comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuste torpescat:
igro& enimꝑsalo monẽ
dicitus: pp̃t frigus pigo
ara senoluit. mendica¬
bit ergo estate : & nondi¬
bitur ẽi: propter srigis
quippe piger non arat.
dũ desidia torpositon¬
trictus agere quȩdeb&
bona dissimulat: & din
praua ex aduersomali
m&uit. operari maxi¬
ma preermitut:
Dene aums ubditur. mea¬
dicabit estate : & non di¬
bitur en: Qui enim nune
inbonis operib non
ex arat. cum soliudici
feruentior apparuens
quia frustra regniad¬
tum postulat nil accip¬
ens. estate mendicat:
Hingiterũ scriptumest
abs conditpigermanũ
suã sub ascella: necad
os suũ porrigit eam: : Ne¬
moitaq: tampiger est :
ut ados suũ manũ uel p
XXIIDE PICRITIA:
uaden disunt pigri:
neagendabon adũ
differunt amittant:
E dum oportune agere
q̃ epos sunt nolunt pꝰau¬
lopost cum uolunt non
ualeant :
Ilerũq piger dumneces¬
sana agereneglegit.
quȩda sibi difficilia
opponit : quȩdã uero
& quis ignor& inquanta
distantia culpa distinguit᷑ :

Expanded text:
at. Pigro etenim per Salomonem dicitur: Propter frigus piger arare noluit, mendicabit ergo aestate, et non dabitur ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum, desidioso torpore constrictus, agere quae debet bona dissimulat, et dum parva ex adverso mala metuit, operari maxima praetermittit. Bene quidem subditur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat, cum sol judicii ferventior apparuerit, quia frustra regni adtum postulat, nil accipiens aestate mendicat. Hinc iterum scriptum est: Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum porrigit eam . Nemo itaque tam piger est, ut ad os suum manum vel pXVI. De pigritia. --1. Suadendi sunt pigri, ne agenda bona, dum differunt, amittant, et dum opportune agere quae possunt nolunt, paulo post, cum volunt, non valeant. Plerumque piger dum necessaria agere negligit, quaedam sibi difficilia opponit; quaedam vero quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur
Abbreviated transcription (Latin):
doq: ꝑ a ꝑtũ malũ repro¬
boradnuntiat : quos dudd
rẽ probos in occulto tole¬
rabat:
Quis quis diuserua tũ boniꝰ
Asubito ꝑdidit. a purse¬
m& ipsum intus. aliquad
malũ tenuit ex quod
aliu subito erupit ꝑqd
ab omnipotente dõ aiã
tunc alienus extitit̃ qua¬
dose ei ꝑmunditiã coro¬
rifinherese mons traus:¬

Expanded text:
ndoque per apertum malum reprondoque per apertum malum reprobos annuntiat, quos dudum reprobos in occulto tolerabat. Quisquis diu servatum bonum subito perdidit, apud semetipsum intus aliud malum tenuït, ex quo ad aliud subito erupit. Per quod ab omnipotente Deo etiam tunc alienus exstitit, quando se ei per munditiam corporis inhaerere monstra
Abbreviated transcription (Latin):
nouis sent dm̃ ñ sicut dm̃
glorificauerunt. aut
gratias egerunt : sed
euanuerunt in cogita¬
tionibus suis
Quomodo autẽ iniumento¬
rũ ut plus quã iumento¬
rũ uoluptate ceciderunt :¬
subdidit dicens: Tradidit
illos indesideria cordir
corũ in in munditiam:
Ionnullos ꝑ luxuriã caro
in infimis mersit quos
suꝑba in altũ scientia
sub leuauit: & a uolatu
uolucrũultra appeitũ
lapsi sunt iumentorum :
Atq: inde subsẽprostra¬
tis unt. unde suꝑse ise
uideb antur::
Dlerũq: uirus libidinis :¬
dera dicenasciturela¬
tionis: tuncergo caro
uincit cũ sp̃s laten ter
intumescit : Quiatunc
anima ꝑ originẽ culpe
iniumentorũ p&ulantia
cecidit: cũ efferendo
semose uolu crũtultra
quã debuit euolauit:
Inter dũ ꝑelatonis uitiũ :¬
longa continentia se¬
pente dissoluitur: & ple¬
rũq: usq: ad seniũ uirgini¬
tasseruata uitiatur:
Quia enim neglegitur
humilitas cor duꝰ sectus
iudex despicit. Miã inte¬
gritatẽ corporis:  qua¬

Expanded text:
novissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt, sed evanuerunt in cogitationibus suis. Quomodo vero in jumentorum, aut plusquam in jumentorum voluptatem ceciderint subdidit, dicens: Proptillos in desideria cordis eorum in immunditiam . Nonnullos per luxuriam caro in infimis mersit, quos superba in altum scientia sublevavit, et a volatu volucrum ultra appetitum lapsi sunt jumentorum. Atque inde sub se prostrati sunt, unde super se ire videbantur. Plerumque virus libidinis de radice nascitur elationis; tunc ergo caro vincit, cum spiritus latenter intumescit, quia tunc anima per originem culpae in jumentorum petulantiam cecidit, cum efferendo se more volucrum ultra quam debuit evolavit . Interdum per elationis vitium longa continentia pente dissolvitur; et plerumque usque ad senium virginitas servata vitiatur; quia negligitur humilitas cordis, rectus judex despicit integritatem corporis. Et qua
Abbreviated transcription (Latin):
matur. nequa quã ꝑ intel¬
legentiã iudiciũ iusti cog¬
nos citur:
Nonnum quã stulti cum
prudentiũ facta conspi¬
ciunt. haec cis om̃a esse
se prachensibilia ui den¬
tur : Guȩque inperitiae
atq infirmitatis obliti
tanto intentius dealienis
iudicant quanto sua pro¬
fundius ignorant :¬

Expanded text:
matur, nequaquam per intelmatur, nequaquam per intelligentiam judicium justi cognoscitur . Nonnunquam stulti, cum prudentium facta conspiciunt, haec eis omunia esse reprehensibilia videntur; suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto sua profundius ignorant
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ terrenidesideru ꝑdo¬
cantur : Scriptũ quippe
est: oculis tulto rumin
nis obtiitũ inter rastulo¬
& tamen esse seruinul¬
lomodo desistunt . qui a
ad hoc ipsum ordinati sunt :
ut ꝓficientib dominis
&iaferiendo famulentꝰ:
quiastultorũ reprobo¬
rũmalabonos dũcru¬
ciant purgant utilitati
ius torũmilitat eiã po¬
testas iniquorum:
Sicut clausa ianuamdo
moquȩ in tus membrala¬
teant ignoratur : sicple¬
rũq stultus sitacuerit
utrũ sapiens ansit stul
tus absconditur . si tamen
nulla alia prodeunt ope¬
ra : quȩ sensum eiã tacen¬
tis loquantur:
Mersalomonẽ dicitur:
stultus si tacuerit sapi¬
ens reputabitur: sed quia
stultus cũ loquitur. ꝑ hoc
quod sua infest sapien¬
tiã uerba pensase non
sufficit : Re teꝓbeatum
iob dicitur: Audite ergo
correptiones meas &
iidiciũ labiorũ meorũ
adtendite: Beneaũm.
prius correptionẽ & post¬
modũ iudiciũ intulit:
qui anisi ꝑcorreptionem
priustumor stulu de pri¬

Expanded text:
nem terreni desiderii perducantur . Scriptum quippe est: Oculi stultorum in tionis obtutum in terra stul tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia stultorum reproborum mala bonos, dum cruciant, purgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sicut clausa janua, in domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens an stultus sit absconditur, si tamen nulla alia prodeunt opera quae sensum etiam tacentis loquantur . Per Salomonem dicitur: Stultus si tacuerit, sapiens reputabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert, sapientium verba pensare non sufficit, recte per beatum Job dicitur: Audite ergo correptiones meas, et judicium labiorum meorum attendite . Bene autem prius correptionem et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti depri
Abbreviated transcription (Latin):
nib existant: quib ꝓfea
intimandũ est. quod que¬
da uitia quib:dam cons¬
habent enim lȩxi ex pron¬
quo luxuriã tristesue¬
roiram:
Neces se est igitur: ut non
solũ quisq: consider&
quod ex consparsione sus¬
tin& sed &xi ã quodexiua¬
Nedũ nequaquã pugnatca¬
trahoc quod tolerat: e
quoq: a quos e liberũ est
tota cordis intenuone
conspiciunt ꝑ quod adsi
igera : si ad scã sui redemp¬
oris itnera mentis ocu¬
Eriptũ quippe est: stul¬
us s erui& sapienti: sepe
enim conspicimus sapi¬
tes subesse. stultosue¬
oarcbem dõmini tene¬
e : sapientes seruiliter
obs equi stultos tirannica
elatione dominari: Quo¬
modoigitur definitione
diuinȩ sententiaet sapi¬
eiti stultus seruit dũ
lerũq: hunciure tem¬
poralis dominii conprimit.
ced sciendũ est :qui a con¬
tra sapientis uitam dum
stultus praeminens. ter¬
rẽ potestatis exerc&.
dũ hunc laborib fatigat:
ontumeliis lacerat pro¬
et tohune ab omniuitio¬
ũ rubigine usendopusgat :

Expanded text:
nibus existant. Quibus profecto intimandum est, quod quaedam vitia quibusdam consHabent enim laeti ex propinquo luxuriam, tristes vero iram. Necesse est igitur ut non solum quisque consideret quod ex conspersione sustinet, sed etiam quod ex vicine dum nequaquam pugnat contra hoc quod tolerat, ei quoque, a quo se liberum aesttota cordis intentione conspiciunt, per quod ad igeret, si ad sancta sui Redemptoris itinera mentis ocuScriptum quippe est: Stultus serviet sapienti . Saepe etenim conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere, sapientes serviliter, obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens terrorem potestatis exercet, dum hunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat.
Abbreviated transcription (Latin):
ia bescat deletatione
praui operis as sidui miqui¬
tate sermonis: Vnde pau¬
IN HOCSC LODECENUBUS:
Iliter ammonen di sunt
Ml&i atq: alitertris¬
Ates: le is ui delic& in¬
ferenda sunt tristia
qes ecuntur ex supplicio:
tristib uero inferenda
sunt lea q̃ eꝓmit tuntur
ex regno :
Discant l&i exminarum
asperitate quod time¬
ant: Audiant tristes
prȩmiorũgaudia dequi¬
b: praesumant : Illis quip¬
pedicitur: uȩ uobis qui
rid&is nunc qm̃ flebins :
isti uero eodem magistro
dicente audiant: iterũ
uidebo uos & gaudebit
nemo toll& a uobis:
Ilerũq fitut non nulli

Expanded text:
tabescat delectatione tabescat delectatione pravi operis, et assidui iniquitate sermonis. Unde Pauin hoc saeculo degentibus. Aliter admonendi sunt laeti atque aliter tristes . Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta, quae promittuntur ex regno. Discant laeti ex minarum asperitate quod timeant; audiant tristes praemiorum gaudia, de quibus praesumant. Illis quippe dicitur: Vae vobis qui ridetis nunc, quoniam flebitis . Isti vero eodem Magistro dicente audiunt: Iterum videbo vos, et gaudebit nemo tollet a vobis . Plerumque fit ut no
Abbreviated transcription (Latin):
concipit: leuior ꝓtinus
lingua producit :
Iersem& ipsa nõs ueri¬
tas ammon& dicens :
Omne uerbũ ouiosum
quod locuti suerint homi¬
nes rationẽ reddent de com¬
diẽ iudicii : Otosum quipy¬
pe uerbũ est : quod aut
ratione iuste neces sita¬
ts. aut intentione piae
utilitatis car& : Siergo
rauo d eotiosos esmone
exigitur. pens emus quae
pena multiloquiũ maneat:
in quo&iã ꝑ noxia uerba
peccatur :¬
AUIDEPERUERCALOCUNONE:
sos proximos non de¬
bent fugere quia &
cos sepe ad recti tudinẽ
trahunt. & ipsi ad ꝑuer¬
sitatẽ num quã trahun¬
tur: ita infirmiquique
soci& atẽ debent decli¬
nase malorũ nemala
quȩ frequenter aspiciunt
& corrigerenonu alent :
delestentur imitari :
Sic uerba proximorũ
audiendo cotidie su¬
mimus inmente : sicut
flando atq respirando
aerẽ trahimus corpore :
Sicut malus aer as sĩ duo
flatutrac tusanficit cor¬
pus ĩta ꝑuersa locuno as¬
sĩ duac audita infirman¬
tium inficit animum: ut

Expanded text:
concipit, levior protinus concipit, levior protinus lingua producit. Per semetipsam nos Veritas admonet dicens: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, rdie judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut ratione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensemus quae poena multiloquio maneat, in quo etiam per noxia verba peccaturDe perversa locutione. sos proximos non debent fugere, quia et eos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem debent declinare malorum, ne mala quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari . Sic verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tur facẽs odiorũ paxex¬
tinguitur cordium: un¬
debene ꝑsalomonẽ dici¬
tur: Qui dimit tit aquã
caput est iurgiorum:
Aquã quippe dimit iese
est : linguã influxũ elo¬
quii relaxase: s̃ el dimis¬
sor aqua e. iurgiorũ ca¬
put efficitur qͣui a per
linquȩ in continentiam.
discordiae origo ꝓpinat᷑:
seruiens rectitu di¬
nẽ iusti uae tenerenequa¬
quã possit : testatur ꝓphe¬
ta qui ait uir lingosus
ñ dirig&ur suꝑ terram:
Hincsalo monite rũdicit:
nmubu loquio peccatum
non de crit :
Esaias proph&a ait: cul¬
tus iusti tae: silentium
ꝑi delic& indicans. quia
mentis ius l uadesolatur
quando ab inmoderata
locutione non parcitur:.
Hincia cobus ait: siquis
putat sereligiosum esse
non refrenans linquã
suã sed seducens corsuũ :
huius uana estreligio:
Ira ui homines sicũt in
sensu leues sunt ita in lo¬
cutione praecipites. &
se ticere ꝑ tractando
neglegunt queloquant᷑.
sed qđ leuis cons ci enua

Expanded text:
tur faces odiorum, pax extur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam discordiae origo propinatur deserviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigetur super terram . Hinc Salomon iterum ait: In multiloquio peccatum non deerit . Isaias propheta ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Pravi quidem homines, sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquuntur, sed quod levis conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
ficit : qui a ꝑmulti loquiũ
sparsa asecreo sem̃¬
tmȩ considerationis ex¬
cludit: totã uerosean¬
sidiantis hostis uulnerib
de egit q̃uia nulla muni¬
tione cus tõdiae circũ¬
cludit:
Inꝓuerbus scriptũ est :
sicut urbs patens&
absq: murorũ ambitu
it auir qui ñ potest in lo¬
quendo cohibere spm̃
suũ: Quia enimmurũ
silentuñ hab&: pata
inimiciiaculis ciuitas
mentis: & cũ sẽꝑ uerba
ex tra sem& ipsam eicit
aꝑtã se aduersarioosto¬
dit : Quã tanto ille sine
labore superat quanto
& ipsa quae uincitur con¬
tra sem& ipsã ꝑ mululo¬
quium pugnat:
Plerũq: ꝑquos dã gradus
desidiosa mens in fouec
lapsu simpellitur : &dĩ
otiosa uerba caueseni¬
glegimus ad noxi a ꝑue¬
nimus : ut prius loqualie¬
nalibeat : & posł modun
de tractionib: uitã de
quib: loquitur mordeat
ad extremũ uero usque
adaꝑtas lingua contume¬
lias erumpat:
Der effrenationẽ linquȩ
seminantur stimuliori¬
unturrixȩ. Accendun¬

Expanded text:
ficit, quia per multiloquium ficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. In Proverbiis scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis. Et cum se per verba extra semetipsam dejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur contra semetipsam per multiloquium pugnat . Plerumque per quosdam gradus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur, et dum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqui aliena libeat, et postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Per effrenationem linguae seminantur stimuli, oriuntur rixae, accendun
Abbreviated transcription (Latin):
mat: nam quantũ corpus
maedia frangitur : tanto
mens ab inlicito appexi¬
tureuocatur :
Aduersus irã tolerantia
dimicat: Ira aum̃sem&¬
ipsum necat : Sustinendo
aũm patientia uictoriã
portat:
iristiuae meror ẽ spes
adernigaudii superat :
&quẽ turbata meñs de
& teriorib: afficit dul¬
cedomnterioris tranquil¬
li taur lenit :
Aduersus inuidiã ꝓraepa¬
ratur carita s&aduersus
ise incendiamansu&u¬
dinis adhib&ur tranquillitas :
AXU DEMULTILOOUIO:
mmonendi sunt multi¬
lõ quio uacantes . ut ui¬
gilanter aspiciant.
aquanto recti tudinis
statu depereunt : dũ
ꝑmultiplicia uerba dila¬
buntur: Humana & enĩ
mens a quȩ mose &cir¬
cũ clausa ad superiora
colligitur . qui a illut re¬
perit unde descendit : &
selaxata deporit quia
seꝑ infima inutliter
spargit :
Nuisuꝑuacuis uerbis asi¬
Ventii sui censura dis¬
si patur : quasi totriuis
ex traseducitur: Vnde
& redis e muerius mens
ad sui cognitionẽ non suf¬

Expanded text:
mat. Nam quantum corpus mat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem turbata mens de exterioribus afficit, dulcedo interioris tranquillitatis lenit. Adversus invidiam praeparetur charitas, et adversus irae incendia mansuetudinis adhibeatur tranquillitas. CAPUT XXVI. De multiloquio. Admonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur . Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit, et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Qui supervacnis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius mens ad sui cognitionem non suf
Abbreviated transcription (Latin):
conflisturesistimus:
Fumculpas penitendo ꝑcũ¬
timus & maculas sordi¬
um fl&ib: lauamus forti¬
tercontrauina seluctam:
uncsẽ uiriscĩ ueracius aui¬
tiorũ conluuione de ter¬
gunt: dum ab eis contra sin¬
gula uinauir uites singu¬
lȩ opponuntur :
Inter dum uitia cũuir tutib
Iad utilitatẽ confligunt:
ut ipso certamine uel mens
exerceatur. uel abelano¬
ne concussus animusres¬
tringatur :¬
duersus imp&us uitiorũ :¬
contrarus uir tutibus esi
pugnandum: contraluxu¬
riã enim cordis est adhi¬
benda mundiua: contra
diundilectio praeparan¬
da : contrairacundiam
pauentia praeponenda est
porro contratimoremsi¬
duciae adhibenda estiur¬
tus contratorporẽ zeli
praeliũ. tristitae quoq
gaudiũ : acidiae fortiudo
quaritiae largitas: Suꝑ¬
bi ae humilitas opponen¬
da est: Sicquae singulȩ uir¬
iutes. nascentia contra
se uitia reprimunt: Ac
temptationũ motus uir¬
uite diuinȩ caritatis e¬
tingunt:
Libi dinẽ abstinentia do¬

Expanded text:
conflictu resistimus . conflictu resistimus . Cum culpas poenitendo percutimus, et maculas sordium fletibus lavamus, fortiter contra vitia reluctamur. Tunc se viri sancti veracius a vitiorum colluvione detergunt, dum ab eis contra singula vitia virtutes singulae opponuntur . Interdum vitia cum virtutibus ad utilitatem confligunt, ut ipso certamine, vel mens exerceatur, vel ab elatione concussus animus restringatur. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est; porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium. Tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. Libidinem abstinentia do
Abbreviated transcription (Latin):
donamq: indigentiae
tempora praeuenit :
aliquando uero tempus
non prȩuenit. sed cibos lau¬
uores quȩrit: Aliquan¬
do quȩ lib& sumenda sint
praeparari accuratius
&xporit: aliquando aum̃
& qualitati ciborum &tẽ¬
pori congruit. sod in ipsa
quantitate sumendimoi¬
surã refactionis excedi
Nonnum quã uero& abio¬
tus est quod desiderat:¬
& tamen ipso esu in men¬
si desiderit de terius pece
Vitiorũ tempora melus
ostendimus sihaec exen¬
plis eui dentiorib: ad pro¬
bemus : Mortis quippe
sentenuã patris oseio¬
nathan meruit:qus inqust
mellifconstitutũ aeddia
tempus antecessit:
Ex egypto populus edusto
inheremo occubuit. q̃uia
despecitam anna cibos
carniũ p&iit quos lauto¬
res putauit :
rima filiorũ heli culpa
suborta est : quo dexco¬
rũ uotosacerdotis puerñ
anti quomore cotasue¬
lit desa crificio carnes
accipere sed crudas quȩ¬
ser& quas accuratius
exiber& :
um adihirs łmdicitur
hȩc fuit iniquitas sodo¬
mae sororis tuae suꝑbia

Expanded text:
do namque indigentiae do namque indigentiae tempora praevenit; aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit; aliquando quaelibet sumenda sint, praeparari accuratius expetit; aliquando autem et qualitati ciborum, et tempori, congruit, sed in ipsa quantitate sumendi mensuram refectionis excedit. Nonnunquam vero et abjectius est quod desiderat, et tamen ipso esu immensi desiderii deterius peccat. Vitiorum tempora melius ostendimus, si haec exemplis evidentioribus approbemus. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathas meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit . Ex Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia, despecto manna, cibos carnium petiit, quos lautiores putavit . Prima filiorum Heli culpa suborta est quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberet . Cum ad Jerusalem dicitur: Haec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae, superbia
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim eua lignumue¬
titũ cortigiss& nisi hoc
prius incauterespicer& :
Scriptũ quippe est: uidit
mulier quod bonũ ess&
lignũ aduescendũ & pul¬
crum oculis aspectuq
deles tabile: & tulit de
fructuillius & comedit
ens andũ sũmopere est.
quanto debemus mode¬
ramine erga in licita ui¬
sum restringere nos qui
mortali teruiuimus si &
eua mater uiuentium ꝑ
oculos ad mortemuenit:
ubiudeeuoce q̃ ex teriora
uidendo concupiscens bona
inceriora ꝑdiderat : pro¬
ph&adicit Oculus meus :¬
depraed atus est animã
mea: concupiscendo enim
ui sibilia: in uisibi les uirtu¬
tes amisit : Quȩ ergo inte¬
rior ẽ fructũ ꝑ exuerio¬
rẽ uisum ꝑdidit: ꝑ oculum
corporisꝑ tulit praedã
cordis:
criptũ in euangło est:
qm̃ omnis qui uiderit
mulierẽ ad concupiscen¬
dũ eã. iam moetatus est
eã incordesuo : permoy¬
senquippe luxuria ꝑpe¬
trata: ꝑ auctor ẽueromun¬
ditiae. luxuria cogitata
damnatur:
um temtat: aliquan¬

Expanded text:
Neque enim Eva lignum veNeque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile; et tulit de fructu ejus, et comedit . Pensandum summopere est quanto debemus moderamine erga illicita visum restringere nos, qui mortaliter vivimus, si et Eva mater viventium per oculos ad mortem venit. Sub Judaeae voce, quae, exteriora videndo concupiscens, bona interiora perdiderat, propheta dicit: Oculus meus depraedatus est animam meam . Concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Scriptum in Evangelio est: Quod omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam maechatus est eam in corde suo . Per Mosem quippe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. um tentat . Aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
obligatus desideriis incipit
uelle quod noluit :¬
receps anima dum ante
non puid& ne in caute uide¬
at quod concupiscat : ceca
post incipit desiderare qđ
qͥe subleuata sepemisteris
internis intererat . qui a
alien ã coniugẽ in caute
uidit. obtenebrata postmo¬
dũ sibim & mnlicitȩ coniunexit:
Cẽs iobquia acceptis corpo¬
ris sensibꝰ uelut subiectis
minis tris quidã ȩquissimus
iud ex prae est: culpascons¬
picit ante quã ueniant. &
dit dicens pepigi fedus cũ
oculis mĩs ut necogita sẽ
quidẽ deuirgine: scilic&
neprius incautȩ aspicer& :
quod post modũ inuitus
amar&
emel species fosmȩ si
cordiꝑoculos fuerit in¬
ligata iux magnilucta¬
minis manus oluitur :
Neergo quȩdã lubricam
cogitatione uersemus ꝓ¬
uidendũ nobis est : quia in¬
tueri non deb& quod non
lic& concupisci:
It munda mens in cogita¬
tione seruetur. a lasciuia
uoluptatis suae de primen¬
disunt oculi quasi quidã
raptores adculpam :

Expanded text:
obligatus desideriis, incipit obligatus desideriis, incipit velle quod noluit. Praeceps quippe anima dum ante non providet, ne incaute videat quod concupiscat, caeca post incipit desiderare quod quae sublevata saepe mysteriis internis intalienam mulierem incaute vidit, obtenebrata postmodum sibimet illicite conjunxit . Sanctus vir, quia, acceptis corporis sensibus, velut subjectis ministris quidam aequissimus judex praeest, culpas conspicit, antequam veniant, et dit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine . Scilicet, ne prius incaute aspiceret quod postmodum invitus amaret. Semel species formae si cordi per oculos fuerit alligata, vix magni luctaminis manu solvitur . 2. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est, quia intueri non debet quod non licet concupisci, ut munda mens in cogitatione servetur, a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam.
Abbreviated transcription (Latin):
i ab incraepatione homi¬
nũ idcircor&icemus.
quia contranos insur¬
gere odia fosinidamus:
non ĩa lucra dĩ sed nr̃a ꝓ
cul dubio quȩrimus:
Sciendũ magno pereest :
quod ñ num quã rolargu¬
untur praueda eriorer
existunt. Nosq magnir
odus̃ insecuntur: Ipsiser¬
go e non nobis parcimur
si ab corũ redargutione
quando toleremus taca¬
tinus in nobis discantu
uendo quod non sunt:
Tonest omnino iusto tima¬
duminedũ quisq: corri¬
tur contumelias infert
sedne tractus adodium
peior fiat :
Sauendũ sum̃ opere est
ne in moderate linquã
lo quacitas ꝑtrahat eãq¬
usq: ad lasciuiã obtre¬
tationis ex tendat: n eodiũ
malitia exit&. & osusque
adiaculũ maledictionis
inclin&:¬
n euangłio ueritasaiti
Quȩ uultis ut faciant uo¬
bis homines & uos facite
illis: Acsi a ꝑtedicat quod
ab alio tibi odis fieri uide
XXIIDECONCUPISCENTA¬
iis quis ꝑcorporis fe¬
nes tras incaute in¬
ex terius respicit.
plerũ q: in delectatione per¬
catteia nolens cadit :atq

Expanded text:
i ab increpatione hominum idcirco reticemus, quia contra nos insurgere odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra procul dubio quaerimus . Sciendum magquod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt, nosque magnis odiis insequuntur. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione obis ut aliquando toleremus tactenus in nobis discant videndo quod non sunt. Non est omnino justo timendum, ne dum quisque corripitur, contumelias inferat, sed ne tractus ad odium, pejor fiat. Cavendum summopere est ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque ad lasciviam obtrectationis extendat, ne odium malitia excitet, et usque ad jacula maledictionis inclinIn Evangelio Veritas ait: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite eis . Ac si aperte dicat: Quod ab alio tibi odis fieri, vide XXIII. De concupiscentper has corporis fenestras incaute exterius respicit, plerumque in delectationem peccati etiam nolens cadit; atque
Abbreviated transcription (Latin):
enim aliut nemopotest
lapides & alapidibus
non portatur : Quia se¬
denstor nr̃r omnia nr̃a
tolerat. sed in ipso malũ
ñ fuit. quod tolerari de¬
buis s& : Ips equippe fun¬
damentũ funda meniu¬
rũ est : qui a & origo est
in constantiũ & constas¬
tia robustorum:
Egregius praedicator
ait siquis aũm suꝑ ȩdifi¬
cat supra fundamentũ
aurũ argentũ. lapides
pradiosos ligna fenũ
stipula : unius cuiusque
opus manifestũ erit: di¬
esenim declarabut q̃uia
inigne seuelabitur : &
unius cuius qu e opus qua¬
lesit ignis ꝓbabit : Sicuius
opus manserit quod suꝑ¬
edificauit : mercedẽ acci¬
pi&: sicuius opus arserit :
derimentũ pati&ur :¬
pseaũm saluus erit sicta¬
men quasiꝑ ignem:
uachuis hoc quod su¬
perius protulimus de
ine tribulationis in hac
mobis uita adhibitopossit
intellog: tamensiquis
hec de gne future purga¬
tionis accipiat. pensandũ
sollicite ẽ : quia illũ dixit
pignemposse saluari. Non
quisuꝑ hoc fundam̃ tum.

Expanded text:
enim aliud nemo potestenim aliud nemo potestlapides, et a lapidibus non portatur; quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisset. Ipse quippe fundamentum fundamentorum est, quia et origo est inchoantium, et constantia robustorum . Egregius praedicator ait: Si quis autem superaedificat supra fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscujusque opus manifestum erit. Dies enim Domini declarabit, quia in igne revelabitur; et uniuscujusque opus, quale sit, ignis probabit. Si cujus opus manserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet. Si cujus opus arserit, detrimentum patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Quamvis hoc, quod superius protulimus de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, tamen si quis hoc de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum dixit per ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
natũ librũ septẽ sigillis iu¬
disse sedicer& qui a nemo
inuentus est dignus. neq
in cacloneq: interraneque
subtus terra a periseli¬
brĩt& soluere singnacu¬
laeius adiuncxit: & ego
flebã multum: quem ta men
post modũ librũ ꝑleonem
dex ribuiud adicit aperiri :
Inquo uidelic& libroquid
aliut quã sacra scriptu¬
ra signatur quã solus re¬
demstor noster aperuit:
Qui homofactus moriendo
resurgendo ascenden¬
do. cuncta misteria quȩ
in ea fuerant clausa pate¬
fccit :¬
ullus in caelo dignus in¬
uentus est a peris e librũ :
quia neq: angelus. nullus
interra : quia neque homo
uiuens incorpore: nullus
subtus terrã : quia neq:
anime gcorpose exutȩ
aperire nobis pra&er dñm
sacri cloquiseor &a
potuerunt :¬
um ad soluendũ librũ
nullus sub terra in uen¬
tus dignus dicitur. quid
obst& non uideo ut subi
ra esseinfernus credan
funda mentũ posta
qui amores simul omn¬
tolerat: Scriptũ quippe
est: fundamentum

Expanded text:
natum librum septem sigillis vinatum librum septem sigillis vidisse se diceret, quia nemo inventus est dignus, neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram aperire librum, et solvere signacula ejus, adjunxit: Et ego flebam multum . Quem tamen postmodum librum per leonem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur? Quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus moriendo, resurgendo, ascendendo, cuncta mysteria quae in ea fuerant clausa patefecit. Nullus in coelo dignus inventus est aperire librum, quia neque angelus; nullus in terra, quia neque homo vivens in corpore; nullus subtus terram, quia neque animae corpore exutae aperire nobis, praeter Dominum, sacri eloquii secreta potuerunt. Cum ad solvendum librum nullus sub terra inventus dignus dicitur, quid obstet non video ut sub terra esse infernus credatufundamentum portat, quia mores simul omntolerat . Scriptum quippe est: Fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
bsecseantur. in tus ꝑeru¬
ditionẽ. lux mentis accen¬
ditur: faciens pacem &
creans mala : quiatunc
nobis pax cum dõ redditur.
cũ haec quebene s unt condi¬
ta sed non bene concupita:
in eaq̃ en obis mala sunt fla¬
gella uertun tur:
erculpã nostradõ discor¬
des extitimus : dignum
ergo estait ad pacem illi¬
us ꝑflagella stileamus
ut cũ unaqueq res bene
condita nobis indolorem
uertitur. corsectimens.
ad austoris pacẽ humi liter
reformexur
RIOREATQUE IÑ FE¬
RIORE :¬
onnulli in quadã terra¬
rũ paste: infernũ esse
puta uerunt: Aliuero:
hunc sub terra esse esti¬
mant: Sed tamen hoc
animum pulsat. quia si id¬
cir comfernũ dicamus
quia inferius iac&. quod
terra ad cȩlũ est hoc es¬
se infernus deb & ad terrã.
undefortassedicitur:.
Liberastianimã meam
ex inferno inferiori: ut
infernus superior terra.
infernus uero inferior
sub terra esseuideatur :
hoannis uox mestimatio¬
ine concordat : qui cuni sig¬

Expanded text:
brae creantur, intus per erubrae creantur, intus per eruditionem lux mentis accenditur. Faciens pacem, et creans mala . Quia tunc nobis pax cum Deo redditur, cum haec quae bene sunt condita, sed non bene concupita, in ea quae nobis mala sunt flagella vertuntur. Per culpam nostram Deo discordes exstitimus; dignum ergo est ut ad pacem illius per flagella redeamus, ut cum unaquaeque res bene condita nobis in dolorem vertitur, correcti mens ad auctoris pacem humiliter reformetur.riore atque inferiore. Nonnulli in quadam terrarum parte infernum esse putaverunt; alii vero hunc sub terra esse aestimant . Sed tamen hoc animum pulsat, quia si idcirco infernum dicimus, quia inferius jacet, quod terra ad coelum est, hoc esse infernus debet ad terram. Unde fortasse dicitur: Liberasti animam meam ex inferno inferiori , ut infernus superior terra, infernus vero inferior sub terra esse videatur. Joannis vox in ea aestimatione concordat, qui cum sig
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab in luminatione dñ
repulsus inseme ipsum ui
reꝑdidit: qui autoris su
natura subsi¬
tunt. ad ño ñ creantur.
zedcrea se semala dñ
indicat. cũ res bene cond¬
tat nobis maleagentib in
slagellũ format : ut ea
ipsa & ꝑdolosẽ quo feriunt.
delin quentib mala sinte
ꝑnaturã q̃cexis tunt bona :
enenum scilic& mossqui¬
dẽ est homini sed tamen
uita serpenti: amose
enimpsȩsentũtab aucto¬
ris nr̃i dilectione secessi¬
mus & ꝑuersa mens dum
delec tationi craeatusȩ
sẽsubdidit. acreatoris seso¬
cia &ate disiungit: Ex his
ergo abauitore ferienda
erat qeerrans Auctoripsx¬
posuerat : V tunde homo
culpã nontimuit suꝑb: ad¬
mit tere . indepenacor¬
rigendus inuenir& : & tan¬
tocitus resipiscer& quȩ¬
quesiuit ad illa qͣeꝑ didit.
quanto doloris penam esse
conspicer&. quequesĩuit :¬
ene ꝑ prophea dicitur
formans lucẽ &craeans
tenebras quia cũ ꝑflagel¬
la ex terius do loris tene¬

Expanded text:
quia ab illuminatione Domini quia ab illuminatione Domini repulsus semetipsum videre perdidit, quia auctoris sui natura subsistunt, a Domino non creantur; sed creare se mala Dominus indicat, cum res bene conditas, nobis male agentibus, in flagellum format, ut ea ipsa et per dolorem quo feriunt, delinquentibus mala sint, et per naturam, qua existunt bona . Venenum scilicet mors quidem est homini, sed tamen vita serpenti. Amore enim praesentium ab auctoris nostri dilectione recessimus. Et perversa mens, dum delectationi creaturae se subdidit, a Creatoris se societate disjunxit. Ex his ergo ab auctore ferienda erat, qua errans auctori praeposuerat, ut unde homo culpam non timuit superbus admittere, inde poenam corrigendus inveniret, et tanto citius resipisceret ad illa quae perdidit, quanto doloris plena esse conspiceret quae quaesivit. Bene per prophetam dicitur: Formans lucem, et creans tenebras . Quia cum per flagella exterius doloris tene
Abbreviated transcription (Latin):
cata uero cogitationifeo
adintellegendũ difficilia
sunt : quo in uisi biliter ꝑ¬
p&rantur :
Quis quis a cernitatis de¬
Asiderio anxiurappa¬
rese uenturoiudicidesi¬
derat mundus. tanto se
subtilius nunc examinat:
quan tonimirum cogitat.
uttunc terrorullius li¬
berassistat. &ostendi
sibi exorat ubi displicexũt
hoc inseꝑpenitentiã puni¬
at. Seq hic duudicansan¬
iudicabilis fiat:
Intuerinec es seest. quanta
Iperegrinationis nr̃ae pe¬
na nos ꝑculit qui in eã ceci¬
tatẽ uenimus. ut nos m&¬
ipsosignore mus: hinc
beatus iobait : quantas ha
iniquitates & petcata
scelera atq delicta oster¬
de mihi:
edemstor nr̃ huma nisoa¬
lis ꝑas sumtã casnẽ appa¬
ruit & sua omnib: pecca¬
Derpe tramus mala nec
tamen haec celerius
de pixhendimus uel ꝑ ped¬
ta exclusa quippeanima
aluce ueritatis nihilin
senisi tenebras inuenit &
plerũq: mpeccatifoueams
dẽ porrigit & nescit :¬
uod nimirũ desola exiliste
Acecitate homopatitur

Expanded text:
cata vero cogitationis eo cata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis, aeternitatis desiderio anxius, apparere venturo Judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exorat ubi displicet, ut hoc in se per poenitentiam puniat, seque hic dijudicans injudicabilis fiat. Intueri necesse est quanta peregrinationis nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nosmetipsos ignoremus . Hinc beatus Job ait: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera atque delicta ostende mihi edemptor noster humanis oculis per assumptam carnem apparuit, et sua hominibus peccabant. Perpetramus mala, nec tamen haec celerius deprehendimus vel perpetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis, nihil in se nisi tenebras invenit; et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit, quod nimirum de sola exsilii sui caecitate homo patitur;
Abbreviated transcription (Latin):
uectione redargui non
merentur:¬
Istimdamnatione sua
&erni iudicis net uerba ꝑ¬
cipient quia eius reuerentiã.
nec uerbotenus seruare
pereunt qͣuia sublege positi
peccauerunt: is tis inꝑdic¬
none sua delegenihil di¬
citur q̃uia nihil legis habe¬
se conatisunt :
iho annes apostolus qui ait.¬
iniquitas peccatum est:
ipsota men usuloquendi
plus iniquitas quã peccatũ
sonat :
Imnis homo libere sẽpeo¬
catorẽ fate&ur : iniquum
uero dicere nonnum quã
erubescit: Interscele¬
ra uero atq: delicta hoc
distat quod scelus etiam
pondus peccati transit :
delictum uere pondus peo¬
cati nontransit :
Tum offerris acrificium
ꝑlegem iub&ur. nimirum
praccipitur : sicut ꝓpeccato
ita &iã ꝓ delicto: & nonnũ¬
quã scelus in opere est de¬
lictũ uero plerũq: in solaco¬
gitatione: unde & ꝑpsal¬
mistam dicitur: delicta
quis intelligit. łui a uideli¬
cpeccata operis tanto
citius cognoscuntur: quan¬
to ex terius uidentur:. pͥec¬

Expanded text:
vectione redargui non vectione redargui non merentuisti in damnatione sua aeterni judicis nec verba percipiunt, quia ejus reverentiam nec verbotenus servare pereunt, quia sub lege positi peccaverunt; istis in perditione sua de lege nihil dicitur, quia nihil legis habere conati sunt. Joannes apostolus, qui aIniquitas peccatum est , ipso tamen usu loquendi plus iniquitas quam peccatum sonat. Omnis homo libere se peccatorem confitetur. Iniquum vero dicere nonnunquam erubescit. Inter scelera vero atque delicta hoc distat, quod scelus etiam pondus peccati transit, delictum vero pondus peccati non transit. Cum offerri sacrificium per legem jubetur, nimirum praecipitur, sicut pro peccato, ita etiam pro delicto. Et nonnunquam scelus in opere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde per Psalmistam dicitur: Delicta quis intelligit ? Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur. Pec
Abbreviated transcription (Latin):
resurgunt impiĩ in iudici
& de quib: dñs dicib: quiã
non csedunt in me ĩ ama
iudicatisunt: & dequib:
paulus ait :. Quisineleg¬
peribunt :
ac distantia peccatost
ab impiis discernuntus.
quia cum omnis impiussi
peccator. non tamen
omnis peccator estimpiu
fidepius est potest: un¬
deudannes ait: sidixen¬
mus quia pec catum non
h abemus nos ipsos seducis
mpius uero propriae dicitꝰ :
quia seligionis caritate sepa¬
ratur: decalib enim dicitur:
non resurgunt impii iniudicio:
esurgunt in ex tremoidiciõ
&iã om̃s infideles s̃ed adtor¬
mentum non adiudicium
Non enimeorũ tunc causa
dis cutitur : qui ad conspec¬
tum districti iudicisiam
condem nationesuae infide¬
liiatis accedunt:
rofessionẽ fideir&inen¬
tes. sed ꝓfessionis opera non
habentes sed arguuntur
ut pereant: Qui ueronec fida
sacramenta tenuerunt. in¬
crepationẽ iudicis in extre¬
ma examinatione non au
dient : qui a praeiudicati in
sidelitatis suae tenebris.
eius quem despexerant in¬

Expanded text:
impii in judicio . Et de quibus Dominus dicit: Qui autem non credunt in me, jam judicati sunt . Et de quibus Paulus ait: Qui sinperibunt . Hac distantia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis peccator est impiutiam qui in fide pius est potest. Unde Joannes ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Impius vero proprie dicitur, qui a religionis pietate separatur. De talibus enim dicitur: Non resurgunt impii in judicio . Resurgunt in extremo judicio etiam omnes infideles, sed ad tormentum, non ad judicium. Non enim eorum tunc causa discutitur, qui ad conspectum districti Judicis jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt, professionem fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur, ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem Judicis in extrema examinatiodient, quia praejudicati sunt infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant in
Abbreviated transcription (Latin):
incorpose : ita qui demsun
intrascam ecclesiam po¬
ientes & ꝓterui: quidum
a ꝑta inuetonẽ feriri
nequeunt quasi honose
tegminis uelantur :
neuanglio ueritas ait: sol¬
licitudines. uoluptates : &
cant enim : qui amportu¬
nis cogitationib: suifgut tur
mentis strangulant: &¬
dum bonum desiderium in¬
tra se ad cor nonsinunt :
quasi aditũ flatus uitalis
necant :
NVotandũ quod duosunt quȩ
diuitib: iunguntur. sollici¬
tudines uidelic& & uolup¬
tates quia ꝓfecto & ꝑcuram
todiaesuae sollicitudinem
affligunt : adq: alio ꝑhabun¬
dantiã: ad uoluptatesemol¬
Haec deoccultis potentũ de¬
lictis loquimur: Nam quan¬
tib incr epandi sunt. nesip̃¬
dicator tac&. culpã ad pro¬
bas seuideatur. atque haet
crescens an ex emplũ ueniat:
quam pastoris lingua ñ secat:
Scriptũ est: diuites eguerunt
& esuri erunt: Si enim
de ex teriorifame egestas
eorũ & esuries dices&ur.
profecto diuites nessent:
quia panecorporis indige¬

Expanded text:
in corpore, ita quidam sunt in corpore, ita quidam sunt intra sanctam Ecclesiam potentes et protervi. Qui dum aperta invectione feriri nequeunt, quasi honore tegminis velantur . In Evangelio Veritas ait: quia sollicitudines, voluptates et cant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant: et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam todiae suae sollicitaffligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolHaec de occultis potentum delictis loquimur; nam quantibus increpandi sunt, ne si praedicator tacet, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat, quam pastoris lingua non secat. Scriptum est: Divites eguerunt et esurierunt . Si enim de exteriori fame egestas eorum et esuries diceretur, profecto divites non essent, qui pane corporis indige
Abbreviated transcription (Latin):
ant. &dũ desideriorũ flã¬
maclientũ eius animos
accendunt: scilic& ra mos
eius quasi a sefacit ignis.
ut fructũ boni operis non
ferant : quia ad appeten¬
da infima pnequitiã anhelant:
Suꝑb diues. quo in acuita
plus ual& eo sibi linguȩ
frena audacius selaxat
ut loquatur ꝑuers a que¬
lib& nullos deuerbis sus
meuat: istos contume¬
luis feriat. illos maledico¬
nibus iaculeur :
in blas phemia contracon¬
ditosẽ rapitur: sicut de
talib ꝑpsalmistã dicitur.
posuerunt in caelo ossuĩ
& lingua eorũ transuit
suꝑ ter ram :
Siues ille quim duebatur
purpura & bysso inigne
positus : stillarisibi aquã
ex digito la⁊ ariin linguã
postulat: Qua ex se intel¬
ligitur .: quia ubi amplius
petcauerat. ibi atrocius
ardebat :
Suꝑb diues eo ꝑcussionis
sententiã accepit. quo
oris suispm s ub diuina for¬
midine non sestrinxit :
Sicut scriptum est: & au¬
fer&ur: spũ oris sui:
Sicut in honesta membra

Expanded text:
ant, et dum desideriorum flamant, et dum desideriorum flamma clientum ejus animos accendit, scilicet ramos ejus quasi arefacit ignis, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant . Superbus dives, quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullos de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam dicitur: Posuerunt in coelum os suum, et lingua eorum transivit super terram :Dives ille qui induebatur purpura et bysso, in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat. Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat . Superbus dives eo percusionis sententiam accepit, quo oris sui spiritum sub divina formidine non restrinxit; sicut scriptum est: Et auferetur spiritu oris sui . Sicut inhonesta membra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiae insania ex tolluntur:
dinererũ tum & ut patro
niꝑuersĩ iniquitatẽ sequens
dm̃ non umeat:. Quõs ua¬
l& & quantũ ual& paupe¬
ses affligat degła tempo¬
ralicõreleu&. cũ ergota¬
lis esł qui iniquo potenti
adher&. decius profecto
latere : quasi ar ũina de¬
pend&:
Inmulta nequitia sunt cons¬
ti tuttobs equentiũ cunei
ꝑuersorũ : quorũ clamo¬
rib ꝑuersus patronus lau¬
datur cum ad praua ope¬
ra ꝑnequitiã rapitur: un¬
des criptum ert : Laudatur
peccator in desiderio anime
suae : & qui iniqua agit
benedicitur: peruersi pa¬
troni exemplo hu qui ei mi¬
nis terio temporali adhe¬
ent. interrenis ꝓfectib:
anhelant : a uaritiae facib:
accenduntur. desiderio¬
rũ casnaliũ ignib urunt᷑:
Ciquis quã diuitiis afluens.
sibi quosdã a dernampa¬
triã quȩ rentes adiunges& :
profectora mos inse uiri¬
des haberes: sed quia ipsi
quoque qui ei coniunctisunt.
terrenis desideriis estu¬

Expanded text:
perbiae insania extolluntur. perbiae insania extolluntur. dine rerum tumet . Ut patroni perversi iniquitatem sequens Deum non timeat, quos valet et quantum valet pauperes affligat, de gloria temporali cor elevet. Cum ergo talis est qui iniquo potenti adhaeret, de ejus profecto latere quasi arvina dependet. In multa nequitia sunt constituti obsequentium cunei perversorum, quorum clamoribus perversus patronus laudatur, cum ad prava opera per nequitiam rapitur . Unde scriptum est: Laudatur peccator in desiderio animae suae, et qui iniqua agit, benedicetur . Perversi patroni exemplo hi qui ei ministerio temporali adhaerent in terrenis profectibus anhelant, avaritiae facibus accenduntur, desideriorum carnalium ignibus uruntur . Si quisquam divitiis affluens sibi quosdam aeternam patriam quaerentes adjungeret, profecto ramos in se virides haberet ; sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestu
Abbreviated transcription (Latin):
beatus iobait : & sedigentur
inlutũ ceruicescorum:
nlutũ ceruix redacta est :
quia despecti iacent inpu¬
tredine quitum ebant in
uanitate: Inlutũ ceruix
sedigitur : quia quantum
casnis potentia ualeat. ta¬
bes corruptionis probat:
Iuasipingui ceruice secon¬
tradm̃ erigit qui tempora¬
lemhabundantiã in suꝑbia
assumit
abent hoc potenies & ini¬
qui propriumut fallacib:
diuitiis occupati : ueras dĩ
opes negli gant: & quanto
minus quoduerũ est inqui¬
runt : tanto amplius fal¬
sis diuitus ex tolluntur:
ura multi plex tersena¬
rũ serũ quanto plus occu¬
pat : tanto amplius excecat
hincenim scriptum est :
operuit faciem cius cras¬
situdo: faciem eius crassi¬
tudo operit quia desidera¬
ta terrenarũrerũ habun¬
dantiaoculos mentis prae¬
mit: & hoc quod in eis esse
honorabile debuit. ante
dĩ oculos fedat : quiacuris
multiplicib: ad grauat:
Cunt non nulle qui patro¬
nis maiorib: adiuncti
potentia conira in opes su¬

Expanded text:
beatus Job ait: Et redigentur beatus Job ait: Et redigentur in lutum cervices eorum . In lutum cervix reducta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptionis probat. Quasi pingui cervice se contra Deum erigit, qui temporalem abundantiam in superbiam assumit . Habent hoc potentes et iniqui proprium, ut fallacibus divitiis occupati veras Dei opes negligant; et quanto  quod verum est, inquirunt, tanto amplius falsis divitiis extollantur. Cura multiplex terrenarum rerum quanto plus occupat, tanto amplius excaecat. Hinc enim scriptum est: Operuit faciem ejus crassitudo . Faciem ejus crassitudo operuit, quia desiderata terrenarum rerum abundantia oculos mentis premit, et hoc quod in eis esse honorabile debuit ante Dei oculos foedat, quia curis multiplicibus aggravat. Sunt nonnulli qui patronis majoribus adjuncti potentia contra inopes su