comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liserat: int̃ accipere & discere eugłm
hoc int̃ ẽ: Quod acipit eugłm: cui pri¬
mum insinucit᷑ & fidẽ eiꝰ accipit: Discit
uero: qui eã q̃ u illo ꝑ enigmata & parabo¬
las adño plati sunt: de oreuelante ł homi¬
tradunt doctore s plenitudinẽ cugłicȩ
trib dieb: nonuidens lucẽ solisneq: diei :
sed neq manducansneq bibens: Uel
&iam tuncaccepit quando sicut ipse dicit.
quadã die cũ ee intẽplo inexta si positꝰ :
A udistis conuersacionẽ meam quomodo
uiuebã sine quȩ rela inlege ut mꝰ uideba

Expanded text:
lis erat. Inter accipere et discere Evangelium, hoc interest: quod accepit Evangelium cui primum insinuatur, et fidem ejus accipit: discit vero, qui ea quae in eo per aenigmata et parabolas a Domino prolata sunt, Deo revelante, vel homiTradunt doctores plenitudinem evangelicae tribus diebus non videns lucem solis neque diei, sed neque manducans neque bibens. Vel etiam tunc accepit, quando sicut ipse dicit quadam die cum esset in templo, in exstasi positus est. Audistis enim conversationem meam, quomodo vivebam sine quer
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: Tradicio ergo iudaeoꝵ & doc¬
trina quadicebant đbere circũcislonẽ
tudine fidaei: & uolunt conuertere:
lib ad carnalia: sed nonualent quia firmis
mutari arectitudine eugłi: semꝑ immu¬

Expanded text:
Christi. Traditio ergo Judaeorum et doctrina qua dicebant debere circumcisionem itudine fidei, et volunt convertere,  spiritalibus ad carnalia, sed non valent, quia firmissmutari a rectitudine Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
nem sit sed asemedipso: ut sunt pseudo¬
ꝓphete & pseudo apłi quidicunt. hȩc dic̃
dñs cũ dñs non miserit᷑. Sciendum &iam.
yses. iaras. ioħs baptista . & apł̃i Quidã
uero solũ modo ꝓphetesunt: Etquu
non fuerat uocatꝰ & doctꝰ sicut alii apłi.

Expanded text:
t sunt pseudoprophetae et pseudoapostoli, qui dicunt: Haec dicit Dominus, cum Dominus non miserit eos. Sciendum etiam, yses, Isaias, Joannes Baptista, et apostoli: quidam vero solummodo prophetae sint. Et quia non fuerat vocatus et doctus sicut alii apostoli,
Abbreviated transcription (Latin):
homo erat uerꝰ ds: Scđm quod adeo
quidẽ ẽ. sed ꝑhominẽ: dequorũ nume¬
rofuit iosuȩ quideo uolente ꝑmor sen
missus ẽ. & alii multi quielectione ppłi
pute meritis deo uolente eliguntur. quia

Expanded text:
d a Deo quidem est, sed per hominem, de quorum numero fuerat Josue, qui Deo volente per Moysen missus est, et alii multi qui electione populi pro vitae meritis Deo volente eliguntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
odistiorum qua fecisti: Et nonso¬
lum debubus: uerum etiam depas¬
seribus cura . ẽ illi sic̃ in eugło osten¬
ditur ubi dicitur pascere illos:
Sed non curabat debubus ĩta ut in¬
ter p̃cepta quȩ homini deđ ad sa¬
lutem sui p̃ciper& curam boum
habere: nec enim necesse . ẽ. ꝑscrip¬
tam legem monere hominem
quomodobouis uo consulat: Qm̃
debet inspe sub fructus ꝑcipien¬
di qui arat arare: Sinos uobis¬
spi talia sub bona seminauimtis
p̃dicando grãm uidelicet fidei.

Expanded text:
odisti eorum quae fecisti . Et non solum de bobus, verum etiam de passeribus cura est illi, sicut in Evangelio ostenditur, ubi dicitur pascere illos . Sed non curabat ita de bobus, ut inter praecepta quae homini dedit ad salutem sui, praeciperet curam bovis habere. Nec enim necesse est per scriptam legem monere hominem, quomodo bovi suo consulat. Quoniam debet in spe, subaudis fructus percipiendi, qui arat arare. Si nos vobisspiritalia, subaudis bona, seminavimus, praedicando gratiam videlicet fidei
Abbreviated transcription (Latin):
liget. dm̃ uidelicet et hominẽ con¬
iungat uł unũ quẽq ꝓximũ cũ ilio:
ocscientes. quiia
hora est ium nos desomno
surgere: Mos est sacrę
scripturae. horam sepis¬
sime protempore ponere sicut et
diem: Quae ẽ ergo haec ora dequa

Expanded text:
et et hominem conjungat, vel unumquemque proximum cum alio. oc scientes, quia hora est jam nos de somno surgere. Mos est sacrae Scripturae, horam saepissime pro tempore ponere, sicut et diem. Quae est ergo ista hora, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ potx diligere: Intelligꝰmus
et ꝓximũ illũ sa maritanũ qui fecit mi¬
scricordiam. cũ sautio uulnerato a
latronibus. id est xp̃m. qui nobis
factus est proximus ꝑ assũptionem
carnis: Ergo qui hunc diligit: legem
caritatis adimplet. et legẽ mo ỹ sĩ quia
nichil contra uo luntatem eiꝰ faciet:¬
es Et siquid est aliud mandatum. sub pt̃ iti
homicidio. fornicatione. falso testimo¬
nio. et concupiscentia:. in hoc uerbo.
dedilectione ꝓximi. instauratur. idest¬
re integrat᷑: uł adimpletur: diliges pro¬
ximũ tuũ sicut te ipsum: Dilectioxximi.
malum non operatur: Non solum

Expanded text:
o potest diligere? Intelligamus et per proximum, illum Samaritanum qui fecit misericordiam cum saucio vulnerato a latronibus, id est Christum, qui nobis factus est proximus per assumptionem carnis. Ergo qui hunc diligit, legem charitatis adimplet et legem Moysi, quia nihil contra voluntatem ejus facit. Et si quod est aliud mandatum, subaudis prahomicidio, fornicatione, falso testimonio, et concupiscentia, in hoc verbo, est dilectione Christi, instauratur, id estredintegratur, vel adimpletur: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Dilectio proximi malu
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: Om̃s electi p̃destinati aduitã aet̾nam
in passione dñi sunt conp̃hensi qr ꝑ illã sun
redẽpti : Non solũ qui post resurrectionẽ
eiꝰ saluandi erant ⁊ pur gandi ꝑbaptismum:
sed etiã om̃s isti qui p̃cesser̃ eius aduentum:
Seddicit aliquis: siegconp̾hensussũ in eiꝰ¬
passione id ẽ redẽptꝰ ⁊ in baptismate
purgatus quare non habeo modo inp̃¬
senti ꝑ fectionẽ fidcei sapiencie atq
iusticiae  ad qđ respondũ est : quia

Expanded text:
sum. Omnes electi praedestinati ad vitam aeternam in passione Domini sunt comprehensi, quia per illam sunt redempti non solum qui post resurrectionem ejus salvandi erant et purgandi per baptismum, sed etiam omnes justi qui praecesserunt ejus adventum. Sed dicit aliquis: Si ego comprehensus sum in passione ejus, id est redemptus, et baptismate purgatus, quare non habeo modo in praesenti perfectionem fidei, sapientiae atque justitiae? Cui respondendum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
& memeria uidebãt: uidebat
inspũ id. in anima & non itelli¬
gebat quid significar&: quia non
pleniter habebat intellectũalẽ
uisionemlicet aliquid inde haber&:
Unde appar&: qui a non inom̃ib:
hominib uiget: Intelligebat
signum eẽ qđ uidebat: idhabens
exmentis officio iđex intelle: tu¬
ali uisione: & quure quirebat
quid significar&: &iam ipsam
in quisicionem. utiq m̃tis intellectꝰ
a gebat: quo ñ cõꝑto danihel
accessit: & quia intellectualem
uisionem habebat. spũ ꝓfeci
com̃te illustrata: ꝑturbatoregi.
quid illo signo portender&ur
aperuit: Ipse pocius ꝓpheta
ꝑhoc genus quodmentis est
ꝓprium potuit intelligere
acdicere quod significar& quã ille
qui & signum factum corporaliter
uiderat. & eius imaginẽ inspũ
cogitando cernebat nealiquid
intellectu nosse poterat nisi sigiũ
Tresigitur cȩleñ absurde posunt
intelligitria genera uisionũ đ qͥb
actenus locuti sum us itatamen

Expanded text:
et memoria videret, videbat et memoria videret, videbat in spiritu, id est in anima, et non intelligebat quid significaret: quia non pleniter habebat intellectualem visionem, licet aliquid inde haberet. Unde apparet quia non in omnibus hominibus viget. Intelligebat signum esse quod videbat, id habens ex mentis officio, id est ex intellectuali visione: et quia requirebat quid significaret, etiam ipsam inquisitionem utique mentis intellectus agebat. Quo non comperto, Daniel accessit: et quia intellectualem visionem habebat, spico mente illustrata, perturbato regi quid illo signo portenderetur aperuit. Ipse potius propheta per hoc genus quod mentis est proprium, potuit intelligere ac dicere quid significaret, quam ille qui in signum factum corporaliter viderat, et ejus imaginem in spiritu cogitando cernebat, nec aliquid intellectu nosse poterat nisi signum Tres igitur coeli non absurde possunt intelligi tria genera visionum, de quibus hactenus locuti sumus ita tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ non potest: quȩ fit inanima.
solum modo: sp̃i alis uerosine
corporali eẽ potest unde absen¬
tes homine srecordamur. & inte¬
nebris eaq uidemꝰ imagin altter
cernimꝰ: in suꝑ & somnia: intellec¬
tualis nẽpe: nec corporali indi¬
get nec spũali: Intellectunãq
nec corpus uidemus. nec imaginẽ
corporis: Ehunc quippe: idet᷑
iusticia. ccoritus. ipse deus. ipsa
mens hominis quȩ nullum corp:
hab&. nullã soliditatẽ corporis:
Qua ꝓpt̃ is tauisio intellectualis
transcendit & p̃cellit illas duas
premissas cõr poralemscilicet acspã¬
lem: Quod ꝓhare possumus exuo¬
lumine danielis ꝓphetȩ ubi
legimus. quia cũbaldasar epula¬
r&ur &po tar& opipate siue
splendide. in uasis tẽpli dñi.
quȩ asportauerat nabuchodono¬
sor auus eius de ihrłm. uidit arti¬
culosmanus scribentis in pariete
auleregiȩ : Uidit corporali
uisione: continuoq ꝑcorporis
sensum unagorei corporali ter

Expanded text:
esse non potest, quae eti n anima esse non potest, quae eti n anima solummodo. Spiritalis vero sine corporali esse potest, unde absentes homines recordamur, et in tenebris ea quae videmus imaginaliter cernimus, insuper et somnia: intellectualis nempe nec corporali indiget, nec spiritali. Intellectu namque nec corpus videmus, nec imaginem corporis. Per hunc quippe videtur justitia, charitas, ipse Deus, ipsa mens hominis, quae nullum habet corpus, nullam soliditatem corporis. Quapropter ista visio intellectualis transcendit et praecedit illas duas praemissas, corporalem scilicet ac spiritalem. Quod probare possumus ex volumine Danielis prophetae, ubi legimus, quia cum Balthasar epularetur et potaret opipare sive splendide in vasis templi Domini quae asportaverat Nabuchodonosor avus ejus de Jerusalem, vidit articulos manus scribentis in pariete aulae regiae. Vidit corporali visione, continuoque per corporis sensum imago rei corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
mea sit posita: cũ longe sim
ab illa remotus: Quȩduo gene¬
rauisionũ: cõmunia sunt nobis
cũ peccoribus & auibus quȩ ui¬
dent̾ ꝑ corpus&eorum quȩ uident
imaginaliter sps informantur::
Vnde& peccora p̃sepia re cognos¬
cunt. &aues ad nidos suo sreuo¬
lant: Nisi enĩ partẽ spĩi alis uisio¬
nis id est memoriaehabent.
quȩ constat solũ modo in anima:
nequaquã recedentesaues anidis
recordarentur illorũ neq: canima¬
liar e cognoscerent p̃sepia :
Est & t̃ciauisio intellectualis.
quȩ nihil ẽ aliud nisi racionabilitas
& excellencia animȩ :ꝑ quã ea
quȩ corporaliter uidemꝰ & imagina¬
liter inmemoriar& inemus: intel¬
lectu discernimus:: Intellectu
igitur discernimiis qđ illud sit
corp: illud similitudo corporis
&plerũq quid significet: hanc
intellectualem uisionem
nullatenus pecora autuolatilia
habent. quia necse ipsa intelligua
nec illa quȩ oculiscernunt
ostremo corporali uisione spĩ aliꝰ.

Expanded text:
mea sit posita, cum longe sim mea sit posita, cum longe sim ab illa remotus. Quae duo genera visionum communia sunt nobis cum pecoribus et avibus, quae vident per corpus, et eorum quae videntur imaginaliter spiritus informantur. Unde et pecora praesepia recognoscunt, et aves ad nidos suos revolant. Nisi enim partem spiritalis visionis, id est memoriae haberent, quae constat solummodo in anima, nequaquam recedentes aves a nidis suis recordarentur illorum: neque animalia recognoscerent praesepia. Est et tertia visio intellectualis, quae nihil est aliud nisi rationabilitas et excellentia animae, per quam ea quae corporaliter videmus et imaginaliter in memoria retinemus, intellectu discernimus. Intellectu igitur discernimus quod illud sit corpus, illud similitudo corporis, et plerumque quid significet. Hanc intellectualem visionem nullatenus pecora aut volatilia habent: quia nec seipsa intelligunt, nec illa quae oculis cernunt. Postremo corporalis visio sine spiritali
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sid&: Ita tam̃ p̃sid&: ut p̃siden¬
do omĩa sustineat sustinendo
cis cũd& circũdando impleat:
Scđm illius intellectũ ad iftudt̃ciũ
celũ intale raptus. ẽ apłs:. Etĩ hoc
qui dẽ bene fit : Sed scđm
beatum augustinũ adhucneces¬
se. ẽ ad alciora conscendere . &ꝓ¬
fundiora scrutari : qui inelucidan¬
dis questionibus om̃s doctores
posapłos p̃celuit: Qui a ergo
apłs non humanas neq angelicas
uisiones dic̃se enarrare.
alcius ista in quiranda sunt: Tria
igitur generaeẽ uisionũ manifes¬
tum. ẽ: Est uisio corporalis
quȩ corporeis oculisfit: quaui¬
demꝰ cȩlum & terrã atq omĩa
uisibilia & corporea: Et. est
uisio sp̃ilis : qua ea quȩ uidemul
laudimus inp̃senti memoriae
recondimus. & eaquȩaudiuimus
ueluidimus inp̃tõ modo quasi p̃sen¬
cia cernimus: Etcũ aliubi sint
a nobis posita eaquȩ uidimꝰ
corporaliter nunc absentes
rome & cerno ita cartaginen
quãdur dũuidi quasi in p̃senca

Expanded text:
praesidet: ita tamen praesidet ut in praesidendo omnia sustineat, sustinendo circumdet, circumdando impleat. Secundum illius intellectum ad istud tertium coelum mentale raptus est Apostolus. Et in hoc quidem bene sensit. Sed secundum beatum Augustinum adhuc necesse est ad altiora conscendere, et profundiora scrutari, qui in elucidandis quaestionibus omnes doctores post Apostolos praecellit. Quia ergo Apostolus non humanas, neque angelicas visiones dicit se enarrare, altius ista inquirenda sunt. Tria igitur genera esse visionum manifestum est. Est visio corporalis quae corporeis oculis fit, qua videmus coelum et terram atque omnia visibilia et corporea. Et est visio spiritalis, qua ea quae videmus et audimus in praesenti, memoria recondimus: et ea quae audivimus vel vidimus in praeterito, modo quasi praesentia cernimus. Et cum alicubi sint a nobis posita ea quae vidimus corporaliter, nunc absentes Romae, et cerno ita Carthaginem quam dudum vidi quasi in praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
demissus ꝓmurũ a frĩb fidelibus
Questio ẽ in hoc loco quare apłs da¬
masco fuger&e: quidicebat ego
non solum alligariin ihrłm sed et
mori ꝓnominẽ dñ iħni paratus sum:
Quȩ hoc modo soluenda ẽ: Quia non
id eo fugit ut martyrium horreret
suscipere : sed maluit cãpũ certamins
quȩrere & latitudinem gencium
peere quam intra austra ciuitatis
teneri & occidi ubi ꝑpaucierant
credentes quieiꝰ martyrio corrobo.¬
sarentur & informarentur utsimili¬
a patinondubitarent: Quod pos¬
tea ipse impleuit. dũ martyrium
sustinendo plurimos adhoc infor¬
mauit: Impleuit ergop̃ceptum
dñi dicentis: cũ uos ꝑsecuti fuerint
inciuitate ista. fugite in aliam: stre

Expanded text:
est per murum a fratribus fidelibus. Quaestio est in hoc loco quare Apostolus de Damasco fugerit, qui dicebat: Ego non solum alligari in Hierusalem, sed et mori pro nomine Domini Jesu paratus sum ; quae hoc modo solvenda est: quia non ideo fugit ut martyrium horreret accipere, sed maluit campum certaminis quaerere, et latitudinem gentium petere, quam intra claustra civitatis teneri, et occidi, ubi perpauci erant credentes, qui ejus martyrio corroborarentur et informarentur, ut similia pati non dubitarent. Quod postea implevit ipse dum martyrium sustinendo plurimos ad hoc informavit. Implevit ergo praeceptum Domini dicentis: Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in a
Abbreviated transcription (Latin):
dentesiudaei suc censisunt ⁊ elo &̃ quȩ¬
rebantoccasionẽ quomodo eum ꝑde¬
rent Seddũ ꝑseminime hocaude¬
rent agere. audierunt p̃p̃tũ cuntatis
suꝑhacre quatinus illius auxilio &ꝑ
missur ualerent illum occidere :
Qui uolens placere iud acis. & strenuis
inofficio sibi credito apparere.
p̃cepit custodire uindiq ciuitatem
naillo modo uiuus effugere potuis¬
sex sed dĩ auxilio ꝓcurante: effugit
eo modo quo sequentia mani festant:
Et ꝑfenestra inquid insporta demissus
sũ ꝑmurũ & sic effugimanus ciꝰ. Spor¬

Expanded text:
videntes Judaei succensi sunt zelo, et quaevidentes Judaei succensi sunt zelo, et quaerebant occasionem quomodo cum perderent; sed dum per se minime hoc auderent agere, adierunt praepositum civitatis super hac re: quatenus illius auxilio et permisso valerent illum occidere. Qui volens placere Judaeis, et strenuus in officio sibi credito apparere, praecepit custodiri undique civitatem ne ullo modo vivus effugere potuisset: sed Dei auxilio procurante effugit eo modo quo sequentia manifestant. Et per fenestram, inquit, in sporta dimissus sum per murum, et sic effugi manus
Abbreviated transcription (Latin):
nihilq ei n ocuerint: dm̃testẽ inuocat.
ut facilius credatur: Ideoq talia
cõmemorat: ut ostendat quanta
distancia ẽ. int̃uero sapłos qui tanta
ꝓdĩ amore sustinebant querentes
silutem auditorũ & pseudo apłos
quiauditores suos expoliabant.
non quȩrentes salutem illorum:
Damascip̃positus gentis ara theregis
custodiebat ciuitatem damascenoꝵ
ut me cõp̃hender&: Dama scꝰ ciuitas ẽ
metrõptlis syriae: quam edificauit
damascꝰ eliezer seruus abrahe: Et in¬
t̃p̃tat᷑ damascꝰ sanguinem bibens.:
Quod bene conuenit illiloco: quia ibi
effusus ẽ sangius ab el Illa autẽ quȩ hic
dicintur de apło. in exordio fida ei eiꝰ
facta sunt: quando cecatꝰ adño initiꝰ¬
nere ꝑductus ẽ damascum. ubi mansit
trib diebus non uidens neq: mandu¬
cans: Postea uero baptizatꝰ & accepto
pane confortatus introuiit statim
insina gogã iudȩorũ & cepit publice
p̃dicare nomen dñĩ iħu Quodu

Expanded text:
nihilque ei nocuerint, Deum testem invocat, nihilque ei nocuerint, Deum testem invocat, ut facilius credatur. Ideoque talia commemorat, ut ostendat quanta distantia est inter veros apostolos qui tanta pro Dei amore sustinebant, quaerentes salutem auditorum, et pseudoapostolos qui auditores suos exspoliabant, non quaerentes salutem illorum. Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenorum ut me comprehenderet. Damascus civitas est metropolis Syriae, quam aedificavit Damascus Eliezer, servus Abrahae, et interpretatur Damascus sanguinem bibens, quod bene convenit illi loco, quia ibi effusus est sanguis Abel. Illa autem quae hic dicuntur de Apostolo, in exordio fidei ejus facta sunt, quando caecatus a Domino in itinere productus est Damascum, ubi mansit diebus tribus non bibens neque manducans. Postea vero baptizatus, et accepto pane confortatus, introivit statim in Synagogam Judaeorum et coepit publice praedicare nomen Domini Jesu. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
siuir tutes suas & mirabilia ipse
tacer& nequa quam eum ullus cognosce¬
amar&: sinullus amaret. nullus aduitã
redir&: Unde ꝑpsalmistam deeo dr̃:
Uirtutẽ operũ suorum adunciabit
ppłosuo ut det illis hereditatẽ genciũ:
Uirtutes ergosuas adnunciat non utlatu¬
dibus suis ipse ꝑficiat aut indigeat.¬
seddum suam nobis magnitudinem
narrat : nram adse impericiam suble¬
uat: iusti ittiq cũuirtutessuas predi¬
cantrephensibilis non sunt: quiadũ
ui tam suam quȩrunt: aliorum animas
aduitã quȩrunt: De quibus tamen
sciendum ẽ quianum quã bonasua dete¬
gunt : nisi eos aut ꝓximorum utilitas.
aut certe nimia necessittis cogat.
sicut nune apłicoegit: Unde ipse
dixit: Sigloriari oport& : etreuera
oportebat: frgofiglorundũ ẽ xp̃ia¬
no in humilitate ẽ gloriandum:
Dicturusrem poene in credibilem
quod ud ciei in creduli conta eum prin¬
cipes gencium. concitassent . regna¬
q terre contra eum in surrexerint

Expanded text:
si virtutes suas et miracula ipse si virtutes suas et miracula ipse taceret, nequaquam eum ullus cognosceamaret; si nullus amaret, nullus ad vitam rediret. Unde et per Psalmistam de eo dicitur: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo, ut det illis haereditatem gentium . Virtutes ergo suas annuntiant, non ut laudibus suis ipse sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat. Justi itaque cum virtutes suas praedicant, reprehensibiles non sunt, quia dum vitam suam referunt, aliorum animas ad vitam quaerunt. De quibus tamen sciendum est, quia nunquam bona sua detegunt, nisi eos aut proximorum utilitas, aut certe nimia necessitas cogat, sicut tunc Apostolum coegit, unde ipse dixit: Si gloriari oportet, et revera oportebat. Ergo si gloriandum est Christiano, in humilitate est gloriandum. Dicturus rem pene incredibilem quod Judaei increduli contra eum principes gentium concitassent, regnaque terrae contra eum insurrexerint
Abbreviated transcription (Latin):
generis qđ filii sunt abrahe dequa
ego nolo gloriari quanquã ex eodẽ
genere originem ducam: Querunt
nonnullicũds̃ ꝑsalomonem dixerit
laud &te alienus & non ostuum.
quare iustiatq ꝑfectiuiri aliquando
bona etuir tutes narrent quasdiuinitꝰ
ꝑceperunt: Uerbi grã sicut beatꝰ iob
quidixit: pesfuiclcuido. & patter
orfanorum causamq equam nesciebã
diligentissime inuestigabam ceteraq
huiusmodi: Et dauid: ssi reddidi
r&ribuentib: mihimala. id ẽ non
reddidi: Apłsquoq isto in loco multi¬
pliciter : Quib respondeidũ ẽ
qđ ꝑfecti dum uirtutes ꝓprias p̃dicaNT.
&se apud homines laudant. ñ idcirco
faciuntut ipsi apud homines sua osten¬
sione aliquid ꝓficiant: sed ut eos
loquitur quatinus ab hominibus
cognoscatur: Namds̃ quinos prohib&
dicaui eis: Et pisaram anteme ñ est
formatus ds̃ & postme nonerit: Quare
et gofacit quoꝗ ꝓhibet ipse: ñimirum

Expanded text:
generis quod filii sunt Abrahae, de qua generis quod filii sunt Abrahae, de qua ego nolo gloriari, quanquam ex eodem genere originem ducam. Quaerunt nonnulli cum Deus per Salomonem dixerit: Laudet te alienus et non os tuum , quare justi atque perfecti viri aliquando bona et virtutes narrent, quas divinitus perceperunt, verbi gratia: Sicut beatus Job quoque qui dixit: Pes fui claudo et pater orphanorum, causamque quam nesciebam diligentissime investigabam , caeteraque hujusmodi; et David: Si reddidi retribuentibus mihi mala , id est non reddidi. Apostolus quoque isto in loco multipliciter. Quibus respondendum est, quod perfecti dum virtutes proprias praedicant, et se apud homines laudant, non idcirco hoc faciunt ut ipsi apud homines sua ostensione aliquid proficiant, sed ut eos loquitur, quatenus ab hominibus agnoscatur. Nam Deus qui nos prohibet dicavi eis ; et per Isaiam: Ante me non est formatus Deus, et post me non erit , quare ergo facit ipse quod prohibet? Nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
tiuare uolentem: In lege peccati.
quȩ ẽ in membrismeis Nosigitur
siuolumus coronari cum a pło paulo.
certemꝰ uiriliter sicut ipse certauit.
quatinus omia oblectamenta uincamꝰ.:
quia non potest coronari nisi quilegiꝰ¬
time certauerit: Sigloriariopor¬
tet quȩ infirmitatis meae sunt. sub
in his gloriabor: O portebat illum
utiq gloriari eenumerare suas
passiones nomꝓse utille aliquid
crescer& apud dm̃: sed pillorum
salute quosuolebat abamore
falsorum apłoꝵ ad suum reuocare
& ut se &iam aliis in exemplum
p̃ber& & imittibilem: In firmita¬
tis autem nomine. conp̃hendunt
om̃ia in cõmoda & ꝑsecutionis atq
passiones. quaspxp̃o libentianimo
ꝑtulit & est sensus. Sgloriari
uolunt hi quiuos seducunt & retrahunt
ab amore meo medethrahendo: in his
glorientur in quibus ego glorior.
lic& inuitus & ꝓuocatꝰ: Manifestũ
est autẽ non posse illos gboriari
Ai tamen glori antur denobilitate

Expanded text:
tivare volentem in lege peccati, tivare volentem in lege peccati, quae est in membris meis. Nos igitur si volumus coronari cum Paulo apostolo, certemus viriliter, sicut ipse certavit, quatenus omnia oblectamenta vincamus: quia non potest coronari nisi qui legitime certaverit. Si gloriari oportet quae infirmitatis meae sunt, subaudis in his, gloriabor. Oportebat illum utique gloriari et enumerare suas passiones non pro se ut ille aliquid exinde cresceret apud Deum, sed pro illorum salute quos volebat ab amore falsorum apostolorum ad suum revocare, et ut se etiam aliis in exemplum praeberet et imitabilem. Infirmitatis autem nomine comprehenduntur omnia incommoda et persecutiones atque passiones quas pro Christo libenti animo pertulit, et est sensus: Si gloriari volunt hi qui vos seducunt et retrahunt ab amore meo, mihi detrahendo, in his glorientur in quibus et ego glorior, licet invitus et provocatus. Manifestum est autem non posse illos gloriari ac tantum gloriatur de nobilitate
Abbreviated transcription (Latin):
mitati eoꝵ. nec c̃tẽpn& huius¬
modi tali a sustinentes. sed cõ¬
mon& inhumilitate sermonis.
dicensse similia pati: Ut sulle
quituntã grãm consecutus
erat. adhuc desideria carnis
paciebatur & magister genciũ
erat. ñ desperarent illi qui in¬
firmioris grãe adhuc erant
sitalia paterentur:: Sed spe
ꝓmissip̃mure pugnarent stimulis
carnis sicut illere pugnabat. neqͥs
eorum qui haee ab illo audiebant
desideri is carnis uicti indesperatio¬
ne laberentur: Plus enĩ ẽ uri:
quãs candalizari: Acsi dicer&
Patitur aliquis & affligitur adeside¬
sio & nimio ardore concupiscen¬
ciae. & ego non solum affligor
sed etiam quod manus. ẽ uros & quo¬
dãm modo incendor:: Nimiã enim
concupiscentiam carnis paciebatur:
quando dicebat: Infebixego homo.
id ẽ miser. ego quisme liberabit
decorpore mortis huius. &illud
Ui deo aliam legem in membris meis:
repugnantẽ legimentis meae.
eccaptiuum meducentẽ. id est cap¬

Expanded text:
mitati eorum, nec condemnat hujusmitati eorum, nec condemnat hujusmodi talia sustinentes; sed commonet in humilitate sermonis, dicens se similia pati, ut si ille qui tantam gratiam consecutus erat adhuc desideria carnis patiebatur, et magister gentium erat, non desperarent illi qui infirmioris gratiae adhuc erant, si talia paterentur; sed spe promissi praemii repugnarent stimulis carnis, sicut ille repugnabat, ne qui eorum haec ab illo audiebant, desideriis carnis victi in desperationem laberentur. Plus enim est uri quam scandalizari; ac s diceret: Patitur aliquis et affligitur a desiderio et; nimio ardore concupiscentiae, et ego non solum affligor, sed etiam, quod est majus, uror, et quodammodo incendor. Nimiam enim concupiscentiam carnis patiebatur, quando dicebat: Infelix ego homo, id est miser ego, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Et illud: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae et captivum me ducentem , id est cap
Abbreviated transcription (Latin):
Quisinfirmatur & ego non in firmo ꝙ¬
ꝑpt̃nimiam dilecionẽ in tantum
cõpaciebatur infirmis: ut &iã
ipse uider&ur infirmari illorũ
irifirmitatẽ suam reputans.
more medici & ꝓcuratoris
infirmia gens qui uiden segrũ
tristari & dolere.: participes
sunt eiꝰ doloris & meroris:
Quis amn daliratur & ego non
ur̃or  Quantũ adhunc locũ
ꝑtin& scandalitari ẽcarnis
pati desiderium & contristari
atq affligicalore corporis.
&ardore uiciorũ accendi
Viri similiter ẽ calore libi di¬
nis. tuciusq corporis calore¬
uł ardore estuari Scanda¬
lizatur ergo aliquis: quando
non sponte in lectus pulchri¬
tidine mulieris aut ꝓpriae
carnis calore ꝓuocatur
adlibi dinem ꝑpetrandam.
seqdͥdum inuitus & inp̃meditatꝰ
hocagit scandalizatur sibi
& irascitur atq contrisititur:
hancne s sitatẽ humane naturȩ
considerans apłs. quinimium
fragilis est dicit seuri: ut con¬
sulat talibus cõpaciens infir¬

Expanded text:
Quis infirmatur, et ego non infirmor. PQuis infirmatur, et ego non infirmor. Propter nimiam dilectionem in tantum compatiebatur infirmis, ut etiam ipse videretur infirmari, illorum infirmitatem suam reputans, more medici et procuratoris infirmi agens, qui videns aegrum tristari et dolere, particeps est ejus doloris moerorisque. Quis scandalizatur: et ego non uror? Quantum ad hunc locum pertinet, scandalizari est carnis pati desiderium, et contristari atque affligi calore corporis et ardore vitiorum accendi. Uri similiter est calore libidinis totiusque corporis ardore aestuari Scandalizatur ergo aliquis, quando non sponte illectus pulchritudine mulieris, aut propriae carnis calore, provocatur ad libidinem perpetrandam: sed dum invitus et impraemeditatus hoc agit, scandalizatur sibi et irascitur atque contristatur. Hanc infirmitatem humanae naturae considerans Apostolus, quae nimiae fragilitatis est, dicit se uri ut consultat talibus compatiens infir
Abbreviated transcription (Latin):
issime paciebatur. ꝑ in opiam
& sitim: inieiun is multis: Multa
fuerunt eius iciunia : quȩ sustinuit
aliquando uolens aliquando no¬
lens: infrigore & nuditate:
maximũ frigus & maxim̃a pemuriã
ꝓpternudita tẽ tunc sustinuit
dum ducer&ur nauigior om̃ia.
eo qđ appellass& cesarem: quan¬
do exeuntes amari uenerunt
ininsulammilitenam: ubi cũ con¬
gregasset sarmentorũ multitudi¬
nem ut se cale faceret iuperi.
acclore ignis ꝓcedens inuã sit
manum eiꝰ: Pret̃ illa quȩ extrin¬
secusst id ẽ p̃ter illa pericula:
quȩ in corpore sustineo: in stancia
eccłarum : Quia longum erat
enarrare om̃ia pericula & om̃s
angustias & tribulationes qucis
exꝑtus fuerat: conclusit dicens.
p̃ter illa quȩ extrinsecus in corꝰ¬
pore sustineo ꝑseuerancia
mea ẽ. sẽ ꝑ sollicitudinem habere
de omnib: aeccłiis quibiis p̃dicauu:
ł imebat eñine forte quib p̃hicaue¬
bant apłm patiꝰ deficerenta fide

Expanded text:
issime patiebatur per inopiam issime patiebatur per inopiam et sitim. In jejuniis multis. Multa fuerunt ejus jejunia quae sustinuit, aliquando volens, aliquando nolens. In frigore et nuditate. Maximum frigus et maximam penuriam propter nuditatem tunc sustinuit, dum duceretur navigio Romam, eo quod appellasset Caesarem quando exeuntes e navi, venerunt in insulam Mitilenam ubi cum congregasset sarmentorum multitudinem ut se calefaceret, vipera a calore ignis procedens invasit manum ejus . Praeter illa quae extrinsecus sunt, id est praeter illa pericula quae in corpore sustineo, instantia mm Ecclesiarum. Quia longum erat enarrare omnia pericula, et omnes angustias et tribulationes quas passus fuerat, conclusit, dicens: Praeter illa quae extrinsecus in corpore sustineo, perseverantia mea est semper sollicitudinem habere de omnibus Ecclesiis quibus praedicavi. Timebat enim ne forte quibus praedicavebant Apostolum pati, deficerent a fide.
Abbreviated transcription (Latin):
inuiden tes insidias ei p̃ten debat
In labore & erũna: A erũna ẽ mise¬
ria & molestia: Potest eẽ dabor sine
erumna id ẽ sine molestia & miseria.
atqsine e aliquotedio. &ideo
addidit & erũna ut laborẽ apłi
ostender&. eẽt non sine molestia
& afflictione Solentnãq homi¬
nes laborare inhortis. in iuridia¬
ris cum delectatione causa exer¬
cendi: sicut legimus deproto¬
plasto quia posuit eumds in para¬
dyso utoperar&ur & custo diret
illũ Ille enĩ liborsine aliqua
molestia erat Inuigiliis multis:
Aliquan dosponte & uoluntariae
uigilaibat: Aliquando non spon¬
te sed exnecessittite : quia positus
inp̃ssura & angustia: necesse erat
ut uigilar& dĩ implorans auxiliũ
Sicut quando positus incarcere
cum sylahimnos deo canȩbit
quan do custos carceris uidens¬
splendorem incarcere ethostiũ
aꝑtum uolebatse interficere:
putans om̃s uinctos fugisse
& siti: ꝑseque batur aiuda eis
deloco adlocum: & ideo famẽ: sepi¬

Expanded text:
insidias ei praetendebant. In labore et aerumna. Aerumna est miseria et moestia. Potest esse labor sine aerumna, id est sine molestia et miseria, atque sine aliquo taedio: et ideo addidit aerumna, ut laborem Apostoli ostenderet esse non sine molestia et afflictione. Solent autem homines laborare in hortis, in viridariis cum delectatione causa exercitandi, sicut legimus de protoplasto: quia posuit eum Deus in paradiso ut operaretur et custodiret illum . Iste enim labor sine aliqua molestia erat. In vigiliis multis. Aliquando sponte et voluntarie vigilabat, aliquando non sponte, sed ex necessitate, quia positus in pressura et angustia, necesse erat ut vigilaret Dei implorans auxilium: sicut quando positus in carcere, cum Sila hymnos Deo cantabat, quando custos carceris splendorem videns in carcere et ostium apertum volebat se interficere, putans omnes victos fugisse, et siti. Persequebatur a Judaeis de loco in locum, et ideo famem saep
Abbreviated transcription (Latin):
huic loco ꝑlongum ẽ inserere & ad p̃¬
sensnarrare: nisitantum modo pauca
expluribus: iulianus pomerius uirsa¬
ne prudenciae primum cȩlum dicit
isto in loco appellatũ. eẽ aercum.
a quo & auescȩli uocantur: Scđm
sidereum: ubi continentur .XII.
signac&reraq astra. p̃ter . uii.planetas.
quod et firmam̃tum appellatur.:
Tercium intelligit sp̃ale siuem̃tale.
ubi angłi & anime scõrum in contẽp

Expanded text:
huic loco perlongum est inserere, et ad praehuic loco perlongum est inserere, et ad praesens narrare, nisi tantummodo pauca ex pluribus. Julianus Pomerius, vir sanae prudentiae, primum coelum dicit isto in loco appellatum esse aerium, a quo aves coeli vocantur: secundum sidereum, ubi continentur duodecim signa caeteraque astra, praeter septem planetas, quod et firmamentum appellatur: tertium intelligit spirituale sive mentale, ubi angeli et animae sanctorum in con
Abbreviated transcription (Latin):
re suie extra corpus nescio ds̃cit:
ad tercium cȩlum: mos &usitata
consiiudo ẽ. scriptorum qui nobis
sacras litteras ministrant: ut quando
ab aliquo eor narratur historia.
cũ ad se ipsum uenerit. sic desetam¬
quã de alio loquat᷑ sic fecit moyses:
quidixit: Frat autẽ moyses uirmitis¬
erat in traͥus nomine iob:: Sicbeatiis
matheus cum in textu narrationis suȩ
uenissed adse ipsum: uidit inquid
publicanum nomine matheum:
Non dixit uiditnie: sed sic se inseruit
ordinin arrationis suae tã quamo
tamenbeatus apłs ñ in historia
ubirerum gestarum suscipitur
explicanda narratio sed in epła
hocfecit : sicut isto in loco appar&
ubi loquitur de secciusa humilitatis.
quasidealio inquienis: Scio hominem
compl&i sunt: Un de liquido appa¬
r& quia magna necessittis cõpulit
illum pate facere: quod ꝑtot annos
inintimo cordis archano celauerat:
Igitur dehis uerbis apłi: diuersidiũ¬
sa senciunt: Quorum opiniones.

Expanded text:
re, sive extra corpus nescio, Deus scit, ad tertium coelum. Mos et usitata consuetudo est scriptorum, qui nobis sacras litteras ministrant ut quando ab aliquo eorum narratur historia cum ad seipsum venerit, sic de se tanquam de alio loquatur; sicut fecit Moyses qui dixit: Erat autem Moyses vir mitiserat in terra Hus nomine Job ; sic beatus Matthaeus, cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, vidit, inquit, publicanum nomine Matthaeum , non dixit, vidit me, sed sic se inseruit ordini narrationis suae, cum venistamen beatus Apostolus non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio; sed in Epistola hoc fecit, sicut isto in loco apparet ubi loquitur de se causa humilitatis quasi de alio, inquiens. Scio hominem m anni completi sunt, unde liquido apparet, quia magna necessitas compulit illum patefacere quod per tot annos in intimo cordis arcano celaverat. Igitur de his verbis Apostoli, diversi diversa sentiunt, quorum opiniones
Abbreviated transcription (Latin):
ergo erudim᷑ aduersariorum pugnam
aliquando declinare: Sigloriari
riari meoport& ꝓpter salutẽ aliorũ
onecessitatẽ supra dictã. quã compel¬
lor in hoc possum gloriari qr euasi
manus ꝑsequentium tamen non expe
potero gloriari: Uisiones hacreuela¬
tiones dñi dicit qđ unũ. ẽ : quasci
ostendit dñs: Nunc insequentibus
dic turus ẽ quosit ęleuat᷑ ut ꝑ hoc
possimꝰ intelligere quanta & qualia
ostensa & dicta sunt: Ne sic̃ pseudo

Expanded text:
us, adversariorum pugnam,aliqriari me oportet propter salutem aliorum et necessitatem supradictam, qua compellor, in hoc possum gloriari, quia evasi manus persequentium, tamen non expedpotero gloriari. Visiones et revelationes Domini dicit, quod unum est, quas ei ostendit Dominus. Nunc in sequentibus dicturus est quo sit elevatus, ut per hoc possimus intelligere quanta et qualia ei ostensa et dicta sun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ illum dspater omĩa fecit: Ipse
e etiam sapientia cius: quȩ dicit
ꝑsalomonem ego sapientici exoi
altissimi pro diui primo genita:
ꝑfilium:. Ipse enim recte dicit̃
sapientia et uerbum patris
quia ꝑ illum deus pater semet¬
ipsum manifesctiuit hominib.
uerbi grã sicut homo per uerbum suum:
manifestat uoluntatem suam: Unde
ipse filius in euglio dicit: pater manifestaui
nomentuum hominibus: Quia quod
scultum est dĩ. id est quod stultum ab ho¬
minibus putatur sapientius est hominib:
id est humanam sapientiam transcendit
Et est sensus: qđ hominesstultum putant
esse: ut deus omnipotens pater. filium suũ
ad passionẽ. ⁊ ad mortem perferendam.
micteret inmundum: omnem sapientiam
philosophicam antecedit: Et quia pene¬
trari ab ipsis non potest: stultii dicunt
eẽ et nolunt credere: Nonquia uere

Expanded text:
per illum Deus Pater omnia fecit, ipse est etiam sapientia ejus, quae dicit per Salomonem: Ego sapientia ex ore Altissimi prodii primogenita ;per Filium. Ipse enim recte dicitur Sapientia et Verbum Patris, quia per illum Deus Pater semetipsum manifestavit hominibus; verbi gratia: sicut homo per verbum suum manifestat voluntatem suam. Unde ipse Filius dicit in Evangelio: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus Quia quod stultum est Dei, id est quod stultum ab hominibus putatur, sapientius est hominibus; id est, humanam sapientiam transcendit, et est sensus: Quod homines stultum putant esse, ut Deus omnipotens Pater Filium suum ad passiones, ad mortem perferendam mitteret in mundum, omnem sapientiam philosophicam transcendit; et quia penetrari ab ipsis non potest, stultum dicunt esse, et nolunt credere, non quia vere
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo pareret ut ipsifilum¬
dĩ interficissent sed magum
quendam acuius. discipulis dicuis
inuenta eẽ. Ala quae in eugło
decius resurrectione et ascen¬
sione referuntur: quȩ illi om̃a
denegant uera tẽ Dicunt enĩ is¬
lamuenisse ꝑ uirginem. Nondũ
uenit quia nobis ꝑmissus ꝗa nee
nascetur ex urgine. sed dauidre¬
surget ẽt ipse enit nr̃messias
imiliter philosophis gentium
ea audiebant predicare dexp̃o
quaeratiomundana et philor¬
sophorum sapientia poenetrare
non poterat : constrictistultiam
eẽ illi dicebant: Ipsi enim dice¬
bant uirginem sine semine uiri¬
non posse parere: et resurrectio¬
nem negabant: Ipsis autem uoca es¬
tis iudȩis. sub audis ad fidem xp̃i
Et grecis id.ẽ. gentilibus siniliters
predestinatis aduictm et credere

Expanded text:
irgo pareret, ut ipsi Dei Filium interfecissent, sed magnum quemdam a cujus discipulis dicunt inventa esse illa, quae in Evangelio de ejus resurrectione et ascensione referuntur, quae omnia denegant vera esse. Dicunt jam venisse per Virginem, nondum venit, quia nobis promissus est: nec nascetur ex Virgine, sed David resurget, et ipse erit noster Messias. Similiter philosophis gentium ea audiebant praedicari de Christo, quae ratio mundana et philosophorum sapientia penetrare non poterat, constricti stultitiam esse illud dicebant. Ipsi enim dicebant virginem non posse sine semine viri parere, et resurrectionem negabant. Ipsis autem Judaeis vocatis, subaudis ad fidem Christi, et Graecis, id est gentilibus similiter praedestinatis ad vitam et credere
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ &cr̃: Cũ uero dicit data est
sc̃s mensuram habeat : & mensurabilissit:
Sed qͦmodo potest̃ m̃ surabilis eẽ. deqͦ dr̃.

Expanded text:
m, etc. Cum vero dicit: data est sanctus mensuram habeat et mensurabilis sit. Sed quomodo potest mensurabilis esse, d
Abbreviated transcription (Latin):
adns uoluerit:. Sedmodo nondimit es¬
tã ephesum ut ad uos ueniat̃: quia
maius luchrum hic ad quiro deo qũã
apuduos. Cumautem uenero cognos es¬
cam non sermonem eorum subtan co
tum qui inflati sunt sed uirtutem:
idẽ cum uenero non considerabo ser¬
monem illorum pompati cũ qͦ modo
supbiunt: seduirtutem id ÷ uitȩ meri¬
cun aiitionen ueritatis qͥ modo
redant. uł quas uirtutes miraculoꝵ
possunt operari qui ita inflantur:
Non ẽ enim in sermone pompatico
quod regnum cȩlorum appellatur
eo quod suos obseruatores adregum
dĩꝑducat : sed inuir tute boni operis
uirga ueniam ad uos iđ ÷ inundicta
uitiorum ur̃orum. & inse ueritate
correptionis. sic̃ morses inegyptum
quod significabatur ꝑ uirgam quam
ferebat. anuultis ut incaritate siue
dilectione & spũ mansu&udinis
uenum id ẽ. in lenitate mentis &hu¬
militate atq tranquillitate:
Et .ẽ. sensus Siuultis ut inuirga
ueniam: manebitis in correcti:
Sinautem in animo pacifico & lenitate

Expanded text:
s voluerit, sed modo non dimittam Ephesum ut ad vos veniam, quia majus lucrum hic acquiro Deo quam apud vos. Cum autem venero, et cognoscam, non sermonem eorum, subaudis tantum, qui inflati sunt, sed virtutem, id est, cum venero, non considerabo sermonem eorum pompaticum, qui modo superbiunt, sed virtutem, id est vitae meritum et rationem veritatis, quomodo credant, vel quas virtutes miraculorum possunt operari, qui ita inflantur. Non enim in sermone pompatico quod regnum coelorum appellatur, eo quod suos observatores ad regnum Dei perducat, sed in virtute boni operis virga veniam ad vos? id est vindicta vitiorum vestrorum, et in severitate correptionis, sicut Moyses in Aegyptum, quod significabatur per virgam quam ferebat: an vultis ut in charitate, sive dilectione, et spiritu mansuetudinis veniam? id est in lenitate mentis, et humilitate, atque tranquillitate, et est sensus: Si vultis ut in virga non veniam, manebitis incorrepti; sin autem in animo pacifico et lenitate
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ in suꝑbiam eleuatis suꝑbitis & non
magis luctum habuistis prohoc scele¬
re sicut samuhel lugebat suꝑ saul:
Et est sensus: Cum de buis&is lugere
peccatum illius & aur̃o consortio
huius modi separare: magis insuꝑbiã
tatis uos magnimeriti. eẽ. & scĩores illo
apparere: Ego auitem ab sens cor

Expanded text:
id est in superbiam elevati superbitis, et non magis luctum habuistis pro hoc scelere, sicut Samuel lugebat super Saul, et est sensus: Cum debuissetis lugere peccatum illius, et a vestro consortio hujusmodi separare, magis in superbitatis vos magni meriti esse, et sanctiores illo apparere. Ego quidem absens cor
Abbreviated transcription (Latin):
xilio oportuno id ÷ inp̃senti. dõ.
Nunc enĩ oportunũ est tẽpus Auxilii
& misericordie illius: dequo apłs
alias dicit: Eccenunc tẽpus accepta¬
bile: eccenunc diesalutis : & dequo
prophaea: tẽpore inquit accepto exaudi¬
uite: Cuienĩ inp̃senti scło miscđiam
suã p̃stitit dimitendo ei peccata etgr̃ã
donorũ sp̃italiũ reploe illũ : utiq:
infuturo regno secũ regnare ꝑmittit :
Et quia pontif ex nr̃ est sedens inthrono
głae pat̾nȩ: omnĩatribu& quȩ nobis
ad salutẽ uenire certissimũ est:
ex hominib: assũptus. prohominib
Constituitur in his quȩ ad dm̃ ꝑtinent
ut offerat clona & sacrificia ꝓpeccatis.
qui possit condoleri. his quiignorant
et errant: qm̃ etipse circũdatus est
infirmitate: & ꝓpterea deb& quẽ¬

Expanded text:
xilio oxilio onunc enim opportunum est tempus auxilii et misericordiae illius, de quo Apostolus alias dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Et de quo propheta: Tempore inquit accepto exaudivi te. Cum enim in praesenti saeculo misericordiam suam praestitit dimittendo ei peccata, et gratia donorum spiritalium recipiet illum, utique in futuro regno secum regnare permittit, et quia pontifex noster est, sedens in throno gloriae paternae, omnia tribuit, quae nobis ad salutem venire certissimum est. ex hominibus assumptus pro hominibus constituitur in iis quae ad Deum pertinent, ut offerat dona et sacrificia pro peccatis. Qui possit condolere iis qui ignorant et errant: quoniam et ipse circumdatus est infirmitate, et propterea deb
Abbreviated transcription (Latin):
peccati sedmunditiȩ & castitatis atq
innocencie: quiasine peccato concept̾ ẽ.
sinepeccatonatus. & sinepeccato ab hoc
mundo transiuit:: Qua propt̃ non est
tẽptatus in carne peccati ut peccatũ facer&e.
sed insimi litudine carnis peccati utabsq
peccato maner&e. Adeamus ergo cũfiducia
quia pontificẽ habemus quiscit cõpati
infirinitatib nris. per hoc qđ similia
sustinuit et potest ad iuuare per hoc qđ d̃s :
ad theonũei cũ fiducia : & dicit:
Adeamus m̃te ce contẽpplacione. perfidẽ
quoq: bonis operib ex ornatã. ad thronũ
paternȩ maiestatis. gratis potest nobis
filius illius apellatur nobis gratis
datus. iuxta qđ idẽ apłs in hac ipsa
om̃ib gustauit mortẽ:: & quare
debeamus accedere ad thronũẽi fide
et eleuocione: sub sequitur inꝗens:
Ut miscđam consequamur. id ÷ remissi¬
onẽ peccatorũ &e gram̃ donorũ sp̃s scĩ.
siue indulgenciam in ueniamus in au¬

Expanded text:
peccati, sed munditiae et castitatis atque peccati, sed munditiae et castitatis atque innocentiae: quia sine peccato natus est, conceptusque, et sine peccato ab hoc mundo transiit. Quapropter non est tentatus in carne peccati, ut peccatum faceret, sed in similitudine carnis peccati, ut absque peccato maneret. Adeamus ergo cum fiduciaQuia pontificem habemus qui scit compati infirmitatibus nostris, per hoc quod similia sustinuit, et potest adjuvare per hoc quod Deusad thronum ejus cum fiducia, et dicit: Adeamus mente et contemplatione, per fidem quoque bonis operibus exornatam, ad thronum paternae majestatis, gratis potest dimitte Dei Filius illius appellatur, nobis gratis donatus. Juxta quod idem apostolus in hac ipsa omnibus gustaret mortem. Et quare debeamus accedere ad thronum ejus fide et devotione, subdit, inquiens: Ut misericordiam consequamur, id est remissionem peccatorum, et gratiam donorum Spiritus sancti, sive indulgentiam, inveniamus in au
Abbreviated transcription (Latin):
carnis peccatiũs absq peccato: tẽptatus.
tẽptam̃ta: sed nonest superatus
intẽptacionib quinpocius ꝓbatus
uictorglorios extitit: Tẽptam̃ta
aut̃ quib tẽptatus est : haec fuer̃:
esuries. sitis tẽptacio diaboli. ꝑsecutio
plurimorũ sputa: accusaciones.
calũnie. repulsio a propriagente :
adultimũ crucifixio:. Tẽptatus est
carnis absq peccato: Sed cũ inueri¬
tate xp̃s uerã carnẽ habuis soe.
quaredicit ꝓsimilitudine carnis
illũ ẽẽ tẽptatũ : in hoc enĩ quia
homo factus est: uerãcarnẽ habuit:
In hoc uero quia carnẽ peccati non
habuit sedabsq peccato: simili¬
tudinẽ nrae carnis habuit quȩ est
caropeccati:: Nã peccatũ non habuit.
necclolus inuentus est in ore eiꝰ ::
Quod sipeccatũ habere potuiss&e.
haberet utiq: iã nonsimilitudinẽ
carnis peccati sed inueritate carnẽ
peccatii Ca ro enĩ nrã. caro peccatiest:
quia cũpeccato concipimur: cũ peccato
nascimur :: Illius aut̃ caronon fuit caro

Expanded text:
carnis peccati absque peccato. Tentatus tentamenta, sed non est superatus tentationibus, quin potius probatus victor exstitit. Tentamenta autem quibus tentatus est, haec fuerunt, esuries, sitis, tentatio diaboli, persecutio Judaeorum, sputa, accusationes, calumniae, repulsio a propria gente, ad ultimum crucifixio, et mors. Tentatus est carnis absque peccato, sed cum veritate Christus veram carnem habuisset, quare dicit pro similitudine carnis illum esse tentatum? In hoc enim quia homo factus est, veram carnem habuit; in hoc vero, quia carnem peccati non habuit, sed absque peccato, similitudinem nostrae carnis habuit, quae est caro peccati: nam peccatum non habuit, nec dolus inventus est in ore ejus. Quod si peccatum habere potuisset, haberet utique jam non similitudinem carnis peccati, sed in veritate carnem peccati: caro enim nostra caro peccaquia cum peccato concipimur, cum peccato nascimur; illius autem caro non fuit caro
Abbreviated transcription (Latin):
duplici modo accipitur : Aliquando
ꝓamore : aliquando ꝓtimore.:
Hic uero ꝓsũma ponitur caritate.
qua filius dĩ nos dilex̃.: et prosũ ma
obȩdientia qua fuit oboediens
patriusq ad mortẽ .: et quidẽ
cũeẽ filius. didicit ex eis quȩo
passus est oboedientiam : etcon

Expanded text:
duplici modo accipitur: aliquando duplici modo accipitur: aliquando pro amore, aliquando pro timore; hic vero pro summa ponitur charitate, qua Filius Dei nos dilexit, et pro summa obedientia, qua fuit obediens Patri usque ad mortem. Et quidem cum esset Filius Dei, didicit ex his quae passus est obedient