comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta uł nihil uł non multum impediant in tẽsi itionẽ legentis
sed illa potius cur eos ad sacerdotes miserit. ut cũ irent̾ mun¬
darentur. pullũ corum in quib: hȩc corporalia beneficia p̃s¬
titit inuenitur misisse ad sacerdotes. nisi lepsos. Nam &
illũ alepra mundauerat: cui dixit. Uade ostendete sa¬
cerdotib: & offerꝓte sa crificium qđ p̃cepit moyses intesti¬
monium illis. Deindequalis mundatio sp̃italis possit in¬
tellegi : eorum quos ingratos extitisse arguit: secundũ cor¬
pusenim. facile est uidere possehominẽ non habereleprã
& tam̃ animi eẽ nonboni secundũ significationẽ cut huius
miraculi : conturbat considerantẽ quomodomundus dici
possit in gratus: Quȩrendũ ẽigitur : quid ipsa lepra signifi¬
cet non enĩ sanati : sed mundatidicuntur qui ea caruer̃
Coloris quippeuitiũ est non ualȩtudinis : aut integritatis

Expanded text:
ta, vel nihil vel non multum impediant intentionem legentis: ta, vel nihil vel non multum impediant intentionem legentis: sed illa potius, cur eos ad sacerdotes miserit, ut cum irent mundarentur. Nullum enim eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit, invenitur misisse ad sacerdotes, nisi leprosos. Nam et illum a lepra mundaverat cui dixit: Vade, ostende te sacerdotibus, et offer pro te sacrificium quod praecepit Moyses, in testimonium illis . Deinde qualis mundatio spiritualis possit intelligi eorum, quos ingratos exstitisse redarguit. Secundum corpus enim facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni: secundum significationem autem hujus miraculi, conturbat considerantem, quomodo mundus dici possit ingratus. Quarendum igitur est quid ipsa lepra significet. Non enim sanati, sed mundati dicuntur qui ea caruerunt: coloris quippe vitium est, non valetudinis aut integritatis
Abbreviated transcription (Latin):
dixerint᷑ serui suꝑ uacui sumus. qđ debuimus facere feci¬
mus nihil nobis operis restat. cursum consũmatuimus
agonem ꝑfecimus suꝑ est nobis corona iustitiae. Omnia
enĩ dicipossunt deilla in effabili ꝑfrustione ueritatis.
& tanto magis omnia dicipossunt quan tominus digne
dici aliquid potest: Nam & lux est inlum inatorũ & reqies
exercitatorum. & patria redeuntium. & esca indigentiũ.
& corona uincentium: & quȩ cũq bono tẽporaliter
trans euntia ꝑcreaturȩ partes error appetit infideliũ.
ueriora in ȩt̃num manentia increatore omniũ: simul¬
ci inuentura est pietas filiorum ¶Indecem lepsis quos dñs
ita mundauit cũ ait lir ostendite uossacerdotib: Multa
quȩri possunt quȩ merito quȩ rentes mouent. non solũ denu¬
mero quid sibi uel int qđ decem sunt & qđ unus ex eis solus gra¬
tias agit hȩc enĩ liberequȩ runtur : ut etiã non in uestiga¬

Expanded text:
dixerint, Servi supervacui sumus, quod debuimus facere, fecidixerint, Servi supervacui sumus, quod debuimus facere, fecimus: nihil nobis operis restat; cursum consummavimus, agonem perfecimus, superest nobis corona justitiae . Omnia enim dici possunt de illa ineffabili perfructione veritatis: et tanto magis omnia dici possunt, quanto minus digne dici aliquid potest. Nam et lux est illuminatorum, et requies exercitatorum, et patria redeuntium, et esca indigentium, et corona vincentium: et quaecumque bona temporaliter transeuntia per creaturae partes error appetit infidelium, veriora in aeternum manentia in Creatore omnium simul inventura est pietas filiorum. XL. Ib. XVII, 12-19. In decem leprosis quos Dominus ita mundavit, cum ait, Ite, ostendite vos sacerdotibus, multa quaeri possunt quae merito quaerentes movent. Non solum de numero quid sibi velint quod decem sunt, et quod unus ex illis solus gratias agit; haec enim libere quaeruntur, ut etiam non investiga
Abbreviated transcription (Latin):
fessione & fidem gentiũ ministrantib hoc est euange¬
litantib seruissuis : quo ꝑtinet etiam illud qđ degra¬
nosinapis eis primo respondit. prius illos fidẽ habere
debere p̃senti uitae necessarium . quȩ minima uidetur
quã diuthesaurus est inuasis fistilibus. sed ui maxima
terio seruorũ suorũ. hoc est insuũ corpus. quasi mastatos
& manducatos transferre credentes. etiam hic pascit eos uer¬
bofides & sacramento passionis suae. Non enim uenit minis¬
trari sed ministrare. dicantergo illi serui ꝑsinapis granũ
arbori huic moro hoc est ipsi euangelio crucis domini cae
ꝑ poma sangunea tã quã uulnera in lignopendentia uic¬
tum populis prȩbiturȩ : dicant ergo illi ut eradicetur de
ꝑfidia iudȩorum & inmare gentium transferatur. atq
plantetur. hac enĩ domestica seruitute : esurienti & si¬
tienti dñ o ministrabunt: tunc demũ quęrant escis
in corruptibilib in ȩternũ diuinȩ sapientiȩ ꝑfrui : Cũ

Expanded text:
 fidem gentium, ministrantibus, hoc est, evangelizantibus servis suis. Quo pertinet etiam illud quod de grano sinapis eis primo respondit, prius illos fidem habere debere praesenti vitae necessariam, quae minima videtur quamdiu thesaurus est in vasis fictilibus, sed vi maxima terio servorum suorum, hoc est, in suum corpus quasi mactatos t manducatos transferre credentes, etiam hic pascit eos verbo fidei et sacramento passionis suae. Non enim venit ministrari, sed ministrare . Dicant ergo illi servi per sinapis granum arbori huic moro, hoc est, ipsi Evangelio crucis dominicae, per poma sanguinea, tanquam vulnera in ligno pendentia, victum populis praebitura; dicant ergo illi ut eradicetur de perfidia Judaeorum, et in mare Gentium transferatur atque plantetur: hac enim domestica servitute esurienti et sitienti Domino ministrabunt. Tunc demum quaerant escis incorruptibilibus in aeternum divinae Sapientiae perfrui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aguntur. Et ideo quã uis in agro aret seruus aut pascat
hoc est inuita sȩculari uł terrena uerset negotia uł stultis
hominib: tã quã pecorib seruiat: opus est ut postillos la¬
bores domũ ueniat hoc est eccłȩ societur: Labor et etiam
ibi ministrans dño suo donec manducet &bibat: Nam

Expanded text:
peraguntur. Et ideo, quamvis in agro aret servus aut pascat, peraguntur. Et ideo, quamvis in agro aret servus aut pascat, hoc est, in vita saeculari vel terrena verset negotia, vel stultis hominibus tanquam pecoribus serviat; opus est ut post illos labores domum veniat, hoc est, Ecclesiae societur; laboret etiam ibi ministrans Domino suo donec manducet et bibat : m
Abbreviated transcription (Latin):
uum arantem aut pascentem qui regresso decgro. di¬
cet illi statim transi re cumbe. & nondicet ei para qđ cȩnem
& prȩcinge & ministra mihi doneo manducẽ & bibam
& post hȩc tumandu cabis & bibes : Numquid gratiam
habet seruus ille quia fecit quȩ sibi imperauerat: non
puto sic & uos cum feceritis omnia quȩcũq p̃cepta sunt
uobis. dicite serui suꝑ uacui sumus : qđ debuimus facere
fecimus quid hȩo ꝑtineant adid qđ distũ est. dñe auge
nobis fidem : difficile apparet. nisi intellegamus exfide insi¬
dem id est exfide ista in quaministratur dõ. in illã fidem eos
significasse transferri ubi fruantur dõ: Augebitur enim
fides cum primo uerbis prȩdicantib: de inderebus appa¬
rentib creditur. sed illa contẽplatio : sũmã quietẽ habet
quȩ in ȩterno dĩ regno tribuitur. summa uero quies illa
prȩmium est iustorum laborũ : qui in eccłȩ ministratione

Expanded text:
vum arantem aut pascentem, qui regresso de agro divum arantem aut pascentem, qui regresso de agro dicet illi statim, Transi, recumbe; et non dicet ei, Para quod coenem, et praecinge te, et ministra mihi donec manducem et bibam, et post haec tu manducabis et bibes? Numquid gratiam habet servo illi, quia fecit quae sibi imperaverat? Non puto. Sic et vos cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi supervacui sumus; quod debuimus facere fecimus. » Quid haec pertineant ad id quod dictum est Domino, Adauge nobis fidem, difficile apparet, nisi intelligamus ex fide in fidem, id est, ex fide ista in qua ministratur Deo, in illam fidem eos significasse transferri ubi fruantur Deo. Augebitur enim fides, cum primo verbis praedicantibus, deinde rebus apparentibus credetur. Sed illa contemplatio summam quietem habet, quae in aeterno Dei regno tribuitur; summa vero quies illa, praemium est justorum laborum, qui in Ecclesiae ministratione
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nondum uidemus infidererum quã in ȩt̃nũ qđ nunc
credimus optinebimus. Secundũ sententiã hanc: etiam
illud distũ est a iohanne in epistola ad parchos. Diłmi¬
nunc filii dĩ sumus & nondũ apparuit qđ erimus: scimus
quia cũ apparuerit similes ei erimus qm̃ uidebimus eum
potestatem filios dĩfiem credentib in nomine eius ut uidea¬
mus in enigmate: unde aut tunc similes eierimus. nisi qm̃
ut ipseait uidebimus cũ sicutiest: qđ etiã distũ est. Tunc
aũt facie ad faciem: Illã ergo fidem prȩsentis simȩ ueri¬
tatis plerisq non intellegentibus. iuderipotest dñs nr̃
discipulis suis non ad id qđ petiuerant respondisse. Cũ
enim dixissent dñ e auge nobis fidem : ait illis: si habere¬
tis fidem tamquã granum sinapis. diceretis huic arbori
moro eradicare & transplanta re in mare & oboedi¬
ret uobis deinde sequitur. quis aũt uestrũ habens ser¬

Expanded text:
quod nondum videmus, in fidem rerum qua in aeternum quod nunc quod nondum videmus, in fidem rerum qua in aeternum quod nunc credimus, obtinebimus. Secundum sententiam hanc etiam illud dictum est a Joanne in Epistola ad Parthos: Dilectinunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, simileis filios Dei fieri, credentibus in nomine ejus , ut videamus in aenigmate ? unde autem tunc similes ei erimus, nisi quoniam, ut ipse ait, videbimus eum sicuti est? Quod etiam dictum est, Tunc autem facie ad faciem. Illam ergo fidem praesentissimae veritatis plerisque non intelligentibus videri potest Dominus noster, discipulis suis non ad id quod petiverant respondisse. Cum enim dixissent Domino, Adauge nobis fidem, ait illis: « Si haberetis fidem tanquam granum sinapis, diceretis huic arbori moro, Eradicare et transplantare in mare, et obediret vobis. » Deinde sequitur: « Quis autem vestrum habens ser
Abbreviated transcription (Latin):
numquã recessit difilius quãuis ab hominib ꝑsusceptã car¬
nem inciutate iudeorum tanta pateretur ¶Qđ dixerunt¬
discipulidño auge nobis fiden potest quidem intellegihano
fidem sibi eos augeri postulasse qua creduntur eaquȩ non ui¬
dentur: sed tam̃ dicitur etiã fides rerum quando ñ uerbis
sed reb ipsis p̃sentib creditur qđ futurũ est : cũ iam ꝑ speciem
manifestam se contẽ plandã prebebit sc̃is ipsa dĩ sapientia
ꝑquã fasta sunt omnia dequa fide rerum lucisq illius prȩ¬
sentia forsitanpaulus apostolus dicit. Iustitia enim dĩ
in eoreuelatur exfide infidem. dicit enim alio loco. Nos
aũt reuelata facię gloriã dñi speculantes. in eandem
ita & ibi exfide infidem degloria scilicet euangelii
quo nunc credentes inluminantur ingloriã ipsius in¬
cõmutabilis & manifestȩ ueritatis. qua tunc cõmutati
ꝑfruentur. Ita exfide uerborum quib nunc credimus:

Expanded text:
nunquam recessit Dei filius, quamvis ab hominibus per susceptam carnunquam recessit Dei filius, quamvis ab hominibus per susceptam carnem in civitate Judaeorum tanta pateretur. Xdiscipuli Domino, Adauge nobis fidem, potest quidem intelligi hanc fidem sibi eos augeri postulasse, qua creduntur ea quae non videntur: sed tamen dicitur etiam fides rerum, quando non verbis, sed rebus ipsis praesentibus creditur; quod futurum est, cum jam per speciem manifestam se contemplandam praebebit sanctis ipsa Dei Sapientia per quam facta sunt omnia . De qua fide rerum lucisque illius praesentatae forsitan Paulus apostolus dicit: « Justitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem » . Dicit enim et alio loco: « Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem ita et ibi, ex fide in fidem: de gloria scilicet Evangelii, quo nunc credentes illuminantur, in gloriam ipsius incommutabilis et manifestae veritatis, qua tunc commutati perfruentur; ita ex fide verborum quibus nunc credimus
Abbreviated transcription (Latin):
& tam̃ passiones dñi insacramentis corporis & san¬
gunis eius ꝑ totũ iam orbem suauitate deuotissima lã¬
biunt. Iam sinus a brahȩ intelligitur sec retum patris:
quopost passionem resurgens assumptus estdñs: quo eum
portatum ab angelis ideo distũ credo : quia ipsã receptionẽ
qua in secretum patris abscessit angeli annuntiauer̃
discipulis intuentibus: dicendo enim. quid statis aspici¬
entes in caelũ. quid aliud dixerunt. nisi nullo modo posse
oculos hominũ usq in illud penetrare secretum quo ibat
dñs: cum in conspectu discipulorum ferretur in caelum.
Iam cetera secundũ superiorem expositionẽ accipi possunt :
quia secretum patris benein telligitur. ubi etiã ante re¬
surrestionẽ iustorũ animae uiuunt cũdõ. Tanto enim
uerius ubiq dis̃ est: quanto nullo continctur loco.
Sicut & latroni distum est: hodie mecũ eris inparadiso : unde

Expanded text:
et tamen passiones Domini in Sacramentis corporis et sanet tamen passiones Domini in Sacramentis corporis et sanguinis ejus, per totum jam orbem suavitate lambunt devotissima. Jam sinus Abrahae intelligitur secretum Patris quo post passionem resurgens assumptus est Dominus: quo eum portatum ab Angelis ideo dictum puto, quia ipsam receptionem qua in secretum Patris abscessit, Angeli annuntiaverunt discipulis intuentibus. Dicendo enim, Quid statis aspicientes in coelum ? quid aliud dixerunt, nisi nullo modo posse oculos hominum usque in illud penetrare secretum quo ibat Dominus, cum in conspectu discipulorum ferretur in coelum? Jam caetera secundum superiorem expositionem accipi possunt: quia secretum Patris bene intelligitur, ubi etiam ante resurrectionem justorum animae vivunt cum Deo. Tanto enim verius ubique est Deus, quanto nullo continetur loco, sicut et latroni dictum est, Hodie mecum eris in paradiso : unde
Abbreviated transcription (Latin):
credere qui amostuis resurr exerit : quando ei non credunt.
cuius resurrectionẽ moyses & ꝓphetae p̃dic auerunt qui¬
bus nolunt credere : Aliter etiam intellegi potest istanar¬
ratio : ut lazarum dñm significari accipiamus iacen¬
tem adianuã illius diuitis. quia se ad oures suꝑbissimas
iudȩorũ incarnationis humilitate deiecit. Cupiens sa¬
turaridemicis quȩ cadebant demensa diuitis: quaerens
ab eis uł minima opera iustitiȩ quȩ suȩ mensae hoc est¬
sua epotestatis ꝑsuꝑbiam non usurparent. quȩ opera mise¬
ricordiae atq humilitatis. quã uisminima & sinon dis¬
ciplina & ꝑseuerantia uitȩbonȩ. salełm interdum uel
ca sufacerent. sicut micae cadere demensa solent: Vlcera:
passiones sunt dñi ex infirmitate carnis. quã ꝓnob susci¬
peredignatus est. Canes ergo quiea lingebant: gentes
sunt quol homines peccatores &immundos dicebant iudȩi

Expanded text:
credere qui a mortuis resurrexerit, quando ei non credunt, credere qui a mortuis resurrexerit, quando ei non credunt, cujus resurrectionem Moyses et Prophetae praedicaverunt, quibus credere nolunt. Aliter etiam intelligi potest ista narratio, ut per Lazarum Dominum significari accipiamus, jacentem ad januam illius divitis, quia se ad aures superbissimas Judaeorum incarnationis humilitate dejecit: cupiens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, quaerens ab eis vel minima opera justitiae, quae suae mensae, hoc estsuae potestati per superbiam non usurparent; quae opera misericordiae atque humilitatis, quamvis minima et sine disciplina et perseverantia vitae bonae, saltem interdum vel casu facerent, sicut micae de mensa cadere solent. Ulcera, passiones sunt Domini ex infirmitate carnis, quam pro nobis suscipere dignatus est. Canes ergo qui ea lingebant, Gentes sunt, quos homines peccatores et immundos dicebant Judaei,
Abbreviated transcription (Latin):
Appellati enĩ sunt quinq : quia sublege detinebantur.
quȩ ꝑ moysendata est. qui libros quinq conscripsit Qđ
uero latarum petit mitti ad fr̃ssuos sensit se utiq in¬
dignum. qui testimoniũ ꝑhibeat ueritati. Et quia non
impetrauerat paululum sibi refrigerari : multo mi iuicra¬
dit relaxari seposse ab inferis. ad prȩdicationẽ ueritatis.
Qđ abrahã dicit si uolunt credere. habent moysen& ꝓphecas.
Nonistos euangelio prȩposuit sed quia euangeliũ sicut dicit
apł: testimonium habet alege & ꝓphetis. illis credendo.
posse eos significat ad euan geliũ ꝑuenire. Sicut alio loco ipse
dñs dicit: si crederetis moysi. crederetis & mihi. Ille enim
de mescripsit deniqͣ hoc ꝑtinet : qđ etiã posteadicit si moy
& ꝓphetue : qui surrexit amortuis. hoc ipsum etiã deillo
qđ resurrecturus && amostuis. quib: non credendo utiq
necxp̃o uolunt credere multo minus ergo cuilibet possuN

Expanded text:
Appellati enim sunt quinque, quia sub Lege detinebantur Appellati enim sunt quinque, quia sub Lege detinebantur quae per Moysen data est, qui libros quinque conscripsit. Quod vero Lazarum petit mitti ad fratres suos, sensit se utique indignum qui testimonium perhibeat veritati: et quia non impetraverat paululum se refrigerari, multo minus credit relaxari se posse ab inferis ad praedicationem veritatis. Quod Abraham dicit, Si volunt credere, habent Moysen et Prophetas, non istos Evangelio praeposuit; sed quia Evangelium, sicut dicit Apostolus, testimonium habet a Lege et Prophetis , illis credendo posse eos significat ad Evangelium pervenire: sicut alio loco ipse Dominus dicit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: ille enim de me scripsit . Denique ad hoc pertinet quod etiam postea dicit, Si Moyet Prophetae qui surrexit a mortuis, hoc ipsum etiam de illo quod resurrecturus esset a mortuis, quibus non credendo utique nec Christo volunt credere. Multo minus ergo cuilibet possunt
Abbreviated transcription (Latin):
dib scriptũ ẽ quali s iste diues fuisse demonstratur quod
recipi a scĩs in illa tabernacul amereantur sed de his
qui sibi amicos officiosissimis operib miscricor diȩ fecerint
Quã quã nec ipsos iusti uelut ꝓpria potestato quasi gratifi¬
cando recipiant: sed ꝓmissione atq ꝑmissione illius qui
eos consilio prȩ̨monuit ut sibi Iamicos facerent.¬
eos consilio prȩmonuit ut sibi
amicosfacerent.
& qui scipsum pasci. uestiri. hospitio recipi. uisitari. in
uno quoq minorũ suorũ libratoris bonitate dignatus. ẽ
Quã quã illa receptio utrum statim post istam uitã fiat
an infine scłi in resurrectione mostuorũ atq ultima re¬
tributione iudicii : non minima quȩstio est. sed quando¬
libet fiat. ceste de talib qualis illediues insinuatur.
nulla scriptura ficri pollicetur quinq aũt fratres
quos habere sedicit indomo patrissui: iudȩos significat

Expanded text:
dibus scriptum est, qualis iste dives fuisse demonstratur, quod dibus scriptum est, qualis iste dives fuisse demonstratur, quod recipi a sanctis in illa tabernacula mereantur; sed de his qui sibi amicos officiosissimis operibus misericordiae fecerint: quanquam nec ipsos justi velut propria potestate quasi gratificando recipiant; sed promissione atque permissione illius qui eos consilio praemonuit ut sibi amicos facerenteos consilio praemonuit ut sibi amicos facerent, et qui seipsum pasci, vestiri, hospitio recipi, visitari in unoquoque minorum suorum, liberatoris bonitate dignatus est. Quanquam illa receptio, utrum statim post istam vitam fiat, an in fine saeculi in resurrectione mortuorum atque ultima retributione judicii, non minima quaestio est: sed quandolibet fiat, certe de talibus qualis ille dives insinuatur, nulla Scriptura fieri pollicetur. Quinque autem fratres quos habere se dicit in domo patris sui, Judaeos significant.
Abbreviated transcription (Latin):
dolores & ȩrumnas poenas eẽ peccati. de quoscriptũ ẽ
eramus & nos naturaliter filii irae.sicut & ceteri. De quoita
scriptum est. Nec infantem cuius est unius diei uita suꝑ t̾ram
mundũ ẽẽ apeccato. quia om̃s utiq in adã morimur qui
fastus est trans gressione mostclis. Qđ aũt dicit adea loca
in quib torquentur impii. iustos etiã siuelint non passe
transire quid aliud signiftcat nisi posthanc uitã ita re¬
ceptis in carcere ut non inde ex eant doneo reddant nouis¬
simũ qua drantem : Per in cõmutabilitatẽ diuinȩ senten¬
tiae nullũ auxilium miseri cordiae posse prȩberi aiustis.
etiam si e am uel int prȩbere quo ammonet scilicet ut
in hac uita homines subueniant quibus possunt. nepotesto
etiam si optime recepti fuerint. eis quos diligunt opitulari¬
non ualeant. Illud enĩ qđ scriptũ est ut &ipsi recipiaNT
uos in tabernacula ȩterna: non de suꝑbis & in miscricor¬

Expanded text:
dolores, et aerumnas, poenas esse peccati: de quo scriptum est, dolores, et aerumnas, poenas esse peccati: de quo scriptum est, Eramus et nos naturaliter filii irae, sicut et caeteri ; de quo iterum scriptum est, nec infantem cujus est unius diei vita super terram mundum esse a peccato , quia omnes utique in Adam morimur , qui factus est transgressione mortalis. Quod autem dicit, ad ea loca in quibus torquentur impii, justos, etiam si velint, non posse transire, quid aliud significat, nisi post hanc vitam ita receptis in carcere, ut non inde exeant donec reddant novissimum quadrantem , per incommutabilitatem divinae sententiae, nullum auxilium misericordiae posse praeberi a justis, etiam si eam velint praebere? Quo admonet scilicet ut in hac vita homines subveniant quibus possunt, ne postea etiam si optime recepti fuerint, eis quos diligunt opitularinon valeant. Illud enim quod scriptum est, Ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula , non de superbis et immisericor
Abbreviated transcription (Latin):
quis simi homines amantes peccata. qui lata lingua etiam
laudare ñ cessant opera mala quȩ in sealius gemens & con¬
fitens detestatur. Sinus a brahã : requies beatorũ pauperũ.
quorũ est regnũ cȩlorũ. quo post hanc uitã recipiuntur.
Sepultura inferti : poenarũ ꝓfunditas quȩ suꝑbos & inmise¬
ricordes posthanc uitã uorat. quos tam̃ dñs in ista narra¬
tione dicit uidere delonginquo. atq: sentir ebeatorũ re¬
quiom quosane transire ñ possunt qđ aũt linguã sibi uult
refrigerari Cum inflãma utiq totus arderet: Signifi¬
cat qđ scriptũ est. Mors & uita inmanibus linguȩ : & quia
oreconfessio fit ad salutẽ : qđ ꝑsuperbiam il le non fecit. Ex
recepistibona inuitatua. illud tangitur quia felicita¬
tem dilexit scłi. nec aliã uitũ p̃ter illã inqua superbus
tumebat ad amauit. Lazarum aũt mala dicitrece¬
pisse : quia intellexit huius uitȩ mostalitatẽ labores.

Expanded text:
quissimi homines amantes peccata, qui lata lingua etiam quissimi homines amantes peccata, qui lata lingua etiam laudare non cessant opera mala, quae in se alius gemens et confitens detestatur. Sinus Abrahae, requies beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, in quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat. Quos tamen Dominus in ista narratione dicit videre de longinquo atque sentire beatorum requiem, quo sane transire non possunt. Quod autem linguam sibi vult refrigerari, cum in flamma utique totus arderet, significat quod scriptum est, Mors et vita in manibus linguae : et quia ore confessio fit ad salutem , quod per superbiam ille non fecit. ExtRecepisti bona in vita tua, illud tangitur, quia felicitatem dilexit saeculi, nec aliam vitam praeter istam in qua superbus tumebat, adamavit. Lazarum autem mala dicit recepisse, quia intellexit hujus vitae mortalitatem, labores,
Abbreviated transcription (Latin):
nus desuarũ facul tatũ copia presumit tales erant duo qui
orabant in templo : unus publicanus & alius phariseus. diues
ergo dicit tã quã satiatus iusticiũ noninter illos beatos nume¬
randus qui esuriunt & sitiunt iustitiã gratias tibiago q̃uia
nonsũ sicut publicanus iste pauꝑaũt quise adiuuari desiderat:
dicit ꝓpitius esto mihi peccatori. Desi derat cam̃ saturari
demicis quȩ cadunt demensa diuitis. ĩacens adianuã. Non
enĩ ammit tebatur ad epulas etus. quineo beneillis utebat̾
nec egentidabat tã quã scriba claues habens regnicelorũ:
nec ipse intrans. nec alios intrare ꝑmietens. Micae sunt¬
enim cadentes demensa diuitis. quȩdã uerba legis quȩ illi iac¬
tantes. quasi piciebant in t̾rã. cũ suꝑbe populoloquerent᷑
Vlcera sunt confessiones peccatorũ. uelut maliumores. auisce¬
rib intimis foras crumpentes. Canes qui ea lingebant: ne¬

Expanded text:
nus de suarum copia facultatum praesumit. Tales erant duo qui nus de suarum copia facultatum praesumit. Tales erant duo qui orabant in templo; unus publicanus, et alius pharisaeus. Dives ergo dicit tanquam satiatus justitia, non inter illos beatos numerandus qui esuriunt et sitiunt justitiam : Gratias tibi ago, quia non sum sicut publicanus iste. Pauper autem qui se adjuvari desiderat, dicit: Propitius esto mihi peccatori . Desiderat tamen saturari de micis quae cadunt de mensa divitis jacens ad januam. Non enim admittebatur ad epulas ejus, qui nec bene illis utebatur, nec egenti dabat; tanquam Scriba claves habens regni coelorum, nec ipse intrans, nec alios intrare permittens . Micae cadentes de mensa divitis, sunt quaedam verba Legis, quae illi jactantes quasi projiciebant in terram, cum superbe populo loquerentur. Ulcera, sunt confessiones peccatorum, velut mali humores a visceribus intimis foras erumpentes. Canes qui ea lingebant, ne
Abbreviated transcription (Latin):
patitur: & qui uimfaciunt diripiunt illud. Nonsolum ut
quisq ista contemnat : sed etiã linguas deridentium se talia c̃¬
temnentem hac enĩ uifasta inuadit quodã modo quasi prae¬
dator uiolentus. regna cȩlorũ. hoc enĩ sub iunxit euangelista
cũ dixisset derisum fuis seihm apharis ȩis. cũ de contẽnendis
duebatur purpura & bẏssam & ȩpulabatur cottidie splen¬
dide & cetera. Perallegoriã sic accipi possunt : ut indiui¬
te intellegantur suꝑbi iudeorum. ignorantes dĩ iustitiam
& suã uolentes constituere. purpura & byssus dignitas regni
est & auferctur inquit a uobis regnũ dĩ. &dabit̾ genti faci¬
enti iustitiã ẜpulatio splendida: iastantia legis est inqua
gloriabant᷑ plus ad pompã elationis ab utentes eta quã
ad necessitatẽ salutis utentes. Mendicus aũt nomine lazarus
qđ interp̃tatur adiutus : significat indigentẽ ueluti gentilem
aliquẽ aut publicanũ qui tanto magis adiuuatur: quantomi¬

Expanded text:
patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud . Non solum ut quisque ista contemnat, sed etiam linguas deridentium se talia contemnentem: hac enim vi facta invadit quodammodo quasi praedator violentus regnum coelorum. Hoc enim subjunxit Evangelista, cum dixisset derisum fuisse Jesum a Pharisaeis, cum de contemnendis duebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, et caetera. Per allegoriam sic accipi possunt, ut in divite intelligantur superbi Judaeorum, ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere . Purpura et byssus, dignitas regni est. Et auferetur, inquit, a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti justitiam . Epulatio splendida, jactantia Legis est, in qua gloriabantur plus ad pompam clationis abutentes ea, quam ad necessitatem salutis utentes. Mendicus autem nomine Lazarus, quod interpretatur Adjutus, significat indigentem, veluti gentilem aliquem aut publicanum, qui tanto magis adjuvatur, quanto mi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod distum est occisos infaantes abimatu & infra: significa¬
tum ẽ humiles habentes geminam caritatem tã quam
Id est cũ adhuc intimore carnali estis. quia intenebris ẽtimor
Dicite in lumine: hoc est infiducia ueritatis accepto sp̃uscõ
Et qđ in aure auditis p̃dicate suꝑ testa. Id est q̃đ insecreto cudi

Expanded text:
Quod dictum est, occisos infantes a bimatu et infra, significatum est humiles habentes geminam charitatem, tanquam id est, cum adhuc in timore carnali estis, quia in tenebris est timor; dicite in lumine, hoc est, in fiducia veritatis, accepto Spiritu sancto: Et quod in aure auditis, praedicate super tecta, id est, quod in secreto audi
Abbreviated transcription (Latin):
illã arborẽ non habere : fistio igitur quȩ adaliquã uerita¬
tem refestur figurai est : quȩ non refertur mendeccium ẽ Quid
ergo significat qđ seire dñs longius finxit : cũ comitaretur

Expanded text:
illam arborem non habere. fictio igitur, quae ad aliquam ueritaillam arborem non habere. fictio igitur, quae ad aliquam ueritatem refertur, figura est; quae non refertur, mendacium est. quid ergo significat quod se ire longius dominus finxit, cum comitaretur
Abbreviated transcription (Latin):
dacia deputabuntur. quia secundũ usitatum intellectum. non
subsistit ueritas talib distis. Non enĩ homo quihabuit duosfilios
quorũ minor accepta paste patrimonii sui ꝓfectus ẽ in regionẽ
Conginquã & cetera quȩ mn illa narratione contexuntur : it di¬
euntur. tã quã uere fuerit quis quã homo. qui hoc infiliis suis duob
aut passussit aut fecerit Fista sunt ergo ista adrem quandam
significandam tam longe alteq maiorem & tã incõparaibilit̃
differentem : ut ꝑ illum fistũ hominc̃ ds̃ uerus intellegatur. sicut
aũt dista ltci etiam fasta fingantur si no mendacio. ad aliquã
rem significandẽ Unde c̃ẽtiam illud eius dem dm̃. qđ infici
arboro ÷ frustum quȩsiuit eotem̃ pore quo illa poma ñ dum
essent Non enĩ dubium est illã inquisitionẽ non fiusse uercm
quius enim hominũ sciret: si non diuini tecte uł cẽpore poma

Expanded text:
dacia deputabuntur, quia secundum usitatum intellectum non dacia deputabuntur, quia secundum usitatum intellectum non subsistit ueritas talibus dictis. non enim homo, qui habuit duos filios, quorum minor accepta parte patrimonii sui profectus est in regionem longinquam, et cetera, quae in illa narratione contexuntur, ita dicuntur, tamquam uere fuerit quisquam homo, qui hoc in filiis suis duobus aut passus sit aut fecerit. ficta sunt ergo ista ad rem quandam significandam tam longe alteque maiorem et tam incomparabiliter differentem, ut per illum fictum hominem deus uerus intellegatur. sicut autem dicta, ita etiam facta finguntur sine mendacio ad aliquam rem significandam. unde est etiam illud eiusdem domini, quod in fici arbore fructum quaesiuit eo tempore, quo illa poma nondum essent. non enim dubium est illam inquisitionem non fuisse ueram. quiuis enim hominum sciret, si non diuinitate, uel tempore poma
Abbreviated transcription (Latin):
ne contexitur. In illa cũt uita qm̃ uerbũ dĩ quo fruemus nulla
decessione acsuccessione syllabarũ completur : sed om̃a quesq̃
manendo simul habet : Ita pasticipescius quib. ipsum solum
erituita neq moriendo sibi decedent neq nascendo succeder
auulsus est abcis quantũ iastus est lapidis: Tamquã hoc eos a¬
monuerit ut in cum dirigerent lapidem id est usq adipsump¬
ducerent intentionam logis. quȩ scripta ercant in lapide Vsq
adillũ enim potest ꝑuenire illo lapis qm̃ finis legis dt ap̃s ad
longius ire : non ad menda eium ꝑtinet: Non enum omne qđ fingims
mendacium est : sed quando id fingimus qđ ruhil significat tdnc est
menda cũ. Cũ aũt finstio nr̃a refertar adaliquã significationon:
non ẽ mendaccium sed aliqua figura uericatis. alioquin: om̃a quȩ
a sapientib uł sc̃is uiris uł etiã ab ipso dño figuratȩ dista sunt men¬

Expanded text:
ne contexitur. In illa autem vita quoniam Verbum Dei quo fruemur, nulla ne contexitur. In illa autem vita quoniam Verbum Dei quo fruemur, nulla decessione et successione syllabarum completur, sed omnia quae habet semper manendo simul habet; ita participes ejus, quibus ipsum solum erit vita, neque moriendo sibi decedent, neque nascendo succedentavulsus est ab eis quantum jactus est lapidis: tanquam hoc eos admonuerit, ut in eum dirigerent lapidem, id est, usque ad eum perducerent intentionem Legis, quae scripta erat in lapide . Usque ad illum enim potest peongius ire, non ad mendacium pertinet. Non enim omne quod fingimus mendacium est: sed quando id fingimus quod nihil significat, tunc est mendacium. Cum autem fictio nostra refertur ad aliquam significationem, non est mendacium, sed aliqua figura veritatis. Alioquin omnia quae a sapientibus et sanctis viris, vel etiam ab ipso Domino figurate dicta sunt, men
Abbreviated transcription (Latin):
intellegis uł etiam adiunsto corpore cius. qđ est eccła. secundũ
aũt id qđ est caput ec cłe : distũ ẽ soluite tẽplũ hoc & triduo sus¬
citabo illud. Secundũ id uero qđ etiã adiunsta eccła intellegit:
templum uidetur dixisse. Auferte istahinc: scriptum est Domus mea
domus orationis uocabitur : uos cũit fecistis cam domũ negotiationis uł
speluncã latronum. significauit enĩ fucuros in eccła quisua negotia
potius agerent uł recepta culũ ibi haberent ad occultanda scelera
sua : quã ut carita te xp̃i sequerentur & peccatorũ confessione accep¬
mori. quia conubia ꝓpẽfilios. filii ꝓpt̃ successionẽ successio ꝓpter
mostem : ubiergo morsnon ẽ neq conubia. Sicut enĩ nunc sermoñe
decedentib & succedentib syllabis ꝑagitur atq ꝑficitur: ita &
ipsi homines quorũ sermo est decedendo ac succedendo ꝑ agunt
atq ꝑficiunt ordinem huiusscłi. qui tẽporalirerum pulcritudi¬

Expanded text:
 est Ecclesia. Secundum autem illud quod est caput Ecclesiae, dictum est, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Secundum id vero quod etiam adjuncta Ecclesia intelligitur templum, videtur dixisse, Auferte ista hinc: scriptum est, Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis eam domum negotiationis, vel speluncam latronum . Significavit enim futuros in Ecclesia, qui sua negotia potius agerent, vel receptaculum ibi haberent ad occultanda scelera sua, quam ut charitatem Christi sequerentur, et peccatorum confessione accepmori; quia connubia propter filios, filii propter successionem, successio propter mortem: ubi ergo mors non est, neque connubia. Sicut enim nunc sermo noster decedentibus et succedentibus syllabis peragitur atque perficitur: ita et ipsi homines quorum sermo est, decedendo ac succedendo peragunt atque perficiunt ordinem hujus saeculi, qui temporalium rerum pulchritudi
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis exponens eisscãsscripturas utrum ipse esset ignorantib
quid puttimus: nisi qui ospitalitatis officio ad suã cognitionẽ ꝑueni¬
reposse homines intimauit. ut cũ longius ipse ab hominib abscesse
cere coeperint. dñe quando teluidimus ospitem & ad duximus
tã quã eum scilicet qui longe cibscesserat respondect ille. Cũ
umi exminimis meis fecistis mihi fecistis : Tenet ergo xp̃m nelon¬
gius abillo eait : quis quis cathecizatus uerbo. in omnib bonis. ei
quisecathecizat cõmunicat. sicut apłsdicit. Cõmurucet qui ca¬
thecizatur uerbum: ei quise cathecizat in omnibi bonis. Et inalio
loco cũ dixisset necessitatib scõrũ cõmunicantes. statim subiec̃
ospitalita tẽ sectantes. Et istienĩ cathecitatierant uerbo: cũ
eis exponeret scripturas & quia ospitalitatẽ sestatisunt: cum
quẽ inipsa expositione scripturarũ non cognouerunt. in panis
frastione cognoscunt. Non enĩ auditores legis iustisunt apud

Expanded text:
discipulis, exponens eis sanctas Scripturas, utrum ipse esset ignorantibus? quid, putamus, nisi quia hospitalitatis officio ad suam cognitionem pervenire posse homines intimavit? ut cum longius ipse ab hominibus abscessecere coeperint, Domine, quando te vidimus hospitem, et adduximus? tanquam eum scilicet qui longe abscesserat: respondeat ille, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Tenet ergo Christum ne longius ab illo eat, quisquis catechizatus verbo, in omnibus bonis ei qui se catechizat communicat; sicut Apostolus dicit, Communicet qui catecizatur uerbo ei qui se catecizat in omnibus bonis; et alio loco, cum dixisset: necessitatibus sanctorum communicantes, statim subiecit: hospitalitatem sectantes. et isti enim catecizati erant uerbo, cum eis exponeret scripturas, et quia hospitalitatem sectati sunt, eum quem in ipsa expositione scripturarum non cognouerunt in panis fractione cognoscunt. non enim auditores legis iusti sunt apud
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscum egisse quȩ debui: hoc adultimũ rogo. ut gestis
istis dignemini suscibere qui potestis hic responsionẽur am
opus est teneam responsione uestra : De hac asqensione
aliquid adclamate apopulo ad clamatũ est. fiat fiat
dictum ẽ uicies quinquies dignũ & iustũ est. dictum est
uicies octies. fiat fiat dictũ ẽ quater decies. olim dignus
octies decies Cũq reticeretur : augustinus ep̃s dix̃ : Bene
habet ut ea quȩ dĩ sunt circasa crificium cius a gere
ual eamus inquahora supplicationis nostrȩ maxi¬
me cõmendo caritati uestrȩ ut om̃s uestras causas &
negotia intermittatis. & ꝓista eccła & ꝓme & pro

Expanded text:
uobiscum egisse, quae debui. hoc ad ultimum rogo, ut gestis uobiscum egisse, quae debui. hoc ad ultimum rogo, ut gestis istis dignemini subscribere, qui potestis. hic responsione uestra opus est; teneam responsionem uestram, de hac assensione aliquid adclamate>. a populo adclamatum est: \'Fiat, fiat - dictum est uicies quinquies —; \'dignum et iustum est\' — dictum est uicies octies —; <fiat, fiat\' — dictum est quater decies —; olim dignus, octies decies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Bene habet, ut ea, quae dei sunt, circa sacrificium eius agere ualeamus. in qua hora supplicationis nostrae maxime commendo caritati uestrae, ut omnes uestras causas et negotia intermittatis et pro ista ecclesia et pro
Abbreviated transcription (Latin):
gratias agimus dictum est uicies sexies. Cumq. reticere¬
tur : augustinus ep̃s dix̃ : Ergo caritati & beniuolentiae
uestrȩ apud dñm dm̃ nr̃m gratias ago : immo deilla gra¬
tias ago ergo fr̃s quic quid est qđ a meferatur: ad illũ
ꝑferatur ubi necessarium fuerit consilium meum : non ne¬
gabo auxilium Absit ut sub traham. tamen quic quid
illud est qđ ad me ferebatur : ad illum ꝑferatur ipse me
aut consulat si forte noninuenit qđ facere debeat: aut
poscat adiutorem quem nouit patrem. ut & uobis nihil
desit. & ego tandem aliquando siquantulum cũq spa¬
tium mihi donauerie ds̃. ipsamq meã quantulamcumq
uitam nondem segnitiae. nec donem inhertiae. sed in sc̃is
scripturis quantum ipse ꝑmittit & largitur exerceã
hoc & ipsi proderit : & ꝑ illum etiam uobis: Nemo ergo
inuidect otiomeo : quia meum otium. magnũ habet nego¬
tium uideo medehacre propterquam uos inuitaui om̃a

Expanded text:
gratias agimus\' - dictum est uicies sexies. Cumque reticeregratias agimus\' - dictum est uicies sexies. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Ego caritati et beniuolentiae uestrae apud dominum deum nostrum gratias ago, immo de illa gratias ago. ergo, fratres, quicquid est, quod ad me feratur, ad illum perferatur. ubi necessarium fuerit consilium meum, non negabo; auxilium absit ut subtraham. tamen quicquid illud est, quod ad me ferebatur, ad illum perferatur. ipse me aut consulat, si forte non inuenit, quod facere debeat, aut poscat adiutorem, quem nouit patrem, ut et uobis nihil desit et ego tandem aliquando, si quantulumcumque spatium mihi donauerit deus, ipsamque meam quantulamcumque uitam non dem segnitiae nec donem inertiae, sed in sanctis scripturis, quantum ipse permittit et largitur, exerceam. hoc et ipsi proderit et per illum etiam uobis. nemo ergo inuideat otio meo, quia meum otium magnum habet negotium. uideo me de hac re, propter quam uos inuitaui, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
luerit futurus ep̃s : sed plane modo facturus sum ad iu¬
uante misericordia dĩ. qđ ad huc usq non feci Nostis ante
aliquot annos qđ facere uoluerim & non ꝑmisistis pla¬
cuit mihi & uobis ꝓptercuram scripturarum quã mihi
fr̃s & patres mei co ep̃i mei duob conciliis numidiȩ & car¬
thaginiensis in ponere dignatisunt: ut ꝑ quinq dies ne¬
mo mihi mol estus esset. & gesta confecta sunt placuit.
ad clamastis. recitatur placitũ uestrum. & adclama¬
tiones uestrae par uotempore seruatũ est : circame uio¬
lenter inruptum est & non ꝑmictor ad quod uolo uacare.
Ante meridiem & post meridiem: oecupationes hominum in¬
plicor obsecro uos & constringo ꝑ xp̃m : ut huic iuueni
hoc est eraclio prbo quem hodie in nomin exp̃i designo
ep̃m suc cessorem mihi. patiamini refundere onert occu¬
pationum metrũ: Apopulo adclamatũ ẽ iudicio tuo

Expanded text:
luerit, futurus episcopus. sed plane modo facturus sum adiuluerit, futurus episcopus. sed plane modo facturus sum adiuuante misericordia dei, quod adhuc usque non feci. nostis, ante aliquot annos quod facere uoluerim, et non permisistis. placuit mihi et uobis propter curam scripturarum, quam mihi fratres et patres mei, coepiscopi mei, duobus conciliis Numidiae et Carthaginensi inponere dignati sunt, ut per quinque dies nemo mihi molestus esset. et gesta confecta sunt, placuit, adclamastis; recitatur placitum uestrum et adclamationes uestrae. paruo tempore seruatum est circa me; uiolenter inruptum est et non permittor, ad quod uolo, uacare. ante meridiem et post meridiem in occupationes hominum implicor. obsecro uos et constringo per Christum, ut huic iuueni, hoc est Eraclio presbytero, quem hodie in nomine Christi designo episcopum successorem mihi, patiamini refundere onera occupationum mearum>. a populo adclamatum est: Iudicio tuo
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ meã & uolunta tem uestrã. gestis ecclesi asticis quantũ
ad homines attinet confirmatum uolo quantũ uero adla¬
tentem omni potentis uoluntatem : om̃s ut dixi oremus. ut
confirmet ds̃ qđ operatur in nobis Apopulo ad elamatũ c¬
iudiciotuo gratias agimus. dictum est sedecies. fiat fiat̃ dic¬
tum est duo decies tepatrem eraclium ep̃m: dictũ est sexies
Cumq reticeretur : augustinus ep̃s dixit: scio qđ scitis & uos s̃ ed
nolo deillofteri qđ de me factum est: quid aũt factũ sit: multi
scitis: Illi solinesciunt: qui tunc aut nondũ erant nati. aut
nondũ habebant ȩtatem sciendi: Adhuc in corporeposito
beatȩ memoriae patre & ep̃omeo sene ualerio ep̃sordinatus
sum : & sedicũ illo. quod concilio nicȩno ꝓhibitum fuissenes¬
ciebam nec ipse sciebat quod ergor ep̃hensum ẽ in me:
augustinus ep̃s dixit: Erit presbiter ut est quando ds̃ uo¬

Expanded text:
tatem meam et voluntatem vestram Gestis ecclesiasticis, quantum tatem meam et voluntatem vestram Gestis ecclesiasticis, quantum ad homines attinet, confirmatam volo: quantum vero ad latentem Omnipotentis voluntatem, omnes, ut dixi, oremus ut confirmet Deus quod operatus est in nobis. A populo acclamatum eJudicio tuo gratias agimus; dictum est sedecies. Fiat, fiat; dictum est duodecies. Te patrem, Eraclium episcopum; dictum est sexies. 4. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Scio quod scitis et vos, sed nolo de illo fieri quod de me factum est. Quid autem factum sit multi scitis; illi soli nesciunt qui tunc aut nondum nati erant, aut nondum habebant aetatem sciendi. Adhuc in corpore posito beatae memoriae patre et episcopo meo sene Valerio, episcopus ordinatus sum et sedi cum illo, quod concilio Nicaeno prohibitum fuisse nesciebam nec ipse sciebat. quod ergo reprehensum est in me, Augustinus episcopus dixit: \'Erit presbyter, ut est, quando deus uo
Abbreviated transcription (Latin):
quia nostiseum. & hoc me uelledico : qđ uos uellescio: & siante
nescirem: hodie ꝓbarem. hocergo uolo hoc adño dõ nr̃o etiam¬
in ȩtate frigida uotis feruentibus posco hoc ut mecum oretis
ex hostor ammoneo rogo ut omnium in pacexp̃i conlatis
seruet eum seruet in columem: seruet sine crimine ut facit
gaudium uiuentis. suppleat locũ morientis. a notariis eccde
sicut cernitis excipiuntur quȩ dicimus excipiuntur quȩdicitis
& meus sermo & uestrae clamationes in terrã non cadunt:
Aꝑtius utdicam: ecclesi astica nunc gesta conficimus sic enim
hoc esse quantũ ad homines attinet: confirmatũ uolo a po¬
pulo adclamatũ est tricies sexies. dõ gratias xp̃o laudes
Excuidi xp̃e augustino uita: dictũ ẽ tredecies. tepatrem
benedignus: dictũ ẽ quinquies dignũ & iustũ ẽ: dic tũẽ sexies
Cumq reciceretur : augustinus ep̃sdixit. Ergo ut dicebã uolun¬

Expanded text:
quia nostis eum; et hoc me uelle dico, quod uos uelle scio et, si ante quia nostis eum; et hoc me uelle dico, quod uos uelle scio et, si ante nescirem, hodie , nunc etiam in aetate frigida, votis ferventibus posco; hoc ut mecum oretis exhortor, admoneo, rogo, ut omnium in pace Christi collaservet eum; servet incolumem, servet sine crimine, ut qui facit gaudium viventis, locum suppleat morientis. A notariis Ecclesiae, sicut cernitis, excipiuntur quae dicimus, excipiuntur quae dicitis; et meus sermo, et vestrae acclamationes in terram non cadunt. Apertius ut dicam, ecclesiastica nunc Gesta conficimus: sic enim hoc esse, quantum ad homines attinet, confirmatum volo. A populo acclamatum est trigesies sexies: Deo gratias, Christo laudes. Exaudi, Christe, Augustino vita; dictum est tredecies. Te patrem, bene dignus; dictum est quinquies. Dignus et justus est; dictum est sexies. 3. Cumque reticeretur, Augustinus episcopus dixit: Ergo, ut dicebam, volun
Abbreviated transcription (Latin):
co ep̃i mei seueri. non nulla ibi ꝑ turbatio timebatur
ueniẽt quomodo uoluit ds̃ adiuuit nos ꝑsuã misericordiã
acceperunt ep̃m . quem uiuus designauerat ep̃cs eorum
Hoc enum eis cũ in notuis set uoluntatem prȩcedentis ep̃i sui li¬
benter amplexi sunt minus cam̃ aliquid faccũ erat unde
non nulli coneristabantur : quia fracer seuer us credidit
posse sufficere. ut successorem suum apud clericos designa¬
ret : ad populum inde non ẽ locutus: & erat in de aliquorũ
non nulla tristitia quid plura dõplacuit fugata esttris¬
tit̾ia gaudium successit ordinatus est ep̃s : quem prȩcedens
ep̃s designauerat : Ergo necliquis demequȩratur uolun¬
ta temmeã quã credo dĩ esse : in omnium uestrum notitiã
perfero presbiterum eraclium mihi successorem uolo a
tur : augustinus ep̃s dixit. Non opus est melaudibus cius
aliquid dicere : faueo sapientiae. & parco uerecundiae: sufficit

Expanded text:
coepiscopi mei Seueri nonnulla ibi perturbatio timebatur. coepiscopi mei Seueri nonnulla ibi perturbatio timebatur. ueni et, quo modo uoluit, deus adiuuit nos per suam misericordiam: acceperunt episcopum, quem uiuus designauerat episcopus eorum. hoc enim eis cum innotuisset, uoluntatem praecedentis episcopi sui libenter amplexi sunt. minus tamen aliquid factum erat, unde nonnulli contristabantur, quia frater Seuerus credidit posse sufficere, ut successorem suum apud clericos designaret; ad populum inde non est locutus. et erat inde aliquorum nonnulla tristitia. quid plura? deo placuit, fugata est tristitia, gaudium successit, ordinatus est episcopus, quem praecedens episcopus designauerat. ergo, ne aliquis de me queratur, uoluntatem meam, quam credo dei esse, in omnium uestrum notitiam perfero: presbyterum Eraclium mihi successorem uolo\'.tur, Augustinus episcopus dixit: Non opus est me de laudibus eius aliquid dicere; faueo sapientiae et parco uerecundiae; sufficit,
Abbreviated transcription (Latin):
incestus: uerũ tamen in infantia speratur pueritia: &
inpueritia speratur adulescentia. & in adulescentia spe¬
ratur iuuentus & in iuuentute speratur grauitas. & in
grauitate speratur senectus utrũ contingat incestũ est:
est tamen qđ sperȩtur: senectus aũt aliã etatem quã speret
non habet. Incortum ẽ enĩ ĩpsa senectus quã diusit homi¬
ni: Illud tamen cestum est nullam remanere ȩtatem . quae
possit succedere senectuti: quia uoluit ds̃ adistã ciuita tem
cum uigoreȩtatis adueni sed tamen iuuenis fui. & seriui scio
post obitus epis coporum ꝑ ambitiosos aut contentiosos solere
ecclesias ꝑturbari : & qđ sȩpesum expestus & dolui. debeo
quantum adme attinet. ne contingat huic prospicere ciui¬
tati sicut nouit caritas uestra. inmileuitana ecclesia modo
fui petierunt enim me fr̃s & maxime seruidĩ qui ibi sunt
ut uenirem : quia post obitum beate memoriae fratris

Expanded text:
incertus. uerum tamen in infantia speratur pueritia et incertus. uerum tamen in infantia speratur pueritia et in pueritia speratur adulescentia et in adulescentia speratur iuuentus et in iuuentute speratur grauitas et in grauitate speratur senectus. utrum contingat, incertum est; est tamen, quod speretur. senectus autem aliam aetatem, quam speret, non habet. incertum est enim, ipsa senectus quam diu sit homini; illud tamen certum est, nullam remanere aetatem, quae possit succedere senectuti. quia uoluit deus, ad istam ciuitatem cum uigore aetatis adueni; sed tamen iuuenis fui et senui. scio post obitus episcoporum per ambitiosos aut contentiosos solere ecclesias perturbari et, quod saepe sum expertus et dolui, debeo, quantum ad me adtinet, ne contingat, huic prospicere ciuitati. sicut nouit caritas uestra, in Mileuitana ecclesia modo fui; petierunt enim me fratres et maxime serui dei, qui ibi sunt, ut uenirem, quia post obitum beatae memoriae fratris