comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pensa ꝑsoluas. subiciaris cui ñuiꝰ:
lassus ad stratũ uenias ambulanᷤ¬
ꝙ dormites: nec dũ expleto sõpno
surg̃e cõpellaris. Dicas psalmũ ĩ
ordine tuo inquo non dulcedo uo¬
cis s mentis affectꝰ querit᷑ scribẽ¬
te apło. P salla spũ. psalia & mente.
& cantantes incordib uͥris. Leg̾at
eni eẽ p̃ceptũ psallite sapient̃. Ser-¬
iuas fr̃ib hospitũ pedes laues: pas¬
sus iniuriã taceas. ꝑ repositũ mo¬
nasfiitimeas ut dñm. diligas ut
tuddices cui᷑ officiũ ẽ obedire & ĩple¬
re que r̾sa st̃. dicente moyse. Audi is¬
rahes & tace. Tantis negotiis occu¬
patus. nullis uacab cogitationibus.
Q dũ ab alio tͣnͣsis ad aliud. opu̾q
succedit opi. illũd solũ m̃te retine¬
bis qd ag̾e cõpelleris. Uidi ego qͦs dã¬
qͥ pꝰꝙͣ renũtiaũe scło uestim̃tis dũ¬
taxat & uocis ꝓfessiõe ñ reb nicħ
de pͥstina conu̾satiõe mutart᷑. Res

Expanded text:
pensa persoluas, subiciaris, cui non uis, pensa persoluas, subiciaris, cui non uis, lassus ad stratum uenias ambulansque dormites, necdum expleto somno surgere conpellaris, dicas psalmum in ordine tuo — in quo non dulcedo uocis sed mentis affectus quaeritur scribente apostolo: psallam spiritu, psallam et mente et: cantantes in cordibus uestris; legerat enim esse praeceptum: psallite sapienter —, seruias fratribus, hospitum laues pedes, passus iniuriam taceas, praepositum monasterii timeas ut dominum, diligas ut iudices, cuius officii est oboedire et inplere, quae iussa sunt, dicente Moyse: audi, Israhel, et tace. tantis negotiis occupatus nullis uacabis cogitationibus et, dum ab alio transis ad aliud opusque succedit operi, illud solum mente retinebis, quod agere conpelleris. Uidi ego quosdaulo — uestimentis dumtaxat et uocis professione, non rebus — nihil de pristina conuersatione mutarunt. res
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta illud apłi haospitalitatẽ ꝑ seqͥn¬
tes. ut ñ leui usitatoq sermone. & ut
ita loqͦr sũmis labiis hospites iniute¬
miꝰ. s totomentiᷤᷤ ardore teneamꝰ quasi
auferenteᷤ secũ delucͦ nr̃o ato cõpen¬
dio. Fulla ars absq magistro discit ᷑
etiã muta animalia & feraꝵ greges
ductores sequunt᷑ suos. In apib pͥnci¬
pes st̃. si rues unã sequunt᷑ ordine
litt̾ato. Imꝑator unꝰ. Iulex unꝰ ꝓuiciȩ.
Noma ut condita ẽ quos fres simul
reges hab̾e ñ potuit & parricidio
dedicat᷑. In rebeccȩ ut̃o easau & iacob
bella gesserunt. singuli ȩccła rum
op̃i. singuli archi pibit i singili ar¬
chiciaconi & dis oido ecłastiꝰ suis¬
plera ra pliratqo fustidiũ legenti fa¬
ciam ꝑ hecoia ad illud tendit ora¬
tio ut doceam te ñ tuo arbitrio
litate ab alio pacientiã. Hic te si¬
sentiũ ille doceat mansuetudinẽ.
u facias qd uis: comedas qd iuberis.
is uesti uestiaris. ꝙ acceꝑis oꝑis tui

Expanded text:
iuxta illud apostoli: Hospitalitatem persequentes, ut non levi citatoque sermone et—ut ita loquar—summis labiis hospites invitemus, sed toto mentis ardore teneamus quasi auferentes secum de lucro nostro atque conpendio. Nulla ars absque magistro discitur. Etiam muta animalia et ferarum greges ductores sequuntur suos. In apibus principes sunt; grues unam sequuntur ordine litterato. Imperator unus, iudex unus provinciae. Roma, ut condita est, duos fratres simul habere reges non potuit et parricidio dedicatur. In Rebeccae utero Esau et Iacob bella gesserunt. Singuli ecclesiarum episcopi, singuli archipresbyteri, singuli archidiaconi et omnis ordo ecclesiastiplura replicando fastidium legenti faciam, per haec omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbitrio litatem, ab alio patientiam, hic te silentium, ille doceat mansuetudinem, non facias, quod uis, comedas, quod iuberis, peris, uestiaris, quod acceperis, operis tui
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃at. Flebat ille cont᷑ mendaciũ.
nullus alius credebat ueritati. So¬
lus pat̾ defenfione suã callid̃e op
anuꝰ ductus ẽ. Quo expłeto int᷑ro¬
gatus ad holescens suꝑ cogitatiõib
pristinis anad huc molestis aliqͥs
sustineret. pape in qͥt uiuie michi
ñ licet & formcari libet: Qsi solus
fuisset. quo aduitore suꝑasset.: Ishi¬
losophi scłi solent amore uetenem.
amori nouo quasi clauu clauo expel¬
lere. Qd̃ & assuero septẽ pͥncipes fec̃e
ꝑ sarũ. ut uasti regine desidiũ aliaꝵ
puellarũ amore cõpescerent. Illi uit tũ
uitio peccatũ peccato remediant᷑. nos amo¬
re uͥtutũ. uitia suꝑemꝰ. Declina ait ã
malo & fac bonũ: inquire pacẽ & ꝑ seq̃re
eam. Hisi odłimꝰ malũ: bonũ amare ñ

Expanded text:
fecerat. flere ille contra mendacium; fecerat. flere ille contra mendacium; nullus alius credere ueritati, solus pater defensionem suam callide oppoannus ductus est, quo expleto interrogatus adulescens super cogitationibus pristinis, an adhuc molestiae aliquid sustineret: \'papae\', inquit, \'uiuere mihi non licet, et fornicari libet ?: hic si solus fuisset, quo adiutore superasset? Philosophi saeculi solent amorem ueterem amore nono quasi clauum clauo expellere. quod et Asuero septem principes fecere Persarum, ut Uasti reginae desiderium aliarum puellarum amore conpescerent. illi uitium uitio peccatumque peccato remediantur, nos amore uirtutum uitia superemus. declina, ait, a malo et fac bonum; quaere pacem et persequere eam. nisi oderimus malum, bonum amare non
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ his cogitationib estuabat. ad
ꝙͣ. edomandã cuida fr̃i qͥ exhebreis
credid̾at me indisciplinã dedi. ut
q fluinos. gͣuitatẽꝙ frontoniꝰ. & le¬
nitatẽ pluui. alfabetũ discerẽ.stri¬
dentia anelantiaq ũba meditarer
Qd ibi laboris in supserĩ. qͥd sustinu¬
quotiens desꝑauerĩ qͥtiensq ces¬
sauerĩ. & contentione discendirur¬
sum incepim. testis ẽ conscientia
tam mea qui passus sũ ꝗͣ eorum
qui metũ auxere uitã. Q gr̃as
ago dño qd̃ amarissimo semine
lit t̾arũ dulces fructus capio.
Dicam & aliud qd̾ megrpto ui¬
derim. Erecus adholeseͤus erat
ingenobio qui nulla abstinentia. nul¬
la oꝑis magnitudine flãmã po¬
tat carnis extinguere. Hunc ꝑ¬
iclicantẽ pat̾ monastĩi ac arte
seruauit. Imꝑat cuidã uiro gͣui
ut uirgiis atq conuiciis insecta¬
ret hominẽ. & pꝰ irrogatã in iuria
pͥmꝰ ueniret ad querimonias. uoca¬
titestes. ꝓ eo loquebant᷑ qͥ ꝯtumeliã

Expanded text:
tamen cogitationibus aestuabat. ad tamen cogitationibus aestuabat. ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut que fluuios grauitatemque Frontonis et lenitatem Plinii alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque uerba meditarer. quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuquotiens desperauerim quotiensque cessauerim et contentione discendi rursus inceperim, testis est conscientia tam mea, qui passus sum, quam eorum, qui mecum duxere uitam. et gratias ago domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus capio. Dicam et aliud, quid in Aegypto uiderim. Graecus adulescens erat in coenobio, qui nulla continentiae, nulla operis magnitudine flammam poterat carnis extinguere. hunc periclitantem pater monasterii hac arte seruauit. imperat cuidam uiro graui, ut iurgiis atque conuiciis insectaretur hominem et post inrogatam iniuriam primus ueniret ad querimonias. uocati testes pro eo loquebantur, qui contumeliam
Abbreviated transcription (Latin):
ordi ẽ positȩ. aque ducant᷑ irriguȩ
ut pulcherrimorꝙ uersuũ spectator
ad sistas. E cce suꝑcilio cliuosi tͣmitiᷤ
undã elicit. Illa cadens raucũ ꝑ leuia
murm. saxatiet scatebris arentia
tẽꝑat arua. Inserant᷑ in fruc tuose
ꝑx aluearia ad quas te muttunt sa¬
tregiã disciplinã iparius disa᷑ceꝑi.¬
H. T exant᷑ & lina capiendis piscib
Scribant᷑ & libri ut & manꝰ oꝑetur
tibos. & anima leclione saturet᷑.
In desidiss enĩ oĩs ociosus. Aegy p-¬
tioꝵe monastĩa hunc mor̃e tenent
ut nullũ absq oꝑe ac labore sus¬
cipiant. ñ tã ppter uictus neces¬
saria quã ꝑꝑ anime salutẽ negen¬
tur ꝑ niciosis cogitationib & in star
fornicantis ierłm oi tͣnseunti ddi¬
uaricet pedes suos. Nũ ẽtitiuue¬
nis & solitudinis me deserta ualla¬
rent. incentiua uitiors ardorẽ q
naturȩ ferre ñ pot̾am. Que cum
crebris ieuiniis frangerẽ. maens

Expanded text:
ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae re aluearia, ad quas te mittunt ac regiam disciplinam in paruis disce. texantur et lina capiendis piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis et solitudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae ferre non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangerem, mens
Abbreviated transcription (Latin):
cũmatre. & p̃cipue ne aut offerente
delicatos cibos pennuendo contriste ᷤ.
aut si acceꝑis oleũ igni adicias. & int̾
tione sine int̾missiõe. uigił. sensuᷤ. nec
uagis cogitatiõib patens Corpꝰ parit̃
animꝰq tendat᷑ ad dñm. Irã uince
patientia ama scientiã scripturarũ:
& carnis uitia ñ amab̾. Nec uacet
mens tua uariis ꝑturbatiõil que si
pectori insiderint añabuntur tuio
te ducent᷑ Ad clelictũ maximũ. fac & ali¬
quid oꝑis: ut somꝑte diabolus inue¬
niat occupatũ. Si Apłi habenteᷤ po¬
testatẽ de euangłio uiũe laborabant
manib suis ne ꝙͣ guerent. & aliis tͥbu¬
ebant refrig̃ia quor ꝓs piritalibus
debebãt metere carnalia. cur tu ĩ
usus tuos successura ñ p̃pares. uł fis¬
cella texere iuncꝰ u. uł canistrũ lentiᷤᷤ
plecte uiminib. Sariat᷑ humꝰ. areo¬
le eqͦ limite qiuuidant᷑. in qͥb cũ olerũ
iacta fuerutit semina.uł plante per

Expanded text:
cum matre et praecipue, ne offerentem cum matre et praecipue, ne offerentem delicatos cibos renuendo contristes aut, si acceperis, oleum igni adicias et inter tio sine intermissione, vigil sensus nec uanis cogitationibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uacet mens tua uariis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inueniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per
Abbreviated transcription (Latin):
nui ut pͥmi õiũ fierent. qͦs esuries nec
saturitas aliqͥndo suꝑauit. qͥ pauꝑtate
letantur. quoꝵ habitꝰ sermo. uultus.
incessus. doc f̾na uirtutũ ẽ. Qnesciuĩt
scđ̃m qͦsdã ineptos homines demoniũ
pugnantiũ ꝯtͣ se portenta confingere.
ut apd̾ impitos & uulgi homines nura¬
culum sui faciant. ut ex inde sectent᷑
luc. Uidimꝰ nuꝑ & plauximꝰ cresi opes
uniꝰ morte dep̃hensas. urb̃q stipes quasi
inusus pauꝑũ congregatas stirpi & poste¬
ris derelictas. Tunc ferrũ qd̾ latebat
inꝑfundo sr̃ natauit aque. & int̾ palma¬
rũ arbores myire amaritudo mon¬
strata est. Nec mirũ dñlem & socium
habuit & magistrũ. atꝙ egentiũ fa¬
mes suas fecit ẽẽ diuitias. & miseris dẽ¬
licta in suã miseriã tenuit. Quors
clamor tandẽ ꝑuenit adcelũ & paci¬
entissimas dĩ uicit aures. & missus an¬
głs pessimꝰ nabal carmelo dirceret. Stul¬
te hac nocte auferent animã tuãate.

Expanded text:
nimi, ut primi omnium fierent, quos nec esuries nec nimi, ut primi omnium fierent, quos nec esuries nec saturitas aliquando superauit, qui paupertate laetantur, quorum habitus, sermo, uultus, incessus doctrina uirtutum est, qui nesciunt secundum quosdam ineptos homines daemonum obpugnantium contra se portenta confingere, ut apud inperitos et uulgi homines miraculum sui faciant et exinde sectentur lucra. Vidimus nuper et planximus Croesi opes unius morte deprehensas urbisque stipes quasi in usus pauperum congregatas stirpi et posteris derelictas. tunc ferrum, quod latebat in profundo, supernatauit aquae et inter palmarum arbores Merrae amaritudo monshabuit et magistrum, qui egentium famem suas fecit esse divitias et miseris derelicta in suam miseriam tenuit. Quorum clamor tandem pervenit ad caelum et patientissimas Dei vicit aures, ut missus angelus pessimo Nabal Carmelio diceret: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ solus ancũ alus in monasterio
uiue debeas. Michi placet ut habeas
scõie contub̾niũ nec ipse te doceaᷤ &
ab so doctore ĩ grediaris uiã ꝙͣ numꝙͣ
ingressuses. Statimq in partetibi
altam decłin andũ sit & erroripateã.
ñ plus aut minꝰ ambules ꝗͣ. necesse
ẽ.ne currens lasseris morãq facienᷤ
ob dormias in solitudine: cito subripit
suꝑbia. & siparũꝑ ieiunau̾it homi¬
nẽ ꝙ ñuidit. putat se alicuiꝰ eẽ mo¬
menti oblitus sui. Uñ quo uenerit.
apłi uoluntatẽ alienos seruos adꝙgula
poposcerit porrigit manꝰ. dormit qu̾atũ
ciudiã. qͥ plateaꝵ turb collidit᷑. Adgͥ:¬
Solitariam uitã rep̃hendumnꝰ: miturme.
Quppe ꝙͣ sepe laudauimꝰ: s de claustro
monast̾ioꝵ huiꝰcemodi uolumꝰ egredi¬
milites qͦs heremi dura rudim̃ta ñ t̾re¬
ant. qui spetiem cont̾ĩsationis suȩ mul¬
to temꝑe didicerint. qͥ õiũ fuerit mi¬

Expanded text:
utrum solus an cum aliis in monasterio utrum solus an cum aliis in monasterio uiuere debeas. mihi placet, ut habeas sanctorum contubernium nec ipse te doceas et absque doctore ingrediaris uiam, quam numquam ingressus es, statimque in partem tibi alteram declinandum sit et errori pateas plusque aut minus ambules, quam necesse est, ut currens lasseris, moram faciens obdormias. in solitudine cito subrepit superbia et, si parumper ieiunauerit hominemque non uiderit, putat se alicuius esse momenti oblitusque sui, unde quo uenerit, apostoli uoluntatem alienos seruos; quod gula poposccundiam, qui platearum turbis colliditur. solitariam uitam reprehendimus ? minime, quippe quam saepe laudauimus. sed de ludo monasteriorum huiusce modi uolummilites quos eremi dura rudimenta non terreant; qui speciem conversationis suae multo tempore dederint, qui omnium fuerunt mi
Abbreviated transcription (Latin):
cer: & solitudo paradisus e. Qud
desiddamꝰ urbiũ frequentiã qui de
singularitate censemꝰ: Aor. seꝰ ut
tur in heremo. pastor ouni. homi¬
nũ factus ẽ pastor. Apłi de piscatiõe
lacꝰ genesar ad piscationẽ hominum
tͣnsierunt. Tunc habebant patrem.
rece. nauicłam. secuti dnm ꝓtinus
oĩa reliquert᷑ portante̾ cotidie crui¬
cẽ suam & ne uirgam quidẽ ĩma¬
nuhabentes. Hoc dico ut etiãsicle
xͦ ne miles ante ꝙͣ. tyro ne prior
magist᷑ sis: Añ quã discipłs. Nonẽ
humilitatis mex neꝙ mensure
iudicare de cȩt̾is & de ministriᷤ ec¬
cłiaꝵ sinistrũ qͥppiã dic̾e. Habeat᷑
illi ordinẽ & gͣdũ suũ quẽ si tenue¬
ris qͦmͦ tͥ inẽo uiuendũ sit. editus
ad nepotianũ lib docere te pot̾st. Nc
monachi incunabuł uita morẽ ꝙ dis¬
entinaꝰ. & eiꝰ monachi qͥ lib̾alib studiis
eruditus in adholescentia iugũ xp̃i
collo suo imposuit. pͥmũq tͣctandũ ẽ

Expanded text:
est et solitudo paradisus. quid est et solitudo paradisus. quid desideramus urbium frequentiam, qui de singulartur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam si clerChristo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo uiuendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adulescentia iugum Christi collo suo inposuit. Primumque tractandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. tociens fornicam᷑. In ebriatꝰ
ẽ in qͥt gladꝰ meꝰ i̾ celo multoam¬
pliꝰ int̾ra quȩ spinas & t̾buloᷤ ge¬
resonat macerat corpꝰ suũ & subi¬
cit seruituti. & tł cernit nat᷑a¬
lem carnis ardoie sue repug.¬
nare sententiȩ. ut qd̃ ñ uult hoc
ag̾e cõpellat᷑. & q̃si uim patiens uoci¬
ferat᷑ & dicit. Aliser ego hõ quĩ me
lib̾abit de corꝑe mortis hus: & tu
te arbityis absq lapsu & uulnere
posse tnsire. nͥ oĩ custodia seruauers
cortuũ & cũ saluatore dixeris. Mat̃
mea & fr̃es mei hist᷑ qui faciunt
ad tẽpꝰ: s ut semꝑ cũ xͦ uideat.
Anna samuelẽ non sibi s tab̾na¬
cło genuit. Filii ionadat qͥuinum
R sicerã ñ bibebant. qͥ habitabant
in tentoriis & qͣs nox cõpulerat se¬
des habebant scͥbunt᷑ in psalmo ꝙ
pͥmi captiuitatẽ sustinuerint qui¬
ab exexcitu chaldeoꝵ uastantem
deam urbes int̾ire cõpulsi st̃. Uide¬
runt qͥd alii sentiant. Unꝰquisq enĩ
suo sensu ducit᷑. Michi oppidũ car.

Expanded text:
cimus, totiens fornicamur. inebriatus est, inquit, gladius meus in caelo: multo amplius in terra, quae spinas et tribulos geus ore sonabat, macerat corpus suum et subicit seruituti et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt ad tempus, ut semper cum Christo uideat. Anna Samuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captiuitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum uastante Iudaeam urbes introire conpulsi sunt. Uiderint, quid alii sentiant — unusquisque enim suo sensu ducitur —, mihi oppidum carcer
Abbreviated transcription (Latin):
uilior earũ conditio: tanto facili¬
or ruma ẽ. Et ioħs baptista scãm
matrẽ habuit. pontificisq filiꝰ erat.
& tñ nec mat̾s affectu nec patriᷤ
opib uincebat᷑. Nec indomo parẽ¬
tum cũ ꝑiculos uiu̾et castitatꝰ ui¬
uebat in heremo. & ocłis desiban¬
tib xp̃m. nicħ aliud dignabat᷑.
aspicẽ. uestis asꝑa. Zona pellicia.
cib locuste. melq siluestre. om̃ia
legimꝰ testam̃to. edificabant sibi
casulas ꝓpe fluenta iorolanis. & tͣb̃¬
& urbib derelictis polenta & her¬
bis agrestib uictitabant. Quã diu
inpatria tua es habeto cellulam
ꝓparadiso. uaria scͥpturaS poma
decerpe. His ut̾e deliciis harum
fruere cõplexu. Si scandalizat te
oculsꝰ pes manꝰ tua pice ea nulli
parcas. ut sole parcas anime tue.
Quidit muliere ad concupiscẽ¬

Expanded text:
uilior earum condicio, tanto faciliuilior earum condicio, tanto facilior ruina est. et Iohannes Baptista sanctam matrem habuit pontificisque filius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia legimus testamento — aedificabant sibi casulas propter fluenta Iordanis et turbis urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. nulli parcas, ut soli parcas animae. qui uiderit mulierem ad concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nominis xͥani. sisimulator reli¬
gionis in uitio sit. Qn immo ꝯfu¬
sio gentiliũ cũ ea uideant eccłiis
displic̾e gͤ hominib bonis ñ placert.
Tu uͦ si monacłꝰ eẽ uis. ñ uidi habe
to curã. ñ reifamiliaris. cui renun¬
tiando hoc eẽ cxpisti. s animȩ tuȩ sor¬
des uestiũ. candide mentis ĩdicia
sint. Uilis tunica contẽptũ scłi pro.¬
bet. ita dũ taxat ut animꝰ ñ tume¬
at: Ne habitꝰ sermoq dissentiat.
Balnea & fomenta ñ queras qui
calorem corꝑis ieuiniors cupis
frigore extinguere. quȩ & ipsa
mod̾ata sint ne numia debili¬
tent stomachui. & maiorẽ refec¬
tionẽ poscentia erũpant i edulita¬
tẽ qͣ parens libidinũ ẽ. Hodicus
A& teꝑatꝰ cib & carni & anime
utilis ẽ. Matrẽ ita uide ne ꝑ illam
alias uid̾e coneris quaꝵ uultꝰ cor¬
dituo hereant. & tacitũ uitat sub
pectore uulnꝰ. Ancillas ꝗ illi in ob¬
seqdo st̃ tͥ scias ẽẽ in ĩ sidiis. Quanto

Expanded text:
est nominis Christiani, si simulator reliest nominis Christiani, si simulator religionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displicere, quae omnibus bonis non placent. Tu uero, si monachus esse uis, non uito curam non rei familiaris, cui renuntiando hoc esse coepisti, sed animae tuae. Sordes vestium candidae mentis indicio sint, vilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus sermoque dissentiat. Balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum cupis frigore extinguere. Quae et ipsa moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et maiorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. Modicus et temperatus cibus et carni et animae utilis est. Matrem ita vide, ne per illam alias uidere cogaris, quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in obsequio sunt, tibi scias esse in insidiis, quia, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ũboꝵ pãpinis. s sensuũ. q̃si uuax
ex p̃ssib redundarent. Hanc tu
suscipe ut parente̾. amã ut nutͥ¬
cẽ. uenerare ut scãm: necalioꝵ
imiteris exemplũ qͥ relinq̃t suis
& alienas appetunt. Quoꝵ dedecꝰ
in ꝓpatulo ẽ. sub nominib pietatis
querentiũ suspecta ꝯsortia. Noui
ego quasdã iã maturioris ȩtatis &
plerasq gen̾is lib̾tini ad holescen¬
tib delectari & filios qͣrere sp̃ita
runt. & ex t̃nis uiduis copulantur.
Sunt qui odert᷑ suos & ñ suoꝵ pal.¬
pantur affectu: quarũ ĩpacientia
inde animi nullã recipit excusatio¬
nẽ: & cassa pudicitiȩ uelam̃ta qͣsi
aranearũ fila disrupit. Uideas ñ¬
nullos accinctis renib pulla tunica.
Barba ꝓlixa amulierib ñ posse disce¬
de. sub eode̾ mat̾i̾e tecito. suul u̾re
conuiiia. Ancillas iuuenes habere
inminastĩo & p̃t̾ uocabula nuptiaꝵ
oĩa ẽẽ matͥ monia. nechoc culpam

Expanded text:
non uerborum pampinis, sed sensuum quasi uuarum non uerborum pampinis, sed sensuum quasi uuarum expressionibus redundarent. hanc tu suspice ut parentem, ama ut nutricem, uenerare ut sanctam. nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt, quorum dedecus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium suspecta consortia. noui ego quasdam iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari et filios quaerere spiritalrunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullam recipit excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia esse matrimonii. nec culpa
Abbreviated transcription (Latin):
cant conscientiã. multoq peiꝰ de se
quã de me iudicant. Ego enĩ nemi¬
nẽ nominabo. nec uet̾is comediȩ licẽ¬
tia certas ꝑsonas eligã atq ꝑ stringã.
Prudentiᷤᷤ uiriẽ ac prudentiũ femi¬
narũ dissimulari. ammo em̃dare qd̃
inse intelligant & indignare sibi
ta ꝯg̾ere: qui ut hisdẽ teneat᷑ cͥmi¬
nib certe ineo melior ẽ qd̵ sua ei mala
ñ placent. Audio rebigiosã hab̾e te
matrem multoꝵs annore iuduam
q̃ aluit quȩ errudiuit infante̾. & pͦ
studia galliarũ quȩ uł florentissima
st̃ misit romã. ñ parcens sũptib &
ab sentiã filii spe sustiuens futuroꝵ:
ut ubtatẽ gallici nitorẽ q sermonis
gͣuitas romana condiret. nec calcari¬
ħ in te s fronis ut̾et᷑. Qd̃ & dissertiᷤ¬
simis uiris gretiȩ legimꝰ qͥ asianum
tumorẽ attico siccabant sale: & lux.¬
uriantes flagellis uineas falcibre¬
pͥmebant ut eloquentiȩ torcularia

Expanded text:
cant conscientiam multoque peius de se cant conscientiam multoque peius de se quam de me iudicant. Ego enim neminem nominabo nec veteris comoediae licentia certas personas eligam atque perstringam. Prudentis viri est ac prudentium feminarum dissimulare, immo emendare, quod in se intellegant, et indignari sibi ta congerere, qui, ut isdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala non placent. Audio religiosam habere te matrem, multorum annorum uiduam, quae aluit, quae erudiuit infantem et post studia Galliarum, quae uel florentissima sunt, misit Romam non parcens sumptibus et absentiam filii spe sustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremque sermonis grauitas Romana condiret nec calcaribus in te sed frenis uteretur, quod et in disertissimis uiris Graeciae legimus, qui Asianum tumorem Attico siccabant sale et luxuriantes flagellis uineas falcibus reprimebant, ut eloquentiae torcularia
Abbreviated transcription (Latin):
inoliã ꝑuenit᷑. & ad gangen fluuiũ¬
quẽ phison scã scͥptura cognominat.
qͥ oirouit omnẽ t̾rã eiulat. & mul¬
ta gen̾a pigm̃toꝵ de ꝑadisi dicit᷑
fonte de uehere. Ibi nascit᷑ car¬
bunculus & ⁊ maragdus & margarita
candentia & uniones quib nobiliũ
feminarũ ardet ambitio. montess ꝓ
munib impossibile est: ut ostenda¬
tr nob quales custodes ht̃ auaricia.
gotiatores scłi tanta sustinent ut ad
icertas ꝑuoniant ꝑiturasq diucias
& seruant cũ anime discrimine
quȩ multis ꝑicłis quesiert̃. qͥd xͥ nego¬
ciator faciendũ ẽ qui uenditis oib
querit p̃ciosissimã margaritã qui
totis substantiȩ suȩ oꝑib emut agrũ
ĩ qͦ reꝑiat thesaurũ quẽ nec fur effo¬
dere nec latro possit auferre. Scio me
offensurũ eẽ ꝙͣ. plurimos qͥ generalẽ
de uiciis disputationẽ insuã referũt
ꝯtumeliã. & dũ mͥ irascunt᷑ suã ĩdi¬

Expanded text:
Indiam peruenitIndiam peruenitquem Phison sancta scriptura cognominat —, qui circuit omnem terram Euilat et multa genera pigmentorum de paradisi dicitur fonte euehere. ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et margarita candentia et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio, montesque minibus inpossibile est, ut ostendatur nobis, quales custodes habeat auaritia. gotiatores saeculi tanta sustinent, ut ad incertas perueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesierunt, qi non faciendum est, qui veneritis omnibus quaerit pretiosissimum margaritum, qui totis substantiae suis opibus emit agrum, in quo reperiat thesaurum, quem nec fur effodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem de vitiis disputationem in suam referant contumeliam et, dum mihi irascuntur, suam indi
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ piratȩ suit noueris ubi caribdiᷤ
& radix oĩũ maloꝵ auaritia. uͥ scil¬
lei obtrectatoꝵ canes. de quib apłs
loquit᷑. ne mordentes inucẽ consu¬
mamini. Quomͦ in media tnqͥllitate
securi bybicis int̾dũ uitiorꝵ syrtib
obruam᷑. Qd uenenators animan¬
tiũ desertũ huiꝰ scłi nutriat. Naui¬
gantes rubrũ mare in qͦ obtandũ
nob̾ ẽ ut uerꝰ pharao cũ suo merga¬
tur exexcitu. multis difficultatib
ac ꝑicuł adurbẽ maximia ꝑuenuit᷑.
Utroꝙ litore gentes uage. immo ħe¬
luȩ habitant ferocissimȩ. Dẽꝑ solli¬
citi. sẽꝑ armati. totiꝰ aniu uehunt
cibaria. latentib saxis uadisq duriᷤ.¬
simis. Plana stͣ oĩa ita ut speculator
& doctor insũma mali arbore sede¬
at. & uuide regende & ciroũ fiecten¬
dȩ nauis dictanda p̃dicat. F elix xͦꝰ
si post sex menses supͣdicte urb por¬
tum tentant a qͦ se incipiat aꝑire
oͤceanꝰ ꝑquẽ uix anno ꝑpetuo ad

Expanded text:
tiae pirata sit, noueris, ubi Charybdis tiae pirata sit, noueris, ubi Charybdis et radix omnium malorum auaritia, ubi Scyllaei obtrectatorum canes, de quibus apostolus loquitur: ne mordentes inuicem mutuo consumamini, quomodo in media tranquillitate securi Libycis interdum uitiorum Syrtibus obruamur, quid uenenatorum animantium desertum huius saeculi nutriat. Nauigantes Rubrum Mare, in quo optandum nobis est ut uerus Pharao cum suo mergatur exercitu, multis difficultatibus ac periculis ad urbem t Maximam perueniunt. utroque litore gentes uagae, immo beluae habitant ferocissimae. semper solliciti, semper armati totius anni uehunt cibaria. latentibus saxis uadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in summa mali arbore sedeat et inde regendae et circumflectendae nauis dictata praedicat. felix cursus est, si post sex menses supra dictae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire oceanus, per quem uix anno perpetuo ad
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ prata ducendꝰ ẽ riuulus.
nec laborandũ ut ostendã tͥ uario¬
rũ pulchritudinẽ floꝵ: qͥd ĩse li¬
lia habeant puritatis. Qͥd rosarũ
uerecundia possioeat: Quid tuole
purpura ꝓmictat in regno. quid
rutilantiũ respondeat pictura gẽ¬
marũ. Iam enĩ ꝓpitio dnõ stacum
teneᷤᷤ. iam in tectũ atq solarium
cũ petro apło consce noisti. qͥesurieũ¬
qͥ esuriens innideis cornelii saturat᷑
fide: & famem in credalitatis eors
gentiũ conu̾sione restinguit atq in
uase euangłioꝵ qͥdrangulo ꝙ de ce¬
lo descendit ad t̾ras docet᷑ & dicit
õs homines posse saluari. Rursũc
nis insuꝑna tͣnsfertur. & credentiũ
turbã de t̾ris incelũ rapit ut pollici¬
tatio dni cõpleatur. beati mundo cor¬
de. ꝙx ipsi dm̃ uidebunt. Totũ quod
apprehensa manu in sinuare tͥ cupio
ꝙ quasi doctus nauta pꝰmulta nau-¬
fragia rudẽ conor instruere uer¬
torem. illudẽ ut in quo litore pudici¬

Expanded text:
irtutum prata ducendus est rivulus: nec laborandum, ut ostendam tibi variorum pulchritudinem florum: quid in se lilia habeant puritatis, quid rosa verecundiae possideat, quid violae purpura promittat in regno, quid rutilantium marum. iam enim propitio domino stiuam tenes, iam in tectum atque solarium cum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conuersione restinguit atque in uase euangeliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse saluari. rursumquenis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt. totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, quod quasi doctus nauta post multa naufragia rudem conor instruere uectorem, illud est, ut, in quo litore pudici
Abbreviated transcription (Latin):
Dotendit & honorat uocabulũ dignitati
annoꝵ macuritate pueror uiciis la¬
bun. sime uis corrrigi delinquentem
apte inerepa tm̃ ne occulte mordeas.
orripiat me itꝰ i miscdłia & increpa

Expanded text:
orat uocabulum dignitatis, annorum maturitatem puerorum uitiis labimur, si me uis corrigi delinquentem, aperte increpa, tantum ne occulte mordeas; corripiet me iustus in miseri-5 cordia
Abbreviated transcription (Latin):
petitã głam. ñ illata cruciatum.
Cet̾m iuxta miseriã huiꝰ tẽporis
Mfiiqꝙ gladios seuientes: satiꝰ di¬
ues ẽ quiꝑane ñ indiget. nimium
&oie pallente ieiniis fame torqͤ¬
tur aliena ominẽ ꝙ substantiã xͥ:¬
Xxpi uiscerib erogauit. Nicħ illo
diciꝰ qͥ corpꝰ dñi canistro uimineo
sanguinẽ portat inuitro. qͥ aua¬
ritiã piecit de tẽplo. qͥ absq fini¬
culo & increpatiõe uendentium
colu̾bas .i. dona sp̃c sci mensã ꝙ sub

Expanded text:
petita gloriam, non inlata cruciatum. petita gloriam, non inlata cruciatum. ceterum iuxta miserias huius temporis et ubique gladios saeuientes satis diues est, qui pane non indiget, nimium et ore pallente ieiuniis fame torquetur aliena omnemque substantiam Christi uisceribus erogauit. nihil illo ditius, qui corpus domini canistro uimineo, sanguinem portat uitro, qui auaritiam proiecit e templo, qui absque funiculo et increpatione uendentium c
Abbreviated transcription (Latin):
sedudunt uos. & semitas pedũ ur̃ors
sub uertunt. Qd enĩ mͥ ꝓdest si aliis ma¬
la mea referas si me nesciente ꝓeccatis
meis inmo detͣctionib meis alium
iulties. & certatĩ oĩb narres. sic singu¬
ñ me emendare. s uitio tuo satis facẽ.
p̃cepit dñs peccantes mox argui de¬
bere secreto ut ad hibito teste. & si
ad holescentẽ meũ & lingna & airri¬
urr prurigine liberẽ ut renatũ i
S sã ruga & macła quasi pudicam
uirginĩe exhibeã scãmq tam mente
qͣ  coiꝑe ne solo nomine głet᷑. & abͤ¬
p oleo bonoꝵ oꝑũ extincta lãpadẽ
excludatur absponso. Habes ibi scm̃a
doctissimũq pontificẽ ꝓculũ qͥ uiua
& p̃senti uoce nr̃as scedilas suꝑet co¬
tiduanisq t̾ e̾ tatib itertuũ dirigat.
NIec patiat᷑ in partẽ aliã seclimãdo
uox eccłȩ coplorantis. Dñe pacemn
Qa nob̾. oĩa enĩ dedisti nob̃. Utinã
qd renuntiamꝰ seculo uolunta sit
ni necessitas & pauꝑtas habeat ix¬

Expanded text:
seducunt uos et semitas pedum uestrorum supplantant. quid enim mihi prode est, si aliis mala mea referas, si me nesciente peccatis meis, immo detractationibus tuis alium uulneres et, cum certatim omnibus narres, sic singuc est non me emendare, sed uitio tuo satisfacere. praecepit dominus peccantes in nos argui debere secreto uel adhibito teste et, siadulescentem meum et linguae et aurium prurigine liberem, ut renatum in Christo sine ruga et macula quasi pudicam uirginem exhibeam sanctamque tam mente quam corpore, ne solo nomine glorietur et absque oleo bonorum operum extincta lampade excludatur ab sponso. habes ibi sanctum doctissimumque pontificem Proculum, qui uiua et praesenti uoce nostras scidulas superet cotidianisque tractatibus iter tuum dirigat nec patiatur te in partem alteram declinando uox ecclesiae conplorantis: domine, pacem da nobis; omnia enim reddidisti nobis. utinam, quod renuntiamus saeculo, uoluntas sit, non necessitas, et paupertas habeat ex
Abbreviated transcription (Latin):
& alibi. Molliti st fermones eoꝵ sr̃
oleũ: ipsi autẽ st̃ iacula. & aꝑtius
ineccłaster. Si mordeat serpens ui
silentio: sic qͥ fr̃ĩ suo occulte detͣhit.
S dices. ipse ñ detͣho. Aliis loqͣntib
fac̾e qͥd possũ : ad excusandas excusa¬
tiones in peccatis ista p̃tendimꝰ. Ap̃c
arte ñ deluditur. Nequaꝗͣ. mea sed
apłi sententia ẽ. N olite errare deus
n irridetur. Iue in corde nos uide¬
m᷑ in facie. Salomon loqͥt᷑ in ꝑũbiis.
Wentus aquilo dissipat nubes & uul¬
tus tͥstis linguas dethentiũ. Sicut
enĩ sagitta si mictat᷑ contͣ durã ma¬
fiem. ñ nũ qͣ inmittentẽ reuertet᷑
& uult̾at uult̾iantẽ. illudq cõple
F. facte st̃ mͥ in arcũ pͣuũ. & alibi.
Quu mittit ĩ altũ lapidẽ recidit in
uderit audientis. immo ne audien¬
tis quidẽ s ob durantiᷤᷤ aures suas
ne audiat iuditiũ sanguinis. ilico
conticessit. pallent uultꝰ herent
labia. saluia siccat᷑. uñ idt̃ uir sapiens

Expanded text:
iti sunt sermones eius super oleum et ipsi sunt iacula et apertius in Ecclesiaste: si mordeat serpens in silentio, sic, qui fratri suo occulte detrahit. sed dicis: ipse non detraho, aliis loquentibus facere quid possum?\' ad excusandas excusationes in peccatis ista praetendimus. Christus arte non luditur. nequaquam mea, sed apostoli sententia est: nolite errare; deus non inridetur. ille in corde, nos uidemus in facie. Salomon loquitur in Prouerbiis: uentus aquilo dissipat nubes et uultus tristis linguas detrahentium. sicut enim sagitta, si mittatur contra duram materiam, nonnumquam in mittentem reuertitur et uulnerat uulnerantem illudque conpled, Facti sunt mihi in arcum pravum . Et alibi: Qui mittit in altum lapidem, recidit in faciem audientis, immo non audientis quidem, sed obturantis aures suas, ne audiat judicium sanguinis, illico conticescit, pallet vultus, haerent labia, saliva siccatur. Unde idem vir sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
tres uocamꝰ sorores & filias. & non
erubescimꝰ uiciis nr̃is nomina
pietatis obtende. Qd facit mo¬
nachꝰ in celluł feminarũ. Qͥd sibi
uolunt sola & pͥuata colloquia :
ad auariciã. & ad oĩa uicia quȩ ui¬
tantur solitudine. Q iccirco urbi¬
ũ frequentias declinamꝰ ne face
cõpellam᷑ gͦ nos ñ tã nat᷑a cogit fa.¬

Expanded text:
Matres vocamus sorores et filias, et non Matres vocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, ad avaritiam, et ad omnia vitia quae vitantur solitudine. Et idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit fa
Abbreviated transcription (Latin):
timet offende ne inpingat & corru¬
at atq frangat᷑. Unde & mulierũ
maximeq ad holescentulas uitat
aspectũ & in tantũ castigator siuẽ:¬
ut etiã quȩ tuta st᷑ ꝑtimescat. Cur
inqͥs ꝓgis adheremũ : Uidelicet ut
te ñ audiã ñ uideam: ut tuo furore
ñ mnouear: ut tua bella ñ patiar.
Neme capiat oculus meretͥ cis.
ne forma pulcherrima ad illicitoᷤᷤ
duicat amplexus. Respondeb hoc
ñ ẽ pugnare s fug̾̃e. Sta in acie
ad u̾sariis armatꝰ obsiste. ut pꝰꝗͣ
uiceris coroneris. F ateor imbecilli¬
tatẽ meã. Nolo spe gaude uicto¬
uiticendũ mͥ ẽ aut cadendũ. Qd
autẽ necesse ẽ certa dimitt̾e & in¬
certa sectari: aut scuto aut pedi¬
tꝯ mors uitanda ẽ. Tu qͥ pugnas
& suꝑari potes & uinc̾e. E go cum
fug̃o ñ iuinco ineo qł fugio s ideo
fugio ne uincar. Nulla securitas
ẽ uicino serpente dormire. Pocest
fieri ut me ñ mordeat. tn potest
fieri ut aliqͣndo me mordeate Ala

Expanded text:
timet offendere, ne impingat, et corrutimet offendere, ne impingat, et corruat atque frangatur. Unde et mulierum, maximeque adolescentularum vitat aspectum, et in tantum castigator suut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebat: Hoc non est pugnare, sed fugere; sta in acie, adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam, nolo spe pugnare victovincendum mihi est, aut cadendum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? Aut scuto, aut pedibus mors vitanda est. Tu qui pugnas, et superari potes, et vincere. Ego cum fugero, non vinco in eo quod fugio: sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri, ut me non mordeat, tamen potest fieri ut aliquando me mordeat. 401
Abbreviated transcription (Latin):
te dimitunt. Iste ꝗͣ tu laudatᷤ se.¬
cipimꝰ dũ mͦ sciamꝰ pͥma scd̾is & tereis
p̃ferenda. Nec astucia tua ac studio¬
prauo monachi de terrendi st᷑ ate
unguis ui pereis & morsib seuissi¬
mis quib argumentaris & dicis. Si
õs se reclauseruit & fuerint ĩsolitu¬
dme qͥs celebrabit ȩccłias. qͥs scłareᷤ ho¬
mines lucri faciet. quis peocanteᷤ ad
uͥtutes pot̾it cohortari᷑ Hoc enim mͦ
si c̃s tecũ fatiu sint sapiens eẽ qͥs pot̾it:
Ꝙ uͥginitas ñ erit apꝓbanda. Sienĩ
os uͥgines fixrint. nuptie ñ ert̃. In¬
teribit humanũ genꝰ infante ᷤ ĩcu¬
nis tĩ uagient: Obstetrices absq
mercedib mendicabunt & gͣuissi¬
no frigore solus atq contͣctus dor¬
mitantiꝰ uigilabit inlectulo. Rara
s̃ uͥtus nec aplurib appetit᷑. Atquti¬
Aulti uocati. pauci electi. & uaciu es¬
sont carceres. Monachꝰ autẽ ñ doc¬
toris ht̃ s plangentis officiũ qͥ se
litatẽ suã & uas fragile qd portat

Expanded text:
tu laudas, seccipimus, dummodo sciamus prima secundis et tertiis praeferenda. Nec astu tuo ac studio monachi deterrendi sunt, arte linguae vipereae et morsu saevissimo de quibus argumentaris, et dicis: Si omnes se clauserint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit Ecclesias? quis saeculares homines lucrifaciet? quis peccantes ad virtutes poterit cohortari? Hoc enim modo si omnes tecum fatui sint, sapiens quis esse poterit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigore solus atque contractus Dormitantius vigilabit in lectulo. Rara est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utiMulti vocati, pauci electi Masent carceres. Monachus autem non doctoris habet, sed plangentis officium: qui vlitatem suam, et vas fragile quod portat,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & mitiũ qui sepe etiã a parentib
derelicta ꝑdunt ꝑꝑ mansuecudinẽ.
s uiroꝵs fortiũ & iuiolentoꝵ qͥ sũt
ad bella ꝓmptissimi. De niq & in psal¬
mo quadragesimo quarto qͥ sub no¬
mine salomonis ad xp̃i eccłe q eiꝰ sacͣ¬

Expanded text:
tiam a parentibus derelicta perdunt propter mansuetudinem, sed uirorum fortium et uiolentorum, qui sunt ad bella promptissimi. denique et in psalmo quadragesimo quarto, qui sub nomine Salomonis ad Christi ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ns̃ ydola. nc̃ dm̃ colere ñ debemꝰ: Ne si¬
miliũ udeam᷑ cũ idolis honore uenera¬
ri:᷑ Illud fiebat ydolis et iccͥco de tes¬
tandũ ẽ: hoc fit martyrib. & ideore
cipiendũ ẽ. Nã & absq martirũ reli¬
quiis ꝑ totas orientis eccłas qn legendũ
ẽ euangłiũ accendũt᷑ luminaria iã
sole rutilante. Non utiq ad fugãdas
tenebras. s ad signũ leticiȩ demõstͣn¬
dũ. Uñ & uͥgines ille euangłicȩ semꝑ
Sint lũbi ur̃i p̃cincti & luc̃̾ne ardẽteᷤ
imanib ur̃is. Et de ioħȩ baptista.
Ille rrac lucerna lucens. Ut subty¬
po luminis corꝑał illa lux ostendat᷑
de qͣ in falt̾io legimꝰ. Luc̃na pedidus
meis u̾bũ tuũ dũe. & sux semitiᷤ me¬

Expanded text:
mus idola, nunc Deum colere non debemus; ne simili eum videamur cum idolis honore venerari? Illud fiebat idolis, et idcirco detestandum est: hoc fit martyribus, et idcirco recipiendum est. Nam et absque martyrum reliquiis per totas Orientis Ecclesias, quando legendum est Evangelium, accenduntur luminaria, jam sole rutilante: non utique ad fugandas tenebras: sed ad signum laetitiae demonstrandum. Unde et virgines illae evangelicae semper Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes in manibus vestris . Et de Joanne Baptista: Ille erat lucerna ardens et lucens : ut sub typo luminis corporalis illa lux ostendatur, de qua in Psalterio legimus: Lucerna pedibus meis verbum tuum, D
Abbreviated transcription (Latin):
quin & ipsa mat̾ia aꝑtã ħabuit
blasphemiam quȩ indignationem
magis scribentis ꝗͣ testimonior
multitudinẽ flagitaret. Qd̾ si dormi¬
tantiꝰ inmea rursus maledicta u¬
gilauerit. & eodem ore blasphe¬
mo dꝰ apłos & martyres lacerat.
de me ꝙͦ putau̾it detͣhendum.
ne. qͣꝗͣ illi breuicła lucubraciun¬
cula s tota nocte uigilabo. & so¬
ciis illiꝰ immo discipłis uł magis¬
tris. Qnͥ tumentes ut̃os uid̾int
fenunarũ maritos earũ xp̃i
minist̾io arbitrant᷑ in dignos. Ex¬

Expanded text:
quin et ipsa materia apertam habuit blasphemiam, quae indignationem magis scribentis, quam testimoniorum multitudinem flagitaret. Quod si Dormitantius in mea rursus maledicta vigilaverit, et eodem ore blasphemo, quo apostolos et martyres lacerat, de me quoque putaverit detrahendum, nequaquam illi brevi lucubratiuncula, sed tota nocte vigilabo, et sociis illius immo discipulis vel magistris, qui nisi tumentes uteros viderint feminarum, maritos earum Christi ministerio arbitrantur in
Abbreviated transcription (Latin):
mãmona iniqͦ qͥ uos recipiant inet̾na
tab̃nacła. Num isti pauꝑes inter
quors pannos & inliuuem corpͥs fia¬
grans libido dñat᷑. possunt habere
ȩt̾̃na tab̃nacła. Qui nec p̃sentia possi¬
tur. De quib sc̃ptũ ẽ. beatꝰ qͥ ĩ telli¬
git suꝑ egenũ & pauꝑem: indie ma-¬
sustentandis neqͣquã intellectus sed
elemosina opꝰ ẽ. Inscĩspauꝑib beati¬
tudo ẽ intelligentie. ut ei tribuat
qͥ erubescit acciꝑe. & cũ acceꝑit do¬
let. metens carnalia & seminans
spiritalia. sad autẽ asserit meliꝰ eõ
face qui ut ant᷑ reb suis & pauła¬
tim fructus possessionũ pauꝑibus¬

Expanded text:
Al. iniquo, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . Numquid isti pauperes, inter quorum pannos et illuviem corporis, flagrans libido dominatur, possunt habere aeterna tabernacula, qui nec praesentia possitur: de quibus scriptum est: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem: in die masustentandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans spiritalia. Quod autem asserit eos melius facere, qui utuntur rebus suis, et paulatim fructus possessionum suaru
Abbreviated transcription (Latin):
putarent᷑. & eis uellent hostiaᷤ im¬
molare scidert᷑ uestim̃ta sua & se
homineᷤ ẽẽ dixert̃: Non qͦ melio¬
res ñ eẽnt olim mortuis hornitub
ioue atq mercurio. s qͦ sub gentilita.¬
tis errore honor eis dd̃ debitꝰ deferret.
Qd̃ & de petro legimꝰ qͥ corneliũ se ad¬
orare cupientẽ manu subleuauit &
dixit. Surge. nã & ego hõsũ. & au
des dice illud nescio qͥd ꝙ ĩmodico uascło
tͣnsferendo colis: Qd ẽ illud nescio qͥd
scire. Ae sido. expone manifestꝰ. ut to
ta lib̾tate blasphemes. Puluuscłm ĩqͥt
ĩmodico uascło p̃cioso linteanune cir¬
cũdato. Polet martyrũ reliqͥaᷤ p̃cio¬
so oꝑiri uelamine. & uł ñ panniꝰ & cili¬
cio colligari uł ꝓici insterquilinũ. ut
solus uigilantiꝰ ebriꝰ & dormiens adore¬
in gredimur. Saclegꝰ fuit constantinꝰ
imꝑator qui scãs reliqͥas andreȩ luce
& timothei tͣnstulit constantinopolim

Expanded text:
putarentur, et eis vellent hostias immolare, sciderunt vestimenta sua, et se homines esse dixerunt? Non quod meliores non essent olim mortuis hominibus Jove atque Mercurio: sed quod sub gentilitatis errore, honor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem manu sublevavit, et dixit: Surge: nam et ego homo sum. . Et audes dicere: « Illud nescio quid quod in modico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire desidta libertate blasphemes. Pulvisculum, inquit, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum. Dolet martyrum reliquias pretioso operiri velamine, et non vel pannis vel cilicio colligari, vel projici in sterquilinium, ut solus Vigilantius ebrius et dormiens adorebasilicas ingredimur? Sacrilegus fuit Constantius imperator, qui sancti reliquias Andreae, Lucae et Timothei, transtulit Constantinopoli
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ ut ne insterquilino qͥdẽ
utile sit. qͦ solent credentiũ arua
condiri. & sterile animaꝵ solũ pin¬
quesc̾e. Hȩc dicimꝰ ut pͥma te fili
rustice fronte doceamꝰ magna oe¬
pisse. excelsa sectari. & ad holescentiȩ
immo pub̾tatis incentiua calcantẽ.
ꝑ fecte qͥdẽ etatis gͣdũ scande. slu¬

Expanded text:
nitatem, ut ne in sterquilinio quidem nitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arua condiri et sterile animarum solum pinguescere. haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiua calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lu
Abbreviated transcription (Latin):
laboriosius qͥ cotidie de u¬
ta ꝑiclitat᷑. Nicħ fortiꝰ qͥ uincit
diabolũ. Hichil imbecilliꝰ qͥ acar¬
ne suꝑat᷑. Utrĩq rei exempla
sunt plurima. Latro credit ĩ cruce
& statĩ meruit audire. amenam̃
dico tͥ hodie mecũ eris ĩparadiso.
Iudas de apostolatus fastigio in ꝓ¬
dditionis cartarũ labit᷑. ꝙ nec fami¬
liaritate conuiuii. nec ĩstĩc tione
bucellȩ. nec osculi gra frangitur
ne qͥsi hominẽ tͣdat qͤ. filiũ dei no¬
uerat. Quid samaritana uilius:
Non solũ ipsa credidit & pͦ serui¬
ros unũ inuenit dnm. messiãq
cognoscit ad fontẽ. quẽ in templo
iidõꝵ ppłs ignorabat: s auctor
fit multoꝵ salutis & apłis emen¬
tib cibos esurientẽ reficit lassũq
sustentat. Quid salomone sapientiꝰ:
At tñ infatuat᷑ amorib feminaꝵ.
Honũ ẽ sal. nullũq sacrifitiũ abs¬
ꝙ huiꝰ asparsione suscipit᷑. Unde
conditus. Qd̃ si infatuat᷑: foris ꝑ¬
icitur In tantũq ꝑdit nominis dig.¬

Expanded text:
laboriosius, qui quotidie de vita periclitatur. Nihil fortius, qui vincit diabolum. Nihil imbecillius, qui a carne superatur. Utriusque rei exempla sunt plurima. Latro credit in cruce, et statim meretur audire: Amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso . Judas de Apostolatus fastigio, in perditionis tartarum labitur, et nec familiaritate convivii, nec instinctione buccellae, nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem Filium Dei noverat. Quid Samaritana vilius? Non solum ipsa credidit et post sex viros unum invenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. Quid Salomone sapientius? attamen infatuatur amoribus feminarum. bonum est sal nullumque sacrificium absque huius aspersione suscipitur — undconditus —, quod, si infatuetur, foras proicitur in tantumque perdit nominis dig