comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latere tabernacłi. ideoq ad ter¬
ram ꝑtingebant. quia hȩc tri¬
ginta cubitos longitudinis.
ille duos minus habebant.
Medietas autem sagi u latitu¬
dine duo sunt cubiti ex qua
medietate huic inde oꝑieban-¬
tur posteriora tabernacłi. io est
cortinarum quȩ ꝓpͥe dicunt᷑
tabernacłin. Et hoc est quod¬

Expanded text:
abernaculi, ideoque ad terram pertingebant, quia haec triginta cubitos longitudinis, illae duo minus habebant. Medietas autem sagi in longitudine duo sunt cubiti, ex qua medietate hinc inde operiebantur posteriora tabernaculi, id est cortinarum, quae proprie dicuntur tabernac
Abbreviated transcription (Latin):
quadrata sunt in modũ ueli.
Capillatia. qͥa de pilis facta.
Capilli eium capitis sunt pili.
Saga etiam cilicia dici solent.
Quoo autem post saga addi¬
tur cilicina. pleunasmos est.
Preterea sagum est militare
pallium agallis inuentum .&
dictum quadrum quia qua¬
dratum pͥmo factum est. uel
quadruplex. forsitan ꝓpten
quadratã formam telȩ cilicinȩ
quȩ ad oꝑiendum tabernadi
tectum parabantur saga sur
iunctio sagoꝵ adinuicem eo¬
dem mͦ quo et cortinarũ fa¬
cta est. excepto quod in sagis
sex ex una parte et qͥnq ex
alia. et quod cortine aureis
auulis. hȩc autem eneis fibu¬
lis copulata fuert̃. Ut sextum¬

Expanded text:
quadrata sunt in modum veli: quadrata sunt in modum veli: capillatia, quia de pilis facta; capilli enim capitis pili sunt. Saga etiam cilicia dici solent; quod autem post saga additur cilicina, pleonasmus est. Praeterea sagum est militare pallium a Gallis inventum, et dictum quadrum, quia quadratum primo factum est, vel quadruplex: forsitan propter quadratam formam telae cilicinae, quae ad operiendum tabernaculi tectum parabantur, saga sunt ctio sagorum ad invicem eodem modo, quo et cortinarum facta est: excepto quod in sagis sed ex una parte, et quinque ex alia, et quod cortinae annulis aureis, haec autem aeneis fibulis copulata fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
cortina in utraq parte scdin
longitudinẽ suam et in sũmi¬
tatib. id est in anglilis laterũ
qͥnquaginta ansulas habue¬
rit. et quod uel uttis uł qui¬
bdam aliis ligaturis ꝑ ansu¬
las firmiter sibi conexe fue¬
et quinq sibimutuo inͣgeban¬
mentum fieret. qͥnqͣginta anu¬
lis aureis coniunctas sibi fuisse.
ipsosq anulos intercapedinem
paruulam habuisse. ut cum
erigendum eẽt tabernacłin
uel deponendum. ansulis fa¬
cile inseri. et rursum ab eisdem
facile extra possent. Quidam¬
putant suminitates cortinaꝵ
capita earum in latitudine
deb̾e intelligi. ibiq ausulas
sicut et in laterib fieri p̾cep¬
tum fuisse. S cum ab eis que¬
ritur ad quos usus ibi fuerint
si tamen fuerint. respondent
ut funib ansulis immissis.
de mentionem scͥptura facere
uidetur. Saga cilicina. In be¬
breo cortinas cilicinas. Augu¬
stinus uocat has cortinas ue¬
la capillatia. quia forsitanita
est in tͣnsiatione septuaginta
qua ipse utitur. uela dicit qͥa

Expanded text:
 in utraque parte secundum longitudinem suam et in summitatibus, id est, angulis laterum, quinquaginta ansulas habuit: et quod vel vittis, vel quibusdam aliis ligaturis per ansulas sibi firmiter connexae fueet quinque sibi mutuo jungebanmentum fieret, quinquaginta annulis aureis conjunctas sibi fuisse; ipsosque annulos intercapedinem parvulam habuisse, ut, cum erigendum esset tabernaculum, vel deponendum, annulis facile inseri, et rursum ab eisdem facile extrahi possent. Haputant summitates cortinarum, capita earum in latitudine debere intelligi, ibique ansulas, sicut et in lateribus fieri praeceptum fuisse. Sed cum ab eis quaeritur ad quos usus ibi fuerint, si tamen ibi fuerint, respondent, ut funibus ansulis immissis de mentionem Scriptura facere videtur. Habraeo, cortinas cilicinas: Augustinus vocat has cortinas vela capillatia, quia forsitan ita est in translatione septuaginta, qua ipse utitur. Vela dicit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sint cubitoꝵ. bec simul iun¬
chȩ quadraginta illa uͦ inuicẽ
copulata quadraginta qͣtuor
faciunt cubita. Hȩc sic exten¬
dȩbantur scdm hebreos et io¬
sephum ut tam cortinȩ quã
saga trignita cubitis tectum
tabernaculi. tanta enim erat
eis longitudo. et decem eubitis
occidentalem frontem domus.
qͥa hȩc erat altitudo tabernacłi
cooꝑirent. Quatuor autẽ cubita
quib saga cortinas suꝑabant in
orientali fronte domꝰ ubi erat
introitus duplicata duob cubi¬
tis columpnas et uelum introi¬
tus tegebant. Duplicata autẽ
erant ꝓpter uentoꝵ uolentiã.
Et hoc est quod dicit liber sex¬
tum sagum quatuor scił cubi¬
ta quȩ in latituoine faciunt
sagum unum in fronte tecti
duplices. Quod autem suꝑfue¬

Expanded text:
 cubitorum, hae simul junctae quadraginta, illa vero in vicem copulata quadraginta quatuor faciunt cubitos. Haec sic extendebantur secundum Hebraeos et Josephum, ut tam cortinae quam saga triginta cubitis tectum tabernaculi, tanta enim erat ejus longitudo, et decem cubitis occidentalem frontem domus, quia haec erat altitudo tabernaculi, cooperirent. Quatuor autem cubiti, quibus saga cortinas superabant, in orientali fronte domus, ubi erat introitus, duplicati, duobus cubitis columnas, et velum introitus tegebant. Duplicati autem erant propter ventorum violentiam; et hoc est, quod dicit liber « sextum sagum, » quatuor scilicet cubitos, qui in latitudine faciunt sagum, et « in fronte tecti duplices. Quod autem superfue
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝑe plumario. Pluma ut dicit
augustins lingua punca di¬
citur acus. Opus plumariũ
est. cum iam facto panno fila
aurea aut argentea acu inse¬
runtur. ut fiat aurifrisum.
aut diuersȩ in ipso panno fi¬
gure. Huiꝰmodi opus. uulgo
brustatum appessari solet. Ten¬

Expanded text:
opere plumario. Pluma, ut dicit Augustinus, lingua punica dicitur acus. Opus plumarium est, cum jam facto panno fila aurea aut argentea acu inseruntur, ut fiat auriphrysium, aut diversae in ipso panno figurae: hujusmodi opus vulgo brustatum appellari solet. De
Abbreviated transcription (Latin):
descensu qui est in orientali
uel occidentali latere domus.
cubitos quinos. Ideoq eadem
lateralis summitas cortinaꝵ
s quinis cubitis ab est a terra
altior. unde necesse sit ut qͥn
cubiti cortinarum qui cessã¬
tib parietib suꝑsunt. indu
ut undiq domum cortinȩ
excepto uno iuxta terram cu¬
bito cubito contegant. hec de

Expanded text:
descensu, qui est in orientali descensu, qui est in orientali et occidentali latere domus, culateralis summitas cortinarused quinis cubitis a tealtior; unde necesse fit, ut quini illi cubiti cortinarum, qui cessantibus parietibus supersunt, inducut undique domum cortinae excepto uno juxta terram cubito contegant. Haec de
Abbreviated transcription (Latin):
S quia inter p̃dicatores illi
qui excepto quod officio pre¬
fundunt recte subdit᷑. facies
etiam mensuram cortinarũ
quib tegitur domꝰ. qualiter
prefatis possint conuenire
mensuris. Necem erant corti¬
nȩ habentes singulȩ bongitu¬
dinisi uigniti et octo cubitos
latitudinis quatuor. qͤ simul
coniunctȩ et inunum compo¬
sitȩ tabernaculum impleban
latitudine sua cubitos qͣdra¬
guita. Suspende gͦ cortinas
quȩ habent singulȩ longitu¬
d̃mis uiginti et octo cubitos.
et pone indomum cuiꝰ men¬
sura est intransuersum trigĩ¬
ta cubitorum. et uidebis qͥa
cortinȩ habebunt in equalita¬
te quȩ est inter parietes cubi¬
tos denos. mascensu autẽ ul
descensu qui est iuxta parieteᷤᷤ
habebunt cubitos nouenos.
sicq fit ut summitas cortina¬
rum terram tangere ñ possit.
s m̃sura uniꝰ cubiti a t̾ra altior
absit. Item uidebis qd̾ cortinȩ
habent in equalitate ꝑ longi¬
tuoinem domus cubitos tri¬
guita. in ascensu autem uel

Expanded text:
s praedicatores illi qui excepto quod officio prae sanguinem fundunt, recte subditur: Facies e mensuras cortinarum, quibus tegenda erat domus, qualiter praefatis possint convenire mensuris. Decem erant cortinae, habentes singulae longitudinis viginti octo cubitos, latitudinis quatuor, quae simul junctae, et in unum compositae, tabernaculum implebant de latitudine sua cubitos quadraginta. Suspende igitur cortinas, quae habent singulae longitudinis viginti ocet pone in domo cujus est mensura in transversum triginta cubitos, et videbis quia cortinae habebunt in aequalitate quae est inter parietes, cubitos denos, in ascensu autem, sive descensu qui est juxta parietes, habebunt cubitos novenos: sicque fit ut summitas cortinarum terram tangere non possit, sed mensura unius cubiti a terra altior absit. Item videbis quod cortinae habent in aequalitate per longitudinem domus cubitos triginta, in ascensu autem sive
Abbreviated transcription (Latin):
nec tamen tres reliqui qͥ re¬
manserant usq ad terram
nudi tempestatum iniuriis
patebant. s adductis ad in¬
uicem ab utroq latere sagiᷤᷤ
septenoꝵ cubitorum quȩ de¬
ficientib parietib suꝑerant
bis posteriora domus firmis
sese inmedio parietis contin¬
gere poterant. S quia sep¬
tenoꝵ erant cubitoꝵ. medi¬
um parietis in utrãq par¬
tem duob cubitis excedebãt.
ac sibi inuicem suꝑpofita
iungebantur. Quod eodem
modo ꝑ omnia etiam de ori¬
entali parte domus intelli¬
gendum putamus. Ideoq
supra p̾cipitur. ut sextũ sa¬
gum in fronte tecti duplice¬
ditorum sollerti cura circũ¬
spiciunt. ut nec subsidia car¬
nis nec uite sp̃ualis auxilia
desunt. et doginata hereti¬
corum et prauoꝵ exempla
catholicoꝵ ab sunt. ad sit do¬
ctrina salutaris qua conforta¬

Expanded text:
nec tamen tres reliqui qui renec tamen tres reliqui qui remanserant usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant, sed adductis ad invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmisssese in medio parietis contingere poterant; sed quia septenorum erant cubitorum, medium parietis in utrumque partem duobus cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur. Quod eodem modo per omnia etiam de orientali parte domus intelligendum esse putamus. Ideoque supra praeceptum est ut sextum sagum in fronte tecti duplicaresolerti solent cura circumspicere, ut nec subsidia carnis, nec vitae spiritualis eis auxilia desint. Absint et dogmata haereticorum et pravorum exempla catholicorum. Adsit doctrina salutaris, qua conforta
Abbreviated transcription (Latin):
uno eubito transibant saga
ab australi latere domus. alto
a septentͥonali. ideoq ad t̾ram
ueniebant. qͥa hȩc triginta
cubitos longitudinis. illȩ du¬
os minus habebant. Itẽ men¬
sura sagoꝵ ꝑ longitudinem
domus quadraginta qͣtuor
domus usq ad sũmitatem
tabularum inplaga occidenta¬
li. & septem cubitos dependen¬
tem similiter dependentes
in plaga occidentali. Sicq fu¬
it ut mensura sagoꝵ in occi¬
dentali latere duob cubitis
excedẽt mensura cortinaꝵ.
quinq cubitos eiusdem oc¬
cidentalis partis tegebant.
et qͥnq relinquebant inta¬
ctos. et hoc est quod nc̃ dicit.
Quod autem suꝑfuerit in
sagis quȩ parantur tecto.
io est sagum unum quoo
amplius est. ex medietate eiꝰ
opies posteriora tabernaculi
medietas eium sagi in latitu
rum quȩ ꝓpͥe tabernacłin
dicuntur. quia duob cubi
sagum ultimum transiebat
Itemq saga desuꝑuenientia
septem tantum cubitos occi¬
dentalis parietis oꝑiebant.

Expanded text:
uno utique cubito transiebant saga uno utique cubito transiebant saga ab australi latere domus, altero a septentrionali. Ideoque ad terram perveniebant, quia haec triginta cubitos longitudinis, illae duo minus habebant. Item mensura sagorum per longitudinem domus quadraginta quatuor domus usque ad summitatem tabularum in plaga occidentali, et septem cubitos dependentem similiter dependentes in plaga occidentali. Sicque fuit ut mensura sagorum in occidentali latere duobus cubitis excederet mensuram cortinarum; quinque cubitos ejusdem occidentalis parietis tegebant, et tres relinquebant intactos. Et hoc est quod nunc dicitur: Quod autem superfuerit in sagis quae pid est unum sagum quod amplius est, ex medietate ejus operies posteriora tabernaculi. » Medietas sagi rum quae proprie tabernaculum vocabantur, quia duobus cubitsagum ultimum transibat. Itemque saga desuper venientia septem solummodo cubitos occidentalis parietis cooperiebat;
Abbreviated transcription (Latin):
sita erat testam̃ti archa. & con¬
tra archam extra uelum al¬
tare tumniam atis. Itẽ in medio
ipsius scũarii candebrum in
sti. foris ante ingressum sc̃ua¬
rii labrum eneum inter hoc
altare et tabernacłm. & circa
omnia atrium tabernaculi.
longitudinis habens cubitos
centum. latitudinis quinqͣ¬
ginta. Saga tricenos habent
cubitos longitudinis quater¬
nos latitudinis. et quia un¬
decim erant comuncta inui¬
cem ꝑ latera quadraginta qͣ¬
tuor cubitos implebant. Po¬
ne gͦ ⁊ hȩc indomo. et qͥa con¬
cordat longitudo sagoꝵ cũ
funiculo quo domum metie¬
baris in tranfuersum. fit ut
sumiitas eoꝵ usq ad terrã
ꝑtingat. Habebunt enim de¬
nos cubitos equalitatis inter
parietes. denosq ascensionis
uel descensionis in utroq la¬
tere. et hoc est quod ait. quia
cubitus ex una parte pendet
et alter ex altera qui plus eẽt in
sagorum longitudine utrũq
ꝓpͥe uocat ipsam cortinarum fa¬
cturam uł comunctionẽ quas

Expanded text:
sita erat arca testamenti, et consita erat arca testamenti, et contra arcam extra velum altare thymiamatis. Item in medio ipsius sanctuarii, candelabrum in sti foris ante ingressum sanctuarii, labrum aeneum inter hoc altare et tabernaculum; et circa omnia atrium tabernaculi, longitudinis habens cubitos centum, latitudinis quinquPorro saga tricenos habebant cubitos longitudinis, quaternos latitudinis; et quia undecim erant conjunctae ad invicem per latera, quadragintaquatuor cubitos implebant. Pone ergo et has in domo: et quia concordat longitudo sagorum cum funiculo, quo domum metiebaris in transversum, fit ut summitas eorum ad terram usque pertingat. Habebunt enim denos cubitos aequalitatis inter parietes, denos aeque ascensionis sive descensionis in utroque latere. Et hoc est quod ait Scriptura, quia cubitus ex una parte penderet, et alter ex altera, qui plus est et in sagorum longitudine utrumquemque proprie vocat ipsam cortinarum facturam sive conjunctionem, quas
Abbreviated transcription (Latin):
domus deo consecrata. habens
longitudinis cubitos tͥginta.
latitudinis decem. & altititdi¬
nis equȩ decem. tectũ habens
equale ꝑ totum quomodo in
et occidentalis compacti sunt.
de tabulis ligneis ab utroq
latere de auratis. Porro ex ori¬
entali parte unus uectis erat.
unde introitus fuit. qui ꝑ me¬
dias tabulas ab angło usq ad
angłm. perueniret. id est a sũ¬
mitate ultima huius parietis.
usq ad parietis alterius sum¬
mitatem. cui cortinȩ taberna¬
culi et tectum incubuere. uͥ
et tentorium erat. qͥnq colũp¬
nis suspensum. Tegebatur au¬
tem domus desuꝑ et undiq
cortinis mira uarietate conter¬
tis. quod ꝓpͥe tabernaculum
uocabatur. Tege batur et hoc
undiq sagis cilicinisusq ad
terram ꝑtingentib. s & aliud¬
oꝑimentum. tecto de pellibus
arietum rubricatis factum est.
de iacinctinis pellib s & aliud
oꝑe plumario uariatum colũp¬
nis quatuor appensum quo
scũarium et scuarii scũaria
diuidebantur. intra quod po¬

Expanded text:
domus Domino consecrata, habens longitudinis cubitos triginta, latitudinis decem, altitudinis aeque decem, tectum habens aequale per totum, quomodo in et occidentalis, de tabulis sunt compacti ligneis, ab utroque latere deauratis. Porro pro orientali parte unus vectis erat, unde introitus fuit, qui per medias tabulas ab angulo usque ad angulum perveniret, id est a summitate ultima hujus parietis usque ad parietis alterius summitatem. Cui cortinae tabernaculi, et tectum incubuere, ubi et tentorium erat quinque columnis suspensum. Tegebatur autem domus, et desuper, et undique cortinis mira varietate contextis, quae proprie tabernaculum vocabatur. Tegebatur et hoc undique sagis cilicinis, usque ad terram pertingentibus. Sed et operimentum aliud tecto de pellibus arietum rubricatis. Factum est de hyacinthinis pellibus. Erat opere plumarii variatum columnis quatuor appensum, quo sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebantur. Intra quod po
Abbreviated transcription (Latin):
bernacłi. Quod autem hoc sit
ꝑ parentesim interponit. io est
sagum unium quoo ampliꝰ est¬
mus sagi quod unum sagum
suꝑ est et ampliꝰ a cortinis. oꝑi¬
es posteriora tab̾nacłi. io est ex¬
trema tabularum ubi t̾rȩ iun¬
guntur. ad quȩ oꝑienoa hinc
inde cortinȩ ꝑtingere non po¬

Expanded text:
c sit, per parenthesim interponit, id est unum sagum, quod amplius estnius sagi, quod unum sagum superest, et amplius est a cortinis; operies posteriora tabernaculi, id est extrema tabularum, ubi terrae junguntur, ad quae operienda hinc inde cortinae pertingere non po
Abbreviated transcription (Latin):
genti qͥnq anni summa soli-¬
da quadringentos uoluit ap
aut infra est ñ computetur.
one quarta leui genuit ca¬
ath. caath genuit amrã. ille
nees. Caath cum patre suo

Expanded text:
gentos et quinque anuos summa solida quadringentos uoluit appaut infra est non conputetur. eui: Leui genuit Caath, Caath genuit Ambram, Ambrnees. Caath cu
Abbreviated transcription (Latin):
scđin ordinem rerum gestaꝵ
oportere hic int̾pomi totum se¬
quens capitulum ab eo loco.
Uenit moyses et narrauit ple¬
bi. usq ascendunt moyses et
aaron. & c̾. et tunc congrue
concordare istuo capitulũ in
quo p̾cipitur moyses ascendẽ
cum illo inquo ascendisse legi¬
tur. & illuo scđm capitulum.
uenit moyses. &c̾. concordare
cum pͣterita narratione in qͣ
exponit moyses quȩ p̾ceperat¬

Expanded text:
dum ordinem rerum gestarum oportet hic interponi totum sequens capitulum ab eo loco. Venit ergo Moyses, et narravit plebi, usque, Ascenderuntque Moyses et Aaron, etc., et tunc congrue concordat istud capitulum, in quo praecipitur Moyses ascendere cum illo in quo ascendit; et illud secundum capitulum, Venit ergo Moyses, etc., concordat cum praeterita narratione, in qua exponit Moyses quae ipsi pra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑimus. Panes. manna scilicet.
Locutio est qua panis ꝑ alim̃¬
to ponitur. Amat autẽ script̃a
pluraliter magis quani singu¬
lariter dicere panem. ꝑ singu

Expanded text:
favum? Panes. Manna scilicet: locutio est qua panis pro alimento ponitur; amat autem Scriptura pluraliter magis panes quam singulariter dicere panem. U
Abbreviated transcription (Latin):
ad similitudine̾ earum quȩ in
ȩcclesiis sunt. rias appellant. heȩ
ab imo altaris ubi terrȩ iunge¬
batur: usq ad medium eius ꝑ¬
tingebant. Habebant istȩ riȩ
ꝑ quatuor angulos in suꝑiore¬
isti positi erant subter arulam
altaris. Quod nos dicimꝰ arulã.
iudei dicunt aratiuncłam. uel
sulcum quendam fuisse inme¬
dio parietum altaris. usq ad
quem locum riȩ altaris attin¬
gebant. Huic sulco anuli crati¬
culȩ supponebantur. quia usq¬
illuc attingebant. His anulis
inductis uectib craticła et al¬
taris parietes simul portabant᷑.
ad hoc facti sunt. ut infixi colũp¬
narũ summitatib foris emine¬
a terra suspendent. Usq mane¬

Expanded text:
ad similitudinem earum, quae in ad similitudinem earum, quae in Ecclesia sunt, Kias appellant. Hae ab imo altaris, ubi terrae jungebatur usque ad medium ejus pertingebant. Habebant illae Kiae per quatuor angulos in superioreisti positi erant supra arulam altaris. Quod nos dicimus arulam, Judaei dicunt araciunculam, vel sulcum quemdam in medio parietum altaris fuisse, usque ad quem locum Kiae altaris attingebant. Huic sulco annuli craticulae supponebantur, quia illuc attingebant. His annulis inductis vectibus craticula, et altaris parietes simul portabantur. ad hoc erant facti, ut infixi columnarum summitatibus, foris eminea terra, suspenderent: q
Abbreviated transcription (Latin):
nasceretur: eadem ligna incoͣ¬
bustibilia asseuerant. S si hȩc
ligna talia fuisse putanda sun.
ut uel aqua uel igne omnino
corrumpi non possent. quid
opus fuerit eneis laminis ex¬
trinsecus tegi. non uidetur. S
nec qualiter introrsum ipsa
craticula uectib suis apte collo¬
caretur. aut quemadmodum
ꝑ anulos eius uectib insertis
altare portaretur. siue etiam
quomͦ sub illa arula interiori
anuli craticłe ponerent᷑. satis.
patere potest. Iudei ubicũq nos¬
aram dicimꝰ. dicunt aream. Qͦ
nos ereum uel aureum altare
ꝓpt̾ laminas asserib affixas di¬
cunus. illi parietes areȩ appellan.
hos parietes in qͣdrum dispositoᷤ.¬
t̾ra usq ad sũmum repleri sole¬
re dicunt. In summo glebarum
parietib supͣdictis inclusarum
ligna poni. quib sacrificia suꝑ¬
ponebantur. Craticulam uͦ utriꝰ¬
q altaris siue aureã siue eneã
dicunt eẽ opus quoddam un¬
diq foraminib plenum quod

Expanded text:
nasceretur, eadem ligna incomnasceretur, eadem ligna incombustibilia asseverant. Sed si haec ligna talia fuisse putanda sunt, ut vel aqua vel igne omnino corrumpi non possent; quid opus fuerit aeneis laminis extrinsecus, tegi non videtur. Sed nec qualiter introrsum ipsa craticula vectibus suis apte collocaretur, aut quemadmodum per annulos ejus vectibus insertis altare poquomodo sub illa arula interiori annuli craticulae ponerentur, satis patere potest. Judaei, ubicunque dicimus aram, dicunt aream. Quod nos aereum, vel aeneum altare propter laminas asseribus affixas dicimus, illi parietes areae appellant. Hos parietes in quadrum positos usque ad summum repleri terra solere dicunt; in summo glebarum parietibus supradictis inclusarum ligna poni, quibus sacrificia superponebantur; craticulam vero utriusque altaris sive auream, sive aeneam, dicunt esse opus quoddam, undique foraminibus plenum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rietum oꝑe fusili cohererent.
et aliquo interuallo latitudi¬
nis fundo suo in circuitu ã pa¬
rietib remotum. sic tandem
parietes suos usq ad medium
altaris erigeret. non satis patet.
nisi quod sequens dispositio
conuenientior uidetur. Qui¬
dam hoc altare nec tectum
desuꝑ. nec fundum deorsum ha¬
buisse dicunt. s parietes tantũ
positos terra repleri. scđin quos
dñs dicit. Altare de terra facie¬
tis mͥ. et in eius area suꝑiori ig¬
nem construi. ubi holocausta
imposita cremabantur. fuerurs
etiam qui assererent int̾ pari¬
etes altaris craticula posita. et
usq ad medium altitadinis eiꝰ
erecta. sub ipsa craticła arula
parua formata. in eadẽ ignẽ
exstrui ꝑ ostium ad orientalẽ
altaris parietem patens. et sic
carnes craticulȩ suꝑositas in¬
trorsum cremari fumo ꝑ os al¬
taris desuꝑ aꝑtum egrediente.
et ne forte de lignis introrsũ
altaris parietib igne uicino
comburendis aliqua suspicio

Expanded text:
rietum opere fusili cohaereret, rietum opere fusili cohaereret, et aliquo intervallo latitudinis fundo suo in circuitu a parietibus remotum sic tandem parietes suos usque ad medium altaris erigeret; non satis patet, nisi quod sequens dispositio convenientior videtur. Quidam hoc altare nec tectum desuper nec fundum deorsum habuisse dicunt, sed parietes tantum positos terra repleri. Secundum quod dicit: Altare de terra facietis mihi, et in ejus arca superiori ignem construi, ubi holocausta imposita cremabantur. Fuerunt etiam qui assererent inter parietes altaris craticula posita, et usque ad medium altitudinis ejus, erecta sub ipsa craticula arula parva formata; in eadem ignem exstrui per ostium ad orientalem altaris parietem patens, et sic carnes craticulae superpositas introrsum cremari fumo per os altaris desuper apertum egrediente, et ne forte de ligneis introrsum altaris parietibus igne vicino comburentis aliqua suspicio
Abbreviated transcription (Latin):
os. suꝑ qͣtuor fines siue cornua
eius. et dabis illam id est mi¬
char. siue pones illuo scilicet
rete subtus fundum altaris
desubtus erit rete usq ad alta¬
ris medium. Sedm hanc itaq
lectionẽ non uidetur michar
craticłam sonare. cui assandȩ
carnes suꝑpon̾entur. s opus
quadrangłm ꝓpter leuitatem
undiq ꝑforatum. in similitudi¬
nem uasis factum. in qͦ quasi
sedere altare uidetur. cui pari¬
etum altitudo altare ambieis
usq ad medium altaris eleua¬
ta esset. in cuiꝰ quatuor angu¬
lis sursum. quatuor anulipẽ¬
debant. ꝑ quos uectib insertiᷤ.
altare ipsi insidens portaretur.
Altare enim alios anulos non
legitur habuisse quib porta¬
retur preter anulos retis. S
hoc rete utrum seorsum ꝑ se
ab altari diuisum et separabi¬
le fuisset. et suo fundo inferio¬
rem partem altaris contineret.
et sic parietib suis altaris pa¬
rietes ambiens includebat. an
deorsum inferiora margim pa¬

Expanded text:
os super quatuor fines sive cornua os super quatuor fines sive cornua ejus; et dabis illam scilicet nuchhar, sive pones illud scilicet rete subtus fundum arae de subtus, eritque rete usque ad altaris medium. Secundum hanc itaque lectionem non videtur nuchhar craticulam sonare, cui assandae carnes superponerentur, sed opus quadrangulum propter levitatem undique perforatum in similitudinem vasis factum, in quo quasi sedere altare videtur, cui parietum altitudo altare ambiens usque ad medium altaris elevata esset, in cujus quatuor angulis sursum quatuor annuli pendebant, per quos vectibus insertis altare ipsi insidens portaretur. Altare enim alios annulos non legitur habuisse, quibus portaretur praeter annulos retis. Sed hoc rete utrum seorsum per se ab altari divisum, et separabile esset, et suo fundo inferiorem partem altaris contineret, et sic parietibus suis altaris parietes ambiens includeret: an deorsum inferiori margini pa
Abbreviated transcription (Latin):
consimilisq iunctura omnes
terum uectes eiusdem erant
numeri. s non eiꝰdem quanti¬
tatis. quia laterum sex fron¬
tis uͦ duoꝵ tantum erant cu¬
duarum ei tremitatum. Cor¬
In usus eius. id est altaris. lebe¬
tes ad suscipiendos cineres.
forcipes atq fuscinulas & ig¬
mum receptacła. In hebreo
sic habetur. facies eius ollas
ad suscipiendos cineres. & eiꝰ
palas. et eius pelues. et eiꝰ un¬
ciuos. & cius igniũ receptacła
Palas uidelicet ad leuandum
cineres. ollas ad suscipiendos.
peluesad sanguinẽ fundendũ.¬
uncinos ad leuandas carnes de
cacabis. ignium receptacula
ad portandas prunas. Super.
Craticulamq. Subaudit᷑ faci¬
es ei. In modum retis eneum.
medium. De hac eraticła ma¬
gna ambiguitas est tã apuo
hebreos quam apud urõs. pre¬
cipue cum hebraica ueritas
non nichil a nr̃a tͣnslatione
discrepare uideatur. Sic enĩ
ibi habetur. facies ei michar
facturam retis enei. & facies
suꝑ rete quatuor anulos ene¬

Expanded text:
milisque junctura omnes milisque junctura omnes terum vectes ejusdem erant numeri, sed non ejusdem quantitatis, quia laterum sex, frontis vero duorum erant cuduarum extremitatumin usus ejus, id est altaris Lebetas ad suscipiendos cineres, et forcipes atque fuscinulas, et ignium receptacula. In Hebraeo sic habetur. Facies ejus ollas, ad suscipiendos cineres ejus, et ejus palas, et ejus pelves, et ejus uncinos, et ejus ignium receptacula. Palascineres, ollas ad suscipiendos, peluncinos ad tollendas carnes de cacabis; ignium receptacula, ad portandas prunas. Sequitur: Craticulamque. Subauditur facies ei: in modum retis aeneam,medium. De hac craticula magna ambiguitas est tam apud Hebraeos quam apud nostros, praecipue cum hebraica veritas nonnihil a nostra translatione discrepare videatur. Sic enim ibi habetur. Facies nuchhar facturam retis aenei: et facies super rete quatuor annulos aene
Abbreviated transcription (Latin):
Unaqueq tabula tabernacłi in
utroq latere incastraturã. id est
ualliculam et cauaturã quan¬
dam habebat. et ita artificio¬
se ꝑ huiꝰmodi cauaturas inuicẽ
sese recipiebant. et iungebant᷑.
ut quasi unum et continuũ
lignum omnes uiderentur.
latere domus uigiiti tabulȩ es¬
sent. et singula unius &e semis
cubiti erat. patet quod longi¬
tudo tabernacłi triginta cubi¬
toꝵ erat. Binȩ bases singulis
ram ierant. et singłis caromi¬
b singulȩ bases suppositȩ erant.
Augustinus tam̃ dicit qͦd non
ex una parte singłis tabulis
bine bases supponebant᷑. s una
basis tabulȩ supponebat᷑. alia
suꝑponebatur. basim ꝓ capitel¬
lo accipiens. S lutera contraire
uidetur quȩ dicit ut binȩ ba¬
ses fingłis tabulis ꝑ duos an¬
quantitatis erãt scdm iosephũ
quam reliquȩ. Singła enim
erat semis cubiti. Alias uͦ eius¬
dem partis tabulas scđin qͣnti¬
tatem tabularum quȩ in lat̾e
eraut fuisse certum est. Una¬

Expanded text:
Unaquaeque tabula tabernaculi in utroque latere incastraturam, id est, valliculam et cavaturam quamdam habebat, et ita artificiose per hujusmodi cavaturas invicem sese recipiebant et jungebant, ut quasi unum et continuum lignum omnes viderentur, latere domus viginti tabulae essent, et singulae unius, et semis cubiti erant; patet quod longitudo tabernaculi triginta cubitorum erat. Bini cardines singulis rerant, et singulis cardinibus singulae bases suppositae erant. Augustinus tamen dicit quod non ex una parte singulis tabulis binae bases supponebantur; sed una basis tabulae supponebatur, alia superponebatur, basim pro capitello accipiens. Sed littera contraria videtur quae dicit, ut binae bases singulis tabulis per duos anquantitatis erant secundum Josephum, quam reliquae; singula enim erat semis cubiti. Alias vero ejusdem parietis tabulas secundum quantitatem tabularum, quae in latere erant, fuisse certum est. Ea
Abbreviated transcription (Latin):
sen ꝓpt̾ea ñ eẽ eloquentẽ qͥa diu
moratꝰ fuerat in t̾ra madian. un¬
de oblitus erat aliqͣntulũ egyp
inegypto morabatur. qͣre dat᷑
ipse int̾pres ad pharaonẽ. Alii sic

Expanded text:
sen propterea non esse eloquentem, quia diu moratus fuerat in terra Madian: unde oblitus erat aliquantulum linguae in Aegypto morabatur: quare datur ipse interpres ad Pharaonem. Quis fec
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ t̾minos. et uidens requiẽ
quia bona est. et t̾ra qͥa pulcͣ
est. inclinauit humerũ suũ.
ad portandũ. et factus est intri¬
butũ seruiens. quia supͣ de za¬
bulon dixerat qd̃ maris mag
ni litora possessurus ẽẽt. sydo¬
uem quoq et reliq̃s fenicis ur¬
bes conting̾et. nc̃ qd̾ ad medi¬
t̾raneam ꝓuinciã redit. & isa¬
char qͥa iuxta neptalim pul¬
cherrimã in galilea regionem
possessurus est. benedictione
sua habitatorẽ facit. Asinum
autẽ osseum uocat. ⁊ humerũ
ad portandũ deditũ. quia in
labore terrȩ. et uehenois ad
mare onerib quȩ in suis finibi
nascebant᷑ plurimũ laboraret
unt hebrei metaphorice sig¬
nificari qd scͥpturas scãs die ac
nocte meditans studiũ suum
dedit ad laboranoũ. & iõo om̃s¬
ei trib seruiunt. qͣsi magistro
oona portantes. Uan iudicabit

Expanded text:
ens requiem, quia bona est, et terram, quia pulchra est: inclinavit humerum suum ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia supra de Zabulon dixerat, quod maris magni esset littora possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret; nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Issachar, quia juxta Nephthalim, pulcherrimam in Galilaea regionem possessurus est, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem osseum vocat, et humerum ad portandum deditum, quia in labore terrae, et vehendis ad mare oneribus, quae in suis finibus nascebantur, plurimum laboraret, unt Hebraei, per metaphoram significari, quod Scripturas sanctas die ac nocte meditans, studium suum dederit ad laborandum, et ideo ei omnes tribus serviant, quasi magistro dona portantes. Dan judica
Abbreviated transcription (Latin):
turi erant filii isrł. s qͥa dñs
erat transiturus in angelo ex¬
terminatore. quoo statim in
sibo. Qd̃ autem nocꝰte illa ait¬
et non ista. signum est. quod¬

Expanded text:
turi filii Israel, sed quia Dominus erat transiturus in angelo exterminatore: quod sequens lisibo. Quod autem addit: Nocte illa, non ista, signum est
Abbreviated transcription (Latin):
dum est. ac si dic̾et. Ego patiens
fui suꝑ eum. et suꝑ seruos eius.
gna mea. Qa enim patientia
derobstinatior fiebat malus a-¬
nimus. ꝓ eo qđ est patiens fui.

Expanded text:
dum est ac si diceret: Ego patiens fui super eum et servos ejus,  eos; quia enim patientia Dei obstinatior fiebat malus animus, pro eo quod patiens in eo
Abbreviated transcription (Latin):
malicia qualitas. id est qͣle cor
habeat ad malum suo fiat ui¬
cio quod mnoleuit ex arbitrio
uoluntatis. eatam̃ qualitate
cum siue huc siue illuc male
mouetur. causis fit qͥb animꝰ
nentis. Ut gͦ tale cor haberet
pbarao qͦd patientia dei non
moueretur ad pietatem. uicii
gnum. resisteret iussionib dei.
hoc est enim quoo dicit᷑ indu¬
ratum. qr ñ flexibilit̾ consentie¬
bat. s inflexibiliter resistebat.
dispensationis diuinȩ fuit.
pena parabatur. quatimenteᷤ
deũ corrigerentur. Proposito
aliter pecuniȩ contemptor
mouetur. Ille scilicet ao facinꝰ
ꝑpetrandum. hic ad cauenou̾¬

Expanded text:
malitia qualitas, id est quale cor habeat ad malum. suo fiat uitio, quod inoleuit ex arbitrio uoluntatis, ea tamen qualitate cum siue huc siue illuc male moueatur, causis fit quibus animdei. ut ergo tale cor haberet et Pharao, quod patientia dei non moueretur ad pietatem, sed pognum resisteret iussionibus dei — hoc est enim quod dicitur induratum, quia non flexibiliter consentiebat, sed inflexibiliter resistebat — dispensationis fuit diuinae, poena parabatur, qua timentes deum corrigerentur. proposito aliter pecuniae contemtor mouetur: ille scilicet ad facinus perpetrandum, ille ad canendu
Abbreviated transcription (Latin):
Indeo om̃ipotente. io est qui
ad quas ꝑtinet hoc nom̃ meu̾¬
pietate̾ aut sapientiã ad qͣs
ꝑtinet el et eloym. Uel ñ indica
uieis sicut tibi. ꝑ fuccessiones
enĩ etatum. creuit diuine cog¬
nitionis augnentũ. Apparuit
deus abrahȩ. locutus est facie
quicqͥd uolebant in t̾rogabani.
quib etiam dicitur. Multi re-¬

Expanded text:
in Deo omnipotente, » id est qui ad quas pertinet hoc nomeetatem, et sapientiam, ad quas pertinent Eli et Eloi Vel non indicibi. Per successiones enim aetatum crevit divinae cognitionis augmentum. Apparuit Dominus Abrahae; locutus est facie quidquid volebant, interrogabant, quibus etiam dicitur Lucae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totum orbem. Beniamin lupꝰ
rapax. Quia hȩc tͥbus multum
bellicosa fuit. & sic̃ consuetuoo
est raptoꝵ. qd acqͥrebant sta¬
tim oabant largienoo. qͥa cui
ex facili uenit. facile expenoit.

Expanded text:
 Benjamin lupus rapax, etc. Quia haec tribus multum fuit bellicosa: et sicut consuetudo est raptorum, quod acquirebant statim dabant largiendo; quia ille cui ex facili venit, facile expendit.
Abbreviated transcription (Latin):
lia. Qd hebrei ita edissert̃. Alta¬
re in qͦ immolabant᷑ hostiȩ. et
uictimarum sanguis ad basim
illius fundebatur. in parte tribus
beniamin fuit. Hoc gͦ inquiunt
significat. qđ sac̾dotes mane im¬
molent hostias. & ad uesꝑam di¬
ge collata sunt. Lupum sangui¬
narium. lupum uoracem suꝑ al¬
taris interp̃tatione ponentes. et
spoliorũ diuisionẽ suꝑ sacero oti¬
suetudine̾ scͥpturȩ. uł qͥa utucui¬
q scđdin meritum suum. benedi¬
ctionẽ uł maledictionẽ dedit.
potius tam̃ ꝓpħando quã imp̃¬
cando. Natiq sunt in genib io¬
seph. id est eos natos tenuit io¬

Expanded text:
ei edisserunt: Altare in quo immolabantur hostiae, et victimarum sanguis ad basem illius fundebatur, in parte tribus Benjamin fuit. Hoc, inquiunt, ergo significat quod sacerdotes mane immolent hostias, et ad vesperam dige collata sunt: lupum sanguinarium, lupum voracem super altaris interpretationem ponentes, et spoliorum divisionem super sacerdotisuetudinem Scripturae vel quia unicuique, secundum meritum suum - benedictionem vel maledictionem dedit; potius tamen prophetando, quam imprecando. Nati sunt in genibus Joseph, id est, eos natos tenuit Jo
Abbreviated transcription (Latin):
iheromimum est genus tubȩ
in summo habens fistulam ꝑ
Chorus scđ̾m eundem est sim¬
plex pellis cum duab cicutis.
ꝑ alteram inspiratur. ꝑ alterã¬
uͦ tympanum est pellis extenta
est multitudo simul cantanti¬
um. et dicitur chorus coeuoꝵ¬

Expanded text:
ieronymum est genus tubae in summo habens stipulam veChorus, secundum eumdem, pellis simplex cum duabus cicutis; per alteram inspiratur, per alteraum tympanum est pellis extensa est multitudo simul canentium et dicitur chorus qu
Abbreviated transcription (Latin):
oñs in coroib bominũ ad in¬
clinandas eoꝵ uoluntates quoc̃q
uoluerit. siue ao bona ꝓ sua mi¬
scdia. siue ad mala ꝓ meritis eo¬
rum. iudicio utiq suo aliquan¬
do aꝑto. aliqͣndo occulto.
semꝑ autem iusto. uł indu-¬

Expanded text:
 in cordibus hominum ad inclinandas eorum uoluntates quocumque uoluerit, siue ad bona pro sua misericordia siue ad mala pro meritis eorum, iudicio utique suo aliquando aperto, aliquando occulto, semper autem, iusto. fixu
Abbreviated transcription (Latin):
iracundiã ꝓuocauert̃ fr̃s tuni
habentes liuoris sagntas. ⁊ zeli
iaclis uulnerati. Ucrũ tu arcum
tuũ & arma pugnandi posuisti
in oeo qͥ fortis est ꝓpugnator. et
uncła tua quib te ligauerãt
fr̃s tui ab ipso soluta st̃. et di¬
rupta. ut ex tuo semine tribus
nascatur effraim fortis ⁊ stabi¬
bilis. & instar lapiois ourioris
inuicta. imꝑans quoq decẽ
id est ꝑ oꝑationẽ diuinã solu¬
ta sunt. Inde. io est a potente
patͥs iacob est ipse effectus pa¬
stor in egypto. scił totiꝰ familiȩ.¬
⁊ ꝑ hẽ pastorẽ a dõ tam̃ isrł est
effectus laꝑis. io ÷ firmꝰ. uł sic̃
in hebreo est inde pastorauit
lapioem istł. Beuedictionibus
celi ⁊ abyssi. In his uerbis. io est
suꝑioribono celi. & inferioribo¬
no terrȩ ꝑfectã tẽporaliũ rerũ
snotat habunoantiã. Uberũ et
uuluȩ. Ordo conu̾sus. & notat
conceptionis. ⁊ nutͥtionis. Aiterũ
Senĩ sine altero ñ ualet. Conforta¬
tȩ sunt benedictiones patͥs tui.¬

Expanded text:
iracundiam provocaverunt fratres tui, habentes livoris sagittas et zeli jaculis vulnerati: verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuisti in Deo, qui fortis est propugnator; et vincula tua, quibus te fratres ligaverunt, ab ipso soluta sunt et disrupta. Ut ex tuo semine tribus nascatur Effraim fortis, stabilis, et instar lapidis durioris invicta, imperans quoque decem id est, per operationem divinam. Dissoluta sunt inde, id est, a potente patris Jacob. Est ipse effectus pastor, in Aegypto scilicet, totius famili hunc pastorem a Deo tamen Israel est effectus lapis, id est, firmus. Vel sicut in Hebraeo est inde pastoravit lapidem Israel. Benedictionibus coeli et abyssi. In his duobus, id est, superiori bono coeli, et inferiori bono terrae, perfectam temporalium rerum notat abundantiam. Uberum et vulvae: ordo conversus: et notat conceptionis, et nutritionis. Alterum enim sine altero non valet. Confortatae benedictiones: patris tui
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc item exaggeratio est ferti¬
litatis. & in sanguine uuȩ ꝓpt̾ ru¬
catio. Palliũ ⁊ stolam ponit¬
stolon greco qd̃ est longu. et est
uestis longa totũ corpus cooꝑicis
usq ad talos. quȩ ⁊ talaris ⁊ podis

Expanded text:
Hoc item exaggeratio est fertilitatis: Et in sanguine uvcatio. Pallium et stolam stolon Graeco, quod est longum: et est vestis longa, totum corpus operiens usque ad talos: quae et talaris et poderis
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruus emissus dicit᷑ neptalĩ.¬
qͥa t̾ra quam obtinuit citius
quam aliȩ messẽ maturã fere¬
bat. unde in pascha pͥmũ sacri¬
ficiũ fiebat. & laus deo quam
uocat eloqͥa pulcͥtuoinis. filiꝰ¬
Saucꝰtus ioseph filiꝰ auctus suꝑ
fontẽ filiȩ gͣdu composito. ince¬
Sdentes suꝑ murũ exac̾bauert̃
eum. et contenoert᷑ ⁊ irascebant̃
adu̾sus eũ habentes sagntas. Se¬
dit in forti arcꝰ eiꝰ. & dirupta sunt
uincłã manuũ eiꝰ amanibꝰ fortiꝰ tacob.
Inde pascit᷑ lapis isrł a do patͥs¬
qͥ ioeo sic uocaris qͥa ad auxit
te mͥ dñs. siue qͥa int̾ fr̃s tuos
maior futurus es. fortissima si¬

Expanded text:
Cervus emissus dicitur, quia terra quam obtinuit citius quam aliae messem maturam ferebat. Unde in pascha primum sacrificium fiebat et laus Deo quam vocat eloquium pulchritudinis. auctus Joseph, filius auctus, super fontem filiae, gradu composito incedentes super murum. Et exacerbaverunt eum, et contenderunt, et irascebantur, adversum eum habentes sagittas. Sedit in forti arcus ejus, et disrupta sunt brachia manuum ejus a manibus fortis Jacob; inde pascetur lapis Isrqui ideo sic vocaris, quia adauxit te mihi Dominus, sive quia inter fratres tuos major futurus es fortissima si
Abbreviated transcription (Latin):
latinos dicuntur sacra omĩa.
quȩ apud grecos orgya uocã¬
tur. Proprie autẽ uisũ docto¬
rib est acarendo appellari
cherimonias. quasi cherimo¬
nias. eo quod eis quȩ in sacris
diuinis offerunt᷑. in suo usu ca
rent homines. Alii cherimoni-
rum credunt abstiuentiã. scili¬
cet quarũdam escarum scđin
ueterẽ legem eo quos obser-¬
uantes careant his reb quib

Expanded text:
Latinos dicuntur sacra omnia, quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari caeremonia, quasi carimonias, eo quod ea, quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines. Alii caeremoniasrum credunt; abstinentiam scilicet quarumdam escarum secundum veterem legem, eo quod observantes careant his rebus quibus
Abbreviated transcription (Latin):
q mausionib distincta fuit¬
archa. Prima. io est infima fuit
Tercia ĩmitrũ aialium ⁊ serpenti¬
um. Qrta mansuetorũ a ĩaliun.¬
Qͥnta. id est sup̃ma. hominũ

Expanded text:
 mansionibus distincta sunt: prima, id est inferior, fuit tertia, immitium animalium et serpentium; quarta, mansuetorum; quinta, id est suprema, hominum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa sic̃ om̃s pisces ñ niside aqͥs ui-¬
uere possunt. ita plurimȩ aues
quȩ si in t̾ris aliqͣno o reqͥescunt.
fetusq faciunt. ñ tam̃ de terra
s de mari uiuunt. et libentius
mari quã terra utuntur. Quod¬

Expanded text:
Quia sicut omnes pisces nonnisi aquis vivere possunt,ita plurimae aves; quae si in terris aliquando requiescunt, fetusque faciunt, non tamen de terra, sed de mari vivunt, et libentius mari quam terra utuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ioseph humiliauit se d̾o ꝓstratꝰ
in t̾ram. et posuit effraim. uel
possumꝰ dic̾e̾ qd ioseph humili¬
auit se ad benedictionẽ suscipi¬
enoam ꝓ filiis suis. Benegirit
benedictio filiis subsequent̾ at¬

Expanded text:
id est humiliavit se Deo, prostratus in terram. Posuit Ephraim, etc. Vel possumus dicere quod Joseph humiliavit se ad benedictionem suscipiendam pro filiis suis. Benedixitque benedictio filiis subsequenter at
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis eiꝰ. Nam alter pincernis.
est. qͥa in domo regis p̾erant
talib officiis. ex quib leuiter
poterant eum offendẽ. Hȩc in
terp̾tatio somnii. Nunc ñ li¬

Expanded text:
r, nisi victum. Nam aliter pincernis pest: quia in domo regis praeerant talibus officiis, ex quibus facile poterant eum offendere. Haec est interpretatio somnii. Hodi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. ħ recolit ut ꝑ benedictionẽ
a deo susceptam. ostendat se
habe potestatẽ constituendi
epbrain et manasse pͥncipes
sopotania est regio fertilis qͣ
pathamos fluuiꝰ dicit᷑. Hinc

Expanded text:
c repetit ut per benedictionem a Deo susceptam ostendat se habere potestatem constituendi Ephraim et Manassem principes sopotamia regio fertilissimapotamos fluvius dicitur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
rium nascipecus dicebat. Uo¬
lo ut in futuro mͥ nascantur
uaria. tunc iacob uirgas in ca¬
nalib ñ ponebat ut fetꝰ uni¬
colores nascerentur. Quo facto
dicebat. Sic usq ad decẽ uices
mutata conditio est. & qͦdcũq
ꝓponebat laban ut sibi nasce¬
tur. in contrariũ colorẽ uerte¬
bat᷑. Nunc autẽ in sex annis
decẽ pariendi uices incredi¬
biles uident᷑. S lege uirgiliũ
in qͦ dicitur. Bis grauide pecu¬
des. Nat᷑a autẽ italicarũ oiui¬
um. et mesopotamie: eadẽ est.¬

Expanded text:
rium nasci pecus, dicebat: Volo ut in futuro nascantur mihi varia; tunc Jacob virgas in canalibus non ponebat, ut fetus unicolor nasceretur: quo facto  debere dicebat; sic usque ad decem vices mutata est conditio: et quodcunque proposuerat Laban ut sibi nasceretur, in contrarium colorem vertebatur. Nunc autem in sex annis decem pariendi vices incredibiles viderentur; sed lege Virgilium, in quo dicitur: « Bis gravidae pecudes. » Natura autem Italicarum ovium et Mesopotamiae eadem es
Abbreviated transcription (Latin):
terra herbis composita. & nemo¬
ꝓducerent. Oportebat enim ut
forma rerũ dei imꝑio pͥmo ꝑfecta
prodiret. quomͦ homo ꝓpter quẽ
omnia iuuenili etate plasmatus

Expanded text:
da herbis compta nemoet semina. Oportebat enim ut forma rerum Dei imperio primo perfecta prodiret: quomodo homo, propter quem omnia, juvenili aetate plasmatus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. uł forte adhuc uiuebat mel¬
chisedech. cuius tanta fuit excel¬
lentia. ut dubitaret᷑ utrum ho¬
mo an angłs fuetit. uel forte
etiam eo tempore erant hõies

Expanded text:
ntur: vel adhuc vivebat Melchisedech, cujus tanta fuit excellentia, ut dubitaretur utrum homo an angelus fuerit. Vel forte etiam illo tempore erant homines
Abbreviated transcription (Latin):
Uñe ds̃ dñi mei. Scdin opini¬
onem gentium loquitur quȩ
habebant sugłe ꝓprios deos.
Igitur puella cui dixero. & c̃.
Augurium est nec tam̃ peccat:
hoc facit. Deposuit ydriam

Expanded text:
us Domini mei. Secundum opiniones gentium loquitur, quae habebant singulae proprios Deos. Igitur puella cui dixero, etc. Augurium est: nec tantum peccat, hoc fecit. Deposuit hydriam
Abbreviated transcription (Latin):
uirga. s eo nomine dicta est
res. unde uersa est. ñ in qͣm
uersa. quia in id etiã uersa est.¬
demones. siue inueritate for¬
mas rerum nuitantes sicut
uidebatur. siue potiꝰ uisum
hominum decipientes. De

Expanded text:
uirga. sed eo nomine appellata res est, unde uersa est. non in quod uersa est, quia in id etiam reuersa estdaemones sive in veritate formas rerum mutantes, sicut videbant, sive potius visum hominum decipientes, e
Abbreviated transcription (Latin):
cundum lucam habuit filium
noĩe cainan. quẽ posuit in ge
complebunt᷑ septuaginta duę¬
tota serie generationum addi
excepto. dici posset. sicut ibi de¬
noe enoch. Ambulauit cum
dño et non apparuit ultra qͥa
tulit eũ dñs. Mortuus est aran

Expanded text:
cundum Lucam habuisse filium nomine Chaynam, quem posuit in gencomplebuntur septuaginta dua hac serie generationum additexcepto dici posset, sicut ibi de Enoch ambulavitque cum Deo, et non apparuit, quia tulit eum Deus . Por
Abbreviated transcription (Latin):
ut qualis sit locus in quo ds̃
et quia de ligno uitȩ & de¬
ligno scientiȩ boni & mali
remotissimũ eẽ a nr̃o orbe
in alto situm. ꝑtingentem
usq ad lunarem circulum.
Unde & aquȩ diluuii mini
generales sententiȩ sunt¬
tantum corporalit̾ intelligi
uolunt. alia eoꝵ qui spiritualit̃
tantum. Tercia eoꝵ qui utroq

Expanded text:
ut qualis sit locus paradisi e quia de ligno vitae, lignoque scientiae boni et mali remotissimum a nostro orbe, in alto situm, pertingentem usque ad lunarem circulum; unde aquae diluvii illuc generales sententiae ui corporaliter tantum intelligi olunt, alia eorum qui spiritualiter tantum, tertia vero eorum qui utroque
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s precedentes patriarchȩ qui
a trib filiis noȩ descenderunt.
et alios supͣ nominatos genue¬
runt preter eos quos liber no¬
minat. alios quosdam habu¬
erunt filios non nominatos
qui remansert̃ in ꝓpriis fami¬
liis patrum suoꝵ. filii autem
qui nominati sunt ꝑ se discre¬
tas fecerunt familias. a familiis

Expanded text:
omnes praecedentes patriarchae, qui et a tribus filiis Noe descenderunt, et alios supra nominatos genuerunt, praeter eos quos liber nominat, alios quosdam habuerunt filios non nominatos, qui remanserunt in propriis familiis patrum suorum. Filii autem, qui nominati sunt, per se discretas fecerunt familias a familiis
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa mea. qͥa in furore suo interfe¬
cert̾ uirũ. ⁊ in libidine sua suffõ¬
deit̾ murum. Significat autem
non fuisse sui consilii qd̃ sichem
et emor uiros fed̾atos int̾fecert̃.¬

Expanded text:
gloria mea, quia in furore suo interfecerunt virum, et in libidine sua suffoderunt murum. Significat autem non sui fuisse consilii quod Sichem et Emor foederatos viros interfecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
mogenitꝰ m̃s. tu fortitudo mea.
et capłm lib̾is meis. maior ad
portandum & maior robore
effusus quasi aqua ne adicias.
Ascendisti cubile patͥs tui ⁊ con¬
taminasti stratũ in ascensu. Et
maior in lib̾is. & debebas uixta
ordinẽ natiuitatis tuę heredita

Expanded text:
mogenitus meus, tu fortitudo mea, et capitulum in liberis meis. Major ad portandum, et major robore. Effusus es sicut aqua, ne adjicias. Ascendisti enim cubile patris tui, et contaminasti stratum in ascensu. Est major in liberis, et debebas juxta ordinem nativita
Abbreviated transcription (Latin):
cubiusti ut leo. et qͣsi leena. Me¬
taphorice ostendit eum futurũ
fortem bellatorẽ quem nemo
audeat inquietare. Non aufere¬
belem. et post eũ habelit iudaᷤᷤ
pͥncipatum. qͥa eripuit scilicet
ioseph a manib frm̃ fuorum.

Expanded text:
cubuisti ut leo et quasi leaena. Metaphorice ostendit eum futurum fortem bellatorem, quem nemo audeat inquietare: Non auferelem, et post eum habebit Judas principatum; quia eripuit scilicet Joseph a manibus fratrum suorum.
Abbreviated transcription (Latin):
iaphet septẽtrionalem plagã
asiȩ & totã europam. filii cham
australẽ partẽ asiȩ. et totã af¬
fricam. medium autem asię
quȩ maior est quam europa
et affrica filii sem possederun.
Ipse cepit eẽ potens in t̾ra. Cum¬

Expanded text:
t septentrionalem partem Asiae, et totam Europam. Filii Cham australem partem Asiae, et totam Africam. Medium autem Asiae, quae major est quam Europa et Africa, filii Sem possederunt. Ipse coepit esse potens in terra.