comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prbm. aut diaconum. uł quemlibet
ex his qui connumerantur in clero.
aut ꝓmouerit ꝑ peccumas dispensa¬
torem. aut defensorem. uł quenquã
qui subiectus. ẽ. regłȩ ꝓ suo turpis¬
simi lucri cõmodo. is cui hoc a tẽptã¬
ti ꝓbatum fuerit ꝓpriĩ gradus ꝑicu¬
lo subiacebit. & qui ordinatus ẽ: ni¬
chil ex hac ordinatione uł ꝓmotione
quȩ ẽ. ꝑ negotiationem facta ꝓficiat:
sed sit alienus ea dignitate uł solli¬
citudine quã peccuniis quesiuit. Si
quis uͦ mediator tam turpib & nefan¬
dis datis uł acceptis extiterit: si qͥdẽ
clericꝰ fuerit ꝓpͥo gradi decidat Si uͦ
laicꝰ aut monachꝰ: anathemati⁊ et᷑.¬
qđ quidã qui in clero uidert᷑
allecti ꝓpt̾ luera turpia conductores
alienarum possessionum fiant. & secła¬
ria negotia sub cura sua suscipiant. dĩ
quidem ministeriũ parui pendentes.
sccłarium uͦ discurrentes domos. & ꝓpt̃
auariciam patrimonioꝵ sollicitudines¬
sumentes. Decreuit itaq scm hoc mag¬

Expanded text:
erum aut diaconum vel quemlibet ex his, qui connumerantur in clero, aut promoverit per pecuniam dispensatorem aut defensorem vel quenquam, qui subiectus est regulae, sub turpissimi lucri commodo: is, cui hoc attemptanti probatum fuerit, proprii gradus periculo subiacebit. Et qui ordinatus est, nichil ex hac ordinatione vel promotione, quae est per negotiationem facta, proficiat, sed sit alienus ea dignitate vel sollicitudine, quam pecuniis quaesivit. Si quis vero mediator tam turpibus et nefandis datis vel acceptis extiterit, si quidem clericus fuerit, proprio gradu decidat, si vero laicus aut monachus, anathematizetod quidam, qui in clero videntur allecti, propter lucra turpia conductores alienarum possessionum fiant, et saecularia negotia sub cura sua suscipiant: Dei quidem ministerium parvipendentes, saecularium vero discurrentes domos, et propter avaritiam patrimoniorum sollicitudines assumentes. Decrevit itaque sanctum hoc mag
Abbreviated transcription (Latin):
bet. qr dñs sacri sui corꝑis tractatiores ã
uilib & rȩꝓpbis ac ñ idoneis ꝑ sonis infama¬
ri uoluit nec calũpniari ꝑmisit.¬
sacerdotum. ñ oportet eos ã uidicib eccłie
audiri. anteꝙͣ eoꝵ discutiat᷑ estimationis
suspitio uł opinio quã intentione. qͣfide
qua temeritate. qua uita. qua conscien¬
tia. qͦue merito si ꝓdeo aut ꝓ uana gła
aut inimicitia uł odio aut cupiditate
ista ꝑresumpserunt.
m̃ib. Accusandi uł testificandi
licentia deneget᷑. his qui xp̃ianȩ religi¬
onis &eꝰ nominis dignitatẽ & suȩ legis
uł sui ꝓpositi normã aut regłartt̃ ꝓhi¬
bita neglexerint. Ransgressiones enim
abianꝰ urbis
reliqui derici a seclariũ laicoꝵ exludũt᷑
accusatione. ita illi ab istoꝵ st̾ excluden¬
di ⁊ alienandi. cͥminatione. ⁊ sic isti ab
recipiantur. qm̃ sicuit dni sacerdotum
conu̾satio segregata debetesse ab eoꝵ cõ¬
u̾satione. ita & litigatio qr seruũ dñi
non oportet litigare.¬

Expanded text:
bet, quia Dominus sacri sui corporis tractatores a vilibus et reprobis, ac non idoneis personis infamari noluit, nec calumniari, ssacerdotum, non oportet eos a judicibus Ecclesiae audiri, antequam eorum discutiatur aestimationis suspicio vel opinio, qua intentione, qua fide, qua veritate, qua vita, qua conscientia, quove merito, si pro Deo, aut pro vana gloria, aut inimicitia, vel odio, aut cupiditate ista sumpserint icandi licentia denegetur his qui Christianae religionis et nominis dignitatem, et suae legis vel sui propositi normam aut regulariter prohibita neglexerint. Transgressores enim bis clerici reliqui a saecularium laicorum excluduntur accusatione, ita illi ab istorum sunt excludendi et alienandi criminatione; et sicut isti ab recipiuntur, quia sicut Domini sacerdotum conversatio segregata debet esse ab eorum conversatione, ita et litigatio, quia servum Domini non oportet litigare
Abbreviated transcription (Latin):
capitula in statutis nicem concilii lege¬
re potestis. seu in aliis scõꝵ patrũ sinoda
lib edictis. & in antioceno concilio qd̾
hii quidã nati st̃ a synodo. uł a suo ep̃o.
& postea ministrare p̃sũpserint. p̃oipit᷑¬
tit nullus audeat cõmunicare. Si quis
nͦ eis cõmunicauerit. simili sententię sub¬
tanũ ep̃m suffraganei respiciant. & nicħ
oui audeant facere in suis parrochus
metropolitanꝰ sine eorũ consilio. .ui.
clero sine consilio uł litteris ep̃oꝵ uł me
tropolitam ñ audcat ad regalem dignita¬
tẽ ꝓsuis causis clamare. sed in cõmuni
ep̃oꝵ concilio causa examinetur: .uii.
tem in eodẽ concilio p̾cipit᷑. ut ignota
angłoꝵ nec nomina nec fingantur nec
nominent᷑. nisi illoꝵ qͦs habemꝰ in auctori¬
tate. hi s̃. michael. gabriel. rafael.uiii.

Expanded text:
per singula capitula in statutis Nicaeni concilii legere plibus edictis et in Antioceno concilio, quod hi, qui damnati sunt a synodo vel a suo episcopo, et postea ministrare praesumunt, praecipitut nullus audeat eis communicare. Si quis vero communicat, simili sententia subtanum episcopum suffraganei respiciant, et nihil novi audeant facere in suis parrochiismetropolitanus sine eorum consilio. 9. clero sine consilio vel litteris episcoporum vel metropolitani non audeant regalem dignitatem pro suis causis clamare, sed in communi episcoporum concilio causa examinetur. 11.tem in eodem concilio praecipitur, ut ignota angelorum nomina nec fingantur nec nominentur, nisi illorum quos habemus in auctoritate. Hi sunt Michael, Gabriel, Raphael .
Abbreviated transcription (Latin):
mas ordinare. qui utriq deponendi st̃.
& qui ordinat &x qui ordinat᷑. nec ñ &e qͥ
mechiator ẽ int̾ eos. Itẽ de eadem re in ca
tatẽ. deiciat᷑ & ipse & ordinator eł. &
a cõmunione abscidantur.
tem in eodem. ut loca quȩ semel st̃ deo
dicata aut monasteria sc̃. maneant ꝑpe¬
tuo monasteria. nec possint ultra fieri
stici ordinis si culpã incurrerint. apd̃
ecclasticos uidicent᷑. & non apd secłares. xi.
cathedram suȩ parrochiȩ negligere. &¬
ad aliam ȩccłam in sua diocesi magis fre
nomina martyrũ. & incertȩ sc̃oꝵ inemo¬
riȩ non uenerent᷑.

Expanded text:
utrique deponendi sunt, et qui ordinat et qui ordinatur, necnon et qui mediator est inter eos. Item de eadem re in cantatem, deiciatur et ipse et ordinator eius, et a communione abscidantur.» Item: « Ut loca, quae semel Deo dicata sunt, aut monasteria sunt, maneant perpetuo monasteria, nec possint ultra fieri stici ordinis, si culpam incurrerint, apud ecclesiasticos iudicentur, et non apud seculares. 78. cathedram suae parrochiae neglegere, et aliquam ecclesiam in sua diocesi magis freqomina martyrum et incertae sanctorum memoriae non venerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
sacratarum feminarũ corꝑa ꝑ uo¬
tumꝰ ꝓpͥȩ sponsionis &̾ uerba sacerdotis
dõ consecrata templa esse scripturarũ
testimoniis comꝓbant᷑. & idõ iuolatores
earum sacrilegi. ac uixta apłm filii ꝑ¬
ditionis esse noscuntur: Lxxiii.
d̾ bene om̃ib peccatis grauior
& deterior. sit forncatio. & uera¬
cit dici potest laqueus mortis & pu¬
teus inferm. ac uorago ꝑditionis. eo qd̾
adulteri uł luxuriosi. ꝓpt̾ cordis in opi¬
am ꝑdunt animas suas. Nam  ait scͥp.¬
tura. p̾ciũ seortę uix unius ẽ. panis.
& qui se uingit meretrici: unũ corpꝰ ef¬
ficitur. Et qui luxuriatur: mortiis ẽ

Expanded text:
sacratarum feminarum corpora per votum propriae sponsionis et verba sacerdotis Deo consecrata templa esse Scripturarum testimoniis comprobantur; et ideo violatores earum sacrilegi, ac juxta Apostolum filii perditionis esse noscuntur.d pene omnibus peccatis gravior et deterior sit fornicatio, et veraciter dici potest laqueus mortis, et puteus inferni, ac vorago perditionis, eo quod adulteri vel luxuriosi propter cordis inopiam perdunt animas suas. Nam, ut ait Scriptura: Pretium scorti vix unus est panis ; et: Qui se jungit meretrici, unum corpus efficitur ; et: Qui luxuriatur, mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
siue animal siue ager. ulł quioqͥd se
mel fuerit consectatum. sem̃ sc̃orũ erit
mexeusabilis erit om̃is qui ea dño o̾ ecłiȩ
eui competunt aufert. uastat. inuadit.
uł diripit . usq ad em̃dationẽ eccłiȩq sa¬
tisfactionẽ. qd sit facleg̾. & ñ tantũ sacͥ¬
ler᷑ I sedetiam fur sacrilegꝰ. Lxuii.¬
ꝑit. ut in ȩccłas earũq res irruens.
sacdotib  ministris uł ipso cultiu loco¬
ꝙ aliquid importet. inuriȩ uł inferat
ad duum cultꝰ inuiriam. conuictꝰ siue cõ¬
fusus reus capitali sententia nouerit iũ¬
dicandũ. nec expectetur ut ep̃s iniurie¬
ate liltionem deposeat: eii sc̃itas igno¬
seendi soli głam derelinqͥt. Sitq cunctis
ntroces sacerdotib aut ministris inui¬
rias ueluti publicũ cͥm̃ ꝑsequi: ac
de talib reis ultionem mereri. Lxuii.

Expanded text:
uid semel Deo fuerit consecratum, sanctum sanctorum erit inexcusabilis erit omnis qui ea quae Domino et Ecclesiae competunt, aufert, vastat, invadit, vel diripit, usque ad emendationem, Ecclesiaeque satisfactionem, quod sit sacrilegus, et non tantum sacrilegus, sed etiam fur sacrilegus. CAP.perit ut in ecclesias, earumque res irruens, sacerdotibus et ministris, vel ipsi cultui, locoque aliquid importet injuriae, vel inferat ad divini cultus injuriam, in convictos, sive cofessus reus capitali sententia noverit vindicandum. Nec exspectetur ut episcopus injuriae ultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi soli gloriam derelinquit, sicque cunctis atroces sacerdotibus aut ministris injurias, velut publicum crimen persequi, ac de talibus reis ultionem mereri. » De
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ꝓ delicto suo a cõmunio¬
e seꝑant᷑ placuit ut in qͥb¬
cumq locis fuerint exclusi. eis dem
locis cõmunionẽ consequant᷑:¬
quis cuiuscũq munuscula xxii.¬
eccłie sẽis scͥpturarũ titulis col¬
ałe. nefaria calliditate abstulerit. frau¬
dauerit. in uaserit. retentauerit. doꝙ
subrepserit. & ñ statim a sacerdote cor¬
monitꝰ deo collata reddiderti: ab eccłe
catholicȩ domimuinione pellat᷑: s iseo¬
Uicumq post sc̃ȩ religioins. ꝓfes¬
sionem apostatant.. et ade schor re¬
deunt. &x post modũ penitentie reme¬
dia non reqͥrt̃: cõmimionẽ peritꝰ nõ
accipant. quos eciam iubemꝰ adelericat᷑
offigcium non admitar
auctorrtate suspensus. huinc ñ solũ
At tericorũ sed etiam totiꝰ popłi colloqͥo
atq comuino placuit exeludi. dones
resipiscens ad sanitatem redite festinet:
lacuit ut elericꝰ si relicto .xa.¬
officio suo ꝓpt̾ districtionẽ ad se¬
eccłie cominimione pellat᷑. ade nec¬

Expanded text:
ui pro delicto suo a communione separantur, placuit ut in quibuscunque locis fuerant exclusi, eisdem locis communionem consequantquis cujuscunque munuscula Ecclesiae sanctis scripturarum titulis collecta, nefaria calliditate abstulerit, fraudaverit, invaserit, retentaverit, atque subripuerit, et non statim a sacerdote commonitus Deo collata reddiderit, ab Ecclesiae catholicae communione pellatur. uicumque post sanctae religionis professionem apostant et ad seculum redeunt et postmodum poenitentiae remedia non requirunt, communionem penitus non accipiant; quos etiam iubemus ad clericatus officium non admitti. auctoritate suspensus, hunc non solum a clericorum, sed etiam a totius populi colloquio atque convivio placuit excludi, donec resiplacuit, ut si clericus relicto officio suo propter districtionem ad saeecclesiae communione pellatur. IX.
Abbreviated transcription (Latin):
unusqͥsq prbt uissione epi de occultis
tantũ tuia de manifestis epõs semꝑ
conuenit iudicare. statim post accẽptã
confessionis penitentiã singłos datas
oratione reconesliari. Morientibꝰ uͦ.
sine cunctamine cõmunio & recon¬
quos dies debeat ȩccłam ant̾re:
testam̃ti ueteris p̃ceptione didicimꝰ.
aut᷑ .lx ui. debeat abstinere. Qd̾tam̃
ut ait sẽs gregoriꝰ sciendũ ÷. qr in my¬
sterio accipit᷑. Nam si hora eadeni qua
genuerit actura gr̾as intret in ȩccłã.
nullo peccati pondere grauat᷑. Uolip¬
tas & enĩ carnis. ñ dolor in culpa ẽ. In
carnis aut̃ cõmixtione uoluptas.ẽ.
so pͥmo matrimonio dieit᷑. In dolorib
paries.Si itaq enixã inulierẽ ꝓhibemꝰ
eccłam intrare: ipsam ei penã suã cul¬

Expanded text:
ue presbiter iussione episcopi de occultis tantum, quia de manifestis episcopos semper convenit iudi are, statim post acceptam confessionis penitentiam singulos data oratione reconciliari. Morientibus vero sine cunctamine communio et reconquot dies debeat ecclesiam intrare, testamenti veteris praeceptione didicimus, autem 66 debeat abstinere. « Quod tamen, ut ait sanctus Gregorius, sciendum est quia in mysterio accipitur; nam si hora eadem, qua genuerit, actura gratias intret ecclesiam, nullo peccati pondere gravatur. Voluptas enim carnis, non dolor in culpa est. In carnis commixtione voluptas est, si primae matri omnium dicitur: In doloribus paries. Si itaque enixam mulierem prohibemus ecclesiam intrare, ipsam ei poenam suam i
Abbreviated transcription (Latin):
cotidiana ieiuma. & refectio saci¬
etatem fugiens. N lichil enĩ ꝙ det tͥ biduo
si parit̃ obruat᷑ si conpensant᷑ saturitate
ieuinia. Iilico mens repleta. corpescit irra.¬
S eiunia pura. continua moderata
ꝙ̃ .i. cotidie esurire. & cotidie prandere:
uent᷑ esuriens. triduanis p̃fertur
quisq debuit uti si ieuinauerit. pauꝑib
eroqer. Qa ieuinare & cibos prandii ad
cenam reseruare. ñ mercedis s ciboꝵ elł
Lemosina redẽptoris nr̃i
occłis. illa placet quȩ ñ illicitis qe
iniqͥtate congerit᷑. s quȩ de reb concessis
&e uene adquisitis inpendit᷑.

Expanded text:
cotidiana ieiunia et refectio satietatem fugiens. nihil prodest biduo si pariter obruitur, si conpensatur saturitate ieiunium. ilico mens repleta torpescit et injunia pura, continua, moderata, id est quotidie esurire, et quotidie prandere. venter esuriens, triduanis praefertuquisque debuit uti, si jejunaverit, pauperibus eroget. Quia jejunare et cibos prandii ad coenam servare, non mercedis, sed ciborum est lemosina redemptoris nostri oculis illa placet, quae non de inlicitis et iniquitate congeritur, sed quae de rebus concessis et bene adquisitis impenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
una codis. alia pecuniȩ. Slerosina
cordis ẽ dimittere peccata qͥuod iesuses.
damn dare anquid indigenti aliquendo q̃¬
ri & n habes indulgere peccanti. qͣntũ
to luaio er qua ele mosina corꝑis. Caritatus
demolone sine terrena substantia suitieo:

Expanded text:
una cordis, alia pecuniae. Eleemosyna cordis est, dimittere quod laesus es. Nam dare aliquid indigenti aliquando quaeris, et non habes: indulgere peccanti, quantum to major est quam eleemosyna corporis. Charitatis eleemosyna sine terrena substantia sufficit;
Abbreviated transcription (Latin):
ihu xp̃i. & scãm resurrectionẽ ac pen¬
tescosten. qͥcũq miserrimi uinculis
detinent᷑ relaxari debeant. & ꝓpt̃ ipsã
ab solutionẽ ꝓmereri. & uidex si pa¬
storem cõmonentẽ despexerint: quã¬
dri loci illiꝰ ep̃o uisum fuerit ab eccłȩ¬

Expanded text:
i et sanctam resurrectionem ac pentecosten, quicumque miserrimi vinculis detinentur, relaxari debeant et propter ipsabsolutionem promereri. Et iudex si pastorem commonentem despexerit, quamdiu loci illius episcopo visum fuerit, ab eccle
Abbreviated transcription (Latin):
iquis in hoc genis sacrilegiix.¬
ꝓpruꝑit. ut inͦ eccłas earumq res
irruens sacerdotib & ministris uel
ipso oultui locoq aliquid quȩ ñ opor¬
tet iniuriȩ inferat diumni cultꝰ inui¬
riam inconuictos siue confessos reos
capitali sententia nouerit iundican
ultionem deposcat. cui sc̃itatis agnos¬
cendi soli głam derelinquit. sitq cun¬
ctis non solum liberũ s etiam lauda¬
bile: factas atroces sacerdotib aut
ministris inuirias ueluti publicũ cͥm̃
ꝑ sequi. ac de talib reis ultionẽ mereri:¬

Expanded text:
quis in hoc genus sacrilegii proruperit ut in ecclesias, earumque res irruens, sacerdotibus et ministris, vel ipsi cultui, locoque aliquid importet injuriae, vel inferat ad divini cultus injuriam, in convictos, sive concessos reos capitali sententia noverit judicandultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi soli gloriam dereliquit. Sitque cunctis non solum liberum, sed etiam laudabile, factas atroces sacerdotibus aut ministris injurias, velut publicum crimen persequi, ac de talibus reis ultionem mereri
Abbreviated transcription (Latin):
nec scłi leges tã nefandis cõniunctionib
consentiant. nec sacricanones consilium
ullũ p̃bent. s tales scłi leges cooꝑatores¬
q eorum capite feriri p̃cipiunt. & sacͥ
canones spũ dĩ conditi. non solũ rapto¬
sentientes anathemate feriunt᷑. sicut
in calcedonense concilio. in quo. dc.xxx.
patres affuert̃. capił.xxuiii. cunctis
legentib patet¬
sterio dieb uitȩ sue sub ardua peni¬
tentia deoᷤ seruiat. nusquã post modũ
scło uł scłarib militatutꝰ neq uxori

Expanded text:
nec seculi leges tam nefandis coniunctionibus nec seculi leges tam nefandis coniunctionibus consentiant nec sacri canones consilium ullum praebeant; sed tales seculi leges cooperatoresque eorum capite feriri praecipiunt. Et sacri canones spiritu Dei conditi non solum raptosentientes anathemate feriunt; sicut in Calcidonense concilio, in quo 630 patres adfuerunt, capitulo 28, cunctis legentibus patetsterio diebus vitae suae sub ardua poenitentia Deo serviat, nusquam postmodum seculo vel secularibus militaturus, neque uxori
Abbreviated transcription (Latin):
duam necdum desponsatã rapuerit.
uł furatꝰ fuerit. placuit ut siue eam
postea sponsauerit. siue dotauerit. seu
non. siue cũ parentum eiꝰ uoluntate
quocũq cõmento ipsam acciꝑe uł
tenere potint. nunquã illam uxorem
habeat. sed raptori uł furi auferatur.
&ꝰ ꝓximis siuis alio uiro temꝑe congruo
si ipsa hoc malũ nõ consenserit nuptaᷤ
legibq acceptura reddat᷑. Raptor uͦ
siue fur. om̃sq eiꝰ consentientes. publi¬
ca penitentia iuxta canonicã auctori¬
tatem multentur. & ꝓximis illiꝰ qͥc qͥd
inuiste uitam nefando scelere egerunt.
in triplo componant. &ꝰ unã quãq rem
semotim legib in triplo restituant. Ipsa nã¬
q quȩ rapitur. si aut primo aut postmo¬
dum tam nefario scelere libens consense¬
rit. nunquã postea nubat. s publica
penitentia multet᷑. & sub tali custodia
ponatur: ut ei nullatenꝰ luxuriari cũ
quoquã liceat. Talit̃ enĩ memorata flagi¬
tia puniantur: ut om̃s cognoscant qm̃

Expanded text:
duam necdum desponsatam rapuerit us fuerit, placuit, ut sive eam postea sponsaverit sive dotaverit seu non, sive cum parentum eius voluntate quocunque commento ipsam accipere vel tenere potuerit, numquam illam uxorem habeat; sed raptori aut furi auferatur et proximis suis alio viro tempore congruo, si ipsa in hoc malum non consenserit, nuptura legibusque acceptura reddatur. Raptor vero sive fur omnesque eis consentientes publica poenitentia iuxta canonicam auctoritatem multentur et proximis illius, quicquid iniuste in tam nefando scelere egerunt, in triplo componant et unamquamque rem semotim legibus in triplo restituant. Ipsa namque quae rapitur, si aut primo aut postmodum tam nefario sceleri libens consenserit, numquam postea nubat, sed publica poenitentia multetur et sub tali custodia ponatur, ut ei nullatenus luxuriari cum quoquam liceat. Taliter enim memorata flagitia puniantur, ut omnes cognoscant, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i modis amputari. quȩ p̃ter regłam in
quib dam partib uidetur admissa. ita ut
diaconꝰ transferat᷑. Si quis aut̃ pꝰ defini¬
tionem seĩ & magni concilii tale quid
agere temptauerit. & se huꝰ modi negotio
manciparit. hoc factum ꝓrsus in urritũ
ducat᷑: & restituat᷑ eccłie eui fuit ep̃s aut

Expanded text:
omnimodis amputari, quae praeter regulam in omnimodis amputari, quae praeter regulam in quibusdam partibus videtur admissa, ita ut diaconus transferatur. Si quis autem, post definitionem sancti et magni concilii, tale quid agere tentaverit, et se hujuscemodi negotio manciparit, hoc factum prorsus in irritum ducatur, et restituatur Ecclesiae cui fuit epis
Abbreviated transcription (Latin):
auditionis implentes tũ demũ fidelib
in oratione cõmunicent. Post modum
uͦ licebit epo de his aliquid humanius
cogitare. Quic̃q uͦ indifferent᷑ tulert̃
& habitum introeundi ęccłiam sibi
arbitrati ft̃ ad conuersionem posse suf¬
ficere: hi defĩnitum modis om̃ib tẽpꝰ
Fimpleant:
exitum ueniunt etiam nc̃ lex
antiqua regłarisq seruabit᷑. ita ut si
quis eͥgreditur e corꝑe ultimo &e neces¬
sario uiatico minime priuet᷑. Qd̾ si de¬
sꝑatꝰ & consecutus cõmunionẽ oblati¬
onisq particeps factꝰ iterum conualu¬
erit sit int̾ cos qui cõmunionẽ orati¬
onis tantũmͦ consecunt᷑. Ueneraliter
aut̃ om̃i eulibet in exitu posito &̾ po¬
scenti sibi cõmunionis gr̃am tribui
ep̃s ꝓbabiliter ex oblatione dare debe
tantummꝰ. Post hec autẽ cum cathecuii¬
nis orent..¬
Ropter multam ꝑturbationẽ ꝙ sediti¬
ones quȩ funt placint consuetudinẽ

Expanded text:
auditionis implentes, tum demum fidelibus auditionis implentes, tum demum fidelibus in oratione communicent, postmodum vero licebit episcopo de his aliquid humanius cogitare. Quicunque vero indifferenter tulerunt, et aditum introeundi Ecclesiam sibi arbitrati sunt ad conversionem posse sufficere, hi definitum modis omnibus tempus implebunt. exitum veniunt, etiam nunc lex antiqua regularisque servabitur, ita ut si quis egreditur e corpore, ultimo et necessario viatico minime privetur. Quod si desperatus, et consecutus communionem, oblationisque particeps factus iterum convaluerit, sit inter eos qui communionem orationis tantummodo consequuntur. Generaliter autem omni cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis gratiam tribui, episcopus probabiliter ex oblatione dare debebtantummodo, posthaec autem cum catechumenis orent.Propter multam perturbationem et seditiones quae fiunt, placuit consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
aut preter ꝑicłm uł aliqͥd huiꝰ modi
qđ factum ẽ. sub tyrannde lic inũ. pla¬
cuit sẏuodo quãuis humanitate ꝓben¬
tur indigni. tam̃ eis beniuolentiã com¬
modari. Quic̃q gͦ ueracit̃ plenitudinem
gert̃. trib annis fideles int̾ audientes
habeant᷑. & sex annis om̃i se contritioni
deiciant. duob aut̃ annis sine oblatio¬
ne popło in oratione cõmunicent: xi.¬
Uieymre Socati ꝑ grãm pͥmum qͥ¬
dem inpetum monstrauert̃ depo¬
nentes militiȩ cingulum. pꝰmodũ uͦ ad
ꝓpͥũ uomitum sunt relapsi. ita ut qͥdã
& peccunias tribuert̃ &̾ beneficũ mili¬
tiam repeterent. hi decem annis post tri¬
ennũ tempꝰ quo int̃ audientes ert̃ in
afflictione ꝑmaneant. sed in his omnib
ꝓpositum & spetiem penitentię conue¬
nit explorare Quotqͦt enĩ inetu & la¬
crimis atq patientia uł bonis oꝑibus
reb ipsis conuersionẽ suã ñ simulati¬
onem demonstrant. hi definitũ tempꝰ

Expanded text:
id hujusmodi uod factum est sub tyrannide Licinii, placuit synodo, quamvis humanitate probentur indigni, tamen eis benevolentiam commodari. Quicunque ergo veraciter poenitudinem gerunt, tribus annis fideles inter audientes habeantur, et sex annis omni se contritione dejiciant, duobus autem annis sine oblatione populo in oratione communicent. Que vocati per gratiam, primum quidem impetum monstravernentes militiae cingulum: postmodum vero ad proprium vomitum sunt relapsi, ita ut quidam et pecunias tribuerent, et beneficiis militiam repeterent, hi decem annis post triennii tempus quo inter audientes erunt in afflictione permaneant. Sed in his omnibus propositum et speciem poenitentiae convenit explorare: quotquot enim metu, et lacrymis, atque poenitentia, vel bonis operibus rebus ipsis conversionem suam, non simulatione, demonstrant: hi definitum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
cognominant catharos id÷ mundos si
aliquando uenerint ad ęccłiam catholicã
placuit sc̃o & magno concilio: ut ĩpositi¬
onem manus accipientes sic in clero ꝑma
gamis se cõmunicare. & his qui in ꝑse¬
cutione ꝓlapsi st̃. erga quos & spacia con¬
stituta st̃. & temꝑa definita: ita ut eccłȩ
catholicȩ &e apłicę placita sequant᷑ in om̃i
reꝑti fuerint ordinati qui inueniuntͤ
in clero: in eodem habitu ꝑseuerent. Ubi
to quidã ex illis adueniunt: certũ ẽ. qđ
possidebit: nisi forte placuerit ep̃o nomi¬
nis eum honore censeri. Si uͦ hoc ei mi¬
nime placuerit: ꝓuidebit ei aut cor¬
ep̃atꝰ aut presbiterũ locum ut in clero
ꝓrsus ẽẽ uideat᷑ & ne in una ciuitate
duo ep̃i probent᷑ existere:¬
I QUI prb̃i sine examine sunt pro¬
uecti uł cum discuterent᷑ peccata
sua confessi sc̃. & homines contͣ canones
cõmoti. manꝰ confessis imponere tẽp.¬
tauert̃. tales regła non admittit: qr
qđ irrep̃hensibile ẽ. catholica defendit

Expanded text:
cognominant Catharos, id est, mundos, si aliquando venerint ad Ecclesiam catholicam; placuit sancto et magno concilio, ut impositionem manus accipientes, sic in clero permgamis se communicare, et his qui in persecutione prolapsi sunt; erga quos et spatia constituta sunt, et tempora definita: ita ut Ecclesiae catholicae et apostolicae placita sequantur in omnirti fuerint ordinati, qui inveniuntur in clero, in eodem habitu perseverent: ubi to quidam ex illis adveniunt, certum est quom presbyterii possidebit, nisi forte placuerit episcopo nominis eum honore censeri. Si vero hoc ei minime placuerit, providebit ei, aut chorepiscopatus, aut presbyterii, locum, ut in clero prorsus esse videatur, nec in una civitate duo episcopi probentur existereSi qui presbyteri sine examine sunt provecti, vel, cum discuterentur, peccata sua confessi sunt, et homines, contra canones commoti, manus confessis imponere tentaverunt, tales regula non admittit, quia quod irreprehensibile est catholica defendit
Abbreviated transcription (Latin):
talium ꝓmoueri. Sicut autẽ hoc daret̃
qđ de his qui rem hanc affectarum uel¬
ausi sunt se ipsos abscidere: hec q̃ diximꝰ
statuta st̃. lta si quis uł ab arbaris uł ã
dñis suis cunuchi facti fc̃. & ꝓbabilis
uitȩ sunt : tales suscipit eccłastica regła¬
hõminib aut aduersus eccłasticã facta
ft̃ regulam. ut homines ex gentili uita
nuꝑ accedentes ad fidem. & instructos
breui temꝑe mox ad lauachrũ sp̃uale
ꝑducerent. simulq ut baptizati ft̃ ad
optime placuit nichil tale de roliquo
fieri. Nam & temꝑe opꝰ ẽ ei qui cathezi¬
zatur & post baptisma ꝓbatione quam
plurima. Alanfesta ẽ. enim apłica scͥp
tura quȩ dicit ñ neophitum ne in suꝑbi¬
am elatꝰ in iudicium incidat: & laqueũ
diaboli: Si uero ꝓcessu temꝑis aliqđ deli¬
ctum animȩ circa ꝑsonani reꝑiat᷑ huiꝰ.¬
modi. &̾ aduob uł trib testib arguat᷑ :
aclero talis abstineat: Si quis autẽ prb̃t

Expanded text:
talium promoveri, sicut autem hoc claret talium promoveri, sicut autem hoc claret quod de his qui rem hanc affectant, ausi sunt seipsos abscidere, haec quae diximus statuta sunt; ita si 48 qui vel a Barbaris vel a dominis suis eunuchi facti sunt, et probabilis vitae sunt, hos tales suscipit ecclesiastica regulhominibus adversus ecclesiasticam facta sunt regulam, ut homines ex gentili vita nuper accedentes ad fidem, et instructos brevi tempore, mox ad lavacrum spiritale producerent, simulque ut baptizati sunt ad optime placuit, nihil tale de reliquo fieri: nam et tempore opus est ei, qui catechizatur, et post baptisma probatione quam plurima; manifesta est enim apneophytum ne in superbia elatus in judicium incidat, et laqueum diaboli. Si vero processu temporis, aliquod delictum animae circa personam reperiatur hujusmodi, et a duobus, vel tribus testibus arguatur; a clero talis abstineat. Si quis autem praeter
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ passus ẽ. & resurrexit teroia die.
Ascendit in celum uenturꝰ inde iudica¬
re uiuos & mortuos. & in sp̃m scm.
Fos aut̃ qui dicunt erat tempꝰ quan¬
do non erat. & priꝰquam nasceretur
ñ crat. & quia ex nullis sub sisten¬
tib factus ẽ. aut ex alia substantia
conuertibilem aut mutabilem fili¬
um dei: hos anathematizat catho¬
oncilium sacrum uenerandi
culinina uiris. condidit & nob̃
congrua frena dedit. Ut bene fun¬
datis. iusto moderamine possit. m¬
temerata gerens clericus ordo regi
Pontifices summi ueterum p̃cepta
sequentes. planꝰ hȩc monitis expo¬
suere sius. hinc fidei nr̃e se pan¬
dit semita. & om̃s erroꝵ dc̃pnant
doginata sc̃a uias. Quisq dĩ famulus
fuerit xp̃iq sacerdos: hoc sale conditꝰ
duaicia mella fluit.
IQuis a medicis ꝑ languorem dese¬
Itꝰ ẽ. aut abarbaris abscisus: hic in
csero ꝑmaneat: Si quis aut̃ se sanꝰ absci¬
dit. hunc &̾ in clero constitutum abstine¬
ri conueniet: & deinceps nullũ debere

Expanded text:
tertia die, ascendit in coelum, unde venturus est judicare vivos et mortuos; et in Spiritum sanctum. Eos autem qui dicunt: erat tempus quando non erat, et prius quam nasceretur non erat, et quia ex nullis subsistentibus factus est, aut ex alia substantia convertibilem aut mutabilem Filium Dei, hos anathematizat cathooncilium sacrum venerandi culmina juris Condidit, et nobis congrua frena dedit, Ut bene fundatus justo moderamine possit Intemerata gerens clericus ordo regi: Pontifices summi veterum praecepta sequentes, Planius haec monitis exposuere suis; Hinc fidei nostrae se pandit semita, et omnes Errorum damnant dogmata sancta vias. Quisque Dei famulus fuerit, Christique sacerdos, 495 Hoc sale conditus dulcia mella fluet.quis a medicis per languorem desectus est, aut a barbaris abscissus, hic in clero permaneat. Si quis autem se sanum abscidit, hunc et in clero constitutum abstineri conveniet, et deinceps nullum debere
Abbreviated transcription (Latin):
rissimum. Scd̾m uͦ circa tempꝰ autumni¬
NTIQUa consuetudo
seruetur ꝑ egẏptũ libiam & pen-¬
tapolim: ita ut alexandrinꝰ ep̃s horũ
om̃ium habeat potestatem. quia &̾ ur¬
bis romȩ ep̃o parilis mos ẽ. Similit̃ aut̃
& apud antiochiam. ceterasq ꝓuintias
suns priuilegia seruent᷑ eccłir. Illud aut̃
generalit̃ clarum ẽ. qđ si quis pret̃ sen¬
tentiam metropolitani fuerit factꝰ ep̃s
hunc magna sẏnodꝰ definiuit ep̃m eẽ
non oportere Si autẽ cõmuni cunctoꝵ
contentiones ꝓpͥas contradicunt: opti¬
neat sententia plurimorum:¬

Expanded text:
rissimum: secundum vero, circa tempus autumnirissimum: secundum vero, circa tempus autumnintiqua consuetudo servetur per Aegyptum, Libyam, et Pentapolim, ita ut Alexandrinus episcopus horum omnium habeat potestatem, quia et urbis Romanae episcopo parilis mos est: similiter autem et apud Antiochiam, caeterasque provincias suis privilegia serventur Ecclesiis. Illud autem generaliter clarum est, quod si quis praeter sententiam metropolitani fuerit factus episcopus, hunc magna synodus definivit episcopum esse non oportere. Sin autem communi cunctorum contentiones proprias, contradicunt, obtineat sententia plurimorum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m conuenit maxime quidẽ ab
nari. Si autem hoc difficile fuerit aut
ꝓpter instantem necessitatem aut ꝓpter
itineris longitudinem: trib tam̃ om̃i¬
modis in id ipsum conuenientib & ab¬
sentib quoq pari modo decernentib. &
ꝑ scripta consentientib : tunc ordinatio
celebret᷑. firmitas autẽ corũ quȩ gerũt᷑
ꝑ unam quãq ꝓuintiam metropolita
mone priuant᷑ seu ex clero seu ex
laico ordine ab epis ꝑ unamquãq ꝓuin¬
tiam sententiam regłaris obtineat: ut
Requirat᷑ autẽ ne pusillanimitate aut
contentione uł alio quolibet ep̃i uitio ui¬
deatur a congregatione seclusus. Ut hoc
gͦ decentius inquirat᷑ bene placiuit an¬
nis singłis ꝑ unam quamq ꝓuintiam
bis in anno concilia cȩlebrari: ut com¬
Et sic qui suo peccauer̃t eiudenter ep̃o:
ex cõmunicati rationabilit ab omnib
tentiam. Concilia uͦ cęlebrent᷑ unũ qͥdẽ
ante quadragesimã paschȩ : ut omni
dissensione sublata. munꝰ offerat᷑ dõ pu¬

Expanded text:
pum convenit maxime quidem ab nari. Si autem hoc difficile fuerit aut propter instantem necessitatem, aut propter itineris longitudinem, tribus tamen omnimodis in idipsum convenientibus, et absentibus quoque pari modo decernentibus et per scripta consentientibus, tunc ordinatio celebretur. Firmitas autem eorum, quae geruntur, per unamquamque provinciam metroone privantur, seu ex clero, seu ex laico ordine, ab episcopis per unamquamque provinciam, sententia regularis obtineat: ut Requiratur autem, ne pusillanimitate, aut contentione, vel alio quolibet episcopi vitio videatur a congregatione seclusus. Ut hoc ergo decentius inquiratur, bene placuit, annis singulis, per unamquamque provinciam bis in anno concilia celebrari: ut comEt sic, qui suo peccaverunt evidenter episcopo, excommunicati rationabiliter ab omnibtentiam. Concilia vero celebrentur, unum quidem ante Quadragesimam Paschae: ut omni dissensione sublata munus offeratur Deo pu
Abbreviated transcription (Latin):
uo ft̃ genera mendacioꝵ in qͥb
ñ magna culpa ẽ. s tam̃ ñ ft̃ sine
culpa. cũ aut iocamur. aut ꝓximo men.¬
timur. Illud pͥmum in iocando idõ ñ ẽ¬
ꝑniciosum. qr ñ fallit. Nouit enĩ ille oui
dicit᷑ ioci causa eẽ dictum. Sedm autẽ
lentiã. Illud uͦ qd̾ ñ habet duplex eor: nec
m̃dacium qͥdẽ dicendũ ẽ. tanquã uerbi gũa
si cui gladiꝰ cõmittet᷑. ⁊ ꝓmittat se red¬
diturũ. cũ ille qͥ cõm̃dauit poposcerit.¬
& si forte gladium suum repetat furen.
manifestum ẽ ñ eẽ reddendũ ne uł se
occidat uł alios. donec ei sanitas : estitua¬
tur. hoc idõ ñ habet duplex cor qr illecia
cõmendatꝰ ÷ gladiꝰ cũ ꝓmittebat se red¬
diturũ poscenti. ñ cogitabat furentem
posse repetere. Manifestum ẽ ñ ẽẽ cul¬
pandum. alĩquando uerũ cauere. fal¬
sũ autẽ dicere. ñ inuenitur ꝯcessũ scĩs¬

Expanded text:
unt genera mendaciorum, in quibus non magna culpa est, sed tamen non sunt sine culpa. Cum autem jocamur aut pro proximo mentimur, illud primum in jocando non est perniciosum, quod non fallit; novit enim ille cui dicitur, joci causa esse diclentiam. Illud vero quod non habet duplex cor, nec mendacium quidem dicendum est: tanquam verbi gratia, si cui gladius commendetur, et promittat se redditurum cum ille qui commendavit poposcerit: si forte gladium suum repetat furens, manifestum est non esse reddendum, ne vel se occidat vel alios, donec ei sanitas restituatur. Hoc ideo non habet duplex cor, quia ille cui commodatus est gladius, cum promittebat se redditurum poscenti, non cogitabat furentem posse repetere. Manifestum est non esse culpandum aliquando verum tacere, falsum autem dicere non invenitur concessum s
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑ ordinationem regiam honoris
istiꝰ culm̃ ꝑ uadere aliquid nimia
temeritate p̃sũpserit. a conꝓuitialib
loci ipsiꝰ ep̃is recipi penitꝰ nullatenꝰ
mereat᷑. Quen indebite ordinatũ ag
om̃ib seg̾gatꝰ. & ab ipsoꝵ om̃iũ carita¬
te rremotus Ex decretis annicii. cap̃ .i.¬
conueniant. ut ab om̃ib ordinet᷑ ipse.
Oportet autẽ qui illis preesse debet ab
cesse fuerit ceteris consentientib a tͥb
uissu archiep̃i consecrari posst̃ ep̃is.¬
S melius ẽ sũpsisse cum omĩb eum qͥ
dignꝰ ẽ elegerit. & eum parit̾ conseera¬
uerit. pontificem & licet istud necessi¬
tate cogente concessum sit. illud an
ganei eum ordinent. nullatenꝰ ĩ mutari
licet. quia qd illis p̃est ab om̃ib ep̃is. qͥ¬

Expanded text:
r ordinationem regiam honoris r ordinationem regiam honoris istius culmen pervadere aliquis nimia temeritate presumpserit, a provincialibus loci ipsius episcopis recipi penitus nullatenus mereatur, quem indebite ordinatum agnomnibus segregatus et ab ipsorum omnium caritate semotusconveniant, ut ab omnibus ipse ordinetur. Oportet autem qui illis omnibus praeesse debet, ut ab cesse fuerit, ceteris consentientibus a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt epismelius est si ipse cum omnibus eum qui dignus est elegerit, et cuncti pariter consecraverint pontificem. Et licet istud necessitate cogente concessum sit, illud autganei eum ordinent, nullatenus immutari licet, quia qui illis praeest, ab omnibus epis
Abbreviated transcription (Latin):
romotiones & consecrationes
ep̾orũ concordans pͥorib conciliis
clericoꝵ electione ac decreto &e ep̃orum
neminem laicorum uł potentum. se¬
met iuserere electioni. uł ꝓmociom pa¬
triarchȩ uł metropolitani aut cuiꝰ lib&
ep̃i. ne uidelicet inordinata oe inꝯgrua
hinc fiat contentio. uł confusio. Presertim
cum nullam habeat potestatem. quam quã
potestatiuoꝵ uł cęterorũ laicoꝵ habere
conueniat. s sil silere & adtendere sibi us¬
q qͦ regłariter ã collegio eccłiȩ suscipiat
finem electio pontificis. Si uͦ quis laicoꝵ
ad concertandum & cooꝑandum inuitat᷑
ab ȩccłia. licet huiꝰ modi cũ reuerentia
si firte uoluerit obtẽꝑare a se facienti¬
b. Talit̃ eiũ dignum sibi regłarit̃ ad
nẽ ac consonantem atq canonicã electi¬
onem ȩccłastici ordinis agere attempta¬
uerit. anathema sit. donec obediat &̾ cõ¬
sentiat qd̾ ȩccłia de electione & ordina¬
tione ꝓprii p̃sulis seuelle monstrauerit:

Expanded text:
romotiones et consecrationes episcoporum, concordatis prioribus conciliis, clericorum electione ac decreto et episcoporum neminem laicorum principum vel potentum semet inserere electioni vel promotioni patriarchę vel metropolitani aut cuiuslibet episcopi, ne videlicet inordinata et incongrua hinc fiat contentio vel confusio, presertim cum nullam in talibus potestatem quemquam potestativorum vel ceterorum laicorum habere conveniat, sed silere et attendere sibi, usque quo regulariter a collegio ęcclesię suscipiat finem electio futuri pontificis. Si vero quis laicorum ad concertandum et cooperandum invitatur ab ęcclesia, licet huiusmodi cum reverentia, si forte voluerit, obtemperare asciscentibus. Taliter enim dignum sibi regulariter anem ac consonantem atque canonicam electionem ęcclesiastici ordinis agere temptaverit, anathema sit, donec obediat et consentiat quod ęcclesia de electione et ordinatione proprii presulis se velle monstraverit».
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ capud tuũ. &̾ hoc quasi paruulus
fuerat lege concessum. ut qͦmͦ uicti¬
mas ĩmolabant deo. ne eas ĩmolarent.
ỹdolis. sic &ꝰ uirare ꝑmitterent᷑ ĩ dm̃
ñ qd̃ recte ħ facerent. s qd̾ meliꝰ ẽ ⁊ dõ¬

Expanded text:
 caput tuum et hoc quasi parvulis fuerat lege concessum, ut quando victimas immolabant deo, ne eas immolarent idolis, sic iurare permitterentur in deum non quod recte hoc facerent, sed quod melius esse
Abbreviated transcription (Latin):
reni pͥncipatꝰ accepit. s si in ĩpiali eul¬
mine recta fide uiuat. & uera cordis
humilitate preditꝰ culinen regiȩ dignita¬
tis sc̃ȩ religioni se subiciat. si magis in
timore seruire dõ quam in tumore dña¬
ri popło delectetur. si in eo lenitas ieacun¬
diam mitigat. ornet benignitas potestã¬
tem. si se magis diligendũ quã metu¬
endum cunctis exhibeat. si subieceis sa¬
lubrit̾ consulat. si iusticiã sic teneat
ut miscd̾iã non relinquat. si p̃ om̃ib
ita se sc̃ȩ mnatris eccłiȩ catholice inemi¬
nerit filium. ut eiꝰ paci atq tranquilli¬
tati ꝑ uniuersũ mundũ ꝓdesse suũ
faciat pͥncipatũ. Magis enim xp̃ianũ
regitur ac ꝓpagat᷑ unꝑiũ. dũ ȩccłasti¬
co statui suꝑ om̃em t̾ram consulit. qͣm
cum in parte quacũq t̾rarum ꝓtẽꝑa¬
li securitate pugnat᷑. Unde & ỹsidos
suꝑ eandem potestatem disciplinam
ȩccłasticam muniant. Ceterũ intra

Expanded text:
reni principatus accepit, sed si imperiali culreni principatus accepit, sed si imperiali culmine recta fide vivat, et vera cordis humilitate praeditus culmen regiae dignitatis sanctae religioni subiciat; si magis in timore servire Deo, quam in tumore dominari populo delectetur; si in eo lenitas iracundiam mitiget, ornet benignitas potestatem; si se magis diligendum, quam metuendum cunctis exhibeat; si subiectis salubriter consulat; si iustitiam sic teneat, ut misericordiam non relinquat; si prae omnibus ita se sanctae matris Ecclesiae catholicae meminerit filium, ut eius paci atque tranquillitati per universum mundum prodesse suum faciat principatum. Magis enim christianum regitur ac propagatur imperium, dum Ecclesiastico statui per omnem terram consulitur, quam cum in parte quacumque terrarum pro temporali securitate pugnatur. » Unde et Isidorus per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quid rex dictus sit. isidorus in¬
libro sententiarum scribit. Rex em̃
inquit. a recto agendo uocat᷑. Si enĩ pie
& iuste & miscd̾iter regit. merito rex
appellat᷑. Si his caruerit: non rei s ti¬
rannus ÷. Antiqui aut̃ ut idem isidor
in hibro echimolo giarum scribit. omnes
reges tyrannos uocabant. Sed postea
pie &̾ uste & mniscd̾iter regentib regis
nom̃ adepti. Impie uͦ inĩte crudeliter¬
q pͥncipantib. ñ regis s trranna oũ
aptatum ẽ. nom̃. Unde ⁊ beatꝰ gregoriꝰ
ait in moralib Uiros nanq sc̃os pinde
reges uocari in sacris eloqui didicemꝰ.
eo qd̾ recte agant. sensusq ꝓpͥos benere¬
gant. & motus resiftentes sibi rationa¬
bili discretione componanta beecto o
uli reges uocant᷑. qui tam semi et caplos
quam subnectos bene regendo pacifica¬
re nouert̃. Aliquis ętram constitirtus
sit imꝑator. fulgentiꝰ in libro de uertie¬
te predestinationis & gr̃e seribit. Ule¬
mentissimꝰ quoq omĩps᷑ ñ idõ. ẽ ual

Expanded text:
 quid rex dictus sit, Isidorus inlibro Sententiarum scribit. « Rex enim, inquit, a recte agendo vocatur. Si enim pie et iuste et misericorditer agit, merito rex appellatur. Si his caruerit, non rex, sed tyrannus est. » Antiqui autem, ut idem Isidorus in libro Etymologiarum scribit, omnes reges tyrannos vocabant. Sed postea pie et iuste et misericorditer regentes regis sunt nomen adepti; impie vero, iniuste crudeliterque principantibus non regis, sed tyrannicum aptatum est nomen. Unde et beatus Gregorius ait in Moralibus: « Viros namque sanctos proinde reges vocari in sacris eloquiis didicimus, eo quod recte agant sensusque proprios bene regant et motus resistentes sibi rationabili discretione conponant. Recte igitur illi reges vocantur, qui tam semetipsos quam subiectos bene regendo pacificare noverunt. » Ad quid etiam constitutus sit imperator, Fulgentius in libro de veritate praedestinationis et gratiae scribit: « Clementissimus quoque imperator non ideo
Abbreviated transcription (Latin):
beant. Ut gͦ sacerdos discipłis suis de se ip¬
so exemplũ bonum debeat prebere: apls
seribens adtitum docet dicens. In om̃ib
te ipsum p̾be exemplũ bonorũ oꝑm. in
doctrina. in caritate. in castitate. Et rłiqͥ.
Beatꝰ qͦq gregoriꝰ in decretis suis ita ait. Ue¬
recundus mos moleuit. ut huiꝰ sedis pon¬
tificib ad secreta cubilis sui seruitia. laiei
rumq clerici qualis in secreto sit uita
sui pontificis nesciunt. & ut dictum ẽ.
seculares pueri sciunt. De qua re presen¬
ti decreto constituo. ut quidã ex clericis uł
etiam ex monachis electi. ministerio cubili
pontificalis obsequant᷑. ut is qui loco ẽ. re¬
giminis habeat tales testes qui eiꝰ in seere¬
to conuersationẽ uideant. & ex usione
sedula exemplũ ꝓfectus sumant. ħ gͥ be
hac re copiosiora exempla querere uolũ¬
erint uitas beati augustini. ambrosii.
& cȩterorũ aliorũ sc̃oꝵ uirorũ legant. &

Expanded text:
aebeant. Ut ergo sacerdos discipulis suis de semetipaebeant. Ut ergo sacerdos discipulis suis de semetipso exemplum bonum debeat praebere, apostolus scribens ad Titum docet dicens: In omnibus te ipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctrina, in caritate, in castitate: et reliqua. Beatus quoque Gregorius in decretis suis ita ait: « Verecundus mos inolevit, ut huius sedis pontificibus ad secreta cubilis sui servitia laici rumque clerici qualis in secreto sit vita sui pontificis nesciunt et, ut dictum est, seculares pueri sciunt. De qua re presenti decreto constituo, ut quidam ex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubilis pontificalis obsequantur; ut is, qui in loco est regiminis, habeat testes tales, qui eius in secreto conversationem videant et ex visione sedula exemplum profectus sumant. » Haec ihac re copiosiora exempla quaerere voluerint, vitas beati Augustini et Ambrosii et caeterorum sanctorum virorum legant; et
Abbreviated transcription (Latin):
apłos fundatores. fidelis popłi duces uerita¬
tis assertores. prauȩ doctrinȩ hostes. ho¬
minib bonis amabiles. &̾ male sibi cons¬
ciis etiam ipso uisu terribiles. uindices
oppressorũ. patres in fide catholica rege¬
neratorũ. predicatores cęlestium p̃mioꝵ
exemplũ bonoꝵ. documenta uirtutum.
& forma fideliũ. Ipsi st̃ decus eccłiȩ. in qͥ¬
b fulget eccła: ipsi colũnȩ firmissimȩ
quib in xp̃o fundatis innitit᷑ om̃is mul¬
titudo credentiũ. ipsi ianuę ciuitatis e¬
ternę ꝑ quos om̃s qui credunt ingredi¬
unt᷑ ad xp̃m. Ipsi iamtores quib claues
date st̃ regni cęlorũ. Ipsi etiam dispensa¬
tores regiȩ domꝰ. quorũ arbitrio ĩ aula
regis consensu ȩ̨terni diuident᷑ gradus
Q̾ officia singulorũ:
ARI ERGO consensu nobis uisũ ẽ:
ut pontifices scoꝵ precedentium
patrum exempla sequentes. religiosos
conuersationis suȩ testes habeant: qͣtinꝰ
detrahere uolentib locum mimine p̃¬

Expanded text:
os fundatores, fidelis populi duces, veritatis assertores, pravae doctrinae hostes, omnibus bonis amabiles et mali sibi consciis etiam ipso visu terribiles, vindices oppressorum, patres in fide catholica regeneratorum, praedicatores caelestium praemiorum, exempla bonorum, documenta virtutum et forma fidelium. Ipsi sunt decus ecclesiae, in quibus fulget ecclesia; ipsi columnae firmissimae, quibus in Christo fundatis innititur omnis multitudo credentium; ipsi ianuae civitatis aeternae, per quos omnes qui credunt ingrediuntur ad Christum; ipsi ianitores, quibus claves datae sunt regni coelorum. Ipsi etiam dispensatores regiae domus, quorum arbitrio in aula regis aeterni dividuntur gradus et officari ergo consensu nobis visum est, ut pontifices sanctorum praecedentium patrum exempla sequentes religiosos conversationis suae testes habeant, quatenus detrahere volentibus locum minime pr
Abbreviated transcription (Latin):
rigore pͥncipũ conterant᷑. ipsamq dis¬
ciplinam quã eccłiȩ utilitas exercere
non preualet: ceruicib suꝑborũ po¬
testas pͥncipalis imponat. Salomon
in ꝓuerbiis. Miscd̃ia & ueritas ousto¬
diunt regem: & roborat᷑ clementia

Expanded text:
rigore principum conterantur, ipsamque disciplinam, quam ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis inponat. » Salomon in Proverbiis: Misericordia et veritas custodiunt regem et roborabitur clementia
Abbreviated transcription (Latin):
absq peccato comitis ẽẽ. dicunt᷑. Itata¬
m̃ ut absq inuidia aut oceasione ia¬
la nichil aliud int̃ponat᷑. nͥ uera iusticia
ad ꝑficiendum. Ille uͦ qui ꝑ odiũ uł ma¬
lum ingeniũ. & nͥ ꝓpter iusticiã faci¬
endam hominẽ punierit: honorẽ suũ
ꝑdat ⁊ legib contra q̃s iniuste fecit scdđm
penam quam intulerit emendet. Liii.
ctum ÷ nob̾ qd̃ in quib dam locis ep̃i
&̃ comites ab incestuosis. & ab his qͥ
dec imas non dant. Wadios accipiant. &
a prb̃is quib dam ꝓ negligentuis int̾ se pe¬
cuniam diuidant. Qđ penitꝰ abolendum
decreuimꝰ. ne forte auaricie locꝰ detur.
Et constituimꝰ ut incestuosi iusta canonicã
sententiam penitentia multent᷑. Qui uͦ
deciinas post crebras ad monitiones & p̃¬
dicationes sacerdotum dare neglexerint.
ex communicent᷑. Iuram̃to uͦ eas const̾ngi
RECIPIMUS atq iuibemꝰ ne forte qd̾̃
absit aliquis circa ep̃os leuit̃ aut

Expanded text:
absque peccato comitis esse dicunt, ita taabsque peccato comitis esse dicunt, ita tamen ut absque invidia aut absque  nihilque aliud ibi interponatur nisi vera iustitia ad perficiendum. Ille vero, qui per odium vel malum ingenium et nisi propter iustitiam faciendam hominem punierit, honorem suum perdat et legibus contra quem iniuste fecit, secundum poenam quam intulerit, emectum est nobis, quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his, qui decimas non dant, wadios accipiant, et a presbiteris quibusdam pro neglegentiis inter se pecuniam dividant: quod penitus abolendum decrevimus, ne forte avaritiae locus detur. Et constituimus, ut incestuosi iuxta canonicam sententiam poenitentia multentur. Qui vero decimas post crebras admonitiones et praedicationes sacerdotum dare neglexerint, excommunicentur. Iuramento vero eos constringi ecipimus atque iubemus, ne forte, quod absit, aliquis circa episcopos leviter aut
Abbreviated transcription (Latin):
in consensu ꝑfectio. Ꝙ sepe contingit ut
hoc qd̾ malignꝰ sp̾̃s seminat in cogitatione.
caro in delectatione trahat. nec tam̃ anima
eidem delectationi consentiat. & cũ carõ
animꝰ carnis uoluptatib reluctans in
delectatione carnali aliqͦ mͦ ligat᷑ inutt.
ut ei ex ratione contradicat. nec consen¬
tiat. & tam̃ delectatione ligatꝰ sit: s ligͥ¬
tum se uehem̃ter ingemiscere debet. Un¬
de ⁊ ille cęlestis exercitꝰ p̃cipuus miles
gemebat ddicens. Uideo aliam legẽ in m̃¬
bris meis repugnantẽ leqi m̃tis meę ce
captiuũ me ducentẽ in lege peccati q̃
÷ in menbris meis. Si aut̃ captiuuserat:
legi m̃tis. eui lex q̃ in inenbris⁊. reu¬
pugnabat. Si aut̃ pugnabat: captuus
ñ erat. Ecce itaq homo ẽ. ut ita dire¬
rim captiuus & liber. Lib̾ ex iusticia
quam diligit: captiuiis ex dilectione
quam portat inuitus:
E uindicta & iudicio iusto in la¬
trones facto. testimonia ep̃orum

Expanded text:
in consensu perfectio. Et 1163 saepe contingit ut in consensu perfectio. Et 1163 saepe contingit ut hoc quod malignus spiritus seminat in cogitatione, caro in delectationem trahat, nec tamen animus eidem delectationi consentiat. Et cum caro animus, carnis voluptatibus reluctans, in delectatione carnali aliquo modo ligatur invitus, ut ei ex ratione contradicat, nec consentiat, et tamen delectatione ligatus sit, sed ligatum se vehementer ingemiscat. Unde et ille gem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . » Si autem captivus erat legi mentis lex, quae in membris est, repugnabat. Si autem pugnabat, captivus non erat. Ecce ita est homo, ut ita dixerim, et captivus et liber; liber ex justitia quam diligit, captivus ex delectatione quam portat invitus. De vindicta et iudicio in latrones. Factum testimonium episcoporum,