comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sid̃m diuinitatis sue nat᷑am:
hor ÷ natus filuis. Eui forte sup̃e
i est: gͦ iam ñ est uiugenit᷑ filiꝰ
um ⁊ alter sit in eaden sub̾a.:
nn ꝓfitemur. ⁊ siłem prĩ ñ dene¬
mius. p̾tea de diuinis scͥpturis
miructi. nam qui diu̾sas accnsa¬
mur dr̃e naturas. Hoc scito. qd̃
nuit ante omsa scła d̾s dm̃ ge¬

Expanded text:
secundum divinitatis suae naturam, hoc est natus Filius. Cui forte si ipse ita est, ergo jam non est unigenitus Filius, cum et aliter sit ex eadem substantia. um profitemur, et similem Patri non denegamus: praeterea de divinis Scripturis instructi. Nam quia diversas accusamur dicere naturanuit ante omnia saecula, Deus Deum ge
Abbreviated transcription (Latin):
tuere filium admiras potentiam
filu. In ip̃o euĩ adu̾te. qr solus est
potens quitam potentem genuit.
pr̃.n. milla inmensa potencia po¬
tentẽ treatorem genuit. filius in
sua illa accepta potentia ut p̃p̃
ait. omĩa mͥ tradita sunt a pt̾s
meo. nõ creatorem creauit. sa
aturam constituit. Istam ciũpo
beatus ⁊ solus potens. Nam ⁊ si sx
adhuc ⁊ regionem illius descibu̾.
dicit qd̃ eẽt potens ex ꝑte orienais

Expanded text:
tuere Filium, admirans potentiam tuere Filium, admirans potentiam Filii. In ipso enim adverte, quia solus est potens, qui tam potentem genuit. Pater enim in illa immensa potentia potentem creatorem genuit. Filius in sua illa a Patre accepta potentia, ut ipse ait, Omnia mihi tradita sunt a Patre meo , non creatorem creavit, sed creaturam constituit. Istam enim poBeatus et solus potens. Nam si et hoadhuc et regionem illius describens dicit, quod esset potens et magnus
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝓtuli sine aliqua int̾p̾ta¬
⁊ solus potens rex regumi ⁊ dñs
dominantiũ. Si scͥpturam reti¬
tam rep̾hendi non debui. Sin
dicit potentem prem. nõ qr filius
ũo sit potens. Audi gͥ testimoĩa
nĩas ⁊ eleuamim porte et̾nales
⁊ introibit rex głe. et sequitur.
Quis est iste rex głie ⁊ responsũ
intellige. Dominus fortis ⁊ potũs.
Quomodo nͥ potens. cuiꝰ popena¬
am omĩs p̾dicat creatura
romodo nõ sapiens de quo sp̃e
fanctus collaudans eius sapien¬
ciam clamat ⁊ dicit. Quam mag¬
ificata sunt oꝑa tua domine.
omĩa isapientia fecisti: Nam
dubio ilłum sp̃c sanctus laudãs
dicebat. omĩa insapiencia fetisti.
Et cum ita habeatur: reqͥrendũ
÷ gͦ quomͦ beatus paulus dicit.
bratus ⁊ solus potens.: Ut puto¬
ideo solum potentem dicit: qͥa
solus est incomꝑabił insapiencia
De cuiꝰ incomꝑabilitate ꝓpha adim¬
ranis dicebat. D̾s quis siłis erit tͥ
yis nosse quod ⁊ solus potens: In¬

Expanded text:
um protuli sine aliqua interpretaum protuli sine aliqua interpretaet solus potens, Rex regum, et Dominus dominantium . Si Scripturam recitavi, reprehendi non debui: sin dicit potentem Patrem, non quia Filius non sit potens. Audi igitur testimonium  elevamini, portae aeternales, et introibit rex gloriae. Et sequitur: Quis est iste rex gloriae? Et responsum intellige: Dominus fortis et potens . Quomodo non potens, cujus potentiam omnis praedicat creatura? 13. Quomodo non sapiens, de quo Spiritus sanctus collaudans ejus sapientiam clamat et dicit: Quam magnificata sunt opera tua, Domine! Omnia in sapientia fecisti . Namdubio illum Spiritus sanctus laudans dicebat, Omnia in sapientia fecisti. Et cum ita habeatur, requirendum est ergo quomodo beatus Paulus dicit, Beatus et solus potens? Ut putoideo solum potentem dicit, quia solus est incomparabilis in sua potentia. De cujus incomparabilitate propheta admirans dicebat: Deus, quis similis erit tibi ? Vis nosse quod solus est potens? In
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣnus sit ille quisq sapiens:
habeat sapienciorẽ qui eum in¬
deat. Dennide huiꝰ sapientia nõ
moꝑib eius ꝑspicitur nõ in dis¬
cipulis ꝯprobatur. Non gͦ ini¬
sibilis est humana sapiencia q̃
cet ⁊ ordinis ÷ digna te uti c̃õ¬
ꝑatõne. quia de deo loqueris. de
⁊ t̾cio dico quod unus ÷. s quod
solus ipnus ÷. Si uero solus unus
ñ est: ꝑs est. Nec enĩ ex ꝑtib
quod ÷ uͥtus ÷ ingenita simplex.
filuis ante omĩa scła. ⁊ ip̃e uͥtꝰ¬
est genita. De hac sane uͥtute fi¬
lii beatus apłs dicclut. ẜ ongrega¬
tis nobis ⁊ meo spũ cum mitute
domini ihu. Dico enĩ ⁊ ꝓfiteor qd̃
qr sp̃s sauctus. ⁊ ip̃e sit mrtus in
sua ꝓpͥetate. de quo dominꝰ testi¬
moniũ ꝑhibet dicendo. uos añ
sedete ad suos discipulos mam
eo qd̾ occulis humanis ꝯtempla
ri possit. cur no ⁊ celestes uͥautes
uet ip̃e obtutib humanis iud̾i
possint : Ego quidem testimoni¬

Expanded text:
quamvis sit ille quisque sapiens, quamvis sit ille quisque sapiens, habeat sapientiorem qui eum videat. Deinde hujus enim sapientia non in opere ejus perspicitur? non in discipulis probatur? Non ergo invisibilis est humana sapientia, qucet et ordinis est, dignis te uti comparationibus; quia de Deo loqueris, de et tertio dico quod unus est, sed quod solus unus est Deus. Si vero solus unus non est, pars est. Nec enim ex partibus quod est, virtus est ingenita simplex: Filius ante omnia saecula et ipse viest genitus. De hac sane virtute Filii beatus Apostolus dicebat: Congregatis vobis et meo spiritu, cum virtute Domini Jesu . Dico enim et profiteor quod quia Spiritus sanctus et ipse sit virtus in sua proprietate: de quo Dominus testimonium perhibet, dicendo, Vos autem sedete ad suos discipulos in eo quod oculis humanis contemplari non possit; cur non et coelestes virtutes nec ipsae obtutibus humanis videri possint? Ego quidem testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
um uentatis. s in ip̃o celo modo
apparet ꝑsone deipnobis. hoc
miq poit xͥ reu̾sionem in celis.
postqmͣ enĩ de telo locutꝰ est dicm̃s.
saule saule quid me ꝑsequeris.
postea ꝙͣ sp̃c sanctus ait. segre¬
gate mͥ barnaban ⁊ paulum ĩ
opus minist̾i quo uocani eos:
uocatus paulus dicit. Non ĩma¬
muft̾is templis intrabit ihc ex¬
epplanũ ueritatis. s imp̃o celo
nꝰ aparet ꝑsone dei pro nobis.¬
Et quia suggessit religio tua.
ut ⁊ ad hoc demus responsum
dit filium. ut tenens insimi sno.
Et habes scd̾m ante latum testi¬
moniũ qd̾ d̾m nemo uidit un¬
quiͣ. unigenitus filius qui est
insimi pr̃is ip̃e uarrauit. idit
eiĩ pr̃ filium ut filium. filius
uidet piem ut pĩem inmensũ.
humanam sapĩam inuisibilem
ꝓminciat tua religiositas.Ut
puto sufficit ysaie dem̃ dicentis.
Num qͥd modicũ est uobis certa¬
men prestare hominib: Et qmͦ
nib certamen pͥstare. cũ qnͣdo

Expanded text:
um veritatis; sed in ipso coelo modo um veritatis; sed in ipso coelo modo am in coelis. Posteaquam enim de coelo locutus est, dicens, Saule, Saule, quid me persequeris ? Posteaquam Spiritus sanctus ait, Segregate mihi Barnabam et Paulum in opus ministerii quo vocavi eos : vocatus Paulus dicit, Non in manufactis templis intravit Jesus exemplarium veritatis, sed in ipso coelo modo apparet personae Dei pro nobis.Et quia suggessit Religio tua, ut ad hoc demus responsum,det Filium, ut tenens in sinu suo et habens, secundum antelatum testimonium, quod Deum nemo vidit unquam; unigenitus Filius qui est in sinu Patris, ipse narravit . Videt enim Pater Filium ut Filium: Filius videt Patrem ut Patrem immensum. Humanam sapientiam invisibilem pronuntiat tua Religiositas: ut puto sufficit Isaiae dictum dicentis, Numquid modicum est vobis certamen praestare hominibus? Et quonibus certamen praestare, cum quando
Abbreviated transcription (Latin):
auales ⁊ udere ⁊ penetrare. Et
scd̃m saluatoris sui̾am ut dicebat¬
unc ad illum qui se diuitem iac¬
abat. stulte hac nocte expostulat᷑
ai̾a tua: est officium angłi ut a¬
ninã restituat ante conspectũ dĩ.
nõ tamen apima potest augłm u
dere ant exhibere. Isto em̃ ordine
ascente suꝑius. ⁊ inuemes q̃mad̾m
ĩ ht a quo circimispitiat᷑ qui qnͣ
tꝰ⁊ infanitus est. qui nec finiri uer¬
bus. nͥ mente concipi p᷑. De cuius
iignitudĩe ño solum humana
ligua. s ⁊̃ ⁊ om̃s celestes uͥtutes
pter coadunate dñt ut ualent.
otũ explicant ut est. plenus ÷
ab onũi qd̃ dr̃. hunc enĩ solus fili
condigne honorat ⁊ laudat. qnͣ¬
tum plus a suo genitore añ g̃em
trrogitacõem est ꝯsecutus. Nam
dium referentes eis q̃ carm soletis
applicore ꝓpõitis. iam ñc ꝓferami
tesimonia ubi incelis suum prẽm
adorat. Dicit enĩ sic paulus ad
hebreos. Non .ii. inmnanuftĩs
templis intrabit xp̃c exemplari¬

Expanded text:
et videre et penetrare. Et secundum Salvatoris sententiam, ut dicebat tunc ad illum qui se divitem jactabat, Stulte hac nocte expostulatur anima tua a te ; est officium angeli, ut animam restituat ante conspectum Domini. Non tamen anima potest angelum videre, aut exhibere. Isto enim ordine ascende superius; et invenies quemadmnon habet a quo circuminspiciatur: qui quantus est, infinitus est; qui nec finiri verbis, nec mente concipi potest: de cujus magnitudine, non solum humana lingua, sed etiam et omnes coelestes virtutes pariter coadunatae dicunt ut valent, non tamen explicant ut est. Plenus est ab omni quod dicitur. Hunc enim solus Filius condigne honorat et laudat, quanto plus a suo genitore ante omnem excogitationem est consecutus. Nam dium referens, eis quae carni soletis applicare postpositis, jam nunc proferam testimonia, ubi in coelis suum Patrem adorat. Dicit enim sic Paulus ad Hebraeos: Non enim in manufactis templis intravit Christus exemplari
Abbreviated transcription (Latin):
inꝯsuminatõem scłi in om̃ĩb cre¬
dentib floret. utiq ĩ mortał ma¬
net: licet inplixitate sermonis
pͥt̾miserim de inmortalitate oĩpo¬
tentis dei de eo ꝙ dixerit beatus
apłs paulus. qui solus ht̃ ĩmor¬
talitatẽ: at tam̃ replicabo tex¬
tum. subsequar ã ⁊ int̾p̾tacõem
deo fauente ⁊ donante gr̃am.
Sic enĩ solus immortalitatem
um hominũ ignorat. qr aĩa hũ
ĩmortalis ÷: pt̾ea tum saluatoris
sit sententia dicentis. nolite tume¬
re eos qͥ occidunt corpus. aĩam
a ño possunt occitere nt ĩmorta¬

Expanded text:
nsummationem saeculi in omnibus credentibus floret, utique immortalis manet? Licet in prolixitate sermonis praetermiserim de immortalitate omnipotentis Dei, de eo quod dixit beatus apostolus Paulus, Qui solus habet immortalitatem : attamen replicabo textum; subsequar autem et interpretationem Deo favente et donante gratiam. Sic enim solus immortalitatem um hominum ignorat, quia anima humana immortalis est? Praeterea cum Salvatoris sit sententia, dicentis, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere , ut immorta
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ ⁊ sapĩa ꝯsensum accomodãs
corꝑi ip̃a integra manet: qnͣto
mag̾is omp̃c d̾s iam ut paulo añ
dixi. ad quem comꝑacõ huma¬
rasileat. tñ ut ualemus dr̃e cona¬
tibilis incorꝙtibiłr genunt fi¬
lui : Genuit a. E aucoẽm meam
rabit: Genuit ut uoluit ut po¬
tens nichil subtrahens. nulla in¬
udia int̾cipiente potentem ge¬
nuit. Dixit religiosis ñ decet ca¬
lumpniã facere. Ego u̾bum dĩ.
u̾bum dei ꝓfiteor. non mortalẽ.
ñ corruptibilem. Si qͥdem corp
quod suscepit ꝓ salute nr̃a cla¬
mat de illo scriptura. Requiesc
caro mea insꝑe. hoc est resuritc¬
tõnis spe. qm non derelinq̃s am¬
mam meam in inferno. n dabis
sc̃m tuum udere corruptõem. Si

Expanded text:
filium, sapientia consensum accommodans corpori ipsa integra manet: quanto magis omnipotens Deus? jam et paulo ante dixi, ad quem omnis comalemus dicere conatibilis incorruptibiliter genuit Filium? Genuit autem: cautionem meam rabit ? Genuit ut voluit, ut potens, nihil subtrahens, nulla invidia intercipiente potentem genuit. Dixi, religiosis non decet calumniam facere: ego Verbum Dei, Verbum Dei profiteor, non mortale, non corruptibile. Siquidem corpus quod suscepit pro salute nostra, clamat de illo Scriptura, Requiescet caro mea in spe; hoc est, resurrectionis spe: quoniam non derelinques animam meam in inferno, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem . Si
Abbreviated transcription (Latin):
die utiq resurrexit a mortuis.
qnͣtomag̾ diuinitas que suscep̾
corpus incorruptibił manet: Eur
dicis. cur nõ intelligis : Si ñ tib̾i
sine intellectu ẽẽ iudicabor. Si qͥ
petere. Ego enim nõ solum filu
dei sapienciam immortalẽ ẽẽ as¬
dei sapiencia immortalis sit. Lã

Expanded text:
rrexit a mortuis; quanto magis divinitas, quae suscepit corpus incorruptibilis manet? Cur dicis quod non intelligis? Si non tibi asine intellectu esse judicabor: si quopetere. Ego enim non solum Filii Dei sapientiam immortalem esse asDei sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
s ante temꝑa nonimus fisium
qnͣtomagis itiq illi suo gem¬
Ium omnia fuerint filio subi̾ta.
unc ⁊ ip̃e filius subiectus erit¬
lli qui illi qui sibi subiecit oĩa:
x uis ut a nob̾ drcatur qd̃ cor¬
pri inmo magis dispensacõm
pus pr̃i subiectum. non filium ip¬
sum ningenitũ deum. Nos enim
sannis ⁊ credimus qd̾ pr̃ iudicat
nmine. s om̃e iudicium dedit

Expanded text:
sed ante tempora novimus Filium quanto magis utique illi suo genait Paulus, Cum omnia fuerint Filio subjecta, tunc et ipse Filius subjectus erit illi qui sibi subjecit omnia ? Hoc vis ut et a nobis dicatur, quod corpori, imo magis dispensationipus Patri subjectum, non Filium ipsum unigenitum Deum. Nos enim scimus et credimus quod Pater judicat neminem, sed omne judicium dedi
Abbreviated transcription (Latin):
ant de duob. aut c̾te scd̾m seqñ¬
ciam lc̃onis filium obedientem
pũ approbent qui se exmaniuit
formam accipiens serui. cui ⁊ pp̃
donauit ut diximus nomenq
isse quam sucepit. asseris u pu¬
to. Ut dicis ip̃e humiliãs sem
corꝑe dũ eẽt humano qmͣuit de¬
uicta morte trumphato diabo¬
lo pꝰ resurrectõem suam isto ut¬
tur sermone dicens. Ascendo ad
ut dicis pp̃ iuceos. S integra fi¬

Expanded text:
 de duobus: aut certe secundum sequentiam lectionis Filium obedientem Patri approbent, qui se exinanivit, formam accipiens servi; cui et Pater donavit, ut diximus, nomen qisse, quam suscepit, asseris, ut puto, ut dicis: si ipse humilians se in corpore dum esset humano, quamvis devicta morte triumphato diabolo post resurrectionem suam, isto utitur sermone, dicens, Ascendo ad ut dicis, propter Judaeos: sed integra re
Abbreviated transcription (Latin):
neq apicem inum pͥtire optari
timentes ꝑicłm. qr in ip̃is diuimi
scriptins positum ẽ. Ue detri¬
hentib aut addentib. uissai
ac talem genuit añ omĩa scł
iliquem accipiens. s ut nouit
Ionut calumpniã facientes di¬
cans. qm̃ sicuti ex alia creatura
⁊ nichilo fcã est: ita ⁊ ꝓfitemuir
d̾ex nichilo qiͣ unus ex cͤaturis
⁊ factus. Qd̃ quidem audi auc¬
toritatẽ synodice lc̃onis. qr ma
rumio pr̃es nr̃i iit̾ cet̾a ⁊ hoc dix¬
aunt. Si quis ex nichilo filium
diat ñ ex dõ pr̃e anatheina sit.
hi uis sane testimonia ꝓfero. ai
git genitorem: diligit ⁊ eum qͥ

Expanded text:
apicem unum praeterire optamus, timentes periculum quod in ipsis divinis Scripturis est positum: Vae detrahentibus aut addentibus ! Vis scire ac talem genuit ante omnia saecula, aliquem accipiens, sed ut novit Non, ut calumniam facientes dicitis, quoniam sicuti alia creatura ex nihilo facta est, ita et profitemur quod ex nihilo quasi unus de creaturis sit factus. Quod quidem audi auctoritatem synodicae lectionis, quia in Arimino patres nostri inter caetera et hoc dixerunt: Si quis ex nihilo Filium dicit, et non ex Deo Patre, anathema sit. Si vis, sane testimonia profero. Ait  diligit genitorem, diligit et eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
magi secuti. uidentes stellam exͣ
ordinem mnundi. hanc ẽẽ intellex¬
erunt quam balaam futuram
iudicem regis iudeoꝵ ꝓpħauerat

Expanded text:
magi secuti uidentes stellam extra ordinem mundi hanc esse intellexerunt, quam Balaam futuram indicem regis Iudaeorum profet
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ip̃m emͣgelium iohis qͣm młto
amplius erigit ad contemplonem
ueritatis. Tam multo amplius ꝑ¬
ciꝑe de dulcedine caritatis. et quia
illud p̾ceptum uerissimum ac sali¬
lia te in omnib. Qui euͣngelista
xp̃m longe ceteris altius ꝯmẽdat.
apud eum discipulis pedes lauat.

Expanded text:
hic ipsum euangelium Iohannis, quam multo hic ipsum euangelium Iohannis, quam multo amplius erigit ad contemplationem ueritatis, tam multo amplius praecipere de dulcedine caritatis. et quia illud praeceptum uerissimum ac salulia te in omnibus, qui euangelista Christum longe ceteris altius commendat, apud eum discipulis pedes lauat.
Abbreviated transcription (Latin):
ita in actione bone comu̾sationis et
uite nutͥtis pennis gemine dilectioĩs.
tamqͣm duab alis ualidis enectis enec¬
tus a terris. ab eodem ip̃o xp̃o u̾bo illu¬
minetur. U̾bo quod in pͥncipio erat.
et u̾bum apud erat. et u̾bum deꝰ erat.
Et si ꝑ sreculum et in eiignate bi¬
ge tamen spͣlimius ab ommisilat¬
trib actiue. in iohis autẽ eũugt̃
dona contemplatue uͥtutis elicae
eis qui hec dinoscere sunt y doner
est. et alii quidem datur ꝑ sp̃ns
Alius de pectore dm̃ liquidius a
bibit. Alius leuatus us ad t̾cnto
lum in effabilia u̾ba audit. Dñs
tamen qmͣ diu sunt incorꝑe pepũ¬
a domino. et om̃ib bone speifidetii
inlibro uite scriptis ẜuatur qd dẽn
est. et ego diligam eum. et mai̾fes¬
tabo meip̃m illi. U̾mptameu mhac
ꝑegrinatione qnͣtum rei huius intes¬
ligencia uł sciencia quis ꝑfecit ben¬
to magis caueat dẏabolicauicia su¬
ꝑbiam. et inuidenciam. Mxmiu̾it

Expanded text:
ita in actione bonae conuersationis et ita in actione bonae conuersationis et uitae nutritis pinnis geminae dilectionis tamquam duabus alis ualidis euectus a terris ab eodem ipso Christo uerbo inluminetur, uerbo, quod in principio erat et uerbum aput deum erat et uerbum deus erat, etsi per speculum et in enigmate, longe tamen sublimius ab omni similittribus actiuae, in Iohannis autem euangelio dona contemplatiuae uirtutis eluceant eis qui haec dinoscere sunt idonei, est. et alii quidem datur per spiralius de pectore domini liquidius aliquid bibit, alius leuatus usque ad tertium caelum ineffabilia uerba audit, omnes tamen, quamdiu sunt in corpa domino et omnibus bonae spei fidelibus in libro uitae scriptis seruatur quod dictum est: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. uerum tamen in hac peregrinatione quantum rei huius intellegentia uel scientia quisque profecerit, tanto magis caueat diabolica uitia, superbiam et inuidentiam; meminerit
Abbreviated transcription (Latin):
eius in nobis. Prius autẽ qm inui
ficetur hoc quod mortuum est p̃p̃ pec¬
catum. ꝓculdubio corruptibile est
et aggrauat aĩam. et si qnͣdo adiuta
excedit hanc nebulam qua tegitur
tegitur omnis uita terrena caligi¬
nem. tamqm rapida corruscatione ꝑ¬
st̾ngitur. et insuam infinuitatẽ re¬
dit uiuente desiderio quo rursus eri¬
gatur. nec sufficiente mundicia qua
figat᷑. et qnͣto quis ħ magis potest.
tanto maior est. qnͣto autem minus
tanto minor. Si autẽ nicħ adhuc ta¬
le mens hom̃is exꝑta est. in qua tam̃
habitat xp̃c ꝑ fidem. instare deb mi¬
nuendis finiendisq cupiditatib hꝰ
scłi mortalis uͥtutis actione. tamqͣm ĩ
ꝯmitatu trium illoꝵ euuͣgelistaꝵ
cum mediatore xp̃o. ambulans eam
qui filius deisemꝑ est pp̃ nos filiũ ho¬
minis fcm. Ut sempiterna uͥtus ⁊ di
leticia fideliter teneat. Nes peccet
a rege xp̃otegatur. Si forte pectau̾it
ab eodem sacerdote xp̃o expietur. atq

Expanded text:
eius ieius ificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est et aggrauat animam; et si quando adiuta excedit hanc nebulam, qua tegiturtegitur omnis uita terrena,tamquam rapida coruscatione perstringitur et in suam infirmitatem redit uiuente desiderio, quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia, qua figatur. et quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est. quanto autem minus, tanto minor. si autem nihil adhuc tale mens hominis experta est, in qua tamen habitat Christus per fidem, instare debet minuendis finiendisque cupiditatibus huius saeculi moralis uirtutis actione tamquam in comitatu trium illorum euangelistarum cum mediatore Christo ambulans. eum qui filius dei semper est propter nos filium hominis factum, ut sempiterna uirtus eiuslaetitia fideliter teneat. ne peccet, a rege Christo regatur; si forte peccauerit, ab eodem sacerdote Christo expietur adque
Abbreviated transcription (Latin):
caro fcm est ꝑspieue cerui ꝯgnosciq
non posse. msi cum ip̃e domimis uen̾it
Ideo sic manebit donec ueniat. Mane¬
bit autẽ nunc in fide credenciũ. Tũc
autẽ facie ad faciem contẽp lanciũ.¬
ꝯtempland̾ erit cum aꝑꝑuerit uita
nr̃a. et nos cur ip̃o apparebimus ĩ
głia. Quisquis autẽ arbitrat᷑ hom̃i
uitam istam mortalem ad huc gen¬
ti posse contingere ut climoto at
discusso omĩ nubilo phantasiaꝵ cor
tis luce pociatur. et mente penitꝰ a
consuectudine huius uite alienata.
ilłi constant᷑. et indeclinabilit sat.
uet quid querat. nec quis querat ĩ¬
telligͥat. Credat ergo pocius sb̾lum
auctoritati minimeq fallaci qmͣ diu
suus in corꝑe pegrinari nos a dño
et ambulare ꝑfidem non dum ꝑ spem.
Acsi ꝑ seueranter retinens atq custodi¬
ens fidem spem et caritatem intendat
tatem cum deus qui suscitau̾it iħm
xp̃m a mortins uiuificabit ⁊ morta¬
lia corꝑa nrã ꝑ inhabitantantẽ spm̃

Expanded text:
caro factum est, perspicue cerni cognoscique caro factum est, perspicue cerni cognoscique non posse, nisi cum ipse dominus uenerit. ideo sic manebit, donec ueniat. manebit autem nunc in fide credentium, tunc autem facie ad faciem contemplandum erit, cum apparuerit uita nostra et nos cum ipso apparebimus in gloria. quisquis autem arbitratur homini uitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut dimoto adque discusso omni nubilo phantasiarum cotis luce potiatur et mente penitus a consuetudine uitae huius alienata illi constanter et indeclinabiliter haereat, nec quid quaerat nec quis quaerat intellegit. credat ergo potius sublimi auctoritati minimeque fallaci, quamdiu sumus in corpore, peregrinari nos a domino et ambulare per fidem, nondum per speciem; ac sic perseueranter retinens adque custodiens fidem, spem et caritatem intendat  omnem ueritatem, cum deus, qui suscitauit legum Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora nostra per inhabitantem spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tacuit mlto opulenciꝰ tamqm de cela¬
no dñici pectoris ubi discumb̾e solebat
exhibuit. Deinde ip̃m pilatũ ub̾ altio¬
rib ꝑcutit. dicens. regnũ suũ nõ eẽ de
hc mundo. regemq se natũ. ⁊ ad ħ ue¬
nisse in hunc mund̾. ut testimoniũ
phibrat i̾ntati. Mariam quo post te¬
surrectionẽ mistica altitudine uisitãs
Nolimeinquit tang̾e. Nond̾ emĩ as¬
cendi ad ꝑtẽm meum. Discipulis ĩ
insuffiando dedit sp̃m sc̃m. ne ip̃e sp̃c
qui trinitati ꝯsb̾alis et coet̾mis est.
tur. postremo suas oues petro se amã¬
ti cums eu se amare ter ꝯfitenti
ꝯmendans. dicit eund̾ iohem sic se
uelle manere donec ueniat. Ubi ⁊̃
michi uidet᷑ alto docuisse mist̾io istã
ip̃am iohis euĩngłicam dispensatio¬
nem. qua in lucem liquidissimam
u̾bi sõlit᷑ fertur ubi tͥnitatis eqͣ¬
litas. ⁊ mꝯmutabilitas uideri pot.
et qua maxime ꝓprietate dist a ce¬
teris homo. cuius susceptione u̾bum

Expanded text:
tacuit, multo opulentius tamquam de cellatacuit, multo opulentius tamquam de cellario dominici pectoris, ubi discumbere solebat, exhibuit. ipsum deinde Pilatum uerbis altioribus percutit dicens regnum suum non esse de hoc mundo regemque se natum et ad hoc uenisse in hunc mundum, ut testimonium perhibeat ueritati. Mariam quoque post resurrectionem mystica altitudine uisitans: noli me, inquit, tangere; nondum enim ascendi ad patrem. discipulis etiam insuflando dedit spiritum sanctum, ne ipse spiritus, qui trinitati consubstantialis et coaeternus est, tur. Postremo suas oues Petro se amanti eumque amorem ter confitenti commendans dicit eundem Iohannem sic se uelle manere, donec ueniat. ubi etiam mihi uidetur alto docuisse mysterio istam ipsam Iohannis euangelicam dispensationem, qua in lucem liquidissimam uerbi sublimiter fertur, ubi trinitatis aequalitas et incommutabilitas uideri potest, et qua maxime proprietate distet a ceteris homo, cuius susceptione uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
lt ip̃e ⁊ pater unũ ft᷑. ñ ut ip̃e et
uit et nos unũ. s nos unũ sic̾ ip̃e
im̃. Multaq alia mireq sbͣlimia
de qub disserẽ sicut dignũ ⁊ fuã
Daibi fortasse reddend̾ est. ħc̾te
nontt expetend̃. Cõmendare qͥꝓpe
uolimus amactorib u̾bi dĩ ⁊ studio¬
uetus et ueraꝵ est amnũciator at
p̾dicator ioħs in eimgelio suo fue¬
rit. Cuius et cet̾itres qui scripẜũt
euͣngelium. et ceteri apłi qui nõ
quidem ip̃ãm narrationẽ scriben¬
dam susceꝑut. In ea tamen p̾dica¬
tione sui officii munꝰ impleilnnt.
longe tamen habet in xp̃i alciora
sb̾uectum abip̃o mitio sibrisui. ra¬
ueui pp̃ testimonsũ ioh̃is baptiste.
Inde tãsmare tyb̾iadis qnͣ turbas de do.
panib pauit. et suꝑ aquas ambula¬
uit. Tercõ ĩ bethania ubi unguento
pͥcioso fideł femine deuotione ꝑfus
est donec inde ilł occͣrer ad passioĩs cp̃c
quod cum eis erant nccͣio narraturꝰ.
dͥ tñ ip̃am dñcam cenami de qͣ nlłs eoꝵ

Expanded text:
pse et pater unum sunt, non ut ipse et pater et nos unum, sed nos unum sicut ipsi unum, multaque alia mireque sublimia, de quibus disserere, sicut dignum est, etquod alibi fortasse reddendum est, hic certe non est expetendum. commendare quippe uoluimus amatoribus uerbi dei et studiouerus et uerax est, adnuntiator adque praedicator Iohannes in euangelio suo fuerit, cuius et ceteri tres, qui scripserunt euangelium, et ceteri apostoli, qui non quidem ipsam narrationem scribendam susceperunt, in ea tamen praedicatione sui officii munus implerunt, longe tamen hunc in Christi altiora subuectum ab ipso initio libri sui ratestimonium Iohannis baptistae, inde trans mare Tiberiadis, quando turbas de quinque panibus pauit et super aquas ambulauit, tertio in Bethania, ubi unguento pretioso fidelis feminae deuotione perfusus est, donec inde illis occurreret ad passionis tempus, quod cum eis erat necessario narraturus, ubi tamen ipsam dominicam cenam, de qua nullus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ebat ostendi. Quia utiq de
uideret: ꝓfecto ut si illi osten¬
deret non rogaret. Dixi ecia¬
iusibilem a quo creari non
solum uisibilem uerũ ⁊ in
insibilia potuerunt. Ad ħ
tu responcere conatus quã
multa que ad rem non ꝑti¬
nent dixeris inuiant᷑ qui le¬
gunit. Et tamuen de moyse
aur sibi deum cum quo loq̃bat᷑
uellet ostendi tum eius naturã.
subamq ceruebat ꝓrsus nichil¬

Expanded text:
ebat ostendi; quia utique si ebat ostendi; quia utique si videret, profecto ut se illi ostenderet non rogaret. Dixi etiavisibilem, a quo creari non solum visibilia, verum etiam invisibilia potuerunt. Ad haec tu respondere conatus, quam multa quae ad rem non pertinent dixeris, intueantur qui legunt: et tamen de Moyse, cur sibi Deum cum quo loquebatur, vellet ostendi, si ejus naturam substantiamque cernebat, prorsus nihil
Abbreviated transcription (Latin):
uartodetimo loco
ad illud quod dix¬
est qui diligit. ⁊ filus qui
diligitur. Rendens dixi. Sic
autem dixis hinc int̾ pr̃em
⁊ diu̾sitatem. qr p̾r diligit
⁊ silius deligitur qͣiͣ negate
posses quod ⁊ filuis diligat
pr̃em deinde addidi. Si ambo
se inuicem diligunt. cur nega¬
tis eos unuis eẽ nature. Qd̾
utiq iõ dixi. Ne hinc unam
naturam negaretis amboꝵ.
Quia illum diligere hunc.
diligi ip̃e dixisti. Ad hoc tu
respondens. consensisti qͥdem
quod ⁊ filius diligat ꝓtem¬
sicut creatura creatorem. siõ
sicut uigenitus genitorẽ
degenerem.
lum ꝓfem s appariisse in
nisib lem. filium informa
me est. S qm̃ patrib se
uinitas demonstrabat dix
ꝑ subiectam creaturam ida
factũ non ꝑ naturam shã
qua eit mnin̾sibilis tͥnitas at¬
q ut hoc ꝓbarem moysen
ꝯmemoraui ei dicentem cũ
quo facie ad faciem loq̃bat᷑
si inueni gr̃am apud te dĩ¬
tende michi temetipm̃ ma¬
infeste ut intellig̾es quomꝰ
eum uidebat: quem sibi upi¬

Expanded text:
uarto decimo loco ad illud quod dixest qui diligit, et Filius qui diligitur; respondens dixi: Sic autem dicis hinc inter Patrem diversitatem, quia Pater diligit, et Filius diligitur; quasi negare possis quod et Filius diligat Patrem. Deinde addidi: Si ambo se invicem diligunt, cur negatis eos unius esse naturae? Quod utique ideo dixi, ne hinc unam naturam negaretis amborum, quia illum diligere, hunc diligi ipse dixisti. Ad hoc tu respondens consensisti quidem, quod et Filius diligat sicut creatura Creatorem, non sicut unigenitus genitorem, degenerem. lum Patrem: sed apparuisse tamen visibilem Filium in forma me est . Sed quoniam patribus se divinitas demonstrabat, dixi per subjectam creaturam id esse factum, non per naturam suam, qua est invisibilis Trinitas. Atque ut hoc probarem, Moysen commemoravi ei dicentem, cum quo facie ad faciem loquebatur, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi temetipsum manifeste : ut intelligeres quomodo eum videbat, quem sibi cupi
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit plus qͣm quingentis eu¬
trib simul. ex quib pluresmant
us adħuc. Quidam autem dormi¬
michi. Hunc autem ordinem il.
eungelistarum tenuit. Unde co¬
sid̾a̾ndum est utrum ordo que
illi tenuerunt. huic non aduse
Lsam cͥt ille omma. nec il
omnia dixerunt. Que autẽ di¬
runt omnes utrum nichil inte
se repugnent tm̃ uidendum et
Lucas enim solus quatuor enan¬
gelistarum. non dicit a mulienb
uisum dñm. S tm̃modo angels
Matheus autem dicit ꝙ eis accur¬
rerit redeuntib amonumento.
Marcus quo dicit p̾mo uisum
eẽ marie magdalene. sicut ⁊ iołs.
S quomodo ei sit uisus non dicit
quod explicat᷑ a iohẽ. lucas aũ nõ
solum tacet ut dixi eum apuisse
mulierib. S ⁊ ⁊̃ duos quoꝵ fuit
imus cleophas. talia dicit locutos
cum illo ante qr̃a agnosc̾e̾nt eum
tanqͣm mulieres. nicħ se ałiudꝙͣ
angelos indisse nuinciau̾int qui
dicebant eum uiuere ita .ll. natiit
Ecte duo ex ip̃is ibant in ip̃a die

Expanded text:
apparuit plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus plures manent usque adhuc, quidam autem dormimihi. hunc autem ordinem nullus euangelistarum tenuit. unde considerandum est, utrum ordo, quem illi tenuerunt, huic non aduersetur. nam nec ille omnia nec isti omnia dixerunt. quae autem dixerunt omnes utrum nihil inter se repugnent, tantum uidendum est. Lucas enim solus quattuor euangelistarum non dicit a mulieribus uisum dominum. sed tantum modo angelos. Mattheus autem dicit, quod eis occurrerit redeuntibus a monumento. Marcus quoque dicit primo uisum esse Mariae Magdalenae, sicut et Iohannes; sed quomodo ei sit uisus, non dicit. quod explicatur a Iohanne. Lucas autem non solum tacet. ut dixi, eum apparuisse mulieribus, sed etiam duos, quorum fuit unus Cleopas, talia dicit locutos cum illo, antequam agnoscerent eum. tamquam mulieres nihil se aliud quam angelos uidisse nuntiauerint, qui dicebant eum uiuere. ita enim narrat: ecce duo ex ipsis ibant ipsa die
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis omnib que accid̾ant. Et
fc̃m est dum loquerent. ⁊ secũ q̃ti¬
illis. Oculi autem illoꝵ tenebĩ
ne eum agnosc̾ent. et ait ad ilꝰ
Qͣ sunt hñ ẜmones quos ꝯferas
ad iuicem et estis tristes: Et pi¬
dens unus cui nomen cleophas.
dixit ei. Tu solus ꝑ egͥms es uob¬

Expanded text:
 que acciderant. Et factum est dum ambularent et secum querillis. Oculi autem illorum tenebantur: ne eum agnoscerent. Et ait ad illos. Qui sunt hi sermones quos confertis ad invicem: et estis tristes? Et respondens unus cui nomen Cleophas dixit ei. Tu solus peregrinus es
Abbreviated transcription (Latin):
ruerit dominus discipulis conside¬
randum est. non solum ut eluces¬
cat eciam ex hac re conueniẽcia
quatuor em̃gelistarum. Uerum
eciam cum pauło apło consonẽt.
qui de hac re in primadad coriathi¬

Expanded text:
ruerit Dominus discipulis, considerandum est, non solum ut elucescat etiam ex hac re convenientia quatuor Evangelistarum , verum etiam ut cum Paulo apostolo consonent, qui de hac re in prima ad Corinthi
Abbreviated transcription (Latin):
illis crediderunt .q. possent nĩti¬
are quem non aguouerant. Aut
possent agnoscere quib alia effi¬
gies eius aꝑꝑuerat: quomodo gͦ
eum agnouerint. ut minciare
possunt: marcus sine dubio pͥt̾¬
misit. quod ideo memorie ꝯmen¬
danidum est ut assuescamus ad¬
uertere euangelistarum morẽ
ita p̾cermitcencium que non cõ¬
memorant. et ꝯiungencium
que ꝯmemorant. ut eis qui usil
in hac consid̾atione non ħnt᷑ ñ
aliunde maxime error oriat᷑ quo
putent eos non sibi congruere

Expanded text:
illis crediderunt, quasi possent nuntiillis crediderunt, quasi possent nuntiare quem non agnouerant aut possent agnoscere quibus alia effigies eius apparuerat. quomodo ergo eum agnouerunt, ut nuntiare possent, Marcus sine dubio praetermisit. quod ideo memoriae commendandum est, ut adsuescamus aduertere euangeita praetermittentium quae non commemorant, et conjungentium quae commemorant, ut eis qui usum in hac consideratione non habent, non aliunde maxime error oriatur, quo putant eos non sibi congruere
Abbreviated transcription (Latin):
ad quos in ierłm uenerunt. fi¬
eri itaq potest. ut timore pͥus ĩ
lia uoluerint dicere ꝙ eum audi¬
erant resintexisse qñ tantĩmodo
augelos dix̾unt uisos ẽẽ nuilie¬
rib. iguorantes enim cum quo
loquerentur mito possent ẽẽ sol¬
liciti ne quid passim de xp̃i resur¬
rectione iactantes. in manus in¬
ciderent iudeoꝵ. Quod autem
ait marcus anniunciauerũt ce¬
teris. nec illis credidid̾unt. cum
lucas dicat ꝙ iam inde loquebãt᷑
uere resurrexisse duin ⁊ symoni
apparuisse. Quid intelligendũ
est. nisi aliquos ibi fuisse qui hoc
nollent credere: Cui autẽ nõ elu¬
ceat p̾t̾misisse marcum que lucaᷤ
narrando explicauit. hoc est que
cum illis locutus fu̾it ilx̃ anteꝙͣ
agnosc̾ent eum et anomodo eñ ĩ
fractione panis agnouint. qnͣdo
quidem mnox ut dxit dixit eis ap¬
paruisse in alia effigie euntib in
uillam continuo conũxit. ꝙ illi
euntes minciauerunt cet̾is. nec

Expanded text:
ad quos in Hierusalem uenerunt. fiad quos in Hierusalem uenerunt. fieri itaque potest, ut timore prius in uia noluerint dicere, quod eum audierant resurrexisse, quando tantum modo angelos dixerunt uisos esse mulieribus; ignorantes enim, cum quo loquerentur, merito possent esse solliciti, ne quid passim de Christi resurrectione iactantes in manus inciderent Iudaeorum. quod autem ait Marcus: adnuntiauerunt ceteris nec illis crediderunt, cum Lucas dicat, quod iam inde loquebantur uere resurrexisse dominum et Simoni apparuisse, quid intellegendum est nisi aliquos ibi fuisse qui hoc nollent credere? cui autem non eluceat praetermisisse Marcum quae Lucas narrando explicauit, hoc est quae cum illis locutus fuerit Iesus, antequam agnoscerent eum, et quomodo eum in fractione panis agnouerint? quando quidem mox ut dixit eis apparuisse in alia effigie euntibus in uillam continuo coniunxit: et illi euntes nuntiauerunt ceteris nec
Abbreviated transcription (Latin):
t in monte ut facies eius cla¬
cesceret sicut sol. Quale uult
qualicum corꝑe uerum de uero
facit: qui de aqua uera ninm
acrum fecit. si non ita fecit cũ
upatuit illis duob in alia effai¬
gi. Non enim sicut erat appa¬
ut eis quorum oculi tenebã
mentum in oculis eoꝵ a satha¬
naftñi fuisse ne agnosce̾tur iłx.
b tamen a xp̃o est fcã ꝑmissio
us ad sac̃mentum panis. ut uni¬
tte corꝑis eius ꝑticipata. remo¬
neri intelligatur impedimentũ
Nam ip̃os esse istos de quib
et marcus narrat credendũ est.
quiadicit ip̃õs euntes ninciasse
ceteris. sicut lucas eos dicit sur
e cos qui ipis erant dicentes. ꝙ
sirexit dominus uere. ⁊ appa¬
ruit symoni. Et tunc eciam ip̃os
nartasse ge que gesta erant in
uia. et quomodo eum cognoue¬
runt in fractione ponis. Iam
ergo erat fama ꝙ resurrex̾atilx̃
ab illis mmłierib fc̃a. et a symo¬
ne petro cui iam aꝑꝑuerat. Ixc .ii.
isti duo inuenerunt loquentes

Expanded text:
est in monte, ut facies eius claest in monte, ut facies eius claresceret sicut sol — quale uult qualicumque corpore uerum de uero facit qui de aqua uera uinum uerum fecit —, sed non ita fecerat, cum apparuit illis duobus in alia effigie. non enim sicut erat apparuit eis quorum oculi tenebantmentum in oculis eorum a satana fuisse, ne agnosceretur Iesus; sed tamen a Christo est facta permissio usque ad sacramentum panis, ut unitate corporis eius participata remoueri intellegatur inpedimentum Nam ipsos esse istos, de quibus et Marcus narrat, credendum est, quia dicit ipsos euntes nuntiasse ceteris, sicut Lucas eos dicit surget eos qui cum ipsis erant dicentes, quod surrexit dominus uere et apparuit Simoni, et tunc etiam ipsos narrasse, quae gesta erant in uia et quomodo eum cognouerint in fractione panis. iam ergo erat fama, quod resurrexerat Iesus ab illis mulieribus facta et a Simone Petro, cui iam apparuerat; hoc etenim isti duo inuenerunt loquentes,
Abbreviated transcription (Latin):
nere ꝑmissum est us ad inftac¬
tionem panis ceteri misteru cã
ut eis in illo alia oñderetur es¬
figies. et sic eum non nisi ĩ ftac¬
tione panis agnoscerent. sicut
luca norrante monstratur. pro
m̃ito quippe mentis eoꝵ ad hue
iguorantis ꝙ oportebat xp̃m
mori ⁊ resurgete simile aliqud
eorum oculi passi sunt. non ue¬
ritate fallente. S ip̃is u̾itatem
ꝑciꝑe non ualentib. et aluid
qm̃ res est opinantib. nec qͣ
autem eius corꝑis ꝑticeps non e
id est eccłie. cuius unitatemt
sacramento panis ꝯmendat
aplus dicens. inius ponis. unun
corpus multi sumus. ut cume
oculi eoꝵ ut agnosc̾e̾nt cuin
bulabant. s inerat aliꝙ̃ q̃ uoes
sucient᷑ agnoscere quõd iũde¬
uet quod .s. et cãligo et aliqͥs
pumo efficere solet. non quia
umiiis non poterat tnͣsfore
amem suam ut alia re uera es¬
i effigies. non quam solebãt
si contueri. qñdo quidem et añ
assibnem suam cransformatꝰ

Expanded text:
nere permissum est usque ad fracnere permissum est usque ad fractionem panis. certi mysterii causa, ut eis in illo alia ostenderetur effigies et sic eum non nisi in fractione panis agnoscerent, sicut Luca narrante monstratur. pro merito quippe mentis eorum adhuc ignorantis, quod oportebat Christum mori et resurgere. simile aliquid eorum oculi passi sunt, non ueritate fallente, sed ipsis ueritatem percipere non ualentibus et aliud quam res est opinantibus, ne quisi eius corporis particeps non est, id est ecclesiae, cuius unitatem in sacramento panis commendat apostolus dicens: unus panis, unum corpus multi sumus, ut, cum eis oculi eorum et agnoscerent eum, bulabant; sed inerat aliquid quo non sinerentur agnoscere quod uidebant, quod scilicet et caligo et aliquis umor efficere solet. non quia dominus non poterat transformare carnem suam, ut alia re uera esset effigies, non quam solebant illi contueri, quando quidem et ante passionem suam transformatus
Abbreviated transcription (Latin):
cissimo narratori repugnare ui¬
deatur. ꝓbabiliter tamen cred̾r
post ea qmͣ petro aꝑꝑuit. Deinde
apparuisse istis duob arub quoꝵ
erat unus cleopħas. de quib lu¬
cas totum narrat. Marcus autẽ
breuiter ita ꝑstringit. post ħ aũ¬
duob ex eũ ambulantib oñsus
est in alia effigie euntib ĩ mllã.
Castellum quipe illd̾ nõ absurde¬
accipimus eciam ulłam potais¬
se appellari. quod nunc iamai¬
pellatur ip̃a bethleem que euit
antea uocitata est. qͣmuis ninc
sit houoris amplioris uone
domini qui in ilła nat᷑ est. S
ꝑ eccłias omniũ gencium dis¬
mato et in codicib quidem m¬
cis magis agrum inueninus
uillam. agri autem nomine
castella tantum. u̾meciam un¬
nicipia et colome solent uos
extra ciuitatem que capud
quasi mater est ceterarum.
inetropolis applłatur. Quodi
ait marcus eis in alia effigie
dominũ apparuisse. hoc lucas di¬
cit ꝙ eoꝵ oculi tenebant᷑. neas¬
uosc̾e̾nt euni. Oculis quippe ar

Expanded text:
cissimo narratori repugnare uicissimo narratori repugnare uideatur. probabiliter tamen creditur, postea quam Petro apparuit, deinde apparuisse istis duobus, quorum erat unus Cleopas. de quibus Lucas totum narrat, Marcus autem breuiter ita perstringit: post haduobus ex eis ambulantibus ostensus est in alia effigie euntibus in uillam. castellum quippe illud non absurdaccipimus etiam uillam potuisse appellari, quod nunc iam appellatur ipsa Bethlem, quae ciuitas antea uocitata est, quamuis nunc sit honoris amplioris nomine domini. qui in illa natus est. sic per ecclesias omnium gentium diffamato. et in codicibus quidem Graecis magis agrum inuenimus quam uillam; agri autem nomine non castella tantum. uerum etiam municipia et coloniae solent uocari extra ciuitatem, quae caput et quasi mater est ceterarum, unde metropolis appellatur. Quod autem ait Marcus, eis in alia effigie dominum apparuisse, hoc Lucas dicit, quod eorum oculi tenebantur. ne agnoscerent eum. oculis quippe eorum
Abbreviated transcription (Latin):
paulus dixit apꝑuit primo cephe:
S aꝑꝑuit inquit cephe post ea .xii.
Deinde apꝑuit plusqͣm quingentis
frͣib simul. Sic autem non appet
quib duodecim. q̃madmnodũ nec
quib quingentis. fieri enim pot̃
ut de turba discipuloꝵ fu̾int isti
duodecim. nescio qui. Nam illoᷤ
quos apłos nominauit. non iam
duodecim. S undecim diceret. sic̃
non nulli etiam codices ħnt̃ qd̾
credo ꝑturbatos hpmines emen¬
dasse putantes de illis duodecim
apłis dictum qui iam iuda extĩcto
undetim erant. Sisiue illi codices
uerius hant̃ qui .xi. habent. Sũ
alios quosdam .xii. quos aplus
paulus uelit intelligi. su̇ sacra¬
mentum illius numeri eciam in
.xii. stare noluerit. quia duode¬
narius in eis mumerus in eis ita
misticus erat. ut non posset in
loco iude nisi alius .i. mathias ad
conẜuand̾ sacramentĩ eiusdem
mimeri sb̃rogari. Quodlib ergo
coꝵ sit. nichil inde existit quod
ueritati uł eoꝵ istoꝵ alicui uera¬

Expanded text:
Paulus dixit: apparuit primo Cephae,\' Paulus dixit: apparuit primo Cephae,\' sed: apparuit, inquit, Cephae, postea duodecim, deinde apparuit plus quam quingentis fratribus simul. sic autem non apparet quibus duodecim, quemadmodum nec quibus quingentis. fieri enim potest, ut de turba discipulorum fuerint isti duodecim nescio qui. nam illos quos apostolos nominauit non iam duodecim, sed undecim diceret, sicut nonnulli etiam codices habent, quod credo perturbatos homines emendasse putantes de illis duodecim apostolis dictum, qui iam Iuda extincto undecim erant. sed siue illi codices uerius habeant qui undecim habent, siue alios quosdam duodecim apostolus Paulus uelit intellegi, siue sacratum illum numerum etiam in undecim stare uoluerit, quia duodenarius in eis numerus ita mysticus erat ut non posset in locum Iudae nisi alius, id est Matthias, ad conseruandum sacramentum eiusdem numeri subrogari. quodlibet ergo eorum sit, nihil inde existit quod ueritati uel istorum alicui uera
Abbreviated transcription (Latin):
tem dicit idem lucas uidisse sola
linthramina. et discesse mirantem.
cum ioħ̾s dicat se pocius ita uidisse
lec est discipulum illimi quem diłi¬
gebat ilx non intrasse in monu¬
mentum qui pͥor uenerat. S cum
inclinass uidisse põita lintheamĩa.
s ⁊ seip̃m post ea dicit intrasse. ita
et petrus intelligendus est p̾mo
ꝓcimibens udisse ꝙ lucas ꝯme¬
omnes uerum dixisse sine ulla re¬
pugnancia repiantur. Ordo ergo
rerum qu c̃ẽ potuit q̃m admodũ
domimis excepto ꝙ iam mulierib
locutus erat. etiam marib discipu¬
lis uisus fuerit ẜm testimonia nõ
solum quatuor eimgelistarũ. s ⁊̃
pauli apłi: contexendus et de¬
monstrandus est. Omniũ ergo
uiroꝵ primo apꝑuisse intelligit᷑
petro. ex hiis duintaxat omnib
quos euangeliste quatuor. ⁊ pau¬
lus aplũs ꝯmemorauerunt. Cet̾ũ
si apꝑuit alieui eoꝵ pͥusqͣm petro qͦd
omĩes tacuerunt quis uł dicere au¬
deat uł negare.: Neq enim et

Expanded text:
tem dicit idem Lucas uidisse sola tem dicit idem Lucas uidisse sola linteamina et discessisse mirantem, cum Iohannes dicat se potius ita uidisse, hoc est discipulum illum, quem diligebat Iesus, non intrasse in monumentum. quo prior uenerat, sed, cum se inclinasset, uidisse posita linteamina; sed et se ipsum postea dicit intrasse. ita et Petrus intellegendus est primo procumbens uidisse, quod Lucas commeomnes uerum dixisse sine ulla repugnantia repperiantur. Ordo ergo rerum qui esse potuit, quemadmodum dominus excepto quod iam mulieribus locutus erat etiam maribus discipulis uisus fuerit, secundum testimonia non solum quattuor euangelistarum, sed etiam Pauli apostoli contexendus et demonstrandus est. omnium ergo uirorum primo apparuisse intellegitur Petro, ex his dumtaxat omnibus quos euangelistae quattuor et Paulus apostolus commemorauerunt. ceterum si apparuit alicui eorum prius quam Petro, quod omnes tacuerunt, quis uel dicere audeat uel negare? neque enim et
Abbreviated transcription (Latin):
mero apparuerat mulierib. semł
ad monumentum. et it̾m occurrẽs
ren̾tentib a monumento. Hoc &̾¬
anteqͣm in uia duob illis insus
fuisset. quorum umis erat cleo¬
phas. Namq ⁊ cleo cleophas
loquens cum dño quem non dum
agnoscebat. non petrum isse ad
ionunentum. S abierunt qͥdam
ex ur̃is inquit ad monumentũ. S¬
abierunt quidam ex nr̃is inquit
ad monumentum et ita inuene¬
runt sicut mulieres dix̾unt. qd̾
et ip̃e recapitulando intelligitur
dixisse illud .s. quod p̾ͥmo młres
nunciauerant petro ⁊ iohĩ de abla¬
to corpe dm̃. ac ꝑ hoc cum ip̃e lucaᷤᷤ
petrum dix̾it cucurrisse ad monu¬
mentum. ⁊ cle cleophan dixisse ip̃e
retułit ꝙ quidam eoꝵ ierant ad
monumentum: intlligitur attes¬
tari iohħĩ ꝙ duo ierint ad monum̃¬
tum. S petrum solum pͥmo ꝯme¬
morauit. quia illi p̾mitus maria
nunciauerat. Item potest mou̾e
ꝙ petrum non intnͣtem. s ꝓcũben¬

Expanded text:
mero apparuerat mulieribus; semel mero apparuerat mulieribus; semel ad monumentum, et iterum occurrens revertentibus a monumento. Hoc autem antequam duobus illis in via visus fuisset, quorum erat unus Cleophas. Namque et Cleophas loquens cum Domino quem nondum agnoscebat, non Petrum dixit isse ad monumentum; sed, abierunt quidam ex nostris, inquit, ad monumentum, nquit, ad monumentum et ita inuenerunt, sicut mulieres dixerunt, quod et ipse recapitulando intellegitur dixisse, illud scilicet quod primo mulieres nuntiauerunt Petro et Iohanni de ablato corpore domini. ac per hoc cum ipse Lucas Petrum dixerit cucurrisse ad monumentum et Cleopan dixisse ipse rettulerit, quod quidam eorum ierant ad monumentum, intellegitur adtestari Iohanni, quod duo ierant ad monumentum; sed Petrum solum primo commemorauit, quia illi primitus Maria nuntiauerat. item potest mouere, quod Petrum non intrantem, sed procumben
Abbreviated transcription (Latin):
nentimi. et ita inuen̾unt sicut
nuilieres dix̾unt. Ip̃m u̾o nõ in
uenerunt. Nec ẜm lucam ita uar¬
rant. ut meminisse ac recolere
potuerunt quod a mulierib dc̃m
ent uł adiscipulis qui cucurre¬
tint ad momuimentũ qñ eis nim¬
atum est ꝙ ablatum inde sit
orpus. Et ip̃e quidem lucas petrũ
tñ dicit cucurrisse ad monumẽ¬
tum. et ꝓcimĩbentem uideuidisse
litheamina sola poĩta et abisse
secum mirantem quod fc̃m fuerat.
oe antẽ de petro ꝯmemorat p̾us¬
qũ narret de hus duob quos in¬
uent in uia. post ea q̃ni nartauit
de mulierib que uiderant ange¬
los. et abeis audierant ꝙ resurrex¬
iss iłx. tamqm̃ tunc petrus ad mo¬
numentum cucurrerit. S intel¬
ligitur lucas recapitulando posu
isse de petro. Gunc .n. cucurrit
maria magdalene ninciatũ eis
fuerat de corpe sublato. Tunc aͤ
illa iuinciau̾at qñdo uidit lapi¬
dem auulsum a monum̃to. Et
postea fca sinit hec de uisione an¬
gelorum atq ip̃ius dm̃ qui bis nu¬

Expanded text:
mentum. et ita inuenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum uero non uiderunt. haec secundum Lucam ita narrant, ut meminisse ac recolere potuerunt quod a mulieribus dictum erat uel a discipulis, qui cucurrerant ad monumentum, quando eis nuntiatum est, quod ablatum inde sit corpus eius. et ipse quidem Lucas Petrum tantum dicit cucurrisse ad monumentum et procumbentem uidisse linteamina sola posita et abisse -secum mirantem quod factum fuerat. hoc autem de Petro commemorat, priusquam narret de his duobus, quos inuenit in uia, posteaquam narrauit de mulieribus, quae uiderant angelos et ab eis audierant, quod resurrexisset Iesus, tamquam tunc Petrus ad monumentum cucurrerit. sed intellegitur hoc Lucas recapitulando pisse de Petro. Tunc enim cucurrit a Maria Magdalene nuntiatum eis fuerat de corpore ablato; tunc autem illa nuntiaverat, quando vidit lapidem avulsum a monumento: et postea facta sunt haec de visione angelorum, atque ipsius Domini, qui bis nu
Abbreviated transcription (Latin):
la deos ẽẽ consenciamus. aut si
turpia cantantib aurem ꝯmo¬
demus. Dunc autẽ bñ audimus
Si audientes de deo ꝙ umis sit
oblectemur. Siquis autem ꝯtͣ
legem aliquid audiens assen¬
ciat. peccat. loc erit male audire.

Expanded text:
la deos esse, consentiamus, aut si turpia cantantibus aurem accommodemus. Tunc autem bene audimus, si audientes de Deo quod unus sit, oblectemur. Si quis autem contra legem aliquid audiens assentiat, peccat: et hoc erit male audire.