comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib instruit ad humilitatẽ. in quo etrã
de boc ꝓnuntiat. ut si ad conuiuiũ eamus. dis¬
cumbendi locũ nouissimũ requitamus. & ñ oc¬
cupemus locũ priorẽ. illud nos scire. oportet qr
ubi om̃s eodẽ ꝓspectu. ac ꝓposito conuenimus
maxime si in multis & maiorib humilitatis
nr̃e docum̃ta iam idicius cuꝑe quidẽ pre¬
uenire unũquẽq inferiorem locũ scd̃m man¬
datũ dñi condecens ẽ: s rursũ si res ad conten¬
tionẽ ueniat. de hoc ut unus aliũ detrudere ue¬
lut de loco inferiori conetur. ualde ẽ imꝓbabi¬
le.Causa enĩ ex hoc ꝑturbationis. & inquictu¬
dinis nascitura: si incipiat nemo alteri cecere.
Et si ꝓ boc certam̃ moueatira: simile erit tan¬
qͣm si deprimatib contendatua. ꝓꝑter qđ opor¬
tet etiã in hoc considerantius ꝓuidere. uł quid
unĩcuiq nr̃m competat ut certe moulgere
ei cui cura cõmissa est & in ceteris. & inrecũ¬

Expanded text:
in omnibus instruit ad humilitatem, in quo etiam in omnibus instruit ad humilitatem, in quo etiam de hoc pronuntiat , ut cum ad convivium eamus, discumbendi locum novissimum requiramus, et non occupemus locum priorem; illud nos scire oportet, quia ubi omnes eodem prospectu ac proposito convenimus, maxime si in multis et in majoribus humilitatis nostrae documenta jam dedimus, cupere quidem praevenire unumquemque inferiorem locum, secundum mandatum Domini, condecens est. Sed rursum, si res ad contentionem veniat de hoc, et unus alium detrudere velut de loco inferiori conetur, valde est improbabile. Causa enim ex hoc perturbationis et inquietudinis nascitur, si incipiat nemo alteri cedere; et si pro hoc certamina moveantur, simile erit tanquam si de primatibus contendatur. Propter quod oportet etiam in hoc considerantius pervidere, vel quid unicuique nostrum competat; vel certe indulgere ei cui cura commissa est, et in caeteris, et in recum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ omnib sufficiens esse possit. aquȩ uso
& ꝑ necessarius: nͥ forte aliquis ꝑ infirmi¬
tatem corꝑis ledi ex hoc uideatus. cuisi¬
ne dubio scd̾m consiliũ apłi pauli. ad ti¬
ꝓptea substantiã corporis cibos sumert: ce
rursũ ꝑ ipds cibos corpori inferri ꝑniciem:¬
datorũ. Oportet tam̃ omimꝰ illis uti tibis.
qui & facilius & uilius cõꝑantuꝵ. ut ne
occasione abstinentie inueniam᷑ precio¬
siora queq & difficiliora sec̃tari: dũ sua¬
uitate condim̃torũ. uiles natura cibos.
in summũ &ẽ delicatũ saporem conamue¬
extollere. S si quid ẽ quod in una quaq
ꝓuintia facilius & uilius comꝑatut cẽ qoł
in usu omniũ cõmuniter habeatur. hoc
ad usus nr̃os oportet assumi. & ea tantũ
modo inserentes. que ad uitã ꝑnecessaria
sunt: idẽ oleũ. & alia huiusmodi uł si qua
ȩtiã ad infirmantiũ salutẽ adbibentura.
Qrñ preceptũ dñi habemus. quo noᷤᷤ

Expanded text:
quod omnibus sufficiens esse possit aquae usus quod omnibus sufficiens esse possit aquae usus et pernecessarius; nisi forte aliquis per infirmitatem corporis laedi ex hoc videatur: cui sine dubio, secundum consilium apostoli Pauli ad Tipropter substantiam corporis cibos sumere, et rursum per ipsos cibos corpori inferre perniciem,datorum. Oportet tamen omnimode illis uti cibis qui et facilius et vilius comparantur, ut ne occasione abstinentiae inveniamur pretiosiora quaeque et difficiliora sectari, dum suavitate condimentorum viles naturae cibos in summum ac delicatum saporem extollere conamur. Sed si quid est quod in unaquaque provincia facilius et vilius comparatur, et quod in usu hominum communiter habetur, hoc ad usus nmodo requiri quae ad vitam pernecessaria sunt, id est, oleum, et alia hujuscemodi, vel si qua etiam ad infirmantium solamen adhibentur. IQuoniam praeceptum Domini habemus quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
tanda sunt: s sufficit usum expleri uiuen¬
di refutata ruxuria. Si enĩ libidini sea¬
uiamus: nichil ẽ aliud quã dm̃ facere uen¬
trem nr̃m. Q m̃ quidẽ corpus humanum
semꝑ exolescit. & defluit. iccino & repleri.
indiget. ac reformari: ꝓpter qd ce natura¬
le ẽ cibi desideriũ. id quod scđm rectã ra¬
tionẽ. usus ip̃e ad reꝑationem deposcit eoꝵ
quȩ exinanita fuerint & absũpta. tã aridi
quã ȩtiã humidi elementi. Si quid g est il¬
lud qd potest uł breuius. uł facilius expłe¬
re. hanc necessitatẽ corporis: in cibis idpo
tius eligendũ est. S & hoc opinor. osten¬
dit dñs: cũ esurientes refecit in deserto.
Qui cũ utiq posset maiori miraculo copi¬
osiores eis cibos parare. nicbil hoꝵ fecit:
s simplicẽ eis exhibet uictũ. & scd̾m ioh̃em
quidẽ quinq panes ordeaceos. & piscicu
los apponit. De potu quidẽ nec mentio uł
la fuit. Ex quo illud sine dubio designat᷑

Expanded text:
tanda sunt, sed sufficit usum explere viventanda sunt, sed sufficit usum explere vivendi refutata luxuria. Si enim libidini serviamus, nihil aliud est quam Deum facere ventrem nostrum. Quoniam quidem corpus humanum semper exolescit et defluit, idcirco et repleri indiget ac reformari. Propter quod et naturale est desiderium. Id quod secundum rectam rationem, aut usus ipse ad reparationem  tam aridi quam etiam humidi alimenti. Si quid ergo illud est quod potest vel brevius, vel facilius explere hanc necessitatem corporis in cibis, id potius eligendum est. Sed et Dominus, hoc opinor, ostendit, cum esurientes refecit in deserto: qui utique possit majore miraculo copiosiores eis cibos parare, nihil horum fecit, sed simplicem eis exhibuit victum: et secundum Joannem , quinque panos hordeaceos, et pisciculos duos apponit; de potu vero nec mentio quidem ulla fuit. Ex quo illud sine dubio designatur,
Abbreviated transcription (Latin):
pabitua cibi. sleq enĩ possibile est. om̃s trc̃
pau ordinẽ uł modũ ac regulã custodire.
ħ  uͭ quisani sunt: possunt eandẽ mensutã
tenere in abstinentia. Inmutaꝵi autẽ opor¬
tet ꝑ singłos in quib causa aliqua diuer¬
bispensandi cura hec ꝑmissa est. Neq eni
psuegła sermonẽ complecti possumus s¬
ustantũm cõptebendimus. quȩ ao cõmunt̃
uul qmeralẽ ꝑtinent institutionẽ Solatia
u incomodorum. in cibis. uł eoꝵ qui ia fes¬
i suutes opere continentiȩ. siue alũs qui¬
buslibee ⁊ aborib. quos ꝓ religiõe ꝑtuletunt¬
et adbibenda sũt ⁊eq ergo tempus teficien¬
e ormib ide statui potest. neq modus ci¬
bi neq qualitas s ꝓspectus iste unus si
in edendo. Repleri enĩ uentr̃ẽ ce̾ grauan
ex cibo: ualde inutile ẽ. etiã corpori ad om̃e
opus. Tum deide quia & grauatur in
somnũ: & quia ledi etiã ex his facile potest.
S nec suauia quidẽ queq in finẽ ciboꝵ sec¬

Expanded text:
bitur cibi. Neque enim possibile est omnes fratres unum ordinem, vel modum ac Regulam custodire. Hi vero qui sani sunt possunt eamdem omnes mensuram tenere in abstinentia. Immutari vero oportet per singulos, in quibus causa aliqua diverdispensandi haec cura commissa est. Nec enim per singula sermonem complecti possumus; sed tantummodo comprehendimus quae ad communem et generalem pertinent institutionem. Solatio vero incommodorum in cibis vel eorum qui jam fessi sunt ex opere continentiae, sive ex aliis quibus libet laboribus quos pro religione pertuleruntcit, adhibebunt. Neque ergo tempus reficiendi omnibus idem statui potest, neque modus cibi, neque qualitas; sed prospectus iste sit omniistamus in edendo. Repleri enim ventrem, et gravari ex cibis valde inutile est, etiam corpori ad omne opus. Tunc deinde quia et gravatur in somno, et quia etiam laedi ex his facile potest. Sed nec suavia quaeque ad finem ciborum sec
Abbreviated transcription (Latin):
triumphare meruerune: ñ aliunde nͥ
ꝑ continentiã uenit. Ioħ̃is autt̃ omnis
uita. continentia fuit ab hac etiã dñs mani¬
festationis suȩ initia prima patefecit. Conti¬
nentiã autẽ clicimus. ñ qd̾ a cibo penitus
abstinendũ sit hoc est enĩ uiolenta uitã dis¬
soluere: s eam qua uitȩ usus ñ suꝑfluus
necessarius constat cũ refugimus qđ sua¬
ueest. & explemus ea. quȩ sola corꝑoris ne¬
cessitas poscit. Et ut breuiter dicã. omĩa q̃
p passibilem concupiscenciã requituntuꝵ
ab his abstinere. uirtus est continentiȩ. Et

Expanded text:
triumphum ceperunt , non aliunde nisi triumphum ceperunt , non aliunde nisi per continentiam venit. Joannis autem omnis vita continentia fuit . Ab hac etiam Dominus manifestationis suae initia prima patefecit . Continentiam autem dicimus, non quo a cibo penitus abstinendum sit, hoc est enim vitam violenter dissolvere, sed eam qua vitae usus non superfluusnecessarius constat: cum refugimus quod suave est, explemus ea quae sola corporis necessitas exposcit: et, ut breviter dicam, omnia quae per passibilem concupiscentiam requiruntur, ab his abstinere virtus est continentiae. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tiã apłs edocet. cũ eã ꝓprie illis asscribit.
quos recetere a deo dicit. Ait enĩ. In nouit¬
simis enĩ cdieb: erunt tempora ꝑiculosa. E¬
runt enĩ bomines se ipõs amantes. Q cũ
plura malicie genera enumerasset: ad ul¬
timũ posuit comessores. incontinentes. in¬
mites. S & esau maloꝵ suoꝵ quasi fomi¬
tem quemidã babuit incontinentiã: qui ꝓ u
no cibo uendidit primitiua sua. S & prima
illa preuaricatio. ñ aliunde bomini nisi ꝑ
incontinentiã accidit. Omnis uͦ scõꝵ uita
atq ipsius dmĩ in carne positi presentia.
quȩ nobis alia. nisi continentie proponit
exempla: Moyses quidẽ dũ contuiuato
quadraguita dierum ieiunio. astitisse in¬
defessus dicitur deo. & meruisse legis ax¬
auxiliũ. humano generi deferie᷑ helia ᷤᷤ
quoq uisione dei tunc dicitur etlignus
effectus. cũ & ip̃e simili spatio tempoꝵ con
omnib uumicis suis. & de ip̃o tiranno

Expanded text:
tiam Apostolus docet, cum eam proprie illis ascribit tiam Apostolus docet, cum eam proprie illis ascribit quos recedere a Domino dicit; ait enim: In novissimis diebus instabunt tempora periculosa: erunt enim homines seipsos amantes , et cum plura malitiae genera enumerasset, ad ultimum posuit: Comessores, incontinentes, immites. Sed et Esau malorum suorum quasi fomitem quemdam habuit incontinentiam, qui pro uno cibo vendidit primitiva sua . Sed et prima illa praevaricatio non aliunde homini nisi per incontinentiam accidit . Omnis vero sanctorum vita, atque ipsius Domini in carne positi praesentia, quae nobis alia, nisi continentiae proponit exempla? Moyses quidem, dum continuatio quadraginta dierum jejunio astitisset indefectus, dicitur a Deo meruisse legis auxilium humano generi deferre. Elias quoque visione Dei tunc dicitur dignus effectus, cum et ipse simili spatio temporum a omnibus inimicis suis et de ipso tyranno
Abbreviated transcription (Latin):
qui se pie. ac religiose uitȩ dederit
etia continentiã obseruare : respoñ¬
uia in omnib necessaria sit continentia:
manifestũ est. Primo omniũ: ex eo ꝗd
nentiã nominat. Tum deinde etiã immacu¬
latũ ministeriũ ꝑ hanc seruari posse cũ di
cit. designat. In laborib. in uigilus in ieiu¬
niis. in castitate. Et iterũ alibi. In labore &e
fatigatioẽ. in uigilũs multis. in fame &e siti:
in ieiuniis frequenter. Et it̾m. Omĩs qui
in agone contendit: ab omnib continen᷑
est. Ꝙ it̾m. Macero corpus meũ: & serui¬
tuti subicio. Quod utiq ñ alitea quã pes
continentiã uidetur impleri. Et uuentu¬
tis tumor. ac feruor etatis. uelut freno quo¬
dam restringi. & reprum. ꝑ solã continentiã
potest. Non enĩ expediunt᷑ stulto delicie scd̃m
cessariã nobis ostendit. esse continentiã:
ne forte nos audiamuf. qđ audunt & li¬
ues. quia consecutus es bona in uita tua
Q uom autẽ incontinentia piculosa sit: e¬

Expanded text:
qui se piae ac religiosae vitae dederit etiam continentiam observare?-- Resp. Quia in omnibus necessaria sit continentia, manifestum est. Primo omnium et ex eo qnentiam nominat . Tum deinde etiam immaculatum ministerium per hanc servari posse designat, cum dicit: In laboribus, in vigiliis, in jejuniis, in castitate . Et iterum alibi: In labore et fatigatione, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis frequenter . Et iterum: Omnis qui in agone contendit, ab omnibus continens est . Et rursum: Macero corpus meum, et servituti subjicio ; quod utique non aliter quam per continentiam videtur impleri. Et juventutis tumor, ac fervor aetatis velut freno quodam restringi et reprimi per solam continentiam potest. Non enim expediunt stulto deliciae, secundum cessariam nobis ostendit esse continentiam, ne forte et nos audiamus quod audivit et dives: Quia consecutus es bona in vita tua . Quomodo autem incontinentia periculosa sit, e
Abbreviated transcription (Latin):
nam̃to eius. ac cdecore iactari: quȩ utiq post¬
modũ introducta sunt bumanȩ uitȩ artifici¬
cũs. luxuriȩ ingenio conquisita. S & pri¬
mus ille indumti usus. hȩc eadẽ indicat᷑. cũ
dicit᷑ as fecisse primus hominib pelliciat
tuncas. Sufficiebat enĩ ad confusionẽ conte¬
pectus ẽ indum̃tis etiã calefieri & fouete ne¬
cessariũ idetur. ut ad utrũq usus ip̃e dempe¬
retua quo ad operiri nuditas uideatus.. ce
uł uis frigoris. uł om̃e qđ extrinsecus le¬
dit arceri S qm̃ in bis ip̃is alia quidẽ sunt
meliora. alia inferiora. consequens ẽ &e ea
eligere quȩ nobis usum exbibeant. longi¬
orem: ita tam̃ ut in nullo leditur. regłas
uoluntariȩ pauꝑtatis. io ẽ alia quidẽ ne¬

Expanded text:
ejus et decore jactari. Quae utraque postmodum introducta sunt, humanae vitae artificiis et luxuriae ingenio conquisita. Sed et primus ille indumenti usus haec eadem indicat, cum dicitur Dominum fecisse primis hominibus pellicias tunicas . Sufficiebat enim ad confusionem contepectus est indumentis etiam calefieri et foveri, necessarium videtur ut ad utrumque usus ipse temperetur, quo et operiri nuditas videatur, et vel vis frigoris, vel omne quod intrinsecus laedit, arceri. Sed quoniam in his ipsis alia quidem sunt meliora, alia inferiora, consequens est ea eligere quae nobis usum exhibeant longiorem: ita tamen ut in nullo laedatur regula voluntariae paupertatis, id est, ne alia quidem no
Abbreviated transcription (Latin):
cborintii. quoo ꝑ suã babundantiã confundt̃
eos qui ñ habent: certũ ẽ quia & in hoc sim¬
plici & cõmuni omniũ indum̃to. qđ ad com¬
munẽ habitũ. uł usum ꝑtinet. si alt̾ altero
differat habitus. uł preciosior inueniatus.
ex ip̃a cõꝑatione confundimus ñ habentes.
Sufficienter quoq ȩtiã apłs buiuscemodi u¬
sib breui sermone regłam posinit licens ha¬
uentes autẽ uictũ & uestitũ: bis contenti simꝰ.
Ostendit indum̃to solo. quo tegamur indi

Expanded text:
Corinthii quod per suam abundantiam confundant Corinthii quod per suam abundantiam confundant eos qui non habent , certum est quia et in hoc simplici et communi omnium indumento quod ad communem habitum vel usum pertinet, si alter altero differat habitus, vel pretiosior inveniatur, ex ipsa comparatione confundimus non habentes. Sufficienter quoque Apostoli hujuscemodi usibus brevi sermone regulam posuit, dicens: Habentes autem victum et vestitum, his contenti simus . Ostend
Abbreviated transcription (Latin):
uoniã in suꝑiorib sermo bumilitatẽ
necessariã docuit. itaq qui uult religi¬
ose. ac pie uiuere. in omnib simplicitatẽ &¬
humilitatẽ requirat i dẽ ea que paruo sũptu
adquirunt᷑. Io bseruandũ puto in corꝑalib u¬
sib. ꝑ qł occasiones nobis malarũ occupatio¬
num. munine funt. Hoc gͥ etiã in obseruatio¬
nes inducuẽntoꝵ custodiendũ puto. Si enĩ stu¬
diũ nobis habendum est. omniũ esse minimos. &
omniũ nouissimos: certũ ẽ quia ⁊ in indum̃¬
tis omniũ nouissimos deputare debemus.
Nam si hii qui głam sibi ex indum̃toꝵ sylen¬
dore conquirunt. satis agunt quomͦ pretio¬
sis & magnificis uestib uideantur. induti ita
consequens ẽ eũ qui de ultimis &e nouissumtᷤ
id ẽ ꝑ nimiã humilitatẽ placere studet. elige¬
re debere hoc in quo omniũ ultimus. & no¬
uissimus appareat: sicut ille qui econtrario
de summnis. & preciosis uideri clarus ac nobi¬
lis gestit. Si enĩ in pullica cena arguuntur

Expanded text:
o in superioribus humilitatem necessariam docuit, ita ut qui vult religiose ac pie vivere in omnibus et simplicitatem et vilitatem requirat, id est, ea quae parvo sumptu acquiruntur; id observandum puto in corporalibus usibus per quod occasiones nobis majorum occupationum minime fiant. Hoc ergo etiam in observatione indumen torum custodiendum puto. Si enim studium nobis habendum est omnium esse minimos et omnium novissimos; certum est quia et indumentis omnium nos novissimos deputare debemus. Nam si hi qui gloriam sibi ex indumentorum splendore conquirunt, satis agunt quomodo pretiosis et magnificis vestibus videantur induti, ita consequens est eum qui de ultimis et novissimis, id est, per nimiam humilitatem placere studet, eligere debere hoc in quo omnium et ultimus et novissimus appareat: sicut ille e contrario, id est, de summis et pretiosis videri clarior et nobilior gestit. Si enim in publica coena arguuntur
Abbreviated transcription (Latin):
risui usus quantũ ad historiã ꝑtinet euangłii.
s desiere magis inuenitur eos qui rident: di¬
cens. ue uobis qui nc̃ ridetis. quia flebitis.
Nec sane seadiucere nos debet. similitudo no¬
minis risus. Mos namq est scripture. in¬
terdũ leticiã animȩ & affectũ quendã letio¬
ren risum nominare: sicut ibi. Sara risu
mine: quia ridebunt. Et in iob simile quid¬
bictũ est Os auit̃ ueratiũ replebitus tisu.
Hec eñi omnia romina: ꝓgaudio anime ac¬
espiuntuit sui ergo liber est ab om̃i pas¬
sioner& nichil ꝑ incitam̃ta libidinũ gerit
s continentes & sobrie aduersũ om̃e qđ
pocest leeri nititua: bic ꝑfecte continens
pecitia qui & sine dubiõ ꝑ hoc alienus in¬
uenitus ad om̃i genere peccati. Libido nãꝙ
esttotius mali muscipula: & ꝑ banc om̃s
decipimua ad peccandum. ꝑ quã qui ñ re¬
sourti neq inclinatua ab ea. om̃e ex se

Expanded text:
risu usus, quantum ad historiam pertinet Evangelii. risu usus, quantum ad historiam pertinet Evangelii. Sed et deflere magis invenitur eos qui rident, dicens: Vae vobis qui nunc ridetis, quia flebitis . Nec sane seducere nos debet similitudo nominis risus. Mos namque est Scripturae interdum laetitiam animae et affectum quemdam laetiorem risum nominare. Sicut ibi Sara, Risumnunc, quia ridebunt . Et in Job quoque dictum est: Os autem veracium replebitur risu . Haec enim omnia nomina pro gaudio animae accipiuntur. Qui ergo liber est ab omni passione, et nihil per incitamenta libidinum gerit, sed continenter et sobrie adversus omne quod potestdicitur; qui et sine dubio per hoc alienus invenitur ab omni genere peccati. Libido namque est totius mali muscipula, et per hanc omnes decipimur ad peccatum: per quam qui non resolvitur, neque inclinatur ab ea, omne ex se
Abbreviated transcription (Latin):
euai im uenoit omia sua. & diuidit. &¬
quasine dubio continet se a pecunie desi¬
derios & mansuetus ille erit: qui irã con¬
moderatur. ae cohibets S & intemꝑatos ri¬
sus. continentia cohercet. Incontinentiȩ sig¬
nũ est mordinatis & incompositis morib
agere in risu. cũ utiq subridendo tantũ mͦ
leniciã mentis oporteat indicar. Indecorũ
est autẽ crepitantẽ cũ sonitu eleuare ri¬
sum qđ certum ẽ ꝑ incontinentiã m̃tis
accidere solere etiã inuitis: quȩ Res graui¬
tatẽ &e constantiã animi emollire ac re¬
soluere solet. Onde salomon risum inqͥt
incontinentiã: & sicut uox spinarũ sub
ona ita risus stultoꝵ. Q it̾m. Stultus in
onsu exaltat uocẽ suã: inꝵ autẽ sapiens
uix tatite ribebit Ostendit aut̃ & dñs
in semetip̃o necessarias quide̾ carnis se
babussi passiones: io ẽ quȩ uirtuti tes¬
timoniũ ferrent. ueluc laborẽ & fletum
at teisticiã. Nlullus autẽ inuenitua etiã

Expanded text:
elium vendit omnia sua, et dividit, qui sine dubio continet se a pecunia et desiderio. Sed et mansuetus ille erit qui iram conmoderatur et cohibet? Sed et intemperatos risus continentia coercet. Et sicut incontinentiae signum est, inordinatis et incompositis moribus agere in risu, cum utique subridendo tantummodo laetitiam mentis oporteat indicari. Indecorum autem sit crepitantem cum sonitu elevare risum: quod certum est per incontinentiam mentis accidere solere etiam invitis; quae res gravitatem et constantiam animi emollire ac resolvere solet. Unde et Salomon: Risum, inquit, dixi amentiam . Et: Sicut vox spinarum sub olla, ita risus stultorum . Et iterum: Stultus in risu exaltat vocem suam: vir autem sapiens vix tacite ridebit . Ostendit autem et Dominus in semetipso necessarias quidem carnis se habuisse passiones, id est, quae virtuti testimonium ferrent, velut laborem et fletum ac tristitiam; nusquam autem invenitur etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ditur ꝓfec̃tus industriȩ sed naga mens.
ce auimus cassus ac tumens. etiã post
instituta ꝓbabilia infructuosus ꝑmanse¬
rit: huiuscemodi abici oportet. & maxime
cũ uiuenilis feruor. rudem lacessit etatẽ
forũ uero qui etate iam robusta. accedt̃
ad seruiciũ dei. oportet inquirere ut di¬
ximus qualitatẽ uitȩ preterite: &e sufficere
etiã boc ip̃m. si satis instanter hoc expe¬
tunt. &e si uerũ &e ardens desederiũ est
eoꝵ erga opus dei. Huiuscemodi uͦ fieni
autẽ fuerint suscepti. si forte ꝓpositũ su¬
um transgressi fuerint. nec uideri eoso¬
portet amplius. tanquã eos qui in deum
deliquerint: qđ est confessionis sue pac¬
tum. cũ ꝓfessi sunt. Si peccauerit inquit
bomo in homine: orabunt ꝓ ip̃o ad dñm.

Expanded text:
ditur profectus industriae, sed vaga mens ditur profectus industriae, sed vaga mens et animus cassus ac tumens etiam post instituta probabilia infructuosus permanserit, hujuscemodi abjici oportet, et maxime cum uvenilis fervor rudem lacessit aetatem. Eorum vero qui aetate jam robusta accedunt ad servitium Dei, oportet inquirere, ut diximus, qualitatem vitae praeteritae, et sufficere etiam hoc ipsum, si satis instanter hoc expetunt, et si verum et ardens desiderium est eorum erga opus Dei. Hujuscemodi vero fierautem fuerint suscepti, si forte propositum suum transgressi fuerint, nec videri eos oportet amplius, tanquam eos qui in Deum deliquerunt; quo teste confessionis suae pactum transgressi sunt. Etsi peccaverit, inquit, homo in hominem, orabun
Abbreviated transcription (Latin):
dñi: firma tam̃ tunc erit ꝓfessio uirgini¬
tatis. ex quo adulta iameta ẽẽ ceperit &
ea quȩ solent nuptuis apta deputari. O
su parentũ. mimo ab ipsis parentib obla¬
tos sub testimonio plurimorũ suscipi. ut
om̃is occasio. maledicti gr̃a excludatua ho¬
minũ plurimoꝵ. Adhibere autẽ eis oportet
summã diligentiã. quo possint ad om̃e
uirtutis exercitiũ ꝓbabiliteꝵ institur: tã
in uerbo. quã in intellectu & opere. Quic¬
ruerit. firmius & tenatius in posterũ con¬
seruabit. Inuingenda est gͦ infantũ cu¬
ra. bis qui ante omĩa in uirtute pacientie
docum̃ta sui ꝓbabilites prebuerunt. qͣ
possint ꝓ merito delic̃ti. & etatis singu¬
lis quibq etiã correptionis adhibere
mensurã: & qui seruent eos. primo om¬
niũ a sermonib occiosis. atq ab iracun¬
dia. & incitam̃tis gulȩ: ce a cunc̾tis inde¬
centib. atq mnordinatis motib. Si uero
cũ etatis augm̃to. nullus in eis depreben¬

Expanded text:
ni . Firma tamen tunc erit professio virginitatis, ex quo adulta jam aetas esse coeperit, et ea quae solet nuptiis apta deputari ac te et consensu parentum, imo ab ipsis parentibus oblatos sub testimonio plurimorum suscipi, ut omnis occasio maledicti gratia excludatur hominum pessimorum. Adhiberi autem eis oportet summam diligentiam, quo possint ad omne virtutis exercitium probabiliter institui, tam in verbo quam intellectu et opere. Quidruerit, firmius et tenacius in posterum conservabit. Injungenda est ergo infantium cura his qui ante omnia in virtute patientiae documenta sui probabiliter praebuerint, qui possint pro merito delicti et aetatis singulis quibusque etiam correptionis adhibere mensuram, et qui servent eos primo omnium a sermonibus otiosis, et ab iracundia, atque ab incitamentis gulae, et a cunctis indecentibus atque inordinatis moribus. Si vero cum aetatis augmento nullus in eis deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
humana desicerat s a uituis se tontinet. &
abira a a tristicia ceꝰ ab omnib quȩ occupa¬
tb tenere consuerunt ineruditas anmaᷤᷤ
& incautas. pͥene autẽ in omnib manda¬
tis aci hoc inuenimus. qđ unũ alten co¬
heret᷑ & sepatum ab alio compleri impossi¬
bile est Io tam̃ precipue in hac ip̃a continen¬
tia deprehenditus: qm̃quidẽ humilis ille

Expanded text:
 desiderat, sed a vitiis se continet, et ab ira, et a tristitia, et omnibus quae occupatas tenere consueverunt ineruditas animas et incautas. Pene autem in omnibus mandatis Dei hoc inveniemus, quod unum alteri cohaeret, et separatum aliud ab alio compleri impossibile est. Id tamen praecipue in hac ipsa continentia deprehenditur, quoniam quidem humilis ille
Abbreviated transcription (Latin):
rib artificus. si ita ratio poposcerit. tra¬
di se non accipiat asꝑnantea. Cũ gͦ ex
bis singulis documentis fuerit comꝓ¬
batus. quia firma mente & stabili con¬
bilio ac promto sit animo: tunc suscipi
eũ dlecet Prius autẽ quã corꝑori fr̾nita¬
tis inseratus. oportet ei iniungi quȩdam
laboriosa. & que uideantur obprobrio
habetu a secularib. & obseruare opor¬
tet silbentes hec & libere ac fiducialit̾
explec: nec confusionẽ eoꝵ grauiter fe¬
rat.uł eciã si in labore impigea inue
offerre deo uł uirginitatis ꝓfes¬
sionẽ quando oportet firmã ac stabilẽ
sinite infantes uerare ad me. &
apło paulo collaudante eũ. qui ab infa¬
tia saptas litteras didicisset. & rursũ
precipiente edlucari filios in correp¬

Expanded text:
ribus artificiis, si ita ratio poposcerit, traribus artificiis, si ita ratio poposcerit, tradi se non accipiat aspernanter. Cum ergo ex his singulis documentis fuerit comprobatus quia firma mente, et stabili consilio, ac prompto animo sit, tunc suscipi eum decet. Prius autem quam corpori fraternitatis inseratur, oportet ei injungi quaedam laboriosa opera, et quae videantur opprobrio haberi a saecularibus; et observari oportet si libenter haec et libere ac fideliter expleat, nec confusionem eorum graviter ferat: vel etiam si in labore impiger invenofferre Deo: vel virginitatis professionem quando oportet firmam ac stabilem o: Sinite infantes venire ad me ; et apostolo Paulo collaudante eum qui ab infantia sacras litteras didicisset, et rursum praecipiente educari filios in doc
Abbreviated transcription (Latin):
i oportet om̃s qui uemunt ad nos susci¬
pere:. aut cũ ꝓbatione. & qualis ista de¬
bet esse ꝓbatio: resp̃¬
¶um alei clem̃tia om̃s uocet ꝑ illã
predicatioẽm qua dicit. uenite ad
mine abicere quẽpiam uenientẽ ad noᷤ.
erũtam̃ neq immundis ut aiunt pedib
qui ad se uenerat interrogauit de prior
enta sua & cũ aulisser quia recte trans¬
acta est. qđ leerat ei precepit adimple¬
re. & ita demũ iussit eum sequi se: ita
etiã nos oportet inquirere & de prete¬
rita uita c conuersatione. ne forte simu¬
iata quis mente. & fallaci animo accetat
ad nos. Q uod ita clemũ dinoscitur. si
facile omnẽ laborem corporis qui iniurgi¬
tua ferat. & adi castigatiorem uitã ꝓnius in¬
clinetur: uel si eciã cdelictum aliquod suũ
cũ interrogatus fuerit. nequaquã ꝓnun¬
tiare confunclitus & medelam delicti
que aohibita fuerit gratanter assumit.
Qsic add omnẽ humilitatẽ absq uerecun¬
diara inclinatus. ac uiliorib &ẽ abiectio¬

Expanded text:
Si oportet omnes qui veniunt ad nos suscipere, aut cum probatione, aut qualis ista debet esse probatio, cum Dei clementia omnes vocet, et per illam praedicationem qua dicitur: Venite ad mine abjicere quempiam venientem ad nos. Verumtamen neque immundis ut aiunt pedibus qui ad se venerat interrogavit de priore vita sua, et cum audisset quia recte transacta esset, quod deerat ei praecepit adimplere, et ita demum jussit eum sequi se: ita etiam non oportet inquirere de praeterita vita et conversatione, ne forte simulata quis mente et fallaci animo accedat ad nos. Quod ita demum dignoscitur, si facile omnem laborem corporis qui injungitur ferat, et ad castigationem vitae pronus inclinatur; vel si etiam delictum aliquod suum, cum interrogatus fuerit, nequaquam pronuntiare confunditur, et medelam delicti quae adhibita fuerit gratanter assumit: et si ad omnem humilitatem absque ulla verecundia inclinatur, ac vilioribus et abjectio
Abbreviated transcription (Latin):
re cla pauꝑib. && habebis thesaurũ
in cilis. & ueni sequere me. & iterũ uendite
omĩa que habetis. & date elemosinã: arbi¬
tror quod is qui accedit ad dei seruitiũ. non
debeat contenmere. & ut libet relinquere.
ea que sibi competunt. s temptet omnia
sifien potest. cum summa diligentia assũp¬
ta. tanquã ea que ram dño consecrauerat. qͣn¬
tum fien potest. rationabiliter dispensare: sci¬
ens quia non est absq ꝑiculo in opere dei a¬
gere negligenter.Si uero ꝓpinqui eius uł pa¬
rentes. contra fidem ueniant. debent rursũ
meminisse dñi dicentis. quia ñ est qui relique¬
rit domũ. aut frẽs. aut parentes. aut uxorẽ. aut
matr̃e aut filios. aut agros ꝓptee me. &e ꝓꝑter
euangeliũ. qui ñ recipiat centuplũ in pre¬
senti tempore & in futuro scło uitã eternã.
Berũtam̃ oportet eũ his qui sibi quȩ sua sunt
denegant. & resistunt. & ole fide faciunt pro¬
testari. & denuntiare. quia sacrilegii crimen

Expanded text:
urum in coelis, et veni, sequere me ; et iterum: Vendite omnia quae habetis, et date eleemosynam ; arbitror quidem quod is qui accedit ad Dei servitium, non debeat contemnere et ut libet relinquere ea quae sibi competunt; sed tentet omnia, si fieri potest, cum summa diligentia assumpta, tanquam ea quae jam Domino sacrata sunt, quantum fieri potest rationabiliter dispensare: sciens quia non est absque periculo in opere Dei agere negligenter . Si vero propinqui ejus vel parentes contra fidem veniant, debet rursum meminisse Domini dicentis: Quia non est qui reliquerit domum, aut fratres, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros propter me, et propter Evangelium, qui non accipiat centuplum in praesenti tempore, et in futuro saeculo vitam aeternam . Verumtamen oportet eum his qui sibi quae sua sunt denegant et resistunt, et desidem faciunt, protestari et denuntiare quia sacrilegii crimen
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a concordet uoci nt̃e. De reuerentia oratioĩs
i cum hominib potentib uolumus ali¬
qua suggerete non ꝑtesumimꝰ nisi cum
humilitate ot reuerentia. quantomagis dño
deo uniuersorũ cum om̃i humilitate ce purita¬
tis deuocione suplicandum est: &e non in mul¬
tiloquio: Sed in puritate cordis ⁊ conpunctio¬
ne lacrimarum nos exaudiri sciamus. Et ideo
breuis debet eẽ ⁊ pura oratio: nis. forte ex affec¬
tu inspirationis diuine gratie ꝓtendatur. In
conuentu tamen omnino breuietur oratio:

Expanded text:
ra concordet voci nostrae. De reverentia orationis. Si cum hominibus potentibus volumus aliqua suggerere, non praesuminus nisi cum humilitate et reverentia; quanto magis Domino Deo universorum cum omni humilitate, et puritatis devotione supplicandum est. Et non in multiloquio, sed in puritate cordis et compunctione lacrymarum nos exaudiri sciamus. Et ideo brevis debet esse et pura oratio nisi forte ex affectu inspirationis divinae gratiae protendatur. In conventu tamen omnino brevietur oratio
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtas. et pacientia. Int̾rogatus senex quid esset
ꝑfectio hominis respondit. ꝑtectio hominis est hu¬
militas. Quantum eium quis ad humilitatem ꝓfece¬
rit. ⁊ inclinatus fuerit. tantum eleuabitur ad ꝓfectũ
Quia humilitas magnum opus est et diuimim.
Uia autem humilitatis hec est. ut labores corꝑales
assumere debeat homo. et estimet se peccatorem. et
ponat se subiectum in omnibus. ⁊ ñ attendat aliena
peccara. sed sua semꝑ aspiciat. et dep̃cetur ꝓ illis si¬
ne intermissione deum. de pace xii

Expanded text:
paupertas et patientia. Interrogatus senex, quid esset paupertas et patientia. Interrogatus senex, quid esset perfectio, respondit: perfectio hominis est humilitas. Quantum enim quis ad humilitatem profecerit, et inclinatus fuerit, tantum elevabitur ad profectum, quia humilitas magnum opus est et divinum. Via autem humilitatis haec est, ut labores corporales assumere debeat homo, et habeat seipsum peccatorem et ponat se subjectum in omnibus, et non attendat aliena peccata, sed sua semper aspiciat, et deprecetur pro illis sine intermissione Deum. CAPUT XII
Abbreviated transcription (Latin):
de sulgeret. Sed qma hoc purpuratus rex et ꝓpħa exi
miuis dicebat: humilitatis eius exemplum ꝑ uiiuer¬
sum mundum plisfusa laudat ecclesia. Quia ideo ma¬
xime inter uirtutes exunias humilitas honorata cõ¬
surgit. qũi eam dignacio maiestatis assumpsit. Dixit
abbas antonius. Hidi omnes laqueos inunici ten¬
sos in terra: et ingemiscens dixi. Quis putas transiet
istos: Et audiui uocem dicentem. Humilitas. Dicebat
abbas serapion quia muitos labores corpaliter plusꝗͣ
filius meus ⁊ acharias feci: et ñ ꝑueni ad mensuras hu¬
militatis ⁊ taciturnitatis eius. Abbas moyses cdixit fra¬
tri zacharie. Dic michi quid faciam: At ille tollẽs
cucullam de capite suo misit eam sub pedibus suiᷤ
Et conculcans illam dixit. stisi ua conculcatus fuĩt
homo ñ potest monachus esse. Interrogatus senex
quare inquietaremur a demonibus: respondit. Quia
arma nrã abietimus que sũt contumelie. humilitas.

Expanded text:
de fulgeret, sed quia hoc purpuratus rex et eximius pde fulgeret, sed quia hoc purpuratus rex et eximius prophetarum dicebat, humilitatis ejus exemplum per universum mundum diffusa laudet Ecclesia. Quae ideo maxime inter virtutes eximias humilitas honorata consurgit, quoniam eam dignatio majestatis assumpsit. Dixit abbas Antonius : Vidi omnes laqueos inimici tensos in terra, et ingemiscens dixi: Quis putas transiet istos? Et audivi vocem dicentem: Humilitas. Dicebat abbas Serapion: Quia multos labores corporales plusquam filius meus Zacharias feci, et non perveni ad mensuras humilitatis et taciturnitatis ejus. Abbas Moyses dixit fratri Zachariae: Dic mihi, quid faciam? At ille tollens cucullam de capite suo, misit illam sub pedibus suis, et conculcans eam dixit. Nisi ita conculcatus fuerit homo, non potest monachus esse. Interrogatus senex, quare inquietaretur a daemonibus, respondit: Quia arma nostra abjecimus, quae sunt contumeliae, humilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
hanc ergo graciam humilib tribuit. ut quo
magis humiliati fueruit temꝑe certaminis ꝓpt̃
ipsum. eo gloriosius eraltentur. temꝑe tetribu¬
tionis ab ipso. Hinc psalmista ait. Iuxta est dñs his qui
tribulato sunc corde: et humiles spicitu saluabit. Om¬
nis autem humilitas non tantum in sermone. quã
in mente est. ue humiles nos consciencia nouerit.
et nunquam nos uel scire uel intelligere. uel esse
aliquid eristimemus. Mirabiliter enim culmen hu¬
militatis rex et ꝓpħa daiud retinebat cum diceret.
Domine non est exaltatum cor meum: neq elati stͣ
oculi mei. Ipse iterum ait. Sacrisicium deo spiritus
contribulatus. Et iterum. uide humilitatem meam
et laborem meum et dimitte uniuersa delicta mea.
Si ergo humiliatum cor sacrisiciũ deo est: sacrifici¬
um obtulit quando dixit. Domine ñ est eraltatum cor
meum et cetera. Quod si aliquis heremita cellule su¬
e uacans talia cliceret. magna tamen humilitatis lau¬

Expanded text:
Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, ut quo Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, ut quo magis humiliati fuerint tempore certaminis propter ipsum, eo gloriosius exaltentur tempore retributionis ab ipso. Hinc Psalmista ait: Juxta est Dominus iis qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit . Omnis autem humilitas non tam in sermone quam in mente est, ut humiles nos conscientia noverit, et nunquam nos vel scire vel intelligere, vel esse aliquid existimemus. Mirabiliter enim culmen humilitatis rex et propheta David retinebat, cum diceret: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei , etc. Ipse iterum ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Et iterum: Vide humilitatem meam et laborem meum, et dimitte omnia delicta mea . Si ergo humiliatum cor sacrificium Deo est, sacrificium obtulit quando dixit: Domine, non est exaltatum cor meum, etc. Quod si aliquis eremita cellulae suae vacans, talia diceret, magna patientiae lau
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uicia ꝓ labi potuerunt. Semꝑ consciencia seruider:
humius esse debet et tristis. Scilicet ut ꝑ humitita¬
tem non suꝑbiat. et ꝑutilem merorem cor ad las¬
cuuiam ñ dissoluat. De hac summa uirtute dñs
ait. Omnis qui se exaltat humiliabitur. et qui
rietur autem frater humilis in exaltacione sua.
Quia omuis stater qui aduersa humiliter ꝓ domino
suffert: sublumiterab ilio regni premia suscipiet.
ate humilitatem: quia deus suꝑbis resistit humili¬
bus autem dat graciam. Omnes enim dicit. scili¬
cet seniores. et adholescentes quib inuicem iube¬
tur. humilitatis insinuare uirtutem. et his uide¬
licet moderate regendo. et illis humilit̾ obsequẽ¬
do. Omnes ergo humilitatem alterutrũ uel exẽ¬
plo. uel etiam uerbo. docet insinuare. quia ni¬
mirum omnibus suꝑbie uicium qd̾ angelos.
de celo deiecit nouerat esse cauendum. et que sit
manudei. ut uos exaltet in tempore uisitacionis.

Expanded text:
per vitia prolabi potuerunt. Semper conscientia servi Dei per vitia prolabi potuerunt. Semper conscientia servi Dei humilis esse debet et tristis, scilicet ut per humilitatem non superbiat, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. De hac summa virtute Dominus ait: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui rietur autem frater humilis in exaltatione sua . Quia omnis frater qui adversa humiliter pro Domino suffert, sublimiter ab illo regni praemia percipiet. ait: Quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Omnes enim dicit, seniores scilicet, et adolescentes, quibus invicem videtur humilitatis insinuare virtutem: et his videlicet regendo, et illis humiliter obsequendo. Omnes ergo humilitatem in alterutrum vel exemplo, vel etiam verbo docet insinuare, quia nimirum omnibus superbiae vitium quod angelos de coelo dejecit noverat esse cavendum. Et quae sit manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis .
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia que in cella tua sunt tollere uenunus. Et ille
dixit. Quantum uobis filii uidetur tollite Tulerunt er¬
go qđcumq inuenerunt incella et abierunt. Obliti
sunt autẽ ibi sacellum qd̾ erat absconditum incella.
Senex u tollens eum sequutus est post eos clamans
et dicens. fiii tollite qd̾ obliti estis incella. Illi uero
ad mirantes patienciam eius. reuocauerunt. et re¬
sticuerunt omnia in cella eius. et penitenciam ege
marime autem in cordibus habitare et requiescẽ
debet monachorum. Unde et isidorus ait. Summa
monachi uirtus humilitas. Suminum uicium
eius suꝑbia. Tunc autem se quisq monachum iudi¬
cet quando se mininium udicauerit. etram cum maiora
uirtutum opera gesserit. Qui mundum descrunt. et ta¬
men urtutes preceptorum sine cordis humilitate. se¬
quuntur. isti quasi de excelso grauius corruunt. quia
deteruis ꝑ euirtutum elacionem deiciuntur. quam

Expanded text:
Omnia quaecunque in cella tua sunt tollere venimus; et ille Omnia quaecunque in cella tua sunt tollere venimus; et ille dixit: Quantum vobis videtur, filii, tollite. Tulerunt ergo quaecunque invenerunt in cella, et abierunt. Obliti sunt autem ibi saccellum qui erat absconditus in cella. Senex vero secutus est, post eos clamans et dicens: Filii, tollite quod obliti estis in cella. Illi vero admirantes patientiam ejus, revocaverunt et restituerunt omnia in cella ejus. Et poenitentiam eger Christianorum, maxime autem in cordibus habitare, et requiescere debet monachorum. Unde Isidorus ait : Summa monachi virtus, humilitas; summum vitium ejus, superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nat. et ut filũ dei ꝑseueremus immobiliter confirn¬
mat. Hanc enim uirtutem fratres km̃i cum gaudio
diligere: et totis uiribus amplecti debemus. Cito enĩ
fructum paciencie eius q p̃imum recipiemus. si cũ
illa usq in finem ꝑseneremus. Sic etenm iacobus
apłs ait. Ecce uidex ante ianuam assistit. qui et uo¬
bis premia patiencie. ⁊ aduersariĩs uestris penam quã
merentur restituet. Ante ianuam dicit. quia ꝓximꝰ
nobis est. et ꝑatus dñs noster ihesus xpistus. ad di¬
mittenda nobis rogantibus delicta. et ad reddenda
paciencie premia. Dicebant de abbate ysidoro qui
erat p̃sbiter in scichi. quia si quis huisset frẽm in¬
firmum. aut pusillammen. aut iniuriosum et uel¬
lec eum expellere foras: ille dicebat. Adducite eũ
ad mne. Et apprehendens eum cum pacientia curabat.
aminum fratris illiuis. Neuerunt aliquando latroes
in monasterium cuiuslam senis et dixerunt ad eũ

Expanded text:
nat, et ut filii Dei perseveremus, immobiliter confirnat, et ut filii Dei perseveremus, immobiliter confirmat. Hanc enim virtutem, fratres dilectissimi, cum gaudio diligere, et totis viribus amplecti debemus. Cito enim fructum patientiae, ejusque praemium recipiemus, si cum illa usque in finem perseveremus. Sic enim et Jacobus apostolus ait: Ecce judex ante januam assistit, et vobis praemia patientiae, et adversariis vestris poenam quam merentur, restituat . Ante januam dicit, quia proximus nobis est, et paratus Dominus Jesus Christus, et ad dimittenda nobis rogantibus delicta, et ad reddenda patientiae praemia. Dicebant de abbate Isidoro, qui erat presbyter in Scythia: quia si quis habuisset fratrem infirmum, aut pusillanimem, aut injuriosum, et volebat eum expellere foras, ille dicebat: Adducite eum ad me. Et apprehendens, cum patientia sua curabat animum fratris illius. Venerunt aliquando latrones in monasterium cujusdam senis, et dixerunt ad eum:
Abbreviated transcription (Latin):
amimas nostras. C ustodem igitur condicionis nostre
pacienciam ddominus esse monstrauit. quia mipsa pos¬
sidere nosmetipsos docuit. Patiencia autẽ uera est a¬
liena mala equammiter tol ꝑpeti. et contra eum qui
mala irrogat. millo dolore moueri. Paciencie ergo intt᷑
est fratres que nos deo commendat. et a malis omnibus.
custodit et seruat. ip̃a ẽ que itã temꝑat linguã testenat
⁊ m̃tẽ gab̾nat. Ipsa est que pacem custodit. disciplinã
moderate ꝑagit. Libidinis impetus frangit. uolenci¬
am conprimit. et incendium simultatis extinguit.
Cohercet potenciam diuitum refouet in opiam pau¬
perum. facit humiles in ꝓsperis. fortes in aduersis.
contra imurias. et contumelias mites temptationes
expugnac. ꝑsequntiones tolerat. Ipsa est que fidei uo¬
stre fundlamenta fortiter munit. intrementa spe no¬
stre sublimiter ꝓuehit: & actus uite nostre dirigit. Ip¬
sanos ut tenere possinusuram xp̃i patienter guber¬

Expanded text:
animas nostras . Custodem igitur conditionis nostrae animas nostras . Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit: quia in ipsa possidere nosmetipsos docuit. Patientia autem vera, est aliena mala aequanimiter perpeti: et contra eam qui mala irrogat, dolore nullo moveri. Patientiae ergo virtus est, fratres, quae nos Deo commendat, et a malis omnibus custodit, et servat. Ipsa est quae iram temperat, linguam refrenat, et mentem gubernat. Ipsa est quae pacem custodit, disciplinam moderate peragit, libidinis impetum frangit, violentiam comprimit, et incendium simultatis exstinguit. Coercet potentiam divitum, refovet inopiam pauperum, facit humiles in prosperis, fortes in adversis, contra injurias et contumelias mites. Tentationes expugnat, persecutiones tolerat. Ipsa est quae fidei nostrae fundamenta fortiter munit, incrementa spei nostrae sublimiter provehit, et actus vitae nostrae dirigit. Ipsa nos ut tenere possimus viam Christi, patienter guber
Abbreviated transcription (Latin):
spargi refuguuit. simplices in cogitacione. atq in cõ¬
sciencie sue habitacione consistunt. sedum ad int̾¬
ta foris inhiant. a semecipsis alienati cogitacionibꝰ
recedant. Curramus ergo ꝑ simplicitatis itinera.
e hac uirtute paciencie sic dominus ait. In paciẽ¬
cia uestra possidebitis animas uestras. Et paulus
ait. Doctrinauiri ꝑ pacienciam noscitur. et gloria eius in
iqua pretergredi. Iicobus apłs predicans ait. Pacienca
ficientes. Et paulus iterum dicit. Corripite inquietos.
consolamini pusiliammes. suscipite infirmos pacienteᷤ
estoce ad omnes. Curramus ergo dilectissimi fratres ꝑ
hauc paciencix uiam. et diligamus eam quia ñ ht̃ offen¬
diculum s. pienum et eternum ꝑse currentibus insutu¬
to retribuet gaudium. Magna est enim fratres uirtꝰ
pacientie. que ledentes se non ledit. s diligit. que imu¬
tianti se muirias renuttit non reddit. et cui nocere po.¬

Expanded text:
spargi refugiunt, simplice in cogitatione, atque in conspargi refugiunt, simplice in cogitatione, atque in conscientae suae habitatione consistunt, ne dum ad multa foris inhiant, a semetipsis alienati cogitationibus recedant. Curramus ergo per simplicitatis itinera, e hac virtute patientiae sic Dominus ait: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Et Paulus ait: Doctrina viri per patientiam noscitur, et gloria ejus est iniqua praetergredi . Jacobus Apostolus praedicans ait: Patientiai, in nullo deficientes . Et Paulus iterum dicit: Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes . Curramus ergo, dilectissimi fratres, per hanc patientiae viam, et diligamus eam, quia non habet offendiculum, sed plenum et aeternum per se currentibus in futuro retribuet gaudium. Magna est enim, fratres, virtus patientiae, quae laedentes se non laedit, sed diligit: quae injurianti se injurias remittit, non reddit: cui nocere po
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquit considerasti seruum meum iob qd̾ ñ sit si¬
milis ei suꝑ terram. simpier et rectus et cimens deum
et recelens a malo. diligamꝰ gͦ fc̃s hanc magnã uͥtatẽ
q̃ di altisimi thesauro ꝓcechit Que quamuis omnibus
xp̃ianis maximeautem necessaria est monachis qͥ
uite ꝓpositum simplicitatis ornare debent officio.
Scriptum est enim. Sentite de dño inbonitate: et ĩ
simplicitate cordis querite illum qm̃ inuenitur ab
his qui non temptant illum. Diligamus ergo sim
miuam salutis. Scriptum est enim. Simplicitas
nstorum diriget eos. Obediamus uerbis pauli p̃¬
dicatoris egregũ qui ammonet dicens. Nolo uos
sapientes esse iubono: simplices in malo. Debet et¬
enĩ electorum corda prudencia iugiter. acuere. et
simplicitas ab acumine. prudencie temperare.
ne aut prudencia modum rectitudin is excedat. aut
simplicitas ignorancie fallacia torpescat. De iacob
enim legitur qd̾ esset uir simplex et in domo habi¬
tans. quia nimirum omnes quiin curis exterioribꝰ

Expanded text:
Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit similis ei super terram, simplex, rectus, et timens Deum, et recedens a malo ? Diligamus ergo, fratres, hanc magnam virtutem, quae de Altissimi thesauro prodit, quae quamvis omnibus Christianis, maxime autem necessaria est monachis, qui vitae propositum simplicitatis ornare debent officio. Scriptum est enim: Sentite de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaerite illum, quoniam invenitur ab iis qui non tentant in viam salutis. Scriptum est enim: Simplicitas justorum diriget eos . Obediamus verbis Pauli praedicatoris egregii, qui nos admonet, dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices in malo . Debet enim electorum corda prudentia in bonum jugiter acuere, et simplicitas ab acumine prudentiae temperare, ne aut prudentia modum rectitudinis excedat, aut simplicitas ignorantiae fallacia torpescat. De Jacob enim legitur: Quod esset vir simplex, et in domo habitans , quia nimirum omnes qui in curis exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
etiam talem esse perspexent abbas: liceat
eum in suꝑiori aliquantulum constituere lo¬
co. Non solum autem monachum: sed etram de
supradictis gradib sacerdotum uł clericorum
stabilire pocest abbas in maiori quam ingredi¬
tut loco: si enis talem perspexerit uitam esse.
Caueat autem abbas: ne aliquando de alio no¬
to monast̾io monachum ad habitandum susci¬
piat sine consensu abhatis eius aut literis com

Expanded text:
etiam talem esse perspexerit abbas, liceat etiam talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco: non solum autem monachum, sed etiam de supra dictis gradibus sacerdotum vel clericorum, stabilire potest abbas in majore quam ingreditur loco, si ejus talem perspexerit vitam esse. Caveat autem abbas, ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat sine consensu abbatis ejus, aut litteris com