comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
SALU Siste tumori suꝑbiae medicinã
humilitatis apportat. Humiles aut̃ consolat᷑
in spe hoc agens. ut nẽq quisquã superbe de¬
I se prȩsumat. nec quisquã humilis de dño despe¬
ret. Est enĩ ꝓmissio dĩ rata. certa. fixa. & inconcussa.
fidelis & omni dubitatione carens. quȩ consolat᷑ afflictos
Nec quasi prospera eligenda ẽ & sola aduersa deuitanda
sed utraq cauenda ẽ: illa ne corrũpat. ista ne frangat.
ut unicuiq hominũ in quocũq statu rerũ in hac uita
egerit non sit refugiũ nisi ds̃. nec ullũ gaudiũ nisi in ꝓ¬
missis eius. Uita enĩ hȩc qualibet redundans felicita¬
te multos fallit. ds neminẽ. Quia ergo omni homini con¬
uerso ad dm̃ mutatur delectatio. mutantur deliciae
Non cnĩ subtrahuntur. sed mutant᷑. Om̃s autẽ delicię
nr̃e in hac uita nondũ sunt in re. sed ipsa spes tã certa
ẽ ut omnib huius scłi delicus prȩponenda sit. Scriptũ
E. Delectare in dño. Et ne putares iam te habero

Expanded text:
salmus iste tumori superbiae medicinam humilitatis apportat, humiles autem consolatur in spe: hoc agens, ut ne quisquam superbe de se praesumat, ne quisquam humilis de Domino desperet. Est enim promissio Dei rata, certa, fixa et inconcussa, fidelis et omni dubitatione carens, quae consolatur afflictos.Nec quasi prospera eligenda est, et sola adversa devitanda: sed utraque cavenda est; illa ne corrumpat, ista ne frangat; ut unicuique hominum, in quocumque statu rerum in hac vita egerit, non sit refugium nisi Deus, nec ullum gaudium nisi in promissis ejus. Vita enim haec qualibet redundans felicitate multos fallit; Deus neminem. Quia ergo omni homini converso ad Deum mutatur delectatio, mutantur deliciae non enim subtrahuntur, sed mutantur: omnes autem deliciae nostrae in hac vita, nondum sunt in re; sed ipsa spes tam certa est, ut omnibus hujus saeculi deliciis praeponenda sit, sicut scriptum est, Delectare in Domino. Et ne putares te jam habere
Abbreviated transcription (Latin):
a falsis xp̃ianis sedens in cęlo. Exsurge dñe. iudica causa
meam: qm̃ in te credidi. Non percã. quia credidi quod ñ
uidi. Spes mea. ñ fallar. Accipiã quod ꝓmisisti. iudica
causam meã. Memento obpbrioꝵ tuorũ corũ quae ab im¬
prudente sunt tota die. Adhuc enĩ insultatur xp̃o. nec
dcerunt tota die hoc ẽ usq in finc̃ scłi uasa irae: Aahuc
dicitur. Ulana prędicant exp̃iani. Adhuc dicit᷑. Inanis
ẽ resurrectio mortuoꝵ. Iudica causam meã. memento ob¬
probrioꝵ tuorũ:. Sed quoꝵ. nisi eoꝵ quae ab impruden¬
te st̃ tota die: Numquid prudens hoc dicit. Prudeis
enĩ dictus ẽ porro uidens. Si prudens porro uidens: fide
udetur porro. Nã oculis uix ante pedes uidetur tota
tiũ & exspectantiũ iã quod promisisti de nouo testam̃¬
to. & ad ipsã fidc̃ ambulantiũ ne obliuiscaris uoces dep̃¬
cantiũ te. Sed illi adhuc dicunt. Ubi est ds̃ tiuus.

Expanded text:
a falsis christianis sedens in coelo. Exsurge, Domine; judica causam a falsis christianis sedens in coelo. Exsurge, Domine; judica causam meam. Quoniam in te credidi, non peream; quia credidi quod non vidi, spe mea non fallar, accipiam quod promisisti; Judica causam meam. Memento opprobriorum tuorum; eorum quae ab imprudente sunt tota die. Adhuc enim insultatur Christo; nec deerunt tota die, hoc est usque in finem saeculi, vasa irae. Adhuc dicitur: Vana praedicant Christiani; adhuc dicitur: Inanis est resurrectio mortuorum. Judica causam meam: memento opprobriorum tuorum. Sed quorum nisi eorum quae ab imprudente sunt tota die? Numquid prudens hoc dicit? Prudens enim dictus est, Porro videns: si prudens porro videns, fide videtur porro; nam oculis vix ante pedes videtur tota tium, et exspectantium jam quod promisisti de Novo Testamento, et ad ipsam fidem ambulantium, ne obliviscaris vocem deprecantium te. Sed illi adhuc dicunt: Ubi est Deus tuus?
Abbreviated transcription (Latin):
tactũ est uetitu. mortiuis c̃ homo. Nonne impletũ ẽ
potus quod minatus c̃ dis. quã quod ꝓmiserat inimuicꝰ:
Sic est certe. Agnoscimus hoc: inde om̃s in morte. uel
iã experti cauti simus. Non enĩ cessat & modo serpens
insusurrart ce dicere. Numquid uere ds̃ damnaturus ẽ
tantas turba.s. liberaturus ẽ paucos. Quid est aliud
quã contra preceptũ facite. ñ moriemini. Ded quomͦ tune.
& nunc: Si feceris quod suggerit diabolus. & contẽpseris
quod prȩcipit ss. ueniet dies iudici. & inuenies uerum
quods minatus ẽ ds̃. & falsum quod pollicitus ẽ diabolus
Er surge dñe. iudica causam meam. Mortuus est. & c̃¬
tẽptus est. Dicitur mibi ubi c̃ ds̃ tuuis. exsurge. iudica
causam meã. Non enĩ uenturus ẽ adiudiciũ. nisi qui
resurrȩxit a mortus: Uenturus pręnuntiabat᷑. uenit
&e contẽptus ẽ a iudacis ambulans in terra. contemnit᷑

Expanded text:
tactum est vetitum, mortuus est homo . Nonne impletum est tactum est vetitum, mortuus est homo . Nonne impletum est potius quod minatus est Deus, quam quod promiserat inimicus? Sic est certe: agnoscimus hoc; inde omnes in morte: jam vel experti cauti simus. Non enim cessat et modo serpens insusurrare, et dicere: Numquid vere damnaturus est Deus tantas turbas, liberaturus est paucos? Quid est aliud quam, Facite contra praeceptum; non moriemini? sed quomodo tunc, sic et nunc. Si feceris quod suggerit diabolus, et contempseris quod praecepit Deus; veniet judiciis dies, et invenies verum quod minatus est Deus, et falsum quod pollicitus est diabolus. Exurge, Domine, judica causam meam. Mortuus es, et contemptus es; dicitur mihi, Ubi est Deus tuus ? Exsurge, judica causam meam. Non enim ventexsurrexit a mortuis. Venturus praenuntiabatur; venit, et contemptus est a Judaeis ambulans in terra; contemnitur
Abbreviated transcription (Latin):
Promisit. exhibuit. Nondũ crediderant gentes. Pro¬
misit. exhibuit. Nondũ heretici in nomine xp̃i ar¬
mati contra . xp̃m militabant. Prȩdixit. exhibuit
Nondũ idola gentiũ de terra deleta erant. Praedi¬
xit. exhibuit. Ista om̃ia cũ predxisset & exhibuisset.
de solo iudicu die mentitus est.Ueniet omnino quo¬
modo ista uencrunt. quia & ista antequã uenirent fu¬
tura erant. & futura prius proniuitiata sunt: & postra
uenerunt.Ueniet fr̃s mer Nemo dicat. ñ ueniet.
aut ueniet. sed longe ẽ quod ueniet. Sed tibi prope
ẽ : ut eas hinc. Sufficiat pruna deceptio. Si ñ potu¬
imus primo ꝑmanere in prȩcepto. saltẽ corrigamur
exemplo. Nondũ erat casus exemplũ humaniꝰ. qͥndo
dictũ ẽ ad adam. Morte morieris. si tetigeris. Et serpets¬
uenit de transuerso & dixit. Non morte morieris¬
Creditus ẽ serpens. contẽptus ẽ ds̃. Creditꝰ ẽ serpens.

Expanded text:
promisit, exhibuit: nondum crediderant Gentes; propromisit, exhibuit: nondum crediderant Gentes; promisit, exhibuit: nondum haeretici nomine Christi armati, contra Christum militabant; praedixit, exhibuit: nondum idola Gentium de terra deleta erant; praedixit, exhibuit: ista omnia cum praedixisset et exhibuisset, de solo die judicii mentitus est? Veniet omnino, quomodo ista venerunt; quia et ista antequam venirent futura erant, et futura prius praenuntiata sunt, et postea venerunt; veniet, fratres mei. Nemo dicat, Non veniet; aut, Veniet, sed longe est quod veniet: sed tibi prope est ut eas hinc. Sufficiat prima deceptio: si non potuimus primo permanere in praecepto, saltem corrigamur exemplo. Nondum erat exemplum casus humani, quando dictum est ad Adam: Morte morieris, si tetigeris; et venit de transverso Creditus est serpens, contemptus est Deus; creditus est serpens,
Abbreviated transcription (Latin):
forte didicit iste litteratus dicere. Non cro postquã
mortiuis fuero. Siccentur flumina etham. Pereant istȩ¬
doctrinȩ gentiũ. pullulent uirecta hicrłm: Uideant
quod possunt. corde credant quod uidere non possunt.
Certe ista om̃ia quae ꝑ mundũ modo uidentur qͥndods
operabat᷑ salutẽ in medio terrę. cũ ista dicebant᷑. nondũ
erant. Et ecce tunc predicta sunt: nunc impleta mon¬
strant᷑ Et adhic dicit stultus in corde suo non ẽ ds̃:
Ue ꝑuersis cordib. qm̃ ita uentura sunt quę restant.
sicut uenerunt ista quȩ tunc ñ fucrunt. & uentura ꝓ¬
nuntiabant᷑. An uero exhibuit nob̾ ds̃ om̃ia quae ꝓ¬
misit. & de solo die iudicii nos fefellit. Non erat
xp̃c in terra. Promisit. exhibuit. Non iurgo pepe¬
rerat. P romisit. ex hibuit. Non erat fusus sanguis
pretiosus quo deleret᷑ cyrographũ mortis nr̃ne. Promisit.
exhibuit. Nondũ resurrexerat caro in uitã act̾nam

Expanded text:
forte didicit iste litteratus dicere, Non ero posteaquam forte didicit iste litteratus dicere, Non ero posteaquam mortuus fuero. Siccentur flumina Etham; pereant doctrinae istae Gentium, pullulent vireta Jerusalem: videant quod possunt; corde credant quod videre non possunt. Certe ista omnia quae per mundum modo videntur, quando operabatur Deus salutem in medio terrae, cum ista dicebantur, nondum erant: et ecce tunc praedicta sunt; nunc impleta monstrantur, et adhuc dicit stultus in corde suo, Non est Deus . Vae perversis cordibus! quoniam ita ventura sunt quae restant, sicut venerunt ista quae tunc non fuerunt, et ventura praenuntiabantur. An vero exhibuit nobis Deus omnia quae promisit, et de solo die judicii nos fefellit? Non erat Christus in terra; promisit, exhibuit: non virgo pepererat: promisit, exhibuit: non erat fusus sanguis pretiosus, quo deleretur chirographum mortis nostrae; promisit, exhibuit: nondum resurrexerat caro in vitam aeternam;
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad fidẽ idoncum quod ñ potest uidere. ueł credat
Non uideo inquit. Quid crediturus sum: Anima
enĩ tua uidetur. Ut opinor. stulte corpus tuũ udet᷑.
animã tuã quis uidet. Cũ ergo corpus tuũ solũ uideat᷑
quare non sepcliris. Miratur quia dixi. si corpus tantũ ui¬
detur quare non sepeliris. & respondet. sapit enuim adhuc
quia uiuo. Unde scio quia uiuis cuius annnã non ui¬
deo: Unde scio: Respondebis. Quia loquor. quia am¬
bulo. quia õperor. Stulte. ex operib corporis agnosco
uiuentẽ. ex operib creaturae non potes agnoscere crea¬
torẽ: Et forte qui dicit cũ mortuus fuero postea nihil
ero & litteras didicit. & ab epicuro didicit hoc nescio quo
deliro philosopho uel potius amatore uauitatis ñ sapien¬
tiae. quẽ ipsi etiã philosophi porcũ nominauerunt. qui uo¬
luptatẽ corporis summũ bonũ dixit. Hunc phlosoplũ
porcũ nominauerunt. uoluptantẽ in eęno carnali. Ab illo

Expanded text:
nec ad fidem idoneum, ut quod non potest videre vel credat. nec ad fidem idoneum, ut quod non potest videre vel credat. Non video, inquit: quid crediturus sum? Anima enim tua videtur, ut opinor! Stulte! corpus tuum videtur; animam tuam quis videt? Cum ergo corpus tuum solum videatur, quare non sepeliris? Miratur quia dixi, Si corpus tantum videtur, quare non sepeliris? Et respondet sapit enim ad hoc. Quia vivo. Unde scio quia vivis, cujus animam non video? unde scio? Respondebis: Quia loquor, quia ambulo, quia operor. Stulte! ex operibus corporis agnosco viventem; ex operibus creaturae non potes agnoscere Creatorem! Et forte qui dicit, Cum mortuus fuero, postea nihil ero: et litteras didicit, et ab Epicuro didicit hoc, nescio quo deliro philosopho, vel potius amatore vanitatis, non sapientiae; quem ipsi etiam philosophi porcum nominaverunt: qui voluptatem corporis summum bonum dixit, hunc philosophum porcum nominaverunt, voluntatem se in coeno carnali. Ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi mane sequar insultatur mibi. Nec paganꝰ tan¬
tũ uel iudacus uel hereticus. sed aliquando fr̃ ipse cat¬
holicus torquet os quando dĩ ꝓmissa prędicant᷑. quando
futura resurrectio pręnuntiat᷑. Et adhuc ipse quãuis iã
tinctus aqua salutis act̾nȩ portans sacramentũ xp̃i for¬
sitan dicit. Et quis huc surrexit. Et ñ audio patrẽ
meũ de sepulchro loquentẽ. ex quo eũ sepeliui. Ds̃ dedit
legẽ ad tempus seruis suis. ad quã se auocent. Ham
quis redit ab inferis: Et quid faciã talibus: Ostendã
quod non uident. Hon possum. Non enĩ propt̃ illos
ds̃ iusibilis fieri debet. Iam id agant. Si placet: ita faciatt̃.
ita conentur. quia ipsi nolunt conuerti in melius. dm̃
conuertant in peuis. Uideat qui potest. credat qui
ñ potest. Esse dm̃ & si uidet qui potest. nũquid ocu¬
lis uidet: Intellectu uidet. corde uidet. K Ion enim
solẽ & lunã uolebat ostendere qͥ dicebat. Beati mun¬
do corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Immundũ autẽ cor

Expanded text:
quasi inane sequar, insultatur mihi. Nec paganus tantum, vel Judaeus, vel haereticus; sed aliquando frater ipse catholicus torquet os, quando promissa Dei praedicantur, quando futura resurrectio praenuntiatur. Et adhuc et ipse, quamvis jam tinctus aqua salutis aeternae, portans sacramentum Christi, forsitan dicit, Et quis huc resurrexit? et, Non audivi patrem meum de sepulcro loquentem, ex quo eum sepelivi. Deus dedit legem ad tempus servis suis, ad quod se avocent: nam quis redit ab inferis? Et quid faciam talibus? ostendam quod non vident? Non possum: non enim propter illos Deus visibilis debet fieri. Jam id agant, si placet; ita faciant, ita conentur: quia ipsi nolunt converti in melius, Deum convertant in pejus. Videat qui potest, credat qui non potest, esse Deum. Etsi videt qui potest, numquid oculis videt? Intellectu videt, corde videt. Non enim solem et lunam volebat ostendere, qui dicebat: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Immundum autem cor
Abbreviated transcription (Latin):
uersȩ fortitudinis homini ꝓpinauit. Fortes eẽ uolucire
qͥ se deos futuros de cibo uet̾ito crediacrt. Factus est adam
fortis. cũ ei insultaret᷑. Eece factus ẽ adã quasi unt ex nob
fortes & iudaci de institia presimentes. I norantes enu

Expanded text:
versae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, versae fortitudinis homini propinavit. Fortes esse voluerunt, qui se deos futuros de cibo vetito crediderunt. Factus est Adam fortis cui insultaretur: Ecce factus est Adam tanquam unus ex nobis . Fortes et Judaei de justitia sua praesumentes: I
Abbreviated transcription (Latin):
unde sic iuget. nisi quia uerbũ fꝯctũ est in eo fons
aquę salientis in uita aetnam. Alius autc̃ accipit
uerbũ. prędicat. non tacet. currit. Sed estas ꝓbat fon¬
tẽ aut torrentẽ. Tamen ex utroq rigatur terra. ab
eo qui operatus ẽ salutẽ in medio terrac. Cxudent
fontes. currant torrentes.: tu disrupisti fontes ac corren¬
tes. Tu siccasti fluuos etham̃. Hac rumpit fontes &
torrentes. hac siccat fluuios: ut inde currant aquas.
& hinc aque siccent᷑ Fluuios inquit ethum. Quid est
etham. Uerbũ enĩ hebreũ est. Qud iuterptaturꝰ
etham̃: Fortis. robistus. Quis iste fortis &. robustus. cuiꝰ
fluuios siccat ds̃: Qius nisi ille ipse draco: L lemo
enĩ intrat in domũ fortis ut uasa euis diripiat. insi pͥus
alligauerit fortẽ Ipsc ẽ fortis de uirtute sua presimers
& dm̃ deserens. Ipse est fortis qui art. Pona scie snan
ad aquilonẽ. & ero similis altissimo. De ipso kalice per¬

Expanded text:
unde sic viget, nisi quia verbum factum est in eo fons unde sic viget, nisi quia verbum factum est in eo fons aquae salientis in vitam aeternam? Alius autem accipit verbum; praedicat, non tacet, currit: sed aestas probat fontem aut torrentem. Tamen ex utroque rigetur terra, ab eo qui operatus est salutem in medio terrae; exundent fontes, currant torrentes: Tu disrupisti fontes et torrentes. 18. Tu siccasti fluvios Etham. Hac rumpit fontes et torrentes, hac siccat fluvios, ut inde currant aquae, et hinc aquae siccentur. Fluvios, inquit, Etham. Quid est Etham? Verbum enim hebraeum est. Quid interpretatur Etham? Fortis, robustus. Quis est iste fortis et robustus, cujus fluvios siccat Deus? Quis, nisi ille ipse draco? Nemo enim intrat in domum fortis, ut vasa illius diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Ipse est fortis, de virtute sua praesumens, et Deum deserens; ipse est fortis, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . De ipso calice per
Abbreviated transcription (Latin):
torrentes. Forte discretũ ẽ. forte unũ est. quia fontes
tã largi fuerunt ut flumina facerent. tu disrupisti
fontes &e torrentes. Si aut̃ ad discretionẽ sit alus uer
bũ dĩ fons aquę salientis in uitã aeternã. ali autc̃ au¬
dientes uerbũ & ñ sic habentes ut benȩ uiuant. tamen
ñ tacentes lingua. torrentes fiunt. Correntes enim
dicunt᷑ proprie qui ñ sunt perennes Rã aliquando
& tramslate dicit᷑ torrens ꝓ fluuio. sicut dictũ est. Ine¬
briabunt᷑ ab ubertate domus tuae. & torrento delicia¬
rũ tuarũ potabis eos. Non enĩ ille torrens aliqͥndo
siccabit᷑. Ded torrentes ꝓprie dicunt᷑ fluui qͥ estate
deficiunt. aquis autẽ hiemalib inundant᷑ & currunt.
Uides ergo hominẽ bene fidelẽ. ꝑseueraturu usq in
finẽ. ñ relicturũ dm̃ in om̃i tẽptatione. ꝓ ueritate ñ
pro falsitate & errore om̃s molestias sustinentẽ. Hic

Expanded text:
ti fontes et torrentes. Forte discretum est; forte unum est, quia fontes ti fontes et torrentes. Forte discretum est; forte unum est, quia fontes tam largi fuerunt ut flumina facerent. Tu disrupisti fontes et torrentes. Si autem ad discretionem: in aliis fit verbum Dei fons aquae salientis in vitam aeternam ; alii autem audientes verbum, et non sic habentes ut bene vivant, tamen non tacentes lingua, torrentes fiunt. Torrentes enim dicuntur proprie, qui non sunt perennes: nam aliquando et translate dicitur torrens pro fluvio; sicut dictum est: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente deliciarum tuarum potabis eos : non enim ille torrens aliquando siccabitur. Sed torrentes proprie dicuntur fluvii qui aestate deficiunt, aquis autem hiemalibus inundantur et currunt. Vides ergo hominem bene fidelem, perseveraturum usque in finem, non relicturum Deum in omni tentatione; pro veritate, non pro falsitate et errore, omnes molestias sustinentem: hic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in prohibitione quidem. sed tam̃ expressit̃. Si aut̃ mor¬
detis & comeditis inucẽ. uidete ne ab inucẽ consumamini
Quid est mordetis & comeditis inuicẽ: nigatis inu
cẽ. detrabitis inuicẽ. obpbria obicitis inuicẽ. At tendite
ergo his morsib consumi diabolũ. Quis ñ iratꝰ seruo
ergo reliqua fr̃s. Obsecro intendite. Cũ pagana uo¬
luptate audiunt᷑. quia audita ctiã iorbe tertarũ cog¬
noscunt᷑. Haec quando dicebantur ñ fuerunt. quia tc
ꝓmittebant᷑ ñ reddebant᷑. Nunc uero quia uolupta¬
te afficim᷑. cũ ca prȩdicta legunus in libro quȩ compleri
uidemus in mundo: uideamus quid fecerit. quẽ iam
intelligit asapħ quod salutẽ operatus est in medio terix.
Cu difrupisti fontes & torrentes t manarent li¬
quore sapientiȩ. ut manarent diuitias fidei. ut irriga¬
rent falsitatẽ gentiũ. ut om̃s infigͥeles in fidei dulcedi¬

Expanded text:
est, in prohibitione quidem, sed tamen expressum: Si autem morest, in prohibitione quidem, sed tamen expressum: Si autem mordetis et comeditis invicem; viinvicem? Litigatis cum invicem, detrahitis invicem, opprobria objicitis invicem. Attendite ergo nunc his morsibus consumi diabolum. Quis non iratus servo ergo reliqua. Fratres, obsecro, intendite: cum magna voluptate audiuntur, quia audita etiam in orbe terrarum cognoscuntur. Haec quando dicebantur, non fuerunt; quia tunc promittebantur, non reddebantur: nunc vero qua voluptate afficimur, cum ea quae praedicta legimus in libro, compleri videmus in mundo! Videamus quid fecerit, quem jam intelligit Asaph, quod operatus est salutem in medio terrae. Tu disrupisti fontes et torrentes: ut manarent liquorem sapientiae, ut manarent divitias fidei, ut irrigarent salsitatem Gentium, ut omnes infideles in fide dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
mendũ erat. & hoc ab israhelitis consumenqũ. Q
illo enĩ popło apti. ex illo prima aeccłia. Et dictũ
erat petro de gentib Macta &e manduca Quid ẽ
macta &e manduca. Occide quod sunt: ae fac quos
es. Ac macta & manduca. ac comminue de bibe
Utrumq tam̃ in codẽ sacramento: quia oportebat
utiq & sinc dubitatione oportebat. ut corpus quod erat
diaboli credendo transiret in corpus xp̃i. Sic diabolus
consumit᷑ amissis menbris suis. Hoc figuratũ est & in
serpente moysi. Nam fecerunt magi similit. ꝓiec¬
tisq uirgis suis exhibuerunt dracones. Sed draco moy¬
si omniũ illoꝵ magorũ uirgas absorbuit. Intelligaturꝰ
ergo & modo corpus diaboli. Hoc fit. Deuoratur a
gentib quȩ credidert̃. factus ẽ esca popłis etnopibus.
Illud quoq intelligi potest dedisti cũ escam popłis ethi¬
opib. quia nunc cũ om̃s mordent. Quid est mordent᷑:
Reprehendendo. culpando. accusando: quomodo dictũ

Expanded text:
mendum erat, et hoc ab Israelitis consumendum. Ex mendum erat, et hoc ab Israelitis consumendum. Ex illo enim populo Apostoli; ex illo prima Ecclesia. Et dictum erat Petro de Gentibus: Macta et manduca . Quid est, Macta et manduca? Occide quod sunt, et fac quod es. Hac, Macta et manduca; hac, Comminue et bibe: utrumque tamen in eodem sacramento; quia oportebat utique, et sine dubitatione oportebat, ut corpus quod erat diaboli, credendo transiret in corpus Christi. Sic diabolus consumitur amissis membris suis. Hoc figuratum est et in serpente Moysi. Nam fecerunt magi similiter, projectisque virgis suis exhibuerunt dracones; sed draco Moysi omnium illorum magorum virgas absorbuit . Intelligatur ergo et modo corpus diaboli: hoc fit; devoratur a Gentibus quae crediderunt, factus est esca populis Aethiopibus. Illud quoque intelligi potest, dedisti eum escam populis Aethiopibus: quia nunc eum omnes mordent. Quid est mordent? Reprehendendo, culpando, accusando. Quomodo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
sũmarent. diabolũ quẽ consumerent. Nam inde &
uitulus ille quẽ adorauit popłs infidelis apostata que¬
rens deos aegiptioꝵ. dimittens eũ qui liberauit de ser¬
uitute acgiptiorũ. unde agitatũ est illud magnum
sacramentũ. Cũ enĩ sic irasceret᷑ moyses colentib &
adorantib idolũ. & zelo dĩ inflaminatus uindicaret
temporalit. & a morte sempiterna deuitanda treret.
tamen ipsũ caput uituli in ignẽ misit & exterminauit.
comminuit. in aquã aspersit. & dedit bibere populo.
Sic factũ est magnũ sacramentũ. Oira prophetica
& animus turbulentus sed illuminatus quid egit. In¬
ignẽ mitte. ut forma ipsa prius confundatur. Minu¬
tatim comminue. ut paulatim consumatur. Mitte
in aquã. da popło bibere. Quid est hoc nisi quia ado¬
ratores diaboli corpus ipsius facti erant. qui mͦ agnos¬
centes ap̃m fiunt corpus xp̃i. ut eis dicatur. uos aut̃
estis corpus ap̃i &e menbra. Corpus diaboli consu¬

Expanded text:
summarent; diabolum quem consumerent. Nam inde et summarent; diabolum quem consumerent. Nam inde et vitulus ille quem adoravit populus infidelis, apostata, quaerens deos Aegyptiorum, dimittens eum qui liberavit de servitute Aegyptiorum; unde agitatum est illud magnum sacramentum. Cum enim sic irasceretur Moyses colentibus et adorantibus idolum, et zelo Dei inflammatus vindicaret temporaliter, ut a morte sempiterna devitanda terreret; tamen ipsum caput vituli in ignem misit et exterminavit, comminuit, in aquam sparsit, et dedit populo bibere : sic factum est magnum sacramentum. O ira prophetica, et animus non turbatus, sed illuminatus! Quid egit? Mitte in ignem, ut prius confundatur tatim comminue, ut paulatim consumatur; mitte in aquam, da populo bibere. Quid est hoc, nisi quia adoratores diaboli corpus ipsius facti erant? Quomodo agnoscentes Christum, fiunt corpus Christi, ut eis dicatur: Vos autem estis corpus Christi et membra . Corpus diaboli consu
Abbreviated transcription (Latin):
quod accepit malȩdictũ: ut semen acuę obscruaret
caput serpentis. Ammonita est aeccłia initium pecra
peccati: Initiũ om̃is peccati suꝑbia. Confractũ ẽ ergo
caput draconis. confracta c̃ suꝑbia diabolica. Et quid
de illo fecit qui operatus ẽ salutẽ in medio terrȩ. Do¬
disti eũ in ęscam popłis et hõpib Quid est hoc. Quo¬
modo intelligo popłos ethñopes. Quomodo. nisi per
om̃s gentes: Et benc ꝑ nigros. Ethiopes enĩ nigri
sunt Ipsi uocant᷑ ad fidẽ qui nigri fucrunt. ipsi prorsus
ut dicatur eis. F uistis enĩ aliquando tenebrę. nunc autẽ
lux in dño. Ipsi prorsus uocantur nigri. sed ne remanc¬
ant ngri. De his enĩ fit acccła. cui dicit᷑. Quac est ista
quae ascendit dcalbata. Quid enĩ de nigra factũ ẽ
nisi quod dictũ est. nigra sum sed speciosa. Et quomͦ
acceperunt isti in escam draconem istum. Puto quia
magis xp̃m acceperunt in escam: sed xp̃m quo se con¬

Expanded text:
quod accepit maledictum, ut semen Evae observaret quod accepit maledictum, ut semen Evae observaret caput serpentis . Admonita est enim Ecclesia initium peccatrpentis? Initium omnis peccati superbia . Confractum est ergo caput draconis; confracta est superbia diabolica. Et quid de illo fecit, qui operatus est salutem in medio terrae? Dedisti eum in escam populis Aethiopibus. Quid est hoc? Quomodo intelligo populos Aethiopes? Quomodo, nisi per hos, omnes Gentes? Et bene per nigros; Aethiopes enim nigri sunt. Ipsi vocantur ad fidem, qui nigri fuerunt; ipsi prorsus, ut dicatur eis: Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Ipsi prorsus vocantur nigri; sed ne remaneant nigri: de his enim fit Ecclesia, cui dicitur, Quae est ista quae ascendit dealbata ? Quid enim de nigra factum est, nisi quod dictum est: Nigra sum, et speciosa ? Et quomodo acceperunt isti in escam draconem istum? Puto quia magis Christum acceperunt in escam: sed Christum quo se con
Abbreviated transcription (Latin):
Tu confirmasti in uirtute tua mare. Tamquã gentẽ
iudeoꝵ uelut aridã a fluctib sepuratã Mare in ama¬
ritudine sua gentes erant. terrãq illã undiq circũlu¬
ebant. Et ecde confirmasti in uirtute tua mare. &
remansit terra sitiens imbrem tuũ. Tu confirmasti in
uirtute tua mare. contriuisti capita draconũ in aqua
Draconũ capita demonior suꝑbias a quib gentes possi¬
debant᷑ contriuisti suꝑ aquã. quia eos quos possidebant
conũ: Iui enĩ dracones habent principẽ suũ. & ipse pri¬
mus ẽ magnꝰ draco. Et de illo quid fecit qui operatꝰ
ẽ salutẽ in medio t̾re. Audr Tu confregisti caput dra¬
conis. Cuiꝰ draconis: Intelligimus dracones om̃ia de mo¬
nia sub diabolo militantia. Quẽ ergo singularẽ dra¬
conẽ cuius caput confractũ ẽ nisi diabolũ ipsũ intelli¬
gere debemus: Quid de illo fecit. Tu confregisti
caput draconis. Iilud ẽ initiũ peccati. caput illud est

Expanded text:
Tu confirmasti in virtute tua mare. Tanquam gente Tu confirmasti in virtute tua mare. Tanquam gente Judaeorum velut arida a fluctibus separata, mare in amaritudine sua Gentes erant, terramque illam undique circumluebant: ecce confirmasti in virtute tua mare, et remansit terra sitiens imbrem tuum. Tu confirmasti in virtute tua mare: contrivisti capita draconum in aqua. Draconum capita, daemoniorum superbias, a quibus Gentes possidebantur, contrivisti super aquam; quia eos quos possidebant,conum? Illi enim dracones habent principem suum, et ipse primus est magnus draco. Et de illo quid fecit qui operatus est salutem in medio terrae? Audi: Tu confregisti caput draconis. Cujus draconis? Intelligimus dracones omnia daemonia sub diabolo militantia: quem ergo singularem draconem cujus caput confractum est, nisi ipsum diabolum intelligere debemus? Quid de illo fecit? Tu confregisti caput draconis. Illud est initium peccati. Caput illud est
Abbreviated transcription (Latin):
t̾em in medio terre. quia ipse ẽ in principio uerbũ per
quod facta st̃ omma: operatus ẽ salutẽ in medio terrae.
Ds̃ ergo rex nr̃ ante scła quid fecit: Operatus ẽ salu¬
tẽ in medio terrę. & ego adhuc clamo quasi desertus.
Ille operat᷑ salutẽ in medio terrę. & ego remansi terra.
Intellexit a saph. uene. quia intellectus asaph. Qua¬
re em̃ ista. aut qualẽ salutẽ operatus ẽ xp̃s. nisi ut
discerent hominos aeterna desiderare. ñ semꝑ tempo¬
ralib inherere. Ds̃ aut̃ rex nr̃ ante scła. operatus ẽ
salutẽ in medio terrę: dũ nos clamamꝰ. Usquequo dñe
exprobrabit inimicus in finem.squequo irritat
aduersarius. Usquequo manũ tuã auertis a sinu
tuo: Cũ hec dicimus. dds autẽ rex nr̃ ante scta opera¬
tus ẽ salutẽ in medio terre: & nos dormimus. Iam iugi¬
lant gentes. & nos stertimus: & tamqua nos ds̃ dese¬
qualẽ salutẽ operatus ẽ ds in medio terrac. Cũ illa ur̃a
terrena salus euersa est quid fecit: Quid promisit:

Expanded text:
io Verbum, per quod facta sunt saecula; operatus est salutem in medio terrae. Deus ergo rex noster ante saecula, quid fecit? Operatus est salutem in medio terrae; et ego adhuc clamo quasi desertus. Ille operatur salutem in medio terrae; et ego remansi terra. Intellexit Asaph bene, quia Intellectus Asaph. Quare enim ista, aut qualem salutem operatus est Christus; nisi ut discerent homines aeterna desiderare, non semper temporalibus inhaerere? Deus autem rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae. Dum nos clamamus, Usquequo, Domine, exprobrabit inimicus in finem? usquequo irritat adversarius? usquequo manum tuam avertis a sinu tuo? Cum haec dicimus, Deus autem rex noster ante saecula, operatus est salutem in medio terrae; et nos dormimus. Jam vigilant Gentes; et nos stertimus, et tanquam nos Deus desequalem salutem operatus est Deus in medio terrae. Cum illa terrena vestra salus eversa est, quid fecit? quid promisit?
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ petrus mirantib linguas israhelitis. qm̃ ipsi occidert̃
xp̃m. cũ propt̃ illos missus sit xp̃c. Hoc audito. con.¬
puncti sunt corde. & dixert ad apłos. Quid ergo facie¬
mus: Dicite nobis. Et apłi Agite penitentiã. & bap¬
tirctur unusquisq ur̃m in nomine dm̃ iłnu xp̃i. & dimit

Expanded text:
est Petrus mirantibus linguas Israelitis, quoniam ipsi occiderunt est Petrus mirantibus linguas Israelitis, quoniam ipsi occiderunt Christum, cum propter illos missus sit Christus. Hoc audito, compuncti sunt corde, et dixerunt ad Apostolos, Quid ergo faciemus? dicite nobis. Et Apostoli: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomine Domini Jesu Christi;
Abbreviated transcription (Latin):
no ubi asaph. Cenuisti manũ dextere meae. in uo¬
luntato tua deduristi me. ce cũ gła assupsisti me: In
uoluntate tua ñ in iustitia mea. dono tuo ñ opere
meo. Ergo &e hic mimicus exꝓbrauit dño. & popłs
imprũdens exacerbauit nomen tuũ. Om̃s ergo peri¬
erunt: Absit. Et si aliqui ex ramis fracti sunt. ma¬
nent tamen aliqui quo insereret᷑ oleaster. Et radir
manet. & ex ipsis ramis ꝑ infidelitatẽ fractis reuocat
sunt quidã ꝑ fidẽ. Hã &e ipse apłs paulus ꝑ infi¬
delitatẽ fractus erat. & ꝑ fidẽ radici restitutus est.
ta plane popłs imprudens ex acerbauit nomen tuũ.
quando dictũ est. Si filius dĩ est. descendat de cruce
Sed quid tu asap̃h iam in intellectu: Ne tradide¬
ris bestuis animas confitentes tibi. Agnosco inquit
asaph. quia sicut in alio psalmo dicit᷑ peccatũ meũ cog¬
noui. & facinꝰ meũ non operui. Quare. Quia locutꝰ

Expanded text:
mo, ubi Asaph? Tenuisti manum dexterae meae; in vomo, ubi Asaph? Tenuisti manum dexterae meae; in voluntate tua deduxisti me, et cum gloria assumpsisti me . In voluntate tua, non in justitia mea; dono tuo, non opere meo. Ergo et hic, Inimicus exprobravit Domino; et populus imprudens exacerbavit nomen tuum. Omnes ergo perierunt? Absit. Etsi aliqui ex ramis fracti sunt, manent tamen aliqui quo insereretur oleaster ; et radix manet, et ex ipsis ramis per infidelitatem fractis revocati sunt quidam per fidem: nam et ipse apostolus Paulus per infidelitatem fractus erat, et per fidem radici restitutus est. Ita plane populus imprudens exacerbavit nomen tuum, quando dictum est: Si filius Dei est, descendat de cruce Sed quid tu, Asaph, jam in intellectu? Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Agnosco, inquit Asaph; quia, sicut in alio psalmo dicitur, Peccatum meum cognovi, et facinus meum non operui . Quare? Quia locutus
Abbreviated transcription (Latin):
nos terrȩ qui operatus ẽ salutẽ in medio terrae: Tu feci¬
sti om̃s terminos terras. Aestatẽ & uer non tu fecisti ea.
Feruentes sp̃u aestas est. Tu inquã fecisti sp̃u feruentes.
Tu fecisti & nouellos in fide. uer est. Aestatẽ & uer
tu fecisti ea. Non głentur quasi ñ accęperint. Tu fe
in intellectũ pristinũ cęcitatẽ tuam. Inimicus exꝓbra¬
uit dño. Dictũ ẽ ap̃o ingente sua. Peccator est iste. ñ
nouimus unde sit. Nos moysen nouimꝰ. illi locutꝰ ẽ ds̃
Iste samaritanꝰ ẽ. Inimicus exprobrauit dño. Q popłs
imprudens exacerbauit nom̃ tuũ. Popłs imprudens tunc
asaph: sed ñ intellectus a sapħ tunc. Quid dicit᷑ in supe¬
riore psalno. Quasi pecus factus sũ ad te: & ego sem¬
per tecũ. Quia non it ad deos. & idola gentiũ & si non
cognouit ut pecus. tamen recognouit ut homo. Dixit
enĩ. semꝑ tecũ quasi pecus. Et quia postra ibi in ipso psal¬

Expanded text:
e, qui operatus est salutem in medio terrae: Tu fecie, qui operatus est salutem in medio terrae: Tu fecisti omnes terminos terrae. Aestatem et ver tu fecisti ea. Ferventes spiritu aestas est. Tu, inquam, fecisti spiritu ferventes: tu fecisti et novellos in fide; ver est. Aestatem et ver tu fecisti ea. Non glorientur quasi non acceperint: tu fecin intellectu pristinam caecitatem tuam! Inimicus exprobravit Domino. Dictum est Christo in gente sua, Peccator est iste; non novimus unde sit: nos novimus Moysen, illi locutus est Deus; iste Samaritanus est . Inimicus exprobravit Domino; et populus imprudens exacerbavit nomen tuum. Populus imprudens tunc Asaph; sed non intellectus Asaph tunc. Quid dicitur in superiore psalmo? Quasi pecus factus sum ad te; et ego semper tecum: quia non iit ad deos et idola Gentium. Etsi non cognovit ut pecus, tamen recognovit ut homo, dixit enim, Semper tecum, quasi pecus: et quid postea ibi in ipso psal
Abbreviated transcription (Latin):
Cerbũ caro factũ est: & habitauit in nob Tuus ẽ dies.
& tua ẽ nox. tu perfecisti solem & lunã. Dolẽ sp̃uales.
lunã carnales. Adhuc carnalis est. ñ deserat᷑. & ipse ꝑ
ꝑ̾manet sicut sol: stultus aut̃ sicut luna mutat᷑. Quid
ergo quia sol ꝑmanet ia est quia sapiens sicut sol ꝑmanet.
stultus sicut luna mutat᷑. adhuc carnalis. adhuc insipieus
deserendus ẽ: Et ubi ẽ quod dictũ ẽ ab apło. sapientib ce
fecisti om̃s terminos t̾re. Nonne & ante quando fun¬
dauit terrã: Ded quomͦ fecit terminos terrs qͥ operatꝰ
c̃ salutẽ in medio terrę: Quomodo. nisi quomͦ dicit
apłs. gr̃a aut̃ salui facti sumus. Et hoc non ex nobis. sed
dĩ donũ est: non ex operib. ne forte quis extollatur.
Ergo non erant opera bona. Erant. Sed quomodo.
Gra dĩ. Dequere. Uideamꝰ Ipsius enĩ sumꝰ figm̃tũ.
creati in xp̃o iħu in operib bonis. Ceoe quomͦ fecit t̾mi

Expanded text:
Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : Tuus est dies, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : Tuus est dies, et tua est nox. Tu perfecisti solem et lunam: solem, spirituales; lunam, carnales. Adhuc carnalis est, non deseratur, et ipsepermanet sicut sol; stultus autem sicut luna mutatur . Quid ergo, quia sol permanet, id est, quia sapiens permanet sicut sol, stultus sicut luna mutatur, adhuc carnalis, adhuc insipiens deserendus est? Et ubi est quod dictum est ab Apostolo: Sapientibus efecisti omnes terminos terrae. Nonne et ante, quando fundavit terram? Sed quomodo fecit terminos terrae, qui operatus est salutem in medio terrae? Quomodo, nisi quomodo dicit Apostolus: Gratia autem salvi facti sumus, et hoc non ex nobis, sed Dei donum est; non ex operibus, ne forte quis extollatur? Ergo non erant opera bona Erant; sed quomodo? Gratia Dei. Sequere; videamus. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus boni
Abbreviated transcription (Latin):
sta uerba cogitas. Om̃ia ꝑ ipsum facta sunt. & ꝑ ipsum
facti sunt & qui uerba faciunt. Quale ergo illud uerbũ ẽ.:
Sapis o carnalis: Responde. Capis: Hon capis ad.¬
hue: ad noctẽ ꝑtines. Luna tibi necessaria ẽ.: ne in tene¬
bris moriaris. Eteni quidã peccatores intendert̃ arcum.
ut sagittarent in obscura luna rectos corde. Obscurata
eni caro xp̃i de cruce deposita. & in sepulchro posita
Et ulli qͥ occidert insultauert̃. & nondum resurrȩxerat.
Et sagittati sunt discipłi recti corde. sed in obscura luna.
Ergo ut ñ solũ dies dici eructet uerbũ. sed ẽtiã nox no¬
Ei annuntiet scientiã. qm̃ tuus ẽ dies. & tua ẽ nax.
dignare descendere. mane̾re apud cũ a quo descendis. &
uenire ad quos descendis. Dignare descendere qui in hoc
mundo eras. & mundus ꝑ te factus ẽ. & mundus te non
cognouit. Habeat & nax consolationẽ suã. habeat inqͥt

Expanded text:
ista verba cogitas, Omnia per ipsum facta sunt: et per ipsum ista verba cogitas, Omnia per ipsum facta sunt: et per ipsum facti sunt et qui verba faciunt. Quale ergo illud Verbum est? Capis, o carnalis? responde; capis? Non capis, adhuc ad noctem pertines; luna tibi necessaria est, ne in tenebris moriaris. Etenim quidam peccatores intenderunt arcum, ut sagittarent in obscura luna rectos corde . Obscurata est enim caro Christi de cruce deposita, et in sepulcro posita: et illi qui occiderunt insultaverunt; et nondum resurrexerat, et sagittati sunt discipuli recti corde, sed in obscura luna. Ergo ut non solum dies diei eructet verbum, sed etiam nox nocti annuntiet scientiam; quoniam tuus est dies, et tua est nox; dignare descendere, manere apud eum a quo descendis, sed venire ad quos descendis. Dignare descendere qui in hoc mundo eras, et mundus per te factus est, et mundus te non cognovit. Habeat et nox consolationem suam; habeat, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
pientiã carnales. Hon potui loqui uobis quasi sp̃ualib
sed quasi carnalib. Ergo cũ sp̃uales sp̃ualib loqunt᷑. dies
diei eructat uerbũ. Cũ uero & ipsi carnales ñ tacent
fidẽ crucifixi xp̃i quã possunt capere parui. nox nocti
indicat scientiã. Tuus est dies. & tua ẽ nor. Ad te pti¬
nent sp̃uales. ad te pertinent carnales: Iilos illustras
in commutabili sapientia & ueritate. illos consolaris car¬
nis manifestatione tamquã luna consolans noctẽ. Tu¬
us ẽ dies. & tua est nox. is audire diem: Uide si
capis. erige quantũ potes mentẽ tuã. Ulideamꝰ si ag
tes uidere quod audisti modo ex euangelio. in princi¬
pio erat uerbũ. & uerbũ erat apud dm̃. & ds̃ erat uer¬
bum: Non nosti enĩ cogitare tu uerba nisi quao
sonant & granseunt. Potes iã capere uerbũ non sonum
seđ dm̃: An ñ ibi audisti. & ds̃ erat uerbũ. Sed tu

Expanded text:
pientiam carnales: Non potui vobis loqui quapientiam carnales: Non potui vobis loqui quased quasi carnalibus . Ergo cum spirituales spiritualibus loquuntur, Dies diei eructat verbum: cum vero et ipsi carnales non tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus est dies, et tua est nox. Vis audire diem? Vide si capis; erige quantum potes mentem tuam. Videamus si pertes videre quod audisti modo ex Evangelio: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum? Non nosti enim tu cogitare verba, nisi quae sonant et transeunt. Potes jam capere Verbum, non sonum, sed Deum? Annon ibi audisti: Et Deus erat Verbum? Sed tu
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ pectus suũ & dicentẽ. Dñe. ꝓpitius esto mͥ peccito¬
ri. lam infirmus ẽ.: iã infirinitatẽ confitetur. non c̃ fortis
Arida terra est. rigetur fontibus & torrentibus. Iii
adhuc fortes sunt: qui de uirtute sua pręsumunt. Sic¬
centur flumina coꝵ. ñ proficiant doctrine gentium.
ñ aruspicũ. mathematicorũ magice artes: qmͦ siccati st
fluui fortes. Tu siccasti fluuios etham. Arescit illa
fecit hȩc om̃ia. quia uerbo facta sunt om̃ia. filc ipsẽ qͥ
operatus ẽ salutẽ in medio terrae: illi dicitur. Cius estꝰ
dies. & tua ẽ nox. Aliquid hic intelligere debcmꝰ quod
ꝑtineat ad ipsam salutẽ quã opęratus est in medio t̾rae
Tuus est dies. Qui sunt isti. Dp̃uales. Et tua ẽ nox
Qui sunt isti. Carnales. Tuus est dies. & tua c̃ nox
oquantur spirituales spiritualia spiritualibu s.
Dictũ est enĩ spiritualibus spiritualia comparantes.
Sapientiã loquim̾ int̾ ꝑfectos. EIondũ capiunt istã sa¬

Expanded text:
dicentem: Domine, propitius esto mihi peccatori . Jam infirmus est, jam infirmitatem confitetur; non est fortis: arida terra est; rigetur fontibus et torrentibus. Illi adhuc fortes sunt, qui de virtute sua praesumunt. Siccentur flumina eorum: non proficiant doctrinae gentium, haruspiscum, mathematicorum, magicae artes; quoniam siccati sunt fluvii Fortis: Tu siccasti fluvios Etham. Arescat illa fecit haec omnia; quia per Verbum facta sunt omnia ? Illi ipsi qui operatus est salutem in medio terrae, illi dicitur: Tuus est dies, et tua est nox. Aliquid hic intelligere debemus, quod pertineat ad ipsam salutem quam operatus est in medio terrae. Tuus est dies. Qui sunt isti? Spirituales. Et tua est nox. Qui sunt isti? Carnales, Tuus est dies; et tua est nox. Loquantur spirituales spiritualia spiritualibus; dictum est enim: Spiritualibus spiritualia comparantes, sapientiam loquimur inter perfectos . Nondum capiunt istam sa
Abbreviated transcription (Latin):
obscurati qͥ sunt. Qui corda iniqua habent. Reddit il
peres sp̃u. qm̃ ipsorũ ẽ regnũ cęloꝵ. Qui sunt paupe¬
res sp̃u. Humules. trementes uerba dĩ. confitentes pre¬
cata sua: ñ de suis meritis nec de sua iustitia p̾sum̃tes.
Qui sunt pauperes sp̃u. Qui quando faciunt aliqͥd
boni dm̃ laudant. quando mali: se accusant. Suꝑ quc̃
& trementẽ uerba mea.Iam ergo asap̾ħ intellęxit. iã
terrę non heret. iam ꝓmuissa terrena ex ueteri testam̃¬
to non expetit. Mendicus tuus factus ẽ. pauꝑ factꝰ
est. fluuios tuos sitit. quia sui siccati sunt. Quia ergo
talis factus ẽ : non fraudet᷑ spe. Quȩ suut manib nocte
corã te: non decipiatur. Ne auertat᷑ humilis confuis:
egenus & inops laudabt̃ nomen tuũ. Confitentes pec¬
cata sua laudabunt nomen tuum. Desiderantes act̾na
promissa tua laudabt̃ nomen tuũ: ñ de tem¬
ralib turgidi. ñ de ꝓpria uistitia in suꝑbiã clati & in.¬

Expanded text:
obscurati, qui sunt? Qui corda iniqua habent: reddit illobscurati, qui sunt? Qui corda iniqua habent: reddit illperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Qui sunt pauperes spiritu? Humiles, trementes verba Dei, confitentes peccata sua; non de suis meritis, nec de sua justitia praesumentes. Qui sunt pauperes spiritu? Qui quando faciunt aliquid boni, Deum laudant; quando mali, se accusant. Super quem et trementem verba mea ? Jam ergo Asaph intellexit; jam terrae non haeret, jam promissa terrena ex Veteri Testamento non expetit: mendicus tuus factus est, pauper tuus factus est; fluvios tuos sitit, quia sui siccati sunt. Quia ergo talis factus est, non fraudetur spe: quaesivit manibus nocte coram te; non decipiatur . Ne avertatur humilis confusus: egenus et inops laudabunt nomen tuum. Confitentes peccata sua, laudabunt nomen tuum; desiderantes aeterna promissa tua, laudabunt nomen tuum: non de temporalibus turgidi, non de propria justitia in superbiam elati et in
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt terra. Intrauit in oculis eoꝵ puluis. & excę¬
cauit eos: & facti sunt puluis quẽ proiecit uentus a
facie terrae. Rȩpleti sunt qui obscurati sunt terrae
domoꝵ iniquoꝵ. Attendendo enĩ terrã obscurati sunt.
de quib dictũ ẽ in alio psalmo. Obscurent᷑ oculi eoꝵ ne
uideant. & dorsũ eoꝵ semꝑ incurua. Terra ergo repleti
sunt qui obscurati sunt terrȩ domoꝵ iniquorũ. quia cor¬
da habebant iniqua. Domus ciuĩ nr̃a sicut supradiximus
corda nr̃a sunt Ibi libent̾ habitamus. si ca ab uuqͥtate
mundemus. Ibi ẽ mala conscientia quȩ inde repellit ho¬
minẽ. qui iubet᷑ ire portans grabbatũ suũ. cui peccata di¬
missa sunt dicente dño. Colle grabbatũ tuũ. & uade
in domũ tuã. Porta carnẽ tua. & intra ad sanatã consci¬
entiã tuam. Qm̃ repleti sunt qui obscurati sunt terrę
domoꝵ inquorũ. Obscurati sunt. repleti sunt terra: Iliui

Expanded text:
ti sunt terra. Intravit in oculos eorum pulvis, et excaeti sunt terra. Intravit in oculos eorum pulvis, et excaecavit eos, et facti sunt pulvis quem projicit ventus a facie terrae . Repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum. Attendendo enim terram obscurati sunt, de quibus dictum est in alio psalmo: Obscurentur oculi eorum ne videant et dorsum eorum semper incurva . Terra ergo repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum, quia corda habebant iniqua. Domus enim nostrae, sicut supra diximus, corda nostra sunt: ibi libenter habitamus, si ea ab iniquitate mundemus. Ibi est mala conscientia, quae inde repellit hominem quo jubetur ire portans grabatum suum, cui peccata dimissa sunt, dicente Domino, Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam : porta carnem tuam, et intra ad sanatam conscientiam tuam. Quoniam repleti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum: obscurati sunt, repleti sunt terra. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
tem exspectamꝰ. Respice in testamentũ tuũ non illud
uetus. Non ꝓpt̃ terrã chanaan rogo. ñ propt̃ inimi¬
corũ temporalẽ subiectionc̃. ñ propt̾ filioꝵ carnalẽ fe¬
cunditatẽ. non propt̃ terrenas diuitias. non propt̃ salutẽ
temporalẽ. Respice in testamentũ tuũ quod ꝓmisisti. reg¬
nũ cęlorũ. Iam agnosco testamentũ tuũ lam intellectus
asaph est. non ẽ pecus asaph lam uidet quod dictũ est.
Ecce dies ueniunt dicit dñs. & consummabo domiu isrł
& domui uida testamentũ nouũ. non scđ̾m testamentũ
quod disposui patrib eoꝵ. Respice in testamentũ tuum
qm̃ repleti st̃ qui obscurati st̃ terrȩ domib iniquitatũ.
Quia corda habebant iniqua. Donius nr̃as corda nr̃a
Ibi libent̾ habitant beati mundo corde. Respice ergo
in testamentũ tuũ. & reliquiȩ saluae fiant: quia mul¬
ti qui attendunt ad terrã obscurati sunt & reple¬

Expanded text:
tem exspectamus. Respice in testamentum tuum; non illud tem exspectamus. Respice in testamentum tuum; non illud vetus: non propter terram Chanaan roge; non propter inimicorum temporalem subjectionem, non propter filiorum carnalem fecunditatem, non propter divitias terrenas, non propter salutem temporalem; Respice in testamentum tuum, quo promisisti regnum coelorum. Jam agnosco testamentum tuum; jam intellectus est Asaph, non est pecus Asaph, jam videt quod dictum est: « Ecce dies veniunt, dicit Dominus; et consummabo domui Israel et domui Juda testamentum novum, non secundum testamentum quod disposui patribus eorum. . Respice inti sunt qui obscurati sunt terrae domorum iniquarum: » quia corda habebant iniqua. Domus nostrae, corda nostra: ibi libenter habitant beati mundo corde . Respice ergo in testamentum tuum; et reliquiae salvae fiant : quia multi qui attendunt ad terram, obscurati sunt, et reple
Abbreviated transcription (Latin):
Quare confitentẽ tibi. Quia conuersus sũ in acrumna¬
mea dũ confringit᷑ spina. Conpuncti sunt corde. & frac¬
ti sunt acrumnosi penitendo. qui fuerunt głosi sȩuendo
Le tradideris bestiis animã confitentẽ tibi. Quibus
bestus. nisi quarũ capita contrita st̃ suꝑ aquã: Quia di¬
ctus ẽ bestia. leo &e draco ipse diabolus: noli inquit da¬
re diabolo & angłis cius animã confitentem tibi. De¬
uoret scrpens si adhuc terrena sapio. si terrena desidero.
si adhuc in ꝓmissis ueteris testamenti nouo reuclato re¬
maneo. Cũ autẽ iã deposuerĩ suꝑbiã. & iustitiã ñ ag
noscam meã sed gr̃am tuã: non habeant in me suꝑbue
bestiae potestatẽ. Ne tradideris bestus animã confi¬
tentẽ tibi. Animas pauperũ tuoꝵ ne obluuscaris in finẽ
Oiuites eramus. fortes cramus: sed siccasti fluuos etham.
lã mͥ ñ constituimꝰ iustitiã nr̃am. sedd agnoscimꝰ gr̃am tuã
Pauperes sumus. exaudi mendicos tuos Iã ocu

Expanded text:
nversus sum in aerumna, dum configitur spina . Compuncti sunt corde; et facti sunt aerumnosi poenitendo, qui fuerant gloriosi saeviendo. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Quibus bestiis, nisi quarum capita contrita sunt super aquam? Quia dictus est bestia, leo, et draco, ipse diabolus. Noli, inquit, dare diabolo et angelis ejus animam confitentem tibi. Devoret serpens, si adhuc terrena sapio, si terrena desidero, si adhuc in promissis Veteris Testamenti, Novo revelato, remaneo. Cum autem jam deposuerim superbiam, et justitiam meam non agnoscam, sed gratiam tuam; non habeant in me superbae bestiae potestatem. Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finem. Divites eramus, fortes eramus; sed siccasti fluvios Etham: jam modo non constituimus justitiam nostram, sed agnoscimus gratiam tuam; pauperes sumus, exaudi mendicos tuos. Jam non