comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fecit. sam utiq de seipõ ait. Scio
hoĩem in xp̃o añ annos qͣtuordecim si¬
ue in corpore siue extra corpus nescio
Quocirca quod etiam hic b̃s euͣngłista
nõ ait eram recumbens in sinui iħu
s ait. erat recumbens unus ex disci
noscamus potius qm miremur. Nłd
enim deꝑit u̾itati. qñ ⁊ res ip̃a dicit᷑.
et modo quodam dicendi tactantia de¬
uitatur: Hoc quippe narrabat quod
ad eius laudem maximam ꝑtinebat.
Quid est aut̾ quem diligebat iħx: q̃i
alios nõ diliget. de quib idem ip̃e io¬
hannes suꝑius att. in finem dilexit i
eos. Et ip̃o dñs. Maiorem hac caritatẽ
nemo ht qm ut aĩam suam ponat
ꝑ amicis suis. Et quis enumereti
omnia diuinaꝵ testimonia paginaꝵ.
tor ostenditur: S ꝓfecto latet hic
aliquid ⁊ ꝑtinet ad sinũ in quo recũ¬
bebat qui ista dicebat. ꝑ sinũ qͥppe
significatur quid ad aliud qͣm secre¬
trum: Q alius est oportunior locus.

Expanded text:
hoc fecit. Nam utique de seipso ait: Scio hoc fecit. Nam utique de seipso ait: Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim sive in corpore, sive extra corpus, nescio; Quocirca quod etiam hic beatus Evangelista non ait, Eram recumbens in sinu Jesu, sed ait, Erat recumbens unus ex discipnoscamus potius quam miremur. Quid enim deperit veritati, quando et res ipsa dicitur, et modo quodam dicendi jactantia devitatur? Hoc quippe narrabat quod ad ejus laudem maximam pertinebat. 5. Quid est autem, quem diligebat Jesus? Quasi alios non diligeret, de quibus idem ipse Joannes seos . Et ipse Dominus, Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Et quis enumeret omnia divinarum testimonia paginarumtor ostenditur? Sed profecto latet hic aliquid, et pertinet ad sinum in quo recumbebat qui ista dicebat. Per sinum quippe quid significatur aliud quam secretum? Sed alius est opportunior locus,
Abbreviated transcription (Latin):
exponend̃ hac lectione ꝓpositũ
est uit iam etiam de traditore dñi ꝑ pa
nem tinctũ ei porrectũ sacis eiiden¬
ter exp̃sso aliquid dice̾ debeamus. Et
.de illo quid̾ ꝙ eum iam demonstratu¬
rus ihc turbatus est spu: p̃t̾ito setmo¬
ne disserui. S fortassis quod ibi nõ
dixi etiam hoc nob̃ dñs significare sia
ꝑturbatõne dignatus est. ꝙ scilicet
ita noc̃e est usq ad messis tp̃s nt̾ stu¬
menta tolerari: ut qñ ex ets aliqua
separi etiam añ messem urgens cã
futuram quodãmodo p̾nuintians
dñs. p̾figurauit in seipõ: cũ exituro
iuda hoĩe malo. ⁊ ꝯmixtionem fru¬
menti in qua diu fũat coleratus.
batus est nõ carne s spũ. Spũa les

Expanded text:
exponendum hac lectione propositum est, ut jam etiam de traditore Domini per panem tinctum eique porrectum satis evidenter expresso aliquid dicere debeamus. Et de illo quidem, quod eum jam demonstraturus Jesus turbatus est spiritu, praeterito sermone disserui: sed fortassis qit. Etiam hoc nobis Dominus significare sua turbatione dignatus est, quod scilicet ita necesse est, usque ad messis tempus, inter frumenta tolerari , ut quando ex his aliqua separari etiam ante messem urgens causa futuram quodammodo praenuntians Dominus, praefiguravit in seipso, cum, exituro Juda homine malo, et commistionem frumenti in qua diu fuerat toleratus, batus est non carne, sed spiritu. S
Abbreviated transcription (Latin):
sorbeantur. Qnͣtũ itaq bonũ de par¬
ticipatõne diuinitatis eius expec¬
tare ⁊spare debemus. cuins nos ⁊
ꝑturbatio tnͣquillat. ⁊ infirmitas
firmat: Siue ergo isto loco ip̃m iu¬
dam ꝑeuntem iniserando turba¬
tus est. siue sua morte ꝓpinqͣnte
turbatus est: nõ est tam̃ uno mo¬
do dubitand̾ nõ eum animi infir¬
mitate s porestate curbatĩ ne nob
delpatio lalutis oriatur. qũ nõ potedes
s nifirmitate turbamur. Carnis que
ille gerebat in firmitatem. que ntire¬
tas resurrectione consumpta est. Ex
nõ solum homo. i̾i etiam deus ete
ineffabili distantia uniũsũ gentio
mant̃ animi fortitudine suꝑabat
sõ ergo aliquo est oogente turbatis.
s turbauit semzip̃m. quod de illo eu¬
dent̾ expressum est qñ lazarũ suscita¬
uit. Nam ibi scriptũ est ꝙ turbauit
seniz ip̃m. ut hoc intlłigatur ⁊ ubi nõ
fuisse turbatum. Affectum quippe
humanũ qñ oportuisse iudicauit ĩ
se ipõ potestate ꝯmouit: qui hoĩem

Expanded text:
participatione divinitatis ejus exspectare et sperare debemus, cujus nos et perturbatio tranquillat, et infirmitas firmat? Sive ergo isto loco ipsum Judam pereuntem miserando turbatus est, sive sua morte propinquante turbatus est: non est tamen ullo modo dubitandum, non eum animi infirmitate, sed potestate turbatum; ne nobis desperatio salutis oriatur, quando non potestate, sed infirmitate turbamur. Carnis quippe ille gerebat infirmitatem, quae infirmitas resurrectione consumpta est. Sed qui non solum homo, verum etiam Deus erat, inehumanum animi fortitudine superabat. Non ergo aliquo est cogente turbatus, sed turbavit semetipsum: quod de illo evidenter expressum est, quando Lazarum suscitavit. Nam ibi scriptum est quod turbavit semetipsum, ut hocfuisse turbatum. Affectum quippe humanum, quando oportuisse judicavit, in seipso potestate commovit, qui hominem
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑatõne ꝑeamus. Qñdo turbatur
qui nõ turbaretur nisi uolens eũ
consolatur qui turbatur ⁊ nolens.
gant in sapientem cadere ꝑturba
Turbetur plane animus xp̃iants
aliquis xp̃o: concupiscat adquiri
hoĩes xp̃õ. letetur cum adquirunt᷑
hoĩes xp̃o. Timeat et sibi ne ꝑeat xp̃õ
contristetur ꝑegrinari se a xp̃o: cõ¬
cupiscat regnare cum xp̃o. letetur
dum sꝑat se regnaturũ cum ꝓpõ¬

Expanded text:
desperatione pereamus. Quando turbatur desperatione pereamus. Quando turbatur qui non turbaretur nisi volens, eum consolatur qui turbatur et nolens. 3. gant in sapientem cadere perturbTurbetur plane animus christianaliquis Christo; concupiscat acquiri homines Christo, laetetur cum acquiruntur homines Christo: timeat et sibi ne pereat Christo, contristetur peregrinari se a Christo; concupiscat regnare cum Christo, laetetur dum sperat se regnaturum
Abbreviated transcription (Latin):
ue ex hora hac O pp̃ea ueni in horam
ens: Sttut erggo tunc eus amina
tutbara et horai pomaite pessionio.
ita etiam nunc exituro iuuda atq uen¬
turo. ⁊ ppinqnͣte tanto scelere tradito¬
ris. turbatus est spũ. Turbatus est gͦ
potestatem hñs pouendi aĩam luam
et potestatem hñs it̾m sumondi eã
Turbatur tam ingens potestas. Tur¬
batur petre firmitas. an potius ĩ eo
nr̃a turbatut infirmitas. Ita u̾o
nicħ indignũ credant serui de dño
suo.s agnoscant se m̃bra in capite
suo. Qui mortuus est ꝑ nob̾: turbat᷑
est idem ip̃e ꝓ nob̃. Qui ergo potesta¬
te mortuus est: potestate turbatus
est. Qui tnͣsfiguratut corpus humi¬
tͣnsfigurauit in se etiam affectum
infirmitatis nr̃e. comꝑatiens nob̃
affectu anime sue. Pide qñ turba¬
tur magnus. foctis. certus muictꝰ.
nõ ei tuneamus qĩ deficiat. Nõ ꝑit.
s nos querit. Nos inqͣm. nos oĩo sic
querit. Nos ipõs in ip̃ius ꝑturbatõe
uideamus: ut qñ turbamur. non¬

Expanded text:
ea veni in horam hanc . Sicut ergo tunc ejus anima turbata est hora propinquante passionis; ita etiam nunc exituro Juda atque venturo, et propinquante tanto scelere traditoris, turbatus est spiritu. 2. Turbatus est ergo potestatem habens ponendi animam suam, et potestatem habens iterum sumendi eam . Turbatur tam ingens potestas, turbatur petrae firmitas: an potius in eo nostra turbatur infirmitas? Ita vero: nihil indignum credant servi de Domino suo, sed agnoscant se membra in capite suo. Qui mortuus est pro nobis, turbatus est idem ipse pro nobis. Qui ergo potestate mortuus est, potestate turbatus est: qui transfiguravit corpus humitransfiguravit in se etiam affectum infirmitatis nostrae, compatiens nobis affectu animae suae. Proinde quando turbatur magnus, fortis, certus, invictus, non timeamus quasi deficiat; non perit, sed nos quaerit. Nos, inquam, nos omnino sic quaerit; nos ipsos in illius perturbatione videamus, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
mendabatur auctoritas. Sic itaq
imusquisq eum qui est missus ac¬
cipiat: ut in illo eum qui misit aitĩ
ntendas prem in filio. inuentes unt¬
aeritigenitorem. Ie sic in eo qui mis¬
qp est sine iillo accipis eprore mitten

Expanded text:
mendabatur auctoritas. Sic itaque mendabatur auctoritas. Sic itaque unusquisque eum qui est missus accipiat, ut in illo eum qui misit attendattendas Patrem in Filio, invenies unigeniti Genitorem. Ac sic in eo qui missus est sine ullo accipis errore mitten
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas uob̾ int̾ genitorem ⁊ unigeniti
nlłam distantie suspitõm reliquit.
ubi gradus urõs xp̃c elisit ubi scilas
nia refutata: qͦnam modo nos accep¬
turi sumus hec u̾ba dñica. quiaccipi
si quem misero me accipit. qui aut̃
me accipit: accipit eũ qui me mili:
Si enĩ uolũimus intlłige ideo dc̃m
qui me accipit: accipit eum qui me
misit. ꝙ unius nature sint ꝑat̾ et
filius: conseq̃ns uidebitur ex eoꝵdẽ
u̾boꝵ regła qua dcm̃ est. qui accipit
si queni misero me accipit ut mins
nature sit filius et apłs. Posser qmiõ
et hoc nõ inconuenient̾ intlłigi q̃ñ
gemine est gigas ille sb̾e qui erila
uit ad citrrendam uiam. Uerbim
enim caro fcm̃ est. hoc est ds̃ hõ fcõ est
Pinde ita dycisse posset uderi. quiae¬
cipit si quem misero: me scd̾ hoĩem
accipit. Qui aut̾ me scd̾ dm̃ accipit:
accipit eum qui me misit. s cum
ista dicebat: nõ ab illo nature imitas
s in eo qui mititur: mittentis com¬

Expanded text:
Ubi veritas vobis inter Genitorem et Unigenitum Ubi veritas vobis inter Genitorem et Unigenitum nullam distantiae suspicionem reliquit, ubi gradus vestros Christus elisit, ubi scalas m calumnia refutata, quonam modo nos accepturi sumus haec dominica verba, Qui accipit si quem misero, me accipit; qui autem me accipit, accipit eum qui me misit? Si enim voluerimus intelligere ideo dictum, Qui me accipit, accipit eum qui me misit, quod unius naturae sint Pater et Filius; consequens videbitur ex eorumdem verborum regula, qua dictum est, Qui accipit si quem misero, me accipit, ut unius naturae sit et hoc non inconvenienter intelligi, quoniam geminae est gigas illae substarbum enim caro factum est , hoc est, Deus homo factus est. Proinde ita dixisse possit videri: Qui accipit eum quem misero, me secundum hominem accipit. Qui autem me secundum Deum accipit, accipit eum qui me misit. Sed cum ista dicebat, non ab illo naturae unitas, sed in eo qui mittitur mittentis com
Abbreviated transcription (Latin):
isto acceꝑimus: nescio quos gradus
quod absit arrianoꝵ more faciemꝰ
Ili quippe cum auduint hec euͣngeli¬
ca u̾ba seu legunt: statim ad illos gra¬
dus siu dogmatis currunt. quib nõ
ascendunt ad uitam. s p̾cipitantur
in mortem. Continuo quppe dicũt
Qñtũ apłs filii distat a filio. q̃mus
dix̾it qui accipit si quem miserome
accipit: tantũ ⁊ filius distat a patte
ꝙͣ us dixit qui aut me accipit: actipr s
qui me misit. S si hoc dicis. oblituor
heretice gradus tuos. Si enm tantone
solere post filium. Erit ergo ipẽ me
bit filius ab apło qͣm pat̾ a fillo. an
nec hoc uultis. Ubi ergo eum posta¬
ri estis: si qnͣta filiũ patri tanta ao¬
stolum filio discretione supponito :
Cohibete itaq ur̃e p̾sumptionis au¬
datiam: et in hiis u̾bis nolite quer̾
qͣntam filis et apłi. tantam pr̃is fili¬
q distantiam Ip̃m filiũ potius andie
dicentem. Ego et pat̾ unũ sumus e

Expanded text:
isto modo acceperimus, nescio quos gradus, isto modo acceperimus, nescio quos gradus, quod absit, Arianorum more faciemus. Illi quippe cum audiunt haec evangelica verba, seu legunt, statim ad illos gradus sui dogmatis currunt, quibus non ascendunt ad vitam, sed praecipitantur in mortem. Continuo quippe dicunt: Quantum apostolus Filii distat a Filio, quamvis dixerit, Qui accipit si quem misero, me accipit; tantum et Filius distat a Patre, quamvis dixerit, Qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. Sed si hoc dicis, oblitus es, haeretice, gradus tuos. Si enim tanto ios ponere solere post Filium? Erit ergo ipse intbit Filius ab apostolo quam Pater a Filio. An io? Sed nec hoc vultis. Ubi ergo eum posituri estis, si quanta Filium Patri, tanta apostolum Filio discretione supponitis? Cohibete itaque vestrae praesumptionis audaciam; et in his verbis nolite quaerere quantam Filii et apostoli, tantam Patris Filiique distantiam. Ipsum Filium audite potius dicentem, Ego et Pater unum sumus .
Abbreviated transcription (Latin):
uidas electus. Quid est ergo quod alto
loco dicit. nõne ego nos duodocim ele¬
gi. ⁊ imus ex nob dyabłs est.An ⁊ ip̃e¬
mͦ ait. Beati eritis si fecitis ea. Hoc
nõ de omnib dicit. Scit enim quos
ad societatem bĩtudinis huius elege¬
rit. Non est ex eis iste qui panẽ suũ
sic edebat. ut suꝑ eum leuaret calca¬
neum. Illi manducabant panem
dñm. ille panem dñi ꝯtra dñm. Illi
uitam. ille penam. Qui enĩ mandit¬
cat indigne ait apłs: iuditiũ sibi
manducat. Amͦ inquit dico nob̾ pͥus¬
qͣm fiat. ut credatis cũ fcm̃ fu̾it qr
ego sum. Id est ego sum de quo illa i¬
scriptura p̃cessit: ubi dc̃m est. qui i¬
manducat panem meũ leuabit suꝑ
me calcaneum. Demde sequitur et
dicit. Iñ am̃ dico uob̾ qui accipit si
quem misero: me accipit. Qui autem
me accipit: accipit eum qui me mi¬
sit. Tantũ ne distare intlłigi uoluit
nit̾ eum quem mittit ⁊ seip̃m. qnͣ¬
tum int̾ seip̃m ⁊ pr̃em dm̃. Hoc si

Expanded text:
Judas electus. Quid est ergo quod alio Judas electus. Quid est ergo quod alio loco dicit, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? m, de qua modo ait: Beati eritis si feceritis ea. Hoc non de omnibus dicit. Scit enim quos ad societatem beatitudinis hujus elegerit. Non est ex eis iste, qui panem illius sic edebat, ut super eum levaret calcaneum. Illi manducabant panem dominicum, ille panem Domini contra Dominum. Illi vitam, ille panem. Qui enim manducat indigne, ait Apostolus, judicium sibi manducat . Amodo, inquit, dico vobis priusquam fiat, ut credatis, cum factum fuerit, quia ego sum. Id est, ego sum de quo illa Scriptura praecessit, ubi dictum est: Qui manducat meum panem, levabit super me calcaneum. Deinde sedicit: Amen, amen dico vobis; qui accipit si quem misero, me accipit; qui autem me accipit, accipit eum qui me misit. Tantumne distare intelligi voluit inter eum quem mittit et seipsum, quantum inter seipsum et Patrem Deum? Hoc si
Abbreviated transcription (Latin):
Am̃ am̃ dico uob̃. nõ est seruus ma¬
tor dño suo. neq apłs maior illo qui
misit illũ. Si hec scitis. beati eritis
si feci̾tis ea. Hoc ideo dixit qr lau̾at
discipłoꝵ pedes magister humilita¬
tis ⁊ uerbo ⁊ exemplo. S pot̾imus ea
que sunt oꝑosius disserenda ip̃õ adui¬
uante disserere. si nõ in eis que ma¬
nifesta sunt immoramur. Cum gͦ
hec dñs p̾misisset: adumxit. Non de
omnib uob̃ dico. ego scio quos elege¬
manoucat pauen meu Leuaboit lup
me calcaneũ suũ. hoc quid est aliud iusi
conculcabit me: Notũ est de quo leqͣtur.
Iudas ille traditor eius atcingitur. g̾
ip̃m nõ elegerat. unde ab eis quos ele¬
git isto sermone seceruit. Quod ergo
dico inquit. beati eritis sifec̾itis ea.
nõ de omnib uob dico. Est int̾ uos
qui nõ erit beatus. neq faciet ea.
Ego scio quos elegerini. Quios nisi cos
qui beati erunt faciendo que p̾cepit.
ac facienda monstrauit qui effic̾e̾
beatos p̃t. Non est inquit traditor

Expanded text:
est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum: si haec scitis, beati eritis si feceritis ea. » Hoc ideo dixit, quia laverat discipulorum pedes, magister humilitatis et verbo et exemplo: sed poterimus ea quae sunt operosius disserenda ipso adjuvante disserere, si non in eis quae manifesta sunt immoremur. Cum ergo haec Dominus praemisisset, adjunxit, « Non de omnibus vobis dico: ego scio quos elegemanducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos, nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda monstravit, qui efficere beatos potest? Non est, inquit, traditor
Abbreviated transcription (Latin):
rat exp̃ssuruis ut nõ lat̾es in oetĩs
i discernetur a cet̾ĩs. iõ turbatus est
p̃usan qr ip̃e traditor iam fu̾at exi¬
turus. ut uideos quib dñs ab eotra¬
ut p̾sognitus animus; Cale quippe

Expanded text:
 ut non lateret in caeteris, sed discerneretur a caeteris, ideo turbatus est spiritu? An quia ipse traditor jam fuerat exiturus, ut Judaeos, quibus Dominus ab eo trarat praecognitus animus? Tale quippe
Abbreviated transcription (Latin):
batus est sp̃u. firmissunt quidem
sunt xp̃iant si qui sunt qui neq̃qͣm
morte muminente turbantur. Sed
nũquid xp̃o firmiores: Quis hoc in¬
sanissimus dix̾it. Quid est ergo ꝙ ille
turbatus est. nisi qr infirmos ĩ suo
corpore hoc est in sua eccła sue infir¬
mitatis uoluntarta siłicudine cõ¬
solatus est: Ut si qui suoꝵ morte
imminente turbantur. in spĩoi

Expanded text:
batus est spiritu. 5. Firmissimi quidem batus est spiritu. 5. Firmissimi quidem sunt christiani, si qui sunt, qui nequaquam morte imminente turbantur: sed numquid Christo firmiores? Quis hoc insanissimus dixerit? Quid est ergo quod ille turbatus est, nisi quia infirmos in suo corpore, hoc est in sua Ecclesia, suae infirmitatis voluntaria similitudine consolatus est: ut si qui suorum adhuc morte imminente turban
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantes lic hõis auimil qͥ adimos cor¬
poris m̃brum desꝑatius egrotare. qñ
et doloris amiserit sensum. s dicit
aliquis. Nũquid antinus xpĩant debet
etiam morte impendente turbari. Ubi
quod concupiscit pt̃ conturbare cũ
uen̾it: facile est quid̾ istis ad hec
respond̾e. qui ⁊ ip̃am letitiam ꝑtur¬
batõm uocant. Quid si enĩ pp̃ea mor¬
te imminente turbatur. qr morte
imminente letatur: S hoc inqͥunt
gaudiũ nõ letitia nominanda est.
Quid est hoc nisi easd̃ res nos sentire
et reꝵ nomina uelle mutare: Uerũ
nos sacris litt̾is accõmodemus au¬
ditum. ⁊ scd̾ ipãs potius istam qõm¬
dño adiuuante soluamus. Nec qm̃
scriptũ est cũ hec dixisset iħx turbat᷑
est spui dicanius eum letitia fuisse
turbatum: ne u̾bis suis nos ip̃e cõ¬
uincat ubi dicit. Tristis est anima
mea usq ad mortem. Tale aliquid
etiam hic intlłigend̾ est: qũ suo tra¬
ditore iam tunc solo exituro ⁊ cum
suis socus ꝯtinuo redituro. ihc tur¬

Expanded text:
ignorantes sic hominis animum, quemadmodum corporis membrum, desperatius aegrotare, quando et doloris amiserit sensum. 4. Sed dicit aliquis: Numquid animus christiani debet etiam morte impendente turbari? Ubi quod concupiscit, potest eum turbare cum venerit? Facile est quidem istis ad haec respondere, qui et ipsam laetitiam perturbationem vocant. Quid si enim propterea morte imminente turbatur, quia morte imminente laetatur? Sed hoc, inquiunt, gaudium, non laetitia nominanda est. Quid est hoc, nisi easdem res sentire, et rerum nomina velle mutare? Verum nos sacris Litteris accommodemus auditum, et secundum ipsas potius istam qino adjuvante solvamus: nec quoniam scriptum est, Cum haec dixisset Jesus, turbatus est spiritu, dicamus cum laetitia fuisse turbatum; ne verbis suis nos ipse convincat ubi dicit, Tristis est anima mea usque ad mortem Tale aliquid etiam hic intelligendum est, quando suo traditore jam tunc solo exituro, et cum suis sociis continuo redituro, Jesus tur
Abbreviated transcription (Latin):
bis q imus ex uob̃ tradet me. Hic¬
ne curbatus est iħc nõ carne s spũ qr
dicturus fu̾at unus ex nob̃ tradec me
sũquidnam illi hoc tunc pͥmũ ue¬
nit in m̃tem. uł tunc ei pͥmũ sb̾ito
reuelatum est. eum q repentina tã¬
timali nouitate turbauit: Nonne
hic paulo añ loquebatur dicens. qͥ
enim quisnam ẽẽt qui tradet eum.
luem iam ⁊ añ significau̾at dicens.
Iõne ego uos duodecim elegi: Et inus

Expanded text:
tradet me. Hincne turbatus est Jesus, non carne, sed spiritu, quia dicturus fuerat, Unus ex vobis tradet me? Numquidnam illi hoc tunc primum venit in mentem, vel tunc primum ei subito revelatum est, eumque repentina tanti mali novitas turbavit? Nonne hinc paulo ante loquebatur dicens, Qui enim quisnam esset qui traderet eum : quem jam et ante significaverat dicens, Nonne ego vos duodecim e
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. ut ubi ego sum ⁊ uos sitis
et quo ego uado scitis. ⁊ uiam scitis
post int̾rogatõm que sequitur a dis¬
cipłis factam. tamqͣm ꝑ eos ⁊ nos ĩt̾¬
regemus: melius audiemus. opor¬

Expanded text:
quitur, Ut ubi ego sum, et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis; post interrogationem quae sequitur a discipulo factam, tanquam per eum et nos interrogemus, melius audiemus oppor
Abbreviated transcription (Latin):
tem patris sui qui in celis est. Et ad ħ
illi ip̃i qui has genealogias ascribunt.
nõ eum añ natiuitatem cognosse uiden¬
tur. s neq statim ut natus est quo crede¬
rentur ea scripsisse que grã eum oculis
sius uiderint gesta.S mueni iam et
maturo ꝯiuncti sunt et: idest annoꝵ fer¬
me trignita. Stquid ⁊ etas ascribi diui¬
nis pt̃ sine blasphemia. Quare cũ i õt
testimonio u̾itatis hoc semꝑq̃ri soleat.
utrũ ne quis audierit an uid̾it. isti
ũo nec audisse se fateantur ab ip̃o ge¬
neratõnis hunc ordinem. aut qr oĩo
sit natus. nec uidisse ocłis qr longo pꝰ¬

Expanded text:
tem patris sui, qui in caelis est. et ad haec tem patris sui, qui in caelis est. et ad haec illi ipsi. qui has ei genealogias ascribunt, non eum ante natiuitatem cognouisse uidentur, sed neque statim, ut natus est, quo crederentur ea scripsisse, quae erga eum oculis suis uiderint gesta, sed iuueni iam et maturo coniuncti sunt ei, id est annorum ferme triginta, siquidem et aetas ascribi diuinis potest sine blasphemia. quare cum in omni testimonio ueritatis hoc semper quaeri soleat, utrumne quis audierit, an uiderit, isti uero nec audisse se fateantur ab ipso generationis hunc ordinem aut quia omnino sit natus, nec uidisse oculis, quia longo p
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erubuisset. ꝑfecto xp̃m clamantẽ
go sum u̾itas: nec cum falsis uln̾t
hatubusse. nec cũ falsis ꝙycatͥcib
relureeisse caredoioisses.Lretuam diet
Ego fallere nõ didici: quod sentio loquor.
Non est ergo discipłs xp̃i sui quem falsas
cycatrices dubitantib disciplis demon¬
strasde insanus opmatur.: ⁊ nõ solũ de cet̾is
uanitatib sus. s etiam de ip̃a fallacia
xp̃i sibi tamqͣm nõ fallenti uult credi
utrũ xp̃õ melior quo fallente: ip̃e non
fallit. an eo ipõ nõ ueracis xp̃i s fallacis
manichei discipłi. qui cum ⁊ in ħ fallit
in quo se nõ didicisse fallere głatur:
logiam ihu: Multe quid̾ sunt tẽ.
S palmaris illa. qr nec ip̃e ore suo usꝙͣ
se fatetur prẽm hr̃e aut genus in t̾ra¬
ꝗs ꝯtra qr nõ sit de hoc mundo. qr a prẽ
deo ꝓcessit qr descend̾it de celo. qr nõ sibi
sint m̃r ⁊ fres nisi qui fec̾int uolunta¬

Expanded text:
non erubuisset! profecto Christum clamantem: non erubuisset! profecto Christum clamantem: ego sum ueritas, nec cum falsis uulneribus occubuisse nec cum falsis cicatricibus resurrexisse credidisset. quin etiam dicit: ego fallere non didici; quod sentio loquor. non est ergo discipulus Christi sui, quem falsas cicatrices dubitantibus discipulis demonstrasse insanus opinatur et non solum de ceteris uanitatibus suis, sed etiam de ipsa Christi fallacia sibi tamquam non fallenti uult credi: utrum Christo melior, quo fallente ipse non fallit, an eo ipso non ueracis Christi, sed fallacis Manichaei discipulus, cum et in hoc fallit, saeculorum obuenit, sicut item dicit idem apostolus. logiam Iesu? multae quidem sunt causae, sed palmaris illa, quia nec ipse ore suo usquam se fatetur patrem habere aut genus in tera non sit de hoc mundo, quia a patre deo processerit, quia descenderit de caelo, quia non sibi sint mater et fratres, nisi qui fecerint uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
nunc licet. Declaratũ est enĩ ꝑ apłm cũ
de boue triturante nõ infrenando scrip¬
turam recoleret dicentem. Cũquid de
bob cura est deo: Quare ergo nunc legi¬
tur qñ id quod phibuit iam licet: Qͥa
tura dicit. Et utiq impiũ est: ut non
legamus nos quod scriptũ est pp̃ nos
lagis ens pp̃ nos quib manifestatur
ĩnipp̃illos in quib figurabatur. Bouẽ
trimento oꝑis uingit. Sapientem u̾o
ltemꝑet: s parit̾ ex equali potestate
uannuntient u̾bum dei. nõ sine scan¬
ilo quisq comites facit. Itaq eamdem
saipturam tenemus. ⁊ tunc potestate
pcipientem umbris tegendũ ꝙ nunc
aꝑiretur: ⁊ nunc auctoritate attestan¬
tem luce aꝑtum quod tunc tegebatᷤ.
de caluo aut̃ ⁊ reburro ꝙ eos immun¬
as lex dix̾it. parũ faustus atcend̾at:
aut in mendosũ codicem inciderat.
s utmam ip̃e caluam frontem hẽre
loliusset. atq in ea crucem xp̃i fig̾e̾

Expanded text:
nunc licet. declaratum est enim per apostolum, cum nunc licet. declaratum est enim per apostolum, cum de boue triturante non infrenando scripturam recoleret dicentem: numquid de bubus cura est deo? quare ergo nunc legiet plenitudo eius; omnis creatura dei  nos scriptura dicit. et utique inpium est, ut non legamus nos, quod scriptum est propter nos; magis enim propter nos, quibus manifestatur, quam propter illos, in quibus figurabatur. bouem ipsa oboedientia. ut quicquid deus temporiobtemperet, sed pariter ex aequali potestate, ut adnuntient uerbum dei, non sine scandalo quisque comites facit. itaque eandem scripturam tenemus et tunc potestate praecipientem umbris tegendum, quod nunc aperiretur. et nunc auctoritate adtestantem luce apertum, quod tunc tegebatur. De caluo autem et reburro. quod eos inmundos lex dixerit, parum Faustus adtenderat aut in mendosum codicem inciderat. sed utinam ipse caluam frontem habere uoluisset atque in ea crucem Christi figere
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptum: nunc testimoniũ. Scenep¬
S tunc agebatur sub p̾cepto figura
nunc legitur in testimonio reuelat
so tp̃re declaranda erat quadam ꝯgruẽ¬
n significationis attestaretur Lineis
uestib misc̾e purpuram. ⁊ liostima ue
omoui alñ pccm̃ fuit: nunc nõ est pccm¬
⁊mordinate iuu̾e ⁊ diu̾si gen̾is ꝓfessio¬
inonelle misc̾e. ut ur scĩmonialis hẽat¬
i senam̃ta nuptaꝵ. uł ea que se nõ conti¬
nens nupsit. spẽm uirginis gerat. oĩ
modo pcc̃m est. ⁊ si quid incõuenient̾ ex
diu̾so gen̾e in uita cuiusq ꝯtexitur.
d̾m illud tunc figurabatur in uestib.
quod nunc declaratur in morib. Illud
emm erat tp̃s significandi: hoc mani¬
festandi. Ergo ip̃a scriptura que tũc fuit
cractrix oꝑum significantiũ: nunc te¬
stis est reꝵ significataꝵ. Et que tunc ob¬
seruabatur ad p̾nuntiatõm: nunc ue¬
citatur ad confirmatõm. Houem ⁊ asi¬
nũ ad oꝑand̾ iung̾e̾ tunc nõ licebat:

Expanded text:
pareceptum, nunc testimonium. pareceptum, nunc testimonium. um est. sed tunc agebatur sub praecepto figurato, nunc legitur in testimonio reuelatosuo tempore declaranda erat, quadam congruentia significationis attestaretur. lineis uestibut miscere purpuram et linostima uendum, quia ipsa caro ex concubitu est, inmunsi generis professiones uelle miscere, ut uel sanctimonialis habeat ornamenta nuptarum uel ea quae se non continens nupsit speciem uirginis gerat, omni modo peccatum est; et si quid inconuenienter ex diuerso genere in uita cuiusque contexitur. uerum illud tunc figurabatur in uestibus, quod nunc declaratur in moribus; illud enim erat tempus significandi, hoc manifestandi. ergo ipsa scriptura, quae tunc fuit exactrix operum significantium. nunc testis est rerum significatarum; et quae tunc obseruabatur ad praenuntiationem, nunc recitatur ad confirmationem. bouem et asinum ad operandum iungere tunc non licebat,
Abbreviated transcription (Latin):
remanent: ex utraq remanent. Nec
ip̃m quippe fimũ dicunt irmanere.
sme aliquib exignis reliquus m̃broꝵ
dei. Nullam igitur cãm reppiunt: cur
asseu̾ent carnes frugib imm̃dicres.
S uidel fallacem castitatem suam o¬
stentare conantes: eo putant imimũ¬
diorem carnem. ꝙ de concubitu existat.
qͣĩ nõ tanto uehem̃tius cogantur. m̃
ducarearimũ ꝑ septem statutos dit¬
tpr̃e uet̾is testam̃ti pccm̃ fuit: tpr̃e aut¬
noui testam̃ti nõ est pocm̃. S in spe fi¬
mam nrãm induens iustitia. ⁊ corpt
nr̃m induens immortalitate totos ne
innouat: credẽ aliquid ex uet̾is corrui¬
tionis ncc̃itate atq indigentia nos pas¬
uoluuntur isti septem dies quib ꝑ¬
gitur tempus. S hoc uet̾is testamen
tpr̃ib in figura occultatũ a quibdnt
scĩs intlłigebatur: tpr̃e aut̾ noni tel¬
menti in manifestatõne ieuelatũ pl
p̾dicatur. Unde scriptura ip̃a tũc eie

Expanded text:
ae reliquiae remanent, ex utraque remanent: nec ae reliquiae remanent, ex utraque remanent: nec ipsum quippe fimum dicunt remanere sine aliquibus exiguis reliquiis membrorum Dei. Nullam igitur causam reperiunt, cur asseverent carnes frugibus immundiores. Sed videlicet fallacem castitatem suam ostentare conantes, eo putant immundiorem carnem, quod de concubitu existat: quasi non tanto vehementius cogantur embro illi diuino manducando succurrere. quanto illic artius conligatum putant. postremo si ista causa est maiomam nostram induens justitia, et corpus nostrum induens immortalitate, totos nos innovat, credere aliquid ex veteris corruptionis 430 necessitate atque indigentia nos pas quandiu volvuntur isti septem dies quibus peragitur tempus. Sed hoc Veteris Testamenti temporibus in figura occultatum, a quibusdam sanctis intelligebatur; tempore autem Novi Testamenti in manifestatione revelatur, populis praedicatur. Unde Scriptura ipsa tunc erat
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͥnq illis elem̃tis. Pide si anima¬
lium corpora pͥman originem hñt
ex arborib scd̃am de celo. quid cause ẽ
ut immundiora qm fructus arboꝵ
estimentur: Si pp̃ea qr cũ morimtur
amittunt aĩam ut iam iminundũ
sit quicquid uita deserente remanse¬
rit. Cur cod pacto nõ sunt immũda
olera uł poma. que utiq sicut supra
dcm est cum decerpuntur. uł auellũ¬
tur. morruntur: Hoꝵ quippe homi¬
cidioꝵ rei eẽ nolunt. dum nicħ ext̾ra
uł ex arbore decerpunt. Demde cũ du¬
as antinas cẽ in uno corpore animan¬
tis affirmant. umam bonam de gente
lucis. alt̾am malam de gente tenebͣꝵ.
nũquid cum occiditur animal bona
anima fugit.⁊ mala remanet: Si enĩ
hoc ẽẽt: sic iuu̾et animal occisũ. quõ
uiuebat in gente tenebraꝵ. qñ solam
sue gentis hebat aĩam. qua etiam ue¬
bellauiat adu̾sum regna duina. Cũ
ergo in morte cuuislz antmalis utͣ
aima bona ⁊mala deserat carnem.

Expanded text:
ex quinque illis elementis. Proinde si animaex quinque illis elementis. Proinde si animalium corpora primam originem habent ex arboribus, secundam de coelo; quid causae est ut immundiora quam fructus arborum existimentur? Si propterea quia cum moriuntur, amittunt animam, ut jam immundum sit quidquid vita deserente remanserit; cur eodem pacto non sunt immunda olera vel poma, quae utique, sicut supra dictum est, cum decerpuntur vel avelluntur, moriuntur? Horum quippe homicidiorum rei esse nolunt, dum nihil vel ex terra vel ex arbore decerpunt. Deinde, cum duas animas esse in uno animantis corpore affirment, unam bonam de gente lucis, alteram malam de gente tenebrarum; numquid, cum occiditur animal, bona anima fugit, et mala remanet? Si enim hoc esset, sic viveret animal occisum, quomodo vivebat in gente tenebrarum, quando solam suae gentis habebat animam, qua etiam rebellaverat adversum regna divina. Cum ergo in morte cujuslibet animalis, utraque anima et bona et mala deserat carnem;
Abbreviated transcription (Latin):
ationem a sũ mis usq ad mia colli¬
n merentur. Ac ꝑ hoc mundiores
mes ẽẽ deberent. quaꝵ origo de celo
⁊ qͣm fruges que oruintur ex terra.
aande quid tam nisanũ dici p̃t. qͣm cõ¬
iptos fetus añ uite ꝯmixtionem.
tanto inuatiores fuisse. ut ⁊ abortiu
ide celo in t̾ram ruentes iuiuerent.
amixta aut̾ uita insi tp̃re maturo
edici uiu̾e nõ possint. ⁊ si de paulo al¬
lore loco cadant. ꝯtinuo moriantur:
btiq si regnũ uite ꝯtra regnũ mor¬
as face̾ debuit nõ corruptibiliores.
b nõ in sua natira queq res mag̃
um retinet incorruptõm: nõ duas
rums bonas ⁊ malas si duas bonas
quar sit imna melior pdicare de buinto
Unde igitur asserunt mumundioros car¬
nes quas de celo genus duce affirmãt
istas dũtaxat omnib notas: Nam ip̃a
pͥma corpora pͥncipum tenebraꝵ. ex atbo¬
rib ibidem natis tamq̃m u̾iniculos
opinantur exorta. Ip̃as aut̃ arbores

Expanded text:
textiones a summis usque ad ima collitextiones a summis usque ad ima collimererentur; ac per hoc mundiores carnes esse deberent, quarum origo de coelo est, quam fruges quae oriuntur ex terra. Deinde, quid tam insanum dici potest, quam conceptos fetus ante vitae commixtionem tanto vivaciores fuisse, ut et abortivi et de coelo in terram ruentes viverent; commixta autem vita nisi tempore maturo editi, vivere non possint, et si de paulo altiore loco cadant, continuo moriantur? Utique si regnum vitae contra regnum mores facere debuit, non corruptibiliores. Quod si in sua natura quaeque res magis suam retinet incorruptionem, non duas naturas bonam et malam, sed duas bonas, quarum sit una melior, praedicare debuerunt. Unde igitur asserunt immundiores carnes, quas de coelo genus ducere affirmant, istas duntaxat omnibus notas? Nam ipsa prima corpora principum tenebrarum, ex arboribus ibidem natis tanquam vermiculos opinantur exorta; ipsas autem arbores
Abbreviated transcription (Latin):
nspitiantur rep̾hensores uetis terta¬
nenti tanta stultitie uetustate confecti
carnis accusatores sine ulla sp̃nali
ntite solam carnem saꝑe ꝯuincantur.
fortassis enii paulo ꝓlicior ista respon¬
hosic adu̾sus eos lectorem instruet: ut
ncet̾is responsionib nõ a nob̾ tam
nsta ũba requirantur. Dicunt enim
sti uaniloqui ⁊ m̃tis seductores in illa
contem elem̃tis fallacib irretint: u¬
riusq sexus pͥncipib in idem captis
aum ex eis mundus construetur. płosq
oꝵ in celestib fabricis colligatos. In
ib etiam erant femine alique preg¬
uantes Que cum celũ rotari cepisset
amd̃ uirginem ferre nõ ualentes. cõ¬
reptus suos ab ortu excussisse: eosd̃q
ibortiuos fetus ⁊ masculos ⁊ fomĩas
d celo in t̾ram cecidisse. iuxisse. creuis¬
st origo carniũ: ab surdissimũ est
pͥhoc eas immundiores putare. Pre¬
ertim qr in tp̃a structura mundi eos¬
unpͥncipes tenebrarũ. ita ꝑ oẽm con¬

Expanded text:
inspiciantur reprehensores Veteris Testainspiciantur reprehensores Veteris Testamenti, tanta stultitiae vetustate confecti, ut carnis accusatores sine ulla spirituali veritate solam carnem sapere convincantur. Fortasse enim paulo prolixior ista responsio sic adversus eos lectorem instruet, ut in caeteris responsionibus non a nobis tam multa verba requirantur. Dicunt enim isti vaniloqui et mentis seductores, in illagentem elementis fallacibus irretivit, utriusque sexus principibus indidem captis, cum ex eis mundus construeretur, plerosque eorum in coelestibus fabricis colligatos, in quibus erant etiam feminae aliquae praegnantes: quae cum coelum rotari coepisset, eamdem vertiginem ferre non valentes, conceptus suos abortu excussisse; eosdemque abortivos fetus et masculos et feminas de coelo in terram cecidisse, vixisse, crevisest origo carnium, absurdissimum est propter hoc eas immundiores putare: praesertim quia in ipsa structura mundi, eosdem principes tenebrarum, ita per omnes con
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ querendi ⁊ compandi ex̾citatõm i¬
nales mentes utilit̾ ⁊ suauit mouẽ
S pͥori ppło: młta talia nõ tm̃ audie¬
da. um etiam obseruanda p̾cepta sut
Tempus enĩ erat quo nõ tm̃ dictis
etiam fcĩs ꝓphari oport̾et. ea que poss¬
ore tpẽe fũant reuelanda. Quib px
onera obseruantiũ nõ sunt imposi¬
ta. ꝓphetie tñ auctoricas commendas
Ecce nos diximus qua causa sod̾ dei a¬
q sententiam nlłas animaliũ cari¬
iminundas hẽamus: uetĩ tñ testam̃¬
to ubi quedam immunde dc̃e sunt n
adusemur. Uos iam dicite qͣre unms¬
das carnes existimetis: si scd̾ errore
nõ carnes s ip̃e deus ur̃ immindit
est. in ea ꝑte quam uelut debellandis a
captiuandis hostib ab sorbendam ⁊ me¬
nandam misit ⁊ miscuit. Deinde ꝓptes
ipãm ꝯmixtionem etiam quicquid
liud manducatis immudũ est.S
ss songum est eoꝵ de hac re deliram̃ta
amemorate. s breuit attingamꝙ sat est

Expanded text:
propter quaerendi et comparandi exercitationem ratipropter quaerendi et comparandi exercitationem rationales mentes utiliter et suauiter mouent. sed priori populo multa talia non tantum audienda, uerum etiam obseruanda praecepta sunt. tempus enim erat, quo non tantum dictis, sed etiam factis prophetari oporteret ea, quae posteriore tempore fuerant reuelanda. quibus peonera obseruationum non sunt inposita, prophetiae tamen auctoritas commendata, ecce nos diximus, qua causa, cum tiam nullas animalium carnes inmundas habeamus, ueteri tamen testamento, ubi quaedam inmundae dictae sunt. non aduersemur: uos iam dicite, quare inmundas carnes existimetis. Si secundum errnon carnes, sed ipse deus uester inmundus est in ea parte, quam uelut debellandis et captiuandis hostibnandam misit et miscuit: deinde propter ipsam commixtionem, etiam quidquid aliud manducatis, immundum est. Sed nes, longum est eorum de hac re deliramenta commemorare; sed breviter attingam quod sat est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est in reꝵ gon̾e stultus ⁊ tamilitid an¬
mal qͣm iste due sillabe que drcitur stule
quiddam unũ idemq significat immin¬
dum quippe ulud animal in lege posit
est: eo ꝙ nõ ruminet. Non aut hor etis
tium: s natuta est. sunt aut̃ hoĩes qui
ꝑ hoc animal significantur imimdi
ppͥo uitio nõ natura. Qui cum liberetur
audiant ũba sapie: postea de luis oĩo n
cogitant. Quod cnĩ utile audieris: ue¬
lut ab intestino memorie tamꝙͣ ad os
cogitationis recordandi dulcedine re¬
ruminare: siuod qui nõ faciunt. nl
ammaliũ gene figurantur. Unde eo
ip̃a a talib carnib abstinentia talen
tium nos caue p̾monuit. Cum euim
thosaurus desidabilis sit ip̃a sapĩa: de
hac munditia ruminandi. ⁊ immundi¬
tia nõ ruminandi alioloco ita scripti
est. Thesaurus desid̾abilis requiescit
in ore sapientis uir aut̾ scultus glus¬
tit illũ. Hee aut̃ siłitudines reꝵ: in la¬
quutõnib ⁊ obseruatoĩb figuratis

Expanded text:
hoc est in rerum genere stultus, et tam illud animal quam istae duae syllabae, quod dicitur stultus, quiddam unum idemque significat. inmundum quippe illud animal in lege positum est eo, quod non ruminet; non autem hoc eius uitium, sed natura est. sunt autem homines, qui per hoc animal significantur, inmundi proprio uitio, non natura; qui cum libenter audiant uerba sapientiae, postea de his omnino non cogitant. quod enim utile audieris, uelut ab intestino memoriae tamquam ad os cogitationis recordandi dulcedine reruminare? quod qui non faciunt, illorum animalium genere figurantur; unde et ipsa a talibus carnibus abstinentia tale uitium nos cauere praemonuit. cum enim thesaurus desiderabilis sit ipsa sapientia, de hac munditia ruminandi et inmunditia non ruminandi alio loco scriptum est: thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis, uir autem stultus gluttit illum. hae autem similitudines rerum in locutionibus et obseruationibus figuratis
Abbreviated transcription (Latin):
uacare fornacem in qua spiritale aut
de st̾coris ꝯmixtione purgatur: ⁊ are¬
serandis nexib duina m̃bra solur¬
tur. Quapp̃ ille est misericordior int̾ n
qui se potu̾it ita ex̾cere. ut nich eiis
ualitudini obsit sepe crudos cibos si¬
mere. ⁊ ml̃ta consum̾e. Uos aut̾ ⁊ tant
penas esce ur̃e irrogando crudelit̾ m¬
cessando crudelit̾ teuinatis. Et andre
tñ etiam sacrifitia testam̃ti ueteri
execrari.⁊ ydolatͥam nominare.et
nõ ẽẽ in oꝑib nr̃is: ut ea tñ in mys¬
intlłigenda que hiis p̾mntiata su
modis miũ sacrifitiũ cuius nuyes
moriam celebramus significau̾i
Unde isto reuelato ⁊ suo tpr̃e oblato
illa de agendi celebritate sublatas
s significandi auctoritate manier
Scripta sunt ens pp̃ nos: in quoo st¬

Expanded text:
uacare fornacem, in qua spiritale aurum uacare fornacem, in qua spiritale aurum de stercoris commixtione purgatur et a miserandis nexibus diuina membra soluuntur. quapropter ille est misericordior inter uos, qui se potuerit ita exercere, ut nihil eius ualetudini obsit saepe crudos cibos sumere et multa consumere. uos autem et tantas poenas escae uestrae inrogando crudeliter mcessando crudeliter ieiunatis. Et audetis tamen etiam sacrificia testamenti ueteris execrari et idolatriam nominare et ostris, ut ea tamen in mysintellegenda, quae his praenuntiata sunt, modis unum sacrificium, cuius nunc memoriam celebramus, significauerunt. unde isto reuelato et suo tempore oblato illa de agendi celebritate sublata sunt, sed in significandi auctoritate manserunt; scripta sunt enim propter nos, in quos
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ĩs dolores infligitis. cur ab illo solo
abstinetis ad quem maxime ista nec̃
nõ tm̃ de ponis. i̾n etiam de omnibra
rib fac̾ent. St aut̾ nõ uellatur ant de¬
cidatur. aut quoquomͦ dematur ex t̾ta
tł arbore: uenire iad escam nllo pacton
Hoc ergo facile debuit eẽ ueniale. sme
quo ei sb̃uenire nõ ualeretis: nõ illi tam
mlti cruciatus. quos in p̾parandis escio
m̃bris dei uri nõ dubitatis inferre.
enĩ plorat arbor cũ fructis carpitum
Hoc quippe dice nõ erubescitis. Certen¬
uit omnia uida que ibi est.⁊ p̾sentit
quis ad eam ueniat. Uenientib erp
electis ⁊ poma carpentib gaudere de¬
buit nõ plorare: illũ tnͣsitoriũ dolorẽ
tanta felicitate compensans. ⁊ tantan
etiadens miseriam si malios icidisse
Cur itaq pomũ nõ decerpatis. cum d¬
cerpto tam miłtas plagas dolores q
ingeratis: respondete si potestis. Nec ip
ieiunia uob̃ competunt. Nõ enĩ oport

Expanded text:
uestris dolores infligitis, cur ab illo solo uestris dolores infligitis, cur ab illo solo abstinetis, ad quem maxime ista necesnon tantum de pomis, uerum etiam de omnibus oleribus facerent. si autem non uellatur aut decidatur aut quoquo modo dematur ex terra uel arbore, uenire ad escam nullo pacto potest. hoc ergo facile debuit esse ueniale, sine quo ei subuenire non ualeretis, non illi tam multi cruciatus, quos in praeparandis escis membris dei uestri non dubitatis inferre. at enim plorat arbor, cum fructus carpitur, hoc quippe dicere non erubescitis. certe nouit omnia uita, quae ibi est, et praesentit, quis ad ea conueniat. uenientibus ergo electis et poma carpentibus gaudere debuit, non plorare illum transitorium dolorem tanta felicitate conpensans et tantam euadens miseriam, si in alios incidisset. cur itaque pomum non decerpatis, cum decerpto tam multas plagas doloresque ingeratis? respondete, si potestis. nec ipsa ieiunia uobis conpetunt; non enim oportet
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ expediret. ut quod imo die in septẽ
faciunt uidei uos cotidie facetis: et a
tali etiam domestico oꝑe cessaretis.Iam
quid in igne patiantur: Ubi certe ñ
reformatur uita que in eis est: non
bati cessatõm. Qnͣto utiq sanius nõ
solum eam nõ rep̾hende̾tis in patrib
qñ suꝑflua nõ fuit. s etiam nunc qñ
iam suꝑflua est ip̃am potius ten̾etis
qͣm istam urãm. nõ significatõne accep¬
tabilem. s errore dampnabilem: Qm̃
etiam nõ implendo rei estis scd̾ opinio
tire fructum cum de arbore carpit᷑:
sentire cum conciditur. cũ teritur. cũ
coquitur. cũ manditur. Non ergo de¬
buistis nesci nisi eis que cruda et
illesa possunt tnͣsuorari: ut imum
saltem dolorem cũ decerpuntur nõ
a uob̾ s aurĩs auditorib pat̾entur.
S dicitis. Qũo subuenimus tante
uite. si ea tm̃ absumimus que in coc¬
ta ⁊ mollia possunt absorberi: Si gͦ
ista compensatione tam młdos cibis

Expanded text:
uobis expediret, ut quod uno in septem diebus uobis expediret, ut quod uno in septem diebus faciunt Iudaei, uos cotidie faceretis et a tali etiam domestico opere cessaretis. iam quid in igne patiantur, ubi certe non reformatur uita, qubati cessationem. Quanto utique sanius, non solum eam non reprehenderetis in Patribus, quando superflua non fuit; sed etiam nunc, quando jam superflua est, ipsam potius teneretis, quam istam vestram non significatione acceptabilem, sed errore damnabilem; quam etiam non implendo rei estis secundum opitire fructum, cum de arbore carpitur, sentire cum conciditur, cum teritur, cum coquitur, cum manditur. Non ergo debuistis uesci nisi eis. quae cruda et inlaesa possunt transuorari. ut unum. saltem dolorem, cum decerpuntur, non a uobis, sed a uestris auditoribus paterentur. Sed dicitis: quomodo subuenimus tantae uitae, si ea tantum absumimus, quae incocta et mollia possunt absorberi ? si ergo ista conpensatione tam multos cibis
Abbreviated transcription (Latin):
carnalit̾ sapunt: nõ solum in agro
fructũ nullũ decerpunt. s nec in do¬
mo concidunt. aut coquunt. Uos aut̾
us falcicula ar matuo in ortũ ꝑsilut
homicida cucurbitaꝵ quaꝵ uob̾ affãt
mirũ dictu uiua cadauera. Nam si nõ
eas occidit: quid uos in tali fcõ metui¬
tis: Si aut̃ occiduntur cũ decer punturi
quõ eis mest uita cui purgande atq
recreande manducando acq ructando
uos asseritis subuenire: Accipitis ergo
uiuentes cucurbitas quas si possetis
deglutire deberetis. ut post illud unum
uulnus in quo eas cũ decerpsit nr au¬
ditor reus fc̃s est urã indulgentia libe¬
randus: saltem demceps ad officinam
aqualiculi ur̃i ubi dm̃ urm̃ illo p̾lio
confractũ reformare possetis. illese atq
integre ꝑuenirent. Nunc aut̃ añqͣm
eis ꝯt̾endis dentes incumbant: minu¬
tatim si hoc palato placu̾it concidũtin
a nob̾. Quib tam crebris uuln̾ib eaꝵ
quõ uos nõ estis rei: Uidete ꝙ̃ ad mod̾

Expanded text:
carnaliter sapiunt, non solum in agro carnaliter sapiunt, non solum in agro fructum nullum decerpunt, sed nec in domo concidunt aut coquunt. uos autem el falcicula armatus in hortum prosiliat, homicida cucurbitarum, quarum uobis adferat, mirum dictu, uiua cadauera. nam si non eas occidit, quid uos in tali facto metuistis? si autem occiduntur, cum decerpuntur, quomodo eis inest uita, cui purgandae atque recreandae manducando atque ructando uos adseritis subuenire? accipitis ergo uiuentes cucurbitas, quas, si possitis, degluttire deberetis, ut post illud unum uulnus, in quo eas cum decerpsit uester auditor reus factus est uestra indulgentia liberandus, saltem deinceps ad officinam aqualiculi uestri, ubi deum uestrum illo proelio confractum reformare possitis, inlaesae atque integrae peruenirent. nunc autem antequam eis conterendis dentes incumbant, minutatim, si hoc palato placuerit, conciduntur a uobis; quibus tam crebris uulneribus earum quomodo uos non estis rei? uidete, quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
quod soletis. Ergo ne deerat ubi ds
pͥfiguraret signaculũ iustitie fidei
nisi in illo m̃bro: Respondetur. Cur ⁊
tie fidei in tali circũcisione. nos aũ
nolite erubesc̾e si potestis cũ nob̾ dr̃.
Ergo ne deerat deo ur̃o quid ageret
ne sue nature ꝑtem in istis m̃bris
que sic despuitis implicaret. Puden¬
da quid̾ ista dicuntur hõib pp̃ nr̃ẽ¬
mortalitatis corruptibilem penalẽ¬
q ꝓpaginem que inde sbsistit: quib
casti adhibent u̾ecundiam. impudi¬
ci peculantiam. ds̃ iustitiam. Cessa¬
tionem u̾o sabbatoꝵ iam quid̃ suꝑ¬
nacuam ducimus ad obseruandã.
ex quo spes reuelata est nre quietis
qr ꝓpheticis tpr̃ib cum eẽnt ista que
nob̾ hoc tp̃re patefacta sunt. nõ tm̃ ser¬
monib s ⁊ actionib p̾figuranda
et p̾mintianda illo signo quod legi¬
mus. res ista p̾notata est quam te¬
nemus. Uos aut̃ uolo mͥ dicatis cur
urãm cessatõm nolitis implere.i
Inder quippe sabbato suo quod adhuc

Expanded text:
 dicere soletis, Ergone deerat, ubi Deus  dicere soletis, Ergone deerat, ubi Deus praefiguraret signaculum justitiae fidei, nisi in illo membro? respondetur, Cur enahae justitiae fidei, in tali circumcisione. Vos autem nolite erubescere, si potestis, cum vobis dicitur: Ergone deerat Deo vestro quid ageret, ne suae naturae partem istis membris, quae sic despuitis, implicaret? Pudenda quidem ista dicuntur hominibus prmortalitatis corruptibilem poenalemque propaginem, quae inde subsistit: quibus casti adhibent uerecundiam, inpudici petulantiam, deus iustitiam. Cessationem uero sabbatorum iam quidem superuacuam ducimus ad obseruandum, ex quo spes reuelata est nostrae quietis ent ista, quae nobis hoc tempore patefacta sunt non tantum sermonibus, sed et actibus praefiguranda et praenuntianda, illo signo, quod legimus, res ista praenotata est, quam tenemus. uos autem uolo mihi dicatis, cur uestram cessationem nolitis inplere? Iudaei quippe sabbato suo, quod adhuc