comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qut:. De qualib psalmista. Et mutaue¬
cunt głam suam: in similitudinem
rtis. comedentis fenĩ. Sum enĩ scͥetuã
t õis caro feraum: ⁊ om̃is gła euis q¬
dosfen : quid aliud erit uitulus fenũ
ameciens. nisi humami fauoris appecttꝰ
darnalẽ ⁊ temꝑalẽ głam ambiens: Qͥa
dilcum :⁊ brutum colere: ꝗͣ in głe tẽꝑa¬
lis ambitione irrationabili appecitui
deseruire. ⁊ in temꝑali ⁊ mnani gła. glo¬
riam suam constituere: Et nabuchodo¬
nosor quidẽ quem tamen iuste rep̃hendimꝰ
tolerabiliꝰ aliquid fecit qui hominẽ utiq
ammal udelecet rõnale: diuino honore
donauit. Nam ꝓculdubio irrationabilius
erit: irrationabile. ꝗͣ. rõnabile animal co¬
lere. Alii dficdunt ⁊ głant᷑ in ꝓpria uirtute
alii autẽ desola uirtutis estimatione. Illi
de eo qł habent. uel se credunt habere.
isti de eo qd̃ estimant᷑ ab aliis esse. Illi
de testimonio ꝯscientie non qͣsi apud dm

Expanded text:
tant. De qualibus Psalmista: Et mutavetant. De qualibus Psalmista: Et mutaverunt gloriam in similitudinem vituli comedentis fenum . Cum enim scriptum sit: Omnis caro fenumlos feni . Quid aliud erit vitulus fenum comedens, nisi humani favoris appetitus, carnalem et temporalem gloriam ambiens? Quidtulcum et brutum colere, quam in gloriae temporalis ambitione irrationabili appetitui deservire, et in temporali et inani gloria gloriam suam constituere? Et Nabuchodonosor quidem, quem tamen juste reprehendimus, tolerabilius aliquid fecit, qui hominem utique animal, videlicet rationale, divino honore donavit. Nam procul dubio irrationabilius erit irrationabile, quam rationabile animal colere. Alii confidunt et gloriantur in propria virtute, alii autem de sola virtutis aestimatione. Illi de eo quod habent vel se credunt habere, isti de eo quod aestimantur ab aliis esse. Illi de testimonio conscientiae, non quasi apud Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
regum reuelans misteria: qm̃ potust
aꝑire sacͣmentũ hoc. Ecce ꝗͣ sane ⁊ deui¬
uinis sentit: ⁊ tam̃ idolatrie ẽ simile qu
ꝑ opꝰ exercuit. Sic sic sub uno eodẽ q tp̃
⁊ moyses in monte ad diuina ⁊ sũma
dtemplanda sublimat᷑: ⁊ plebs sibi cr¬
missa. ad idolatͥe scelus. ⁊ uituli cultͣm
in ualle deicit᷑. Et utiq fit sepe in uno
eodẽ q animo. modo mirabili. atoin
serando. ut unde insũmis humana n¬
telligentia ad diuina illuminat᷑: mai
in imis desideriors turba corrumpti
Quis enĩ nesciat qͦmͦ magnitudo reui¬
lationũ mentẽ incautã. in suꝑbiam
Ne magnitudo reuelationũ extollas
me. datꝰ ẽ. mͥ stimulꝰ carnis mee. angi
sathane qui me colaphiret. Sepe eteñ
quidã adhuc inter ip̃sa diuinar̃ reus¬
lationũ spectacła ostituti apud sems¬
ipsos tacita mente suꝑbiunt. iã mas¬
na de se estimantes. magna ⁊ abals
Tisari ddignũ ducuite. iam quona da¬
ueuerant. głam ueram inuanã omu¬

Expanded text:
regum, revelans mysteria, quoniam potuisti aperire sacramentum hoc. . Ecce quam sane, et de divinis sentit, et tamem idololatriae simile quod per opus exercuit. Sic sic sub uno eodemque tempore et Moyses in monte ad summa et divina contemplanda sublimatur, et plebs sibi commissa ad idololatriae scelus, et vituli culturam in valle dejicitur, et fit utique saepe in uno eodemque animo, modo mirabili atque miserando, ut unde in summis intelligentia humana ad divina illuminatur, inde minus desideriorum turba corrumpatur. Quis enim nesciat quomodo magnitudo revelationum mentem incautam in superbiam um extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Saepe etenim quidam adhuc inter ipsa divinarum revelationum spectacula constituti, apud semetipsos tacita mente superbiunt, jam magna de se aestimantes, magni ab aliis aestimari dignum ducunt, jam quomodconsueverant gloriam veram, in vanam commu
Abbreviated transcription (Latin):
gradũ banelare. Auctoritatis affecta¬
tio ẽ. cũ iã ambit quis uir magni d¬
enda queq. uel diffimenda. ad eius
siliũ uel arbitriũ pendere. Potestatis
affectadio ẽ: cũ iam ambit aliis p̃esse.
Nidemꝰ sepe illos etiã qui uoluntariam
obedientiã ꝓfessi fc̃ qmͣ libent̃. qmͣ de¬
siderant̃ molestas satis ⁊ onerosas oc¬
cupationes suscipiunt. ut exeundi. lo¬
quendi. agendi maniscłam liberta¬
tem ex aciministrationis sue occasiõe
obtineant. Quid agit hoc queso. nisi
libertatis ambitio: Sidemꝰ alios inti
semꝑ de gradu in gradum. ⁊ qui infe¬
rioris gͣdus st̃ aspirare ad subdiacona¬
tum. subdiaconos ad diaconatũ. diaco¬
nos. ad presbit̾atum. ⁊ cum niclil ex
eo fortassis maioris libertatis uel po¬
testatis ad quisiert̃: non nicħ tamen
arbitrant᷑ tenere p̃ ceteris saltẽ suꝑi¬
orẽ locũ. Ss unde hoc ineis: nͥ ex am¬
bitione dignitatis: Docet nos ille illiꝰ

Expanded text:
gradum anhelare. Auctoritatis affectagradum anhelare. Auctoritatis affectatio est, cum jam ambit quis vir magni cenda quaeque, vel diffinienda ab ejus consilio vel arbitrio pendere. Potestatis affectatio est, cum jam ambit aliis praeesse. Videmus saepe illos etiam qui voluntariam obedientiam professi sunt, quam libenter, quam desideranter molestas satis et onerosas occupationes suscipiunt, ut exeundi, loquendi, agendi majusculam libertatem ex administrationis suae occasione obtineant. Quid agit hoc, quaeso, nisi libertatis ambitio? Videmus alios niti semper de gradu in gradum, et qui inferioris gradus sunt aspirare ab subdiaconatum, subdiaconos ad diaconatum, diaconos ad presbyteratum; et cum nihil ex eo fortassis majoris libertatis vel potestatis acquisierint, nonnihil tamen arbitrantur tenere prae caeteris saltem superiorem locum. Sed unde hoc in eis nisi ex ambitione dignitatis? Docet nos ille illius
Abbreviated transcription (Latin):
citais qͣsi alia ala a simstris. Sicut in
Euiorib dnob ut dictũ ẽ. uolant:
c Mistis posteriorib corpꝰ fuũ uelant.
Tam absq dubio simulatores ⁊ xpo¬
chette solent binc inde sub excusatiõis
dissimulationis obductione. posterio
cce de numero alarum. indeamꝰ
⁊ de pluralitate capitum. Scimꝰ
autẽ quia ypocritarũ fraudulentia
m om̃i eo qd̃ actitat: ad honoris sui
ꝓmotionẽ hanelat. Om̃e enĩ qd̾̃ agit
uel agendo intendit: ambitioni de¬
seruit. I ichil autẽ aliud ẽ. ambiti¬
o: qm honoris affectatio. ꝑrima autẽ
sp̃es huiꝰ mali ẽ. affectatio libertatis.
Sccła. affectatio dignitatis. Tercia af¬
fectatio auctoritatis. Quarta. affecta¬
tio potestatis. Ecce qͦmͦ ambitio in qͣ¬
tuor se capita diuidit. cui om̃is ut dic̃¬
tũ ẽ. ypocͥtarũ actio subseruit. liber¬
tatis affectatio ẽ. qnͦ iam qͥs subterfugi¬
tat aliis subesse. Dignitatis affectio ẽ.
suꝑiora ambiendo. semꝑ de gradu in

Expanded text:
s. Sicut in superioribus duobus, ut dictum est, volant, sic in istis posterioribus corpus suum velant. Nam absque dubio simulatores et hypocritae solent hinc inde sub excusationis et dissimulationis obductione posterioracce de numero alarum videamus et de pluralitate capitum. Scimus autem quia hypocritarum fraudulentia in omni eo quod actitat ad honoris sui promotionem anhelat. Omne enim quod agit, vel agendo intendit, ambitioni deservit. Nihil autem aliud est ambitio quam honoris affectatio. Prima autem species hujus mali est affectatio libertatis, secunda affectatio dignitatis, tertia affectatio auctoritatis, quarta affectatio potestatis. Ecce quomodo ambitio in quatuor se capita dividit, cui omnis, ut dictum est, hypocritarum actio subservit. Libertatis affectatio est, quando jam quis subterfugitat aliis subesse. Dignitatis affectatio est superiora ambiendo semper de gradu in
Abbreviated transcription (Latin):
inflectere ñ ualec. Detrahere autẽ x̃ dt
aꝑtis bonis. uel aliquid uelle minucre
cum non possis penitus euacuare: Den¬
hit enim qui aliqͥd inde oblatrando
retͣbit. unde hõis famã głosiorẽ crec
Oblocutio itaq est male opinonis di¬
seminatio. Berogatio: bone opimonis
euacuatio. Detractio: bone opinionis
attenuatio. linguã obloquentẽ time
a facie exꝓbrantis ⁊ obloquentis. Den¬
gatores tangit. qnͦ alias dicit. Capta¬
bant in animã iustr: ⁊ sanguinẽ .i. con
dẽpnabunt. Detractores exprimit. cun
nes dentiũ. in multiplicitate decͣctim
derogationũ. oblocutionum.
UNc ẽ. facile uidere ꝗͣ. recte ꝯuem¬
at huic bestie qđ loco nouissimo
ponit᷑. dum dr. Surge comede carnes
plurimas. Quid ẽ enim carnes comeĩ.
nisi aliena infirma dente maledico las¬
rare: Qui enim alienã uitã libenter fi¬
dunt. qui derogationib studiose ded¬
uiunt. qui ꝓximoꝵ infirmitates delo¬

Expanded text:
inflectere non valet. Detrahere autem est de inflectere non valet. Detrahere autem est de apertis bonis vel aliquid velle minuere, cum non possis penitus evacuare. Detrahit enim qui aliquid inde oblatrando retrahit unde hominis famam gloriosiorem credit. Oblocutio itaque est malae opinionis disseminatio. Derogatio bonae opinionis evacuatio. Detractio bonae opinionis attenuatio. Linguam obloquentem timeba facie exprobrantis et obloquentis . Derogatores tangit quod alias dicit: Captabant in animam justi, et sanguinem innocentem condemnabant . Detractores exprimit, cum nes dentium in multiplicitate detractionum, derogationum, oblocutionum.Nunc est facile videre quam recte conveniat huic bestiae, quod loco novissimo ponitur dum dicitur: Surge, comede carnes plurimas. Quid est enim carnes comedere, nisi aliena infirma dente maledico lacerare? Qui enim alienam vitam libenter rodunt, qui derogationibus studiose deserviunt, qui proximorum infirmitates del
Abbreviated transcription (Latin):
uenire possit utrum sint bona an mala.
Solet autẽ liuida mens semꝑ manifesta
mala multipliciꝰ exaggerare. dubia qͦq
in deteriorẽ partẽ uertere. aꝑta autem
bona quia negare non potest. arte qua
potest obfuscare. ⁊ de eis uel aliqͥd mi¬
nuere. Primũ ẽ. oblocutionis. scđłm dero¬
gationis. tertium detͣctionis. Oblocutio
est qnͦ mordax. ⁊ reprehensoria locutio
uersat᷑ circa id. uel fit ꝓpter id mali qd̃
uere in homine est. Qui scit quid sit ro¬
gare ex opposito potest agnoscere. quid
sit derogare. cum sic sibi ꝑ dt᷑riũ respon¬
deant quemadmodũ suadere. ael dissu¬
adere. Nonne tibi derogatio uidet᷑. cum
estimationẽ de alio aliqͦ bonã habenti
dr noli sic credere. noli ita existimare s¬
leris. deciꝑis. longe aliter ẽ.ꝙͣ sentis.
bras lucẽ tredis. ⁊amarũ in dulce po
Bec utiq in aꝑtis bonis locũ ñ habe
quia que manifesta ft̃ in alterã pars

Expanded text:
venire possit, utrum sint bona an mala. venire possit, utrum sint bona an mala. Solet autem livida mens semper manifesta mala multiplicius exagerare, dubia quaeque in deteriorem partem vertere, aperta autem bona quia negare non potest arte qua potest offuscare, et de eis vel aliquid minuere. Primum est oblocutionis, secundum derogationis, tertium detractionis. Oblocutio est quando mordax et reprehensoria locutio versatur circa id, vel fit propter id mali quod vere in homine est. Qui scit quid sit rogare, ex opposito potest agnoscere quid sit derogare cum sic sibi per contrarium respondeant quemadmodum suadere et dissuadere. Nonne tibi derogatio videtur cum aestimationem de alio aliquo bonam habenti dicitur noli sic credere, noli ita existimare, falleris, deciperis, longe aliter est quam sentis, tenebras lucem credis et amarum in dulce poc utique in apertis bonis locum non habet, quia quae manifesta sunt in alteram partem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc statu funditꝰ bona deserit. nec tam̃
ut insuꝑiori adomĩa se extendit. Stat g
in parte: quia in qͥb:dam adhuc bonis
uidet᷑ ꝑdurare. Nemo cñĩ repende fit
turpissimꝰ. sicut e regione nemo repente
fit sũmus. Quasi adhuc itaq in parte
osistit qm̃ ad aliqua bona agenda.
antiqua adhuc hominẽ ꝯsuetudo trabit
Ecce qd in hoc statu animꝰ nonclũ acd aꝑ¬
tam maliciã effrenat᷑ in qnͣtũ uel timore
eiuis. ⁊ in dentib eius. Ipsascͥptura
determinat quomodo tres ordines eẽnt
in ore cius. idẽ. in dentib eius. Quid autẽ
in dentib rectiꝰ intelligimꝰ. qmͣ malicie¬
⁊ inuidentie morsus: Quis autẽ nesciat
qͣ familiare ⁊ domesticum. ⁊ uelut ꝓpͥe
ꝓprium sit inuidentie. alienã uitam ro-¬
dere. ⁊ morsib obtrectationũ lacerare:
Solet autẽ hoc malũ qͥb dã gͣdib accͤs¬
cere. Nam ft̃ in hominib quidẽ qͤdam
qͥdam autẽ dubia. ita ut in ambiguũ

Expanded text:
hoc statu funditus bona deserit, nec tamen, hoc statu funditus bona deserit, nec tamen, ut in superiori, ad omnia se extendit. Stat igitur in parte quia in quibusdam adhuc bonis videtur perdurare. Nemo enim repente fit turpissimus, sicut e regione nemo repente fit summus. Quasi adhuc itaque in parte consistit, quoniam ad aliqua bona agenda antiqua adhuc hominem consuetudo trahit. Ecce quod in hoc statu animus nondum et apertam malitiam effrenatur in quantum vel timore ejus, et in dentibus ejus. Ipsa Scriptura determinat quomodo tres ordines essent in ore ejus, id est in dentibus ejus. Quid autem in dentibus rectius intelligimus quam malitiae, invidentiae morsus? Quis autem nesciat quam familiare, et domesticum, et velut proprie proprium sit invidiae alienam vitam redere et morsibus obtrectationum lacerare? Solet autem hoc malum quibusdam gradibus accrescere. Nam sunt in hominibus quidem quaedam m dubia, ita ut in ambiguum
Abbreviated transcription (Latin):
parte stecio. ⁊ tres orelmes erarte in ore
piris. ⁊ mdentib enis. ⁊ sic dicebant ei.
Surge comede carnes plurimas. Est
autem ursus ut om̃s nouimꝰ. ammal
deforme. ꝙ qdꝰ in locis remotis ⁊ abitis
soleat habitare. & in hoc ioso formam
gerit inrnddie. nam ⁊ ipsa quiaẽ utpo¬
de feditatẽ suam erubescens. semꝑ stai¬
dec latere. Ursus autẽ ẽ animal mali¬
ciosum. ⁊ seuũ. ⁊ forte eiusmodi ẽ iin¬
aie uiciũ. Inuidia ẽ odium felicttaus
aliene. ⁊ quid magis maliciosi: Quisi
itaq ẽ. aliud inuidia:. ꝙͣ lucifuga ee la¬
tebrosa malicia: Inuidentia autẽ ẽ. mali
tia fcruens: ꝙ in occulto seuiens. Est autẽ
ursus ammal imquietũ ualde. ita uo
ari stipite ligatꝰ. mumꝙͣ pene desinat uł
in cercuntum ꝑgere uel pedib fixis cap̃t
nc̃ in hanc nc̃ in illam partẽ iacdtrare.
dentie. que animũ nullo pene moñtto
sinio requiescere. Or̾ autẽ de hac bestia
qdł in parte stetit. Numdũ gͦ homo in

Expanded text:
stetit, et tres ordines erant in ore ejus et in dentibus ejus, et sic dicebant ei: Surge, comede carnes plurimas . Est autem ursus, ut omnes novimus, animal deforme, et quod in locis remotis et abditis soleat habitare, et in hoc ipso formam gerit invidiae. Nam et ipsa quidem utpote foeditatem suam erubescens semper studet latere. Ursus autem est animal malitiosum et saevum, et forte ejusmodi est invidiae vitium. Invidia est odium felicitatis alienae, et quid magis malitiosum? Quid itaque aliud est invidia quam lucifuga et latebrosa malitia? Invidentia autem est malens et in occulto saeviens. Est autem ursus animal inquietum valde, ita ut ad stipitem ligatus nunquam pene desinat vel in circuitum pergere, vel pedibus fixis caput nunc in hanc, nunc in illam partem jactitare, dentiae, quae animum nullo pene momento sinit requiescere. Dicitur autem de hac bestia quod in parte stetit. Nondum ergo homo in
Abbreviated transcription (Latin):
suis meritis głantib dñs minat᷑. cumi
deuteronomii cantico ꝑ ꝓpbetã loquẽ
Dentes bestiarum inmittã in cos Red
autem nc̃ illud querere. cur quatuor
bestialit̃ uiuendi modus udet᷑n
esse quadriꝑtitꝰ. Alii uident᷑ bona ert¬
re.s sine modo atq mensura. ⁊absꝙ
discretione. Et qͣmuis in eis fortassis si
bona intentio. hoc in eis bestiale esto
uiuunt sine modo. ⁊ ferunt᷑ p̃cipitess

Expanded text:
suis meritis gloriantibus, Dominus minatur, cum in suis meritis gloriantibus, Dominus minatur, cum in Deuteronomii cantico per Prophetam loquitur: Dentes bestiarum immittam in eis . Restat autem nunc illud quaerere, cur quatuor bestialiter vivendi modus videtur mihi esse quadripartitus. Alii videntur bona exercere, sed sine modo atque mensura et absque omni discretione. Et quamvis in eis fortassis sit bona intentio, hoc in eis bestiale est, quod vivunt sine modo, et feruntur praecipites,
Abbreviated transcription (Latin):
desideria: Eiusmodi bestie mores lacerant
uirtutes iugulant. ammas suffocant. Eius¬
modi bestiarũ incursus psalmista metu¬
ebat. cum psallendo orabat. ⁊ orando psal¬
lebat. Ne tradas bestiis ammas confiten¬
tes tibi. Sunt bestie que corpꝰ occidunt ani¬
me autẽ ñ babent quid faciant. Uerũptñ
uiris sc̃is que eiusmodi sunt. non sunt ual¬
de metuende. eis p̃sertim qui spontanes:
tu mortificant᷑ totadie. ne ꝓpħicũ illo
impꝑiũ uideant᷑ incurrere. Illic tͤpi¬
bant timore. ubi non erat timor. Non
das ait bestiis animas ꝯfitentes tͥ. Nb̃
dicit carnas ꝯfitentium tͥ. s ne tradas¬
e uere timende sunt que animas occis
possunt. Talium bestiarũ occursus ctui
incurrimus cum exigentib meritis di
illustrationis lumen. amittimꝰ. Posuisi
inquit tenebras ⁊ facta ẽ nox. inipsaps¬
tͣnsibunt om̃s bestie silue. Taliũ belte
incursus desemet ipsis p̃sumentib. ꝙ d

Expanded text:
desideria? Ejusmodi bestiae mores lacerant, desideria? Ejusmodi bestiae mores lacerant, virtutes jugulant, animas suffocant. Ejusmodi bestiarum incursus Psalmista metuebat, cum psallendo orabat et orando psallebat: Ne tradas bestiis animas confitentes tibi . Sunt bestiae quae corpus occidunt, animae autem non habent quid faciant. Verumtamen viris sanctis, qui ejusmodi sunt, non sunt valde metuendae, eis praesertim, qui spontaneo nutu, mortificantur tota die, ne propheticum illud improperium videantur incurrere: Illic trepidabant timore ubi non erat timor. Non tradas, ait, bestiae animas confitentes tibi . Non dicit corpus confitentium tibi, ne vere timendae sunt, quae animas occidere possunt. Talium bestiarum incursus, cito incurrimus, cum exigentibus meritis divinae illustrationis lumen amittimus: Posuisti, inquit, tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae silvae . Talium bestiarum incursus de semetipsis praesumentibus, et de
Abbreviated transcription (Latin):
& quam forsitan qͣlis sit nonnullos ur̃m ip¬
sa exꝑientia docuit. E utinã nossem ⁊ pos¬
sem eam tam utilit̃ describere qͣm ueracit̃
constat me cuiꝰmodi sit ꝑ expientiam ꝓbasse.
Ss uideamꝰ quid hanc uentoꝵ pugnã ñnũꝗͣ
sequi soleat. uidcamus qualia illud qđ supͣ
locuti sumꝰ mare magnũ monstra gignere
tationis surgat ex inconstantia m̃tis
uatuor inquit bestie grandes ascende¬
bant de mari diuerse inter se. Quid̃
queso ẽ bestias post uentoꝵ pugnã de ma¬
ri ascendere⁊ nisi bestiales motꝰ. ⁊ irr̃ona¬
biles impetꝰ post temptationũ uolentiã
de cordis instabilitate exsurgere. ⁊m aꝑtũ
ꝓrumꝑe: Quasi bestialẽ enim formã sibi
indint qui bestialit uiuit. Nam ꝓculdu¬
bio qui irrõnabilĩt : bestialit degit: In
quantũ irr̃onabilit: in tantũ bestialiter.
Quid nisi quedam bestie sunt quelibet uici¬
a: Quid nisi bestie sunt quelibet praua

Expanded text:
 quam forsitan qualis sit nonnullos vestrum, ip quam forsitan qualis sit nonnullos vestrum, ipsa experientia docuit. Et utinam nossem et possem eam tam utiliter describere quam veraciter constat, me cujusmodi sit per experientiam probasse. Sed videamus quid hanc ventorum pugnam nonnunquam sequi soleat. Videamus qualia illud, quod supra locuti sumus mare magnum monstra gignere onflictio tentationis surgat ex inconstantia mentis. Quatuor, inquit, bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Quid, quaeso, est bestias post ventorum pugnam, de mari ascendere, nisi bestiales motus et irrationabiles impetus, post tentationum violentiam, de cordis instabilitate exsurgere et in apertum prorumpere? Quasi bestialem enim formam sibi induit, qui bestialiter vivit. Nam procul dubio, qui irrationabiliter et bestialiter degit, in quantum irrationabiliter, bestialiter. Quid nisi quaedam bestiae sunt, quaelibet vitia? Quid nisi bestiae sunt, quaelibet prava
Abbreviated transcription (Latin):
serabiliꝰ sepe animũ ꝑiditari contingit. ꝙͣ
ullis concupiscentie impulsib potuit
eimendum ẽ. namq ualde ne uentꝰ iste
uehemens repente irruat eregione de¬
serti. ⁊concutiens conscientie domũ. totũ
mentis statum euertat. A facie enim fri¬
goris eius qͥs sustinebit: Nisi forte qd̾ fie¬
ri solec aspirante deo ex aduerso dtͣrii fla¬
tus exsurgant. fit namq sepe ut p̃ mul¬
tam diffidentie trepidationẽ. nimiãq
fatigationẽ animus tandem aliquando
redeat ad conscientiã. recurrat ad di¬
nam misccłiam. iactet in dño curã suã
reparet ostantiam:⁊ uix sero resumat si¬
duciam. Extunc incipit ꝯfidentia ⁊ diffide¬
ntia mutuo rebellare. fortit̃ q impugnare.
⁊ aduersis flatib impellere. ⁊ alt̾nis uicib
modo hȩc. mͦ illa suꝑiorẽ manũ habere. Hȩc
illa uentoꝵ pugna infallor quam ꝓpheta
damel uidit mistico sermone descripsit¬

Expanded text:
serabilius saepe animum periclitari contingit, quam serabilius saepe animum periclitari contingit, quam ullis concupiscentiae impulsibus potuit. Timendum est namque valde, ne ventus iste vehemens repente irruat e regione deserti, et concutiens conscientiae domum, totum mentis statum evertat. A facie enim frigoris ejus quis sustinebit? Nisi forte, quod fieri solet, aspirante Deo ex adverso contrarii flatus exsurgant. Fit namque saepe ut post multam diffidentiae trepidationem, nimiamque fatigationem, animus tandem aliquando redeat ad conscientiam, recurrat ad divinam misericordiam, jactet in Domino curam suam, reparet constantiam, et vix sero resumat fiduciam. Ex tunc incipit confidentia, et diffidentia mutuo rebellare, fortiterque impugnare, et adversis flatibus impellere, et alternis vicibus modo haec, modo illa, superiorem manum habere. Haec illa ventorum pugna, ni fallor, quam propheta Daniel vidit, mysticoque sermone descripsit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ dcupiscentia qnͦq uel ad modicũ
quiescere. incipit iterum ⁊ iterum resur¬
gere. ⁊ uehementiꝰ impugnare. Siluit inqͥt
scriptura terra iuda dieb paucis. Siter¬
ra. ⁊ terra uida uix potest paucis diebs
silere⁊ qnͣto magis mare: Quid namq p
mare. nisi cor instabileꝰ ⁊ quid ꝑ terrã ele¬
mentũ .s. solictum. ⁊ corpꝰ inmobile rectius
intelligimꝰ ꝗͣ. cor firmũ ⁊ stabile: Sigͥ sta¬
bile cor raro requiescit.⁊ dieb paucis: qͥd
mirũ sicor inquietũ ⁊ lubricum ⁊ quale
deniq designat᷑ ꝑ mare magnũ. quid
inqm mirũ si raro silec ⁊ uix paucis mo¬
mentis: Uentꝰ itaq ille uehement̃ urenꝰ
concupiscentia indelicet spirans ⁊ fcruenᷤ
pꝰ momentaneã sepe quietẽ uiolentior
surgit ⁊ solito ualicdiꝰ impellit ⁊ mentis
statum pene euertit. intantũ ut incipi¬
at iam animꝰ lassescere. ⁊ pene deficere.⁊
de ꝑseuerantia desꝑare. ⁊ in diffidentiam
cadere. Elante itaq diffidentie uento. mi¬

Expanded text:
videatur concupiscentia, quandoque vel ad modicum quiescere, incipit iterum et iterum resurgere, et vehementius impugnare. Siluit, inquit Scriptura, terra Juda diebus paucis . Si terra et terra Juda, vix potest paucis diebus silere, quanto magis mare? Quid namque per mare, nisi cor instabile. et quid per terram elementum, scilicet solidum et corpus immobile rectius intelligimus quam cor firmum et stabile. Si igitur stabile cor raro requiescit, et diebus paucis, quid mirum si cor inquietum et lubricum, et quale denique designatur per mare magnum, quid, inquam, mirum si raro silet, et vix paucis momentis? Ventus itaque ille vehementer urens concupiscentia videlicet spirans et fervens post momentaneam saepe quietem violentior surgit, et solito validius impellit, et mentis statum pene evertit, in tantum ut incipiat jam animus lassescere et pene deficere, et de perseverantia desperare et in diffidentiam cadere. Flante itaque diffidentiae vento, mi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdrupedẽ bestiã. leoninã demq forns
se supra duos pedes ꝯtra celum eriger
⁊dtra naturã erectã stare. Que ẽ. ista en¬
tio monstruosa: nisi enormis quedẽ
⁊ nimis detestanda suꝑbia: Contra s¬
lum se erigit: qui ꝯtra suꝑcelestẽ ma¬
iestatẽ intumescit. Nonne itra dm̃ i¬
mescit qui eius iudicia reprehendit:
Quis autem nesciat qͦmͦ p̃sumptuose ñ¬
tes soleant atra diuina flagella mu¬
murare: alioꝵ ꝓfectib inuidere. e
gle sue detͥmenta impatienter fer
Murmurant autẽ ñ solũ dtͣ iustician
dei: uerum etiã tra bonitatẽ dei. so¬
tra iusticiã dei in malis suis: dtra bon¬
tatẽ dei. in honis alienis. Insolens nã:
ꝑ nimiã suꝑbiã cadit in inuidiã: p¬

Expanded text:
quadrupedem bestiam, leoninam denique formam, quadrupedem bestiam, leoninam denique formam, se supra duos pedes contra coelum erigere, et contra naturam erectam stare. Quae est ista erectio monstruosa, nisi enormis quaedam, et nimis detestanda superbia? Contra Deum se erigit, qui contra supercoelestem majestatem intumescit. Nonne contra Deum intumescit, qui ejus judicia reprehendit? Quis autem nesciat, quomodo praesumptuose mentes soleant contra divina flagella murmurare, aliorum profectibus invidere, et gloriae suae detrimenta impatienter ferre? Murmurant autem non solum contra justitiam Dei, verum etiam contra bonitatem Dei. Contra justitiam Dei in malis suis, contra bonitatem Dei in bonis alienis. Insolens namquper nimiam superbiam cadit in invidiam p
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ supͣ pedes stccisse. Anforte suꝑ cau¬
tem uel rupem aliqͣm stetisse creditur
ubi ⁊ mari undiq cingeret᷑. ⁊ fluctib
marinis indesment̃ tunderet᷑: O qmͣ dura
pena. so p̃sumptuose singłaritati con¬
digna. Ecce qui pͥus om̃s p̃currere p̃su¬
mebat. ⁊ ex sua p̃sumptione fatigabat
iam ñ h̃t quo eat. nec inuenit qͦmodo
requiescat. Et supra pedes inquit quasi
homo stetit. Et utinam uel sero desinat
se angłm credere. ⁊ tandẽ aliqn cdesistat
sup̃ bominẽ p̃sumere. Ecce iam angłm
exuens. non iam uolat insũmis: s am¬
bulat in imis. Immo iam non ambu¬
lat. s stat: qui amorẽ ⁊ spẽ ꝑficiendi
amisit. Non autẽ iacet. s stat: ut nũꝙͣ
reqͥescat. Assidue gͦ stat. quia sine inter¬
missione laborat. Pedes sine incessu faci¬
gat. sine fructu laboras. Stat itaq s.
quomodo: Supra pedes ut homo. Gr¬
de spectacłm. so fedum miracłm. uicn

Expanded text:
dicatur, supra pedes stetisse. An forte super caudicatur, supra pedes stetisse. An forte super cautem, vel rupem aliquam stetisse creditur, ubi et mari undique cingeretur, et fluctibus marinis indesinenter tunderetur? O quam dura poena, sed praesumptuose singularitati condigna! Ecce, quae prius omnes praecurrere praesumebat, et ex sua praesumptione fatigabat, jam non habet quo eat, nec invenit quomodo requiescat. Et supra pedes, inquit, quasi homo stetit. Et utinam vel sero desinat se angelum credere, et tandem aliquando desistat supra hominem praesumere. Ecce jam angelum exuens non jam volat in summis, sed ambulat in imis, imo jam non ambulat, sed stat qui amorem et spem proficiendi amisit. Non autem jacet, sed stat ut nunquam requiescat. Assidue ergo stat, quia sine intermissione laborat. Pedes sine incessu fatigat, sine fructu laborat. Stat itaque, sed quomodo? Supra pedes, ut homo. Grande spectaculum, sed foedum miraculum, videre
Abbreviated transcription (Latin):
iit. ⁊ iterũ in mare descendet. que de
mentis fluctuationẽ in amarituddine¬
terminat᷑. Et hoc forte ẽ. terram ꝑdere
omnẽ ꝓpositi sui stabilitatẽ amittere.
qe sdeiectionẽ suam idigne ferendo i¬
miam cordis amaritudinẽ incurrere.
Sic de terra in mare tͣasitur. sie montes
in cor maris tͣnsferentur. Quidcnim est
montes in cor maris transire. nͥ de magni
conaminis culmine mintimã cordis malici¬
am cadere: Namiuxta ueritatis testimo¬
mum abundante inquitate. refrigescet
caritas multoꝵ. Nemogͦ in qnͣtalibet uir¬
tutum celsitudine debec quicꝗͣ desiis ui¬
rib s totum de dño p̃sumere. ⁊ cũ psal¬
mista cantare. Propterea non timebimus
dum turbabit᷑ terra:. & tͣnsfertnt᷑ montes
incormaris. Tunc sane montes tnsferunt᷑:
qͦn illud ioħ̃is implet᷑. Exierunt anobis . s.
ed si nullus iam locus remanet huic
bestie preter mare. nam ⁊ celum ⁊
derram udct᷑ amisisse. mirũ quomͦ

Expanded text:
nit, et iterum in mare descendet, quae de nit, et iterum in mare descendet, quae de in multam mentis fluctuationem in amaritudine. Et hoc forte est terram perdere, omnem propositi sui stabilitatem amittere, et dejectionem suam indigne ferendo, nimiam cordis amaritudinem incurrere. Sic de terra in mare transitur, sic montes in cor maris transferuntur. Quid enim est montes in cor maris transire, nisi de magni conaminis culmine, in intimam cordis malitiam cadere? Nam juxta Veritatis testimonium, abundante iniquitate, refrigescet charitas multorum . Nemo ergo in quantalibet virtutum celsitudine, debet quidquam de suis viribus, sed totum de Domino praesumere, et cum Psalmista cantare: Propterea non timebimus, dum turbabitur terra, et transferentur montes in cor maris . Tunc sane montes transferuntur, quando illud Joannis impletur: Exierunt a nobis, seded si nullus jam locus remanet huic bestiae praeter mare nam et coelum et terram videtur amisisse, mirum quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
añs. Post alarũ et euulsionẽ de terra sub¬
leuat᷑. ꝑ mentis gͦ eleuationẽ. ⁊ ꝓpter
m̃itis elationẽ de terra excutitur. Et me¬
rito ut credo. eo qd ꝑ suꝑbiã inflando
crepando. tabescendo. putrescendo tandẽ
quem ꝓicic uentꝰ a facie terre: Sic ĩtaq
post alarũ amissionẽ. etiam terre inha¬
bitadio amittit᷑. quia pꝰ subtͣctã otẽpla¬
tionis gr̃am ut dictum ẽ etiã bene ope¬
randi gr̃a suꝑbienti anime subt̾hitur.
Et qui pͥus p̃sumpsit om̃s fortit̃ p̾cedere.
iamincipiat post om̃s sequi ⁊ tanilem
remanere. Et qui pͥus ꝑ insolentiã se er¬
tendit ult᷑ solitũ. postmodũ remanet
citra solitum. ⁊ sic iam ac pͥmo insolentie
gͣdu decidat in scłm. futurũ tandẽ qcł
timeo. ut de sccł̾o recidat intercium. S
ubi queso de cetero erit dicta iam bestia
de celo amissis alis deiectia.⁊ de t̾ra sub¬
leuata: anforte illuc redibit unde ue¬

Expanded text:
Dominus . Post alarum evulsionem de terra subDominus . Post alarum evulsionem de terra sublevatur; per mentis ergo elevationem, et propter mentis elationem de terra excutitur. Et merito, ut credo, eo quod per superbiam inflando, crepando, tabescendo, putrescendo, tamen projicit ventus a facie terrae. Sic itaqem, etiam terrae inhabitatio amittitur, quia post subtractam contemplationis gratiam, ut dictum est, etiam bene operandi gratia superbienti animae subtrahitur. Et qui prius praesumpsit omnes fortiter praecedere, jam incipiat post omnes sequi et tandem remanere. Et qui prius per insolentiam se extendit ultra solitum, postmodum remanet citra solitum, et sic jam de primo insolentiae gradu decidit in secundum, futurum tandem quod timeo, ut de secundo recidat in tertium. Sed ubi, quaeso, de caetero erit dicta jam bestia de coelo amissis aliis dejecta, et de terra sublevata? An forte illuc redibit unde ve
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ pedes qͣsi homo stetit: ⁊ cor eius datũ
e ei. Ecce qui de semec ipsis ult᷑ modum
ꝓsumunt. qͦmͦ gradatim amidtune un¬
dde intumescunt. ceteros q ꝯtempnunt.
Pnꝰ ale cuellunt᷑. postea ⁊ ipsius bestie cor¬
pus de terra subleuat᷑. Pr̃ templatiue
pꝰmoddũ actiue etiã uite gr̃a amitert
Qundd emm ẽ alas suas ꝑdere⁊ isi subli¬
mes illos ꝯtemplandi uolatꝰ amittere :
Cumemm post multos ienimoꝵ ⁊ uigili¬
arum excessus ceꝑit corpꝰ tabescere. cap̃t
ddolere. uelis nolis oportet alas deponere.
ad t̾ram redire. ⁊ carnis curã agere. Et
meliꝰ ẽ. ut sponte deponant᷑: ꝙͣ muito a¬
uellant᷑. Quid ẽ. alas auelli: nisi amit¬
tere cum dolore ingenti ⁊ sine ulla spe
recuꝑandi: Ale euellunt᷑: qnͦ p̃cipitatio¬
nis ⁊ p̃sumptionis audacia. urgente
infirmitate: cogente necessitate p̃ciditur.
Nonne eiusmodi alarum euulsionẽ dñs
fueris ut aquila. ⁊ inter sidera celi posu¬
eris nidum tuũ. inde deoꝰbamte dicis

Expanded text:
 pedes quasi homo stetit, et cor ejus datum est ei. Ecce qui de semetipsis ultra modum praesumunt, quomodo gradatim amittunt, unde intumescunt, caeterosque contemnunt. Prius alae evelluntur, postea et ipsius bestiae corpus de terra sublevatur, prius contemplativae, postmodum activae etiam vitae gratia amittitur. Quid est enim alas suas perdere, nisi sublimes illos contemplandi volatus amittere? Cum enim post multos jejuniorum et vigiliarum excessus, coeperit corpus tabescere, caput dolere, velis nolis, oportet alas deponere, ad terram redire, et carnis curam agere, et melius est ut sponte deponantur quam invito avellantur. Quid est alas avelli, nisi amittere, cum dolore ingenti, et sine ulla spe recuperandi? Alae evelluntur, quando praecipitationis et praesumptionis audacia, urgente infirmitate, cogente necessitate praeciditur. Nonne ejusmodi alarum evulsionem Dominus fueris, ut aquila, et inter sidera coeli posueris nidum tuum, inde traham te, dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quia ego inquit bonus sum: solen
autem qui euismodi sunt querelas
quasdã qͣsi rõnabiles texere. & murmis¬
ationis sue causas cum uere sint irr̃¬
nabiles. qͣfi iustas ostendere. ⁊ hocẽ fuid
belumã formã ad hominis se simili¬
tudinẽ erigere. in irr̃onabili murma¬
tione otra dm̃ uelut rationes qͣs dasl
uelle p̃tendere. huic sententie ꝯcordal
idec. qdđ adhuc de hac beltia d r. sur

Expanded text:
 quia ego bonus sum? Solent autem qui ejusmodi sunt, querelas quasdam quasi rationabiles texere, et murmurationis suae causas cum verae sint irrationabiles quasi justas ostendere, et hoc est forte belluinam formam ad hominis se similitudinem erigere, in irrationabili murmuratione contra Deum velut rationes quasdam velle praetendere. Huic sententiae concordare videtur quod adhuc de hac bestia dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
lentie itaq ẽ. uiciũ. p̃ceps ⁊ temeraria pre¬
sumptio. siue p̃ceps. ⁊ p̃sumptuosa deme¬
ritas. p̃ter solitum. Est autẽ multiplex hoc
malum. Insolentia siqͥdẽ mͦ se erigit supͣ
bestia qͣlẽ eam scͥptura sacra describat.
uel quã conuenient̃ insolentie ꝓpͥetatẽ ex¬
pͥmat. Prima inquit qͣsi lecna: ⁊ alas ha¬
bebat aquile. Dr̃ leo tante feritatis esse
ut ꝓuocatꝰ nec mortẽ timeat. intantũ ut
nec ꝑicło mortis. a furoris sui impetu se
cohibeat. Leo inqͥt fortissimꝰ bestiarum
ad nullius pauebit occursum. Hides in
leone qͣ stulta audacia:⁊ ꝙͣ audax stul¬
ticia. Nonne leonine uidet᷑ audacie
faciendũ sibi nomen. ambulare in n¬
nis ⁊ mirabilib suꝑ se. om̃ia ultͣ un
p̃sumere. spreco osilio doctioꝵ. ꝯtem
p̃cepto maioꝵ. ieiunia. uigilias.⁊ ens¬
di obseruantias ultͣ modũ extende
⁊ nec saluti corꝑis parc̾e. nͨ aĩe mortẽ

Expanded text:
lentiae itaque est vitium praeceps, et temeraria praelentiae itaque est vitium praeceps, et temeraria praesumptio, sive praeceps et praesumptuosa temeritas, praeter solitum. Est autem multiplex hoc malum. Insolentia siquidem, modo se erigit supra bestia qualem eam Scriptura sacra describat vel quam convenienter insolentiae proprietatem exprimat. Prima, inquit, quasi leaena, et alas habebat aquilae. Dicitur leo tantae feritatis esse, ut provocatus nec mortem timeat, in tantum ut nec pro periculo mortis, a furoris sui impetu se cohibeat. Leo, inquit, fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Vides in leone quam stulta audacia, et quam audax stultitia. Nonne leoninae videtur audaciae et ad faciendum sibi nomen, ambulare in magnis et mirabilibus supra se, omnia ultra vires praesumere, spreto consilio doctorumcepto majorum, jejunia, vigilias et ejusmodi observantias ultra modum extendere, et nec saluti corporis parcere, nec animae mortem in
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hac impietate crudeliꝰ: Quid hac
crudel atate uesamiꝰ: Ecce unde. quo ꝑueni¬
tur: ecce nichilominꝰ. ⁊ qua descendit᷑ Vͥnde
inquis ⁊ qͦ: De sũma singłaritate. acd
sũmã crudelitatem. S qua inquis ⁊ qͦ¬
modo: ꝑ impietatẽ. ⁊ d̾uplicitatẽ. Apri¬
mo siquidẽ gradu. descendit᷑ ad scđm.
de scło ad tercium. de tercio ad qͣrtũ.
Nam absq dubio p̃sumptio deiecta solet
inducere emulationẽ. emulatio despecta.
simulationẽ. simulatio detecta. mentis
effrenationẽ. Ad pͥmũ namq statũ ꝑtinec
p̃sumptio. ad scłm emulatio. ad tercium
simulatio. ad qͣrtũ mentis effrenatio. Ad̃
pͥmũ insolentia. ad scđm inuidentia. ad
terciũ fraudulentia. ad qͣrtũ impudentia.
Et fortassis heẽ ft̃ ille bestie qͣs oportuit
uel stͣ solitũ dicimꝰ: ⁊ inde insolentia dic̃¬
tum putamꝰ. Recte gͦ insolentia dr qͣndo
passim ⁊ temere p̃ter solitũ p̃sumit᷑. Inso¬

Expanded text:
Quid hac impietate crudelius? Quid hac Quid hac impietate crudelius? Quid hac crudelitate vesanius? Ecce unde quo pervenitur, ecce nihilominus et qua descenditur: unde, inquis, et quo? De summa singularitate, ad summam crudelitatem. Sed qua, inquis, et quomodo? Per impietatem et duplicitatem. A primo siquidem gradu descenditur ad secundum, de secundo ad tertium, de tertio ad quartum. Nam absque dubio praesumptio dejecta solet inducere aemulationem, aemulatio despecta simulationem, simulatio dejecta, mentis effrenationem. Ad primum namque statum pertinet praesumptio, ad secundum aemulatio, ad tertium simulatio, ad quartum mentis effrenatio. Ad primum insolentia, ad secundum invidentia, ad tertium fraudulentia, ad quartum impudentia, et fortassis hae sunt illae bestiae, quas oportuit vel contra solitum dicimus, et inde insolentia, dictum putamus. Recte ergo insolentia dicitur, quando passim et temere, praeter solitum praesumitur. Inso
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ solitaria qͣdam p̃sumptione muenti. In
sccłio regnat impietas. ⁊ de eo dr. Ue impi¬
o m malũ. In tercio regnat calliditas. Eal¬
lidi autẽ ꝓuocant iram dei: ⁊ dr de eis. ue
duplici corde. ⁊ terrã ingredienti duab ui¬
is. In quarto regnat crudelitas. Et d̾r cru
enas. Quid tibi uidet᷑ de eo qui seminat
inter fr̃s difcordiam: Impie qͥdẽ tec̃ agtc
qui tͥ aufert pecumã tuam. Quid ille qui
tͥ aufero pacc̃ tuame Numqͥd crudeliter
agit quitͥ auferc uestem: ⁊ ñ multo mag̃
qui tͥ aufert caritatẽ: Siuͦ crudele : tolle
homini bona ext̾iora : bona ꝑitura: multo
magis crudele erit tollere homini bona
int̾iora. bona inet̃num mansura. Nam ca¬
ritas est que numꝙͣ excidit. Absq dubio
qui homini caritatẽ tollit. ⁊ dm̃ tollit. qͥa
ds caricas ẽ. He qui p̃daris: nonne p̃dabe¬
ris: Quantum tollis. tantum ꝑdis. Dm̃ tol¬
lis: ⁊ dm̃ ꝑdis. Celum tollis: celum amitciᷤ.

Expanded text:
et solitaria quadam praesumptione viventi. In et solitaria quadam praesumptione viventi. In secundo regnat impietas, et de eo dicitur: Vae impio in malum . In tertio regnat calliditas. Callidi autem provocant iram Dei, et dicitur de eis: Vae duplici corde, et terram ingredienti duabus viis . In quarto regnat crudelitas, et crudelibenas. Quid tibi videtur de eo qui seminat inter fratres discordiam? Impie quidem tecum agit qui tibi aufert pecuniam tuam; quid ille, qui tibi aufert pacem tuam? Nunquid crudeliter agit, qui tibi aufert vestem, et non multo magis qui tibi aufert charitatem? Si vero crudele est tollere homini bona exteriora, bona peritura, multo magis crudele erit tollere homini bona interiora, bona in aeternum mansura: Nam charitas est, quae nunquam excidit . Absque dubio, qui homini charitatem tollit, et Deum tollit: Quia Deus charitas est . Vae qui praedaris, nonne praedaberis? Quantum tollis, tantum perdis; Deum tollis et Deum perdis. Coelum tollis, coelum amittis.
Abbreviated transcription (Latin):
discreta. In sccũis. p̃uaricatio occulta. Int̾ciis.
religio ficta. In quartis: p̃uaricatio manifeᷤᷤ¬
ta. ħii st̃ qͦtuor statꝰ eorum qui irrõnabilit
bestialit̃ uiuunt. si tamen statꝰ ⁊ ñ potius
casus dicendi sunt. qui semꝑ hominẽ de
malo in peius impellunt. Et notandum
qđ mn his quatuor corruptionum gͣdib qđ
om̃ium ẽ. pessimꝰ. Et forte quis dubitet
de tercio qͦmodo sit peior scło. S intercio
siatu quid aliud ẽ. ꝙͣ simulata eqͥtas : S
sepe ammus humanus.
.N primo itaq statu ẽ iusticia fatua. in
scdło malicia infrenata. in t̾cio iusticia ficta.
in qͣrto malicia effrenata. In pͥmo regnat
singłaritas. in scd̃o impietas. in tercio cal¬
liditas. in quarto crudelitas. In pͥmo inqͣm
regnat singłaritas: ⁊ dr de eo. Ne soli. qui¬
a cum ceciderit. ñ ħt subleuantẽ. Ue inqͣm
soli. hoc ẽ. de se solo.⁊ suo ꝯsilio p̃sumenti.

Expanded text:
discreta, in secundis praevaricatio occulta, in tertiis discreta, in secundis praevaricatio occulta, in tertiis religio ficta, in quartis praevaricatio manifesta. Hi sunt quatuor status eorum, qui irrationabiliter et bestialiter vivunt si tamen status, et non potius casus dicendi sunt qui semper hominem de malo in pejus impellunt. Et notandum quod in his quatuor corruptionum gradibus omnium est pessimus. Et forte quis dubitet de tertio quomodo sit pejor secundo. Sed in tertio statu, quid aliud est quam simulata aequitas? Sed, saepe animus humanus. In primo itaque statu est justitia fatua, in secundo malitia infrenata, in tertio justitia ficta, in quarto malitia effrenata. In primo regnat singularitas, in secundo impietas, in tertio calliditas, in quarto erudelitas. In primo, inquam, regnat singularitas, et dicitur de eo: Vae soli, quia cum ceciderit non habet sublevantem . Vae, inquam, soli, hoc est de se solo, et suo consilio praesumenti,
Abbreviated transcription (Latin):
uocem psalmiste: inbabitabunt. ⁊ abs̃¬
ddent. eo qđ argui timeant. uel dep̃hes
erubescant. Alii autẽ bona exercens l
osic utpote amantes pͥmos recubitꝰ
¶ cons.⁊ pͥmas cathedras rab nagogis.
alutationes inforo. ⁊ uocari abhomi¬
mo tabi. Abi item mala exercent pas¬
sm. palam ⁊ libere. ⁊ absq ullo timore.
⁊ pudore. ita ut iuideant᷑ esse sine fronte.
qa frons mereccis facta sit illis. ⁊ nesci¬
asst erubescere. Nides gͦ ꝙͣ sint inter se di¬
ner si huiusmodi oꝑarii. Primi ꝯt̃ci exec¬
cdit se inbomis. Sccł̃i & quarti. in mali.
Anm ⁊ tertii. agunt bona. ñ bene. nam
peum indiscrete. tercii simulate: ⁊ eo ipso
diuersi inter se. In malis se exercent tam
scq̃ ꝙͣ quarti. s illi latent̃: isti tam patent̃.
ꝗͣ impudent̃. ⁊ iccirco ipsi inter se ipsos
diuersi. Prum sunt qui ambulant in
magnis. ⁊ mirabilib suꝑ se. Scdi st̃ qui ise¬
homines uerent᷑. In pͥmis itaq ẽ. religio in¬

Expanded text:
ocem Psalmistae inhabitabunt, et abscondent , eo quod argui timeant, vel deprehendi erubescant. Alii item bona exercent inentione, utpote amantes primos recubitus in coenis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus Rabbi. Alii item mala exercent passim, palam, et libere, et absque ullo timore, et pudore, ita ut videantur esse sine fronte, eo quod frons meretricis facta sit illis, et nesciant erubescere. Vides ergo quam sint inter se diversi hujusmodi operarii. Primi et tertii exercent se in bonis, secundi et quarti in malis. Primi et tertii agunt bona, non bene: nam primi indiscrete, tertii simulate, et eo ipso diversi inter se. In malis se exercent tam secundi quam quarti. Sed illi latenter, isti tam patenter quam impudenter, et idcirco ipsi inter seipsos diversi. Primi, sunt qui ambulant in magnis et mirabilibus sub se . Secundi sunt, qui sehomines verentur . In primis itaque est religio in
Abbreviated transcription (Latin):
cit̃ ꝑdurare. Uultis ⁊ hoc breuit̃ aus¬
reꝰ. qͥd sentiã de enismodi bestie alis
Uidet᷑ michi una esse p̃cipitationis
altera p̃sumptionis. Coce ale due.: a¬
be aquiline. Quis hoc de aquila n¬
ciat qđ ceteris pene om̃ib auib cil¬
riꝰ uel celsius uolare soleat: In uola¬
p̃cipitatione. attende uolatꝰ celeria¬
in presumptione. ꝓpende uolatꝰ subl¬
mitatẽ. Iam suꝑiꝰ dictũ ẽ. qd in soliu¬
a sit p̃ceps. ⁊ p̃sumptuosa temerta
p̃ter solitum. Ut gͥ diffusius dictams
pendiosa breuitate succingã: agni
leoninum simile. in singłaritati d¬
ritate. Aduerce in aqͥlinis alis. iicis
p̃sumptionis. ⁊ uicium p̃cipitalꝰ¬

Expanded text:
citer perdurare. Vultis et hoc breviter audire quid sentiam de ejusmodi bestiae alis? Videtur mihi una esse praecipitationis, altera praesumptionis. Ecce alae duae et ambae aquilinae. Quis hoc de aquila nesciat quod caeteris pene omnibus avibus celerius, vel celsius volare soleat. In praecipitatione attende volatus celeripende volatus sublimitatem. Jam superius dictum est, quod insolentia sit praeceps, et praesumptuosa temeritas, praeter solitum. Ut igitur diffusius dicta, compendiosa brevitatis succingam, agnosce leoninum simile in singularitatis temeritate. Adverte in aquilinis alis vitium praesumptionis et vitium praecipita
Abbreviated transcription (Latin):
in muidentiam. tc̃ ueraciter excrescit:
qnͦ animũ eousq exagitat. ut eum
nullo pene iam temꝑe quiescere sinal.
Inuidentia itaq ẽ inuidia fregͥns⁊ ami¬
mũ quiescere non sinens. Inscła autem
bestia recte n fallor intelligit᷑ miiaen

Expanded text:
in invidentiam tunc veraciter excrescit, in invidentiam tunc veraciter excrescit, quando animum eousque exagitat, ut eum nullo pene jam tempore quiescere sinat. Invidentia itaque est invidia frequens et animum quiescere non sinens. In secunda autem bestia recte, ni fallor, intelligitur in
Abbreviated transcription (Latin):
pn lcentt deco mcicit in prudesidđ̃
scarnis. Nel tc̃ ueracĩt cor hominis acri¬
uit qsi ꝑmultã expientiam errorẽ suũ
Antelligit. ⁊ tam suum defectum ꝙͣ a
lios ꝓfectum plemus agnoset. Soqd
homimi diumitꝰ ocedit᷑ acibonũ surm:
hose homo sepe abittitur ad malũ sicũ.
st cogntis suis uel aliors mertus dispa¬
ribs. unde deberet ꝯpungi ad peniten¬
tiam. inde excrescit ad maiorẽ inuidi¬
am. Ecce enim postꝗͣ descripta leena
cor hominis acceꝑit: ei non agnus so
ursus succedit. Nam sepe cor głe cupi¬
dum ⁊ liuiddum alioꝵ inspecta gła ꝓ
priaq ignominia. in inuidentiã cadit.
Sic uicium uicio succedit. Insolentia
p̃cedit. ⁊ inuidentia succedit: ⁊ qđ acd¬
huc peuis ẽ. insolentia non recedit.
uidentia ꝙͣ. inuidia. Sicut legenᷤ
non recte cłr. nisi t̃c tp̃ris qnͦ legendo
occupatur. sic ⁊ inuidens tc̃ quidẽ recte
dr. qnͣ liuore urit᷑. Ab eo autẽ qđ ẽ. in¬
uidens. inuidentia dr. Inuidia itaq

Expanded text:
ittente Deo incidit in prudentiam carnis, vel tunc veraciter cor hominis accipit quando per multam experientiam errorem suum intelligit, et tam suum defectum quam aliorum profectum plenius agnoscit. Sed quod homini divinitus conceditur ad bonum suum, ipse homo saepe abutitur ad malum suum. Et cognitis suis, vel aliorum meritis disparibus, unde deberet compungi ad poenitentiam, inde excrescit ad majorem invidiam. Ecce enim postquam descripta leaena cor hominis accepit, ei non agnus sed ut sus succedit. Nam saepe cor gloriae cupidum et lividum, aliorum inspecta gloria propriaque ignominia, in invidentiam cadit. Sic vitium vitio succedit, insolentia praecedit, et invidentia succedit, et quod adhuc pejus est, insolentia non recedit. videntia quam invidia. Sicut legens non recte dicitur nisi tunc temporis quando legendo occupatur, sic et invidens tunc quidem recte dicitur quando livore utitur. Ab eo autem quod est invidens, invidentia dicitur. Invidia itaque
Abbreviated transcription (Latin):
reputatꝰ qdlibet ceterors. Eenemꝰ mare.
Estat nc̃ de uentis. uentoꝵ q pugna in¬
uirere. Queẽ. autẽ istapugna uentoꝵ :
si fortis impulsus ⁊ uehem̃tia tẽptati¬
nũs Temptatio enim ẽ uita humana sĩ
rram. Unde ⁊ recte p̃cipit᷑. uel admonet᷑.
li accedens ad seruitutẽ. dei. sta. ⁊p̃ꝑa a

Expanded text:
erorum. Tenemus mare, restat nunc de ventis, ventorumque pugna inquirere. Quae est autem ista pugna ventorum, nisi fortis impulsus, et vehementia tentationum. Tentatio enim est vita humana super terram. Unde et recte praecipitur, vel admonetur: Fili, accedens ad servitutem Dei sta
Abbreviated transcription (Latin):
entoꝵ celi: trarii st̃ affectus animi. Alit̃
im spirat concupiscentia: ⁊ ałr flas ira¬
cimdia. alit̃ autẽ. ⁊ alit̃ confidentia uel
difficentia. Quis autẽ ꝑ expientiã ñ ag¬
noscat qͦmͦ ꝯcupiscentia spirat ⁊ anelat.
ꝗͣ uehement̃ animũ ꝯcutiat. qmͣ fortiter
inclinet in id qd̾ affectat: Unusquisq enĩ
temptat᷑ a concupiscentia sua abstractus.
⁊illectus. S sepe inter fortes ꝯcupiscentie
estus. molentosq impulsus. animꝰ ad se¬
met ipsum redit. atq redarguit. acrĩt q
rep̃hendit. siburascit᷑. sibi indignat᷑. ⁊con¬
cupiscentie flatib. iraodia ex aduerso fla¬
ido. fortit̃ resistit. ⁊ reluctat᷑. Hos iracun

Expanded text:
entorum coeli, contrarii affectus sunt animi. Aliter enim spirat concupiscentia, et aliter flat iracundia. Aliter autem et aliter confidentia, vel diffidentia. Quis autem per experientiam non agnoscat quomodo concupiscentia spirat, et anhelat, quam vehementer animum concutiat, quam fortiter inclinet in id quod affectat? Unusquisque enim tentatur concupiscentia sua abstractus, et illectus . Sed saepe inter fortes concupiscentiae aestus violentosque impulsus animus ad semetipsum redit atque redarguit acriterque reprehendit. Sibi irascitur, sibi indignatur, et concupiscentiae flatibus iracundia, ex adverso flando
Abbreviated transcription (Latin):
oscientie secreta aꝑire. Nlam scđm salomo¬
nis sententiã solus d̃s ẽ. qui nouit cor om̃i¬
um filioꝵs hominũ. Sagaciter nichilominꝰ
dep̃hendit sũmã potestatẽ esse que danie-¬
li potuit futuroꝵ. atq g̾endor ordinem
⁊ dispositionẽ ꝓ beneplacito reuelare. Quiᷤ
enim alius ꝗͣ d̾s diuinum osiliũ eimani¬
festari. potuit: Iuxta illud qđ ysaias di¬
cit. Quis nouit sensum dñi. aut quis osili

Expanded text:
secreta aperire. Nam, secundum Salomonis sententiam, solus Deus est, qui novit cor omnium filiorum hominum. Sagaciter nihilominus deprehendit summam potestatem esse quae Danieli potuit futurorum, atque gerendorum ordinem et dispositionem pro beneplacito revelare. Quis enim alius quam Deus divinum consilium ei manifestare potuit? Juxta illud, quod Isaias dixit