comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
escentis impelli: huic opinioni suꝑ unca¬
neum existimo reluctari. Uiderint enĩ
qui locũ seuit utrũ hoc ibi faciat. uel
pnciat᷑ terra qd̃ dicit᷑: quia & re uera nõ
a leuib hominibꝰ id aiuduumus. In ter¬
im cedamꝰ opinioni. quã certis docum̃tis
refellere nõ ualemꝰ: ne rursus aliud quod
a nob̾ querat᷑ exurgat. cur suꝑ humatũ
mortuũ ipsa humꝰ quodã modo uiuere
ac spirare uideat᷑. Sed numqͥd hinc tanta
ista soluitur questio. si magno miraculo
qualia potest facere omnipotens. tandui
uiuum corpꝰ in sopore sub terra est. donoc¬
ueniat terminꝰ scłi: Qui immo fit emplior
& difficilior: discipulo iħe quẽ pre cȩteris
diligebat. in tantum ut supͣ pectꝰ eus
discumbere mereretur. ꝓ magno munere
longum in corpore donauerit somnum:
cum beaitum petrum ꝑ ingentem mar¬
tyrii głam. ab onere ipsius corꝑis sol¬
uerit: eiq cõcesserit qd̃ apłs priulus

Expanded text:
escentis impelli. Huic opinioni supervacaescentis impelli. Huic opinioni supervacaneum existimo reluctari. Viderint enim qui locum sciunt, utrum hoc ibi faciat vel patiatur terra quod dicitur; quia et revera non a levibus hominibus id audivimus. 3. Interim cedamus opinioni, quam certis documentis refellere non valemus, ne rursus aliud quod a nobis quaeratur exsurgat, Cur super humatum mortuum ipsa humus quodammodo vivere ac spirare videatur. Sed numquid hinc tanta ista solvitur quaestio, si magno miraculo, qualia potest facere Omnipotens, tamdiu vivum corpveniat terminus saeculi? Quinimo fit amplior et difficilior, cur discipulo Jesus quem prae caeteris diligebat, in tantum ut supra pectus ejus discumbere mereretur, pro magno munere longum in corpore donaverit somnum, cum beatum Petrum per ingentem martyrii gloriam ab onere ipsius corporis solverit, eique concesserit quod apostolus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ apparuerunt multis in scã sỹ
scriptũ est ciuitate. Sed tam̃ ut dicere
cȩꝑam. siquidã moysen mortuũ negant:
quẽ scrptura ipsa ubi sepulerũ eiꝰ nũquã
inueniri legimꝰ. mortuũ tam̃ esse sine am
biguitate testat᷑. quantomagis ioħs ex
istoꝵ occasione uerboꝵ. ubi dñs ait sic
eum uolo manere donec ueniam. credit᷑
uiuus dormire subterra: Quẽ tra dũt
qetiã in quib̾dam scripturis quã¬
uis apocrisis repperit᷑. quando sibi fieri
uissit sepulchrum in columem fuisse:
presenteq eo effoso & diligentissime pre¬
prato. ibi se tanquã in lectulo collocas¬
se: statimq eẽ de functum. Ut aũt isti
putant quihȩc uerba dñi sic in telligunt
nõ defunctum. sed defuncto simile occu¬
buisse: & cum mortuus putaret᷑ sepultũ
fuisse dormientẽ. & donec xp̃e uenia sic
manere: suãq uitam scaturigine pulue¬
ris indicare. qui puluis creditur ut abimo
ad suꝑficiem tumuli ascendat flatu qui¬

Expanded text:
ectionem apparuerunt multis in sancta, sicut scriptum est, civitate . Sed tamen, ut dicere coeperam, si quidam Moysen mortuum negant, quem Scriptura ipsa, ubi sepulcrum ejus nusquam inveniri legimus, mortuum tamen esse sine ulla ambiguitate testatur; quanto magis Joannes ex istorum occasione verborum ubi Dominus ait, Sic eum volo manere donec venio, creditur vivus dormire sub terra? Quem tradunt etiam quod in quibusdam Scripturis quamvis apocryphis reperitur, quando sibi fieri jussit sepulcrum, incolumem fuisse praesentem; eoque effosso et diligentissime praeparato, ibi se tanquam in lectulo collocasse, statimque eum esse defunctum: ut autem isti putant, qui haec verba Domini sic intelligunt, non defunctum, sed defuncto similem cubuisse; et cum mortuus putaretur, sepultum fuisse dormientem; et donec Christus veniat sic manere, suamque vitam scaturigine pulveris indicare: qui pulvis creditur, ut ab imo ad superficiem tumuli ascendat, flatu qui
Abbreviated transcription (Latin):
s sumat in argum̃tũ qd illie terra sen¬
si in scatere & quasi ebullire ꝑhibet᷑.
atq hoc eius anhelitu fieri. siue cõstanter
siue ꝑtinaciter asseuer&. Nõ eni possunt
deesse qui credant. si nõ desunt qui euam
moysen asserant uiuere: quia scriptũ est
eius sepulchrum nõ inueniri. & apparuit
cum dño inmonte ubi & hęitas fuit: quẽ
mortuum legimus nõ esse sed raptum.
Quasi moysi corpꝰ nõ potuert alicubi sic
abseõdi. ut ꝓrsus homines laten& ubi ec̃t:
atq inde ad homĩ diuinit᷑ exeutiri. q̃ndo

Expanded text:
assumatque in argumentum quod illic terra senassumatque in argumentum quod illic terra sensim scatere et quasi ebullire perhibetur, atque hoc ejus anhelitu fieri, sive constanter, sive pertinaciter, asseveret. Non enim possunt deesse qui credant, si non desunt qui etiam Moysen asserant vivere, quia scriptum est, ejus sepulcrum non inveniri , et apparuit cum Domino in monte ubi et Elias fuit , quem mortuum legimus non esse, sed raptum . Quasi Moysi corpus non potuerit alicubi sic abscondi; ut prorsus homines lateret ubi esset, atque inde ad horam divinitus excitari, quando
Abbreviated transcription (Latin):
merito dictum est petro sequere me: quinõ
solum mortẽ. sed etiam mortem crucis sic̃
sit cõuenientius potuerit inueniri. Cur
ergo de ioħe diclum est. sic eum uolo
manere donec ueniam. quid ad te. & re¬
petitum est tu me sequere. tanquã ille
ideo nõ sequeret᷑ qm̃ eum manere uoluit
donec ueniat: Quis facile aliud dictum
esse credat. quam qd̃ fratres crediderãt
qui tunc aderant. quod scilicet non
esset discipulus ille moriturꝰ. sed do¬
nec iħe uenir& ata maner& in uita:
Sed hanc opinionẽ ioħes ipse abstulit:
nõ hoc dixisse dnm aꝑta cõtradictione
declamans. Cur enim sub iungeret nõ
dixit iħe nõ morit᷑. nisi ne hominum
cordib qd faͥsum fyuerat in herer& :
Sed eui placet adhuc resistat: & dicat
uerum esse quod ait ioħs. nõ dixisse
dñm qd discipulꝰ ille nõ morit᷑. sed hoc
tomen significatum esse talib uerbis. quͣ¬
lia eum dixisse narrauit. Et asserat ioħm
qd est apud ephesum dormire potius eũ.
quam mortuum iacere cõtendat:

Expanded text:
merito dictum esse Petro, Sequere me, qui non solum mortem, sed etiam mortem crucis, sicusit convenientius potuerit inveniri. Cur ergo de Joanne dictum est, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? et repetitum est, Tu me sequere; tanquam ille ideo non sequeretur, quoniam eum manere voluit donec veniat? Quis facile aliud dictum esse credat, quam quod fratres crediderant qui tunc eesset discipulus ille moriturus, sed donec Jesus veniret, iste maneret in vita? Sed hanc opinionem Joannes ipse abstulit, non hoc dixisse Dominum aperta contradictione declarans. Cur enim subjungeret: Non dixit Jesus, non moritur, nisi ne hominum cordibus quod falsum fuerat inhaereret? Sed cui placet, adhuc resistat, et dicat verum esse quod ait Joannes, non dixisse Dominum quod discipulus ille non moritur, sed hoc tamen significatum esse talibus verbis, qualia eum dixisse narravit; et asserat Joannquod est apud Ephesum, dormire potius eum, quam mortuum jacere contendat,
Abbreviated transcription (Latin):
timonia tua dñe iħu: ante quãtibi ster¬
nerentur fluctus marrs. campi cederẽt
imꝑanti: ante quã uentus te iubente
silurss&. mortui te uoeante resurrexts¬
sent: sol te moriente prilluissor. terra te
resurgente tremuss&: celum te ascendẽ¬
te paturssoe. Ad huc eni inmanibꝰ matris
portabarrs: & iam dñs orbis agnosce
occurrebat. Pulcher in cęlrs. puleher
in terris: pulcher in patre uerbum. pul¬
cher inmatre caro & uerbum. Puleher
inutero uirginis. ubi nõ amisit diuini¬
tatem: cum suscepit humanitatẽ. Qiuia
cum hic fuiss&. cum manibꝰ portaretur.
locut sut cęli: gauisi sũt aingłi. magi

Expanded text:
tis tuae, Domine Jesu, antequam tibi substernerentur fluctus maris calcanti, cederent imperanti; antequam ventus te jubente siluisset, mortuus te vocante resurrexisset, sol te moriente palluisset, terra te resurgente tremuisset, coelum te ascendente patuisset. Adhuc enim in manibus matris portabaris; et jam Dominus orbis cognosceboccurrebat: pulcher in coelis, pulcher in terris; pulcher in Patre Verbum, pulcher in matre caro et Verbum; pulcher in utero Virginis, ubi non amisit divinitatem, cum suscepit humanitatem: quia cum hic esset, cum manibus portaretur, locuti sunt coeli, gavisi sunt Angeli, Magos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Neq eñi si plus nos diligit
xpẽ in futuro scło ubi eum illo si¬
ne fine iuiuemꝰ. quã in isto unde
eruimur. ut illic semꝑ simꝰ: ꝓpterea
nos tunc eum minꝰ dilecturi sumꝰ.
quando meliores erimꝰ: cum meliorẽ
utiq nisi eum amplĩ diligendo
nullo modo esse possimus
UR ergo ioħs minꝰ eũ diligebat
quã petrꝰ si cam uitã significabat
in qua est multo amplius diligendus.
nisi quia ꝓpterea dictũ est sic uolo
eum manere. idest expectare donec
uenio: qm̃ & ipsum amorẽ qui tunc
multo ampliorerit nõ dũ habemus.
sed futurũ expecramꝰ. ut cum ipse
uenit habamꝰ: Nam uẽ in epła sua¬
dic̃ apłs: nõ dum apparuit qd̃ erimus.
Scimꝰ qm̃ cũ apparuerit similes e enmꝰ.
qm̃ uidebimꝰ eum sicuti est. Tue ergo
amplius: qd uidebimꝰ diligemꝰ. Ipse
aũt dñs illã quȩ futura est uitam
nrãm. qualis in nob̾ futura sit sciens
predestinatione plus amat: ut ad

Expanded text:
Christum. Neque enim, si plus nos diligit Christum. Neque enim, si plus nos diligit Christus in futuro saeculo, ubi cum illo sine fine vivemus, quam in isto unde eruimur, ut illic semper simus, propterea nos tunc eum minus dilecturi sumus quando meliores erimus; cum meliores utique nisi amplius eum diligendo, nullo modo esse possimus. Cur ergo Joannes minus eum diligebat quam Petrus, si eam vitam significabat, in qua est multo amplius diligendus, nisi quia propterea dictum est, Volo eum manere, id est exspectare, donec veniam, quoniam et ipsum amorem qui tunc multo amplior erit, nondum habemus, sed futurum exspectamus, ut cum ipse venerit, habeamus? Nam sicut in Episs: Nondum apparuit quod erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo amplius quod videbimus, diligemus. Ipse autem Dominus illam quae futura est vitam nostram, qualis in nobis futura sit, sciens praedestinatione, plus amat, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
ibi uidebuntur bona dñi ia terra
uiuentiũ. Quod em̃ ait uolo eum ma¬
nere donee ueniam. nõ sic in tellige¬
ndum est: quasi dixerit remanere
cum uenerit xp̃c implebit᷑. Qd̃ aut
per hunc significat᷑ cu dictũ est tu
me sequere. nisi nunc agat̾ nõ per¬
uenietur ad illud qd expectat᷑. In
hac aũt actiua uita. quantomagis
xp̃m diligimꝰ. tanto facilius libera¬
mur amalo. At ipse nos munꝰ diligit.
quales nune sumꝰ. Et hinc ideo libenit.
ne semꝑ tales simꝰ. Ibi uero ampliꝰ
nos diligit. qm̃ qd ei displiceat. et
qd̾ anob̾ auferat nõ habebimꝰ. Nec
ob aliud hie nos dili eit insi ut
sanet & transterat abhis que non
diligit. hic uero miiꝰ. ubi nõ uult
umanean ibi amplius ꝙͦx uult
amiiamet en ueum petrus: ut
abi nortalirate liberem. Amet᷑
ab eo Ioħs. ut in illa imm ortalitate
seruemur. Sed ista ratione osten
petrum amauerit xp̃e: nõ cur
amplius petrꝰ quã ioħs amauerit

Expanded text:
ibi videbuntur bona Domini in terra ibi videbuntur bona Domini in terra viventium. Quod enim ait, Volo eum manere donec veniam, non sic intelligendum est quasi dixerit, remanere cum venerit Christus, implebitur. Quod autem per hunc significatur, cui dictum est, Tu me sequere, nisi nunc agatur, non pervenietur ad illud quod exspectatur. In hac autem activa vita quanto magis Christum diligimus, tanto facilius liberamur a malo. At ipse nos minus diligit quales nunc sumus; et hinc ideo liberat, ne semper tales simus. Ibi vero amplius nos diligit; quoniam quod ei displiceat, et quod a nobis auferat, non habebimus: nec ob aliud nos hic diligit, nisi ut sanet et transferat ab his quae non diligit. Hic ergo minus, ubi non vult remaneamus: ibi amplius, quo vult eamus. Amet ergo eum Petrus, ut ab ista mortalitate liberemur: ametur ab eo Joannes, ut in illa immortalitate servemur. 6. Sed ista ratione illud Petrum amaverit Christus, non cur amplius Petrus quam Joannes amaverit
Abbreviated transcription (Latin):
bonis: altera tanta plenitudine gratiȩ
uacua est om̃i malo. ut sine ulla
temptatione suꝑbiȩ cohe ͤat summo
bono. Una bonci & mala discernit:
altera sola quę bona sũt cernit. eigo
una bona est. sed ad huc misera. al¬
tera melior est. & benta. Ista signifi¬
cata est ꝑ apłm petrum: illa ꝑ ioħm
Lota hic agitur ista usq in huius scłi
finc: & illic inuenit finem. Differtur
illa complenda post huius scłi finem.
sed infuturo scło nõ habet finem. loeo
diettur huie sequere me.
Ie illo aũt. sic eum uolo ianere
donec ueniam & uid ad te. tu me
saquere.Suid em̃ est hoo:. Qtantum
sapio. quantũ capio. quid est hoc.
nisi tu me sequere ꝑ mitationem
ꝑferendi temporalia mala. ille
maneat donec sempiterna uenio
redditurꝰ bona: Qd̾ aꝑtius ita dici
potest. Perfecta me sequat᷑ actio.
informata mee passionis exemplo:
in choata uero cõ tẽplatio mane
scientię. Hic quipe tolenintur mala
hiuius mundi in terra morientium:

Expanded text:
bonis, altera tanta plenitudine gratiae bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret omni malo, ut sine ulla tentatione superbiae cohaereat summo bono; una bona et mala discernit, altera quae sola bona sunt cernit: ergo una bona est, sed adhuc misera; altera melior et beata. Ista significata est per apostolum Petrum, illa per Joannem. Tota hic agitur ista usque in hujus saeculi finem, et illic invenit finem: differtur illa complenda post hujus saeculi finem, sed in futuro saeculo non habet finem. Ideo dicitur huic, Sequere me: de illo autem, Sic eum volo manere donec veniam; quid a te? Tu me sequere. Quid enim est hoc? Quantum sapio, quantum capio, quid est hoc, nisi, Tu me sequere per imitationem perferendi temporalia mala; ille maneat donec sempiterna venio redditurus bona? Quod apertius ita dici potest: Perfecta me sequatur actio, informata meae passionis exemplo; inchoata vero contemplatio maneascientiae. Hic quippe tolerantur mala hujus mundi in terra morientium,
Abbreviated transcription (Latin):
RS. limi. duas uitas sibi diuimt̾ pre¬
dicatas. & cõmendatas: nouit eccła.
Quaꝵ est una infide: altera in speci ȩ.
Una intempore peregrinationis: altera
in eternitate mansionis. Una in labore:
altera inrequie. Una inuia: altera in
patria. Una in oꝑe actionis. altera in
mercede cõtemplationis. Una declinat
amalo & facit bonii: altera num quã
hab& aquo declin& malum. & mag¬
num haib&r quo fruatur bonũ. Una
cum hoste pugnat: altera sine hoste
regnat. Una fortis est maduersis. alt̾a
nichil sentii aduersi. Una carnales
libidines frenat. altera sp̃alib delec¬
tatiob uacat. Una est uincendi cura
sollicita: altera uictorie price securi.
Una in temptationib ad uuiat᷑: altera
sine ulla tẽptatione in ipso ad iutore
lȩtat᷑. una subuenit indigenti: alta
ibi est ubi nullũ inuenit indigentem.
Una ciliena peccata ut sua sibi ignoseãt᷑
ignoscit: altera nec pcititur qd ignos¬
cat. nec facit qd̾ sibi poscat ignosci.
U na flagellatur malis. ne exetollut᷑ in

Expanded text:
s itaque vitas sibi divinitus praedicatas et commendatas novit Ecclesia, quarum est una in fide, altera in specie; una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una in opere actionis, altera in mercede contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata ut sua sibi ignoscantur ignoscit, altera nec patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci; una flagellatur malis, ne extollatur in
Abbreviated transcription (Latin):
quid & cingoris exxtitit: & ddloris. & ideo nõ
carebunt martirum gaudio. martyrii lacri¬
mas quȩ fuderunt. Hoc loco attendat audi¬
tor. attendat ut in telligat martirium nõ
uafuit & ipsa natura: Demartirio ergo demꝰ
totum dõ nichil nob̾. Uincere diabolũ. corpꝰ
tradere. cõtempnere uiscera. tormenta expẽ¬
dere. lassare tortorẽ. caꝑe de iniuriis głam.
demorte uitam: nõ uirtutrs humanȩ sor mu¬

Expanded text:
quid angoris exstitit et doloris, et ideo non quid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non va fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed mu
Abbreviated transcription (Latin):
liquit. Beati quos natos martirio uidemirs.
nõ scło. Beati qui labores inrequiem. in re¬
frigeriũ dolores: merores ingaudiũ cõmu¬
tarunt. Uiuunt. uiuunt̾. quia uere uiuũt:
qui ꝓxp̃o merent᷑ occidi. Beati uentres qui
portauerunt tales. beata ub̃a quȩ se talib̾
in fuderunt. bentȩ lacrimȩ quȩ ꝓtalibꝰ fuse.
fletibꝰ grãm baptismatis cõtulerũt. Nam di¬
uerso mundo dono uno. in lacrimis suis
martires suo sanguine baptisant᷑. In mar.¬
tino filioꝵ. matres passe sũt. Nam gladius
filioꝵ ꝑtumsiens menbra. ad matrũ corda
de uenit: & necesse ẽ ut sint premii cõsortes.
quȩ fuerunt sociȩ prissionis. Arridebat par¬
uulus occrsori. gladio adiocabat᷑ infamtulũ.
nutriers loco attendebat lactens ꝑcussoxis
horiorẽ. Nescia lucis ȩtas. moritura gaudebat.
In fans filus. omnẽ hominẽ nõ hostem respi¬
cit. s pairentẽ. Matres matres tulerunt. quie¬

Expanded text:
liquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, liquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quid
Abbreviated transcription (Latin):
inpenũ. Auctoris ortum: orientiũ mãdat
occasum. Negocium saluantis: salum¬
doꝵ iub& eẽ discrimen. Quoꝵ lingua ta¬
cuit. ocłi ml uiderunt. nil audierunt aure:
manirs nil fecerũt. & quibꝰ actꝰ nullus ẽ.
unde culpȩ : Sumpserũt mortẽ qui uiuere
nescierunt: quibꝰ apud herodem solũ qd̃
nati sũt hoc fuit crimen. Quid xp̃e futuroꝵ
prescuns. cõ sciꝰsecretoꝵ. cogitationũ iudex.
mentiũ ꝑ serutator. quare de seruit quos
rat occidendos: Natus rex. ⁊ rex celestis.
sibi quare cõtempsit excercitũ: Quare eu¬
nabulis suis deputatas exeubias. sic
reliquit. ut regem solum quesiturus hofti.
ante dedit triumphare quã uiuere. quos
fecit caꝑe sine cõcertatione uicloriã. quos
donauit coronis antequã menbris. quos
uoluit uirtutib uicia preterire: ante cȩlũ
possidere quã t̾ram. Premisit ergo xep̃e suo
milites nõ amisit: recłpit suas acies nõ re¬

Expanded text:
in poenam. Auctoris ortum orientium mandat in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quos r se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, ante dedit triumphare quam vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non re
Abbreviated transcription (Latin):
pulsans: intrat ꝓ fundũ. In se uadit cũ
uadit indm̃. Se occidit qui uitã concit᷑
occidere. quia caꝑe nõ potest ꝑditionẽ
salus. occisionẽ uita: ȩternitas finem.
tio pessima: o quã ꝑdit cõcessa qui in¬
cõcesfa rimat᷑. Herodes obsidens terre¬
num regnum: impugnat celeste. Terre¬
nis inhians. irruit indiuna: ipsamq
pietatem impietate sectat᷑. Audierat¬
eñi natũ regem destinatꝰ ad scelus. ad
piaculum pronitꝰ. paratꝰ ad erimen.
causas innocentiȩ nõ requirit. ius ab¬
negat: cõfundit fasq ne fasq. Cui neqͥ¬
cia est sodalis. cui odiosa ẽ ȩquitas: ini¬
quitas semꝑ amica. Q ui cedib uiuit. qui
se munit sanguine: qui crudelitaubꝰ seuit.
cui detimore stat totũ: de amore nichil
tur. Successorem timens: incessit auctore.
Premit in nocentes: uolens innocentiam
de perire. In nocentis causa. facit nocẽ.¬
tiũ crimen. Munirs nati: natoꝵ uertit

Expanded text:
pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum; se occidit, qui vitam conatur occidere, quia capi non potest perditione salus, occisione vita, aeternitas fine. Otio pessima! O quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste; terrenpietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil tur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit
Abbreviated transcription (Latin):
a magis. misit inbethleem. & occidit
om̃s pueros quienint in ea. & inomib
finib eiꝰ. Uidens quia illusus ess&r¬
amagis. Dol& impietas se esse illusa:
dilatans se crudelitas furit. fremit do¬
lostas se esse deceptam: & in se fraus
reueniꝰ colliditur. Herodes sind&: ca¬
dens ipse in laqueum quetetendit.
Hinc iniquitate quã cõ sidrrat euagi¬
nat: de fide ꝑfidiȩ sumit arma. Terre¬
no querit imꝑio: que natũ eelitus nõ
eredit. Ad sinus matrũ. militũ cogit
ca stra: inter ubera arcẽ pietatis oppug¬
nat inteneris ub̾ibꝰ ferrum durat. Lac
fundit antequã sanguinẽ: dat ante
mortẽ sentire quã uitam. T enebras in¬
gerit intrantib lucẽ. Sic agit magister
mali. minister doli. irȩ artifex. inuen¬
tor sceleris. impietatri auctor. pietatis
predo. inimicus innocentię. hostis na¬
turȩ. suis peior pessimus sibi: que ap̃e
nõ ut eutideret. s ne uideret᷑ aufugit.
I n altum tendens: cadit abalto. Cȩlum

Expanded text:
occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pietatis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum
Abbreviated transcription (Latin):
plui amante: udꝰ amatũ. Quia
tunꝰ noi amat arpe misero quã bea¬
tos: uentaͬs aũt cõtemplationen
qualis tuc̃ futiua est minus amamus.
quia nõdũ eã nouimꝰ nec habemꝰ. hȩc
ꝑ ioħ̾m significata est minꝰ amantẽ: atq
ideo & adipsam & ad eiꝰ in nob amorẽ
qualis ei debetur implendum donec
ueniat dñs expectantẽ. sed plus ama¬
tum: quia id qd ꝑillũ figuratum ẽ.
hoc efficit beaitum. Nemo tamen:
istos insignes apłos separe. Et in
eo qd̃ significabat petrus ambo erĩt.
& in eo qd signifieabat ioħs. ambo
futuri erant. Significando sequebat᷑
iste: manebat ille. Credendo aũt am¬
bo mala presentia huiꝰ miseriȩ tole¬
rabant: ambo futura bona illius bea¬
titudinis expectabat. Nec ipsi soli.
sed uniuersa hoc facit scã eccła spõ¬
sa xp̃i: ab istis temptationib eruenda.
in illa felicitate seruanda. Quas duas
uitas petrus & ioħs figurauerut: sin¬
guli sigulas. Uerum & in hac tẽporalit

Expanded text:
tum; quia minus nos amat Christus miseros quam beatos. Veritatis autem contemplationem qualis tunc futura est, minus amamus, quia nondum novimus nec habemus: haec per Joannem significata est minus amantem, atque ideo et ad ipsam, et ad ejus in nobis amorem, qualis ei debetur, implendum, donec veniat Dominus exspectantem; sed plus amatum, quia id quod per illum figuratum est, hoc efficit beatum. 7. Nemo tamen istos insignes apostolos separet. Et in eo quod significabat Petrus, ambo erant; et in eo quod significabat Joannes, ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille: credendo autem ambo mala praesentia hujus miseriae tolerabant, ambo futura bona illius beatitudinis exspectabant. Nec ipsi soli, sed universa hoc facit sancta Ecclesia sponsa Christi, ab istis tentationibus eruenda, in illa felicitate servanda. Quas duas vitas Petrus et Joannes figuraverunt, singuli singulas: verum et in hac te
Abbreviated transcription (Latin):
Et ungło sardis ȩccłȩ scribe. hȩc dic̃
quihab& septem sp̃c dĩ. & septem
stellas. Scio oꝑa tua: quia nomen
habes quod uiuas & mortuus es. Esto
uigilans: & cõfirma cȩtera quȩ̨ mori¬
tura erant. Nõ eni inuenio oꝑa tua.
plena coram dõ meo. Inmente ergo
habe. qualiter acceꝑis & audieris:
& serua. & pęnitentiã age. Si ergo
nõ uigilaueris: ueniam ad te tanquã
fur: & nescies qua hora ueniam ad
te. Sed habes pauca nomina in sar.¬
dis. qui nõ inquinauerut uestim̃ta
sua: & ambulabut̃ mecũ in albis: qͥa
digni sut. Qui uicerit. sic uestierur

Expanded text:
 Angelo Sardis Ecclesie scribe. Hec dicit qui habet septem spiritus Dei: et septem stellas. Scio opera tua quia nomen habes 211 quod vivas: et mortuus es. Esto vigilans et confirma in te cetera: que moritura erant. Non enim inveni opera tua plena coram Domino meo. In mente ergo habe qualiter hec ceperis et audieris: et serva: et penitentiam age. Si ergo non vigilaveris veniam tanquam fur: et nescies qua hora veniam ad te. Sed habes pauca nomina in Sardis: qui non inquinaverunt vestem suam: et ambulabunt mecum in albis quia di
Abbreviated transcription (Latin):
suos. & nõ recipit cõsolationẽ. scđm du¬
plicem intelligentiã: siue qd̾ eos in et̾nũ
mortuos estimar&. siue quod cõsolari
se noll&r de his quos scir& esse uicturos.
Qd̾ auĩt dicit᷑ in rama: nõ putemꝰ nomen
loci esse qd est gabua: sed rama excel¬
sum interpretatur. ut sit sensus. Uoxe
in excelso audita ẽ: idest loge lateq
m udaicis: quia notꝰ aliquando in
iudeo d̃. Et hoc ipsum negant ꝓpt̃ qd̃
credimꝰ: quia nõ nouerunt qui filiũ ne¬
geint. Unium dm̃ cõmunis natura testat᷑
quia unus est mundus. Unum dñ sig
nificat: quia una est fides noui &ue¬
teris testam̃ti. Unum sp̃m scm̃ gra tes

Expanded text:
suos, et non recipit consolationem, secundum dusuos, et non recipit consolationem, secundum duplicem intelligentiam. Sive quod eos in aeternum mortuos aestimaret, sive quod consolari se nollet de his quos sciret esse victuros. Quod autem dicitur in Rama, non putemus loci nomen esse, juxta Gabaa, sed rama excelsum   interpretatur, ut sit sensus: Vox in excelso audita est, id est, longe lateque Judaeis, quia notus aliquando in Judaea Deus : et hoc ipsum negant, propter quod credimus, quia non noverunt Patrem qui Filium negant. Unum Deum communis natura testatur; quia unus est mundus. Unum Deum fides significat; quia una est fides Novi et Veteris Testamenti. Unum Spiritum sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
en tenobris. Quando uero reuer¬
tirur in uideam: nec nore nec tenebrȩ
ponuntur in euangłio. Ut adimpleretur
quod dictum est arhio: ꝑ ꝓphetum dicentẽ.
Ea egipto uocaui filium meum. Respon.¬
deant qui hebreoꝵ uoluminum denegut
ueritatẽ: ubi hoc in septuaginta legat᷑
interpretibꝰ. Quod cum nõ inuenerint:
nos eis dicemus in ossee ꝓphetei scriptũ.
sie exemplaria ꝓbare possũt quȩ nuꝑ
ꝓferimus exnumeris dicente balaam.
Ds ex egipto uocauit eum: gła eiꝰ sicut
uni cornis. Tunc adimpletũ ẽ: qd̃ dictũ
dita est: & cȩt̾a. De rachel natus est
beniamin: in cuius tribu nõ ẽ bethle¬
em. Queritur ergo quomͦ rachel filios ui¬
dȩ idest bethleem quasi suos ploret.
Respondebimus breuit̃. quia sepulta sit
iuxta bethleem in effrata: & materno
corpusculi hospitio matris nom̃ acceꝑit:
siue qm uida & beniamin duȩ tribus
uincte erant: & herodes preceperant
nõ solum inbethleem in terfici pueros.
iamin fuisse occisos. Plorat aũt filios

Expanded text:
et tenebris: quando vero revertitur in Judaeam, nec nox, nec tenebrae ponuntur in Evangelio. Ut adimpleretur quod dictum est a Domino per prophetam, dicentem: Ex Aegypto vocavi filium meum. Tundeant qui Hebraeorum voluminum denegant veritatem, ubi hoc in LXX legatur interpretibus. Quod cum non invenerint, nos eis dicemus in Osee propheta scriptum , sicut et exemplaria probare possunt quae nuper timonium proferimus ex Numeris, dicente Balaam: Deus ex Aegypto vocavit eum: gloria ejus sicut unicornis . Tunc adimpletum est quod dictum terram Israel. De Rachel natus est Benjamin, in cujus tribu non est Bethleem . Quaeritur ergo quomodo Rachel filios Judae, id est, Bethleem, quasi suos ploret? Respondebimus breviter, quia sepulta sit juxta Bethleem in Ephrata, et ex materno corpusculi hospitio matris nomen acceperit. Sive quoniam Juda, et Benjamin duae tribus junctae erant, et Herodes praeceperat non solum in Bethleem interfici pueros, jamin fuisse caesos. Plorat autem filios
Abbreviated transcription (Latin):
rat sic̃ & tu: de massa peceati erat
sic̃ & tu: eo precio redemptꝰ quo &
tu. diaconꝰ erat. euangelia legebat.
quȩ legis uel audis & tu. Ibi raue¬
nit scriptum. diligite inimicos uros.
D icit legendo: qd̾ fecit diligendo ⁊ ui
cum auideis saxoꝵ qrindine cede¬
retur. nõ solum nõ comminabatur:
sed in suꝑ lapidatorib suis ueniam
precabatur. Positis enĩgenib. ora¬
uit dicens. Dnẽ. ne statuas illis hoc
peccatum. Illi lapidabant: ille ori¬
bat. Illi eum furiose ꝑ sequebantur.
ille pae at᷑ xep̃m sequebrit᷑. Iili mali¬
cia cęcabant᷑. ille aꝑtis celis inso fi
lo dei sapientia illustrabat᷑. lili la¬
pides mittebant: ille orationes pre¬
mittebat. tanquam dicens. Dñe si
istos modo occidis immicos quos po̾¬
tea facies amicos: Deniq fãs ut no¬
ueritis quantũ ualuerit oratio sc̃i
ad illũ adoleseentẽ nomine saulũ.
qui cũ sẽs stephaꝰ lapida tͣ. om̃ium
uestim̃ta seruabat: & tanquam ma¬

Expanded text:
rat, sicut et tu: de massa peccati creatus, rat, sicut et tu: de massa peccati creatus, sicut et tu: eo pretio redemptus, quo et tu. Diaconus erat, Evangelia legebat, quae legis vel audis et tu. Ibi invenit scriptum, Diligite inimicos vestros . Didicit legendo, perfecit implendo. Qui cum a Judaeis saxorum grandine caederetur, non solum non comminabatur, sed insuper lapidatoribus suis veniam precabatur. Positis enim genibus orabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Illi lapidabant, et ille orabat. Illi eum furore persequebantur; ille pacatus Christum sequebatur. Illi malitia caecabantur; ille aperto coelo viso Dei Filio sapientia illustrabatur. Illi lapides mittebant; ille orationes praemittebat: tanquam dicens: Domine, si istos modo occideris inimicos, quos postea facies amicos? CAPUT veritis quantum valuerit oratio sanctad illum adolescentem nomine Saulum: qui, cum sanctus Stephanus lapidaretur, omnium vestimenta servabat, et tanquam ma
Abbreviated transcription (Latin):
tebat ueniã. aquib tantã accipiel at
in uiriam. Illi seuiebat̃. illi circum latra¬
baant: illi uelut in sultando caput agi¬
tabant. qd sanũ nõ habebant: quia ca
summo medico in medio cõstituto: fre¬
netici circumquaq seuiebant. Pendebat
ille. & sanabat dicens: pater ignosce illi.
Attendite fãs. Magna pietas pendebat.
& tam̃ impendebat & nõ descendebat:
quia de sanguine suo mediemntũ frene¬
ticis facaebat. Deniq fãs. post resurree¬
tionẽ sanauit: quos pendens in sanisũ¬
mos tolerauit. Et sainguinẽ quẽ fuderũt
seiuentes. biberunt credenes: & facti suit
sequentes. qui erant ꝑsequentes. Ecce
rat: sed querere & saluare quod ꝑierat
ut diligendo seuientes inimieos. facero
credentes eanieos. Sed ne multii atren
ge esse dicas imitari dñm tuĩ qui
ꝓ te prissus est relinquens tibi exem¬
plum ut se quaris uestigia eiꝰ: atten¬
de stephenũ cõseruũ tuũ. Homo e¬

Expanded text:
tebat veniam, a quibus tantam accipiebat tebat veniam, a quibus tantam accipiebat injuriam. Illi saeviebant, illi circumlatrabant, illi insultando caput agitabant, quod sanum non habebant; quia capsummo medico in medio constituto phrenetici circumquaque saeviebant: pendebat ille, et sanabat. Pater, inquit, ignosce illis. Attendite, fratres. Magna pietas. Pendebat, et tamen petebat. Et non descendebat, quia de sanguine suo medicamentum phreneticis faciebat. Denique, post resurrectionem sanavit quos pendens insanissimos toleravit: et sanguinem quem fuderunt saevientes biberunt, credentes; et facti sunt sequentes, qui erant persequentes. Ecce rat, sed quaerere et salvare quod perierat ; ut diligendo saevientes inimicos, faceret credentes amicolonge dicas imitari Dominum tuum, qui pro te passus est, relinquens tibi exemplum ut sequaris vestigia ejus , attende Stephanum conservum tuum. Homo e
Abbreviated transcription (Latin):
inquã audi iubentẽ. & tue exige polli¬
centẽ. lub&: eñi nob̾ & dieit. Diligite
iimicos urõs. benefacite his qui ode¬
niantib uos. Audisti opus expecta
mercedem. Ut sitis in quit filii patriͤ ur̃i.
qui in celis est: qui solem suum facit
oriri suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ
iustos & iniuistos. Attendite ipsum dñm¬
qui hoc uissit: quid fecerit. Nõne post
tenta quȩ in eum̃ cõmiserut impii ui¬
dei. qui retribuebrnt ei mala ꝓbonis.
pendens ineruce ait pate ignosce illi.
quia nescuit qͥd faciunt: Orauit in
homine: qui exaudiuit cũ patre. Xam
& modo orat innob orat ꝓ nob̾. Orat
do ergo in eruce pendebat orabat: ui¬
debat & preuidebat. Om̃s inimicos ui
debat. multos ex illis futuros amicos
preuidebat: ideo ueniam om̃ibꝰ postu¬
⁊bat. Illi seuiebant: & ille orabat. Illi
dicebant pilato crucifige: ille clanabat
pater ignosce. In asꝑis clauis pendebat:
sed lenitatẽ nõ amittebat. Iilis iam pe¬

Expanded text:
inquam, audi jubentem, et tunc exige polliinquam, audi jubentem, et tunc exige pollicentem. Jubet enim nobis, et dicit: Diligite inimicos vestros, bene facite his qui vos odeniantibus vos. Audisti opus, exspecta mercedem: Ut sitis, inquit, filii Patris vestri, qui in coelis est; qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et inqui hoc jussit, quid fecerit. Nonne post tanta quae in eum commiserunt impii Judaei, qui retribuebant ei mala pro bonis, pendens in cruce ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt? Oravit in homine, qui exaudivit cum Patre. Nam et modo orat pro nobis, orat in nobis, et do ergo in cruce pendens orabat, videbat et praevidebat omnes inimicos; sed multos ex illis futuros amicos praevidebat, et ideo omnibus veniam postulabat. Illi saeviebant, et ille orabat. Illi dicebant Pilato, Crucifige ; ille clamabat, Pater, ignosce. In asperis clavis pendebat: sed lenitatem non amittebat. Illis jam pe
Abbreviated transcription (Latin):
esus filius naue inheremo.
pugnabat. & moyses orabat. Non am¬
bo pugnabant. nec ambo orabant:
sed unis pugnabat. & alius orabat.
Merito qui pugnabat nõ deficiebat:
quia ille orando iuncebat. Ita & egõ
loqui quidem uideor sed aliis orantibꝰ
loquor: pͣrecib eoꝵ cõtingat michi
uod dñs ait. A ꝑi os tuũ. & ego adim¬
plebo illud. Si ille a uno tantũ oran¬
te uabat᷑. & nõ suꝑabat᷑. quantoma¬
gis ego ubi nõ unus. sed multi rogant
cor meũ: quia laudẽ dm̃ loquerͣ ꝯsnie
Q uod iubet hic est: qd̃ ꝓmittit alibi ẽ
ꝓmittit nõ finit᷑. quia ȩt̾nũ est. Qd̾ uib&
cum fine. mercedem in cęlo sine fine.
Er ideo debemꝰ prius hic laborare. &
postea in celo mugis mercedem fume¬
re: quã hie mercedem uelle accrꝑe. &
postea laborare. Dequib̾dã eni dicit.
A men dieo uob: ꝑ ceperiit mercedem
sutĩ. Sed forte auid̾ es ad mercedẽ: & pi¬
ger ad laborẽ. Qua fionte postulas qs
ꝓmnisit ds. si nõ facis qd̃ iussit ds̃ : Prius

Expanded text:
esus filius Nave in eremo pugnabat, et Moyses orabat: non quidem ambo pugnabant, et ambo orabant; sed unus pugnabat, et alius orabat. Merito qui pugnabat, non deficiebat; quia alter orando vincebat. Ita et ego loqui quidem videor, sed aliis orantibus loquor, ut precibus eorum contingat mihi quod Dominus ait, Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Si ille ab uno tantum orante juvabatur, et non superabatur; quanto magis ego, pro quo non unus, sed multi rogant cor meum, quia laudem Domini loquetur os meQuod jubet, hic est: quod promittit alibi estpromittit, non finitur, quia aeternum est. Quod jubet, cum fine, mercedem in coelo sine fine. Et ideo debemus prius hic laborare, et postea in coelo mercedem sumere, quam hic mercedem vel accipere, et postea laborare. De quibusdam enim dicit: Amen dico nobis, perceperunt mercedem suam . Sed forte avidus es ad mercedem, et piger ad laborem. Qua fronte postulas quod promisit Deus, si non facis quod jussit D
Abbreviated transcription (Latin):
intius malis oꝑib irritasti: Nonne
meũ de terra nom̃ delere uoliusti:
n one me in preceptis. uel in seruis meiꝰ
cõtempsisti: Si tunc te occidere ini¬
micũ. que modo facere amicui: Quid
ergo orando doces me: quod nõ feci
in te. Imme ergo aieit tibi ds̃. Do¬
cebo te: ut inuteris me. In cruee
pendens dixi. Pater ignosce illis.
quia nesciũt quid faciunt. docui
hoc milites meos: docui marty res
pugnab̾. nisi ꝓtius inimicis oraue¬

Expanded text:
irritasti? Nonne nomen meum de terra delere voluisti? Nonne me in praeceptis vel in servis meis contempsisti? Si tunc te occidissem inimicum, quem modo facerem amicum? Quid ergo male orando doces me, quod non feci in te? Imo ego, dicit tibi Deus, doceam te ut imiteris me. In cruce pendens dixi, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Docui hoc milites meos, docui hoc martyrpugnabis, nisi pro tuis inimicis orave
Abbreviated transcription (Latin):
tas considerata faciat desperantẽ:
scd ille bonun fortiter teneat: iste
malum celeriter deserat. Bonus
tuncat ne cadat malus conetur
ut surgat. Quisquis ergo malus
esc: cum paulo prosternatur in ma¬
lo: et cum co crigatur in bono.
Quoniã et ille cecidit malus. et
surrexit bonus. Prostratus est ĩ¬
quus et crectus est iustus. Cecidit
seuissimus persecutor: et surrexit
ueridicus predicator. Cadens lumẽ
corporis impius perdit: surgens
autem lumen cordis iustificatus ac¬
cepit. Comunctus est itaq srepha¬
no: factus ouis ex lupo. Et ecce nũc
paulus cum stephano letatur: cum
stephano xpristi karitate per fruitur.
Cum stephano exultat: cum ste¬
phano regnat. Quo enm precessit
stephanus trucidatus lapidibus pau¬
li: illuc secutus est paulus aduitus
orationibus stephani. Quan uero
beata uita fratres mei. ubi non pau¬
lus de stephani occisione confundi¬
tur: sed stephanus de pauli consortio
gratulatur. Qũĩ karitas in utroq

Expanded text:
tatis consideratio faciat desperantem, tatis consideratio faciat desperantem, sed ille bonum fortiter teneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est iniquus, et erectus est justus; cecidit saevissimus persecutor, et surrexit veridicus praedicator. Cadens lumen corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, factus est ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque
Abbreviated transcription (Latin):
ritate feruere. et tunet karitate in
corde frigescere. Sic enim uigilet
inhore correptio: ut in corde non
dormiret oratio. Ac per hoc in utro¬
qz peccanti consulte prospicitur:
ut dum homo correptus de peccato
confunditur et a malis hominibz
separatur: et per orationem deo
muserante saluetur. Nam et scã
scriptura dicit. Qũĩ quem diligit
dñs corrigit: flagella autem om¬
nem filium quem recipit. Apristi
ergo karitate conpulsi: et bonos
hortanuuir ut in bono permancãt:
et malos compellinus ut a malo
discedant. Presertu quomain
istis duobus xpĩ gemmũ nobis
monstratur salutis iudicium.
Ut si quis bonus est mictetur per¬
seuerantiam karitatis instepha¬
no: qui autem malus est sectetur
exemplum conuersationis in pau¬
io: et qui bonus est cquitatem usqz
ad finem tencat. Qui autem ma¬
lus est quã tocius ad sua peruer¬
sitate discedat. Net bonum homi¬
nem presumptio iusticie faciat
neglegentem: nec malum ĩqui¬

Expanded text:
ritate fervere, existimet caritatem in ritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus de peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante salvetur. Nam et sancta Scriptura dicit: Quoniam quem diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . 5. Christi ergo caritate compulsi, et bonos hortamur, ut in bono permaneant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, sectetur exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem teneat; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
odii sed amoris. Hoc autem faciẽs
et presentibus karitatem. beatus
martir exibuit: et utile ninuis exẽ¬
plum posteris reliquit. Demonstra¬
uit enim genimã ecclesiastici dispẽ¬
satoris industriam. ut ad corrigẽ¬
dum cuiuslibet peccantis errorẽ.
ne desit ab ore correptio: sed a leo
orationem apud diiu adiuuetur.
Ac sic ipsa karitas et ore iusticiã
sonet. ut errantem corrigat: et ĩ
corde patientiam seruet: ut per
errante orationẽ puro affectu di¬
lectionis effundat. Qui enm er¬
rantem non corripuerit; De negli¬
gentia iudicabitur. Qui autem
pro eo non orauerit: de pernitie
condempnabitur. Quo circa frẽs.
si quando aliquis pro amme sa¬
lute corripitur. non aspernantur
accipiat monita karitatis: nec
presentem tristiciam sue uolunta¬
tis actendat. sed consideret quod
utilitatis ad quirat. Idcirco em̃
arguitur ut ad prauis operibus
corrigatur ne cum uidet correpti¬
onem aliquam uerborum auste¬

Expanded text:
odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum auste
Abbreviated transcription (Latin):
tibus intercessit. Der karitatem
arguebat errantes: ut corrigeren¬
tur. Per karitatem pro lapidan¬
tibus orabat: ne punirentur. Ka¬
ritatis uirtute subixus. uicit sau¬
lum crudeliter seuientem. Et quẽ
habuit in terra persecutorem: ni
celo meruit habere consortem. Ipã
sancta et indessa karitas. desidera¬
uit orando adquirere: quos nequi¬
uit monendo conuertere. Neqz
emm fratres existimandus est ste¬
xisse cum eorum incredulitatem
arguendo corriperet. Absit hoc ab
animo martiris: ad celi palatium
festinantis. Ipsa enim sancta kari¬
tas firmani seruauit in oratione
pacientiam que erigendo tenuit :¬
incorruptionis censurami. Et ideo
in oratione audiri meruit leuitas:
quia sine karitate non fuit in cor¬
ruptione seueritas. At per hoc siue
orando. siue corripiendo: karitatem
beatus stephanus reseruauit.
uia utrobiqz salutem
errantium cogitabat: et
iuditio sancte orationis ostendit
merere passionem illain non fuisse

Expanded text:
tibus intercessit. Per caritatem tibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo convertere. Neque enim, fratres, existimandus est Stexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit in correptione severitas: ac per hoc, sive orando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservavit, quia utrobique salutem errantium cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
nes ad consortium deitatis. Qd̃
ergo actulit erogauit: nec sibi
aliquid minuit. sed mirabiliter
et suorum fidelium pauperem
ditauit et in deficientibus thesau¬
ris plenus ipse permarsit. Ea
suit xxpristum: ipsa stephanum
de terris eleuauit ad celum. Ra¬
ritas que precessit in rege: ipsa subse¬
quenter refulsit in nulite: O admi¬
randa ubiqz potentia saluatoris.
O predicanda indesmẽter gratia
redemptoris. Ostendit in matre
uirginitatis eterne miraculum:
demonstrait in martire inuicte
karitatis iudicium. Integritas
quippe intenerata permansit in
uirgine dilectionis uirtus in uita
per seuerauit nn martyre. Et sicut
in matre dnĩ non potuit uirgin¬
tas uiolari: sic in martiris mente
non potuit xpristi karitas tantoꝵ
seuientium agnuue superari.
Stephanus ut nominis sui coro¬
nan meruisset accipere: karitatẽ
pro arnuis habebat. et per ipsan
ubiq uincebat. Per karitatem
dei seuientibus iudeis non cessit
per raritatem ꝓximi: prolapidã¬

Expanded text:
nes ad consortium deitatis. Quod nes ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. deposuit Christum, ipsa Stephanum de terra elevavit ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidan