comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cã adu̾sata seruitutẽ. ad teriam
reꝓmissionis iter assũpsisti. Confi
credidi alia uia filiã abrahe de
egypto egͥssuram: s filia abrahe
cõpendiosiorẽ uiam elegit. Credidi
enĩ desidĩo desicłare te sepulchrũ
saluatoris inuisere: & nr̃e redẽp¬
tionis officinas obseqͥo uenerari xͥ¬
ẜ ne recte etiã diuidẽs: dubitabã.
Eu autẽ & recte obtulisti: & recte
diuisisti. Recte obtulisti: qr ꝓ xp̃o
oĩa reliquisti. Recte etiã diuisisti:
sequi maliusti. Porro salutaris &
plena consilii: hec cdiuisio. Ut enum
efficiamͣ discipłi .xͥ. bauilare mone¬
M ipsiꝰ crucẽ: non querere sepulchrũ.
Qͣm scił crucẽ. ut tu ꝙ portare. ꝙ
sequi.xͫ. possis. patientiã amplectẽ¬

Expanded text:
cam adversans servitutem, ad terram promissionis iter assumpsisti. Confid. Et quidem eo credidi alia via filiam Abrahae de Aegypto egressuram; sed filia Abrahae compendiosiorem viam elegit. Credidi enim te desiderio desiderare sepulcrum Salvatoris invisere, et nostrae Redemptionis officinas obsequio venerari Chd ne recte etiam divideres dubitabam. Tu autem et recte obtulisti, et recte divisisti. Recte obtulisti, quia pro Christo omnia reliquisti. Recte etiam divisisti, sequi maluisti. Porro salutaris haec et plena consilii divisio. Ut enim efficiamur discipuli Christi, bajulare monemur ipsius crucem, non quaerere sepulturam. Quam scilicet crucem, ut tu et portare et sequi Christum possis, patientiam amplecte
Abbreviated transcription (Latin):
cui desuꝑ datũ ẽ & abundare de¬
licus: ꝙ carere sarcina lib̾oꝵ. In hiᷤ
duob ad cͦrendũ felicit̾: bonum
sortita es apparatũ. Onuitiis enĩ.
uiã tͥ sternis ad uitã. Liberis ca¬
rens: exoñata incedis. Diuitiis. oꝑib¬
re: ꝙdare aĩam suã redẽptionẽ ꝓ .mn.

Expanded text:
cui desuper datum est et abundare dicui desuper datum est et abundare divitiis, et carere sarcina liberorum. In his duobus ad currendum feliciter bonum sortita es apparatum. Divitiis enim viam tibi sternis ad vitam. Liberis carens, exonerata incedis. Divitiis, operir
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ consortẽ eẽ. huiꝰ uoti tui atq
petitionis tue. uen̾abilis abbas
lias eiꝰdem eccłẽ de inceps numne¬
randa. Nos qͦ cũ ilł quoꝵ speciali
t ad altare dñi facimꝰ mentionẽ:
nom̃ tuũ decreiumꝰ freqͣntandũ.
Pret̾ea ex his qͤ dicta st̃ mͥ de te:
letari nou̾is sp̃m meũ. s. reqͥesc̃e
in te. Audrui totã te sacs occupa¬
tã studiis: ꝙ uiã inuenisse qͦ duc̃
ad uitã. In semitis paucoꝵ posui¬
sti uestigia tua: & facies tua faci¬
es spectantis ad ciuitatẽ. cuiꝰ pla¬
drante talentũ inuent᷑a. felixꝙ
fructuosa tͣnslatio hꝰmodi. quam
cõmissã manib pauꝑũ: cũ cen¬
teno recipies increm̃to. Nemo sͥ
Thesaurrzat: nͥ loculossuos in
manily eoꝵ euacuet. Nemo bene
metit: nͥ horrea sua uentres
Bene ꝑgis: si qͦ ꝑgis ꝑtingis. Confi¬
dimꝰ auitẽ in dño iħu: qr ip̃e aufe¬
ret offendicła de uia filie sue. &
diriget g̾ssus eiꝰ in uiã pacis cls
isrł. Habes qͣsi qͦddã ƿignꝰ grẽ ip̃iꝰ.

Expanded text:
e consortem. Hujus voti tui, atque petitionis tuae venerabilis abbas lias ejusdem Ecclesiae deinceps numeranda. Nos quoque cum illis quorum specialiter 46 ad altare facimus mentionem nomen tuum decrevimus frequentandum. Prum et requiescere in te. Audivi totam te sacris occupatam studiis, et viam invenisse quae ducit ad vitam. In semitis paucorum posuisti vestigia tua; et facies tua, facies spectantis ad civitatem cujus pladrante talentum inventura. Felix et fructuosa translatio hujusmodi! quoniam commissam manibus pauperum cum centeno recipies incremento. Nemo sibi thesaurizat, nisi loculos suos in eorum manibus evacuet. Nemo bene metit, nisi horrea sua, ventres Bene pergis, si quo pergis pertingis. Confidimus autem in Domino Jesu quia ipse auferet offendicula de via filiae suae, et diriget gressus tuos in viam pacis Deus Israel. Habes quasi quoddam pignus gratiae ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. In eis gͥ dum ꝑ serpentes de-¬
serti huiꝰ. ꝯ innum̃os hostes ad
ꝓmissã tendis ierłm: m̃tis ocłos
habe ut illud salomonis in te
cõpleat᷑. Oculi sapientis in capi¬
te eiꝰ: stultꝰ autẽ in tenebris am¬
bulat. Uale.

Expanded text:
fuit. In eis igitur dum per serpentes deserti hujus, et innumeros hostes ad promissam tendis Jerusalem, mentis oculos habe, ut illud Salomonis in te compleatur: Oculi Sapientis in capite ejus. Stultus autem in tenebris ambulat . Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ inopie: copie subueniant tue.
Illis egentib: egere xp̃m crede. Qͥ
te ñ uidint in bñdictionib tius:
tuũ uideant affectũ. Uellera tͥ st̃:
oꝑi nudũ. Sub ostensione uestiũ
quas dorcas iuduis faciebat: dor¬
cam leginꝰ orante petro suscitatã
Noli hospitalitatẽ obliuisci. Loth

Expanded text:
e subveniant. Illis egentibus, egere Christum crede. Qui te non viderint, in benedictionibus suis tuum videant affectum. Vellera tibi sunt? operi nudum. Sub ostensione vestium, quas Dorcas viduis faciebat, Dorcam legimus orante Petro suscitatam . Noli hospitalitatem oblivisci. Lot
Abbreviated transcription (Latin):
auaricie ꝙ iniqͥtatis u̾mes facit.
Porro de tius opib id minime
timet᷑. qͥb młtiplicandis ñ ur¬
get ire successio lib̃oꝵ. In quo
etiã diuina gr̃a tͥ officiose ꝓui¬
dit. qͣm maluit fecundã esse
sp̃u ꝙͣ. carne: celo parere qͣ se¬
pulchro. Carnis enĩ fec̃ditate:
retrorsũ płes abeunt sollicite
qͥd heredib dereliiqͣnt. quas eis
emant possessiones. ubi ꝯsultius
adultas collocent filias. qͦ palatia:
nepotes nondũ natos expectent.
his eaoꝵ ingłie seruiunt. his labo¬
res thesauriant. afficiunt᷑ etiã
inedia. torpent algorib. ꝙ qd̾ he¬
res scortator aut uentͥcola delaꝑi¬
acqͥrunt. O insani parentes: qui
filiis officiosi sͥ officiunt. Tu au
felix. cui ñ st̃ qͥb diuidas aĩum
tuũ: ꝑꝑ qͦs respicias in uanitates
ꝙ insanias falsas. Tota gͥ assis gr̃e
dei. sine qͣ nec bn uolumꝰ: nec bñ
oꝑam. Nisi ei defueris: credis eam
tͥ minime defut᷑am. Uale in xp̃o¬

Expanded text:
avaritiae et iniquitatis vermes facit. avaritiae et iniquitatis vermes facit. » Porro de tuis opibus id minime timetur, quibus multiplicandis non urget te successio liberorum. In quo etiam divina gratia tibi officiose providit, quam maluit fecundam esse spiritu quam carne, coelo parere quam sepulcro. Carnis enim fecunditate retrorsum plures abeunt, sollicitae quid haeredibus derelinquant, quas eis emant possessiones, ubi consultius adultas collocent filias, quae palatia nepotes nondum natos exspectent. His earum vigiliae 48 serviunt, his labores thesaurizant. Afficiuntur etiam inedia, torpent algoribus. Et quod haeres scortator et ventricola dilapiacquirunt. O insani parentes! qui filiis officiosi sibi officiunt. Tu autem felix, cui non sunt quibus dividas animum, propter quos respicias in vanitates et insanias falsas. Tota igitur adsis gratiae Dei, sine qua nec bene volumus, nec bene operamur. Nisi ei defueris, credas eam tibi minime defuturam. Vale,
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ xp̃o sepulturã ꝓuidit. Sc̃oꝵ
cole memorias: & in mun̾̃ib eoꝵ
quere suffragiũ. Matͦne eudã
ꝓcessi & martiniani oratoriũ fre¬
apparusse refert: & in causa aĩe
suũ ꝓmisisse int̾uentum. Nulli
tas miscdiam ꝓm̾endi. Tota petͥ
atq andree relicta possessio. &
dimidiũ bonoꝵ zachei. &. cluo
munta iudue. & panis fractus
D̾s enĩ nũ qͥd. S qualit̾ offeraᷤ
tescet autẽ: si ꝑseu̾au̾is in eo qđ
cepisti. Cepisti ñ parc̾e diuitus
tius: ne non parcat᷑ delictis tuis.
Bonũ & salutare consiliũ. huiꝰ
ñquam penitet. ñ qͣm pudet sa¬
pientẽ. Qppe resides. & intactas
opes: ĩmoto puteo puteo ambro¬
sius his comꝑat u̾bis. Puteus nͥ
eũ exhaurias: mnerti ocio ꝙ̃ de¬
generi situ facile corrũpit᷑. exex¬
citꝰ nitescit ad potũ. Idẽ de eod̾e.
aqua statiua: cito u̾mes facit.
Sic & opulentia rerũ. usu iocũ¬
cla ẽ: inutilis ocio. q. qͣsi cenulen¬
to odore do molesta. uindices

Expanded text:
sto sepulturam providit. Sanctorum cole memorias, et in muneribus eorum quaere suffragium. Matronae cuidam, Processi et Martiniani oratorium freapparuisse refertur et in causa animae suae promisisse interventum. Nulli tas misericordiam promerendi. Tota Petri atque Andreae relicta possessio, et dimidium bonorum Zachaei, et duo minuta viduae, et panis fractus Deus enim, non quid, sed qualiter offeratur tescit autem, si perseveras in eo quod coepisti. Coepisti non parcere divitiis tuis, ne non parcatur delictis tuis? bonum et salutare consilium. Hujus nunquam poenitet, nunquam pudet sapientem. Quippe resides et intactas opes inerti et immoto puteo Ambrosius his comparat verbis: « Puteus, nisi eum exhaurias, inerti otio et degeneri situ facile corrumpitur, exercitus nitescit ad potum. » Idem de eodem: « Aqua stativa cito vermes facit, sic et opulentia rerum usu jucunda est, inutilis otio, et quasi coenulento odore Deo molesta est, vindices
Abbreviated transcription (Latin):
istoꝵ uoces conualescunt: senten¬
tiã ñ timet capitalẽ. Hos itaq
ł cõꝑes hos facias aduocatos. illis
egentil: egere xp̃m crecle. Qͥ te
ñ uidint in bñdietionib tius:
tuũ uideant affectũ. Si non ẽ¬

Expanded text:
istorum voces convalescunt sententiam non timet capitalem. Hos itaque tibi compares, hos facias advocatos. Illis egentibus, egere Christum crede. Qui te non viderant, in benedictionibus tuis tuum vident affectum. Si non e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cib ẏsaac clatũ rebere concep¬
tũ: ut gen̾is młtiplicatio qͦ p̃de¬
stinata in eo fu̾at. p̃cib ĩpleta
monstͣret᷑. De quo sic gregoriꝰ in
dialogo ait. Ip̃a ꝑhennis uegni
p̃destinatio. ita ẽ ab ompotenti
do disposita. ut ad ħ electi ex
labore orationũ ꝑueniant. qͣt

Expanded text:
cibus Isaac datum Rebeccae conceptum, ut generis multiplicatio, quae praedestinata in eo fuerat, 59 precibus impleta monstraretur. De quo sic Gregorius in Dialogo ait: « Ipsa perennis regni praedestinatio, ita est ab omnipotenti Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore oration
Abbreviated transcription (Latin):
parias: in his absq dãꝑno pudi¬
citie. regi pauies angeloꝵ. fortaᷤ
id̾o clausit dñs uterũ tuũ: ut
ꝓgeniẽ adoptares ĩmortalẽ. Qͦd
si ita ẽ: attende st̾ilitatẽ carnis.
anime qͣstum ẽẽ non dispendiũ.
głam. ñ confusionẽ. bñficium:
ñ flagellũ. feliciꝰ enĩ est fecun¬
dã eẽ sp̃u ꝙͣ carne: celo parere
sepulchro. Fieri etiã potest: ut
qͣm suspiras sobolẽ. subsidiis e¬
genoꝵ adipisci merearis. Appe.
nat᷑am qͦ merita mittant: & ap̃
ñnullas iuenies abst̃fum uͥtu¬
te st̾ilitatis obpbriũ. Abraham
qr hoĩes consueu̾at: angłos hospi¬
tari m̾uit. Eundẽ: p̃rogatiua
sidei & obedientie. scͥptura dño
placuisse cõmemorat. His o regi¬
na nou̾is euacuatã sare st̾ilita¬
tẽ. datũq ei filiũ. in quo plus
egit m̾itum patͥs. ꝙͣ. debitũ thorx
scĩmonia. ꝗͣ natura. Quẽ uidełẽ
filiũ. cũ dñs abrahe p̃destinoss.

Expanded text:
his absque damno pudicitiae Regi paries angelorum. Fortassis ideo clausit Dominus uterum tuum, ut progeniem adoptares immortalem. Quod si ita est, attende sterilitatem carnis animae quaestum esse, non dispendium; gloriam, non confusionem; beneficium, non flagellum. Felicius est enim fecundam esse spiritu quam carne, coelo parere quam sepulcro. Fieri etiam potest ut quam suspiras sobolem subsidiis egenorum adipisci merearis. Quippe naturam quoque merita mutant, et apud nonnullas invenies abstersum virtute sterilitatis opprobrium. Abhomines consueverat, angelos hospitari promeruit. Eumdem praerogativa fidei et obedientiae Scriptura Domino placuisse commemorat. His, o regina, noveris evacuatam Sarae sterilitatem, datumque ei filium, in quo plus egit meritum patris, quam debitum thori, sanctimonia, quam natura. Quem videlicet filium cum Abrahae praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
ranffretare
tͥ o regina illustris ut fer¬
tur incũbit: & regno corone
tue tuo reditu. iocunditatẽ
lestituere ꝙ exultationẽ. No¬
lumꝰ te de normannia insalu
& eos freq̃nti bñdictione consolari.
Optimũ hoc & timorate m̃tis
consiliũ. Ituri sumꝰ om̃s corã
om̃ium redẽptore simł ꝙ iudice:
illuc necesse ẽ nos p̃ueniant. si
uolumꝰ ut nob̃ subueniant ad¬
uocati. Aduocati autẽ illi sunt:
de qͥb in eungłio dñs diẽ Facite
uobis amicos de mãmona iniqͥ¬
tatis: ut cũ defec̾itis. re. uos in .e.¬

Expanded text:
ransfretare tibi, o regina illustris, ut fertur, incumbit, et regno coronae tuae, tuo reditu, jucunditatem restituere et exsultationem. Nolumus te de Normannia insalutet eos frequenti benedictione consolari. Optimum hoc et timoratae mentis consilium. Acturi sumus omnes coram omnium Redemptore simul et Judice. Illuc necesse est nos praeveniant, si volumus ut nobis subveniant advocati. Advocati autem illi sunt de quibus in Evangelio Dominus ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, re
Abbreviated transcription (Latin):
sciencie & pietatis. Consid̾ans¬
hꝰ miseri miserabilẽ conditionẽ.
misereor qͥd̾: s uereor ne frustͣ.
Neq enĩ non ido mͥ uideor frustͣ
misereri. qd̾ ip̃o licet remanente
in sua miseria. mea tn uł ñ sit
miseria. & frat̾nus dolor inflixit.
Miscd̾ia quippe ẽ affectio qͣ nec uo¬
luntate cohercet᷑. nec rationi sub¬
rio cogit affectu. ita etiã uͥ si pecc̃m
ẽẽ misereri: & si ml̃tum uellẽ non
possem ñ misereri. Potest qd̾ ratio
s uoluntas affectui effectũ subtra¬
here᷑. s ñ qͥd ip̃m affectũ euellere:
biscedant a me qͥ me consolant᷑: ꝙ di¬
cunt q oratio mea in simi meo conũ¬
tet᷑. Sum is ꝓ qͦ emissa ẽ: noudum¬
conu̾̃tit᷑. Nec audio eos qͥ mͥ blan¬
dientes affer̃t. iꝰticiaꝰ iti suꝑ eũ
erit: dũ impiꝰ in sua impietate¬
adhuc remorat᷑. Non inꝙͣ. recipio
consolationẽ: uͥ fr̃is uideo deso¬
lationẽ. Si gͥ dulcissime fili. ur̃ã¬
infelix iste. cuncte fue eg̾ssionis

Expanded text:
scientiae et pietatis. Considerans miseri hujus miserabilem conditionem, misereor quidem, sed vereor ne frustra. Neque enim non ideo mihi videor frustra misereri, quod, ipso licet remanente in sua miseria, mea tamen vel mihmiseria et fraternus dolor inflixit. Misericordia quippe affectio est, quae nec voluntate coercetur, nec rationi subrio cogit affectu, ita ut, etiam si peccatum esset misereri, etsi multum vellem, non possem non misereri. Potest quidem ratio vel voluntas aflectui effectum subtrahere; sed nunquid ipsum affectum evellere? Discedant a me qui me consolantur, et dicunt quia oratio mea in sinu meo revertetur, dum is pro quo emissa est, nondumconvertitur. Nec audio illos qui mihi blandientes afferunt, Justitia justi super eum erit, , dum impius in sua adhuc impietate remoratur. Non, inquam, recipio consolationem ubi fratris video desolationem. Si ergo, dulcissime fili, tua quam tibi infelix iste cunctas suae egressionis
Abbreviated transcription (Latin):
ministris ⁊ dispensatoribus ep̃is in delicet ⁊ sa¬
cerdotibus ista dicantur. Hos enim cõstituit
dñs supͣ familiam suam. Hos constituit supͣ
eccłiam ⁊ domum suam. ut eam regerent eã
doc̾ent. ei uecessaria ministrarent. ⁊ tritiei m̾su¬
ram ꝑ tempora darent. Hoc enim tritieum doc¬
trina euuangłiea intelligitur. Quam non solũ
ad mensuram: s ⁊ suo tp̃re dare oportet. Non
enim omne tempus aptum ẽ. doetrine: nec
equaliter om̃ibus nec om̾ia omibus p̾dieare
conuenit. E idelis gͥ dispensator ⁊ prudens.
diligentissime consid̾are debet: qͣndo ⁊ quid
quantum uĩcinq tribuat. linde ⁊ in lege quibꝰ¬
dam sacrificiis solis sacerdotibus: quibusdã
& aliis uesei licitum erat. Locus quoq ⁊ tem¬
pora erant constituta inquibus ea offerre li¬
cebat. Beatus gͥ ille seriis quem eum uene¬
rit dñs inuenerit igilantẽ: ⁊ ita facientẽ.
Unde aũ sit beatus audiamus. Uere dieo uos.

Expanded text:
ministris, et dispensatoribus, episcopis videlicet et sacerdotibus, ista dicantur. Hos enim constituit Dominus super familiam suam. Hos constituit super Ecclesiam, et domum suam, ut eam regerent, eam docerent, ei necessaria ministrarent, et tritici mensuram pro tempore darent. Hoc enim triticum, doctrina Evangelica intelligitur: quam non solum ad mensuram, sed et suo tempore dare oportet. Non enim omne tempus aptum est doctrinae, nec aequaliter omnibus, nec omnia omnibus praedicare convenit. Fidelis igitur dispensator, et prudens diligentissime considerare debet, quando, et quid, et quantum unicuique tribuat. Unde et in lege quibusdam sacrificiis solis sacerdotibus, quibusdam et aliis vesci licitum erat. Locus quoque, et tempora erant constituta, in quibus ea offerre licebat. Beatus igitur ille servus, quem, cum venerit Dominus, invenerit ita facientem. Unde autem sit
Abbreviated transcription (Latin):
disposuit michi pat̾ m̾s regnum. ut edatis
ce bibatis suꝑ mensam meam in regno meo.
In eo quod ait. quod p̾cinget se ⁊ quia transiẽs
munstrabit illis. quo affectu. quo amore. quibꝰ
caritatis uisceribus eos suscipiat. ⁊ ingłiam
illis p̃paratam inducat. manifestissime osten¬
dit. Non em̾ hoc ad litteram intelligi debet:
set in ert̾iori apparatu cordis intencio declarat᷑.
U si uenerit in scda uigilia:⁊ si intercia ingłia
uenerit ⁊ ita inuenerit. beati sunt serui illi.

Expanded text:
disposuit mihi Pater meus, regnum, ut edatis disposuit mihi Pater meus, regnum, ut edatis et bibatis super mensam meam in regno meo. In eo vero, quod ait, quia praecinget se, et quia transiens ministrabit illis, quo affectu, quo amore, quibus charitatis visceribus eos suscipiat, et in gloriam illis praeparatam inducat, manifestissime ostendit. Non enim hoc ad litteram intelligi debet, sed in exteriori apparatu cordis intentio declaratur. Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beat
Abbreviated transcription (Latin):
cet eccłiam. om̃i corruptione. liberam. cas¬
tis compleribus iet̾ne felicitatis calamum.
introducet. Uenit aũ ⁊ nunc adnuptias ꝑ sin¬
głos diẽ quando scorũ animas que ⁊ ipse illius
niptias facit: cotidie ad se uenientibus seoru̾
animabus delicias summi bom.⁊ in effabilis
ducedins epula̾t ministrat. Unde ⁊ fubditur.
Beati serui illi. quos cum uenerit dñs inuene¬
rit uigilantem. Amen dico uob̾ quod p̾em-¬
get se ⁊ faciet illos discu̾b̾e: ⁊ transiens mi¬
nistrabit illis. De his enim ugiliis : apłs ait.
Uigilate iusti ⁊ nolite peccare. Itemq. Uigilate
ce orate. state infide uiriliter. agite. confor¬
tamim in dn̾o. om̾ia ur̃a incaritate fiant.
Qui enim sic uigilant. beati erunt. Hos faci¬
et dñs secum discumb̾e : ⁊ ꝑ eos transiens
ministrabit illis. Unde ⁊ discipłos suos con¬
solans ait. uos estis qui ꝑmansistis mecum
intemptacionibus meis ce ego dispono uob sic̃

Expanded text:
cet Ecclesiam, omni corruptione liberam cascet Ecclesiam, omni corruptione liberam castis complexibus in aeternae felicitatis thalamum introducet. Venit autem et nunc ad nuptias per singulos dies, quando sanctorum animas, quae et ipsae illius nuptias facit. Quotidie ad se venientibus sanctorum animabus delicias summi boni, et ineffabiles dulcedinis epulas ministrat. Unde et subditur: Beati servi illi quos, cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Amen dico vobis, quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. De his enim vigiliis Apostolus ait: « Vigilate, justi, et nolite peccare . » Itemque: « Vigilate et orate, state in fide, viriliter agite, confortamini in Domino, omnia vestra in charitate fiant . » Qui enim sic vigilant, beati erunt. Hos faciet Dominus secum discumbere, et per eos transiens ministrabit eis. Unde et discipulos suos consolans ait: Vos estis, qui permansis, et ego dispono vobis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. E uos similes homimibus exr¬
pectantibus dñm sinim quando reuertatur
amiptiis ut cum uenerit & pulsauerit cõ¬
festim aꝑiant ei. Quod em̾ lumbos precm¬
gere dñs nos p̾cipit: castitatis głiam ⁊ ob¬
seruantiam commendat. In lumbis enim
luaruria dñatur. Unde ⁊ diabolo dicitur.
llirtus eiꝰ in lumbis eiꝰ: ⁊ fortitudo illius in
umbilico uentris eiꝰ. De qua eccłie dr. Ac em
chium suu̾. Itemq. Sindonem fecit ⁊ uendi¬
dit: ⁊ cingulum tradidit chananeo. In de
ẽ. quod sacerdotes in lege balteos ⁊ femi alia
habere ubentur : sine quibus ad altare non
accedãt. neq tabnacłm in grediantur. His gͣ
ce similibus comꝓbatur quantum deo placeat
obseruantia castitatis. Sequitur. & lucerne
ur̃a coram hominibus ut uidentes oꝑa ur̃a.
bona. glificent patrẽ ur̾̃m qui in celis ẽ. Illorũ
enim lurerne ertincte sunt qui neq doctri¬
na neq oꝑatione alios illuminant. Debemꝰ
sponsam suam matrem nr̃am scãm uideli¬

Expanded text:
ibus exspectantes dominum suum, quando revertatur ad nuptias, ut cum venerit, et pulsaverit, confestim aperiant ei. Quod enim lumbos praecingere nos Dominus praecipit, castitatis gloriam et observantiam commendat. In lumbis enim luxuria dominatur. Unde et diabolo dicitur: « Virtus ejus in lumbis ejus, et fortitudo illius in umbilico chium suum . » Itemque: « Syndonem fecit, et vendidit, et cingulum tradidit Chananaeo . » Inde est, quod sacerdotes in lege balteos et feminalia habere jubentur , sine quibus ad altare non accedant, neque tabernaculum ingrediantur. His igitur, et similibus comprobatur, quantum Deo placeat observantia castitatis. Sequitur: Et lucernavestra coram hominibus, ut videntes opera vestra bona glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . » Illorum enim lucernae exstinctae sunt, qui neque doctrina, neque operatione alios illuminant. Debemus sponsam suam, matrem nostram, sanctam videli
Abbreviated transcription (Latin):
lenti diripunt illud. Bona ẽ. gͥ hec uolen¬
cia. bona ẽ. hec molestia ⁊ imꝓbitas :l intan¬
tum bona ut panes quos nob̾ añs ꝓ ipsa ami¬
eitia dare non uult ꝓpt̾ imꝓbitatẽ tamen
surgens det nob̾ ad sufficienciã. ⁊ necessitatẽ.
pulsans dieo uob̾ ⁊ si non dabit illi eo quod
amieus eius sit. ꝓpt̾ imꝑbitatẽ tamen eius
et dabitur uobis. querite & inuemetis. pul¬
sate ⁊ aꝑietur uob̾. Om̃is em̃ qui petit acci¬
pit ⁊ qui querit inuenit:⁊ pulsanti aꝑiet᷑.
hac enim tanta uerborũ in culeatione mani¬
feste dñs ostendit. quam sollicitos. ꝗͣ moles¬
tos. importunos. uiolentes. ⁊ imꝓbos ad peten¬
dum nos eẽ uelit. Unde et quidam ait. Lanͣ¬
bor imꝓbus omĩa uincit. Hec au̾ ⁊ cetera qͥ
in hoc euuangłio secuntur: inmatħo exposi

Expanded text:
lenti diripiunt illud . » Bona est igitur haec violenlenti diripiunt illud . » Bona est igitur haec violentia, bona est haec molestia, et improbitas, et in tantum bona, ut panes, quos nobis Dominus pro ipsa amicitia dare non vult, propter improbitatem tamen surgens det nobis ad sufficientiam et necessitatem. . . . et jam si non dabit illi, eo quod amicus ejus est, propter improbitatem autem ejus etis; pulsate, et aperietur vobis. Omnis enim, qui petit, accipit; et qui quaerit, invenit; et pulsanti aperietur. Hac enim tanta verborum 180 inculcatione manifeste Dominus ostendit, quam sollicitos, molestos, importunos, violentos et improbos ad petendum nos esse velit. Unde et quidam ait: Labor improbus omnia vincit. Haec autem, et caetera, quae in hoc Evangelio sequuntur, in Matthaeo exposi
Abbreviated transcription (Latin):
incubili. non possum surg̾e &e dare tibi.
tantum nos dilearit ut mori ꝓ nob̾ n̾o dubi¬
taret. Hoc ipse nob̃ n̾o dicit. dicere tamen ui¬
detur: cum pꝰ multũ laborem. pꝰ multas p̾ces.
post multum intelligendi desidium nos exr¬
audit. Quid em̃ sic horat. sic̃ sc̃a desidia:
Nisi em̃ desidium oraret: psalmista no
desid̾amiis. Nemo aũ ẽ qui saeras seripturaᷤ
intelli g̾e ñ desid̾et. Nemo aũ ẽ. qui ꝓhis pa¬
nibus non oret. S quia dñs iam celos ascen¬
dit ⁊ hostium clausit. idest ap̃dicacione
git : iam ad nos docendum neq ipse neq illi.
huc ulternis corporaliter redire possunt.
hoc ẽ. quod ait. Noli michi molestus eẽ iã
ostium clausum ẽ. ⁊ pueri mei mecũ sunt
meubili: non possum surg̾e ⁊ dare tibi. Ilos
tamen ab hac molestia. ab hac inportunta¬
te. ab hac molentia non cessemus. Ipse em̃ aꝰ
ait. Regnum celorum ium patitur: ⁊ uio¬

Expanded text:
in cubili: non possum surgere, et dare tibi. in cubili: non possum surgere, et dare tibi. tantum nos dilexit, ut mori pro nobis non dubitaret, hoc ipse nobis non dicit, dicere tamen videtur, cum post multum laborem, post multas preces, post multum intelligendi desiderium non exaudit. Quid enim sic orat, sicut sancta desideria? Nisi enim desiderium oraret, Psalmista nondesideramus? Nemo autem est qui sacras Scripturas intelligere non desideret. Nemo igitur est qui pro his panibus non oret. Sed quia Dominus jam coelos ascendit, et ostium clausit, id est a praedicatione git, jam ad nos docendum neque ipse, neque illi huc ulterius corporaliter redire possunt. Et hoc est quod ait: Noli mihi molestus esse, jam ostium clausum est, et pueri mei mecum sunt in cubili, non possum surgere, et dare tibi. Nos tamen ab hac molestia, ab hac importunitate. et ab hac violentia non cessemus. Ipse enim Dominus ait: « Regnum coelorum vim patitur, et vio
Abbreviated transcription (Latin):
pħe enim ualde ispidi ⁊ asꝑi ⁊ difficiles sũt.
At uero mons pharan qui frugifer dicitur.
einiangłia designat: euius semina p̾cimctiꝰ
semimbus ubiq gentium frueti ficasse cogno¬
nouimus. Uenit gͥ dñs de sina. quia eius
ad uentus pluribus in locis in lege moysi.
annun eiatur: scd̾m illud ꝓpħam Prophetam
uob̾ suscitabit dñs de fr̾ĩbus ur̃is : tamꝗͣ me
ipsum audietis. Ortus ẽ. autẽ in sep̃r: quia
eiꝰ ortus ⁊ natiuitas mam festissime in ꝓpħis
inuenitur. Unde p̃saias. Ecce uirgo concipiet
⁊ pariet filium. ⁊ uocabitur nom̾ eiꝰ emma¬
nuel. Apparuit autem de monte pharan:
quia eius natiuitas passio.⁊ resurrectio. quid
egerit: ⁊ qualiter iuxerit in euangłiis de cla¬
ratur. Hos gͥ tres panes queramus sine quibꝰ
anima non niuit : qui cunetis esurientibꝰ
fufficere possunt. Queramus et non de fi¬
ostium clausum ẽ ⁊ pueri mei mecum s

Expanded text:
phetae enim valde hispidi, et asperi, et difficiles sunt. phetae enim valde hispidi, et asperi, et difficiles sunt. At vere mons Pharan, qui frugifer dicitur, Evangelia designat, cujus semina prae cunctis seminibus ubique gentium fructificasse cognovimus. Venit igitur Dominus de Sina, quia ejus adventus pluribus in locis in lege, id est in libris Moysi, annuntiatur, secundum illud: « Prophetam vobis suscitabit Dominus de fratribus vestris, tanquam me ipsum audietis . » Ortus est autem in Seir, quia ejus ortus, et nativitas manifestissime in prophetis invenitur. Unde Isaias: « Ecce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . » Apparuit autem de monte Pharan, quia ejus nativitas, passio, et resurrectio, quid egerit, et qualiter vixerit in Evangeliis declaratur. Hos igitur tres panes quaeramus, sine quibus anima non vivit, qui cunctis esurientibus sufficere possunt. Quaeramus et non defiostium clausum est, et pueri mei mecum sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tulet adeo qui dat om̃ibus affluenter. ⁊ n̾o̾
improꝑat : ⁊ dabitur ei. Postulet autem
in fide: nichil hesitans. Quando enim sub
iecti nos de scripturis int̾rogant. tunc ami¬
ei nr̃i ueniunt de ina ad nos: ⁊ tanto quidẽ
de longiori uia quanto longuis sunt ab intelli¬
gencia. Oportet gͥ nos hab̃e quid eis apponamꝰ:
ut inde illorum mentes familicas refici amus.
Quod si non habemus : surgamus media nocte.
Hec enim no ignorancia ẽ : legannuis ⁊ serip¬
turas ꝑ scrutemur rogemus dñm ut nob̾
mentis occłos aꝑiat: ⁊ tres panes illos nobi¬
lissimos. ⁊ p̾cunctis deliciis suauissimos nob̾
cõmodare dignetur. Tres enim istos panes.
quibus moyses metaforice ait. Dñf de sina
uenit. ⁊ deseir ortus ẽ. nob̾. apparint de
monte pharan : ⁊ cum eo scorũ milia. Tres
isti montes tres panes sunt: ⁊ tria modo
dicta sc̃arum scripturarũ uolumina. Sina
em̾i legem significat. quia ibi lea data ẽ.
Seyir ꝓpħas. quia ispidus in terp̾tatur. Pro¬

Expanded text:
et a Deo, qui dat omnibus affluenter, et non improperat, et dabitur ei. Postulet autem in fide nihil haesitans . » Quando enim subjecti nostri nos de Scripturis interrogant, tunc amici nostri veniunt de via ad nos et tanto quidem de longiori via, quanto longius sunt ab intelligentia. Oportet igitur nos habere quid eis apponamus, ut inde illorum mentes famelicas reficiamus. Quod si non habemus, surgamus media nocte. Haec enim nox, ignorantia est. Legamus, et Scripturas perscrutemur. Rogemus Dominum, ut nobis oculos mentis aperiat, et tres panes illos nobilissimos et prae cunctis deliciis suavissimos nobis commodare dignetur. Tres enim istos panes, quibus Moyses metaphorice ait: « Dominus de Sina venit, et de Seir ortus est, nobis apparuit de monte Pharan, et cum eo Sanctorum millia . » Tres isti montes, tres panes sunt, et tria modo dicta sanctarum Scripturarum volumina. Sina enim legem significat, quia ibi lex data est. Seir prophetas, quia hispidus interpretatur. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
eos non pietatis uel reuerencie causa ꝓpħaru̾
monumenta edificasse: s. potius ad memoriã
uietoriamq ⁊ audntiam patrum suorum.
qui tales iidelicet fuerint : qui ipsos ꝓpħas
occide non timuissent. quatenus hoc om̃s in¬
dentes timerent. ⁊ nemo ad uersum euntate
& templum ꝓpħare p̾sumeret. Inde em̃i añs
accusatur. quasi qui se templum di destrue¬
re posse dixriss. Inde ⁊ ad uersus beatum ste¬
pbanum falsi testes dicebãt. homo iste non
cessat loqui ad uersus locũ scm̃ ⁊ legem. Au¬
aimis enim eum dicentem. qm̃ iħs naza¬
renus destruet locum istum. S hec iinatħo¬

Expanded text:
reverentiae causa, prophetarum monumenta aedificasse, sed potius memoriae, victoriaeque, et audaciae patrum suorum: qui tales videlicet fuerint, qui ipsos prophetas occidere non timuissent. Quatenus hoc omnes videntes timerent, et nemo adversum civitatem, et templum prophetare praesumeret. Inde enim Dominus accusatur, quasi qui se templum Dei destruere posse dixisset. Inde et adversus beatum Stephanum falsi testes dicebant: « Homo iste non cessat loqui adversus locum sanctum, et legem. Audivimus enim eum dicentem, quoniam Jesus Nazarenus destruet locum istum . » Sed ha
Abbreviated transcription (Latin):
la intencione edificatis ea ⁊ quia patres ur̃is
occid̾unt illos : idẽ quia filii estis illorũ qui
ꝓpħas occid̾unt. filii au̾ non natura tantum
s imitacione. Quantum em̃ ad naturã eorũ
filii ipsi quoq apłi fuerunt: imitacione aũ
unusquisq illnis filiꝰ ẽ. quẽ unitatur. Unde
&e bom dicuntur filii abrahe. Malis autẽ dr.
uos erpatre diabolo estis. Profecto testificami¬
i quod consentitis oꝑibus patrũ ur̃orũ. qm̃¬

Expanded text:
la intentione aedificatis ea, et quia patres vestri occiderunt illos, id est, quia filii estis illorum qui prophetas occiderunt. Filii autem non natura tantum, sed imitatione. Quantum enim ad naturam, eorum filii ipsi quoque apostoli fuerunt. Imitatione autem unusquisque illius filius est, quem imitatur. Unde et boni dicuntur filii Abrahae. Malis autem dicitur: « Vos ex patre diabolo estis . » Profecto testificamini, quod consentitis operibus patrum vestrorum, q
Abbreviated transcription (Latin):
fodi domum sua. Aina gͣ neseit. quia neseies
negligit : sepe donus ꝑ foditur. ⁊ quiequid
iea melius ẽ. fit rapina latronum. uos au̾
estote parati. estote sollieiti.⁊ quia illam uã
horam neseitis. om̃ibꝰ horis iugilate: ne in illa
ima hora in eauti. ⁊ dormientes inuemamini.
ae hoc ẽ. quod ait. ideo &e uos estote parati: q
qua hora non putatis filius hominis ueniet.
ait aĩi petrus. Dñe ao nos dieis hane parabola.¬
an ce ad omnes: His enim uerbis intelligere possu¬
sumus: quedam specialiter ad discipłos quadã
generaliter ad omnes dnm dicrisse. qualia sunt
nolite cogitare de erastino.⁊ nolite solliciti eẽ
amme ur̃e quid manducetis. neq corpori quid
induamim : ⁊ multa alia. Dicrit autẽ dñs.
Quis putas ẽ. fidelis dispensator ⁊ prudens quẽ
constitunit dñs suꝑ falmliam suam. ut det illi¬

Expanded text:
domum suam. Quia igitur nescit, quia dormiens negligit, saepe domus perfoditur, et quidquid in ea melius est, fit rapina latronum. Vos autem estote parati, estote solliciti, et quia unam illam horam nescitis, omnibus horis vigilate, ne in illa una hora incauti et dormientes inveniamini. Et hoc est quod ait: Ideo et vos estote parati, quia qua hora non putatis, filius hominis veniet. Ait autem ei Petrus: Domine, ad nos dicis hanc parabolaan et ad omnes? His enim verbis intelligere possumus, quaedam specialiter ad discipulos, quaedam generaliter ad omnes Dominum dixisse; qualia sunt: « Nolite cogitare de crastino ; » et: « Nolite solliciti esse animae vestrae, quid manducetis, neque corpori, quid induamini , » et multa alia. Dixit autem Dominus: Quis putas est fidelis dispensator, et prudens, quem constitu
Abbreviated transcription (Latin):
tuam repetunt ate. que aũ parasti cinus erut̾:
Sic ẽ qui sibi thesaurizat: ⁊ non e̾. in dm̃ di¬
ues. Quam pulera similitudo: ⁊ auaris ⁊
cupidis necessaria. Quis em̾ hec intelligens
indiuitiis spem suam ponet. cum ⁊ diuitie
tam facile amittantur. ⁊ homo tam subito
moriatur : Sic inquit fiet om̃i homini qui
sibi thesaurizat.⁊ no ẽ. in dm̃ diues. Thesau¬
rizat em̃ ⁊ ignorat eui congregabit ea. Diues .ti.
est. indm : qui omnẽ spem suam non indi¬
intiis ponit s in dm̃¬

Expanded text:
us erunt? Sic est, qui sibi thesaurizat, et non est in Deum dives. Quam pulchra similitudo, et avaris, et cupidis necessaria! Quis enim haec intelligens, in divitiis spem suam ponet, cum et divitiae tam facile amittantur, et homo tam subito moriatur? Sic, inquit, fiet omni homini, qui sibi thesaurizat, et non est in Deum dives. Thesaurizat enim, et ignorat cui congregabit ea. Dives enim est in Deum, qui omnem spem suam non in divitias ponit, sed in D
Abbreviated transcription (Latin):
remitte ei & pallium. Dicritq ad illos. Nide¬
te & cauete abomi auaricia: quia non in ha¬
bundantia cinusq uita eius ẽ. ex his que pos¬
sidet. His em̃ uerbis ⁊ eum qui iniuriam fa¬
ciebat ⁊ eum qui patiebatur. ad equitatẽ ⁊ pa¬
cientiam ꝓuocabat. Si quidem non in abun¬
dantia uita hominis ẽ: om̃sq diuitie simul
cum ipsa uita breui tempore possident᷑. Dia̾

Expanded text:
illos: Videte, et cavete ab omni avaritia, quia non in abundantia cujusquam vita ejus est ex his, quae possidet . » His enim verbis et eum, qui injuriam faciebat, et eum qui patiebatur, ad aequitatem et patientiam provocabat. Siquidem non in abundantia vita hominis est, omnesque divitiae simul cum ipsa vita, brevi tempore possiden
Abbreviated transcription (Latin):
dditatem. At ille. diꝙ̃ ei. homo quis me cõsti¬
tuit iudicẽ aut diuisorẽ suꝑ uos: Non eni̾ ue
nerat ad hoc dñs ut agros diuidet. uł de pos¬
sessionibus iudicaret. s ut auariciam arceret
pacientiam ammon̾et ⁊ mundi cõtemptum
doceret. Unde ⁊ alibi ait. Noli resistere
malo. S siquis te ꝑcusserit in derteram ma¬
xillam : p̃be illi &e alteram. E qui tecum uult

Expanded text:
Homo, quis me consttuit judicem, aut divisorem super vos? Non enim ad hoc venerat Dominus, ut agros divideret, vel de possessionibus judicaret, sed ut avaritiam arceret, patientiam admoneret, et mundi contemptum doceret. Unde et alibi ait: « Noli resistere malo. Sed si quis te percusserit in dextram maxillam, praebe illi et alteram; et qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
pondere: considerans quanta et qͣm magna
sũt. Puritate: utrũ puro ⁊ simplici aĩo bo¬
naq intentione fiant. Tunnitu: utrũ bonã
lis: a lumine id ẽ ab illis qui filii lucis sunt
manifestant᷑ nõ ẽẽ bona. Quãdiu eñĩ mala o¬
ꝑa nõ rep̃hendunt᷑ a bonis: uident᷑ eẽ bona
malis. Cũ uero boni ceꝑint ea rep̾hendere os¬
tenduntur nõ ẽẽ bona. Om̃e enĩ quod mani¬
ofestat᷑ lumen ẽ: id ẽ om̃e malũ opꝰ quod ma¬
nifestatur ꝑ cõfessionẽ siue ꝑ penitentiã. lum̃

Expanded text:
pondere, considerantes quanta et quam magna sint. Puritate, utrum puro et simplici animo, bonaque intentione fiant: tinnitu, utrum bonam lis; a lumine, id est ab illis qui filii lucis sunt, manifestantur, non esse bona. Quandiu enim mala opera non reprehenduntur a bonis, videntur esse bona malis: cum vero boni coeperint ea reprehendere, ostenduntur non esse bona. Omne enim quod manifestatur lumen est, id est omne malum opus quod manifest
Abbreviated transcription (Latin):
delectatur. Ita ⁊ in hoc loco apłs intentionem
mentis.⁊ affectũ sincerissime dilectionis qua
filiꝰ dĩ nos dilexit. odorẽ suauitatis appellat: qr
multũ in his delectatꝰ ẽ ds̃ pat̃. ⁊ quasi multa
aromata in conspectu eiꝰ efferbuerũt. Ipse de¬
sacerdos ⁊ scĩficator: qr semet ipsũ obtulit deo
patri in altare crucis ꝓ nob̾. Fornicatio autẽ et
om̃is immundicia aut auaricia nec nominet᷑
in uob̾: sic̃ decet scõs. Fornicatio dr̃ a forncibꝰ.
retrices. cũ quib cõmiscebant᷑ spurcissimi qͥq.¬

Expanded text:
tatur: ita et in hoc loco Apostolus intentionem mentis et affectum sincerissimae dilectionis qua Dei Filius nos dilexit, odorem suavitatis appellat: quia multum in his delectatus est Deus Pater, et quasi multa aromata in conspectu ejus efferbuerunt. Ipse desacerdos et sacrificator, qui semetipsum obtulit Deo Patri in altare crucis pro nobis. Fornicatio autem et omnis immunditia, aut avaritia, nec nominetur in vobis, sicut decet sanctos. Fornicatio dicitur a fornicibus, retrices, cum quibus spurcissimi q
Abbreviated transcription (Latin):
te. cõuersamini scẽ ⁊ immacłate: ambulan¬
tes de uirtute in uirtutẽ. Quanta distantia
ẽ int̾ lucẽ et tenebras. tanta distantia ẽ int̾
lum̃ fidĩ et cognitioĩs dĩ. bonoꝵq oꝑũ : et
inter tenebras infidelitatis ⁊ ignorantie. atq
peccati. Fructus emĩ lucis. id ẽ oꝑatio scẽ cõuer¬
sationis ⁊ fidĩ ẽ in õi bonitate et iusticia ⁊ ue

Expanded text:
ersamini sancte et immaculate, ambulantes de virtute in virtutem . Quanta distantia est inter lucem et tenebras, tanta distantia est inter lumen fidei et cognitionis Dei, bonorumque operum, et inter tenebras infidelitatis et ignorantiae atque peccati. Fructus enim lucis, id est operatio bonae conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
potestas. una ȩternitas. unũ regnũ. Nemo
uos seducat inanibꝰ uerb̃. Inania uerba lo¬
quuntur. id ẽ que nulliꝰ utilitatis sunt: qui
dicunt ap̃d inferos aliã penã nõ sustineri.
nisi cõscientia ꝓpria torqueri: nõ attenden¬
tes quod dicit ysaias in fine sui uoluminis
de reꝓbis. Uermis quoꝵ nõ morietur : et ig¬
nis nõ extinguetur. Erit enĩ ibi pena intrin
secus a cõscientia ꝓpria. qua torquebuntur
grauiter: erit et extrinsecꝰ uermis ⁊ ignis. a
crediderit et baptizatus fuerit saluus erit.
licet mala oꝑa agat: qd̵ om̃ino mendacissimũ
est. Propt̃ hec enim id est ꝓpt̾ forncationẽ.

Expanded text:
potestas, una trinitas, unum regnum. Nemo vos seducat inanibus verbis. Inania verba loquuntur, id est, quae nullius utilitatis sunt, qui dicunt apud inferos aliam poenam non sustineri, nisi conscientia propria torqueri, non attendentes quod dicit Isaias in fine sui voluminis de reprobis: Vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur. Erit enim ibi poena intra suam conscientiam qua torquebuntur graviter, erit et extrinsecus vermis et ignis a qcrediderit et baptizatus fuerit, salvus erit ; si et mala opera agat, quod omnino mendacissimum est. Propt
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ in adhult̾io. Precipit aut̃ apłs ut ista quȩ
diocimꝰ nõ solũ nõ sint in nob̾. s nec nominẽt᷑.
fuerint nisi ꝓ edificatione : faciliꝰ inclinabit᷑
animꝰ ad ea. Corrũpũt mores bonos: colloquia
mala. Estote aut̃ sic̃ decet scõs. Quid dec sc̃os:
tutes appetere: uitia cauere. Aut turpitudo.
Stultiloqͥũ ẽ ociosus sermo. ⁊ nulliꝰ utilitatis:

Expanded text:
. Praecepit autem Apostolus ut ista quae diximus, non solum non sint in nobis, sed nec nominentur, fuerint nisi pro aedificatione, facilius declinabit animus ad ea. Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala. Estote autem sicut decet sanctos. Quid decet sanctos? tutes appetere, vitia caverStultiloqu
Abbreviated transcription (Latin):
comparauit : ut nicħ illa scelestiꝰ demoni¬
straret. Radix emĩ om̃iũ maloꝵ ẽ auaricia.
Et notandũ qr loquens de turpitudine uł
stultiloquio ⁊ scurrilitate. nõ subiunxit qd̾
talia facientes nõ sũt possessuri regnũ xp̃i.¬

Expanded text:
ravit, ut nihil illa scelestius demonstraret. Radix enim omnium malorum est avaritia. Et notandum quia loquens de turpitudine, stultiloquio et scurrilitate, non subjungit quod talia facientes possessuri non essent regnum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
causa exempli alibi sit positꝰ a doctoribꝰ: s dũ
loquutꝰ ẽ hoc sic̃ ⁊ alia multa: ideoq ait. Prop¬
ter quod id ẽ quia om̃e quod manifestat᷑ ꝑ cor¬
fessionẽ iam incipit lumen ẽẽ. dicit. subaudit᷑
peccauerit ipsa morietur. Surge inquit de
uitiis ad uirtutes qui dormis modo in pecca¬
tis: et ex surge a mortuis ad uitam. de pecca¬
to ad bona oꝑa: et p̾bebit tibi xp̃c lumen fi¬
dei et cognitionis sue: lumenq bone oꝑatiõi.

Expanded text:
 exempli causa sit alibi positus a doctoribus. Sed cum locutus est hoc, sicut et alia multa, ideoque ait: Propter quod, id est quia omne quod manifestatur per confessionem, jam incipit lumen esse, dicit Spiritus sapeccaverit ipsa morietur. Surge de vitiis ad virtutes, qui dormis modo in peccatis, exsurge a mortuis ad vitam, de peccato ad bona opera, et praebebit tibi Christus lumen fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ distat int̾ stultiloqͥũ et scurrilitatẽ: quia
stultiloquiũ nulliꝰ utilitatis ẽ. nichilq in se
sapiens ħt. Scurrilitas uͦ plerumq ab ore sa¬
pientũ ꝓcedit. et cõstat quadã urbanitate:
ut illud uirgilii. Qui bauium nõ odit: amet
tua carmina meui. atq idem iungat uulpẽ:
et mulgeat hircos. Ceteraq talia que nichil
mali in se habent. nisi tantũmodo quia ocio¬
sa sũt et ad rem ꝑfectã nõ ꝑtinent: sed magi
osis reddituri sũt hoĩes rationẽ. Potest et hoc
alit̃ intelligi quod dicit. s magis gr̃arũ actio.

Expanded text:
itatem, quod stultiloquium nullius utilitatis est nihilque in se sapientiae habet: scurrilitas vero plerumque ab ore sapientium procedit, et constat quadam urbanitate, ut illud Virgilii: Qui Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi: Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos; caeteraque talia quae nihil in se mali habent, nisi tantummodo quia otiosa sunt, et ad rem perfectam non pertinent, sed magisosis reddituri sunt homines rationem. Potest et hoc aliter intelligi quod dicit, sed magis gratiarum actio.
Abbreviated transcription (Latin):
discipłs conat᷑ unitari magistrũ in aliquo
oꝑe. Quomͦ gͦ possumꝰ initari dm̃ om̃ipotẽtẽ:
uideamꝰ. Est ille sapiens. prudens. misericors.
iustus ⁊ ueruC simꝰ ⁊ nos scd̾m modulũ nr̃e
capacitatis sapientes et prudentes. simꝰ iusti ⁊
ueraces. Simꝰ miscdes. diligentes amicos in dm̃:
et mimicos ꝓpt̾ dm̃i. Sic̃ inquit filiꝰ harissimũ
imitat᷑ bonũ patrẽ in oĩ cõuersatione morũ.
et lenitate mentis atq honestate uitȩ: ita ⁊ uo
cõseruamini ⁊ crescite in dilectione dĩ ⁊ ꝓximi:

Expanded text:
iscipulus conatur imitari magistrum in aliquo opere. Quomodo ergo possumus imitari Deum omnipotentem? Videamus. Est ille sapiens, prudens, misericors, justus et verus: simus et nos secundum modulum nostrae capacitatis sapientes, prudentes, simus justi et veraces et misericordes, diligentes amicos in Deo, et inimicos propter Deum. Sicut, inquit, filius charissimus imitatur patrem bonum in omni conversatione morum et lenitate mentis atque honestate vitae, ita et vos conversamini et crescite, in dilectione Dei et proximi,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ plures uxores acceperũt: et carnes
comederũt. Leuiori quodã modo ꝑierũt qͣm
sodomite qui in igne succensisũt: qi nõ solũ
plures uxores acceꝑũt. sed insuꝑ contra na¬
turalem usũ fornicabant᷑. Diabolus autem
diffidentia appellat᷑: quia hoĩes diffidere
et in desꝑationẽ cadere facit. Nolite gͦ effi¬
ci participes eoꝵ. id ẽ nolite oꝑa illoꝵ ini¬
tari : qr si fueritis socii in oꝑe. eritis ⁊ in pe¬
na. Eratis enĩ aliqͣndo tenebre. nũc autem
lux in dño: id ẽ peccatores eratis ⁊ ignorã¬
tes dm̃ anteꝗͣ. ad fidẽ ueniretis.⁊ filii dia

Expanded text:
 plures uxores acceperunt, et carnes comederunt. Leviori poena quodammodo perierunt quam Sodomitae, qui in igne succensi sunt, quia non plures uxores acceperunt, sed insuper contra naturalem usum fornicabantur. Diabolus autem diffidentia appellatur, quia homines diffidere et in desperationem cadere facit. Nolite ergo effici participes, id est, nolite illos imitari, quia si fueritis socii in opere, eritis et in poena. Eratis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , id est eratis peccatores et ignorantes Deum antequam ad
Abbreviated transcription (Latin):
tet. Ideo omnis scriba doctus in regno celorũ.
om̃is eccłie. doctor.⁊ predicator. si sapiens ẽ.
si doctus ẽ. simił ẽ. homini patri familias qͥ
ꝓfert de thesauro suo de diuiciis pectoris sin
de scientia cordis sin. noua ⁊ uetera. Sina¬
goge seribe quia docti non sunt ꝓferunt ue¬
tera : eccłi e uero scribe quia docti sunt. ⁊
noua ꝓferunt ⁊ uetera. Illi soli litteram: ĩsti

Expanded text:
tet. Ideo omnis Scriba doctus in regno coelorum, tet. Ideo omnis Scriba doctus in regno coelorum, omnis Ecclesiae doctor et praedicator, si sapiens est, si doctus est, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo, de divitiis pectoris sui, de scientia cordis sui, nova et vetera. Synagogae Scribae, quia docti non sunt, proferunt vetera; Ecclesiae vero Scribae, quia docti sunt, et nova proferunt et vetera. Illi solam litter
Abbreviated transcription (Latin):
tent eos in caminum ignis : ibi erit fletus
ce stridor dencium. Caminus iste in fermis
est : in quo neq uermis moritur. neq ignis
ertinguitur. In fletu uero ⁊ dentium stri-¬
dore. doloris nimietatem.⁊ penarum in to¬
leranciam significat. In telleristis hec omia:
Dicunt ei. Etiam. Ait illis. Ideo om̃is scͥba
doctus in regno celorum : similis ẽ. homini
patri familias. qui ꝓfert de thesauro suo
noua ⁊ uetera. Ac si diceret. Illis inparaboł
locutus sum ⁊ non intellererunt: uobis au
parabolas ipsas exposui .⁊ intelleristis. Q
illis quidem quia ad huc ueteres sunt : ꝓ¬
tuli uetera. uob̾ aũ quia noui estis. ⁊ noua
&e uetera. Illis ꝓpħarui consuetudine : uob̃
doctoris ⁊ magistri more locutuis sum. Sic
igitur loquimim si c docete: hac̃ loquendi
regulam tenete. Aliter enim in regno celorũ.
aliter inconuentu seribarum ⁊ pharis eorum
aliter meccłia. aliter insmagoga lo qui opor¬

Expanded text:
tent eos in caminum ignis; ibi erit fletus tent eos in caminum ignis; ibi erit fletus et stridor dentium. Caminus iste infernus est, in quo neque vermis moritur; neque ignis exstinguitur: in fletu vero et dentium stridore, doloris nimietatem et poenarum intolerantiam significat. Intellexistis haec omnia? Dicunt ei: Etiam. Ait illis: Ideo omnis scriba doctus patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera. Ac si diceret: Illis in parabolis locutus sum, et non intellexerunt; vobis autem parabolas ipsas exposui, et intellexistis. Et illis quidem, quia adhuc veteres sunt, protuli vetera; vobis autem, quia novi estis, et nova, et vetera: illis prophetarum consuetudine, vobis doctoris et magistri more locutus sum. Sic igitur loquimini, sic docete; hanc loquendi regulam tenete. Aliter enim in regno coelorum; aliter in conventu Scribarum et Pharisaeorum; aliter in Ecclesia, aliter in Synagoga loqui opor
Abbreviated transcription (Latin):
merabiles pisces concludit ⁊ capit. De qͥbꝰ
ipse dñs sins discipłis ait. Uenite post me:
et faciam uos fieri piscatores hominum.
hanc autem sagenam tunc inmare dñs
tur mundus iste. De quo psalmista. Hoc ma¬
re inquit magnum. ⁊ spatiosum manibus :¬
illic reptilia quorum non ẽ numerus. son¬
gregauit autem hec sagena er omi genere
piscium : qm̃ sc̃a eccłia ad fidem uocauit.
ce insimi suo collegit er omi genere hominũ.
& ⁊izama. granum ⁊ palea. iusti simul ⁊ pec¬
catores. Nondum aũ impleta ẽ. ad huc pis¬
ces ingrediuntur: ad huc homines baptiz an¬
tur. Implebitur enim quando plenitudo gen¬
tium in eam introierit. ⁊ quando isrł sal¬
uus fiet. Tunc gͥ eam educentes.⁊ secus litꝰ
sedentes. bonos pisces eligent : malos autẽ
foras ꝓhicient. Litus namq maris fums ẽ.
scłi. Hoc aũ ipse dñs erponens ait. Sic erit
in consummationem scłi. Eribunt angłi ⁊
separabunt malos de medio ustorum. ⁊ mit¬

Expanded text:
oncludit et capit: de quibus ipse Dominus suis discipulis ait: « Venite post me, et faciam vos fieri piscatores hominum . » Hanc autem sagenam tunc in mare Dominus tur mundus iste, de quo Psalmista: « Hoc mare, inquit, magnum et spatiosum; illic reptilia quorum non est numerus . » Congregavit autem haec sagena ex omni genere piscium, quoniam sancta Ecclesia ad fidem vocavit, et in sinu suo collegit ex omni genere hominum. et zizania, granum et palea, justi simul et peccatores. Nondum autem impleta est; adhuc pisces ingrediuntur, adhuc homines baptizantur: implebitur vero, quando plenitudo gentium in eam introierit, et quando Israel salvus fiet. Tunc igitur eam educentes, et secus littus sedentes, bonos pisces eligent, malos autem foras projicient. Littus namque maris, finis est saeculi: hoc autem ipse Dominus exponens, ait: Sic erit in consummatione saeculi: exibunt angeli et separabunt malos de medio justorum, et mit