comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
surbis ciuem constat fuisse
Somusq: eiur iea &iũ punc
ostenditur ꝓroforib uerodo¬
mur ipsius. basis quaedã in loco
editiore collo cata monstratur
inqua muleris ipsius uelũ genib:
ꝓuolutae palmas suppliciter
tendentis Imago aerea uid&ꝰ exp̃ssa
Adstatuero alia aerea Nihil¬
ominus fusa statua habituuiri
stola compte circũdai &dex Trã
muleri porregentis : huius adpe¬
dẽ statua embasi ⁊ herba qua edã
nioua specien ascitur Quaecũłixor¬
ta fuerit. excrescereusq ad
stolas illius aereae indumenti
fimbria sol& : Quã cũ samo uer¬
ticecrescens herba consigerit
uires inđ addepellendos omnes
morbos lungoresq conqͥr&
Itaut quaecũq: fueritilla m fir¬
mitas corporis. haustu exiguo
madefacta salũ s aris graminis
depellatur: Nihil omnino
uiriũ gerens si ante quã aereae
fimbriae summĩs atẽ crescen¬
do contigerit decerpatur
Hanc statuã adsimilitudinẽ
uultus ihũ formatã tradeban
quae ꝑ mansit &iũ ad nostro

Expanded text:
ius urbis civem constat fuisse, ius urbis civem constat fuisse, domusque eius in ea etiam nunc ostenditur. Pro foribus vero domui ipsius basis quaedam in loco editiore collocata monstratur, in qua mulieris ipsius velut genibus provolutae palmasque suppliciter tendentis imago aerea videtur expraessa. Adstat vero alia aerea nihilhominus fusa statua habitu viri stola compte circumdati et dextram mulieri porregentis. Huius ad pedem statuae in basi est herba quaedam, nova specie nascitur. Quae cum exorta fuerit, excrescere utque ad stolae illius aereae indumenti fimbriam solet. Quam cum summo vertice crescens herba contigerit, vires inde ad depellendos omnes morbos languoresque conquiret, ita ut, quaecumque fuerit illa infirmitas corporis, haustu exiguo madefacta salutaris graminis depellatur; nihil omnino virium gerens, si, antequam aereae fimbriae summitatem crescendo contigerit, decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus Iesu formatam tradebant; quae permansit etiam ad nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ultio diuma apparuit. Quidã
aut̃ cũ adiurandũhac ecclesia
fuiss& in gressus. At ubimanus
ante altarestuns sursũex Tulĩs
ut sacrameniũ mendax ꝓferr&:
statĩre supinus ruens : Ita capũ
in pauimentũ conlisit ut uix uel
uiuens erigipotuiss& Adse
aut̃ reuersnis : dolũ ꝑ iurii quod
occultabat. publicepãde fecĩł
Vidimus enĩ & nos quosdã dẽiuro¬
nicis in loco eodẽ ꝑ iurccsse qͥ lta
diuino iudiciocondemnãlisunt.
ut hiipsius annicuriculo finireN a scđo
primo lorda nis egressi: phauia¬
da ciuitas sitacẽ Inqua hab&ur
statua ex eleciro purissimo fa¬
bricãla: In quaredemptoris pr̃r
forma dicitur ẽe expressa
Namut᷑ plerosq: audiui qͥ eã con¬
tẽplatifueront: mira claritas
ineius facie contenenatur sed
necui uideatur absurdũ nantcre
quaedeea caesariensis refert
eusebius uon pigebit: AiTem̃ :
Mulserẽ quã sutiguinis ꝓfluuio
iboraentẽ asaluator e cursa
diangelid Tradiderunt᷑ hu¬

Expanded text:
ultio divina apparuit. Quidam ultio divina apparuit. Quidam autem cum ad periurandum in hac eclesia fuisset ingressus, at ubi manus ante altare stans sursum extulit, ut sacramentum mendax proferret, statim resupinus ruens, ita caput in pavimentum conlisit, ut vix vel vivens erigi potuisset. Ad se autem reversus dolum periurii, quod occultabat, publice patefecit. Vidimus enim et nos quosdam de Turonicis in loco eodem periurasse, qui ita divino indicio condemnati sunt, ut in ipsius anni curriculo finirentur a saprimo Iordanie egressu Phaniada civitas sita est, in qua habetur statua ex electro purissimo fabricata, in qua Redemptoris nostri forma dicitur esse expressa. Nam, ut plerosque audivi, qui eam contemplati fuerant, mira claritas in eius facie contenetur. Sed ne cui videatur absurdum, narrare quae de ea Caesariensis refert Eusebius non pigebit. Ait enim: Mulierem, quam sanguinis profluvio laborantem a Salvatore curatam euangelia tradiderunt, hu
Abbreviated transcription (Latin):
posuĩ : Verũ ubi altas italiae
solitudines ẽ ingressus. Incidil
inlarones : Necmoro spoliat᷑
abindumentir : Et ipsa quoq
capsainqͤabeata gestubat
pignorte capitur. Ex aestimap¬
des enĩ himici illiauri ibid. sẽs¬
testias ad gregatas effraccta
sed cũ nihilinea pecunia ereperisse
ex Tracta pignora inignẽ piciunt
Caesoq: homine dis cesserunt:
Atille semiuiuus ex surgens utuel
cineres exustorũ colleger & pignorũ
Inuenit suꝑ carbones accensos ip¬
laesas iacerereliqͥas. Ipsumq
lenteũ qͦ in uolũlae erant ita adm ire¬
tur htegrũ ut ñpũsar &urprunis
Collegitq cuncta cũ gaudio : & urã
quã ꝑ gebãs ingressus usq ad gallias
ꝑ uenit incolomis Multos enĩ
uidimus qͥ uel in iordane uel in aqͥs
leuidȩ urbis tincti: ab hoc fueraNT
morbomundati.
XUIIII. Inurbe Autem̃Turo¬
nica ẽ ecclesia scãe maria e uirgi¬
nis ac lohannis baptistie po¬
mineconsecrata: inquaꝑ iuris:

Expanded text:
posuit. Verum ubi altas Italiae posuit. Verum ubi altas Italiae solitudines est ingressus, incidit in latrones. Nec mora, spoliatur ab indumentis, et ipsa quoque capsa in qua beata gestabat pignora capitur. Existimantes enim inimici illi auri ibidem sestertias aggregatas, effracta Sed cum nihil in ea pecuniae reperissent, extracta pignora in ignem projiciunt, caesoque homine discesserunt. At ille semivivus exsurgens, ut vel cineres exustorum colligeret pignorum, invenit super carbones accensos illaesas jacere reliquias: ipsumque linteum quo involutae erant ita admiratur integrum, ut non putaretur prunis Collegitque cuncta cum gaudio, et viam quam pergebat ingressus, usque ad Gallias pervenit incolomis. Multos enim vidimus, qui vel in Iordane vel in aquis Levidae urbis tincti, ab hoc fuerant morbo mundati. 19. In urbe autem Turonica est eclesia sanctae Mariae virginis ac Iohannis baptistae nomine consecrata, in qua periuribus
Abbreviated transcription (Latin):
&eo sulphur adhaer&
unt Auiem et adleuida
ciurtãm a quue culidae :
inquib: hiesus naue lauare soli¬
tus enct ubis imiliter lepsi
mundantiꝵ Est aut̃ abhiericho
duodecimmilig . Prope autẽ
hierichohabentur arbores
quae lunas gignunt÷ ex hibente ũ
pomam modũ cu curbitarũ testam
incircuitu habentes durao : In¬
trins ecus enĩ plena sunt lupae:
Et de his enĩ feruntipsi hie sunaue
solere fieri indumenta sed & hod¬
eq: tales ex hibent lunas ex qͥb:
nos aqͥb: dã delatas uidimus
& admiratisumus uel can do¬
rẽ: uel sublitatẽ earum
Amuidi ante hocTem¬
pus hominẽ lohannem
nomine : qui agalliis lȩpsus
abierat : & in ipso loco qͦdñm
diximus baptizatũ Nebatse
ꝑ annũ integrũ cõmoractũ fuisse
Qui assidue abluebatur ham¬
ne : sed redditus pristina e in¬
colomitati. reformãTamme
liurcute : sanatus ẽ: Hic reliqͥ¬
asbeataemariae abhierus olr¬
mis accipiens reuertebatꝰ in
pariã: sed prius romã abiredis¬

Expanded text:
eum sulphur adhaeret. 17. eum sulphur adhaeret. 17. Sunt antem et ad Levidam civitatem aquae calidae, in quibus, Hiesus Nave lavare solitus erat, ubi similiter leprosi mundantur. Est autem ab Hiericho duodecim milia. Prope autem Hiericho habentur arbores, quae lanas gignunt. Exhibent enim poma in modum cucurbitarum, testa in circuitu habentes dura, intrinsecus enim plena sunt lanae. Et de his enim ferunt ipsi Hiesu Nave solere fieri indumenta. Sed et hodieque tales exhibent lanas, ex quibus nos a quibusdam delatas vidimus et admirati sumus vel candorem vel subtilitatem earumvidi ante hoc tempus hominem, Joannem nomine, qui a Galliis leprosus abierat, et in ipso loco quo Dominum diximus baptizatum aiebat se per annum integrum commoratum fuisse. Qui assidue abluebatur in amne: sed redditus pristinae incolumitati, reformata in melius cute, sanatus est. Hic reliquias beatae Mariae ab Hierosolymis accipiens, revertebatur in patriam: sed prius Romam abire dis
Abbreviated transcription (Latin):
Vt delordune aliq memoremi
Igitur amonte phunio duocor¬
surgunt fontes q̃or uuniȩlor
Alter dan uocitatur : qͥ ab
ũ lraq paste phapiadae urbis
q̃ prius caesarea philippiuo cabat᷑
descendentes: subipsa urbe
tã fluentis coniuncte quã
pomineuno Iordipe efficiuNt :
Quiusq: hierichociuitatẽ
& ultra defluũ In eo hab&ur
locus In quo dñr baptiz atus ẽ
Inuno & enĩ reflexu aqua ipsa
reu oluitur i quanunc lepsi
mundantur Cũ autẽ aduqe¬
rint saepius lauantur influ¬
mine : donec ab infirmitate
purgentur. De publicotamex
dum ibi cõmorecti fuerint NNc¬
tũ accipiunt : fanat auten
ad ppria discedunt. Ipse qͦq
iordanis. abeoloco inquintomili¬
ario mari conmixtus mostuo:
nome amittit: Marceñ
mostuũ ab hoc dr̃ eo quodab
incendio sod omae uelreliqͥa¬
rũ urbiũ ẽ uersatũo Et quia
ipsa aphaltro ꝑminta est
Vnde a ñ nullis mare as phalir
appellatur In quoqͥnatare
nescit suꝑ a quã fertur &cir

Expanded text:
ut de Iordane aliqua memoremus. ut de Iordane aliqua memoremus. Igitur a monte Phanio duo consurgunt fontes, quorum unus Ior, alter Dan vocitatur; qui ab utraque parte Phaniadae urbis, quae prius Caesarea Philippi vocabatur, descendentes, sub ipsa urbe tam fluentis coniuncti quam nomine uno Iordanem efficiunt, qui usque Hiericho civitatem et ultra defluit. In eo habetur locus, in quo Dominus baptizatus est. In uno etenim reflexu aqua ipsa revolvitur, in qua nunc leprosi mundantur. Cum autem advenerint, saepius lavantur in flumine, donec ab infirmitate purgentur. De publico tamen dum ibi commorati fuerint, victum accipiunt; sanati autem ad propria discedunt. Ipse quoque Iordanis ab eo loco in quinto miliario mari commixtus Mortuo nomen amittit. Mare enim Mortuum ab hoc dicitur, eo quod ab incendio Sodomae vel reliquarum urbium est versatum, et aqua ipsa asphaltro permixta est; unde a nonnullis mare Asphaltri appellatur. In quo qui natare nescit super aquam fertur, et circa
Abbreviated transcription (Latin):
soluere : Dũ ambiguade accausa
pendẽre subito delupsa. acicen¬
dileflũma Cereũ inmapueius ip¬
luminauit. Et sic officioluminis
p̃eunte qͦuoluit ibĩ.
Terunt aut̃ in hoc oractor ilalych¬
noseleũ ebulli re habenturen &
ibi reliqae scã etrucis
Ius huiusurbis Territuͦ¬
rio Oa puduicũ alipgauienst
muher q̃dã ex incolis consꝑsado¬
minicadie farinã : panẽ formauit
ques egregatis prunis cinerefer¬
uełi: coñsȩgit decoquendu: quđ cut
feciss & ꝓtenus eimanus dȩTeror
diuino igne succensa : coepitecuri
Atilla uoci ferotns acpluugens :
ba silicabuius uici inqͦ reliqaebeati
ioħ r&enentur exp&ut: & orcTio¬
ne fusa. uouigu hacdie diuinouo¬
miniconsecrata pullũ openõ ex¬
ercere: uisicuntũ oroctioniua care
Noc teuero sequenti: fecittereũ
in altitudiuẽ statussun Tunch
orcctione ꝑ noctuus. teTo lota
noc temanu ꝑpria cerea restine¬
tis ardofib: Incolonir ẽ egresra
ł quia Iohannis Bap¬

Expanded text:
solvere. Dum ambigua de hac causa solvere. Dum ambigua de hac causa penderet, subito delapsa a cicindile flamma, cereum in manu ejus illuminavit; et sic officio luminis praeeunte, quo voluit ivit. Ferunt autem in hoc oratorio a lychno oleum ebullire. Habentur enim et ibi reliquiae sanctae crucis. 15. Sub huius urbis territurio apud vicum Alangaviensim mulier quaedam ex incolis, conspersam dominica die farinam, panem formavit, quem, segregatis prunis, cinere ferventi contegit decoquendam. Quod cum fecisset, protenus ei manus dextera divino igne succensa coepit exuri. At illa vociferans ac plangens, basilicam huius vici, in qua reliquiae beati Iohannis retenentur, expetne fusa, vovit in hac die divino nomini consecratam nullam operam exercere, nisi tantum orationi vacare. Nocte vero sequenti fecit cereum in altitudinem status sui. Tunc in oratione pernoctans, tentum tota nocte manu propria cereum, restinctis ardoribus, incolomis est egressa. t quia Iohannis bap
Abbreviated transcription (Latin):
ut hocpignus in loco uil oriteneatur
s ed surge& accipeeũ & deferad Taus¬
rinensim ecclesiã quaeplus popula r
hab&ur: Cuiilleres pđ Quia hoeo
agere ñ audebat: Archidiac̃ dixit
Fac quod liber̃ Tunc archidiđ acce¬
dens ad locũ dũuigilias celebrat
mittit manũ ad capsulã : mox amuns
effectus. accensus febre die testio
spirecuit: factusqi timor magnus
omnib: nec quis quã ultrabeata
pignorte ausus ẽ mutare¬
remus: caecus qͥdã amminiculo
deducentelum̃ recepit ⁊¬
nerguminus uero obtestuns uistũs
beat ioħ martiniq antestitis ex¬
pulso purgatuse daemone
In hoc oratoriũ una puellurũ
cuiofficiũ ercit lychui fomenta
componere : adueniens cũ cereout
haec ager&. ẽ ingressa: Conpo¬
tx ad sefunẽ sublimauitinalTũ :
Plerisq: hinexũ laqueis ad pari¬
&lis dauũ abscessit : Quaedũ
redit cereus quẽ manu gerebat
adciceo dile cereũ ũ at tingebã
inluminare neq: laqũ funis ab¬

Expanded text:
ut hoc pignus in loco viliori teneatur, ut hoc pignus in loco viliori teneatur, sed surge et accipe eum et defer ad Taurinensim eclesiam, quae plus popularis habetur'. Cui ille respondit, quia haec agere non audebat. Archidiaconus dixit: 'Fac, quod libet'. Tunc archidiaconus accedens ad locum, dam vigilias caelebrat, mittit manum ad capsulam. Mox amens effectus, accensus febre, die tertio spiravit, factosque est timor magnos omnibus, nec quisquam ultra beata pignora ausus est mutareremus, caecus quidam, amminiculo deducente, lumen recepit. Inerguminus vero obtestans virtutem beati Iohannis Martinique antestitis, expulso purgatus est daemone. In hoc oratorium una puellarum, cui officium erat lychni fomenta conponere, adveniens cum cereo, ut haec ageret, est ingressa; conpota ad se funem, sublimavit in altum, plexisque in nexum laqueis ad parietis clavum, abscessit. Quae dum redit, cereus, quem manu gerebat, ad cicendilem, cereum non attingebat illuminare, neque laqueum funis ab
Abbreviated transcription (Latin):
angelio: Amendicouob quodsi
ꝑs euera ueritpulsigis: & si non
cessarios.
ost haec tres epi aduenietes
deciuitatib suis ad oraxdũ ip
hocloco uoluerunt partẽ dehoc
pignore elicere: Nositaq in me¬
dio Vihilomnipo auferre põsu¬
erunt: Tunc una uigilanter
nocte : dep̃cati sunt ut aliquid
mererentur apollice : Nosituq
subeolentea dumpartẽ auferre
conantur. una ex eo gutta sup¬
guinis cecidit superlen teum:
Quod cernentes : duas deinceps
noctes uigilunt: De lnđ ꝓstrdi
corcẽscõaltare dũ supplicant
ut adhucmaius aquid mere¬
antur apollice. Quaeiterũex¬
eo fluxerunt guttae. Atilli gaui¬
si. colegentes deuote quae
dñs dedesoct iuxtapumerũ
seruorũ suorũ diuis erunt
lenteũ cũguttissuis: qua ep̃ sinegstp¬
d admirctione urbib: bituleruNt
ł quia locus illem uuriep¬
uensis : ad taurinensim quordã unbe
ꝑtenebat temporeillo qͦ rufus erot ẽp̃s
Nt derchidiac̃ eius ad eũ : non ẽ equũ

Expanded text:
angelio: Amen dico vobis, quod si angelio: Amen dico vobis, quod si perseveraverit pulsans, et si non cessarios . Post haec tres episcopi advenientes de civitatibus suis ad adorandum in hoc loco, voluerunt partem de hoc pignore elicere: positoque in medio, nihil omnino auferre notuerunt. Tunc una vigilantes nocte, deprecati sunt ut aliquid mererentur a pollice; positoque sub eo linteo, dum partem auferre conantur, una ex eo gutta sanguinis cecidit super linteum. Quod cernentes, duas 739 deinceps noctes vigilant. Deinde prostrati coram sancto altari, dum supplicant ut adhuc majus aliquid mereantur a pollice, duae iterueo fluxerunt guttae. At illi gavisi, collegentes devote quae Dominus dederat, iuxta numerum servorum suorum diviserunt lenteum cum guttis suis, quae non sine grandi admiratione urbibus intulerant. Et quia locus ille Mauriennensis ad Taurinensim quondam urbem pertenebat, tempore illo, quo Rufus erat episcopus, ait archidiaconus eius ad eum: 'Non est aequum,
Abbreviated transcription (Latin):
urbe ꝓ grediens Ipsius p̃surso¬
ris reliqͥas ex p&liuit Et
itase conłrinxit uinculolu¬
racmenti : ut non ante aloco
disceder& uisi demembris eiꝰ
merer&ur quicquã accipere :
sedcũ in possibile haec in colae
loci nantrent: ꝓsternebatir
cotidie antes epulchrũ ortus
sibi ut diximus descĩs artub:
aliqua condonari: Inqua
intentione integrũ duxit
annũ. Similiter & aluiugi
semꝑ orotone deposcens ÷
Tertio uero In gredien te
anno cũ orationẽ suã ꝑ ueni¬
renon cerner& ad effectũ.
ꝓ iecit seante sepulchrũ tob¬
testatur p̃se ex inđ surrectu¬
rõc. prius quã haec p&itio ob¬
tener&ur ascõ Septima
uerodie cũiam iaediades e¬
fecer&: apparuit suꝑ altare
pollex mircetandoris aclucis¬
effulgens: Cognita autẽ
mulien dĩdona surrexit
apaimento : facteq capsurla
aureã : in ea recondidit q̃ dño
largiente meruerat: Et sic gau¬
dens remeauit adꝓpria Imple¬
tũq: ẽ in illa. Quod dñs. Nt Ineu¬

Expanded text:
urbe progrediens, ipsius praecursourbe progrediens, ipsius praecursoris reliquias expetivit et ita se constrinxit vinculo iuramenti, ut non ante a loco discederet, nisi de membris eius mereretur quicquam accipere. Sed cum inpossibile haec incolae loci narrarent, prosternebatur cotidie ante sepulchrum, orans sibi, ut diximus, de sanctis artubus aliqua condonari. In qua intentione integrum duxit annum, similiter et aliam, iugi semper oratione deposcens. Tertio vero ingrediente anno, cum orationem suam pervenire non cerneret ad effectum, proiecit se ante sepulchrum et obtestatur, non se exinde surrecturam, priusquam haec petitio obteneretur a sancto. Septima vero die. cum iam inaedia defeceret, apparuit super altare pollex miraeeffulgens. Cognito autem mulier Dei dono, surrexit pavimento, factaque capsula aurea, in ea recondidit quae Domino largiente meruerat, et sic gaudens remeavit ad propria: impletumque est in illa quod Dominus ait in Ev
Abbreviated transcription (Latin):
teconnexam: nullis garrulatio¬
nibus. possedis iungiTuncga¬
uisus populus. & intellegens
munus sibi Indultũ fuis sediuini¬
tus. Conferens aurũ gemmasq
p̃tiosas crucẽ fecit inquahanc
gemmã statuit. Sed ꝓtepus :¬
omnes reliq̃ genmae : hac ac¬
cedente ceciderunt : Tunc pon¬
tfex intellegens non ẽe consort¬
ũ. caelestib: cũ terrenis fabrica¬
tacruce ex auro purissimo.
eã gemmã : media inter capidine
locat & populo adorundã p̃b&
N ec mora: fuga to ut diximus
hoste: ciuitas libencta ẽ ⁊
amex hoc multih firmi
hausto uino uel aqua inqua
gemma abluitur ꝓtinus sa¬
uitatired duntur eniq
cũ adorata fuerit : si a peccalo
ẽ homo inmunis : & ipsa appar&
cluro. C&erũ siut plerũq
ad sol& humanae fragilitałi
aliquid d&ulerit criminis:
tota ei uid&ur obscurao⁊
Miracmq: p̃bet discr&ionẽ
inter innocte & noxiũ tũuni
atrac alteri monstr&ur
splendida
NII NAmquaedamo
muli eꝵ a maufienna

Expanded text:
te connexam, nullis garrulatiote connexam, nullis garrulationibus posse disiungi. Tunc gavisus populus et intellegens, munus sibi indultum fuisse divinitus, conferens aurum gemmasque pretiosas, crucem fecit, in qua hanc gemmam statuit. Sed protenus omnes reliquae gemmae, hac accedente, ceciderunt. Tunc pontifex intellegens, non esse consortium caelestibus cum terrenis, fabricatam crucem ex auro purissimo, eam gemmam media intercapidine locat et populo adorandam praebet. Nec mora, fugato, ut diximus, hoste, civitas liberata est. Iam ex hoc multi infirmi, hausto vino vel aqua, in qua gemma abluitur, protinus sanitati redduntur. Denique cum adorata fuerit, si a peccato est homo inmunis, et ipsa apparet clara; ceterum si, ut plerumque adsolet, humanae fragilitati aliquid detulerit criminis, tote ei videtur obscura; miramqne praebens discretionem inter innocentem et noxium, cum uni atra, alteri monstretur splendida. 13. Nam quaedam mulier a Maurienna
Abbreviated transcription (Latin):
interro garequaeessent quae
uide ract: similiter negauer
nihil seomnino uidisses Tunc
rex gausericus . Nt si haec
istinesciunt manifestũ ẽ
quod dr̃ eorũ adiuuat eos:
et statĩ discessit a loco illo
Acerdos aułem conuoca¬
Utis ciuib: uigilias celebr̃
& missarũ agit festa ꝓlibe¬
ractonepopuli sur Nũ aut̃
haec ager& respiciens sursu
uidit suꝑ altare quasi deca¬
maro templcadere tres
guttas a equales magnitu¬
dine claritate. Candorem
cristulli uincentes Cũq
omnes cũ admirotionẽ & stu¬
pore uehementi intenderet
merit erat. exhibita arge¬
tea pateia guttas collegere
uititur : quaedum ꝑ altare uago
cursu rotantur: defluentes in ip¬
sampatenã statim in se coniunc¬
tae quasiunã geminã pulcher¬
rimã effecerunt. Patuitq eui¬
dentiratione controc iniquã & dõ
o dibilẽ arrianã heresim : quae
eo tempore pullulabat : haecata
Agnitũq ẽ scãm trinitatẽ Ip
una omnipotentiae aeqͣalita¬

Expanded text:
interrogare quae essent quae interrogare quae essent quae viderat. 737 Similiter negaverunt nihil se omnino vidisse. Tunc rex Gausericus ait: Si haec isti nesciunt, manifestum est quod Deus eorum adjuvat eos. Et statim discessit a loco illo. Sacerdos autem convocatis civibus, vigilias celebrat et missarum agit festa pro liberatione populi sui. Dum autem haec ageret, respiciens sursum, vidit super altare quasi de camera templi cadere tres guttas aequales magnitudine, claritate, candorem cristalli vincentes. Cumque omnes cum admiratione et stupore vehementi intenderentmeriti erat, exhibitam argenteam patenam, guttas collegere nititur. Quae dum per altare vago cursu rotantur, defluentes in ipsam patenam, statim in se coniunctae, quasi unam gemmam pulcherrimam effecerunt, patuitque evidenti ratione, contra iniquam et Deo odibilem Arrianam heresim, quae eo tempore pullulabat, haec acta. Agnitumque est, sanctam Trinitatem in una omnipotentiae aequalita
Abbreviated transcription (Latin):
oneuallabatur achunis
omni nocte sacerdos qͥ p̃erat
circuibat psallendo & orabaT
Nec abullo auxiliũnisidñi
misericordia reqͥ rebat .
Hostabatur omnes orare
& non deficere. aserens
humiles p̃ces caelorũianuã
pen&rare: Hostis uero In
circuitu depopulabat uillas
domos tracdebat incendio
Agros uineasq pecor miro¬
missasua stabat Ced sacer dõli
bono opere insistenti celerit̃
regi quasi psallentes homi¬
nes in uestimentis albis: ac¬
censis cereis: circũ i remuros
urbis : Et indignans at
Quae ẽ haec ꝑ uersitas & secu¬
ritas uana ut obsessiquasi
despectis nobis canticis. nes¬
cio qͥb: aclaudib: ꝑstrepantc
Nere quia dignisunt ꝑditio¬
ns Ecstatim misit adurbẽ
nuntios. Interrogantes quid
sibi istauelint Atiuli negaNt
magnũ ignis suꝑ urbẽ discende¬
re Et Nt Si contranos hu
obsessi contum aciter agunt
pecnos m&uunt uel caelestis:
eos irec consumit. Cumq non
uider& ullum aburbe Incen¬
diũ consurgere: misitlterũ

Expanded text:
one vallabatur a Chunia, one vallabatur a Chunia, omni nocte sacerdos, qui praeerat, circuibat psallendo et orabat nec ab ullo auxilium nisi Domini miserHortabatur omnes orare et non deficere, asserens humiles preces coelorum januas penetrare. Hostis vero in circuitu depopulabatur villas, domos tradebat incendio, agros vineasque pecoribus intromissis vastabat: sed sacerdoti bono operi insistenti celeriterregi quasi psallentes homines in vestimentis albis, accensis cereis, circuire muros urbis. Et indignans, ait: Quae est haec perversitas et securitas vana, ut obsessi, quasi despectis nobis, canticis nescio quibus ac laudibus perstrepant? vere quia digni sunt perditione. Et statim misit ad urbem nuntios, interrogantes quid sibi ista velint. At illi negant magnum ignis super urbem descendere, et ait: Si contra nos hi obsessi contumaciter agunt, nec nos metuunt, vel coelestis eos ira consumet. Cumque non videret ullum ab urbe incendium consurgere, misit iterum
Abbreviated transcription (Latin):
hispitiolũ cuiusdã pauperis.
ucaidio concremar: Erat aut̃
folus quae lgnib maxima
p̃stunt fomenta contectũ
Currebat misers Culberir
&uxore aquã deportuns
sed flammae p̃mitigabantꝰ
Tunc ex tractã apectore
crucem. el euo contraignẽ
mox in as pectu scãrũ reliqͥa¬
rũ Itacunctus ignis obstipũil
uxorẽ frutris in carcerem
conligatur : Tunc temporis
agalliis matrona quaedam
hierus olrmis abierat : ꝓdeuo¬
done tantũ ut d̃i & saluato¬
ris nr̃i. pracesentiã merer&
Audiu̾it autem quodbeatus
iohannis de collar&ur. cur¬
sũ illuc rocpido tendit. Datisq
munerib:: supplicat ꝑ cussor
ut eam sanguinem defluete
na concã asgenteã p̃paroct.
Truncatuq: marrris capiTe
cruorẽ deuota sus cepit.
Quẽ diligenter inam pulla
positum patriae d&ulit
Et apuduasatensẽ urbẽ aed¬
ficata ieiur honore ecclesia
inscõaltare collocauit
to mirocculũ quod in ead̃s
largitus ẽ memorore:
Tempore qͦ diuturna obsidi¬

Expanded text:
hospitiolum cujusdam pauperis hospitiolum cujusdam pauperis incendio concremari. Erat autem a foliis, quae ignibus maxima praestant fomenta, contectum. Currebat miser cum liberis et uxore aquam deportans, sed flammae non mitigabantur. Tunc extractam a pectore crucem elevo contra ignem: mox in aspectu sanctarum reliquiarum ita cunctus ignis obstupuit, uxorem fratris, in carcerem colligatur . Tunc temporis a Galliis matrona quaedam Hierosolymis abierat, pro devotione tantum, ut Domini et Salvatoris nostri praesentiam mereretur. Audivit autem quod beatus Joannes decollaretur : cursu illuc rapido tendit, datisque muneribus supplicat percussori, ut eam sanguinem defluentena concham argenteam praeparat, truncatoque martyris capite, cruorem devota suscepit: quem diligenter in ampulla pet apud Vasatensem urbem, aedificata in eius honore eclesia, in sancto altare collocavit.to miraculum, quod in ea Dominus largitus est, memorare. Tempore, quo dinturna obsidi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altare multitu linẽ in¬
numeraẽ auri. Erent enim
ostia aedis obserota Ex sur¬
gerte autẽ mane abbatẽ cũ
mimachis adcaelebrandũ
cursũ : uiderunt multitu dinẽ
auri suꝑ altare : Et nt abba
custodiaedituo. Quis ꝑfec¬
torũ hic ingressus ẽ qͥ haec de¬
tulit Respondit: Postegressũ
ur̃m euullus hic hominũ ac¬
ces ũ habuit: sed osti dauem
munitar&enui & mecũha¬
buidonec surgeres ad con¬
mouendũ signũ Tunc stu¬
pens abba. cũmonachis
munus caeleste intellexit.
grattusq dõ agens collegit:
omparactisq uictui neces¬
saruis  plebẽ creditã &F¬
fluenter refecit Nec mirũ
s. deata uirgo sine labore suis
ꝓtulit uictu quae sine cortu
uiri concipiens: unrgo ꝑman¬
sit e postparcur
uius beata e uirginis.
reliqͥas cũ scõrũ a pos¬
tolorꝗ uel beati martini.
quadã uice suꝑ me incruce
aurea positas. exhibebam
umq: ꝑ uiã gracdere mur.
conspicio haudpcul auia

Expanded text:
super altare multitudinem insuper altare multitudinem innumeram auri. Erant enim ostia aedis obserata. Exsurgente autem mane abbate cum monachis ad celebrandum cursum, viderunt multitudinem auri super altare. Et ait abbas custodi aedis. Quis praefectorum nuc ingressus est, qui haec derunt? Respondit: Post egressum vestrum nullus hic hominum accessum habuit, sed ostii clavem munitam retinui, et mecum habui, donec surgeres ad commovendum signum. Tunc stupens abbas cum monachis, munus coeleste intellexit: gratiasque Deo agens collegit, comparatisque victui necessariis, plebem creditam affluenter refecit. Nec mirum si beata Virgo sine labore suis protulit victum, quae sine coitu viri concipiens, virgo permansit et post partum. Hujus beatae Virginis reliquias cum sanctorum apostolorum vel beati 735 Martini quadam vice super me in cruce aurea positas exhibebam. Cumque per viam graderemur, conspicio haud procul a via
Abbreviated transcription (Latin):
cũunaatq alia dierefectionis
alimonia noncaper& uocife¬
paut ad abbatẽ dicen es¬
du. Largire cibos aut ꝑmitte dis¬
cedereunũ quẽq: in loca qͦuita
ꝓpagarepossit : Ai quip pecte
consulto abscesbnus uepero¬
amus a fame Haec his dicentib
ait abba Oremus fr̃rdilec¬
tissimi & dñsministrabitnobis
cibas Nec enĩ potest fieriutde¬
ficiat triticũ in eius manastersu
quae frugrmn uitae euterope¬
reunti intult munda Quib
uigilantio: poctetaaacpsal¬
lentib ⁊ mane ostonta repe¬
reunt cunstahorraeorum
habitacula repl&a tritito.
ut uix uel deserrari ostũpos¬
sit Accepto a ut̃ cibo gractias
egerunt dõ
ost multosuero Annos Iterũ
defiuente cibo. clomaueruñ¬
monachiadabbatẽ : Qui ãł.
Uigilemus as dep̃cemur
dñm. & forsitan tracnsmitte¬
se dignabitur amenta
Deniq prasternuntur
ad puuimentũ texpli
uigiluntes e noctẽ iupral¬
matutinos sonno dedisseNt
Uenit angelus dñi & posuit

Expanded text:
cum una atque alia die refectionis cum una atque alia die refectionis alimoniam non caperet, vociferant ad abbatem, dicentes: 'Largire cibos, aut permitte discedere unumquemque in loco, quo vitam propagare possit, alioquin nec te consulto abscedimus, ne pereamur a fame'. Haec his dicentibus, ait abba: 'Oremus, fratres dilectissimi, et Dominus ministrabit nobis cibos. Nec enim potest fieri, ut deficiat triticum in eius monasterium, quae frugem vitae ex utero pereunti intulit mundo'. Quibus vigilantibus nocte tota ac psallentibus, mane orto, ita reppereunt cuncta horraeorum habitacula repleta tritico, ut vix vel deserrari ostium possit. Accepto autem cibo, gratias egerunt Deo. Post multos vero annos iterum defimonachi ad abbatem, qui ait: Vigilemus ac deprecemur Dominum, et forsitan transmittere dignabitur alimenta. Denique prosternuntur ad pavimentum templi. Vigilantes itaque noctem in psalmatutinos somno dedissent, venit angelus Domini, et posuit
Abbreviated transcription (Latin):
Conclamant &iũ : ut austorẽ
huius sceleris in ipsas picerent
flammas : Prolectũ autẽ :¬
lta totũ ignis absorbuit : ut uix
de ossib: eius : paruũ qodã modo
relinquer &ur iudicium
nterro gantes autẽ infanTulũ
xp̃iani qualeei interignes
fuiss& umbrocculũ. At Muli¬
er qu a einba silicã illam ub i pa¬
nẽ demensa accepi incathedroc
resedens paruulum insinuger¬
⁊at infantem: haecme pallio
suo nelgnis umr& operuit
Vnde in dubitatũ ẽ beatã eima¬
rio apparuisse. Agnitam
ergo in fupsfidem catholicã
aquis abluto unacũ gen&rice
sua deuuo suntrenati multi
iuda eorũ exemplohoc ip
urbeilla saluati sunt
oNaSternimua¬
demagnũ Inhieru¬
silẽ pon inodicã habens congre¬
gationẽ. In quem loa deuotio
populi saepe plurima confest
Uerũ &ic̃ t imperatoris
iussuibi ponminima largiunt
Accidit autẽ qͦdã tempore
ut p̃paenuria aegestatis:
ualde eis uictus nec essaria
deficerant. Congregatio
ita garrula manachorũ

Expanded text:
Conclamant etiam, ut auctorem Conclamant etiam, ut auctorem huius sceleris in ipsas proicerent flammas. Proiectum autem ita totum ignis absorbuit, ut vix de ossibus eius parvum quodammodo relinqueretur indicium. Interrogantes autem infantulum christiani, quale ei inter ignes fuisset umbraculum, ait: 'Mulier, quae in basilicam illam, ubi panem de mensa accepi, in cathedra resedens, parvulum in sinu gestat infantem, haec me pallio suo, ne ignis voraret, operuit'. Unde indubitatum est, beatam ei Mariam apparuisse. Agnitam ergo infans fidem catholicam,aquis ablutos una cum genetrice sua denuo sunt renati. Multi Iudaeorum exemplo hoc in urbe illa salvati sunt. Monasterium valde magnum in Hierusalem non modicam habens congregationem, in quo tam loco devotio populi saepe plurima confert, verum etiam ab imperatoris iussu ibi non minima largiuntur. Accidit autem quodam tempore, ut prae paenuria aegestatis valde eis victos necessaria defecerant. Congregatio enim garrula monachorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ . in osfornacis ardetispie¬
cit. adiectaq ligna qͦue heme¬
tus ex urer &ur iusistit
Sed ñ defuit illa misericorda
quae trerquondã haebraeos
pueros chaldaico in caminop¬
iectos. Nube rorolenta resꝑsera
Ipsa enĩ & hunc intermedior
ignes prunarũ molesiacentẽ :¬
ꝓrsus consumi non patitur:
Lic& cũ audiss& mater. quod
sulic& filiũ cõmunẽ paterde¬
lberocsr& exurere. cucur¬
rit adlberaendũ eũ ⁊ sed cũ
uidiss& in cendia ab orefor¬
nacis patulo siueilc flãma
dominante resꝑgi Ornatũ
capitis ad terrat̃ piecit diffusaq
caesariesemiserõ clamitans
Ciuitatẽ uocib: Imple Tur
Quod cũ xp̃rani quid actũ fue¬
rat didicissent : concurrunt
omnes adtam iniquũ specta¬
culũ ⁊ r& racctisq ignib: abore
fornacis In ueniunt puerũ qͥasi
suꝑ plumas mollissimas decũ¬
bentẽ. Quo ex traccto admi¬
rantur omnes in laesũ Clamo¬
rib locus ille repl&ur & sic
dm̃ omnis populus benedicit

Expanded text:
rum in os fornacis ardentis proierum in os fornacis ardentis proiecit, adiectaque ligna, quo vehementius exureretur, insistit. Sed non defuit illa misericordia, quae tres quondam Hebraeos pueros Chaldaico in camino proiectos nube rorolenta resperserat. Ipsa enim et hunc inter medios ignes, prunarum moles iacentem prorsus consumi non patitur. Licet cum audisset mater, quod scilicet filium communem pater deliberasset exurere, cucurrit ad liberandum eum. Sed cum vidisset incendia ab ore fornacis patulo huc sive illuc, flamma dominante, respergi, ornatum capitis ad terram proiecit, diffusaque caesarie, se miseram clamitans, civitatem vocibus impletur. Quod cum christiani, quid actum fuerat, didicissent, concurrunt omnes ad tam iniquum spectaculum, retractisque ignibus ab ore fornacis, inveniunt puerum quasi super plumas mollissimas decumbentem. Quo extracto, admirantur omnes inlaesum; clamoribus locus ille repletur, et sic Deum omnis populus benedicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Interea aperitur sponte & ostũ:
Ingressisq nobis credo ã caligine
peccatorũ meorũ claritas quam
adminbamur aforir apparenTe
cereo nr̃o discessit Nihil tame
p̃teruis tutẽ glorios ae uirginis
aliud penitus uiderepotuim us
unde clarita s illa fuiss& exorta
Actum fuenit Adconnoso¬
Randamfidemca tho
Licam Non silero
ud a eicuiusdã uitrarii filiuscũ
apud xpĩanos pueros adstudia
lit terarũ exercer&uir qͥ ad ã die
dũ missarũ festa in basilic abeatae
mariae celebrarentur. ad par¬
ticipationẽ gloriosi corporis &
sunguinis dominici cũ aliis infap¬
tib: In funs iudaeus accessit
Quod scm̃ ad sumptũ gaudens
ad domũ patris reuertitur.
Illoq: operinte int̃amplexos
& osculaquae acceperat : Cũ
gaudio refert Atillex p̃od nõ
ac suis legib: In imicus. ail
Sicum his infctib: cõmunicasti
oblitus paterna pi&ute ad
ulciscendã mos sasca elegir ip¬
iuriam parnicid& intedurus
exsistũ : Et a d p̃hensumpue¬

Expanded text:
Interea aperitur sponte et ostium: Interea aperitur sponte et ostium: ingressisque nobis, credo a 732 caligine peccatorum meorum, claritas quam admirabamur aforis, apparente cereo nostro, discessit; nihil tamen praeter virtutem gloriosae Virginis aliud penitus videre potuimus, unde claritas illa fuisset exorta.actum fuerit, ad corroborandam fidem cathlicam non silebo. Iudaei cuiusdam vitrarii filius, cum apud christianos pueros ad studia litterarum exerceretur, quadam die, dum missarum festa in basilica beatae Mariae celebrarentur, ad participationem gloriosi corporis et sanguinis dominici cum aliis infantibus infans Iudaeus accessit. Quod sanctum adsumptum, gaudens ad domum patris revertitur; illoque operante, inter amplexos et oscula quae acceperat cum gaudio refert At ille Christo domino ac suis legibus inimicus ait: 'Si cum his infantibus communicasti, oblitus paterna pietate, ad ulciscendam Moysaicae legis iniuriam parricida in te durus exsistam'. Et adprehensum pue
Abbreviated transcription (Latin):
populis expectare miricculũ ad¬
minendũ : ut quod multitudo
uirorũ fostiũ leuare neqͥ uercent
tres pueruli absq untuteꝑfecti
operis subleuarent : Huius fes¬
tiuitas sacra mediunte mense
undecimo celebratun¬
am in oratorio marci acepsis
domus arueni territurii. esꝰ
reliqae contenentur Adueni¬
ente uero hac festiuitate ego ad
caelebrandas uigilias eũ accessi
Cumq: ꝑ obscurõe notem ꝓpera¬
rem ortoriũ suspicio alonge
ꝑfenestras ita inmepsã clari¬
tatẽ effulgere ut putar& ibi
multitudo lychnorũ. accereo¬
rũ eẽ accensa : Credens igitꝰ
quod aliqͥ deuotorũ lam nos
ad celebrandas uigilias p̃cessis¬
sent ⁊ Accedo adostiũ pulso
nec quem quã inuenio reptũq
oftiũ clauemupitũs uncta
silentiodata dep̃hendo: quid
pluro. trans mittimus ad
custodem. Cui tunc erat ob¬
seruandicura Vt scilic&
ostũclaue ex hibitaresenr&
Dũ autẽ illeuenit Nos accen¬
dimusa foris cereum

Expanded text:
populis spectare miraculum adpopulis spectare miraculum admirandum, ut quod multitudo virorum fortium levare nequiverat, tres pueruli absque virtute perfecti operis sublevarent. Hujus festivitas sacra mediante mense undecimo celebratur. Nam in oratorio Marciacensis domus Arverni territorii ejus reliquiae continentur. Adveniente vero hac festivitate, ego ad celebrandas vigilias ad eum accessi. Cumque per obscuram noctem properarem ad oratorium, suspicio a longe per fenestras ita immensam claritatem effulgere, ut putaretur ibi multitudo lychnorum ac cereorum esse accensa. Credens igitur quod aliqui devotorum jam nos ad celebrandas vigilias praecessissent, accedo ad ostium: pulso, nec quemquam invenio, repertumque ostium clave munitum, cuncta silentio data, deprehendo. Quid plura? transmittimus ad custodem, cui tunc erat obserandi cura, ut scilicet ostium clave exhibita reseraret. Dum autem ille venit, nos accendimus aforis cereum.
Abbreviated transcription (Latin):
uestimentũ r&gin& domini¬
cũ corpus uel contingere
meruit: uel uelare
ARIA UERO GLIORIOSA
gen&rix xp̃i ut ante
partũ Ita uirgo creditur:
& post purtũ quaeut suproc
diximus angelicis choris ca¬
nentib: Ippara diso dñõ p̃cedeNTe
tracps lata ẽ  Cuius basilica
ab imperctore constunti no
admirabilopere fabricaren¬
d& Ad quã ad ductae colũ¬
nae cũ p̃magnitudine leuare
nompossiut : eo quod ẽ&
circuitus earũ
sed ecinũ
pedũ acdieb:  singulis
cassolabore fatigarentur :
apparuit astifici scã uirgo ꝑ
uisũ dicens: Noli maestus eẽ
ego enĩtibi ostendam qualiter
hae. quaeant eleuaricolũ¬
nae. Et ostendit e quae apta¬
rentur machipae qualiter
suspenderentur troclea eatq:
funes extenderentur officia
Iludaddenn coniunge tecũ
trespueros descolis quorũ hoc
adiutoriũ possis explere:
Quocũ ille euigilaps qua e p̃cep¬
ta fueraNt coaptass& : uocatis
trib pueris abscolis erex it suma
uel ocitate colunas praestitũ ẽ

Expanded text:
vestimentum retinet, dominivestimentum retinet, dominicum corpus vel contingere meruit vel velare. 8. Maria vero gloriosa genetrix Christi ut ante partum ita virgo creditur et post partum, quae, ut supra diximus, angelicis choris canentibus, in paradiso, Domino praecedente, translata est. Cuius basilica ab imperatore Constantino admirabili opere fabricata renidet, ad quam adductae colummae, cum prae magnitudine levare non possint, eo quod esset circuitus earum sedecinum pedum, ac diebus singulis casso labore fatigarentur, apparuit artifici sancta virgo per visum, dicens: 'Noli maestus esse; ego enim tibi ostendam, qualiter hae quaeant elevari columnae'. Et ostendit ei, quae aptarentur machinae, qualiter suspenderentur trocleae atque funes, extenderentur officia, illud addens: 'Coniunge tecum tres pueros de scolis, quoram hoc adiutorium possis explere'. Quo cum ille evigilans quae praecepta fuerant coaptasset, vocatis tribus pueris ab scolis, erexit summa velocitate colu
Abbreviated transcription (Latin):
repleur Et exinđ iterũ
ablata aqua consꝑgitur.
dequa tustolae paruulae
formantur acꝑ diuersis
mundipartib: tracpsmittunTt
Deqͥb plerũq in firmis apita¬
tes hauriunt
llud.ẽ trepudiabile quod
saepissime accessus ser pediũ
uitant⁊ sed quod egotemera¬
rius de his loqͥ audeo : cũ fides
r&eneat omne quod sacro¬
poris non consuta: desuꝑ
contextaꝑ totũ : qđ iuxta dacitici
uatciniũ
subsorte iacuerit
angelica papdit:
Ait enim pastitisuntuer¬
ꝗmenta mea sibi : & ipuestẽ meã
miserunt sortes: Dehacuero
inmaculati agnitunica quae
aqͥb: audiui. silere nequeo
Ferunt autẽ Inciuita tẽ gala¬
tue In basilica quae ad scõs
archangelos uocitatur r&e¬
nere Est enim haec ciuitas
aburbe constaratonopolitana
quasi milib El in quaba silica
ẽ cripta abditissima ibiq
in arca lignea hoc uestmentũ
hab&ur hdausũ Quae arca
a deuotis atq fidelibus cum
summa diligentia ad oratur
Non inmerito digna quae hoc

Expanded text:
repletur, et exinde iterum repletur, et exinde iterum ablata aqua conspergitur, de qua turtolae parvulae formantur ac per diversis mundi partibus transmittuntur; de quibus plerumqne infirmi sanitates hauriunt. Illud est trepudiabile, quod saepissime accessus serpentium vitant. Sed quod ego temerarius de his loqui audeo, cum fides reteneat, omne quod sacroporis non consuta, desuper contexta per totum, quod iuxta Davitici vaticinium sub sorte iacuerit, angelica pandit. Ait enim: Partiti sunt vestimenta mea sibi et in vestem meam miserunt sortes. De hac vero inmaculati Agni tunica quae a quibus audivi silere nequeo. Ferunt autem in civitatem Galateae, in basilica quae Ad sanctos archangelos vocitatur retenere. Est enim haec civitas ab urbe Constantinopolitana quasi milibus 150, in qua basilica est cripta abditissima; ibique in arca lignea hoc vestimentum habetur inclausum. Quae arca a devotis atque fidelibus cum summa diligentia adoratur, non inmerito digna, quae hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qui post duos adme annos redi¬
ens cũ sacramento ad seruit
Duo decimabea In erguminos
Tres caecos. Duosq paradyticos
fuisse sunatos Muto cuidã
ips ãpallã in os posuit sed cũ
dentes Iin guamq: eius attigit
statim uocem eloqͥũq restituĩł
Quod nos fideliter credereipsa
m̃i ꝑ missio in lic& dicens
innia quaecũq p&lieritis In
pominemeo crediteqͥa accipie¬
tis & uenient uobis
el anceauoro hapundo
spungia corona spinea co¬
lũna ad quã uerberactus ẽ dñs
& redemptor hierus olymis :
Adhancuero colũnã multi
fidepleni accedentes. corrigi¬
as textiles faciunt : eãq circũ¬
dunt quasrursũ ꝓbenedic¬
done recipiunt: diuersis
in firmitatib ꝓfuturars.
erunt &iã ipsas coronae
sentes quasiuirides. ap¬
parere quae tam̃ siuidea¬
tur aruis sefolus. cotidie¬
tamen reuirescere uistute
Diuina
rodit & exmonumento qͥo
dominicũ lacuit corpus mirac
uir tuss quod sagos uszente
naturali capdore radiune

Expanded text:
qui post duos ad me annos rediqui post duos ad me annos rediens, cum sacramento asseruit duodecim ab ea energumenos, tres caecos, duosque paralyticos fuisse sanatos. Muto cuidam ipsam pallam in os posuit: sed cum dentes, linguamque ejus attigit, statim vocem eloquiumque restituit. Quod nos fideliter credere, ipsa Domini promissio illicit dicens: Omnia quaecunque petieritis in nomine meo, credite quia accipietis, et venient vobis. De lancea vero, harundo, spungia, corona spinea, columna, ad quam verberatus est Dominus et redemptor Hierusolymis. Ad hanc vero columnam multi fide pleni accedentes, corrigias textiles faciunt eamque circumdant; quas rursum pro benedictione recipiunt, diversis infirmitatibus profuturas. Ferunt etiam, ipsas coronae sentes quasi virides apparere; quae tamen si videatur aruisse foltamen revirescere virtute divina. Prodit et ex monumento, quo dominicum iacuit corpus, mira virtus, quod saepius terra naturali candore radiante
Abbreviated transcription (Latin):
lulã holo siricã ualdeu&usta
ex hibuitdicens abhachierusoly¬
mis crucem dñi in uolutam fuisse:
Quodcum a pudrusticitatẽ postru
Incredibile haber&ur acrima¬
remur sollicitae unde ertunta
ibidem fuisr& gractia ut ista meruis¬
s& cumsciamus intempore quo
sacro hoc lignum adoratur pon
solum exinđ pihilquem quam
mereri sed &am in portunius
accedetem uerberib anceri
Respondit ⁊ quando in quit hie¬
rus olrmis abii futep abbatẽ
reperi qui magnã cũ sophia
augusta gratiam habuit Huic
enĩ omnem orientẽ quasi
p̃fectũ cõmiserant huic me
subdidi Et cum aboriexte
regrederer abhoc & scõrum
pignora & hapc pallã dequaeo
tempores cã crux in uoluebatur
accepi: Postquã mihiuir ille
r&uilit & hanc mihi pallãtrar¬
didit p̃sumpsi fateor eam
ab luere & frigariticis potũ
dare: Sed mox opitulinte
uirtute diuina sanabunTun
Scipdebũ & iã exinđ p̃lerũq
particulas & dabã religio¬
Niuero abbati partẽ diuisi

Expanded text:
lulam holosericam valde vetustam lulam holosericam valde vetustam exhibuit, dicens ab hac in Hierosolymis crucem Domini involutam fuisse. Quod cum apud rusticitatem nostram incredibile haberremur sollicitae, unde ei tanta ibidem fuisset gratia, ut ista meruisset, cum sciamus, in tempore, quo sacrum hoc lignum adoratur, non solum exinde nihil quemquam mereri, sed etiam inportunius accedentem verberibus arceri, respondit: 'Quando', inquit, 'Hierusolymis abii, Futen abbatem repperi, qui magnam cum Sophia augusta gratiam habuit; huic enim omnem Orientem quasi praefectum commiserant. Huic me subdidi, et cum ab Oriente regrederer, ab hoc et sanctorum pignora et hanc pallam, de qua eo tempore sancta crux involvebatur, accepi'. Postquam mihi vir ille retulit et hanc mihi pallam tradidit, praesumpsi, fateor, eam abluere et frigoriticis potum dare; sed mox, opitulante virtute divina, sanabantur. Scindebam etiam exinde plerumque particulas et dabam religioUni vero abbati partem divisi:
Abbreviated transcription (Latin):
men insertus. ẽ : Suꝑ hancuero
tabulã tam quã stuntis homi¬
nis sacrece ad fixae sunt plunłae
uaeritur &iũ quid de hir
clauis fuerit factũ: Duo sunt
qua esupracdiximus aptatiinfreno:
Testius ꝑiectus in fr&u: quastũ
adserunt eẽ defixũ In capite
statuȩ constuntini quaẽciui¬
tat ut aiunt : totae excelsior
ẽẽ suspic&ur scilic& lut tota
cuiemin& munitionẽ salutis
quod ad modo galea coronata ẽ
Magnam ad serunt uistutem
eẽ huius freni quod ambigeri
pequaquã potest: quodiustinus
imperator publicae ex ꝑtus ac
suis omnibus patefecit: Inlusus
enĩ a quodã mago ꝓ pt̃ pecuniã
emissã quaesibi daemonis um¬
borc iptolerabilis ꝑ duarum cur¬
ricula noctium sustenuiss&
Insidias : Sed cum tertia octe
frepũ capiticollo cass& : locum
insidiundi himicus ultra pon¬
habuit : Reꝑtumq auctorẽ
insidiarum gladio ꝑ culit
obis uero quuesituirtu
Ilignihiuus. hoc modo
manifestum est
dñenit quidum qui nobis pal¬

Expanded text:
men insertus est; super hanc vero men insertus est; super hanc vero tabulam tamquam stantis hominis sacrae adfixae sunt plantae. Quaeritur etiam, quid de his clavis fuerit factum. Duo sunt, quae supra diximus, aptati in freno, tertius proiectus in fretum, quartum adserunt esse defixum in capite statuae Constantini, quae civitati, ut aiunt, totae excelsior esse suspicetur, scilicet ut tota cui eminet munitionem salutis quodadmodo galea coronata est. Magnam adserunt virtutem esse huius freni, quod ambigeri nequaquam potest; quod Iustinus imperator publicae expertus ac suis omnibus patefecit. Inlusus enim a quodam mago propter pecuniam emissam, quae sibi daemonis umbra intolerabilis per duarum curricula noctium sustenuisset insidias; sed cum tertia nocte frenum capiti collocasset, locum insidiandi inimicus ultra habuit, repertumque auctorem insidiarum gladio perculit. Nobis vero quae sit virtus ligni hujus hoc modo manifestatum est. Advenit quidam qui nobis pal
Abbreviated transcription (Latin):
principi hacuir tute fugareNT :
Deqͥb ñ ẽignotũ ⁊ acchariã
quod in os equi ponitur sc̃mdni
aticũ maremagnis fluctb
mouebatur : In quo tam fre¬
quentia eruntnaufrugia
ac dimersio hominũ ut uoroc¬
gonauigantiũ dicer&ur:
Tunc ꝓuida regina condolens
ex tidia miserorũ upũ ex
quat tuor clauis deponiiub&
ippelago Confisa dedñimise¬
ricordia quod sa euas flustuũ
commotiones facilepossit
obp̃mere : quo facto red¬
ditur marequi&ũ, tranqͥlla¬
q deinceps pauigantib: flabroc
p̃staptur Vndeusq hodie
ranter : cũ in gressi fuerint:
ieiuniis oratonibq & psal¬
lentio uacaent
lauorum ergo dominico¬
rũ gratia quod quat tuor
fuerint haec est ractio
Duo sunt ad fixi ippalmis
& duo inpluntis .: Et quaeritꝰ
curpluntae ad fixuesint
quae in crucertã dependere :¬
uis ae sint potius quã stare sed
instipite erecto forumen fac¬
tum munifestũ. ẽ pes quoq
paruulae tabulae in hoc fonr¬

Expanded text:
principi, hac virtute fugarentur. principi, hac virtute fugarentur. De quibus non est ignotum Zacchariam quod in os equi ponitur, sanctumaticum mare magnis fluctibus movebatur, in quo tam frequentia erant naufragia ac dimersio hominum, ut vorago navigantium diceretur. Tunc provida regina, condolens excidia miserorum, unum ex quattuor clavis deponi iubet in pelago, confisa de Domini misericordia, quod saevas fluctuum commotiones facile possit obpraemere. Quo facto, redditur mare quietum, tranquillaque deinceps navigantibus flabra praestantur. Unde usque hodie ranter cum ingressi fuerint, ieiuniis orationibusque et psallentio vacant. Clavorum ergo dominicorum gratia quod quattuor fuerint, haec est ratio. Duo sunt adfixi in palmis et duo in plantis; et quaeritur, cur plantae adfixae sint, quae in cruce sancta dependere visae sint potius quam stare? Sed in stipite erecto foramen factum manifestum est. Pes quoque parvulae tabulae in hoc fora