comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr ⁊̃ iłx lucem fidei miratus est qm̃
corde illius centurionis ip̃e fet̾at qui
certe aliquis impius pagamus. Itaa
data eius non orat su̾aturus. Sicia n¬
pͥhendit iste cur p̾ceptum in ꝑadyso
datum fu̾it hom̃i non fcũrs. Cuspati
illud qd̾ scire non potuit quis eum te¬
tig̾it qñ tecigit fimbriam uestiment
eius que fluxum sang̾nis paciebat:
sicut iste culꝑauit d̾m nescisse ubi li¬
t̾et. credo qr dix̾at. adam ubiest es si¬
auas ita qaud cd̃ausit. ut nec misabe
uobꝰ sicut iste inuidie timoris ꝙ argi¬
it dm ꝙ ad uitã et᷑uam nõ admisit
catorem. dr̃et ⁊ appetentem. nõ pecud̾¬
am pp̃ me: inuitam et̾nam inueĩt
eam. sicut iste de sacrificuis ałiũ quib
siguris ꝓmittebatur sacrificiũ sang̾ni
tes de templo flagelsando egiss com¬
memorauit eũmngłista de isso eẽ scͥpĩ
⁊elus donus tue ꝯmedit᷑. sicut accus¬
utt zelantem demn. ꝙ auis sacnliali¬
ietuiss dr̃et irascentẽ in suos i ina¬

Expanded text:
 Iesus lucem fidei miratus est, quam in corde illius centurionis ipse fecerat, qucerte aliquis inpius paganus ita cadata eius non erat seruaturus, sicut reprehendit iste, cur praeceptum in paradiso datum fuerit homini non facturo. culparet etiam illud, quod scire non potuerit, quis eum tetigerit, quando tetigit fimbriam uestimenti eius, quae fluxum sanguinis patiebatur, sicut iste culpauit deum nescisse, ubi lateret Adam, credo quia dixerit: Adam, ubi es? siquas ita clausit, ut nec miserabuobis, sicut iste inuidiae timorisque arguit deum, quod ad uitam aeternam non admiserit peccatorem. diceret et adpetentem non pecudam propter me, in uitam aeternam inueniet eam, sicut iste de sacrificiis animalium, quibus figuris promittebatur sacrificium sanguinientes de templo flagellando eiecisset, commemorauit euangelista de illo esse scriptum: zelus domus tuae comedit me, sicut iste accusauit zelantem deum, quod aliis sacrifiuetuisset. diceret irascentem in suos et in a
Abbreviated transcription (Latin):
rarem. Iuuenirennis .n. fortasse ⁊ in lñs
eoꝵ dm̃ mũdi c̾ãtorem acfab̾catorem
et lucis huiꝰ institutorẽ quitñ añꝙ̃ eam
cond̾e̾t non iacebat in tenebris. ⁊ ex oꝑe
suo ꝑfcõ elatũ eẽ gaudio qd̾ ceite ami¬
plius est. qmͣ quia bonũ est. ⁊ leg̾ laro¬

Expanded text:
rarem. inuenirem enim fortasse et in litteris rarem. inuenirem enim fortasse et in litteris eorum deum mundi creatorem ac fabricatorem et lucis huius institutorem. qui tamen antequam eam conderet, non iacebat in tenebris, et ex opere suo perfecto elatum esse gaudio - quod certe amplius est quam: uidit quia bonum est - et legis lato
Abbreviated transcription (Latin):
scptum est. Q̾m .n. diligit deus cor¬
tipit. flagellat a onnem filiũ ꝙͣ reci
nouo. Ego q̃m amo: arguo ⁊ castigo.
Et illd̾. Si .n. nos ip̃os diuidicatenns.
a dũo non iudicaremur. Cum a iudi¬
camur: a dño corripimur. ne cũ mũdo
dampnemur. S tã si paganus ĩ nouo
cestõ talia rephendet aualia isti rep̾sen¬
diuit inuet̾i. Nonne ⁊ ip̃i ea defendẽda¬
sa susciꝑent. ꝙ si face̾ possent. quãtand
uecordia hic talia tephendunt. q̃ idem li
defendunt. Si a non possent cur ĩ nouo
non intlłatib impiis p̃nũ ud̾e̾tur. idẽ
non intllutib piis rectum. S tectũ credi
oport̾e concedunt. anforte que de nouo
teneant atꝙ suadeant. Quiꝙͣ a ex
ex eisd̾ codicib adu̾sus eos somut in¬
missum ab infalsatorib oro impui¬
denti ac sacrilego non dubitent dr̃e
as ⁊ sacrilegas fabulas suas xͥam nõis
pallio uelare contendant. uideant tñ
fendem. ut ꝑia de auctorib eoꝵ situt
paulus nr̃ apd̾ athenienses fecit ꝯmemo¬

Expanded text:
scriptum est: quem enim diligit deus, corripit; flagellat autem omnem filium, quem recipitnouo: ego quem amo, arguo et castigo et illud: si enim nos ipsos diiudicaremus, a domino non iudicaremur; cum iudicamur autem, a domino corripimur, ne cum mundo damnemur. sed tamen si paganus in nouo testamento talia reprehenderet, qualia isti reprehendunt in uetere, nonne et ipsi ea defendenda susciperent? quod si facere possent, qua tandem uecordia hic talia reprehendunt, qualia ibi defendunt? si autem non possent, cur in uno non intellegentibus inpiis prauum uideretur, idem non intellegentibus piis rectum, sed tectum credi oportere concedunt? An forte, quae de nouo teneant atque suadeant, quicquid autem ex eisdem codicibus aduersus eos sonuerit, inmissum ab infalsatoribus ore inpudenti ac sacrilego non dubitent dicere? as et sacrilegas fabulas suas christiani nominis pallio uelare contendant, uideant tamefenderem, ut paria de auctoribus eorum, sicut Paulus noster apud Athenienses fecit, commemo
Abbreviated transcription (Latin):
denciam ⁊ astuciam. fiduciam ⁊ audaa¬
am. ⁊ multa in hiuc modum. ita ut ĩ
pleni siuit cum libri eoꝵ cũ abusione
ditas ꝓ uoluntate. uł lericia ꝓ gaudu
uł metus ꝓ cautione. uł mĩa ꝓ clem̃ed
uł astucia ꝓprudencia. uł audacia ꝓi¬
ducia ponit᷑. et quis om̃ĩa ꝯmemorat
ualeat que ad siłem licenciam molli¬
cutionis usurpat. huc accedit. ⁊̃ singu¬
larum quarumꝙ linguaꝵ sua que dĩ
ꝓpͥetas. Nam in ecc̃asticis lrĩs nusqm̃¬
m̃am inuituꝑatione põitam retolo au
rei sinonis ⁊̃ cotidiamꝰ consuetudo con¬
cordat greci duas res uicinas quidem.
S tñ distinctas uuo nomine appellart
laborem ⁊ dolorem. Nos ea singuns
nõib enũciamus sicut a nob̾ uno noĩ

Expanded text:
dentiam et astutiam, fiduciam et audaciam et multa in hunc modum, ita ut in pleni sunt tamen libri eorum, cum abusione ditas pro uoluntate uel laetitia pro gaudio uel metus pro cautione uel misericord astutia pro prudentia uel audacia pro fiducia ponitur. et quis omnia commemorare ualeat, quae ad similem licentiam mos locutionis usurpat? huc accedit etiam singularum quarumque linguarum sua quaedam proprietas. nam in ecclesiasticis litteris nusqam in uituperatione positam recolo. cui rei sermonis etiam cotidiani consuetudo concordat. Graeci duas res uicinas quidem, sed tamen distinctas uno nomine appellant, laborem et dolorem, nos eas singulis nominibus enuntiamus: sicut a nobis uno nomine
Abbreviated transcription (Latin):
tis inec̾nũ ⁊ alienos eradicat ⁊ suosdõp̃¬
nat. et ad̾ misabiliore demencia credit᷑
hyle ałia sualedit inpugna sua. deꝰ
menbͣ sua punit innittoxia sua. Qͥdẽ
nam hpĩes nẽpe recordamini u̾ba faust
de deo tamꝙͣ de antitodo. ⁊ de hyle tãqũ
ueneno. Eccepłus noc ur̃m autitodñ
qm uenenũ. Numꝙ hile tã lptiendo
głobo met̾nũ uł dm incłud̾et. uł sua
uiscã affig̾es. Et qđ scełatius es a
ꝙ eas purgare non potuit. Dicitur ma¬
nicheus in epła fundam̃ti ideo dignas¬
illas aĩas fieri tali supplicio ꝙ eratesi
apͥore lucida sua ñ passe sunt. ⁊ĩmice
lumini scõ extit̾unt. cum eas in islum
etrorem auo ita iutenebrarent᷑. ut
ĩimica luci lux fieri ip̃e misit fũuita
iniustus ut cog̾et. siuolentes ingͣtus
ut dampn que se futuras inimicas o¬
gim sue sip̾scire potũunt. et añ bellũ
timore cruciate. ⁊ inbesso in expiabłt

Expanded text:
tis, in aeternum et alienos eradicat et suos damtis, in aeternum et alienos eradicat et suos damnat; et quod mirabiliore dementia creditur, hyle animalia sua laedit in pugna sua, deus membra sua punit in uictoria sua. quid est, uani homines? nempe recordamini uerba Fausti de deo tamquam de antidoto et hyle tamquam ueneno; ecce plus nocet uestrum antidotum quam uenenum. numquid hyle tam horrendo globo in aeternum uel deum includeret uel sua uiscera adfigeret? et quod sceleratius est, e uideatur, quod eas purgare non potuit. dicit enim Manichaeus in epistula Fundamillas animas fieri tali supplicio, quod errare se a priore lucida sua natura passae sunt, et inimicae lumini sancto exstiterunt cum eas in illum errorem, quo ita tenebrarentur, ut inimica luci lux fieret, ipse miserit; si invitas, injustus, ut cogeret; si volentes, ingratus, ut damnet. Quae se futuras inimicas origini suae, si praescire potuerunt, et ante bellum timore cruciatae, et in bello inexpiabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
nocuit. sicuti ost notissima et quaꝵdã
lr̃aꝵ memoria cõmendata. futiosa sm̃a.
ꝑeant amici dũ simiti iut̾tidant. Missa
est .n. ad in exꝑiabilem contominatiõm
tetnum hostis uiuus sepeliendus est.
Tantũ .i. timebit᷑. iuictus cm̃ t̾rebit
inclusus. ut sempit̾na misĩa ꝑtis dei
cet̾o deo tribuat qualẽꝯ securitatẽ.
Omagua ĩnocencia bonitatis. Ece
Id ip̃m oĩo indeo ur̃o arguit ille qlo¬
bus extremus quo ⁊ hostis includitur
⁊ ciuis affligitur. ĩo u̾osuꝑat in an¬
plius nocendo. ⁊ alienis ⁊ suis ꝑs ita
qm dicitis dm̃. hyle quippe nonend¬
care alienĩ regnũ uoluit s ten̾e. S̾¬
santẽ quosdam. ⁊ si ab aliis suis qua¬
dam consumendo int̾imebat. In ałias
tñ formas denuo ꝯmutabat. ut mon¬
endo ⁊ renascendo saltẽ ꝑ int̾uatta tẽ¬
ꝑum sue uite leticia fruerentur. Dꝰ ͥ
qualem oĩpotentẽ oꝑtimũ q desctibi¬

Expanded text:
rti grauiter nocuit. sicut est illa notissima et quarundam rti grauiter nocuit. sicut est illa notissima et quarundam litterarum memoriae commendata furiosa sententia: pereant amici, dum inimici una intercidant. missa est enim ad inexpiabilem contaminationem ternum hostis uiuus sepeliendus est; tantum enim timebitur et uictus, tantum terrebit inclusus, ut sempiterna miseria partis dei cetero deo tribuat qualemcumque securitatem. o magna innocentia bonitatis! ecceid ipsum omnino in deo uestro arguit ille globus extremus, quo et hostis includitur et ciuis adfligitur; immo uero superat in amplius nocendo et alienis et suis pars illa, quam dicitis deum. hyle quippe non eradicare alienum regnum uoluit, sed tenere; suos autem quosdam etsi ab aliis suis quibusdam consumendo interimebat, in alias tamen formas denuo commutabat, ut moriendo et renascendo saltem per interualla temporum suae uitae laetitia fruerentur; deus autem, qualem omnipotentem optimumque describi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt alieni mali ꝯmxtio. Qmd de iło
tamqm̃ puro ⁊ simplici ⁊ sũmo bono głia¬
mini . g ͦ ⁊̃ apd̾ semet ip̃as istas duas ñs
aut duo bona aut. duo mala fati cogi¬
mini. concedimus uob̃ siduo mala dixi¬
tis. ut qd uolu̾itis hoꝵ peius dicatis. Si
ea diligencior consid̾atio dũtũ ut̃ ector
nũ. alt̾m malum. Iam u̾o sipp̃ eama¬
lum est ałiquid qd̾ alt̾i noc inuicẽ sibi
ista nocuerunt fu̾it una ꝑs imꝑioĩpbi¬
or. qr p̾or appetunt alienũ. una gͦ malũ
inferre uoluit alt̾a malũ ꝓ malo recai¬
buir. et nou lege talionis. tamꝙͣ ocłm
ꝓ ocło qd̾ imꝑrudent̾ ⁊ impudent᷑ tepre¬
hende̾ soletis. S multo gͣuius. Eligite
gͦ qm̃ peiorem dicatis que pͥor noc̾e uo¬
luit. aut que amplius noc̾e ⁊ uoluit ⁊¬
potuit. Ista .ni. ꝓ modulo suo luce frui
concupiuit. Itla eam f funditꝰ etadica¬
uit. Ista siqd̾ appetiuit impleuiss sibi
derte nicħ obfuiss. Illa ilo ut hostisem

Expanded text:
alieni mali commixtio, quid de illo tamquam puro et simplici et summo bono gloriamini ? ergo etiam apud semet ipsas istas duas naturas aut duo bona aut duo mala fateri cogimini. concedimus uobis, si duo mala dixeritis, ut quod uolueritis horum peius dicatis; sistea diligentior consideratio, dum tamen uester error num et alterum malum. iam uero si propterea malum est aliquid, quod alteri nocet, inuicem sibi ista nocuerunt, fuerit una pars inprobior, quia prior adpetiuit alienum. una ergo malum inferre uoluit, altera malum pro malo retribuit, et non lege talionis tamquam quod inprudenter et inpudenter reprehendere soletis, sed multo grauius. eligite ergo. quam peiorem dicatis, quae prior nocere uoluit, an quae amplius nocere et uoluit et potuit. ista enim pro modo suo luce perfrui concupiuit, illa eam funditus eradicauit. ista si, quod adpetiuit, inplesset, sibi certe nihil obfuisset; illa uero ut hostilem
Abbreviated transcription (Latin):
quales d̾maꝵ scripturaꝵ iudicespatim̃
rep̾hend̾e rephendũt. qr serptum est. et
uidit deus lucem. qr bona est. aꝓꝓbat enĩ
oꝑasua quia płacent ei que fecit ⁊ ħ est
dẽ displiceat. Cur aũt istis non displi
nũ est: d uoluit uide̾ qr malũ est. Mira¬
enĩ bona uidentes: nõ miramur tamq̃
p̾t̃ opinionem itasint. S tm̃ mado aꝓꝑ¬
dimus eis non inuet̾i testõ cui maliciose
całumpniãt᷑. s in nouo qdꝰ ut ĩꝑitos fal¬
fatentur d̾m. ⁊ hñc in laqueo suo uelud¬
uelud estam dulcissimã ponũt qua xp̃o
ratus est. iait discipulis suis. Am̃ am̃
dico uob̾. nõ inuem tantã fidẽ i istł
Etde nos ut potuimus exposuimꝰ. uidi
deus qr bonũ est. ⁊ melius fortassis opo¬
uiuit ista meliores. Exponant ist

Expanded text:
quales diuinarum scripturarum iudices patimureprehendunt, quia scriptum est: et uidit deus lucem, quia bona est! adprobat enim opera sua, quia placent ei, quae fecit, et hoc est esse displiceat. cur autem istis non displicnum est; sed noluit uidere, quia malum est. Miraenim bona uidentes non miramur, tamquam praeter opinionem ita sint, sed tantummodo adpdimus eis non in uetere testamento, cui malitiose calumniantur, sed in nouo, quod ut inperitos falfatentur deum et hanc in laqueo suo uelut escam dulcissimam ponunt. qua Christo ratus est et ait discipulis suis: amen dico uobis, non inueni tantam fidem in Israhel. ecce nos ut potuimus, exposuimus "uidit deus quia bonum est" et melius fortassis exponunt ista meliores: exponant et isti,
Abbreviated transcription (Latin):
aoncoidiam qmͣ sis laudat apłus. utrũ
ibidr̾et. capud pedib. aut ocłus in anui
ypus te uõ heo. Numqm̃ hoc dix̾unt
nee dt̃e potuerunt. Tales .n. eis cõr et
actis etibuũt. Repebant ambłabant
urabant uolabant. queq ꝓ genere
is. uidebant quor ⁊ audiebant cecie
yiseusib senciebant. auim̃tis ⁊ tẽpanĩ

Expanded text:
us, utrum ibi diceret caput pedibus aut oculus manui: opus te non habeo. numquam hoc dixerunt nec dicere potuerunt tales enim eis actus et opera tribuunt: repebant, ambulabant. natabant, uolabant quaeque pro genere suo; uidebant quoque et audiebant ceterisque sensibus sentiebant, a
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ locis suis ⁊ordinib faciens atq ois¬
ponens. et omĩib ꝑticłarit᷑ atꝙ umilsa¬
ltͥ congrua triduens. Ecte hic in isto
q̃ifꝑ fuudo iinfino uniu̾se creature aspi¬
aite alia que uolant. ⁊s natant. ⁊ gta¬
dunt᷑ irepunt. uempe mortaliast̃. nẽpe
io eoꝵ sicut scaiptui est uapor est
omodicum aꝑpens. hunc .n. modulũ
bona iu quib sunt eis suꝑna meliora
abictissimũ ał cuius aĩa od̾at caruẽsua

Expanded text:
uenter locis suis et ordinibus faciens atque disuenter locis suis et ordinibus faciens atque disponens et omnibus particulariter atque uniuersaliter congrua tribuens. ecce hic in isto quasi fundo infimo uniuersae creaturae aspicite animalia, quae uolant et natant et gradiuntur et repunt. nempe mortalia sunt, nempe uita eorum, sicut scriptum est, uapor est ad modicum adparens. hunc enim modulum bona, in quibus sunt eis superna meliora. abiectissimum animal, cuius anima oderit carnem sua
Abbreviated transcription (Latin):
ħ uos dicitis. Nescio q̃m alt̾m face qu¬
lib eum nomĩe uocitetis. Recte dic¬
em̃ una re bis erratis ertore sacrilego.
Somł quidem qd̾ ea que deus facit eum
fac̾e dicitis q̃m d̾m fati eru bescitis. dri
modo efficietis. ut nonsit deus. nͥ eumn t¬
lia face̾ negau̾itis qualia non facit̃ nͥdꝰ
cit nos ⁊ a mało fĩ ⁊ miala eẽ opinaram
uerus inq̃m non dum a uobͥ credi ii
miũ. ⁊ colubrum fecit int̾ alia infio
et solem int̾ alia suꝑiora. ⁊ ad huc
in spũalib multa ista luce longe md̾¬
ora que caruał spmo quib nõ ꝑcipit.
qñto mag̾ uos qui cum carnem detes
enim pot̃ in uob̾ ẽẽ cogitatio uł mil&¬
nisi qual carnał acies oblectatu.
uide conside̾m in essabilit moucsi l
cetoris illoꝵ. qui ꝓrsus ita magnus
⁊ inoꝑib magnis. ut inmor nonsit
qnimms. ars .n. d̾ma qua celestia ⁊
ilcomplexum condens singła imiuisa
si condendis pͥb. ⁊ singłis omĩa congͣ¬

Expanded text:
 uos dicitis nescio quem alterum facere. quolibet eum nomine uocitetis, recte dicenim una re bis erratis errore sacrilego: semel quidem, quod ea, quae deus fecit, eum facere dicitis, quem deum fateri erubescitis — sed nullo modo efficietis, ut non sit deus, nisi eum talia facere negaueritis, qualia non facit nisi dcit, uos et a malo fieri et mala esse opinamini, uerus, in quem nondum a uobis credi nimium doleo, et colubrum fecit inter alia inferiora et solem inter alia superiora et adhuc in spiritalibus multa ista luce longe meliora, quae carnalis homo quilibet non percipit, quanto magis uos, qui cum carnem detestenim potest in uobis esse cogitatio uel malnisi qualibus carnalis acies oblectatur. Ut uidere, considerem, ineffabiliter moueor laude creatoris illorum, qui pror-. sus ita magnus est in operibus magnis, ut minor non sit in minimis. ars enim diuina, qua caelestia et uersi conplexum condens singula, uniuersam se condendis praebet et singulis, omnia congr
Abbreviated transcription (Latin):
it ut ꝙt̃ ⁊usitate dix̾im demonem.
d situ hoc putas duos sig̃isicart deoᷤ.
pt̃is ⁊ medico disputante de infinitate
it sanitate duas easdem disputare
ssttes. Et cum quis bonũ nõĩat et
malum. tu pot̾is eadem duo disputare
inad̾is mentis impos. ⁊ cereb̾ minime
sim: sic ⁊ cum duo pͥncipia doceo dm̃
et hilen. non iccirco uderi iam debeo
tibi duos oñd̾e deos. an qr uim om̃ẽ
maleficam hyle assignanns. ⁊ bñfi¬
cam deo ut congruit. iccirco nͥs ĩt̾ eẽ
putas an utrũ eoꝵ uocemus dm̃.
ꝙ sita est potĩs et uenenũ audiẽs
uantidotum nich int̾eẽ putate. an
itamiq uocetur antsdotum. qr utrũ
ꝙeoꝵ uim fuam h̃at. utrũq agat.
aliꝙ ⁊ oꝑetur. nec non ⁊ medicũ au¬
diens. et uenenatiũ uttos uocabis
nedicos. et iustum aũdiens. atq in¬
utũ pot̾is uttos uotare iustos. quia
dunest. qnͣto ab sindius dm̃i ⁊ hy sen
ato duos putare deos. quia eoꝵ qͥf
aliquid oꝑetur. Qua pp̃ iepta iec ⁊

Expanded text:
iter et usitate dixerim, daemonem. quodsi tu hoc putas duos significare deos, poteris et medico disputante de infirmitate atque sanitate duas easdem putare sanitates; et cum quis bonum nominat et malum, tu poteris eadem duo putare uideberis mentis incompos et cerebri minime sani? sic et cum duo principia doceo, deum et hylen, non idcirco uideri iam debeo tibi duos ostendere deos. an quia uim omnem maleficam hyle adsignamus et beneficam deo, ut congruit, idcirco nihil interesse putas, an utrumque eorum uocemus deum ? quod si ita est, poteris et uenenum audiens et antidotum nihil interesse putare, an utrumque uocetur antidotum, quia utrumque eorum uim suam habeat, utrumque agat aliquid et operetur. necnon et medicum audiens ac uenenarium utrosque uocabis medicos, et - iustum audiens atque iniustum poteris utrosque uocare iustos, quiadum est, quanto absurdius Deum et Hylen idcirco duos putare deos, quia eorum quisque aliquid operetur? Quapropter inepta haec et
Abbreviated transcription (Latin):
uent̾. nec dii genciũ demonia. S sim¬
pliat᷑ po̾itũ est. Dens temꝑauit corpꝰ
qui non potest intelligi nisi deus uerꝰ
õm creator. Illa .ii. cum uituꝑatione
teupatorẽ corꝑis qd̾ ex multis m̃bris
corpiis fab̾cauit officia diu̾soꝵ oꝑm
in unitatis compage su̾antib dicãt.
Ego maicha utrũ ałia que ẜm deli

Expanded text:
enter nec dii gentium daemonia, sed simpliciter positum est: deus temperauit corpus; qui non potest intellegi nisi deus uerus omnium creator. illa enim cum uituperationperatorem corporis, quod ex multis membris corpus fabricauit officia diuersorum operum in unitatis conpage seruantibus ? Dicant ergo Manichaei, utrum animali
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum. ut dice̾nt crucifigat᷑.
hñc siñam tercia hora datam ult
intelligi in qua assiduis uocib
ꝑdurantes. int̾uallo tamen hora¬
rum fere trium quib itum ⁊ re¬
ditum est ab herode: crucifix̾unt¬
eum saluatorem. Omnis enim
qui addicitur: ex eo iam mortu
computatur quo sm̃am acͤcepit.
Manifestauit igitur marcus. qr
non uidicis sentencia crucifixus
saluator est. Difficile est enim
ĩnocentem ꝓbare eum qui sm̃a
iudicis punit᷑. Discordare ergd
se passus in u̾bo est. ut doceret ter¬
cia hora ceptum eẽ quod .uiͣ. ho¬
ra impletum est. non legib. S
ꝑsistente maliuolencia iudõꝵ.
Gg̃. Martus eungelista de¬
npia cognouisse ait. et ꝓ

Expanded text:
sacerdotum, ut dicerent: cruci figatur. sacerdotum, ut dicerent: cruci figatur. hanc sententiam tertia hora datam uult intellegi, in qua assiduis uocibus perdurantes, interuallo tamen horarum fere trium, quibus itum et reditum est ab Herode, cruci fixerunt saluatorem. omnis enim qui addicitur, ex eo iam mortuus conputatur, quo sententiam excipit. manifestauit igitur Marcus, quia non iudicis sententia cruci fixus saluator est. difficile est enim innocentem probare eum, qui sententia iudicis punitur. discordare ergo se passus in uerbo est, ut doceret tertia hora coeptum esse, quod sexta hora impletum est, non legibus, sed persistente maliuolentia Iudaeorum. LXVI. MARCUS EUANGELISTA DAEMONIA COGNOUISSE AIT ET
Abbreviated transcription (Latin):
unum sensum habuerunt. mar¬
chus autem rem que ab istis pret̾¬
mnissa fuerat: uoluit mutari sci¬
ens ncciam. Nec .n. falli poss qui
auctoꝵ exempla secutꝰ. ea que scͥp¬
sit magna deuotione ⁊ industria
didicit. et nec sine sc̃õ spũ fuit.
auid ergo ex hc oñdere uoluit.
d absolui. contuendum ita est
quia non apilato. S a iudeis sal¬
uator crucifixus saluator est. qñ¬
tum autem ad leges romanas
ꝑtinuit. innocentem ꝓ nuncia¬
uerunt saluatorem. ait enim
pylatus iudeis. Ego nullam in¬
uenio cãm iu eo. et dicentib eis
Crucifige eum: Ꝙudit. Quid
enim mali fecit: Deniq ꝑsistẽs
et uolens educere eum de moĩb
eoꝵ : calumpniam passus est.
dicentib eis. Si huuc dimittis:
non es amicus cesaris. Onmis .ii.
qui se regem facit: contradicit
cesari. Sic fc̃n est ut tradet eũ
iuditio illoꝵ. smãm ergo non
dedit pylatus. S iudei. Deniq p̃¬
moniti sunt inquit apͥncipib

Expanded text:
unum sensum habuerunt, Marunum sensum habuerunt, Marcus autem rem, quae ab istis praetermissa fuerat, uoluit intimare sciens necessariam. nec enim falli posset, qui auctorum exempla secutus ea quae scripsit magna deuotione et industria didicit et nec sine sancto spiritu fuit. quid ergo ex hoc ostendere uoluit, debet absolui. contuendum itaque est, quia non a Pilato, sed a Iudaeis saluator cruci fixus est. quantum autem ad leges Romanas pertinuit, innocentem pronuntiauerunt saluatorem. ait enim Pilatus Iudaeis: ego nullam inuenio causam in eo et dicentibus eis: cruci fige eum, respondit: quid enim mali fecit? denique persistens et uolens educere eum de manibus eorum, calumniam passus est dicentibus eis: si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. omnis enim qui se regem facit, contradicit Caesari. sic factum est ut traderet eum iudicio illorum. sententiam ergo non dedit Pilatus, sed Iudaei. Denique praemoniti sunt, inquit, a principibus
Abbreviated transcription (Latin):
iñ quo dominabatur euamit.
n ꝯec penitus unci potest. nisi
optim pͥncipatum. ita ut amit¬
teret potestatem. ut ⁊ iudei in
ꝑpetua non credentes nocte rema¬
nerent. nec auctor dies tanti sa
nocticontͣ᷑ recum seriem sb̾ditus¬
fieret dies. sicut deus et domiꝰ
omniũ rerum principi uepha¬
rie mortis. ut onmes a mortis
laquens exa explicaret. Q uod
si cui adhuc forte uidetur ꝯiũ
durius estimare quod deus se ꝑ¬
illud in mortem compiitat. est
et dies sequens. qua auditꝰ. et
crucifixus est. est et nox que in
qui ꝯplectitur diem dñicum
qui non nox non imputatu.
sine die. neq dies sine nocte. Hac
rõne post tres dies et tres noctes
dominus resurrexit. Gq. Si uno
hꝑre et rõne eungłiste locuti
fcĩa est ut trib dicentib
idem. Matħo. luca ⁊ iohe. quia
sexta hora crucifixus est domi¬
mis. Marchꝰ e diuerso. t̾cia hora
crucifixum dicat saluatorem:
Obscuris uera absoluere nonẽ
bonum. Namtres eungeliste

Expanded text:
in quo dominabatur, euanuit, in quo dominabatur, euanuit, nec penitus uinci potest, nisi optinet principatum, ita ut amitteret potestatem. et ut Iudaei in perpetua non credentes nocte remanerent nec auctor dies tanti scenocti contra rerum seriem subditur dies, sicut deus et dominus omnium rerum principi nefariae mortis, ut omnes a mortis laqueis explicaret. Quod si cui adhuc forte uidetur esse durius aestimare, quod deus se perillud in mortem conputat. est et dies sequens- qua auditus et cruci fixus est; est et nox quae qui conplectitur diem dominicum, quia nox non inputatur sine die neque dies sine nocte. hac ratione post tres dies et tres noctes dominus resurrexit. LXV. SI UNO ORE ET RATIONE EUANGELISTAE LOCCTI FACTUM EST UT TRIBUS DICENTIBUS, ID EST MATHEO, LUCA ET IOHANNE, QVIA SEXTA HORA CRUCI FIXUS EST DOMINUS, MARCUS E DIUERSO TERTIA HORA CRUCI FIXUM DICAT SALUATOREM? Obscuris uera inuoluere non est bonum. nam tres euangelistae
Abbreviated transcription (Latin):
noctes sunt: tres accipiant᷑ et
dies. Est .n. nox ulͤn iouũ aut
cont̾ rõnem forte uideat᷑. ut cũ
uox ex die pendeat. Sam ante
lucem fcãm ex qua aplłatus
est dies qm uesperim quem
sequitur nox institurim mini¬
me dubitatur. ꝙ passo dñica
a uocte sumere asseuentur ini¬
cium: non absurdun est. Nã
sicut lux .i. dies ymago uite est:
ita noy similitudo motis est .i.
tencbre. sicut inscripuris eui
rum. sicum ubiq dis nocti et
lumen tenebris: Hi solum q̃
sunt sequencia anteiorib p̾po¬
nunt᷑. uł quia in talcansa reꝵ
ordo confunditur et uitat᷑. ut
ante signauimus. Nam mor¬
tis nox magis qm des esse uide¬
tur. Ideo et enim a octe iniciũ
sumitur. quia non ut̾ pͥncipi
tenebrarum. insi ꝑoctem ꝓo¬
tuit sb̃intrari .i. na potuit uĩ¬
ci. et ut aliquateus dominꝰ
et post futuros a morte libe¬
miet. Nam non ee̾t mors
penitus euacuata. net nnqͣm
tenebꝵ caligo discussa: sido¬
minum non uidiss sb̾intntem
et ꝓtanta luce secretum moras

Expanded text:
noctes sunt, tres accipiantur et dies. est enim nox, ne nouum aut contra rationem forte uideatur, ut cum nox ex die pendeat. nam ante lucem factam, ex qua appellatus est dies, quam uesperum, quem sequitur nox, institutum minime dubitatur. Quod passio dominica a nocte sumere adseueratur initium, non absurdum est; nam sicut lux, id est dies, imago uitae est, ita nox similitudo mortis est, id est tenebrae, sicut in scripturis euidrum si, cum ubique dies nocti et lumen tenebris, hic solum quae sunt sequentia anterioribus praeponantur, uel quod in tali causa rerum ordo confunditur ante signavimus. Nam mortis nox magis, quam dies esse videtur. Ideo etenim a nocte initium sumitur, quia non aliter principi tenebrarum nisi per noctem potuit subintrari, id est non potuit vinci: et ut aliquatenus Dominus et post futuros a morte liberaret. nam non esset mors penitus uacuata nec umquam tenebrarum caligo discussa, si dominum non uidisset. subintrante etenim tanta luce secretum mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
Idies ⁊ noctes resutexisse¬
hac ex mortuis saluatorẽ.
intelligencie non habebis. qr
et moyses .xͣl. dieb . ⁊ .xb nocti¬
b ieiunauit. et non tamen in¬
teg̾ numerus inuenitur. Qnͣdo
enim ꝑ diem ascendit. ⁊ ꝑ diem
descendit: oumem utiq nume¬
rum non impleuit. S ubi dies
est: computat᷑ et nox. et ubi
nox est. computat᷑ et dies. ut
a ꝑte ad totum .xl. dies.⁊ .xͣl.
noctes dicuntur: ita est est. et
quod dixit saluator. sicut fuit¬

Expanded text:
DIES ET NOCTES RESURREXISSE EX MORTUIS SALUATOREM? In intellegentiae non habebis, quia et Moyses XL diebus et XL noctibus ieiunauit et non tamen integer numerus inuenitur. quando enim per diem ascendit et per diem descendit, omnem utique numerum non impleuit, sed quia, ubi dies est, conputatur et nox et, ubi nox est, conputatur et dies, ut a parte ad totum XL dies et XL noctes dicuntur. ita est et quod dixit saluator, ut, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quib gradatim ꝑactes in uita et̾na
ꝑmaneb̾r. Niua enĩ oportebat at
id rtum erat ut postea ꝙͣ natura
nr̃a peccauit amissa b̃ctudine spũ¬
ali que paradisi nomĩe sigͣtur aĩa¬
les carnalesq nasceremut. pͥma
c̃ actio añ logem. scd̾a sub lege. t̾tia
sub gr̃a. quarta inꝑace. aute legẽ
actio ẽ cum ꝑcc̾m ignoramꝰ ⁊ seqͥm᷑
carnales contupiscencias. Sub lege
nos nõ du adiuuat fides. Tercia
actio est: qñ iam plenissime credi

Expanded text:
quibus gradatim peractis in vita aeterna manebitur. Quia enim oportebat atque id justum erat, ut posteaquam natura nostra peccavit, amissa beatitudine spirituali, quae paradisi nomine significatur, animales carnalesque nasceremur; prima est actio ante Legem, secunda sub Lege, tertia sub gratia, quarta in pace. Ante Legem actio est, cum peccatum ignoramus, et sequimur carnales concupiscentias. Sub Lege nos nondum adjuvat fides. Tertia actio est, quando jam plenissime credim
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ xͥ ut sitis alt̾ius qͥ ex mor¬
tius resurrexit ut fiudificemꝰ
deo. cũ enĩ ẽemꝰ in carne ĩgud
.i. carnalib desideriis obstrcti
morti auct̃a concupiscenciã
cũ lex ꝓhibet ubi non erat fi
pͥuaricatio has dicit passiones
que ꝑ legem sunt oꝑatas in
membris nr̃is ut ferrent fr¬
tum morti sub istis passionib
tanqm sud uiro dũante agebat
anima añqmͣ ueniret gr̃a per
fidem. hiis gͦ ꝑfidem pasuionib
moritur qui iam seruit legi m̃¬
te del. Qmuis ip̃e passiones
nõ dum mortue sunt qͣmdiu
seruit carne legi pcc̃i. Restat
gͦ adhuc ad ei qui est sub gr̃a.
tinũ ducat donec mortificet᷑¬
totũ qd̃ consuetudine praua robo¬
ratum est. Unde corpꝰ etiam nunc
mortuũ ẽe dicit᷑ qmͣdu uo ꝑfecte ser

Expanded text:
lterius qui ex mortuis resurrexit, ut fructificemus Deo. Cum enim essemus in carne, inquit, id est, carnalibus desideriis obstricti uctum ferrent morti. Aucta concupiscentia, quam lex prohibet, ubi non erat fidpraevaricatio. Has dicit passiones, quae per legem sunt, operatas in membris nostris, ut fructum ferrent morti. Sub istis passionibus, tanquam sub viro dominante, agebat anima antequam veniret gratia per fidem. His ergo passionibus moritur, qui jam servit mente legi Dei; quamvis ipsae passiones nondum mortuae sint, quamdiu carne servit legi peccati. Restat ergo adhuc aliquid ei qui est sub gratia, tivum ducat, donec mortificettotum quod consuetudine prava roboratum est et unde corpus etiam nunc mortuum esse dicitur, quamdiu non perfecte ser
Abbreviated transcription (Latin):
pocius qmͣ timore: id̾oq uetissi¬
me dictũ est. legem gͦ euacuamꝰ
ꝑ fidem absit. s legem statuimꝰ.
uissa reos tenet ut eos gemiscñ¬
tes ⁊ non ualentes implere que
iussa sunt ad gr̃am liberatoris
aliqũ conu̾tat. Cũ gͦ tria q̃dam
inilla similitudine ideamlis mu¬
herem ⁊ uirum ⁊ legem ⁊ rursũ
in hac re pp̃ qmͣ similitudo adhi
qd̃ milla similitudine uir mo¬
ntur ut iibat mulier tui uol
⁊ a lege uir soluatur. hic autẽ

Expanded text:
m timore. Ideoque verissime dictum est, Legem ergo evacuamus per fidem? Absit: sed legem statuimus . jussa, reos tenet, ut eos gementes et non valentes implere quae jussa sunt, ad gratiam Liberatoris aliquando convertat. 2. Cum ergo tria quaedam in illa similitudine videamus, mulierem, virum, et legem; et rursum in hac re propter quam similitudo adhibquod in illa similitudine vir moritur, ut nubat mulier cui volet, et a lege viri solvatur; hic a
Abbreviated transcription (Latin):
ricatõne.⁊ hoc est quod d̾r uͥ siat
supͣ modũ pcc̃oꝵ aut peccans ꝑͭ
catũ ꝑ mandatũ. Qua pp̃ legem
qmͣuis a peccando ꝓhibeat. nõ tñ
sic dicit datam ut liberaret a p ͨ¬
cato. s demonstraret pcc̃m cuniser¬
niens anima debet se ad lib̾ato
liberetur. ꝑ legem .n. cogiitio
peccati. ⁊ alio loco dicit. S pgc̃m
ut appareat pccm̃ ꝑ bonũ in opa¬
tum ẽ mortẽ. ubĩ eigo nõ est
ad hoc utile est ut senciat aĩa se
ip̃am ño suffic̾e ad extrahendũ
se de senectute pcc̃i atq ħ modo
detumescente atq extuncti omi
suꝑbia subdatur lib̾atori suo
sincerctq homo dicat. ad hesit
anima mea poit te: ꝙ est iam
non est ẽẽ sub lege p̃cci. S ĩlgi
iusticie. lex pc̃ci aut᷑ dei nõ qͥa¬

Expanded text:
at supra modum peccator, aut peccatum per mandatum. Quapropter legem, quamvis a peccando prohibeat, non tamen sic dicit datam, ut liberaret a peccato; sed ut demonstraret peccatum, cui serviens anima debet se ad gratiam liberetur. Per legem enim cognitio peccati . Et alio loco dicit: Sed peccatum, ut appareat peccatum, per bonum operatum ead hoc utile est, ut sentiat anima se ipsam non sibi sufficere ad extrahendum se de servitute peccati; atque hoc modo detumescente atque exstincta omni superbia, subdatur Liberatori suo, sinceriterque homo dicat, Adhaesit anima mea post te : quod est jam non esse sub lege peccati, sed in lege justitiae. Lex aut
Abbreviated transcription (Latin):
qua de uiro ⁊ muliere loquit᷑. qm̃ in
mulier tenetur lege uiritriagͤ¬
dam consid̾anda ꝯmendat mu¬
lierẽ. ⁊ nirũ ⁊ legem. Mulierẽ .s.
subiugatam uiro ꝑ uinłm legͥ
quo uindo morte uiri liberat᷑
ut cu mult nubat: Sic enĩ dit̃.
Mulier enĩ sub uiro uiuo mari¬
to iuncta ẽ legi. Si autẽ mortuꝰ
fuerit uir eiꝰ euacuata est a lege
niri gͥ inuento uiro uocabitur
aduftera s fuerit cũ alio uixo: si
autẽ mortuus fuerit uir es libe¬
rata est a lege ut nõ fit adult̾a
si fu̾it cũ alio uiro hunc usq si¬
militudo est. Deinde mcpit rem
loqui cui explanande ac ꝓban¬
de similitudines induxit in qua
⁊ re tͥa simiłr attendenda sunt
sub lege uiri est qmͣ du niuit
uiro. hec a pcc̃m huic untelligen¬
dũ est qd̃ accessit ꝑ legem quod
pccm̃ dicit supͣ mõdum ẽẽ qm̃i¬
iam cũ apparcat esse pcc̃m fit

Expanded text:
qua de viro et muliere loquitur, quoniam mulier tenetur lege viri, tria quaedam consideranda commendat; mulierem, virum, et legem: mulierem scilicet subjugatam viro per vinculum legis, quo vinculo morte viri liberatur, ut cui vult nubat. Sic enim dicit: Mulier enim sub viro, vivo marito, juncta est legi: si autem mortuus fuerit vir ejus, evacuataivente viro vocabitur adultera, si fuerit cum alio viro: si autem mortuus fuerit vir ejus, liberata est a lege, ut non sit adultera, si fuerit cum alio viro. Huc usque similitudo est. Deinde incipit rem loqui, cui explanandae ac probandae similitudinem induxit. In qua etiam re tria similiter attendenda sunt;sub lege viri est, quamdiu vivit vir. Hoc autem peccatum hic intelligendum est, quod accessit per legem. Quod peccatum dicit supra modum esse; quoniam cum jam appareat esse peccatum, fit
Abbreviated transcription (Latin):
oc de potencia sapis quod
scilicet sit quidem potens ⁊
filus. s potencior pr̃ filio ut
apctorib ⁊ doctorib nobis po¬
tũit potentem potens. nec potu
falsum est quod ait filius. oia
que h̃t pr̃ mea sunt. Deinde si
aliquid facit pat̾ quod facere
non p᷑ filius: metito dr̃ poten¬
cior p̃r qmͣ filius. Eum u̾o dicat
facit similitͥ nonne meliꝰ audit᷑
ipe qmͣ uos: meliusq ip̃i credit᷑
dicenti qmͣ decipientib uobis:
S potenciam pr̃ inquis a ne¬
nine. filius uero accepit a pa¬
tre. fateuuir ⁊ nos filiũ abillo
accepisse potentiam. de quo nat᷑
est. potens. pr̃ĩ uero potenciã.
nullus dedit qr nullus eũ genũ
Gignendo enĩ dedit potentiam.
ip̃i est potenciam p̃r filio dedit.
an minorem. Si tantam: nõ
solum potentẽ. Uerum eciam
omĩpotentẽ genuisse dicatur.
credatur. intelligat᷑ omĩpotñs.
tencia filii. filii non est. quonꝰ
q̃ cumq p̾r facit hec ⁊ filius simi¬
lit̾ facit. Qd̃ utiq nõ pͥ si omp̃s

Expanded text:
 de potentia sapis, quod scilicet sit quidem potens et Filius, sed potentior Pater Filio: ut auctoribus et doctoribus vobis potuerit potentem potens, nec potuefalsum est quod ait Filius, Omnia quae habet Pater, mea sunt. Deinde si aliquid facit Pater, quod facere non potest Filius, merito dicitur potentior Pater quam Filius: cum vero dicat, nonne melius auditur ipse quam vos, meliusque ipsi creditur docenti quam decipientibus vobis? Sed potentiam Pater, inquis, a nemine, Filius vero accepit a Patre. Fatemur et nos Filium ab illo accepisse potentiam, de quo natus est potens: Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim dedit potentiam ipsi est, potentiam Pater Filio dederit, an minorem. Si tantam, non solum potentem potens, verum etiam omnipotentem genuisse dicatur, credatur, intelligatur omnipotens: stentia Filii non est, quomodo quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit? quod utique non potes
Abbreviated transcription (Latin):
si ĩ de matħo utrũ ipẽ ista scͥpsi̾t dubitat
de ip̃o quo matłp. non pocus id credat
qd̾ iuenit in ecc̃a que ab ip̃ius matħi
cemꝑib us ad hoc tempus certa successio¬
num serie decłarat᷑. ⁊ credat nescio cui ex
tñsũso de ꝑside ꝑ post ducentos ł ampłi
antios ueĩenti ⁊ suadenti. ut ilłi poꝰ quid
ip̃o dixit fec̾itq credatum. cum ip̃e apls
paulus post ascensionem dm̃i de celo uo¬
catus si uon inuenit apłos incarne qͥb¬

Expanded text:
si etiam de Matthaeo utrum ipse ista scripserit dubitat, de ipso quoque Matthaeo non potius id credat, quod invenit in Ecclesia, quae ab ipsius Matthaei temporibus usque ad hoc tempus certa successionum serie declaratur; et credat nescio cui ex transverso de Perside post ducentos vel amplius annos venienti, et suadenti ut illi potius quid Christus dixerit feceritque credatur: cum ipse apostolus Paulus post ascensionem Domini de coelo vocatus , si non inveniret in carne
Abbreviated transcription (Latin):
turis silis non eẽ credd̾ certe nõ argumẽ¬
taris. ⁊ tñ ip̃a quo argum̃tatione suꝑs¬
tis. ad lc .i. redigit᷑ om̃is argum̃tatio
tua. ut ad extremũ credat aia. ideo sei
ħrnũdo es̃ misant qr misi̾a sua deo suo sbͥ¬

Expanded text:
 Certe non argumentaris? Et tamen in ipsa quoque argumentatione superaris. Ad hoc enim redigitur omnis argumentatio tua, ut ad extremum credat anima, ideo se in hoc mundo esse miseram, quia miseria sua Deo suo sub
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ꝙ̃ad̾m duos pr̃es potu̾it hĩe ioseph. qr¬
sicogitantib nõ occurriss amis qͥs ge¬
nuit. alius quia adoptanit. ne sic facile
debuistis adusus tantam aũctem ꝓpetã
tat qͣrend̾ ẽẽ faustus quid de se ułt ip̃e
p̾dican̾it. cui nõ iuste uideatur. S nũꝙͣ
hec scribi potest. nisi discipuł eius nartã¬
tib quib sinõ cceditur am̃tiantib ꝙ
de uirgine natus sit. aũo eis adħibebit᷑¬

Expanded text:
dum duos patres potuerit habere Ioseph. quodsi cogitantibus non occurrisset unus, qui genuit, alius, qui adoptauit, nec sic facile debuistis aduersus tantam auctoritatem prtat quaerendum esse Faustus, quid de se Iesus ipse praedicauerit, cui non iustum uideatur? sed numquid hoc sciri potest nisi discipulis eius narrantibus? quibus si non creditur adnuntiantibus, quod de uirgine natus sit, quomodo eis fide
Abbreviated transcription (Latin):
quo manitheus uiuẽbat in carne ꝑ dis¬
cipulos eius certa successione p̃põitoꝵ
ꝑductus est. sic ⁊ istumlibrũ ccedit ẽẽ
mathei q̃m ex ilso temꝑe quo matheͦ
ip̃e in carne uixit non int̾rupta serie tẽ¬
ꝑum ecc̃e certa connexionis successione
us ad temꝑa ista ꝑduxit. Et dic mͥcͦ
xp̃o cum adhuc int̾ra ee̾t ad heserat an
nescio cuius ꝑsequi tanto post natꝰ ẽ
s alium forte ꝓferes librum qui nom̃
ria non ẽẽ secturus est. Cum gͦ ncc̃e
sit altm boꝵ libroꝵ ẽẽ mendacẽ cui
nos poꝰ censes fidem accomodare debere
us ad hec temꝑꝑa toto t̾rarũ ob orbe di¬
latata ab inicio traditũ ⁊ ꝯseruatũ ag¬
noscit atq appbat. an ei q̃m eadẽ ec̃ta
incegnitum reꝓbat. cum ĩ ꝓfatur ab
hõib ito ueracib. ut xp̃m faudent eẽ

Expanded text:
quo Manichaeus uiuebat in carne, per discipulos eius certa successione praepositoperductus est: sic et istum librum credite esse Matthaei, quem ex illo tempore, quo Matthaeus ipse in carne uixit, non interrupta serie temporum ecclesia certa conexionis successione usque ad tempora ista perduxit. et dic mihi, cui  cum adhuc in terra esset, adhaeserat, an nescio cuius Persae, qui tanto post natus est? sed alium forte proferes librum, qui nomen ria non esse lecturus es. cum ergo necesse sit alterum horum librorum esse mendacem, cui nos potius censes fidem adcommodare debere?usque ad haec tempora toto terrarum orbe dilatata ab initio traditum et conseruatum agnoscit atque adprobat, an ei, quem eadem ecclesia incognitum reprobat, cum etiam proferatur ab hominibus ita ueracibus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ed non pot̾at mori nͥ natꝰ eẽt. Et
go rendebo. nec nasci pot̾at nͥ deꝰ ñ cẽt.
o ꝑtineant ad ih̾m. s q̃rend̾ poti
at ouid ipẽ de se quid ue apłi sui de
aod̾ p̾dicou̾int. ip̃e que ado̾ ꝑ tractan¬
digenealogia est ⁊ uidend̾ si sibi cõ¬
uemat nec ex coniectura passioĩs ua¬
tuitatis eius exquit̾e n̾itatem. qr et
pati non natus potuit. ⁊ natus minime
dati. p̾sertim ip̃is uob̾ fatentib deo

Expanded text:
ed non poterat mori, nisi natus esset. et ego respondeo: nec nasci poterat, nisi deus non esset; rendum potius est, quid ipse de se quidue apostoli sui de eodem praedicarint. ipsaque adeo pertractanda genealogia est et uidendum, si sibi conueniat, non ex coniectura passionis natiuitatis eius exquirere ueritatem, quia et pati non natus potuit et natus minime pati praesertim ipsis uobis fatentibus deo
Abbreviated transcription (Latin):
successib diu̾sa consuetudo. ex
diuersa consuetudine: diu̾sa
est uoluntas. Diu̾sa a iisat
do rei facit occultus quidan
sub diuina ꝓuicencia uirtus t
Non itaq ob hoc putand̾ est di
temꝑe diues ẽẽ cupit alio tpre
ꝯtemptis diuiciis sapiens esse
desiderat. ⁊ in ip̃o temꝑm hoi ne

Expanded text:
successu diversa consuetudo, ex diversa consuetudine diversa est voluntas. Diversa autem visa ordo rerum facit: occultus quidem, sed sub divina providentia certus tamen. Non itaque ob hoc putandum est ditempore dives esse cupit, alio tempore, contemptis divitiis sapiens esse desiderat: et in ipso temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniũ a ᵈ nirtus aᵈ tranquil
ip̃e autẽ deus sit sacratissima
ilia ⁊ multis u̾bo de pantis cog
bid est quod accipit eam
rem qͣm cõmuttat ut am¬
mal cibum. Quid est qd̃ acc¬
pitur ⁊ cõmittatur. ut .i. cibus.
Quid est ꝙ accipitur ⁊ cõmu
mam qm̃ recipiendo in amici¬
tiam sui similem facit. ⁊ quid
est qd̃ ꝑ se ipͣm accipit anima
⁊ nõ ꝯmutat ut u̾itatem. Qpe
cognoscend̾ ẽ ⁊ quid sit petro

Expanded text:
ingenium, aliud virtus, aliud tranquillipse autem Deus sit sacratissima illa, et multis verbo, re paucis cognid est quod accipit eam rem, quam commutat? ut animal cibum. Quid est quod accipitur, et commutatur? ut idem cibus. Quid est quod accipitur, et non commutimam, quam recipiendo in amicitiam sui similem facit. Et quid est quod per se ipsam accipit, et non commutat? ut veritatem. Quare cognoscendum est et quid si
Abbreviated transcription (Latin):
qñ d ͭ ⁊ hoc qͥdem fiuistis. S cũ
dicit qͥ talia agunt regnũ dei
ño posidelunt. Satis ostendit
iam ex quo crediderũt bñ debe
ne ad penas ꝑueniant ꝙ ⁊ ip̃e
dominꝰ ꝯmemorat dicens. Nõ oĩs

Expanded text:
 Et haec quidem fuistis: sed cum dicit, Qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt; satis ostendit, jam ex quo crediderunt, bene opene ad poenas perveniant. Quod et ipse Dominus commemorat, dicens: Non omnis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. pͭ recte ud̾i ceus iutemꝑe ge¬
nuisse filiũ ꝑ que condidĩt eem¬
pora ꝯsequẽns est ut ñ solum
sit ymago eius qr de illo est ⁊ si¬
tas tanta ut nec temꝑis nec

Expanded text:
 recte videri Deus in tempore generasse Filium, per quem condidit tempora: consequens est ut non solum sit imago ejus, quia de illo est, et silitas tanta, ut nec temporis
Abbreviated transcription (Latin):
nass deum hełye. ut ꝑ hec du¬
ra petico co ropta uideret᷑. dũ nõ
nisi nomĩe helre auditus est. ne
id quod dure pecierat accepisse
putaretur.q non sufficeret pro
temꝑis mito dispensatio sicut¬
spe toncessa helye. ⁊a. An phi¬
tonissa samnel. et ip̃e ab ea

Expanded text:
nasset deum Heliae, ut per hoc dura petitio correpta uideretur, dum non nisi nomine Heliae auditus est, ne id quod dure petierat accepisse putaretur, quasi non sufficeret pro temporis merito dispensatio spiritus concessa Heliae. XXVII. AN PITHONISSA SAMUHEL EXCITAUERIT ET
Abbreviated transcription (Latin):
futurus eẽt ioħ̾s. ueniet inquit
inspñ ⁊ uirtute helye. Parem gͦ
iohem helye oñdit. et dominꝰ dic̃¬
dbetlemo maior int̾ natos muli¬
erum ꝓpħa iołe baptista. Nõ dixit
mariorem non ħt̃. H elyas ergo par
ia est. Nullo utiq iinor. quomo
hehyseus maior ilło est. cu io hes
quo nemo maior est par helyesit.
quo am uemiens ad aquarũ tñsi¬
tum non accepit honorem ab
eis ut potiuss tñsire. nisi nomi¬

Expanded text:
futurus esset Iohannes: ueniet, inquit, futurus esset Iohannes: ueniet, inquit, in spiritu et uirtute Heliae — parem ergo Iohannem Heliae ostendit — et dominus dicit: nemo maior in natis mulierum profeta lohanne baptista. non dixit maiorem non habet\'. Helias ergo par illi. est, nullo utique minor; quo modo Heliseus maior illo est, cum Iohannes, quo nemo maior est, par Heliae sit? nam ueniens ad aquarum transitum non accepit honorem ab eis, ut potuisset transire, nisi nom
Abbreviated transcription (Latin):
faciendarum uͥtutũ illectꝰ
exemplo magr̃i accepta facultate
poscendi quodcim noluiss aua¬
tus ad bomim duplicit̾ sp̃m sibi
messe qmꝙͣ in magr̃o erat postula¬
uit. cui homo dei helyas ait. Dure
petisti. Auditate .n. non confide¬
rauit discipulum noneẽ suꝑma
gistrum. Helas tamen sciens illũ
non ambitione p̾sentis głie ħ postu¬
lasse. Rndit tamen. Si uideris me
assinm abste: erit tibisit. Sensus
hic ponderandus est. Sub indigͣt
autẽ cum dixiss dure peristĩ su̾¬
ietit. Si uidis me absimi ent tibi
sic. Ne quia negasse illi uisus
fuerat. oñdit sic illi fitm. sicut dis¬
num erat. non sicut ip̃e postulauẽ¬
rat mutta enim sõ intelligi ułt
scriptura. ut collectus sensus ex
ub. non sit toni teligionis aduer¬
sus. ⁊r qam utiq dura peticio ⁊
mfto debeat amittete. S quia cupi
dus lom sic postulanit. deus qͥ
illum non passus est m̾itis suis.
uideamus itaq si helre m̃itũ ad¬
instteret. ut helysens duplũ domĩ

Expanded text:
faciendarum uirtutum inlectus exemplo magistri accepta facultate poscendi quodcumque uoluisset auarus ad bonum dupliciter spiritum sibi inesse. quam in magistro erat, postulauit cui homo dei Helias ait: dure petisti. auiditate enim non considerauit discipulum non esse super magistrum. Helias tamen sciens illum non ambitione praesentis gloriae hoc postulasse respondit: tamen si uideris me absumi abs te, erit tibi sic. sensus hic ponderandus est. subindignatus autem cum dixisset: dure petisti, subiecit: si me uideris tamen absumi, erit tibi sic. ne, quia negasse illi uisus fuerat, ostendit sic illi futurum sicut dignum erat, non sicut ipse postulauerat? multa enim subintellegi uult scriptura, ut collectus sensus ex uerbis non sit rationi religionis aduersus. nam utique dura petitio etiam meritum debebat amittere; sed quia cupidus boni sic postulauit, deus quiillum non passus est meritis suis. Uideamus itaque si Heliae meritum admitteret, ut Heliseus duplum donum
Abbreviated transcription (Latin):
homo dei qui cum abraham in ref¬
gerio erat dicebat ad uirũ pesti¬
lencie dignum ardore iehenne cras
metum eris. hus duob titulis so̾¬
tili fallacie sue ꝓdidit inꝑꝑindus
sathanas. quia et adorari se ꝑmi¬
sit sb hitu ⁊ nomĩe samueł contͣ
legem. et uirum pcͨcis p̾ssum cum
magnadistancia pccoꝵ et iustoꝵ
sit: cum samuele instissimo futu¬
dide samuelis nomine taceat᷑. qr
saui cum dẏabolo futurus erat. Ad
eum enim tñsmigͣuit quem ado¬
rauit. Semꝑ ergo dẏabolus sb̾ ue¬
lamine latens ꝓdit se: dum ea cõ¬
figit que ab horreant ꝑsonis per
quas falłe nititur. Is. Q ind con¬
traditendum hiis sit qui ndo
mund̾ ab et̾no naturalit̾ mo¬
litioni obnoxium.

Expanded text:
homo Dei, qui cum Abraham in refrihomo Dei, qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum ardore gehennae, Cras mecum eris? His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae prodidit improvidus satanas, quia et adorari se permisit sub habitu, et nomine Samuelis contra Legem; et virum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et justorum sit, cum Samuele justissimo futui de Samuelis nomine taceatur, quia Saül cum diabolo futurus erat. Ad eum enim transmigravit, quem adoravit. Semper enim diabolus sub velamine latens, prodit se, dum ea confingit quae abhorreant a personis, per quas fallere nititur. XXVIII. Quid contradicendum iis sit, qui mundum istum ab aeterno naturaliter molitioni obnoxium