comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut et homines habeant testem
dm̃. Uidimus inquit et testes
sumus Ubi uidert̃ : In mani¬
festatione. Quid est in mani¬
festatione: In sole. id est in
hac luce. Unde autẽ potuit
nisi quia insole posuit taber
naculũ suũ. & ipse tanquam
sponsus ꝓcedens de thalamo suo¬
ut exultauit ut gigas ad cur¬
rendã uiã:. Ille ante solem.
qui fecit solem: ille ante luci¬
ferum. qui fecit om̃ia sydera.
ante om̃s angłos uerus creator.
oculis carneis qui solem uident
ipsũ tabernaculũ suũ in sole
posuit: id est carnẽ suã in mani¬
festatione huius lucis ostendit:
Et illius sponsi thalamus fuit
uterus uirginis: quia in illo
utero uirginali sunt coniuncti
duo. sponsus et sponsa. Sponsus
uerbũ. et sponsa caro: quia
scriptum est. Et erunt duo
in carne una Ꝙ dñs dicit
in euangelio. Igitur ñ iã duo.
sed una caro Et isaias optime
meminit. unũ ẽẽ ipsos duos
Loquitur enĩ ex ꝑsona xp̃i. &
dicit: Sicut sponso imposuit

Expanded text:
ut et homines habeant testem ut et homines habeant testem Deum. Vidimus, inquit, et testes sumus. Ubi viderunt? In manifestatione. Quid est, in manifestatione? In sole, id est in hac luce. Unde autem potuit i quia in sole posuitulum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo, exsultavit ut gigas ad currendam viam ? Ille ante solem qui fecit solem, ille ante luciferum, ante omnia sidera, ante omnes Angelos, verus creator oculis carneis qui solem vident; ipsum tabernaculum suum in sole posuit, id est carnem suam in manifestatione hujus lucis ostendit: et illius sponsi thalamus fuit uterus Virginis, quia in illo utero virginali conjuncti sunt duo, sponsus et sponsa, sponsus Verbum et sponsa caro; quia scriptum est, Et erunt duo in carne una ; et Dominus dicit in Evangelio, Igitur jam non duo, sed una caro . Et Isaias optime meminit unum esse ipsos duos: loquitur enim ex persona Christi, et dicit, Sicut sponso imposuit
Abbreviated transcription (Latin):
corde uidetur uerbum: caro
autem & oculis corporalib ui¬
detur. Erat unde uideremus
carnem: sed ñ erat unde uide¬
remus uerbum: factum est uer¬
bum caro quã uidere possemꝰ.
ut sanaretur in nobis unde uer¬
Et uidimus & testes sumus:
Forte aliqui fr̃m nesciunt
qui grece ñ norunt: quid sint
testes grece: Et usitatũ nom̃
est om̃ib & religiosum: Quos enĩ
cestes latine dicimus: grece mar¬
tires sunt. Quis aut̃ẽ ñ auchuit
martires. aut in cuius xp̃iami ore
ñ cotidie habitat nom̃ martirum:
Atq utinã sic habitet in corde.
ut passiones martirum imitemur:
ñ eos calcib ꝑsequamur Ergo hoc
dixit. Uidimus & testes sumus.
uidimus & martires sumus. Testi¬
monium enim dicendo exeo qđ
uiderunt. & testimoniũ dicen¬
do ex eo qđ audierunt ab his
qui uiderunt: cũ displiceret
ipsum testimoniũ hominib ad¬
uersus quos dicebatur. passi st̃
om̃ia que passi sunt martires.
Testes dĩ martires. passi st̃. D̾s

Expanded text:
corde videtur Verbum: caro corde videtur Verbum: caro autem et oculis corporalibus videtur. Erat unde videremus carnem, sed non erat unde videremus Verbum: factum est Verbum caro, quam videre possemus, ut sanaretur in nobis unde VerEt vidimus, et testes sumus. Forte aliqui fratrum nesciunt, qui graece non norunt, quid sint testes graece: et usitatum nomen est omnibus et religiosum; quos enim testes latine dicimus, graece martyres sunt. Quis autem non audivit martyres, aut in cujus christiani ore non quotidie habitat nomen martyrum? Atque utinam sic habitet et in corde, ut passiones martyrum imitemur, non eos calcibus persequamur. Ergo hoc dixit, Vidimus, et testes sumus: Vidimus, et martyres sumus. Testimonium enim dicendo ex eo quod viderunt, et testimonium dicendo ex eo quod audierunt ab his qui viderunt, cum displiceret ipsum testimonium hominibus adversus quos dicebatur, passi sunt omnia quae passi sunt martyres. Testes Dei sunt martyres. Deus testes
Abbreviated transcription (Latin):
quod audiuimus & quod ludimus
oculis nr̃is : & manus nr̃e tractaue¬
runt. de uerbo uite. Quis est qui
manib tractet uerbum. nisi quia
uerbũ caro factum ẽ. & habitauit
in nobis: Hoc autẽ uerbũ qđ caro
factum ẽ. ut manib tractaretur
cepit ẽẽ caro ex uirgine maria:
Sed ñ tunc cępit uerbum: quia
qđ erat abinitio dixit: Uidete
si ñ attestatur epła sua ȩuangelio
suo: ubi modo auchistis. In princi¬
pio erat uerbum : & uerbum erat
apud dm̃. forte de uerbo uitȩ ne
sic quisq accipiat quasi locutio
corpus xp̃i quod manib tractatũ
est. Uidete quid sequatur:
t ipsa uita manifestata est
rat enim abinitio: sed ñ erat
manifestata hominib.
Manifestata autẽ erat angłis
uidentib. & tanquã pane suo ci¬
bantib. Sed quid ait scriptura:
Panem angłoꝵ manducauit hõ:
Ergo manifestata ẽ ipsa uita m
carne. quia in manifestatione
posita ẽ : ut res quę solo corde
inderi potest. uideretur & ocłis
ut corda sanaret. Solo enim

Expanded text:
quod audivimus, et quod vidimus oculis nostris, et manus nostrae tractaverunt de Verbo vitae. Quis est qui manibus tractat Verbum, nisi quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis? Hoc autem Verbum quod caro factum est, ut manibus tractaretur, coepit esse caro ex virgine Maria: sed non tunc coepit Verbum, quia quod erat ab initio dixit. Videte si non attestatur Epistola sua Evangelio suo, ubi modo audistis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum . Forte de Verbo vitae sic quisque accipiat quasi locutioncorpus Christi quod manibus tractatum est. Videte quid sequatur: Et ipsa vita manifestata est. Erat enim ab initio; sed non erat manifestata hominibus: manifestata autem erat Angelis videntibus, et tanquam pane suo cibantibus. Sed quid ait Scriptura? Panem Angelorum manducavit homo . Ergo manifestata est ipsa vita in carne; quia in manifestatione posita est, ut res quae solo corde videri potest, videretur et oculis, ut corda sanaret. Solo enim
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃italium corporum spiritalicerunt : Acsic & si nudinon
erunt. tcm̃ spiritedis carnalibus non algebunt : hȩc si¬
quide iulictꝰ pomerius. Ceterũ plurimorum doctoꝵ
cia contestat᷑ hocadsiruit. qđ in illa futurȩ głȩ resurrectionis ubi
nulla corporib: sc̃is deformitas Nolla quoq: doloris aut laboris
erit aduersitas non sit qͦꝙ̃ tegininum necessarius usus. quibus erit
UeRE extunc credat᷑ adRESURRECCIONEULtioĩaptiner

Expanded text:
spiritalium corporum spiritalia erunt: ac sic etsi nudi non erunt, tamen spiritales carnalibus non egebunt. » Haec siquidem Julianus Pomerius. Caeterum plurimorum doctotia contestatur, hoc astruit: « Quod in illa futura gloria resurrectionis, ubi nulla corporibus sanctis deformitas, nulla quoque doloris aut laboris erit adversitas, non sit quoque tegminum necessarius usus, quibus erit vere, ex tunc credatur ad resurrectionem ultimam pertiner
Abbreviated transcription (Latin):
qđ est ab inicio Scribo uobis uiuener: Piliis: patress¬
uuene s: Filu : quanascuntur: Patres. qui a pri¬
cipiũ agnoscunt Iuuenes quare quia uicistis ma¬
lignũ : Infilus natiuitas: in patribi antiquitas
in iuuenibus fortitudo: Si malignꝰ auionibus uincitur:
pugnat nob cũ: Pugnat: sed nõ pͣugnat: Quare: quia
nos sum fortes. anquia ille fortis ẽ. in nob. quim ter
man ꝑsequenciũ in firm inuentus est: illenos fortes
fecit: qui ꝑ sequentib non restitit: Crucifixus ẽ. enĩ ex
infirmitate : sed uiuit ex uirtutedĩ Scribo uob pueri:
Vndepueri: oquia cognouistis patrẽ : Scribo uob patres:

Expanded text:
quod est ab initio. 6. Scribo vobis, juvenes. Filii sunt, patresquod est ab initio. 6. Scribo vobis, juvenes. Filii sunt, patresunt; filii, quia nascuntur; patres, quia principium agnoscunt: juvenes quare? Quia vicistis malignum. In filiis nativitas, in patribus antiquitas, in juvenibus fortitudo. Si malignus a juvenibus vincitur, pugnat nobiscum. Pugnat, sed non expugnat. Quare? Quia nos sumus fortes, an quia ille est fortis in nobis, qui inter manus persequentium infirmus inventus est? Ille nos fortes fecit, qui persequentibus non restitit. Crucifixus est enim ex infirmitate, sed vivit ex virtu e Dei . 7. Scribo vobis, pueri. Unde pueri? Quia cognovis
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs dicit: rante abraham egosũ: Ante abrahã
dicimus celũ & t̾ra antequã eẽt homo facta sunti
Ante ista fuit dñs: immoests Optioneemĩ nõait
ante habrahã ego fui : sed cente abrahã egosũ: Quod
enĩ dicit᷑ quia fuit nõ ẽ. & quod dicit̾ quia erit
finitur: Ille unꝰ ibiẽ: si ne teneliris. Nne nocte
si nespacus: sine mensura nnehoris: & uoduis
illũ dic: Siuis dies est. nius annꝰ est: siuis annisunt
Dictũ est enĩ deipsodie: & anni tui nõ deficiem
Q uo modo autẽ dictus est dies quando dictũ est
spacio latitudinis : quia est quodẽ quia ipse est
qđ est: Et nom̃ suum dix̃ moisi: dicens ei : Qui est
misit me aduor: Quidergo ante abrahã e quid ante
noe  quidante adam audisctipturã : Anteluciferũ
genuite: Postremo : antecelũ & terra Quare .
quia om̃a ꝑ ipsum factar̃: & nne ipso sactum est nibil
deo patres agnoscite : Patres enĩ fiunt: agnos cendo

Expanded text:
et Dominus dicit, Ante Abraham ego sum . Ante Abraham et Dominus dicit, Ante Abraham ego sum . Ante Abraham dicimus? Coelum et terra, antequam esset homo, facta sunt. Ante ista fuit Dominus, imo et est. Optime enim non ait, Ante Abraham ego fui; sed, Ante Abraham ego sum. Quod enim dicitur quia fuit, non est; et quod dicitur quia erit, finietur. Ille unus dies ibi est sine tenebris, sine nocte, sine spatiis, sine mensura, sine horis. Quod vis illum dic: si vis, dies est; si vis, annus est; si vis, anni sunt. Dictum est enim de ipso, Et anni tui non deficient . Quando autem dictus est dies? Quando dictum est spatio latitudinis; quia est quod est, quia ipse est qui est. Hoc nomen suum dixit Moysi: Dices eis, Qui est, misit me ad vos . Quid ergo ante Abraham? quid ante Noe? quid ante Adam? Audi Scripturam: Ante luciferum genui te . Postremo ante coelum et terram. Quare? Quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Ideo patres agnoscite: patres enim fiunt agnoscendo
Abbreviated transcription (Latin):
modo uerbuberasua. plorat filios quos uideti efferri
paulus ꝓuob̾ cruci fixus est: aut in nomine pauli
baptizati estis ÷ quidicit Nolo mentis : ut mecũ sitis
Mecũ estote : om̃s illius sumus qͥ ꝓ nob̵ mortuus est
qui ꝓnob crucifixus est: unde& hic: Dimituntur uob
peccata ꝑ nomenei: non ꝑhominist alicuius
Scribo uob patres: qua reprimo filii  quia remitun¬
tur uob peccata ꝑ nom̃eius & regeneramini inno¬
uã uitã: ideofilioli: Patres quare : quia cognonis¬
tis ẽũ qui princimum est Principiumenim ad pa¬
ternitatẽ ꝑtin& Nouus xp̃s incarne : sedantiquus
indiuinitate: Qũa antiqus putamus : quod annorũ
putam: nõ nemaior quã mater sua Maior plane quã
mater: Om̃a enĩ ꝑ ipsum facta sunt Si om̃a
& ipsamater: Antiquis fecit dequanas ceretur
nouus: Putamus ne. ante matre solã ÷ & anteauos
matris: Antiqui auus matris ipsius  abrahã:

Expanded text:
mmodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, mmodo verbis ubera sua, plorat filios quos videt efferri, Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Quid dicit? Nolo mei sitis, ut mecum sitis: mecum estote; omnes illius sumus qui pro nobis mortuus est, qui pro nobis crucifixus est: unde et hic, Dimittuntur vobis peccata per nomen ejus, non per hominis alicujus. 5. Scribo vobis, patres. Quare primo filii? Quia remittuntur vobis peccata per nomen ejus, et regeneramini in novam vitam, ideo filii. Patres quare? Quia cognovistis eum qui a principio est: principium enim ad paternitatem pertinet. Novus Christus in carne, sed antiquus in divinitate. Quam antiquus putamus? quot annorum? Putamusne major quam mater sua? Major plane quam mater: omnia enim per ipsum facta sunt . Si omnia, et ipsam matrem antiquus fecit, de qua nasceretur novus. Putamusne ante matrem solam? Et ante avos matris antiquus. Avus matris ipsius Abraham;
Abbreviated transcription (Latin):
suum ide inmani festo Lab naculum eius. caro eius:
Tab naculũ ei ec cła eius. insolereposita est Nonẽ. in
nocte sedindie: Sed quare illi non agnoscunt.
redite adleccionẽ quo eri finis factus est: & uide&e qͣre
nõ agnos cunt. Quio dit fratrẽ suũ intenebris ambulat
& nestit quo eat qm̃ tenebre excecauer̃ oculos eius:
Nos ergo seqiencia uideamus. & nonsimus in tenebris
Vnde non erimus inte nebris  siamemus fr̃s : Vnde
ꝓbatur quiccamamus frater nitatẽ: quia nõ cons¬
cindimus unitatẽ: quia tenemus caritatẽ: Scri¬
bo uoł filioli qsuia remituntur uob petcata ura ꝑ nom̃¬
eius:s Sed ꝑcuius nom̃ remituntur peccata  nũ quid
augustini Ergo nec ꝑ nom̃ donati: Viderit quis augus¬
tinus aut quis donatus : nec ꝑ nom̃ pauli. nec ꝑ nomen
p&ri Nam diuidentibus sibi ecłam & partes facere
de unitute conantibus: parturiens parudlos mater
caritas in apło ex ponituis cera sua conscindit quo a¬

Expanded text:
 in manifesto. Tabernaculum ejus, caro ejus; tabernaculum ejus, Ecclesia ejus: in sole posita est, non est in nocte, sed in die. Sed quare illi non agnoscunt? Redite ad lectionem, ad quam heri finis factus est, et videte quare non agnoscunt: Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tenebrae excaecaverunt oculos ejus. Nos ergo sequentia videamus, et non simus in tenebris. Unde non erimus in tenebris? Si amemus fratres. Unde probatur quia amamus fraternitatem? Quia non scindimus unitatem, quia tenemus charitatem. 4. Scribo vobis, filioli, quia remittuntur vobis peccata per nomni. Sed per cujus nomen remittuntur peccata? Numquid per Augustini? Ergo nec per nomen Donati. Videris quis Augustinus, aut quis Donatus: nec per nomen Pauli, nec per nomen Petri. Nam dividentibus, sibi Ecclesiam, et partes facere de unitate conantibus parturiens parvulos mater charitas in Apostolo, exponit viscera sua, conscindit quoda
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s interfectores xp̃i. idẽ. iudeos ex pulsos cẽ. de illaciuitate
Que habebat seuienter inxp̃o: habent ad orantes xp̃m
Propterea illã istioder̃: quiaxp̃iani in illa sunt: Ibiuo¬
luit federe dis cipłos suos: & ibi illis mittere spmscm̃.
numerus decuplatus erat: Sei debat centũ uiginti
&factur ẽ son quasi ferretur flatus uehemens: & lin¬
guȩ diuisesunt uelut ignis. Audistis ac t̾ apłorũ: ho¬
dielecta est ipsa leccio: Coeper lingius loqui: quomodo
sp̃s dabat eis ꝓnunciare: Et om̃s quiaderant illic dedi¬
uersis gencibus uenientes iudei : agnoscebant quis que lin¬
guã suam : Et mirabantur illos idiotas & imperitor
subito didicisse nõ unã ccut duas linguas sed omniũ
omnino gencium: Vbiergo iã om̃s lingue sonabant.
om̃s lin guecrediturae ostende bantur : Isti autẽ quimul
tedonati plus nõ habent: Euigilemus fr̃s: uideamus
pocius donũ ip̃s sc̃i & credamus ante dict de illoa
Etuideam impl&a : qr ante dicta sunt inpsalmo: Nõ sunt

Expanded text:
illa civitate. Quae habebat saevientes in Christum, habet adorantes Christum. Propterea illam isti oderunt, quia Christiani in illa sunt. Ibi voluit sedere discipulos suos, et ibi illis mittere Spiritum numerus decuplatus erat. Sedebant centum viginti factus est sonus, quasi ferretur flatus vehemens, et linguae divisae sunt velut ignis. Audistis Actus Apostolorum, hodie lecta est ipsa lectio: Coeperunt linguis loqui quomodo Spiritus dabat eis pronuntiare. Et omnes qui aderant illic, de diversis gentibus venientes Judaei, agnoscebant unusquisque linguam suam; et mirabantur illos idiotas et imperitos subito didicisse non unam aut duas linguas, sed omnium omnino gentium . Ubi ergo jam omnes linguae sonabant, omnes linguae crediturae ostendebantur. Isti autem qui multte Donati, plus non habent. Evigilemus, fratres, videamus potius donum Spiritus Dei, et credamus ante dictis de illo, et videamus impleta quae ante dicta sunt in Psalmo: Non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
iudei quẽ in tra inuener̃: exsufflant isti: qͣui sedet
incaelo: Quis peiores : qui contempserunt quia homi¬
nẽ putabant anqui sacra m̃ta eius exsufflant quem
iã dm̃ confitentur sed oder̃ uidelicet ciuitatẽ : in qua
occisus est dñs ipsorum : Pii homines & miseri cordes:
Multũ dolent occisum eẽ . xp̃m. & occidunt in homi¬
nibus xp̃m: Atilledilex illã ciuitatẽ : & mi sertus ẽ
ei : In dedix̃ incipie p̃di cacionẽ suam : incipiens ab ie¬
rł : Ille ibi principiũ fecit p̃dicacionis nominis sui
& tu ex horrescis cõmuni cacionẽ illius eiuitatir. non
ẽ. mirũ sip̃cisus. odistiradicẽ : Quid ipsea it discipłis
suis : esto tesedentes inciuitate : qusuego mitcã ꝓmissi¬
onẽ iã inuos : Ecceqũa ciuitatẽ oder̃: Forte amirent: siiu¬

Expanded text:
udaei quem invenerunt in terra, exsufflant isti eum qui sedet in coelo. Qui sunt pejores, qui contempserunt quia hominem putabant, an qui Sacramenta ejus exsufflant, quem jam Deum confitentur? Sed oderunt videlicet civitatem in qua occisus est Dominus ipsorum. Pii homines et misericordes, multum dolent occisum esse Christum, et occidunt in hominibus Christum! At ille dilexit illam civitatem, et misertus est ejus: inde dixit incipere praedicationem suam, Incipiens ab Jerusalem. Ille ibi principium fecit praedicationis nominis sui: et tu exhorrescis communionem illius civitatis? Non est mirum si praecisus odisti radicem. Quid ait ille discipulis suis? Estote sedentes in civitate, quia ego mitto promissionem meam in vos . Ecce quam civitatem oderunt. Forte amarent, si
Abbreviated transcription (Latin):
subdic onis ui te huius casib: innumerabiles mortes quo¬
dam modo cõminent᷑: Quã diu incertõ ÷ qͣs nã earũ uen¬
turusit . qͣrd utrũ satius sit unã ꝑp&i moriendo. anom̃s

Expanded text:
dianis uitae huius casibus innumerabiles mortes quodam modo comminentur, quamdiu incertum est quaenam earum uentura sit, quaero utrum satius sit unam perpeti moriendo an om
Abbreviated transcription (Latin):
l&iticiest . qualis illic celestiũ regnoꝵ uoluntas. sine timore
moriendi. & cũ &̃nitate uiuendi :s quã sum ma& ꝑtuaa filici¬
tas illic cpło ũ gloriosus chorus. illicꝓph& arũ exulitanciũ
numerus e illicmcrterũ innumer tibilis popls Ad hos auida
uenite contingat optemus : Hanc cogiticionẽ nram ds̃ uideat.
hoc propositum m̃tis & fidei xp̃s aspiciat. daturus eis daritatis
sue impliora p̃micoquorũ cirea se fuerint desideria maioraxui
lum tas quando & cotidie ut fiad uolunlas t ĩ
meatrius & transire adeũ iNsistene miortis me¬
rIRΕ DESCTO INCREE ANSAEARUit XP̃S¬

Expanded text:
laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine timore laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine timore moriendi et cum aeternitate uiuendi quam summa et perpetua felicitas! illic apostolorum gloriosus chorus, illic prophetarum exultantium numerus, illic martyrum innumerabilis populus ob certaristum provenire contingat, optemus. Hanc cogitationem nostram Deus videat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat, daturus eis claritatis suae ampliora praemia, quorum circa se fuerint desideria majora. » luntas, quando et quotidie ut fiat voluntas Dei oramus, et transire ad eum insistente mortis meexire de saeculo, increpans a
Abbreviated transcription (Latin):
& tunõ dõ grãs agis. ñ tibigrͣ tularis. quiex itu maturiore sub¬
tractus ruinis. & naufragiis. & plagis imminentib exuaris:
itẽ am plectamur diem quiad signat singulos domiciliosuo qui nos
istingereptos &claꝗis seculerib exolutos. paradiso restituit & res¬
no: quis ñ peregre constitutus ꝓper& inpatriã egredi : quis ñ
ad suos naugare festincors. uentũ ꝓsperũ cupidius optar&. ut
uel ocit̃ cecros licer& amplecti : patriã nr̃am parodisum cõ¬
putemus. parentes pãriarchas habere iã cepimus: Quid ñ prope¬
itunꝰ & currimꝰ ut pactriã nitam̃ uidere. & parentes scilutare
possim magnꝰ illic carorũ nos numerus expectat parentũ.¬
fratrũ filiorũ frequens nos. & copioscit᷑ba desiderat :lã desua
incolomitate setura. ad huc denrã sclute sollicita : Adhorũ
cons pectũ. & conplexũ uenire quanta &illis. nob in cõmune

Expanded text:
et tu non Deo gratias agis? non tibi gratularis quod exitu maturiore subet tu non Deo gratias agis? non tibi gratularis quod exitu maturiore subtractus, ruinis et naufragiis et plagis imminentibus exueris? » Item: « Amplectamur diem, qui assignat singulos domicilio suo: qui nos istinc ereptos, et laqueis saecularibus exutos, paradiso restituit et regno. Quis non peregre constitutus properet in patriam regredi? Quis non ad suos navigare festinans, ventum prosperum cupidius exoptaret, ut velociter liceret charos amplecti? Patriam nostram paradisum deputemus, parentes jam patriarchas habere coepimus. Quid non properamus et currimus, ut patriam nostram videre, et parentes nostros salutare possimus? Magnus illic noiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune
Abbreviated transcription (Latin):
pauore mortalittitis excluso. immortalitatẽ ꝗͣ sequitur
cogitem : hoc nos ostendam eẽ. ꝗͣcredimꝰ . ut nec carorum
lugetm excessum & cũ a cersionis ꝑprie dies uenerit : in¬
cunctantor & libter ad dmmñ ipso uocante ueniamus. Quod
cũ sẽꝑ fecciendũ fuerit dĩ seruus nec fierimulto magis deb&¬
corruente iã mundo & madorũ infestancium t᷑binib: obsesso.
ut qͥ cerium coepisse iã grauic. & sum imminere grauiora lucrũ
maximũ cõputemꝰ siistinc uelaci urecedomꝰ. Si habitaculitui pa¬
ri&ces uetus ta tenuttrens. tecte desuꝑtremereit. dom iã fa¬
tigata iã lassa . edisiciis senectute ledentibus. ruinẽ ꝓrima
mincret᷑  nõne om̃i celeritate migrtires: si pauigante tbi
dc & ꝓcellosa t̃pesttas. fluctib: uiolentius excitatis. p̃nuncia
r& futurti naustagia. nõne portũ uelocit̃ peteres : mund etce
nuttẽ & labitur & ruinã sui nõ iã senectute rerũ .s sine testat᷑

Expanded text:
pavore mortalitatis excluso, immortalitatem, quae sequitur, cogitemus. Hoc nos ostendamus esse, quod credimus, ut nec charorum lugeamus excessum, et cum accersionis propriae dies venerit, incunctanter et libenter ad Dominum, ipso vocante, perveniamus. Quod cum semper faciendum fuerit Dei servis, nunc fieri multo magis debcorruente iam mundo et malorum infestantium turbinibus obsesso, ut qui cernimus coepisse iam grauia et scimus inminere grauiora lucrum maximum conputemus, si istinc uelociter recedamus. si in habitaculo tuo parietes uetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus iam fatigata, iam lassa aedificiis senectute labentibus ruinam proximam minaretur, nonne omni celeritate migrares? si nauigante te turbida et procellosa tempestas fluctiburet futura naufragia, nonne portum velociter peteres? Mundus ecce nutat et labitur, et ruinam sui non senectute rerum, sed fine testatur:
Abbreviated transcription (Latin):
doca Ubi illius inspiracio & illius unccionõ est: serin¬
sctus in aniter ꝑstrepunt uerba : Sio s̃ ista uerba sits
arborẽ Forinsccus operat᷑ adhiba aquã i diligencia
cultarao inqlib& forinsecus adhb&isNũ quiã poma
format unumquid nũditatẽ lignorũ uestitumlira folior
nũ quid talealiquid intrinsecus agitias edquis agit hoo
auchte agricola apostolum. & uida et quidiumur
Et audite na interorẽ Ego plantaui: a pollorigauit: sed

Expanded text:
docet. Ubi illius inspiratio et unctio illius non est, forindocet. Ubi illius inspiratio et unctio illius non est, forinsecus inaniter perstrepunt verba. Sic sunt ista verba, arborem: forinsecus operatur, adhibet aquam et diligentiam culturae: quaelibet forinsecus adhibeat, numquid poma format? numquid nuditatem lignorum vestit umbra foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus agit? Sed quis agit hoc? audite agricolam Apostolum, et videte quid sumus, et audite magistrum interiorem: Ego plantavi, Apollo riga
Abbreviated transcription (Latin):
questionẽ & illi ips apło facio: Dignae audire paruulo
q rentẽ a se : Ipsꝰ iohannidico: Unccionẽ habebanti tͥrb loq¬
baris. tudixisti: quia unc cio ipsiuss dacet uos depm¬
nib:: Vt quid talẽ epistolã feciste quidillo s. tudo ceban
qͥd instruebas. qui dȩ dificabas e la bucruidee wagnũ
sacram̃tũ fr̃s: Sonꝰ uerborũ nosttorũ aures ꝑcutit : Au¬
ma gister intus est Molito putare quẽ quã hominea
aliquid discere. ab omine: Ad monere possumus pera
strepitũ uocis nr̃e: si nõsituntus quidoceat u manis
scrttod nẽ istũ om̃s audistis. &quã mubo hino corddoctu
exituris : quanu tũ ad me ꝑtinanomnib: locitus sum
S& qͥb: unccio illaitus nõ loquitur. quosspsiscrint
toria qedã sunt: Et ad monicioms cathedrã inceloha¬
bei iqui corda docet: Propterea ait a pse. meuan glio
ẽ incordetuo. Etͥnoniinullus in cordetuo: xpsst
cor siciens l& nõ habens fonter qͥb: in rigetur : Interior
ergo magisterest : qͥ docet : xp̃s docet ans piracio ipsius

Expanded text:
quaestionem, et illi ipsi apostolo facio: dignetur audire parvulum quaerentem a se; ipsi Joanni dico, Unctionem habebant quibus loquebaris? Tu dixisti, Quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Utquid talem Epistolam fecisti? Quid illos tu docebas? quid instruebas? quid aedificabas? Jam hic videte magnum sacramentum, fratres: sonus verborum nostrorum aures percutit, magister intus est. Nolite putare quemquam aliquid discere ab homine. Admonere possumus per strepitum vocis nostrae; si non sit intus qui doceat, inanis sermonem istum omnes audistis? Quam multi hinc indocti exituri sunt? Quantum ad me pertinet, omnibus locutus sum; sed quibus unctio illa intus non loquitur, quos Spiritus storia quaedam sunt, et admonitiones. Cathedram in coelo habet qui corda docet. Propterea ait et ipse in Evangelest in corde tuo. Et non sit nullus in corde tuo: Chriscor sitiens, et non habens fontes quibus irrigetur. Interior ergo magister est qui docet, Christus docet, inspiratio ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ad uentũ xp̃i habiti sunt :sic enĩ p̃dictus dortor dicit
fortissis apud ipsos inferos ÷ aliquapars inferior quo
trudunt᷑ impiiqui plurimum peccauer : Etenĩ apud
inferos utrũ in locis quib dci iã fuiss& abrahã nontis
possumꝰ definire. Nondũ enĩ dñs uenertit ad infernũ
ut erueras in de omi ũ scoꝵ p̃cedenciũ animas. & tam̃
abrtdit in requie ibierit: Et quidã diues cũ tor q̃r&.
apud inferos cũ uider& abrdco leuauit oculos: Non eũ
pos sit leuatis oculis uidere. nisi ille eẽtsuperius̃.
ille inferius : Et quidei res pondit abrthãcũ diceret.
pat̃ abrthã mit telaz erũ ut intinguot digitũ suũ
& still& in linguamett̃ quiarucior in hac fle̾m ma
fili ait Mem̃to quia percepistibona inuitatua latarus autẽ
mala : Nunc autẽ hic requiescit : tu uerotorqris : Et superhaecꝰ ait :
Einteruos & noschaos magnũ firmatũ est. ut nec nos possimꝰ

Expanded text:
adventum Christi habiti sunt. Sic enim praedictus doctor ait: « adventum Christi habiti sunt. Sic enim praedictus doctor ait: « fortassis enim apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii qui plurimum peccaverunt, etenim apud inferos utrum in locis quibusdam jam fuisset Abraham non satis possumus definire. Nondum enim Dominus venerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus
Abbreviated transcription (Latin):
Iedis crecione infernorũ inbeatiaugustini tructatibus
sepissime. memini ibi duo eẽ. inferna. Manifestius dix̃
ut unus infernus superior t̃re. Alt̃ uero infernꝰ inferios¬
subt̃ raeẽ accipiat᷑. scđm uocẽ psalmis tedõ c̃fitentis
Eruistianimã meã ex inferno inferiori : Nã ꝓpt̃ isttiduo
inferna missus est filius dĩ utiq libans: Ad hoc infer¬
nũ missus : ncis icendo adillũ moriendo. Eetquidem
dicens infernũ ait. fr̃s necego expertus sum ad huc nec¬
uos. & fortassis alicuia erit. ñ ꝑ infernũ erit: incer
tus hec :Uerũ qr dic̃ scriptura. Cuic diciñpo test: eru¬
isti aanimã mect. ex inferno inferiori: Intellegimus
tã quã duo infernaeẽ. superius & inferius i nã unde
infernum inferiuꝰ. nisiquẽ. infernũ superius. itẽ aliã
ferossit. Alic quapars inferior. ubidiues ille in anit᷑
tor qbat᷑ : & aliqu pars superioris inferni. In quo
abrahã cũ lata rol&abat᷑. Ubi &iã & om̃sscĩ ante

Expanded text:
discretione infernorum in beati Augustini tractatibus legisse me memini: ubi duo inferna esse manifestius dicit, ut unus infernus supra terram, alter vero sub terra infernus esse accipiatur, secundum vocem Psalmistae Deo confitentis: Eruisti animam meam ex inferno inferiori . Nam propter duo ista inferna missus est Filius Dei, undique liberans. Ad hunc infernum missus est nascendo, ad illum moriendo. Et haec quidem dicens: « Infernum, ait, fruos. et fortassis alia uia erit et non per infernum erit. incerta sunt haec. uerum quia dicit scriptura, cui contradici non potest: eruisti animam meam ex inferno inferiore, intellegimus tamquam dinfernum inferius, nisi quia est infernum superius? aliud feros sit aliqua pars inferior, ubi dives ille immaniter torquebatur, et aliqua pars superioris inferni, in quo Abraham cum Lazaro laetabatur, ubi etiam omnes sancti ante
Abbreviated transcription (Latin):
augustinus hanc questionẽ insuis tractatibus uerscins meliuis
mihicut scpereuident᷑ quiutruinꝗsexum resurrecturos eẽ.
non dibitant : Honeniin libi do ibierit. qͣs confusionis .ẽ. cctusc :

Expanded text:
Augustinus hanc quaestionem in suis tractatibus versans : « Melius Augustinus hanc quaestionem in suis tractatibus versans : « Melius melius sapere videntur qui utrumque sexum resurrecturum esse non dubitant. Non enim libido ibi erit, quae confusionis est causa:
Abbreviated transcription (Latin):
fitur quando in eis qabeatiluce. & abillo decore domus
&erne alieni manebunt. staturtt que decorisolaet n eẽ exquirit᷑
XXIIII. Quod uirił seonne iuero p&io sexuRESua
Pleriq proptel hoc quod dicit Garit¬
Lapłs. donec occurtinus ei inuirum ꝑfectum. om̃s feminas in uiri¬
lisexuresur gere credunt ꝓeo qđ uir exlimo mulier uero ex uiri¬
li latere suc tasit nos autẽ cattholitorum maigistrorum seri¬
q: sex sum condidit. instituit. acredemit : utrũ que & iam in
resurreccione restituet : nã xp̃s dñs demuliere c̃tẽtus quȩ
amissis septẽ uiris quos habuerat hinc ipsec qͦq ttinsiss& cũ que¬
reretur ab eo in resurrescione ciueor ũ potissimum redde¬
retur. respondit qđ in resurreccione nec femine nubent. nec
uiri uxores accipiant : Ex quibus sacritissimis uerbis aper¬
tis simepat& qđ ibi non sexuss c̃cubitus desit . nec carnis sit
na turt mutunda sed eius concupis cencia finienda ÷ nmbeatus

Expanded text:
itur, quando in eis qui a beata luce et ab illo decore domus aeternae alieni manebunt, statura, quae decori esse solet non exquiritur, XXIV. Quod viri et feminae in proprio sexu resurgent. Plerique propter hoc quod dicit Apostolus: Donec occurramus ei in virum perfectum , omnes feminas in virili sexu resurgere credunt, pro eo quod vir ex limo, mulier vero ex viri latere facta sit. Nos autem catholicorum magistrorum seni utrumque sexum condidit, instituit ac redemit, utrumque in resurrectione restituet. Nam Christus Dominus de muliere tentatus, quae amissis septem viris quos habuerat, hinc quoque ipsa transisset, cum quaereretur ab eo in resurrectione cui eorum potissimum redderetur, respondit: Quod in resurrectione nec feminae nubant, nec viri uxores accipiant . Ex quibus sacratissimis verbis apertissime patet quod ibi non sexus, sed concubitus desit; nec carnis sit natura mutanda, sed ejus concupiscentia finienda. Nam et beatus
Abbreviated transcription (Latin):
tiis &uicus carnis obnoxium fieri: Exemptũ pressuris
agensib & uenenatis diaboli faucib libatũ. adl&iciam sa¬
uerbis & ꝓmissis eius habeamus. & non morituri inȩternũ
tate uenicaus : Qđ interĩ moricamur: ad inmortalitatẽ mor¬
te trans gredim᷑ : Non potest uitt xerna succedere. nisihino
c̃tigerit exire: Non est exitus iste . s transitus & tempo¬
rali itinere decurso. ad eter. trangressus : quis non cidme¬
liorti festin&: quis nõ mutari areformari ad xp̃is peciem &¬

Expanded text:
uitiis carnis obnoxium fieri, exemptum pressuris uitiis carnis obnoxium fieri, exemptum pressuris angentibus et uenenatis diaboli faucibus liberatum ad laetitiam sauerbis et promissis eius habeamus: ut non morituri in aeternumtate ueniamus. Quod interim morimur, ad inmortalitatem morte transgredimur nec potest uita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire. non est exitus iste sed transitus et temporali itinere decurso ad aeterna transgressus. quis non ad meliora festinet ? quis non mutari et reformari ad Christi speciem
Abbreviated transcription (Latin):
nare podius ad gtudiũ qđ numquẽt possit auferri Choc
ds̃ qͥ uatax ÷: Cuius sermo credentib gernus & firmꝰ :si tibi
uis grauis & laudabilis aliquid pollicere t̃. haberes polli st
fidẽ nec tesalli aut decipi abeo crederes. quẽ stare in sermonib
atq mactib suisscres : ds̃tetũ loquit᷑. & tum̃te incredula ꝑ¬
fidus Nluctuas : ds̃ de hocmundo recedentiimmortulitatẽ¬
non nosse. hoc ÷ xpm̃ credendi magistrũ peccato increduli¬
tatis offendire. hoc ÷ in eccła constitutũ fidẽ in domo fide
rent᷑ qđ se iã diceret recessurũ. locutus ÷ ad eosdicens : Sime
diligeretis gauderctis qm̃uado ad patrẽ : docens & oster¬
dens cũ cari quos diligim descło exeunt. gaudendũ pocius quã
dolendum : Cuius rei memor betitus paulus. inepistola suct
ponit dicens: Mihi uiuere xp̃s : & morilucrũ. Lucrũ maxi¬
mũ computans ia sclilaꝗis non teneri. iã nullis concupiscen

Expanded text:
nare potius ad gaudium quod numquam possit auferri. Hoc nare potius ad gaudium quod numquam possit auferri. Hoc Deus qui uerax est, cuius sermo credentibus aeternus et firmus est. si tibi uir grauis et laudabilis aliquid polliceretur, haberes pollicenti fidem nec te falli aut decipi ab eo crederes quem stare in sermonibus adque in actibus suis scires. Deus tecum loquitur, et tu mente incredula perfidus fluctuaris ? Deus de hocnon nosse; hoc tatis offendere, hoc est in ecclesia constitutum fidem in domo fidei rentur, quod se iam diceret recessurum, locutus est ad eos dicens: si me dilexissetis, gauderetis quoniam uado ad patrem, docens et ostendens, cum cari quos diligimus de saeculo exeunt, gaudendum potius quam dolendum. cuius rei memor beatus apostolus Paulus in epistula sua ponit et dicit: mihi uiuere Christus est et mori lucrum, lucrum maximum computans iam saeculi laqueis non teneri, iam nullis peccatis et
Abbreviated transcription (Latin):
bia uiolencico inuitit. Inuidici concordiã rũpit. Amiciciã
telus abscidit: Cogeris maledicere. qͣ diuna lex proib&. cõ¬
plleris iurare qđ nõlices : Tot ꝑsecuciones anim cotidiepatitur.
tot periculis pectus urguet᷑. & delectit. hic inter diciboli gladi¬
os diustere. Cũmagris c̃cupis cendũsit &op tandũ ad xp̃m
sub ueniente: uelocius mor teppertre. Ipso instruente & dicen¬
te nub : am̃ aindico uob qm̃uos plorabitis & plcorgetis. Scłu
autem gaudebit iͥuostristos eritis: si tristiciaurã in l&i¬
ciẽ uenit : Quis non tristicia carere obta quis non adleti¬
tiam uenire festin& quando utẽ in l&iciã uenicte nrã
tristiciai: dñs denuo ipseded arat dicens: Iterum ui debouos
et gaudebit corurm. & gaudium uestrũ nemo aufert a uob̃:
Cũergo xp̃m uidere gauderefit. nec poss& eẽ. gaudium
amre presuras & poenas & lacrimas mundi & non festi¬

Expanded text:
erbia, uinolentia inuitat, inuidia concordiam rumpit, amicitiam erbia, uinolentia inuitat, inuidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit. cogeris maledicere quod diuina lex prohibet, conpelleris iurare quod non licet. Tot persecutiones cotidie animus patitur, tot periculis pectus; urgetur: et delectat hic inter diaboli gladios diu stare? cum magis concupiscendum sit et optandum ad Christum subueniente uelocius morte properare ipso instruente nos et dicente: amen amen dico uobis quoniam uos plorabitis et plangetis, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis non tristitia carere optet, quis non ad laetitiam uenire festinet ? quando autem in laetitiam ueniat nostra tristitia Dominus denuo ipse declarat dicens: iterum uidebo uos, et gaudebit cor uestrum et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. cum ergo Christum uidere gaudere sit nec possit esse gaudium amare pressuras et poenas et lacrimas mundi et non festi
Abbreviated transcription (Latin):
DeBEanus. & quod nacNUS ILLIC CARORUM NUOIE¬
Ose dictus doctor ait : Regnũ dĩ fratres dibectis simi et̃ coe¬
pit in proximo :Premiũ uite gaudiũ salutis xernȩ
& ꝑ p&ua l&icici & possio partidisi nuꝑ amissaa mun¬
do transeunte iã ueniunt. Iã terrenis celestia. & mognci
parus. & caducis &ernet succedunt : Quis hic anxietatis
& sollicitudinis locutus : quis interhec trepidus & mestus
est. nisicuispes & fides de: NItẽ ideꝰ doctorpͥaliqua quidali¬
ud in mundo quã pugna aduersus diabolũ. cotidie gerit᷑ i
Quam aduersus iacula ei e telacc̃flicttcionib assidus dimi¬
c̃ gressio ÷. cũ carnalib uicus. Cũ in lecebris secularibus. assi¬
ducc & molestialuctticio ÷ Obses samens hominis. & undiq:
diciboli infestacione uallate. uixoccurrit singulis . iii
sistit : Siauaricio ꝓstrattiẽ : exurg& libido: sibbido comp̃scest.
succedit ambicio: Si ambicio c̃tepttiest.̃raexas perat Inflat suꝑ¬

Expanded text:
debeamus; et quod magnus illic charorum numePraedictus doctor ait: « Regnum Dei, fratres charissimi, esse coepit in proximo: praemium vitae, et gaudium salutis aeternae, et perpetua laetitia, et possessio paradisi nuper amissa, mundo transeunte, jam veniunt. Jam terrenis coelestia, et magna parvis, et caducis coelestia succedunt. Quis hic anxietatis et sollicitudinis locus est? Quis inter haec trepidus et moestus est, nisi cui spes et fides deest? » Item idem doctor post aliqua: « Quid aliud in mundo quam pugna adversus diabolum quotidie geritur, quam adversus jacula ejus et tela conflictationibus assiduis dimicongressio est; cum carnalibus vitiis, cum illecebris saecularibus assidua et molesta luctatio est. Obsessa mens hominis, et undique diaboli infestatione vallata, vix occurrit singulis, vix resistit: si auaritia prostrata est, exsurgit libido: si libido conpressa est, succedit ambitio: si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat sup
Abbreviated transcription (Latin):
dicat uob. & nos credimꝰ : Ideo enõ dedemonib: exemplũ ꝓpo¬
sui : Ne gaudeatis ad uerba credenciũ se exploretirfacta
uiuenciũ : Videam ergo : qͥd .ẽ. credere in xp̃o : Quid crede¬
cione: quiasine dileccio fider inanis est: Cũ dileccione.
fides xp̃iam sine dileccione. fides demonis: Qui autẽ nõ
credunt: perores sunt quã demones: Nes cioquis ñ uult credere
in xp̃o. adhuc nec demones imitatur: la credere in xp̃o. s& odit

Expanded text:
dicat vobis, Et nos credimus. Ideo enim de daemonibus exemplum proposui, ne gaudeatis ad verba credentium, sed exploretis facta viventium. 2. Videamus ergo quid est credere in Christum; quid, credetionem; quia sine dilectione fides inanis est. Cum dilectione fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt quam daemones, et tardiores quam daemones. Nescio quis non vult credere in Christum; adhuc nec daemones imitatur. Jam credit in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑsedip̃ Egosũ ueritas: Sentencia asta uera est. firma
Iaaudi homines demnundaloquelites onte uindica¬
ccous es sua dictur us est ille quia feẽ tibuiim mno
senciat quia cũ uiro hau cortidiedicunt isto
demunda laqant᷑ quiiste dicr & mundus eos audit
Necdicunt ista nisi quidiliguiit mundum Neque
audiuntur ista nisi abeis qui diligunt mun¬
dum: & qui diligit mundũ & neglegit caritatẽ
audistis qui a negat iħm̃ in carne uenisse : Autsi
fecit illut in carne ipsedñs : se cũ xpal maretur
uoluit seumdicare sicũ incruce penderet nõdix¬
ta ter ignase& illis quianerciunt qd faciunt : si autẽ
quidsufflas in potestate abena conflitutus ille
quia uoluit mortuipe & ñ minabatur tuner cis
quando morieris & minaris ÷ nor exdosumꝰ  aice

Expanded text:
ixit, Ego sum veritas . Sententia ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo loquentes. Et non te vindicaturus es, et dicturus est ille quia fecit tibi? Imo sentias quia cum viro habet. Quotidie dicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit. Nec dicunt ista nisi qui diligunt mundum; neque audiuntur ista nisi ab his qui diligunt mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse Dominus? Si cum expalmaretur, voluit se vindicari? Si cum in cruce penderet, non dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Si autem quid sufflas in potestate aliena constitutus? Ille quia voluit mortuus est, et non minabatur; tu nescis quando morieris, et minaris? 4. Nos ex Deo sumus. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
ertoris: Quia qui audit nos. sp̃m hab& ueritatis: qui
ñ nosaudit: spm hab& erroris: Videamͦ qͥđ monet. & audi¬
ñ amatores mundi ñ mundũ: Siex deonatis umus¬
qui notut m̃. dilectissimi sequit̾ supra: Ui decequid:
Nos ex deosumus. Qui nouit dm̃: audit nos: Quinõ est
ex deo. ñnos audit: Ex hoc cognos citͥ sp̃s ueritatis &

Expanded text:
erroris, quia, qui audit nos, spiritum habet veritatis, et qui nos non audit, spiritum habet erroris. Videamus, quid monitunon amatores mundi, non mundum: si ex Deo nati sumus, Dilectissimi, sequitur supra, videte quid: Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscitur spiritus veritati
Abbreviated transcription (Latin):
LLexeunt donecueniatur ad resurreccionis illius
ultimũ tẽpus sola pocunditate sp̃s ꝑfruantur
ad testante iohanne detimmabus occisorum ꝓpter
uerbum dĩ &dicente: dactes illis singulestole albe:
ł lecergo primastolit ÷ qui&is atq iocunditatas. quat
post mortẽ carnis anima tantum perfruitur. se¬
cunda illaerit cum recepto corporedecinime & car¬
nis in mortalite l& cibitur
XXXUI QUODPOSTDETO¬
IoNẼ CORPORIS NUIuS Satior uideatur
ASC̃IS SPIRITIBUS DS̃
e atis simꝰ ciprianus doctor clarus. & martyr
Omirificus adfortunatũ scribens. de exortacione
martirii sic interceteradicit : quantues ⁊ dignitus &
quanta securitus. Exirehinc l&um ex lre interpres¬
surts & cogusticis gloriosum. claudere in iomentũ
oculos quib: homines uidebeant᷑ & mundus & aperut
di quantu uͤolocitts terris repente sub traheris. ut in
regnis celestibus reponcris : Haec oporte mente .&
cogitcione complecti hȩc die acnocte medituri: Tanti

Expanded text:
 ad resurrectionis illius ultimum tempus, jucunditate spiritus perfruuntur, attestante Joanne de animabus occisorum propter verbum Dei, et dicente: Datae sunt illis singulae stolae albae . Haec ergo prima stola est quietis et jucunditatis, qua post mortem carnis anima tantum perfruitur; secunda illa erit, cum recepto corpore de animae et carnis immortalitate laetabiturXXXVI. Quod post depositionem corporis hujus statim videatur a sanctis spiritibus Deus. Beatissimus Cyprianus, doctor clarus, et magister mirificus, ad Fortunatum scribens de exhortatione martyrii, inter caetera sic dicit : « Quanta est dignitas, et quanta securitsuras et angustias gloriosum; claudere in momento oculos, quibus homines videbantur et mundus; aperire do! Quanta velocitas! Terris repente regnis caelestibus reponaris. haec oportet mente et cogitatione conplecti, haec die ac nocte meditari. si
Abbreviated transcription (Latin):
ad presens desiderio s consulit infuturum .xui. NEdes
olent quidam dicere. numquid animus xp̃iani deb& &iã
morte inminente turbari : quienimhaecdicunt. accipiunt
congruum sibires ponsum : Firmis simiquidem s̃ xp̃iani siquisunđ
qui nequaquã morte inminente turbantur : s numqui dx p̃o
firmiores : quis hoc in sanissimus dixerit : quid ÷ ergo qđ ille
t baitus est : nisiquie infirmus in suo corpore hoc est in sui
eccł a sue infirmitatis uoluntaria similitudine c̃solatꝰ est
intueantur: Neh oc ipso seputtntes reꝓbos peiore des pera

Expanded text:
ad praesens desiderio, sed consulit in futuro » . CAPUT XVSolent quidam dicere: Nunquid animus Christiani etiam morte imminente debet turbari? Qui enim haec dicunt, accipiant congruum sibi responsum. Fqui nequaquam morte imminente turbantur: sed numquid Christo firmiores? Quis hoc insanissimus dixerit? Quid est ergo quod ille turbatus est, nisi quia infirmos in suo corpore, hoc est in sua Ecclesia, suae infirmitatis voluntaria similitudine consolatus espiritu, ipsum intueantur, ne hoc ipso se putantes reprobos, pejore despera
Abbreviated transcription (Latin):
gressum terris trem̃tib: nunciabunt : itẽ doctorpost
aliqua sic rep&it : Sed querecrur apperebit tuno & qua
obatuscm in eus p̃latu dñs adueni& ratio ꝑspicucest.
ut agnos cant consilium iniquitatis sue quidnm
testante quictunc plangent om̃s tribus terre.
uidence s accusa toremsuum ipsden qucẽ & ipsci
arsuente cognoscent peccatũ suũ fero & frustra
fate buntur impiam cȩcitatẽ : quid autẽ mirtiris
sicucem afferens ueniae. ubi & ipsa uulnerto ostend&¬

Expanded text:
gressum terris trementibus nuntiabunt. » Idem doctor post aliqua sic repetit: « Sed quare crux apparebit tunc, et quam ob causam in ejus praelatu Dominus adveniet, perspicuum est: ut agnoscant consilium iniquitatis suae, qui Dominum testantem: Quia tunc plangent omnes tribus terrae , videntes accusatorem suum ipsam crucem, et ipsa arguente cognoscent peccatum suum sero, et frustra fatebuntur impiam caecitatem. Quid autem miraris, si crucem afferens veniet, ubi et ipsa vulnera tunc ostend
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec diquidexet pereat . & qđ alicui defuerit. ille suppleat.
qui &icm denihilo potuit qđ uoluit opertori : si ccutẽ in corporibus
resurgencium racionabilis inciequalitas erit. sicut ÷ uocũ quib:
ccntus impletur . hoc fi& cuiq: dematherie corporis sui qđ &
hominẽ reddat angłicis cutib: & nihil in conueniens eorum
ingercit sensibus
xxii. Quodsine aliqua
DEEOR

Expanded text:
ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est vocum quibus cantus impletur, hoc fiet cuique de materia corporis sui, quod hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. » CAPUT XXII. Quod sine aliqua defor
Abbreviated transcription (Latin):
enim interroguntib: sed eultimodie discipulis atque dic̃¬
tibus. Quod signum aduentus fuerit & consumacio¬
nis scłi respondisse eundẽ dnm̃ legimꝰ ÷ dediecauitem
illa & ora ne moscit neque angłi inceloneque fili¬
us nisi pater solus quam quã hoc ipsum qđ sedicit nes¬
cire non arbitrantdus ÷ hoc ipse filius ignorare. s qđ sit
tam dies ultionis incordei emeo indicat se quidem sci¬

Expanded text:
enim interrogantibus se de ultimo die discipulis, atque dicentibus: Quod signum adventus tui erit, et consummationis saeculi? respondisse eumdem Dominum legimus: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater solus . Quanquam hoc ipsum quod se dicit nescire, non arbitrandus est hoc ipsum Filius ignorasse, sed quod sic tam: Dies ultionis in corde meo , indicat se quidem sci
Abbreviated transcription (Latin):
paceꝑdunt Et quo dix̃ nõ pati seindilũ autnon
frr̃.Audi quid dñs dicat: Mandatum nouum
do uobis ut uos inuicẽ diligatis Quide
lex : nisi mandatãi  quo modo autẽ ñ paciuntur
scandalum nisi dũ suffer mit&. sicut paulus
dicit. Suffentes inuicẽ in dileccione. stidentes
seruare unitatẽ sp̃s inuinculo pacis: Et qui a
ipscc est lex xp̃i : eundẽ audi apłm cõmdantẽ iprã
legẽ : Inuicẽ inquid oneraurã portate: & sie¬
tenebrisẽ & in tenebris ambulat: & nescte quo
eat: Magnares fr̃s : ad tendite roga mur uos :
Quiodit fratrẽsuum tenebris ambulat. & nes cit
quo eat : qm̃ tenebre excecauer̃ oculos eius Qui
tã ceci quã isti qͥoder̃ fr̃s: nã ut noueritis qui ca

Expanded text:
pacem perdunt. Et quos dixit non pati scandalum, aut non pacem perdunt. Et quos dixit non pati scandalum, aut non fratres. Audi quid Dominus dicat: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Quid est lex, nisi mandatum? Quomodo autem non patiuntur scandalum, nisi dum sufferunt invicem? Sicut Paulus dicit, Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Et quia ipsa est lex Christi, eumdem audi apostolum commendantem ipsam legem: Invicem, inquit, onera vestra portatetenebris est, et in tenebris ambulat, et nescit quo eat. Magna res, fratres; attendite, rogamus vos. Qui odit fratrem suum, in tenebris ambulat, et nescit quo eat; quoniam tenebrae excaecaverunt oculos ejus. Quid tam caec