comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel aliis scandalum faciatis: s sit uo¬
bis summi studii summaq cautela:
ut ne quis in hanc scãm conu̾sationẽ
urãm pollutus introeat: nequis ie-¬
buseus in habitet uobiscum: Elides
enim quia dicit scͥiptura: quod non
potuerunt filii iuda eicere ⁊ebusȩos
de ihersin: Iebusȩi interp̾tantur con-¬
culcatio: Ergo quia non possumꝰ eice¬
re omnes istos qui nos conculcant:
eos saltim quos possumus: quorum
peccata manifesta sunt: Albi enu
peccatum euidens non ẽ: eicere de ee-¬
clesia neminem possumus: ne forte
eradicantes Lzania. eradicemus si¬
mul etiam cum illis triticum: Mouet
me tamen quod dixit quia non po¬
tuerunt eicere iebusȩos: id ẽ eos qui
int̾pretãtur conculcatio Et ideo ui¬
deamus qui sunt in ȩccła conculcan¬
tes: illi sine dubio deqͥbꝰ dñs dicebat
in eugłio: Nolite mittere scm̃ camib.¬
neq margaritas urãs ante porcos:
ne forte conculcent eas pedib suis:

Expanded text:
vel aliis scandalum faciatis; sed sit vovel aliis scandalum faciatis; sed sit vobis summi studii summaque cautela, ut ne quis in hanc sanctam conversationem vestram pollutus introeat, ne quis Jebusaeus inhabitet vobiscum. Vides enim quia dicit Scriptura quod non potuerunt filii Juda ejicere Jebusaeos de Jerusalem. Jebusaei interpretantur conculcatio. Ergo quia non possumus ejicere omnes istos qui nos conculcant, eos statim quos possumus, quorum peccata manifesta sunt ubi enim peccatum evidens non est, ejicere de Ecclesia neminem possumus: « ne forte eradicantes zizania, eradicemus simul etiam cum illis triticum. » Movet me tamen quod dixit, quia non potuerunt ejicere Jebusaeos, id est eos qui interpretantur conculcatio; et ideo videamus qui sunt in Ecclesia conculcantes. Illi sine dubio, de quibus Dominus dicebat in Evangelio: te porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis,
Abbreviated transcription (Latin):
qui hic mniherłm id ẽ in eccła sunt ie-¬
busei isti: qui ignobilem &e degenerẽ
uitam ducunt: qui fide et actibus
ce omni conũsatione ꝑuersi sunt: Neq
possibile ẽ ita ut neq impius in ea nec
quisquam peccator residere uideatur:
s sint in ea omnes sc̃i & beati: ce in qͥ¬
bus nulla prorsꝰ peccati macula depre¬
henditur: s sicut dicitur dezizamiis
ne forte eradicantes zizama eradicetiᷤ
simul cum eis ce triticum: ita etiam
suꝑ his dici potest: in quibus uel du-¬
bia uel occulta peccata sunt: Neq enĩ
dicimus de his qui manifeste &e eui¬
dender criminosi sunt: ce non de eccl̃a
expelluntur: Audi gͦscͥpturam dicen¬
tem. quia ñ potuerunt filii iuda disꝑ-¬
dere iebusȩos: s habitauerius cum ip-¬
sis usq in hodiernũ diem: õ lude precor
uos qui fideles estis: ut ita uitam ues¬
tram & conuersationẽ seruetis: ne in
aliquo uel ipsi scandalũ patiamin:

Expanded text:
qui hic in Jerusalem, id est, in Ecclesia sunt Jequi hic in Jerusalem, id est, in Ecclesia sunt Jebusaei, isti qui ignobilem et degenerem vitam ducunt, qui fide et actibus et omni conversatione perversi sunt. Neque possibile est ita ut neque impius in ea, nec quisquam peccator residere videatur; sed sint in ea omnes sancti et beati, et in quibus nulla prorsus peccati macula deprehenditur. Sed sicut dicitur de zizaniis: « Ne forte eradicantes zizania, eradicetis simul cum eis et triticum, » ita etiam super his dici potest in quibus vel dubia vel occulta peccata sunt. Neque enim dicimus de his qui manifeste et evidenter criminosi sunt, et non de Ecclesia expelluntur. Audi ergo Scripturam dicentem quia non potuerunt filii Juda disperdere Jebusaeos, sed habitaverunt cum ipsis usque in hodiernum diem. Unde precor vos qui fideles estis, ut ita vitam vestram et conversationem servetis, ne in aliquo vel ipsi scandalum patiamini,
Abbreviated transcription (Latin):
ebussum autem habitatorem iherłm.
non potuerunt filii iuda debellare
disꝑdere uel int̾ficere ⁊ebuseos de ihe-¬
rusalem: ce non potuerunt: Propter
quod: habitauerunt iebusei cum
filiis iuda iniherłm usq in hodiernũ
diem: Uolumus a littera incipientes
requirere abhis qui putant hȩc scđm
litteram stare posse: quid ẽ hoc quod
dicit usq in hodiernum diem Quod
uerbum scriptura pro eo poiit: ut
e ternitatẽ seculi ꝑ hoc significet. sicut
dicit: Nolite recedere a dño in hodi-¬
ernum diem hoc ẽ donec scłm stat:
Ostendant gͦ mͥ quomͦ iebusei donec
scłm stat habitent cum filiis iuda in
iherłm: quippe cum ne ipsi quidem
filii iuda habitent iherłm: Ideo ergo
nec istud uerum eẽ poterit: quod ie-¬
busei cum iudȩis habitent in ea S
nos intelligamus hȩc spaliter: assu¬
mentes euangelii parabolam quȩ di-¬
cit de zizamis: Sinite utraq crescere:
ne forte uolentes eradicare zizama:
cum tritico coalescere: eodem mͦ etiã

Expanded text:
ebusaeum autem habitatorem Jerusalem non potuerunt filii Juda debellare. disperdere vel interimere Jebusaeos de Jerusalem, et non potuerunt, propter quod habitaverunt Jebusaei cum filiis Juda in Jerusalem usque in hodiernum diem. Volumus, a littera incipientes, requirere ab his qui putant haec secundum litteram stare posse, quid est hoc quod dicit, usque in hodiernum diem? Quod verbum Scriptura pro eo ponit ut aeternitatem saeculi per hoc significet; sicut dicit: « Nolite recedere a Domino in hodiernum diem ; » hoc est, donec saeculum stat. Ostendant ergo mihi quomodo Jebusaei, donec saeculum stat, habitent cum filiis Juda in Jerusalem, quippe cum ne ipsi quidem filii Juda habitent Jerusalem. Ideo ergo nec istud verum esse poterit quod Jebusaei cum Judaeis habitent in ea. Sed nos intelligamus haec spiritaliter assumentes Evangelii parabolam, quae dicit de zizaniis: « Sinite utraque crescere; ne forte volentes eradicare zizania,cum tritico coalescere, eodem modo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fructificatio mala. sicut ineugłiis desi¬
gnatur: quia arbor bona bonos fructꝰ
facit: Oportet gͦ nos expellere quicqͥd
non bene fructificat: ce abscidere fructꝰ
peccati. & purgare fructus iusticiȩ: S
ceraphaim inquit expelle: uel potius ex¬
pugna dete: Raphaim inuenimus in¬
t̃pretatum resolutȩ matres: Est et in
anuna nr̃a uirtus quȩdam quȩ pa¬
rit sensum. ce uelut mater ẽ eorum
sensuum uel intellectuum qui ꝓce¬
dunt ex nobis: scđm quod dicitur
insacram̃to de anima quasi demu¬
liere: salua autem erit ꝑfiliorum ge
nerationem. si ꝑmanserit infide et ueri-¬
animȩ illi inqua fortis et ualida ac
robusta ẽ generat sensus ualidos ce
potentes: &e qui suꝑari acontradicen¬
te inte non possunt: in aliis autem
uirtus ista resoluta ẽ et remissa quȩ
indicatur exsensib: cum languidi
quidam ꝓferuntur ce inepti: & nichil
in se fortitudinus continentes: Hoc gͦ
significatur sub nomine raphaun: de

Expanded text:
fructificatio mala, sicut in Evangeliis desifructificatio mala, sicut in Evangeliis designatur, « quia arbor bona bonos fructus facit . » Oportet ergo nos expellere quidquid non bene fructificat, et abscidere fructus peccati, et purgare fructus justitiae. Sed et Raphaim, inquit, expelle, vel potius expugna de te. Raphaim invenimus interpretatum resolutae matres. Est et in anima nostra virtus quaedam quae parit sensum, et velut mater est eorum sensuum vel intellectuum qui procedunt ex nobis, secundum quod dicitur in sacramento de anima quasi de muliere: nerationem, si maneat in fide et uerianimae illi in qua fortis et valida ac robusta generatio generat sensus validos et potentes, et qui superari a contradicente in te non possunt. In aliis autem virtus ista resoluta est et remissa, quae indicatur ex sensibus, cum languidi quidam referuntur et inepti, et nihil in se fortitudinis continentes. Hoc ergo significatur sub nomine Raphaim: et
Abbreviated transcription (Latin):
ocutiq sunt filii ioseph. uiii.¬
ad iosue atq dixerunt: Quare dedisti
mͥ possessionem sortis ce fumculi unius.
cum sim tantȩ multitudinis &e bene¬
dixerit mͥ dominꝰ: Ad quos iosue ait:
Si ppls multus es ascende in siluam ce
succide tͥ spacia in terra pherezei cera-¬
phaiin: quia angusta ẽ tͥ possessio mon-¬
tis effraim & reliqua: filii ioseph que¬
stionem mouent de hereditate ma-¬
iore. sortem requirunt dicentes adih̃m:
quare nobis dedisti inhereditate sortẽ. &
pedaturam unam: ego autem popłs
multus &e dñs me benedixit: Si gͦ et
nos popłs multus sumus. & benedixit
nos dominꝰ: audiamus abiħ̃u popłs
multus ascende insaltum. & munda
tibi ipsi ce para tͥlocum interra. & pur¬
ga pherezeos e raphaim: Necesse ẽ
nos eicere pherezeos: Inuemimus
autem pherezeoᷤ int̾pretari fructifica-¬
tionem: S sicut iam sepe diximus de
aliis omnib: & in hoc duplex ẽ int̾pre¬
tatio: Est enim fructificatio bona. et

Expanded text:
ocutique sunt filii Ioseph ocutique sunt filii Ioseph ad Iosue atque dixerunt quare dedisti mihi possessionem sortis et funiculi unius cum sim tantae multitudinis et benedixerit mihi Dominus ad quos Iosue ait si populus multus es ascende in silvam succide tibi spatia in terra Pherezaei et Raphaim, quia angusta est tibi possessio montis Ephraim, » et reliqua. Filii vero Joseph quaestionem movent de haereditate majore; sortem requirunt, dicentes ad Jesum: Quare nobis dedisti in haereditate sortem et pedaturam unam? Ego autem populus multus, et Dominus me benedixit. Si ergo et nos populus multus sumus, et benedixit nos Dominus, audiamus ab Jesu: Populus multus, ascende in saltum, et munda tibi ipsi, et para tibi locum in terra, et purga Pherezaeos et Raphaim. Necesse est nos ejicere Pherezaeos. Invenimus autem Pherezaeos interpretari fructificationem. Sed sicut saepe jam diximus de aliis omnibus, et in hoc duplex est interpretatio. Est enim fructificatio bona et
Abbreviated transcription (Latin):
tiis: Sic gͦ tercio hoc ẽ cum adꝑfecti¬
onem uenimus. ce menbra nr̃a morti-¬
ficamus. ac mortem xp̃i incorpore no-¬
stro circumferimꝰ. ext̾minamꝰ anobis
chananeos: S et illud non ociose p̃¬
tereundum ẽ: quod dicitur pharao
misisse & accepisse gazer ciuitatem.
in qua chananeus habitat cum effrẽ:
ce dedisse eam in dotem filiȩ suez Garer
autem int̾pretatur constructio Si gͦ
corpus ce anima una atq eadem con¬
structione habitent: id ẽ comunctȩ sͥ
inuicem &e sociȩ: ita ut &e anima carna-¬
liter inuat & non festinet anima ue¬
locius sibi obȩdientem et subditam
facere carnem: uerendum ẽ ne forte
ueniat pharao ex egypto. & captiuam
ducat infelicem anmam: ita ut eam
tradat filiȩ suȩ indotem: Si enim con-¬
sideres illud quod dixit apl̃s paulus.
exurgere aliam legem inm̃bris nr̃is. &
captiuos ducere nos in legem peccati:
inuemes quomͦ ille pharao qui ẽ au-¬
ctor &e rex peccati. anmam quȩ car¬
naliter uiuit in dotem conscͥpsit:

Expanded text:
s . » Sic ergo tertio, hoc est, cum ad perfectionem venimus, et membra nostra mortificamus ac mortem Christi in corpore nostro circumferimus, exterminamus a nobis Chananaeos. Sed et illud non otiose praetereundum est quod dicitur Pharao misisse et accepisse Gazer civitatem, in qua Chananaeus habitat cum Ephraim, et dedisse eam in dotem filiae suae. Gazer autem interpretatur constructio. Si ergo corpus et anima una atque eadem constructione habitent, id est, conjunctae sibi invicem et sociae, ita ut et anima carnaliter vivat, et non festinet anima velocius sibi obedientem et subditam facere carnem, verendum est ne forte veniat Pharao ex Aegypto, et captivam ducat infelicem animam, ita ut eam tradat filiae suae in dotem. Si enim consideres illud quod dixit apostolus Paulus , exsurgere aliam legem in membris nostris, et captivos ducere nos in legem peccati, invenies quomodo ille Pharao, qui est auctor et rex peccati, animam quae carnaliter vivit in dotem conscripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
nos. de isrłitis chananeos faciant nos:
sicut &e ille effectus ẽ quem suꝑ auerat
carnis illecebra: cui dicitur aꝓpħa da-¬
mhel: Semen chanaan ce non uda:
species sedux̃ te: Non gͦeuemat nobis
audire semen chanaan: quia male-¬
dictus chanaan puer. seruus ẽ fratri¬
bus suis:¬

Expanded text:
nos, de Israelitis Chananaeos faciant nos, nos, de Israelitis Chananaeos faciant nos, sicut et ille effectus est quem superaverat carnis illecebra, cui dicitur a propheta Daniel: « Semen Chanaan et non Juda, species seduxit te . » Non ergo eveniat nobis audire, « semen Chanaan, » quia maledictus Chanaan puer servus est fratribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
cundo obȩdiens efficitur ac subiectus:
tercio uero in menbrorum nr̃orum
mortificatione etiam exterminari
dicitur: Quȩ si recte intelligimus et
donauerit nobis dñs per grãm suam
hȩc ita intelligere: sit aliquid oꝑȩ p̃¬
cii hȩc de secretis &e absconditis in
publicum ꝓduxisse ceuenisse ad a-¬
gntionẽ nrãm quȩ seruabant᷑ obte¬
cta: et conemur scđm hȩc quȩ diximꝰ
chananeum qui nobiscum ẽ: citius
subicere nobis & obedientem facere:
Quia si dimittimꝰ eum ce negligimus:
ueniet pharao rex egypti & incipiet
locum nr̃m in dõtem filiȩ suȩ dare:
&e captiuos nos tradere legi peccati:
S absit hoc ab isrłitica nobilitate: ut
seruiat filiȩ pharaonis isrłita. quem
iam deus eduxit de terra egypti: ite¬
rum seruiat illi qui in mari rubro
submersus ẽ pharaoni: Obseruemus
gͦ sicut & hic dicit ilis ut preualeamꝰ
nos contra chananeos: ne si forte suꝑ
nos illi inualuerint. et obtinuerint

Expanded text:
cundo obediens efficitur ac subjectus, cundo obediens efficitur ac subjectus, tertio vero in membrorum nostrorum mortificatione etiam exterminari dicitur. Quae si recte intelligimus, et donaverit nobis Dominus per gratiam suam haec ita intelligere, sit aliquid operae pretii haec de secretis et absconditis in publicum produxisse, et venisse ad agnitionem nostram quae servabatur obtecta, et conemur, secundum haec quae diximus, Chananaeum qui nobiscum est, citius subjicere nobis et obedientem facere: quia si dimittimus eum et negligimus, veniet Pharao rex Aegypti, et incipiet locum nostrum in dotem filiae suae dare, et captivos nos tradere legi peccati. Sed absit hoc ab Israelitica nobilitate, ut serviat filiae Pharaonis Israelita; quem jam Deus eduxit de terra Aegypti, iterum serviat illi, qui in mari Rubro submersus est, Pharaoni. Observemus ergo, sicut et hic dicit Jesus, ut praevaleamus nos contra Chananaeos; ne si forte super nos illi invaluerint, et obtinuerint
Abbreviated transcription (Latin):
neus: S quid respondit illis ib̃c: Si
populus multus es ce uirtutem habes:
non erit tͥ sors una. quia saltus ẽ tibi. &
mundabis eum: Uides quia ad urãm
sp̃alem intelligentiam dicitur: ut et
mundemꝰ siluam quȩ inutilis ẽ. ce exci¬
dentes mutiles atq infructuosas ex no-¬
bis arbores. faciamus ibi noualia quȩ
semꝑ innouemus: ce ex quib fructum
capiamus tricesimum. et sexagesimũ.
& centesuum: Aut non eadem nob̃
& euglii sermo denunciat dicens: ecce
ẽ: omnis gͦ arbor quȩ ñ facit fructum
bonum. excidetur & in ignem mittet᷑:
Hec prioribus nris naue filius prece¬
pit iħs de infructuosis arboribus ex¬
cidendis: hȩc nobis dñs iħs in euan¬
geliis. mandata describit: Et quomͦ
non uerum ẽ quod umbra precessit
ceueritas subiecta ẽ: Hoc autem qͦd
adidit dicens his si emundaueris
inquit siluam: & erit tͥ cum exter¬
minaueris chananeos: Diximus iam
suꝑius quomͦ nobiscum positus cha-¬
naneus primo tributa dispendit: se¬

Expanded text:
naeum. Sed quid respondit illi Jesus? Si populus multus es, et virtutem habes, non erit tibi sors una, quia saltus est tibi, et mundabis eum. Vides quia ad nostram spiritalem intelligentiam dicitur, ut et mundemus silvam quae inutilis est, et excidentes inutiles atque infructuosas ex nobis arbores, faciamus ibi novalia, quae semper innovemus, et ex quibus fructum capiamus tricesimum, et sexagesimum et centesimum. An non eadem nobis et Evangelii sermo denuntiat dicens: « Ecce est. Omnis ergo arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur? » Haec prioribus nostris Nave filius praecepit Jesus de infructuosis arboribus excidendis; haec nobis Dominus Jesus in Evangeliis mandata describit. Et quomodo non verum est quod umbra praecessit, et veritas subjecta est? Hoc autem quod addidit dicens: « His si emundaveris, inquit, silvam, et erit tibi cum exterminaveris Chananaeos. » Diximus jam superius quomodo nobiscum positus Chananaeus primo tributa dependit, se
Abbreviated transcription (Latin):
cere: Ut possint latiora spacia occu-¬
pare: iubentur exterminare chana-¬
neum: Tideamus gͦ. quid sͥ uideat᷑
de chananeis triꝑtita narratio: Pri-¬
mo chananeus nobiscum quidem
ẽ &e subtributo ẽ: non ẽ tamen obȩdi-¬
ens nobis neq seruus: Scd̃o etiam
seruus efficitur &e obȩdiens: Chana-¬
neum hic: carnem nrãm accipiamus
uel ea quȩ carnis sunt: Hȩc primono-¬
biscum ẽ hoc ẽ amimȩ adiuncta: s ñ
ẽ ei obȩdiens.nisi tantum quod tri-¬
buta dispendit Et ministerium qui-¬
dem exibet agendi aliquid uel mo-¬
uendi: concupiscit tamen aduersũ
sp̃m̃: et non ẽ obȩdiens animȩꝰ s suis
desideriis cedit: Siuͦ iam aliquan-¬
tum ꝓfecerimus: efficitur nobis caro
seruus &e obȩdiens: acparẽs animȩ nr̃e¬
cum sͥ carnem &e obędire et seruire
fecerit: Tercium uͦ ẽ quod ꝑfectum ẽ
Si enim iam ueniamus ad ꝑfectum:
etiam exterminandꝰ anobis dicitur
chananeus ce morti tradendus: Quo-¬

Expanded text:
cere. Ut possint latiora spatia occucere. Ut possint latiora spatia occupare, jubentur exterminare Chananaeum. Videamus ergo quid sibi videatur de Chananaeis tripartita narratio. Primo Chananaeus nobiscum quidem est, et sub tributo est; non est tamen obediens nobis, neque servus. Secundo etiam servus efficitur, et obediens. Chananaeum hic carnem nostram accipiamus, vel ea quae carnis sunt: haec primo nobiscum est, hoc est animae, adjuncta, sed non est ei obediens, nisi tantum quod tributa dispendit; et ministerium quidem exhibet agendi aliquid vel movendi; concupiscit tamen adversus spiritum, et non est obediens animae. sed suis desideriis cedit. Si vero jam aliquantum profecerimus, efficitur nobis caro servus, et obediens ac parens animae ncum sibi carnem et obedire et servire fecerit. Tertius vero est quod perfectum est; si enim jam veniamus ad perfectum, etiam exterminandus a nobis dicitur Chananaeus, et morti tradendus. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
quid in scdõ. quid intercio factum re¬
fertur: puto quod ñ erimus incredu¬
li: quia uere hȩc non ut sola nobis
rerum gestarumnarratio traderet᷑
scripta sunt: s sacram̃tis diuinis deoq
dignis repleta Primo gͦ dictum ẽ quia
ñ ꝑdidit effrem chananeum qui habi¬
tabat in gazer: s habitabat chanane¬
us in effrem usq in hodiernum diem:
ce factus erat subtributo seruus Ascẽ¬
dit quoq rex egypti pharao ce acce-¬
pit ciuitatem &e incendit eam igni.
ce pherezeos qui habitabãt ingader
trucidauit: & dedit eam indotem
filiȩ suȩ Scdo. et factum ẽ inquit
qm̃ inualuerunt filii isrł &e feccrunt
chananeos subiectos: exterminatiõe
autem non exterminauerunt eos :
Tercio. quando contradixerunt uiri
de tribu effrem iħ̃u. uolentes scdm
numerositatem suam quia plures
erant ce ualidiorem accipere etiam¬
sortem: ce iubentur ascendere insal¬
tum. & sͥ ipsis ampliorem locum fa-¬

Expanded text:
quid in secundo, quid in tertio factum requid in secundo, quid in tertio factum refertur. Puto quod non erimus increduli, quia vere haec, non ut sola nobis rerum gestarum narratio traderetur, scripta sunt, sed sacramentis divinis Deoque dignis repleta. Primo ergo dictum est quia non perdidit Ephraim Chananaeum qui habitabat in Gazer, sed habitabat Chananaeus in Ephraim usque in hodiernum diem, et factus erat sub tributo servus. Ascendit quoque rex Aegypti Pharao, et accepit civitatem, et incendit eam igni, et Pherezaeos qui habitabant in Gazer trucidavit, et dedit eam in dotem filiae suae. Secundo: Et factum est, inquit, quoniam invaluerunt filii Israel, et fecerunt Chananaeos subjectos, exterminatione autem non exterminaverunt eos. Tertio, quando contradixerunt viri de tribu Ephraim Jesu, volentes secundum numerositatem suam, quia plures erant, et validiorem etiam accipere sortem: et jubentur ascendere in saltum, et sibi ipsis ampliorem locum fa
Abbreviated transcription (Latin):
nobis uisum ẽ: qm inspeximus int̃¬
pretacionem quȩ ẽ exhebreo: & hoc
ibi non inuenimus: sicut nec illud
quod dictum ẽ de ibericho. qui eam
reparasset incurreret maledictum
quod dixerat iħs: Sic enim scriptũ
ẽ: Et adiurauit iħs in die illa: Ma-¬
ledictus homo qui resuscitabit ce ȩdi-¬
ficabit ciuitatem illam: inpͥmo gent¬
to suo fundabit eam: &e in nouissimo
suo imponet portas eius: Huc usq
inuenitur inint̃ptacione ex hebreo:
Illud autem quod sequitur & ita fecit
ora qui exbethel in abiron primoge¬
into fundauit eam: c& insegub nouis-¬
simo inposuit portas eius: hoc illic
non legitur: Unde apparet aseptu¬
agnita int̾positum: qui factum ẽt̃ no¬
uerant: Chananei tercio dicti sunt eẽ
infiliis effrem Si enim diligentius
obseruemus quomͦ t̾cio dicantur eẽ
chananei cum filiis effrem. & dño pre¬
stante poterimus inuestigare ordinẽ
dictionum ⁊ quid ex hoc inprimo.

Expanded text:
nobis visum est, quoniam inspeximus intenobis visum est, quoniam inspeximus interpretationem quae est ex Hebraeo, et hoc ibi non invenimus: sicut nec illud quod dictum est de Jericho quod qui eam reparasset, incurreret maledictum quod dixerat Jesus. Sic enim scriptum est: « Et adjuravit Jesus in die illa: Maledictus homo qui resuscitabit et aedificabit civitatem illam. In primogenito suo fundabit eam, et in novissimo suo imponet portas ejus. » Hucusque invenitur in interpretatione ex Hebraeo. Illud autem quod sequitur: « Et ita fecit Oza, qui ex Bethel in Abiron primogenito suo fundavit eam, et in Segub novissimo imposuit portas ejus ; » hoc illic non legitur. Unde apparet a Septuaginta interpositum, qui factum esse noverant. Chananaei tertio dicti sunt esse in filiis Ephraim. Si enim diligentius observemus quomodo tertio dicantur esse Chananaei cum filiis Ephraim, et Domino praestante poterimus investigare ordinem dictionum quid ex hoc in primo,
Abbreviated transcription (Latin):
aliam autem edictionem: ita legitur:
Et non ꝑdidit effrem chananeum
qui habitabat in gazer: ce habitabat
chananeus in effrem usq indiem
istum: donec ascendit pharao rex egy¬
pti. ce cepit ciuitatem &e incendit eam
inigne: ce chananeos et pherereoᷤᷤ et
qui habitant in gazertrãspunxit. et
dedit eam pharao in dotem filiȩ suȩz.adã.
Quod de pharaone rege dictum ẽ: mi-¬
ror si ꝓpheticȩ dictum intelligere debe-¬
amus: cum hȩc historia illis tempo¬
ribus conscͥpta credatur: quibus e¬
rant gesta illa retentia Quid autem
magnum eligi potuit quod ꝓpħicȩ
diceretur: cum preterita narrentur.
taceanturq futura maiora. ce maxi-¬
me necessaria:Pinde potius existi-
tate ꝓpħica ex ipsa mirabili consensi¬
one int̃pretati eẽ ꝑhibentur hȩc ad-¬
didisse: non tanqmͣ futura p̾nunciã-¬
tes. s quia illo tempore ipsi erant quo
facta ẽẽ meminerant: et in libro regno¬
rum legerant regnum temporibus
hoc factum ẽẽ: Quod ideo credibilius

Expanded text:
gitur: « Et non perdidit Ephraim Chananaeum qui habitabat in Gazer: et habitabat Chananaeus in Ephraim usque in diem istum: donec ascendit Pharao rex Aegypti, et cepit civitatem, et incendit eam in igne: et Chananaeos, et Pherezaeos, et qui habitabant in Gazer, transpunxit, et dedit eam Pharao in dotem filiae suae. » Quod de Pharaone dictum est, miror si prophetice dictum intelligere debeamus, cum haec historia illis temporibus conscripta credatur, quibus erant gesta illa recentia. Quid autem magnum eligi potuit quod prophetice diceretur, cum praeterita narrantur, taceanturque futura majora et maxime necessaria? Proinde potius existimatate prophetica ex ipsa mirabili consensione interpretati esse perhibentur, haec addidisse; non tanquam futura pronuntiantes, sed quia tempore illo ipsi erant, quo facta esse meminerant, et in libro Regnorum legerant, regum temporibus hoc factum esse . Quod ideo credibilius
Abbreviated transcription (Latin):
portamus in nob̾: ñ debemus exire de tẽ
di. incredulitati uidelicet gentilium com¬
misceri: s ec̃ semꝑ intͥnsetus: idẽ uoluntati
dñi ministrare. Iosue uͦ filius nun repletꝰ
ẽ sp̃u sapientiȩ: quia moyses posuit suꝑ
eum manus suas: & obedicrunt ei filii isrł.
fecer̃q sicut p̃cepit dñs moysi. Quod in¬

Expanded text:
portamus in nobis, non debemus exire de tempportamus in nobis, non debemus exire de tempdi, incredulitati uidelicet gentilium commisceri, sed esse semper intrinsecus, uoluntati domini ministrare. Haec est spiritu sapientiae, quia Moyses posuit super eum manus suas. Et obedierunt ei filii Israel, feceruntque sicut praeceperat Dominus Moysi. Et n
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Et dixit inquit moyses ad aa-¬
ron & eleazar &e ithamar filios eius:
qui relicti erant. Caput ur̃m ñ denuda¬
bitis: ce uestim̃ta ur̃a ñ scĩdetis nemoria-¬
mini: & suꝑ omnem sinagogam ueniat
ira. Nolite inquit scindere uestim̃ta ur̃a:
et luctum ex hibere gentilium: ne moria-¬
mini. Mors nr̃a peccatum ẽ: &e quod for¬
sitan crudele alicui uideatur: s fidei ne-¬
tessarium ẽ In eodem leuitico scͥbitur. qͦ¬
mͦ sac̃dos magnus ad patrem. matrem.
frẽmq. uł liberos mortuos ꝓ hibet᷑ acce-¬
dere: ne uidelicet anima di sacͥficiis ua¬
cans. et tota in illius ministeriis occupa-¬
ta: aliquo impediatur affectu. Nonne ali-¬
is uerbis id ipsum in eugłio p̃cipit᷑ ut
ñ renuntiet domui discipłs: ut mortuo
patri ñ exhibeat sepulturam: et de scĩs
inquit ñ exiet: & ñ contaminabitur scĩ¬
ficatio dĩ eiꝰ: quia sc̃m oleum unctionis
a dõ suꝑ eum ẽ. Certe postqmͣ credimꝰ
in xp̃m: ce oleo unctionis eiꝰ accepto. illũ¬

Expanded text:
ristari. et dixit, inquit, Moyses ad Aaron et Eleazar et Ithamar filios eius, qui relicti erant: caput uestrum non denudabitis et uestimenta uestra non scindetis, ne moriamini et super omnem synagogam ueniat ira. nolite, inquit, scindere uestimenta et luctum exhibere gentilem, ne moriamini. mors nostra peccatum est. et — quod forsitan crudele alicui uideatur, sed fidei necessarium est — in eodem Leuitico scribitur, quomodo sacerdos magnus ad patrem, matrem fratresque uel liberos ire mortuos prohibeatur, ne uidelicet anima dei sacrificiis uacans et tota in illius mta, aliquo impediatur affectu. Nonne aliis verbis idipsum in Evangelio praecipitur, ut non renuntiet domui discipulus? ut mortuo patri inquit, non exiet et non contaminabitur sanctificatio dei eius, quia sanctum oleum unctionis a deo super eum est. certe, postquam credimus in Christo et oleo unctionis eius accepto illu
Abbreviated transcription (Latin):
illos ce iustificauit: Et quos iustifi¬
cauit: illos ce glorificauit: S hȩc
ut diri ad huc in occulto sunt: ubi
fit ce cqͥnteptio sc̃e ubertatis: xu.
uxorem in gressus q ẽ ad eã:
ce dedit illi dñs ut conciꝑ et
cepareret filium: Postqmͣ enim xp̃o
ꝑfidem gentium coadunata ẽ ȩccl̃a
bolis eam fecit ẽẽ parentem: ut quȩ
prius sterilis & despecta habebaturꝰ
postmodum multorum filiorum
mater efficeretur: De qua ꝑ annã
ꝓpbetissam dr Sterilis peperit
plurimos: & quȩ multos habebat
filios infirmata ẽ Unde consequẽ¬
ter subiũgiturz Pixeruntꝙ

Expanded text:
illos et iustificauit; et quos iustifiillos et iustificauit; et quos iustificauit, illos et glorificauit. sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. uxorem, ingressusque est ad eam, et dedit illi Dominus, ut conciperet pareret filium. Postquam enim Christo per fidem gentium coadunata est Ecclesibolis eam fecit esse parentem, ut quae prius sterilis et despecta habebatur, postmodum multorum filiorum mater efficeretur. De qua per Annam prophetissam dicitur: Sterilis peperit plurimos, et quae multos habebat filios, infirmata est . Unde consequenter subjungitur: Dixer
Abbreviated transcription (Latin):
quia quȩ fuit ante in idolatria fęda
ce mara. mͦ in pęnitentia fit dulcis:
S in ea ꝓrsus nomen a maritudinis
maneat: ñ illius amaritudinis in
qua domino fel ministrauit:s illuis
inqua pretrus amare fleuit: Nam
& uida latine confessio ẽ: confessio¬
ni gͦ amaritudo misceatur: ut uera
penitẽtia p̾signet᷑ Ac enĩ xp̃mpati & re¬
tiã ce remissionẽ peccatorũ ꝑ om̃s gs̃: in¬
cipientibꝰ ab iherłm. Nam ce ipse habitus
habitu ad porta ẽmanuel eitiahin qͦdint̃¬
p̃tat᷑ fontes. Cuicurrit eñ uelut ceruꝰ ad
fonteᷤᷤ aquarũ: ꝑuenire ad sem̃ abrahȩ
Thamar eñi nr̃a iuda mistico ñ cognoscẽte
fexat᷑: qͥ a de illo p̃dictũ ẽ. Popłs quẽ ñ cogno¬
ui seruiet m. Accip̃illa in occulto anulũ¬
& monile ceu̾gã: qͥa uocatiõe signatur:
iustifica¬
tione decoratur: glorificatione exal¬
tatur: Quos enimꝰ predestinauit:
illos ceuocauit: quos autem uocauit:

Expanded text:
quia quae fuit ante in idololatria foeda quia quae fuit ante in idololatria foeda et amara, modo in poenitentia fit dulcis. Sed quod in ea prorsus nomen amaritumaneat, non illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit, sed illius, in qua Petrus amare fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amaritudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fetiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem . Nam et ipse habitus habitu ad portam Aenan, vel Aenaim, quod interpretatur Fontes. Cucurrit enim velut cervus ad fontes aquarum, pervenire aon cognoscente fetatur, quia de illa praedictum est: populus, quem non cognoui, seruiuit mihi accipit in occulto anulum, monile et uirgam: uocatione signatur, iustificatione decoratur, glorificatione exaltatur. quos enim praedestinauit, illos et uocauit; quos autem uocauit,
Abbreviated transcription (Latin):
seruit gr̃ȩ di: quia peccata nr̃a & si
fuerint sicut fenitium: tanqm nix
de albabuntur: Fiatq domus tua
sicut domus phares. quem thamar
peperit iudȩ: de semine quod dede¬
rit tibi dñs ex hac puella: Conuenien-¬
ter quidẽ in benedictione boor cum
ruth. phares natiuitas de thamar cõ¬
memoratur: quia ille populi genti¬
lis figuram tenuit. in eo quod p̃ue¬
nit in partu fratrem suum ⁊ ara: qui
prius inisit manum suam in qua ob¬
stetrix ligauit coccinum: S illo ma-¬
num intrinsecus retrahente: posteri¬
or qui phares uocatur. porrexit ma-¬
num: ce nascendo ꝓcessit: Figurali-
ter hoc ostendit: quod isrł inlegis
oꝑa manum suam primus miserit:
&e eam ꝓpłiarum &e ipsius saluatoris
pollutam eruore contraxerit: postea
uero ꝓruperit populus gentumsci¬
erant nouissimi: N ec non ceipsum
nomen tharnar ad idem misterium
competit: Nam thamar. cominutans
int̾pretatur: siue amaritudo: Ergo
mutans habitum mutat &e nomen:

Expanded text:
servit gratiae Dei, qua peccata nostra, etsi servit gratiae Dei, qua peccata nostra, etsi fuerint sicut phoenicium, tanquam nix dealbabuntur . Fiatque domus tua, sicut domus Phares, quem Thamar peperit Juda de semine, quod dederit tibi Dominus ex hac puella. Convenienter quidem in benedictione Booz cum Ruth Phares nativitas de Thamar commemoratur, quia ille populi gentilis figuram tenuit in eo quod praevenit in partu fratrem suum Zara , qui prius misit manum suam, in qua obstetrix ligavit coccinum, sed illo manum intrinsecus retrahente, posterior, qui Phares vocatur, porrexit manum, et nascendo processit. Figuraliter quippe hoc ostendit, quod Israel in legis opera manum suam primus miserit, et eam prophetarum et ipsius Salvatoris pollutam cruore contraxerit; postea vero proruperit populus gentium, scierant novissimi . Nec non et ipsum nomen Thamar ad idem mysterium competit, nam Thamar commutans interpretatur, sive amaritudo; ergo mutans habitum, mutat et nomen;
Abbreviated transcription (Latin):
primi parentes stirpis isrłitarum: hãc
ista pleniter ꝑciperet: oe quia hic par¬
tus sp̃alis ẽ. Quid ꝑhas predictas
mulieres mistice significetur: dicamꝰ:
Quamqͣm enim duȩ libere uxores ia¬
cob ad nouum destam̃tum eo quod
in lib̾tate uocati sumus existim̃tur ꝑ
tinere: ñ tamen frustra duȩ sunt. nisi
quia duȩ uite nobis in xp̃i corpore
predicantur: Una audem temporał
inqua laboramus: alia ȩterna: inqua
dilectionem dĩ contemplabimur: Lia
namq int̾pretatur laborans: Rachel
autem uisum princium: siue uerbũ:
Accio gͦ huius uitȩ in qua uiuimus
exfide. laboriosa ẽ in oꝑibus: & in cer¬
ta. quo exitu ꝑueniat adutilitatem
corum quibus consulere uolumus:
infirmis oculis fuisse memoratur:
Cõgitationes enim mortalium tum¬
ȩternȩ contemplationis dĩ. habens
certam intelligentiam ueritatis. ipsa
ẽ rachel: unde etiam dr bona faciȩ.
ce pulchra speciez Hanc enim amat
omnis pie studiosus: & ꝓpter hanc

Expanded text:
primi parentes stirpis Israelitarum, hanc primi parentes stirpis Israelitarum, hanc ista pleniter percipiat. Et quia hic partus spiritalis est, quid per has praedictas mulieres mystice significetur, dicamus. Quanquam enim duae liberae uxores Jacob ad Novum Testamentum, eo quod in libertate vocaertinere, non tamen frustra duae sunt, nisi quia duae vitae nobis in Christi corpore praedicantur. 4. Una temporalis, in qua laboramus; alia aeterna, in qua lectationem Dei contemplamur. Lia namque interpretatur laborans, Rachel autem visum principium, sive verbum. Actio ergo hujus vitae, in qua vivimus ex fide, laboriosa est operibus, et incerta, quo exitu perveniat ad utilitatem eorum quibus consulere volumus. 5. infirmis oculis fuisse commemoratur. Cogitationes enim mortalium timaeternae contemplationis Dcertam intelligentiam veritatis, ipsa est Rachel, unde etiam dicitur bona facie et pulchra specie . Hanc enim amat omnis pie studiosus, et propter hanc
Abbreviated transcription (Latin):
unquam uere dignitatis &e hono¬
ris fuitz Decem autem maiorum
natu benedictio hoc ostendit in noĩe
iħu. omnes ẽẽ gentes saluandas ac
benedicendas: Iota enim apud g̃cos
decem significat: Quȩ prima littera
nomen domini ih̃u summam pre¬
scripsit: quȩ res ut diximus omnes
gentes ꝑ ipsum saluandas ac benedi¬
cendas ẽẽ demonstrat: Ne dubitet
gͦ quisqͣm hȩc ut dicta sunt credere᷑.
cum uideat uniuersa &e abinitio figu¬
ris ante cedentib precurrisse & ꝑ ad¬
uentum domini manifestata & ad im¬
pleta sic ẽẽ: & quȩ suꝑsunt hocmͦ per¬
ficienda: inueritate consonantibus
omnibus uocibꝰ & figuris sc̃arum scͥ¬
pturarum. & impletis his quȩ pollicitꝰ
mum tuam. sicut celiam & rachel.
quȩ edificauerunt domum isrł: ut
sit exemplum uirtutis in effrata. et
habeat celebre nomen in bethleem :
Omnis popłs scõrum in precatur pro¬
spera eccłȩ gentium: quatenus eandẽ
grãm fecunditatis quam habuere

Expanded text:
unquam verae dignitatis et honounquam verae dignitatis et honoris fuit. Decem autem majorum natu benedictio hoc ostendit, in nomine Jesu omnes esse gentes salvandas ac benedicendas. Iota enim apud Graecos decem significat, quae prima littera nominis Domini Jesu summam praescripsit: quae res, ut diximus, omnes gentes per ipsum salvandas ac benedicendas esse demonstrat. Ne dubitet ergo quispiam haec, ut dicta sunt, credere, cum videat universa et ab initio figuris antecedentibus praecurrisse, et per adventum Domini manifestata et adimpleta sic esse, et quae super sunt, hoc modo perficienda, in veritate consonantibus omnibus vocibus et figuris sanctarum Scripturarum, et impletis his quae pollicitusmum tuam, sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum Israel, ut sit exemplum virtutis in Ephratha, et habeat celebre nomen in Bethleem. Omnis populus sanctorum imprecatur prospera Ecclesiae gentium, quatenus eamdem gratiam fecunditatis, quam habuere
Abbreviated transcription (Latin):
t ille maioribus natu ce uni¬
uersopopulo: Testes uos estiᷤᷤ
inquit hodie: quod possede¬
rim omnia quȩ fuerunt elimelech
ce celion ce maalon. tradente noemi.
ceruth moabitidem uxorem maalon
in comugium sumpserim: ut susci¬
tem nomen defuncti in hereditate sua:
ne uocabulum eius de familia sua.
ac fr̃ibus. &e populo deleatur: Nos
in quam huius rei testes estis: Res-¬
pondit omnis ppłs qui erat inporta.
& maiores natu: Nos testes sumus:
Boor testes de adquisita sͥ legitime
uxore defucti. & de possessa substan¬
tia celion. & maalon.tradente noemi
ad hibet: quia xp̃c exutroq testam̃¬
to testificationem sufficientem hab&e :
quod gentium plebem quam de-¬
calogus finitꝰ ad spãlis sobolis ꝓcrea¬
tionem ꝑducere non potuit:. hanc
ipse semine: uerbi fecundatam. spãlis¬
germinis effecit parentem: omnia
possidens. quȩ priores. & posteriores
sc̃i. de uirtutum possessione habue¬
runt: quia ad eius głam &e largitatẽ
pertinet. quicquid usquam aut

Expanded text:
t ille maioribus natu et universo populo testes inquit vos estis hodie quod possederim omnia quae fuerunt Helimelech et Chellion et Maalon tradente Noemi et Ruth Moabitidem uxorem Maalon in cotem nomen defuncti in haereditate sua, ne vocabulum ejus de familia sua ac fratribus et populo deleatur; vos, inquam, hujus rei testes estis. Respondit omnis populus, qui erat in porta, et majores natu: Nos testes sumus. Booz testes de acquisita sibi legitime uxore defuncti et de possessa substantia Chelion et Mahalon, tradente Noemi, adhibet: quia Christus ex utroque Testamento testificationem sufficientem habet, quod gentium plebem, quam Decalogus finitus ad spiritalis sobolis procreationem perducere non potuit, hanc ipse semine verbi fecundatam spirigerminis effecit parentem, omnia possidens quae priores et posteriores sancti de virtutum possessione habuerint, quia ad ejus gloriam et largitatem pertinet quidquid usquam aut
Abbreviated transcription (Latin):
rus enim sinagogȩ eccła ẽ. de genti¬
bus congregata: quȩ nupsit xp̃o
filio dei. de gente iudȩorum nato:
Dicunt enim mulieres boc ẽ singu¬
le ammȩ scõrum. ad sp̃alem noemi
quȩ ẽ sinagoga: quoo melior sit ei
filius qui denurunatꝰ ẽ. populus
uidelicet. xp̃ianus natus deȩccła
matre: qm septem filii hoc ẽ multi¬
tudo hominum. qui demporaliter
ueteris testam̃ti ꝑlegis doctrinam im¬
buti nascebantur: De quibus scͥptum
ẽ quod semꝑ auersi fuerint cordib
in egyptum: & quod irritauerunt de¬
um ascendentes in rubrum mare: &
pronichilo habuerunt terram desi¬
derabilem: Nec crediderunt in ũb̃
eius. & murmurauer̃ intabernaculis
suis: nec exaudierunt uocem dñi:
Et immolauer̃ filios suos &e filias
suas demomonis: & effuderunt san¬
guinem innocentem. sanguinem
filiorum suorum &e filiarum: quas

Expanded text:
rus enim synagogae Ecclesia est de gentirus enim synagogae Ecclesia est de gentibus congregata, quae nupsit Christo Filio Dei de gente Judaeorum nato. Dicunt enim mulieres, hoc est, singulae animae sanctorum, ad spiritalem Noemi, quae est synagoga, quod melior sit ei filius qui de nuru natus est, populus videlicet Christianus, natus de Ecclesia matre, quam septem filii, hoc est, multitudo hominum, qui temporibus Veteris Testamenti per legis doctrinam imbuti nascebantur, de quibus scriptum est, quod semper aversi fuerint cordibus in Aegyptum, et quod irritaverunt Deum ascendentes in Rubro mare, et pro nihilo habuerunt terram desiderabilem, nec crediderunt in verbis ejus, et murmuraverunt in tabernaculis suis, nec exaudierunt vocem Domini, et immolaverunt filios suos et filias suas daemoniis, et effuderunt sanguinem innocentem, sanguinem filioru
Abbreviated transcription (Latin):
minus qui ñ ẽ passus ut deficeret
successor familiȩ tuȩ & uocaretur no¬
men eius inifrł: cehabeas qui console¬
tur animam tuam. et enutͥat senec¬
ꝯ tutem: Semꝑ enim mater ȩccła qͣm
lis germinis habundans ce diues
ẽ: & aliis de hoc seculo decedentib.
atq ad lucem ꝓpetuam inigrantibꝰ :
alii statim in locum eorum succedũt:
ut nomen xp̃ianum ꝑpetualiter in
orbem terrarum ꝓmaneat et ut
m ater hȩc sc̃issima de noua ꝓgenie
consolationem habeat senectutis
suȩ: cum uiderit genus suum de
die indiem dilatari. crescere. acne-¬
quaqͣm marcescerez Potest enim
hec sententia ad patres ueteris testa-¬
menti transferri: qui subsinago-¬
ga fuerunt: De cedentibꝰ enimpa-¬
triarchis. & ꝓpħis fuccedebant apłi
di iherłm. nun qmͣ fuisset diuino
munere egena: s semꝑ plena lau¬
dans celȩtabunda Unde & ꝑpsalmi¬
stam ad regem & ad regis filium lo¬
quite diligit: ce multum tͥ ẽ. melior
quam si septem haberes filios: Nu¬

Expanded text:
minus qui non est passus, ut deficeret successor familiae tuae, et vocaretur nomen ejus in Israel, et habeas qui consoletur animam tuam, et enutriat senectutem. Semper enim mater Ecclesia, qtalis germinis abundans et dives est, et aliis de hoc saeculo decedentibus, atque ad lucem perpetuam migrantibus, alii statim in locum eorum succedunt, ut nomen Christianum perpetualiter in orbe terrarum permaneat, et ut mater haec sanctissima de nova progenie consolationem habeat senectutis suae, cum viderit genus suum de die in diem dilatari et crescere, ac nequaquam marcescere . Post enim haec sententia ad patres Veteris Testamenti transferre, qui sub synagoga fuerunt, decedentibus enim patriarchis et prophetis succedebant apostDei Hierusalem nunquam fuisset divino munere egena, sed semper plena, laudans et laetabunda. Unde Psalmista ad regem et ad regis filium loqui te diligit, et multum tibi est melior quam si septem haberes filios. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
stens: quia pacifici filii d̃i uocabunt᷑:
ꝑgalgal rotam p̾sentis uitȩ suꝑna reue¬
latione trancurrens: inthersa nomine
iam in fine cognoscit complacere altissi-¬
mo cum tranffert᷑ de in colatu istius
coram dño inlumine uiuentium: Et itẽ:
Placebo dño in regione uiuorum: Hȩc
gͦ breuiter ad notaui ñ exposui: ut sciat
lector que sublimitas ẽ sapientiȩ diuinȩ
inscͥpturis sacris: et quod omnia quȩ
ibi repꝑiuntur ad ȩdificationem suam
rite transferre potest: qui sane fidei ocło
eam inspicere et diligenter meditari
ñ neglexerit:¬

Expanded text:
stens, quia pacifici filii Dei vocabuntur. stens, quia pacifici filii Dei vocabuntur. Per Galgal rotam praesentis vitae superna revelatione transcurrens, in Thersa nomine in fine jam cognoscit se complacere Altissimo, cum transfertur de incolatu istius coram Domino in lumine viventium . Et iterum. « Placebo Domino in regione vivorum . » Haec ergo breviter adnotavi, non exposui; ut sciat lector quae sublimitas est sapientiae divinae in Scripturis sacris, et quod omnia quae ibi reperiuntur ad aedificationem suam rite transferre potest, qui sanae fidei oculo eam inspicere, diligenter meditari non neglexerit
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tationẽ in carne sua laboret: ut scđm
dafue intellectũ fructus ꝑcipiat uitȩ sempi-¬
t̾nȩ: Habeat continentiã: confundat pͥncipẽ.
tͥsticiȩ. hocẽ diabolũ: contͣdicat eiꝰ suasionibꝰ di ad.¬
uino illustratꝰ lumine: hec qͦ .uiii. nomina cuu-¬
tatum. hoc ẽ afeth. saron.madon. & asor.
suis int̾pretationib omnia ita docent:
Omm diligentia custodiat corsuum qd̃
semeron innuit: ce in acsaf nomine dis-¬
cat quȩrere medicam̃tum sacrarum scͥp-¬
turarum: atq ꝑfanath ammonitꝰ ubiq
seruet humilitatem Agnoscatq nomi¬
ne mageddo fructum uirtutum: et no-¬
rit contemplationis appetere sublimita-¬
tem: Sicq ad scĩtatem ueraciter ꝑueniet
quod designat cedes: ce plurimis p̃ ẽẽ ce¬
ꝓdesse potuerit: ut iakene sua appella-¬
tione demonstrat: Contempnit mortem:
quia dampnauit uicia: sicut ermeli fi-¬
guraliter ostendit: ce in dor nuncupati-¬
one generationis diuine particeps exi¬

Expanded text:
interpretationem, in carne sua laboret ut secundum Dafuae intellectum fructus percipiat vitae sempiternae. Habeat continentiam, confundat principem tristitiae, hoc est, diabolum; contradicat ejus suasionibus, divino illustratus lumine. Haec quoque quatuor nomina civitatum, hoc est, Afech, Saron, Madon et Asor, suis interpretationibus omnia ita docent. Omni diligentia custodiat cor suum, quod Semeron innuit; et in Achsaph nomine discat quaerere medicamentum sacrarum Scripturarum: atque per Thanah admonitus, ubique servet humilitatem; agnoscatque nomine Mageddo fructum virtutum, et norit contemplationis appetere sublimitatem: sicque ad sanctitatem veraciter perveniet, quod designat Tedes, et plurimus adesse et prodesse poterit, ut Lakanae sua appellatione demonstrat. Contemnit mortem quia damnavit vitia, sicut Ermeli figuraliter ostendit: et in Dor nuncupatione generationis divinae particeps exi
Abbreviated transcription (Latin):
e eo quod boor cognatus climelech uidens rubt
colligentem spicas remanentes post messores suos
soscitatus ẽ quȩ eẽt hȩc mulier⁊¬
.uii. Q¬
uod boot iubet rubt in agro suo sine molestia cu-¬
iuslibet spicas colligere: eamq ad prandium uo

Expanded text:
e eo quod Booz, cognatus Elimelech, videns Ruth colligentem spicas remanentes post messores suos, sciscitatus est quae esset haec mulierII. Quod Booz jubet Ruth in agro suo sine molestia cujuslibet spicas colligere, eamque ad prandium vo
Abbreviated transcription (Latin):
De sorte filiorum iuda ⁊ quod caleb deleuit
ex ebron tres filios enach sesai ⁊ achiman et
Ieo quod dix̃ caleb qui ꝑcusserit cariathisepher
icȩperit. dabo illi axam filiã meam uxorem et cȩ-¬
pit eam ochoniel filius cenez fr̃ caleb iunior. et deco
quod postulauit axa filia caleb.

Expanded text:
De sorte filiorum Juda: et quod Caleb delevit ex Hebron tres filios Zenach, Sesai, et Achiman eteo quod dixit Caleb: Qui percusserit Chariat-Sepher et ceperit, dabo illi Axam filiam meam uxorem; et cepit eam Othoniel filius Cenez, frater Caleb junior. Et de eo quod postulavit Axa filia Caleb
Abbreviated transcription (Latin):
Ie co qͦd raab meretͥtem ⁊ domum ac familiam eiꝰ
iosue fcc̃ inuere ⁊ habitare in medio filiorum ilrł .
de maledicto ꝓlato contra urbem ihericho:¬
Re co quod ar cham filius charmi usurpauit sͥ
de anathemate urb̾ ihericho: ⁊ uindicta in eum

Expanded text:
De eo quod Raab meretricem et domum ac familiam ejus Josue fecit vivere et habitare in medio filiorum Israel, et de maledicto prolato contra urbem Jerichoe eo quod Acham filius Charmi usurpavit sibi de anathemate urbis Jericho, et vindicta in eum
Abbreviated transcription (Latin):
De iabin rege asor ⁊ ceteris regib qui conuener̃
inunum ut pugnarent contra istł quos ꝑcusse¬
rat iosue in ore gladii. ⁊ subneruauit equos eor
currusq combussit igni.
De eo quod iosue omnes reges chanaan ⁊ euutates
eorum pugnando cȩpit absq ȩueũ qui habitat inga

Expanded text:
De Jabin rege Asor et caeteris regibus qui convenerunt in unum ut pugnarent contra Israel, quos percusserat Josue in ore gladii, et subnervavit equos eorum, currusque combussit igni.De eo quod Josue omnes reges Chanaan et civitates eorum pugnando cepit, absque Hevaeum qui habitabat in Ga
Abbreviated transcription (Latin):
De eo quod ꝑcussit iosue fȩdus coram domino in
sichem. scrplitq omnia uerba fȩderis in uolumne le¬
gis dei ⁊⁊ posuit subter lapidem grandem ⁊ subter quer
De morte iosue et sepultura eius.i
et de morte eleatarae sepultura eiuo noc uonetde ollibus
ioseph tranlati s de egypto isepultis in sichem in parte
agri quem emerat i acob afilus emor patris sichem

Expanded text:
De eo quod percussit Josue foedus coram Domino in Sichem, scripsitque omnia verba foederis in volumine legis Dei et posuit super lapidem grandem et subter querDe morte Josue et sepultura ejus, et de morte Eleazar et sepultura ejus; nec non et de ossibus Joseph translatis de Aegypto et sepultis in Siagri quem emerat Iacob a filiis Emmor patris Sychem
Abbreviated transcription (Latin):
De urbibi fugitiuorum quȩ constitute sunt ad defensio¬
nem eorum qui ꝑcusserint animam homiis nescien¬
tes ⁊ non sponte.
⁊ de iolue filio nun urbes ad habitandum ⁊ suburbana
eorum adalenda ium̃ta.

Expanded text:
De urbibus fugitivorum, quae constitutae sunt ad defensionem eorum qui percusserint animam hominis nescientes et non sponte. et de Josue filio Nun urbes ad habitandum, et suburbana earum ad alenda jumenta.
Abbreviated transcription (Latin):
bene in hac sacra ueraciq historia:
figurata narratione describitur: Quia
gͣ ut dixi duo sunt compin  tionis
genera: dedit ei pater suus irriguũ
suꝑius: ceirriguum inferius: Irrigu-¬
um quippe suꝑius accipit amina: cũ
sese in lacrimis cęlestis regni desiderio
affligit: Irriguum uͦ inferius accipit:
cum inferm supplicia flendo ꝑtimes-¬
citz Ee quidem prius inferius. ac post
irriguum suꝑius datur: s quia com-¬
punctio amoris dignitate preminet:
necesse fuit ut prius irriguum suꝑius:
ce post irriguum inferius commemo¬
rare debuisset:¬

Expanded text:
bene in hac sacra veracique historia bene in hac sacra veracique historia figurata narratione describitur. Quia ergo, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit; irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. Et quidem prius inferius, ac post irriguum superius datur: sed quia compunctio amoris dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius commemorare debuisset