comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
triũ magna edes ẽ. siue amplior ⁊ fpa¬
ei tres porticꝰ extrinsecꝰ. Alii atrrũ qͣsi
ab igne ⁊ ligno atrũ dixer̃. Atrũ
enĩ fit ex fumo. Palatiũ a palante
nͥ ncipe archadũ dictũ. In cuiꝰ honore
arcades palanteũ oppidũ ꝯstruxer̃.
⁊ regiã in ipsiꝰ nomine ꝯdit᷑a palaci¬
a romianis sabinę. ex qͥb cũ una ante
alias fpẽ nobilis. cũ magna onũũ adiiui¬
ratione raꝑet᷑. talamoni eã duci ora
Egyptii qͦ lingua sua loca in qͥb mi¬
bentes sucoełt ⁊ incubant thalamũ
noĩant. Senacłm clictũ a ꝯmuniõe
uescendi. uñ.⁊ cenobiũ ꝯg̾gatio. An¬
tiqͥ enĩ publice ⁊ in ꝯmune uesce¬
bant᷑. nec ulliꝰ ꝯniuiũ singłare erat.
ne in occulto delicię lu xuriã gigne¬
rent. Triclimũ ẽ cenacłm. a tͥb lec¬
lectuli strati erant. in qͥb discũ ben¬
accubitũ dr̃. ex qͦ frctũ ẽ. ut tͥeliniũ
bandi locꝰ ẽ .&. secessꝰ qͣ sit locꝰ secretꝰ

Expanded text:
trium magna edes sive amplior et spaei tres porticus extrinsecus: alii atrium, ab igne et ligno atrum dixerunt: atrum enim fit ex sumo. Palatium a Palante principe Archadum dictum, in cuius honore Archades palanteum oppidum confluxerunt et regiam in ipsius nomine conditam palatia Romanis Sabinae, ex quibus cum una ante alias specie nobilis cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam oracAegyptii quoque lingua sua loca, in quibus nubentes succedunt et cubant, 'thalamum' nominant. Coenaculum dictum a communione vescendi; unde et coenobium congregatio. Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. Triclinium est coenaculum, a tribus leclectuli strati erant, in quibus discumbencitur, ex quo confectum est ut triclinium bandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ. qͣlis ẽ apd̃ crecã a dedalo factꝰ. ⁊ͥ
fuit ininotaurꝰ inclus in qͦ siqͥs uitͦ¬
erit sine glonere lini erccũ mueni¬
re ñ ualet. Cuiꝰ eclificii talis ẽ sitꝰ. ut
aꝑientibꝰ fores tonitruũ intꝰ t̾ribile
dibꝰ. intꝰ siniuilachra ⁊ monstrioe ef¬
figies. in partes diu̾sas. tnsitꝰ in uum̾
ꝑ te nebras .s. occ̾ã ad errorẽ ing̾dient¬
ũ facta. ita ut de tenebris eiꝰ ad lueẽ
tienire impossibile uideat᷑. Qratuor
creticꝰ. t̾eiꝰ in lemno. qͣrtꝰ in italia.
om̃s ita ꝯstructi. ut dissolu̾e cos nec
scła quide possint. Farũ turris ma¬

Expanded text:
ficium, qualis est apud Cretam a Dedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus; in quo si quis introierit sine glomere lini, exitum invenire non potest. Cuius edificii talis est situs, ut aperientibus fores tonitruum intus terribile dibus; intus simulacra et monstrifice effigies, in partes diversas transitus innumeri per tenebras, et cetera ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris eius ad lucem venire impossibile videatur. Quatuor Creticus, tertius in Lemno, quartus in Italia; omnes ita constructi ut dissolvere eos nec saecula quidem possint. Farum turris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ figant᷑ iuellant᷑. Int̾ualla funt
spacia int̾ capita ualloꝵ .i. stipitũ.
qͥb uallũ fit. Uñ ⁊ cet̾a qͦ spacia
dũt. ab stipitibꝰ scilicet. Agger ẽ cniꝰ¬
libet rei aceruatio. Uñ fossȩ aut
facto ꝓpiꝰ ponit᷑. s ab usiue ⁊ muros
⁊ munimtta omĩa aggerẽ dñis. Ma¬
ceriȩ ft̃ parietes longi. qͥb uineȩ a

Expanded text:
. Intervalla sunt spatia inter capita vallorum, id est stipitum quibus vallum fit; unde et cetera quoque spatia dicunt, ab stipitibus scilicet. Agger est cuiuslibet rei acervatio, unde fossae autfacto propius ponitur; sed abusive et muros et munimenta omnia aggerem dicimus. Maceriae sunt pariete
Abbreviated transcription (Latin):
euł aditũ domꝰ pͥuatę. uł spaciũ ad¬
iacens edib publicis .&. uestibulũ
dictũ eo ꝙ eo uestiunt᷑ fores. aut ꝙ
aditũ tecto uestiat. aut abstando.
ri ꝯpescat linuina iam. Est aũ ia
nuuã adita. ostia uocant᷑ gu̾alit᷑. Asti¬

Expanded text:
spatium adiacens aedibus publicis. Et vestibulum dictum eo quod eo vestiuntur fores, aut quod aditum tecto vestiat, aut ab stando. ri conpescat limina Iani. Est autem ntra ianuam ostia vocant
Abbreviated transcription (Latin):
hostibꝰ st̃ opposita. Fores i ualue clau¬
bilesq ft̃. s gu̾alit̾ usus uocabula
ista corrũpit. Slaust᷑ ab eo q clan¬
cdant᷑ clicta. Fenestrȩ st̃ qͥb pars
ext̾ior angusta .&. int̾ior diffisa.
ẽ. qͣles in horreis nidemꝰ. dictę eoq
luc̃e fenerent. Lux enĩ g̾ce fos dr̃.
det. Alii fenestiã putant dictã. eo ꝙ
clomi lucẽ niuustrat. ꝯpositũ noni
ex g̾eo latinoq sermone. fos eĩ gee

Expanded text:
ita. Fores et Valvae claubilesque sunt. Sed generaliter usus vocabula ista corrupit. 5. Claustra, ab eo quod claudantur dicta. 6. Fenestrae sunt quibus pars exterior angusta, et interior diffusa est, quales in horreis videmus, dictae, eo quod lucem fenerent. Lux enim Graece φῶς dicomo foras videt. Alii fenestram putant dictam eo quod domni lucem ministrat, compositum nomen ex Graeco Latinoque sermone, φῶς enim G
Abbreviated transcription (Latin):
riũ ẽ in qͦ collocant᷑ oblata. sic lectist¬
Ab inferendis gͥ ⁊ deportandis s acͥs
sacrariũ muincupat᷑. Donaria uͦ eo
ꝙ ibi dona reponant᷑. quȩ in tẽpli
offerri consueuer̃. Aerariũ uocatũ
qr priꝰ es signatũ ibi recondebat᷑.
Hoc rnĩ in usu olim erat. auro ar¬
gentoq ñdũ signato. ex qͦꝵ metal¬
lis qͣmuis postea facta fuisset pecun
mariũ locꝰ ẽ nbi quaꝵq artĩ in¬
striuñta ponunt᷑. Armanĩ tariũ
uͦ nͥ tantũ tela armoꝵ. Uñ iuuena

Expanded text:
 est in quo conlocantur oblata; sicut lectistAb inferendis igitur et deportandis sacris sacrarium nuncupatur. Donaria vero, eo quod ibi dona reponantur quae in templis offerre consueverunt. Aerarium vocatum quia prius aes signatum ibi recondebatur. Hoc enim olim in usu erat auro argentoque nondum signato: ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunimarium locus est ubi quarumcumque artium instrumenta ponuntur. Armamentarium vero, ubi tantum tela armorum. Unde Iuve
Abbreviated transcription (Latin):
cãpania dicta ẽ. Romulꝰ aũ cũ int̾¬
fecto apd̃ albã amuilio. anũ numitorẽ
iii reginĩ restituiss. in eũ locũ uͥ nẽ
roma ẽ deuenit. ibiq sedes posuit.
menia ꝯstruxit. urbẽq ex noĩe suo
romã uocauit. Hanc aũ antea euander

Expanded text:
Campania dicta est. Romulus cum inteCampania dicta est. Romulus cum interfecto in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, urbemque ex nomine suo Romam vocavit. Hanc autem antea Evander
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑. Sic ẽ enĩ ut ⁊ cornua uideart᷑.
⁊ capiit. ⁊ lingua. in positione ip̃iꝰ ciui¬
tatis. In italia aũ a iano iamcłm. a
saturuo saturmã atq latiũ ꝯditũ.
eo q ibi fugiens latuisset coguoĩatũ.
Ib hercule in cãpania pompeiã. qui
uictor ex hispania pompã boũ duxe¬
rat. Fueas aũ pꝰ excihũ troiȩ in ean¬
de italiã ueniens ab uxoris noĩe laui¬
niã ꝯdidit. Ascamꝰ uͦ relicto laninię
nou̾ce suę regno. albã longã edificauit.
Alba aũ uocata ꝓpt̾ colorẽ sius. Longa.
qr longũ oppidii ẽ. Iuxta ꝓlixitatẽ col¬
lis in qͦ sita ẽ. Ex hac ⁊̃ urbe reges alba¬
noꝵ appellari ceꝑunt. Caprã. capis
siluiꝰ rex abbanoꝵ ꝯstruxit. appellata
noĩe ꝯditoris. licet suit qͥdicant a capa¬
citate eã capuã dictã. qͥ eiꝰ t̾ra omnẽ
uitȩ fructũ capiat. Alii a locis cãpestͥ¬
bꝰ in qͥb sita ẽ. Est aũ caput urbiũ cam¬
panię. int̾ tres maximas. roniã carta¬

Expanded text:
catur: sic est enim ut et cornua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
dibꝰ feriat᷑. Uĩi ⁊ calcatoriũ dr̃. s hoc
nonĩ multa siginificat. Prima fp̃ẽs
fori. locꝰ in ciutate ad exercenclas nũ¬
dinas relictꝰ. Scd̾a uͥ magistratꝰ iu¬
dicare solet. Tereia qͣm supͣ diximꝰ
ꝗͣ calcatoriũ nomunamꝰ. Quarta. spa¬
cia plaua in uauibꝰ. De qͥb uirgiliꝰ.
Laxatq foros. Lacꝰ dictꝰ qr ibi decur

Expanded text:
dibus feriatur. Unde et calcatorium dicitur, sed hoc nomen multa significat. Prima species fori locus est in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus judicare solet; tertia, quam supra diximus, quam calcatorium 226 nominamus; quarta, spatia plana in navibus. De quibus Virgilius: L
Abbreviated transcription (Latin):
quens fornacẽ ignis. stabilim̃tũ pe¬
dũ. faudam̃tũ aquȩ. in qͦ plenitudo
diuinitatis habitat corꝑalit̾. Basili¬
cȩ priꝰ uocabant᷑ regũ habitacła. ⁊m̃
⁊ nom̃ hũit. Nam basileus rex.& basi¬
lieę regię halntationes. Nẽ aũ ido di¬
uina tẽpla basilicȩ noĩant᷑. qr ibire¬
giomniũ do cultꝰ i sacrificia offerũ¬
tur. Martyriũ locꝰ mris g̾ca diriua¬
tione. eo ꝙ in menioria sit nir̃is con¬

Expanded text:
guens fornacem ignis, stabilimentum peguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis habitat corporaliter. Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent. Nam basileus rex, et basilicae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offeruntur. Martyrium locus martyrii Graeca derivatione eo quod in memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
rit. inurũ faciat. uͥ portã uult eẽ ara¬
trũ sustollat ⁊ portet.& portã uocu.
Icdo aũ urbs aratͦ circũdabat᷑. dispa¬
ri sexu iuuencoꝵ. ꝓpt̾ ꝯmixtionẽ
familiaꝵ. & imaginẽ serentis fructũ¬
hostile aratrũ. Appidũ qͥdam ab oppo¬
sitiõe muroꝵ dixer̃. Alii ab opib re¬
condendis. eoꝙ sit nunictũ. Alii q
sit in eo ꝯuentꝰ habitantiũ .&. opemi
mutuã det ꝯtͣ hostẽ. Na pͥmũ hoĩes¬
tamꝗͣ nudi ⁊ inernies. nec ꝯtͣ beluas
p̃sidia habebant. nec receptacła fri¬
goris ⁊ caloris. nec ipsi int̾ se hoĩes ab
homunibꝰ satis erant tuti. Tandeni
nat᷑ali sollertias peluncis siluestribꝰ¬
urta tutior ne his qui noce possent
aditꝰ eẽt. Hȩc ẽ origo oppidoꝵ. quȩ
ꝙ opẽ darent. idcirco noĩata oppi¬
da dixer̃. Appidũ aũ magnitudine
⁊ menibꝰ diserepare a uico. ⁊ castel¬
la a pago. Curttatis aũ aut colonię.
aut muncrpia. aut uici. aut castes¬
la aut pagi appellant᷑. Si uitas ꝓprie¬

Expanded text:
at, ubi portam vult esse, aratrum sustollat, et portet, et portam vocet. 4. Ideo autem urbs aratro circumdabatur dispari sexu juvencorum propter commistionem familiarum, et imaginem serentis, fructumretque muris hostile aratrum. 5. Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt: alii ab opibus recondendis, eo quod sit munitum, alii quod sibi in eo conventus habitantium opem det mutuam contra hostem. Nam primum hotamquam nudi et inermes nec contra beluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris et caloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus satis erant tuti. Tandem naturali sollertia speluncis silvestribuquo esset vita tutior, ne his, qui nocere possent, aditus esset. Haec est origo oppidorum, quae quod opem darent, idcirco oppida nominata dixerunt. Oppidum autem magnitudine et moenibus discrepare a vico et castel esset. Civitates autem, aut colonie, aut municipia, aut vici, aut castella, aut pagi appellantur. Civitas pr
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦ conuienit᷑ a rusticis. Suburbana
ft̃ circũ iecta ciuitatis ȩdificia. qͣsi
sub urbe. Mȩnia ft̃ muri ciuitatis.
dicta ab eo q mitnant ciuitatẽ. qͣsi mu¬
dictũ qͣsi manu factũ. Sic ⁊ muri a
munitione dicti. ꝙ sint muniti sit̾pse¬
i tueant᷑ int̾iora urb̾. Menia aũ dupli

Expanded text:
et quo convenitur a rusticis. Suburbana et quo convenitur a rusticis. Suburbana sunt circumiecta civitatis aedificia, quasi sub urbe. Moenia sunt muri civitatis, dicta ab eo quod muniant civitatem, quasi mudictum, quasi manu factum: sic et munus. Muri a munitione dicti, quasi muniri, eet tueantur interiora urbis. Moen
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ ciuitates ñ coloniȩ mincupant᷑. Co¬
lonia uͦ ẽ quȩ defectu indigenaꝵ noui
cultoribꝰ ad implet᷑. uñ ⁊ colonia acul¬
tu agͥ ẽ dicta. Ounicipiũ ẽ qͦ manente
statu ciuitatis. ius aliqd̃ minoris aut
maioris officii a pͥncipe impetrat. Dic
hec enĩ ad dignitatẽ cruitatũ ꝑtiuens.
Uici ⁊ castella ⁊ pagi. hi ft̃ qͥ nulla dig¬
nitate ciuitatis ornant᷑. s uulgari
hominũ ꝯuentu incolunt᷑. & ꝓpt̃ par¬
uitatẽ sui maioribꝰ ciustatibꝰ attͥbu¬
unt᷑. Uicꝰ aũ dictꝰ ab ipsis tuĩ habita¬
Est aũ sine minutione muroꝵ. lic
⁊ uiei dicant᷑ ipsę habitationes ur¬
tis. uł ꝙ uias hãt tantũ sine iuuriᷤ.
Castrũ. antiqͥ dicebant oppiclũ. loco
altissimo sitũ qͣsi casam altã. cuiꝰpła¬
lis numerꝰ castra. diminitiuũ castel¬
lũ ẽ. siue qd castrabat᷑ licentia in ibr
habittutiũ. ue passim uaga hostipa¬
teret. Pagi st̃ apta edificiss loca. int̃
agros habitantibꝰ. hȩc ⁊ ꝯciliabula

Expanded text:
ates non colonie nuncupantur. Colonia vero est, que defectu indigenarum, novis cultoribus adimpletur; unde et colonia a cultu agri est dicta. Municipium est, quod manente statu civitatis, ius aliquod minoris aut maioris officii, a principe impetrat. DictHaec enim ad dignitatem civitatum pertinent. Vici et castella et pagi hi sunt qui nulla dignitate civitatis ornantur, sed vulgari hominum conventu incoluntur, et propter parvitatem sui maioribus civitatibus adtribuuntur. Vicus autem dictus ab ipsis tantum habitaEst autem sine munitione murorum; licet et vici dicantur ipsae habitationes urtis, vel quod vias habeat tantum sine muris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam; cuius pluralis numerus castra, diminutivum castellum est sive quod castrabatur licentia inibi habitantium, ne passim vaga hosti pateret. Pagi sunt apta aedificiis loca inter agros habitantibus. Haec et conciliabula
Abbreviated transcription (Latin):
g̃oe latũ dnĩt. Antaue pars platee qͥn¬
ta ẽ. qua carpentũ ꝓgͥdi pot̾. Cloacę
dicte ꝙ his colant᷑ aquę. Has pͥmũ ro¬
mę fecisse tͣarqͥmũ pͥscũ. ut qͦtiens plu¬
iuiaꝵ inundatio exist̾et. ꝑ eas aqͦͤ extͣ
cuuitatẽ eninterent᷑. ne maximis ꝑ

Expanded text:
Graeci latum dicunt. Quintana pars plateae quinta est, qua carpentum progredi potest. Cloacae dictae quod his percolantur aquae. Has primum Romae fecisse Tarquinium Priscum ut, quotiens pluviarum inundatio existeret, per eas aquae extra civitatem emitterentur, ne ma
Abbreviated transcription (Latin):
dech. hanc pꝰ ea tenuer iebusei. ex qͥ¬
bꝰ ⁊i sortita uocabulũ ẽ iebus. Sicq
hie rosolima qͣsi hie rosolomonia dicta
ẽ. Hȩc ⁊ corrupte a poetis solima ñcu
pata.&. pꝰmodũ ab helio adriano hely¬
a uocata ẽ. In ipsa eͫ  syon. q̃ hebraice
tisfert᷑. Oipida aũ nobilia qͥ uł quȩ ea¬
ꝯstituert̃. Sionisiꝰ qui ⁊ lib̾ pat̾ cũ in

Expanded text:
dech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex qudech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque Hierosolyma quasi Hierosolomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis Solyma nuet postmodum ab Aelio Hadriano Aelia vocitata est. In Ipsa est et Sion, quae Hebraice transfertur. Oppida nobilia, qui vel quae constituerunt. Dionysius, qui et Liber pater, cum In
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ut nec urbis qͥdem romȩ origo
dere atq habitauere in initio tͦiani.
ta roma. Si gͥ tantȩ ciuitatis certa rõ
ñ apparet. ñ mirũ si in aliaꝵ opinio¬
ne dubitat᷑. Uñ nec historicos nec ꝯm̃¬
tarios uaria dicentes imꝑtte ꝯdẽpna¬
re debemꝰ. qr antiqͥtas ipsa creauit
aut historiȩ gentiũ certã originẽ re¬
fert. paucis ad modũ u̾bis rete xere
oportet. Primꝰ ante diluuiũ. cain ci¬
uitatẽ enoc ex noĩe filii sui in india
ꝯdidit. ꝗͣ urbẽ solã multitudine suȩ
post̾itatis impleuit. Primꝰ pꝰ diluui¬
ũ nenroth gygas babiloniã urbem
mee sopotamȩ fundauir. Hanc
semiranus regina assyrioꝵ ampliauit.
murũq urb̃ bitumune ⁊ cocto lat̾e
fecit. Uocabulũ aũ sit̃psit a ꝯfusione.
eo q ibi ꝯfusȩ sint atq ꝑmixtȩ linguȩ
edificantiũ turrĩ. Iudei asser.semfi¬
liũ noe quẽ dñt melchisedech. pͥmũ
pꝰ diluuiũ in syria ꝯdidisse urbẽ sa¬
lem. in qͣ regnũ fuit eiꝰde melchise¬

Expanded text:
adeo ut nec urbis quidem Romae origo dere atque habitare initio Troiani ta Roma. Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos nec commentatores varia dicentes imperite condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui in Naid condidit, quam urbem sola multitudine suae posteritatis implevit. 4. Primus post diluvium Nemrod gigas Babylonem urbem Mesopotamiae 194 fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine, et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permistae linguae aedificantium turrim. 5. Judaei asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Mpost diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchise
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ egyptũ ⁊ mare. qͣsi claustrũ im¬
portuosa. Hec ẽ urbs egypti. nã pꝰ ea
u̾sa inalexandriã. Thebas egyptias ꝯ¬
didit cathinꝰ. q̃ int̾ egyptias urbes nu¬
mero portaꝵ nobiliores hũr. ad qͥs ꝯmer¬
cia arabes undiq subuehint. Hinc re¬
gio egypti thebaida dicta ẽ. Thebę aũ
⁊ boetię st̃ ⁊ egẏptię. uuo tñ auctore
ꝯditȩ. Ptolomais. ⁊ beronice a regibꝰ egyp¬
tiis uoĩatę. a qͥb ⁊ edificatę fuert̃. Pesa¬
reã cappadocie. tarsũ ciliciȩ dauaes ꝓles
ꝑscꝰ edificauit. De qͣ ciuitate fuit paulꝰ
uidiȩ tarsus uocat᷑. Sele uciã isaurię
ꝯdidit seleueꝰ. qͥ i autiochiã. Ilus añ
appollinis filiꝰ in frigia ilũ condidit. A¬
marones ephesũ masia ꝯstruxert̃.¬

Expanded text:
inter Aegyptum et mare, quasi claustrum, importuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. 35. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas commercia Arabes undique subvehgio Aegypti Thebaica dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, uno tamen auctore conditae. Ptolomais et Berenice a regibus Aegyptiis nominatae, a quibus et aedificatae fuerunt. Caesarea Cappadociae . . . Tarsum Ciliciae Danaes proles Perseus aedificavit. De qua civitate fuit PaulusIndiae Tarsus vocatur. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, qui et Antiochiam. Ilus autem Apollonis filius in Phrygia Ilium condidit. Amazones Ephesum in As
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ płimoꝵ consciscat. ⁊ contineat ui¬
tas. Nã urbs ip̃sa menia ft̃. Ciuitas
aũ ñ saxa. s habitatores uocant᷑. Tres
aũ st̃ societates familiarũ. urbiũ. gen¬
tates in orbe fiebant. uł ab orbo par¬
te aratri. qͦ muri designabant᷑. Uñ ẽ
illud. Optinuitq loco regno:⁊ ꝯclucłe
sulco. Locꝰ enĩ fut᷑ę ciutatis sulco desig¬

Expanded text:
tineat vitas. Nam urbs ipsa moenia sunt, civitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. 2. Tres autem sunt societates: familiarum, urbium, gentus civitates in orbem fiebant, vel ab urbo parte aratri, quo muri designabantur, unde 209 est illud: Optavitque locum regno, et concludere sulco. Locus enim futurae civitatis sulco desig
Abbreviated transcription (Latin):
ne lubrico atq instabili fundam̃to ca¬
deret. Gades oppidũ a penis ꝯditũ. qͥ
&̃ ⁊ cartaginẽ spartariã ꝯdider̃. Sep¬
tẽ oppidũ a montibꝰ septẽ. qͥ a similitu¬
dine fr̃s uocati. gaditano ĩminent fre¬
to. Tingis eiuitatis ⁊ lix anteus auctor
ẽ. quẽ hercules fert᷑ luctȩ certamine
suꝑatũ int̾fecisse. Lix aũ a lixo flumi¬
ne mauritaniȩ nuincupata. uͥ antei
regia fuit. & sala ꝙ immineat salȩ flu¬
mini. Ce sareã mauritaniȩ oppidum
iuiba rex mauroꝵ in honorẽ cesaris
augusti ꝯdidit. ꝙͣ ex eiꝰ noĩe cesareã
appellauit. sic̃ herodes aliã cesareã
in palestina. q̃ nunc ẽ urbs clarissi¬
ma. Hicosiũ cesariensis mauritaniȩ
oppidũ. hercule illic tͣnseuute .xx.
ã comitatu eiꝰ discedentes ꝯstruxer̃.
Hanc ne qͥs imposito a se noĩe pͥua
fuit libiȩ. q̃ ex suo noĩe ciuitatem
cirenẽ ꝯdidit. ex qͣ i libiã cirenen¬

Expanded text:
ne lubrico atque instabili fundamento cene lubrico atque instabili fundamento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam condiderunt. Septe oppidum a montibus septem, qui a similitudine Fratres vocati Gaditano inminent fretu. Tingis civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Juba rex Maurorum in honorem Caesaris Augusti condidit, quam ex ejus nomine Caesaream appellavit, sicut Herodes aliam Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. 76. Icosium Caesariensis Mauritaniae oppidum, Hercule illic transeunte, viginti a comitatu ejus discedentes construxerunt, ac ne quis imposito a se nomine privfuit Libyae, quae ex suo nomine civitatem Cyrenem condidit, a qua et Libyam Cyrenen
Abbreviated transcription (Latin):
cata ẽ. Bithiuia ꝯdita a fenice. q̃ pri¬
nũ mirandina uocabat᷑. Constantino¬
polimi urbẽ traciȩ. constantinꝰ ex no¬
nune suo instituit. solã romȩ meri¬
tis ⁊ potentia adęquatã. Hanc ꝯditã
pͥmũ a pausaua rege spartanoꝵ.&. uo¬

Expanded text:
dita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. 42. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Haec condita primum a Pausania rege Spartanorum, et vo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾̃cia ẽ urbs. q̃ hodieq ꝑmanet. Si¬
chẽ samarie urbe̾. q̃ latine ⁊ g̾ce
sicuna uocat᷑. eclificauit emor. ap¬
pellauitq eã noĩe sichem filii sui.
Bethel urb̾ẽ samarie ꝯdidert̃ iebusei
ibi iacob uidit scała innitentẽ cęlo.
idixit uere hic domꝰ ẽ di ⁊ porta oc¬
li. hac excausa nom̃ locꝰ accepit bechel.
id ẽ domiꝰ cli. Qñ aũ ibi a ieroboã uitu¬
li aurei fabricati st̃. uocata ẽ betauen.
tas dauid. q̃ inundigenuit saluatorẽ.
a iebuseis ꝯdita fert᷑.&. uocata pͥmũ ef¬
frata. Nñ aũ ibi iacob pecora sua pa¬
qͦnda uocabat᷑ arbe. ꝯdita ẽ a gygau¬
tibꝰ. aute .uii. annos ꝗͣ ab eis thauis
urbs egypti ꝯderet᷑. Ipła ẽ arbe anu¬
mero ita uocata. q ibi tres patͥarchę
sepulti ft̃.&. qͣrtꝰ adam. Ipsa ẽ ⁊ mani¬
bre uocata. ex uno amnco abrahe. Sa
mariã aqua oĩs regio q̃ eirea eã fuit
nomĩ accepit. senuacheribr ex assirioꝵ¬

Expanded text:
est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. ritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, ibi Jacob vidit scalam innitentem coelo, et dixit: Vere hic domus Dei est, et porta coeli; hac ex causa nomen locus accepit Bethel, id est, domus Dei. Quando autem ibi ab Jeroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, tas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua paocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt, et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. 25. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyrio
Abbreviated transcription (Latin):
tiuũ retinent. Macellũ dictũ qs ibi ma¬
ctent᷑ pecora. qͣ u̾cantibꝰ uenundant᷑.
Mercatũ aũ a ꝯmercio noĩatũ. Ibi em̃¬
res uendere uł emere solitũ ẽ. sic̾ ⁊ te¬
e molum̃ta reddunt᷑. Ibi eui ⁊ uecti¬
galis exactor sedet. p̾ciũ reb imposi¬
turꝰ &. uoce a m̾catoribꝰ flagitaus. Car¬

Expanded text:
tinum retinent. Macellum dictum qctentur pecora, quae mercantibus venundantur. Mercatum autem a commercio nominatum. Ibi res vendere vel emere solitum est: sicut et teemolumenta redduntur. Ibi enim vectigalis exactor sedet, pretium rebus impositurus et voce a mercatoribus flagitans. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ã uocant. ħ ẽ ad inunistrationẽ rei pub¬
licę. T̃hebas boetiȩ eathinꝰ ueniens
lita a la ceclemone se mele filio. Spar¬
ta a fparto filio foronei uocata. qͥ fuit
filiꝰ enachi. Ipsã aũ eẽ fpartã qͣ. ⁊ lace¬
demoniã cĩuitatẽ. atq mn lacedemo

Expanded text:
am vocant, hoc est, administrationem reipublicae. 46. Thebas Boeotiae Cadmus veniens ondita a Lacedaemone Semeles filio. Sparta a Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et Lacedaemoniam ci
Abbreviated transcription (Latin):
tea birsa. pꝰ tyrꝰ dicta. deuide cartago.
Meufin enitatẽ egypti edificauit e¬
pafos. iouis filiꝰ. eũ ini scda egẏpto re¬
guaret. Hec ẽ urbs uͥ carta nascit᷑. nͥ
.ẜ. optuni mathematici fuert̃. Nam
hanc urbẽ magicis artibꝰ deditã. pͥsti¬
ui usq ad p̃sens tempꝰ uestigia erroriͤ
oste ułt᷑. Thanis me tͦpolis egypti. uibi
pharao fuit .&. moyses euncta figna
fecit. q̃ in exodo scͥhunt᷑. Hauc ꝯstru¬

Expanded text:
 Tyrus dicta est, deinde Carthago. 31. Memphim civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Jovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. 32. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc constru
Abbreviated transcription (Latin):
fluuio. Ibi ẽ regia cẏri lapide candi¬
do i uario cũ colũpnis aureis. & lacu¬
naribꝰ gẽmisq distincta. ꝯtinens &̃¬
simulachrũ &li stellis micantibꝰ p̾sig¬
natũ. & cetã humanis m̃tibꝰ incredilia.
Bactrũ oppidũ bactriani ꝯdider̃. ex
ꝓprio anine eũ cognoĩantes qͥ bactꝰs uo¬
cat᷑. Carra ciuitas mesopotamiȩ trans
edissã. ꝯdita a partis. uͥ qͦnda romanꝰ
cesus ẽ exercitꝰ. & erassus dux captꝰ. ẜ dis¬
sam urbẽ mesopotamiȩ ꝯdidit nenroth
filiꝰ chus. pꝰꝗͣ. de babilone ingrauit. in
qͣ ⁊ regnauit. ꝗ̃ ãtea areciare cognoĩata
a seleuco rege dicta ẽ selencia. Filadel¬
phiã urbr̃ arabiȩ ꝯdicdit rasami gers
antiqͥssima. qͣ int̾fecert filii loth. Sele¬
ucꝰ uniꝰ ex pueris alexandri. pꝰ mortẽ
eiꝰdẽ alexandri. occupato regno orien¬
tis. urbẽ in syria ꝯdidit. eãq ex anti¬
ochi patͥs sui noĩe anthiochiã nrum¬
eupauit. i syriȩ caput iustituit. Ipse

Expanded text:
. Ibi est regia Cyri lapide candido, et vario, columnis aureis, et lacunaribus, gemmisque distincta, coeli continens simulacrunatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; quae antea Arach cognominata a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. Seleucus, unus ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
diã. qͥa qñ istł tͣnstulit in medos. ibi
custodes ꝯstituit. Hanc obsidione cap¬
tã antiochꝰ solo coeqͣuit. qͣm pꝰea herodeᷤᷤ
a fundam̃itis iustaurans. in honore au¬
gusti.augustã.i. sebasteã g̾do sernione
nocauit. Ibi sitifr̃ heliseꝰ ⁊ abdias ꝓpħe.¬

Expanded text:
ia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias P
Abbreviated transcription (Latin):
timas urbes g̾riȩ occuparet.&. focen¬
ses ab eo expugnati om̃ib angustiis
p̃iuerent᷑. iurauer̃ ut ꝓfug̾ent qͣ lon¬
eoꝵ audirent.atq ita in ultimos gal¬
liȩ sinꝰ. nauibꝰ ꝓfecti armisq se adu̾¬
sus gallicã feritatẽ tuentes. massiliã
ꝯdi drrt̃. ⁊ ex noĩe ducis nuncupane

Expanded text:
timas urbes Graeciae occuparet et Phocenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur, iuraverunt ut profugerent quam lonn quidem eorum audirent. Atque ita in ultimos Galliae sinus navibus provecti, armisque se adversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt et ex nomine ducis nuncupaverunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ locꝰ ignis. ⁊ stilphuris. ꝗͣ appellari pu-¬
tant. a ualle ydolis ꝯsecrata. qͥ ẽ iux¬
ta murũ ierłm repleta olim cadau̾i¬
bꝰ mortuoꝵ. Ibi enĩ hebrei filios su¬
os ĩmolabant demonibꝰ. & appellabat᷑
locꝰ ipse gehennon. Futi gͦ supplicii
locꝰ ubi peccatores cruciandi st̃. huiꝰ
loci uocabulo designat᷑. Iuplicẽ aũ¬
appellat᷑ eo q infra sit. Sieͣ añ scdm cor-¬
pꝰ si poncłis su ordinẽ teneant. infe¬
rioria ft̃ gͦrauiora. ita scd̾m fpm infe¬
riora ftͣ oia tristiora. Uñ ⁊ in g̾ca lin¬
gua origo noĩs qͦ appellat᷑ inferꝰ. ex eo ꝙ
nicħ suaue hãt. resonare ꝑhi bet᷑.

Expanded text:
 locus ignis, et sulphuris, quem appellari putant a valle idolis consecrata, quae est juxta murum Hierusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum. Ibi enim Hebraei filios suos immolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus ubi peccatores cruciandi sunt, hujus loci vocabulo designatur. Duplicem auappellatur eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora; unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellatur inferus, ex eo quod nihil suave habeat resonare perhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs urbes pꝰ alexandrũ ꝯstructas ẽẽ cog¬
noscimꝰ. Hic ẽ damascꝰ. que abrahã fu¬
turũ sͥ heredẽ dixerat. anteqͣ. eẽt illi
ꝓmissus ysaac. Gazam oppiclũ palestinȩ
ꝯcdider̃ euei. in qͣ habitauer̃ capadoceᷤᷤ
pͥstinis cultoribꝰ int̾fectis. Uocata aut̃
gaza. eo qd ibi cambisses rex ꝑsaꝵ. thesau¬
ros suos posuit. cũ bellũ egyptiis intu¬
lisset. ꝑsaꝵ enĩ lingna. thesaurꝰ gatano¬
cupata ex noi̾e cesloim. qͥ fuit nepos ca¬
tentissima. & u̾sa uice stratonis turris.
Post ea ab herode rege iudeȩ. in qͣ honor¬
ẽ cesaris augusti cesarea nuncupata. in
ide palestim edificauer. ubi saxũ os¬

Expanded text:
s urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus quem Abraham futurum sibi heredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset; Persarum enim lingua thesaurum 'gaza' nocupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Chtentissima, et, versa vice, Stratonis turris, postea ab Herode rege Judaeae in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In iidem Palaestini aedificaverunt, ubi saxum os
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃es ẽ simphoniaꝵ. Est eiĩ genꝰ lig¬
in fragił unde ⁊ tybie ꝯponunt᷑.
Pandoriꝰ ab inuentore uocat᷑. De quo
iurgiliꝰ. Pan pͥmꝰ calamos cera ꝯrunge¬
re plures austituit. Pan curat ouȩs
ouiũq magistꝰ. Fuit eiũ apd̃ gentileᷤ
ds pastoral. qͥ pͥmũ difpares calamio ᷤᷤ
ad cantũ aptauit. ⁊ studiosa arte ꝯ¬
posuit: d t̾eia diuisioe qͦ rithine
Arithinica. ꝑtineus ad neruos.
⁊ pulsꝰ cui dant᷑ spẽs cythararum
acitabula ȩnea. ⁊ argentea. uł alia
q̃ metallico rigore ꝑcussa reddt cr̃
suauitate tinutũ. ⁊ cet̾a huiꝰcemo¬

Expanded text:
species est symphoniarum. Est enim genus ligspecies est symphoniarum. Est enim genus ligni fragilis, unde et tibiae conponuntur. Pandorius ab inventore vocata.  Pan primus calamos cera coniungere plures instituit, Pan curat ovis oviumque magistros. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum aptavit, et studiosa arte conposuit. De tertia divisione, quae rythmica, pertinens ad numeros et pulsus, cui dantur species cithararum acitabula enea et argentea, vel alia que metallico rigore percussa, reddunt cum suavitate tinnitum et cetera huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
nune appellant. Ht aut̃ organum
dicat᷑ iag̾ ea uulgaris ẽ g̾coꝵ ꝯsue
bat᷑ aũ ñ solũ in pͣlus. s in õĩb festiᷤ
dieb ꝓpt̾ laudis uł gaudii claritatẽ.
m̃sis tuba. in die insigni sollẽpnita¬
tis ur̃e. Pceptũ eiũ fuerat uideis ut
iminitio nouȩ lunȩ tuba clange¬
gerent.q. ũ .s. hucusq faciunt. ⁊ ybi¬
as excogitatas infrigia fert. Has dii
qͥdem fun̾ib tm̃ adhibitas. mox ⁊ sa¬
cris gentiliũ. uibias aut appellatas
putant. ꝙ pͥmũ de ceruins tibiis
cruribq hinuloꝵ fierent. Peinde
ꝑ abusionẽ ita ceptas. uocari. etiã
q̃ nͣ de crurib ossibq eent. Hinc
⁊ tibicen qͣsi tibiarũ cantꝰ. Calamꝰ
fundendo uoces uocatꝰ. Fistulã qͥdã
putant a mercurio inuentã. alii
a fauno. quẽ g̾ci uocant pan. Non¬
nulli  ab ido pastore agrigentino
a sicilia. Fistula aũ dicta. eo ꝙ uo¬
missa appellat᷑. Sambuca in musicis

Expanded text:
mine appellant. Ut autem organum mine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Graecorum consuetbatur autem non solum in proeliis, sed in omnibus festis diebus propter laudis vel gaudii claritatem. mensis tuba, in die insignis sollemnitatis vestrae.' Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas in Phrygia ferunt: has diu quidem funeribus tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. Calamus fundendo voces vocatus. Fistulam quidam putant a Mercurio inventam, alii a Fauno, quem Graeci vocant Pan. Nonnulli eam ab Idi pastore Agrigentino ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod vomissa appellatur. Sambuca in musicis
Abbreviated transcription (Latin):
Subtiles uoces st̃. qͥb ñ ẽ sp̃c. qͣlis ẽ
infantiũ uł inulierũ. uł egrotantiũ.
sic̾ in nerius. Quȩ enĩ subtilissimȩ
corde st̃. subtiles ac tenues sonos emit¬
ẽ tenuis ⁊ alta sic̃ in cordis uidemꝰ.
Dura uox ẽ. q̃ uolent᷑ emittit sonos.
sic̃ tonitruũ. sic̃ incudis sonꝰ. qͦtiens
in durũ malleus ꝑcutit ferrũ. Afꝑa
in dissimiles puls Ceca uor ẽ. q̃ mox
cũ emissa fui̾t ꝯeicescit. atq suffõcata
ne qͣqͣm longiꝰ ꝓducit᷑. sic̃ ẽ in fictilibꝰ.
Uinnolla ẽ uox molłatq fleribił. ẜ
uinnolla dicta a riinno hoc ẽ einein¬
no mollit̾ flexo. Efecta aut̃ uox ẽ.
alta. suauis. ⁊ clara. Alta. ut in sublimi
sufficiat. clara. ut aures ad impleat.
q̃ spũ reflante ꝯpleta in sonũ¬
b uocis anunant᷑. ut st̃ tubȩ. calamii.
fistule. organa. pancloria: ⁊ hissimi¬
lia instrum̃ta. Organũ uocabulũ
ẽ gen̾ale uasoꝵ om̃iũ musicoꝵ. ħ
aut̃ eui folles adhibent᷑. alio g̾ci no¬

Expanded text:
lis est infantium, vel mulierum, vel aegrotantium, sicut in nervis. Quae enim subtilissimae cordae sunt, subtiles ac tenues sonos emitum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus. Vinnola est vox mollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: alta, ut in sublime sufficiat; clara, ut aures adinpleat; sspiritu reflante completa in sonum vocis animantur, ut sunt tubae, calami, fistulae, organa, pandoria, et his similia instrumenta. Organum vocabulum est generale vasorum omnium musicorum. Hoc autem, cui folles adhibentur, alio Graeci no
Abbreviated transcription (Latin):
orbisq ambitũ ꝑ ninerũ stadioꝵ rõ¬
ne ꝓbabili distȩ xer̃t.S qr ex t̾rȩ di¬
m̃sione hȩc disciplina cepit er initio
sui ⁊ nomĩ seruauit. Hã geometͥca de
t̾ra ⁊ de m̃sura nũcupata ẽ. Terra e¬
nĩ g̾ce geon uocat᷑. metra mͣsura. Hu

Expanded text:
orbisque ambitum per numerum stadiorum, ratorbisque ambitum per numerum stadiorum, ratione probabili distinxerunt: sed quia ex terre dimensione hec disciplina cepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncupata est. Terra enim grece ge
Abbreviated transcription (Latin):
libet ingentẽ multitudinẽ ꝯtinens.
in ipsa rõne. atq scientia num̾oꝵ.
ñ solũ duplicari. uerũ etiã multi¬
plicari pot̾. Ita uͦ sius qͥsq munerꝰ
ꝓpͥetatib t̾minat᷑. ut nullꝰ eoꝵ par
eẽ euicũq alt̾i possit Ergo ⁊ difpares
int̾ se atq du̾si st̃.&. singłi quiq fi¬
niti ftͣ. & onĩs infiniti sunt. De inuen¬
toribꝰ geometricȩ ⁊ uocabulo eiꝰ.xi.
eometrica disciplina primũ
nilo & om̃iũ possessionib limo obdu¬
ctis. initiũ t̾rȩ duudendȩ ꝑ lineas ⁊
mensuras nom̃ arti dedit. Qua dein¬
de longiꝰ acumine sapientiũ ꝓfecta.¬
⁊ maris ⁊ cȩli ⁊ aeris fpacia niequit᷑.
Nã ꝓuocati studio sic ceꝑunt pꝰ t̾re
dimensionẽ ⁊ cęli spacia. q̃rere. qͣnto
int̾uallo luna a t̾ris. a luna sol ip̃e di¬
staret .s. usq ad u̾ticẽ cȩli qͣnta se mͣ¬
sura distendet. sicq int̾ualla ip̃a celi

Expanded text:
libet ingentem multitudinem continens, libet ingentem multitudinem continens, in ipsa ratione adque scientia numerorum non solum duplicari, uerum etiam multiplicari potest. Ita vero suis quisque numerus proprietatibus terminatur, ut nullus eorum par esse cuicumque alteri possit. Ergo et dispares inter se atque diversi sunt, et singuli quique finiti sunt, et omnes infiniti sunt. De inventoribus geometriae et vocabulo eius . Geometriae disciplina primum Nilo et omnium possessionibus limo obductis, initium terrae dividendae per lineas et mensuras nomen arti dedit. Quae deinde longiet maris et celi et aeris spatia metiuntur. Nam provocati studiosi, ceperunt post terre dimensionem et celi spatia querere, quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret et usque ad verticem celi quanta se mensura distenderet. Sicque intervalla ipsa celi,
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾ arithineticã añ ⁊ geometͥcã
⁊ musicã hoc int̾est ut mediã
inuenias in arithineticã. Primo
sic q̃ris ꝯuingis extrema. &. diui¬
dis. ⁊ facis mediũ. Ut puta fac ex¬
trema eẽ sex. ⁊.xii. Simul iun¬
gis. ⁊ faciunt .x.⁊.uiii. Partiris
media ⁊ facis. uiiii. Od ẽ aualo¬
giũ arithinetice. ut mediꝰ quot mo¬
nadibꝰ suꝑat. Primũ iis suꝑet᷑ ab ex¬
tremo. Suꝑant enĩ. noue̾ sex. tͥbus
monadib Iis suꝑat᷑ a duodecim.
Scđm geonietricã uͦ ita q̃ris. Extre¬
ma multiplicata tm̃ faciunt qͣntũ
⁊ dimidia duplicata. ut puta.Ui.⁊
.xii. multiplicata facui̾t septuagi¬
multiplicata tantũdem faciũt. Scłm
musicã ita. Qua parte suꝑat mediꝰ.
pͥmũ eadẽ parte suꝑat᷑ mediꝰ ab ex¬
umeros infiniti consistunt .x.
aut̃ infinitos eẽ certissimũ ẽ.
qm̃ in quocũq num̾o finẽ faciendũ¬
putau̾is. idẽ ẽ ipse ñ dico uno addi¬
to augeri. s quãlib sit magnꝰ ⁊ qͣm¬

Expanded text:
nter Arithmeticam autem et Geometriam et Musicam hoc interest, ut media invenias. In Arithmetica primo sic quaeris. Coniungis extrema, et dividis, et facis medium: utputa fac extrema esse VI et XII, simul iungis et faciunt X et VIII: partiris media et facis IX, quod est analogicum arithmeticae, ut medius quot monadibus superat primum, his superetur ab extremo. Superant enim IX VI tribus monadibus, his superatur a XII. Secundum geometriam vero ita quaeris. Extrema multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII multiplicata facient septuagimultiplicata tantundem faciunt. Secundum musicam ita: Qua parte superat medius primum, eadem parte superatur medius ab ex infiniti existunt . Numeros autem infinitos esse certissimum est, quoniam in quocumque numputaueris, idem ipse, non dico uno addito augeri, sed quamlibet sit magnus et quam
Abbreviated transcription (Latin):
tuor ad luo dũ ꝯꝑatꝰ fu̾it. duplex
dr̃ ⁊ multipler. Sex ad.iii. octo ad
.x.c. ad .c. In ȩqͣles numeri st̃. qͥ ad
ad .ui. ⁊ uniu̾salit̾ maior minori.
aut mmor maiori. Huiꝰmodi dũ¬
rꝰ ẽ. qͥ ht᷑ inse illũ minorẽ mune¬

Expanded text:
tuor ad II dum comparatus fuerit duplex dicitur et multiplex; sex ad III, octo ad X, C ad C. Inaequales numeri sunt qui ad ad VI, et universaliter major minori, aut mrus est, qui habet in se illum minorem nume
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃ib sollẽpnibꝰ om̃ibq letis uł¬
tristioribꝰ rebꝰ. Ut enĩ inuen̾atiõe
diuina hẏmni. ita innuptiis y¬
menei. ⁊ in funerib treni ⁊ lamͣ¬
ta ad tẏbias canebant᷑. In conui¬
uiis uͦ lẏra uł cytara eireunfere¬
bat᷑.s. accubanitib singłis ordina¬
bat᷑ coniuiale genꝰ canticoꝵ. Qd
ta. Nicħ enĩ sine illa. Na ⁊ ip̃se
mundꝰ quada armonia sonoꝵ¬
ꝯ celũ ipsũ sub armonie¬
ii. fectꝰ ꝓuocat in diu̾sũ habitũ sersꝰ
In pͣlus qͦ tubȩ ꝯcentꝰ pugnanteᷤᷤ
accendit. ⁊ qͣnto uehem̃tior fui̾t
clangor. tanto fit ad certam̃ ani¬
iꝰ fortior. Si qͥdem ⁊ remiges can¬
tꝰ hortat᷑. Id tolerandos qͦ laboreᷤᷤ
musica animũ muilcet. ⁊ singłoꝵ
oꝑũ fatigationes modulatio uocis
solat᷑. Ercitatos qͦ animos musica
pentes. uolucres. atq delfines ad
auditũ suę modulatiõis musica
sicos rithinos armoniȩ uirtutibꝰ

Expanded text:
sed et omnibus sollemnibsed et omnibus sollemnibtristioribus rebus. 3. Ut enim in veneratione divina hymni, ita in nuptiis hymenaei, et in funeribus threni, et lamenta ad tibias canebantur. In conviviis vero lyra, vel cithara circumferebatur, et accubantibus singulis ordinabatur conviviale genus canticorum. ta, nihil enim sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonocoelum ipsud sub harmoniocat in diversum habitum sensus. In preliis quoque tube concentus pugnantes accendit et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animus fortior. Siquidem remiges cantus hortatur, ad tolerandos quoque labores musica animum mulcet et singulorum operum fatigationem modulatio vocis solatur. Excitatos quoque animos musica pentes, volucres et delphinos, ad auditum sue modulationis musica sicos ryth
Abbreviated transcription (Latin):
usica est ꝑicia modu¬
lationis sono cantuq con¬
sistens. Et dicta imusica ꝑ
diriuationẽ a musis. Mu¬
se aut̃ appellatȩ a potu musan. id ÷
a qͣrendo. ꝙ ꝑ eas sic̾ antiqͥ uoluert̃.
uis carminũ ⁊ uocis modulatio que
reret᷑. Quarũ sonꝰ sensibił res est.
⁊ pͣt̾fluit in p̃t̾itum tempꝰ impri¬
mit᷑q memoriȩ. Inde a poetis iouis
⁊ memoriȩ filias musas ẽẽ ꝯfictũ ẽ.
Nisi enĩ ab homine memoria te¬
neant᷑. soni ꝑeunt. qr scͥbi uͥ possint.
dic̃ reꝑtorẽ musicȩ artis
ꝑfiusse tubal. qui fuit de stirpe ca¬
in ante diluuiũ. Greci uͦ pitagorã
dñt huiꝰ artis inuenisse pͥmordia.
ex malleoꝵ sonttu. ⁊ corclarũ extẽ¬
sione ꝑcussa. Alii linũ thebeũ. ⁊
retũ ⁊ amphion. in nusica arte
pͥmos claruisse fert̃. Post qͦs paula¬
tim directa ẽ p̾cipue hȩc discipli¬
na ⁊ aucta multis modis. Eratq
tã turpe musicã nescire. qͣm lit¬
teras. Int̾ponebat᷑ aut̃ ñ mͦ sacris

Expanded text:
usica est peritia modulationis, sono cantuque consistens. Et dicta etiam musica per derivationem a musis. Muse autem appellate sunt apo tu muson, id est a querendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis moreretur. Musicae sonus ex sensibili re est praeterfluens in praeteritum tempus imprimiturque memoriae. Inde a poetis Jovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni pereunt quia scribi non possunt.dicit repertorem musicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis, eratque tam turpe Musicam nescire quam litteras. Interponebatur autem non modo sacris,
Abbreviated transcription (Latin):
Armonia ẽ q̃ decernit in sonis a¬
cutũ. ⁊ grauẽ. Rithinica ẽ q̃ requi¬
rit incursionẽ u̾boꝵ utrũ bene
sonꝰet an male cohereat. Metͥca ẽ
rone cognoscit. ut u̾bi gr̃a ȩroi¬
con. lambicon. elegiacon ⁊ cet̾a
narũ ẽ. tͥformẽ ꝯstat eẽ nat᷑am.
Prima ẽ armonia q̃ ex uocũ can-¬
tib ꝯstat. Sccła organica. q̃ ex¬

Expanded text:
Harmonica est que discernit in sonis acutum et gravem. Rithmica est que requirit incursionem verborum, utrum bene sonus, an male cohereat. Metrica enim ratione cognoscit, ut verbi gratia heroicon, iambicon, elegiacon, et ceternarum est, triformem constat esse naturam. Prima est harmonica, quae ex vocum cantibus constat. Secunda organica
Abbreviated transcription (Latin):
lũ longitudine s ⁊ laritudi¬
gulꝰ uł circulat. numĩi. cet̾i. qͥ sem¬
ꝑ in plano pede. id⁊̃ suꝑficie con¬
tinentur:
rigonus nu¬
merꝰ ẽ ita.
Quadratꝰ mimerꝰ ẽ it
Irinqͥangułꝰ ita.
ircularis nume a
rꝰ ita e. qui dũ si¬
milit̾ multiplica¬
tꝰ fu̾it a se iichoans
qͥnquies qͥni ita.
Solidus numerꝰ ẽ
qui longitudine

Expanded text:
dine, sed et latitudigulus vel circulatus numeri, et ceteri, qui semper in plano pede, id est superficie continentur. Trigonus numerus est ita. Quadratus numerus est ita. Quinqueangulus ita. Circularis numerus est ita, qui dum similiter multiplicatus fuerit, a se inchoans quinquies quini XXV, ita. Solidus numerus est, qui longitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ad inferiorẽ sibi nuner̃ fui̾t.yti¬
net eũ multiplicit̾ cũ aliis partibꝰ
ti fui̾nt. ꝯtinent inse bis t̾uos. cũ
alus duabꝰ parcib eiꝰ. iiii. ad .ui.
nos. cũ aliis duabꝰ partibꝰ eiꝰ. Xui.

Expanded text:
tus ad inferiorem sibi numerum fuerit, continet eum multipliciter cum aliis partibus rati fuerint continent in se bis ternos, cum aliis duabus partibus ejus; XIV ad VI nos cum aliis duabus partibus ejus; XVI
Abbreviated transcription (Latin):
ũ numeroꝵ alii ft̃ suꝑ flui. alii diuu¬
mitiui. alii ꝑfecti. Suꝑflui st̃ quoꝵ
partes simul ducte plenitudinem
suã excedunt. Ut puta duode nariꝰ.
decĩ faciunt. & longe a duodena¬
rio excedunt. sic ⁊ alii similes płimi.¬
ut duodeuicesimꝰ ⁊ multi tales. Di¬
minuti num̃i st̃ qui partib suis ꝯ¬
putati minorẽ sũmã efficiunt. utpu¬
ta denariꝰ. cuiꝰ partes stͣ tres. decima
q. Unũ enĩ ⁊ duo ⁊ qͥnq simul ducta.
octonariũ faciunt. longe a denario
minorẽ. Similis ẽ huic octonariꝰ. uł
alii płimmi. qͥ in partes redacti infra
ꝯsistunt. ꝑfectꝰ ẽ numerꝰ qui suis
partib ad implet᷑. ut se nariꝰ. Ht̃ enĩ
tres parces. Sext̾a. t̾ciã. dimidiam.
Sexta eiꝰ unũ ẽ. t̾cia dno. dimidia
tres. Hȩ parces in sũmã ductȩ. id÷.
unũ ⁊ duo ⁊ tͥa. simul eundẽ ꝯsum¬
mãt ꝑficiũtq senariũ. St̃ aut̃ ꝑ¬
fectinumi intͣ denariũ sex. intra
centenariũ. uiginti octo. intͣ mille¬

Expanded text:
um numerorum alii sunt superflui, alii diminutivi, alii perfectis superflui sunt, quorum partes simul ducte plenitudinem suam excedunt, utputa duodenarius; decim faciunt et longe a duodenario excedunt, sic et alii similes put duodevicesimus, et multi tales. Diminutivi numeri sunt, qui partibus suis computati minorem summam efficiunt, utputa denarius, cuius partes sunt tres: decima, que. Unum enim et duo et quinque simul ducta octonarium faciunt, longe a denario minorem. Similis est huic octonarius, vel alii plurimi qui in partes redacti infra consistunt. Perfectus numerus est, qui suis partibus adinpletur, ut senarius; habet enim tres partes, sextam, tertiam, et dimidiam: sexta eius unum est, tertia duo, dimidia tres. Haec partes in summam ductae, id est unum et duo et tria simul eundem consummant perficiuntque senarium. Sunt autem perfecti numeri intra denarium VI, intra centenarium XXVIII, intra mille
Abbreviated transcription (Latin):
cabulũ creet᷑. Candidũ ⁊ ingrũ
mediũ ħ̾nt. qr int̾ eos sepe color
pallidꝰ. uł fuscꝰ inuenit᷑. Sine me¬
dio st̃ qͦtiens unũ de duob accidit.
ut sanitas uł infirmitas. hoꝵ nicħ
ẽ iediũ. Ea aut̃ quoꝵ media sine
noĩe ft̃. ut felix. infelix. medium
rũ. q̃ ita s opponunt᷑. ut ad se ꝯfe¬
iaut᷑. sic̃ duplũ simplũ. Noc solũ
oppositoꝵ genꝰ ad se refert᷑. Non
plũ nͥ ad duplũ. Nã relatiuũ rela¬
tiuo ita opponit᷑. ut hoc ipsũ qd̾
opponit᷑ ut eiꝰ sit eui opponit᷑. Sic
⁊ paruũ opponit᷑ magno. ita ut
ipsũ paruũ. ad magnũ eui opponit᷑
sit paruũ. Nani suꝑiora q̃ dũr ꝯtͣ¬

Expanded text:
cabulum creet. Candidum et nigrum medium habent, quia inter eos saepe color pallidus vel fuscus invenitur. Sine medio sunt, quotiens unum de duobus accidit, ut sanitas vel infirmitas. Horum nihil est medium. Ea autem quorum media sine nomine sunt, ut felix infelix, medium rum, quae ita sibi opponuntur ut ad se conferantur, sicut duplum simplum. Hoc solum oppositorum genus ad se refertur. Non plum, nisi ad duplum. Nam relativum relativo ita opponitur ut hoc ipsum, quoopponitur ut eius sit, cui opponitur. Sic et parvum opponitur magno, ita ut ipsud parvum ad magnum, cui opponitur, sit parvum. Nam superiora quae