comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tenntiũ digitis denotaberis. Caue unꝗͣ nõ strictȩ sint cali-¬
g: nec ruga ñ candeãt. Nisi formosꝰ fueris. sc̃s eẽ. ñ poteris.
aliqͥs de optimatibꝰ inuitat ad prandiũ : om̃s uotuus ꝑgunt
feriis. Certe aut eundũ tͥ ẽ. aut negandũ. Si ieris: aut hisdẽ
uesceris cibis aut aliis. Si aliis cõuiuarũ offendent᷑ ocłi. Si hisdẽ:
pit abstinentia. Sd̾ si ire nolueris : tunc miser comederis in pran
dio Ad singl̃as quasq fialas ⁊ delibata mellis uina: potaberis.
Aliꝰ intuũ uultũ cauillabit᷑. ille incessũ ridebit. hic habitũ.
annos. illud fecisse turpe dixisse turpiꝰ. Aliꝰ furẽ clamabit
rit᷑ prandia cõsonabunt: ⁊ in te temulentũ p̃ cõuiuiũ dissol¬
uet᷑. Sdsi suillis abstiuueris carmbꝰ.⁊ ñ crebro balnea fren-¬
quentaueris. tũ uere ꝑ om̃s colũpnas manichei tͥ titulꝰ

Expanded text:
praetereuntium digitis denotaberis. Cave, inquam, ut non strictae sint caligpraetereuntium digitis denotaberis. Cave, inquam, ut non strictae sint caligae ne crura non candeant. Nisi formosus fueris, sanctus esse non poteris. Aliquis invitat de optimatibus ad prandium, omnes votivis pergunt feriis: certe aut eundum tibi est, aut negandum. Si ieris, aut eisdem vesceris cibis, aut aliis. Si aliis, convivarum offendentur oculi. Si iisdem, perit abstinentia. Quod si ire nolueris, tunc dio ad singulas quasque phialas, et ad delibuta melle vina potaberis: alius tuum vultum cavillabitur, ille incessum irridebit, hic habitum: annos illud fecisse turpe, dixisse turpius. Alius furem clamabidia pariter consonabunt, in te temulentum convivium dissolvetur. Quod si ullis abstinueris carnibus, et non crebro balnea frequentes, tunc vero per omnes columnas Manichaei titulus
Abbreviated transcription (Latin):
satis eẽ. difficile. locũ stepħi implere ł pauli: in angłico stare mi¬
nisterio. ⁊ ppłos subiacentes candenti de suꝑ ueste despicere. Preci-¬
osũ ẽ. margaritũ: s cito frangit᷑. Fractũq ñ pot̾ instaurari.
Nauis quãuis sit rudis ⁊ solidis cõfixa cͥlauis. ac tum̃tes fluctꝰ
Serosiꝰ ad optata ꝑueniat : tam̃ magis secura s̃ quã tranqͥlla.
fut aꝑtiꝰ loqͥr. plꝰ te qͥdẽ dicis hab̃e mercedis: si in media urbe
cõsistens monachoꝵ uita uictiter ẜ s̃ uera quȩ dicis: s nõ
tã facile explent᷑ oꝑe quã dic tu. Ut enĩ cet̾a p̃t̃mittã quȩ nos
b austeriore uita retrahunt. illud inferã : ad cuiꝰ cõparationẽ
itiã quȩ dissimulauerĩ imo timuerĩ dicere intelliges. Aliꝰ bar-
spaululũ ut nos solemꝰ facere rusticani. capillũ usq ad cutẽ
ssequeris: risũ p̃bebis om̃ibꝰ. Id̾ sipulla fuerit tunica: etiam

Expanded text:
satis esse difficile locum Stephani implere vel Pauli, in angelico stare misatis esse difficile locum Stephani implere vel Pauli, in angelico stare ministerio, et populos subjacentes cadenti desuper veste despicere. Pretiosum est margaritum, sed cito frangitur, fractumque non potest instaurari. Navis quamvis sit rudis, et solidis confixa clavis, tumentes fluctus rosius ad optata perveniat: tamen magis secura sunt quae tranquilla; et ut apertius loquar, plus te quidem dicis habere mercedis, si in media urbe consistens, monachorum vitam victites. Haec sunt vera quae dicis, sed non tam facile explentur opere quam dicto. Ut enim caetera praetermittam, quae nos ab austeriore vita retrahunt, illud inferam, ad cujus comparationem etiam quae dissimulaverim, immo timuerim dicere, intelliges. Alius barbtegit. Tu si paululum, ut nos solemus facere rusticani, capillum usque ad cutem persequeris, risum praebebis omnibus. Quod si pulla fuerit tunica, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ueni sequert me. Plures iã anni s: qͦ cepisti seruire dõ. Mens ap̃m
tuo. Decẽ aliqͥd emptũ ẽ nũmulis: ł unũ libent̃ accipiã. dũ me
ad p̃luĩ festinantẽ: nullȩ p̃pediant morȩ. Matheus sedens ad
theloneũ audi  sequere me. Nunqͥd pꝰ ratiocina supputauit. ꝙ re¬
putauit dñi sequenda uestigia. nͥ mũdi separtis onere lib̾asset
Ille discpłs qͥ renunciare parentibꝰ ante cupiebat: uoce saluato¬
ris arguit᷑. & certe multũ int̾÷ int̾ eũ cuiꝰ breuis ad domũ re¬
cursꝰ statĩ uenturi rep̾hendit᷑: ⁊ te qͥ tanto iã tẽpore. aut ñ
uendis tua qd̾ cito potes facere: aut ñ cõtẽpnis. S uides mul¬
ta tͥ imp̾dim̃to eẽ. ne facias. Cũ hȩc legeris: ad asilũ romuli
fugies. ⁊ comediȩ cõscendens arã. uerb̾a dñi seuientis eludes
si altaria derelinquã. Cuge m̃s de te exacturꝰ sũ. Si ad uitã mo¬
nachi clericeȩ aliqͥs dignitatis accedit: si in apłico stans ordine.

Expanded text:
quere me . Plures jam anni sunt quod coepisti servire Deo. Mens Christum tuo. Decem aliquid emptum est nummulis, vel unum libenter accipiam, dum me ad praelium festinantem nullae praepediant morae. Matthaeus sedens ad teloneum audit: Sequere me . Numquid prius ratiocinia supputavit, et repotuit Domini sequi vestigia, nisi mundi se prius onere liberaret? Ille discipulus qui renuntiare parentibus ante cupiebat, voce Salvatoris arguitur. Et certe multum est inter eum, cujus brevis ad domum recursus statim venturi reprehenditur, et te, qui tanto jam tempore, aut non vendis tua, quod cito potes facere, aut non contemnis: sed vides multa tibi impedimento esse ne facias. III. Cum haec legeris, ad asylum Romuli fugies, et Comoediae conscendens aram, verba Domini saevientis eludes.si altaria derelinquam. Euge, meus, plus de te exacturus sum, si ad vitam monachi, clerici aliquid dignitatis accedit: si in apostolico stans ordine,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ꝑegrinȩ linguȩ mixtura demonstrat. s oppidũ iuxta
scitopolim. qd usq hodie appellat᷑ salim: ⁊ ostendit᷑ uͥ pala¬
ciũ melchi sedech ex magnitudine rumȩ ueteris oꝑis oftendens
magnificentiã. Deqͦ in posteriori quoq parte geneos scriptũ

Expanded text:
monstrat, sed oppidum iuxta Scythopolim, quod usque hodie appellatur Salem. et ostentatur ibi palatium Melchisedech ex magnitudine ruinarum ueteris operis ostendens magnificentiam; de quo in posteriori quoque parte Geneseos scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie subtrahunt. Marmora nitent auro: splendent lacinaria
Neq uͦ aliqͥs opponat diues in iudea tẽplũ. m̃sã. lucernas. turi¬
bula. pateras. sciphos. mor tariola: ⁊ ceta ex auro fabrefacta
Tuc̃ hec ꝓbabant᷑ a dño. qͣndo sac̾dotes hostias ĩ molabant: n
sanguis peccudũ erat redẽptio peccatoꝵ. Quanꝗͣ hȩc om̃ĩa in
uͦ cũ pauꝑtatẽ domꝰ suȩ pauꝑ dñs dedicarit: cogitemꝰ cͥucẽ eiꝰ quã¬
ñ hab̾e testat᷑ : alioqn si tantũ litterã seqͥm᷑: ⁊ in auro atq
diuiciis simplex nos delectat historia: cũ auro obseruemꝰ ⁊
cet̾a. Ducant pontifices ap̃i: uxores uirgines. Iuãuis bonȩ
m̃tis sit qͥ cicatricẽ habuerit ⁊ deformis ẽ: pͥuet᷑ sac̾dotio.
lera corporis : amiȩ uiciis p̾ferat᷑. Crescamꝰ ⁊ multipli

Expanded text:
ecclesiae subtrahunt: marmora nitent, auro splendent lacunaria,ecclesiae subtrahunt: marmora nitent, auro splendent lacunaria,. neque uero mihi aliquis opponat diues in Indaea templum, mensam, lucernas, turibula, patellas, scyphos, mortariola et cetera ex auro fabre facta. tunc haec probabantur a domino, quando sacerdotes hostias immolabant et sanguis pecudum erat redemptio peccuero, cum paupertatem domus suae pauper dominus dedicarit, cogitemus crucem enon habere testatur?. alioquin, si tantum litteram sequimur et in auro atque diuitiis simplex nos delectat historia, cum auro obseruemus et cetera: ducant pontifices Christi uxores uirgines; quamuis bonae mentis sit, qui cicatricem habuerit et deformis est, priuetur sacerdotio; lepra. corporis
Abbreviated transcription (Latin):
dic bestiȩ. sic aues: sic capiunt᷑ ipisces. Modica in hamo esca po-¬
nit᷑ ut matronarũ in eo sacculi ꝓtrahant᷑. Scit ep̃s cui cõmissa ẽ.
eccł̃ie cura: que dispensationi pauꝑũ cureq p̃ficiat. Meliꝰe non
habe qd̾ tribuã: quã impudent᷑ petere qd dem. D ⁊ genꝰ arrogantie
ẽ elem̃tiore te uelle ideri. quã pontifer ap̃i ẽ. Nõ om̃ia pos
sumꝰ om̃s. Alius mȩccl̃ia ocl̃s ẽ. aliꝰ lingua. aliꝰ manꝰ. aliꝰ pes. alius
auris. uent̾ ⁊cet̾a. Lege pauli epłam ad corinthios: uͥ diuersa m̃¬
bra unũ corpꝰ efficiunt. Nec rusticꝰ ⁊i tantũ simplex fr̃. idõ se sc̃m
putet.si nicħ nouerit: nec ꝑitꝰ ⁊eloquens in lingua estimet san¬
ctitatẽ. Multoq meliꝰ ẽ. e duobꝰ imꝑfectis. rustitatẽ scãm habe.
quã eloquentiã peccatricẽ. Multi edificant parietes: ⁊ colũpnas

Expanded text:
sic bestiae, sic aues, sic capiuntur et pisces: modica in hamo esca posic bestiae, sic aues, sic capiuntur et pisces: modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. scit episcopus, cui commissa est ecclesia, quem dispensationi pauperum curaeque praeficiat. melius est non habere, quod tribuam, quam inpudenter petere. sed et genus adrogantiae est clementiorem te uidesumus omnes. alius in ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, alius auris, uenter et cetera. lege Pauli ad Corinthios: diuersa membra unum corpus efficiunt. nec rusticus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil nouerit, nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem. multoque melius est e duobus inperfectis rusticitatem sanctam habere quam eloquentiam peccatricem. Multi aedificant parietes et columnas
Abbreviated transcription (Latin):
ide imꝑitis cõtionatoribꝰ loqͥt᷑ attende dehis aũ ludꝰ. Loquor enĩ¬
que sũ niꝑ exꝑtͦ Un qͥdẽ poeta. nominat᷑ hõ ꝑlitteratꝰ. Cuiꝰ s illa cõ¬
uiuia poetarũ ac philosophoꝵ. cũ faceret erupiden ⁊ menandrũ int̾
s scłis fuisse disiunctas: atq is qͣntos plausꝰ ⁊ clamores mouet.
multos enĩ cõdiscpłos habet in theatro: qͥ simul litteras ñ didicer̃.
Iestes pullas eque uita: ut candidos ornat᷑. ẜ sordes pari mͦ figiendȩ.
qs alterũ delicias. alterũ głam redolet. Nõ absq amictu lineo inced̾e.
s p̃ciũ uestiũ linearũ ñ hab̾e: laudabile ẽ. Alioqͥn ridiculũ ⁊ plenũ
dedecoris. referto marsupio: qd sudariũ orariũq ñ habeas głari. S t̃
qͥ pauꝑibꝰ parũ tribuunt ut ampliꝰ accipiant : ⁊ sub p̃tentu elemo¬
sinȩ querant diuicias. quȩ magis uenatio appellada ẽ ꝗͣ elemosina.

Expanded text:
et de inperitis contionatoribus loquatur, adtende: His autem ludis—loquor eniet de inperitis contionatoribus loquatur, adtende: His autem ludis—loquor enius — unus quidam poeta dominatur, homo perlitteratus, cuius sunt illa conuiuia poetarum ac philosophorum, cum facitEuripiden etMenandrum inter s, sed saeculis scimus fuisse disiunctas. atque his quantos plausus et clamores mouet! multos enim condiscipulos habet in theatro, qui simul litteras non didicerunt. Vestes pullas aeque uita ut candidas; ornatus et sordes pari modo fugiendae, quia alterum delicias, alterum gloriam redolet. non absque amictu lineo incedere, sed pretium uestium linearum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecoris referto marsuppio, quod sudarium orariumque non habeas, gloriari. sunt, qui pauperibus parum tribuunt, ut amplius accipiant, et sub praetextu elemosynae quaerunt diuitias: quae magis uenatio appellanda est quam elemosyna.
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ enĩ dissensionis ÷ ds̃ : s pacis. Gła patris ẽ filiꝰ sapiens.
Gaudeat ep̃s indicio suo: cũ tales ap̃o elegerit sac̾dores. Bocos¬
te te mȩccłia ñ clamor ppłi s gemitꝰ suscitet᷑. lacrimȩ auditoꝵ
laudes tuȩ sint. Sermo pb̃ri: script᷑arũ lectione cõditꝰ sit. Nolo
te declamatorẽ ẽẽ. errabulũ ⁊ garrulũ sine ratione: s mittẽ ⁊¬
misterii ꝑitũ. ⁊ sacram̃toꝵ dĩ tui eruditissimũ. Uerba uoluere.
iceleritate dicendi apud imꝑitũ uulgꝰ amirationẽ sui facere. in¬
nꝰ nazanzenꝰ rogatꝰ a me ut exponeret qͥs uellet in luc a. sab
qd̃ nescis: aut certe si solꝰ tacueris. solꝰ ab om̃ibꝰ stulticiȩ cõdẽpna¬
heris. Nicħ tã facile quã leuẽ plebiculã ⁊ indoctã cõcionẽ lm¬
lius adquẽ pulcherrimũ illud elogiũ ẽ. demost̾enes tͥ p̃ripuit. ne ẽẽs.
pmꝰ orator. tulli ne solꝰ. In oratione ꝓqͥnto gallio. qͥd defauore uulgi

Expanded text:
non enim est dissensionis Deus, sed pacis. Gloria patris est filius sapiens; gaudeat episcopus iudicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes. Dicente te in ecclesia non clamor populi, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tute declamatorem esse et rabulam garrulumque sine ratione, sed mysteriorum peritum, et sacramentorum Dei tui eruditissimum. Verba volvere, et celeritate dicendi apud imperitum vulgus admirationem sui facere, inrius Nazianzenus, rogatus a me ut exponeret, quid sibi vellet in Luca sabbatquod nescis. Aut certe si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis. Nihil tam facile, quam vilem plebeculam et indoctam concionelius, ad quem pulcherrimum illud elogium est: Demosthenes tibi praeripuit, ne esses primus orator, tu illi, ne solus, in oratione pro Quinto Gallio quid de favore vulgi
Abbreviated transcription (Latin):
ua sexta fessꝰ resedit: ⁊ bib̾e uoluit. Om̃ibꝰ incũbit neces¬
tis uelint nolint. hoc tep̃ore bibendi. Potuit aũ fieri ut
uibbatũ ł dies dm̃icꝰ ⁊ pꝰ bidui tridiuꝙ ieuiniũ. hora sexta
sirierit. Nunꝗͣ enĩ crediderĩ apłm si ante unũ diẽ cenaue¬
it epulisq distentꝰ erat: alteriꝰ diei esurisse meridie. d
sanauit pͥdie ⁊ seqͤnti die esuriuit ante pͣndiũ: estimo qd̾
usq ad saturitatẽ comederit. qͥ tã cito potuit esurire.
oro si ꝑisaiã loqͥt᷑ ds qd̾ ñ tale ieuiniũ elegerit dicens. in

Expanded text:
hora sexta fessus resedit, et bibere voluit, omnibus incumbet necessitas, velint nolint, hoc tempore bibendi. Potuit autem fieri, utta esurierit; numquam enim crediderim apostolum, si ante unam diem coenaverat, epulisque distentus fuerat , alterius diei esurisse meridie. Quod si coenavit pridie, et sequenti die esurivit ante prandium, non existimo quod usque ad satietatem comederit, qui tam cito potuit esurire. Porro si per Isaiam loquitur Deus, quod non tale jejunium elegerit, dicens: In
Abbreviated transcription (Latin):
isse frequent᷑ ad prandia. excepto mist̾io qd̵ intipũ suȩ pas¬
sionis exp̃ssit.⁊ ꝓbandi corꝑis ueritate: nec gulȩ scribitus
seruisse nec uentri. qc diuitẽ purpuratũ ꝓpt̾ epulas no¬
rat in tartaro: ⁊ laxarũ pauꝑẽ ob inediã in sinu ẽẽ dic
abrahã. Qui qͣndo ieumamꝰ. ungi caput i lauari faciẽ pe

Expanded text:
isse frequenter ad prandia, excepto mysterio, quod in typum suae passionis expressit, et probandi corporis veritate, nec gulae scribitur servisse, nec ventri. Qui divitem purpuratum propter epulas narrat in tartaro, et Lazarum pauperem ob inediam dicit esse in sinu Abrahae. Qui quando jejunamus, ungi caput et lavari fac
Abbreviated transcription (Latin):
ius hominũ. Michi illi eunuchi placent: qͦs castrauit
ñ necessitas s uoluntas. Libent̃ illos. in meos recipio sinꝰ
qͥse castrauer ꝓpt̾ regnũ celoꝵ. ⁊ ob meũ cultũ noluer
eẽ. qd̾ natis. ⁊ dimulq trac tanda sententia. qͥ se inqͥt
castrauer. ꝓpt̾ regna cȩloꝵ. Si castrati mercedẽ habent
regna cȩloꝵ gͦ qͥ se ñ castrauer̃. locũ ñ possunt acci¬
ꝑe castratoꝵ. Quii pot̃ inqͥticaꝑe capiat. Grandis fi

Expanded text:
vis hominum; mihi illi eunuchi placent, quos castravit vis hominum; mihi illi eunuchi placent, quos castravit non necessitas, sed voluntas; libenter illos in meos sinus recipio, qui se castraverunt propter regna coelorum, et ob mei cultum noluerunt em, post pauca: « Simulque tractanda sententia est: Qui se, inquit, castraverunt propter regnum coelorum . Si castrati mercedem habent regna coelorum, ergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere capiat . Gra
Abbreviated transcription (Latin):
apłs dixerit .: de uirginibꝰ aũ p̃ceptũ dñi ñ habeo. łrofec¬
to gr p̃miserat dñs: ñ om̃s capiunt hoc u̾bũ. s quibꝰ
datũ ẽ. . qͥ potest caꝑe capiat. Proponit arorti¬
t yc p̃miũ: inuitat ad cursũ: tenet inmanu uirgi¬
nitatis brauiũ. Ostendit purissimũ fontẽ. ⁊ clamitat.
Qua sitit uemat ⁊ bibat. Si pot̃ caꝑe capiat. Nõ
dic̃ uelitis nolitis bibendũ ẽ. uob atq currendũ. s qui
uoluerit qͥ potuerit currere atq potare: ille umoit
tribuunt qd s ñ fuerat imꝑatũ. Maiorisq grȩ ẽ. offir¬
ri qd ñ debeas quã rtodere: qd exigens. apłi uroris
onere cõtẽplato. si talis ẽ inqͥunti causa dũ urore.¬
ñ expedit nub̾e. Quoꝵ dñs sententiã ꝓbansi peste qͥdã¬
ait sentitis. qd̵ ñ expediat honim ad cesoꝵ regna tenden¬
ti accipe uxorẽ. s. difficilis res ẽ. ⁊ ñ om̃s capiunt u̾bũ
istud: uerũ quibꝰ datũ ẽ. Alios eunuchos faẽ natura: allos

Expanded text:
n habeo; profecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Et, qui potest capere, capiat. Proponit ἀγωνοθέτης praemium, invitat ad cursum, tenet in manu virginitatis bravium: ostendit purissimam fontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et bibat. Qui potest capere, capiat . Non dicit, velitis, nolitis bibendum vobis est, atque currendum: sed qui voluerit, qui potuerit currere, atque potare, ille vincet, tribuunt quod sibi non fuerat imperatum, majorisque gratiae est offerre quod non debeas, quam reddere quod exigaris. Apostoli, uxoris onere contemplato: Si talis est, inquiunt, causa honon expedit nubere. Quorum Dominus sententiam probans: recte quidem sentitis, ait, quod non expediat homini ad coelestia regna tendenti accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est. Alios eunuchos natura facit, alios
Abbreviated transcription (Latin):
niũ. que in pͥma cõcessa ñ fuerat. serat qͦmͦ repudiũ
uixta eloquiũ saluatoris ab inicio ñ dabat᷑. s ꝓpt̃
duriciã cordis nr̃i ꝑ moisen humano generi cõces¬
sũ ẽ sic ⁊iesũ carnũ usq ad diluiuũ ignoratũ fius¬
se. pꝰ diluuiũ aũ qͣsi inheremo murmuranti ppło cotur¬
nices. ita dentibꝰ nr̃is neruos. ⁊ uirulentias carnis in¬
gestas. Docet apls seribens ad ephesios dm̃ ꝓposuisse
in adimpletione tepoꝵ recapitulare omĩa: ⁊ ad pͥncipiũ

Expanded text:
 quae in prima concessa non fuerat, sciat quomodo repudium juxta eloquium Salvatoris ab initio non dabatur; sed propter duritiam cordis nostri, per Moysen humano generi concessum est; sic et esum carnium usque ad diluvium ignotum fuisse. Post diluvium vero, quasi in eremo murmuranti populo coturnices: ita dentibus nostris nervos et virulentias carnis ingestas. Docet Apostolus scribens ad Ephesios , Deum proposuisse in adimpletione temporum recapitulare omnia: et ad principium
Abbreviated transcription (Latin):
reuoluit ad alpha. extremitatẽ retrax̃ ad pͥncipiũ.
ino loqͥr de abrahã. ut npse asserit trigamo. qd signũ
fidĩ incircũcisione accepit: Si imitam᷑ uxoꝵ illiꝰ nu¬
merũ⁊ unitem᷑ ⁊ circũcisiõnẽ. Neq enĩ in parte sec tan¬
dis. ⁊ m̃ parte repudiandꝰ ẽ. Porro isaac uniꝰ rebecee
inr ap̃ĩ p̃figurat᷑ eccłiã : nec diganne suggilat lascuuã.
i aũ dnas bigas u̾xoꝵ ricõcubinarũ habut iacob
⁊ ñ uult aduersaruis acqͥescere lippientẽ lũ ideformẽ
atq fetosã sin agoge figurã p̃tulisse. pachel uͦ pul¬
chrã ⁊ diu sterilẽ ȩccłie signifieasse tipũ. sciat eo tẽ.¬
pore hoe fecisse naçob qͣndõ erat int̾ assirios. ⁊ in me¬
sopotama laban durissimo dño seruiebat. Quando
aũ t̾rã seãm ingredi uoluit.si in mõte galaad ex¬
trux̃ aceruũ testimenii. in qͦ nicħ int̾ sarcinas eiꝰ
mesopotamie possessorꝰ inuenerat. iuirans se nunꝗͣ

Expanded text:
reuocauit ad Alpha, & extremitatē retraxit ad principiū. Postea id loquar de Abraham, ut ipse asserit, trigamo, qui signum fidei in circumcisione suscepit? Si imitamur uxorum illius numerum, imitemur et circumcisionem. Neque enim in parte sectandus, et in parte repudiandus est. Porro Isaac unius Rebeccae vir, Christi praefigurat Ecclesiam, et digamiae suggillat lasciviam. Si autem duas bigas uxorum et concubinarum habuit Jacob, et non vult adversarius acquiescere, lippientem Liam deformem atque fetuosam synagogae typum praetulisse; Rachel vero pulchram et diu sterilem, Ecclesiae significasse mysterium, sciat, eo tempore hoc fecisse Jacob, quando erat inter Assyrios, et in Mesopotamia Laban durissimo domino serviebat. Quando autem Terram sanctam ingredi voluit; et in monte Galaad exstruxit acervum testimonii, in quo nihil inter sarcinas ejus Mesopotamiae possessor invenerat, jurans
Abbreviated transcription (Latin):
dis aiuibꝰ digamia cõpbata sit Bina enĩ ⁊ bia ingre¬
diunt᷑ ĩmunda: ⁊ septena quȩ munda s. ut hab̾et noe
pꝰ diluuiũ. qd̾ de impari numero statĩ dõ offerre
habuit. s qd̵ pͥmꝰ inuocauerit dm̃. ⁊ crediderit in
me docet. Porro noe qui qͣsi scb̃a radix humano g¬
neri serbrabat᷑. utiq eũ urore ⁊ filiis debuit reser¬
uari: quanꝗͣ in hoc misteriũ scripturarũ sit. Archa¬

Expanded text:
dis avibus digamia comprobata sit. Bina enim ingredis avibus digamia comprobata sit. Bina enim ingrediuntur immunda: et septena quae munda sunt, ut haberet Noe post diluvium, quod de impari numero statim Deo posset ohabuerit; sed quod primus invocaverit Deum, et crediderit in me docet . Porro Noe, qui quasi secunda radix humano generi servabatur, utique cum 267 uxore et filiis debuit reservari. Quamquam in hoc mysterium Scripturaru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inõmibꝰ ap̃s. Imago creatoris. ñ habet copulã nuptiarũ.
ubi diuersitas sexꝰ aufertꝰ. ⁊ ueteri homine exuim̃:un-
dium nouo: ibi in xp̃m renascim᷑ uirginẽ. qͥ nnatͦ ex uir¬
gine ⁊ renatꝰ ꝑ uirginẽ ẽ. Sd aũ ait. crescite ⁊ multiplica¬
mini. ⁊ replete t̾rã: nesse fuit pͥus plantari siluã ⁊cres¬
cere. ut ẽẽt. qd̾ deinde posset excidi. Dimulq cõsid̾anda ẽ.¬
ius u̾bi: ⁊ replete t̃rã. Nuptiȩ t̾rã replent: uirginitas
paradisũ. S ⁊ hoc intuendũ dũtaxat uixta ebraicã
ueritatẽ. qd̾ cũ scriptura. in pͥmo ⁊ t̾cio ⁊ qͣrto ⁊ qnto
bonũẽ in sed̾o diẽ hoc om̃ino subtrax̃. Nob̾ intelligen¬
tiã relinguens ñ eẽ. bonũ dupplicẽ numerũ qͥ ab unione diuidit
⁊ pfigurat ł federa ł oꝑa nũpeiarã. Unde ⁊⁊ in archqr
noe omĩa animalia qurecũq bina ingrediunt᷑ ĩmũda s̃.
dat᷑ ⁊ aliud sacrtm̃tũ qd̾ nẽ inbestus qͥdẽ. ⁊ in ĩmun¬

Expanded text:
istus . Imago Creatoris non habet copulam nuptiarum. Ubi diversitas sexus aufertur, et veteri homine exuimur, et induimur novo, ibi in Christum renascimur virginem, qui et natus ex virgine, et renatus per virginem est. Quod autem ait: Crescite et multiplicamini, et replete terram , necesse fuit prius plantare silvam et crescere, ut esset quod postea posset excidi. Simulque consideranda vis verbi, replete terram. Nuptiae terram replent, virginitas paradisum. Sed et hoc intuendum dumtaxat juxta hebraicam veritatem, quod cum Scriptura in primo, et tertio, et quarto, et bonum est, in secundo die hoc omnino subtraxit: nobis intelligentiam derelinquens, non esse bonum duplicem numerum, quia ab unione dividat, et praefiguret foedera nuptiarum. Unde in arca Noe omnia animalia, quaecumque bina ingrediuntur, immunda sudatur et aliud sacramentum, quod ne in bestiis quidem et in immun
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit potiꝰ quã p̃cepit  Ille creator ⁊ figulꝰ sciens
fragilitatẽ uasculi qd̾ oꝑatꝰ ẽ: uirginitatẽ in audientis
potestatẽ dimisit. & ego doc tor gentiũ qͥ om̃ibꝰ omĩa
fac⁊ꝰ sũ ut om̃s lucrifacerẽ onꝰ ꝑpetuȩ castitatis statĩ
in pͥncipio eredentiũ imponã cerincibꝰ infirmorum:
Discant pͥus ferias nptiarũ. uacent ad tẽpꝰ orationi
ut accepto gustu pudiciciȩ: semꝑ hab̾e desident. qͦ ad
modicũ delectati s̃. Dñs tẽptatꝰ a phiriseis. utrũ sed̾m
legẽ moisi uxores liceret dimittere: om̃mno fieri ꝓhi¬

Expanded text:
obtulit potius, quam praecepit? Ille creator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et ego Doctor Gentium, qui omnibus omnia factus sum , ut omnes lucrifacerem, onus perpetuae castitatis statim in principio, credentium imponam cervicibus infirmorum? Discant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, ut accepto gustu pudicitiae, id semper habere desiderent, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum lege
Abbreviated transcription (Latin):
suã bene fac. Aliud ÷ aũ ñ peccare: aliud bene facere. Declina
inqͥt amalo: ⁊ facbonũ. Illud declinamꝰ: hoc seqͥm̃. In al¬
tero iniciũ: in alt̾o ꝑfectio ẽ. Uerũ ne in eo qd dix̃. ⁊ qͥ
matrimonio iungit uirginẽ bene fac̃. estimet aliquis
obseruationẽ nram ñ stare: ꝓtinꝰ hoc ipsũ bonũ exte¬
nuat ⁊ obumbrat cõparatione melioris boni: ⁊ dicit
& qͥ ñ iungit: meliꝰ fac̃. Nisi illaturꝰ fusset meliꝰ fac̃¬

Expanded text:
ud est autem 262 non peccare, aliud est bene facere. Declina, inquit, a malo, et fac bonum . Illud declinamus, hoc sequimur. In altero initium, in altero perfectio est. Verum ne in eo quod dixit, et qui matrimonio jungit virginem suam, bene facit, existimet aliquis observationem nostram non stare; protinus hoc ipsum bonum extenuat, et obumbrat comparatione melioris, et dicit: Et qui non jungit, melius facit. Nisi illaturus esset  Al. f
Abbreviated transcription (Latin):
cedit scd̃as nuptias. s uolentibꝰ s his qͥ se cõtinere nõ
possunt. ne luxuriatȩ in xp̃o nub̾e uelint. habentes
dãpnationẽ qd̾ pͥmã fidẽ irritã fecerint. & hoc cõcedit
qt multe abier̃ retro pꝰ sathanan. Ceterũ beatiores inqͥt¬
er̃. si sic ꝑmanserint. Cõtimioq subiungit apłicamꝰ
auctoritatẽ: scd̃m meũ cõsiliũ. Porro ne auctoritas
apł̃i quasi leuior iud̾et᷑ addidit. Puto aũ qd̵ ⁊⁊ ego sp̃m
dĩ habeã. Ubi ad cõtinentiã ꝓuocat. ibi ñ hominis. s sp̃s

Expanded text:
cundas nuptias, sed uolentibus, sed his, quae se continere non possunt, ne luxuriatae in Christo nubere uelint habentes damnationem, quod fidem primam inritam fecerint, et hoc concedit, quia multae abierunt retro Satanan. ceterum beatiores erunt, si sic permanserint. continuoque subiungit apostolicam auctoritatem: \'secundum meum consilium\'. porro, ne auctoritas apostoli quasi leuior uideretur, addidit: \'puto autem, quod et ego spiritum dei babeam. ubi ad continentiam prouo\'cat, ibi non hominis, sed spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑasset÷ uideret nuptias nu cõdẽpnare. ⁊ honunũ
aufere seminariũ unde ⁊ ipsa uirginitas pascitur.
Si p̃eidisset radicẽ qͦͥmͦ fruges quereret.⁊ nͥ ante
fundaita iecisset. qͣ ratione edificiũ extrueret abirꝑ¬
turũ eiancta desuꝑ culm̃ imponeret. multo labore
fossoꝵ subuertunt᷑ montes. t̾rarũ pene inferua pe¬
netrant᷑. ut inueniat᷑ aurũ. Cũq de granis minitas¬
sanis pͥus cõflatione fornacis. dem callida manu arti¬
ficis. fuerit monile cõpactũ: ñ ille beatꝰ uoeat᷑ qͥ de
luto eruit aurũ. s qͥ auri utit᷑ puleritudine. Noli

Expanded text:
asset, uidebatur nuptias condemnare et hominum auferre seminarium, unde et ipsa uirginitas nascitur. si praecidisset radicem, quomodo fruges quaereret? nisi ante fundamentaiecisset, qua ratione aedificium extrueret et operturum cuncta desuper culmen inponeret? si radicefossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui auri utitur pulchritudine. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ : quantũ int̾ ñpeccare ⁊ benefacere. Imo ut leui
dicã: quantũ mbonũ ⁊ meliꝰ. E mita disputatione
cõiugioꝵ ⁊ uirginitatis. ⁊ int̾ utrũq cauto modera¬
mine p̃ceptoꝵ. ut nec ad dexterã nec ad siistrã diuer¬
teret. s uia regia graderet᷑. ⁊ illud impleret. ne sis
multũ iustꝰͦ rursꝰ monogamiã diganiȩ cõparat.
Ꝙ qͦmͦ nuptias subdiderat uirginitati ita digamiã nup¬

Expanded text:
ut levius dicam, quantum inter bonum et melius. Finita disputatione conjugiorum et virginitatis, et inter utrumque cauto moderamine praeceptorum, ut nec ad dexteram nec ad sinistram diverteret, sed via regia graderetur , et illud impleret: Ne sis multum justus , rursus monogamiam digamiae comparat; et quomodo nuptias subdiderat virginitati ita digamiam primis nup
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ egens: eccłiȩ stipes ñ meret᷑ acciꝑe. Si aũ panis
illi tollit᷑ elemosine. qͣntomagis panis ille qͥ decȩlo
descendit.: Quẽ qͥ indigne comederit. reus erit io¬
lati corporis ⁊ sanguinis xp̃i. Quanꝗͣ hec testimoma
quȩ supra posui. in quibꝰ uidius cõcedit᷑. ut si uelint
denuo nubant. quidã int̃pretant᷑ suꝑ his uiduis quas a¬
missis maritis sic inuenerit fides xp̃i : nec cõsequens ẽẽ.

Expanded text:
accipere; si autem panis illi tollitur eleemosynae, quanto magis ille panis, qui de coelo descendit, quem qui indigne comederit, reus erit violati corporis et sanguinis Christi? Quanquam haec testimonia, quae supra posui, in quibus viduis conceditur ut, si velint, denuo nubant, quidam interpretantur super his viduis, quas amissis maritis sic invenerit fides Christi. III Pars.
Abbreviated transcription (Latin):
mȩcełia fuerat separatũ: in mundi cõuersatione
sociaret᷑. Simulq si archa plures habuit mansio¬
nes inidulos ⁊ bicamerata ⁊ tricamerata. ⁊ diuer¬
sas bestias ꝓ qualitate animaliũ habitationes qͦq
ł maiores ł minores. estimo qd diuersitas illa man¬
sionũ. p̃figurauerit eccłiȩ uarietatẽ. Q uod aũ¬

Expanded text:
Ecclesia fuerat separatum, in mundi conversatione sociatur. Simulque si arca plures habuit mansiones et nidulos, et bicamerata, et tricamerata, et diversas bestias; et pro qualitate animalium habitationes quoque vel majores vel minores, aestimo quod diversitas illa mansionum praefiguraverit Ecclesiae varietatem. 18.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ inlatinis codicibꝰ. ob trans lationis difficultatẽ: hoc
penitꝰ ñ inuenit᷑. Utam gͦ eo qd uertim᷑. Nõ imponit nob̃
apłs laqueum ne ᷤᷤ cogit ẽẽ. qd̵ nolumꝰ. s suadet qd̾ honestũ ẽ.
idecoꝵ ⁊ intente fac̃ serure dño. Q semꝑ eẽ. sollicitũ ⁊ ex¬
pectare paratã dñi uoluntatẽ. ut cũ quid imꝑauerit. qͦsi
stremuis ⁊ armatꝰ miles : statĩ impleat qd̵ p̃ceptũ ẽ. & hoc
minibꝰ huiꝰ mũdi: ut distendant᷑ in ea. Siqͥs aũ cõside-¬
rat suã uirginẽ. id ÷ carnẽ suã lascnure ⁊ ebullire in li-¬
bidinẽ. nec refrenare se pot̃. dupplexq ei incũbit necessi¬
tas. aut accipiendȩ cõuigis aut ruendi: qd uult faciat.
Nõ peccat si ducat uxorẽ. Faciat inqͥt qd uult. ñ qd̵ debet.
Nõ peccat siducat uxorẽ: ñ tam̃ bene fac̃ siduxerit. Nã qͥ

Expanded text:
Unde et in Latinis codicibus, ob translationis difficultatem, hoc penitus non invenitur. Utamur igitur eo quod vertimus. Non imponit nobis Apostolus laqueum, nec cogit esse quod nolumus; sed suadet quod honestum est et decorum, et intente facit servire Domino et semper esse sollicitum, et exspectare paratam Domini voluntatem, ut eum quid imperaverit, quasi strenuus, et armatus miles statim impleat quod praeceptum, est, et hoc minibus hujus mundi, ut distendantur in ea. Si quis autem considerat virginem suam, id est, carnem lascivire, et ebullire in libidinem, nec refrenare se potest: duplexque ei incumbit necessitas, aut accipiendae conjugis, aut ruendi; quod vult faciat, non peccat, si nubat: faciat, inquit, quod vult, non quod debet. Non peccat, si ducit
Abbreviated transcription (Latin):
ob elegantiã distinc tionis potuerit id ipsũ alt̃o u̾boꝰ
repetere: mulier innupta ⁊ urgo. Uel certe diffimre
uolens qͥd eẽt innupta id ÷ uirgo: ne ⁊ meretrices putaren
uimiptas. nullo certo matrimonio copulatas. Qud gͦ
cogitat innũpta ⁊ uirgo: quȩ dñi s: ut sit scã ⁊ corpore
⁊i sp̃u. Ut nicħ aliud eẽt merces. ut nulla merces amplior
uirginẽ sequeret᷑: sufficeret ei hȩc sola platio. cogitare
que dñi s. Statĩq docet quȩ sit ipsa cogitatio ut sit scã¬
⁊ corpore ⁊ spũ. Nonullȩ qͥpe s̃ iurgines. carne ñ spĩ.
quarũ corpꝰ integrũ ẽ. n amma corrupta. S illa urgini¬
tas hostia ap̃iẽ : cuiꝰ nec m̃tẽ cogitatio. nec carnẽ libi.
placeat uro. Nos aũ ñ sumꝰ de hoc mũdo. cuiꝰ figura p̃tent.¬
onꝰ grauissimũ castitatis nolentibꝰ imponere: stati iungit
causas suadendi ⁊ ait. Hoc añ ad utilitatẽ uob̃ dico. ñ ut
laqueũ uob̃ iniciã : s ad id qd̾ honestũ ẽ. ⁊ intente fac̃ serui

Expanded text:
ob elegantiam dictionis potuerit idipsum altero verbo repetere, mulier innupta et virgo; vel certe definire voluisse quid esset innupta, id est, virgo: ne meretrices putemus innuptas, nulli certo matrimonio copulatas. Quid ergo cogitat innupta et virgo? Quae Domini sunt, ut sit sancta et corpore et spiritu. Ut nihil aliud esset, ut nulla merces virginem amplior sequeretur, sufficeret ei haec sola praelatio, cogitare quae Domini sunt. Statimque docet quae sit ipsa cogitatio, ut sit sancta corpore et spiritu. Nonnullae quippe sunt virgines carne, non spiritu, quarum corpus integrum est, anima corrupta. Sed illa virginitas hostia Christi est, cujus nec mentem cogitatio, nec carnem libidoplaceat viro. Nos autem non sumus de hoc mundo, qui ionus gravissimum castitatis nolentibus imponere, statim jungit causas suadendi, et ait: Hoc autem ad utilitatem vestram dico: non ut laqueum vobis injiciam, sed ut ad id quod honestu
Abbreviated transcription (Latin):
mus nuptias saltẽ carnis hab̾e leticiã. Si aũ nuben¬
tibꝰ ⁊ incarne tribulatio ẽ in qͦ sola uidebant᷑ hab̾e
delicias. qͥd erit reliquũ ꝓpt̃ qd nubant cũ inspũ ⁊ in
anima ⁊ ipsa earne tribulatio sit. Ego aũ uobis
parco. Sic ait obtendo uob̾ carnis tribulationẽ. qͦsi
ñ maiora sit ꝓpt̃ qͦ nub̾e ñ debeatis. G hoc dico fr̃s.
Tempꝰ breue est. Reliquũ ẽ. ut qͥ habent uxores: sic
sint quasi ñ habent̾es.N eqͦquã iã de uirginibꝰ disputo:
qͦs nulla ambiguitas ẽ. ẽẽ. felices. Ad maritos uenio.
nõ tã leticia quã tribulatio nuptiarũ. qͥd accipimus
ur̃ores quas cito cogem̃ amittere. : Et qui flent inqͥt
⁊qͥ gaudent. ⁊ emunt ⁊ utunt᷑ hoe mundo: sic sint qͣsi
ñ fleant ñ gaudeant. emant utant᷑ hoc mũdo. Pre¬
terit enĩ figura huiꝰ mũdi. Di mundꝰ transit qͦ uniuer¬
sa claudunt᷑. ĩmo figura hec ⁊ cõuersatio huiꝰ mũdi.
quasi nubes pret̃it: int̾ cetera mũdi oꝑa nuptie

Expanded text:
mus nuptias saltim carnis habere laetitiam. si autem nubentibus et in carne tribulatio est, in qua sola uidebantur habere delicias, quid erit reliquum, propter quod nubant, cum et in, et in ipsa carne tribulatio sit? Ego autem vobis parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc dico, fratres: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, sic sint tamquam non habentes. Nequaquam jam de virginibus disputo, quos nulla ambiguitas est esse felices. Ad maritos venio. non tam laetitia, quam tribulatio nuptiarum, quid accipimus uxores, quas cogemur cito amittere? Et qui flent, inquit, et gaudent, et emunt, et utuntur hoc mundo, sic sint, quasi non fleant, gaudeant, emant, utantur hoc mundo. Praeterit enim figura hujus mundi . Si mundus transit, quo universa clauduntur: immo figura et conversatio hujus mundi, quasi nubes, praeterit, inter caetera mundi opera et nuptiae
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis dic tũ puta. Nostis sermonũ ꝓprietates.
Quãobrẽ ⁊ de ephimenide. ⁊ de menandro ⁊ de aratho quȩ-¬
dã sumi̾t testimonia. Ubi de cõtinentia loqueris ⁊ uirgini¬
tate: bonũ ẽ. aũ homini mulierẽ ñ tangere. ⁊ bomĩ ẽ. si
sic ꝑ manserint ut ego. E puto hoc bonũ tis ẽẽ: ꝓpt̾ ins¬
tantẽ necessitatẽ. E qr bonũ ẽ. homini sic eẽ. U̾bi ad
muptias uenis. ñ dicis bonũẽ. nube: ge ñ þ potes iun¬
bonȩ s: noli eas incendio cõparare. S die simplicit̃ bonũ
ẽ nũbe. Suspecta ẽ mͥ bonitas huiꝰ rei. quã magnitudo al¬
teriꝰ mali: malũ cogit ẽẽ. inferiꝰ. Ego aũ ñ leuiꝰ malũ s

Expanded text:
hoc humilitatis dictum puto. Nosti sermonum proprietates, hoc humilitatis dictum puto. Nosti sermonum proprietates, quamobrem, et de Epimenide, et de Menandro, et 251 de Arato quaedam sumis testimonia. Ubi de continentia loqueris et virginitate: Bonum est, ais, homini mulierem non tangere. Et, Bonum est eis, si sic permanserint ut ego. Et, Puto hoc bonum eis esse propter instantem necessitatem. Et, Quia bonum est homini sic esse. Ubi ad nuptias venis, nbonae sunt, noli eas incendio conparare, sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ uarie. Ssqͥtur. Dico aũ innuptis ⁊ iuduis. Boni
ẽ. eis: si sic ꝑmanserit ut ego. Si aũ ñ se cõtinent.
nubant. Meliꝰ ÷ enĩ nubere quã uri. Postquã nuptis
cõcesserat usũ cõiugii. ⁊ ostenderat se qd uellet. quid¬
ue cõced̾et transit ad innuptas ⁊ uduas ⁊ sui ꝓponit
exẽplũ ⁊ felices uocat sisic ꝑmanserint. Si aũ ñ se con¬
tinent nubant. Id ipsũ qd sũpra. Propt̃ forncationes
aũ. ⁊ ne tẽptet uos sathanas ꝓpt̾ incõtinentiã ur̃am.
Redditq causã curdixerit. Nã si se ñ cõtinent: nubant
Meliꝰ ⁊ enĩ nubere quã uri. Tolle ardorẽ libidinis : ⁊
rioris respic: ñ ad simplicitatẽ incõꝑabilis ꝑse boni.
bacło sustentare: quã fractis eruribꝰ reppere. qͥd agis aple.:
Nõ tͥ credo dicenti. ⁊ si imꝑitꝰ sermone: ñ tam̃ scientia.
Quomͦ illud de humilitate descendit. qui ñ sũ dignꝰ uoca
ri apłs. ⁊ mr minimo apłoꝵ ⁊ tanꝗͣ ab ortiuo: dic ⁊

Expanded text:
is: Bonum est eis, si sic permanserint, ut ego. Si autem non se continent, nubant. Melius enim est nubere, quam uri . Postquam nuptis concesserat usum conjugii, et ostenderat ipse quid vellet, quidve concederet, transit ad innuptas, et viduas, et sui proponit exemplum, et felices vocat, si sic permanserint. Si autem non se continent, nubant; idipsum quod supra, Propter fornicationes autem, Et, Ne tentet vos Satanas, propter incontinentiam vestram. Redditque causam, cur dixerit, Si se non continent, nubant. quia peius est uri. tolle ardorem libidinis, et rioris respicit, non ad simplicitatem inconparabilis per se boni, baculo sustentare, quam fractis cruribus repere. Quid ais, Apostole? Non tibi credo dicenti, Etsi imperitus sermone, non tamen scientia. Quomodo illud de humilitate descendit, Quia non sum dignus vocaabortivo, sic et
Abbreviated transcription (Latin):
ineccłia dũcersa f dona cõcedo ⁊miptias ne iudear
dãpnasse naturã. Simulq cõsidera. qd aliud donũ
uirginitatis sit. aliud nuptiarũ. Si enĩ eadĩ eẽt.
merces nuptarũ ⁊ uirginũ: nunꝗͣ dixisset pꝰ p̃ceptũ
cõtinentie. s unꝰ qͥsq ꝓpriũ habet donũ ex dõ. Alius

Expanded text:
in Ecclesia diversa sunt dona, concedo et nuptias, ne videar damnare naturam. Simulque considera, quod aliud donum virginitatis sit, aliud nuptiarum. Si enim eadem esset merces nuptarum et virginum, numquam dixisset post praeceptum continentiae: Sed unusquisque proprium habet donum ex Deo: alius
Abbreviated transcription (Latin):
extrem̃ solutꝰ. Curramꝰ ꝑ reliqͣ. Neq enĩ nos pati¬
tur magnitudo uoluminis i diutiꝰ in singłis immo¬
rari. S i aũ acceꝑis ircorẽ ñ peccasti. Aliud nõ
peccart alud benefacere. & si nupserit uirgo
ñ peccauit. Nõ illa uirgo quȩ se semel dĩ cultui de
dicauit. Harũ enĩ siq̃ nupserit. habebit dãpnatio¬
nẽ: qx pͥmã fidẽ irritã fecit. Si aũ hoc de iudus
dictũ obiecent. quanto magis hoc de uirginibꝰ

Expanded text:
tem. --Curramus per reliqua, neque enim nos patitur magnitudo voluminis diutius in singulis immorari. Si autem acceperis uxorem, non peccasti. Aliud est non peccare, aliud benefacere. Et si nupserit virgo, non peccadicavit. Harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecit . Si autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis de
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m ⁊ corpore ⁊ spũ. Hi st eunuchi qͥ se lignũ aridũ
obsterilitatẽ putantes: audiunt ꝑ asaiã qd ꝓfiliisti
filiabꝰ locũ habeant in celis paratũ. ħ oꝵ tipus ẽi¬
ab demelech eunuchus in ĩeremia. ⁊ spado ille rigi¬
sermonẽ suũ de uirginitatis puritate cõtex̃. E dein¬
ineloquentia iuiri: qͦs ex epropͥis scriptis nosse ꝑfacileẽ
nitatis appetit lib̾tatẽ. Uȩ p̃gnantibꝰ ⁊ nutrientibꝰ
de quoꝵ dãpnatione nulla dubietas ẽ. s uteri. tu¬
mentes. ⁊ infantiũ uagitꝰ ⁊ fructꝰ atq oꝑa nupti¬
rere uxorẽ. Habet unꝰ qͥsq nr̃m t̃minos suos.
Redde mͥ meũ: ⁊i tu tene tuũ. Si alligatꝰ es ux¬
ari: ne des illi repudiũ. Si solutꝰ sũ ab ircore nõ
querã uxorẽ. Ut ego ñ soluo eõ iugia si semel liga¬
ta s: ita tu ñ liges qd solutũ ẽ. Simulq signifi

Expanded text:
m et corpore et spiritu. Hi sunt eunuchi qui, se lignum aridum ob sterilitatem putantes, audiunt per Isaiam quod pro filiis et filiabus locum habeant in coelis paratum. » HieAbdamelech eunuchus in Jeremia ; et spado ille regisermonem suum de virginitatis puritate contexit: et deineloquentia viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile est. initas appetit libertatem. Vae praegnantibus et nutrientibus de quorum damnatione nulla dubitatio est, sed uteri tumentes et infantium vaginatus et fructus atque opera nuptiaeras uxorem. Habet unusquisque nostrum terminos suos, redde mihi meum, et tu tene tuum. Et si alligatus es uxori, ne des illi repudium; si solutus es, ne quaeras vinculum. Ut ego non solvo conjugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, quod solutum est. « Si
Abbreviated transcription (Latin):
tollit licentiã dimittendi eas: sic uirginibꝰ nubendi
amputat facultatẽ. Seruiis uocatꝰ es : ñ sit tͥ curȩ.
S nsi potes lib̾ fieri magis utere. Etiã si habes irxorẽ
inqͥt. ⁊⁊ illi alligatꝰ es: ⁊ soluis debitũ. ⁊ ñ habes tui
corporis potestatẽ : atq ut manifestiꝰ loqͣr. seruus uxo¬
ris es: noli ꝓpt̾ hoc hab̾e tristiciã. ne de amissa uirgi¬
nitati suspires. s etiã si potes causas aliquas inuenire
discidii. ut lib̾tate pudiciciȩ ꝑfruaris: noli salutẽ
tuã cũ alteriꝰ int̾itu querere. Habeto paulisꝑ irxorẽ
nec p̃curras morantẽ. Eapec ta dũ sequit᷑. Si egeris
patient̃: cõiuix mutabit᷑ insororẽ. Qui enĩ in dño
uocatꝰ ẽ seruus : lib̾tꝰ ẽ dñi. Similit᷑ ⁊ qͥ lib uocat¬

Expanded text:
tollit licentiam dimittendi eas, sic virginibus nubendi tollit licentiam dimittendi eas, sic virginibus nubendi amputat facultatem. Servus vocatus es, non sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere. Etiam si habes, inquit, uxorem, et illi alligatus es, et solvis debitum, et non habes tui corporis potestatem; atque ut manifestius loquar servus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate suspires. Sed etiam si potes causas aliquas invenire dissidii, ut libertate pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. Habeto paulisper uxorem, nec praecurras morantem: exspecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur in sororem. Qui enim in Domino vocatus est servus, libertus est Domini: similiter q
Abbreviated transcription (Latin):
circũcisio ⁊ p̃puciũ. seruus ⁊ lib̾ suꝑiori sensui eoap¬
tent᷑. ⁊de antecedentibꝰ pendeant. Circũcisa aliquis
uocatꝰ ẽ: ñ adducat p̃puciuĩ. Eo inqͥt tẽpore qͦ uocatꝰ es
⁊ credidisti in xp̃m. si circũcisꝰ uocatꝰ es ab uxore ⁊ ce¬
lebs es. noli ducere uxorẽ. Hoc ẽ. noli ad ducere p̃puciũ.
ne entũcisionis . ⁊ pudiciciȩ lib̾tatẽ oneres sarcina min¬
ciarũ. Rursꝰ si inp̃pucio aliqͥs uocatꝰ ẽ: ñ circũcibat᷑
Habebas in qͥt uxorẽ cũ eredidisti: noli fidẽ ap̃i causã
Nichil enĩ ꝓd ÷ absq oꝑibꝰ celibatꝰ ⁊ nuptiȩ. cũ etiam
eẽ. dicatur. & hac lege uirgines qͦq uestȩ ⁊ uinonis
uniiure. in scãrũ queant ordine numerari. Unus¬
qͥsq in qua uocatione uocatꝰ ẽ. in ea ꝑmaneat. qͦndo
credidit. siue habebat siue ñ habebat uxorẽ. in eo ꝑ¬
maneat qͦ uocatꝰ ẽ. Ac ꝑ hoc ñ tã uirgines cogit ut̾¬
ñ nubant: quã repudia ꝓhibet. S sic̃ habentibꝰ urores

Expanded text:
circumcisio 254 et praeputium, servus et liber, superiori sensui coaptentur, et de antecedentibus pendeant. Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium. Eo, inquit, tempore quo vocatus es, et credidisti in Christum, si circumcisus vocatus es ab uxore, et coelebs eras: noli ducere uxorem, hoc est, noli adducere praeputium, ne circumcisionis et pudicitiae libertatem oneres sarcina nuptiarum. Rursum si in praeputio quis vocatus est, non circumcidatur. Habebas, inquit, uxorem, cum credidisti: noli fidem Christi Nihil enim prodest absque operibus coelibatus, et nuptiae, cum etiam esse dicatur; et hac lege virgines quoque Vestae, et Junonis univirae in Sanctarum queant ordine numerari. Unusquisque in qua vocatione vocatus est, in ea permaneat . Quando credidit, sive habebat, sive non habebat uxorem, in eo permaneat, in quo vocatus est. Ac per hoc non tam virgines cogit, ut nubant, quam repudia prohibet. Et sicut habentibus uxores
Abbreviated transcription (Latin):
tatorẽ recipiã penitentẽ. QSuicqͥd eqͣlit̃ licet: eqͣli lance
cipiens ab abadã. ad ⁊achanã r⁊ helisabet ꝑuenit.: ac demde
õpponit petrũ ⁊iceteros apłis. nosi qͦq debemꝰ ꝑ eadẽ curre¬
re uestigia questionũ. ⁊ docere caffitatẽ seꝑ oꝑi nupti¬

Expanded text:
tatorem recipio poenitentem. Quidquid aequaliter licet, aequali lance tatorem recipio poenitentem. Quidquid aequaliter licet, aequali lance cipiens ab Adam, ad Zachariam et Elisabeth pervenit: ac deinde opponit Petrum et caeteros apostolos, nos quoque debemus per eadem currere vestigia quaestionum, et docere castitatem se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦcienscũq uir morit᷑. Multa cõpellit᷑ apłs uelle. que
ñ uult. Circũcidit timotheũ. rasit ipse caluiciũ.
nudipedalia exercuit. comã nutruuit : ⁊ totondit in
cencris. Q certe castigauerat galathas. petrũq repre¬
henderat : qd̾ se ꝓpt̃ obseruationes iudaicas agentibꝰ sepa¬
raret. Quomͦ gͥ in ceteris ȩccłiȩ disciplinis. uideis iuideus
ethnicis ethnicus. ⁊ onnã omibꝰ factꝰ ẽ. ut om̃s lucrifa¬
ceret: sic ⁊ digamiã cõcessit incõtinentibꝰ. nec nuptia
rũ numerũ p̃finuit. Ut dũ uident sͨ mulieres ita pꝰ
mortẽ fmariti scd̃m cõcedi. ut t̾cius qͣrtusq cõcedit᷑.
erubescant alterũ acciꝑe. ne trigamis ⁊ quadrigamis
cõparent᷑. Ubi enĩ unꝰ excedit᷑. nicħ refert scd̃s an ter¬
eius sit: qr desinit eẽ monogamꝰ. Omnia mͥ licent.
s ñ om̃ia expediunt. Nõ dãpno digamos imo nec triga¬
mos: ⁊ si dici pot̃ octogamos. Plus aliqͥd inferã: etiã scor¬

Expanded text:
et quotiescumque vir moritur. Multa compellitur Apostolus velle, quae non vult. Circumcidit Timotheum, rasit ipse calvitium, nudipedalia exercuit, comam nutrivit, et totondit in Cenchris. Et certe castigaverat Galatas, Petrumque reprehenderat, quod se propter observationes Judaicas a gentibus separaret. Quomodo igitur in caeteris Ecclesiae disciplinis Judaeis Judaeus, Ethnicis Ethnicus, et omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret: sic et digamiam 265 concessit incontinentibus, nec nuptiit, ut dum vident sibi mulieres ita post mortem mariti secundum concedi, ut tertius quartusque conceditur, erubescant alterum accipere, ne trigamis et quadrigamis comparentur. Ubi enim unus exceditur, nihil refert secundus, an tertius sit, quia desinit esse monogamus. Omnia  et X, 23. Non damno digamos, immo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: plus aliquid inferam, etiam scor
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ duo inqͥt in carne una. Nõ tres neq qͣtuor. alioqn¬
ui
iã ñ duo s plures. Primꝰ lamech sanguinariꝰ ⁊ homici¬
da: unã carnẽ induas diuisit uxores. Fratricidiũ ⁊
digamiti eadẽ cathaclismi pena deleuit. De altero
septies de alt̾̃o septuagies septies uindicatũ ẽ. Quantũ
distant innumero: tantũ ⁊ incrimine. ¶uam
scã sit digamia hinc ostendit᷑: qd̾ digamꝰ in clerũ eligi

Expanded text:
 duo in carne una : non tres, neque quatuor, alioquin jam non duo, si plures. Primus Lamech sanguinarius et homicida, unam carnem in duas divisit uxores: fratricidium et digamiam, eadem cataclysmi poena delevit. De altero septies, de altero septuagies septies vindicatum est. Quantum distant in numero, tantum et in crimine. Quam sancta sit digamia, hinc ostenditur, quod digamus in clerum eligi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ descriptionis dedecꝰ: nõne ł ꝑ febrim sõpmare eũ
putes. ł arreptũ morbo frenetico ypocratis iuinculis
alligandũ: Quocienscũq eũ legero. uͥ me defecerit
sp̃s : ibi distinctio ẽ. Totũ incipit: totũ pendet ex al¬
tero. Nescias qͥd cui cohereat. ⁊ exceptis testimoniis
scripturarũ. quȩ in illo uenustissimo eloquentiȩ suȩ
Flore mutare ñ ausꝰ ẽ: reliquus sermo omni materiȩ
cõuenit. qc nulli cõuenit. Quȩ res mͥ aliquã suspitio¬
nẽ intelligentiȩ dedit : uelle eũ nuptias p̃dicare. ut
cionis ⁊ manichei dogma sec tantes nuptiis detrahimꝰ. ne
taciani pͥncipis encratitarũ crrore decepti. omnẽ coitũ
spurcũ putamꝰ qͥ ñ solũ miptias. s cibos qͦq qͦs dñs ereaui
ad utendũ: dãpnat ⁊ reꝓbat ⁊ deuitat. Scimꝰ in domo mas¬

Expanded text:
quod descriptionis dedecus? Nonne vel per febrem somniare eum putes, vel arreptum morbo phrenetico, Hippocratis vinculis alligandum? Quotiescumque eum legero, ubi me defecerit spiritus, ibi est distinctio. Totum incipit, totum pendet ex altero: nescias quid cui cohaereat; et exceptis testimoniis Scripturarum, quae illo venustissimo eloquentiae suae flore mutare non ausus est, reliquus sermo omni materiae convenit, quia nulli convenit. Quae res mihi aliquam suspicionem intelligentiae dedit, vecionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat,