comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puer iste: ñ intͣbitis in regnũ celoꝵ.
Ipsa qͦ corꝑis fortitudine: pueriple¬
rumq uros uinẽt. Et utiq si eta¬
tẽ pueritiȩ consid̾emꝰ: ñ potest pu¬
er aut usũ omnẽ scire. aut ium
subire luctail. Nouimꝰ tñ qͦd fre¬
quent̾ pueri qͦs ñ pot̾ant portare.
uicert̃: adeo uigor animi infirmi¬
tatẽ excludit etatis. Qles aut̃ pue
ntales ⁊ effebi: hoc ẽ sp̃ĩtales. No¬
uit scͥpt᷑a adolescentẽ paulũ: iam
ꝓcimum conu̾sioni. Nouit ⁊ heu¬
ticũ adolescentẽ: qͥ c̃ sermonibꝰ pau¬
liintentꝰ ħeret. somno uictꝰ. ⁊ de
tritecto cecidit: ⁊ resurrexit. Houit
⁊ ioħ̃em adolescentẽ. in xp̃i pecto¬
re recunbentẽ: qͥ tam fortis fuit.
ut ꝑsequutionẽ ñ timeret. malũ
uincet. Hic ẽ puer qͥpat̾m genita¬
lem reliqͥt: sequutꝰ eum patͤm qͤm cog¬
nouit et̾num. Adolescens amictus
syndone dñm seqͤbat᷑ temꝑe passio¬

Expanded text:
puer iste, non intrabitis in regnum caelorum. puer iste, non intrabitis in regnum caelorum. ipsa quoque corporis fortitudine pueri plerumque uiros uincunt. et utique si aetatem pueritiae consideremus, non potest puer aut usum omnem scire aut uim subire luctandi; nouimus tamen, quod frequenter pueri quos non poterant portare uicerunt; adeo uigor animi infirmitatem excludit aetatis. Quales autem pueri, tales et ephebi, hoc est spiritales. nouit scriptura adulescentem Paulum iam proximum conuersioni, nouit et, Eutychum adulescentem, qui cum sermonibus Pauli intentus haereret, somno uictus de tritecto cecidit et resurrexit, nouit et Iohannem adulescentem in Christi pectore recumbentem, qui tam fortis fuit, ut persecutionem non timeret, malum uinceret. hic est puer, qui patrem genitalem reliquit, secutus est patrem eum quem cognouit aeternum, adulescens amictus sindone dominum sequebatur tempore passio
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑamꝰ ꝓpt̾ eũ qͥ nos dilexit. Qͥd ẽ in
omnib: Sunt athletȩ qͥuocent᷑ pu¬
in luctatorib: dicente dauid. Ne auer¬
tas faciem tuã apuero tuo. Et uuienis
fui. ⁊ senui. uñ ⁊ ioħes ait. Scbouo¬
bis pueri: q cognouistis patͤm. Scbo
uob inuenes: qi uicistis malignum
Seͥbo uob̃ patres: qi cognouistis eñ¬
qͥ ẽ ab initio. Maturior itaq ad pat̾s
scͥbens: maturos designat fid̾i deuo¬
tiõisꝙ ꝓcessu. uirtutũ gͦ iste ñ infir¬
mitatis etates s̃. Neq enĩ sine uirtu¬
te ẽ puer: qͥ cognouit patͤm dm iur¬
tutũ. Ex illo puero isti sunt pueri: qͥ
hqͣm sciret uocare ƿatͤm aut ma¬
trẽ. accepit uirtutem damasci. et
spolia samariȩ. Ipse ẽ puer qͥ natꝰ ẽ
nob̃. filiꝰ qͥ datꝰ ẽ nob̃: cuiꝰ pͥncipatꝰ
suꝑ humos eiꝰ. Ipse nos docuit pue¬
ritiã eẽ uirtutẽ: dicens. Sinite eos:
ꝙ nolite ꝓhibere pueros ad me ue¬
nire. Et alibi. Am̃ am̃ dico uob̃. nͥ
conu̾si fueritis. ⁊ efficiamini sic̃

Expanded text:
s propter eum qui nos dilexit! quid est \'in omnibus\'? sunt athletae qui uocentur puin luctatoribus nouit aetates dicente Dauid: n e auertas faciem tuam a puero tuo, et: iuuenis fui et senui. undeetIohannesait: scribo uobis, pueri, quia cognouistis patrem. scribo uobis, iuuenes , quia uicistis malum. scribo uobis. patres, quia cognouistis equi est ab initio Maturior itaque ad patres scribens, maturos designat fidei devotionisque processu. Virtutum ergo istae, non infirmitatis aetates sunt; neque enim sine uirtute est puer qui cognouit patrem deum uirtutum. ex illo puero isti sunt pueri, qui, priusquam sciret uocare patrem aut matrem, accepit uirtutem Damasci et spolia Samariae. ipse est puer qui natus est nobis, filius datus est nobis, cuius principium super humeros eius. ipse nos docuit pueritiam esse uirtutem dicens: sinite eos et nolite prohibere pueros ad me uenire, et alibi: amen amen dico uobis, nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑ scͥpt᷑a significare cũ dicebat.
Uniu̾sum stratũ u̾sasti in infirmi¬
tate eiꝰ. Itaq de eo dicit᷑. Cũ cecidit bo¬
nꝰ achleta: ñ tͣbat᷑. Pleriq etiã uolt̃
teneri: qͦ maturiꝰ uincant. qͥde arte
p̃sumunt. S etiã si assignat᷑. ut ip¬
so uerbo utar. ⁊ pͥmo ⁊ scd̾o fug̾it ñ
exeludit᷑. licet ei int̾dũ reꝑare lucta¬
mñ ⁊ iuncere. Sepe ꝯtingit ⁊ ced̾e eũ
qͥ sed̾a ꝯtentione suꝑauit. Itagͦ etiã
iustꝰ si offendicłm inẽrerit. ⁊ cecid̾it.
ñ relinqͣt tñ studiũ deuotiõis. i fidẽ.
sobͥetatẽ teneat. penitentiã gerat.
sepe se reparat. Ideoꝙ int̾rogat pe¬
trꝰ. Si peccau̾it in me frat̾ meus.
qͦtiens remittam ei. usq septies : Et
respondit dñs. Ñ solũ septies: s eti¬
am septuagies septies. Ut scias aũt
qr athletȩ sumꝰ ⁊ impelluuͣ. ⁊ alii ru¬
unt. ⁊ pleriq elidunt᷑: audi dicen¬

Expanded text:
uidetur scriptura significare, cum dicit: uidetur scriptura significare, cum dicit: uniuersum stratum uersasti in infirmitate eius. itaqtur\'. plerique etiam uolunt teneri, quo maturius uincant, qui de arte praesumunt. sed etiamsi assignatus, ut ipso uerbo utar, et primo et secundo fuerit, non excluditur; licet ei interdum reparare luctamen et uincere saepe contingit et cedere eum qui secunda contentione superauerit. ita ergo etiam it et ceciderit, non relinquat tamen studium devotionis et fidei, sobrietatem teneat, poenitentiam gerat, saepe se reparet. Ideo interrogat Petrus: Si peccaverit in me frater meus, quoties remittam ei; usque septies ? Et respondit Dominus: Non solum septies, sed etiam septuagies septies. Ut scias autem quia athletae sumus et impellimur, et alii ruunt, et plerique eliduntur, audi dicen
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝯfirmat manũ eiꝰ. Qͣ ratione ñ pe¬
dẽ s manũ dixit: nͥ forte ea qm̃ qͥ ca¬
dit. ñ mag̾ pede labit᷑: S infirmꝰ lu¬
bͥco sepe decipit᷑: uł offendit in petͣ.hc
aut̃ iꝰti casum intellige: idẽ fortioris.
Deniq de ppło qͥ luctat᷑ sigenu fix̾it.
uł pede lapsꝰ fuerit: ꝓ uicto habetur.
Athleta qͥ luctandi ꝑitiam ht̃. ⁊ ad
coronã luctat᷑. etiam uolens genu figit.
ut uincat. ⁊ si lapsꝰ fuerit ñ excludit᷑.
⁊ si ab eo qͥ suꝑior sit p̃mat᷑. manibꝰ tñ
se sustinens. uire dec̾tat. nec aufertͤ
bͣuium. nͥ fuerit fusꝰ in uent᷑m. aut
distentꝰ uincło lac̃toꝵ. Inde oriunt᷑ cͤ¬
bra c̾tamina: q multa ⁊ incognita
plerisq s̃ gen̾a ruinarũ. Nã casꝰ eoꝵ
ꝓpͥe appellat᷑ ruina. Grece enĩ potoma¬
ta nuncupant᷑. Gͦcũ stͥngit᷑ iurget᷑.
sepe se uoluit. ⁊ fit supͣ qͥ inferior ha¬
bebat᷑. suꝑiorẽq dũ surgit elidit. qd̾

Expanded text:
ione non pedem, sed manum dixit nisi forte ea, quoniam qui cadit non magis pede labitur, sed infirmus lubrico saepe decipitur uel offendit in petra? hic autem iusti casum intellege, id est fortioris. denique de populo qui luctatur, si genu fixerit uel pede lapsus fuerit, pro uicto habetur. athleta, qui luctandi peritiam habet et ad coronam luctatur, etiam uolens genu figit, ut uincat, et si lapsus fuerit non excluditur et si ab eo, qui superior sit, prematur, manibus tamen se sustinbravium, nisi fuerit fusus in ventrem, aut distentus vinculo lacertorum. Inde oriuntur crebra certamina; quia multa et incognita plerisque sunt genera ruinarum. Nam casus eorum proprie appellant ruinam; Graece enim nrcbuara nuncupantur. ergo cum stringitur et urgetur, saepe se uoluit et fit supra qui inferior habebatur superioremque dum surgit elidit. quod
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃. nͥ gͣnũ tritici cadens in t̾ram mo¬
riat᷑: ipsũ solũ manet. Si aut̃ mortu¬
ũ fuerit: multũ fructũ affert. Ipse
gͣnũ ꝓ nob̃ corpore solutꝰ ⁊ mortuus
ẽ: ut fructũ multũ afferret in nob̃.
Mors itaq eiꝰ: fructꝰ ẽ uitȩ. Qͦd factũ
ẽ gͦ in ipso uita ẽ. Caro facta ẽ ⁊ in
ipso uita ẽ. Infantia facta ẽ ⁊ in ip¬
so:uita ẽ. Iudiciũ factũ ẽ in ipso ui¬
ta ẽ. Mors facta ẽ in ipso. uita ẽ. Re¬
missio peccatoꝵ facta ẽ in ipso: uita
ẽ. Uulnus factũ ẽ in ipso uta ẽ. Illu
uenditio facta ẽ. in ipso. uitae. Re¬
demptio facta ẽ. in ipso: uta ẽ. Ad
mortẽ uenditꝰ ẽ auida. emptꝰ a uid̾is

Expanded text:
granum frumenti cadens in terram moriatur, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert . Ipse granum pro nobis corpore solutus et mortuus est; ut fructum multum afferret in nobis. Mors itaque ejus fructus est vitae. Quod factum est ergo in ipso, vita est. Caro facta est in ipso, vita est; infantia facta est in ipso, vita est; judicium factum est in ipso, vita est; mors facta est in ipso, vita est; remissio peccatorum facta est in ipso, vita est; vulnus factum est in ipso, vita est; illusvenditio facta est in ipso, vita est: redemptio facta est in ipso, vita est. Ad mortem venditus est a Juda, emptus a Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsũ facta s̃: ⁊ sine ipso factũ ẽ nic̃
Qd factũ ẽ. ⁊ int̾posita distinctione
subiciunt: in ipso uita ẽ. Salua sit
fidelib illa distinctio: ego ñ uereor
dicere. qͦd factũ ẽ in ipso uita ẽ. Et ni¬
cħ ht̃ qͦd teneat arrianꝰ. qr ñ illiꝰ ue¬
nena consid̾o: s lectionis sacrȩ ꝯsue¬
tudinẽ recognosco. N enĩ dix̃ factũẽ
u̾bum añ om̃e pͥncipiũ: ñ dix̃ factũ
ẽ uerbũ. S si. qͥd dixerit. audire de¬
sid̾as: uerbũ inqͥt erat apd d̃m. Erat
apd̃ đm: qͦd cũ ipso oꝑabat᷑. c ipso do¬
minabat᷑. A dixit factum ẽ u̾bum:
s dixit d̾s erat uerbũ. Ds̃ autẽ ñ fac¬
tura: s factor ẽ ⁊ creator. Aꝑi aures

Expanded text:
per ipsum facta sunt et sine ipso factum est nihil quod factum est et interposita distinctione subiciunt: inipso uita est. salua sit fidelibus illa distinctio; ego non uereor legere: quod factum est in ipso uita est et nihil habet quod teneat Arrianus, quia non illius uenena considero, sed lectionis sacrae consuetudinem recognosco. non enim dixit \'factum est uerbum ante omne principium\', est Verbum; sed si quod dixerit audire desideras: Verbum, inquit, erat apud Deum. Erat apud Deum, quod cum ipso operabatur, cum ipso dominabatur. Non dixit: Factum est Verbum; sed dixit: Deus erat Verbum: Deus autem non factura, sed factor est et creato
Abbreviated transcription (Latin):
lo audiuit. ⁊ d̾o ñ ꝯpetere uidicatũ
ẽ. ut id loqͤret᷑ in t̾ris. qͦd audiret in
celo: cũ in ipsa t̾ra sit ista discretio.
ut qͦd in altera regione canit᷑. in al¬
cantabimꝰ canticũ dñi in t̾ra alie¬
na: Deniq hebrei ñ canebant int̾ra
captiuitatis: qͥd in sua patͥa canere
ꝯsueuerant. Hec t̾ra captiuitatis ẽ: alia
t̾ia uib̃tatis. Ista peccati: illa qͥetis et̃nȩ.
Uallis t̾restris ista: illa celestis. Q in
celo illa. nc̃ p̃dicat paulꝰ. qͦ in t̾ris an
p̃dicare ñ pot̾at. Int̾ ꝑfectos enĩ secͤta
sapientiȩ s̃ loqͤnda. Et tñ qͥd ꝯmemo¬
ratio istiꝰ reuelationis oꝑat᷑. nͥ ut do¬
ceat. qͦd in reuelationib minime głas¬
dũ sit: s in infirmitatib: Qa infir¬
mitas. ⁊ remediũ reuelationis: aur¬
tutis ex̾titium ẽ. Cont᷑ aut̃. reuelatio

Expanded text:
lo audivit; et ideo non competere judicatum lo audivit; et ideo non competere judicatum est, ut id loqueretur in terris, quod audisset in coelo; cum in ipsa terra sit ista discretio, ut quod in altera regione canitur, in alcantabimus canticum Domini in terra aliena ? Denique Hebraei non canebant in terra captiuitatis quod in sua patria canere consueuerant. haec terra captiuitatis est, alia est terra libertatis; ista peccati, illa quietis aeternae; uallestris ista, illa caelestis. ergo in caelo illa nunc praedicat Paulus quae in terris ante praedicare non poterat; inter perfectos enim secreta sapientiae sunt loquenda.. Et tamen quid commemoratio istius reuelationis operatur, nisi ut doceat, quod in reuelationibus minime gloriandum sit, sed in infirmitatibus, quia infirmitas et remedium reuelationis et uirtutis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sͥ eẽ memorauit. uide staterã sa¬
pientiȩ: constituit unũ in xp̃o. ⁊ se
alterũ qͥ ait nescio. Qd alienũ ẽ at¬
tollit: qͥ suũ humiliat. Et audiuit
inqͥt u̾ba meffabilia. ñ dixit audiui:
s qͦd alt̾ audierit ñ negauit. uere¬
cunde itaq testẽ se maluit signifi¬
care qͣm uatẽ: ⁊ refugit uideri ce¬
lestiũ arbit̾ secͤtoꝵ. Testimoniũ enĩ
dicere u̾itatis. ẽ m̾itũ electionis: ñ
refugere. głantis. Id̾oq dixit. Pro hꝰ¬
Qͥd ẽ aut̃ qd̾ ait audisse hoĩem. ⁊ ho¬
minẽ illũ in xp̃o: q̃ ñ licet homini
loqͥ: Qͦm hoc ꝯuenit. ut nͣ licuerit
homini loqͥ: q̃ licuerit homini au¬
dire: Si ipsi homini qͥ audiuit ñ
licet loqͥ. qͦmͦ ei creditũ ẽ audire. qd̾
ñ ꝑmissũ ẽ loqͥ: Qͤ ista distantia ẽ:¬
Si alt̾i homini qͥ eẽt ext̾ior: qͦm potu¬
it homo cognosce. qͦd homini ñ lice¬
bat audire: uñ uidet᷑ ñ gr̃a loqͤndi
tempꝰ. m̾itũ. defuisse. Ille enĩ in ce¬

Expanded text:
sapientiae. constituit unum in Christo et se alterum, qui ait: \'nescio\'. quod alienum est attollit, quod suum humiliat. et audiuit, inquit, uerba ineffabilia. non dixit \'audiui\', sed quod alter audierit non negauit. uerecunde itaque testem se maluit significare quam uatem et refugit uideri caelestium arbiter secretorum. testimonium enim dicere ueritatis est, meritum reuelationis non refugere gloriantis. ideoqueait: pro huQuid est autem quod ait audisse hominem, hominem illum in Christo, quae non licet homini loqui? quomodo hoc conuenit, ut non licuerit homini loqui quae licuerit homini audire ? si ipsi homini qui audiuit non licet loqui, quomodo ei creditum est audire quod non permissum est loqui? quae ista distantia eSi alteri homini qui esset exterior, quomodo potuit homo cognoscere quod homini non licebat audire? Unde videtur non gratia loquendi tempus, meritum defuisse. Ille enim in coe
Abbreviated transcription (Latin):
salomon deriuiauit illud qd qͣsi su¬
um ipse posuit: ex młtilo qͥo ñ effu¬
gies peccatũ. Dialectiea gͦ duitias
uerboꝵ fluit: pietas timorẽ di ser¬
uat. Io ħͥ parcꝰ in u̾bis. diues in spu.
mag̃ uult tunere: qͣm uana uelit
uerba lactare. Timor enĩ disciplina
sapientiȩ ẽ. loqͣcitas innocentiş uir¬
tutisq naufragiũ: atq incentiuũ
ꝓlapsionis ⁊ culpȩ. Qm bͣchia inqͥt

Expanded text:
Salomon deriuauit illud, quod quasi suSalomon deriuauit illud, quod quasi suum ipse posuit: e x multiloquio non effugies peccatum. dialectica ergo diuitias uerborum fluit, pietas timorem dei seruat. ideo hic parcus in uerbis, diues in spiritu magis uult timere quam uana ueri uerba iactare. timor enim disciplina sapientiae est, loquacitas innocentiae uirtutisque naufragium atque incentiuum prolapsio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ declinat diu̾ticła peccatoꝵ. Uñ ⁊
saluator dixit. facite uob amicos
de mãmona iniqͥtatis. Iniqͥtatis enĩ
censꝰ ẽ. qͥ in diabłi potestate ẽ: ut cui
ille uoluerit ꝯferat᷑. Potest ⁊ illud
intelligi. qr meliꝰ ẽ parũ iꝰto. suꝑdi
uitias peccatoꝵ multas: qr ẽ qͥ est
diues in u̾bis. ut s̃ phylosophi istiꝰ
mundi. de sacͥlegiis disputantes.
de motu sid̾um. de stella iouis ae
sat᷑ͣni. de gn̾ationib homniũ. de si¬
mulachroꝵ cultu. de geometͥa ⁊ di¬
alectica. Phylosophi gͦ in sermone
diuites s̃: fid̾i inopes. uitatis exorteᷤᷤ.
Et s̃ pleriq simplices dñi sac̃dotes
in sermone pauꝑes: abstinentia ⁊
uirtute sublimes. Illi multis loquiñ
ꝑfidiam: isti paucis fidẽ assert̃. Illi su¬
os amittunt cotidie sac̃dotes: ħ pau
Qͥ gͦ hoꝵ audierit ⁊ uid̾it oꝑum qͣ¬
litatẽ: dicit. Meliꝰ ẽ modicũ mͥ iꝰto:
suꝑ duntias peccatoꝵ multas. Hnc

Expanded text:
non declinat diuerticula peccatorum. unde et non declinat diuerticula peccatorum. unde et saluator dixit: facite uobis amicos de mamona iniquitatis. iniquitatis enim census est, qui in diaboli potestate est, ut cui ille uoluerit conferatur. potest et illud intellegi, quia melius est parum iusto super diuitias peccatorum multas, quia est quidam diues in uerbis, ut sunt philosophi istius mundi de sacrilegiis disputantes, de motu siderum, de stella Iouis ac Saturni, de generationibus hominum, de simulacrorum cultu, de geometria et dialectica. philosophi ergo in sermone diuites sunt, fidei inopes, ueritatis exsortes. et sunt plerique simplices domini sacerdotes, in sermone pauperes, abstinentia et uirtute sublimes. illi multis locuntur perfidiam, isti paucis fidem asserunt; illi suos amittunt cotidie sacerdotes, hic pauper audierit et uiderit operum qualitatem, dicet: melius est modicum iusto super diuitias peccatorum multas. hinc
Abbreviated transcription (Latin):
eeat scͥptura diuina. Nempe in ma
uia eũ peccata m̃serunt. Eo mͦ p̃ci¬
pitabunt᷑ sacͥlegi in lacũ ignis ar¬
dentis: qͥ suꝑba in dm iactauert̃ ꝯ¬
uitia. Sequam᷑ gͦ ħ positi colũpnã
ignis. qͦ nos in hoc corꝑe positos illu¬
minet. ⁊ uiã monstret. ut in futu¬
rũ nob nebła refrig̾et noctis. qͦ seua
mcendia releuare possimꝰ. Uide aut̃
scͥptura qͥd dicat. Arcꝰ in qͥt peccatoꝵ
dñs confringat. Arcum autẽ suum
posuit in nube. qñ diluuii aqͤ cesse¬
rant: ut tͣnqͥllitas refund̾et᷑. Uñ cre¬
dendũ qr aduersariꝰ ⁊ malignꝰ arcũ
extendit suũ. ut qͥetis animis mo¬
ueat tempestates: excitet flatꝰ. Dre
tias. occupanda minoꝵ p̾dia. uidui¬
as relictis maioꝵ ħeditatibꝰ exuen¬
diuitias peccatoꝵ multas. Ngͦ di¬
uitiȩ accusant᷑. s diuitiȩ peccatoꝵ:
uitiȩ mag̃ facẽ cupiditatis inflã¬
mant: unꝰqͥsq dũ maiora desid̾at.

Expanded text:
ceat scriptura diuina. nempe in Mare ceat scriptura diuina. nempe in Mare uia eum peccata merserunt. eo modo praecipitabuntur sacrilegi in lacum ignis ardentis, qui superba in deum iactauere conuicia. sequamur ergo hic positi columnam ignis, quae nos in hoc corpore positos inluminet et uiam monstret, ut in futurum nobis nebula refrigeret noctis, quo saeua incendia releuare possimus. Uide autem, scriptura quid dicat: arcus, inquit, peccatorum dominus confringat. arcum autem suum posuit in nube, quando diluuia cesserant, ut tranquillitas refunderetur. unde credendum, quia aduersarius et.malignus arcum extendit suum, ut quietis animis moueat tempestates, excitet flatus. oretias, occupanda minorum praedia, uiduas relictis maiorum hereditatibus exuendiuitias peccatorum multas. non vitiae accusantur, sed divitiae peccatorum; uitiae magis facem cupiditatis inflammant et unusquisque, dum maiora desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ: qͣntomagis sacͥlegii uerba¬
gͣuib suppliciis expiabit: Igne nos
examinasti: dicit dauid. Q om̃s
igne examinabim᷑. Et malachias
sustinebit cũ apparuerit nob̃: Qm̃
ipse intͥoibit sicut ignis ꝯflatorii.
s siẽ alue lauantiũ. ⁊ sedebit ꝯfans
.&. purgans sic̃ aurũ ⁊ argentũ. ⁊ pͣ¬
gabit filios leui. ⁊ effundet eos sic̃
aurũ ⁊ sic̃ argentũ: ⁊ ert̃ dño offe¬
rentes sacͥficiĩ in eqͥtate. Ignegͦ pͣga¬
bunt᷑ filii leui: igne erechiel. igne da¬
niel. S hii ⁊ si ꝑ ignẽ examinabunt᷑.
dicent tñ. tͣnsiuimꝰ ꝑ ignem ⁊ aqͣm:
alii in igne remanebt̃. Illis rorabit
ignis. ut hebͤis pueris qui incendio
somacis ardentis obiecti s̃: minsts
aut̃ impietatis ultor ignis exuret.
ue mͥ si opꝰ meũ arserit: ⁊ laboris
ħ patiar detͥmentũ. Si saluos fec̾it
dñs seruos suos. salui erimꝰ ꝑ fidem:
igne. alii ꝑtͣnseant: alio loco nos do¬

Expanded text:
rationem, quanto magis uerba sacrilegii grarationem, quanto magis uerba sacrilegii grauibus suppexaminasti, dicit David . Ergo omnes igne examinabimur. Et Ezechiel sustinebit cum apparuerit nobis? Quoniam ipse introibit sicut ignis conflatorii et sicut alveus lavantium; et sedebit conflans et purgans sicut aurum et argentum: et purgabit filios Levi, et effundet eos sicut aurum et sicut argentum, et erunt domino offerentes sacrificium in aequitate. igne ergo purgabuntur filii Leui, igne Ezechiel, igne Daniel. sed hi etsi per ignem examinabuntur, dicent tamen: transiuimus per ignem et aquam. alii in igne remanebunt. illis rorabit ignis ut Hebraeis pueris, qui incendio fornacis ardentis obiecti sunt, ministros autem impietatis ultor ignis exuret. uaemihi, si opus meum arserit laboris huius patiar detrimentum etsi saluos faciet dominus seruos suos, salui erimus per fideigne, alii pertranseant, alio loco nos do
Abbreviated transcription (Latin):
in eos qͥ ea iecerint refundunt᷑.
qͦd etiã ꝓximo accidit bello. cum
infideles ⁊ sacͥlegi lacesserent aliqͥm
uentꝰ oriret᷑. qͥ infidelib excutet
seuta de manib. ac tela omniũ atg
missilia. in peccatoris ex̃citũ retor¬
qͣret. Adhuc hostis deerat. etiã illi
uentoꝵ p̾lia ferre ñ pot̾ant. sinsꝙ
spiculis stnebant᷑: ⁊ qͦd peiꝰ ẽ ñ erant oi¬
ƿoꝵ gͣuiora uulna illa. qͣm m̃tiuĩ. Desi¬
ciebant enĩ corde: ẽ d̃m adu̾sum se
pugnare cognoscent. Exierant itaqi
ꝓuocantes. ⁊ de pharetra cordis su ao
sua reu̾tebat᷑ impietas. Deniq ipsi
int̾ se sua ꝑfidia s̃ soluti. paratasc
fidelibus insidias dñs dissipauit. ut
ñ solũ piis nocere ñ possint: s ꝓpͥis au¬
xiliis nudarent᷑. atq ad hostem sua
arma tͣnsirent. Qntomeliꝰ ñ ꝓtulis¬
sent gladiũ de nagina: ħ ẽ impia
neqͣqͣm uerba ꝓmp̃sissent. Nam six
ocioso sermone redditurꝰ ẽ unusqus

Expanded text:
in ipsos qui ea iecerint refunduntur. in ipsos qui ea iecerint refunduntur. quod etiam proximo accidit bello, cum infideles et sacrilegi lacesserent aliquemuentus oreretur, qui infidelibus excuteret scuta de manibus ac tela omnium atque missilia in peccatoris exercitum retorqueret. adhuc hostis deerat et iam illi uentorum proelia ferre non poterant suisque spiculis sternebantur et, quod peius est, non erant corporum grauiora uulnera illa quam mentium; deficiebant enim corde, cum deum aduersum se pugnare cognoscerent. exierant itaque prouocantes et de pharetra cordis sui adsua reuertebatur impietas. denique ipsi inter se sua perfidia sunt soluti paratasque fidelibus insidias dominus dissipauit, ut non solum piis nocere non possent, sed propriis auxiliis nudarentur atque ad hostem sua arma transirent. quanto melius non protulissent gladium de uagina, hoc est impia nequaquam uerba prompsissent! nam si pro otioso sermone redditurus est unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum aduers carnem ⁊ sangͥnẽ
ẽ: s aduersꝰ qͦ ipsas neqͥtias sp̃ita¬
les. quȩ ñ uident᷑. Habundent tͥ
arma fortia d̃o. ut facile possis
qͥuolueris tela deꝓmere. ne pauꝑẽ
te ⁊ mermẽ hostis possit oppͥmere.
Esto d̃o fortis. do diues. ut dicat᷑ de
te: redemptio animȩ uiri diuitiȩ
eiꝰ. Habundato thesauro sapientiȩ.
esto diues inu̾bo ⁊ oꝑib bonis: ut
possis eẽ inunitꝰ. fuge diuitias pec¬
catoris: ne inueniat uͥ uulnerare
te possit. Esto misericors. ut inuul¬
nabił maneas: uł curare te possis
si fueris uulnatꝰ. Est ⁊ pauꝑ qͦm uo¬
lunt adu̾sarii uulnare: ex illo nu¬
mero de qͦ saluator dixit. Beati pau
in cor ipsoꝵ. ⁊ arcꝰ eoꝵ confringat᷑.
ut qͦmadmnodũ reuertit᷑ in di ser¬
uulos. ab eis qͥñ receꝑint bñdicen¬
tiũ pacem. ita etiam malitia pec¬
catoꝵ qͣ iusto nocere conant᷑. in eoꝵ
ꝑnitiẽ reuertat᷑. qͦ suis telis ⁊ uril¬
nerib trucident᷑. Sepe enĩ iacła

Expanded text:
duersus carnem et sanguinem est, sed aduersus ipsas quoque nequitias spiritales quae non uidentur. abundent tibi arma fortia deo, ut facile possis quae uolueris tela depromere, ne pauperem te et inermem hostis possit opprimere. esto deo fortis, deo diues, ut dicatur de te: redemptio animae uiri diuitiae eius. abundato thesauro sapientiae , esto diues in uerbo et operibus bonis, ut possis esse munitus. fuge diuitias peccatoris, ne inueniat ubi uulnerare te possit. esto misericors, ut inuulnerabilis maneas uel curare te. possis, si fueris uulneratus. est et pauper, quem uolunt aduersarii uulnerare, ex illo numero, de quo saluator dixit: beati paupi n cor ipsorum et ar cus eorum con f ring antur, ut, quemadmodum reuertitur in dei seruulos ab eis qui non receperint henedicentium pacem, ita etiam malitia peccatorum, qua iusto nocere conantur, in eorum perniciem reuertatur, quo suis telis et uulneribus trucidentur; saepe enim iacula
Abbreviated transcription (Latin):
etiã pꝰ sełm diem malũ. In die mala
lib̾auit eũ dñs: hoc ẽ in die iudicii.
mala qͥdem ꝓpt̾ multoꝵ supplicia. Ne¬
cesse ẽ enĩ ut torqͤant ini̾ti. ꝯpatiant᷑
ĩti. qr ⁊ angłi gaudent cũ peccator a
morte seruat᷑: cui ꝯpatiunt᷑. qi c̃pu¬
g̾imꝰ. letabit᷑ uistꝰ. cũ uid̾it uindictã
impioꝵ. qͦd suo loco reseruo. ⁊ si fre¬
qͤnt̾ audieris cͣ letet᷑: s occupatiões
occupationib ñ seramꝰ. Nouit dñs
dies immacłatoꝵ: qr immacłatȩ in
nocentiȩ gr̃a eiꝰ ⁊ plenitudo miseret᷑.
ñ miseret᷑ errantib. Isti ñ hñt diem.
qr lucẽ fugiunt: de quib pulchre dic¬
tũ ẽ. Dies eoꝵ sicut umbͣ p̃t̾eunt. Cog¬
nitio gͦ di. dignationis ẽ. ñ uisionis.
Dcłi eiꝰ lux s̃: qͦs aspicit illuminat.

Expanded text:
etiam post saeculum diem malum: In die mala liberabit eum Dominus , hoc est, in die judicii, mala quidem propter multorum supplicia. Necesse est enim ut torqueantur injusti, compatiantur justi; quia et Angeli gaudent, cum pmorte seruatur unus. conpatiuntur igerimus: laetabitur iustus, cum uiderit uindictam impiorum, quod suo loco reseruo, etsi frequenter audieris cur laetetur; sed occupationes occupationibus non inseramus. Nouit dominus dies inmacnocentiae gratia ejus et plenitudo miseretur, non miseretur errantibus. Isti non habent diem, quia lucem fugiunt, de quibus pulchre dictum est: Dies eorum sicut umbra praetereunt . Cognitio ergo Dei, dignationis est, non visionis. Oculi ejus lux sunt: quos aspicit, illuminat;
Abbreviated transcription (Latin):
uerã. Nemo gͦ de agͦ animȩ nr̃e ui¬
frum̃ti. uini. ⁊ olei: multiplicati s̃.
bonũ ẽgͦ habere intͣ te torcłaria ii¬
no redundanti a. ut fluat tͥ uinũ
i uas tuũ de uinea sorech: pocłmil¬
lud mebͥans qͣm p̾clarum. Sorech
enuĩ uinea nou pͥncipii ẽ ⁊ nouȩ eqͥta¬
tis un ⁊ dicit᷑ nob̃. Cantate d̃o ur̃o
canticũ nouũ. pͥncipiũ eiꝰ magnifi¬
cate: nom̃ eiꝰ ab extͤmo t̾rȩ. Hecgͦ ui¬
nea. uuas faciat: ñ iniqͥtatẽ. ITo re¬
licta ẽ iunea iudoꝵ: qr iniqͥtatẽ fe¬

Expanded text:
ueram. nemo ergo de agueram. nemo ergo de agfrumenti, vini, et olei, multiplicati sunt . Bonum est ergo habere intra te torcularia vino redundantia; ut fluat tibi vinum in vas tuum de vinea Sorech, poculum illud inebrians quam praeclarum! Sorech enim vinea novi principii est, et novae aequitatis. unde et dicitur nobis: cantate deo uestro canticum nouum; principium eius, magnificate nomen eius ab extremo terrae. haec ergo uinea uuas faciat, non iniquitatem. ideo relicta est uinea Iudaeorum, quia iniquitatem fe
Abbreviated transcription (Latin):
tu ne audias eum. ne emuleris ut
nequit̾ facias: qm̃ qͥ nequit̃ agune
ext̾minabunt᷑. Ext̾minant᷑ qͥ radits
ñ hñt: sicut olera uł fenum. Holera
infirmꝰ manducet: tu autẽ uitẽin¬
sere in agro tuo. uineã institue. Etl
uen̾it achab. qͥ tͥ dicat da mͥ uineã
tuam ut hoła mͥ inserã. noliei adq̃¬
escere: ne ex consensu tuo cadncast¬
dendã: ⁊ lapidari maliit ut uina¬
ã suã daret ñ in direptionẽ. here¬
ditas maioꝵ: fides uera ẽ. Exstite¬
rt̃ arriani regali subnxi potentia
qͥ templũ dñi putarent s eẽ tͣclen¬
dum: supplicia acba minitantes
S absit ut apud mentẽ dño serien¬
&̃.: p̃ondaret magis penȩ formidoꝗͣ
soma pietatis. Non p̃ualuit ꝑfidia:
q fides restitit. Est etiã qͣdam uinea
n pectoribꝰ fideliũ: de qͣ dicit ysaias.
mea facta ẽ dilecto: in cornu ubi.
Hanc uineã dñs plantauit in cordi
hnnis: ⁊ id̃o legimꝰ dicentẽ dñm. E
t plantam uitẽ fructiferã: totã

Expanded text:
tu ne audias eum; ne aemuleris ut nequiter facias. Quoniam qui nequiter agunt, exterminabuntur. Exterminantur qui radices non habent, sicut olera vel fenum. Olera infirmus manducet: tu autem vitem insere in agro tuo, vineam institue. Et si uenerit Achab, qui tibi dicat: da mihi uineam tuam, ut holera mihi ins.eram, noli ei adquiescere, ne ex consensu tuo caduca seedendam et lapidari maluit, ut uineam suam non daret in direptionem. hereditas maiorum fides uera est. extiterunt Amani regali subnixi potentia, qui templum domini putarent sibi esse tradendum, supplicia acerba minitantes. sed absit, ut apud mentem domino seruientem praeponderaret magis poenae formido quam forma pietatis. non praeualuit perfidia, quia fides restitit. est etiam quaedam uinea in pectoribus fidelium, de qua dicit Esaias: u i nea facta est dilecto in cornu uberi. hanc uineam dominus plantauit in cordibus nostris et ideo legimus dicentem deum: ego te plantaui uitem fructiferam totam
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃c gaudebat in passionibꝰ sinꝰ.
Qͣs ille suscipiebat ꝓ seruus suis:
nos subeamꝰ ꝓ dño. Hc gͦ finis. ut
adimpleam inqͥt qͤ desunt tͥbula¬
tionũ xp̃i in carne mea. ꝓ corꝑe¬
uideamꝰ qͥd nob̾ suscipiendũ sit. qͥ
ministeriũ sac̃dotale suscipimꝰ.
ut ñ solũ ꝓ nob̃. s etiam ꝓ eccłia dñ
sustinere fortit̾ passiones corporis
debeamꝰ. Dauid autẽ addidit: ⁊ a¬
nimȩ passiones. Deniq ipse ait.
Qm̃ anima mea ꝯpleta ẽ illusiõis.¬

Expanded text:
 gaudebat in passionibus suis. Quas ille suscipiebat pro servulis suis, nos subeamus pro Domino. Hic ergo finis. Ut adimpleam, inquit, qui desunt tribulationum Christi in carne mea, pro coruidemus quid nobis suscipiendum sit, qui ministerium sacerdotale suscipimus, ut non solum pro nobis, sed etiam pro ecclesia domini sustinere fortiter passiones. corporis debeamus. Dauid autem addidit et animae pas- Mones. Denique ipse ait: quoniam anima mea completa est inlusioni
Abbreviated transcription (Latin):
lacerare ꝯsuerert̃. Insidiȩ. ꝯm̃tane¬
qͥtie: dentes s̃ peccatoris. Insidiat᷑
gͥ peccator iꝰto: qr inuidet. Iusti enĩ
uita redarguit peccatorẽ: qͣm taci
ra uoce loqueret᷑. S iustꝰ timere
ñ debet fremitũ ƿeccatoris: qr imꝓ¬
bitas ñ potesi aẽ ꝑꝓetua. Insidiȩ tem
fraudẽq dissoluit. Nꝰ adicit. Ecce
iqͥt gladiũ euaginauert̃ peccato¬
res. extendert̃ arcũ suũ: ut deiti
ant pauꝑem ⁊ inopẽ. Qͥs ẽ gladiꝰ
peccatoris: nͥ contrariꝰ gladio sp̃c¬

Expanded text:
lacerare consueuerunt. insidiae commenta nelacerare consueuerunt. insidiae commenta nequitiae dentes sunt peccatoris. insidiatur ergo peccator iusto, quia inuidet; iusti enim uita redarguit peccatorem, quem tacira uoce loqueretur. sed iustus timere non debet fremitum peccatoris, quia inprobitas non potest esse perpetua. insidiae tempfraudemque dissoluit. Plus adicit: ecce, inquit, gladium euaginauerunt peccatores, extenderunt arcum suum, ut d ei ci ant p aup er em et inopem. quis est gladius peccatoris nisi contrarius gladio sp
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ diuino ꝑ ysaiam resultaiit au¬
cło dicens. Suꝑ qͦm reqͥescam nͥ siu
humilẽ ⁊ qͥetum: ⁊ tͤmentẽ uerba
mea: Qs̃ mansueti nͥ qͦs nult sti¬
mułꝰ dissensionis exagitat. ñ ira
ꝑt̾bat. ñ seuitia exasꝑat: ñ rabis
crudelitatis inflammat: Et id̃o
qi ñ uina. ñ epulas. ñ diuitias h̃ pa¬
cem dñi dilexerunt in corꝑe ꝯstitu¬
ti: ꝓ illa delectatione corꝑaliũ uo¬
luptatum. qͣ se putarunt eẽ frau¬
Driet᷑ in dieb eiꝰ iustitia ⁊ multi¬
tudo pacis: donec extollat᷑ luna
pacem meam relinqͦ uob̃. pacem
meam do uobis. Dedit pacem: qu
amimoꝵ bella sedauit. Sequit᷑. Ob¬
seruabit peccator iustũ: ⁊ fremet
suꝑ eum dentib sinis. Dñs autẽ ir¬
ndebit eum: qm̃ ꝓspicit qͦd ueniat
dies eiꝰ. Indignantis qͥdem ⁊ eferues¬
centis in iracundia ꝯsuecudo ẽ. den¬
tib frenie: s habet etiam cor ma¬
igni dentes suos: qͥñ resonare. sed

Expanded text:
sicut divino per Esaiam resultavit orsicut divino per Esaiam resultavit oraculo dicens: Super quem requiescam, nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea? qui sunt mansueti, nisi quos nullus stimulus dissensionis exagitat, non ira perturbat, non saeuitia exasperat, non rabies crudelitatis inflammat? et ideo quia non uina, non epulas, non diuitias, sed pacem domini dilexerunt in corpore constituti, pro illa delectatione corporalium uoluptatum, qua se putarunt esse frauorietur in diebus eius iustitia et multitudo pacis, donec extollatur lunapacem meam relinquo uobis, p acem meam do uobis? dedit pacem, qui animorum bella sedauit. Sequitur: obseruabit peccator iustum et t rem e t super eum dentibus suis. dominus autem inridebit eum, quoniam prospicit quod ueniet dies eius. indignantis quidem et feruescentis in iracundia consuetudo est dentibus fremere, sed habet etiam cor maligni dentes suos, qui non resonare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra qͦ aꝑuit os suũ ut sangͥnẽ susci¬
ꝑet innocentis: ⁊ ido in hac t̾ra locꝰ
ẽ peccatoꝵ. Pretit t̾ra: qͣmͦ peccato¬
ris loc pot̾it inueniri: Ego arbitror
qͦd ido firmam̃tũ int̾ aqͣm ⁊ aqͣm
d̃s eẽ p̃ceꝑit. ut a uirtutib pecca¬
ta discernet. ⁊ suꝑior aqͣ qͤ laudat
dñm qͥeta maneret erroris: inferior
peccato eẽt obnoxia. Deniq illad̾m
uidet: hec ñ uidet. Qͤ suꝑ celos ẽ
uidet: qͦ in abysso. ñ uidet. Unde
etiam dictum ẽ. uidert̃ te aqͤ d̃s¬
&e timuert̃: t̾batȩ s̃ abyssi. mul¬
titudo sonitꝰ aqͣrum. Merito tͣbar̃
abyssi. suꝑ qͣs tenebͤ s̃ deformes:
& id̃o pacem hab̃e ñ possunt. Uñ
rogauit legio demonioꝵ ut ñ in
abysso mitteret᷑. ⁊ se cum magno
tumultu p̃cipitauit in fluct᷑. ut
porcoꝵ gͥgem quẽ repꝑerat tͣnsgia.¬
ret. Peccatores itaq abyssũ peturs
uͥ caligo tenebͣrum. Mansuetie
am possidebt̃ t̾ram: ⁊ delectabuis
in multitudine pacis. Meritotis

Expanded text:
t os suum, ut sanguinem susciperet innocentis, et ideo in hac terra locus est peccatorum. praeterit terra; quomodo peccatoris locus poterit inueniri? ego arbitror, quod ideo firmamentum inter aquam et aquam deus esse praeceperit, ut a uirtutibus peccata disc rneret et superior aqua, quae laudat dominum, quieta maneret erroris, inferior peccato esset obnoxia. denique illa deum uidet, haec non uidet; quae super caelos, uidet, quae in abysso, non uidet. unde etiam dictum est: uiderunt te aqet timuerunt, turbatae sunt abyssi; multitudo sonitus aquarum. merito turbantur abyssi, super quas tenebrae sunt deformes, et ideo pacem habere non possunt. unde rogauit legio daemoniorum, ut in abyssum mitteretur, et se cum magno tumultu praecipitauit in fluctus, ut porcOrum gregem quem reppererat strangularet. peccatores itaque abyssum petunt, ubi caligo tenebrarumautem possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis. Merito terram
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ in ipso uita ẽ. srihomo p̃cipue
intͥior in ipso factꝰ ẽ. in ipso crucifixꝰ.
in ipso renouatꝰ. in ipso sepultꝰ. ⁊ c̃ ip̃o
ꝯsepultꝰ: in ipso resuscitatꝰ: Qd morri
ut dixi. qͥa scͥptum ẽ. qͦd factũ ẽ inip¬
so uita ẽ: c̃homo dixerit. in do faci¬
emꝰ uirtutẽ: Si qͦͥris qͤuita sit. simo¬
ueat qͥd factũ sit in ipso: accipe llẽpe
uita eccła ẽ. In ipso facta ẽ: in eiꝰ costi
In ipso resuscitata eua: eua aut̃ uita
Hoc ẽ qͦd factũ ẽ. qi eua qͦ ꝑierat. sal¬
ua facta ẽ ꝑ eccłam. hoc ẽ ꝑ filioꝵ suoꝵ
genationẽ. sic̃ scͥptum ẽ: qi delictũ si¬

Expanded text:
tum est in ipso, vita est; si et homo praecipue interior, in ipso factus est, in ipso crucifixus, in ipso renovatus, in ipso sepultus, et cum ipso nsepultus, in ipso resuscitatus ? quid mouet , ut dixi, quia scriptum est: quod factum est in ipso uita est, cum homo dixerit: in deo faciemus uirtutem? si quaeris quae uita sit, moueat quod factum sit in ipso, accipe: nempe uita ecclesia est. in ipso facta est, in eius costa, in ipso resuscitata Eua. Eua autem uita, hoc est: quod factum est, quia Eua quae perierat salua facta est per ecclesiam, hoc est: per filiorum suorum generationem, sicut scriptum est, quia delictum su
Abbreviated transcription (Latin):
Audemꝰ ⁊ nos dicere. ds uͥtutum
nob̃cũ. pꝰeaqͣm emmanubel: hoc ẽ
đs cepit ẽẽ nob̃cum. uͥgͦ emmanu¬
hel: ibi ds uͥtutum nob̃cũ. suscep¬
tor nr̃ ds iacob. Imitem᷑ gͦ patͥar¬
cham iacob: odorẽ eiꝰ. uͥtutem eiꝰ. la¬
borẽ eiꝰ. Sic̃ eim abrahȩ opera fat
debemꝰ. ut filii eiꝰ appellari iure m̾e¬
amͦ: ita etiã ex̾citia atq c̃tamina
qͣsi ds iacob. nos uiuare dignabit.
imago ei infusa ẽ futuroꝵ: ⁊ iides
ex gͣui ꝑtͣbatione belloꝵ. pacẽ toto
orbe diffusam in aduentu dñi sa¬
lutaris: clamat ad uniu̾sos dices
uenite ⁊ uidete oꝑa dñi. qͣ posuit
ꝓdigia suꝑ t̾ram. Uenite. ad cong¬
gationẽ spectat: uidete. ad incen¬
tionẽ. ⁊ cognoscendȩ studiũ u̾ita¬
tis. uidete inqͥt oꝑa dñi. plena n¬
racłis: in qͥb magnaꝵ st̃ signaiͥ¬
tutũ. Deniq ꝓdigia gce: admira¬
da dicunt᷑ latine. N gͦ qͣsi ꝓdigial

Expanded text:
audemus et nos dicere: deus uirtutum audemus et nos dicere: deus uirtutum nobiscum, posteaquam Emmanuel, hoc est deus coepit esse nobiscum. ubi ergo Emmanuel, ibi deus uirtutum nobiscum. S us ceptor noster deus I acob. imitemur ergo patriarcham Iacob, odorem eius, uirtutem eius, laborem eius. sicut enim Abrahae opera facere debemus, ut filii eius appellari iure mereamur, ita etiam exercitia atque certamina quasi deus Iacob nos iuuare dignabiturimago ei infusa est futurorum et uidens ex graui perturbatione bellorum pacem toto orbe diffusam in aduentu domini salutaris clamat ad uniuersos dicens: uenite et uidete opera domini, quae posuit prodigia super terram. \'uenite\' ad congregationem spectat, \'uidete\' ad intentionem et cognoscendae studium ueritatis. uidete, inquit, opera domini plena miraculis, in quibus magnarum sunt signa uirtutum. denique xeQara Graece admiranda dicun
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. om̃is t̾ra ꝯmota ẽ. ut ritꝰ gen¬
tiliũ solueret᷑. fieretq t̾ra dñi &
plenitudo eiꝰ. ut scͥptum ẽ. Cessa¬
rent augͣia ꝑfidoꝵ. sacͥficiũ impi¬
etatis. cognitio fidi. ⁊ studiũ de¬
uotionis abołent. Dat uocẽ suam
dñs cotidie. ⁊ resultat in cordib
singłoꝵ. ut t̾renum om̃e decedat
eiꝰ qͥ bñ eͤdit affectu. atq om̃is in¬
correptionẽ luxuriȩ. ⁊ dissolutioẽ.¬
ut ad cognitionẽ celestiũ sacͣm̃toꝵ
& studiũ castitatis: a neqͥtia ad
uͥtutem. pia confessione moueat᷑.
Motos gͦ eos dicit qͥ in t̾ra st̃: ułq
t̾ra erant om̃s homines. in quib
erat t̾rena corruptio. qͥa ocłos m̃ti¬
ũ ad sublune gr̃ȩ celestis eleuare
atq attollere nesciebant: nec po¬
auctor erroris. S pꝰteaqͣm uox dñi
in eũgłio resultauit. audet ꝓpħa
dicere: d̾s uirtutũ nob̃cũ. Bñdi¬
cit. ds̃ uirtutũ nob̃cũ: qͥ eͤdidit
qͦd uirgo in ut̾o accepit ⁊ peꝑit

Expanded text:
is terra commota est, ut ritus gentilium solueretur, fieret terra domini et plenitudo eius, ut scriptum est, cessarent auguria perfidorum, sacrificium impietatis cognitio fidei et studium deuotionis abolerent. dat uocem suam dominus cotidie et resultat in cordibus singulorum, ut terrenum omne decidat eius qui bene credit affectu atque omnis incorruptione luxuriae et dissolutione, ad cognitionem coelestium sacramentorum, et studium castitatis; a nequitia ad virtutem pia confessione moveatur. Motos ergo eos dicit qui in terra sunt, uel quia terra erant omnes homines in quibus erat terrena corruptio, quia oculos mentium ad sublime gratiae caelestis eleuare atque attollere nesciebant nec poauctor erroris.. sed posteaquam uox domini in euangelio resultauit , audet propheta dicere: deus uirtutum nobiscum. bene dicit: deus uirtutum nobiscum, qui credidit quod uirgo in -utero accepit et peperit.
Abbreviated transcription (Latin):
&e gła. ⁊ ꝑpetuitas a scł̃is ⁊ nunci
uius titulus hic ẽ: psal¬
mus cantiei filus chorl
scd̃a salbati. Bonͥ filii chore. ⁊ psalmiᷤᷤ
iam suꝑiorib approbati. eo qͦd congͥ¬
is sensib ⁊ cogitationib ad uͥtutũ
studia ꝯuienientib in semetipsis.
pang̾ent sp̃ale psalt̾ium: ⁊ cogniti¬
om diuinitatis ꝑuigiles specłam̃¬
tis intenti. celestiũ myst̾ioꝵ digni
forent haurire secͤta. Et ił̃o ẽpsal¬
moꝵ añ archam dñi cotidie canen¬
doꝵ munꝰ ⁊ officiũ recepissent:. ui¬
dent᷑ electi. ut psalmũ cantici in
scd̃a sabbati specialit̾ reciꝑent ꝯci¬
nendũ. Etenum qͥb recꝰte uidebat᷑
eẽ ꝯmissũ. ut ascensionẽ dñi ab in¬
feris resurgei. us uoce sua psallent.
hiis utiq deferendũ fuit. ut ipsum
resurrectionis diem nn̾e suo mi¬
nist̾io q celebͣrent. Qͥd ẽ enĩ scl̃a sab¬
bati. nͥ dñica dies: q̃ sałbatũ seq̃bat᷑
Dies autẽ sabbati. erat dierũ ordine

Expanded text:
culis, et nunc, ujus titulus hic est: Psalmus cantici filiis Core, secunda sabbati . Boni filii Core, et psalmis jam superioribus approbati, eo quod congruis sensibus et cogitationibus ad virtutum studia convenientibus in semetipsis pangerent spiritale psalterium, et cognitioni divinitatis, pervigiles specula mentis intenti, coelestium mysteriorum digni forent haurire secreta. Et ideo cum psalmorum ante arcam Domini quotidie canendorum munus et officium recepissent, videntur electi, ut psalmum cantici in secunda sabbati specialiter reciperent concinendum. Etenim quibus recte videbatur esse commissum, ut ascensionem Domini ab inferis resurgentis voce sua psallerent; his utique deferendum fuit, ut ipsum resurrectionis diem munere suo ministerioque celebrarent. Quid est enim secunda sabbati nisi dominica dies, quae sabbatum sequebatur? dies autem sabbati erat dierum ordine
Abbreviated transcription (Latin):
cere neqͥuissent: ait. Ñ eicit᷑ hoc
genꝰ: nͥ in oratione ⁊ ieiunio. Et ad¬
didit. Si habueritis fidẽ sic̃ gͣnũ
sinapis. dicetis huic monti. tͣnsi hinc
illo: manu significans. qͥs ille mons
eẽt. qͣm posset ꝑfecta tͣnsferre fides.
ꝑfecta enĩ fides gͣno sinapis compa¬
rata ẽ: dicente apło. Et si habeã
omnẽ fidẽ ita ut montes tͣnsferã
caritatẽ autẽ ñ habeam: nichil

Expanded text:
cere nequiuissent, ait: non eicitur hoc cere nequiuissent, ait: non eicitur hoc genus nisi in oratione et ieiunio, et addidit: si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic monti: transi hinc illo, manu significans, quis ille mons esset quem posset perfecta transferre fides. perfecta enim fides grano sinapis comparata est dicente apostolo: si habeam omnem fidem ita ut montes transferam, caritatem autem non habeam
Abbreviated transcription (Latin):
ris. de qͥb dixit saluator. Si habu¬
eritis fidem sic̃ gͣnum sinapis. ñ so¬
lĩ de ficulnea facietis: s etiam si
monti huic dixeritis. tollere ⁊ iac¬
tare in mare. nicħ impossibile erit
uob. Misit se hic mons in cor uidȩ.¬
& m̃tẽ eiꝰ gͣui tempestate tͦbauit:
diu̾sarũ exagitans fluctib passi¬
onũ. Sic̃ enim t̾rarum fertilitati.
fecunda bonis oꝑib ⁊ deuotionis
ac fidĩ fructib anima comparat᷑.
ut odor iacob odor sic̃ agͥ pleni: ita
etiam ꝓcellosi maris inqͥetudine.
figurat᷑ anima eiꝰ qͥ quietꝰ eẽ ñ no¬
uit: ⁊ amaris cogitationib exci
tudinẽ temꝑauit. Suscepit oscłm
ꝓditor: infudit uenenũ. Mortẽ ir¬
rogauit. cuiꝰ aculeũ qͥdem xp̃c ob¬
tundit: s solꝰ ꝓditor ñ euasit. Et
ut euident̾ montẽ huiꝰmodi nob̃
manifestaret: alibi qͦ cũ demoni¬
ũ ab homine ussisset exire. apłis
int̾rogantib qͣ causa illud ipsi ei¬

Expanded text:
ris, de quibus dixit sal- \'uator: si haburis, de quibus dixit sal- \'uator: si habueritis fidem sicut granum sinapis, non solum de ficulnea facietis, sed etiam si monti huic dixeritis: tollere et iactar-e in mare, nihil inpossibile erit uobis. misit se hic mons in cor Iudae et mentem eius graui tempestate turbauit diuersarum exagitans fluctibus passionum. sicut enim terrarum fertilitati fecunda bonis operibus et deuotionis ac fidei fructibus anima comparatur, ut odor Iacob sicut odor agri pleni, ita etiam procellosi maris inquietudine figuratur anima eius, qui quietus esse non nouit et amaris cogitationibus excitudinem temperauit. suscepit osculum proditor, infudit uenenum, mortem inrogauit, cuius aculeum quidem Christus obtudit, sed solus proditor non euasit. et ut euidenter montem huiusmodi nobis manifestaret, alibi quoque, cum daemonium ab homine iussisset exire, apostolis interrogantibus, qua causa illud ipsi ei
Abbreviated transcription (Latin):
rũ nr̃ooꝵ negociator agnoscat lb¬
uitor in tͥbulationib: qͤ inuenert̃
nos nimis. Dene nimis. Ad utrũq
respondit. ut ⁊ in tͥbulationib qͤ
nos nimis inuenerunt: ⁊ adiutor
nimis possit intelligi. Qͣnto enim
maiores tͥbulationes fuerint. tan¬
to maiora nob̃ ⁊ uehem̃tiora ad¬
ium̃ta st̃ necessaria. Et id̃o plerũ¬
ꝙ fit ut in gͣuiorib ⁊ asꝑiorib ẽta¬
minib coronem̃: qͥa lacͥmis & ge¬
mitib. ⁊ orationib freq̃ntiorib e
tͥnȩ oƿem nob diuinitatis adscisei¬
mꝰ. Qͦ fit: ut ñ timeamꝰ cũ t̾ra nr̃a
tbat᷑: ⁊ tͣnsferunt᷑ montes. Qͥa si
tuꝓ nob: qͥs co tͣnos: Timere non
possumꝰ fragilitatẽ istiꝰ carnis. qͦ
timore ac metu frangit᷑. inflãma¬
tͦ cupiditatib. luxuria mollit᷑. de¬
liciis eneruat᷑. uaporat᷑ febrib. do¬
lore uexat᷑. examinat᷑ angustiis. uł
cũ tnsferunt᷑ illi montes in cor ma¬

Expanded text:
rum nostrarum negotiator agnoscat. Arum nostrarum negotiator agnoscat. Adiutor in tribulationibus quae inuenerunt nos nimis. bene \'nimis\' ad utrumque respondet, ut et \'in tribulationibus quae nos nimis inuenerunt\' et \'adhitor nimis\' possit intellegi. quanto enim maiores tribulationes fuerint, tanto maiora nobis et uehementiora adiumenta sunt necessaria. et ideo plerumque fit, ut in grauioribus et asperioribus certaminibus coronemur, quia lacrimis et gemitibus et oraciscimus. Quo fit ut non timeamus, cum terra nostra turbatur et transferuntur montes, quia si tu pro nobis, quis contra nos? timere non possumus fragilitates istius carnis, quae timore ac metu frangitur, inflammatur cupiditatibus, luxuria mollitur, deliciis eneruatur, uaporatur febribus, dolore uexatur, exanimatur angustiis. uel cum transferuntur illi montes in cor ma
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eoꝵ qui in te cͥdimus.
Sicut & alibi. Dñe refu¬
gium factus es nobis. Nob̃ inqͥt cre¬
dentib. ñ inc̾dulis: nob̃ qͤrentib ñ
refugientib u̾itatem. Ille enim hoc
potest dicere: qͥ in soliꝰ dĩ p̃sidio. suȩ
constituit sƿem salutis. Nob̃ gͦ refu¬
qͥ sumꝰ ppłs nationũ. Iud̃i te negaue¬
runt. iud̃i te ñ receꝑunt: ⁊ id̃o es con¬
u̾sus ad gentes. uocasti nos.:⁊ refugi¬
ũ factꝰ es nr̃m: ⁊ uirtꝰ es nobis. uis
scire. qm̃ de nob̃ qͥ sumꝰ ex gentib de¬
tum sit: Erux dñi udis offendicłm
gͥcis stultitia: nob̃ autẽ uirtͦ d̃i ato
sapientia ẽ. Et infra. Ex ipso autẽ
uos estis in xꝑo iħu: qͥ factus ẽ sapi¬
entia nob̃ a do. Utiq paulꝰ ñ de u¬
dis nec de gentib dixit: s de hui
qͥ conu̾si ad dñm iħm suȩ p̃dicareit
salutis auctorẽ. Confugisti gͦ adxͣ¬
ñ deseras fundam̃tũ. Confirmati¬
rẽ tuũ ñ delinqͣs. ut te qͥ suscepis
ipse tueat᷑ : ⁊ mercẽ tuã piꝰ anisa¬

Expanded text:
est, eorum qui in te credimus. Sic et alibi: Domine, refugium factus es nobis . Nobis, inquit, credentibus, non incredulis: nobis quaerentibus, non refugientibus veritatem. Ille enim hoc potest dicere, qui in solius Dei praesidio suae constituit spem salutis. Nobis ergo refuex populis nationum. Iudaei te negauerunt, Iudaei non receperunt et ideo es conuersus ad gentes, uocasti nos et refugium factus es nostrum et uirtus es nobis. uis scire, quam de nobis qui sumus ex gentibus dictum sit? crux domini Iudaeis offendiculum, Graecis stultitia, nobis autem uirtus dei atque sapientia est, et infra: ex ipso autem uos estis in Christo Iesu, qui factus est sapientia nobis a deo. utique Paulus non de Iudaeis nec de gentibus dixit, sed de his qui conuersi ad dominum Iesum suae praedicarent salutis auctorem. confugisti ergo adrmatorem tuum non derelinquas, ut te qui suscepit ipse tueatur et mercem suam pius anima
Abbreviated transcription (Latin):
ne tu diuidices. Pro minimo in
qͥt mͥ ẽ paulus. ut a uob̃ diuidi¬
cer. aut ab humano die: sed neq
me ipsum diuidico. Et adhuc e¬
rat in corpore positꝰ: adhtic temp¬
tationi obnoxiꝰ. Sed ido se non
diudicabat: qtua spiritał a ne¬
mine duuidicat᷑. nisi a solo deo.
Deniq subdidit. Q diudicat
me: dñs ẽ. Itaq nolite añ tempꝰ
udicare. Sed dauid iam tempꝰ
impleuit. &. grãm meruit. & sti¬
ficatꝰ a xꝑo ẽ: quandoqͥdem da¬
uid se dici filium. ipse dñs gra¬
tulabat᷑. & qui eum ita confite¬
bant᷑. illuminabant᷑. Cur homi¬
nem di: a p̃mio in iudicium uo

Expanded text:
ne tu diiudices. pro minimo mihi ne tu diiudices. pro minimo mihi est inquit Paulus ut a uobis diiudicer aut ab humano die, sed neque me ipsum diiudico. et adhuc erat in corpore situs, adhuc temptationi obnoxius, sed ideo se non diiudicabat, quia spiritalis a nemine diiudicatur nisi a solo deo. denique subdidit: qui diiudicat me dominus est. itaque nolite ante tempus quid iudicare. sed Dauid iam tempus inpleuit et gratiam meruit et iustificatus a Christo est, quandoquidem Dauid se dici filium ipse dominus gratulabatur et qui eum ita confitebantur inluminabantur. cur hominem dei a praemio in iudicium uo
Abbreviated transcription (Latin):
pRopneze
Senbi:AR¬
ille indig̾eat hoc munere. qͥ tantis
meritis enituit. uirtutibq efflo¬
ruit: sed quia pleriq gestorum
eiꝰ lecta serie. non introspicientes
uim scͥpturarum. uel occulta miᷤ¬
terioꝵ. mirantur quomͦ tantus
ꝓpħa adulterii pͥmo. deinde homi¬
cidii contagia non declinauerit.
Ideo nobis studio fuit ipsam re¬
censere hystoriam: qͥ patuisse pec¬
cato uidet᷑. Hamq in scđo reg¬
noꝵ leguus libro. qm̃ deambu¬
lans dauid in domo sua regia.¬
ꝓspexisset lauantem mulierem
nomen illi bethsabet. Emȩ egre¬
giȩ. & gr̃a & uultii decoram. p̃s¬
tantiq admodum facie: quib
illecebris delinitum potiendi etꝰ
sumpsisset affectum. Eras autẽ
mulier uiro nũpta uris nontine
marito: cui mandatis regiis cõ¬
posita ẽ scena necis. Nam ce si ni¬
chil ad impedimentã cupidita¬
tis: plurimũ tamen ad uerecun¬
diam adulterii. obstare uita u
estimabat᷑. Itaq ut a planiorib
exoriamur: qͤm d̾s iustificauit.

Expanded text:
prophetae senti adrille indigeat hoc munere, qui tantis meritis enituit uirtutibusque effloruit, sed quia plerique gestorum eius lecta serie non introspicientes uim scripturarum uel occulta mysteriorum mirantur quomodo tantus propheta adulterii primo, deinde homicidii contagia non declinauerit. ideo nobis studio fuit ipsam recensere historiam. quae patuisse peccato uidetur. namque in secundo Regnorum legimus libro quoniam deambulans Dauid in domo sua regiaspexerit lauantem mulierem — nomen illi Bersabee - formae egregiae et gratia et uultu decoram praestantique admodum facie. quibus inlecebris delenitum potiendi eius sumpsisse affectum. erat autem mulier uiro nupta; Uri nomen marito, cui mandatis regiis conposita scaena est necis. nam etsi nihil ad impedimentum cupiditatis, plurimum tamen ad uerecundiam adulterii obstare uita eius aestimabatur. itaque ut a planioribus exordiamur, quem deus iustificauit