comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. Non dicamꝰ uerbo. sed fac¬
to: ñ lingua. sed uita: Na multi con¬
fitentur uerbis: & factis negant.
t nos cognouimꝰ. & credidimus.
quã dilectionẽ habet ds in nobis:
Et iterũ unde cognoiusti: D̾s
dilectio ẽ lam dixit illud suꝑi-¬
us: ecce iterũ dicit: Amplius tibi
ñ potuit dilectio com̃ dari: quã
ut diceretur ds. forte munus dĩ
contepturus eras: Q̾ dm̃ contẽ nes :¬
s dilectio ẽ: & qui manet indi
icissim se in habitant: qui
continet. & qui continetur. Habi¬
tas indõ: sed ut continearis: Habi¬
tat in te ds: sed ut contineat. ne ca¬
das. neforte sic te putes domũ dĩ
fieri: quomͦ domus tua portat car-¬
nẽ tua̾. Si subtrahat se domus in
qua es: cadis. Si autẽ tute subtͣlas:
ñ cadet ds̃. Integer ẽ. cũ eũ deseris:
integer. cũ adeũ redieris Tu sana-¬
ris: ñ illi aliquid p̃stabis Tu mimn¬
daris: tu reficeris. tu corrigeris:
Ille medicam̃tũ ẽ ñ sano: regula ẽ
pͣuo. lux ẽ tenebrato: habitatio ẽ

Expanded text:
fuerit, non verbo, sed facto; non lingua, sed vita. Nam multi confitentur verbis, sed factis negant. Et nos cognovimus, et credidimus, quam dilectionem Deus habet in nobis. Et iterum unde cognovisti? Deus dilectio est. Jam dixit illud superius, ecce iterum dicit. Amplius tibi non potuit dilectio commendari, quam ut diceretur Deus. Forte munus Dei contempturus eras. Et Deum contemnis? Deus dilectiicissim in se habitant, qui continet et qui continetur. Habitas in Deo, sed ut continearis: habitat in te Deus, sed ut te contineat, ne cadas. Ne forte sic te putes domum Dei fieri, quomodo domus tua portat carnem tuam: si subtrahat se domus in qua es, cadis; si autem tu te subtrahas, non cadit Deus. Integer est, cum eum deseris; integer, cum ad illum redieris. Tu sanaris, non illi aliquid praestabis; tu mundaris, tu reficeris, tu corrigeris. Ille medicamentum est non sano, regula est pravo, lux est tenebrato, habitatio est
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tibi tollit. Nec ipsa tibi tolle¬
ret: nisi ille ꝑmitteret. qui flageil¬
lat omẽm filiũ quẽ recipit. Quo¬
dam mͦ ferram̃tũ łi ẽ quo saneris.
ip̃se mimicus tuus. Si nouit ds utile
tibi eẽ ut exspoliet te: ꝑmittit illũ
Sinouit utile tibi eẽ ut uapules: ꝑ¬
mittit illi ut cedaris. De illo te curat:
opta ut et ille sanetur. Dm̃ nemo
uidit uinquã. Uidete dilectissimi qͥd
Si diligamꝰ in uicẽ. ds in nobisma¬
nebit: & dilectio eius erit ꝑfecta
innobis: Incipe diligere: ꝑficie¬
ris: Cȩpisti diligere : cȩpit inte ds̃
habitare Ama eũ qui inte cępit ha¬
bitare: ut ꝑfectius habitando. faciat
te ꝑfectũ In hoc cognosoiꝰ quia
in ipso manemꝰ & ipse in nob̾: qr
despu suo dedit nobis. Bene. dõ
gr̃as. cognoscimꝰ. qui habitat in no¬
bis: & hoc ipsũ unde cognoscimus.
Quia cognouimꝰ. qui habitat in nob̾:
quia hoc ipse ioħes dixit: quia de
spũ suo dedit nobis. Unde scimus.

Expanded text:
quae tibi tollit: nec ipsa tibi tollequae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem filium quem recipit . Quodammodo ferramentum Dei est quo saneris, ipse inimicus tuus. Si novit Deus utile tibi esse ut exspoliet te, permittit illum; si novit tibi utile esse ut vapules, permittit illum, ut caedaris: de illo te curat, opta ut ille sanetur. 12. Deum nemo vidit unquam. Videte, dilectissimi: Si diligamus invicem, Deus in nobis manebit, et dilectio ejus erit perfecta in nobis. Incipe diligere, perficieris. Coepisti diligere? coepit in te Deus habitare; ama eum qui in te coepit habitare, ut perfectius inhabitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Bene, Deo gratias. Cognoscimus quia habitat in nobis. Et hoc ipsum unde cognoscimus, quia cognovimus quia habitat in nobis? Quia hoc ipse Joannes dixit: Quia de Spiritu suo dedit nobis. Unde scimus
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq patiunt᷑ a freneticis: qua-¬
les contumelias uerboꝵ: Plerũq
& ꝑcutiuntur ꝑsequitur ille febrẽ:
ignoscit homini. Et quid dicam
fr̃se Amat inimicũ suũ: immo
odit inimicũ suũ Morbũ enim
ipsius odit : & amat hominẽ. A quo
A morbo: ab egrotatione. a febre
Mud tollit. qđ illi aduersatur: ut re.¬
maneat illud. unde gratulet᷑. Sic
& tu. Si odit te inimicus tuus et in¬
iuste te odit: noueris quia cupidi¬
tas scłi in illo regnat. ꝓpterea te
odit. Si odifti illũ & tu: contra red¬
dis malũ ꝓmalo. Quid facit redde¬
re malũ ꝓmalo: Unũ egrotũ flebã
qui te oderat: iam duos plango. si
& tu odisti. Sed ꝑsequitur remtuã.
tollit tibi nescio quȩ habes int̾ra:
Ideo illũ odisti: quia angustias tibi
facit int̾ra. Noli pati angustias: mi¬
gra in celũ sursũ Cor ibi habebis
ubi latitudo ẽ: ut nullas angustias
patiaris in spe uitȩ ȩt̃nȩ Attende.

Expanded text:
plerumque patiuntur a phreneticis? quaplerumque patiuntur a phreneticis? quales contumelias verborum? Plerumque et percutiuntur. Persequitur ille febrem, ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum morbum; ipsum enim odit, et amat hominem a quo A morbo, ab aegrotatione, a febre. Illud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupiditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti illum et tu, contra reddis malum pro malo. Quid facit reddere malum pro malo? Unum aegrotum flebam, qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende
Abbreviated transcription (Latin):
sius. Ceꝑunt cũ fiducia p̃dicare no-¬
men eius: miracula faciebant. in
nonune crucifixi & occisi Uidert̃
illi int̃fectores dñi: & qui sanguinẽ
eius seuiendo fudert̃. credendo bi.¬
bert̃. Hȩc dixi fr̃s. & longiuscule
tam̃: quia uehem̃tius cõmendanda
fuit caritati ur̃e ipsa caritas. id ẽ
cõmendanda sic erat. Si enĩ caritas
nulla ẽ in uobis: nichil diximꝰ. Si
Autẽ ẽ in uobis: tanꝗͣ oleũ in fłama
adiecimꝰ. & in quo ñ erat amor for-¬
te uerbis accensus ẽ. In alio creuit
ñ erat. Ad hoc ergo ista diximus:
ne pigri sitis diligere inimicos.
Seuit inte homo. Ille seuit: tu p̃¬
care. Ille odit: tu miserere febris ani¬
mȩ ipsius te odit: Samis erit: &
gr̃as agit tibi. Quomͦ medici dili¬
gunt egrotos: Nũ quid ȩgrotos
diligunt: Si egrotos diligunt: uo¬
lunt ut semꝑ egrotent: Ad hoc dili¬
gunt egrotos. ne egroti remaneant:
sed ut ex egrotis sani fiu̾nt. Et qͣnta

Expanded text:
s; coeperunt cum fiducia praedicare nos; coeperunt cum fiducia praedicare nomen ipsius, miracula faciebant in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, credendo biberunt. 11. Haec dixi, fratres, et longiuscule: tamen quia vehementius commendanda fuit Charitati vestrae ipsa charitas, ideo commendanda sic erat. Si enim chariritas nulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit n erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gratias tibi aget. Quomodo medici diligunt aegrotos? Numquid aegrotos diligunt? Si aegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis sani fiant. Et quanta
Abbreviated transcription (Latin):
a dõ factus ẽ: Qd̃ autẽ te odit:
ipse fecit: Qđ inuidet: ipse in¬
se fecit: & quid dicis in animo
tuo: Dñe ꝓpitius illi esto Di-¬
mitte illi peccata: in cute illi
terrorem. muta illũ. Non amas
in illo quod ẽ: sed qđ uis ut sit:
Ergo. cũ inimicũ amas: frẽm amas:
dilectio ẽ. in dilectione fr̃na. Et
nemo dicat. quia aliquid minus
nuit. ut fr̃s diligamus: xp̃c nos mo-¬
nuit. ut etiã inimicos diligamus:
Attende Quare te monuit xp̃c.
ut diligas inimicos: Nũ quid ut
semꝑ remaneant immici: Si ad
hoc te monuit. ut inmici rema¬
neant: odis. ñ diligis. Attende quo¬
modo ipse dilexit: id est quia ipse¬
nolebat. ut sic remanerent ꝑsecuto¬
res. Ait. Pater ignosce illis: quia
nesciunt quid faciunt Quib uo-¬
luit ignosci: mutari illos uoluit:
Quos uoluit mutari : ex inimicis. fr̃s
facere dignatus ẽ Q̾ uere sic fecit
Occisus ẽ. & sepultus. resurrexit. in ce¬
lũ ascendit. sp̃m scm̃ misit discipulis¬

Expanded text:
a Deo factus est. Quod autem te odit, a Deo factus est. Quod autem te odit, ipse fecit; quod invidet, ipse fecit. Et quid dicis in animo tuo? Domine, propitius illi esto, dimitte illi peccata; incute illi terrorem, muta illum. Non amas in illo quod est, sed quod vis ut sit. Ergo cum inimicum amas, fratrem amas. Qdilectio est in dilectione fraterna. Et nemo dicat quia aliquid minus nuit ut fratres diligamus; Christus nos admonuit ut etiam inimicos diligamus . Attende quare te monuit Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant inimici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non diligis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facere dignatus est, et vere sic fecit. Occisus est, sepultus est, resurrexit, in coelum ascendit, Spiritum sanctum misit discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando caritati ur̃ȩ: nͥ fallor.
Robur ẽ ligni positũ ante ocłos
faber optimus uidet lignũ ñ
dolatũ. de silua p̃cisum: ad ama¬
uit. nescio quid inde uult fa¬
cere: Non enĩ ad hoc amauit.
ut semꝑ siͤ maneat. In arte uidet
qd futurũ est: ñ ut amaret qđ
est. Et amauit quod inde factu-¬
rus est: ñ illud qđ ẽ. Sic nos &¬
ds amauit peccatores. Nam dici-¬
mus. qđ ds amauit peccatores.
Ait enim. Non ẽ opus sanis medi-¬
cus: sed male habentib Nũ quid
ad hoc amauit peccatores: ut pec-¬
catores remaneamus: Quasi lignũ
de silua uidit nos faber & cogita-¬
uit edificiũ qđ inde facturus ẽ:
ñ siluã qđ erat:. Sic & tu respicis ini-¬
micũ tuũ. aduersantẽ. seuientẽ.
mordentẽ uerbis. exasperantẽ con-¬
tumeliis. insectantẽ odiis. Atten-¬
dis ibi quia homo ẽ. Uides ista
om̃a quȩ aduersa sunt. ab homine
facta : & uides in illo. qđ a dõ fac-¬
tus sit: Qd̃ autẽ homo factus ẽ:

Expanded text:
aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult facere. Non enim ad hoc amavit, ut semper sic maneat. In arte vidit quod futurum est, non in amore quod est; et amavit quod inde facturus est, non illud quod est. Sic et nos Deus amavit peccatores. Dicimus quia Deus amavit peccatores: ait enim, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Numquid ad hoc amavit peccatores, ut peccatores remaneremus? Quasi lignum de silva vidit nos faber, et cogitavit aedificium quod inde facturus est, non silvam quod erat. Sic et tu respicis inimicum tuum adversantem, saevientem, mordentem verbis, exasperantem contumeliis, insectantem odiis; attendis ibi quia homo est. Vides ista omnia quae adversa sunt ab homine facta; et vides in illo quod a Deo factus est. Quod autem homo factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti gratulatorem de fame int̾-¬
fecta: hunc fecisti imitatorem de
exemplo ꝓposito: Miseramini gͦ
tanquã misericordes : quia in eo
etiam qd diligitis inimicos. fr̃s
diligitis. ne putetis iohannem
nchil de dilectione inmici p̃ce¬
pisse: quia de frat̃na caritate ñ
tacuit. fr̃s diligitis. Quomͦ inqͥs
fr̃s diligimus : Quero. quare di¬
ligas inumicũ. Quare illũ dili¬
gise Ut sanus sit in hac uita.
Quid. si illi ñ expedit: Ut diues
sit. Quid si ipsiᷤ diuitiis excȩcabi¬
turꝰ. Ut uxdrem ducat: Quid si
amarã uitã inde patietur: Ut
filios habeat. Quid si mali ert̃:
Incerta sunt ergo ista. quȩ ui-¬
deris optare iminico tuo. quia
diligis illũ : incerta sunt. Opta
illi: ut habeat tecũ uitã et̃nã:
Opta illi: ut sit fr̃ tuus. Si ergo
hoc optas diligendo inmicũ. ut
sit fr̃ tuus: cũ eũ diligis frẽm
diligis. Non enĩ amas in illo qđ
est: sed qđ uis. ut sit. N ixeram

Expanded text:
fecisti gratulatorem de fame interfecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam misericordes; quia in eo etiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne putetis Joannem nihil de dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate non tacuit: fratres diligitis. Quomodo, inquis, fratres diligimus? Quaero quare diligas inimicum: quare illum diligis? Ut sanus sit in hac vita? quid, si non illi expedit? Ut dives sit? quid, si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam inde patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? Incerta sunt ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitam aeternam; opta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit. Dixeram
Abbreviated transcription (Latin):
cedit. ut corrigat disciplina: Acci-¬
pitur magis plaga caritatis : quam
elemosina suꝑbiȩ. Redite ergo fr̃s
intro: et in om̃ib quecũq facitis.
intuemini testem dm̃ U idete. si
ille uidet. quo animo faciatis. Si
cor ur̃m ñ uos accusat. quia causa¬
iactantiȩ facitis bene: securi estote:
Nolite autẽ timere. quando facitis
bene: ne uideat alter: Time. ne ꝓp¬
terea facias. ut tu lauderis: nam ui¬
deat alter. ut d̃s laudetur Si enim
absconclis ab oculis hominis: abscon¬
dis ab imitatione hominis. Duo st̃
unus panem. alter iustitiam: lnter
duos istos famelicos. quia dictũ est.
beati qui esuriunt & sitiunt iustitiã
am̃ ipsi saturabuntur: inter duos
istos famelicos. bonus oꝑator consti¬
tutus ẽ: Si caritas de illo oꝑatur:
Ambos miseratur: ambobus uult
subuenire Ille enim quęrit. qđ
manducet: & ille quęrit qđ imite¬
tur. Pascis istum: p̃be & isti Am-¬
bobus dedisti elemosinã Illum

Expanded text:
caedit ut corrigat disciplina. Accicaedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. Redite ergo intro, fratres; et in omnibus quaecumque facitis, intuemini testem Deum. Videte, si ille videt, quo animo faciatis. Si cor vestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis bene, ne videat alter. Time ne propterea facias, ut tu lauderis: nam videat alter, ut Deus laudetur. Si enim abscondis ab oculis hominis; abscondis ab imitatione hominis, laudem sunus panem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus es; si charitas de illo operatur, ambos miseratur, ambobus vult subvenire. Ille enim quaerit quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosynam: illum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ discernimus: Audeo aliquid
dicere: sed ñ ego. Paulus dixit:
Moritur caritas: id ẽ homo ha¬
bens caritatẽ confitetur nom̃ xp̃i.
dicit martiriũ Confitetur &
supbia: dicit martiriũ. Ille ha¬
bet caritatem: ille ñ habet carita.¬
tem. Sed audiat ab apło. ille qui
ñ habet caritatem: Si distribuero
om̃ia mea pauperib. & si tradide¬
ro corpus meũ ut ardeam. caritatẽ
autẽ ñ habeam : nichil mͥ ꝓdest
Ergo scriptura diuina intraͦ nos
reuocat. a iactatione huius facier
forinsecus: & abista suꝑficie quȩ
iactatur ante homines. reuocat nos
intro Redi ad conscientiã tuã: ip.¬
sam int̾roga. Noli adtendere qđ
floret foris: sed quȩ radix est in
tro: Radicata ẽ cupiditas: species
potest ẽẽ bonoꝵ factorũ: sed uere oꝑa
ẽẽ bona ñ possunt Radicata caritas:
securus esto: nichil mali ꝓcedere
potest. Blanditur suꝑbus: seuit amor
Ille uestit: ille cedit. Ille enim
uestit. ut placeat hominib: ille

Expanded text:
non discernimus. Audeo aliquid non discernimus. Audeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distribuero omnia mea pauperibus, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines, revocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille
Abbreviated transcription (Latin):
dum. dũ auarior uoluit ẽẽ: ut
supͣ homines ẽẽt. qui supͣ peccora
factus est: & ipsa ẽ suꝑbia. Ꝙ
indete. quanta oꝑa faciat suꝑbia:
Ponite in corde: quã similia fa-¬
ciat & quasi paria caritati. Pa¬
scit esurientem caritas: pascit
& suꝑbia. Caritas agit. ut ds lau¬
detur : suꝑbia. ut ipsa laudetur:
Uestit nudos caritas: uestit & suꝑ¬
bia leuinat caritas: ieiunat & suꝑ¬
bia. Sepelit mortuos caritas: sepe.¬
lit & suꝑbia: Om̃a oꝑa bona. quȩ
suos: Sed interior ẽ caritas. Tollit
locum male agitatȩ suꝑbiȩ. Non
male agitanti: sed male agitatȩ
Ue homini: cuius auriga suꝑbia
est. Necesse ẽ enim. ut p̃ceps e at
Ut autẽ ñ sit suꝑbia. quȩ agitet
facta bona. quis nouit : Quis ui¬
det: Ubi ẽ hoce Oꝑa uidemus:
Pascit misccłia: pascit & suꝑbia:
Hospitem suscipit miscłia: hos¬
pitem suscipit & suꝑbia: Int̾cedit
ꝓpaupere miscdia: int̃cedic &
suꝑbia. Quid ẽ hoce In oꝑibus

Expanded text:
dum; avarior voluit esse, ut dum; avarior voluit esse, ut supra homines esset, qui supra pecora factus est: et ipsa est superbia. 9. Et videte quanta opera faciat superbia; ponite in corde quam similia facit, et quasi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et superbia - charitas, ut Deus laudetur; superbia, ut ipsa laudetur. Vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia; sepelit mortuos charitas, sepelit et superbia. Omnia opera bona quae suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed male agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim ut preceps eat. Ut autem non sit superbia quae agitet facta bona, quis novit? quis videt? ubi est hoc? Opera videmus: pascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia, hospitem suscipit et superbia; intercedit pro paupere misericordia, intercedit et superbia. Quid est hoc? In operibus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ bestias: id est meliorem ẽẽ quã
bestias. Noc naturale habes: semꝑ
melior eris quã bestia. Si uis me¬
lior eẽ quã alius homo: in uide¬
bis ei. quando tibi ẽẽ uidebis equa¬
lem. Debes uelle om̃s homines
ȩquales tibi Et si uiceris aliquẽ
ꝑprudentiã: optare debes ut sit¬
& ipse prudens: Quã dui tardus ẽ.
discit ate: Quã diu indoctus est:
indiget tii. Et tu inderis doctor:
ille autẽ discens. Tu ergo superior.
quia doctor es: ille inferior. quia
discens. Nisi illum optes ȩqualem:
semꝑ us habere discentem. Si autẽ
uis semꝑ habere discentem: in ui¬
dus eris doctor. Si inuidus doctor:
quomͦ eris doctor: Rogo te: noli
docere ipsam inuidentiã tuã. Au¬
di apłm. dicentem de uisceribus
caritatis. U ellem om̃s homines eẽ
sicut meipsum. Quomͦ uolebat
om̃s ȩquales  ldo erat om̃ib su¬
perior: quia caritate optabat om̃s
ȩquales. Ercessit ergo homo mo¬

Expanded text:
super bestias, id est, meliorem esse quam super bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale habes; semper melior eris quam bestia. Si vis melior esse quam alius homo, invidebis ei quando tibi esse videbis aequalem. Debes velle omnes homines aequales tibi esse; et si viceris aliquem per prudentiam, optare debes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autem discens: tu ergo superior, quia doctor es; ille inferior, quia discens. Nisi illum optes aequalem, semper vis habere discentem. Si autem vis semper habere discentem, invidus eris doctor. Si invidus doctor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines esse sicut meipsum . Quomodo volebat omnes esse aequales? Ideo erat omnibus superior, quia charitate optabat omnes aequales. Excessit ergo homo mo
Abbreviated transcription (Latin):
suis: Ido ds quosdam liberauit
uisibiliter : quosdam ñ liberauit ui¬
sibiliter. Om̃s tam̃ spũaliter libera¬
uit: spũaliter ueminẽ deseruit:
Uisibiliter quosdã uisus ẽ deseruisse.
quosdam uisus ẽ eripuisse: Ido qͦs.¬
dam eripuit : ne putetis illũ ñ po¬
tuisse eripere: Testimoniũ dedit:
quia potest E ubi ñ fecit. secretiorẽ
intelligas uoluntatem : ñ suspiceris
difficultatem. Sed quid fr̃s : Cum
euaserimus om̃s istos mortalitatis la-¬
queos. cũ transierint tempora tẽp-¬
cationis. cũ scłi huius mutabilitas
decurrerit. & receperimus illam
stolã pͥmã. immortalitatem illã
quã peccando ꝑdidimꝰ. cũ corrup¬
tibile hoc induerit in corruptionẽ.
id ẽ. cũ caro ista induerit incorrup¬
tionẽ. & mortale hoc induerit im¬
mortalitatẽ : iam ꝑfectos filios dĩ.
ubi ñ opus est temptari nec flagel¬
lari. agnoscit enim om̃is creatura¬
creatorem: subdita nobis erunt om̃ia:

Expanded text:
suis? Ideo Deus quosdam liberavit suis? Ideo Deus quosdam liberavit visibiliter, quosdam non liberavit visibiliter: omnes tamen spiritualiter liberavit, spiritualiter neminem deseruit. Visibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est eripuisse. Ideo quosdam eripuit, ne putes illum non potuisse eripere. Testimonium dedit quia potest, ut ubi non facit, secretiorem intelligas voluntatem, non suspiceris difficultatem. Sed quid, fratres? Cum evaserimus omnes istos mortalitatis laqueos, cum transierint tempora tentationis, cum saeculi hujus fluvius decucurrerit et receperimus illam stolam primam, immortalitatem illam quam peccando perdidimus, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, id est, caro ista induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; jam perfectos filios Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creatura: subdita nobis erunt omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
te. quȩ infra te sunt. Idoq cum
danihel agnouisset supͣ se dm̃: cog.¬
nouert̃ illũ supͣ se leones. Si autẽ
ñ agnoscis illũ qui supͣ te ẽ. supe¬
riorem contẽnis. subderis inferio¬
ri Propterea. suꝑbia egiptiorũ
unde domita ẽ: De ranis & mu-¬
scis. Poterat ds & leones mittere:
sed aliquis magnus leone terren-¬
dus ẽ Quanto illi erant suꝑbio¬
res: tanto de reb contẽptibilib
& ab iectis. fracta ẽ eoꝵ ceruix
mala. Sed danhelem agnouert̃
leones: quia ille subditus erat dõ
Quid martires. qui ad bestias pug¬
nauerunt: & ferarũ morsib lamati¬
uit machabeos: Agnouit macha-¬
erat quoda flagello ꝑmittente dõ.
qui dicit in scriptura. flagellat ds¬
onnnẽ filiũ quẽ recipit. Putatis enĩ
fr̃s. quia ferrũ transuerberaret
uiscera dñi. nisi ipse ꝑmitteret:
aut hereret in ligno. nͥ ipse uoluisset:
Non eũi agnouit creatura sua: An
exemplũ patientie ꝓposuit fidelib

Expanded text:
te quae infra te sunt. Ideoque cum te quae infra te sunt. Ideoque cum Daniel agnovisset supra se Deum, agnoverunt illum supra se leones . Si autem non agnoscis illum qui supra te est, superiorem contemnis, subderis inferiori. Propterea superbia Aegyptiorum unde domita est? De ranis et muscis . Poterat Deus et leones mittere, sed aliquis magnus leone terrendus est. Quanto illi erant superbiores, tanto de rebus contemptibilibus et abjectis fracta est eorum cervix mala. Sed Danielem agnoverunt leones, quia ille subditus Deo erat. Quid? martyres qui ad bestias pugnaverunt, et ferarum morsibuvit Machabaeos; agnovit, fraerat quodam flagello, permittente Domino, qui dixit in Scriptura, Flagellat omnem filium quem recipit . Putatis enim, fratres, quia ferrum transverberaret viscera Domini, nisi ipse permitteret; aut haereret in ligno, nisi ipse voluisset? Non eum agnovit creatura sua? An exemplum patientiae proposuit fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
uit a quo factus ẽ: potest intelli¬
gere creatorem suũ. laudare crea¬
torem suũ. Nabet hanc intelli¬
gentiã: quia habet prudentiam.
ldeo multi cũ ꝑ cupiditates malas
de tererent in se imaginẽ dĩ. & ip¬
sam quodam mͦ flamnã intelli¬
gentiȩ. ꝑ uersitate morũ extingue¬
rent: clamabat illis scriptura:
Nolite fieri sicut equus & mulus.
quib ñ ẽ intellectus. Noc est
dicere: Prȩposui te equo & muls
te ad imaginẽ meã feci: potestatẽ
tibi suꝑ ista dedi. Quare : Quia
ñ habent ferȩ rationalem mentẽ:
tu autẽ rationali m̃te capis ueri-¬
tatem: intelligis qđ supͣ te ẽ. Sub¬
dere ei qui supͣ te ẽ : & infra te
erunt illa. quib p̃positus es. Quia
uero ꝑ peccatũ homo deseruit eũ
sub quo eẽ debuit: sub ditus ͤ eis. suꝑ
quȩ ẽẽ debuit Intendite quid di-¬
cam. Ps. homo. pecora: uerbi gr̃a:
Supͣ te ds: infrate pecora. Agno¬
sce eũ qui supͣ te est: ut agnoscant

Expanded text:
vit a quo factus est, potest intellivit a quo factus est, potest intelligere creatorem suum, laudare creatorem suum. Habet hanc intelligentiam, qui habet prudentiam. Ideo multi cum per cupiditates malas detererent in se imaginem Dei, et ipsam quodammodo flammam intelligentiae perversitate morum exstinguerent; clamabat illis Scriptura, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Hoc est dicere, Praeposui te equo et mulo; te ad imaginem meam feci, potestatem tibi super ista dedi. Quare? Quia non habent ferae rationalem mentem: tu autem rationali mente capis veritatem, intelligis quod supra te est; subdere ei qui supra te est, et infra te erunt illa quibus praepositus es. Quia vero per peccatum homo deseruit eum sub quo esse debuit, subditur eis supra quae esse debuit. 7. Intendite quid dicam: Deus, homo, pecora: verbi gratia, supra te Deus; infra te pecora. Agnosce eum qui supra te est, ut agnoscant
Abbreviated transcription (Latin):
initiũ om̃is peccati. suꝑbia. Si ini-¬
tiũ om̃is peccati suꝑbia: radix om̃i¬
um maloꝵ auaritia ẽ Certe ra.¬
dix om̃iũ maloꝵ auaritia ẽ. In¬
uenimus & in suꝑbia auaritiã eẽ
Excessit enim modũ homo. Quid
ẽ auarũ ẽẽ e P rogredi ultra quã
sufficit. Adam suꝑbia
cecidit Initiũ om̃is pec-¬
ritia : Quid auarius illo. cui
ds sufficere ñ potuit: Ergo fr̃s
leginus: quẽ ad modũ factus sit ho¬
mo. ad imaginẽ & si militudinem
dĩ Q̾ quid de illo dixit ds: Et
habeat potestatem pisciũ maris.
& uolatiliũ cęli : & om̃iũ pecoꝵ.
quȩ repunt suꝑ terram. Num qͥd
dixit. habeat postestatem hominũ:
Habeat potestatẽ. ait Dedit potes
exeo habet potestatem: ex quo fac¬
tus ẽ ad imaginẽ dĩ U̾bi autem
factus ẽ ad imaginẽ di : In intellec¬
tu. in mente. in interiore homine:
in eo qđ intelligit ueritatẽ. di¬
iudicat iustitiã & in iustitiã no.¬

Expanded text:
Initium omnis peccati superbia. Si iniInitium omnis peccati superbia. Si initium omnis peccati superbia, radix omnium malorum superbia est. Certe radix omnium malorum avaritia est: invenimus et in superbia avaritiam esse; excessit enim modum homo. Quid est avarum esse? Progredi ultra quam sufficit. Adam superbia cecidit: Initium omnis pecritia? Quid avarius illo, cui Deus sufficere non potuit? Ergo, fratres, legimus quemadmodum factus sit homo ad imaginem et similitudinem. Dei: et quid de illo dixit Deus? Et habeat potestatem piscium maris, et volatilium coeli, et omnium pecorum quae repunt super terram . Numquid dixit, Habeat potestatem hominum? Habeat potestatem, ait: dedit potestex eo habet potestatem, ex quo factus est ad imaginem Dei. Ubi autem factus est ad imaginem Dei? In intellectu, in mente, in interiore homine; in eo quod intelligit veritatem, dijudicat justitiam et injustitiam, no
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nemo moriatur: Concordas liti-¬
gantes. U tinã aliquando sit par illa
ȩt̃na hierłmi : ubi nenio discordat.
Hec om̃ia officia necessitatũ sunt
Tolle miseros: cessabunt oꝑa miscđiȩ
caritatis extinguetur : uer¬
manius amabis felicem ho.¬
minẽ: cui ñ habes qđ p̃stes: Purior
ille amor erit: multoq sincerior:
Nã si p̃stiteris misero. fortassis extol¬
lere te cupis aduersus eũ : & eum tͥ
uis ẽẽ subiectũ: quia auctor es tu
beneficii. Ille indiguit : tu imꝑti-¬
tus es. Quasi maior uideris. quia
tu p̃stitisti: quã ille cui p̃stitum ẽ
Opta equalem: ut ambo sub uno
sitis. cui nichil p̃stari potest Nam
in hoc excessit modũ suꝑba anina.
& quoda modo auara fuit: quia ra-¬
dix om̃ium maloꝵ auaritia. Et itẽ
dictũ est. Initiũ om̃is peccati. suꝑbia.
Et quęrimus aliquando. quomͦ sibi
concordent istȩ duȩ sententiȩ: ra-¬
dix om̃ium maloꝵ. auaritia. &

Expanded text:
ubi nemo moriatur! Concordas litiubi nemo moriatur! Concordas litigantes: utinam aliquando sit pax illa aeterna Jerusalem, ubi nemo discordet! Haec enim omnia officia necessitatum sunt. Tolle miseros; cessabunt opera misericcharitatis exstinguetur? Germanius amas felicem hominem, cui non habes quod praestes; purior ille amor erit, multoque sincerior. Nam si praestiteris misero, fortassis extollere te cupis adversus eum, et eum tibi vis esse subjectum, qui auctor est tui beneficii. Ille indiguit, tu impertitus es; quasi major videris quia tu praestitisti, quam ille cui praestitum est. Opta aequalem, ut ambo sub uno sitis cui nihil praestari potest. 6. Nam in hoc excessit modum superba anima, et quodammodo, avara fuit; quia radix omnium malorum avaritia . Et item dictum est, Initium omnis peccati superbia . Et quaerimus aliquando quomodo sibi concordent istae duae sententiae: Radix omnium malorum avaritia; et,
Abbreviated transcription (Latin):
niuolentiam quandam habet erga
eos qui diliguntur. Non enim ͤ debemꝰ
diligere homines. aut sic possimius
diligere uel amare. hoc enim uerbo
etiam usus ẽ dñs cũ diceret. petre
amas me: ñ sic debemius amare
homines quomͦ audimus gulosos di¬
cere. Amo turdos. Queris. quare :
Ut occidat & consumat. Et amare
se dicit. & ad hoc illos amat. ut ñ sint.:¬
& ad hoc amat. ut perimat. Et qͥc¬
quid ad cibandum amamius: ad hoc
amamus. ut illud consumatur. & nos
reficiamur. Nũqͥd sic amandi sunt
homines. tanquã consumendi :
Sed amicia quadã beniuolentiȩ: ut
aliquando p̃stemus eis quos amamus:
Qđ si ñ sit qđ p̃stemus: sua beniuolen¬
tia sufficit amanti Non enĩ optare de¬
bemus ẽẽ miseros: ut possimus exerce¬
re oꝑa miscłiȩ Das panẽ esurienti. Sed
melius nemo esuriret: ut nulli dares:
Uestis nudũ. Utinã om̃s uestiti ẽent:
& ñ ẽẽt ista necessitas. Sepelis mortuũ.
Utinã ueniat aliquando illa uita:

Expanded text:
nevolentiam quamdam habet erga nevolentiam quamdam habet erga eos qui diliguntur. Non enim sic debemus diligere homines, aut sic possumus diligere, vel amare; hoc enim verbo etiam usus est Dominus cum diceret, Petre, amas me ? non sic debemus amare homines, quomodo audimus gulosos dicere, Amo turdos. Quaeris quare? Ut occidat, et consumat. Et amare se dicit, et ad hoc illos amat ut non sint, ad hoc amat ut perimat. Et quidquid ad cibandum amamus, ad hoc amamus, ut illud consumatur, et nos reficiamur. Numquid sic amandi sunt homines, tanquam consumendi? Sed amicitia quaedam benevolentiae est, ut aliquando praestemus eis quos amamus. Quid, si non sit quod praestemus? Sola benevolentia sufficit amanti. Non enim optare debemus esse miseros, ut possimus exercere opera misericordiae. Das panem esurienti: sed melius nemo esuriret, et nulli dares. Vestis nudum: utinam omnes vestiti essent, et non esset ista necessitas! Sepelis mortuum: utinam veniat aliquando illa vita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nobis sufficere. ut fr̃s diligamꝰ.
sed & debere nos extendere ipsam
dilectionẽ. ut ꝑueniamus usq¬
ad inimicos. Qui usq ad in iicos
ꝑuenit: ñ transilit fr̃s. Necesse
est. sicut ignis prius occupet ꝑxi¬
ma: & sic se in longiꝰquiora disten¬
dat: Propinquior tibi est frater.
quã nescio quis homo Rursus
tibi magis ad hȩret ille. quẽ ñ
noueras. qui tibi tam̃ ñ aduersat᷑.
quã in imicus. qui etiam aduersa¬
tur. Urtende dilectionẽ in ꝓxi¬
mos: nec uoces illam extensionẽ
Prope enim te diligis: qui eos
diligis qui tibi adhęrent. Extende
adignotos: qui tibi nichil mali fe-¬
cerunt. Transcende & ipsos: ꝑueni.
ut diligas inimicos. Noc certe dñs
iubet: Quare iste tacuit de dilec¬
tione inimici: Om̃is dilectio. siue
quȩ carnalis dicitur. quȩ ñ dilectio
sed amor dici solet. dilectionis enim
nom̃ magis solet in meliorib rebus
dici solet. in meliorib reb acoipi: tam̃
om̃is dilectio fr̃s carissimi. utiq be¬

Expanded text:
non nobis sufficere ut fratres diligamus, sed debere nos extendere ipsam dilectionem, ut perveniamus ad inimicos? Qui usque ad inimicos pervenit, non transilit fratres. Necesse est sicut ignis, prius occupet proxima, et sic se in longinquiora distendat. Propinquior est tibi frater quam nescio quis homo. Rursus tibi magis adhaeret ille quem non noveras, qui tibi tamen non adversatur, quam inimicus qui etiam adversatur. Extende dilectionem in proximos, nec voces illam extensionem. Prope enim te diligis, qui eos diligis qui tibi adhaerent. Extende ad ignotos, qui tibi nihil mali fecerunt. Transcende et ipsos; perveni, ut diligas inimicos. Hoc certe Dominus jubet. Quare iste tacuit de dilectione inimici? 5. Omnis dilectio, sive quae carnalis dicitur, quae non dilectio, sed magis amor dici solet dilectionis enim nomen magis solet in melioribus rebus dici, in melioribus accipi: tamen omnis dilectio, fratres charissimi, utique be
Abbreviated transcription (Latin):
qui datus ẽ nobis Et nos uidimꝰ
& testes sumus: quia pater misit
filiũ suũ saluatorẽ nundi. Securi
estote qui egrotatis: talis medicus
uenit: Nesꝑabatis. Magni erant
morbi: insanabilia erant uulnera.
desꝑata erat egritudo. Magnitudinẽ
malitui attendis: om̃ipotentiam
medici ñ attendis: Tu desꝑatus es:
sed ille om̃ps est. cinus testes isti
sunt: qui pͥmo sanati. & annuntian¬
tes medicũ. & ipsi tam̃ plus spe sa-¬
nati. sunt. quã re: Nam sic dicit
apłs Spe enĩ salui facti sumꝰ. Cȩpi¬
mus ergo sanari in fide : ꝑ ficiet᷑
autẽ salus nr̃a. cũ corruptibile hoc
induerit incorruptionẽ & mortale
hoc induerit immortalitatẽ Hȩc
spes est : ñdũ res. Sed qui gaudet
inspe: tenebit & rẽ Qui autẽ ñ ha
Quicũq confessus fuerit: quia¬

Expanded text:
qui datus est nobis . 13. Et nos vidimus, et testes sumus, quia Pater misit Filium suum Salvatorem mundi. Securi estote qui aegrotatis: talis medicus venit, et desperatis? Magni erant morbi, insanabilia erant vulnera, desperata erat aegritudo. Magnitudinem mali tui attendis, omnipotentiam medici non attendis? Tu desperatus es; sed ille omnipotens est: cujus testes isti sunt qui primo sanati, et annuntiantes medicum; et ipsi tamen plus spe sanati quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanari in fide: perficietur autem salus nostra, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Haec spes est, nondum res. Sed qui gaudet in spe, tenebit et rem: qui autem spem Quicumque confessus fuerit qu
Abbreviated transcription (Latin):
suerit in laude sua: sed in laude
dĩ Erat quantũ ad ipsũ ꝑtinet
uastator eccłe : ꝑ secutor. inuidus.
malignus Ipse confitetur : ñ nos
conuitiamur. Amat paulus dici
a nobis peccata sua : ut głificet᷑
ille qui talem morbũ sanauit:
Manigtudinẽ enim uulneris. ma¬
nus medici secuit: & sanauit Uox
illa de cęlo ꝓstrauit ꝑsecutorem:
& erexit p̾dicatorem: Occidit sau-¬
lum : & uiuificauit paulũ Saul
enim. ꝑ secutor erat scĩ uiri. Inde
nom̃ habet iste: quando ꝑseque¬
batur xꝑianos. Postea de saulo fac¬
tus ẽ paulus. Quid ẽ paulus
Modicus. Ergo quando saulus.
suꝑbus. elatus: quando paulus hu-¬
milis. modicus. Ideo sic loquimur:
Paulo post uidebo te: id ẽ post
modicũ Audi quia modicus fac¬
tus ẽ. Ego enĩ sũ minimus apłoꝵ.
Et : miclui minimo om̃iũ scõꝵ:
dicit alio loco Sic erat inter apłos.
tamꝗͣ fimbria uestimenti. Sedte-
fr̃s hoc dixerim. hoc dico. hoc
si possem. ñ tacerem Oꝑa modo

Expanded text:
suerit in laudem suam, sed in laudem suerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum minimus Apostolorum ; et, Mihi minimo omnium sanctorum, dicit alio loco . Sic erat inter Apostolos tanquam fimbria vestimenti: sed teto, fratres, hoc dixerim, hoc dico, hoc si possem non tacerem: opera modo
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. dm̃ uolunt accusare Con¬
uerte hoc distortũ nescio quid
& p̃posterũ: fac illud quoda modo
capite deorsum. Qd̃ ẽ sursũ. faciaᷤᷤ
ĩosum: qd deorsũ. facias sursum.
lusum uis facere dm̃ & te sursu:
Precipitaris: ñ eleuaris: Ille eni
semꝑ sursũ est: Quid ergo: Cu
bene. & ds male: Immo hoc di¬
cito: siuis uerius dicere. Ego ma¬
le. ille bene: & qđ ego bene. ab illo
bene: nã ame qͥcqd ago. male Ista
confessio confirmat cor: & facit
dilectionis fundam̃ta. Nã si oꝑa
nr̃a abscondere debemus bona.
ne uideantur ab hominib : ubi ẽ
illa sententia dñi. in eo sermone
quẽ habuit in monte : Ubi hoc
dixit̾. ibi & illud paulo ante di¬
fecit: sed addidit. &̾ głificent pa¬
trem ur̃m qui in celis ẽ. Q apłs
quid ait: Eram autẽ ignotus facie
ȩccłiis iudeȩ quȩ in xp̃o sunt: tan¬
nc̃ euangelizat fidem. quã aliqͣn¬
bant dm̃. Uidete. quẽ admodũ &
ipse qui sic in notuit. finẽ ñ po.¬

Expanded text:
ciunt, Deum volunt accusare. Conciunt, Deum volunt accusare. Converte hoc distortum nescio quid et praeposterum, faciens illud quodammodo capite deorsum: quod susum, faciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipitaris, non elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc dixit, ibi et illud paulo ante di ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tanizat fidem quam aliquanbant Deum . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non po
Abbreviated transcription (Latin):
iubet: & ille intus cui iubetur. Nãq
legeretur: certe si aurẽ ibi ñ tantũ
corporis. sed & cordis habustis Quid
ait: Cauete facere iustitiã urãm
corã hominib: ut uideamini ab
eis: Nũquid hoc uoluit dicere. ut
quecũq bona facimus. ab scondamꝰ
ab ocłis hominũ. & timeamus ui¬
derie Si times spectatores: ñ habe-¬
bis imitatores. Debes ergo uideri :
sed ñ ad hoc debes facere ut uidea¬
ris. Non ibi debet eẽ finis gaudu
tui. ñ ibi terminus lȩcitiȩ tue. ut
putes te totum fructum consecutũ
ẽẽ boni oꝑis tui. cum uisus fueris
atq laudatus. Nichil ẽ hoc. Con-¬
tẽ ne te. quando laudaris. Ile in
te laudetur: qui ꝑte oꝑatur. Noli
ergo ad laudem tuã oꝑari qđ bo¬
nũ agis: sed ad laudem illius a quo
habes ut bonũ agas Abste habes
male agere. a do habes bene agere
Contra ꝑuersi homines ui dete quã
p̃posteri sint. Qđ faciunt bene.
sibi uolunt tribuere : si male fa¬

Expanded text:
jubet, et ille intus cui jubetur. 2. Namjubet, et ille intus cui jubetur. 2. Namlegeretur; certe si aurem ibi non tantum corporis, sed et cordis habuistis. Quid ait? Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetur, qui per te operatur. Noli ergo ad laudem tuam operari quod bonum agis, sed ad laudem illius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Quod faciunt bene, volunt sibi tribuere: si male fa
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ hȩc tenenda sunt: quia iitus
sunt om̃s istȩ uirtutes. quas cõme¬
moraui. Quis autẽ sufficit om̃s no¬
minare: Quasi exercitus ẽ impe¬
ratoris : qui sedet intus in mente
tua. Quomͦ enĩ imꝑator ꝑ exercitũ
xp̃c incipiens habitare in interiore
homine nr̃o id ẽ in m̃te ꝑ fidem.
utitur istis uirtutib quasi ministris
suis. & ꝑ has uirtutes. quȩ uideri
nominantur laudantur. ñ autem
laudarentur nisi amarentur. ñ ama-¬
rentur nͥ uiderentur. & si utiq non
amarentur nisi inderentur. alio ocło
uidentur. id est interiore cordis as¬
pectu: ꝑ has uirtutes in uisibiles mo¬
uentur menbra uisibiliter. Pedes ad
ambulandũ:. sed quo mouerit bona
uoluntas. quȩ militat bono imꝑato¬
ri. Manus ad oꝑandũ. Sed quid:
Qđ iusserit caritas: quȩ inspirata
est intus ab spũ sc̃o. Menbra ergo¬
quȩ uidentur. cõmouentur: qui iu-¬
bet intus. ñ uidetur. Et quiᷤ intus
iubeat. ꝓpe ipse solus nouit. qui

Expanded text:
 haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nominavi. Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. Quomodo enim imperator per exercitum us Christus incipiens habitare in interiore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri nominantur, laudantur: non autem laudarentur nisi amarentur, non amarentur nisi viderentur; et si utique non amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. Manus ad operandum; sed quid? Quod jusserit charitas, quae inspirata est intus a Spiritu sancto. Membra ergo videntur cum moventur; qui jubet intus, non videtur. Et quis intus jubeat, prope ipse solus novit qui
Abbreviated transcription (Latin):
egenti: Nũquid semꝑ nudũ uestire:
Nũ quid semꝑ egrotos uisitare: Nũ.¬
quid semꝑ discordantes concordare:
Nũquid semꝑ mortuos sepelire: Mo¬
do illud: mͦ illud In choantur ista
& cessant: ille autẽ imꝑator nec in¬
choatur: nec cessare debet. Caritaᷤ
intus ñ int̾mittatur: officia cari¬
tatis ꝓ tempore exhibeantur. Cari¬
tas ergo sicut scriptũ est. frat̃na
ꝑmaneat: fortasis autem mouerit
aliquos ur̃m : ex quo istam epłam
beati iohannis tractamus uobis.
quare ñ cõmendauerit maxime.
nisi frat̃nã caritatem. Qui diligit
frẽm. dicit: & p̃ceptũ nobis datũ
est. ut diligamus in uicẽ Assidue
nominauit caritatẽ fraternã : dĩ
autẽ caritatem. id ẽ qua debemus
diligere dm̃. ñ tam assidue nomi¬
nauit: sed tam̃ ñ om̃ino tacuit:
De inimici uero dilectione ꝓrsus
tacuit: Prope ꝑ totã ipsam epłam
cũ ueliem̃ter nobis p̃dicet cõmen¬
detq caritatem : ñ nobis dicit.
ut diligamus inimicos: sed dicit

Expanded text:
egenti? numquid semper nudum vestire? numquid semper aegrotos visitare? numquid semper discordantes concordare? numquid semper mortuos sepelire? Modo illud, modo illud. Inchoantur ista, et cessant: ille autem imperator, nec inchoatur, nec cessare debet. Charitas intus non intermittatur: officia charitatis pro tempore exhibeantur. Charitas ergo, sicut scriptum est, fraterna permaneat . 4. Fortassis autem moverit aliquos vestrum, ex quo istam Epistolam beati Joannis tractamus vobis, quare non commendaverit maxime nisi fraternam charitatem. Qui diligit fratrem , dicit; et, Praeceptum nobis est datum, ut diligamus invicem . Assidue nominavit charitatem fraternam: Dei autem charitatem, id est qua debemus diligere Deum, non tam assidue nominavit; sed tamen non omnino tacuit. De inimici vero dilectione prorsus tacuit prope per totam ipsam Epistolam. Cum vehementer nobis praedicet, commendetque charitatem, non nobis dicit ut diligamus inimicos; sed dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ilectio.
dulce
ẽ. sed
dulciuᷤᷤ
factũ.
de illa loqui ñ possumus. Multa
enĩ agimus. & diuersȩ actiones
distendunt nos : ut ñ uacet lingue
nr̃e semꝑ de dilectione loqui Nã
nichil meluis ageret lingua nr̃a
Sed de qua semꝑ loqui ñ licet:
semꝑ eam custo dire licet. sicut
nunc qđ cantamus alleliua. nũ qͥd
semꝑ hoc facimus: Uix unius¬
horȩ ñ toto spacio. sed parua parti¬
cula cantamus alleluia: & uacamus
ad iliud. Est autẽ alleliua. sicut iam
nostis. laudate dñm. Qui dm̃ lingua

Expanded text:
ilectio dulce m, sed dulcius factum. de illa loqui non possumus. Multa enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper loqui non licet, semper eam custodire licet. Sicut nunc quod cantamus, Alleluia, numquid semper hoc facimus? Vix uniushorae non toto spatio, sed parva particula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. Est autem Alleluia, sicut jam nostis, Laudate Deum. Qui Deum
Abbreviated transcription (Latin):
Siuis ab illo fugere: ad ipsum fuge
Ad ipsũ fuge confitendo: ñ ab ipso
latendo. Latere enim ñ potes:
sed confiteri potes. Dic illi. refu-¬
gium meũ es tu: & nutriatur in
te dilectio. quȩ sola ꝑducit
aduitam. Perhibeat tibi testimonium
conscientia tua. quia ex d̃o est. Si ex
do est : noli illam uelle ante homines
iactare. quia nec laudes hominũ te lae¬
uant in celum. nec uituperationes inde
te deponunt. Ille uideat qui coro¬
nat : ille sit testis. quo iudice coro¬
naris. Maior ẽ d̾s corde nr̃o: & no-

Expanded text:
Si vis ab illo fugere, ad ipsum fuge. Si vis ab illo fugere, ad ipsum fuge. Ad ipsum fuge confitendo, non ab ipso latendo: latere enim non potes, sed confiteri potes. Dic illi, Refugium meum es tu ; et nutriatur in te dilectio, quae sola perducit ad vitam. Perhibeat tibi testimonium conscientia tua, quia ex Deo est. Si ex Deo est, noli illam velle ante homines jactare; quia nec laudes hominum te levant in coelum, nec vituperationes inde te deponunt. Ille videat qui coronat; ille sit testis quo judice coronaris. Major est Deus corde nostro