comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitus p̃dicatas ⁊ cõm̃da¬
tas nouit ȩccła: quaꝵ ẽ una infide.
altera inspeciȩ: Una intp̃r peregri.¬
cionis. altera inȩt̾nitate mansionis:
Una in labore. altã inrequi e. Una in
uia. altera in patria: Una in opere
actionis. altã inmercedẽ cõtẽplatio¬
nis. Una declinat amalo ⁊ faẽ bonũ.
altã nullũ ht̃ aquo declinat malũ.
s magnũ hab quo fruat᷑ bonũ.
Una cũ hoste pugnat. altera sine
hoste regnat. Una fortis ẽ inadu̾¬
sis. alt̾a nichil sentit adu̾si Una
carnales libidines frenat. alta sꝑ̃i¬
talibꝰ delectationibꝰ uacat. Una ẽ
uncendi cura sollicita. altaͣ uicto¬
riȩ pace secura: Una intep̃tacioni¬
bꝰ adiuuat᷑: altã sine ulla tẽptatio¬
ne inpso ad iutors letat᷑ Una sub¬
uenit indigenti. altã ibi ẽ ubi u¬
nullũ inuenit indigentẽ Una ali¬
ena peccata ur sua sibi ignoscant᷑
tur qd̾ ignoscat. nec facit qd̵
ioscat ignosci: Una flagellat᷑
ne extollat᷑ inbonis. altera

Expanded text:
divinitus praedicatas commendatas novit Ecclesia: quarum una est in fide, altera in specie. Una in tempore peregrinationis, altera in aeternitate mansionis; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una in opere actionis, altera in mercede contemplationis; una declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum. Una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit indigentem; una aliena peccata, ut sua sibi ignoscantur, patitur quod ignoscat, nec facit quod sibi poscat ignosci. Una flagellatur malis ne extollatur in bonis, altera tanta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis. seo inanis uenire ñ po¬
tuit. Mlagnũ qͥppe donatiuũ
suis militibꝰ attulit qͦ ees nõ
solũ copiose ditauit. sed etiam
ad certandũ inuictissime cõfer¬
tauit: Attulit namq donim
caritatis. ꝓͣ duceret homines ad
cõsorciũ deitatis. Quod gͦ attu¬
lit erogauit. Nec sibi aliqͥd mi¬
nuit. sed mirabilit̾ suoꝵ sideli¬
ũ pauperiem ditauit. ⁊ indefi¬
cientibꝰ thesauris plenꝰ ipie ꝑ¬
phauũ de t̾ris eleuauit ad cęlũ.
Coritas quę p̃cessit in tege ipsa
subsequent̃ refulsit inmilite:
tatis ętne mirałm demonstra¬
uit inmartire iniucte carita¬
tis incieiũ. Integratas qͥpe in¬
temerata ꝑmansit inuirgine.
sic inmartuxͥs m̃te ñ potuit
xp̃i caritas tanto seuienciũ ag¬
mine suꝑari: Srephanꝰ gͦ ut
nominis sui ceronã ineruisset
ut corigerent᷑. ꝑcaritatẽ ꝓlapidan¬
tibꝰ orabat ne punitent᷑. Caritatis
uirtute subirus uicit saulum
crudelit̾ seuientẽ.⁊ quẽ habuit
int̾ra ꝑsecutorem. in cęle meruit

Expanded text:
enire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse pphanum de terra elevavit ad coelum. Caritas quae praecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite.tatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt. talis uirtꝰ talisq triũ¬
phts. Haud uͦ uilibꝰ armis po¬
tuit p̃muniri. qͥ a multis nõ
potuit superari: In uicte nãq
in eo enituit insigne uirtutis.
qͥa nec frem̃ciũ seuiciam formi¬
dauit. nec lapidantiũ ictibꝰ de¬
uicta subcuburt. Usq ad eo em̃
inter frem̃tes ꝑmansit intre¬
pidus. ⁊ inter lapidũ fuit cru¬
ciam̃ta securꝰ. ut incredulitatẽ nde¬
oꝵ sicdent̃ argueret: benignꝰ
plapidantibꝰ exoraret: Quod ẽ
gͦ tam magnũ atq in suꝑabile
genꝰ armoꝵ: quo munitus se¬
uientes miles argueret nec ti¬
meret. lapidantes ñ reꝑcuciens
s paciens suꝑaret. insuꝑ occisis

Expanded text:
a sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus saevientes argueret, nec timeret; lapidantes non repercutiens, sed patiens superaret; insuper et occisus
Abbreviated transcription (Latin):
Quando gͦ ineruce pendebat ora¬
bat.uzdebat ⁊ p̃uidebat: Onĩs
inimicos uidebat. multos ex ilł
futuros
bus postulabat: Illi seuiebant.
ille orabat. Illi dicebant pilato
crucifige. ille clamabat pat̾ ig¬
nose̾: In asꝑis clauis pendebat.
s lenitatẽ ñ amittebat. Illis iã pe¬
tebat ueniam. aquibꝰ tantã accipię¬
bat iniuriã: Illi seuzebant. illi cir¬
cũlatrabant. illi insultando caput
sce illis. Atrendite fr̃s. Magna pi¬
etas pendebat. ⁊ tam̃ impendebat:
⁊ ñ desendebat. qͥa desanguine suo
medicam̃tũ freneticis faciebat. De¬
niq post resurrectionẽ sanauit.
quos pendens insanissimos tolera¬
uit: Et sanguinẽ quẽ fuderunt
seuientes. bibert̃ credentes ⁊ facti
st̃ sequentes. qͥ erant ꝑsequentes.
Ut diligendo seuientes inimicos fa
Nomo erat sic̃ itu de massa peccati
erat sicut ⁊ tu. eo p̃cio redẽptꝰ quo
⁊ tu: Diaconꝰ erat. eugłia legebat.
quȩ legis ⁊ audis ⁊itu: Ibi inuenit

Expanded text:
Quando ergo in cruce pendens orabat, videbat et praevidebat omnes inimicos; sed multos ex illis futuros am postulabat. Illi saeviebant, et ille orabat. Illi dicebant Pilato, Crucifige ; ille clamabat, Pater, ignosce. In asperis clavis pendebat: sed lenitatem non amittebat. Illis jam petebat veniam, a quibus tantam accipiebat injuriam. Illi saeviebant, illi circumlatrabant, illi insultando caput sce illis. Attendite, fratres. Magna pietas. Pendebat, et tamen petebat. Et non descendebat, quia de sanguine suo medicamentum phreneticis faciebat. Denique, post resurrectionem sanavit quos pendens insanissimos toleravit: et sanguinem quem fuderunt saevientes biberunt, credentes; et facti sunt sequentes, qui erant persequentes. ut diligendo saevientes inimicos, facHomo erat, sicut et tu: de massa peccati creatus, sicut et tu: eo pretio redemptus, quo et tu. Diaconus erat, Evangelia legebat, quae legis vel audis et tu. Ibi invenit
Abbreviated transcription (Latin):
qui manifeste de aduentu dñi
scͥptus ẽ. Et qd̾ dicit hoc uult
intelligi.Hisi penitentiã ege¬
ritis. ⁊ cołisi fueritis ipsũ me
ẽẽ. de quo ꝓpłȩ cecinerunt fi¬
liũ omĩpotentis patris. faciem
meã ñ uidebitis. habent iudei
datũ sibi tẽpꝰ penitentiȩ. Cõfite¬
ant᷑ benedictũ. qͥ uenit in nomi¬

Expanded text:
te de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de quo Prophetae cecinerunt, Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
quod ille racharias ñ sit filius
barachiȩ. sed filiꝰ ioiade sacerao.¬
tis nde scriptã refert. Nõ fuit
recordatꝰ ioas patris eiꝰ ioiadȩ.
Nuȩ sibi secisset bona. Cũ gͦ ra¬
hariã teneamꝰ. ⁊ occisioni con¬
rachias in lingua nr̃a. benedict
nazareni. ꝓfilio baracluę filiũ
ioiade scriptũ reperimꝰ. Sim¬
pliciores fr̃s inter ruinas iẽpli
⁊ altaris. siue iinportaꝵ exitib¬
quę ad silcam ducunt. rubra
saxa mon srantes. ⁊ achariȩ
sanguine putant ẽẽ polluta¬
Nõ cõ dẽpnamꝰ exrorẽ. qͥ de odio
indeoꝵ. ⁊ fidei piotate descen¬
di. Dicaniꝰ bieuit̃. quare san¬
guis abel iusti usq ad racha¬
riã filiũ barachię. ab lloꝵ
generatione qiȩrat᷑. cũ nentiũ¬

Expanded text:
quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joadae sacerdotis, unde Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joadae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo Zachariam teneamus et occisioni conrachias in lingua nostra benedictus Nazareni pro filio Barachiae filium Joiadae scriptum reperimus. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant eNon condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descendit. Dicamus breviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur, cum neutru
Abbreviated transcription (Latin):
dite ipsũ dnm qͥ hoc iussit qͥd
fecerit: Nõne post tanta quȩ
ait: Pat̃ ignosce ill. qͥa nesciunt
qͥd faciunt᷑. Orauit in hoĩȩ. qui
exaudiuit cũ patre: Nã ⁊mͦ erat

Expanded text:
de ipsum Dominum qui hoc jussit, quid fecerit. Nonne post tanta quae ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt? Oravit in homine, qui exaudivit cum Patre. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
solum ex sñi marc sententia. s
ex genesis testimonio cõꝓbat᷑. ubi
accepta eiꝰ adõ narrant᷑ munera:
Querit᷑ quis sit zacharias filius
baracmiȩ. qͥa mulios lagiinꝰ
ꝯccnlistis int̾ templũ ⁊ altare. In
⁊c̾sis diu̾sa legi. ⁊ debeo singuloꝵ
dpiuones exponere. Alii rachariã
filiũ barachiȩ dicunt. qui induode
sus est. int̾ templũ ⁊ altare.
scripeura non loqͥt᷑. inarime
cum temhotibꝰ eiꝰ uix unẽ
templi fuerint alii earia pa¬
trẽ ioħis intelligi uolunt exqͥ eã¬

Expanded text:
c sententia, sed ex Genesis testimonio comprobatur , ubi accepta ejus a Deo narrantur munera. Quaerimus quis iste sit Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus occidistis inter templum et altare. In diversis diversa legi, et debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodesus sit inter templum et altare Scriptura non loquitur: maxime cum temporibus ejus vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ÷̃ dias grneratio nes maloꝵ
Quis ascendet in montẽ dnĩ. aut
quis requiescet in monte dm̃t¬
sc̃o eiꝰ : Cũq plures qui ascensu¬
ri sunt montẽ dnĩ discrẽsisset.
qui diu̾si fuere etatibꝰ postea in¬
rentiũ faciem dĩ iacob Et in
⁊ requirent᷑ omĩa ageneratio¬
ne ista. Et in iezechiel cũ pecca¬
ta t̾rȩ descrisset. sermo ꝓpħicus
adiecit: Si noe nob ⁊ damel.
ibi fuerint inunti. ñ dimitti
peccata t̾re illi. om̃s iustos qui
gi. Ergo isti qui similia cam n
ioas cõtra apłos gesserint: de u¬
na generacione ẽẽ referuntur:¬

Expanded text:
st, duas generationes bonorum Quis ascendet in montem Domini, aut quis requiescet in monte sancto eius? cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini descripsisset, qui diversis fuere aetatibus postea inrentium faciem Dei Jacob. Et in Et Requirentur omnia a generatione ista. Et in Ezechiel, cum peccata terrae descripsisset, sermo propheticus adjecit: Si Noe, et Job, et Daniel, ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui gi. Ergo et isti qui similia Cain et Joas contra apostolos gesserint, de una generatione esse referuntur
Abbreviated transcription (Latin):
dię uelut hostẽ pacior crude¬
lissimũ. O quicũq ille es. atten¬
dis quid tͥ fecerit homo. ⁊ no
cõsideras quid tu feceris deo:
Cũ enĩ multo grauiora tu in
dm̃ peccata cõmiseris. quare
ñ dimittis homini parũ. ut
tͥ ds̃ dignet᷑ dimittere multũ
Pecole qͥd tͥ in eugło ueritas ip¬
sa ꝓmiserit. ⁊ quã tͥ quodam¬
modo caucionẽ fecerit. Si enĩ

Expanded text:
die velut hostem patior crudedie velut hostem patior crudelissimum. O quicunque ille es, attendis quid tibi fecerit homo, et non consideras quid tu feceris Deo; cum enim tu multo graviora in Deum peccata commiseris, quare 204 non dimittis homini parum, ut tibi Deus dignetur dimittere multum? Recole quod tibi in Evangelio Veritas ipsa promiserit, et quam tibi quodammodo cautionem fecerit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
hesus filiꝰ nauȩ in heremo pu¬
gnabat. ⁊ moyses orabat. Non
ꝯnia ambo pugnabant. ⁊ ãbo
orabant. sed unis pugnabat.
⁊ aliꝰ orabat. Merito qui pugna¬
bat ñ deficichat quia uie oran¬
do iuneeiat. Ita ⁊ ego loqͥ quias
uiadg. s aliis orantibꝰ loquor
si p̃cibꝰ eoꝵ contingat michi qd̵
dñs ait. Aperi os tuũ: ⁊ ego ad¬
implebo alud. Si abuno tantũ
orante iuuabat᷑ ⁊ ñ suꝑabatur.
quantomagis ego ubi ñ unus.¬

Expanded text:
esus filius Nave in eremo pugnabat, et Moyses orabat: non quidem ambo pugnabant, et ambo orabant; sed unus pugnabat, et alius orabat. Merito qui pugnabat, non deficiebat; quia alter orando vincebat. Ita et ego loqui quidem videor, sed aliis orantibus loquor, ut precibus eorum contingat mihi quod Dominus ait, Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Si ille ab uno tantum orante juvabatur, et non superabatur; quanto magis ego
Abbreviated transcription (Latin):
deuteronomio legimꝰ. Sic̃ aqula
ꝓtegit nidũ suum. ⁊ suꝑ pullos
suos desiderat. expandens alas
suas suscepit eos. ⁊ tulit suꝑ pen¬
nas suas: Ecce relinquet᷑ uohis.
domꝰ ur̃a deserta. Hoc ipsũ. ex
ꝑsona iȩremiȩ ante iã dixerat.
Reliqͥ domũ meam. dimisi here¬
ditatẽ ieã. facta ẽ mͥ hereditas
mea. quasi. spelunca hyene be
didit. ⁊ hereditatẽ p̃ripere ge¬
stiens occidit herecie᷑. Dico erã¬

Expanded text:
Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Jeremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam: facta est mea quasi spelunca hyaenae .perdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem. Aliter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsequebant᷑. ille placatꝰ xp̃m sequȩ¬
bat᷑. Illi malicia cecabant᷑. ille aꝑtis¬
trabat᷑ Illi lapides mittebant. ille
oraciones p̃mittebat. tanqũã di¬
cens Dñe. si istos modo occidis ini¬
micos. quos postea facies eremicos:

Expanded text:
sequebatur. Illi malitia caecabantur; ille aperttrabatur. Illi lapides mittebant; ille orationes praemittebat: tanquam dicens: Domine, si istos modo occideris inimicos, quos postea facies amicos?
Abbreviated transcription (Latin):
bestiȩ sine ulla paciencia. ae si¬
ne aliqua dei cõtẽplacione con¬
surgimꝰ. ⁊ aut inp̃senti nr̃am
in iuriã uindicamꝰ. aut certe
admaiorem uicẽ reddendam
nr̃m animũ p̃paramꝰ. Quio ẽs
hocꝰ Quod quando potens ꝑso¬
na nobis inuriã intulit pa¬
cient̃ accepimꝰ. quando ferior
minio furore accendimꝰ᷑: Qui¬
a ibi tunuimꝰ hominẽ. hc dm̃

Expanded text:
bestiae, sine ulla patientia ac sibestiae, sine ulla patientia ac sine aliqua Dei contemplatione consurgimus; et aut in praesenti nostram injuriam vindicamus, aut certe ad majorem vicem reddendam nostrum animum praeparamus. Quid est hoc, quod quando potens persona nobis injuriam infert, patienter accipimus; quando inferior, nimio furore succendimur? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
dis lapor ẽ inimicos diligere : ꝓ
ꝓsecutoribꝰ supplicare. Nex noi ne¬
gamꝰ fr̃s: Nõ paruus qͥdem labor
e in hoc scło. sed grande p̃mium
in futuro. Per amorẽ enĩ hoĩs
inimici. efficieris amicus dei
Immo ñ solũ amicꝰ s ȩtiã filiꝰ.
sic̃ ipse dñs dic̃. Diligite inimi¬
uellet adoptiuũ filiũ facere. qͦ¬
m ei seruires. quas indignitateᷤᷤ
et iã seruoꝵ eiꝰ. quę seruicia du¬
rissima. aliquocies ȩtiã turpis¬
sima sustineres cõucia. ut ad
cadiicã ⁊ fragilẽ hereditatẽ eius
ꝑuenires: Quod gͦ aliꝰ sustinet
ꝓpt̃ substanciã t̾renã. sustine tu¬
certissima racione. qͥa ꝓpt̃ Am̃
possumꝰ qudẽ s nolumꝰ iniu¬
rias sustinere. Deniq si nobis
dicat. ne respondere ei aliquid
re ausi sumꝰ. Qr̃ hoe: Ne ab
ad huc maiora quã ꝑtulimus
paciam᷑. Quod a nobis extorquet
hominis timor. deberet erigere
dicere ausi sumꝰ. Si uͦ equalis
aut forte inferior leuem nob̾
cõtumeliam fecerit. quasi ferę

Expanded text:
micum diligere et pro persecutoribus subplicare. nec nos negamus, fratres. non paruus quidem labor est in hoc saeculo, sed grande est praemium in futuro. per amorem enim hominis inimici efficeris amicus dei, immo non solum amicus sed etiam filius, sicut et ipse dixit: diligite inimiuellet adoptiuum filium facere, quomodo seruires, quas indignationes etiam seruorum eius, quae seruitia durissima et aliquoties etiam turpissima sucaducam et fragilem haereditatem ipsius pervenires? Quod ergo alius sustinet propter substantiam terrenam, tu sustine prcertissima ratione, quia propter deum possimus quidem, sed nolumus iniuriam sustinere. denique si aliqudicat, nec respondere aliquid re ausi sumus. quare hoc? ne ab adhuc maiora quam pertulimus patiamur. quod a nobis extorquet hominis timor, deberet exigere dicere ausi sumus: si vero aequalis aut forte inferior vel levem nobis contumeliam fecerit, quasi ferae
Abbreviated transcription (Latin):
hominis adexterã dĩ patͥs stare
memorauit. ut ad cõfacandã iu¬
deoꝵ incredulitatẽ. ille martiri
ostenderet᷑ incelo. qui aꝑfidis ne¬
gabat᷑ inmũdo. Et illi testimoni¬
ũ cȩlestis ueritas diceret. cui fidẽ
terrena impietas derogaret. Un¬
de licet ⁊uxra psalmũ qͥ lectꝰ est.
p̃ciosa sit incõspectu dnĩ mors
scõꝵ eiꝰ. siqͥd tam̃ distare inter
martires potest. p̃cipuus uidet᷑¬

Expanded text:
hominis ad dexteram dei patris stare memorauit, ut ad confundendam Iudaeorum incredulitatem ille martyri ostenderetur in caelo, qui a perfidis negabatur in mundo, et illi testimonium caelestis ueritas daret, cui fidem terrena impietas derogaret, unde, licet iuxta psalmum, qui lectus est, pretiosa sit in conspectu domini mors sanctorum eius, si quid tamen distare inter martyres potest, praecipuus uide
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo enĩ sine caritate. de uirgi¬
mosinis. nemo de ieiuniis. nemo
deoracionibꝰ cõfidat. Quã diu enĩ
inimiciciam incorde tenuerit.
neq istis neq aliis quibꝰ libet
bonis oꝑibꝰ placare sͥ dm̃ poterit.

Expanded text:
nemo ergo sine caritate praesumat de uirgimosynis, nemo de ieiuniis, nemo de orationibus confidat, quia, quamdiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi deum poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
ur dimittet debita ur̃a.Ui¬
detis fr̃s. quia cũ dĩ grã inpo¬
testate nr̃a positũ ẽ: qualiter
niat. nemo se seducat. Qui
uel unũ hominẽ in hoc mũ¬
doodio habet. quicqͥd deo in oꝑib
bonis obtulerit totũ ꝑdit. qͥa ñ¬

Expanded text:
r dimittet uobis debita uestra. uidetis, fratres, quia cum dei gratia in potestate nostra positum est, qualiter niat, nemo se seducat, quia, qui uel unum hominem in hoc mundo odio habet, quicquid deo in operibus bonis obtulerit, totum perdet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
delaturꝰ honorẽ deo uideretur.
si se dei filiũ pociꝰ quã hõis fili¬
um uidere dixisset: S certa
racio posti abat. ut hoc ita ei
rostendert in olo. ⁊ p̃dicaret᷑ in
mudo. Om̃iũ enĩ iuideoꝵ scanda¬
lũ in hoc erat. cur cũ dñs iħc¬

Expanded text:
delaturus honoris domino uideretur, si se dei potius quam hominis filium uidere dixisset? sed certa ratio postulabat, ut hoc ita et ostenderetur in caelo et praedicaretur in mundo. omne enim Iudaeorum scandalum in hoc erat, cur dominus
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ. Nesterno redimim᷑
adp̃miũ. hodierno ꝓuocam᷑
ad exemplũ. Bene gͦ hesternȩ
sollẽpnitati festiuitas nodi¬
erna cõiuncta ẽ.: ut illa cre¬
dentes eueheret aduitã. hȩc
cõfitentes duceret adcoronã:
Om̃i gͦ eccłȩ beatꝰ stephanus
datus ẽ ad ꝓfectũ: Ad huc laicꝰ
diaconiĩ meruit electionem:
W̾ leuita. martyrii obtinuit
pͥncipatũ. Implebe ad huc po¬
sitꝰ erat. s iã uirtutibꝰ emine¬
bat. Pumilis erat loco. sed ex¬
celsus fide. Discipłs erat orãi¬
ne. sed factꝰ ẽ magister exem¬
plo. Quos sequebat᷑ deuocione
sidei. p̃cessit uelocitate mar¬
tyrii. Scriptũ est enĩ inac¬
steriũ uiduaꝵ sit ab apłis
de puta tus. In eo ętiã qd̾ p̃po¬
sitꝰ ẽ feminis. testimoniũ me¬
ruit sincerissimȩ castitatis Be
qͥ hunc unitatus fuerit. Et pudi¬
ciciȩ enĩ palmã. ⁊ martirii con¬
sequet᷑ coronã. De quo lectio ac¬
tuũ apłoꝵ cũ plurimũ habe at
in ipsa speciȩ amitacionis. nõ

Expanded text:
passionem: hesterno, redimimur ad praemium; hodierno, provocamur ad exemplum. Bene ergo hesternae solemnitati festivitas hodierna conjuncta est; ut illa credentes eveheret ad vitam, haec confitentes duceret ad coronam. Omni ergo Ecclesiae beatus Stephanus datus est ad profectum. Adhuc laicus diaconii meruit electionem, et levita martyrii obtinuit principatum. In plebe adhuc positus erat; sed jam virtutibus eminebat. Humilis erat loco; sed celsus fide. Discipulus erat ordine; sed factus est magister exemplo. Quos sequebatur devotione fidei, praecessit velocitate martyrii. Scriptum est enim sterium viduarum sit ab Apostolis deputatus . In hoc etiam quod praepositus est feminis, testimonium meruit sincerissimae castitatis. Beaqui hunc imitatus fuerit: et pudicitiae enim palmam, et martyrii consequetur coronam. 2. Cur Fitres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non
Abbreviated transcription (Latin):
Inmonte cõspicit᷑. ibiq adoratur.
licet quidam dubitent. ⁊ dubiracio
li potestas data ẽ: qͥ paulo ante cru¬
cifixus. qͥ sepultꝰ. qͥ intumulo mor¬
tuus iacuerat. qͥ postea resurrex̃.
In cęlo aũt ⁊ int̾ra potestas data ẽ¬
ei. ut qͥ ante regnabat incȩlo. ꝑfidẽ
credenciũ regnet int̾ra. Cuntes
tinguant aquła. Nõ enĩ potest fie¬
ri ut corpꝰ baptismi recipiat sa¬
cram̃tũ. nͥ aĩa ante fidei susceꝑit
ueritatẽ. Baptizant᷑ aũt in noĩȩ
pat̾s ⁊ filii ⁊ sp̃c scĩ. ut quoꝵ ẽ una¬

Expanded text:
ea conspicitur, ibique adoratur, licet quidam dubitent, et dubitatio li potestas data est, qui paulo ante crucifixus, qui sepultus in tumulo, qui mortuus jacuerat, qui postea resurrexit. In coelo autem et in terra potestas data est: ut qui ante regnabat in coelo, per fidem credentium regtinguunt aqua. Non enim fieri potest, ut corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi ante anima fidei susceperit veritatem. Baptizantur autem in nomine Patris et Filii et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatis: ds̃ unus ẽ. Docentes eos
seruare omĩa quecũq mandau uo¬
bis: Ordo p̃cipuus. Iussit apłis ut
pͥmũ docerent om̃s gt̃s. deinde
fidei intinguerent sacram̃to ⁊ pꝰt
fidẽ ⁊ baptisma quȩ eent obseruã¬
da p̃ciperent. At ne putemꝰ leuia
ẽẽ quȩ iussa sunt ⁊ pauca. addidit
omĩa quecũq mandaui uob̾. Ut
qͥcũq crediderint. qͥ in tͥnitate fu¬
erint baptizati: omĩa faciant quȩ
p̃cepta sunt. Ecce ego uobiscũ sũ¬

Expanded text:
es eos servare omnia quaecumque mandavi vobis. Ordo praecipuus jussit apostolis ut primum docerent universas gentes, deinde fidei tingerent sacramento, et post fidem ac baptisma quae essent observanda praeciperent. At ne putemus levia esse quae jussa sunt et pauca, addidit: Omnia quaecumque mandavi vobis: ut qui crediderint, qui in Trinitate fuerint baptizati, omnia faciant quae praecepta sunt. Et ecce ego vobiscum su
Abbreviated transcription (Latin):
ria Ueritas ut de t̾ra oriretur.
decȩlo de scendit. Sponsus ut
de thalamo ꝓcederet. a sũmo cȩli
egressio eiꝰ: Inde ẽ quod hodie
sumunt: Quid gͦ: Inclinatus
est dies. ⁊ nox se erexit: Minimũ
elegit diem. sed unde lur crescit.
pso suo tali aduentu. nos etiam
tacitꝰ tanquã sonitu magni cla¬
moris exortans. ut qͥ pauꝑ ꝓ nob̾¬

Expanded text:
ria. Veritas ut de terra oriretur, de coelo descendit: sponsus ut de thalamo suo procederet, a summo coelo egressio ejus. Inde est quod hodie dies sumunt. Qui ergo inclinatus est, et nos erexit, minimum elegit diem, sed unde lux crescit: ipso suo tali adventu, nos etiam tacitus tanquam sonitu magni clamoris exhortans, ut qui pauper p
Abbreviated transcription (Latin):
re. ministra mũdi luminaria
diuino honore uenerant᷑. Vbsit
ab animis xpͣianis impia super-¬
sticio. ꝓdigiosum m̃datiũ: Ultra
om̃em modũ distant a sempit̾no
tp̃ralia. ab incorporeo corporea.
a dñatore subiecta. quia ⁊ si mi-¬
randã habent pulcritudinẽ. ado¬
randam tam̃ ñ habẽt dĩtatem:
Illa gͦ uirtꝰ. illa sapientia: illa est
colenda maiestas. que unuisita.¬
tem mundi creauit ex nichilo.
⁊ in quas uoluit formas. m̃suras.
t̾renã celestẽq. substantiã om̃i¬
potenti ratione ꝓduxit: Dol lu¬
na ⁊ sidera sint comoda utentibꝰ.
sint speciosa cernentibꝰ. sed ita ut
de illis gr̃e referant᷑ auctori.⁊
adoret᷑ d̾s̃ qui condidit. non cre¬
atura que seruit: Laudate igit᷑
dm̃ dilectissimi in om̃ibꝰ operibꝰ
eiꝰ. atq iudiciis: Sit inuobis in¬
dubitata credulitas. uirgineȩ
integritatis ⁊ partꝰ Reformati¬
onis humane sacrũ diuinũq
misteriũ. sacro atq sincero ho¬

Expanded text:
re, ministra mundi luminaria re, ministra mundi luminaria divino honore venerantur. Absit ab animis Christianis impia superstitio prodigiosumque mendacium. Ultra omnem modum distant a sempiterno temporalia, ab incorporeo corporea, a dominatore subjecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. Laudate igitur Deum, dilectissimi, in omnibus operibus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atq
Abbreviated transcription (Latin):
ut si clei filiũ ꝑ sp̃m adobtionis
agnoueris: dm̃ patrẽ audeas nunc¬
cupare: Mlale cõscientiȩ absolutꝰ¬
reatu. ad celestia regna suspires.
uoluntatẽ dei facias. diuino ful¬
tus auxilio: Immiteris angloͬs
suꝑ t̾rã inmortalis substanciȩ uir¬
tute pascaris: Securus adu̾sus
inimicas tep̃tationes. propͥetate
cõfligas. Et si celestis miliciȩ sacͤ¬
m̃ta seruaueris. ñ dubites te in
castris spiritalibꝰ triũphalibꝰ regis
ȩt̃ni prouictoria coronandum.
tis. stabiles ꝑmanete. ne idẽ tẽpta¬
exclusit: aliquibꝰ uos seducat insi¬
diis ⁊ hec ipsa p̾sentis diei gaudia.
fallaciȩ suȩ arte corrumpat. illu¬
dens simplicioribꝰ anmis de quo¬
rundã p̃sũptione pestifera. qͥbꝰ hȩc
tenebris obuoluta. ⁊ ab om̃i in¬
crem̃taᷤ uere lucis aliena sunt.
Trahunt᷑ enĩ adhuc stultissimis
gentilitatis erroribꝰ. ⁊ qͥa supra
id quod carnali intuent᷑ aspec¬
tu. nequeunt aciem m̃tis erige¬

Expanded text:
ac si te Dei Filium per spiritum adoptionis ac si te Dei Filium per spiritum adoptionis agnoveris, Deum Patrem audeas nuncupare. Malae conscientiae reatu absolutus, ad coelestia regna suspires, voluntatem Dei facias divino fultus auxilio, imiteris angelos super 72 terram, immortalis substantiae virtute pascaris, securus adversus inimicas tentationes pro pietate confligas, et si coelestis militiae sacramenta servaveris, non dubites te in castris triumphalibus regis aeterni pro victoria coronandum, tis, stabiles permanete; ne idem ille tentaexclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuasione pestifera, quibus haec tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, et quia supra id quod carnali intuentur aspectu, nequeunt aciem mentis erige
Abbreviated transcription (Latin):
in quo nullã repperit culpam
Soluit᷑ letifere pactionis male¬
suada cõscriptio: ⁊ ꝑ in iusticiã
plus petendi tocius debiti sũma
uacuat᷑. Fortis ille nectit᷑ uncłis¬
suis. ⁊ omne cõm̃tũ maligni in
cap̃ ipsiꝰ ietorquet᷑ uigato mũdi
pͥncipe. captiuitatis uasa rapiũ¬
tur: Riedit in honorẽ suũ aban¬
tiqͥs cõtagiis purgata nat᷑a: Mors
morte destruit᷑. natiuitas nati¬
uitate reparat᷑. qm̃ simul ⁊ redẽ¬
ptio pefert seruitutẽ ⁊ regene¬
ratio mutat originẽ. ⁊ fides iu
recõciliacionis huiꝰ grãm iusto
ꝑ pende iudicio: Tibi enĩ quondã
abiecto. tͥ extruso paradisi sedibꝰ.
iam nõ erat spes ulla iuuendi. ꝑ
incarnationẽ uerbi potestas da¬
ta est. ut delonginquo adtuum
reu̾aris auctorẽ. recognoseas pa¬
rentẽ. lir efficiaris exseruo. de
extraneo pii earis infiliũ. ut qͥ
excorruptibili carne natꝰ es. ex
dei filiis renascaris. ⁊ obtineas

Expanded text:
in quo nullam reperit culpam. in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuasa conscriptio, et per injustitiam plus petendi, totius debiti. summa vacuatur. Fortis ille nectitur suis vinculis, et omne commentum maligni in caput ipsius retorquetur. Ligato mundi principe, captivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides jureconciliationis hujus gratiam justo perpende judicio. Tibi enim quondam abjecto, tibi extruso a paradisi sedibus,jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est, ut de longinquo ad tuum revertaris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium; ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas
Abbreviated transcription (Latin):
misericors omĩpsq saluator ita
susceptionis humane modera¬
ret᷑ exordia. ut uirtutẽ insepa¬
rabilis asuo homine deitatis.
astucia. qͥ natiuitatẽ pueri in
salutẽ humani generis ꝓcrea¬
ri: nõ alit̃ sͥ quã om̃iũ nascen¬
ciũ putauit ob nariã Uidit
enim uagientẽ atq lacrimantẽ.
uidit pannis inuolutũ circum¬
cisioni sub ditũ. ⁊ legalis sacrifi¬
cium obactione ꝑfunctũ:
gnouit deinceps solita increm̃
annos denataͣlibꝰ ñ dubitauit
augm̃tis. Int̾ hec intulit cõtu¬
melias. multiplicauit in uirias.
ad hibuit maledicta obprobria.
blasphemas. cõuicia. Omnẽ post¬
remo in ipsum futoris iuim in¬
fudit. omĩa tẽptam̃toꝵ gn̾a ꝑ¬
cucurrit. & sciens quo humanã
natãm infecisset ueneno. neqͣ¬
quã credidit prime trans¬
gressionis exortẽ: quẽ tot do¬
cum̃tis didicit ȩȩ̃ mortalem
erstitit gͦ improbꝰ p̃do ⁊ aua¬
rus exauctor in eũ qͥ nichil ha
ab illo inigͥtatis exigens penã.

Expanded text:
misericors omnipotensque Salvator, ita susceptionis humanae moderaretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine deitatis pastutia, qui nativitatem pueri in salutem humani generis procreai, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps solita pueritiaannos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius ab illo iniquitatis exigens poenam,
Abbreviated transcription (Latin):
nuptialis. ut om̃s fidelit̃ uiuatis
cũ cõtugalibꝰ ur̃is Et qd̾ amisistis
inapore. incorde seruate Ubi iã
nõ potest eẽ acõcubitu caro inte¬
cõscientia. scđm quã uirgo ẽ om̃is

Expanded text:
nuptialis, omnes fideliter viventes cum conjugibus vestris: quod amisistis in corpore, in corde servate. Ubi jam non potest esse a concubitu caro inteconscientia, secundum quam virgo est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suꝑ om̃s ẽ: ꝓ culdubio cũ ascẽ¬
dit ad patrẽ. ętiã iusticia decȩlo
prosperit: Hanc enĩ iusticiao
uerbis suis ipse cõm̃dat. in ꝓmit¬
tendo sp̃m scm̃: Ipse inqͥt argu¬
et mundũ. depeccato ⁊ de iu¬
sticia ⁊ de uidicio De peccato qͥdẽ.
qͥa ñ credunt inme. De iusticia

Expanded text:
s est ; procul dubio cum ascendit ad Patrem, etiam justitia de coelo prospexit. Hanc enim justitiam verbis suis ipse commendat, promittendo Spiritum sanctum: Ipse, inquit, arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. De peccato quidem, quia non crediderunt in me: de justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
tas ⁊ incõceptu clausa. ⁊ in partu
incorrupta ꝑmansit. Mira ẽ ista
potentia. s plus ẽ miranda miscđi̾a.
qd̃ ille qͥ sic nasci potuit. nasc uo¬
luit. Erat enĩ iã unicꝰ patri. qͥ uni¬
ce natꝰ est matͥ. C ipse factꝰ ẽ in
matre.qͥ sͥ fecerat matrem: Sem¬
pit̾nꝰ cũ patre. hodiernꝰ ex matre.
Post matrẽ dematre natꝰ ẽ. ante oĩa
de patre genitus est. Sine quo pa-¬
ter nũquã fuit. sine quo mat̾ nũ

Expanded text:
tas et in conceptu clausa, et in partu tas et in conceptu clausa, et in partu incorrupta permansit. Mira est ista potentia, sed plus est miranda misericordia, quod ille qui sic nasci potuit, nasci voluit. Erat enim jam unicus Patri, qui unicus natus est matri: et ipse est factus in matre, qui sibi fecerat matrem; sempiternus cum Patre, hodiernus ex matre: post matrem de matre factus, ante omnia de Patre non factus: sine quo Pater nunquam fuit, sine quo mater n
Abbreviated transcription (Latin):
odie ueritas de t̾ra orta est.
Oxp̃s decarne natꝰ ẽ. Gaudete
sollẽpnit̃. ⁊ sempit̾nũ diem ho¬
diernũ qͦq ammoniti cogitatę.
St̃na dona spe firmissima con¬
cupiscite. filii dĩ eẽ accepta po¬
testate p̾sumite. Propt̃ uos tem¬
poralis effectus ẽ tp̃rm effector
ropt̃ uos in carne apparuit mũ¬
di cõditor: Iropt̃ uos creatꝰ ẽ cre¬
ator. Quidad huc mortales rebꝰ¬
mortalibꝰ oblectamini. ⁊ fugiti¬
uam uitam si fieri possit tenere
conamini: Spes longe clarior
effulsit int̾ris. ut t̾renis uita
ꝓmitteret᷑ incęlis Hoc ut crede¬
ret᷑ res incredibilior p̃ rogata ẽ
fieri uoluit ipse qd̃ fecerat: Ipse
fecit qd̾ eẽt. qͥa hominẽ dõ addidit.
nõ dm̃ in hoĩe ꝑdidit: Mli ramur
cendi nouui. incredulis ꝑsuadere co¬
nam᷑. qd̃ inutero ñ seminato germ̃
ꝓlis exortũ est. Et acõplexu carnis
uiscera in munia filiũ hominis ꝓ¬
tuler̃t. cuiꝰ patrẽ hominẽ ñ cõtu¬
lerunt: Quod uirginitatis integri¬

Expanded text:
odie Veritas de terra orta est , Christus de carne natus est. Gaudete solemniter, et sempiternum diem hodierno quoque admoniti cogitate, aeterna dona spe firmissima concupiscite; filii Dei esse accepta potestate praesumite. Propter vos temporalis effectus est temporum effector, propter vos in carne apparuit mundi Conditor, propter vos creatus est Creator. Quid adhuc mortales mortalibus rebus oblectamini, et fugitivam vitam, si fieri posset, tenere conamini? Spes longe clarior effulsit in terris, ut terrenis vita promitteretur in coelis. Hoc ut crederetur, res incredibilior praerogata esfieri voluit ipse quod fecerat. Ipse fecit quod esset, quia hominem Deo addidit, non Deum in homine perdidit. Miramur cendi modum incredulis persuadere conamur, quod in utero non seminato germen prolis exortum est, et a complexu carnis viscera immunia filium hominis protulerunt, cujus patrem hominem non tulerunt: quod virginitatis integri
Abbreviated transcription (Latin):
peccati sorde cõceptio. hec inde
purgationẽ trarit: unde con¬
cepit. Quo enĩ pat̾ni seminis
transfusio ñ ꝑuenit. peccati se
illic origo ñ miscuit. Inuiolata
uirginitas cõcupiscentiã nesci¬
uit. substantiã ministrauit:
Assũpta ẽ de matre dm̃ natura.¬

Expanded text:
peccati sorde conceptio, haec inde peccati sorde conceptio, haec inde purgationem traxit, unde concepit. Quo enim paterni seminis transfusio non pervenit, peccati se illic origo non miscuit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre D
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse rationis : Ut scilicet huma¬
no generi natã salutẽ diabolus
ignoraret. ⁊ spiritali latente con¬
ceptu. quẽ nõ aliũ uideret quaor
alios. nõ lateret alit̃ crederet na¬
tũ ẽẽ quã ceteros. Cuiꝰ enĩ similẽ
cũ inuniu̾sis adu̾tit nat᷑am. parẽ
habere arbitratus ẽ cũ om̃ibꝰ cau¬
sam: Nec intellex it atransgressiõis
uinculis liberũ. quẽ ab infirmita
ei multa suppeterent. Hanc potis¬
simũ cõsulendi uiã elegit. qua ad
destruendũ opus diaboli ñ uir¬
tute uteret᷑ potentiȩ. s ratione
iusticiȩ. Nam suꝑbia hostis anti¬
qui ñ in merito sibi in om̃s hoĩes
ius tirãnicũ uendicabat. nec in¬
debito dñatu p̃mebat. quos amã¬
dato dĩ spontaneos in obsequium
suę uoluntatis illexerat Nõ itaq
iuste amitteret o riginalẽ dedi¬
ticii gnis seruitutẽ. nͥ de eo quod
coitus. s sp̃s sc̃s fecundauit.⁊
cũ in om̃ibꝰ matribꝰ nõ fiat sine

Expanded text:
fuisse rationis? ut scilicet natam humafuisse rationis? ut scilicet natam humano generi salutem diabolus 70 ignoraret, et spiritali latente conceptu, quem non alium videret quam alios, non aliter crederet natum esse quam caeteros. Cujus enim similem cum universis advertit naturam, parem habere arbitratus est cum omnibus causam; nec intellexit a transgressionis vinculis liberum, quem ab infirmitatei multa suppeterent, hanc potissimum consulendi viam elegit, qua ad destruendum opus diaboli, non virtute uteretur potentiae, sed ratione justitiae. Nam superbia hostis antiqui non immerito sibi in omnes homines jus tyrannicum vindicabat, nec indebito dominatu premebat, quos a mandato Dei spontaneos in obsequium suae voluntatis illexerat. Non itaque juste amitteret originalem humani generis servitutem, nisi de eo quod coitus, sed Spiritus sanctus fecundavit. Et cum in omnibus matribus non fiat sine
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo ꝑmanserit. Nõ hic cogite¬
tur pariente̾s cõdicio. s nascentis
arbitriũ. qͥ sic hõ natꝰ ẽ ut uole¬
bat ⁊ poterat. Si ueritatẽ queris
humanȩ natͬȩ. cognosce materiã.
Si racionẽ scrutaris originis. uir
Nec sub cũbere uiciis. s mederi:
Uenit ut omnẽ langorẽ corruptio¬
nis: ⁊ uniu̾sa uulnera sordentiũ
curaret animaꝵ: Propt̃ qd̃ opor¬
tuit ut nouo nasceret᷑ ordine: qͥ
nouã impollute sinceritatis grã.
humanis corporibꝰ inferebat. Opor¬
tuit enĩ ut p̾mã genitricis in¬
tegritatẽ. nascens incorruptio cu¬
stodiret. ⁊ cõplacitũ sͥ claustruo
pudoris ⁊ sc̃itatis hospiciũ. diui¬
ni sp̃s uirtꝰ infusa seruaret. quȩ
statuerat de iecta erigere. cõfrac¬
ta solidare. ⁊ superandis carnis
illecebris. multiplicatã pudiciciȩ
donare uirtutẽ. ut uirginitas
quȩ inaliis nõ poterat salua eẽ
generando. fieret in aliis imita-¬
bilis cõfitendo renascendo. Hoc¬
uirgine. nõ ne apparet altissimȩ

Expanded text:
virgo permanserit. Non hic cogitetur parientis conditio, sed nascentis arbitrium, qui sic homo natus est, ut volebat et poterat. Si veritatem quaeris naturae, humanam cognosce materiam; si rationem scrutaris originis, virtnec succumbere vitiis, sed mederi. Venit ut omnem languorem corruptionis et universa ulcera sordentium curaret animarum: propter quod oportuit ut novo nasceretur ordine, qui novam impollutae sinceritatis gratiam humanis corporibus inferebat. Oportuit enim ut primam genitricis virginitatem nascentis incorruptio custodiret, et complacitum sibi claustrum pudoris, et sanctitatis hospitium, divini Spiritus virtus infusa servaretstatu erant dejecta erigeret, confracta solidaret, et superandis carnis illecebris multiplicatam pudicitiae donaret virtutem; ut virginitas, quae in aliis non poterat salva esse generando, fieret in aliis imitabilis confitendo et renascendo. Virgine, nonne apparet altissimae
Abbreviated transcription (Latin):
adpartũ uirginis ñ ꝑtinetis:
quando xp̃i menbra estis: Cap̃
ur̃m peꝑit maria. uos ȩccłia.
Nam ipsa quoq. Simat̾ ⁊ uirgo
ẽ Nat̃ uisceribꝰ caritatis. uirgo
integritate fidei ac pietatis
pplo̾s parit. S eiꝰ menbra sunt.
ȩtiam similitudinẽ gerens illi
uirginis. qͥa ⁊ in multis mat̾¬
ẽ unitatis. Om̃s itaq unanimes.
castis m̃tibꝰ ⁊ affectibꝰ scĩs. diẽ
natalis dnĩ cȩlebremꝰ. quo die
sic̃ isto sermone hortati sumꝰ.¬

Expanded text:
ad partum Virginis pertinetis, quando Christi membra estis? Caput vestrum peperit Maria, vos Ecclesia. Nam ipsa quoque et mater et virgo est: mater visceribus charitatis, virgo integritate fidei et pietatis. Populos parit, sed unius membra sunt, in hoc similitudinem gerens illius virginisus Christus. Omnes itaque unanimes, castis mentibus et affectibus sanctis, diem Natalis Domini celebremus: quo die, sicut istum sermonem exorsi sum
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. ⁊ in mortalis. mortis legibꝰ
sub iacere. Noua aut natiitate
genitꝰ ẽ. cõceptus auirgine. natꝰ
ex uirgine. sine p̾at̾ne carnis cõ¬
cupiscentia. sine mat̾nȩ integri¬
tatis iniuria. qͥa futurũ hõmũ
saluatorem talis ortus decebat.
qͥ ⁊ inse haberet humanȩ substã¬
ciȩ nat᷑am .⁊ humanȩ carnis
inqui nam̃ta nesciret. Auctori
enĩ in carne nascenti ds̃ ẽ. testã¬
te archanglo ad beatã mariam.¬

Expanded text:
immortalis mortis legibus subjacere. Nova autem nativitate genitus est, conceptus a Virgine, natus ex Virgine, sine paternae carnis concupiscentia, 69 sine maternae integritatis injuria: quia futurum hominum Salvatorem talis ortus decebat, qui et in se haberet humanae substantiae naturam, et humanae carnis inquinamenta nesciret. Auctor enim Deo in carne nascenti Deus est, testante archangelo ad beatam Vi
Abbreviated transcription (Latin):
reparationis antiquȩ. fe licitatis
et̃nȩ. Reparat᷑ enĩ nob̾ salutis
ñȩ annua reuolucione sacra¬
mentũ. abinicio ꝓmissũ. infi¬
ne redditũ. sine fine mansurũ:
cordibꝰ diuinũ adorare miste¬
riũ. ut qd̾ magno dĩ munere
agit᷑ magnis ȩccłȩ gauduis cę¬
lebret᷑. Ds̃ enĩ om̃ip̃s ⁊ clemẽs.
cuius nat᷑a bonitas. cuiꝰ uolun
statim ut nos diabolica mali-¬
gnitas ueneno suȩ nos mortifi¬
cauit inuidiȩ p̾destinata reno¬
uandis mortalibꝰ pietatis suȩ̨¬
remedia. in t̃ ipsa mũdi pͥmor¬
dia p̾signauit. denuntians ser-¬
penti futurum sem̃ mulieris.
qd̾ noxii capitis electionẽ. sua
uirtute cõtereret. ap̃m scilicet
incarne uenturũ qm hõiemq¬

Expanded text:
icitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. cordibus divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus volustatim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem sua virtute contereret ; Christum scilicet in carne venturu
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis caruisse muneribꝰ. ⁊ in¬
mortalitatis dote nudatũ mor
opus fuit secreti dispensatione
cõsilii. ut incõmutabilis ds̃ cu¬
uis uoluntas ñ potest sua be
re cõpleret. ⁊ homo diabolicȩ
iniqͥtatis uersucia actus in
culpam. cõtra dĩ propositum

Expanded text:
divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duraopus fuit secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benre compleret: et homo, diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dñm: qͥ eũ pat̾ et̾nitatis substan¬
cia eqͣlẽ credit. S fortasse aliquis
tacita questione pusat᷑. quomͦ si¬
lus pat̾ ẽẽ equalis possit. Qua in
re humana natura qd̃ ammiran¬
do cõp̃hendere ñ potest. restat ut
hoc sibi ẽẽ credibile ex ãmiracio¬
ne alia sciat. Habet nãq qͥd adhec
creauit matrẽ. in cuiꝰ uirgineo
uto ex humanitate crearet᷑. Quid
gͥ mirũ si eqͣlis ẽ pat̾ qͥ pͥor ẽ matͤ:¬

Expanded text:
ergo Dominum, qui eum Patri aeternitate substantiae aequalem credit. Sed fortasse aliquis tacita quaestione pulsatur quomodo Filius Patri esse aequalis possit. Qua in re humana natura quod admirando comprehendere non valet, restat ut hoc sibi esse credibile ex admiratione alia sciat. Habet namque quod ad hcreavit matrem in cujus virgineo utero ex humanitate crearetur. Quid ergo mirum si aeq
Abbreviated transcription (Latin):
cõiuncti. qͥa nimirũ utraq testam̃¬
ta dũ parisen incarnatũ ⁊ mor¬
tuũ ac resurrexisse dñm nunciant:
quasi testam̃tũ pͥus ad cap̃. ⁊ testam̃tũ
posteruis adpedes sedet. Uñ duo che-¬
rubin quȩ ꝓpiciatoriũ tegunt. se in¬
uicẽ aspiciunt: uersis uultibꝰ in pro¬
piciatoriũ. Cherubin qͥppe: plenitu

Expanded text:
conjuncti, quia nimirum utraque Testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi Testamentum prius ad caput, et Testamentum posterius ad pedes sedet. Unde et duo cherubim quae propitiatorium tegunt sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatoriu
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. paratꝰ ẽ penitenciã nr̃ãm nobis
ad innocenciã deputare. In quinati p̾t
aquas salutis. renascam᷑ alacͥmis. Itaq
uxta pͥmi pastoris uocem. sic̃ mͦ geni¬
ti infantes lac cõcupiscite. Redite par¬
uili filii. ad sinũ matͥs ur̃ȩ ȩt̾ne sapi¬
enciȩ. sugite larga ubera pietatis dĩ.
Trans acta plangite. imminencia uitate.
Redẽptor nr̃ mom̃taneos fletꝰ nr̃os

Expanded text:
fuimus, paratus est poenitentiam nostram nobis ad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis renascamur ex lacrymis. Itaque juxta primi pastoris vocem: Sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvuli filii, ad sinum matris vestrae aeternae sapientiae. Sugite larga ubera pietatis Dei. Transacta plangite, imminentia vitate. Redemptor noster momentaneos fletus vestros
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Mulier qͥd ploras: Quẽquenis: In ter¬
rogat᷑ doloris causa: ut augeat᷑ desid̾i¬
um. quatinꝰ cũ noĩaret quẽ quereret.
in amore eiꝰ ardenciꝰ estuaret. Illa existi¬
mans qͥa ortulanus ẽẽt. dic̃ ei. Dñe si
tu stulisti eũ. dicito mͥ ubi posuisti eũ.
⁊ ego eũ tollã: forsitan nec errando
hec mulier errauit. que ihm ortula¬
nũ credidit. n ñ ei spiritalit̃ ortulanꝰ
erat. qͥ in eiꝰ pectore ꝑamoris sui semina
uirtutũ uirencia plantabat : S qͥd ẽ
qd̃ uiso eo que ortulanũ credidit. cui
nec dũ dixerat quẽ querebat ait:
dñe si tu sustulisti eũ : Quasi enĩ iam
dixisset excuiꝰ desiderio plangeret. eũ
dixit quẽ ñ dixerat. S uis amoris ħ
agere solet inanimo: ut quẽ ipse cogi¬
tat nullũ aliũ credat ignorare. Recte
⁊ hec mulier quẽ querit ñ dic̃ ⁊ tam̃
dic̃ si tu sustulisti eũ. qͥa alteri ñ pu

Expanded text:
ei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interei: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur doloris causa, ut augeatur desiderium, quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ejus ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, et ego eum tollam. Forsitan nec errando haec mulier erravit, quae Jesum hortulanum credidit. An non ei spiritaliter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? 5. Sed quid est quod viso eo quem hortulanum credidit, cui necdum dixerat quem quaerebat, ait: Domine, si tu sustulisti eum? Quasi enim jam dixisset ex cujus desiderio plangeret, eum dicit quem non dixerat. Sed vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium ignorare credat. Recte et haec mulier quem quaerit non dicit, et tamen dic