comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et in omnibus que exterius gere¬
bintur primas partes haberet sta¬
tun post urbem obsidione uallitam
per fideles internuncios eius sibi c̃õ¬
ciliauit gratiam. totoq obsidionis
tempore: fideliter et deuote se con¬
tinuauerat in proposito. ita uł dic¬
bus pene singulis destatu ciutitis
et acxiam proposito: eum redderet
doc tiorem. Dissimulabat autem
quantum poterat. sicuti uir discre¬
tus erat et prudeus. hinc cum duo
boamiundo contraxerit familiariti¬
tem. ne forte aliis cogniti: sibi et su¬
is posset esse in periculum. dñs qͦ
boamundus uersa uce hanc hom
uiri occultibat amiciciam. et archi¬
num penes se quasi sepultum com¬
primebit: ita ut nec corum fami¬
haritatis et discurrentis intermi¬
cii etiam utriusq domestici. e⁊
contectales. nullum uel leue pos¬
sent colligere argumentum

Expanded text:
et in omnibus quae exterius gereet in omnibus quae exterius gerebantur, primas haberet partes; statim post urbem obsidione vallatam, per fideles internuntios ejus sibi conciliavit gratiam, totoque obsidionis tempore, fideliter et devote se continuaverat in proposito, ita ut diebus pene singulis de statu civitatis et Acxiani proposito eum redderet doctiorem. Dissimulabat enim quantum poterat, sicuti vir discretus erat et prudens, hanc quam cum domino Boamundo contraxerat familiaritatem, ne forte aliis cognita, sibi et suis posset esse in periculum. Dominus quoque Boamundus versa vice hanc boni viri occultabat amicitiam, et arcanum penes se quasi sepultum comprimebat; ita ut nec eorum familiaritatis et discurrentis internuntii, etiam utriusque domestici et contectales, nullum vel leve possent intelligere argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ip̃i huic professionem ex̾cerẽt.
Ut loricas nitexerent: dicebant᷑
filii loricatoris. probabilius tñ ẽ:
⁊ uidetur. ꝙ quidam ex eis ad¬
huc eidem arci darent operam ut
sicut nomen habebant heredita¬
num: ita et per successionem tra¬
ditam arcem non desererent. Uñ
et in purte ciuitatis occidentali.
secus portam que hodie dr̃ sancti
gcorgii. turus una. que uulgan
ippellatione dr̃ duarum sororũ.
Ut mea arcis sue que dño e ł cuu¬
tati plurimum iuoebatur utilis
quictius uacarent: erat eis depi¬
tata. Erantq mea familia duo
fratres. Quorum muor et qui cõ¬
tribulum suorum et familie pͥn¬
ceps erit: dicebatur ennuferrus. Uir
potens plurimum. e ł urbis dño
multa tamiliaritate comunctus
ita ut in eius palacio. notarii fũ¬
gerctur ostõ. e t plurima esse l
insignis dignitite. Hic. iutem qm̃
uir erat ualde industrius e ⁊ uifer.
audiens ꝙ dominus bonnundus
princeps magnificus eẽt: et illustris.

Expanded text:
quod ipsi hanc professionem exercerent, quod ipsi hanc professionem exercerent, ut loricas intexerent, dicebantur filii loricatoris. Probabilius tamen est et videtur, quod quidam ex eis adhuc eidem arti darent operam, ut sicut nomen habebant haereditarium, ita et per successionem traditam artem non desererent. Unde et in parte civitatis occidentali secus portam, quae hodie dicitur S. Georgii, turris una quae vulgari appellatione dicitur duarum sororum, ut in ea artis suae, quae domino et civitati plurimum videbatur utilis, quieti convacarent, erat eis deputata. Erantque in ea familia duo fratres, quorum major et qui contribulium suorum et familiae princeps erat, dicebatur Emirfeirus, vir potens plurimum et urbis domino multa familiaritate conjunctus, ita ut in ejus palatio notarii fungeretur officio et plurima esset insignis dignitate. Hic autem, quoniam vir erat valde industrius et vafer, audiens quod dominus Boamundus princeps magnificus esset et illustris,
Abbreviated transcription (Latin):
uemente nrõrum exercitu: pe¬
ne omnes ciuitatis habitatores.
fideles erant. sed nullam nciuita¬
te habentes potestatem. Nam eis
negociaciomi. et alii mecamcarum
urcium officiis uacintibus: solis
turcis et infĩdelibus militare
licebat. e ⁊ maiores ciuitatis ad¬
uinstrare dignitates. Uñ nec
arina eis licebat tractare. nec
ad curam rei militaris admitte¬
bantur. et maxime postꝙ̃ de ad¬
uentu occidentalium xp̃ianoꝵ
rumor ad princiiem ciuitatis ꝑ¬
uenerit. iti suspxcti hibebantur
presertim postq urbem ualla¬
uerat obsidio: ut ctiã nõ nͥ certis
horis de domibus exire et prodire
in publicum liceret. Erant autẽ
& eis in cuntate familie ualde no¬
biles. antiꝙͣ ducentes ex genero¬
sis prouus sangiims digtatem:
Inter quas erat tribus una. ge¬
nerositite insignis. que dicebatur
bemzerra. quoo in lingua latina
interpretatur filii loricitoris. Hii
enim siue aprimo corum parente
qui hinc arcem ex̾cuit. siue ab eo

Expanded text:
veniente nostrorum exercitu, peveniente nostrorum exercitu, pene omnes civitatis habitatores fideles erant, sed nullam in civitate habentes potestatem; nam eis negotiationi et aliis mechanicarum artium officiis vacantibus, solis Turcis et infidelibus militare licebat, et majores civitatis administrare dignitates, unde nec arma eis licebat tractare, nec ad curam rei militaris admittebantur: et maxime postquam de adventu Occidentalium Christianorum rumor ad principem civitatis pervenerat, ita suspecti habebantur, et praesertim postquam urbem vallaverat obsidio, ut etiam non nisi certis horis de domibus exire et prodire in publicum liceret. Erant autem ex eis in civitate familiae valde nobiles, antiquam ducentes ex generosis proavis sanguinis dignitatem; inter quas erat tribus una generositate insignis, quae dicebatur Beni Zerra, quod in lingua Latina interpretatur filii loricatoris. Hi enim sive a primo eorum parente, qui hanc artem exercuit; sive ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
cipe suscepit: et usq inpñtem di¬
em fideliter et deuote portauit. Dũ¬
q totus concuterctur oriens. suc¬
cessoribus mahumet admipicta¬
tem sipersticionis et peruersor
dognatum unuuersas uiolentꝰ
subiuo intibus prouncias: Hec
& corum langorem respuit. et
gentis incredule conationem.
ꝙͣ diu potuit: ferre decrectauit.
Namn cum omnes a sumi persic¬
cousq id ellespontum. et ab i¬
dia usq ad yspimas. heredes illi¬
us seduc toris unuersas occupas¬
sent regiones: ħ in medio perũ¬
sarum nationum quasi sola et
singularis. fidei conseruauit ĩ¬
tegritatem: et pro sua stetit ui¬
ruter libertate. Nani uix ãno¬
rum quatuor decim clapsa er̃it
curricula: ex quo per urgente
cam intollerabili hostium pro¬
cella. longis obsidionibus fati¬
gati cius ciues meliti: et iam
dutius resistere non uilentes
Urbem hostibus nominis et fi¬
dei xp̃iane resignare coacti sunt
Unde factum est ꝙ etiam ad¬

Expanded text:
cipe, suscepit, et usque in praesentem dicipe, suscepit, et usque in praesentem diem fideliter et devote portavit. Dumque totus concuteretur Oriens, successoribus Mahumet ad impietatem superstitionis et perversorum dogmatum universas violenter subjugantibus provincias, haec et eorum languorem respuit; et gentis incredulae dominationem, quam diu potuit, ferre detrectavit. Nam, cum omnes a sinu Persico usque ad Hellespontum, et ab India usque ad Hispanias, haereses illius seductoris, universas occupassent regiones, haec in medio perversarum nationum, quasi sola et singularis, fidei conservavit integritatem, et pro sua stetit viriliter libertate. Nam vix annorum quatuordecim elapsa erant curricula, ex quo perurgente eam intolerabili hostium procella, longis obsidionibus fatigati ejus cives inclyti, et jam diutius resistere non valentes, urbem hostibus nominis et fidei Christianae resignare coacti sunt. Unde factum est quod etiam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
residiu erint: perincioso illius ꝓ¬
uocati exemplo simile aliquid
uiderint attemptare. Placuitq
tandem de comium consilio. Ut
missa uore preconi. omnibus ge¬
neraliter ab exercitu discessus ĩ¬
terdiceretur. Ad hibita pena ꝙ
si aliquis cuiuscumq conditiõis
oftõ fungeretur: aut cuiuscũq
dignititis cingulo preminent
furtm e ł sine principum licẽ¬
cia se a castris subtraheret: tanqͣ
sacrilegus. aut homicida. perpe¬
tue subiaceret infanie. et ultim̃
preterea supplicium: cogeretur
subire. Fac tum que est iti. Ut
tum uirtutis amore.tum pene
formidine: nemo um de cetero
insi a principibus impetrita li¬
cencu uel admodicum: auderet
se a castris subtrahere. sed omnes
unamunter tanq uiri claustrales
principibus sius sine difficulta¬
te e ⁊ molestia: se obedientes
exibebant e
Orro hec ciuitas deo
amabilis a tempore
apostolorum ut prediximus
xpp̃i doc trinam et iugum sua¬
ue. predicante ei apostolorum pr̃i¬

Expanded text:
residui erant, pernicioso illius presidui erant, pernicioso illius provocati exemplo, simile aliquid auderent attentare. Placuitque tandem de communi consilio ut missa voce praeconia, omnibus generaliter ab exercitu discessus interdiceretur: adhibita poena, quod si aliquis, cujuscunque conditionis officio fungeretur, aut cujuscunque dignitatis cingulo praeemineret, furtim et sine principum licentia, se a castris subtraheret, tanquam sacrilegus aut homicida, perpetuae subjaceret infamiae et ultimum praeterea supplicium cogeretur subire. Factumque est ita, ut tum virtutis amore, tum poenae formidine, nemo jam de caetero, nisi a principibus impetrata licentia, vel ad modicum auderet se a castris subtrahere; sed omnes unanimiter, tanquam viri claustrales, principibus suis sine difficultate et molestia se obedientes exhibebant. orro haec civitas Deo amabilis, a tempore apostolorum, ut praediximus, Christi doctrinam et jugum suave, praedicante ei apostolorum prin
Abbreviated transcription (Latin):
pud alexandriam iiorem q̃
non longe a portu in listore ma¬
ris sita mitium prestabat cilici¬
e. morim uelle facere qͦq recep¬
ta plena conualesçençu et uin¬
bus resumptis ⁊ terum redire
uileat. Quo discedente: sequu¬
ti sunt eum qui n eius comita¬
tu aduenerant. uiri quasi ad qͣ¬
tuor milia. Qui admare ꝑuem¬
ens. ad predictam secessit ale¬
xindriam. rei euentum presto¬
lans. habens apud se proposi¬
tum. ꝙ si nr̃is inbello quod
sperabatur ficturum prosiare
succederet. rediret ad exercitum
quasi de egritudine connalescẽs.
Smautẽ: in nauibus quas si¬
bi paruierat cum probro per¬
petuo. et existunationis iactura
redire in patriam temptaret. Qͦ
facto tam notabili. et perhennẽ
urogante infamiam. principes qͥ
in castris erant consternati. nobi¬
li uiro compacientes. qui et oecꝰ
generis et honestatem propam
tanta culpa funestauerit. ceper̃t
iuxie deliberire. quomodo huic tã¬
to malo possent occurrere. ne qui

Expanded text:
pud Alexandriam minorem, quae pud Alexandriam minorem, quae non longe a portu in littore maris sita, initium praestabat Ciliciae, moram velle facere, quousque recepta plena convalescentia et viribus resumptis, iterum redire valeat: quo discedente, secuti sunt eum, qui in ejus comitatu advenerant, viri quasi ad quatuor millia, qui ad mare perveniens, ad praedictam secessit Alexandriam, rei eventum praestolans: habens apud se propositum quod, si nostris in bello, quod sperabatur futurum, prospere succederet, rediret ad exercitum, quasi de aegritudine convalescens; sin autem, in navibus quas sibi paraverat, cum probro perpetuo et existimationis jactura, redire in patriam tentaret. Quo facto tam notabili et perennem irrogante infamiam, principes qui in castris erant consternati, nobili viro compatientes, qui et decus generis et honestatem propriam tanta culpa funestaverat, coeperunt anxie deliberare quomodo huic tanto malo possent occurrere: ne qui
Abbreviated transcription (Latin):
N terei fama celebri
uulgabitur.ꝙ persa
nceps potentissimus. ad
antioc henorum instanciam. &
suorum ctiam postullationes
assiduas: ex uinuerso imperio
suo in eorum subsidium ĩ num̾¬
abiles oingebat copias. & in¬
finitim turcorum multitudinẽ:
in syriam ascendere sub deputa¬
tis magistratibus lege edic tali
preceperait. Nec solum ab extio¬
ribus rumor hic originem habe¬
bit e⁊ incrementum. uerum ctũ¬
& qui de urbe egrediebantur ad
id ipm̃ cõsone protestabantur.
Cumq per dies singulos magis
et magis rumor hic ampliare¬
tur. e ⁊ iam proforibus dicerẽ¬
tur imminere: tumor nostrum
concussit exercitum ita etiam uł
dominus stephanus carnotensiũ
comes. uir potentissimus et p̾ͥn¬
ceps illustris quem obieritũ
singularis prudencie.principes
sius consiliis quasi pitrem pre¬
fecerant. simulata egritudine.
sumpta a fratribus licencia. cũ
domesticis et familiaribus
uinuersis. et ominmoda ꝙͣ plu¬
rimum habundabat substancia.
ad mare descendĩt. dicens se a¬

Expanded text:
nterea fama celebri vulgabatur, Persarum principem potentissimum, ad Antiochenorum instantiam et suorum etiam postulationes assiduas, ex universo imperio suo in eorum subsidium innumerabiles dirigere copias; et infinitam Turcorum multitudinem in Syriam ascendere, sub deputatis magistratibus, lege edictali praecepisse. Nec solum ab exterioribus rumor hic originem habebat et incrementum; verum etiam qui de urbe egrediebantur, adm, id ipsum consone protestabantur. Cumque per dies singulos magis et magis rumor hic ampliaretur et jam pro foribus dicerentur imminere, timor nostrum concussit exercitum; ita etiam ut dominus Stephanus Carnotensium comes, vir potentissimus et princeps illustris, quem ob meritum singularis prudentiae principes suis consiliis quasi patrem praefecerant, simulata aegritudine, sumpta a fratribus licentia, cum domesticis et familiaribus universis et omnimoda qua plurimum abundabat substantia ad mare descenderet, dicens se a
Abbreviated transcription (Latin):
astritus exercitus cõsumpte copie.
laboris pondus intolerabile ho¬
stium periugul & mimũ ꝑtinax
multitudo continue tam amnioꝵ
ꝙͣ corporum molestie. Uires negãt¬
& protrahendi negocium niuidẽt
facultatem. Unde p̾atrib uidet᷑.
si et uobis ita uisum fuerit ĩ stãti
tempori & pñtib miseriis expe¬
dire ut missis nũciis pro uinuer¬
so populo. ad pontem istum rege
qui nos obsidet. temptemus exi¬
tum liberum cum uxoribus ꝯe
liberis. serius. & ancillis. &e onno¬
da superlectile conditionib i¬
terpositis impetrare. et ei ꝙ ge¬
mentes dicimus urbem resig̃re:
Ut tantis malis finẽ imponamꝰ
Capitulum xxx.

Expanded text:
attritus exercitus, consumptae copiae, attritus exercitus, consumptae copiae, laboris pondus intolerabile, hostium pervigil et nimium pertinax multitudo, continuae tam animorum quam corporum molestiae vires negant, et protrahendi negotium invident facultatem. Unde Patribus videtur, si et vobis ita visum fuerit, instanti tempore et praesentibus miseriis expedire, ut missis nuntiis pro universo populo ad potentem istum regem, qui nos obsidet, tentemus exitum liberum cum uxoribus et liberis, servis et ancillis, et omnimoda supellectile, conditionibus interpositis impetrare; et ei, quod gementes dicimus, urbem resignare, ut tantis malis finem imponamus. CAPUT XXX.
Abbreviated transcription (Latin):
losis ox difficilib cum populo
ilto ferreo. & in proposito mimũ
pertinaci: iam per annos qͥnqͣgĩta
luctam habuerimus. Experimẽ¬
tis compertum hẽtis quociens
in acie patres nrõs fuderint. &
quociens loco parentum filii cõtͣ
eos bella reparauerint recidiua.
muirias propulsare. & locum hũc
Unde originem traximus cum uxo¬
ribus & liberis. &e quod mauis ẽ
libertatem conseruare cupientes
Quin quagesimus quartus hodie
agitur annus ex quo populus
iste nobis tam molestus ab ex¬
tremis occidentis partibus ad
nos ascendens. a tarso cilicie us
q megyptum. Uiiuersam regio¬
nem m manu forti uiolenter oc¬
cupauerit. Sola hec ciuitas deces¬
lorum nr̃orum meritis &e u̾tute
in medio tantoꝵ usq in pñtem
diem indeficiens subsistit aduꝰ¬
sariorum. Q tñ hactenus passa
est respectu mimmencium. mini¬
ma aut nulla iudicari possunt.
Et nunc quidẽ resistendi ammꝰ
nobis in nullo remissior est. sed

Expanded text:
losam et difficilem cum populo losam et difficilem cum populo isto ferreo, et in proposito nimium pertinaci, jam per annos quinquaginta luctam habuimus: experimentis quoque compertum habetis, quoties in acie patres nostros fuderint; et quoties loco parentum filii contra eos bella reparaverint recidiva, injurias propulsare, et locum hunc, unde originem traximus, cum uxoribus et liberis, et quod majus est, libertatem conservare cupientes. Quinquagesimus quartus hodie agitur annus, ex quo populus iste nobis tam molestus, ab extremis Occidentis partibus ad nos ascendens, a Tarso Ciliciae usque in Aegyptum universam regionem manu forti violenter occupavit; sola haec civitas decessorum nostrorum meritis et virtute, in medio tantorum usque in praesentem diem indeficiens subsistit adversariorum; quae tamen hactenus passa est, respectu imminentium, minima aut nulla judicari possunt. Et nunc quidem resistendi animus nobis in nullo remissior est; sed
Abbreviated transcription (Latin):
exercuerat in eos dñs. renouatus
est dolor anxiatus spũs o predolo¬
ris in manitite eorum interius li¬
quefacte sunt. aĩe & ut nichil eis
ad cumulum de eẽt maloꝵ: accidit
cadem die uł quidragnita fortib
xeis trabem nigentis magnitu¬
dmis ad locum ubi neccia uidebi¬
tur deferentib: lapis ingens de
nr̃a emissus iaculatoria machina
casu super trabem decideret. et qͦt¬
quot honeri suberant ceportando
omnes sinuil cum ea trabe conterẽt.
his ergo pressi molestiarum pon¬
deribus & mamaritudine positi.
cos qui residui erant expitribus.
plebs conuocat. cum lacrinus &
genutu in unum collecta ita ut
nec matres de essent paruulos te¬
nentes ad ubera nec senes ualitu¬
dinarii quib ux supremus ĩpꝰ¬
cordiis herebat spũs. Uͥ perdiser¬
tos & prudentes uiros de cõi oĩ¬
um consilio habitus est popu¬
lum uniuersum huuismodi ser¬
mo. Uiri ascalonite ox qui hĩta¬
tis mtra portas istas. nostis o
nemo uobis melius qͣm pericu¬

Expanded text:
exercuerat in eos Dominus, renovatus est dolor, anxiatus spiritus, et prae doloris immanitate, eorum interius liquefactae sunt animae. Et ut nihil eis ad cumulum deesset malorum, accidit eadem die ut quadraginta fortibus ex eis, trabem ingentis magnitudinis, ad locum ubi necessaria videbatur, deferentibus, lapis ingens de nostra emissus jaculatoria machina, casu super trabem decideret, et quotquot oneri suberant deportando, omnes simul cum ea trabe contereret. His ergo pressi molestiarum ponderibus, et in amaritudine positi, eos qui residui erant ex Patribus, plebs convocat cum lacrymis et gemitu in unum collecta, ita ut nec matres deessent, parvulos tenentes ad ubera, nec senes valetudinarii, quibus vix supremus in praecordiis haerebat spiritus. Ubi per disertos et prudentes viros de communi omnium consilio habitus est ad populum universum hujusmodi sermo: Viri Ascalonitae, qui habitatis intra portas istas, nostis, et nemo vobis melius, quam pericu
Abbreviated transcription (Latin):
ligine dominus in furore suo ad
irãcundiam prouocatus tamen
non contimut mn ira sua mĩas su¬
as. nec oblitus est miscreri. sed
conuersus consolatus est nos. &
apposuit uł complacicior sit ad¬
huc. & secundum multitudinẽ
dolorum nrõꝵ in corde nr̃o conso

Expanded text:
ligine Dominus in furore suo, ad ligine Dominus in furore suo, ad iracundiam provocatus: tamen non continuit in ira sua misericordias suas, nec oblitus est misereri; sed conversus, consolatus est nos, et apposuit ut complacitior sit adhuc , et secundum multitudinem dolorum
Abbreviated transcription (Latin):
Encensa ergo urbe predictus iue¬
linus. liddam finitimam urbem cũ
omni suo comitatu properat locũ
partitis agmimibus subito uillat
in circuitũ. Demde sagistarum im¬
mssa grandine. & onm armoꝵ
genere mlusos aggreditur. ꝯ̾ in¬
cessanter fitigat᷑. Contulerit sine
se populus omnis super ecclesiam
beati martiris georgii. Porro tãtꝰ
solum his qui in campestribus ha¬
bitabant. Ubi tam liber hostium
erat discursus. uerum ctiam e ⁊
moncium in colis tantus incubu¬
erat horror. uł ciuitatem sanctã
prope descrerent eius ciuies. & de
urbis tuicione diffidentes m arc̃e
titis parte neglecta. se certatim
conferrent. Processerant quippe
excursores usq ad locum qui dici¬
tur calcalia. & obtexerant pene
uinuersam superficiem terre eoꝵ
pre ambuli. & iam etiam dimissis
campestribus ad montana cõscen¬
dere disponebant. ħ erat facies re¬
gioms desolate. & oppresse amari¬
tudine. in die qua obtexit eam ca¬

Expanded text:
Incensa igitur urbe, praedictus IveIncensa igitur urbe, praedictus Ivelinus Liddam, finitimam urbem, cum omni suo comitatu properat, locum partitis agminibus, subito vallat in circuitu; deinde sagittarum immissa grandine et omni armorum genere, inclusos aggreditur et incessanter fatigat. Contulerat sane se populus omnis super ecclesiam beati martyris Georgii. Porro tantussolum his qui in campestribus habitabant, ubi tam liber hostium erat discursus, verum etiam et montium incolis tantus incubuerat horror, ut civitatem sanctam prope desererent ejus cives, et de urbis tuitione diffidentes, in arcem te civitatis neglecta, se certatim conferrent. Processerant quippe excursores usque ad locum qui dicitur Calcalia, et obtexerant pene universam superficiem terrae eorum praeambuli; et jam etiam dimissis campestribus, ad montana conscendere disponebant. Haec erat facies regionis desolatae, et oppressae amaritudine, in die qua obtexit eam ca
Abbreviated transcription (Latin):
Oc te ergo illa opinati
sumus quod ante urbẽ
Scastra locarent sua. m ea regione u̾
pridie fuerant auł urbi uicinius
se conferentes. ipam obsidione
clauderent. Uerum ip̃i neq sibi
neq cquis requiem indulgentes.
cateruatim uinuersam perlustrãtes
regionem. pro uł cuiq impetus
erat. ad diuersa rapiebantur. Erat
autem inter eorum satrapas quidã
iuelinus nomme. uir bello strenuꝰ
ad quelibet temptanda pronus
uir apostata qui relicta mediato¬
ris dei & homnium fide. ad genti¬
lem impietatem deuia secutus. se
contulerat natione armemus. Hic
cum acie cui preerat usq ramas ur¬
bem in campestribus sitam ꝑuemit.
muemensq eam uacuam succendit
diffidentes enim illius loci ciues. co
quod non esset munita comode. par¬
tun cum domino baldiuno m expe¬
ditionem apud ascalonam profecti
fuerant. pars cum infirimore ma¬
mi cum mulicrib & pariuilis in
ioppem se contulerant pars in ca¬
strum in montibus situ munitum
satis cui nomen mirabel ascenderãt

Expanded text:
octe ergo illa opinati sumus, quod ante urbem castra locarent sua, in ea regione ubi pridie fuerant; aut urbi vicinius se conferentes, ipsam obsidione clauderent. Verum ipsi neque sibi neque equis requiem indulgentes, catervatim universam perlustrantes regionem, prout cuique impetus erat, ad diversa rapiebantur. Erat autem inter eorum satrapas quidam, Ivelinus nomine, vir bello strenuus, ad quaelibet tentanda pronus; vir apostata, qui relicta mediatoris Dei et hominum fide, ad gentilem impietatem devia secutus, se contulerat, natione Armenius. Hic, cum acie cui praeerat, usque Ramam urbem in campestribus sitam pervenit; inveniensque eam vacuam, succendit; diffidentes enim illius loci cives, eo quod non esset munita commode, partim cum domino Balduino rege in expeditionem apud Ascalonam profecti fuerant; pars cum infirmiore manu, cum mulieribus et parvulis in Joppen se contulerant; pars in castrum in montibus, situ munitum satis, cui nomen Mirabel, ascenderant.
Abbreviated transcription (Latin):
piscopus. dñs quoq henfredus
detorono regis constabularius.
Qui dilpositis protempore re-¬
bus in mare gressi: nauigio illuc
iter arripuerunt

Expanded text:
piscopus, dominus quoque Henfredus de Torono, regius constabularius; qui dispositis pro tempore rebus mare ingressi, navigio illuc iter arripuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
manus conuenerat. Sed precurrẽs
dommnus bilduinus ducis frater
uł prediximus põtem murtis hosti¬
bus uiolenter occupauerat: et cis
riorem ripam fluminis nostris uen¬
dicauerit. Dux igitur et unuersus
exercitus. cumi sarcimis et om̃inioda
superlectile sua sine difficultite trã¬
seuntes rursus añ urbẽ in locis lib̾is
et late patentibus constitẽr u̾hĩto
conflictu inter ecclesiam sctõrum
martirum cosine et dannani. que
hodie uulgari applłacione dr̃ castel¬
uesꝑtinam interfectis iniu̾s. nr̃i
grecos pondus belli amplius susti¬
nere non ualentes infra urbein se
recipere compuler. Nri uo cãpo
uiriliter obtento tanꝙͣ uictores ĩ
loco ad id congruo castra metati st̃
et fortisse rursum ituentibus ci¬
uibus congressio periculosior e⁊
strages amplior subsequuta forẽt
odio mministrante feruorẽ. insi nox
irruens: mutius finem impolius¬
seł certamimib. Hic primum patu¬
it. et sine hesiticõne factũ est ma¬

Expanded text:
manus convenerat. Sed praecurrens manus convenerat. Sed praecurrens dominus Balduinus ducis frater, ut praediximus, pontem invitis hostibus violenter occupaverat; et eis riorem ripam fluminis nostris vindicaverat. Dux ergo et universus exercitus, cum sarcinis et omnimoda supellectile sua, sine difficultate transeuntes, rursus ante urbem in locis liberis et late patentibus constiterunt. Ubi habito conflictu inter ecclesiam sanctorum martyrum Cosmae et Damiani, quae hodie vulgari appellatione dicitur Castelvespertinam, interfectis innumeris, nostri Graecos pondus belli amplius sustinere non valentes, infra urbem se recipere compulerunt. Nostri vero campo viriliter obtento, tanquam victores, in loco ad id congruo castrametati sunt. Et fortasse rursum irruentibus civibus, congressio periculosior, et strages amplior subsecuta foret, odio ministrante fervorem, nisi nox irruens mutuis finem imposuisset certaminibus. Hic primum patuit, et sine haesitatione factum est ma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiis festinat et occupat uiolenter.
Fam.it. non solum illi qui innauib
descenderant hostes se exhibebant:
uerum uinuersa cuictas contra eos
hostiliter armabatur. Nr̃i uo cogͦ¬
scentes studiose et ex industria ꝑa¬
tos sibi aduersarios. & iam ciues
uinuersos. in eoꝵ ꝑniciem ad arma
conuolare: igne lubposito uinuersa
palacia in quib hospitati erant tra¬
ctu contiuo ꝑ sex. auł septẽ mili¬
aria tam priuatoꝵ ꝙͣ imperialia suc¬
cenderunt. Demde strepentib litius
cormeniũ admonicione ex diuersis
partibus ad quas gratia hospitãdi
se contulerant cõglobati: ducẽ qui
iam dispositis acieb ad pontẽ ma¬
turabat. armis correctis precipites
sequebintur. Uerebintur.t. pluri¬
num qui rei militatis maiorẽ ha¬
bebant experiencĩa. ne ponte ab hosti¬
bus occupato in loc angustioribus
reꝑti: facilius griuarẽtur. Uñ cum
tinti instanciã uix eepec tantes pe¬
ditum mampulis. omnis illuc eqͥtũ

Expanded text:
perans festinat, et occupat violenter. perans festinat, et occupat violenter. Jam enim non solum illi, qui in navibus descenderant, hostes se exhibebant, verum universa civitas contra eos hostiliter armabatur. Nostri vero cognoscentes studiose et ex industria paratos sibi adversarios, etiam cives universos in eorum perniciem ad arma convolare, igne supposito universa palatia in quibus hospitati erant, tractu continuo per sex aut septem milliaria, tam privatorum quam imperialia succenderunt. Deinde strepentibus lituis, cornicinum admonitione ex diversis partibus ad quas gratia hospitandi se contulerant, conglobati, ducem, qui jam dispositis aciebus, ad pontem maturabat, armis correptis praecipites sequebantur. Verebantur enim plurimum, qui rei militaris majorem habebant experientiam, ne ponte ab hostibus occupato, in locis angustioribus reperti, facilius gravarentur; unde cum tanta instantia vix exspectatis peditum manipulis, omnis illuc equitum
Abbreviated transcription (Latin):
milteret responsales. nobiles uiros
diñ cononẽ demonte acuto. dimñ
quoq bilduium deburgo. et henri¬
cum de ascha. Ut se excusãtum hiberẽt.
ad eundem dirigit imperitorem. Q
uidens dñi ducis constancum et qd̾
eum ad se nuillatenus posset euocare:
iterum uenalia interdicit. Sed neq
sic constintis uiri anmiũ. potuit e¬
molire. Uñ magnimi aggrauans:
msit oecule sagilitico qͣui nuibs
muec ti ad eam partem in qua dux
castra locauerat ꝑuementes summo
mane in ip̃o dici crepusculo. multos
ex nostris qui ad mare exierunt. &
qui defenestris speculabintur: sagit¬
tis confodẽr plurimos interficientes.
Uod post ꝙͣ duci nuncia¬
tum est: comiocatis po¬
puli primoribus de cõi consilio frĩ
precipit. Ut assumpta parte milicie:
proꝑet pontem occupare ꝑ qͣm transi¬
erant. ne m illis angustiis intercepti:
gentis sue dispendia paciantur. Ale
uo impiger quingentos sibi assum̃es
loricatos ad predictum pontẽ pro¬

Expanded text:
mitteret responsales: nobiles viros mitteret responsales: nobiles viros dominum Cononem de Monte acuto, dominum quoque Balduinum de Burgo, et Henricum de Ascha, ut se excusatum haberent, ad eumdem dirigit imperatorem. Qui videns domini ducis constantiam, et quod eum ad se nullatenus posset evocare, iterum venalia interdicit. Sed neque sic constantis viri animum potuit emollire: unde manum aggravans, misit occulte sagittarios qui, navibus invecti ad eam partem in qua dux castra locaverat, pervenientes, summo mane in ipso diei crepusculo multos ex nostris qui ad mare exierant, et qui de fenestris speculabantur, sagittis confoderunt, plurimis interficientes. uod postquam duci nuntiatum est, convocatis populi principibus, de communi consilio fratri praecepit, ut assumpta parte militiae properet pontem occupare, per quem transierant, ne in illis angustiis intercepti, gentis suae dispendia patiantur. Ille vero impiger, quingentos sibi assumens loricatos, ad praedictum pontem pro
Abbreviated transcription (Latin):
terimi uo: ab eodem sancti grorgii mo¬
nasterio. usq ad auream portim. sccus
elespontum ducitur. Tercium uo: ab
cadem porta usq ad predictum palaci¬
um blaq̃rnas. pro campestria muris
turribus eł ante murilibus insigne
protenditur. Portum autẽ fluuius
quidam ingreditur estate. quidẽ mo¬
dicus led hyeme aquis plumalibus
solet fieri torrencior. pontẽ hubens su¬
prase positum ꝙ̃ ꝑtransiens nr̃oꝵ ex¬
ercitus inter poncit᷑ mare. et bosfoꝵ.
& portum medificiis que in ipo bos¬
fori listore erunt plurima: hospitan¬
di gratia se contulerant. Dumq illi
moram facerent reliquorum princi¬
puni expectantes aduentum: dux fre¬
quentibus imperitoris sollicitabitur
legationibus ut ad eum introiret. Qui
suspectam habens eius familiaritatẽ
et colloquium reformudins. ad eius uo¬
cationẽ accedere uerebitur. Uidens
tñ q oĩo ẽẽt indecens. & contra disci¬
ueniret: aut saltem prose idoneos.

Expanded text:
terum vero ab eodem Sancti Georgii moterum vero ab eodem Sancti Georgii monasterio, usque ad Auream portam, secus Hellespontum ducitur; tertium vero ab eadem porta usque ad praedictum palatium Blaquernas, per campestria, muris, turribus et antemuralibus insigne protenditur. Portum autem fluvius quidam ingreditur, aestate quidem modicus; sed hieme aquis pluvialibus solet fieri torrentior, pontem habens supra se positum, quem pertransiens nostrorum exercitus, inter Ponticum mare et Bosphorum, et portum in aedificiis quae in ipso Bosphori littore erant plurima hospitandi gratia se contulerant. Dumque ibi moram facerent, reliquorum principum exspectantes adventum, dux frequentibus imperatoris sollicitabatur legationibus, ut ad eum introiret. Qui suspectam habens ejus familiaritatem, et colloquium reformidans, ad ejus vocationem accedere verebatur. Videns tamen quod omnino esset indecens et contra disciona propria veniret, aut saltem pro se idoneos
Abbreviated transcription (Latin):
idiacencium litu et dispositione re¬
gionum nunc ad uinus contraitur
miliatii spicium nunc ꝑtrignita uel
implius diffunditur. Sinꝰ nĩ predictꝰ
tendens ut premisimus in occidentem
portus est inber cos quos orbis hẽt
quomodi sticione famosissimus.
E nfra quẽ. et bosfoꝵ in ingło quodã.
siti est predicta ciuitis. olin dicta
biz ancium. locus ignobilis et inter
uibos traciarum quasi nouissima nẽ
ampliatoris augusti feliciore insig̾ta
uoribulo princeps proiuinciarũ fctã
est et imꝑii familire domicilium. ro¬
me semoris et nomen muidens: et di¬
gnitatis prerogitum. Apuis imi
sparciatar rege prius conditi. uixta
id qd̾ intertio libro puli orosii conti¬
nctur formam habens triangłi. triũ
mequaliũ later̃. Cuius pͥmum latus
ab eo anglo. qui inter portũ et elles¬
pontum conbinctur: nͥ e t ecdesia se Ri
georgii que dicitur mangana usq ad
palacium nouum cui nomen blaq̃rnas.
secus portum direc te protenditur. Al¬

Expanded text:
adjacentium situ et dispositione readjacentium situ et dispositione regionum, nunc ad unius contrahitur milliarii spatium; nunc per triginta vel amplius diffunditur. Sinus autem praedictus tendens, ut praemisimus, in Occidentem, portus est inter eos quos orbis habet, commoda statione famosissimus: infra quem et Bosphorum, in angulo quodam, sita est praedicta civitas, olim dicta Byzantium: locus ignobilis, et inter Thraciarum urbes quasi novissima; nunc ampliatoris Augusti feliciore insignita vocabulo, princeps provinciarum facta est, et imperii familiare domicilium: Romae senioris et nomen invidens, et dignitatis praerogativam. A Pausania Spartiatarum rege prius condita, juxta id quod in tertio libro Pauli Orosii continetur, formam habens trianguli, trium inaequalium laterum, cujus primum latus ab eo angulo, qui inter portum Hellespontum continetur, ubi est ecclesia Sancti Georgii, quae dicitur Mangana, usque ad palatium novum, cui nomen Blaquernas, secus portum directe protenditur; al
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Atq omns ħ latitudo que
europani. aliamqz diuidit inseptem
st adiorum angustias tͥngitur. hic ẽ
helespontus. q̃m xerxelponto nauibꝰ
facto ꝑmeaũ temis denĩ. Europus
magnius alexinder. portnoi oibis amno¬
re trinscenoit et potitus est. Inde dif¬
fulus: equore pitentissimo rursus strĩ¬
gitur in propontidẽ. Aox in quingẽ¬
tos passus cohartitur sitq bostoros
thricius qua darius copias transpor¬
tiuit. horum autẽ cause nominũ a ue¬
teribus poctarum fabulis: Uidentur
deducte. Nam bostorus ideo dicitur:
q iupiter europim agenoris fili am
inbonis effigie assumpti trins illõ
mire legitur deportisse. Ellespontus
autem abelle frixi sorore que super a¬
rietem cum eodem fre suo nichilomi¬
nus dicitur transfrctisse. Uerbo aũ
Uulgari. dr̃ brachium sancti grorgii.
europe asieqz lunes. cuius illa est lõ¬
gitudo ꝙͣ diximus. Uer latitudinis
non est usq qͣq modus idẽ. Nam ꝓ

Expanded text:
natur, atque omnis haec latitudo, quae natur, atque omnis haec latitudo, quae Europam Asiamque dividit, in septem stadiorum angustias stringitur. Hic est Hellespontus, quem Xerxes ponte navibus facto permeavit tenus deinde. Europus Magnus Alexander potiundi orbis amore transcendit, et pontus est inde diffusus, aequore patentissimo rursus stringitur in Propontidem, mox in quingentos passus coarctatur, fitque Bosphorus Thracius, qua Darius copias transportavit. Horum autem causae nominum a veteribus poetarum fabulis videntur deductae. Nam Bosphorus ideo dicitur quod Jupiter Europam Agenoris filiam in bovis effigie assumpta, trans illud mare legitur deportasse; Hellespontus autem ab Helle Phryxi sorore; quae super arietem cum eodem fratre suo nihilominus dicitur transfretasse. Verbo autem vulgari dicitur Brachium Sancti Georgii, Europae Asiaeque limes, cujus illa est longitudo, quam diximus. Verum latitudinis non est usquequaque modus idem; nam pro
Abbreviated transcription (Latin):
Are pontic̃ q. ab adiacẽte
regione nomẽ accepit. P¬
dicte cuutati a parte septẽtrionali
positum est ab eadem trigniti distans
miliaribus. A quo inmodum fluminis
ꝑ quasdimi angustus. maustrum descẽ¬
dit quedim eius portio. q̃ spacio duce¬
toꝵ trignita miliariuni decurrens ĩ
directum. inter sexton et abidon ur¬
bes antiquissimas. quaꝵ astera ĩ eiro¬
pa est: astera masia: in nrm mare la¬
bitur mediterrancum. Q influxio a
predicto mari transfusa. postꝙͣ tri¬
gnita miluriis apͥmis fancibus u¬
num habet int̾roitũ continuo tractu
descend̾: sinum fac̃ in partẽ occidẽtilẽ
cuius longitudo est admiliaria qm̃s
uel sex. latitudo uo quasi uinus. H
uitem it.i angustum mare ꝙ a pon¬
tico in mediterraneum ꝑducenta¬
et trignita miliatia protenditur. bos¬
forus propolitis sue elespontus ap¬
pellatur. Qd̾ autem ita sit solmus ĩ
septio decimo demimerilib testatur
ita dicens. Qͣcͣtus europe sinus helle¬
sponto incipit meotis hostio termi¬

Expanded text:
are Ponticum quod ab adjacente regione nomen accepit praedictae civitati a parte septentrionali positum est, ab eadem triginta distans milliaribus, a quo in modum fluminis, per quasdam angustias in austrum descendit quaedam ejus portio, quae spatio ducentorum triginta milliarum decurrens in directum inter Seston et Abidon urbes antiquissimas, quarum altera in Europa est, altera in Asia, in nostrum mare labitur Mediterraneum. Quae influxio a praedicto mari transfusa, postquam triginta milliariis a primis faucibus, unde habet introitum, continuo tractu descendit, sinum facit in partem occidentalem, cujus longitudo est ad millia quinque, vel sex; latitudo vero quasi unius. Hoc autem ita angustum mare, quod a Pontico in Mediterraneum per ducenta triginta milliaria protenditur, Bosphorus Propontidis sive Hellespontus appellatur. Quod autem ita sit, Solinus in septimo decimo De memorabilibus testatur, ita dicens: Quantus Europae sinus Hellesponto incipit, Maeotis ostio termi
Abbreviated transcription (Latin):
solidas mimum se sperans ĩ dño
principe bises recepisse dñs parͣ¬
archi: solito se exhibebit arrogã¬
tiorem de dño principe plus eqͦ
presiunens & plane deceptus. Nã
princeps pronagna ducens igꝰ¬
minia quod ab eõ fidelitatem ex¬
torserat bñficii in memor cepit
eum hostiliter persequi et iuramẽ¬
ti prodigꝰ aduersariis eius ad¬
uinctus est.

Expanded text:
solidas nimium se sperans in domino solidas nimium se sperans in domino principe bases recepisse dominus patriarcha, solito se exhibebat arrogantiorem, de domino principe plus aequo praesumens, et plane deceptus; nam princeps pro magna ducens ignominia, quod ab eo fidelitatem extorserat, beneficii immemor, coepit eum hostiliter persequi; et juramenti prodigus, adversariis ejus adunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dommo patriarche fidelitatem ex¬
hibeat. Uersa uice suscepturus sñ
dificultate puellam in uxorem &
cum onni quiete principatum.
Inter seritur etiam pictis: quod
si domum rannundi frater henri¬
cus nomine in partes cescenderet
antiochenas. dus patriarcha fide¬
liter elaboraret/: quomodo puelle
matrem dm̃ boamundi uiduam
cum duabus urbibus maritum ᷤ
& carum finib haberet uxorem.
Sic igr̃ pactis interpositis iuire¬
uirando roboratis. ad missus ẽ
m urbem ad huc expectante mr̃e
Ut sibi omins ille nupciarũ fieret
apparatus & confestim ad bisilicã
apostolorum principis deductus
dnãm constanciam ad huc intra
nubiles degentem anos: tradẽte
dommo patriarcha et id fieri po¬
stulantibus magnatibus uiu̾sis
Uxorem duxit. Principissa uero
audiens quod delusa ẽẽt. antiochia
subito egresso. in suam se cõtulit
regionem. principem post ea mex¬
orabili odio persequuta. Ab ea
igitur die de elato factus elatior.

Expanded text:
domino patriarchae fidelitatem exdomino patriarchae fidelitatem exhibeat; versa vice, suscepturus sine difficultate puellam in uxorem, et cum omni quiete principatum; interseritur etiam pactis, quod si domini Raimundi frater, Henricus nomine, in partes descenderet Antiochenas, dominus patriarcha fideliter elaboraret, quomodo puellae matrem, domini Boamundi viduam, cum duabus urbibus maritimis et earum finibus, haberet uxorem. Sic ergo pactis interpositis et jurejurando roboratis, admissus est in urbem, adhuc exspectante matre, ut sibi omnis ille nuptiarum fieret apparatus; et confestim ad basilicam apostolorum Principis deductus, dominam Constantiam adhuc intra nubiles degentem, annos tradente domino patriarcha, et id fieri postulantibus magnatibus universis, duxit uxorem. Principissa vero audiens quod delusa esset, Antiochia subito egressa, in suam se contulit regionem, principem postea inexorabili odio persecuta. Ab ea igitur die de elato factus elatior,
Abbreviated transcription (Latin):
excdusam antiochena. la odicia &
gabillo usserit cẽ contentam ĩ ter¬
uemente apud regem sorore sua
ne actibus eius obiuaret. quo¬
rumdam procerum fulta patrocimo
iterum antiochiam ingressa ẽ pro
domma se gerens &e uinuersa ad
suam reuocabat sollicitudinem.
Inter hec radulfus antiocheno¬
rum patriarcha subdolus. et in
ommi uia sua multiplex princi¬
pisse persua serat. Ut eius interĩ
aduersus clericos suos qui eum
persequebantur gratia fungeretꝰ
& obsequiis: ꝙ iͦs qui uocatus
erat. & uenisse dicebatur dñs
ranundus. ei ẽẽt destinatus ox
futurus maritus. credulam q in¬
mis hac uaria spe deludebit. Rai¬
mundus autem pñsiens qd̾ absq
domim patrirche gratu & cõsilio
ad obtatum pertingere non poss.
per interpretes utriq familiares:
iditum querit quomodo dmi pa¬
triarche sͥ fauorẽ comparet o
plemus concilieb affectum. Exi¬
gitur ergo a dommo rumundo uł
iuramento corporaliter prestito

Expanded text:
exclusam Antiochena, Laodicia et exclusam Antiochena, Laodicia et Gabulo jusserat esse contentam, interveniente apud regem sorore sua, ne actibus ejus obviaret, quorumdam procerum fulta patrocinio, iterum Antiochiam ingressa est, pro domina se gerens; et universa ad suam revocabat sollicitudinem. Inter haec Radulphus Antiochenorum patriarcha subdolus, et in omni via sua multiplex, principissae persuaserat ut ejus interim adversus clericos suos, qui eum persequebantur, gratia fungeretur et obsequiis, quod is qui vocatus erat, et venisse dicebatur, dominus Raimundus, ei esset destinatus, et futurus maritus; credulamque nimis hac vana spe deludebat. Raimundus autem praesentiens, quod absque domini patriarchae gratia et consilio ad optatum pertingere non posset, per interpretes utrique familiares, aditum quaerit, quomodo domini patriarchae sibi favorem comparet et plenius conciliet affectum. Exigitur ergo a domino Raimundo, ut juramento corporaliter praestito,
Abbreviated transcription (Latin):
mundus prudenter celans proposi¬
tum. ommi fastu deposito tanꝙͣ unꝰ
eplãribus. nunc pedes. nunc uilib
insidens iumentis. inter plebeios
iter carpebit inceptum. nulli ĩ ꝙͣ
uel leue generosititis. aut copraꝵ
pretendens argumentum. Sociiau
eius per turmas diuisi. simul & fa¬
mili.i. quidam perdictas tres auł
quatuor precedebant. quidam uo
sequebantur tanꝙ̃. id eum nullũ
habentes respectum. Sic ergo pere¬
grino et uili amictus habitũ & suo¬
rum plerumq subiens officia. spe¬
cie fallens uinuersos. hostis prude¬
tis eł potentissum declinauit tendi¬
culas. Peruemens itaq autiochiã
amcos suos exhilarauit aduentu.
Quibusdam uero nõ modicam ĩ¬
tulit formidinem qui principisse
fautores huius promocõni resisteᷤᷤ
intebatur. Porro modico ante tp̃e
uł dominum rannundum citarent
aaliza principissa domini boamũdi
uidua domme quoq millessendis
regine soror: ꝙͣ pater eius ciuitate

Expanded text:
mundus prudenter celans proposimundus prudenter celans propositum, omni fastu deposito, tanquam unus de popularibus, nunc pedes, nunc vilibus insidens jumentis, inter plebeios iter carpebat incoeptum, nulli unquam vel leve generositatis aut copiarum praetendens argumentum. Socii autem ejus per turmas divisi, simul et familia, quidam per diaetas tres aut quatuor praecedebant, quidam vero sequebantur, tanquam ad eum nullum habentes respectum. Sic ergo peregrino et vili amictus habitu, et servorum plerumque subiens officia, specie fallens universos, hostis prudentis et potentissimi declinavit tendiculas. Perveniens itaque Antiochiam, amicos suo exhilaravit adventu; quibusdam vero non modicam intulit formidinem, qui principissae fautores, hujus promotioni resistere nitebantur. Porro modico ante tempout dominum Raimundum citarent, Aaliza principissa domini Boamundi vidua, dominae quoque Milisendis reginae soror, quam pater ejus a civitate
Abbreviated transcription (Latin):
N terea qui ab antioche¬
ns pro domino rai¬
mundo piotauiensium comitis fi¬
lio missi erant ut premisimus. pro¬
uł eis niunctum fuerat sollicite
inuestigantes ubi compendiosiꝰ
eum inuenire polsent. certis di¬
dicerunt relationibus. cum apud
dominum. henricum semorem an¬
glorum regem. a quo eł arma sũp¬
serat militaria moram facere. Uñ
recto itinere mangliam abeũtos
predictum illi reperiunt adolescẽ¬
tem. Cui causa uie secrecius pate¬
fetã. deconsilio domini regis be¬
nefactoris sui uerbum obłatum
deuotus amplectitur: et uie nec¬
cia preparans iter nemim notus
ingreditur. Presenserat porro dux
apulie rogerus que de illius uocati¬
one apud antiochiam concepta
fuerant. uñ in singulis apulie ur¬
bibus maritimis pretenderat mn¬
sidias. Ut eum comprehenderet. spe¬
rans. ꝙ si eius posset transitum
prepedire.facilius ad petitam he¬
reditatem. redemptis pecuma illiꝰ
regionis magnatibus posset obti¬
nere compendium. Uerum dñs rar¬

Expanded text:
nterea qui ab Antiochenis pro domino Raimundo, Pictaviensium comitis filio missi erant, ut praemisimus, prout eis injunctum fuerat sollicite investigantes, ubi compendiosius eum invenire possent, certis didicerunt relationibus, eum apud dominum Henricum seniorem Anglorum regem, a quo et arma sumpserat militaria, moram facere. Unde recto itinere in Angliam abeuntes, praedictum ibi reperiunt adolescentem; cui causa viae secretius patefacta, de consilio domini regis benefactoris sui, verbum oblatum devotus amplectitur, et viae necessaria praeparans, iter nemini notus ingreditur. Praesenserat porro dux Apuliae Rogerus, quae de illius vocatione apud Antiochiam concepta fuerant; unde in singulis Apuliae urbibus maritimis praetenderat insidias, ut eum comprehenderet, sperans quod si ejus posset transitum praepedire, facilius ad petitam haereditatem, redemptis pecunia illius regionis magnatibus, posset obtinere compendium. Verum dominus Rai
Abbreviated transcription (Latin):
bem et cistra eius erat media
uidens quod in ea parte urbem
impugnando non multũ poss
proficere. de consilio quorumdã
prudentum. et qui locorum ha¬
bebant periciam super montẽ
in quo cuutas edificata est mł
urbem et eccłiam que dicitur sy¬
on que aburbe distat. quan¬
tum artus semel potest iacere.
inparte septemtrionali castroꝵ
partem transtulit. Parte ctiam
ibidem ubi prius fuerat. derelic¬
ta. Hoc autem ea dicitur initen¬
cione fecisse. Uł et facilius adur¬
bem expugnandam sui possent
accedere: et predictam ecclia
ab hostium iniuria tueri. Is eĩ
locus erat in quo saluator cum
discipulis cenasse. et corum la¬
uisse pedes dicitur. Ibidem ehi¬
am et spiritus sanc tus super
discipulos in linguis igneis
die sancto penthecostes descẽ¬
disse. Ebi ctiam et pia dei ge¬
intrix mortis soluisse debitũ.¬
Uł uelerum habent tradiciones:

Expanded text:
bem et castra ejus erat media, bem et castra ejus erat media, videns quod in eo parte urbem impugnando non multum posset proficere, de consilio quorumdam prudentum, et qui locorum habebant peritiam, super montem in quo civitas aedificata est, inter urbem et ecclesiam, quae dicitur Sion, quae ab urbe distat quantum arcus semel potest jacere, in parte septentrionali, castrorum partem transtulit; parte etiam ibidem, ubi prius fuerat derelicta. Hoc autem ea dicitur intentione fecisse, ut et facilius ad urbem expugnandam sui possent accedere, et praedictam ecclesiam ab hostium injuria tueri. Is enim locus erat, in quo Salvator cum discipulis coenasse, et eorum lavisse pedes dicitur; ibidem etiam et Spiritus sanctus super discipulos in linguis igneis die sancto Pentecostes descendisse: ibi etiam et piam Dei Genitricem mortis solvisse debitum, veterum hab
Abbreviated transcription (Latin):
tarum profunditatem possel pro¬
ficere. a septemtrione cam obsi¬
dem decreuerunt. Ab ea ergo por¬
ta que hodie dicitur sancti ste¬
phim. que ad aquilonem respi¬
cit:. usq ad cam que tuiri dauid
subiecta est: et ab eodem rege
cognominbatur. sicuti eł fur¬
ris. que in parte eiusdem ciuita¬
tis sita est occidentali. nostri p̾n¬
cipes castra metati sunt. In qͦ¬
rum ordine dominus lotharin¬
gie dux godefridus. primus fu¬
it. Post eum dominus flandrẽ¬
sium comes robertus. Terciũ
uero locum. dominus item ro¬
bertus normannorum comes:
Quartum uero locum. circa tur¬
rim angularem q̃ ab eodem cog¬
nomita est dommus tancredus
et alii quidam nobiles. obtimie¬
runt. Ab eadem uero turci. usq
ad portam occidentalem. comes
tolosanus cum suo comitatu:
Urbem obsedit. Uerum postea
tum propter turrim: que casts
eius mimmebat. e⁊ predictã
portm quasi sub se positam po¬
tenter tuchatur: et propter ual¬
lem nichilominus que inter ur¬

Expanded text:
tarum profunditatem possent protarum profunditatem possent proficere, a septentrione eam obsidere decreverunt. Ab ea igitur porta, quae hodie dicitur Sancti Stephani, quae ad aquilonem respicit, usque ad eam quae turri David subjecta est et ab eodem rege cognominabatur, sicuti et turris quae in parte ejusdem civitatis sita est occidentali, nostri principes castrametati sunt. In quorum ordine dominus Lotharingiae dux Godefridus primus fuit; post eum, dominus Flandrensium comes Robertus; tertium vero locum dominus item Robertus Normannorum comes; quartum vero locum circa turrim angularem, quae ab eodem cognominata est, dominus Tancredus, et alii quidam nobiles obtinuerunt; ab eadem vero turri usque ad portam Occidentalem, comes Tolosanus cum suo comitatu urbem obsedit; verum postea, tum propter turrim, quae castris ejus imminebat, praedictam portam quasi sub se positam potenter tuebatur; et propter vallem nihilominus quae inter ur