comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indieb phalec filii heber diuisa est terra ꝑ linguas .i. homines qui
tunc erant in terra ex eius nomine potius debu̾t appellari lingua il¬
la que fuit omnib ante cõmunis. s intelligendu est ip̃m heber ppe
tale nom̃ imposusse filio suo. ut nocaretur phalec. qd̾ int̾pretatur
diuisio. quia tumnc ei natus ẽ qñ ꝑlinguas terra diuisa ẽ .i. ip̃o tẽpor̃
ut hoc sit quod dictum ẽ. indieb eius diuisa ẽ terra. Nam nisi adħ
heber uueret. qñ linguaru fcã ẽ multitudo nõ exeius noĩe nomẽ
acciperet lingua quẽ apud illum poterit ꝓmanere. ⁊ ideo credendat
ẽ ip̃a fuisse prima illa comminis. qm̃ de pena uenit illa multiplicat
mutatione linguaru. ⁊utiq preter bane penam ẽe debuit popłs
dei. non frustra lingua hec ẽ. quam temint habraaz. nec monines
suos filios transmictere potuit. s in eos tantu qui pro pagati per

Expanded text:
in diebus Phalech filii Heber diuisa est terra per linguas, id est homines, qui in diebus Phalech filii Heber diuisa est terra per linguas, id est homines, qui tunc erant in terra, ex eius nomine potius debuit appellari lingua illa, quae fuit omnibus ante communis. Sed intellegendum est ipsum Heber propterea tale nomen inposuisse filio suo, ut uocaretur Phalech, quod interpretatur diuisio, quia tunc ei natus est, quando per linguas terra diuisa est, id est ipso tempore, ut hoc sit quod dictum est: In diebus eius diuisa est terra. Nam nisi adhuc Heber uiueret quando linguarum facta est multitudo, non ex eius nomine nomen acciperet lingua, quae aput illum potuit permanere. Et ideo credenda est ipsa fuisse prima illa communis, quoniam de poena uenit illa multiplicatio mutatioque linguarum et utique praeter hanc poenam esse debuit populus Dei. Nec frustra lingua haec est, quam tenuit Abraham, nec in omnes suos filios transmittere potuit, sed in eos tantum, qui propagati per
Abbreviated transcription (Latin):
ruerunt. itã qñ merito elat̃oris impietatis gentes linguar diuersta¬
te punite. atq diuise sunt. ⁊ ciuitas impioꝵ donfusionis nom̃ accepit
tor̃ appellata ẽ babylon nõ defuit domus heber ubi ea que antea fuit oi
lingu remaneret. Wñ sicut supͣ memorani. cum cepissent enumerari
filiĩ sem. qui singuli gentes singulas precrearunt primus ẽ ꝯm̃datꝰ
heber cum sit ab nepos ip̃ius hoc est ab illo quintus inueniatur exor¬
tus quia ergo in eius familia remansit. hec lingua diuisis ꝑalias
linguas cete̾ris gentib. que lingua prius humano generi non in me¬
rito crelitur fuĩsse cõmunis. ideo deinceps hebrea est nũcupata:
Tune enim opus erat ea distingui ab aliis lingius nomine propͥo
sient alie quoq nocate sunt nominib proprus. qñ aute erat unat
nihil aute aliucd qͣ humana lingua. uł humana locutio uocabatur
qua sola uniuersu genus hominu loquebatur. Dixerat aliquis si

Expanded text:
ruerunt: ita, quando merito elatioris inpietatis gentes linguarum diuersitate punitae adque diuisae sunt et ciuitas inpiorum confusionis nomen accepit, hoc est, appellata est Babylon, non defuit domus Heber, ubi ea quae antea fuit omnium lingua remaneret. Unde, sicut supra memoraui, cum coepissent enumerari filii Sem, qui singuli gentes singulas procrearunt, primus est commendatus Heber, cum sit abnepos ipsius, hoc est ab illo quintus inueniatur exortus. Quia ergo in eius familia remansit haec lingua, diuisis per alias linguas ceteris gentibus, quae lingua prius humano generi non inmerito creditur fuisse communis, ideo deinceps Hebraea est nuncupata. Tunc enim opus erat eam distingui ab aliis linguis nomine proprio, sicut aliae quoque uocatae sunt nominibus propriis. Quando autem erat una, nihil aliud quam humana lingua uel humana locutio uocabatur, qua sola uniuersum genus humanum loquebatur. Dixerit aliquis: Si
Abbreviated transcription (Latin):
circumcisas ad fidem xp̃i nollent ãmicti. hec enim quando fonnẽ
ut credenti abrahe depistaretur fides ad iustitiã. nõ dũ fuerat cirtũ¬
etiam hoc ait ad illum. Ego dens qui eduxi te de regione caldeorum
ut dem tibi terram hanc. ut ueres sis eius ubi cm interogosset mͥ
brie ẜm quid sciret ꝙ heres eius erit. dreit illi deri naccipe m
iueture et columba. accepit autem illi hee ornea idrinotu
mecuiam : ⁊posuit ea contra taciem altera. alderi aues antrra diu
etant ⁊ consedit illis abranam circa sobis aute cccasi. inauor
urruit suo abraham. ⁊ ecce timior tenebrosus magrus net̾ setn
euii. interra non propria ⁊ inserutute rechigent eod. lasdigent
spatres fuos cum pace nutritus in senecta boma du mrta nt̃
ge neratione conuerteret sehucaden durerenim completa st

Expanded text:
circumcisas ad fidem Christi nollet admitti. Hoc enim quando factum est, circumcisas ad fidem Christi nollet admitti. Hoc enim quando factum est, ut credenti Abrahae deputaretur fides ad justitiam, nondum fuerat circuetiam hoc ait ad illum: Ego Deus, qui eduxi te de regione Chaldaeorum, ut dem tibi terram hanc, ut heres sis eius. Ubi cum interrogasset Abraham secundum quid sciret, quod heres eius erit, dixit illi Deus: Accipe mihi turturem etmedia et posuit ea contra faciem alterum alteri; aues autem non erant, et consedit illis Abram. Circa solis autem occasum pauor inruit super Abramtuum in terra non propria, et in servitutem redigent eos, et affligent ad patres tuos cum pace nutritus in senecta bona. Quarta vero generatione convertent se huc. Nondum enim impleta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
celi. Sbi mͥ mag̾ uidetur ꝓmissa posteritas. celi felicrtate subolims.
celim ora ntua multitudie ꝑtinet. quiel sunt stelte eẽliadia¬
renam terre.nisi quis  istam comparationẽ entantur eẽ simile
dicat inquantu asteue dinumerari non ualent dutianes oeñtu¬
eas uden posse credendire. nam quantu quisq acutius itueatur
tanto plures uidet ⁊ acerrime cernentib anquas cccnteas esse
merito existimatur. exceptis eis siderib que in alias partes orbis
N nobis remotissimas oriri ⁊ occidere ꝑhibentur. Sostremo quiẽqt¬
inuniuersu stellaru numeru cõprehendisse et conseri psisse iact̃¬
tur. sicut aratus nel endorus. uel siqui alii sunt eos kori hunas cõ¬
tempnit auctoritas. Nic sane illa sententia pomitur qune apług¬
nieminit. ps dei gratiam cõmendanda credidit abrabamndeo. q de¬
putatum ẽiu ad iustitiam. nẽ circumcisio glonaretur gentes q̃ĩ¬

Expanded text:
aeli; ubi mihi magis uidetur promissa posteritas caelesti felicitaaeli; ubi mihi magis uidetur promissa posteritas caelesti felicitaNam quantum ad multitudinem pertinet, quid sunt stellae coeli ad arenam terrae, nisi quis et istam comparationem in tantum esse similem dicat, in quantum etieas uideri posse credendum est. Nam quanto quisque acutius intuetur, tanto plures uidet. Unde et acerrime cernentibus aliquas occultas esse merito existimatur, exceptis eis sideribus, quae in alia parte orbis a nobis remotissima oriri et occidere perhibentur. Postremo quicumque uniuersum stellarum numerum conprehendisse et conscripsisse iactantur, sicut Aratus uel Eudoxus uel si qui alii sunt, eos libri huius contemnit auctoritas. Hic sane illa sententia ponitur, cuius apeminit propter Dei gratiam commendandam, Credidit Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam : ne circumcisio gloriaretur, gentesque in
Abbreviated transcription (Latin):
dos dei excelli de quo in epistola que inscribitur ad hebreos qua
plures pauli apostoli dicunt eẽ. quidam uero negant multa ⁊ ma¬
gna conscripta sunt. ibi quippe apparuit sacrificium primu quod
nunc a xp̃ianis offertur deo. toto orbe terrarum impletur que illd̾
quod longe post hoc factum ꝑ ꝓphetam dicitur. ad xp̃m qui fuerat
ad huc uenturus in carne. tu es sacerdos in eternum. secundum
Inferendus in lucescentib rebus. que illi sũmi pͥus p̾notibant
ICiam tunc factum ẽ. uerbum domini ad abricapitulum. ⁊ ¬
Lam inuisu. qui cum ei proteptionem mercedemq promicteret
ualde multam. ille de posteritate sollicitus. quendam eliezer uer¬
naculu suum futurum sib dixit heredem.ꝯtimuoq illi promiss
ẽ heres. non ille uernaculus. s qui de ip̃o abraham erat exiturus
R ursusq semen in numerabile non siclit arenã terte s sic̃ stelle

Expanded text:
dos Dei excelsi; de quo in epistula, quae inscribitur ad Hebraeos, quam dos Dei excelsi; de quo in epistula, quae inscribitur ad Hebraeos, quam plures Pauli apostoli esse dicunt, quidam uero negant, multa et magna conscripta sunt. Ibi quippe primum apparuit sacrificium, quod nunc a Christianis offertur Deo toto orbe terrarum, inpleturque illud, quod longe post hoc factum per prophetiam dicitur ad Christum, qui fuerat adhuc uenturus in carne: Tu es sacerdos in aeternum secundum auferendus inlucescentibus rebus. quae illis umbris praenotabantiam tunc factum est uerbum Domini ad Abraham in uisu. Qui cum ei protectionem mercedemque promitteret ualde multam, ille de posteritate sollicitus quendam Eliezer uernaculum suum futurum sibi dixit heredem, continuoque illi promissus est heres, non ille uernaculus, sed qui de ipso Abraham fuerat exiturus, rursusque semen innumerabile, non sicut harena terrae, sed sicut stellae
Abbreviated transcription (Latin):
seculu. potest mouere non nullos si usq in seculum intelligat
meternimi. Si autem in seculu hoc loco sic accipiant que ad
medum fideliter tenemus initium futuri seculi. a fine ꝓresenti
ordiri. nihil eos mouebit. quia et si expulsi sunt isrlite de hie¬
rosolimis. manent tamen maliis cuutatib terre chanaan.
⁊ usq infmem manebunt. ⁊ uniuersa terra illa. cum a xp̃i¬
anis inhabitatur. etiam ipsum sem̃ ẽ abrahe Capitulum
⁊ masit in alio eiusdem terre loco.i. ix quẽcum mambre que
erat chebron. Deinde ab hostib qui sodomis irruerant. cũ qnq
reges adu̾sus quattuor bellum gererent. ⁊ictis sodomis. etia
loth captus ẽẽt. liberauit eum abraa. adductis secum ĩ prelur
tricentis decem et octo uernaculis suus. ⁊inctoriam fecit regibus
sodomoꝵ. nihilq spoliorum anferre uoluit. cum regi cui ĩncẽat
ottulisset s plane tunc benedictus ẽ a melchisedech qui erat sac¬

Expanded text:
saeculum, potest mouere nonnullos, si usque in saeculum intellegant saeculum, potest mouere nonnullos, si usque in saeculum intellegant in aeternum. Si autem in saeculum hoc loco sic accipiant, quem ad modum fideliter tenemus initium futuri saeculi a fine praesentis ordiri, nihil eos mouebit; quia, etsi expulsi sunt Israelitae de Hierosolymis, manent tamen in aliis ciuitatibus terrae Chanaan, et usque in finem manebunt; et uniuersa terra illa cum a Christianis inhabitatur, etiam ipsum semen est Abrahae. CAPUT t mansit in alio eiusdem terrae loco, iuxta quercum Mambre, quae erat Chebron. Deinde ab hostibus, qui Sodomis inruerant, cum quinque reges aduersus quattuor bellum gererent et uictis Sodomitis etiam Loth captus esset, liberauit eum Abraham adductis secum in proelium trecentis decem et octo uernaculis suis et uictoriam fecit regibus Sodomorum nihilque spoliorum auferre uoluit, cum rex cui uicerat obtulisset. Sed plane tunc benedictus est a Melchisedech, qui erat sacer
Abbreviated transcription (Latin):
magis qͣr semen abrahe. non solum qd̾ ꝑtinet ad isrliticam gent̾e:
in omnib gentib: Quod semen in comparatione multitudinis ĩ¬
pioꝵ profecto in paucis ẽ. quãius ⁊ ip̃i panci faciant ĩnumerable:
Sane ista multitudo que promictitur abrahe. nõ deo ĩnumerabił ẽ
s hominib. deo aũt necharena terre. proide quia nõ tantur gen
isrłitica. s uniuersum abrabe ubi ẽ ⁊ promissio non ẜm carne sed
secundum spm̃ plurimũ filiorum congruentiꝰ harene multitudin
comparatur potest hic intelligi utusq rei facta promissio.s ideo i¬
diximus ꝙ non euidenter apparet.quia ⁊ illius gentis unius
multitudo que secundu carne natus ẽ ex abraham ꝑ huius
nepotem iacob. in tanctum creuit. ut pene omnes partes orħ
illam solam significata. que appellata est chanaan. ambigit
nemo. Sed quod dictum est tͥ dabo eum et semini tuo. uiq ĩ

Expanded text:
magis quam semen Abrahae, non solum quod pertinet ad Israeliticam gentemmagis quam semen Abrahae, non solum quod pertinet ad Israeliticam gentemin omnibus gentibus! Quod semen in conparatione multitudinis inpiorum profecto in paucis est; quamuis et ipsi pauci faciant innumerabilemSane ista multitudo, quae promittitur Abrahae, non Deo est innumerabilis, sed hominibus; Deo autem nec harena terrae. Proinde quia non tantum gens Israelitica, sed uniuersum semen Abrahae, ubi est et promissio non secundum carnem, sed secundum spiritum plurium filiorum, congruentius harenae multitudini conparatur: potest hic intellegi utriusque rei facta promissio. Sed ideo diximus, quod non euidenter appareat, quia et illius gentis unius multitudo, quae secundum carnem nata est ex Abraham per eius nepotem Iacob, in tantum creuit, ut paene omnes partes orbis llam solam significatam, quae appellata est Chanaan, ambigit nemo. Sed quod dictum est: Tibi dabo eam et semini tuo usque in
Abbreviated transcription (Latin):
terram quam tu uides tibi dabo eam et semini tuo. tanqͣ arenam¬
terre. usq inseculum. ⁊ faciam semen tuu tanqͣ arenam terre. si põt
Aliquis dmumerare arenam terre.⁊ sem̃ tuu dinumerabitur. Su
.im. in hac promissione utrũm sit etiam illa qua pater fcũs ẽ oĩus
gentui. non euidenter apparet. sdõt enim uideri. ad hoc ꝑtinere. et¬
faciam sem̃ tuum. tanqͣ harenam terre. qd̾ ea locutione dictum est.
quam greci uocant iperbolem. que utiq tropica est nõ ꝓpria. quota¬
men modo ut ceteris tropis uti solere scriptura. nullus qui eamt
didicit ambigit. iste aute tropus.idem mocdus locutionis fit. qñ id
quod diciturlonge ẽ.implius. qͣ ꝙ eo dicto significatur. Qiis eĩ
non uideat qͣ sit in cõparabiliter amplior ar̾ene nũs. qͣ põt eẽ hoĩ¬
num om̃ium ab ip̃o adam. usq ad terminu seculi: Quanto ergo

Expanded text:
terram quam tu uides tibi dabo eam et semini tuo usque interram quam tu uides tibi dabo eam et semini tuo usque intuo usque in saeculum, et faciam semen tuum tanquam arenam terrae. Si potest aliquis dinumerare arenam terrae, et semen tuum dinumerabitur. Suram . In hac promissione utrum sit etiam illa, qua pater factus est omnium gentium, non evidenter apparet. Potest enim videri ad hoc faciam semen tuum tamquam harenam terrae, quod ea locutione dictum est. quam Graeci uocant hyperbolen; quae utique tropica est, non propria. Quo tamen modo, ut ceteris tropis, uti solere scripturam, nullus qui eam didicit ambigit. Iste autem tropus. id est modus locutionis, fit, quando id quod dicitur longe est amplius, quam quod eo dicto significatur. Quis enim non uideat. quam sit incomparabiliter amplior harenae numerus, quam potest esse hominum omnium ab ipso Adam usque ad terminum saeculi? Quanto ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Uotfos fitur Aillo interra selomorar salna eitate diseas¬
ũt qͣmitrs quippe factis enant pastoresqr greges multos pecoru¬
habere ceperant. quib inter se rixantib. eo mõ familiam suam pu¬
gnatione discordia uitauerunt. Poterant quippe hunc ut sunt
humana. etiam inter pos ip̃os aliqua rixa consurge. proinde hoc
malum precauentis abrahe uerba ista dicta sunt᷑ ad loch. Rõ sit
in sinistram et ego in deteram. uel situ indextera ⁊ ego in sinistram
Pine fortassis effecta ẽ inter homines pacifica consuetudo. ut qñ
terrenoꝵ aliquid partiendum ẽ. maior diuidat.minor eligat :
Um ergo digressi eẽnt separatimq habita Capitulum .xxi¬
rent habraam ⁊ loth. necessitate sustentande faĩlie nõ fectitate
discordie ⁊ abraham int̾ra chanan. loth aut ẽet in sodomis.oraculo
tertio dixit dominus ad abraham.respiciens oculis tuis inde a loco
in quo nunc tu es̃ ad aquilone ⁊ africur ⁊ orientẽ ⁊ mane quia om̃e

Expanded text:
tris filius ab illo in terram Sodomorum salva charitate secessit. Divites quippe facti erant, pastoresque pecorum multos habere coeperant, quibus inter se rixantibus, eo modo familiarum suarum pugnacem discordiam vitaverunt. Poterat quippe hinc, ut sunt humana, etiam inter ipsos aliqua rixa consurgere. Proinde hoc malum praecaventis Abrahae verba ista sunt ad Loth: Non sit in sinistram, ego in dextram; vel si tu in dextram, ego in sinistram. Hinc fortassis effecta est inter hoterrenorum aliquid partiendum est, maior diuidat, minor eligat. um ergo digressi essent separatimque habitarent Abraham et Loth necessitate sustentandae familiae, non foeditate discordiae, et Abraham in terra Chanaan, Loth autem esset in Sodomis, oraculo tertio dixit Dominus ad Abraham: Respiciin quo nunc tu es ad aquilonem et africum et orientem et mare, quia omnem
Abbreviated transcription (Latin):
istarum generationu quo sabb̾m consecratu ẽ. septimus scilicet ab
cun .i. A seth. Sextus ẽ. quoto die ftũs ẽ homo et cõsumauit deus oĩa
opera sua. S huius enoch translatio. idetur declicationis ẽẽ p̃figna¬
ta dilatio. que quidem iam fcã ẽ in xp̃o capite nr̃o. qui sic resurrexit
ut nõ moriatur ulterius. s etiam ip̃e translatus ẽ. Restat añt altr̃a
dedicatio uniuerse domus cuius ip̃e xp̃s est fundam̃tu que differ¬
tur infine. qñ eĩt om̃iu resurrectio nõ morituroꝵ amplius. Siue
aũt domu dei dicatur siue templu dei. sine ciuitas dei idip̃m ẽ. nec
aborret alatimi eloquii consuctudine. Nam et uirgilius imperiosis¬
simã ciuitate domur appellans assarici romanes uolens intelligi
qui de assarico ꝑ troxanos originem ducut. ⁊ domu: ence cosdem ip̾os
quia cõ duce. troiami cum italiam uenisset. abeis condita est roma.

Expanded text:
ine generationum, quo sabbatum consecratum est, septimo scilicet ab ine generationum, quo sabbatum consecratum est, septimo scilicet ab ogenie Cain, id est a Seth, sextus est; quoto die factus est homo et consummauit Deus omnia opera sua. Sed huius Enoch translatio nostrae dedicationis est praefigurata dilatio. Quae quidem iam facta est in Christo capite nostro, qui sic resurrexit, ut non moriatur ulterius, sed etiam ipse translatus est; restat autem altera dedicatio uniuersae domus, cuius ipse Christus est fundamentum, quae differtur in finem, quando erit omnium resurrectio non moriturorum amplius. Siue autem domus Dei dicatur siue templum Dei siue ciuitas Dei, id ipsum est nec abhorret a Latini eloquii consuetudine. Nam et Vergilius imperiosissimam ciuitatem domum appellat Assaraci, Romanos uolens intellegi, qui de Assaraco per Troianos originem ducunt; et domum Aeneae eosdem ipsos, quia eo duce Troiani cum Italiam uenissent ab eis condita est Roma.
Abbreviated transcription (Latin):
eterne Nec dictum ẽ hic sperauit in dñm dm̃. aut hic inuocauit nomẽ
lur pphetam dictum apostolus deboe populo intelligit. a dei gratia per¬
tine̾nte. Et erit. om̃is qui inuocanerit nom̃ dnĩ saluus eĩt. Hoc ip̃m eĩ¬
quca dicitur. ⁊ nominauit nom̃ eius enos qd̾ intpretatur homo. ac d̾ind̾
it̃o spem ponere debeat homo. Malehictus enim om̃is sicut alibi legit̾
qui spem suam ponit in homine. ac ꝑ hec nec inse. ut sit cius alterius
quitatis. que nõ ẜm filiu cam dedicatur hoc tempõr .i. mortał huius
labente transcursu. s in illa ĩmortalitate btĩtudis sẽpitne Caplum .xx.
Am et ista propago cuius ẽ pater seth in ea generatione het dedlica¬
cionis nomen. que septima est ex adam. ad n̾umerato adam. Pepti¬
nus enim ab illo natus ẽ enoch qd̾ interpretatur dedicatio. s ip̃c ẽ
Ne translatus qm̃ placuit deo. ⁊ insignis nuo inordine generation

Expanded text:
aeternae? Nec dictum est: <Hic sperauit in Dominum Deum\', aut: \'Hic inuocauit nomen aeternae? Nec dictum est: <Hic sperauit in Dominum Deum\', aut: \'Hic inuocauit nomen lium prophetam dictum apostolus de hoc populo intel- • legit ad Dei gratiam pertinente: Et erit, omnis qui inuocauerit nomen Domini saluus erit. Hoc ipsum equo dicitur, Et nominavit nomen ejus Enos, quod interpretatur homo, ac deinde ipso spem ponere debeat homo: Maledictus, enim omnis, sicut alibi legitur, qui spem suam ponit in homine ; ac per hoc nec in se, ut sit civis alterius civitatis, quae non secundum filium Cain dedicatur hoc tempore, id est, mortalis hujus saeculi, sed in illa immortalitate beatitudinis sempiternae. am et ista propago, cujus pater Seth, in ea generatione habet dedicationis nomen quae septima est ex Adam, annumerato Adam. Septimus enim ab illo natus est Enoch, quod interpretatur dedicatio; sed ipse est ille translatus, quoniam placuit Deo, et insigni numero in
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatur resurrectio mors xp̃i. ⁊ uita enis exmortis figuratur. Ex
fide gingitur hic ciuitas dei .i. homo qui sperauit in uocare nom dñi dei
Epe enim salu fc̃i sumus ait apłs Spes aũt que uidetur nõ ẽ spes. q
enim uidet quis quid sperat: Siaũt qd̾ nõ uid̾mus speramꝰ. ꝑ patien¬
tiam expectamus. Nam quis uaçare hoc existimet ab altitudine sacra¬
menti. Nũquit abel nõ sperauit ĩuocare nom̃ dnĩ dei. cuius sacrificii
scriptura tam acceptum deo fuisse cõmemoratur. Nũquit ip̃e seth. non
semen aliud pro abel. Cur ergo huic proprie tributur ꝙ piorum oĩu in¬
delligitur ẽẽ cõmime. nisi quia oportebat in eo qui de patre generationum
in meliorem partem. hoc ẽ superne cutatis separataru p̃rimus cõmemo¬
ratur exortus. prefigurari homine.i. hominn societatem. que non ẜmi
hominem in re felictatis terrene. s secudu deum uiuit in spe felicitati

Expanded text:
interpretatur resurrectio. mors Christi et uita eius ex mortuis figuratur. Ex qua interpretatur resurrectio. mors Christi et uita eius ex mortuis figuratur. Ex qua fide gignitur hic ciuitas Dei, id est homo, qui sperauit inuocare nomen Domini Dei. Spe enim salui facti sumus, ait apostolus. Spes autem quae uidetur, non est spes. Quod enim uidet quis, quid sperat? Si autem quod non uidemus speramus, per patientiam exspectamus. Nam quis uacare hoc existimet ab altitudine sacramenti? Numquid enim Abel non sperauit inuocare nomen Domini Dei, cuius sacrificium scrsemen aliud pro Abel? Cur ergo huic proprie tribuitur quod piorum omnium intelligitur esse commune? nisi quia opoin meliorem partem, hoc est supernae ciuitatis, separatarum, primus commemoratur exortus, praefigurari hominem, id est hominum societatem, quae non secundum hominem in re felicitatis terrenae, sed secundum Deum uiuit in spe felicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
qui nominatur hic nouissimus pater. sicut aũt cam quod interpretat᷑ possessio
terrene conclitor ciuitatis ⁊ filius eius incuius nomine condita ẽ enoch q
interpretatur dedicatio. indicat istam cuutate. ⁊ mitiu et fine ħre t̾rena
Obi nibil speratur amplus qͣ in boc seculo cerni pot. Ita seth ꝙ interpreta¬
tur resurrectio. cum sit generationu seorsus cõmemorataru pater. quid
xfilio ems. sacra hec ystoria dicat intuendum est. Gapitul. ꝯ¬
Etħ inquit natus est filius ⁊ nominauit nom̃eius enos ⁊ hic spera¬
uuit inucrare nomen dnidei. Nempe clamat attestatio ueritatis. In
spe igitur unit homo. Filius resurrectionis inspe uinit. qͣ diu peregri¬
natur hic ciuitas dei. que gingitur ex fide resurrectionis xp̃i ex duob
namq illis hominib abel ꝙ interpretatur luctus. ⁊ huius frẽ seth. ꝙ

Expanded text:
qui nominatur hic nouissimus pater. Sicut autem Cain, quod interpretatur possessio, qui nominatur hic nouissimus pater. Sicut autem Cain, quod interpretatur possessio, terrenae conditor ciuitatis, et filius eius, in cuius nomine condita est, Enoch, quod interpretatur dedicatio, indicat istam ciuitatem et initium et finem habere terrenum, ubi nihil speratur amplius, quam in hoc saeculo cerni potest: ita Seth, quod interpretatur resurrectio, cum sit generationum seorsus commemoratarum pater, quid de filio eius sacra haec historia dicat, intuendum est. CAPUT eth, inquit, natus est filius, et nominauit nomen eius Enos; hic sperauit inuocare nomen Domini Dei. Nempe clamat adtestatio ueritatis. In spe igitur uiuit homo filius resurrectionis; in spe uiuit, quamdiu peregrinatur hic, ciuitas Dei, quae gignitur ex fide resurrectionis Christi. Ex duobus namque illis hominibus, Abel, quod interpretatur luctus, et eius fratre Seth, quod
Abbreviated transcription (Latin):
appellatus seth cum genuusse filios filiasq dicatur. nulla ibi genita
nominatĩ femina expressa ẽ In his aũt que propagantur ex eam in
ip̃o fine quonsq protenduntur nouissima femina genita nominatar
Sic enim legitur. Natussabel genuit lamech. ⁊ sum ꝑsit sibi lamech.
habitintiu in tab̾nacuł pecurarioꝵ ⁊ nomen frĩs eius uibal. iorc fu¬
Duc usq porrecte sunt generationes cam que sunt om̃s ab adam
cto adnimerato ip̃o adam. Septem scilicet usi ad lamech. qui duar
maritus nrorum flut. icctaua ẽ generatio infiliis eius. ĩquib cõme¬
moratur ⁊ femina. Obi eleganter significatum ẽ terrena duitatem
uiq insu fine carnales habituramꝰ generationes. que marium fe¬
mmnaꝵq coniunctione proneniunt᷑. Undẽ. ⁊ip̃e ꝙ prẽter euã nusq̃¬
repperitur ante diluuiu nominib propriis exprimunt ueores illius hõĩs

Expanded text:
appellatus Seth, cum genuisse filios filiasque dicantur, nulla ibi genita appellatus Seth, cum genuisse filios filiasque dicantur, nulla ibi genita nominatim femina expressa est: in his autem quae propagantur ex Cain, in ipso fine quousque protenduntur, novissima femina genita nominatur. Sic enim legitur: Mathusael genuit Lamech: et sumpsit sibi Lamech dhabitantium in tabernaculis pecuariorum. Et nomen fratris ejus Jubal: hic fuHuc usque porrectae sunt generationes ex Cain, quae sunt omnes ab Adam octo adnumerato ipso Adam, septem scilicet usque ad Lamech, qui duarum maritus uxorum fuit, et octaua est generatio in filiis eius, in quibus commemoratur et femina. Ubi eleganter significatum est terrenam ciuitatem usque in sui finem carnales habituram generationes, quae marium feminarumque coniunctione proueniunt. Unde et ipsae, quod praeter Euam nusqreperitur ante diluuium, nominibus propriis exprimuntur uxores illius hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
declicatio. hic eĩm declicatur terrena ciuitas. ubi conditur qm̃ hic
bet eum quem intendit et appetit finem. Porro ille seth int̾pretat
resurrectio ⁊ enos filius euis int̾pretatur homo nõ sicut dam. Et
ip̃m enim nom̃ homo intẽpretatur. s cõmune ꝓhihetir eẽ ĩ illa
lingua .i. hebrea. masculo ⁊ femine. Nam sic de illo scriptum ẽ. Mascnlu et
femina fecit illos. ⁊ benedxit illos. et cognomiauit nom̃ eorũ adam. Uñ
no ambigitur sic appellatam fuisse femiã enam proprio nomine. ut tñ
adam ꝙ int̾pretatur hõ. nom̃ eẽt amboꝵ. Enos aũt sic interpretatur hõ
ut hec non posse femina nũcupari. periti lingue illus adsererent tãq
filius resurrectionis. ubi nõ nubent neq ueores ducent. Non cĩm eĩt
ibi generatio cum illuc prcduxerit regeneratio. Quare̾ hoc nõ ĩcussu
not᷑andu arbitror qd̾ meis generationib que ꝓpagantur ex illo qui ẽ

Expanded text:
dedicatio; hic enim dedicatur terrena ciuitas, ubi conditur, quoniam hic dedicatio; hic enim dedicatur terrena ciuitas, ubi conditur, quoniam hic habet eum, quem intendit et adpetit, finem. Porro ille Seth interpretatur resurrectio et Enos filius eius interpretatur homo; non sicut Adam. Et ipsum enim nomen homo intptum est: Masculum et feminam fecit illos, et benedixit illos, et cognominavit nomen eorum Adam . Unde non ambigitur, sic appellatam fuisse feminam Evam proprio nomine, ut tamen Adam, quod intepretatur Homo, nomen esset amborum. Enos autem sic interpretatur Homo, ut hoc non posse feminam nuncupari periti linguae illius asseverent, tanquam filius resurrectionis, ubi non nubent, neque uxores ducent . Non enim erit ibi generatio, cum illuc perduxerit regeneratio. Quare et hoc non incassum notandum arbitror, quod in eis generationibus quae propagantur ex illo qui est
Abbreviated transcription (Latin):
egressus. hostias deo legitur ĩmolasse. Dequa re in precedentib libri
iam diximus non obaluid. demones arrogantes sibi diuinitatẽ
deosq se credi cupientes. sibi expetere sac̾rificium. ⁊ gaudere hu
modi honorib nisiq uer sacrifidu uõ deo deberi scuĩt Capłm. is
nam. et cius series ad celestem pertinet cuntate occiso abel.
atq in ens interfectione com̃dato mirabili sacramento. facti s
duo patres singuloru: generuz. cam ⁊ seth. in quor filuis.quos cõ¬
memorari oportebat duaru istarum ciuitatu ingeneratione mõ¬
taliu euidentus iudicia clarere ceperunt. Cam quippe genuit e¬
noch in cuius nomine condidit cuuitate t̾renam. scilicet nõ pereg¬
nantẽ in hoc mundo s meuis temporali pace. ac felicitate quie scen¬
te Carn aũt int̾pretatur possessio uñ. dictum ẽ qñ natus ẽ.siue a
patre siue a matre eins acquisiui homine per deum. Engh uõ

Expanded text:
egressus, hostias Deo legitur immolasse. De qua re in praecedentibus libris egressus, hostias Deo legitur immolasse. De qua re in praecedentibus libris iam diximus, non ob aliud daemones adrogantes sibi diuinitatem deosque se credi cupientes sibi expetere sacrificium et gaudere huius modi honoribus, nisi quia uerum sacrificium uero Deo deberi sciunt. CAPUT XVInam, et cuius series ad caelestem pertinet ciuitatem, occiso Abel adque in eius interfectione commendato mirabili sacramento facti sunt duo patres singulorum generum, Cain et Seth, in quorum filiis, quos commemorari oportebat, duarum istarum ciuitatum in genere mortalium euidentius indicia clarere coeperunt. Cain quippe genuit Enoch, in cuius nomine condidit ciuitatem, terrenam scilicet, non peregrinantem in hoc mundo, sed in eius temporali pace ac felicitate quiescentem. Cain autem interpretatur possessio; unde dictum est, quando natus est, siue a patre siue a matre eius: Adquisiui hominem per Deum. Enoch uero
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ numerus ppinquitatis angeri. s etiam quia nescio quomꝰ ĩest
humane uerecundie. qddam naturale atq laudabile. ut cui debet
cã ꝓpinquitatis reuerendu honore. ab ea contineat. quãns gene¬
ratricem tamen libidinẽ. de qua erubescere uidemus. ⁊ip̃am p̾udi¬
citiam cõuigalem Copulatio igitur maris ⁊ femine quantũ attra
ad genus mortaliu Qd̾clam sẽminariu ẽ ciuitatis s terrena ciuitaᷤ
generatione tm̃mꝰ celestis aũt regeneratione opus het ut noxam
generationis enadat. Utrum auͣt aliqd̾ fui̾t uł si fuit. quale fui̾t
corporale atq insibile generationis signu ante diluuui sic̃ abrae
circumcisio postea ẽ imparata sacra hritoria tacet. Sacrificasse tamẽ
deo etiam illos antiquissimos homines non tacet qd et induob p̃¬
missis fratrib tacuit claruit ⁊ nec post diluuiu cum de archa fuiss

Expanded text:
et numerus propinquitatis augeri; sed etiam quia nescio quomodo inest et numerus propinquitatis augeri; sed etiam quia nescio quomodo inest humanae verecundiae quiddam naturale atque laudabile, ut cui debet causa propinquitatis reverendum honorem, ab ea contineat, quamvis generatricem, tamen libidinem, de qua erubescere videmus et ipsam pudicitiam conjugalem. 3. Copulatio igitur maris et feminae, quantum attinet ad genus mortalium, quoddam seminarium est civitatis: sed terrena civitas elestis autem etiam regeneratione opus habet, ut noxam generationis euadat. Utrum autem aliquod fuerit, uel si fuit, quale fuerit corporale adque uisibile regenerationis signum ante diluuium, sicut Abrahae circumcisio postea est imperata, sacra historia tacet. Sacrificasse tamen Deo etiam illos antiquissimos homines non tacet; quod et in duobus primis fratribus claruit, et Noe post diluuium, cum de arca fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
fiebat qd̾ fieri ꝑleges heebat. quia rõ nec diuina ꝓhibuit.⁊ nõ dum
orrebatur illiciti. et qd̾ fiebat cum cõsobrina. pene cum sorore fieri ui¬
debatur quia et ip̃i interse ꝑꝑ tam ꝓpinquã consangumitatẽ fr̃s uo¬
cantur. ⁊ pene germani sunt. Euit aũt antiquis patrib ueligiose
cure. nec ip̃a pr̃opinquitas se panlati ꝓpaginu orclinib dirimẽs
longius abiret ⁊ propinquitas ẽẽ desisteret. eam nõ dum longe
positam. rursus matrimonii uincło colligare ⁊ quadamꝰ reuoc̃are
fugiente Undeiam pleno hominib orbe terrarum nõ quide
sotores expatre uel matre.uł ex ambob sius parentib natas. s¬
tamen amabant de suo genere ducere uxores. Uerum quis du¬
bitet honestius hoc tẽpore etiam consobrinoꝵ prohibita ẽẽ ꝯuigia
ne h̾eat duas necessitudines una ꝑsona cum due possint eas hre

Expanded text:
fiebat, quod fieri per leges licebat, quia id nec diuina prohibuit et nondum fiebat, quod fieri per leges licebat, quia id nec diuina prohibuit et nondum  uicinitatem horrebatur inliciti et, quod fiebat cum consobrina, paene cum sorore fieri uidebatur; quia et ipsi inter se propter tam propinquam consanguinitatem fratres uocantur et paene germani sunt. Fuit autem antiquis patribus religiosae curae, ne ipsa propinquitas se paulatim propaginum ordinibus dirimens longius abiret et propinquitas esse desisteret, eam nondum longe positam rursus matrimonii uinculo conligare et quodam modo reuocare fugientem. Unde iam pleno hominibus orbe terrarum, non quidem sotamen amabant de suo genere ducere uxores. Verum quis dubitet honestius hoc tempore etiam consobrinorum prohibita esse conjune habeat duas necessitudines una persona, cum duae possint eas habere,
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicato etiam inter impios dorum multoꝵ falsorumq culto¬
res sic obseruari cernimus ut etiam si peruersis legib ꝑmic¬
tantur fratna cõragia meliortam̃ consuetudo ip̃am̃ mant exo¬
rere licentiam. ⁊cũ iorores accipere in matrimoniu primis
humani generis temporib omnino licuerit sic. ai setur quasi
mnq̃ licere potuerit. Ad humanu cĩm sensu. uł illiciendũ uł
offendendu. mos ualet pla̾mu. Qui cu m bac cã ĩmoderationẽ ccc̾¬
niscentie coerceat eum designari atq corrũpi. merito ẽẽ nepharium iudi¬
ditur. Si enim ẽ miquu auiditate possidendi transgredi limitẽ agͣru
quanto ẽ iniquius libidine concubendi subuertere limitem morum.
Experti añt sumus in cõmibus consobrinarum etiam nostris tp̃orib
pꝑ gradum propinquitatis fraterno gradui ꝓximu. ꝙ̃ raro ꝓmores

Expanded text:
tiplicato etiam inter inpios deorum multorum falsorumque cultotiplicato etiam inter inpios deorum multorum falsorumque cultores sic obseruari cernimus, ut, etiamsi peruersis legibus permittantur fraterna coniugia, melior tamen consuetudo ipsam malit exhorrere licentiam, et cum sorores accipere in matrimonium primis humani generis temporibus omnino licuerit, sic auersetur, quasi numquam licere potuerit. Ad humanum enim sensum uel adliciendum uel offendendum mos ualet plurimum; qui cum in hac causa inmoderationem concupiscentiae coherceat, eum dissignari adque corrumpi merito esse nefarium iudicatur. Si enim est iniquum auiditate possidendi transgredi limitem agrorum, quanto est iniquius libidine concumbendi subuertere limitem morum! Experti autem sumus in conubiis consobrinarum etiam nostris temporibus propter gradum propinquitatis fraterno gradui proximum quam raro per mores
Abbreviated transcription (Latin):
necessitudines fierent. que ꝑo caritatem numerosiore ꝓpinqui¬
tate nectendam disseminari psingulos singule debuerunt. ẽẽt
enim unus homo filus sus fratus scilicet sõroriq coningib et
pater et socer et munculus. ita et uxor eius eisdem cõmunib
filiis. ⁊ mater et amita ⁊ socrus idemq interse filii eorum. nõ solũ
eẽnt frẽs atq cõuiges. uerum etiam cõsobrim quia et frũm filii.
Om̃es aute iste necessitudines que uni homini tres homines
cõnectebint. nouem cõnecterent. si ẽent insinguł singule ut unꝰ
homo haberet alteram sororem. alteram ueorem. Alteram cõso¬
brina alterum patrem. alterum anunculu. alteru seceru. alte¬
ram matrẽ. Alteram amitã alteram socrum atq ita se nõ ĩpan¬
citate coartatũ. s latius atq numerosius propinquitatib creb
uinculu: sociale diffunderet. ꝙ humano genere crescente. ⁊ mul¬

Expanded text:
necessitudines fierent, quae propter caritatem numerosiore propinquinecessitudines fierent, quae propter caritatem numerosiore propinquitate nectendam disseminari per singulos singulae debuerunt. Esset enim unus homo filiis suis, fratri scilicet sororique coniugibus, et pater et socer et auunculus; ita et uxor eius eisdem communibus filiis et mater et amita et socrus; idemque inter se filii eorum non solum essent fratres adque coniuges, uerum etiam consobrini, quia et fratrum filii. Omnes autem istae necessitudines, quae uni homini tres homines conectebant, nouem conecterent, si essent in singulis singulae, ut unus homo haberet alteram sororem, alteram uxorem, alteram consobrinam, alterum patrem, alterum auunculum, alterum socerum, alteram matrem, alteram amitam, alteram socrum; adque ita se non in paucitate coartatum, sed latius adque numerosius propinquitatibus crebris uinculum sociale diffunderet. Quod humano genere crescente et mul
Abbreviated transcription (Latin):
cogebatur ⁊ filus ⁊ filiab sius. qñ frẽs sororesq comibio cõnige¬
bantur. Sic ⁊ ena uxor eius. utriq sexui filiorn fuit. ⁊ socrus et
mater. que si due femine fuissent. mat̾ altera et socrus altera.
copiosius se socialis dilectio colligaret. Ip̃a demiq iam sorror q̃
etiam uxor fiebat. duas tenebat necessitudines quib ꝑsingłas
distributis ut altera ẽẽt soror altera uxor. hoĩum nũo socialis
propinquitas augereretur. Si hoc unde fieret tunc nõ erat qñ nsii
fres sorores ex illis duob primis nulli homines erant. Fieri ego
debuit qñ potuit ut existente copia inde ducerentur uxores q̃ ñ
erant iam sorores ⁊ non solum id ut fieret nulla necessitas eẽt
uerum etiam si fieret nec fas ẽet.Nam et sinepotes primoru
hõium. qui lam consobrinas poterant accipere cõniges. sororibi
matrimonio uingerentur. noniam duc. stres m̾ homine ino

Expanded text:
cogebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sororesque conubio iungecogebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sororesque conubio iungebantur. Sic et Eua uxor eius utrique sexui filiorum fuit et socrus et mater; quae si duae feminae fuissent, mater altera et socrus altera, copiosius se socialis dilectio conligaret. Ipsa denique iam soror, quod etiam uxor fiebat, duas tenebat una necessitudines; quibus per singulas distributis, ut altera esset soror, altera uxor, hominum numero socialis propinquitas augeretur. Sed hoc unde fieret tunc non erat, quando nisi fratres et sorores ex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia inde ducerentur uxores, quae non erant iam sorores, et non solum illud ut fieret nulla necessitas esset, uerum etiam si fieret nefas esset. Nam si et nepotes primorum hominum, qui iam consobrinas poterant accipere coniuges, sororibus matrimonio iungerentur, non iam duae, sed tres in homine uno
Abbreviated transcription (Latin):
ad noe patriarcham duceretur. ne sere pubtatis illoꝵ obscura
et non ne cessaria questio nos fatiget. Emam copula: Capłrral¬
eis ei̾us exuiri latere. mariumq femmaꝵq comuctionei
ops haberet ut gingendo multiplicarentur nec eẽnt nl hore
misi qͣuia ex illis dnõb nati fuissent mrisorores sud gunge
Rceperimt quod profecto quanto ẽ aintiquins. cõpellente nẽte¬
ssitate tanto postea fcum ẽ dampnabilius religione prohibẽte
Mabita est enimratio rectissima caritatis ut homine ⁊ineb
ee ntilis ato honesti concordua diueriarum necessitudinu: uincuł
necterent᷑. nec unus inuno multas haberet. s singule spargerent̃
insingulos ac sic ad socialem uitam diligentius c̃olliganda plu¬
rime plurimos obtinerent. Pater ꝗppe̾ et socer duaru sunt nece¬
ssitudinu nonoĩa. Utergo allum quisq heat patrem. alium soce¬
rum. numerosius se carĩtas porrigit. Utrũq aũt unus adam ẽẽ

Expanded text:
ad Noe patriarcham duceretur, ne serae pubertatis illorum obscura ad Noe patriarcham duceretur, ne serae pubertatis illorum obscura et non necessaria quaestio nos fatiget. CAPUT gis eius ex uiri latere manum feminarumque coniunctione opus haberet, ut gignendo multiplicaretur, nec essent ulli homines, nisi qui ex illis duobus nati fuissent: uiri sorores suas coniuges acceperunt; quod profecto quanto est antiquius conpellente necessitate, tanto postea factum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima caritatis, ut homines, quibus esset utilis adque honesta concordia, diuersarum necessitudinum uinculis necterentur, nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos ac sic ad socialem uitam diligentius conligandam plurimae plurimos obtinerent. Pater quippe et socer duarum sunt necessitudinum nomina. Ut ergo alium quisque habeat patrem, alium socerum, numerosius se caritas porrigit. Utrumque autem unus Adam esse
Abbreviated transcription (Latin):
sñ niunis ambigat᷑ fieri potuisse qd dico uangelistn matho
grneratione onide cinis ꝑseriem patrum uolens imendar̃
memore ordiens a patre habram. ator addauid primituo nt
pemeniret Intendens habraam inquit genuit ꝑsane uuinrñt
drnt ecenuit I sidel quẽ primitus geniu̾t hxac nũt inquit
geniut iacobꝰ Qnr nõ dieit esan. qm̃ eius pͥmogenit fuit qr
scincet pillos ad diino ꝑuenire nõ posso Seinde sequatigen
cobccu t genuit uidam ⁊ frẽs eius. Nũquit iudas prmm ogeni¬
tas fuit Sndas inquit gerunt phares ⁊cara detam ate eso¬
nee istorum geminor anquis fuit pͥmogenitus ide s ante illos
iam tres gen̾uerat. hos itaq tenuit mordine generationu ꝑ qͦᷤ
ad daud̾ꝰ atq inde quo intenderat pueniret. Ex quo intelligi
potest ueteres quoq homines ante diluuiu. non primogento
sreos fuisse comemoratos. ꝑquos ordo sueçedentiu gene̾ration

Expanded text:
unde nullus ambigat fieri potuisse quod dico. Euangelista Matthaeus unde nullus ambigat fieri potuisse quod dico. Euangelista Matthaeus generationem dominicae carnis per seriem parentum uolens commendare memoriae, ordiens a patre Abraham adque ad Dauid primitus ut perueniret intendens: Abraham, inquit, genuit Isaac; quur non dixit Ismael, quem primitus genuit? Isaac autem, inquit, genuit lacob; quur non 30 dixit Esau, qui eius primogenitus fuit? Quia scilicet per illos Iacob autem genuit ludam et fratres eius; numquid ludas primogenitus fuit? ludas, inquit, genuit Phar-es et Zarat; nec istorum geminorum aliquis fuit primogenitus Iudae, sed ante illos iam tres genuerat. Eos itaque tenuit in ordine generationum, per quos ad Dauid adque inde quo intenderat perueniret. Ex quo intellegi potest, ueteres quoque homines ante diluuium non primogenitos, sed eos fuisse commemoratos, per quos ordo succedentium generationum
Abbreviated transcription (Latin):
rantes merito requiramus. Quo ꝑtot annos ĩmmis fuit ⁊ cõ¬
nubio sine ullo proposito continentie uel non genuerit ꝯiugatu
qñ quide etiam de ip̃o legitur. ⁊ genuit filios. ⁊ filias. ⁊ fuei̾t oo
inceps quoru anni cõmemorantur. nec firos nec funa geniri¬
ne reticent: A ꝑhoc nõ apparet om̃mo ntru qui noruna tur
Cenetus r̃ fuerit pͥmogenitus imonero qm̃ crecuibrleñ est.
patres ulos etatetam songa ant ĩpuberes fuisse ant quigib
uariusi e l fetib nec illos eorum filos pͥmos eis natos fuis¬
se credibile est s cum sacrescriptor ystorie ad ortinnut atebi
noe cnus tem pore dilmuu factum ẽ ꝑ successiones gnãtiou
notatis tẽporib intenderet puenire eas utiq ꝯmemorauit. nõ
que prime suis parentib fuerint s que in propagatioris ordinẽ
uenerint. Erempli gratia quo id fiat apertuis aliquid uĩtoona

Expanded text:
rantes merito requiramus, quomodo per tot annos immunis fuerit a conrantes merito requiramus, quomodo per tot annos immunis fuerit a connubio sine ullo proposito continentiae, vel non genuerit conjugatus; quandoquidem etiam de ipso legitur, Et genuit filios et filias, et fuerunt omnes ue ita deinceps quorum anni commemorantur, nec filios filiasque genuisse reticentur. Ac per hoc non apparet omnino, utrum qui nominatur genitus, ipse fuerit ppatres illos aetate longa aut impuberes fuisse, aut conjugibus caruisse, vel fetibus, nec illos eorum filios primos eis natos fuisse credibile est: sed cum sacrae scriptor historiae ad ortum vitamque Noe, cuius tempore diluuium factum est, per successiones generationum notatis temporibus intenderet peruenire, eas utique commemorauit, non quae primae suis parentibus fuerint, sed quae in propagationis ordinem uenerint. Exempli gratia, quo id fiat apertius, aliquid interponam,
Abbreviated transcription (Latin):
Norro aute seth qñnatus ẽ nõ quide taciti sunt anm prĩs eius.s
enimꝰ quia soli nominati sunt ꝓꝑ ordines gn̾ationũ quas cõmemo¬
rare oportebat. ideo consequens uideri debet. solos illos tunc gene¬
ratos ex adam. Cum enim silentio cooptis õium nõib ceteroru
legatur eum genuisse filios ⁊ filias quota fuerit ista ꝓles eius qs
pr̾esumat asserere. si culpam temeritatis xuitat: Potuit quippe a¬
dam diuinitus admonitus dicere posteaqͣ seth natus ẽ. S uscitañ
eni mͥ deus sem̃. aliud pro abel. qm̃ tilis erat futurus. qui implẽt
illius scitatem non ꝙ ip̃e prior post eum tp̃is ordine nasceretur.⁊
Deinde qd̾ scriptum ẽ uixit añt seth. quinq iducentos anos ii¬
sm hebreos. quinq ⁊centu annos ⁊ geint enos. Quis possit mni
inconsideratus asserere hunc ens primogenitũ fuisse. utadma¬

Expanded text:
Porro autem Seth quando natus est, non quidem taciti sunt anni patris eius, sed Porro autem Seth quando natus est, non quidem taciti sunt anni patris eius, sed eat? Non enim quia soli nominati sunt propter ordines generationum quas commemorare oportebat, ideo consequens uideri debet solos fuisse tunc generatos ex Adam. Cum enim silentio coopertis omnium nominibus ceterorum legatur eum genuisse filios et filias: quota fuerit ista proles eius, quis praesumat adserere, si culpam temeritatis euitat? Potuit quippe Adam diuinitus admonitus dicere, postea quam Seth natus est: Suscitauit enim mihi Deus semen aliud pro Abel, quoniam talis erat futurus, qui inpleret illius sanctitatem, non quod ipse prior post eum temporis ordine nasceretur. Deinde quod scriptum est: Vixit autem Seth quinque et ducentos annos m Hebraeos, quinque et centum annos, et genuit Enos: quis possit nisi inconsideratus asseverare, hunc ejus primogenitum fuisse? Ut admi
Abbreviated transcription (Latin):
nẽs iniquas passura fuerat. primus ostendit. S quot annorum
erat adam cum eos genuit non apparaet. Et inde digeruntur ge¬
nerationes alie de cay̾m. alie de illo. quẽ geniit ad.im̾ in eus mcce¬
ssione quẽ frater occidit ⁊ appellauit nõm illius seth dicen out sip¬
tum ẽ. Suscitauit eĩm mͥ deus sem̃ alud pro ahel que. crcdit er̃
Tũq itaq iste due series generationũ umna de sech. ⁊ altera de cyeri
has ẜnis de quib agimus distintis ordinib insinuent crptates
unam celestem intetris peregrinantẽ. Alteram terren n terrenis
tmq solam sint ganduis in hianter ułmherente Iullius de ꝓge¬
mecam cum dnumerata sit ꝯnumerato adum usquidortem gene¬
pitiorr quot annor fuiss exp̃ssus ẽ qñ genuit eñ. qui cõmemierat
poso rum olunt eim sp̃s dei intrene ciuitatis gn̾ationib tp̃a nota¬
pe ante diluumi s in celestis maluit tam eẽntꝰ memoria digniõe

Expanded text:
nes iniquas passura fuerat, primus ostendit. Sed quot annorum nes iniquas passura fuerat, primus ostendit. Sed quot annorum erat Adam, cum eos genuit, non apparet. Exinde digeruntur generationes aliae de Cain, aliae de illo quem genuit Adam in ejus successionem, quem frater occidit, et appellavit nomen illius Seth, dicens ut scriptum est: Suscitauit enim mihi Deus semen aliud pro Abel, quem occidit Cain. Cum itaque istae duae series generationum, una de Seth, altera de Cain, has duas, de quibus agimus, distinctis ordinibus insinuent ciuitates, unam caelestem in terris peregrinantem, alteram terrenam terrenis tamquam sola sint gaudiis inhiantem uel inhaerentem: nullus de progenie Cain, cum dinumerata sit connumerato Adam usque ad octauam generationem, quot annorum fuisset expressus est, quando genuit eum, qui commemoratur post eum. Noluit enim Spiritus Dei in terrenae ciuitatis generationibus tempora notare ante diluuium, sed in caelestis maluit, tamquam essent memoria digniores.