comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abrahȩ in conualli apparuit ⁊ ieuinus incelũ
redire. Si dicas mͥ causas prandii. multo dariores
polliceor. me causas dicere posse supplicu. Si dices
cur p̾cepit ut suꝑ auro ⁊ argento ac uestib fraus
inferrȩcur egr̃ptris. ⁊ quare agni sanguine ur̃is
lito postib angłs ultor peꝑcerit pͥmogenitis.
edo oec. isiones tͥ luculentissime disserã pasuiois
dcio aut̃ qr nisi corfidĩ ad moueris . Eqͣ panioti
tius eñi alioꝵ carmina discutere solemꝰ quã nt̃a.
audi danielẽ ipsos euentꝰ ⁊ euencuũ tẽpora de cla¬
ranrẽ. Septuaginta ebdomades adbreuiate st̃ suꝑ
p̾płm tuũ. ⁊ suꝑ urbẽ scãm tuã. ut consumnet᷑ pua¬

Expanded text:
Abrahae in convalli apparuit, et jejunus in coelum Abrahae in convalli apparuit, et jejunus in coelum redire. Si dicas mihi causas prandii, multo clariores polliceor me causas dicere posse supplicii. Si dicercur praeceperit ut super auro, et argento, ac vestibus fraus inferretur Egyptiis? Et quare agni sanguine vestris illito postibus angelus ultor pepercerit primogenitis? ego occasiones tibi luculentissime disseram passionis. Scio autem quia nisi cor fidei admoveris aequanimiter, tius enim aliorum carmina discutere solemus, quam nostra, audi Danielem ipsos eventus, et eventuum contempora declarantem. Septuaginta hebdomades abbreviatae sunt super populum tuum, et super urbem sanctam tuam, ut consummet
Abbreviated transcription (Latin):
natura. una exduab ⁊ induab sustantis excicit ipse
ꝑsona. Quagͦ parte hominẽ. ea merito se p̾buit ip¬
se mortalem. ut qr mors ex peccato obuenerat. ipse
peccati expers cum sponte se morci addiceret. quã
tam̃ qr ñ peocauerat indebite ferret. om̃s ob noxios
illi miserȩ conditioni absolueret. Naturananq
nulla alia p̾t᷑ eam quȩ peccauerat ꝓ eadẽ satis fac̾e
pot̾at. congruũ plane ñ eẽt. ut quod humanitas
cõmisisset. de angłico qͥspiam ordine expiaret. Iuste
itaq homo qͥ om̃iũ causas apud dm̃ in sumeret s
sine culpȩ ulluis macula fuit. nã qr nil debuit.
⁊ adiabolo impetitꝰ coactus est soluere quȩ non
rapuit. eũ qͥse impetiuerat s. in iuste. corripuit¬
⁊ abhumani generis possessione sũmouit. Cũ gͦ
ut par erat humilitate confusa. nobis uircus
accreuit. Dicis forsitan. Qui ds erat. ñ pouit nisi
moreret᷑ id facere : Pocuit inquã ⁊ ds̃ caus cum

Expanded text:
natura, una ex duabus, et in duabus substantiis exstitit ipse natura, una ex duabus, et in duabus substantiis exstitit ipse persona. Qua ergo parte hominem, ea merito se praebuit ipse mortalem, ut quia mors ex peccato obvenerat, ipse peccati expers, cum sponte se morti addiceret quam tamen, quia non peccaverat, indebite ferret, omnes obnoxios illi miserae conditioni absolveret. Natura namque nulla alia praeter eam, quae peccaverat, pro eadem satisfacere poterat. Congruum tamen non esset, ut quod humanitas commisisset, de angelico quispiam ordine expiaret. Juste itaque homo, qui omnium causas apud Deum insumeret, sed sine culpae ullius macula fuit. Nam quia nil debuit, et a diabolo impetitus coactus est solvere quae non rapuit, eum qui se impetiverat, sed injuste, corripuit, et ab humani generis possessione submovit. Cum ergo ut par erat, humilitate confusa, nobis virtus accrevit. Dicis forsitan: Qui Deus erat, non potuit, nisi moreretur, id facere? Potuit, inquam, et Deus tuus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptũ. Qua gͥ satisfactione qͥs luat. nisi eum
quẽ offendit piũ apđ se int̾p̃tẽ habeat : Iustũ
itaq erat: ut is ꝓ hominib ageret qͥ scđm qͦd hõ
moti ꝓ hoĩe poterat. peccati tam̃ exors. hominũ
peccata portaret: ⁊ scđ̾m qͦd deus erat. dõ ⁊ sibi
qi unu st̃. eundẽ reconciliaret. Uide gͦ qͦrsũ iudeȩ
nequã ꝓpħa cuus intendat. ubi nec eciã ꝓpħicis
abagimꝰ euagat᷑.s ueluti historialitꝰ narrat: ⁊ si
p̃teritũ quẽpiã cui congruat nescis. ⁊ futurũ ig¬
notas. eum cui innitim᷑ tene. in qͦ qđ p̾libatũ ÷
luce euidentius cõplecũ constat. Discute eũgłia.
discute qͦa credimꝰ. ꝓpħȩ nob sensũ aꝑuit factis
mortt causaris. mori enĩ dõ ñ conuenit. scire debes qr ds̃
qͥ hominẽ suscepit. dm̃ neqͦqͣm humanitati confudit. nec
hominẽ dõ miscuit. sed in se stabilit̾ utraq consistente

Expanded text:
contemptum. Qua igitur satisfactione quis luat, nisi eum contemptum. Qua igitur satisfactione quis luat, nisi eum quem offenderit pium apud se interpretem habeat? Justum itaque erat, ut is pro hominibus ageret, qmori pro homine poterat; peccati tamen exsors, hominum peccata portaret; et secundum quod Deus erat, Deo et sibi, quia unum sunt, eumdem reconciliaret. Vide ergo quorsum, Judaee nequam, propheta tuus intendat, ubi nec etiam propheticis ambagibus evagatur, sed veluti historialiter narrat; et si praeteritum quempiam cui congruat nescis, et futurum ignoras, eum cui innitimur tene, in quo quod praelibatum est luce evidentius completum constat. Discute Evangelia, discute quod credimus, prophetae nobis sensum aperuit factis mori qui hominem suscepit, Deum nequaquam humanitati confudit, nec hominem Deo miscuit, sed in se stabiliter utraque consistente
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ peccata supportet. ut puto ñ hõ. s ds est. Si enĩ
corã dõ non ÷ nec infans unius diei sisit uita eiꝰ suꝑ t̾rã
mundus: p̃sertĩ cũ sit de immundo conceptꝰ semiue
cũ dicat dauid. quẽ ds inuenerat seđm cor suum.
s inquitates obseruaueris. qͥs sustinebit dnẽ.⁊ esaias.
om̃s uisticiȩ nix quasi pannꝰ menstruate i nc̃s pectu
tuo: ⁊ ipse mos ses qͥ alioꝵ dep̾cabat᷑ exitia. nec aliis
ĩpetrauit. ⁊culpa exigente t̾ra ꝓmissionis caruit.
si inquã om̃s ꝓpriis st p̃pediti rtatibꝰ. qͥs ÷ qͥ idone¬
us om̃iũ peccati portare sit pondꝰ: Sienĩ uerũ est qr
ue. laudabili uig hominũ. si remota pietate udi¬
cen. ax conspectu enĩ dĩ om̃is uiuens ñ iustificat᷑¬
cutoꝰ est qͥ sibi tali insufficiens est : Siaut dẽ pec¬
catoꝵ qͥntitate agit᷑. sollert̃ astruimꝰ. nulluĩ par¬
uudici posse peccatũ. qđ ad dei di noscit᷑ fieri

Expanded text:
omnium peccata supportet, ut puto, non homo, sed Deus est. Si enim omnium peccata supportet, ut puto, non homo, sed Deus est. Si enim coram Deo non est, nec infans unius diei, si sit vita ejus super terram, mundus, praesertim cum sit de immundo conceptus semine, cum dicat David, quem Deus invenerat secundum cor suum: Si iniquitates observaveris, quis Omnes justitiae nostrae quasi pannus menstruatae in conspectu tuo . Et ipse Moyses, qui aliorum deprecabatur exitia, nec aliis impetravit, et culpa exigente, terra promissionis caruit. Si, inquam, omnes propriis sunt praepediti reatibus, quis est qui idoneus omnium peccati portare sit pondus? Si enim verum est quia vae laudabili vitae hominum, si remota pietate, judicetur; in conspectu enim Dacturus est, qui sibi soli insufficiendus est? Si autem de peccatorum quantitate agitur, solerter astruimus nullum parvum dici posse peccatum, quod ad Dei dignoscitur fieri
Abbreviated transcription (Latin):
qr uoluit. osq suũ ñ aꝑuit. qͣsi ousᷤ adoccisionẽ ductꝰ.
qͥut agnꝰ corã tondente ommutuit. qͥde angustia ⁊ de
iudicio sullatꝰ. tantã habet generationẽ quȩ nartari
ñ possit : Ipse scđ̾m opinionẽ ur̃am abscisus de t̾ra
uiuentiũ : dabit tam̃ impios ꝓsepultura. ut eos
inbaptismo sibi consepeliendo ab ĩpietate distra¬
hat. ⁊ diuitẽ scilicet diabolũ p̾tio suȩ mortis occi¬
dat. Quis ÷ p̃cor ut plurima eoꝵ quȩ sequuntur
omittã qͥcũ sceleratis reputatꝰ ÷. qͥ peccatũ mulcor
tulit. qͥ ꝓtransgressorib orauit ut ñ ꝑirent:
Nunqͥd messias ille quẽ uos p̾stolamini fęliciter
regnaturũ a uob̃ hic significatꝰ putabit᷑ : Non
hoc ei attribuitis. ut credatis puirũ hominem
dolores uros ⁊ peccata laturũi. ñ minꝰ uolunta¬
riȩ quã sĩplicitꝰ moriturũ. cũ sceleratis deputan¬
uenere miseria parit̾ ac potestas in quã uidebitur
conceseise ꝑ sonã: Q enĩ tanetis est ut deo tͣnsponente

Expanded text:
ad occisionem ductus, qui ut agnus coram tondente obmutuit , qui de angustia et de judicio sublatus , tantam habet generationem quae enarrari non possit. Ipse secundum opinionem vestram abscisus de terra viventium, dabit tamen impios pro sepultura , ut eos in baptismo sibi consepeliendo ab impietate distrahat; et divitem , scilicet diabolum, pretio suae mortis occidat. Quis est, precor, ut plurima eorum quae sequuntur omittam: Qui cum sceleratis reputatus est , qui peccatum multorum tulit, qui pro transgressoribus oravit , ut non perirent. Nunquid Messias ille, quem vos praestolamini feliciter regnaturum, a vobis hic significatus putabitur? Non hoc ei attribuitis, ut credatis purum hominem dolores vestros, et peccata laturum, non minus voluntarie, quam simpliciter moriturum, cum sceleratis deputanvenere, miseria pariter ac potestas, in quam videbitur concessisse personam? Qui enim tantus est ut, Deo transponente,
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ regẽ nisi cesarẽ. conclaniabit pilato: noli
scribe rex iudeoꝵ. cui contͣ in psalinis. tituli it¬
scriptionẽ ne corrũpas. expatre diabolo erit. ñ eiꝰ:
qua ꝓpt̾ qr ñ cognouit tẽpꝰ uisitationis suę.⁊ urbẽ
⁊ scu̾ariũ dissipabit pꝰpłs romanꝰ cũ duce uespasi¬
ano. cuiꝰ rei finis ꝑennẽ inibi habitationis iu¬
daicȩ pariec uasticatẽ. ⁊ pͦ belli finẽ: fixum
faciens qđ dixͦ ingeminat. ext̾minũ idem
statuta desolatione firmabit᷑. Confirmabit
aut̃ pactũ multis ebdomas una. ⁊ indimi¬
dio ebdomadis deficieo hostia sacrificiũ

Expanded text:
habemus regem nisi Caesarem , conclamabit Pilato: Noli scribere: Rex Judaeorum . Cui contra in Psalmis tituli inscriptionem ne corrumpas. Ex patre diabolo erit, non ejus, quapropter? Quia non cognovit tempus visitationis suae ; et urbem, et sanctuarium dissipabit populus Romanus cum duce Vespasiano, cujus rei finis perennem inibi habitationis Judaicae pariet vastitatem. Et post belli finem , fixum faciens quod dixit, ingeminat: Exterminium idem statuta desolatione firmabitur. Confirmabit autem pactum multis hebdomada una: et in dimidio hebdomadis deficiet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ añadũte. Abexitu sermonis usq ad xp̃mducẽ¬
ebdomades septẽ. ⁊ ebdomades sexaginta duş erunt.
Ab exitu sermonis qͦ a dario uissa est restitui ciuitas
⁊ tẽplũ. habes numerũ annoꝵ usq ad xp̃m spetialit̾
ducẽ. Ebdomades aut̾ nͨ dierũ s annoꝵ in tellige.
Qualit̾ aut̃ septẽ pͥmȩ ebdomades. ⁊ residuş sexaginta
duȩ uigilant̾ adõ sub distincgȩ sint intelligendȩ
lector apđ ⁊eronimũ quã pluriũ inibi auetoꝵ cõ-¬
pilatione facta reqͥrat. Ut breuit̾ uͦ cognoscat.
septuaginta nisi fallor ebdomades qͦdringentol.
naguita continent annos. Et pͦ elidomadas sexa¬

Expanded text:
ant. Ab exitu hujus sermonis usque ad Cyrum ferunt septem hebdomades. Sexaginta vero Ab exitu sermonis quo a Dario jussa est restitui civitas, et templum, habes numerum annorum usque ad Christum specialiter ducem. Hebdomades autem non dierum, sed annorum intellige. Qualiter autem septem primae hebdomades, et residuae sexaginta duae vigilanter adeo subdistinctae sunt intelligendae, lector apud Hieronymum , quamplurium inibi auctorum compilatione facta, requirat. Ut breviter vero cognoscat, septuaginta, nisi fallor, hebdomades, quadringentos nonaginta continent annos. Et post hebdomades sexa
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. quã ds ur ur̾a tc̃ murmuratione sustinuit.
pse reuera uos uti aqͥla pullos suis portauit in humcris.
qͦs uiccualia e cęlestib missa. miraculaq frequentia.
⁊ dĩ legationes assiduȩ: futuroꝵ denuntiationes bonoꝵ
a querela cohib̾e ñ poterant. Facilius scimꝰ dõ nr̃o suam
portasse carnẽ inmo potius crucẽ. quã illi ur̃o ur̃am
inqͥetidinẽ. Cũ enĩ occidẽt uos quęrebatis cũ. ore eũ
diligentes. corde m̃citi. Iã gͦ aliqua de eiꝰ passione at
int̾ uiros ⁊ forma eiꝰ int̾ filios hominũ. Aspectꝰ ⁊ for¬
ma qua speciosus est p̾filus hõrum adhuc contẽpnit᷑

Expanded text:
ter vestra tunc murmuratione sustinuit. Ipse revera vos uti aquila pullos suos portavit in humeris, quos victualia e coelestibus missa, miraculaque frequentia, et Dei legationes assiduae, et futurorum denuntiationes bonorum a querela cohibere non poterant. Facilius scimus Deo nostro suam portasse carnem, imo potius crucem, quam illi vestro vestram inquietudinem. Cum enim occideret vos, quaerebatis eum; ore eum diligentes, corde mentiti. Jam ergo aliqua de ejus passione attinter viros, et forma ejus inter filios hominum . Aspectus et forma, qua speciosus est prae filiis hominum, adhuc contemnitur
Abbreviated transcription (Latin):
acsi diceret. Im̾ de pͦpłitui abduccione ⁊ disꝑsioẽ
conquereris. spatia adhibendi remedu dm̃ factum
ꝓpriũ contraxissẽ noucris. ut pͦpłs qͥdem de i̾ticus
carnis ad spualẽ sese transferat cultũ ⁊ urbsula
iã xp̃i sanguine sc̃a nouis uecustatẽ mutabit
honoribꝰ. ut p̾uaricatoris ade culpa fatiscat: ⁊
illud qđ antonomasice peccatũ ÷ idolatria infide¬
litasq deficiat. ⁊ qͥcqͥd absq eqͥtate ad ꝓrimũ ge¬
rit᷑ sopiat᷑ ⁊ qͥescat. ⁊ adducat᷑ ñ sc̾m ut ait apłs

Expanded text:
ac si diceret: Quoniam de populi tui abductione et dispersione conquereris, spatia adhibendi remedii Deum factum propitium contraxisse noveris, ut populus quidem de justitiis carnis ad spiritualem sese transferat cultum, et urbs illa, jam Christi sanguine sancta, novis vetustatem mutabit honoribus, ut praevaricatoris Adae culpa fatiscat, et illud, quod antonomastice peccatum est, idololatria infidelitasque deficiat. Et quidquid absque aequitate ad proximum geritur, sopiatur, et quiescat, et adducatur non sanctu
Abbreviated transcription (Latin):
ad mixtio nulla sit : Est itaq ac si diceret. Qͥc qͥd
in illa dei ⁊ hoĩs ꝑsona carnale putat᷑. totũ sp̾uali
uirtute ambit᷑. Lu̾bi aut̃ ac renes quȩ uoluptatis
loca noscunt᷑. recte ꝓ carnalitate ponunt᷑. Rides
forcasse meã. tuã queso ꝓme sententiã. s nullatenꝰ
dici potit. qͦd hoc cotũ pure hõi conueniens sit.
Nec eni t̾rena potentia t̾rã ore ꝑcutiet. aut respi¬
ciendo tremere faciet. ñ ĩpiũ spͥu perimet: ñ fide.
ñ iusticia lũbos cinget. Inferiora quȩ sequunt᷑
de contrariarũ sibi rerũ cohabitationib attexerem.
nisi suꝑ uacaneũ estimarẽ. Siqͥs eñi uelit in his hoꝵq
facile pot̾it illa quȩ pacifice conuenient diu̾sa uide.
Qđ totũ est. Om̾s g̾s quascunq fecisti. uenient ⁊ ad¬

Expanded text:
admistio nulla sit. Est itaque ac si diceret: Quidquid admistio nulla sit. Est itaque ac si diceret: Quidquid in illa Dei et hominis persona carnale putatur, totum spirituali virtute ambitur. Lumbi autem et renes quae voluptatis loca noscuntur, recte pro carnalitate ponuntur. Rides fortasse meam; tuam, quaeso, pro me sententiam, sed nullatenus dici poterit, quod hoc totum pure homini conveniens sit; haec enim terrena potentia terram ore percutiet, aut respiciendo tremere faciet, non impium spiritu perimet, non fide, non justitia, lumbos cinget. Inferiora quae sequuntur de contrariarum substantiarum cohabitationibus attexerem, nisi supervacaneum aestimarem. Si quis enim velit in his, horumfacile poterit illa quae pacifice convenit diversa videre, quod totum est: Omnes gentes quascunque fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
dando in lacrimis inmensura. Et ꝑcutiet t̾iã uirga
oris sui. ⁊ sp̃u labioꝵ suoꝵ int̾ficiet ĩpiũ. Xp̾c quẽ
nos ⁊ uos hic intellimꝰ. t̾rã uirga oris sui qͦm ꝑcutit.
si purus hõ existit: Hirga oris t̾rã ced̾e est. aut fam̃
suꝑ t̾rã uocare. aut qͥbuslibet aliis correctionib
hominũ peccata punire. Uirga oris t̾rã est ꝑcutere.
sui uirtute sermonis delinquentiũ animos ꝑt̾rere.
celligentia locutionis a statu peccati destruit temet¬
ipsum. Qđ si uixta illud iob tu ñ es ĩpius. qͥsgͦ est:
est: tu enĩ corpus sequeris. id ÷ litt̾am. S p̃u qͦq la¬
bioꝵ ipsoꝵ int̾ficiet ĩpiũ. illũ uidelicet quẽ ꝓ mes¬
sia p̾stolaris anti xp̃m. nãꝑ illustrationẽ sui ad uert
destruet illi. Hȩccine uidet᷑ tͥ humanitꝰ qͥs quã
agere posse : Et qͦmͦ eciã iusticia ⁊ fides cinctoriũ
renũ eiꝰ fieri pot̾it. cũ ĩmaterialib ad materialia

Expanded text:
dando in lacrymis in mensura. Et percutiet terram virga dando in lacrymis in mensura. Et percutiet terram virga oris sui, et spiritu labiorum suorum interficiet impium . Christus, quem nos et vos hic intelligimus, terram virga oris sui quomodo percutit, si purus homo existit? Virga oris terram caedere, est aut famem super terram vocare, aut quibuslibet aliis correctionibus hominum peccata punire. Virga oris terram percutere, est sui virtute sermonis delinquentium animos perterrere. telligentia locutionis, a statu peccati destruit temetipsum. Quod si juxta illud Job: Tu non es impius: quis ergo est? est: tu enim corpus sequeris, id est litteram. Spiritu quoque labiorum suorum interficit impium , illum videlicet quem pro Messia, praestolaris destruet illum . Haccine videtur tibi humanitus quisquam agere posse? Et quomodo etiam justitia, et fides cinctorium 268 renum ejus fieri poterit, quod in materialibus ad materialia
Abbreviated transcription (Latin):
muneris plenitudinẽ habuisse. De seruis plane
dicit᷑. qr dedit illis bona sua. unicuiq tamen
secundũ ꝓpͥã uirtutẽ. De xp̃o aut̃: ñ ad m̃surã
tis. incendite quȩ sequunt᷑. qr plusquã humana
uident᷑. Non scđm in qͥt uisione̾ ocłoꝵ uidicabit.
neq scđm auditũ auriũ arguet. Quis unqu̾a hõ
iꝰte iudicat. nͥ de iis soł agat. quȩ uisus ⁊ auditus
apꝓbat : & unde in lege ur̃a tres aut duo testes.
subquoꝵ testimonio stat om̃ẽ ubũ ẽẽ iubent᷑. nisi
deiis quȩ audiunt᷑ ⁊ uident᷑ : Est itaq sensus: hoĩes
iudicant dehis quȩ sensib cõp̾hendunt minus
in t̾na curantes. iste interius. dũ ⁊ udicat humi¬
les. id÷ discernit iꝰte merita singłoꝵ. sua cuiq
distribuens: ⁊ arguit ꝓ mansuetis t̾rȩ inȩqͥtate.
dũ flagellat qͦs aniat. ut bonitatẽ ⁊ disciplinã do¬
ceat. t̾rãq faciat. ñ puluerẽ quẽ uentꝰ tollat. potũ

Expanded text:
muneris plenitudinem habuisse. De servis plane muneris plenitudinem habuisse. De servis plane dicitur: Quia dedit illis bona sua, unicuiqae tamen secundum propriam virtutem . De Christo autem non ad mensuram ntur, quia plusquam humana videntur. Non secundum, inquit, visionem oculorum judicabit, neque secundum auditum aurium arguet . Quis unquam homo juste judicat, nisi de his solis agat quae visus et auditus approbat? Et unde in lege vestra tres aut duos testes, sub quorum testimonio stat omne verbum, esse jubentur , nisi de iis quae audiuntur et videntur. Est itaque sensus: Homines judicant de his quae sensibus comprehenduntur, minus interna curantes; iste interius, dum et judicat humiles, id est discernit juste merita singulorum, sua cuique distribuens, et arguit pro mansuetis terrae in aequitate, dum flagellat quos amat, ut bonitatem, et disciplinam doceat, terramque faciat, non pulverem quem ventus tollat, potum
Abbreviated transcription (Latin):
sa est. Si dixisset. egrediet᷑ uirga deciuꝰ tamo
Flos ascendet. forsitan aliqͥs maritũ ⁊ costã cius
lateralẽ uidelicet suã credet. At non de ramo. ñ
de pariascendit. s de uirgę radice. de solo con¬
quaro. flos: Propt̾ om̃iũ odorẽ uirtutt̃. ⁊ quia
speciosus ÷ p̃filiis hõiũ. ⁊ qr de flore fruccꝰ exurgit.
ipse enĩ est lignũ secus decursus aquarũ plantatũ.
qđ fructũ suũ in tp̃r suo dedit. Suꝑ hunc inquit¬
aut̃ cerco uos tp̾r uicturũ certo desituriĩ credatis.
quẽ ⁊ de mari ⁊ femina ut cȩt̾os dicitis nasciturũ:
estimare ñ possũ qđ alicui puro homini tanta in¬
esse ualeat opulentia ⁊ continuatio gr̾arũ. p̾ser¬
tim cũ ñ affutura s asserat᷑ reqͥetura suꝑ eum
Et si nanq sp̃s heliȩ suꝑheliseum reqͥeuisse scribit᷑
aliud ⁊ tam̃ sp̃m hoĩs in hominẽ deuenisse. quẽ
⁊ duplicẽ legit᷑ meruisse: aliud est totius diuini

Expanded text:
sa est. Si dixisset: Egredietur virga, de cujus ramo sa est. Si dixisset: Egredietur virga, de cujus ramo flos ascendet, forsitan aliquis maritum, et costam ejus lateralem videlicet suam crederet; at non de ramo, non de pari, ascendit, sed de virgae radice, de solo concrquare flos? propter omnium odorem virtutum, et quia speciosus est prae filiis hominum , et quia de flore fructus exsurgit. Ipse enim est lignum secus decursus aquarum plantatum, quod fructum suum in tempore suo dedit . autem certo vos tempore victurum, certo desiturum credatis, quem et de mari et femina ut caeteros dicitis nasciturum, aestimare non possum quod alicui puro homini tanta inesse valeat opulentia, et continuatio gratiarum, praesertim cum non affutura, sed asseratur requietura super eum. Etsi namque spiritus Eliae super Elisaeum requievisse scribitur, aliud est tamen spiritum hominis in hominem devenisse, quem et duplicem legitur meruisse, aliud est totius divini
Abbreviated transcription (Latin):
uirga : qr recta. singłaris ⁊ unica. puritatis õimodȩ
subtilitate pͣrccta. Dicite mͥ. qͥ licet in qͥnq libris
mossi nullas reciꝑe allegorias uelitis. ꝓ pħicos
tam̃ libros mist̾is plenissimos non negatis. Dicite in ꝗͣ
quȩsit uirga. qͥd sit egredi. qͦ flos. ñ de ramo sed
deradice conscendens. Certe haud dubiũ qͥnde u̾ro
dictũ messia putetis. Petogͥ. ut ea qͣ ꝓposui a uob̾
distributione dicat᷑. Si messiã dicitis uirgã. qͥs
erit flos: Attendite. an qͦd dixero uł ueri simile
habeat᷑. Si uirge pluralit̾ dicerent᷑. de qͥb flos
oriret᷑. con iugales significare ꝑsonas merito pu¬
tarent᷑. At qm uirga est. sĩplicitatẽ innuere uidet᷑.
Si patrẽ sino sua iugali intelligas. scimꝰ qr iuxta
naturã ꝑse nil agit masculus. Si matrẽ sine pa¬
tre: nichil scđ̾m opinionẽ tuã. aliqͥduero est
nens ⁊ sine exẽplo in toto humano genere osten¬

Expanded text:
virga? quia recta, singularis et unica puritatis omnimodae, virga? quia recta, singularis et unica puritatis omnimodae, subtilitate porrecta. Dicite mihi, qui licet in quinque libris Moysi nullas recipere allegorias velitis, propheticos tamen libros mysteriis plenissimos non negatis? Dicite, inquam, quae sit virga? Quid sit egredi? Quis flos non de ramo, sed de radice conscendens? Certe haud dubium quin de nostro dictum Messia putetis. Peto igitur, ut ea qua proposui a vobis distributione dicatur. Si Messiam dicitis virgam, quis erit flos? Attendite, an quod dixero vel veri simile habeatur. Si virgae pluraliter dicerentur, de quibus flos oriretur, conjugales significare personas merito putarentur. At quoniam virga est, simplicitatem innuere videtur. Si patrem sine sua jugali intelligas, scimus quia juxta naturam per se nil agit masculus. Si matrem sine patre, nihil secundum opinionem tuam; aliquid vero est nens, et sine exemplo in toto humano genere osten
Abbreviated transcription (Latin):
butirũ comedit᷑. ut totius malignitatis odium
subsequat᷑. ⁊ in animã mellis esus sic transeat
ut boni electione nos imbuat: Fateor butirũ
huc usq oderim. melq minꝰ curauerim. amͦ u
traq auida fauce diripiã. cũ ea docueritis eã
habere uim. Scio qr hoc in loco ur̾o more corni¬
cabimini. audite ⁊ si adusi qđ uerũ est. Butirũ
excarne est. mel exrore cȩlesti conficit᷑. ꝑ butirũ
gͦ humanitas saluatoris accipit᷑. cuiꝰ lenitate
dulcorat᷑. Hȩc benedictꝰ puer ille comedit. quia
inse uno utranq substantiã dĩ ac hominis adu¬
nauit. ꝑhumanã gͦ nat᷑am qua uirtutũ exẽpla
pͥbuit. sciuit. id est scire nos fecit criminũ fedita¬
tẽ. iꝑ diuinitatis haustũ int̾ne dulcedinis intimauit
caritatẽ. S hec quȩ dixi. risui ur̾o expositast̾.¬
equit᷑ idem ꝓpħa pꝰ plurima. Egrediet᷑ inqͥt uir¬
ga deradice iesse. ⁊ flos deradice ciꝰ ascendet. Quare

Expanded text:
butyrum comeditur, ut totius malignitatis odium butyrum comeditur, ut totius malignitatis odium subsequatur; et in animam mellis esus sic transeat, ut boni electione nos imbuat? Fateor, butyrum hucusque oderim, melque minus curaverim, a modo 267 utraque avida fauce diripiam, cum ea docueritis eam habere vim. Scio, quia loco in hoc, vestro more cornicabimini. Audite, etsi aversi, quod verum est. Butyrum ex carne est, mel ex rore coelesti conficitur. Per butyrum ergo humanitas Salvatoris accipitur, cujus lenitate dulcoratur. Haec benedictus Puer ille comedit, quia in se uno utramque substantiam Dei ac hominis adunavit. Per humanam ergo naturam, qua virtutum exempla praebuit, scivit, id est, nos fecit scire criminum feditatem, et per divinitatis haustum internae dulcedinis intimavit charitatem. Sed haec quae dixi, risui vestro expositaequitur idem propheta post plurima: Egredietur, inquit, virga de radice Jesse; et flos de radice ejus ascendet . Quare
Abbreviated transcription (Latin):
olescentula conciꝑet. qͣre ñ est apposicũ decuiꝰ
semine eadem id qđ conciꝑet᷑ exciꝑet. Qđ tamen
si fieret: ꝓfecto signũ qͦd spondebat᷑. signũ iam
non esset. Ergo aut pat̾ enuntiandus est. aut uir¬
go siue adol escentula si conceꝑit pepereritq:
signũ est. Si aut̃ signũ est: contra usum nature
conuincimini nequ̾a: qr uelitis nolitis parauit
sibi qđ uoluit innatura eciam pret̾ naturã ipse auc¬
tor ⁊ cdispositor naturx ds. & ipse qͥ disposunt ipse
qͥnatꝰ ÷ in ea: uipse eam fundauit: non eligere po¬
tut nisi qd̾ mundius fuit. ideo constat. qi nori
ad olescentula ñ uirgo: s supͣ solitã hominũ pu¬
ritatẽ uirgo pudicissima fuit. & is quẽ genuit.
lus nisi qͥ adeum respexit. salute meruit. Dicite
mͥ qͥ affectatis magisteria ur̃x legis. quȩ conso¬
nantia est rationis. ut is puer nutriendus butirũ
⁊ mel comedat. qͣtenꝰ repbare malũ ⁊ eligere bonũ
sciat. Nunqͥd ut singulis singła referamꝰ. ideo

Expanded text:
olescentula conciperet, quare non est appositum de cujus semine eadem id quod conciperetur, exciperet. Quod tamen si fieret, profecto signum quod spondebatur, signum jam non esset. Ergo aut pater enuntiandus est, aut virgo, sive adolescentula si conceperit, peperitque, signum est. Si autem signum est, contra usum naturaeconvincimini nequam, quia, velitis, nolitis, paravit sibi quod voluit in natura, etiam praeter naturam, ipse auctor et dispositor naturae Deus. Et ipse qui disposuit, ipse qui natus est in ea et ipse eam fundavit, non eligere potuit, nisi quod mundius fuit. Ideo constat quia non adolescentula, non virgo, sed supra solitam hominum puritatem virgo pudicissima fuit. Et is quem genuit, lus, nisi qui ad eum respexit, salutem meruit. Dicite mihi qui affectatis magisteria vestrae legis, quae consonantia est rationis, ut is puer nutriendus butyrum et mel comedat, quatenus reprobare malum, et eligere bonum sciat . Nunquid ut singulis singula referamus, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ ur̃oꝵ uigil sollercia pꝰ uestigia gregum
cadentes e podicib caprarũ ⁊ ouiũ pilulas colligebat¬
⁊ spuria ut ita dicã uitulamina sepuilchro c̃debat.
nedũ ds oberrans iret. fimo uacceo pluris precii
calceos macularet: P rofecto ⁊ increpitaculis in¬
continentias scimꝰ infantũ. ⁊ matres aut asseculȩ
huiꝰmodi eluebant illuuies. Quis dicere poterit.
quotiens ostio ubi hȩc fierent d̾s minime feriatꝰ
astitit: Ille etiã lues quȩ in penetralib cubiculoꝵ
agisolent. nun qͥd fieri dõ circũeunte destiterant:
tis haurire putores. mirũ ne fuit si filius dĩ corpo¬
ratꝰ ista sustinuit. quȩ uos incorporeũ dm̃ neqͣq̃m¬

Expanded text:
parentum vestrorum vigil solertia, post vestigia gregum parentum vestrorum vigil solertia, post vestigia gregum cadentes a podicibus caprarum, et ovium pilulas colligebat, et spuria, ut ita dicam, vitulamina sepulcro condebat, ne dum Deus oberrans iret, fimo vaccae pluris pretii calceos macularet. Profecto et in crepitaculis incontinentias scimus infantum, et matres, aut asseculae hujusmodi eluebant illuvies. Quis dicere poterit quoties ostio, ubi haec fierent, Deus minime feriatus astitit. Illae etiam lues, quae in penetralibus cubiculorum agi solent, nunquid fieri Deo circumeunte destiterant. rporum aestimatis haurire putores! Mirumne fuit si Filius Deus corporatus ista sustinuit, quae vos incorporeum Deum neq
Abbreviated transcription (Latin):
inbaleo. Cunq sederis fodies ꝑcircuitũ. ⁊egesta
lnmo fossa opies qͦ teuelatꝰ es. dñs enĩ dc̃ tuus abulat
in medio castroꝵ ut eruat ce. ut sint castratuamitidi
i nichil ineis appareat fȩditatis. Q gͦ tandiudiũ
int̾ uos habitasse iactatis. ut castra ut̾a regeret. uosq
de t̾ra int̾rã duceret. ab surdũ uob̾ unde uidebit᷑.
dm̃ dĩ filiũ ut g̾s dĩ noticiȩ repararet. ⁊ uos ad spu¬
aliota uocaret. humanitatis ⁊ conturb̾nii cõmu¬
nis ꝑ culisse fastidiũ: Qđ si sordẽ cohabitationis
obicitis. qr quondã palos in balteis ferebatis. ⁊ ege¬
sta humo fossa tegebatis. ut castra nitida dõ ãbu¬
lanti pararetis. certe paruuli ur̃i ⁊ coniuges a pa¬
loru uitcũlatione uacabant. nec minꝰ tam̃ aluos
cunqͦq mouebat᷑ occursibꝰ. aut minime ista uide¬
bat. aut spurcitias mariũ egre ferebat. femineis
ac infantilib nullatenꝰ grauabat᷑. Q d qd pecua¬
ria anibi ac arm̃ta manebant: Quare ñ bonoꝵ

Expanded text:
t egesta humo fossa operies, quo relevatus es, Dominus enim Deus tuus ambulat in medio castrorum, ut eruat te, ut sint castra tua munda, et nihil in eis appareat foeditatis . Qui ergo tandiu Deum inter vos habitasse jactatis, ut castra vestra regeret, vosque de terra in terram duceret, absurdum vobis unde videbitur Deum Dei Filium, ut gentes Dei notitiae repararet, et vos ad spiritualiora vocaret, humanitatis et contubernii communis pertulisse fastidium? Quod si sordem cohabitationis objicitis, quia quondam palos in balteis ferebatis, et egesta humo fossa tegebatis, ut castra nitida Deo ambulanti pararetis, certe parvuli vestri, et conjuges a palorum circumlatione vacabant, nec minus tamen alvocumquaque movebatur occursibus, aut minime ista videbat, aut spurcitias marium aegre ferebat, femineis ac infantilibus nullatenus gravabatur. Quid, quod peculia inibi ac armenta manebant? Quare non bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. ⁊ in hominis infirmitate. neqͣ qͣm dĩ for¬
rundo cognoscit᷑. & ascendet sic̃ uirgultũ. qͥa
humilis apparuit .s corã eo. qr ipse est in qͦpat
cõplacuit. Ascendit eciã qͣsi radix de trasitienti.
qi se passus est tarde cognosci. Ipse plane uiuum
granũ solũ pene mansit. morcuũ : multũ fru¬
ctũ attulit. Uel ascendit tanquã radix de terra
arida qr ipse sibi fuit origo inmaria. cui nulla
se infudit humani seminis unda. Non est spe¬
cies ei neq decor. uidimꝰ cũ ⁊ ñ erat aspectus
desidatimꝰ eũ aspectũ ⁊ nouissimũ uiroꝵ. uirũ¬
doloꝵ. ⁊ scientẽ infirmitatẽ. ⁊ quasi abscondit᷑
uultus euis ⁊ despectus. unde nec reputauimus
eum. Iniis u̾bis ubi ñ ꝑsonȩ eiꝰ. s humanarũ in
ꝑsona passionũ despicabilitas sic notat᷑. illud qͥs¬
tioni patee. qđ quẽ dicit desid̾atũ. pꝰ pauca
refert. nec reputatũ. Desid̾abat᷑ ut puto cũ ei
diccbat᷑. qͦusq animã nrãm collis. si tues xp̃c

Expanded text:
lunt, et in hominis infirmitate nequaquam Dei fortitudo cognoscitur. Et ascendet sicut virgultum , quia humilis apparuit, sed coram eo , quia ipse est in quo Patri complacuit. Ascendit etiam quasi radix de terra sitienti Ibid, quia se passus est tarde cognosci. Ipse plane vivum granum solum pene mansit; mortuum, multum fructum attulit . Vel ascendit tanquam radix de terra arida, quia ipse sibi origo in Maria, cui nulla se infudit humani seminis unda. Non est species ei neque decor. Vidimus eum, et non erat aspectus, et desideravimus eum despectum et novissimum virodolorum, et scientem infirmitatem, et quasi absconditus vultus ejus, et despectus, unde nec reputavimus eum . In iis verbis, ubi non personae ejus, sed humanarum in persona passionum despicabilitas sic notatur; illud quaestioni patet, quod, quem dicit desideratum, post pauca refert nec reputatum. Desiderabatur, ut puto, cum ei dicebatur: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
id est iuuenculã retinetis. Nã si assentiremini.
multũ uos uidet᷑ uox hȩc sola subigere. Ponamꝰ
itaq adolescentulã ibi esse. Dicite mͥ qͥd ÷ qd̾ p̾mit
ecce uirgo concipiet. Nullo p̾misso deqͦ adolescen¬
tula concipet. etiam siuirgo ñ ẽet quȩ c̃ciꝑec.¬
qr ꝑse conciꝑet. signũ eẽt. S obiecit mͥ quidã
eoꝵ lapide ueterior. qͦd hec eadẽ adolescentula
uxor ꝓpħȩ erat. ⁊ hanc esse quã insequentib
longe cõmemorat. Adhibui inqͥt mͥ testes fide¬
les. uriam Sac̾dotẽ ⁊ zachariam filiũ barachiȩ
accessi ad ꝓphetissã quȩ concepit ⁊ peꝑit filiũ.

Expanded text:
id est juvenculam, retinetis. Nam si assentiremini, id est juvenculam, retinetis. Nam si assentiremini, multum vos videretur vox haec sola subigere. Ponamus itaque adolescentulam ibi esse: dicite mihi quid est quod Ecce virgo concipiet; nullo praemisso, de quo adolescentula conciperet. Et jam si virgo non esset quae conciper se conciperet signum esset. Sed objecit mihi quidam eorum lapide veterior, quod haec eadem adolescentula uxor prophetae erat; et hanc esse quam in sequentibus longe commemorat. Adhibui, inquit, mihi testes fideles Uriam sacerdotem, et Zachariam filium Barachiae, et accessi ad prophetissam, quae conc
Abbreviated transcription (Latin):
catiam urãm cõpͥmendã de uilissimis dare reb
exempla. Tradunt phisici ⁊ historio graphoꝵ ueri¬
tas. in quadã ꝓuincia equas uento concipere.
Ergo sc̃o sp̃ui natura p̃ualuit. immodei uires locoꝵ
⁊ aerũ pͥuilegia cranscender. Negatis adhuc
cipiet ⁊ pariet filiũ. ⁊ uocabitis nom̃ eiꝰ eminanuel.
D uos dicitis qr halma nom̃ hebraicũ apđ̾ uos non
uirginẽ s ad olescentulã significet. Et adolescentula
plane potest eẽ non uirgo. At ieronimꝰ quẽ uos
scientissimũ testari consuestis int̾ pretẽ. ⁊ deqͦur̾ i
quidã mecũ disceptaturus ꝑhibuit. qđ in confli¬
gendo nullatenꝰ exorbitare de eiꝰ translationib uel¬
let : ñ mͦ p̾fatũ uerbũ uirginẽ sonare qͦd Betulam
dicitis asserit : s illã ꝓpͥȩ uirginẽ expͥmere. quȩ
uiroꝵ conspectib maneat semꝑ abscondita. S uos
ueteris ꝑtinatiȩ memores illud qđ est amphibolicũ.

Expanded text:
caciam vestram comprimendam de vilissimis dare rebus caciam vestram comprimendam de vilissimis dare rebus exempla. Tradunt physici et historiographorum veritas in quadam provincia equas vento concipere. Ergo sancto Spiritui natura praevaluit, imo Dei vires locorum et aerium privilegia transcenderunt. CAPUT  ejus Emmanuel . Sed vos dicitis, quia halma, nomen Hebraicum, apud vos non virginem, sed adolescentulam significet; et adolescentula plane potest esse non virgo. At Hieronymus , quem vos scientissimum testari consuevistis interpretem, et quo vestrum quidam mecum disceptaturus perhibuit, quod in confligendo nullatenus exorbitare de ejus translationibus vellet, non modo praefatum verbum virginem sonare, quod betulam dicitis, asserit; sed illam proprie virginem exprimere, quae virorum conspectibus maneat semper abscondita. Sed vos veteris pertinaciae memores, illud quod est amphibolicum,
Abbreviated transcription (Latin):
sentitis. Proseqͥmini quȩ sequunt᷑. Et factus est
ait principatꝰ suꝑ humerũ eius. ⁊ uocabit᷑ nom̃
eiꝰ admirabilis. consiliariꝰ. ds̃. fortis. pat̾ futuri
datus asseritur. nc̃ deus. nc̃ pat̾ futuri scłi appellat᷑.
Et ne deitas ipsa ut aliquoꝵ ꝑfunctoria putaretur.
ut est illud. applica illũ diis. uł constituite deum
pharaonis. addit᷑ ꝑ petuitas potestatis. qđ ÷ pater.
scilicet ñ dñs futuri scłi. Ibi plane sapientia quȩ
mͦ attingit a fine usq ad fin̾e fortit̾: disponet om̃a
sua uit. Deniq post imꝑi multiplicationẽ. pꝰ paciᷤ¬
pemnitarẽ. post solu dauid iniudicio ⁊ iusticia con¬
firmationẽ. rursũ eiꝰ in defectibilitas p̾dicatur.
amͦ inqͥt ⁊usq in sẽpit̾nũ. Poterit ne iste tał sibi
loculũ inut̾o p̃parare : Ꝙ ꝗͥ dominat᷑ fut᷑o scło.
ñ ualebit sibi p̾bere tantillũ in isto: Cogor ad ꝑui¬

Expanded text:
sentitis. Prosequimini quae sequuntur. Et factus est, sentitis. Prosequimini quae sequuntur. Et factus est, ait, principatus super humerum ejus, et vocabitur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus, Fortis, Pater futuri us, et nobis datus asseritur, nunc Deus, nunc Pater futuri saeculi appellatur. Et ne deitas ipsa, ut aliquorum perfunctoria putaretur, ut est illud: Applica illum diis ; vel: Constitui te Deum Pharaonis additur perpetuitas potestatis, quod est, Pater, scilicet non Dominus, futuri saeculi . Ibi plane sapientia, quae modo attingit a fine usque ad finem fortiter, disponet omnia suaviter . Denique post imperii multiplicationem, post pacirennitatem, post solii David in judicio, et justitiae confirmationem, 266 rursum ejus indefectibilitas praedicatur: Amodo, inquit, et usque in sempiternum . Poteritne iste talis sibi loculum in utero praeparare, et qui dominatur futuro saeculo, non valebit sibi praebere tantillum in isto? Cogor ad pervi
Abbreviated transcription (Latin):
maris semine ꝑ sp̾m ut asseritis fecundanda erat.
nec ds nec dĩ filius erat. idõ neo ds̃. ei fecit. tace
ipse sibi facere poterat Mentimini. Dicitem i saias
postquã gentiu pꝰpłm qͥambularat intenebr isl
cem uidisse magnã. ⁊ habitantib in regione ubre
loquit᷑: Scio uos diccuros. sicut ⁊ dixistis dũ cum¬
qͥbusda urm suꝑ hoc u̾bo confligerẽ. & filiꝰ qͥnat᷑
dicit᷑. homo est. & uob̾ intuli cũ hȩc de messia agi
diceretis. Messias scđ̾m ur̃am opinionẽ purꝰ homo
erit. an ds̃ ⁊ homo: Absit aistis ut ei qͥ homo sit di¬
uinitas ascribat᷑. homo erit prudens cẽpore aliqͣ
regnaturꝰ. finẽ pꝰmodũ regni ⁊ corporis habiturus.
Eocc qͦnta de sapientia ÷ immo hebitudo in modernis
fuerunt. Illi dicebant. nos audiuimꝰ ex lege qͥa
xp̃o manet in ȩt̾nu̾. hi ei metas morte conscis¬
cunt: Attendite in quã infelices. quã absurde

Expanded text:
maris semine per Spiritum, ut asseritis, fecundanda erat, maris semine per Spiritum, ut asseritis, fecundanda erat, nec Deus, nec Dei filius erat; ideo nec Deus ei fecit, nec ipse sibi poterat facere. Mentimini. Dicite mihi: Isaias postquam gentium populum, qui ambularat in tenebris, lucem vidisse magnam, et habitantibus in regione umbrae loquitur? Scio vos dicturos, sicut et dixistis dum quibusdam vestrum super hoc verbo confligerem: Qui filius, qui natus dicitur, homo est. Et vobis intuli cum haec de Messia agi diceretis. Messias, secundum vestram opinionem, purus homo erit. An Deus et homo? absit, aistis, ut ei qui homo sit, divinitas ascribatur! Homo erit prudens, tempore aliquo regnaturus, finem postmodum regni et corporis habiturus. Ecce quanta desipientia est, imo hebetudo in modernis fuerunt. Illi dicebant: Nos audivimus ex lege, quia Christus manet in aeternum ; hi ei metas mortis consciscunt. Attendite, inquam, infelices, quam absurde
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ hostes preb̾e uircutẽ potest. Quid de nat᷑a
disptitas : annat᷑a fuit. qͦd adam de limo subito
plasmatꝰ emersit: Natura fuit. qr tc homo de
humo originẽ sũpsit: natura ñ fuit. qͣntum
ad naturȩ usũ : quo ex homine homo ꝓcedit.
Credes gͦ creationi quã ñ uidisti. ⁊ çuiꝰ inter
homines tͥ minime exẽpla p̾bent᷑: Credes pla¬
ne. ñ tã dõ quã morsi tuo. Costã etiã in mulierẽ
edificattũ non difficeris. & hoc de nattua nonfuit.
Age engo. Poceris necredere qͥequã nasca. nasi tont¬
gruenti illato semine: Cerce cattas ex nepitaet
potuit. obhoc solũ. qr inuidia ura noluit. Api¬
enls er opusculoꝵ suoꝵ semine fȩcus creant. cum
minotes muscule crebris sibi irruant coitibus.
Frgo ds̃ pat̾ filio ⁊ filius sibi fuit impotens parare
conceptũ. qͥ tot etiã minusculis reb sine suo pͥbuit
id sibi ⁊ ciulibet facere poterat . s Is cuimat quide

Expanded text:
nobis hostes praebere virtutem potest. Quid de natura nobis hostes praebere virtutem potest. Quid de natura disputas? An natura fuit quod Adam de limo subito plasmatus emersit? natura fuit, quia tunc homo de humo originem sumpsit? Natura non fuit, quantum ad naturae usum, quo ex homine homo procedit. Credes ergo creationi quam non vidisti, et cujus inter homines tibi minime exempla praebentur. Credes plane non tam Deo quam Moysi tuo. Costam etiam in mulierem aedificatam non diffiteris. Et hoc de natura non fuit. Age ergo, poterisne credere quidquam nasci nisi congruenti illato semine. Certe cattas ex nepeta, et potuit, ob hoc solum quia invidia vestra noluit? Apiculae ex opusculorum semine fetus creant, cum minores musculae crebris sibi irruant coitibus. Ergo, Deus Pater Filio, et Filius sibi fuit impotens parare conceptum, qui tot etiam minusculis rebus sine suo praebuit id sibi, et cuilibet facere poterat, sed is, cui mater sine
Abbreviated transcription (Latin):
oculoꝵ uł auriũ digicis hauserit. ⁊ incellige quia
qua honestate suꝑiora hȩc fecerit. iresidua ꝑ egerit.
disputo s uos filii diaboli me cogitis. as̃ a uob̾ exi¬
gat. qͥ nouit qͦ affeccu idago. Breuit̾ accipite. dm̃
humilitꝰ omĩa hominis suscepisse. ⁊ nichil hõis
ueritũ pt̾ peccata fuisse. Si uelitis ex ratione ꝑciꝑe.
poter̃ ut reor uobis ratiocinia suꝑius habita satis
esso. S uob qđ patrib ur̾is. siuos inquã ñ credideri¬
tis: non incelligetis.  At uero tractaturus
alud qd restat de beatȩ maais uirginitate capitłm.
qđ dicit᷑ cont᷑ naturam uirgo parere nequiuisse.
iuste in sanꝰ iudicer. qͥcũ insanis ratiocinari sic
uidear. Ratio tam̃ ea mͥ est. ut sia dem̃tib ride¬
ar. saldẽ abiis qͥ minꝰ me sapiunt. ⁊ qͦs addisce¬
re libet. fidĩ in tellectũ hahere aliquantisper
inueniar. Ipsa quȩ uere dĩ mat̾ est. cont᷑ suos

Expanded text:
oculorum vel aurium digitis hauserit, et intellige quia oculorum vel aurium digitis hauserit, et intellige quia qua honestate superiora haec fecerit, et residua peregerit. disputo; sed vos, filii diaboli, me cogitis. Deus a vobis exigat, qui novit quo affectu id ago. Breviter accipite Deum humiliter omnia hominis suscepisse, et nihil hominis veritum praeter peccata fuisse. Si velitis ex ratione percipere, poterunt, ut reor, vobis ratiocinia superius habita satis esse; si vobis quod patribus vestris; si vos, inquiam, non credideritis non intelligetis. CAPUT II. Rationes illud quod restat de beatae Mariae virginitate capitulum, quod dicitur contra naturam virgo parere nequivisse, juste insanus judicer, qui cum insanis ratiocinari sic videar. Ratio tamen ea mihi est ut, si a dementibus ridear, saltem ab his qui minus me sapiunt, et quos addiscere libet, fidei intellectum habere aliquantisper inveniar. Ipsa, quae vere Dei Mater est, contra suos
Abbreviated transcription (Latin):
la reuiseret: Atris aurũ claude ruderibꝰ. licet
putris t̾ra sordescat. tam̃ auri minime natura
deficiec. Disce miser de materialib qualit sp̃ua¬
lia meciaris. ⁊ cũ in reb habeas exẽpla t̾renis ꝑ¬
pende qͥd ualeat diuinitas inȩcernis. Porrõ
dei filius in carnẽ ueniens. si cõpetentia corpori
m̃ebra habuit. m̾ebroꝵ cõpositio ñ nocuit. fru¬
straq nos pudeat. qͦd ipsũ ñ puduit. ⁊ qͥd eum
puderet ubi nichil ñ scm̃ fuit: Si qͥcqͥd est. bo¬
nũ est. nisi ubi peccatũ est: m̃ebra quȩ ꝑse bona
sunt. cũ peccatũ ñ ÷: scã st̃. Menbra nr̃a ĩbecil¬
litati nr̃ȩ st̃ ad ministratoria. ⁊ cũ aures. ora.
uł nares suꝑfluis capitũ egerendis inseruunt.
cȩta qͥd mali faciunt. quȩ inferiꝰ intestinoꝵ pod
exponunt: Int̾roga putidissime ⁊ nequ̾a de¬
año nr̾o si spuerit. si nares emunxerit. si picuitus

Expanded text:
la reviseret; atris aurum claude ruderibus, licet la reviseret; atris aurum claude ruderibus, licet putris terra sordescat, tamen auri minime natura deficiet. Disce, miser, de materialibus qualiter spiritualia metiaris, et cum in rebus habeas exempla terrenis, perpende quid valeat DiviniDei Filius in carnem veniens, si competentia corpori membra habuit, membrorum compositio non nocuit. Frustraque non pudeat quod ipsum non puduit. Et quid eum puderet, ubi nihil non sanctum fuit! Si quidquid est, bonum est, nisi ubi peccatum est, membra quae per se bona sunt, cum peccatum non est, sancta sunt. Membra nostra imbecillitati nostrae sunt administratoria, et cum aures, ora vel nares superfluis capitum egerendis inserviunt, caetera quid mali faciunt, quae inferius intestinorum pondus exponunt? Domino nostro, si spuerit, si nares emunxerit, si pituitas
Abbreviated transcription (Latin):
rentib formã impassibilit̾ generandi. quãdeus
matre resculpsit. Licet aut̃ sufficere debuerit dm̃
humanis nullomͦ attingi sordtib: accipe adhuc.
Solem ut estimo credis natura mundissimu. Coti¬
die uides ꝑpublicos sterqͥlinioꝵ aggeresradios
eisꝰ tgredi putida quelibet ac uisib ipsis indigna
lustrare. putas exhis quȩ p̃teruolat aliquã eũ sibi
labem contrahere : In sanie esset. Amplius.Si
oleum aut balsamũ aquȩ inicias. neutrũ aque
confundit᷑ . s ꝑseipsã solida utraq nat᷑a subsistit.
Habe it̾um. Mens mea recogitans ⁊ res quas uidit
uspiã crebra imaginatione retractans. cũ memi¬
nerit lepsi cruentis ulcerib extub̾ati. aut excada¬
uere lacero scaturientiũ examina u̾miũ. seurecor¬
det passi iacentiũ st̾coꝵ. qͥd quȩso maculȩ rota¬
bundus ꝑhec animꝰ sibi rapit. nisi qͣntu si pulcher¬
rima seu feminarũ seu mariũ corpora sĩ plicire¬
uolucione ꝑcurreret. aut splendidi oꝑis metal¬

Expanded text:
rentibus formam impassibiliter generandi, quam quismatre resculpsit; licet autem sufficere debuerit Deum humanis nullo modo attingi sordibus, accipe adhuc. Solem, ut aestimo, credis natura mundissimum. Quotidie vides per publicos sterquiliniorum aggeres radios ejus progredi, putida quaelibet, ac visibus ipsis indigna lustrare, putas ex his, quae praetervolat, aliquam eum sibi labem contrahere, insaniae esset. Amplius: si oleum aut balsamum aquae injicias, neutrum aquae confunditur, sed per se ipsam solida utraque natura subsistit. Habe iterum: Mens mea recogitans, et res quas viderit uspiam crebra imaginatione retractans, cum meminerit leprosi cruentis ulceribus extuberati, aut ex cadavere lacero scaturientium examina vermium, seu recordetur passim jacentium stercorum; quid, quaeso, maculae rotabundus per haec animus sibi rapit, nisi quantum si pulcherrima feminarum seu marium corpora simplici revolutione percurreret, aut splendidi operis metal
Abbreviated transcription (Latin):
Diom̃ qđ uinũ ÷ generans uirgines. cũ soleant face
pudicitiarũ cȩta uina iacturã. Scioqr nescis. N ego
adhuc inferã. qr illud idem est uinũ. qͦd inlibro iu¬
dicũ dm̃ lȩtificare ⁊ homines dr̃. An deũ aliqͣndo
bibisse putas: Cũ uxta litt̾am sensu deficias. expona
sp̃s sc̾s est. qͥ patrẽ filiũq amore coniungit. deocꝑ
subiungit homines. Quid aut̃ amor nisi gaudiũ.
⁊qđ gaudiũ nͥ inamore: Hoc uinũ. is selicet spu¬
alis feruor generat uirgines. qr nunquã nisi ꝑcele¬
stis flãmã desidđii mitigari pocer̃ carnis ardores.
Si hoc dĩ bonũ. hoc pulchrũ eiꝰ est: ut nil penes dm̃
melius pulchriusq putet᷑. qͥs est qͥ horrere audeat
uirginis uterũ. qͥs uirginalis partus causet᷑ egres¬
sum: Si uelis hunc obnaturales detestari meatꝰ.
o quotiens hircinarũ carniũ pͥdianas crapulas
ore fȩcentissimo uomusti. qͦtiens cetros uomices
⁊ horribiliora fleumata quã sit liqͦr ille iecisti.

Expanded text:
od vinum est germinans virgines , cum soleant facere pudicitiarum caetera vina jacturam? Scio quia nescis; et ego adhuc inferam, quia illud idem est vinum, quod in libro Judicum Deum laetificare et homines dicitur . An Deum aliquando bibisse putas, cum juxta litteram sensu deficias? Exponam Spiritus sanctus est qui Patrem Filiumque amore conjungit, Deoque subjungit homines. Quid autem amor nisi gaudium? et quod gaudium nisi in amore? hoc vinum, is scilicet spiritualis fervor, germinat virgines, quia nunquam nisi per coelestis flammam desiderii mitigari poterunt carnis ardores. Si hoc Dei bonum, hoc pulchrum ejus est, ut nihil penes Deum melius pulchriusque putetur. Quis est qui horrere audeat virginis uterum? quis virginalis partus causetur egressum? Si velis hoc ob naturales detestari meatus, o, quoties hiremarum carnium pridianas crapulas ore fetentissimo vomuisti? Quoties tetros vomices, et horribiliora flegmata, quam sit liquor ille, jecisti?
Abbreviated transcription (Latin):
insolita loqui: ⁊ cũ pudore maximo s ut beati
Gregorii u̾bis utar. hanc ipse uerecundiã in me
rep̾hendo. Qͥ enĩ tantas pii red ẽptoris in iurias
ñ egerrimae fert: qͥ inaudita integerrimȩ ma¬
trisꝓbra ñ acerbissima animadu̾sione refellit.
qͥ hȩc equanimis audit. patet qͥa xxp̃ianꝰ ñsit.
multoq rectiꝰ isti dicit᷑. qđ impiꝰ hic fueris: si
pius eẽ uelis. Quare telo uehem̃ti ñ efferar. cũ
iuideã eos qͥ coniugia pulcherrima ⁊ honesta
deserunt. ⁊ anus etiam sub maritis agentes
iãq rugosissimas assectant᷑. in quarũ quoq
abusione germanoꝵ suoꝵ riualitati ñ parcunt.
qͥ niuilta dõ desponsata uerent᷑ qͥ nullo studiofidi¬

Expanded text:
insolita loqui, et cum pudore maximo, sed ut B. insolita loqui, et cum pudore maximo, sed ut B. Gregorii verbis utar: « Hanc ipse verecundiam in me reprehendo. » Qui enim tantas pii Redemptoris injurias non aegerrime fert, qui inaudita integerrimae Matris probra non acerbissima animadversione refellit, qui haec aequanimis audit, patet quia Christianus non sit, multoque rectius isti dicitur quod impius hic fueris, si pius esse velis. Quare zelo vehementi non efferar, cum videam, eos qui conjugia pulcherrima et honesta deserunt, et anus etiam sub maritis agentes, jamque rugosissimas assectantur, in quarum quoque abusione germanorum suorum rivalitati non parcunt, qui nulla desponsata Deo verentur, qui nullo studio fid