comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur beatus homo qui corripit᷑
adño : quia ꝑ hoc qd peccator dolo¬
re correptionis p̃mitur: q̃nq ad
beatitudinẽ que sine interuentu¬
est doloris eruditur. Sequitur.
sue ꝑcussionis eleuatur. increpatõ¬
nem dñi reꝓbat: quia hanc in uiste
se ꝑpeti accusat. Qui autẽ ñ pro p᷑¬
gacione criminis. s ꝓfortitudinis
ꝓbatione feriuntur: cũ causas sue
ꝑcussionis inquirunt. nequaqũa
increpationẽ dñi reꝓbare dicendi s̃
quia insemet ip̃is satagunt in ue¬
nire qd̾ nesciunt. Unde et beatus iob
ad libertatis uerba. inter ꝑcussionis
uerb̃a erumpens. tanto de se rectius
iudicia ferientis in terrogat: quan¬
co in se ip̃o ueriꝰ causas passionis ig
norat. Eliphar itaq quia hunc per¬
cussum non ꝓbationis examine. s
purgationis estimauit: dum libere
inter flagella loqueretur. reprobasse
dei increpationẽ credidit. Qũe apte
etiam hereticoꝵ tenere speciem dixi¬

Expanded text:
dicitur: « Beatus homo qui corripitur dicitur: « Beatus homo qui corripitur a Domino; » quia per hoc quod peccator dolore correptionis premitur, quandoque ad beatitudinem, quae sine interventu doloris est, eruditur. Sequitur: suae percussionis elevatur, increpationem Domini reprobat, quia hanc injuste se perpeti accusat. Qui autem non pro purgatione criminis, sed pro fortitudinis probatione feriuntur, cum causas suae percussionis inquirunt, nequaquam increpationem Domini reprobare dicendi sunt, quia in semetipsis satagunt invenire quod nesciunt. Unde et beatus Job ad libertatis verba, inter percussionis verbera erumpens, tanto de se rectius judicia ferientis interrogat, quanto in se ipso verius causas passioninorat. Eliphaz itaque, quia hunc percussum non probationis examine, sed purgationis aestimavit, dum libere inter flagella loqueretur, reprobasse Dei increpationem credidit. Quem apte etiam haereticorum tenere speciem dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ut plerumq diuini muneris
largitate culpam pena sequatiui:
et flagella oculos delinquentis aꝑi
ant. quos inter uicia securitas ceca¬
bat. Torpens quippe animus ꝑcus¬
sione tangitur. ut excitetur: qua¬
tinus sue statum rectitudinis qui-¬
securus ꝑdidit. afflictus consideret
quo iacet. Huic itat ip̃a asꝑitas cor¬
reptionis: origo fit luminis. Unde
et per paulũ dicitur. Om̃e qd̃ argu¬
itur: a lumine manifestatur. Ar¬
Hinc est eñi qd̃ salomon ait. Cura¬
tio cessare. faciet peccata maxima.
hinc iterũ dicit. Qũe em̃i diligit
dñs corripit: flagellat omnẽ filiũ
qũe recipit. Hinc uoce angłica ad
iohem loquitur dñs dicens.Ego
quos amo arguo et castigo. Hinc
paulus ait. Om̃is autẽ disciplina.
inp̃senti quidem non udetur ẽe
gaudii s meroris: postea autem
fructum paccatissimũ exercitatis.¬
ꝑ eam reddet iusticie. Quamuis gͦ
conuenire simul nequeant dolor
et beatitudo: recte tamen nunc

Expanded text:
t plerunque divini muneris t plerunque divini muneris largitate, ut culpam poena sequatur, eant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo cecidit. Huic itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: « Omne quod arguitur, a lumine manifestatur . » ArHinc est enim quod Salomon ait: « Curatio cessare faciet peccata maxima . » Hinc iterum dicit: « Quem diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . » Hinc voce angelica inus loquitur, dicens: « Ego, quos amo, arguo, et castigo . » Hinc Paulus ait: « Omnis disciplina in praesenti quidem non videtur esse gaudii, sed moeroris; postea autem fructum pacatissimum exercitatis reddet justitiae . » Quamvis ergo convenire simul nequeunt dolor et beatitudo, tamen recte nunc
Abbreviated transcription (Latin):
tunc iniquitas os suum contrahi
cum iustis quanta suppetat głia
tributionis agnoscit. Tunc eñ e
loqui contra bonos non uocat. qͥ
maloꝵ suoꝵ digna retibutione li¬
guam tormenta ligant. Unde bene
arina ꝓpħante dicitur. Pedes sõꝵ
suoꝵ seruabit: et impii intenebris
conticescent. S ut electus quisq
eterna supplicia euadat.: ut ad pħin¬
nem głiam pauꝑ a̾ccendat. debet
hec assidius flagellis atteri: quan¬
nus in iudicio ualeat purgatus mn¬
ueniri. Ipso namq infirmitatis
nr̃e pondere de orsum cotidie dici¬
mur: nͥ manu mira artificis per
subuenientia flagella releuemur.
unle et subditur.
mino. Prima uirtus est: ne ꝑ¬
petrari debeant peccata uitare. Se¬
cunda aũ: saltem ꝑpetrata corrig̾.
S plerũq culpas. non solũ im
minentes minime uitamus uerũ¬
etiam nec cõmissas agnoscimus.
Et peccatoris mens tanto altus
tenebrascit: quanto nec dampnũ
sue cecitatis intelligit. Unde fit:¬

Expanded text:
tunc iniquitas os suum contrahit, tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. Unde et subditur: mino. - Prima virtus est, ne perpetrari debeant, sed vitari peccata. Secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum iminentes minime vitamus, 173 verumetiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrascit, quanto nec damnum suae caecitatis intelligit. Unde fi
Abbreviated transcription (Latin):
dis ad culpam quisq ꝑtrahitur. Aut¬
enim delectatione ducitur: aut t̾rore
suꝑatur. Gladius namq oris ẽ iniqͥ¬
tas ꝑsuasionis: manus autẽ iuolen¬
ti. est aduersitas pocestatis. S quia
ueraciter humilis qui hoc loco pauꝑ¬
uocatur. quo nulla huiꝰ mundi ꝓsꝑa
appetit eo audent̾ etiã ad ũsa contẽp¬
nit recte dicitur. Saluum faciet
de gladio oris eorum: et de manu
iuolenti panꝑem. Ac si aꝑte dicẽtur.
Sic in se deus mentes humiliũ solidat:
ut eas adperpetrandam nequitiam
nec blandimenta suasionũ pertra¬
hant. nec dolores suppliciorũ fran¬
gãt. Spes quippe in eternitate am¬
mum erigit: et iccirco nulla mala
exteriꝰ que tolerat sentit. Ut̃ĩ et
subditur.
t erit egeno spes. Ad cuiꝰ spei ui¬
delicet fructũ cum pauꝑ per¬
uenerit: om̃is elatus obmutescet.
Unde et ad huc subditur.
Diquritas autem contrahet os sium
Nunc eñi malus bonis derogatin
recta que agere negligit. hec mauo
oblatrando lacerare non cessat.Si

Expanded text:
dis ad culpam unusquisque pertrahitur; aut delectatione enim ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, 199 eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: niquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tur: quia apparente iudice cum
auisione illius eoꝵ multitudo re¬
pellitur: et intus ꝑ desideriũ ardei
conscientia. et foris carnem cruciat
gue. sententia ultime animaduersio¬
nis intelligi: qua districtus udex re¬
probis dicet. Discedite a me maledicti
mignẽ eternũ: qui paratus est diabo¬
lo et angłis eiꝰ. Iustus gͦ a flagello lin

Expanded text:
tur; quia, apparente judice, cum tur; quia, apparente judice, cum a visione illius eorum multitudo repellitur, et intus per desiderium ardet conscientia, et foris carnem cruciat guae, sententia ultimae animadversionis intelligi, qua districtus judex reprobis dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Justus
Abbreviated transcription (Latin):
quiq dum p̃sentis uite certamina
fortiter tolerant: interrore sibiue¬
turi iudicii securitatẽ parant: recte
ri sunt: cum dampnati extremo
iudicio. ab eterni panis uisione sepa¬
impius: ne uideat głiam dei. Et ꝑse
met ip̃m dñs dicit. Ego sum panis
uiuus: qui de celo descendi. Simul
gͦ uastitas famesq cruciat: quia ñ
solum foras torm̃ta sentiunt. s intꝰ
etiam in edie peste moriuntur. ua¬
stat gehenna: qui concremat. fã¬
mes inter ficit: quia suam illis
faciem redemptor abscondit. Pene
namq retributionẽ interiꝰ exteriꝰq
recipiunt: quia et cogitando misen.
et oꝑando deliquerunt. Uñ bene per
psalmistam dicitur. Pones eos ut
clibanũ ignis. in tempore uultus
tui: dñs mira sua conturbabit
cos et deuorabit eos ignis. Qd̃ em̃
ab igne deuoratur. ab exteriori
parte accenditur. Clibanꝰ uero: in¬
teriꝰ inflãmatur. Intempore ergo
uultus dñi in iusti om̃s et ut cliba¬
nus ponuntur. et ab igne deuoran¬

Expanded text:
quique dum praesentis vitae certamina quique dum praesentis vitae certamina fortiter tolerant, in terrore sibi venturi judicii securitatem parant, recte ri sunt, cum damnati extremo judicio ab aeterni panis visione sepaimpius, ne videat gloriam Dei . Et per semetipsum Dominus dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Simul ergo eos vastitas famesque cruciat, qui non solum foras tormenta sentiunt, sed intus etiam inediae peste moriuntur. Vastat gehenna, quia concremat, fames interficit, quia suam illis faciem Redemptor abscondit. Bene namque retributionem interius exteriusque recipiunt, quia et cogitando miseri et operando deliquerunt. Unde bene per Psalmistam diciclibanum ignis in tempore vultus tui, Dominus in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis . Quod enim ab igne devoratur, ab exteriori parte accenditur, clibanus vero interius inflammatur. In tempore ergo vultus Domini injusti omnes et ut clibanus ponuntur, et ab igne devoran
Abbreviated transcription (Latin):
penas corporis cruciatusq ꝑtimescũt.
Antiquus namq aduersarius. ut are¬
cta nos intencione retrahat. multi¬
formiter impugnat: et intẽptat̃õ¬
nem nrãm mͦ uerbi fame. mͦ carnis cer¬
tamine. mͦ flagello sermonis. mͦ cala¬
mitate ꝑsecutionis aggreditur. S
quia ꝑfectus quisq cum in se ipso ui¬
cia uicerit. statim mentem etiam cõ¬
tra uulnera passionis accingit: apte
sub iungitur.
t non timebis calamitatem cũ
uenerit. Sc̃i eñi uiri quia contͣ
multiformem aduersariũ se pugna¬
re considerant: semet ip̃os incerta
mine multiplicit parant. habenit
enim contra famem. diuini uerbi
pabulum: contra belli gladium.
continentie scutum: contra fla¬
gellum lingue. ꝓtectionẽ pacien¬
tie: contra exterioris calamitatis
dãpnũ interni amoris adiutoriũ.
Uñ miro mͦ agitur: ut quo eos ho¬
stis callidus numerosius temptat
eo cirtumspecti dei milites. iurtu¬
tib diciores fiant. Et quia electi

Expanded text:
poenas corporis cruciatusque pertimescunt. poenas corporis cruciatusque pertimescunt. Antiquus namque adversarius, ut a recta intentione nos retrahat, multiformiter impugnat; et tentationem nostram modo verbi fame, modo carnis certamine, modo flagello sermonis, modo calamitate persecutionis aggreditur. Sed quia perfectus quisque cum in seipso vitia vicerit, statim se etiam contra vitia passionis accingit; apte subjungitur: « Et non timebis calamitatem cum venerit. » Sancti enim viri, quia contra multiformem adversarium se pugnare consimine multipliciter parant. Habent enim contra famem divini verbi pabulum, contra belli gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae, protectionem patientiae; contra exterioris calamitatis damnum, interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi
Abbreviated transcription (Latin):
Et sepe dum linguarũ iacula for¬
gellum lingue est: exꝓbratio il¬
late contumelie. filagello lingue bo¬
nos ferunt: qui eoꝵ oꝑa irridendo
ꝑsecunt᷑. Sepe enĩ lingua a bono
oꝑe dum uituꝑat reuocat: et quasi
flagellum se exerit. quia dorsũ ti¬
mide mentis cedit. Hoc flagellũ lin
me de laqueo uenantiũ. et auerbo
asꝑo. Uenantes eñi nil aliud quam
carnem querunt. S auenantiũ
laqueo. atq a uerbo asꝑo eripim᷑:
qn et insidias carnalium. et irri¬
sionum ꝓbra despiciendo suꝑamꝰ.
asꝑa quippe eoꝵ uerba sunt: que
bonis nr̃is itinerib aduersantur.
S asꝑitatẽ uerbi euadere ẽ:
irrisiones detrahentium dissimu¬
Ilando
calcare. Sca ergo anima a flagello
lingue absconditur: quia dũ in hoc
mundo honorẽ laudis ñ querit. nec
contumelias detractionis sentit. S
sunt. nonnulli qui iam de roganti¬
um uerba despiciunt. iam irrisiones
ꝓ nichilo at tendunt: adhuc tamen

Expanded text:
et saepe dum linguarum et saepe dum linguarum gellum linguae est exprobratio illatae contumeliae. Flagello linguae bonos feriunt, qui eorum opera irridendo persequuntur. Saepe enim lingua a bono opere, dum vituperat revocat, et quasi flagellum se exerit; quia dorsum timidae mentis caedit. Hoc flagellum lingme de laqueo venantium, et a verbo aspero . » Venantes enim, nihil aliud quam carnem quaerunt. Sed a venantium laqueo, atque a verbo aspero eripimur, quando et insidias carnalium, et irrisionum probra despiciendo superamus. Aspera quippe eorum verba sunt, quae bonis nostris itineribus adversantur. Sed asperitatem verbi evadere est irrisiones detrahentium dissimulando calcare. Sancta ergo anima a flagello linguae absconditur, quia dum in hoc mundo honorem laudis non quaerit, nec contumelias detractionis sentit. Sed sunt nonnulli, qui jam derogantium verba despiciunt, jam irrisiones pro nihilo attendunt; adhuc tamen
Abbreviated transcription (Latin):
carnis fames. est subtractũ subsidiũ
corporis: ita fames est mentis silen¬
cium diuine locutionis. Uñ recte ꝑ
ꝓpħam dicitur. Emittam famem in
terram: ñ famem panis neq si¬
tim aque: s audiendi uerbum d̾i.
Et quia humanã mentẽ cum di¬
uina allocutio deserit. contra eã
temptatio carnis in ualescit: ap¬
te subiungitur.
t in bello de manu gladii. Bel¬
lum quippe patimur: cũ car¬
nis nr̃e temptationib impugna¬
mur. De quo nimirũ bello: ꝑ psal¬
nustam dicitur. Obumbra caput
meum in die belli. Quia gͥ reꝓbi
dum fame uerbi deficiunt etiam
belli gladio transfigunt᷑: electos
suos dñs. et infame amorte eripit.
ee inbello agladio abscondit: quia
eoꝵ mentes dum uerbi sui pabulo
reficit contra temptationes corporis
fortes reddit. S sunt non nulli qui
et si exdiuino eloquio ab interna se
fame reficiunt: si iam contͣ tẽpta¬
tionũ ꝑicula continentie uirtute
muniuntur: adhuc tamen ꝑcuti
humanis detractionib metuunt.

Expanded text:
carnis est subtractum subsidium corporis, ita fames mentis est silentium divinae locutionis. Unde recte per prophetam dicitur: Emittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Dei . Et quia humanam mentem cum divina allocutio deserit, contra eam tentatio carnis invalescit, apte subjungitur: Et in bello de manu gladii. Bellum quippe patimur, cum carnis nostrae tentationibus impugnamur; de quo nimirum bello per Psalmistam dicitur: Obumbra caput meum in die belli . Quia igitur reprobi dum fame verbi Dei deficiunt, etiam belli gladio transfiguntur; electos suos Dominus et in fame a morte eripit, et in bello a gladio abscondit, quia eorum mentes dum verbi sui pabulo reficit, contra tentationes corporis fortes reddit. Sed sunt nonnulli qui etsi ex divino eloquio ab interna se fame reficiunt, si jam contra tentationes corporis continentiae virtute fulciuntur, adhuc tamen percuti humanis detractionibus metuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mundi huiꝰ blandim̃ta despiciens.
ad suꝑnam patriam ꝑ desideriũ
tendit: ad temptationẽ ei ꝓtinus
uertitur quicquid amicũ priꝰ mse¬
culo blandumq putabatur. Iam
qui peccantẽ amare consueuerant:
recte uiuentẽ crudeliter impugrãt.
Et erectus in deo animus carnis
sue bella tolerat: in qua pͥus uiciis
seruiens delectabiliter iacebat.
uoluptates pͥsce ad memoriã rede
mur. aperpetuo dolore liberam᷑:
recte subiungitur.
Nsex tribulationib liberabit
te. et in septima non tanget te ma¬
lum. Quid enĩ senario numero
que septimꝰ sequitur. nͥ p̃sentis ui¬
te oꝑatio. discursusq signatur:
Sexto quippe die om̃ia ꝓficiens.
tem requiem. nullus iam t̾minꝰ
clandit. Perfectis gͦ omnib reqͥes
sequitur: quia post bona uite p̃seniꝰ
oꝑa retributio eterne quietis inuemi¬
tur. In sex itaq tribulationib nos
liberat. ne in septima malum tan¬
gat: qui paterne pietatis eruditio¬
ne. p̃sentis uite nos labore att̃it.

Expanded text:
s ad aeternam patriam per desiderium tendit, ad tentationem ei protinus vertitur, quidquid amicum prius in saeculo blandumque putabatur. Nam qui peccantem amare consueverant, recte viventem crudeliter impugnant; et rectus in Deo animus carnis suae bella tolerat, in qua prius vitiis serviens, delectabiliter jacebat. Voluptates priscae ad memoriam redeumur, a perpetuo dolore liberamur; apte subjungitur: « In sex tribulationibus liberabit te, et in septima non tanget te malum. » Quid enim senario numero, quem septimus sequitur, nisi praesentis vitae operatio discursusque signatur? Sexta quippe die omnia perficienstem requiem nullus jam terminus claudit. Perfectis ergo omnibus, requies sequitur; quia post bona vitae praesentis opera retributio aeternae quietis invenitur. In sex itaque tribulationibus nos Dominus liberat, ne in septima malum tangat; quia per pnem praesentis vitae labore nos atterit,
Abbreviated transcription (Latin):
ex uoce custodis additur uenit ma¬
ne et nox: quia ꝑ eiꝰ p̃sentiam et
noua lux mundo claruit. et tamen
incorde infidelium uetusta cecitas
hoc quippe palpando exquirimus:
qd̃ oculis non uidemꝰ. Iudei autẽ
aꝑta eiꝰ miracula uiderant. et ad huc
eum quasi palpantes inquirebant:
cum dicerent. Quousq animas nr̃as
tollis: Si tu es xp̃s. dic nobis palã.
Ecce miraculoꝵ lux ante oculos
aderat: et tamen incordis sui tene¬
bris offendentes. ad huc requirendo
palpabant. Quoꝵ nimirũ cecitas
adcrudelitatem: crudelitas etiam¬
usq ad aꝑta oꝑa ꝑsecutionis exarsit.
S redemptor humani generis: per¬
secutorũ suoꝵ manib diu teneri nõ
potuit. Unde et ꝓtinus subditur.¬

Expanded text:
ex voce custodis additur, Venit maex voce custodis additur, Venit mane et nox, quia per ejus praesentiam et nova lux mundo inclaruit, et tamen in corde infidelium vetusta caecitas Hoc quippe palpando exquirimus, quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantes quaerebant, cum dicerent: Quo usque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ecce miraculorum lux ante oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiamusque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecutorum suorum manibus diu teneri non potuit. Unde et protinus subditur
Abbreviated transcription (Latin):
er diem incurrent intenebras:
et quasi in nocte sic palpabũt
inmeridie. ꝑ diem tenebras incur¬
quippe ꝑ diem cernitur: ꝑ noctem
uero nr̃a acies obscuratur. ꝑsecuto¬
res igitur redemptoris nr̃i dũ diui¬
ne uirtutis miracula cernerent.⁊
tam̃ de eiꝰ diuinitate dubitarent:
in die tenebras passi sunt: qͥa iusũ
in luce ꝑdiderunt. Hinc est qd̃ eos ip̃a
lux animonet dicens. Ambulate dũ
lucem habetis: ne tenebre uos cõp̃-¬
hendant. hinc ẽ qd̃ de iudea dicitur.
Occidit sol: cũ adhuc ẽet dies. Hinc
est qd̃ uocem penitentiũ in se ꝓpħa
iterũ sũpsit dicẽs. Impegimus ma¬
ridie quasi intenebris: in caligosis
quasi mortui. Hinc iterũ dicit. Cus¬
tos quid de nocte: custos quid de
nocte: Dixit custos. Uenit mane
et nox. De nocte et enĩ custos ueni¬
et: quia humani generis ꝓtector.
manifestus incarne apparuit: et ta¬
men hunc p̃ssa perfidie sue tenebͥs
iudea. minime agnouit. Ubi bene

Expanded text:
er diem incurrant tenebras, er diem incurrant tenebras, et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie . » Per diem tenebras incurquippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri, dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitain die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc est quod eos ipsa Lux admonet dicens: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Hinc est quod de Judaea dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De nocte etenim custos venit, quia humani generis protector et manifestus in 197 carne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime agnovit. Ubi bene
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Magna oꝑa dñi : exqͥsita ĩ om̃s
uoluntates eiꝰ. Sic quippe eus oꝑa.
magna sunt: ut ꝑ om̃e qd̾ abhõĩb
agitur. eius uoluntas exquiratur.
Nam sepe inde perficitur unde re¬
pelli putabatur. Hinc rursum ait.
Om̃ia quecumq uoluit dñs fecit:
incelo et int̾ra et in mari. Hinc salo¬
mon ait. Non est sapientia. non est
prudentia. ñ consilium contra dñm.¬
uim suꝑne uoluntatis inquiramꝰ.
Cui uidelicet cognite debet nr̃a ac¬
tio deuote famulari. et quasi ducẽ
sui itineris ꝑsequi: ne ei etiam no¬
lens seruiat. si hanc suꝑbiens decli¬
nat. Uitari eñi iux suꝑni consilii
nequaquã potest: s magna sibi
uirtute hanc temꝑat. qui se sub eiꝰ
mitibꝰ refrenat: eiusq pondera sib¬
leuigat. qui hec subiecto cordis hu¬
mero uolens portat. S quia ꝑsecu¬
toꝵ suꝑiꝰ memoriã fecimꝰ: qualit̃
etiam ea que subiuncta sunt. eoꝵ
cecitati congruant ostendamꝰ. Seqͥt᷑.

Expanded text:
tur: Magna opera Domini, exquisita in omnes tur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Domvim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congrua
Abbreviated transcription (Latin):
redemptoris mors. ad coniunctionẽ
sui corporis idest ecche ualuit: nos
ad separationẽ. Unde et ꝑ legem tur¬
turi et columbe. infigura nr̃i sacrifi¬
cii secari guttur p̃cipitur. et ñ penitꝰ
nobis mortem pertulit. inde nobis
uerius inhesit. Post sectionẽ gͦ capir
turturis suo corpori inheret: qͥa xp̃m
Persecutores gͥ peregerũt. hoc quod
ꝑniciose moliti sunt: intulerunt mor¬
tem ut ab eo absciderent fideliũ deuo¬
tionẽ. S inde fides creuit: uñ hanc se
extinguere infidelium crudelitas ere¬
didit. Cumq se existimant eius mi¬
racula ꝑsequendo abscidere: hec ni¬
mirũ compulsi sunt nesciendo dila
tis sue obsequiũ redegit qd̃ contͣ illũ
humana crudelitas exarsit. Iustus
disponens. alia concedit propicius.
alia ꝑmittit iratꝰ. atq ea q̃ ꝑmittit
sic tolerat. ut hec in sui consilii usu
tati dei contrarium non sit: quia dã
in bonũ usum mala facta uertunt.
gnant. hinc eñi ꝑ psalmistam dici¬

Expanded text:
Redemptoris mors ad conjunctionem Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valuit, non ad separationem. Unde et per legem turturi vel columbae, in figura nostri sacrificii, secari guttur praecipitur, et non penitus nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quia ChrPersecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilattis suae obsequium redigit, quod contra illum humana crudelitas exarsit. 33. Deudisponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usumtati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, gnant. Hinc enim per Psalmistam dici
Abbreviated transcription (Latin):
tiuum dei tempestas inuenit: sors li¬
gat: mare suscipit: belua includit.
Et quia auctoris uoci obedire reniti¬
tur. ad locum quo missus fuerat. suꝯ
reus carcere portatur. Iubente dño
ministrare homo ꝓpħiam noluit: as¬
pirante deo belua ꝓpħam uomuit.
Comp̃hendit gͦ dñs sapientes ĩ astu¬
cia eoꝵ: q̃n et hoc inusum sue uolũ¬
tatis redigit. ꝑ quod sibi uoluntas hu¬
mana contradicit. ꝑscrutemur ad¬
huc hebreoꝵ sapientiam: ut uidea¬
mus quid ꝓuidendo ꝓhibuit qd phi¬
bendo ꝓuocauit. Certe cum ad redẽp¬
toris nt̃i miracula. credentium tur¬
ba conflueret: cũ sacerdotes ppłi ĩui¬
die fascib accensi. mundũ post eum
ire ꝓclamarent dicentes. uidetis qͥa
nichil ꝓficimꝰ: ecce mundus totus pꝰ
eum abiit: ut ab illo ium tante cõ¬
cursionis absciderent finire eiꝰ potẽ¬
ciam morte conati sunt dicentes.
Expedit ut unus homo moriatur¬
pro ppło: et non tota gens ꝑeat.S

Expanded text:
tivum Dei tempestas invenit, sors litivum Dei tempestas invenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctori suo obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bellua prophetam vomit. Comprehendit erge Dominus sapientes in astutia eorum, quando et hoc in usum suae voluntatis redigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. 32. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, ut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post eum ire proclamarent dicentes: Videtis quia nihil proficimus, ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis absciderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat . Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tum se dare ꝑhibuit: et ducenta p̃¬
putia reportauit. Cinꝰ nimirũ oꝑis
saul argumento suꝑatus. suꝑna ꝓ¬
uidentia in sapientie sue est consilio
cõp̃hensus: quia unde suecre scentis mi¬
litis uitam se extinguere credidit.
uirtutis eiꝰ głiã inde cumulauit.
S quia non nũqͣm astute aliquid
sapere etiam electi molunt᷑. libet
ad medium alium sapientẽ dedu¬
cere: et quo sinu interni consilii
astucia mortalium comprehendi¬
tur demonstrare. Prudent̃ quippe
ionas saꝑe uolunt: cũ ad p̃dicandã
niniuitarũ penitenciam missus.
quia electis gentib uideam deseri
timuit. predications officium im¬
plere recusauit. Nauim petiit. fug̃e
tharsis elegit: s ꝓtinus tempestas
exoritur. sors mittitur. ut uidelicet
cognoscatur. cuiꝰ mate culpa t̾bet᷑.
Ionas inculpa dep̃henditur: in ꝓfun¬
dum mergitur: ceto sorbente deuora¬
tur: atq illuc gestante belua ꝑuenit.
quo ire sponte contempnit. Ecce fugi¬

Expanded text:
tum se dare perhibuit, et ducenta prtum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus; quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. 31. Sed quia nonnunquam astute aliquid sapere etiam electi moliuntur, libead medium alium sapientem deducere, et quo sinu interni consilii astutia mortalium comprehenditur, demoJonas sapere voluit, cum ad praedicandam Ninivitarum poenitentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit . Navim petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet cognoscatur cujus culpa mare turbetur. Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire sponte contemnit. Ecce fugi
Abbreviated transcription (Latin):
dei uoluntatẽ ꝑ agere: unde hanc
moliti sunt astute cõmutare. Sic¬
diuinũ consiliũ. dũ deuitat᷑ imple¬
tur: sic humana sapientia dũ relu¬
ctatur cõp̃hendit᷑. Timuerũt fr̃s ne
ioseph suꝑ eos excresceret: s hoc qd̃
diuinitus dispositũ fuerat: cauendo
actũ est. ut eueniret. humana ergo
sapientia inse ip̃a comp̃hensa est: q̃
uoluntati dei unde ꝑ intencionem
restitit. inde eiꝰ impletioni milita
su conspiceret suã ei inconiugio fi¬
liam spopondit: atq in eius deuo¬
te dote centũ dari ab eo philistinorũ
p̃pucia peciit: ut cum ꝓuocatus
miles ultra se excrescere quereret:
inimicoꝵ gladiis traditus uitã fini¬
ret: sicut scriptum est. Non habet
necesse rex sponsalia. nisi tantum
centum p̃putia philistinoꝵ: ut fi¬
at ultio de inimicis regis. Porro sa¬
ul cogitabat tradere dauid in ma¬
nib phylistinoꝵ. S dauid disposi¬
tionis intime fauore roboratus. cẽ¬

Expanded text:
Dei voluntatem peragere, unde hanc Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute codivinum consilium dum devitatur, impletur; sic humana sapientia dum reluctatur, comprehenditur. Timuerunt fratres, 195 ne Joseph super eos excresceret; sed hoc quod divinitus dispositum fuerat, cavendo factum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in se ipsa comprehensa est, quae voluntati Dei, unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni militavsu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philistinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet rex necesse sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philistinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philistinorum; sed David dispositionis intimae favore roboratus, cen
Abbreviated transcription (Latin):
re conspicerent: malicia seuiente
dixerunt. Ecce sompniator uenit:
uenite occidamꝰ eum: et udeamꝰ
quid illi ꝓsint sompnia sua. Cũq
se eiꝰ dñio subici metuunt. sompni
atorem in puteum deponunt: eũq
hismaelitis transeuntib uendũt.
Qui inegyptũ ductus seuituti sub¬
ditus. luxurie accusatione dãpna¬
tus: castitatis merito ad iutus ꝓ¬
pħie iudicio ereptus: omni egyy
prouidus frumenta congessit: et
futuro ꝑiculo necessitatis obuiaũ.
Cumq in orbem fames in horruit:
rum dispensationi p̃positũ ioseph ne¬
scientes in ueniunt: atq ut mere¬
rentur alim̃ta ꝑcipere eoꝵ dispensa¬
torẽ compulsi sunt pronis in terrã
ceruicib adorare. Pensemꝰ gͥ geste
fuerat. ne adoraretur: s ideo est ad¬
oratus quia uenditus. Astute nãq
aliquid agere ausi sunt: ut dei con¬
silium mutaretur: s diuino iudi¬
cio qd̃ declinare conati sunt renitẽ¬
do seruerunt. Inde quippe coacti s̃

Expanded text:
re conspicerent, malitia saevientes re conspicerent, malitia saevientes dixerunt: Ecce somniator ille venit; venite, occidamus eum, et videamus quid illi proderunt somnia sua. Cumque se ejus dominio subatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, charitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypapientiam providus frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem famis inhorruit, rum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta percipere, eorum dispensatorem compulsi sunt pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus igitur gestae fuerat, ne adoraretur, sed ideo est adoratus, quia venditus. Astute namque aliquid agere ausi sunt, ut Dei consilium mutaretur, sed divino judicio quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ana sapiencia inflati. dum desid̃iis
suis diuina iudicia contra ire cons¬
piciunt. astutis eis reluctati ma¬
chinationibus conant᷑. Et quo ad
uotũ suum ium suꝑne dispositionis
intorqueant callidis cogitationibus
iusistunt ⁊ subriliora consilia exqͥrũt
s inde uoluntatẽ dei ꝑagunt. unde
hauc ĩmutare contendunt: atq om̃i¬
potentis consilio dum resistere conã¬
tur. obsecuntur: quia sepe in hoc euis
dispositiom militat. quod ei ꝑ humam̃
studium friuole resultat. Sapientesᷤ
dñs in ipsa eoꝵ astucia comprehendit:
qn eiꝰ consiliis humana facta etiamtũc
congrue seruiunt cum resistunt. Qd̾
melius ostendimꝰ: si pauca ad mediũ¬
gestarum rerum exempla ꝓferamus.
Ioseph somniũ uiderat: qd̾ suo mani¬
pulo. frm̃ eis manipuli se proster¬
nebant. Sompniũ iuderat: qd̾ sol ae
luna se cum reliquis stellis adorabãt.
Que quia pure fratrib retulit eoꝵ
cordi ꝓtinꝰ fut᷑e dñatõnis in uidia paun¬
q percussit. Cumq ad se hunc ueni¬

Expanded text:
ana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur; et quo ad votum suum vim supernae dispensationis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt; sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio, dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendimgestarum rerum exempla proferamus. Joseph somnium viderat, quod suo manipulo fratrum ejus se manipuli prosternebant: somnium viderat quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure fratribus retulit, eorum corda protinus futurae damnationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc veni
Abbreviated transcription (Latin):
tore moriente. pauore concutitur.
s resurgente solidatur. Ip̃os nam¬
q pͥmos huiꝰ ppłi pauꝑes. electos
iudelicet predicatores. uisa eiꝰ mors
perculit: s resurrectõ ostensa reꝑa¬
uit. Saluato gͦ pauꝑe spem egenꝰ
recepit: quia resurgente incarne
dño. fidelis quisq ad eterne uite fi¬
duciam conualescit. S ecce iã ĩma¬
nifesta ostensione ueritas uenit:
iam carnis mortẽ ꝑtulit. eamq
resurgendo destruxit: iam resur¬
rectionẽ głia ascensionis honorauit:
et tamen hebreoꝵ lingua ad huc
eum contumeliis lacessere ñ desi¬
nit. Quos nimirũ equanimiter
tolerat ut alios tolerando conũtat.:
atq alios minime conuersos qñq
districtius feriat. Tunc eñi tunc
lingua infidelium ab effrenatio¬
ne sue loquacitatis obmutescit.
cum uenire eum ustum iudic̃ẽ
uiderit. quẽ nunc in in iuste iudi¬
cauit. Uñ et bene subditur.

Expanded text:
tore moriente, pavore concutitur, tore moriente, pavore concutitur, sed resurgente solidatur. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa reparavit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum judicem viderit, quem nunc injuste judicavit. Unde et bene sub
Abbreviated transcription (Latin):
quo per paulum dicitur. Propter
uos egenus factus est: cũ diues ẽẽt.
Et quia iudi dñm accusando tra¬
diderunt. quem traditũ gentilis oc¬
ciderunt: potest per oris gladium
accusantium uideoꝵ lingua signari:
de quib ꝑ psalmistam dicitur. filii
hominum dentes eoꝵ arma et sagit¬
te: et linga eoꝵ macheria acuta.
Qui euangłio etiam teste clamaue¬
runt: crucifige crucifige. ꝑ molen¬
ti gͦ manũ. ip̃a crucifigens genti¬
litas ex pͥmitur: que in redempto¬
ris morte hebreoꝵ uoces oꝑe cõple¬
uit. Ds̃ itaq hunc pauꝑem et de ui¬
olenti manu. et de oris gladio saluu
fecit: quia uidelicet redẽptor nr
et iures gentilium et linguas he¬
breoꝵ moriendo exhumanitate ꝑ¬
tulit: s et diuinitatis sue poten¬
cia resurgendo suꝑauit. Qua uideli¬
cet resurrectione quid aliud agit᷑:
nisi ut ad spem uite subsequentis
infirmitas nr̃a roboretur: unde et
bene mox subditur.
pauꝑe egenus ad spem reducitun:
quia humilis fidelium ppłs redẽp¬

Expanded text:
Paulum dicitur: Propter vos egenus factus est, cum dives esset . Et quia Judaei accusando Dominum tradiderunt, quem traditum Gentiles occiderunt, potest per oris gladium, accusantium Haebraeorum lingua signari, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum muchaera acuta ; quia Evangelio etiam teste clamaverunt: Crucifige, crucifige . Per violenti vero manum, ipsa crucifigens gentilitas exprimi potest, quae in Redemptoris morte Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi ut ad spem vitae subsequentis infirmitas nostra roboretur? Unde et bene mox subditur: paupere, egenus ad spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. Uim faciebant Soth uehem̃¬
tissime: et iam ꝓximũ erat ut in¬
fringerent ostium. Et miserũt ma¬
num uiri et introduxerunt ad se
loth. clauseruntq ostium: et eos qͥ
foris erãt ꝑcusserũt cecitate a mini¬
mo usq ad maximiũ. ita ut non pos¬
malis aduersantib. intra domum
loth reducitur et munitur: nisi
qd̾ iustus quisq dũ pͣuorũ insidias
sustinet. ad mentẽ reuertitur et ĩ¬
ꝑt̾ritus manet: Sodomite autẽ
uiri in domo loth. in uenire ostium
nequeunt: quia corruptores men¬
tium. contra uitã iusti nullum ac¬
cusationis aditum dep̃hendunt. ꝑ¬
cussi eñi cecitate. qͣsi domũ circue¬
unt: qui in uidentes facta dictaq
ꝑscrutantur. S quia his de uita
iusti. fortis undiq ac laudabilis
actio obiuat: errantes nil aliud
qũa parietem palpant. Bene ergo
dicitur. Quasi in nocte sic palpabũt
in meridie: quia dum bonum qd̃ uidẽt
accusare nequeunt: cecati malicia ma¬
lum qd̃ non uident ad accusationem

Expanded text:
tur: Vimque faciebant Loth vehementissime. Jam prope erat ut infringerent fores. Et ecce miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Loth, clauseruntque ostium; et eos qui erant foras, percusserunt caecitate, a minimo usque ad maximum, ita ut osmalis adversantibus, intra domum Lot reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Lot invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum deprehendunt. Percussi enim caecitate quasi domum circumeunt, qui invidentes facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nihil aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie, quia dum bonum quod vident accusare nequeunt, caecati malitia, malum quod non vident ad accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
tione affligitur de radio lucis obscu¬
ratur. Qui sepe in ꝓximis dũ bona
aꝑta considerant si qua mala late¬
ant inuestigant: et sollicitis inqͥsi¬
tionib laborant siquid forte quod
accusari possit iueniant. Sana
quidem menbra conspiciunt: s
clausis cordis oculis uulnus palpã¬
tes q̃runt. Unde bene subditur.
t quasi innocte: sic palpabũt ĩ
meridie. Dies boni oꝑis ĩpximo:
exterius lucet. S quasi innocte pal¬
pant: quia liuoris sui intus tenebͣs
tolerant. Peruenire ad aliqua que
reprehendant sathagunt: detract̃o¬
nis aditum querunt: s quia hunc
inuenire non ualent. ceci ext̃uis cir

Expanded text:
tione affligitur, de radio lucis obscutione affligitur, de radio lucis obscuratur; quia saepe in proximis dum bona aperta considerant, si qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitionibus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc invenire non valent, caeci e
Abbreviated transcription (Latin):
Os eñi suũ nũc ad huc iniquitas
dilatat: quia humani generis re¬
demptorẽ lingua in fidelium cõtu¬
meliis lacessere nequaqũa cessat. S
tunc os contrahit: cum hoc quia
non uult ꝑstudiũ. per supplicuim
claudit. Qd̃ tamen bene aceip poi
etam de conuersis persecutorib poĩ.
Saluato eti paupe. du egemis aida
spem redit. contractoore miquitas
obmitescit: quia resurrectonis eius
clarescente muiracło. dũ copiosa muł¬
titudo infidelium credidit: a redẽpto¬
ris sui in iuriis contumeliisq cessa¬
uit. Os eñi suum qd̃ dm̃ deridendo
apuit: iam formidando contraxit.
orum significat̃one transcurrere: at¬
q a praiuis gene raliter quom agan¬
tur indagare. Iniquoꝵ quippe homi¬
num mentes. cũ quedam aꝓximis
bene gesta conspiciunt. mextenso
liuoris sui eculeo torquetur: et gra¬
uem malicie sue penam sustinent.
cum bona maliis tabescentes uident.
Recte itaq nunc dicitur.
er diem incurrent tenebras: quia
mens eorũ cum de aliena meliora¬

Expanded text:
Os enim suum nunc adhuc iniquitas dilatat, quia humani generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahet, cum hoc quod non vult per 198 studium, per supplicium claudet. Quod tamen bene accipi etiam de conversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus ad spem redit, contracto ore iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus clarescente miraculo, dum copiosa multitudo infidelium credit, a Redemptoris sui injuriis contumeliisque cessavit. Os enim suum, quod Deum deridendo aperuit, jam formidando contraxit. orum significatione, transcurrere, atque a pravis generaliter quomodo agantur indagare. Iniquorum quippe hominum mentes cum quaedam a proximis bene gesta conspiciunt, in extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam sustinent, cum bona in aliis tabescentes vident. Recte itaque dicitur: Per diem incurrent tenebras, quia mens eorum cum de aliena meliora
Abbreviated transcription (Latin):
accensi fugiunt aduersa patiuntur
cruciatus ꝑsequentium tolerant se¬
q ipsi per lamerita ꝑsequentium
rẽ tunc sospitatẽ recipiunt. quanto
nunc acunctis gaudiis mundi deuote
morunt᷑. Hinc est eñi qd̃ ꝑ salomo¬
mens anime sue amaritudinẽ scit:
cum eterne patrie desideriis accen¬
sa peregrinationis sue penã flendo
cognoscit. S in eiꝰ gaudio extrane¬
us non miscetur: quia qui nunc
amerore compunctiomis alienus ẽ.
tunc particeps ad leticiam consola¬
tionis non est. hinc est qd̾ in euan¬
głio ueritas dicit. Am̃ am̃ dico uob̃¬
quia plorabitis et flebitis uos: mun¬
dus autem gaudebit. uos autẽ contri

Expanded text:
a fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsi per lamenta castigant, rem tunc sospitatem recipiunt, quanto nunc a cunctis mundi gaudiis devoti moriuntur. Hinc est enim quod per Salomomens animae suae amaritudinem scit, cum aeternae patriae desideriis accensa, peregrinationis suae poenam flendo cognoscit. Sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen, amen dico vobquia plorabitis et flebitis vos, mundu
Abbreviated transcription (Latin):
rum ñ sospitate eriguntur in sa-¬
nia: qui suꝑbiunt cum affligi de¬
buerunt: et inde miseri in exulta¬
tione defluunt. unde abonis flent᷑.
fr̃eneticoꝵ uidelicet sensibus sum¬
les insaniam qua preualent uirtu¬
tem putarit: qui ex morbo ẽẽ nes-¬
ciunt hoc qd̃ amplius sanis possũt:
et quasi se creuisse uiribus estimãt.
dum adute terminũ ꝑ augm̃ta
langoris appropinquant. Qui qͥa
rationis sensum ũ hñt flentur et
rident: et tanto in magna exulta¬
tione se dilatant. quanto in sensibiliꝰ
malum qd̃ paciuntur ignorant. Sos¬
pitate gͦ dñs merentes erigit: quia
electorũ mens. ñ p̃sentis uite in sa¬
nia. s decertitudine et̃ne salutis hi¬
larescit. Unde apte mox de hac ip̃a
prauoꝵ destructione subiungitur.¬

Expanded text:
rum non sospitate eriguntur, sed insarum non sospitate eriguntur, sed insania, qui superbiunt cum affligi debuerant; et inde miseri in exsultatione defluunt, unde a bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibus similes, insaniam qua praevalent, virtutem putant; qui ex morbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae terminum per augmenta languoris appropinquant. Qui quia rationis sensum non habent, flentur, et rident; et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant. Sospitate ergo Dominus moerentes erigit, quia electorum mens non de praesentis vitae insania, sed de certitudine aeternae salutis hilarescit. Unde apte mox de hac ipsa pravorum destructione subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
ut mens a solio sc̃e intentionis ex¬
cussa. quo iaceat monstraremus:
quia si ad ea que semꝑ suꝑ ipsam
sunt. in hiare cessauerit. sub semet¬
ip̃a etiam indesinenter ruit. In alto aũ
figitur: si amorẽ temporalium dese¬
rens. ad spem in cõmutabilis et̾nita¬
ponit humiles insublimi. Atq ap¬
te subiungitur: et merentes erigit
sospitate. Sepe in hoc mundo etiã
etiam elati quilibet erecti sũt: dũ
de ipsa głia sue ꝓsꝑitatis intumes¬
cunt. S merentes dñs sospitate eri¬
git: quia afflictos suos ad głiam ue¬
re leticie soliditate sustollit. Sos¬
pitate quippe non in sama recti s̃:
qui in bonis actib positi. spe inde¬
um firma gratulantur. Nonnul¬
li em̃i sicut diximꝰ: et iniquitates
perpetrant. et gaudere non cessant.
De quib ꝑ salomonẽ dicitur: Qui
letantur cum malefecerĩt: et exul¬
tant in rebus pessimis. Et rursum.
Sunt impii qui ita securi sunt: ac
si iustoꝵ facta habeant. hii nimi¬

Expanded text:
ut mens a solio sanctae intentionis exut mens a solio sanctae intentionis excussa quo jaceat monstraremus, quia si ad ea quae super ipsam sunt inhiare cessaverit, sub semetipsam etiam indesinenter ruit. In alto autem figitur, si amorem temporalium deserens, ad spem incommutabilis aeternitaponit humiles in sublimi. Atque apte subjungitur: Et moerentes erigit sospitate. Saepe in hoc mundo etiam laeti quilibet erecti sunt, dum de ipsa gloria suae prosperitatis intumescunt. Sed moerentes Dominus sospitate erigit, quia afflictos suos ad gloriam verae laetitiae soliditate sustollit. Sospitate quippe, non insania erecti sunt, qui in bonis actibus positi, spe in Deum firma gratulantur. Nonnulli enim, sicut diximus, et iniquitates perpetrant, et gaudere non cessant; de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Et rursum: Sunt impii, qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Hi nimi