comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modis nolunt reced̾e unde diccum ẽ in
laute caritatis. Non querit que sua fũt.
Nunc gꝰ querit᷑ quom᷑ pot̾unt homĩes
ex ꝑte dyabłi ꝑtinere ad eccłam ñ hñ¬
tem macłam aut rugam aut aliquid
enisim. De qua ⁊̃ dictum ẽ. una est co¬
lumba mea. Quod ñ possunt mamfm̃
est eam int̾ alienos gemĩe ⁊ intͥnsecus
insidiantes. ⁊ intͥnsecus oblatrantes. Tales
tam̃ ⁊̃ intus ⁊ accipiunt baptismũ. ⁊ hñt
⁊ tradunt. Scm̃ ꝑ seinzip̃m neculla ex ꝑ¬
te illoꝵ maliguitate inolatum in qua ĩ
finem usq ꝑdurant. quo cuta idem nos
cłia ꝯseccatum ñ adiuncta neq ꝑmxta
a siue accipiencium siue tradentium.
Qñ quid̾ ipẽ uttumq nos ãmonet. ⁊ int̾
fuisse qͦsdam ũ ẜuantes bennuolam ca¬

Expanded text:
 in laude caritatis: non quaerit quae sua sunt. Nunc ergo quaeritur quomodo poterunt homines ex parte diaboli pertinere ad ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid eiusmodi, de qua etiam dictum est: una est columba mea. quodsi non possunt, manifestum est eam inter alienos gemere et intrinsecus insidiantes et extrinsecus oblatrantes. tales tamen etiam intus et accipiunt baptismum et habent et tradunt sanctum per se ipsum nec ulla ex parte illorum malignitate uiolatur, in qua in finem usque perdurant. quocirca idem nos clesia, consecratum, non adiuncta neque permixta a siue accipientium siue tradentium, quandoquidem ipse utrumque nos ammonet, et intus fuisse quosdam non seruantes beniuolam ca
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qinis negat. ⁊ ideo quacum ip̃nus eccłie
hũtur extͥ eccłam nõ nalent ⁊ dsalucem. e
ut ħ eat baptitandus ẽ. Qui autem nõ uti¬
litͥ ħt. ut utilit̾ ħ eat corrigendus. Nec uõ¬
ultera est aqua inbaptismo h̾ticonime. qͦ
nec ip̃a coeatura qmͣ deus condidit mala est
nec u̾ba enn̾głita de quibl errantib cep¬
hendenda sunt. S error illorum inquo
adult̾a ẽ amina. Et si a legittimo uiro sat᷑¬

Expanded text:
est. Quis negat? Et ideo quaecumque ipsius Ecclesiae est. Quis negat? Et ideo quaecumque ipsius Ecclesiae habentur, extra Ecclesiam non valent ad saluteut habeat baptizandus est, qui autem non utiliter habet, ut utiliter habeat corrigendus. nec adultera est aqua in baptismo haereticorum, quia nec ipsa creatura quam deus condidit mala est nec uerba euangelica in quibuslibet errantibus reprehendenda sunt, sed error illorum in quo adultera est anima, etsi a legitimo uiro sacr
Abbreviated transcription (Latin):
ħt integcum p̾sertim ñ suum. s dei.
pp̃ enis pͣutatem uł millũ putandum.
uł eodem mͦ utuꝑandũ. uł enis puitati
tͥbuendum. Ac ñ ilłius largitati qui ⁊̃
suos dedit panẽ sinim ⁊ innũ suũ ⁊ ole¬
um suum.⁊ alia uł alm̃ta uł ornam̃¬
ta que nec a seppã nec ab eius amatorib
ei sunt. S ab illo qui eam misetans. n bi¬
q uoluit ad quẽ redeat admonere. slimn¬
uit potior qmͣ confessio qmͣ passio. ut
quis coram ħominib pp̃m ꝯfiteatur. ⁊
sangume suo baptiretur. Et tñ inquit
neq hoc baptisma ħetico ꝓdest. Si qmͣ
sus. caritatẽ ñ hũise ꝯuincit᷑. de qua a¬
płs dicit. Et si trad̾o̾ corpus meun ut
ardeam. caritatẽ autẽ nõ hẽam. nicħ mͥ
ꝓdest. Quod si pp̃ hoc qr caritas deest.¬
passio nitħ ꝓ dest. Nec illis ꝓdest quos in
tate uniere paulus dicit. Eypͥmnis expo¬
nit. Et tñ iͥmi baptisira possunt ⁊ acci¬
ꝑe ⁊ trad̾e. s salus inquit extͣ eccłam ñ

Expanded text:
tim non suum sed dei, propter eius prauitatem uel nullum putandum est uel eodem modo uituperandum uel eius prauitati tribuendum ac non illius largitati, qui etsuos dedit panem suum et uinum suum et oleum suum et alia uel alimenta uel ornamenta, quae nec a se ipsa nec ab eius amatoribus ei sunt, sed ab illo qui eam miserans ubique uoluit ad quem redeat ammonere. Numaut potior quam confessio, quam passio, ut quis coram hominibus Christum confiteatur et sanguine suo baptizetur? et tamen, inquit, neque hoc baptisma haeretico prodest, si quamuis sus caritatem non habuisse conuincitur, de qua apostolus dicit: et si tradidero corpus meum ut ardeam, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest. quodsi propter passio nihil prodest; nec illis prodest quos in tate vivere Paulus dicit, Cyprianus exponit: et tamen verum baptisma possunt et accipere et tradere. Salus, inquit, extra Ecclesiam non
Abbreviated transcription (Latin):
cõsus cẽ. nos talem ꝯsuetudinẽ ñ ħemꝰ.
neq eccłia dei. Seruat᷑ a nob̾ pacient᷑
⁊ leint̾ caritas amim collegii honor.
cordia. pp̃ ħ ⁊̃ lsbellum nunc de bono pa¬
ciencie. qnͣtum malint nr̃a mediocͥtas
pnnttente dño ⁊ inspirante ꝯscͥpsimꝰ
quem ad te ꝓ mutua dilectione tnͣsmisimis.

Expanded text:
e, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei . Servatur a nobis patienter et leniter charitas animi, collegii honor, ter hoc etiam libellum nunc de Bono Patientiae, quantum valuit nostra mediocritas, permittente Domino et inspirante, conscripsimus, quem ad te
Abbreviated transcription (Latin):
cło ⁊̃ intus geri satis ydoneus testis ip̃e
declarat. Iam u̾o ꝙ multis u̾b̾ ꝑsequint᷑.
ñ posse in xpõ baptirari eos qui pr̃em xp̃i
blasphemant. cum eos errore llasphemare
manitm̃ sit. Nõ omm qui accedit ad bap¬
blasphemare ꝯuncitur. Iam satis oñdimꝰ
ad baptismum qui nͣb̾ eñgłicis consecta¬
tur. nõ ꝑtinere cimis qmͣ uł dantis nel ac¬
cipientis errorem sine de prẽ. sie de filio.

Expanded text:
 intus geri satis idoneus testis ipse declarat. am uero quod multis uerbis prosequitur non posse in Christo baptizari eos qui patrem Christi blasphemant, cum eos errore blasphemare manifestum sit — non enim qui accedit ad bapblasphemare conuincitur —, iam satis ostendimus ad baptismum qui uerbis euangelicis consecratur non pertinere cuiusquam uel dantis uel accipi
Abbreviated transcription (Latin):
stat hñs signałm hoc. Nouit dñs qui sunt
enis ⁊ recedat ab iquitate omĩs qui noĩat
nomen dr̃a. In magna autem domo nõ so¬
lum uasa aurea sunt ⁊ argentea. S ⁊ lignea
⁊ fictilia. Si gͦ ⁊ isti quoꝵ sermo incancer
serpebat tanqmͣ uasa in ꝯtumeliam in do¬
mo magna erant. Qmñ domũ magnã eccłe
ne foris sicut nec intus quisqmͣ qui ex ꝑte
dyabłi est. pot̃ uł in se uł in quoqmͣ macu¬
Non utiq dat remissam pocõrum sermo
qui sicut canter serpit ad aures audienci¬
umi. S cum baptisia u̾b̾ ennͣgłicis datur.
qual ea ꝑu̾sitate intelligat ille ꝑ quem
datur. ł ille circundatur ip̃m ꝑ se scm̃ est
pp̃ illum cimis est. Et siquisq ꝑ hominem
ꝑu̾sum id accipiens. nõ accipiat tñ mĩstri
ꝑu̾sitatem. S solam myst̾i sc̃itatem in bo¬
na fide ⁊ spe ⁊ caritate unitati compagina¬
tus eccłie remissionem accipit pocõrum.
nõ ꝑ u̾ba sicut cancer serpencia. S ꝑ ennͣ¬

Expanded text:
s qui sunt ejus; et recedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini. In magna autem domo, non solum vasa aurea sunt et argentea, sed et lignea et fictilia . Si ergo et isti quorum sermo ut cancer serpebat, tanquam vasa in contumeliam in domo magna erant, quam domum magnam Ecclesnec foris sicut nec intus quisquam, qui ex parte diaboli est, potest vel in se vel in quoquam macuNon itaque dat remissam peccatorum sermo qui ut cancer serpit ad aures audientium : sed cum Baptisma verbis evangelicis datur, qualibet ea perversitate intelligat ille per quem datur, vel ille cui datur, ipsum per se sanctum est propter illum cujus est. Et si quis per hominem perversum id accipiens, non accipiat tamen ministri perversitatem, sed solam mysterii sanctitatem, in bona fide et spe et charitate unitati compaginatus Ecclesiae, remissionem accipit peccatorum; non per verba sicut cancer serpentia, sed per evan
Abbreviated transcription (Latin):
sionem. se tñ pacient̾ ominia sustimͥe. dum¬
plimoꝵ noticiam ꝑuemret. ⁊ noua ad¬
huc ac rudis ẜ monis semmacõ loq̾nci¬
um p̾dicacõne crebresceret. Porro alid̾
ẽ eo qui intus ineccłia sunt in nomine

Expanded text:
sionem, se tamen patienter omnia sustinere, dumsionem, se tamen patienter omnia sustinere, dumad plurimorum notitiam perueniret et noua adhuc ac rudis sermonis seminatio loquentium praedicatione crebresceret. porro aliud est eos qui intus in ecclesia sunt in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
suad̾e ñ potuit. ⁊ ꝙ pleuarium concilium
ꝯfirmaiit ħoc sequim᷑. Huc accedit quia
bñ ꝑspectis ex utroq lat̾e disputacõnis
nera illud ꝙ qͥdam cypͥam disputacõm¬
cietur decte cypͥamis refellit. oñdens ad
cãm heticorum ñ ꝑtinere. Qm̃ de hiis di¬
cebat apłs. Qui cum maliola iuidia
sua q̃rentes int̾ius uͥsabantur xp̃m quidẽ
ãminciabant. aut sicut se ħet iͥntas qua
xp̃o creduus. S nõ eo ammno quo a bo¬
ns euuͣgłistis illius colube filiis ãium¬
tiabatur. Neq enm de ħeticis inquit. aut
de eorum baptismo loq̃batur mepła sua
paulus. ut aliquid ꝙ ad hanc rem ꝑtinet¬
at potuisse oũdatur. Lo qͥbatur de fratbus
ambłantib suie ennͣgłicam u̾itatem dedei
tiniore ẜuantib. Et qͦsdam ex eis posint u̾¬
bum dei constant̾ atq in trepide locutos.
quosdam u̾o in mndia ⁊ dissensione u̾sa¬
tos qͦsdam seruasse circa se bemuosam ca¬
ritatem. Alios u̾ͥo hũisse malniolam dissẽ¬

Expanded text:
suadere non potuit et quod plenarium concilium confirmauit, hoc sequimur\'! huc accedit, quia bene perspectis ex utroque latere disputationis uera illud, quod quidam Cypriani disputationintietur, recte Cyprianus refellit ostendens ad causam haereticorum non pertinere, quoniam de his dicebat apostolus, qui cum maliuola inuidia sua quaerentes interius uersabantur. Christum quidem adnuntiabant, sicut se habet ueritas qua Christo credimus, sed non eo animo quo a bonis euangelistis illius columbae filiis adnuntiabatur. neque enim de haereticis, inquit, aut de eorum baptismo loquebatur in epistula sua Paulus, ut aliquid quod ad hanc rem pertineat posuisse ostendatur. loquebatur de fratribuambulantibus siue euangelicam ueritatem de dei timore seruantibus. et quosdam ex eis posuit uerbum dei constanter adque intrepide locutos, quosdam uero in inuidia et dissensione uersatos, quosdam seruasse circa se beniuolam caritatem, alios uero habuisse maliuolam dissen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eos hr̃e mamfm̃ sit. si ecte itaq nos do¬
minus admonet in eunͣgłio ne ꝯsencia¬
ambłantib. S hñ ⁊ inuis ⁊ foris nue¬
niunt᷑. qr nec fora exennt nͥ pͥus intus
mali fu̾nit. Et utiq de nasis in domo
magna positis dicebat apłs. Siquis antẽ
minudau̾it scuip̃m ab istinsim erituas
ni honorõ scĩficatum utile dño ad omne
opus bonu semꝑ ꝑattum. Quomꝰ autẽ
se ab eismͦ quisq mundare debeat. pau¬
lo suꝑuis oñdit dicens. si ecedat ab nnq¬
tate omins qui nomĩat nom̃ dm̃i. ne au¬
deat in fine cum palea sñ que ante deare¬
a uolauit. Sine que m ultimo semꝑauda
est. Recedite ame qui oꝑanam uniquitatẽ
unde apparet quid̾ sicut dicit cypͥanus. Nõ
ea statim suscipienda ⁊ ⁊ assumienda que
iaccantur in xp̃i nomie. S que gͥmt᷑¬

Expanded text:
t, eos habere manifestum sit. Recte itaque, Dominus nos admonet in Evangelio, ne consentiaambulantibus: sed hi et intus et foris inveniuntur, quia nec foras exeunt nisi prius intus mali fuerint; et utique de vasis in domo magna positis dicebat Apostolus, Si quis autem mundaverit semetipsum ab istiusmodi, erit vas in honore sanctificatum, utile Domino, ad oopus bonum semper paratum. quomodo autem se ab eiusmodi quisque mundare debeat, paulo superius ostendit dicens: recedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen domini, ne audiat in fine cum palea, siue quae ante de area uolauit siue quae in ultimo separanda est: recedite a me qui operamini iniquitatem. unde apparet quidem, sicut dicit Cyprianus, non ea statim suscipienda et adsumenda quae iactantur in Christi nomine, sed quae g
Abbreviated transcription (Latin):
autem carnalem ñ pot̃ nͥ carnalit̾ saꝑe.
de deo. amma corꝑeis sensib dedita. Unde mul¬
ti post baptisimim ꝑfitentes. ⁊ maxime
qui infantes uł pu bapttati sunt. Qnͣto
magis eorum intellectus serenatur ⁊ alum¬
natur. dum int̾io homo renouat᷑ de die m
diem pͥores suas opimones quas de deo ha¬
beant. cum sius fantasinatis ludificarent᷑
irtident. ⁊ detestantes atq ꝯfitentes abici¬
unt. Nec tñ ideo ñ accepisse baptisimim
existimant᷑. aut talem baptisimm accepis¬
se dicunt᷑. quał fuit error ipõrum. S in
eis saccam̃ti intog̾tas honorat᷑ ⁊ m̃tis uam¬
tas emundat᷑. ⁊̃ si consirmata ⁊ fortaste¬

Expanded text:
um carnalem non potest nisi carnaliter de sapere anima corporeis sensibus dedita. unde multi post baptismum proficientes, et maxime qui infantes uel pueri baptizati sunt, quanto magis eorum intellectus serenatur et inluminatur, dum interior homo renouatur de die in diem, priores suas opiniones, quas de deo habebant, cum suis phantasmatis ludificarentur, irrident et detestantes atque confitentes abiciunt. nec tamen ideo non accepisse baptismum existimantur aut tale baptismum accepisse dicuntur, qualis fuit error ipsorum, sed in eis et sacramenti integritas honoratur et mentis uanitas emendatur, etiam si confirmata et fortas
Abbreviated transcription (Latin):
qui sꝑgentes atq ĩpugnantes eccłam xͥ¬
a xp̃o a du̾sarii ab apłis euis antipp̃i no¬
minent᷑. Sic accipiend̾ ẽ. qr ⁊ foris ⁊ intꝰ
ĩnemunt᷑ tales. Seꝑacõnem tũ eorum
qui intus sunt ab illius ꝑfectione co
in quibrdam. s ⁊̃ homiẽs in quib dam qͦr
in manfesto pessimam uitam ꝯfluatam¬
qr nequiciam intuentes ⁊ eam p̾ceptor
multis ⁊izamis ⁊ paleis siue foris sine in

Expanded text:
qui spargentes adque inpugnantes eccqui spargentes adque inpugnantes eccis eius antichristi nominentur, sic accipiendum est, quia et foris et intus inueniuntur tales, separationem tamen eorum qui intus sunt ab illius columbae perfin quibusdam, sed etiam homines in quibusdam. quorum in manifesto pessimam uitam confirmatamque nequitiam intuentes et eam praeceptorum multis ziz
Abbreviated transcription (Latin):
solum qui foris. s ⁊̃ qui intus ẽ. Nouit enĩ
dñs. Qui enm odit fr̃em suum ait ioh̾es
intenebris est usq adhuc. Et utiq illi ode¬
rant. paulum qui mindie malmolencia ⁊ dis¬
sensione xp̃m anũciantes arbitrabant᷑ se
tbiłonem epcitare uincuł enis. Quos tam̃
ntus fuisse ydem cypͥamis intelligit. Cũ
quitas iustificare sicut idem dicit. Quero
quẽadiod̾ pot̾ant isti in ipã nitus eccła
baptirare. Quero quẽadmod̾ uasa illa
que ñ sunt in honorẽ. s in ꝯtinueliam do¬
mus magna continz intra ipãm domum
magnam possint scificandis hominib mi¬
msttare ꝙ scm̃ ẽ. Nisi qr illa scĩtas saccam̃ti.
nec ib ĩmundus pollin pot̾. sine cum sb¬
accipitur. De quib nitus positus ip̃e dic̃.
scło ub̃ solis ⁊ nõ factis reminciantes. Sũt
gͦ ⁊ intus hostes dei. ⁊ quoꝵ pectora obsed̾it
lutem ꝓdeẽ. Nec ipã ea possunt sua ĩmun¬
dicia maculare. Quod itaq dicit. ncħ
eis ad gr̃am eccłasticam ⁊ ad salutem lic̾e.

Expanded text:
solum quae foris, sed etiam quae intus sunt. qui enim odit fratrem suum, ait Iohannes, in tenebris est usque adhuc. et utique illi oderant Paulum, qui in inuidia et maliuolentia et dissensione Christum adnuntiantes arbitrabantur se tribulationem excitare uinculis eius, quos tamen intus fuisse idem Cyprianus intellegit. cum quitas justificare, sicut idem dicit, quaero quemadmodum poterant isti in ipsa intus Ecclesia baptizare? Quaero quemadmodum vasa illa, quae non in honorem, sed in contumeliam domus magna continet, intra ipsam domum magnam possint sanctificandis hominibus ministrare quod sanctum est, nisi quia illa sanctitas Sacramenti nec ab immundis pollui potest, sive cum accipitur. de quibus intus positis ipse dicit: saeculo uerbis solis et non factis renuntiantes. Sunt ergo et intus hostes dei et quorum pectora obsederitlutem prodesse nec ipsi ea possunt sua inmunditia maculare. quod itaque dicit: nihil eis ad gratiam ecclesiasticam et ad salutarem licere
Abbreviated transcription (Latin):
in ista q̃stione de baptismo ñ ẽẽ cogi¬
tandum quis det. S quid det. aut quis
accipiat. S quid accipiat. aut quis heat.
s quis ħ̾eat. Sienim hommes ex ꝑte dya¬
boli. ⁊ ideo neqͣqmͣ ad colimbam unicam
litt̾is admonems. Ut quid tͥbimnus ħeti¬
cis aliena. Ut quid dicinnis eoꝵ eẽ ꝙ xͥ¬

Expanded text:
in ista quaestione de baptismo non esse cogitandum quis det sed quid det, aut quis accipiat sed quid accipiat, aut quis habeat sed quid habeat. si enim homines ex parte diaboli et ideo nequaquam ad columbam unicam litteris ammonemur, ut quid tribuimus haereticis aliena? ut quid dicimus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
bris in caritate radicatis. ⁊ in aliquo nõ
recte ingͥdientib dicit apłs. Siquid ałr¬
rsus sine caritate doc̾e aliquid salubre. de
qual dñs ait. Cathediam moysi sedent.
que dicunt facite. q̃ autem facunt. fac̾e
nolite. Dicunt enm ⁊ ñ facumt. unde

Expanded text:
bris in caritate radicatis et in aliquo non bris in caritate radicatis et in aliquo non recte ingredientibus dicit apostolus: si quid arursus sine caritate docere aliquid salubre, de qualibus dominus ait: cathedram Moysi sedent. quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. unde
Abbreviated transcription (Latin):
cypͥ anus eos qui intus ineccłia sunt in no¬
mine xp̃i loqui. aliud eos qui foris sunt.
⁊ cont̾ eccłam faciut in nomine ꝓpi bap¬
trrari. S ⁊ multi qui intus sunt. contͣ ec¬
cłiam facrunt maleuniendo ⁊ in suam i¬
tam infirmas amnas traducendo. Et nõ¬
mlli qui foris funt in xp̃i nomine loqũ¬
tur. nec oꝑari quem xp̃i sunt. S foris ẽẽ
ꝓhibentur. Qñ eos ut sanent᷑ uł corripi¬
ius iss argiius uł hortam᷑. Nam ⁊ si¬
se foris erat qui cum discipsis non seque
dus ẽẽt allis u̾b̾ om̃ ubi ait. Qui ñ ẽ me¬
cum adu̾sum me ẽ. Et qui mecum non
colligit. sꝑgit. Et foris gͦ fuit sliqua ĩ
nomine xp̃i ñ contͣ eccłam. ⁊ intus ex
ꝑte dyabłi cont̾ eccłam. Quid ꝙ ⁊̃ mi¬
tum ẽ ꝙ accide posse muenit qui diligẽ¬
ter adu̾tit qͦsdam salua caritate aliquid
uitile doc̾e. Sicut petruis gentes mon¬
zar cogebat sicut ip̃e cypͥamis heticos
denuo baptrrari Unde talisb boms men¬

Expanded text:
 est eos qui intus in ecclesia sunt de nomine Christi loqui aliud est eos qui foris sunt et contra ecclesiam faciunt in nomine Christi baptizare. sed et multi qui intus sunt . contra ecclesiam faciunt male uiuendo et in suam uitam infirmas animas traducendo, et nonnulli qui foris sunt in Christi nomine loquuntur nec operari quae Christi sunt sed foris esse prohibentur, quando eos ut sanentur uel corripimus uel arguimus uel hortamur. nam et ille foris erat qui cum discipulis non sequedus esset illis uerbis domini ubi ait:quinon est mecum aduersus me est, et qui mecum non colligit spargit. et foris ergo fiunt aliqua in nomine Christi non contra ecclesiam et intus ex parte diaboli contra ecclesiam. Quid quod t, quod accidere posse inuenit qui diligenter aduertit, quosdam salua caritate docere aliquid inutile, sicut Petrus gentes iudaizare cogebat, sicut ipse Cyprianus haereticos denuo baptizari — unde talibus bonis mem
Abbreviated transcription (Latin):
le dissensionis. Hec enim u̾ba cypͥam sti
an forde mindia ⁊ maliuola dissensio p¬
unũ malum ẽ. Quomꝰ gͦisti erant in
untate qui ñ erant in pace. uox enim
nec ꝑ homies. s ꝑ angłos sonunt ꝓp̃õ
nato. Gloria inexcelsis deo. ⁊ in t̾rapax
homĩb bone uoluntatis. Quod utiq
nato in t̾ris xp̃o nõ sonaret. ore angłi¬
co. nͥ ds̃ hoc uellet intelligi. eos ẽẽ in
untate corꝑis xpĩ qui sunt in pace xͥ.
Eos autẽ ẽẽ in pace xp̃i qui sunt bone
uoluntatis. Porro sicut in bernio lencia
bona uoluntas. sic in maliuolencia
la. qnͣtum malum ẽ. Non q̃ramus ali¬
os testes. Sufficit nob̾ ipe cypͥanns per
quem tam multa de zelo ⁊ liuore dñs¬
i̾assima uł u̾acissima intonint ⁊ salu¬
bria p̾cepit. Legamus gͦ epłam cypa¬

Expanded text:
sensionis? haec enim uerba Cypriani sunt. an forte inuidia et maliuola dissensio paruum malum est? quomodo ergo isti erant in unitate qui non erant in pace? uox enim nec per homines, sed per angelos sonuit Christo nato: gloria in excelsis deo et in terra pax hominibus bonae uoluntatis. quod utique nato in terris Christo non sonaret ore angelico, nisi deus hoc uellet intunitate corporis Christi, qui sunt in pace Christi: eos autem esse in pace Christi, qui sunt bonae voluntatis. Porro sicut in benevolentia bona voluntas, sic in malevolentia uola, quantum malum est! non- quaeramus alios testes. sufficit nobis ipse Cyprianus, per quem tam multa de zelo et liuore dominus ueracissima intonuit et salubria praecepit. legamus ergo epistulam Cypria
Abbreviated transcription (Latin):
alum qui sunt ex ꝑte enis hec u̾ba cp¬
pͥam in epła ppłis noͣ qm̃ uera qm̃ forti¬
a recognoscimus. Decint u̾o cypͥanii
de ⁊elo ⁊ liuore. ⁊ argu̾e graint̾ ⁊ mone
a quo tam mortisõ malo cor eius poritꝰ
alienatum tanta caritatis hñdancia
comꝓbaiit. Qua ingilantissime custo¬
dita cum collegis suis ñ maliuole de
baptismo diu̾sa sencientib. slec ipẽ ma¬
liuola ꝯtencõne. s humana tempta¬
cõne alit̾ sapiens ꝙ ilłi ds̃ in caritate

Expanded text:
\'illum qui sunt ex parte eius\'. haec uerba Cypriani in epistula populis nota quam uera quam fortia recognoscimus. uere decuit Cyprianum de zelo et liuore et arguere grauiter et monere, a quo tam mortifero malo cor eius penitus alienum tanta caritatis abundantia conprobauit. qua uigilantissime custodita cum collegis suis non maliuole de baptismo diuersa sentientibus nec ipse maliuola contentione, sed humana temptatione aliter sapiens, quod illi deus in
Abbreviated transcription (Latin):
Qui p̾dicas ñ furandum sutaris. De talib
enii ⁊ iste su tempis ep̃is collegis sins
⁊ secum in ꝯmumone manentib. in epła
sua dicit. Esurientib meccłia fcat᷑bus ar¬
tura clamat. Neqr auari. neq rapaces reg¬
nuim dei possidebunt. Et qmi pecuinam
suam ñ dedit ad usuram. Et omĩs for¬
nicator ant ĩmundus aut auatus ꝙ ẽ
ydolorum serintus ñ ħt heditatem in
lum sua cupide thaurizarent. s ⁊̃ aliena
fraudulent̾ eriꝑent. Tales ydolatras. sicut
⁊ ille incelligit atqrꝰ mncit nõ utiq ar¬
gueret nͥ nosset. Neq enm adu̾sus epõs¬

Expanded text:
qui praedicas non furandum furaris. de talibus enim et iste sui temporis episcopis collegis suis et secum in communione manentibus in epistula sua dicit: esurientibus in ecclesia fratribus ura clamat: neque auari neque rapaces regnum dei possidebunt et: qui pecuniam suam non dedit in usuram et: omnis fornicator et inmundus et auarus, quod est idolorum seruitus, non habet hereditatem in lum sua cupide thesaurizarent, sed et aliena fraudulenter eriperent, tales idololatras sicut et ipse intelligit atque convincit, non utique argueret nisi nosset. Neque enim adversus co
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝯmemoras ipẽ cypͥamis. Qina ⁊ dy¬
mis fuit. Unde sunt in uiutate xͥ. qui
sunit ex ꝑte dyabłi. ꝓculdubio sicut ip̃e
dũs ait. ĩuincus ħomo hoc fecit. qui sr̃¬
seminant ⁊ irama. Sicat gͦ⁊ intus qd̾
dyabłi ẽ arguendum ẽ. fic᷑ ⁊ foris ꝙ r¬
ht̃ sua dyabłs. Hoc fortasse de hom̃ib
angłos scõs nõ ht̃ dyabłs aliquẽ suorum.
cccłie uͥo huic que adhuc carnis mortali¬
tatem portat qmͣdni ꝑegͥnatur a dño. Licu̾it
dyabło misc̾e̾ ⁊irama hoc ẽ malos honñes.
ut requies illius prĩe qua scĩ angłi ꝑfru¬
untur desid̾aretur ardencuis. De sacram̃¬
tis autem hoc dici ñ pot̃. Sicut enim ea¬
ñ possunt hr̃e atq tractare. nõ ad salutẽ
s ad ꝑniciem suam in qua igui destina¬
ta sunt int̾iora ⁊rrama. Sic ⁊ ext̾iora ⁊i¬
⁊ama que ab int̾iorib recedentib acce
punt. qr recedencia ñ amiserunt. Quod
sme dubio manifestatur cum redemitib
ñ restituitur. Qñ forte aliqui ex eis ip¬

Expanded text:
sicut commemorat ipse Cyprianus, quia et dinus fuit, unde. sunt in unitate Christi qui sunt ex parte diaboli? procul dubio, sicut ipse dominus ait, inimicus homo hoc fecit, qui superseminauit zizania. sicut ergo et intus quod diaboli est arguendum est, sic et foris habet sua diabolus? hoc fortasse de hominibuangelos sanctos non habet diabolus aliquem suorum, ecclesiae uero huic quae adhuc carnis mortalitatem portat, quamdiu peregrinatur a domino, licuerit diabolo miscere zizania, hoc est malos homines, ut requies illius patriae qua sancti angeli perfruuntur desideraretur ardentius; de sacramentis autem hoc dici non potest. sicut enim ea possunt habere adque tractare non ad salutem, sed ad perniciem suam in qua igni destinata sunt interiora zizania, sic et exteriora zizania, quae ab interioribus recedentibus acceperunt; quia recedentia non amiserunt. Quod sine dubio manifestatur cum redeuntibus non restituitur, quando forte aliqui ex eis ip
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑannm unquitatẽ. ⁊ ite in ignẽ et̾ni
qui p̾patus ẽ dyabło ⁊ angłis enis. De
com̾sione antem millius desꝑandum
est. siue foris siue intus constituti. qmͣ
ꝑgit ab eis si ⁊ ip̃i aliqñ misereantur
amme sue placentes deo. Sicut emin
bomis qui ꝑseuei̾nt usqr in finem saliuis
erit. Sic ⁊ malus siue foris sie intus qui
nos dicimus ubicumq ⁊ quomꝰcumq bap¬

Expanded text:
itatem et: ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis eius. De conuersione autem nullius desperandum est siue foris siue intus constituti, quamm non dispergit ab eis, si et ipsi aliquando misereantur animae suae placentes deo. sicut enim bonus qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit, sic et malus siue foris siue intus qui nos dicimus: \'ubicumque et quomodocumque bap
Abbreviated transcription (Latin):
Aec pp̃ eorum st̾ilitatem. quos ⁊̃ foris cõ¬
pluit impbandũ. Dix̾it aliquis int̾io¬
ab ħetitis com̾sus. Com̾sionis sue tem¬
ꝑe ac facilitate p̾uen̾it eum qui tardiꝰ
intus a malicia corrigitur ⁊ mutatur ei
nõ ẽ it̾andum baptisma. ⁊ illi qui pͥuen¬
tus ẽ ab eo qui ex ħeticis uenit. qr tardiꝰ
correctus ẽ. it̾andum ẽ. Nich̾ gͦ ad rem
ꝑtinet de qua ninc qõ ẽ qui sernis setar¬
dius ne comu̾tat a ꝓpͥa ꝑu̾sitate ad recti¬
tudinẽ fidei uł spei isł caritatis. Et si
eim int̾iores mali facilius possitut
dam qͦsdam int̾iores comisione p̾uem¬
unt. ⁊ illis in sc̾ilitate manentib ui¬
tati reꝯciliati fructum asferunt in tol¬
sancia sinc tͥcemin. suie sexageniumm.
siue centenum. aut zrama sola si dicenda
suut. que usqr in fiuem in maligno erro¬
re ꝑdurant. ⁊ foris multa frim̃ta sunt.⁊
ictus multa ⁊ irama. At eruam peiores fũt
ext̾iores qmͣ int̾iores mali. Magna quidem

Expanded text:
er eorum sterilitatem quos etiam foris conpluit inprobandum. Dixerit aliquis interioab haereticis conuersus conuersionis suae tempore ac facilitate praeuenerit eum, qui tardius intus a malitia corrigitur et mutatur, ei non est iterandum baptisma, et illi qui praeuentus est ab eo qui ex haereticis uenit, quia tardius correctus est, iterandum est? nihil ergo ad rem pertinet de qua nunc quaestio est, quis serius se tardiusue conuertat a propria peruersitate ad rectitudinem fidei uel spei uel caritatis. etsi enim interiores mali facilius possunt dam quosdam interiores conversione praeveniunt, et illis in sterilitate manentibus unitati reconciliati, fructum afferunt cum tolerantia, sive tricenum, sive sexagenum, sive centenum . Aut si zizania ea sola dicenda sunt, quae usque in finem in maligno errore perdurant; et foris multa frumenta sunt, et intus multa zizania. 15. At enim pejores sunt exteriores quam interiores mali? Magna quidem
Abbreviated transcription (Latin):
lo post. Cile malum male est. in quit frẽs
dilectissum quo angłs cecidit. quo circmi¬
ueniri ⁊ subuti alta illa ⁊ p̾clara splmu¬
tas potuit quo deceptus ẽ ip̃e qui decepit.
Ex inde mindia grassatur nn t̾ta uł int¬
obsequit᷑. dum dyabłm qͣmi telat mirei

Expanded text:
lo post: Quale malum est, inquit, fratres dilectissimi, quo angelus cecidit, quo circumveniri et subverti alta illa et praeclara sublimitas potuit, quo deceptus est ipse qui decepit? Exinde invidia grassatur in terriobsequitur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
qui apud illos fu̾nt baptiratus. ab apłis de¬
nuo baptiratum. S illa ꝯsuetudo qmͣ ⁊̃
tunc homĩes sursum u̾sus respicientes
ñ iidebant a post̾iorib mititutam. recte
ab apłis tradita creditur. ⁊ alia muilta sũt
que longum ẽ repetͥe. Quapp̃ si ñ incħ di¬
cebant quib id ꝙ ei uisum ẽ uolens ꝑsu¬

Expanded text:
qui apud illos fuerit baptizatus, ab Apostolis dequi apud illos fuerit baptizatus, ab Apostolis denuo baptizatum. Sed illa consuetudo, quam etiam tunc homines sursum versus respicientes non videbant a posterioribus institutam, recte ab Apostolis tradita creditur. Et talia multa sunt, quae longum est repetere. Quapropter si non nihil dicebant, quibus id quod ei visum e
Abbreviated transcription (Latin):
paucis aute se amus agͥpim concilium
reꝑiret. Quod tñ sibi adu̾sus tocius or¬
bis. morem ñ suffic̾e cerneret. Has rõ¬
nes arripuit quas mͦ nos antiquitate
ip̃nis ꝯsuetudinis ⁊ plenarii pꝰ ea conci¬
lii auccoritate firmati diligencins ꝯsi¬
d̾antes. U̾isimiles pocus qmͣ ueras ẽẽ
ĩenimus. Que illi uere inse sunt in
obscissima q̃stione laboranti. Et de remissio¬
cos fĩ. Ubi ei si minus aliquid reuelatum
ẽ. ut magnitudo caritatis eius qua inutatẽ
ñ deseruat ꝓbaretur. Non ideo quisqm tan
ꝙ ille ñ indit. Qina plenarium de hac re
conciliũ ñdum ħebat eccłia. Sicut nec pe¬
tri apłi m̾itis quisqm tam insanus ẽ ut se¬
pponat. Qina parli apłi edoctus lit̾as ⁊ ip̃i¬
us iam eccłie ꝯsuetudine roboratus ñ cogit
gentes iuidaraare ꝙ petrus aliq̃n coegerat.
heticos baptiratus eẽt meodem baptismo
admissum ẽe ⁊ ꝯmiucasse. S neq hoc
uinemamus ab ħ̾etitis aliquẽ uenientem

Expanded text:
paucis ante se annis Agrippini concilium reperiret. Quod cum sibi adversus totius orbis morem non sufficere cerneret, has rationes arripuit, quas modo nos antiquitate ipsius consuetudinis, et plenarii postea concilii auctoritate firmati, diligentius considerantes, verisimiles potius quam veras esse invenimus: quae illi verae visae sunt in obscurissima quaestione laboranti, et de remissiocos fieri. ubi ei si minus aliquid reuelatum est, ut magnitudo caritatis eius qua unitatem non deseruit probaretur; non ideo quisquam taquod ille non uidit, quia plenarium de hac re concilium nondum habebat ecclesia; sicut nec Petri apostoli meritis se quisquam tam insanus est ut praeponat, quia Pauli apostoli edoctus litteris et ipsius iam ecclesiae consuetudine roboratus non cogit gentes iudaizare, quod Petrus aliquando coegerat. haereticos baptizatus esset, in eodem Baptismo admissum esse et communicasse. Sed neque hoc invenimus, ab haereticis aliquem venientem,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ydolorum ẜuitus. ñ ħt h̾editatẽ in reg¬
no xp̃i ⁊ dei. Enr in illo pͥmus baptisumit
⁊ emuiͣgłica u̾ba imꝓbantur In isto autẽ
aꝓpbantur cum ab̾ illius columbe m̃bris
ut̾q inueniatur asiemis. An qr ille foris
aꝑtus ligͣator ẽ ne intromitrat᷑. Iste uͥo
mitus calidus accusator ne foras ꝓiciatur
Quod autem ait. nec quisqͣm dicat. Qd̾
accepimus ab apłis hoc seqͣmur uł sequi¬
eccłia sit ꝯstitutum. nõ ine tm̃ mouet
tum audeam reꝓbare. Sicut ⁊̃ ip̃m
eunͣgłnim cum apud eos inuemo ncc̃e ẽ
ut aꝓpbem qm̃ins eorum detester erro
illam contͣ qmͣ fiebant asfricana conci¬
lia de qua ⁊ ip̃e paulo ante dixit frustͣ
quidam qmi rõne uincunt᷑ ꝯsuetudinẽ
nob̾ oppomint᷑. dr̃ent ab apłis traditam.
Nec inuemo cur istam ꝯsuetudinẽ que
pꝰ cypͥanum ⁊̃ plenario docius orb̾ cõci¬
lio ꝯfirmata ẽ tam robustam ⁊ ante idẽ

Expanded text:
um seruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. cur in illo baptismus et euangelica uerba inprobantur, in isto autem adprobantur, cum ab illius columbae membris uterque inueniatur alienus? an quia ille\' foris apertus litigator est ne intromittatur, iste uero intus callidus adsentator ne foras proiciatur? Quod autem ait: nec quisquam dicat: \'quod accepimus ab apostolis hoc sequimur\', quaecclesia sit constitutum, non me tantum mouet,tum audeam reprobare — sicut etiam ipsum euangelium cum aput eos inuenio necesse est ut adprobem, quamuis eorum detester errorillam, contra quam fiebant Africana concilia, de qua et ipse paulo ante dixit: frustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis opponunt, dicerent ab apostolis traditam. nec inuenio cur istam consuetudinem, quae post Cyprianum etiam plenario totius orbis concilio confirmata est, tam robust
Abbreviated transcription (Latin):
sunt apud illos ⁊ adult̾i ⁊ fraudatores qui
Mortificate itaq m̃bra ur̃a que sunt su¬
ꝯcupĩam malam. ⁊ auariciam que est
ẜintus. Quero gͦ quis peccet grans qͥ
nesciens in hesem incͤcerit. an qui sa¬
ens ab auaricia .i. ab ydolatͥa ñ receiẜit.
Scd̃m illam quid̾ regłam qua peccata
scienciũ peccatis ignornitium p̃poninit᷑.
anarus cum sciencia unicit in scelere.
S ne forte hos faciat in hesi scełis ip¬
snis magnitudo ꝙ facit in auaria scien¬
tis admissio. ħeticus nescions anaro sci
testamur uolens autem demonstrare ad
facilitatẽ neme ignorancium ꝑtin̾e pec
S si possunt ut dixi ambo peccata equa¬
liter appendant᷑ ignorantis blasphemia
⁊ scientis ydolata ⁊ eadem siña nidicen¬
tur. Ille qui xp̃m q̃rendo in u̾isimilem
ẜmonem falsitatis incrͣit. Et ille qui so¬

Expanded text:
t apud illos adulteri, et fraudatores qui Mortificate itaque membra vestra quae sunt suconcupiscentiam malam, et avaritiam quae est itus\'—, quaero ergo quis peccet grauius, qui nesciens in haeresem incurrerit an qui sciens ab auaritia id est ab idololatria non recesserit. secundum quidem illam regulam, qua peccata scientium peccatis ignorantiae praeponuntur, auarus cum scientia uincit in scelere. sed ne forte hoc faciat in haeresi sceleris ipsius magnitudo quod facit in auaritia scientis admissio, haereticus nesciens auaro scietestamur? uolens autem demonstrare ad facilitatem ueniae ignorantium pertinere peccsed si possunt, ut dixi, ambo peccata aequaliter appendantur, ignorantis blasphemia et scientis idololatria, et eadem sententia iudicentur ille qui Christum quaerendo in uerisimilem sermonem falsitatis incurrit et ille qui sc
Abbreviated transcription (Latin):
in epõ ẽẽ diligendus. ut ñ solum scienter
doceat. s ⁊̃ pacient̾ discat. Non dubito ꝙ
si istam q̃stionem ineccłia dm musstumq
u̾satã. cum uiris scĩssiuns doctissimisq cc᷑¬
taret. ꝑ quos pꝰea factum ẽ ut antiqua¬
illa consuetudo ⁊̃ plenario concilio firma¬
retur sine dubitacõne demonstraret ñ so¬
unis peccare scientẽ qmͣ nescientẽ. Uellẽ
mͥ aliquis dr̃et. siquis in h̾esem nc̾cas nes¬
tiens qnͣtum mali sit. Et alius ab auaricia
li sit. Quis eorum sit peior. possu ⁊̃ ita¬

Expanded text:
in episcopo esse diligendum, ut non solum scienter doceat, sed etiam patienter discat, non dubito quod, si istam quaestionem in ecclesia diu multumque uersatam cum uiris sanctissimis doctissimisque tractaret, per quos postea factum eilla consuetudo etiam plenario concilio firmaretur, sine dubitatione demonstraret, non soare scientem quam nescientem, uellem mihi aliquis diceret, si quis in haeresem incurrat nesciens quantum malum sit, et alius ab auaritia lum sit, quis eorum sit peior. possum et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magna ĩmiradicia pot̃ esfic̾e ut nõ sit
sc̃m baptismũ ꝙ accepit. ⁊̃ si ab alio
similit̾ airaro ꝑ eadem u̾ba euuͣgłica
baptiretur. ꝑꝓinde in quit frustra quid̃
qui rõne unicunt᷑. asuetudinẽ nob̾ ob¬
iciunt. qͣi ꝯsuetudo sit maior u̾itate. ãt
nõ idfit in spãlib seq̃ndum ꝙ in me

Expanded text:
et magna inmunditia potest efficere, ut non sit sanctum baptisma quod accipit, etiam si ab alio similiter auaro per eadem uerba euangelica baptizetur. Proinde, inquit, frustra quidam qui ratione uincuntur consuetudinem nobis obiciunt, quasi -consuetudo maior sit ueritate aut non i
Abbreviated transcription (Latin):
ydolorum ẜuitus. Quẽ sensum sit exag¬
ris ꝑ libellos sechurificaturos ꝓfessie¬
raut̾ auaris ꝯputare ñ dubitaret. Sic
gͦ in h̾esi baptizatus in noniue scẽ tͥm¬
tatis nõ fit tñ templum dei si ab hesi
nõ recesserit. Quomͦ neq inauaricia in
eodem nounne baptizatus fit templũ
dei si ab anaricia ũ recedat que ẽ yboloꝵ¬

Expanded text:
nus sic exagnis per libellos se turificaturos professi erant, auaritiam conparare non dubitaret. sic ergo in haeresi baptizatus in nomine sanctae trinitatis non fit tamen templnon recesserit, quomodo neque in avaritia in eodem nomine baptizatus fit templum Dei, si ab avaritia non recedat quae est idolo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i eẽ cognoscit᷑. In corꝑe autẽ uice co¬
lumbe incorrupte scẽ pudice. ñ hũtis
macłam ⁊ rugam. nec ille. nec ille n¬
nenitur. Et quomiͦ accpienti ñ ꝓdest
mate baptizat᷑. Ut᷑q autem correcto
baptiratus gͦ in ħ̾esi nõ fit templũ dei.
N unquid tñ ideo ꝓ baptizato nõ hñdus
ẽ. Nam nec intus auaritia baptitatus fit
templum dei. si ab auaricia nõ recesse¬
rit. Qui enim fiunt templũ dei. possi¬
dent utiq regnum dei. Apłs autem di¬
cit. int̾ multa. Neq auari neq rapa¬
ces regnum dei possidebunt. Quariciã
quippẽ ydolorum ẜintuti alio loco idẽ¬

Expanded text:
i esse cognoscitur, in corpore autem unicae columbae, incorruptae sanctae pudicae, non habentis maculam et rugam, nec ille nec ille inuenitur. et quomodo accipienti non prodest mate baptizatur, utrique autem correcto Baptizatus ergo in haeresi non fit templum Dei: numquid tamen ideo pro baptizato non habendus est? Nam nec avarus intus baptizatus fit templum Dei, si ab avaritia non recesserit; qui enim fiunt templum Dei, possident utique regnum Dei. Apostolus autem dicit inter multa, Neque avari, neque rapaces regnum Dei possidebunt . Avaritiam quippe
Abbreviated transcription (Latin):
qr in m̃bris illius columbe nec hii nec
illi sunt hodie s aliqui eoꝵ fortasse
futuri sunt. Nouita qr baptisma ħ̾eticoꝵ
acceptamus qũ pꝰ eos ñ baptirannus. S¬
ꝯ xpĩ ẽẽ cognoscimus ⁊̃ in malis hom̃ĩd
siue aꝑte ẜoris. siue intus occulte seꝑa¬
tis illis mea re inqua deinabant correc¬
tis debita uen̾acõne suscepimnis. Sicut
dicus dimittit pecẽa. sic ⁊ ego urgeo cũ
dico. Ergo qui celestia mandata nõ ser¬
uat.. Auarus. raptor. fen̾ator. Irandus

Expanded text:
 in membris illius columbae nec hi nec illi sunt hodie, sed aliqui eorum fortasse futuri sunt. Non itaque baptisma haereticorum acceptamus, quando post eos non baptizamus, si esse cognoscimus, etiam in malis hominibus, sive aperte foris, sive intus occulte separatis, illis in ea re in qua deviabant correctis, debita veneratione suscipimus. Sicut go haereticus dimittit peccata? sic et ego urgeo cum dico, Ergo qui coelestia mandata non servat, avarus, raptor, fenerator, invidus,
Abbreviated transcription (Latin):
imiltis ⁊ bonis catholicis meliores sinit.
Quid enim sunt hodie iuudemus. Quid
cras futi᷑ suit ignorams. Et deo quidem
apud quẽ sunt. p̾sencia que uentura sf̃.¬
Nos autem scd̃m id ꝙ in p̾senti ẽ quisq
honimũ. Quermnus utrum in illius eccłe
m̃bris. que una columiba dicta ẽ. ⁊ sponsa
p̃i sine macła ⁊ ruga. Hodie deputandi
data sibi ad salntem celestia mandata re¬
seruarent ꝙ nõ fac̾ent dm̃ uoluntadem
tes enuulacõm. Et dissensiom ulacantes.
simplicitatis ⁊ fidei negłutes. scło u̾b̾ so
centes. Quod si eos insius m̃bris nec slla
columba cognoscit. ⁊ talib si meadem ꝑ¬
ũsitate ꝑmanserint dictus ẽ dñs. nõ nõ¬
ui nos discedite a me qui oꝑannm iniqͥ¬
tatem. uident᷑ meccłia ẽẽ. s nõ. sunt. i¬
uo ⁊ contͣ eccłiam faciut. Quomͦ gͦ bap¬
tizare baptismo eccłie possinit. ꝙ nec ip¬
sis ꝓdest nec accipientib nͥ intͥisecus ue¬

Expanded text:
multis et bonis catholicis meliores sunt; multis et bonis catholicis meliores sunt; quid enim sint hodie uidemus, quid cras futuri sint ignoramus. et deo quidem, aput quem sunt praesentia quae uentura snos autem secundum id quod in praesenti est quisque hominum quaerimus, utrum in illius ecclesiae membris, quae unica columba dicta est et sponsa Christi sine macula et ruga, hodie deputandi data sibi ad salutem caelestia mandata seruarent, quod non facerent domini uoluntatem tes, aemulationi et dissensioni vacantes, simplicitatis et fidei negligentes, saeculo verbis centes. quodsi eos in suis membris nec illa columba cognoscit et talibus, si in eadem peruersitate permanserint, dicturus est dominus: non noui uos; recedite a me qui oitatem, uidentur in ecclesia esse, sed non sunt, immo et contra ecclesiam faciunt. quomodo ergo baptizare baptismo ecclesiae possunt, quod nec ipsis prodest nec accipientibus, nisi intrinsecus ue
Abbreviated transcription (Latin):
factis renunciantes. Et tñ id agit incre¬
pans ⁊ arguens. Eos. ut alñ ambulent
mio baptirari. Non utiqr s hoc eis p̾s¬
taret ueta conisacõ ut sacram̃tum ꝙ
ñ mutatis ualeat ad ꝑniciem mutatis.
iutatis. naleare incipiet ad salutem.
Qina nec ntͥi eccłie deuoti sunt. qui i
lam eccłam ꝑtinere iudicandi sunt.
qmͣ sit ip̃e mundat lauacro aque in uͥ¬
bo. ut exhibeat sibi głosam eccła nõ
ħntem macłam aut rugam. aut ali¬
quid himis. Quod si in ista eccłia
nõ sunt ad cims m̃bra ñ ꝑtuiͥent. ñ
sunt in eccłia de qua dr̃. U̾na ẽ colum¬
ba mea. una ẽ mr̃i sue. Ipã ẽ enm
smne macła ⁊ ruga. Ant asserat qui
pot̾ hunis columbe m̃bra ẽẽ qui scło
u̾ibis nõ factis remintant. Int̾m ad
ꝙ uideus. unde dictum arbitror. Qui sa
uit quos p̾destinau̾it aute mundi ꝯstitu¬
cõnem ꝯformes ymagins filii sin. Multi
⁊̃ qui aꝑte foris sunt ⁊ h̾etici appellantur

Expanded text:
factis renuntiantes. et tamen id agit increfactis renuntiantes. et tamen id agit increpans et arguens eos, ut aliquando ambulent nuo baptizari? non utique, sed hoc eis praestaret uera conuersio, ut sacramentum, quod. non mutatis ualebat ad perniciem, mutatis ualere inciperet ad salutem, quia nec isti ecclesiae deuoti sunt, qui uilam ecclesiam pertinere iudicandi sunt, quam sic ipse mundat lauacro aquae in uerbo, ut exhibeat sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid huiusmodi. quodsi in ista ecclesia non sunt, ad cuius membra non pertinent, non sunt in ecclesia de qua dicitur: una est columba mea, una easserat, qui potest, huius columbae membra esse qui saeculo uerbis, non factis renuntiant. interim, ad quod uidemus. unde dictum arbitror: qui sapuit quos praedestinauerit ante mundi constitutionem conformes imaginis filii sui, multi etiam, qui aperte foris sunt et haeretici appellantur,
Abbreviated transcription (Latin):
re pot᷑. Qui si ñ suꝑbiant in sortem ħe¬
ditatis nocabunt᷑. Si autẽ suꝑbiant extͣ
ticis quicqͥd apud eos enis agnoscimus. S
eos arguentes doceamus ꝙ ex uitate ha¬
bent nõ nalere ad salutem. ñ ad eardẽ
uen̾unt uitatẽ. Aqua enim eccłie fide¬
lis ⁊ salutaris ⁊ sc̃a ẽ bñ utentib. Ea uo
b̃n uti extͣ eccłam nemo pot̃. male utẽ¬
tib autem ⁊ foris ⁊ intus ad supplicunm
g̾itur. ñ ad p̾mium susfragat᷑. ⁊ ideo bap¬
tisimus corrumpi ⁊ adult̾ari nõ pot̃. Et¬
si acorruptis ⁊ adult̾is hẽatur. sicut ⁊ ip̃a
eccłia incorrupta ⁊ casta ⁊ pudica est.
⁊ ideo ñ ad eam ꝑtinent auari. raptores.
feneratores quos ñ tm̃ foris s ⁊̃ intus
ẽẽ multis lr̃arum suaꝵ locis cypͥantis ppe
testatur. Et tñ mutato corde baptizant᷑
⁊ baptirant. Nam ⁊ ħ in quadam epła
sua dicit ad cłicos depͥcando deo tnͣisigu¬
tans in se sicut scũs danyel ppłi sin pec
cata. Nam int̾ multa mala que ꝯmemo

Expanded text:
re potest, qui si non superbiant, in sortem hereditatis uocantur, si autem superbiant, extra reticis quidquid aput eos eius agnoscimus, sed eos arguentes doceamus quod ex unitate habent non ualere ad salutem, nisi ad eandem uenerint unitatem. aqua enim ecclesiae fidelis et salutaris et sancta est bene utentibus, ea uero bene uti extra ecclesiam nemo potest. male utentibus autem et foris et intus ad supplicium geritur, non ad praemium suffragatur. et ideo baptismus corrumpi et adulterari non potest, etsi a corruptis et adulteris habeatur, sicut et ipsa ecclesia incorrupta et casta et pudica est, et ideo non ad eam pertineratores, quos non tantum foris sed etiam intus esse multis litterarum suarum locis Cyprianus ipse testatur, et tamen non mutato corde baptizantur et baptizant. Nam et hoc in quadam epistula sua dicit ad clericos de deprecando deo, transfigurans in se sicut sanctus Danihel peccata populi sui. nam inter multa mala
Abbreviated transcription (Latin):
tum opinor exordio suscipienda atq trac
cat nob̾ posse. quidem baptis¬
mum enis. honnẽs ⁊̃ foris aco¬
ꝑe. S salutem ẜitudins extͣ
eam uenimẽ uł ꝑciꝑe uł tenere. Nam ⁊
fumina de fonte ꝑadysi sicut scͥptuta
testatur ⁊̃ foras largit̾ manau̾nt. Noĩa¬
dom quippe ꝯmemorant᷑. ⁊ ꝑ quas t̾tas fui¬
ant. Et qr extͣ ꝑadysum sine ꝯstitute ss
ominib notum ẽ. Nec tñ ia mesopota
nna uł megypto quo illa flumina ꝑ¬
nenunt. ẽ felicitas uite que in ꝑadyso
ꝯmemorat᷑. Ita fit ut cum ꝑadysi aqua
sit extͣ ꝑadysum. b̾itudo tũ nõ sit insi
int᷑ ꝑadysum. Sic gͦ haptismus eccłie
te ñ nͥ intra eccłam reꝑitur que suꝑ¬

Expanded text:
tum opinor exordio suscipienda adque traccat nobis posse quidem baptismum eius homines etiam foris accipere, sed salutem beatitudinis extra eam neminem uel percipere uel tenere. nam et flumina de fonte paradisi, sicut scriptura testatur, etiam foras largiter manauerunt. nominatim quippe commemorantur et per quas terras fluant et quia extra paradisum constitutae sunt omnibus notum est. nec tamen in Mesopotamia uel in Aegypto, quo illa flumina peruenerunt, est felicitas uitae quae in paradiso commemoratur. ita fit, ut, cum paradisi aqua sit extra paradisum, beatitudo tamen non sit nisi intra paradisum. sic ergo baptismus ecclesiae itae non nisi intra ecclesiam repperitur, quae su
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑib recedent quid̾ a fide. intendẽtes spĩtib
seduccorib. doctͥns demomoꝵ in ypocͥił menda¬
ci locoꝵ. Qui enim nͥ demones quib ẽ ami ca
passus nec u̾e mortuus sit. nec ille uere fu̾ant
ex ueris uuln̾ib acatͥces. Que sunt eindencio¬
res doctͥne m̃daci so quoꝵ demomor. qm̃ isre qͥb

Expanded text:
entes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum. qui enim nisi daemones. quibus est amica passus nec uere mortuus sit nec illae uerae fuerint ex ueris uulneribus cicatrices? quae sunt euidentiores doctrinae mendaciloquorum daemoniorum quam
Abbreviated transcription (Latin):
fatemm uos horrere mortem xpĩ. Ubi appa
dixit. maledictus omĩs qui ñ suscitai̾t sem̃
in iftł. legant ysaiam clamantẽ. ħ dict dñt
spadonib omĩb. qui obseruau̾int p̾cepta
mea. ⁊ eleg̾int que ego uolo. ⁊ custodierut
testam̃tum meum. dabo illis in domo mea
⁊ in muro meo socum nommatũ. meliorẽ
filiorum ⁊ filiarum. Nom̃ et̾ͥmim dabo il¬
lis. ⁊ ñ deerit illis. Aut si contͣciui putant.
psaiam moysi. hic eis placeat si ille displic.
Non ẽ parum adu̾sus istos. Nob̾ emm susficit
scre unum dm̃ socutum. ⁊ ꝑ moysen aꝑ
ysaĩam. ⁊ maledcm̃ eẽ omnẽ qui ñ fustita¬
u̾nt semien in iftł. siue tunc cum ppło scd̃m
carnem ꝓpagando. ⁊̃ carnał ꝓlis oꝑacio incõ¬
nigali castitate ad osficium camimi ꝑtinebat.
siue nunc. ne quisqmͣ spũałiter nanuis putet
sibi debere susficiere. nec nstet dm̃cis lucͥt
Quib quisq ꝓ modulo suo p̾dicando ip̃m. d¬

Expanded text:
fatemini uos horrere mortem Christi. ubi adfatemini uos horrere mortem Christi. ubi addixit: maledictus omnis, qui non suscitauerit semen in Israhel, legant Esaiam clamantem: haec dicit dominus spadonibus omnibus: qui obseruauerint praecepta mea et elegerint, quae ego uolo. et custoditestamentum meum; dabo illis in domo mea et in muro meo locum nominatum, meliorem filiorum et filiarum: nomen aeternum dabo illis, et non deerit illis . Aut si contrarium putant Isaiam Moysi, hic eis placeat, si ille displicet; non est parum adversus istos. Nobis enim sufficit scire unum Deum locutum et per Moysen et per Esaiam. et maledictum esse omnem, qui non suscitauerit semen in Israhel, siue tunc, cum populo secundum carnem propagando etiam carnalis prolis operatio in coniugali castitate ad officium ciuicum pertinebat, siue nunc, ne quisquam spiritaliter natus putet sibi debere sufficere. nec instet dominicis lucris, quibus quisque pro modulo suo praedicando
Abbreviated transcription (Latin):
adoratur ⁊ si enim corpus incłmat᷑ madorã¬
do. añnus tñ aut colit ꝙ adorat. aut fingit.
utrumq autẽ ꝑinciosum ẽ. Qnapp̃ qm̃
maledictum utroq mors m̾nit. sicut mors ẽ¬
corꝑis in ligno pende.ita mors amini ẽ solem
te. quo maledicto ⁊ ipm̃ corpus in rrͦne lib̾abit᷑.
deuitandum autẽ maledcm̃ manime morte.
ne cum suo corꝑe in et̾no igne dampnetur.
Hanc enim q̃stionem nob̾ dñs soluit dicens.
Nolite tim̾e eos qui corpus occidunt. mãm aut̃
ñ possunt occid̾e̾. S eum timete. qui ħt pot̾a¬
tem ⁊ aĩam ⁊ corpus occid̾e ingehennam ignis.
ꝑe cruciatur. Ecce ñ ẽ amcłaris maledicuo. s
ipħica p̾dicacõ. maledictus ouñs qui pendet in
ligno. Sic erm aufert ppc̃ de maledicto ma¬
leductum. quomͦ de morte mortem. de pectato
peccatum. Sic gͦ ñ blasphemauit moyses
dicendo. maledictus omĩs qui pendet in lig¬
no. quomͦ ũ blasphemau̾nt apłi dicendo mor

Expanded text:
adoratur. etsi enim corpus inclinatur in adoranadoratur. etsi enim corpus inclinatur in adorando, animus tamen aut colit, quod adorat, aut fingit; utrumque autem perniciosum est. quapropter maledictum in utroque mors meruit, sicut mors corporis in ligno pte, quo maledicto et ipsum corpus in resurrectione liberabitur: devitandum autem maledictum in animae morte, ne cum suo corpore in aeterno igne damnetur. Hanc enim quaestionem nobis Dominus solvit, dicens: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; sed eum timete, qui habet potestatem et animam et corpus occidere in gehennam ignis, pore cruciatur. ecce non est anicularis maledictio, sed prophetica praedictio: maledictus omnis, qui pendet in ligno. sic enim auferet Christus de maledicto maledictum, quomodo de morte mortem, de peccato peccatum. sic ergo non blasphemauit Moyses dicendo: maledictus omnis qui pendet in ligno, quomodo non blasphemauerunt apostoli docendo: mor