comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ consaã in becillitatis. qui timuit utiq maiorem. quod qui facit. sit ꝓ¬
fco non ẽs fe maxmuiz. qñ quidem potuit aliquis mauis existe̾ Idem ꝑsti¬
giam paludem scĩssime nirat. una suꝑstitio superis que reddita duus. q̃
sta supstitio est antiaquo redoita. ergo aliqua potestas maxiã estique pe¬
ierantes deos piũat. que tanti formido ẽ paludis inferne si sumnt ĩ moxtales
quiq metuũt ea qua uisuri non sunt nisi quos mori ncte est Quid igitur
oculossuos in celu hoiẽs tollunt. quid ꝑ superos deierant. cũ ip̃i superi
ad inferos ieuoluantur ibiq habeant quo uenerent᷑ et adorent. illud
uo quale est cẽfata quib an om̃s et ip̃e Iupit pareat. Si parcarũ tãta
uis est. ut plus possint ꝙͣ celestes uniũsi. ꝙͣq ip̃e rector et dns cur nõ
ille potius regnere dicantur. quaꝵ legib et statutii parere om̃s deos et ne¬

Expanded text:
Deinde conscientia imbecillitatis, qui timuit utique majorem: quod qui facit, scit pDeinde conscientia imbecillitatis, qui timuit utique majorem: quod qui facit, scit profecto non esse se maximum: quondoquidem potest aliquid majus existere. Idem per Stygiam paludem sanctissime jurat. Vana superstitio, superis quae reddita divis. Quae est ista superstitio? aut a quo reddita? Est ergo aliqua potestas maxima, quae pejerantes deos puniat? quae tanta formido est paludis infernae, si sunt immortales? quid metuunt eam, quam visuri non sunt, nisi quos mori necesse est? Quid igitur homines oculos suos in coelum tollunt? quid ad inferos reuoluantur ibique habeant quod uenerentur et adorent? illut uero quale est, esse tata quibus dii omnes et ipse luppiter pareatr\' si arcarum tanta uis est, ut plus possint quam caelestes uniuersi quamque ipse rector ac dominus, cur non illae potius regnare dicantur, quarum legibus et statutis parere omnes deos ne
Abbreviated transcription (Latin):
tñ sacurno et Rhea genitu confitentur quõ põt dens uideri. aut ut ait poe¬
ta hominu reru q reꝑtor ante cuiꝰ ortu hoũ infinita milia fuerunt.
titi. iudeo aliũ deum regem fuisse pͥmis tprib alĩ consaꝙ̃tib. põt ergo fiꝰ.¬
ut aliussit. alius postea futuriis Si enĩ regnũ p̾us ĩmutatu ẽ. cur desꝑe¬
mus etia postu̾is posse mutari. nisi forte saturnus gnarepotuit fortiorẽ
Iupit non potuit Atqui diuinũ imperiu aut semꝑ ĩmutabile est. autsi
e mutabile quod fi non põt semꝑ utiq mutabile est. põt ergo regnũ a
maiorem tpr̃e suo futuru quisquis ex illa natus eẽt. et pmn ꝓuid̾ñͣ
in eo non dei. au isi temis futura dixiss ip̃e nesaret esiaũt dininus
non sit. ne deus quidem unde ipã diinitas noĩatur ut ab hoĩe humãitas

Expanded text:
tamen Saturno et Rhea genitum confitentur. quomodo potest deus uideri aut, ut ait poetamen Saturno et Rhea genitum confitentur. quomodo potest deus uideri aut, ut ait poeta, hominum rerumque repertor, ante cuius ortum infinita hominum milia fuerunt? titi. nideo alium deum regem fuisse primis temporibus, alium consequentibus. potest ergo fieri ut alius postea sit futurus. si enim prius remus etiam posterius posse mutari? nisi forte Saturnus generare potuit fortiorem: Jupiter non potest. Atqui divinum imperium aut semper immutabile est: aut, si est mutabile, quod fieri non potest, semper utique mutabile est. Potest ergo Jupitermajorem patre suo futurum, quisquis ex illa natus esset. Et primum imprudentia in eo non Dei, cui nisi Themis futura dixisset, ipse nesciret. Si autem divinus non sit, ne Deus quidem sit; unde ipsa divinitas nominatur, ut ab homine humanitas.
Abbreviated transcription (Latin):
Uis est igitur tam ex cors qui hunt in celo regnare putet
qui nõ in terra quidem debuit. Non insulse quidã poeta tũphũ
cupidis scripsit. quo in libro non modo potentissimũ deoꝵ cupidmẽ/ s etiã
uctorem facit. Enu̾atis em̃ a moribus singuloru. quibus cu in ptãte
cupidis dictionemq uenissent. instrint pom̾pa in qua iupiter cũ cetis
ons ante currũ triũphantis ducit᷑ cathenatus Elegant᷑ io quidem a poe¬
ta figuratu s tñnon multu distat a nero Ean eñĩ uirtutis est expers
qui cupiditate ac libidimbus malis uĩcitur/ non cupidim ut ille finxit. s
morti subiectus est sempitne S obmittamus de morib dicẽ rem ꝯside¬
remus ut intelliganth oĩes in quib miseri uersantur erigribus Regnare
in celo iouem uulgus existimat Io doctis parit̾ et indoctis ꝑsuasu est̾. quod
et religio ip̃a qr precationes et ymni et delubra demonstrant. Eundem

Expanded text:
Quis est igitur tam excors qui hunc regnare in caelo putet, Quis est igitur tam excors qui hunc regnare in caelo putet, qui ne in terra quidem debuit? non insulse quidam poeta triumphum Cupidinis scripsit, quo in libro non modo potentissimum deorum Cupidinem, sed etiam uictorem facit. enumeratis enim amoribus singulorum, quibus in potestatem Cupidinis dicionemque uenissent, instruit pompam, in qua Iuppiter cum ceteris diis ante currum triumphantis ducitur catenatus. eleganter id quidem a poeta figuratum, sed tamen non multum distat a uero. qui enim uirtutis est expers, qui cupiditate ac libidinibus malis uincitur, non Cupidini ut ille finxit, sed morti subiectus est sempiternae. sed omittamus de moribus dicere, rem consideremus, ut intellegant homines in quibus miseri uersentur erroribus. regnare in caelo Iouem uulgus existimat: id et doctis pariter et indoctis persuasum est, quod et religio ipsa et precationes et hymni et delubra et simulacra demonstrant. eundem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ma qp uetitia ipins at pens patricida depñditut qri prem̃ regno i¬
lucessitus quod humano gñi principim fuit maloꝵ. quib metis et pate
in ppetiuu ⁊pata reliquã sul uita in stupris adulteriisq ꝯsumpsse
ebmitto uirgines quas iminuit Idenĩ tollerabile iudicare solera
Einphitonem at tindaꝰ p̃tire nen possu. quoꝵ domos dedecore atq in¬
famia  lenessimas peddidit Illuo uo sũme pietatis ac scelis ꝙ regm̃ pue¬
uu raput adͥ stuprũ. parũ enĩ uiolebatur sim expugnanda feminaru
pudicicia maculosus Eet ac turpis nisi etia sexin suo ĩtria facet. hoc
et ueri ichuilterum quod fit contra natura. hecqui facit udimus an
sit maximus. certe non est optimus quod nomẽ a corriiptorib ab ad¬
ulteris ab incestis abest insi farte nos erramus hoies qui talia facientessce¬
leratos nocamis ac ꝑchitos om̃ibusq penis dignissimos inditamus tul
ac illi optimo ac maximo eadem fuit soror et ꝯux

Expanded text:
a pueritia impius ac pene parricida deprehenditur? cum patrem regno elacessitus; quod humano generi principium fuit malorum: quibus victis, et pace in perpetuum comparata, reliquam suam vitam in stupris adulteriisque consumpsit. Omitto virgines, quas imminuit. Id enim tolerabile judicari solet. Amphitryonem ac Tyndarum praeterire non possum, quorum domos dedecore atque infamia plenissimas reddidit. Illud vero summae impietatis ac sceleris, quod regium puerum rapuit ad stuprum. Parum enim videbatur, si in expugnanda foeminarum pudicitia maculosus esset ac turpis, nisi etiam sexui suo injuriam faceret: hoc est verum adulterium, quod fit contra naturam. H Maximus, certe Optimus non est: quod nomen a corruptoribus ab adulteris ab incestis abest, nisi forte nos erramus homines, qui talia facientes sceleratos uocamus ac perditos : omnibusque poenis dignissimos iudicamus. stuat illi Optimo Maximo eadem fuit et soror et coniunx.
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ Sũ m ille nẽ platonis imitator existimauit ꝓbia non
ulio discrimine om̃ibus dara est ut nemosit prorsus qui eam cape nõ possit
At illi uirtutem humano oñi data sicamplectuntur. ut soli om̃iũ publico
bono fcui uelle uideantur. tam iniudi ꝙ si uelint dirige̾ oculos aut effõ
uetetis nesolemindcant. Nam quid est alud negare homĩb negarersa¬
phanum es diecrunt Epiairus qͦ qui rudes om̃iu lrã run ad phigoniũ
uitat Ite plato qui iuitatib sapientib uoluit ꝯponẽ conati sunt soem

Expanded text:
remus. Summus ille noster Platonis imitator existimavit philosophiullo discrimine omnibus data est, ut nemo sit prorsus qui eam capere non possit. at illi uirtutem humano generi datam sic amplexantur, ut soli omnium publico bono frui uelle uideantur, tam inuidi quam si uelint deligare oculos aut effodere ceteris, ne solem uideant. nam quid est aliut hominibus negare saphandum esse dixerunt, Epicurus quoque, qui rudes omnium litterarum ^ ad philosophiam inuitat, item Plato, qui ciuitatem de sapientibus uoluit conponere. conati quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nec solem mercede p̃stamꝰ dei fons ubrimus atq plenissimus patet cũdtis et hoc
celeste lumen unuersit outur quiq oculos hũt Nlum quis hec phoru aut nũ¬
ꝙ̃ p̃stitit uit p̃state fi uelit põt qui cu etates suas in studio phie ꝯnectant.
res staq sapia itlorũ ut plurimũ efficiat non excioit uitia sabscondit. pauca
uõ dei pcepta sit totũ heminẽ ĩ mutauit et exposito uete nouis rediit ut

Expanded text:
nec solem mercede praestamus. Dei fons uberrimus atque plenissimus patet cunctis: et hoc nec solem mercede praestamus. Dei fons uberrimus atque plenissimus patet cunctis: et hoc coeleste lumen universis oritur , quicumque oculos habent. Num quis haec philosophorum aut unquuam praestitit aut praestare si uelit potest? qui cum aetates suas in studio philosophiae cores. itaque sapientia illorum, ut plurimum efficiat, non excindit uitia, sed abscondit. pauca uero dei praecepta sic totum hominem inmutant et exposito uetere nouum reddunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditates opp̃mant ira temꝑabunt. libidiẽs coħ cebt̃ / cũ ipĩ et
uera sunt ꝙͣtu ualent in ais hominũ quotidiana exꝑimenta demonstrant
Da michi uirũ qui sit iracundꝰ maledictꝰ effrenatꝰ.pauossimis dei ue̾bis
cam placidum ꝙ̃ onem ieodam da cupidu auarũ tenace ia eũ tibi lib̾alẽ
dabo et pecuma sua plenis manib largientem. Da timidu doloris ac mo¬
sobrui castũ ⁊tinente uidebis Da crudelem ⁊ sanguis appetentem. iam
in uerã clementia furor ille mutabitur da ĩuistu insipientẽ pctẽrem
ꝯtinuo et equus ⁊ prudens ⁊ ĩnocenserit. uno enĩ lauacro malitia omĩs ab¬
olebitur santa diuine potentie uis est uel sapiẽ ut in homis pectꝰ infusa¬
matrem delic toru stulticia unosemel impetu expellat ad quos efficiendu non
mercede nor liberis non lucubrationib opꝰ est gratii ista fuit. facile cito patent
autes mõ et pedtus sẽe sapiã sitiat nemo uereatur Nos aquã non uendimꝰ.

Expanded text:
cupiditates oppriment, iram temperabunt, libidinem cohercebunt, cum ipsi et uera sunt, quantum ualeant in animis hominum, cottidiana experimenta demonstrant. da mihi uirum qui sit iracundus maledicus effrenatus, paucissimis dei uerbis tam placidum quam ouem reddam. da cupidum auarum tenacem, iam tibi eum liberalem dabo et pecuniam suam plenis manibus largientem. da timidum doloris ac mosobrium, castum, continentem videbis. Da crudelem et sanguinis appetentem: jam in veram clementiam furor ille mutabitur. Da injustum, insipientem, peccatorem: continuo et aequus, et prudens, et innocens erit. Uno enim lavacro malitia omnis abolebitur. Tanta divinae sapientiae vis est, ut in hominis pectus infusamatrem delictorum stultitiam uno semel impetu expellat: ad quod efficiendum, non mercede, non libris, non lucubrationibus opus est. Gratis ista fiunt, facile, cito; modo pateant aures, et pectus sapientiam sitiat. Nemo vereatur: nos aquam non vendimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ pro mortuo hectore ant tantum ingẽrẽ nũmoru ꝙͣtu uenditor non
poposcit Ex barbaris ũo nullũ preter unĩ Anacharsita qui pħia ne somp

Expanded text:
pro mortuo Hectore aut tantum ingerere nummorum, quantum uenditor non pro mortuo Hectore aut tantum ingerere nummorum, quantum uenditor non poposcit. ex barbaris uero nullum praeter unum Anacharsin Scytham, qui philosop
Abbreviated transcription (Latin):
legendi en in tanta reri uanitate. nec disci audiendo possint orsu er
tanda est ut ea que didiceris proferre atqi eloqui posis Gcometria q
q uniuersa ꝑdiscẽ nẽq femine pñt quib int̾ puberes annos officia max
ne ẜiuiendum est quib pñt disce̾. Neq pauꝑes aut opĩfices aut rustiq ꝗb
indiem inctꝰ labote querendus est Ob cam cam̃ ait Tulius ait abhoriẽ
In rebus igr obscutitate implicitis et ingemoru uarietate ꝯfusis et cloꝙ̃ti
um uitoru exquisitii ẜmone fucatis. quis imꝑito ac rudi locus est deniq
nullas inꝙͣ mulieres philosophari docuert prẽteruna ex omĩ memoria the¬
misten. neq huos preter unũ pictagora. quẽ maleẜmente redemisse ac
docusse tradunt Eñumeratit emi platonẽ ac diogenem qui tñ ẜui non fue¬
runt. s ns ẜuitꝰ euenerat. fuerunt enĩ capti platonem quidem redemisse a¬
miceris. quidam tradunt sexterciis octo Itaq insectatus est ꝯuiciis hũc ip

Expanded text:
legendi, quia in tanta rerum uarietate nec disci audiendo possunt omnia nec randa est, ut ea quae didiceris proferre atque eloqui possis. geometria quoque e uniuersa perdiscere neque feminae possunt, quibus intra puberes annos officia mox ime seruiendum est quibus possunt discere, neque pauperes aut opifices aut rustici, quibus in diem uictus labore quaerendus est. ob eam causam Tullius ait abhorrere ? in rebus igitur obscuritum virorum exquisito sermone fucatis, quis imperito ac rudi locus est? Denique nullas unquam mulieres philosophari docuerunt, praeter unam ex omni memoria Themisten; neque servos, praeter unum Phaedonem, quem male servientem redemisse ac docuisse Cebetem tradunt. Enumerant etiam Platonem, ac Diogenem; qui tamen servi non fuerunt: sed his servitus evenerat; sunt enim capti. Platonem quidem redemisse Anniceris quidam traditur sestertiis octo. Itaque insectatus est conviciis hunc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ci ergo sacrificasse iupiter potuit insi celo auo quem dicit e u¬
merus m̃ in o̾cceanti mortiui et in opido aulatia sepultu Quõ pocte d

Expanded text:
tur. Cui ergo sacrificare Jupiter potuit, nisi coelo avo? quem dicit Euhtur. Cui ergo sacrificare Jupiter potuit, nisi coelo avo? quem dicit Euhemerus in Oceania mortuum, et in oppido Aul
Abbreviated transcription (Latin):
caz quõ ubi a quo fit hoc factu. non enĩ saturnus hoc s iupit̾ fecit ĩ
satra historia sit Enius tradidit/ deinde panen deducit in mon¬
tem qui uocatur celi stella. postꝙ̃ eo ascendit contemplatꝰ ẽ late
terras.ibiq in comonte aram creat çelo pͥmusq in ea ara uipiter sacrifica¬
uit In eoloco siis pexit in celum. quod nũcnos noiãmus. Idq quod sup̃ mundin
erat quod eth uocabanir desui aui noĩe celo nomen indidit. Idq iupiter qđ
ether uocatur placans p̾mus celum noĩauit. eamq hostia quã ibi sacrifi¬
canit totam adolenit. Nec hic tm̃ saccificasse Iupiter inuenit: Cesar qͦ
in aratio refert aglaostem ditẽ. Ioue cu ex insula naso aduersus tytanas
ꝓficiscẽtur. et facrificiu facẽt in litore. aquila ei in auspitũ aduolasse.
etia ante consedisse illi aquila In capite atq ei regnu portendisse ꝓtesta¬

Expanded text:
cam quomodo, ubi, a quo sit hoc factum: non enim Saturnus hoc, sed Iuppiter fecit. in cam quomodo, ubi, a quo sit hoc factum: non enim Saturnus hoc, sed Iuppiter fecit. in Sacra Historia sic Ennius tradit: deinde Pan eum deducit in montem, qui uocatur Caeli stela. postquam eo ascendit, contemplatus est late terras ibique in monte aram creat Caelo primusque in ea ara Iuppiter sacrificauit. in eo loco suspexit in caelum quod nunc nos nominamus, eique quod supra mundum erat, quod aether uocabatur, de sui aui nomine caether vocatur, precans, primum coelum nominavit; eamque hostiam, quam ibi sacravit, totam adolevit. » Nec hic tantum sacrificasse Jupiter invenitur. Caesar quoque in Arato refert Aglaosthenem dicere, Jovem cum ex insula Naxo adversus Titanas proficisceretur, et sacrificium faceret in littore, aquilam ei in auspicium advolasse; oria  scilicet Ennii  etiam ante consedisse illi aquilam in capite, atque illi regnum portendisse, testa
Abbreviated transcription (Latin):
uel mortui noia montĩb uel flumĩb indider̃t̃ Id apud ueteres max¬
ime q grecos fuit sic usitatu sit maria coꝵ traxisse nomen accepi¬
mus edru qui deciderant in ea. ut egeu Iaceu ał ytariũ helespon¬
tu et ui latio Auentinꝰ uocabulu monti dedit in quo sepultus est Ti
berinus ul tibris amni quo mersus est. Non gͦ mirandu si noĩa eoꝵ
celog terreq att̾buta ceñt. qui reges genuerant potentissimos Appa¬
ret ergo non ex celo natuz ẽe quoo fieri non põt. s ex eo noĩe cin no¬
men urauo fuit. quod ẽẽ ueru Trismegistus auctor est qui cũ dicẽt
ad modu pautos extitisse. in quib cẽt ꝑfecta doctna. In hns uranu
saturnu Mercuriũ noiauit cognatos suos. hec ille quia ignorauit
alio traduxit histori quđ̃ quomõ argumentari potu̾it onoi. Nũc di¬

Expanded text:
vel mortui, nomina montibus aut fluminibus indiderunt. Nam id apud veteres, maxvel mortui, nomina montibus aut fluminibus indiderunt. Nam id apud veteres, maximeque Graecos, fuit usitatum. Sic maria eorum traxisse nomina accepimus, qui deciderant in ea, ut Aegeum, Icarium, Hellesponticum: et in Latio Aventinus, vocabulum monti dedit, in quo sepberinus uel Thybris amni quo mersus est. non ergo mirandum si nomina eorum caelo terraeque attributa essent, qui reges genuerant potentissimos. apparet ergo non ex caelo esse natum, quoa fieri non potest, sed ex eo homine cui nomen Urano fuit. quod esse uerum Trismegistus auctor est, qui cum diceret admodum paucos extitisse in quibus esset perfecta doctrina, in his Uranum Saturnum Mercurium nominauit cognatos suos. haec ille quia ignorauit, alio traduxit historiam: qui quomodo argumentari potuerit, ostendi. nunc di
Abbreviated transcription (Latin):
istẽt s ea forma gere̾t qua parentes sui non hebant Queramus
ergo quid ueritatis sub hac figura lateat trlmutius felix in eo libro
quiꝰ octauius inscribitur sic argumentatꝰ est Saturnus cũ fugatus eẽt
a filio in ytaliãq ueniss celi filiu dictu ꝙ soleamus eos quoꝵ uirtu¬
tem miremur At cosqui repentine aduenerint de celo cecidisse đre.
siliã ueri non tñ uera. qr constat etiã. tu ꝙ cu regnaret ita ẽẽ hĩtui
potuit sit argumentari Saturnũ cu potentissimꝰ rex eẽt ad retinen
ẜus uocabulis appellarentur. qua rõe et montib et flumĩo noia scitiꝰ
imposita. neq enĩ cum dicunt poete de progeme adlantis montis aut
inachi flum̃it id potissimn dicant hoĩes ex rebus fensi carentib potius¬
se gn̾ari. S eos utiq significant qui nati sunt ex homĩb qui uel uius

Expanded text:
isteret, sed eam formam gereret quam parentes sui non habebant. quaeramus isteret, sed eam formam gereret quam parentes sui non habebant. quaeramus ergo quid ueritatis sub hac figura lateat. Minucius Felix in po libro qui Octauius inscribitur sic argumentatus est: Saturnum, cum fugatus esset a filio in Italiamque uenisset, Caeli filium dictum, quod soleamus eos quorum uirtutem miremur aut eos qui repentino aduenerint, de caelo cecidisse dicsimilia ueri, non tamen uera, quia constat etiam tum cum regnaret ita esse habitum. potuit sic argumentari, Saturnum, cum potentissimus rex esset, ad retinendaliis uocabulis appellarentur: qua ratione et montibus et fluminibus nomina scimus inposita. neque enim cum dicunt poetae de progenie Atlantis ant Inachi fluminis, id potissimum dicunt, homines ex rebus sensu carentibus potuisse generari, sed eos utique signif
Abbreviated transcription (Latin):
Eniamus nũc ad euis prem̃ qui ante regnauit et qui for¬
tasse plus hẽbat infe ꝙ̃ ex coitu cantoꝵ elemẽtoꝵ genitꝰ
esse dicatur Uideamus ꝗd in co fuit deo dignũ: In p̃mis
illud ꝙ inreũ seculu narrat᷑ hñisse ꝙ institia fuit᷑ fub eo in terra
seneo aliquid in eo quod in enis filio non fuit ꝗd enĩ ta ꝯueniens do
ꝙ instu regnu ac puiz seculu eo cu eadem rõne natu ẽẽ cogico
non possu putare deu sũmu ꝙ indea ẽe aliquid antigus celuꝵs. atq
ru. hic sit n̾cc̃e est qui celu ipm̃ condiddit. terra q fundauit. Saturnꝰ
qui alis ortu sunz dedisset. Aut quii p̃fuit mudo. p̾usꝙͣ saturnꝰ gigne¬
retur.s hoc poeticu est ut diceba paulo ante figmentu neo enĩ fieri po¬
terat ut elementa insensibilia tantoq int̾uallo sepata in unu coirent
acfiliũ ꝓcrearent. Ant is qui natus eẽt non potissi ͫ ꝯemtorib silĩs ex¬

Expanded text:
eniamus nunc ad eius patrem, qui ante regnauit et qui fortasse plus habeat in se, quod ex coitu tantorum elementorum genitus esse dicatur.. uideamus quid in eo fuerit deo dignum, in primis illud quod aureum saeculum narratur habuisse, quod iustitia sub eo fuerit in terra. teneo aliquid in hoc, quod in eius filio non fuit. quid enim tam conueniens deo quam iustum regimen ac pium saeculum? sed cum eadem ratione natum esse cogito, non possum putare deum summum quo uideam esse aliquid antiquius, caelum scirum: hic sit necesse est qui caelum ipsum condidit terramque fundauit. Saturnus qui aliis ortum suum debet aut quis praefuit mundo, priusquam Saturnus gigneretur? sed hoc poeticum est ut dicebam paulo ante figmentum. nec enim fieri poterat ut elementa insensibilia tantoque interuallo separata in unum coirent ac filium procrearent aut is qui natus esset non potissimum genitoribus similis ex
Abbreviated transcription (Latin):
neqaugers põt: ut nulli aln elemento opus sit magis genitalibo qca
leq. aius fetu concipiũtur nascuntur substentant᷑ oia postremo etm¬
soita sit is tudlunt quio magis absasuz ẽs celo putemꝰ ꝙ omĩo sine geni¬
nui ipm pitenret ⁊ siuero huĩt et afilio abscsa sumnt ortus reruꝰ et na
om ipinteris : Quid ꝓip̃i saturno ñõ diinũ sensu mõ s hum anu
quoq adiũt. cu affirmant en ẽẽ saturnu qui cursu at ꝯuersionẽ

Expanded text:
neque augeri potest: ut nulli alii elemento magis opus sit genitalibus, quaneque augeri potest: ut nulli alii elemento magis opus sit genitalibus, quao etiamsi ita sit ut uolunt, qui magis abscisum esse Caelum putemus quam omnino sine geniSaturnum ipsum procrearet: si uero habuit et a filio abscisa sunt, ortus rerum et natura omnis interisset. quid quod ipsi Saturno non diuinum modo sensum, sed humanum quoque adimunt, cum adf
Abbreviated transcription (Latin):
U indo renelauimꝰ misteria poetaru ac saturm parentes mue¬
mnus ad uirtutes enis et facta redeamꝰ. Iustus in regno fuit.
ẜ nce hoc ip̃o iam deus non est quod fuit demq qr ne uistt̾s quidẽ
fuit s ipius nõ modo in filios quos necauit. uerũ etiã m patrem. cuiꝰ dir̃
ab scidisse genitalia. quod forsitan nẽ acaderit. s hoiẽs respectu elem̃ti quod
dr̃ celum totam fabulam explodunt. tamꝙͣ ineptissime ficta. qua tñ sto¬
ci ut solent ao rõnem phisita conantur tradutẽ. quoꝵ sententia Cicero
de nã deor dissetens posuit. Celestem inquit altissima ethereaq na
uenire simas dicẽtur Idarco enĩ uirginẽ putant uesta qr ionis in mo¬
absinat Ouidius in fastis. Nec tu aluid uesta ꝙ uiua intellige flã¬
mai pihataq de flãma corpora nulla uides. iure igit᷑ mego est q̃
natura et cauã gignentiu. nã sine solis calore igneo neq nasti quictp̃

Expanded text:
iam reuelauimus mysteria poetarum ac Saturni parentes inuenimus, ad uirtutes eius et facta redeamus. iustus in regno fuit. primum ex hoc ipso iam deus non est, quod fuit: deinde, quod ne iustus quidem fuit, sed impius non modo in filios, quos necauit, uerum etiam in patrem, cuius dicitur abscidisse genitalia, quod forsitan uere acciderit. sed homines respectu elementi quod dicitur caelum totam fabulam explodunt tamquam ineptissime fictam, quam tamen Stoici ut solent ad rationem physicam conantur traducere. quorum sententiam Cicero de natura deorum disserens posuit. caelestem inquit altissimam aetheriamque nconuenire, si mas diceretur. idcirco enim uirginem putant Vestam, quia ignis inuioarripuerit absumat. Ouidius in Fastis: nec tu aliud Vestam quam uiuam intellege flammam nataque de flamma corpora nulla uides. iure igitur uirgo est, quae natura et causa gignentium; nam sine Solis igneo calore neque nasci quidquam,
Abbreviated transcription (Latin):
repentinis quassate motibus uel hanrierint terre uel dese dederint
in abruptum quotiens demse fluctibus et urbes ⁊ insule abierint
in ꝓfundum frugiferos campos paludes mundauerunt flumina
etiam stagna siccauerut montes uł ⁊̃ deciderint abrupti uel planis
fuerint adequati plurimas regiones ⁊ multor fundamenta mõtui
latens et int̾nus ignis assumit᷑ ⁊ hoc parũ est si mẽbris siis nõ ꝑapit
deus nisi ⁊̃ homini liceat aliquio in dei cõpus Maria extriuntur
montes exciduntur et ad eruendas opes intiora terre inscera effodi¬
untur Eud quod nearari q sine dilaceratione duimi orporis potuitat¬

Expanded text:
repentinis quassatae motibus uel hiauerint terrae uel desederint repentinis quassatae motibus uel hiauerint terrae uel desederint in abruptum, quotiens demersae fluctibus et urbes et insulae abierint in profundum, frugiferos campos paludes inundauerint, flumina et stagna siccauerint, montes etiam uel deciderint abrupti uel planis fuerint adaequati; plurimas regiones et multorum fundamenta montium latens et internus ignis absumit. et hoc parum est si membris suis non parcit deus, nisi etiam homini liceat aliquid in dei corpus: maria extru- . untur, montes exciduntur et ad eruendas opes interiora terrae uiscera effodiuntur. quid quod ne arari quidem sine laceratione diuini corporis potest
Abbreviated transcription (Latin):
figulum qd lutũ aut lutũ idem ẽẽ ꝙ figulũ non ne aꝑte insanire indeat̃
Nc isti uno non noiẽ duas res ddiu̾sissimas dophendunt deũ ⁊ mũdum
artificem ⁊ op. Dicuntq alterum sine altero nichil posse tãꝙͣ nã sit mũdo
Ac nõ ipe mundum non fecĩt quod et ipi fatentur alias cũ ho ium
causa predicant esse fab̾catu et sine mundo cẽ Si uelit possit Si ꝗ¬
dem deus est diuina et etna mens acorpore soluta et libera cuiꝰ
opi suo unde est illud uirgilianum Totamq infusa parcus. piens agi¬
tat molem et magno se corpore miscet Ubi est ergo illuo qd iidem Ipĩ
auit et factum c̃ẽ diuina piouidentia et regi Si enĩ fecit sine mũda
fiur ergo sine mundo si regit non utiq sic̃ mens corpus regit s tãꝙͣ¬
domũ dns naue gubnator Namsi hec omĩa que iuddemus dei mẽ¬
mõtalis est qnĩ uidemꝰ mẽbra ẽẽ mortalia Possum enumerare quoties

Expanded text:
figulum quod lutum aut lutum idem esse quod figulum, nonne aperte insanire uideatur? figulum quod lutum aut lutum idem esse quod figulum, nonne aperte insanire uideatur? at isti uno naturae nomine duas res diuersissimas conprehendunt, deum et mundum, artificem et opus, dicuntque alterum sine altero nihil posse, tamquam natura sit ac non ipse mundum fecerit: quod et ipsi fatentur alias, cum hominum causa praedicant esse fabricatum, et sine mundo esse, si velit, possit; siquidem Deus est divina et aeterna mens a corpore soluta et libera. Cujus , id est, operi suo. Unde est illud Virgilianum: Totamque infusa per artus Mens agitat molem, et magno se corpore miscet. Ubi est ergo illud, quod iidem ipsi aiunt, et factum esse divina providentia, et regi? Si enim fecit mundum, fuit ergo sine mundo. Si regit, non utique sicut mens corpus regit, sed tarebus quas regunt. nam si haec omnia quae uidemus dei memmortalis, quoniam uidemus membra esse mortalia. possum enumerare quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est quo minus in ꝑspicienda pemitꝰ uetitate ꝓfecta sit Ergo nulla
cũ fragili corpore illigata ⁊ intenebroso domicilio indusa n hberius
enagari nec clarius ꝑspice̾̃ ueritatem pot cuiꝰ noticia dinine ꝯditio¬
nis est Deo eni soli oꝑa nota sunt. homo aut nõ cogitando aut disputãdo as¬
sequi eam pot. Sed discendo et andiendo ab eo qui fcitesolus pot ⁊ dotere Idco
gratet enita Illos aut̃ ap̾ quos cam̃ suam ig porabant age̾ uitam. Uerũ me¬
qui eas constituert. nec ullum fundamentum aut firmitatem possunt hrẽ
que millis diuinarũ uocũ fulcuĩtur oraculis et qm̃ de pħoꝵ errorib loqm¬
Stoyci nã inouas ꝑtes dundunt. unãq efficiat alteram q se ad faciendũ
tr̃tabilem pbeat In illa pma uĩ sentiendi in hac mã nec alterũ smne altero
posse Qũo pot idem c̃e quod tc̃tat ⁊ quos tractatur. Si quis dicat idem ẽẽ

Expanded text:
necesse est, quominus in perspicienda penitus veritate perfecta sit. Ergo nulla necesse est, quominus in perspicienda penitus veritate perfecta sit. Ergo nulla mens hominis cum fragili corpore illigata, et in tenebroso domicilio inclusa, neque liberius euagari neque clarius perspicere ueritatem potest, cuius notitia diuinae condicionis est. deo enim soli opera sua nota sunt. homo autem non cogitando aut disputando adsequi eam potest, sed discendo et audiendo ab eo qui scire solus potest et docere.graret e uita, illos autem aput quos causam suam perorabat agere uitam, utrum mequi eas constituerunt, nec ullum fundamentum aut firmitatem possunt habere quae nullis diuinarum uocum fulciuntur oraculis. Et quoniam de philoStoici naturam in duas partes dividunt: unam, quae efficiat; alteram, quae se ad faciendum tractabilem praebeat. In illa prima esse vim sentiendi; in hac, materiam; nec alterum sine altero posse. Quomodo potest idem esse quod tractat, et quod tractatur? Si qu
Abbreviated transcription (Latin):
assupsissent ꝗ uera sed qr affirmari ꝓbari qo non possent sine sciã uitat
ꝑcepta Nam si homo pot intelligere diuina potit᷑ ⁊ facẽ Hã intellige
est qiͣ enestigio sub sequi Non pot aut facẽ que deus qr mortali cõpore
moutꝰ ẽ Ergo ne intellige̾ quidem pot que fecit deus quod ut ficͣi¬
no possit ex inmẽsitate reꝵ atq oꝑu diuinoꝵ facle est iiauq metiri
Nam si mundum cũ omib que sunt in eo contẽplari uelis in telliges
ꝓfecto qͣtum dei opus humanis opib añstet Ita ꝙ̃tum int̾ opa dlirina
⁊ humana int̾ cc̃ tantũ distare int̃ hoiẽs deiq sapiã nectẽ est. Nam¬
põt quia nulli rei ip̃ẽ deus subiectus est. Homo aut quia subiet᷑ et
passioni subiecta est ⁊ sapiã cius errori Et sicut hõĩs ui multe res ĩpe¬
duit̾ quo minus possit cẽ ꝓpetua ita sapiã quoq eius multis reb ĩ pedica

Expanded text:
adsumpsissent quidem uera, sed quae adfirmari probarique non possent sine scientia ueradsumpsissent quidem uera, sed quae adfirmari probarique non possent sine scientia uerpercepta. nam si potest homo intellegere diuina, poterit et facere: nam intellegere est quasi e uestigio subsequi. non potest autem facere quae deus, quia mortali corpore indutus est, ergo ne intellegere quidem potest quae facit deus: quod an fieri possit, ex inmensitate rerum atque operum diuinorum facile est uni cuique metiri. nam si mundum cum omnibus quae sunt in eo contemplari uelis, intellegas profecto quantum dei opus humanis operibus antistet. ita quantum inter opera diuina et humana interest, tantum distare inter dei potest, quia nulli rei Deus ipse subjectus est. Homo autem quin subjectus est passioni, subjecta est et sapientia ejus errori; et sicut hominis vitam multae res impediunt, quominus possit esse perpetua: ita sapientiam quoque ejus multis rebus impediri
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo adueniti eĩ diximus Sic in hoc secuindum reftremus aduentũ quem
iudei q et confitentur et sperant Sed frustra qmi necte est ad es eos
consolandos reũtatur qͦuos ꝯnocandos p̃us uenerat Nam ꝯua uio¬
lar̾ impre humilem sentient in ptate iuctorem Ea omĩa que legunt
⁊ non intelligunt deo repñtante pacientur. Ruippe qui pectat om̃ib
inquinati. ⁊ insũꝑscõ cruore pfusi ab illo ipo cui nephandas manus m¬
tuler sint ad etna supplicia destinati Sed erit nobis ⁊ iudeo sepata
matiã in qua illos crroris et sccleris ieiuntemii Nunc ignatos uitat
instruamus Dispositione sũm dei sit ordinatũ ut ĩ mstũ hoc seculũ de¬
curso tẽpoꝵ spatio sumat trunũ extinctaq ꝓtinus omi maliciale
pioꝵ aĩs ad beatam uitam reuocatis quietu tñsquillum pacificã auteñ
Deniq ut poete uocant seculum deo ip̃e regnante florescat. In pͥmis cã

Expanded text:
primo aduentu eius diximus, sic in hoc secundum referemus aduentum, quem primo aduentu eius diximus, sic in hoc secundum referemus aduentum, quem et confitentur et sperant, sed frustra, quoniam necesse est ad eos consolandos reuertatur ad quos conuocandos prius uenerat. nam qui uiolarunt impie humilem, sentient in potestate uictorem eaque omnia quae legunt et non intellegunt deo repensante patientur, quippe qui peccatis omnibus inquinati et insuper sancto cruore perfusi ab illo ipso cui nefandas manus intulerunt sint ad aeterna supplicia destinati. sed erit nobis contra Iudaeos separata materia, in qua illos erroris et sceleris reuincemus. Nunc ignaros ueritatis instruamus. dispositione summi dei sic ordinatum, ut iniustum hoc saeculum decurso temporum spatio terminum sumat extinctaqpiorum animis ad beatam vitam revocatis, quietum, tranquillum, pacificum, aureum denique, ut poetae vocant, saeculum, Deo ipso regnante, florescat. In primis cau
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo sine causa nec est ner omnino existimet quieꝙͣ si et ꝓudẽ
sumi dei ex dispone reꝵl et uirtꝰ ex magnitudine et potestas ex gii¬
b̾natione manfesta E betes ergo et insani qui ꝓuidentiam non eẽ dixer̃
non imꝓbatem si deos idarco non eẽ dicerent ut unũ dicerent Cũ
nut ideo ut nuillum qui eos delirasse non putant ipe delirat Sed de
ꝓuidentia sato in libro pͥmo diximus qr si est ut apparet ex mirabilita¬
re operum suoꝵ nect̃e est ctiã hor̃es cetasq animantes eadem ꝓ¬
indentia c̾auit Uideamus ergo querõ fuĩt fingendi gñĩs huãni
qmi sstat id ꝙ stoyci auĩt cã hominum mundum fuisse fabricatur
Quãꝙͣ in hoc ipõ non mediocriter peccent ꝙ non homis causa diciit
s uł hominum Uniꝰ enĩ singularis appellatio totũ ꝯp̃hendit huanũ
genus s hoc ideo qm̃ ignorãnt unũ hoiem adeo esse formatum

Expanded text:
si ergo sine causa nec est nec fit omnino quicquam, si et prouidentia si ergo sine causa nec est nec fit omnino quicquam, si et prouidentia summi dei ex dispositione rerum et uirtus ex magnitudine et potestas ex gubernatione manifesta est, hebetes ergo et insani qui prouidentiam non esse dixerunt. non inprobarem, si deos idcirco non esse dicerent ut unum dicerent, cum autem ideo ut nullum, qui eos delirasse non putat, ipse delirat. Sed de prouidentia satis in primo libro diximus: quae si est, ut apparet ex mirabilitate operum suorum, necesse est etiam hominem ceterasque animantes eadem prouidentia creauerit. uideamus ergo quae ratio fuerit fingendi generis humaniam constat, id quod Stoici dicunt, hominum causa mundum esse fabricatum: quanquam in hoc ipso non mediocriter peccent, quod non hominis causa dicunt, sed hominum. Unius enim singularis appellatio totum comprehendit humanum genus. Sed hoc ideo, quia ignorant unum hominem a Deo esse formatum
Abbreviated transcription (Latin):
cocuntib quib iterũ resolutis ddissidium atq Interitum secituru Cõrũ¬
pit ergo quod recte uideat et totam rõnem penitus ignorantia rõis
euẽtit᷑ redigitq mundum et omiã que in eo geruntut ad similitndi¬
nem cuiꝰ ꝙͣ uanissimi somni Siquidem rebus huams rõ milla subsistat
Cut nõ mundum oñsq partes eis ut iudemꝰ mirabilis rõgubnet
Cum celi tem patio et equalis in ipa narietate crsus astroꝵ luminum¬
q celestiũ tempoꝵ constans et mirra descriptio terraꝵ uaria fecũditas
plana campoꝵ mummenta et aggeres montiũ iuriditas ubtasq sil¬
uarum fontium salubrima cruptio. fluminũ ĩ oportuna inundatio
maris opulenta ⁊ copiosa. intfusio uentoꝵ duisa et utilis aspiratio
cetera qr omĩa rõne suma constent Quis tam cecus est ut existime
sine cã esse facta in quib mira dispositio ꝓudentissime rõnis elucet

Expanded text:
coeuntibus, quibus iterum resolutis, dissidium atque interitum secuturum. Corrucoeuntibus, quibus iterum resolutis, dissidium atque interitum secuturum. Corrupit ergo quod recte viderat, et totam rationem penitus ignorantia rationis evertit; redegitque mundum, et omnia quae in eo geruntur, ad similitudinem cujusdam vanissimi somnii, siquidem rebus humanis ratio nulla subsistat. Cum vero mundum, omnesque partes ejus, ut videmus, mirabilis ratio gubernet; cum coeli temperatio, et aequalis in ipsa varietate cursus astrorum luminumque coelestium, temporum constans ac mira descriptio, terrarum varia foecunditas, plana camporum munimenta, et aggeres montium, viriditas ubertasque silvarum, fontium saluberrima eruptio, fluminum opportuna inundatio, maris opulenta et copiosa intceteraque omnia ratione summa constent, quis tam caecus est ut existimet sine causa esse facta in quibus mira dispositio prouidentissimae rationis elucet?
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ dicit ipi fabricatorem sua causa tantum hec opa eẽ molitũ
cur ergo nos nati sumus cur mũ do s ipõ fruimur Quio sibi uult
hũanĩ gnis cetoꝵ q animantiũ fictio Cur aliena comoda ĩt̾api¬
mui c̾ur deniq augemur et ĩminuimꝰͦ ⁊ interimꝰ Emo habet
et suis uariis maginib tanꝙͣ ligilla configere quib se oblectaret et nichilo
Qui aut dicunt semꝑ tiusse mundum omitto illuo quod tuc ipm̃ sine aquo
principio non põt undese extricare nequeũt Sed hoc dico. Si mundus semp
fuit nullam pot hr̃e ronem quid enĩ potuit in eo to moliri ꝙ nũ ꝙͣ sup̃sit
exordiu nam p̾us ꝙͣ fiat aliquio aut struatur opus est conscilio ut disposi¬
est ergo ⁊ resoluetur Reddant gͦisti rõnem si possunt cr aut factus¬
sit in pr̾icipio aut postea r̃soluatur quod quia docere non poterat epi¬
curus siue demotritus sua sponte natu n ẽẽ dixit semĩb int̾ se passim

Expanded text:
si enim dicit ipsum fabricatorem sua causa tanta haec opera esse molitum, si enim dicit ipsum fabricatorem sua causa tanta haec opera esse molitum, cur ergo nos nati sumus? cur mundo ipso fruimur? quid sibi uult humani generis ceterarumque animantium fictio? cur aliena commoda intercipimus? cur denique augemur minuimur interimus? quid habet et suis variis imaginibus tanquam sigilla confingere, quibus se oblectaret; et nihilomQui autem dicunt semper fuisse mundum, omitto illud, quod esse ipse sine aliquo principio non potest, unde extricare se nequeunt; sed hoc dico: si mundus semper fuit, nullam potest habere rationem. Quid enim potuit in eo ratio moliri, quod nunquam sumpsit exordium? Nam prius quam fiat aliquid, aut struatur, opus est consilio, ut dispus est, et resolvetur. Reddant ergo isti rationem, si possunt, cur aut factus in principio sit, aut postea resolvatur. Quod quia docere non poterat Epicurus, sive Democritus, sua sponte natum esse dixit, seminibus inter se passim
Abbreviated transcription (Latin):
patare hotem p̃daram mũdi nam. De inde intulit desipe est ꝗd
enĩ ĩ mortalib atq btis grã nra querat largier emolumenti ut
Cur hum anum genꝰ łcrcatum uel constitutu cẽ adeo. Nostrii
hoc offitium est sacramentum mundi et homĩs exponere. Ciuiꝰ
illi exptes sacrariu ueritatis nec attinge̾ nec indere pomuerut᷑
tone dei opus imbecillum et ruinosum faceret inet̾num dixit
ẽẽ mansurum Si hoũi cã factus est ⁊ ita factus est ut ess etnꝰ
cur ergo ipĩ quoꝵ cã factus est nõ sunt sempit᷑ni Si moͬtales ꝑꝑ q̃s
factus est ⁊ ipẽ mortalis atq solubilis. Heq enĩ pluris est iste ipẽ qͣr¬
ni quoꝵ gra factus est Ꝙ si rõ d quadraret intellige̾t periturum
eẽ quia factus est nec posse in etnum ꝑmanero nisiꝙ tangi nõ
por Qui aũt negat houi cã esse factum hic nullã rõnem tonet

Expanded text:
parare; Praeclaram mundi naturam Deinde intulit: Desipere est. Quid parare; Praeclaram mundi naturam Deinde intulit: Desipere est. Quid enim immortalibus atque beatis Gratia nostra queat largirier emolumenti, Utcur humanum genus vel creatum, vel constitutum esset a Deo. Nostrum hoc officium est, sacramentum mundi et hominis exponere, cujus illi expertes, sacrarium veritatis nec attingere, nec videre potuerunt. to, ne Dei opus imbecillum et ruinosum faceret, in aeternum dixit esse mansurum. Si hominum causa factus est, et ita factus est ut esset aeternus, cur ergo ipsi quorum causa factus est, non sunt sempiipse mortalis atque solubilis: neque enim pluris est ipse quam ii quorum gratia factus est. quodsi ei ratio quadraret, intellegeret periturum esse quia factus est, nec posse in aeternum manere nisi quod tangi non potest. qui autem negat hominum causa factum, hic nullam rationem tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
ut iam scelerati atq ĩpii simꝰ qui dei membra uiolemus. P atitur ne
ergo corpus suũ uexati deus. et debilem se uel ipẽ facẽ uel ab homine
fie̾ri sinit. Nisi forte diuinus ille sensus qui mundo et omĩb mũ di
ꝑtib mixtus est. frimam terre suꝑficiem reliquit ase in ima din̾sit
ne quio doloris de assidua laceratione sentiret Quod si hoc uanu
et absurdum est. tam igr ip̃i eguer ꝙͣ hec mdigent sensu qui nõ ꝑspex
ita ut deus ip̃e qui est incoruptꝰ g̾uib ⁊ cõruptibilib elem̃ t misceitur
Illuo ergo rectiui quod a platone supserunt adeo factum eẽ mũ¬
Dum et euisdem prouidentia gubnari. O portebat igiturr plato¬
nem et eos qui idem senserunt docere explicare que ca que ratio
fuit tanti opis fabricandi Quare hoc aut cuiꝰ grã fecit Aciddem
ipos hoies quare aut quis effecit. Nam cum lucietius mundũ
dicẽt non eẽ adis constitutũ sic ait. Auere porro houĩ cã noluisse¬

Expanded text:
ut iam scelerati atque impii simus, qui dei membra uiolemus. patiturne ergo uexari corpus suum deus et debilem se uel ipse facit uel ab homine fieri sinit? nisi forte diuinus ille sensus qui mundo et omnibus mundi partibus mixtus est, primam terrae superficiem reliquit ac se in ima demersit, ne quid doloris de adsidua laceratione sentiret. quodsi hoc uanum et absurdum est, tam igitur ipsi eguerunt quam haec indigent sensu, qui non perspita, ut deus ipse, qui est incorruptus, grauibus et corruptibilibus elementis misceatur. illut ergo rectius quod a Platone sumpserunt, a deo factum esse mundum et eiusdem prouidentia gubernari. oportebat igitur et Platonem et eos qui idem senserunt, docere atque explicare quae causa, quae ratio fuerit tanti operis fabricandi, quare hoc aut cuius gratia fecerit. atipsos homines quare aut quis effecerit. nam Lucretius cum mundum diceret non esse a diis constitutum, sic ait:
Abbreviated transcription (Latin):
tutis etiam hanc excusationem debiut omĩb homibus aufferre ne quis
quoid pectat necessirati potius asscribat ꝙͣ culpe sue Ergo ut ꝑfectꝰ esse possit
mahnil et deberorponi ab ec qui docendis est ut si forte dixit ĩpossibilia p̃cipis

Expanded text:
rtutis etiam hanc excusationem debuit hominibus auferrre, ne quis rtutis etiam hanc excusationem debuit hominibus auferrre, ne quis quod peccat necessitati potius adscribat quam culpae suae. ergo ut perfectus esse possit, nihil ei debet opponi ab eo qui docendus est, ut si forte dixerit \'inpossibilia praecipis
Abbreviated transcription (Latin):
potonqne soret et sicqi ĩ uius ⁊ manñ porrigat fecuturo Quẽad modus
sum eni smneftagili ⁊ ĩbecilla. Hec est que ꝯcupiscit que irascitur q̃ dolet que mo
obtendit nisi ripẽ carne fũt mdutꝰ ut oñdat etia carne̾ posse caꝑe nirtutẽ
Contumacia enĩ redargin non pot nisi exemplo. Hlam sihrẽ non possunt
q̃ doceas firmitatẽ nisi ca prior fec̃ĩs qr nã homis procliuis in itia uioderi iult
non modo cũ uenia s ctiã cu ratione pectare Oporret magrmñ doctorem q
Ututis honĩ similimũ fic̃i ut uincendo pocm̃ doceat hoiem̃ uinci ab eo petum
istans aliquis ac micet tu quidem non pectas qr liberes ab hoc corꝑe. Hen con¬
cupisces qr ĩmortali nichil est cont᷑riu Michi uo mulcis teb opꝰ est ut tuear
simenta mortem non times qr inte ualere non põt. dolorem ꝯtempins quia
nullam ni pati potes At ego mortalis utrũq timeo quia cenciatꝰ michigra¬
inssimos inferunt quos tollerare carnis infirmitas non pot. doctor itaq ii¬

Expanded text:
et sit quasi praeuius et manum porrigat secuturo? quemadmodum sum enim carne fragili et inbecilla, haec est quae concupiscit, quae irascitur, obtendet, nisi et ipse carne fuerit indutus, ut ostendat, etiam carnem posse capere virtutem? Contumacia enim redargui non potest, nisi exemplo. Nam habere non possunt, quae doceas, firmitatem, nisi ea prior feceris; quia natura hominum proclivis in vitia, videri vult non modo cum venia, sed etiam cum ratione peccare. Oportet magistrum doctoremque uirtutis homini simillimum fieri, ut uincendo peccatum doceat hominem uinci ab eo posse constans aliquis ac dicet: \'tu quidem non peccas, quia liber es ab hoc corpore, non concupiscis, quia immortali nihil est necessarium: mihi uero multis rebus opus est ut tuear hanc uitam. mortem non times, quia ualere in te non potest, dolorem contemnis, quia nullam uim pati potes: at ego mortalis utrumque timeo, quia cruciatus mihi grauissimos inferunt, quos tolerare carnis infirmitas non potest.\' doctor itaque ui
Abbreviated transcription (Latin):
ducẽt He sunt me dei inquib eñ ambulare p̃cipit Hec sunt p̃cepta que ẜuanda
mandauit Ille nõ exibuit deo fidem. docuit enĩ ꝙdens unꝰ sit eñ qr cohi soliep̃o¬
tere. nec unꝙͣ se ipiñ deum dieit qr non siuass fidem Nlam si missus deos tollẽt
et unũ asseret inducẽt alui preter unu. hoc erat non oleuno face̾ p̃ conin net
euis qui miẜat. s suni ꝓprni negotũ ger̃e acse ab eo quẽ illustratinꝰ uenerat se¬
ꝑare. propterea qr tam fidelis extitit qr sibi nichil prorsꝰ assum psit ut mandata
mitentis impleret. et facerdotis ꝑpetiu dignitatem ac regis sũmi honorem et

Expanded text:
aduceret. hae sunt uiae dei in quibus eum ambulare praecepit, haec praecepta quae seruanda aduceret. hae sunt uiae dei in quibus eum ambulare praecepit, haec praecepta quae seruanda mandauit. ille uero exhibuit deo fidem: docuit enim quod unus deus sit eumque solum coli oportere, nec umquam se ipse deum dixit, quia non seruasset fidem, si missus ut deos tolleret et unum adsereret, induceret alium praeter unum. hoc erat non de uno deo facere praeconium nec eius qui miserat, sed suum proprium negotium gerere ac se ab eo quem inlustratum uenerat separare. propterea quia tam fidelis extitit, quia sibi nihil prorsus adsumpsit, ut mandata mittentis inpleret, et sacerdotis perpetui dignitatem et regis summi honorem et
Abbreviated transcription (Latin):
tinctum Quõ aũt et cum quib mandatis adeo mittetur in terra dedarauit
spiis dei ꝑ ꝓpham̃ docens futuru ut cu uoluntatem sũmi prĩs fidelit᷑ ⁊ constan¬
ter impless. Acciꝑet uidiciũ atq imꝑiu sempiternu Si in uiis meis ambula¬
dnĩ et que p̃cepta cius nec ambiguũ nec obsairu est Deus aũt cu iudẽt malicia
⁊ falsorum deorũ cultꝰ porbem terre ita ĩnaliusse ut iam nomẽ enis ex hominũ mẽo¬
ria fuiss pene sublatu Si quidem indei quoq quib solis archani dei creditum
fuerat relicto deo uiuo ad colenda figmenta irretiti demonũ frandib cberras¬
sent nec increpiti ꝑ ꝓphãs reuerti ad dñm uellent filiũ sinĩ prmapẽ angeloru lega im
ad homines ut ꝯuerteret et ab impiis ⁊uanis cultib ad cognostendum ⁊ colendũ
deũ ueruz Itt ut eoy mentes astulticia ad sapientiam ab iniꝗtate ad nistitie oꝑa t̃¬

Expanded text:
tinctum. Quomodo autem, et cum quibus mandatis a Deo miteretur in terram, declaravit tinctum. Quomodo autem, et cum quibus mandatis a Deo miteretur in terram, declaravit Spiritus Dei per Prophetam, docens futurum, ut cum voluntatem summi Patris fideliter et constanter implesset, acciperet judicium, atque imperium sempiternum. Si in viis meis, inquit, ambulaguum nec obscurum est. deus enim cum uideret malitiam et falsorum deorum cultus per orbem terrae ita inualuisse, ut iam nomen eius ex hominum memoria fuisset paene sublatum — siquidem Iudaei quoque, quibus solis arcanum dei creditum fuerat, relicto deo uiuo ad colenda figmenta inretiti daemonum fraudibus aberrassent nec increpiti per prophetas reuerti ad deum uellent —, filium suum principem angelorum legauit ad homines, ut eos conuerteret ab inpiis et uanis cultibus ad cognoscendum et colendum deum uerum, item ut eorum mentes a stultitia ad sapientiam, ab iniquitate ad iustitiae opera tr