comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex ima parte tab̾naculi. ⁊ qͥuq seras co¬
lumpne latĩtab̾naculi scd̾o. ⁊ qͥnq seras
columpne postĩori lateri tab̾naculi. qd ẽ
ad mare. Mirũ si dubitaripotest latus
orientale columpnas nõ huisse in hoc in¬
teriore tab̾naculo cuipostea encuponit᷑
atriũ. Singulas quasq gͥ columpnas
ommũtriũ laterũ hr̃e seras quinas iub
⁊ sera inquit media int̾ medias colu̾p¬
nas ꝑtranseat ab imo latere in aliud la¬
tus. hoc indetur dicere. ut de columpna
incolũpnam sera ꝑueniret. ⁊ ꝑuiter.¬
uallũ columpnaꝵ porrigeretur alate
umꝰ usꝙ nilatus alterius. ac ꝑ hoc uñ
ex hiis oĩb colũpna. uõ erat hitura:
pprias quĩq seras. ad qͣm extremami
qm̃a puemebãt a columpna sibi ꝓxĩa
nementes. Et columpnas inquit mai¬
rabis auro .⁊ mulos facies aureos in
quos induces seras. ⁊ miaurabis auro
seras.Ne columpne foram̃b caima¬
rentur. quo intrarent sere. amilos sien¬

Expanded text:
ex una parte tabernaculi et quinque seras columnae lateri tabernaculi secundo et quinque seras columnae posteriori lateri tabernaculi quod est ad mare. mirum si dubitari potest latus orientale columnas non habuisse in hoc interiore tabernaculo, cui postea circumponitur atrium. singulas quasque igitur columnas omnium trium laterum habere seras quinas iubet. et sera, inquit, media inter medias columnas pertrans- • eat ab uno latere in aliud latus. hoc uidetur dicere, ut de columna in columnam sera perueniret et per interuallum columnarum porrigeretur a latere unius usque in latus alterius. ac per hoc una ex his omnibus columna non erat habitura proprias quinque seraquinque perveniebant a columna sibi proxima venientes. Et columnas, inquit, inaurabis auro, et annulos facies aereos, in quos induces seras, et inaurabis auro seras. Ne columnae foraminibus cavernarentur, quo intrarent serae, annulos fi
Abbreviated transcription (Latin):
tro centenis cubitis porriguntur. ita
et extĩoris atrii. Nõ gͦ ad ip̃a ext̾iora
totidem colũpuarũ latera tegenda ca¬
pillacioꝵ ueloꝵ ꝓficit longitudo qua
longitudinem suꝑant auleoꝵ. Tan¬
tum̃ eiũ dant exteriorib lat̾ib qͣntũ
et int̾iorib darent .i. cubita centena
que fũit ducentas qr lat̾ib orientis et
occidentis sufficerent latera quadra¬
gena. Si tm̃modonit̾ius tab̾naculum
uelis capillaciis cing̾etur. additis autẽ
orientali ⁊ occidentali. iamnon quadrage¬
na. s quĩquagena cubita sint uẽcia. ad ea
tegenda pro ficere potuit capillacioꝵ ue¬
lorũ longitudo amplior qͣm auleoꝵ. ut ñ
ambo cubita quib bins longiora sint
ex uua ꝑte impenderent᷑. S cubitũ ex hoc
⁊ cubitum ex hoc. ac sic habe̾t ex ip̃a super¬
habundancia latus orientale cubita decẽ
⁊ occidentale alia decem. Uigniti eĩ fũt
bina decem. qr uł iuidecim cubita. xxxͣ. du¬

Expanded text:
tro centenis cubitis porriguntur, ita tro centenis cubitis porriguntur, ita et exterioris atrii. non ergo ad ipsa exteriora totidem columnarum latera tegenda capillaciorum uelorum proficit longitudo, qua longitudinem superant aulaeorum. tantum enim dant exterioribus lateribus, quantum et interioribus darent, id est cubita centena, quae fiunt ducenta. sed quia lateribus orientis et occidentis sufficerent latera quadragena, si tantummodo interius tabernaculum uelis capillaciis cingeretur, additis autem orientali et occidentali iam non quadragena, sed quinquagena cubita sint necessaria, ad ea tegenda proficere potuit capillaciorum uelorum longitudo amplior quam aulaeorum, ut non ambo cubita, quibus binis longiora sunt, ex una parte inpenderentur, sed: cubitum ex hoc et cubitum ex hoc, ac sic haberet ex ipsa superabundantia latus orientale cubita decem et occidentale alia decem. uiginti enim sunt bina -decem, quia ueli undecimi cubita triginta du
Abbreviated transcription (Latin):
naculi S extĩoris atrii .i. dĩa illa tre¬
centa cubita ueloruum capillatorum
extrinsecus tabernaculum ciugant
adunctis qiuippe latenbus extions¬
atrii centum cubitoꝵ .i. austri. et aquilo¬
nis .l. cubita suꝑ sunt orientis et occidẽ¬
tis queoĩa fiũt trecenta. quib coopien¬
dis capillacia trecenta sufficiunt. Hoc
est qd̾ ait cubitum ex hoc et cubitum
ex hoc .i. distributio duoꝵ cubitorum
qubrimũ qd̾q uelum capillacium
longius est. hoc est ex eo qd̃ suꝑat ue¬
lis de longitudine ueloꝵ erit conte¬
gens suꝑ satera taberuaculi. illa. s. ext̾i¬
ora. q̃ ad atriũꝑtinent hinc atq hine
ut oꝑiat. nec illa ipĩus acrii que cente¬
nis cubitis et uigenis columpnis tẽ¬
diitur. ip̃aem̃ nonsunt fc̃a longiora
qm illa int̾ioris tab̾uaculique decem
auleis tendũtur. et uigenas ⁊̃ ip̃a co¬
lumpnas hñt. Nam sicut intĩoris ta¬
bernaculiduolatera ab aquilone ⁊ aus¬

Expanded text:
rnaculi, sed exterioris atrii, id est omnia illa trernaculi, sed exterioris atrii, id est omnia illa trecenta cubita uelorum capillaciorum extrinsecus tabernaculum cingant. adiunctis quippe lateribus atrii exterioris centenum cubitorum. id est auquagena cubita supersunt orientis et occidentis, quae omnia fiunt trecenta, quibus cooperiendis capillaciorum trecentena sufficiunt. Hoc est quod ait, Cubitum ex hoc, et cubitum ex hoc; id est, distributio duorum cubitorum, quibus unumquodque velum capillacium longius est, hoc est ex eo quod superat velis de longitudine velorum, erit contegens super latera tabernaculi; illa scilicet exteriora quae ad atrium pertinent, hinc atque hinc ut operiat: nec illa ipsius atrii, quae centenis cubitis et vicenis columnis tenduntur; ipsa enim non sunt facta longiora, quam illa interioris tabernaculi quae decem aulaeis tenduntur et uicenas etiam ipsa columnas habent. nam sicut interioris tabernaculi duo latera ab aquilone et aus
Abbreviated transcription (Latin):
circũtegitur: ita suꝑant. ut quid ex
eis coop̾iatur. nõ sit oĩo. Uñ restat et̾
ip̃a su̾tegi  subtegendo de trahi quod
scptura non dicit. Aulea quippe decẽ
que hñt cubita iugena. ⁊ octonͣ quibꝰ
int̾ius tenditur tabernaculũ. circum¬
plectitur spaciũ qͣm possunt cireũplee¬
ii cubita ducenta octoginta. Uñ lat̾a
illa longica ducenta australe. ⁊ aqui¬
lomũ hnt uigenas columpnas. Au¬
feruntur aũt ex hus cubitis ducenta
cubita. restant octognita. que duob
reliquis lat̾ĩoribus bremorib oriẽtali
qd̾ nõ h̾t ordinem cosũpnaꝵ et occide̾¬
tali. ubi erant columpne octo. quadi¬
gena distribuant᷑. Proinde in capella
ciis qũ detractis triginta cubitis trecẽ¬
ta restabant. Si trecentis cubitis ca
Pbinde duo illa cubita q̃ singula
capillacia plꝯhñt ex quib summa
uigniticubitoꝵ collecta est sic distri¬
tur ut ꝓficiant opiendis lat̾ib tab̾¬

Expanded text:
circumtegitur, ita superant, ut quid ex circumtegitur, ita superant, ut quid ex eis cooperiatur non sit omnino. unde restat etiam ipsa subtegi Scriptura non dicit. Aulaea quippe decem, quae habent cubita vicena et octona, quibus interius tenditur tabernaculum, circumplectuntur spatium quantum possunt circumplecti cubita ducenta octoginta: unde latera illa longiora australe et aquilonium, habentia vicenas columnas, auferunt ex his cubitis centena cubita; restant octoginta, quae duobus reliquis lateribus brevioribus, orientali quod non habet ordinem columnarum, et occidentali, ubi erant columnae octo. quadragena distribuantur. proinde in capillaciis <uelis>, quoniam detractis triginta cubitis trecenta restabant, si trecentis cubitis capproinde duo illa cubita, quae singula capillacia plus habent, ex quibus summa uiginti cubitorum collecta est, sic distritur, ut proficiant operiendis lateribus tabe
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃a est uiꝰ ueli duplicatio atergo di¬
dii subtectio. S ip̾auela capilsaciai
compata auleis exquib decen nissit
fier interius tab̾naculum quatuor co¬
lonb textis. longiora repunnt cubitis
bims. ea eĩ erant᷑ aulea singula. cubi¬
torum ugniti octo. ista triglnta. Ioco¬
gulis singula. non tota munã ꝑtem co¬
genda est .i. ut quit qͥd superat ad poste¬
riora tabernaculi colligatur. S distribu¬
atur ex equo. tm̃q eius ad priora taber¬
naculi qͣnͣtum ad postĩora tribuatur .i.
qm̃i duo cubita in singulis uelis eãde
que suꝑat longitudinem faciunt. ut
cubitum inde anferat ꝑs ista. ⁊ cubiti
illa. itade singulis cubitis sius h̾eat
x. qmi decem uela binis cubitis longio¬
ra iugiiti cubitoꝵ longitudinem facm̃t
quaindent᷑ supare serie sua. seriem aule¬
orum. Deniceps uidendũ est. hec ugii¬
ti cubita que suꝑant de longitudinene¬
lorum. ciuspacio eurgendo ꝓficiant. Si
emuelis capillacisint̾i̾us tabernacłir

Expanded text:
go dimidii subtectio; sed ipsa uela capillacia comparata aulaeis, ex quibus decem iussit fieri interius tabernaculum quattuor coloribus textis, longiora reperiuntur cubitis binis. ea enim erant aulaea singula cubitorum uiginti octo, ista triginta. idgulis singula non tota in unam partem cogenda est, id est ut quidquid superat, ad posteriora tabernaculi colligatur, sed distribuatur ex aequo tantumque eius ad priora tabernaculi quantum ad posteriora tribuatur; id est, quoniam duo cubita in singulis uelis eandem quae superat longitudinem faciunt, ut cubitum inde auferat pars ista et cubitum illa; ita de singulis cubitis suis habebingulis decem, quoniam decem uela binis cubitis longiora uiginti cubitorum longitudinem faciunt, qua uidentur superare serie sua seriem aulaeorum? Deinceps uidendum est haec uiginti cubita. quae superant de longitudine uelorum, cui spatio cingendo proficiant. si enim uelis capillaciis interius tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ribilem. In indicus iustũ. Incogita¬
tõib securissimũ. In u̾bis uerace̾. In
oꝑib scm̃. In miẜicordiis copiosum.
erga delmꝙ̃tes pacientissimũ. erga pe¬
intentes piissimũ sp̃idem ip̃m eternũ
ac sempiternũ. In mortalẽ atq ĩ cõmu¬
tabilẽ. ꝙͣ nec spacia dilectant. nec bre¬
uitas locoꝵ angustat nec receptacłti
ulla coartant nec uolũtas uariat nec
nc̃ciᵈ ͦ coꝵpit nec molesta perturbant.
nec leta demłcent. Cu nec obluuo tol¬
lit nec memoria reddit nec preterita
tnͣseut nec futura succedũt. ẽ in nec
origo miciũ. nec tp̃c mccementũ. nec
casus finem dabit. S ante scła et in
gularis honor ꝑpetuũ regnũ et sũ fine
imꝑiũ. ꝑ infiita et ĩ defessa et ĩmorta¬
lici secula seculorum amen. Explicit

Expanded text:
terribilem, in judiciis justum, in cogitationibus secretissimum, in verbis veracem, in operibus sanctum, in misericordiis copiosum; erga delinquentes patientissimum, erga poenitentes piissimum, semper idem ipsum, aeternum ac sempiternum, immortalem atque incommutabilem; quem nec spatia dilatant, nec brevitas locorum angustat, nec receptacula ulla coarctant, nec voluntas variat, nec necessitudo corrumpit, nec moesta perturbant, nec laeta demulcent; cui nec oblivio tollit, nec memoria reddit, nec praeterita transeunt, nec futura succedunt; cui nec origo initium, nec tempora incrementum, nec casus finem dabit: sed ante saecula, et in gularis honor, perpetuum regnum, et sine fine imperium per infinita, et indefessa et immortalia saecula saeculorum. Amen. PARS
Abbreviated transcription (Latin):
apud te cursus temporis dici noctisq
que sũ accessu ea que eligis illu¬
stras et sine recessu ea que respius deseris
et id̾om te nuillus defcũs mia mutabili¬
tas uenit. deus qui in temet ip̃o manẽ
apud te tnͣsire nequaꝙͣ possint et ĩo in
conspectu tuo tempiis nondefluit. Oꝑ
fixamemẽt ea que nõ fixa ext̾ius scłoꝵ
uolubilia emanãt et ido et̾unitas tua
dies est una que sͥi fine claudit᷑ nec ũcio¬
cũcta respicis sũ distẽtõe ꝯpͥhedis
et bona que uiuas et mala que iudicas
dampnas. In hus que du̾so dispõis ordĩe
diu̾sus nõ es. deus qui operatua exͣ cir¬
cũtas et intͣ reples et sup̾tegis et infta

Expanded text:
apud te cursus temporis diei noctisque ne accessu ea quae eligis illustras, et sine recessu ea quae respuis deseris; et ideo in te nullus defectus, nulla mutabilitas venit. Deus qui in temetipso manendoapud te transire nequaquam possint; et ideo in conspectu tuo tempus non defluit quod fixa manent ea, quae non fixa exterius saeculorum volumina emfine clauditur, nec icuncta respicis, sine distentione comprehendis; et bona, quae juvas, et mala, quae judicasdamnas; in his, quae diverso disponis ordine, diversus non es. Deus, qui opera tua extra circumdas, et intra reples, supra tegis, et infra
Abbreviated transcription (Latin):
lici tecũ dete diuici᷑ loqñti fuo. Ignosce
pie quia nõ temeritate p̃sũptionis sed
aiidi ͭ ͤ tu desideru huic defloria trũcule
opera dedi ut breue et manuale uerb̃
quociens tepesco in tuũ reaccendar ci¬
morem. Sumꝰ eĩ in medio laqueorũ
poĩti et iõ facile a celesti frigescim ꝰ desi¬
derio. Uñ indigemꝰ assiduo momiento
bonũ cum deflumꝰ recurtamꝰ. Muste¬

Expanded text:
lici tecum de te diutius loquenti servo. Ignosce, lici tecum de te diutius loquenti servo. Ignosce, pie, quia non temeritate praesumptionis, sed aviditate tui desiderii huic defloratiunculae operam dedi: ut breve et manuale verbum quoties tepefio, in tuum reaccendar amorem. Sumus enim in medio laqueorum positi, et ideo facile a coelesti frigescimus desiderio. Unde indigemus assiduo monimento, bonum, cum deflu
Abbreviated transcription (Latin):
do resipiscant nõ cessant a laudib tuis
ip̃i etiam pocõres quoꝵ unꝰ e ͦ licet ĩ pec¬
catis ꝓmor. corde tñ desideranti tucis de¬
canco laudes. Si nõ ea qua debeo laude
uł dignitate facio quaualeo faculta¬
te. Respice queso sereno uultu ad hmee
exignitatis obsequiũ et ꝓpa ᷝͥ digrata¬
respiciens tm̃ ad idꝙ deuotus offero ꝙͣ¬
tũ ad es que deuotissime dr̃e uolin et no¬
lo quicꝙͥ dedecet uł te offenderit oret
c̃a mea utinã possẽ talia qualia u̾mꝑ
in dici angeloꝵ chori. Oꝙͣ libent̾ me
in laudib tuis totũ effund̾em et lucu¬
lent̾ in medio ecc̃e carmen głie tue in¬
fatigabił ꝑorantem. s quia ut illi ne¬
queo ꝓtinus tacebo. uede tacentib de te
qui ora mutoꝵ resolius et ling̃s infãtiũ
facis deͥsertas uerũ quia licet puuł lau¬
des tuas uł balbutire suscipe saccificiuz
p̾cor de motu linguemee. de cordis amo¬
re s ignosce rogod̾. ĩdignissimo et ĩfe¬

Expanded text:
 non cessent a laudibus tuis ipsi etiam peccatores. Quorum unus ego licet in peccatis pronior, corde tamen desideranti tuas decanto laudes, si non ea qua debeo laude vel dignitate, facio qua valeo facultate: respice, quaeso, sereno vultu ad hoc meae exiguitatis obsequium, et propitrespiciens tantum ad id quod devotus offero, quantum ad ea quae devotissime dicere volui et vo enim dedecet vel te offendit, abhorret anima mea. Utinam possem talia qualia illi hymnidici Angelorum chori! O quam diligenter me in laudibus tuis totum effunderem, et luculenter in medio Ecclesiae carmen gloriae tuae infatigabilis perorarem! Sed quia ut illi nequeo, prorsus tacebo? Vae, Domine, tacentibus de te, qui ora mutorum resolvis, et linguas infantium facis disertas . Verum quia parvulis licet laudes tuas vel balbutire, suscipe sacrificium, precor, de manu linguae meae, de cordis amore. Sed ignosce, rogo, Domine, indignissimo et infe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quototũm quo totũ. deus a quo oĩa
In quo om̃ia ꝑ ꝙ om̃ia deus cuiꝰ nos fides
excitat spes erigit. caritas iũgit. dens
quipotes iubes et ĩuenire facis pusan¬
tib aꝑis. Deus a quo au̾ti cade̾m ẽ. In ꝙ̃
cõu̾ti resurgere est. In quo manere consi¬
st̾e est. Deus ꝙ̃ nemo amittit nͥ deceptus
nemo querit nͥ ãmonitus. nemo ĩueĩt
nͥ purus aut purgatus. deus ꝙ̃ nescire
opere bũ ẜuit subiectus et bñ dñatur
p̾latus et ĩõ sũ te nemo eoꝵ recte ĩcedit
tͣmite uł ordine. deus ĩisibił et ĩmẽse¬
et posse pulcresc̾e et clat̾e unũ et idẽ est.
quia simplex es et dĩdi nõ potes. Enes
deus mens uius et uerus deus puis
rex meus magnus. ẽe unũ deũ colo uñ¬

Expanded text:
cum quo totum, in quo totum. Deus a quo omnia, per quem omnia, in quo omnia. Deus cujus nos fides equi petere jubes, et invenire facis, et pulsantibus aperis. Deus a quo averti cadere est, in quem converti resurgere est, in quo manere consistere. Deus quem nemo amittit nisi deceptus, nemo quaerit nisi admonitus, nemo invenit nisi purus aut purgatus. Deus quem nescire ope et bene servit subjectus, et bene dominatur praelatus; et ideo sine te nemo eorum recto incedit tramite vel ordine. Deus invisibilis et immenseet posse, pulchrescere et clarescere unum et idem est; quia simplex es, et dividi non potes. Tu es Deus meus vivus et verus, Deus pius, rex meus magnus. Te unum Deum colo, un
Abbreviated transcription (Latin):
rouantur ꝑseu̾antes. Qũ aũt ꝑ ue¬
ritate contra falsitatem cõstituerũt
rent᷑ semientes et corrigiuitur intes¬
ligentes.

Expanded text:
ronantur perseuerantes. quando autem pro ueritate contra falsitatem constituunt rentur saeuientes et corriguntur intellegentes.
Abbreviated transcription (Latin):
o qͣm putaret ita fuisse scõs ut nicħ eẽt
uude ꝓ eis exoraret᷑. qͣmuis eeñt ab in¬
mũdiciis filioꝵ isrł. ⁊ ab iniusticiis eor
cie ueniebãt de oibus pocĩs eoꝵ. Pot̃ ⁊
ri intelligatur ut abinmnũdiciis filioꝵ
isrł tuti eeñt. S exorabit nõ p̃t accipi
int̾pretati sũt. grece aũt dr̃ ylasteriõ¬

Expanded text:
squam putaret ita fuisse sanctos, ut nihil esset unde pro eis exoraretur, quamvis essent ab immunditiis filiorum Israel et ab injustitiis eorum tiae ueniebant de omnibus peccatis eorum. Potest et ri intellegatur, ut ab inmunditiis filiorum Israhel tuti essent. sed exorabit non potest acciinterpretati sunt; graece autem dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
inurdiciis filioꝵ isrł. ⁊ ab in iusticiis
coꝵ de omnib pec̃is eoꝵ. cõtinuo sub¬
iecit. Et ita faciet tab̾uaculo testimo¬
nii qd̾ creatũ est in eis in medio iͥmũ¬
dicie eoꝵ. ut adhuc uccͣia uideat᷑ illa ꝓpicia

Expanded text:
mmunditiis filiorum Israel, et ab injustitiis eorum, de omnibus peccatis eorum; continuo subjecit, Et ita faciet tabernaculo testimonii quod creatum est in eis, in medio immunditiae eorum: ut ad hoc necessaria videatur illa propitia
Abbreviated transcription (Latin):
Quod u̾bum ⁊̃ in regnoꝵ libro positũ
est. nͥ ionatha loquitur ad dauid. Esto
in agro in die operaria .i. indie qͣ fit opus
Ac ꝑ hoc q̃ hic pellẽre oꝑariam in qua fit
opus debemnus accipere idest alicui oꝑi
actõmodatam. Sunt enĩpelles que tm̃¬
modo ad ornamẽtũ habent᷑ non ad opus.
uãse oꝑario pelł. isi qd̃ ẽ expelle fcm̃. ħ
est in õmni uase pellicio. Hoc aũt isto lo¬
couas dicit qd̃ greci appellant scenos. Iooe
em̃ nom̃ geñ̾ale est omniũ utensilium.
Aliud est aũt qd̃ appellatꝰ᷑ angion. Na
⁊ hoc latina linguauas dicit. S angion.
illud magis intelligit᷑ uas qd liquorẽ
et quẽcũq tetigerit qui fluorẽ semims
Ambigue quippe positũ est. qd̃ ait mariꝰ
suas nõ lauabit aqua uelut postea qͣm
tetigerit. S intelligendũ est. quẽcuuq
nõ lotis manib tẽtigerit. ip̃e ꝙ̃ tetig̾it
lauabit uestim̃ta ⁊ cet̾a. q0. lii.¬
¶Uid est qd̾ precipet qũo intrare debe¬

Expanded text:
quod uerbum etiam in Regnorum libro positum est, ubi Ionathan loquitur ad Dauid: esto in agro in die operaria, id est in die qua fit opus. ac per hoc etiam hic pellem operariam in qua fit opus debemus accipere, id est alicui operi adcommodatam. sunt enim pelles quae tantummodo ad ornamentum habentur, non ad opus. uase operario pellis. nisi quod est ex pelle factum, hoc est in omni uase pelliceo? hoc autem isto loco uas dicit, quod graeci appellant o%so?; hoc enim nomen generale est omnium utensilium. aliud est autem quod appellatur artftlov; nam et hoc latina lingua U&\'< dicit. sed aYfetov illud magis intellegitur uas quod liquorem et quemcumque tetigerit qui fluorem seminisambigue quippe positum est quod ait: manus suas non lauit aqua, uelut posteaquam tetigerit. sed intellegendum est: quemcumque non lotis manibus tetigerit, ipse quem tetigerit lauabit uestimenta et cetera. Quid est quod cum praeciperet quomodo intrare debe
Abbreviated transcription (Latin):
aut uẽstamñto stuppeo. aut scamine.i
aut in lana. aut in lineis. aut in la neis
cum iam supͣ dixiss. inuestimento lane¬
o aut inuestimẽto stuppeo: Nam scuppe¬
um est utiq lineũ. Au illic uestimenta
intelligi uoluit. hic aũt qd̃lib laneum:
⁊ ꝙ lib lineũ. Non eĩ uestimenta sũt
stramina iumentoꝵ cum sint lanea. aut
uestm̃ita sunt recia cum sint linea. POrĩ
gͦ sp̃alit̾ deuestim̃tis deinde gñalrͣ de oĩ¬
bus reb. laneis ⁊lineis dicere uoluit.
ti sunt. inoĩ cõfesta pelle. S nõ ait greos¬

Expanded text:
aut in vestimento stuppeo, aut in stamine, aut in lana, aut in lineis, aut in laneis; cum jam supra dixisset, in vestimento laneo, aut in vestimento stuppeo? Nam stuppeum est utique lineum. An illic vestimenta intelligi voluit; hic autem quodlibet laneum et quodlibet lineum? Non enim vestimenta sunt stramina jumentorum, cum sint lanea; aut vestimenta sunt retia, cum sint linea. Prius ergo specialiter de vestimentis, deinde generaliter de omnibus rebus laneis et lineis dicere voluit. ti sunt, In omni confecta pelle. Sed non ait gr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ hẽat tr̃a sensũ quo ista senciat. ⁊ ex¬
horrescat. S noĩe tr̾e hoĩes significat
qui sunt sr̃ t̾ram. Proinde cum hec ma¬
la faciũt hoĩes inquinãt t̾ram. qr inqͥ¬
nãtur hoĩes qui hec imitant᷑ ⁊ ex hor¬
ret t̾ra. qr ex horrent hoĩes qui nee faci¬
unt nec imitant᷑. qõ. lxui.

Expanded text:
quod habeat terra sensum quo ista sentiat et exhorreat; sed nomine terrae homines significat, qui sunt super terram. Proinde cum haec mala faciunt homines, inquinant terram, quia inquinantur homines qui haec imitantur; et exhorret terra, quia exhorrent homines qui nec faciunt nec imitantur. LXVI
Abbreviated transcription (Latin):
nare noluit. s multũ mirũ est. quia
fconte pelagius ista dampnan̾it. Si
eiũ sicut dicit ialũ non nobtũont᷑.
prie uoluntatis id solum in homine
est ꝙ deus condidit. ꝓfecto pocm are
ip̃i soli obfuit quia ulłm in prolem
trausitum fecit. Non enĩ poc̃m nõ ẽ ma¬
lum aut pcc̃m non est unicii. ant per
deus condidit. Dicit aut̾ iste. malum
non uob̾cũ oritur et sũ uitõ ꝓcreamu
et hoc solum est in nascentib ꝙ deus
condidit. ac per hoc cum pr̃m adeipi
hoc dampnonit pelagnis. nut idice
uito procream᷑ idꝙ solum ẽ in hoĩe
nascente qd̾ deus condidit ꝓcudu
dio qui nascũtur infantes et iu
eostatu sunt in quoadam fuit ante
pienaricatõmcui nullũ maluniciu
ierat atq idsolum millo eratꝙ deus
condit̾at. Et tñ anathematiauit er¬
agius qui tenent aut alũ tenuerunt
nͥ eo statu esse recentes ab ortu piloᷤᷤ
in quo adam fuit am̃ puancatom. ice¬

Expanded text:
nare noluit; sed multum mirum est, qua nare noluit; sed multum mirum est, qua fronte Pelagius ista damnauerit. si enim, sicut dicit, malum non nobiscum oritur propriae uoluntatis id solum in homine est, quod deus condidit\', profecto peccatum Adae ipsi soli obfuit, quia nullum in prolem transitum fecit. non enim peccatum non est malum aut peccatum non est uitium aut peccatum deus condidit. dicit autem iste: \'malum non nobiscum oritur et sine uitio procreamur et hoc solum est in nascentibus, quod deus condidit\'. ac per hoc cum peccatum Adahoc damnauit Pelagius, nisi ut iudices uitio procreamur idque solum est in homine nascente, quod deus condidit, procul dubio qui nascuntur infantes in eo statu sunt, in quo Adam fuit ante praeuaricationem, cui nullum malum uitiumque inerat atque id solum in illo erat, quod deus condiderat. et tamen anathematizauit Pelagius qui tenent aut aliquando tenuerunt in eo statu esse recentes ab ortu paruulos, in quo Adam fuit ante praeuaric
Abbreviated transcription (Latin):
nec in ecc̃a carthagniensi dãpnare uo¬
luit ꝙ in romanc postea se ten̾ecõfci¬
sus eĩt. et corrigipatum se esse ꝓfessus
est. si citanꝙͣ hoĩertor obrepsit. Isteaͥ
et ulud dogia dampnauit tanꝙͣ hõ
cont̾riũ u̾itati ne ip̃e ai catholicis iud¬
cibus dampnaretur: et id defendendi
postea reẜuauit aut mdacit᷑ dapnãs
cuit callide interpictans.
ed uid̾ de me iam iustissĩe postulan
ut ꝙ pinisi utrũ et ip̃e hoc sent̾icit
celestuis demonstrare nõ differam. In
pͦ libro retentõrs opis si ꝙ scaapsit pro
uło srbitus quiꝰ opis in lrĩs quas romã
gitur a nob̾. ẽapaces eñutciuisꝙ rei
nõ plem nascimur. et ut sũ iurtuteita
pelagii u̾ba ꝙ dogma contineat᷑ anibo¬
rum de piuilis siue ullius iuicu exadã
contagione nascentib. Non itarmirũ
est ꝙ eos qui dicunt ade poc̃m iͥ soliob¬
fiuisse et non gu̾i hũano. et infantes
qui nascunt᷑ i eo statuessem quo fũ¬
it atam añ p̾uaricatõm celestius dã¬

Expanded text:
nec in ecclesia Carthaginensi damnare uoluit, quod in Romana postea se tenere confessus est et corrigi paratum se esse professus est, si ei tamquam homini error obrepsit. iste autem et illud dogma damnauit tamquam contrarium ueritati, ne ipse a catholicis iudicibus damnaretur, et id sibi defendendum postea reseruauit aut mendaciter damnans aut callide interpretans. ed uideo de me iam iustissime postulari, ut quod promisi, utrum et ipse hoc sentiat quod Caelestius, demonstrare non differam. in primo libro recentioris operis sui, quod scripsit pro libero arbitrio, cuius operis in litteris quas Romam gitur a nobis; capaces enim utriusque rei, non pleni nascimur et ut sine uirtute itaPelagii uerbis quod dogma contineatur amborum de paruulis sine ullius uitii ex Adam contagione nascentibus. non itaque mirum est, quod eos qui dicunt \'Adae peccatum ipsi soli obfuisse et non generi humano et infantes qui nascuntur in eo statu esse, in quo fuit Adam ante praeuaricationem\' Caelestius dam
Abbreviated transcription (Latin):
no et infantes qui nascunt᷑ in eostatu
esse in quo adam fuit aũ p̾uaricatõm.
quia iudebat si ista campnaret cõfirma¬
re se infautib pc̃ci ex adam tũsitũ. hec
añt cũ fuissent obiecta pelagio ꝙ eacũ
celestio etiam ip̃e sentiret sine ulla re¬
traictõe dampnanit. Ex licet nos legis¬
se sciam tũ quia nou soł nob̾ ħ scribit᷑.
ne pigeat lectorem ad ip̃a gesta recuite̾.
uł si ea nõ ht̃ et cũ labore ꝑquirere: ip̃a
unde u̾ba tñscribimꝰ q̃ ista sccpta sunt.
tizcu̾nt pelagius insertũ stultilo¬
iũ recte respondens hoĩem cũ adiuto¬
nodei et gr̃a posse esse anamartheton
sine põco: respondeat et ad alia capła
Aliud capłm in doctrina celestu discipli
pelagii. ex cis que carthagine cisãctõ
audita sunt et cõmemorcita. Adã mor¬
talem fcm qui sũ peccaret. siue nõ pecca
in illo statu sint: in quo adam fiit añ
ad subiecta capitula scribens librũ. in
quo ista continent᷑. posse hoĩem sũ pc̃co

Expanded text:
no et infantes qui nascuntur in eo statu esse, in quo Adam fuit ante praeuaricationem\', quia uidebat, si ista damnaret, confirmare se in infantibus peccati ex Adam transitum. haec autem cum fuissent obiecta Pelagio, quod ea cum Caelestio etiam ipse sentiret, sine ulla retractatione damnauit. quod licet uos legisse sciam, tamen quia non solis uobis hoc scribitur, ne pigeat lectorem ad ipsa gesta recurrere uel, si ea non habet, etiam cum labore perquirere, ipsa inde uerba transcribimus, quae infra scripta sunt. tizauit Pelagius insertum stultiloquium recte respondens hominem cum adiutorio dei et gratia posse esse avaiaprr|Tov, sine peccato, respondeat et ad alia capitula. aliud capitulum in doctrina Caelestii discipuli Pelagii ex eis quae Carthagine a sancto audita sunt et commemorata: Adam mortalem factum, qui siue peccaret siue non peccarin eo statu sint, in quo Adam fuit ante ad subiecta capitula scribens librum in quo ista continentur: posse hominem sine peccato
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ossa mea. Ip̃i u̾o consitauerunt
et cõspex̾unt me. diuiserũt s̾uestim̃tai
et sr̃ uestem meam nuiserũt sortem qd̾
tanta manifestatione fut̾iin libro ã¬
tiquo ꝓph̾atur. qnͣta manfestatione
factum in nouo emuͣgłio recitat᷑. S si
in hac hũilitate ut dic̾e ceꝑam iste uer¬
nus ircisus est. Nunꝙͥ ad huc irridend̾

Expanded text:
i uero considerauerunt et conspexerunt me, diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quod tanta manifestatione futurum in libro antiquo prophetatur, quanta manifestatione factum in nouo euangelio recitatur, — sed si in hac humilitate, ut dicere coeperam, iste uermis inrisus est, numquid adhuc i
Abbreviated transcription (Latin):
ner̾it. uł sque sint alie pance et mag¬
ne aõnes quib cet̾e mseruiũt. Siautẽ
quał est ila. In qua mensura mensi
fũitis metietur uobur quał ista de iona
ne fuuatur uta sine fide. s plane recep¬
ta iam fide. ad excendam piã delc̾atio¬
uem nĩtiũ fideliũ studiosissime reqͥrẽde.
et qd̾ i eis elux̾it. sũ tỹpo anogantie

Expanded text:
nerit uel si quae sunt aliae paucae et magnae quaestiones, quibus cetera inseruiunt. si autem qualis est illa: In qua mensura mensi fueritis. metietur uobis, uel qualis ista de Iona,ne finiatur uita sine fide, sed plane retenta iam fide ad exercendam piam delectationem mentium fidelium studiosissime requirendae et, quod in eis eluxerit, sine ty
Abbreviated transcription (Latin):
to añ sccipserũt. nob̾q post̾is sius non
solumea legenda miserũt. uerũ exꝑi¬
euda ꝓmiserunt. non sane absinde. n
importue requirunt᷑ quid ista signi¬
ficent. ut cũ expositũ fu̾it. nõtm̃ gesta
esse ccedantur. prius ergo nondubitet
ionam ꝓph̾am in alio ingenti marine
belue triduo fuisse. qui nult scrutari
factũ est. Si .n. mouent ad fidem que
figurate tm̃ dc̃a ñ fc̃a sũt. qnͣto mag̃
mou̾e debent que figurate nõ tm̃ dc̃t.
s fc̃a sunt. neam sicut hũama ꝯsuetu¬
do u̾b̾ita diumia potentia etiã factis
loquii . et sicut ẜmomi hũano u̾ba
noua. uł miꝰ usitata mod̾ate ac decẽt᷑¬
tercio die minũ reddidit. Cur a nob̾ q̃rit᷑¬

Expanded text:
to ante riserunt, nobisque posteris suis, non to ante riserunt, nobisque posteris suis, non solum ea legenda dimiserunt, verum experienda promiserunt. 33. Non sane absurde, neque importune requiritur quid ista significent, ut cum hoc expositum fuerit, non tantum gesta, esse credantur. prius. ergo non dubitet Ionam prophetam in aluo ingenti marinae beluae triduo fuisse, qui uult scrutari, factum est. si enim mouent ad fidem, quae figurate tantum dicta, non facta sunt, quanto magis mouere debent, quae figurate non tantum dicta sed facta sunt! nam sicut humana consuetudo uerbis ita diuina potentia etiam factis loquitur et, sicut sermoni humano uerba noua uel minus usitata moderate ac decenttertio die uiuum reddidit, cur a nobis quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
s hũt re uera ꝙ noncredant. Indĩno
miraculo naporem uentris quot᷑ ma¬
cibi
descunt. ita potius se contempari. ut
uitam hoĩs conseruaret. Qñtonicte¬
dibilius ergo pponant tres illos uitos
ab impio rege in caminũ misos deã
si nulla isti diuina miraculauolunt cre¬
derecilia disputatione refellendi sũt. n
que uł talia. uł etiam mirabiliora nar
neus fecisse dretur quoꝵ multa mia
mullo fideli antore icictitant. quãaꝰ ⁊
demones nõ nulla faciãt angelis scĩs
silici nõ u̾itate s sp̃e non sapia. s pla¬
ne fallatia tã si de istis ut direi quos¬
tale aliquid narretur nõ iam ĩ buccis
creparet risus et typhitarideant sccip¬
turas nr̃as. qnͣtũ possunt rideant dũ
ꝑ singulos dies rariores pantioresq
se uideant. uł moriendo uł credendo
dũ ĩplentur om̃ia que dixunt. qui ho
sc̃ u̾itatem manit̾ pugnat᷑os. uane
latcaturos. paulati defecturos. tã¬

Expanded text:
Sed habent re uera, quod non credant in diuino Sed habent re uera, quod non credant in diuino miraculo uaporem uentris, quo cibi madescunt, potuisse ita temperari, ut uitam hominis conseruaret. quanto incredibilius ergo proponerent tres illos uiros ab impio rege in caminum missos deamquapropter si nulla isti diuina miracula uolunt credere, alia disputatione refellendi sunt. nequae uel talia uel etiam mirabiliora narrneus fecisse diceretur, quorum multa mira nullo fideli auctore iactitant, quamuis et daemones nonnulla faciant angelis sanctis similia non ueritate sed specie, non sapientia sed plane fallacia, tamen, si de istis, ut ditale aliquid narraretur, non jam in buccis creparet risus, sed typhus. Ita rideant Scripturas nostras: quantum possunt, rideant, dum per singulos dies rariores paucioresque se videant, vel moriendo, vel credendo; dum implentur omnia quae praedixerunt qui hos contra veritatem inaniter pugnaturos, vane latraturos, paulatim defecturos, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ionem nõ ꝓposint camcus ur̃. utrũ cte¬
dendũ sit uł lazarũ qrͣto dieresuscita
incredibiliposinisensi forte facilius
putat mortuũ de sepulcco suscitar. ꝙͣ
nuom̃ untã uastouentre belue potuute
fuari. Ut .n. omittam ꝯmemorare qñ¬
da magutudo beluarũ marimnaꝵ ab ess
quexpti sunt uidicetur uent quem
oste fle paumebant que cartagine pu
nlico fixe populo note sunt. quot hoĩes
n spacio suo capeposs. quis nõconciot
stnãto hycitu patebit os illisꝰ. qd uele
laenuia spelũce illius fuit. qui nichfor¬
to ne posuit nestis esset ĩpedimentone
onas uorari poss illesus quasi pa
dustia ses e cõcirtaut. Qm paruptu
senus p̃cipitatus sic exceptas esturp̃
auitũ derectũ eẽ die̾it. ut possit inteligi
uluc etiam nudꝰ nruisse. si forteopus e¬
rat tanꝙͣ ꝯuo corium. Ita illiuestem de¬
tiahi quo facilius sorberetur. Sicutin. st̃
dicatur. quo etiam sincc̃e esset intrare
uestitũ. nix molestũ eẽt. nõ tm̃ mirim

Expanded text:
ionem non proposuerit amicus noster, utrum credendum sit uel Lazarum quarto die resuscitaincredibili posuisse, nisi forte facilius putat mortuum de sepulcro resuscitari quam uiuum in tam uasto uentre beluae potuisse seruari. ut enim omittam commemorare, quanta magnitudo beluarum marinarum ab eis, qui experti sunt, indicetur, uenter, quem costae illae muniebant, quae Carthagine in publico fixae populo notae sunt, quot homines in spatio suo capere posset, quis non coniciat? quanto hiatu patebat os illud, quod uelut ianua speluncae illius fuit! nisi forte, ut posuit, uestis esset impedimento, ne Ionas uorari posset inlaesus, quasi per angusta sese coartauerit, qui per abruptum aeris praecipitatus sic exceptus est, ut antrum deiectum esse dixerit, ut possit intellegi illuc etiam nudus inruisse, si forte opus erat tamquam ouo conum ita illi uestem detrahi, quo facilius sorberetur. sic enim suntdicatur, quo etiam si necesse esset intrare uestitum, uix molestum esset, non tamen mirum.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ał. plerũq de came. uł de quare t̾rena
siue ullo ꝯcubitu nascitur. matutmnꝰ ẽ qr
diluculo surcexit pot̾at utiq illa cucur¬
bita. et sineullo u̾iniculo a rescere. postͤ¬
opus erat add̾e matutinũ. nͥ ut ille uer¬
nus agnosc̾e̾tur qui cantat ꝓ suscepti¬
one matutina. Ego aũt sũ u̾nus et nõ
hõ. Quid ista ꝓpħia iam ip̃o reꝵ affcu
et ad ĩpletione lucidius. Ne .n. si irrisꝰ
est u̾mis iste cũ pend̾et in cruce sicut in
eodem psalmoscciptũ ẽ. locuti sũt labi¬
is et mouerunt caput. sꝑauit indeu.
eruat enui. saluũ faciat eũ qm̃ nult

Expanded text:
al plerumque de carne uel de quaque re terrena al plerumque de carne uel de quaque re terrena sine ullo concubitu nascitur. matutinus est, quia diluculo resurrexit. poterat utique illa cucurbita et sine ullo uermiculo arescere. postropus erat addere matutinum, nisi ut ille uermis agnosceretur, qui cantat pro susceptione matutina: Ego autem sum uermis et non homo? , Quid ista prophetia iam ipso rerum effectu et adimpletione lucidius? neque enim si inrisus est uermis iste, cum penderet in cruce, sicut in eodem psalmo scriptum est: Locuti sunt labiis et mouerunt caput: \'Sperauit in deum, eruat eum; saluum faciat eum,
Abbreviated transcription (Latin):
biore garrulitate derideant. dñ tñet ip̃os
sensim paulatĩq cõsumat. Nam de oĩb
talib y̾sayas ꝓph̾at pet quẽ nob̾d ͭ deus.
audite me qui scitis uideũ ppłs meus. in¬
quorũ corde lex meu obpbria hom̃. nolite
metuere et detractione eorũ ne suꝑemimi.
uestimentũ ita ꝑtempꝰ assimũt᷑. et sicut
lana a tĩea comeditur. iusticia a mea
inet̾nĩman. Nos ergo agnoscamꝰ u̾mẽ
matutinũ. quia et in illopsalmo cꝰ titu¬
lus ĩsccibr̃ ꝓ susceptione matutina. ħ se
ip̃e noĩe appellare dignatus est. Ego in¬
quit sum uerinis et non homo. obꝓbri¬
um hoĩm et abiectio plebis. ħobpbriũ
de illis obꝓbrus est. qd̾ iubemur nõ me
nea comedunt᷑ qui sub eius dente enũ¬
gelico ꝑ singulos dies pancitatẽ suã
deficiendomirant᷑. Nos hunc agnosca¬
mus et ꝓsalute diuina. et hũana ob¬
ꝓbria sufferamꝰ. U̾mis est pp̃ hũilitatẽ

Expanded text:
biore garrulitate derideant, dum tamen et ipsos biore garrulitate derideant, dum tamen et ipsos sensim paulatimque consumat. nam de omnibus talibus Esaias prophetat, per quem nobis dicit deus: Audite me, qui scitis iuquorum corde lex mea, opprobria hominum nolite metuere, et detractione eorum ne superemini, uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur; iustitia autem mea in aeternum manet. nos ergo agnoscamus uermem matutinum, quia et in illo psalmo, cuius titulus inscribitur: Pro susceptione matutina, hoc se ipse nomine appellare dignatus est: Ego, inquit, sum uermis et non homo, opprobrium hominum et abiectio plebis. hoc opprobrium de illis opprobriis est, quae iubemur nea comeduntur, qui sub eius dente euangelico per singulos dies. paucitatem suam deficiendo mirantur. nos hunc agnoscamus et pro salute diuina humana opprobria sufferamus. uermis est propter humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
cilt̾ius significationis ꝓsonam ꝓpheta
gestabat. p̾figuranit .n. carnalem ppͫ
isrł. ẜicar hine erat ẽt tristicia de salute
nininitarũ ħ est de redemptione et libera¬
tione gentiũ. Uñuenit xp̃x nocare non
iustos s pͤcatores in pm̃am. Umbͣculũ
ergo cucurbite suꝑ caput enis. ꝓmissio¬
nes erant uet̾is testĩnł ab ip̃a iam ui¬
nera in quib utiq erar sicut dicit apłs
maloꝵ incenta ꝓmissionis deftensacu¬
lũ p̾bens. U̾mis aũt matutinus quoto¬
dente cucurbita exaruit. idẽ ip̃e rursus
xp̃c occutrit. Ex cuiꝰ ore enuͣgelio diffa
uelut u̾biaculi pͥns significatione in¬
guerunt. euacuata marcescũt. Et nc̃
ille ppꝰ amisso ierosolmtano regnoet
saicerdocio. et saccificio qd̾ totũ uuberat
futi in captiua dispsione magnoestu
tribulationis aduritur sicut ionas qd
scriptũ est. a solis ardore et dolet gͣniter.
et tũ dolor eius atq ibre quã dilige¬
hanc int̾ptationem ꝓph̾ici sac̃menti sup¬

Expanded text:
alterius significationis personam propheta gestabat. praefi- to gurabat enim carnalem populum Israhel. nam huic erat et tristitia de salute Nineuitarum, hoc est de redemptione et liberatione gentium. unde uenit Christus uocare non iustos sed peccatores in paenitentiam. umbraculum ergo cucurbitae super caput eius promissiones erant ueteris testamenti uel ipsa iam munera, in quibus erat utique, sicut dicit aposmalorum in terra promissionis defensaculum praebens. uermis autem matutinus, quo rodente cucurbita exaruit, idem ipse rursus Christus occurrit, ex cuius ore euangelio diffamuelut umbratili prius significatione uiguerunt, euacuata marcescunt. et nunc ille populus amisso Hierosolymitano regno et sacerdotio et sacrificio, quod totum umbra erat futuri, in captiua dispersione magno aestu tribulationis aduritur, sicut Ionas, quod scriptum est, a solis ardore et dolet grauiter et tamen dolori eius atque umbrae, quam diligehanc interpretationem prophetici sacramenti super
Abbreviated transcription (Latin):
fuit in uentre cecitrib dieb et tribus
noctib. sic erit filius hoĩs incorde terce
trib dieb et trib noctib. de ip̃o aũt tri¬
cũ aꝑte totũ intelligit᷑ in die pͥmo et no¬
uissimo nt totitres dies eͣt cũ sius noctibꝰ¬
fuisse putentur longũ ẽ dissere. et ma
lus sermonib iam sepissime dcm̃ est.
Sic̃ .n. ionas ex naui in aluũ ceci. itaxͤ
fluctuant. et sicut pͥmo iussũ est ut pre¬
dicaretu niuitis aiona. s nõ ad eos
puenit ꝓphetia ione nͥ postea ꝙͣ eñ cetꝰ
euonunt. Ita ꝓphecia ꝓmissa est ad gen¬

Expanded text:
tribus noctibus, sic erit filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. de ipso autem tricum a parte totum intellegitur in die primo et nouissimo, ut toti tres dies, id est cum suis noctibus computentur, longum est disserere et in aliis sermonibus iam saepissime dictum est. sicut ergo Ionas ex naui in aluum ceti ita Christus fluctuant, et sicut primo iussum est, ut praedicaretur Nineuitis a Iona, sed non ad eos peruenit prophetia Ionae, nisi posteaquam eum cetus euomuit, ita prophetia praemissa est ad gen
Abbreviated transcription (Latin):
de pcc̃is. et depccoꝵ penis sc̃ilibri hñt
atq ex his ura siue ulla ambiguita¬
te snñam. si tñ id ualeam u̾ib meis
etiam si congcuũ nanciscar otiũ. ñc
mensura reddũtur. in qua peccata
qõnem qui eas ex porphirio ꝓpo¬
suit ħ adĩxit. Sane etiam de illo inqͥ
ant. aũ om̃s colles genuit me. Et qͥd
ascendit in celum et descendit. Qmis
collegit uentos ĩsim̃. Quis cõu̾tit
aquam inuestim̃to. Quis tenuit fi¬
nes terre. Eꝵ nomẽ est ei. auit qd̾ no¬
menfilii eius est. hoꝵ duoꝵ que in
extremo cõmemorami. unĩ retuli ad
h est qui ascendit in celum et descendir
ꝙ paulus ita cõmemorat. quidescẽdit
ip̃eeit. et qui ascendit sup om̃s celos.
eruo collegit uentos in simĩ.i. aĩas ce¬
dentiũmoecultũ atq seccetũ quib dr̃¬
cũxp̃omdeo. Qnius cõu̾tit aquamiue¬
posita est. Deinde quid sentire inquit de¬
bemus de iona qui dr muentrecetutri¬
duo fuisse. qd̾ satis aphitanõ est et in¬

Expanded text:
eccatis et de peccatorum poenis sancti libri habent, atque ex his unam eruam sine ulla ambiguitate sententiam, si tamen id ualeam uiribus mentis, etiam si congruum nanciscar otium. nunc  in eadem mensura redduntur, in qua peccata onem, qui eas ex Porphyrio proposuit, hoc adiunxit: "Sane etiam de illo", inquit, ait: Ante omnes colles genuit me. et quidascendit in caelum et descendit? quis colligit uentos in sinu? quis conuertit aquam in uestimento? quis tenuit fines terrae? quod nomen est ei aut quod nomen est filii eius? horum duorum, quae in extremo commemoraui, unum rettulit ad hoc est \'quis ascendit in caelum et descendit, quod 20 Paulus ita commemorat: Qui descendit, ipse est, et qui ascendit super omnes caelos; quis colligit uentos in sinum? id est animas credentiumin deo; quis conuertit aquam in ueposita est: \'Deinde quid sentire\', inquit, \'debemus de Iona, qui dicitur in uentre ceti triduo fuisse? quod satis ἀπίθανον est et in
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatib quippe uolũtatũ. nõ extem¬
ꝑm spatus siue recta fc̃a sine pc̃ca meti¬
inus. alioqͥn maius pcc̃m hr̃etur arbo¬
rem deic̾e qmͣ hoĩem occid̾e. Illud .n. fit
longamora ictib uultis. h̾ uuo ictu bre
uissimo tempore proquo tñ exigui tẽpis
tamgrandi pcc̃o. si ꝑpetua deportatione
homo puniretur etiam mitiꝰ cũ illo actũ
ꝙ̃ dignus fuerat diceretur. qmͣuis in
spatio temꝑali longitudo penecũ breni¬
tate facinoris nullo modo comꝑanda sit.
Quid ergo contraniũ est. si erunt parit̾
lia mitiora uł acriora. ut quib tempus
equale est non sit equał asꝑitas. p̃p mẽ¬
suram etiam pcc̃oꝵ. non in ꝓductione
tempni. s in uolũtate peccantiũ. uolũ¬
tas quippe ip̃a puiit᷑ sine aĩ supplicio.¬

Expanded text:
ippe voluntatum, non ex temporum spatiis, sive recte facta sive peccata metimur. Alioquin majus peccatum haberetur, arborem dejicere quam hominem occidere. Illud enim fit longa mora, ictibus multis; hoc uno ictu, vissimo tempore: pro quo tamen exigui temporis tam grandi peccato, si perpetua deportatione homo puniretur, etiam mitius cum illo actum, quam dignus fuerat, diceretur; quamvis in spatio temporali longitudo poenae cum brevitate facinoris nullo modo sit comparanda. Quid ergo contrarium est, si erunt pariterlia mitiora, vel acriora; ut quibus tempus aequale est, non sit aequalis asperitas, propter mensuram etiam peccatorum, non in productione temporum, sed in voluntate peccantum? 27. Voluntas quippe ipsa punitur, sive a
Abbreviated transcription (Latin):
sueam. puto .n. mnodios et cartones.
irias et amphoras. ñ tempm ẽe men¬
sums. Qũo ergo om̃is mensura cutũsc¬
bitur temꝑe: Nõne ip̃idicunt solem istũ
sempit̾nũ esse. eauta anͣtus sit ad terrã
mensis geometricis ꝓscrutar audent
et renũtiare. qd̾ sũ possit. siue nõ possit.
constat eũ tñ ꝓpam sui orbis hr̃e mẽsurẽ
assequũt᷑ mensuram eius utiq nõ cõ¬
p̾hendunt. Nec ido nulla est. qr hoĩes
eam nosse non possũt. p̃t gͥ aliquidet
sempit̾nũ esse. et certi sui modi habere
mensurã. ẜm ip̃os enĩ de solis ef̾utate
sempit̾nũ. ac si id̾o putant nõ eẽ credẽ¬
dum de supplicio sempit̾uo ꝙ minat᷑ xꝰ¬
ĩus ħ dec̾pes. ꝙͣuis nemo plantet pomũ
s lignũ. dec̾pet aũt poniũ mag̾ ꝙͣ lig¬
nũ. s illud dicimus ẜ actoris genus.
qr ñ ficum plantat unde micẽ dec̾pat.
ta dici ꝑoss qd̾ fec̾is patieris. non ut s
stuprũ fecerit. stuprum patiatur. s qd̾

Expanded text:
am. Puto enim modios et rabones, urnas et amphoras, non temporum esse mensuras. Quomodo ergo omnis mensura circumscribitur tempore? Nonne ipsi dicunt, solem istum sempiternum esse? qui tamen quantus sit ad terram, mensuris geometricis perscrutari audent et renuntiare. Quod sive possint, sive non possint, constat eum tamen propriam sui orbis habere mensuram. assequuntur, mensuram ejus utique non comprehendunt: nec ideo nulla est, quia homines eam nosse non possunt. Potest igitur aliquid et sempiternum esse, et certam sui modi habere mensuram. Secundum ipsos enim de solis aeternitate sempiternum. Ac sic non ideo putent non esse credendum de supplicio sempiterno quod minatveris, hoc decerpes; quamvis nemo plantet pomum sed lignum, decerpat autem pomum magis quam lignum: sed illud dicimus secundum arboris genus, quia non ficum plantat unde nucem decerpat. Ita dici posset, Quod feceris patieris: non ut si stuprum fecerit, stuprum patiatur; sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
eque ĩ ꝯmutabile manens. subcuius
regimine unu̾sa creatura sꝑitalis et
corꝑalis procongruentia temꝑri loco¬
rũq admstratur cui mod̾ande et gu¬
b̾nande. quid qñ. et ubi. cucaeam fĩ
oporteat. Sapĩa et scĩa penes ip̃m ẽ.
ꝓfecto que et anteqm ꝓpagaret hebreo¬
rum gentem ꝑ quam sui aduentus ma¬
infestatõem congruis sacramentis
p̃figuraret. Et ip̃is temꝑib isrłiticireg¬
niet dem̃ cũ se catne de uirgine accepta
mortalib mortalit̾ demonstrauit. Et
deinceps us mĩc cũ implet om̃ia que
per ꝓph̾as ante p̃dixit. et aibhinc usq
in finem seculi quo scõs ab impus se¬
paraturus est. et sua cuiq retributur:
Idem ip̃e est filius dei pr̃i coet̾nus et in¬
ꝯnuitabili sapĩa. per quam creata uui
uersa natura. et cuiꝰ ꝑticipatione om̃is
rõnał aĩa sic becita. Itaq ab exordioge¬
ueris hũam. quio in eum crediderunt

Expanded text:
tque incommutabiliter manens, sub cujus regimine universa creatura spiritualis et corporalis, pro congruentia temporum locorumque administratur, cui moderandae et gubernandae, quid, quando et ubi, circa eam fieri oporteat, sapientia et scientia penes ipsum est; profecto et antequam propagaret Hebraeorum gentem, per quam sui aduentus manifestationem congruis sacramentis praefiguraret, et ipsis temporibus Israhelitici regni et deinde, cum se in carne de uirgine accepta mortalibus mortaliter demonstrauit, et deinceps usque nunc, cum implet omnia, quae per prophetas ante praedixit, et abhinc usque in finem saeculi, quo sanctos ab impiis dirempturus est et sua cuique retributurus, idem ipse est filius dei patri coaeternus et incommutabilis sapientia, per quam creata est uniuersa natura et cuius participatione omnis rationalis anima fit beata. Itaque ab eiordio generis humani quicumque in eum credide
Abbreviated transcription (Latin):
h est qnͣtũ tritici. tm̃ ordei. Qd̾ si de dolo¬
rib ag̾etur atq dic̾e̾tur. qnͣtũ dolorem
ingesseritis. tantus ingeret᷑ nob̾ fieri
poss ut tantus dolor esset ꝙͣiis tempe
diuturmor. ħ est mora maiori impar.
n .n. si de duab luc̾nis dicamus. tm̃
ignis ude caluit. qnͣtũ ille. id̾o fłm erit.
quia una earũ fortecitius extincta ẽ.

Expanded text:
hoc est quantum tritici tantum hordei. quod si de doloribus ageretur atque diceretur: \'Quantum dolorem ingesseritis, tantus ingeretur uobis\\ fieri posset, ut tantus dolor esset quamuis tempore diuturnior, hoc est mora maior, ui par. neque enim, si de duabus lucernis dicamus: \'Tantum ignis iste caluit, quantum ille\\ ideo falsum erit, quia una earum forte citius extincta est.
Abbreviated transcription (Latin):
mstrat᷑. Et aliud nc̃ qd̾ huic manifesta¬
toni congruũ qui iam declato nomĩe
xani appeslamur. offerim ᷑ꝰ nõ solũ enũ
tur. Mutatio quipe nõ dei. non ip̃ius re¬
ligionis. s sacrificioꝵ et sacramentorũ
ĩpudent᷑ nc̃ uidetur p̾dicata uͥ fuissent
mane aᵈ offerat aduespe procongruen¬
tia diuirin tempis non deũ mutat. nec
religionem. sicut uec salutem. qͥ alio
mõ mane alio mõ uespe salutat. Ita
in umu̾so tractu scłoꝵ cũ aliud oblatũ
est ab antiquis scĩs. aliud abeis qui
ũc sunt offertur nõ hũana p̾sũptõe.
s auctoritate dunia. tempib ꝯgcua
sacra mist̾ia cele bnͣtur. nondeus aut

Expanded text:
stratur, et aliud nunc, quod huic manifestationi congruum, qui iam declarato nomine Christiani appellamur, offerimus, non solum euangtur. mutatio quippe non dei non ipsius religionis sed sacrificiorum et sacramentorum inpudenter nunc uideretur pmane aliud offerat, aliud vespere, pro congruentia diurni temporis, non Deum mutat, nec religionem, sicut nec salutem qui alio modo mane, alio vespere salutat: ita in universo tractu saeculorum, cum aliud oblatum est ab antiquis sanctis, aliud ab eis qui nunc sunt offertur, non humana praesumptione, sed auctoritate divina, temporibus congrua sacra mysteria celebrantur, non Deus aut