comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quadã confessione cum ait. prȩueniamus faciẽ eius incon.¬
fessione: Quid est prȩueniamus faciẽ eius in confessione:
Uenturus est: praeueniamus faciem cius in confessione.
Prius ante quã ueniat nos confitendo damnemus quod fe¬
cimus. ut ille quod coronet non quod dannet inueniat.
Numquid autẽ & hoc non ꝑtinet ad laudẽ dĩ. quando
confiteris peccata tua: Immo uero maxune ꝑtinet ad
laudẽ dĩ. Quare maximo pertinet ad laudẽ dĩ. Quia
tanto amplius laudat᷑ medicus. quanto plus desperatur
acgrotus. Confitere itaq peccata tua. quo magis despe¬
rabas de te propt̾ iniquitates tuas. Tanto enĩ maior est¬
laus ignoscentis. quanto maior exaggeratio est peccata
confitentis. Non ergo recessisse putemus nos a laude
cantici. si hanc confessionẽ hic intelligimꝰ qua confitemͣ
peccata nr̃a. Et hoc ad laudẽ cantici ꝑtinet. quia cum
peccata nr̃a cognoscimus. dĩ głam commendamus. łras¬

Expanded text:
quadam confessione cum ait: «Praeveniamus faciem ejus in conquadam confessione cum ait: «Praeveniamus faciem ejus in confessione?» Quid est, «Praeveniamus faciem ejus in confessione?» Venturus est; «Praeveniamus faciem ejus in confessione,» prius: antequam veniat, nos confitendo damnemus quod fecimus, ut ille quod coronet, non quod damnet, inveniat. Numquid autem et hoc non pertinet ad laudem Dei, quando confiteris peccata tua? Imo vero maxime pertinet ad laudem Dei. Quare maxime pertinet ad laudem Dei? Quia tanto amplius laudatur medicus, quanto plus desperabatur aegrotus. Confitere itaque peccata tua, quo magis desperabas de te propter iniquitates tuas. Tanto enim major laus est ignoscentis, quanto major exaggeratio est peccata confitentis. Non ergo putemus recessisse nos a laude cantici, si hanc confessionem hic intelligimus, qua confitemur peccata nostra: et hoc ad laudem cantici pertinet; quia cum peccata nostra cognoscimus, Dei gloriam commendamus. «Pra
Abbreviated transcription (Latin):
inueniret nisi quos damnaret. Ulenite ergo dixit. ut
recedamus iã a peccatis nr̃is. & non nobiscũ deducat ra¬
tionẽ de prȩteritis. sed tamquã tabulae nouae fiant.
incensis omnib cirõgrafis debitoꝵ nr̃orũ. Quanta ergo
illius laus: Quanta miscđia. Confiteam᷑ itaq laudan¬
tes. Nam si semꝑ confessio pęnitentis esset. ñ diceret᷑
in eugłio de ipso dño. In illa hora exultauit iħc in sp̃u¬
abscondisti haec a sapientib & prudentib. & reuelasti
ca paruulis. Numquid quia axp̃c confitebat᷑ penitens
erat: Illum nibil pęnitere poterat. quia nibil culpa¬
bilit̃ fecerat: sed confitebatur in laude patris. Ergo
quia & hic exultationis locus est. forte illã debenius in¬
telligere confessionẽ quȩ est in laude dĩ. unde est laus
cantici: ut ñ hic intelligamus confessionẽ pęnitontiũ sed
laudantiũ. Et quid est quod continuo nos ammonet de

Expanded text:
inveniret nisi quos damnaret. «Venite» ergo dixit, ut inveniret nisi quos damnaret. «Venite» ergo dixit, ut recedamus jam a peccatis nostris, et non nobiscum deducat rationem de praeteritis; sed tanquam tabulae novae fiant, incensis omnibus chirographis debitorum nostrorum. Quanta ergo illius laus, quanta misericordia, confiteamur, utique laudantes. Nam si semper confessio poenitentis esset, non diceretur in Evangelio de ipso Domino: «In illa hora exsultavit Jesus in Spabscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis» . Numquid quia Christus confitebatur, poenitens erat? Illum nihil poenitere poterat, quia nihil culpabiliter fecerat; sed confitebatur in laude Patris. Ergo quia et hic exsultationis locus est, forte illam debemus intelligere confessionem quae est in laude Dei: unde et «Laus cantici,» ut non hic intelligamus confessionem poenitentium, sed laudantium. Et quid est quod continuo nos admonet de
Abbreviated transcription (Latin):
lentis quod corde concipit᷑. Si ergo illi de gaudio ter¬
reno iubilant. nos de gaudio celesti iubilare non debe¬
mus. quod uere uerbis explicare non possumꝰ: Prȩoccu
pemus faciẽ eius in confessione. Confessio quidem du¬
obus modis accipitur inscripturis. Est confessio lau¬
dantis. est confessio gementis. Confessio laudantis ad
honorẽ eius ꝑtinet qui laudat᷑. confessio gementis ad
pęnitentiã pͥtinet euis qui confitet᷑. Confitent᷑ enĩ
homines cũ laudant dm̃. confitent᷑ cum accusant se: &
nihil dignius facit lingua. Uere puto quod ipsa sint
uota. de qͥb dicit in alio psalmo. Reddã tibi uota mca.
quae distunxerunt labia mea. Nibil ista adistinctione
sublimius. nilul tã necessariũ &e ad intelligendũ & ad faci¬
endũ. Quomͦ ergo aistingius uota quae reddis dõ. Ult
illũ laudes. te accuses. quia illius ẽ miscdia. ut peccata
nr̃a dimittat. Nam si uellet pro meritis agere. non

Expanded text:
lentis quod corde concipitur. Si ergo illi de gaudio terlentis quod corde concipitur. Si ergo illi de gaudio terreno jubilant; nos de gaudio coelesti jubilare non debemus, quod vere verbis explicare non possumupemus faciem ejus in confessione.» Confessio quidem duobus modis accipitur in Scripturis. Est confessio laudantis, est confessio gementis. Confessio laudantis, ad honorem pertinet ejus qui laudatur: confessio gementis, ad poenitentiam pertinet ejus qui confitetur. Confitentur enim homines, cum laudant Deum: confitentur, cum accusant se; et nihil dignius facit lingua. Vere puto quod ipsa sint vota, de quibus dicit in alio psalmo. «Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea» . Nihil ista distinctione ublimius, nihil tam necessarium et ad intelligendum et ad faciendum Quomodo ergo distinguis vota quae reddis Deo? Ut illum laudes, te accuses; quia illius est misericordia, ut peccata nostra dimittat. Nam si vellet pro meritis agere, non
Abbreviated transcription (Latin):
nos inuitat. Si ergo ad similitudinẽ nos inuitat: constat
quia dissimiles existendo recesseramus a dõ. & facti eramꝰ
longe ꝑ dissimilitudinẽ. & efficimur prope ꝑ similitudi¬
nem. ut iã fiat in nobis quod scriptũ est. Accedite ad eũ.
ce illuminamini. Ergo quibusdã longe positis & male iuiuen
receditis. Quo disceditis. Quo fugitis exultando in mini¬
do: Uenite. exultemꝰ dño. Quo itis ex ultare. ubi defici¬
tis. Uenite. exultemꝰ in illo a quo facti sumus. Uenite.
exultemus dño. lubilemus dõ salutari nr̃o. Quid est
iubilare. Gaudiũ uerbo ñ posse explicare. & tamen
uoce testari quod intus conceptũ est. Quod uerbo ex¬
plicari non potest. hoc est iubilare. Nam consideret
karitas ur̃a qui iũbilant in cantilẽnis quibusdã. & qͣsi
in certamine quodã lȩtitię scłaris. & udetis quasi int̾
uocem indicet᷑ animi affectus uerbo explicare non ua¬

Expanded text:
nos invitat. Si ergo ad similitudinem nos invitat, constat nos invitat. Si ergo ad similitudinem nos invitat, constat quia dissimiles existendo recesseramus a Deo, et facti eramus longe per dissimilitudinem, et efficimur prope per similitudinem, ut jam fiat in nobis quod scriptum est, «Accedite ad Deum, et illuminamini» . Ergo quibusdam longe positis et male viventreceditis? quo disceditis? quo fugitis, exsultando mundo? «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis exsultare, ubi deficitis? Venite, exsultemus in illo a quo facti sumus. «Venite, exsultemus Domino.» 3. «Jubilemus Deo, salutari nostro.» Quid est jubilare? Gaudium verbis non posse explicare, et tamen voce testari quod intus conceptum est et verbis explicari non potest: hoc est jubilare. Nam consideret Charitas Vestra qui jubilant in cantilenis quibusque, et quasi in certamine quodam laetitiae saecularis; et videtis quasi intervocem indicetur animi affectus, verbis explicare non va
Abbreviated transcription (Latin):
intus inmente. ut tamquã resculpat᷑ in nummo id est
in anima nr̃a imago dĩ nr̃i. & redeamꝰ ad thesauros eius
Nam unde fr̃s de nummo uoluit dñs nr̃ iħe xp̃c os
ł endere temptatorib sius quid querat ds̃ : Quando
cñĩ de tributo cȩsaris querentes causam calumniȩ consu¬
lere magistrũ ueritatis uoluerunt. & consulendo temp¬
tare utrũ licẽret tributũ dari cesari. quid ille ait: Qͥa
me temptatis inpochritȩ: Petit afferri sibi nummũ.
& allatus est. Cuius habet inquit imaginẽ: Respon¬
derunt. Cȩsaris. Et ille. Readdite ergo cȩsari quac
quęrit in nummo imaginẽ suã. ds non quęret in homi
diligamus. & dat ciremplũ de ipso dõ. Sicut pater ur̃ ait
qui incelis est qui solem suũ oriri facit suꝑ bonos & malo̾.
& pluit suꝑ iustos & inustos. Estote ergo ꝑfecti. sicut
pat̃ ur̃. Cũ dicit estote sicut ille ꝑfecti. ad similitudinẽ

Expanded text:
intus in mente, ut tanquam resculpatur in nummo, id est, intus in mente, ut tanquam resculpatur in nummo, id est, in anima nostra imago Dei nostri, et redeamus ad thesauros ejus. Nam unde, fratres, de nummo voluit Dominus noendere tentatoribus suis quid quaerat Deus? Quando enim de tributo Caesaris, quaerentes causam calumniae, consulere magistrum veritatis voluerunt, et consulendo tentare utrum liceret tributum dari Caesari; quid ille ait? «Quid me tentatis, hypocritae?» Petiit afferri sibi nummum, et allatus est. «Cujus habet,» inquit, «imaginem?» Responderunt: «Caesaris.» Et ille: «Reddite ergo Caesari quae sar quaerit in nummo imaginem suam, Deus non quaerit in homindiligamus; et dat exemplum de ipso Deo: «Sicut Pater vester,» ait, «qui in coelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Estote ergo sicut Pater vester perfecti» . Cum dicit, «Estote sicut ille perfecti,» ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
rumq dicimus quando inuenimus aliqua dissimilia. hoc lon¬
ge est ab illo. Quando aliquos duos homines forte cõpa¬
ramus. duos equos. duaᷤ uestes. & dixerit aliquid simile. hec
uestis talis est qualis illa. aut iste homio talis est qualis
ille. quid alius dicit qui contradicit. Absit. longe ẽ ab illo.
Quid est longe est ab ulo: Dissimilis est illi. Et uixta
stant. & tam̃ iste longe est ab ulo. Duo uero iniqui pares
uita & morib si unus sit in oriente. alter in occidente. uix¬
ta inuicẽ sunt. Et duo iusti similit̃ si alter sit inocciden¬
te. alter moriente. secum sunt. quia in dõ sunt. Contra
unus iustus alter iniquus. etiamsi una catena ligentur.
multũ a se separati sunt. Ergo dissimilitudine recedi¬
mus a dõ. similitudine redimus ad dm̃. Qua similitudine.
Ad quã facti sumus. quã in nobis peccando corruperamꝰ.
quã peccatoꝵ remissione recepimus. quae in nob renouat᷑

Expanded text:
rumque dicimus, quando invenimus aliqua dissimilia: Hoc lonrumque dicimus, quando invenimus aliqua dissimilia: Hoc longe est ab illo? Quando aliquos duos forte homines comparamus, duos equos, duas vestes, et dixerit aliquis, Similis est haec vestis, talis est qualis illa; aut, Iste homo talis est qualis ille: quid alius dicit, qui contradicit? Absit; longe est ab illo. Quid est, longe est ab illo? Dissimilis est illi. Et juxta stant, et tamen iste longe est ab illo. Duo vero iniqui pares vita et moribus, si unus sit in Oriente, alter in Occidente juxta invicem sunt. Et duo justi similiter, alter sit in Oriente, alter in Occidente, secum sunt, quia in Deo sunt. Contra, unus justus, alter iniquus, etiamsi una catena ligentur, multum a se separati sunt. Ergo si dissimilitudine recedimus a Deo, similitudine accedimus ad Deum. Qua similitudine? Ad quam facti sumus, quam in nobis peccando corruperamus, quam peccatorum remissione recepimus, quae in nobis renovatur
Abbreviated transcription (Latin):
dero in infernũ ades. Si ergo ascendendo in cȩlũ ibi dm̃¬
mñuenit. descendendo in infernũ non fugit dm̃. quo iturꝰ est :
Quo fugiturus est ab illo irato. nisi ad ipsum placatum:
Et tam̃ cũ omnino nemo posset fugere ab illo qui ubiq
est: nisi quidã longe essent a dõ. ñ diceret᷑. Popłs iste labi¬
is me honorat. cor autẽ eoꝵ longe est a me. Non ergolo¬
coqͥsq ẽ a d̃õ longe. sed disimilitudine. Qđ ẽ disimilitudine. Mla uita
malis morib i enĩ bonis morib propinquat᷑ dõ. malis
morib recedit᷑ adõ. Unus ergo idemq homo corpore stars
uno loco & amando dm̃ accedit ad dm̃. & amando iniquita¬
tem recedit adõ. Nusquã pedes mouet. & tam̃ potest
& accedere & recedere. Pedes enĩ nr̃i in hoc itinere affectꝰ
nr̃i sunt. Pro ut quisq affectũ habuerit. pro ut quisq amo¬
rem habuerit: ita accedit uel recedit a dño. Honne ple¬

Expanded text:
dero ad infernum, ades» . Si ergo ascendendo in coelum, ibi invdero ad infernum, ades» . Si ergo ascendendo in coelum, ibi invenit Deum; descendendo in infernum, non fugit Deum: quo iturus est, quo fugiturus est ab illo irato, nisi ad ipsum placatum? Et tamen, cum omnino nemo possit fugere ab illo qui ubique est, nisi quidam longe essent a Deo, non diceretur: «Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me» . Non ergo loco quisque longe est a Deo, sed dissimilitudine. Quid est, dissimilitudine? Mala vita, malis moribus. Si enim bonis moribus propinquatur Deo; malis moribus receditur a Deo. Unus ergo idemque homo corpore stans uno loco, et amando Deum accedit ad Deum, et amando iniquitatem recedit a Deo: nusquam pedes movet, et tamen potest et accedere et recedere. Pedes enim nostri in hoc itinere, affectus nostri sunt. Prout quisque affectum habuerit, prout quisque amorem habuerit, ita accedit vel recedit a Deo. Nonne ple
Abbreviated transcription (Latin):
ENTTE
ecxultemus
ad magnas
epulas exul
hoc scło e¬
ultatio ma¬
la quae dis¬
tinguenda
Cest ab exul
Sed breuit̃ distiixit quod est bene exultare. dño exul¬
tare. Ergo exultatio mala est exultare scło. exultatio
bona est exultare dño. Pic debes dño exultare. si uis secu¬
rus mundo insultare. Quid est autẽ uenite. Unde uocat
ut ueniant. Cũ quib uult cxultare dño. nisi quia longe
sunt ut ueniendo propinquent. propinquando accedant.
accedendo exultent. Unde autẽ longe sunt. Nũquid
locis longe potest homo eẽ ab eo qui ubĩq est: Uis esse
ab eo longe. Quo ibis ut longe sis. Ram quidã pecca¬
tor quidem sed tamen cũ spc salutis penitens & dolens
de peccatis & metuens irã dĩ. & uolens placare dm̃. sic in
alio psalmo loquit᷑. Quo ibo a sp̃u tuo. Et a facie tua
quo fugiã. Di ascendero in cęlũ. tu ibi es. Quid ergo
restat quia si ascenderit in cȩlũ ibi inuenit dm̃. ut longe
fugiat a dõ quo iturus est. Uide quid dicat. Si descen¬

Expanded text:
enite, exsultemus ad magnas epulas exsulhoc saeculo exsultatio mala, quae distinguenda est ab exsulsed breviter distinxit. Quid est bene exsultare? Domino exsultare. Ergo exsultatio mala est, exsultare saeculo; exsultatio bona est, exsultare Domino. Pie debes Domino exsultare, si vis securus mundo insultare. Quid est autem, «Venite?» Unde vocat ut veniant, cum quibus vult exsultare Domino; nisi quia longe sunt ut veniendo propinquent, propinquando accedant, accedendo exsultent? Unde autem longe sunt? Numquid locis longe potest homo esse ab eo qui ubique est? Vis esse ab eo longe? Quo ibis, ut longe sis? Nam quidam peccator quidem, sed tamen cum spe salutis poenitens et dolens de peccatis, et metuens iram Dei, et volens placare Deum, sic in alio psalmo loquitur: «Quo ibo ab spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es.» Quid ergo restat? Quia si ascenderit in coelum, ibi invenit Deum: ut longe fugiat a Deo, quo iturus est? Vide quid dicat: «Si descen
Abbreviated transcription (Latin):
rare tẽmere potest: Iurationẽ ad confirmationen c̾e̾¬
uoluit. Et ꝑ quẽ iurat ds̃.: Per semetipsum. Non
cnuĩ habet maiorẽ ꝑ quẽ iuret. Per semetipsum confirmat
ꝓmissa sua. ꝑ semetipsũ confirmat minas suas. Nemo
dicat incorde suo Uerũ ẽ qͦd ꝓmuittit. falsũ c̃ qͦd minat᷑. Sic̃t uerũ
ẽ qͥđ ꝓmittit. sic certũ ẽ qͦd minat᷑ Tãcertꝰ debe̾ ec de raqͥc. de flicitate.
de acternitate. de immortalitate si feceris praecepta ip¬
suis: quã certus esse debes de interitu. de ardore igius act̃¬
ni. de damnatione cũ diabolo. si contempseris prȩcepta eiꝰ
Iurauit ergo illis in ira sua ne intrent in requiem ipsuis.
& tamen oportet aliquos intrare in requiem ipsuis. Non
enim nulli dabitur requies ipsiis lilis ergo reprolatis
nos intrabimus. quia et si aliqui ex ramis fracti sunt ꝓpt̃
dissimilitudinc̃ & infidelitatẽ: nos propt̃ fidẽ & hunulita¬
tem inseremur. Nos gͦ intrem mnrequiẽ eius. Unde autẽ

Expanded text:
d confirmationem voluit esse. Et per quem jurat Deus? Per semetipsum: non enim habet majorem per quem juret . Per semetipsum confirmat promissa sua, per semetipsum confirmat minas suas. Nemo dicat in corde suo: Verum est quod promittit; falsum est quod minatur. Sicut verum est quod promittit, sic certum est quod minatur. Tam certus esse debes de requie, de felicitate, de aeternitate, de immortalitate, si feceris praecepta ipsius, quam certus esse debes de interitu, de ardore ignis aeterni, de damnatione cum diabolo, si contempseris praecepta ejus. Juravit ergo illis in ira sua, ne intrent in requiem ipsius: et tamen oportet aliquos intrare in requiem ipsius; non enim nulli dabitur requies ipsius. Illis ergo reprobatis, nos intrabimus: quia etsi aliqui ex ramis fracti sunt propter dissimilitudinem et infidelitatem, nos propter fidem et humilitatem inseremur . Nos ergo intremus in requiem ejus. Unde autem
Abbreviated transcription (Latin):
erunt alii qui intrent in requiem dĩ: Improbati sunt il¬
li quib displicuit miscdia dĩ. qui restitert̃ dõ corde indura.¬
to lilis improlutis. numquid perdidit ds̃ populũ suum.
Hon erit uerũ. Potens est ds de lapidib istis suscitare
filios abralae. Trgo dixi. semꝑ isti errant corde. Et isti
non cognouerunt uias meas. quib uraui mira mea. si
introibunt in requiem meã. Quib iuraui in ira mea. si
introibunt in requiem meã. Magnus terror Ab exul¬
tatione cȩpimꝰ. sed ad magnũ timorẽ conclusit psalmus
iste. Quib iuraui in ira mea. si introibunt in requic̃ meã
Loqui dñm est magnũ. quantomagis iurare dm̃. Iuran¬

Expanded text:
erunt alii qui intrent in requiem Dei? Improbati sunt ilerunt alii qui intrent in requiem Dei? Improbati sunt illi quibus displicuit misericordia Dei, qui restiterunt Deo corde indurato; illis improbatis, numquid perdidit Deus populum suum? Non erit verum, «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» ? Ergo, «diira mea, Si introibunt in requiem meam. Quibus juravi in ira mea, si introibunt in requiem meam:» magnus terror. Ab exsultatione coepimus, sed ad magnum timorem conclusit psalmus iste: «Quibus juravi in ira mea, Si introibunt in requiem meam.» Loqui Dominum magnum est; quanto magis jurare D
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixi. semꝑ isti errant corde. Hoc significauerunt
quadraginta anni. quod est semꝑ. Quadragenarius
enĩ numerus iste indicat integritatẽ scłoꝵ. tamquã ꝑ¬
ficiant᷑ scła ꝑ hunc numerũ Edeo dñs quadraginta die¬
bus ieuinauit. quadraginta dieb temptatus est in here
mo. & quadraginta dieb fuit cũ discipulis sius post re.¬
surrectionẽ Primis quadraginta dieb temptationẽ. poste.¬
riorib quadraginta dieb consolationẽ ostendit. quia cũ
temptamur. sine dubio consolamur. Corpus enĩ eus
id est aeccła necesse est temptationes patiat᷑ in hoc
scło. sed non deest ille consolator qui dixit. Cere ego
uobiscũ sum usq in consummationẽ scłi. Et dixi. sc̃ꝑ
isti errant corde. Ad hoc cũ illis fui quadraginta an¬
nis. ut ostenderẽ genus tale hominũ quod me semper
exacerbat usq in finẽ scłi. quia ꝑ illos quadraginta annos

Expanded text:
et dixi, Semper isti errant corde.» Hoc significaverunt et dixi, Semper isti errant corde.» Hoc significaverunt quadraginta anni, quod et «semper.» Quadragenarius enim iste numerus indicat integritatem saeculorum, tanquam perficiantur saecula per hunc numerum. Ideo Dominus quadraginta diebus jejunavit, quadramo , et quadraginta diebus fuit cum discipulis post resurrectionem . Primis quadraginta diebus tentationem, posterioribus quadraginta diebus consolationem ostendit; quia cum tentamur, sine dubio consolamur. Corpus enim ejus, id est Ecclesia, necesse est tentationes patiatur in hoc saeculo; sed non deest ille consolator qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . «Et dixi, Semper isti errant corde.» Ad hoc cum illis fui quadraginta annis, ut ostenderem genus tale hominum, quod me semper exacerbat usque in finem saeculi: quia per illos quadraginta annos,
Abbreviated transcription (Latin):
erant. Et si gentes uenientes ab extremo terras sicut di¬
cit hieremias. ad te gentes uenient ab extremo terrae &
dicent. uere mendacia coluerunt patres nr̃i simulachra
in quib non ẽ utilitas. si gentes dimscrunt simulachra
sua ut uenirent ad dm̃ isrł quos ipse ds̃ isrł de aegipto
ꝑ mare rubrũ duxit in quo inimicos eoꝵ consequentes
operuit. quos in desertũ eduxit. manna pauit. numquã
iurgã suã ab eoꝵ disciplina tulit. numquã beneficia miscri¬
cordię subtrarit. ipsi debent desẽrere dm̃ suũ cũ gentes ue¬
nerint ad dm̃ ipsoꝵ. Ubi temptauerunt ic patres ur̃i
Probauerunt & uidert̃ opera mea. Quadraginta annis
iuderunt opera mea. quadraginta annis exacerbauer̃t me
Ante illos miracula in manu moysi faciebã. & ipsi magi
me in signis & uirtutib meis non uno die. non duobus.
sed quadraginta annis ꝓxximus fui generationi buic̃.

Expanded text:
erant. Et si Gentes venientes ab extremo terrae, sicut dierant. Et si Gentes venientes ab extremo terrae, sicut dicit Jeremias, «Ad te Gentes venient ab extremo terrae, et dicent, Verae mendacia coluerunt patres nostri, simulacra in quibus non est utilitas» : si Gentes dimiserunt simulacra sua, ut venirent ad Deum Israel; quos ipse Deus Israel de Aegypto per mare rubrum duxit, in quo inimicos eorum consequentes operuit ; quos in desertum eduxit, manna pavit , nunquam virgam suam ab eorum disciplina tulit, nunquam beneficia misericordiae subtraxit; ipsi debent deserere Deum suum, cum Gentes venerint ad Deum ipsorum? «Ubi tentaverunt me patres vestri; probaverunt», «et viderunt opera mea.» Quadraginta annis viderunt opera mea, quadraginta annis exacerbaverunt me: ante illos miracula in manu Moysi faciebam, et ipsi magis me in signis et virtutibus meis: non uno die, non duobus; sed, «Quadraginta annis proximus fui generationi huic;
Abbreviated transcription (Latin):
dignatꝰ c̃. Ore suo hic loquitur. qui loquebat᷑ per ora pro¬
phetarũ. Hodie ergo si uocẽ eius audicritis. nolite obdurare
meministis quid soleant facere patres ur̃i. Nolite obdu¬
rare corda ur̃a. quemadinodũ in illa amaricatione scđm
diem temptationis in deserto. Recolitis certe fr̃s quod illo
popłs temptarit dm̃. accȩperit disciplinã. & rectus sit in
deserto tamquã ab optimo sessore frenis legũ. frenis prac¬
ceptoꝵ. nec sit desertus tamen a dõ ẽtiã indomitus ñ solũ
beneficiis prȩsentib. sed ẽtiã uirga emendationis ñ desis¬
tente Nolite ergo obdurare corda ur̃a sicut in amari¬
catione scđm diem temꝑtationis in descrto. Ubi tempta¬
uerunt me patres ur̃i. lam tales non sint patres ur̃i. no¬
lite eos imitari. Patres ur̃i erant. sed si ñ imitati fucritis.
patres ur̃i ñ ert̃ Tamen de his quia nati estis: patres ur̃i

Expanded text:
dignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora Prodignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora Prophetarum. «Hodie» ergo «si vocem ejus audieritis, nolite obdurare meministis quid soleant facere patres vestri. «Nolite obdurare corda vestra: quemadmodum in illa amaricatione, secundum diem tentationis in deserto.» Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, frenis praeceptorum; nec sit desertus tamen a Deo etiam indomitus, non solum beneficiis praesentibus, sed etiam virga emendationis non desistente. «Nolite» ergo «obdurare corda vestra: sicut in amaricatione, secundum diem tentationis in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri.» Jam tales non sint patres vestri; nolite eos imitari. Patres vestri erant; sed si non imitati fueritis, patres vestri non erunt: tamen quia de his nati estis, patres vestri
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sarcinas scł̃i deposuerunt. Nonne detonse eraa
oues illac de quib paulo ante dicebã. quos preceptũ di
totonderat dicentis. uade uende om̃ia tua & da paupe¬
rib. & habebis thesaurũ in cęlo. & ueni scquere me. fe¬
cerunt hoc prȩceptũ. detonsi uenerunt. Et quia bap¬
tizati sunt credentes in xp̃m. quid ibi dicit. Ascenden¬
tiũ de lauachro. id est ascendentiũ de nundatione. Et
om̃s geminos creant. Quos geminos. Duo illa p̃cepta
in quib tota lex pendet & p̾ropħae. Nos ergo popts
euis audieritis. Oplebs mea. plebs dĩ. Alloꝗtt᷑ plebẽ
suã ds. non solũ illã plebem suã quam non repellet. sed
ẽtiã omnẽ plebem suã. Loquit᷑ enĩ in angulo utriq pa
moysen. & obdurastis corda ur̃a. Per precõnem locutus est
quando obdurastis corda ur̃a. ꝑ se nunc loquit᷑: mollesca
corda ur̃a. Qui precones ante se mittebat. ipse uenire

Expanded text:
Quia sarcinas saeculi posuerunt. Nonne detonsae erant Quia sarcinas saeculi posuerunt. Nonne detonsae erant oves illae, de quibus paulo ante dicebam, quos praeceptum Dei totonderat, dicentis: «Vade, vende omnia tua, da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» ? Fecerunt hoc praeceptum; detonsi venerunt. Et quia baptizati sunt credentes in Christum, quid ibi dicitur? «Ascendentium de lavacro;» id est, ascendentium de mundatione. «Et omnes geminos creant:» quos geminos? Duo illa praecepta, in quibus tota Lex pendet et Prophetae. «Nos» ergo «popuejus audieritis.» O plebs mea, plebs Dei! Alloquitur plebem suam Deus, non solum illam plebem suam quam non repellet, sed etiam omnem plebem suam. Loquitur enim in angulo utrique paMoysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus est, quando obdurastis corda vestra; per se nunc loquitur, mollescant corda vestra. Qui praecones ante se mittebat, ipse venire
Abbreviated transcription (Latin):
sed ait. popłs pascuae cuis. Ergo popłs oues sunt. qͥa
dicit populus pascuȩ ciuis. Ipse popłs oues sunt. Ded
rursus quia nos habemus oues quas ẽ mimus. non quas fe¬
cunus. dixerat autẽ superius. ꝓcidamus ci qui fecit nos:
recte dictũ est oues manuũ eius. Nullus hominũ sibi
fecit oues. Emere potest. donari possunt. inuenire po¬
test. aggregare potest. postrẽmo furari potest: facere
oues non potest. At uero ds̃ nr̃ fecit nos. ideo populꝰ
pascuae euis & oues manuũ eius ipsae sunt. quas digna
tus est facere ipse sibi gr̃a sua Has enĩ oues laudat &e
in canticis canticoꝵ ꝑfectus quidã dicens tamquã dentes
aeccłȩ sc̃c̃ sponsȩ suȩ. Dentes tui sicut grex de tonsarũ
ascendentiũ de lauachro. quae geminos pariunt:. & non
ris. Dentes enĩ ȩccłȩ ꝑ quos loquit᷑ ȩccła. Quales dentẽ
tui: Tamquã grex detonsarum. Quare detonsarũ:

Expanded text:
sed ait, «populus pascuae.» Ergo populus oves sunt, quia sed ait, «populus pascuae.» Ergo populus oves sunt, quia dicit, «populus pascuae ejus;» ipse populus oves sunt. Sed rursus, quia nos habemus oves quas emimus, non quas fecimus; dixerat autem superius, «Procidamus ei qui fecit nos:» recte dictum est, «oves manuum ejus.» Nullus hominum sibi facit oves: emere potest, donari possunt, invenire potest, aggregare potest, postremo furari potest; facere oves non potest. At vero Dominus noster fecit nos; ideo «populus pascuae ejus et oves manuum ejus,» ipsae sunt quae sibi ipse facere dignatus est gratia sua. Has enim oves laudat et in Canticis canticorum, perfectos quosdam dicens tanquam dentes Ecclesiae sanctae sponsae suae: «Dentes tui sicut grex detonsarum ascendentium de lavacro, quae geminos pariunt, et sterris: dentes enim Ecclesiae, per quos loquitur Ecclesia. Quales dentes tui? «Tanquam grex detonsarum.» Quare «detonsarum?»
Abbreviated transcription (Latin):
qui te fecit. Non enim opus manuũ suarũ contemnit
in te. Noli putars. quia potes a te refici. Ate deficere
potes. tu teipsum reficere non potes. Ille reficit. qui te
fecit. Uloremus ante dñm qui nos fecit Lacrimare ante
illum. confitere illi. praeueni facic̃ eius in confessione.
Quis enĩ es tu qui illi ploras & illic̾fiteris. nisi quẽ fecit:
Non paruas fiduciȩ est ad factorẽ res facta. & ñ quomͦ¬
cumq facta: sed ad imaginẽ & similitudinom ipsius.
Uenite. adoremꝰ & ꝓcidamꝰ ei. & ploremus ante dũm qui
fecit nos: Qm̃ ipse est dĩ nr̃. Vt autẽ securi ante illũ¬
procidamꝰ &e ploremus. nos quid sumus. Nos aut̃ popłs
pascuae eus & oues manuũ eius. Uide quã eleganter
uerboꝵ ordinẽ commutauit. & tamquã non ꝓpria reddi¬
dit. ut ipsas intelligamus oues qui sunt populi. Non
hrit oues pascuae & popłs manuũ oius quod magis pu¬
tabatur posse congruere. quia oues ad pascua ꝑtinent.

Expanded text:
qui te fecit; non enim opus manuum suarum contemnit qui te fecit; non enim opus manuum suarum contemnit in te. Noli putare quia potes a te refici. A te deficere potes, tu teipsum reficere non potes: ille reficit qui te fecit. «Ploremus ante Dominum qui nos fecit:» lacrymare ante illum, confitere illi, praeveni faciem ejus in confessione. Quis enim es tu qui illi ploras, et illi confiteris, nisi quem fecit? Non parvae fiduciae est ad factorem res facta, et non quomodocumque facta, sed ad imaginem et similitudinem ipsius: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum, qui fecit nos.» procidamus et ploremus, nos quid sumus? «Nos autem populus pascuae ejus, et oves manuum ejus.» Vide quam eleganter verborum ordinem commutavit, et tanquam non propria reddidit; ut ipsos intelligamus oves, qui sunt et populi. Non dixit, Oves pascuae ejus et populus manuum ejus; quod magis putabatur posse congruere, quia oves ad pascua pertinent:
Abbreviated transcription (Latin):
suis est mare. & ipse fecit illud. & aridã terrã manus
eius finxerunt. Esto tu arida terra.siti gr̾am dĩ. ut
ueniat suꝑ te imber dulcis. inueniat in te fructum.
Non ꝑmittit fluctus operire quos seruat. Et ari
mus ad laudẽ dĩ ꝑtinentia. redite ad illud unde cȩpe¬
rat. Venite. adoremus & ꝓcidamus. & ploremꝰ ante
dñm qui fecit nos. Ideo enĩ exultemus. quia fecit il¬
lud & illud. Commemorauit multa. & nunc rẽpetit
exhortationẽ. Uenite. adoremus & procidamus ei. ce
ploremus ante dñm qui fecit nos. lam commemoratis a
me laudib dĩ. nolite pigri esse. & longe uita &e moribus
stare. Ulenitt. adoremus. &e procidamus ei. Sed forte
de peccatis ur̃is quae uos longe fecerunt a dõ solliciti es¬
tis faciamus sequentia. Et ploremꝰ corã dño qui fecit
nos. Ardes forte conscientia delicti. lacrimis extingue
flamiã peccati. Plora ante dñm. plora securus ante cũ

Expanded text:
sius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus sius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt.» Esto tu arida terra, siti gratiam Dei, ut veniat super te imber dulcis, inveniat in te fructum. Non permittit fluctus operire quod sevit: «Et arimus ad laudem Dei pertinentia, redite ad illud unde coeperat: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Ideo enim exsultemus, quia fecit illud et illud. Et commemoravit multa, et nunc repetit exhortationem: «Venite, adoremus, et procidamus ei, et ploremus ante Dominum qui fecit nos.» Jam commemoratis a me laudibus Dei, nolite pigri esse, et longe vita et moribus stare: «Venite, adoremus, et procidamus ei.» Sed forte de peccatis vestris, quae vos longe fecerant a Deo, solliciti estis; faciamus sequentia: «Et ploremus coram Domino, qui fecit nos.» Ardes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securus plora ante Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. Ergo reficeris. Et si reficeris. in manu es artifi¬
cis. Aliquid tibi tollit. aliquid corrigit. aliquid complã¬
nat. aliquid mundat quibusdam ferramentis siuis. Ipsa¬
sunt scandala huiis scti. Tu tamen de manu artificis
noli cadere. Hihil temptationis accedet ultra uires tuas
Hoc ꝑmittit as̃ ad utilitatẽ tuã. unde tu possis ꝓficers
Deniq ipsum audi apłm hoc coniungentẽ. Sed faciet
cũ temptatione ẽtiã exitũ. ut possitis sustinere. Ex¬
go forte mare metuendũ tibi erat. Noli timere. qm̃
ipsius est mare. & ipse fecit illud. Agentib tunes
scandala. & ipsas gentes ipse fecit. Non ꝑmittet illaᷤᷤ
ultra sęuire. quia nouit ille mensurã unde ꝓficias. Non¬
ne dicit alius psalmus. om̃s gentes quotquot fecisti ueni¬
ent. & adorabunt corã te dñe. Si om̃s gentes quot qͦt
fecisti. manifestũ est quia & gentes ipse fecit Ideo ip¬

Expanded text:
tionem. Ergo reficeris; et si reficeris, in manibus artifitionem. Ergo reficeris; et si reficeris, in manibus artificis es. Aliquid tibi tollit, aliquid corrigit, aliquid complanat, aliquid mundat, agit quibusdam ferramentis ssunt scandala hujus saeculi: tu tantum de manu artificis noli cadere. Nihil tentationis accedet ultra vires tuas. Hoc permittit Deus ad utilitatem tuam, unde tu possis proficere. Denique ipsum Apostolum audi hoc conjungentem: «Sed faciet cum tentatione etiam exitum ut possitis sustinere.» Ergo mare forte metuendum tibi erat? Noli timere: «Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud.» A gentibus times scandala? Et ipsas gentes ipse fecit; non permittet illas ultra eam saevire quam novit ille mensuram, ex qua proficias. Nonne dicit alius psalmus, «Omnes gentes quotquot fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine» ? Si omnes gentes quotquot fecisti, manifestum est quia et gentes ipse fecit: ideo, «Ip
Abbreviated transcription (Latin):
de terra delere conati sunt. Sed postea quã impletũ est
quod ꝓphetatũ est. adorabunt cũ om̃s reges terrae. factũ
Sea forte tu de temptationib satagis. ut constitutus in
tanta gra ꝓmissionũ dĩ propt̃ scandala mundi turberis
Nec ipsa scandala tibi aliquid faciunt. qñi mensuram a
Año accxperunt. Qm̃ ipsius est mare. Est enĩ mare mun¬
dus iste. Sea & mare ds fecit. Nec sȩiuire fluctus posst̃.
nisi usq ad litus. ubi ipse terminũ posuit. Nulla ergo
temptatio. quas ñ acceperit mensurã a dño. Sint ergo
temptationes. sint tribulationes. Consũmaris. eis non
consumeris. Vide utrũ ipsac temptationes non prosint
At tende apłm. fidelis ds̃ qui non uos sinat temptari supͣ
quã potestis ferre. sed faciet cũ temptatione etiã exitũ.
ut possitis sustinere. Non ait. non uos simnat temptari
omnino. Si enim recusares temptationẽ. recusares refes¬

Expanded text:
de terra delere conati sunt: sed posteaquam impletum est de terra delere conati sunt: sed posteaquam impletum est quod prophetatum est, «Adorabunt eum omnes reges terrae» ; factut.» 9. «vers.» 5. Sed forte tu de tentationibus satagis, ut constitutus in tanta gratia promissionum Dei, propter scandala mundi turberis? Nec ipsa scandala aliquid tibi faciunt; quoniam mensuram a Domino acceperunt: «Quoniam ipsius est mare.» Est enim mare mundus iste, sed et mare Deus fecit: nec saevire fluctus possunt, nisi usque ad littus, ubi ipse terminum posuit. Nulla ergo tentatio, nisi acceperit mensuram a Domino. Sint ergo tentationes, sint tribulationes; consummaris eis, non consumeris. Vide utrum ipsae tentatiattende Apostolum: « Fidelis Deus, qui non vos sinat tentari supra id quod potestis ferre, sed faciat cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . » Non ait: Non vos sinat tentari omnino. Si enim recusas tentationes, recusas refec
Abbreviated transcription (Latin):
paries. in quo iam ut diximus non repulit dñs plobẽ suã
inde apłi. inde srabelitac om̃s qui crediderunt. ac uendita¬
rũ rerũ suarũ p̾cia ante pedes apłoꝵ posuerunt: uolun¬
tate pauperes. de dõ duntes. Agnomimꝰ unũ parietem
Impletum est ibi quod diximꝰ. quia ñ repellet dñs plebẽ suam
Uideamꝰ & alium parieteni. q̃m̃ in manui eius fines terras
Ecce alius paries in om̃ib gentib in manu eius fines terrae
Uenerunt etiam omnes gentes ad lapidem angularem
Ubi osculũ pacis agnouert᷑ : In illũ unũ qui deduob fe¬
cit unũ. non quemadmodũ heretia qui de uno fecert̃ duo
fecit utraq unum. Ergo ubilemꝰ illi. Quare: Quia ñ
repellet dñs plebẽ suã łterun quare: Qñ inmanu eius
fines terrac. Et altitudines montiũ ipsius sunt. Altitu¬
dines montiũ. sublimitates terrarũ. Aliquando istae su¬
blimitates idest ipsao terrenę potestates aduersatae st̃
acccłas. leges contra acccłam ꝓromulgauert̃. nom̃ xp̃ianũ

Expanded text:
inus plebem suam.» Inde Apostoli, inde Israelitae omnes qui crediderunt, ac venditarum rerum suarum pretia ante pedes Apostolorum posuerunt; voluntate pauperes, de Deo divites. Agnovimus unum parietem; impletum esse ibi quod diximus, «Quia non repellet Dominus plebem suam:» videamus et alium parietem. «Quoniam in manu ejus fines terrae.» Ecce alius paries in omnibus gentibus: «In manu ejus fines terrae.» Venerunt etiam omnes gentes ad lapidem angularem, ubi osculum pacis agnoverunt; in illum unum qui de duobus fecit unum: non quemadmodum haeretici, qui de uno fecerunt duo. ia non repellet Dominus plebem suam.» Iterum quare? «Quoniam in manu ejus fines terrae, et altitudines montium ipsius sunt.» Altitudines montium, sublimitates terrarum. Aliquando istae sublimitates, id est, ipsae terrenae potestates, adversatae sunt Ecclesiae; leges contra Ecclesiam promulgarunt, nomen christianum
Abbreviated transcription (Latin):
Si aut̃ suꝑb es: inanis intrastr. ł lã unde suꝑbus. nisi mnã¬
nis esses: Ham si plenus esses. non inflareris. Quom
plenꝰ esses: Si tecũ tolleres hostiã quã portaros ad dĩ
atria. lam ne diu tencamur. curramus gtera. Clidete
crescentẽ domũ. uidete aedificiũ ire ꝑ totũ orbẽ terrarũ.
Gaudete quia intrastis in atria. gaudete quia acdifica¬
mini in templũ dĩ. Qui enim intrant. ipsi acdificantur:
ipsi sunt domus dĩ. lile est inhabitator. cuiꝰ aedificatur
domus toto orbe terrarũ. Et hoc post captiuitatẽ. Tol¬
lite hostias. & introite in atria cuis. Adorate dñm in¬

Expanded text:
Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inaSi autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tolleres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus caetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum orbem terrarum. Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabitator, cui aedificatur domus toto orbe terrarum, et hoc post captivitatem. «Tollite hostias, et introite in atria ejus.» 10.
Abbreviated transcription (Latin):
non nobis: sed nomini tuo da głam. Holite spẽ in homi¬
ne ponere. Si baptizatur unusquisque ur̃m. dicat. Ii¬
le me baptizat. de quo amicus sponsi dixit. Hic est qui
baptirat. Si enĩ haec dixeritis: affertis dño głam &e
sed nomini eius afferte głam. Collite hostias. & intro¬
ite in atria eius. Collite hostias. Quid allaturi estis
ut introcatis in atria eius: lani enĩ creuit domus. &
facta sunt atria. Qui afferunt hostias. intrent in a¬
tria. Tauros allaturi sumus. hircos uel oues: Absit
Si uoluisses. sacrificiũ dedissem utique. Iule nobis hostiã
commendabat. quã offerre debemus. Cidete ne illa sit
hostia. de qua iamdudũ dixit: confessio & pulchritudo
in conspectu euis. Confessio hostia est dõ. Oergo gen¬
tes. si uultis intrare in atria cius. nolite uacuat intrare
Tollite hostias. Quas hostias nobiscum portaturi sumꝰ:
Cum humili corde intra domũ di. & cũ hostia intrasti.

Expanded text:
non nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Nolite spem in hominon nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Nolite spem in homine ponere. Si baptizatur unusquisque vestrum, dicat: Ille me baptizat, de quo amicus sponsi dixit, «Hic est qui baptizat» . Si enim haec dixeritis, affertis Domino gloriased nomini ejus afferte gloriam. «Tollite hostias, et introite in atria ejus. Tollite hostias:» quid allaturi estis, ut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in atria. Tauros allaturi sumus, hircos vel oves? Absit. «Si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Ille nobis hostiam commendabat, quam offerre debemus. Videte ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit, «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confessio hostia est Deo. O ergo gentes, si vultis intrare in atria ejus, nolite vacuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias nobiscum portaturi sumus?Cum humili corde intra in domum Dei, et cum hostia intrasti.
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si prepostere prius c̃ẽ uolueris magnificus. ante
cades qua surgas. Non enim surgis. sed extolleris. Me¬
lius surgis. si te ille crigat qui non cadit. Descendit enim
add te ille qui non cadit. Tu cccideras. ile descenait. Por¬
rexit tibi manum. Non potes uirib tuis surgere. anĩ¬
plectere manũ descendentis: ut erigaris a fort̾i. Quid
ergo: Si confessio & pulchritudo in conspectu eius. si¬
sc̃itas & magnificentia in sc̃ificationo eius: hoc annuntia¬
mus cũ acdificamus domũ. Ecce iã annuntiatũ est gen¬
tib quid debeant facere gentes. quib annuntiauerunt
illi qui siluã exstirpauerunt. lam ad ipsas gentes dicit:
Afferte dño patriac gentiũ. afferte dño głam&e hono¬
rem. Nolite uobis. quia & illi qui uobis annuntiaue¬
tunt non suã scd illuis głam annuntiauerunt. Et uos
afferte dño głam or honorẽ. & dicite. Non nobis añe

Expanded text:
Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere manum descendentis, ut erigaris a forti. 8. «vers.» 7. Quid ergo? Si «confessio et pulchritudo in conspectu ejus, sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus» hoc annuntiamus, cum aedificamus domum; ecce jam annuntiatum est gentibus; quid debent facere gentes, quibus annuntiaverunt illi qui silvam exstirpaverunt? Jam ad ipsas gentes dicit, «Afferte Domino patriae gentium, afferte Domino gloriam et honorem:» nolite vobis; quia et illi qui vobis annuntiaverunt, non suam, sed illius gloriam annuntiaverunt: et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et dicite, «Non nobis, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
stos sed peccatores. Quare uocas peccatores: Ut re¬
maneant peccatores: Non inquit. Et quomodo ñ ert̃
peccatores: Confessio & pulchritudo in c̾spectu eiꝰ
Confitent᷑ enĩ peccata sua. uomurł mala quę auide
deuorauerant. ñ redeunt ad uomitũ suũ sicut canis
immundus. & erit confessio & pulchritudo. Amamꝰ
pulchritudinẽ. prius eligamus confessionõ. ut sequa¬
tur pulchritudo. lterũ gxistit qui amat potentiã.
amat & magnificentiã: uuilt ẽe magnus quomodo st̃
angłi. Magnificentia quedã in angłis tanta potentia.
ut si faciant angłi quicquid possunt. sustinere ñ possit
om̃is homo. De siderat potentiã angłoꝵ. scd ustitiã non
amat angłoꝵ. Prius ustitiã dilige. & sequet᷑ te potentia.
Quid enĩ sequit᷑ & he. Sc̃itas & magnificentia in sc̃if¬
catione eius. Tn iã querebas magnificentiã. prius dili¬
ge sc̃ificationẽ. Cũ sc̃ificatus fucris. eris & inagnificus.

Expanded text:
stos, sed peccatores» . Quos vocas peccatores, ut restos, sed peccatores» . Quos vocas peccatores, ut remaneant peccatores? Non, inquit. Et quomodo non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, amat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magnificentia quaedam est in Angelis; et tanta potentia, ut si faciant Angeli quidquid possunt, sustineri non possit. Et omnis homo desiderat potentiam Angelorum, sed justitiam Anquetur te potentia. Quid enim sequitur et hic? «Sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus.
Abbreviated transcription (Latin):
Aptis cedehuant demonia. secd ipsi apłi celi erant. qui dĩm
portabant. Et quem qñm portabant: A quo facti sutł
Rudi quia cęli sunt. Celi enarrant głam dĩ. Ipsis cȩlis
dicitur. Aununtiate ingentib gł am euis. in omnibus
poptis mirabilia ous. qm̃ magnuis dñs & laudabilis nimis.
terribilis est suꝑ om̃s deos. Quos deos: Qm̃ om̃s du gen¬
tium demonia. Et ipse est terribilis suꝑ istos deos. Dñis
aut̃ cȩlos fecit. O celi quos fecit. annuntiato ingentib
głam cuis. Aedificet᷑ domus ꝑ omnc̃ terrã. cantet om̃is
tere. Hon dixit pulchritudo & confessio. sed confessio
e pulchritudo. Fedus eras. confitere ut sis pulcher. Pec¬
cator eras. confitere ut sis uistus. fędare te potusti. te¬
formosum facere non potes: Qualis est autc̃ sponsus
nr̃ qui fedã amauit. ut pulchrã faceret: Quomodo
ait aliquis fȩdã amauit. Non ueni inquit uocare ui¬

Expanded text:
Apostolis cedebant daemonia: sed ipsi Apostoli coeli erant, qui Dominum Apostolis cedebant daemonia: sed ipsi Apostoli coeli erant, qui Dominum portabant. Et quem Dominum portabant? A quo facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiate in gentibus gpopulis mirabilia ejus. Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, terribilis est super omnes deos.» Quos deos? «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipse est terribilis super omnes istos deos. «Dominus autem coelos fecit.» O coeli, quos fecit, annuntiate in gentibus gloriam ejus! Aedificetur domus per omnem terram, cantet omnis tere. Non dixit, Pulchritudo et confessio; sed, «Confessio et pulchritudo.» Foedus eras, confitere ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non potes. Qualis autem est sponsus noster, qui foedam amavit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni,» inquit, «vocare ju
Abbreviated transcription (Latin):
aic. Terribilis est inquit suꝑ om̃s deos. Quare dixisti
suꝑer om̃s deos: Quia om̃s du gentiũ dȩ monia. Et ip¬
sa est tota laus illius qui laudabilis est nunis. quia sũ¬
perat om̃s deos gentiũ qui sunt demonia: Carspecta
&e audi quid sequat᷑. Dñs autẽ celos fecit. lam ergo ñ
suꝑ demonia solũ. sed suꝑ om̃s cclos quos fecit. Si suꝑ
tuminodo remaneret laudatio dñi. minus diccret. quã
nos solemus de ap̃o cogitare. Cum autẽ dixit. dñs aut̃
celos fecit. iudete quid sit inter cȩlos & dęnonia. & u¬
dete quid intersit inter ipsos celos &e illũ qͥ celos fecit
Cece quantũ excelsus est dñs. Non dixit. dñs autem
suꝑ celos sedet. fortasse enĩ alius illos fecisse putarȩtur
suꝑ quos sederet: sea dixit. dñs autem celos fecit. Sicȩlos
fecit. etiã angłos fecit. Ipsc fecit aingłos. ipse fecit apłos

Expanded text:
dic. «Terribilis est,» inquit, «super omnes deos.» Quare dixisti, dic. «Terribilis est,» inquit, «super omnes deos.» Quare dixisti, «super omnes deos? Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipsa est tota laus illius qui laudabilis est nimis, quia superat omnes deos Gentium, qui sunt daemonia? Exspecta, et audi quod sequitur: «Dominus autem coelos fecit.» Jam ergo non super daemonia solum, sed super omnes coelos quos fecit. Si diceet ibi tantummodo remaneret laudatio Domini, minus dixerat quam nos solemus de Christo cogitare: cum autem dixit, «Dominus autem coelos fecit;» videte quid intersit inter coelos et daemonia; et videte quid intersitecce quantum excelsus est Dominus. Non dixit, Dominus autem super coelos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit, «Dominus autem coelos fecit.» Si coelos fecit, etiam Angelos fecit: ipse fecit Angelos, ipse fecit Apostolos.