comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ꝓpt̃ qd̾ cũ exaltauit et donauit ei nomen qd̵ ⁊ suꝑ
om̃e nomen ut in nomine iħu om̃e genu flectatur et
cetera. Nec queritis cui donauerit. utrum homini an dõ
Quando enim donauerit. euident̃ apparet. Humiliauit
inquit semet ipsum usq ad morcẽ mortẽ aut̃ crucis. Propt̃
qd̃ et ds̃ exaltauit. et donauit ei nom̃ qđ ÷ suꝑ om̃e nom̃¬
qr factus ÷ obediens usq ad mortẽ crucis. Numqͥd anteꝗͣ
ad mortẽ crucis. tunc cępit esse. altus dĩ filius. unicus dĩds:
tunc cȩpit hab̾e nom̃ qđ ÷ suꝑ om̃e nom̃: quis hoc insipien¬
tissimus dixerit : hoc illi gͦ donatum ÷ ut homini scđm
quem filius factus ÷ obediens usq ad mortẽ crucis. qd̃ iam
cit iacob ad ioseph quid ÷ sompniũ qd̾ sompniasti: nũqͥd
uenientes ueniemus ego & mat̾ tua et fr̃s tui adorare te
suꝑ terram. nisi in aliquo mysterio dictum accipit᷑. quo¬
modo intelligit᷑ de matrẽ ioseph quȩ iam erat mortua:

Expanded text:
avit, et donavit ei nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, etc. Nec quaeritis cui donaverit; utrum homini, an Deo. Quomodo enim donaverit, evidenter apparet. Humiliavit, inquit, semetipsum usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus eum exaltavit, et donavit ei nomen quod est super omne nomquia factus est obediens usque ad mortem crucis; numquid antequam ad mortem crucis, tunc coepit esse altus Dei Filius, unicus Dei, Deus, tunc coepit habere nomen quod est super omne nomen? Quis hoc insipientissimus dixerit? Hoc illi ergo donatum est ut homini, secundum quem Filius factus est obediens usque ad mortem crucis, quod jam cit Iacob ad Iosepli: quod est somnium hoc quod somniasti? numquid uenientes ueniemus ego et mater tua et fratres tui adorare te super terram? nisi in aliquo mysterio dictum accipiatur, quomodo intellegitur de matre Ioseph, quae iam erat mortua?
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam quȩ in lege ÷ ꝯuersari sine quȩrela. int̾ dampna et
detrimenta et stercora compiitassae. Sequamur gͦ et accedamꝰ
aliqͣntum. ne forte in ipsis uerb̾ apłi elucescat nob̾ aliquid.
unde ista remoueatur et soluatur obscuritas. Detrimenta ĩ qͥt
credidi hȩc om̃ia et stercora. existimaui ut xp̃m lucrifaciam
in quib etiam illud ꝯmemoro qd fuerim sine quȩrela scđm ius-¬
ticiam quȩ in lege est. Existimaui gͦ hȩc om̃ia decrimenta et
stercora. ut. xp̃m lucrifaciam. Et inueniar in illo ñ habetis
ex lege : si enim ex lege ÷ quomͦ cua ÷ : numqͥd cu tͥ imposiusti
legem: ds legem dedit. as legem imposuit. ds de legi suc obtem¬
ꝑare precepit. Lex si non te docer& quẽad modum iuiuere deb̾es
quomͦ possis hab̾e iusticiã sine quȩrela scđm legem: si scđm le¬
gem habes. quomͦ dicis non habens meã iusticiam quȩ ex lege est:

Expanded text:
justitiam, quae in lege est, sine querela, inter damna et detrimenta et stercora computasset. Sequamur ergo, et accedamus aliquantum, ne forte in ipsis verbis Apostoli elucescat nobis aliquid, unde ista removeatur et solvatur obscuritas. Detrimenta, inquit, credidi haec omnia, et stercora existimavi, ut Christum lucrifaciamin quibus etiam illud commemoro, quod fuerim sine querela secundum justitiam, quae in lege est. Existimavi ergo haec omnia detrimenta et stercora, ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo, non habens ex lege? Si enim ex lege est, quomodo tua est? Numquid tu tibi imposuisti legem? Deus legem dedit, Deus legem imposuit, Deus legi suae te obtemperare praecepit. Lex si non te doceret quemadmodum vivere deberes, quomodo posses habere justitiam sine querela secundum legem? si secundum lege
Abbreviated transcription (Latin):
pater in filio. cuiꝰ pat̾s formam idem filius non ex parde sed
implet in pleno. Si enim diceret. qui cum as̃ ess ñ rapinam
arbitratus : esse se equalent: poss angustiis fidĩsuȩ quilibet
qualemcumq & si debilem quasine mora exludẽtur spa¬
tium inuenire. Nunc uͦ qui cũ informa dĩ esset. dix̃ om̃em
machinationis inuiste aditum int̾clusit. ubi ÷ enim forma
nicħ ht̃ prorsus minus om̃mo natura. ds̃ enim ait idem
minor maiorem. nisi se in una natura cognoscer& parem.
neq emim liniamentis spacusq membroꝵ hec dĩ forma dis¬
tenditur. ut pat̾ filiũ in se suscipiat habitantem. aut in se
filius patrem oftendat manentem. sicut ipse ait. Pat̾ ĩ me
minens facit oꝑa mea. Aut euacuat᷑ cum sp̃m scm̃ suum¬

Expanded text:
Pater in Filio, cujus Patris formam idem Filius non ex parte, sed implet in pleno. Hanarbitratus est esse se aequalem Deo; posset angustiis fidei suae quilibet qualecumque, etsi debile de quo sine mora excluderetur, spatium invenire: nunc vero, quia Cum in forma Dei esset dixit, omnem machinationis injustae aditum interclusit; ubi est forma, nihil habet prorsus minus omnino natura. Deus enim, ait idemminor majorem, nisi se una natura cognosceret parem? Neque enim lineamentis spatiisque membrorum haec Dei forma distenditur, ut Pater Filium in se suscipiat habitantem, aut in se Filius Patrem ostendat manentem, sicut ipse ait. Pater in me manens facit opera mea ; aut evacuatur, cum Spiritum s
Abbreviated transcription (Latin):
mortiũ. Deniq ubi dolores acerrimi exagitant. cruciatus
uocat᷑ aeruce nominatꝰ. Pendentes enĩ in ligno erucifixi. cla¬
uis ad lignũ pedib manibq confixi ꝓducta morte necabã¬
tur. Non eium crucifigi hoc erat occidi. s du uiuebat᷑ it⁊
cruce. non qr longior uita eligebatur. s qr mors ipsa ꝓtende¬
batur. ne dolor citius finiretur. Mori uoluit ꝓ nob̾. Parũ di¬
cimus crucifigi dignatus ÷ usq ad mortẽ crucis obediens fac¬
tus. Elegit extremum et pessimũ genus mortis qͥ om̃em fue¬
rat ablaturus moitẽ. De morte pessima. occidit om̃em mor¬
cem. Pessima enĩ erat non intelligentibꝰ uideis. Nam dño elec¬
ta erat. Ipsam crucem suam signum habiturus erat. Ipsĩ¬
crucem de diabolo suꝑato tamqͣm tropheum infrontib
fidelium positurus. ut diceret apłs.mͥ aut̃ absit głari¬
firus ẽ. et ego mundo. Nichil erat tunc in carne ĩtole¬

Expanded text:
mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus mortium. Denique ubi dolores acerrimi exagitant, cruciatus vocatur, a cruce nominatus. Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur. Non enim crucifigi hoc erat occidi: sed diu vivebatur in cruce; non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Mori voluit pro nobis: parum dicimus, crucifigi dignatus est, usque ad mortem crucis obediens factus. Elegit extremum et pessimum genus mortis, qui omnem fuerat ablaturus mortem: de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat non intelligentibus Judaeis; nam a Domino electa erat. Ipsam crucem de diabolo superato, tanquam tropaeum in frontibus fidelium positurus, ut diceret Apostolus: Mihi afixus est, et ego mundo . Nihil erat tunc in carne intole
Abbreviated transcription (Latin):
enum plenitudinem formȩ ȩtatis ĩcrementa ñ facuit̃. s deo
gignente ꝑfectus natus ⁊ filius ꝓculdubio si forma filiĩ for¬
mȩ patris non ȩqualis. non uerus ⁊ filius. Scriptum ÷ aut̃
ut simus ĩ ũ filio eius iħu xp̃o. Forma gͥ ueri filĩ formȩ dei

Expanded text:
enim plenitudinem formae aetatis incrementa non faciunt, sed Deo enim plenitudinem formae aetatis incrementa non faciunt, sed Deo gignente perfectus natus est Filius; procul dubio si forma Filii formae Patris non est aequalis, non verus est Filius. Scriptum est autem: Ut simus in vero Filio ejus Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
non rapinam arbitratus ÷ hoc ẽ. non alienam arbitratus : ẽẽ.
ȩqualis do. S tam̃ querens nĩa non sua: semet ipsũ exinaniũ
non formam dĩ amitens s formam serui accipiens. N on eni
est. mutabilis illa natura ut se exianiret perdendo quod
erat s accipiendo qđ non erat. Nec consumendo quȩ sua
st̃ s assumendo quȩ nr̃a sunt. ac deind̾ in forma ser ui.
obediendo sicut homo usq ad mortem crucis. N itaq facias
imparem dõ formã dĩ. Qđ nec ĩ ipsis hominibꝰ dici potest.
Nam cũ dictum fuerit iste homo informa ÷ illiꝰ hominis
nemo intelligit nisi equales. an forte non uis sic acciꝑe
qđ dictum ÷ cum informa dĩ esset. ut in forma dĩ patͥs
intelligas filium. ubi nichil aliud qͣm equalitas apparet am¬
borum: s in forma dĩ putas intelligendũ informa sua qr
et ipse utiq as non multũ curo si etiam sic intelligas. ubi

Expanded text:
non rapinam arbitratus est, hoc est, non alienum arbitratus est, esse non rapinam arbitratus est, hoc est, non alienum arbitratus est, esse aequalis Deo; sed tamen quaerens nostra, non sua, semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Non enim est mutabilis illa natura ut se exinaniret perdendo quod erat, sed accipiendo quod non erat: nec consumendo quae sua sunt, sed assumendo quae nostra sunt; ac deinde in forma servi obediendo sicut homo usque ad mortem crucis. Propter imparem Deo formam Dei: quod nec in ipsis hominibus dici potest. Nam cum dictum fuerit, Iste homo in forma est illius hominis, nemo intelligit nisi aequales. An forte non vis sic accipere quod dictum est, Cum in forma Dei esset, ut in forma Dei Patris intelligas Filium, ubi nihil aliud quam aequalitas apparet amborum; sed, in forma Dei, putas intelligendum in forma sua, quia et ipse utique Deus est? Non multum curo si etiam sic intelligas. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ris ȩqualem : preseram quia de uerb̃ apłi ubi ait ñ rapi¬
nam arbitratus ÷ esse. equalis deo. ñ potuisti. ꝓ tius para¬
b inuenire qđ diceres. & qr hoc dixisse apłm ñ potiusti ne¬
gare ideo dixisti qd̾ ille ñ rapuit. nec nos dicimus. tanqͣm
hoc sit ñ rapuit qđ ÷ non habuit id÷ ȩqualitatẽ dĩ. atq
ita dictum sit non rapinam arbitratus ẽ. esse. ȩqualis deo
ac si diceret᷑. Ñ arbitratus ⁊ esse. rapiendã eq̃litatem dĩ eo
qdđ ab illo fuerit aliena. Raptor enim rei. alieni usurpator
litatem dĩ non fuerit arbitratus alienam s suam semetipsũ
exinaniuit non querens quȩ sua ft̃ s quȩ nr̃a sunt. Qđ ut
noueris ita esse. attende unde ad hoc apłs uenerit. Cũ enim
ip̃ianis humilitatem preciꝑet karitatis. alter alt̾m inquit
existimantes suꝑiorem sibi. ñ quȩ sua sunt unusqͥsq inten¬
dentes s quȩ aliorum. Singłi quiq inquit hoc sentite ĩ uob̃¬

Expanded text:
n rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; non potuisti pro tuis partibus invenire quod diceres. Et quia hoc dixisse Apostolum non potuisti negare, ideo dixisti, quod ille non rapuit, nec nos dicimus: tanquam hoc sit non rapuit, quod est non habuit, id est, aequalitatem Dei: atque ita dictum sit, Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; ac si diceretur, Non arbitratus est esse rapiendam aequalitatem Dei, eo quod ab illo fuerit aliena. Raptor enim rei alienae usurpator alitatem Dei non fuerit arbitratus alienam, sed suam, semetipsum exinanivit, non quaerens quae sua sunt, sed quae nostra sunt. Quod ut noveris ita esse, attende unde ad hoc Apostolus venerit. Cum enim Christianis humilitatem praeciperet charitatis: Alter alterum, inquit, existimantes superiorem sibi, non quae sua sunt unusquisque intendentes, sed et quae aliorum. Deinde ut
Abbreviated transcription (Latin):
natus si sic fuit tenebre tecum loquunt᷑. E xponat᷑ mͥ clamas
enim esset filius. nͥ natus. Si gͦ natus ÷ fuit tp̃s qͣn non erat.
quomͦ natus si semꝑ fuit. Non expono. non expono. berera¬
tionem eius qͥs enarrabit: Assumpta gͦ carne q̃ factus aig¬
ẽ. homo. sicut ȩqualem se nouit quando dicit ego & pat̃¬
unum sumus. sic se nouit minorem quia uerbũ caro factũ
⁊ et habitauit in nob̾. Non rapia arbitratus : esse. equalis
deo. Natura enim erat ñ rapina. Non enim usur pauit hoc
s natus: hoc. Uerumptam̃ semet ipsum erm anuut. formã
serui accipiens in somilitudine hominu facfa qabitino¬

Expanded text:
natus is fuit? Tenebrae tecum loquuntur. Exponatur mihi, clamas: natus is fuit? Tenebrae tecum loquuntur. Exponatur mihi, clamas: enim esset Filius, nisi natus. Si ergo natus est, fuit tempus quando non erat.  ait, quomodo natus, si semper fuit. Non expono, non expono; e ad quis enarrabit. Assumpta autem carne qua factus est homo sicut aequalem se novitunum sumus ; sic se novit minorem, quia Verbum caro Factum est, et habitavit in nobis . Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Natura enim erat, non rapina: non enim usurpavit hoc, sed natus est hoc. Verumtamen semetipsum exinanivit, formam servi accipiens: agnovist
Abbreviated transcription (Latin):
dit ad patrem. Cum ascendit ad patrẽ extende te ut tan¬
om̃ia. Fãctum. non in principio uerbum sine tpõr. Adhue
gͦ infra es. non dum tͥ ascendit ad patrem. Uis ascendat
tͥ ad patrem : crede cum ĩ forma dĩ esset. ñ rapmã arbitra¬
tus ÷ esse equał dõ. Raꝑma non erat. quia natura ñ erat.
Rapina usurpatur. natura cognoseitur. In forma dĩ non
rapinam arbitratus ÷ essẽ equalis dõ. Sic ⁊ natꝰ. & semper
natus. Et natus. et semꝑ natus. et sine. inicio natus. Tu qͥd
dicis arriane :erat tp̃s. quando ñ erat filius. Uides quia non¬
dum tͥ ascendit ad patrem. Noli tangere. noli sic credẽ. tlon
est tp̃s int̾ patrem et filiũ. Genuit pat̾. natus: filus. Sine
tp̃r ille genuit. sine tp̃r natus ÷ ꝑ quem facta sunt tp̃ra.
Sic tange. et ascendit tͥ ad patrẽ. Uerbum.s coeternũ deo.
Sapientia dĩ s sine qua numꝗͣ fuit pat̾. R espondẽ tͥ habet
caro tua. et confabulare tecum. et dictura tͥ in tenebris. Qm

Expanded text:
c ascendit ad Patrem. Cum ascenderit ad Patrem, extende te, ut tanomnia; factum, non in principio Verbum sine tempore. Adhuc ergo infra es; nondum tibi ascendit ad Patrem. Vis ascendat tibi ad Patrem? Crede, Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Rapina non erat, quia natura erat. Rapina usurpatur, natura cognoscitur. In forma Dei non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Sic est natus, et semper natus; et natus, et semper natus, et sine initio natus. Tu quid dicis, Ariane? Erat tempus, quando non erat Filius. Vides quia nondum tibi ascendit ad Patrem? Noli tangere, noli sic credere. Non est tempus inter Patrem et Filium. Genuit Pater, natus est Filius: sine tempore ille genuit, sine tempore natus est, per quem facta sunt tempora. Sic tange, et ascendit tibi ad Patrem. Verbum, sed coaeternum Deo: Sapientia Dei, sed sine qua nunquam Pater fuit. Respondere tibi habet caro tua, et confabulatura tecum, dictura tibi in tenebris: Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tam̃ fecit ꝓpter te : semetipsum exinaniuit formã serui
accipiens. in similitudinẽ hominum factus. & habitu ĩuentꝰ
ut homo. Ecce ꝓpt̃ te ds. factus ⁊ homo. ecce ꝓpt̾ te factus:

Expanded text:
Quid tamen fecit propter te? Semetipsum exinanivit, formam servi Quid tamen fecit propter te? Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ crucis. Hecidit diabolꝰ s stantem aciecit hominẽ. deie. tut¬
cit stantem. s xp̃s descendens erexit iacentẽ. Unde tam̃ erexit
dñs tuus. ad tende. Humilitate erexit factus obediens usq
ad mortẽ. Humiliauit semetipsum. P rinceps auis humił. & tu
suꝑbus: caput humile. & membrũ suꝑbum : absit. N uult eẽ.
ame. Cum essem. in principio ds̃ apđ dm̃. creaui uos. hoc nolo
discatis ame. S factus sum qd feci. ne ꝑiret quem feci. Unde sũ
factus qd̾ feci: semet ipsum exinanuit formã serui accipiens. in
similitudinem hominum factꝰ. & habitu inuentus ut homo.
humiliauit semet ipsum. hoc discite ame. humiliauit enĩ semae¬
ipsum. inquit. Discite ame quia mitis sum et humił corde. tħ
cnum inquit hoc uos docio quasi in forma d̃i aliquando fuisse¬
tis. non rapinam arbitrantes uos esse. equales dõ. Illi ꝓpͥum
erat. illi rapma non erat. In patris equalitate natus ÷ de patre.

Expanded text:
t? Inde cecidit diabolus, unde stantem dejecit hominem. Dejecit stantem: sed Christus descendens erexit jacentem. Unde te tamen erexit Dominus tuus, attende. Humilitate erexit, factus obediens usque ad mortem, humiliavit semetipsum . Princeps tuus humilis, et tu superbus? Caput humile, et membrum superbum? Absit. Non vult esse a me. Cum essem in principio Deus apud Deum, creavi vos; hoc nolo discatis a me: sed factus sum quod feci, ne periret quem feci. Unde sum factus quod feci? Semetipsum exinanivit, formam servi accipiens; in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo; humiliavit semetipsum. Hoc discite a me, Humiliavit enim semetipsum, inquit. Discite a me quoniam mitis sum et humilis corde . Non enim, inquit, hoc vos doceo, quasi in forma Dei aliquando fuissetis, non rapinam arbitrantes esse vos aequales Deo. Illi uni proprium erat, illi rapina non erat, cui natura inerat. In Patris aequalitate natus est de Patre.
Abbreviated transcription (Latin):
seruilis. Uenit aliquis. et accepit aliquid. Qs uenit aliquis¬
qͥ eum informa dĩ esset non rapmam arbit̾tus : esse. equalis
dõ.Ecce quis uenit. Quid accepit: s semet ipsũ exmaniuut
formam serui accipiens. in similitudinẽ hominũ factus. Ille
factor factꝰ ille creator creatꝰ. S in qͦ factus & creatus: iti
forma serui accipiendo formã serui. ñ amitendo formã di
In hac gͦ forma serui. in ea qđ a nob̾ ꝓ nob̾ accepit & natusẽ.
et passus est. et resurrerit. et ascendit in celum. Quatuor
res dixi. natus ÷ mortuus ÷ resurrexit ascendit in celum.
dit in celum. In duob primis conditionem tuã tͥ ostendit.
in duob nouissimis mercedis exemplum prebuit. Nasci et
mori noueras. Plena ÷ his duob regio mortalium. Ed hic
habundat in om̃i carne nͥ nasci & mori : hoc homo cum
peccore habet. Hanc gͦ uitam cum peccorib ꝯmunem du¬
cuus. nati sumus. morituri sumus. Illud non dũ noueras
resurgere et in cȩlum ascendere. Duo noueras. duo ñ noue¬

Expanded text:
quid. Quis venit? Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ecce quis venit: quid accepit? Sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus . Ille factor factus, ille creator creatus. Sed in quo factus et creatus? In forma servi, accipiendo formam servi, non amittendo formam Dei. In hac ergo forma servi, in eo quod a nobis pro nobis accepit, et natus est, et passus est, et resurrexit, et ascendit in coelum. Quatuor res dixi. Natus est, mortuus est, resurrexit, et ascendit in coelum. dit in coelum. In duobus primis conditionem tuam tibi ostendit: in duobus novissimis mercedis exemplum praebuit. Nasci et mori noveras: plena est his duobus regio mortalium. Quid hic abundat in omni carne, nisi nasci et mori? Hoc homo cum pecore habet: hanc ergo vitam cum pecoribus communem ducimus. Nati sumus, morituri sumus. Istud nondum noveras, resurgere, et in coelum ascendere. Duo noveras, duo non nove
Abbreviated transcription (Latin):
am tuum adorab̾ & illi soli seriues. Unde et apłs detesta¬
tur eos qui coluer̃ et seruierunt creature potius ꝗͣ crea¬
tori. non ÷ utiq creatura sp̃s sc̃s. eui ab om̃ib scĩs talis ser¬
uitus exhibetur dicente apło. Nos enim sumus circũcisio
sp̃u dĩ seruientes. qd̾ ⁊ in greco latreuntes. Plures enĩ codi¬
ces etiam latini sic habent. qͥ sp̃u dĩ seruimꝰ. Greci aut̃ om̃s.
aut pene om̃s. In ñ nullis autem exemplarib latinis inue¬
nimus ñ sp̃u dĩ seruimũs. s sp̃u dõ seruimꝰ.s qͥ in hoc erat
i auctoritati grauiori cedẽ detrectant. numqͥd & illud
magisq sacrilegum est. qͣm ut quisq dicere audeat mem¬
bra xp̃i templum esse. creature minoris scđm ipsos qͣm
se ⁊ ut huic eã seruitutem debeamus quia ñ nisi dõ serui¬
endum ÷ quȩ latria appellatur. Unde consequent᷑ dic̃.
głificate ergo ae portate dm̃ in corpore ur̃o.Audistis

Expanded text:
Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Unde Apostolus detestaDeum tuum adorabis, et illi soli servies. Unde Apostolus detestatur eos, qui coluerunt et servierunt creaturae potius quam creatori—non est utique creatura spiritus sanctus, cui ab omnibus sanctis talis seruitus exhibetur dicente apostolo: nos enim sumus circumcisio, spiritui dei seruientes, quod est in graeco XatQetovreg; plures enim codices etiam latini sic habent: qui spiritui dei seruimus; graeci autem omnes ant paene omnes. in nonnullis autem exemplaribus latinis inuenimus non spiritui dei seruimus, sed spiritu deo seruimus. sed qui in hoc errant et auctoritati grauiori cedere detractant, numquid et illud magisque sacrilegum est, quam ut quisquam dicere audeat membra Christi templum esse creaturae minoris secundum ipsos, quam se est, ut huic eam seruitutem debeamus, qua non nisi deo seruiendum est, quae graece appellatur wreeia. unde consequenter dicit: glorificate ergo et p
Abbreviated transcription (Latin):
ferre et tolerare quia in alios funt. & siinse fiant ñ debãẽ
ꝑdere tolerantiã. Nam qͥ ꝑdidit tolerantiam. cecidit de
çelo & autem fixum habet cor in cȩlo: terra ipsius labo¬
rat in t̾ra. Iuanta et de ipsis luminarib fingunt hoĩes
et pacient̾ ferunt. quomͦ usti pacient̃ debent ferre om̃s
etiam de se falsas criminationes: s quid ÷ in cȩlo: ĩ firma

Expanded text:
ferre et tolerare, quia in alios fiunt: et si in se fiant, non debent ferre et tolerare, quia in alios fiunt: et si in se fiant, non debent perdere tolerantiam. Nam qui perdiderit tolerantiam, cecidit de coelo: qui autem fixum habet cor in coelo, terra ipsius laborat in terra. Quanta et de ipsis luminaribus fingunt homines, et patienter ferunt? Quo modo justi patienter debent ferre omnes etiam de se falsas criminationes. Hoc ipsum quod ja
Abbreviated transcription (Latin):
bum uitȩ de ꝯuersatione qͣm habent ĩ celo despiciuit̃ om̃ia quȩ
iniqͥ faciunt in t̾ra. Et quomͦ luminaria in cęlo. ꝑ diẽ & ꝑ noctẽ
ꝓcedunt. ꝑagunt itinera sua cursus suos certos hñt & ꝯmittũ¬
tur tanta mala nec decidunt de suꝑ stellȩ firȩ in cęlo agentes
ꝑtractꝰ celestes quȩ illis presticit et constituit creator ipsorũ
sic dobent scĩ. s si in celo figantur corda eorum si ñ frustra
audiant et respondeant sursum cor se hab̾e. si imitentur eum
qui ait nr̃a autem conuersatio in celis est. Q gͦ sunt iti
suꝑnis et de suꝑnis cogitant sicut dictum ⁊ ubi ẽ. thes¬
aurus tuus ibi ÷ & cortuum. de ipsis cogitacionib suꝑ¬
norum p̾acientes fuint et quicqͥd in t̾ra cõmittitur sic
ñ curant donec ꝑagant itinera sua quemadinodium non
curant luminaria celi. quomͦ exerceant dies & noctes. qͣm¬
uis tanta mala uideant fieri suꝑ t̾ram.S facile ⁊ forte
sic ferant et quȩ in ipsos fiunt. Non enim ꝓpt̾ ea debent

Expanded text:
piciunt omnia iniqua quae fiunt in terra: et quomodo luminaria in coelo per diem et per noctem procedunt, peragunt itinera sua, cursus suos certos habent, et committuntur tanta mala, nec deviant desuper stellae fixae in coelo, agentes per tractus coelestes, quae illis praestituit et constituit Creator ipsarum; sic debent sancti, sed si in coelo figantur corda eorum, si non frustra audiant et respondeant sursum se habere cor, si imitentur eum qui ait, «Nostra autem conversatio in coelis est» . Quia ergo sunt in supernis, et de supernis cogitant, sicut dictum est, «Ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum» ; de ipsis cogitationibus supernorum patientes fiunt; et quidquid in terra committitur, sic non curant, donec peragant itinera sua, quemadmodum non curant luminaria coeli, nisi quomodo exerceant dies et noctes, quamvis tanta mala videant fieri super terram. Sed facile est forte,sic ferant et quae in ipsos fiunt. Non enim propterea debent
Abbreviated transcription (Latin):
cessum. Iuid sibi gͦ uult noli me tangere ñ dum enim ascẽdi
homo s non hic stet fides tua. Noli me sic tangere. ut tantũmͦ
hominẽ credas. Ñ dum enĩ ascendi ad patrem. Ascendo ad patrẽ
et tange me. idest ꝓfice. Intellige me equalem patri. & tunc
tange et salua eris. Noli me tangere. ñ dum enum ascendi ad

Expanded text:
cessum. Quid sibi ergo vult, Noli me tangere; nondum enim ascendi cessum. Quid sibi ergo vult, Noli me tangere; nondum enim ascendi homo, sed non hic stet fides tua. Noli me sic tangere, ut hominem tantummodo credas. Nondum enim ascendi ad Patrem meum. Ascendo ad Patrem meum, et tange me: id est, profice, intellige me aequalem Patri, et tunc tange, et salva eris. Noli me tangere; nondum enim asce
Abbreviated transcription (Latin):
demus gͦ iħm ip̃m et dm̃ et dm̃ et hominem ip̃m et facto¬
rem rerum et factũ in rebus. Xp̃m et creatorem hominis
÷ qd̾ ille. non hic ÷ qui ille qr ille pater hic filius. Hoc qͥcũq
nouit. ille ascendit ad patrem. Iui hoc non nouit. non dum
illi ascendit xp̃s ad patrem. Paruulus cum illo ÷ in t̾ra cũ illo
qui ꝓficit ascendit. Qid ÷ gͦ noli me tangere : tactꝰ qͥdem signi¬
ficat. Tangendo enĩ accedit̾ ad eum qͥ tangit᷑. Mulierem illam
iudete quȩ fluxum singuinis paciebat᷑. Dixit ĩ corde suo. Sa¬
nabor si tetigero fimbriam uestimenti eiꝰ. Accessit & tetigit si¬
nata ẽ. Ꝙd est accessit & tetigit: ꝓpinqͣuit et credidit. Ut scia¬
tis eam credendo tetigisse dñs dicit. Tetigit me aliquis. Turba
ista premere nouit. tangere ñ nouit. Constat hoc eũ significare
uoluisse dicendo. quis me tetigit. tetigit me aliquis: ut illum
tactum fidem credamus. &e̾. tangentis. uł potius credentis ac¬

Expanded text:
mus. Christum et Deum et hominem, Christum et factorem rerum et factum in rebus, Christum et creatorem hominis est quod ille. Non hic est, qui ille; quia ille Pater, hic Filius. Hoc quicumque novit, illi ascendit ad Patrem: qui hoc non novit, nondum illi ascendit Christus ad Patrem; parvulus cum illo est, in terra cum iqui proficit ascendit. Quid est ergo, Noli me tangere? Tactus fidem significat. Tangendo enim acceditur ad eum qui tangitur. Mulierem illam videte, quae fluxum sanguinis patiebatur. Dixit in corde suo: Sanabor, si tetigero fimbriam vestimenti ejus . Accessit et tetigit, sanata est. Quid est, Accessit et tetigit? Propinquavit et credidit. Ut sciatis eam credendo tetigisse, Dominus dixit: Tetigit me aliista premere novit, tangere non novit. Constat hoc eum significare voluisse dicendo, Quis me tetigit? Tetigit me aliquis. Ut illum tactum fidem credamus esse tangentis, vel potius credentis ac
Abbreviated transcription (Latin):
duunitas nec creatura ĩ diuinitatẽ mutata. ẽ. ut desis¬
scđ̃m unitatem substantiȩ. et unus ds est. & unus mag¬
ior magnitudine maior. Uũ aut̃ magnitudo eiꝰ filiꝰ sit
c̃. aliud esse. et aliud magnum esse. Aut si ȩternitatȩ
patꝰ maior ⁊ non ẽ. equalis filius quacumq re. Unde enĩ
equał : si magnitudine dueris. non ÷ par magnitudo
quȩ minus eterna ÷ atq ita cetera. An forte in uirtute
equalis ⁊ in sapientia uero non ÷ equalis s quomͦ. ẽ. eqͣl
untus quȩ minus sapit : an insapientia ȩqualis ÷ in urtu¬
te aut̃ non ÷ equał : s quom equalis in sapientia quȩ minꝰ
Cogit᷑ gͦ qͥuis aduersarus ueritatis. qͥ modo tenet̾ auctori

Expanded text:
diuinitas, nec creatura in diuinitatem, ut desisdiuinitas, nec creatura in diuinitatem, ut desissecundum unitatem substantiae, et unus Deus est, et unus magjor, magnitudine major: cum autem magnitudo Filius ejus sit, est aliud esse, et aliud magnum esse? Aut si aeternitate Pater major est, non est aequalis Filius quacumque re. Unde enim aequalis? Si magnitudine dixeris, non est par magnitudo, quae minus aeterna est, atque ita caetera. An forte in virtute aequalis est, in sapientia vero non est aequalis? Sed quomodo est aequalis virtus quae minus sapit? An in sapientia aequalis est, in virtute autem non est aequalis? Sed quomodo aequalis est sapientia, quae minus Cogitur ergo quivis adversarius veritatis, qui modo tenetur apo
Abbreviated transcription (Latin):
serui accipiens ĩ similitudinem hominum factus &e ha¬
bitu inuentus ut homo. Est gͦ dĩ filius. dõ patri natura¬
equalis. habitu minor. In forma enim serui quã accepit
minor est patre. Iforma aut̃ dĩ in qua erat etiam ante¬
quam hanc accepisset. est ȩqualis patri. Informa dĩuer¬
bum ꝑ qđ facta sunt om̃ia informa aut̃ serui factus
ex muliere factus sub lege. ut eos qui sub lege erant
redimer&. Proinde informa dĩ fecit hominem. ĩ forma
serui factus est. homo. Nam si pater tantum sine filio
fecisset hominem ñ scriptum esset faciamtus hominem
adimaginem & similitudinem nr̃am. Ergo qr forma
dĩ accepit formã serui utrumq ds̃ & utrumq homo.
S utrumq ds̃ ꝓpt̾ accipientẽ dm̃. utrumq aut̃ homo
ꝓpt᷑ acceptum hominem. Neq enĩ illa susceptione alterũ
eor in alterum conuersum atq mutatum ẽ. Nec duum¬
ta quippe in creaturam mutata ẽ. ut desisterte esse

Expanded text:
servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et haservi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minminor est patre, in forma autem dei, in qua erat etiam antequam hanc acciperet, aequalis est patri. in forma dei uerbum, per quod facta sunt omnia, in forma autem serui factus ex muliere, factus sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret. proinde in forma dei fecit hominem, in forma serui factus est homo. nam si pater tantum sine filio fecisset hominem, non scriptum esset: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. quia forma dei accepit formam serui, utrumque deus, utrumque homo; sed utrumque deus propter accipientem deum, utrumque autem homo propter acceptum hominem. neque enim illa susceptione alterum eorum in alterum conuersum atque mutatum est; nec diuinitas quippe in creaturam mutata est, ut desisteret esse
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt minorem filium essẽ. qͣm pater est. qr scriptum
c̃ ipso filio dicente. pater maior me est. Ueritas autem
ostenddit scđ̃m istum modum etiam se ipso minorẽ filiũ.
Quom̾ enim non etiam se ipso minor factus est. qͥ semet¬
ipsum exinaniuit formã serui accipiens: ñeq enim sic
patri. Sigͦ ita accepta ÷ forma serui ut ñ amitteretur
homo xp̃s iħis. quis ñ intelligat qđ forma dĩ etiã ipse
se ipso maior est. in forma autem serui etiam se ipso inmor
est: non itaq in merito scriptura utrumq dicit. & eq̃lẽ
patri filium. et patrem maiorem filio. Illud enim ꝓpter
formam dĩ hoc aut̃ ꝓpter formã serui. sine ulla confusio¬
ne intelligitur. & hec nob̵ regula pia ꝑ om̃s scãs script̾as
dissoluende huius quęstionis ex uno capitulo epłe pauli
apłi exprimit᷑ ubi manifestius tta distinctio ꝯmendat᷑.
Ait enim. U cum informa dĩ ẽẽt. non rapinã arbitratꝰ
est. esse. se equalem ddõ. s semet ipsum exmaniuit formã

Expanded text:
dicunt minorem Filium esse quam Pater est, quia scriptum est ipso Domino dicente, Pater major me est . Veritas autem ostendit secundum istum modum etiam se ipso minorem Filium. Quomodo enim non etiam se ipso minor factus est, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens? Neque enim sic patri. si ergo ita accepta est forma serui, ut non amitteretur homo Christus Iesus: quis non intellegat, quod in forma dei etiam ipse se ipso maior est, in forma autem serui etiam se ipso minor est? non itaque immerito scriptura utrumque dicit, et aequalem patri filium et patrem maiorem filio; illud enim propter formam dei, hoc autem propter formam serui sine ulla confusione intellegitur. et haec nobis regula per omnes sanctas scripturas dissoluendae huius quaestionis ex uno capite epistulae Pauli apostoli promitur, ubi manifestius ista distinctio commendatur. ait enim: qui cum in forma  sed semetipsum exinanivit, formam
Abbreviated transcription (Latin):
maior me est. Propter illam uero dĩ formam qͣm nec exina¬
nitus amisit dixit. Ego & pat̾ unum sumus. et homo scilicoe
factus. et ꝑmanens ds̃. H omo enim assumptus ⁊ adõ. non
m homine consumptus : ds̃. Ideo ualde racionabilit̃ & patͥ
minor : homo xp̃s. & patri ęqualis est. idem ipse ds̃ xp̃s.¬

Expanded text:
maior me est; propter illam uero dei formam, quam nec exinamaior me est; propter illam uero dei formam, quam nec exinanitus amisit, dixit: Ego et pater unum sumus et homo scilicet factus et permanens deus; homo enim adsumptus est a deo, non in homine consumptus est deus. ideo ualde rationabiliter et patre minor est homo Christus et patri aequalis est idem ipse deus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ funt hoc generent. quantomagis ipse eternus & im¬
passibilis. non aliud quam ẽ. ipse generauit : unus unicũ.
secum ȩqualitate ut eum nec potestate precedẽt nec ȩta¬
te.S ideo totum qd̾ habae & qđ potest non tribuit sibi
s patri. quia non ⁊ a se ipso s apatre. E qualis eium : pat̾
s. hoc quoq accepit a patre. Nec sic accepit ut esset. eqͣł
itaq in equalem genuit: & equalitatem im nato addidit
s. gignendo eam dedit. quia ȩqualem ñ imparẽ genuit.
Ideo informa dĩ esse. equalis dõ non ei rapina suerat s. na
exinanuit formam serui accipiens non amittens formã¬
dĩ. Propt̾ quam formã serui. non tantum patre. uerum
etum se ipso et sp̃u scõ minor factus ẽ. Nec tantum hoc
excellentissima ti mitate. s etum minoratus paulominus
ab angłis. Hominibus etiam minor fuit quando puer pa¬
rentib subditus fuit. Propt̾ hanc itaq formam serui qͣm
ueniente plenitudine tp̃is exin anitus accepit dixit. Pater

Expanded text:
t, ut, quod sunt, hoc generent, quanto magis ipse aeternus et inpassibilis non aliud, quam est ipse, generauit unus unicum idesecum aequalitate, ut eum nec potestate praecederet nec aetate! sed ideo totum, quod habet et quod potest, non tribuit sibi sed patri, quia non est a se ipso sed a patre. aequalis enim est patri, sed hoc quoque accepit a patre nec sic accepit, ut esset aequaitaque inaequalem genuit et aequalitatem iam nato addidit, sed gignendo eam dedit, quia aequalem non inparem genuit. ideo in forma dei esse aequalem deo non ei rapina fuerat sed natexinaniuit formam serui accipiens non amittens dei. propter quam serui formam non tantum patre uerum etiam se ipso et spiritu sancto minor factus est nec tantum hac excellentissima trinitate sed etiam minoratus est paulo minus ab angelis. hominibus quoque minor fuit, quando puer parentibus subditus fuit. propter hanc itaque formam serui, quam ueniente plenitudine temporis exinanitus accepit, dixit: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
enim dõ meluis debuit equalem. Si enĩ uoluit et ñ potuit
infirmus est.Si potuit & noluit inuidus ÷ exqͦ conficitur eqͣ¬
Filus dei non accepit tp̃s. s filius hominis accepit cp̃s. Idem
ipse aut̃ filius dĩ ꝑ quem facti sumus. & filius hominis per
quem refecti sumus. ħomine assumpto ipse ñ assumptus hõie
mutato m meluis. nullomͦ ipse indecerius comutatꝰ. non
desitat esse qđ erat. sed accepit qd̾ non erit. Iuid erat:
cum in forma dĩ esset ñ rapinam arbit̾tus ⁊ esse. se equalem
dõ. apłi uerba sunt.: E quid accepit : semet ipsum exmanuut
formani serui accipiens. Sicut formã serui accepit ita et
absit. Quid est ergo semet ipsum exmanuut formã
serui accipiens: exinanisse dictus est. accipiendo ĩfe¬
riorem. non degenerando ab equali. Qui cũ ĩforma
diꝰ esset. non rapinam arbitratus ẽ. essẽ ęqualis deo.
Quire non illi erat rapina: quia natura erat. quia ad¬
hoc natus erat. ut esset. equalis dõ. utare non illterat

Expanded text:
enerare debuit aequalem. Si enim voluit, et non potuit, infirmus est: si potuit, et non voluit, invidus est. Ex quo conficitur aequaFilius Dei non accepit tempus; sed Filius hominis accepit tempus. Idem ipse autem et Filius Dei per quem facti sumus, et Filius hominis per quem refecti sumus. Homine assumpto, ipse non assumptus; homine mutato in melius, nullo modo ipse in deterius commutatus, non destitit esse quod erat, sed accepit quod non erat. Quid erat? Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo: Apostoli verba sunt. Et quid accepit? Sed semetipsum exinanivit. formam servi accipiens . Sicut formam servi accepit, ita etAbsit. Quid ergo semetipsum exinanivit, formam servi accipiens? Exinanisse se dictus est accipiendo inferiorem, non degenerando ab aequali. Ergo, fraDei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Quare illi non erat rapina? Quia natura erat, quia hoc natus erat, ut esset aequalis illi a quo genit
Abbreviated transcription (Latin):
orbe euangłium predicauit. Sp̃s caritatis rapuit cõpeds
et cuciuuit quantũ potuit. S tam̃ quid ait: concupis
a compedib mortalitatis. Et tanen muiscdĩa adhuc uole¬
bat. esse. in compedib ꝓpt̾ alios compeditos quib minis¬
trarae. Manere inquic in carne necessarium ꝓp̃t̾ uos. Cõ
esse cum ip̃o. Alulto enim magis optimũ. Manere ĩ car¬

Expanded text:
orbi Evangelium praedicavit: spiritus charitatis rapuit compedes, orbi Evangelium praedicavit: spiritus charitatis rapuit compedes, et circuivit quantum potuit. Sed tamen quid ait? «ConcupisA compedibus mortalitatis. Et tamen misericordia adhuc volebat esse in compedibus, propter alios compeditos, quibus ministraret: «Manere,» inquit, «in carne, necessarium propter vos» . esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere autem in car
Abbreviated transcription (Latin):
Quamus iam pęnalit̃ hunc inferũ hoc ⁊ inferiorẽ caligi¬
lus eosdem iniquos angłos contͣ quos nob̃ inuidos pię
uuendo pugnamus. spualia nequitiȩ incęlestib nomunat.
Qđ ne de ilł suꝑiorib cęlis intelligatur. aꝑte alibi dic̃.¬

Expanded text:
quamuis iam poenaliter hunc inferum, hoc est inferiorem caligiquamuis iam poenaliter hunc inferum, hoc est inferiorem caligilus eosdem iniquos angelos, contra quos nobis inuidos pie uiuendo pugnamus, "spiritalia nequitiae in caelestibus" nominat. quod ne de illis superioribus caelis intellegatur, aperte alibi dic
Abbreviated transcription (Latin):
Cum diabolus iam misisset in cor. ut trad̾et eum iudas
symonis scariothis. Si queris quid missum sit in cor uidę.
hoc utiq ut tradet eum. Missio ista sp̃ualis suggestio est.
Non fit ꝑ aurem. s ꝑ cogitationem. ac ꝑ hoc ñ corporaliter
endum ẽ. Nouit apłc̃ quedam sp̃ualia nequitiȩ ĩ cȩlestibus.
aduersus quȩ nob̃ colluctationem esse cestat᷑. t aut̃ eẽnt
etiam maligna sp̃ualia. si non essent eciam maligni sp̃s. Ab
suggestiones ab ono sp̃u ita latent̃ ac spiritualit̾ fieri.S.
int̃ ÷ quib nam earum mens humana consentiat. diuino
uero & ipsi mali angłi non adeo sunt conditi s peccando
facti sunt mali. Sic petrus in epła sua dic̃. Si enim dsan¬
głis peccantib non peꝑcit. s carcerib caliginis inseri tru¬
dens tradidit in uditio piunendos seruari. Hic petrus
ostendit adhuc eis ultimi uiditui. penam deb̃i. de qͣ dñs
dic̃. Ite in ignem et̾num qͥ paratus ÷ diabolo & angłis eiꝰ.

Expanded text:
Cum diabolus jam misisset in cor, ut traderet eum Judas Simonis Iscariotes; si quaeris quid missum sit in cor Judae: hoc utique, ut traderet eum. Missio ista, spiritualis suggestio est: non fit per aurem, sed per cogitationem; ac per hoc non corporaliter, endum est. Novit Apostolus quaedam spiritualia nequitiae in coelestibus, adversus quae nobis colluctationem esse testatur : non autem essent etiam maligna spiritualia, si non essent etiam maligni spiritus. A suggestiones a bono spiritu ita latenter ac spiritualiter fieri: sed interest quibusnam earum mens humana consentiat, divino uero et ipsi mali angeli non a deo mali sunt conditi, sed peccando facti sunt mali, sic Petrus in epistula sua dicit: si enim deus angelis peccantibus non pe-. percit, sed carceribus caliginis inferi trudens tradidit in iudicio puniendos seruari. hinc Petrus ostendit adhuc eis ultimi iudicii poenam deberi, de qua dominus dicit : ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius.
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e concupiscentiam ut cum eduob compellatur alt̾ius
tamen habeat concupiscentiam alterus necessitatem. Con¬
cupiscentiam scilicet dissolui et ẽẽ cum xp̃o: necessitatem
manere incarne. Iuȩ ambiguitas uno consequenti uerbo
diuidicatur qđ positum ⁊ enim. Quã particłam qͥ abstuler̃
int̾pretes. illa potius sententia ducti st̃ ut ñ solum cõpelli
eduob s etiam duorum hab̾e concupiscentiã uidetur. Sic
gͦ distinguendum ÷ et quid eligam ignoro compellor aũt
eduobus. Quã distinctionem sequit᷑ cõcupiscentiã habens
dissolui et esse cum xp̃o. Et tamquã quereretur quare huiꝰ
rei potius habeat concupiscentiam multo enĩ magis opti¬
mum inquit. Cur gͦ eduob compellitur: quia ẽ. manẽdi
necessitas. quam ita subiecit manere in carne necessarium
ꝓpt̃ uos. Ubi autem neq prescriptio fidĩ neq ipsius sermo¬
nis textu ambiguitas explicari potest. nichil obest. scđm qͣli¬
bet earum quȩ ostenduntur sententiam distinguere. uelu¬

Expanded text:
habere concupiscentiam, ut, cum ex duobus compellatur, alterius tamen habeat concupiscentiam, alterius necessitatem: concupiscentiam scilicet esse cum Christo, necessitatem manere in carne. quae ambiguitas uno consequenti uerbo diiudicatur, quod positum est, enim. quam particulam qui abstulerunt interpretes, illa potius sententia ducti sunt, ut non solum compelli ex duobus sed etiam duorum habere concupiscentiam uideretur. sic ergo distinguendum est: et quid eligam ignoro. compellor autem ex duobus. quadissolvi et esse cum Christo. Et tanquam quaereretur quare hujus rei potius habeat concupiscentiam, multo enim magis optimum, inquit. Cur autem e duobus compellitur? Quia manendi est necessitas, quam ita subjecit: Manere in carne necessarium propter vos. Ubi neque praescripto fidei, neque ipsius sermonis textu ambiguitas explicari potest, nihil obest secundum quamlibet earum quae ostenduntur, sententiam distinguere curet. Velu
Abbreviated transcription (Latin):
nibus : unde hoc scire poterat. in quo tanta erat obluuo dĩ
sicut in om̃ib idolatris fuit. nisi quia ista recogitatio iam
resipiscentis ÷ cum euangłium predicaretur: ĩam enim
poterat talis anim aduertere multos predicare ueritatem.
unter quos quidem essent. non ipsius amore ueritatis duc¬
ti. s cupiditate comparandorum scłarium cõmodorum
de quib dicebat apłs esse. quosdam qui euangłium an¬
nunciarent non caste existimantes quęstum esse. pietatem.
paulus. non eo tam̃ animo quo apłs paulus. Unde mercena¬
rii recte appellantur. in eadem qͥdem domo eundem panẽ
tꝑali mercede conducti. de talib dictum ⁊ Am̃ dico uob̃

Expanded text:
nibus? Unde hoc scire poterat, in quo erat tanta oblivio Dei, nibus? Unde hoc scire poterat, in quo erat tanta oblivio Dei, sicut in omnibus idololatris fuit, nisi quia ista recogitatio jam resipiscentis est, cum Evangelium praedicaretur? Jam enim poterat talis animadvertere multos praedicare veritatem, inter quos quidam essent non ipsius amore veritatis ducti, sed cupiditate comparandorum saecularium commodorum. De quibus dicebat Apostolus, esse quosdam qui Evangelium annuntiarent non caste , existimantes quaestum esse pietatem . d apostolus Paulus, non eo tamen animo quo apostolus Paulus: unde et mercenarii recte appellantur, in eadem quidem domo eumdem panem , sed temporali mercede conducti. De talibus dictum est, Amen, dico vobis,
Abbreviated transcription (Latin):
misi uob̃ inquit timotheum qui uos cõmonefacit uias
meas. & quid ait : misi pastorem qui uos cõmoneret uias
m̃as. id ÷ quia quomͦ ego ambulo et ipse ambulat. ł mit¬
tens pastorem quid ait : neminem enim habeo tã unan¬
mem qui sincera affectione ꝓ uob̃ sollicitus sit. Nonne cũ
illo erant multi : s quid sequitur : om̃s enim sua querut
nam multi mercennarii sunt. S non oportuerat ut merce¬
narius mitteretur. ad alias res et negotia ꝑagenda mittit᷑
mercenarus. Ad illas autem quas tunc uolebat paulus.
pastor erat necessarius. et uix inuenit unum pastorem
inter multos mercenarios. quia pauci pastores multi mer¬
cenarii. S quid dicit de mercenariis: amen dico uobis
in honorem scĩficatum et utile dño. ad om̃e opus bonũ
paratum semꝑ. Non ad quasdam res paratum. et ad qͣsdam
ñ paratum s ad om̃e opus bonum paratum. In se autem.
reuersus dixit. quanti mercenarii patris mei abundant pa

Expanded text:
Misi vobis, inquit, Timotheum, qui vos commonefaciat vias Misi vobis, inquit, Timotheum, qui vos commonefaciat vias meas . Et quid ait? Misi pastorem qui vos commoneret vias meas: id est, qui quomodo ego ambulo, et ipse ambulat. Et mittens pastorem, quid ait? Neminem enim habeo tam unanimem, qui sincera affectione pro vobis sollicitus sit. Nonne cum illo erant multi? Sed quid sequitur? Omnes enim sua quaerunnam multi mercenarii sunt: sed non oportuerat ut mercenarius mitteretur. Ad alias res et negotia peragenda mittitur mercenarius: ad illas autem quas tunc volebat Paulus, pastor erat necessarius. Et vix invenit unum pastorem inter multos mercenarios: quia pauci pastores, multi mercenarii. Sed quid dicitur de mercenariis? Amen dico vobis,in honorem sanctificatum, et utile Domino, ad omne opus bonum paratum semper . Non ad quasdam res paratum, et ad quasdam non paratum; sed ad omne bonum reversus dixit: Quanti mercenarii patris mei abunda
Abbreviated transcription (Latin):
s pulchrior ⁊ qui fecit hȩc. Iui gͦ ãnunciant dm̃ amantes
qui annuncunt dm̃ ꝓpt̾ dm̃ pascunt oues & ñ st̃ mercena¬
rii.Ipsam castitatem exigebat ab anima dñs nr iħs xp̃s. Iñ
dicebat petro. Petre amas me : quid ⁊ amas me : castus es ñ est
cor tuum adulterum. non tua queris in ȩccłia s mea. Si gͦ
talis es et amas me: pasce oues meas. Non enaim eris mercẽnia¬
quibus gemit apłs.s quid dicit: quid enim dũ om̃imo¬
do siue occasione siue ueritate xp̃s annuncietur. Pmisit ergo
esse mercenarios. Pastor ueritate xp̃m annunciat merce¬
narus occasione: xp̃m. annunciat aliud querens. Iamen
et ille xp̃m annunciat: et ille xp̃m. Audi uocẽ pasto¬
ris pauli. Siue occasione siue ueritate. xp̃s annuncietur.
Ipse pastor uoluit habere mercenarium. faciunt enam
ubi possunt. utiles sunt. qͣntum possunt. Quando autem
ad alios usus querebat apłs cuius uias imitarent᷑ infirmi

Expanded text:
qui fecit haec. Qui ergo annuntiant Deum, amantes Deum; qui annuntiant Deum, propter Deum, pascunt oves, et non sunt mercenarii. Ipsam castitatem exigebat ab anima Dominus noster Jesus Christus, quando dicebat Petro, Petre, amas me? Quid est, Amas me? Castus es? Non est cor tuum adulterum? Non tua quaeris in Ecclesia, sed mea? Si ergo talis es, et amas me, pasce oves meas . Non enim eris mercenaquibus gemit Apostolus. Sed quid dicit? Quid enim? dum omni modo, sive occasione, sive veritate Christus annuntietur . Permisit ergo esse mercenarios. Pastor veritate Christum annuntiat, mercenarius occasione Christum annuntiat, aliud quaerens. Tamen et ille Christum annuntiat, et ille Christum. Audi vocem pastoris Pauli: Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur. Ipse pastor voluit habere mercenarium. Faciunt enim ubi possunt, utiles sunt quantum possunt. Quando autem ad alios usus quaerebat Apostolus, cujus vias imitarentur infirmi:
Abbreviated transcription (Latin):
tinctionis ambiguitas. neut᷑ parte resistit fidei. & ideo
textu ipso sermonis diuidicanda ÷ ubi ait apłs. & quid eli¬
gam ignoro. Compellor aut̃ eduobus ꝯcupiscentiã habens

Expanded text:
tinctionis ambiguitas, neutra parte resistit fidei, et ideo tinctionis ambiguitas, neutra parte resistit fidei, et ideo textu ipso sermonis dijudicanda est, ubi ait Apostolus: Et quid eligam ignoro. Compellor autem ex duobus: concupiscentiam habens
Abbreviated transcription (Latin):
propria faciunt ambiguã scriptam. primo uidendum :
ne male distinxerimus aut ꝓnunciauerimus. Cũ gͦ ad hi¬
bita intentio incertum ee̾. ꝑ uidit quomͦ distinguendum
aut quomodo ꝓnunciandum sit: consulat regłam fidei
quam de scripturarũ planiorib locis et ȩccłiȩ auc toritate
ꝑceꝑit. Q d si ambȩ uł etiam om̃s si plures fuerit partes
ambiguitatis scđm fidem sonuerint. textus ipse sermonis
a precedentib & consequentibꝰ partibus quȩ ambiguitatẽ
illam in medio posuerut᷑ restat consulendus. ut uideamꝰ
cui nã sententiȩ de plurib quȩ se ostendunt ferat suffragiũ
eaq sibi contexi paciatur. Iam nunc ęxempla considã. Illa
heretica distinctio. in principio erat uerbum et uerbum
erat apud dm̃ et ds erat uerbum. ut alius sit sensus uerbũ
teri.S hoc regła fidei refellendum ẽ. quia nob̃ de trinitatis
equalitate prescribitur. ut discamꝰ et ds̃ erat uerbũ. Deind̃
sub uingamus. Hoc erat. in principio apud dm̃. Illa uͦ dis¬

Expanded text:
propria faciunt ambiguam Scripturam, primo videndum est, ne male distinxerimus aut pronuntiaverimus. Cum ergo adhibita intentio incertum esse praeviderit quomodo distinguendum aut quomodo pronuntiandum sit, consulat regulam fidei, quam de Scripturarum planioribus locis et Ecclesiae auctoritate percepit. Quod si ambae, vel etiam omnes, si plures fuerint partes ambiguitatis, secundum fidem sonuerint, textus ipse sermonis a praecedentibus et consequentibus partibus, quae ambiguitatem illam in medio posuerunt, restat consulendus, ut videamus cuinam sententiae, de pluribus quae se ostendunt, ferat suffragium, eamque sibi contexi patiatur. Jam nunc exempla considera. Illa haeretica distinctio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , ut alius sit sensus: Verbum teri. Sed hoc regula fidei refellendum est, qua nobis de Trinitatis aequalitate praescribitur, ut dicamus: Et Deus erat Verbum. Deinde subjungamus: Hoc erat in principio apud Deum. Illa vero dis