comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gistis : xp̃m di uirtutẽ eẽ atq sapientiã
Legimus etiã. quia uirtus est pater.
sicut scriptũ est Uidebitis filiũ homi¬
nis sedentẽ ad dexteram uirtutis
Hic utiq uirtutem patrem dixit: cuius
ad dexterani filius sedet. sicut habes.
Dixit dñs dño mneo secde ad dexteram
meam Uirtutem etiã sp̃m sc̃m. ipse
dũs nuncupauit dicens Accipite ur¬
tutem si aduementem in uos sp̃s scĩ¬
phe enĩ sp̃s uirtus est:
quia legisti. sp̃g̃ consilii atq uirtutis
E sicut filius magni confilii angłs :
ita eriã sp̃s consilii est: ut unũ scias
nitis & statutis Arbitriũ aut̃ diuini
consilii: sp̃m̃ etiã inde cognosce Nam
cũ supra docuerimus arbitrũ baptis
pharisei aut̃ consiliũ dĩ spreuerunt
in se non baptitati ab eo: liquido cla¬
ret. cũ sine spũ baptisma eẽ non possit.
sine sp̃u quoq ñ esse consiliũ d̃ĩ Et
ut sciamus plenius euirtutem esse
spm̃: scire debemꝰ ipsũ esse ꝓmissum.
quando dixit añs E ffundã de spũ meo

Expanded text:
gisti, Christum Dei virtutem esse atque sapientiam . Legimus etiam quod virtus est Pater, sicut scriptum est: Videbitis Filium hominis sedentem ad dexteram virtutis . Hic utique virtutem Patrem dixit, cujus ad dexteram Filius sedet sicut habet: Dixit Dominus Domino meo: Sede ad dexteram meam . Virtutem etiam Spiritum sanctum ipse Dominus nuncupavit, dicens: Accipietis virtutem advenientem in vos Spipse enim Spiritus virtus est, quia legisti: Spiritum consilii atque virtutis . Et sicut Filius magni consilii Angelus, ita etiam Spiritus consilii est, ut unum scias nitis et statutis. 21. Arbitrum autem divini consilii Spiritum, etiam inde cognosce. Nam cum supra docuerimus arbitrum baptismPharisaei autem consilium Dei spreverunt in se, non baptizati ab eo ; liquido claret, cum sine Spiritu baptisma esse non possit, sine Spiritu quoque non esse consilium Dei. 22. Et ut sciamus plenius virtutem esse Spiritum, scire debemus ipsum esse promissum, quando dixit Dominus: Effundam de Spiritu meo
Abbreviated transcription (Latin):
in eternum sp̃m ueritatis qu̾e mun¬
dus non potest acciꝑe qͥa ñ iudl̃t
eum nec cognoscit eum. Uos autem
cognoscitis eum: qͥa apud uos manet
ae m uobis est Ergo mundus ñ habe¬
bat uitam ȩternam: quia ñ acceꝑat
spm̃ Ubi aut̾e sp̃s: ibi uita et̾na
Ipse ẽ enĩ sp̃s. uite oꝑator et̃nȩ Un¬

Expanded text:
m veritatis, quem mundus non potest accipere; quia non videt eum, nec cognoscit eum: vos autem scitis eum, quia apud vos manet, et in vobis est . 27. Ergo mundus non habebat vitam aeternam, quia non acceperat Spiritum: ubi autem Spiritus, ibi vita aeterna: ipse est enim Spiritus vitae operator aeternae. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗlerama poritendo. ot celenter comprehendereut. quedani derba atgne
nomina. ix conimuni consentu. primis litteni notabant. et puguta
lasierae gnoil fignifiratent in promptu erat. Quod nominidus. pra nonsiubus
legius sndolani. pondifitumis ionamentis. Iurisp eiuitis ubus etirus¬
croluntas: ut unusquesque fauiliares libi uotas pro uobintate fignare⁊
quas comprehenebre infinitum esi: Gublirae somne tenenela suue
quoe in monumentis plurimis. & histonarura hbns. sarisq publirs

Expanded text:
nt, in scribendo ut celeriter comprehenderent, quaedam verba atque nomina ex communi sensu primis litteris notabant, et singulae litterae quid significarent in promptu erat; quod in nominibus, legibus publicis pontificumque monumentis et in juris civilis stluntas ut unusquisque familiares sibi notis pro voluntate signaret: quas comprehendere infinitum est. Publicae sane tenendae sunt, quae in monumentis plurimis et historiarum libris sacrisque publicis
Abbreviated transcription (Latin):
ad u̾gernam: qui et necẽ clucis et ob¬
sidionis euentum indicarent: Sed
sid̾e inspexissẽt: eruhescentes ammi¬
rabantur ip̃m. quem inobsidione in¬
teifectũ ueseruerant. ita incolumẽ
his ũbis comitissam amplexabatur: Nõ
equidem int̾fectus sum: s ut uides uiuo:
Doleo tñ oppibi mei destructionem: so¬
timendum est ne suꝑueniat rex: et noꝰ
in oppido isto intercipiat: Ibo gͥ prius
ne nobis deterĩ ꝯtingat. Egressus itaq
petiuit exercitum suũ: et exuta sp̃e
gorlois inutherpendragon rediuit:

Expanded text:
ad Igernam, necem ducis et obsidionis euentum indicantes. Sed inspexissent, erubescentes admirabantur ipsum, quem in obsidione interfectum deseruerant, ita incolumem his uerbis comitissam amplexabatur dicens: “Non equidem interfectus sum, sed uiuo, ut cernis. Doleo tamen opidi mei destructionem et sotimendum est, ne superueniat rex nosque in opido isto intercipiat. Ibo itaque eionponam, ne nobis deterius contingat.” Egressus itaque petiuit exercitum et exuta specie Gorlois in Vterpendragon rediit.
Abbreviated transcription (Latin):
sardiniam ingͥssus: palantis in¬
colarum animos ad ꝯcordiam e¬
blanditꝰ. olbiam. atꝙ alia g̾ca op¬
pida ꝯstrurit. Hyolenses ab eo
dicti. sepulero eius templũ addidrt
qd̾: inutatꝰ uͥtutem patrui: malis
plurimis sardiniam liberasset.
Inte om̃ia sobolem cogitantib:
st̃nutatõ pꝰ coitꝰ cauenda: ne priꝰ
sem̃ excutiat impulsus repentinꝰ:
ꝗͣ penetͣlib matͥs se insinuet hu¬
mor paternꝰ Qd si natalis materia
heserit: decimus a ꝯceptu dies do¬
iore gͣuidas ammonebit. Iam in
incipiet a̾ capitis in quictudo: & ca¬
ligine uisus hebetabit᷑. Cyboruinqͦ
fastidiis: stomachi claudet᷑ cupido:
onueuit inter omnes: corda pri¬
mum uiũsa formari carne. eaq ĩ
diem quintũ ꝙ seragesunũ cresc̾e:
Ueinde nimui At ex ossib spinas.

Expanded text:
Sardiniam ingressus, palantes inSardiniam ingressus, palantes incolarum animos ad concordiam eblanditus, Olbiam atque alia Graeca oppida extruxit. Iolenses ab eo dicti sepulcro eius templum addiderunt, quod imitatus uirtutem patrui malis plurimis Sardiniam liberasset. Ante omnia subolem cogitantibus sternutatio post coitus cauenda, ne prius semen excutiat inpulsus repentinus, quam penetralibus se matris insinuet umor paternus. Quod si natalis materia haeserit, decimus a conceptu dies dolore grauidas admonebit. Iam inde incipiet et capitis inquietudo, et caligine uisus hebetabitur; ciborum quoque fastidiis stomachi claudetur cupido. Conuenit inter omnes, corda primum ex uniuersa formari carne, eaque in diem quintum et sexagesimum crescere, dein minui; at ex ossibus spinas.
Abbreviated transcription (Latin):
ut hebetetur iusu fulgor infe ssus.
& solitam emulatõem uultꝰ ertĩctꝰ
splendor amittat. facies q obtunsi
nitoris quadã caligine nubilet᷑.
Mulierum alie mnet̾nũ steriles
sunt: alie mutatis ꝯuguis exuũt
sterilitatem.
Ion nulle tantum semel pariũt
q̃dam aut feminas aut mares sẽꝑ.
Sost annũ qͥnqͣgesimũ: feꝯditas
om̃niũ coniͥescit. Nam in annum
octogesimum uiri gen̾ant. sicuti
inasimpsa rer. matumannũ filiũ:
septuagesimum ⁊ ui. anũ agẽis geñ
ato octogesimo eracto: ex filia
saloniꝰ clientis sui: auum uticen¬
sis catonis procreauit
omptũ ⁊ illud est. quod inter du¬
os conceptꝰ. cum int̾cessit paululũ
temporis. ut̃q tesidet. sicut ĩ ħcłe
& isile apparuit fr̃e eius. qͥ gestati
eodem onere: interuallis tñ qͥb
concepti fuerant. nati uidutur
t de ꝓconesia ancilla. que e du¬
plici adulterio geminos edidit:
utrumq patͥ suo similem.
ic isides hyolaum creat. Qui

Expanded text:
ut hebetetur uisu fulgor offensus ut hebetetur uisu fulgor offensus t solitam aemulationem uultus extinctus splendor amittat faciesque obtunsi nitoris quadam caligine nubiletur. Mulierum aliae in aeternum steriles sunt, aliae mutatis coniugiis exuunt sterilitatem, nonnullae tantum semel pariunt, quaedam aut feminas aut mares semper. Post annum quinquagesimum fecunditas omnium conquiescit; nam in annum octogesimum uiri generant, sicuti Masinissa rex Mathumannum filium septuagesimum et sextum annum agens genuit, Cato octogesimo exacto ex filia Salonis clientis sui auum Vticensis Catonis procreauit. Compertum et illud est, quod inter duos conceptus cum intercessit paululum temporis, uterque residet, sicut in Hercule et Iphicle apparuit fratre eius, qui gestati eodem onere, interuallis tamen quibus concepti fuerant nati uidentur; et de Proconnesia ancilla, quae e duplici adulterio geminos edidit, utrumque patri suo similem. Hic Iphicles Iolaum creat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis: int̾ monstrifica m̾ito num̃at᷑.
Contacte his fruges: non germinabt̃
acescent musta. Morientur herbe.
Amittent arbores fetus: ferrũ rubi¬
go corripiet. Nig̾scent era Siqui
canes inde edẽrint: in tabiem effe¬
rantur. nocituri morsib quib lym¬
phaticos faciunt: Parua hec sunt:
mollicie glutinosa: ut a se neqͥat se¬
parari Eñimu̾ si abrumꝑe ꝑtem inõ
lieris umũsitas sequet᷑ scindiq non
potest: qm̃ in qͣntũ ducit᷑ extenditur:
S uͥ admota fuerint cruore illo pol¬
luta fila: sponte discerpitur. ⁊ appli¬
cita tale: diducitur paulo añ corpus
unum: fitq de tenacitate. conera
contagione: particio repentina: h̃t
planẽ illud inde solum salutare. qd̾
auertit sydus helene. perniciosũ naui¬
gantib Ceterũ ip̃e femine quib mu¬
nꝰ est necessitatis huiꝰ: qͣn diui suit
in lege sua. ñ innocentib occłis con¬
tuentur. aspectꝰ: specula uciant. ita

Expanded text:
mentis inter monstrifica merito numerantur. mentis inter monstrifica merito numerantur. Contactae his fruges non germinabunt, acescent musta, morientur herbae, amittent arbores fetus, ferrum robigo corripiet, nigrescent aera, si quid canes inde ederint in rabiem efferabuntur, nocituri morsibus quibus, lymphaticos faciunt. Parua haec sunt. mollitie glutinosa, ut a se nequeat separari, enimuero si abrumpere partem uelis, uniuersitas sequetur scindique non potest, quoniam in quantum ducatur extenditur. Sed ubi admota fuerint cruore illo polluta fila, sponte dispergitur, et adplicita tabe diducitur paulo ante corpus unum, fitque de tenacitate conexa contagione partitio repentina. Habet plane illud in se solum salutare, quod auertit sidus Helenae perniciosissimum nauigantibus. Ceterum ipsae feminae, quibus munus est necessitatis huius, quamdiu sint in sua lege, non innocentibus oculis contuentur; aspectu specula uitiant, ita
Abbreviated transcription (Latin):
plura Huiꝰ tnsup̾ma. quasi lug̾et
scłm: penuria insecuta ÷ omnium
frugum. ac ne fortuitum qd̾ accid̾at
uideretur. ĩminentia mala ñ dubiis
signis apparuer̃t.
Iam fausta q̃dam ex plebe: partu
uno edidit quatuor geminos. mares
Duos. feminas totidem: monstruosa
uno ut̃o simul gigni: Qd̃ ibi minꝰ
mirum: cum fetifero potu nilus ñ
tm̃ terrarũ: s &̾ hoĩnũ fecundeat arua
Hegimꝰ gneiũ pompeiũ: euthicidem
feminam asia exibitam: qͣm consta¬
bat tͥcies enixam: cũ uiginti eius lib̃is
in theat᷑ suo pubucassẽ: Unde con¬
petens hoc loco duco: suꝑ homini
gen̾atõe tractare.
It enum cum de animalib que
digna dictu uidebunt᷑. ꝓ ut pat̾a cuiꝰ¬
ꝙ admonebit simꝰ notaturi: iure
abeo potissimum ordiet qd̾ rerũ
nat᷑a. sensus iucdicio. ⁊ rõnis capaci¬
taq ut democͥtus physicꝰ ostendit.
mulier solum animal m̃struale est.
Cuuiꝰ ꝓfiuuia ñ parius spectata docu¬

Expanded text:
plura. Huius tamen suprema quasi lugeret plura. Huius tamen suprema quasi lugeret saeculum, penuria insecuta est frugum omnium; ac ne fortuitum quod acciderat uideretur, inminentia mala non dubiis signis apparuerunt; nam Fausta quaedam ex plebe partu uno edidit quattuor geminos, mares duos, feminas totidem, monstruosa uno utero simul gigni; quod ibi minus mirum, eum fetifero potu Nilus non tantum terrarum sed etiam hominum fecundet arua. Legimus Cn. Pompeium Eutychidem feminam Asia exhibitam, quam constabat tricies enixam, cum uiginti eius liberis in theatro suo publicasse. Vnde competens hoc loco duco super hominis generatione tractare. Etenim cum de animalibus quae ligna dictu uidebuntur, prout patria cuiusque admonebit simus notaturi, iure ab eo potissimum ordiemur, quod rerum natura sensus iudicio et rationis capacitaque ut Democritus physicus ostendit, mulier solum animal menstruale est, cuius profluuia non paruis spectata docu
Abbreviated transcription (Latin):
tanta ⁊ tot in uita eius inueniunt᷑
adu̾sa: ut ũ sit facile discert̾e: cala¬
mitosior an b̾atior fuerit. Primũ
qd̾ apud auunłm in petitione ma¬
gisterii equitũ: prelatus est ei lepid̃
tͥbunus. eum quadam auspicantium
ceptorum nota Mor tͥumuiratꝰ col¬
legium p̾ pͣui potestate antonii phi¬
lippensis: Inde ꝓscriptõis inuidia.
ablicatio postumi agrippe: post ad¬
optionem Deinde desiderio eius
iusignis penitentia Naufragia sicula
Turpis ibi in spelunca occultatõ Se¬
ditiones militum plurime Peru¬
sina cura: detectum filiȩ adulteriũ.
& uoluntas parricidalis. Nec mi¬
nore dedecore neptis infamia: iucu¬
sate mortes filiorum. ⁊ amissis lib̃is
non solus orbitatis dolor: Urbis pes¬
tilentia: fames italie Bello illyrico
angustia rei militaris. Corpꝰ morbi¬
dum. Contumeliosa dissentio pͥuigni
ueronis Uroris ⁊̃ tyb̃ii. cogitatio¬
nes parum fide. atq in hunc modũ

Expanded text:
tanta et tot in uita eius inueniuntur tanta et tot in uita eius inueniuntur aduersa, ut non sit facile discernere, calamitosior an beatior fuerit. Primum quod apud auunculum in petitione magisterii equitum praelatus est ei Lepidus tribunus, cum quadam auspicantium coeptorum nota; mox triumuiratus collegium praegraui potestate Antonii, Philippensis, inde proscriptionis inuidia; abdicatio Postumi Agrippae post adoptionem, deinde desiderio eius insignis paenitentia; naufragia Sicula; turpis ibi in spelunca occultatio; seditiones militum plurimae; Perusina cura; detectum filiae adulterium et uoluntas parricidalis; nec minore dedecore neptis infamia; incusatae mortes filiorum et amissis liberis non solus orbitatis dolor; urbis pestilentia, fames Italiae, bello Hillyrico angustiae rei militaris, corpus morbidum, contumeliosa dissensio priuigni Neronis, uxoris etiam Tiberii cogitationes parum fidae, atque in hunc modum
Abbreviated transcription (Latin):
calauit. Quo pacto regͣdati m̃ses
de certõ statuta sui ordinis tempora
detinerent. Ille gͥ annꝰ solus. tre¬
centos quadraginta qͣtuor dies habu¬
it. alii deinceps trecentos serage¬
nos quinos. ⁊ quadrantem:
Et tum quoq uicium admissumẽ
ꝑ sacerdotes Nam cum p̾ceptum
ẽẽt. anno quarto. ut int̾calarent u¬
num diem: & oporteret confecto
quarto anno id obseruari. anteqͣm
quintꝰ auspicatet᷑: illi incipiente
quarto intercalart. non desinente
Sic per annos ser ⁊ tͥginta. cum
nouem dies tantumm sufficere
debunssent: duodecim st̃ int̾calati
O deprehensum: augustus refor¬
mauit. iussit q annos duodecum
sine intercalatõe decurrere: ut tͦs
illi dies: qui ultra nouem necessa¬
rios. temere fuerant iutercalati:
hoc modo possent repensari: Ex
qua disciplina: omnium postea
temporum fundata ratio est
Nerum cum ⁊⁊ hoc &̾ multa alia.
augusti temꝑib debeantur. qui pe¬
ne sine exemplo rerum potitus ẽ:

Expanded text:
calauit; quo pacto regradati menses calauit; quo pacto regradati menses de cetero statuta ordinis sui tempora detinerent. Ille ergo annus solus trecentos quadraginta quattuor dies habuit, alii deinceps trecentenos sexagenos quinos et quadrantem. Et tunc quoque uitium admissum est per sacerdotes. Nam cum praeceptum esset, anno quarto ut intercalarent unum diem, et oporteret confecto quarto anno id obseruari, antequam quintus auspicaretur, illi incipiente quarto intercalarunt, non desinente. Sic per annos sex et triginta cum nouem dies tantummodo sufficere debuissent, duodecim sunt intercalati. Quod deprehensum Augustus reformauit, iussitque annos duodecim sine intercalatione decurrere, ut tres illi dies, qui ultra nouem necessarios temere fuerant intercalati, hoc modo possent repensari. Ex qua disciplina omnium postea temporum fundata ratio est. Verum cum et hoc et multa alia Augusti temporibus debeantur, qui paene sine exemplo rerum potitus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uu tres menses ꝑ t̾cenos dies scind̾et᷑
Qui anno nouo restituti: efficiebãt
annos quadringentos qͣdraginta
quatuor. quos embolismos. uel hy¬
ꝑbalonas nominabant Quod cum
uutio romani ꝓbassent: contemplafsẽi¬
one nuĩni parilis offensi: neglectũ
breui ꝑdiderunt. tͣnsiata insac̾do¬
tes interçalandi potestate Qui ple¬
rumq gͣtificantes ratõib publica¬
norum. ꝓlibidiue sua subtrahe bãt
tempora. uel augebant. Cum hec
sic forent ꝯstituta. modus q inter¬
calandi int̾dum cumulatior. int̾dũ
fieret ĩminutior: uel om̃ino dissi¬
mulatꝰ p̾teriret᷑. ñ nunqͣm accidebat.
ut menses qui fuerant transacti hy¬
eine ist estiuiũ qͦi autumnale tem¬
pus inciderent:
taq gaius cesar. uniu̾sam hanc in¬
constantiam. incisa tempoꝵ turba¬
tione composuit: ⁊ ut statum cer¬
tum p̃teritus accipet error. dies ui¬
ginti unũ: ⁊ qu̾drantem simul int̾¬

Expanded text:
in tres menses per tricenos dies scinderetur; in tres menses per tricenos dies scinderetur; qui anno nono restituti efficiebant dies quadringentos quadraginta quattuor, quos embolismos uel hyperballontas nominabant. Quod eum initio Romani probassent, contemplatione numeri parilis offensi neglectum breui perdiderunt, translata in sacerdotes intercalandi potestate; qui plerumque gratificantes rationibus publicanorum pro libidine sua subtrahebant tempora uel augebant. Cum haec sic forent constituta modusque intercalandi interdum cumulatior, interdum fieret imminutior, uel omnino dissimulatus praeteriretur, nonnumquam accidebat, ut menses qui fuerant transacti hieme, modo aestiuum modo autumnale tempus inciderent. Itaque C. Caesar uniuersam hane inconstantiam, incisa temporum turbatione, composuit, et ut statum certum praeteritus acciperet error, dies uiginti unum et quadrantem simul inter
Abbreviated transcription (Latin):
Iost modum eum ꝑspic̾ent tem̃e
annũ clausũ intͣ dies qtios supͣ diximꝰ:
qñqͥdem apparet solis meatum. ñ
añ t̾centesimum sexagesimum qͥntũ
diem. abundante in suꝑ qͣdrautis par¬
ticula odiacum confic̾eᷤ cursum: qua¬
drantem illum. ⁊ decem dies addidrt̃.
ut ad liquidum aunꝰ dieb trecentis sex¬
aginta qͥnq ⁊ quadrantẽ ꝯstaret. ortan¬
tẽ obseruatõe inparis num̾i: quẽ py¬
tagoras monuit preponi ĩ om̃ib oportẽ
Uñ propt̾ dies impares: diis suꝑis ⁊
ianuariꝰ dicatur. ⁊ martiꝰ propt̾ pares.
februariꝰ qͣi ommnos diis ĩferis deputat᷑.
uin ita ħ definitio toto orbe pla¬
ciuss: custodiendi qͣdrantis gr̃a
a diuersis gentib uarie int̾calabatur
nec uinqͣm tñ ad liquidum fiebat
temporum ꝑequatio Greci gͦ singlis
amnis undecim dies ⁊ qͣdrantem
dethebant. eosq octies mnultiplica¬
tos. in annũ nonum reseruabant.
ut contͣctus non agenatiꝰ num̾us

Expanded text:
ostmodum eum perspicerent temere annum clausum intra dies quos supra diximus, quandoquidem appareret solis meatum non ante trecentesimum sexagesimum quintum diem, abundante insuper quadrantis particula, zodiacum conficere decursum, quadrantem illum et decem dies addiderunt, ut ad liquidum annus diebus trecentis sexaginta quinque et quadrante constaret, hortante obseruatione inparis numeri, quem Pythagoras monuit praeponi in omnibus oportere. Vnde propter dies inpares diis superis et Ianuarius dicatur et Martius, propter pares Februarius quasi ominosus diis inferis deputatur. Cum itaque haec definitio toto orbe placuisset, custodiendi quadrantis gratia a diuersis gentibus uarie intercalabatur, nec umquam tamen ad liquidum fiebat temporum peraequatio. Graeci ergo singulis annis undecim dies et quadrantem detrahebant, eosque octies multiplicatos in annum nonum reseruabant, ut contractus nonagenarius numerus
Abbreviated transcription (Latin):
ci segnes: ad pugnam non habiles. ad
fugam trementib precordiis inepti.
qui diebus ac noctib stupido sedil
marcebant. Intetea non cesfant un¬
cinata hostium tela. quibus miser¬
&& solo allidebatur Hoc scilicet illis ꝓ¬
ficiebat in mature mortis suplicium
qui tali funere rapiebantur: quodfta
trum pignorumq suorum. miseran¬
clas ĩminentesꝙ penas cito exitu deul¬

Expanded text:
cies ad pugnam, inhabilis ad fugam, trementibus praecordiis inepta, quae diebus ac noctibus stupido sedili marcebat. Interea non cessant uncinata nodorum tela quibus miseri solo allidebantur. Hoc scilicet eis immaturae mortis supplicium, qui tali funere rapiebantur; fratrum quo pignorum suorum miserandas imminentes poenas cito exitu devi
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquam se tam laboriosis
expeditionib posse frequentius uexa¬
ri: & ob inbelles &e erraticos latruncłos
romana steginata tantum. talemq
exercitum terra ac mari fatigari.
sed ut pocius solis consuescendo ar¬
mis ac uiriliter dimicando: terram.
substantiam. conuges. liberos. &
quod his maus est: libertatem ui¬
tamq totis uirib defenderent: Ut

Expanded text:
nequaquam se tam laboriosis expeditionibus posse frequentius vexari, et ob imbelles erraticosque latrunculos, Romana stigmata, tantum talemque exercitum, terra ac mari fatigari: sed ut insula potius, consuescendo armis ac viriliter dimicando, terram, substantiolam, conjuges, liberos et quod his majus est libertatem vitamque totis viribus vindicaret, et
Abbreviated transcription (Latin):
fertur fuisse numerus monachorum
ut cum in .uii. portiones ẽẽt cum p̾po¬
sitis sibi pͥorib monasteriũ diuisum:
nulla harum portio. minꝰ quã trecen¬
tos monachos haberet: qui oꝑe ma¬

Expanded text:
fertur fuisse numerus monachorum, ut, cum in septem portiones esset cum praepositis sibi rectoribus monasterium divisum, nulla harum portio minus quam trecentos homines haberet: qui om
Abbreviated transcription (Latin):
annis tͥb & quadraginta:¬
Dullius hostiliꝰ in uelia: uͥ postea
dm̃ peuatiũ edes facta est. Qui reg¬
nauit annos duos ⁊⁊ tͥginta: obiit
olympiade qͥuta ⁊ tricesima:
Ncus mareꝰ in sũma sacͣ uia: uͥ
edes larum est. qͥ regnauit annis .iiii.
⁊ uiginti: Obuit olympiad pͥm. xlina

Expanded text:
annis tribus et quadragintaannis tribus et quadragintaullus Hostilius in Velia, ubi postea deum Penatium aedes facta est: qui regnavit annos duos et triginta, obiit olympiade quinta et tricesima. Ancus Marcius in summa sacra via, ubi aedes Larum est: qui regnavit annos quattuor et viginti, obiit olympiade prima
Abbreviated transcription (Latin):
Romulus mansitauit. qͥ auspicato
murorum fundamenta iecit: duo¬
deuiguiti uatꝰ annos. xͦi kł maias
hora pꝰ sccdam ante tertiam. sicut luciꝰ¬
arruntius ꝓdidit mathematicorũ
nobilissimꝰ: ioue in piscib. saturno.
uenere. marte mercurio: in scorpi¬
one. sole intauro. luna inlibra con¬
stitutis Et obseruatũ deinceps pa¬
cationem de partu ylie tractam uo¬
luit: Idem Romulus regnauit an¬
detͣrit spolia. que ioui feretrio pͥmꝰ
suspendit: & opima dixit Rursum
de antennatib tumphauit᷑. De ue¬
ientib tercio: Apud capre paludẽ
nonis quutilib apparere desuit
Ceteri reges quib locis habitauerun.
dicemꝰ: Tacius in arce. ubi nc̃ edes
est uinonis monete. qͥ anno quinto
quã ing̃ssus urbem fuerat. a lau¬
tentib int̾emptꝰ: septima ⁊ uicesi¬
ma. olympiade hominẽ ęxiuit:
uma in colle pͥmum quirinali. de¬
inde propt̃ edem ueste: in regia. q̃
adhuc ita appellat᷑: Qui regnauit

Expanded text:
Romulus mansitavit, qui auspicato Romulus mansitavit, qui auspicato murorum fundamenta iecit duodeviginti natus annos, XI k. Mai., hora post secundam ante tertiam plenam, sicut L. Tarruntius prodidit mathematicorum nobilissimus, Iove in piscibus, Saturno Venere Marte Mercurio in scorpione, Sole in tauro, Luna in libra constitutis. Et observatum deinceps,ficationem de partu Iliae tractam voludetraxit spolia, quae Ioui Feretrio primus suspendit et opima dixit. Rursum de Antemnatibus triumphauit, de Veientibus tertio. Apud Caprae paludem nonis Quintilibus apparere desiit. Ceteri reges quibus locis habitauerunt dicemus. Tatius in arce, ubi nunc aedes est Iunonis Monetae; qui anno quinto quam ingressus urbem fuerat a Laurentibus interemptus est. Septima et uicesima olympiade hominem exiuit. Numa in colle primum Quirinali, deinde propter aedem Vestae in regia quae adhuc ita appellatur; qui regnauit
Abbreviated transcription (Latin):
Salatium nemo dubitauerit: qͥn
Archatlas habeat auctores. a quibus
pͥmum palanteum oppidum condi¬
tum. qd̾ aliqͣndiu aborigines habi¬
tatum: propt̾ incõmodũ uicine
paludis. q̃m p̃terfiuens tẏberis fe¬
cerat: ꝓfecti reate pꝰmodũ reliq̃rũt:
unt qui uelint a balatib ouiũ
mutata litt̃a. uel a ꝑale pastoralida.
aut ut silenꝰ ꝓbat. a palanthe hyꝑ¬
borei filia. quam ħcules ibi conp̾sis¬
se uisus ẽ. nom̃ monti adoptatum:
Sed quamqͣm ista sic ꝯgruant: pa¬
lam ẽ ꝓsꝑo illi augurio debere glo¬
riam romani nominis. marime cũ
annorum ratio faciat cardinẽ u̾itati:
Iam ut affirmat uarro auctor di¬
ligentissimꝰ. Romã condidit romulꝰ
marte genitꝰ. ⁊ matre rhea siliuia
uel ut non nulli: marte ⁊ ilia Dic¬
taq pͥmum est rona quadrata. qd
ad eqͥlibrium foret posita Ea incip̾
a silua que est marea apollinis. ad
suꝑciliũ scalarum caci habet termi¬
num: uͥ tuguriũ fuit faustuli Ibi

Expanded text:
alatium nemo dubitaverit quin Arcadas habeat auctores, a quibus primum Pallanteum oppidum conditum: quod aliquamdiu Aborigines habitarunt, propter incommodum vicinae paludis, quam praeterfluens Tiberis fecerat, profecti Reate postmodum reliquerunt. Sunt qui velint a balatibus ovium mutata littera, vel a Pale pastorali dea, aut ut Silenus probat a Palantho Hyperborei filia, quam Hercules ibi conpressisse visus est, nomen monti adoptatum. Sed quamquam ista sic congruant, palam est prospero illi augurio deberi gloriam Romani nominis, maxime cum annorum ratio faciat cardinem veritati: nam, ut adfirmat Varro auctor diligentissimus, Romam condidit Romulus, Marte genitus et Rea Silvia, vel ut nonnulli Marte et Ilia: dictaque primum est Roma quadrata, quod ad aequilibrium foret posita. Ea incipit a silva quae est in area Apollinis, et ad supercilium scalarum Caci habet terminum, ubi tugurium fuit Faustuli. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tus ⁊ populus comitia agerent. m̾a¬
trone seruis suis cenas ponerent. si¬
cuti saturnalib dñi. Ille: ut hono¬
re ꝓpͥtius obsequium ꝓuocarent
hi: qͣsi grãm repensarent ꝑfecti la¬
boris: Marime q hunc mensem pͥn¬
cipem testat᷑ fuisse: qd̾ quia ab hoc
quintꝰ erat quintilis dictꝰ est. Dem̃
num̾o decurrente: decemb̃ sollem¬
nem cͥcumfimebat. intͣ diem tre¬
centesimum quartũ: ẽunc .N. iste
num̃us explebat annũ. ita ut sex
m̾ses tͥcenum dierum ẽẽnt: qͥtuor
cursu disc̾paret: lunari ꝯputat̃oe
annũ ꝑ equarunt. qͥnqͣginta ⁊ uno
die auctis: Ut gͦ ꝑficent duodecĩ
m̃ses: de ser m̃sib suꝑiorib. decͣre¬
runt dies singulos. eos q quinqͣgĩ¬
ta istis ⁊ uno dieb anuexerunt:
Fcĩq qͥnqͣginta uni: diuisi st̃ in du¬
os menses. quoꝵ alt̾ uiginti nouẽ:
alt̾ iuginti octo dies detinebat: Sic
amnꝰ habere quinꝙ atq qͥnqͣginta
⁊ trecentos dies cepitz

Expanded text:
tus et populus comitia agerent, matus et populus comitia agerent, matronae seruis suis cenas ponerent, sicuti Saturnalibus domini; illae ut honore promptius obsequium prouocarent, hi quasi gratiam repensarent perfecti laboris; maximeque hunc mensem principem testatur fuisse, quod qui ab hoc quintas erat Quintilis dictus est, deinde numero decurrente December sollemnem circuitum finiebat intra diem trecentesimum quartum; tunc enim iste numerus explebat annum, ita ut sex menses tricenum dierum essent, quattuocursu discreparet, lunari computatione annum peraequarunt, quinquaginta et uno die auctis. Vt ergo perficerent duodecim menses, de sex mensibus superioribus detraxerunt dies singulos, eosque quinquaginta istis et uno diebus adnexuerunt, factique quinquaginta septem diuisi sunt in duos menses, quorum alter uiginti nouem, alter uiginti octo dies detinebant. Sic annus habere quinque atque quinquaginta et trecentos dies coepit
Abbreviated transcription (Latin):
sules: anni sercenti decem Quoꝵ
consulatu cesar augustꝰ est consul
creatꝰ. octauũ decimum annũ ageis:
Qui pͥncipatum ing̾ssus ÷: ut uigilantia
illiꝰ. ñ mͦ securum uerum etiã tutum
imꝑtum esset Qd tempꝰ fere solum
reꝑtum est: quo plurimũ ⁊ arma
cessauerint. ⁊ ingenia floruerint
scilicet ne merti insticis languerent
uͥtutis oꝑa. bellis quiescentib Tẽ gͦ
oͥmum cursus annui ꝑspecta ratio:
que a rerum origine. ꝓfunda caligi¬
ne tegebat᷑. Nam añ augustũ cesa¬
rem in certo modo annũ ꝯputabãt.
Qui apud egyptios: quatuor m̾sib t̃¬
minabat᷑. apud archades tͥb apud ac¬
harnanas sex In italia apud laui¬
mos t̾decim: Quoꝵ annis tͤcentis
septuaginta quatuor dieb fẽbat᷑.
Romani inicio annum .x. mensi¬
b computauer̃t: a martio auspi¬
cantes adeo ut eius die pͥma in aris
uestalib ignes accenderent. muta¬
rent ueterib iurides laureas. sena¬

Expanded text:
sules anni septingenti decem; quorum sules anni septingenti decem; quorum consulatu Caesar Augustus est consul creatus, octauum decimum annum agens, qui principatum ita ingressus est, ut uigilantia illius non modo securum, uerum etiam tutum imperium esset. Quod tempus ferme solum repertum est, quo plurimum et arma cessauerinscilicet ne inerti iustitio langueret uirtutis opera, bellis quiescentibus. Tunc ergo primum cursus anni perspecta ratio, quae a rerum origine profunda caligine tegebatur. Nam ante Augustum Caesarem incerto modo annum conputabant, qui apud Aegyptios quattuor mensibus terminabatur, apud Arcadas tribus, apud Acarnanas sex, in Italia apud Lauinios tredecim, quorum annus trecentis septuaginta quattuor diebus ferebatur. Romani initio annum decem mensibus computauerunt a Martio auspicantes, adeo ut eius die prima de aris Vestalibus ignes accenderent, mutarent ueteribus uirides laureas, sena
Abbreviated transcription (Latin):
no octingentesimo pͥmo fui̾nt con¬
sules. consulatu eoꝵ olympias. sep¬
tua ⁊ ducentesima. actis publicis
annotata ẽ: Quat̾ gͦ multiplicatis
ser ⁊ ducentis olympiadib. er̃t an¬
ni octingenti uiginti quatuor:
Quib de septiuma olympiade adnec¬
tendus est prumꝰ annꝰ. ut insolidum
colligant᷑ anmi octingenti uiginti.uͦ.
Ex qͥ sũma detractis quatuor ⁊ uigĩti
aimis. olympiadum retro ser: mani¬
feste anni octingenti ⁊ unꝰ reliqͥ fiẽt.
Quaꝓpter cum octingentesimo pͥmo
anno urbis condite. ducentesima
septuna olympias ꝯputetur. par
est romam septime olympiadis an¬
no pͥmo c̃di conditam. Inqua reg¬
natũ est. annis clucentis qͣdragĩta uno:
Decem uiri creati. anno tͥcentesimo . uͦi.
rimũ punicum bellum anno tͥ¬
centesimo octogesimo nono
Scd̾m qͥngentesimo tͥcesimo qͥnto
ercium sexcente simo quarto:
ociale: sexcentesimo seagesimo scd̾o
Ad hircium ⁊ gaium pansam con¬

Expanded text:
no octingentesimo primo fuerint conno octingentesimo primo fuerint consules, consulatu eorum olympias septima et ducentesima actis publicis annotata est. Quater ergo multiplicatis sex et ducentis olympiadibus erunt anni octingenti uiginti quattuor, quibus septima olympiade adnectendus primus annus est, ut in solidum conligantur anni octingenti uiginti quinque. Ex qua summa detractis quattuor et uiginti annis olympiadum retro sex, manifeste anni octingenti et unus reliqui fient. Quapropter cum octingentesimo primo anno urbis conditae ducentesima septima olympias computetur, par est Romam septimae olympiadis anno primo credi conditam. In qua regnatum est annis ducentis quadraginta uno. Decemuiri creati anno trecentesimo secundo. Primum Punicum bellum anno quadringentesimo octogesimo nono, secundum quingentesimo tricesimo quinto, tertium sescentesimo quarto, sociale sescentesimo sexagesimo secundo. Ad Hirtium et C. Pansam con
Abbreviated transcription (Latin):
Seruꝰ tulliꝰ esquilimꝰ: supͣ cliuũ pu¬
pillum ad facudalem lacum. qͥ regna¬
uit annis qͥnque ⁊ uiginti:
inthio: romam duodecima olym¬
piade placet conditam: Uictori .uͦiͦii.
Depoti & iucatio: opuuones eratho¬
stenis ⁊ apollodori conꝓbantib: olỹ¬
piadis septime anno scd̃o.
Sonponio attico. ⁊ m. tullio: olym
ma romam conditam. anno p̾t illũ
captum qͣdringentesimo tͥcesimo .iͦ
Quippe certam̃ olympicum. qd her¬
cules in honorem attaui. materni
pelopis ediderat int̾missum: ꝑicus
filiꝰ eiꝰ instaurauit. post excidiũ troie
anno qͣdringentesimo octauo Ergo
ab isto nuum̾atur olympias primã.
Ita sex meduis olympiadib int̾iectiᷤ
qͥb singłis anni quat̾n imputant᷑
cum septuna ceptante roma ꝯdita sit:
inter erortum urbis ⁊ troiam captã.
iure c̃ẽ annos qͣdringentos tͥginta
diuos constar huic argum̾to illud
accedit. qd cum gaius pompeiꝰ gallꝰ¬
& quintꝰ ueranius. urbis condite an¬

Expanded text:
erbus et ipse Esquilinus supra cliuum Pullium ad Fagutalem lacum; qui regnauit annos quinque et uiginti. Cincio Romam duodecima olympiade placet conditam, Pictori octaua, Nepoti et Lutatio, opiniones Eratosthenis et Apollodori comprobantibus, olympiadis septimae anno secundo, Pomponio Attico et M. Tullio olympima Romam conditam, anno post Illium captum quadringentesimo tricesimo tertio. Quippe certamen Olympicum, quod Hercules in honorem ataui materni Pelopis ediderat, intermissum Ifitus Eleus instaurauit post excidium Troiae anno quadringentesimo octauo. Ergo ab Ifito numeratur olympias prima. Ita sex mediis olympiadibus interiectis, quibus singulis anni quaterni inputantur, cum septima coeptante Roma condita sit, inter exortum urbis et Troiam captam iure esse annos quadringentos triginta tres constat. Huic argumento illud accedit, quod cum C. Pompeius Gallus et Q. Veranius urbis conditae an
Abbreviated transcription (Latin):
onem ac dirisimam oppressionem. lega
litatem manum ad se uindicandum
mox committitur legio preteriti mali
tibus congressa est: Magnam deniq
ex his multitudinem sternens: om̃s
atam atroci dilaniatione liberauit:¬
Ad quos iussit construere murum in¬
mare: ut esset arcendis hostib atur¬
ba instructus terrori. ciuib uero tuta¬

Expanded text:
onem ac dirissimam oppressionem, legatos litarem manum ad se vindicandam Cui mox destinatur legio praeteriti mali tibus congressa, magnamque ex eis multitudinem sternens, et omnes tam atroci dilaceratione ex i. Quos jussit construere inmurum, ut esset arcendis hostibus turba instructus terrori, civibusque tuta
Abbreviated transcription (Latin):
deliguntur. ñ guttis asꝑse sunt: s longis
colorũ ductib limuntur: XX Amnis¬
ypanis oritur inter aucetas. sythicoꝵ
amnium pͥnceps. purus ⁊ haustu salu¬
berrimꝰ. usq dum callipodum derminꝰ infe¬
ratur: uͥ fons erampeus infamis ẽ amara
scaturigine: Qui exampeus liquido admitꝰ
fluori. anmẽ uicio suo u̾tit: adeo ut dissi¬
milis sibi in maria condatur Ita int̾ genti¬
uͦ opmiones: fama de ypane discordat Qui
in pͥncipiis eum uorunt: p̾dicant Qui in
sine erꝑti sunt: ñ iniuria exsecͣntur: xxi.¬

Expanded text:
deliguntur, non guttis aspersae sunt, sed longis deliguntur, non guttis aspersae sunt, sed longis colorum ductibus liniuntur. XIypanis oritur inter Auchetas Scythicorum amnium princeps, purus et haustu saluberrimus, usque dum Callipidum terminis inferatur, ubi fons Exampaeus infamis est amara scaturrigine; qui Exampaeus liquido admixtus fluori amnem uitio suo uertit, adeo, ut dissimilis sibi in maria condatur. Ita inter gentium opiniones fama de Hypane discordat: qui in principiis eum norunt, praedicant, qui in fine experti sunt, non iniuria execrantur. X
Abbreviated transcription (Latin):
Tudraguita anmes in se recipit: ferme õs
nauigales: Seꝑtem ostiis poutum influit.
quorum pͥmum peuce: scd̃m naracustoma:
Tercium: calunstoma: Quartum: speudos¬
tonia Quintum: boruinstonia. ac deinde
spilonstoma: lãguidiora sunt cet̾is: Septi¬
mum uͦ pigrum ac palustri sp̃e: non ht qd
amn conparetur: ¶ Priora quatuor tam
passuum ñ misceatur equori. dulcem q̃ haus¬
tum incorrupto detineãt sapore ¶Pumu̾¬
sum pontum. fiber plurimꝰ: q̃m alio uoca¬
bulo dicunt castorẽ lutri similis ẽ: Ammal
morsu potentissimum. ad eo ut cũ hominẽ
inuaserit. conuentum dentiũ nun pͥus laxet
qm cum cͥpuisse ꝑsenserit fracta ossa: Testi¬
culi eius appetuntur inu̾sum medelarum:
Iccͥco cum urgeri se intelligit. ne captus ꝓsit:
ip̃e geminos suos deuorat ¶ Mntit pontꝰ
& gemimas. quas a patria ponticas dicimꝰ
gen̾e diuerzo Aliȩ aureas aliȩ sanguineas
hͣnt stellas Et hee quidem: inter sacras
hũtur Nam quȩ ostentatõi pocius qm usui

Expanded text:
aginta amnes in se recipit ferme omnes navigabiles. Septem ostiis Pontum influit. Quorum primum Peuce, secundum Naracustoma, tertium Calonstoma, quartum Pseudostoma, quintum Borionstoma, ac deinde Spilonstoma lamum uero pigrum ac palustri specie non habet quod amni comparetur. Priora quattuor itapassuum non misceantur aequori dulcemque haustum incorrupto detineant sapore. Per uniuersum Pontum fiber plurimus, quem alio uocabulo dicunt castorem. Lytris similis est, animal morsu potentissimum, adeo ut cum hominem inuaserit, conuentum dentium non prius laxet quam concrepuisse persenserit fracta ossa. Testiculi eius adpetuntur in usum medellarum; idcirco cum urgeri se intellegit, ne captus prosit, ipse geminos suos deuorat. Mittit Pontus et gemmas quas a patria Ponticas dicimus genere diuerso: aliae aureas, aliae sanguineas habent stellas, et hae quidem inter sacras habentur; nam quae ostentationi potius quam usui
Abbreviated transcription (Latin):
faceret alexander cũ essem gregarius
hec audisset. tradidit mͥ nunis plenam
epłam.quamsi regi alexandro darem.
pollicitꝰ est p̃mium. Qui iurans dixi fu¬
su sum dissolutus. cuiꝰ tͥ ꝙ mattimee so¬
roribq meis suꝑbiam. inclinatamq
barbari temeritatem mirari exemplar
misi. Mox contuli cum indis manum.
suꝑatisq his utiuolebam erepta armis
nori donatꝰ est. mͥ thesauros suos mani¬
festauit. quos eẽ ignorabam. ex quib
me ce comites meos et uniũsum exerci¬
tum ditauit. factusq ẽ amicus ex hos¬
temacedonibꝰ. Ast & ad herculis liberiq
trophea me deduxit in orientis ultimiᷤ
horis. aurea utraq deorũ constituerat
simulachra. Que ansolida ẽent ego sci¬
cũuidissem solida ẽẽ. simili metallo cõ¬
mulacris uictimis cõplacaui. Ultra
deinde ꝓgressuri. si quod memora¬
bile cerneremꝰ. nichil p̃t̃ desertas in

Expanded text:
faceret Alexander, cum essem gregarius faceret Alexander, cum essem gregarius exercitu. Tradidit mihi minis plenam epistolam quam regi Alexandro darem; pollicitus est praemium.Cui iuratus dixi fusu sum dissolutus. Cuius tibi et matri meae sororibusque meis, ut superbam inclinatamque barbari temeritatem mirareris, exemplar misi. superatisque his ita ut volebam erepta armis nor donatus est, mihi thesauros suos manifestavit quos ignorabam; ex quibus me et comites meos et universum ditavit exercitum factusque amicus ex hoste Macedonibus in Herculis Liberique trophea deduxit. In orientis autem ultimis oris aurea utraque deorum constituerat simulacra. Quae an solida essent ego sciut vidi solida, simili metallo com victimis placavi. Vltra deinde progressuri, si quid memorabile cerneremus, nihil praeter desertos in
Abbreviated transcription (Latin):
Benigniꝰq excepti a comeantib cum
ꝑsarum confines iacerent agri. in p̃pa¬
rando bello castra ꝑ dies triginta sta¬
tu ocio facto. Mox dierũ septẽ itine¬
collecto consederat exercitu magis ꝓ
atus nobis palam ñ ut hostis dedit
potestatem. Cupidusq me nosse &¬
milites meos. subinde cõmeantes. in¬
t̾rogabat ubiego essem. ⁊ qͥd agerem.
Qi cũ incerta responderent. ipse audi¬
tis eiꝰ int̾rogationib. omĩa enĩmͥ regi
magno macedoni referebant sumpto
habitu militari. depositoq cultu
suq porus siscitans me introgauit qͥd
faceret alexander. aut cuiꝰ eẽt etatis.
Quẽ deludens mendatio temporis.
tanꝗͣ homo senior inquamdux nost̃
in tabernaculo suo se accenso igne ca¬
lefacit. Tum ille gaudio alacer. quia
cũ decrepito sene eẽt p̃lium conmissurꝰ.
cũ ẽẽt ipse iuuenis elatus tumore. ut¬
qͥd gͦ inqͥt non respicit etatem suamͤ
Respondi ei ꝓposito id ignorare me qͥd

Expanded text:
benigneque excepti a commeantibus, cum benigneque excepti a commeantibus, cum Persarum confinia adiacerent agri, in reparando bello castra viginti dies statui otio facto. Mox dierum quattuor itinecollecto consederat exercitu Porus pratus nobis palam non ut hostis dedit potestatem, cupidusque me nosse milites meos subinde commeantes interrogabat ubi ego essem quidve agerem. Qui cum incerta responderent, ipse auditis eius interrogationibus - omnia enim mihi regi magno Macedonum referebantur - sumpto habitu militari positoque suque Porus sciscitans me interrogabat quid faceret Alexander aut cuius esset aetatis. Quem ludens mendacio temporis “Tamquam homo senior” inquam “dux noster in tabernaculo se accenso igni calefacit.” Tum ille gaudio alacer, quia cum decrepito sene esset proelium commissurus, cum esset ipse iuvenis, elatus tumore “Quid ergo” inquit “non respicit aetatem suam?” Respondi uno id proposito ignorare me quid
Abbreviated transcription (Latin):
turib similes. que corporũ magni¬
tudine suꝑ abant. colore fuluo ros¬
tro. pedib nigris. totã stagni cõple¬
uere ripam. non nobis ꝑniciem in¬
ferentes. s solitos pisces cũ ungulis¬
Quas nos aues neq fugare. neq
unguib de conspectu nr̃o abicere. Tẽ
ego locorũ demonstratores qͥ nos semꝑ
ninstdias declucebant. pessime meritoᷤ
crurifragio puniri iussi. ut nocte uiui
spirantesq a serpentib cõsumerentur.
ut nos cõsumi uoluerant. Manꝰ qͦq eis
confringi imꝑaui. ut merita ꝓ factis
suis luerent supplicia. Habita deinde
ue aduersis ut femine casib afficeren¬
tur. castra contentu bucine repente¬
tendens: ubi collectis barbarorum in¬
dorũq uirib noua conspirantes bella
gentes erant animi. qͥb ce census ⁊ iuc¬
toria siupeditabat ce felicitas. Relictis
tandem it̃ calcauimꝰ. ut in loca bactria¬
norũ auro diuitiisq opulenta ꝑuenimꝰ.

Expanded text:
turibus similes, corporum immanituribus similes, corporum immanitate superabant, colore fulvo, rostro pedibusque nigris. Totam stagni complevere ripam non nobis perniciem ferentes, sed solitos pisces consQuas nos aves neque fugare neque unguibus de conspectu nostro abiere. Tunc ego locorum demonstratores qui nos semper in insidias deducebant, pessime meritos, crurifragio puniri iussi ut et nocte vivi spirantesque a serpentibus consumerentur, ut nos consumi voluerunt. Manus quoque eis confringi imperavi, ut merito pro factis suis uterentur supplicio. Habita deinde ve adversis ut feminae casibus deficerent, castra concentu bucinarum repentetetendi, ubi a collectis barbarorum Indorumque viris nova conspirari bella gentes erant animi, quibus et census victoriarum suppeditabat et felicitas. Relictis tandem iter calcavimus et in loca Bactrianorum auro divitiisque opulenta pervenimus;
Abbreviated transcription (Latin):
gens columbis corpore eqͣles. in ora
uultusq nr̃os inferebant᷑. Habebãt¬
aut̃ dentes in morẽ hominũ. quib
artꝰ militũ uiolabant. Unap̃terea
noui generis bestia maior elephan¬
te cõparuit. tͥb armata in fronte cor¬
nib. quã undi appellare edontaty¬
ranũ soliti sunt. equo simile caput
gerentẽ atri coloris. Nec potata aqͦ
intuens castra subito impetũ in nos¬
dedit. nec ignis appositi tardatur
ardoribus. Ad quam sustinendam
cũ opposuissem macedonũ manũ.
tͥginta sex occidit. & qͥnquaginta¬
t̾res calatos inutiles fecit. uxq ipsiᷤ
ante lucani deinde tempꝰ de celo
pestes uenere. candido resꝑsi colo¬
re. in modũ zonarũ. cũ qͥb mures
indici in castra ꝑgebant uulpib si¬
miles. Quorũ morsu uulnerata qͣ¬
drupeclia: statim exspirabant. ho¬
minib aut̃ morsus eorũ ñusq ad
int̃itum nocebant. Appropinqͣnte
luce nicticoraces uenere aues. uul¬

Expanded text:
gens columbinis corporibus aequales in ora gens columbinis corporibus aequales in ora vultusque nostros ferebatur, habentes dentes in morem hominum quibus artus militum violabant. Vna praeterea novi generis bestia maior elephanto affuit, tribus armata in fronte cornibus, quam Indi appellare dentityrannum soliti sunt, equo simile caput gerens atri coloris. Haec potata aqua intuens castra in nos subito impetum dedit nec ignium compositis tardatur ardoribus. Ad quam sustinendam cum opposuissem Macedonum manum, triginta sex occidit, duos et quinquaginta calcatos inutiles fecit vixque ipsis Ante lucanum deinde tempus caelo pestes venere candido versicolores in modum ranarum, cum quibus mures Indici in castra pergebant vulpibus similes, quorum morsu vulnerata quadrupedia statim exspirabant; hominibus idem morsus non usque ad interitum nocebant. Appropinquante luce nocticoraces venere aves vul
Abbreviated transcription (Latin):
rentes. Quorũ pectora erecta et
trisulcis linguis fauces exertabant.
triginta seruis ⁊ iuginti militibꝰ.
Orabamq macedones ne adũsis
casib cederent. neue deficerent a¬
entia om̃s se officiebant oꝑi. Dost¬
immnodice multitudinis uenerunt.
cocodrillorũ pellib contecti ad cas
ferrum respuebant. Multa ignibꝰ
usta: multa se in stangnũ recepe¬
runt. Iam nos uigiliis inqͥetos.
quinta noctis hora. bucina mone¬
bat ad qͥescendũ. S affuere alibi
leones taurorũ cõparandi corꝑibꝰ.
qͥ cũ ingenti murmure concuisis
ceruicib stantes. alte nubis in mo¬
dũ fluminũ in nos impetum faci¬
Tantus repentinꝰ oriebaturtumul¬
tus cumulante ceca nocte. Nec mi¬
nꝰ apri ingentis forme iactis denti¬
bus ualuti uallo horrentib me¬
tuentli mixti maculosis lincibus.
tigridibus. & horribilib pantheris
miscebant᷑ p̃lia nulla iam peste se¬
cõparante. S ce uesꝑtilionũ ius in¬

Expanded text:
rentes; quorum pectora erecta cum rentes; quorum pectora erecta cum trisulcis linguis fauces exserebant triginta servis et viginti militibus amissis. Orabam Macedones, ne adversis casibus cederent neve deficerent, qentia. Omnes se afficiebant operi. Poimmodicae multitudinis, corcodrillorum pellibus contecti ad casta thoracae ferrum respuebant: multa ignibus usta, multa se in stagnum receperunt. Iam nos vigiliis inquietos quinta noctis hora bucina admonebat quiescendum. Sed affuere albi leones taurorum comparandi magnitudinibus: cum ingenti murmure concussis cervicibus, stantibus alte iubis in modum fulminum in nos impetum faciTantus repentinus oriebatur tumultus cumulante caeca nocte; nec minus apri ingentis formae, setis veluti vallo horrentibus metuendi, mixti maculosis lyncibus tigridibusque et horribilibus pantheris, miscebant proelia nulli iam pesti comparanda. Sed et vespertilionum vis in
Abbreviated transcription (Latin):
trum tumultu acciti nr̃o an siti incer¬
tum erat. aut si ad nocendũ ꝓitissima
sunt. hec ꝓdigia insecuta ẽ. immensa
ius cerastarum. humidorũq serpentiũ
uariis distincta colorib. Nam queclã
rubentib squamis erant. quedam ni¬
gri &e candidi coloris. quedam auri
fulgoris consimiles inspiciebantur.
Sibilabat tota regio: ñ paruum nob̾
inferentes metum. S frontẽ castroꝵ
densaueram clipeis. & in manib lon¬
gas habebamꝰ hastas. quarũ acutissi¬
mis spiculis malas pestes configebamꝰ
&e ignib plures aliqͣndo necabamus.
Que res nos ꝓpe duas horas ineo opere
sollicitos tenuit. potata aqua. minoreᷤ
abire ceꝑunt serpentes. maiores cũ in¬
genti nr̃o gaudio latebras petierunt
sũ ad horam noctis t̾ciam aliquam
norũ ternorũq capitũ cristati ser¬
pentes indici uenerunt colum na¬
ꝓceriores ad potandam aqͣm ex ui¬
cinis montiũ speluncis ꝓcessere.
orib squamisq suis humũ atte¬

Expanded text:
tumultu acciti nostro an siti incertumultu acciti nostro an siti incertum erat, sed ad nocendum promptissimi erant. Haec prodigia est insecuta immensa vis cerastarum humidarumque serpentium variis distincta coloribus, nam quaedam rubentibus squamis erant, quaedam nigri et candidi coloris, quaedam auri fulgori similes inspiciebantur – sibilabat tota regio – non parvum nobis inferentes metum; sed frontem castrorum densabamus clipeis et in manibus longas habebamus hastas, quarum acutissimis spiculis malas pestes configebamus et ignibus plures aliquando necabamus. Quae res nos prope duas horas in eo opere sollicitos tenuit. Potata aqua minores abire coeperunt serpentes, maiores cum ingenti gaudio nostro latebras petierunt, cum ad horam noctis tertiam aliquam norum ternorumque capitum cristati serpentes Indici columnaceriores, ad potandum aquam ex vicinis montium speluncis processere oribus squamisque suis humum atte