comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitis ariditas: ut flecomo equis suis asinisq illato. animabũ co¬
gerent᷑ liaurire cruore. Alia inpiscinã zonas demittences
atꝙ panniculos. eaq mos expͥmendo suũ. remedii sibi aliqͥd con¬
trahere uidebantur. Nlii qd horrori est dic̃e: id ipsũ qđ minrere
bibebant. alii fodiebant &e. se intra id q̃ foderant in mergentes.
arentia pectora t̾ra ipsa recens fossa oꝑiebant: sic int̾iorẽ ȩstũ
qui qͥnco idebãt atrociora ꝑ icula.&. huinana negari aurilia:
cuuito magis es ne deficerent satagebant spondere cȩlestia. Hci
octo dierũ spacio apud illos perscuciauit angustia. Int̾ea dũ
uni parit᷑ uident᷑ subiacere muserie. ñ uni tam̃ om̃s pariter
suspiant dei miscdie: s potius maclunant᷑ sibimet li quidu¬
ces ercicerant p̾sidiũ ꝑfidie. Rainaldꝰ &. enĩ quieͥs inpsꝑitate
p̃fuerat. clã sibi tͣtos fede conciliat. pactꝰ eisdẽ qđ totius militiȩ

Expanded text:
sitis ariditas ut, flebotomo equis suis asinisque illato, animalium cositis ariditas ut, flebotomo equis suis asinisque illato, animalium cogerentur haurire cruorem. Alii, in piscinam zonas demittentes atque panniculos, eaque in os exprimendo suum, remedii sibi aliquid contrahere videbantur. Alii, quod horrori est dicere, idipsum quod minxere bibebant. Alii fodiebant, et se intra id quod foderant immergentes, arentia pectora terra ipsa recens fossa operiebant, sic interiorem aestum qui quanto videbant atrociora pericula, et humana negari auxilia, tanto magis eis, ne deficerent, satagebant spondere coelestia. XIocto dierum spatio apud illos perseveravit angustia. Interea dum uni pariter videntur subjacere miseriae, non uni tamen omnes pariter suspirant Dei misericordiae; sed potius machinantur sibimet, hii qui duces exstiterant, praesidium perfidiae. Rainaldus etenim, qui eis in prosperitate praefuerat, clam sibi Turcos foede conciliat, pactus eisdem quod totius militiae
Abbreviated transcription (Latin):
rant suꝑ uenientiũ timore extrusi: &. dũ de sua ipsoꝵ salute
desꝑant. desubstantiarũ suarũ copiis quȩ plurime erant traus¬
ponendis om̃ino noncurant. Ynde multam uictualiũ opulentiã
ibidẽ reꝑientes. ad plenũ fuere refccti. At turci cõꝑientes. xp̃i¬
anos obtinuisse castellũ: magna illud obsidione einxerunt.
Ande municipii portã puteus. & subt̾ idem ñ longe amenibus
ꝓfluebat alt̾. nͥ positis ipse dux eoꝵ rainaldꝰ insidiis. turcos quasi
callidus obseruabat. Nec mora qui obseruabãt᷑ occurrunt. eaq
die qua beati michaelis memoria celebratur. ꝑ uaso cum sinis
comitib duce. plurimos ereis qui sibi in sidiabant᷑ int̾imunt:
alios castri munim̃ta turpit̾ sub intrare compellunt. Quod
ilico turti circũualentis tanta incursiõe p̃sserunt. ut aurienda¬
rũ facultate penitꝰ obsessi pͥuarent᷑ aquarũ. Ibi fuit tanta

Expanded text:
rant, supervenientium timore extrusi, et dum de sua ipsi salute rant, supervenientium timore extrusi, et dum de sua ipsi salute desperant, de substantiarumque suarum copiis, quae plurimae erant, transponendis omnino non curant. Unde, multam victualium opulentiam ibidem reperientes, ad plenum fuere refecti. Conflictus anos obtinuisse castellum, magna illud obsidione cinxerunt. Ante municipii portam puteus, et subter idem, non longe a moenibus, profluebat alter, ubi positis ipse dux eorum Rainaldus insidiis, Turcos quasi callidus observabat. Nec mora, qui observabantur occurrunt, eaque die, qua beati Michaelis memoria celebratur, pervaso cum suis comitibus duce, plurimos ex eis qui sibi insidiabantur interimunt, alios castri munimenta turpiter subintrare compellunt. Quod illico Turci circumvallantes tanta incursione presserunt ut hauriendarum facultate, penitus obsessi, privarentur aquarum. Sibi fuit tanta
Abbreviated transcription (Latin):
rentiã concupiunt legis. quȩ mertiũ leuitatẽ matura recogitatiõe
de pͥmat. repentino ꝓlabunt᷑ int̾itu. qͥa in disciplinatis mors obui¬
at & qͥcqͥd persis moderatiq nichil habet. parũ durat.
ni. franccor inpatientes suꝑbie diuellunt᷑ ab ipsis. Franci namꝙ
iurta naturã nominis. magne quidẽ sunt titulo inuacitatis in
signes.s. nͥ rigido frenentur dnĩo. int̾ aliarũ gentiũ turbas sunc
iustiꝰ equo feroges. Transalpini taꝙ qͦs p̾diximꝰ direptos afrancis.
ramaldo qͦdã sibi duce creato. eam quȩ dicitur romania ꝓuin¬
ciam intrauert̃. &. qͣttuor dierũ itmere uichomediã p̃tgressi. in¬
t̾ eundum castrũ offendere qͦddã. qͦd auctori placito nomine
uocatur exorogorgũ. qđ habitotoꝵ quidẽ suoꝵ om̃iũ uacuatũ
p̃sidio. sine mora turbe patuit influenti. In cole autẽ ꝓfuge¬

Expanded text:
rentiam concipiunt legis, quae mentium levitatem matura recogitatione rentiam concipiunt legis, quae mentium levitatem matura recogitatione deprimat, repentino prolabuntur interitu, quia indisciplinatis mors obviat, et quidquid pensi moderatique nihil habet, parum durat. ni Francorum impatientes superbiae divelluntur ab ipsis. Franci namque, juxta naturam nominis, magnae quidem sunt titulo vivacitatis 382 insignes, sed, nisi rigido frenentur dominio, inter aliarum gentium turbas, sunt justius aequo feroces. Transalpini itaque, quos praediximus diremptos a Francis, Rainaldo quodam sibi duce creato, eam quae dicitur Romania provincia, intraverunt, et quatuor dierum itinere Nicomediam praetergressi, inter eumdem castrum offendere quoddam, quod auctori placito nomine vocatur Exorogorgum, quod habitatorum suorum omnium vacuatum praesidio, sine mora turbae patuit influenti. Incolae autem profuge
Abbreviated transcription (Latin):
orgii qđ aturcoꝵ partib limitaneũ erat mare. pͥipsius pͥncipi
consilio uetiti sunt trasmeare: quia paucos innumeris ꝑniciosũ
nec ĩꝑatoria nullatenꝰ affabilitate molliti. s nimis insolent̃ age¬
bant. urbis palatia deuoluebant. publicis edib ignes submtiebã
& de tectis ecctiis quȩ plumbo ad oꝑibant᷑. plũbũ idẽ grecis uena¬
le p̾bebant. Hac imꝑator tamfeda p̾sũptiõe turbatꝰ. p̾cepit ꝓ¬
crastinatiõe remota. ut memorati brachii eqͦra transmearet᷑. Cui
freto transpositi. eadẽ qͦ citra egetant. nequaq ultia iterare cessa¬
bant. & contra paganos uodo certam̃ in sũserant ꝑassim ȩccliarũ
ercidiis. xp̃ianoꝵ in uolando substantiis. concra nr̃ȩ fidei honunes
tactoꝵ immanitate pugnabant. Dũ em̃ nullius exꝑiunt᷑ scuerita¬
tem regis. qui uiditiali de iuos uigore retorqueat. nec diuine reue¬

Expanded text:
orgii, quod a Turcorum partibus limitaneum erat mare, ipsius principis orgii, quod a Turcorum partibus limitaneum erat mare, ipsius principis consilio vetiti sunt transmeare, quia paucos innumeris perniciosunec imperatoria ullatenus affabilitate molliti, sed nimis insolenter agebant, urbis palatia devolvebant, publicis aedibus ignes subjiciebant, et detectis ecclesiis, quae plumbo operiebantur, plumbum idem Graecis venale praebebant. Hac imperator tam foeda praesumptione turbatus, praecepit, procrastinatione remota, ut memorati Brachii aequora transmearent. Cui freto transpositi, eadem, quae citra egerant, nequaquam ultra iterare cessabant, et qui contra paganos voto certamen insumpserant, passim ecclesiarum excidiis, Christianorum involando substantiis, contra nostrae fidei homines factorum immanitate pugnabant. Dum enim nullius experiuntur severitatem regis, qui judiciali devios vigore retorqueat, nec divinae reve
Abbreviated transcription (Latin):
reuersi a qͥ suos ad moysone usꝙ se fuisse dicebant. magna oĩũ
irrisione recepti sunt.
otrus autem cũ illud indisciplina tũ mulgꝰ ut pote man¬
cipia ae publica seruitia nullis hortam̃tas cohibere ua¬
leret. eũ alemannoꝵ aliqua frequẽtia & nr̃oꝵ fece residua qͣ
potuit uide ꝓuisione elapsus. in ralendis augustalib constan¬
topolitanã attigit urbẽ. S hunc eiꝰ aduentũ italoꝵ. ligurũ.
longabardor cũ trans alpinarũ uidelicet partiũ hominib mas¬
nũi p̃cesserat agñi. qui eiꝰ & cet̾roꝵ francie pͥncipũ ibidẽ decre¬
uerant prestolari comitiã. nonem̃ eã arbitiabant᷑ se habere
militie frequ̾etiam: ut grecoꝵ audirẽt contra turcos exituri
p̃t̾ire ꝓuinciã. Imꝑatoris autẽ edicto iussi sunt õĩumi querien¬
debantur murbe uti uellent habere cõmertiũ. s braclnũ scĩ ge¬

Expanded text:
reversi ad suos ad Moyssonem usque se fuisse dicebant, magna omnium reversi ad suos ad Moyssonem usque se fuisse dicebant, magna omnium irrisione excepti sunt. IX. Petrus autem cum illud indisciplinatum vulgus, utpote mancipia et publica servitia, nullis hortamentis cohibere valeret, cum Alemannorum aliqua frequentia et nostrorum faece residua, qua potuit inde provisione elapsus, in Kalendis Augustalibus Constantinopolitanam attigit urbem. Sed hunc ejus adventum, Italorum, Ligurum, Longobardorum, cum Transalpinarum videlicet partium hominibus magnum praecesserat agmen, qui ejus et caeterorum Franciae principum ibidem decreverant praestolari comitiam: non enim eam arbitrabantur se habere militiae frequentiam, ut Graecorum auderent, contra Turcos exituri, praeterire provinciam. Imperatoris autem edicto jussi sunt omnium quae vendebantur in urbe, uti vellent, habere commercia; sed Brachium Sancti Ge
Abbreviated transcription (Latin):
nantur nichil ausuros contra acpenitur futuros inbelles. Rabie
igitur eretranda publicis quos diximꝰ horreis ꝑ eos ingereba¬
tur incendiũ. ꝓuellis eripiebatur molentie̾ illata iurgin̾ium.
de honestabat᷑ coniugia crebres repcib feminarũ. Uellebant
suie ustulabant sius barbas hospitib nec iam dem̃dis uisui ne¬
necessariis quippiam tractabatur s. quisq coꝵ ꝓut pocerat rapi¬
nis &. cedib intebatur. sie se accuros mira lasciuia contra tur cos
quaqua adsderteram uel sinistiam portera diuerticulum. Ipisũ
olica in sosentia obsidere aggressi sunt. s cũ ꝓꝑe capiendũ ẽet
repente icuro modo euentũ ita obruti sunt. ut pars gl aduis
occuberet. parte fiuuialis unda submergeret. pars sine ullis q¬
peridus mnipuo turpi pauꝑie magis autẽ pudore infraniciã
consũpea reqiret. Et qr idem castrum moysonẽ uocabant .

Expanded text:
nantur nihil ausuros contra, ac penitus futuros imbelles. Rabie nantur nihil ausuros contra, ac penitus futuros imbelles. Rabie igitur exsecranda, publicis quos diximus horreis per eos ingerebatur incendium, puellis eripiebatur, violentia allata, virginitas, dehonestabantur conjugia crebris raptibus feminarum; vellebant, sive ustulabant suis barbas hospitibus; nec jam de emendis usui necessariis quidpiam tractabatur; sed quisque eorum, prout poterat, rapinis et caedibus nitebatur, sic se acturos mira lascivia contra Turcos lquaquam ad dexteram vel sinistram pateat diverticulum. Ipsum solita insolentia obsidere aggressi sunt, sed cum prope capiendum esset, repente, non curo quo eventu, ita obruti sunt ut pars gladiis occumberet, partem fluvialis unda submergeret, pars sine ullis stipendiis, imo turpi pauperie, magis autem pudore, in Franciam consumpta rediret. Et quia idem castrum Moyssonem vocabant, et
Abbreviated transcription (Latin):
Eudipes autẽ. ꝑ ane uix aut numqu̾a. Umo alebatur acpisce.
Is llaq uir partim opinione. partim suo monitum. cũ im¬
manẽ conflass excercitu. ꝑ hungaroꝵ t̾ram delegit abire. Quoꝵ
regiones cũ earũ rerũ quȩ ad alim̃tũ ꝑtinent op̃ulentissimas
idem uulgus indocibile repperiss. cepeunt luxuriis ei rormi¬
bus contra in digenarũ mansuetudinẽ debachari. Cum
enĩ plurimoꝵ annoꝵ segetes triceas ut mea t̾ra moris :
in modũ turriũ ꝑ agros ĩtabilitas cernerent quas nos metas
uulgarit̾ uocare solemꝰ. cũ carmiũ diu̾sarũ alioꝵq uittu¬
alium quoꝵ illa feracissima tellus est. copie suppeterent
non contempti humanitate eoꝵ mira clerãtia ipsi alic¬
nigene ceperunt turpit̾ conculcare gentiles. & cũ idẽ
rerent. illi libmis inpacientes. pie hospitalitatis ac benefici¬
entie in memores. bello gratis cos aggrediuntur: dũ illos opi¬

Expanded text:
nudipes autem; pane, vix pisce, nunquam vino alebatur. VIII.nudipes autem; pane, vix pisce, nunquam vino alebatur. VIII.Is itaque vir, partim opinione, partim suo monitu cum immanem conflasset exercitum, per Hungarorum terram delegit abire. Quorum regiones cum earum rerum quae ad alimentum pertinent opulentissimas, idem vulgus indocile reperisset, coeperunt luxuriis enormibus contra indigenarum mansuetudinem debacchari. Cum enim plurimorum annorum segetes triticeas, ut in ea terra moris est, in modum turrium per agros stabilitas cernerent, quas nos metas vulgariter vocare solemus; cum carnium diversarum aliorumque victualium, quorum illa feracissima tellus est, copiae suppeterent, non contenti humanitate eorum, mira dementia, ipsi alienigenae coeperunt conculcare gentiles, et cum idemrerent, ipsi, libidinis impatientes, piae hospitalitatis ac beneficentiae immemores, bello gratis eos aggrediuntur; dum illos opi
Abbreviated transcription (Latin):
Qũe exurbe . nͥ. pͥfalloi ambianẽsi ortun. insuꝑiori
nescio qua galliarũ parte solitariam subhabitu monachico
uitã duxisse cõꝑͥmꝰ: unde degressũ qua neseio intentione urbes
& municipia p̃dicauonis obtentu circũ ire uidimꝰ. tantis połor
multitudinib uallari. tartis munerib donari tanto sc̃itatis
p̾conio conclamarr: ut neminẽ meminerĩ simuli honore ha¬
beri. Multa enim fuerat ex his quȩ sibi dabantꝰ largitione
erga pauꝑes lib̾alis. ꝓstutas mulieres in sine suo muntre
maritis honestans. in discordib ubiq paces & fecdera mira auc¬
toritate resticuens. Quĩq quid augebat namq seu loquebatur
quasi qͥddam sub diuinũ uidebatur. p̾serti cũ etiam de eiꝰ mulo
pili ꝓreliquiis raꝑentur. qđ nos non ad ueritat̾ẽ s uulgo re¬
ferimꝰ amanti nouitatẽ. Lanea tunica adpurũ cucullo suꝑ:
utrisq talaribus birro desuꝑ utebatur. Brachis minine.

Expanded text:
Quem ex urbe, nisi fallor, Ambianensi ortum, in superiori Quem ex urbe, nisi fallor, Ambianensi ortum, in superiori nescio qua Galliarum parte, solitariam sub habitu monachico vitam duxisse, comperimus. Unde digressum, qua nescio intentione, urbes et municipia praedicationis obtentu circumire 381 vidimus, tantis populorum multitudinibus vallari, tantis muneribus donari, tanto sanctitatis praeconio conclamari ut neminem meminerim similem honore haberi. Multa enim fuerat, ex his quae sibi dabantur, dilargitione erga pauperes liberalis, prostitutas mulieres non sine suo munere maritis honestans, in discordibus ubique paces et foedera, mira auctoritate, restituens. Quidquid agebat namque, seu loquebatur, quasi quiddam subdivinum videbatur, praesertim cum etiam de ejus mulo pili pro reliquiis raperentur, quod nos non ad veritatem, sed vulgo referimus amanti novitatem. Lanea tunica ad purum, cucullo super utrisque talaribus, byrro desuper induebatur; braccis minime,
Abbreviated transcription (Latin):
passim audiebant᷑ immo fiebant incendia infinita nullis
p̾ter sola & indomica cupiditate existentil causis extrue
subiacebat. nusquã attendend̾o cuiꝰ ẽet p̾de pacebat. Mox
ergo mira & mncredibili obin sperabilitate animoꝵ inmucai¬
ne cõmoti. signũ poritifius p̾dicti p̃ceptione indictũ. cruces
uidelicet ab ep̃is &e p̃sbit̾is sibi p̃cantur in poni. & situt pa¬
radisimi uenti ĩpetus solet ñ magna pliuuie unda restrin¬
gi. ita ilico contigit ab inuicem simultates uniu̾soꝵ &. bel¬
la sopiri. ꝑinditam sibi aspirationẽ aut dubiaĩ quin xp̃i.¬
rincib gͥ qͥ multis expensis & magnis obse¬
quẽtiũ ministeriis indigebant. sua morose
Ac dispensatiue tranccantib. tenuȩ illud quidẽ
substantia. s numero frequentissimũ uulgus.
petro cuidam heremite cohesit. eiq int̾im dũ
adhuc res intra nos agitur ac si magistro paruit.

Expanded text:
Passim audiebantur, imo fiebant incendia infinita, nullis Passim audiebantur, imo fiebant incendia infinita, nullis praeter sola et indomita cupiditate existentibus causis exstrupidorum subjacebat, nusquam attendendo cujus esset, praedae patebat. Mox ergo et mira et incredibili ob insperabilitatem, animorum immutatione commoti, signum pontificis praedicti praeceptione indictum, cruces videlicet, ab episcopis et presbyteris sibi precantur imponi. Et sicuti rapidissimi venti impetus solet non magna pluviae unda restringi, ita illico contigit ad invicem simultates universorum et bella sopiri, per inditam sibi aspirationem, haud dubium quin Chriigitur, qui multis expensis et magnis obsequentium ministeriis indigebant, sua morose ac dispensative tractantibus, tenue illud quidem substantia, sed numero frequentissimum vulgus, Petro cuidam Eremitae cohaesit, eique interim, dum adhuc res intra nos agitur, ac si magistro paruit.
Abbreviated transcription (Latin):
arius adbella moueri. qͥs qͥt uirgieas annumerare manꝰ.
quis referat semũ crepida grauitate fatiscens. Bella canum
om̃s. nec se pugnare farent᷑. diartiriũ spondent gladiis uel col¬
la daturos. Uos niuenes aiunt manib tractabitis esses. at nos
hc liceat xp̃m collerando mereri. Licet enĩ emulationẽ
dei habere uiderent᷑. s ñ scd̃m scientiã. tam̃ d̾s qui multa
uena tepta adpnũ intorqͤre consueuit fine̾. simplicib illoꝵ
armis cõparauit exsua ipsoꝵ bona intentione salutẽ. Uide¬
res mirũ qͥddã & plane ioco aptissimũ. pauꝑes uidelicet
qͦs dam bobus biroto applicitis esqͥemq in modũ equoꝵ fer¬
ratis substantionis cũ paruu¬
lis ut carruca conhere.
& ipsos infantulos dũ ob¬
uiam habent qͣlibet
castella uel urbes. si hec g̃r̃t
ꝑfeccio tanta maximis ad inuicem hostilitatib totius frãcoꝵ
regnifacca turbatio. crebra ubiq latrocinia. uiarũ obfessio

Expanded text:
anus ad bella moveri? Quis quit virgineas annumerare manus? anus ad bella moveri? Quis quit virgineas annumerare manus? Quis referat senium trepida gravitate fatiscens? Bella canunt omnes, nec se pugnare fatentur. Martyrium spondent, gladiis vel colla daturos. « Vos juvenes, aiunt, manibus tractabitis enses At nos hic liceat Christum tolerando mereri. » Licet enim aemulationem Dei habere viderentur, sed non secundum scientiam, tamen Deus qui multa vane coepta ad pium intorquere consuevit finem, simplicibus illorum animis comparavit, ex sua ipsorum bona intentione, salutem. Videres mirum quiddam, et plane joco aptissimum, pauperes videlicet quosdam bobus biroto applicitis, eisdemque in modum equorum ferratis, substantiolas cum parvulis in carruca convehere; et ipsos infantulos, dum obviam habent quaelibet castella vel urbes, si haec esset ofectio, maximis ad invicem hostilitatibus totius Francorum regni facta turbatio, crebra ubique latrocinia, viarum obsessio.
Abbreviated transcription (Latin):
multi negotiũ huiꝰ ꝑfectionis accelerant. ut umꝰ rei exemplo
eoꝵ que uendebant᷑ subitas & insꝑatas uilitałes exꝓmã. qđ
insolitũ dictu est. qͥnq denarioꝵ preuo. sepẽ distraebant᷑ oues.
Frum̃toꝵ illa defectio u̾tebat᷑ in copiã. & dũ mͦ suppetat cuiq
Erat itaq ibi uidere miraculũ. caro om̃s emere. &. uili uendere.
caro quidem quȩ ad usum deferentur itineris dum p̃pperant
uli uero dũ sũptuũ inpendia coaggerant. & quȩ paulo ance
ne tarceres nec rorm̃ta ab eis extorquere poterant. breui nũ
ec illud minꝰ ridiculũ. qđ hn plerũq quos nulla
ad huc eundi uoluntas attigerat. dũ hodie suꝑ om̃¬
moda alioꝵ uenditione cachimnant. dũ eos misere itu¬
ros miseriusq redituros affirmant. incrastinũ repen¬
tino instinccu ꝓpaucis nũmulis sua tota tradentes cũ
tis ꝓficistebant᷑ quos riserant. Qui pueros quis dicat

Expanded text:
multi negotium hujus profectionis accelerant, ut unicae rei exemplo multi negotium hujus profectionis accelerant, ut unicae rei exemplo eorum quae vendebantur subitas et insperatas vilitates exprimam, quod insolitum dictu est, quinque denariorum pretio, septem distrahebantur oves. Frumentorum illa defectio, vertebatur in copiam, et dummodo suppetat cuique Erat itaque ibi videre miraculum caro omnes emere, et vili vendere, caro quidem, quae ad usum deferrentur itineris, dum praeproperant; vili vero, dum sumptuum impendia coaggerant, et quae paulo ante nec carceres nec tormenta ab eis extorquere poterant, brevi nummec illud minus ridiculum quod hii plerumque, quos nulla adhuc eundi voluntas attigerat, dum hodie super omnimoda aliorum venditione cachinnant, dum eos misere ituros miseriusque redituros affirmant, in crastinum repentino instinctu pro paucis nummulis sua tota tradentes, cum eis proficiscebantur quos riserant. Quis pueros, quis dicat
Abbreviated transcription (Latin):
considerat doitiones. indicta sibi parsimonia inagnis elaboratt
sudorib metuit nesũptum facili delapident᷑ opes. Anaroꝵ siti¬
noribus. dum modios diu seruate frugis intendunt crebris
aiuinoꝵ numerare recursib. pensant qͥd suꝑ addere possint
ca uendita cumulandis pecumarũ montib. Int̾e̾a dũ illi cru¬
ciantur. hi a̾biunt: repente ĩ sp̃u ueliem̃ti conterens naues thar¬
sis. ꝑ om̃iũ pene ammoꝵ aures. xp̃c intonuit. & is qͥ educit uint¬
tos infortitudine. ad amantia qͥb irretiebant᷑ desꝑatoꝵ homi¬
num corda cupiditatis
uncula disrupit. Cũ
nus fertile tẽpꝰ om̃iũ sustan¬
tias coartaret. dũ ad
spontaneũ innmerabiles
animass exiliũ. diu̾se
plurimoꝵ copie deferunt᷑
inmedium. & quȩ cara uidebantur dũ nullus mouet᷑ homi¬
nũ cõmotis ad hoc it̃ om̃ib uili p̾cio tradunt᷑ uenum. Cũq

Expanded text:
considerat torsiones, indicta sibi parcimonia magnis elaborare considerat torsiones, indicta sibi parcimonia magnis elaborare sudoribus metuit, ne sumptu facili dilapidentur opes. Avarorum siti cruentis arridere foenoribus, dum modios diu servatae frugis intendunt, crebris annorum numerare recursibus pensant, quid superaddere possint, ea vendita, cumulandis pecuniarum montibus. Interea dum illi cruciantur, hii ambiunt, repente: « in spiritu vehementi conterens naves Tharsis . » per omnium pene animorum aures Christus intonuit, et is qui educit vinctos in fortitudine adamantina, quibus irretiebantur desperatorum hominum corda, cupiditatis vincla disrupit. Cum nus fertile tempus omnium substantias coarctaret, dum ad spontaneum innumerabiles animasset exsilium, diversae plurimorum copiae deferuntur in medium et quae chara videbantur, dum nullus movetur hominum, commotis ad hoc iter omnibus, vili pretio traduntur venum. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑũ amimositas tantis ad hoc ipsũ desideriis aspirauit. ut eoꝵ ne¬
no de censuũ paruitate tractaret. ds domoꝵ uinearũ & agroꝵ
congruenti distractione curaret. s optimos possessionũ questus.
multo pauciori p̾cio uenditaret. quã si eoꝵ quenq ferocissime:
captuitatis carter includeret. qui necessicatẽ celerrime redẽcio¬
nis indiceret. Erat ea tempestate ꝓgenerali defectione frugũ
ętiam apud ditiores magna penuaria: cũ & si aliquib p̾assim
em̃da suppeterent nulla tam aut uix aliqͣ unde emerentur
habcrent. Iam inopũ greges ad didicerant herbaru̾ spante na¬
scentiũ uicticare radicibus dũ panis rarissimi parcitatẽ quesita¬
rum undecũq escarũ edulio ꝓpensiore cõpeseant. lmminebai
plane ȩtiam potentioꝵ obtutib om̃iũ estimatione conclama¬
ceͥ miseria. &. dũ singłs quilibet uulgi minim ꝑtrudelẽ mediã

Expanded text:
perum animositas tantis ad hoc ipsum desideriis aspiravit, ut eorum neperum animositas tantis ad hoc ipsum desideriis aspiravit, ut eorum nemo de censuum parvitate tractaret, de domorum, vinearum et agrorum congruenti distractione curaret, sed optimos possessionum quaestus, multo pauciori pretio venditaret, quam si eorum quemque ferocissimae captivitatis carcer includeret, qui necessitatem celerrimae redemptionis indiceret. Erat ea tempestate, pro generali defectione, frugum etiam apud ditiores magna 380 penuria, cum, etsi aliquibus passim emenda suppeterent, nulla tamen aut vix aliqua unde emerentur haberent. Jam inopum greges addidicerant herbarum sponte nascentium victitare radicibus, dum panis rarissimi parcitatem, quaesitarum undecunque escarum edulio propensiore compensant. Imminebat plane etiam potentiorum obtutibus omnium aestimatione conclamata miseria, et dum singulus quilibet, vulgi minimi per crudelem inediam
Abbreviated transcription (Latin):
sessionib qui hoc d̾i it̾ aggrederent᷑ ꝑ integrũ triennii tempꝰ mo¬
lestiã audsretinferre. Ad extremũ cuidã uiro om̃ĩmodis lauda¬
bus offerendo. podiensis urb̃ ep̃o. cuiꝰ nom̃ doleo. qr neq usquã
repꝑi nec audiui. curã suꝑ eadem expeditione regenda contulit.
& uices suas ipsi suꝑ. xp̃iani popłi quotũq uenirent institutiõe
cõmisit. unde & manus ei moie apłoꝵ data parit̾ benedictione
imposuit. Qd ille quã sagacit᷑ sit executꝰ. docet mirabilis oꝑis tan
citra b̃i martim octabas nouenbri mense conseđat. mag¬
Inis puniuersas francie partes rumor emanat. & qͥsq ad quẽ pͥmo
pontificis p̾ceptũ p̾uolans fama detulerat. de ꝓponenda uia
dei. sic em̃ atito nomasice uocabat᷑ contiguos sibi acfamiliares
quosq sollicitat. Iam palatinoꝵ comitũ pruriebat intentio. &
medioeritas equestriũ uiroꝵ parturie iam ceꝑat. cum ecce pau¬

Expanded text:
sessionibus, qui hoc Dei iter aggrederentur, per integrum triennii tempus, mosessionibus, qui hoc Dei iter aggrederentur, per integrum triennii tempus, molestiam auderent inferre. Ad extremum, cuidam viro omnimodis laudibus efferendo, Podiensis urbis episcopo, cujus nomen doleo quia neque usquam reperi, nec audivi, curam super eadem expeditione regenda contulit, et vices suas ipsi, super Christiani populi quocunque venirent institutione, commisit. Unde et manus ei, more apostolorum, data pariter benedictione, imposuit. Quod ille quam sagaciter sit exsecutus, docet mirabilis operis taBeati Martini octavas, Novembri mense consederat, magnus per universas Franciae partes rumor emanat, et quisque ad quem primo pontificis praeceptum, praevolans fama detulerat, de proponenda Via Dei sic enim antonomasice vocabatur, contiguos sibi ac familiares quosque sollicitat. Jam Palatinorum comitum pruriebat intentio, et mediocritas equestrium virorum parturire jam coeperat, cum ecce, pau
Abbreviated transcription (Latin):
natura secreti horrribili concisione aꝑiunt. Recolite p̾cor
unde uob̾ piecatis rudim̾ta uenert̃. ande uos in sua bella mu¬
tendos xp̃m fore signiferũ indubitant̾ credite: & p̾curso¬
rẽ indiuiduum.
erorauerat uir excellentissimꝰ. & om̃s qui seituros uo¬
uerent beati petri potestate absoluit. eadem ipsa apłica
benedictiõe firmauit. & signũ satis conueniens huiꝰ tam
honeste ꝓfessionis instituit. & ueluti cingulũ militie uł
potius militaturis dõ passionis dñice stigina tradens. erucis figu¬
ram excuius libet maderiae panni tunicis. uirris & palliis ituro
as sui mandauit. Quod si qͥs post huiꝰ signi acceptionẽ. aut post eui¬
dentes uoti pollicitacionẽ. ab ista beni uolentia praua penitudine
no p̾cepit. nͥ resipisceret. idẽq qđ omiserat fede. repeteret. pret̾ea õs
illos atroci dãpnauit anathemate. qui eoꝵ uxorib filiis aut pos¬

Expanded text:
natura secreti, horribili concisione aperiunt. Recolite, precor, natura secreti, horribili concisione aperiunt. Recolite, precor, unde vobis pietatis rudimenta venerunt; ante vos, in sua bella mittendos, Christum fore signiferum indubitanter credite, et praecursorem individuum.eroraverat vir excellentissimus, et omnes qui se ituros voverant, beati Petri potestate absolvit, eadem, ipsa apostolica auctoritate firmavit, et signum satis conveniens hujus tam honestae professionis instituit, et veluti cingulum militiae, vel potius militaturis Deo passionis Dominicae stigma tradens, crucis figuram, ex cujuslibet materiae panni, tunicis, byrris et palliis iturorum, assui mandavit. Quod si quis, post hujus signi acceptionem, aut post evidentis voti pollicitationem, ab ista benevolentia, prava poenitudine,no praecepit, nisi resipisceret; idemque quod omiserat foede repeteret. Praeterea omnes illos atroci damnavit anathemate, qui eorum uxoribus, filiis, aut pos
Abbreviated transcription (Latin):
uiolentiis subiacent. dum pene ꝑsingula miliaria pensiones
cogunt᷑ & tributa dependere. ꝑ quasq ciuitatis poitas. ꝑ
eccłiarũ &e tẽploꝵ ingressus redẽptiones exsoluere. ad quasq
de locis adloca demigrationes inficta qualibẽ ac cusatione
ad redemptionẽ cõpellere. dare uͦmum̾a detractantes quomͦ
gentiliũ p̃fecti consueu̾int u̾d̃erib truculent̾ urgere. Quid
de his dicturi sumꝰ qui nichil ꝓrsus habentes. nude fiducia
illud arripuũt. Dum ab eis pecunia quȩ ñ est. suppliciis into¬
lerandis exigit᷑. dũ callos taloꝵ ne forte qͥppiã ibi insuerint
dissecando ac reuellando rimãtur. crudelitas ne fandoꝵ ad hoe
usq ꝑducit᷑. ut aurũ uł argẽtũ miseros ab sorbusse putãtes.
aut data in potũ scamonia usq ad uomitũ uł ȩtiã eruptio¬
nẽ eos uitaliũ urgent. uł fcrro qđ dici nefas est discissis uen

Expanded text:
violentiis subjacent, dum pene per singula milliaria pensiones violentiis subjacent, dum pene per singula milliaria pensiones coguntur, et tributa dependere, per quasque civitatis portas, per ecclesiarum et templorum ingressus redemptiones exsolvere; ad quasque de locis ad loca demigrationes, inflicta qualibet accusatione, ad redemptionem compellere? dare vero munera detractantes, quomodo gentilium praefecti consueverint, verberibus truculenter urgere? Quid de his dicturi sumus, qui nihil prorsus habentes nudae fiducia dant, iter illud arripiunt? Dum ab eis pecunia, quae non est, suppliciis intolerandis exigitur, dum callos talorum ne forte quidpiam ibi insuerint, dissecando ac revellendo rimantur, crudelitas nefandorum ad hoc usque perducitur ut aurum vel argentum miseros absorbuisse putantes, aut data in potum scamonia, usque ad vomitum, vel etiam eruptionem eos vitalium urgent, vel ferro, quod dici nefas est, discissis ven
Abbreviated transcription (Latin):
rit. renouari. xp̃ialtatis imꝑiũ. ut om̃iũ maloꝵ capud qͥ
ibidẽ tronũ regni habiturꝰ est. fidei aliqđ contra qđ pugnet
tuat. Rogo ꝑpendite. quib cortlib gaudia illa poterunt᷑
concipi. cum stãm ciuitatẽ ur̃o adminiculo anderimꝰ susci¬
b ioueat memoriã ur̃am. qđ uoce ipsiꝰ dñi ad ecełiam dicitur
Abouiente in qͥd ad ducã sem̃ tuũ. & aboccidente congregab
te. Scm̃ nr̃m ds ad duxit ab ouente. quia dupplici mͦ orien¬
talis illa ꝓuincia elidit pͥmitiua inirem̃ta nob̃ eccłiȩ. S ab ee¬
mus. ierosolimitana dãna restaurat. Si scripturarũ uos nõ
ereitant dicta. nec nr̃a ur̃os animos penetrant monita. exci¬
cet saltẽ uos eoꝵ qui loca sc̃a adire desiderant magna mise¬
ria. Perpendite eos qui ꝑ egrinantur. & ꝑ mediterranea illuc
uadunt. si quidẽ opulentiores st̃. qͣntis redhubitionib qͥntis

Expanded text:
rit, renovari Christianitatis imperium, ut omnium malorum caput, qui rit, renovari Christianitatis imperium, ut omnium malorum caput, qui ibidem regni thronum habiturus est, fidei aliquid contra quod pugnet tuat. Rogo, perpendite quibus cordibus gaudia illa poterunt concipi, cum sanctam civitatem vestro adminiculo viderimus suscini ad Ecclesiam dicitur: Ab Oriente adducam semen tuum, et ab Occidente congregabo te . Semen nostrum Deus adduxit ab Oriente, quia duplici modo orientalis illa provincia edidit primitiva incrementa nobis Ecclesiae. Sed ab Ocmus, Jerosolymitana damna restaurat. Si Scripturarum vos non excitant dicta, nec nostra vestros animos penetrant monita, excitet saltem vos, eorum qui sancta loca adire desiderant magna miseria. Perpendite eos qui peregrinantur, et per Mediterranea illuc vadunt, siquidem opulentiores sunt, quantis redhibitionibus, quantis
Abbreviated transcription (Latin):
tillam ur̃am tantȩ paganitatis arũdienta consumat. ut rgiptũ.
affricã. ethnopiãq quȩ a nĩx credulitatis comunione dext̃iscũt
intra huiꝰ rudim̃ta legis includat. & hõ peccator. filiꝰ ꝑditionis
aliquos rebelles inuemat.: Et ecce eugłium clamat. ierłm cal¬
candã agentib dõnec impleant᷑ nationũ tempora. Bifariam
in telligi possunt tempora nationũ aut quia. xp̃ianis ad
um uolutabra sectate sũt.&. incunetis his nullũ obicẽ habu¬
runt. tempꝰ enĩ suũ habere dicuntur. quib adnotum cuncta
suppetunt. ut est illud. tẽpꝰ meũ non dũ aduenit. tempꝰ aũ
tempꝰ urm. aut rursur᷑ tempora nationũ sunt. plenitudines
gentiũ. quȩ antequ̾a isrł saluus fiat subintͣture sunt. Hec
te paganoꝵ potentie repellentur. & fine scti iam ꝓpinquo
fierĩ afide discessionẽ pͥmũ. tanĩ necesse est. uixta ꝓpłnas ante
ad uencũ antixͥ in illis partib aut ꝑ uos. aut ꝑ quos dõ placue¬

Expanded text:
 ut Aegyptum, Africam Aethiopiamque, quae a nostrae credulitatis communione desciscunt, intra hujus rudimenta legis includat, et homo peccator, filius perditionis aliquos rebelles inveniat? Et ecce Evangelium clamat Jerusalem calcandam a gentibus, donec impleantur nationum tempora . Bifariam intelligi possunt tempora nationum, aut quia Christianis dinum omnium volutabra sectatae sunt, et in cunctis his nullum obicem habuerunt, tempus enim suum habere dicuntur quibus ad votum cuncta suppetunt, ut est illud: Tempus meum nondum advenit; tempus auttempus vestrum: aut rursus, tempora nationum sunt plenitudines gentium, quae antequam Israel salvus fiat, subintraturae sunt; haec nte, paganorum potentiae repellentur, et fine saeculi jam propinquo, fieri a fide discessionem . Primum tamen necesse est, juxta prophetas, ante adventum Antichristi, in illis partibus, aut per vos
Abbreviated transcription (Latin):
putabatur. His ergo. & si non ubis. dm̃ intentioruibus usus est.
i uiter eccłas toto orbe diffusas alie p̾aliis reuerentiam ꝓꝑso¬
nis. locisq merẽtur ꝓꝑsonis in qu̾a dũ apłicis sedib pͥuulegia
miaiora tradunt᷑. ꝓlocis uero. dum regiis urbibus eadẽq ꝑsonis dign¬
tas uti ẽ. ciuitas constantinopolitana p̾bet᷑. illi pocissimũ ȩcełiȩ debe¬
mus. Si cnun uerũ constat qđ adño dicitur. quia uidelitet salus
exiudeis est. &. dñm sabaochi scm̃ nob̃ reliquisse constat. nesicut
sodoma simꝰ. &. gomorre similes fiamꝰ. & sem̃ nr̃m xp̃c est: inqͦ¬

Expanded text:
putabatur. His ergo, etsi non verbis, tamen intentionibus usus est.putabatur. His ergo, etsi non verbis, tamen intentionibus usus est.i inter Ecclesias toto orbe diffusas aliae prae aliis reverentiam pro personis locisque merentur: pro personis, inquam, dum apostolicis sedibus privilegia majora traduntur; pro locis vero, dum regiis urbibus eadem quae personis dignitas, uti est civitas Constantinopolitana, praebetur: illi potissimum Ecclesiae debe verum constat quod a Domino dicitur, quia videlicet Salus ex Judaeis est et Dominum Sabaoth semen nobis reliquisse constat, ne sicut Sodoma simus et Gomorrhae similes fiamus Rom. IX, 29, et
Abbreviated transcription (Latin):
canta auctoritate excomunicauit. ut int̾cessiones spectabilium ꝑ¬
sonarũ & multipliciũ munerũ illationes contempserit. &. quod
intra regni ipsius demorabatur luites ñ extinuerit. In hoc ipso
concilio sicuti antequ̾a aburbe deͥgrederet᷑ ꝓposuerat. hacq de causa
franco ᷤᷤ expetiuerat. maxiniã ad sibi adsistertes contionẽ habuit:
& inĩ iet̾a quȩ excessere memorias audicoꝵ ac intentione disseruit
Enis enim scientiȩ litterali eloquẽtiȩ eooꝑ ab atͣ agilitas. non eni
nimor ei uidebatur inlatine ꝑsecutione locutionis ubtas. quam
forensi euilibet potest ẽe̾ in mat̾no sermone ꝑnicitas. Nec alt̾¬
cantiũ multitudo obtundebat conscionantis ingeniũ. slicet
p̃dicabiliũ grammaticoꝵ elegantiis ambiret᷑. & caus arũ emer¬
gentium nebulis offundi uideretur. & oratoꝵ suꝑ exundare cõpi¬
as. ac sermonũ quoꝵ cũꝙ facetias suꝑ equitare litterali luculentia

Expanded text:
tanta auctoritate excommunicavit ut intercessiones spectabilium ptanta auctoritate excommunicavit ut intercessiones spectabilium personarum, et multiplicium munerum illationes contempserit, et quod intra regni ipsius demorabatur limites non extimuerit. In hoc ipso concilio, sicuti antequam ab urbe digrederetur proposuerat, hacque de causa Francos expetiverat, maximam ad sibi assistentes concionem habuit, et inter caetera, quae excessere memorias auditorum, hac intentione disseruit. Ejus enim scientiae litterali eloquentiae cooperabatur agilitas, non enim minor ei videbatur in Latinae prosecutione locutionis ubertas quam forensi cuilibet potest esse in materno sermone pernicitas. Nec altercantium multitudo obtundebat concionantis ingenium, sed licet praedicabilium grammaticorum elegantiis ambiretur, et causarum emergentium nebulis offundi videretur, et oratorum superexundare copias, ac sermonum quorumcunque facetias superequitare litterali luculentia
Abbreviated transcription (Latin):
qos accelerauit comiocare conciliũ. an tandẽ murbe ari̾u¬
la sColasticisus omniũ psulũ sidonio głosa dedit locum cinta
i nuate claro monti constat ẽe̾ uocabulũ. Quod fuit canto
celcbrius. qͣnto excellentis & inusutate ꝑsone ora cernere. uerba
audire erat desiderabilius. Illic pret̾ episcoruĩ & abbatũ exami¬
na quos circit̃ qua dringentos ꝑꝓminentes ferulas fuisse aliqͥa
numerauerant. totius francie &. appendiciũ conuitatuũ littde¬
ratura confłrit. Erat ibi spectare quã serena grauitate. ponde¬
rosa comitate p̾sideret. & ut p̾fati sindonii uerb̾ utar.quam
piꝑata fatundia ad obiecta quelibet paꝑa disertissimꝰ de¬
conaret. Notabatur quanta uir cle̾rissimꝰ modestia tolerabat
suas tumultuose causas ingerentiũ loquatitatẽ quã parũ
nae philippũ regemi francoꝵ cuius tricesimꝰ. uii. tunc reg¬
ni recensebatur annus. qͥ ppͥa berta nonune uxore relicta an¬
degauensis comitis uxore sibibrecrandam uocabulo deuixerat:

Expanded text:
s acceleravit convocare concilium, cui tandem in urbe Arvernica, scholasticissimo omnium praesulum Sidonio gloriosa, dedit locum, cui tamen immutatae Claromonti constat esse vocabulum. Quod fuit tanto celebrius quanto excellentis et inusitatae personae ora cernere, verba audire erat desiderabilius. Illic, praeter episcoporum et abbatum examina, quos circiter quadringentos per prominentes ferulas fuisse aliqui numeraverant, totius Franciae et appendicium comitatuum litteratura confluxit. Erat ibi spectare quam serena gravitate, ponderosa comitate praesideret, et ut praefati Sidonii verbis utar, quam « piperata facundia, » ad objecta quaelibet papa disertissimus detonaret. Notabatur quanta vir clarissimus modestia tolerabat suas tumultuose causas ingerentium, loquacitatem; quam parum nde Philippum regem Francorum, cujus trigesimus septimus tunc regni recensebatur annus, qui propria, Bertha nomine, uxore relicta, Andegavensis comitis uxorem sibi, Bertradam vocabulo, devinxerat,
Abbreviated transcription (Latin):
tquites: &. ubi ritꝰ parit̾ in differentes habebimꝰ. de mutua par
aiiticia & contiguitate gaudebimꝰ. gd̾ si apposita. de lib̾auer̃
ex orbitare sententia: incident sine dubio in uise citius mortis
exitia. aut ȩt̾nȩ subibt̃ captiuitatis exilia. seruituri utiq tã nob

Expanded text:
equites, et ubi ritus pariter indifferentes habebimus, de mutua pariter equites, et ubi ritus pariter indifferentes habebimus, de mutua pariter amicitia, et contiguitate gaudebimus. Quod si a proposita deliberaverint exorbitare sententia, incident, sine dubio, invisae citius mortis exitia, aut aeternae subibunt captivitatis exsilia, servituri utique tam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
quam libet moliet᷑.
turto¬
rum qui astiterant his auditis immanit̾ ferociente
titisse subiectam: nr̃am nob̃q om̃imodo iure debitam
bimꝰ. p̾sertm cum eam nationi uir feminas equiꝑant
fica uirtute tulerimꝰ. Porro ingenti desipientiȩ deputam
uos uenientes afinib t̾re sump̃mis. de nr̃is nos ininanim
tota uiriũ collatione conamim ꝓpulsare sedib cũ uob̃ adid
explendũ suppetant. ñ opes. ñ arma. non numerus. Ap̃ianũ uen
ea quȩ uitulistis breui clausula finiamꝰ: uos qui legatione fungi¬
num ad ur̃os pͥncipes otius reu̾timini. eisq dicite. qͥa si nr̃ȩ con¬
ditioni fieri desiderant consimiles. & xͫ diffiteri ciui uidentur ac¬
clines: nos nͣ hani eis tantũ ꝓuinciã. s. & maioris opulentiȩ & ans¬
plitudinis dabimꝰ t̾ram. hisq castellis ac urbib gratuito dilargi¬
tis: nullos ipsoꝵ patiem᷑ pedites. ẜ generalit̾ cunctos instuemus

Expanded text:
quamlibet molietur.Turcorum, qui astiterant, his auditis, immaniter ferociente hristianitati exstitisse subjectam, nostram, nobisque omnimodo jure debitam bimus, praesertim cum eam nationi, vix feminas aequiparanti, mirifica virtute tulerimus. Porro ingenti desipientiae deputamus quod vos, venientes a finibus terrae supremis de nostris nos minamini, imo tota virium collatione conamini propulsare sedibus, cum vobis ad id explendum suppetant non opes, non arma, non numerus. Christianum vea quae intulistis brevi clausula finiamus, vos qui legatione fungimini, ad vestros principes ocius revertimini; eisque dicite: Quia si nostrae conditioni fieri desiderant consimiles, et Christum diffiteri, cui videntur acclines, nos non hanc eis tantum provinciam, sed et majoris opulentiae et amplitudinis dabimus terram, hisque castellis ac urbibus gratuito dilargitis, nullos ipsorum patiemur pedites, sed generaliter cunctos instituemus
Abbreviated transcription (Latin):
rertitus itaq in arto ad modum fuerat constitutus. dũ istinc
crudeli uexaretur media. illinc dira gentiliũ qui se ꝓrsus am¬
bierant formuline roderetur. Tandem sese ad diuna subsidia
refundentes. ieiunia tͥduana podiensi magnifico
institutore concelebrant. letainas supplic
ab excłia ineccłiam ex plicant: col

Expanded text:
ercitus itaque, in arcto admodum constitutus, dum istinc crudeli vexaretur inedia, illinc dira gentilium, qui se prorsus ambierant, formidine roderetur, tandem ad divina sese subsidia refundentes, jejunia triduana Podiensi magnifico institutore concelebrant. Litanias supplices ab ecclesia in ecclesiam explicant, co
Abbreviated transcription (Latin):
inodestie condemꝑata felicitas. & retractatione consilii moderata uiua¬
modo. ante ferenda ꝓsꝑitas. Et si eñi mantiquis uirtꝰ defecata p̾¬
minuit. tam̃ in nolns in quos litet scłoꝵ funis deuenerit: dos
nature nequaqͣm ꝓrsus extabuit. Predicant merito ꝓhonuĩ¬
num nouitate p̾scis acta temponbꝰ.s. multo iustius efferri dig¬
na sunt. quȩ mundo ꝓlabente insentũ ꝑ aguntur utilit̃ arudib
Regna quondã extera bellis suspiramꝰ insignita potentib stra¬
ger̃ ꝓhilippicã &. ubiq in clem̃tẽ non sine contima sangni¬
nis fusione uictoriã suspicimꝰ. alexandri rabiẽ de tamino
macedonũ ad totius orientis exitia emergentẽ tonantib eloquiis
pensitamꝰ. xersis in termophilas. darii in alexandrũ copias cũ
exetrabili infiitarũ gentiũ digladiatione metim᷑. Ehalaaitã
suꝑbiã. argiuã acrimoniã. egiptiqꝵ spurcitiã. in stabilẽq asiã.

Expanded text:
modestiae contemperata felicitas et retractatione consilii moderata vivamodestiae contemperata felicitas et retractatione consilii moderata vivamodo anteferenda prosperitas. Etsi enim in antiquis virtus defaecata praeeminuit; tamen in nobis, in quos licet saeculorum finis devenerit, dos naturae nequaquam prorsus extabuit. Praedicantur merito pro hominum novitate priscis acta temporibus, sed multo justius efferri digna sunt quae, mundo prolabente in senium, peraguntur utiliter a rudibus. Regna quondam extera bellis suspiramus insignita potentibus. Stragem Philippicam, et ubique inclementem, non sine continua sanguinis effusione victoriam, suscipimus; Alexandri rabiem de camino Macedonum ad totius Orientis exitia emergentem, tonantibus eloquiis pensitamus. Xerxis in Thermopylas, Darii in Alexandrum copias, cum exsecrabili infinitarum gentium digladiatione metimur. Chaldaicam superbiam, Argivam acrimoniam, Aegyptiorum spurcitiam, instabilemque Asiam
Abbreviated transcription (Latin):
tamanrua appeslatur: &. quȩ austria nc̃ lotliaringia palibꝰ
accidentiis nuncupat᷑. idẽ apud orientales quomͦ fieri nonereda¬
tur. Et assert̃ pla ne quida ipsa quondã menplis egiptia. bã¬
biloma nc̃ dicit᷑. Tulgari itaꝙ mͦ malui enuntiare aliqua. qua
obscurari aut contendere ponendo ãiu̾sa. De nomuine autẽ po
meo habebat᷑ exemplari. Parcat quoꝙ lectormeus seriero¬
nis incurie. in dubie sciens. qͥa qłe h abueri scribendi. eadem
mͥ fuerint mom̃ta dictandi: nec ceris em̃danda diligent᷑ ex¬
cepi. s uti p̾sto est. fede de latrata membranis apposii. Nlom̃
auit̃ indidi. qđ arrogantia tareat. gentisq honor ꝓficiat. Sei¬
licet dei grsiꝙꝑ francos.
Uorbudam mortaliũ uitiose aliquotiens ẜ non semꝑ
morib constat in olitum. ut modernoꝵ facta uituꝑ¬
ent: p̾t̾ita secla sustolant. Et quide̾ laudanda fuit ueterñ

Expanded text:
Northmannia appellatur; et quae Austria, nunc Lotharingia pro aliquibus Northmannia appellatur; et quae Austria, nunc Lotharingia pro aliquibus accidentiis nuncupatur, idem apud Orientales quomodo fieri non credatur? Ut asserunt plane quidam, ipsa quondam Memphis Aegyptia, Babylonia nunc dicitur. Vulgari itaque modo malui enuntiare aliqua quam obscurari aut contendere ponendo diversa. De nomine autem Podimeo habebatur exemplari. Parcat quoque lector meae sermonis incuriae, indubie sciens quia quae habuerim scribendi, eadem mihi fuerint momenta dictandi, nec ceris emendanda diligenter, excepi; sed uti praesto est, foede delatrata membranis apposui. Nomen autem indidi quod arrogantia careat gentisque honori proficiat, scilicet: DEI GESTA PER FRANCOS.uorumdam mortalium vitiose aliquoties, sed non semper, moribus constat inolitum, ut modernorum facta vituperent, praeterita saecula sustollant. Et quidem laudanda fuit veterum
Abbreviated transcription (Latin):
bliuensura terendũ. cũ falsitas. ex in dustria deceptionis ueleoaẽ
Q urbĩ multa mͥ ÷. difficultas ingenita.dũ eñ queda quoꝵ ne¬
tigeri notionẽ male abillo auctore exp̃ssa cognosco. remeta qub¬
libet eoq mag̃is in cognita eaciẽ puitate enuntiata ñ aubito Uerbi
ꝗua. curcos cotidiano inçepitamꝰ strepitu. cororantãncͥha dã noure no¬
tinius uocitamꝰ. aln uocabuloꝵ uetustas qm̃ pene proisus oblide rata
delituit. antidͥtate omni etiam si ad in tegrũ patuiss. amo ani
chil nͥ quod publice canticat᷑ dicere libuit. Si erũ partdios ut aliqui
sentiunt ñ turcos. caucasũ ñ cororaniã ponerẽ. quasi secrandlo. der¬
tentica obscuriis fierẽ: nieq illis quide ꝓpͥis regionũ nonunib:. cer¬
tant carpendũ exponere. Et maxime illud attendo. qͥa sic̃ in
liis ꝓuintis tras noius constat uocabulis insignitas. Tidẽ umi¬
tariꝰ ñ qubitam̾ & exteras. Namꝙ si ea que ołim neustria.ingio

Expanded text:
li censura terendum, cum falsitas ex industria deceptionis, vel cujuet urbium multa mihi est difficultas ingenita. Dum enim quaedam, quorum attigerim notionem, male ab illo auctore expressa cognosco, remota quaelibet, eoque magis incognita, eadem pravitate enuntiata non dubito. Verbi gratia: Turcos, quotidiano increpitamus strepitu; Corozaniam, quiddam novi nominis vocitamus. Ubi vocabulorum vetustas quoniam pene prorsus obliterata delituit, antiquitate omni, etiamsi ad integrum patuisset, amota, nihil nisi quod publice cantitatur dicere libuit. Si enim Parthos, ut aliqui sentiunt, non Turcos, Caucasum, non Corozaniam ponerem, quasi sectando authentica, obscurus fierem, meque illis qui de propriis regionum nominibus certant carpendum exponerem. Et maxime illud attendo quia, sicut in his provinciis, terras novis constat vocabulis insignitas, itidem immutari non dubitamus et exteras. Namque si ea quae olim Neustria, modo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpulsore. non m extra natalẽ ꝓuinciam.extra ccram orngmalerg¬
nui uerũ quoq. extra multitudinẽ int̾ iacentiũ uatior̃ pgressi atde
linguarũ. de ex tremis oceani britannici finib usq ad cõcius t̾re me¬
dicullnĩ castroꝵ suoꝵ ascies ꝓdiere:

Expanded text:
impulsore, non modo extra natalem provinciam, extra etiam originale regimpulsore, non modo extra natalem provinciam, extra etiam originale regnum, verum quoque extra multitudinem interjacentium nationum progressi atque linguarum, de extremis Oceani Britannici finibus, usque ad totius terrae meditullium castrorum suorum acies pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑii ꝓpagatione cõplectim᷑. & tam̃ si lioꝵ om̃iũ ad purũ dis¬
tutiatur essentia. non mͦ apud ꝓbos quos libet laudabilis ip¬
soꝵ habet᷑ audatia.ẜ merito p̾atet infamie ꝑtinax belli¬
gerendi sine ulla ratione ꝓsola dominandi libidine uecor
euifetulentas ut sic dixerim feres. &mininũ digitũ nrm patrĩ
quos plus equo extollimꝰ nr̃oꝵ dorsis grossiorẽ uixta illud fatui
regis dictũ reꝑue. potermꝰ. Si eiũ p̾li a gentiliũ . &. regna multo
armoꝵ labore ꝑuasa ꝑpendimꝰ. millas coꝵ uires. nulła ꝓrsus ex¬
ereitia nr̃is ꝑ dei gr̾am equꝑanda eciisebimꝰ. Si dm mudatico¬
c hiadie apud modernos e̾ẽ & ualere certis exꝑm̃ias agnoui¬
mais. Reges. duces. ditatores. ac consules uspiam pugnaturi po¬
płoꝵ examina conflauert̃: & eliccis potentib undecũq gentiũ nu¬
ierosos exerutus contrarert̃. Hi tam̃ hi coeunt hominũ troubꝰ aco
rouid de islis dicam. qui firie dñio. sine pͥncipe. solo indelicet deo

Expanded text:
ii propagatione, complectimur. Et tamen, si horum omnium ad purum discutiatur essentia, non modo apud probos quoslibet laudabilis ipsorum habetur audacia, sed merito patet infamiae pertinax belligerandi sine ulla ratione, pro sola dominandi libidine, vecoraevi fetulentas, ut sic dixerim, faeces, et minimum digitum nostrum, patrum quos plus aequo extollimus, nostrorum dorsis grossiorem, juxta illud fatui regis dictum, reperire poterimus. Si enim praelia gentilium, 370 et regna multo armorum labore pervasa perpendimus, nullas eorum vires, nulla prorsus exercitia nostris, per Dei gratiam, aequiparanda cet hodie apud modernos, esse et valere certis experimentis agnovimus. Reges, duces, dictatores ac consules, uspiam pugnaturi populorum examina, conflaverunt, et edictis potentibus, undecunque gentium numerosos exercitus contraxerunt: Hi tamen, hi coeunt hominum terroribus acti. Quid de illis dicam qui sine domino, sine principe, solo videlicet Deo