comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et iteꝵ. Om̃ĩa quecumq pecieritis
in or̃one credentes accipietis: et i¬
chil impossibile erit uob̾. Et iccirco
si cuncte nos exauditionum quas
p̃diximus cause om̃ino deficiunt.
saltem animet importunitatis in¬
stantia: que absq ulla uel meriti.
nel laboris difficultate. in cinuscũq
uolentis sita est potestate. P certo
autem non exaudiendũ Se suppli¬
cans quisquis nondubitet: cũ se du¬
bitauerit exaudiri. Quod autẽ infa¬
tigabiliter sit dño supplicandum
etiam illo beati damelis docemur
exemplo: qd̃ exauditus apͥma die
qua cepit orare. post pͥmum et ince¬
simum diem ꝯsequitur sue petiei¬
onis effectum. Unde nos quoq ñ
debemus a cepta or̃onum nr̃arum
indentione cessari. si nos exaudiri
tarilis senserimus: ne forte aut
exauditionis gr̃a dispensatione dñ
utiliter differat᷑. aut angłs diuiũ
ad nos benefitium delaturus. a fa¬
cie om̃ipotentis egressus resistendo
diabolo demoretur. Quẽ certũ est
tͣnsmissum muneris desiderium

Expanded text:
 omnia quaecumque petieritis in oratione credentes accipietis. et nihil inpossibile erit uobis. et idcirco si cunctae nos exauditionum quas praediximus causae omnino deficiunt, saltim animet inportunitatis instantia, quae absque ulla uel meriti uel laboris difficultate in cuiuscumque uolentis sita est potestate. pro certo autem non exaudiendum se supplicans quisque non dubitet, cum se dubitauerit exaudiri. quod autem infatigabiliter sit domino supplicandum, etiam illo beati Danihelis docemur exemplo, quod exauditus a prima die qua coepit orare post primum et uicensimum diem consequitur suae petitionis effectum. onde nos quoque non debemus a coepta orationum nostrarum intentione cessare, si nos exaudiri tardius. senserimus, ne forte aut exauditionis gratia dispensatione domini utiliter differatur ant angelus diuinum ad nos beneficium delaturus, a facie Omnipotentis egressus resistente diabolo remoretur, quem certum est transmissum muneris desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
tib uciis curisq mundanis adgra¬
uata non fuerit. fai noxie libi dmiꝰ
huinore corrupta uelut irat᷑ali pu¬
rtatis sue benefitio subleuata. le¬
uissimo sp̃alis meditationis affia¬
tu sublimabit᷑ ad suꝑna: ce humilia
eserens atq terrena. ad illa celestia
atq muisibilia transfertur. unde ꝓpe
satis p̾ceptis ddñiris ad monem᷑: udete
nequando grauent᷑ corda ur̃a in cra¬
pula. et ebrietate. et curis scłaribus.
ut iccireo siuolumꝰ orationes nr̃as noi
solũ celos. sed etiam ea que suꝑ celos
sunt penetrare:. curemꝰ mentẽ ab om̃i¬
b terrenis uitiis expͣgatam. cunctis¬
q mundatã fecib passionum. ad
subtilitatẽ ꝑdurare natalemꝰ ut ita

Expanded text:
tibus uitiis curisque mundanis adgratibus uitiis curisque mundanis adgrauata non fuerit noxiaeue libidinis umore corrupta, uelut naturali puritatis suae beneficio subleuata leuissimo spiritalis meditationis adflatu sublimabitur ad superna, et humilia deserens atque terrena ad illa caelestia et inuisibilia transferetur. unde proprie satis praeceptis dominicis admonemur: uidete ne quando grauentur corda uestra in crapula et ebrietate et curis saecularibus. et idcirco si uolumus orationes nostras non solum caelos, sed etiam ea quae super caelos sunt penetrare, curemus mentem ab omnibus terrenis uitiis expurgatam cunctisque mundatam faecibus passionum ad subtilitatem perducere naturalem, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut interrũpat. ante orationẽ
de aqͥitis nr̃i pectoris exstrudere festi¬
nem᷑ ut ita illud apłicum possimꝰ
implere. sine intermissione orate.
Et in om̃i loco leuantes puras ma¬
nus sine ira. & disceptione. Alias
nãq mandatũ istuo ꝑficere non
ualebimꝰ: nisimens nr̃a ab om̃i
uitioꝵ purificata contagio. uͥtu¬
ib tantũ uelut nat᷑alib bonis de¬
drta aiugi om̃i potentis deicontem¬
latione pascatur. de molitate anime
subtulissime plume seupenne leuis¬
sime cõparatur. que si humoris cu¬
iuspiã extrinsecus accidentis corrup¬
uone utiata non fuerit uel infusa:
mobilitate substantie sue tenuissi
miħẽ adium̃to uelut naturaliter
al sublimia celestiaq sustollit᷑. Si
lero humoris cuiuspiã asꝑgine. uł
nfusione fuerit p̃grauata. non mͦ
innullos aerios uolatꝰ naturali mo
blitate raptabit᷑: sed etiã ad ima
rire concepti humoris pondere dep̾¬
met᷑. Itamens quoq nr̃a si acciden¬

Expanded text:
mus ut inrepat, ante orationem mus ut inrepat, ante orationem de adytis nostri pectoris extrudere festinemus, ut ita illud apostolicum possimus inplere: sine intermissione orate, et : in omni loco leuantes puras manus sine ira et disceptatione. alias namque mandatum istud perficere non ualebimus, nisi mens nostra ab omni uitiorum purificata contagio uirtutibus tantum uelut naturalibus bonis dedita iugi omnipotentis dei contemplatione pascatur. Etenim subtilissimae plumae seu pennae leuissimae conparatur. quae si umoris cuiuspiam extrinsecus accedentis corruptione uitiata non fuerit uel infusa, mobilitate substantiae suae tenuissimi spiritus adiumento uelut naturaliter ad sublimia caelestiaque sustollitur. sin uero umoris cuiusquam aspargine uel infusione fuerit praegrauata, non modo in nullos aerios uolatus nbilitate raptabitur, sed etiam ad ima terrae concepti humoris pondere deprimetur. ita mens quoque nostra si acceden
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant sustinere. Deinde suꝑponen¬
da uirtutum sp̃ualis exstructio et
ab omni discursu atq euagatione
lubrica animꝰ inhibendus: ut itapan¬
latim ad contemplationẽ dei. ac
sp̃uales intuitꝰ incipiat sublimari.
Quicquid enĩ ante orationis horã
anima nr̃a conceꝑit: necesse est ut
orantib nob̾ ꝑ ingestionẽ recorda¬
tionis occurrat. Emobrem quales
orantes uolumꝰ inueniri: tales nos
ante orationis tempꝰ p̃parare debemꝰ.
Ex pͣcedente etem̃ statu mens in sup¬
plicatione format᷑: eoꝵdẽq actuũ
ꝓcumbentib nob̾ ad p̾cem. uerboꝵ
quoq uel sensuũ ante ocłos ymago
p̾ludens. aut irasci nos sccłm p̾ceden¬
tem qualitatẽ. aut tristari. aut
concupiscentias causasue p̃teritas retctare.
aut risu fatuo qd̃ etiam pudet
dicere cuiusqm scurrilis dicti uel
facti titillatione pulsarrꝰ aut ad
pͥores faciet uolitare discursus. Et ie¬
circo quiequid orantib nob̾ nolu¬

Expanded text:
ualeant sustinere, deinde superponenualeant sustinere, deinde superponenda uirtutum spiritalis extructio et ab omni discursu atque euagatione lubrica animus inhibendus, ut ita paulatim ad contemplationem dei ac spiritales intuitus incipiat sublimari. quidquid enim ante orationis horam anima nostra conceperit, necesse est ut orantibus nobis per ingestionem recordationis occurrat. quamobrem quales orantes uolumus inueniri, tales nos ante orationis tempus praeparare debemus. ex praecedenti enim statu mens in supplicatione formatur, eoprocumbentibus nobis ad pacem, verborum quoque vel sensuum ante oculos imago praeludens, aut irasci nos secundum praecedentem qualitatem faciet, aut tristari, aut concupiscentias causasve praeteritas retaut risu fatuo, quod etiam pudet dicere, cuiusquam scurrilis dicti uel facti titillatione pulsari aut ad priores faciet uolitare discursus. et idcirco quidquid orantibus nobis nolu
Abbreviated transcription (Latin):
bat aduersarioꝵ sp̃uum seua tem¬
pestas: non solũ ruia nondiruet.
sed nec ipsa aliquatenꝰ uexabit im
Et ircirco ut eo
feruore ac p᷑itate qua debet eminti
possit oratio: hec sunt om̃imodis
obseruanda. Orimũ sollicitudo re¬
R carnaliũ gnaliter abseidenda ẽ.
Deinde nulluis negotii causene noi
solum cura. sed ne memoria quidẽ
penitꝰ admitcenda. detractiones.
uaniloquia. sen multiloquia. sc̃¬
rilitates quoq similiter amputas¬
de. Ire p̃om̃ib siue tristicie ꝑtur¬
batio funditꝰ eruenda. boncupis¬
centie carnalis. ac phylargirie
noxius fomes radicitus euellendꝰ.
Et̾ ita his ac similib uiciis extrusis
penitus. et abscisis. que hominum
quoq possunt patere conspectib.
taliq ut diximꝰ repurgii emun¬
datione p̃missa. que simplicita¬
tis. et innocentie puritate ꝑficit᷑.
iacienda sunt pͥmum ꝓfunde hu¬
militatis in concussa fundamĩa.
que scilicet turrẽ intrat᷑am celos

Expanded text:
bat adversariorum spirituum saeva tembat adversariorum spirituum saeva tempestas, non solum ruina non diruet, sed nec ipsa aliquatenus vexabit impEt idcirco ut eo fervore ac puritate, qua debet, emitti possit oratio, haec sunt omnimodis observanda. Primum sollicitudo rerum carnalium generaliter abscindenda est; deinde nullius negotii causaeve non solum cura, sed ne memoria quidem penitus admittenda, detractationes, vaniloquia seu multiloquia, scurrilitates quoque similiter amputanda, irae prae omnibus sive tristitiae perturbatio funditus eruenda, concupiscentiae carnalis ac philargyriae noxius fomes radicitus evellendus, et ita his ac similibus vitiis extrusis penitus et abscissis, quae hominum quoque possunt patere conspectibus, talique, ut diximus, repurgii emundatione praemissa, quae simplicitatis et innocentiae puritate perficitur, iacienda sunt primum profundae humilitatis inconcussa fundamina, quae scilicet turrem intraturam caelos
Abbreviated transcription (Latin):
erint. atq discussa: scđm euanglice
parabole disciplinã. ea que ad sp̃u¬
alis. ac sublimnsime illius structio¬
nẽ ꝑtinent t᷑ris. supputata fuerint.
ac diligent̾ ante coniesta. Qne tam̃
nec ꝓderunt p̃parata. nec recte supo¬
i sibimet excelsa culmina ꝑfectio¬
nis admittent. nisi egesto p̾us om̃i
repurgatio uitioꝵ. & effossis. atq suc¬
cisis mortuisq ruderib passionũ.
uiue ut aiunt ac solide terre pecto¬
ris nr̃i. inimo illi euangłice petre
suꝑiecta fuerint simplicitatis et¬
humilitatis firmissima fundam̃ta:
quib hec tͣris sp̃ualiũ uirtutũ moli¬
tionib exstruenda. et immobilit᷑
ualeat stabiliri. et ad sũma celorũ
fastigia cũ fidutia ꝓpͥe firmitatis
attolli. Fundam̃tis et eñ talib inni¬
tentẽ. qmͣuis passionũ ymbres lar¬
gissime ꝓfundant᷑. qmͣuis ei ꝑsecu¬
tionũ uiolenti correndes instar ari¬
etis illidant᷑. qmuis irruat. et incũ¬

Expanded text:
erint atque discussa, et secundum euangelicae erint atque discussa, et secundum euangelicae parabolae disciplinam ea, quae ad spiritalis ac sublimissimae illius extructionem pertinent turris, subputata fuerint ac diligenter ante congesta. quae tamen nec proderunt praeparata nec recte supi sibimet excelsa culmina perfectionis admittent, nisi egesta prius omni repurgatione vitiorum, et effusis succidiis mortuisque ruderibus passionum, vivae ut aiunt ac solidae terrae pectoris nostri, immo illi evangelicae petrae superjecta fuerint simplicitatis ethumilitatis firmissima fundamenta, quibus haec turris spiritalium virtutum molitionibus exstruenda et immobiliter valeat stabiliri, et ad summa coelorum fastigia confidentia propriae firmitatis attolli. Fundamentis etenim talibus innitentem, quamvis passionum imbres largissimi profundantur, quamvis ei persecutionum violenti torrentes instar arietis illidantur, quamvis irruat et incum
Abbreviated transcription (Latin):
litatem mentis. ac ꝑpetuam nitit᷑
puritatẽ: ob qm omnem tã laborẽ
corporis. qm contritionẽ sp̃c semꝑ
in defesse querimꝰ. et iugiter ex̾cemꝰ.
Et est inter alterutrũ recipro cha
quedam inseparabilisq connin¬
ctio. Nam sicut ad orationis ꝑfecti¬
onem omnium tendit structura
uirtutũ: ita nisi hunis culmine ħ
om̃ia fuerint colligata. atq cõpacta
nullomodo firma poterunt uel sta¬
bilia ꝑdurare. Quemadmodum
enim sine illis adquiri. uel consũ¬
mari non potest. hec de qua loqui¬
mur ꝑpetua orationis igisq tͣnqͥl¬
litas: ita nec ille quidẽ uirtutes que
hanc ꝑstriunt absq huius posst̃
assi duitate cõpleri. Et ideo nec recte
tractare de orationis effectu. nec ad
eius principalem finẽ qui uiuer¬
sali uirtutũ molitione ꝑficit᷑ subi¬
tanea dispitatione poterimus in¬
trare. insi pͥus uniuersa. que illuis
obtentu uel abscidenda sunt. uel
paranda ꝑ ordinẽ dinumerata fu¬

Expanded text:
litatem mentis ac perpetuam nititur litatem mentis ac perpetuam nititur puritatem, ob quam omnem tam laborem corporis quam contritionem spiritus indefesse quaerimus et iugiter exercemus. et est inter alterutrum reciproca quaedam inseparabilisque coniunctio. nam sicut ad orationis perfectionem omnium tendit structura uirtutum, ita nisi huius culmine haec omnia fuerint conligata atque conpacta, nullo modo firma poterunt uel stabilia perdurare. quemadmodum enim sine illis adquiri uel consummari non potest haec de qua loquimur perpetua orationis iugisque tranquillitas, ita ne illae quidem uirtutes quae hanc praestruunt absque huius possunt adsiduitate conpleri. et ideo nec recte tractare de orationis effectu nec ad eius principalem finem, qui uniuersarum uirtutum molitione perficitur, subitanea disputatione poterimus intrare, nisi prius uniuersa, quae illius obtentu uel abscidenda sunt uel paranda, per ordinem dinumerata fu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis huns sermo infiamma¬
uit: ut maiore mentis ardore
abeuntes a cella senis qm anteue¬
mentes doctrine eius plenitudi-¬
ysaac de oratione.
De ꝑpetua orationis. atq incessabili
Iigitate qd̾ in scđo inftitutio¬
num libro ꝓmissum est collatiões
senis huius qu̾e nunc in medium
ꝓferimꝰ. id est alb̃is ẏsaac dño fauen¬
rio ur̃o.o beatissime papa leunti.
&e sc̃ẽ fr̃ helladi. satisfecisse me cre¬
cdidr: uoluminis amplitudine pͥ¬
mitus excusata. que studentibus
nobis non sermone solũ succincto
narranda ꝑstringere. serl eciam
plurima silentio preterire. in ma¬
iore modum qm disposuimꝰ exten¬
sa est. Premissa namq suꝑ diuer¬
sis institutis disputatione copio¬
sa. qm nos studio breuitatis rese¬
care malumꝰ: hec ad extremum
beatus ysaac intulit uerba.
fectio. ad iugem atq indisruptã
orationis ꝑseuerantiã tendit. et
qͣntum humane fragilitati con¬
ceditur. ad immobilem tranquil¬

Expanded text:
tionis hujus sermo inflammationis hujus sermo inflammavit, ut cum majore mentis ardore, abeuntes a cella senis quam ante venientes, doctrinae ejus plenitudiIsaac. DE ORATIONE.atque incessabili jugitate, quod in secundo Institutionum libro promissum est, collationes senis hujus quem nunc in medium proferimus, id est, abbatis Isaac, Domino favenrio vestro, o beatissime papa Leonti, et sancte frater Helladi, satisfecisse me credo, voluminis amplitudine primitus excusata, quae studentibus nobis non solum sermone succincto narranda perstringere, sed etiam plurima silentio praeterire, in majorem modum quam disposueramus, extensa est. Praemissa namque super diversis institutis disputatione copiosa, quam nos studio brevitatis resecare maluimus, haec ad extremum B. Isaac intulit verba. erfectio ad jugem atque indisruptam orationis perseverantiam tendit, et quantum humanae fragilitati conceditur, ad immobilem tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundissimo questionũ pelago
cimbam collationis hunscemo¬
di ad tutissimũ silentii portũ cõ¬
pendiũ nr̃e rusticitatis accraxit.
In quo quidem ꝓfundo qͣnto
flatus. tanto diffusior p̾cedens o¬
cłoꝵ aciem semꝑ aꝑietur immei¬
sitas: ac scm sententiã salomo¬
nis bongiꝰ fiet a nob̾. magis qmͣ
erat. et alta ꝓfunditas quis mue¬
met eam: Qũaobrem dñm dep̃¬
cemur. ut in nob̃ uel timor eius.
uel caritas que nescit cadere im¬
mobilis ꝑseueret: que nos et sapi¬
li telis ꝓtegat sẽꝑ illesos. Nis et¬
enĩ custodib impossibile est quẽ¬
ꝑiam laqueos mortis incurrere.
Inter ꝑfectos autẽ et imꝑfectos
ista distantia est. qd̾ in illis quidẽ
fixa. & ut ita dicerim maturior
caritas tenacius ꝑseuerans. fir
mus ac facilius eos facit in eari¬
tate durare: in his uero uelut
infirmius collocata. ac facilius
refrigescens. cito ac sepius eos pec
cari. Quib auditis. ita nos colla

Expanded text:
profundissimo quaestionum pelago profundissimo quaestionum pelago cymbam collationis hujus ad tutissimum silentii portum compendium nostrae rusticitatis attraxit. In quo quidem profundo quanto introduxit, tanto diffusior praecedens oculorum aciem semper aperietur immensitas, ac, secundum sententiam Salomonis longius fiet a nobis magis quam erat, et alta profunditas, quis inueniet eam? quamobrem dominum deprecemur, ut in nobis uel timor eius uel caritas quae nescit cadere inmobilis perseueret, quae nos et sapili telis proteget semper inlaesos. his etenim custodibus inpossibile est quempiam laqueos mortis incurrere. inter perfectos autem et inperfectos ista distantia est, quod in illis quidem fixa et ut ita dixerim maturior caritas tenacius perseuerans firmius eos ac facilius facit in sanctitate durare, in his uero uelut infirmius conlocata ac facilius refrigescens cito ac saepius eos pecccari. quibus a
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq his gestimoniis manifeste col¬
colligimꝰ patr̃e sp̃uum dici nemi¬
uem posse. nisi dm̃ solum qui eoᷤ
ex nichilo cũ uoluerit facit: ho¬
mines uero carnis nr̃e patres taa¬
tummͦ nominari. Igitur et dia¬
bolus scdm hoc qd uel piritꝰ. uel
angłs bonus creatꝰ est patre ne¬
minẽ habuit nisi deũ conditorẽ
suũ. Qui cũ suꝑbia fusset elatꝰ. ce
dixisset in corde suo. ascendam
suꝑ altitudinẽ nubium. ero simi¬
lis altissimo. factus mendax in ue¬
ritate ñ stetit: sed de ꝓpͥo nequitie
thesauro mendatium ꝓferens
non solũ mendax. sed ẽtiam pat̾
ipsius mendatii factus est. qd dei¬
tatem homini reꝓmittens. ac
dicens eritis sicut dii in ueritate
non stetit. sed ab mitio factus est
homicida: uładã in conditionẽ
mortalitatis inducens. uel abel
instigatiõe sua ꝑmanũ frĩs inte¬
rimens Sediam disputionem
nrãm duaꝵe ferme noctium lu¬
gubratione confectam subse
quens aurora concludit: ac de

Expanded text:
itaque his testimoniis manifeste itaque his testimoniis manifeste colligimus patrem spirituum dici neminem posse nisi deum solum, qui eos ex nihilo cum uoluerit facit, homines uero carnis nostrae patres tantummodo nominari. igitur et diabolus secundum hoc quod uel spiritus uel angelus uel bonus creatus est patrem neminem habuit nisi deum conditorem suum. qui cum superbia fuisset elatus et dixisset in corde sao: ascendam super altitudinem nubium, ero similis altissimo, factus est mendax et in ueritate non stetit, sed de proprio nequitiae thesauro mendacium proferens non solum mendax, sed etiam pater ipsius mendacii factus est, quo deitatem homini repromittens ac dicens: eritis sicut dii, in ueritate non stetit, sed ab initio factus est homicida, uel Adam in condicionem mortalitatis inducens uel Abel instigatione sua per manum fratris interimens. Sed iam disputationem nostram duarum ferme noctium lucubratione cquens aurora concludit, ac de
Abbreviated transcription (Latin):
te in utero formarẽ. noui te. Eccłt¬
astes uero utriusq substantie na-¬
t᷑am. atq originẽ examinatione
ortꝰ atq mitii. ex quo uidelicet una¬
queq ꝓcessit. ̾ consideratione finiꝰᷤᷤ
adque unaqueq contendit. satis
euidenter ac ꝓpͥe colligens. parit̾q
de hunis corporis atq anime separa¬
tione disceptans. ita disseruit. Ori¬
usqm conuertat᷑ puluis in terram
sicut fuit: et sp̃c reuertat᷑ ad dm̃
qui dedit eum. Quid aꝑcius diei¬
potuit. qmͣ ut materiam carnis
qmͣ puluerẽ nominauit. quia de
hominis semine sumit ȩxordium
eiusq uidet᷑ ministeria seminari.
uelut e terra sumptã. iteꝵe reuerti
ꝓnuntiaret ad terrã : sp̃m uero qui
non ꝑ commixtionẽ sexus utrius¬
q generat᷑. sed peculiariter a ueo
solo tribuit᷑. ad auctorẽ suũ redire
signaret: Quod etiã ꝑ illam dei
insufflationẽ. qua adam pͥmit᷑
animauit: euidenter exprimit᷑.

Expanded text:
te in utero formarem, noui te. Ecclesite in utero formarem, noui te. Ecclesiastes uero utriusque substantiae naturam atque originem examinatione ortus atque initii, ex quo uidelicet unaquaeque processit, et consideratione finis ad quem unaquaeque contendit satis euidenter ac proprie colligens pariterque de huius corporis atque animae separatione disceptans ita disseruit: priusquam conuertatur puluis in terram sicut fuit, et spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eam. quid apertius dipotuit quam ut materiam carnis, quam puluerem nominauit, quia de hominis semine sumit exordium eiusque uidetur ministerio seminari, uelut e terra sumptam iterum reuerti pronuntiaret ad terram, spiritum uero, qui non per conmixtionem sexus utriusque generatur, sed peculiariter a deo solo tribuitur, ad auctorem suum redire signaret? quod etiam per illam dei insuffiationem, qua Adam primitus animauit, euidenter exprimitur.
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. sp̃c sp̃m non generat: sicut
nec anima quidẽ potest animam
ꝓcreare. Licet concretionẽ carnis non
dubitemꝰ humano semine coalesc̾e.¬
ita de utraq substantia id est carniᷤᷤ
carnis. et anime: que cui adscribat᷑
auctori. apło manifestius distingen¬
te didiscimꝰ. Deinde patres inquit car¬
nis nr̃e habuimꝰ eruditores: et reue¬
rebam᷑ eos. Non multomagis subi¬
ciem᷑ patri sp̃uum. & unuenius: Qa
hac diuisione clarius potuit diffi¬
nire. ut carnis quidẽ nr̃e patres ho¬
mines ꝓnuntiaret: animaix uero
um̃ solũ eẽ. patrem constanter expͥ¬
meret: Quamqm et in ipsa corporiᷤᷤ
huius concretione ministerium tai¬
tũ mͦ sit hominib adscribendum:
summa uero conditionis deo om¬
niũ creatori dicerte dauid. Manꝰ
tue fecerunt me: & plasmauerunt
me. Et beatꝰ iob. Nonne sicut lac inqͥt
agulastiꝰ Ossib et neruis inseriusti
me. Et dñs ad iheremiã. Priusqͣm

Expanded text:
diximus spiritus spiritum non generat, sicut diximus spiritus spiritum non generat, sicut ne animam quidem potest anima procreare, licet concretionem carnis non dubitemus humano semine coalescita de utraque substantia, id est, carnis et animae, quae cui ascribatur auctori, Apostolo manifestius distinguente. Deinde patres, inquit, carnis nostrae habuimus eruditores, et reverebamur: non multo magis subiciemur patri spirituum et uiuemus? quid hac diuisione clarius potuit definire, ut carnis quidem nostrae patres homines pronuntiaret, animarum uero deum solum esse patrem constanter exprimeret? quamquam et in ipsa corporis huius concretione ministerium tantummodo at hominibus adscribendum, summa uero conditionis deo omnium creatori, dicente Dauid: manus tuae fecerunt me, et plasmauerunt me. et beatus Iob: nonne sicut lic, inquit, caseum? ossibus et neruis inseruisti me. et dominus ad Hieremiam: priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
se ͭ erat eñĩ ħ suꝑfluũ fieri stante ad¬
huc naturali lege. nec ad integrum
molata: nec euangelicam ꝑfectionẽ
tradi ante leges potuisse custodiã.
on enĩ poterant audire. qui te ꝑcꝰ¬
serit in dexterã maxillã tuã. prebe
illi et alterã. qui contẽpti non erant
talionis equalitate iniurias ꝓpͥ̾as
uindicare: sed letales calces. ac teloꝵ
uulnera ꝓ alaꝑa leuissima repende¬
bant. & ꝓuno dende ꝑcucientium
animas expetebant. Seil ne dici iłt
poterat diligite inimi cos ur̃os:m
quib magnus tructus. & utilitas du¬
cebat᷑. ut amicos suos diligerent. decli¬
narent uero ab inimicis. et solo ab
eis odio difsiderent: nec oppͥmere illo ᷤᷤ¬
& interficere festinarent. Illud uero
qd̾ uos de diabolo mouerat. quia mei¬
dax. ẽ. pat̾ eius: qd̾ uidelicet tã ipse.
qmͣ pater suus mendax ꝓnuntiari
uideat᷑ a dño: satis obsurcsũ est hoc
uel leuit̾ opinari. Ut eñi pauloante

Expanded text:
se erat enim hoc superfluum fieri stante adse erat enim hoc superfluum fieri stante adhuc naturali lege nec ad integrum uiolata nec euangelicam perfectionem tradi ante legis potuisse custodiam. non enim poterant audire: qui te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi et alteram, qui contenti non erant talionis aequalitate iniurias proprias uindicare, sed letales calces ac telorum uulnera pro alapa leuissima rependebant et pro uno dente percutientium animas expetebant. sed nec dici illis poterat: diligite inimicos uestros, in quibus magnus fructus et utilitas ducebatur, ut amicos suos diligerent, declinarent uero ab inimicis et solo ab eis odio dissiderent nec obprimere illos et interficere festinarent. IIIud uero quod uos de diabolo mouerat: quia mendax est et pater eius, quod uidelicet tam ipse quam pater suus mendax pronuntiari uideatur a domino, satis absurdum est hoc uel leuiter opinari. ut enim paulo ante
Abbreviated transcription (Latin):
sine lege tnͣsire: Qto si postea meluis
aliquid adinuenit:apparet eum in
pͥmordio mundi. inferiora uel deteri¬
ora sapuisse: et post hec uelut exꝑim̃¬
tis ȩdoctum cepisse rectiora ꝓspicere.
ac pͥncipales ordinationes suas in me¬
lius ordinare. qd̾ immensse p̾scientie
dei penitꝰ conuenire non poterit:. nec
sine ingenti blasphemia hec de ip̃o
ab ħetica insania ꝓferent᷑: dicente
eccłraste. Lognoui qm̃ omnia que
fecit deus ab mitio: ipsa erunt me
ternũ. Suꝑ illa ñ est qd adlatur:
&e ab illis non ẽ qd̵ auferatur. Et iceͥco
non subditis: impiis. et peccatoribus:
sceleratis. et contaminatis. Illi namq
halentes nat᷑alis atq insite legis sanã
ata integr̃a disciplinã:. nequaqmͣ lege
hac extrinsecus adhibita. litterisq des¬
cripta. queq in adiutoriũ illi natura¬
liter data est indigebant. Ex quib aꝑ¬
tissima ratione colligit᷑. nec legẽ istã
ꝑscriptã litteris dari ab micio debuis¬

Expanded text:
sine lege transire? quodsi postea melius sine lege transire? quodsi postea melius aliquid adinuenit, apparet eum in primordio mundi inferiora uel deteriora sapuisse et post haec uelut experimentis edoctum coepisse rectiora prospicere ac principales ordinationes suas in melius emendare. quod inmensae praescientiae dei penitus conuenire non poterit nec sine ingenti blasphemia haec de ipso ab haeretica insania proferentur, dicente Ecclesiaste: cognoui quoniam omnia quae fecit dens ab initio ipsa erunt in aeternum: super illa non est quod addatur, et ab illis non est quod auferatur. et idcirco non subditis, inpiis et peccatoribus, sceleratis et contaminatis. illi namque habentes naturalis atque insitae legis sanam atque integram disciplinam nequaquam lege hac extrinsecus adhibita litterisque descripta quaeque in adiutorium illi naturali data est indigebant. ex quibus apertissima ratione colligitur nec legem istam perscriptam litteris dari ab initio debuis
Abbreviated transcription (Latin):
in decalogo subsecunt᷑. ñ occides. noz
adulterabis. ñ facies furtũ. ñ falsũ
testimonium dices. ñ concupis ces
uxorẽ ꝓximi tui. aliaq his multo
maiora. quib non solũ legis. sed etiã
euangłn p̃uensre mandata: Ita er¬
go intelligimꝰ ab initio dm̃ creasse
omnia ꝑfecta. nec fuisse quod ordi¬
nationi eius pͥncipali uelut inꝓuide.
et imꝑfecte necesse esset adiungiꝰ si
in illo statu ac dispositione. qua ab
ipso creata sunt uniuersa mansis¬
sent. Et iccirco in eos qui ante legem.
immo ante diluinum peccaueruis
iusto iudicio animaduertisse dm̃
ꝓbamus: quia tͣnsgressi legẽ natura
lem. sine ulla meruerunt ęxcusatione
puniri. Nec in illoꝵ incidemꝰ blasphe¬
mã calumpniã: qui ignorarites hanc
racionẽ derogant deo ueteris testam̃ti.
ac detrahentes nr̃e fidei. subsannantes.¬
q respondent. Quid ergo placuit deo
ur̃o. ut post tot annoꝵ milia legem
uoluerit ꝓmulgare: tanta scła pass̾

Expanded text:
in Decalogo subsequuntur: Nin Decalogo subsequuntur: Nadulterabis, non facies furtum, non falsum testimonium dices, non concupisces uxorem proximi tui aliaque his multo maiora, quibus non solum legis, sed etiam euangelii praeuenere mandata ? Ita ergo intellegimus ab initio deum omnia creasse perfecta nec fuisse quod ordinationi eius principali uelut inprouidae et inperfectae necesse esset adiungi, si in illo statu ac dispositione qua ab ipso creata sunt uniuersa mansissent, et idcirco in eos qui ante legem, immo ante diluuium peccauerunt, insto iudicio animaduertisse deum probamus, quia transgressi naturalem legem sine ulla meruerunt excusatione puniri, nec in illorum incidemus blasphemam calumniam, qui ignorantes hanc rationem derogant deo ueteris testamenti ac detrahentes nostrae fidei subsannantesque respondent: quid ergo placuit deo uestro, ut post tot annorum milia legem uoluerit promulgare, tanta saecula passus
Abbreviated transcription (Latin):
ne retribution̾e laboris sui conseq̃¬
ret᷑ abfinuit: uel decimas sacerdotis
melchisȩdech. que mosayca lege p̃¬
cepint᷑ exsoluit: Unde idẽ ipse abꝰ¬
ham. unde loth tͣnseuntib. ac ꝑegri¬
nis humanitatis iura. & ablutionẽ
pedum. necdum euangłico cho-¬
ruscante mandato supplicit̾ ob¬
tulerunt: Unde iob tantã deuoci¬
oñe fidei. tantã castimonie puri¬
tatẽ. tantã humilitatis. mansue¬
tudinis. miscđie. et humanitatis.
scientiã consecutꝰ est. qntam nunc
ne ab illis quidem qui enangłia me¬
morit᷑ tenent uidemꝰ impleri : Qũe
sc̃oꝵ legimus ante legem ullum le¬
gis non obseruasse mandatũe Qus
illoꝵ non custodiuit. audi isrł. dñs
pleuit illoꝵ. non facies tibi sculpti¬
le. neq ullam similitudinẽ illorũ
que in celo sunt. siue que in t̾ra. uel
eoꝵ que sunt in aquis sub terra: Qs
eoꝵ non obseruauit. honora patr̃e
tuum. et matr̃e tuam. uel illa que

Expanded text:
ne retributionem laboris sui consequne retributionem laboris sui consequeretur, abstinuit, uel decimas sacerdoti Melchisedec, quae Moysaica lege praecipiuntur, exsoluit? unde idem ipse Abraham, unde Loth transeuntibus ac peregrinis humanitatis iura et ablutionem pedum necdum euangelico coruscante mandato suppliciter obtulerunt? unde Iob tantam de uotionem fidei, tantam castimoniae puritatem, tantam humilitatis, mansuetudinis, misericordiae, humanitatis scientiam consecutus est, quantam nunc ne ab illis quidem qui euangelia memoriter tenent uidemus inpleri ? quem sanctorum legimus ante legem ullum legis non obseruasse mandatum? quis illorum non custodiuit: audi Israhel, plevit illorum: Non facies tibi sculptile, neque ullam similitudinem eorum quae in coelo sunt, sive quae in terra, vel eorum quae sunt in aquis sub terra? Quis eorum non observavit: Honora patrem tuum et matrem tuam; vel illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
plina in qua nat᷑aliter insticuti
quadam obliuimone discede¬
rent. Nam quia sit homini om¬
nis scientia legis ab micio crea¬
cionis infusa: hinc manifeste
ꝓbat᷑. qd mandata legis absq lit¬
tere lectione ante legẽ. immo ãn
diluunum om̃s scõs obseruasse
cognoscimꝰ. Quẽ admodum enĩ
scire potuit abel neccũ lege man¬
dante. qd̾ de pͥmitiis omium suare.
&e de adipe ipsaꝵ ad sacrificium
deo offerre oleb̾et: nisi ꝑ insitã sibi legẽ¬
si m naturalit̾ fuisset edoctus:
Qũeadmodũ noe qd̾ mundum.
uel qd immundũ sit anmal dis¬
creuisset. non dũ hec legali distin¬
guente mandato: nisi scientia
nat᷑ali fiusset instructuse Unde
enoch didiert ambulare cũ deo.¬
nullam legis illuminationem
ab aliquo consecutus: Ubi sem.
et iaphech legerant. tͤpitudinem
patris tui non reuelabis: ut incedes¬
tes retrorsum patris uerecunda
uelarent: Unde monitꝰ abraham
spoliis hostium que sibi offerebatᵒ.

Expanded text:
plina in qua naturaliter fuerant instituti plina in qua naturaliter fuerant instituti quadam obliuione discederent. nam quia sit homini omnis scientia legis ab initio creationis nfosa, hinc manifeste probatur, quod mandata legis absque litterae lectione ante legem, immo ante diluuium omnes sanctos obseruasse cognoscimus. quemadmodum enim scire potuit Abel necdum lege mandante, quod de primitiuis ouium suarum et de adipe ipsarum sacrificium deo deberet offerre, nisi per insitam sibi legem naturaliter fuisset edoctus? quemadmodum Noe quod mundum uel quod inmundum esset animal discreuisset nondum haec legali distinguente mandato, nisi scientia naturali fuisset instructus ? unde Enoc didicit ambulare cum deo,nullam legis inluminationem ab aliquo consecutus? ubi Sem et Iapheth legerant: turpitudinem patris tui non reuelabis, ut incedentes retrorsum patris uerecunda uelarent? unde monitus Abraham spoliis hostium quae sibi offerebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ascribi: si data fuisset illis ista p̃cep¬
tio. at cũ seninctionis istius ob¬
seruantia necdũ aliqua fuisset co¬
stitutione p̃fixa: quẽ admodum
illis ꝑmixtio generis ad noxã im¬
putari debuit. que nullo fuerat
interdicta mandato: Lex eñi non
Que si fuisset ab homine scd̾m
ꝓpositũ dñi. ut acceꝑat custo di¬
ta non utiq necessariũ fuisset
aliã dari. qmͣ litteris postea pro¬
mulgauit. Frat enio suꝑfuum
extrinsecus offerre remedium:
insertum. Sed quia hec ut di¬
ximus penitus corrupta iam fu¬
erat libertate. usuq peccandi. ue¬
lut huius exrcirtor et uindex. et
ut ipsis script᷑e uerbis eloquar.
adiutrix apposita est mosaice le¬
gis seuera districtio: ut uel me¬
tu pene p̃sentis. non penitus bo¬
num scientie nat᷑alis extingue
rentis. legem dedit in aduitoriũ.
gus uelut pariuulis data funse
describit᷑: erudiens scilicet eos.
atq custodiens. ne ab illa disci¬

Expanded text:
adscribi, si data fuisset eis ista praecepadscribi, si data fuisset eis ista praeceptio. at cum seiunctionis istius obseruantia necdum aliqua fuisset constitutione praefixa, quemadmodum illis permixtio generis ad noxam debuit inputari, quae nullo fuerat interdicta mandato? lex enim non quae si fuisset ab homine secundum propositum domini ut coeperat custodita, non utique necessarium fuisset aliam dari quam litteris postea promulgauit: erat enim superfluum extrinsecus offerri remedium insertum. sed quia haec ut diximus penitus corrupta iam fuerat libertate usuque peccandi, uelut huius exsecutor ac uindex et ut ipsis scripturae uerbis eloquar adiutrix adposita est Moysaicae legis seuera districtio, ut uel metu poenae praesentis non penitus bonum scientiae naturalis extingueriam dicentis: legem dedit in adiutorium. gus uelut paruulis data fuisse describitur, erudiens scilicet eos atque custodiens, ne ab illa disci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreati sunt. qui fuerunt robustis¬
simi uenadores. molentissimi ac eru¬
delissimi uiri. qui ꝓ enormitate cor¬
poꝵ. uel crudelitatis. atq malitie.
gigantes nuncupati sunt. Hi nãq
finitimos deppłari. ac rapinas int̾
homines pͥmi exercere ceꝑunt: p̃da
potras exigentes uitã suã qmͣ sudore
oꝑii. ac labore contenti. Et quoꝵ usq
eõ scelera suꝑcreuerant: ut expiari
mundus alias nisi diluuii munda¬
tione non posset. Ita ergo filiis sech
libidinis instigationẽ tnsgressis.
illud mandatum qd ab exordio
mundi hunis nat᷑ali instinctu di¬
utissime fuerat ebstoditũ: necesse
fuit ꝑ litterã legis post ea reparari.
filiã tuã non dabis. filio enis uxorẽ.
nec de filiab eoꝵ accipias filio tuo:
quia seducent corda ur̃a. ut disce¬
datis a deo ur̃o. et sequamini deos
eaꝵ. ac seriuatis eis. Germanus
¶enito potiusset illis ex hac p̃sũp¬
tione coniugii crim̃ tnsgressionis

Expanded text:
procreati sunt,, qui fuerunt robustisprocreati sunt,, qui fuerunt robustissimi uenatores, uioleatissimi ac traculentissimi uiri, qui pro inormitate corporum uel crudelitatis atque malitiae gigantes nuncupati sunt. hi namque finitimos popnlari ac rapinas inter homines primi exercere coeperunt, praeda potius exigentes uitam suam quam sudore operis ac labore contenti, et quorum usque eo scelera supercreuerant, ut expiari mundus alias nisi diluuii inundatione non posset. ita ergo filiis Seth libidinis instigatione transgressis illud mandatum, quod ab exordio mundi huius naturali instinctu diutissime fuerat custoditum, necesse fuit per litteram legis postea reparari: filiam tuam non dabis filio eius uxorem nec de filiabus eorum accipies filio tuo, quia seducent corda uestra, ut discedatis a deo uestro etsequamini deos earum ac seruiatis eis. GERMANVS : Merito potuisset illis ex hac praesumptione coniugii crimen transgressionis
Abbreviated transcription (Latin):
tib seculis innotuerit. licet hoc mi¬
nime absolutio ꝓposite questionis
expostat: tam̃ quia nos occasio eiis
expositionis admonuit. ꝑstringen¬
dum breuit̾ puto. Qnͣtum itaq
antiq tͣditiones ferunt cham filiꝰ
noe qui suꝑsticionib istis et sacri¬
legis. &e ꝓphanis. erat artib institu¬
tus. sciens nullũ se posse suꝑ his me¬
morialẽ librũ in archam ꝓrsus in¬
ferre. in quã erat una eũ patre iusto.
tes ac ꝓphana cõmenta diuersoꝵ
metalloꝵ laminis. que scilicet aqͣ¬
rum corrumpi mundatione noz
possent durissimis lapidib inscu¬
lpsit. Que ꝑacto diluuio eadem
qua celauerat curiositate ꝑqͥrers:
sacrilegioꝵ ac ꝓpetue nequitie se¬
minariũ transmisit in posteros.
Hac itaq ratione illa uulgi opimo.
qua credunt angłos. uel maleficia.
uel diuersas arces hominib tͣdidis¬
se inueritate cõpleta est. De illis
ergo quẽadmodum diximꝰ filius
sech. et filiab cam nequiores filii

Expanded text:
tibus saeculis innotuerit, licet hoc mitibus saeculis innotuerit, licet hoc minime absolutio propositae quaestionis exposcat, tamen, quia nos occasio huius expositionis admonuit, praestringendum breuiter puto. quantum itaque antiquae traditiones ferunt, Cham filius Noê, qui superstitionibus istis et sacrilegis ac profanis erat artibus institutus, sciens nullum se posse super his memorialem librum in aream prorsus inferre, in qua erat una cum patre iusto ates ac profana conmenta diuersorum metallorum lamminis, quae scilicet aquarum conrampi inundatione non possent, et durissimis lapidibus insculpsit. quae peracto diluuio eadem qua celauerat curiositate perquirens sacrilegiorum ac perpetuae nequitiae seminarium transmisit in posteros. hac itaque ratione illa uulgi opinio, qua credunt angelos uel maleficia uel diuersas artes hominibus tradidisse, in ueritate conpleta est. de illis ergo quemadmodum diximus filiis Seth et filiabus Cain nequiores filii
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpoꝵ. annoꝵ cursus. et stellaꝵx dis¬
positiones: nat᷑as animaliũ. ce iras
bestiaꝵ. iuimi sp̃uum. et cogitationes
hominũ. differentias arboꝵ. & uir¬
tutes radicũ. et quecumq sunt ab ᷤ¬
condita. et inꝓnitu cognoui. Hanc
ergo scientiam om̃ium nat᷑ix ꝑ sue¬
cessiones gn̾ationum sem̃ secħ pat̾¬
na tͣditione suscipiens: donec diui-¬
sum a sacrilega Magine ꝑdurauit.
quem admodũ sce ꝑceperat. ita eciã
uel aci dei cultũ. uel ad utilitatẽ inite
commnunis exercuit. Eũ uero impie
ꝓphanas. ac noxias que p̃didicerat
instinctu quoq demonũ diriuauit.
curiosasq exea in maleficioꝵ artes.
atq p̾stigia. ac magicas suꝑsticioneᷤᷤ
audacter instituit: docens posteros
suos ut sacro illo cultu diumi no¬
minis derelicto. uel elementa hec.
uel ignẽ uel aerios demones uene¬
rarent᷑ et colerent. Hec igit᷑ qũã dxxi¬
mꝰ curiosai rere noticia quomodo
in diluino non ꝑierit. ac suꝑueniei¬

Expanded text:
temporum, annorum cursus et stellarum dispositiones, naturas animalium, et iras bestiarum, et vim spirituum, et cogitationes hominum, differentias arborum, et virtutes radicum, et quae sunt abscondita et in promptu cognovi. Hanc ergo scientiam omnium naturarum per successiones generationum semen Seth paterna traditione suscipiens, donec divisum a sacrilega propagine perduravit, quemadmodum sancte perceperat, ita etiam vel ad Dei cultum, vel ad utilitatem vitae communis exercuit. Cum vero fuisseres profanas ac noxias quae piinstinctu quoque daemonum deriuauit curiosasque ex ea maleficiorum artes atque praestigias ac magicas superstitiones audaciter instituit, docens posteros suos, ut sacro illo cultu diuini numinis derelicto uel elementa haec uel ignem uel aerios daemonas uenerarentur et colerent. haec igitur quam diximus curiosarum rerum notitia quomodo in diluuio non perierit ac superuenien
Abbreviated transcription (Latin):
noctem: et ñ des requiem tibi.ne¬
q taceat pupilla ocłitui. dlitͥ qͥ ce
contẽplatione eternoꝵ bonoꝵ
et desiderio fut᷑e illius claritatis
exorit᷑: ꝓ qua etiam uberiores
lacrimaix fontes de intolerantia gau¬
dii et alacritatis immensitate ꝓrũ¬
punt. dum sitit anima nr̃a ad dm̃
fontem uiuum dicens. qͣndo ueniã
ce apparebo ante conspectum dei.fue¬
runt mͥ lacrime mee panes die ac
nocte: cum ululatu cotidie et lam̃¬
tatione ꝓclamans. Heu mͥ quia in co¬
latus meus ꝓlungatus est: et multũ
in cola fuit᷑ anima mea. Aliter eñi.¬
ꝓfluunt lacrime. que absq ulla qͥ¬
dem letalium criminũ conscientia.
s tam̃ de metu gehenne. et terribilis
illius idicii recordatione ꝓceduNͭ.
suiꝰ terrore propħa ꝑcussus orat ad
dm̃. Non ints inqͥeis ĩnidiciũ cũ ser¬
uotuo dñe: quia ñ iustificabit᷑ in
ꝯspectu tuo om̃is uiuens. Est etiã
lacrimarũ aliud genus. qd non ꝓ

Expanded text:
noctem: et non des requiem tibi, nenoctem: et non des requiem tibi, neque taceat pupilla oculi tui: aliter qui de contemplatione aeternorum bonorum et desiderio futurae illius claritatis exoritur, pro qua etiam uberiores lacrimarum fontes de intolerantia gaudii et alacritatis inmensitate prorumpunt, dum sitit anima nostra ad deum fortem uiuum dicens: quando ueniam et apparebo ante conspectum dei? fuerunt mihi lacrimae meae panis die ac nocte, cum heiulatu cotidie et lamentatione proclamans: heu mihi, quod incolatus meus prolongatus est, et: multum Incola fuit anima mea. aliter proiiuunt lacrimae, quae absque ulla quidem letalium criminum conscientia, sed tamen de metu gehennae et terribilis illius iudicii recordatione procedunt, cuius terrore propheta perculsus orat ad deum non intres, inquiens, in iudicio cum seruo tuo: quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. est etiam aliud lacrimarum genus, quod non pro
Abbreviated transcription (Latin):
cesꝑare me illoꝵ ueniã non deb̾e.
leticie ipsius magnitudo dictaret.
Quo statu nichil reor esse subli¬
mius: si reparatio enis nr̃o sub¬
iaceret arbitrio. Nam ñ nunqͣm
cupiens ad similem me la crima¬
rum cõpunctionem totis uirib
excitare. om̃sq errores meos atq
peccata ante occulos statuens. ub̾¬
tatem illam fietuum reuocare
non possum: et ita ocłi mei in mo¬
dum cuiusdam duxissime sili¬
cis p̃durant᷑ ut nulla ꝓrsus ex eis¬
humoris gutta diftillet. Et ideo
qntum mnͦ in illa lacrimare ꝓfu¬
sione congaudeo: tantũ doleo qd
illam cum uoluero recuꝑare ñ¬
lacrimaix ꝓfusio uno affectu uł
una uirtite deꝓmitur. Aliter em̃
ille emanat fle̾tus. qui pecc̃oꝵ spi¬
na cor nr̃m compungente ꝓfert᷑
de quo dicit᷑. laboraui in gemitu
meo. lauabo ꝑsingłas noctes lec¬
tum meum lacrinis meis stratũ
meũ rigabo. Et iterũ. Deduc qͣsi
torrentem lacrimas ꝑdiem et ꝑ

Expanded text:
desperare me illorum ueniam non debere desperare me illorum ueniam non debere laetitiae ipsius magnitudo dictaret. quo statu reor nihil esse sublimius, si reparatio eius nostro subiaceret arbitrio. nam nonnumquam cupiens ad similem me lacrimarum conpunctionem totis uiribus excitare omnesque errores meos atque peccata ante oculos statuens ubertatem illam fletuum reuocare non possum, et ita oculi mei in modum cuiusdam durissimae silicis praedurantur, ut nulla humoris gutta distillet: et ideo quantum mihi in lacrymarum profusione congaudeo; tantum doleo quod illam, cum voluero, recuperare narum profusio uno affectu vel una virtute depromitur. Aliter enim ille emanat fletus qui peccatorum spina cor nostrum compungente profertur de quo dicitur: Laboravi in gemitu meolauabo per singulas noctes lectum meum: lacrimis stratum meum rigabo, et iterum: deduc quasi torrentem lacrimas per diem et per
Abbreviated transcription (Latin):
aeq in hunc modũ nulli dubirm
est occasiones innumeras non de
bemadinodũ uero uel ¶tari.
antimis anime conclauib ꝓferant᷑:
nonminoris difficultatis est inda¬
gare. frequentꝰ enĩ ꝑ meffabile gau¬
dium. & alacritatẽ sp̃c saluberrime
cõpunctionis fructus emergit: ita
ut etiam in clamores quosdam in¬
colerabilis gaudu immensitate
ꝓrumpat. et cellam uiemi iocundi¬
tas cordis. & exultationis penetret ma¬
gnitudo. Non nun qmͣ uero tanto
silentio mens intra secretum ꝓfun¬
de taciturnitatis abs conditur: ut
omnem penitus sonũ uocis stupor
subite illuminationis interelu¬
dat. omnesq sensus actonitus sp̃e
uel contineat intrinsecus. uel ad¬
mittat. ac desideria sua gemiti¬
b menarrabilib effundat ad
deum. Interdũ uero tanta cõpun¬
ctionis habundantia. ac dolore
supplet᷑: ut alias eam digerere nisi
ctionis affectum ex parte aliqua
mea quoq exiguitas non ignorat.
frequenter eñi recordatione delie¬

Expanded text:
atque in hunc modum nulli dubium atque in hunc modum nulli dubium est occasiones innumeras non deeQuemadmodum uero uel quibus intimis animae conclauibus proferantur, non minoris difficultatis est indagare. frequenter enim per ineffabile gaudium . et alacritatem spiritus saluberrimae conpunctionis fructus emergit, ita ut etiam in clamores quosdam intolerabilis gaudii inmensitate prorumpat et cellam uicini iucunditas cordis et exultationis penetret magnitudo. nonnumquam uero tanto silentio mens intra secretum profundae taciturnitatis absconditur, ut omnem penitus sonum uocis stupor subitae inluminationis includat omnesque sensus adtonitus spiritus uel contineat intrinsecus uel amittat ac desideria sua gemitibus inenarrabilibus effundat ad deum. interdum uero tanta conpunctionis abundantia ac dolore suppletur, ut alias eam digerere nisi nctionis affectum ex parte aliqua mea quoque exiguitas non ignorat. frequenter enim recordatione
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtalibet exꝑientia p̾ditus sufficien¬
ter exponere: qͥb inflaminata menᷤ
atq succensa. or̃ones puras acferues¬
tissimas incitat᷑: Quar pauca qͣn¬
tũ poterimꝰ adp̃sens ꝑ illuminatio¬
nẽ dñi reminisciꝰ exẽpli gr̃a ꝓponemꝰ.
Non nunqm et enim psalmi euiiꝰ¬
cũq uersiculus occasion̾ẽ or̾onis ig¬
nite decantantib nob̾ p̃buit: inter¬
dum canora frat̾ne uocis modula¬
tio ad intentam suplicationẽ stu¬
pentium animos meitauit. Nom¬
mͦ quoq distinctionẽ grauitatisq
psallentis. etiã astantib plurimũ
contulisse feruoris: necnon exhorta¬
tio uiri ꝑfecti. et collatio sp̃ualis fre¬
quenter ad uberrimas p̃ces iacenti¬
um erexit affectum. Scimꝰ etiam
fr̃is seu cari cuiꝰlibet interitu. non
minus nos ad plenam cõpunctio¬
nem fuisse raptos. Recordatio quoꝙ
teporis ac negligentie nr̃e nonnũ&ͤ
nob̾ salubre sp̃c inuexit ardorem.

Expanded text:
quantalibet experientia praeditus sufficienquantalibet experientia praeditus sufficienter exponere, quibus inflammata mens atque succensa ad orationes puras ac ferventissimas incitatur? Quarum pauca, quantum potuerimus ad praesens per illuminationem Domini reminisci, exempli gratia proponemus. Nonnumquam etenim psalmi cujuscumque versiculus occasionem orationis ignitae decantantibus nobis praebuit, interdum canora fraternae vocis modulatio ad intentam supplicationem stupentium animos excitavit. Novimus quoque distinctionem gravitatemque psallentis, etiam adstantibus plurimum contulisse fervoris; nec non exhortatio viri perfecti, et collatio spiritalis, frequenter ad uberrimas pum erexit affectum. scimus etiam fratris seu cari cuiuslibet interitu non minus nos ad plenam conpunctionem fuisse raptatos. recordatio quoque teporis ac neglegentiae nostrae nonnumquam nobis salutarem spiritus inuexit ardorem.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑns cõmemorauimus statũ eosq
ad illam igneam ac ꝑpaucis cognitã
uel exꝑtã. immo ut ꝓpͥus dixerĩ in ef̾¬
fabilem orationẽ. gradu eminenti¬
ore ꝑducit. que omnẽ transcendeis
humanũ sensũ. nullo ñ dicam sono
uocis. nec lingue motu. nec ulla uer¬
boꝵ ꝓnuntiatione distinguit᷑. sed
qͣm mens infusione celestis illuis
luminis illustrata. ñ humanis. atq
angustiis designat eloquiis: s ed con¬
globatis sensib uelut de fonte quo¬
dam copiosissimo effundit ub̃tim.
atq in effabiliter eructat ad dm̃.
tanto ꝓmens in illo breuissimo tẽpo¬
ris puncto. qnta nec eloqui facile. nec
ꝑcurrere in semetipsam mens reu̾sa
pͤualeat. Qu̾e statũ dñs quoq mr̃ il¬
laꝵ supplicationũ formula. quas
te fudisse describit᷑. similit̾ figurauit:
cũ in orationis agonia constitutus.
eciã guita sanguinis immutabili
sal ipsas atq origines cõpunctionũ

Expanded text:
superius commemoravimus statum, eosque superius commemoravimus statum, eosque ad illam igneam ac perpaucis cognitam vel expertam, immo ut proprius dixerim ineffabilem orationem gradu eminentiore perducit, quae omnem transcendens humanum sensum, nullo non dicam sono vocis, nec linguae motu, nec ulla verborum pronuntiatione distinguitur, sed quam mens infusione coelestis illius luminis illustrata, non humanis atque angustis designat eloquiis, sed conglobatis sensibus velut de fonte quodam copiosissimo effundit ubertim, atque ineffabiliter eructat ad Dominum, tanta promens in illo brevissimo temporis puncto, quanta nec eloqui facile, nec mens percurrere in semetipsam reversa praevaleat. Quem statum Dominus quoque inter illarum supplicationum formulas, quas te fudisse describitur, similiter figuravit, cum in orationis agonia constitutus etiam guttas sanguinis inimitabili sas ipsas atque origines compunctionum