comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ab estu ⁊ ymbribꝰ defendant:. Hono¬
ribꝰ namq excrescere ambiunt: ne despecti
uideant᷑: Terrena aggregando excaggerass:
ne inopiȩ frigore tabescant: Contempnum
curare qđ sequit᷑ : & tota intentione satag̃
ne quid in p̃sentibꝰ desit Student nom̃
dilatare ne lateant: & si cuneta ad desi¬
dium suppetant᷑ ͥ munitos sem om̃ibꝰ &
felices putant: Ibi gͦ mentis habitationẽ
c̃struunt: ubi ꝓcul dubio tab̾naeula fixer
Aduersa impacient᷑ ꝑfert: remisse in ꝓspis
ietant᷑: Sola quȩ ad sunt cogitant: nec af-
fectum cęlestis patriȩ ulla recordatione re¬
spirant: Saudent si sibi suppetunt bona
quȩ cupiunt : atq ubi carne requiescunt᷑:
ibi ⁊ mentẽ extinguendo sepeliunt: quia
scłaris cure telo trucidati. t̾renarũ rerũ
aggerem quẽ foras exquirendo multipli
suscipiunt: nec illata mala ualde ꝑtimes¬
eunt: S & cum bonis p̾sentibꝰ utuntur.
uentura mala metuunt: & cum de malis

Expanded text:
quasi ab aestu et imbribus defendant? Honoquasi ab aestu et imbribus defendant? Honoribus namque excrescere ambiunt, ne despecti videantur. Terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Contemnunt curare quod sequitur, et tota intentione satagunt ne quid in praesentibus desit. Student nomen dilatare, ne lateant; et si cuncta ad desiderium suppetant, munitos se in omnibus et felices putant. Ubi ergo 287 mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula fixerunt. Adversa impatienter perferunt, remisse in prosperis laetantur. Sola quae adsunt cogitant, nec ad affectum coelestis patriae ulla recordatione respirant. Gaudent sibi suppetere bona quae cupiunt; atque ubi carne requiescunt, ibi et mentem exstinguendo sepeliunt, quia, saecularis curae telo trucidati, terrenarum rerum aggerem, quem foras exquirendo multiplicsuscipiunt, nec illata mala valde pertimescunt, sed et cum bonis praesentibus utuntur, ventura mala metuunt; et dum de malis
Abbreviated transcription (Latin):
in extremo examine c̃fusio induit: quia
cum mala transacta redundare sibi ante
ocłos mentis aspexerĩt: suus eos undiq
deprimens uertit reatus: Ad pęnã qͥppe
tc̃ factoꝵ. suorꝑ memoriã tolerant: qui
nc̃ quasi a sensu rationis extranei. gauden¬
tes peccant: Ibi uident quantũ fugere¬
debuer̃ qđ amauerunt: ibi c̃spiciunt qu̾
lugubre fuerit qđ ñe inculpa gratulant᷑.
T̃ c̃ animũ reatus obnubilat: & recordato¬
nis suȩ iaculis ipsa se c̾scientia impugnat.
Quis gͥ digne penset iniquoꝵ confusio
quanta tẽ erit. quando & foris ȩternꝰ iudex
cernit᷑ : & intꝰ ante oc łos culpa uersatur:
Qui ad hȩc idcirco ꝑueniunt: quia sola hic
transeuntia dilexer̃ Unde & apte mox
Tab̾naculum quippe c̃struit᷑ : ut ab estu coꝰ
⁊ frigore defendat᷑. Quid itaq hoc loco tab¬
naculi nomine. nͥ edificatio t̾renȩ felicitatis
exprimit᷑: ꝑ quã suꝑ se reꝓbi casura multi¬
plicant. ut se a p̾̃sentis uite necessitatibus

Expanded text:
in extremo examine confusio induit, quia cum transacta mala redundare sibi ante oculos mentis aspexerint, suus eos undique deprimens reatus vestit. Ad poenam quippe tunc factorum suorum memoriam tolerant, qui nunc quasi a sensu rationis extranei gaudentes peccant. Ibi vident quantum debuerint fugere quod amaverunt, ibi conspiciunt quam lugubre fuerit quod nunc in culpa gratulantur. Tunc animum reatus obnubilat, et recordationis suae jaculis ipsa se conscientia impugnat. Quis igitur digne penset iniquorum confusio quanta tunc erit, quando et foris aeternus judex cernitur, et intus ante oculos culpa versatur? Qui ad haec idcirco perveniunt, quia sola hic transeuntia dilexerunt. Unde et apte mox - Tabernaculum quippe construitur, ut ab aestu corpus et frigore defendatur. Quid itaque hoc loco tabernaculi nomine, nisi aedificatio terrenae felicitatis exprimitur? Per quam super se casura multiplicant, ut se a praesentis vitae necessitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ beatꝰ iob Qui facit magna ⁊ incrutabi¬
lia: & mirabilia quor ñ est numerus:
Uidelicet magna uirtute: inscrutabilia ra¬
tione ÷ innumerabilia multiplicitate Diui¬
na cͦ oꝑa quȩ explere dicendo ñ potuit :
facudius deficiendo definiuit: Lxxi.

Expanded text:
Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in
Abbreviated transcription (Latin):
contendit. unum ꝓ mille respondere non
sufficit: quia qui de ꝑfectione se erigit :
hab̾e se bene uiuendi nec initium oftendit:¬
Sed tc̃ ueriꝰ de nr̃a infirmitate concutimur:
si quã sit immensa potentia iudicis consi¬
derando pensamꝰ Unde & subdit᷑. Sapiens¬

Expanded text:
contendit, unum pro mille respondere non contendit, unum pro mille respondere non sufficit, quia qui de perfectione se erigit, habere se bene vivendi nec initium ostenditSed tunc de nostra infirmitate verius concutimur, si quam sit immensa potentia judicis, considerando pensamus. Unde et subditur: CAP
Abbreviated transcription (Latin):
eruersȩ mentes si semel ad studium
contrarietatis eruꝑint: siue prauu
seu recꝰtum a c̾tradicentibꝰ audiantͥ adu̾¬
sis hoc responsionibꝰ impugnant: quia cũ
ꝑsona ꝑ contrarietatẽ displicet ⁊ nec recta
quȩ ꝓtulerit placent: At contra bonoꝵ
corda quibꝰ in odium ñ uenit ꝑsona s culpa:
sic ꝑu̾sa diiudicant: ut recꝰta quȩ dicunt᷑
assumant: Discernendis quippe ẽtradicen¬
tium sensibꝰ equissimi arbitres resident: & sic
male ꝓlata respuunt. ut tamen aꝑꝓbent
quȩ ex ueritate cognoscunt: Solet namq
int̾ spinarũ multitudines: etiam de frugis
semine spica succrescere Cauta gͦ manu ope¬
rantis agendum ẽ. ut dum spina tollit᷑. spica
nutriatur: quatenꝰ qui studet eradicare qd̾
pungit: nouerit seruare qđ reficit. Lxix.¬
um deo contende ẽ: ñ ei tribuere s
sibi cuiquã głam suȩ uirtutis arro¬
uoluerit contendere cum eo ñ poterit res¬
pondẽ ei unũ ꝓ mille: Qui enim cũ auctore

Expanded text:
erversae mentes si semel ad studium contrarietatis eruperint, sive pravum, seu rectum quid a contradicentibus audiant, adversis hoc responsionibus impugnant, quia cum persona per contrarietatem displicet, nec recta quae protulerit placent. At contra bonorum corda, quibus in odium non venit persona, sed culpa, sic perversa dijudicant, ut recta quae dicuntur assumant. Discernendis quippe contradicentium sensibus aequissimi arbitri resident, et sic male prolata respuunt, ut tamen approbent quae ex veritate cognoscunt. Solet namque inter spinarum multitudinem, etiam de frugis semine spica succrescere. Cauta ergo manu operantis agendum est, ut dum spina tollitur, spica nutriatur, quatenus qui studet eradicare quod pungit, noverit servare quod reficit. m contendere est, non ei tribuere, sed sibi gloriam suae virtutis arrovoluerit contendere cum eo, non poterit respondere ei unum pro mille. Qui enim cum auctore
Abbreviated transcription (Latin):
unc itaq simulatores gaudeant: et¬
humana iudicia se obtinuisse głent᷑:
Despiciat᷑ iustoꝵ simplicitas: atq a
calliditate dupliciũ fatuitas uocet᷑: Et tius
despecꝰtꝰ simpliciũ transit: citiꝰ duplicium
D̾s non ꝓiciet simplice: nec porriget
manũ malignis Iuia nimirũ districͤ¬
tus in iudicio apparens: & despectum
simpliciũ glorificando erigit᷑: & malignoꝵ

Expanded text:
unc itaque simulatores gaudeant, ethumana judicia se obtinuisse glorientur; despiciatur justorum simplicitas, atque a calliditate duplicium fatuitas vocetur; citius despectus simplicium transit, citius duplicium s non projicit simplicem, nec porrigit manum malignis. - Quia nimirum districtus in judicio apparens, et despectum simplicium glorificando erigit, et malignorum
Abbreviated transcription (Latin):
rrogantes quia cauere malignors
spuum insidias negligunt. & cela¬
ri in eisdem uirtutibꝰ nolunt:
bona sua oftendendo ostium faciunt.: &
ꝓdentes subito amittunt. quicqͥd diutus
studentes oꝑant᷑ Hinc ꝑ psalmistã dr̃ꝰ. Tradi¬
dit in captiuitatẽ uirtutes eoꝵ: & pulchri
tudinẽ eoꝵ in manꝰ ininici. Uirtꝰ quippe
⁊ pulchritudo arrogantiũ mimici manibꝰ
tradit᷑: quia omnebonũ qđ ꝑ concu¬
piscentiam laudis  ostendit᷑ occulti
adu̾sarii iuri mancipat᷑. Hostes namq
ad rapinam ꝓuocat : qui suas eoꝵ noticiȩ
diuitias denudat: Quousq enim ab g̃nȩ
patriȩ securitate disiungim᷑: in latronũ
insidiantiũ tt̃ ambulamus Qui gͦ in tti¬
nere p̃dari formidat: ab scondat necesse ẽ
bona quȩ portat O miseri qͥ affecꝰtantes
laudes hominũ: in semetipsis dissipant
fructꝰ laboꝵ: Cumq se oftendere aliemis
oculis appetunt: dampnant qđ agunt:
Quos nimirũ magni sp̃s cum ad iactantiam

Expanded text:
rescunt, quia cavere malignorum spirituum insidias negligunt, et celari in eisdem virtutibus nolunt, bona sua ostendendo, hostium faciunt; et prodentes subito amittunt quidquid diutius studentes operantur. Hinc per Psalmistam dicitur: Tradidit in captivitatem virtutestudines eorum in manus inimici . Virtus quippe et pulchritudo arrogantium inimici manibus traditur, quia omne bonum quod per concupiscentiam laudis ostenditur occulti adversarii juri mancipatur. Hostes namque ad rapinam provocat, qui suas eorum notitiae divitias denudat. Quousque enim ab aeternae patriae securitate disjungimur, per latronum insidiantium iter ambulamus. Qui ergo in itinere depraedari formidat, abscondat necesse est bona quae portat. O miseri, qui affectantes laudes hominum, in semetipsis dissipant fructus laborum; cumque se ostendere alienis oculis appetunt, damnant quod agunt! Quos nimirum maligni spiritus cum ad jactantiam
Abbreviated transcription (Latin):
inchoatȩ uirtutis ab humano ore laudẽ
recipit: quasi plantati ligni ante tempus
pomũ comedit: Hine ꝑ psalmistã ueria
dic̃: Uanũ ẽ uob̃ ante lucem surgere. sir¬
gite postꝗͣ seditis: Ante luc̃e quipo¬
surgere ẽ: pͥusquã claritas ȩt̾nȩ retribi¬
tionis appareat: in p̃sentis uitȩ nocꝰte ga¬
dere: Sedendũ gͦ priꝰ ẽ ut pꝰ recꝰte surra¬
mꝰ: quia quisqͥs ñc sese sponte ñ humilutꝰ
nequaꝗͣ hc̃ sequens gła exaltat: lxui.¬

Expanded text:
inchoatae virtutis ab humano ore laudem inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomum comedit. Hinc per Psalmistam Veritas dicit: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis . Ante lucesurgere est prius quam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus, quia quisquis nunc sese sponte non humiliat, nequaquam hunc sequens gloria exaltat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
inchoantia bona nr̃a denudare: In pͥmoge
nito gͦ bouis oꝑari ꝓhibem᷑. atq a primo¬
genitis ouium tondendis compescim᷑: quia
⁊ si quid robustum incipimus: exercere hoc
in aꝑto eitiꝰ ñ debemus Et cum uita nostra
simplex quid atq innoeuu᷑ inchoat: dignũ
ẽ ut secreti sui uelamina ñ relinquat. nenu¬
dũ hoc humanis oculis quasi subducꝰto uellere
ostendat: Ad sola gͦ diuina sacrificia botim
pͥmogenita ouiumq ꝓficiant: ut qͥcqͥd forte.
innocuũq incipimꝰ ⁊ hoc ad honorẽ inti¬
mi iudicis in ara cordis immolemus Qd
ab illo ꝓculdubio tanto libentiꝰ accipit᷑.
quanto ⁊ ab hominibꝰ occultatũ nulla lau¬
dis appetitione maculat᷑: Sepe aut̃ nouȩ
cont̾sationis pͥmordia adhuc ex carnali
sunt uita cõmixta: &e ideirco ignotesci eitꝰ
ñ debent: ne cum laudant᷑ bona quȩ pla¬
cent. deceptꝰ laude sua animꝰ dep̾hendero
in eis nequeat mala quȩ latent: Qui ergo

Expanded text:
inchoantia bona ninchoantia bona nnito bovis operari prohibemur, atque a primogenitis ovium detondendis compescimur; quia et si quid robustum incipimus, exercere hoc in aperto citius non debemus. Et cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti sui velamina non relinquat, ne nudum hoc humanis oculis quasi subducto vellere ostendat. Ad sola divina sacrificia boum primogenita oviumque proficiant, ut quod forte innocuum incipimus, hoc ad honorem intimi Judicis in ara cordis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum nulla laudis appetitione maculatur. Saepe novae conversationis primordia adhuc ex carnali sunt vita commixta, et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent.
Abbreviated transcription (Latin):
siccare ꝑmittit᷑: sepe & arietũ ictibꝰ minime
quassatur: Sic sic uidelicet bona nr̃a et
intempestiue manifestata deꝑeunt. & diutiꝰ
occultata solidant᷑: quia humanȩ occupati¬
onis manꝰ cum incipientẽ conu̾sationis nr̃e
uitam contigerit: quasi recentem parietẽ
impellit: eamq facile destruit ÷ qͥa adhuc
humorẽ infirmitatis ꝓprie ñ amisit. Cũ
uͦ in longa quietis suę abiectione se animꝰ
comprimit : quasi more exsiccati parietis
c̃̾tra ictꝰ obdurescit: & c̃fracꝰtum ꝓtinus
resilit omne qđ solidatum ferit Hinc est
qđ uitam inchoantiũ moyses humanis oc¬
cupationibꝰ exerceri ꝓhibuit. dicens Non
oꝑaberis in primogenito bouis: & non
tondebis pͥmogenita ouium In pͥmogenito
quippe bouis oꝑari ẽ: bonȩ conu̾sationis
primordia. in exercitio publice acꝰtionis
ostende̾: Ouium qͦq pͥmogenita tondere ẽ:
ab occultationis suȩ tegmine humanis ocłis

Expanded text:
siccari permittitur, saepe et arietum ictibus minime siccari permittitur, saepe et arietum ictibus minime quassatur. Sic sic videlicet bona nostra et intempestive manifestata depereunt, et diutius occultata solidantur, quia humanae occupationis manus cum incipientem conversationis nostrae vitam contigerit, quasi recentem parietem impellit, eamque facile destruit, quia adhuc humorem infirmitatis propriae non amisit. Cum vero in longa quietis suae abjectione se animus comprimit, quasi more exsiccati parietis contra ictus obdurescit, et confractum protinus resilit omne quod solidum ferit. Hinc est quod vitam inchoantium Moyses humanis occupationibus exerceri prohibuit, dicens: Non operaberis in primogenito bovis, et non tondebis primogenita ovium . In primogenito quippe bovis operari est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere est ab occultationis suae tegmine humanis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuehi ñ debent: nͥ ꝑ humilitatẽ in eiꝰdem
mundi contemptu diutius solident᷑ Citiꝰ
namq bona deꝑeunt: quȩ hominibꝰ ante
tempꝰ innotescunt: quia ⁊ arbusta plantata
priꝰꝗͣ fixa radice coalescant. si manꝰ c̃eutiens
tangit: arefacit At si in altum radix figit᷑.
⁊ terrȩ humoribꝰ consꝑsa solidat᷑: hȩc ⁊ manꝰ
impellit s ñ ledit: hȩc & uentorꝗ flatꝰ inflecᷤ¬
tendo concutiunt: s ñ euertunt: Ne gͦ eruat᷑
uita cepti oꝑis. diu ac robuste in alto humili¬
tatis figenda ẽ radix cordis: ut cum ab hu¬
mano ore detractionis aura uł fauoris fla¬
uerit ⁊ & si in quãlibet partẽ utcũq incuruat.
aminiũ funditꝰ ñ euellat: s ad statum suum
ꝓtinꝰ pꝰ inflexionẽ redeat. si apud se fortis
in radice ꝑdurat Quid in rebꝰ excrescentibꝰ
pariete surgente robustiꝰ: Qui tãm̃ si dum
construit᷑ impellat᷑: statimsine labore destruit᷑.
Si aut̃ ꝑ spatium temporis ab humore suo ex-¬

Expanded text:
 in ejusdem mundi contemptu solidentur. Citius namque bona depereunt quae hominibus ante tempus innotescunt, quia et arbusta plantata prius quam fixa radice coalescant, si manus concutiens tangit, arefacit. At si in altum radix figitur, et terrae humoribus conspersa solidatur, 280 haec et manus impellit, sed non laedit; haec et ventorum flatus inflectendo concutiunt, sed non evertunt. Ne ergo eruatur vita coepti operis, diu ac robuste in alto humilitatis figenda est radix cordis, ut cum ab humano ore detractionis aura vel favoris flaverit, etsi in quamlibet partem utcunque incurvat, animum funditus non evellat; sed ad statum suum protinus post inflexionem redeat, si apud se fortis in radice perdurat. Quid in rebus excrescentibus pariete surgente robustius? Qui tamen si, dum construitur, impellatur, statim sine labore destruitur; si autem per spatium temporis ab humore suo ex
Abbreviated transcription (Latin):
de ipso discretionis studio indiscretiꝰerramꝰ
Et mentis nr̃e acies qͦ plus cernere nitit᷑.
obscuratur: quia qui ⁊ importune radios
solis aspicit tenebrascit: &t inde nil uidẽ
compellit᷑. unde uidere amplius conat᷑
Quia igit᷑ aut ab inquisitione nr̃a torpentes
nos om̃ino nescimus ͥ aut si subtili nos dis¬
cussione requirimꝰ. plerũq int̾ uitia uirꝰ¬
Ctiam si simplex fuero: Hoc ipsũ ignorauit
anima mea Ac si aꝑte diceret᷑ Conditoris
contra me iudicia qua temeritate redar-¬
guo: qui ipsum me ex infirmitatis caligine
se examinare nequeunt: egre hoc exiliũ
cecitatis ferunt. Unde & subdit᷑ Et tedet¬

Expanded text:
de ipso discretionis studio indiscretius erramus; de ipso discretionis studio indiscretius erramus; et mentis nostrae acies quo plus cernere nititur, obscuratur, quia et qui importune solis radios aspicit, tenebrescit; et inde nihil videre compellitur, unde videre amplius conatur. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes nos omnino nescimus, aut si subtili nos discussione requirimus, plerumque inter vitia virEtiam si simplex fuero, hoc ipsum ignorabit anima mea. Ac si aperte diceretur: Conditoris contra me judicia qua temeritate redarguo, qui ipsum me ex infirmitatis caligine se examinare nequeunt, aegre hoc exsilium caecitatis ferunt. Unde et subditur,--IBID.:
Abbreviated transcription (Latin):
exultant: Quibꝰ si spes nũmi subtrahit᷑:
a defensio iusticiȩ ꝓtinꝰ cessat᷑ Ettamen
defensores se iusticiȩ cogitant: sibiq se rectõ
asserunt qui nequaꝗͣ recꝰtitudin̾ẽ s nũmos
quer̃t: Contra qͦs bene ꝑ moysen dicitur:
Iuste qđ iustum ẽ ex sequeris: In iuste qͥppe
qđ uiftum ÷ exsequit᷑ : qui ad defensionẽ
iusticiȩ ñ uirtutis emulatione sed amore
p̃mii temporalis excitat᷑: Iniuste qd̾ iustũ:
ex sequit᷑ : qui ipsam quã p̾tendit iusticiã
uenundare minime ueret᷑: Iuste gͦ qued
iustum exequi ẽ. in assertione tꝰticiȩ eandẽ
ipsam iusticiam querere: Sepe recta agimꝰ:
⁊ nequaꝗͣ premia. neqͥ ꝗͣ. laudes ab hominibꝰ
expecꝰtamus: s tamen mens in sui fiducia
erecta÷ his a quibꝰ nil expetit placere con¬
tempnit. eorum iudicia despicit. seq male
liberam ꝑ abrupta elationis rapit &e inde
sub uitio peiꝰ obruit᷑ : unde quasi deuicꝰtis

Expanded text:
exultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, exultant. Quibus si spes nummi subtrahitur, a defensione protinus iustitię cessatur. Et tamen defensores se iustitię cogitant sibique se rectos adserunt, qui nequaquam rectitudinem, sed nummos quaerunt. Contra quos bene per Moysen dicitur: Iuste, quod iustum est, exequeris. Iniuste quippe, quod iustum est, exequitur, qui ad defensionem iustitię non virtutis aemulatione, sed amore praemii temporalis excitatur. Iniuste, quod iustum est, exequitur, qui ipsam, quam praetendit, iustitiam venundare minime veretur. Iuste ergo iustum exequi est, in adsertione iustitiae eandem ipsam iustitiam quaerere. Sępe recta agimus, ut nequaquam praemia, nequaquam laudes ab hominibus / expetamus; sed tamen mens in sui fiducia erecta his, a quibus nil expetit, placere contempnit, eorum iudicia despicit seque mliberam per abrupta elationis rapit; et inde sub vitio pejus obruitur, unde, quasi devictis
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ loquimur: nequaꝗͣ uibent̾ accipit᷑
qđ predicamꝰ: Cumq placere mens utilit̾
studet: ad amorẽ laudis ꝓpͥȩ tͦpit̃ defluit:
Et quȩ a captiuitate uitioꝵ alias curabat
eruere: ipsa suis fauoribꝰ incipit capta
seruire Quasi latrunculus quippe est
appetitꝰ laudis humanȩ: qui recto itinere
gradientibꝰ ex latere iungit᷑ ⁊ ut ex occultis
educꝰto gladio gradientiũ uitam trucidet:¬
Cumq ꝓpositȩ uttͥtatis intentio ad studia
pͥuata deducit᷑: horrendo modo unum
idemq opꝰ culpa ꝑagit. qđ uirtꝰ inchoauit:
Sepe ⁊ ab ipsis exordiis aliud cogitatio ex¬
petit: aliud acꝰtio ostendit Sepe se fide
lem sibi nec ipsa cogitatio exhibet: quia
aliud ante oculos mentis uersat: & longe
ad aliud ex intentione festinat: Nam
plerumq ñnulli t̃rena premia appetunt.
& iusticiam defendunt: seq innocentes
estimant. & e̾e defensores rec titudinis

Expanded text:
cui loquimur, nequaquam libenter accipitur cui loquimur, nequaquam libenter accipitur quod praedicamus. Cumque placere mens utiliter studet, ad amorem laudis propriae turpiter defluit; et quae a captivitate vitiorum alias curabat eruere, ipsa suis favoribus incipit capta servire. Quasi latrunculus quippe est appetitus laudis humanae, qui recto itinere gradientibus ex latere jungitur, ut ex occultis educCumque propositę utilitatis intentio ad studia privata deducitur, horrendo modo unum idemque opus culpa peragit, quod virtus inchoavit. Sępe et ab ipsis exordiis aliud cogitatio expetit, aliud actio ostendit. Sępe etiam fidem sibi nec ipsa cogitatio exhibet, / quia aliud ante oculos mentis versat et longe ad aliud ex intentione festinat. Nam plerumque nonnulli terrena praemia appetunt et iustitiam defendunt seque innocentes aestimant et esse defensores rectitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
Q uanta sitnncertitudie uita huma¬
na etiam in bonis oꝑibꝰ circumual¬
lata. et malis emergentibꝰ numꝗͣ. usq¬
lerumq si scimꝰ bona qͣq seeura¬
quȩ agimus. ad elationẽ ducimur:
si nescimus. minime seruamꝰ Quis
enim aut de uirtutis suȩ conscientia. non
quantulũ cũq suꝑbiat ł aut quis rursum
bonũ in se custodiat. qđ ignorat: s ed
c̃tra utraq quid suꝑ ẽ. nͥ ut recta q̃ agimꝰ.
sciendo nesciamus. ut hȩc & recta estimus.
⁊ minima : quatenꝰ ad custodiam sensificet
animũ scientia recꝰtitudinis. & in tumorẽ
ñ eleuet estimatio minorationis ͦ Sed sunt
nnulla quȩ seiri ã nob̃ facile nequeunt:
etiam cum gerunt᷑:. Nam sepe recꝰto studio
ẽtra delinquentiũ culpas accendim᷑: & cũ
ultra ȩquitatis metas ꝑ iram rapimur: hoc
eelum iuste districtionis estimamꝰ Sepe
officium p̃dicationis assumimus: ut ꝑ hoc
fr̃nȩ utilitati seruiamus: s nͥ placeamus

Expanded text:
Quanta sit incertitudine vita humana etiam in bonis operibus circumvallata et malis emergentibus numquam usqlerumque si scimus bona quae agimus, ad elationem ducimur; si nescimus, minime servamus. Quis enim aut de virtutis suae conscientia non quantulumcunque superbiat? Aut quis rursum bonum in se custodiat quod ignorat; sed contra utraque quid superest, nisi ut recta quae agimus sciendo nesciamus, ut haec et recta aestimemus, et minima, quatenus et ad custodiam sensificet animum scientia rectitudinis, et in tumorem non elevet aestimatio minorationis? Sed sunt nonnulla quae sciri a nobis facile nequeunt, etiam cum geruntur. Nam saepe recto studio contra delinquentium culpas accendimur; et cum ultra aequitatis metas per iram rapimur, hoc zelum justae districtionis aestimamus. Saepe officium praedicationis assumimus, ut per hoc fraternae utilitati serviamus; sed nisi placeamus
Abbreviated transcription (Latin):
namq innoxiȩ hominibꝰ laudabile opꝰ osten¬
dit᷑ : cum ꝑ despecꝰtum mentis ueracit᷑ laus
impensa calcat᷑: Quam quia infirmi quiq
ꝑfecte contempnendo ñ suꝑant: restat
neccesse ẽ. ut bonũ qđ oꝑant᷑ abscondant:¬

Expanded text:
solum innoxie hominibus laudabile opus ostensolum innoxie hominibus laudabile opus ostenditur, cum per despectum mentis veraciter laus impensa calcatur: quam quia infirmi quique perfecte contemnendo non superant, restat necesse est ut bonum, quod operantur, abscondant
Abbreviated transcription (Latin):
intꝰ ht̃ : quia hoc qđ agit in ostentationis
Oceultanda gͦ sunt quȩ agimus: ne hȩc in huiꝰ
uitȩ itinere portantes incaute ⁊ latrocinan¬
dic̃ Uideant oꝑa ur̃a bona: & głorificent
patrem ur̃m qui in cęlis ẽ: Sed aliud est
ꝓfecto cum in ostensione oꝑis gła querit᷑
largitoris: aliud cum laus priuata ẽcupiseit᷑.
de bono largientis: Unde & rursus in ęu̾głio
ueritas dicit Attendite ne iusticiam ur̃am
faciatis coram hominibꝰ: ut uideamini ab eis
Opus gͦ nr̃m cum hominibꝰ oftendit᷑: in cordis
priꝰ examinatione pensandũ ẽ. ꝑ eiusdem
oftensionis ftudium quid querat᷑. Si enim
dantis głam querimꝰ: etiam publica oꝑa nr̃a
in c̃spectu illius occulta seruamꝰ Si uͦ ꝑ hec
nr̃am laudẽ concupiscimꝰ: foras ab eiꝰ c̃spectu
iam fusa sunt etiam si a multis ignorentur.
Sed ualde ꝑfecꝰtoꝵ est. sic oftenso oꝑe aucto¬
ris głam querere: ut de oblata laude nesci¬

Expanded text:
intus habet, quia hoc quod agit, in ostentatione Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes latrocinandicit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Sed aliud est profecto cum in ostensione operis gloria quaeritur largitoris, aliud cum laus privata concupiscitur de dono largientis. Unde et rursus in Evangelioeritas dicit: Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Opus ergo nostrum cum hominibus ostenditur, in cordis prius examine pensandum est, per ejusdem ostensionis studium quid quaeratur. Si enim dantis gloriam quaerimus, etiam publicata nostra opera in conspectu illius occulta servamus. Si vero per haec nostram laudem concupiscimus, foras ab ejus conspectu jam fusa sunt, etiamsi a multis ignorentur. Sed valde perfectorum est, sic ostenso opere, auctoris gloriam quaerere, ut de illata laude, priv
Abbreviated transcription (Latin):
iubilo: quia in illa ęt̾na patria cumͣsmens in
exultatione rapit᷑ : lingua in cantum laudis
eleuat᷑. Qui qm̃ tantũ uident quantũ
dicere ñ ualent: in risu iubilant: quia ñ
explendo resonant qđ amant: Sic itaq¬
nc̃ łr. ds ñ ꝓiciet simplicẽ. nec porfiget
manũ malignis: donec impleat᷑ risu os
tuum. & labia tua iubilo: Ac si aꝑte dice¬
ret᷑ Uitam simpliciũ nec ante iudiciũ
deserit: & maliciosoꝵ mentes deserendo
ꝑcut̾e nec priusꝗͣ. appareat
p̃termitt it: Nam quia sine fine repbos
cruciet ÷ & electi eiꝰ in ꝑpetuum postꝗ᷑.
apparuerit regnent: ꝓfecto dubium ñ ẽ¬

Expanded text:
jubilo, quia in illa aeterna patria, cum justorum mens in jubilo, quia in illa aeterna patria, cum justorum mens in exsultationem rapitur, lingua in cantum laudis elevatur. Qui quoniam tantum vident, quantum dicere non valent, in risu jubilant, quia non explendo resonant quod amant.  projiciet simplicem, nec porriget manum malignis, donec impleatur risu os tuum, et labia tua jubilo. Ac si aperte diceretur: Vitam simplicium nec ante judicium deserit et malitiosorum mentes deserendo percutere, nec prius quam appareat praetermittit. Nam quia sine fine reprobos cruciet, et electi ejus in perpetuum postquam apparuerit regnent, profecto dubium non e
Abbreviated transcription (Latin):
quippe iustoꝵ tunc risu replebit᷑: cum eoꝵ
corda finitis ꝑegrinationis fletibꝰ ȩt̾nȩ leticiȩ
exultatione saciant᷑: De hoc risu: discipulis
ueritas diẽ Mundus gaudebit. uos autem
contristabimini: s tristicia ur̃a uertet᷑ in
gaudium: Et rursum : Uidebo uos⁊ gaudebit
cor ur̃m: & gaudium ur̃ in nemo auferet a
uob De hoc risu sc̃ȩ ȩccłiȩ: salomon ait:¬
Ꝙ ridebit in die nouissimo De hoc iterũ dic̾:
T imenti dm̃: bene erit in extremis: Non
aut̃ risus erit corporis: s cordis: Qisꝰ enĩ
nc̃ corporis de lasciuia dissolutionis: nam
risus cordis tunc de lȩticia nascit᷑ securitatis:
Cum gͦ electi om̃s implent᷑ gaudio manifestẽ
c̃templationis: quasi ad hylaritatẽ risus
exiliunt in ore mentes: Iubilum uͦ dicimꝰ:
cum tantam lȩticiam corde concipimꝰ. qͣntã
sermonis efficacia ñ explemus ettam̃ m̃tis
exultatio hoc qđ sermone ñ explicat: uoce
sonat: Bene aut̃ os risu impleri dr̃Ilabia

Expanded text:
quippe justorum tunc risu replebitur, cum eorum corda, finitis peregrinationis fletibus, aeternae laetitiae exsultatione satiabuntur. De hoc risu discipulis Veritas dicit: Mundus gaudebit, vos autem contristabimini; sed tristitia vestra vertetur in gaudium . Et rursum: Videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . De hoc risu sanctae Ecclesiae Salomon ait: Ridebit in die novissimo . De hoc iterum dicitur: Timenti Dominum, bene erit in extremis . Non autem tunc risus erit corporis, sed risus cordis. Risus enim nunc corporis de lascivia dissolutionis, nam risus cordis tunc de laetitia nascetur securitatis. Cum ergo electi omnes implentur gaudio manifestae contemplationis, quasi ad hilaritatem risus exsiliunt in ore mentis. Jubilum vero dicimus, cum tantam laetitiam corde concipimus, quantam sermonis efficacia non explemus; et tamen mentis exsultatio hoc quod sermone non explicat voce sonat. Bene autem os risu impleri dicitur, labia
Abbreviated transcription (Latin):
epe ñnulli aꝑte prauitatis uias̾
deserunt᷑: sc̃itatis habitum sumunt:
moxq ut prima limina bene uiuen¬
di contigerint. obliti qui fuerint. affligi
iam ꝑ pęnitentiã de ẽsummatis nequitiis
nolunt: Laudari autẽ de inchoata iusticia
appetunt : p̾esse cęteris etiam melioribꝰ c̾cu¬
piscunt: Quos plerumq si iuxta uotum
p̾sens ꝓsꝑitas sequit᷑: multo quã priꝰ fue¬
rant de sc̃itatis habitu peiores fiunt: Nam
rebꝰ multiplicibꝰ occupati. atq ipsa occupatio¬
ne confusi: ñ solum ꝑpetrata minime deplo¬
rant ÷ s adhuc quȩ deplorent᷑ exaggerant:¬

Expanded text:
e nonnulli apertae pravitatis vias deserunt, sanctitatis habitum sumunt; moxque ut prima limina bene vivendi contigerint, obliti qui fuerint, affligi jam per poenitentiam de consummatis nequitiis nolunt; laudari autem de inchoata justitia appetunt, praeesse caeteris etiam melioribus concupiscunt. Quos plerumque dum juxta votum praesens prosperitas sequitur, multo quam prius fuerant de sanctitatis habitu pejores fiunt. Nam rebus multiplicibus occupati, atque ipsa occupatione confusi, non solum perpetrata minime deplorant, sed adhuc quae deplorentur exaggerant
Abbreviated transcription (Latin):
aggerent: ⁊ lingua aliquid qđ ñ debet
dicat. quȩ mentẽ dilectionis quantũ
debet inflammat Sed u̾bum ꝓlatȩ ẽtu¬
meliȩ tanto citius pareit᷑: quanto ⁊ ex qͣ
moysen dñs p̃cepit dicens: Siqͥs abierit
cum amico suo simplicit᷑ in silua ad ligna

Expanded text:
aggerent, et lingua aliquid quod non debet aggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parMoysem Dominus praecepit, dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna
Abbreviated transcription (Latin):
it se cȩteros diligens : ꝑ hoc qđ rectum
maliis ẽspicit. quasi de augmento ꝓprii
ꝓuecꝰtꝰ hylarescit: Multiplex gͦ ista lex
aeiẽ. quȩ contra uniꝰcuiꝰq culpȩ iaculum
qd ꝑimendã mente̾ impetit. instruetiõis
suȩ munimine occurrit: ut qͥa antiquus
hostis uaria circumfusione nos obsidet :¬
psa hunc de nob̃ multiplicit̾ expugnet
Quã nimirũ legem si sollicita considatione
pensamus: aueꝰtori nr̃o quantũ cotidie
delinquamꝰ agnoscimus: Si autẽ culpas
ppendimꝰ: ꝓfecto equanimit̾ flagella
toleramus: Nec ex dolore ad impatientiã
pruit: cum suo se iu dicio ẽscientia addieit¬
loae xiiii. Qđ facile ueniã meret᷑.
qui ex feruore boni ⁊eli peccat
pud misericordẽ iudicem nequaꝗͣ.
sine uenia culpa relinquit᷑: cũ ꝑ
feruorem ⁊ eli ex eius amore
peccatur: Sepe namq magnis hoc docꝰ¬
toribꝰ mirandisq contingit: ut qͦ alta
caritate feruent modũ correcꝰtionis ex¬

Expanded text:
ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicitperstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris pud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
inflat᷑: quia cũ p̾miũ interne̾ retributio¬
nis anxia desiderat ͥ de bonis se ext̾ioribꝰ
nͨ exaltat: Non agit ꝑperam: quia quo se
in solũ dĩ ac ꝓximi amorẽ dilatat ⁊ quieqͥd
a rectitudine discrepat ignorat: Non ẽ
ambitiosa: quia quo ardent᷑ intus ad sua
satagit: foras nullatenꝰ aliena c̾cupiseit:
Non querit quȩ sua sunt : quia cuncta
quȩ hic transitorie possidet uelut aliena
negligit: cum nich sibi e̾ẽ ꝓpriũ nͥ  qđ
secum ꝑmaneat agnoscit: Non irritat᷑. quia
⁊ iniuriis lacessita. ad nullos se ultionis
suȩ motus excitat: dum ꝓ magnis laboribꝰ
maiora post premia expectat : Non cogitat
malũ: quia in amore. mundiciȩ m̃tẽ solidais⁊
dum omne odium radieitꝰ eruit. uersare
in animo qł inquinat nescit: Hon gaudet
suꝑ iniquitatẽ: quia qͦ sola dilectioneerga
omnes inhiat ÷ nec de ꝑditione adu̾santiũ
exultat: Congaudet aut̃ ueritati: quia

Expanded text:
inflatur, quia cum praemium internae retributioinflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitoria possidet, velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium, nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia
Abbreviated transcription (Latin):
petro ⁊ minis t̾rentium pͥncipũ fortiter
restitit: & in circum cisione submouenda
minoꝵ. u̾ba humilit̾ audiuit: H ec in pau¬
lo ⁊ manus ꝑsequentiũ humilit̾ ꝑtulit:
ettamen in circu̾cisionis negotio longe se
imꝑaris prioris sensum audent᷑ in crepa¬
uit Multiplex gͦ ista lex di est: quae
singulis rerum articulis ñ ꝑmutata ẽgruitꝰͥ
⁊ causis se uariantibꝰ ñ uariata coniungit:
Cuiꝰ nimiru̾ legis multiplicitatẽ: bene paulꝰ
enumerat dicens: Caritas patiens ẽ: benig¬
na est: Non emulatur: ñ inflatur:ͥ ñ agit
ꝑperami ñ ÷ ambiciosa: ñ querit q̃ sua stͣ
Non irritat᷑ : ñ cogitat malu̾: ñ gaudet suꝑ
iniquitate: congaudet autẽ ueritati Pati¬
ens quippe ẽ caritas : quia illata mala eqͣ¬
nimit̾ tolerat: Benigna ẽ uͦ: quia ꝓ malis
bona largit᷑ ministrat: Non emulat᷑: quia
ꝑ hoc qđ in p̾senti mundo nil appetit :
inuidere terrens successibꝰ nescit. Non

Expanded text:
Petro et minis terrentium principum fortiter Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se imparis prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis et causis se variantibus non variata conjungit. Cujus nimirum legis multiplicitatem bene Paulus ostendit, dicens: Charitas patiens est, beniggentibus necessaria tribuat; ut errantibus a, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tatem lib̾e increꝑationis sustulit: & cum
regis culpa deesset. in petitionẽ humiliter
strauit: Hȩc ꝑ ysaiam nuditatẽ carnis in
p̾dicatione non erubuit: & sub ducto car¬
nali uelamine mysteria suꝑna penetrauit:
H ȩc helyam quia feruoris zelo uiuere sp̃alit᷑
docuit: ad uitã qͦq & corporalit̾ abstraxit:
Hȩc helyseum quia magistrũ diligere simplicit̃
inftituit: magistri sp̃u duplicit᷑ impleuit.
P hanc hieremias ne in egyptum populus
descendẽt restitit: s tam̃ & mobedientes
diligens. quo descendi ꝓhibuit. &t ipse
descendit: Hȩc ezechielem quia priꝰ a
terrenis desideriis sustulit: pꝰ ꝑ cincinnũ
capitis in aere librauit: Hȩc in danele qͥa
a regiis dapibꝰ compescuit gulam: ei et
esurientium ora leonum clausit: Hec tribꝰ
pueris quia in tranquillitate positis incen¬
dia uitiorẜ subdidit: tribulationis tp̃re
& flaminas in fornace temꝑauit: Hȩc in

Expanded text:
tatem liberae increpationis sustulit, et cum tatem liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset, in petitione humiliter stravit. Charitas per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non eruhuit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. Charitas Heliam, quia fervoris zelo vivere spiritaliter docuit ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Eliseum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit, sed tamen et inobedientes diligens quo descendere prohibuit et ipse descendit . Haec Ezechielem, quem prius e terrenis desideriis sustulit post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit . Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in
Abbreviated transcription (Latin):
Dȩc moysen delinquente ppło & usq ad
petitionẽ mortis in p̾cibꝰ strauit ⁊ &e usq
ad int̾fectionẽ popłi ⁊eli studiũ erexit:
ut & ꝓ ꝑeunte plebe se morti obiceret᷑:
⁊ c̃tra peccantẽ ꝓtinus uice dñi irascen¬
tis seuiret: Hec phynees brachium in
ultione peccantiũ erexit: ut arrepto
gladio coeuntes tͣnsfigeret :& iram dñi
iratꝰ placaret: Hȩc iosue exploratorem
docuit: ut & priꝰ contra falsilo quoseiues
ueritatem u̾bo defendẽt⁊ & hanc pꝰmodũ
gladio contra hostes alligaret: Hex samu
hel in pͥncipatũ humilẽ p̾buit. & integrũ
in deiectione seruauit: Qui cũ ꝑ sequente
se plebem diligeret: ipse sibi testimonio
extitit. quia culmen ex quo deiecꝰtꝰ est:
ñ amauit: H ȩc dauid apud iniquũ regẽ
⁊ humilitate commouit ad fugam. & pie
suum fugit ut dominũ÷ ettam̃ cum po¬
testatem feriendi repꝑit ñ agnou̾ inimicũ
Hec nathan ⁊ c̃tra peccantem regem in auc̾tori¬

Expanded text:
multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine petitionem suae mortis in precibus prostravit , et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, et ut pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret : haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesu exploratorem docuit , ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes allegaret. Haec Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonium exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquum regem et humilitate commovit ad fugam, et piendo fugit ut Dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit, non agnovit inimicum. Charitas Nathan et contra peccantem regem in auctori
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inchoat: & aspirando adiuuat quos
uisitationis suȩ lumine illustrat: Cunctis
etenim liquet: quia quos gratis condidit.
benigne disponit Et cum sp̃ualia dona
largit᷑: ipse ꝑficit qđ ipse ex munere suȩ¬
benignitatis inchoauit: Secreta uͦ suꝑnȩ
deserit ÷ cum bona quȩ p̾ueniendo cȩꝑat.
nequaꝗͣ. ꝓsequendo c̃summat: cũ claritate
nos suȩ illustrationis illuminat᷑: ettamen
ꝑmissis carnis temptationibꝰ tenebris ceci¬
tatis pulsat: cum dona quȩ c̃tulit minime
custodit: cum ⁊ mentis nr̃ȩ ad se desidia
excitat. ettam̃ occulto iudicio difficultate
nos nr̃ȩ imbecillitatis angustatꝰ. Iuȩ nimirũ
secreta eius sapientiȩ pauci ualent inqͥrere᷑:
s nullus inuenire: quia qđ suꝑ nos de nob̾
ab immortali sapientia ñ iniuste disponit᷑ :
iustum ꝓfecꝰto est ut a nobͣ adhuc mortalibꝰ

Expanded text:
quae inchoat, et aspirando adjuvat quos visitationis suae lumine illustrat. Cunctis etenim liquet quia quos gratis condidit benigne disponit. Et cum spiritalia dona largitur, ipse perficit qbenignitatis inchoavit. Secreta vero sapiedeserit; cum bona quae praeveniendo coeperat, nequaquam prosequendo consummat; cum claritate nos suae illustrationis illuminat, et tamen permissis carnis tentationibus, tenebris caecitatis pulsat; cum dona quae contulit minime custodit; cum et mentis nostrae ad se desideria excitat, et tamen occulto judicio difficultatem nostrae imbecillitatis angustat. Quae nimirum secreta ejus sapientiae pauci valent inquirere, sed nullus invenire. Quia quod super nos de nobis ab immortali sapientia non injuste disponitur, justum profecto est ut a nobis adhuc mortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
ne: flamina cum obscuritate: Sic sic uide
licet a dampnatis sentiri pondꝰ ȩquitatis
debet: ut quia a uoluntate c̃ditoris neqͣꝗͣ
sunt ueriti discrepare dum uiuerent :
in eorum quandoq interitu ipsa a suis
qualitatibꝰ etiam tormenta discordent: qͣtenꝰ
quo se impugnant. cruciatꝰ augeant ÷ et
cum uariȩ ꝓdeunt. multiplicit̾ sentiant᷑:
Quȩ tamen supplicia in se demersos ⁊ ultra
uires cruciant : & in eis uitȩ subsidium
uiuat: : quia ⁊ ad finem ꝑ tormenta ꝓꝑat:
mors sine morte ⁊̃ finis sine fine: defecꝰtꝰ
sine defectu: quia ⁊ mors uiuit. & finis
semꝑ incipit: & deficere defecꝰtꝰ neseit:
cruciat s nullatenꝰ pauorem fugat : flamina
comburit. s nequaꝗͣ tenebras discutit: qͣn
cia ordinem ñ hñt ÷ quȩ ñ suam ꝑ om̃ĩa
qualitatẽ tenent: Iuãuis illie ignis & ad
c̃solationẽ ñ lucet: et tam̃ ut magis torqueat
ad aliquid lucet: Nam sequaces qͦsq suos

Expanded text:
ne, damna cum obscurine, damna cum obscurilicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet. Ut, quia a voluntate Conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent; quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt, multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se diversos, et ultra vires cruciant, et in eis vitae subsidium vivat; quia et ad finem per tormenta properat, mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu; quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. cruciat, sed nullatenus pavorem fugat, flamma comburit sed nequaquam tenebras discutit; quancia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent. Quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos
Abbreviated transcription (Latin):
ut quos similis culpa inquinat. par etiam
pęna constringat : & qui nequaꝗͣ dispari
iniquitate polluti sunt. neqͣꝗͣ. dispari tor¬
mento crucient᷑: quatenꝰ simul dampnatio
conterat. quos simul elatio subleuat᷑. qͦsq
ñ dissimilit᷑ dilatauit ambicio. ñ dissimilis
afflicꝰtio angustet: & par cruciet flamini
supplicii: qͦs igne luxuriȩ par succendit
flamina peccati Sicut in domo patris
mansiones multȩ sunt ꝓ diu̾sitate uirtu¬
tis: sic dampnatos diu̾so supplicio gehenns
ignibꝰ subicit disparilitas criminis: Iuȩ
scilicet gehenna quãuis cuncꝰtis una sit:
ñ tam̃ cuncꝰtos una eademq qualitate
succendit: Nam sic̃ uno sole om̃s tangm᷑
nec tamen sub eo uno ordine om̃s estuant
quia iuxta qualitatẽ corporis sentitur
etiam pondꝰ caloris: sic dampnatis ⁊ una
ẽ gehenna quȩ afficit: ettam̃ ñ una om̃s
qualitate comburit: quia qđ hic agit
dispar ualitudo corp orꝙ: hoc illic exhibet

Expanded text:
ut quos similis culpa inquinat par etiam ut quos similis culpa inquinat par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatos et una est gehenna, quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq menbris quibꝰ desidia uoluptatis exple¬
uerunt. ȩterni iudicii tormenta tolerare:
suis delecꝰtationibꝰ subditi. undiq contra
s̾ticiã.  iuste iudicantis pugnari:
in ordinata e̾e ullomodo uł torm̃ta ꝑmittit:
inferri sine ordine nequaꝗͣ. posst̃. Quomͣ
namq in suppliciis ordo non erit: dum
dampnatũ quẽq iuxta modũ criminis
retributio sequit᷑ ultionis: Hinc quippe
scriptũ ẽ. Potentes. potent᷑ torm̃ta patie t ͦ:
& fortioribꝰ fortior instat cruciatio Hinẽ
in babylonis dampnatione dr Quantũ
exaltauit se & in deliciis fuit: tantum
date ei torm̃ta ⁊ luctũ Si gͥ iuxta modũ
qđ in suppliciis ordo seruat᷑: Et nͥ torm̃toꝵ
sũmã meritoꝵ acꝰta cdirimerent: nequaꝗ.
iudex uemens dicꝰ turum se messoribꝰ esse
ꝑhib̾et Colligite ⁊ izania: & ligate ea fa
ad comburendũ ligare ẽ. hos qui ȩterno
igni tradendi sunt. pares paribꝰ sociare.

Expanded text:
quoque membris quibus desideria voluptatis explequoque membris quibus desideria voluptatis expleverunsuis delectationibus subditi, undique contra justitiam juste judicantis pugnant. inordinata esse nullo modo vel tormenta permittit, inferri sine ordine nequaquam possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis, et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Baexaltavit se et in deliciis fuit, tantum date ei tormenta et luctum . Et judex quod in suppliciis ordo servatur. Et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messoribus esse perhiberet: Colligite zizania et ligate ea in ad comburendum ligare est, hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare,
Abbreviated transcription (Latin):
bras ext̾iores Si itaq ignis qui reprobos
erueiat. lum hab̾e potuisset: is qͥ repellit᷑
nequaꝗͣ mitti in tenebras diceret᷑ Hinc eciã
psalmista ait Suꝑ eoscecidit ignis: &t non
uider̃ solem: Ignis enim suꝑ impios cadit:
s sol igne cadente ñ cernit᷑: quia qͦ illos
gehennȩ flamina deuorat: a uisione ueri
luminis cecat: ut & foras eos dolor com¬
bustionis cruciet: & intꝰ pęna cecitatis ob¬
scuret : quatinꝰ quia auctori suo corpore &
corde deliquer ⁊ simul corpore ⁊ corde pu¬
niant᷑ : & utrobiq pęnas sentiant: qui
dum hic uiuerent. prauis suis delecꝰtatio¬
nibꝰ ex utroq seruiebant: Unde ꝑ ꝓħam¬
dr̃: Descender̾ in infernũ cum armis suis:
Arma quippe peccantium st̃ m̃bra corporis:
quibꝰ ꝑ u̾s a desidia quȩ c̃cipiunt ex sequutͦ:
Unde recte ꝑ paulum dr Neq exhibeatis
menbra ur̃a arma iniquitatis peccato: Cũ
armis gͦ ad infernũ descendere ẽ. cũ ipsis

Expanded text:
os cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis, et non viderunt solem : ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus qui auctori suo corpore et corde deliquerunt, simul corpore et corde puniantur, et utrobique poenas sentiant qui dum hic viverent pravis suis delectationibus ex utroque serviebant. Unde r: Descenderunt in infernum cum armis suis . Arma quippe peccantium sunt membra corporis, quibus perversa desideria quae concipiunt exsequuntur. Unde recte per Paulum dicitur: Neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato . Cum armis ergo ad infernum descendere est cum ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
enim mundũ se dicere potuit qui aitͥ si
iustificare me uoluero. os meũ c̃dempnabit
me: S ht hoc prauoꝵ. malicia: ut cũ uera
in se flere mala renuit : fingat aliena:Nã
quasi solatio facinoris utitur: si falsis
uocibꝰ et uita corripientis inquinet᷑:¬

Expanded text:
e mundum dicere potuit, qui ait: « Si justificare me voluero, os meum condemnabit me? » Sic habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripientis inquinet