comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in manibꝰ. & comedetis festinãtes.
Quȩ uidelicet cuncta. magnã nob̃
ȩdificationem pariunt: si fuerint
mystica interpretatione discussa.
cistis. Qui sanguis suꝑ utrũq postẽ
ponitur: quando non solum ore
corporis. sed etiam ore cordis
hauritur. In utroq & enĩ poste
agni sanguis ẽ positus: quando sa¬
cramentum passionis illius. cũ ore
ad redemptionem sumitur: ad imi¬
tationem quoq intenta mente co¬
gitatur. Nam qui sic redempidris
sui sanguinẽ accipit. ut iitari
passionem illus necdum uelit: in
uno poste sanguinẽ posuit. Iui
etiam in suꝑlimiꝰnaribꝰ domoꝵ. po.¬
nendus ẽ. Quid enĩ spiritalit᷑ do¬
mos nisi m̃tes nr̃as accipimus. in qͥbꝰ
ꝑcogitationem in habitamus: Cuiꝰ
domus suꝑliminare est: ipsa in.¬
tentio quȩ premin& actioni. Qui.
ad imitationẽ dñicȩ passionis diriꝗt:
in suꝑliminare domus agni sanguinẽ
ponit. Uel certe domꝰ nr̃e ipsa sũt
eorpora: in quibꝰ quoiisq uuimus¬

Expanded text:
in manibus, et comedetis festinantes . Quae videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. cistis. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim poste sanguis agni est positus, quando sacramentum passionis illius cum ore ad Redemptionem sumitur, 1534 ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit, qui etiam insuper liminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritaliter domos nisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem inhabitamus? Cujus domus superliminare est ipsa intentio, quae praeeminet actioni. Qui ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminare domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora, in quibus quousque vivimus
Abbreviated transcription (Latin):
nitate gaudeamus. Certe sicubi
ppłus nundinas celebrar&: si ad
aliciuus ȩccłȩ dedicationem de-¬
nuncita solemnitate concurreret.
festinaremus omnes simul inueni¬
ri: interesse unusquisq satager&.
Graui se dampno afflictum crede¬
r& : si solemnitatẽ communis le¬
ticie nõ uiden&. Ecce incelestibꝰ
electoꝵ cuium lȩticia agitur. ui¬
cissim de se om̃s in suo conuentu
gratulantur: & tamen nos ab amo.¬
re ȩternitatis tepidi. nullo deside¬
rio ardemus: interesse tante solẽ¬
nitati nõ querimus. Priuamur
gaudiis: & lȩti sumus. Accendamꝰ
ergo animum fr̃es. recalescat fide̾
in id quod credidit. In ardescant
ad superna nr̃a desideria: & sic
amare iam ire ẽ. Ab internȩ solẽ¬
nitatis gaudio. nulla nos aduersi.¬
tas reuocet : quia & siquis ad locui
ꝓpositum ire desiderat. eius deside¬
rium quȩlib& uiȩ asꝑitas nõ im¬
mutat. Nulla nos ꝓsperitas blan¬
diens se ducat: quia stultus mator
est qui in itinere amena prata

Expanded text:
itas invitet. Certe sicubi populus nundinas celebraret, si ad alicujus Ecclesiae dedicationem denuntiata solemnitate concurreret, festinaremus omnes simul inveniri, et interesse unusquisque satageret, gravi se damno afflictum crederet si solemnitatem communis laetitiae non videret. Ecce in coelestibus electorum civium laetitia agitur, vicissim de se omnes in suo conventu gratulantur, et tamen nos, ab amore aeternitatis tepidi, nullo desiderio ardemus, interesse tantae solemnitati non quaerimus, privamur gaudiis, et laeti sumus. Accendamus ergo animum, fratres, recalescat fides in id quod credidit, inardescant ad superna nostra desideria, et sic amare jam ire est. Ab internae solemnitatis gaudio 1488 nulla nos adversitas revocet, quia et si quis ad locum propositum ire desiderat, ejus desiderium quaelibet viae asperitas non immutat. Nulla nos prosperitas blandiens seducat, quia stultus viator est, qui in itinere amoena prata
Abbreviated transcription (Latin):
ne generis humani incarnari cõsti.¬
tuit᷑. Quem uidelic& in mundo ue¬
nire ad passionem uoluit. Sed tam̃
amauit filium: quem ad passionẽ
misit. Electos uero apostolos dñs
nõ ad mundi gaudia: sed sicut
ipse missus ẽ ad passiones in mũ.¬
dum mittit. Quia ergo & filus a¬
matur a patre. & tame̾n ad passionẽ
mittitur: ita & discipłi amantur
a dño. qui tam̃ ad passionẽ mittũ.¬
tur inmundum. Itaq dicitur. Sĩe
misit me pater: & ego muto uos.
I dest ea caritate uos diligo. cum in
ter scandala ꝑsecutorum muto:
qua me caritate pater diligit. quẽ
uenire ad tolerandas passiones¬
fecit fecit. Quam uis mitti. etiam
iuxta naturam diuinitatis possit
intelligi. Eo enim ipso a patre
filuis mitti dicitur: quo a patre
non tam̃ in carnatus ẽ: idem se filiꝰ
mittere ꝑhibet dicens. Cum uenerit
paraclitus. quem ecgo mittã uob̾
a patre. Si enimi mitti solum modo
muti. qui ne quaquã in carnatus

Expanded text:
ani incarnari constituit. Quem videlicet, in mundo venire ad passionem voluit, sed tamen amavit filium quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed, sicut ipse missus est ad passiones, in mundum mittit. Sicut ergo et filius amatur a patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passionem mittuntur in mundum. Itaque dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, id est, ea charitate vos ter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur, quo a Patre non tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummodo diceretur mitti, qui nequaquam incarnatus
Abbreviated transcription (Latin):
precedentib meritis de inferni
carcere eruit. qui detenebris et̃nȩ
brie. caste. ac pie uiuere studeamꝰ.
ut stolam baptismi sine aliqua
luxuriȩ macula integram & illi¬
batam seruantes: ad eterni sposi
thalamum. & ad illud cȩleste ac
nuptiale conuiuium caritate plẽ¬
didi. ac bonoꝵ oꝑum margaritis
ornati feliciter ueniamus: ipso
adiuuante qui cum patre & sp̃u

Expanded text:
praecedentibus meritis de inferi carcere et de tenebris aeternae brie, caste ac pie vivere studeamus, ut stolam Baptismi sine aliqua luxuriae macula integram illibatamque servantes, ad aeterni sponsi thalamum, et ad illud coeleste ac nuptiale convivium charitate splendidi, bonorum operum margaritis ornati feliciter veniamus; ipso adjuvante qui cum Patre et Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
rima lectionis huuis euan¬
gelicȩ. questio animum pul¬
sat: quomͦ post resurrectio¬
nem corpꝰ dñicum uerum fuit. qđ
clausis ianuis addiscipulos ingre¬
di potuit. Sed sciendum nob̃ est:
quod diuina operatio. si ratione
comprehenditur: nõ ẽ ammirabili.
Nec fides hab& meritum: eui huma¬
na ratio preb& experimentũ. Sed
hȩc ipsa redemptoris nr̃i opera.
quȩ ex semetipsis comp̃hendi ne¬
quaquã possunt: exalia eiꝰ oꝑatio.¬
ne pensanda sut. ut rebꝰ mirabilibꝰ.
fidem prebeant facta mirabiliora.

Expanded text:
rima lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimenhaec ipsa Redemptoris nostri opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora.
Abbreviated transcription (Latin):
ret: Iuis tantam digne possit eloqui
redimatur seruus. Aspieite phansei
uacuum monumentum: & impieta¬
tis ur̃e cognoscite sacrilegium. Cla¬
uos quos fixeratis agnoscimꝰ: & quẽ
occidistis ad oramus. Uidete. quem
reseruantur. ut qui hoc sacrileguĩ
cõmiserant: uideant & erubescant.
Opharisei. impios uos uidemꝰ : Le .UI.
& ꝓuidos. Uni mors data ẽ: ut
integritatem. uirginitatis mater eiꝰ¬
nõ. amisit. Propenite discipłi. & ac¬
cepta potestate ꝑom̃s gentes ex¬
currite. ut renascantur in sp̃u.
qui nascuntur ex carne. Aqua
lanaeri diluat: quicquid preua¬
ricatio sordidat. B aptizent᷑ om̃s

Expanded text:
ret. Quis tantam digne possit eloqui ret. Quis tantam digne possit eloqui rices servavit. Aspicite, Pharisaei, vacuum monumentum, et impietatis vestrae cognoscite sacrilegium. Clavos quos fixeratis agnoscimus, et quem occidistis adoramus. Videte quem reservantur, ut qui hoc sacrilegium commiserant, videant et confundantur. O Pharisaei, impios vos videmus et perfidos. Uni mors data est, utintegritatem virginitas non amisit. Properate, discipuli, et accepta potestate per omnes gentes excurrite. Renascantur in Spiritu, qui nascuntur in carne: aqua lavacri diluat, quidquid praevaricatio sordidavit. Baptizentur
Abbreviated transcription (Latin):
ex lumine suscipere meriusti. quod
cum xp̃e ocłos clauder& ꝑdidisti
roieiant suꝑi tenebras. quas łe .iii.¬
saluator nr̃ etiam in feris de negauit.
Congaudeant hinc elementa. quȩ ĩde
maiestate nichil perdidit: & hominẽ
monumenti lapidem signauerunt
ut nõ haber& xp̃e egressum: Sed si
eum mundus non capit. quomͦ sepul¬
tura custodit : Tenetur ibi quidem¬
Difficile surger&: si nõ antequã resur¬
ger& suscitar&. Nam quomodo de
sepulchro exire nõ possit. qui ex
in corrupti ᷤ uiseribꝰ salua uirginita¬
te ꝓcessit : fefellit custodes. & de se.
iit: huc exclusus intrauit. Immensȩ
maiestatis archanum: fecit etiam in
morte mysterium. Crucifixus ab in
thomas lateri saluatoris: tange uul¬
tare unde sanguis effluxit: qui nob̾
humani generis recognosce. Hisi
hoc ligno figeretur: ligni illuiꝰ pre¬
uaricatio minime tolleretur. Sed
ideo se ille ꝑcuti uoluit. ne nos du¬
tus peccata ꝑcuterent. Le.u.¬
rnocentem tradidit: ut reum solue¬

Expanded text:
re meruisti, quod cum Christus oculos clauderet, perdidisti. Projiciant superi tenebras, quas Salvator noster etiam inferis denegavit. Congaudeant hic elementa quae majestate nihil perdidit, et hominemmonumentum lapide signaverunt, ut non haberet Christus egressum: sed si eum mundus non capit, sepultura quomodo custodit? Tenetur ibi, seDifficile surgeret, si non antequam resurgeret alios suscitaret. Nam quomodo de sepulcro exire non posset, qui ex incorruptis visceribus salva virginitate processit? Fefellit custodes, exsilivitiit, huc exclusus intravit. Immensae majestatis arcanum fecit etiam in morte mysterium. Crucifixus redit Thoma, lateri Salvatoris: tange vultare unde sanguis effluxit, ut nobis hesaurum humani generis recognosce. Nisi hoc ligno figeretur, ligni illius praevaricatio minime tolleretur. Sed ideo se ille percuti voluit, ne nos diutius peccata percuterent: innocentem tradidit, ut reum absolve
Abbreviated transcription (Latin):
Ille finẽ expectauit: hic seris. Nam
utiq dicendo tuẽ aperuit llis sen¬
sum ut intelligerent ea qu scͥpta
sũt: etiam ipse discipłs erdidisse ꝓ¬
ficetur. Sp̃m aut̃ scm̃. ue illis unde¬
cim quasi perfectioribꝰ nsufflauit.
& reliquis postea tribiendum esse
ꝓmittit: uel isdem ib in sufflauit.
hic spopondit. Nec uiletur eẽ contͣ¬
rium. cum diuisiones sint graꝵ. Alii¬
enim datur sermo apientiȩ.
IIali sermo scientiȩ:¬
eodem sp̃u. Alii gr̃a curationum:
alii genera lingirum. Ergo alibi
in sufflauit. ib oꝑationẽ. hic aliã
pollicetur. Ibi im remittendoꝵ
grã tribu ta ẽ peccatoꝵ: quod eẽ
uidetur angustus. et ideo insuffla¬
aũt. lingaꝵ grãm de scribit effui¬
missa erunt. At uero in actibus.
apłoꝵ: sic habes. Et repleti sũt
loqui his. Diuersitas aũt insior¬
num. frequentiam famulantiũ
significat angłoꝵ: urxta quod
amͦs ipse ꝓmiserat dicens. et uide¬

Expanded text:
ille finem spectauit, hic seriem. nam ille finem spectauit, hic seriem. nam utique dicendo: tunc aperuit illis sensum, ut intellegerent ea quae scripta sunt etiam ipse discipulos credidisse profitetur. Spiritum autem sanctum uel illis undecim quasi perfectioribus insufflauit et reliquis postea tribuendum esse promittit uel isdem ibi insufflauit, hic spopondit. nec uidetur esse contrarium, cum diuisi ones sint gratienim datur sermo sapientiae, alii sermo scientieodem Spiritu, alii dona sanationum, alii genera linguarum, alii insufflauit ibi operationem, hic aliam pollicetur; ibi enim remittendorum gratia tributa est peccatorum, quod esse uidetur augustius, et ideo insufflaautem linguarum gratiam describit effumissa erunt. at uero in actibus apostolorum sic habes: et repleti sunt eloqui his. diuersitas autem uisionum frequentiam famulantium significat angelorum iuxta quod dominus ipse promiserat dicens: e t uide
Abbreviated transcription (Latin):
uidet & cumpiscaret᷑. sed nõ uidis¬
se contentꝰ: impatiens desiderii. ne¬
gligens captionis: immemor peri¬
culi. nõ tamen immemor reuerentiȩ
ubi dñm uidit in littore ueste se tex.
serum estimans si cum cȩteris naui.¬
gio perueniret. Sic cum in mari
dñs ambular&. suꝑ undas maris
naturȩ suȩ oblitus occurrit: sic
cum a uideis dñs teneretur aduer¬
sum turbas gladiũ solus exeruit.
Sic & nune cum dñs stetissoe mlitro.¬
re: periculoso compendio. religi¬
osum maturauit obsequiũ. Non ẽ
igit᷑ dubium credidisse petrum. &
quia credidit. Cur ergo lucas indu¬
cit fuisse turbatos : Primo omniũ.
quia paucoꝵ opinionem senten¬
tia maioris patris includit. Dein¬
de quia & si petrus de resurrectioẽ
crediderat: turbari tamen potuit.
cum uideret quod se dñs cu corpo.¬
re. & in ea quȩ uestibulis obserati.
& construetis erant septa parietibꝰ
imꝓuisus in funderet. Lucas ergo.
hystorice singula ꝑsequiltus est.

Expanded text:
videt cum piscaretur: sed non vidisvidet cum piscaretur: sed non vidisse contentus, impatiens desiderii, negligens captionis, immemor periculi, non tamen immemor reverentiae; ubi Dominum vidit in littore, veste se texit, serum aestimans si cum caeteris nagio perveniret. Sic cum in undis Dominus ambularet, super undas maris naturae suae oblitus occurrit : sic cum a Judaeis Dominus teneretur, adversum turbas gladium solus exeruit : sic et nunc cum Dominus stetisset in littore periculoso, compendio religiosum maturavit obsequium . 175. Non est igitur dubium credidisse Petrum, et pulchrum. cur ergo Lucas inducit fuisse turbatos? primo omnium quia paucorum opinionem sententia maioris partis includit, deinde quia etsi Petrus de resurrectione crediderat, turbari tamen potuit, cum uideret quod se dominus cum corpore et in ea quae uestibulis obseratis et constructis erant saepta parietibus inprouisus infunderet. Lucas ergo historice singula prosecutus est;
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scripta sũt. hunc aũt alcius.
illum suecinctus scripsisse nõ du¬
soli cephȩ.si ab omnibꝰ erat uisus:
Sed sic̃ exmulieribꝰ mariȩ & alii ma¬
riȩ magdalenȩ. ita ex uiris petro
uisus ẽ primo mane. Et paulus sic
ait. Tradidi enim uob̃ inprimis qͥa
xp̃c mortuus est scđm scripturas.
& quia sepultus ẽ: & quia surrex̾
die t̾eia scđm scripturas. & uisus
ẽ cephȩ. Et ideo marcus specialit
induit uiuenem mandantem. ut
petro & discipłis dicerent muliereᷤ.
quia surrexit dñs. Petrus ergo uidit
solus dñm. Deuotio enĩ parata sẽꝑ
& ꝓmpta credebat: & ideo stude¬
bat frequentiora fidei signa collige¬
re. Alibi cum ioħe. alibiꝰ solus: ubiq
tam̃ impiger currit. ubiq solus aut
primꝰ: nõ contentus uidisse quȩ uide¬
rat. repetit intuenda.⁊ querendi
dñi amore succensus: nõ saciatur
uidendo. Uid& solus uid& cũ un¬
decim: uidet cum septua ginta. ui¬
det & quando thomas credidit:

Expanded text:
quae scripta sunt. Hunc autem latius, quae scripta sunt. Hunc autem latius, illum succinctius scripsisse non du, si ab omnibus erat uisus? sed sicut ex mulieribus Mariae et aliae Mariae Magdalenae ita ex uiris Petro uisus est primo mane. et Paulus sic ait: tradidi en im uobis inprimis quia Christus mortuus est secundum scripturas et quia sepultus est et quia resurrexit die tertia secundum scripturas et uisus est Cephae. et ideo Marcus specialiter inducit iuuenem mandantem ut Petro et discipulis dicerent mulieres quia surrexit dominus. Petrus ergo uidit solus dominum; deuotio enim parata semper et promta credebat et ideo studebat frequentiora fidei signa colligere. alibi cum Iohanne, alibi solus, ubique tamen inpiger currit, ubique aut solus aut primus, non contentus uidisse quae uiderat repetit intuenda et quaerendi domini amore svidendo. Videt eum solus, videt cum undecim, videt cum septuaginta, videt et quando Thomas credidit,
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ retineritis retenta sũt. Lucaᷤᷤ
aut dixit: & quomͦ cognouerunt
eum in fractione panis. sum aũt
hȩc loquuntur: ipse stetit in medio
eoꝵ. & dixit eis pax uob̾. Ego sũ:
nolite tumere. Conturbati quoq
& conterriti: existiabãt se sp̃m̃
uidere. Possent iuderi hie plures
fuisse: sed quia & hic sero resur¬
rectionis die. nã aduesꝑascente
iam die. qui fuerant ingressi mane¬
re eum dño ubi ille. se repente sub¬
duxit: eadem hora ad discipłos
iohm sero die illa una sabbatoꝵ
in ducitur apparuisse discipłis: &
uulnera obtusisse palpanda. ne
quid ambiguitatis auferio: puta¬
uimus diligentius requirendũ. Ui
detur enĩ separatim istis undecim
demonstrasse se: sieut se emau &
cleophȩ seorsum iam uespere de¬
monstrauerat. Et quẽ ad modum
isti duo: ita etiam illi udentur
underim ad confirmandos reliqͦs
conuenire potuisse: Le .Iii.
eniq & conturbati sũt: habes
scđm lucam. Et ideo aperuit
illis sensum: ut intelligerent ea

Expanded text:
inueritis retenta sunt. Lucas autem dicit: et quomodo cognouerunt eum in fractione panis. cum haec autem loquuntur, ipse stetit in medio eorum et dixit his: pax uobis; ego sum, nolite timere. conturbati quoque et conterriti existimabant se spiritum uidere. et possent uideri hic plures fuisse; sed quia et hic sero resurrecjam die qui fuerant ingressi manere cum Domino, ubi ille se repente subduxit, eadem hora ad discipulos Joannem sero die illa, una sabbatorum inducitur apparuisse discipulis, et vulnera obtulisse palpanda ; ne quid ambiguitatis afferret, putavimus diligentius requirendum. 173. Videtur enim separatim se istis undecim demonstrasse, sicut se Ammaoni et Cleophae seorsum jam vespere demonstraverat: et quemadmodum isti duo, ita etiam videntur illi undecim ad confirmandos reliquos convenire potuisse. Denique et conturbati sunt, ut habes secundum Lucam; et ideo aperuit eis sensum, ut intelligerent ea
Abbreviated transcription (Latin):
toriam notatur hora: uixta in¬
tellectum uero mysticum. requiren¬
tis signatur intelligentia. Maria
enim auetorem omnium que carne
uiderat mortuum. querebat inmo-¬
numento: & quia hunc minime in¬
uenit. furatum eredidit. Adhuc gͦ
erant tenebre: cum uenit ad monu¬
mentũ. Cucurrit ergo cicius. discipłi
nuntiauit. Sed illi prȩ cȩteris eueur

Expanded text:
toriam notatur hora, juxta intoriam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria etenim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulisque nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
RacTus longua molestia sto¬
machus: diu̾ me caritati urȩ̃.
de lectionis euangłicȩ loqui ex¬
positione ꝓhibuit. Uox namq
ipsa: aclamoris uirtute succũbit.
Et quia a cunctis audiri nõ ualeo:
loqui fateor inter multos erubesco.
Sed hanc inme uerecundiam & ip¬
se reprehendo Quid enim: ũquid
si multis prodesse nequeo. nec pau¬
cis eurabo: Et si ex messe portare
mampulos multos nõ possum. nũ¬
quidnam debeo ad aream uacius
redire : Quam uis enim quantos de¬
beo ferre nõ ualeo: certe uel paucoᷤ
certe uel duos. certe uel unum ferã.
Hab& namq ipsa infirmitatis in¬
tentio mercedis suę certitudinem
quia suꝑnus arbiter nr̃. & si põduᷤᷤ
considerat in retributione : tam̃ uireᷤ
pensat in pondere. Lectio sei euan-¬
gelii quam modo frẽs audistis. ual¬
de in suꝑficie hystori a est aꝑta:
sed eius nob̾ sut mysteri subbreui¬
tate requirenda. Maria magdale:¬
ne eum adhuc tenebre essent᷑: ue¬
nit admonumentum. Iuaxta hys¬

Expanded text:
ractus longa molestia stomachus diu me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta his
Abbreviated transcription (Latin):
camur ex lacrimis. Itaqz iuxta pri¬
ni pastoris uocemr: sicut modo geni¬
ti infantes lac concupiscite. Reddi¬
te paruuli filii. ad sinum matris
nostre eterne sapiencie: suggite lar¬
ga uerba pietatis dei. Transac
plangite ĩminencia uitate Redẽp¬
tor noster momentancos fletus ue¬
stros eterno consolabitur gaudio:
qui uunt et regnat cum patre in
unntate spũs sancti ds̃. per omĩa se¬
cula seculorũ amen. Fixͣ. sexta. lt̃¬

Expanded text:
camur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta pricamur ex lacrymis. 1553 Itaque juxta primi Pastoris vocem, sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae; sugite larga ubera pietatis Dei; transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus nostros aeterno consolabitur gaudio, qui vivit et regnat cum Deo Patre in unitate Spiritus sancti Deus, per omnia saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
per penitenciã uiuere post lapsũ
fecit: Perpende et enim petrum
considero latronem: aspicio zacheũ.
intucor mariam: et nichil in his
aliud uideo. iisi ante nostros occulos
posita spci et penitencie exempla.
Fortasse enim in fide lapsus est ali¬
quis: aspiciat petrum: qui amare
fleuit quod tinude negauerat. Ali¬
us contra proxinũ suum malitia
crudelitatis exarsit: aspiciat latro¬
nem qui et inipso mortis articulo:
ad uite prenua penitendo peruenit.
Alius auaricie estibus anhelans
aliena diripuit: aspiciat zacheum.
qui si quid alicui abstulit: quadru¬
plumi reddidit. Alius libidins
igne succensus. carnis mundiciã
perdiẽ . aipiciat mariam que
in se amorem carnis igne diuini
amoris excoxit. Ecce omp̃s deus.
ubiqz occulis nostris quos mutari
displiceant: uel experta. Nibenter
obliuscitur omp̃s deus: quod noscẽ¬
tes sumus Paratus est penitenciã
nostrã. nobis ad ĩnocenciã deputare.
Inquinati post aquas salutis. renas¬

Expanded text:
per poenitentiam vivere post lapsum per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans aliena diripuit; aspiciat Zacchaeum, qui si quid alicui abstulit, quadruplum reddidit . Alius libidinis igne succensus, 1552 carnis munditiam perdidit; aspiciat Mariam, quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce omnipotens Deus ubique oculis nostris quos imitari displiceant, vel experta. Libenter obliviscitur omnipotens Deus quod nocentes fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis, renas
Abbreviated transcription (Latin):
ne pecret. et tamen pecranti dedit
remedia ne desperet. Unde cauq̃¬
dum summopere est: ne quis de¬
lectatione peccati lemiathan istius
ore rapicitur. et tamen si raptus
fuerit non desperet. Quia si pet
catum perfecte lugeat: adhuc
foramen in maxilla eius inuenit
maria de qua phariseus dum
pietatis fontemn uellet obstruere
dicebat. Hic si esset propheta.
sciret utiqz que et qualis est mu¬
lier que tangit eunr: quia pesta¬
trix est. Sed lauit la crunis maculas
cordis et corporis: et redẽptoris sui ue¬
stigia tetigit. que sua itinera praua
dereliquit. Sedebat ad pedes shñ: uerbũ¬
qz de ore illius audiebat. Uiuẽti ad¬
heserat. mortuũ querebat. Uinentẽ
repperit: quẽ mortuũ que sũt. T ãtũq
apud eum locũ gracie iuenit: ut
hunc ipsis quoqz apostolis eius uide¬
licet nunciis. ipsa nũciaret. Quid
isi ĩmensam mĩam conditoris
nostri. qui nobis uelud in signo ad
exemplũ penitẽcie posuit eos. quo

Expanded text:
ne peccet: et tamen peccanti dedit ne peccet: et tamen peccanti dedit remedia, ne desperet. Unde cavendum summopere est, ne quis delectatione peccati Leviathan istius ore rapiatur, et tamen si raptus fuecatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit,Maria, de qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhaeserat, mortuum quaerebat. Viventem reperit, quem mortuum quaesivit. Tantumque apud eum locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
pas ad innocentiam redeunt.
Quis cium ore illius semel raptus
maxillam eius euaderet. si perfora¬
ta non esset: An nou in ore petrũ
tenuit cum negauit: An non in
ore dauid tenuit. cum in tantain se
luxurie uoraginem mersit: Sed
dum ad uitam uterqz per peniten¬
ciam reddiit: lemathan iste eos ali¬
quomodo quasi per maxille sue
foranien amisit. Per foramen
ergo maxille ab eus ore subtracti
sunt: qui post per petrationem tãte
nequicie penitendo redierunt.
Quis autem hominũ leuiathan
istius os euadat. ut illicita nulla
cõmictat: Sed hinc cognoscimꝰ.
quantum redemptori humani
generis debitores sunius. qui nõ
solum nos in ore le mathan ire
prohibuit: sed ab ore etiam redire
concessit. Qui spem peccatori non
abstulit: quia maxillam eius ut
euadendi uiam tribueret perfora¬
uit. ut saltem post morsum fugi¬
at: qui incantus prius cauere no¬
luit ne morderetur. Ubiqz ergo
nobis occurrit superna medicina:
quia et dedit homini precepta

Expanded text:
pas ad innocentiam redeunt. pas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus, maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? An non in ore Petrum tenuit, cum negavit ? An non in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Per foramen ergo maxillae ab ejus ore subtracti sunt, qui post perpetrationem tantae nequitiae poenitendo redierunt. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus, quantum Redemptori humani generis debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore etiam ejus redire concessit. Qui spem peccatori non abstulit, quia maxillam ejus, ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat, qui incautus prius cavere noluit ne morderetur. Ubique ergo nobis oquia et dedit homini praecepta,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ditiis &e quantis. scilies centĩ
morti nichil debebat occubuit. Hinc
est quod nos cothidie ad uitam post
culpas reuertimur: quia ad penã
nostram. conditor sine culpa descẽdit.
Ecce iam antiquus hostiis. ea que
de humano genere ceperat spolia
anusit: supplantationis sue uictoriã
perdidit. Cochidie peccatores ad
uitam redemit: cothidie de eius fau¬
cibus redemptoris manu rapum¬
tur. Dnde bene quoqz ad beatum
iob: uoce dnica iterum dicitur.
Aut armilla perforabis maxillã
eius: Armilla ubi ponitur: ambiẽ¬
do constringit. Quid igitur per
aruuillam. nsi circumplectens nos
athan istius maxillã perforat: dũ
nobis post perpetrata que prohibuit.
adhuc penitencie remedium osten¬
dit. Aruilla dominus maxillam
leuiathan perforat: quia in effabi¬
li msericordie sue potencia. sic ma¬
licie anti qui hostis obuiat: ut ali¬
quando eos etiam quos iam cepit
amiitat. Et quasi ab ore illius
cadunt: qui post per petratas cul¬

Expanded text:
additur et quantis, scilicet centum additur et quantis, scilicet centum morti nihil debebat occubuit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntur. Unde bene quoque ad beatum Job voce dominica iterum dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus ? Armilla ubi ponitur, ambiendo constringit. 1551 Quid ergo per armillam, nisi circumplectens nos Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum nobis post perpetrata quae prohibuit, adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quia ipse ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam quos jam coepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas cul
Abbreviated transcription (Latin):
C aptis aut̃ tam magnis piscib̾: ascẽ.¬
dit symon petrus. & traxit rete
in terram. lam eredo quod ur̃a ea¬
ritas aduertit: quid ẽ quod petruᷤ reti
ad terram trahit. Ipsi quippe scã
ȩccła est cõmissa. ipsi specialiter
dieit᷑. Symon iohanius amas me :
pasce oues meas. Quod engo post¬
modum aperitur inuoce: hoc nuc̃
signatur in opere. Quia igitur pre¬
dicator ȩxcłȩ nos amundi huius
fluctib separat. nimirum necesse
est: ut rete plenũ piscib petrus
ad terram ducat. Ipse eñĩ pisces ad
soliditatẽ littoris pertrahit. qui scȩ̃
predicationis uoce. stabilitatẽ ȩĩnȩ
patriȩ fid elib ostendit. hoc egit
uerbis. hoc epłis: hoc agit cotidie
miraculoꝵ signis. Quoties ꝑ eum
ad amorem quietis ȩternȩ conuer¬
timur: quoties a terrenarũ rerũ
tumultibus separmur. quid ali¬
ud quam missi intra rete fidei piᷤᷤ¬
cescad litusi trahimur : Sed̃ cũ rete
magnis piscibus plenumt dicitur:

Expanded text:
4. Captis autem tam magnis piscibus, Ascen4. Captis autem tam magnis piscibus, Ascendit Simon Petrus, et traxit rete in terram. Jam credo quod vestra charitas advertat quid est quod Petrus rete ad terram trahit. Ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis amas me? Pasce oves meas . Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia ergo praedicator Ecclesiae nos a mundi hujus fluctibus separat, nimirum necesse est ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littoris pertrahit, quia sanctae praedicationis voce stabilitatem aeternae patriae fidelibus ostendit. Hoc egit verbis, hoc Epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis. Quoties per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud quam missi intra rete fidei pisces ad littus trahimur? Sed cum rete magnis piscibus plenum dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ti sũt ut retia rumꝑentur. in ista¬
aũt &r multi capti sũt: & retia
rupta nõ sũt. Qus uero nesciat
bonos dextera. & malos sinist᷑
figurari : Illa ergo piseatio in qua
specialit̾ in quam partem muti
rete debeat nõ uibetur. presentẽ
ȩccłam designauit: quȩ bonos si¬
mlil & malos colligit. nee eligit
quos trahat. quia & quos elige¬
re possit ignorat. hȩc aũt. pisca¬
no post dm̃ resurrectionem facta.
in solam dexteram missa ẽ: quia
adiudendam claritatis eiꝰ głam
sola electoꝵ eccła ꝑtingit. quȩ
de in simstro oꝑe nichil habebit.
In ill a piscatione pre multitudine
piscum. rete rumpit᷑: quia nunc
ad cõfessionẽ fidei etiã cũ electis
reprobi tanti intrant. qui ipsam qͦ
excłam⁊ heresibꝰ seindant. In ista
uero piscatione & multi pisces &
magni capiunt᷑. & rete nõ rũpitur.
quia scã electoꝵ ęccła incõtinua
aueloris sui pace requiescens. nul¬
lis iam dissensionib dilaniatur.

Expanded text:
ti suti suautem et multi capti sunt, et retia rupta non sunt. Quis vero nesciat bonos dextera, et malos sinistra figurari? Illa ergo piscatio, in qua specialiter in quam partem mitti rete debeat non jubetur, praesentem Ecclesiam designat, quae bonos simul ac malos colligit, nec eligit quos trahat, quia et quos eligere possit ignorat. Haec autem piscatio post Domini resurrectionem facta, in solam dexteram missa est, quia ad videndam claritatis ejus gloriam sola electorum Ecclesia pertingit, quae de sinistro opere nihil habebit. In illa piscatione prae multitudine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia, in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensionibus dilaniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim eum ipsis nõ erat. quibꝰ
presens corporaliter apparebat poi
Sed tamen xam se. esse cum ipsis ne:¬
gat: a quoꝵ mortali corpore. quar¬
nͦs immortalitate distabat. Quod
illie cum ipsis positus. fatetur. se
nõ esse eum ipsis. hoc quoq hic
situ corporistindicat. cum adbuc
nau̾igantibꝰ eẽ se iam in littore de¬
monstiit. Facta ẽ aũt discipłis:
piscationis. magna difficultas:
ut magistro ueniente. fieret. am¬
mirationis magna sublimitas.
Qui ꝓtinus dixit. Mutite indexe¬
teram nauigii rete: & inuenietiᷤᷤ.
Bis in scõ euangłio legitur. qđ
dñs iussit ut ad p̾iscandum retia
mitterentur: ante passionẽ uide.¬
lice. & post resurrectionẽ. Sed
priusquam redẽptor nr̃ pateret᷑
& resurgeret: mitti quidem rete
ad piscandum iub&. sed utrũ in
dexterã an in sinistram mitti
debuissor nõ iub&. P ost resur¬
rectionem uero discipłis appa-¬
rens. mitti rete in dexteram u
bor. In illa piscatione tanti cap¬

Expanded text:
Neque enim cum ipsis non erat quibus praesens corporaliter apparebat, sed tamen jam se esse cum ipsis denegat, a quorum mortali corpore carnis immortalitate distabat. Quod illic cum ipsis positus, fatetur non se esse cum ipsis, hoc quoque hic situ corporis indicat, cum, adhuc eis navigantibus, esse se jam in littore demonstrat. 3. Facta est autem discipulis piscationis magna difficultas, ut magistro veniente fieret admirationis magna sublimitas. Qui protinus dixit: Mittite in dexteram navigii rete, et invenietis. Bis in sancto Evangelio leDominus jussit ut ad piscandum retia mitterentur, ante passionem videlicet et post resurrectionem. Sed priusquam Redemptor noster pateretur et resurgeret, mitti quidem rete ad piscandum jubet, sed utrum in dextram, an in sinistram mitti debuisset, non jubet: post resurrectionem vero discipulis apparens, mitti rete in dexteram navigii jubet. In illa piscatione tanti cap
Abbreviated transcription (Latin):
Cȩteris diebus me in membris mei᷑
hesterno aũt die. me inmemetip¬
so suscepisti. Eece in uidiciũ ue¬
niens dicet: quod uni exminimis
meis fecistis. michi fecistis. Ecce
ante uiditium cum per membra sua
suscipitur: susceptores suos etiam
per semetipsũ requirit. Et tamen
nos: ad hopitalitatis grãm pigri su¬
mus. Pensate fr̃s. quanta hospita¬
litatis uirtus sit. Ad mensas xp̃m
nesciat. sed ut proprios recipiat

Expanded text:
Caeteris diebus me in membris meis, Caeteris diebus me in membris meis, hesterno autem die me in memetipso suscepisti. Ecce in judicium veniens, dicet: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ecce ante judicium cum per membra sua suscipitur, susceptores suos etiam per semetipsum requirit; et tamen nos ad hospitalitatis gratiam pigri sumus. Pensate, fratres, quanta hospitalitatis virtus sit. Ad mensas vestrnesciat, sed ut proprios recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
iam intelligeie potuit. opere imple¬
re. Ecce dñs nõ est cognitus dum lo¬
queret᷑: & dignatus. ẽ cogno sei dum
pascitur. Hospitalitatem ergo frĩs
te. Hinc enim per paulum dieit᷑.
Caritas frat̾nita̾s maneat in uobis:
& hospitailitatẽ nolite obliuisei.
P er hanc enĩ placuerũt quidam:
angłis hospitio receptis. Hinc petruᷤ
ait. hospitales inuicem. sine mur¬
muratione. Hinc ipsa ueritas dic̃.
Hospes fui: & suscepistis me. Opina
familias cum tota domo sua mag¬
no hospitalitatis studio seruiebat᷑.
Cumq cotidie ad mensam suam
ꝑegrinos susciꝑ&. quodam die
peregrinus quidã inter alios ad¬
uenit᷑. & admensã dictus est.
Dumq pater familias ex humili¬
tatis consuetudine. aquã uell&
in eius manibꝰ fundere: conuersus
urceum accepit. sed repente eum
in cuius manibus aquã fundere
uoluerat nõ inuenit. Cumq hoc
factum seeum ipse miraretur: ea¬
dem nocte ei dñs per uisionẽ dix̃.

Expanded text:
jam intelligere potuit opere implejam intelligere potuit opere implere. Ecce Dominus non est cognitus dum loqueretur, et dignatus est cognosci dum pascitur. Hospitalitatem ergo, charite, hinc enim per Paulum dicitur: Charitas fraternitatis maneat in vobis, et hospitalitatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam, angelis hospitio receptis . Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmuratione . Hinc ipsa Veritas dicit: Hospes fui, et suscepistis me . Opinatfamilias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit, ad mensam ductus est. Dumque paterfamilias ex humilitatis consuetudine aquam vellet in ejus manibus fundere, conversus urceum accepit, sed repente eum in cujus manibus aquam fundere voluerat non invenit. Cumque hoc factum secum ipse miraretur, eadem nocte ei Dominus per visionem dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
re namq: componere dicimꝰ. Unde
& compositores luti. figulos uoca.¬
mus. Nichil ergo simplex ueritas
ꝑduplicitatẽ fecit: sed talem se
eis exhibuit incorpore. qualis
apud illos erat in mente:
Rogandi aũt erant. si hiĩ qͥ eũ
& si necdum ut dm̃ diligerent:
saltim ut peregrinum amare poru¬
issent. Sed quia esse extranei a ca.¬
ritate nõ poterant hii cum quibꝰ
ueritas gradiebatur: eum adhos
pitium quasi peregrinũ uocant.
Cur aũt dicimus uocant. cum illie
scriptum sit & coegerunt eum:
Ex quo nimirum exempla colligit᷑.
solum inuitandi sũt: sed etiam
trahendi. Mensan. ponunt. cybos
offerunt: & dm̃ quẽ in scripture
sacrȩ ex positone nõ cognouerãt.
in panis fractione cognoscunt. Au¬
diendo ergo precepia dĩ illuminati
nõ fũt: faciendo illuminaui sunt
Quia scripium est. Non auditores legi
iusti sũt apud dm̃ : sed factores legi
iustificabunt᷑. Quisquis eigo uult
audita intelligere: festiner ea quę

Expanded text:
re namque componere dicimus; unde re namque componere dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant, si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hopitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus vocant, cum illic scriptum sit, et coegerunt eum. Ex quo nimirum exemplo colligitur solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, faciendo illuminati sunt, quia scriptum est: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur. Quisquis ergo vult audita intelligere, festinet ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
N cotidiana uob̾ solẽnitate
laborantibꝰ. pauea dicenda sũt.
Et fortasse hec utiliꝰ proderunt.
quia sepe & alimenta quę suffici¬
unt. auidius sumunt᷑. Lectionis
ergo euangłicȩ. summatim sensũ
statui nõ persingula uerba discu¬
tere: nedilectionẽ uiãm ualeat
sermo ꝓlixior expositionis hone¬
duob discpłis ambulantibꝰ inuia:
nõ quidẽ credentibꝰ. sed tam̃ de se
loquentib dñs apparuit: & eis
speciem quã recognoscerent non
ostendit. hoc ergo egit foris dñs
in ocłis corporis: quod apud ipsos
agebatur intus in oculis cordis. Ipsi
namq apud semetipsos intus: &
adant & dubutibant. Eis aũt dñs
fons & presens aderat: & quis essa
non ostendebat. De se ergo loquen¬
tibus presentiam exhibuit: sed de
se dubitamibꝰ. cognitionis sue spe¬
ciem abscondit. Uerba quidem cõ¬
tulit : duritiã in tellectus in crepaũ.
ipso erant aperuit: & tam̃ quia ad¬
huc in eoꝵ cordib peregiinus erat
a fide. ire se longuis finxxit. Finge¬

Expanded text:
n quotidiana vobis solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis oneduobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit Dominus foris in oculis corporis, quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; ipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide, se ire longius finxit. Finge
Abbreviated transcription (Latin):
dictatum loqui cõsueui.
Sed quia lassescente
stopiacho. ea quȩ dictauero legere
ipse nõ possum: quosdã ur̃m minꝰ
libenter audientes intueor. Unde
nunc a memetipso exigere contra
morẽ uolo: ut intra sacra missarum
solemnia. lectionẽ sc̃i euangłii non
dictando: sed colloquendo edisserã.
Sieq excipiatur ut loquimur: quia
collocutionis uox corda torpentia.
plusquam sermo lectionis excuat:
quasi quadam manu sollicitudinis.
ut euigilent pulsat. Et quidẽ ad hoc
opus me sufficere posse nõ uideo:
sed tam̃ uires quas imꝑitia dẽnegat:
caritas ministrat. Scio namq qui
dixit. Aperi os tuum: & ego adim.¬
plebo illud. Bonum ergo opus nob̾
in uoluntate sit: nam ex diuino ad¬
iutorio erit inperfectione. Dat lo¬
quendi ausum: etiam iesurrectionis
dñicȩ tanta solemnitas. Quia & in¬
dignum ualde ẽ: ut eo die laudes
debitas taceat lingua carnis. quo
uidelic&r die: quaro ir surrexit aueto¬

Expanded text:
dictatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro r
Abbreviated transcription (Latin):
si fidem nrãm operibꝰ sequim᷑. Ille
& enim uere credit: qui exercet oꝑ¬
ando quod credit. Quo contra de
his qui fidem nominetenus retinẽt᷑
paulus dicit. Confitent᷑ se nosse
dm̃: factis aũt negant. Hinc iacobꝰ
ait. fides sine oꝑib : mortua est.
Hinc ad beatum iob de antiquo hoste
bebit fluuium & nõ mirabitur:
& habet fidutiã quod influat ior¬
danis in os eius. Quis ẽ enim per flu¬
uium de signatus. nisi humani ge¬
neris fluxxiis : Qđ uidelicet genus.
ab ortu ad finẽ de fluit: & quasi aquę
more. usq ad competentẽ terminũ
exc arnis liquore percurrit. Quid
per iordanem. nisi baptizatorum
forma signatur: Quia enĩ in iorda¬
ne flumine. ipse auctor redemp.¬
tionis nr̃ȩ baptizari dignatꝰ est:
recte iordanis nomine eoꝵ multi¬
tudo exprimitur. qui intra saera¬
mentum baptismatis tenentur. An¬
tiquus ergo hostis. generis humani
fluuium ab sorbuit: quia amũdi

Expanded text:
si fidem nostram operibus sequimur. Ille si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mortua est . Hinc ad beatum Job de antiquo hoste bebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus . Quis etenim per fluvium designatus, nisi humani generis fluxus? Quod videlicet genus ab ortu ad finem defluit, et, quasi aquae more, usque ad competentem terminum ex carnis liquore percurrit, Quid per Jordanem, nisi baptizatorum forma signatur? Quia enim in Jordane flumine ipse auctor redemptionis nostrae baptizari dignatus est, recte Jordanis nomine eorum multitudo exprimitur, qui intra sacramentum baptismatis tenentur. Antiquus ergo hostis generis humani fluvium absorbuit, quia a mundi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat custos integerrimȩ uirgini.¬
tatis. Palpauit aũt: & exclamauit.
Dñs meus: & ds meus. Dicit ei iħe.
Quia uidisti me. credidisti. Cum paulꝰ
apłs dicat: est enm fides sꝑandaꝵ
substantia rerum. argumentũ nõ
apparentum: ꝓfecto liquet. quia
fides illaꝵ rerum argum̃tum est:
quȩ appaĩere nõ possu̾nt. Que & em̃
apparent. iam fidem nõ habent.
sed agnitionem. Dum ergo uidit
thomas: dum palpauit. cur ei dr̃
quia uidisti me credidisti. Sed
aliud uidit : alud credidit. A mor¬
tali quippe homine: diuinitas ui¬
deri nõ potuit. hominẽ igit᷑ uidit.
& dm̃ confessus est dicens: dñs meus
& ds̃ meus. uidendo ergo credidit.
qui considerando uerum hominẽ
hunc dm̃ quem uidere nõ poterat
ex clamauit. Lȩtificat ualde quod
sequit᷑. Beati qui nõ uiderunt. &
crediderunt. In quã nimirum sen¬
tentia. nos specialiter signati sumꝰ:
qui eum quem carne nõ uidimus.
mente retinemꝰ. Nos signati sumu.

Expanded text:
fuerat custos integerrimae virginifuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit autem, et exclamavit: Dominus meus et Deus meus. Dicit ei Jesus: Quia vidisti me, credidisti. Cum Paulus apostolus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium : Profecto liquet quia fides illarum rerum argumentum est, quae apparere non possunt. Quae etenim apparent jam fidem non habent, sed agnitionem. Dum ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem ergo vidit, Deum confessus est, dicens: Dominus meus, et Deus meus. Videndo ergo credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum, quem videre non poterat, exclamavit 9. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus mente retinemus. Nos signati sumus, sed