comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatꝰ ẽ. ut ad se oĩa tͣheret⁊ & extincto modico lumi¬
ne iudõꝵ de qͦ ipse uera lux dixerat. adhuc modicũ lum̃
in uob̾ ẽ. currite dum lum̃ habetis. ut ñ tenebre uos cõ¬
p̾hendant: corporalib qͦq suꝑ t̾ram irruentib teneb̾s.
lum̃ uerũ tͣusiit ad illuminationẽ gentiũ ii.De nona¬
tib dedicata: & rescisso uelo legis ⁊ ꝓpħaꝵ. cepimnꝰ reue
mimur : aqua qua abluimur: De matutina⁊ ues
nob̾ sacͣm̃tis dedicatũ. Onmitto qͦd in ũbra uet̾is instru¬
m̃ti mane ⁊ uesꝑe iugit̾ offerebat᷑ holocaustũ: de qͦ dic̃¬
haꝵ splendida. clarescit horarũ dignitas: Uesꝑe dñs
panẽ ⁊ uinũ assumens. ⁊ in ueritate sui corꝑis ⁊ sangͥniꝰ
rep̾sentans. suis portat᷑ in manib : testam̃tũ scͥbit suis
heredib: humilitatẽ scił ⁊ caritatẽ lauando pedes dis

Expanded text:
ltatus est, ut ad se omnia traheret, et exstincto modico lumine Judaeorum, de quo ipsa lux vera dixerat: « Adhuc modicum lumen in vobis est, currite dum lumen vitae habetis, ut non tenebrae vos comprehendant . » Corporalibus quoque super terram irruentibus tenebris, lumen verum transivit ad illuminationem gentium. CAPUT tibus dedicatur, et qua recisso velo legis mimur, aqua qua abluimur . 8 CAPUT VI. De mnobis sacramentis dedicatum. Omitto quod in umbra veteris Instrumenti, mane et vespeharum splendida clarescit horarum dignitas. Vespere Dominus panem et vinum assumens, et veritatem sui corporis et sanguinis repraesentans , suis portatus in manibus, testamentum scribit suis haeredibus ; humilitatem scilicet et charitatem, lavando pedes dis
Abbreviated transcription (Latin):
orũm isrł. ꝓ omni pͥmogenito qui aꝑit uuluã a fi¬
liis isrł. Michi enĩ in quo die ꝑcussi om̃e pͥmoge¬
nitũ egypti: scificaui om̃e pͥmogenitum isrł. Ergo
leuitas ꝓ primogenitis accip̃. quasi scõs Scos e¬
nim pͥmogenitos eẽ cognoscimꝰ. ex epła ad hebreos scͥp¬
ta. in qua habemus. S appropinqͣstis syon mon¬
ti. & ciuitati hierłm. u decem milibꝰ angłorum. &
eccłie pͥmitiuorũ. Ergo sicut pͥmogeniti eccłie. sci.¬

Expanded text:
it vulvam, a filiis Israel. Mihi enim in quo die percussi omne primogenitum Aegypti, sanctificavi omne primogenitum Israel . Ergo levitas pro primogenitis accepit, quasi sanctos; sanctos enim primogenitos esse cognoscimus ex epistola ad Hebraeos scripta, in qua habemus: Sed appropinquastis Sion monti, et civitati Hierusalem, et decem millibus angelorum; et Ecclesiae primiti
Abbreviated transcription (Latin):
non afficiat s oblectet. At illa alt̾a tristior. quȩ re¬
suũ nolit. non patiatur. ñ sinat. nichil indulgeat
corꝑi. nicħ uoluptati & delectationi relaxet. Ab¬
dicet occulta dedecoris. dura laborũ sequat᷑ gra¬
quit pͥmitiuum filiũ amabilis in hereditatis in¬
stitutione p̾ponere pͥmitiuo filio odibilis. cũ sci¬
at odibilis filiũ primitiuũ ẽẽ. In quo nͣ tam p̾laci¬
onem simplicit᷑ significari puto. quasi int̾ primiti¬
uos duos: quã expressionem. solũ odibilis filiũ pri¬
mitiui habere p̾rogatiuam. Primitiuus enim pͥmo

Expanded text:
non afficiat, sed oblectet. At illa altera tristior, quae zenon afficiat, sed oblectet. At illa altera tristior, quae zei comparem suum nolit, non patiatur, non sinat, nihil indulgeat corpori, nihil voluptati et delectationi relaxet, abdicet occulta dedecoris, dura laborum sequatur, graquit, primitivum filium amabilis in haereditatis institutione praeponere primitivo filio odibilis, cum sciat odibilis filium primitivum esse. In quo non tam praelationem simpliciter significari puto, quasi inter primitivos duos, quam expressionem solum odibilis filium primitivi habere praerogativam. Primi
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑiore epła scripsimus lib̾andam ab
aduersariis animam nr̃am. & cum ea
sermo iste nob de deuteronomio exemplũ assum¬
psit assertionis suȩ. quo loci sublectum ẽ de uiro
qui duas uixores habebat. unã odibilem. alt̾am
amabilem: ñ ꝑfunctorie motus uideris. ne forte
duas animas istum sͥ adsciuisse aliqͥs intelligat.
qd̾ fieri neqͣqͣm pocest. Uerũ ipse nͨ ignoras. qd̾ in¬
t̾dum scͥptura cum ꝑ allegoriam dicit̃. alia ad spe¬
ciem synagoge. alia ad ȩccl̃iȩ refert. alia ad am¬
mam. alia ad uerbi myst̾ium. alia ad diuersas
sp̃es & qualitates animarũ. quȩ discernt qui
iudicat sp̃u. Unde sequenti capło legis. ñ duas a¬
nimas. s diuersas qͣlitates uniꝰ animȩ comp̾hen
sas arbitror. Est enĩ amabilis anime sp̃es. quȩ ꝯ¬
cupiscit uoluptaria. quȩ laborem fugit. cõpuncti¬
ones declinat. iudiciũ dei negligit. Ideo amabilis:
qr dulcis & suauis ad tempus uidet᷑. quȩ mentem

Expanded text:
iore epistola scripsimus liberandam ab adversariis animam nostram, et cum ea Et quia sermo iste nobis de Deuteronomio exemplum assumpsit assertionis suae, quo loci subjectum est 920 de viro, qui duas uxores habebat, unam odibilem, alteram amabilem; non perfunctorie motus videris, ne forte duas animas istum sibi adscivisse aliquis intelligat: quod fieri nequaquam potest. 2. Verum ipse non ignoras quod interdum Scriptura cum allegoriam dicit, alia ad speciem Synagogae, alia ad Ecclesiae refert: alia ad animam, alia ad Verbi mysterium, alia ad diversas species et qualitates animarum: quae discernit, qui dijudicat spiritu. Unde sequenti capitulo Legis non duas animas, sed diversas qualitates unius animae comprehensas esse arbitror. Est enim amabilis animae species, quae concupiscit voluptaria, quae laborem fugit, compunctionem declinat, judicium Dei negligit. Ideo amabilis, quia dulcis et suavis ad tempus videtur, quae mentem
Abbreviated transcription (Latin):
eptem canonicas horas diei. ñ licet lib pͥmꝰ ĩcipit.¬
a qͦqͣ qͥ ui conspectu dei uacius ⁊ ingͣtꝰ apparere
solit: negligent̾ p̾teriri. He siqͥd creatori nr̃o debite
horas tẽporalit̾ currentes. clarissimis mĩc sue radiis il
puna hora creatori nr̃o laudes referre debenius.
randꝰ pilato ꝓpt̾ nos ligatꝰ astitit: itẽq rediuiuꝰ stans
in littore: cũ in captura pisciũ a qͥb retia rupta ñ
s̃ sig̾casset eccłam quał fut᷑a ẽ in resurrectione mor¬
tuoꝵ: mnellitũ cũ. ͣi. discipłis celebrauit ꝯuiuũ:

Expanded text:
Septem canonicas horas diei non licet a quoquam, qui in conspectu Dei vacuus et ingratus apparere nolit, negligenter praeteriri. Hae siquidem Creatori nostro deferunt horas temporaliter currentes clarissimis misericordiae suae De prima. Prima hora Creatori nostro laudes referre debemus, arandus Pilato propter nos ligatus astitit . Itemque, redivivus stans in littore, cum in captura piscium, a quibus retia rupta non sunt, significasset Ecclesiam, qualis futura est in resurrectione mortuorum, mellitum cum septem discipulis celeb
Abbreviated transcription (Latin):
sieruntꝰ. nec ea p̾sentes ipsi uider̃t: Hec uͦ sacͤm̃ta cele¬
brare. & causas eoꝵ ñ intellig̾e: qͣsi lingua loqͥ ẽ ⁊ int̾pta¬
tionem nescire Qui aũt lingua loquit᷑ inqͥt apłs:
oret ut int̾p̃tet᷑. Hoc int̾ spũalia carismatũ dona qͥb ec¬
clesiam suam sp̃s sc̃s exornat. mag̃ eniulari uos hortat᷑ ut¬

Expanded text:
sierunt, nec ea praesentes ipsi viderunt. Haec vero sacramenta celesierunt, nec ea praesentes ipsi viderunt. Haec vero sacramenta celebrare, et causas eorum non intelligere, quasi lingua loqui est, et interpretationem nescire. Qui autem lingua loquitur, inquit Apostolus, oret ut interpretetur . Hoc inter spiritualia charismatum dona, quibus Ecclesiam suam Spiritus sanctus exornat, magis aemulari nos hortatu
Abbreviated transcription (Latin):
dicente deo. Omnia quȩcũq tibi dixerit sara. au¬
di uocem eiꝰ. qm in ysaac uocabitur t semen. Quȩ
erat alia in ysaac n sc̃itatis hereditas. quȩ nobili¬
taret patrẽ: & filium qͥdẽ ancillȩ suꝑ nationes
prefecit. quasi simpla conferens patrimonii.
filio autẽ sare dupla dedit. cui ñ solum temꝑa¬
xp̃m p̾fig᷑at: qui a umea sua quã de egypto tͣnstulit et
plantauit inebriatꝰ aceto penaꝵ. sopitꝰ somno mortis.
idest habitu inuentꝰ ut ħo. palam qd̃ passibilis mortalisq
ẽẽt apparuit: S exeat ⁊ foris nuntiet. eũq infirmitatiꝰ
arguat chã qui int̾p̾tat᷑ calidꝰ. scił om̃is hereticꝰ. calens
ad rixam: ꝯtentiosꝰ ⁊ impatiens: Nam iuclitꝰ seor.⁊ dilata¬
tus iaphet. uidelicet catholici atq apłici patres. honesto
sacram̃toꝵ pallio. ꝓpt̾ nos assumptã ornant ⁊ uenerant᷑
infirmitatẽ.⁊ hoc pꝰ dorsũ suũ: qr sane infirma illa tͣn¬

Expanded text:
dicente Domino: Omnia quaecumque tibi dixerit Sarra, audicente Domino: Omnia quaecumque tibi dixerit Sarra, audi vocem ejus; quoniam in Isaac vocabitur tibi semen . Quae erat alia in Isaac, nisi sanctitatis haereditas, quae nobilitaret patrem? Et filium quidem ancillae super nationes praefecit, quasi simpla conferens patrimonii: filio autem Sarrae dupla dedit, cui non solum temporapraefiguravit, qui a vinea sua, quam de Aegypto transtulit et plantavit, inebriatus aceto poenarum , sopitus somno mortis, id est habitu inventus ut homo, palam quod passibilis mortalisque esset, apparuit? Sed exeat et foris nuntiet, eumque infirmitatis arguat Cham, quod interpretatur calidus, scilicet omnis haereticus calens ad rixam, contentiosus et impatiens. Nam inclytus Sem, et dilatatus Japhet, videlicet catholici atque Apostolici Patres, honesto sacramentorum pallio, propter nos assumptam ornant et venerantur infirmitatem, et hoc post dorsum suum, quia sane infirma illa tran
Abbreviated transcription (Latin):
tris. sicut illa uera uera mater. a cuiꝰ utero ñ er¬
rant ueri filii s peccatores. Ergo ille nͣ uerȩ matͥs
filius. ñ primitiuus uerus. s qͣsi primitiuus iuuat᷑
sumptu ne egeat. ñ ut diues sit honorat᷑. Hic aũt
dupla ex omnibꝰ accipit ut abtindet. sic etiam
in genesi habes. patͥarchas a fr̃e suo ioseph gemi¬
nȩ singłos stolȩ donatos mune. cum remitterent᷑
ad patrem. ut significarent fr̃em reꝑtum ioseph.
quẽ defunctum ẽẽ crediderat pater. Primogenitꝰ
itaq hereditatis accepit p̾rogatiuam. dicente scͥp¬
tura. Hic ẽ initium filiorũ eius. & huic debent᷑ pri¬
nuncupat᷑. Initium filiꝰ. cui debet᷑ primitiarum p̾¬
rogatiua. scdm illud ad abraham dictũ. Eice ancil¬
lam & filiũ eius. non enĩ heres erit filius ancillȩ
cũ filio meo ysaac. Qd magis ad hereditatẽ uirtu¬
tum. qͣm pecuniȩ spectare diuino oracło docemur.

Expanded text:
tus; sicut illa vera mater, a cujus utero non ertus; sicut illa vera mater, a cujus utero non errant veri filii, sed peccatores. Ergo ille non verae matris filius, non primitivus verus, sed quasi primitivus juvatur sumptu, ne egeat; non ut dives sit, honoratur: hic autem dupla ex omnibus accepit, ut abundet; sicut etiam in Genesi habes patriarchas a fratre suo Joseph geminae singulos stolae donatos munere, cum remitterentur ad patrem , ut signquem defunctum esse crediderat pater. Primogenitus itaque haereditatis accepit praerogativam, dicente Scriptura: Hic est initium filiorum ejus, et huic debentur prinuncupatur, initium filius, cui debetur primitiarum praerogativa, secundum illud ad Abraham dictum: Ejice ancillam, et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac tum, quam pecuniae spectare divino oraculo docetur,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tercius filtꝰ fuit Nye. non pͥmus utiq. Qui aũt
sc̃ificatus: ipse aꝑit uuluã. Quam uulua: Audi di¬
centem. Errauerunt peccatores ab utero. Quia intel¬
lexisti pͥmogenitũ qui aꝑit uuluã: intellige uterũ
bonȩ matͥs. a quo ñ errant sc̃i s peccatores. Leuidȩ
au̾t auferuntur de medio isrl̃. quia nicħ habent
cõmune cum popło. cuiꝰ primogenita scłaria de¬
struunt᷑. Primogenita enim scł̃i. alterius matris
sunt. a cuiꝰ utero segregatus paulus ÷. cũ ad gr̃am
uocaretur dei. Et ideo de medio popłi segregatꝰ
uerbu recepit. qd̃ est medium in corde nr̃o. Unde
excursus fuit. ut pͥmogenitũ non esse amabilis
illius. id ẽ remissioris &̃ uoluptariȩ. filiũ docere¬
mus. qͣmuis ꝓpositi capłi uerba hȩc expͥmant di¬
cente scͥptura. non pot̾is filium amabilis pͥmiti¬
uum p̾ponere. cũ sciat filiũ odibilis pͥmitiuum
ẽẽ. Ille ẽ uere primitiuus. qui sc̃s matͥs sc̃s ÷ pa

Expanded text:
 tertius filius fuit Liae, non primus utique. Qui autem sanctificatur, ipse aperit vulvam. Quam vulvam? Audi dicentem: « Erraverunt peccatores ab utero . » Quia intellexisti primogenitum qui aperit vulvam, intellige uterum bonae matris, a quo non errant sancti sed peccatores. Levitae autem auferuntur de medio Israel, quia nihil habent commune cum populo, cujus primogenita saecularia distrahuntur. Primogeniti enim saeculi alterius matris sunt, a cujus utero segregatus est Paulus, cum ad gratiam vocaretur Dei; et ideo de medio populi segregatus verbum recepit, quod est medium in corde nostro. Unde excursus fuit: ut primogenitum non esse amabilis illius, id est, remissioris et voluptariae, filium doceremus, quamvis praefati capituli verba hoc exprimant, dicente Scriptura: « Non poteris filium amabilis primitivum ponere, cum scias filium odibilis primitivum esse. » Ille est vere
Abbreviated transcription (Latin):
uale dix̃. Itẽ in uesꝑa nichilominꝰ apparens uiuus in ha¬
bitu ꝑegͥnr. cognoscit᷑ infractiõe panis: ⁊ hospitalia dis¬
cipłoꝵ corda. iniecto sue caritatis igne succendit In
matutino petrũ qͥ ter negauerat: gallicantꝰ redarguit:
Dñs respicit: & negator penitens ad lacͥmas confugit:
It̃e dilucło. sc̃is mulierib resurrectiõe dñi de albatis
angłis annuntiata: tͥsticia fidelium ĩa incipit ꝯu̾ti in
gaudium: Querit᷑ uiuens cũ mortuis. ⁊ uiuũ se ostendit:
tangi qͦq dignat᷑ ⁊ adorari: Notandũ qd̃ cũ cet̾aꝵ sep¬
supplicatio letanies & oratio cõpletiua: his horis octauũ
aodit᷑ canticũ de eugl̃io: q scił canunt᷑ ꝓ octaua Spe¬
ctant eñi in beatitudinẽ resurrectionis. qua uiaxime uisig

Expanded text:
itur . In vespera nihilominus apparens vivus in habitu peregrini, cognoscitur in fractione panis et hospitalia discipulorum corda injecto suae charitatis igne succendit . In matutino Petrum, qui ter negaverat, galli cantus redarguit, Dominus respicit, et negator poenitens ad lacrymas confugit . Item, diluculo sanctis mulieribus resurrectione Domini a dealbatis angelis annuntiata, tristitia fidelium jam incipit converti in gaudium . Quaeritur vivens cum mortuis, et vivum se ostendit, tangi quoque dignatur et adorari . Notandum quod cum caeterarum sepsupplicatio Litaniae, et oratio completiva. His horis octavum additur canticum de Evangelio, quia scilicet canuntur pro octava, spectant enim in beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
sis uariant᷑ digeran: ipso adiuuante xp̃o: cꝰ pio sangͥne
unu̾sa t̾ra pͤpurata ẽ: cꝰ uictoriis celũ floret: cuiꝰ myst̾iis
tp̃ra insignita s̃: cꝰ memoria dies ⁊ hore insignite ⁊ orna¬
te st̃ Illud a bonis om̃ib hꝰce studii m̾itum uł dignitas
impetͣre debebit: ut qͣnuis uetꝰ cũ suauitate uinũ bibere
assueti sint: nr̃a tñ musta despuenda ñ iudicent: Neq
enĩ auctoritati ueterũ qͥcqͣ. det᷑himꝰ: amalarii scił ⁊ alioꝵ
siqui forte scͥpser̃t de hꝰmodi: s licuit sẽꝑq licebit cuiq
dic̾e salua fide qͦd senserit: Primũ qͥd̃ qͦtidianũ nr̃e ser¬
uitutis pensũ. uideł septẽ dici hore quas canonicas .i.
regulares dicimꝰ. unde causas institutioĩs acceꝑint: iam

Expanded text:
adjuvante Christo, cujus pio sanguine universa terra purpurata est, cujus victoriis coelum floret, cujus mysteriis tempora insignita sunt, cujus memoria dies et horae ornatae sunt. Illud a bonis omnibus hujusce studii meritum vel dignitas impetrare debebit, ut, quamvis vetus cum suavitate vinum bibere assueti sint, nostra tamen musta despuenda non judicent. Neque enim auctoritati veterum quidquam detrahimus. Ammalarii scilicet et aliorum, si qui forte scripserunt de hujusmodi, sed licuit, semperque licebit cuique dicere salva fide, quod senserit. Primum quidem quotidianum nostrae servitutis pensum, videlicet septem diei horae, quas canonicas, id est regulares dicimus, unde causas institutionis acceperint, jam
Abbreviated transcription (Latin):
pie frequentant: quanuis causas eoꝵ seire non potue¬
rint: ñ tñ sine fructu s̃. Idõ qͥppe hec iustituta s̃. ut
miro modo secreta dĩ que a paucis posst̃ intelligi:
pene ab om̃ib possint agi: Nunqͥd qr in operando so¬
li uident ocłi: cet̾a menbra q̃ ñ uident ⁊ tñ oꝑant᷑.
sine fructu sunt: S unt̃ quodq m̃broꝵ suã dignita¬

Expanded text:
pie frequentant, quamvis causas eorum scire non potuerint, non tamen sine fructu sunt. Ideo quippe haec instituta sunt, ut miro modo secreta Dei, quae a paucis possunt intelligi, pene ab omnibus possint agi. Nunquid quia in operando soli vident oculi. caetera membra, quae non vident et tamen operantur, sine fructu sunt? Sed unumquodque membrum sua
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is ꝯuersatio. ut ñ sis in carne s in sp̃u. & ꝓpo¬
nas adiung̾e. eam tͥ ad consortium uite. sciens qm
cõmunicabit te de bonis. & ꝑfunctus eiꝰ gr̃a dicas. Ru¬
er auͣt eram ingeniosus. & sortitus sum animã bo¬
nam. Et illa tͥ respondeat. Assumã te. & induca te
in domũ matris meȩ. & in secretum eiꝰ quȩ concep̃¬
me. Bona mat̾ animarum hierłm illa quȩ in celo
ẽ. Erit gͦ uxor tua. & inueniens te oscłabitur te. Et
si postea displicuerit tͥ. qd̃ castiget corpus suuͦ & ser¬
uituti redigat: ñ patieris eam seruire id ẽ uolupta¬
tib corꝑis. nec subicies eam carni. s lib̃am ꝑman̾e
patieris. nec alienabis eam. Hoc ÷ enĩ uendere. nec
contẽpnes eam. s ꝑmittes eam seruire dõ suo in
caritate. fidei & bonoꝵ oꝑum sobrietate. Uale et
nos dilige. quia nos te diligimus:. Item ad hi

Expanded text:
ersatio; ut sis non in carne, sed in spiritu, et proponas adjungere eam tibi ad consortium vitae, sciens quoniam communicabit tecum de bonis; et perfunctus ejus gratia dicas: Puer autem eram ingeniosus, et sortitus sum animam bonam . Et illa tibi respondeat: Assumam te, et inducam te in domum matris meae, et in secretum ejus, quae me concepit . Bona mater animarum Hierusalem illa, quae in coelo est. 13. Erit ergo uxor tua, et inveniens te osculabitur te. Et si postea displicuerit tibi ; quod castiget corpus suum, et servituti redigat, non patieris eam servire, id est, voluptatibus corporis, nec subjicies eam carni, sed liberam permanere patieris: nec alienabis eam, hoc est enim vendere: nec contemnes eam, sed permittes servire eam Deo suo in castitate fidei, et bonorum operum sobrietate. Vale, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
ualde paucoꝵ ẽ Pretea. meditatio hec soliꝰ m̃tis pabu¬
lũ ẽ. soliꝰ aĩe scĩficatio ẽ At illa utrũq. nr̃m corpͥ
⁊ aĩam sͥ astͥng̾e ardebat: utrunq infirmum. ĩmo
utruq mortuũ. immortalitatis medicam̃to sana
re ꝓꝑabat:. Magna gͥ caritatis arte pigm̃ta sua di
sapientia cõposuit. qͥb letargicã magni egͦti m̃te. re¬
nouata qͦtidie sue salutis cõmemoratiõe ꝑcelłẽt :
⁊ infantiliũ edentulã plebẽ aĩaꝵ que u̾bi antiqͥ ⁊
et̾ni pͥncipii solidũ ñ pot̾at terere ⁊ ruminare
cibũ: dulcissimo liquamine hoc ꝯfecto. u̾bi eiꝰd̃
diuinitatẽ in panis ⁊ uini sacͣm̃to sorbillare consue¬
di exeqͥas: & uide qͦm m̾ito dicat ipse saluator: q̃ uti¬
litas insangͥne meo: Nefrigescente i ea que hoc
mͦ ubiq nc̃ calet eiꝰ memoria. refrigescet uniu̾sa
caritas: muta erit fides: claudicabit spes: ꝯtices¬
cet magnꝰ ille clamor sangͥnis iusti abel. qui ꝑ

Expanded text:
c solius mentis pabulum est, solius animae sanctificatio est. At ille utrumque nostrum corpus et animam sibi astringere ardebat, utrumque infirmum, imo utrumque mortuum, immortalitatis medicamento sanare properabat. Magna igitur charitatis arte pigmenta sua Dei sapientia composuit, quibus lethargicam magni aegroti mentem, renovata quotidie suae salutis commemoratione, percelleret, et infantilium edentulam plebem animarum, quae Verbi antiqui et aeterni principii solidum non poterat terere et ruminare cibum dulcissimo hoc liquamine confecto, Verbi ejusdem Divinitatem, in panis et vini sacramento sorbilare consuedicat ipse Salvator, « quae utilitas in sanguine meo? » Refrigescente enim ea quae hoc modo nunc ubique calet, ejus memoria, refrigescet universa charitas, muta erit fides, claudicabit spes, conticescet magnus ille clamor sanguinis justi Abel , qui per
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ihu: deponentes sepelier̃t Sepelier̃t inquã ÷
qd̃ nob̾ in eo sig̾catur: qd̾ calix iterũ corporali cooꝑi¬
tur Ibi cõpetent̾̃ batꝰ g̃goriꝰ dñicam orationẽ dici
ꝯstitint ÷ incongruũ eẽ astruens. ut cũ suꝑ eucharͦ¬
tiam oratio dic̾etur quã seolasticꝰ cõposuit: ipsa gra¬
tio ñ diceret᷑ quã ꝑ se ipse dñs nr̃ dictauit: Qo
cũ a gͥcis accepisse uidẽt᷑: in hoc tn differre uoluit:¬

Expanded text:
corpus Jesu deponentes sepelierunt. Sepelierunt, inquam, corpus Jesu deponentes sepelierunt. Sepelierunt, inquam, quod nobis in eo significatur quod calix iterum corporali cooperitur. Ibi competenter beatus Gregorius Dominicam orationem dici constituit, incongruum esse astruens, ut cum super Eucharistiam oratio diceretur quam scholasticus composuit, ipsa oratio non diceretur, quam per se ipse Dominus noster dictitavit. Quod cu
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ cõmemiorat᷑. qd̃ clamans uoce magna tͣdidit
sp̃m. Qua ꝓpt̾ stat̾i corporale aufert᷑ qr uelũ tem¬
pli scissum est: immo qr que de illo scͥpta erant
⁊ erat u̾bũ istud absconditũ ab eis: qͥcqͥd ipse de
passione sua p̾dixerat: Hc̃ aũ uͥ ꝯsũmatũ ⁊̃ reue¬
latũ est Quodq discooꝑto calice. tͥnũ de hostia sr̃
calicem pingitur crucis signacłm. dicendo per
ipsũ. ⁊ cũ ipso. ⁊ in ipso÷ ꝯfessionem expͥmit cũ uoce
centurionis: qui uiso t̾remotu ⁊ his que fiebant. cla¬
mauit uoce magna S̾e filiꝰ dĩ erat iste Due uͦ cru¬
ces que pingunt᷑ in lat̾e calicis dicendo. om̃is honor
⁊ gła ⁊ sacͣm̃ta nob̾ sangͥnis ⁊ aque rep̾sentant: que
patefacto lat̾e dñi lancea militis. in redemptioneoo
parũꝑ sacͥficiũ de altari: ⁊ reuerent̾ tam ipse
qͣ sac̾dos iteꝵ deponit: qr uenit ioseph ab arunathia
cũ centurione ⁊ nichodemꝰ qͦ: ⁊ impetratũ ãpilato

Expanded text:
nobis commemoratur, quod clamans voce magna emisit spiritum . Quapropter statim corporale aufertur, quia velum templi scissum est, imo quia quae de illo scripta erant, t erat verbum absconditum ab eis, quidquid ipse de passione sua praedixerat, nunc autem ubi consummatum , elatum est. Quodque discooperto calice trinum de hostia super calice pingitur crucis signaculum, dicendo: « Per ipsum, et cum ipso, et in ipso, » confessionem exprimit cum voce centurionis, qui viso terraemotu, et his quae fiebant, clamavit voce magna: « Vere Filius Dei erat iste . » Duae vero cruces, quae pinguntur in latere calicis, dicendo, omnis honor et gloria, sacramenta nobis sanguinis et aquae repraesentant, quae patefacto latere Domini lancea militis, in redemptionem sparumper sacrificium de altari reverenter, tam ipse quam sacerdos iterum deponit, quia venit Joseph ab Arimathaea cum centurione, et Nicodemus quoque et impetratum a Pilato
Abbreviated transcription (Latin):
ercitat ad agendas gras dõ ꝓ acceptis bñficiis: quia
ꝓfecto redemptore ad dext̾am patͥs sedente ⁊ int̾pellan¬
agite: sine int̾missione orate Si aũ sollamutas ali¬
qua sit in illud tp̃s respiciens qͦ nr̃e salutis missio
celebrata ẽ. ⁊ diaconꝰ dalmatica indutꝰ. ꝑfectionẽ
siq̃sat fut᷑e bãtitudinis. tẽ dic̃. ite missa ẽ. Hec it¬
ppłi solleunis demissio ẽ. reu̾ende modulatiõis enu¬
meratione nitens rei dignitatem ex pͥm̾e: ⁊ qͣsi extre¬
ma manu. in abeuntis ppłi cordib memoriam egꝰ
stabilire. Hoc aũt sacͦscm̃ altar is myst̾iũ iccirco

Expanded text:
excitat ad agendas Deo gratias pro acceptis beneficiis, quia profecto Redemptore ad dextram Patris sedente et interpellanagite, sine intermissione orate . » Si autem solemnitas aliqua sit, in illud tempus respiciens, quo nostrae salutis missio celebrata est, e diaconus dalmatica indutus, perfectionem designat futurae beatitudinis, tunc dicit: « Ite missa est. » Haec enpopuli solemnis dimissio est, reverenda modulantis enuntiatione nitens rei dignitatem exprimere, et quasi extrema manu in abeuntis populi cordibus memoriam ejus stabilire. Hoc autem sacrosanctum altaris mysterium idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
dine legatũ nob̾ a sac̾dote damꝰ ⁊ accipimꝰ niuicem
pacis oscłm: gaudentes atq hoc cõmemorantes.
qr rec̃ciliati sumꝰ dõ ꝑ mort̾ẽ filii eiꝰ: nosq colligari
debe consignantes oscło pacis. qõ ẽ uincłm ꝑfectiõis
Cantꝰ quẽ cõmunionẽ dicimꝰ. quẽ pꝰ cibũ salutarẽ
canimꝰ gr̃aꝵ actio ẽ: uixta illd̃ Edent pauꝑes ⁊ sa¬

Expanded text:
dine legatum nobis a sacerdote damus et accipimus invicem pacis osculum, gaudentes atque hoc commemorantes, quia « reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus , » nosque colligari debere signantes osculo pacis , quod est vinculum perfectionis . Cantus, quem communionem dicimus, quem post cibum salutarem canim
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit abel: quod obtulit abrahã: qͦd obtulit
melchisedec Ualet nanq ampliꝰ res ꝗͣ umbra: ue¬
ritas ꝗͣ figura Ipsam gͦ sumilitudinẽ desid̾emus:
magis ꝗͣ acceptionis qͣntitatẽ Similes offẽndo
sumꝰ abel. si recte offerentes. nichilominꝰ recte
diuidimꝰ. Qo qr cain ñ fecit: peccauit Sua nãq
cui debebat dõ recte obtulit: s se ipsũ sͥ retinenꝰ
⁊ cor suũ dõ auferens: male diuisit Abel uͦ int̾
corde suo sacͥficiũ iusticie obtulit: qr ñ se ipsũ
sͥ retinuit s dõ subdidit: ac ꝓpt̾ hoc ad ext̾iora
eiꝰ mun̾a dñs placide resperit: Similit̾ abraham
eg̃gia fide totum se pꝰ offerebat: ⁊ ꝓpt̾ hoc cum
offerret sua. placidas offerebat hostias: Qͦo ut
sciremꝰ ⁊ imitaremur nos. patͥos ab illo d̾s̃ affec
dit: Melchisedec ꝙͦ nͥ se ipsũ pͥꝰ obtulisset. ⁊
in subline altare dĩ cor suũ deposuisset: ñ potuisset
p̃uid̾e causas. qͦꝵ intiitu panis ⁊ uini sacͥ ficiũ

Expanded text:
obtulit Abel, quod obtulit Abraham, quod obtulit Melchisedec. Valet namque amplius res, quam umbra; veritas, quam figura. Ipsam ergo similitudinem desideremus magis quam acceptionis quantitatem. Similes offerendo sumus Abel, si recte offerentes, nihilominus recte dividimus; quod quia Cain non fecit, peccavit . Sua namque cui debebat, Deo recte obtulit, sed seipsum sibi retinens, et cor suum Deo auferens, male divisit. Abel vero intus in corde suo sacrificium justitiae obtulit, quia non seipsum sibi retinuit, sed Deo subdidit, ac propter hoc ad exteriora ejus munera Dominus placide respexit. Similiter Abraham, egregia fide totum se prius offerebat, et propter hoc cum offerret sua, placidas offerebat hostias . Quod ut sciremus et imitaremur nos, patrios ab illo Deus affectdit. Melchisedech quoque nisi seipsum prius obtulisset, et in sublime altare Dei cor suum deposuisset, non potuisset praevidere causas, quarum intuitu panis et vini sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
dris ẽ plerisq eccłiis cũ ad id uentum est.
nob̾ quoq pecc̃orib famulis tuis: paulu¬
uam exp̾ssa uoce silentium rumꝑe: Hanq in
illo dñice passionis articło. subuenire nobis
debet in m̃tem latͦnis ꝯfessio: si mulq respon¬
sio dñi. de tͥbunali crucis. dignum illũ para¬
m

Expanded text:
ris est plerisque Ecclesiis, cum ad id ventum est: « Nobis quoque peccatoribus famulis tuis, » paululum expressa voce silentium rumpere. Namque in illo Dominicae passionis articulo subvenire nobis debet in mentem latronis confessio , simulque responsio Domini de tribunali crucis, illum param
Abbreviated transcription (Latin):
sacm̃ti in unam eccłam faciat dm̃ ⁊ hoĩes et̾na¬
lit̃ copłari Caro illa unũ erat gͣnũ frum̃ti:¬
añꝗͣ. cadens in t̾ra mortuũ fuisset Nc̃ postꝗͣ. mor¬
tuum ẽ crescit in altarr fructificat inm̃tib
⁊ corporib nr̃is: & ascendente magno ⁊ diuite
año messis: t̾ram fructiferã inqͣ creuit secũ ue¬

Expanded text:
sacramenti, in unam Ecclesiam faciat Deum et homines aeternasacramenti, in unam Ecclesiam faciat Deum et homines aeternaliter copulari. Caro illa unum erat granum frumentiam cadens in terram mortuum fuisset, nunc postquam mortuum est, crescit in altari, fructificat in manibus et corporibus nostris, et ascendente magno et divite domino messis, terram fructiferam, in qua crevit, secum ve
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ sacͣm̃ti: qͦd eiꝰ oꝑe fit possibile his qͥ t̾ra st̃ in
celum ascend̾e Alit̾ nanq illud possibile ñ ẽ Ait n
saluator Nemo ascendit in celũ: nͥ filiꝰ hoĩs qͥ ẽ iu
celo: Uni ⁊ soli qͥ descendit de celo filio hominis. qr
una ꝑsona ẽ cũ filio dĩ. cũ u̾bo patͥs qͦd de celo descen¬
dit.⁊ de corde patͥs in utero uenit uͥginis: uni in¬
quã ⁊ soli filio dĩ filioq hoĩs tanꝗͣ. suo capiti cunc¬
ta m̃bra corꝑis annectunt᷑. om̃s qui in fide huiꝰ sa¬
assignans eccłam Hoc nc̃ os ex ossib meis: ⁊ caro
de carue mea Et ostendens se atq illã in ꝑsone ꝯue¬
num hoc sacramentum est Caro xͥ que añ passio¬
nem soliꝰ erat: caro u̾bi dĩ ꝑ passionẽ ita creuit.
adeo dilatata ẽ ita mundũ uniu̾sũ impleuit:
ut õs electos qͥ fuer̃t ab initio mnundi uł fut᷑i s̃ usq
ad ultimũ electũ in fine scłi: noua consꝑsioẽ huiꝰ

Expanded text:
hujus sacramenti, quod ejus ope fit possibile his, qui in terra sunt, in coelum ascendere. Aliter namque illud possibile non est; ait enim Salvator: « Nemo ascendit in coelum, nisi Filius hominis qui est in coelo . » Uni et soli qui descendit de coelo, Filio hominis, quia una persona est cum Filio Dei, cum Verbo Patris, quod de coelo descendit, et de corde Patris in uterum venit Virginis, uni, inquam, et soli Filio Dei Filioque hominis, tanquam suo capiti cuncta membra corporis adnectuntur , omnes qui in fide hujus saassignans Ecclesiam: « Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea . » Et ostendens se atque illam in personae convenum hoc sacramentum est. Caro Christi, quae ante passionem solius erat caro Verbi Dei, per passionem ita crevit, adeo dilatata est, ita mufuerunt ab initio mundi, vel futuri sunt usque ad ultimum electum in fine saeculi, nova conspersione hujus
Abbreviated transcription (Latin):
caro ñ ꝓdest quicꝗͣ Si eñĩ iudĩ carnẽ quã crucifi¬
xert̃ concid̾e ⁊ deuorare sic̃ agni carnẽ maluissent:
aut potuissent integrã uiuãq absorb̾e.sic̃ cetꝰ ma¬
ris uiuentem absorbuit ionam nicħ illis ꝓfuisset:
ĩmo maiori sacͥ legio conscientias suas polluissent:
qͦd nob̾ ñ deerat: Non n prudentie eiꝰ ẽ: curiositatem
nr̃am ñ necessariis pasc̾e miracłis: Querebat hoc
curiosꝰ herodes. qñ erat ex multo tp̃re cupiens iħm
uid̾e: qr sꝑabat signũ aliqͦd ab eo fieri Quod qr ñ
fecit: sp̾uit illũ: ⁊ remisit indutũ ueste alba Solã
gͦ uitã sp̃ualem in sacͥficio nob̾ administͣre sapien¬
tiam eiꝰ decebat. ⁊ nr̃e necessitati expediebat: que
ẽ sc̃ificatio ⁊ bñdictio miscdia ⁊ u̾itas: tͦticia ⁊
pax: Hec aut̃ eiꝰ uita sp̃ualis sic ẽ in corꝑe sacͥfi¬

Expanded text:
rodest quidquam . » Si enim Judaei carnem quam crucifixerunt, concidere et devorare sicut carnem agni maluissent aut potuissent integram vivamque absorbere, sicut cetus maris viventem absorbuit Jonam , nihil illis profuisset, imo majori sacrilegio conscientias suas polluissent. quod nobis non deerat? Non enim prudentiae ejus est, curiositatem nostram non necessariis pascere miraculis. Quaerebat hoc curiosus Herodes, quando erat ex multo tempore cupiens Jesum videre, quia sperabat signum aliquod ab eo fieri . Quod quia non fecit, sprevit illum, et remisit indutum veste alba. Solam ergo vitam spiritualem in sacrificio nobis administrare sapientiam ejus decebat. Et nostrae necessitati expediebat, quae est sanctificatio et benedictio, misericordia et veritas, justitia et pax. Haec autem ejus vita spi
Abbreviated transcription (Latin):
tam. panẽ sc̃m uite et̾ne ⁊ calicẽ salutis ꝑpetue.
qͥnariũ crucis signacłm panis ⁊ uini imprumit
substantie: xͦ sedenti ad dext̾am patͥis ueracit᷑ ut¬
dictum ẽ concorporate: eruditũ ꝯtẽplatorẽ reꝵ
ad illã beatã passionem mittit. Nam abhinc
usq dũ corporale desuꝑ calicẽ auferat: pendenti
in cruce spirat agon ⁊ passio dñi: Hec gͦ s illa
uiuentis petre foramina. in qͥb formosa ẽ et
dificat. cũ int̾ u̾ba p̾dicta ł qͥnq crucis signacła.
qͥnq dilecti sui plagas: uideł duas maniũ. toti¬
dẽq pedũ. ⁊ unã lat̾is: fida tenet ⁊ ꝯt̃ẽplatur
memoria: xii. Sicuti accepta hab̾e dignatus es

Expanded text:
vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae, quinarium crucis signaculum panis et vini imprimens substantiae, Christo sedenti ad dextram Patris veraciter concorporate eruditum contemplatorem rerum ad illam beatam passionem mittit. Nam abhinc usque dum corporale desuper auferat, pendentis in cruce spirat agon, et passio Domini. Haec ergo sunt illa viventis petrae foramina, in quibus formosa est et dificat, cum intra verba praedicta, vel quinque crucis signacula, quinque dilecti sui plagas, videlicet duas manuum totidemque pedum, unam lateris, fida tenet et contemplatur memoria. 21 CAPUT XIII. Sicuti accepta habere dignatus es
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝓposito Ubi gͦ inueniemꝰ admirabilem huiꝰ pul¬
cͥtudinis ocłm: scił qͦ tendat tantũ. tã pulcͥ oꝑis sa¬
cͣmentũ: In capite ipso: in eodẽ qͥ sonuit nob̾ u̾bo
u̾itatis: ait eñi Hec qͦtiensc̃q fec̾itis: in meam
cõmemorationẽ facietis Qui ht aures audien¬
di sic accipit hoc dictũ. sic̃ lacͥmabilem mori¬
entis ꝓ filiis patͥs affectũ: sic̃ germane pietatis
eloquium: sic̃ p̾̃acutũ uulnifice caritatis spiculũ
Qr uen̾at eiꝰ hora ut tͣnsiret ex ħ mundo ad patͤm:
qr uerũ erat qd̃ dicebat discipłis. qͦ ego uado
poterant eũ seqͥ tc̃. hereditatẽ illis cõpetentem
scribens: uisibilem sui memoriam cõm̃dabat:
Non u scripturaꝵ solam cõmonitionem. ad
hoc suffic̾e iudicabat Obli uiosũ nanq ⁊ ex
magna parte indocilẽ egrotũ. scił genꝰ huina¬
num: curandũ susceꝑat Ecce uidemꝰ eiꝰ que in sacͥs
scͥpturis ẽ medicinalis discipline difficultatẽ: Quota

Expanded text:
di proposito. Ubi ergo inveniemus admirabilem hujus pulchritudinis oculum, scilicet quo tendat tantum tam pulchri operis sacramentum? In capite ipso, in eodem, quod sonuit nobis, verbo veritatis. Ait enim: « Haec quotiescunque feceritis, in mei memoriam facietis. Qui habet aures audiendi , » sic accipit hoc dictum, sicut lacrymabilem morientis pro filiis patris affectum, sicut germanae pietatis eloquium, sicut praeacutum vulnificae charitatis spiculum. « Quia venerat ejus hora, ut transiret ex hoc mundo ad Patrem, » quia verum erat quod dicebat discipulis, « quo ego vado, poterat eum tunc sequi, haereditatem illis competentem scribens, visibilem sui memoriam commendabat. Non enim Scripturarum solam commonitionem ad hoc sufficere judicabat. Obliviosum namque et ex magna parte indocilem aegrotum, scilicet genus humanum curandum susceperat. Ecce videmus ejus, quae in sacris Scripturis est, medicinalis disciplinae difficultatem. Quota
Abbreviated transcription (Latin):
sit: partꝰ aut̃ uͥginis cũ unito sͥ u̾bo patͥs. ⁊ incelo ⁊
in hominib integer ꝑmanet ⁊ inconsũptꝰ. S in illũ
in qͦ fides ñ ẽ p̃t̾ usibiles species panis ⁊ uini nich̃
de sacͥficio ꝑuenit: quẽ ad modũ asinꝰ ad lirani. cũ ir¬
rationabiles aures arrigit: sonũ qͥdẽ audit: s mo¬
deserto: ⁊ mortui s̃: Qui aũ cũ fide accipiunt illud.

Expanded text:
bo Patris, et in coelo et in hominibus integer permanet et inconsumptus. Sed in illum, in quo fides non est, praeter visibiles species panis et vini, nihil de sacrificio pervenit. Quemadmodum asinus ad lyram, cum irrationales aures arrigit, sonum quidem audit, sed momortui sunt . » Qui autem cum fide accipiunt, illi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ corpꝰ meũ: hic sangͥs m̃s: uox erat u̾bi incarnati:
uox et̾ni pͥncipii: u̾bũ antiqͥ ꝯsilii. Uerbũ qͦd huma¬
nam acceꝑat naturã .i. in carne mauens: panis ⁊ uini
accipiebat substantiã: Uita media. ꝑanem cũ sua
carne: uinũ cũ suo iungebat sangͥne: & quẽ adino¬
dũ in corꝑis sensib. m̃ti ⁊ corpulento aeri media
singua int̾uenit.⁊ utrũq ꝯiungens unũ sermo¬
nem efficit: ꝯͦ in aures demisso. id qͦd audibile ẽ
cito absumit᷑ ⁊ tͣnsit: sensꝰ aũ sermonis. ⁊ in di¬
cente ⁊ in eo qͥ audit integer ꝑmanet ⁊ inconsũp¬
tus: sic u̾bũ patͥs. carni ⁊ sangͥni quã de uto uͥgi¬
nis assũpserat. ⁊ pani ac uino qͦd de altari sumit

Expanded text:
 meum, hic est sanguis meus, » vox erat Verbi Incarnati, vox aeterni principii, verbum antiqui consilii. Verbum quod humanam acceperat naturam, id est in carne manens, panis et vini accipiebat substantiam vita media, panem cum sua carne, vinum cum suo jungebat sanguine. Quemadmodum in corporeis sensibus menti et corpulento aeri media lingua intervenit, et utrumque conjungens unum sermonem efficit, quo in aures dimisso, id quod audibile est, cito absumitur et transit: sensus autem sermonis et in dicente et in eo qui audit, integer permanet et inconsumptus. Sic Verbum Patris, carni et sanguini, quem de utero Virginis assumpserat, et pani
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃q chorꝰ respondendo: imitantes paucos fide¬
les qui ẽtrito ⁊ ꝯfracto corde lugebant oñm ue¬
lut qͦndã occisũ abel inuidi furore fr̃is maligno.
pauici parentes impatient dolore ⁊ inꝯsueto cordiꝰ
dolore lam̃tatis̃: Post hoc iteꝵ breue silentiũ fic:
medio discipłoꝵ suoꝵ dix̃ eis: Pax uob̾. Inter im
tenens corpꝰ dñi qͥ cognitꝰ ẽ infractione pauis:
tꝑtita fractura suã sc̃e tͥnitati assignat hostiã.
parcicłamq unã que ꝑsonam insinuat filii. sa¬
dicendo. agnꝰ d̃i qͥ collis .ꝑ. mundi. miser̾e nob

Expanded text:
Similiter chorus respondendo, imitantes paucos fideles, qui contrito et confracto corde lugebant Dominum, veluti quondam occisum Abel invidi furore fratris maligno, pauci parentes impatienti dolore et inconsueto cordis dolore lamentati sunt. Post hoc iterum breve silentium fit, medio discipulorum suorum, dixit eis: « Pax vobis . » Interim tenens corpus Domini, quia cognitus est in fractione panis, tripartita fractura suam sanctae Trinitati assignat hostiam, particulamque unam, quae personam insinuat Filii, sadicendo: « Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miserere nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła. memoriale suum om̃ino iure hab̾e debeat.
Nam quia mulier a diabolo missa uiro mortem
obtulit : pulchre sexus idem ã rediuiuo xp̃o nuͦ¬
sus: iurili sęxu uitam eugłiz auit Recte itaq gͣ¬
dus inferioris minister:. tam dulci. tam pulchra.
tamq melliflua cerei benedictione. tante sollem¬
nitatis nostre gaudium inchoat: quia ꝑ inuferio¬
rem sȩxum. tam iocundum tamq pium dñice
re suyrectionis miraculum. uixis non quib libet
s ipsis apłis annuntiatum est urx sur ad bñdicen¬

Expanded text:
in Ecclesia, memoriale suum omnino jure habere debeat. in Ecclesia, memoriale suum omnino jure habere debeat. Nam, quia mulier a diabolo missa viro mortem obtulit, pulchre sexus idem a redivivo Christo missus, virili sexui vitam evangelizavit. Recte itaque gradus inferioris minister, tam dulci, tam pulchra, tamque melliflua cerei benedictione, tantae solemnitatis nostrae gaudium inchoat, quia per inferiorem sexum tam jucundum, tamque pium Dominicae resurrectionis miraculum, viris non quibuslibet, sed ipsis apostolis annuntiatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
rans ignea diuinitatis potentia rursus anima¬
uit: & sicut uere rutilans ignis. gła beate ue
ti qui in eccła sunt illuminari oebent cereol
Quod cum fit. oportune nob̾ illud in mente
subuenit: quod dñs ñr ea die qua resurrex
cum ec̃t sero stans in medio discipłors suoꝵs:
bilem ignem constat significari: quem uenit
ipse mittere in terrani. ce uoluit ueheretrt
accendiz
ic ipsaxxix. Cur diaconus cereum benedicat
rei nouitas adnonet. ut querat᷑ cur tante ma¬
terie. taute dignitatis benedictionem suꝑ cereum
ꝓnunciet diaconus p̾sente sacerdote uel etiam pondi¬
fice: sacͥsq induto uestib Causa manifesta sese offert
querentib. Constat enim quia bonum sc̃e resur¬
rectionis xp̃i nuncium: ꝑ minorem sexum id est ꝑ
mulieres. sc̃is apostolis flentib & iugentib eugli a¬
tum est Hoc aut̃ tã rationabili diuinitatis disposi¬
tione actum est: ut int̾ illa que significatue fiunt

Expanded text:
rans ignea divinitatis potentia rursus animarans ignea divinitatis potentia rursus animavit, et sicut vere rutilans ignis, gloria beataeti, qui in Ecclesia sunt, illuminari debent cereoli. Quod, cum fit, opportune nobis illud in mentem subvenit quod Dominus noster ea die, qua resurrexit, cum esset sero, stans in medio discipulorum suorum, bilem ignem constat significari, quem venit ipse mittere in terram et voluit vehementer accendi . CAPUT XXX. Cur diaconus cereum benedicatrei novitas admonet, ut quaeratur cur tantae materiae, tantae dignitatis benedictionem super cereum pronuntiet diaconus, praesente sacerdote vel etiam pontifice, sacrisque indutum vestibus causa manifesta sese offert quaerentibus. Constat enim, quia bonum sanctae resurrectionis Christi nuntium per minorem sextum id est per mulieres, sanctis apostolis flentibus et lugentibus, evangelizatum est . Hoc autem tam rationabili divinitatis dispositione actum est ut inter illa quae significative fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
lestib doctrinis compluens ut uere colum na
nubis: nunc igne sui sp̃s accendens. ut uere co¬
lumna ignis: Iam gͦ uere columne huiꝰ mysteria
nouimꝰ. Quod aũt adicit de natura ignis dicenꝰ.
qui licet diuisus in partes. mutuati tam̃ lumi¬
nis detrĩta non nouit: multa nanq lumina¬
ria de uno uidemꝰ accendi ⁊ nec illud unum ꝓptepeã
sibimet luñi diminuit: nichilominꝰ ad idem argu¬
mentum ꝓficit Hunquid enim rem talem. tali
in loco p̃sercim omnib notam: non ꝓpter aliud
quam ꝓpt̾ semet ipsam docere nos uoluit: Siqͥ¬
dem ineptum fuisset hoc absq mysterio. taritis
inserere laudib. Dum gͦ columnã ceream ru¬
tilans ignis accendit. sic de sua naturali copia
laudatus. ꝑ hoc aliud ꝑpulchrum piumq specta¬
culum nr̃arum m̃tium ocłis ingerit᷑. Deniq sic
illuo innuit᷑. quod extiuctam in sepulchro iacen¬
tem humanitatis ꝙ substantiam. &e suꝑnis aspi¬

Expanded text:
lestibus doctrinis compluens, ut vere columna lestibus doctrinis compluens, ut vere columna nubis, nunc igne sui spiritus accendens, ut vere columna ignis. Jam ergo verae columnae hujus mysteria novimus. Quod autem adjicit de natura ignis dicens: Qui licet divisus in partes, mutuati tamen luminis 78 detrimenta non novit: multa namque luminaria de uno videmus accendi, nec illud unum propterea sibimet lumen diminuit, nihilominus ad idem argumentum proficit. Nunquid enim rem talem tali in loco praesertim omnibus notam, non propter aliud, quam propter semetipsam docere nos voluit? Siquidem ineptum fuisse hoc absque mysterio tantis inserere laudibus. Dum ergo columnam ceream rutilans ignis accendit, sic de sua naturali copia laudatus, per hoc aliud perpulchrum piumque spectaculum nostrarum mentium oculis ingeritur. Denique illud innuitur quod exstinctam in sepulcro jacentem humanitatis Christi substantiam de supernis aspi
Abbreviated transcription (Latin):
nouis conferens. tamꝗͣ tuba clarissima ꝑsonet: Sed iam
columne huiꝰ inquit p̃conia nouunꝰ: quam in honorẽ
dñi rutilans ignis accendit: qui licet diuisus in par¬
tes. mutuati tam̃ luminis detrim̃ta non nouit E x
his quoq duob uersiculis: magis ac magis sepedicta
cerei significatio collucescit Quod enim ait. columne
huiꝰ p̾conia nouimꝰ: aꝑte nobis innuit. quod illud
idem ꝑ hanc p̾ciosã lampadem intelligere debeamus:
quod ꝑ illam p̃figurabatur columnam que castra
filioꝵ ispł de egypto ęxeuntium. ꝑ mare rubrum
p̃cedebat Significabat aut̃ illa colũna nubis be¬
ne notam nob̾ nubem humanitatis. xp̃i: in qua
ꝓprie thronum suum posuit sapientia dei: sicut
ipsa dicit Chronꝰ m̃s in columna nubis. Siquidem
nunc illa columna nubis popłm suum a diaboli ser¬
uitute lib̾atũ. ⁊ rubrum mare transeuntẽ p̾cedit
lux itineris. ut inducat in ueram terram reꝓ¬

Expanded text:
novis conferens, tanquam tuba clarissima personet. Sed jam novis conferens, tanquam tuba clarissima personet. Sed jam columnae hujus, inquit, praeconia novimus quam in honorem Domini rutilans ignis accendit. Qui licet divisus in partes, mutuati tamen luminis detrimenta non novit. Ex his quoque duobus versiculis magis ac magis saepe dicta cerei significatio collucescit. Quod enim ait: Columnae hujus praeconia novimus, aperte nobis innuit quod illud idem per hanc pretiosam lampadem intelligere debeamus, quod per illam praefigurabatur columnam, quae castra filiorum Israel de Aegypto exeuntium per mare Rubrum praecedebat . Significabat autem illa columna nubis bene notam nobis nubem humanitatis Christi, in qua proprie thronum suum posuit sapientia Dei, sicut ipsa dicit: « Thronus meus in columna nubis . » Siquidem nunc illa columna nubis populum suum a diaboli servitute liberatum et Rubrum mare baptismi transeuntem praecedit dux itineris, ut inducat in terram veram rep
Abbreviated transcription (Latin):
accedit: quod paruula que substantiam cere apis
mater educit: absq concubitu concipit & parit
Cui recte comparat᷑ uirgo maria dei genitrix. qͥ
inuiolata nob̾ dm̃ in carne quasi mel in cera ꝓtu¬
lit Cum gͦ recte humanitatis xp̃i similitudinem
gerat: annus illi ab incarnatione eiꝰdem domini
xp̃i consequent̾ inscribitur Et quia cruoifixus
est: crucis quoq figura congrue nichilominꝰ insculpi¬
tur: Ampliꝰ aut̃ id quod dictumn est: eiꝰdem cerei be¬
nedictio confirmat Primo cum in p̃fatione benedi¬
cens rogat: ut qui me non meis meritis intͣ leuita¬
rum nuimerum dignatꝰ est aggregare: luminis sus
gr̃am infundendo. cerei huiꝰ laudem implere ꝑficiat
laus enim cerei nullo modo nommanda ẽẽt. nisi
laudandꝰ est significaret: p̃sertim cũ laus eadem ce¬
rei noctis huuis iocundum ac p̃dulce p̾conium sit:
⁊ resurgentis gr̃am atq uictoriam. uetera cum

Expanded text:
accedit, quod parvula, quae substantiam cerae educit, apis accedit, quod parvula, quae substantiam cerae educit, apis mater absque concubitu concipit et parit, cui recte comparatur virgo Maria Dei genitrix, quae inviolata nobis Deum in carne, quasi mel in cera, protulit. Cum ergo recte humanitatis Christi similitudinem gerat, annus illi ab Incarnatione ejusdem Domini Christi consequenter inscribitur. Et quia crucifixus est, crucis quoque figura congrue nihilominus insculpitur. Amplius autem, id quod dictum est, ejusdem cerei benedictio confirmat. Primo cum in Praefatione benedicens rogat: Ut qui me, non meis meritis, intra levitarum numerum dignatus est congregare, luminis sui gratiam infundendo, cerei hujus laudem implere praecipiat. Laus enim cerei nullo modo nominanda esset, nisi laudandus est, significaret, praesertim cum laus eadem cerei noctis hujus jucundum ac praedulce praeconium sit, et resurgentis gratiam atque victoriam, vetera cum
Abbreviated transcription (Latin):
resurgentem: suoꝵs tristiciam discipłors inimo mun¬
dum uniu̾sum: leticie competentis claritate serenan¬
tem: Hoc uere congruit. & uis ipsa significationis
exposcit: ut sicut p̾ceritis noctib extincta lumuia¬
ria faciem eccłe contristauerunt: sic noctem hanc
cereus illumatꝰ iugi flamine tripudiantis iu¬
bare letificet: xxuiii. Quid cereus significet.
upra dictum est. ꝑ candelas que extincte sunt
lam que ad eugłium ñ maior ceteris extinguit᷑
ipsum dnm̃m significare: qui euangelizaus occidit᷑.
unꝰ ex ꝓpħis reputatꝰ. Constat aut̃ quia qui contẽp¬
tus ⁊ humilis occisus est. hunc õs suscitauit ac
priucipemi ac saluatorem eraltauit: ad dandam pe¬
nitentiam in remissionem peccatoꝵs. Bene gͦ sig¬
nificationis ordo ꝓcedit: dum claram resurgen¬
tis magnitudinẽ: p̃clari significat magnitudo
cerei Go uł maxime cereus ad xp̃i similitudinẽ

Expanded text:
nostrum resurgentem, suorum tristitiam discipulorum, imo munnostrum resurgentem, suorum tristitiam discipulorum, imo mundum universum laetitiae competentis claritate serenantem. Hoc vere congruit et vis ipsa significationis exposcit, ut sicut praeteritis noctibus exstincta luminaria faciem Ecclesiae contristaverunt, sic eadem nocte hac cereus illuminatus jugi flammae tripudiantis jubare laetificet. CAPUT XXIX. Quid cereus significet. Supradictum est, per candelas, quae exstinctae sunt, lam, quae ad Evangelium non major caeteris exstinguitur, ipsum Dominum significare, qui evangelizans occiditur, unus ex prophetis reputatus. Constat autem quia qui contemptus et humilis occisus est, hunc Deus suscitavit, ac « principem et Salvatorem exaltavit, ad dandam poenitentiam in remissionem peccatorum . » Bene ergo significationis ordo procedit, dum claram resurgentis magnitudinem praeclari significat magnitudo cerei. Eo vel maxime cereus ad Christi similitudinem