comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uͦ ẽ. quod pleriq agere recta deside.¬
rant. sed sunt nã nulla que in firmis eoꝵ
mentibus exp̃senti uita contͣdicant:
Cũq aduersa uinfimis ꝑpeti metiunt.
insuꝑni udicii rectitudinẽ offendunt:
Unde recte dr̃ Qui timent pruinam:
irruet suꝑ eos nix Pruina qͥppe ĩferius
gelascit. nix aut̃ de suꝑioribus ruit:
Et sepe nõ nulli dũ temporalia ad usa
ꝑtimescunt : districtioni se ȩternȩ anim
adu̾sionis subiciunt Deqͥbꝰ bene ꝑ psalmis¬
tã dicit᷑. Illic trepidauerunt timore. ubi
nõ erat timor Iste nãq ueritatẽ iã libere
defendẽ appecit. sed tam̃ in ipso suo appe¬
titu trepidus. indignationẽ potestatis
humanȩ ꝑtimescit Cũq in t̾ra hominẽ
contͣ ueritatẽ pauet: eiusdẽ ueritatis
irã cęlitꝰ sustinet Ille peccatoꝵ suoꝵ cõs¬
cius. eaque possidet indigentibus iam
largiri desid̾at. sed tam̃ ne datis rebus

Expanded text:
dum vero est quod plerique agere recta desidedum vero est quod plerique agere recta desiderant, sed sunt nonnulla quae infirmis eorum mentibus ex praesenti vita contradicant; cumque adversa in infimis perpeti metuunt, in superni judicii rectitur: VERS. 16. Qui timet pruinam, irruet super eum nix. - Pruina quippe inferius gelescit, nix autem de superioribus ruit. Et saepe nonnulli dum temporalia adversa rtimescunt, districtionem aeternae adversionis objiciunt. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Iste namque veritatem jam libere defendere appetit, sed tamen in ipso suo appetitu trepidus indignationem potestatis humanae pertimescit; cumque in terra hominem contra veritatem pavet, ejusdem veritatis iram coelitus sustinet. Ille, peccatorum suorum conscius, ea quae possidet indigentibus jam largiri desiderat, sed tamen ne datis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
obtant tempora. sed quia concessa sub.¬
sistere nequeunt. quot ad augm̃ta ui.¬
uendi ꝑcipiunt. de uiuendi spacio to.¬
tidẽ ꝑdunt. Momenta gͦ tempoꝵ quot
sequunt᷑ fuguint. quot accipiunt amit.¬
tunt Raptĩ itaq ad cõualles transeũt.
qui in longũ quidẽ uoluptatũ desidia
ꝑtrahunt. sed ad inferni claustra repẽte
deducuntur. Quia enĩ hoc etiã quod
qͣlibet longeuitate extensũ ẽ: si fine clau.¬
ditur: longũ non ẽ. exfine miseri collig̃t.
breue fuisse quod amittendo tenuerũt:
Unde bene ꝑsalomonẽ dicit᷑ Si multiᷤ
annis uixerit homo. et inhis om̃ibus
lȩtus factus fuerit meminisse debet te.¬
nebrosi temporis. et dierũ multoꝵ. qui
cũ uenerint: uanitatis arguunt᷑ p̃t̃ita
Stulta et enĩ mens. cum malũ repente
inuenerit: quod nequaquã pret̾it: et̃.¬
nitatẽ eius tolerando intelligit. quia
quod p̃terire potuit uanũ fuit Scien.¬

Expanded text:
optant tempora, sed quia concessa suboptant tempora, sed quia concessa subsistere nequeunt, quot augmenta vivendi percipiunt, de vivendi spatio totidem perdunt. Momenta ergo temporum quo sequuntur fugiunt, quo accipiunt amittunt. Raptim itaque ad convalles transeunt, qui in longum quidem voluptatum desideria pertrahunt, sed ad inferni cdeducuntur. Quia enim hoc etiam, quod qualibet longaevitate extensum est, si fine clauditur, longum non est; ex fine miseri colligunt, breve fuisse quod amittendo tenuerunt. Unde bene per Salomonem dicitur: Si multis annis vixerit homo, et in his omnibus laetus factus; meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum qui, cum venerint, vanitatis arguuntur praeterita . Stulta etenim mens cum malum repente invenerit, quod nequaquam praeterit, aeternitate ejus tolerando intelliquod praeterire potuit vanum fuit. Scien
Abbreviated transcription (Latin):
missionẽ uͦ ad inferiora declinatur.
Admontis onĩ uerticẽ saxũ subuͭherẽ.
magni laboris ẽ. eumq a sumis adima
dimittere. laboris non ẽ. Sine mora
iudelicet proruit. qui magnis conatibꝰ
ad sũma ꝑuenit Longo studio seges
serit᷑. sole atq imbre diutino nutrit᷑.
sed t̾n una et subita scintilla consumit᷑.
Paulisꝑ ȩdificia alta proficiunt. sed re¬
pentinis casibus terrã petunt Robus.¬
ta arbor in aera ꝑ tarda in erementa
se erigit. sed quieqͥd dni ad alta ꝓtulit:¬
semel et simul cadit.. Quia igit᷑ ascensus
in labore ẽ. descensus ĩ uoluptate: recte nũc
dicit᷑. Er̃s mei pretierunt me. sicut torrẽs
qui raptĩ transit in conuallibus Qd̾ tam̃
torrens raptĩ ad conualles transeunt. qͥ a
in hãc uita quã totis desiduis appetunt.
diu stare nequaquã possunt Nam quot
dies ȩtatis accipiunt. quasi tot gressibꝰ
cotidie ad finẽ tendunt. Augeri sibi

Expanded text:
remissionem vero ad inferiora declinatur. remissionem vero ad inferiora declinatur. Ad montis enim verticem saxum subvehere magni laboris est, idemque a summis ad ima dimittere labor non est. Sine mora videlicet proruit, qui magnis conatibus ad summa pervenit. Longo studio seges seritur, sole atque imbre diutino nutritur, sed tamen una et subita scintilla consumitur. Paulisper aedificia ad alta proficiunt, sed repentinis casibus terram petunt. Robusta arbor in aera per tarda incrementa se erigit; sed quidquid diu ad alta protulit,semel et simul cadit. Quia igitur ascensus in labore est, descensus in voluptate, recte nunc dicitur: Fratres mei praeterierunt me sicut torrens, qui raptim transit in convallibus. Quod tamen torrens raptim ad convalles transeunt, quia in hac vita, quam totis desideriis appetunt, diu stare nequaquam possunt. Nam quot dies aetatis accipiunt, quasi tot quotidie gressibus ad finem tendunt. Augeri sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tate continent᷑. sed tam̃ cõpassionis us¬
cera nesciunt. caritatis ium qua in dm̃
flagramus et proximũ nõ agnoscunt.
Recte gͦ et fr̃s et pretere untes uocant᷑.
quia exuno matris nobiscũ gremio ꝑfidẽ
prodeunt. sed uiuno caritatis studio. erga
dm̃ et proximũ nõ figunt᷑ Unde apte
etiã torrenti qͥ raptĩ transit inconuallibꝰ
comparantur Torrens namq exmon¬
tanis ad una defluit. et collectus hie¬
malibus pluuiis estuns solibus arescit:
Qui enĩ t̾rena diligentes. spe̾ suꝑnȩ pate
deserunt: quasi exmontibus ualles petũt:
Quos tam̃ hienis p̾sentis initȩ multipli¬
cat. sed estas uenturi tudicu exsiccat. qͥa
cũ sol suꝑnȩ districionis in canduerit. re¬
proboꝵ leticiã in ariditatẽ uertit. Bene
autẽ dicit᷑. raptĩ transit in conuallibus.
Torrenti quippe ad conuallesraptim
transire ẽ. prauoꝵ mentes. adima de¬
sidia sine ullo obstaculo ac difficultate

Expanded text:
tate continentur, sed tamen cum passionis vistate continentur, sed tamen cum passionis viscera nesciunt, vim charitatis, qua in Domino flagramus et proximo, non Recte ergo et fratres et praetereuntes vocantur, quia ex uno matris nobiscum gremio per fidem prodeunt, sed in uno charitatis studio erga Deum et proximum non figuntur. Unde et apte etiam torrenti, qui raptim transit in convallibus, comparantur. Torrens namque ex montanis ad ima defluit, et collectus hiemalibus pluviis, aestivo sole arescit. Qui enim terrena diligentes, spem supernae patriae deserunt, quasi ex montibus valles petunt. Quos tamen hiems praesentis vitae multiplicat, sed aetas venturi judicii exsiccat, quia cum sol supernae districtionis incaluerit, reproborum laetitiam in ariditatem vertet. Bene est autem dicere, raptim transit in convallibus. Torrentem quippe ad convalles raptim transire est pravorum mentes ad ima desideria sine ullo obstaculo ac difficultate
Abbreviated transcription (Latin):
mum despicit. aꝑte conuincit᷑. quod
hũc in prosꝑis nõ amauit Et eũ omps
ds̃ idõ quosdã ꝑcutiat. ut et ꝑcussos eru¬
diat. et nõ ꝑcussis occasionẽ bom opis
p̾beat. quisqͥs ꝑcussũ despicit. occasio¬
nẽ ase uirtutis repellit. et tanto se ne¬
quius contͣ auctorẽ erigit: quanto hũc
nec piũ in salute propria. nec iustũ in
alieno uulnere agnoscit. Intuendũ u̾ ẽ
quod beatus iob sic sua loquit᷑. ut tocius
quoq electi popłi. ꝑeũ uita signetur.
ille denunciat dicens Fr̃s mei pretẽ¬
sierunt me. ficut torrens qͥ raptum trã.¬
it in conuallibus. Reproboꝵ mens
Na sola p̾sentia diligit. plerũq nuc
sdato aliena existit aube. quanto post¬
extranea remanet ab hereditate. et suꝑ¬
ba iustos despicit. quos pat̾na misedit᷑
se ueritas affligit. Sepe uero reprobi ean¬
dẽ fidẽ qua uiuimꝰ retinent. eadẽ fidei sa¬
cramenta ꝑcipiunt. eiusdẽ religionis uni¬

Expanded text:
mum despicit, aperte convincitur quod mum despicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et diat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra actorem erigit quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit. Intuendum vero est, quod beatus Job sic sua loquitur, ut totius quoque electi populi per eum vita signetur. ille denuntiat, dicens: Fratres mei praeterierunt me, sicut torrens qui raptim transit in convallibus. Reproborum mens quia sola praesentia diligit, quae nunc tanto aliena existit a verbere quanto postextranea remanebit ab haereditate, ut superba justos despicit, quos paterna misericorditer severitas affligit; saepe vero reprobi eamm fidem quam tenemus, retinent: eadem sacramenta percipiunt, ejusdem religionis veri
Abbreviated transcription (Latin):
ut quantũ quisq acaritate eius ac
proximi longe sit. uel mea quantũ pro¬
fecerit in notescat: miro ordine cunc¬
ta dispensans. alios flagello depͥmit.
alios fuccessibus fulcit Et cum quos.¬
dam temporalit̾ deserit: in quoꝵdã
cordibus quod malũ latet ostendit.
Nã plerumq ipsi nosmiseros in sequn¬
tur. qui felices sine cõꝑatione coluert̃.
Cum enĩ quis positus in prospitate dili¬
gitur: incertũ ualde ẽ. utrũ prospitaᷤ
an ꝑsona diligatur Amissio aut̃ felici¬
tatis. int̾rogat uĩ dilectionis. Unde qͥ¬
dã bene sapiens dicit Non agnoseit᷑
in bonis amieus. et nõ abscondit᷑ in ma.¬
lis inimicus. Hec prosꝑitas quippe
amicũ indicat. nec adusitas iminicũ
cęlat. quia et ille sepe prospitatis nr̃e
reuerentia tegit᷑. et iste ex confidentia
adu̾sitatis aꝑit᷑ Uir igit᷑ uistꝰ in flagel¬
hs positus dicat. Qui tollit ab amico
suo miscłiam. timorẽ dm̃ derelinquit.
quia nimirũ qui ex aduersitate proxi¬

Expanded text:
ut quantum quisque a charitate ejus ac proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde bene quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus, et non 224 absconditur in malis inimicus . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus dicat: Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit, quia nimirum qui ex adversitate proxi
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatis suȩ incertis motibꝰ sulidi.
Nũqͥd mare sũ ego aut cȩtus. quia en¬
cũ dedisti^ carcere : Acsi aꝑte dicerat
Mare uel cȩtus. iniqͥ iudelicet eorum¬
q auctor malignus sp̃s. quia effrenl¬
ri ad solã ꝑpetrande iniqͥtatis licem.¬
ã appetunt: rectȩ penȩ suȩ carcers
constringunt᷑ Ego autẽ qui iam sł.¬
nitatis tuȩ lib̾tatẽ desid̃ .o. cur adhue
meȩ carcere corruptionis p̃mor: Qd
tam̃ nec aiustis suꝑbe reqͥritur. quia
amore ueritatis accensi. infirmitati¬
sue angustias transgredi ꝑfecte concu.¬
piscunt. nec ab auetore iustoꝵ iuiste
disponitur: quia electoꝵ suoꝵ uota
differens eruciat. crucians purgat.
ut ad ꝑcipiendum quod desid̾ant: qͣn¬
doq melius exdilatione conualescant
Elccti aut̃ quo usq ab intima quiete
differunt᷑: ad corsuũ redeunt. ibiq a.
carns suȩ tumultibus absconsi. qͣsi
amenissimũ secretũ petunt. sedineo

Expanded text:
infirmitatis suae incertis motibus subditiinfirmitatis suae incertis motibus subditiNunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? Ac si aperte diceret: Mare vel cetus, iniqui videlicet, eorumque auctor malignus spiritus, quia effrenari ad solam perpetrandae iniquitatis licentiam appetunt, recte poenae suae carcere constsringuntur. Ego autem, qui jam aeternitatis tuae libertatem desidero, cur adhuc meae carcere corruptionis premor? Quod tamen nec a justis superbe requiritur, quia, amore veritatis accensi, infirmitatisuae angustias transgredi perfecte concupiscunt; nec ab auctore justorum injuste disponitur, quia electorum suorum vota differens cruciat, crucians purgat, ut ad percipiendum quod desiderant quandoque melius ex dilatione convalescant. Electi autem quousque ab intima quiete differuntur, ad cor suum redeunt; ibique, a carnis suae tumultibus absconsi, quasi amoenissimum secretum petunt. Sed in eo
Abbreviated transcription (Latin):
piunt᷑: Dequibus bene ꝑ psalmistã dicit᷑:
Statuit aquas quasi inutre: A quȩ qͥp¬
pe inutre sunt. cũ lubrica eoꝵ desid̾ia
quia oꝑis effectũ non inueniunt. sub
carnali corde depͥmunt᷑ Cȩtus gͦ ac ma¬
malignus sp̃s. uł sequaces illius in eo
se mentibus colligũt: quo meis undas
tumenciũ cogitacionũ uoliũt. et ut
implere mala que appetunt nequeant
suꝑna eos districtio angustat Scĩ aut̃¬
uiri quo mundiore corde cęlestiũ archa¬
na consid̾ant: auctis ad hec cotidie
laboribus anhelant: Ibi iam plene saci.¬
ari desiderant. unde adhuc parũ aliqͥd
ore contẽplacionis degustant: ꝑfecte
cupiunt. carnis stimulũ subdẽ. nil in
cogitacione illicitũ de eius iam corrup¬
tione tolerare: Sed quia scriptũ ẽ cor.¬
pus quod corrũpit᷑ aggrauat animã.
et depͥmit terrena in habitacio sensũ
multa cogitantẽ: intencione iã qͥdem
ultͣ semet ipsos eminent. sed tam̃ ad hue

Expanded text:
piuntur. De quibus bene per Psalmistam dicitur: piuntur. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Statuit aquas quasi in utre . Aquae quippe in utre sunt cum lubrica eorum desideria, quia operis effectum non inveniunt, sub carnali corde deprimuntur. Cetus ergo ac mamalignus spiritus, vel sequaces illius, in quorum se mentibus colligit, atque in eis undas tumentium cogitationum volvit, ut implere mala quae appetunt nequeant, suviri, quo mundiori corde coelestium arcana considerant, auctis ad haec quotidie ardoribus anhelant: ibique jam plene satiari desiderant, unde adhuc parum aliquid ore contemplationis degustant. Perfecte cupiunt carnis stimulum subdere, nihil in cogitatione illicitum, de ejus jam corruptione tolerare. Sed quia scriptum est: « Corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , intentione jam quidem ultra semetipsos eminent, sed tamen, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cas cogitaciones natat Sed cȩtus car.¬
cere astringitur. quia malignus sp̃s in
inferioribus deiectus. ne ad cȩlestia euola¬
re p̾ualeat: penȩ suȩ pondẽ coartatur.
petro attestante qui ait: Ds angłis pec¬
cantibus non pepercit. sed rudentibus
inferm de tractos intartarũ tradidit.
in tudiciũ cruciandos reseruari Cȩtus
carcere astringitur. quia temptare bo.¬
nos quantũ desid̾at prohibetur: Carce¬
re quoq mare circũdat᷑. quia carnaliũ
mentiũ tumida insanaq desidia ad ꝑage̾.¬
dum mala que appetunt. ipossibilita.¬
tis suȩ angustia grauant᷑. Sepe enim
dominari melioribꝰ concupiscunt. sed
tam̃ eis diuino uidicio cuncta mirabi¬
liter disponente : substrati sunt: Nocere
bonis elati desid̾ant. et tam̃ subiecti ab
eis solatia sperant Pro explendis uolup¬
tatibus carnis longeuitatẽ uitȩ p̾sentis
cupiunt. sed tam̃ abea sub celeritate ra¬

Expanded text:
ca cogitatione natat. Sed cetus carca cogitatione natat. Sed cetus carcere stringitur, quia malignus spiritus, in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat, poenae suae pondere coarPetro attestante, qui ait: « Deus angelis peccantibus non pepercit, sed rugientibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicium cruciandos reservari . Cetus carcere astringitur, quia tentare bonos quantum desiderat prohibetur. Carcere quoque mare circumdatur, quia carnalium mentium tumida insanaque desideria ad peragenda mala quae appetunt impossibilitatis suae angustia gravantur. Saepe enim dominari melioribus concupiscunt; sed tamen eis, divino judicio cuncta mirabliter disponente, substrati sunt. Nocere bonis elati desiderant, et tamen subjecti ab eis solatia sperant. Pro explendis voluptatibus carnis longaevitatem vitae praesentis cupiunt, sed tamen ab ea sub celeritate ra
Abbreviated transcription (Latin):
insinuet dicens In tus contͣ me cũ cordis
mei dolore colloquor. et foris me au̾bere
uidicis abscondo Sed mens penitenciȩ
doloribus p̾ssa. insemet ipsa constringit᷑:
atq acunctis delectacionibꝰ carnis forti
cogitacione separatur: Ad summa ꝓfi
cere appetit. et tam̃ adhuc de corrupti.¬
one corporis contradictionẽ sentit Unde
apte mox subditur: Numquid mare sum
ego au cȩtus. quia circum dedisti me car-¬
cere: Carcere homo circũdat᷑. quia ple-¬
rumq uirtutũ prouectibus ad alta exur¬
gere nititur: et tam̃ carnis suȩ corrupti.¬
one prepeditur Quabene exui psal¬¬
mista dep̾catur dicens: Educ de carcere
animã meã. ad confitendũ nominituo
Quid uͦ appellatione maris. nͥ corda car.¬
naliũ tumidi s cogitacionibꝰ fluctuosa:
Quid autẽ cȩti nomine. nͥ antiquus hostiᷤᷤ
expͥmitur: Qui dum mentes seculariũ
possidendo penetrat: quasi in eoꝵ lubri.¬

Expanded text:
insinuet, dicens: Intus contra me cum cordis insinuet, dicens: Intus contra me cum cordis mei dolore colloquor, et foris me a verbere judicis abscondo. Sed mens poenitentiae doloribus pressa in semetipsa constringitur, atque a cunctis delectationibus carnis forti cogitatione secere appetit, et tamen adhuc de corruptione corporis contradictionem sentit. Unde et apte mox subditur: « Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere? » Carcere homo circumdatur, quia plerumque et virtutum provectibus ad alta exsurgere nititur, et tamen carnis suae corruptione praepeditur. Qua bene exui Psalmista deprecatur, dicens: Educ de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Quid vero appellatione maris, nisi corda carnalium tumidis cogitationibus fluctuosa; 260 quid autem ceti nomine, nisi antiquus hostis exprimitur? Qui dum mentes saecularium possidendo penetrat, quasi in eorum lubri
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃to reductus ẽ. quod quibusdã culpis
et si ñ grauibus subditus peccare tam̃ et
int̾ flagella non desinit. quod peccatorẽ
sitũ suꝑna grã neseontempta deliquit.
Cũ igͥ afflictã mentẽ m ꝑ replicationẽ do¬
noꝵ dei.mͦ ꝑ improꝑia actioĩs suȩ tanta
seueritate merepat. habet incorde iustoꝵ
amaritudo animȩ linguã suã. que tanto
eis subtilius loquit᷑: quanto et unt̾uis au¬
ditur: Unde et nequaꝗͣ dr̃ fabulabor in
amaritudine animȩ meȩ. sed confabula.¬
bor cũ amaritudinȩ animȩ meȩ. quia us
doloris que peccata singula repucaus.tor.¬
pentẽ animũ ad lamentũ excitat: quasi
ad eũ u̾ba confabulationis format: inqͥbꝰ
semet ipsum correptus inueniat. ⁊ ad su
iam custodiã sollicitior exurgat Di.¬
cat itaq uir uistus exuoce sua. et sc̃e ȩccłiȩ
tipum tenens: dicat ex nr̃a Confabulabor
cum amaritudine anunȩȩmeȩ. Acsi aꝑte

Expanded text:
camento reductus est; quod quibusdam culpis, camento reductus est; quod quibusdam culpis, etsi non gravibus subditus, peccare tamen et inter flagella non desinit; quod peccatorem suum superna gratia nec contempta dereliquit. Cum igitur afflictam mentem modo per replicationem donorum Dei, modo per improperia actionis suae tanta severitate increpat, habet in corde justorum amaritudo animae linguam suam, quae tanto eis subtilius loquitur, quanto et interius auditur. Unde et nequaquam dicitur: Fabulabor in amaritudine animae meae, sed, Confabulabor cum amaritudine animae meae, quia vis doloris, quae peccata singula reputans, torpentem animum ad lamenta excitat, quasi ad eum verba confabulationis format, in quibus semetipsum correctus inveniat, et ad sui jam custodiam sollicitior exsurgat. Dicat itaque vir justus ex voce sua, et sanctae Ecclesiae typum tenens, dicat ex nostra: Confabulabor cum amaritudine animae meae. Ac si apertius
Abbreviated transcription (Latin):
auit. quia reatũ suum cuius secura non me.¬
minit: hunc inse commota dep̃hendit¬
Succrescens quippe amaritudo penitñciȩ
uerecundanti cordi mportune ingerit illici¬
ta que cominisit. districtũ contͣ hec tudicẽ
ostendit. suppliciorũ minas incutit: pauore
animũ ferit. pudore confundit. motus il¬
licitos increpat. quietẽ noxie securitatis
turbat: Que ei conditor bona contulit.
que ipse bonis illtus mala respondit enume.¬
rat. quod mire ab eo conditus. quod gratuto
nutritus. quod rationis substancia in cõditi.¬
one ditatus ẽ. quod condicoris grã uocatus.
quod seqͥ ipse et uocatus noluit. quod uocan¬
tis miscdia nec surdũ hunc renitentẽq des¬
pexit. quod illuminatus donis. qđ fua spon¬
te pͣuis actibus etiã post dona cecatus ẽ:
quod acȩcitatis suȩ erroribꝰ pat̾nȩ sollicitu.¬
dinis flagellis expiatus. quod a flagelloꝵ
doloribus ad salutis gaudia miscdiȩ medi.¬

Expanded text:
avit; quia reatum suum, cujus secura non meavit; quia reatum suum, cujus secura non meminit, hunc in se commota depSuccrescens quippe amaritudo poenitentiae, verecundanti cordi importune ingerit illicita quae commisit, districtum contra haec judicem ostendit, suppliciorum minas incutit, pavore animum ferit, pudore confundit, motus illicitos increpat, quietem noxiae securitatis turbat; quae ei conditor bona contulit, quae ipse bonis illius mala respondit enumerat, quod mire ab eo conditus, quod gratuito nutritus, quod rationis substantia in conditione ditatus est, quod conditoris gratia vocatus, quod sequi ipse et vocatus noluit, quod vocantis misericordia nec surdum hunc renitentemque despexit, quod illuminatus donis, quod sua sponte pravis actibus etiam post dona caecatus est, quod a caecitatis suae erroribus paternae sollicitudinis flagellis expiatus, quod a flagellorum doloribus ad salutis gaudia misericordiae medi
Abbreviated transcription (Latin):
solũ detexerat: sed detectȩ iam medica¬
mentũ meroris adhibebat dicens Iniqui¬
tatẽ meam ego pronuncio: ⁊ cogitabo
propeccato meo Pronuntiando enĩ occul.¬
tum uulnus detegit. cogitando autẽ
quid aliud. quã medicam̃tũ uulneri ap¬
ponit  Sed afflicte menti et sua sol.¬
lieite damna cogitanti: rixa prosemet.¬
ipsa orit᷑. contͣ semet ipsam: Nam cũ se
ad lam̃ta penit̾encie instigat: occulta
E icrepatione dilaniat Unde et apte
nox subditur: Confabulabor cũ amari¬
aidine animȩ meȩ ł auore namq diui¬
niudicii. afflicti. dum quedã male ges.
plangimus: ipsa ui nr̃ȩ amaritudi.¬
sad diseutiendos nos uigilantius
exetati: alia inobis etia que ampli¬
defleamnus inuenimus: Namsepea quod
torpentes latuit flentibus subtilius innotes¬
cit: et afflicta mens certus inuenit: ma¬
lum quod fecerat et nesciebat. eiq rixa sua
uerius aꝑit: quantũ aueritatis pace deui.¬

Expanded text:
solum detexerat, sed detectę etiam medicasolum detexerat, sed detectę etiam medicamentum męroris adhibebat, dicens: Iniquitatem meam ego pronuntio et cogitabo pro peccato meo. Pronuntiando enim occultum vulnus detegit, cogitando autem, quid aliud quam medicamentum vulneri apponit? Sed afflictae menti et sua solliipsa oritur contra semetipsam. Nam cum se ad lamenta poenitentiae instigat, occulta se increpatione dilaniat. Unde beatus Job apte mox subdit: « Confabulabor cum amaritudine animae meae. » Pavore namque divini judicii afflicti, dum quaedam male gesta plangimus, ipsa vis nostrae amaritudinis, ad discutiendos nos vigilantius excitat, et talia in nobis etiam quae amplidefleamus invenimus. Nam saepe quod torpentes latuit, flentibus subtilius innotescit, et afflicta mens certius invenit malum, quod fecerat et nesciebat, eique rixa sua verius aperit, quantum a veritatis pace devi
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis uox confessionis mpugnet. Sciendũ
quoq ẽ. quia sepe et reprobi peccata cõsi¬
tentur. sed deflere contẽpnunt Electi aut̃
culpas fuas quas uocibus confessionis
aꝑiunt. districtȩ animadu̾sionis fletibꝰ
in sequunt᷑ Unde beatus iob postquam
se ori suo nõ parcere spopondit: tribula¬
tionẽ mox sp̃s subdit Ac siaꝑte fateret᷑
dicens Sicreatũ lingua loquit᷑. ut neqͣ¬
qͣm exp̃sso meroris stimulo: ꝑ alia sp̃s ua.¬
getur: Sed culpas loquens: uulnus aꝑio.
culpas uͦ ad correptionẽ cogitans. salutẽ
uulneris exmedicamine meroris quero:
Qui emĩ mala quidẽ que ꝑpetrauit insi¬
nuat. et flere que insinuauerit recusat:
quasi subducta ueste uulnus detegit. sed
torpente mente medicam̃tũ uulneri nõ
apponit: Confessionis igit᷑ uocẽ solus neces.
se ẽ. ut meror excutiat: ne uulnus prodi.¬
tũ. sed neglectum. quo licentius iãꝑhu
manã noticiã tangitur : det̾ius putrescat
Quo contͣ psalmista plagam cordis non

Expanded text:
operis vox confessionis impugnet. Sciendum quoque est, quia et saepe reprobi peccata confitentur, sed deflere contemnunt. Electi autem culpas suas, quas vocibus confessionis aperiunt, districtae animadversionis fletibus insequuntur. Unde bene beatus Job postquam se ori suo non parcere spopondit, tribulationem mox spiritus subdidit. Ac si aperte fateretur, dicens: Sic reatum lingua loquitur, ut nequaquam expers a moeroris stimulo per alia spiritus vagetur: sed culpas loquens, vulnus aperio; culpas vero ad correctionem cogitans, salutem vulneris ex medicamine moeroris quaero. Qui enim mala quidem quae perpetravit insinuat, sed flere quae insinuaverit recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpenti mente medicamentum vulneri non apponit. Confese est, ut meror excutiat, ne vulnus proditum, sed neglectum, quo licentius iam per humanam notitiam tangitur, deterius putrescat. Quo contra / psalmista plagam cordis non
Abbreviated transcription (Latin):
tilitate int̾ius duplicitatis callent: Puri¬
tatẽ suꝑficie simulant. sed semꝑ malitiã
sub specie puritatis occultant: Quos¬
contͣ: bene ꝑ moisen dr̃ Hon in dues uestẽ.
ex lana linoq contextam: ꝑlanam qͥppe
simplicitas. ꝑ linum uͦ subtilitas designa.¬
tur: Et nimtrum uestis que exlana linoq
conficitur: linũ int̾tus celat. lanam insuꝑ.¬
ficie demonstrat Uestẽ gͦ ex lana linoq
contextã induit: qui in loquittione uel ac-¬
tione qua utitur. intus subtilitatẽ malitiȩ
oꝑit: et simplicitatẽ foras innocentie os.¬
tendit Quia enĩ sub puritatis imagine
dep̃hendi calliditas non ualet: quasi sub
lanę grossitiȩ linum latet: B ene autẽ
post reprobationẽ duplicium. iustoꝵ re¬
muneratio de monstratur: cũ protinus
et labia tua iubilo: Os quippe iustoꝵ tũc
risu replebitur. cũ eoꝵ corda finitis ꝑe¬
grinationis fletibꝰ ȩt̾nȩ letitiȩ exultacio¬

Expanded text:
tilitatem interius duplicitatis callent. Puritilitatem interius duplicitatis callent. Puritatem superficie simulant, sed semper malitiam sub specie puritatis occultant.  Non indues vestem ex lana linoque contextam . Per lanam quippe simplicitas, per linum vero subtilitas designatur. Et nimirum vestis, quae ex lana linoque conficitur, linum interius celat, lanam in superficie demonstrat. Vestem ergo ex lana linoque contextam induit, qui in locutione vel actione qua utitur intus subtilitatem malitiae operit, et simplicitatem foras innocentiae ostendit. Quia enim sub puritatis imagine deprehendi calliditas non valet, quasi sub lanae grossitudine linum latet. Bene autem post reprobationem duplicium justorum remuneratio demonstratur, cum protinus t praetermittit. Os quippe justorum tunc risu replebitur, cum eodem corda finitis peregrinationis fletibus, aeternae laetitiae exsultatio
Abbreviated transcription (Latin):
pliciũ fatuitas uocet᷑ Citius despectus
simplicium transit. eitius dupliciũ gła ꝑ-
eurrit. Unde et apte subuingit᷑. Us nõ
LIB¬
proiciet simplicẽ. nec porriget manum
malignis: quia nimirum districtus in
iudicio apparens. et despectum simplici-¬
um glorificando erigit: et malignorũ
głam reprobando confringit Maligni¬
et enĩ uocantur hipocrite. quibona non
bene faciunt. et recta que agere uident᷑:
sub studio laudis oꝑantur: Manum uͦ
cui porrigimus: hunc uidelicet abimis
eleuamus Malignis gͦ. ds̃ manũ nõ por¬
rigit. quia querentes terrenam głam in
imo delinquit. ⁊ quã recta uideantur ẽẽ
que agunt: eos ad gaudia suꝑna non pro¬
uehit. Uel certe maligni idõ appellantur¬
hipocritȩ. quia benignitatẽ erga proximoᷤ
ostendunt. et dolos suȩ iniquitatis oꝑiunt:
ꝑ om̃e namq quod uel faciut uł loquũ.¬
tur: simplicitatẽ ext̾ius exhibent. sed sub¬

Expanded text:
plicium fatuitas vocetur; citius despectus plicium fatuitas vocetur; citius despectus simplicium transit, citius duplicium gloria percurrit. Unde et apte subjungitur: CAPUT LIprojicit simplicem, nec porrigit manum malignis. - Quia nimirum districtus in judicio apparens, et despectum simplicium glorificando erigit, et malignorum gloriam reprobando confringit. Maligni enim vocantur hypocritae, qui bona non bene faciunt, et recta quaeque sub studio laudis operantur. Manum vero cui porrigimus, hunc videlicet ab imis elevamus. Malignis ergo Deus manum non porrigit, quia quaerentes terrenam gloriam in imo derelinquit, et quamlibet videantur recta esse quae agunt, hos ad gaudia superna non provehit. Uignatur, qui benignitatem erga proximos ostendunt, et dolo suae iniquitatis operiunt? Per omne namque quod faciunt vel loquuntur, simplicitatem exterius exhibent, sed sub
Abbreviated transcription (Latin):
ut qualis ipse fuerit: tales fibi comungi
et alios uelit Diu̾sitatẽ uitȩ refugiat. atq
hoc imitandum mprimat. quod amat:
Unde et apud hipocritarũ sensũ. simpli¬
citas omĩs incrimine ẽ Aꝑtas quippe m̃tes
duudicant. et puritatẽ cordis ebitudi.¬
nem appͤllant. om̃sq quos sibi ad herere
cupiunt: asimplicitatis itinere diuertũt:
Et quasi expulsa insipiencia eos erudis¬
sed adiuncta etiã sequacium ꝑdicione
reprobatur: postquã non cognosci auidi¬
ce dicitur. recte protinꝰ sub infertur¬
Hec ẽ enim leticia uiȩ eus: ut rursũ de
sed multiplicit̃ supplicia recipit: quia eo
latius in sua iniquitate letatus ẽ: quo et
in aliis mala propagauit: Cui enim hic
non sufficit iniquitas propͥa: torqueat᷑
illic necesse ẽ. et m̾ito reatus aliem Nuc̃
itaq simulatores gaudeant. et humana
iudicia se obtinuisse głentur Despiciat᷑
iustoꝵ simplicitas. atq acalliditate du¬

Expanded text:
ut qualis ipse fuerit, tales sibi conjungi ut qualis ipse fuerit, tales sibi conjungi et alios velit, diversitatem vitae refugiat, atque hoc imitandum imprimat quod amat. Unde et apud hypocritarum sensum simplicitas omnis in crimine est. Apertas quippe mentes dijudicant, et puritatem cordis hebetudinem appellant; omnesque quos sibi adhaerere cupiunt a simplicitatis itinere divertunt; et, quasi expulsa insipientia, eos erudissed adjuncta etiam sequacium perditione reprobatur, postquam non cognosci a judice dicitur, recte protinus subinferturec est enim laetitia viae ejus ut rursum de sed multipliciter supplicia recipit, quia eo latius in sua iniquitate laetatus est, quo et in aliis mala propagavit. Cui enim hic non sufficit iniquitas propria, torqueatur illic necesse est et merito reatus alieni. Nunc itaque simulatores gaudeant, et humana judicia se obtinuisse glorientur; despiciatur justorum simplicitas, atque a calliditate du
Abbreviated transcription (Latin):
conspiciens. agr̃a estuet largitoris
alienũ  Et tam̃ suꝑna dispensatio
largitur huic dona oꝑis.⁊ sortẽ dene¬
gat hereditatis Operandi inunera ͤ eᵐ
tum munus ad laudẽ propriã trahitur:
inconspectu lucis intimȩ umbra elatio
ns obseuratur: Unde et bene subditur:
bit eum: et dicet: Hon noui te: De loco
S uitȩ fauoribꝰ morte int̾ueniente se.¬
Paratur: Sed hunc absortũ int̾nus ar¬
bit̃ negat. seq eum nescire denuntiat: qͥa
simulatoris uitã iuste reprobando ueritas
ignorat: Nec cognoscit eius bona que egit:
quia hec exrecta intencione nõ protulit:
Unde et fatuis uirginibus in tudictũ ueni¬
eus: dicet: Amen dico uobis nescio uos In
quibus dum mentis corruptionẽ consid̾at:
carnis etiam incorruptionẽ dampnat:
Sedutinã hipocritis sua ꝑditio sola suffi¬
ceret: et nequaqͣm ꝑuersa eoꝵ studia ardẽ¬
ter alios aduiam duplicitatis instigarẽt
hoc namq unuscuuisq ẽẽ proprium solet.

Expanded text:
conspiciens, a gratia aestimet largitoris conspiciens, a gratia aestimet largitoris alienum? Et tamen superna dispensatio largitur huic dona operis, et sortem denegat haereditatis; operandi munera cumulatum munus ad laudem propriam trahitur, in conspectu lucis intimae umbra elationis obscuratur. Unde et bene subditur: bit eum, et dicet: Non novi te. 85. Hypotis vitae favoribus, morte interveniente, separatur. Sed hunc absorptum internus arbiter negat, seque eum nescire denuntiat, quia simulatoris vitam juste reprobando Veritas ignorat, nec recognoscit ejus bona quae egit, quia haec ex recta intentione non protulit. Unde et fatuis virginibus in judicium veniens dicet: Amen dico vobis, nescio vos . In quibus dum mentis corruptionem considerat, carnis etiam incorruptionem damnat. Sed utinam hypocritis sua perditio sola sufficeret, et nequaquam perversa eorum studia ardenter alios ad vitam duplicitatis instigarent. Hoc namque uniuscujusque proprium esse solet,
Abbreviated transcription (Latin):
sa calcatur Quã quia infirmi quiq
ꝑfecte contempnendo nõ suꝑant: restat
necesse ẽ. ut bonum quod oꝑantur abs¬
condant: Sepe enim abipso ostensionis
exordio propriã laudẽ querunt. sepe uͦ
in ostensione oꝑis. auctoris patefacere
głam cupiunt. sed exceptis fauoribus
in laudis propriȩ cupiditate rapiunt᷑.
Cumq semet. ipsos duidicare int̾ius
negligunt. sparsi ext̾ius ignorant quod
agunt: Eorumq opus suȩ electiomi mi¬
litat. atq hoc se mpendẽ obsequio lar¬
gitoris putant: Scirpus gͦ int̾ lapides
commorat᷑. quia ibi hipocrita stat: ubi
mentis suȩ intencionẽ solidat. Ham
cum attestacionẽ ꝑciꝑe multoꝵ ambit:
quasi in lapidum collectione subsistit:
Sed hipocrita scirpi appellatione signa¬
tur : cum corpus abstinencia domat.
cum largiendo que possidet. studio pie¬
tatis exiidat. cum noticia sacre legis
eruditur. cum uerbo p̃dicationis utit᷑
Quis hunc tanta plenum largitate

Expanded text:
sa calcatur. Quam quia infirmi quique sa calcatur. Quam quia infirmi quique perfecte contemnendo non superant, restat necesse est, ut bonum quod operantur abscondant. Saepe enim ab ipso ostensionis exordio propriam laudem quaerunt. Saepe vero in ostensione operis auctoris patefacere gloriam cupiunt; sed excepti favoribus, in laudis propriae cupiditatem rapiuntur; cumque semetipsos dijudicare interius negligunt, sparsi exterius ignorant quod agunt; eorumque 284 opus suae elationi militat, atque hoc se impendere obsequio largitoris putant. Scirpus ergo inter lapides commoratur, quia ibi hypocrita stat, ubi mentis suae intentionem solidat. Nam cum attestationem percipere multorum ambit, quasi in lapidum collectione subsistit. Sed iste hypocrita scirpi appellatione signatus, cum corpus abstinentia domat, cum largiendo quae possidet studio pietatis exsudat, cum notitia sacrae legis eruditur, cum verbo praedicationis utitur, quis hunc tanta plenum largitate
Abbreviated transcription (Latin):
incaute portantes: latrocinanciũ sp̃uũ
Uideant oꝑa ur̃a bona. et głficent patrẽ
ur̃m̃ qui incelis ẽ: Sed aliud ẽ profecto
cũ in ostensione oꝑis. gła querit᷑ largi¬
toris: aliud cum laus pͥuata concupis.¬
citur de bono largientis: Unde et rur¬
sum in euͣgłio hec eadẽ ueritas dicit: At.¬
tendite. ne iusticiam urãm faciatis corã
hominibus: ut uideamin ab eis: Opus
gͦ nr̃m cũ hominibus ostenditur. in cordis
prius examinatione pensandum ẽ. ꝑ eil
ostensionis studium quid querat᷑: Si enĩ
dantis głam querimꝰ. etiã publicata oꝑa
nr̃a ii conspectu illius occulta seruamꝰ:
foras ab erus conspectu iã fusa sunt: etia¬
si amultis ignorent᷑: Qđ ꝑfectoꝵ ẽ sẽꝑ głam¬
ostenso oꝑe. auctoris głam querere. ut de
illata laude. priuata nesciat exultaciõe
gaudẽ: Tunc solum namq in noxie ho¬
minibus laudabile opus ostenditur. cum
ꝑdespectum mentis. ueracit̾ laus impen¬

Expanded text:
incaute portantes, latrocinantium spirituum incaute portantes, latrocinantium spirituum ficent Patrem vestrum, qui in coelis est . Sed aliud est profecto cum in ostensione operis gloria quaeritur largitoris, aliud cum laus privata concupiscitur de dono largientis. Unde et rursum in Evangelio haec eadem Veritas dicit: Attendite, ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis . Opus ergo nostrum cum hominibus ostenditur, in cordis prius examinatione pensandum est per ejusdem ostensionis studium quid quaeratur. Si enim dantis gloriam quaerimus, etiam publicata nostra opera, in conspectu illius occulta servamus.foras ab ejus conspectu jam fusa sunt, etiamsi a multis ignorentur. 84. Perfectorum eostenso opere, auctoris gloriam quaerere, ut de illata laude, privata nesciant exsultatione gaudere. Tunc solum namque innoxie hominibus laudabile opus ostenditur, cum per despectum mentis veraciter laus impen
Abbreviated transcription (Latin):
placere appetunt: inde ficcantur. Mens
itaq que ꝑiactanciam proditur. decortica.¬
ta recte ficuis uocatur: quia et candida ẽ
ꝑ hoc quod cernit᷑. et siccitati proxima ꝑ
hoc quod ateginine corticis nudatur In¬
tus gͦ sunt seruanda que agimus. si ab in.¬
t̃no arbitro uicẽ reciꝑe nr̃i oꝑis expecta.¬
mus Hinc ẽ enĩ quod ꝑ euugłium ueritas
dicit Nesciat simstra tua: quid faciat dex¬
tera tua. ut sit elemosina tua in abscon¬
so Et pat̾ tuus qui uidet in abscondito:¬
reddet tibi Hinc ẽ quod de electoꝵ eccłia
testimoniũ conscienciȩ nr̃e: Filia qͥppe
regum eccłia. que inbono ẽ oꝑe spĩtaliũ
principum p̃dicatione generata. głam
intꝰ ht̃. qͥa hoc q̃dagit. ĩ ostentacioĩs iactãcia
ñ ht̃ Giłam suã paulꝰ testimoniũ cõsciencie
memorat. qͥa fauores alieni oris ñ appetẽs.
uitȩ suȩ gaudia extͣ semet ipsũ ponere ignorat

Expanded text:
placere appetunt inde siccantur. Mens placere appetunt inde siccantur. Mens quae per jactantiam proditur, decorticata recte ficus vocatur, quia et candida est per hoc quod cernitur, et siccitati proxima per hoc quod tegmine corticis nudatur. Intus ergo sunt servanda quae agimus, si ab interno arbitro vicem recipere nostri operis exspectamus. Hinc est enim quod per Evangelium Veritas dicit: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua; ut sit eleemosyna tua in abscondito, et Pater tuus, qui reddet tibi. Hinc est, quod de electorum Eccletestimonium conscientiae nostrae. Filia quippe regum Ecclesia, quae in bono est opere spiritualium principum praedicatione generata, gloriam intus habet quia hoc quod agit, in ostentationis jactantia non habet. Gloriam suam Paulus testimonium cocommemorat, quia favorem alieni oris non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
malitiã signans: ꝑpropħam ueritas dic̃:
Posuit uineam meã indeserto. decortica.¬
uit ficũ meam. midans spoliauit eam. al¬
bi facti sunt rami eius: Infidiantibus qͥppe
sp̃itibus. dei uinea in deserto ponitur. cum
plena fructibus anima. humane laudis
cupiditate dissipatur: Ficũ dei gens ista
decorticat. quia seductã mentẽ in fauoris
appetitum rapiens. quo hanc ad ostentaci¬
onẽ ꝑthrait. tegm̃ ei humilitatis tollit:
Camq nudans spoliat. qͥa quausq inbo¬
nis suis absconditur. quasi propͥi tegii-¬
nis cortice uestitur Cũ uͦ mens hoc quod
egerit. uidĩ ab aliis concupiscit: quasi
spoliata ficus. eum quise texerat corticẽ
amisit Ubi apte subditur: Albi facti sũt
rami eius: quia ostensa humanis oculis
etus oꝑa candescunt: De sc̃itate nom̃ su¬
mit᷑: cum recta actio diuulgat᷑ Sedqm̃
sub ducto cortice rami ficus huius arefi¬
unt. sollerter intuendũ ẽ. quia facta ar¬
rogantium humanis oculis ostensa. u̾n

Expanded text:
nans per prophetam Veritas dicit. Posuit vineam meam in desertum, decorticavit ficum meam, nudans exspoliavit eam, albi facti sunt rami ejus . Insidiantibus quippe spiritibus, Dei vinea in desertum ponitur, cum plena fructibus anima humanae laudis cupiditate dissipatur. Ficum Dei gens ista decorticat, quia seductam mentem in favoris appetitum rapiens, quo hanc ad ostentationem pertrahit, tegmen ei humilitatis tollit; eamque nudans exspoliat, quia 283 quousque in bonis suis absconditur, quasi proprii tegminis cortice vestitur. Cum vero mens hoc quod egerit videri ab aliis concupiscit, quasi spoliata ficus eum qui se texerat corticem amisit. Ubi apte subditur: Albi facti sunt rami ejus, quia ostensa humanis oculis ejus opera candescunt, de sanctitate nomen sumitur, cum recta actio divulgatur. Sed quoniam, subducto cortice, rami fici hujus arefiunt, solerter intuendum est quia facta arrogantium humanis oculis ostensa unde
Abbreviated transcription (Latin):
capite labit᷑. ab ore uͦ ad uentrẽ ducit̾:
cũ gluititur: Quid itaq ẽ cap̃t nr̃m. nͥ
diuinitas ꝑ quã existendi principrũ fu¬
mimus. ut creatura simus Paulo attes¬
tante quiait: Caput uiri xp̃s. caput
si mens. que dũ cibũ sirum. suꝑnũ uide¬
licet intellectũ suscipit: refecta ꝓcul
dubio om̃ium membra actionũ regit:
Nisi enĩ sacra eloquia aliqn mentem
nomine uentris expͥmerent: salomon
utiq non dixisset: Lucerna domini. spira

Expanded text:
labitur, ab ore vero ad ventrem ducitur cum glutitur. Quid itaque est caput nostrum nisi divinitas? per quam existendi principium sumimus, ut creatura simus, Paulo attestante, qui ait: Caput viri Christus, caput nisi mens? quae dum cibum suum, supernum videlicet intellectum suscipit, refecta procul dubio omnium membra actionum regit. Nisi enim sacra eloquia aliquando mentem nomine ventris exprimerent, Salomon utique non dixisset: Lucerna Domini spira
Abbreviated transcription (Latin):
et contͣ legẽ iubes me ꝑcuti: hincẽ
quod stephanus contͣ iuim ꝑsequenti.¬
um auetoritatẽ uocis exerere. nec
morit᷑us expaui̾t᷑ dicens Dura cer¬
uice. et incircumeisi cordibus et
auribus. uos semꝑ sp̃ui sco restitistis
sicut patres ur̃i et uos Sed qͥa scĩ
uiri ad u̾ba tantę altitudinis. zelo
ueritatis. nõn aut̃ uitio elationis
exiluint. ipsi patent᷑ indicant. qͥ fae.¬
tis dictisq aliis et quanta humilitas
polleant. et erga eos quos redar¬
guunt. quanta caritate ferueant
manifestant: Suꝑbia qͥppe odiũ¬
generat. humilitas amorẽ Uerba itaq
que amor exasperat: profecto ex fonte
humilitatis manant Quom̾ gͥ stephanuᷤ
proferre increpationẽ ꝑ elationẽ potuit.
qui pro eisdẽ quos increpͦuerat ad deteri¬
ora crescentibus seq lapidantibus flexis
genibus orauit dicens. Dñe ne statuas
illis hoc peccatũ : Quomͦ paulus contͣ
gentis suȩ sacerdotẽ ac principẽ asperi¬

Expanded text:
et contra legem jubes me percuti? Hinc est et contra legem jubes me percuti? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisis cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis sicut et patres vestri . Sed quia sancti viri ad verba tantae altitudinis, zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odiugenerat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperi
Abbreviated transcription (Latin):
sto. quod si ñ uultũ iosaphat regis uide
crubescerẽ. nec attendissẽ quidẽ te. nec
respexissẽ. Hinc est quod hisdẽ uir.
naaman ad se cum equis et curribus
uenientẽ ad ostium domus suȩ fixit.
et talentoꝵ copia acuestiũ fulto ñ occurrit
nõ ianam domꝰ aꝑuit. sed ut lauare
septies in iordane debuisset: ꝑ nun¬
tium uissit Unde et hisdẽ naaman
iratus recedebat dicens Putabã quod
egrederetur ad me Hunc ẽ quod petrꝰ
cũ eum sacerdotes ac pͥncipes etiam
ꝑflagella seuentes. i iħu nomine loqͥ
prohib̾ent: cum magna protinus auc¬
toritate respondit dicens Silstũ ẽ
in conspectu dei. uos potius audire
que uidimꝰ et audiuimꝰ: non loqui:
Huic ẽ quod paulus cũ resistentẽ contͣ
ueritatẽ sacerdotũ principẽ cerneret:
eumq minist̃ illius alapa ꝑ cussisset.
non inaledictum ꝑturbatus intulit.
sed repletus spũ libera uoce propħaut
dicens. Percueiet te ds̃ paries de alba.¬
te Et tu sedens udicas me sed̃m legẽ

Expanded text:
Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus, cum eum sacerdotes ac principes etiam per flagella saevientes in nomine Jesu loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit, dicens: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire quae vidimus et audivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum resistentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu, libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate: et tu sedens judicas me secundum legem,
Abbreviated transcription (Latin):
pidum uͦ nomine inscriptura sacra ho
tua: et portas tuas in lapides sculptos:
Qui eosdẽ lapides quid. dixisset aꝑuit:
cum subiunxit: Uniu̾sos filios tuos doc¬
tos adño Et sicut ad monente petro
dicitur: Et uos tamquã lapides uui.
suꝑ edificamini in domos sp̃itales: Hoc
itaq loco quia lapides dicti sunt: sed
tam̃ uiui minime dicunt᷑. nuda appel¬
latione lapidum. ꝑmixti possunt repro¬
hipocrita cogitaciones fuas in exquirẽ¬
da hominum admiratione multiplicat
ler om̃e enĩ quod hipocrite factunt. qͥa
occultis cogitacionibꝰ laudes hominũ
requirunt: quasi radices scirpi in acer
uum petrarũ mutunt Oꝑaturi qͥppe
laudes suas cogitant: laudati autẽ.
has secum taciti incogitacionibus uer¬
ait. gaudent se p̃cipuos in humana
smatione claruisse Cumq inflati
fauoribus apud semet ipsos intumescunt:
sepe mirant᷑ taciti etiam ipsi quod sunt:¬

Expanded text:
pidum vero nomine in Scriptura sacra hompidum vero nomine in Scriptura sacra homtua, et portas tuas in lapides sculptos . Qui eosdem lapides quid dixisset aperuit cum subjunxit: Universos filios tuos doctos a Domino : Et sicut admonente Petro dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domus spiritales . Hoc itaque loco quia lapides dicti sunt, sed tamen vivi minime dicuntur, nuda appellatione lapidum permisti possunt reprohypocrita cogitationes suas in exquirenda hominum admiratione multiplicat. Per omne enim quod hypocritae faciunt, quia occultis cogitationibus laudes hominum requirunt, quasi radices scirpi in acervum petrarum mittunt: operaturi quippe laudes suas cogitant: laudati autem has secum taciti in cogitationibus versant: gaudent se praecipuos in humana aestimatione claruisse. Cumque inflati favoribus apud semetipsos intumescunt, saepe mirantur taciti etiam ipsi quod sunt
Abbreviated transcription (Latin):
si funt qͥ gerenda uideant. si digne hec
eloqͥ que uid̾int possint. Si uͦ eoꝵ facta
nullum fortasse hominũ contingat aspi¬
cere: hec se procul dubio estimant ꝑdilis¬
se Et int̾m arbitri oculos quasi absen¬
tes deputant. quia ab eo uic̃ẽ fii opiose
ciꝑe inposterũ recusant Et quoniã cũ
rectũ quid hipoerita agit. uidi amultis
querit: bene adhuc de hoc scirpo subtun
densabuntur. et int̾ lapides cõmorabit᷑.¬
Quid enĩ radicum nomine. nͥ latentes co¬
gitaciones accipimus. que inoccultum
prodeunt. sed in ostensione oꝑum ꝑ aꝑtũ
surgunt: Sicut et de uerbi sȩmine ꝑ
ꝓpħam dicitur Et hoc quod saluatum
fuerit dedomo udȩ. et quod reliquũi ẽ:
mittet radicẽ deorsũ. et faciet fructum
sursum Radicẽ quippe deorsũ mittere
ẽ: cogitacionẽ bonã in abditis multipli¬
care Fructum uͦ sursũ facere ẽ: efficatia
oꝑis. recta que cogitauit ostendere: La.¬

Expanded text:
si sunt qui gerenda videant, si digne haec si sunt qui gerenda videant, si digne haec eloqui qui viderint possint. Si vero eorum facta nullum fortasse hominum contingat aspicere, haec se procul dubio aestimant perdidisse; et interni arbitri oculos quasi absentes deputant, quia ab eo vicem sui operis pere in posterum recusant. Et quoniam cum rectum quid hypocrita egerit, videri a multis quaerit, bene adhuc de hoc scirpo subjungdensabuntur, et inter lapides commorabit loco radicum nomine, nisi latentes cogitationes accipimus, quae in occulto prodeunt, sed in ostentatione operis per surgunt? sicut et de verbi semine per prophetam dicitur: Et hoc quod salvatum fuerit de domo Juda, et quod reliquum est, mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Radicem quippe deorsum mittere est cogitationem bonam in abditis multiplicare. Fructum vero sursum facere, est per efficaciam operis recta quae cogitavit ostendere. La