comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitul ee exrei ꝑ᷑ u meciri qui semper
ne ꝯ dempnetur ħ dicet non uenisse.
quid gͦ melius ÷ dr̃e id uenire in iudi¬
cium non de quo actum ÷ ut ueniat
s ro ñ uenire de quo noiatim actũ ÷
neueniret. ¶Latrunculator de repe¬
cuniaria iudicare non potest. dẽ.
ꝙͣ sialter pecitor alter possor sit. ẽẽ n
d qui honera pentonssustines. ⁊ qui
fit: sex eo qd̃ in litem iuratur. demꝙp
⁊ p̃doni depoliti ⁊ ꝯmodati ob eamͥ c̃am
petere acc̃õm non dubitatur. ¶ Si qͥs
alio iudicõ acturus. iudicatũ solui sa¬
tis acceꝑit deinde alio midõ agat: non
Domittetur stipło guia de aliare saut̃
uidetur. demo den sapd.
nitilium huit: ñubi instĩm dotale
conscriptum est¶ nec .n. idgn contrat ag¬
tus est: ut eum locũspectan magiso¬

Expanded text:
persona rei hoc metiri, qui semper ne condemnetur hoc dicet non convenisse. quid ergo? melius est dicere id venire in iudicium non de quo actum est ut veniret, sed id non venire, de quo nominatim actum est ne veniret. Latrunculator de re pecuniaria iudicare non potest. Idem quam si alter petitor, alter possessor sit: esse enim debet qui onera petitoris sustineat et qui fit, sed ex eo quod in litem iuratur: denique et praedoni depositi et commodati ob eam causam competere actionem non dubitatur. Si quis alio iudicio acturus iudicatum solvi satis acceperit, deinde in alio iudicio agat, non committetur stipulatio, quia de alia re cautum videturmicilium habuit, non ubi instrumentum dotale conscriptum est: nec enim id genus contractus est, ut et eum locum spectari opo
Abbreviated transcription (Latin):
idem ⁊ in eoqui solos fruftus ex hedi¬
tate terinet: dicendii ent. tenecur
.N. ⁊s heditatis pecicõne. ¶Si quis
sctens alienam emit ħeditatẽ: qĩ ꝓͦ
possõre possidet. ⁊ uc peti ab eo ħedi¬
tatem quidam putant. qm snãm
p̾cium num̾auit. s i emptor uniũ¬
sitatis utrłi aitone tenetur. ¶ It si qͥs
a frico beditatem cłi u̾acantem emiit.
equissimũ exit utilem accõm adusꝰ
eum dari. ¶ Ap̃ marcelł libro iiii d̃¬

Expanded text:
Idem et in eo qui solos fructus ex hereditate retinet, dicendum erit: tenetur enim et is hereditatis petitione. Si quis sciens alienam emit hereditatem, quasi pro possessore possidet: et sic peti ab eo hereditatem quidam putant. quamium numerauit: sed ut emptor uniuersitatis utili tenetur. Item si quis a fisco hereditatem quasi uacantem emerit, aequissimum erit utilem actionem aduersus eum dari. Apud Marcellum libro
Abbreviated transcription (Latin):
sñam dixit. putosi lib̾ fcũ rec epit. qͣ¬
pupsilum n infimosum aut surd̃
turpitudo arbitri manifã ÷. ¶ ut
tores ñ ommi modo pretorepi deb̃̾e
eũ extusare s tã cognita. ¶ Itẽ ait¬
⁊ si epreta auͣcte eiꝰ adiudĩn. Eaut

Expanded text:
am dixerit, puto, si liber factus fecerit conpupillum neque in furiosum aut surdumturpitudo arbitri manifesta sit. Itores, non omnimodo praetorem debere eum excusare, sed causa cognita. Idem et si spreta
Abbreviated transcription (Latin):
e eo exhibento q̃mquis in li Gaiꝰ¬
bertatemuenditare uelit. huic accõ
ht. ¶ Sepiꝰ ad exhibendum age̾ũ
si ex ea causa agat obstaturamex¬
ceptom iut art Nouam autamĩ¬

Expanded text:
e eo exhibendo, quem quis in libertatem vindicare velit, huic actionet. Saepius ad exhibendum agenti, si ex eadem causa agat, obstaturam exceptionem Iulia
Abbreviated transcription (Latin):
uod leg̾atuͣr si quid̃ ꝑ ꝑsonalẽ accͣo¬
nemexigetur: ibi dan d ubi ÷ nsi
dõlo .m. ħedis susbductum sit tunc
.n. ibi darid: ubi petłtur. ¶ Pretes
qd̃ pondere. aut numm̾o aut mesu¬
ra ꝯtinetur ibidan d ubi pecitur. nͥ
adiectũ fu̾it .c. modios ex illo grreo.
aut uini amphoras exsłio doͣuo ¶ St¬

Expanded text:
uod legatur, si quidem per personalem actionem exigetur, ibi dari debet ubidolo malo heredis subductum fuerit: tunc enim ibi dari debet ubi petitur. praeterea quod pondere aut numero aut mensura continetur, ibi dari debet ubi petitur, nisi si adiectum fuerit 'centum modios ex illo horreo' aut 'uini amphoras ex illo dolio'. s
Abbreviated transcription (Latin):
¶siocus per quemina aut iter au̾
actus debebatur impetu flumĩs
occupatus eec ⁊ intratempui quod
ad amiitendam s̃uitutem suffici

Expanded text:
ocus, per quem via aut iter aut actus debebatur, impetu fluminis occupatus esset et intra tempus, quod ad amittendam servitutem suffici
Abbreviated transcription (Latin):
locatus .i. ut hec muencio ꝑro łoca¬
tore tmtnodo interponeretur.¬
¶locaui opii tatienoum. itantx
opere redemptori certam merce¬
dem in dies singulos darẽ. opus
ut bonitas enis tibi a conductore
approbaretur. tñ⁊ si uenitut in sĩ¬
guias operas terta pecuna daret᷑¬

Expanded text:
locatus, id est ut haec conuent‹io› pro locatore tantummodo interponeretur.Locaui opus faciendum ita, ut pro opere redemptori certam mercedem in dies singulos darem: opus ut bonitas eius tibi a conductore adprobaretur, tametsi conuenit, ut in singulas operas certa pecunia daret
Abbreviated transcription (Latin):
duo heredes remapud detunctũ
depositam dolo intuenterint quo¬
dam utiq tasu in partes tenebũ¬
tur: nasi diiuiserint .x. niłia q̃
ap̃ defunctũ deposita fuerant:⁊
.u. nilia abstulerint᷑: ⁊ uterque
soluendo ÷ in partes obstricti er̃t.
nec .ii. amplius actoris interest.
ꝙ ai lancem conflauerint: aut cõ¬
flanias aliquo ꝑassi fũint: alia
ue op̃es dolo eoꝵ interusa fũit: in
soiroum ꝯuenm poterunt: ac si
ip̃i õuanuam suscepissent . nam
cerce ueꝵ ÷ insolidumnm qm̃nq
dolofecisse. ⁊ nͥpro eolidores nõ
potest tesfitui. nec tñ absurdum
senciet: qui h putauit .plane
nisi integre rei restitõe eum cũ

Expanded text:
duo heredes rem apud defunctum depositam dolo interuerterint, quodam utique casu in partes tenebuntur: nam si diuiserint decem milia, quae apud defunctum deposita fuerant, et quina milia abstulerint et uterque soluendo est, in partes obstricti erunt: nec enim amplius actoris interest. quod si lancem conflauerint aut conflari ab aliquo passi fuerint aliaue quae species dolo eorum interuersa fuerit, in solidum conueniri poterunt, ac si ipsi seruandam suscepissent: nam certe uerum est in solidum quemque dolo fecisse et nisi pro solido res non potest restitui. nec tamen absurde sentiet, qui hoc putauerit plane nisi integrae rei restitutione eum, cu
Abbreviated transcription (Latin):
admita debear. ¶ Suisdem p̾toris
uestiarium. sũ de pdiis aum̃tum
legabitur. ¶ ħ or̃o ꝑtinet ad ali¬
m̃ta que testam̃to ⁊ coditillis fue¬
rint relicta. siue adtestam̃tũ fc̃is
sũ ab intestato. idem erit diten¬
dum ⁊ si mortis causa dõnata fu
alim̃tis que ñ mortis tama do¬
nata sunt licebit ⁊̃ sine preto¬
re auctore tnͣsigiꝰ. siuegͥ in m̃e¬
ses singulos. siue in dies siue ĩ an¬
nos fuerint renicta. oro locur ħtꝰ
s ⁊ si non fuerint ꝑpetuo relista
integra qnͣtita̾s alicui fu̾it lega¬
ta ut ex usuris eiussese alat: a nor¬
tis temꝑe peccunias restituat: nõ
cesiabit oracio. sicet non in ãnõs
singulos urdeatur id relictũ. ¶ S
⁊ si sit certa qnͣtitas relicta ticio
ut res: ita ut in de alim̃ta seio
p̃stentur. mag̃ est ut tnͣsigere
tñsaccõe ticii mimnitur alim̃¬
ta seis. ioemq est ⁊ si ꝑfide i ꝯͣmis
sum alim̃ta adħ legatario fu-¬
erint relicta. ¶ Eam tñsaccõm
oro imꝑbat que idcirco fit ut

Expanded text:
admitti debeat.Eiusdem praetoris uestiarium siue de praediis alimentum legabitur.Haec oratio pertinet ad alimenta, quae testamento uel codicillis fuerint relicta siue ad testamentum factis siue ab intestato. idem erit dicendum et si mortis causa donata fueralimentis, quae non mortis causa donata sunt, licebit et sine praetore aucto‹re› transigi.Siue igitur in menses singulos siue in dies siue in annos fuerint relicta, oratio locum habet. sed et si non fuerint perpetuo relicta, integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usuris eius se alat et mortis tempore pecunias restituat: non cessabit oratio, licet non in annos singulos videatur id relictum. Sed et si sit certa quantitas relicta Titio vel res ita, ut inde alimenta Seio praestentur: magis est ut transigere transactione Titii minuuntur alimenta Seii. idemsum alimenta ad hoc legatario fuerint relicta.Eam transactionem oratio improbat, quae idcirco fit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sibi possunt. an seqmoris qui de a¬
lim̃tis pendeant. ¶ in ꝑsona eius
.i. apparebit num quid cutũue¬
nire uelit eum cum quo tñsigit.¬
gisse. cũ diuus mrtus ⁊ spałr de

Expanded text:
sibi possint, an sequioris, qui de alimentis pendeant. in persona eius,enim apparebit, numquid circumuenire uelit eum, cum quo transigit.gisse, cum diuus Marcus spe
Abbreviated transcription (Latin):
futer eoͣꝵ aut si cã aliq urgeat᷑ p̃¬
sentis peccunie. autsiapłibr ei ali¬
m̃ta resictasint. ⁊ minutatim sĩ¬
gulos ꝯuenire difticiie ei sit. au̾
siqua aliatausa fuitut plures
soient incidere que p̾tou suade:¬
ant tñsaccõm aomittere ¶ Mõ¬
dus quo pectunie que in tñsaccõm
uenit estimanduserit. uttputaꝙͣ
¶titas tñsaccõnis. nam ⁊ ex iodoai
des tñsacc̃õnis estimabitur. modꝰ

Expanded text:
uter› eorum: aut si causa aliqua urgueat praesentis pecuniae: aut si a pluribus ei alimenta relicta sint et minutatim singulos conuenire difficile ei sit: aut si qua alia causa fuit, ut plures solent incidere, quae praetori suadeant transactionem admittere.Modus quoque pecuniae, quae in transactionem uenit, aestimanducilium heres, alibi alimentarius habeat: aut si destinet domicilium transferre a
Abbreviated transcription (Latin):
senatu moueatur. natus autẽ
post pris amislam dignitatem:
magͣis : ut quan senatorii falr
intelligatur. tempus .n. ꝯceꝑcoiᷤ
Es pectandum plisz placuit.¶Si
quis ⁊prem ⁊ auum hũit sen¬
atorem. ⁊ quasi tilius ⁊ quasi ne¬
pos senatoris intelligitur. s si pr
amisit uignitatem añ concep¬
cõm enuis. queri potĩt an ꝙͣ̃uis
qͣi senatoris filius non inteiliga

Expanded text:
senatu moueatur, natus autem post patris amissam dignitatem, magis est ut quasi senatoris filius intellegatur: tempus enim conceptionis spectandum plerisque placuit.Si quis et patrem et auum habuerit senatorem, et quasi filius et quasi nepos senatoris intellegitur. sed si pater amiserit dignitatem ante conceptionem huius, quaeri poterit an, quamuis quasi senatoris f
Abbreviated transcription (Latin):
ad exhibend̾ tenebr. qi doio fecitqͦ
minꝰ posud̾et. ꝑinde ⁊ si uinũut
oleum ⁊ quio aliud effud̾it uł
freglt: ad exhibend̾ tẽnebit᷑. ¶ Gła
ex arboretua in fund̾ meũ deciõ
ego eam ĩmisio petore depasco. qͣ
slam ⁊ si glans extaret. nec pacia¬
tis metollere: ad exhibend tene¬
beris. qmadmn si mat̾iam ineã
delatam in agrum suum quis
auterre non pateretu: ⁊ placet
nobis pomp̃ snĩa siue᷑ glant ex¬
tet sũ. sumpt̃a sit. s si excet ⁊̃ ĩ
terditto de glande legenua ut mͥ
tecriõ quoquodie legende gładis
tacułtas eẽ uti potero. sidampni
intecti cauero ¶si quis rem fac̃
ad alium ꝑuenire. uidetur dolo
tetisse. quo minꝰ possideat si modo
ħ dolose fec̾it. ¶ S siquis rem de¬
tiorem exhibuit . eque ad exhi¬
bend̃um eum ten̾i sab̾ ait. s u¬

Expanded text:
ad exhibendum tenebitur, quia dolo fecit quo minus possideret. proinde et si uinum uel oleum uel quid aliud effuderit uel confregerit, ad exhibendum tenebitur. Glans ex arbore tua in fundum meum decidit, eam ego immisso pecore depasco: quanam et si glans extaret nec patieris me tollere, ad exhibendum teneberis, quemadmodum si materiam meam delatam in agrum suum quis auferre non pateretur. et placet nobis Pomponii sententia, siue glans extet siue consumpta sit. sed si extet, etiam interdicto de glande legenda, ut mihi tertio quoque die legendae glandis facultas esset, uti potero, si damni infecti cauero. Si quis rem fecit ad alium peruenire, uidetur dolo fecisse quo minus possideat, si modo hoc dolose fecerit. Sed si quis rem deteriorem exhibuerit, aeque ad exhibendum eum teneri Sabinus
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ an ⁊ deprefito cau̾ioportere.
Soz iside ruina aliquio intuam
areamr tuas edes decedent tene¬
uens au exhibenoum nicet ñ pos¬
sideas ¶Item si quis facultatem
restiuendi non beat licet posraet¬

Expanded text:
iam de praeterito caueri oportere. Sed et si de ruina aliquid in tuam aream uel in tuas aedes deciderit, teneberis ad exhibendum, licet non possideas. Item si quis facultatem restituendi non habeat, licet pos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ caucõm exigere suꝑsedit atit̃ua¬
tio effc̃mq÷ ut legatũtuum eua¬
nescere putemꝰ cũiam nimos uen¬
dicare noͣn possis. itademtiaũ locũ
hebit ad exhibendum accio: suditio¬
o satis non exegit. dicit marcellus
cessare ad exhibend accõm .s. qi nł¬
lus colus. succurendum tñlega¬

Expanded text:
 cautionem exigere supersedit a fructuario effectumque, ut legatum tuum evanesceret, cum iam nummos vindicare non possis. ita demum autem locum habebit ad exhibendum actio, si coio satis non exegit, dicit Marcellus cessare ad exhibendum, scilicet quia nullus dolus est: succurrendum tamen lega
Abbreviated transcription (Latin):
lege .xii .c. accipimus ut quibuidã
recte uiretur ¶S sirotam meamĩ¬
ram uestimñto interis. aut brachi
sidere ⁊ ufucapere eos ꝯstat potise
Si quis cũiudicii accepti tempore
p̃ ꝙ ei imputetur curñ statim re¬
stituit s pasius÷ secumlitẽ ⁊testa
¶Idemscri. si quis litis ꝰ tẽꝑe pos
sedit deinde deuient p̾side moxͣce¬
penit sũ exeabem cã siue exalia:
dempnaneum oꝑtere: nͥ restituas
Ibidem̃ non male pomp̃sb̾isigit
eius qui ad exhibendum egit utͦ¬

Expanded text:
larum accipimus, ut quibusdam recte uidetur. Sed si rotam meamram uestimento intexeris, aut bracchiusidere et usucapere eos posse constat. Si quis, cum iudicii accepti tempore  ei imputetur, cur non statim restituit, sed passus est secum litem contestari. Idem scribit, si quis litis contessederit, deinde desierit possidere, mox coeperit siue ex eadem causa siue ex alia, condemnari eum oportere, nisi restituat. Ibidem non male Pomponius iungit eius, qui ad exhibendum egit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰsom̃ heat. ii autencum quo agi¬
tur rei s̾uande causa sit in posse
emnuero qui usunf heat: sicͥut
actorrem possideat. ie audem cum
quo agecur utatur fruatur ¶dẽ
cisti per ad exhibendum accom pos¬
sete comsequiut tollas. sict̃nut
agͥru altnis posseeum uenin

Expanded text:
m habeat, is autem cum quo agetur rei seruandae causa sit in possessione: eum uero qui usum fructum habeat sic, ut actor rem possideat, is cum quo agetur utatur fruatur. Idem meam congessisti, per ad exhibendum actionem posse te consequi ut tollas, sic tamen ut agrum alterius, posse eum conueniri
Abbreviated transcription (Latin):
giis meites quas uehendas . di¬
ltmͣ horreo posuit. cũ iductorẽ ad ex¬
hibendũ agipt̃. Itẽ simortuorouc¬
tore beres existat: cum herede agend̾
s osinemoħes ut cu borreario a¬
gendum. namii a nullo intino p̾¬
sidentur: u̾m ÷ aut horreariũ pos¬
sidere aut cere illez qui possit exbi¬
bere. idemait quomodo au posudet

Expanded text:
quis merces, quas exuehendas conduxit, in horreo posuit, cum conductore ad exhibendum agi potest: item si mortuo conductore heres existat, cum herede agendum: sed si nemo heres sit, cum horreario agendum: nam si a nullo, inquit, possidentur, uerum est aut horrearium possidere aut certe ille est, qui possit exhibere. idem ait: quomodo autem possidet
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ⁊ diepreu̾ito. ut si forte corupta sĩt
postea qm̃ dies degustandi pret̾iit ꝑ¬
iculum aduenditorem ꝑtineat. an
sent degustata ⁊ int̾erit quid actum
sit ego aũ arbitror si ħ moccuttos
debere diciempcõm man̾e. ꝑicist aũ
n mucorem uendnorem pr̃are deb̾e.
s om̃e ꝑicut ad emptore ꝑtie. dif¬
ficiie auteͣm ÷ ut quisqm̃s ic emat
ut ñ degustex. qrͣ si degustõni dies
adiectus nonent: qncumq deg̾ta
te emptor pot̾it ⁊ quo ad degustaue¬
nit. ꝑicut acoris ⁊ inucoris aduẽdi¬
torem pertinebit. dies .i. degustacõ¬
in p̾stitutus: meli̾orem condõm
emptoris facit. ¶Llino aũ ꝑ aĩad.¬
u̾sionem uenbito. finis custodie ÷
aduehñdi t̃p̃us. qd̾ita ent accipi¬
end̃ si adiectũ tempꝰ÷. cet̾m siñ
sit adiectũ. iuidd̃  ne infinitam cꝰ¬
ea que supraostendimꝑ aũ intereẽ
quid de tem pe ᷑ actũ sit aut densci¬
ateeiut tollat uinui. ¶Certe añꝙ̃
ad uindennam tũit dolia nct̃a¬

Expanded text:
 die praeterito ut, si forte corrupta sint posteaquam dies degustandi praeteriit, periculum ad uenditorem pertineat, an sent degustata? et intererit, quid actum sit: ego autem arbitror, si hoc in occulto sit, debere dici emptionem manere, periculum autem neque mucorem uenditorem praestare debere, sed omne periculum ad emptorem pertinere: difficile autem est, ut quisquam sic emat, ut ne degustet. quare si dies degustationi adiectus non erit, quandoque degustare emptor poterit et quoad degustaverit, periculum acoris et mucoris ad venditorem pertinebit: dies enim degustationi praestitutus meliorem condicionem emptoris facit. Vino autem per aversionem vendito finis custodiae est avehendi tempus. quod ita erit accipiendum, si adiectum tempus est: ceterum si non sit adiectum, videa quae supra ostendimus, aut interesse, quid de tempore actum sit, aut denuntiare ei, ut tollat uinum: certe antequam ad uindemiam fuerint dolia n
Abbreviated transcription (Latin):
¶expiagis seruus mortuus eẽt. n
ro medici meoiti inscĩa aut domi¬
ni neggligenti accroise recte de
iniuria eo occiso agitur. ¶ taterra¬
itus in semira noctu suꝑ iapidẽ
lucerniam posuerat quidam pͥter¬
iẽs eam sustirut. taunarius eũ
secutus lucernam reposcebei: ⁊
tugientem retinerat. ille  a lagelo
quoo in manu hebat in quo doi¬
ormnerai᷑ uerbe rare dabernariũ
ceperat irt se dimitceres. ⁊ ex eo maiore¬
maio rera fc̃a. tabernarius et qui
lucernam substirierat oculum
effoderat. ꝯsulebatur num damp¬
num iniuria datum non uroe¬
retur dedisse guprior flagelloꝑ

Expanded text:
ex plagis seruus mortuus esset neque id medici inscientia aut domini neglegentia accidisset, recte de iniuria occiso eo agitur. Tabernarius in semita noctu supra lapidem lucernam posuerat: quidam praeteriens eam sustulerat: tabernarius eum consecutus lucernam reposcebat et fugientem retinebat: ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa facta tabernarius ei, qui lucernam sustulerat, oculum effoderat: consulebat, num damnum iniuria non uidetur dedisse, quoniam prior flagello
Abbreviated transcription (Latin):
ori officio fuoicis aut res p̃stentur
aut caucio. Res ip̃a ħs ut iut̾eat auũ.¬
sarium iudex emendare uiciũ ꝑieci
⁊ ydoneum prestare. Caucõ ħ ÷ ute¬
um utbeat de reficiendo ꝑiete caue.
m se n succesiores suos ꝓħtturos ai¬
sius tollere ⁊ sublatũ hre ⁊ sitau̾¬

Expanded text:
tori officio iudicis aut res praestetur aut cautio. res ipsa haec est, ut iubeat aduersarium iudex emendare uitium parietis et idoneum praestare. cautio haec est, ut eum iubeat de reficiendo pariete cauere neque se neque successores suos prohibituros altius tollere sublatumque ha
Abbreviated transcription (Latin):
b excepto usutrcũ. s non idem En¬
deiroum inquld si cõmunes edes
eent: que bon̾a uicim sustineiẽt¬
modus aũ refcõnis in hac accõne
ad eũ mod̃ ꝑtinet qui ins uitute im-¬
posita continetur. forte ue reficiat la-¬
pice strãtout lapide structii ł quouis
alio opere qd̃ in s̾uitute dc̃in÷. ¶ uent.¬
qd̃ heret si hoũa eoium eius iucinus

Expanded text:
u. sed non idem respondendum inquit, si communes aedes essent, quae onera uicini sustinerent.Modus autem refectionis in hac actione ad eum modum pertinet, qui in seruitute ‹i›mposita continetur: forte ut reficiat lapide quadrato uel lapide structili uel quouis alio opere, quod in seruitute dictum est.Ueniquod haberet, si onera aedium ei
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus ex omnibus causis Rspõ¬
deat. ex quib dͣns. an gͥ ħres sitͣs
absens R̾espondere de pebit ⁊ sis R¬
spondit uł facuit: tenebitur ¶ qͥ
alieuo nõie agit qͣcũ acc̃oe. id ra¬
tum hĩturum eum ad quem ea

Expanded text:
rogatus ex omnibus causis respondeat, ex quibus dominus. an igitur heres sit absens, respondere debebit et si responderit uel tacuerit, tenebitur. Qui alieno nomine agit quamcumque actionem, id ratu
Abbreviated transcription (Latin):
płes ħredo existant. Treo latitã¬
te post litem ꝯt̃. ita dem̃ fideisto¬
res eum defendere uidebu̾itur
diuł unus exͣ hm eũ prosolico de¬
fendat ił om̃s uł quidam ex hiis
dere pot̾. ꝓcuratorẽ dare ñ pro¬
hibentur. forsitan ⁊ ip̃i dantur. ñ
qui̾ad agend: s ad administłid̃
¶tũ qratur an alicui ꝓcuratorẽ
liceat hr̃e. inspiciendum eritan
ñ ꝑhibeatux ꝓcuratorẽ dare. qr¬
ħ edcm ꝓhibitorium est. ¶i ppsa¬
rib acconib ubi quis qiͣ unus ex
ałr auoiatur ñ adulto ꝯlentiente

Expanded text:
plures heredes existant. Reo latitante post litem contestatam ita demum fideiussores eum defendere uidebuntur, si uel unus ex his eum pro solido defendat, uel omnes uel qui ex his curatorem dare non prohibe‹n›tur: forsitan et ipsi dantur non quidem ad agendum, sed ad administrandum. Cum quaeretur, an alicui procuratorem habere liceat, inspiciendum erit, an non prohibeatur procuratorem dare, q prohibitorium est. In popularibus actionibus, ubi quis quasi unus ex aliter audietur nisi adulto consentiente
Abbreviated transcription (Latin):
in hiis aũ ꝑsonis in quib man᷑¬
dat̃ non exiginnis. dicendum est
si forte euidens sit ꝯͣ uoluntatem
eos exꝑiri eoꝵ pro quib int̾uent¬
unt debere eos repelli. gͦ non exi¬
gimus an habeant uoluntatemt
betur: qͣmuis de rato offerat cautõmi
agere interdum ꝑmittitar tã cog¬
nita. si forte parentes morbus au̾
etas impediat nec quem quam
toeum qui deuia pu ͨ ͣ agͣit ⁊ pri
torem. multomagis dabit ꝓcura¬
torem ar sepiicriuiosati accõm
is ad qmea res pert. ¶ ab accõ¬
nem iiuriaꝵ ex lege cme¬

Expanded text:
In his autem personis, in quibus mandatum non exigimus, dicendum est, si forte euidens sit contra uoluntatem eos experiri eorum pro quibus interueniunt, debere eos repelli. ergo non exigimus ut habeant uoluntatem ubetur: quamuis de rato offerant cautioneagere interdum permittetur causa cognita, si ‹f›orte parentes morbus aut aetas impediat, nec quemquam to eum qui de uia publica agit et priuposse procuratorem. multo magis dabit ad sepulc‹h›ri uiolati actionem is ad quem ea res pertinet. Ad actionem iniuriarum ex lege C
Abbreviated transcription (Latin):
se .ꝯ. restituta÷ hrecem ture dabi
ꝓturatorem. ¶S ⁊ dñin pignorif
creditor rettedabit ptottore
ad setmanam. ¶porrosium ex
leis cretendi ꝯstitutum sit is al¬
um in ꝯstitutam pectiñam de n
negabimus possedare. ¶ ez ex ou¬
obus reis ꝓmittendi alter alt̾m¬
ad defendenõ. ꝓturatorem dabit᷑
si ples h̾redes sint et familie ħ.¬

Expanded text:
 restituta est heredem iure dabit procuratorem. Sed et dominum pignoris creditor recte dabit procuratorem ad Seruianam. Porro si uni ex reis credendi constitutum sit isque alium in constitutam pecuniam det, non negabimus posse dare. sed et ex duobus reis promittendi alter alterum defendendum procuratorem dabit. Si plures heredes sint et familiae
Abbreviated transcription (Latin):
to tancõ. ¶si status ꝯtͣrousia cui
ffaciat ꝓtu r̃ator sũ ex seruitu-¬
te in liberta Q tem aduersus enin
quis litiget. sũ ip̃e ex ubertate inf̾¬
uitutem pͥetat. d cau̾e ratam rẽ
dnn̾mu ħiturum ⁊ ita edcm scriptũ
⁊ut ex utro iatere qiͣ ac̃tor hãtur
Est ⁊ tͣasus quoquis eiudem accõ¬
nis nõie ⁊ de ratocaueat. ⁊ iudica¬
tum solui. stni. ut puta postu¬
lata cogni aỹ. cõ de inintegr̃
restõne cum minor tnrsacriptus
inuenditõe diceretur. altiu ꝓtu¬
rator existit. d cauere hic ꝓtinrãtor
⁊ ratam rem dñm hĩturimr ne
forte dͣni reu̾sus. uelit quid petere
item iuditat̃ solui. ut si quid forte
pp̃ hanc restõm inintegrum pr̃are
adholeidenti debẽat. ħ pretur S
ait. et si iuspectus tutor postuletir
defensorem euis oꝑtere ⁊̃ de rat᷑o
cͣauere. ne reusus ille uelit retrac
eiatutore mandat̃ nõiatim. aũ si
⁊̃ absente tutore qĩ non detend̾at᷑
pretor erat tignͣiturus. ¶dem.¬

Expanded text:
o. Si status controuersiam cui faciat procurator, siue ex seruitute in libertatem aduersus eum quis litiget siue ipse ex libertate in seruitutem petat, debet cauere ratam rem dominum habiturum. et ita edicto scriptum est, ut ex utroque latere quasi actor habeatur. Est nis nomine et de rato caveat et iudicatum solvi. ut puta postulata est cognitio de in integrum restitutione, cum minor circumscriptus in venditione diceretur: alterius procurator existit: debet cauere hic procurator et ratam rem dominum habiturum, ne forte dominus reuersus uelit quid petere, item iudicatum solui, ut si quid forte propter hanc restitutionem in integrum praestari adulescenti debeat, hoc praesait, si suspectus tutor postuletur, defensorem eius oportere etiam de rato cauere, ne reuei a tutore mandatum nominatim, aut si etiam absente tutore, quasi non defenderetur, praetor erat cogniturus. 40 Id
Abbreviated transcription (Latin):
uñ÷ quesit̃ si ad issarius ples in¬
tendat accõs : ⁊ in singirias sidĩ
existant defendiones susciͣpete ꝑ¬
atĩ ud̾icii eum recte detendi uat.
x petantu.⁊ extant duo defensoreᷤ
p̃arati in .u. defencere audiant. n¬

Expanded text:
 quaesitum: si aduersarius plures intendat actiones et in singulas singuli existant defensores suscipere parati, uideri eum recte defendi Iulianus decem petantur et exstant duo defensores parati in quina defendere, audiant
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝙ ammosiorẽ eiꝰ rei em̃pͣtorem
eẽ qm̃ tibi mandatũ ÷ cognouens
Ꝙ si fundum qui per ꝑtes uemit
emend̃ tibi mandassem. s ita
ut ñ aliter madator deneatur

Expanded text:
re, quod animosiorem eius rei emptorem esse quam tibi mandatum est cognoveris. Quod si fundum, qui per partes venit, emendum tibi mandassem, sed ita, ut non aliter mandato tenear
Abbreviated transcription (Latin):
tm tibi pr̃abr qnͣti interest tua.
oum modo intra id preciũ qd̃ nta¬
dato tinetur. quid .n. fiet si exig
mimr̃tu ad idem dispendium
ced̾ucens: s nec lucrum tibi ex
hac causa ad quirere debes. tuma¬

Expanded text:
m tibi praestatur, quanti interes‹t› tua, dummodo intra id pretium, quod mandato continetur. quid enim fiet, si exiguetiam tu ad ide‹m› dispendium deduceris. sed nec lucrum tibi ex hac causa adquirere debes, cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
capitonis s m̃ans icut licet mͥ pre¬
tiosisuimas picturas hr̃e in ꝑrete
muni. cet̾msi demollitus sit iuiti¬
nus ⁊ ex scipulatu accõne damꝑni
inft̃i agãtur. non pł̃is qͣmuiũgã-¬
na tectoria estimari deberẽt quod
obseruan in incrustacoro. Pap̃¬

Expanded text:
Capitonis senteniam, sicut licet mihi pretiosissimas picturas habere in pariete communi: ceterum si demolitus sit vicinus et ex stipulatu actione damni infecti agatur, non pluris quam vulgaria tectoria aestimari debent: quod observari et in incrustatione op
Abbreviated transcription (Latin):
ficere ita luminib ⁊ obscurate le¬
gatas edes concedit᷑ut. ut non pe¬
Intus lumen recludatur: s tm̃ re¬
linbisatur qmum susficiat ħitã¬
aib musus diurm mod̾atõe. Up̃¬
uenit ad qm̃ altuuoine mextollie¬
dificia que facere inftauisti opor-¬
teat. arbitrum accipere potis. Au¬
dificia que s̾uitutem paciantur᷑
necuro alcius tollatur. nirroan¬
asupra eam agitudinem hr̃e pꝰ¬
sunt. at sl de ꝑipestu ÷ ea que ob¬
dem suum per parietem ꝯmune.
ãmatorietur paries. de qua reuo
lout cumsbero loquaris ne rem

Expanded text:
ficere luminibus et obscurare legatas edes conceditur, ut non penitus lumen recludatur, sed tantum relinquatur, quantum sufficit habitantibus in usus diurni moderatione. venit, ad quam altitudinem extolli aedificia, quae facere instituisti, oporteat, arbitrum accipere poteris. dificia, quae servitutem patiantur ne quid altius tollatur, viridia supra eam altitudinem habere possunt: at si de prospectu est eaque obdem suum per parietem communeamma torretur paries: qua de re volo cum hibero loquaris, ne rem
Abbreviated transcription (Latin):
uit. llam si ꝯtrou̾sia int̾ credi¬
torem ⁊ pupillum fĩit an õmo
pectumam mutuam acce piͣss
⁊ ꝯuemͣtͣ ut abͣ omni co iicioẽ
orscederetur si pupillus iurass.

Expanded text:
us. nam si controuersia inter creditorem et pupillum fuerit, an omnino pecuniam mutuam accepisset, et conuenit, ut ab omni condicione discederetur, si pupillus iurass
Abbreviated transcription (Latin):
tes fauent lib̾tatib. ¶ item si loc̃¬
tetim ageretur. tuis impensis too¬
pus tollere deberes. stunc uero cum
incipiat mͥ adisus alium accõ
eẽ qm̃ qui fecit. apellor meis sͣmpẽ¬

Expanded text:
res faueant libertatibus. Item si locutecum ageretur, tuis impensis id opus tollere deberes, nunc uero cum incipiat mihi aduersus alium actio esse quam qui fecerit, compellor meis impe
Abbreviated transcription (Latin):
id agit ne cuius dec̾ĩor ui causa fa¬
⁊̃ cum intesliget iurdicõꝵ exit̃ am
infdum duriorẽ nobis ꝯstitui ope¬
pouto nobi  ano adu̾sario. in eam
loco substituit. id ꝙͣdata oꝑͥa in fũ-¬
abu̾sarium nos ñ hũisse. ¶ Itaq st
aitius ꝓ uince hoem. aut potencõ¬

Expanded text:
id agat, ne cuius deterior causa fEt cum intelligit iudiciorum exitum interdum duriorem nobis constitui, opposito nobis alio adversario, in eam loco substituerit, idque data opera in frauaduersarium nos non habuisse. Itaque si alterius prouinciae hominem aut potentio
Abbreviated transcription (Latin):
ra hẽat ꝑ auienum fundum ent. lice¬
re fistulam suam ł fictilem ur cuiu¬
libi gñĩs in riuo ponere que agm̃a¬
gn lacius exprim̾et ⁊ ꝙuellet ĩriuo
facere liceret: dum ne domino prediz

Expanded text:
ra habeat per alienum fundum erit, licere fistulam suam uel fictilem uel cuiuslibet generis in riuo ponere, quae aquam latius exprimeret, et quod uellet in riuo facere, licere, dum ne domino praedii
Abbreviated transcription (Latin):
n hanc accomsiqueratur res que pe¬
tita est: cuius temporis estĩmacõm iẽ.¬
natõnis tempus spectandum Si ue¬
ro desient ee in rebr humanis. mor¬
ent spectandum. Non .n. d nouissi¬
mum uite tempus spestan. ne ad
exiguum p̃tium estimacõ rei duca¬
tur: in seruo forte mortifere uuine¬
ato. ¶ In utĩb autem si post mo¬
ras defior res fc̃a sit: marteltꝰ scrib̃¬
or res si fc̃a. Et ideo si quis post
moram s̾uim eluscatũ dederit n
liberan eum. quare ad tempus mõ¬
re in hiis erit estimacõ reducenda.¬
Si des aliqua que certo Gaiuis.¬
die daridebeat petita sit ueluti
umum oleum frumenr̃tantili-¬
tem estimandam casiusait. qñti
fuiss eo die quo daridebuit. Si de
accipietur. Itemq iuris in loco
ẽẽ ut pͥmum estimatõ sumatureiꝰ
loci quodan debuit. Si nicb de loco¬
ꝯuefut: is locus spectetur quo pe¬
teretur. quod ⁊ de tet̃is rebriuns.¬

Expanded text:
n hac actione si quaeratur, res quae petita est cuius temporis aestimationem renationis tempus spectandum: si uero desierit esse in rebus humanis, morerit spectandum: non enim debet nouissimum uitae tempus aestimari, ne ad exiguum pretium aestimatio redigatur in seruo forte mortifere uulnerato. in utroque autem, si post moram deterior res facta sit, Marcellus scribior res facta sit: et ideo, si quis post moram servum eluscatum dederit, nec liberari eum: quare ad tempus morae in his erit reducendaSi merx aliqua, quae certo die dari debebat, petita sit, ueluti uinum oleum frumentum, tanti litem aestimandam Cassius ait, quanti fuisset eo die, quo dari debuit: si de acciperetur. idemque iuris in loco esse, ut primum aestimatio sumatur eius loci, quo dari debuit, si de loco nihil convenit, is locus spectetur, quo peteretur. quod et de ceteris rebus
Abbreviated transcription (Latin):
interdum potuit intereẽ ephesin
reciꝑe. ¶ Itaz utibras quo actort
ueniret. quid .n. sitiaiecticiam pec¬
cuniam ded̾it ephesi relepturus
ubi sub pena debebat peccuniam uł
sub pignorib. ⁊ distracta pignora
uebeatur. ⁊ res stipulatoris inlissimo
distracta÷. ¶In hanc arbitͣnam
quod interfuit ueniet. ⁊ quio uatͣ
legitim̃ modum usuraꝵ ¶ quiosi
m̃ces ioleba̾t ꝯꝑare. an ⁊ lucri ratẽ
hãtur. non solius dampni: puto ⁊̃¬
dõ in arbitrium iuoicis refertur
tia rr̃ ꝑ singłas ciuitates regioesz¬
⁊ maxime uini. ⁊ olei ⁊ frumenti.
locis facilins ⁊ leuiͦq usuis inne¬
muntur aliis difficiliorib ⁊ gra¬

Expanded text:
interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris veniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederit Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam vel sub pignoribus, et distracta pignora debebatur et res stipulatoris vilissimo distracta est? in hanc arbitrariam quod interfuit veniet et quidem ultra legitimum modum usurarumquid si merces solebat comparare: an et lucri ratio habeatur, non solius damni? puto eitrium iudicis refertur tia rerum per singulas ciuitates regionesque, maxime uini olei frumenti: locis facilius et leuibus usuris inueniuntur, aliis difficilius et gra
Abbreviated transcription (Latin):
ins iam interest bõemrecipeie ⁊ h
sires indoio̾ ꝙ. furis eius eẽtesint. ꝙ
si pendente ꝯdicõe iudiᷤ tͤaietur in-¬
dexestimare debebit qnͣti emptorẽ
n uen̾it Cauere aũ exaccõe ꝑetito᷑r
ei c̃um quo agitur non dẽbebit. ¶tõ¬
ue subrepto ⁊ octiso ꝰ drccõ uou̾is ⁊
correi ⁊ carnis comino competit .s.
si ⁊ corium ⁊ taro cõtrastata fu̾int
cornua que ꝯdicentur. S sidñs o¬
diccõe bouis p̃cium ꝯsecutus fu̾it ⁊
postea aliquid eoꝵ ex quib supra
ocm̃ est coroicet : omni modo excep¬
cõne submnou᷑ebitur. ¶ Cntra si
corium ꝯdifit ⁊ p̃cium eius ꝯsecu-¬
tus bouem ꝯditat offeiente fure pre¬
tium bouis de tontracto pretõ corer en¬
ĩuuis subreptis. nam ⁊ imustũ ⁊ uina¬
cia ꝯdiciiure possuͣnt. ¶ celsus tib̃.¬
ripuit. eius nomine liber. furci teͣ¬
netur. ꝯdici autem einon possunt:
nisi liber contractauit .. Lomp̃¬

Expanded text:
ris iam interest hominem recipere et res sine dolo malo furis eius esse desiit. quod si pendente condicione iudicaretur, iudex aestimare debebit, quanti emptorem inuenerit. Cauere autem ex hac actione petitor ei cum quo agitur non debebit. Boue subrepto et occiso condictio et bouis et corii et carnis domino competit, scilicet si et corium et caro contrectata fuerint: cornua quoque condicentur. sed si dominus condictione bouis pretium consecutus fuerit et postea aliquid eorum, de quibus supra dictum est, condicet, omnimodo exceptione summouetur. contra si corium condixerit et pretium eius consecutus bouem condicet, offerente fure pretium bouis detracto pretio corii est uvis subreptis: nam et mustum et vinacia iure condici possunt. Celsus libripuit, eius nomine liber furti tenetur: condici autem ei non potest, nisi liber contrectavit. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
roeo peu posse quod interest.Mar.¬
norat posse dici. ⁊ n mithi allibi so¬
luatur: liberacõm ꝯtigisse. qmuis
innitus accipere ñ cogar plant si
non ꝯtĩgit biberato oicenoumaiti
suꝑẽẽ petitõm integre summe. qm̃¬
aomodum si quis ałlibi insuiam¬
liberaretur. s michi usdetur sum̃¬
me soluco᷑ distare a fabrica iniuie. i¬
⁊ ideo quod int̾est solum petendum¬
¶ Nunc de officõ iudicis nꝰ accõnis loqũ¬
dum est utrum qm̃itati contrastus
debeat suire: an ut excederent mi¬
nuere quantitatem debeat. ut si ĩ

Expanded text:
ideo posse peti quod interest. Marcnotat posse dici et si mihi alibi soluatur, liberationem contigisse, quamuis inuitus accipere non cogar: plane si non contigit liberatio, dicendum ait superesse petitionem integrae summae, quemadmodum si quis iliberaretur. sed mihi videtur summae solutio distare a fabrica insulae et ideo quod interest solum petendum. Nunc de officio iudicis huius actionis loquendum est, utrum quantitati contractus debeat servire an vel excedere vel min
Abbreviated transcription (Latin):
uiatus sum a te ephesim ⁊ dãn. ¶ Si
taciteun sunt instiplacõnib sẽmꝑ
eius arbitrio. an debeat. non eẽ. ⁊
philum ꝓmittit engere posse q̃m
soluat quamdinambouiuunt.
Cet̾m ubi alter decessit extinguie¬
ius eleccõm. ne sitin arbitro eiuf
an debeat dum non uult unmu pra-¬
re quem solpm debent. ¶ouarein
ꝓpͣosito eum qui ꝓmisit ephesi au̾
tapue si fu̾it in ip̃ius arbitno uͥ
ab eo peteretur: eum ꝯuenire ñ po¬
tuisse. semper .n. atiũ locum eĩe

Expanded text:
ulatus sum a te Ephesi decem dari. Si tacite insunt stipulationibus, semper arbitrio, an debeat, non esse. et philum promittit, eligere posse quod soluat, quamdiu ambo uiuunt: ceterum ubi alter decessit, extingui eius electionem, ne sit in arbitrio eius, an debeat, dum non uult uiuum praestare, quem solum debet. quare et in proposito eum, qui promisit Ephesi aut Capuae, si fuerit in ipsius arbitrio, ubi ab eo petatur, conueniri non potuisse: semper enim alium l
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ culpa eius int̾ierit res: ꝯdicc̃one
tñ tenet᷑ur. cum incomodati accc̃e
non facile itra culpam. ⁊ indepo¬
siti non uitra dolum maium tene¬
tur is tum quo cepositi agetur

Expanded text:
culpa eius interierit res, condictione tamen tenetur, cum in commodati actione non facile ultra culpam et in depositi non ultra dolum malum teneatur is, cum quo depositi agetur
Abbreviated transcription (Latin):
uod aũ nł scri. fundũ indiẽ adi
inquid emptoris statim fit .s. qĩñ
iideatur melior condõ allata si ñ
secure icdo emptori firous adicitͣ
auenditore discedat. ¶Itẽ qͦ sab̃
riemptam ita dem̃um ÷ ontari¬
siquis mͥ totum fuirõ ao diem ad¬
unisi pͥeauero precõ ad iecto dimi
bat. ⁊ adicit mirari se a nemine aĩad¬
inum & siprior emptor ita c̃rit ũt

Expanded text:
us scribit fundum in diem addici inquit, emptoris statim fit, scilicet quasi non uideatur melior condicio allata, si non secure secundo emptori fundus addicitur, a uenditore discedat. Item quod Sabinus ri emptam, ita demum uersi quis mihi totum fundum ad diem addixisset, postea uero pretio adiecto dimidbat et adicit mirari se a nemine animaduersum, quod si prior emptor ita contraxit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
principe nr̃o R̾scriptum est non ꝓ¬
hib̾i tutorem adẽe pupillo ĩ negõ
in quo aduocatus ꝯ̃ ꝑfem enit
fuiss s ⁊ illu: ꝓmissũ ab eo ag̾e
tutorem pupilli c̃am adũsus fis¬
cum. in qua aosisus pr̃em pupil¬
li añ aduocatus fiuss fisci. qui a̾
int̾ infames iunt seqñti titulo ex¬
planabitur. Tulianus.¬

Expanded text:
principe nostro rescriptum est non prohiberi tutorem adesse pupillo in negotio, in quo aduocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud permissum ab eo est agere tutorem pupilli caus‹am› aduersus fiscum, in qua aduersus patrem pupilli antea aduocatus fisci fuisset. Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanabitur. DE HIS
Abbreviated transcription (Latin):
probiberi. diuius quo adanus
R̾scriplerat de exilio reu̾sum p̃¬
tulare posse. nec adhibetur dif¬
tinccõ quo cͥmine silenciũ utex¬
ilium sit irrogat᷑. ne cuis. pena
dem ultius porigatur. Ioem¬
I ea causa prohibitus pro alio pꝰ¬
tulare que infamiannon irro-
prohibetur licet eiusoem nomi

Expanded text:
prohiberi. divus quoque Hadrianus rescripserat de exilio reversum postulare posse. nec adhibetur distinctio, quo crimine silentium vel exilium sit irrogatum, ne scilicet poena fidem ulterius porrigatur. Pap ea causa prohibitus pro alio postulare, quae infamiam non irrogaprohibetur, licet eiusdem nomi
Abbreviated transcription (Latin):
qui extertitui p̃est licet ꝯsulari¬
b insigͣmbutitur ignominie
tã ab imꝑatore missum. hacno¬
ta laborare. gͦ ⁊ sroux cũ exter¬
citui p̾est dimissus erit: notat᷑
¶⁊ si princeps dimisi̾t ⁊ abicecit
ignomime causa eum se mitte
ut plerum facit. non dubrta¬
tur ex ħ edt̃o pretoris eum in

Expanded text:
qui exercitui praeest, licet consularibus insignibus utitur, ignominiae causa ab imperatore missum hac nota laborare: ergo et si dux cum exercitui praeest dimissus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causa se mittere, ut plerumque facit, non dubitabis et ex edicto praetoris eum in
Abbreviated transcription (Latin):
infamia notantur qui tur infa
ab extertitu ignominie tã ab imi¬
imꝑatore. eo ue cui de ea re statua¬
enuipotestas fũit. dimissus fũit
qui artis lirorice. ꝓnuncianor¬
ne causa in scenam ꝓpooiti. ¶

Expanded text:
nfamia notantur notatur , qui ab exercitu ignominie causa ab imperatore eove, cui de ea re statuendi potestas fuerit, dimissus erit, qui artis ludicre provinciandive causa in scenam prodierit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuo iroitõ dampnatus eỹ ¶ qui
eam qͥ in eius potestãte ẽẽt gen̾o
mortuo cum enm mortuum ẽẽ sti¬
ret intra id tẽmpus quolug̾euir
moris est añqͣm uirum lugeret
quis uxorẽ dux̾it niussu eius in
cuiꝰ potestatt ẽet. ¶Et qͥ eum quẽ
inpotestate hẽbat. ⁊ eam dequa su¬
pra ꝯphñsum est urorẽ ducere
passus tũit qui ue suo nõie ñ ius¬
su eius in cuius potestate est. ¶ etꝰ¬
ue nõie qm̃ qm̃ue in potestate
hr̃et bina sponsalia. binas uenꝑ¬
sias in eodem tempore ꝯstitutas
dimissus erit: dimissũ debemus
accipere militem᷑ ctaligãt uł si
quis alius uͣq ad centurionẽ

Expanded text:
udicio damnatus erit: qui eam, quae in potestate eius esset, genero mortuo, cum eum mortuum esse sciret, intra id tempus, quo elugere virum moris est, antequam virum elugeret, quis uxorem duxerit non iussu eius, in cuius potestate est: et qui eum, quem in potestate haberet, eam, de qua supra comprehensum est, uxorem ducere passus fuerit: quiue suo nomine non iussu eius in cuius potestate esset, eiusue nomine quem quamue in potestate haberet bina sponsalia binasue nuptias in eodem tempore constitutas dimissus erit': dimissum accipere debemus militem caligatum, uel si quis alius usque ad centurionem,
Abbreviated transcription (Latin):
tanoa sunt aque haustꝰ. pecoris apͣ
aquam apuius ius pascenꝑi. caice
quoqfide. arene fodienre. ¶ ttadi¬
cio pianẽ ⁊̃ pacientia suitictum in

Expanded text:
tanda sunt aque haustus, pecoris ad aquam appulsus, ius pascendi, calcis coquende, arene fodiende. Traditio plane et patientia servitutum in
Abbreviated transcription (Latin):
sus eamͣ ħuro fit si sũ doio .in. stipł¬
mittitur sciplo ne quis dolisui pre-
adiciatur. ut si quro dolo in easn
rem fcmꝰ ut ex stipłatu᷑ ꝯueniri qͥ
doio fecit potest. Et icõ si arbitru
quis torrupit ut peccunia ul am¬
bitõe. ut aouocatum diu̾se ꝓͣtis. ⁊
aliquem exhiis quib sausam sirã
ꝯmiserat: ex doli clausula pot̾it cõ¬
ueniri. ⁊ si aousariũ castiditate
cirtũuenit. ⁊ õmosiinhac litedo¬
lo u̾satus est: locũ hebit exstipła¬

Expanded text:
sus eam quid fit, si sine dolo malo stipuommittitur stipulatio, ne quis doli sui praemisso adiciatur 'ut si quid dolo in ea re factum sit', ex stipulatu conueniri qui dolo fecit potest: et ideo si arbitrum quis corrupit uel pecunia uel ambitione, uel aduocatum diuersae partis, uel aliquem ex his, quibus causam suam commiserat, ex doli clausula poterit conueniri, uel si aduersarium callide circumuenit, et omnino si in hac lite dolose uersatus est, locum habebit ex stip
Abbreviated transcription (Latin):
ad testes euocandos ꝑtinec diligẽter
Audicantis÷ explorare aue ꝯsuetudo
Tin ea ꝓunicia ÷ in qua qui iudicat fu¬
ert. samsi ꝓbabr sepe in aliam ciui¬
tatem testimonii gratta plerosq e¬
uocatos:. non ẽẽ dubitandum quin
euocandi suit quos tictos in ip̃a cog¬
nicõne dep̾bendit qui iudicat. Naut̃¬

Expanded text:
ad testes euocandos pertinet, diligentiae iudicantis est explorare, quae consuetudo in ea prouincia, in quam iudicat, fuerit'. nam si probabitur saepe in aliam ciuitatem testimonii gratia plerosque euocatos, non esse dubitandum, quin euocandi sint, quos necessarios in ipsa cognitione deprehenderit qui iudicat.
Abbreviated transcription (Latin):
momonoꝵ querecitan soient. tetũ
gͦ deuerait si retinere eõs fielis des
eis impendra. ¶lege iulia de ini cauet᷑
ne haciege intestimoniti reũ drelice¬
ret qũ ie abeo parentẽue eiꝰ libera¬
uit quiue impuberes exũt. quiq p
bestias ut cepugnaret selocauit. q̃¬
ue palam qͥstum faceret. fec̾itue. &¬

Expanded text:
moniorum quae recitari solent: tecum ergo delibera, ut, si retinere eos uelis, des eis impendia'. Lege Iulia de ui cauetur, ne hac lege in reum testimonium dicere liceret, qui se ab eo parenteue eius liberauerit, quiue impuberes erunt, quique bestias, ut depugnet, se locaverit, quaeve palam quaestum faciat feceritve, q
Abbreviated transcription (Latin):
sa÷ proquo ip̃o si bubitabitur: arbi-¬
trioffitium inuocanoum est. Pomp̃.
au aque ductum cedere non potero.
d isi ague ductum aque cefiero: aliri
ter per eiuroem iocum uendere uł ał
cedere non potero. Idem.

Expanded text:
st: pro quo ipso, si dubitabitur, arbitri officium inuocandum est. 14 Pompalii aquae ductum cedere non potero: sed et si aquae ductum alii concessero, alii iter per eundem locum uendere uel alias cedere no
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si qua tameuidens sicut facilere¬
pellat agentem: detere possorem ab¬
hibeniussa. de quibusdã tñ excẽpcõi¬
b õmo ip̃m debere disceptare: qui¬
de go exhibendum accõeiuditat. lnͣ¬

Expanded text:
et si qua tam euidens sit, ut facile repellat agentem, debere possessorem abhiberi iussa: de quibusdam tamen exceptionibus omnimodo ipsum debere disceptare, qui ad exhibendum, action‹e› iudicat,
Abbreviated transcription (Latin):
ocuus iemerhibere desidet audiet᷑.
tmare nonpoiut nisi exp̃lenͣtibus.
qr aut seriumnon recognostit a ͭ
nomen nienet nne equũ ÷ ei fami¬
liamethibenut noriũ serinum cog¬
noscãt: quod extãd fi̾ ad designãd¬

Expanded text:
erdicturus rem exhiberi desideret, audietur. tinare non possit nisi ex praesentibus, quia aut seruum non recognoscit aut nomen non tenet? nonne aequum est ei familiam exhiberi, ut noxium seruum adgnoscat? quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut int tractat. sini inqurouroris
mee rõnes meas cõnscͥpsit. heetões
a te possidentur: desidero eas exhib̾i.
aitiut si quidem in meacaita scͥꝑ¬
ditare eas possum. nam cũ carta
sus poctorem hacaccoe agendũ ñ so¬
lumeum quiciuilit seuqui nat᷑¬

Expanded text:
us tractat. seruus, inquit, uxoris meae rationes meas conscripsit: hae rationes a te possidentur: desidero eas exhiberi. ait Iulianus, si quidem mea charta scriuindicare eas possum: nam cum charta mea rsus possessorem hac actione agendum non solum eum qui ciuiliter,
Abbreviated transcription (Latin):
rem tõem ẽe ignorẽautẽ cuiꝰ sotii.
n .n. negõa socii gero s ꝓpriam
remtueqr ⁊ mag̃ exreinquaim¬
penditur: qm̃ex ꝑsona socii accio
nascitur denq eaaciõe pũpillũ
teneri dicimus ut impendia restitu¬
at offõiuditis diu̾facausa ÷ eius qui
putat᷑ in rempriam impendere. cu
necutile dand̃ .÷. ille .n. quiscitrem
pomp̃ scup posci iudicem posse a
quoubꝵ socõꝵ. s ĩsi unus ex socius

Expanded text:
utem cuius socii: neque enim negotia socii gero, sed propriam rem tueor et magis ex re, in quam impenditur, quam ex persona socii actio nascitur. denique ea actione pupillum teneri dicimus, ut impendia restituat officio iudicis. diuersa causa est eius, qui putat se in rem propriam impendere, cumnec utile dandum est. ille enim qui scit rePomponius scripsit posci iudicem posse a quolibet sociorum: sed etiamsi unus ex sociis
Abbreviated transcription (Latin):
Si hii quoꝵ res ueneunt q̃s̃ pig¬
nori dederunt subpoluerumt
emptores. ⁊ eis em̃das res madẽt
madatũ inlligitur. i qͣnͣtum
ad mera rõm mãdatũ noustit.¬
gllam cũ remtuamemas: nusta

Expanded text:
eunt quas pignori dederunt, supposuerunt emptores et eis emendas res mandent, mandatum intellegitur, licet quantum ad meram rationem mandatum non constitit: nam cum rem tuam emas, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
beredib uendentib uni madau̾¬
o ut iem hereditariam emĩet ⁊̃
pro ea ꝑte qua heres sit: obliga¬
tur mandati acc̃e ⁊ me obligat
⁊sane qullepp ħ exttaneo rem ñ
additt ꝙ mannatum susceꝑat.
ex bona fide ẽẽ p̾rare eiprecium cp̃¬
tiuendere poterat ⁊ contͣ si emp
ñ accesserat ꝙ heredipͣrecepisset
se ei emptuꝵ equissimumee nr̃a¬

Expanded text:
heredibus uendentibus uni mandauero, ut rem hereditariam emeret, etiam pro ea parte, qua heres sit, obligatur mandati actione et obligatrem non addixerit, quod mandatum susceperat, ex bona fide esse praestare ei pretium, quanti uendere poterat: et contra si empte idcirco non accesserat, quod heredi praecepisset se ei empturum, aequissimum esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
iuditim non uenit. ¶ Douis ꝙ̃
seruus heredis ad muit aiuirõmꝰ
de dotẽ accõstͣ pendere. plane si pͦ
mortem ioteri diuorcium tc̃m sit
qͣmuis pendente ꝯ dicõne institucõ¬
tus: dicenoum÷ preceptõ ni dotis

Expanded text:
iudicium non uenit. Dolus, quem seruus heredis admisit, in iudicide dote actionem pendere. plane si post mortem soceri diuortium factum sit, quamuis pe‹nd›ente condicione institutionis dicendum est praecep
Abbreviated transcription (Latin):
iegor .g̾. accõm in defensorem. qr
pignori acceꝑat debitori urerauit ñ
ee intercessionem. ¶ Si mir int̾ue¬
fiit apur tutores filiisui ne predra¬
eiꝰ distłarerent ⁊ in dẽppritateeis
.n. obligacom aliẽnai recepisse neq
uetem n nouam. s ipãm fecisse
ha c obligom. ¶Ei mlt̃ aps̃ prim̃¬

Expanded text:
estorum actionem in defensorem, quipignori acceperat, debitori liberauerit, non esse intercessionem. Si mulier interuenerit apueius distraherent, et indemnitatem eis enim obligationem alienam recepisse neque veterem neque novam, sed ipsam fecisse hanc oblig
Abbreviated transcription (Latin):
et sieum defendat qui ẜ aut.¬
dampnatꝰ regressum ad eam hãt
ułuti cumuenditorem heredita¬
tis oibiuendite ⁊ sidenisiorem de
fendat int̾cedere ñ uidetir. Ulp̃.¬

Expanded text:
ed si eum defendat, qui damnatus regressum ad eam habeat, ueluti cum uenditorem hereditatis sibi uenditae uel fideiussorem suum defendat, intercedere non uidetur. 4 Ulp