comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De eo qui religiosis feminis p̃ficit᷑ ut pbetur.
Ut laicus presentib clericis non doceat.
Ut mulieres publicȩ docere non p̾sumant.
Ut mulieres baptizare ñ p̃sumant.
Ne clerici uiduarũ familiaritate associent᷑.
De uiouis quȩ ȩccl̃iȩ stipendus sustentant᷑.
CIIII De uidius quȩ professe continentiam p̃uaricauer᷑.

Expanded text:
De eo qui religiosis feminis praeficitur ut probetur. 98. Ut laicus poenitentibus clericis non doceat. 99. Ut mulieres publice docere non praesumant. 100. Ut mulieres baptizare non praesumant. Ne clerici viduarum familiaritate associentur. 103. De viduis, quae ecclesiae stipendiis sustentantur. 104. De viduis quae professae continentiam pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ut prbi paroechitani aut ꝑse aut ꝑeos qui sa¬
era tractant chrisma ab ep̃o petant.
e obedientia diaconorum erga prb̃os.
Ut diaconus iubente prb̃o sedeat.
Ut diaconus tempore tantum officii albã ĩduat.¬
De tonsura clericorũ.
De habitu clericorum
De continentia clericorum.
De incessu clericorum. uadunt¬
De clericis qui extra necessitatem adnundinas
Declericis ab officio continentibus.
De clericis ut artificio uictum querant.
De clericis qualit̾ sibinctũ & uestitũ q̃rant.
Ut legant clerici qui orare ñ possunt.
De clericis inuidis.
De clericis accusatorib.¬

Expanded text:
teri parochiani aut per se aut per alios qui sacrum tractant chrisma ab episcopo petant. 37. De obedientia diaconorum erga presbyteUt diaconus jubente presbytero sedeat. 62. Ut diaconus tempore tantum officii alba induatDe tonsura clericorum. 45. De habitu clericorum. 46. De continentia clericorum. 47. De incessu clericorum. De clericis qui extra necessitatem ad nundinasDe clericis ab officio continentibus. 51. De clericis ut artificio victum quaerant. 52. De clericis qualiter sibi victum et vestitum quaerant. 53. Ut legant clerici qui orare non possunt. 54. De clericis invidis. 55. De clericis accusatorib
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ep̃c egrotans ꝓ se legatũ ad sinocłu mittat.
Ut ep̃c sine testimonio clericoꝵ & plebis cle¬
ricos non instruat.
Ut ep̃c causas clericis prȩsentibꝰ audiat.
Ut quando ep̃c uerbum facit nullus discedat
De epõ uł clerico in alio loco non transferendo.
De damnatione epoꝵ a synodo tractanda.

Expanded text:
us aegrotans pro se legatum ad synodum mittat. 22. Ut episcopus sine testimonio clericorum et plebis clericos non instituat. 23. Ut episcopus causas clericis praesentibus audiat. 24. Ut quando episcopus verbum facit, nullus discedat.27. De episcopo vel clerico in alio loco non transferendo. 28. De damnatione episcoporum a synodo tractanda.
Abbreviated transcription (Latin):
De clericis frequent̃ litigantib.
De clericis discordantib.
De clericis turpiloquis siue uagis.
De clericis ꝑ creaturas iurantibus.
De clericis int̾ epulas cantantibus.
De clericis sanis ieiunia polluentib.
De his qui studiose dominico die ieiunant.
De pascha suo tempore celebrando. ad synodũ.
Ut clericus ab ep̃o in iuste damnatus recurrat
De seditionariis aut usurariis. ne clerici fiant.
Ut expenitentibꝰ ordinatus clericus deponat᷑.
promouens deponatur.fugiat.
Ut clericus hereticorum conuiuia uł consortia
Qđ hereticoꝵ cȩtꝰ ñ eccłia s conciabulũ sit.
Qđ cum hereticis nec orandum sit nec psallendũ.
Ut cum excõmunicatis cõmunicans uł orans
ex cõmunicetur:
e penitentiũ lege.
e negligentio ribus penitentibus.
e poscentibis penitentiam si postea obmutescatꝰ.
De penitentib ut in morte uiaticum accipiant.
De penitentib si pꝰ uiaticũ suꝑuiuant.

Expanded text:
De clericis frequenter litigantibus. 59. De clericis concordantibus. 60. De clericis turpiloquis, sive vagis. 61. De clericis per creaturas jurantibus. 62. De clericis inter epulas cantantibus. 63. De clericis sanis jejunia polluentibus. 64. De his qui studiose Dominico die jejunant. 65. De Pascha suo tempore celebrando. 66. Ut clericus ab episcopo injuste damnatus recurrat ad synodum. 67. De seditionariis, aut usurariis, ne clerici fiant. 68. Ut ex poenitentibus ordinatus clericus deponatur.promovens, deponatur. 70. Ut clericus haereticorum convivia vel consortia haereticorum coetus, non ecclesia, sed conciliabulum sit. 72. Quod cum haereticis nec orandum sit, nec psallendum. 73. Ut cum excommunicatis communicans, vel orans, excommunicetur. 74. De poenitentium lege. 75. De negligentioribus poenitentibus. 76. De poscentibus poenitentiam si posttentibus, ut in morte viaticum accipiant. 78. De poenitentibus, si post viaticum supervivant. 79.
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit̃ ostiarii oramentur.
Qualit̾ psalmiste
Qualit̃ uirgines scĩmoniales. ordinentur.
Quales uidue uł scĩmoniales ad baptisterium
De uictu & habitu sacerdotis.
Ut ep̃c libros gentilium non legat.

Expanded text:
tiarii ordinentur. 10. Qualiter psalmistae. 11. Qualiter virgines sanctimoniales. 12. Qualiter viduae vel sanctimoniales ad baptisterium De victu et habitu sacerdotis. 16. Ut episcopus libros gentilium non legat.
Abbreviated transcription (Latin):
&comparant: tanquam rerum dominicarum in¬
uasionis crimine teneantur: nisi ad moniti ee¬
cłiȩ eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis ꝓ¬
prie aliquid liberalitate alieuius uł successio¬
ne cognationis uenerit: faciãt inde quod eorũ
proposito congruit. Quod si a suo proposito re¬
trorsum exorbitauerint: honore eccłiastico in¬
digni tanquã reprobi iudicentur.
bitror fuisse tractata: si omnia cum animo
ur̃o conuenerunt. sermone ur̃o cuncta robo¬
rate. Uniuersi epĩ dixerunt. Omnibus hec
placuerunt: & hȩc nr̃a subsepͥtione firinamꝰ
Et subscͥpserunt. Aurelius epẽ eccłiȩ cartha¬
ginensis huic decreto consensi. & relecto subscͥp¬

Expanded text:
comparant tanquam rerum divinarum incomparant tanquam rerum divinarum invasionis crimine teneantur, nisi admoniti ecclesiae eadem ipsa contulerint. Si autem ipsis proprie aliquid liberalitate alicujus vel successione cognationis venerit, faciant inde quod eorum proposito congruit. Quod si a suo proposito retrorsum exorbitaverint, honore ecclesiastico indigni tanquam reprobi judicentur. bitror fuisse tractata, si omnia cum animo vestro convenerunt, sermone vestro cuncta roborate. Universi episcopi dixerunt: Omnibus haec placuerunt, et haec nostra subscriptione firmamus, Et subscripserunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis, huic decreto consensi, et praelecto subscrip
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut consulamus fr̃s & consacerdotes
nr̃os siritium & simplicianum de solis in¬
fantibus qui baptirantur penes eosoem: ne qd̃
suo non fecerint iudicio cum ad ȩccłiam d̃i sa¬
lubri proposito fuerint conuersi. parentum
illis error impediat ne prouehantur sacri alta¬
ris ministri. Quib in sertis: honoratus & ur¬
banus epĩ. legati prouinciȩ mauritaniȩ sitifen¬
sis dixerunt. Iam dudum cum apuo scĩtatem
ur̃am allegaremus scͥpta. dilati sumus ea con¬
templatione. quod fr̃s nri ad uenire possent
denumidia legati. S quia non parui dies st̃.
quibus expectati minime uenerunt ultra pre¬
termittere que nobis mandata sunt a nris co¬
epĩs non oportet. atꝙ ideo fr̃s suggestionẽ nram
libenter admittite. De fide enim niceni tractatus
audiuimus. uerum & de sacrificus inhiben¬
dis post prandium. ut a ieiunis sicut dictum
est offerantur & tunc & nunc confirmatum ẽ.
dinantur. & tempore epãtus ut clericatus
sui agros uł quecumq prȩdia nomine suo

Expanded text:
lacuit ut consulamus fratres et consacerdotes nostros Siricium et Simplicianum de solis infansuo non fecerint judicio cum ad Ecclesiam Dei salubri proposito fuerint conversi, parentum illis error impediat ne provehantur sacri altaris ministri, quibus insertis Honoratus et Urbanus episcopi, legati provinciae Mauritaniae Sitifensis, dixerunt: Jam dudum cum apud sanctitatem vestram allegaremus scripta, dilati sumus ea contemplatione quod fratres nostri advenire possent de Numidia legati, sed quia non parvi dies sunt quibus exspectati minime venerunt ultra praetermittere quae nobis mandata sunt a nostris coepiscopis non oportet, atque ideo, fratres, suggestionem nostram libenter admittite, de fide enim Nicaeni tractatus audivimus, verum et de sacrificiis inhibendis post prandium, ut a jejunis, sicut dictum est, offerantur, et tunc et nunc confirmatum est.dinantur, et tempore episcopatus vel clericatus sui agros vel quaecunque praedia nomine suo
Abbreviated transcription (Latin):
Qualit̃ debeant ep̃i ordinari.
IIDualit̃ consecrentur epi.
III Qualit̾ prb̃i ordinentur¬
IIII Quemadmodum diacones constituantur
Q ueaamodu subdiaconi ordinentun.
Qu emad modum acolit ordinentur.
Qualit̃ gx orciste constituantur.

Expanded text:
Qualiter debeant episcopi ordinari. 2. Qualiter consecrentur episcopi. 3. Qualiter presbyteri ordinentur. 4. Quemadmodum diacones constituantur. 5. Quemadmodum subdiaconi ordinentur. 6. Quemadmodum acolythi ordinentur. 7. Qualiter exorcistae con
Abbreviated transcription (Latin):
irrigans. & usq adipsam extremami scientiam de¬
ducens. In hoc enim habitaculo benedictionẽ. & et̾nã
uitam ꝓmisit dominus. Huiꝰ gͥ prophetice uatici¬
nationis meritũ amplectentes. presentem fr̃nam syl
labam exposuimus. nr̃a ꝓpt̾ caritatem minime queren¬
tes aut quesituri. Non enim detrahentib. bonum
est detrahere: aut palo scđm uulgarem fabulam ex¬
cutere palam. Absit. Non sunt nã ista. Hȩc enim
auertat diumitas. Iusto iudicio d̃i datur plerumq
peccatorib potestas. qua scõs ipsius ꝑsequantur. ut
qui spũ d̃i iuuantur & aguntur: fiant ꝑ laborum
exercitia clariores. Ipsis tamen qui cos ꝑsequuntur.
& exprobrant atq detrahunt: erit ꝓculdubio ue. Ue
ue illis qui detrahunt seruos di: quia detractio eorũ
ad eum ꝑtinet. cuius ministerium agunt. & uice fun¬
guntur. Oramus autem ostium circum stantie. qui
neminem perire aut labiis suis pollui uolumus.

Expanded text:
irrigans, et usque ad ipsam extremam scientiam deirrigans, et usque ad ipsam extremam scientiam deducens. In hoc enim habitaculo benedictionem et aeternam vitam promisit Dominus. Hujus ergo propheticae vaticinationis meritum ampllabam exposuimus, nostra propter charitatem minime quaerentes aut quaesituri. Nec enim detrahentibus bonum est detrahere, aut palo, secundum vulgarem fabulam, excutere palum. Absit. Non sunt nostra haec. anctorum. Justo judicio Dei datur plerumque peccatoribus potestas qua sanctos ipsius persequantur: ut qui Spiritu Dei juvantur et aguntur, fiant per laborum exercitia cet exprobrant atque detrahunt, erit proculdubio vae. Vae, vae illis qui de trahunt servis Dei, quia detractio eorum ad eum pertinet, cujus ministerium agunt, et vice funguntur. Oramus autem, ostium circumstantiae qui neminem perire aut labiis suis pollui volumus
Abbreviated transcription (Latin):
dictam. Scͥptum namq est. Uia stulti recta inocłis eiꝰ.
Et sunt uiȩ que uidentur homini iuste. nouissima
autem earum deducunt ad mortem. Nos enim qui
hec patimur. iudicio di hec reseruare debemus: qui
reddet unicuiq secundum oꝑa eius. Qui etiam ꝑ mi¬
nistros suos intonuit dicens. Michi uindictam: ego
retribuam. Uos enim in recta fide & oꝑe. ac bona uo¬
luntate succurrite uicissim. nec aliquis a supplemen¬
to frĩs subtiahat manum: qm̃ in hoc ait dominus cog¬
noscent omnes quia mei discipuli estis: si dilectionẽ
habueritis adinuicem. Unde & ipse ꝑ propħam loqͥt᷑
dicens. Ecce quam bonũ & quam iocundũ. habitare
fr̃s inunum. Spiritali dico habitaculo. & concordia
que in dõ est. & unitate fid̃i. Huius delectabilis scđm
ueritatem habitaculi. que uidelicet in aaron magis
decorabatur atq sacerdotib. in duentes dignitatem.
sicut unguentum suꝑ caput pͥncipalẽ intellectũ

Expanded text:
ndictam. Scriptum namque est: Via stulti recta in oculis ejus. ndictam. Scriptum namque est: Via stulti recta in oculis ejus. Et sunt viae, quae videntur hominautem earum deducunt ad mortem . Nos enim qui haec patimur, judicio Dei haec reservare debemus, qui reddet unicuique juxta opera sua . Qui etiam per ministros suos intonuit, dicens: Mihi vindictam ego retribuam . Vos enim in recta fide ac pura, in bona voluntate succurrite vicissim, nec aliquis a supplemento fratris subtrahat manum: quoniam in hoc ait Dominus cognoscent omnes, quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem . Unde et ipse per prophetam loquitur, dicens: Ecce quam bonum, et quam jucundum, habitare fratres in unum . Spirituali dico habitaculo et concordia, quae in Deo est, et unitate fidei hujus delectabilis, secundum veritatem inhabitaculi, quae videlicet in Aaron magis decorabatur, atque sacerdotalem induentibus dignitatem, sicut unguentum super caput, principalem intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
mini. pro quo & patimini. Unde & ipse ait. B̾eati qͥ
ꝑsecutionem patiuntur: ꝓpt̃ iustitiam. His fulti
suffragiis. non multũ debemus timere opprobrium
hominũ. neq eorũ exprobrationib uiner. qm̃ hoc
nobis dñs iubet ꝑ isaiam propħ̃am dicens. Audite
me qui scitis iudicium: popłs meus inquorum cordib
lex mea est. Nolite timere opprobrium hominũ. & blas¬
phemias eorum ne timeatis. considerantes quod inpsal¬
mo scͥptum est. Nonne ds requiret ista:᷑ Ipse enim
nouit abscondita cordis. & cogitationes talium homi¬
num. qm̃ uane sunt. Uana autem locuti sunt unus¬
quisq ad proximũ suũ: labia dolosa incorde & corde
locuti sunt mala. S disꝑdat dominus umuersa labia
dolosa. & linguam magniloquam. Qdixerunt. Labia
nr̃a a nobis sunt. quis nr̃ dñs est : Nam si hec in me¬
moria retiuerent. minime ad tantam psilirent ini

Expanded text:
mini, pro quo et patimini, unde et ipse ait: « Beati qui mini, pro quo et patimini, unde et ipse ait: « Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam ; » his fulti suffragiis non multum debemus timere opprobrium hominum , neque eorum exprobrationibus vinci, quoniam hoc nobis Dominus jubet per Isaiam prophetam, dicens: Audite me, qui scitis judicium, populus meus, in quorum cordibus lex mea est . Nolite timere opprobrium hominum, et blasphemias eorum ne timeatis . Considerantes etiam quod in psalmo scriptum est: Nonne Deus requiret ista? Ipse enim novit abscondita cordis, et cogitationes talium hominum, quoniam vanae sunt. Vana autem locutus est unusquisque ad proximum suum, et labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala. Sed disperdet dominus universa labia dolosa, et linguam magniloquam. Qui dixerunt, labia nostra a nobis sunt: quis noster dominus est ? Nam si haec in memoria retinerent, minime ad tantam prosilirent iniq
Abbreviated transcription (Latin):
aespectio & irrisio in ipsos retorquebitur: qui eos affli¬
gunt. & contumeliis afficiunt: cum & abundantia eoꝵs
inegestatem. & suꝑbia transierit inconfusionẽ. Nun¬
pelli. suaq ab eis auferri supellectilia. & sic nudos et
expoliatos adiudicia uocari. quod omni ratione caret:
cum constituta apłorum eoꝵq successorũ. & precepta
imꝑatoꝵs. ac constitutiones legum idipsum prohibe
inantiquis statutis. epõs eiectos atq suis reb expolia¬
tos. i nȩccłiis ꝓpriis recipi. & pͥmo sua omnia eis reddi.
& demum siquis eos iuste accusare uoluerit. equo ꝑi¬
culo facere. Iudices ẽẽ decernentes epõs recta sapienteᷤ
& meccłia conuenientes. ubi testes essent singuloꝵ
qui oppressi uidebantur. Nec prius eos respondere
debere. quam omnia sua eis & eccłus eorum. legib
integerrime restituantur. Nec mirum fr̃s si uos ꝑse¬
mortem sunt ꝑsecuti. Ipse tamen ꝑsecutiones patien¬
ter portandȩ sunt: ut eius discipuli esse cognosea¬

Expanded text:
retorquebitur qui eos affligunt et contumeliis afficiunt, cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confusionem. Nunpelli, suaque eis auferri supellectilia, et sic nudos et exspoliatos ad judicia vocari, quod omni ratione caret, cum constituta apostolorum eorumque successorum, et praecepta imperatorum, ac constitutiones legum idipsum prohibeaintos ecclesias proprias recipere, et primo sua omnia eis reddi, et demum, si quis eos juste accusare voluerit, aequo periculo facere; judices esse decernentes eet in Ecclesia convenientes ubi testes essent singulorum qui oppressi videbantur. Nec prius eos respondere debere quam omnia sua eis et Ecclesiis eorum legibus integerrime restituantur. Nec mirum, fratres, si vos persemortem sunt persecuti. Ipsae tamen persecutiones patienter portandae sunt, ut ejus discipuli esse cognosca
Abbreviated transcription (Latin):
& illis hȩc medicina pereat. cuiꝰ iste talem non ad
mittit nec postulat curam. Ds̃ uos custodiat
In familiarib scriptis dilectio uera consistit.
etenĩ ius firmius caritatis officia meliꝰ seorsa mercant᷑.
Quam obrem ꝑ frẽm nr̃m iulium epłȩ extrinse¬
cus missȩ respondere gestiui: ne apud me forsitan
remaneret peculiaris negatȩ salutationis offen¬
sa. Supradictum igit᷑ frem nr̃m tuȩ dilectioni
synodi iudicatis. Suꝑest ut oratus a nobis dñs
prestare dignetur: quatinus om̃is ȩccliȩ suȩ ma¬
cula continiuis laborib nr̃is possit abstergi. Dñs
custodiat te incolumem fr̃ km̃e. Data .ui. Rł¬

Expanded text:
et illis haec medicina pereat, cuius iste talem non adet illis haec medicina pereat, cuius iste talem non admittit, nec postulat curam. Deus vos custodiat In familiaribus scriptis dilectio vera consistit, et firmius charitatis officia melius se orsa mereantur. Quamobrem per fratrem nostrum Julium epistolae extrinsecus missae respondere gestivi, ne apud me forsitan remaneret peculiaris negatae salutationis offensa, supradictum igitur fratrem nostrum tuae dilectioni synodi judicatis. Superest, ut oratus a nobis Dominus praestare dignetur, quatenus omnis Ecclesiae suae macula continuis laboribus nostris possit abstergi. Dominus custodiat te incolumem, frater chari
Abbreviated transcription (Latin):
pserat. nemo alter in mentem reciperet atq sen¬
tiret. Nam hoc loco latius de lege disputare.
uelut coram posito repugnantiq pelagio ne¬
cessariũ ẽt̃ non duximus. cum uobiscũ totã rem
scientib pariq nobis cum assensione gaudentib
colloquamur. Tunc enim melius hȩc exempla
ponuntur. quando cum his quos harum constat
rerum prudentes ẽẽ tractamus. Nam exum de
naturȩ possibilitate ac de libero arbitrio. & de
om̃i di grã & cotidiana grã cui non sit recte sen¬
tienti uberrimũ disputare: Anathemet ergo
ista quȩ sensit: ut illi qui eius sermonib fuerant
prȩceptisq collapsi. quid tandem habeat fides
uera cognoscant. Facilius enun reuocari poterun:
cum ista a suo senserint auctore damnari. Quod
siille ꝑtinaciin hac uoluerit impietate ꝑsistere :
agendum est. quatinus uł his possit subueniri.
quos non suus s huius magis error induxit. ne

Expanded text:
pserat, nemo alter in mentem reciperet atque senpserat, nemo alter in mentem reciperet atque sentiret. nam hoc loco latius de lege disputare uelut coram posito repugnantique Pelagio necessarium esse non duximus, cum uobiscum totam scientibus parique nobiscum assensione gaudentibus conloquamur. tunc enim melius haec exempla ponuntur, quando cum his, quos harum constat rerum inprudentes esse, tractamus. nam de naturae possibilitate, de libero arbitrio et de omni dei gratia et cotidiana gratia cui non sit recte sentienti uberrimum disputare? anathemet ergo ista, quae sensit, ut illi, qui eius sermonibus fuerant praeceptisque conlapsi, quid tandem habeat fides uera, cognoscant. facilius enim reuocari poterunt, cum ista a suo senserint auctore damnari. quod si ille pertinaciter in hac uoluerit impietate persistere, agendum est, quatenus uel his possit subueniri, quos non suus sed huius magis error induxit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
inus utrum uera sint gesta. aut si uera funt.
illũ subterfugisse conster magis. qu̾a se tota
uirtute purgasse. Qui si confidit nouitq ñ
om̃i dignum eẽ indignatione quod dicat. aut
ĩa hoc totũ se refutasse quod dixerat. ñ a nobis
accersiri. sed ipse debet potius festinare ut possit
absolui. Namsi adhuc taliter sentit: quando
se nr̃o uidicio qͥb ui acceptis litteris. cum sciat¬
ẽẽ damnandum ẽẽ cõmittet: Quod si accer¬
siendus esset. abhis melius fieret. qui magis ꝓ.¬
ximi. & non longo terrarũ spacio uidentur
ẽẽ disiuncti. Sed non deerit cura: si medicinȩ
prȩbeat ille materiam. Potest enim damna¬
re quȩ senserat. ac datis litteris erroris suut
regressum ad nos decet ueniam postulare. fr̃s
Rm̃i. Librum sane qui eius ẽẽ dicebatur.
nobis a ur̃a caritate transinis sũ euoluimus.
nichil qd̾ ñpenitꝰ displiceret. a quouis damnandũ
atq calcandum. cuius similia nisi qui ista scri¬

Expanded text:
mus, utrum uera sint gesta, ut, si uera sunt, mus, utrum uera sint gesta, ut, si uera sunt, illum constet magis subterfugisse, quam se tota ueritate purgasse. qui si confidit nouitque non nostra dignum esse damnatione, quod dicat, aut iam hoc totum se refutasse, quod dixerat, non a nobis accersiri, sed ipse debet potius festinare, ut possit absolui. nam si adhuc taliter sentit, quando se nostro iudicio quibusuis accitus litteris, cum sciat damnandum esse, committit? quod si accersiendus esset, ab his melius fieret, qui magis proximi et non longo terrarum spatio uidentur esse disiuncti. sed non deerit cura, si medicinae praebeat ille materiam. potest enim damnare, quae senserat, ac datis litteris erroris sui, ut regressum ad nos decet, ueniam postulare, & fratres carissimi. Librum sane, qui eius esse diceretur, nobis a uestra caritate transmissum euoluimus. nihil quod non penitus displiceret a quouis damnandum atque calcandum, cuius similia, nisi qui ista scri
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si de sua ille potuisset purgatione confi¬
dere. hoc magis credimus quod egisset. quod
multo uerius eẽ poterat. ut illos cogeret epłis
fus. qui diuidicauerant indicare. Uerum cum
sint aliqua in ipsis posita gestis. quȩ obiecta par
tum ille musitando suppressit. partim multa in
se uerba retorquendo tota obscuritate confudit.
aliqua magis falsis argumentis qũa uera ratio¬
ne ut ad tempus poterat uideri purgauit. ne¬
gando alia. alia falsa interprȩtatione uerten¬
do. Sed utinam quod optandum magis est eti
am ille se ad ueram catholicȩ fidei uiam ab illo
sii tramitis errore conuertat. ut cupiat uelit
q purgari. considerans cotidianã dĩ grãm ad¬
iutoriumq cognoscens. ut uideatur uerum.
& approbetur abom̃ib manifesta ratione corre¬
ctus. nongestoꝵ iudicio sad catholicã fidem
corde conuerso. Unde non possum illoꝵ nec
approbare nec culpare iudicium. cum nescia¬

Expanded text:
quod si de sua ille potuisset purgatione confiquod si de sua ille potuisset purgatione confidere, hoc magis credimus, quod egisset, quod multo uerius esse potuerat, ut illos cogeret epistulis suis, quid iudicauerant, indicare. uerum cum sint tim ille uitando suppressit, partim multa in se uerba retorquendo tota obscuritate confudit, aliqua magis falsis argumentis quam uera ratione, ut ad tempus poterat uideri, purgauit negando alia, alia falsa interpretatione uertendo. sed utinam, quod optandum magis est, iam se ille ad ueram catholicae fidei uiam ab illo sui tramitis errore conuertat, ut cupiat uelit purgari considerans cotidianam dei gratiam adiutoriumque cognoscens, ut uideatur uerum et adprobetur ab omnibus manifesta ratione correctus non gestorum indicio sed ad catholicam fidem corde conuerso! unde non possumus illorum nec adprobare nec culpare iudicium, cum nescia
Abbreviated transcription (Latin):
ne decepit. seu hic illi in urbe sunt quos nescien¬
des nec manifestare possumus nec negare. cum
& si sunt lateant. nec aliquando audeant uel illũ
prȩdicantẽ ista defendere. uł talia aliquo nr̃o¬
rum presente iactare. nec intanta popłi multitu¬
dine deprehendi aliquis facile nec alicubi pos¬
sit agnosci. siue in quouis terrarum loco de¬
gant. di nr̃i miscdia gr̃aq credimus. quod
facile corrigantur audita eius damnatione.
qui fuerit ꝑtinax q resistens huius dogiatis au¬
ctor inuentus. Non interest ubi isti fuerint: dũ
ubicunq inueniri potuerint: sint sanandi. No¬
bis tam̃ nec suaderi potest eum eẽ purgatum.
quamius adnos a nescio quib laicis sint gesta
plata. quib ille & auditum se crederet & abso¬
lutum. Quȩ utrum uera sint dubitamus.
quod subnulla illius concilii exsecutione ue¬
nerunt. nec eoꝵ aliquas accepimus de hac re
litteras apud quos istius rei iste prestrait causas.

Expanded text:
ne decepit, seu hic illi in urbe sunt, quod nescienne decepit, seu hic illi in urbe sunt, quod nescientes nec manifestare possumus nec negare, cum, etsi sunt, lateant nec aliquando audeant uel illum praedicantem ista defendere uel talia aliquo nostrorum praesente iactare et in tanta populi multitudine nec deprehendi aliquis facile nec alicubi possit agnosci, siue in quouis terrarum loco degant, dei nostri misericordia gratiaque credimus quod facile corrigantur audita eius damnatione, qui fuerit pertinax et resistens huius dogmatis auctor inuentus, nec interest, ubi isti fuerint, dum, ubicumque inueniri potuerint, sint sanandi. Nobis tamen nec persuaderi potest eum esse purgatum, 15 quamuis ad nos a nescio quibus laicis sint gesta perlata, quibus ille auditum se et crederet absolutum. quae utrum uera sint, dubitamus, quod sub nulla illius concilii prosecutione uenerunt nec eorum aliquas accepimus de hac re litteras, apud quos istius rei iste praestitit causas.
Abbreviated transcription (Latin):
tiremus. Sed subinde contra eos subuenit qͥ
suppeditat quod dicatur. Nec potest aliquan¬
do deẽẽ quod uincat. cum tam miserũ impiũq
tate uincatur. Qui enim omnem uitȩ spem
respuit atq contempsit. inimica damnabiliq
cor suũ disputatione confundit. cum credit
nichil ẽẽ quod a do accipiat. nec aliquid suꝑ esse
quod petat ad sanandum. Sed qui sibi hoc
abstulit. ulterius quid reliquit: Si ergo sunt
aliqui quos in sui defensionem ꝑuersitas tan¬
ta defixit. qui huic se doginadi dedant atq
coniungant sperantes hoc ad catholicam ꝑti¬
nere doctrinã. quod abhorrens longuis & pe¬
nitus approbatur ad uersum. infecti illoꝵ &
monitis & uerbis ut laberentur inducti. qua¬
tinus ad rectum uidȩ tramitem redeant festina¬
bunt. ne duitius mentem obsidens uelut eoꝵ
sensib pastus error inuadat. Nam si pelagius
quocunq resistit loco. eoꝵ animos qui facile uł
simpliciter crederert. disputandi hac affirmatio¬

Expanded text:
tiremus. sed subinde contra eos subuenit et tiremus. sed subinde contra eos subuenit et suppeditat, quod dicatur, nec potest aliquando deesse, quod uincat, cum tam miserum impiumquetate uincatur. qui enim omnem uitae spem respuit atque contempsit inimica damnabilique cor suum disputatione confundens, cum credit nihil esse. quod a deo accipiat. nec aliquid superesse, quod petat ad sanandum se, — qui sibi hoc abstulit. ulterius quid reliquit? Si ergo sunt aliqui, quos in sui defensionem peruersitas tanta deuinxit, qui huic se dogmati dedant atque coniungant sperantes hoc ad catholicam pertinere doctrinam, quod abhorrens longius et penitus adprobatur aduersum, infecti illorum et monitis et uerbis ut laberentur inducti, quatenus ad rectum uiae tramitem redeant, festinabunt, ne diutius mentem obsidens uelut eorum sensibus pastus error inuadat. nam si Pelagius. quocumque restitit loco, eorum animos, qui facile uel simpliciter crederent disputanti, hac adfirmatio
Abbreviated transcription (Latin):
go fonti augendo refundimus. sed in hac non¬
cum parua temptatione temporis. unde nos
liberet cui dicimus. ne nos inferas intempta¬
tionem. Uerum etiam nͣr licet exiguus. ex eo¬
dem quo etiam tuus abundans emanat capi¬
te fluentoꝵ hoc aꝑte ꝓbari uolumus tuis re
scriptis de commun participatione unius
auoystino euodio Possidio. ep̃is salutem. E ra¬
dernitatis ur̃ȩ litteras plenas fidei totoq reli¬
gionis catholicȩ ugore firmatas a uobis mis
ꝑgrato suscepimus animo. quod eaꝵ denor
om̃isq contextio in consideratione cotidianȩ
gr̃ẽ dĩ. & in eoꝵ correctione qui contra senti¬
unt integra ratione consistit. ut & illis om¬
nem tollere possit errorẽ. & idoneo dato quouis
nr̃ȩ legis exemplo.quem sequi debeant cu¬
gnum possint prȩbere doctorem. Sed dehis
ĩa satis ut arbitror supradiximus. cũ ur̃is
relationib respondentes rescripsimus. quid
uel de illoꝵ ꝑfidia uel de ur̃a sententia sen¬

Expanded text:
go fonti augendo refundimus. sed in hac nongo fonti augendo refundimus. sed in hac non parua temptatione temporis, unde nos liberet, cui dicimus: Ne nos inferas in temptationem, utrum etiam noster licet exiguus ex eodem, quo etiam tuus abundans, emanet capite fluentorum, hoc a te probari uolumus tuisque rescriptis de communi particiAUGUSTINO, EVODIO, PASSIDIO episcopis. Sanctae fraternitatis vestrae litteras plenas fidei totoque religionis catholicae vigore firmatas a vobis missnostrum Julium pergrato suscepimus animo: quod earum tenor omnisque contextio in consideratione quotidianae gratiae Dei, et in eorum correctione qui contra sentiunt integra ratione consistit; et ut illis omnem tollere possit errorem, et idoneo dato quovis nostrae legis exemplo, quem sequi debeat gnum possint praebere doctorem. sed de his iam satis, ut opinor, supra diximus, cum uestris relationibus respondentes rescripsimus. quid uel de illorum perfidia uel de uestra sententia sen
Abbreviated transcription (Latin):
ter in id quisq fallitur. nec diabolica impietas
sed error humanus est elaboranda & optanda
affirmare. etiamsi quod affirmat non possit
ostendere. id enim credit fieri posse. quod certe
laudabile est uelle. Nobis autẽ fufficit quod
nullus in eccłia dĩ filius reꝑitur in quolibet ꝓue¬
ctu excellenti atq iustitia. qui sibi audeat dicere ñ
necessariam prȩcationem orationis dominice. dimit¬
te nobis debita nr̃a. & dicat se non habere peccatũ
ne seipsum decipiat & in eo ueritas non sit. qũauis
iam sine quȩxela uiuat. Non enim qualecunq
etiam temptationis humanȩ sed graue peccatum ẽ
quod in querelam uenit. Cȩtera quȩ illi obiecta
sunt sicut gestis defensa ꝑuderit. ita de his ꝓcul
dubio tua beatitudo iuidicabit. Dabit sane no¬
bis ueniam suauitas mitissima cordis tui. quod
plixiorem epłam fortassis qũa uelles tuȩ misimus
scĩtati. Non enim riuulum nr̃m tuo lar¬

Expanded text:
ter in id quisque fallitur, nec diabolica impietas, ter in id quisque fallitur, nec diabolica impietas, sed error humanus est, elaboranda et optanda affirmare, etiamsi quod affirmat non possit ostendere. Id enim credit fieri plaudabile est uelle. nobis autem sufficit, quod nullus in ecclesia dei fidelium reperitur in quolibet prouectu excellentiaque iustitiae, qui sibi audeat dicere non necessariam precationem orationis dominicae: Dimitte nobis debita nostra. et dicat se non habere peccatum nec se ipsum decipiat et in eo ueritas non sit, quamuis iam sine querela uiuat. non enim qualecumque etiam temptationis humanae sed graue peccatum est, quod in querelam uenit. Cetera, quae illi obiecta sunt, sicut gestis defensa peruiderit, ita de his procul dubio tua beatitudo iudicabit. dabit sane nobis ueniam suauitas mitissima cordis tui, quod prolixiorem epistulam fortassis, quam uelles, tuae misimus sanctitati. non enim riuulum nostrum tuo lar
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ offerre. Qd̃ si res ita se habet. ut ꝑ gr̃am salua¬
toris ꝓficiamus quidem in hac uita deficiente
cupiditate. caritate crescente ꝑficiam᷑ autẽ in il¬
la uita cupiditate extincta. caritate completa. ꝓfe¬
cto illud quod scriptum est. qui natus est ex do ñ
peccat. scđm illam caritatẽ dictum ẽ quȩ sola non
peccat. Ad natiuitatẽ quippe quȩ ex dõ est augen¬
da & ꝑficienda caritas ꝑtinet. ñ ea que minuenda
est. & consumenda cupiditas: quȩ tamen quan¬
diu est in membris nr̃is. lege quadam sua repu¬
gnat legi mentis. Sed natus ex dõ nec obȩdiens
desideriis eius nec exhibens membra sua arma ini¬
quitatis peccato. potest dicere. iam non ego oꝑor
illud. sed id quod habitat in me peccatum. Sed
quomͦ se habeat ista quȩstio. quia & si non inue-¬
nitur homo in hac uita sine peccato. id tamen
ut fiat cauendum atq poscendum est: tolerabili¬

Expanded text:
bantur offerre. Quod si res ita se habet, ut per gratiam saluabantur offerre. Quod si res ita se habet, ut per gratiam saluatoris proficiamus quidem in hac uita deficiente cupiditate caritate crescente, perficiamur autem in illa uita cupiditate extincta caritate completa, cto illud quod scriptum est: « Qui natus est ex Deo non peccat . » Secundum illam charitatem dictum est quae sola non peccat, ad nativitatem quippe quae ex Deo est, augenda et perficienda. Charitas pertinet, non ea quae minuenda est et consumenda cupiditas. Quae tamen quandiu est in membris nostris lege quadam sua repugnat legi mentis, sed natus ex Deo, nec obediens desideriis ejus, nec exhibens membra sua arma iniquitatis peccato potest dicere: « Jam non ego operor illud, sed id quod habitat in me peccatum . » Sed quomodo se habeat ista quaestio, quia etsi non invenitur homo in hac vita sine peccato, id tamen ut fiat conandum atque poscendum est. Tolerabili
Abbreviated transcription (Latin):
conuersione a peccatis ad iustitiam. & a uia re¬
ꝓba ad bonam uitam. Sic enim intellexeruii
quod de zacharia et elisabeth scriptum ẽ ambu¬
lasse eos in om̃ib iustificationib dñi sine quere¬
la. Hoc quod dictum est sine quȩrela: sine pecca¬
to dictum acceperunt. non quidem negantes im¬
mo etiam quod aliis locis in litteris eoꝵ inuentt᷑
pie confitentes. adutorium gr̃ȩ dñi nr̃i non ꝑ na¬
turalem sp̃m hominis. sed ꝑ principalem sp̃m dei.
Qui parum uidentur considerasse ipsum ⁊achari¬
am fuisse utiq sacerdotem. Om̃s autẽ tunc sacer¬
dotes necesse habebant ex lege dei primitus pro
peccatis suis offerre sacrificiũ. deinde. ꝓpopłi. Sicut
ergo nẽ sorationis sacrificiũ conuincim᷑ ñ esse sine pec-¬
cato. qm̃ iussi sumus dicere. dimitte nobis debita
nr̃a. ita & tunc ꝑ sacrificia uictimarum animaliũ
conuincebant᷑ sac̾dotes sine pecc̃õ ñ eẽ qͥ psuᷤ peccatis iube¬

Expanded text:
conuersione a peccatis ad iustitiam et a uita reconuersione a peccatis ad iustitiam et a uita reproba ad bonam uitam. sic enim intellexerunt, quod de Zacharia et Elisabeth scriptum est an bulasse eos in omnibus iustificationibus domini sine querela. hoc, quod dictum est sine querela\', sine peccato dictum acceperunt non quidem negantes immo etiam, quod aliis locis in litteris eorum inuenitur, pie confitentes adiutorium gratiae domini nostri non per naturalem spiritum hominis sed per principalem spiritum dei. qui parum uidentur considerasse ipsum Zachariam fuisse utique sacerdotem; omnes autem tunc sacerdotes necesse habebant ex lege dei primitus pro peccatis suis offerre sacrificium, deinde pro populi. sicut ergo nunc per orationis sacrificium conuincimur non esse sine peccato, quoniam iussi sumus dicere: Dimitte nobis debita nostra, ita et tunc per sacrificia uictimarum animalium conuincebantur sacerdotes sine peccato non esse, qui pro suis peccatis iube
Abbreviated transcription (Latin):
tudini potius credidimꝰ dirigendã. melius iudicantes &
petentes. ut eam ei mittere ipse digneris. sic enim
eam legere potius non dedignabitur. magis iN
illa eum qui misit qũa qͥ scripsit attendens. Illud
uero quod dicunt posse hominem ẽẽ sine peccato.
ꝙ. mandata dĩ facile custodire si uelit. quamuis
cum hoc ꝑ aduitorium grẽ quȩ tamen ꝑ incarna¬
tionem unigeniti eius reuelata atq donata est.
dicitur. tolerabilius dici uideatur. tamen qm̃ me
efficiatur in nobis. ut sine ullo ꝓrfus peccato simus.
utrum in hac uita quando caro concupiscit ad¬
uersus sp̃m. anuͦin illa. cum fiet sermo qui scri¬
ptus est. ubi est mors uictoria tua. ubi est mors
aculeus tuus. aculeus enim mortis peccatum est.
diligentius ꝑtracꝰtandum. ꝓpter alios quosdã qui
inique senserunt. atq in suis litteris memoriȩ man¬
dauerunt. etiam in hac uita ẽẽ posse hominem
sine peccato. non abinitio natiuitatis suȩ. sed

Expanded text:
tudini potius credidimus dirigendam melius iudicantes et tudini potius credidimus dirigendam melius iudicantes et petentes, ut eam ei mittere ipse digneris; sic enim eam legere potius non dedignabitur magis in illa eum, qui misit, quam qui scripsit, adtendens. Illud uero, quod dicunt posse hominem esse sine peccato et mandata dei facile custodire, si uelit, quamuis, cum hoc per adiutorium gratiae, quae tamen per incarnationem unigeniti eius reuelata atque donata est, dicitur, tolerabilius dici uideatur, tamen, quoniaefficiatur in nobis, ut sine ullo prorsus peccato simus, utrum in hac uita, quando caro concupiscit aduersus spiritum, an uero in illa, cum fiet sermo, qui scriptus est: Ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? aculeus enim mortis est peccatum, diligentius pertractandum propter alios quosdam, qui inique senserunt atque in suis litteris memoriae mandauerunt etiam in hac uita esse posse hominem sine peccato non ab initio natiuitatis suae sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersum dilectores eius usq quaq spargere non
quiescunt. Si enim cognouerint eundem librũ
qũe illius uł putant ẽẽ uł norunt. ep̃oꝵ catholi¬
coꝵ auctoritate ꝙ maxime scĩtatis tuȩ qũa apud
eum ẽẽ maioris ponderis minunł dubitamus.
ab eodem ẽẽ ipso anathematum atq damnatum
non eos ulterius estimamus ausuros loquendo
contra gr̃am dĩ quȩ reuelata est ꝑ passionem &ͥ re¬
surrectionem. xp̃i nec pectora fidelia ꝙͥ simpliciter
xp̃iana turbare. sed potius ad uiuante miscdia
dĩ certantib nobiscum pietate & caritate. flagran¬
tib etiã orationib tuis non solum ut in ęternum
beati. uerum etiam ꝙ iusti ꝙ sc̃i sint. non in suauir¬
tute sed in eadem grͣa confisuros. Unde & ad ipsũ¬
scriptam ab uno homine epłam. ad quẽ ꝑ quendã
orientalem diaconũ ciuem ipponiensem tanquam suç¬
purgationis quȩdam scripta trans misit. tuȩ beati¬

Expanded text:
peruersum dilectores eius usque quaque spargere non peruersum dilectores eius usque quaque spargere non quiescunt. si enim cognouerint eundem librum, quem illius uel putant esse uel norunt, episcoporum catholicorum auctoritate eum esse majoris ponderis minime dubitamus, ab eodem esse ipso anathematizatum atque damnatum, non eos ulterius aestimamus ausuros loquendo contra gratiam Dei quae revelata est per passionem et resurrectionem Christi; nec pectora fidelia et simpliciter Christiana turbare, sed potius adjuvante misericordia Dei, certantibus nobiscum pietate et charitate flagrantibus, etiam orationibus tuis non solum ut in aeternum beati, verum etiam justi et sancti sint, non in sua virtute, sed in eadem grscriptam ab uno nostrum epistulam, ad quem per quendam orientalem diaconum ciuem autem Hipponiensem tamquam purgationis suae quaedam scripta transmisit, tuae beati
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiarum sapientiȩ &. scientiȩ dĩ de qua dicꝰtum
est. Quam inscrutabilia sunt iudicia euis: ꝙ̃. inue¬
stigabiles uiȩ eius. Quappter se & ante tempus
legis & tempore ipso legis iustos patres ex fide ui¬
uentes. non possibilitas naturȩ infirmȩ & indignȩ
ac uitiatȩ. q. sub peccato uenundatȩ. sed di grã
ꝑfidem iustificabat. &. nunc eadem in aꝑtum
iam ueniens reuelata iustificat. Anathemet ergo
pelagius scripta sua. ubi contra eam &̃. si non per
contumaciam tamen ꝑ ignorantiam disputat.
possibilitateor defendendo naturȩ ad uincenda pec¬
cata ꝙ implenda mandata. Aut si ea esse sua ne¬
gat aut scriptis suis ab inimicis suis dicit immis¬
sa. quȩ sua eẽ negat. anathemet ea ꝙͥ damnet pat̾¬
na exhortatione & auctoritate scimoniȩ tuȩ. Si ergo¬
uult: onerosum sibi & ꝑniciosum discat eccl̃iȩ scan¬
dalum auferre. Quod scandalum auditores ꝙ̃ in

Expanded text:
diuitiarum sapientiae et scientiae dei, de qua dictum diuitiarum sapientiae et scientiae dei, de qua dictum est: Quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! Quapropter, si et ante tempus legis et tempore ipso legis iustos patres ex fide uiuentes non possibilitas naturae infirmae et indiguae ac uitiatae et sub peccato uenundatae sed dei gratia per fidem iustificabat et nunc eadem in apertum iam ueniens reuelata iustificat, anathemet ergo Pelagius scripta sua, ubi contra eam etsi non per contumaciam tamen per ignorantiam disputat possibilitatem defendendo naturae ad uincenda peccata et implenda mandata, aut, si ea esse sua negat aut scriptis suis ab inimicis suis dicit inmissa, quae sua esse negat, anathemet ea tamen et damnet paterna exhortatione et auctoritate sanctimoniae tuae. si uult, onerosum sibi et perniciosum discat ecclesiae scandalum auferre, quod scandalum auditores et in
Abbreviated transcription (Latin):
cłi non sunt subiecti. Per legẽ quippe q. illi
iustificari se arbitrantur. sufficiente sibi ad ean¬
dem custodiendã libero arbitrio hoc est iusti¬
tia sua plata ex natura humana. non donata
ex gr̃a diuina ꝓpter quod iustitia dĩ dicitur.
Unde item scriptum est. Per legem enun
cognitio peccati. Nunc autẽ sine lege iusti¬
tia dĩ manifestata est. testificata ꝑ legem ex
ꝓpħas. Cum dicit. manifestata est. ostendit
quia & tunc erat: sed tanquam illa pluuia
qũa Gedeoꝵ impetrauit. tunc uelut in uel¬
lere occulta. nunc autẽ uelut in area mani¬
festa. Cum ergo lex sine gra: non mors pec¬
cati potuisset ẽẽ sed uirtus. Sic enim dictũ
est. Aculeus mortis peccatum: uirtus autẽ
peccati lex. Sicut confugiunt multi a facie
repugnantis peccati ad gr̃am uelut in areã
nunc patentem. ita pauci ad eam confugie¬
bant ue lut in uellere tunc latentem. Hȩc
uero tempoꝵ distributio refertur ad altitudinem

Expanded text:
dei non sunt subiecti. per legem quippe et illi dei non sunt subiecti. per legem quippe et illi iustificari se arbitrantur sufficiente sibi ad eam custodiendam libero arbitrio, hoc est iustitia sua prolata ex natura humana, non donata ex gratia diuina, propter quod iustitia dei dicitur. unde item scriptum est: Per legem enim cognitio peccati; nunc autem sine lege iustitia dei manifestata est testificata per legem et prophetas. cum dicit \'manifestata est\', ostendit, quia et tunc erat sed tamquam illa pluuia, quam Gedeon impetrauit, tunc uelut in uellere occulta nunc autem uelut in area manifesta. cum ergo lex sine gratia non mors peccati potuisset esse sed uirtus — sic enim dictum est: Aculeus mortis peccatum, uirtus autem peccati lex —, sicut confugiunt multi a facie regnantis peccati ad gratiam uelut in area nunc patentem, M ita pauci ad eam confugiebant uelut in uellere tunc latentem. haec uero temporum distributio refertur ad altitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ nonẽ. d̾s autem unus est. Lex ergo aduer¬
sus ꝓmissa di: absit. Si enim data esset lex quȩ
posser uiuificare: om̃ino ex lege esset iustitia.
sed conclusit scriptura omĩa sub peccato ut
ꝓiissio ex fide ir̃u xp̃i daretur credentib:
Nonne satis ostenditur hoc actum eẽ ꝑ legẽ.
ut peccatum cognosc̾etur. & prȩuaricatione au¬
geretur: Ubi enim lex non ẽ: nec pręuaricatio.
Et sic aduersus uictoriam peccati ad diui¬
nam gr̃am quȩ in ꝓmissionib ẽ confugeretur.
atq ita lex non eẽt aduersus ꝓmissa di. quia id̃o
ꝑ illam fit cognitio peccati. & ex prȩuaricatio¬
ne legis abundantia peccati. ut ad liberationẽ
quȩrantur ꝓmissiones dĩ quod ẽ grã dĩ ꝙ inci¬
piat eẽ in homine iustitia non sua sed di hoc
est data dono di . Quam etiã nunc quidã
sicut &. tunc de uideis dictum ẽ. ignorantes di
iustitiam & suam uolentes constituere: iustitiȩ

Expanded text:
unius non est, Deus autem unus est. Lex ergo adverunius non est, Deus autem unus est. Lex ergo adversus promissa Dei? Absit. Si enim data esset Lex quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. sed conclusit scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. nonne satis ostenditur hoc actum esse per legem, ut peccatum agnosceretur et praeuaricatione augeretur — ubi enim lex non est, nec praeuaricatio — et sic aduersus uictoriam peccati ad diuinam gratiam, quae in promissionibus est, confugeretur atque ita lex non esset aduersus promissa dei, quia ideo per illam fit cognitio peccati et ex praeuaricatione legis abundantia peccati, ut ad liberationem quaerantur promissiones dei, quod est gratia dei, et incipiat esse in homine iustitia non sua sed dei, hoc est data dono dei? Quam etiam nunc quidam, sicut tunc de Iudaeis dictum est, ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
cultis fuisse temporib patrum nr̃oꝵ. ꝑ qũa
tam̃ etiã ipsidi grã liberati sunt. quicũq om̃ib
generis humani temporib liberari potuerunt
occulto iudicio cłi. non tamen uituperabili.
Unde dicit apłs. Habentes aute. eundem sp̃m
fides utiq cundem quem ꝙ illi. scdm quod seri¬
ptum est. credidi ꝓptes quod locutꝰ sũ s. nos ere
dimus ꝓpter quod &̃ loquimur. Inde est quod
ait ipse mediator. AAbraham concupiuit uide¬
re diem meum. ꝙ uidit ꝙ gauisus est. Inde mel¬
chisedech platosacramento mensȩ dominicȩ.
uouit ȩternum eius sacerdotium figurare. lam
uero data in litteris lege qũa dicit apłs subm¬
trasse ut abundaret delictũ. & de qua dicit. si
ergo ex lege hereditas. iam non ex ꝓmissione.
abrahȩ autẽ ꝑ repmissionem donauit ds̃. Quid
igitur lex: trans gressionis gr̃a posita ẽ. donec
ueniret semen cui ꝓmissum est. dispositum ꝑ
angłos in manu mettiatoris. Mediator autem

Expanded text:
culto fuisse temporibus patrum nostrorum, per quam culto fuisse temporibus patrum nostrorum, per quam tamen etiam ipsi dei gratia liberati sunt. quicumque omnibus generis humani temporibus liberari potuerunt culto iudicio dei, non tamen uituperabili. unde dicit apostolus: Habentes autem eundem spiritum fidei - utique eundem, quem et illi —, secundum quod scriptum est: Creddimus, propter quod et loquimur . Inde est, quod ait ipse mediator: Abraham concupivit videre diem meum; et vidit, et gavisus est . Inde Melchisedech, prolato sacramento mensae Dominicae, novit aeternum ejus sacerdotium figurare . Jam vero data in litteris Lege, quam dicit Apostolus subintrasse ut abundaret delictum , et de qua dicit: Si ergo ex Lege hereditas, jam non ex promissione. Abrahae autem per repromissionem donavit Deus. Quid igitur Lex? Transgressionis gratia posita est, donec veniret semen cui promissum est, dispositum per Angelos in manu mediatoris. Mediator autem
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia neq ꝑ naturȩ possibilitatẽ. sed ex fide
atorem dĩ &. hominum. Qui nisi in plenitu¬
dinem temporis mortuus. eẽt ꝓpt̾ delicta nr̃a & re¬
surrerisset ꝓpter iustificationẽ nr̃am. ꝓfe¬
cto & antiquoꝵ fides euacuaret᷑ ꝙ nr̃a. Fide
uero euacuata: quȩ homini iustitia remaneat.
cum iustus ex fide uiuat: Ex quo enĩ per
unũ hominẽ peccatum intrauit in mundũ
ꝙ ꝑ peccatum mors. & ita in om̃s homines
ꝑtransuit in quo om̃s peccauerunt: ꝓculdu¬
bio a corpore mortis huius. ubi lex alia re¬
pugnat legi mentis. neminem liberauit aut
liberat suȩ possibilitas naturȩ: quȩ ꝑdita re¬
demptore indiget. sauciata saluatore: sed grã
di ꝑfidem unius mediatoris dĩ& hominũ
hominis xp̃iiãu: qui ꝙ̃. d̾s cũ esser hominẽ
fecit & manens d̾s. homo factus refecit ipse
quod fecit. Puto autẽ quod eum ladeat fideor¬
xp̃i quȩ postea in reuelationem uenit. in oc¬

Expanded text:
justitia, neque per naturae possibilitatem, sed ex fide justitia, neque per naturae possibilitatem, sed ex fide atorem Dei et hominum; qui nisi in plenitudine temporis mortuus esset propter delicta nostra, et resurrexisset propter iustificationem nostram, profecto et antiquorum fides euacuaretur et nostra. fide uero euacuata quae homini iustitia remaneat, cum iustus ex fide uiuat? ex quo enim per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccauerunt, procul dubio a corpore mortis huius, ubi alia lex repugnat legi mentis, neminem liberauit aut liberat sua possibilitas, quae perdita redemptore indiget, saucia saluatore, sed gratia dei per fidem unius mediatoris dei et hominum, hominis Christi Iesu, qui et deus cum esset, hominem fecit et manens deus homo factus refecit ipse, quod fecit. Puto autem, quod eum lateat fidem Christi, quae postea in reuelationem uenit, in oc