comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
longumest quaerendo diserere. & temer arium cun
diierueris definire.: quia hoc &mentȩ ut cumquȩ con¬
praelendere & siquid for te menr inde compraefeor¬
sit linguae dissicillimum est &plicare: quantur libetost¬
qu edoetor quantus libet ad sit auditor : Nonerg io¬
quetem a sem &ipio quia non esta sem &ipso: sed quaccũ ÷
audiedloquetur: Abillo audiet aquo procedse: Audise
Qiicuse est iduire uero esse sicut superius disputatumet
Tusta ergo nonest aseipso sed abillo a quo procedit : a quo
illest eentia abillo scientia abillo gitur audentia us
tem poris positumc: honenim dictum est quaecumq audi¬
uit autqua ecuonq audit sed quaecumq: audiet loquetur
dla quippe audientia sempiterna est quia sempiter na
sciertia: Ineo autem quod iempiter num est sine initio&
sine fine cuiur libet temporis uerbum ponatur. Siue prae¬
teriti siue praesentis siue suturi non mendaciter ponitur

Expanded text:
et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum et longum est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia hoc et menti utcumque comprehendere, et si quid forte mens inde comprehenderit, linguae difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet adsit auditor. Non ergo loquetur a semetipso: quia non est a semetipso. Sed quaecumque audiet, loquetur: ab illo audiet a quo procedit. Audire illi scire est; scire vero esse, sicut superius disputatum est. Quia ergo non est a semetipso, sed ab illo a quo procedit; a quo illi est essentia, ab illo scientia: ab illo igitur audientia, temporis positum est. Non enim dictum est, quaecumque audivit, aut, quaecumque audit; sed, quaecumque audiet, loquetur. Illa quippe audientia sempiterna est, quia sempiterna scientia. In eo autem quod sempiternum est, sine initio et sine fine, cujuslibet temporis verbum ponatur, sive praeteriti, sive praesentis, sive futuri, non mendaciter ponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
te sua quasi quibusdam tenebris impeditur. neper ueni¬
at aduerum : Qideo non est ista substantia uerissime
sim plꝯcui non hoe est er se quod nosse: potest enim esse
nec nosse : at illa diuina non potest: quia id quod habet
est : Acper hoc nor sichabet scientiam ut aliud illi sit scien¬
tia qua scit aliud essentia qua est : sed utrumq unum :
Nec utrumque dicendum est quod simpliciter unum est.
Sicut habet uitam in semet ipso. nec aliud est ipse quam
uita quae in illo est : & dedit filio habere uitam in sem&¬
ipso: hoc est genuit silium qui & ipse uita esset: Sic itaq
debemur accipere quod despũ sco dictum est: Non enim
loquetur asemet ipio sed quaecumq audiet loquetur:
Nt intelleg anus non eum esse a sem&ipso: pater quope
nec procedit: Nec ideo sane aliqua disparilitas in sionno
illa trinitate cogitationi occurr at humanae : Ia uuon¬
es Quid autemillic inter sit inter procedere & nasc&

Expanded text:
te sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne pervenite sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne perveniat ad verum. Et ideo non est ista substantia verissime simplex, cui non hoc est esse quod nosse: potest enim esse, nec nosse. At illa divina non potest, quia id quod habet est. Ac per hoc non sic habet scientiam, ut aliud illi sit scientia qua scit, aliud essentia qua est; sed utrumque unum. Nec utrumque dicendum est, quod simpliciter unum est. Sicut habet Pater vitam in semetipso, nec aliud est ipse quam vita quae in ipso est; et dedit Filio habere vitam in semetipso , hoc est, genuit Filium qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus accipere quod de Spiritu sancto dictum est, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur, ut intelligamus non eum esse a semetipso. Pater quippe nec procedit. Nec ideo sane aliqua disparilitas in summa illa Trinitate cogitationi occurrat humanae: nam et Fiest. Quid autem illic intersit inter procedere et nasci,
Abbreviated transcription (Latin):
per hos quinque uelutinuntior corporir diuersa nunti¬
antur quando inmutabilem ueritatem intelleat eligit
dilgit: Et lumnen uidet dequodicitur. Erat lumen uenim:
et uerbum audit dequodicitur. in principio erat uerbũ :
&odoren capit dequo dicitur. post odorem ungoitosum
tuosum currimus : Et sontembibit dequodicitur apud te
sons uitae: Et tactu fruitur dequodicitur. Mihi autem
ad haereredõbonum est : Nec aliud atq: aliud. sed una in¬
tellegentia tot sensuum nominibus nuncupatur : Cum ergo
de spũ scõ dicitur. Nonenim loquetur asem & ipso sed quȩ¬
cumque audiet loquetur : Multo magis ibi simplenatura
ubi uerissime simpl& est uel intellgenda est uel credenda
quae longe alteque naturã mentis &cedit : Mutabi lir¬
ust quippe mens nr̃a quae percipit discendo quod nesciebat.
& ammittit dechiscendo quod sciebat : & uerisimilitudi¬
ne fallitur. ut prouero ad probet falsum : &obscurita¬

Expanded text:
per hos quinque veluti nuntios corporis diversa nuntiper hos quinque veluti nuntios corporis diversa nuntiantur, quando immutabilem veritatem intelligit, eligit, diligit, et lumen videt de quo dicitur, Erat lumen verum; et verbum audit de quo dicitur, In principio erat Verbum ; et odorem capit de quo dicitur, Post odorem unguentorum tuorum curremus ; et fontem bibit, de quo dicitur, Apud te est fons vitae ; et tactu fruitur, de quo dicitur, Mihi autem adhaerere Deo bonum est : nec aliud atque aliud, sed una intelligentia tot sensuum nominibus nuncupatur. Cum ergo de Spiritu sancto dicitur, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; multo magis ibi simplex natura, ubi verissime simplex est, vel intelligenda est vel credenda, quae longe alteque naturam nostrae mentis excedit. Mutabilis quippe est mens nostra, quae percipit discendo quod nesciebat, et amittit dediscendo quod sciebat; et veri similitudine fallitur, ut pro vero approbet falsum, et obscurita
Abbreviated transcription (Latin):
natura: audire ergo ibi & uidere idipsum est. Dlcttir
ac olfactur indo: uide dicit apłur Sicut & xp̃rdilgat
uosse dra didit semet ipsum prouobut oblationem a hostũ
o inodorem suauitatir : & gustatur intellissipotestsientu¬
dui quem dc̃ &odit a maricanter & nec srgidos net calli¬
tactus ille diuinus unde dicit sponsa desponso: Sinistr a cur
sub capiie meo & detera eius complectetur me: Nlon surt
haec indoper diuersa corporis loca cum enim dicinsun
scire ibi sunt omnia & uidere & audire & ol facere agus¬
tare & tangere Sine ulla eius mutatione substantiae sine
ulla mole quae in alia parte maior in aliaminor &ian
in senibur pueri pectore cogitatur quando dr sic cogitatur:
Nec mureris quod ineffabilis discientia qua nouit omni&
ꝑ uarior humanȩ locutionis modor omnium istorum cor¬
poraliũ sensuum nominibur nuncupatur : Cum & ipsa
mens nr̃a hoc est homo interior cui uni formiter sciert

Expanded text:
natura. Audire ergo ibi et videre, idipsum est. Dicitur natura. Audire ergo ibi et videre, idipsum est. Dicitur et olfactus in Deo: unde dicit Apostolus, Sicut et Christro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Et gustus intelligi potest, secundum quem Deus et odit amaricantes, et nec frigidos nec calitactus ille divinus, unde dicit sponsa de sponso: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me . Non sunt haec in Deo per diversa corporis loca. Cum enim dicitur scire, ibi sunt omnia; et videre, et audire, et olfacere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substantiae, sine ulla mole quae in alia parte major, in alia minor: etiam in senibus puerili pectore cogitatur, quando Deus sic cogitatur. 4. Nec mireris quod ineffabilis Dei scientia, qua novit omnia, per varios humanae locutionis modos, omnium istorum corporalium sensuum nominibus nuncupatur: cum et ipsa mens nostra, hoc est homo interior, cui uniformiter scienti
Abbreviated transcription (Latin):
loquimur nouissima syllaba compleatur : Absit
ut sicloquatur pater ad siliũ hoc est dĩ ad uerbũ
suumdm̃: Sed hoc eorum est capere quantum ab ho¬
mine capi patest ad quar non lacper tinet sed solidur
crbus : Crongitur sp̃r sc̃ĩ nulla susceptione hominir
sit homo factus ulla susceptione angelisit angelur
factus: Nulla susceptione cuius quam creaturae
creatura sit factus.quomodo deillo intellegendũ
est quod dñr ait.Nomenĩ loquetur asemet ipso.
sed qua ecumque audiet loquetur : Ardua quȩstio
snnuir anducupse ad set sp̃r ut saltim sicut eam cogitas
ponuri ncedoqui possim: ac sic ad intellgentiã uesram
prencimo duli facultate perueniat: priurita qre nosse
deberio. dorcellger qui potestie c redere autem qui esse¬
sesercudum potestir in ea substantia quae dr̃ et on abi¬
siper corporus molem sensur locir propruis distribids
ucut incor ne mior tali quorumque anim alium alibie

Expanded text:
loquimur novissima syllaba compleatur. Absit loquimur novissima syllaba compleatur. Absit ut sic loquatur Pater ad Filium, hoc est, Deus ad Verbum suum Deum. Sed hoc eorum est capere, quantum ab homine capi potest, ad quos non lac pertinet, sed solidus cibus. Cum igitur Spiritus sanctus nulla susceptione hominis sit homo factus, nulla susceptione angeli sit angelus factus, nulla susceptione cujusquam creaturae creatura sit factus; quomodo de illo intelligendum est quod Dominus ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur? Ardua quaestio, nimis ardua. Ipse adsit Spiritus, ut saltem sicut eam cogitare possumus, sic eloqui possimus, ac sic ad intelligentiam vestram pro mei moduli facultate perveniat. 3. Prius itaque nosse debetis, et intelligere qui potestis, credere autem qui intelligere nondum potestis, in ea substantia quae Deus est, non quasi per corporis molem sensus locis propriis distributos, sicut in carne mortali quorumque animalium alibi e
Abbreviated transcription (Latin):
sliscio utque transacta sicut &iam quando super
discipulos uenit uirae sunt illis lirguȩ diuisas uesuet
gnis. qui & insedit super unũ quemq eosum: qui
ergodicit columbam ad unitatem personȩ sp̃ui sc̃o
compellitur dicere. ut intellgatur nihil horum debe¬
re sedicere : Ista enim quae desubstantia dĩ quo quomo¬
do ut opus erat sgnisicanda corporeis hominum sen¬
sibur se intulerunt atque transiesunt: adhoram diui¬
niturfacta sunt decreatura seruiente. non deipsa
dominante natura quae in semanenr quod uult mo¬
uet & quod uult immutabilis mutat : Sicut &iam
uox ill adenube aurer utique attigit corporaler
eumq sensum corporir qui uocatur auditus: nec
tamen ullomodo credendũ est uerbum dĩ quod est
ungenitus filius qm̃ uerbũ dicitur syllabir sonis que
finiri quia nec omner simul sonare possunt cum ser¬
mosit Beqtam quam nascenter morientibur or¬
dine suo som quicumq succedunt ut totum quod

Expanded text:
facta atque transacta: sicut etiam quando super facta atque transacta: sicut etiam quando super discipulos venit, visae sunt illis linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Qui ergo dicit columbam ad unitatem personae Spiritui sacompellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis mutat. Sicut etiam vox illa de nube aures utique attigit corporales, eumque sensum corporis qui vocatur auditus ; nec tamen ullo modo credendum est Verbum Dei, quod est unigenitus Filius, quoniam Verbum dicitur, syllabis sonisque finiri: quia nec omnes simul sonare possunt cum sermo fit, sed tanquam nascentes morientibus ordine suo soni quicumque succedunt, ut totum quod
Abbreviated transcription (Latin):
eunduri liorrunem uel secundum ad suptione nou¬
Slun auieoctur ae diccum ese audebimus opmans
selus quippe itrinitate filiur formam ser iract¬
pit acsuae sorna illia dunitatem personae coa¬
uta est id est ut siliusdi &siliur hominir anur se¬
tur anobis.: Quod absit a nolis: propter quam per¬
sanam profecto unam aduabur substantur diuina
Auenduaq constantem aliquando secundums laga
dñ est loquitur ut est illud quod ait : Ego & pateo
iumstiius Aliquando secundũ id quodhomo est
si ci est illud. qm̃pater maior me est: Secundum
quod es cepimiur esse ab eo dictum. & hoc unde nunc
dusduoto hom possum ameipio facere quie qale mnc
ciodio uidico Inpersona uero spr sc̃ĩ quoniodo idac
cipianius quod aite Non enim loquetur asema p¬
so sel quȩcumque audiet loquetur : &uminca non
sit alia diuinitatir. alia humanitatis. uel alterur
erraturae cuius cumque substantia mana goruis¬
tur disficultar. Illudenim quod sicut columba pr
sc̃ apparuit specie corporali uisiosuit aahoran

Expanded text:
undum hominem, vel secundum assumptionem cujusquam creaturae dictum esse audebimus opinari? solus quippe in Trinitate Filius formam servi accepit: quae forma illi ad veritatem personae coaptata est, id est, ut Filius Dei et Filius hominis unus stur a nobis, quod absit a nobis: propter quam personam, profecto unam ex duabus substantiis divina humanaque constantem, aliquando secundum id quod Deus est loquitur, ut est illud quod ait: Ego et Pater unum sumus ; aliquando secundum id quod homo est, sicut et illud: Quoniam Pater major me est , secundum quod accipimus, esse ab eo dictum, et hoc unde nunc disputo: Non possum a meipso facere quidquam; sicut audio, judico . In persona vero cipiamus quod ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur; cum in ea non sit alia divinitatis, alia humanitatis, vel alterius creaturae cujuscumque substantia, magna exoritur difficultas. 2. Illud enim quod sicut columba Spiritus sanctus apparuit specie corporali , visio fuit ad horam
Abbreviated transcription (Latin):
incordibur nr̃ir ad uidenda quaedicit: ꝓuto en ina
ait Iterum autem uidebo uos & gaudebit cor up
agaudiũ uestsum nemo tollet a uobir:non ad illudti¬
pus esse referendum quo resurrecit eir ł ad suam
canuem cernendam tangendani que monstrauit sed
potius adillud undei am dicerat. Quidilgitur apit e¬

Expanded text:
in cordibus nostris ad videnda quae dicit. Puto enim quod in cordibus nostris ad videnda quae dicit. Puto enim quod ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis, non ad illud tempus esse referendum, quo resurrexit, eisque suam carnem cernendam tangendamque monstravit, sed potius ad illud, unde jam dixerat: Qui diligit
Abbreviated transcription (Latin):
unde hodie disputauimur. uelut facili intellectu omnia cu¬
currerunt: acrior necessaria est in his quae sequuntur
intentio: Quid est enim quodait. & in illodie me non ro¬
gabitis quicquam : Hoc uerbum quod est rogare : non
solum petere. uerum &iam interrogase signisicat : Q
gsȩcum eu angeliũ unde hoc tranrlatum est tale habet
uerbum quo utrumque possit intellegi ut haec ambiguitas
nec in de soluatur quamquam & sisolueretur non ideo
interregatus est adiscipulis as censurus incaelunqͥu¬
lopraesentasetur & quando rgnumes set isrł di
uero iomesset incaelo rogatur a scõstephano utr¬
eiuis acciper&. Et quis audeat uel cogitase ueldien
in caelo sedenteni xp̃m rogandũ nonesse interras
nentem rogandum fuisse : Rogandũ ñ este immori¬
lem rogaridebuisse mortalem Immo iemirigre
eum ut nodum qua estionis huiur ipsedissoluat lucas

Expanded text:
unde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cuunde hodie disputamus, velut facili intellectu omnia cucurrerunt. Acrior necessaria est, in his quae sequuntur, intentio. Quid est enim quod ait: Et in illo die me non rogabitis quidquam? Hoc verbum, quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat; et Graecum Evangelium, unde hoc translatum est, tale habet verbum, quo utrumque possit intelligi, ut haec ambiguitas, nec inde solvatur; quanquam et si solveretur, non ideo interrogatus est a discipulis ascensurus in coelum, quando praesentaretur, et quando regnum esset Israel . Cum vero jam esset in coelo, rogatus est a sancto Stephano, utus acciperet . Et quis audeat, vel cogitare, vel dicere, in coelo sedentem Christum rogandum non esse, et in terra manentem rogandum fuisse? Rogandum non esse immortalem, rogari debuisse mortalem? Imo, charissimi, rogemus eum, ut nodum quaestionis hujus ipse dissolvat, lucendo
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde ia colius apłur inepistala suadicit : quicum que
uoluerit amicur esse saeculi huiur.: inimicur dĩ constitu¬
ecur: quibus inimici turdi factum est ut nec eius unge¬
nito par ceretur : Deinde subiungit & dicit : Mubercũ
parturit tristitiam habet quia uenit hora eius : cum
autem pepererit puerum non meminit psȩssustce prop¬
tor gaudium quia natus est homo inmundo : & uosgitur
nunc quidem tristitiam habebitur : Iterũ autẽ ui debouor
& gaudebitcor ur̃m & gaudiũ uestrum nemo tollet auab
nec ista similitudo ad intellegendum uidetur esse difficilir
qm̃ comparatio eiur in prom tuest : eodem ipso &ponente
curdicta sit : parturitio quippe tristitiae partus auten
gaudio comparatur : Quod tunc magir esse consueuit:
quando non puella sed puernascitur : Quoduero ait
Caudiũ uestrum nemo aufer& a uobir quia gaudium
surgens amortuis .iam nonmoritur . & morsei ultra
non dominabitur: Hoc usque in isto eu angelii capitulo

Expanded text:
Unde Jacobus apostolus in Epistola sua dicit, Quicumque Unde Jacobus apostolus in Epistola sua dicit, Quicumque voluerit amicus esse huetur . Quibus inimicis Dei factum est, ut nec ejus Unigenito parceretur. Deinde subjungit, et dicit: Mulier cum parturit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Cum autem pepererit puerum, jam non meminit pressurae, propter gaudistitiam habetis; iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis. Nec ista similitudo ad intelligendum videtur esse difficilis, quoniam comparatio ejus in promptu est, eodem ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio comparatur, quod tunc majus esse consuevit, quando non puella, sed puer nascitur. Quod vero ait: Gaudium vestrum nemo auferet a vobis, quia gaudium surgens a mortuis, jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Hujusque in isto Evangelii capitulo,
Abbreviated transcription (Latin):
lulum resurroxit : & uiderunt eum : Illud autem quoq
aitlamnon uidebitis me : quia isto uerbo id est lam
hoc intellegi uoluit. quod eum ulterius non uiderent :
ibi &posuimus quomodo accipiendum sit ubi dixit
ulterius non uiderent: Cognouit autem ihr̃ sicut sequens
euangelista dĩcit quia uolebant cum interrogase : &dis
eis . Dehoc quaertar inter uos quia dixi modicum &en
uidebitis me. & iterum modicũ & uidebitirme : amen
amendico uobir quiaplorabitir &flebitir uor mun
dus autem gaudebit: uos autem contristabinini suq
tristitia ur̃a in gaudiumerit : & hoc sic accipipotest
quia contristati sunt discipuli demorte dñi : & confisin
deresurrectione lȩtati : Mundur autem quo nomine
siguficati sunt in imicia quibur xp̃roccisus est : Tunc
utique Pactatisunt occiso xp̃o quando sunt discipuli
contristati Mundi quippe nomineimalitia potest mun¬
diliuius intellegi: id est homiinum mundihuiur amiconus

Expanded text:
lulum resurrexit, et viderunt eum. Illud autem quod lulum resurrexit, et viderunt eum. Illud autem quod ait, Jam non videbitis me, quia isto verbo, id est, jam, hoc intelligi voluit quod eum ulterius non viderent, ibi exposuimus quomodo accipiendum sit, ubi dixit, ulterius non viderent. 2. Cognovit autem Jesus, sicut sequens Evangelista dicit, quia volebant eum interrogare, et dixit eis: De hoc quaeritis inter vos, quia dixi, Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Amen, amen dico vodus autem gaudebit: vos autem contristabimini, sed tristitia vestra in gaudium erit. Et hoc sic accipi potest, quia contristati sunt discipuli de morte Domini, et confestim de resurrectione laetati: mundus autem, quo nomine significati sunt inimici a quibus Christus occisus est, tunc utique laetati sunt occiso Christo, quando sunt discipuli contristati. Mundi quippe nomine, malitia potest mundi hujus intelligi, id est hominum mundi hujus amicorum.
Abbreviated transcription (Latin):
bitis me & iterum modicũ & uidebitis me. quia uado
ad patrem: Ita obscuraerant discipulis antequam id
quod dicit esset impletum. ut quaerenter inter sequid
esset quod dicer & õmnino senescire faterentur : Se¬
quitur enim euangelium : Dixerunt ergo & discipulis
eius ad inuicem : Quid est quod dicit nobir Modicum
& non uidebitisme & iterum modicum & uidebitis me
& quia uado ad patremꝰ. Dicebant ergo quid est hoc quod
dicit modicũ: nescimus quidlo quitur: Hoc enim est qđ
eos mouebat. quia dixit modicũ & non uidebitis. & itesum
modicum &uidebitis me nam in praecedentibu: quia
non dicerat modicum : sed dixerat ad patremuado a
Iam non uidebitisme tamquam aperte illis uisuret
locutus. nec inter sede hac aliquid quȩ siuerunt : Nunc
ergo quod illis tunc obscurum suit. & mox manisestun
est : lam nobis utique manifestum est : post paululum
enimpassur est & non uider unt eum : rursus post par¬

Expanded text:
bitis me, et iterum modicum et videbitis me, quia vado bitis me, et iterum modicum et videbitis me, quia vado ad Patrem, ita obscura erant disquod dicit, esset impletum, ut quaerentes inter se quid esset quod diceret, omnino se nescire faterentur. Sequitur enim Evangelium: Dixerunt ergo ex discipulis ejus ad invicem: Quid est hoc, quod dicit nobis: Modicum, et non videbitis me, et iteem? Dicebant ergo, Quid est hoc quod dicit, Modicum? Nescimus quid loquitur. Hoc enim est quod eos movebat, quia dixit, Modicum et non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Nam in praecedentibus quia non dixerat, Modicum, sed dixerat, Ad Patrem vado, et jam non videbitis me ; tanquam aperte illis visus est locutus, nec inter se de hoc aliquid quaesierunt. Nunc ergo quod illis tunc obscurum fuit, et mox manifestatum est, jam nobis utique manifestum est: post paululum enim passus est, et non viderunt eum; rursus, post pau
Abbreviated transcription (Latin):
absit axp̃i anis cor dibur cogitare : Denique continuo sol¬
uit ipse qua estionem : xcurhoe dixerit xplanauit :
Onnia inquit quaecumq habet pater mea sunt: prop¬
gerea dixi quia demeo accipiet & adnuntiabit uobis : Quid
uultis amplius ergo depatre accipit spr̃ scr̃. unde accipit
silius quia in hac trinitate de patre natus est filiur. depa¬
treprocedit spr scĩ : qui autem denullo natus sit denullo
procedat pater est solus : Quomodo autem dixerit filiur
unigenits omnia quae habet pater mea sunt : quia
utique nonsic quem admodũ dictum est illi filio non uni¬
genito sed & duobur maioriTumecum es semper &
omnia mea tua sunt : Eoloco sidñr uoluerit dilgenti
consideratione tractabitur ubidicit ungenitus patri
& mea omnia tua sunt. & tua mea sunt: uit hic iste
sermo claudatur. qm̃ quae seqͥuntur aliud poscunt
quo disserantur &ordium: FIHIT SERMO XLUI

Expanded text:
absit a Christianis cordibus cogitare. Denique continuo solabsit a Christianis cordibus cogitare. Denique continuo solvit ipse quaestionem, et cur hoc dixerit, explanavit. Omnia, inquit, quaecunque habet Pater, mea sunt; propterea dixi, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis. Quid vultis amplius? Ergo de Patre accepit Spiritus sanctus, unde accepit Filius, quia in hac Trinitate de Patre natus est Filius, de Patre procedit Spiritus sanctus; qui autem de nullo natus sit, de nullo procedat, Pater est solus. Quomodo autem dixerit unigenitus Filius: Omnia quae habet Pater, mea sunt, quia utique non sic quemadmodum dictum est illi filio non unigenito, sed ex duobus majori: Tu mecum es semper, et omnia mea tua sunt , eo loco, si Dominus voluerit, diligenti consideratione tractabitur, ubi dicit Unigenitus Patri, Et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt : ut hic iste sermo claudatur; quoniam quae sequuntur, aliud poscunt, quo disserantur, exordium. TRACTATUS
Abbreviated transcription (Latin):
est. & magus non fuit xp̃r quia bonus est : Qua propter
qm̃ delus nihil hoclo codicendum est qui xp̃m uituperat
at que blas phemant quia deloria eius loquimur quac̃
glorificatus inmundo non eum glorificauit sp̃r scr ue¬
ragloria nisi in ecclesia scã catholica : alibienim id est
uel apud haereticos uel apud quos dam paga nos uera eus
interris gloria non potest esse. & ubi uide tur esse fequeis
deillo fana cum laude : uera ergo enus gloria in ecdena
cahiolica sic̃ propheta cantatur : & altare suꝑ caclos dũ
& super omnem terram gloria tua : Quia itaque post
eius & altationem uenturus erat spr ser & eum glorifica¬
turus. hoc sacer psalmus. hoc ipse unggenitur promisit
futurum quod uidemur impletum: Quod autem aite
Demeo accipiet & ad nuntiabit uobir : catholicis a udite
auribus caholicis percipite mentibur : nonenim prop¬
terea sicut quidam haere ticiputauerunt . minor est

Expanded text:
est; et magus non fuit Christus, quia bonus est. Quapropter est; et magus non fuit Christus, quia bonus est. Quapropter quoniam de his nihil hoc loco dicendum est, qui Christum vituperant atque blasphemant; quia de gloria ejus loquimur, qua est glorificatus in mundo: non eum glorificavit Spiritus sanctus vera gloria, nisi in Ecclesia sancta catholica. Alibi enim, id est, vel apud haereticos, vel apud quosdam paganos, vera ejus in terris gloria non potest esse, et ubi videtur esse frequens de illo fama cum laude. Vera ergo ejus gloria in Ecclesia catholica sic a propheta cantatur: Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram gloria tua . Quia itaque post ejus exaltationem venturus erat Spiritus turus, hoc sacer psalmus, hoc ipse Unigenitus promisit futurum, quod videmus impletum. Quod autem ait: De meo accipiet, et annuntiabit vobis, catholicis audite auribus, catholicis percipite mentibus. Non enim propterea, sicut quidam haeretici putaverunt, minor est
Abbreviated transcription (Latin):
aequalem non esse ggnenti non est bonum : ungenitum dĩ
filium hominem tantum esse non dm̃ non est bonum : Ve¬
ritatis carnem nonesse ueram carnem non est bonum:
orum trium quae dixi primum sentiunt arriani : secun¬
dum fotiniani : tertium manichei : Sed quia & eosum
nihil est bonum. & xp̃r nihil est eosum. inutroque fallun¬
tur nec dant ueram gloriam xp̃o : quamuis apud eor este
uideatur cum laude frequens fama dexp̃o & omnes pror¬
sus hȩretici quos commemorarenimis lorgum est qui de¬
xp̃o non recte sentiunt : Ideo errant : quia & debonir rebus
plurimi laudatares &ipsi inutroq falluntur quino
secundum uerita tenidĩ sed patius secundũ suam suspit¬
onem dicunt eum fuisse hominem magum: Xp̃iano
quipƿe uelut in peritos uituperant : Xp̃m autem uelit
magum laudant : ac sic produnt quod amant: xp̃m ue¬
ro non amant qm̃ quod non erat xp̃s hoc amant : Ideo
ergo inutroque falluntur. quia & magumesse malum

Expanded text:
aequalem non esse gignenti, non est bonum: unigenitum Dei aequalem non esse gignenti, non est bonum: unigenitum Dei Filium hominem tantum esse, non Deum, non est bonum: Veritatis carnem non esse veram carnem, non est bonum. Horum trium quae dixi, primum sentiunt Ariani, secundum Photiniani, tertium Manichaei. Sed quia et eorum nihil est bonum, et Christus nihil est eorum, in utroque falluntur: nec dant veram gloriam Christo, quamvis apud eos esse videatur cum laude frequens fama de Christo. Et omnes prorsus haeretici, quos commemorare nimis loChristo non recte sentiunt, ideo errant quia eum non plurimi laudatores, et ipsi in utroque falluntur, qui non secundum veritatem Dei, sed potius secundum suam suspicionem dicunt eum fuisse hominem magum. Christianos quippe velut imperitos vituperant, Christum autem velut magum laudant, ac sic produnt quod amant: Christum vero non amant; quoniam quod non erat Christus, hoc amant. Ideo ergo in utroque falluntur, quia et magum esse malum
Abbreviated transcription (Latin):
patriam liberante eidem quasomum eisuan quibũs
greditur frequentem cumi laude famam quaȩ glorie defi¬
uta est apud homines impios consequatur. Errant in utro¬
que quilaudant. & inre scilic& quia id quod malum est
bonum putant & in homine qui non est quod putant:
Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria : cum
autem de aliquoper dm̃ & prop̃ter dm̃ iusto hoc est uera¬
citer iusto causa ipsius iustitiae frequens est fama cum
laude uera quidem gloria est non tamen ea credendũ
est beatisi cariiustum sed laudantibus gratulandum est :
quia recte iudicant & dilgunt iustum: quanto magis
ergo dñr xp̃s non sibi sedeis profuit gloria sua quibus pro¬
suit mor te sua: Sed non est ueraeius apud hȩreticorglo¬
ria apud quos tamen frequentem famam uidetur habere
cum laude: Non esthaecueragloria quia in utroque
falluntur : nam & bonum putant esse quod bonum ñ est.
E xp̃m putant esse quod xp̃r non est: Vngenitũ enim siliũ

Expanded text:
patriam liberasse eisdem quas omnino nescit artibus creditur, frequentem cum laude famam, quae gloria definita est, apud homines impios consequatur; errant in utroque qui laudant: et in re scilicet, quia id quod malum est, bonum putant; et in homine, quia non est quod putant. Quapropter falsa est in his tribus generibus gloria. Cum autem de aliquo per Deum et propter Deum justo, hoc est veraciter justo, causa ipsius justitiae frequens est fama cum laude; vera quidem gloria est; non tamen ea credendum est beatificari justum, sed laudantibus gratulandum est, quia recte judicant, et diligunt justum. Quanto magis ergo Dominus Christus, non sibi, sed eis profuit gloria sua, quibus profuit morte sua? 3. Sed non est vera ejus apud haereticos gloria, apud quos tamen frequentem famam videtur habere cum laude. Non est haec vera gloria, quia in utroque falluntur: nam et bonum putant esse quod bonum non est, et Christum putant esse quod Christus non est. Unigenitum enim Filium
Abbreviated transcription (Latin):
Nis erat ad patrem & eumide in ceps mortalem iusurin
erant : qualem cum ista loqueretur uidebant: quodu
no addidit. Et iterum modicum & uidebitis me un¬
uersae promisit ecclesiae. sicut uniuersae promisiti
Ecce go uobiscum sum usque in consũmationem saecul
Nontardat dñr promissum modicũ & uidebimus euro
ubiam nihil rogemur nihil interrogemur. quia n tar
pigterr edandum remanebit : Nihil quaerendũ latebit
hoc modicũ longum nobis uidetur qr̃ ad huc aitiur sui
finitum fuerit. tunc sentiemus quam modicũ fuerit
Monengoste gandiũ nr̃m qualehabet muncdur. Dequo
lutunes Mundur autem gaudebit: nectamenii
suiius desderi parturitione sinegaudio tristes sinus
scilsicut ait aplur. Spegaudenter intribulastis nepi¬
plenteri ¶suia ouipsa parturient cui conpargasumus¬
Re bi. gaerdet odemnox sutura prole quans tristiscar
depr aesenrtidolorse Sel huus ser monis iste sit firues
babente eduum q uestionem molestisimari que. tquun¬

Expanded text:
rus erat ad Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non rus erat ad Patrem, et eum deinceps mortalem visuri non erant, qualem cum ista loqueretur, videbant. Quod vero addidit: Et iterum modicum, et videbitis me, universae promisit EccleEcce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi . Non tardat Dominus promissum: modicum, et videbimus eum, ubi jam nihil rogemus, nihil interrogemus; quia nihil desiderandum remanebit, nihil quaerendum latebit. Hoc modicum longum nobis videtur, quoniam adhuc agitur: cum finitum fuerit, tunc sentiemus quam modicum fuerit. Non ergo sit gaudium nostrum quale habet mundus, de quo dictum est, Mundus autem gaudebit: nec tamen in hujus desiderii parturitione sine gaudio tristes simus, sed sicut ait Apostolus, Spe gaudentes, in tribulatione patientes ; quia et ipsa parturiens, cui comparati sumus, plus gaudet de mox futura prole, quam tristis est de praesenti dolore. Sed hujus sermonis iste sit finis: habent enim quaestionem molestissimam quae sequun
Abbreviated transcription (Latin):
pater in me est : Dehoc itaq quod sufficit nobis rectissi¬
me audimus. caudium ur̃m nemo tollet auobis: De
hoc &iam quae superius dicta sunt melius istimo in¬
telleg. Modicum &iam non uidebitis me. &itesum
modicum & uidebitis me Modicum est enim hoc to¬
tum spatium quo praesens peruolat saeculum : unde
dicit idem ipse eu angelista in epistala sua: Nouissima
hora est: Ideo namque addidit quia uado ad patrem
Quod adpriorem senten itiam resesendumest ubi ait
modicum &iam non uidebitisme : non ad posteriosem
ubi aite &itesum modicũ & uidebitirme: Eundo quip¬
pe ad patrem facturus erat ut non eum uiderent: Ae
per hoc nonideo dictum est quia suerat moritur us.
& donec resurgeset ab eorum aspectibus recesusur. seq
quod essetiturus adƿatrem quod fecit postea quaon
resorrait & cumeir perquad raginta dier conutrra¬
tus ascendit incaclum: illis ergoait modicum &iono
uidebitis. Quieum corporalit̃ tunc uidebant quia ta¬

Expanded text:
Pater in me est ? De hoc itaque quod sufficit nobis, rectissiPater in me est ? De hoc itaque quod sufficit nobis, rectissime audimus, Gaudium vestrum nemo tollet a vobis. 6. De hoc etiam quae superius dicta sunt, melius existimo intelligi, Modicum et jam non videbitis me, et iterum modicum et videbitis me. Modicum est enim hoc totum spatium quo praesens pervolat saeculum: unde dicit idem ipse evangelista in Epistola sua, Novissima hora est . Ideo namque addidit, quia vado ad Patrem: quod ad priorem sententiam referendum est, ubi ait, Modicum et jam non videbitis me; non ad posteriorem ubi ait, et iterum modicum et videbitis me. Eundo quippe ad Patrem, facturus erat ut eum non viderent. Ac per hoc non ideo dictum est, quia fuerat moriturus, et donec resurgeret, ab eorum aspectibus recessurus; sed qresurrexit, et cum eis per quadraginta dies conversatus, ascendit in coelum. Illis ergo ait: Modicum, et jam non videbitis me, qui eum corporaliter tunc videbant, quia itu
Abbreviated transcription (Latin):
fumest ⁊ eroderinus Scimus quia cũmanifestaera uset
siomler eierinuue qͥ m iudebimus eum sicctiest: Ata suio
muentonate tunc autem facie ad faciem unuscio
& parte. tunc autem cognoscam sicut & cognitur sums
unc totius laboris suiffuctum ecclesia nunc pasturit
esiderando tuncest paritura cernendo : Par turit
emendo paritura laetando : parturit orando pari¬
ura laudando &ideo masculum qm̃ ad istum ffuctum
ontemplationis cuncta officia refferuntur actionis :
Solus enimest liber quia propterse appetitur non re¬
estur ad aliud: huic seruit actio : ad hunc enim refer¬
tur quic quid bene agitur. quia propter hunc agitur: Ip¬
eautem non propter aliud. sed propter seipsum tenetur
& habetur : Ibiergo sinis qui sufficit nobis : ae ternus initur
erit : Neque enim nobis sufficit sinir. nisicuius nullus est
finis : Hoc inspiratum erat philippo quando dixit: Dñe¬
ostende nobis patrem & sufficit nobis: In qua ostensione
promisit & silius dicens. Noncredis quia ego in patse &

Expanded text:
uia cum manifestatum fuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Ista visio aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam, sicut et cognitus sum . Hunc totius laboris sui fructum Ecclesia nunc parturit desiderando, tunc est paritura cernendo. Parturit gemendo, paritura laetando. Parturit orando, paritura laudando; et ideo masculum, quoniam ad istum fructum contemplationis, cuncta officia referuntur actionis. Solus enim est liber, quia propter se appetitur; non refertur ad aliud, huic servit actio. Ad hunc enim refertur quidquid bene agitur, quia propter hunc agitur. Ipse autem non propter aliud, sed propter seipsum tenetur et habetur. Ibi ergo finis, qui sufficit nobis; aeternus igitur erit. Nefinis. Hoc inspiratum erat Philippo quando dixit: Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. In qua ostensione se promisit et Filius dicens: Non credis quia ego in Patre, et
Abbreviated transcription (Latin):
piens quaesuit sp̃ dũ homo a nima lin sie gaiqit ore¬
cumdur audit dedinatura ut aliud quamcor pus da
quo uolibe lucidum ac speciosum corpust tamenise
poro uerbia ulli sunt quaecum que dicta sapientide de
conpo rra immutabiliq substantia non quo dea cor¬
quami prener biadeputat: Sed quia sic cogitat que mo
tuip rouerbia solent audire neque intellgeri cã
unreo spiritalis coeperit omnia diudicase. ipse aute st
aoeuiune duudicari eciam si in hac uita adhuc uelut pe
speculum deparite perspieitat amen non ullo corpor
sentu qeuiulla unginaria cegitations qual cetoit or
futut q ualiumeumque similitudines corposapit. Sex¬

Expanded text:
piens quae sunt Spiritus Dei homo animalis, sic audit quaecumque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogum, quamlibet lucidum ac speciosum, corpus tamen: ideo proverbia illi sunt quaecumque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non quod ea tanquam proverbia deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire neque intelligere. Cum vero spiritualis coeperit omnia dijudicare, ipse autem a nemine dijudicari , etiamsi in hac vita adhuc velut per speculum ex parte, perspicit tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione quae capit aut fingit qualiumcumque similitudines corpo
Abbreviated transcription (Latin):
cã. Hoc eundem sp̃m̃ dixit esse facturum : Quale est &iã
st doxasic alius clarisicabit alius glorificabit . Latini
nterpsetes insuaquisque translatione posuesunt :¬
Nm ipsa quae gsȩcediciuir doxa undedictum est doxasi :
& claritar interpraetatur &gloria : Cloria namque
sit quisque darur & claritate gloriosur acper hoc quod
utroque uerbo significatur id ipsum est : Sicut autem desi¬
niesunt᷑: antiqui latinȩ linguae clarissimi auctoser : Elo¬
ria est frequenr de aliquo fama cuml aude : quae cumest
in hoc mundo facta dexp̃o : non dexp̃o credenda est magnũ
aliquid contulisse sed mundo: Uonumenim laudare

Expanded text:
sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum, quale est etiam sancto, hoc eumdem Spiritum dixit esse facturum, quale est etiam est δοξάσει, alius clarificabit, alius glorificabit, Latini interpretes in sua quisque translatione posuerunt, quoniam ipsa, quae Graece dicitur δόξα, unde dictum est δοξάσει,  claritas interpretatur et gloria. Gloria namque fit quisque clarus, et claritate gloriosus; ac per hoc quod utroque verbo significatur, idipsum est. Sicut autem definierunt antiqui latinae linguae clarissimi auctores, gloria est frequens de aliquo fama cum laude. Quae cum est in hoc mundo facta de Christo, non Christo credenda est magnum aliquid contulisse, sed mundo. Bonum enim laudare,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ominemueritatem.: Vel quod in nonnullis codici¬
bur leatur. deducet in omni ueritate Nomenim loqui¬
tur asemetipso sed quȩ cumq audiet loquetur : Dequibus
euangelicis uerbis iam quod donauit dñt dirputauimu
Nunc ea quae secuntur attendite & quae uentura sunt
inquit adnuntiabit uobir: : Nequehic est qm̃ planum est
inmnorandum nilulgimahiabet quacestionta cunis anli
posicioflagi tetur : Sed quod adiungit. ille me clarisica¬
lt quia demeo accipiet & adnuntiabit uobis : Nonnede¬
niter est transeundũ : quod enimait ille meclarificabit
rius tantum modo nouerant. & hominem sicut homi¬
es cogitabant : uelcerte quia ꝑ ipsam caritatem siducia
tpleti & timore depulso ad nuntiauesunt hominibur
p̃m: ac sic eius fama diffusa est toto orbe terrasum : Vt
cdixerit ille meclarificabit. tamquam diceset: ille uo¬
s aufer& timorem &dabit amorem quo me ardent¬
s praedicanter gloriae meae pertotummundum com¬
hendabitis odorem: quod enim facturi fuerant in spũ

Expanded text:
inquit, omnem veritatem; vel, quod in nonnullis codicibus legitur, Deducet vos in omni veritate. Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur. De quibus evangelicnunc ea quae sequuntur attendite. Et quae ventura sunt, inquit, annuntiabit vobis. Neque hic est, quoniam planum est, immorandum: nihil enim habet quaestionis, cujus a nobis expositio flagitetur. Sed quod adjungit, Ille me clarificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis, non negligenter est transeundum. Quod enim ait, Ille me clarificabit, prius tantummodo noverant, et hominem sicut homines cogitabant. Vel certe, quia per ipsam charitatem fiducia repleti, et timore depulso, annuntiaverunChristum, ac sic ejus fama diffusa est toto orbe terrarum, ut sic dixerit: Ille me clarificabit, tanquam diceret: Ille vobis auferet timorem, et dabit amorem, quo me ardentius praedicantes, gloriae meae per totum mundum dabitis odorem, commendabitis honorem. Quod enim facturi erant in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
& dĩsilium tale aliquid suspicemur : Quia nec filurl
minum simul & apatse & & matse procedit: Sesau
inmati emi procedit &patre non tunc procedit amitis
Et cum in hanclucem procedit & matre. non tunc proe¬
ut quem ad modum dese ita deillo quoque procedat n
enimpossumur dicere quod non sit uita sp̃r sc̃t cumutar
semet ipso. dedit & silio habere uitam in semetipso siccus
uitam procedere deillo sicut procedit & deseipso: Sequi

Expanded text:
et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius et Deum Filium tale aliquid suspicemur. Quia nec filius hominum simul et ex patre et ex matre procedit: sed cum in matrem procedit ex patre, non tunc procedit ex matre; et cum in hanc lucem procedit ex matre, non tunc proceut quemadmodum de se, ita de illo quoque procedat. neque enim possumus dicere, quod non sit uita spiritus sanctus, semet ipso, dedit et filio habere uitam in semet ipso, sic ei dedit uitam procedere de illo, sicut procedit et de ipso."
Abbreviated transcription (Latin):
amini uirtute & alto: &iterum: accipietir inquit
uir tutem sp̃i scĩ super uenientẽ inuos. & erias mihi
testes: Deliac uirtute credendus est dicere eu argelista:
procedit curputamus nisi quem admodum solet ref
sesse & quod ipsius est dequo & ipse est: Unde illud est qđ
ait  Mea doctrina non est mea sed eius qui me misit:
Si gitur hic intelligitur eius doctrina quam tamendix̃
non suam sed patris . quanto magis illic intellgendur est
&de ipso procedere sp̃r sc̃r tibi sic ait. Depatre procedit
ut non diceset deme non procedit : a quo autem habet
silius ut sit dr̃. est enim de dõ dr̃ ab illo habet utique ut
patie: hic ut cumque &iam illud intellgitur quantũ
atalibur quales nos sumur intelleg potest Curnondica¬
tur natus esse sed potius procedere sp̃r scr̃ : Qm̃ si & ipse
silius diceretur. ambosum utique filius dicesetur : Quod
ab surdissimum est : Filius quippe nullus est duo sum
nisipatros & maetris: absit autem ut inter dim patsem

Expanded text:
mini virtute ex alto ; et iterum, Accipietis, inquit, virtutem Spiritus sancti supervenientem in vos, et eritis mihi testes . De hac virtute credendus est dicere evangelista, procedit ? cur, putas, nisi quemadmodum solet ad eum referre et quod ipsius est de quo ipse est ? unde illud est quod ait: mea doctrina non est mea, sed eius qui me misit. si igitur hic intellegitur eius docnon suam, sed Patris; quanto magis illic intelligendus est de ipso procedere Spiritus sanctus, ubi sic ait, De Patre procedit, ut non diceret, De me non procedit? A quo autem habet Filius ut sit Deus est enim de Deo Deus, ab illo habet utique ut Patre. 9. Hic utcumque etiam illud intelligitur, quantum a talibus quales nos sumus, intelligi potest, cur non dicatur natus esse, sed potius procedere Spiritus sanctus. Quoniam si et ipse Filius diceretur, amborum utique Filius diceretur, quod absurdissimum est. Filius quippe nullus est duorum, nisi patris et matris. Absit autem, ut inter Deum Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
&xinaniuit. formam serui accipiens: Inqua uidetur
&iam ad faciendum iudicium oboedientiam suam com
mendasse. cumdixit: Non possum a meipsofacere quic¬
quam sicut audio iudico : ad amnamque percuius uni¬
us hominis moboedientiam peccatorer constituti sunt
multi. Non sicut audiuit iudicauit : quia quod audi¬
uit praeuaricauit. & a sem& ipso fecit malum quod¬
fecit : quia non dĩ uoluntatem sed suam fecit : Ipse autẽ
percuius unius hominis oboedientiam iusti constituen¬
tur multi. Nonsolũ oboedienr fuit usque ad mortem
crucis: inqua est uiuus iudicatus amortuir. Sed oboe¬
dientemse futurum promittenr in ipso quoq: iudicia
quo es deuiuis iudicaturus & mortuis: Non possum¬
hequit anei io facere quicquam sicut audio iudico

Expanded text:
exinanivit formam servi accipiens : in qua videtur exinanivit formam servi accipiens : in qua videtur etiam ad faciendum judiciumendasse, cum dixit: Non possum a meipso facere quidquam; sicut audio, judico. Adam namque, per cujus unius hominis inobedientiam peccatores constituti sunt multi, non sicut audivit, judicavit, quia quod audivit praevaricavit, et a semetipso fecit malum, qufecit; quia non Dei voluntatem, sed suam fecit: iste autem per cujus unius hominis obedientiam justi constituuntur multi , non solum obediens fuit usque ad mortem crucis, in qua est vivus judicatus a mortuis; sed obedientem se futurum promittens in ipso quoque judicio, quo est de vivis judicaturus et mortuis, Non possuminquit, a mei
Abbreviated transcription (Latin):
tateim ueritatem ueleor deducturũ inorini ueri¬
audie loqes lo quetur a sem&ipso. sed quaecũque
podico cia Alud cum xponeremur secundic honuieni
est oboediens usque admortem crucir praenint sacte
silius uideretur & in iudicio futuram quo uiuos &
mor tuos iudicabit. quia hoc ꝑ id facturus est quod si¬
lius hominis est propter quod dixit : Pater non iudicat
quemquam sedomne iudicið dedit filio : Quia in iudicio
non formadĩ qua aequalis est patri nec ab impus uideri
potest. sed forma hominis aꝓparebit qua minora¬
tus est &iam modi cominus ab angelis: quamuis iam in
claritate non pristina sed humilitate uenturus cons¬
picuus tam̃ futurur & bonis & malis: hincait & illud:
& po testatem dedit ei iudiciũ facere. qm̃ filius hominir
est. In quibur uerbis eius manifestatur. non eamfor¬
mam praesentandam esse iudicio. inquacum esset non
rapinam arbitratus est esse aequalisdõ sed illam quã
cum sem & ipsũ & in anisset accepit Sem &ipsum enim

Expanded text:
veritatem, vel eos deducturum in omni veritate? Non enim loquetur a semetipso, sed quaecunque judico . Sed illud cum exponeremus, secundum hominem est obediens usque ad mortem , praenuntiasse Filius videretur et in judicio futuram, quo vivos et mortuos judicabit , quia hoc per id facturus est, quod Filius hominis est, propter quod dixit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium Filio dedit , quia in judicio non forma Dei, qua coaequalis est Patri, nec ab impiis videri potest, sed forma hominis apparebit, qua minoratus est etiam modico minus ab angelis , quamvis jam in claritate, non in pristina sit humilitate venturus, conspicuus tamen futurus et bonis et malis. Hinc ait et illud: Et potestatem dedit ei judicium facere, quoniam filius hominis est . In quibus verbis ejus manifestatur non eam formam praesentandam esse judicio, in qua cum esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed illam quam cum semetipsum exinanisset, accepit. Semetipsum enim
Abbreviated transcription (Latin):
autique alis abi copatioser atque meliorer itest qu¬
da coruu ad eaper uenerit quae nonlices homrui
doqun dua oecasone uani quidam ayocale panpu
Qulrp sanits noti eeepit ee lesiae. nestio quiuip su
Siabi plenai stultissima prx sanpto nefio quiburt.¬

Expanded text:
utique aliis alii capaciores atque meliores; ita ut quidam illorum ad ea pervenerit quae non licet homini loqui. Qua occasione vani quidam Apocalypsim Pauli, quam sana non recipit Ecclesia, nescio quibus fabulis plenam, stultissima pra
Abbreviated transcription (Latin):
non quae didicerant euertenda: & ille quidem sicut
in pristino sermonem iam & posui potuit hoc itadicere
quia illa ipsa quae docuerat. siuellet eir sic aperire ut in
illo conspiciuntur ab angelir: hoc in sirmitar humiana
inqua ad huc erant ferre nom posset. Spiritalis auteni
honio quilibet potest alterum hominem docere quad no¬
uit si prosiciendo capaciorem faciat sp̃r ser̃ inquo & ipse¬

Expanded text:
non quae didicerant evertenda. Et ille quidem, sicut non quae didicerant evertenda. Et ille quidem, sicut in pristino sermone jam exposui, potuit hoc ita dicere, quia illa ipsa quae docuerat, si vellet eis sic aperire, ut in illo concipiuntur ab Angelis; hoc infirmitas humana in qua adhuc erant, ferre non posset. Spiritualis autem homo quilibet potest alterum hominem docere quod novit, si proficiendo capaciorem faciat Spiritus s