comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas maior est. In forma autem serui se ipso minor est
idem humanitate. quȩ minor diuinitate accipitur:
Nam sic̃ ꝑ assumptam carnẽ non tantum patre sed
se ipso minor accipitur: ita scđm diuinitatẽ qua eqͣlis
patri. & ipse & pat̾ maior est homine. quẽ sola filii ꝑsona
assumpsit. Itẽ in eo quod queritur: utrũ possit filius
sic equalis & minor esse spũ scõ. sic̃ patͥ nc̃ ȩqualis. nc̃
minor patre credituresse: respondemus. Scdm for¬
sc̃s nec ds pat̾. s sola filii ꝑsona suscepit carnẽ. ꝑ qmͣ
minor esse creditur illis ꝑsonis duab. Item hic fili
a đ̃o patre & spũ sco inseparabilit̾ diseretꝰ creditur ẽẽ
ꝑsona. ab homine autẽ assumpto natura. Item cum ho

Expanded text:
tas major est; in forma autem servi se ipso minor est, tas major est; in forma autem servi se ipso minor est, id est, humanitate, quae minor divinitate accipitur; nam sicut per assumptam carnem non tantum a Patre sed et a se ipso minor accipitur, ita secundum divinitatem quae aequalis est Patri et ipse et Pater major est homine quem sola Filii persona assumpsit. Item in eo quod quaeritur utrum posset Filius sic aequalis et minor esse Spiritu sancto, sicut Patri nunc aequalis nunc minor creditur esse, respondemus: secundum forsanctus, nec Deus Pater, sed sola Filii persona suscepit carnem, per quam minor esse creditur illis personis duabus. Item, hic Filius a Deo Patre et Spiritu sancto separabiliter discretus creditur esse rsona, ab homine autem assumpt
Abbreviated transcription (Latin):
In carnationẽ quoq huiꝰ filii di tota trinitas oꝑata
esse credenda est. quia in separabilia sunt oꝑa tͥnitatis.
ꝓpͥum est filii. ñ quod cõmune tͥnitati. Que forma illi
adunitatem ꝑsone coaptata est. ut filius di & filius ho¬
trib exstat substantiis. uerbi quod ad solius di essentiã¬
referendum est. corporis & anime qd̃ aduerũ hominẽ
ꝑtinet. Habet igitur in se geminam substantiã. diui¬
nitatis suȩ & humanitatis nr̃e. Hic tam̃ ꝑhoc quodd̃e
do patre sine mitio ꝓdiit natus tantum: nam neq
factus neq p̾destinatus accipitur. ꝑ hoc tamen quoo
natus esse credendus est. Ambe tam̃ in illo generatio
nes mirabiles: quia & de patre ante scła sine matre
est genitus.& infine scłors de matre sine patre est ge
se ipso esse credendus est. In forma enĩ cdi etiam ipse filiꝰ
se ipso maior est. ꝓpt̾ humanitatẽ assumptã. q̃r diuini¬

Expanded text:
incarnationem quoque hujus Filii Dei tota Trinitas operata incarnationem quoque hujus Filii Dei tota Trinitas operata esse credenda est, quia inseparabilia sunt opera Test proprium Filii non quod commune Trinitati; quae forma illi ad unitatem personae coaptata est, id est ut Filius Dei et filius hotribreferendum est, corporis et animae, quod ad verum hominem pertinet. Habet igitur in se geminam substantiam divinitatis suae et humanitatis nostrae. Hic etiam per hoc, quod de Deo Patre sine vitio prodiit natus tantum. Nam neque factus, neque praedestinatus accipitur. XIV. Per hoc tamen, quod natus esse credenes mirabiles, quia et de Patre ante saecula sine matre est genitus, et in fine saeculorum de matre sse ipso esse credendus est, in forma enim Dei etiam ipse Filius se ipso major est propter humanitatem assumptam, qua divini
Abbreviated transcription (Latin):
innobis. Nec tam̃ u̾bum ipsũ ita incarnẽ conu̾sũ
atq muratũ est ut desisteret d̃s eẽ qͥ hõ ẽẽ uoluiset. S
ita uerbũ caro factũ ẽ. ut non tantum ibi sit uerbũ
cdi. & hõĩs caro. s etiã rationalis hominis anima
atꝙ hoc totum & ds̃ dicatur ꝓpt̾ dm & homo ꝓpt̾ ho¬
minẽ. In quo d̃i filio duas credimus esse naturas. unã
diuinitatis. alteram humanitatis. Quas ita in se una
xpĩ ꝑsona uniuit: ut nec diuinitas abhumanitate
nec humanitas a diuinitate possit aliquando se iun¬
gi. Unde ꝑfectus ds ꝑfectus & homo inunitate ꝑso
ras. duas ꝓfitemur ineo esse ꝑsonas. ne trinitati qd
absit accsdere uideatur quat᷑nitas. Ds enĩ uerbum
non accepit ꝑsonam hominis s naturã. & inet̾num
ꝑsona diuinitatis. temporalẽ accepit substantiam car
unitatẽ maRia uirgo genuerit. s tantũmodo filiũ.
qui solus naturã nr̃am inunitate ꝑsone suȩ assũpsit.

Expanded text:
in nobis . Nec tamen verbum ipsum in carne conversum, in nobis . Nec tamen verbum ipsum in carne conversum, atque mutatum est, ut desisteret esse Deus, quod homo esse voluisset. Sed ita Verbum caro factum est, ut non tantum ibi sit verbum Dei, et hominis caro, sed etiam rationalis hominis anima, atque hoc totum, et Deus dicatur propter Deum, et homo propter hominem. In quo Dei Filio duas credimus esse naturas, unam Divinitatis, alteram humanitatis. XII. Quas ita in se una Christi persona univit, ut nec Divinitas ab humanitate, nec humanitas a Divinitate possit aliquando sejungi. Unde perfectus Deus, perfectus Homo in unitate perras, duas causabimus in eo esse personas, ne Trinitati, quod absit, accedere videatur quaternitas. XIII. Deus enim verbum non accepit personam hominis, sed naturam, et in aeternam personam Divinitatis temporalem accepit substantiunitatem Maria Virgo genuerit, sed tantummodo Filium, qui solus naturam nostram in unitate personae suae assumpsit,
Abbreviated transcription (Latin):
minũ: in quo non intelligere cogatur & alterum.
Cũ gͥ hȩc tria sint unũ & in unũtria: ẽ tam̃ unicuiq ꝑsone
manens sua ꝓprietas. Pat̃ eñi ȩt̾̃nitatẽ habet sine natiuitate. filiꝰ
De his trib ꝑsonis solam filii ꝑsonam ꝓlib̾atione hu¬
mani generis hominẽ uerũ sine peccato de scã & im¬
maculata maria uirgine credimus assumpsisse. de
qua nouo ordine nouaq: natiuitate ẽ genitus. Nouo
ordine: qr inuisibilis diuinitate. usibilis monstrat᷑ in car
ministrauit. Qͥ partꝰ uirginis nec ratione colligit᷑. nec
exẽplo monstͥt᷑. Si ratione colligit᷑ ñ erit mirabile. si exemplo
ñ erit singłare. Nec tam̃ sp̃s sc̃s pater esse credendus est
filii ꝓ eo quod Maria eodẽ spũ scõ obumbrante con¬
cepit. ne duos patres filii uideamur asserere: qͦd utiq
nefas est dici. In qͦ mirabili conceptu edificans sib
sapientia domum. u̾bum caro factum. ẽ. & habitauit

Expanded text:
minum, in quo non intelminum, in quo non intelCum igitur haec tria sint unum, et unum tria, est tamen unicuique personae manens sua proprietas: Pater enim aeternitatem habet sine nativitate, FiliusDe his tribus personis solam Filii personam pro liberatione humani generis hominem verum sine peccato de sancta et immaculata Maria virgine credimus assumpsisse, de qua novo ordine novaque nativitate est genitus: novo ordine, quia invisibilis divinitate visibilis monstratur in carministravit: qui partus virginis nec ratione colligitur nec exemplo monstratur: quod si ratione colligitur, non est mirabile; si exemplo, non erit singulare. Nec tamen Spiritus sanctus Pater esse credendus est Filii pro eo quod Maria eodem Spiritu sancto obumbrante concepit, ne duos Patres Filii videamur asserere, quod utique nefas est dici. In quo mirSapientia domum, Verbum caro factum est, et habitavit
Abbreviated transcription (Latin):
posterior appareret. Ob hoc gͦ inseparabilis & ineon¬
fusa hȩc tͥnitas a nobis &creditur & p̃dicatur. Tres igit᷑
ꝑsone iste dicuntur uixta qđ maiores definiunt. ut
agnoscantur. Nam si attendamus illud quod scͥptura
scã dixit de sapientia. splendor est lucis et̃nȩ. sic̃ splen¬
dorem luci uidemus inseparabilit̃ inherere. sic confi¬
temur filiũ a patre separari non posse. Tres gͦ illas
unius atq inseparabilis nature ꝑsonas. sicut ñ confun¬
dimus. ita separabiles nullatenus p̃dicamus: qndo qͥdẽ
hoc nob̾ dignata est ipsa trinitas euident ostendere: ut
etiam inomĩb quib uoluit singillatim ꝑsonas agnos¬
ci. unam sine altera ñ ꝑmictat intelligi. Nec enĩ pat̃
absq filio cognoseitur: nec sine patre filius muenitur:
Relatio quippe ipsa uocabuh ꝑsonalis. ꝑsonas separari
uetat. Que etiam non simul nominat. simul insi¬
miat. Nemo audire potest unũquodq istoꝵ no¬

Expanded text:
posterior appareret. Ob hoc ergo inseparabilis et inconposterior appareret. Ob hoc ergo inseparabilis et inconfusa haec Trinitas a nobis et creditur et praedicatur. Tres igitur personae istae dicuntur, juxta quod majores definiunt, ut agnoscantur. Nam si attendamus illud quod Scriptura sancta dicit de sapientia, splendor est lucis aeternae, sicut splendorem luci videmus inseparabiliter inhaerere, sic confitemur Filium a Patre separari non posse. Tres ergo illas unius atque inseparabilis naturae personas, sicut non confundimus, ita separabiles nullatenus praedicamus, quandoquidem hoc nobis dignata est ipsa Trinitas evidenter ostendere, ut etiam in omnibus quibus voluit sigillatim personas agnosci, unam sine altera non permittat intelligi, nec enim Pater absque Filio cognoscitur, nec sine Patre Filius invenitur. Relatio quippe ipsa vocabuli personalis personas separari vetat. Qua etiam non simul nominat, simul insinuat. Nemo audire potest unumquodque istorum no
Abbreviated transcription (Latin):
natura unꝰ ds. Cũ enim dicumus non ipsum patrem
quem filiuo adꝑsonarũ distinctionẽ refert᷑: cũ autẽ
dicimus ipsum esse patrem quod filium. & ipsum
filiũ qͥd patrem. ipsũ spm̃ scm̃ quod patrẽ & filium
adnaturã qua ds est. uł substantiam ꝑtinere mons¬
tratur: qͥa substantia unũ sunt. ꝑsonas enim distin¬
guimus nĩ ditatem separamus. Trinitatẽ igitur in
ꝑsonarũ distinctione agnoscimus. potestatẽ ꝓpter
uaturã uł substantiamꝰ ꝓfitemur. Tria gͦ ista unũ
sunt: natura scilicet. ñ persona. Nec tamen iste ꝑsone
aliam. nulla pꝰ aliam. nulla sine alia. uł extitisse uł
qͥppiã oꝑata ẽẽ aliquando creditur: In separabiles
enĩ inueniuntur: & in eo quod st̃. & in eo qͦd faciurt.
quia int̾ generantẽ patrem & generatũ filiũ uł ꝓce¬
dentem sp̃m scm̃. nullũ fuisse credimus tp̃ris int̾¬
uallũ. qͦ aut genitor genitũ aliqnͣdo precederet. aut
genitus genitori deesset. aut ꝓcedens sp̃s patri uł filio

Expanded text:
natura unus Deus. Cum enim dicimus non ipsum Patrem quem Filium, ad personarum distinctionem refertur, cum autem dicimus ipsum esse Patrem quod Filium, et ipsum Filium quod Patrem, ipsum Spiritum sanctum quod Patrem et Filium, ad naturam qua Deus est vel substantiam pertinere monstratur, quia substantia unum sunt, personas enim distinguimus, non deitatem separamus. Trinitatem igitur in personarum distinctione agnoscimus, unitatem propter naturam vel substantiam profitemur. Tria ergo ista unum sunt, natura scilicet non persona, nec tamen istae persoaliam, nulla post aliam, nulla sine alia vel exstitisse, vel quidpiam operata esse aliquando creditur. Inseparabiles enim inveniuntur et in eo quod sunt, et in eo quod faciunt, quia inter generantem Patrem et generatum Filium, vel procedentem Spiritum Sanctum, nullum fuisse credimus temporis intervallum, quo aut genitor genitum aliquando praecederet, aut genitus genitori deesset, aut procedens Spiritus Patri vel Filio
Abbreviated transcription (Latin):
illuo in sacris litteris dictũ. magnus dñs nr̃ & mag¬
na uirtus eius. & sapientie eius ñ est numerꝰ nec qͥa
tres has ꝑsonas esse diximus unũ dm. eunde ẽẽ pa¬
trem quem filium. uł eum esse filiũ qui est pat̾. aut eũ

Expanded text:
illud in sacris litteris dictum: Magnus Dominus noster, et magillud in sacris litteris dictum: Magnus Dominus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae etres has personas esse diximus, unum Deum, eumdem esse Patrem quem Filium, vel eum esse Filium qui est Pater, aut eum
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Item cum dicimus õs. non ad aliquio dicitur.
singulis ꝑsonis int̾rogemur: dm necesse est fateam᷑
tamen tres omĩpotentes s unus omp̃s. sic̃ & unum
lum̃ unũq pͥncipium p̃dicatur. Singularit᷑ gͦ et
illis & indiuisa atq equalis ditas maiestatis siue potes¬
tas. nec minoratur insingulis nec augetur intrib. qͥd
nec minus aliqͥd habet cum unaqueq ꝑsona d̃s singła¬
rit᷑ dicitur. nec amplius cum tote tres ꝑsone unus ds
enuntiatur. Hec gͦ scã trinitas que unus & uerus est
d̾s nec recȩdit a numero. nec capitur numero. In rela¬
tione enim ꝑsonarũ numerus cernitur. indiuinita¬
tis uͦ substantia quid enumeratum sit ñ cõp̃hendit᷑.
Ergo in hoc solũ numerũ insinuant qd̾ ad inuicẽ sunt:
ꝙ in hoc numero carent qͦd inse st̃. Nam ita hine scẽ
tͥnitati uũ naturale conuenit nomen: ut tribus
ꝑsonis non possit esse plurale. Ob hoc gͦ credimus

Expanded text:
catur. Item, cum dicimus, Deus, non ad aliquid dicitur, catur. Item, cum dicimus, Deus, non ad aliquid dicitur, singulis personis interrogemur, Deum necesse est fateamurtamen tres omnipotentes sed unus omnipotens, sicut et unum lumen unumque principium praedicatur: singulariter ergo illis vel indivisa atque aequalis deitas, majestas sive potestas, nec minoratur in singulis nec augetur in tribus, quia nec minus aliquid habet, cum unaquaeque persona Deus singulariter dicitur, nec amplius cum totae tres personae unus Deus enuntiatur. Haec ergo sancta Trinitas, quae unus et verus est Deus, nec recedit a numero nec capitur numero: in relatione enim personarum numerus cernitur, in divinitatis vero substantia quid numeratum sit non comprehenditur: ergo hoc solum numerum insinuant quod ad invicem sunt, et in hoc numero carent quod ad se sunt, nam ita huic sanctae Trinitati unum naturale convenit nomen, ut in tribus personis non possit esse plurale; ob hoc ergo credimus
Abbreviated transcription (Latin):
caritas siue sanctitas amboꝵ esse agnoscitur. Hic igit᷑
sp̃s sẽs missus abutrisq sicut filius creditur: s
minor patre & filio non habetur. sicut filius ꝓpt̃ as¬
sumptam carnem minorẽ se patre & spũ sc̃o esse
testatur. Hȩc est scẽ trmitatis relata narratio. que ñ
triplex s trinitas & dici & credi debet. Nec recte dici
potest. ut in uno do sit tͥnitas. s unus d̾s trinitas.
In relatiuis uͦ ꝑsonarũ nominib pat̾ ad filiũ. filius
ad patrem. sp̃s sc̃s ad utrosq refert᷑. Que cum relatiue
tres ꝑsonȩ dicantur: una tam̃ naturalis substantia
creditur. Nec fic̃ tres ꝑsonas. ita tres substantias p̃dica¬
mus. s unam substantiam. tres autẽ ꝑsonas. Qd̃ enim
pat̃ est. non adse s ad filium: & quod filius est. ñ ad se
s ad patrẽ. Similit᷑ & sp̃s sc̃s non ad se. s ad patrem
& filium relatiue refert᷑. in eo qd sp̃s patͥs & filii p̃di¬

Expanded text:
charitas sive sanctitas amborum esse agnoscitur: hic igiturcharitas sive sanctitas amborum esse agnoscitur: hic igitur Spiritus sanctus missus ab utrisque sicut Filius creditur, sed minor a Patre et Filio non habetur, sicut Filius propter assumptam carnem minorem se Patre et Spiritu sancto esse testatur. Haec est sanctae Trinitatis relata narratio, quae non triplex sed Trinitas et dici et credi debet: nec recte dici potest ut in uno Deo sit Trinitas, sed unus Deus Trinitas: in relativis vero personarum nominibus Pater ad Filium, Filius ad Patrem, Spiritus sanctus ad utrosque refertur: qutres personae dicantur, una tamen naturalis substantia creditur, nec sicut tres personas, ita tres substantias praedicamus, sed unam substantiam, tres autem personas, quod enim Pater est, non ad se, sed ad Filium, et quod Filius est, non ad se, sed ad Patrem. Simet Filium relative refertur, in eo quod Spiritus Patris et Filii praedi
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatis siue sub̃a. Ipse filiꝰ ñ solũ a patre s ꝙ ab sp̃u
Et nunc dñs misit me & sp̃s eius. A se ipso quoq missus
accipitur: pro eo quod inseparabilis non solũ uoluntas.
s oꝑatio totius tͥnitatis agnoscitur: Hinc enĩ qui ante
scła unigenitꝰ ẽ uocatus. tẽporalit̃ pͥmogenitꝰ factus ẽ ppt̃

Expanded text:
ubstantia. Missus tamen Filius non solum a Patre, sed ab Spiritu Et nunc Dominus misit me et Spiritus ejus: a se ipso quoque missus accipitur pro eo quod inseparabilis non solum voluntas, sed et operatio totius Trinitatis agnoscitur. Hic enim qui ante saecula unigenitus est vocatus, temporaliter primogenitus factus e
Abbreviated transcription (Latin):
re. omis res eiꝰ quã indelegatam reliquit pauꝑum
nomini. tam diu dumlensi ȩccłie plena deseruiat
facultate. donec omne hoc damnũ quod in utensilib
ddomus sustinuit. ualeat euidentius reparari. At
tẽ completa restitutione damni. obseruet᷑ sic̃ decre¬
ta est series testamenti. Lib̾ti uͦ qui ex familus
ȩccłiȩ facti sunt. seu res uniuersa quȩ in mancipis
aluisq corporib uł illis uł suis hominib collata
esse dinoscitu: cuncta indiscretione uenerabilis
frĩs nr̃i fructuosi epĩ disponenda relinquimus.
ut quia hȩc euidens ordo patrũ in irritũ deuosais

Expanded text:
re, omnis res ejus quam indelegatam reliquit pauperum re, omnis res ejus quam indelegatam reliquit pauperum nomini tandiu Dunilensi Ecclesiae plena deserviat facultate donec omne hoc damnum quod in utensilibus domus sustinuit, valeat evidentius reparari. At tunc completa 130 restitutione damni observetur sicut decreta est series testamenti, liberti vero qui ex familiis ecclesiae facti sunt, et seu res et universa quae in mancipiis aliisque corporibus, vel illis, vel suis hominibus collata esse dignoscuntur, cuncta in discretione venerabilis fratris nostri Fructuosi episcopi disponenda relinquimus, ut quia haec evidens ordo Patrum in irritum devocat,
Abbreviated transcription (Latin):
& cuncta remedia intrinsecus domꝰ tam in discrete
largita fuerant. nequid ad integritatẽ eccłiȩ reliquũ
suꝑesset. cum nulla imminens causa pauꝑum re¬
cessitatis existeret. que hoc tam integre & ꝑfecte ȩxa¬
mussim erogari deposceret. atq ꝓlib̾tis illis nichil
sedđm canonicam sanctionẽ datum in cõmutationẽ
patesceret. s nec pro mancipiis & reliquis reb eisd̃e
libtis collatis aliqd in repensationẽ ȩccłie relictum in¬
notesceret. uerũ &rem suã ita in nomine pauꝑum
religasset. ne aliqd remedii ex hoc ȩccliasticus usus
attingeret: ducti sumus tam rationis intuitu quã
pat̾uarum sanctionũ dicto. ipsius testamenti seriem
ꝙ sinon usꝙ quaq mnirritũ deuocare. inquodã tam̃
rationabili auctoritate temꝑamento deducere: sci¬
licet quia tantoꝵ dispendioꝵ damnis a memorato
ricimiro ep̃o factis reseccłiastica dinoscit᷑ subiace¬

Expanded text:
et cuncta remedia intrinsecus domus tam indiscrete et cuncta remedia intrinsecus domus tam indiscrete largita fuerant, ne quod ad integritatem Ecclesiae reliquum superesset, cum nulla imminens causa pauperum necessitatis existeret, quae hoc tam integre et perfecte examussim erogare deposceret, atque pro libertis illis nihil secundum canonicam sanctionem datum in communionem patesceret, sed nec pro mancipiis et reliquis rebus eisdem libertis collatis aliquid in repensationem ecclesiae relictum notesceret, verum et suam rem ita in nomine pauperum relegasset, ne aliquid remedii ex hoc ecclesiasticus usus attingeret, ducti sumus tam rationis intuitu quam paternarum sanctionum dicto, ipsius testamenti seriem, etsi non usquequaque in irritum devocare, in quodam tamen rationabili auctoritate temperamento deducere, scilicet, quia tantorum dispendiorum damnis a memorato Ricimiro episcopo factis, res ecclesiasticas dignoscitur subjace
Abbreviated transcription (Latin):
annua uice pauꝑib erogare. nichilq esse absꝙ de¬
lib̾atione relictum. quo usib eccłie posset quadam
deliberalitate seruire. Tẽ ex uoce partis dumlensis
eccłie astructum est. qd̾ uniuersas species generis
& corporis rerũ que in eiusdẽ ȩccłiȩ dono intrinsecus
adusus domesticos extempore suȩ ordinationis ide
epc̃ Ricimirus inuenit. & quȩ ipse aut de oꝑe utriꝰꝙ
sexus. artificum. familiarũ. eccłie. potuit habere confe¬
cta atq illata. aut quȩ sua ꝓfessione habuisse uisus
est conquisita. omĩa moriens iussisset pauperibꝰ erogar
Quelam uͦ ita iuliori pretio uendere ordinasse. ut nego¬
tiatio harum rerum ꝑditio potius quã mercatio cense¬
retur. Edidisse quoq quosdã libos ex eiusdẽ ȩccłiȩ fami¬
liis. quib etiam cum aliis ad se ꝑtinentib omnibus
amplius quã quinquaginta reꝑitur utriusq sexus
dedisse mancipia. Quib damnis ita cognitis quia

Expanded text:
annua voce pauperibus erogare, nihilque esse absque deannua voce pauperibus erogare, nihilque esse absque deliberatione relictum, quod usibus Ecclesiae posset quadam liberalitate servire. Tunc ex voce patris Dunilensis Ecclesiae, astructum est quod universas species generis et corporis, rerum quae in ejusdem Ecclesiae domo intrinsecus ad usus domesticos et tempore suae ordinationis idem episcopus Ricimirus invenit, et quae ipse aut de opere utriusque sexus artificum familiarum Ecclesiae potuit habere confecta atque illata, aut quae sua professione habuisse visus est conquisita, omnia moriens jussisse pauperibus erogare. Quaedam vero ita vili pretio vendere ordinasse ut negotiatio harum rerum perditio potius quam mercatio censeretur. Edidisse quoque quosdam liberos ex ejusdem Ecclesiae familiis, quibus etiam cum aliis ad se pertinentibus omnibus amplius quam quinquaginta reperitur utriusque sexus dedisse mancipia; quibus damnis ita cognitis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
idinis tractatib inuenire quod iustũ est. & exꝑien¬
tia ẽẽ iudicantiũ compbatũ. & iuxta sũmi iudicii
statuta plenior inuenitur auctoritas. Ido mentis
intentionẽ morisq simul studia deducentes in cog¬
nitionem audiendi negotii. delatum est ad nos con¬
uentum scĩ concilii. ex directo głosi dni nr̃i Reccesu¬
inti regis ꝑ illustrem uirũ uuambanem. testam̃tũ
dumlense monasterium uisus est construxisse. ut
reserato eo qͥd hic memoratus beatissimus uir decre¬
uisset nr̃e cognitioni patesceret. Quo testamento
in omĩũ conuenti relecto comꝑimus exordine a
memorato pͥncipe ad nos esse directũ. qm̃ id̃e głosȩ¬
tio commendata maneret. Tlinc deinde illatũ est
natione ueridica dirimendũ. Quo relecto cognoui
mus eundem auctorẽ suũ illi diu̾sȩ constitutionis
edidisse conditiones. Int̾ quas unã ualidam conatꝰ
est religationẽ constringere. deputans & illationes tri¬
butoꝵs & precia frugum abłq aliqua diminutione

Expanded text:
idimus tractatibus invenire quod justum est, et experientia esse judicantium comprohatum, et juxta summi judicii statuta plenior invenit auctoritas. Ideo mentis intentionem orisque simul studia deducentes, in cognitionem audiendi negotii delatum est ad nos conventum sancti concilii ex directo gloriosi domini nostri Reccesiunthi regis per illustrem virum Vuambanem testamentum scopi, qui et Dunilense monasterium visus est construxisse, ut reserato eo quod hic memoratus beatissimus vir decrevisset nostrae cognitioni patesceret. Quo testamento in omnium convectu relecto, comperimus ex ordine a memorato ptio commendata maneret. Tunc deinde illatum est natione veridica dirimendum: mus eumdem auctorem suum illi diversae constitutionis edidisse conditiones, inter quas unam validam conatus est relegatione constringere, deputans et illationes tributorum, et pretia frugum absque aliqua diminutione
Abbreviated transcription (Latin):
dine damnat huic decreto conectere nra uigilantia
pcurat Ex concilio ualentino tytulo ini
ee illud fr̃s seribere alienũ obȩccłiȩ utilitatẽ censuimꝰ.
pollutos. a supradictis ordinib submouendos. reos
scilicet ut ueri confessione uł mendatio falsitatis. Neq
enĩ absolui potest inhis. si in se ipsos dixerint. quod
dictũ in alios puniretur: qm̃ omĩs qui sibi fuerit
mortis causa. maior homicida fit. Multȩ quidẽ & aliȩ
sententiȩ huric poterant innecti decreto. quȩ p̃dictum
potamiũ epm seuerissima austeritate abicere iubent:
s exom̃ĩb hanc conscͥptam ponere sententiã maliuimꝰ:
ne si tot condenmationis edicta replicassemus. grauis¬
simȩ ultionis auctores existere uidereiur. Factum¬

Expanded text:
dine dampnat, huic decreto conectere vigilantia nostra dine dampnat, huic decreto conectere vigilantia nostra procurat. « Ex concilio Valentino, titulo 4. Nec illud, fratres, scribere alienum ob aecclesiae utilitatem censuimus, pollutos, a supradictis ordinibus submovendos, reos scilicet vel veri confessione, vel mendatio falsitatis. Neque enim absolvi potest in his, si in se ipsos dixerint, quod dictum in alios puniretur. Quoniam omnis qui sibi fuerit mortis causa, major homicida sit. » Multae quidem et aliae sententiae huic poterant innecti decreto, quae praedictum Potamium episcopum severissima austeritate abjicere jubent; sed ex omnibus hanc conscriptam ponere sententiam maluimus, ne si tot condempnationis edicta replicassemus, gravissimae ultionis auctores existere videremur.
Abbreviated transcription (Latin):
quitas pat̾na saeris regulis deicerẽ abhonore decernat.
nos tamen miserationis iura seruantes. non abstulimus
nomen honoris qd̃ ipse sibi sui criminis confessione iã
tulerat. s ualida auctoritate decreuimus ꝑpetua pe¬
nitentia hunc inseruire officiis & erumnis. ꝓuidenteᷤᷤ
melius. illum ꝑ asꝑam irȩ penitentiȩ solitudinem. ut
quandoq ꝑueniret adrefrigerii mansionẽ. quã re¬
lictum in uoluntatis suȩ latitudine ad precipitium
detci et̃na damnatione. Tc̃ uenerabiłe fructuosum
stituimus eccłiȩ braccarensis gubnacula continere.
braccarensis eccłiȩ gub̃nandam suscipiens ita cõponat
atꝙ conseruet. ut & dñm nrm̃ de rectitudine oꝑis sui
glorificet. & nob̃ de in columitate eccłiȩ eiꝰ. gaudium
prestet. Quia uͦ ad futura prospicere conuenit. ne exo¬
riatur instatu pacis quedam cõmotio litis: patrum
sententiam quȩ iam dictum potamium ep̃m rectitu¬

Expanded text:
quitas paterna sacris regulis dejicere ab honore decerneret, quitas paterna sacris regulis dejicere ab honore decerneret, nos tamen miserationis jura servantes, non abstulimus nomen honoris, quod ipse sibi sui criminis confessione jam tulerat; sed valida auctoritate decrevimus, perpetua poenitentia hunc inservire offitiis et aerumpnis; providentes melius illum per asperam ire poenitentiae solitudinem, ut quandoque perveniret ad refrigerii mansionem, quam relictum in voluntatis suae latitudine, ad praecipitium dejici aeterna dampnatione. Tunc venerabilem Fructuosum, ectione constituimus ecclesiae Braccarensis gubernacula continere, Braccarensis ecclesiae gubernandam suscipiens, ita componat atque conservet, ut et Dominum nostrum de rectitudine operis sui glorificet, et nobis de incolumitate aecclesiae ejus gaudium praestet. Quia vero ad futurum prospicere convenit, ne exoriatur in statu pacis quaedam commotio litis, Patrum sententiam quae jam dictum Potamium episcopum rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
secreteq adunatis pontificib di: p̃dictum ep̃m ad esse
fecimus corã nob. Quẽ singultib aggredientes ampliꝰ
sciscitantib nob̃ utrum sui oꝑis & suȩ annotationis
intimatio esset: ille suum actum suiq oris eloquium
suoꝵq digitoꝵ esse robur asseruit. quod illic relegendo
p̃uidit. Rursũ diuini nominis contestatione hunc ad¬
iurantes obtestati sumus. ut ande se sponte mendaciũ
diceret. aut alicuius uiolentia prȩmeretur. & ꝑt̾ritus
talia enarraret. ueracit̃ indicaret. Q mox flebili uoce
cum unius d̃i nominis uiramento. clamauit se & uera
eade mala de se confiteri. & adhec confitenda nulla se
uiolentia pregrauari. Unde eciã ferme ꝑ nouem menses
sponte deseruisse regimen ȩccłie suȩ: & ergastulo qͦdam
ꝓ admisso flagicio acturus penitentiã se conelusisse
predirit. Tunc ꝑ fidelem confessionẽ est agnitio qđ
tactu femineo sorduisset. declarata. Licet hunc anti¬

Expanded text:
secretimque adunatis pontificibus Dei, praedictum episcopum adesse secretimque adunatis pontificibus Dei, praedictum episcopum adesse fecimus coram nobis; quem singultibus adgredientes amplius sciscitantibus nobis utrum sui operis et suae adnotationis intimatio esset, ille suum actum, suique oris eloquium, suorumque digitorum esse robur adseruit, quod illic relegendo praevidit. Rursum divini nominis contestatione hunc adjurantes obtestati sumus, ut an de se sponte mendacium diceret, aut alicujus violentia premeretur, et perterritus talia enarraret, veraciter indicaret. Qui mox flebili voce cum unius Dei nominis juramento clamavit, se et vere eadem mala de se confiteri, et ad haec confitenda nulla se violentia praegravari. Unde etiam ferme per novem menses sponte deseruisse regimen ecclesiae suae, et ergastulo quodam pro admisso flagitio acturus poenitentiam se conclusisse, praedixit. Tunc per fidelem confessionem est agnitio, quod tactu femineo sorduisset, declarata; et licet hunc anti
Abbreviated transcription (Latin):
amina pietas conuentũ nr̃m ad concordiȩ conuocaliat
stuctia & conuenerat mestitiã uitare. qm̃ uisitatione disei¬
pline uidebam᷑ pat̾nas regulas innouasse. S grauius
sistrum ꝓ cymbalo sumimus. & funus ꝓcarmine decan¬
tamus. gementesq cum ieremiȩ questib dicimus. disso¬
lutũ est gaudium cordis nr̃i. uersus est inluctũ chorꝰ
nr̃. Undde & ue coram nobis conspicimus. qm̃ cecidisse
coronã capitis nr̃i uidemus. dũ tam nobile in infimis
corruit. qd intam sublime scĩtatis optimũ stecit. Ecce
etenĩ tractantibꝰ nob̃ in pace de eccliasticis regulis. delatũ
est conuentui nr̃o epistoliũ confusȩ confessionis & abo¬
lendȩ subscptionis. qđ potamius bracarensis eccłie ep̃c
de factis propͥis. siuis uerbis. suis annotarat articulis.
Quo reserato. quid oblitteranoa pagina & abolenda litte¬
rarum panderent elementa.fletib potius quã sermo¬
nib lacrimosa contio recensuit. Tune solitarie tantũ

Expanded text:
iae convocaverat studia. Et convenerat moestitiam vitare, quoniam visitatione disciplinae videbamur paternas regulas innovasse; sed gravius sistrum pro cymbalo sumimus, et funus pro carmine decantamus: gementesque cum Hieremiae questibus dicimus: Dissolutum est gaudium cordis nostri, versus est in luctum chorus noster ; Unde et vae coram nobis conspicimus, quoniam cecidisse coronam capitis nostri videmus, dum tam nobile in infimum corruit, quod instans sublime sanctitatis optimum stetit. Ecce etenim tractantibus nobis in pace de ecclesiasticis regulis, delatum est conventui nostro epistolium confusae confessionis et abolendae subscriptionis, quod Potamius Braccarensis ecclesiae episcopus de factis propriis, suis verbis, suis adnotarat articulis. Quo reserato, quid oblitteranda pagina et abolenda litterarum panderent elementa, fletibus potius quam sermonibus lacrimosa concio recensuit. Tunc solitarie tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nettam̃ reconciliatus dehac uita exierit ab eccłia
receptetur.
De sacerdotib qui uerati cadere iudentur.
Ut hi qui dño canunt atq sacrificant pꝰ se semꝑ
habeant adiutoria constituta.
De institutione certi temporis qͦ conciliũ agatur.
De relatione grãrũ ꝓ consumatione concilii.

Expanded text:
qui nec tamen reconciliatus de hac vita exierit ab ecclesia qui nec tamen reconciliatus de hac vita exierit ab ecclesia receptetur. De sacerdotibus qui vexati cadere videntur. Ut qui Domino canunt atque sacrificant post se semper habeant aditoria constituta. 15. De institutione certi temporis quo concilium agatur. 16. De relatione gratiarum pro consummatione concilii.
Abbreviated transcription (Latin):
III Ut muna ꝓuineia diuersitas officiorũ ñ teneatur.
IIII De discordia sacerdotum.
U De compescendis ex cessib sacerdotũ.
UI Non debere sacerdotes qualibet in ȩccłia familus
truncationes membroꝵ facere nec aliquio quod
morte plectendum est iuidicare.
Que debeat discretio eccłiarũ rectorib esse ne per
inconditam disciplinan subeant homicidii not᷑a.
Le quicquã p̃mii pro diuinis sacramentis accipiat᷑.¬
Quid custodiri debeat si ꝑ premiũ qͥs ep̃c fiat uł qͣ¬
sententia feriatur qui pꝰ honorem acceptũ ꝑpecu¬
niam ordinatus fuisse detegitur:
Ut oñs pontifices rectoresq eccłiarũ tempore quo
ordinandi sunt subcautione ꝓmittant quã iustis¬
sime uiuere debeant.
De elucidatione antiqui canonis quo p̾cipitur ut
siquis acceptam a sacerdote eucharistiam ñ sump¬
serit uelut sacrilegus propellatur.
He ui confinio mortis penitens a reconciliatione
diutine suspendat᷑. & ut oblatio eiꝰ qͥ penitens

Expanded text:
officiorum non teneatur. 4. De discordia sacerdotum. 5. De compescendis excessibus sacerdotum. 6. Non debere sacerdotes qualibet in ecclesia familiis truncationes membrorum facere, nec aliquid quod morte plectendum est judicare. Quae debeat discretio ecclesiarum esse rectoribus, ne per inconditam disciplinam subeant homicidii notam. Ne quidquam praemii pro divinis sacramentis accipiatQuid custodiri debeat si psententia feriatur qui ad honorem acceptum per pecuniam ordinatus fuisse detegitur. 10. Ut omnes pontifices rectoresque ecclesiarum tempore quo ordinandi sunt sub cautione promittant quod justissime vivere debeant. 11. De elucidatione antiqui canonis quo praecipitur, ut si quis acceptam a sacerdote Eucharistiam non sumpserit, velut sacrilegus propellatur. 12. Ne in confinio mortis poenitens a reconciliatione divina suspendatur, et ut oblatio ejus poenitentis
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint gesta ꝓdant᷑. qm̃ sicut latentib in hac
atrocitate nominib ñ exstat inquem sententia
debita ꝓferat᷑. ita cum manifest iᷤ fuerint documen¬
tis exposita. quã tanti sceleris poscit immanitas

Expanded text:
fuerint gesta, prodantur, quoniam sicut latentibus in hac fuerint gesta, prodantur, quoniam sicut latentibus in hac atrocitate nominibus non exstat in quem sententia debita proferatur, ita cum manifestis fuerit documentis expositus, quem tanti sceleris poscit immanitas
Abbreviated transcription (Latin):
fulgebant: ex quib plurimi in illo concilio fuert̃.
Interea ꝑ dies singulos agitabatur conuentus: nec
facile aut temere tanta statuere audebant. Et uo¬
cabatur arrius freqñt᷑ inconciliũ: & assiduo trac¬
tatu assertiones eiꝰ discutiebant᷑: & quod adu̾sum
hȩc teneri deberet ac statui. sũma cum delib̾atio¬
ne querebatur. Uerũ pꝰ diutinũ multũq tracta¬
tũ placuit omĩb ac uelut uno cunctorũ ore &
corde decernit᷑ omousion conscribi debere. id ẽ.
eiꝰdẽ cum patre substantiȩ filiũ confiteri. idq fir-¬
missima omniũ sententia pronuntiatur. Decem
& septem soli tc̃ fuisse dicunt᷑. quibꝰ arrii magis
fides placeret extrinsecus creatũ d̃i filiũ exnullis
substantibꝰ. & non ex ipsa patris ditate ꝓgenitũ con¬
firmantes. Pefertur ad constantinum sacerdota¬
lis concilii sententia. Ille tanquam a do prolatam
ueneratur:. Cui siquis temptasset obniti. uelut con¬

Expanded text:
fulgebant, ex quibus plurimi in illo concilio fuerunt. fulgebant, ex quibus plurimi in illo concilio fuerunt. Interea per dies singulos agitabatur conventus, nec facile aut temere tanta statuere audebant, et vocabatur Arius frequenter in concilium, et assiduo tractatu assertiones ejus discutiebantur, et quod adversum haec tenere deberent ac statui summa cum deliberatione quaerebant. Verum post diutinum multumque tractatum placuit omnibus ac velut uno cunctorum ore et corde decernitur Omousion conscribi debere, id est ejusdem cum Patre substantiae Filium confiteri. Atque firmissima omnium sententia pronuntiatur. Decem et septem soli tunc fuisse dicuntur quibus Arii magis fides placeret extrinsecus creatum Dei Filium ex nullis substantibus, et non ex ipsa Patris deitate progenitum confirmantes. Defertur ad Constantinum sacerdotalis concilii sententia. Ille tanquam a Deo prolatam veneratur. Cui si quis tentasset obniti velut con
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. humanos miseratus errores exiurgine
nascitur. & ꝑ passionem mnortis a ꝑpetua nos morte
liberauit ac resurrectione sua et̾nam nob contu¬
lit uitam. quem expectamus iudicem omĩũ que
gtrimꝰ esse uenturũ. Credis hec ita esse philosophe :
At ille ac si nunquã ullũ sermonẽ contiadicendi
diceisset. ita obstupefactus uirtute dictorũ mu¬
tus ad omiã hoc solũ potuit respondere ita sib
uideri. nec aliud uerũ esse quã dixerat. Tum se¬
nor. Hȩc inquit si ita esse credidisti. surge et
sequere me. ac cdm̃cum ȩ huiꝰ fid̃i signaculum
suscipe. Et itaphilosopus xpianus effectus. tandẽ
se gratulatus est uictum. In illo etiam concilio fuit
pafnutius homo di ep̃s egypti. in quo tanta uirtute
merat grã. ut signa ꝑ eum non minus quam dudũ
ꝑ apłos fierent. Quo etiam intempore & spiridion
cyprius epc̃ insignis habebatur. Tales igitur in
illis adhuc temporib multi uiri ineccłiis dnĩ re¬

Expanded text:
cimus humanos miseratus errores ex Virgine cimus humanos miseratus errores ex Virgine nascitur, et per passionem mortis a perpetua nos morte liberavit, ac resurrectione sua aeternam nobis contulit vitam, quem exspectamus judicem omnium quae egerimus esse venturum. Credis haec ita esse, philosophe? » At ille ac si nunquam ullum sermonem contradicendi didicisset, ita obstupefactus virtute dictorum mutus ad omnia hoc solum potuit respondere: Ita sibi videri, nec aliud verum esse quam dixerat. Tunc senior haec inquit: Si ita esse credidisti, surge, et sequere me ad Dominicum, et hujus fidei signaculum suscipe. Et ita philosophus Christianus effectus tandem se gratulatus est victum. In illo etiam concilio fuit Paphnutius homo Dei episcopus Aegypti, in quo tanta virtute inerat gratia, ut signa per eum non minus quam dudum per apostolos fierent. Quo etiam in tempore et Spyridion Cyprius episcopus insignis habebatur. Tales igitur in illis adhuc temporibus multi viri in Ecclesiis Domini re
Abbreviated transcription (Latin):
nere philosophus concludi aquoquã poderat
aut constringi. Tanta enim dicendi arte obiectis qs¬
tionib occurrebat: ut ubi maxime putaretiur astr ie¬
tuis. uelut anguis lubricus elaberetur. S ut osten¬
deret as quia non insermone regnũ d̃i s in urtute
consistit: quidam ex confessorib simplicissime na¬
eum iudisset philosophum insultantẽ nrĩs & calli¬
da se disputationis arte iactantẽ: poscit abomnib
locũ uelle se paucis cum philosopho sermocinari.
Sum ĩ nr̃i qͥ simplicitatẽ uiri & impitiam inserono¬
ne dum taxat nossẽt pauere: & ueluit pudorẽ quend̃a
pati ne forte a pual callidos homines risui esficeret᷑
scã simplicitas. ꝑsistit tamen senior: & hinc mouit
sermonis exordiũ. In nomine inquit iħu xpĩ. pbi¬
losophe audi que uera sunt. Os unus est qui fecit
tute uerbi sui creauit. & sp̃s sui scĩficatione firma¬
uit. Hoc uerbũ ac sapientia quam nos filiũ di¬

Expanded text:
nere philosophus concludi a quodam poterat nere philosophus concludi a quodam poterat aut constringi. Tanta enim dicendi arte objectis quaestionibus occurrebat, ut ubi maxime putaretur astrictus velut anguis lubricus elaberetur. Sed ut ostenderet Deus, quia « non in sermone regnum Dei, sed in virtute consistit , » quidam ex confessoribus, simplicissimae nacum vidisset philosophum insultantem nostris, et callida se disputationis arte jactantem, poscit ab omnibus locum velle se paucis cum philosopho sermocinari. Tum vero nostri qui simplicitatem viri et imperitiam in sermone duntaxat nossent, pavere et velut pudorem quemdam pati ne forte apud callidos homines risui efficeretur sancta simplicitas. Perstitit tamen senior, et hinc movit sermonis exordium. « In nomine, inquit, Jesu Christi, philosophe, audi quae vera sunt. Deus unus est qui fecit bi virtute Verbi sui creavit, et Spiritus sui sanctificatione firmavit, hoc verbum ac sapientia quam nos Filium di
Abbreviated transcription (Latin):
libellos iussit exuri: ne innotesceret illi odium &
suggillatio sacerdotum: Uerũ cum ꝑdies multos in
eporũ concilio de fide questio uerteretur. & non nulli
diu̾sa sentirent ac uehement̃ cȩptis arrii fauerent:
plures tam̃ erant qui impiũ exsecrarentur incep¬
tum. Cumq in eodem concilio esset confessorum
magnus numeruis sacerdotũ: om̃s arrii nouua¬
tib aũsabant᷑. Fauebant uͭ eiuiri inquestionib
ibi gesta sunt cognoscimus. Et enim cum ꝑ studio
religiosi imꝑatoris ex omnitra sacerdotes cͣ coissent:
opinione commoti philosophi quoq & dialectie
ualde nobiles & opinatissimi conuenert̃. In quib
quidam in signis mnarte dialectica. ꝑdies singulos
conflictũ sũmi certaminis eum ep̃is nrĩs uiris eque
indialectica non improbabilit̾ eruditis. mouebat.
Et fiebat ingens spectaculũ: conuenientib ad au¬
aiendum doctis & litteratis uiris. Nec tam̃ ullo ge¬

Expanded text:
libellos jussit exuri, ne innotesceret illi odium et libellos jussit exuri, ne innotesceret illi odium et suggillatio sacerdotum. Verum cum per dies multos in episcoporum concilio de fide quaestio verteretur, et nonnulli diversa sentirent ac vehementer ceptis Arii faverent, plures tamen erant qui impium exsecrarentur inceptum. Cumque in eodem concilio esset confessorum magnus numerus sacerdotum, omnes Arii novitatibus adversabantur. Favebant vero ei viri in quaestionibus ibi gesta sunt, cognoscimus. Etenim cum pro studio religiosi imperatoris ex omni terra sacerdotes Dei convenissent, opinione commoti philosophi quoque et dialectici valde nobiles et opinatissimi convenerunt. In quibus quidam insignis in arte dialectica per dies singulos conflictum summi certaminis cum episcopis nostris viris aeque in dialectica non improbabiliter eruditis movebat. Et fiebat ingens spectaculum convenientibus ad audiendum doctis et litteratis viris. Nec tamen ullo ge
Abbreviated transcription (Latin):
uit se quedam uirgia detulissent. int̾pellabatur
frequent᷑ a singłis. Offerebant᷑ libelli. eulpe profe¬
rebantur: & magis addhec quã ad id pro qͦ fuerat
uentum. animos dabant. At ille uidens qͦa ꝑ hꝰ¬
modi iurgia. causa sũmi negotii frustiaretuitn
set suscepit a singłis libellos. Ouos simul om̃s
insinu suo continens. nec ineis qͦd contineretur
di. Et ideo nos a uobis recte iudicamur: uos autẽ
non potestis ab hominib iudicari. Propt̃ qͦa dĩ
solius int̃ uos expectate iudicium: & urã uirgia
quecumꝙ sunt adillud diuinũ reseruent᷑ examet.
Nsos & eni nobis a cło dati estis di. Conueniens ñ
et ut homo iudicet deos: s ille solus de quo sẽptũ
est. Ds stecit in synagoga deoꝵ in medio autẽ dos
discernit. Et iło his omissis alia quȩ ad fidẽ
dn ꝑtinent absꝙ ulla animorũ contentione dis¬
cute. Cum hec dixiset: omnes queri moniarũ

Expanded text:
inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur inter se quaedam jurgia detulissent, interpellabatur frequenter a singulis, offerebantur libelli, culpae proferebantur, et magis ad haec quam ad id pro quo fuerat ventum animos dabant. At ille, videns quod per hujusmodi jurgia causa summi negotii frustraretur, set, suscepit a singulis libellos. Quos simul omnes in sinu suo continens nec in eis quod contineretur di. Et ideo nos a vobis recte judicamur, vos autem non potestis ab hominibus judicari. Propter quod Dei solius inter vos exspectate judicium, ut et vestra jurgia quaecunque sunt ad illud divinum reserventur examen, vos etenim nobis a Deo dati estis dii. Conveniens non est ut homo judicet deos, sed ille solus de quo scriptum est: « Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernit . » Et ideo, his omissis, alia quae ad fidem Dei pertinent absque ulla animorum contentione discutite. Cum haec dixisset omnes querimoniarum
Abbreviated transcription (Latin):
ar separire ab illa ȩ̾̃na & mneffabili di pateris sub¬
dastralr natura filiũ conabatur. Que res un ecla
plurimnos conturbabat. S cum alerander epe na
caralenis ce quietus assiduȩ cõmonitionib on¬
rui cuperet a prauo incepto &e assertionib impus
ruocare nec tam̃res ex sententia ꝓcederet. & qͦd
parosq qͥ da contagio pestifere assertionis in ferereit.
nonsosis apud alȩxandriam. uerũ & ꝑalias urbes
perountiasꝙ dispserat ꝑniciosũ fore eredeus si dis¬
uimularit a talib plurimis consacerdotibꝰ sius
seminieat. Questio latius inoteseit. Mermousꝙ
ale exsententia sacerdotũ apud urbem niceam
ei scopale concilium conuoeat biq arieitem
aetentis decem & oeto epis residentib ad esse uui¬
uet. ac de eis propositionibꝰ & questionibꝰ iudicare.
Sedineo concilio admirabile factũ pͥncipis non
puto reccendũ. Et enĩ eum ex omnib pene locis
epi conuenissent. & ut fieri solet diu̾sis excatusis

Expanded text:
la aeterna et ineffabili Dei Patris substantia vel natura Filium conabatur. Quae res in Ecclesia plurimos conturbabat. Sed cum Alexander episcopus natura lenis et quietus assiduis commonitionibus Arium cuperet a pravo incepto et assertionibus impiis revocare, nec tamen res ex sententia procederet; et quod plerosque jam contagio pestiferae assertionis infecerat, non solum apud Alexandriam, verum et per alias urbes provinciasque disperserat; perniciosum fore credens si dissimularet a talibus, plurimis consacerdotibus suis rem indicat. Quaestio latius innotescit. Sermo usque le ex sententia sacerdotum apud urbem Nicaeam episcopale concilium convocat; ibique Arium trecentis decem et octo episcopis residentibus adesse jubet, ac de ejus propositionibus et quaestionibus judiSed in eo concilio admirabile factum principis non puto reticendum. Etenim cum ex omnibus pene locis episcopi convenissent, et, ut fieri solet, diversis ex causis
Abbreviated transcription (Latin):
martyrium. Qui uenerabilis successit abilius.
Tertia uͦ sedes apud antiochiã eiusdẽ beati petri apl̃i
habet᷑ honorabilis: qͥa illic pͥusquã romã ueniret
habitauit. & ignatium epm constituit. & illic pͥmũ
nom̃ xp̃ĩanoꝵ nouellȩ gentis ex ortũ est. Nam & ie

Expanded text:
martyrium, cui venerabilis successit Habilius. martyrium, cui venerabilis successit Habilius. Tertia vero sedes apud Antiochiam, id est, beati Petri apostoli habetur honorabilis, quia illic priusquam Romam veniret habitavit, et Ignatium episcopum constituit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Re
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾ram. ext̃ soluta & in celo. Adhibita est etiam
societas in eade̾ romana urbe beatissimi apłi pauli
uasis electionis qͥ uno die unoq tempore głosa
morte cum petro subpͥncipe nerone agorizans co
uniu̾so mundo sua p̾sentia atq uenerando trium¬
pho pretulert̃. Et licet ꝓomnibꝰ assidua apud dm
omĩũ scõꝵ fundatur orãtio: his tamen u̾bis paulo
beatissimꝰ apłs romanis propͥo cyrographo polli¬
cetur dicens: Testis enĩ michi est de eui serio in
spũ meo in euangłio filii eius. qͦd sine int̾missione
memoriam ur̃i facio in orationib meis. Primagͦ¬
sedes celesti beneficio romanȩ ȩccłȩ: quã beatissi¬
mi Petrus atq faulꝰ suo martyrio dedicarunt.¬
Scd̃a autẽ sedes apud alexandriam beati petri
nomine a marco eiꝰ discipulo atq euangłista con¬
secrata est: quia & ipse in egypto pͥmus u̾bũ ueri¬
tatis directus a petro p̃dicauit. & głosũ suscepit

Expanded text:
super terram, erunt soluta et in coelo . Adhibita est etiam super terram, erunt soluta et in coelo . Adhibita est etiam societas in eadem Romana urbe beatissimi apostoli Pauli vasis electionis, qui uno die, unoque tempore gloriosa morte cum Petro sub principe Nerone agonizans coruniverso mundo sua praesentia, atque venerando triumpho praetulerunt. Et licet pro omnibus assidua apud Deum omnium sanctorum fundatur oratio, his tamen verbis Paulus beatissimus apostolus Romanis proprio chirographo pollicetur dicens: Testis enim mihi est Deus, cui servio, in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quod sine intermissione memoriam sedes coelesti beneficio Romanae Ecclesiae, quam beatissimi Petrus atque PaulSecunda autem sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco ejus discipulo atque evangelista consecrata est, quia ipse et in Aegypto primum verbum veritatis directus a Petro praedicavit, et gloriosum suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
siluestro in urbe conciLii.¬
roma apłice sedis antistite.Con¬
stantino. augusto & licinio cȩsa¬
re. consulatu paulim & ulian
uiroꝵ clarissimoꝵ. ab alexandro
millesimo tricesimo sexto anno.
licã exposita. ẽ. apud niceã bithinie quã scã & reueren¬
tissima romana complectit᷑ & uenerat᷑ eccl̃a. quippe
quam trecenti decem & octo patres mediantib
uictore atq uincentio religiosissimis romanȩ sedis Que¬
presbit̾is. inspirante do. ad obstruenda arrũ uenena ĩ¬
ꝓtulert᷑. Nam & non nullȩ regule subnexe st̃. q̃s me¬
morata suscipiens confirmauit eccła. Sciendũ est
synodicis decretis prelata ẽ. s euangłica uoce d̃ni &
saluatoris nr̃i. pͥmatũ optinuit ubi dixit beato
petro apło. Tu es petrꝰ & suꝑ hanc petrã edificabo
eccłam meã. & porte inferi non p̃ualebt̃ adu̾sus eã.
& tibi dabo claues regni celoꝵ. & quȩcũq ligaueris
suꝑ t̾ram. erunt ligata & incelo. & quȩcũq solueris

Expanded text:
Silvestro in urbe Roma apostolicae sedis antistite, Constantino Augusto, et Licinio, consulibus Paulino et Juliano viris clarissimis. Anno ab Alexandro millesimo tricesimo quarto, menslica exposita est apud Nicaeam Bithyniae, quam sancta et reverentissima Romana complectitur et veneratur Ecclesia, quippe quam trecenti decem et octo Patres, mediantibus Victore atque Vincentio religiosissimis Romanae sedis presbyteris, inspirante Deo, propter destruenda Arii venena protulerunt. Nam et nonnullae regulae subnexae sunt, quas memorata suscisynodis decretis praelata est, sed evangelica voce Domini et Salvatoris nostri primatum obtinuit, ubi dixit beato Petro apostolo: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversucunque ligaveris super terram, erunt ligata et in coelo. Et quaecunque solveris