comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus eius quo recubans modulabã
⁊ flagellum ip̃ius quo pueris mĩã¬
batur uen̾acõne congrus cum aut̃¬
tico antiphonario reseruatur. q̃
posicõne anathematis õb mĩsceni
coctidiam utrobiq grãm subdiuiss
huius modulacõms dulcedinem
inter alias euroye gentes germaĩ
seu galli discere crebroq rediscere
insingnit̾ potuerunt incorruptam
uero tam leuicate amini qua non¬
ulła de ꝓp̃is gregorianis cantibus
miscuerunt quam feritate quoq
na. ture li seruare mĩme potuerunt
alpina si quidem corpora uocum su¬
arum conitrius atisone ꝑstrepentia
suscepte modulacõnis dulcedinẽ ꝓp̾e
nõ resulcant qui bibrili gucturis bar¬
bars feritas dum inflisionib ⁊ reꝑ¬
cussionib micantem intitur edere
cantilenam naturali quodam frago¬
re quasi plaustra ꝑgradus confuse
sonancis rigidas uoces iactat sie q
audiencium anmos quos mulcere
debuerat exasperando magis ac ob¬
strependo conturbat. Hmc ͦ quod hĩꝰ

Expanded text:
ejus, in quo recubans modulabatur, ejus, in quo recubans modulabatur, et flagellum ipsius, quo pueris minabatur, veneratione congrua cum authentico Antiphonario reservatur, quapositione anathematis ob ministerii quotidiam utrobique gratiam subdivisit. 7. Hujus modulationis dulcedinem inter alias Europae gentes Germani seu Galli discere crebroque rediscere insigniter potuerunt, incorruptam vero tam levitate animi, quia nonnulla de proprio Gregorianis cantibus miscuerunt, quam feritate quoque naturali, servare minime potuerunt. Alpina siquidem corpora, vocum suarum tonitruis altisone perstrepentia, susceptae modulationis dulcedinem proprie non resultant, quia bibuli gutturis barbara feritas, dum inflexionibus et repercussionibus mitem nititur edere cantilenam, natarali quodam fragore, quasi plaustra per gradus confuse sonantia rigidas voces jactat, sicque audientium animos, quos mulcere debuerat, exasperando magis ac obstrependo conturbat. 8. Hinc est quod hujus
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicut cuncti liquido nouimus
cum ⁊ qui displicet ad intercedendu
mittitur irati anmus addet̾ĩora ꝓ
uocatur et ualde ꝑtimesco neꝯ mis¬
sa michi plebs fidelium reatus m̃i
aditamento depereat euius nunc irꝰ
q dñs equanimiter delicta tolła¬
bat. Clm uero ut cumq hunc tĩo¬
rem supprimo ⁊ consolatam mẽtẽ
adpontificalis oꝑis studia actingo
consid̾ata ip̃a reũmensitate det̾reor.
ppendo quippe quod om̃i cura uigil¬
andum est ut rector cogitacõne sic
mundus opatõne p̾ncipuus discretꝰ
insilencioutilis inuerbo sin¬
gulis compassione proximus p̃cũc¬
tis contemplacõne suspensus hene
agentibus ꝓhumilitatem socius
contra delinquencia uicia perzelũ
rectitudinis erxctus.¬
Eude in domũ dñi more sapiẽ¬
tissimi salomonis ꝓpter musice
conpũccõnem dulcedinis anthpho¬
in sancta romana ecc̃a modulatur
duo hĩtacula. scilis alterum sb̾ gra¬
bus fabricauit ubi usq hodie lectꝰ

Expanded text:
quia sicut cuncti liquido novimus, quia sicut cuncti liquido novimus, cum is qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati ad deteriorarovocatur, et valde pertimesco ne commissa mihi plebs fidelium reatus mei additamento depereat, cujus nunc usque Dominus aequanimiter delicta tolerabat. Cum vero utcunque hunc timorem supprimo, et consolatam mentem ad pontificalis operis studia accingo, considerata ipsa rei immensitate, deterreor. Perpendo quippe quod omni cura vigilandum est ut rector cogitatione sit mundus, operatione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum rectitudinis erectusde in domo Domini, more sapientissimi Salomonis, propter musicae compunctionem dulcedinis, Antin sancta Romana Ecclesia modulatur, duo habitacula, scilicet alterum sub grabus fabricavit, ubi usque hodie lectus
Abbreviated transcription (Latin):
stantinopolitano eulogio alexan¬
driuo gregorio antiocz heno/ iohan¬
ni ierosolmuitano ⁊ auastasio ey¬
patriarche anchiochie destinauit¬
Uusideranti nchi ꝙ npar me¬
ritis ac coto animo renicerst
pastoralis cure pondera portare ꝯ¬
pulsus sim caligo meroris ocur¬
rit ⁊ triste cor mehil aliud nisi ea
que uideri uil simuint /tenebras ui¬
det Nam quid antistes ad dr̃m
nisi prodelietis ppłi intercessor eli¬
gitur. Qua itaq fiducia ad dinu
propcc̃is alienis inc̾cessor uenio apͨ
quem de ppriis securus suni nõ. Si
fortasse quispiam aput potentez
uirum qui ⁊ sibi iratus ⁊ michi ẽe
inꝯguitus int̾cessorem suum me
fieri querẽc protinus respondem
ad inc̾cedendum uenire negueo qͥa
eius noticiam exsedula familiari¬
tate nõ habeo. Si igitur recte hõ
apud hominem de quo mĩnie pre¬
sumpsissem sieri int̾cessor erubesce̾m
quante hec audacie est quod apud de¬
um ꝓpopulo locum incercessoris obti¬
ad huc aliud gramus formidandum

Expanded text:
Joanni Constantinopolitano, Eulogio Alexandrino, Gregorio Antiocheno, Joanni Jerosolymitano, et Anastasio patriarchae Antiocheno, a parionsideranti mihi quod impar meritis, at toto animo renitens, pastoralis curae pondera portare compulsus sum, caligo moeroris occurrit, et triste cor nihil aliud nisi eas quae videri nil sinunt tenebras videt. Nam quid antistes a Domino, nisi pro delictis populi intercessor eligitur? Qua itaque fiducia ad eum pro peccatis alienis intercessor venio, apud quem de propriis securus non sum? Si fortasse quispiam apud potentem virum, qui et sibi iratus, et mihi esset incognitus, intercessorem suum me fieri quaereret, protinus responderem: Ad intercedendum venire nequeo, quia ejus notitiam ex sedula familiaritate non habeo. Si igitur recte homo apud hominem, de quo minime prsumpsissem, fieri intercessor erubescerem, quantae hoc audaciae est, quod apud Deum pro populo locum intercessoris obtiadhuc aliud gravius formidandum,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt Hic igitur qui nec dum quod
docẽ debeant didicerũt quid aliud
agitur ñ ut paucoꝵ ꝓuectus illici¬
tus fiat multis int̾itus ⁊ in ꝯfusiõni
cccãstice mod̾acõnis õbseruancia d̾¬
ducant̾ quippe ubi nullus regłaris
ordo seruatur. nam qui ad eius regͫ.
inꝓuisus uł precipitatus accedat.
qua admonicõne sb̃iectos edificet.
cuius exemylum nõ racõnem docuit
dum est p̃t̾imus sed omnes execrabi¬
le ⁊ esse grauissimũ decestamur eo qd̃
sacri illic ordines ꝑsymomacam h̾esĩ.
que pͥma contra eccłiam orta ⁊ dist̾c¬
ta m ale diccõne dampnata est ꝯferã¬
tur. hmc ergo agitur ut sacerdotis di¬
gnitas indespectum ⁊ sc̃us fit honor
in c̾mine perit utiq reue̾ncia adimi¬
tur disciplina quia qui culpas debuit
censura. nam quis denuo ueneretur.
quod uenditur aut quis nõ uile pu¬
tet esse ꝙ emitur. unde ualde contris
tor ⁊ terre illi condoleo quia dum scm̃n
spĩcum quem ꝑmanus inposicionez

Expanded text:
cunt? Hi ergo, qui necdum quod cunt? Hi ergo, qui necdum quod docere debeant didicerunt, quid aliud agunt, nisi ut paucorum provectus illicitus fiat multis interitus, et in confusionem ecclesiasticae moderationis observantia deducatur, quippe ubi nullus regularis ordo servatur? Nam qui ad ejus regimen improvidus vel praecipitatus accedit, qua admonitione subjectos aedificet, cujus exemplum non rationem docuit, dum est, praeterimus, sed omnino exsecrabile et esse gravissimum detestamur, eoquod sacri illic ordines per simoniacam haeresim, quae prima contra Ecclesiam orta, et districta maledictione damnata est, conferantur. Hinc ergo agitur ut sacerdotis dignitas in despectu, et sanctus sit honor in crimine. Perit utique reverentia, adimitur disciplina, quia qui culpas debuit censura. Nam quis denuo veneretur quod venditur? Aut quis non vile putet esse tor, et terrae illi condoleo, quia dum sanctum Spiritum, quem per manus impositionem
Abbreviated transcription (Latin):
auẽtib inportimissimisq legacõni¬
bus dño suffragance acorꝑe tocius
sancte matris eccłie sequestrarat so¬
la penes galliam neophitorum he¬
sis quot symoniacis munerib qua¬
si tot radicibus pullulans longe la¬
childem reginam theodericum quo
⁊ ch̾obertum francorum reges forti̾t
expungnauit donec collecta gn̾ali si¬
nodo hanc sub anachemate dampͣn¬
dam penitus in petraret. nec aucẽ:
synagrio ep̃o augustinensi regina ⁊
regibus pallium multis precibus
flagitantib dedit quam presente cy¬
riaco suo albe ip̃e quod deꝓplłendis
hesibus moniti fuo̾nt ad implerẽt.
Am prohiis.
brunechilde regine int̾ cetera
scribit dicens. Sacerdotale officiũ
sub tanta illic sicut didicimus am̃bi¬
tõne ꝑductum est ut sac̾dotes sb̾ito
quod graue est nimis exlaicis or¬
dinentur. S quod isti acturi quid
ppło p̃statuiᷤᷤ sunt qui nõ ad utilica¬
tem sed ficĩ adhonorem epĩ ꝯcupis¬

Expanded text:
auctoritatibus importunissimisque legationiauctoritatibus importunissimisque legationibus, Domino suffragante, a corpore totius sanctae matris Ecclesiae sequestrarat. 2. Sola penes Galliam Neophytorum haeresis, quot simoniacis muneribus, quasi tot radicibus pullulans, longe lachildem reginam, Theodericum quoque, et Theodebertum Francorum reges, fortiter expugnavit, 80 donec, collecta generali synodo, hanc sub anathemate damnandam penitus impetraret. Nec ante, Syagrio episcopo Augustodunensi, regina et regibus, multis precibus flagitantibus, pallium dedit, quam, praesente Cyriaco suo abbate, ipsi quod de propellendis haeresibus moniti fuerant adimplerent. Nam pro his Brunichildi reginae inter caetera scribit, dicens: « Sacerdotale officium in tantam illic, sicut didicimus, ambitionem perductum est, ut sacerdotes subito, quod grave nimis est, ex laicis ordinentur. Sed quid isti acturi, quid populo praestaturi sunt, qui non ad utilitatem, sed fieri ad honorem, episcopi concupis
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑare qui magis illam gattam
quam hẽs coctidie palpando nulliq
ꝯ ferendo diligere comybaris/ quam
ille qui tantas diuicras nõ amando
s ꝯtempnendo cunctisq libaliter lar¬
giendo disꝑgit ita sollicitaius increpa-¬
tus deo graçias retulit/ ⁊ qui mentũ
suum decreuisse pucauerat si g̾gorio
confe̾tur orare uehemenciꝰ cepit ut
cum eo mansionem quandoq ꝑcipe¬
Alibus uenãbłis pp̃. g̾gorius
ꝯmissam sibi diuinitus eccłiam stu¬
diis efficaciter gub̾nabat Iam ligures/
uenetos hiberos aliosq ascismace sb̾
libello confessos calçedonensem sido¬
num uen̾ari compellens/ ad unitatẽ
sancte ecc̃e reuocauerat Iam barba¬
ricinos sardos ⁊ campanie rusticos.
tam p̃dicacõnib quam uerbi̾bus e¬
emendatos apaganizandi uanitate
remouerat Icu donatistarum h̾esim
penes affricia maincheorum penes
syciliam arrianorum penes hispa¬
uiam Agnorcarum uero penes alex¬
andriam scͥptorum suoꝵ uolidissimis

Expanded text:
comparare, qui magis illam gattam comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque percipealibus venerabilis papa Gregorius ommissam sibi divinitus Ecclesiam studiis efficaciter gubernabat. Jam Ligures, Venetos, Iberos, aliosque a schismate sub libello confessos, Chalcedonensem synodum venerari compellens, ad unitatem sanctae Ecclesiae revocarat. Jam Barbaricinos, Sardos, et Campaniae rusticos tam praedicationibus, quam verberibus emendatos, a paganizandi vanitate removerat. Jam Donatistarum haeresim penes Africam, Manichaeorum penes Siciliam, Arianorum penes Hispaniam, Agnoetarum vero penes Alexandriam, scriptorum suorum validissimis
Abbreviated transcription (Latin):
menta congregent᷑ Quia tantum h
ꝑua natiuitas fuit ut ubi auxilian
te deo de si cilia frumenta cong̾gentur
fames uehement̾ ĩmineat. huiꝰ libe¬
ralitatis multitudinem quidam h̾emi¬
tanim. uir magne uirtutis qui nichil
iinundo possidebat preter unam gat¬
tam quam blandiens crebro quasi co¬
hĩtatore ricem in suis g̾miis refone¬
bat ꝯgnoscens orasse fertur ad deum
ut sibi ostende̾ dingnaret᷑ quam futẽ
renuinacõnis mansionẽ sꝑare dẽbuiss
qui proillius amore seculum deserens
nil exeius diuiciis possideret Cumq
nocte quadam dormiret ꝯgnoscit sibi
reuelatum fuisse ut cum g̾gorio rõ¬
no pontifice mansionem sibi p̃pandã
sperasse debuiss. At ille fortiter nige¬
miscens parum sibi ꝓfuisse uolunta¬
reciperet qui tantis mundialibus di¬
uiciis redundaret. Cum uero g̾goiᷤ¬
anas diuicias pauptati sue die noc¬
tuq suspirando conferret. Alia nocte
des pauptacem tusm gͥgorii diuiciis

Expanded text:
menta congregentur, quia tantum hic menta congregentur, quia tantum hic parva nativitas fuit, ut, nisi auxite Deo, de Sicilia frumenta congregentur, 78 fames vehementer immineat. » 60. Hujus liberalitatis multitudinem quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntareciperet qui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte des paupertatem tuam Gregorii divitiis
Abbreviated transcription (Latin):
net ⁊ maiorem domus quatenus
posfit uł hospitib suꝑuementibus
uel causis que eueniunt ydoneus
⁊ ꝑatus existere. Siuero uero uel
neglientem ꝓspicis einu uł ea que
dicimus imiplere diffentem omuis
clenis eius ad hiberi debes ut ꝯmiũ
consilio ip̃i eligant quorum ꝑsone
eademq prediximus ualeant or¬
dinare.
actenus de g̾goriane liberalita¬
tis innocencia me retulisse suf¬
ficiant Ceterum qr famis tempo̾e
sb̾ueniret fiumenta ꝯꝑare studebaͭ¬
petro sb̾diacono intercet̾a quinqua¬
gnita libras auri noua fiumenta.
ab extraneis comꝑata ⁊ in sicilie locis
in quib nõ ꝑeant repone ut mẽse¬
nouembris febiuarii illuc naues
quantas possumus dirigamus ut
eadem adnos fiumenta deferantur.
S ⁊ si nos transmitte̾ cessamus.
ip̃e naues proiide ⁊ ad nos auxili
taxat frumentis que nunc monse
dinem transmitti prescolamur. Ita
ergo tua exꝑiencia faciat ut sine ali¬
cuius uexacõne coloni eccłiastici fuu¬

Expanded text:
net, et majorem domus, quatenus net, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supervenientibus vel causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. actenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caeterum, quia, famis tempore, subveniret, frumenta Petro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis comparata, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadem ad nos frumenta deferantur. Sed et si nos transmittere cessamus, ipse naves provide, et ad nos, auxiliduntaxat frumentis, quae nunc mense dinem transmitti praestolamur. Ita ergo experientia tua faciat, ut sine alicujus vexatione coloni ecclesiastici fru
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m uenditam pauli siñam ĩ uno
eodemq corpore spĩtu alii confe̾n¬
diun est hoc officium alii ꝯmittend̃
est illud neq uni quantuml exer¬
citate ꝑsone uno tempore duaꝵ¬
officia comnendanda Quia si tot̃
corpus oculus n auditus sicuc enĩ
uarietas membrorum ꝑ diuersa
officia nichilominis distributa et for¬
titudinem ⁊ uenustatem sauete dĩ
eccłie manifestat ⁊ sicut in decorũ
est ut incorpore humano alterũ¬
alt̾ius membrum alterius fungatur
officõ ita ninurum noxium simul¬
que turpissimum si singula rezum.
nĩsteria ꝑsonis totidem nõ fu̾nt dis¬
tributa hinc est quod quibdam am¬
bicõsis sicut insuis licteris quas
ego studeo breuitatis obinisi pot̾it
inuenni moderacõnis frena freqñt̾
inposuit unde anthemo subdiaco¬
no pro paschasio ep̃o qui ꝑsemetip̃
sibimet maior domus ⁊ incedñs ꝑ¬
manebat inter cetera precepit dic̃s
Uoluinus autem quod frater nost̾
pascasius ⁊ iice dominũ sibi ordi¬

Expanded text:
secundum veridicam Pauli sententiam, in uno eodemque spiritu, alii conferendum est hoc officium, alii committendum est istud; neque uni, quantumlibet exercitatae personae, uno tempore dua committenda. Quia si totum corpus oculus, ubi auditus? Sicut enim varietas membrorum per diversa nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterumembrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distributa. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris, quas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderationis frena frequenter imposuit. Unde Anthemio subdiacono pro Paschasio episcopo, qui per semetipsum sibimet major domus, et vicedominus permanebat, inter caetera praecepit, dicens: « Volumus autem ut frater noster Paschasius et vicedominum sibi ordi
Abbreviated transcription (Latin):
epłis querit᷑ uendicabat.
Emo laicorum quodlz.
pallacii inmist̾ium uł eccasticã
prtinouium procurabat s omuia
ecc̃astioi uiris inuma eccłiasti nich¬
ilominus uiri subbibant. nimirũ
laycis ad armorum solã miliciã uł
agrorum curam continuã d̾pirtatis
obhoc se nõ nulli ꝑcerum sub obtẽ¬
tu religionis primo tonsurare ce¬
ꝑunt. quorum t̾giuersacõni insui¬
ricuis imꝑator prudenter ocurrẽs
data ꝑ longinum stratorem lege
gem gͥgorius suꝑ hec ualde lauda¬
uit dicens qui scolarum habitum
deferens ad eccastica officia uenire fes¬
tinat nõ relinqu̾e cupit secłm s mu¬
tare. Quod si passim diuuttimus oĩ
bus fugiendi eccłiasti uł secularis
iuris dominium occasionem prelo
mus. Si uero festinantes ad dei se
niuiir uegare q̃dam que dedit omĩa
unde necesse est ut quisquis exiuris
eccasticis uł secularis milicie seruitu¬
te dei seruitium conuerti desiderat.
Probetur pͥus in layco hãbitu consti¬

Expanded text:
epistolis queritur, vindicabat. epistolis queritur, vindicabat. 15. Nemo laicorum, quodlibet palatii ministerium, vel ecclesiasticum patrimonium procurabat, sed omnia ecclesiastici juris munia ecclesiastici viri subibant, nimirum laicis ad armorum solam militiam, vel agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum sub obtentu religionis primo tonsurare coeperunt. Quorum tergiversationi Mauricius imperator prudenter occurrens, data per Longinum Stratorem legegem Gregorius super hoc valde laudavit dicens: 'Qui saecularem habitum deferens ad ecclesiastica officia venire festinat, non relinquere cupit saeculum, sed mutare'. ibus fugiendi ecclesiastici vel saecularis juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes ad omnipotnimus negare quaedam, qui dedit omnia. Unde necesse est ut quisquis ex juris ecclesiastici vel saecularis militiae servituad Dei servitium converti desiderat, probetur prius in laico habitu consti
Abbreviated transcription (Latin):
res pat̾moniõrum asciuit. In quib
cyp̾anum dyaconum patrimonii
syculi pantaleonem notarium syra¬
tami romianum notaium apulei.
Bñ dictum defensorem sanuitici an¬
tenium sb̾dicconum neapolitami
petrum sb̾diaconum campani can¬
didum defensorem tusci. urbicum de¬
cartularium rauẽnatis/ castorium
notarium hystriam authoniũ subꝰ¬
diaconum damastini iohannem no¬
tarium hilliriciami symachum defẽ¬
sorem sardinie bonifacium notaiũ
corsicaui pantaleonem notariura
ligurie iomumim defensorera alpi¬
uni coctiarum hylai̾um notanum

Expanded text:
res patrimoniorum ascivit. In quibus res patrimoniorum ascivit. In quibus Cyprianum diaconum patrimonii Siculi, Pantaleonem notarium Syraitani, Romanum notarium Apuli, Benenatum defensorem Samnitici, Anthemium subdiaconum Neapolitani, Petrum subdiaconum Campani, Candidum defensorem Tusci, Urbicum dechartularium Ravennatis, Castorium notarium Histriani, Antonium subdiaconum Dalmatiani, Joannem notarium Illyricani, Symmachum defensorem Sardiniae, Bonifacium notarium Corsicani, Pantaleonem notarium Liguriae, Hieronymum defensorem Alpium Cottiarum, Hilarium notarium
Abbreviated transcription (Latin):
rum suorum iubens ei ire ⁊ super
frẽm legi. eam. Erac autẽ oratõ so¬
luens abexconuũcacõne defunctũ.
uadens ergo diaconus sicut precep¬
tum ei fuerat sup tumulum fr̃is le¬
cit ei. nõ es mortuus sincer. ille res¬
pondis. eciam. ⁊ iterum in t̾rogat
eum albas. ubi eras usq hodie.U.
est dumibus quia hora qua dyaconꝰ
oratõnem dixit sup sepulcium mea
hora absolutus est abexꝯmuĩcatõ¬
ne ⁊ lib̾ata est adampnacõne amĩa
eius.
extra urbem studio pietatis ex̃̾¬
cuit. Ceterum probum religiosum
alb̾em cum multis pecuniis ierłia¬
mam destinauit Cuius instancia
uenerabłe zenodochium confituit¬
⁊ tam ibi quam in monte syria pe¬
nes arabiam dei famulis sub reguni¬
ne palladi constitutis cottidiani ui¬
ctus ⁊ uestimentorum copiam quã¬
diu iuuere potuit annualiter procu
cias pro custodia sacre religioĩs
rebusq pauperum stremiue gub̾nã¬
dis eccłie sue iuros industrios recto¬

Expanded text:
rum suorum, jubens ei ire, et super rum suorum, jubens ei ire, et super fratrem legi eam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super tumulum fratris lexit ei: Non es mortuus, frater? Ille respondit, etiam. Et iterum interrogavit eum abbas: Ubi eras usque hodie? Rest omnibus quia in hora qua diaconus orationem dixit super sepulcrum, in ea hora absolutus est ab excommunicatione, et liberata est a dominatione anima ejus. extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum Probum religiosum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instantia venerabile xenodochium constituit, et, tam ibi quam in monte Sina penes Arabiam, Dei famulis sub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vestimenti copiam quandiu vivere potuit annualiter mitterdiversas provincias pro custodia sacrae religionis, rebusque pauperum strenue gubernandis, Ecclesiae suae viros industrios, recto
Abbreviated transcription (Latin):
chorum ꝓprium aliquid hr̃ẽt usque
ad unum᷑ obulum. frater ergo demo¬
nastio hẽbat unum frẽm secularem
et postulauit eum dicens casullam
nõ hẽo sed fac caritatem eme imichi.
dicit ei secularis fr̃. Ecce tria nuiis¬
mata suscipiens compara quał tibi
placet. acceptis itaq monachus trib
numismatibus hẽbat ea apud se aliꝰ
autem frater uidens eum habentem
tria mumismata ꝑ gens nũciauit a¬
albati. Albas uero audiens uadens
retulit beatissimo pp̃. Beatissimu s
autem gregorius disçens hoc de a̧ib¬
bate suo segͤgauit eum acoĩone tã¬
quam eum qui soluert regulam
monastĩi. Igitur post modicum tp̃is¬
spaciũ moritur finter seg̾gatus nes¬
ciente ppͣ. post duos ergo aut tres
dies ꝑgens albas nunciauit ei. qr
frater requieuit. In hoc itaq non
medioc̾ter tristatus est quia anceꝙͣ
exiret de hac uita nõ soluit eum ãb
excom̃cacõnis pytimuo ⁊ sc̃bens
orõui in pitacõ dedit uni dyacono¬

Expanded text:
chorum proprium aliquid haberet usque chorum proprium aliquid haberet usque ad unum obolum. Frater ergo de monasterio habebat fratrem saecularem, et postulavit eum, dicens: Casulam non habeo, sed fac charitatem, eme mihi. Dicit ei saecularis frater: Ecce tria numismata suscipiens, compara, qualis tibi placet. Acceptis itaque monachus tribus numismatibus, habet ea apud se. Alius autem frater videns eum habentem tria numismata, pergens nuntiavit abbati. Abbas vero audiens, retulit beatissimo papae. Beatissimus autem Gregorius discens hoc ab abbate, segregavit eum a communione, tanquam eum qui solverat regulam monasterii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc itaque non mediocriter tristatus est, quia antequam exiret de hac vita, non solvit eum ab excommunicationis epitimio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni diacono
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝓpter illud quod scriptum est.
nisi quis renatus fuit exaqua ⁊ spĩ¬
tu sancto nõ intrabit in regnumce¬
lorum. sed simpliciter d̾r ab inferni
solum modo cruciatibus lib̾ata. qd̾
uidelicet põt iuderi credibłe. Quip¬
pe cumi ita ualeat anima ⁊ in inf̾¬
no existe. ⁊ in ferni cruciatus ꝑdei.
misericordiam non sentire sicuti
unus iehenne ignis ualet omnes
peccatores pariter detinere sed per
dei iusticiam cunctos equaliter ñ¬
ualet exurere. nam unius cuiusq
qͣuantum meruit culpa iusto dei
iudicõ tantum sencietur ⁊ pena.
Ichilominus.
ex libro qui ag̾cis lymon dicit̃.¬
alatinis uero intlłigitur campus
uel pratus preceptor meus inter
alia toto orbe iam diffamaca mira¬
cula interpretatus est michi scribẽs
⁊ narrauit nchi pb̃r nomine pe¬
trus de sancto gregorio pp̈ romano
illic enm erat reuerentissimus hic
presb̾r. is inquit effectus pp ͤ edifica¬
uit monasterium uirorum magñ.
et dedit mandatum ut nullus mona¬

Expanded text:
pter illud quod scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intrabit in regnum coelorum ; sed simpliciter dicitur, ab inferni solummodo cruciatibus liberata. Quod videlicet potest videri credibile quippe cum ita valeat anima in inferno existere, et inferni cruciatus per Dei misericordiam non sentire, sicuti unus gehennae ignis valet omnes peccatores pariter detinere, sic per Dei justitiam cunctos non valet aequaliter exurere. Nam uniuscujusque quantum meruit culpa, justo Dei judicio tantum sentietur et poena. 45. Nihilominus ex libro qui a Graecis λειμὼν dicitura Latinis vero intelligitur campus, vel pratum, praeceptor meus inter alia toto orbe jam diffamata miracula interpretatus est, mihi scribens: 61 Enarravit nobis presbyter, nomine Petrus, de sancto Gregorio papa Romano illinc enim erat reverendissimus hic presbyter: Is, inquit , effectus papa, aedificavit monasterium virorum magnum, et dedit mandatum ut nullus mona
Abbreviated transcription (Latin):
no solum declinare uoluisse quin ⁊
cum magno augore anĩ sũmũ sac̾doci¬
iun suscrpisse satis opinor probatus
salcm lenit̾ succubuisse putetur.
at erim inepła anastasio cormchio¬
rum archieyo iudicia dñi quanto st̃
inuestigabł a tanto debent esse hũa¬
nis sensib metuenda. Et quia ca rõ
mortał conp̃hende nõ ualet hus se
nc̃ce est humłi cordis ceruice subster¬
not quacinus quocam regentis uo¬
luutas duxi̾t illuc õbediens mẽtis
gressibus prosequatur Ego autez
ꝯsida̾ns in firmitatem meam ad apłi¬
ce sedis culmen nõ ꝑting̾e onus hoc
malui declinare ne inpastorali re¬
ginĩe imparis admistracõnis acc̃oñ
succũbe̾m s quia contraire nõ est do¬
mini disponẽtis arbitrio obediert̾
secutus sum qd̾ misi̾cors deme regẽ¬
tis manus uoluit oꝑari. Nam fẽni¬

Expanded text:
non solum declinare voluisse, quin etiam cum magno angore animi summum sacerdotium suscepisse satis, ut opinor, probatum saltem leviter succubuisse putetur. 54. Ait enim in epistola Anastasio Corinthiorum episcopo: « Judicia Dei quanto sunt investigabilia, tanto debent esse humanis sensibus metuenda: ut quia ea ratio mortalis comprehendere non valet, his se necesse est humili cordis cervice substernat, quatenus quo eam regentis voluntas duxerit, illic obedientis mentis gressibus prosequatur. Ego autem considerans infirmitatem meam ad apostolicae sedis culmen non posse pertingere, onus hoc malui declinare, ne in pastorali regimine imparis administrationis actione succumberem. Sed quia contraire non est Domini disponentis arbitrio, obedienter secutus sum quod misericors de me regentis manus voluit operari. Nam f
Abbreviated transcription (Latin):
cio iuuante gr̃a catholice ui̾tatis at̾biit
Si quidem enticiꝰ eiusde ciuitatis ep̃s li¬
bro de surreccõne mortuoꝵ confecto dog¬
matiz abat corpꝰ nr̃m ĩ illa resurreccõnis
glia inpalpabłe uentis aeriq sb̾tilius ẽẽ¬
esse futurum Quod g̾g̾ audiens ⁊ racõ¬
ne uĩtatis ⁊ exemplo dnice resurreccõis
ꝓbauit hoc dogina orthodoxe fidei omni

Expanded text:
a catholicae veritatis, attrivit . Siquidem Eutychius, ejusdem civitatis episcopus, libro de Resurrectione mortuorum confecto, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum. Quod Gregorius audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei om
Abbreviated transcription (Latin):
nacat. Reuocemus ante oculos mẽ¬
tis quid q̾d errando ꝯmisimus ⁊ ꝙ ne¬
quiter egimus flendo piũamus p̃¬
ueĩanus faciem eius inconfessione
⁊ sicut ꝓph̾a admon leuemus cor¬
ta nr̃a cum manib ad dm̃nad dnĩn
orꝑacõnis erigere. dat ꝓfc̃o dat tre¬
mori nr̃o fiduciam qui ꝑ ꝓph̾am
clamat. Nolo mortem peccatoris
s ut conu̾tat᷑ ⁊ uiuat. Hullus ãt
de in iquitatum suaꝵ ĩ maĩtate deᷤ¬

Expanded text:
vacat. Revocemus ante oculos menvacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et quod nequiter egimus flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione , et sicut propheta admonet, Levemus corda nostra cum manibus ad Dominum . Ad Deum onae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate de
Abbreviated transcription (Latin):
Nt̾im dum ab urbe regia ĩꝑatoris
p̃stolaret᷑ aduentus ⁊ lues ip̃a po¬
płm uehemẽcius deuastaret uenaᷤ¬
błis leuita g̾g̾. u̾bum adpłm ex orsꝰ¬
flaglła d̾i que metu̾e̾ uentura debuiꝰ
saltem pñcia ⁊ expta timeamus cõ¬
u̾s i. õnis nob̃ aditum dolor aꝑiat.
et cordis nr̃i du̾ciam ip̃a quã patim᷑
pena dissoluat ut enĩ ppħa teste pre¬
dcm̃ est ꝑuenit gladius usq adaĩa.¬
Ecce ⁊ enĩ cuncta plebs celestis ire
mutrone ꝑcutit᷑ ⁊ repentina singuli
cede uastant᷑ Nec langor mortem p̃¬
uenit s langoris moras ut ceruicis
mors ip̃a p̃currit. ꝑcussus quis añ
dist̾cti uidieis ꝑuenit cui nõ lic flere
quod fecit. Et hĩtatores quidem nõ
exꝑte sbtrahunt᷑ s ꝑiter corruũt Do¬
mus uacne corriu relinquut᷑ filioꝵ
fuera parentes aspiciũt ⁊ sui eos
quisq gͦ nr̃m ad penitẽcie lamẽta
ꝯfugiat dum flere ante ꝑcussionẽ

Expanded text:
Interim dum ab urbe regia imperatorius Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita Gflagella Dei quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa, quam patimur, poena dissolvat: ut enim propheta teste praedictum est, Pervenit gladius usqEcce etenim cuncta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur; nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque andistricti Judicis pervenit, cui non licet flere quod fecit. Et habitatores quidem non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt. Domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos quisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mezechieł ppħa legitur. ascũario
ineo incipite̾ pelagium ppłm ꝓtuliͭ
⁊ sine mora extinxit. Quo defime¬
to ita in reliquũ uulgus deseruit utͦ
Ed pesti.¬
lencia supͣ modum seuiente qͥ̾a
ecc̃a dei sine rectore esse nõ pot̾at be¬
atum g̾gorium lic totis uirib reni¬
centem clerus sensitus ppłs rõnus si¬
bi concordit̾ ponfificem elegunt.
Quem ille apicem totis uirib eui¬
tare dec̾nens sese indignũ tali hon¬
ore clanitabat uid metuẽs ue mũ¬
di głia quã pͥus abiecerat ei sbecr̃as¬
tici colore regimĩs aliquo modo sub¬
riꝑe potuiss.
um exlauacro scõ susceꝑat lacenter
lrãs destinauit a diurãs ⁊ multa p̃ce
deposcens ne um ꝙͣ assensum ppłis p̃¬
be̾t ut se huiꝰ honoris głia sb̾limar
sed prescũs urbis germanꝰ nomuĩe
fecãt imꝑatori direꝑit. At ille grãs
agens deo pro amiciacia dẏaconi eo
qd̾ locum defe̾ndi ei houoris ut cupi¬
erat repiss data p̃cepcõne ip̃m ordi¬
uari precepit.

Expanded text:
 Ezechiele propheta legitur: A sanctuario meo incipite , Pelagium papam perculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto, ita in reliquum vulgus desaevit, ut, Sed pestilentia supra modum saeviente, quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, Gregorium, licet totis viribus renitentem, clerus, senatus populusque Romanus sibi concorditer pontificem delegerunt. Quem ille apicem totis viribus evitare decernens, sese indignum omnino tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset. um ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, fecerat imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41.
Abbreviated transcription (Latin):
tencia. absfsit. ⁊ conu̾sus latro uite
p̃mia eciã in ip̃a sĩa sue mortis e¬
meruit. mutemus gͦ corda ⁊ p̃suma¬
mus nos iam ꝑcepisse qd petimus
cieuis ad p̃cem index flectitur si a
pͣuitate sua peticõ corrigat᷑ ĩmiũ¬
te gͦ tante a ĩadu̾sionis gladio nos
inportuis p̃cib insistamus Ea nã¬
q que ingrata esse homĩbus ĩpor¬
tunitas sol iudicõ uĩtatis placet.
qr pius ⁊ misicors deus uult ase p̃¬
cibus ueĩam exigi qui qͣntum m̾e¬
mur nõ uult irasci. hinc ⁊ enĩ ꝑps
almistam dicit. in uoca me uidie t̾¬
błacõnis tue eipiam te ⁊ mag̾ficab
me. Ip̃e gͦ sibi testis est qua ĩ uotã
tibus mise̾ri desid̾at qui admonet
die p̾mo dilucło ad septiformem
lecaniam iuxͣ dist̾bucõm infĩus ãno¬
qui simł om̃s peccauimus simł õs
mala que fecimus deploremus. ut
districtus uidex dum culyas nr̃as
Etania.
nactorum. ab ecc̃a scõrũ martiꝵ io¬
his ⁊ pauli letania ancillaꝵ dei ab

Expanded text:
tentia abstersit, et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit. Mutemus igitur corda et praesumamus nos iam percepisse, quod petimus. Citius ad praecem iudex flectitur, si a pravitate sua petitur corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos inportunis fletibus insistamus. Ea namque, quae ingrata esse hominibus inportunitas solet, iudicio veritatis placet, quia pius ac misericors Deus vult a se praecibus veniam exigi, qui quantum meremur non vult irasci. Hinc etenim per psalmistam dicit: 'Invoca me in die tribulationis tuae et eripiam te, et magnificabis me'. Ipse ergo sibtibus misereri desiderat, qui admonet die primo diluculo ad septiformem litaniam juxta distributionem inferius qui simul omnes peccavimus, simul omnes mala quae fecimus deploremus, ut districtus Judex dum culpas nostras itania nachorum ab ecclesia sanctorum martyrum Joannis et Pauli; litania ancillarum Dei ab
Abbreviated transcription (Latin):
q ĩ mõstio eiusdem cimiteĩo ag̃gorio.
fr̃ib q sepultus cũctis uim discedẽtib.
isdem iohñs sicut post mod̾ pallens et
tremẽs ag̾g̾̃. cũ fratͥb iudicauit solus
muẽtus abeodem fr̃e qui sepłtus fuat.
de sepulcro uocatus est Ꝙ moꝵ ec̃ sb̾ se¬
quens fins oñdit. Nam post dies .x.
correptus feb̾bus moriẽdo uocantem
secutus est. Um quia multa restãt q̃d̾¬

Expanded text:
usdem coemeterio a Gregorio fratribusque sepultus, cunctis inde discedentibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens Gregorio et fratribus indicavit, solus inventus, ab eodem fratre qui sepultus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis ostendit. Nam post dies decem correptus febribus, moriendo vocantem secutus est. Verum quia longum est et
Abbreviated transcription (Latin):
auni magno dracone ĩ modũ trabis
ualide ꝑtyberim flumĩs alueum ĩ
mare descendit S suffocate bestiͤ
int̾ salsos maĩs turpidissumi fluc¬
tus sũ mora in littore deciderunt s¬
sua pucredine totum aerem corru¬
perunt.
Ecuca est euest̾io clades inguĩa¬
ria que romanã urbem adeo ue¬
hemẽti pestilencia liniauit ut ecia
corpali iusu sagitte celitus uenire ⁊

Expanded text:
is validae per Tiberini fluminis alveum, in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidissimi fluctus sine mora in littore deciderunt suaque putredine totum aerem corruperunt . 37. Secuta est e vestigio clades inguinaria, quae Romanam urbem adeo vehementi pestilentia laniavit, ut etiam corporali visu sagittae coelitus
Abbreviated transcription (Latin):
un gͥgorius ꝓtulisset. euticius ait.
Id circo hoc du̾s fecit ut dubitatroñe re¬
surreccõnis sue adiscipłoꝵ cordib ãmo¬
ueret. Qui g̾gorius dixit. Mira est reꝰ
ualde quã astrius ut in nob̾dubietas
surgat onde discipulorũ corda fuerũt
adubretate sanata. quid enĩ detius di¬
ci põt quom ut hcc nob̾ de eius uera
carne dubium fifit ꝑ quod discipłi
eius adadem ab omni sunt dubie¬
tate seꝑati. si enĩ hoc huisse astruitur
quod osterdit unde fides discipłis.
it. Euticius ait. Corpus y alpabłe
hũit qd̾ ostendit s post confirmata
corda palpanciũ omne illud indo¬
mĩo quod palpari potuit in su̾tilita¬
te aliquã est redactum. Ad hoc g̾go¬

Expanded text:
um Gregorius protulisset, Eutychius ait: « Idcirco hoc Dominus fecit, ut dubitationem resurrectionis suae de discipulorum cordibus amoveret. » Cui Gregorius dixit: « Mira res est valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat unde discipulorum corda fuerunt a dubietate sanata. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni dubietate sunt reparati? Si enim hoc non habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipulorum itur. » Eutychius ait: « Corpus palpabile habuit, quod ostendit; sed post confirmata corda palpantium, omne illud in Domiest aliqua redactum. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
In illa ergo celestis regni gła caro ẜ¬
natarsaa erit. s ẜm passionis desi¬
deria nõ eit. quia dmeto mortis acb¬
leo met̾na ĩ corrupcõne regna bit
quib auditis euticius ꝯsentire se
prorinus respondit. S tame ad hi
corpus palpabłe resurg̾e posse de¬
indid̾at dicens. Tu qd̾ senimas ñ

Expanded text:
In illa ergo coelestis regni gloria caro naturam erit, sed secundum passionis desideria non erit, quia devicto mortis aculeo, in aeterna incorruptione regnabit. » Quibus auditis, Eutychius consentire se protinus respondit; sed tamen adhuc corpus palpabile resurgere posse deindiderat, dicentis: Tu quod seminas non
Abbreviated transcription (Latin):
punitia. mercator respondit. ꝓuinciales
iri. quia de ira sunt eruendi ⁊ ad xp̃i gra¬
ciam ꝯ uocandi. rex ais illius ꝓuincie quo¬
modo nũcupatur. m̾cator respondit aelle
uocatur Et g̾gorius alludẽs adnom̃ dixt
Bene quia rex d̾r aelle. alleliua enĩ ĩ lan¬
de creatoris oportet illis inꝑtib decantari.
ox itaq accedens.

Expanded text:
provincia. Mercator respondit: Provinciales provincia. Mercator respondit: Provinciales iri, quia de ira sunt eruendi, et ad Christi gratiam convocandi. Rex, ait, illius provinciae quomodo nuncupatur? Mercator respondit: Aelle vocatur. Et Gregorius alludens ad nomen, dixit: Bene, quia rex dicitur Aelle. Alleluia etenim in laude Creatoris in partibus illis oportet decantari . 22. Mox itaque accedens
Abbreviated transcription (Latin):
senda decreui.
Wad̾am die cũ adueĩentib nuper
negociatorib młta uenalia ĩ forũ
romane urbis fuissẽt ꝓpoĩta młtiq ad
emẽdum undiq confluxissent contigit gg̃¬
d̾o diugnissimũ p̃ci̾re qui c̾nens int̾ alios
pueros corpore candidos forma pulchri¬
mos uultu uenustos capillorũ quoꝵ nito¬
re ꝑspituos esse uenales int̾rogauit m̾¬
catorem de qua prĩa illos actuliss. ille res¬
es simli candore fulgescit. g̾gorius dixit
xp̃iani sũt iidem insulaĩ. an ad huc pa¬
gauis tenẽtur errorib in plicati. Merca¬
tor rñdit nõ sũt xp̃iani. s pagauis tenẽt᷑
laqueis irretiti. tune gͥg̾. acriter ĩ gemis¬
cens. heu ꝓgdolor inquit qm splendidas
facies p̾n̾ceps tenebraꝵ nũc possid can¬
ta frontispicii gr̃a uacuam ab et̾na gr̃a
d̾i mentem gestat. Bursus int̾rogat q̃
quod eẽt rocabuł gentis illius. Mcator
respondit. angli uocant᷑. At ille. Bñ ĩ ꝙ
angli quasi angłi qr ⁊ angłicos uultus

Expanded text:
serenda decrevi. 21. Quadam die, cum advenientibus nuper negotiatoribus, multa venalia in foro Romanae urbis fuissent proposita, multique ad emendum undique confluxissent, contigit Deo dignissimum praeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attulisset. Ille reses simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc paganis tenentur erroribus implicati? Mercator respondit: Non sunt Christiani, sed paganis tenentur laqueis irretiti. Tunc Gregorius acriter ingemiscens: Heu! proh dolor! inquit, quam splendidas facies princeps tenebrarum nunc possidet, tantaque frontis species vacuam ab interna Dei gratia mentem gestat. Rursum interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Mercator respondit: Angli vocantur. At ille: Bene, inquit, Angli, quasi angeli, quia et angelicos vultus
Abbreviated transcription (Latin):
bi nũstros emtte̾t quo cũ ueminẽ ire uł¬
le congnoscet seinz ip̃m quoq nõ dubi¬
taiit ing̾ere. dum modo pontifex sibili¬
cenciam ꝯmodaret qui lict cũ magna
cunetacõne tocius cleĩ ac ppłi g̾gor iũ
sponte ꝓficisci cupiẽtẽ abire ꝑmisit mi
p̾turbati delibato consilio trifarie ꝑ
Loca uie contigna uñ pontifex ad bt̃i Pe
offendisti. romã destruxisti. ggorium di¬
misisti quib sentenciis omĩo ppͣ ꝑt̾ritus¬
ꝑt̾ritus misit continuo nũcios qui uir̃
dei reuocarent g̾gorium qd̃ ip̃e sibi ꝯme¬
antibus iam p̃dixat fore futurũ.
amq trium. dierum itine̾.
profligato ad quẽdam locum requie¬
tũs forte diu̾terant. quo singłis quiescẽ¬
tibus gͥgorius lectitabat Quẽ locusta su¬
ꝑueĩens coegit paululũ alegando quieᷤ¬
cere ⁊ ex consideracõne sui nomĩs docuit
eum in eodem loco se stare debe̾ statimq.
bat s p̃ueĩentib apłicis nũciis lic magͦ¬

Expanded text:
nem ire velle cognosceret, semetipsum quoque non dubitavit ingerere, dummodo sibi pontifex licentiam commodaret. Qui licet cum magna cunctatione totius cleri ac populi Gregorium sponte proficisci cupientem abire permisit, perturbati, deliberato consilio, trifarie per loca viae contigua unde pontifex ad beati Peoffendisti, Romam destruxisti, quia Gregorium dimisisti. Quibus sententiis omnino papa perterritus, misit continuo nuntios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam praedixerat fore futurum. 24. Jamque trium dierum itinere profligato, ad quemdam locum requieturi, forte diverterant, quo singulis quiescentibus, Gregorius lectitabat. Quem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiescere, et ex consideratione sui nominis docuit eum in eodem loco se stare debere.  Tunc fbat; sed praevenientibus apostolicis nuntiis, licet magn
Abbreviated transcription (Latin):
tus ysumas nsi qui Dam caruis eiꝰ
resurreccõm negat. Cuc enticius
obiecit dices. Cum septum sit caro
⁊ sanguis regnum dei posside̾ nõ poꝰ¬
sunt qua rõne credend̾ est resurge
ueraciter carnem Cui g̾gorius res¬
pondit. In sacro eloquio alit̾ caro.
dicitur iuxͣ naturã atq aliter iuxta
culpam uł corrupcõm Caro quippe.
iuxta nacurara sicut sc̾ptum est Hoc
nũc os exossibus meis ⁊ caro d̾carne
mea Et u̾bum caro factum est ⁊ hĩ¬
tauit ĩ nobis Caro u̾o uix̃ cũlpam.¬
sicut sc̃ptum est. Non ymanebit
in homĩb istis sp̾itus mens eo qd̃
sunt caro. Et sicut psalmista ait.
Memoratis est quia caro. sũt sp̃s

Expanded text:
tus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? » Tunc Eutychius objecit, dicens: « Cum scriptum sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est resurgere veraciter carnem? » Cui Gregorius respondit: « In sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quippe dicitur juxta naturam, sicut scriptum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Caro vero sicut scriptum est: Non permanebit in hominibus istis Spiritus meus, eo quod sunt caro ; et sicut Psalmista ait: Memoratus est quia caro sunt, spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
dreas appuit ⁊ hunc uirga tetigit eiq̃
dixit. Surge ex hac eĩ molestia modo
nũme mo̾ieris. S ꝑatus est quia long¬
um tp̃s ħ fcũrus nõ eris qui dũ iã esset
dmedicis desꝑatus repẽte sanatꝰ ẽ atir
ꝯualuit Rem quã uidãt narrauit seq

Expanded text:
ex apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est, atque convaluit. Rem qua
Abbreviated transcription (Latin):
cũ acerba etate nature iam studia Et
auditurus incõgnita religiosis sembus
indagator solertissimus adhrbat sũpta¬
q doctrine semma tena ci memorie ru¬
nmãda que ptꝰ in ppłos mellico decla¬
maret gutt̾e congerebat.
Enq docibłis adolescens cũ trãs¬
missio ꝯmiũt̾ stilo surgentis in¬
fancia ad biniũ pitagorice lr̃e
scłi uoluptate relinqu̾e̾ /⁊ dextrũ cepit
çũ celesti desi deĩ̾o totis uiribus anhe¬
lare.
Ed dum ꝯu̾sionis sue grãm lon¬

Expanded text:
cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gra
Abbreviated transcription (Latin):
oratoriũ peciit se seq eñ lac̾mis ut saltẽ
die illo ad ieuinãd̾ sibi uirtus dae̾t᷑ ĩ or̃o¬
nem dedit Et post pauluł ꝯpleta orõne
digressus tantã u̾tutẽ suũ stomachũ ꝑ¬
cepisse cõgnouit ut ei cibꝰ ⁊ morbi deme¬
moria funditus tolłetur cepit secũ mira¬
ri quis ess qͥs fu̾s. Et cũ ad animũ redi¬
bat ĩf̾mitas nich in se ex hiis que meĩe¬
rat recognosce̾ p̃ualebat Cumq ĩ dispo¬
sicõne most̾ii ocupata mẽs ess. obliuis¬
cebatur fũditꝰ egritudĩs sue Si u̾o
rediret egritudo ad meõriã cũ tam for¬
tem se eẽ sentiret nurabat᷑ qd̃ nõ ꝯme¬
alter trãsferre potuiss. u̾m qͣmꝙͣ pene
coctidiano labore tabesce̾t ulłam tm̃
corꝑi suo cupiebat ꝯmodare quietẽ quo
minꝰ aut oraret. aut lege̾t aut sẽberẽt
aut dietaret.
N huiꝰ sac̾ moͣstĩi penetralib idẽ uir
om̃ĩpotẽtis dei g̾g̾. amr̃e siluia tũc tp̃is
urẽ portã bt̃i pauli apłi loco qui d̾r cella

Expanded text:
oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognovit, ut ei cibus et morbus de memoria funditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 comeunium transferre potuisset. Verum quanquam pene quotidiano languore tabesceret, nullam tamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli apostoli, loco qui
Abbreviated transcription (Latin):
sopori huie nocturna uisione appuit qͥa
ex albis floribus corona decelo incapͭ
illius descendebat Qui mox molestia
corꝑis cenpatus cum magna seciĩtate
animi atq hylaĩtate defimctus ẽ. Ad
cuiꝰ sepulcrũ dum post annos qͣtuor dec̃i
Pecrus qui pontificatꝰ istius bt̃i g̾gorii
temꝑe mõsti̾o eidem p̃suit sibi sepłtu¬
ram face uoluiss tanta de eodem sepł¬
cro fratris meruli fragrancia suauita¬
tis emanauit acsi illic florum oĩm fuis¬
sent odoramẽta.congesta Exqua re ma¬
infeste patuit qr uerũ fuis ꝙ noct᷑nam¬

Expanded text:
sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quo