comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amico dolet. multomagis ꝓuxore. ꝓfilio. si eos qͦq sibi insolentes
exꝑiat᷑. Et si fr̃ ex agitat ut esau scm iacob. cdolet. & querit sibi
frẽm rec̃ ciliare. uł fugere a facie eiꝰ ut rebecca suadebat. neira¬
cundia fr̃ĩs occasionẽ nocendi aliquã repꝑiret. Et si ꝓximꝰ aut
domesticus. dolet. & siminister aut lib̾tꝰ. aut seruũ. fert pacien¬
ter. & in his omĩb tacet. neei respondeat. aqͦ cũ cernit impel¬
li. Conuiciat᷑ ꝗͦ ex domesticis aliꝗs. dolet et tacet. Conuiciatur
lib̾tꝰ. tacet. Conuiciat᷑ seruuꝰ. tacet. Sic uincitur. ꝗlaqueũ eiꝰ
animȩ ꝑescam uocis extendit. Tace gͦ et tu cũ tͥ indignꝰ c̃uiciat᷑.
Tace. cũ tͥ seruuꝰ & maxime tuuꝰ c̃tumeliã fac̃. Odic incorde tuo.
ego taceo. tuaũt ne taceas dñe. & adde. ne discedas ame. Ut dd
ꝓpħa dicebat. Hoc ẽ ne solũ me inpugnantib derelinquas. Non est

Expanded text:
amico dolet, multo magis pro uxore, pro filio, si eos quoque sibi insolentes amico dolet, multo magis pro uxore, pro filio, si eos quoque sibi insolentes experiatur, et si frater exagitat, ut Esau sanctum Iacob, dolet et quaerit sibi fratrem reconciliare uel fugere a facie eius, ut Rebecca suadebat, ne iracundia fratris occasionem nocendi aliquamrepperiret, et si proximus aut domesticus, dolet, et si minister aut libertus aut seruus, fert patienter et in his omnibus tacet, ne ei respondeat a quo eum cernit impelli. conuiciatur ergo ex domesticis aliquis : dolet et tacet; conuiciatur libertus: tacet; conuiciatur seruus: tacet. sic uincitur qui laqueum eius animae per escam uocis extendit. tace ergo et tu, cum tibi indignus\' conuiciatur, tace, cum tibi seruus et maxime tuus contumeliam facit, et dic in corde tuo: ego taceo, tu autem ne taceas, domine, et adde: n e discedas a me, ut Dauid propheta dicebat, hoc est: ne solum me inpugnantibus derelinquas; non est
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ in aliqͦ: Ꝙa tc̃ maxime aut sermo ñ oportunꝰ elabit᷑. aut
affectꝰ mouet᷑. qñ uł indolore aliqͦ & tristicia sumꝰ. uł indigna¬
tione animꝰ egresscit. uel aliꝗb sollicitudinib im pedit. aut
disceptationib occupat᷑. Qui igͥ molesti : Primũ de ipso aucto¬
re peccati et angłis eiꝰ intellege. Deinde dehis ꝗ malunt se uasa
eiꝰ eẽ quã xp̃i. Impellit̾ uxor. ut scĩ iob amicꝰ qđ in ipso libro
manifestatur. filius ut abesalon. seruus. liber ͤatq domesti¬
cus. ꝗa mnimici hoĩs etiã domestici eiꝰ. ut exsagittent eũ sin¬
nsi pacientia. ñ silentiũ: Et ꝙ ẽ gͣuiuꝰ. ille te magis lacescit. ꝗ
beneficuis tuis usus sit. & int̃ ipsos ampliuꝰ ille ex asꝑat. ꝗ plus tibi
debeat. qͦ magis ingͣti hoĩs acerbitate. aut iulis alicuiꝰ ꝑsonȩ in¬
dignitate mouearis. Ergo iustũ & si amicꝰ ei ẽ insolens. dolet ꝓ
amico. qr ita amicꝰ siuis labitur. ꝗa atẽptatore impellit̾. Si pro

Expanded text:
quia tunc maxime aut sermo non oportunus elabitur aut affectus mouetur, quando uel in dolore aliquo aut tristitia sumus uel indignatione animus aegrescit uel aliquibus sollicitudinibus impeditur aut disceptationibus occupatur. qui igitur molesti ? primum de ipso auctore pec- cati et angelis eius intellege, deinde de his qui malunt sequaces eius esse quam Christi. impellitur uxor, ut sancti Iob, amicus, quod in ipso libro manifestatur, filius, ut Abessalon, seruus, libertus atque domesticus, quia inimici hominis etiam domestici eius, ut exagitent eum sinnisi patientia, nisi silentium ? et, quod est grauius, ille te magis lacessit, qui beneficiis tuis usus sit, et inter ipsos amplius ille exasperat, qui plus tibi debeat, quo magis ingrati hominis acerbitate aut uilis alicuius personae indignitate mouearis. Ergo iustus, etsi amicus ei est insolens, dolet pro amico, quia ita amicus suus labitur, quia a temptatore impellitur. si pro
Abbreviated transcription (Latin):
ero inꝗt cũ his ꝗ s̃. cũ his ꝗ inparadisũ merent᷑ ascendere
Q aũt ñẽ. c̃ sumetur cũ descendentib ĩlacũ. ꝗ incatenis &
dicit. psallam tͥ incithara ds̃ sc̃s isrł. Gaudebt̾ labia mea
cũ cantauero tͥ. & aĩa mea quã redemisti. Deredẽptione gͦ
p̃sumit. & alibi audidicentẽ. Placebo dño in regione ui¬
uorũ. Erit gͦ ꝗ placere p̃sumit. Potest & sic intelligi. Quia
dix̃ aduena ego sũ apud te ĩtra. et ꝑegrinꝰ sic̃ om̃s patres
mei. Et idõ remit te mͥ ut ꝑegͥnuꝰ eẽ desinã. remitte mͥexi¬
liũ qͦ religatꝰ sũ. Si remiseris añ quã discedã hinc. ñ ero ã¬
plius exul. atq ꝑegrinꝰ. Cũ enĩ turemiseris. ñ ero ꝑegrinꝰ.
sed ciuis ero scõꝵ tuoꝵ. Ero cũ patrib meis ꝗ et ipsi fuert̃
añ ꝑegrini. nc̃ uͦ iã ciues s̃. Erodomesticꝰ dĩ ut penã ñtimeã.

Expanded text:
i in paradisum merentur ascendere. Qui autem non est, consumetur cum descendentibus in lacum, qui in catenis et dicit: Psallam tibi in cithara, Deus sanctus Israel. Gaudebunt labia mea cum cantavero tibi; et anima mea quam redemisti . De redemptione ergo praesumit. Et alibi audi dicentem: Placebo Domino in regione viuorum; erit ergo, qui placere praesumit. potest et sic intellegi, quia dixit: aduena ego sum apud te in terra et peregrinus sicut omnes patres mei et ideo remitte mihi, ut peregrinus esse desinam; remitte mihi exilium quo relegatus sum. si remiseris, antequam discedam hinc, non ero amplius exui atque peregrinus; cum enim tu lemiseris, non ero peregrinus, sed ciuis ero sanctorum tuorum, ero cum patribus meis qui et ipsi fuerunt ante peregrini, nunc uero iam ciues sunt. ero domesticus dei, ut poenam non timeam,
Abbreviated transcription (Latin):
nerit uulneris ꝗ sanatꝰ euasit. Deniq hec manꝰ dñi scõ iob
oĩa abstulit & oĩa rep̃sentauit. Immo oĩa cumulo aux̃. ut
amissa geminaret. Nec te moueat qđ defecisse sedix̃. Est
ꝗ defic̃ & fortior surgit. Suffulcit enĩ dñs om̃s ꝗruunt. &
corrigit om̃s elisos. Cũ uirtute enĩ surgit ꝗcũꝙ corrigit᷑
Defecit pauluꝰ afortitudine manꝰ huiꝰ. Cecidit ꝑsecutor
& surrex̃ eugłiĩ p̃dicator. Hoc ẽ ꝙ ait. a fortitudine manꝰ
tue ego defeci. Et addidit. in increpationib suꝑ iniꝗtatẽ
erudisti hõem. & tabescere fecisti sic̃ aranea animã eiꝰ.

Expanded text:
nerit uulneris qui sanatus euasit. denique haec manus domini sancto Iob nerit uulneris qui sanatus euasit. denique haec manus domini sancto Iob omnia abstulit et omnia repraesentauit, immo oamissa geminaret. Nec te moveat quod defecisse se dixit. Est qui deficit, et fortior surgit; suffulcit enim Dominus omnes qui ruunt, et corrigit omnes elisos. Cum virtute enim surgit quicumque corrigitur. Defecit Paulus a fortitudine manus hujus. Cecidit persecutor, et surrexit Evangelii praedicator. Hoc est quod ait: A fortitudine manus tuae ego defeci. 34. Et addidit: In increpationibus super iniquitatem erudisti hominem: et tabescere fecisti sicut araneam animam ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ accepisset adnõ. Qđ enĩ fec̃ dñs. & tuet᷑. Deniꝙ angłs in
circuitu ẽ hoĩs ꝗ p̃tendat neꝗs noceat ei. ñ discedit angłs
nͥ ussus ad ñõ. ut suuꝰ athleta decertet. Ergo qͣsi substantia
dnĩ p̃sumit ueniã sibi iniꝗtatũ suarũ. a conditore suo posse
c̃cedi. Et idõrogat ꝗa nouit auctorẽ suũ misericordem.
deinde ꝗa datꝰ sit in obꝓbriũ ñ resistit. sed patit᷑ aduersum
se assister e peccatorem. & silet substantiȩ suȩ c̃scientia
quȩ bona ẽ. & potest corporis ferocitatẽ refrenare. ut uirtꝰ
posse donari peccatũ c̃fident̃ estimat. ꝗ fortitudinẽ manuꝰ
dñi potuerit sustinere. Et hoc utiq bonȩ substantiȩ ẽ. et¬
si fortitudine manꝰ dñi defecisse se dicat. Fortis manꝰ sic̃
male ꝑcutit siccito sanat. Quȩ fortis ad uulnꝰ. fortis et ad
remediũ ẽ. Uñ & ipse ait. Percutiã et sanabo. Ut ñ memi¬

Expanded text:
tem accepisset a Domino; quod enim fecit Dominus, et tuetur. Denique angelus in tem accepisset a Domino; quod enim fecit Dominus, et tuetur. Denique angelus in inis, qui praetendat, ne quis noceat ei. non discedit angelus nisi iussus a domino, ut suus athleta decertet. ergo quasi substantia domini praesumit ueniam sibi iniquitatum suarum a conditore suo posse concedi et ideo rogat, quia nouit auctorem suum misericordem. deinde, quia datus sit in obprobrium, non resistit,. sed patitur aduersum se assistere peccatorem et silet substantiae suae conscientia, quae bona est, et potest corporis ferocitatem refrenare, ut uirtus posse donari. peccatum confidenter aestimat, qui fortitudinem manus domini potuerit sustinere. Et hoc utique bonae substantiae est, etsi fortitudine manus domini defecisse se dicit. fortis manus sicut male percutit, sic cito sanat; quae fortis ad uulnus, fortis et ad remedium est. unde etipseait: percutiam et sanabo, ut non memi
Abbreviated transcription (Latin):
tem ñ ꝑmiserit uindicari. & posthec regno suo integro
resumptꝰ sit. qr et obꝓbriũ ad nõ sit. & ꝓsit magis sustinere
obꝓbriũ quã repellere. Demiq ictoria pꝰsecuta ẽ. Ergo
obꝓbriũ ꝓdẽ. Sed ꝗd ẽ qđ addidit. qm̃ tu fecisti me : Non¬
ne ideo ommutuisse se dicit. & ñ aꝑuisse ossuũ. ꝗa agnouit
dñi uoluntatẽ. Et ꝓpt̃ea patient̃ se ꝑtulisse. ut satis fieret
dño ꝑ obꝓbriũ ꝓpeccato: Uñ et ad iunx̃. Amoue ame plagas
ne as. Quomͦ hoc sibi ẽgruit : Insuꝑiore psalmo flagellis se
optulit. hic flagella ase postulat amoueri. nͥ ꝗasoluit iam
de manudnĩ duplicia peccata sua: Crubescendo. ob ꝓbria
sustinendo. conpunctiones cordissui s̃. & cogitationũ st̃ & in¬
crepationũ flagella. Uideamꝰ tm̃ ne idõ dixerit añdm̃ ẽẽ sub
stantiã aĩe suę. ꝗa ñ impugnaret aduersariuꝰ eã. nͥ potesta¬

Expanded text:
tem non permiserit uindicari et post haec regno suo integro tem non permiserit uindicari et post haec regno suo integro resumptus sit, quia et obprobrium a domino sit et prosit magis sustinere obprobrium quam repellere. denique uictoria post secuta est. ergo obprobnum prodest. sed quid est quod add?dit: quoniam tu fecisti me? nonne ideo ommutuisse se dicit et non aperuisse os suum, quia agnouit domini uoluntatem, et propterea patienter se pertulisse, ut satisfieretobprobrium pro peccato? Unde et adiunxit: amou e a me plagas meas. quomodo hoc sibi congruit? in superiore psalmo flagellis se optulit, hic flagella a se postulat amoueri, nisi quia soluit iam de manu domini duplicia peccata sua erubescendo, obprobria sustinendo. conpunctiones cordis sui sunt et cogitationum, sunt et increpationum flagella. uideamus tamen ne idstantiam animae suae; quia non impugnaret adversarius eam, nisi potesta
Abbreviated transcription (Latin):
& peccata fateat᷑. nec depeccatissius crubescat & obꝓbrus¬
ꝗ sit inc̃fessione eẽ ueniã. & inpeccati sui ẽdẽpnatione iu¬
sticiã. Deniq ex his quȩ secunt᷑ manifestatur hic sensus.
Hoc ẽ dedisti me inobꝓbriũ insipienti. Ideo ommutui a n
aꝑuios meũ. ne peccata maiora contraherẽ. Agnoui uolur¬
tatẽ tuã ut ad tẽpũ erubescerẽ. & postea saluus fierem ue¬
mã postulando. ꝓdẽ gͦ int̾dũ et obꝓbriũ. Siꝗdẽ etiam
ipse ꝓdẽ carnis interitꝰ. ut testificatur apłs dicens. Tradi
militatẽ meã. &retribuat mͥ dñs bona ꝓ maledicto hoc. Et
reuera uidit ohꝓbriũ eiꝰ dñs. qđ fiens ibat et excalciat᷑ opei¬
tocapite. & amouit eiꝰ obꝓbriũ. liquet gͥ ꝗacũ datꝰ in ob¬
ꝓbriũ fugerit. & humiliatꝰ sit & nudis pedib dnõsatis¬
fecerit. & lapides iacientẽ ñ reꝑcusserit. et in maledicen¬

Expanded text:
et peccata fateatur nec de peccatis suis erubescat -et obpret peccata fateatur nec de peccatis suis erubescat -et obprt in confessione esse ueniam et in peccati sui condemnatione iustitiam. Denique ex his quae secuntur manifestatur hic sensus, hoc est: \'dedisti me tu obprobrium insipienti; ideo ommutui et non aperui os meum, ne peccata maiora contraherem. agnoui uoluntatem tuam, ut ad tempus erubescerem et postea saluus fierem ueniam postulando\'. prodest ergo interdum et obprobrium, siquidem etiam ipse prodest carnis interitus, ut testificamilitatem meam et retribuat mihi dominus bona pro maledicto hoc. et re uera uidit obprobrium eius dominus, quod flens ibat et excalciatus operto capite, et amouit eius obprobrium. liquet igitur quia, cum datus in obprobrium fugerit et humiliatus sit et nudis pedibus domino satisfecerit et lapides iacientem non repercusserit et in maledicen
Abbreviated transcription (Latin):
poris mortẽ. sed eũ ꝗ potest animã nr̃am. uł seruare uel ꝑ¬
dere. cuiꝰ substantia uirtꝰ ẽ quã ds̃ ad similitudinẽ sui.:
pectorib in fudit humanis. Qius ꝗs igͥ ht̃ istã substantiam
animȩ suȩ. dicit. Ab om̃ib imꝗtatib meis eripe me. Non
ẽ subpeccato. quẽ ipsa noxie c̃ditionis hereditas adstrin¬
xit adculpã. Ob ꝓbriũ inꝗt insipienti dedisti me. Quis
ẽ insipiens. nͥ ꝗ peccatũ fac̃. et elegit mala ꝓbonis: Ergo
ꝗ auctor ẽ peccatoꝵ. ipse insipiens magis quã eiꝰ minister.
Cũ peccamꝰ gͥ ex in ob ꝓbriũ tradim̃ aduersario. ut ille nos
quasi inimicus in die iudicii accuset & ꝓdat. Suscipiamꝰ gͦ
ohꝓbriũ crucis xͥ. qđ suscepit moises. & egypti thes auris
regalib p̃tulit. Et idõ non ẽ in sipienti in obꝓbriũ traditꝰ
Alii habent codices. obꝓbriũ insipienti netradas me. Sed
magis dd eã consuetudinẽ habet: ut sua magis ob ꝓbria.

Expanded text:
 potest animam nostram uel seruare uel perdere, cuius substantia uirtus est, quam deus ad similitudinem sui pectoribus infudit humanis. Quisquis igitur habet istam substantiam animae suae, dicit: ab omnibus iniquitatibus meis eripe me. non est sub peccato, quem ipsa noxiae condicionis hereditas adstrinxit ad culpam. Obpr obrium, inquit, insipienti dedisti me. quis est insipiens nisi qui peccatum facit et eligit mala pro bonis ? ergo, qui auctor est peccatorum, ipse insipiens magis quam eius minister. cum peccamus igitur, in obprobrium tradimur aduersario, ut ille nos quasi inimicus in die iudicii accuset et prodat. suscipiamus ergo obprobrium crucis Christi, quod suscepit Moyses et Aegypti thesauris regalibus praetulit et ideo non est insipienti in - obprobrium traditus. alii habent codices: obprobrium insipienti ne tradas me. sed magis Dauid eam consuetudinem habet, ut sua magis obprobria
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ad furorẽ alt̃ urgͥebat. in cuiꝰ nece peccator habuisset uolu¬
tatis affectũ : Nongladio diabolus. sed uerbodi uincit᷑. Ideo
taceat lingua hoĩs. dĩ uerbũ loquat᷑. Demiq et xpc̃ tacebat ante
pilati iudiciũ ẽstitut᷑. ut nob̾daret formã tacendi. ꝗa lingua
corporis facilis ẽ aderrorẽ. ꝓcliuis ad lapsũ. St̃ aũt & ꝗ tacen¬
tes loquant᷑. sic̃ morses ꝗ stabat attonitꝰ & tacebat. Cui dix̃tacen¬
tids̃. Ꝙdclamas ad me : Ut susanna quȩ tacuit inꝑic ulis suis.
& dñs exaudiuit eã. Ergo etiã sunte uerbũ dĩsit. & tacebis
indĩ u̾bo. ⁊ tacit᷑ clamabis ut audiaris axp̃o. Meditare gͥ quȩ¬

Expanded text:
quem ad furorem alter urgebat, in cuius nece peccator habuisset. uoluquem ad furorem alter urgebat, in cuius nece peccator habuisset. uoluntatis effectum? non gladio diabolus, sed uerbo dei uincitur; ideo taceat lingua hominis, dei uerbum loquatur. denique et Christus tacebat ante Pilati iudicium constitutus, ut nobis daret formam tacendi, quia lingua corporis facilis est ad errorem, procliuis ad lapsum. sunt autem et qui tacentes loquantur sicut Moyses, qui stabat attonitus et tacebat, cui dixit tacenti deus: quid clamas ad me?ut Susanna, quae tacuit in periculis suis et dominus exaudiuit eam. ergo etiamsi in te uerbum dei sit, et tacebis in dei uerbo et tacitus clamabis, ut audiaris a Christo. Meditare ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
in suo corde. Posui ori meo custodiã. dũ c̃sistit peccitor aduersũ
me. Ad ẽ sẽꝑ inimicũ. ꝗasẽꝑ insidiat᷑. Et si illũ ñ uides ad est.
Et si illũ ñ sentis. incursat. Siñ uides. uidenti crede. Consistit
inꝗt aduersũ me. Quidet peccatũ suũ. uidet etiã peccatorẽ sibi
in his quȩ gesserit illudentẽ. Qui aũt peccatorẽ p̃uidit. potest
uitare peccatũ. Uidebat dđ consistere aduersũ se peccatorẽ. qn
semei maledicebat & lapidabat regem suũ. & clamabat. exi uir
sanguinũ. Neq enĩ tã p̃ruptꝰ foret. ut nec tanti regis reuerentia
moueret᷑. nec armatũ eiꝰ timeret exercitũ. cũ unꝰ de exercitu eiꝰ
c̃uiciantẽ potuisset occidẽ. Sed am̃tẽ diabolũ fecerat. ꝗeũ impelle
bat ad mortẽ. Idõ dđ aduersuꝰ auctorẽ magis p̃liabat̃. quã mi¬
istrũ ꝑsequebat᷑. Ed enĩ magnũ de homine inualido uindicari

Expanded text:
in suo corde: posui ori meo custodiam, dumconsistit peccator aduersum in suo corde: posui ori meo custodiam, dumconsistit peccator aduersum me. adest semper inimicus, quia semper insidiatur. etsi illum non uides, adest, etsi illum non sentis, incursat. si non uides, uidenti crede: consistit, inquit, aduersum me. qui uidet peccatum suum, uidet etiam peccatorem sibi in hiQ quae gesserit inludentem, qui autem peccatorem praeuiderit, potest uitare peccatum. uidebat Dauid consistere aduersum se peccatorem, quando Semei maledicebat et lapidabat regem suum et clamabat: exi, uir sanguinum. neque enim tam praeruptus foret, ut nec tanti regis reuerentia moueretur nec armatum eius timeret exercitum, cum unus de exercitu eius conuiciantem potuisset occidere; sed amentem diabolus fecerat, qui eat ad mortem. ideo Dauid aduersus auctorem magis proeliabatur quam ministrum persequebatur. quid enim magnum de homine inualido uindicari,
Abbreviated transcription (Latin):
ex aminatũ & purgatũ qñ oportet ꝓferat. neꝗsquã priuꝰ fur
incor eiꝰ aut ꝑtͣbator inrũpat. & ad eoscaptiuũ trahat ꝗbus
flagicia sua uendat. Meditabat᷑ uidas xp̃m uendere. sed
reuocabat eũ tanta dni gr̃a. & quędã pat̾nȩ delęnim̃ta pieta¬
ꝗe xp̃m fallere seputabat. aduersaruiꝰ demersisset. Nongͦ du¬
bites qñ aliꝗ tͥ molesti s̃ uolenti seruare iusticiã. ministros eẽ
illius neꝗssimi peccatoris. ꝗ om̃iũ auctor ẽ flagitiorũ. Uide¬
bat dđ ꝓpħiticis oculis agnoscebat eiꝰ figurã. ideo tacebat ne il¬
liuꝰ faceret uoluntatẽ. ꝗ int̾ turbare gestit affectũ. Premebat
uocẽ. claudehat portas suas silentio. p̃tendebat in eo pacientia.
& taciturnitatis uigilabat custodia. ne iimicus obreperet.
ꝗ seipsũ c̃tinet. quã ꝗurbescapit. Iustũ ipse sibi claustri
ẽ. ipse sibi ꝑuigil custos. Cũ sibi gͦ ipse p̃tenderet. loqueb u̾

Expanded text:
examinatum et purgatum, quando oportet, proferat, ne quisquam prius fur examinatum et purgatum, quando oportet, proferat, ne quisquam prius fur in cor eius aut perturbator inrumpat et ad eos captiuum trahat, quibus flagitia sua uendat. Meditabatur ludas Christum uendere, sed reuocabat eum tanta domini gratia et quaedam paternae delenimenta pietas, quia Christum fallere se putabat, aduersarius demersisset. non ergo dubites, quando aliqui tibi molesti sunt uolenti seruare iustitiam, ministros esse illius nequissimi peccatoris, qui omnium auctor est flagitiorum. uidebat Dauid propheticis oculis, agnoscebat eius figuram; ideo tacebat, ne illius faceret uoluntatem qui interturbare gestit affectum. premebat uocem, claudebat portas suas silentio, praetendebat in eo patientia et taciturnitatis uigilabat custodia, ne inimicus obreperet, qui se ipsum continet quam qui urbes capit. iustus ipse sibi claustrum est, ipse sibi peruigil custos. Cum sibi ergo ipse praetenderet, loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
bo ꝑiculũ ẽ. qͣntͦ magis ꝓcriminoso : Nonome qđ otiosũ. &
criminosũ. sed omẽ qđ ñ fructuosũ. ꝑiculosũ atq eradicabile.
Omĩs enĩ arbor ñ faciens fructũ. excidit᷑ et in igne mittitur.
Cũ mouet᷑ animꝰ & exagitat᷑ stimulantib ad uersariis. obstre¬
pentib. illudentib. criminantib. excidit u̾bũ cõmotionis. idõ
silentiũ & tutũ ẽ. & decorũ. qđ seruat cũ grauitate cautelam
Quid enĩ labia nr̃a. nͥ quędã nr̃a uincula s̃ : Deniq uinculis la
sapientis alligata st̃ intellectu. Qñ gͦ uides illudentib ꝓt̃uis
sapientẽ tacere. dicis. Ligauit iste intellectu labia sua. hoc
ẽ prudent̃ tacet. ne labioꝵ suoꝵ uinculis alliget᷑. Posuit ori
suo custodiã. sepsit aures suas spinis. uectẽ adhibuit forib
oris sui. seruat thesaurũ cordis sui. & argentũ eloꝗi sui. ut

Expanded text:
bo periculum est, quanto magis pro criminoso! Non omne quod otiosum, est bo periculum est, quanto magis pro criminoso! Non omne quod otiosum, est criminosum: sed omne quod non fructuosum, periculosum atque eradicabile; omnis enim arbor non faciens fructum exciditur et in ignem mittitur. cum mouetur animus et exagitatur stimulantibus aduersariis, obstrepentibus inludentibus criminantibus, excidit uerbum commotionis; ideo silentium et tutum est et decorum, quod seruat cum grauitate cautelam. quid enim labia nostra nisi quaedam nostra uincula sunt? denique uinculis labsapientis alligata sunt intellectu. quando ergo uides inludentibus proteruis sapientem tacere, dices: ligauit iste intellectu labia sua, hoc est prudenter tacet, ne labiorum suorum uinculis alligetur. posuit ori suo custodiam, saepsit aures suas spinis, uectem adhibuit foribus oris sui, seruat thesaurum cordis sui et argentum eloquii sui, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. Delicta inꝗt uuentutis meȩ. & ignorantiȩ ineȩ
ne memineris. Non in merito igͥ salomon dix̃ se ñ agnose¬
re. qđ pat̃ eiꝰ in qͦ maior dĩ gr̃a fuit. se ignorasse testatũ e.
Et fortasse delicta iuuentutis ad feruorẽ retulit carnis. igno¬
rantiã caute ad uerborũ ꝓlapsionẽ. que ñ exsententia nr̃a. sed im¬
uirtutis uox tuta ẽ. sine fundam̃to lubrica. Ideoquas qͦdã tube
sono script᷑ȩ diuinȩ electꝰ int̾pres increpuit. Corede credit᷑ ad u¬
sticiã. ore c̃fessio fit ad salutẽ. Fides credentiũ pͥncipalis ẽ. c̃fessio
re uiassuas audiamꝰ. Ut ñ inꝗt delinquam ĩlingua mea. Si hoc
cauet ꝓpħa. tuñ caues : Si hoc metuit in qͦdĩ gr̃ãloquebat᷑. tu ñ
metius ꝗ erroris uerba ñ refugis. & theatralib sermonib delecta¬
ris : Tu ñ reformidas. cuscriptũ ẽ in eugło. ꝗa ꝓ om̃i ocioso uer

Expanded text:
gauit: delicta, inquit, iuuentutis meae et ignorantiae meae gauit: delicta, inquit, iuuentutis meae et ignorantiae meae ne memineris. non inmerito igitur Salomon dixit se non agnoscere quod pater eius, in quo maior dei gratia fuit, se ignorasse testatus est. et fortasse delicta iuuentutis ad feruorem retulit carnis, ignorantiae autem ad uerborum prolapsionem, quae non ex sententia nostra, sed imuirtutis uox tuta est, sine fundamento lubrica. ideo quasi quodam tubae sono scripturae diuinae electus interpres increpuit: corde creditur ad iustitiam, ore confessio fit ad salutem. fides credentium principalis est, confessio re uias suas, audiamus: ut non, inquit, delinquam in lingua mea. si hoc cauet propheta, tu non caues? si hoc metuit in quo dei gratia loquebatur, tu non metuis, qui erroris uerba non refugis et theatralibus sermonibus delectaris ? tu non reformidas, cui scriptum est in euangelio, quia pr
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ipse c̃sidans tanta uocis ꝑicula dix̃. Custodiã uias meas.
ris offensionis incurrant : Ammonet nos tant᷑ ꝓpħa diligentiꝰ
c̃sidare. Ammonet etiã salomon eiꝰ filiuꝰ pat̾nȩ m̃tis int̃pres.
ꝑspicatuꝰ examinare. ꝗscripsit. Tria mͥs̃ in possibilia in telle¬
gere. & quartũ qđ ñ agnosco. Uestigiũ aꝗlȩ uolantis. & iu¬
am serpentis in petra. & semitas nauis inpelago nauigantis.
et uias uiri in iuuenͣte. & mulieris ad ulterȩ. quȩ pꝰquã egi
abluta. nichil se egisse dic̃ iniquũ. Tria gͦ impossibilia sibiẽe
dix̃ ad intellegendũ. quartũ qđ ille habens int̃ hoes sapien¬
tiȩ. signaculũ ñ agnosceret. uiarũ udelicet uiri in uiuentute
ꝓcessum. Quarũ gͥ uł in explicabilis uł difficilis agnitio. po¬
test facilis earũ ẽẽ custodia : Uñ ñ in merito ipse dđ delic¬
toꝵ uiuentutis suȩ ñ defensionẽ obtulit. sed obliuionẽ ro¬

Expanded text:
etiam ipse considerans tanta uocis pericula dixit: custodiam uias meas. etiam ipse considerans tanta uocis pericula dixit: custodiam uias meas. ris offensionis incurrant, ammonet nos tantus propheta diligentius considerare, ammonet etiam Salomon.eius filius paternae mentis interpres perspicacius examinare, qui scripsit: tria mihi sunt inpossibilia intellegere et quartum quod non agnosco: uestigium aquilae uolantis et uiam serpentis in petra et semitas nauis in pelago nauigantis et uias uiri in iuuentute et mulieris adulterae quae, postquam egit, abluta nihil se cgisse dicit iniquum. tria ergo inpossibilia sibi esse dixit ad intellegendum, quartum, quod ille habens inter homines sapientiae signaculum non agnosceret, uiarum uidelicet uiri in iuuentute processum. quarum igitur uel inexplicabilis uel difficilis agnitio, potest facilis earum esse custodia ? unde non inmerito ipse Dauid delictorum iuuentutis suae non defensionem obtulit, sed obliuionem ro
Abbreviated transcription (Latin):
suã taciturnitate suꝑauit. Nonbene credit᷑ carmi. Uicisse¬
mꝰ. sieua tacuisset. Ergo pͥmũ illud ꝓcessit exuoce peccatũ
& serpens ille neꝗssimꝰ atꝙ uersutꝰ. ꝑ uocẽ nos ante tẽpta uit
Atq utinã aut adã surdus fusset. aut eua obmutuisset.
Ille ne uocẽ suȩ uxoris audiret. ista neloqueret᷑ marito. &
lubricȩ uocis ministerio. serpentis in uirũ uenena transfundet.
Cam qͦq & si paricidio nat᷑am uiolauit huminã. & obliterauit
impius iura pietatis. tam̃ ꝑ uocẽ sacrilegiũ sceleri suo addidit
ut negaret dõ nec ati frĩs int̾itũ. Qd desingulis dicã : Ppłs
ipse electꝰ adnõ. cui tacitꝰ moises aꝑuit mare. ingͥtuꝰ celesti¬
b beneficiis ob murmurabat. quo diumnã contraxit offensã.
Deinde ipsũ ducẽ inuii illiꝰ atꝙ inusitati itineris morsen res¬
puit. & afrẽ eiꝰ aaron deos sibi fieri qͦs coleret postulauit. Uñ

Expanded text:
suam taciturnitate superauit. non bene creditur carni; uixissesuam taciturnitate superauit. non bene creditur carni; uixissemus, si Eua tacuisset. ergo primum illud processit ex uoce peccatum et serpens ille nequissimus atque uersutus per uocem nos ante temptauit. atque utinam aut Adam surdus fuisset aut Eua obmutuisset, ille, ne uocem suae uxoris audiret, ista, ne loqueretur marito et lubricae uocis ministerio serpentis in uirum uenena transfunderet! Cain quoque, etsi parricidio naturam uiolauit humanam et obliterauit impius iura pietatis, tamen per uocem sacrilegium sceleri suo addidit, ut negaret deo necati fratris interitum. quid de singulis dicam? populus ipse electus a domino, cui tacitus Moyses aperuit mare, ingratus caelestibus beneficiis obmurmurabat, quo diuinam contraxit offensam. deinde ipsum ducem inuii illius atque inusitati itineris Moysen respuit et a fratre eius Aaron deos sibi fieri quos coleret postulauit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
equalitate p̃sumis. uides et tu ẽẽ te uictũ. nichil hab̾e qđ
referas. cũ se ꝓpe aduocẽ. conuiciis uidet impelli. se ipse reuo¬
cabat. ut loqueretur incorde. Pixi custodiã uias meas. ut
n delinquã in lingua mea. Posui ori meo custodiã. dum
c̃sistit peccator aduersũ me. Hocẽ ꝓposui. c̃firmaui. impe¬
raui mͥ. locutꝰ sũ cordi meo. uias meas custodiã. Si aliisdi¬
xissem. sermo meuꝰ stare deb̾et quanto magis stabile debet
ẽẽ qđ mͥ ipse constitui : Siꝗs alienũ fallat. indecorũ ẽ. siqs pxi¬
mum graue. Quanto igͥ grauiuꝰ. siqs scipsũ eo qđ sibi ꝓmiseru
putet ẽẽ fraudandũ. ut ipse sibi infidelis suo uidicio et despi¬
cabilis estimetur : Cuigͥ idoneuꝰ uideri potest. ꝗ sibi uilis ẽ.
Teneamꝰ igͥ aĩȩ c̃stantiã nr̃ẽ. ne in offensionẽ labia loquendi
festina ꝓrũpant. Et iob plagã suã silentio uic̃. & tolerantiã

Expanded text:
aequalitate praesumis; uides et tu esse te uictum et nihil habere quod aequalitate praesumis; uides et tu esse te uictum et nihil habere quod referas\' —, cum se prope ad uocem conuiciis uideretur inpelli, se ipse reuocabat, ut loqueretur in corde: Dixi: custodiam uias meas, ut non delinquam in lingua mea; p osui ori meo.custodiam, dum c onsistit peccator aduersum me, hoc est: proposui confirmaui imperaui mihi, locutus sum cordi meo: \'uias meas custodiam\'. si aliis dixissem, sermo meus stare deberet; quanto magis stabile debet sse quod mihi ipse constitui! si quis alienum fallat indecorum est, si quis proximum graue; quanto igiturgrauius, si quis se ipsum eo quod sibi promiserit putet esse fraudandum, ut ipse sibi infidelis suo iudicio et despicabilis aestimetur! cui igitur idoneus uideri potest qui sibi uilis est? teneamus igitur animae constantiam nostrae, ne in offensionem labia loquendi festina prorumpant. et lob plagam suam silentio uicit et tolerantiam
Abbreviated transcription (Latin):
deducendũ frequent̃ ingruerent. ipsȩ qͦq p̃cipue neꝗciȩ incȩ¬
lestib spãles. aduersus quas graue luctam̃ ẽ iustis. ad cõmouen¬
dũ eũ ministros suȩ imꝓbitatis inpellerent. ne int̃ obstrepentiũ
crebra certamina. & disceptationis tumultꝰ sermo aliꝗs ibi
circũ spectȩ munitionis silentiũ. Oficlissimũ stabilitatis fun¬
dam̃tũ. in qͦsiꝗs potuerit stare. lubricũ uerbi timere ñ pos¬
sit. Multi enĩ etiã stabili corde firmati. incauti tam̃ sermoniᷤᷤ.
fluctuantis errore sepe cecider̃. Videns igͥ huiꝰmͦdi insidiis.
& uano c̃certantiũ strepitu se ꝓpħa tẽptari. intra se ipse tacitꝰ
c̃ferebat. legẽ sibi taciturnitatis imponens. Et cũ taceret in¬
sultantib sibi. & ut loqueret᷑ aliꝗd ꝓuocantib. qualia solent
insolentiũ eẽ certamina. atq sermones. responde nob̾ side

Expanded text:
deducendum, frequenter ingruerent, ipsae quoque praecipue nequitiae in caededucendum, frequenter ingruerent, ipsae quoque praecipue nequitiae in caelestibus spiritales, aduersus quas graue luctamen est iustis, ad commouendum eum ministros suae inprobitatis inpellerent, ne inter obstrepentium crebra certamina et disceptationis tumultus sermo aliqui sibi circumspectae munitionis silentium o fidissimum stabilitatis fundamentum, in quo si quis potuerit stare lubricum uerbi timere non possit! multi enim etiam stabili corde firmati, incauti tamen sermonis fluctuantis errore saepe ceciderunt. uidens igitur huiusmodi insidiis et uano concertantium strepitu se propheta temptari intra se ipse tacitus conferebat legem sibi taciturnitatis inponens, et cum taceret insultantibus sibi et ut loqueretur aliquid prouocantibus — qualia solent insolentium esse certamina atque sermones: \'responde nobis, si de
Abbreviated transcription (Latin):
sit qͥ uictoriã inse credentib in ꝑtiebat. ꝗ finis ẽ om̃iũ quȩ pia
m̃te deposcimꝰ. Siue enĩ sapientiã queras. siue uirtuti studeas.
siue ueritati. siue uiȩ atq uisticiȩ. siue resurrectioni. in omĩbus
cia. resurrectio. Ad quẽ gͥ c̃tendas. nisi ad ꝑfectionẽ om̃iũ sum¬
mãq uirtutũ: Et idõ tibi dic̃. ueni sequere me. Hoc ẽ ut ad
ꝓpossibilitate sua debet imitari. ut p̃cepta eiꝰ secũ ipse meditet᷑.
& diuinoꝵ exẽpla factorũ. Et idõ dauid secũ ipse meditabat᷑.
qđ xp̃m inse locutũ eẽ retinebat. ut cũ aliꝗ ei ẽent molesti.
& eũ ad c̃tentionẽ lacessere conarent᷑. patientiã indueret. cer¬
tandi studia declinaret. exꝗb inanis strepitꝰ & iurgia fre¬
quent̃ oriunt᷑. Idõq cũ scõ dd̾ pleriq eiꝰ uirtutib inuidentes.
ꝗeũ de ꝓposito mansuetudinis & humilitatis affectu cre dent

Expanded text:
sit, qui uictoriam in se credentibus inpertiebat, qui finis est omnium quae pia sit, qui uictoriam in se credentibus inpertiebat, qui finis est omnium quae pia mente deposcimus. siue enim sapientiam quaeras siue uirtuti studeas siue ueritati siue uiae atque iustitiae siue resurrectioni, in omnibus tia resurrectio. ad quem igitur contendas nisi ad perfectionem cmnium summamque uirtutum ? et ideo tibi dicit: ueni sequere me, hoc est, ut ad , ipsum pro possibilitate sua debet imitari, ut praecepta eius secum ipse meditetur et diuinorum exempla factorum. Et ideo Dauid secum ipse meditabatur, quod Christum in se locutum esse retinebat, ut, cum aliqui ei essent molesti et eum ad contentionem lacessere conarentur, patientiam indueret, certandi studia declinaret, ex quibus inanis strepitus et iurgia frequenter oriuntur. ideoque cum sancto Dauid plerique eius uirtutibus inuidentes, qui eum de proposito mansuetudinis et humilitatis affectu crederent
Abbreviated transcription (Latin):
Titulus. Infinẽ ꝓidithun. canticũ ipsi dauid.
NSuꝑiore psalmo exp̃ssa forma penitentiȩ ẽ. In hoc sequn¬
ti. penitentiȩ forma signat᷑. Quẽ psalmũ đđ̃ scripsit. c
idithun uero disciplinis leuiticis & sacer dotalib erudi¬
to canendũ dedit. ꝗante arcã dnĩ seriẽ psalmorũ
pangendi sollertissimꝰ p̃cinebat. Ergo ꝗa non
idithun scripsit hunc psalmũ. sed ꝓpħa dđ.
& idithun uero canendi perito psallendũ de¬
dit. ideo sic inscriptꝰ ẽ tituluꝰ. Deniq etiam
in scłarib scriptis. alii erant ꝗscribebant
alii ꝗ inscena uł cantica. uł comedias. uel
iragedias canere c̃suerant. Et illi ꝗdem
coronã olympicã postulabant. Vn et epy¬
niciũ hymnũ. eoꝵ scripta infine testant᷑.
Dauid aũt ꝗ ñ hȩc serta coronarũ marcentiũ reꝗrebat. sedillã in¬
corruptibilẽ & inc̃taminatã remunerationũ celestiũ hereditatẽ
pio desiđabat affectu. hymnũ ñ uictoriȩ epyniciũ. sed eiscrip¬

Expanded text:
Titulus: In finem pro Idithun; canticum ipsi Dauid. In superiore psalmo expressa forma paenitentiae est; in hoc sequenti patientiae forma signatur. quem psalmum Dauid scripsit et Idithun uiro disciplinis leuiticis et sacerdotalibus erudito canendum dedit, qui ante arcam domini seriem psalmorum pangendi sollertissimus praecinebat. ergo quia non Idithun scripsit hunc psalmum, sed propheta Dauid et Idithun uiro canendi perito psallendum dedit, ideo sic inscriptus est titulus. denique etiam in saecularibus scriptis alii erant qui scribebant, alii qui in scaena uel cantica uel comoedias uel tragoedias canere consuerant. et illi quidem coronam Olympicam postulabant, unde et epinicium hymnum eorum scripta in fine testantur. Dauid autem, qui non haec serta coronarum marcentium requirebat, sed illam incorruptibilem et incontaminatam remunerationem, caelestium hereditatem pio desiderabat affectu, hymnum non uictoriae epi- nicium, sed ei scrip
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ pacientię suȩ ꝑturbatione hoĩs ẽ locutꝰ. Intricesimo
aut et nono psalmo. nouũ ad nũtiat testam̃tũ. Qui malorꝵ
penitentiã agit expectat. Sed ñ est ꝑfecti expectare. sed
erit. Idõ addidit. Expectans expectaui dñm. U̾bi gͦ recte
edux̃ nos delacu miseriȩ & deluto fecis. ubi iã dimersi te¬
ꝗ nob peccata omĩa remissurꝰ descendit ecęlo. ut nos delacu
ac limo istiꝰ mundi. & cenolenta quadã palude t̾rarũ. de
corpore qͦq mortis huiꝰ eriꝑet. atq incarne sua statueret
animi nr̃i intiora uestigia. ut c̃firmati ĩ dĩ uerbo. o ꝑ
crucẽ dnĩ corporis absoluti. ãbulemꝰ iã ñ inobꝓbrio dede¬
coris. sed in remissione peccati. Con firmatꝰ igͥ et radicatꝰ
in .xͦ. supͣ petrã sibi memorat pedũ suor statuta uestigia.
Vñ dic̃ apłs. Bibebant aũt de c̃sequenti petra. petra autẽ
os meũ canticũ nouũ. qđ ẽ nouũ testam̃tũ. Gaudentes iã cani¬

Expanded text:
de patientia sua et perturbatione hominis est locutus. in tricesimo autem et nono psalmo nouum adnuntiat testamentum; qui enim malorum paenitentiam agit expectat, sed non est perfecti expectare, sed erit. Ideo addidit: expectans e.xpectaui dominum. ubi ergo recte suorum et eduxit nos de lacu miseriae et de luto faecis, ubi iam demersi tequi nobis peccata omnia remissurus descendit e caelo, ut nos de lacu ac limo istius mundi et caenulenta quadam palude terrarum, de corpore quoque mortis huius eriperet atque in carne sua statueret animi nostri interiora uestigia, ut confirmati in dei uerbo et per crucem dominici corporis absoluti ambulemus iam non in obprobrio dedecoris, sed in remissione peccati. confirmatus igitur et radicatus in Christo supra petram sibi memorat pedum suorum statuta uestigia. unde dicit apostolus: bibebantautemdeconsequentipetra, petra autem os meum canticum novum, quod est novum Testamentum. Gaudentes jam cani
Abbreviated transcription (Latin):
ream᷑. Neq te moueat. qđ luctꝰ. dolor. cõmaceratio corporis
graussimȩ passiones s̃. Et sigrauissimȩ uident᷑. tam̃ indigne
sunt huiꝰ modi passiones ad suꝑuenturã głam. sic̃ testis ẽ apłs
paulus. Non pigeat gͦ nos hic leuiora dferre. ut ibi plena laudiꝰ
& głȩ possimꝰ adipisci. ꝓtpr̃alib laborib ꝑ petua p̃mia reportan

Expanded text:
reamur. neque te moueat, quod luctus, dolor, commaceratio corporis reamur. neque te moueat, quod luctus, dolor, commaceratio corporis grauissimae passiones sunt; etsi grauissimae uidentur, tamen indignae sunt huiusmodi passiones ad superuenturam gloriam, sicut testis est apostolus Paulus. non pigeat ergo nos hic leuiora deferre, ut ibi plena laudis et gloriae possimus adipisci, pro temporalibus laboribus perpetua praemia reportant
Abbreviated transcription (Latin):
iuuas & ñ contaminaris. ꝗads̃ salutis es dñe. & manꝰ tua ñ ꝑde sed
sanare c̃sueuit. Comple uimꝰ psalmũ. etiã cũ eiꝰ int̃p̃tatione uer¬
siculi. quẽ greci ñ nulli codices. sed ñ om̃s habent latini. Nã ante
responsoriũ ꝓximũ uersiculuꝰ ẽ & ꝓiecer̃ me sic̃ mortuũ ab omi¬
natũ. Hoc ẽ illi ꝗreddebant mͥ mila ꝓbonis. Sedtu necđelinqͥs¬
tuũ fetentẽ curare c̃suesti. Deniq habemꝰ hoc in eugło. Nã cũ ue¬
nisset ad monum̃tũ lazari. & dixisset tollite lapidẽ. ait mar¬
tha. lã fetet. qͣtriduũ enĩ habet. Respondit ei. Non dixit᷑.
ꝗasi credidis uideb głam dĩ : Et clamauit lazarũ. & sanꝰ exi¬
uit. Creda mꝰ gͦ et nos. ut de uulnerb nob ad ꝗramꝰ medicinam
salutis. & fut᷑am głam. In orationib igͥ & obsecrationib cũ dolo¬
re et lacrimis exigenda penitentia ẽ. ut illã głam dĩ uidere me¬

Expanded text:
iuuas et non contaminaris, quia deus salutis es, domine, et manus tua non perdere, sed iuuas et non contaminaris, quia deus salutis es, domine, et manus tua non perdere, sed sanare consueuit\'. Compleuimus psalmum etiam cum eius interpretatione uersiculi, quem Graeci nonnulli codices, sed non omnes habent Latini. nam aate responsorium proximum uersiculus est: e t proiecerunt me sicut mortuum abominatum, hoc est illi tuum fetentem curare consuesti. Denique habemus hoc in Evangelio. Nam cum venisset ad monumentum Lazari, et dixisset: Tollite lapidem; ait Martha: Jam fetet, quatriduanus est enim; respondit ei: Non dixi tibi, si credideris uidebis gloriam dei? et clamauit Lazarum et sanus exiuit. credamus ergo et nos, ut de uulneribus nobis adquiramus medicinam salutis et futuram gloriam. in orationibus igitur et obsecrationibus, cum dolore et lacrimis exigenda paenitentia est, ut illam gloriam dei uidere me
Abbreviated transcription (Latin):
delicus nc̃ in supplicus. chaos int̃uos magnũ ẽ. Ut neꝙ il¬
loꝵ udte grã. nec tua ad illos possit pena transire. Audis
Si hic em̃ daueris. illic reꝗesces. Nonte dulcia mundi et
scłi huiꝰ amena delectent. Graue fel uomere c̃suer. Hon
ille iocunda querebat positꝰ in regno. ꝗeligebit mortem
scoꝵ. quã uitam flagiciosorũ. Inimici inꝗt mei uiuunt.
& c̃firmati s̃ suꝑ me. & multi plicatis̃ ꝗoder me¬
ille illustrior. ꝗ cotidie moriebit᷑. ut ppłm
suũ iuiuficaret. & corpꝰsuũ mortis uulne¬
rib offerebat. Sic̃ ipse ait. In mortibus
frequent. Mors enĩ honesta. redẽptio ui¬
te ẽ. etiã de coloris aut in noxie firmamtũ.
Exit̾ uit̃ mortis in manu uitȩ. Et ideo male¬
bat apłs cotidie mori. ut uitȩ suȩ meritũ cõꝓbaret. Quia pecca
tor es tu. discede ne polluas. Tuaũt dñe curas. & ñ pollueris. ad¬

Expanded text:
deliciis, nunc in suppliciis. chaos inter uos magnum est, ut neque ildeliciis, nunc in suppliciis. chaos inter uos magnum est, ut neque illorum ad te gratia nec tua ad illos possit poena transire.\' audisi hic emendaueris, illic requiesces. non te dulcia mundi et saeculi huius amoena delectent; graue fel uomere consuerunt. non ille iocunda quaerebat positus in regno, qui eligebat mortem sanctorum quam uitam flagitiosorum. Inimici, inquit, mei uiuunt et con firmati sunt super me et multiplicati ille inlustrior qui cotidie moriebatur, ut populum suum uiuificaret, et corpus suum mortis uulneribus offerebat, sicut ipse ait: in mortibus frequenter! mors enim honesta redemptio uitae est etiam decoloris aut innoxiae firmamentum, exitus autem mortis in manu uitae; et ideo malebat apostolus cotidie mori, ut uitae suae meritum comprobaret; sctor es tu, discede, ne nos polluas. tu autem, domine, curas et non pollueris, ad
Abbreviated transcription (Latin):
te erubescã corã patre meo ꝗ ẽ incęlis. Disce uerũ eẽ qđ scrip¬
tũ ẽ. ꝗa ẽ uerecundia id ducens peccatũ. dauid inc̃spectui
suo dolorẽ suũ ponebat. neũ quã obliuisceret᷑. đđ iniꝗt itẽ
suã ipse ꝓnunciabat. dđ depeccato suo ñ de opib cogitabat
dauid ñ erubescebat sua recensere peccata. ne dehis erube¬
sceret in meo uidicio c̃stitutꝰ. & tuerubescebas: Non
eet hodie in reꝗe seruulũ meuꝰ iob. sierubuisset tres illos
reges amicos suos. Hon ipsedđ. si erubusset delicta pro¬
pria c̃fiteri. Ergo ꝗa ñerubuit mͥsua aꝑire peccata. nec
ego erubescebã ei mea secreta reserare. Et ꝗqautq coꝵn
se iudicio uolunntatiq cõmittere. nec ego detalib seruuilis
erubescã. ut appellẽ amicos ꝗ meã studuerint facere uolun¬
tutẽ. Idõq qm̃ illi antemerore. nc̃ incsolatione. tuꝗa in

Expanded text:
te erubescam coram patre meo qui est in caelis. disce uerum esse quod scripte erubescam coram patre meo qui est in caelis. disce uerum esse quod scriptum est, quia est uerecundia adducens peccatum. Dauid in conspectu suo dolorem suum ponebat, ne umquam obliuisceretur; Dauid iniquitatem suam ipse pronuntiabat; Dauid de peccato suo, non de opibus cogitabat; Dauid non erubescebat sua recensere peccata, ne de his erubesceret in meo iudicio constitutus: et tu erubescebus ? non esset hodie in requie seruulus mpus Iob , si erubuisset tres illos reges amicos suos, non ipse Dauid, si erubuisset delicta propria confiteri. ergo quia non erubuit mihi sua aperire peccata, nec ego erubescam ei mea secreta reserare. et quia uterque se iudicio uoluntatique committere, nec ego de talibus seruulis erubescam, ut appellem amicos qui meam studuerint facere uoluntatem. ideoque quoniam illi ante in maerore, nunc in consolatione; tu quia in
Abbreviated transcription (Latin):
legib seruit. potest tam̃ lucrũ donare penaꝵ. & tu ad¬
lex uoluntas ẽ. & donandi ius: Sit am̃ tupetas ibi tua
peccata donari. nec c̃sideres honores tuos. aut erubescas
amicos tuos. ne dignitatẽ tuã flexisse uidearis. Amicũdĩ
ꝓpħadĩ. rex ab ipso electꝰ dõ et unctꝰ in regnũ. flagellis
se spontaneus offerebat. nec erubescebat. & tuerubescis:
Non ista uerecundia multũ tibi opitulabit̃ cũ adiudicium
dĩ ueneris. sed pudoris te istiuꝰ penitebit. cũ in c̃spectu ñ solũ
hõium sed etiã angłoꝵ & om̃ium potestatũ celestiũ constitut᷑
ceꝑis peccata ꝓpria ñ negire. Quomͦ excus abis cũ tanta com¬
miseris : Pretendes c̃ditionis infirmitatẽ. qͥa nemosine.
peccato. respondebit᷑ tͥ. Debiusti gͦ agẽ penitentiã. Pederam
remediũ. cur refutasti : Subtexes pudorẽ: qđ honorestu¬
os erubueris. Dicet. si tuerubiusti me corã amicistins. ⁊ ego

Expanded text:
legibus seruit, potest tamen lucrum donare poenarum, et tu adlegibus seruit, potest tamen lucrum donare poenarum, et tu adlex uoluntas est et donandi ius, si tamen tu petas tibi tua peccata donari nec consideres honores tuos aut erubescas amicos tuos, ne dignitatem tuam flexisse uidearis ? amicus dei, propheta dei, rex ab ipso electus deo et unctus in regnum flagellis se spontaneus offerebat nec erubescebat, et tu erubescis ? non ista uerecundia multum tibi opitulabitur, cum ad iudicium dei ueneris, sed pudoris te istius paenitebit, cum in conspectu non solum hominum, sed etiam angelorum et omnium potestatum caelestium constitutus coeperis peccata propria non negare. quomodo excusabis, cum tanta commiseris? plaetendes condicionis infirmitatem, quia nemo sine peccato. respondebitur tibi: debuisti ergo agere paenitentiam; dederam remedium, cur refutasti ?\' subtexes pudorem, quod honores tuos erubueris. dicet: \'si tu erubuisti me coram amicis tuis, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
Adom̃ĩa itaꝙ suꝑiora. pulchrũ remediũ ꝙ inflagella pa¬
ratꝰ c̃. & offert sedñõ. ut quȩ placuerint dõ flagella sustine
sustineret. Sedelegit: ꝗa detrib ei conditionib eligen¬
de uniũ necessitas mandabat᷑. Ubi aũt ñmandat᷑. ad or̃a
parat᷑ ẽ dĩ seruulus. seu corporalẽ egritudinẽ subeat. seu
fugã a facie inimici. siue obitũ filioꝵ quos ñ timet p̃mit¬
tere. ꝗarecipe potest. In ꝑt̾ritꝰ nã et sciens qđ sihic fuerit
punitus supplicio tprãli. leuare infuturũ ꝑpetuȩ possit
penã erũnȩ. Rogat gͦ ut recipiat᷑ petitiosua. & castigetur
ipse ut recipiatur. Castigat enĩ dñs omẽmfiliũ quẽ recip̃.
Si seruulũ tuũ uideas peccata ꝓpria c̃fitentẽ ultro offerre
sepene. in flecteris ignoscis. & de dni miseratione diffidis :
Iudex ipse cui ñlicet inplurimis causis agladio tẽpare ꝗa

Expanded text:
Ad omnia itaque superiora pulchrum remedium, quod in flagella paAd omnia itaque superiora pulchrum remedium, quod in flagella paratus est et offert se domino, ut quae placuerint deo flagella sustineasustineret, sed elegit, quia de tribus ei condicionibus eligendae unius necessitas mandabatur. ubi autem non mandatur, ad omnia paratus est dei seruulus, seu corporalem aegritudinem subeat seu fugam a facie inimici siue obitum filiorum, quos non timet praemittere, quia recipere potest inperterritus. nam est sciens, quod, si hic fuerit punitus supplicio temporali, leuare in futurum perpetuae possit poenam aerumnae. rogat ergo, ut recipiatur petitio sua et castigetur ipse, ut recipiatur; castigat criim dominus omnem filium quem recipit. Si seruulum tuum uideas peccata propria confitentem ultro offerre se poenae, inflecteris, ignoscis: et de domini miseratione diffidis ? iudex ipse, cui non licet in plurimis causis a gladio temperare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rorem. Et sieent flagella diũ. se tam̃ dolore ꝓprio memorat¬
in cõmotione pedũ meoꝵ paratã habuerint magniloquen¬
tiã. uł certesic. dũ cõmorentur pedes mei. putantes qđ cade¬
rem. suꝑba iã & magniloqua st̃ locuti. Sedtam̃ ꝗa ipse in
posteriorib penȩ motos pedes suos dix̃. neꝗd oriatur hinc
scrupuli. c̃sidera hic doceri nos affectu penitentiȩ ibi opinio¬
nẽ eiꝰ erroris excludi. qđ diuitiȩ & successus ꝓspior flagitio¬
sou. nos mouere ñ debeant. Consuetudo aut̃ elocutionis scrip¬
turis diuinis huꝰmodi repꝑit᷑. Si enĩ & alib du c̃uerteret
dñs captiuitatẽ syon facti sumꝰ sic̃ consolati. Quãquã sc̃s ñ
inostensione uerboꝵ. secd in urtute sp̃c ꝓbari se uelit. Sen¬
sus gͦ nobis spectandus ẽ sẽꝑ. quẽ etiã ipsũ frequens transsa¬
tio ex hebreo ingrecũ. ex greto inlatinũ atenuare c̃sueuit

Expanded text:
rorem. etsi cessent flagella domini, se tamen dolore proprio memoratrorem. etsi cessent flagella domini, se tamen dolore proprio memoratin commotione pedum meorum paratam habuerint magniloquentiam. uel certe sic: dum commouentur pedes mei, putantes quod caderem, superba iam et magniloqua sunt locuti. Sed tamen quia ipse in posterioribus paene motos pedes suos dixit, ne quid oriatur hinc scrupuli, considera hic doceri nos affectum paenitentiae, ibi opinionem eius erroris excludi, quod diuitiae et successus prosperior flagitiosorum nos mouere tion debeant. consuetudo autem elocutionis in scripturis diuinis huiusmodi reppentur. sic enim et alibi: dum conuerteret dominus captiuitatem Sion, facti sumus sicut consolati , quamquam sanctus non in ostensione uerborum, sed in uirtute spiritus probari se uelit. sensus ergo nobis spectandus est semper, quem etiam ipsum frequens translatio ex Hebraeo in Graecum, ex Graeco in Latinum attenuare consueuit.
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse loqueretur. dicebant audiamꝰ uocẽ tuã. Intͣ se ille taci¬
sẽꝑ poposci. ne aliqñ exultent in me inimicimei. Quia c si
peccaui. tu peccatũ dimittis. Et si ego cecidi. turesuscitas. ne
habeant um exultare possint ꝗ peccatis letant᷑ alienis. Pluꝰ enĩ
ad ꝗsiuimꝰ ꝗ pluꝰ peccauimꝰ. ꝗ a beatiores facit tua gr̃a quã nr̃a
innocentia. Habemꝰ hunc sensũ & in librũ micheȩ ꝓpħȩ. Noli
gaudere suꝑme inimica mea ꝗacecidi. sed resurgam. Non est
suopetens ut ex audiret᷑ adnõ. & ut ñ exultarent ineũ eiꝰ i¬
mici. Petens etiã ut in conuersionis suȩ ꝓposito ꝑmaneret.
nedũ ꝓpositi sui gressus quasi ꝗd am pedes suȩ animȩ comino¬
uent᷑. in eũ aduersariĩ suꝑba & magniloquenti.eplena loq̃¬
rentur. ut faciunt ꝗ insultare desiđant. Tam̃ & si moueat᷑
ra hõ. paratũ ad fligella sedicit. ut uł supplicio soluat er¬

Expanded text:
et ipse loqueretur. dicebant: audiamus uocem tuam, intra se ille taciet ipse loqueretur. dicebant: audiamus uocem tuam, intra se ille tacisemper poposci, ne aliquando exultent in me inimici mei, quia, etsi peccaui, tu peccatum dimittis, etsi ego cecidi, tu resuscitas, ne habeant unde exultare possint qui peccatis laetantur alienis\'. plus enim adquisiuimus qui plus peccauimus, quia beatiores facit tua gratia quam nostra innocentia . habemut hunc pensum et in libro Michaeae prophetae: noli gaudere super me inimica mea, quia cecidi, sed resurgam. non est suo, petens ut exaudiretur a domino et ut non exultarent in eum eius inimici, petens etiam ut in conuersionis suae proposito permaneret, ne, dum propositi sui gressus quasi quidam pedes suae animae commouentur, in eum aduersarii superba et magniloquentiae plena loquerentur, ut faciunt qui insultare desiderant. tamen, etsi moueatur ut homo, paratum ad flagella se dicit, ut uel supplicio soluat er