comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ greco sermone in certam̃ u̾titur. Sin
autẽ aradii deponentes sonant. omĩs qui
p̃tendit falsi nominis scientiam & habet
inpharetra pectoris sui ignita diaboli ia¬
cula. quib deceptoꝵ. corda uuln̾at atq suc¬
cendit: aradiꝰ appellandus est. Cupit enĩ
deponere eos qui nituntur ad alta ꝯscen¬
dere. & complet pulcͥtudinẽ tiri. de qua
& in ꝓũbiis scͥptum est. Non te decipiat
pulcritudinis desid̃iũ. nec capiaris ocłis
tuis. Et itm. Sicut in auris in aurib porce:¬
archaginenses negotiatores tui amul¬
titudine cunctarũ diuitiaꝵ. argento.
ferro. stagno. plumboq repleuert nundi
on solum inp̃sentiloco Inas tuas.¬
s &e in isaia. ubi scͥptum ẽ. ululate
naues cartaginis. cet̾i int̃p̃tes u̾bum he¬
braicum transtulert̃ tharsis. quod coloni¬
am ẽẽ tiriorum: nulli dubium ẽ. Ipsi de oc¬
cidentis partib argento. ferro. stanno. &
plumbo tyri nundinas repleuerunt. Char¬
sis in lingua nr̃a sonat exploratio gaudii.

Expanded text:
 Graeco sermone in certamen vertitur. Sin autem Aradii deponentes sonant, omnis qui praetendit falsi nominis scientiam, et habet in pharetra pectoris sui ignita diaboli jacula, quibus deceptorum corda vulnerat atque succendit, Aradius appellandus est. Cupit enim deponere eos qui nituntur ad alta conscendere, et complet pulchritudinem Tyri, de qua in Proverbiis scriptum est: Non te decipiat pulchritudinis desiderium, ne capiaris oculis tuis . Et itarthaginienses negotiatores tui a multitudine cunctarum divitiarum argento ferro stagno plumboque repleverunt nundion solum in praesenti loco, sed et in Isaia, ubi scriptum est: Ululate naves Carthaginis , caeteri Interpretes verbum Hebraicum transtulerunt THARSIS  , quam coloniam esse Tyriorum nulli dubium est. Ipsi de Occidentis partibus argento, ferro, stanno, et plumbo, Tyri nundinas repleverunt. Tarsis in lingua nostra sonat exploratio gaudii.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. suꝑ ꝓpugnacula tua ꝑgirum. Ip̃i
ꝑfecerunt decorem tuum.
erbum gamadim aquila &e prima
editio pignieos. simmachus medos.
lxͣx. custodes. theodotion somadim ip¬
sũ hebraicũ. int̾p̃tati sc̃. Aradum insulã
que tota ciuitas sit. & contra se positum
oppidũ antaradum hãt. uicinaq sit tiro.
&e p̃cendat infenicis littore continentis
t̃re. usq hodie cernimus. Hi st̃ in exerciti
urbis tirie: custodesq turrium eiꝰ. & sul¬
pendunt pharetras suas ꝑgirum. con¬
plentq pulchritudinem es. ut sagiitariõ
cẽ doceant. Siue pigmei st̃ hoc ẽ. bellatores

Expanded text:
runt super propugnacula tua per gyrum. Ipsi runt super propugnacula tua per gyrum. Ipsi perfecerunt decorem tuum. Verbum gamadim, Aquilae prima editio Pigmaeos, Symmachus Medos, Septuaginta custodes, Theodotio gomadim, ipsum Hebraicum interpretati sunt, Aradum insulam, quae tota sit civitas et contra se positum oppidum Antaradum habeat, vicinaque sit Tyro et praetendat in Phoenicis littore continentis terrae, usque hodie cernimus. Hi sunt in exercitu urbis Tyriae custodesque turrium ejus, et suspenderunt pharetras suas per gyrum, complentque pulchritudinem ejus, ut sagittarios esse doceant, sive pygmaei sunt, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
sores ẽẽ memorant᷑. & ad t̾rendos hostes scu¬
ta ce galeas in muroꝵ ꝓpugnaculis sus¬
pendisse. Spũalis autem intelligentia
illud sonat. qd̃ ꝑse qui int̾pretant᷑ temp¬
tantes siue temptati. & lidii quod gene¬
ratos intelligimus. & libies qui ebraico
sermone appellant᷑ futh. & u̾tuntur in os.
ab ore ñ ab osse: frustra tyrum nitantur
defendere. cum temptatione suꝑent᷑. e ge¬
nerationi & libidini seruiant. cassaq tm̃
ũba multiplicent. ñ habentes galeam sa¬
lutis nec scutum fidi. s glam tm̃ strepitũq
sermonum p̃tendant. ad ornatum illius.
ilii aradii cũ exercitu tuo erant suꝑ
muros tuos incircuitu tuo. S & pig¬
mei qui erant inturrib tius. pharetras
suas suspenderunt in muris tiuis ꝑgrrũ
Ipsi compleuerunt pulcͥtudinẽ tuam. Lũ
ilii aradioꝵ &e fortitudo tua suꝑ mu¬
ros tuos incircuitu custodes inturri¬
b tiuis erant. pharethras suas suspende¬

Expanded text:
sores esse memorantur, et ad terrendos hostes scusores esse memorantur, et ad terrendos hostes scuta et galeas in murorum propugnaculis suspendisse. Spiritalis autem intelligentia illud sonat, quod Persae, qui interpretantur tentantes sive tentati, et Lydii, quos generatos intelligimus, et Libyes, qui Hebraico sermone appellantur phut, et vertuntur in os ab ore non ab osse, frustra Tyrum nitantur defendere, dum tentatione superentur et generationi ac libidini serviant, cassaque tantum verba multiplicent, non habentes galeam salutis, nec scutum fidei, sed gloriam tantum strepitumque sermonum praetendant ad ornatum illius. « filii Aradii cum exercitu tuo erant super muros tuos in circuitu sed et Pigmei qui erant in turribus tuis faretras suas suspenderunt in muris tuis per ipsi compleverunt pulchritudinem tuam. LXX: Filii Aradiorum, et fortitudo tua super muros tuos, in circuitu custodes in turribus tuis erant. Pharetras suas suspende
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑm. ut canticũ maius sit aliis canticis.
utilius: sic appellat᷑ occidenᷤ occidñtis. ut
magnitudin̾ẽ occidentaliũ partiũ sig̃ficet.¬
& pulchre naues maris & naute earũ. &
remiges qui intirie naues auxilio sunt.
ñ ꝑgunt ad orientẽ. nec ad ortum lumi¬
nis ubi sol iusticie nascitur. s ad occiden¬
tẽ occidentis ubi lum̃ occũbit. & unde
tenebrarum exordium est.
ue peltas & galeas suspendert̃ inte. Ipsi
dedert̃ głam tuam.
ersas fuisse fortissimos. quoꝵ rex cirꝰ
isaie uaticinio p̃dicatꝰ subu̾so astia¬
ge rege medoꝵ. babilone cepit: ce sacra &e
& scłaris narrat historia. Lidos quoq llo
tempore int̾ gentes robustissimas reputa¬
tos. quoꝵ rex croesus ab eode cyro captꝰ sit:
xenophon scribit plenissime. E libias cum
trogodotis & ethiopib uenisse contͣ ierlm:
in paralipomenon uolumine legimus. Qui
quia illis tꝑib florentissimi erant. & fa¬
mosi ad p̾lia pugnatores: tyrie urbis defen¬

Expanded text:
m; ut canticum majus aliis canticis sutilius: sic appellatur Occidens Occidentis, ut magnitudinem Occidentalium partium significet. Et pulchre naves maris, et nautae earum, et remiges qui in Tyriae navis auxilio sunt, non pergunt ad Orientem, nec ad ortum luminis, ubi sol justitiae nascitur, sed ad Occidentem Occidentis, ubi lumen occumbit, 309 et ubi tenebrarum exordium est. ve peltas, et galeas suspenderunt in te ipsi dederunt gloriam tuam ersas fuisse fortissimos, quorum rex Cyrus Isaiae vaticinio praedicatus, subverso Astiage rege Medorum, Babylonem coeperit, et sacra et saecularis narrat historia. Lydos quoque illo tempore inter gentes robustissimas reputatos, quorum rex Croesus ab eodem Cyro captus sit, Xenophon scribit plenissime, et Libyas cum Trogodytis, et Aethiopibus venisse contra Jerusalem in Paralipomenon volumine legimus. Qui quia illis temporibus florentissimi erant et famosi ad praelia pugnatores, Tyriae urbis defen
Abbreviated transcription (Latin):
rie suppellectilis tue. Om̃s naues maris
ce naute earum fuerunt in populo nego.¬
tiationis tue. Lxx. Principes tui qͥ¬
habitabant in sidone. & aradii fuerunt
remiges tui. Sapientes tui sor qui erant
inte isti gubnatores tui. Senes biblii ce
sapientes eius erant inte. Isti confortabais
consilium tuum. Et omnes naues maris
qui te edificauerunt. impleuert̃ deco¬
rem tuum. Antequam ueniat ad eos qui
longe habitant: ꝓrimarum ꝓuintiarũ
describit auxilia. Habitatores inquit tui
siue pͥncipes sidonis & aradii que uicinaẽ
insula: remiges tui. Sapientes tui otyre:
ꝑtinet gub̃natio: scriptura dicente. Quib
non est gub̃natio. cadunt quasi folia.
Senes suie seniores biblii ae prudentes eiꝰ.
p̾buerunt nautas ad minist̾ium. siue
confortauerunt consiliũ tiri. &e uariã

Expanded text:
riae supellectilis tuae. Omnes naves maris, et nautae earum fuerunt in populo negotiationis tuae. LXX: Principes tui habitabant in Sidone, et Aradii fuerunt remiges tui. Sapientes tui Sor qui erant in te, isti gubernatores tui. Senes Biblii, et sapientes ejus erant in te: isti confortabant consilium tuum, et omnes naves maris, qui te aedificaverunt, impleverunt decorem tuum: antequam veniant ad eos qui longe habitant, proximarum provinciarum describit auxilia. Habitatores, inquit, tui, sive principes Sidonis et Aradii, quae vicina est insula, remiges tui. Sapientes tui, o Tyrepertinet gubernatio, Scriptura dicente: Quibus non est gubernatio, cadent quasi folia . Senes sive seniores Biblii, et prudentes ejus praebuerunt nautas ad ministerium tuum, sive confortaverunt consilium Tyri, et var
Abbreviated transcription (Latin):
muroꝰ ꝑcircuitũ ambiũt ciuitatiꝰ ut int̾urbe & ea
q̃reliqua st̃ diuidant. Ex quo ostenditur nul¬
lum de his spaciis. & exercentium oꝑa ciuita¬
tis capiendorumq fructuũ habere licentiã.
s uacare ab usu & oꝑe hominum. ut circũ
muralia urbis sponte nascentium uirgul¬
torum atq herbarum & ceteroꝵ que t̾ragig.¬
nit habeant amenitatem.
uod autem reliquũ fuerit in longitu¬
dine scd̃m pͥmitias scũarii. decẽ milia
in orientem morientem. & decẽ milia in oc¬
cidentem. erunt sicut pͥmitie scũarii. Et
erunt fruges eiꝰ incibum uł inpanes. his
qui seruiunt uł oꝑant᷑ ciuitati. Seruien¬
tes autem ce oꝑantes ciuitati seruient. siuie
oꝑabunt᷑ ex omnib tribub isrł. Omnes

Expanded text:
muros per circuitum ambiunt civitatis, ut inter urbem et ea muros per circuitum ambiunt civitatis, ut inter urbem et ea quae reliqua sunt dividant. Ex quo ostenditur nullum de his spatiis ad exercendum opera civitatis capiendorumque fructuum habere licentiam, sed vacare ab usu et opere hominum, ut circum muralia urbis sponte nascentium virgultorum atque herbarum et caeterorum, quae terra gignit, habeant amoenitatem. « Quod autem reliquum fuerit in longitudine secundum primitias sanctuarii decem millia in orientem, et decem millia in occidentem erunt sicut primitiae sanctuarii et erunt fruges ejus in cibum vel in panes his, qui serviunt vel operantur civitati. Servientes autem vel operantes civitati servient sive operabuntur ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is gła eius filie regis intrinsecus. ut ñ
sit similis sepulchris formsecus dealbatis:
s ce intus &e foris omnia lauet parapsidis.
Cumq recesserimus ab aquilone uento
frigidissimo: transimꝰ ad meridiem. ce post
ortum in nobis lum̃ scientie &e occasum for¬
titudinum. formidamus: nequaquã p̃teri¬
ta s futura consid̾antes: nec habentes certã
uitutis possessionẽ: s cotidie in oratione
dicentes. ne inducas nos intemptationẽ.
runt autem suburbana ciuitatis ad
aquilonem ducenta quinquaginta.
& in meridiem ducenta quinquaginta. &
ad orientem ducenta quinquaginta. &
ad mare ducenta qͥn
ro suburbanis que hebraice dicuntur
quinquaginta ꝑ singulas plagas: sub¬
auditur calami. qui sena cubita habent
&e unum palmum. & ꝑ singula latera faci¬
unt passꝰ sexcentoᷤ decẽ & septẽ paulominꝰ & ĩ
cõmune mille calamoᷤ. hñtes passus duo mi¬
lia quadringenti sexaginta octo. Q spacia

Expanded text:
Omnis gloria filiae regis intrinsecus, » ut non Omnis gloria filiae regis intrinsecus, » ut non sit similis sepulchris forinsecus dealbatis, sed et intus et foris omnia lavet paropsidis. Cumque recesserimus ab aquilone vento frigidissimo, transimus ad meridiem, et post ortum in nobis lumen scientiae occasum fortitudinum formidamus, nequaquam praeterita, sed futura considerantes, nec habentes certam virtutis possessionem, sed quotidie in oratione dicentes: « Ne inducas nos in tentationem, runt autem suburbana civitatis ad aquilonem ducenti quinquaginta, et ad meridiem ducenti quinquaginta, et ad orientem ducenti quinquaginta et ad mare ducenti quinquaginta. » Pro suburbanis, quae Hebraice dicuntur quinquaginta per singulas plagas, subauditur calami, qui sena cubita habent et unum palmum: et per singula latera faciunt passus sexcentos decem et septem paulominus, et in commune mille calamos habentes passus duo millia quadringentos sexaginta octo, quae spatia
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teriti capituli positũ est: & erit ciuitas
in medio eius. idest t̾re. Primumq apla¬
ga septemtrionali incipit. & eregione ponit
plagam meridianam. Rursumq par red¬
dit pari. ut orientali plage e contrario
ponat occidentalẽ. id est mare. singulaq
latera ciuitatis habent quatuor milia.
& quingentos calamos qui faciunt sup¬
putati undecim milia passuum. & octo¬
ginta quinq. ut simul om̃is urbs sicut
infine uoluminis huius scͥbitur. ꝑ circuitũ
habeat decem & octo milia calamoꝵ. qui fa¬
ciunt quadraginta quatuor milia passuũ.
& trecentos quadraginta. Unde & quadra¬
gesimus quartus psalmus qui in scribitur
infinẽ ꝓ his qui commutabunt᷑. & ꝑtinet
ad idida id est ad amabilem dñi. siue ut
int̃pretatus ẽ. aquila ꝓlilus. siminachꝰ q
ꝓflorib: eccl̃ie que urbs dm̃ẽ. continet sa
cram̃ta. de qua scribitur in eode psalmo.
Astitit regina adextris tuis inuestitu deau¬
rato circumdata uarietate. Et iterum.

Expanded text:
teriti capituli positum est: Et erit civitas in medio ejus, id est, terrae. Primumque a plaga Septentrionali incipit, et e regione ponit plagam Meridianam. Rursumque par reddit pari: ut Orientali plagae e contrario ponat Occidentalem, id est, mare: singulaque latera civitatis habeant quatuor millia et quingentos calamos; qui faciunt supputatim  Al. supputati undecim millia passuum et octoginta quinque, ut simul omnis urbs, sicut in fine hujus voluminis scribitur, per circuitum habeat decem et octo millia calamorum, qui faciunt quadraginta quatuor millia passuum, et trecentos quadraginta. Unde et quadragesimus quartus Psalmus, qui inscribitur, In finem pro his qui commutabuntur, et pertinet ad Idida, id est, ad amabilem Domini, sive ut interpretatus est Aquila, pro liliis, Symmachusque pro floribus, Ecclesiae, quae urbs Domincramenta: de qua scribitur in eodem psalmo: « Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumdata varietate. » Et iterum: «
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiam sp̃ualem: querimꝰ ubi
hunc numerum hoc ẽ. uicesimũ septimũ
legeremus. Ingeneseos libro scͥptura tes¬
postea septimo m̃se eiusd̃e ann qui uici¬
nus ẽ sabbato. & uicesima septima die eiꝰd
m̃sis septimi aquas cessasse diuuii &e se¬
disse archam noe suꝑ montes ararath qͥ
int̾p̃tant᷑ armenie. Ex quo intelligimꝰ
medium eẽ numerum. & ad utrũq p̾sse
conferri: quando in hoc ce irad̾i incip̃
a diluuio. & clem̃tia eiꝰ septimo m̃se in eo¬
dem dierum numero demonstrat᷑. Et qr
apud hebreos m̃sis qui apud nos kalendiꝰ
ee nonis idibq diuoluit᷑. scd̃m lune cur¬
ẽ: inuicesimo septimo lune die parum
qͥd luminis remansisse. ne penitꝰ ira eiꝰ
absq miscd̃ia sit. Quando aut̃ totꝰ orbis
lune implet᷑: tẽ &e pascha celebrat᷑ & om̃s
maxime sollemnitates. Qd̾ strictim posu¬
imus. ut sciamus in hoc numero ae boã
ce mala parit̾ contineri. Bona nabucho¬

Expanded text:
intelligentiam spiritalem quaerimus ubi intelligentiam spiritalem quaerimus ubi hunc numerum, hoc est, viginti septem legerimus. In Geneseos libro , Scriptura tespostea septimo mense ejusdem anni, qui vicinus est sabbato, et vicesima septima die ejusdem mensis septimi, aquas cessasse diluvii, et sedisse arcam Noe super montes Ararat, qui interpretantur Armeniae. Ex quo intelligimus, medium esse numerum et ad utrumque posse conferri, quando in hoc et ira Dei incipit a diluvio, et clementia ejus septimo mense in eodem dierum numero demonstratur. Et quia apud Hebraeos mensis, qui apud nos Kalendis et Nonis Idibusque devolvitur, secundum lunae curest in vicesimo septimo lunae die parum quid luminis remansisse, ne penitus ira ejus absque misericordia sit. Quando autem totus lunae orbis impletur, tunc et pascha celebratur, et omnes maximae solemnitates. Quod strictim posuimus, ut sciamus in hoc numero, et bona et mala pariter contineri. Bona Nabucho
Abbreviated transcription (Latin):
Nos autem cornu domim suꝑ xp̃o n¬
telligentes: p̃sentẽ carpimꝰ uystorial
Cumq ait o ꝓpħa hoc prius fuerit es¬
pletum . tẽ apietur os tuũ. & uanisl¬
um tuum nequaquam dubiapiiste
pendebit: s cernetur oꝑe ꝑpetratum. ut
sciant qui audierint me eẽ dominum:
cuiꝰ dixisse fecisse ẽ. Hec scđm litteram.
immo iuxta uĩtatem dicta sint ꝓpħie. Ce¬
terum ex eo qd̃ nabuchodonosor m̾ced̾e
accepit boni oꝑis: intelligimus etiam in¬
echincos. siquid bomi fecerint. ñ absq
mercede. d̃i iudicio p̃teriri. Uñ ce ꝑ ierem¬
am nabuchodonosor columba dĩ appellat᷑.
eoqd̾ adũsum ppłm peccatorem. dĩ seriue¬
rit uoluntati. Et adducam inquit ser¬
uum meũ nabuchodonosor. Ex quo ꝑ¬
spicuum ẽ condemnari nos comparati¬
one gentilium. si illi lege faciant nat᷑ali.
que nos etiã scriptura negligimꝰ.De qͦ
plenissime ad romanos paulus apls dis¬
putat. Ac ne aliquid p̃tĩre uideamꝰ scd̃

Expanded text:
Nos autem cornu Domini pro Christo inNos autem cornu Domini pro Christo intelligentes praesentem carpimus historiam. Cumque, ait, o propheta, hoc prius fuerit expletum: tunc aperietur os tuum, et vaticinium tuum nequaquam dubia promissione pandebit, sed cernetur opere perpetratum, ut sciant, qui audierint me esse Dominum, cujus dixisse fecisse est. Haec secundum litteram, imo juxta veritatem dicta sint prophetiae. Caeterum ex eo, quod Nabuchodonosor mercedem acceperit boni operis, intelligimus etiam ethnicos, si quid boni fecerint, non absque mercede Dei judicio praeteriri. Unde et per Jeremiam Nabuchodonosor columba Dei appellatur, eo quod adversum populum peccatorem Dei servierit voluntati. « Et adducam, inquit, servum meum Nabuchodonosor. » Ex quo perspicuum est condemnari nos comparatione gentilium, si illi lege faciant naturali, quae nos etiam scripta negligimus. De quo plenissime ad Romanos Paulus apostolus disputat. Ac ne aliquid praeterire videamur, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
uerit uoluntatẽ: iccirco dabo ei terram
egipti. O uod quidam dicunt sub nabu¬
chodonosor ẽẽ completum. alii subcam¬
bise filio cyri: qui egyptum usq ethio¬
piam uastauit. ita utt apim int̾ficeret.
&e omnia eorum simulachra deleret.
Quam obcausam putant eũ ũsum ma
m̃tiam. casu equi ce ꝓprio pugione con¬
fossum. Plenissime hanc hystoriam
narrat herodotus. ubi &e om̃is egypt
sura t̾re ꝑ circuitum usq ad desertũ
ethiopie. & littora magni maris. libiau
ce arabie confinia demonstrant᷑. sai¬
sa autem ire domini contra egyptin
illa est. qd̾ populum dĩ suo deceꝑtal
xilio. ne sꝑaret in dominũ: ce ulũ dd¬
iracundiã ꝓuocaret. In die inquit l¬
lo quo egyptus capta fuerit: pullub¬
bit cornũ domus isrł. haud dubium
quin regium genus significet. Quos
quidam ad zorobabel fuiũ salathis
qui ꝑ iechoniam de dauid stupegen¬
ratus ẽ. alii ad ultimum tempꝰ retetuls
quando putant &e heliam ee uentli¬

Expanded text:
verit voluntatem, idcirco dabo ei terram verit voluntatem, idcirco dabo ei terram Aegypti. Quod quidam dicunt sub Nabuchodonosor esse completum. Alii sub Cambyse filio Cyri, qui Aegyptum usque ad Aethiopiam vastavit, ita ut Apim interficeret, et omnia eorum simulacra deleret. Quam ob causam putant eum versum in amentiam casu equi efossum. Plenissime hanc historiam narrat Herodotus: ubi et omnis Aegyptnsura terrae per circuitum usque ad desertum Aethiopiae et littora Magni maris, Libiaeque et Arabiae confinia demonstrantur. Causa autem irae Domini contra Aegyptum, illa est, quod populum Dei suo deceperit auxilio, ne siracundiam provocarit. In illo, inquit, die quo Aegyptus capta fuerit pullulbit cornu domus Israel: haud dubium quin regium genus significet. Quod quidam  Al. quidem ad Zorobabel filium Salathiel, qui per Jechoniam de David stirpe generatus est, alii ad ultimum tempus referunt, quando putat et Eliam esse vent
Abbreviated transcription (Latin):
quaterent᷑: quicquid p̃ciosũ in auro ar¬
gento uestib q &e uaria suppellectili no¬
bilitas habuit.impositum nauib ad
insulas asportauit. ita ut capta urbe
nichil dignum labore suo inueniret na¬
buchodonosor. Et quia d̃i inhac parte obe
dierat uoluntati: post aliquot annos
captiuitatis tyrie datur ei egyptꝰ. multo¬
q seuior tẏrus egipto. Illa enim oppug¬
nabat ierłm: hec uanum pollicebatur
auxilium. Alud ẽ autẽ spei imbecillita¬
te decipe: aliud adu̾sum popłm di dumi¬
care. Hoc est gͦ quod dicit. Nabuchods¬
nosor rex babilonis inoppugnatione qt
suum mͥ seruire fecit exercitum. ut imple¬
ret uoluntatem meam. Omne caput de¬
caluatum & omnis humerꝰ depilatus gi
stantium cophinos t̾re. & lapides quib
raduntur humeri. & decaluat᷑ caput:
& tam̃ nec ipse nec exercitꝰ eiꝰ aliquiddig¬
num inuenit in tyro. Et cum in bocm¬
seruierit. & meam contra tycum imple¬

Expanded text:
quaterentur, quidquid pretiosum in auro, arquaterentur, quidquid pretiosum in auro, argento vestibusque et varia supellectili nobilitas habuit, impositum navibus ad insulas asportavit, ita ut capta urbe nihil dignum labore suo inveniret Nabuchodierat voluntati, post aliquot annos captivitatis Tyriae, datur ei Aegyptus; multoque saevior Tyrus Aegypto. Illa enim oppugnabat Jerusalem; haec vanum pollicebatur auxilium. Aliud est enim spe imbecillitatem decipere: aliud adversum populum Dei dimicare. Hoc est ergo quod dicit Nabuchodonosor rex Babylonis, in oppugnatione Tyri suum mihi servire fecit exercitum, ut implerem voluntatem meam: Omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus est, gestantium cophinos terrae, et lapides quibus raduntur humeri, et decalvatur caput; et tamen nec ipse, nec exercitus ejus aliquid dignum inihi servierit, et meam contra Tyrum imple
Abbreviated transcription (Latin):
ueritur quomodo post decimum
annũ suꝑioris sermonis. statim uice¬
simꝰ ce septimꝰ ponat᷑ annus. & in conse¬
quentib decimꝰ duodecimꝰ q & in extre¬
ma descriptione templi. uicesimꝰ quintꝰ
S facilis solutio ẽ. Quia enim de egipto.
texitur. licet diu̾̃sis sit facta temꝑibus.
sibi sunt. Quod & in ieremia crebro legi¬
mus. ut p̃spostero ordine temꝑa descri-¬
bant᷑. Prius enim sedechie in quib d̃a
gesta referunt᷑. & postea isachim. qͥ ante
eum fuit. In psalmis autẽ quia carm̃ ẽ.
liricum. hystorie ordo ñ querit᷑. Dicamꝰ
gͦ prius uixta litteram. Nabuchodono¬
sor cum oppugnaret tyrum. & arietes.
machinas. uineasq. eoquod cincta ma¬
ri eẽt. muris ñ posset adiungere: infim¬
tam exercitus multitudinẽ uissit saxa
&e aggerem comportare. & expleto me¬
dio mari immo freto angustissimo. ui¬
cinum litus insule fecit continuũ. Quod
cum uident tyrii iamiamq ꝑfectum.
& ꝑcussione arietum. muroꝵ. fundam̃ta

Expanded text:
eritur quomodo post decimum annum superioris sermonis statim vicesimus et septimus ponatur annus, et in sequentibus decimus duodecimusque: et in extrema descriptione templi vicesimus quintus, sed facilis solutio est. Quia enim de Aegypto texitur, licet diversis sit facta temporibussibi sunt. Quod et in Jeremia crebro legimus, ut praepostero ordine tempora describantur. Prius enim Sedeciae in quibusdam gesta referuntur, et postea Joachim, qui ante eum fuit. In Psalmis autem, quia carmen est lyricum historiae ordo non quaeritur. Dicamus ergo prius juxta litteram. Nabuchodonosor cum oppugnaret Tyrum, et arietes, machinas, vineasque, eo quod cincta mari esset mari, muris non posset adjungere, infinitam exercitus multitudinem jussit saxa et aggeres comportare, et expleto medio mari, imo freto angustissimo, vicinum littus insulae fecit contiguum. Quod cum viderent Tyrii jam jamque perfectum, et percussione arietum murorum fundamenta
Abbreviated transcription (Latin):
irriguis. alterum de canalib siue pi¬
scinis sonat. ut uidelicet pͥmitie pͥn¬
cipis. ñ alibi nisi in irriguis nutriant᷑.
Et quomodo insuꝑiorib legimꝰ sexa¬
gesimã partẽ debere offerri principi de his
que appendunt᷑. &e que m̃sure subiacent. sic

Expanded text:
irriguis, alterum de canalibus sive piscinis sonat: ut videlicet primitiae principis non alibi nisi in irriguis nutriantur. Et quomodo in superioribus legimus sexagesimam partem debere offerri principi de his quae appendun
Abbreviated transcription (Latin):
excelsa t̾rȩ. & cõmouebunt᷑ montes suꝑ eũ.
&e ualles tabescent sũ tera a facie ignis: ꝙ sĩc
aqua que defertur in preceps. Descendente
eñĩ dño saluatore. ꝙ profitiscente de patre.
excelsa t̾re montesq cõmoti st̃. & inferiora
Qui solus ht̃ immortalitatẽ: & lucẽ hapitat
in accessibilẽ. Quando p̃cerita iudicia dñi

Expanded text:
excelsa terrae, et commovebuntur montes subter eum, excelsa terrae, et commovebuntur montes subter eum, et valles tabescent sicut cera a facie ignis, et sicut aqua quae defertur in praeceps . Descendente enim Domino Salvatore, et proficiscente de Patre, excelsa terrae montesque commoti sunt, et inferiora Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem . Quando praet
Abbreviated transcription (Latin):
Is̃ de quo scriptum ẽ. assumens mansue¬
tos dñs: ipse assumit ꝙ ꝓpħam. qui ñ erat ĩ
carne s in sp̃u: & ambulans sp̃u. carnis oꝑa
ñ implebat. Sp̃c eñĩ dĩ: erat in eo. Quamobrẽ
& t̾rena contempnens rapit᷑ a sp̃u. & audit pͦ
se uocem cõmotionis magne: preteritors
obliuiscens &e infuturorum se extendens: ut
inimicorũ insidias pꝰtergum relinq̃ret. Lale
quid & in exodo legimus. qñ pharao ce oĩs
exercitus eiꝰ ꝑsequebat᷑ isrł: & angłs incolũ¬
na nubis deseruit pͥora castrorum. uenitq
pꝰ̾tergum. ꝙ tota nocte sterit int̃ isrł ꝙ egyp¬
tios : ut ꝑterritis aduersariis audiret isrł.
benedicta gła dñi de loco suo. Locus autẽ dñi
ẽ. omĩs in quib hospitium inuenit: aut cer¬
te filiꝰ. locus patris. sit̃ &e pater locꝰ ẽ filii : di¬
cente dño saluatore. Ego inpatre: ꝙ pater
inme. Hoc idem significat &e micheas. Ecce
dñs egredietur de loco suo. & descendet suꝑ

Expanded text:
s, de quo scriptum est: Assumens mansuetos Dominus, ipse assumpsit et prophetam, qui non erat in carne, sed in spiritu, et ambulans in spiritu, carnis opera non implebat, spiritus enim Dei erat in eo. Quamobrem et terrena contemnens rapitur a spiritu, et audit post se vocem commotionis magnae, praeteritorum obliviscens, et in futurum se extendens, ut inimicorum insidias post tergum relinqueret. Tale quid et in Exodo legimus , quando Pharao et omnis exercitus ejus persequebatur Israel, et angelus in columna nubis deseruit priora castrorum, venitque post tergum, et tota nocte stetit inter Israel et Aegyptios, ut perterritis adversariis, audiret Israel. « Benedicta gloria Domini de loco suo. » Locus autem Domini est omnis, in quibus hospitium invenit, aut certe filius locus patris, sicut et pater locus est filii, dicente Domino Salvatore: « Ego in Patre, et Pater in me » . Hoc idem significat et Michaeas: « Ecce Dominus egredietur de loco suo, et descendet super
Abbreviated transcription (Latin):
piatione offertur sacͥficium dona coplen¬
da sint. sicut offertur ꝓ sacerdotib &
popło atq pontifice. ne quid uacuũ stetis¬
se uideat᷑. in conspectu dñi. Pro quo po
bunt manus suas. ut subaudiat᷑ sac̃do¬
tes qui cum pleni fuerint bonis oꝑib.
hoc enim plene significant manꝰ: tͣns¬
acto sabbo ueniant ad diẽ resurrectioĩs
lestia. & offerant ꝓ nobis holocausta. si¬

Expanded text:
piatione offertur sacrificium, dona complenpiatione offertur sacrificium, dona complenda sint, sicut offertur pro sacerdotibus et populo atque pontifice, ne quid vacuum stetisse videatur in conspectu Domini. Pro quo pos et implebunt manus suas, » ut subaudiatur sacerdotes, qui cum pleni fuerint bonis operibus, hoc enim plene significant manus, transacto sabbato veniant ad diem resurrectionis lestia, et offerant pro nobis holocausta, si
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑. qui uxta apłm popło dñi resua¬
t. in quib et̃nam ueramq sperams requiẽ.
& nequaquam seruile opus faciamꝰ pec̃oꝵ
In huro autẽ &e uitulo &e ariete. tria gn̾alia
delicta monstrant᷑. quib omne mortaliũ
subiacet genus. Aut enim cogitatiõib
aut sermone. aut oꝑe peccamꝰ. Cogitatio
refertur ad arietẽ que pͥma ẽ. omniũ pecca¬
toꝵ. & exqua alia duo pecc̃a nascunt᷑. Hedꝰ
autẽ siue hircꝰ ad eloquium atq sermonẽ
qui semꝑ de excelsiorib disputat. Oꝑa uͦ
ꝓpria uitulo deputant᷑. qui uomeri ce la¬
bori &e t̾renis oꝑib mancipatꝰ ẽ. Hec gͥ
immaculata ꝑ septem dies ueri sabbati
atq ꝑfecti deo offerre debemꝰ. & expiare
altare. ut oratio nr̃a munda ꝑueniat ad
dm̃. Quod autem infertur. & mundabt̃
illud & implebunt manum eiꝰ. qd̃ &e he
braicum. & cet̾i interp̃tes tͣnstulerunt: ilid̾
significat qd̃ ipsiꝰ quoq altaris ꝓ cuiꝰ ex¬

Expanded text:
ostenditur, qui juxta Apostolum populo Domini resostenditur, qui juxta Apostolum populo Domini res in quibus aeternam veramque speramus requiem, et nequaquam servile opus faciemus peccatorum. In hirco autem et vitulo et ariete, tria generalia delicta monstrantur, quibus omne mortalium subjacet genus. Aut enim cogitationibus, aut sermone, aut opere, peccamus. Cogitatio refertur ad arietem, quia prima est omnium peccatorum, et ex qua alia duo peccata nascuntur. Haedus, autem sive hircus ad eloquium atque sermonem, qui semper de excelsioribus disputat. Opera vero proprie vitulo deputantur, quo vomeri et lalabori et terrenis operibus mancipatus est. Haec igitur immaculata per septem dies veri sabbati atque perfecti Deo offerre debemus, et expiare altare, ut oratio nostra munda perveniat ad Deum. Quod autem infertur: Et mundabunt illud, et implebunt manum ejus, quod et Hbraicum et caeteri interpretes transtulerunt, illud significat quod ipsius quoque altaris, pro cujus ex
Abbreviated transcription (Latin):
quo dicit paulus. spũ feruentes. inspũa¬
lem &e tenuem substantiã. conũtant᷑. No¬
lumus scire aꝑtiꝰ quis sit uitulus de ar¬
m̃to immaculatꝰ. & aries de ouib puris¬
simo uellere. Intelligamꝰ moysen ce heliã.
quoꝵ pͥor mansuetissimus fuit int̾ om̃s
homines qui u̾sabantur int̾ra. alt̃ ardo¬
re fid̃i similis moysi. Unde &e audebat
rent sacerdotes: nulla questio sit. Et ipse
enim ezechiel cui hec dicunt᷑ de num̃o
sacerdotum ẽ. plene etatis atq ꝑfecte.
&e sacerdotalem gradũ ꝓpħie auxit gr̃ã.
Et moyses &e helias uident᷑ in monte cũ
dño. id est lex & ꝓpħe qui annuntiabant
ei. que ierosolimis passurus eẽt. Expia¬
to autẽ altari septem dieb: offeit᷑ hircus
siue hedus ꝓ peccato cotidie. & uitulus
de arm̃to & aries de pecorib immaculatꝰ.
ut ꝑ hec sacrificia septem dieb ad ꝑfectũ
expietur altare. In septẽ dieb sabbatissimꝰ

Expanded text:
quo dicit Paulus, Spiritu ferventes , in spirituaquo dicit Paulus, Spiritu ferventes , in spiritualem et tenuem substantiam convertantur. Volumus scire apertius qui sit vitulus de armento immaculatus, et aries de ovibus purissimo vellere, intelligamus Moysen et Eliam ; quorum prior mansuetissihomines qui versabantur in terra ; alter ardore fidei similis Moysi, unde et audebat rent sacerdotes, nulla sit quaestio, et ipse enim Ezechiel cui haec dicuntur de numero sacerdotum est, plenae aetatis atque perfectae, et sacerdotalem gradum prophetiae auxit gratia. Et Moyses et Elias videntur in monte cum Domino , id est lex et prophetae qui annuntiabant ei quod Hierosolymis passurus esset. Expiato autem altari septem diebus offertur hircus sive haedus pro peccato quotidie, et vitulus de armento et aries de pecoribus immaculatus, ut per haec sacrificia septem diebus ad perfectum expietur altare. In septem diebus sabbatismus
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiã uos dic̃ dñs d̃s̃.
ystquam altare & m̃sure eiꝰ in montiꝰ
ũtice demonstrate sunt. rursũ q ex¬
pitus e consceratio ulis ⁊phe oftensa est
ꝑ unum uitulũ immacłatũ & hirtũ siue
duos hedos. quoꝵ. prius ad dñm salua¬
torem duo sequentia ad apłos ministrosq
retulimꝰ ne in consecratione spũalis alta¬
ris & ꝓprie ad eccłiam ꝑtinentis. lex & ꝓ¬
phete uiderent᷑ exclusi: ꝓpterea conse¬
crato altari uitulus immaculatꝰ assu-¬
mit᷑. & aries. ce offertur in conspectu dñi
&e filii sadoch. hoc ẽ iustoꝵ. sacerdotes.
asꝑgunt suꝑ capita eoꝵ sal: ut &e lex
ce ꝓpħe sapore euangłii condiant᷑. Nec
ullum ẽ. sacͥficium iuxta imꝑiũ legis
& int̃pretationẽ apłi qui ait. sermo ur̃
sit sale conditꝰ: quod careat sale. Utrũq
autẽ offertur holocaustũ dño. ut corpus
pinguius litt̾ẽ qd̃ significat᷑ in lege. & ꝓ¬
phetie nubilum igne dñi hoc ẽ. sp̃u scõ. de

Expanded text:
suscipiam vos, dicit Dominus Deus. » Postquam altare et mensurae ejus in montis vertice demonstratae sunt; rursumque expiatio, et consecratio illius prophetae ostensa est, per unum vitulum immaculatum et hircum, sive duos htorem duo sequentia ad apostolos ministrosque retulimus, ne in consecratione spiritalis altaris et proprie ad Ecclesiam pertinentis lex et prophetae viderentur exclusi, propterea consecrato altari vitulus immaculatus assumitur et aries, et offertur in conspectu Domini et filii Sadoc, hoc est justorum sacerdotes aspergunt super capita eorum sal, ut et Lex et Prophetae sapore Evangelii condiantur. Nec ullum est sacrificium juxta legis imperium et interpretationem Apostoli, qui ait : Sermo vester sit sale conditus quod sale careat. Utrumque autem offertur holocaustum Domino, ut corpus pinguis litterae, quod significatur in Lege, et prophetiae nubilum, igne Domini, hoc est, Spiritu sancto, de
Abbreviated transcription (Latin):
uelum templi scissum ẽ. & aꝑta sunt omĩa.
ablatoq uelamine dicimꝰ Nos autẽ om̃s
reuelata facie głam dñi contemplantes.
meandem imaginẽ transformam᷑ agla in
iuxta sermonem pauli omĩa reuelant᷑. quo¬
modo porta clausa erit &e ñ aꝑietur. ce uir
ñ transibit ꝑ eam: Ex quib discimꝰ. qũa¬
us ad summam scientiam uenerimꝰ: compa¬
ratione diuine scientie nc̃ ex parte nos scire.
e ex parte cognoscere. Quando autẽ ue¬
nerit quod ꝑfectum ẽ. tẽ qd̃ ex parte est
destruetur. Unde & in alio loco ipse apłs
imꝑfectum se eẽ loquitur. rursumq ꝑfe¬
ctum. Qd̃ si int̾p̃tatione caret: uidet᷑ eẽ con¬
trarium. Dicit enim. Non quia iam acce¬
pi: aut quia iam ꝑfectꝰ sum. fr̃s ego me
ñ arbitror comp̃hendisse. Inum. posfĩora

Expanded text:
velum templi scissum est, et aperta sunt omnia; velum templi scissum est, et aperta sunt omnia; ablatoque velamine dicimus: Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini contemplantes, in eamdem imaginem transformamur a gloria in juxta sermonem Pauli omnia revelantur: quomodo porta clausa erit, et non aperietur, et vir non transibit per eam? Ex quibus discimus, quamvis ad summam scientiam venerimus comparatione divinae scientiae, nunc ex parte nos scire, et ex parte cognoscere: quando autem venerit quod perfectum est, tunc quod ex parte est destruetur. Unde et in alio loco ipse Apostolus imperfectum se esse loquitur, rursumque perfectum . Quod si interpretatione caret, videtur esse contrarium; dicit enim: « Non quia jam accepi, aut quia jam perfectus sum, fratres, ego me non arbitror comprehendisse. Unum a
Abbreviated transcription (Latin):
głio. Ne uobis scribe & pharisci hipoerit.
ce uobis doctorib legisue. qͥ tollitis daix̃
scientie. Ipsi ñ ingredimini: c intrartes ꝓhi¬
betis. De hac sub nomine libri scͥbit &e ysai¬
Quẽ cum dederis hominisnescienti littãs
&e dixeris ei lege: respondebit tͥ. Nescio lite¬
ras. Et dabunt illum homini scienti lute¬
ras: dicentes. Lege. & dicet. Non possum
legere quia signatus ẽ. Iste autẽ lib̾ est cuiꝰ
nemo pot̾ soluere ce aꝑire signacula. neq
in celo neq int̾ra. neq sub t̾ra. nisi ille de
quo in apocalipsi iohis d̾r. Ecce uicit leo
de tribu uida radix & genus dauid: ut aꝑi¬
at librum &e soluat signacula eiꝰ. Prusem̃
quam saluator humanũ corpꝰ assumertt
e humiliaret se formam serui accipiens:
turaꝵ. cdausus erat paradisus. Postquam
autẽ ille pependit incruce. & locutꝰ ẽ. ad
latronem. hodie mecũ eris in paradiso. statĩ

Expanded text:
e vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, et e vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, et vae vobis doctoribus legis, qui tollitis clavem scientiae: ipsi non ingredimini, et intrantes prohibetis . De hac sub nomine libri scribit et Isaisignati: quem cum dederis homini nescienti litteras, et dixeris ei, Lege: et respondebit tibi, nescio litteras. Et dabunt illum homini scienti litteras, dicentes: Lege; et dicet: Non possum legere, quia signatus est . Iste autem liber est, cujus nemo potest solvere et aperire signacula, neque in coelo, neque in terra, neque sub terra, nisi ille de quo in Apocalypsi Joannis dicitur: Ecce vicit leo de tribu Juda, radix et genus David: ut aperiat librum et solvat signacula ejus . Prius enim quam Salvator humanum corpus assumeret, et humiliaret se, formam servi accipiens , a Scripturarum, clausus erat paradisus. Postquam autem ille pependit in cruce, et locutus est ad latronem, Hodie mecum eris in paradiso , statim
Abbreviated transcription (Latin):
ingredietur ꝑ eam. ertq clausa pͥncipi
Princeps ipse sedebit in ea: ut comedat p¬
nem coram dño. ẜ uiam uestibuli. idẽ elan
porte ingredietur. & ꝑ uiam eiꝰ egredietur.
ro eoquod inhebraico scriptum est
erit clausa pͥncipi . lxxͦ. tnstulerunt eat
clausa. quia dux ipse sedebit in ea. Multest̃
porte quas indescriptione tẽpli iezechielis
scͥptura cominemorat: tam intꝰ quã foris.
Altaris quoq figuram &e consecrationẽ &e sac¬
ficia sermo p̾tĩtus ꝑcucurrit. Quofinito: ue¬
nit ad portam scũarii extiorem. que respicie¬
bat ad orientem. & erat clausa. Statimq
uir ille qui erat ductor ꝓpħe. & ei omnia de¬
monstrabat. locutꝰ ẽ ad eum. Porta hec qũã
lerunt. Qui pͥnceps ce dux id est nasi sede¬
bit in ea. ut comedat panẽ corã dño: &e ꝑuiã
uiam uestibuli porte ingredietur. & ꝑ ipsam
egrediet᷑. Q uenam ista porta ẽ. que semper
clausa ẽ. & solus dñs ds isrł ingrediet᷑ ꝑ eã:
Nempe illa de qua saluator loquit᷑ ieu᷑

Expanded text:
ietur per eam; eritque clausa principi. Princeps ipse sedebit in ea, ut comedat panem coram Domino. Per viam vestibuli id est, Aelam, porta egredietur, et per viam ejus egredietur. Pro eo quod in Hebraico scriptum est: erit clausa principi, LXX transtulerunt, erit clausa: quia dux ipse sedebit in ea. Multae sunt portae quas in descriptione templi Ezechielis Scriptura commemorat, tam intus quam foris. Altaris quoque figuram, et consecrationem et sacrificia sermo praeteritus percurrit. Quo finito, venit ad portam sanctuarii exteriorem, quae respiciebat ad Orientem, et erat clausa: statimque vir ille qui erat ductor prophetae, et ei omnia demonstrabat, locutus est ad eum: Porta haec quam  ducem LXX transtulerunt. Qui princeps et dux, id est, NASI , sedebit in ea, ut comedat panem coram Domino: et per viam vestibuli portae ingredietur, et per ipsam egredietur. Quaenam ista porta est, quae semper clausa est, et solus Dominus Deus Israel ingreditur per eam? Nempe illa de qua Salvator lo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nouit filiũ nisi pat̃. & nemo nouit pa¬
tr̃e nͥ filius: &e cui uoluerit filiꝰ reuelare.
Pulchre quidam portam clausã ꝑ quã
solus dñs d̾s isrł ingredit᷑. & dux cui porta
clausa ẽ. mariam uirginẽ intelligunt: q̃
ce ante partũ e post partũ uirgo ꝑmansit.
bit te. quod autẽ nascet᷑ ex te scm uocabit᷑
filio di. & quando natꝰ est. uirgo ꝑmansit
et̾na: ad confundendos eos qui arbitrantur
eam post natiuitatẽ saluatoris habuisse
de ioseph filios. ex occasione fr̃m eiꝰ qui
uocantur in eugłio. Suꝑ qua questiuncła
rome adu̾sũ heluidiũ illis tp̃is hereticũ. in

Expanded text:
enim novit Filium nisi Pater, et nemo novit Paenim novit Filium nisi Pater, et nemo novit Patrem nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Pulchre quidam portam clausam, per quam solus Dominus Deus Israel ingreditur, et dux cui porta clausa est, Mariam Virginem intelligunt, quae et ante partum, et post partum virgo permansit. bit te, quod autem nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei , et quando natus est, virgo permansit aeterna; ad confundendos eos, qui arbitrantur eam post nativitatem Salvatoris habuisse de Joseph filios, ex occasione fratrum ejus qui vocantur in Evangelio . Super qua quaestiuncula, Romae adversum Helvidium illius temporis haeret
Abbreviated transcription (Latin):
uii plures hr̃e consortes. & dicat. Ecce
ego sto & pulso. Siquis mͥ aꝑuerit. in¬
grediar ad eum: & cenabo cum illo & ip¬
se mecum. Solus autem pan̾e comedit
coram domino: quia substantia eiꝰ diui¬
naq natura. cunctis creaturaꝵ substan¬
tis separata ẽ. Ipse ꝑ eandem uestibu¬
u portam ingreditur &e egredit᷑. quia ce
intꝰ &e foris. hocẽ infusus &e circũ fusus
omnib. ingrediensq ꝑ portam. ut secũ
introducat eos qui absq doctrina eiꝰ
ce auxilio intrareñ possunt. & egredieis
ut rursum alios introducat. & loquat᷑
eis qui difficiliora ñ capiunt. Quodaũ
porta orientalis extrat̾minos mundi
semꝑ clausa sit. & humano nequaquã
pateat aspectui. iohannis euangłium
ꝓbat dicentis. dm̃ nemo uidit um quã.
Unigenitꝰ filius qui est insinu patris:
ipse enarrauit. Quasi aliis u̾bis dixerit.
Eritq clausa principi. Princeps so¬
lus sedebit in ea: ut comedat panem
ꝑsecte ce consummate scientie. Nemo

Expanded text:
vii plures habere consortes, et dicat: « Ecce vii plures habere consortes, et dicat: « Ecce ego sto et pulso: si quis aperuerit, ingrediar ad eum, et coenabo cum illo et ipse mecum . » Solus autem panem comedit coram Domino, quia substantia ejus divinaque natura cunctis creaturarum substantiis separata est. Ipse per eamdem vestibuli portam ingreditur 538 et egreditur: quia et intus et foris, hoc est, infusus et circumfusus omnibus; ingrediensque per portam, ut secum introducat eos, qui absque doctrina et ejus auxilio intrare non possunt; et egrediens, ut rursum alios introducat; et loquatur eis qui difficiliora non capiunt. Quod autem porta Orientalis extra terminos mundi semper clausa sit, et humano nequaquam pateat aspectui, Joannis Evangelium probat dicentis: Deum nemo vidit umquam: Unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse enarravit . Quasi aliis verbis dixerit: Eritque clausa principi. Princeps solus sedebit in ea, ut comedat panem perfectae et consummatae scientiae. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ecgͥ porta que omnib ses
clausa ẽ. uir enim ñ transibit ꝑ eã.
erit clausa pͥncipi suie duci. & illiꝰ ad¬
uentui reseruabitur qui sedebit in ea ut
comedat panem coram dño. de quo ip¬
se ineuangłio ꝓfitetur dicens. Ms̃ cibꝰ ẽ.
ut faciam uoluntatẽ eiꝰ qui misit me:¬
& compleã opꝰ ei. Ipse ẽ. princeps ce pon¬
tifex scd̃m ordinẽ melchisedech. & hostia.
& sacerdos. qui in conspectu patris nob̾c̃
celestem comedit panem. & uinũ bibit
de quo loquit᷑ in euangłio. ñ bibã de ge¬
nimine uitis: nisi cum bibero illud no¬
uum in regno patris mei. In illo uidelicet
regno. de quo scͥbit &e apłs. Regnum dĩ
intra uos ẽ. Clausaq erit porta. Nemo
enim potest passionis dñi. corꝑisq eiꝰ
ce sanguinis. pro maiestate rei sacram̃¬
ta cognoscere. Tanteq bonitatis ẽ. &
clem̃tie princeps nr̃. ut cum solus sede¬
at in porta que clausa ẽ. & panẽ coram
dño comedat. uelit m̾se sue atq conui¬

Expanded text:
a quae omnibus clausa est, vir enim non transibit per eam, erit clausa principi sive duci, et illius adventui reserabitur qui « sedebit in ea ut comedat panem coram Domino. » De quo ipse in Evangelio profitetur dicens: « Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit, et compleam opus ejus . » Ipse est princeps et pontifex secundum ordinem Melchisedech , et hostia et sacerdos, qui in conspectu patris nobiscum coelestem comedit panem, et vinum bibit, de quo loquitur in Evangelio: « Non bibam de genimine vitis hujus, nisi cum bibero illud novum in regno Patris mei : » in illo videlicet regno, de quo scribit Apostolus: « Regnum Dei intra vos est . » Clausaque erit porta: nemo enim potest passionis Domini corporisque ejus, et sanguinis pro majestate rei sacramenta cognoscere. Tantaeque bonitatis est et clementiae princeps noster, ut cum solus sedeat in porta quae clausa est, et panem coram Domino comedat, velit mensae suae atque convi
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑ nomina prior fr̃ ponit᷑. Hẽ int̾fecte
herodes. &e quasi hedum immaclatũ post
passionẽ saluatoris. indie immolauit scda
Stephanum quoq cui sapĩe atq doctrine
nullus potãt resistẽ. & qui stantẽ uidit filiũ
ad dexteram patris. & dixit dñe iħu susci¬
pe sp̃m meũ. lapidib obrueit̃ iudei. Et
quomͦ quosdam credentiũ pͥmitias achaie
&e asie apłs nominat: sic ce isti pͥmitie fue¬
re martyrum. qͦs xp̃i postea confessio coro¬
nauit. Et hoc notandum qd̃ uitulus
totꝰ offert᷑ in holocaustũ. & cassitudo cor¬
ꝑis eiꝰ diuino igne consumit᷑ Et si enim
nouimꝰ eũ scđm carnẽ. Iacobus autẽ ce
stephanꝰ qui scd̃a die oblatisunt. siue
hircꝰ qui uxta hebraicũ narrat᷑ oblatꝰ.
offert᷑ quid̃e in uictima. s holocaustũ p̃¬
sentie dñi reseruat᷑. Od̾ autẽ tollit᷑ sangͥs

Expanded text:
guntur nomina, prior fratre ponitur . Hunc interfecit guntur nomina, prior fratre ponitur . Hunc interfecit Herodes , et quasi haedum immaculatum post passionem Salvatoris in die immolavit secunda . Stephanum quoque cujus sapientiae et doctrinae nullus poterat resistere , et qui stantem vidit Filium ad dexteram Patris, et dixit : Domine Jesu, suscipe spiritum meum  lapidibus obruere Judaei. Et quomodo quosdam credentium primitias Achaiae et Asiae Apostolus nominat: sic et isti primitiae fuere martyrum , quos Christi postea confessio coronavit. Et hoc notandum quod vitulus totus offertur in holocaustum, et crassitudo corporis ejus divino igne consumitur. novimus eum secundum carnem . Jacobus autem et Stephanus qui secunda die oblati sunt, sive hircus, qui juxta Hebraicum narratur oblatus, offertur quidem in victima, sed holocaustum praesentiae D
Abbreviated transcription (Latin):
aũqui ꝓ nobis immolatus ẽ. & multa scͥpt᷑aꝵ
loca. ce p̃cipue barnabe epła que habet᷑
int̾scͥpturas apocriphas nominat. Et
hircꝰ capraꝵ scd̾o offertur die. Unde &
pascha facturi assumunt de grege ag¬
num ce hedum. & qui pͥmum pascha fa¬
cere ñ potuerunt insco m̃se faciunt.
quoꝵ. alterum ad iustos ꝑtinet alterũ
ad penitentes. Sin autem.Lxxͣ. nobis in¬
t̃p̃tatio placet. qui dixert̃. die autẽ scdo
tollent hedos duos immaculatos pro
pecc̃o. audax quidem ẽ. qd̃ dicturi sumꝰ
s tam̃ alioꝵ simplicit̃ ponenda senten¬
tia ẽ. qui aiunt duos hedos immacłatos
post passionẽ dñi oblatos eẽ. ad altare
dñi. iacobũ ce stephanum. Quoꝵ alter
de apłoꝵ numero. alt̾̃ de septẽ electis
in minisfĩum dni pͥnceps fuit. Iste ẽ iaco¬
bus qui tnsformatum saluatorem uidit
in monte. qui resurgentẽ fuiam archisi¬
nagogi cum dño petroq &e iohanne intu¬
itꝰ ẽ qui incatalogo apłoꝵ in quobina un¬

Expanded text:
qui pro nobis immolatus est, et multa Scripturarum loca, et praecipue Barnabae epistola, quae habetur inter scripturas apocryphas, nominat. Et hircus caprarum secundo oPascha facturi assumunt de grege agnum et haedum, et qui primum pascha facere non potuerunt, in secundo mense faciunt: quorum alterum ad justos pertinet, alterum ad poenitentes. Sin autem Septuaginta nobis interpretatio placet qui dixerunt: die autem secundo tollent haedos duos immaculatos 532 pro peccato, audax quidem est quod dicturi sumus, sed tamen aliorum simpliciter ponenda sententia est, qui aiunt duos haedos immaculatos post passionem Domini oblatos esse ad altare Domini, Jacobum et Stephanum: quorum alter de apostolorum numero, alter de septem electis in ministerium Domini princeps fuit . Iste est Jacobus qui transformatum Salvatorem vidit in monte , qui resurgentem filiam archisynagogi cum Domino Petroque et Joanne intuitus est , qui in catalogo apostolorum, in quo bina jun
Abbreviated transcription (Latin):
ost quam ꝓpħe monstrauit altare. &
cubitum eiꝰ cubitosq duos. & rur¬
sum cubitũ & quatuor cubitos. & t̾cio cu¬
bitum. duodecĩ quoq cubitos ꝑalios du¬
odecĩ. & quatuor altaris cornua. ariehl
quoq duodecim cubitoꝵ ꝑ duodecim
cubitos. & crepidinem hoc ẽ ꝓpiciatoriũ
quatuordecĩ cubitoꝵ. ꝑ quatuordecim
cubitos. coronam quoq illiꝰ. ce sinũ di¬
midio cubito. & uno cubito ꝑgirum.
gradꝰq ad orientẽ quoꝵ inceitꝰ ẽ numerꝰ:
locutꝰ ẽ. uir cui calamꝰ & funiculus erat
in manu. & docet eũ quomͦ altaris oꝑe
ꝑfecto. altare debeat expiari. & consecͣti.
Primumq offert᷑ uictima. & dat᷑ sacer¬
scire ñ ualeo. Sadoch autẽ int̾ptat᷑ iustꝰ.

Expanded text:
ostquam prophetae monstravit altare, et cubitum ejus, cubitosque duos; et rursum cubitum et quatuor cubitos, et tertio cubitum, duodecim quoque cubitos per alios duodecim, et quatuor altaris cornua: Ariel quoque duodecim cubitorum, per duodecim cubitos, et crepidinem, hoc est, propitiatorium quatuordecim cubitorum, per quatuordecim cubitos: coronam quoque illius, et sinum dimidio cubito et uno cubito per circuitum: gradusque ad Orientem, quorum incertus est numerus, locutus est vir, cujus calamus et funiculus erat in manu, et docet eum quomodo, altaris opere perfecto, altare debeat expiari et consecrari. Primumque offertur victima, et datur sacerscire non valeo. Sadoc autem interpretatur justus: