comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Elect amur uetusta¬
tis inuento. et sequi
Sregulas constitutas: libent᷑
amplecłmiur. quia locus sur¬
rept ionibus non relinquit᷑.
quotiens rõnabiliter consti¬
tuta leruantur. Et id eo sup¬
plicationũ tuar tenore com¬
perto presenti auctoritate
definimus ut quicquid ad
anthiochum siliqͣtici uel mo¬
nopolii titulos tẽ ur̃a
suttli transferatur. contra
oniniu caliupinantiuin
insidias lalua equitate prese¬
ti auctoritate uinuitus. ha¬
biturus etiam ãunicula
saiouis. que pro iudicaudis
titulis aut̃ satis nr̃a tibi so¬
le ruiter deput. auit auclori¬
tas. It a tameu ut priuauis mi¬
uime negotiis misceatur
defensio tua. ¶Iam quod
ad auxiliũ dedinus con¬
trarir nuillomodo iusticie
sentiatur. Quia rõnabili.¬
ter aliena culpa te respicit.
sĩ quem tibi petis prodesse:
perte sibi alter sentiat ob¬
fuisse
Theodoricus rex&

Expanded text:
electamur vetustatis invento, et sequi regulas constitutas libenter amplectimur: quia locus subreptionibus non relinquitur, quoties rationabiliter constituta servantur. Et ideo supplicationum tuarum tenore comperto, praesenti auctoritate definimus, ut quidquid ad Antiochum, siliquatici nopolii titulos exercentesimili transferatur, contra omnium calumniantium insidias salva aequitate praesenti auctoritate munitus: habiturus etiam amminicula saionis, quae pro vindicandis titulis antefatis nostra tibi sollemniter deputavit auctoritas, ita tamen ut privatis minime negotiis misceatur defensio tua. nam quod ad auxilium dedimus, contrarium nullo modo iustitiae sentiatur, quia rationabiliter aliena culpa te respicit, si quem tibi petis prodesse, per te sibi alter sentiat obfuisse. THEODERICUS REX
Abbreviated transcription (Latin):
cerent ad primordia tua.
Quos tanta longeuitas eta¬
tis nistruxerat. Erat plane
quod inte predicaret ex imium:
amnium ad prometenda bene¬
fitia patulum. et contra uitra
cupiditatis obstructum. dum
nescio quo pacto rara est in ho¬
minibus manus clauia. Et aper¬
la iustitia. Ueniamus ad magi.¬
stetiam digndatem. quam̃
non pecunie largitate. sed mo¬
tum nosceris suffragio conse¬
cutus: quoloco politus semper
questoribus affuisti. Nam
cum opus esset cloquio diui¬
no defecato. causa tuo protinus
credebatur ingemo. Exige¬
baris abenigno principe. qđ
se tibi uouerat minime com¬
muisse et quadam gratia
preuiditiali: uacuabat alios
labore. ut te seulentie sue co¬
pioia laude compleret. Non

Expanded text:
cerent ad primordia tua, cerent ad primordia tua, quos tanta longaevitas aetatis instruxerat? erat plane quod in te praedicaret eximium, animum ad promerenda beneficia patulum et contra vitia cupiditatis obstructum, dum nescio quo pacto rara est in hominibus manus clausa et aperta iustitia. Veniamus ad magisteriam dignitatem, quam non pecuniae largitate, sed morum nosceris suffragio consecutus: quo loco positus semper quaestoribus affuisti. nam cum opus esset eloquio defaecato, causa tuo protinus credebatur ingenio. exigebaris a benigno principe quod se tibi noverat minime commisisse et quadam gratia praeiudiciali vacuabat alios labore, ut te sententiae suae copiosa laude compleret. Non
Abbreviated transcription (Latin):
principis institulum. quẽ
questoris officium. mox repe¬
tit coni. ientia preditum. et
legum eruditione maturum.
fuisti nimitum simnna tempo¬
tum laus. ut illum sic ad om¬
ma lollicitum. mossenia red¬
deres tamulalione securum
dum molem tantam regalis
ingenii. facundie tue uiribꝰ
sustinere. Te indictationibꝰ
amenum.te ad iusticiam ti¬
gidum: te a cupiditatibus
alienum. Deneficia quippe
ipsius nulla ab hominabili
taxatione uendebas ut honor
tibi ad opinionis diuitias
protĩceret.duni minime pre¬
cio iubiaceret. hinc est qđ
uid ebaris equissimo princi¬
pi gloriosa dilectione o¬
ciatus. quia eras auitiis pro¬
babili sequestratione diui¬
lus. Interpellantium te pon¬
deribus sapientissĩmus arbi¬
ter honerabat: l antumq de
amini tui cognita disceptatio¬
ne pre sumpsit. ut in benefi¬
tis locum tum prestaret es¬
tuantibus iine aliqua cuni¬
ctatione iuditium. Quoties
ille te grand euis proceribꝰ
imputauit. dum non suffi¬

Expanded text:
principis institutum. quem principis institutum. quem quaestoris officium mox repperit conscientia praeditum et legum eruditione maturum, fuisti nimirum summa temporum laus, ut illum sic ad omnia sollicitum inoffensa redderes famulatione securum, dum molem tantam regalis ingenii facundiae tuae viribus sustineres. te in dictationibus amoenum, te ad iustitiam rigidum, te habuit a cupiditatibus alienum. Benipsius nulla abominabili taxatione vendebas; ut honor tibi ad opinionis divitias proficeret, dum minime pretio subjaceret. Hinc est quod videbaris aequissimo principi gloriosa dilectione sociatus, quia eras a vitiis probabili sequestratione divisus. Interpellantium te ponderibus sapientissimus arbiter onerabat; tantumque de animi tui cognita disceptatione praesumpsit, ut in beneficii locum tuum praestaret aestuantibus sine aliqua cunctatione iudicium. Quotiens ille te grandaevis proceribus inputavit, dum non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
¶te uoluntas nostra ad¬
huc latentem. aut mho¬
norum forsit in inuenisset gaucle¬
remus quidem repertum. ied be¬
ne dubitaremus acturum. qui a
spes magis quam tructus in no¬
uo est. Sed cum donti aui no¬
stri ranumeris prouectibus ma¬
gnoq iuditio gloricris. in con.¬
ueniens res est disceptationi
iubdere. quem uir possĩmius
lub ammiratione predicare.
Tanti quippe principis non
eraminanda. ied ueneranda
sententia est. quia non potest
de factis cius ambigi. cum eł no
ab ipso cognoicantur el ccti. qui
diuine iupplicationi lemper
assĩduus. exegit mentis ut illa
faceret.que superna gratia cu¬
stodiret. Nam quem ille uiru.
auł exercitibus preficiens. cũ
uictoria non recepit. aut iudi¬
cen ungens. non iust issĩnmn
comprobauit. cum futuris res¬
bus enm crederes habere tra¬
ctatum. Nam quod conce¬
pisset animus. redd ebat sem¬
per effectus: miroq sapientie
audio. non habebat dubium.
quod ueraciter preuidebat
esse uenturum. Demq exte
probare possunus exintium

Expanded text:
te voluntas nostra adhuc latentem aut inhonorum forsitan invenisset, gauderemus quidem repertum, sed bene dubitaremus acturum, quia spes magis quam fructus in novo est. sed cum domni avi nostri innumeris provectibus magnoque iudicio glorieris, inconveniens res est disceptationi subdere, quem vix possumus sub admiratione praedicare. tanti quippe principis non examinanda, sed veneranda est sententia, quia non potest de factis eius ambigi, cum et nos ab ipso cognoscamur electi: qui divinae supplicationi semper assiduus exegit meritis, ut illa faceret quae superna gratia custodiret. Nam quem ille virum aut exercitibus praeficiens cum victoria non recepit aut iudicem cingens non iustissimum comprobavit? cum futuris rebus eum crederes habere tractatum: nam quod concepisset animus, reddebat semper effectus miroque sapientiae studio non habebat dubium, quod veraciter praevidebat esse venturum. Denique ex te probare possumus eximium
Abbreviated transcription (Latin):
moniti: et regia uissione securi.
sandorum uasa cum obligatio¬
ne cyrographi. auctoribus san¬
cti petrĩ apostoli sine aliqua di¬
latione retimdite: ut lucrose
reddita. celeriter impetrare
manibus leuitarum munsteria
toto orbe narranda. donetur qđ
proprium fuit. quando uiste
per largitatem recipit: quod sa¬
cerdos legibus obligauit. Su¬
peratum est exemplum: quod
in historia nostra magna inten¬
tione retulimus. Nam cum rex
alaricus urbis rome de preda¬
tione satiatus. apostoli petri ua¬
sa sius deferentibus excepisset
mox ut rei causam habita inter¬
ragatione cognouit sacris lumi¬
mbus deportari diripientium
manibus imper auit i ut cupidi.¬
tas que depredationis ambitu
ad miserat scelus deuotio largu¬
sima deleret excessum. Sed quid
mirum si reuerenda sanctorũ
diripere noluit: qui tanta se rir¬
bis uastatione ditauit: ħ ex autẽ
noster religioso proposito red¬
didit uatã. qui uire pignoris
propria udebantur eftecta. Et

Expanded text:
moniti, et regia jussione securi, moniti, et regia jussione securi, sanctorum vasa cum obligatione chirographi actoribus sancti Petri apostoli sine aliqua dilatione refundite, ut lucrose reddita, celeriter impetrata manibus Levitarum ministeria toto orbe narranda; donetur quod proprium fuit, quoniam juste per largitatem recipit quod sacerdos legibus obligavit. Superatum est exemplum quod in historia nostra magna intentione retulimus. Nam cum rex Alaricus, urbis Romae depraedatione satiatus, apostoli Petri vasa suis deferentibus excepisset, mox ut rei causam habita interrogatione cognovit, sacris liminibus deportari diripientium manibus imperavit; ut cupiditas, quae depraedationis ambitu admiserat scelus, devotione largissima deleret excessum. Sed quid mirum, si reverenda sanctorum diripere noluit, qui tanta se Urbis vastatione ditavit? Rex autem noster religioso proposito reddidit vasa quae jure pignoris propria videbantur effecta. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Et metis mecum tĩde¬
lisimi uiri sanctum
Fagapitum urbis rome papã.
cum ad orientis principem
legationis gratia mitteretur.
iuslione rẽgia dalis pignori.¬
bus auobis tot libras auri fa.¬
cto pictacio solemniter acce¬
pisse ut cuiprouidus domina.¬
tor uissit ad lubitum. eius el iã
urgeret egressum Primum
quidem benigne prestitit qui
in necessitate mutuas pecumias
dedit. Sed quanto gloriosius
tẽcit etiam illud largiti: quod
cum gratiarum actione po.¬
nussẽt offerri Uicta est sme
cdampno necessitas: manus
Pape dabat quod eius sub¬
st antia non habebat. Et illud
itet est indemne tedditum:
quod donis constat expletii.
Quale rogo uidebatur anti¬
arem petẽntibus prosunde¬
te et ecclesiam nulla detrimẽ¬
ta sentire Distributor fuit
potius quam donator. quia
necesse est illi applicari. de
cuius facultatibus uideba.¬
tur expendi. Quid non
agat apud principem piui¬
talis legatio: quam destmatam
singulari constat exemplo. Qua¬
propter nostra preceptione cõ

Expanded text:
etinetis mecum, fidelissimi viri, sanctum Agapitum urbis Romae papam, cum ad Orientis principem legationis gratia mitteretur iussione regia, datis pignoribus a vobis tot libras auri facto pittacio sollemniter accepisse, ut cui providus dominator iussit, ad subitum eius etiam urgeret egressum. primum quidem benigne praestitit qui in necessitate mutuas pecunias dedit: sed quanto gloriosius fecit etiam illud largiri, quod cum gratiarum actione potuisset offerri! Victa est sine damno necessitas: manus papae dabat quod eius substantia non habebat et iter illud est indemne redditum, quod donis constat expletum. quale, rogo, videbatur antistitem petentibus profundere et ecclesiam nulla detrimenta sentire? distributor fuit potius quam donator, quia necesse est illi applicari, de cuius facultatibus videbatur expendi. quid non agat apud pium principem talis legatio, quam destinatam singulari constat exemplo? Quaprop
Abbreviated transcription (Latin):
ctum uidicem non haberet.
Gaude igitur assuete iam hono
ligut: in usutuo secunda ue¬
nerunt. Niam collatos tibi egy¬
ptios magna prosperitate ui¬
cisti. euadis tempora necessi¬
tatis. et libertatis premia non
amittis: inmo illotempore lẽ¬
curus es ab hoste redditus.
quando et de famis pericu¬
lo cognosceris esse liberatus.
Adhuc te predictum ornat
exemplum: ad huc est in qua
parte superetur. Legitur emm
Ioseph tratribus suis tantum
xculta premia reddidisse.
Quid mirum si natura compel¬
lente proximis sius humamor
uisus est extitisse: Hic autem
cunctis large uendidit functio¬
nem debitam reliquit. Et plus
iste generaliter contulit tribu.¬
tariis ꝙͣ ille sol uiius est presti¬
tilẽ germanis. Breiuter dicã.¬
tur: effusa hinc hona sua discat
Uniuersitas. quando non regibꝰ
comparantur nostra secula
sed prophetis. Sed ne diutius
benetitiorum legalium cupioos
occupentus precepta nostra
nd cos quorum interest manas¬

Expanded text:
ctum iudicem non haberet. ctum iudicem non haberet. gaude igitur, assuete iam bono Ligur: in usu tuo secunda venerunt: nam collatos tibi Aegyptios magna prosperitate vicisti: evadis tempora necessitatis et libertatis praemia non amittis: immo illo tempore securus es ab hoste redditus, quando et de famis periculo cognosceris esse liberatus. Adhuc te praedictum ornat exemplum: adhuc est in qua parte superetur. legitur enim Ioseph fratribus suis tantum saccis occulta pretia reddidisse. quid mirum, si natura compellente proximis suis humanior visus est extitisse? hic autem cunctis large vendidit, functionem debitam reliquit et plus iste generaliter contulit tributariis quam ille solis visus est praestitisse germanis. breviter dicantur effusa: hinc bona sua discat universitas, quando non regibus comparantur nostra saecula, sed prophetis. sed ne diutius beneficiorum regalium cupidos occupemus, praecepta nostra ad eos quorum interest manas
Abbreviated transcription (Latin):
uos oblectet imposuit. uendit
itaq largitas publica uicenos.
quinos modios. dum possessor
inueuire non possit addenos.
ordinem rerum seculi muta.¬
uit humanitas. Nos iube mur
uile dutrahere: cum esuries
paratus sit carius compara.¬
re. O nouum precdicationis
euentum. Atectu damni ne
gociatio prouenit: et uotum
est uendenti magis perdere: ut
questum comparans ualeat
mnuenire. Talia protecto regẽ
decet tractare commertia ⁊ alẽ
conuent nũdinationem exer¬
cere pietatem: ut tunc mimis
acquiescat accipere quando
emptor plurima precipitat᷑
ofterre. Libet referre qualis
in uobis sit domuralitis affectꝰ
quia et primo cessĩt quantum
sufficere credidit. et nuc ite¬
rum postulata geminauit ue¬
cundum uobis erat aliquid
IPerare post dona: cum se aed¬
huc ad beneficia principis
re seruaret humanitas. Non au.¬
dita despexit: quando ipsa
uia testatus est. felix illa cala.¬
mitas: que prius milerantem
reperit testem ut post. d istri¬

Expanded text:
vos oblectet imposuit. vendit vos oblectet imposuit. vendit itaque largitas publica vicenos quinos modios, dum possessor invenire non possit ad denos. ordinem rerum saeculi mutavit humanitas: nos iubemur vile distrahere, cum esuriens paratus sit carius comparare. o novum praedicationis eventum! affectu damni et negotiatio provenit et votum est vendenti magis perdere, ut quaestum comparans debeat invenire. talia profecto regem decet tractare commercia: talem convenit nundinationem exercere pietatem, ut tunc minus adquiescat accipere, quando emptor plurima praecipitatur offerre. Libet referre, qualis in vobis sit dominantis affectus, quia et primo cessit quantum sufficere credidit et nunc iterum postulata geminavit. verecundum vobis erat aliquid sperare post dona, cum se adhuc ad beneficia principis reservaret humanitas: non audita despexit, quando ipse visa testatus est. felix illa calamitas, quae prius miserantem reperit testem, ut post distri
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem esse constat uicisse
pemiriam. Uerum cum his tã¬
us actalibus bonis nulla potu.¬
issent supplicum uota sussi¬
cere: adhuc et dum dinidiã
relaxare pertulit tucalis cal¬
culi tunctionem. ne tristes in
aliqua parte faceret. quibus
tot telicia prestitulet Ioseph
legimus contra tamem tune¬
sam emencdi quidem tritici
dedisse licentiam: sed tale
posiisse pretium. ut sue sub¬
uentionis auidus. se potius
uenderet alimonia mercatu.¬
rus. Quale fuit rogo tunc
miseris uiuere. quibus acer.¬
ba iubuentio libertatem suã
uidebatur ad umere ubi nõ
minus ingemuit liberatus.
quam potuit flere captiuui:
Credo uirum sanctum hac
necessitate constrictum ut
et auaro principi satistaceret.
et per iclitanti Populo iubue¬
niret. Pace tanti patris dixe¬
rin quanto prestantius est
libertate Calua trumenta uen.¬
dere. et propter indulgentiã
tributa laxare Oratis cõustat
ista uenalitas. quando et unde
ematis cessit. et pretium quod

Expanded text:
virtutem esse constat vicisse virtutem esse constat vicisse penuriam. verum cum his tantis ac talibus bonis nulla potuissent supplicum vota sufficere, adhuc et dimidiam relaxare pertulit fiscalis calculi functionem, ne tristes in aliqua parte faceret, quibus tot felicia praestitisset. Ioseph legimus contra famem funestam emendi quidem tritici dedisse licentiam, sed tale posuisse pretium, ut suae subventionis avidus se potius venderet alimonia mercaturus. quale fuit, rogo, tunc miseris vivere, quibus acerba subventio libertatem suam videbatur adimere: ubi non minus ingemuit liberatus quam potuit flere captivus! credo virum sanctum hac necessitate constrictum, ut et avaro principi satisfaceret et periclitanti populo subveniret. pace tanti patris dixerim: quanto praestantius est libertate salva frumenta vendere et propter indigentiam tributa laxare! Gratis constat ista venalitas, quando et unde ematis cessit et pretium quod
Abbreviated transcription (Latin):
gata. quatinus et male pre su¬
mentium uindicaretur ex¬
cessus. et iubiectorum non om.¬
nino grassaretur interitus.
Possem quidem uobis din¬
merare quanta in aliis Locis
hostium turba ceciderit: led
more humani animi ad uestra
telitia test mantes illud nos
tantum dicere cupitis quod
ad uos specialiter Pertinere
ientitis. Redeanius ergo ad
suaue principium: quando
quos defendit a belli clade nec
mopie patitur pericula susti.¬
nere. Nam qui perculit hostẽ
Prouincie. et tamem iussit exi.¬
re. Ocertamen toto orbe pre¬
dicandum. Contra indigen.¬
ciam seuam g loriosi princi¬
pis pugnat ħumanitas: cuius
uere castra iunt horrea refer¬
ta. que si claudere uoluisset
tunc importabilis intrailet
mimica. Sed quia magis a¬
peruit seuientem ad uersariã
mox fug auit. Nescio que pri.¬
cipis nostri bella mundus po.¬
tius ammiretur: egotamen di¬
cam quod senlio. inulum est
uiris tortibus feliciter egisse
pugnas: sed supra humanã

Expanded text:
gata, quatenus et male praesugata, quatenus et male praesumentium vindicaretur excessus et subiectorum non omnino grassaretur interitus. possem quidem vobis dinumerare, quanta in aliis locis hostium turba ceciderit: sed more humani animi ad vestra felicia festinantes illud nos tantum dicere cupitis, quod ad vos specialiter pertinere sentitis. Redeamus ergo ad suave principium, quando qui vos defendit a belli clade, nec inopiae patitur pericula sustinere: nam qui perculit hostem provinciae, et famem iussit exire. o certamen toto orbe praedicandum! contra indigentiam saevam gloriosi principis pugnat humanitas, cuius vere castra sunt horrea referta, quae si claudere voluisset, tunc importabilis intrasset inimica, sed quia magis aperuit, saevientem adversariam mox fugavit. Nescio quae principis nostri bella mundus potius ammiretur: ego tamen dicam quod sentio. in usum est viris fortibus feliciter egisse pugnas, sed supra humanam
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Quotiens se opt auit de iuis
tĩnibus non exire burgundio.
ne principe nostro pugnaret
aduerso: cuius licet presentiã
releuatus euaserit: telicitatem
tamen precipitatus ncurrit.
Nam mox ut gothi ad belli stu.¬
dium yemima se fortitudine
contulerunt: ita proipera con¬
certatione cesa est rebellium
manus quasi mnde midos. hinc
stare contigisset armatos: diui¬
ni equitate iudicii. ut in ipsis
campis predo corrueret: quos
uastare pre sumpsit. Ex ulta ad¬
uersariorum cail aueribus orna.¬
ta prouincia. acerium ride fu.¬
nerum quem mimicorum uitio
constat efsectum. nunc melius
culta liguria. cin negato fructu
segetis. messis prouenit hostilis.
¶am el sitributa tua minus po.¬
tuerunt accipi triumphos in te
natos teliciter obtulisti his ad¬
datur ale mãnorum nper tu¬
gata iutreptio que in primis
conatibus iuis iic probatur op¬
pressa. ut simul aduentum su¬
um iunxisset et exitum: quaii
salutaris ferri execatione pur¬

Expanded text:
rem. quotiens se optavit de suis rem. quotiens se optavit de suis finibus non exire Burgundio, ne principe nostro pugnaret adverso, cuius licet praesentiam relevatus evaserit, felicitatem tamen praecipitatus incurrit? Nam mox ut Gothi ad belli studium genuina se fortitudine contulerunt, ita prospera concertatione caesa est rebellium manus, quasi inde nudos, hinc stare contigisset armatos: divini aequitate iudicii, ut in ipsis campis praedo corrueret, quos vastare praesumpsit. exulta, adversariorum cadaveribus ornata provincia: acervum ride funerum, quem inimicorum exitio constat effectum. nunc melius culta Liguria, cui negato fructu segetis messis provenit hostilis: nam etsi tributa tua minus potuerunt accipi, triumphos in te natos feliciter optulisti. His additur Alamannorum nuper fugata subreptio, quae in primis conatibus suis sic probatur oppressa, ut simul adventum suum iunxisset et exitum quasi salutaris ferri execatione pur
Abbreviated transcription (Latin):
Uis nesciat prouidentiã
diuinam uiĩbus nostris
aliqua uelle subducere. Ut huma¬
num possit aninum comproba.¬
re. Nam si millum penitus inlige¬
re contingeret. locum proinde
largitas non haberet: Data est
prouincus in regis nostri laude
pemiria: steriles tacti sunt agri
ut ubertas domini possit agnosci
Minus essẽt acceptislĩmum domiĩ
mũ precessĩsset incommodum.
Oaudete prouint ie. malisq ue¬
ctris potius gratiam referte
quando talem probatis aninum
principis. ut millis cedat adueriis.
En pietas mirabilis. que ubiq no¬
itris repugnat inconimodis. Nam
cum se fetitas gentilis prioris tẽ¬
poris ammasset emilia et liguria
uestra sicut uos retinẽ necesse est
burgundionum incursione qua¬
terctur. gereretq bellum de uicim¬
tate turtiuum. subito presentis mi¬
periitanquam solis ortus fama
radiauit. Ex pugnatum se hostis
iua prei imptione congemiuil:
quando illum cognouit nomina¬
te gentis essẽ rectorem. quem sub
militis nomine ꝓbauerat singula¬

Expanded text:
uis nesciat providentiam divinam usibus nostris aliqua velle subducere, ut humanum possit animum comprobare? nam si nullum penitus indigere contingeret, locum proinde largitas non haberet. data est provinciis in regis nostri laudem penuria: steriles facti sunt agri, ut ubertas domini possit agnosci. minus esset acceptissimum donum, nisi praecessisset incommodum. gaudete, provinciae, malisque vestris potius gratiam referte, quando talem probatis animum principis, ut nullis cedat adversis. en pietas mirabilis, quae ubique nostris repugnat incommodis. Nam cum se feritas gentilis prioris temporis animasset, Aemilia et Liguria vestra, sicut vos retinere necesse est, Burgundionum incursione quateretur gereretque bellum de vicinitate furtivum, subito praesentis imperii tamquam solis ortus fama radiavit. expugnatum se hostis sua praesumptione congemuit, quando illum cognovit nominatae gentis esse rectorem, quem sub militis nomine probaverat singula
Abbreviated transcription (Latin):
intantiam purpuratam per
quos deo iuuante parentes
uestri decenter euecti sunt.
et inter tam prolixum ordi¬
nem regum iusceperunt lem¬
per augmentum. Cre dimꝰ
enim de diuinitate propitia
que maiores nostros dignan¬
ter ad iuuit. minc quoq gra¬
tiam lue dignat ioms im̃pẽ¬
dere. ut et nobis regnanti bꝰ
bonarum rerum fructus
dulcissimos afferatis. qui iub nos¬
tris parentibus copiosa uirtutũ
laude floruistis
Athalaricus rex

Expanded text:
infantiam purpuratam, per infantiam purpuratam, per quos, Deo juvante, parentes nostri decenter evecti sunt, et inter tam prolixum ordinem regum susceperunt semper augmentum. Credimus enim de Divinitate propitia, quae majores nostros dignanter adjuvit, nunc quoque gratiam suae dignationis impendere, ut et nobis regnantibus bonarum rerum fructus dulcissimos afferatis, qui sub nostris parentibus copiosa virtutum laude floruistis.ATHALARICUS REX
Abbreviated transcription (Latin):
oluissemus qui dem
obis domm aui no¬
stri lougeue uite gaudia min¬
ciareised quoniam diligenti¬
bus dura conditione subtra¬
ctus est. nos heredes regmi sin
deo libi imperante substituit.
ut successĩone languinis iu
beneficia uobis ale collata fa¬
ceret essẽ perpetua: lum nos
illa e t augere e ł tueri cupimꝰ
que ab illo facta esse cognosçi¬
mus. Cuius ordmatiomi ad¬
huc eo superstite in regia ciui¬
tate. ita lacramienti interposi¬
tione cunciorum uota sotiata
suut: ut unum crederes pro¬
millere quod generalitas uide¬
batur optare. hoc uos scquen¬
tes exemplum pari deuotio¬
ne peragite. ne quid apresẽ¬
tibus mĩnus fecisse uicdeami¬
ni:a quibus creditur łotum
imuliter posse compleri. il¬
lum uero comitem uobis fe.¬
cimus iurata uoce promitte¬
re. ul iicut nobis uestrum a¬
nimum de uotissime prodi¬
tis: sic optata de nostris sensi¬
bus audiatis. Recipite itaq
prosperum uobis semper no¬
men amalorum. tegalem
ꝓ lapiam. blacteum germen.

Expanded text:
oluissemus quidem vobis domni avi nostri longaevae vitae gaudia nuntiare: sed quoniam diligentibus dura condicione subtractus est, nos heredes regni sui deo sibi imperante substituit, ut successione sanguinis sui beneficia vobis a se collata faceret esse perpetua, dum nos illa et augere et tueri cupimus, quae ab illo facta esse cognoscimus. cuius ordinationi, adhuc eo superstite, in regia civitate ita sacramenti interpositione cunctorum vota sociata sunt, ut unum crederes promittere, quod generalitas videbatur optare. Hoc vos sequentes exemplum pari devotione peragite, ne quid a praesentibus minus fecisse videamini, a quibus creditur totum similiter posse compleri. illum vero comitem vobis fecimus iurata re; ut sicut nobis vestrum animum devotissime proditis, sic optata de nostris sensibus audiatis. Recipite itaque prosperum vobis semper nomen, Amalorum regalem prosapiem, blatteum germen,
Abbreviated transcription (Latin):
Uin nos prouiatiis
nostris iuuante
deo amnia reparatione pre¬
stemus nec desint iuditia
per uniuersos fines italio
d istributa intelliginius de
mopia iustitie copiam ue¬
mre causare. Culpa siquidẽ
uestre probatur esse negligen¬
tie. quotiens a nobis coguntur
homines legum beneficia postu¬
lare. Nam quis eligeret.tam lõ¬
ge petere: quod in uus uide¬
ret sedibus aduenisse. Sed
ut uobis uersutas excusationes
et duras necessitates prouintia¬
libus tolleremus: de aliquibus
casibus pessimo corpore negle¬
ctis edictalis progratmatis
definitione censurnus. ut et
uobis cresceret confidentia
recte iudicandi. et paulatim
audatia maligna possit im¬
minui: quod more solemiti
per conentus publicos trigi¬
ta dierum facite propolitione.
ut uire condemnatus habeat᷑.
qui post hec remedia manere
presumpserit d esperatus
quenatuti urbis rome athalati.¬
Cus rex. E

Expanded text:
um vos provinciis nostris iuvante deo annua reparatione praestemus nec desint iudicia per universos fines Italiae distributa, intellegimus de inopia iustitiae copiam venire causarum. culpa siquidem vestrae probatur esse neglegentiae, quotiens a nobis coguntur homines legum beneficia postulare. nam quis eligeret tam longe petere, quod in suis videret sedibus advenisse? Sed ut vobis versutas excusationes et duras necessitates provincialibus tolleremus, de aliquibus casibus hactenus pessimo torpore neglectis edictalis programmatis definitione censuimus, ut et vobis cresceret confidentia recte iudicandi et paulatim audacia maligna possit inminui. quod more sollemni per conventus publicos triginta dierum facite proponi editione, ut iure condemnatus habeatur qui post haec remedia manere praesumpserit desperatus. XXI. SENATUI URBIS ROMAE ATHALARICUS REX.
Abbreviated transcription (Latin):
Uamius oporteat cõ¬
missam tibi discipli¬
nam romane ciuitatis in om¬
nibus custodiri. lamen in eis
marnne studiosior esse clebes:
que nostra auctoritate dele¬
gata esse cognosces ut circate
augeat gratiam. custodita iusti¬
tiã. et augmenta sumas nostri
iuditii. qui nobis hactenus
de integritate placuisti.Pre¬
fectus urbis sua nobis relatio¬
ne declarauit basilium atq
pretextatum. magicis artibꝰ
inuolutos impeti accusatione
multorum. quos el apsos inti¬
mat mentis alienatione. Cu¬
stodiendum cos te precipimꝰ.
ubicunq repertos ad iuditiũ
quinq uirale ducem. quod
in pũti negotio nostra de le¬
gauit aueforitas. ubi le residere
censemus ut uiolenta ouni defe¬
sione i ummota hanc causam di¬
scuti facias legibus et tiniri. et si
criminis cuius impetuntur suerĩt
approbati. sententiam iubeant.
quam iuris detinta lãtixeruut.
Si uero innocenlia eorum de¬
ł est abili pulsatur inuidia. op¬
primi eos nuilla ratione patia¬
tis. quia in omnibus caulis con¬

Expanded text:
uamvis oporteat commissam tibi disciplinam Romanae civitatis in omnibus custodiri, tamen in eis maxime studiosior esse debes, quae nostra tibi auctoritate delegata cognoscis, ut circa te augeat gratiam custodita iustitia et augmenta sumas nostri iudicii, qui nobis hactenus de integritate placuisti. Praefectus igitur urbis sua nobis relatione declaravit Basilium atque Praetextatum magicis artibus involutos impeti accusatione multorum: quos elapsos intimat mentis alienatione custodum. eos te praecipimus ubicumque repertos ad iudicium quinquevirale ducere, quod in praesenti negotio nostra delegavit auctoritas, ubi te residere censemus, ut violenta omnium defensione summota hanc causam discuti facias legibus et finiri. Et si rei criminis, cuius impetuntur, fuerint approbati, sententiam subeant, quam iuris definita sanxerunt. si vero innocentia eorum detestabili pulsatur inprimi eos nulla ratione patiaris: quia in omnibus causis, con
Abbreviated transcription (Latin):
ne corrigite sicut nobilitati
uestre conuenit agere. cin semꝑ
probitas placet. Q uoniam nos
specialiter iniutxisse cognosci.¬
te ut terror qui ab aucłoribus
minime fuerit emendatus le¬
gum districtione resecetur.
Pareatur ergo patres conscrip¬
ti uiro multis temporibus iam
probato cuius uecesse est predi¬
canda sequi. qui se hactenus
sub uestra ominiurn laude tra¬
tauit. et in tanta frequentia
nullius repperit aduersa iu¬
Ibe uiro sublnm duci. tħo. rex.

Expanded text:
ne corrigite, sicut nobilitati ne corrigite, sicut nobilitati vestrae convenit agere, cui semper probitas placet: quoniam nos specialiter iniunxisse cognoscite, ut error, qui ab auctoribus suis minime fuerit emendatus, legum districtione resecetur. pareatur ergo, patres conscripti, viro multis temporibus iam probate, cui necesse est praedicanda sequi, qui se hactenus sub vestra omnium laude tractavit et in tanta frequentia nullius repperit adversa iuIBBAE VIRO SUBLIMI DUCI THE
Abbreviated transcription (Latin):
Tilitatis publice caula
quam noster amnius
semper spectat uirum illustrem
contitem argernum ciuem pene
uestrum. dudum ad gallias esti.¬
iiuimus dirigendim. ut eius
maturitate consilii titubantium
possent corda firmari. Nouita¬
tem quippe sollicitam prude¬
tes conueint habere rectores.
ut quemadmodum fuert ui¬
te formatus ordo. sic currat
instituta deuotio. his rebus
ad nostra uota compositis et
gl oriam ciuilitatis retulit. et
quod intex uos didicit: dili.¬
genter ostendens. et bellor u
ĩnsignia reportauit. quem de¬
sideratum sicut putamus ce¬
tui uestro reddidimus. ut qui
uobis longa etate placuit: nũc
gratior fiat. cum eum adiccta
bona commendant. Quaprop.¬
ter discipline se prefati uiri ro.¬
manus ordo restituat. ut quod
quietis amore precipitur: deuo¬
tis animis impleatur. quat mꝰ
et ex cessibus tollatur licentia
et quod optimus maxime lo¬
cum ne queat inu enire uin¬
dicte. Si qua etiam pet eiꝰ
ab sentiam culpa prouenit. T̃¬
ter uos iustitie consideratio.¬

Expanded text:
tilitatis publicae causa, quam noster animus semper spectat, virum illustrem comitem Arigernum, civem pene vestrum, dudum ad Gallias aestimavimus dirigendum, ut ejus maturitate consilii titubantium potuissent corda firmari. Novitatem quippe sollicitam prudentes convenit habere rectores, ut quemadmodum fuerit vitae formatus ordo, sic currat instituta devotio. His rebus ad nostra vota compositis, et gloriam civilitatis retulit, et quod inter vos didicit diligenter ostendens, bellorum insignia reportavit. Quem desideratum, sicut putamus, coetui vestro reddidimus, ut qui vobis longa aetate placuit, nunc gratior fiat, cum eum adjecta bona commendant. Quapropter disciplinae se praefati viri Romanus ordo restituat, ut quod quietis amore praecipitur, devotis animis impleatur; quatenus et excessibus tollatur licentia, et quod optamus maxime, locum nequeat invenire vindicta. Si qua etiam per eius absentiam culpa provenit, inter vos iustitiae consideratio
Abbreviated transcription (Latin):
hic naturaliter prestat intectus.
Sed prouide ut supradictas ĩpe¬
cies exactas debeas destinare. quia
falli non possius qui hoc patrio¬
tica ueritate retmemus. Ad preies
enim decellariis nostris que deside.¬
rabantur obtulimus. Tu aulem tuo
periculo dissimilia facis:quorum
iam uiditia teneri posse cognoscis.

Expanded text:
hic naturaliter praestat infectus. hic naturaliter praestat infectus. sed provide ut supra dictas species exactas debeas destinare, quia falli non possumus, qui hoc patriotica veritate retinemus: ad praeenim de cellariis nostris quae desiderabantur obtulimus. Tu autem tuo periculo dissimilia facis, quorum jam judicia teneri posse cognoscis.
Abbreviated transcription (Latin):
diuturnam casei tãcit esse substã¬
tiam hoc quantocius super impo¬
situm uauigiis el estmabis: ut de¬
cideriis regalibus Paruo munere
fat iffecissẽ uideamur. uinim quo¬
q quod laudare cupiens pal¬
matiaim nomiuauit antiquitas.
nos stipsim asperum. sed gratũ
iuauitate perquire. Ham licet
inter uina bructia uideatur ex
tremum. factum tameu est pe¬
ne generali opinione precipu¬
um ibi euim reperitur et gazeto
odoribus singulare. Sed quia
illud tanam sibi nobilissũuã
uindicauit. hoc et in suo genere
nimis delegans perquitatur
ne pe uedentia maiorum aliꝗd
appellasse tudeatur impropriũ.
Est enim suaui pinguedine molliter
etassum. uiuacitate tirmisimum. nare
luolentum.candore quoq perspicu.¬
um. Quod ita redolet ore ruclatum
ut merito illi nomen apalma uide¬
atur ipoũtum uiscera defecta cõ¬
stringit. uulnera madida desiccat:
lassim retĩcit pectus et quod uix pre¬
ualet implere potus acre compositus.

Expanded text:
diuturnam casei facit esse substandiuturnam casei facit esse substantiam. hoc quantocius superimpositum navigiis destinabis, ut desideriis regalibus parvo munere satisfecisse videamur. Vinum quoque, quod laudare cupiens Palmatianum nominavit antiquitas, nos stipsim, asperum, sed gratum suavitate perquire. nam licet inter vina Bruttia vitremum, factum tamen est pene generali opinione praecipuum. Ibi enim reperitur et Gazeto odoribus singulare. Sed quia illud famam sibi nobilissimam vindicavit, hoc et in suo genere nimis elegans perquiratur, ne prudentia maiorum aliquid appellasse videatur inproprium. est enim suavi pinguedine molliter crassum, vivacitate firmissimum, nare violentum. candore quoque perspicuum, quod ita redolet ore ructatum, ut merito illi a palma nomen videatur impositum. Viscera defecta constringit, vulnera madida desiccat, lassum reficit pectus et quod vix praevalet implere potus arte compositus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ui apud rerum domi¬
num solemni muniere prã¬
deremus. et diuerse prouincie de
suis delitiis laudareutur: et ad
uina brutiorum et silanica ei sua¬
uitate currente ut assolet sermo¬
ne peruentum est. Quod herba¬
rum beneticio tanta ibi nature
iocunditate conficitur ut non
credas deesse in illis gustum q̃
nulla conspicis qualitate per¬
nuxtum..Manat illic leuiter
prouocatum lac uheribus tistulo.¬
sis: et qualĩ in alios uentres natu¬
re ubertate collectum. non guttis
ipluit. Sed quibusdam repẽ
dolet suauis et uarius odor herba.¬
rum. naribus agnoscitur pecu.¬
dum pastus.qui flagrans uirtu.¬
te diueria. thuris sentitur inspi¬
rare iiilia. huic tanta pingue.¬
do sociatur. ut arbitreris imiul de¬
currere palladium liquorem:
nisi quod ab illa pͣsina uirili¬
tate niueo candore discerintur.
Tunc cadislate patentibus. co¬
pia illa mirabilis. leto nimum
ne coaguli in callosam ceperit
tencritudinem condurari. ad
reis aliquantulum congregata

Expanded text:
um apud rerum dominum solemni more pranderemus, et diversae provinciae de suis deliciis laudarentur, ad vina Brutiorum et Silani casei suavitatem, currente, ut assolet, sermone, perventum est; quod herbarum beneficio tanta ibi naturae jucunditate conficitur, ut non credas deesse mellis gustum, quem nulla conspicis qualitate permixtum. Manat illic leviter provocatum lac uberibus fistulosis, et quasi in alios ventres naturae ubertate collectum, non guttis impluit, sed quibusdam repentdolet suavis et varius odor herbarum, naribus agnoscitur pecudum pastus, qui flagrans virtute diversa, thuris sentitur inspirare similia. Huic tanta pinguedo sociatur, ut arbitreris simul decurrere Palladium liquorem; nisi quod ab illa prasina viriditate niveo candore discernitur. Tunc cadis late patentibus copia illa mirabilis laeto nimiumne coaguli in callosam coeperit teneritudinem condurari, ad reis aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
E lectamur uire roma¬
no uiuere. quos armis
cupimus uinclicare. Nec minor
nobis est cura rerum moralium
qua potest esse bellorum. Quid
enim protĩcit barbaros remouis¬
se confusos msĩ uiuatur ex legi¬
bus: Qua propter cum deopro¬
pitio gallias noster exercitꝰ¬
intraut sĩ qua mancipia ser¬
uitium declmantia ad alios
lerunt. prioribus donitins iu¬
bemus ime aliqua dubietate
restitiri. quia confundi non de¬
cet iur a. imperanle iustitia. nec
pot est abiecto fauere seruitio: li¬
bertatis defensor. Aliorum for¬
te regum prelia captarum ci
uita tum. Aut predas appetũt
aut rumas. nobis positum est
deo iuuante sic uincere: ut sub¬
iecti sẽ doleant nostrum do.¬
manium tardius acquisisse.

Expanded text:
electamur iure Romano vivere quos armis cupimus vindicare, nec minor nobis est cura rerum moralium quam potest esse bellorum. quid enim proficit barbaros removisse confusos, nisi vivatur ex legibus? Quapropter cum deo propitio Gallias exercitintravit, si qua mancipia servitium declinantia ad alios petere, contulerunt, prioribus dominis iubemus sine aliqaa dubietate restitui, quia confundi non decent iura imperante iustitia nec potest abiecto favere servitio libertatis defensor. Aliorum forte regum proelia captarum civitatum aut praedas appetunt, aut ruinas: nobis propositum est, Deo juvante, sic vincere, ut subjecti se doleant nostrum dominium tardius acquisiisse.
Abbreviated transcription (Latin):
enim cum necessẽ fuerit iussi.¬
cientem tritici łpeciem de.¬
st manius. Et quoniam inhy¬
acia uinum habunde natum
esse comperimus: ex inde quã.¬
ctis speratum est postulate: si.¬
cut in tõro rerum uenalium
reperitur: quat nius uec ipsĩ
ledi possint cum eis pretia
iuista ieruantur. Quapropter
preiẽntem mndulgentiam
nulla crecdatis uenalitate ta¬
xancdam: ut dum fuerit reme.¬
dium gratuitum. possit ex iste.¬
re inch̾ilominus gloriosum
ct um est dari auobis uideat᷑¬

Expanded text:
enim, cum necesse fuerit, suffienim, cum necesse fuerit, sufficientem tritici speciem destinamus. Et quoniam in Istria vinum abunde natum esse comperimus, exinde, quanbus speratum est, postulate, sicut in foro rerum venalium reperitur; quatenus nec ipsi laedi possint, cum eis pretia justa servantur. Quapropter praesentem indulgentiam nulla credatis venalitate taxandam; ut dum fuerit remedium gratuitum, possit existere nihilominus gloriosum.nterdictum est dari, a vobis videat
Abbreviated transcription (Latin):
Requenter utilitas
publica compendio¬
sapietate seruatur: quando
illud magis ac quirit quod
bonorinĩ intercessione remisẽ.¬
rit. ueniens itaquir uenerabi¬
lis augustinus. inita clarus &
nomine. uenetum nobis ne cei¬
sitates ⁊ lebili allegatione de¬
clarauit. uini non tritici. non
panici ipecies apud ipłos tuis.
seꝓcreatas: assereus ad tantam
pemiriam prouincialium per.¬
uenisse tortunas ut uite peri¬
cula sustinere possint. nisi
eis pietas regalis solita hu.¬
manitate prospexerit. Quod
nobis crudele trsum est aliquid
apetentibus postulare: et
illud iperare quo prouncia
cognoscitur indigere. Atali¬
biĩs enim solas lachrimas exi¬
git: qui quod nou inuenitur
imponit. Et icdeo tanti uiri
alleg atione Permoti uinum
et triticum quod nos in ap¬
paratu exercitus. ex concordi.¬
ense. aquilientẽ et tõromilien.¬
ie ciuitatibus colligere tece¬
ranius presenti auctoritate
remittimus. Carnes tantum si¬
cut breuis uobis datus conti¬
net. ex inde prouidentes hinc

Expanded text:
requenter utilitas publica compendiosa pietate servatur, quando illud magis acquirit, quod bonorum intercessione remiserit. Veniens itaque vir venerabilis Augustinus, vita clarus et nomine, Venetum nobis necessitates flebili allegatione declaravit, non vini, non tritici, non panici species apud ipsos fuisse procreatas: asserens ad tantam penuriam provincialium pervenisse fortunas, ut vitae pericula sustinere possint, nisi eis pietas regalis solita humanitate prospexerit. Quod nobis crudele visum est, aliquid a petentibus postulare; et illud sperare, quo provincia cognoscitur indigere. A talibus enim solas lacrymas exigit, qui quod non invenitur, imponit. Et ideo tanti viri allegatione permoti, vinum et triticum, quod nos in apparatu exercitus, ex Concordiense, Aquileiense et Forojuliense civitatibus colligere feceramus, praesenti auctoritate remittimus: carnes tantum, sicut brevis vobis datus continet, exinde providentes. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Phanaticum crecdis quem tor¬
iuosis semittis ambulare conspe¬
reris. Inditia ii quidem rerũ
inter siluas asperas et dumeta
perquirit. Non ambulat iure cõ¬
muni. uia illi est lectio sua. ostẽ¬
dit quod dicit probat quod
didicit. grestibus lius concertã¬
tium iura discerint et more
uastislĩni ⁊ lumuns. aliis ipatia
tollit. aliis pura concedit. Qua¬
propter auctoritate nostra su¬
tulti: t al eni eligie. post quem
partes erubescant impendenti fro¬
te litigare. quatenus possessorum
iura confusa esse non debeant.
quibus est necessarium rebus
propriis adhibere culturam

Expanded text:
fanaticum credis, quem torfanaticum credis, quem tortuosis semitibus ambulare conspexeris. indicia siquidem rerum inter silvas asperas et dumeta perquirit, non ambulat iure communi, via illi est lectio sua, ostendit quod dicit, probat quod didicit, gressibus suis concertantium iura discernit et more vastissimi fluminis aliis spatia tollit, aliis rura concedit. Quapropter auctoritate nostra suffulti talem eligite, post quem partes erubescant impudenti fronte litigare, quatenus possessorum iura confusa esse non debeant, quibus est necessarium rebus propriis adhibere culturam.
Abbreviated transcription (Latin):
Ham u hoc egit illa discipli¬
na mirabilis ut in determina¬
tos agros ratione certa distia¬
gueret. quantomagis iste
monstrare debet ommia. que
iam probutur suis tinibus
terimnata. Augusti siquidẽ
temporibus orbĩs romanus a¬
gris diuisus censuq descripł
est. ut possessio sua nilli habere¬
tur incerta. quam protributoꝵ
lusceperat quantitate soluen¬
da. hoc auctor yron metricus
redegit ad dogina conscriptũ.
quatenus studiosus legendo
possit agnoscere quod deberet
ccclis absolute monstrare.ii¬
deant actis huius periti. quid de
ipiis publica sentit auctoritas.
IIam discipline toto orbe cele¬
brate non habent hunc honorem
Arithinçticam dicas auditoriis
uacat. Seom etria cum tantum
de celestibus disputat tantum
studiosis exporitur Astrouomia
et mulica discuntur ad solaz¬
scientiam . Agrimẽsori uero tĩ¬
num lis ortã committitur ut
contentionum proteruitas absci¬
datur. Iudex est ita q artis sue
torum iplius agri deferti sũt.

Expanded text:
nam si hoc egit illa disciplinam si hoc egit illa disciplina mirabilis, ut indeterminatos agros ratione certa distingueret, quanto magis iste monstrare debet omnia, quae iam probantur suis finibus terminata? Augusti siquidem temporibus orbis Romanus agris divisus censuque descriptus est, ut possessio sua nulli haberetur incerta, quam pro tributorum susceperat quantitate solvenda. Hoc auctor Heron metricus redegit ad dogma conscriptum, quatenus studiosus legendo possit agnoscere, quod deberet oculis absolute monstrare. videant artis huius periti, quid de ipsis publica sentit auctoritas. nam disciplinae illae toto orbe celebratae non habent hunc honorem, arithmeticam indicas, auditoriis vacat. geometria, cum tantum de caelestibus disputat, tantum studiosis exponitur. astronomia et musica discuntur ad scientiam solam. Agrimensori vero finium lis orta committitur, ut contentionum protervitas abscidatur. iudex est utique artis suae, forum ipsius agri deserti sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
num geuus minis a ccutissi¬
nium atq iollicitum chal¬
dei primum iuuerasse me¬
morantur. qui rationem ip¬
sius discipliue generaliter
colligentes. et in astrononticis
rebus. et in musicis. et in mecha¬
nicis. et in archilectis. et in me¬
dicinam. et ad artem logicã
uel quicquid potest formis ge¬
neralibus contineri. aptam̃
essẽ docuerunt. ut sme ea m¬
chil horum possit ad agii¬
tionem uerissĩmam perͦue¬
nire. hanc post egyptii non
dissimiliter aminĩ calore ter¬
uentes. inter augmenta ny¬
lotica que singulis amiis uoti¬
ua mundation̾e patiuntur.
ad dimensĩonem terre. et recu¬
perandas tormas tinium tran¬
stulerunt. ut fieret arte distĩ¬
ctum quod litigiose confusio¬
ni uidebatur ob̃noxium. Qua¬
propter agri mensorem peri¬
tissimum cui ab arte nomen
est. uestra nichilominus adhi¬
beat magnitudo. ut iam omnia
que manitesta ratione distin¬
cta sunt per euidentia debe¬
at documenta monsttare.

Expanded text:
num genus nimis acutissinum genus nimis acutissimum atque sollicitum, Chaldaei primum invenisse memorantur, qui rationem ipsius disciplinae generaliter colligentes et in astronomicis rebus et in musicis et in mechanicis et in architectis et in medicinam et ad artem logisticam, vel quicquid potest formis generalibus contineri, aptam esse docuerunt, ut sine ea nihil horum possit ad agnitionem verissimam pervenire. Hanc post Aegyptii, non dissimiliter animi calore ferventes, propter augmenta Nilotica, quae singulis annis votiva inundatione patiuntur, ad dimensionem terrae et recuperandas formas finium transtulerunt, ut fieret arte distinctum, quod litigiosae confusioni videbatur obnoxium. Quapropter agrimensorem peritissimum, cui ab arte nomen est, vestra nihilominus adhibeat magnitudo, ut iam omnia, quae manifesta ratione distincta sunt, per evidentia debeat documenta monstrare.
Abbreviated transcription (Latin):
Icut min diolã n.¬
mis interpellantiũ
luggestione comper imus.
inter leontium atq pascha¬
sium spectabiles uiros t̾malis
orta est contentio. tta ut ter¬
minos cesarum suarum non
legibus. sed uiribus crede¬
reñt uindicandos Unde mi¬
tamur tanta animositate tu¬
isse litigatum. quod aut ter.¬
minis terrestibus. aut iugis
montium. aut fluminũ ri.¬
pis. aut archaturis constru¬
ctis. aliisq signis euidenti¬
hus constat esse diffirtum.
Quid isti facerent. si in e¬
gyptiacis partibus posside¬
tent. ubi nyli flumitis super¬
ueniente. inditia fiuium ua¬
stissimus gurges abradit. et
in discreta ter̃re facies red¬
ditur. ubi omina lraius łege¬
re comprobatur. Qua prop¬
ter nec tunc ad arma concur¬
rere debuissent. Sed exci¬
tata lis nulla la tisfactione iu¬
perata discederet. hoc enim
per geometricas tormas. et
grammaticam disciplina
ita diligenter agnoscitur.
quemadinodum̃ litteris om¬
nis sermo conclutũs est. Geo¬
metriam quippe ul est homi¬

Expanded text:
icut invidiosa nimis interpellantium suggestione comperimus, inter Leontium atque Paschasium spectabiles viros finalis orta contentio est, ita ut terminos casarum suarum non legibus, sed viribus crederent vindicandos. unde miramur tanta animositate fuisse litigatum, quod aut terminis testibus aut iugis montium aut fluminum ripis aut arcaturis constructis aliisque signis evidentibus constat esse definitum. Quid isti facerent, si in Aegyptiacis partibus possiderent, ubi Nili fluminis superveniente diluvio indicia finium vastissimus gurges abradit et indiscreta terrae facies redditur, ubi omnia limus tegere comprobatur? quapropter nec tunc ad arma concurrere debuissent, si excitata lis nulla satisfactione superata discederet. hoc enim per geometricas formas et gromaticam disciplinam ita diligenter agnoscitur, quemadmodum litteris omnis sermo conclusus est. Geometriam quippe, ut est homi