comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a senograte atq ab Aristotile cõstitu¬
trãs est Itaq ab his cõstitutio ilsa p̾sta
natira aquatu quoq ordiebare bis
prore uerbis expomtꝰ. Om̃is eatura
nult eẽ conseruatrix sui ut saluta fit
et m genere fehnscruetur suo. Ad hat̾
remt dait artes quoq exquisitasꝰ quẽ
naturam adumiareł inquibtes que¬
mertur mprimis que e uiuẽdi mui¬

Expanded text:
a Xenocrate atque ab Aristotele constitutus est. itaque ab iis constitutio illa prima naturae, a qua tu quoque ordiebare, his prope verbis exponitur: Omnis natura vult esse conservatrix sui, ut et salva sit et in genere conservetur suo. ad hanc rem aiunt artis quoque requisitas, quae naturam adiuvarent in quibus ea numeretur in primis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qiuere adhabentem sciam earu recu
Nue raliura euenirẽt. Nuc iurecu¬
nouis autem finem esse declarante ne
illud quod a te dictum est couenier
natire uetuc Alteri significarande
ut diceretur offitia diad mecdia aut p¬
citaꝙ seruantem uiuere. hoc sccrpo¬
sectundissimile est superiori. Iludum
ciusiscłam offitii est nõ perfect quoat
cadere tnnulos insipientes potest sec¬
tus aetem dibus aut maxiii rebuẽ
hisque scdm naturam sint frueneem
uiuere hoc nõ est positu in nra actioe
forpletir et ex eogenere urte quõ dur¬
tute fritur et ex Bis rebus que secudu

Expanded text:
dhibentem scientiam earum rerum, quae natura evenirent. hunc ipsum Zenonis aiunt esse finem declarantem illud, quod a te dictum est, convenienter naturae vivere. alterum significari idem, ut si diceretur, officia media omnia aut pleraque servantem vivere. hoc sic expositum dissimile est superiori. illud ecuiusdam officii est, non perfecti, quod cadere in non nullos insipientes potest. tertium autem omnibus aut maximis rebus iis, quae secundum naturam sint, fruentem vivere. hoc non est positum in nostra actione. completur enim et ex eo genere vitae, quod virtute fruitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
etiam cu cogmtu heas quod t sitar
rectorie ac cidmin numen quod cõsiliũ
que uoluntas cuiꝰ ad naturiuo a eos ho
uera illa et sũma lex a phys dicit inest
mec dem explicatioe nature isati abili
quedam et cognoscendae rebusa tiabilis¬
tas inqua una contectus rebus uedufr¬
ris uacui negotus honeste ac sibecesst
possum muete. Ergo inhac rabcralii¬
otu demauimus fere rebus soytulos
secuti suntut cu deos esse et queaitior
curebus omia constare dice qniatuor
ficlis &e ͥ ocunta quediam uclura uic¬
oriretur In quo etiam decalige ntia
gereris elsent quereret enois quit
plbeomia repeierrs ua multacib
uis conquisita et collecta sut pecoltara
uiantiu genere ortu mebris et atibus¬
copia plurima et certissima argumẽta
sumũtur ad cuiq rei naturatr expli¬
nominis. Non em si omia nõ sequeba¬
tur id circo nõ erat ortus illme Equi¬
dem etiam epycureoꝵ inphysicis qui¬
olem democritu puto pauca mutat uł

Expanded text:
etiam, cum cognitum habeas quod sit summi etiam, cum cognitum habeas quod sit summi rectoris ac domini numen, quod consilium, quae phis dicitur. inest in eadem explicatione naturae insatiabilis quaedam e cognoscendis rebus voluptas, in qua una confectis rebus necessariis vacui negotiis honeste ac liberaliter possimus vivere. Ergo in hac ratione tota de maximis fere rebus Stoici illos secuti sunt, ut et deos esse et quattuor ex rebus omnia constare dicerent. cum ficilis, num quinta quaedam natura vidoriretur, in quo etiam de animis cuius generis essent quaereretur, Zeno id dixit uberrimam reperiemus. quam multa ab iis conquisita et collecta sunt de omnium animantium genere, ortu, membris, aetatibuscopia plurima et certissima argumenta sumuntur ad cuiusque rei naturam explinominis. non enim, si omnia non sequebatur, idcirco non erat ortus illinc. equidem etiam Epicurum, in physicis quidem, Democriteum puto. pauca mutat vel
Abbreviated transcription (Latin):
depromerent᷑ urĩ nequidem suspica
tisunt. Superiores autem artifiaset
iuatradiderũt. que quide res efficit
Necesse sit hscdem de reb semꝑ quasidi¬
lal qlecantare neq a cõmentariolis
sins discedere. Nam quisciet ubi qord
positum sit quaq eo ueniet Isetiđmn¬
siquis obruptu erit poteris eruere sep¬
qr esse mehisputando suus Quodet sĩm¬
genis nagnis predicti quidam cõpia
Sine ratidne consequũti. arꝰ ũ est
duet certior ꝙ̃ natura Aluid est emm
poctarum inbre uerba fundere Aliud
ea que dicas ratione et arte distique
Samilia dicipossũt de explificatione
nature quahi utuntur et urĩ  seq uc
ob euas modo causas quodd epyceo
mdetur ut pellatur mortis et religions
metusi det etiam modestiam quaiꝰdani
cogmno reru celestui affert his ldea¬
tuᵈ quata sit etiam apud deos. modera¬
tie quiantus ordo et magnitos merlei
deor opera et facta cerientib Iustitia

Expanded text:
depromerentur, vestri ne suspicati depromerentur, vestri ne suspicati quidem sunt, superiores autem artificio et via tradiderunt. quae quidem res efficit, ne necesse sit isdem de rebus semper quasi dictata decantare neque a commentariolis suis discedere. nam qui sciet ubi quidque positum sit quaque eo veniat, is, etiamsi quid obrutum erit, poterit eruere semperque esse in disputando suus. quod etsi ingeniis magnis praediti quidam dicendi copiam sine ratione consequuntur, ars tamen est dux certior quam natura. aliud est enim poe+tarum more verba fundere, aliud ea, quae dicas, ratione et arte distinguere. Similia dici possunt de explicatione naturae, qua et hi utuntur et vestri, neque vero ob duas modo causas, quo modo Epicuro videtur, ut pellatur mortis et religionis metus, sed etiam modestiam quandam cognitio rerum caelestium affert iis, qui videant quanta sit etiam apud deos moderatio, quantus ordo, et magnitudinem animi deorum opera et facta cernentibus, iustitiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt. Deinde ordine sequũttr. Tu
quid uerum sit insingulis extrema cõ¬
lusio est. Quanta auite ab illis uarie¬
tas argumentoru ratione conclucden¬
tium Eorũq cum captiosis interrogati¬
ombus dissimilitudo. Quid quod plu¬
ribus locis quasi denũtiant ut neq sẽ¬
sum fidem sine ratione nec rationis
sinc sensibus exquiramꝰ. Atq ut coꝵ
alterum ab altero seꝑemus quid ea q̃
dyaletici nũc tradunt et docent nõ¬
ne ab illis instituta sunt ĩuenta sunt
de quibꝰ et si aCrisippo est laboratu
tñ alenone minus multo ꝙͣ ab antiqs
Ab hoc autem quedam nõ melius ꝙͣ ue¬
teres quedam diõ relicta Cũq due sit
artes quibꝰ perfecte ratio et oratio com¬
pleatur una ĩuemendi altera disserẽ¬
di hanc posteriorez et stoyci et pypate¬
tici priorem autem illi egregie tradide¬
runt.IIi oĩo ne attigerint quidẽ Na
equibꝰ locis quasi thesauris argumeta

Expanded text:
dicunt, deinde ordinem sequuntur, tum, dicunt, deinde ordinem sequuntur, tum, quid verum sit in singulis, extrema conclusio est. quanta autem ab illis varietas argumentorum ratione concludentium eorumque cum captiosis interrogationibus dissimilitudo! Quid, quod plurimis locis quasi denuntiant, ut neque sensuum fidem sine ratione nec rationis sine sensibus exquiramus, atque ut eorum alterum ab altero ne separemus? Quid? ea, quae dialectici nunc tradunt et docent, nonne ab illis instituta aut inventa sunt? de quibus etsi a Chrysippo maxime est elaboratum, tamen a Zenone minus multo quam ab antiquis; ab hoc autem quaedam non melius quam veteres, quaedam omnino relicta. Cumque duae sint artes, quibus perfecte ratio et oratio compleatur, una inveniendi, altera disserendi, hanc posteriorem et Stoici et Peripatetici, priorem autem illi egregie tradiderunt, hi omnino ne attigerunt quidem. nam e quibus locis quasi thesauris argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
pungũt qĩ aculeis interrogatiucuł
angustis quibꝰ etiam qui ałsentiũtur
nihil cõmutant᷑ aiõ ut idem habent̃
qui uenerant. Res em fortasse uere
certe graues nõ ita tractantur ut de¬
bent s& aliquanto minutius. Sequit᷑
disserendi ratio cognitioq nature Na
de sũmobono morꝰ ut dixi iudebimꝰ
et ad id explicandum disputatione
omne conferemus. In his igit᷑ partibꝰ
duabus inhil erat quod leno cõmuta¬
re gestiret. Res enim preclare se habẽt
et equidem in utraq parte. Quid eĩ
ab antiquis ex eo genere qđ adisserẽ¬
dum uale p̃termissu est Qui et cdifti¬
merũt plutima et cliffimendi artes
reliquetũt quodq est diffiuitiomi ad¬
iunctum ut tres inpartes diuidatur
Idq fit ab illis et quẽadmodu fierio¬
porteat traditur. Item de contrarii
a quibꝰ ad genera formasq generii
uenerũt. Iam argumenti racione cõ¬
clusi capud esse Fatiunt eaq ꝓspicua

Expanded text:
pungunt quasi aculeis interrogatiunculis pungunt quasi aculeis interrogatiunculis angustis, quibus etiam qui assentiuntur nihil commutantur animo et idem abeunt, qui venerant. res enim fortasse verae, certe graves, non ita tractantur, ut debent, sed aliquanto minutius. Sequitur disserendi ratio cognitioque naturae; nam de summo bono mox, ut dixi, videbimus et ad id explicandum disputationem omnem conferemus. in his igitur partibus duabus nihil erat, quod Zeno commutare gestiret. res enim se praeclare habebat, et quidem in utraque parte. quid enim ab antiquis ex eo genere, quod ad disserendum valet, praetermissum est? qui et definierunt plurima et definiendi artes reliquerunt, quodque est definitioni adiunctum, ut res in partes dividatur, id et fit ab illis et quem ad modum fieri oporteat traditur; item de contrariis, a quibus ad genera formasque generum venerunt. Iam argumenti ratione conclusi caput esse faciunt ea, quae perspicua
Abbreviated transcription (Latin):
siue psonis temporibꝰꝙ aut his adiuc̃¬
tis facti aut iuris aut nomĩs contro¬
uersiam. Ergo ĩutroq exercitabant᷑
eaq disciplifia offecit tantam illoru
utroq ingenere dicendi copiam Totũ
genus hoc et leno et abeo qui sunt aut
nõ potuerũt aut noluerũt certe relĩ¬
querũt ꝙͣ ꝙͣ scripsit artem rethoricã
Ceantes Crisippus etiam set sic ut siqi
obmutescere concupierit inhil aliud
quanta conantur mũdu hũc omne
oppidum esse nostrum Incendit igitꝰ
eos qui audiunt. Uides quantam res
agat ut cexcelis qui hĩtet totu hunc
mũdum suu municipiu esse existimet
Quid ille incendat restinguet citus si
ardentem acceperit. Ista spsa quetu
breniter regem dictatorem diuitem
solum esse Capientem apte quidem
ate quidem apte ac rotunde. Quippe
hẽs emm arethorib Illoꝵ uero ista ipã
ꝙͣ exilia de uirtutis ui quã tantam uo¬
lunt esse ut btum perse efficere possit

Expanded text:
sine personis temporibusque aut his adiuncsine personis temporibusque aut his adiunctis facti aut iuris aut nominis controversiam. ergo in utroque exercebantur, eaque disciplina effecit tantam illorum utroque in genere dicendi copiam. Totum genus hoc Zeno et qui ab eo sunt aut non potuerunt tueri aut noluerunt, certe reliquerunt. quamquam scripsit artem rhetoricam Cleanthes, Chrysippus etiam, sed sic, ut, si quis obmutescere concupierit, nihil aliud quanta conantur! mundum hunc omnem oppidum esse nostrum! incendi igitur eos, qui audiunt, vides. quantam rem agas, ut Circeiis qui habitet totum hunc mundum suum municipium esse existimet? Quid? ille incendat? restinguet citius, si ardentem acceperit. Ista ipsa, quae tu breviter: regem, dictatorem, divitem solum esse sapientem, a te quidem apte ac rotunde; quippe; habes enim a rhetoribus; illorum vero ista ipsa quam exilia de virtutis vi! quam tantam volunt esse, ut beatum per se efficere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
grece phyliticon grauiter et copiose
else itactatum quã multa iili de re
put scripserũt quã multa de legibꝰ
Qua multa nõ solu precepta marti¬
bus set etiam exempla moratio mbus
benedicendi xeliquerunt Primũ eĩ
ipsa illa que subtiliter disserenda ẽ¬
rant polite apte q disserũt tu diffi¬
mentes tum ꝑtinentes ut urĩ etiam set
uos squalidilis illoꝵ iides ꝙͣ inteat o¬
ratio demde eaq requirebant ora¬
tionem ornatam et grauem ꝙ̃ mag¬
infice sunt dicta ab illis ꝙͣ splendĩ¬
citia deetate degenda de phya de ca¬
pessenda rep le temperantia de for¬
titudine hosĩm despinis ualentiu
ut stoyci nec ossa midantiu. S cor
qui grandia ornate uellent enucle¬
ate Iminora dicere. It aq sũt eorum
silia scripta ad sũmos uiros Erat ei
apudeos ut est reru ipsaru natura sic
dicendi exexcitatio duplex Nam ꝗco
querirur id habet aut generis ipsius

Expanded text:
Graeci politiko/n, graviter et copiose Graeci politiko/n, graviter et copiose esse tractatum. Quam multa illi de re publica scripserunt, quam multa de legibus! quam multa non solum praecepta in artibus, sed etiam exempla in orationibus bene dicendi reliquerunt! primum enim ipsa illa, quae subtiliter disserenda erant, polite apteque dixerunt tum definientes, tum partientes, ut vestri etiam; sed vos squalidius, illorum vides quam niteat oratio. deinde ea, quae requirebant orationem ornatam et gravem, quam magnifice sunt dicta ab illis, quam splendicitia, de aetate degenda, de philosophia, de capessenda re publica, de temperantia de fortitudine hominum non spinas vellentium, ut Stoici, nec ossa nudantium, sed eorum, qui grandia ornate vellent, enucleate minora dicere. itaque quae sunt esilia scripta ad summos viros! erat enim apud eos, ut est rerum ipsarum natura, sic dicendi exercitatio duplex. nam, quicquid quaeritur, id habet aut generis ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
ligendu puto qui cu uidęrent ita nos
ẽe ꝰ natos ut et comuniter acleas uirtute
apti essemus que note mlustresꝙ sunt
iustitiam ĩ emperantia ceterasq gm̃s
eiuscdem q omẽs similes artiu relt̾quar
materia tñ ad meliore partem et trac¬
tanone differunt easq ipsas uirtutes
uiderẽt nos magnificentius appetere
et arclentius Habere etiam ĩsitamq q¬
uandam uł potius ĩnatam cupidita¬
tem sciẽ natasq esse ad congregatioe
honu et acd sotietatem comu̾nt̾atẽq
gnis humani eaq ĩ maximis ingeniii
maxime elucere totam phyamꝰ tres ĩ
partes diuiserũt quam partione aze¬
none retenta esse uidemus Quarũ cũ
sit qua mores confirmari putant᷑ dif¬
fero eam partem que quasi stirps est
huiꝰ questioms. Quid lit em fins bono¬
perypateticis achademicisꝙ quire cõ¬
sentientes uocabulis differebãt eñ locũ
quem cuulem recte appellari iudent᷑

Expanded text:
ligendum puto. qui cum viderent ita nos ligendum puto. qui cum viderent ita nos esse natos, ut et communiter ad eas virtutes apti essemus, quae notae illustresque sunt, iustitiam dico, temperantiam, ceteras generis eiusdem—quae omnes similes artium reliquarum materia tantum ad meliorem partem et tractatione differunt—, easque ipsas virtutes viderent nos magnificentius appetere et ardentius, habere etiam insitam quandam vel potius innatam cupiditatem scientiae natosque esse ad congregationem hominum et ad societatem communitatemque generis humani, eaque in maximis ingeniis maxime elucere, totam philosophiam tris in partis diviserunt, quam partitionem a Zenone esse retentam videmus. quarum cum una sit, qua mores conformari putantur, differo eam partem, quae quasi stirps est huius quaestionis. qui sit enim finis bonoPeripateticis Academicisque, qui re consentientes vocabulis differebant, eum locum, quem civilem recte appellaturi videmur,
Abbreviated transcription (Latin):
easdem res iꝙͣ̃ perypateticis dicẽtib
uerbum nullui est quod nõ intelligat᷑
Fasdem ne res inquit an parum dis¬
serui nõ uerbis stoycos apypateticis
set uniuersare et tota sm̃a dissentire
Atqui inꝙͣ Cato sustud obtinueris tra¬
ducas me adte totum licebit Putabã
quidem satis inquit me dixisse. Qua¬
re adea primu siuidetur sin aluid ꝗd
uoles postea. Ymo istud quide inꝙͣ q
tu meo. Ut placet in quit. Et sieni illd
erat aptius equu cuiq concedere Ex¬
audito tes spers ippum Aristotilem
Aenocratem Demde eorum polemo¬
nem Theꝯf rastum satis et copiose et e¬
leganter habiusse constitutam discipl¬
nam ut nõ esset causa leom cu polemo¬
nem audisset cux et ab eoipso et a supe¬
rioribus discederet quoꝵ fuit hec ĩsti¬
tutio inqua aĩauertas uelim quid putes¬
mutandum ne expectes dum ad omĩa
dicam que ante clicta sunt. Uiuersa
eni illoꝵ ratione cum tota nra cont̾¬

Expanded text:
easdem res, inquam, Peripateticis dicentibus easdem res, inquam, Peripateticis dicentibus verbum nullum est, quod non intellegatur? Easdemne res? inquit, an parum disserui non verbis Stoicos a Peripateticis, sed universa re et tota sententia dissidere? Atqui, inquam, Cato, si istud optinueris, traducas me ad te totum licebit. Putabam equidem satis, inquit, me dixisse. quare ad ea primum, si videtur; sin aliud quid voles, postea. Immo istud quidem, inquamtu meo. Ut placet, inquit. etsi enim illud erat aptius, aequum cuique concedere. Exauditores, Speusippum, Aristotelem, Xenocratem, deinde eorum, Polemonem, Theophrastum, satis et copiose et eleganter habuisse constitutam disciplinam, ut non esset causa Zenoni, cum Polemonem audisset, cur et ab eo ipso et a superioribus dissideret. quorum fuit haec institutio, in qua animadvertas velim quid mutandum putes nec expectes, dum ad omnia dicam, quae a te dicta sunt; universa enim illorum ratione cum tota vestra conf
Abbreviated transcription (Latin):
finem ille Ego autem ne tu
inꝙͣ Cato ist̾a exposinsti tam
multa memoriter tam obscu¬
Era dilucide itaq aut omest¬
Anus contra oĩo uelle aliquid aut spa¬
tium sumanius ad cogitandu. lam eĩ
diligenter et si mimis uere nam nõdu
id quidem audeo dicere set tñ acuratẽ
nõ modo fundatam ueru etiam ex¬
tructam discipliam non est facile ꝑ¬
discere. Tum illam tandem inquit Eũ
ego tehac nona lege uideam eocdem
clle accusatori respꝰondere etribꝰ horii
perorare nihac me causa tempus di¬
laturu putas que tñ ate ageter non
melior ꝙͣ ille sunt quas interdu ob¬
tines. Quare istam quoq agredere
tractatam presertim et ab aliis et ate
ipso sepe ut tibi deesse non possit ora¬
contra stoycos nõ quo ilł admodum
assentior set pudore impedior Ita mł¬
ta dicunt que uix intelligam Obscura
inquit quedam esse confiteor. hoc tñ
ab illis ita dicunt᷑ de industria set m¬
est in rebus ipsis obscuritas. Cur igitur

Expanded text:
finem ille. ego autem: Ne tu, inquam, Cato, ista exposuisti, ut tam multa memoriter, ut tam obscura, dilucide. itaque aut omittamus contra omnino velle aliquid aut spatium sumamus ad cogitandum; tam enim diligenter, etiam si minus vere— nam nondum id quidem audeo dicere—, sed tamen accurate non modo fundatam, verum etiam extructam disciplinam non est facile perdiscere. Tum ille: Ain tandem? inquit, cum ego te hac nova lege videam eodem die accusatori respondere et tribus horis perorare, in hac me causa tempus dilaturum putas? quae tamen a te agetur non melior, quam illae sunt, quas interdum optines. quare istam quoque aggredere tractatam praesertim et ab aliis et a te ipso saepe, ut tibi deesse non possit oracontra Stoicos, non quo illis admodum assentiar, sed pudore impedior; ita multa dicunt, quae vix intellegam. Obscura, inquit, quaedam esse confiteor, nec tamen ab illis ita dicuntur de industria, sed inest in rebus ipsis obscuritas. Cur igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Uincunt Aristonem Ꝙaute ea queꝰ acd
naturam ad cõmodata et per se assimẽ¬
da esse dicunt nõ adiungunt ad finem
bonoꝵ desistũt a natura et quo dammo
sũt nõ dissimiles aristomi. Ille em occur¬
rentia nescio que cõmiscebatur. H i aute
porũt Illi quidem prima nature set ea
se iungũt a fimbus et a sũma bonor Q
cum proponũt utisit aliqua reru selec¬
tio daturam uidentur sequi. Cu autẽ
negant eam quicꝙ ad beatam u̾tat
ꝑtuere rursus naturam relinqunt atꝙ
Aclhuc ea dixi causa cur Lenomi nõ fuiss
qua obrem asuperioꝵ auctoritate disce¬
deret. Nunc reliqua iudeamus nisi aut
Adhec Cato dicere aliquis aut nos iam
longiores sumus. Neutru uero inquit
illeꝰ nam et ate persici istam disputatio¬
nem uolo. Nec tua mihi oratio longa ui¬
deri potest. Optime mꝙͣ. Quidens mihi
potest esse optatius ꝙͣ cu Catone oui
inrturu auctore de uirtutibꝰ disputa¬

Expanded text:
vincunt Aristonem; quod autem ea, quae ad vincunt Aristonem; quod autem ea, quae ad naturam accommodata et per se assumenda esse dicunt, non adiungunt ad finem bonorum, desciscunt a natura et quodam modo sunt non dissimiles Aristonis. ille enim occurrentia nescio quae comminiscebatur; hi autem ponunt illi quidem prima naturae, sed ea seiungunt a finibus et a summa bonorum; quae cum praeponunt, ut sit aliqua rerum selectio, naturam videntur sequi; cum autem negant ea quicquam ad beatam vitam pertinere, rursus naturam relinquunt. Atque adhuc ea dixi, causa cur Zenoni non fuisset, quam ob rem a superiorum auctoritate discederet. nunc reliqua videamus, nisi aut ad haec, Cato, dicere aliquid vis aut nos iam longiores sumus. Neutrum vero, inquit ille. nam et a te perfici istam disputationem volo, nec tua mihi oratio longa videri potest. Optime, inquam. quid enim mihi potest esse optatius quam cum Catone, omnium virtutum auctore, de virtutibus disputa
Abbreviated transcription (Latin):
aspexissent omĩa que propter iurtutẽ
ipsam uiderant abiecerũt obliti nãm
omnem appetendaru reru ita late
patere ut a principiis permanẽ adfmes
Neq intelligũt se reru illaru pulcra¬
ru atq adiarabiliu fundamenta sub¬
ducere. Itaq mihi indentur omẽs quidẽ
ille ertasse qui fmnezbonoꝵ esse dixerunt
honeste uiuere Set alius alio magis pir¬
rho silicet maxiẽ qui uixtute constituta
mhil oiõ quod appetendum sit relinquat
Denide Aristo qui nhil relinquẽ nõ est
ausus. Introduxit aute quib cõmotus
sapiens appeteret aliquid quod cuiq m
mentem hicideret et quecimq tanq oc¬
currẽt. Is hoc melior ꝙͣ pirrho qđ tł ali¬
quod genus appetendi dedit deterior
ꝙ ectir quod penitus anatura recessit.
Stoyci autem quod finembonoꝵ ĩ una
uirtute ponunt similes sunt illoꝵ Quol
aute principiu offitii querũt meliusꝙ
Pirrhoquodea nõ occurrentia finguntꝰ

Expanded text:
aspexissent, omnia, quae praeter virtutem aspexissent, omnia, quae praeter virtutem ipsam viderant, abiecerunt obliti naturam omnem appetendarum rerum ita late patere, ut a principiis permanaret ad fines, neque intellegunt se rerum illarum pulchrarum atque admirabilium fundamenta subducere. Itaque mihi videntur omnes quidem illi errasse, qui finem bonorum esse dixerunt honeste vivere, sed alius alio magis, Pyrrho scilicet maxime, qui virtute constituta nihil omnino, quod appetendum sit, relinquat, deinde Aristo, qui nihil relinquere non est ausus, introduxit autem, quibus commotus sapiens appeteret aliquid, quodcumque in mentem incideret, et quodcumque tamquam occurreret. is hoc melior quam Pyrrho, quod aliquod genus appetendi dedit, deterior quam ceteri, quod penitus a natura recessit. Stoici autem, quod finem bonorum in una virtute ponunt, similes sunt illorum; quod autem principium officii quaerunt, melius quam Pyrrho; quod ea non occurrentia fingunt,
Abbreviated transcription (Latin):
prima nature ut asumu ꝑtinẽtia te¬
nebit. Quesita em uirtus est nõ quere¬
linqueret naturam set que tueretur
At illa ut nobis placet parte quãda
tuetur Reliqua deserit. Atq ipsa i
stitutio hoĩs siloqueretur hec diceret
primos suos quasi ceptus appetendi
fuisse ut se conseruaret mea natura
in qua ortus esset. Nondum autem
explanatum satis erat quod marie
natura uellet explanetur igitur. Quid
ergo aliud intelligetur insi dt eque ꝑs
nature negligatur in qua simhil est
preter rationem sit in una uirtute fi¬
nis bonoꝵ. Sm est etiam corpus ista ex¬
planatio nature nempe hoc effecexit
ut ea que ante explicatione tenebamꝰ
relinquamus. Ergo id est conuement
nature uiuere a natura discedere ut
quidam phỹ cum a sensibus perfecti
maiora quedam et diuimora iidis¬
sent sensus reliquerũt sic isti cu ex ap¬
petitione reru uirturis pulcritudine

Expanded text:
prima naturae, ut ad summam pertinentia teprima naturae, ut ad summam pertinentia tenebit. quaesita enim virtus est, non quae relinqueret naturam, sed quae tueretur. at illa, ut vobis placet, partem quandam tuetur, reliquam deserit. Atque ipsa hominis institutio si loqueretur, hoc diceret, primos suos quasi coeptus appetendi fuisse, ut se conservaret in ea natura, in qua ortus esset. nondum autem explanatum satis erat, quid maxime natura vellet. explanetur igitur. quid ergo aliud intellegetur nisi uti ne quae pars naturae neglegatur? in qua si nihil est praeter rationem, sit in una virtute finis bonorum; sin est etiam corpus, ista explanatio naturae nempe hoc effecerit, ut ea, quae ante explanationem tenebamus, relinquamus. ergo id est convenienter naturae vivere, a natura discedere. ut quidam philosophi, cum a sensibus profecti maiora quaedam et diviniora vidissent, sensus reliquerunt, sic isti, cum ex appetitione rerum virtutis pulchritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
incõstantiam nõ possimus. Natuxale
enim appetitione qua uocant horme
Itemq offitiu ipsam etiam uirtutem
tuentem uolunt esse earu rerũ que
secũdum naturam sunt. Cu autem
ad sũmu bonu uolunt peruenire tnͣ¬
silũt omĩa et duo nobis opera pro uno
relinqũt ut alia sũmamꝰ alia appeta¬
mus potius ꝙͣ imno fine omĩa conelu¬
dant. At enm nam licitis iurtutem
nõ posse constitui si ea que extra uirtu¬
tem sint adbtẽ uiuendu ꝑtineant qd
totu contra est. Introdud ei uirtus
nullo mõ potest insiomĩa que leget q̃¬
Sm ea nõ negligimꝰ neq tñ ad finem
sũmi bom referemꝰ nõ multam ab he¬
rili leuitate aberrabimus. Duaru em
uitaru nobis erũt instituta cupienda
facit enim ille duose iuncta ultima
bonoꝵq ut essent uera coniungi debu¬
erunt. Nunc ista separantur ut disuic¬
ta sint quo i hil potest esse peruersius
Itaq contra est acceditis. Nam cõstitui
uirtus nullo mõ potest insi ea que sint

Expanded text:
stantiam non possim. naturalem enim appetitionem, quam vocant ormh/n, itemque officium, ipsam etiam virtutem tuentem volunt esse earum rerum, quae secundum naturam sunt. cum autem ad summum bonum volunt pervenire, transiliunt omnia et duo nobis opera pro uno relinquunt, ut alia sumamus, alia expetamus, potius quam uno fine utrumque concluderent. At enim iam dicitis virtutem non posse constitui, si ea, quae extra virtutem sint, ad beate vivendum pertineant. quod totum contra est. introduci enim virtus nullo modo potest, nisi omnia, quae leget qusin ea non neglegemus neque tamen ad finem summi boni referemus, non multum ab Erilli levitate aberrabimus. duarum enim vitarum nobis erunt instituta capienda. facit enim ille duo seiuncta ultima bonorum, quae ut essent vera, coniungi debuerunt; nunc ita separantur, ut disiuncta sint, quo nihil potest esse perversius. Itaque contra est, ac dicitis; nam constitui virtus nullo modo potest, nisi ea, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
idqd̾ oportet dici aut nõ oporteat. aut nos
telictu ẽ. ac pris bona uemierũt hereditas
aliqua obuenit nõ potest dici s etias ã ueces¬
fecit seretia insuper grandi sposioẽ uit
est Ergt sihiis tõnibus locupleit ᷑ nõt
sicut omẽs uidetis aut isti domi nascitũr
aurit pet unde nõ est licituo pecuniarac¬
ali qua ex honestate ꝙ ne ĩuti quidemi
triminarroossut sibi presidius petete or
nichil porest aduersarne facerteeqͦr¬

Expanded text:
id quod oportet dici aut non oportet, ut nobis relictum est? At patris bona venierunt. Hereditas aliqua venit? Non potest dici; sed etiam a necesfecit, sed etiam insuper ipse grandi sponsione victus est. Ergo, si his rationibus locupletatus non est, sicut omnes videtis, aut isti domi nascitur aurum, aut, unde non est licitum, pecunias caliqua ex honesta re, quam ne inimici quidem criminari possint, sibi praesidium petere. Quorum nihil potest adversarius facere
Abbreviated transcription (Latin):
de enuãtioẽ nrã fiet ł lam id equidẽ pu¬
erile ẽ. s tñ affert usus et ex̾citatio faculta¬
tis ut aĩ quoda sensu par mẽbru supiori
referre possimꝰ. hoc modo. In p̃lio mortẽ
pater oꝑpetebat. Domi filius nuptias com¬
pabat. Nec omiã graues casus admĩstra
sepe fieri põt ut nõ plane par nũs sit silla¬
baru et tñ ẽẽ uideat si una aut etia altã
sillaba alt̾utru breius aut sicu in altero
plutes sunt ĩ altero longior aut longiores
plenior aut plemores sillabe etũt ut longi¬
tudo aut plenitudo haru multitudine
cu in eade constructioẽ uerbor dno
aut pluxa sunt uerba que siłr hisdẽ
casib effetãtire. Hoc mͦ Honnẽ laudas e¬

Expanded text:
denumeratione nostra fiet - nam id quidem pudenumeratione nostra fiet - nam id quidem puerile est - sed tantum adferet usus et exercitatio facultatis, ut animi quodam sensu par membrum superiori referre possimus, hoc modo: «In proelio mortem parens obpetebat, domi filius nuptias conparabat: haec omnia gravis casus administrabIn hoc genere saepe fieri potest, ut non plane par numerus sit syllabarum et tamen esse videatur, si una aut etiam altera syllaba est alterum brevius, aut si, cum in altero plures sunt, in altero longior aut longiores, plenior aut pleniores syllabae erunt, ut longitudo aut plenitudo harum multitudinem cum in eadem constructione verborum duo aut plura sunt verba, quae similiter isdem casibus efferantur
Abbreviated transcription (Latin):
Ea utemur cõmodissime tripartito
In sentẽtia ĩ contrario. ĩ cõdusigẽ. In sc̃tẽ¬
tia hoc pacto. Ei nõ multu põt obec for¬
tuna qui sibi firimꝰ ĩ uirtute ꝙͣ in casu pre¬
sidiu collocauit. In cõtrario hoc mõ ł la
siquis spei nõ multu sibi collocat ĩ casu
quidẽ qd ei magnope casus obẽẽ possit. In
cõlusione. hoc pcõ. Ꝙ si ineos płimũ for¬
tuna põt qui suas uoẽs omẽs ĩ casu ĩtulerĩt
nõ sunt omiã cõmittenda fortune nema¬
gna nimis in nos hẽat duãtione. Inhiis
tribus generibꝰ ad cõtinuatioũs ii adeo
frequẽtatio ẽ nectͣia ut infirma facultas
oratoris uideatur nisi smã et cõtratiu et
cõclusione fr quẽtibꝰ afferat uerbis. Et ali¬
as quoq nõ unꝙͣ nõ alienu ẽ tam et sine
tesse nõ ẽ ros aliquas per huiꝰ modi otiua¬
Ompar appellat᷑ qd̾ ht̃ inse mẽbra
orõnis de quibꝰ ante diximꝰ q̃ ꝯstat
ex pari fere nũo sillabar. Hoc nõ

Expanded text:
Ea utemur commodissime tripertito: in sententia, in contrario, in conclusione. In sententia hoc pacto: «Ei non multum potest obesse fortuna, qui sibi firmius in virtute, quam in casu praesidium conlocavit.» In contrario hoc modo: «Nam si qui spei non multum conlocarit in casu, quid est quod ei magnopere casus obesse possit?» In conclusione hoc pacto: «Quodsi in eos plurimum fortuna potest, qui suas rationes omnes in casum contulerunt, non sunt omnia committenda fortunae ne magnam nimis in nos habeat dominationem.» In his tribus generibus ad continuationis vim adeo frequentatio necessaria est, ut infirma facultas oratoris videatur, nisi sententiam et contrarium et conclusionem frequentibus efferat verbis; sed alias quoque nonnumquam non alient, eloqui res aliquas per huiusmodi continuanpar appellatur, quod habet in se membra orationis, de quibus ante diximus, quae constent ex pari fere numero syllabarum. Hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
ad optimu et electissimũ uerbũ deue¬
nire Est emn q nõ est satius sicõmuta¬
tio uerbi iderit demõstratura ei moĩ rẽ
eẽ ut cũ ea coĩ uerbo appellaris leui dix¬
isse udaris cu ad electius u̾bu accedas
ĩsigniore rem facias. Qd̾ si continuoue¬
nisses ad id uerbu nec rei nͨ uerbi grã¬
animaduersa esset
marime dicimꝰ hoc mõ. Na de
pueritia quidẽ tua quã tu oĩ ĩtempantie
addixisti dicere si hoc temp. ydoneu
putate. Nũc consulto telinquo et illud
cisti. L. la beoni nchil ad haric tem ꝑti¬
niȩte puto Hoꝵ nichil dico. Reuertor
ad illud de quo iuditiu ẽ. Ite nõ dico
te a sotiis pecunias accepisse. nõ sũ ĩ eo
octupatus ꝙ ciuitates tegna domos e¬
oiũ depetulatus es. furta rapinas oẽs
tuas omitto. Hec c̃ utilis exornatio
si aut remꝙ̃ non ꝑtineat aliis ostendere
octulte admoniusse prodest aut longũ ẽ

Expanded text:
ad optimum et lectissimum verbum devead optimum et lectissimum verbum devenire?» Est, cum non est satius, si commutatio verbi id erit demonstratura, eiusmodi rem esse, ut, cum eam communi verbo appellaris, levius dixisse videaris, cum ad electius verbum accedas, insigniorem rem facias. Quodsi continuo venisses ad id verbum, nec rei nec verbi graanimadversa esset.maxime dicimus, hoc modo: «Nam de pueritia quidem tua, quam tu omnium intemperantiae addixisti, dicerem, si hoc tempus idoneum putarem: nunc consulto relinquo; et illudcisti L. Labeoni, nihil ad hanc rem pertinere puto. Horum nihil dico: revertor ad illud, de quo iudicium est.» Item: «Non dico te ab sociis peoccupatus, quod civitates, regna, domos omnium depopulatus es; furta, rapinas otuas omitto.» Haec utilis est exornatio, si aut ad rem quam non pertineat aliis ostendere, quod occulte admonuisse prodest aut longum est
Abbreviated transcription (Latin):
inpatria cuiꝰ moĩ fuit. hẽtis nũc ĩparẽ¬
tes qualis extiterit consid̾rate Ite meaĩ
istu bñficia cognoscitis. Nũc quõ iste mͥ
grã retulit accipite. Proficit hec aliꝙͣtu¬
lu exornatio ad duas tes na et quidrxĩt
fet pro eo id qd̃ mag̾ ydoneu ur
bexponit hoc pacto. Qd̃ si iste suos
Hospites rogass ỹmo ĩnuiss modo faci¬
le hoc perfici poss. Item na postꝙͣ isti
uicerũt atq adeo uicti sunt. ea quomõ
uictoria appelle que uictoribus plus ca¬
lamitatis ꝙͣ boni dedexit. Item .O. uirtu¬
tis comes ĩiudia que bonos insequeris
plerũq ỹmo usq adeo in sectaris. Cõmo¬
uetur hoc gnẽ animꝰ auditoris. Res gĩ
coĩ uerbo esata tr̃mõ dicta uidetur. Ast¬
ea post ipĩns oratoris correptioẽ magis¬
ydonca fit pronutiatioẽ. Nõ gͥ satius eẽt
dicet aliquis ab ĩitio p̃stim cu scribas

Expanded text:
in patriam cuiusmodi fuerit, habetis: nunc ‹in› parenin patriam cuiusmodi fuerit, habetis: nunc ‹in› parentes qualis extiterit, considerate.» Item: «Mea in istum beneficia cognoscitis; nunc, quomodo iste mihi gratiam retulerit, accipite.» Proficit haec aliquantum exornatio ad duas res: nam et quid dixerit et pro eo id, quod magis idoneum videtur, reponit, hoc pacto: «Quodsi iste suos hospites rogasset, immo innuisset modo, facile hoc perfici posset.» ‹Item:› «Nam postquam isti vicerunt atque adeo victi sunt -, eam quomodo victoriam appellem, quae victoribus plus calamitatis quam boni dederit?» Item: «O virtutis comes invidia, quae bonos sequeris plerumque atque adeo insectaris !» Commovetur hoc genere animus auditoris. Res enim communi verbo elata  tantummodo dicta videtur; ea post ipidonea fit pronuntiatione. «Non igitur satius esset», dicet aliquis, «ab initio, praesertim cum scribas,
Abbreviated transcription (Latin):
afictam. Habet inse quemdam leporor sup¬
ioris curq crebra repetitio uerbi que ꝓͥa
ꝓffinitioẽ que rei alicurꝰ ꝓpͥas amplec¬
titur potestates breuitet et absolute
hoc modo .Nagestas rei publite ẽ
I qua cõtinent dignitas et amplitudo
cntatis. Item ĩ uirie sunt que aut pulsa¬
tione corpus aut conuitio autes aut ali¬
qua turpitudine uitam cuiꝰ pia uolãt
stem nõ est ista diligentia s auaritia Ideo
ꝙ diligẽtia est accurata consuatio suoꝵ
auaritia ẽ ĩ iuriosa appetitio alienor Itẽ
ista nõ est fortitudo s temeritas. proptea
ꝙ fortitudo est contẽtio laboris et ꝑiculi
cu roẽ utilitatis et cõpensatioẽ cõmodoꝵ
Femeritas est cu ĩ considerata dolor per¬
pessioẽ gladiatoria periculor susceptio
Plec ideo cõmoda putatur exornatio ꝙ¬
cõmoda tei cui piam uim et potestatem
ita dilucide proponit et explicat breuiter
ut neq pluribus uerbis oportuisse dici

Expanded text:
APUT 35 Habet in se quendam leporem superioris cuiusque crebra repetitio verbi, quae propria finitio est, quae rei alicuius proprias amplectitur potestates breviter et absolute, hoc modo: «Maiestas rei publicae est, in qua continetur dignitas et amplitudo civitatis.» Item: «Iniuriae sunt, quae aut pulsatione corpus ‹aut› convicio auris aut aliqua turpitudine vitam cuiuspiam violant.» Item: «Non est ista diligentia, set avaritia, ideo quod diligentia est accurata conservatio suorum, avaritia iniuriosa adpetitio alienorum.» Item: «Non est ista fortitudo, sed temeritas, propterea quod fortitudo est contemptio laboris et periculi cum ratione utilitatis et conpensatione commodorum, temeritas est cum inconsiderata dolorum perpessione gladiatoria periculorum susceptio.» Haec ideo commoda putatur exornatio, quod omnem rei cuiuspiam vim et potestatem ita dilucide proponit et ‹explicat› breviter, ut neque pluribus verbis oportuisse dici
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui postulant sibi ignosci cartaginẽses.
Uĩdete gͦ quã cõueriat eos impetrare. Itẽ ꝙ̃
rit. ꝙ̃ oñi existimatio dampnai̾t eu nos
Raductioẽ que facit ut cu ide u̾bu
crebrius ponat᷑. ñ .mͦ. ut nõ offendat
aiũ s etiam cõcimore rationẽ red¬
dat ħ pacto. Qui nichil habet ĩ uita iocun¬
Dius uita. is cu uictute uitam nõ põt colẽ
Item eu hoĩe appellamꝰ qui si fuiss homo
nũꝙͣtam crudelit᷑ hoĩs uitam petiss. S
erat ĩunicꝰ gͦ inimicu sic ulcisci uoluit
ut ipẽ sibi repetiret᷑ ĩiicꝰ. Item diuitias
sine diuitu ẽẽ tu uero uirtute p̃fer diui¬
tiis. Nam si uoles diuitias cu uirtute cõ¬
pare uix satis ydonee tibi uidebũt᷑ diuicie
est exornationis cu ide ponitiu uerbu
mͦ in hac. mͦ maltera re. hͦmͦ. Cur cam
rem tam studiose curas que multas tibida¬
bit curas. Item nam amari iocundu ẽ si
curetur ne quid insit anari. Item uenia

Expanded text:
sunt, qui sibi postulent ignosci? Kartaginienses. Videte ergo, quam conveniat eos inpetrare.» Item: «Quem rit, quem omnium exeistimatio damnarit, eum vos Traductio est, quae facit, uti, cum idem verbum crebrius ponatur, non modo non offendat nimum, sed etiam concinniorem orationem reddat, hoc pacto: «‹Qui› nihil habet in vita iucundius vita, is cum virtute vitam non potest colere.» Item: «Eum hominem appellas, qui si fuisset homo, numquam tam crudeliter hominis vitam petisset. At erat inimicus. Ergo inimicum sic ulcisci voluit, ut ipse sibi reperiretur inimicus?» Item: «Divitias sine divitis esse: ‹tu vero virtutem praefer divitiis›; nam si voles divitias cum virtute conparare, vix satis idoneae tibi videbuntur divitiae, est exornationis, cum idem verbum ponitur modo in hac, modo in altera re, hoc modo: «Cur eam rem tam studiose curas, quae tibi multas dabit curas?» Item: «Nam amarei iucundumst, si curetur, ne quid insit amari.» Item: «Veniam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtneeissimu habebam Sedere ĩ castiu
et neq suibsidin qd expectare hebainꝰ neq
erit quouita perduceres. Castr aarliqnes
at obsidebamur. itam militi negligerẽ
at eos uidebar ea accepisse conditioe liseos
at salus antiquiorẽ milituꝙ teeditat¬

Expanded text:
em in castris? At neque subsidium, quod expectarem, habebamus, neque erat, qui vitam produceremus.› Castra relinquerem? At obsidebamur. Vitam militum neglegerem? At eos videbar ea accepisse condicione, ut eos, epudiarem? At salus antiquior est militum qua
Abbreviated transcription (Latin):
eiusde litte̾ hoc mͦ. Hunc auiu dulce¬
do ducit ad aniui. Breuitatẽ eundẽ ltẽ
Hic ta et si ut᷑ ec̃ honoris cupidꝰ tã nõ¬
tni curia diligit ꝙ̃tu curia. Addendis lit¬
teris hoc pacto. Hic sibi posset tempate nisi
amori mallet obtempare. Demendis lrĩs
sic. Si lenones uitass tanꝙ̃ leones uite se
tradidisset. Transferendis hrĩs sic. Iudices
Cõmutandis. Hoc modo. Deligere oportet
quẽ uelis diligere. Hee sunt ãnomiãtioẽs que
in litteraru brem cõmutatioẽ aut productios
aut translatioẽ aut aliquo hui modigne̾ uet¬
ĩuerbis similitudine et tã dissimiles nõ qut
quibꝰ generibꝰ unu c̃ huimodi. Quid ueni¬
am qui sim quate uenia que simulẽ. cui
prosim. que postule breui cognoscetis. nã
hic ẽ in quibusda uerbis queda similitido
nõ tam affectanda ꝙ ille supiores s tũ ad¬
hibenda nõ nũꝙͣ. Alteru gen: huiꝰ inoĩ

Expanded text:
eiusdem litterae ‹hoc modo: Hinc avium dulceeiusdem litterae ‹hoc modo: Hinc avium dulcedo Hic, tametsi videtur esse honoris cupidus, tantutamen curiam diligit, quantum Curiam?» Addendis litteris hoc pacto: «Hic sibi posset temperare, nisi amorei mallet obtemperare.» Demendis nunc litteris sic: ‹»Si› lenones ‹vitasset tamquam leones,› vitae tradidisset se.» Transferendis litteris sic: «Videte, Commutandis hoc modo: «Dilegere oportet, quem velis diligere.» Hae sunt adnominationes, quae in litterarum brevi commutatione aut productione aut transiectione aut aliquo huiusmodi genere ver‹in› verbis similitudinem et tamen dissimiles non sunt; quibus de generibus unum est huiusmodi: «Quid veniam, qui sim, quare veniam, quem insimulem, cui prosim, quae postulem, brevi cognoscetis.» Nam hic est in quibusdam verbis quaedam similitudo non tam perfecta, quam illae superiores, sed tamen adhibenda nonnumquam. Alterum genus huiusmodi:
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc oĩs ĩ pecuiã spes ẽ a sapĩa ẽ aiñns re¬
mot. Diligẽtia compat diuitias. negli¬
gentia corru̾pit auĩ et tñ tu ita uiuit ne¬
Mine p̃se ducit homine
Turpiter audes facere nequit studeĩ
dicete. Uiini ĩ uidiose deliqͥs studiose. loq̃¬
tis odiose. Itẽ audacter tertitas huilit plã¬
cas. łCec duo gnã quoꝵ alteꝵ ĩ exitu. alfi
ĩ casus similitudiẽ uersat int̾ se uehemẽ¬
ter cõueniũt et ea re qui hiis bñ utũtur
plerũq simul ea collocant ĩ eisde ꝑtibui
otõnis id hoc modo facẽ̾ oportet ẜdi¬
tissima rõ ẽ amoro petere pudore fagẽ
diligete forma negligẽ fama. Hic et ea
uerba que casus hñt ad casus simles et
ea que nõ hũt ad siles exitus ueniunt
Il noĩatio ẽ cu ad ide uerbu et no
tõnibꝰ confitiũtur aut tenuatioẽ aut com¬
littere sic. Hic quise magnifite iac¬
tat atq ostentat uen iit ate inteq̃ toma
uenit. Ex cõtratio. Hic quos hoiẽs alea

Expanded text:
s remotus: diligentia conparat divitias, neglegentia corrumpit animum, et tamen, cum ita vivit, neminem prae se ducit hominem.» «Turpiter audes facere, nequiter studes dicere; vivis invidiose, delinquis studiose, loqueris odiose.» Item: «Audaciter territas, humiliter placas.» Haec duo genera, quorum alterum in exitum, alterum in casus similitudine versatur, inter se vehementer conveniunt; et ea re, qui his bene utuntur, plerumque simul ea conlocant in isdem partibus orationis. Id hoc modo facere oportet: «Perditissima ratio est amorem petere, pudorem fugere, diligere formam, neglegere famam.» Hic et ea verba, quae casus habent ad casus similes, et illa, quae non habent, ad similes exitus veniuntinatio est cum ad idem verbum et nomonibus conficitur. Adtenuatione aut cone sic: «Hic, qui se magnifice iactat atque ostentat, venit ante, quam Romam venit.» Et ex contrario: «Hic, quos homines alea
Abbreviated transcription (Latin):
gnĩs et illius supioris uehemẽtia hͦ ĩt est
Illud tardius et tarius uenit. łCoc cre¬
brius et celerius peruenit. Itaq ĩ illo
gne̾ ex remotioẽ brachii et cõtortigẽ dxte
gladiuis ad corpus afferri uidet᷑. In hoc
autẽ crebro et celeri corpui uulnete consa¬
utiati uidetur

Expanded text:
generis et illius superioris vehementiam hoc interest: generis et illius superioris vehementiam hoc interest: illud tardius et rarius venit, hoc crebrius et celerius pervenit. Itaque in illo genere ex remotione brachii et contortione dexterae gladius ad corpus adferri, in hoc autem crebro et celeri corpus vulnere consauciarei videtur
Abbreviated transcription (Latin):
propter breue et absoluta conclusionẽ. tũ
uoͣ uehemẽt id qd̾ opus ẽ oratori cõꝓbat
contrariare et ereo qd̾ dubiu nõ ẽ expedit
illud qd ẽ dubiu ut aut dilui nõ possit aͥ
multo difficilime possit
Embru oronis appellat᷑ tesb̾uit¬
absoluta sine totius siuẽ demõstra¬
tioẽ. que denuo alio mẽbro orõnis
excipit᷑. hoc mõ Et ĩimico prodetas id
ẽ unu qd̾ appellat᷑ mẽbru. Denide hoc
extipiatur oportet ab alto. et amicũ led̾bas
Ex duobus mẽbris hec erornatio cõstate¬
potest. S cõmodissima et abso lutissima ẽ
que ex tribus constat hoc pacto. Et ĩ inu¬
co ꝓderas et amitu ledebas et tibu pĩ non
consulebas. Etem nec rei ꝓublice cõsulius¬
ti nec amicis profusti n ͨ ĩimicis r̾stitisti.
Rticului dicit᷑ tu singła uerba ĩter¬
uallis distingunt cesa otõne. hͦ mͦ
A crimonia uoce uultu adũsarios p¬
terriusti. Item ĩiucos ĩuidia ĩuiriis po¬
tentia perfidia substulisti. Enter huimoĩ

Expanded text:
propter brevem et absolutam conclusionem tum vero vehementer, id quod opus est oratori, conprobat contraria re et ex eo, quod dubium non est, expedit illud, quod est in dubio, ut dilui non possit aut multo difficillime possit. embrum orationis appellatur res breuitabsoluta sine totius sententiae demonstratione, quae denuo alio membro orationis excipitur, hoc pacto: ‛et inimico proderas’: id est unum, quod appellamus membrum; deinde hoc exEx duobus membris suis haec exornatio potest constare; sed commodissima et absolutissima est, quae ex tribus constat, hoc pacto: «Et inimico proderas et amicum laedebas et tibi non consulebas.» Item: «Nec rei publicae consuluisti nec amicis profuisti nec inimicis restitisti.» Articulus dicitur, cum singula verba intervallis distinguentur caesa oratione, hoc modo: «Acrimonia, voce, voltu ‹adversarios› perterruisti.» Item: «Inimicos invidia, iniuriis, potentia, perfidia sustulisti.» Inter huius
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ que duplicit᷑ efferutur smne rocet
qui inprosperis tebus omẽs impetꝰ for¬
tune se putant fugisse. Sapient᷑ cogitat
qui in tpribus scdis casus aduersos t for
nis studiis At hii sapient᷑ fatiũt qui ad¬
oloscenites maxime castigant ut quibui
uirtutibus omẽ uitam tueri possĩt eas
in etate maturissiã uelint compare. dmias
interpoĩ raro cõuenit ut rei actores nõ
uiuendi p̃ceptores uideam᷑ ẽẽ. Cu ita ĩt̃¬
ponẽtur multu afferẽt ornamẽti. Neccẽ¬

Expanded text:
 quae dupliciter efferuntur. Hoc qui in prosperis rebus omnis impetus fortunae se putant fugisse; sapienter cogitant, qui temporibus secundis casus adversos reformnis studiis. At ii sapienter faciunt, qui adulescentes maxime castigant, ut, quibus virtutibus omnem tueri vitam possint, eas in aetate maturissima velint conparare.» Sententias interponi raro convenit, ut rei actores, non vivendi praeceptores videamur esse: cum ita interponentur, multum adferent ornamenti.  nece
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ita quia uiri fortis est qui d̾uicto¬
rin deuendant eos hostes putare. Quiau
tem deuiti sunt eos hoĩes iudicare ut
possit bellu fortitudo minuere patem¬
humantas augete et ille si iucisset nõ
ide fecisset nõ ꝓftõ tam sapiens fuisset
Cur egit ei pcis quia talem stifitisset

Expanded text:
Quid ita? Quia viri fortis est qui de victoQuid ita? Quia viri fortis est qui de victoria contendunt, eos ostes putare sed qui victi sunt eos homines iudicare, ut possit bellum humanitas augere. Et ille, si vicisset, non idem fecisset? Non profecto tam sapiens fuisset. Cur igitur ei parcis? Quia talem stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
positionis explanatione. Ea est huiꝰ modi ma
simplici iudicio multoꝵ malefitioꝵ cõiuc¬
tam putabant. Qno pacto. Qm̃ ꝙ̃ impu¬
dicam iudicarant eam ueneficii qͦ damp¬
natam existimabant. Quidita. Quia ne¬
cesse est eam que corpus suu adduxerit
turpissiẽ cupiditati per multos quos istos
quos uidet sui dedecoris infarmia ꝑtinere.
Intemꝑautia audacem na mulieris nct̾ẽ¬
tiu cã. ꝙͣ turpis amor et intẽpans libi¬
do cõmoue̾ potuit. qm̃ cuiꝰ młieris aiũs
cẽt corrmptus eius corpus ec̃ castu non
putarũt. Quid in uiris. idem ne hoc ob¬
seruabant᷑ minime quid ita qr uiros ad
urũꝙq malefitiu singule cupiditatẽ
ĩpellunt. S mulieres id omĩa maleti¬
tia cipiditas una ducit. ⁊tem bñ mã¬
iores nrĩ hoc compauerũt ũ nemiue
dedisset iniquu erat in eoꝵ supylitio
consume̾. Quos cadem fortuna paulo
ante ⁊mamolissimo statu colloaint. Quid
ꝗd̾ ex̃titu conduxit desino meminilẽ¬

Expanded text:
positionis explanationem. Ea est huiusmodi: «Msimplici iudicio multorum maleficiorum convictam putabant. Quo pacto? Quam inpudicam iudicarant, ea veneficii quoque damnata exeistimabatur. Quid ita? Quia necesse est eam, quae suum corpus addixerit turpissimae cupiditati, timere multos. Quos istos? quos videt sui dedecoris infamiam pertinere. intemperantia audacem, natura mulieris cium causa, quam turpis amor et intemperans libido commovere potuit; tum cuius mulieris animus esset corruptus, eius corpus castum esse non putaverunt. Quid? In viris idemne hoc observabant? Minime. Quid ita? Quia viros ad unum quodque maleficium singulae cupiditates inpellunt, mulieris ad omnia maleficia cupiditas una ducit.» Item: «Bene maiores hoc conparaverunt, ut neminem ltatem dedisset, inicum erat in eorum supplicium consumere, quos eadem fortuna paulo ante in amplissimo statu conlocarat. Quid, quod exercitum contra duxit? Desino memini