comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inguilinus tenebitur obres eoꝵ
exustas. ¶Si fornicanius s̾uus co-¬
loni ad fornacem obdormiss. ⁊ uil.¬
la fu̾it exusta neꝵ scii. ex locato ͣ¬
uentum prestare debere: si ne neg¬
gligens in eugendis ministris tu¬
fornaci. alius neggligenter custodi¬
ent. antenebitur qui subiecit nã
qui custodiebat: nichil fecit aui
recte ignem subietit: non pettauit
tam in eum qui au fornatem obdoͦꝵ¬
miuit: ꝙͣ mneum qui neggligentꝰ
custoditut. nec quisꝙͣ dixit meo
qui obdormiuit rem eumm human¬
am ⁊ naturalem pasiutum . cũ de¬
beret ł ignem extinguere: ⁊ ita mi¬
miere ne euagetur. ¶Si furnum
scõm ꝑietem couem hes. an damp¬
ni iniunia tenearis: Et ait ꝓcuł
agi non posie. qr nec cum eo qui to¬
tũm hr̃et. ⁊ ideo ecritius puto dan

Expanded text:
inquilinis tenebitur ob res eorum exustas. Si fornicarius seruus coloni ad fornacem obdormisset et uilla fuerit exusta, Neratius scribit ex locato conuentum praestare debere, si neglegens in eligendis ministeriis fufornaci, alius neglegente‹r› custodierit, an tenebitur qui subiecerit? nam qui custodit, nihil fecit, qui recte ignem subiecit, non peccauit:tere actionem tam in eum qui ad fornacem obdormiuit quam in eum qui neglegenter custodit, nec qui‹s›quam dixerit in eo qui obdormiuit rem eum humanam et naturalem passum, cum deberet uel ignem extinguere uel ita munire, ne euagetur. Si furnum secundum parietem communem haberes, an damni iniuria tenearis? et ait Proculus agi non posse, quia nec cum eo qui focum haberet: et ideo aequius puto in
Abbreviated transcription (Latin):
occidit hom ł petuoem. s unlerit.
treg̾it. ruꝑit: sine dubio ex uiis uͭ:¬
bis legis agenoum erti. ꝑto indesi
facem suo meoobiesis ⁊eum ao¬
usenis. ten᷑ebis michi. UItem si
arbustumͣ meum ⁊uillam meã

Expanded text:
occiderit hominem uel pecudem, sed usserit fregerit ruperit, sine dubio ex his uerbis legis agendum erit. proinde si facem seruo meo obieceris et eum adusseris, teneberis mihi.Item si arbustum meum uel uillam meam
Abbreviated transcription (Latin):
¶i instituta de mofsicõso testõ acc᷑atõ¬
ne. de lite pacto transactũ: nec fĩde
ab hece scͥpto tm̃accõi p̾statur inof¬
ficõsi cãm integm̃ eẽ platuͣit. ¶ Et
qui se filium eius ee affirmat. qui
testõ id denegauit tñ exhedauit de
potest. ¶ de mofficoso testõ nepos
contra prinum suũ ł aliũ siͥptum
hedem pro porcõe egerat ⁊ optimiat.
placuit .n. intim pp̃ inopiam pupil¬
li alim̃ta pro modo facultatum q̃¬
te uendicab antur decern. ea ꝙ ad¬
u̾sarium ei subministr̃e nc̃ce hr̃e
usq ad finem litis. ¶ de testõ mnris.
que estimanis ꝑtiste filiũ alium he¬
audiss decessisse. ⁊ testõ hedes alios ĩ¬
stitutsi. diuus adrianus decreuit

Expanded text:
i instituta de inofficioso testamento accusatione de lite pacto transactum est nec fides ab herede transactioni praestatur, inofficiosi causam integram esse placuit. Ei, qui se filium eius esse adfirmat, qui testamento id denegauit, tamen eum exheredauit, depotest. De inofficioso testamento nepos contra patruum suum uel alium scriptum heredem pro portione egerat et optinuerat, placuit interim propter inopiam pupilli alimei vindicabantur, decerni eaque adversarium ei subministrare necesse habere usque ad finem litis. De testamento matris, quae existimans perisse filium alium heaudisset decessisse et testamento heredes alios instituisset, diuus Hadrianus decreuit
Abbreviated transcription (Latin):
tidie in meliꝰ ꝑduicigõ ad mãgͥrat᷑
stat reges oem potestatẽ hiusse hiis
teꝑib ⁊ tribuñ iceleꝵ fuisse ꝯstat. is
fũat regis eiciendi. ¶ Exacͥtis dem̃ re¬
gib ꝯsines ꝯstituti sunt duo pene

Expanded text:
tidie in melius produci.Quod ad magistratus constat reges omnem potestatem habuisse.Ist tribunum celerum fuisse constat: is fuit regis eiciendi.Exactis deinde regibus consules constituti sunt duo: penes
Abbreviated transcription (Latin):
iposior fundiante irom accẽptun
duob: h̾edib relictis detefserte ⁊ ab
altero ex hus quitotum fuoump̃¬
slrebat totus petitus erat: quinin
recepta s res s̃mgulas is cinlegatĩ
pẽcuuum÷. peset. lfeus
S a quo fuirous petitus erat ab a.¬
lio eiuidem fundi nomine ꝯuent᷑
restitui. itañibete ut possori tauer
uł s atudares si alcer fuiomne¬
uincet eim prare ipdempnem¬
mudem s̾u nõie cu futuagebatir
q̃rebatur si utro uroo ꝯdempnatus
ẽẽt quid se facere oporteret si pruiss
iudicem cogese ut enͣm trãderet nist
eisatisdatumees ꝙ pro eo hõie iudm̃
accepis ⁊ siquio obeamem dat̃
eẽt ĩd recte pr̃ariss si prius de furto
deinde de ip̃o homine ꝑ pecłtoremͦ¬

Expanded text:
sor fundi ante iudicium acceptum duobus heredibus relictis decesserit et ab altero ex his, qui totum fundum possidebat, totus petitus fuerit, quin inrecepta est, sed res singulas is, cui legatum peculium est, petet. Alfenuss a quo fundus petitus erat ab alio eiusdem fundi nomine conventus restitui iubere, ut possessori caveret vel satisdaret, si alter fundum evicisset, eum praesdem servi nomine cum eo furti agebatur, quaerebat, si utroque iudicio condemnatus esset, quid se facere oporteret. si prius , non oportere iudicem cogere, ut eum traderet, nisi ei satisdatum esset, quod pro eo homine iudicium accepisset, si quid ob eam rem datum esset, id recte praestari. sed si prius de furto deinde de ipso homine secundum
Abbreviated transcription (Latin):
sore ad ħet ⁊ qĩ iniuctus÷. Idemquẽ
⁊ pemptore titulo ad ħet. lam si a
furiosoe mero sciens. propouore pꝰ¬
sideo. ¶ It intitiũo pro donato q̃rit᷑
an quis pro possõre posuideat. ut pu¬
ta ilx̃or ⁊ maritus ⁊ pl nobis iulra¬
Sore posiõm. utputa sia minore .xii.
annis nupͣta mͥ. qĩ dotem sciens ac

Expanded text:
sore haeret et quasi iniunctus est. denique et pro emptore titulo haeret: nam si a furioso emero sciens, pro possessore possideo. item in titulo pro donato quaeritur, an quis pro possessore possideat, ut puta uxor vel maritus: et placet nobis Iuliassessionem, ut puta si a minore duodecim annis nupta mihi quasi dotem sciens ac
Abbreviated transcription (Latin):
uus traianus Rsit. dͣterend̃ de sib¬
tati urom donec de inofficõso iuom
aut indutatur aut finem̃ accipia
Ita demũ aũ s̾tiemur liberalia iun¬
tantur li b̾alia iudicia. ⁊ ita dipuis
pius exsit  Namcum quida btima¬
ne. dicens s̾cepturum se de iofficõ¬

Expanded text:
uus Traianus rescripsit differendum de libertate iudicium, donec de inofficioso iudicium aut inducatur aut finem accipiat. Ita demum autem sustinentur liberalia iutantur liberalia iudicia: et ita diuus Pius rescripsit. nam cum quidam Licinniaire, dicens suscepturum se de inofficio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm susceptinuis. ⁊ erͣat iarbitrio
ẽius qͣin se dñm ẽẽ dicit: agere de
tu iudicii de inoffipõio testõ ab ip̃o
lutiniano ñ susce p ti ꝑ quĩqũnum
debere moram fi s̾ugtini. ¶ plane
sũmatĩ existimand̃ iudsciꝯ cesst si
forte bona fide imploret iud̃m de tes¬
moditũ tempus intra qd̾ si ñ fu̾st̃:¬
testat᷑: subeat iudicem li b̾tatss ꝑti¬

Expanded text:
dicium suscepturus et erat in arbitrio eius, qui se dominum esse dicit, agere de sub obtentu iudicii de inofficioso testamento ab ipso Licinniano non suscepti per quinquennium non debere moram fieri seruituti. plane summatim aestimandum iudici concessit, ‹a›n forte bona fide imploretur iudicium de tesmodicum tempus, intra quod si non fuerit contestatum, iubeat iudicem libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
ascipies sũ dolo desiit possidere. sũ do¬
lo possõm noluit admͣtte. ¶ Siue
au ab alio res ponideatur. sumtotũ
ñ excet locum bẽbit ħ clautula. unsi
sitalius posorab utro heditas petipꝰ¬
sit ⁊ si per multos ambulau̾t pos¬
s̃o: orĩs tenentur. ¶ S utrum is
solus qui possid. fructus p̾stabit an
is qui dolo fecit quo minus possideret:

Expanded text:
accipies, siue dolo desierit possidere siue dolo possessionem noluerit admittere. siue autem ab alio res possideatur siue in totum non extet, locum habebit haec clausula. unde si sit alius possessor, ab utroque hereditas peti possit: et si per multos ambulauerit possessio, omnes tenebuntur. Sed utrum is solus qui possidet fructus praestabit an etiam is qui dolo fecit quo minus possideret?
Abbreviated transcription (Latin):
atusus possidentem in litem iurat᷑.
Consuluit se. bone froi possoribus
ne m̾̃totũ dampno afficianturs: ĩ
id diuntarat teneantur: in quo io
drlapidauerunt ꝑdidint dum resu
a abuti putant non p̾statunt. nec

Expanded text:
m in litem iuratur. Consuluit senatus bonae fidei possessoribus, ne in totum damno adfici‹a›ntur, sed in id dumtaxat teneantur, in quo locdilapidauerunt perdiderunt, dum re sua se abuti putant, non praestabunt. nec
Abbreviated transcription (Latin):
theletam ⁊ actaminib ꝓbibento ca-¬
nere ꝯpusent ultra qntitatem deb:¬
te pectune. bni ꝓtatis ꝯpetens iudr̃
rem sue equitati restitin decemat.¬
si quis quod adũcano ñ debebat deͣ¬
legante eo ꝑuim. apparitõe p̃srois
tui ab eo qui rei dampnatum p̾stiũt
iisbeat. Ꝙ si deꝑtos datuterit simpli-¬
ciiussione ⁊ ñ cognicõe hĩta ꝙ̃uis nõ

Expanded text:
aminibus prohibendo cauere compulerit ultra quantitatem debitae pecuniae, his probatis competens iudex rem suae aequitati restitui decernat.Si quis, quod aduersario non debebat, delegante eo per uim, apparitione praestui ab eo, qui rei damnum praestiterit, iubeat. quod si debitis satisfecit simplici iussione et non cognitione habita, quamuis non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ antiqua obligõ remaneat. anħslẽ
sit atceptilacomi qrmilla ex bone fi¬
cei obligõe possimus nititum finita
sit uum aomĩtuitur ⁊ mag̃ꝰ ut simłis
spẽs acceptilacõns oͣn. ⁊ iceo pͥtoria ac̃¬
cio rastitur. ¶ Si metu coattus aon
ħreditatem: puto me ħredem effici.
aftũ uolui. s ꝑ p̾torem restituenous
¶sum ut aꝑstinenoi mͥ potestas resti¬
tuatur. ¶ Si cõastui hreoitatẽ repu¬
diaui dupligi uia mͥ p̾tor succurrit.
aut ines accões qĩ ħ̾redi dando au
accom ꝙmetus causa p̾stanto. ut
qͣm uiam ego elegim: ħ mꝑateat

Expanded text:
et antiqua obligatio remaneat, an hoc simile sit acceptilationi, quia nulla ex bonae fidei obligatione possimus niti, cum finita sit dum amittitur: et magis est ut similis species acceptilationis sit, et ideo praetoria actio nascitur. Si metu coactus adii hereditatem, puto me heredem effici, actus volui: sed per praetorem restituendus sum, ut abstinenbuatur.Si coactus hereditatem repudiem, duplici uia praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut actionem metus causa praestando, ut quam uiam ego elegerim, haec
Abbreviated transcription (Latin):
mus: ꝑroinde quidẽ si occisus sit
non mortuus aũsit mag q ut
non teneatur in mortuo licet ꝯ fes¬
sussit. ¶ Siꝓturator aut tucor
aut curator ant quiiu aĩius ⁊ftre¬
atur ab sentem uuinerasse. ifecio¬
na in eoutir. accio danc̃a: ¶slotã¬

Expanded text:
m Proinde si occisus quidem non sit, mortuus autem sit, magis est, ut non teneatur in mortuo, licet fassus sit. Si procurator aut tutor aut curator aut quivis alius confiteatur aut absentem vulnerasse, confessoria in eos utilis actio dan
Abbreviated transcription (Latin):
fet: cessare noxalem accõmi ne s̃tci
potestate suiut tibi soli siuat qd
celcus scri. atrm exdominis agentẽ

Expanded text:
cessare noxalem actionem, ne sit in potestate serui, ut tibi soli seruiat: Celsus scribit alterum ex dominis agentem
Abbreviated transcription (Latin):
rum p̃ꝑ occisionem .n. defecit ꝯdicõ.
¶tꝓ siinuotestatore octisus sit. Re¬
ditatis etimacom cessare. q re¬
trorsum qͣnti płimi fuit inspicit᷑
⁊ireo si pretioso pictori pollex tuit
ptisus. ⁊ intra annui quo precide¬
tur tuit octuus: posseeum aquir
agere. precio ꝙ eo estimanõ qñ¬
ti tuit prius ꝙ̃ artem cũ pollice
nas fraudes in meis ronib ꝯmisit
hr̃e ⁊ destinaueram ut traudis
ꝑticipes enierentur. rec̾cislime la¬
bio scri. tantiestimandum gn¬
ti mea intererat fraudes s̃ui suꝑ
esi.mitias decigi non gñti noxa
ipsius s̃ui uaieat. ¶Sy⁊si pone
frugi sirus intra annum imita¬

Expanded text:
defecit condicio: quod si uiuo testatore occisus sit, hereditatis aestimationem cessare, quia retrorsum quanti plurimi fuit inspicituret ideo et si pretioso pictori pollex fuerit praecisus et intra annum, quo praecideretur, fuerit occisus, posse eum Aquilia agere pretioque eo aestimandum, quanti fuit priusquam artem cum pollice nas fraudes in meis rationibus comhabere destinaueram, ut fraudium participes eruerentur, rectissime Labeo scribit tanti aestimandum, quanti mea intererat fraudes serui per eum commissas detegi, non quanti noxa eius serui ualeat.Sed et si bonae frugi seruus intra annum
Abbreviated transcription (Latin):
mpta est. ueluti parens. ⁊ pronꝰ.
tus qui pr̃onum uotat ⁊ isquiꝰ
pr̃onum uͥi eximat᷑. deciore tñ
loco lib̾tus est ciui insimili delic¬
to petitoris ꝑtes sustinet. ¶ eadẽ¬

Expanded text:
mpta est, ueluti parens et patronurtus qui patronum uocat, et is qui patronum ui eximat: deteriore tamen loco libertus est, qui in simili delicto petitoris partes sustinet. Eade
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus uenire d. ut ħip̃m scia¬
tur aniurisecois eius sit. ¶siquis
ĩius uocatꝰ ñ ierit ex ta a ꝯpetẽtͣi
iuorte mułcta ꝓ urisicoe iuoiti
dampnaditu. Eustĩitati n. hõis

Expanded text:
uocatus uenire debet, ut hoc ipsum sciatur, an iurisdictio eius sit. Si quis in ius uocatus non ierit, ex causa a competenti iudice multa pro iurisdictione iudicis damnabitur: rusticita
Abbreviated transcription (Latin):
ib̃tus a pr̃ono reus ꝯstituͣtus qui
se defendere paratus. ꝓ tͣbunali p̃¬
sidem ꝓuincẽ freqnter int̾pellat.
promimaccusatorem in ius nõ
uidetur uotare. Pansus.
bellum ñ dissimulandoͭ libertũ
eius eẽ anͣ si ad desiõim eius re¬
scribatur: ⁊ edc̃i pena remissa ẽẽ ui¬
detur. Redeo non puto ad hsic tasum
edc̃m pretoris ꝑtinere. s .n. qui libł¬
prõnam suam sũ ꝑmissu p̃toris ĩ¬
ius uocare possit s̾oi eum denuoq̃¬
ritur pupillinoĩe ⁊̃ inius uocare pa¬
bere cogitur. ¶Item euinqui apire
acta exhibiturum se ẽẽ quem ꝓmi¬
iit. ⁊ si offito noncau̾it: ad exhibẽd

Expanded text:
ibertus a patrono reus constitutus, qui se defendere paratus pro tribunali praesidem provinciae frequenter interpellat, patronum accusatorem in ius non videtur vocare. Paulus lbellum non dissimulato se libertum esse eius: an si ad desiderium eius rescribatur, etiam edicti poena remissa esse videtur? respondi non puto ad hunc casum edictum praetoris pertinere. neque enim qui libepatronam suam sine permissu praetoris vocare possit. respondi eum, de quo quaeritur, pupilli nomine etiam in ius vocare pabere cogitur. item eum qui apud acta exhibiturum se esse quem promisit, etsi officio non caveat, ad exhibend
Abbreviated transcription (Latin):
i debeat .x. aut rõm. utrũ adũsarmꝰ
uolet. ita ꝯ pensatõ huiꝰ debiti adtnͣ¬
titi. Sͥi axusario palam dixisiet
petat non posseer ꝯpeniacõmobici
er pecume qm̃ꝰ ipe tutor suo noie
aduersano debet. Idem.¬

Expanded text:
i debeas decem aut hominem, utrum aduersarius uolet, ita compensatio huius debiti admittitur, si aduersarius palam dixisset,petat, non posse compensationem obici eius pecuniae, quam ipse tutor suo nomine aduersario de‹be›t. 24 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
epositum ÷ quod custodiend̃ dẽpoli¬
nitur. p̃posicio .n. de auget depocͣc.¬
situm ut ostendat totum fideierꝰ
missum qd̾ ad custodiam rei ꝑti¬
nec ¶ Pretor ait ꝙ ne tumult. n¬

Expanded text:
epositum est, quod custodiendum alinitur: praepositio enim de auget depositum, ut ostendat totum fidei eius commissum, quod ad custodiam rei pertinet. Praetor ait: 'Quod neque tumultus n
Abbreviated transcription (Latin):
ir que supra ꝯprehinesunt ĩ ip̃mͦ
sit in simplum. quodip̃i heredis
in duplum iudm dabo. ¶ Merito
has cas deponẽdi sepauit pretor q̃
tate proficiscentems eumtñ depo
legit. nec depositũ redditur: tentꝰ¬

Expanded text:
 quae supra comprehensae sunt, in ipsum sit, in simplum, quod ipsius, in duplum iudicium dabo.' Merito has causas deponendi separauit praetor, quae tate proficiscentem. Eum tamen deponlegit nec depositum redditur, cont
Abbreviated transcription (Latin):
pͭ actoris obseruabiuit᷑. ¶S si ad¬
uersarius uł ip̃e pcũtator dicat do¬
minũ mentiri: apd p̾torem ħ fii¬
ri oꝑtet. Hec ferendus ẽ pcͣurtor
qui sibi asserͣit  ꝓ cubatõnem. Iam
ħ ip̃o suspͣtũs ẽ: qd̾ ĩuito oꝑam suã¬

Expanded text:
 actoris obseruabuntur. sed si aduersarius uel ipse procurator dicat dominum mentiri, apud praetorem haec finiri oportet. nec ferendus est procurator qui sibi adserit procurationem: nam hoc ipso suspectus est qui operam sua
Abbreviated transcription (Latin):
mitti stipłom cum unõ casuregre¬
didos ad eum possit. Numqͥ gͦ tunc
demum agere posirt᷑ cim mortua i
m̃imo filia potuit dotem repetere n
euictꝰ fundꝰ ñ eẽt: an in i calu inter¬
est pris dotatam filiam hre ut sta¬
tim ꝯuenire ꝓmisiorem possit. qd̾
mag paterna affect̃o indũcit. Cat.¬

Expanded text:
mitti stipulationem, cum uno casu ad eum dos regredi possit. numquid ergo tunc demum agere possit, cum mortua in matrimonio filia potuit dotem repetere, si evictus fundus non esset? an et hoc casu interest patris dotatam filiam habere, ut statim convenire promissorem possit? quod magis paterna affectio inducit. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
dĩctarat de petulio ꝓm̃isit id qd̃ ex ea
tã sͥ deberetur niptiaꝵtẽꝑe ĩspicitur.
siuͦ aliinuptaiussit filiumf. debito¬
rem de petulio dotem dotem ꝓmittere.
tempꝰ inipiitur quodos ꝓmista÷ ut¬

Expanded text:
dumtaxat de peculio promisit, id, quod ex ea causa sibi deberetur nuptiarum tempore, inspicitur. Si uero alii nuptura iussit filium familias debitorem de peculio dotem promittere, tempus inspicitur, quo dos promissa
Abbreviated transcription (Latin):
Depedundaꝵ damptiatits net ad testamẽ¬
dam. nec adtestimomu adhibi potest. Et¬
mofodritus anad testimtornũ adhib̾i
posut. qͣutas sexus incalescentis os
conpetenter puiͣnuntur. Uip̃.¬

Expanded text:
epetundarum damnatus nec ad testamentum nec ad testimonium adhiberi potest. Hermaphroditus an ad testamentum adhiberi possit, qualitas sexus incalescentis ostcompetenter puniuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
bi tuit̾nus testrũnonadicitur. ⁊ du
u sufficient. plurat .n. locutõ duoꝵ
numero contenta est. Tap̃.
tus eos hões cestimontum dicere nõ
uetuerunt. ꝟ̾rtn quod legib otͣmi¬
Sum÷: ñ omittetur religione iudi¬
cancium. ad quoꝵ offm̃ ꝑtinet eius
quo testimonii fidem ꝙ integni fiuc¬
tus homo dixit ꝓpendere. Idemi

Expanded text:
bi numerus testium non adicitur, etiam duo sufficient: pluralis enim elocutio duorum numero contenta est. 13 Paptus eos homines testimonium dicere non uetuerunt. uerumtamen quod legibus omissum est, non omittetur religione iudicantium ad quorum officium pertinet eius quoque testimonii fidem, quod integrae frontis homo dixerit, perpendere. 14 I
Abbreviated transcription (Latin):
in sscũ locͥuͣm succedenti. ¶ Eñ ex
cã manoati p̾diũ titõciꝰ negm
erat gestũ deberetur priꝰ ꝙ̃ possõ¬
et tradẽretur io pignori dedit pͣꝰ
traditam pottõm idem p̾diũ alii
denuo pignori dedit. pͥoris camẽẽ
pocõrem appaͣtuit si ñ creditor sꝰ
p̾ciũ ei qui negm̃ gesterat solu¬
iset s̾mm in ea qͣntitate ꝙ̃ so̾uns¬
set eiꝰq uiuris pocõrem fore

Expanded text:
in suum locum succedenti. Cum ex causa mandati praedium Titio, cui negotium fuerat gestum, deberetur, priusquam ei possessio traderetur, id pignori dedit: post traditam possessionem idem praedium alii denuo pignori dedit. prioris causam esse potiorem apparuit, si non creditor secundus pretium ei qui negotium gesserat soluisset: uerum in ea quantitate, quam soluisset eiusque usuris potiorem
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃mienciente socõ non potu
re pignꝰ liberaret idẽ illud ob
pecam creditam alii pignori dedis¬
set ⁊ añ ꝙͣ utrioꝑ creditori solue¬
ret debitumrẽ auam pori credi¬
tori uedid̾at creditũ q pensau̾it¬
bere hr̃i ac si priori creditori peca
soluta eẽt. slecn. interest lolu̾it
anpensau̾it ⁊ idõ post̾ioris credi¬
toris causa est ppcerr ofscc¬

Expanded text:
entiente socio non potuire pignus liberaret, idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset et, antequam utrique creditori solueret debitum, rem aliam priori creditori uendiderat creditumqbere, ac si priori creditori pecunia soluta esset: nec enim interesse, soluerit an pensauerit: et ideo posterioris creditoris causa est po
Abbreviated transcription (Latin):
inter fr̃es menit in si fr̃ agripor¬
cõm pro indunso pignori datã.
a crebitore suo non liberasset ex
dnuusione questte ꝑtis ꝑtem di¬
midiam a fcer distrabet. pignꝰ
intelligi ccti existimami. or ꝑ¬
orem scdõnon eẽ potõrem. qmͣ

Expanded text:
inter fratres conuenit, ut, si frater agri portionem pro indiuiso pignori datam a creditore suo non liberasset, ex diuisione quaesitae partis partem dimidiam alter distraheret. pignus intellegi contractum existimaui, sed priorem
Abbreviated transcription (Latin):
obseruanoa sũt temꝑa: s dies
cc̃te obligõnis. nec ꝓbe dicips in
potectate enis eẽ ne petãm resid¬
uam redderet ut minꝰ dotata
pignꝰ accepit ad eam sũmamq̃
intra diem certũ nũass. ac for¬
te pris ꝙͣ nunerass. res aliipig¬

Expanded text:
obseruanda sunt tempora, sed dies contractae obligationis. nec probe dici in potestate eius esse, ne pecuniam residuam redderet, ut minus dotata pignus accepit ad eam summam, quam intra diem certum numerasset, ac forte prius, quam numeraret, alii
Abbreviated transcription (Latin):
demum cefera bona pignori hẽrẽ¬
tur si pecã de hiis que gnanter
accepit s̾uari non ꝑotinsset. defi
inpignore postea dato. ntampoci¬
or qm solꝰ inuenitur. dẽ.

Expanded text:
demum cetera bona pignori haberentur, si pecunia de his, quae generaliter accepit, seruari non potuisset, deficin pignore postea dato non tam potior quam solus inuenietur. 3
Abbreviated transcription (Latin):
poris: ad heredem ꝑtineat. ¶ Sitic̾ius
meuii beditãtem seio uenoiõit.a
seio hes instiitt eam heditatẽ tice
uendidit. an ex priore uendõe bedi
ex̃neo ħede potuiss: ido ab heditatis
emptore consequetur. ⁊ certe si sei¬
o aliꝰ hetes exttiss quicquiduẽdi
tor meuiane ħeditatis nõie presti¬
tisi: idexuendito accõne ꝯsegui
ab eopotinsi. Nam̃isiduplam
hois a seio stipulat᷑ fuissẽ. ⁊ ei heres
extitissem. eamq h̾editatẽticoue¬
oroissem. euicto uõe rematicõ ser¬
uarem. ¶ Si quid publitiuectiga¬
lis nõie pstitit uenui torReditatis ꝯ se¬
qns ent dicere agnoscere emptorem
res uendidiss ħeditatem animp̃n¬
d̃a funis abemptore ꝯ seqtur ⁊ ait
labio ad emptorem inpũsas fim̾is
sptare debere q ⁊ eam inquid ĩpn¬
sam hereditatiam ẽẽ cinꝰ smñam

Expanded text:
neat.Si Titius Maeui hereditatem Seio uendiderit et a Seio heres institutus eam hereditatem Attio uendiderit, an ex priore uenditione heextraneo herede potuisset, id ab hereditatis emptore consequatur: et certe si Seio alius heres exsttor Maeuianae heredi tatis nomine praestitisset, id ex uendito actione consequi ab eo potuisset: nam et si duplam hominis a Seio stipulatus fuissem et ei heres exstitissem eamque hereditatem Titio uendidissem, euicto homine rem a Titio seruare‹m›.Si quid publici uectigalis nomine praestiterit uenditor hereditatis, conseque‹n›s erit dicere agnoscere emptorem res uendidisset hereditatem, an impensam funeris ab emptore consequatur? et ait Labeo emptorem impensam funeris praestare debere, quia et ea, inquit, impensa hereditari
Abbreviated transcription (Latin):
etant smortuõ martello. filio ⁊ fĩũ¬
a suꝑstitib: dote unu̾sa faie ꝑre¬
legata: maritiu nata fulia dierte¬
num magnũ p̾torem naullus ab
heredẽ filio mĩtelli ex docis ꝓ miflio¬
ne uniiusam dotem ꝑecebat filie ⁊ sec̃-¬
tura qrͣniter duos placiniet: nto
filioꝵ ertante. mortua mlte ꝑtem
dots remane apud mante: m̃ag̃¬

Expanded text:
o, filio et filia superstitibus, dote universa filiae praelegata Marullus nata filia divertenium magnum praetorem Marullus ab herede filio Marcelli ex dotis promissione universam dotem petebat illa coniectura, quasi inter duos placuisset nullo filiorum exstante mortua muliere partem dotis remanere apud maritum, mag
Abbreviated transcription (Latin):
em̃it ip̃ius sit ñ ꝯmune. s societa¬
tinis arbtiratus fi̾nt᷑. siticius
anqm̃ arbitraretur decessit: u̾r
agitur. namro ipimnactu÷ neair̃
Idtietatem mecũ coiisti ea Paua¬
odicõne ut nerua amicus coius
ꝑtes societatis ꝯstitueret. ñuarsti.¬
tuit ut tuertriente socius eẽs. ego
ex uesse. queris utrum ratũ id ni¬
ꝯstituisl anexhiis quas uirũ po¬
num constituere oportuiss. ¶ar¬

Expanded text:
emit ipsius fit, non commune: sed societaTitius arbitratus fuerit, si Titius antequam arbitraretur decesserit, nihil agitur: nam id ipsum actum est, Societatem mecum coisti ea condicione, ut Nerva amicus communis partes societatis constitueret: Nerva constituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse: quaeris, utrum ratum id iuconstituisset, an ex his quas virum bonum constituere oportuisset. ar
Abbreviated transcription (Latin):
quociens generatr̃ paciscor ne¬
rem petitam In ꝑsonam: quoci¬
ens ne a ꝑsona petam .i. Alucio
nienciu estimanoumest. płm¬
pc̃m est stm. ¶ dolo. m ait pre¬
tor p̃actum senon seruaturũ.
Uolus .in. fit ex tallidttate ⁊ fai¬
lacia ⁊ ut pedius ait dolo mat.

Expanded text:
quotiens generaliter paciscor ne petam: in personam, quotiens ne a persona petam, id est ne nientium aestimandum est: plpactum factum est.Dolo malo ait praetor pactum se non seruaturum. dolus malus fit calliditate et fallacia: et ut ait Pedius, dolo malo
Abbreviated transcription (Latin):
lctͣm do .in. aliquid fcm̃ est no¬
tebit exc̃eꝑcie pp̃ hec uerba edcĩ
ne qͣmd fiat. ¶ quodfere nouis¬
sima ꝓte pcc̃oꝵ ita solet inseri:
rogauit lucius ticius spospondit
meuuis. hec uerba non tantum¬
loco pͣattionis accipiuntur: sec
nastitur accõ. nisi cc̃rium sp̃alr̃

Expanded text:
pactum dolo malo aliquid factum est, nocebit exceptio propter haec uerba edicti 'neque fiat'.Quod fere nouissima parte pactorum ita solet inseri 'rogauit Titius, spopondit Maeuius', haec uerba non tantum pactionis loco accipiuntur, sed nascitur actio, nisi c
Abbreviated transcription (Latin):
ri imꝑium u̾setur. labio añ
distingͥuit᷑ ut siex re familiari᷑
oꝑis noui nunciacio fit facta:
liceat pacisti. trõsi de re . p non¬
⁊ in ceteris gͥ om̃ib ad edcm̃ p̃¬
toris ꝑtinentib queꝰ ar puppli¬
tam lesionem. s ad rem familiã¬
rem respiciũt. palisti k. nam et
de furto pacisti lex ꝑpͥmici. ¶ S
⁊ si quis pacistatur ne depõsitia-¬

Expanded text:
ris imperium uersetur: Labeo autem distinguit, ut si ex re familiari operis noui nuntiatio sit facta, liceat pacisci, si de re p in ceteris igitur omnibus ad edictum praetoris pertinentibus, quae non ad publicam laesionem, sed ad rem familiarem respiciunt, pacisci licet: nam et de furto pacisci lex permittit.Sed et si quis paciscatur, ne depositi
Abbreviated transcription (Latin):
stet inempcõne. ceceris q bo. fi¬
dei iudicus. xe nondum secutã
posse abiti ab emptõe. Sigͥ intõ
ad accõm proficiat. nondum
re secuta: eadem rõe. Naisi po¬
testͥ tota nes tolli tur non ⁊ refõ¬
insubtilit̾er dii potest. uñ illo̾
eque non reꝑbo quod poms̃ li¬
bro lecconium probat posse in pͥte̾
retedi pasto ab empcoe tͣ pepeti¬
ta patui empcione. ¶S tum d̾¬
uo heredes emptori extiterint
uenditor cum attero pastus est
ut ab emptõe retederetur: ait
iut ualere pactõm:⁊ dissolui pro

Expanded text:
stet in emptione ceterisque bonae fidei iudiciis re nondum secuta posse abiri ab emptione. si igitur in totet ad actionem proficiat nondum re secuta, eadem ratione. nam si potest tota res tolli, cur non et refoinsuptiliter dici potest. unde illud aeque non reprobo, quod Pomponius libris lectionum probat, posse in parte recedi pacto ab emptione, quasi repetita partis emptione. sed cum duo heredes emptori exstiterunt, uenditor cum altero pactus est, ut ab emptione recederetur: ait Iulianus ualere pactionem et dissolui pro
Abbreviated transcription (Latin):
lionẽ amerouxisti. ⁊ egoeũ tibi ꝯedi¬
sem cui negligencia ium̃tum ꝑi¬
ent. illam quo culpam me tibi p̃s¬
taturum aio ꝙ eũ tͥ elegissẽm qͥ
hi dampnote afficeret. ¶ Uehicu¬
lum duriftiut Bonꝰtirum ꝑstaret
⁊ secum icer taceres ⁊ cũ pontem
tłisiret: redemptor et pontis põto¬
rium ẽbeoerigebat querebatur
an pro ip̃a sola reda portoriumda-¬
timus fuit. puto si portorumum¬
lio non ignoraiit. ⁊ seuransitum
cumuehiculum locaret mulionẽ
pstare debẽte᷑. ¶ Rerum custodiã
qͣm hortear iouctorib pr̃are de¬
beret iꝯcatorem totor borreoꝵ hor¬
teario pr̃are ñ debere puto. nisi in
locando aliter menit. Sceũ¬

Expanded text:
lionem a me conduxisti et ego eum tibi dedissem, cuius neglegentia iumentum perierit, illam quoque culpam me tibi praestaturum aio, quod eum elegissem, qui eiusmodi damno te adficeret. Uehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorium ab eo exigebat: quaerebatur, an etiam pro ipsa sola reda portorium daturus fuerit. puto, si mulio non ignorauit ea se transiturum, cum uehiculum locaret, mulionem praestare debere. Rerum custodiam, quam horrearius conductoribus praestare deberet, locatorem totorum horreorum horreario praestare non debere puto, nisi si in locando aliter conu
Abbreviated transcription (Latin):
oño acturum. ¶ Locator orremposi¬
tũ hũit se aurum argentũ mar¬
tũ scires has res inferti passꝰ÷ per
ꝑinde eum tuturmtobi obligatũ
¶Seruum meum mulionem  ouxis

Expanded text:
cum domino acturum. Locator horrei propositum habuit se aurum argentum marcum sciret has res inferri, passus est. proinde eum futurum tibi obligatum idetur. Seruum meum mulionem conduxis
Abbreviated transcription (Latin):
iumis permansisset. itautihĩtare
quisqm nec ostendere alitmposset
ncħ iocaiori ꝯductore ptaturum
an p̾sis adsis turem mag̾ agere ⁊
ab eotiras res ꝯsequi fullonis uide¬
licet sũptim. s siħ tibimpossible
ptare compeniet. ¶ lege dc̃a domꝰ
tacienda lotata erat. itaut probõ
aut imꝓbõ lotatoris aut beredise.
nis ẽet. redemptor ex uolutate loca¬
toris quedam in opere ꝑmĩttaue¬
remabsolui debere. ¶ Mandauit
ut excuteres qͣti uislam ebificare
uelles. remandasti mͥ ducentoꝵ
pensas extutere. terta mͥcede tibi
opi  iocaui. postea tompan non
posie minoris tricentor eamun¬
iam stare oata autem tibierãt
.s. ex quib tum ꝑtem inpendisses ue¬
turte opus facere. dixisiopus facere
ꝑseuerasus: ex iocatotetum agere
¶ Metlem inspitiẽte foͣiono cũ alie

Expanded text:
Iuniis permansisset, ita ut nec habitare quisquam nec ostendere alicui posset, nihil locatori conductorem praestaturum,an possis aduersus furem magis agere et ab eo tuas res consequi fullonis uidelicet sumptibus: sed si hoc tibi impossibile praestare compellet. Lege dicta domus facienda locata erat ita, ut probatio aut improbatio locatoris aut heredis eius esset: redemptor ex uoluntate locatoris quaedam in opere permutauerem absolui debere. Mandaui tibi ut excuteres, quanti uillam aedif‹ica›re uelles: renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa mercede opus tibi locaui, postea compe‹r›i non posse minoris tre centorum eam uillam constare: data autem tibi erant centum, ex quibus cum partem impendisses, uetui te opus facere. dixi, si opus facere perseueraueris, ex locato tecum agere, . Messem inspicient‹e› colono, cu
Abbreviated transcription (Latin):
prestatimum. ¶ Nauem iduxit
ut de ꝓuincta citenensi: aqͥleã n̾ã¬
uigaret: olei metretis ub milib
intposits ⁊ iafrumentis modins
octo milib certa mertede. szeue¬
nitut honeratanauis in ipapro¬
uincia nouem mensa recinere¬
tur⁊ hon imposctũ misiotõlie¬
tetur. Quesitum: an uecturas qͣs
ꝯuenit a conouctore ⁊ locacõem

Expanded text:
praestaturum. Nauem conduxit, ut de prouincia Cyrenensi Aquileiam nauigaret olei metretis tribus milibus impositis et frumenti modiis octo milibus certa mercede: sed euenit, ut onerata nauis in ipsa prouincia nouem mensibus retineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est, an uecturas quas conuenit a conductore secundum
Abbreviated transcription (Latin):
carii moriuntur. Reitentrount:
nec suo potest deteri. s cum eb
neis. dominꝰ recte petet. quou sͥ¬
uus ipseb eo nomine in peculi-
dandam quidam recce ꝑu̾tant.
didis lab ait ⁊̃ eius pecuii nõie
ꝙ apud emptore quelient dãp¬
narite debere. nͥ succurend̾ tibi.
culpa . n tua id accidisse qͣi ger¬
uum uendidisses. Ulp̃.¬

Expanded text:
carii moriuntur, res intercidunt: servo potest deberi, sed cum eo raneis dominus recte petet, quod servus ipse debet, eo nomine in peculiumdandam quidam recte putant, qdideris, Labeo ait etiam eius peculii nomine, quod apud emptorem quaesierit, damnari te debere nec succurrendum tibi: culpa enim tua id accidisse, qui servum vendidisses. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtra illandata: ualebit᷑ dõnõ. qura
nupcẽnonsũnt. s fas ñi ÷eas don¬
acoes ratas ex̃. ne melĩq r ͫ ott idico eõ¬
rum qui deliqrutit. diuuo iñ seiti᷑
inlib̾ca poncii paulini senatoris
Itrastati. Q non erat affeccõne ur¬
oris hĩta oͣ mag̃ icubine. ¶ Qui in
etusdemporestate sũt ꝓhibentur

Expanded text:
bit donatio, quia nuptiae non sunt. sed fas non est eas donationes ratas esse, ne melior sit condicio eorum, qui deliquerunt. diuus tamen Seuerus in liberta Pontii Paulini senatoris contra statuit, quia non erat affectione uxoris habita, sed magis concubinae.Qui in eiusdem potestate sunt, prohibentur
Abbreviated transcription (Latin):
quirere in p̾diis alienis p̾se adire p̾¬
sidẽ litt̾as ei daturũ. ⁊ oiitares exegͥ¬
it appantorem quo ut eiꝑmittat᷑
ingredi ⁊ inqunere ⁊ pettã eundem
p̾sioe̾m m eu istituere qui inquiri
quirere scruitari qe tubilta atip ues¬
sigra otcultantium. Paist.
nã ⁊ magr̃atꝰ municipales ad offm̃
sos fugitiuos recte tñsmitut. t ip̃¬

Expanded text:
quirere in praediis alienis, posse adire praesidem litteras ei daturum et, si ita res exegeit, apparitorem quoque, ut ei permittatur ingredi et inquirere, et poenam eundem praesidem in eum constituere, qui inquiri fugitiuos inquirere scrutarique cubilia atque uestigia occultantium. 4 Paulunt. magistratus municipales ad officium sos fugitiuos recte transmittunt. 5
Abbreviated transcription (Latin):
statui. tu q emisti: uttimꝙ
nascitur accio. or si pretium sta.¬
tui. tuq pluns emisti: quidã
negauũnt temandati hre accõ¬
ne ĩ si ꝑatus eẽs id qd̃ excedit re
statutum: accurum existimat
que gm̃a saneuenignior:. Faut
lĩgenter ergo tines mandasi cus¬
todiendi sunt. Nam quiertes¬
sit alũmo quid tacere uidetur.
⁊ si succeptum non imꝑleuit:. a
Itemsi mandauero tibiut fud

Expanded text:
statui tuque emisti, utrimque actio nascitur.Quod si pretium statui tuque pluris emisti, quidam negauerunt te mandati habere actionem, etiamsi paratus esses id quod excedit remstatutum acturum existimat, quae sententia sane benignior estligenter igitur fines mandati custodiendi sunt: nam qui excessit, aliud quid facere uidetur et, si susceptum non impleuerit, tItem si mandauero tibi, ut fundum
Abbreviated transcription (Latin):
submoͣuet᷑ n̾ idepnitas ei p̃ie¬
tur. ¶ Melioraũ tausa mãdan¬
tis fieri potest.si tũtibi madasse
ut sticħ .x. emeres tu eũ mnioris
s̾ub ͣ altẽderet utro .n. talu. aut ñ¬
iitrap̃̾cium: aui intra preciũ
fecisti.N Ip̃¬

Expanded text:
summoueri, nisi indemnitas ei praestetur.Melior autem causa mandantis fieri potest, si, cum tibi mandassem, ut Stichum decem emeres, tu eum minoris seruo accederet: utroque enim casu aut nretium aut intra pretium fecisti.
Abbreviated transcription (Latin):
muni auiquid ꝑcepte alter tancã
neggligenciam exhibuit. q̃ ead̾
qñtitate existimatuꝯ pensacõm
sc̃ãm uideri. ⁊ ip̃o uire inuicem libe
debito soluto. ¶Quociens ex ma¬
iefico oritur acco ut puta ex tã fin᷑¬

Expanded text:
lter tantam neglegentiam exhibuerit, quae eadem quantitate aestimatur, compensationem factam uideri et ipso iure inuicem liberquasi indebito soluto. Quotiens ex maleficio oritur actio, ut puta ex causa fur
Abbreviated transcription (Latin):
meuͣm dand̃ ÷ iuditium: ac si
ip̃e fetiss. s si inscio dño fecit:
satis eẽ dñm uir᷑are eas se rõnes
ñ hr̃e s si seruus pecculiarera
fac̃ argentariam. dñs de pec¬
pellitur edere: u̾argentariam

Expanded text:
in eum dandum est iudicium, ac si ipse fecisset. sed si inscio domino fecit, satis esse dominum iurare eas se rationes non habere: si servus peculiarem faciat argentariam, dominus de pecpellitur edere, ubi argentariam
Abbreviated transcription (Latin):
I legãt᷑um petatur: non I cuit¬
iubet pretor uerba testamẽti e¬
dere. ioeo fortasse quia heredeᷤ
solent hr̃e exemplum testam¬
petatur. alia instr̃a desatori coga¬
tur ederẽ: ꝙͣ que ad eam cãm ꝑti¬
nerent. ex qua se deferre ꝓfessus ẽ¬
retor ait argentane mse Ap̃.
excertitores rões que ad se ꝑtmẽt
edent adiecto die ⁊ ꝯsułes huiꝰ edci
rõ equissima est. nam tũ sragul¬
oꝵ rõnes argentarii ꝯficiant: e¬
quum fuit id qd̃ mei cã ꝯfecit:
meũ quod̾ moro instrͣm mͥedi.¬

Expanded text:
i legatum petatur, non iubet praetor uerba testamenti edere: ideo fortasse, quia heredes solent habere exemplum testampetetur, alia instrumenta delatori cogatur edere, quam quae ad eam causam pertinerent, ex qua se deferre professus eetor ait: 'Argentariae mensae exercitores rationem, quae ad se pertinet, edent adiecto die et consule'.Huius edicti ratio aequissima est: nam cum singulorum rationes argentarii conficiant, aequum fuit id quod mei causa confecit meum quoda‹m›modo instrume
Abbreviated transcription (Latin):
capiendoꝵ causa faciunt. si in ccr¬
ib fesint. eo q anquio decidit. ftm̃¬
ꝙ dec̃ius ÷: lege aquir obligatis.
atsi in aliis iocis ubi fi̾solent fec¬
potuerunt. ⁊ multa uĩ depte hend.¬
untur quib submouetur petitor
suisses quo ius ponenoi nõ htes
⁊ petus uicini in eos laqueos inci-¬
oisss. ¶ Si protectum meum go̾
supra domunituam nuello ture
hebam retroisses: posse metecum
tampni inturia agẽre ꝓcuł. scirͣ
debuisti .n. mecum ius michi si eẽ:
ꝓtectu n hte: agere. nec ẽẽ eguum̃
dampnum me pati recissꝑs ate tig-
se eum intercidete. ⁊tn̾ito. intetẽ
n. ꝙ bic in suo protexit. ute in au¬
eno profecit ¶Sianis tua ma-¬
leligata inpaita in meam scapħa
campnũ michidedit. quesitum:
que accio michi competeret. Ot ait
ꝑcuł. si in potestate nautaꝵ firit
neio accederet.⁊ culꝑa eoꝵ fractũ
sit: lege aquet cum nautis ⁊ a¬
genoum.qr ꝑui resert aut nauẽ
in mittendo aut seracitlum a nã¬
ueducendo: antua manu damp¬

Expanded text:
 causa faciunt, si in itineribus fecerunt eoque aliquid decidit factumque deterius est, lege Aquilia obligati sunt: at si in aliis locis, ubi fieri solent, fecpotuerit: et multa huiusmodi deprehenduntur, quibus summouetur petitor,suisses, quo ius ponendi non haberes, et pecus uicini in eos laqueos incidisset. Si protectum meum, quod supra domum tuam nullo iure habebam, reccidisses, posse me tecum damni iniuria agere Proculus scribit: debuisti enim mecum ius mihi non esse protectum habere agere: nec esse aequum damnum me pati recisis a te meis se eum intercidere, et merito: interest enim, quod hic in suo protexit, ille in alieno fecit. Si nauis tua inpacta in meam scapham damnum mihi dedit, quaesitctio mihi competeret. et ait Proculus, si in potestate nautarum fuit, ne id accideret, et culpa eorum factum sit, lege Aquilia cum nautis agendum, quia parui refert nauem immittendo aut serraculum ad nauem ducendo an tua manu dam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uoluisie. dñs gͦ bereditatis hebitur
qͣr adita bereditate h̾es posit exꝑiri.
¶Sisuus legatus post amsi adttam
heditatem sit occisus competere ieg̃
aquir accõm iegatario Sͣi post mor-

Expanded text:
esse voluisse: dominus ergo hereditas habebitur. quare adita hereditate heres poterit experiri. Si servus legatus post aditam hereditatem sit occisus, competere legis Aquiliae actionem legatario, si non post mor
Abbreviated transcription (Latin):
tas que m obligatoe uersatur. au no¬
mine suo. aut ea demonstrafoe que
nõis uice fungitur. quãr ⁊ qntaue
sit. ostenditur. Nlam ⁊ pedsus li .r de
stipulacionib nichil referre ait ꝓpri
o nomine res appelletur: andigito
ostendatur. aut uocabulis quibzo
demonstretur: quatenus mutua
uite res fungantur q̃ tr̃adem p̃stẽt.

Expanded text:
tas, quae in obligatione versatur, aut nomine suo aut ea demonstratione quae nominis vice fungitur qualis quantaque sit ostenditur. nam et Pedius libro primo de stipulationibus nihil referre ait, po nomine res appelletur an digito ostendatur an uocabulis quibusdam demonstretur: quatenus mutua uice fungantur, quae tantundem praestent.
Abbreviated transcription (Latin):
Rom̃ mutuidatõ interdum pendet
ut ex postfcõ ꝯfirmetu. uluti si dẽ
tibi mutuos iummos ut si ꝯdicio
aliqua extitent: tuitiant sis q inͥ
obligatus. tem sriegatam ec.¬
aͣm heres credidis. deinde legat᷑ar
eam nolũit ad se ꝑtinere. qi hr̃edis
ex oie adite heditatis uidentur mĩ¬
reditas aditaf abita est. cum repu¬
diatum sit legatũm: aut apͣposit̃.¬

Expanded text:
 mutui datio interdum pendet, ut ex post facto confirmetur: ueluti si dem tibi mutuos nummos, ut, si condicio aliqua exstiterit, tui fiant sisque mihi obligatus: item si legatam pecuniam heres crediderit, deinde legatarius eam noluit ad se pertinere, quia heredis ex die aditae hereditatis uidentur numreditas adita fuerit, cum repudiatum sit legatum aut adposit
Abbreviated transcription (Latin):
ruerint edium estimõm. sũ pet¬
cora itagione morbosi petoris pe¬
nerint ꝙ interfuit idoneũ ueni¬
sie ent prandum. ¶Item qui fu¬
remuẽdidit aut fugit̃m si sciẽs
norans uendioit: tirta fugitm
quib̾tenetur qñti mioris ẽp¬

Expanded text:
dium aestimationem, siue pecora contagione morbosi pecoris perierunt, quod interfuit idone‹a› uenisse erit praestandum. Item qui furem uendidit aut fugitiuum, si quidignorans uendiderit, circa fugitiuum quidem tenetur, quanti minoris emp
Abbreviated transcription (Latin):
pillus cuiꝰ sñ tutoris aũcte negda gesta
sunt locuplecõr sitex ea re fc̃us cumn
patitur accõm. ¶si pectunie quis ne-¬
gͥom gerat uiuras quor p̃stare togitur.
fortuitis casib debitores ita suas fortu¬
tipati filii res a sedonatas adminstũit.

Expanded text:
pillus, cuius sine tutoris auctoritate negotia gesta sunt, locupletior sit ex ea re factus, cuius patitur actionem. Si pecuniae quis negm gerat, usuras quoque praestare cogitur et fortuitis casibus debitores ita suas fortu Pater si emancipati filii res a se donatas administrauit,
Abbreviated transcription (Latin):
onsbͥ possideatis eum funoũ. namit
Ssi dubio ⁊ ate ⁊ aticio ꝑtes fundi pe¬
tere me debere. Quociens .n. certa io¬
sa possroeantur ncc̃o in hiis aliqm̃
titio q̃uadñtẽ pecẽ debere. q̃ distinccõ
n inte mobili n in heditatis petit̃oe iocũ
udex inspiciat an reus possideat. n ad tẽ
ꝑtinebit ex qłia cã possideat. ubi .n. pro¬
bqui rem meamẽẽ: ncc̃e hebit posor re¬
stituere. qui non obiecit aliquam ex-¬
s olam posiõm putauenint᷑ hanc ac.¬
cõm ꝓplecti: que iocum ht inmtertõͥ¬
ur cui dampni infti nõte non caue¬
batur qui hii om̃s non posuitent. n¬

Expanded text:
onibus possideatis eum fundum: nam tunc sine dubio et a te et a Titio partes fundi petere me debere: quotiens enim certa loca possidebuntur, necessario in his aliquam antem petere debere. quae distinctio neque in re mobili neque in hereditatis petition‹e› locum iudex inspiciat, an reus possideat: nec ad rem pertinebit, ex qua causa possideat: ubi enim probaui rem meam esse, necesse habebit possessor restituere, qui non obiecit aliquam exsolam possessionem putauerunt hanc actionem complecti, quae uel cui damni infecti nomine non cauebatur, quia hi omnes non possident,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ affuit ⁊ cãtu egͣit qͣuuid dicemus:
utputa acceptum quidem cum pu̾¬
pislo tutore auctore fuit iudicuu.
s absente pupitio tutor tãm egit

Expanded text:
 adfuit et causam egit: quid dicemus? ut puta acceptum quidem cum pupillo tutore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam egit
Abbreviated transcription (Latin):
mn diuidundo. s si certis regioi-¬
u fund̾ inter te⁊ ticium iude di¬
uisit: sñdubio ꝑtem que adiudi¬
cata ÷: emptoritradere debes ¶Si
quid s̾uo distracto uenditor do
tinguend̾ cuiꝰ respectuistasũt
relista Item ꝙ ex oꝑis s̃uo presti¬
tit uenditori: emptori restituẽ¬
dũ÷. nͥ idõ dies tradicõis expcõ
prorogato÷ ut aduenditorem o¬
pere ꝑtinent. ¶ Exuendito accõ
uenbitori ꝯpetit ad ea⁊ seg̃nda q̃
ei ab emptore prano ¶ Uennit

Expanded text:
. sed si certis regionibus fundum inter te et Titium iudex diuisit, sine dubio partem, quae adiudicata est, emptori tradere debes. Si quid seruo distracto uenditor dontinguendum, cuius respectu ista sint relicta. item quod ex operis seruus praestitit uenditori, emptori restituendum est, nisi ideo dies traditionis ex pacto prorogatus est, ut ad uenditorem operae pertinerent. Ex uendito actio uenditori competit ad ea consequenda, quae ei ab emptore praest
Abbreviated transcription (Latin):
totꝰ fundꝰ adiudicatus: totũ in-¬
quid eũ emptoritradas. Mitaũ n
le soluat ꝙ ob eam rem tico dẽp¬
natꝰ es. s ob eam quib̃ ꝑtẽ ꝙͣ uẽ¬
oidisti pro eintõe cau̾e debes ob al¬
teram aũt̃m de doio ꝓmittere. E¬

Expanded text:
totus adiudicatus est, totum, inquit, eum emptori trades, sed ita, ut ille soluat, quod ob eam rem Titio condemnatus es. sed ob eam quidem partem, quam uendidisti, pro euictione cauere debes, ob alteram autem tantum de dolo malo re
Abbreviated transcription (Latin):
bũs negat : postlimiui. pot̾ant cñ qͥ
in hostiũ potestate ẽẽnt illa ꝑte edciꝯ
sis sucturritur. aut ibi mortuis. q ñ
ueniri pret̾ eos qui in s̾uitute detmẽ¬
tur. Ego aũ ⁊̃ nõre eiusqui ĩ hostiũ
nis constitugus: auxilium compete
existimo. ¶Nlon mimis auab hos¬
tib capto ꝙ̃ ibinato quipost inumu
ht succursum uidetur. ¶ Si dampnĩ
ft̃i ranlus sit ĩ eoes milits si quidem
psente eꝯ iuiit p̾tor possidi n restitu¬
orne froĩ possoris de ͭe nitacõ añ a bienci¬
cam. finit᷑a autẽ eoreuso restõms auxr¬

Expanded text:
bus negatum est postliminium. poterant tamen, qui in hostium potestate essent, illa parte edicti rsis succurritur aut ibi mortuis, quia nueniri praeter eos, qui in seruitute detinentur. ego autem etiam nomine eius, qui hostium nis constitutus, auxilium competere existimo. Non minus autem ab hostibus capto quam ibi nato, qui postliminium habet, succursum uidetur. Si damni infecti missus sit in aedes militis, si quidem praesente eo iussit praetor possideri, non restituonae fidei possessoris detentatio ante absentiam, finita autem reuerso, restitutionis auxi
Abbreviated transcription (Latin):
extra ordinem ius dititur exͣsenatus
re mortis ut sruciatus corꝑis ꝯtͣritus
abest. ⁊ ħ exafftũ eius intelligitur.
s ñ suftitit quohtimore abouctum
timuisie . s ħꝰ rei disquicicõ iuroicis:¬
tã abfuissent. ¶ Dolum malũ eo
ꝑtine accepi. ut qui reu̾ti pot᷑. n reu̾¬
teretur. in eo gõ ꝑrd tempus aoũsꝰ
eum fcm̃ ÷. non ad iuuetur. ułuti si al¬
it ut rei .pͣ. cͣalusã abeet: reuocetur
ab isto priuegio. Up̃.

Expanded text:
extra ordinem ius dicitur ex senatus re mortis uel cruciatus corporis conterritus abest: et hoc ex affectu eius intellegitur. sed non sufficit quolibet terrore abductum timuisse, sed huius rei disquisitio iudicisalo afuissent. dolum malum eo pertinere accepi, ut qui reuerti potest neque reuerteretur, in eo, quod per id tempus aduersus eum factum est, non adiuuetur: ueluti si alit, ut rei publicae causa abesset, et reuocatur ab
Abbreviated transcription (Latin):
quoz quia latronibz aut p̾donsous
⁊ a potencõre in opp̾ssus uinculis co¬
ħceatur. ¶ Uinculoꝵ aũ appellatõ
latius accipitur. slam ⁊̃ inclusus ł¬
ut lautumiis uĩctoꝵ nũo bri pl.¬

Expanded text:
qui a latronibus aut praedonibus uel p‹o›tentiore ui oppressus uinculis coercebatur. uinculorum autem appellatio latius accipitur: nam etiam inclusos ueluti lautumiis uinctorum numero haberi pl
Abbreviated transcription (Latin):
apitis diminucõis tna sut gn̾a
maxima. media. mĩnma. tria
tatem. ⁊ familiam: maximam¬
ẽẽ capitis diminutõm. Cum uero
amitcimus ciuitatẽ: lib̃tatẽ reci¬
nemus: mediam ẽẽ tapitis dimi¬
nucõm. cum ⁊ lib̾tas ⁊ cuitas re¬
tinetur familia tm̃ mutatur:
minimam ẽẽ caꝑitis diminutõ¬
nem constat.A lp̃. quibuiͦ ex¬

Expanded text:
apitis diminutionis tria genera sunt: maxima, media, minima. Tria tatem, familiam. Maximaesse capitis deminutionem: cum uero amittimus ciuitatem, libertatem retinemus, mediam esse capitis deminutionem: cum et libertas et ciuitas retinetur, familia tantum mutatur, minimam esse capitis deminutionem constat. EX QUIBU
Abbreviated transcription (Latin):
constat .i tto aliquo eius qui fri ted
tur ⁊utitur. tñ semł cedit dies. alt̾.
asꝙp ÷ si cuim mentes ue indies uł m
annos singuios quid legetur. tũc. n.
ꝑ dies singinos uł menses ur annos
dies legaticedit. uñ quen potes⁊ sui
ur inannos singulos ansemr ceda

Expanded text:
st facto aliquo eius qui fruitur et utitur, tamen semel cedit dies: aliter atque si cui in menses vel in dies vel in annos singulos quid legetur: tunc enim per dies singulos vel menses vel annos dies legati cedit. unde quaeri potest, si vel in annos singulos, an semel ceda