet dnm cõsilio suo. s sꝑans
qd ñ uidet. ñ festinet fieri de his quȩ uident᷑ beatus. atq illud
siliũ: cuiꝰ intemptationib p̃cat᷑ auxilium. Ita et humił in cõfessio¬
nibꝰ suis. ne fiat istoꝵ simił de quibus dr̃. et humiliati sunt in ini¬
qͣndo dĩ om̃a in illis om̃ib erit. Ad qͣm beatitudinẽ illi ꝑueni¬

Expanded text:
lium hominis ipsi homini, quo ea quaerit quae sua suntlium hominis ipsi homini, quo ea quaerit quae sua suntdum se praebere dignatur, nullas patiemur cum sanctis societatis angustias, dilectione rei nostrae quasi privatae. Gloriosissima quippe illa civitas adepta promissam haereditatem, in qua nullus morietur, nullus orietur, non habebit cives qui singuli gaudeant suis rebus, quia Deus erit omnia in omnibus . Cujus societatem quisquis in hac peregrinatione fideliter et flagranter desideraverit, assuescit privatis praeferre communia, non sua quaerendo, sed quae Jesu Christi: ne sibi sapiens et sibi consulens, exacerbet Deum consilio suo; sed sperans quod non videt, non festinet de his quae videntur fieri beatus, atque illud silium, cujus in tentationibus precatur auxilium. Ita erit et humilis in confessionibus suis, ne fiat istorum similis, de quibus dicitur: «Et humiliati sunt in iniquando Deus omnia in illis omnibus erit . Ad quam beatitudinem hi perveni
Abbreviated transcription (Latin):
potuit ei non ẽe. subiectũ. Nec quisqͣm ita existimet de¬
patre in telligendum qđ subiecerit om̃a filio. ut ipsũ fili¬
um sibi om̃a subiecisse ñ putet. In seꝑabił eñĩ ẽ. oꝑatio patͥs
et filii. Alioqͥn nec ipse pat̾ sibi subiecit om̃a s filius ei subie¬
cit qui ei regnum tͣdidit et euacuat omnẽ pͥncipatũ et om¬
nem potestatem et uirtutẽ. Defilio quippe ista dicta sunt.
Cũ tͣdidit inquit regnum dõ et patri. cũ euacuauerit omnem
pͥncipatum. et omnẽ potestatem et uirtutẽ. Ipsi enĩ subiec̃
tutis erit ipse qͥuirtutem dedit et qui se ipsum quo meliꝰ et
ero illoꝵ ds̃ et ipsi erunt mͥ plebs. nͥ ego ero unde sacientur.
ego ero quȩcũq ab hominib honeste desiderant᷑. et uita.
et salus. et urtus. et copia. et gła. et honor. et paxx. et oĩa
tur. Hoc mimꝰ. hic affectꝰ. hiç actꝰ. ꝓfecto erit om̃ibus

Expanded text:
potuit ei non esse subjectum. Intelligimus epotuit ei non esse subjectum. Intelligimus epatre intellegendum, quod subiecerit omnia filio, ut ipsum filium sibi omnia subiecisse non putet; inseparabilis enim est operatio patris et filii. alioquin nec ipse pater sibi subiecit omnia, sed filius ei subiecit, qui ei regnum tradidit et euacuat omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem. de filio quippe ista dicta sunt: cum tradiderit, inquit, regnum deo et patri, cum euacuauerit omnem principatum et omnem potestattutis erit ipse, qui virtutem dedit; et qui seipsum, quo melius et Ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi plebs ; nisi, Ego ero unde satientur, ego ero quaecumque ab hominibus honeste desiderantur, et vita, et salus, et victus, et copia, et gloria, et honor, et pax, et omnia tur. Hoc munus, hic affectus, hic actus profecto erit omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ne putaret᷑ columba uł flãma ad substantiam ꝑtinere
inde illa species p̃teriret : s in unitatẽ ꝑsonȩ suȩ manen¬
te inuisibili dĩ forma. accepit uisibilẽ hominis formã.
ñ solum natꝰ ẽ. in ea de homine matre. uerum etiam cre¬
uit mea. et manducauit. et bibit et dormiuit in ea. et
occisus ẽ. inea. et resurrexit in ea. et ascendit in cęlum
subiecit om̃a erit subiectꝰ in ea.Non aut̃ ut putas
corpꝰ tantũ filii id ẽ. corpꝰ hominis. uerum etiã humanum
spm patri dicimꝰ ẽẽ. subiectũ. et scđ̾m id qđ homo factꝰ ẽ.
in telligimꝰ dictum. Cũ aut̃ om̃a illi subiecta fuerint. tũc
xp̃c est. caput et corpꝰ. Caput scilicet ipse saluator qͥresurre¬
xit amortuis. et sedet addext̾am patris. et ęccłia quȩ est
subiecta fuerint et capiti et corꝑi erunt sine dubitatioẽ
subiecta. Nam scđm id qđ sine tp̃r dĩ natus ẽ. nichil umqͣm

Expanded text:
ne putaretur columba vel flamma ad substantiam pertinerne putaretur columba vel flamma ad substantiam pertinerinde illa species praeteriret; sed in unitatem personae suae, manente invisibili Dei forma, accepit visibilem hominis formam; non solum natus est in ea de homine matre, verum etiam crevit in ea, et manducavit, et bibit, et dormivit in ea, et occisus est in ea, et resurrexit in ea, et ascendit in coelum, subjecit omnia, erit subjectus in ea. Haec corpus tantum Filii, id est, corpus hominis, verum etiam humanum spiritum Patri dicimus esse subjectum: et secundum id quod homo factus est intelligimus dictum, Cum autem omnia illi subjecta fstus est caput et corpus: caput scilicet ipse Salvator qui surrexit a mortuis, et sedet ad dexteram Patris; et Ecclesia quae est subjecta fuerint, et capiti et corpori, erunt sine dubio subjecta. Nam secundum id quod sine tempore Deus natus est, nihil unquam
Abbreviated transcription (Latin):
eẽus ccoł Scumꝰ dictũ eẽ. patrem filio eẽ. maiorem. qr in forma ser¬
ui erat filius. et adhuc informa humana ẽ. filiꝰ qͣm leuauit
in cȩlũ. Propt̾ea de illo dictum ẽ. qđ et nunc interpellat.
ꝓnobis et sempit̾na erit in regno hȩc eadem forma ĩmor¬
mortalis ꝓpt̃ qđ dictum ẽ. tunc et ipse filiꝰ subiectꝰ erit ei.
qͥ illi subiecit om̃a. Nã de spũ scõ qui nullã suscepit creat᷑
am ad unitatẽ ꝑsone suȩ qͣm uis sessubiectã creaturam
uisibilit̾ et ipse siue ꝑ colũbae speciẽ siue ꝑlinguas igneas
numqͣm dictꝰ ẽ. minor patre. Adhoram quippe apparuer̃
illa. quȩ sp̃m scm̃ singnificando monstrarent uisibilit̾ inui¬
sibilem. Columba ꝓpt̾ amorem scm̃. ignis aut̃ ꝓpt̾ caritatis
lum̃ atq feruorẽ. et ꝑ acto significationis offitio: corpora¬
les ille species transierunt. atq eẽ. ult̾iꝰ destiterunt. sicut
colũna nubis nebulosa ꝑdiem luminosa ꝑ noctẽ. Deniq

Expanded text:
enim, inquam, dictum esse Patrem Filio majorem, quia in forma servi erat Filius; et adhuc in forma est humana Filius, quam levavit in coelum: propterea de illo dictum est quod et nunc « interpellat pro nobis » . Et sempiterna erit in regno haec eadem forma immortalis: propter quod dictum est « Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia » . Nam deatem personae suae, quamvis se per subjectam creaturam visibiliter et ipse sive per columbae speciem, sive per linguas igneas nunquam dictus est minor Patre. Ad horam quippe apparuerunt illa quae Spiritum sanctum significando monstrarent visibiliter invisibilem, columba propter amorem sanctum, ignis autem propter charitatis lumen atque fervorem; et peracto significationis officio, corporales illae species transierunt, atque esse ulterius destiterunt; sicut columna nubis, nebulosa per diem, luminosa per noctem . Denique
Abbreviated transcription (Latin):
militudine accedit. Non enim locorum int̾uallis s similitudine
aeceditur. ad dm̃. ⁊ dissimilitudine receditur. ab eo. Sunt enim
qui ita distingunt. ut imaginem uelint ẽẽ. filium. hominem u̾
adimaginem. s imago. Quȩ tam̃ imago. cum alibi dr̃. adimagi¬
nem. non quasi ad filium dr̃. quȩ imago equalis ẽ. patri. Alioqͥn.
non diceret. adimaginem nr̃am. Quomodo enim mam. cum
filius soluis patris unago sit : S ꝓpt̾ imparẽ ut diximus simili¬
tudinem dictus ẽ. homo adimaginem dĩ. Et idõ nr̃am. ut imago
trinitatis cĩt. homo. Non trinitati equał sic̃ filius patris: s accedẽs
ut dictum ẽ. quadam similitudine. Et sic̃ indistantib significat᷑
quȩdam uicinitas. Non locis s cuiusdam imitationis. Ad hoc enĩ
i dr̃. Reformamiini in nouitate. mentis ur̃e. Quib item dic̃. Esto¬
te itaq mmutatores dĩ: sic̃ filui hem̃i. Nouo enim homini dr̃. qͥ¬

Expanded text:
militudine accedit. Non enim locorum intervallis, sed similitudine militudine accedit. Non enim locorum intervallis, sed similitudine acceditur ad Deum, et dissimilitudine receditur ab eo. Sunt enim qui ita distinguunt, ut imaginem velint esse Filium: hominem vero Ad imaginem; sed imago. Quae tamen imago, cum alibi dicitur, Ad imaginem, non quasi ad Filium dicitur, quae imago aequalis est Patri; alioquin non diceret, ad imaginem nostram. Quomodo enim nostram, cum Filius solius Patris imago sit? Sed propter imparem, ut diximus, similitudinem dictus est homo ad imaginem: et ideo nostram, ut imago Trinitatis esset homo; non Trinitati aequalis sicut Filius Patri, sed accedens, ut dictum est, quadam similitudine; sicut in distantibus significatur quaedam vicinitas, non loci, sed cujusdam imitationis. Ad hoc enim et dicitur, Reformamini in novitate mentis vestrae : quibus item dicit, Estote itaque imitatores Dei, sicut filii
Abbreviated transcription (Latin):
iunctionis: fecit ds̃ inquit hominem adimaginem di. de ne qͥsq̃
putaret solum sp̃m homunis fictum. quamuis scđm solum sp̃m
fierit adimaginem dĩ: fecit illum inquit. masculum ⁊ feminam fe¬
cit illos. ut iam etiam corpus factum intelligatur. Rursus ne qͥsq
arbitaretur ita factum. ut in homine singulari utq sexus rep¬
meretur. sic̃ int̾̃dum nascuntur quos androginos uocant. often¬
dit se singularem numerum continuo subitit dicens fecit cos¬
ibenedixit eos. Faciamus hominem adimaginem ⁊ similitu¬
dinem nrãm. Et faciamus ⁊ nr̃am pluralit̃ dictum ẽ. ⁊ nisi exrelatiꝰ
accipi non oporcit. Non enim ut facerent dii. aut ad imaginiem
trinitas. S qr non omnimꝰ equalis fiebat illa imago dĩ tanquam
ñ ab illo nata s abeo ereata huuis rei significandȩ causa ita imago
ẽ. ut adimaginem sit. id ẽ. non equatur parilitate. s quadam si¬

Expanded text:
iunctionis, fecit deus, inquit, hominem ad imaginem dei. ac ne quisquam iunctionis, fecit deus, inquit, hominem ad imaginem dei. ac ne quisquam putaret solum spiritum hominis factum, quamuis secundum solum spiritum fieret ad imaginem dei, fecit illum, inquit, masculum et feminam fecit illos, ut iam etiam corpus factum intellegatur. rursus ne quisquam arbitraretur ita factum, ut in homine singulari uterque sexus exprimeretur, sicut interdum nascuntur, quos androgynos uocant, ostendit se singularem numerum propter coniunctionis unitGenesi: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et faciamus, et nostram, pluraliter dictum est, et nisi ex relativis accipi non oportet. Non enim ut facerent dii, aut ad imaginem Trinitas. Sed quia non omnino aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab eo creata, hujus rei significandae causa, ita imago est ut ad imaginem sit: id est, non aequatur parilitate, sed quadam si
Abbreviated transcription (Latin):
distributione non recte dr̃ imago dĩ. nisi illud qđ inheret
contemplandȩ in cominutabili ueritati. Incuius rei figura
paulus apłs. uirum tantum dic̃ imaginẽ ⁊głam di. oulier
aut̃ inquit. gła uiri ẽ. Ita quamuis hoc induob hominibus.
diuersi sexus exterius scdm corpus figuratum sit qd etiam
inuna hominis int̾ius mente intelligitur: tam̃ ⁊ femina qr
corpore femina ẽ. renouatur etiam ipsa in spũ mentis sue in
agnitionẽ dĩ. scđm imaginem eius qui creauit. ubi ñ est
masculus ⁊ femina. Sic̃ aũt ab hac gr̃a renouationis ⁊ refor¬
matione imaginiis di non separantur femine quamuis i sexu
corporis earum aliud figuiatum sit. sedm qđ solus uir dr imago
mina homo erat. habelat utiq mentem suam eandemq rationalẽ.
scđm quam ipsa quoq facta ẽ. ad imaginem di. S ꝓpt̾ unitatem con¬

Expanded text:
distributione non recte dicitur imago dei, nisi illud, quod inhaeret distributione non recte dicitur imago dei, nisi illud, quod inhaeret contemplandae incommutabili ueritati. in cuius rei figura Paulus apostolus uirum tantum dicit imaginem et gloriam dei; mulier autem, inquit, gloria uiri est itaque quamuis hoc in duobus hominibus diuersi sexus exterius secundum corpus figuratum sit, quod etiam in una hominis interius mente intellegitur, tamen et femina, quia corpore femina est, renouatur etiam ipsa in spiritu mentis suae in agnitionem dei secundum imaginem eius, qui creauit, ubi non est masculus et femina. sicut enim ab hac gratia renouationis et reformatione imaginis dei non separantur feminae, quamuis in sexu, corporis earum aliud figuratum sit, secundum quod uir solus dicmina homo erat, habebat utique mentem suam eandemque rationalem, secundum quam ipsa quoque facta est ad imaginem dei. sed propter unitatem con
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidet. quasi uirili portione inueceritur int̾ inimicos suos. uit¬
tutis inuidos demonescum suo principe diabolo. det̾norũq
illa uisio. ab ipso etiam capite cum conuige uetitum mandu¬
cante. subtrahitur. ut lumen ocłori eiꝰ non sit cum illo. de sic
ab illa illustratione ueritatis ambo nudati. atq aꝑtis oclis con¬
scientie aduidendum quam inhonesti atq indecori remanse¬
rint. tanquam folia dulcium fructuum sine ipsis fructib :
ita sine fructib boni oꝑis. bona uerba conterunt. Ut male
uiuentes. quasi bene loquendo cõtegant turpitudinẽ suam.
icet subtilissime disseratur ipsam mentem homuns inqua fa¬
ctus ẽ. adimaginem dĩ quandam scilicet rationalem uitam
distribui inet̃ne contemplationis ueritatem. ⁊ inrerum tẽpr̃ali¬
um amministrationem atq ita fieri quasi masculum ⁊ femi¬
nam. illa parte consulente. hac obtemꝑante. in hac tamen

Expanded text:
praesidet quasi uirili portione, inueteratur inter inimicos suos, uirpraesidet quasi uirili portione, inueteratur inter inimicos suos, uirtutis inuidos daemones cum suo principe diabolo, aeternorumque illa uisio ab ipso capite cum coniuge uetitum manducante subtrahitur, ut lumen oculorum eius non sit cum illo; ac sic ab illa inlustratione ueritatis ambo nudati atque apertis oculis conscientiae ad uidendum, quam inhonesti atque indecori remanserint, tamquam folia dulcium fructuum, sed sine ipsis fructibus, ita sine fructu boni operis uana uerba contexunt, ut male uiuentes quasi bene loquendo contegant turpitudinem suam.im subtilissime disseratur ipsam mentem hominis, in qua factus est ad imaginem dei, quandam scilicet rationalem uitam, distribui in aeternae contemplationis ueritatem et in rerum temporalium administrationem, atque ita fieri quasi masculum et feminam illa parte consulente, hac obtemperante: in hac tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cum: s qr sexu corporis distat a uiro: recte potuit in eius corpo
rali uelamento figurari pars illa rationis quȩ ad temporilia gu¬
bernanda deflectitur. ut non maneat imago dĩ. nisi exqua parte
mens hominis ȩc̃nis rationib conspiciendis. uł consulendis ad¬
herescit. Quam non solum masculos. s etiam feminas habere
cognoscitur. In eorum uͦ corporib ipsius unius mentis diftribu¬
tio figuratur. ascendentib itaq introrsus quibusdam gradib con¬
sidationis ꝑ animȩ partes. unde incipit aliquid occurrere qđ
non sit nob̾ commune cum bestuis. inde incipit ratio ubi iam¬
homo int̾ior possit agnosei. Qui etiam ipse suꝑ ipsam rationẽ.
cui temporalium rerum administratio delegata ẽ. iimodato
ꝓgressu nimis in ext̃iora ꝓlabitur. consentiente sibi capite suo.
idẽ. ñ cam cohibente atq refrenante illa quȩ inspelunca consilu

Expanded text:
eum? sed quia sexu coreum? sed quia sexu corrali velamento figurari pars illa rationis, quae ad temporalia gubernanda deflectitur; ut non maneat imago Dei, nisi ex qua parte mens hominis aeternis rationibus conspiciendis vel consulendis adhaerescit, quam non solum masculos, sed etiam feminas habere cognoscitur; in eorum vero corporibus ipsius unius mentis distributio figuratur. Ascendentibus itaque introrsus quibusdam gradibus considerationis per animae partes, unde incipit aliquid occurrere, quod non sit nobis commune cum besthomo interior possit agnosci. qui etiam si per illam rationem, cui temporalium rerum administratio delegata est, iam moderato progressu nimis in exteriora prolabitur consentiente sibi capite suo, id est non eam cohibente atque refrenante illa quae in specula consilii
Abbreviated transcription (Latin):
Sełm hanc aũt renouationẽ efficimur etiam filii dĩ ꝑbaptismũ
xp̃i: unduentes nouum hominem. xp̃m utiq indiumus ꝑfidẽ.
Quis ẽ. xͦ qui ab hoc consortio feminas alienet. cum sint nob̾cum
gre coheredes: Et alio loco idẽ apłs dic̃. Om̃s enim filii dĩ estis.¬
xp̃m induistis. Non ẽ. iudeus neq grecus. ñ ẽ. seruus. neq liber.
non ẽ. masculus neq femina. Om̃s enim uos unum estis inxp̃o ihu.
Num quid iam gͥ fideles feminȩ sexum corporis amserunt: s
qr ibi renouantur. adimaginẽ dĩ. ubi sexus nullus ẽ. ibi factus ẽ.
homo adimaginem dĩ ubi sexus nullus ẽ. hoc ẽ. in sp̃ũ mentis suȩ.
Curgͦ uir ꝓptẽa non debet caput uelare qr imago ẽ. ⁊ gła dĩ. muli¬
er aũt debet qr gła uiri ẽ: quasi mulier non renouetur sp̃u m̃tis
suȩ qui renouatur inagnitione dĩ scdm imaginẽ eius qui creauit

Expanded text:
secundum hanc autem renouationem efficimur etiam filii dei per baptismum secundum hanc autem renouationem efficimur etiam filii dei per baptismum Christi et induentes nouum hominem Christum utique induimus per fidem. quis est ergo, qui ab hoc consortio feminas alienet, cum sint nobiscum gratiae coheredes et alio loco idem apostolus dicat: omnes enim filii dei estisuus neque liber, non est masculus neque femina: omnes enim uos unum estis in Christo Iesu ? numquidnam igitur fideles feminae sexum corporis amiserunt? sed quia ibi renouantur ad imaginem dei, ubi sexus nullus est, ibi factus est homo ad imaginem dei, ubi sexus nullus est, hoc est in spiritu mentis suae. cur ergo uir propterea non debet caput uelare, quia imago est et gloria dei, mulier autem debet, quia gloria uiri est, quasi mulier non renouetur spiritu mentis suae, qui renouatur in agnitionem dei secundum imaginem eius qui creauit
Abbreviated transcription (Latin):
cissima ratio. s ctiam ipsius apłi dedarat auctoritas. ñ seđm for¬
mam corporis homo factus ẽ. adimaginem di. s scđ̾m rationa¬
lem mentẽ. Cogitatio quippe turpit̃ uana ẽ. quȩ opinatur. dmñ
membrorum corporalium limantis cutumseribi atqꝑ defim
Porro autem non ne. idem beitus paulus apłs dic̃. renouamiri sp̃ũ
mentis ur̃e. ⁊ induite nouum hominem qui scđm dm̃ creatus ẽ:
i alibi aptuis. Exuentes uos inquit ueterem hominem cum actib¬
eus. ⁊ induite nouum qui renouatur magnitionẽ di. scdm imagi¬
nem eius qui ereauit eum. Si gͦ sp̃u mentis nr̃ȩ renouamur. ⁊ ipse
ẽ. nouus homo qui renouatur inagnitione dĩ sedm imaginẽ eiꝰ
qui creauit eum: nulli dubium ẽ. non scđm corpus neq scd̾m
quamlibet animi partẽ. s scdm rationalem mentẽ ubi potest eẽ.
aguitio dĩ. hominem factum adimaginem eius qui creauit eũ.

Expanded text:
cissima ratio sed etiam ipsius apostoli declarat auctoritas, non secundum forcissima ratio sed etiam ipsius apostoli declarat auctoritas, non secundum formam corporis homo factus est ad imaginem dei, sed secundum rationalem mentem. cogitatio quippe turpiter uana est, quae opinatur deum membrorum corporalium liniamentis circumscribi atque definiri. porro autem nonne idem beatus apostolus dicit: renouamini spiritu mentis uestrae et induite nouumu hominem, eum qui securem hominem cum actibus suis induite nonum, qui renouatur in agnitio ne dei secundum imaginem eius qui creauit eum? si ergo spiritu mentis nostrae renouamur et ipse est nonus homo, qui renouatur in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit eum, nulli dubium est non secundum corpus neque secundum quamlibet animi partem, sed secundum rationalem mentem, ubi potest esse agnitio dei, hominem factum ad imaginem eius qui creauit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ. unago dĩ. Et qm̃ quantum cumq se extendit in id qđ et̃nũ ẽ.
tantomagis inde formatur adimaginẽ dĩ. Et ꝓpt̾ca ñ ẽ. cohiben¬
da ut se inde contineat ac temꝑet: ido uir non debet uelare
caput. Quia uͦ illi rationali ac tioni quȩ inreb corporalib tem¬
poralibq uersatur. ꝑidosa ẽ. nimia in inferiora ꝑgressio. debet
habe potestatem suꝑ caput. qđ indicat uelamentum. qđ signisi¬
catur eẽ. cohibenda. Gra ẽ. enim scĩs mangłis. sacrata ⁊pia signi¬
ficatio. Namꝰ ds̃ non adtẽpus uidet. nec aliqu̾it nouit in eius
uisione. atq scientia. cum aliquid temporalit̃ ac transitorie ge¬
ritur. sic̃ uide afficiuntur sensus uł carnales animalium ⁊homi
uelando mulieris capite loquitur: qđ nisi aliqđ secretum sacra¬
menti referatur. in ane remanebit. Sicut eim non solum uera¬

Expanded text:
non est imago Dei. Et quoniam quantumcumque se extenderit in id quod aeternum est, non est imago Dei. Et quoniam quantumcumque se extenderit in id quod aeternum est, tanto magis inde formatur ad imaginem Dei, et propterea non est cohibenda, ut se inde contineat ac temperet; ideo vir non debet velare caput. Quia vero illi rationali actioni quae in rebus corporalibus temporalibusque versatur, periculosa est nimia in inferiora progressio; debet habere potestatem super caput, quod indicat velamentum quo significatur esse cohibenda. Grata est enim sanctis Angelis sacrata et pia significatio. Nam Deus non ad tempus videt, nec aliquid novi fit in ejus visione atque scientia, cum aliquid temporaliter ac transitorie geritur, sicut inde afficiuntur sensus vel carnales animalium et homiuelando muliebri capite loquebatur. quod nisi ad aliquod secretum sacramenti referatur, inane remanebit. Sicut enim non solum uera
Abbreviated transcription (Latin):
s uirum eẽ. imaginem di huic qđ scriptum ẽ. ingenesi fecit ds̃
hominem. adimaginem di fecit eum. mascłm ⁊ feminam fecit eos
⁊ benedirit eos. Adimaginem quippe di naturam ipsam huma¬
nam factam dicit quȩ seru utroq cõpletur. nec ab intelligenda
imaginem dĩ separat feminam. Dico enim qđ fecit ds̃ hominem
acdimaginem dĩ. fecit eum inquit mascłm ⁊ feminam. uł certe
alia destinctione. mascłm ⁊ feminam fecit eos. Quomodo g ꝑ
hibetur. mulierẽ aut̃ ñ. udõ hoc ipsa facere iubetur. nisi eredo¬
illud ẽẽ. innatura humanȩ mentis muliere cum uiro suo eẽ.
imaginem dĩ. ut una imago sit tota illa substantia. Cum autẽ
na atq integra quam inunum coniuncta muliere. Quia ⁊¬
si tota contempletur ueritate. imago di ẽ. et cum ex ea diftribu¬
itur aliquid. ⁊ quadam intentione diriuatur adactionẽ rerũ¬
temporalium. nichilominus exqua parte conspectim consulit
ueritatem. imago dĩ ẽ. Exqua uͦ intenditur in agenda inferiora:

Expanded text:
sed virum esse imaginem Dei, huic quod scriptum est in Genesi, Fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum; masculum et feminam fecit eos, et benedixit eos. Ad imaginem Dei quippe naturam ipsam humanam factam dicit, quae sexu utroque completur, nec ab intelligenda imagine Dei separat feminam. Dicto enim quod fecit Deus hominem ad imaginem Dei, Fecit eum, inquit, masculum et feminam: vel certe alia distinctione, masculum et feminam fecit eos. Quomodo ergohibetur, mulierem autem non, et ideo ipsa hoc facere jubetur? nisiillud esse in natura humanae mentis mulierem cum viro suo, imaginem Dei esse, ad., ut una imago sit tota illa substantia. Cum autem a atque integra ut al., quam in unum conjuncta muliere. 7. si tota contempletur veritatem, imago Dei est; et cum ex ea distribuitur aliquid et quadam intentione deritemporalium, nihilominus ex qua parte conspectam consulit veritatem, imago Dei est; ex qua vero intenditur in agenda inferiora,
Abbreviated transcription (Latin):
tute genitam oe uirtutẽ de uirtute procedentẽ ñ iis candem habe
naturam. hoc falsum dicis. hoc contͣ fidẽ rectam & catholicam
dicis. Nam or si sunt qui dicunt᷑ dii siue incęlo siue interra. siqͥ¬
dem sunt dii multi. et dm̃ multi. nob tamen unus ẽ. ds pat̾ ex.
qͥ onĩa et nosꝑillum et unus dͥñs iħe xp̃s ꝑquem omnia & nos
ꝑipsiuns.t. N ddendo sicuti sunt cos intelligi uoluit qͥ digne etiã
seruitꝰ. s ea quȩ adreligionem ꝑtinere intelligitur. ñ debeat᷑ nͥ uni
dõ uͦ qui nob̾ẽ ds̃. Illi autem qui dicunt᷑ dii. etiam si qͥsunt ubi me¬
rito dicunt᷑ prohibiti sunt maledici non iussi sunt. sacrificiis uł
ullis latriȩ obsequiis honorari. Om̃ dĩ magnus ẽ. dñs et rex¬
magnus suꝑ om̃is dõs. Sunt gͦ dũ suꝑ quos sit magnus ds̃ nr cui
iubilamus. cui exultamus. cui laudes cantici dicimus. Sunt s ñ

Expanded text:
tute genitam, et virtutem de virtute procedentem non vis eamdem habere tute genitam, et virtutem de virtute procedentem non vis eamdem habere naturam, hoc falsum dicis, hoc contra fidem rectam et catholicam s nam et si sunt qui dicantur dii sive in caelo sive in terra siquidem sunt dii multi et domini multi nobis tamen unus Deus Pater ex quo omnia et nos in illum et unus Dominus Iesus Chrisndo enim "sicuti sunt" eos intellegi uoluit, qui digne etiam seruitus, sed ea, quae ad religionem pertinere intellegitur, non debeatur nisi uni deo uero, qui nobis est deus. illi autem qui dicuntur dii, etiam si qui sunt qui merito dicuntur, prohibiti sunt maledici, non iussi sunt sacrificiis uel ullis latriae obsequiis honorari. Non eris cum pluribus in magnus super omnes deos.» Sunt ergo dii super quos sit magnus Deus noster, cui jubilamus, cui exsultamus, cui laudes cantici dicimus; sunt, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Et quia de patre hoc uis intelligi. ille inquis qđ ẽ. uirtus est
ingenita simplex. Et tam̃ in hac simplici uirtute numquid boni¬
tas & sapientia. et clementia & potentia partes sunt umꝰ uirtutis
qͣm simplicem eẽ. dixistic sidixeris partes funt. simplex gͦ uirtus
expartib constat. & simplex ista uirtus te difinente unus ẽ. ds̃.
Ergo dm̃ expartib compositum ẽẽdicis: non dico inquis. Non s̃
gͦ partes. et tam̃ quattuor sunt. et una uirtꝰ ẽ. eadem simplex ẽ.
Si gͦ muna patͥs ꝑsona oe plura inuenis. &e partes non inuenis.
quantomagis pater et filius et sp̃s sẽs et propt̃ indiuiduam dĩtatẽ
unus ẽ. dĩ. & propter unus cuiꝰq propͥetatẽ tres ꝑsone sunt. & prop¬
ter singłorum ꝑfectionem. partes unius dĩ ñ sunt : uirtus ẽ. pat̾.
uirtus ẽ. filius. uirtus sp̃s sc̃s. Hoc uerum dicis. S qđ uirtutẽ de uir¬

Expanded text:
tum. Et quia de Patre hoc vis intelligi, Ille, inquis, quod est, virtus est tum. Et quia de Patre hoc vis intelligi, Ille, inquis, quod est, virtus est ingenita, simplex. Et tamen in hac simplici virtute tas et sapientia et clementia et potentia partes sunt unius virtutis, quam simplicem esse dixisti? Si dixeris, Partes sunt; simplex ergo virtus ex partibus constat, et simplex ista virtus te definiente unus est Deus. Unum ergo Deum ex partibus compositum esse dicis? Non dico, inquis. Non sunt ergo partes: et tamen quatuor sunt, et una virtus est, eademque simplex est. Si ergo in una Patris persona, et plura invenis, et partes non invenis; quanto magis Pater et Filius et Spiritus sanctus, et propter individuam deitatem unus Deus est, et propter uniuscujusque proprietaten sunt? Virtus est Pater, virtus Filius, virtus Spiritus sanctus. Hoc verum dicis: sed quod virtutem de vir
Abbreviated transcription (Latin):
eẽnt. et consensione ñ eẽnt. ñ summe unum eẽnt. Si uͦ natura
dispares eẽnt. unum ñ eẽnt. Nũ gͦ tres quia imum st̃ ꝓpt̃ in ef¬
fabilem coniunctionũ dĩtatis qͣ in esfabilit̾ copulantur unus dt̃
ds̃ anteqͣm susciꝑet formam serui. ñ erat cotus. et creuit cum
homo diumitati eius accessit. Quod si muna ꝑsona absurdissi¬
me dr̃. quia pars rei ullius cẽ. ñ pot̃ dĩ. quantomagis pars tri¬
nitatis eẽ. non potest. quicumq uius intrib: demde ubi ait
apłs. qͥ ad heret domino unus sp̃s ẽ. numquid huius uinus pars
ẽ dñse si enim hoc dicimus quid aliud dicere deprehendimur: uͥ
qͦd augeatur adherente homine. et recedente minuat᷑: intrun
ior pars duo qͣm unus ẽ.ibi. nec maiꝰ aliquid sunt om̃s qͣm sin¬
guli: quia sp̃ualis non corporalis ẽ. magnitudo. Qui potest ca¬
ꝑe capiat. qui autem non potest credat. et oret ut quod credit

Expanded text:
essent et consensione non: non summe unum essent. Si vero natura essent et consensione non: non summe unum essent. Si vero natura dispares essent unum non essent. Hi ergo tres quia unum sunt, propter ineffabilem conjunctionem Deitatis qua ineffabiliter copulantur, unus Deus Deus antequam susciperet formam servi, non erat totus, et crevit cum homo divinitati ejus accessit. Quod si in una persona absurdissime dicitur, quia pars rei ullius esse non potest Deus; quanto magis pars Trinitatis esse non potest, quicumque unus in tribus? Deinde ubi ait Apostolus, Qui adhaeret Domino, unus spiritus est; ; numquid hujus unius pars est Dominus? Si enim hoc dicimus, quid aliud dicere deprehendimur, nisi quod augeatur adhaerente homine, et recedente minuatur? In Tri est unus, nec major pars duo quam unus est ibi; nec majus aliquid sunt omnes quam singuli: quia spiritualis, non corporalis est magnitudo. Qui potest capere, capiat : qui autem non potest, credat, et oret ut quod credit
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ pat̾ et filiꝰ oe sp̃s sc̃s. hoc c̃. ipsa trinitas unus ẽ. ds̃ de quo dic¬
tum ẽ. quia nullus ds̃ nͥ unus. Et qui dixit. Audi ifrł dñs deus
tuus ds̃ unus ẽ. Cui uni oe soli dõ seruire nos sine ullo scrupu¬
lo agnoscimus qͣndo audimus &e legimꝰ dñm dm̃ tuum adorab̾
dictum ẽ. dño dõ tuo soli seruies sic acciꝑemus tamqͣm de solo
ctum sit dominũ dm̃ tuum ad orab & illi soli seriues. rursum
qͣm̾ obtemꝑatis huic precepto. qui tamqͣm dño dõ seruitis &x ip̃or
neq eñi illi soli seruit. qui seruit &e huic. Sed̾m fidẽ autẽ rectam
fecto cum ei soli ea quȩ dõ debetur seruitute seruimus. dño dõ
soli serure nos confidimus. Ergo inquis dĩ pat̃ par est dĩc ab.¬
sit. Tres enim ꝑsone funt. pat̾ &e filiꝰ oe sp̃s sẽs. et hĩ tres qͥa umiꝰ¬
substantiȩ sunt. unum sunt. &e summe unum sunt. ubi nulla
nat᷑arum nuilla ẽ. diuersitas uoluntatũ. Si autẽ nat᷑a unum

Expanded text:
 et Spiritus sanctus, hoc est ipsa Trinitas. Unus est Deus, de quo dictum est, quia Nullus Deus, nisi unus : et qui dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est. Cui uni et soli Deo servire nos sine ullo scrupulo agnoscimus, quando audimus et legimus: Dominum Deum tuum adorabis, dictum est, Domino Deo tuo soli servies, sic acceperimus, tanquam de solo ctum sit, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies; rursus quomodo obtemperatis huic praecepto, qui tanquam Domino Deo servitis et Christo? Neque enim illi soli servit, qui servit et huic. Secundum fidem autem rectam,cimus, profecto cum ei soli ea quae Deo debetur servitute servimus, Domino Deo soli nos servire confidimus. 2. Ergo, inquis, Deus Pater pars est Dei. Absit. Tres enim personae sunt Pater et Filius esubstantiae sunt, unum sunt et summe unum, ubi nulla naturarum; nulla est diversitas voluntatum. Si autem natura unum
Abbreviated transcription (Latin):
naturę. S uidett quid dicat apłs. cum ex ipsa membro¬
rum corporis nr̃i unitate atq compage: caritatẽ ꝑsua¬
det ȩcclȩ. Multomagis inquit quȩ uidentur membra
corporis infirmiora eẽ. necessaria sunt. Et quȩ uidentur
uiliora eẽ. corporis. his habundantiorẽ honorẽ circum

Expanded text:
nt. Sed videte quid dicat Apostolus, cum ex ipsa membrorum corporis nostri unitate atque compage charitatem persuadet Ecclesiae. Multo magis, inquit, quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessaria sunt; et quae videntur viliora esse corpor
Abbreviated transcription (Latin):
telligamꝰ p̃destinationẽ cdaritatis humanȩ quȩ millo est
naturȩ ex mortali immortał apd patrẽ futurȩ. Et hoc
iam p̃destinando factũ fuisse anteqͣm mundus eẽt: qđ
in mundo etiã suo temp̃r fieret. Si enĩ de nob dix̃ apłs. fic̃
putat᷑ auero. si pat̃ caput nr̃m glorificauit. qͣndo nos inip¬
so ut m̃bra eiꝰ eẽmꝰ. elegit: Sic enĩ nos electi qͦmodo ipse
clarificatꝰ: Quia priqͣm mundus eẽt. nec nos eramꝰ. nec ip¬
se mediator dĩ et hominũ homo xp̃c iħe. s ille qui ꝑ ipsũ

Expanded text:
telligamus ptelligamus pmortali immortalis apud Patrem futurae; et hoc jam praedestinando factum fuisse antequam mundus esset, quod in mundo etiam, si toto tempore fieret. Si enim de nobis dixit Apostoluputatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos electi, quomodo ipse clarificatus, quia priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse Mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm mundus eẽt. apđ te. Ordo uerboꝵ ẽ. qͣm habui apđ te
priꝰqͣm mundus eẽt. Ad hoc ualet qđ ait. et nunc clarifica
me: hoc ẽ. sicut tunc. ita et nunc. Sic̃ tunc p̃destinatione:
ita et nũc ꝑfectione. fac inmundo: qđ apđ te iam fuerat añ
quidam sic intelligendũ putauerunt. tanqͣm nat᷑a humana
quȩ suscepta ẽ. auerbo conuerteret᷑ in uerbum. et homo mu¬
taret᷑ indm̃: immo sidiligentiꝰ qđ oppinati sunt cogitemꝰ.
hõ ꝑiret in dõ. Ñ enĩ qͥsqͣm ex ista mutatione hominis uł
duplicari dĩ uerbum dicturꝰ ẽ. uł augeri: ut aut duo sint
qđ unũ fuit. aut ampliꝰ sit qđ minꝰ fuit. Porro si nat᷑a hu¬
mana in uerbũ mutata atq cõuersa: uerbũ dĩ qͣntũ erat
et qđ erat hoc erit: ubi ẽ. homo si ñ ꝑiit: S adhanc opi¬
monẽ qͣm ueritati prorsus ñ uideo cõuenire nichil nos ur¬
get si filio dicẽte et nunc clarifica me tu pat̾ apd temet¬
ipsum claritate qͣm habui priꝰqͣm mundus eẽt. apđ te: in¬

Expanded text:
et apud te. Ordo verborum est quam habui apud te priusquam mundus esset. Ad hoc valet quod ait: Et nunc clarifica me. Hoc est, sicut tunc, ita et nunc. Sicut tunc praedestinatione ita et nunc perfectione fac in mundo, quod apud te jam fuerat ante quidam sic intelligendum putaverunt tanquam natura humana, quae suscepta est a Verbo, converteretur in Verbum, et homo mutaretur in Deum, imo si diligentius quod opinati sunt cogitemus, homo periret in Deo. Non enim quisquam ex ista mutatione hominis vel duplicari Dei Verbum dicturus est, vel augeri, ut aut duo sint quod unum fuit, aut amplius sit quod minus fuit. Porro si natura humana in Verbum mutata atque conversa Verbum Dei quantum erat, et quod erat? Hoc erit: ubi est homo, si non periit? Sed ad hanc opinionem, quam veritati prorsus non video convenire, nihil nos urget, si Filio dicente: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum claritate quam habui priusquam mundus esset apud te, in
Abbreviated transcription (Latin):
reus cum sensu corporalit̃ tangendi ꝓcedens ex corpore sub¬
stantia sp̃s scĩ fuit: s demonstratio ꝑ congruam significatio¬
enim dementissimus dixerit alium fuisse spm̃ quẽ sufflais
dedit. ⁊ alium quem post ascensionem suam misit: Unꝰ e
dmonendi sunt legentes. quandoquidẽ donum dĩ iam
caro: ita donum sp̃s scĩ. nicħ aliud ẽ. quam sp̃s sc̃s. Intan
tum gͦ donum dĩ ẽ : in quantum datur eis quib dat᷑.
Apud sẽ aut̃ dĩ ẽ: ⁊ si nemini detͣ qr ds̃ erat patri ⁊ filio qͦ¬
ȩt̃nus. antequam cuiq iam daretur: nec qr illi dant ipse
datur. Ideo minor ẽ. illis. Ita enim datur. sic̃ dĩ donum:
ut etiam se ipsum det sic̃ ds̃. Non enim dici pot̾ ñ ẽẽ. sue
potestatis. de quo dictũ ẽ. sp̃s ubi uult spirat. ⁊ apud¬
apłm. qđ supra iam commemoraui. Om̃a aut̃ hȩc oꝑatur
unus atq idem sp̃s. diuidens ꝓpria unicuiq ꝓut uult.
Non ẽ. illic conditio dati. ⁊ dominatio dantium: s concor¬

Expanded text:
reus, cum sensu corporaliter tangendi procedens ex corpore, substantia Spiritus sancti fuit, sed demonstratio per congruam significatioenim dementissimus dixerit, alium fuisse Spiritum sanctum quem sufflans dedit, et alium quem post ascensionem suam misit? Unus dmonendi sunt legentes quoniam donum Dei jam caro, ita donum Spiritus sancti nihil aliud est quam Spiritus santum ergo donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam alicui daretur, nec quia illi dant, et ipse datur. Ideo minor est illis. Ita enim datur sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus. Non enim dici potest non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi vult spirat . Auam supra commemoraui: omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus, diuidens propria unicuique prout uult. non est illis condicio dati et dominatio dantium, sed concor
Abbreviated transcription (Latin):
tur. cum dona eius attenduntur in homine. aut ꝑministeri¬
um hominis accipiuntur. Cum aũt sic homo placet. non iã
homo s ds̃ placet.Utrumq gͦ recte dici potest. Et ego pla¬
ceo. ⁊ non ego placeo. Si enuim assit bomis intellector. piꝰq
pulsator: patebit utrumq ⁊ nulla it̃ se repugnantia repel¬
cerpli iste oido ẽ. alii p̃celunt. alii sequuntur. Et qui p̃cedunt
exemplo se p̃bent sequentib i qui sequuntur imitantur p̾cedentes.
S ⁊ illi qui se exemplo. prebent sequentib numquid neminẽ sequit᷑:
si neminem sequuntur. errabunt. Sequuntur gͦ ⁊ illi aliquẽ ipsũ
xp̃m. Meliores quiq in ȩceła quib non remansit iam homo
quem usq infinem sequantur: ⁊cernitis ordinatos gradus ꝓpau¬
lum apłm dicentem. Imitatores mei estote. sic̃ et ego xp̃i. Uolo¬

Expanded text:
tur, cum dona ejus attenduntur in homine, aut per ministeritur, cum dona ejus attenduntur in homine, aut per ministerium hominis accipiuntur; cum autem sic homo placet, non jam homo, sed Deus placet. Utrumque ergo recte dici potest; et, Ego placeo, et, non ego placeo. Si enim adsit bonus intellector, piusque pulsator, patebit utrumque, et nulla inter se repugnantia repelesia iste ordo est: alii praecedunt, alii sequuntur: et qui praecedunt, exemplo se praebent sequentibus; et qui sequuntur, imitantur praecedentes. Sed et illi qui se exemplo praebent sequentibus, numquid neminem sequuntur? Si neminem sequuntur, errabunt. Sequuntur ergo et illi aliquem, ipsum Christum. Meliores quique in Ecclesia, quibus non remansit jam homo quem usque in finem sequantur. Et cernitis ordinatos gradus per Paulum apostolum dicentem: Imitatores mei estote, sicut et ego Chri
Abbreviated transcription (Latin):
generi hominum. qđ xp̃i congregabat ȩccła. siue iam intus
positis. siue introducendis in eam. Siadhuc inquit homi
tem placet. non iam ipse illis. s ueritas placet. Piacerẽ autem
dixit quantum inse ipso ẽ. id ẽ. quantum ad eiꝰ uoluntadem
attinet. Aesi dicerit. ẜ lacere uellem. Non enim si hoc non
agente placeat alicui quasi ꝓpt̃ se ipsum ⁊ non ꝓpt̃ dm̃ atq
euangłium qđ annunciat suꝑbiȩ ipsius potius quã eius er
rori cui puerse placet tribuendum ẽ. Si adhuc hominib¬
quererem placere. xp̃i seruus non ec̃m. Iubet enim ille ser
uis suis ut discant ab ipso mites eẽ. ⁊ humiles corde. Qd nullo
modo pot̾. qui ꝓpt̃ se ipsum idẽ. ꝓpt̃ suam quasi priuatam.
dicit. sic̃ ⁊ ego om̃ib ꝑ om̃a placeo. Addit enim. non que
ꝓd ẽ. ut saluus fiat. si homo ei ꝓpt̃ se ipsum placeat qui ñ
placet alit̃ nͥ cum ꝓpt̃ dm̃ placet. id ẽ. ut ds̃ placeat ⁊glifice¬

Expanded text:
generi hominum, quod Christi congregabat Ecclesia, sive jam intus generi hominum, quod Christi congregabat Ecclesia, sive jam intus positis, sive introducendis in eam. Oportet enim tem placet, non jam ipse illis, sed veritas placet. Placerem autem dixit quantum in seipso est, quantum ad ejus voluntatem attinet; ac si diceret, placere vellem. Non enim si hoc eo non agente placeat alicui, quasi propter seipsum, et non propter Deum atque Evangelium quod annuntiat, superbiae ipsius potius, quam errori ejus cui perverse placet, tribuendum est. Iste itaquvis suis ut discant ab ipso mites esse et humiles corde . Quod nullo modo potest qui propter seipsum, id est propter suam quasi privatam dixit, Sicut et ego omnibus per omnia placeo: addidit enim, Non quaeprodest, ut salvus liat, si homo ei propter seipsum placeat: qui non placet utiliter, nisi cum propter Deum placet, id est, ut Deus placeat et glorifice