comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ. in nob̾. q et rerũ absentiũ p̃sens
ẽ.fides. et rerũ q̃ foris sunt. intus est.
fides: et rerũ ꝗ ñ uident᷑ uidet᷑ fides:
et ipsa tam̃ tp̃ralit sit in cordib ho¬
minũ: et si ex fidelib infideles fiunt
ꝑit ab eis. Aliqñ aũ et reb falsis ac¬
comodatur fides. Loquim᷑ enim sic.
ut dicamus habita ẽ. ei fides: et de¬
cepit. Qualis fides. si tam̃ et ipsa di¬
cenda ẽ. fides. ñ culpabilit̃ de cordibꝰ
ꝑit. qͣndo eã inuenta u̾itas pelliti
optabilit aii rerũ uerarũ in easde
res fides transit. Non enim dicendũ:
ꝑit: q̃ndo ea que credebant᷑ uident᷑.
Nũquid enim adhuc fides dicenda ẽ.
cũ definita sit in epła ad hebreos
fides. dictũ q sit. eam eẽ. cõiũctione
rerum quȩ ñ uidentur: Deinde qd
seq̃r. hic uenit in destimonium ut¬

Expanded text:
mus in nobis: quia et rerum absentium praesens est fides, et rerum quae foris sunt intus est fides, et rerum quae non videntur videtur fides, et ipsa tamen temporaliter fit in cordibus hominum; et si ex fidelibus, infideles fiunt, perit ab eis. Aliquando autem et rebus falsis accommodatur fides: loquimur enim sic, ut dicamus, Habita est ei fides, et decepit. Qualis fides, si tamen et ipsa dicenda est fides, non culpabiliter de cordibus perit, quando eam inventa veritas pellit. Optabiliter autem rerum verarum in easdem res fides transit. Non enim dicendum est, Perit, quando ea, quae credebantur, videntur. Numquid enim adhuc fides dicenda est, cum definita sit in Epistola ad Hebraeos fides, dictumque sit eam esse convictionem rerum quae non videntur ? 4. Deinde quod sequitur, Hic venit in testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
I duodecimo. sadegimus discer¬
nere racionalis ñtis officium
Iim tẽporalib reb ubi non sol
cogitatio uerũ et actio nr̃a
u̾satur: ab excellentiore eiꝰdẽ
mentis officio quod contẽplandis ctar¬
nis reb impenditur: ac sola cognits¬
ne finitur. Cõmodius aũ fieri puta
ut de scripturis aliquid int̾serã. qu
facilius possit utrũq dinosci. Fũglu¬

Expanded text:
cernere rationalis mentis officium in temporalibus rebus, ubi non sola cognitio, verum et actio nostra versatur, ab excellentiore ejusdem mentis officio, quod contemplandis aeternis rebus impenditur, ac sola cognitione finitur. Commodius autem fieri puto, ut de Scripturis sanctis aliquid interseram, quo facilius possit utrumque dignosci.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s cred̾ent ꝑ illũ: actio ut diximꝰ
tẽporalis ẽ. Tẽporalit̃ enĩ destimo¬
nium ꝑhibetur etiã de re sẽp̃it̾na.
quod ẽ intelligibile lum̃. De qͦ ut
testimoniũ ꝑhib̃et uenit ioħs qͥ ñ
erat lux: s ut testimoniũ ꝑhib̾et
de lumine. Adiungit enĩ. Erat lux
uera q̃ illuminat om̃em hominem
uenientẽ in hunc mundũ. In mũde
erat. et mundiis ꝑ iosu factus ẽ: et
mundus eũ ñ cognouit. In ꝓpria
uenit: et sui eũ non receꝑunt. hȩc
u̾ba om̃ia. qͥ latinã lingam sciunt a
reb intelligunt quas nouerũt.
rum aliquȩ noł ĩnotuerunt ꝑ co¬
poris sinsus. sicut ho. sicut ip̃se mud
cuiꝰ tã euidentẽ magnitudinẽ cerni¬
mus: sicut eorũdẽ u̾borũ soni. Nã
et auditus. sensus ẽ. corporis. Alique
aũ ꝑ animi racionẽ: sicut id quad¬

Expanded text:
ut diximus, temporalis est. Temporaliter enim testimonium perhibetur etiam de re sempiterna, quod est intelligibile lumen. De quo ut testimonium perhiberet venit Joannes, qui non erat lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Adjungit enim: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. In mundo erat, etit. In propria venit, et sui eum non receperunt. Haec verba omnia qui latinam linguam sciunt, ex rebus intelligunt quas noverunt. Quarum aliquae nobis innotuerunt per corporis sensus, sicut homo, sicut ipse mundus, cujus tam evidentem magnitudinem cernimus, sicut eorumdem verborum soni; nam et auditus sensus est corporis: aliquae autem per animi rationem, sicut id qu
Abbreviated transcription (Latin):
uit. strenua militia militauit. Qualis
aut̃ isda loquutio est dilectio quã dilexi¬
sti me. tali ⁊ apłs usus est bonũ certa¬
men certaui. Nõ ait bono certamine
quod usitatius etiam qͣm rectius dicere¬
tur. Nuõ aut̃ diloctio qua dilexit pat̾
filium cẽt in nob̃. insi qr m̃bra eius su¬
mus ⁊ in illo diligimur cũ ille diligi

Expanded text:
vit, strenua militia militavit. Qualis vit, strenua militia militavit. Qualis autem ista locutio est, dilectio quam dilexisti me; tali et Apostolus usus est, Bonum certamen certavi : non ait, bono certamine, quod usitatius et tanquam rectius diceretur. Quomodo autem dilectio qFilium, est et in nobis, nisi quia membra ejus sumus, et in illo diligimur, cum ille diligi
Abbreviated transcription (Latin):
sti. Et pp̃ea mundus reconciliatus oog¬
nouit. qr misericoro es. Et ut cognos¬
ceret: nõ et m̾ito s gr̃a sb̃uenisti. De¬
niq sequitur. Ego aut̃ oognoui. Ipse
fons gr̃e est. Detis natura: homo aut̃
dñm nrͣm: ⁊ hii cognou̾unt inquit
qr tu me misisti. Ip̃e est mundus re¬
conciliatus. S qr tu me misisti: ideo
cognou̾unt. Ergo grã cgnouerunt.
Et notum feci ets inquit nom̃ tuũ.
et notum faciam. Notum feci ꝑ fidẽ
notũ faciam ꝑ spẽm. Notũ feci cum
fine ꝑegrinantib. notũ faciam sine
fine regnantib ut dilectio inquit
quã dilexisti me in ip̃is sit: ⁊ ego in
ip̃is. Non est usitata loquutio dilectio
quã dilexisti me in ip̃is sit:⁊ ego in
ipĩs. Usitate quippe dic̾e̾tur dilectio
qua duletisti me de gredo quio ista
tomnllati eEt scosurt simles latire
sicut dicimus fidelem sernitutem sernunt.
strenuam militiam militauit. cum dici
debuisse ideatur fideli seruitute serni¬

Expanded text:
sti: et propterea mundus reconciliatus cogsti: et propterea mundus reconciliatus cognovit, quia misericors es, et ut cognosceret non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur, Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae est Deus natura, homo autemnostrum, Et hi cognoverunt, inquit, quia tu me misisti. Ipse est mundus reconciliatus. Sed quia tu me misisti, ideo cognoverunt: ergo gratia cognoverunt. 6. Et notum feci eis, inquit, nomen tuum, et notum faciam. Notum feci per fidem, notum faciam per speciem: notum feci cum fine peregrinantibus, notum fine regnantibus: Ut dilectio, inquit, qua dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Non est usitata locutio, dilectio quam dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis: usitate quippe diceretur, dilectio qua dilexisti me. De graeco quidem ista translata est: sed sunt similes et latinae; sicut dicimus, Fidelem servitutem servivit, strenuam militiam militavit; cum dici debuisse videatur, Fideli servitute servi
Abbreviated transcription (Latin):
Etoe int̾im ꝑ fidem ac spem uita nr̃a ubi
xp̃c est cum illo est. qr cum xp̃o in deo est.
Etce uelut iam fcm̃ est quod orauit ut
illo in gła. Tunc apparebimus ꝙ tunc
erimus qr tunc apparebit nõ manit̃¬
id nos credidisse ac spasse quod añqͣm
ẽẽmus fecit. cui filius cum dixisset
uit uident claritatem meam quam
dedisti mͥ: continuo sbiunxit qr dileri¬
sti me añ mundi constitutõm. In illo
enim dilexit nos añ constitutõm mt̃i
di. ⁊ tunc p̾destinauit quod in fine fu¬
turum est mundi. Pat̾ inquit iuste.
mundus te nõ cognouit. Quia iustus
es: iõ te nõ agnouit. Mundus quippe
ille dampnationi p̾destinatus merito
nõ cognouit: mundus t̾io quem ꝑ xp̃m¬
reconciliauit sibi. nõ m̾ito s gr̃a cog¬
nouit. Quid est enim cognosdere mli
uita et̾na: Quam mundo dampnato
utiq nõ dedit. reconciliato dedit. ꝓpt̾ea
utiq mundus nõ cognouit: qr iustus
es. sheritis eius ut nõ cognosce̾t tribui¬

Expanded text:
Ecce interim per fidem ac spem vita nostra ubi Christus est, cum illo est, quia cum Christo in Deo est. Ecce velut jam factum est quod oravit ut illo in gloria . » Tunc apparebimus quod tunc erimus, quia tunc apparebit non inaniter nos id credidisse ac sperasse antequam essemus facti, et cui Filius cum dixisset: « Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi, » continuo subjunxit « quia dilexisti me ante mundi constitutionem: » in illo enim dilexit nos ante mundi constitutionem, et tunc praedestinavit, quod in fine futurum est mundi. « Pater, » inquit, « juste, mundus te non cognovit » quia justus es, ideo te non cognovit: mundus quippe ille damnationi praedestinatus merito non cognovit; mundus vero, quem preconciliavit sibi, non merito, sed gratia cognovit. Quid est enim eum cognoscere, nisi vita aeterna? quam mundo damnato utique non dedit, reconciliato dedit. Propterea itaque mundus non cognovit, quia justus es, et meritis ejus, ut non cognosceret, tribui
Abbreviated transcription (Latin):
stitutom dilexit nos: ut cum eius ini¬
genito etiam nos filii eius eẽmus. pͥus¬
qͣm ot̃o aliquid eẽmus. Qd̃ ergo reconci¬
lrati sinus deo ꝑmortem filii eius:
nõ sic audiatur nõ sic accipiatur. qͣi iõ
nos reconciliauit et filius. ut tam in¬
cipet amare quos oderat. sicut reconci¬
liatur mimicus mimico ut deinde
sint amici. ⁊ inuicem diligant qui
oderant inuicem. s iam diligenti nos¬
reconciliati sunus. cum quo pp̃ pcc̃m
iimicicias hẽbamus. Nuod utrũ uerũ

Expanded text:
stitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unistitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unigenito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat; sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant qui oderant invicem: sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit illud. Quis enĩ dix̾it eo ꝓrsus
modo in mundũ a xp̃o apłos missos.¬
alias tacram differentias quas quie¬
morare longum est: missi sunt certe
illi cum iam hoĩes eẽnt. missus est aut̃
ip̃e ut homo ẽẽt. Et cñ suꝑius ait. sicut me
misesti in mundũ.⁊ ego misi cos in mũ¬
dum. Tamqͣm dice̾t. Quia misisti me mi¬
si cos. Ita ⁊ hoc loco dilexisti eos inquit.
sicut me dileristi. Quod nicħ aliud est
qͣm dilexisti eos qm̃ ⁊ me dilexisti. Nõ
enim m̃bra filii nõ diliget qui diligit
filium: aut alia causa est diligendi m̃¬
bra eius. nisi qr diligit eum. S diligit
filium scd̃ diuinitatem. qr genuit illũ
equalem sibi. Diligit eum etiam scd̾ id
caro. Nos aut̃ diligit. qm̃ simius eius
m̃bra quem diligit. ⁊ hoc ut cẽmus: pp̃
deus: neq mutabilis. Neq enĩ ex quo
reconciliati sanmus ꝑ sanguinem filii
eius nos cepit dilige. s añ mundi con¬

Expanded text:
ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo in mundum a Christo apostolos missos,alias taceam differentias, quas commemorare longum est, missi sunt certe illi cum jam homines essent; missus est autem ipse ut homo esset: et tamen superius ait, Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum ; tanquam diceret, Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco, Dilexisti eos, inquit, sicut me dilexisti; quod nihil aliud est quam, Dilexisti eos, quoniam et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligeret qui diligit Filium; aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi; diligit eum etiam secundum id caro: nos autem diligit, quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter Deus, neque mutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, non coepit diligere; sed ante mundi con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nos mͦ crodere. quo tendimus cre¬
dendo cognosc̾e. Si aut̾ dicet ut cognos¬
cant qr tu me misisti. tantũdem ualet
qnͣtum hoc quod ait. ut cognosdat m̃¬
dus. Ip̃i sunt enĩ mundus nõ ꝑma¬
nens inimicus qͣlis est munduis dãp¬
nationi p̃destinatus: s ex inimico a¬
micus effectus. pp̃ quem d̾s̃ erat in xp̃õ
mundũ reconcilians sibi. Ideo dixit. ego
in eis ⁊ tu in me. Tamqͣm dicet. Egom
eis adquos misisti me. ⁊tu in me num¬
dum reconcilians tibi ꝑ me. Proptea
sequitur illud etiam quod ait. ⁊ dilexi¬
sti eos sicut ⁊ me dixisti. In filio quippe
nos pat̾ diligit. qr in ip̃o nos elegit
añ mundi constitutõm. Quia enĩ dili¬
git imigenitũ: ꝓfecto diligit ⁊ m̃bͣ
eius que adoptauit meumi ꝑ eima
Nec ideo pares si unus imigenito filio
ꝑ quem creati ⁊ recreati sumus qͥa
dcm̃ est dilexisti eos sicut ⁊ me. Reqi
entm semꝑ eqͣlitatem significat qͥ

Expanded text:
hoc nos modo credere, quo tendimus crehoc nos modo credere, quo tendimus credendo cognoscere. Si autem diceret: ut cognoscant quia tu me misisti, tantumdem valeret, quantum hoc quod ait: Ut cognoscat mundus. Ipsi sunt enim mundus, non permanens inimicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus, sed ex inimico amicus effectus, propter quem Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi ; ideo dixit: Ego in eis, et tu in me, tanquam diceret: Ego in eis ad quos misisti me, et tu in me, mundum reconcilians tibi per me. Propterea sequitur etiam illud quod ait: Et dilexisti eos, sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante mundi constitutionem. Qui enim diligit unigenitum, profecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum per eum. Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est: Dilexisti eos, sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ai enmi ⁊ cognosc̾e ꝑ eo quod est cre¬
ale ponitur: ut est quod ait aliqͣnto
tedid̾unt qr tu me misisti. Hoc
drat poltiurs credrdunt quod pͥns dit̾it
cognou̾unt. S hic qũ quid̃ de ꝯsũma¬
tione loquitur: talis est intlłigenda
cognitto qualis erit ꝑ spẽm. nõ qualis
nuc est ꝑ fidem. Nam uidetur ordo ser
itatus eẽ in eo quod paulo añ dixit ut
credat mudus: hic aut̃ ut cognoscat
mundus. Ibi enim ꝙͣuis dix̾it ut om̃s
uuũ sint. ⁊ in nob̾sint: nõ ait tñ sint cõ¬
sũmati in unũ: atq ita sb̃nexuit. ut
credat mundus qr tu me misisti.hic
ac deinde nõ addidit. ut credat m̃dus
s ut cognoscat mundus qr tu me mi¬
sisti. Qm̃dui enim credimus quod nõ
uidemus. nond̾ sumus ita ꝯsũmati
ꝙ̃ad mod̾ erimus cum meru̾imus ui¬
dere quod credimus. Rectissime igitͤ
ibi ut credat mundus hicut oognos¬
cat mundus. Tam̃ ⁊ ibi ⁊ hic qr tu me
misisti: ut nou̾imus qnͣtum ꝑtinet
ad patrts ⁊ filii inseꝑabilem caritatẽ

Expanded text:
 enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ut est quod ait aliquanto et crediderunt quia tu me misisti . Hoc dixit posterius crediderunt, quod prius dixerat cognoverunt. Sed hic quandoquidem de consummatione loquitur, talis est intelligenda cognitio, qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem Nam videtur ordo esse servatus in eo quod paulo ante dixit, Ut credat mundus; hic autem, Ut cognoscat mundus. Ibi enim quamvis dixerit, Ut omnes unum sint, et in nobis unum sint, non ait tamen, Sint consummati in unum; atque ita scredat mundus, quia tu me misisti. Hic unum; ac deinde non addidit ut credat mundus, sed ut cognoscat mundus quia tu me misisti. Quandiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus ita consummati, quemadmodum erimus cum meruerimus videre quod credimus. Rectissime igitur ibi ait: Ut credat mundus; hic: Ut cognoscat mundus. Tamen et ibi et hic, quia tu me misisti, ut noverimus quantum pertinet ad Patris et Filii inseparabilem charitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
fitenti ait. hodie mecũ eris in ꝑadyso.
futura fuerat in inferno caro in sepul¬
chro: scd̾ id aut̃ ꝙ ds̃ erat utiq ⁊ in ꝑa¬
dyso erat: et iõ latronis anima a pͥsti¬
nis facinorib absoluta. ⁊ illius mun̾e
iam beata. ꝙͣ uis ubiq sicut ille eẽ nõ
pot̾at. tm̃ etiam ip̃o die cum illo in ꝑady¬
so eẽ pot̾at. unde ille qui ubiq semꝑ est
nõ recesserat. Propt̾ea nimirũ non ei
satis fuit dic̾e̾. uolo ut ubi ego sum et
ip̃i sint. s addidit mecũ. Esse cum illo
enim magnũ bonũ. Nam ⁊ miserieẽ
possunt ubi est ille. qm̃ quicũq ubicũ¬

Expanded text:
fitenti ait: Hodie mecum eris in paradisofitenti ait: Hodie mecum eris in paradisofutura fuerat in inferno, caro in sepulcro. Secundum id autem quod Deus erat, utique et in paradiso erat; et ideo latronis anima a pristinis facinoribus absoluta, et illius munere jam beata, quamvis ubique sicut ille esse non poterat, tamen etiam ipso die cum illo in paradiso poterat, unde ille qui ubique semper est non recesserat; propterea nimirum non ei satis fuit dicere: Volo ut ubi ego sum, et ipsi sint, sed addidit mecum. Esse cum illo enim bonum magnum est. Nam et miseri possunt esse ubi est ille, quoniam quicunque ubicu
Abbreviated transcription (Latin):
ego sum ⁊ illi sint mecũ. Et ip̃e quid̃ de
se dixit ꝙ ibi iam eẽt: de nob̃ aut̃ uelle
se dixit ut eẽmus ibi cum illo. nõ ꝙ iã
quittus. Non enim ait excitaturus est
et in celestib sedere facturus. s excita¬
uit ⁊ sedere in celestib fecit: qr nõ manit̾
s fidelit̾ iam deputat fcm̃ quod futu¬
rum ẽẽ nõ dubitat. Quod u̾o attinet
ad formam dei in qua equalis est patri
si scd̃ eam uelimus intlłig̾e̾ quod dcm̃
est uolo ut ubi ego sum ⁊ illi sint mecũ
abscedat ab animo omnis ymaginum
corporalium cogitatio: quicquid menti
occurrerit. longũ. latũ. crassum. qualz
luce corporea coloratũ. ꝑ quel locoꝵ fini¬
omnib qͣntũ pt̃ aciem sue ꝯtemplacio¬
nis uł intentionis au̾tat: ⁊ nõ inqͥra¬
tur eqͣlis pacri filius ubi sit. qm̃ nemo
inuenit ubi nõ sit. s qui uult querere
querat potius uo cum illo sit: nõ utiq
sicut ille. s ubicũq ẽẽ potu̾it. Qui enĩ
homini penalit̾ pendenti ⁊ salubrit̾ con

Expanded text:
ego sum, et illi sint mecum. Et ipse quidem de se dixit quod ibi jam esset; de nobis autem velle se dixit ut essemus ibi cum illo, non quod jcutus. Non enim ait, Excitaturus est, et in coelestibus sedere facturus; sed, excitavit, et sedere in coelestibus fecit: quia non inaniter sed fideliter jam deputat factum quod futurum esse non dubitat. Quod vero attinet ad formam Dei in qua aequalis est Patri, si secundum eam velimus intelligere quod dictum est, Volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum; abscedat ab animo omnis imaginum corporalium cogitatio: quidquid menti occurrerit longum, latum, crassum, qualibet luce corporea coloratum, per quaelibet locoromnibus, quantum potest, aciem suae contemplationis vel intentionis avertat. Et non inquiratur aequalis Patri Filius ubi sit, quoniam nemo invenit ubi non sit. Sed qui vult quaerere, quaerat potius ut cum illo sit; non ubique sicut ille, sed ubicumque esse potuerit. Qui enim homini poenaliter pendenti, et salubriter co
Abbreviated transcription (Latin):
adiuncto agnoscimus trmitatem:⁊si
intłłigere nõ ꝑmittit infirmitas cre¬
uitate iam diximus: hoc ip̃m qͣntum
ualemus quid sit quod dignatus est
ꝓmittẽ uideamus. Quos dedisti mͥ in
quit. uolo ut ubi egosum ⁊ ip̃i sint
mecum. Qnͣtum attines ad cieaturam
in qua fc̃s est ex semine dauid scd̾ car¬
nem. nec ip̃e adhuc erat ubi futurus
erat: s eo modo dice̾ potuit ubi ego

Expanded text:
adjuncto agnoscimus Trinitatem, etsi adjuncto agnoscimus Trinitatem, etsi intelligere nondum permittit infirmitas, crevitate jam diximus, hoc ipsum, quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus. Quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem, nec ipse adhuc erat, ubi futurus erat; sed eo modo dicere potuit Ubi ego
Abbreviated transcription (Latin):
liberet qnos uoluerit dmpnes quos uo¬
luerit. qui uiuos ⁊ mortuos iudicabit:
s eos sibi oẽ datos quib omnib dec uitã
et̾nam. Sic enim ait. ud omne quod de¬
disti et det eis uitam et̾nam. Pmde nõ et
dati sunt quib uitam nõ dabit et̾nam:
ꝙͣuis ⁊ ip̃oꝵ potestas data sit cui potestas
data est omnis carnis .i. omnis hõis.
Ita mundus reconciliatus ex mimico
liberabitur mundo. In illum exerit
potestatem suam ut eum in mortem
mittat et̾nam. hunc aut̃ facit suum
p̃miũ: ut ubi est ip̃e ⁊ nos cũ illo simꝰ.
Nec pot̾it nisi fieri: quod oĩpotenti
patri de uelle dixit op̃s filius. Ibi est
boꝵ. Nam illud quod dixisse legitur ꝑ¬
pinqͣnte passione. ũm nõ quod uolo.
s quod tu uis pat̾. qͣiͣ alia prĩs. alia fi¬
lii sit uoluntas aut fu̾it: sonos nr̃e
infirmitatis qͣmuis fidelis in se ca¬
put nr̃m tnsfigurauit. qñ etiã poc̃a
ur̃a portauit. Unam u̾o eẽ prĩs ⁊ filii uo¬
luntatem quoꝵ etiam sp̃c imus est quo

Expanded text:
liberet quos voluerit, damnet quos voluerit, qui vivos et mortuos judicabit; sed eos sibi esse datos, quibus omnibus det vitam aeternam. Sic enim ait: Ut omne quod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Proinde non ei dati sunt, quibus vitam non dabit aeternamquamvis et ipsorum potestas ei data sit, cum potestas ei data est omnis carnis, id est, omnis hominis. Ita mundus reconciliatus ex inimico liberatur mundo, cum in illo exercet potestatem suam, ut eum in mortem mittat aeternam; hunc autem facit suum,praemium, ut ubi est ipse, et nos cum illo simus, nec poterit nisi fieri quod omnipotenti Patri se velle dixit omnipotens Filius. Ibi est borum. Nam illud quod dixisse legitur propinquante passione, Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas aut fuerit, sonus est nostrae infirmitatis, quamvis fidelis, quam in se caput nostrum transfiguravit, quando etiam peccata nostra portavit. Unam vero esse Patris et Filii voluntatem, quorum eti
Abbreviated transcription (Latin):
unũ sint. sicut tu pat̾ in me ⁊ ego ĩ te.
tic ⁊ ip̃i in nob̾ unũ sint. Et supius
cum adhuc ꝓ solis discipłis quos se¬
cum hẽbat oraret: pat̾ sce inquit ser¬
ua eos in nomine tuo quos dedisti
mͥ. uo sint unũ sicut ⁊ nos. Hoc ergo
etiam nunc ⁊ ꝓ nob̃ rogauit quod
tunc ꝓ illis ut omnes hoc est ⁊ nos et
illi unũ simus. Ubi diligent̾ aduer¬
tend̾ est nõ dixisse dmn ut om̃s unũ
simus: s ut omnes umũ sint. sicut
tu pat̾ in me ⁊ ego in te. sb̃iclłige u
pͥus dix̾at de discipłis qui cũ illo tũc¬
erant uo sinc unũ sicut ⁊ nos. Nmob¬
eis ẽẽ nõ possunus. qr unius sb̃̾e nos
et ip̃i nõ sumus: inqͣntũ filius cum

Expanded text:
in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint. Et superius cum adhuc pro solis discipulis quos secum habebat oraret: Pater sancte, inquit, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos. Hoc ergo etiam nunc et pro nobis rogavit, quod tunc pro illis, ut omnes, hoc est, et nos, et illi, unum simus. Ubi diligenter advertendum est non dixisse Dominum: ut omnes unum simus, sed ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in mprius dixerat de discipulis qui cum illo erant, Ut sint unum sicut et nos. Quamobeis esse non possumus; quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in quantum Filius cum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Hẽbat itaq ille erga nos carita¬
tem. etiam cum mimicicias adu̾sũ
eum ex̾centes oꝑaremur miquitatẽ.
et tñ ei issime dcm̃ est. odisti dñe õs
qui oꝑantur miquitatem. Proide
miro ⁊ diuino modo ⁊ qñ nos oderat
diligebat. Oderat enĩ nos qͣles ip̃e non
fecerat.⁊ qr miquitas nra opus enus
nõ onmi ex parce conlumpserat: no¬
uerat simul in imoquoq nr̃m ⁊ odis

Expanded text:
nos charitatem, etiam cum inimicitias adversum eum exercentes operaremur iniquitatem: et tamen ei verissime dictum est, Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem . Proinde miro et divino modo et quando nos oderat, diligebat: oderat enim nos, quales ipse non fecerat; et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odis
Abbreviated transcription (Latin):
ciaritatem quam dedisti mͥ dedi eis: id
heri nichominus uoluit. Romꝯtuo
s̾unxit. ut sint unũ sicut nos unum
innus. deinde addidit. ego in eis et cu
nme: ut fint ꝯsũmati in unũ. Ubi se
mediatorem int̾ dm̃i ⁊ hoĩes breuit̾ in¬
timauit. seq entm hoc ita dictum est
tinqͣm pat̾ nõ sit in nob̃. aut nos in
pt̃ nõ simus: cum ⁊ alio loco dixerit
uonemus ad eum. ⁊ mansionem ap̃
gomeis ⁊ tu in me. ita dcm̃ est ex ꝑ¬
dra medratorts. sicut illud quod apłs

Expanded text:
i, dedi eis, id fieri nihilominus voluit; nam continuo subjunxit, Ut sint unum, sicut et nos unum sumus. 4. Deinde addidit: Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Ubi se mediatorem inter Deum et homines breviter intimavit. Neque enim hoc ita dictum est, tanquam Pater non sit in nobis, aut nos in Patre non simus; cum et alio loco dixerit, Veniemus adEgo in eis et tu in me, ita dictum est ex persona Mediatoris, sicut illud quod Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ut sidom resurrectionis eius tenerent.
ac ꝑ hoc ⁊ illos ommes qui iam in eum
credidisse uidebantur. ad eoꝵ nũm ꝑti¬
nuisse ꝓ quib orauit dicens. Nõ phiis
apłs: ⁊ latro ille crudelis in scelere fi¬
delis in cruce. Paulus quippe apło noꝰ¬

Expanded text:
ut fidem resurrectionis ejus tenerent. Ac per hoc et illos omnes qui jam in eum credidisse videbantur, ad eorum numerum pertinuisse pro quibus oravit, dicens, Non pro his atro ille crudelis in scelere, fidelis in cruce. Paulus quippe aposto
Abbreviated transcription (Latin):
credituros ꝑ u̾bum eoꝵ. qui ipõs cũ
in carne uiu̾ent apłos audiorunt.
s ⁊ post obitũ eoꝵ ⁊ nos longe post na
abillo audrerunt cetis p̾dicarsit.atq¬
etiam ubum eoꝵ ut etiam nos crrdemꝰ
ad nos usq ꝑuonit. ubicũq est eius eccła
et ꝑuencurũ est ad postos quicũq ubi¬
Potest itaq uideri iłx in hac orõne nõ
orasse ꝓ quibdam sius. nisi diligenter
scrutemur in ead̾ or̃one u̾ba etus.Si
enim ꝑ eis pͥus orauit sicut iam osten¬
dimũs qui cum illo tunc erant. postea
u̾o etiam ꝓ eis qui ꝑ u̾bum eoꝵ in illũ
fuant credituri: pt̃ dici nõ orasse ꝓ illis
qui neq tunc erant cum illo qisꝰ ista di¬

Expanded text:
credituros per verbum eorum, qui ipsos cum in carne viverent, Apostolos audierunt; sed et post obitum eorum, et nos longe post natab illo audierunt, caeteris praedicaverunt: atqita verbum eorum, ut etiam nos crederemus, ad nos usque pervenit, ubicumque est ejus Ecclesia; et perventurum est ad posteros, quicumque, ubiPotest itaque videri Jesus in hac oratione non orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur in eadem oratione verba ejus. Si enim pro eis prius oravit, sicut jam ostendimus, qui cum illo tunc erant, postea vero etiam pro eis qui per verbum eorum in illum fuerant credituri; potest dici non orasse pro illis qui neq
Abbreviated transcription (Latin):
an ei ⁊hĩtaiit in nob̾. Unde ⁊ hic poni po¬
iuit ⁊ in quibdam codicib posicum est
ubum tuũ t̾itas est: sicut in quib dam
edicib etiam ibi scriptũ eit. in pͥncipto
erat sermo. In greco aut̃ sine ulla uaric¬
ate ⁊ ibi ⁊ hic logos est. Scĩ ficat itaq pĩ¬

Expanded text:
 et habitavit in nobis . Unde et hic poni potuit, et in quibusdam codicibus positum est, Verbum tuum veritas est; sicut in quibusdam codicibus etiam ibi scriptum est In principio erat sermo. In graeco autem sine ulla varietate, et ibi et hic λόγος est. Sanctificat itaque P
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dedi ets sermonem tuũ ⁊ miidus¬
discipnlis suis diari sto deoi eosits¬
id exꝑti fu̾ant passionib sius. que illos¬
postea sunt sequtite. s moro suto dicit esta
uibis ꝓt̾iti temporis futum pͥnuitiauo
Deinde cãm subitiens cur cos it mu¬
dus: qr nõ sunt inquit de mundo. sicurt
ogo nõ sum de mundo. Hoc ets regena¬
tione collatum est. Nai gen̾atione de
munido erant: pp̃ quod iani ets dixerat.
ego uos de minido elegi. Douatũ est etgo
ets ut sicut ip̃e. nec ip̃i cẽnt de mundo.¬
eos ip̃o lib̾ande de mundo. Ipẽ autõ de m̃do
nũqͣm fuit: qr etiam scd̾ foemam serui
de sp̃u scõ ip̃e natus est: de quo illi tenati
sam si pp̃ea illi nõ iam de minido qr tena¬
tollas eos de mirndo.s ut sernes eos ex
tit eamd̃ sententiam. De minido inquit
nõ sunt sicut ⁊ ego nõ sum de munnido.
Ocĩfica eos in u̾itate. Sic euĩ seruantur
Queri pt̃ quõ de mundo tam nõ erant
si scĩficati in u̾itate nond̃ erant: aut si

Expanded text:
Ego dedi eis sermonem tuum; udiscipulis suis, dicit: Ego dedi eis seid experti fuerant passionibicit ista, verbis praeteriti temporis futura praenuntians. Deinde causam subjiciens cur eos oderit mundus: Quia non sunt, inquit, de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est: nam generatione de mundo erant, propter quod jam eis dixerat, Ego vos de mundo elegi . Donatum est ergo eis ut sicut ipseeos ipso liberante de mundo. Ipse autem de mundo nunquam fuit, qui etiam secundum formam servi de Spiritu sancto ipse natus est, de quo illi renati. Nam si propterea illi jam non de mundo, quia renatollas eos de mundo, sed ut serves eos ex tit eamdem sententiam. De mundo, inquit, non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate. Squomodo de mundo jam non erant, si sanctificati in veritate nondum erant; aut si
Abbreviated transcription (Latin):
rego tm̃ .i. ꝓ discipłis qui cum illo tc̃
erant: s ꝓ eis inquit qui creditur⁊ sũt
ꝑ u̾bũ eoꝵ m me. Ubi omnes suos in¬
tlligi uoluit: nõ solum qui tunc e¬
rant in carne. s etiam qui futuri e¬
did̾unt: ⁊ donec ueniat crodituri sũt.
Ipĩs enĩ dix̾at. ⁊ uos testimoniũ ꝑ hi¬
bebitis. qr ab initio mecũ estis. Et ꝑ

Expanded text:
est pro discipulis qui cum illo tunc erant: sed et pro eis, inquit, qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri ediderunt, et donec veniat, credituri sunt: ipsis enim dixerat, Et vos testimonium perhibebitis, quia ab init
Abbreviated transcription (Latin):
atq mundandi. Req enĩ uisi mundi
tent. fructum ferre potuissent. Et tñ
cẽm qui fert fructum purgat agri¬
ola. ut fructum plus afferat. Fert
anctum qr mundus est. atq ut plus
ifferat purgatur adhuc. Quis enĩ est
thac uita sic mundus. ut nõ sit ma
pmagis q mundandus: Ubi si
Aitimus ⁊ u̾itas m nob̾ non est. Si
altꝰ confessi fuerimus poca nr̃a: fide

Expanded text:
atque mundandi. Neque enim nisi mundi atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si seducimus, et veritas in nobis non est: si autem confessi fuerimu
Abbreviated transcription (Latin):
imũ sanit ⁊ li u̾bum caro factumne
qus nõ enit. manet quod erat. Deniꝙ
am de pr̾e tamqͣm de agricola dyciss
y nfructuosos palmites tollat. fruc¬
dosos aut̃ purget ut plus afferant
auctum: continuo etiam se ip̃m mun¬
aterem palmitũ ostendens. iam uos
nquit mundi estis pp̃ sermonem quẽ
lautus sum uob. Etoe ⁊ ip̃e mũdator
palmitũ: quod est agricole non uitis
oftitium. Qui etiam palmites oꝑarios
los fecit. sam ⁊ si nõ dant incrementũ
impendunt tñ aliquod adiumentũ: s
nõ de sito. qr sine me inquit nicħ pote¬
sts facere. Audi etiam ip̃os confiten¬
noo. Quid aut̃ est apollo. quid aut̾̃ pau
tai. apollo rigauit. Et hoc ergo sicut
imicuiq dñs dedit. Nõ itaq de suo. Iã
uͥo quod sequitur s d̃s incrementum
dedit. nõ ꝑ illos s ꝑ se ip̃m facit. Exce¬
dit hoc humanaini humilitatem. ex¬
cedit angłicam sb̃limitatem: nec oĩo
ꝑtinet nisi ad agricolam trinitatem
sam uos mundi estis. Mundi scilicet

Expanded text:
m sunt, et si Verbum caro factum est, quod non erat, manet quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset, quod infructuosos palmites tollat, fructuosos autem purget, ut plus afferant fructum, continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendens: Jam vos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere. Audi etiam ipsos confitentes: Quid autem est Apollo? quid autem Paultavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem, nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus est qñ uoluit: Nus ita uestẽ
ponit qñ uoluerit. sicut se carne exu
qñ uoluit: Quis ita cũ uolu̾it abit.
qũo cum uoluit obiit: snͣta speranda
uł timenda potestas est iudicantis si
apparuit tanta morientis. Omł. exinis

Expanded text:
mortuus est quando voluit? Quis ita vestem deponit quando voluerit, sicut se carne exuit quando voluit? Quis ita cum voluerit abit, quomodo cum voluit obiit? Quanta speranda vel timenda potestas est judicantis, si apparuit tanta morientis? » « Pos
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Qam ⁊ t̾ticũ ibi cito udetis: si et
eẽ uelletis. In nob aut̃ ⁊ qui manichei
facti sunt. mali siuit. ⁊ qui ficti non
sunt uani sunt. Ubi enĩ fides ip̃a ficta
est ⁊ qui ea simulate utitur. fallit: et
qui cam ueram existimat fallitur. Nec
ex ea põ exist̾e bona uita: qr examore
suo quisꝙ nuit ue bñ uł male. Uos
aut̃ si spiritalis atq intlłigibil boni
caritate ac nõ corporaliũ fantasinatũ
cupiditate arde̾tis: ut cito dicam qd̃
de uob notissimũ est solem istũ cor
luce coleretis. faustus.¬

Expanded text:
cit; nam et triticum ibi cito uideretis, si et cit; nam et triticum ibi cito uideretis, si et esse uelletis. in uobis autem et qui Manichaei ficti sunt, mali sunt; et qui ficti non sunt, uani sunt. ubi enim fides ipsa ficta est, et qui ea simulate utitur, fallit et qui eam ueram existimat, fallitur; nec ex ea potest existere bona uita, quia ex amore suo quisque uiuit uel bene uel male. uos autem si spiritalis atque intellegibilis boni caritate, ac non corporalium phantasmatum cupiditate arderetis, ut cito dicam, quod de uobis notissimum est, solem istum corpluce coleretis. LIBER S
Abbreviated transcription (Latin):
ristis ⁊ manducastis me. aut esuriu
et manducaui uos. Neq enĩ exillo iã
ministratõnis m̾ito scõ ur̃a deliram̃¬
ta quisqͣm recipietur in regno dei. qr
manducare scĩs dedit: s qr uł mandu¬
cauit quos. anhelaret. uł manducat᷑
est a quib anhelaretur in celũ. Nec illi
dice̾nt. dñe qũ te uidimus estrien¬
tem ⁊ dedimus tidi manducare. s di¬
cerent qũ te uidimus esurientem
deret. cum uni ex mininus meis dedistis
mͥ dedistis. s cum unꝰi ex minimis me¬
is uos manducauit. ego uos manduca
ui. Hec portenta sentientes ⁊ docentes
⁊ scd̃ hec uiuentes:. audetis uos dicere
eungłica p̾cepta seruare ⁊ catholice
cctłe derogare. in qua sunt tam multi
pusilli cũ magnis quos utrosq dñs
bñdicit ꝓ lus gradib eis̃ngłica mã¬
data seruantes. ⁊ eũngłica pmissaspe¬
tantes. S ur̃m oculũ maliuolus er¬
ror in solam palcam nr̃e segetis du¬

Expanded text:
ristis et manducastis me, aut: esuriui ristis et manducastis me, aut: esuriui et manducaui uos. neque enim ex illo iam ministrationis merito secundum uestra deliramenta quisquam recipietur in regnum dei, quia manducare sanctis dedit, sed quia uel manducauit, quos anhelaret. uel manducatus est, a quibus anhelaretur in caelum. nec illi dicerent: domine, quando te uidimus esurientem, et dedimus tibi manducare? sed dicerent: quando te uidimus esurienderet, Cum uni ex minimis meis dedistis, mihi dedistis : sed, Cum unus ex minimis meis vos manducavit, ego vos manducavi. CAPUT XI. Haec portenta sentientes et docentes, et secundum haec viventes, audetis vos dicere evangelica praecepta servare, et catholicae Ecclesiae derogare, in qua sunt tam multi pusilli cum magnis, quos utrosque Dominus benedicit, pro suis gradibus evangelica mandata seruantes et euangelica promissa sperantes. sed uestrum oculum maleuolus error in solam paleam nostrae segetis du
Abbreviated transcription (Latin):
rexerit tm̃ in nose discipłi: sicut ibi se¬
quitur. nõ ꝑdet m̃cedem suam. Quid
aut̃ fallitis audicores ur̃os qui cũ suis
uxorib. ⁊ filiis ⁊ familus ⁊ domib. et
agris uob̃ seruiunt: si quisquis ista
omnia nõ dimiserit nõ accipiet eũn¬
geliũ: S qr eis nõ resurrectom s reuo¬
lutõm ad istam mortalitatem pmicti¬
tis ut rursus nascantur ⁊ uita electoꝵ
ur̃oꝵ uiuant tam uana. ⁊ inepta. ⁊ sacͥ¬
lega qͣm uos uiuitis qñ ualde lauda¬
mtni. aut si melioris m̾iti sunt. in
melones ⁊ cucum̾es. uł in aliquos ci¬
bos alios ueniant quos uos manduca¬
turi estis. ut ur̃is ructatib cito purgẽ¬
tur: m̾ito eos a mandatis eũngelicis
alienatis. S ⁊ uos ip̃os talia sentiẽtes
atq suadences maxime inde seꝑare de¬
betis. Si enĩ hec uanitas ad fidem eũm¬
gelicam ꝑtineret: nõ debuit diõe dñs.
esuriui ⁊ dedistis mͥ manducate: s esu¬

Expanded text:
rexerit tantum in nomine discipuli, sicut ibi serexerit tantum in nomine discipuli, sicut ibi sequitur non perdet mercedem suam. Quid autem fallitis auditores uestros, qui cum suis uxoribus et filiis et familiis et domibus et agris uobis seruiunt, si quisquis ista omnia non dimiserit, non accipiet euangelium? sed quia eis non resurrectionem, sed reuolutionem ad istam mortalitatem promittitis, ut rursus nascantur et uita electorum uestrorum uiuant, tam uana et inepta et sacrilega, quam uos uiuitis, quando ualde laudamini; aut si melioris meriti sunt, in melones et cucumeres uel in aliquos alios cibos ueniant, quos uos manducaturi estis, ut uestris ructatibus cito purgentur: merito eos a mandatis euangelicis alienatis; sed et uos ipsos talia sentientes atque suadentes maxime inde separare debetis. si enim haec uanitas ad fidem euangelicam pertineret, non debuit dicere dominus: esuriui et dedistis mihi manducare, sed: esu
Abbreviated transcription (Latin):
nsaria igitur iuditia si hũeritis.
us qui contemptibiles sunt in eccla
us collocate.seq enĩ illi soli qui ut
nt ꝑfecti uendunt uł dimittunt
nnia sua ⁊ sequũtur dũm ꝑtinent
satudo cui dicetur in fine.esuri
paedistis inͥ manducare ⁊ ceta. alio
untro sins urtes diligde ietres suas files
obtempare parentib parentos filios nu¬
trire in disciplina ⁊ correctione dñi. seruos
obedire cum metu dñis carnalib. dños
quod iustum est ⁊ equil serius prestate.
S absit ut istos a mandatis enñgłicis
alienos.⁊ a uita et̾ua seꝑandos iudicet.
qr ubi ait dñs. si quis nõ tulerit crucem
suam. ⁊ sequutus me fu̾it: nõ pt̃ eẽ disci¬
pulus mens. exhortans firmiores ad
ꝑfcõm: ibi statim ⁊ istos consolatus est.
piet Unde nõ tm̃ qui modicũ uini ty¬
motheo dedit pp̃ stomachũ ⁊ freq̃ntos ĩ¬
firmitates eius. s etiam qui fortiori
atq saniori calicem aque frigide por¬

Expanded text:
aria igitur iudicia si habueritis. eos qui contemptibiles sunt in ecclesia hos conlocate. neque enim illi soli, qui ut sint perfecti, uendunt uel dimittunt omnia sua et sequuntur dominum, pertinent multitudo, cui dicetur in fine: esuriui et dedistis mihi manducare et cetera. alioquin uiris suis, uiros diligere uxores suas; filios obtemperare parentibus, parentes filios nutrire in disciplina et correptione domini; seruos oboedire cum metu dominis carnalibus, dominos quod iustum est et aequum semis praestare. sed absit, ut istos a mandatis euangelicis alienos et a uita aeterna separandos iudicet, quia ubi ait dominus: si quis non tulerit crucem suam et secutus me fuerit. non potest esse discipulus meus, exhortans firmiores ad perfectionem, ibi statim et istos consolatus est piet. unde non tantum qui modicum uini Timotheo dederit propter stomachum et frequentes infirmitates eius. sed etiam qui saniori atque fortiori calicem aquae J'rigidae por
Abbreviated transcription (Latin):
ił etiam incrediblr ꝯtinuatis corpus ser¬
ntiones nicħ hũtes ꝓpͥum. s omnia cõ¬
mimia ⁊ hec nõ nisi ad uictũ ⁊ tegum̃¬
tum noc̃ia: unam aĩam ⁊ cor unũ ĩ dm̃
eritatis igne conflantes. atq in hiis
onnub ꝓfessionib qͣm młti fallaces
s ꝑditi dep̾henduntur qͣm młti etiã
ltent: Am̃ mlti pͥmo recte ambłan
s ꝑu̾sa uoluntate cito deficiunt.
lmͣ młti temptatõnib inueniunt᷑
salio antino talem uitam adumbͣta
pesuscepunt: Et qͣm młti humilit̾
efideliter scm̃ custodientes ꝓpositũ
usq ad finem ꝑseu̾ant ⁊ salui fiunt¬

Expanded text:
seregationes nihil habentes proprium, sed omnia communia, et haec nonnisi ad uictum et tegumentum necessaria unam animam et cor unum in deum caritatis igne conflantes ! atque in his omnibus professionibus quam multi fallaces et perditi deprehenduntur, quam multi etiam latent, quam multi primo recte ambulantes peruersa uoluntate cito deficiunt! quam multi in temptationibus inueniuntur, quod alio animo talem uitam adumbrata specie susceperunt, et quam multi humiliter et fideliter sanctum custodientes propositum usque ad finem perseueran
Abbreviated transcription (Latin):
dicenda est in insulam telegatus es
quod sua sponte cotidie serui dei facu
se a turbulento strepitu ppłoꝵ remo
cupientes. ⁊ unde publica t̾renoꝵ pͥn¬
pum uota ꝑ indulgentiam solent
laxare dampnatos. Deniq nõ młtor
inde omnes ead sollempni sorte dimi
sunt. fatemini ergo illos fidem ten¬
se u̾iorem iustiorem q iutam. qui ꝓ
młto qͣm uos atrotiora sicstin̾e meit¬
runt. aut definite uos inde iactare
młtis decestabiles sitis. S disc̾uite
mini in ur̃is libris etiam atq etia
miora p̃cepta eĩmglica. de quoꝵ s¬

Expanded text:
dicenda est, in insulam relegatus est: dicenda est, in insulam relegatus est: quod sua sponte cotidie serui dei faciunt se a turbulento strepitu populorum remouere cupientes, et unde publica terrenorum principum uota per indulgentiam solent relaxare damnatos. denique non multo post inde omnes eadem sollemni sorte dimissi sunt. fatemini ergo illos fidem tenuisse ueriorem iustioremque uitam, qui pro ea multo quam uos atrociora sustinere meruerunt, aut desinite uos inde iactare, quod multis detestabiles sitis. sed discernitemini, in vestris libris etiam atque etialimiora praecepta evangelica, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
tis inditium. ꝙ obꝓbria sustinetis ꝑsari¬
tõmq patinuni. Porrosi canto est qͥsdg
iustior qͣnto grauiora ꝑpetitur: omitto
dice̾ quod uidẽ facillimũ est. qͣm multa
gͣuiora uob̾ patrantur aliis atq altis qͥ¬
q facinorib flagitusq polluti. Illuo dio
si ꝑ uomine xp̃i quoquomͦ ustrrpato att
suscepto quisquis patitur ꝑ secutõnen
iam etiam ueram fidem iustitiam ꝙr te¬
nere dicendus est. concedite ut ille sit si¬
dei u̾ioris maiorisq iustitie. quem inse
uob̾ gͣuiora ppessum potu̾imus ostende
teris edocetur. ꝙ in xp̃m credid̾it natił
ex uirgine marta. Pro hac ille fide que
nos detestamini: usq ad gladiũ mor¬
temq ꝑuenit cum gregib xp̃ĩanoꝵ.
tunc ita credentib. atq ita gͣuius ꝙ
rientib. Faustus aut̃ ꝯuictus uł ꝯfe¬
sus ꝙ manicheus eẽt cum alus ñ ulłt
secum ad iuditiũ ꝓconsulare ꝑducto
eis ip̃is xp̃ianis a quib ꝑducti sunt i¬
cedentib leuissima pena si tñ illa pen

Expanded text:
dicium, quod obprobria sustinetis persecutionemque patimini. porro si tanto est quisque iustior, quanto grauiora perpetitur — omitto dicere, quod uidere facillimum est, quam multo grauiora uobis patiantur aliis atque aliis quibusque facinoribus flagitiisque polluti — illud dico: si pro nomine Christi quoquo modo usurpato atque suscepto quisquis patitur persecutionem, iam etiam ueram fidem iustitiamque tenere dicendus est, concedite, ut ille sit fidei uerioris maiorisque iustitiae, quem multo uobis grauiora perpessum potuerimus ostendere, teris edocetur, quod in Christum crediderit natum ei uirgine Maria. pro hac ille fide, quam uos detestamini, usque ad gladium mortemque peruenit cum gregibus christianoram tunc ita credentibus atque ita grauiusque morientibus. Faustus autem conuictus uel confessus, quod Manichaeus esset, cum aliis nonnulsulare productis, eis ipsis christianis, quibus perducti sunt, intercedentibus leuissima poena, si tamen illa poena
Abbreviated transcription (Latin):
imĩe dei: etiam illi quib dr̃. Nolite
traudare inuicem. ni si exconsensuad
alite. ne uos temptet sachanas pp̃m
imꝑantiam ur̃am. Hoc aut̃ dico sed̃
eniam: nõ scd̃ imꝑium. qͣlib etiam

Expanded text:
e dei etiam illi, quibus dicitur: nolite fraudare inuicem nisi ex consensu ad estote, ne uos temptet satanas propter intemperantiam uestram; hoc autem dico secundum ueniam, non secundum imperium. qualibus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tenebraꝵ a pre ligabitur ⁊ nõ lugebto᷑.
suso esurientem ⁊ sitientem iustitiã.
quam faustus in scriptis suis nõ ad¬
didit: Credo. ne sibi deesse uide̾tur: si
eam se adhuc esurire ac sitire fate̾tur.
S quam iusticiam isti esuriunt et si¬
tiunt: quib ꝑfecta iustitia erit damp¬
natis in globo fr̃ib qui nicħ suo uitio
peccau̾unt. s hostili tabe quo eos pat̾
misit inexpiabilit᷑ infecti scmnt in luꝑ¬

Expanded text:
tenebrarum a patre ligabitur et non lugebitur? tenebrarum a patre ligabitur et non lugebitur? quomodo esurientem et sitientem iustitiam, quam Faustus in scriptis suis non addidit, credo, ne sibi deesse uideretur, si eam se adhuc esurire ac sitire fateretur? sed quam iustitiam isti esuriunt et sitiunt quibus perfecta iustitia erit damnatis in globo fratribus, qui nihil suo uitio peccauerunt, sed hostili tabe, quo eos pater misit, inexpiabiliter infecti sunt, insu
Abbreviated transcription (Latin):
entem. ꝑsecutõnes ⁊ odia sustinentem
pp̃ iustitiam ⁊ dubitas utrũ accipiam
eiĩgłm. Si hoc eẽt iustũ eẽ.: iustificare
se ip̃m u̾bis suis: uolasset in celum hõ
iste cum hec loq̃retur. s ego in delitias
fausti nõ muchor. notas omnib audito¬
rib manicheoꝵ: ⁊ eis maxime qui sũt
rome: talem ꝓpouo manicheũ. qualem
ꝯstantius requirebat. cũ illa p̾cepta
exigebat impleri. nõ qͣlem uide̾ nole¬
bat. Et illũ tñ quõ uideo paupem sp̃u
qui tam suꝑbus est antina. ut animã
suam dm̃ credat. nec captiuus erubes¬
cat: Qũo mitem: qui tante auctoritati
euͣngłice mauult insultare qͣm cred̾e
Qũo pacificum: qui naturam ip̃am di¬
urnam qua ds̃ est quicquid est. qui sol
u̾e est ppetuam pacem hr̃e potuisse non
putat: Qũo puro corde: in quo tumul¬
tuantur tam sacrilega ⁊ tam młta fig¬
menta: Quõ lugentem: nisi dm̃ captĩ
et ligatũ donec soluatur ⁊ euadat. exqͣ¬
dam tñ ꝑte decurtatus. que in globo

Expanded text:
ntem propter iustitiam et dubitas, utrum accipiam euangelium? si hoc esset iustum esse, iustificare se ipsum, uerbis suis uolasset in caelum homo iste, cum haec loqueretur. sed ego in delicias Fausti non inuehor notas omnibus auditoribus Manichaeorum et eis maxime, qui sunt Romae: talem propono Manichaeum, qualem Constantius requirebat, cum illa praecepta exigebat inpleri, non qualem uideri nolebat. et illum tamen quomodo uideo pauperem spiritu, qui tam superbus est, ut animam suam deum credat nec captiuus erubescat? quomodo mitem, qui tantae auctoritati euangelicae mauult insultare quam credere ? quomodo pacificum, qui naturam ipsam diuinam, qua deus est quicquid est, qui solus uere est, perpetuam pacem habere potuisse non putat? quomodo puro corde, in quo tumultuantur tam sacrilega et tam multa figmenta ? quomodo lugentem, nisi deum captum et ligatum, donec soluatur et euadat ex quadam tamen parte decurtatus, quae in globo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ elem̃tis s u̾bis pugnare uideat᷑.
S ne in hoĩes potius nõ implentos
ea que sibi p̾cipiuntur.qͣm in ip̃ãm
sectam nouissimi erroris me ista di¬
cere quisqͣm rep̾hendat. hoc dico talia
sunt ip̃a p̾cepta manichet: ut si ea
nõ faciatis deceptores. si aut̃ faciatis
ut herbam nõ euellatis ne hoĩcidiũ
penrtus qui discipriles suos y segete
transeuntes ⁊ esurientes uellere spi¬
cas sabbato nõ phibuit: unde ꝯumoe̾t
et p̾sentes iideos ⁊ futuros manichoos
Inos qr sabbato fiebat. illos qr fiebat. S
planc manicheus p̾cepit: ut ociosis
manib ur̃is. de homicidiis uuinatis alie¬
nis. Et illa quid̃ falsa sunt homicidia
s irr̃a sunt uera: cum tali demonioꝵ
doctrina miseras anmas trucidatis.
Inest tñ illi heticus typhus: intolerabi¬
lis q suꝑbia. Uides in me inquit xp̃ii
bĩtudines illas que eiingłm facumt.
et int̾rogas utrũ illud accipiam. Uidos

Expanded text:
non elementis, sed uerbis pugnare uideatur. non elementis, sed uerbis pugnare uideatur. Sed ne in homines potius non inplentes ea, quae sibi praecipiuntur, quam in ipsam sectam uanissimi erroris me ista dicere quisquam reprehendat, hoc dico: talia sunt ipsa praecepta Manichaei, ut si ea non faciatis, deceptores, si autem faciatis, ut herbam non euellatis, ne homicidium perpetretis, qui discipulos suos per segetem transeuntes et esurientes uellere spicas sabbato non prohibuit, unde conuinceret et praesentes ludaeos et futuros Manichaeos: illos, quia sabbato fiebat, illos, quia fiebat. sed plane Manichaeus praecepit, ut otiosis manibus uestris de homicidiis uiuatis alienis. et illa quidem falsa sunt homicidia, sed uestra sunt uera, cum tali daemoniorum doctrina miseras animas trucidatis. Inest tamen ille haereticus typhus intolerabilisque superbia. uides in me, inquit, Christi beatitudines illas, quae euangelium faciunt, et interrogas, utrum illud accipiam? uides