comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimicis suis dicit inmissa quȩ sua eẽ negat.: anathem& ea tam̃
et damn&. pat̾na exortatione et auctoritate scĩmonie tue :
Siergouult: hone nosũsibi et ꝑitio sũ dicat eccłȩ scandalũ auferre
Qđ scandalũ auditores et in ꝑuersũ dilectores eiꝰ uisqueqͣq s par¬
gere ñqͥescunt: Si enĩ cognouerint eundẽ libr̃u quẽ illius
ł putant eẽ ł norunt: ep̃õꝵ catholicoꝵ auctoritate et maxime
sc̃itatis cuȩ qũa apđ eũ eẽ maioris ponderis minime dubitamꝰ
ad eodẽ ipso anathemihu atq damnatũ ñ eos ulterius a esti¬
mamꝰ ausuros loquendo cont̃ gr̃am dĩ quȩreualataẽ ꝑpas¬
sionẽ et resurrectionẽ xp̃i: Nec pectora fidelia et simplcit̃

Expanded text:
nimicis suis dicit inmissa, quae sua esse negat, anathemet ea tamen nimicis suis dicit inmissa, quae sua esse negat, anathemet ea tamen et damnet paterna exhortatione et auctoritate sanctimoniae tuae. si uult, onerosum sibi et perniciosum discat ecclesiae scandalum auferre, quod scandalum auditores et in peruersum dilectores eius usque quaque spargere non quiescunt. si enim cognouerint eundem librum, quem illius uel putant esse uel norunt, episcoporum catholicorum auctoritate et maxime sanctitatis tuae, quam apud eum esse maioris ponderis minime dubitamus. ab eodem ipso anathematum atque damnatum, non eos ulterius aestimamus ausuros loquendo contra gratiam dei, quae reuelata est per passionem et resurrectionem Christi, pectora fidelia et simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
Aculeus mortis. peccatũ ÷. Uistꝰ aut̃ : peccati: lex: Si c̃ c̃fugunt
multi a facie regnantis peccati ad grãm uelud ina crenunc
patentẽ. ita pauci adeã confugiebant uelud inuellere
tunc latentẽ: Haec uero tẽpoꝵ refributio refestur ad
altitudinẽ diuitiarũ sapientiȩ &scientiȩ dĩ: deqͣdictũ ÷
Quã inscrutabilia s iudicia eiꝰ & inuestigabiles uiȩ eiꝰ : q̃ppt̃ sȩ
& antese tẽpꝰ legis & t̃ẽpore ipso legis iustos patres exfide uiuentes
non possibilitas nat᷑ȩ infirme & indige ac intiatȩ & subpeccato
uenundat. sed di gr̃ã ꝑsidẽ iustisicabat : Et nunc eadẽ in aꝑtũ
iã ueniens : reuelata iustificat: Anathemet ergo pelagiuis
scripta sua: ubi c̃t᷑ eã Et non ꝑcontumatiã. tam̃ ꝑignor antiã
disputat possibilitatẽ defendendo nat᷑ȩ adiuncenda peccata et
implenda mandata: Aut si ea eẽ . suu negat aut scrptis sins abi¬

Expanded text:
Aculeus mortis peccatum, uirtus autem peccati lex —, sicut confugiunt Aculeus mortis peccatum, uirtus autem peccati lex —, sicut confugiunt multi a facie regnantis peccati ad gratiam uelut in area nunc patentem, M ita pauci ad eam confugiebant uelut in uellere tunc latentem. haec uero temporum distributio refertur ad altitudinem diuitiarum sapientiae et scientiae dei, de qua dictum est: Quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius! Quapropter, si et ante tempus legis et tempore ipso legis iustos patres ex fide uiuentes non possibilitas naturae infirmae et indiguae ac uitiatae et sub peccato uenundatae sed dei gratia per fidem iustificabat et nunc eadem in apertum iam ueniens reuelata iustificat, anathemet ergo Pelagius scripta sua, ubi contra eam etsi non per contumaciam tamen per ignorantiam disputat possibilitatem defendendo naturae ad uincenda peccata et implenda mandata, aut, si ea esse sua negat aut scriptis suis ab i
Abbreviated transcription (Latin):
exside ihuxp̃i dar& credentib Nonne satis ostendit᷑ hoc
actũ eẽ ꝑlegẽ ut peccatũ agnoscen& ap̃uaricatione auger&̃
addiuinã grãm quȩ in ꝓmissionib: est confuger&dꝰ atq lta lex
ñ e& aduers ꝓͥmissadĩ. qx idõ ꝑilla sit cognitio peccati & exp̃¬
uaricatione legis habundantia percati : ut ad libationẽ
querant᷑ ꝓmissiones di qđ est gr̃a dĩ: Et incipiat eẽ ĩhmine
iustitia ñsua seddi: hoc ẽ data dono dĩ: Quã &iã nunc qͥdã
sic̃ &tunc deiudeis dictũẽ ignorantes dĩiustitiã.¬
& suã uolentes c̃stituere. iustitiȩ dĩñ s̃ subiecti Plegẽ
qͥppe & illȩ iustisicari se arbitrant᷑. sufficiente sibi ad eam
custodiendã lib̵o arbitrio. hoc ÷ iustitia sua ꝓlata exnat᷑a
illa pluuia quagedeon in p&rauit tunc ueludinuellere
occulta : nunc aut̃ ueludinacreꝰ manifesta : Cũ ergͦlex
sine gr̃a ñ moris peccati potuiss& ẽẽ sediustꝰ. Sic enĩ dictũẽ

Expanded text:
esu Christi daretur credentibus. nonne satis ostenditur hoc actum esse per legem, ut peccatum agnosceretur et praeuaricatione augeretuad diuinam gratiam, quae in promissionibus est, confugeretur atque ita lex non esset aduersus promissa dei, quia ideo per illam fit cognitio peccati et ex praeuaricatione legquaerantur promissiones Dei, quod est gratia Dei, et incipiat esse in homine justitia, non sua, sed Dei, hoc est data dono Dei. Quam etiam nunc quidem sicut et tunc de Judt suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Per Legem quippe et illi justificari se arbitrantur, sufficiente sibi ad eam custodiendam libero arbitrio, hoc est, justitia sua prolata ex natura illa pluuia, quam Gedeon impetrauit, tunc uelut in uellere occulta nunc autem uelut in area manifesta. cum ergo lex sine gratia non mors peccati potuisset esse sed uirtus — sic enim dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
tã fides do : quã tibi quies princeps xp̃i.
Ecce enĩ int̃ ipsa misteria int̃ preces suas
quas ꝓur̃ĩ felicitate dependit imperu teste
apud quẽ & decuiꝰ sede agit᷑ scõ p&ro. sollicitis
ꝓreligionis obseruantia uocibus clamant.
Cum sollicita ad petitione miscetur oratio:
neuos inuarias res semel euulsa distrahat
adĩ cultu sollicita tẽptatore sollicitante
discordia. Ageret plurib princeps xp̃ianissi.¬
me : nisi apud te suarũ eẽt e auisarũ & in

Expanded text:
tam fidus Deo quam tibi, qui es princeps Christianus. tam fidus Deo quam tibi, qui es princeps Christianus. Ecce enim inter ipsa mysteria, inter preces suas, quas pro vestri felicitate dependit imperii, teste, apud quem et de cujus sede agitur, sancto Petro, sollicitis pro religionis observantia vocibus clamat, cum sollicitane nos in varias res semel evulsa distrahat a Dei cultu solito tentatore sollicitante discordias, Ageret pluribus, princeps Christianissime, nisi apud te suarum esset secura causarum et in
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ ad misisse. Cũ enĩ humanis reb diuinȩ
cultor religionis dño iubente p̃sideas : nr̃a
culpa erit. si id sub ur̃a gła. qua certum est
diuinis semꝑ reb animo ꝓmptiore fauisse.
firmo & stabili iure custodiat᷑ : qđ ꝑtot annoꝵ
seriem & sub illis &iã principib obtinuit.
quos nulla nr̃ae religionis cura constrinxit.
idU̾ ut fidens utat᷑ licitis : & sub urãe imꝑio clem̃tia.
minime quȩ s̃ inlicita formident᷑: Ipsa enim
ȩccła deuotionẽ tuã xp̃ianissime imꝑator
meo quidem sermone. sed suo uenerabili
sibi & intactã uirginẽ seruat. ut non eam
in aliquos patiamini insidiantiũ ꝓcellarũ
fluctꝰ inlidi. & qui&am faciem tempestatis
in solitae tumore turbari. gloriosissime
& tranquillissime imperator auguste. Ipsa
ergo quȩ uni desponsata. urã tam̃ mater
est ȩccła : hac pi&datẽ uram legatione quã
suis sacerdotib cõmisit appellat. prȩterita
p̃sentiaq repetit. VUob̾ inquit religiosae

Expanded text:
eat admisisse. Cum enim humanis rebus divinae cultor religionis, Domino jubente, praesideas, nostra eulpa erit, si non id sub vestra gloria quam certum est divinis semper rebus animo promptiore favisse firmo et stabili jure custodiatur, quod per tot annorum seriem, et sub illis etiam principibus obtinuit, quos nulla nostrae religionis cura constrinxit, id est ut fidens utar licitis, et sub vestrae imperio clementiae quae sunt illicita formidentur. Ipsa enim Ecclesia devotionem tuam, Christianissime imperator, meo quidem sermone, sed suo venerabili sibi et intactam virginem servat, ut non in eam aliquos patiamini insidiantium procellarum fluctus illidi, et quieta facie tempestatis insolitae tumore turbari, gloriosissime t tranquillissime imperator Auguste. Ipsa ergo, quest Ecclesia, hac pietatem vestram legatione, quam suis sacerdotibus commisit, appellat, praeterita praesentiaque repetit. Vobis inquit religiose
Abbreviated transcription (Latin):
alliget᷑ fortis & deinceps uasa eiꝰ diripiantur.
in possessionẽ translata uictoris qͥcaptiuã ducit
captiuitatẽ. & dat dona hominib. Hisergo
ecclesi asticis reguł & exdiuina sũptis auctoritate
ut om̃iũ bonoꝵ affectuũ atq oꝑum. & om̃ium
studioꝵ: om̃iũq uirtutũ quib ab initio fidei ad dm̃

Expanded text:
alligetur fortis, et deinceps vasa ejus diripiantur , in possessionem translata victoris, qui captivam ducit captivitatem , et dat dona hominibus . His ergo ecclesiasticis regulis, et ex divina sumptis auctoritate ut omnium bonorum affectuum, atque operum, et omnium studiorum, omniumque virtutum, quibus ab initio fidei ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Presũptio ÷ : sid ominoꝵ benefitia famuli ñ seqͣnt᷑
Obsequium gͦ estimandũ puto: qđ pariturus inpendo
sed quale ad p̃iudiciũ ẽstimanti nom̃ opponas:
Cũ apud prudentes frustra subolẽ dicimꝰ: nisi
exhibeat qđ uocat᷑ : Igo uero nolo errorem eo alienas
culpas asserere : ut factũ qđ doleo admississe c̃uincar:
ꝑdef loquentes m̃ datiũ : Virũ sanguinũ & dolosũ
ab hominabit᷑ dñs ego aut̃ in multitudine miscđiaȩ
insidie: Sepuldirum patens gut tur eorũ lin¬
guã suã lenificant : Condẽna eos ds̃ . decidant
ac̃siliissuis. uixtamultitudinẽ scelerũ eorũ

Expanded text:
Praesumptio est si dominorum beneficia famuli non sequantur. Obsequium ergo aestimandum puto, quod pariturus impendo. sed quale ad praejudicium aestimanti nomen apponas, cum apud prudentes frustra sobolem diximus, nisi exhibeat quod videtur. Ego vero nolo errore meo alienas culpas asserere, ut factum quod doleo admisisse convincar. des loquentes mendacium, virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus. Ego autem in multitudine misericordiae insidiae: Sepulcrum patens guttur eorum, linguam suam lenificant. Condemna eos Deus, decidant a consiliis suis: Juxta multitudinem scelerum eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut & c&eros instruant & sibi ꝓficiant᷑:
Scriptũ ÷ aut̃ : Quidocti fuerint : fulgebt̃ quasi
splendor firmam̃ti : Etqui adiustitiã erudiun
multos: quasi stellȩ in ꝑp&uas aet̾nitates:
Etalibi  Popłs aut̃ sciens dm̃ suũ obtinebit & faci&
&doctimpopło docebunt plurimos: Ipsa enĩ

Expanded text:
et ut caeteros instruant, et sibi proficiant. et ut caeteros instruant, et sibi proficiant. Scriptum enim est: Qui docti fuerint fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates . » Et alibi: « Populus autem sciens Dominum suum obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt plurimos . » Ipsa enim
Abbreviated transcription (Latin):
Dõ enĩ ꝑ ꝑfecte sacrificantes ñ debent uexari :
+sed portari c̃solari: Atq: ab omĩb: uenerari :
ꝓp̃si aut̃ quando dño sacrificant ñ soli hoc agere
uldebent  sed testes secũ adhibeant ut dño
ꝑfecte in sacratis dõ sacrificare locis ꝓbent᷑.
Ait nãq: auctoritas legis diuinȩ. Vide neofferas
holo causta tua inomĩ loco quẽ uideris : sed in loco¬
quẽ elegerit dñs di tuussł piꝰ do aerificans testes
ouli dicunt᷑ & sub dia conos atq reliquos ministros
&humiliato spũ acꝓnostent uultu custodientes
cũ amaliuolis hominib: & c̃sensũ eiꝰ pbeant sacri¬
fitio Pacta aut̃ c̃secratione om̃s cõmunicent.
qui noluerint ecdesiasticis carere liminib:
Sicenĩ & apti statuer̃ : & scã romana ten& eccła:¬
& exultate ei intremore : Ad orate pure ne forte-
irascat᷑: & pereatis deuia: Ille enĩ ñ ꝑit deuia :¬
qui recte gradit᷑ & p̃cepta custodit malorũ:
Docerigꝰ om̃soport& qͥ dñi sac̃ dotio fungunt᷑:¬

Expanded text:
o enim perfecte sacrificantes non debent vexari, sed portari, consolari, atque ab omnibus venerari. Ipsi autem quando Domino sacrificant, non soli hoc agere debent, sed testes secum adhibeant, ut Deo perfecte in sacratis Domino locis sacrificare probentur. Ait namque auctoritas legis Divinae: Vide, ne offeras holocausta tua in omni loco, quem videris; sed in locoquem elegit Dominus Deus tuus . Eoculi dicuntur, et subdiaconos, atque reliquos ministros et humiliato spiritu, ac prono stent vultu, custodientes eum a malivolis hominibus, et consensum ejus praebeant sacrificio, peracta autem consecratione, omnes communicent qui noluerint ecclesiasticis carere liminibus. Sic enim et apostoli statuerunt, et sancta Romana tenet Eccet exsultate ei cum tremore , » adorate pure, ne quando irascatur, et pereatis de via. Ille enim non perit de via qui recte graditur, et praecepta custodit majorum. Doceri ergo omnes oportet qui Domini sac
Abbreviated transcription (Latin):
euocamꝰ: Illiq uocatione susceptro ad
diem p̃stitũ uenere: sed uos ne. urĩs
m̃daciis caperemini. ur̃ȩq calum niae
nudarent᷑ ⁊ uenire distulistis. Nec his machi¬
nationib solummodo contenti estis: sed etiã
uidentes oues pastorib desolatas. lupos pro
pastorib suꝑ eas posuistis. Decuerat gͦ ut
ad regularẽ ueniretis conuocationẽ: qualit᷑

Expanded text:
evocavimus, illique vocatione suscepta ad diem praestitutum venere; sed vos, ne vestris mendaciis caperemini, vestraeque calumniae nudarentur, venire distulistis. Nec his machinationibus solummodo contenti estis: sed etiam, videntes oves pastoribus desolatas, lupos pro pastoribus super eas posuistis. Decuerat ergo ut ad regularem veniretis convocationem, qualit
Abbreviated transcription (Latin):
guendi sed portandi : nisi in fide errauerint. Hieñte
suꝑhos sunt ñ illi suꝑ istos : Qm̃maior aminore. nec
orgui neciudicari potest. Nullus se excollat erga
doctores acnagistros suos: quia discipulus suꝑ magistrũ
necesse deb&. nec potest. Nullus uelit dicisanctus
ante quã sit : sed pͥussit qđ uerius dicat᷑. Precepta dñi
doctorũq: ac magistrorũ factis qotidie adimplere :
et inxp̃i nomine ꝓ inimicis oport&. Oboedientia enĩ
ethumiliatio quȩ magistris agitur : dño ex hibet᷑.¬

Expanded text:
guendi, sed portandi, nisi in fide erraverint. Hi ergo super hos sunt, non illi super istos, quoniam major a minore nec argui, nec judicari potest. Nullus se extollat erga doctores ac magistros suos, quia « discipulus super magistrum non esse » debet nec potest. Nullus velit dici sanctus, antequam sit, sed prius sit, ut verius dicatur. Praecepta Domini doctorumque ac magistrorum factis quotidie adimplere, et in Christi nomine pro inimicis orare oportet. Obedientia enim et humiliatio, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. cum gesta episcopaliu ꝑspexerit quȩ in oriente
in eadem caus confecta dicunt᷑. id iudicaturã. unde
om̃s indĩ miscđia gaudeamꝰ: Ora ꝓnob̾: dñe beatissime

Expanded text:
tuam, cum gesta episcopalia perspexerit, quae in oriente tuam, cum gesta episcopalia perspexerit, quae in oriente in eadem causa confecta dicuntur, id iudicaturum, unde omnes in dei misericordia gaudeamus. ora pro nobis, domine beatis
Abbreviated transcription (Latin):
datꝰ baptitandos negant : ac si cos mostifera ista doctrina¬
in&e ernũ necant : Promittentes &iã si ñbaptizant᷑ ha¬
bituos uitã aternã : nec ꝑtinere deqͥb dñs ait : Uenit
enĩ filius hominis quȩrere & saluare qđ perierat:
Quia istimqͥunt ñ perierant: nec est qđ meis salu&ur
ł tanto p̃tioredimat᷑: & nillẽ in eis uitiatũ : nihil
ten& subdiaboli postestate captiũu: Necꝓeis fus eẽ
sanguis hi remissionẽ legit᷑ peccatorũ : quãqũa ꝑbap¬
tismũ xp̃i &iã paruuloꝵ fieri dicant redẽptionẽ:
Libellos uero caelestius in cartaginensi eccła ĩa c̃fessẽ
quib fundam̃ta xp̃ianȩ fidĩ coͣnt᷑ euestere qͣcũq poss
Generalit̃ tam̃ quicumq dogmatizat & ad firmat.
humanã sibi ad uincenda peccata. &di mandata facienda
sufficere posse naturã & eomodo grae dĩ que scõꝵ eui¬
dentius orationib: declarat᷑ aduersarius inuenit᷑:

Expanded text:
datur, baptidatur, baptiin aeternum necant: promittentes, etiamsi non baptizentur, habituros vitam aeternam: nec pertinere ad eos de quibus aitenim filius hominis quaerere et saluare, quod perierat, quia isti, inquiunt, non perierant nec est, quod in eis saluetur uel tanto pretio redimatur, quia nihil est in eis uitiatum, nihil tenetur sub diaboli potestate captiuum nec pro eis fusus esse sanguis in remissionem legitur peccatorum. quamquam per baptismum Christi etiam paruullibello suo Coelestius in Carthaginensi Ecclesia jam confesquibus fundamenta Christianae fidei conantur evertere, quacumque possunt generaliter tamen. quicumque dogmatizat et adfirmat humanam sibi ad uincenda peccata et dei mandata facienda sufficere posse naturam et eo modo gratiae dei, quae sanctorum euidentius orationibus declaratur, aduersarius inuenitur
Abbreviated transcription (Latin):
cessario seqͥt᷑. ut nec orare debeamꝰ neintremus
intẽptationẽ. qđ dñs discipłos monuit & posuit in ora¬
se rogasse ipse testat x̃: Si enĩ possibilitate naturȩ
orando poscunt᷑: quȩ nature iã ita conditae suffi¬
cientib uirib obtinent᷑ : nec debuisse dicere dm̃isħm:
intẽptationẽ : Nec beatissimo p&ro apł̃oꝵ primo
deficiat fides tua: Contradicit᷑ &iam istoꝵ
contentione benedictionib nr̃is : ut in cassũ suꝑpͦpłm
dicerȩ uideam̃ quicꝗd eis adño p̃cam᷑. ut recte
benedicendo suꝑ popłm dicere. Da illi dñe uistutẽ
corroborari ꝑ sp̃mtuũ : istorũ nob̵ disputatio
c̃tradicit ad firmans negari liberũ arbitriũ
si hoc adõ poscit᷑ qđ in uͥr̃a ẽ potestate uirtute enĩ
corroborari si uolumꝰ inquiunt possumꝰ ea possibi¬
litate nature qũã non nunc accipimꝰ: sed eͣrearem̃¬
accepimꝰ: Paruulos &iã ꝓpt̃ salutẽ quȩ ꝑ saluatorẽ xp̃m

Expanded text:
cessario sequitur, ut nec orare debeamus, ne intremus in tentationem, quod Dominus discipulos monuit, et posuit in orase rogasse ipse testatus est . Si enim possibilitate naturae, orari cum orando poscuntur quae naturae jam ita conditae sufficientibus viribus obtinentur, nec debuisse dicere Dominum Jin tentationem; » nec beatissimo Petro primo apostodeficiat fides tua. Contradicitur enim istorum contemptione benedictionibus nostris, ut incassum supra populum dicere videamur, quidquid eis a Domino precamur, ut recte benedicendo super populum dicere: Da illi, domine, uirtute corroborari per spiritum tuum, istorum nobis disputatio contradicit adfirmans negari liberum arbitrium, si hoc a deo poscitur. quod in nostra est potestate: uirtute enim corroborari si uolumus, inquiunt, possumus ea possibilitate naturae, quam non nunc accipimus, sed, cum crearemaccepimus. Paruulos etiam propter salutem, quae per saluatorem Christum
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc a c̃firmamꝰ hȩe docemꝰ Dictũ ẽ occies Hȩotenendas
hȩc seruandas. Dictũ .ẽ. qͥnqͥes. Doctrinȩ ure gr̃as
agimꝰ. Dictũ ẽ. decies. Ista ut imꝑpetiũ seruentur:
rogamꝰ. Dic tũ ẽ. qͥndecies. Ista ꝑsom retrũ ut imꝑ

Expanded text:
est octies. Haec tenenda sunt, haec servanda sunt: dictum est quinquies. Doctrinae vestrae gratias agimus: dictum est decies. Ista ut in perpetuum serventur, rogamus: dictum est quindecies. Ista per sanctum Petrum, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
religiosis scõ spũ c̃gregante c̃uentꝰ hortatur.
lit quȩdã quȩ ꝓdisciplina ȩccłiastica ne¬
cessarias cura diligentiore tractemꝰ. si plac&e frs
ea quȩ ad ordinationỹ tenorẽ ꝑtinent iuxta
diuinȩ legis p̃cepta & nicenoꝵ canonũ c̃sticuta.
Ita iuuante dnõ in om̃e euũ mansura solidemꝰ.¬
ut nulli fassit sine statꝰ suiꝑiculo uł diumas c̃sti¬
tutiones uł apłicȩ sedis decreta temerare. quia
nos qͥ potentis simi sacerdotis ad ministramꝰ offi¬
cia. taliũ transgressionũ culpa respiceẽ. siin
causis dĩ desides fuerimꝰ inuenti. qr meminimꝰ
qđ timere debemꝰ qualit̃ cõminet᷑ dñs negle¬
gentiȩ sacerdotũ. Si qͥdẽ reatu maiorẽ delinqd̃

Expanded text:
u congregante conventus hortatur, ut quaecumque pro disciplina ecclesiastica sunt, cura diligentiore tractemus, si placet fratres ea quae ad hortationum tenorem pertinent iuxta divine legis praecepta et Nicenorum canonum constituta ita iuvante Domino in omne aevum mansura solidemut nulli fas sit sine status sui periculo vel divinas constitutiones, vel apostolicae sedis decreta temerare: quia nos, qui potissimi sacerdotis administramus officia, talium transgressionum culpa respiciet, si in causis Dei desides fuerimus inventi: quia meminimus, quod timere debemus, qualiter comminetur Dominus negligentiae sacerdotum, siquidem r
Abbreviated transcription (Latin):
nitentib .s. ad sacros odines aspirare ñ aude¬
anti Quis qͥs taliũ c̃secrator extiterit. factũ suũ¬
ipse dissolu&.¶ Sed & qdđ qͥs cõmisit inlicite aut¬
a decessorib. inuenit admissũ. si ꝓpͥũ ꝑiculũ
uilt uitare dãpnabit. Nos enĩ inmillo uolumꝰ
seueritatẽ. ul tionis exercere. s qͥ in causis dĩ ut
contumatia uł inaliquo excessu deliqilertteut
ipse qdđ p perã facit. ab olere noluerit: iñ se qͥe qͥđ
in alio ñ resecauerit inueni&. Qđ ut de incer

Expanded text:
nitentes sunt , ad sacros ordines aspirare non audeant. Quisquis talium consecrator exstiterit, factum suum dissolvet. IV. Sed et quod quis commisit ia praedecessoribus suis invenit admissum, si proprium periculum vult vitare, damnabit. Nos enim in nullo volumus severitatem ultionis exercere; sed qui in causis Dei vel contumacia, vel quo excessu deliquerit, aut ipse quod perperam fecit abolere noluerit, in se quicquid in alio non resecaverit, inveniet. Quod ut deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
tĩhabitat dñs: nec ipsi manent in eo : Etsalomon
loqͥt᷑ dicens. Qui fodit foueã incid& in eã & qͥuol

Expanded text:
bitat Dominus, nec ipsi manent in eo; et Salomon loquitur dicens: « Qui fodit foveam, incidet in eam, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ carbones ad prunas & ligna adignẽ sic homo
iracundus suscitat rixas : Cerba sursuronis quasi
simplitia : & ipsa ꝑuenuint ad intima uentris :
Etsi decraotores quorũq grauit̃ iudicant᷑ & inꝑ
ditiones laqueũ cadunt multo magis laceratores
& detractores atq: accusatores memoratoꝵ eiꝰ famu
Nox atq ꝑsecutores damnant᷑ & inbara thrũ nisi
se correxerint & ꝑ eorũ satis fationẽ condignã
egerint pententiã indubitant̃ uadunt. & uin di¬
tib: flãmis exurunt᷑ : Qua ꝓpt̃ oport& om̃s abhis
cauere : & ñ solũ ñ facere sed nec fatientib: c̃sentire:
Quia ñ solũ qͥ faciunt dãpnantur : sed qui c̃sentiunt
facientib:. Detalib & hissimilib: ipsa ueritas ait:

Expanded text:
 sic homo iracundus suscitat rixas, verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris . » Et si detractores quorumque graviter judicantur et in perditionis laqueum cadunt, multo magis laceratores et detractores atque acclorum atque persecutores damnantur, et in barathrum nisi se correxerint, et per eorum satisfactionem condignam egerint poenitentiam, indubitanter vadunt et vindicibus flammis exuruntur. Quapropter oportet omnes ab his cavere, et non solum non facere, sed nec facientibus consentire, quia non solum qui faciunt damnantur, sed qui consentiunt facientibus; de talibus et his similibus ipsa Verita
Abbreviated transcription (Latin):
Agnouimꝰ eñ pententiã morientib denegari. nec illoꝵ
desidiis annui. qͥobitꝰ sui tẽpore hoc animȩ suȩ cupiunt
remedio subueniri. Horremꝰ fateor tantȩ impi&atis
aliquẽ repperiri: ut dedĩ pi& ate desꝑ& quasi ñ posst
ad se qͦuis tẽpore concurrenti succurrere. & ꝑiclitantẽ
sibonere peccatoꝵ. hominẽ ꝑdere. qͦse ille expediri
desiderat. & libari : Iuid hoc rego aliud ÷ quam
morienti mortẽ addere. eiꝰq animã sua crude.¬
litate ne ab solui possit occidere s cũds̃ ad subueni¬
endũ sit paratis simꝰ. & inuitans ad penitentiam
sic ꝓmittat. peccator inquid quacũq die conuersus
fuerit. peccata eiꝰ ñ imputabunt᷑. &iterũ. Nolo mortẽ
peccatoris. sed tantũ ut conuertat᷑ &uuat: Salutẽ
ergo homini adimit: quisquis mortis tempore penitentiã
denegauerit: Et de spauit declementia di : qui eum
ad subueniendũ morienti sufficere ł mom̃to posse
ñ credidit Perdidissee latro incruc̾e p̃miũ ad xp̃i

Expanded text:
Agnovimus enim poenitentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis annui, qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus, fateor, tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate dispenset, quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem pondere, quo se expediri desiderat, liberare. Quid hoc, rogo, aliud est, quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absolvi possit, occidere, cum Deus ad subveniendum sit paratissimus, et invitans ad poenitentiam sic promittat: Peccator, inquit, quacunque die conversus fuerit, peccatapeccatoris, sed tantum convertatur et vivat . » Salutem ergo homini adimit, quisquis mortis tempore poenitentiam denegaverit. Et desperavit de clementia Dei, qui eum ad subveniendum morienti sufficere, vel momento posse non credit. Perdidisset latro in cruce praemium ad Christi
Abbreviated transcription (Latin):
uitare debeamꝰ: non autẽ ꝑ illã nob̵ prestari.
ut qđ faciendũ cognouimꝰ &iã facere diligamꝰ
atq ualeamꝰ: anathema sit. Cũ enim dicat
apł̃s scientia inflat. caritas uero ccedificat:
ualde impiũ. ẽ. ut credamꝰ adeã quae inflat
nos habere gram xp̃i. & ad eã quae aedificat
ñ habere. cũ sit utrũq: donũ dĩ. & scire quid
facere debemꝰ. & diligere ut faciamus: ut
aedificante caritate. scientia ñ possit inflare.
Sic̃ aut̃ dedõ scriptũ.ẽ. quidoc& hominẽ scientiã:¬
scriptũ. ẽ. caritas ex dõ . ẽ. Itẽ quinto capitulo
ut quisquis dixerit. idõe nob̵ grãm iustificationis
dari. ut qđ facere ꝑliberũ iubem᷑ arbitriũ.
facilius possimꝰ implere ꝑ gram. tanquam
& si grã nondaret᷑. ñquidem facile. sed tam̃
possimꝰ sine illa implere diuina mandata:
anathema sit. De fructib enĩ mandatorũ
dñs loquebat᷑: ubi ñait. sine me difficilius
potestis facere : sed ait. sine me nihil potestis
facere.

Expanded text:
illam nobis praestari, ut quod faciendum cognoverimus etiam facere diligamus atque valeamus, anathema sit. Cum enim dicat Apostolus, Scientia inflat, charitas vero aedificat, valde impium est ut credamus ad eam quae inflat nos habere gratiam Christi, ad eam quae aedificat non habere: cum sit utrumque donum Dei, et scire quid facere debeamus, et diligere ut faciamus, ut aedificante charitate scientia non possit inflare. Sicut autem de Deo scriptum est, Qui docet hominem scientiascriptum est: Charitas ex Deo est : Item quinto capitulo, ut quisquis dixerit ideo nobis gratiam justificationis dari, ut quod facere per liberum jubemur arbitrium, facilius possimus implere per gratiam, tanquam et si gratia non daretur, non quidem facile, sed tamen possimus etiam sine illa implere divina mandata, anathema sit De fructibus enim mandatorum Dominus loquebatur, ubi non ait, Sine me difficilius potestis facere; sed ait, Sine me nihil potestis facere.
Abbreviated transcription (Latin):
uecnssiorid trĩsos. Uenerio.
Marino . leontio. Auxontio. Arcadio.
sine offensione nos. eẽ. debere.⁊ Hoc quisquis
xp̃ianꝰ. ẽ.: tota animi uirtute custodit.
Qđ cũ ita sit. ñ parũ periculi illi manere poterit
ante dm̃: qͥ hoc detrectat etiã fidelib: ex hibere.
Nã qualit̃ nos qͥ neminem perire uolumus ista
contristent quae auctorib xp̃ianis. ꝑcellunt
animos xp̃ianos : Sominicꝰ in euuangelio
sermo testat᷑. Ait enĩ ipse saluator. quod
expediat scandalitanti unũ depusillis in
maris ꝓfundũ demergi Idõquae sit eius
iam pena quȩramꝰ : cui tale supplicium
legimꝰ expedire.
DEPROPERO & hilario
QuIguosoã saiuiae ReSBITEROS
ACCUSANT

Expanded text:
ectissimis fratribus VENERIO, MARINO, LEONTIO, AUXONIO, ARCADIO, sine offensione nos esse debere : hoc quisquis christianus est, tota animi virtute custodit. Quod cum ita sit, non parum periculi illum manere poterit ante Deum, qui hoc detrectat etiam fidelibus exhibere. Nam qualiter nos qui neminem perire volumus, ista contristent, quae auctoribus christianis percellunt animos christianos, dominicus in Evangelio sermo testatur. Ait enim ipse Salvator, quod expediat scandalizanti unum de pusillis, in maris profunda demergi : et ideo quae sit ejus jam poena quaeramus, cui tale suplegimus expedire. I. De Prospero et Hilario qui quosdam Galliae presbyteros accusant
Abbreviated transcription (Latin):
reticũ qualẽtumq eẽ. sit certa & indubitan¬
da dampͣtio Quid ualet arrianos. sabellia¬
nos. fotinia nos. impiosq: manicheos orbepepulise .si si monia ca
& neophitorꝵ heresis quȩ utbeatus gregorius dic̃
ante om̃s in scã aecđa diabolica fraude subrepsit.
quasi pͥmã & maximã castitatẽ ȩccđȩ non solũ corporali.
sed animi pollutione contaminet: Igit᷑ indm̃ ꝓt̾ dm̃
testamur si habere in xp̃o partẽ cupitis. sum¬
moꝑe instate . ut tã seua pestis quȩ innumeros
iã populos usquequaq seuiendo aeterna morte
dampnauit ur̃a auctoritate & exemplo penitꝰ
destruatur: ut ulterius qđ ab sic in spu sc̃o pec¬
care neq: hic. neq: in futuro scło remutatur

Expanded text:
reticum qualemcunque esse sit certa et indubitareticum qualemcunque esse sit certa et indubitata damnatio. Quid valet Arianos, Sabellianos, Photinianos, impiosque Manichaeos urbe pepulisse, si Simoniaca et Neophytorum haeresis, quae ut beatus Gregorius dicit, ante omnes in sancta Ecclesia diabolica fraude subrepsit, quasi primam et maximam castitatem Ecclesiae non solum corporali, sed animi pollutione contaminet? Igitur in Deum et prtestamur, si habere in Christo partem cupitis, summopere instate, ut tam saeva pestis, quae innumeros jam populos usquequaque saeviendo aeterna morte damnavit, vestra auctoritate et exemplo penitus destruatur. Ut ulterius quod absit! in Spiritu sancto peccare, neque hic neque in futuro saeculo remittatur
Abbreviated transcription (Latin):
obiectionẽ sacer penitꝰ canon ext̾minat . cũ ꝓ
curatorẽ uł defensorẽ ȩccłȩ uł regulȩ subiectũ
ad eo ꝑpecunias ordinari ꝓhibeat. ut mediato¬
res quõq huius sceleris anathematis mucrone
incidat. Quid plura. Si anathematitati &
exc̃umunicati.ut uere heretici simoniaci &
neophiti anumero sunt fideliũ ȩccłȩ separati :
quis non uideat qđ huius modi sac̃ dotũ uł de¬
ricoꝵ missȩ & orationes dm̃ suꝑ popłm ad ira¬
cundiã ꝓuocent: quẽ placari talib: credeba¬
mus Scriptũ .ẽ enim. Omne qđ non ẽ. ex
fide peccatũ .ẽ. Et ueri sacrificii locus non
ẽ extra scam catholicã ȩcđam. Vnde & dici¬
reliquos clericos deuitamus. si eori missas audi¬
tionẽ subimus: Quos quidẽ sac̃ dotes ẽe. saltẽ
Lecunia tua tecũ sit in ꝑditione: quia existi¬
extimastipatet qđ non ꝓ eo qđ fecerit. se face
re se posse credidit condemptiatur cũ tam̃
minussit existimare quã cređẽ : cũ quidẽ he¬

Expanded text:
on exterminat, cum pro curatorem vel defensorem Ecclesiae, vel regulae subjectum, adeo per pecunias ordinari prohibeat, ut mediatores quoque hujus sceleris anathematis mucrone incidat. Quid plura? Si anathematizati, et excommunicati, et ut vere haeretici, Simoniaci et Neophyti, numero sunt fidelium Ecclesiae separati, quis non videat, quod hujusmodi sacerdotum vel clericorum missae, et orationes Dominum super populum ad iracundiam provocent, quem placari talibus credunt? Scriptum est enim: Omne quod non est ex fide peccatum est , et veri sacrificii locus non est extra Ecclesiam catholicam. Unde et diciel abbates, vel reliquos clericos non devitamus, si eorum missas auditionem subimus. Quos quidem sacerdotes esse saltem Pecunia tua tecum sit in perditione, quia existiexre se posse crediderit condemnatur, cum tamen minus sit existimare quam credere, cum quidem hae
Abbreviated transcription (Latin):
dentes &e emences de teplo eiecit. dathan &
Abiron ãbientes t̾ra deglutiuit. Simonẽq
tẽptantẽ pecrus damnauit . om̃s si monia cos
ecđłasticis iaciđ ꝑpetuo anathematitauit.
condempnauit. Et turpe nimiũ ut plenis¬
simo uigore iã confirmacie ȩccła tã ferali
inimico succumbat : de quo in pͥmordio suo
infantiȩ tanta uircute triumphat. Siquis
aut̃ obiecerit non c̃secrationes emi. sed
res ipsas quȩ ex consecratione ꝓueniunt. pe¬
poralib & exteriorib innullo ꝓficiat. sic̃ nec
anima sine corpore corporalit̃ uiuit : quis horꝑ
alterũ uendit si ne quo hab̾i. nec altũ ꝓuenit:¬

Expanded text:
dentes et ementes de templo ejecit . Dathan et Abiron ambientes terra deglutivit . Simonemque tentantem Petrus damnavit , omnes in eo Simoniacos ecclesiasticis jaculis perpetuo anathemate condemnavit. Et turpe nimium est, ut plenissimo vigore jam confirmata Ecclesia tanc ferali inimico succumbat, de quo in primordio suae infantiae tanta virtute triumphabat. Si quis autem objecerit non consecrationes emi, sed res ipsas quae ex consecratione proveniunt, peporalibus et exterioribus in nullo proficiat, sicut nec anima sine corpore corporaliter vivit, quisquis horum alterum vendit, sine quo nec alte
Abbreviated transcription (Latin):
IN XUI
nõe. lticip̃ Decreta de recipiendis & ñ reci¬
piendis libris quȩ scriptas agelasio papa
cũ septuaginta eruditissimis uiris ep̃is in

Expanded text:
in alia vela. INCIPIUNT DECRETA DE RECIPIENDIS, VEL NON RECIPIENDIS LIBRIS, SCRIPTA A GELASIO PAPA, CUM SEPTUAGINTA ERUDITISSIMIS EPISCOPIS IN
Abbreviated transcription (Latin):
adtende & agnosce filium esse qͥ magni ficabit᷑
inuiditio : dũ uenerit uiuos & mortuos uidicare:
temes ais : Audite domꝰ ia cob&residui dom
isrł. qui egredimini exutero & erudimini apue¬
rousqp ad senectutem : ab initio egosũ & quousq
senescatis egosũ: łgo uosfeci & ego sustiueoq:
ego remittã egosuscipiã dicit dñs : Ititerũ¬

Expanded text:
osce Filium esse, qui magnificabitur in judicio, dum venerit vivos et mortuos judicare. Item Isaias: Audite, domus Jacob, et residuum domus Israel, qui egredimini ex utero meo, et erudimini a puero usque ad senectutem. Ab initio ego sum, et quousque senescatis, ego sum. Ego vos feci, et ego sustineo. Ego remittam, et ego suscipiam, dicit Dominus . Et iteru
Abbreviated transcription (Latin):
les & ñinfideles inuemamini : Nolite imitari malũ :
uos ten&e oport& : ut dis sentientes ab apostolica
ñsitis doctrina: Vnũ enĩ uerũ dm̃ patrẽ & filiũ
scm eredimꝰ ñ eẽ discr&um esaie ꝓpħ&a dicente:
exore meo ueritas & sermo m̃s ñ auerest̃: quia mͥ¬

Expanded text:
les et non infideles inveniamini. Nolite imitari malum, vos tenere oportet, ut dissentientes ab apostolica non sitis doctrina. Unum enim verum Deum Patrem et Filium m credimus non esse discretum, Isaia propheta dicente: ex ore meo veritas, et sermo meus non avertitur
Abbreviated transcription (Latin):
Et ingenes eos: Etpluit dñs adño ignẽ & sulphur
suꝑ sod omã & gomorrã : & euertit ciui tates illas
Sisolus pat̾ds̃. quis pluit ignẽ & sulphur adño sup
p̃dictas ciuitates ł eas euerterit:: Queso responde
Etindeutero nomio: Dñs solus deducebat eos
& ñ fuit cũ illis ds̃ alienꝰ : Etpaulus apłs: Vnds̃qͥuis
tificat circũcisionẽ exfide : & p̃putiũ ꝑfidem:
Et ad chorinthios: Dserat in xp̃o mundũ reconci¬
lians sibi: Etiterũ : N ÷ dsnisi unꝰ: Etad galathas:

Expanded text:
Et in Genesi: Et pluit Dominus a Domino ignem et sulfur super Sodomam et Gomorrham, et evertit civitates illas . Si solus Pater Deus est, qui pluit ignem et sulfur a Domino, ut supradictas civitates everteret, quaeso, responde. Et in Deuteronomio: Dominus solus deducebat eos, et non fuit cum illis Deus alienus . Et Paulus apostoates illas . tificat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem . Et ad Corinthios: Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Et iterum: Non est Deus nisi unus. Et ad Galatas:
Abbreviated transcription (Latin):
uocationis urãe : Vnꝰ dñs: una fides unũbaptisma:
un ds̃. Sitnim ñ sane sapientes unitace fidei uolu¬
niit simplici corde recipe.: ex hocrdq testimo¬
moliuno spũ poterbit simulpatris & fili umni¬
retem aondiscere: Patrẽ igit᷑ ut superuꝰ c̃phensũ¬

Expanded text:
 Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus . Si enim, haeretice, unitatem fidei volueris simplici corde recipere, ex hoc itaque testimonio in uno Spiritu poteris simul Patris et Filii unitatem condiscere. Patrem igitur, ut superius posu
Abbreviated transcription (Latin):
corũ dͥomo ꝓdeuntib : est credendũ : Erant
enĩ quidã qͥpͥus uidebant᷑ eẽ ex nob: sed ñ erant
ex nob̵ Suͦ essent ex nob̾ mansissent utiq nob̾¬
cũ : &ñ c̃ turbassent fr̃s : Ex accuer̃ enĩ ut ait
ꝓ pħa linguassuas sic̃ serpentes: uenenũ aspidũ
sublabus eorũ : Qua ꝓpt̃ hirespuendis . suncor¬
rigibiles apparuerint & uitandi. ned ño decipi¬
ant famulantes: State gͦ dilectissimi suꝑuias
aspicientes & in t̾rogantes desemitis dñi antiqͥs.

Expanded text:
deuntibus est credendum. Erant enim quidam qui prius videbantur esse ex nobis, sed non erant ex nobis. Si vero essent ex nobis, mansissent utique nobiscum, et non conturbassent fratres. « Exacuerunt enim, » ut ait Propheta, « linguas suas sicut serpentes, venenum aspidum sub labiis eorum . » Quapropter hi respuendi sunt si incorrigibiles apparuerint, et vitandi ne Domino decipiant famulantes. State ergo, dilectissimi, super vias aspicientes et interrogantes de semitis Domini antiquis:
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ hominũ infestationes: ut inaccusati¬
one dñ ministroꝵ pͥmo ꝑsona fides uita & c̃uer¬
satioblas phemantium enudeatĩ ꝑscrut& ur:
Ia fides ort̃s act᷑ hominis p̃cedere deb& : quia du¬
buas infidẽ in fidelis ÷: Neceis ommino eẽ creden¬
dũ qui ueritatis fidẽ ignorant : nec recte c̃uer¬
sationis uitã ducunt: Qm̃ tales facile & indif¬
ferent lacerant & criminant᷑ recte & pie uiuen¬

Expanded text:
malorum hominum infestationes, ut in accusatione Domini ministrorum, primo persona, fides, vita, et conversatio blasphemantium enucleatim perscrutetur. Nam fideles omnes actus hominis debet praecedere, quia dubius in fide infidelis. Nec eis omnino est credendum qui aut veritatis fidem ignorant, aut non recte conversationis ducunt, quoniam tales facile et indifferenter lacerant et criminantur recte pieque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdñm dicens iustitia & gła ad eũ ueni& : ł tut
in hoc testimoniũ patrẽ simul & filiũ fuisse cog¬
nocatis : paulũ apłm audite dicentẽ : Vt in nomi¬
ne ihũ inquit omẽ genu flectat᷑ caelestiũ ter¬
restriũ & infernox : & om̃is lingua c̃fiteat᷑ qm̃

Expanded text:
num, dicens: Justitia et gloria ad eum veniet. » Et ut in hoc testimonio Patrem et Filium simul fuisse cognoscatis Paulum apostolum audite dicentem: « Ut in nomine, inquit, Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lin
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq nos par fuit ꝓuidẽ . ut sic̃ peniꝰ¬
tentiã agere cuiquã ñ concedit᷑ clericorũ :
ita & pꝰpęnitudinẽ ac rec̃ciliationẽ nulli
um quã laico liceat honorẽ clericatꝰ adipisci
Quia quãuis sint omniũ peccatoꝵ c̃tagione
mundati : nulla tam̃ debent gerendoꝵ sacra
seu uidu arũ maritis ut ñ ꝑmittant᷑

Expanded text:
llud quoque nos par fuit providere, ut sicut poenitentiam agere cuiquam non conceditur clericorum, ita et post poenitudinem ac reconciliationem nulli unquam laico liceat honorem clericatus adipisci, quia quamvis sint omnium peccatorum contagione mundati, nulla tamen debent gerendorum sacrseu viduae maritis, ut non permittant
Abbreviated transcription (Latin):
in prudentiã ꝑsimilitudinẽ pietatis sepissime
illudit : ut ꝓsalubrib: nocitura ꝑsuadeat:
fideliter a nob est scienda & diligent̃
tractandas nequo quomodo scõꝵ patrũ
statuta. absq in euitabili necessitate qđ
absit trans grediam. sed fidelissime ꝑ ea
gradientes cum eis quieos instinctu condi-¬
der̃ diuino mercedis głam & laboris cumulũ
eorum meritis auxiliante dño habere
meream᷑ : His itaq rite deliberatis etad
eccłarũ urarum notitiã nr̃a deliberatione
ꝑlatis. parere uos eorumdẽ sçõrum enonũ
regulis sum mopere conuenit: ne in aliquo
eis obuiare quorũ dam ignauia fatiat.
sed ur̃a sapiens & sana doctrina quȩ cupit
uos ꝑ om̃a placere dõ. illis coheredes & con¬
participes celestis regni in sedib fideles
cooꝑatores ostendat
Data xui kł iuiĩ. Gratiano etsiricio uũ¬

Expanded text:
imprudentiam per similitudinem pietatis saepissime imprudentiam per similitudinem pietatis saepissime illudit, ut pro salutaribus nocitura persuadeat. fideliter a nobis est scienda, et diligenter tractanda, ne quovis modo sanctorum Patrum statuta absque inevitabili necessitate quod absit transgrediamur, sed fidelissime per ea gradientes, cum eis qui eos instinctu condiderunt divino mercedis gloriam, et laboris cumulum eorum meritis auxiliante Domino habere mereamur. His itaque rite deliberatis, et ad ecclesiarum vestrarum notitiam nostra deliberatione perlatis, parere vos eorumdem sanctorum canonum regulis summopere convenit, ne in aliquo eis obviare quorumdam ignavia faciat, sed vestra sapiens et sana doctrina quae cupit vos per omnia placere Deo illis cohaeredes et comparticipes coelestis regni in sedibus fideles cooperatores ostendat. Data XVI Kalend. Junii, Gratiano et Ciritio
Abbreviated transcription (Latin):
euerentissimo fr̃i & co ep̃o aurelio. Damasus:
Scripta scĩtatis tuȩ debita ueneratione
suscepimus : inquib: sitire uenerationẽ
acprudentiam tuam apłica instituta ut dignũ
erat cognouimus : Quadere quȩdã ex his quȩ
petisti misimus : & quȩdã adhuo cũ iterũ
mi seris mittere cupimus: Nullũ tamen
tis signaculis non mitteremꝰ. Quȩte & custo dire
optamus. & aliis p̃dicanda acpublicanda
mandamꝰ : ut abomnib: inuilate debita
ueneratione custodiantur . et in uiolate ser¬
uent᷑. atq ab omnib futuris temporib dili¬
canonũ grauit̃ ascĩs patrib uidicant᷑ & a s cõ
qui contra eosdem scõs canones non necessitate
conpulsi. sedlibent̃ utp̃ fixum ẽ aliquid aut
ꝓt̃ue agunt audoqui p̃sumunt. aut facere
uolentib sponte consentiunt : Talis enĩ pre¬
sũptio. manifeste unũ genus ẽ. blas pheman
eum agit. cuiꝰ nisu & gratia idem scĩ editis
canones : Diabolica uero nequitia plerosq
subtiliter fallere solet. &ita quorundam

Expanded text:
eatissimo fratri et coepiscopo AURELIO DAMASUS. Scripta sanctitatis tuae debita veneratione suscepimus, in quibus sitire venerationem ac prudentiam tuam apostolica instituta ut dignum erat cognovimus. Qua de re quaedam ex his quae petisti misimus, et quaedam adhuc cum iterum miseris, mittere cupimus. Nullum tamen tis signaculis non mitteremus. Quae te et custodire optamus, et aliis praedicanda ac publicanda mandamus, ut ab omnibus inviolate debita veneratione custodiantur, et inviolate serventur, atque ab omnibus futuris temporibus dilicanonum graviter a sanctis patribus iudicantur et a sancto qui contra eosdem sanctos canones non necessitate conpulsi, sed libenter, ut praefixum est, aliquid aut proterve agunt aut loqui praesumunt aut facere volentibus sponte consentiunt. Talis enim praesumptio manifeste unum genus est blasphemanteum agit, cuius nisu et gratia idem sancti editi sunt canones. Diabolica vero nequitia plerosque su
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ nos inqũa sc̃imone reuerentiã : qͥq̃si uuilisĩmũ aliqͥd
summos efficimꝰ sacerdotes : Ut iã incipiat qͣsi noxiũ
uelim cuncta recitanda ꝑom̃s affricanas ecłas scriptas:
dirigas &istis conectas qs ad iuiximꝰ litteras p̃feccoꝵ
ut conciliũ dehis quȩ iniq laudant᷑ iudiciumq siqͥd
tale ꝓbari pocerit fiat : ut p̃terita mala sidoceant᷑
ꝑdat priuilegia quȩ est ꝑuiros uenerabiles consecirett
Ds̃ te in colomẽ custodiat: Dat̃. Inoñ luñ. iulio .iiii.¬
Dingulare menbr̃ũ eccłȩ. tuȩ religionis amplitudinẽ
existere : & ancb reuerentissime colisatis est om̃ib:
manifestũ Inipso eñi apice nobilitatis nulto
nobiliorẽ etełȩ deuotionẽ inpendis & magis laa
xpiagnitione p̃coptis eiꝰ obtẽperas : Et in side poti
exultas qua tanti generis flore iactaris : Sũmȩ
Cesta lgt̃ existens dilectissima : intȩ hinꝰ quȩcumq

Expanded text:
 nos, inquam, sanctimoniae reverentiam, qui quasi vilissimum aliquid summos efficimus sacerdotes, ut jam incipiat quasi noxium sime, haec, velim, cuncta recitanda per omnes Africanas Ecclesias scripta dirigas, et istis connectas, quas adjunximus litteras praefectorum ut consilium de his quae inique laudantur, judiciumque, si quid tale probari poterit, fiat, ut et praeterita mala, si doceantur perdat privilegia quae est per viros venerabiles consecuta. Deus te incolumem custodiat. Datum II Nonas Junias Julio IV eSingulare membrum Ecclesiae, tuae religionis amplitudinem exsistere, et a nobis reverentissime coli, satis est omnibus manifestum. In ipso enim apice nobilitatis multo nobiliorem Ecclesiae devotionem impendis, et magis laeta Christi agnitione, praeceptis ejus obtemperas, et in fide potius exsultas, quam tanti generis flore jactaris. Summae vCerta igitur exsistens, dilectissima, vitae hujus quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
plectitur. siquis ad eccłasticã pertulerit
notitiã. potiatur honore. & hi qui aduersa
eis moliuntur sicut a sc̃is patrib: dudũ sta¬
tutum.ẽ. & hodie synodi et apłica aucto¬
ritate firmatũ pęnitus abiciantur. et
exilio suis om̃ib sublatis. ꝑpetuo tradan-¬
tur: hȩc uero quȩ in scã synodo statuta

Expanded text:
plectitur, si quis ad Ecclesiae pertulerit plectitur, si quis ad Ecclesiae pertulerit notitiam, potiatur honore, et hi qui adversa eis moliuntur, sicut a sanctis Patribus dudum statutum est, et hodie synodali et apostolica auctoritate firmatur, penitus abjicientur, et exsilio suis omnibus sublatis perpetuo tradantur, haec vero quae in hac sancta synodo statuta
Abbreviated transcription (Latin):
rit̃ in suturũ robuste acueracit̃ amputan¬
tes scõrumq patrũ statuta firmantes. ex¬
pressis sententus sancimus. nec alia a qͦꝗͣ¬
unquã nr̃is aut futuris tẽporibus p̃su¬
mantur: et silentio facto symachus ep̃s¬
ȩccłȩ catholicȩ urbis romȩ dixit. Quod
si aliqui hȩc transgressi fuerint. et talia
prȩsũpserint quid suꝑ his uobis uidetur
pari adinatione manifestate . Cunq: sur¬
rexissent & paulo post iterũ consedissent :¬
una uoce dixerunt. Si quis hȩc quȩ ho¬
die in hac sca sy nodo ꝓ hibita sunt in frqn¬
gere prȩsũpserit. aut uoluntarie trans gre¬
di tẽptauerit. siclericus ẽ gradu ꝓprio
penitus careat. Siuero monachus aut
laicus fuerit. cõmunione priuetur. Et
si non emendauerit. uitiũ: anathemate
feriatur. Secretas uero insidias aut ma¬
nifesta pontisicibus aquib cunq illatis
uł eaquȩ huius sc̃ȩ synodi sententia com¬

Expanded text:
riter in futurum robuste ac veraciter amputanriter in futurum robuste ac veraciter amputantes sanctorumque Patrum statuta firmantes expressis sententiis sancimus, ne unquam talia a quoquam nostris, aut futuris temporibus praesumantur. Et silentio facto, Symmachus episcopus Ecclesiae urbis Romae dixit: Quod si aliqui haec transgressi fuerint, et talia praesumpserint, quid super his vobis videtur pari adunatione manifestate. Cumque surrexissent, et paulo post iterum consedissent una voce dixerunt: Si quis haec quae hodie in hac sancta synodo prohibita sunt infringere praesumpserit, aut voluntarie transgredi tentaverit, si clericus est, gradu proprio penitus careat, si vero monachus aut laicus fuerit, communione privetur, et si non emendaverit, vicino anathemate feriatur. Secretas vero insidias vel manifestas pontificibus a quibuscunque illatas, vel ea quae hujus sanctae synodi sententia com
Abbreviated transcription (Latin):
decretũ. ut qui aliena inuadit non exe¬
at inpunitus. sed cũ multiplicatione om̃ia
restituat. Unde in euangłio scriptũ . ẽ.
Quod si aliquid defraudaut. reddo qua¬
druplũ: Et in legibus scłi cautũ habetur.
qui rem subripit alienã. illȩ cuius res di¬
repta .ẽ. inundecuplũ quȩ sublata sunt
restituat. Et in lege diuinalegit᷑. Male¬
dictus om̃is. qui transfert terminos pxi¬
mi sui & dicit om̃is popłs amen: Talia gͦ
non prȩsumantur absq ultione. nec ex¬
erceantur absq: sua dãpnatione. Accu¬
satorib: uero mimicis uł de in imici domo
ꝓdeuntib: uł qui cũ inimicis morant᷑
aut suspectis ñ credatur. ne irati nocere
cupiant nelesi se ulcisciuelint. Quid ad
te uniuersi edicite. Uniuersa synodus
dixit. Episcorũ  ꝑsecutionẽ et ȩccłarũ¬
dĩ insectationẽ fulti prȩdicta auetori¬
tatẽ. & omniũ scõꝵ patrũ ꝓhibitione
ur̃aq: consolatione cõmuni tractatu pa¬

Expanded text:
decretum, ut qui aliena invadit, non exedecretum, ut qui aliena invadit, non exeat impunitus, sed cum multiplicatione omnia restituat. Unde et in evangelio scriptum est. Quod si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum . Et in legibus saeculi cautum habetur: qui rem subripit alienam, illi cujus res direpta est, in decuplum, quae sublata sunt, restituat. Et in lege divina legitur. Maledictus omnis, quis transfert terminos proximi sui. Et dicet omnis populus. Amen . Talia ergo non praesumantur absque ultione nec exerceantur absque sua damnatione . Pacsatoribus vero inimicis, vel de inimici domo prodeuntibus, vel qui cum inimicis immorantur, aut suspecti sunt, non credatur, ne irati nocere cupiant, ne laesi ulcisci se velint. Quid ad te universi edicite. Universa synodus dixit: Episcopalem persecutionem et eccDei insectationem fulti praedicta auctoritate et omnium sanctorum Patrum prohibitione, vestraque consolatione communi tractatu pa