comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sũ iubente. sũ sinente. Cumi gͦ uir instꝰ
siforte sb̾ tege homñe ⁊̃ sacrĩlego milit. rec¬
te poss ało iubente belsare cunce pacis
non est. Ita aut fortasse reuna regẽ faci¬
at inquitas imꝑandi. Inuocentẽ xmili¬
tem oñdat ordo sermendi. qũto mag̾ in
ad. m̃stratione belłoꝵ m̃ocentissime
de tien u̾satur qui deo iubente bellig̾at.
q̃mi  male aliꝙ iub̾e non posse. nemo
qui eis suit ignorat. Sia pp̃ ea putant¬

Expanded text:
sive jubente sive sinente. Ergo vir justus, si forte sub rege, homine etiam sacrilego, militet, recte potest illo jubente bellare, si, vice pacis non est, ita ut fortasse reum regem faciat iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo seruiendi — quanto magis in administratione bellorum innocentissime deuersatur, qui deo iubente belligerat, quem male aliquid iubere non posse nemo, qui ei seruit, ignorat. Si autem propterea putant
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m ẽẽ nec licuisse moysen alr ꝙͣ dent
dix̾at fac̾e ut penes dñm eẽt consiliũ
uibendi. penes famulũ a̾ obseqͥum pa¬
ciendi. S deus inquit uerus ⁊ bomuis
nlło modo całia iussisse credendus est
ĩmo u̾o calia non recte iubet. nisi deus
uerus rectus ⁊ bomis. qui ⁊ solus nout
quid cuiq ibend̾ sit ⁊ solus neminẽ
xp̃o ne deo bono iubente impii mali aͥd
paciantur cum dcũrus est angłis colli¬
gite pͥmũ ⁊izamna ⁊ alligate fascicu¬
ios ad comburend̾. qui tñ lpc ip̃m iu¬
oportuna fac̾e̾ uosentes seruos ꝓhibuit

Expanded text:
m esse nec licuisse Moysen aliter quam deus dixerat facere, ut penes dominum esset consilium iubendi, penes famulum autem obsequium peragendi. Sed deus, inquit, uerus et bonus nullo modo talia iussisse credendus est. immo uero talia recte non iubet. nisi deus uerus et bonus, qui et solus nouit, quid cuique iubendum sit, et solus neminem Christo, ne deo bono iubente inpii mali aliquid patiantur, cum dicturus est angelis: colligite primum zizania et alligate fasciculos ad conburendum. qui tamen hoc ipsum inoportune f
Abbreviated transcription (Latin):
qio imꝑatores płenam g̾entes fiduciã
itatis in xp̃o de inimias saculegis qui
hr suam in sacͣmentis p̾dołoꝵ demo¬
uł ꝙ posuerant głiosissimam uictonã
amentis de auib nõ nulli iam scͥptũme¬
mone ꝯmendau̾nt ilłos falłent uatici¬
ma demonioꝵ. hps furmarent p̾dc̃a scõꝵ¬

Expanded text:
am gerentes fiduciam pietatis in Christo de inimicis sacrilegis, qui spem suam in sacramentis idolorum daemonumque posuerant, gloriosissimam uictoriamcumentis, de quibus nonnulli iam scriptum memoriae commendarunt, illos fallerent uaticinia daemoniorum, hos firmarent praedicta s
Abbreviated transcription (Latin):
ieh delibro dei. Et quid siłe ignot᷑ ho
ulma ꝑcussus. ⁊ deus ex egypti su̾itute
sb̾ans ꝑ diuisum mare tnͣsiens fluctib
escq̾ntes ĩimi cos oꝑiens ydolo sibi ꝑre¬
hestis sb̾rigi. qmͣ gadio ꝑcuti iubent.
estat in maledc̃is ⁊ sacrilegis rep̾hen
renfornicaniam. ⁊ fac filios de fornica¬
ria iuqua scͥptura sic excecatũ est in¬
mĩd̾ cor eoꝵ. ut nec aꝑtissima u̾ba
cuigłica intlłigant dñi dũtis ad iu

Expanded text:
et de libro dei? et quid simile ignotus homo palma percussus et deus ex Aegypti seruitute liberans per diuisum mare traiciens, fluctibus persequentes inimicos operiens, idolo sibi praebestiis subrigi quam gladio percuti iubent. Restat in maledicis et sacrem fornicariam, et fac filios de fornicaria . In qua Scriptura sic excaecatum est immundum cor eorum, ut nec apertissima verba evangelica intelligant Domini dicentis ad Ju
Abbreviated transcription (Latin):
relicta fornicatione in castũ ꝯugiũ
ꝯmutetur. Et quid tam in congruũ
pc̃a ĩpudice dimissa ẽẽ in incliꝰ ꝯmu¬
tute. Itaq cum m̾et̾tem ꝓpħia fecit ux¬
orem.⁊ ad uitam corrigendã mulieri
consultũ est. et figure sacͣmentũ de qͥ ͦ
mox loqͥmur exp̾ssim. Siquis nõ uide
it inħ fc̃o quid poꝰ maĩcheoꝵ offendat
atorem . s. qr solent date oꝑam m̃etri¬
as ue gͣuide fiant. ꝓinde istis fornica¬
tia mag̾ ꝑmanens płacebat. ut dñi.
p̃oꝵr nonligar qm̃ unius uiri facta
Suis ip̃nis fideł. ⁊ sc̃e scͥpture testĩoĩo re¬
derguit᷑. qm̃ pecłantib ⁊ muigacib fa
lausti conuiciis. Illa .n. de illo ⁊ quid
lom pͥus hñiss. et quid mali faciendo
e ducebatur ibat. s quo malio leñ
beipitante ferebatur eniebat. hip̃o
eni mag̾ ismuau̾ũt sc̃i lib̾ religiofis¬

Expanded text:
relicta fornicatione, in castum conjugium commutetur? Et quid tam incongruum peccata inpudicae dimissa esse in melius commutatae ? itaque cum meretricem propheta fecit uxorem, et ad uitam corrigendam mulieri consultum est et figurae sacramentum, de quo mox loquemur, expressum. sed quis non uideat, in hoc facto quid potius Manichaeorum offendat. quia solent dare operam meretrices, ne grauidae fiant. proinde istis fornicaria magis permanens placebat, ut deum ipsorum non ligaret, quam unius uiri facta us ipsius fidelis et sanctae scripturae testimonio redarguitur quam petulantibus et nugacibus Fausti conuiciis? illa enim de illo et quid boni prius habuisset et quid mali faciendo te ducebatur, ibat, sed quo maliuolentia praecipitante ferebatur, inruebat. hoc ipso enim magis insinuauerunt sancti libri religios
Abbreviated transcription (Latin):
nbet ꝑturbari uetat. Ita medio qͦdã
hoposuit homũb. ut in eis usurpan¬
asm̾ito rep̾hendatur audacia. In exe¬
iu ordĩe nͣli quid a quo agat᷑. ⁊ sb̾ quo
quis agat. Abral am si filiũ sponte ĩ¬
molat. quid ñ horribił ⁊ insamis: deo
letũ nec quesitũ aĩo occurr̾et. ut de¬
uꝙtot liunguis cantatumi. tot locis pic
cabił. deo a iubente obsecũdans famu¬
deis uonsolũ inculpabilł u̾m ĩ lauda¬
bis inuenit᷑. Quid moysen fauste re¬
olendis ꝙ expoliaret egyptios site ir¬
nat uelud hũa facieutis impbitas.
diua t̾reat iubentis auͣctas: autalia fĩ

Expanded text:
erturbari uetat, ita medio quodam loco posuit hominibus, ut in eis usurpandis merito reprehendatur audacia, in exein ordine naturali, quid a quo agatur, et sub quo quisque agat. Abraham si filium sponte immolaret, quid, nisi horribilis et insanus, deolectum, nec quaesitum animo occurreret, ut denique tot linguis cantatum, tot locis pictcrabilis, Deo autem jubente obsecundans famulatus, non solum inculpabilis, verum etiam laudabilis invenitur; quid Moysen, Fauste, reprehendis, quod exspoliarit Aegyptios? Si te irritat velut humana facientis improbitas, divina terreat jubentis auctoritas. An talia fieri
Abbreviated transcription (Latin):
firmmis ocłis m̃tis ꝑ ea que fcã sunt ĩtllc̃a
ꝯspiciat. ⁊ sempit̾nã d̾i̾tutẽ ac d̾initatẽ
in effabilit̾ c̾nat nacare uult ab om̃i
negotio. ⁊ ideo st̾ił assectando quippe o¬
cium quo studia contempłonisignes¬
cunt nõ contemꝑꝑat infirmitati lpi.
qui in uariis pͥsuris sibi desid̾ant sb̃uẽii.
s qr ⁊ ip̃a ꝓcreandi caritate iuardescit.
ciendi filiis hũndantẽs ⁊ doiet pociꝰ curr̾e
hoĩes ad eam u̾ͥtutem qua eoꝵ infirmita¬
et ncc̃itatib q consulit᷑. qm̃ ad illã uñ
dolor figurat᷑ uidetur in eo qd̾ scͥptumẽ.¬

Expanded text:
tis per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciat et sempiternam dei uirtutem ac diuinitatem ineffabiliter cernat, uacare uult ab omni negotio et ideo sterilis. adfectando quippe otium, quo studia contemplationis ignescunt, non contemperatur infirmitati hominum, qui in uariis pressuris sibi desiderant subueniri; sed quia et ipsa procreandi caritate inardescit —iendi filiis abundantem, et dolet potius currere homines ad eam virtutem qua eorum necessitatibus consulitur, quam ad illam unde dolor figuratus videtur in eo quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus inde suis congruens m̃itatis qui
uocaturus erat ad ipcias bonos ⁊ maloᷤᷤ
t̃ nasci uoluit de bonis ⁊ mał. ut ꝓph̾iam
pasche que p̾ceptus est mandutati agnus¬
acceptas acceptus. ex ouib ⁊edis ex capris.
tamqm̃ ex iustis ⁊ iniustis se p̃figurãd̾
ptessisse firmar. Docum̃ta quippe dei
⁊ lomĩsubiq consu̾ans ꝑences ⁊ bonos ⁊¬

Expanded text:
sponsus ille suis congruens invitatis, qui vocaturus erat ad nuptias bonos et malos , etiam nasci voluit de bonis et malis: ut prophetiam Paschae qua praeceptus est manducari agnus acceptus ex ovibus et capris , tanquam justis et injustis, ad se praefigurandum praecessisse firmaret. Documenta quippe Dei et hominis ubique conservans parentes et bonos
Abbreviated transcription (Latin):
actio gͦ hũane mortał q uite in qͣ
usuimus ex fide. multa laboriosaoa
facientes iterti inc̾ti quo exitu ꝓue¬
mant ad utilitatẽ eoꝵ quib consule
uolumus. ip̃a est lẏa pͥor uxor iacob at
płie ⁊ infirmis ocuł fuisse cõmemua᷑
CCotigationes .n. moxtaliũ timice et
interce ꝓuidencie nr̃e. Spes u̾o et̾aet̃¬

Expanded text:
actio ergo humanae mortalisque uitae, in qua uiuimus ex fide multa laboriosa opera facientes, incerti quo exitu proueniant ad utilitatem eorum quibus consulere uolumus, ipsa est Lia, prior uxor Iacob; ac per hoc et infirmis oculis fuisse commemoratur; cogitationes enim mortalium timidae, et incertae prouidentiae n
Abbreviated transcription (Latin):
suũ .q. eum sibi concupiuiss adult̾ũi. sx¬
iq cum iussueius ꝓducẽtur ad mortẽ
et uirgani ⁊ nouile acq anulũ ꝓtilliss
dicẽs ab eo seguidatam cuius ꝑiguora
illa eẽnt. ubi ea que ded̾at ille ceguouii
istam mag̾ qmͣ se iustificatam ẽẽ sꝑndi
destitutione compulsa ilło modo pocius
qm̃ nulło modo post̾itatẽ nõ alnunde
iustificatam dicẽs. nec ip̃am saudauit
ꝓlis quo ducta illa se soc̾o supposuent
miuus culpãs qm̃ libidiuosi concubitꝰ i¬
dorẽ auoipẽ uelud ad m̾et̾cem uictus it̃¬
u̾at. sicut quibdaui dr̃. iustificatis. So¬
domam .i. tñi peccastis. ut uob̾ sodoma
couꝑꝑata iusta uideatur. Ꝙꝙͣ t̾ siħ mlt
omĩo a socio laudata intelligatur. q̃tĩ
custodiuit m̾ito culpabił luuenit. ob

Expanded text:
uam si eum sibi concupisset adulterum. denique cum iussu eius produceretur ad mortem et uirgam, monile atque anulum protulisset dicens ab eo se grauidatam, cuius pignora illa essent, ubi ea, quae dederat, ille cognouit, istam magis quam se iustificatam esse respondidestitutione compulsa, illo modo potius quam nullo modo, posteritatem non aliunde justificatam dicens, nec ipsam laudavit,lis, quo ducta illa se socero subposuerat, minus culpans quam libidinosi concubitus ardorem, quo ipse uelut ad meretricem uictus intrauerat: sicut quibusdam dicitur: iustificastis Sodomam, id est tantum peccastis, ut uobis Sodoma conparata iusta uideatur. quamquam etomnino a socero laudata intellegatur — quae custodiuit, merito culpabilis inuenitur —
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat. uł legentib iudicanda ꝓpõit. nec
solum lpomĩes ip̃osuł uituꝑabiles uł lau¬
qr uituꝑabił homo erat saul. ideo ñ ẽ lau¬
dabłe fcm̃ enis. qd̾ gustatũ de anatħate
tã diligent̾ scrutatus. tã seu̾e uindicare

Expanded text:
iudicat uel legentibus iudicanda proponit, nec solum homines ipsos uel uituperabiles uel lauquia uituperabilis homo erat Saul ideo non est laudabile factum eius, quod gustatum de ana themate tam diligenter scrutatus, tam seuere uindicare
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾atus sit. ⁊ eius posti̾s t̾ra ꝓmissĩonis p̃p̃
abiaham qui pr̃ius eius fuerat dono dei¬
sit. data sit. ħ nob̾ m̃ita miłlis lib̾s laudã
daꝓpomuntur non eb̾etas non incestus. S
cum hom̃is eiusdem ⁊ tecte fc̃m ⁊ pcc̃m sdͥp¬
tum inuenimus. aliud insinuatur mnutã¬
dum aᵈ p̾cauend̾. Porro sipccm lothtu¬
non modo non decolorat d̾mitatẽ di
tamqmͣ speculi fideł nitor ad motaꝵ
sibi ꝑsonaꝵ non solum que pulcͣ atq
sint sudicat. qnͣto magis fcm inde ꝙ cũ
sua nuru ꝯcubuit. nichil om̃io affert.
Unde aũctas sc̃a culpetur que in illis
libris fundata ꝑsistens non tm̃ pacͥissi¬
moꝵ manichooꝵ calumpniosas argu
nit. quos pena iam totos an epharia
sr̃sticione siłactoꝵ ad unius u̾i dei cultũ
xͥano imꝑio sb̾iugauit edomito orbe
frarũ nõ molencia beslici c̾tam̃s. S

Expanded text:
liberatus sit et eius posteris terra possessionis propter liberatus sit et eius posteris terra possessionis propter Abraham, qui patruus eius fuerat, dono dei data sit. haec nobis merita in illis libris laudanda proponuntur, non ebrietas, non incestus; sed cum hominis eiusdem et recte factum et peccatum scriptum inuenimus, aliud insinuatur imitandum, aliud praecauendum. porro si peccatum Lothnon modo non decolorat divinitatem Dtanquam speculi fidelis nitor, admotarum sibi personarum non solum quae pulchra atque sint, indicat; quanto sua nuru concubuit , nihil omnino affert, unde auctoritas sancta culpetur: quae in illis Libris fundata persistens, non tantum paucissimorum Manichaeorum calumniosas arguto jure contemnit, quos pene jam totos a nefaria superstitione simulacrorum, ad unius Dei veri cultum christiano imperio subjugavit, edomito orbe terrarum, non violentia bellici certaminis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ib abrahmͣ p̾saat ⁊ iacob quoꝵ se de¬
um appellari uoluit deus q̃m cattplica
ec̃ca colit adu̾sus fausti calũpmas dicta
suffec̾it. de quoꝵ t̾umlp̃im m̾itis atq
pietate.⁊ longe remota a iudicio carna¬
lium aͥtitudine ꝓpħ̾ie non est. Nie
dissendi locus est tm̃ ab hus criminib qͥb
eos maledica ⁊ uitatis mimitalĩg̃ piasaũ
defendendi fu̾int in b p̾senti ope ño. ne
contͣ scripturas sc̃as ⁊ salubres aliꝙ̾ sibi
drẽ uid̾entur qui eas ꝑu̾sa ⁊ adu̾sam̃te
leg̾unt dumi peculantib conuicis inseo¬
tant᷑ eas qui illic cum tanto honore p̾¬
he neq̃ꝙͣ istis oꝑandus est. De quib deut
dicit. Ego sum deus abraham ⁊ dens
ysaat. ⁊ deus i acob. nec in eoꝵ mio depu¬
tandus quib illa scͥptura us ifinem
ꝑhibet iusticie testimoniũ qmͣuis int̾ so¬
domitas pie caste ꝙ u̾satus hospitalitatis
Ĩm̾itis ꝯmendatus ab illius t̾re incendio

Expanded text:
patribus, Abraham, Isaac et Iacob, quorum se depatribus, Abraham, Isaac et Iacob, quorum se deum appellari uoluit deus, quem catholica ecclesia colit, aduersus Fausti calumnias dicta suffecerint. de quorum trium hominum meritis atque pietate et longe remota a iudicio carnalium altitudine prophetiae non est nunc disserendi locus: tantum ab his criminibus, quibus eos maledica et ueritatis inimica lingua pulsauit, defendendi fuerint in hoc praesenti opere nostro, ne contra scripturas sanctas et salubres aliquid sibi dicere uiderentur, qui eas peruersa et aduersa mente legerunt, dum petulantibus conuiciis insectantur eos, qui illic cum tanto honore prequaquam istis conparandus est, de quibus deus dicit: ego sum deus Abraham et deus Isaac et deus Iacob, nec in eorum numero deputandus, quibus illa scriptura usque in finem perhibet iustitiae testimonium. quamuis inter Sodomitas pie casteque uersatus, hospitalitatis etiam meritis commendatus ab illius terrae incendio
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiciorib ppłis existimationem bouã
ligis uis confr̾e bonam opinionẽ noli de
itlligamus libris. Ces noninideat hoc
ser toto orbe t̾raꝑ uenire homines ab
opib scłi. ⁊ ire mocium cognoscende et
ontemplande uͥitatis tama in aplerũ
atq ordinari in labore tamꝙͣ lỹa dñte
ad me me mñͣtb̾. ceb caste ist̾iũ deidis¬
pensantib. ut i nocte huiꝰ scli filios ge
cuius amore conũsi spem sdi reliq̃tũt. et
ex cuius ꝓfessione ad mĩam regende ple¬
bis assumpti sunt. Id .n. agunt in õĩb
laborib sins. ut illa ꝓfessio quo se ꝯu̾te¬
rant. quia tales rectores ppłis dedit laciꝰ
⁊ olarius głificetur tamqm̃ iacob non
recusante noctem hỹe. ut rachel pomuis
suaue olentib ⁊ clare intentib pociat᷑.
uix tand̾ quid̾. qr ꝑ raꝵ est ut inpͥncipio
erat u̾bum. ⁊ u̾bum erat aꝑd̾ d̾m. et deꝰ
et salubͥt̾ uł ex ꝑte capiat᷑. hc de trib

Expanded text:
inperitioribus populis existimationem bonam, inperitioribus populis existimationem bonam, ligis, uis confintelligimus in libris. 27. Quis non videat hoc geri toto orbe terrarum, venire homines ab operibus saeculi, et ire in otium cognoscendae et contemplandae veritatis, tanquam in amplexum n laborem tamquam Lia dicente: ad me intrabis? quibus caste mysterium dei dispensantibus, ut in nocte huius saeculi filios gencuius amore conuersi spem saeculi reliquerunt, et ex cuius professione ad misericordiam regendae plebis adsumpti sunt. id enim agunt in omnibus laboribus suis, ut illa professio, quo se conuerterant, quia tales rectores populis dedit, latius et clarius glorificetur, tamquam Iacob non recusante noctem Liae, ut Rachel pomis suaueolentibus et clare nitentibus potiatur:  quia perrarum est, ut "in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus et salubriter uel ex parte capiatur. Haec de tribus
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditas acceatore atq ordinatol
om̃i natutaꝵ. octulto quid̾. S utid
iusto mod̾amine in id quo seincłina¬
u̾it relaxata est. Quid absurdũds
si egypcũ ab hebreis lpmines mod
ĩntu sacrilego iniuriam creatoris ute¬
ad̾ a hoc face̾ d̾m̃a dispensatione ꝑmisi
sunt illus iudicio iusto bono q ꝑmiasi
sunt qui nouit ⁊ penis uł coh̾ce reꝓbos.
us etudire sb̾ iectos. ⁊ p̾cepta ualidiora
dare saniorib ⁊ quosdam medicinales
q̃dus infirmiorib ordinare. Moyses ilo
nec cupiditatis arguendꝰ est in iłreb
desid̾atis. nec contumacie in d̾iis ĩpiis

Expanded text:
cupiditas a creatore atque ordinatore omnium naturarum occulto quidem, sed ubique iusto moderamine in id, quo se inclinauerat, relaxata est, quid absurdum est. si Aegyptii ab Hebraeis, homines inique quibus etiam ritu sacrilego in iniuriam creatoris utequod autem hoc facere diuina dispensatione permissi sunt, illius iudicio iusto bonoque permissi sunt, qui nouit et poenis uel cohercere inprobos uel erudire subiectos et praecepta ualidiora dare sanioribus et quosdam medicinales gradus intirmioribus ordinare. Moyses uero nec cupiditatis arguendus est in illis rebus desideratis nec contumaciae in diuinis imperiis
Abbreviated transcription (Latin):
denegato hr̃e non potuit prĩeoꝵ soco
suo fetand̾ corpꝰ fraude sb̾iecit pigno¬
re m̾cedis accepto ꝙ non ad ornañtũ
s ad testimoniũ teseruauit. moluis.a
sũ filiis remau̾et: qmͣ sine iure it̃imo

Expanded text:
denegato habere non potuit, patri eorum socero denegato habere non potuit, patri eorum socero suo fetandum corpus fraude subiecit pignore mercedis accepto, quod non ad ornamentum, sed ad testimonium reseruauit. melius quidem sine filiis remaneret quam sine iure matrim
Abbreviated transcription (Latin):
eminuit. Cot̾m ad id qd̾ faustus for
¶umꝙͣ cuius menbra distorta dep̃uãt
lucemi que auita cuncta demr̃at. sic nec
cuiuspiam mala facta malã scͥptutã
faciunt. qua prudente legentib inno¬
tescunt. Consulta quippe et̾na lex illa
q̃ ordinem ñlem consuari lub. ꝑturba¬
ri uetat. non nͥ ꝓpagationis c̃a aatuit lo¬
minis concubitũ fieri. ⁊ ħ nõ ñ socialit᷑
ordiuato comiubio. qd̾ non ꝑu̾tat uin
tuendam ꝓlem s adsaciendam libidi¬
nem ꝓpoĩturam dina d̾ia ata et̾na lege
dampnatur. Omnẽ quippe dehouestat
emptorem turpitudo uenał. ac ꝑ hoc
iudas. ⁊ sigͣuiꝰ pectass simirũ sciens cũ
ea concumbe uoluiss. Si .n. uir iuxor
ficut dñs dicit. non iamduo s una coro
est non alit̾ nurus est deputanda qmͣ
filia. tñ eun anͣtũ in ip̃o erat deformt᷑
cum metrice cubasse non dubiũ est. at
cauit᷑. S ex ip̃o sanguine ꝓle̾ requit᷑s.
ex quo duob iam fr̃ib nupta t̾tio qͣ

Expanded text:
eminuit? Ceterum ad id, quod eum Faustus fornnumquid cuiusquam membra distorta deprauant lucem, quae cuncta demonstrat? sic nec cuiuspiam malefacta malam scripturam faciunt, qua prodente legentibus innotescunt. consulta quippe aeterna lex illa, quae ordinem naturalem conseruari iubet, perturbari uetat, non nisi propagationis causa statuit hominis concubitum fieri, et hoc non nisi socialiter ordinato conubio, quod non peruertat uinctuendam prolem. sed ad satiandam libidinem propositarum diuina atque aeterna lege damnatur. omnem quippe dehonestat emptorem turpitudo uenalis; ac per hoc ludas etsi grauius peccasset, si nurum. sciens cum ea concumbere uoluisset — si enim uir et uxor. sicut dominus dicit "non iam duo, sed una caro" est, non aliter nurus est deputanda quam filia — tamen eum, quantum in ipso erat, deformiter cum meretrice cubasse non dubium est. at cauit, sed ex ipso sanguine prolem requirens, ex quo duobus iam fratribus nupta tertio quoque
Abbreviated transcription (Latin):
res aꝑpebunt. Ita ⁊̃ multi nlłiꝰ appeten¬
ces uxorem. uullũ maritũ appetite us
ad mortem. ꝑ seq̃ntes tñ us dauiticum
mitum cumuiste illa feciss apd̾ dm̾ hĩe
uon possunt. tm̃ int̾est quid cuiq ĩ seip̃o
sũtũq displiceat ut penitus exstirpet᷑:
tquid ꝓ eo frugiferum ⁊ opislentũ in¬
grutiferacitate consurgat. qr ⁊ag̾cole
plus placent agris qui spiuis ĩ magĩs
qui nullas imꝙ̃ spinas hũerunt. ⁊ ux¬

Expanded text:
 appetentes uxorem, nullum maritum appetitae usque ad mortem persequentes, tamen Davidicum meritum, cum iste illa fecisset, apud Deum habere non possunt. Tantum interest quid cuique in se ipso, quantumque displiceat, ut penitus exstirpetur; et quid pro eo fructiferum et opulentum ingenti feracitate consurgat: quia et agricolae plus placent agri, qui spinis etiam magnis qui nullas unquam spinas habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
At. an adħ filias miniam t̾fticiã fai¬
ties itauoluit consolari. ut illiꝰ
strutionis ⁊ m̃rni suctus dolor de co¬
tatione mentis ełe fugaretur ⁊̃ ip̃aᷤ
u aate pessima ⁊̃ paucis pocus pten¬

Expanded text:
an ad hoc filias nimiam tristitiam fingentes ita uoluit consolari, ut illius destitutionis et materni luctus dolor de cogitatione mentis ebriae fugaretur, etiam iprum arte pessima etiam paucis poculis p
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Imꝙ due sunt uxoresiacob ułł
ambe quippe ip̃e sunt filie remissionis
pc̃coꝵ. hoc est dealbationis qd̾ ẽ laban.
colłatur. ip̃a pͥus ⁊ub̾ius focundatur.
ut simnon sp̃seip̃am cerce p̃p filios diliga¬
tur. labor .ii. iustoꝵ mayimũ fructũ ht̃
meis quos regno dei gu̾at int̾ mułtas
ennͣgłm ⁊ eos pp̃ quos sunt in laborib¬
timores. gaudiũ ⁊ coronam suam uocãt.
Nascunt᷑ .n. eis facilius atq copiosiꝰ
ex illo sinone fidei quo p̾dicant xp̃m
crucifixum. et quicꝙ huilicatis eius cicͥi
hũa cogitatione ꝑcipitur ⁊ infirmos ĩ¬
lye oculos non ꝑturbat. Rathel a cla¬
ta aspectu. m̃te excedit deo. ⁊ uid ĩp̾nͦ

Expanded text:
sunt. Itaque duae sunt uxores Jacob liberae, ambae quippe sunt filiae remissionis peccatorum, hoc est dealbationis, quod est Laban, toleratur, ipsa prius et uberius fecundatur, ut si non propter seipsam, certe propter filios diligatur. Labor namque justorum maximum fructum habet in eis quos regno Dei generat inter multas Evangelium ad eos qui sunt in laboribtimores, gaudium et coronam suam uocant. nascuntur eis autem facilius atque copiosius ex illo sermone fidei, quo praedicant Christum crucifixum; et quicquid humanitatis eius citius humana cogitatione percipitur et infirmos etiam-Liae oculos non perturbat. Rachel autem clara aspectu mente
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ longe sit ab dño. Aleq iudicas
alit̾ audiansꝰ de homib quoꝵ int̾ioꝵ
⁊ falsi aut corrumpi non pot. cuiustu
multũ ridenda uł pocius dolenda et
alr̃ senciens hũa tem̾itas. Eis quipp̃
d̾ims libris de autiquis iris coeris ẽ
quitam longo futura dix̾unt. q̃ p̾senͣ
uiic uident᷑. Quid aliud in eim̃i ꝰ dis¬
amus. cum eadem uox petri audiat᷑ ẽ
dum ꝓ inde insiłi uoce fides pet̾ laudat᷑
aquo nisi abillo qui non aure hũaua
hdma mente radices int̾nas uocũ illaꝵ
nose in spic̾e ⁊ sine ulla fłitate disc̾u̾e.
qui seg̾gabunt᷑ ad dext̾am in quib ꝑ¬

Expanded text:
o, neque iudicare aliter audeamus de hominibus. quorum interiora et falli aut corrumpi non potest, cuiusmultum ridenda uel potius dolenda est aliter sentiens humana temeritas ? eis quippe diuinis libris de antiquis uiris credendum est, qui tam longe futura dixerunt. quae praesentia nunc uidentur. Quid aliud in euangelio discimus, cum eadem uox Petri auditur contium? proinde in simili uoce fides Petri laudatur, a quo, nisi ab illo, qui non aure humana. sed diuina mente radices internas uocum illarum nosset inspicere et sine ulla falsitate discernere? qui segregabuntur ad dexteram, in quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
et zelauit rachel soioiem suam. ꝓinde
insimiate dina qm ab officis talia docẽdi
cessare. sicut elegit ex nirosuo ⁊ ancilla¬
sua suscipe faios pocius qm̃ sine filiis omio
ualib sensib dedita corpes cogitant᷑ yͣ¬
⁊lẏa de ancilla sua filios amore hñde m̾o¬
sioris pł accensa. Inuẽimus a delpħani
eius ancillam intp̃cati osiens. Quap̃p ĩ
cor non iat cum inscupturis adu̾timꝰ ħ¬

Expanded text:
et zelauit Rachel sororem suam. proindinsinuare diuina quam ab officio talia docendi cessare, sicut elegit Rachel ex uiro suo et ancilla suscipere liberos quam sine filiis omnino nalibus sensibet Lia de ancilla sua filios, amore numerosioris prolis accensa. Invenimus autem Zelpham ejus ancillam interpretari, os hians. Quapropter ad cor non hiat, cum in Scripturis ad
Abbreviated transcription (Latin):
anũcta sit. ⁊ hnͣc sustim. ut ad illã ꝑue¬
nat. s ꝑseu̾aut̃ amat acceptis aliis.uu.
isutitus. siciensq iusticiã. misi̾cors mũ
illa tollancia laboris que magendo pa¬
atidq amplectanda est statĩ ad plꝰ ᷤ¬

Expanded text:
coniuncta sit — et hanc sustinet ut ad illam perueniat, si perseueranter amat, acceptis aliis septem esuriens sitiensque iustitiam, misericors, mundi ulla tolerantia laboris, quae in agendo patiendoque amplectenda est, statim ad p
Abbreviated transcription (Latin):
hẏam. Nam quis tande̾ amau̾it dꝑb
quiseamiuitam/ expetiu̾it. sicut neu
sunsum gn̾andi amplexus. ⁊ fecu
filios cõmendauit. Itau̾o umusqͥ m
meditatus est. quid aliud corde gesoᷤ
quid alid adamauit. msi doclis

Expanded text:
am. Nam quis tandem amaverit in se ipsam expetiuerit? sicut nec in usum generandi amplexus et fecunfilios commendauit. ita uero unusquimeditatus est, quid aliud corde gestauit, quid aliud adamauit nisi doctrinam
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia uoluit cecus om̃e qd̾ ilłi dimnl
gta eademꝙ ꝯͣtuita m̾uerunt. huuls
auidius głie fuisse intłłigitur. ẽ
glimet. Uidebat .n. eum dolosa siłõe
tenebrosum. ⁊ uentosa elatione iacta¬
tim. non hr̃e fidei locum. Ubi se iucli¬
nantem doctorem hũilitatis excipet.
suam głiam requirebat. ho amore
satintur hũaue głie cupiditate᷑ tñ hus
auditis fideles nasc̾e̾nt᷑. Nlam ex eoꝵ¬
edant uł equari. uł añponi apłice głie¬

Expanded text:
 caecus emere, quod illi divina gratia eademque gratuita meruerunt . Hujus avidus gloriae fuisse intelligitur, quem reclinet . Videbat enim eum dolosa simulatione tenebrosum et ventosa elatione jactatum, non habere fidei locum ubi se inclinantem doctorem humilitatis exciperetsuam gloriam requirebat. Hoc amore sectantur humanae gloriae cupiditatem, tamen his auditis fideles nascerentur; non ex eolebant vel aequari, vel anteponi ap
Abbreviated transcription (Latin):
tt cuꝑet qm̃ sisola libidine caruałuo
incarnationi eius fidem derogare uolu¬
iss. ignorans miser u̾issimũ ⁊ uacissimũ
saluatorem non solum loq̃ndo. s ⁊̃ uas¬
cendo magr̃m extitisse. fideles .n. eius

Expanded text:
t, quam si sola libidine carnalis s culpando incarnationi eius fidem derogari uoluisset, ignorans miser uerissimum et ueracissimum saluatorem non solum loquendo, sed etiam nascendo magistrum extitisse. fideles enim eius
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. Non sc̃pturas suas scãs pp̃ sp¬
ñs pcc̃a dampnauit. ꝓdidit quippe
ista nõ fecit. ⁊ cauenda admonuit. nõ
ꝓposuit imitanda. Mirabłi sane imp ͥ¬
dencia faustus psaac quo filiũ abrahe
e̾minatus est qdͥ rebectã que upor erat
sorrorẽ finx̾it. gemus .n. rebecte nonta

Expanded text:
gauit, non scripturas suas propter homigauit, non scripturas suas propter hominum peccata damnauit. prodidit quippe ista, non fecit, et cauenda admonuit, non proposuit imitanda. Mirabili sane inpudentia Faustus Isaac quoque filium Abrahae criminatus est, quod Rebeccam, quae uxor erat, sor
Abbreviated transcription (Latin):
tura dia tacuiss. uł si̾ũ suũ deꝰ sũ
aliquo uolũptatis sue uitio ꝓpeti sine¬
defendimus. Si autẽ de hiꝰ fcĩpurgati¬
one satagintꝰ. ñ qĩ ħ deus nr̃ aut fieri
iusserit. aut fcãm aꝓoboilit. aut iusti
homĩes in illis appellent᷑. ut fi uolue¬
rint pc̃tare non possint. Cum gͦ ĩ lr̃is
quas isti repͥhendunt. deus huic fc̃õ nlłm
iusticie testimoniũ ꝑbn̾it. qua demẽ¬
cia tem̾itatis hinc ilsas hr̃as accusare
contendunt cum aliis eaꝵ locis aꝑtissi¬
me inueniant᷑ d̾mis p̾ceptis ista ꝓhibi.
unde in illa re gesta de oꝑe filiaꝵ loch
narrata ista sunt nõ laudata. Qdã
u̾o mĩciato iudicio dei quedam tacito¬
ludicio tacito norrari oportuit. ut q̃n
ꝓmitur quid inde iudicau̾it deus: ĩstru¬
atur nr̃a imꝑicia. Qñ autem tacet
colamus. uł extuciat᷑ ꝑig̾cia. ut qd̾ ñ¬
dum nouimus inqͥramus. Deus .n. qͥ
uouit ⁊ de hom̃ oꝑe malo fac̾e oꝑa bo
gentes quas uoluit ex ilło semine ꝓpa¬

Expanded text:
 suum deus sine aliquo uoluntatis eius uitio perpeti sinedefendimus, sic autem de huius facti purgatione satagimus, quasi hoc deus noster aut fieri iusserit aut factum adprobauerit aut ita iusti homines in illis libris appellentur, ut si uoluerint peccare. non possint. cum ergo in litteris. quas isti reprehendunt, deus huic facto nullum iustitiae testimonium perhibuerit, qua dementia temeritatis hinc illas litteras accusare contendunt, cum aliis earum locis apertissime inueniantur diuinis praeceptis ista prohiberi? unde in illa re gesta de opere filiarum Loth narrata ista sunt, non laudata. quaedam uero enuntiato iudicio dei, quaedam tacito narrari oportuit, ut quando promitur, quid inde iudicauerit deus, instruatur nostra inperitia; quando autem tacetur, colamus, uel excutiatur pigritia, ut, quod nondum nouimus, inquiramus. deus ergo, qui nouit et de hominum opere malo facere opera bona, gentes, quas uoluit, ex illo semine propa
Abbreviated transcription (Latin):
litate ꝑmulceat camꝙ̃ indelirantẽ tepͥ¬
serit̃. coniugiũ ꝙ illd̾ uide sit cognitũ.
uidet ꝓfecto aiusquis ne aliquid etrãdo
in ecc̃om pen. secretũ uiri euisĩ scͥpturis
scĩs diligent᷑ intuetur. ⁊ iueĩt eñ maiesta
temsuam qua iuforma dei equał ẽ pñ
paulisꝑ abscondisse informa sũi. ut
eius capax eẽ hũa infirmitas poss. eo¬
q modo se coniũgi congruent̃ aptar.
nale aliꝙ lusit ut eũ capet affc̃us upo¬
ris. cum ip̃m u̾bum dei cato fc̃m sit. ut
hĩtat in nob̾. Iam uͥo filio eius iacob
ꝙ ꝓ ingenti crimine . ii᷑. obiciuutur
uxores gu̾ali p̃locutione purgat᷑. cã

Expanded text:
litate permulceat, tamquam delirantem represerit coniugiumque illud inde . sit cognitum, uidet profecto, quisquis, ne aliquid errando in ecclesiam peccet, secretum uiri eius in scripturis sanctis diligenter intuetur, et inuenit eum mtem suam, qua in forma Dei aequalis est Patri, paulisper abscondisse in forma servi, ut ejus capax esse humana infirmitas possit, eoque modo se conjugi congruenter aptaret. nale aliquid lusit, ut eum caperet affectus uxoris, cum ipsum uerbum dei caro factum sit, ut habitaret in nobis? Iam uero filio eius Iacob quod pro ingenti crimine quattuor obiciuntur uxores, generali praelocutione purgatur. quando
Abbreviated transcription (Latin):
maiore huiꝰ cemodi morbo ꝑmiltasi
captiuent᷑. qñ se uident in unanta
qm̃ ey eoꝵ egritudinis affcĩone alim̃to
ꝑꝑamus. Pinde isti uolunt non fr̾.
at adumibrate. s u̾e ac solide pudicictu

Expanded text:
maiore huiuscemodi morbo per multas alii captiuentur, quando se uident in unam tequam ex eorum aegritudinis adfectione alimenta praeparamus. proinde isti si uolunt non falsae atque adumbratae, sed uerae ac solidae pudicitiae
Abbreviated transcription (Latin):
hñc rem ꝑtim adu̾sus c̾minautẽ faustũ
dixiunis eadem ⁊̃ ꝓ ysaat filio eius ua¬
lent que recensere non est difficile. nͥ
fortestudiosoꝵ aliquis q̃rat. in cuiꝰ fig̾e
sacram̃to accipiend̾ sit̃ ꝙ tex alienigena
reboctam uiri sui cõiugem tũc ẽẽ cogno¬
uit. qñ enm cum illa ludentẽ uidit. qd̾
non cognouiss nisicum coniuge ille sic
lud̾et. año cum ea que conux coniux
non ẽẽt. lude̾ uon dece̾t. Ꝙ cum scĩ cõ¬
tugati facũit non manit̾. Si prudent᷑¬
Descendunt .n. quodãmedo ad semi¬
nei sexus inft̾nitatẽ. ut aliꝙ blanda
hylantate uł dicant uł faciant non
enu̾antẽs. s temꝑantes nitlem ingorẽ.
o tñ ei que uxor non est qui dixit. aut
fet̾t curpis est. um hec ad̾ ad mores hu¬
manitatis ꝑtim dix̾im. ne auisam̃ du¬
rus ⁊ sine affc̃ũ id ip̃m ꝓcrimine obi¬
ciat scõ uiro. ꝙ cumsuaconiugelusit.¬

Expanded text:
hanc rem adtinet, aduersus criminantem Faustum diximus, eadem etiam pro Isaac filio eius ualent. quae recensere non est difficile; nisi forte studiosorum aliquis quaerat, in cuius figurae sacramento accipiendum sit, quod rex alienigena Rebeccam uiri sui coniugem tunc esse cognouit, quando eum cum illa ludentem uidit: quod non cognouisset. nisi cum coniuge ille sic luderet, quomodo cum ea, quae coniux non esset, ludere non deceret. quod cum sancti coniugati faciunt, non inaniter faciuntdescendunt enim quodam modo ad feminei sexus infirmitatem, ut aliquid blanda hilaritate vel dicant vel faciant; non enervantes, sed temperantes virilem rigorem: quod tamen ei quae uxor non est qui dixerit aut fecerit, turpis est. Verum hoc, quod ad mores humanitatis pertinet, dixerim, ne quisquam durus et sine affectu id ipsum pro crimine objiciat sancto viro, qu
Abbreviated transcription (Latin):
illa uxor iacob laborans filios hedes reg̃i
suscipiat. Ideo dñs dicit. Que dñt faci¬
te. que aũt faciũt: fac̾ẽ nolite. unde in
xp̃c annũcietur. ⁊ in hc gaudeo. s ⁊ gau¬
deo tamꝙͣ ⁊ ancilla ꝑiente de ꝓle. mũosi¬
ore lecata. Est u̾o quidam lỹe fetꝰ ex
bñficio rachel editus cum uitũsuũ secum
debita cubiturũ acceptis afilio lỹe mandͣ¬
gorias mał cum sorore cubare ꝑmitlit.
De hoc a pomi gu̾e opiar auosdã scio
ꝙ acceptum in escom st̾ilib feminis fecũ¬
ditatẽ ꝑaret. ac ꝑ hec putant om̃i modo
institisse rachel. ut ħ a filio sororis accipet
cupiditate ꝑiendi. qd̾ ego non arbitroꝵ
nec situnc concepiss. Nunc u̾o cũ pꝰ
lye duos alios ab illa nocte ꝑtus dñs
eam ꝓle donau̾it. nich̾ est eur de man¬
dragora tase aliꝙͥ suspicemur quale i
ulła femina exꝑti summus. Dicam gͦ
quid senciam dicent huic forte mełi¬
ora doctiores. Cum .i. hre mała ip̃e uidis

Expanded text:
illa uxor Iacob laborans filios heredes regni suscipiat, ideo dominus dicit: quae dicunt, facite: quae autem faciunt, facere nolite. unde in udeo, sed et gaudebo. tamquam et ancilla pariente de prole numerosiore laetata. Est uero quidam Liae fetus ex beneficio Rachel editus, cum uirum suum secum debita nocte cubiturum acceptis a filio Liae mandragoricis malis cum sorore cubitare permittit. de hoc autem pomi genere opinari quosdam scio, quod acceptum in escam sterilibus feminis fecunditatem parit ; ac per hoc putant omni modo institisse Rachel, ut hoc a filio sororis acciperet cupiditate pariendi: quod ego non arbitrarer, nec si tunc concepisset. nunc uero cum post Liae duos alios ab illa nocte partus dominus eam prole donauerit, nihil est, cur de mandragora tale aliquid suspicemur, quale in nulla femina experti sumus. dicam ergo quid sentiam: dicent hinc forte meliora doctiores. cum enim hae
Abbreviated transcription (Latin):
eum: qr occustatur ꝙ sponsus est. ħ de prẽ
habaham adu̾sus imprudentissimã. ⁊ ĩꝑi¬
tissimam ⁊ calũpniosimã fausti uocẽ sa¬
tis dc̃a sunt. loth autẽ fr̃ eius iustus et
hospitał in sodomis ⁊ ab om̃i sodonitarũ
concaniuatione purꝰ atq integ̾ ex
illo il incendio qd̾ erat siłitudo futi

Expanded text:
ultatur, quod sponsus est. haec de patre Abraham aduersum inpudentissimam et inperitissimam et calumniosissimam Fausti uocem satis dicta sunt. Loth autem frater eius iustus et hospitalis in Sodomis et ab omni Sodomitarum contaminatione purus atque integer ex illo incendio, quod erat
Abbreviated transcription (Latin):
ut se crede̾nt iuueĩre poire alios uiros
uelud exusto illa conflagͣtione orbe
tͥarum. Neq .ii. discn̾e pot̾ant quous
ignis ille semerit miste̾ se pr̃i uolue¬
rnt. Que pocius quid̾ nũqm̃ ẽẽ

Expanded text:
 se crederent inuenire posse alios uiros uelut exusto illa conflagratione orbe terrarum - neque enim discernere poterant, quousque ignis ille saeuierit — miscere se patri uoluerunt. potius qu
Abbreviated transcription (Latin):
infine scłi lib̾abit illis dampnatis fuy¬
plicio ignis et̾mi. ficut autẽ aliud ge¬
nus hõmi in eius uxore figuratũ esta
ciunt. non sicut paulus qui ea que
sunt obliuiscitur. ⁊ in ea que aute sut
extendit᷑. unde ⁊ ip̃e dñs. nemo ĩꝙ¬
tacuit quo nos tamꝙͣ sale condicz. st
non fatui neglig̾e̾mus. S pͥudentẽa¬
ũemus ħ malum. uñ ⁊ illa. ut ħ admo¬
u̾et instatuam salis conu̾sa est. Nĩ
cum p̾ciꝑet. ut se qui s ꝑ seuautissi
ant̾ioꝵ sutentione. ab hiis qui reta
sunt eriꝑet. Mementote inquit ux¬
filie concubuerunt nõ illd̾ qd̾ cũ a sa¬
mis lib̾atus est. s aliud aliquid sigua¬
tum est. N Iam cunc ille ip̃e loths
quidem ex illa ꝓcreati. ⁊ sb segepm
male intllũdo quodam medo deba
eaꝙ non legitime utendo in fidelia

Expanded text:
i fine liberabitur, illis damnatis subplicio ignis aeterni. sicut autem aliud genus hominum in eius uxore figuratum est, ciunt, non sicut Paulus, qui ea, quae retro sunt, obliuiscitur et in ea, quae ante sunt. extenditur. unde et ipse dominus, nemo, itacuit, quo nos tanquam sale condiret, ut non fatui negligeremus, sed prudentes caveremus hoc malum. Unde et illa, ut hoc admoneret, in statuam salis conversa est. Nam cum praeciperet ut se quisque perseverantissima anteriorum intentione ab iis quae retro sunt eriperet, Mementote, inquit, uxfiliae concubuerunt, non illud quod cum a Sodomis liberatus est, sed aliud aliquid figuratum est. Nam tunc ille ipse Loth quidam ex illa procreati et sub lege positi male intelligendo, quodammodo inebriante aqua non legitime utendo, infidelita
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem libris honorem debitum defe̾ntes
quos iste uł non intllũdo rep̾hendit. uł
rep̾hondendo non intlłit. cum hoc abrale
fcm̃ consid̾atent. uisum est eis ꝙ afiie
et timore mortis sicut dñm petrus. ita
negare saluatorẽ. Nunc nͥo cũ hame

Expanded text:
eisdem libris honorem debitum deferentes, eisdem libris honorem debitum deferentes, quos iste uel non intellegendo reprehendit uel reprehendendo non intellegit, cum hoc Abrahae factum considerarent, uisum est eis, quod a it et timore mortis sicut dominum Petrus, ita negare saluatorem. nunc uero cum habe
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ne legis lumine apc̃cis recte fc̃ã discẽ¬
gitio consensit uxoris q nendidit adul¬
fium. s sicut ilła famintam suam nõ li¬
bidini mariti ꝑmisit. s officio gn̾andi
ultro intulit. nequaqmͣ ꝑturbato ordĩe
iͣli. ubi eius potestas etat subens pocłꝰ obe¬
dienti qm̃ cedens concupiscenti. sic ⁊ip̃e
coniugem castam ⁊ casto cordo sibi coh¬
rentẽ. de cuius aĩo ubi pudicicie uͥtus hĩta¬
bat. nullo modo dubitabat tacuit uxorẽ
dixit sororem. ne se occiso ab aliengẽis
atq impiis captiua possed̾etur. certus de
deo suo ꝙ nͥs eam turpe ac flagiciosũ ꝑ¬
peti sin̾et. nec eum fides ac spes resellit.
Nam pharalp t̾ritus monstris multis¬
q pp̃ eam muł affuctis afflictus u̾ eius eẽ
uxorẽ dĩnitus didicit ilłesam cum honore
restituit. abimeleth & sompnio amouit᷑
⁊ edoctus silr̾ fenit. Non nlłi quidꝰ nõ
calũpniosiet maledici sicut faustus. S

Expanded text:
aeternae legis lumine a peccatis recte facta disceaeternae legis lumine a peccatis recte facta discegitio consensit uxoris, ejusque vendidit adulterium: sed sicut illa famulam suam non libidini mariti permisit, sed officio generandi ultro intulit, nequaquam turbato ordine naturali, ubi ejus potestas erat jubens potius obedienti, quam cedens concupiscenti; sic et ipse conjugem castam, et casto corde sibi cohaerentem, de cujus animo, ubi pudicitiae virtus habitat, nullo modo dubitabat, tacuit uxorem, dixit sororem, ne se occiso ab alienigenis atque impiis captiva possideretur; certus de Deo suo quod nihil eam turpe ac flagitiosum perpeti sineret. Nec eum fides ac spes fefellit. Namque Pharao territus monstris, multisque propter eam malis afflictus, ubi ejus esse uxorem divinitus didicit, illaesam cum honore res edoctus similiter fecit. Nonnulli quidem non calumniosi et maledici sicut Faustus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. donec pͥus ex ancilla uetus testm̃
figuratetur. Quid gͦ mirũ siuidens ab̃ra¬
hiñ stilem uxorem cupientẽ sibi ꝓlem ꝙͣ¬
ꝑere ip̃a non potuit ex familia sua ⁊
ex marito ꝓuenire non sue camali cupi¬
dituti cessit. S coniugali ꝑtãti obtẽpa¬
uit credens lꝑc sarram ex dei mitu uõlu¬
isse qui iam ex seip̃o ilłi hedem ꝓmisat
S ex qua femina non p̃dix̾at. frust᷑ gͣ
faustus ad obediend̾ hoc crĩ insamus
insiluit tamꝙͣ infidelem abrabã infi¬
iustum et fidelem uitũ m̃rimorii sui ĩfa¬
missimũ nũdinatorẽ appellans auaticie
ac uentris cã duob regib abimelech
et pharaoni diu̾sis temꝑib sarram cõ¬
iugem suam sororem esse m̃titũ. quia
erat pulcħrima in ꝯcubitũ assi̾t uendi¬
casse. non ore u̾dico acurpitudine seꝑat
honestatẽ. S ore maledico totũ u̾tit
in crimen. hoc .n. abralꝑ fc̃m lenociuio
siłe uidetur. s non ualentib ex illius

Expanded text:
uoluit, donec prius ex ancilla uetus testamentum uoluit, donec prius ex ancilla uetus testamentum figuraretur. quid ergo mirum, si uidens Abraham sterilem uxorem cupientem sibi rere ipsa non potuit, ex famula sua et ex marito prouenire, non suae carnali cupiditati cessit, sed coniugali potestati obtemperauit. credens hoc Saram ex dei nutu uoluisse, qui iam ex se ipso illi heredem promiserat. sed ex qua femina non praedixerat? frustra igitur Faustus ad obiciendum hoc crimen insanus insiluit tamquam infidelem Abraham infiiustum et fidelem uirum matrimonii sui infamissimum nundinatorem appellans auaritiae ac uentris causa duobus regibus Abimelech et Pharaoni diuersis temporibus Saram coniugem suam sororem mentitum. quia erat pulcherrima, in concubitum adserit uenditasse, non ore ueredico a turpitudine separat honestatem, sed ore maledico totum uertit in crimen. hoc enim Abrahae factum lenocinio simile uidetur, sed non ualentibus ex illius
Abbreviated transcription (Latin):
de se ip̃e gu̾ar. an ex uoluntate siatiq̃m
forte adoptar. Denĩ si de carne ip̃uus utrũ
ex sarm an ex alia ꝓrsus. non dum mani¬
festatũ fuit. legant inqm̃ qui uolũt ⁊ ĩ¬
uenient faustum aut falli imprudent᷑. aut
falłe impudent᷑. Itaq abrahm̃ cum sibi
tabat ħ indicat qd̾ cum deo loq̃ns ait de
comple qd̾ meo sem̃ ꝓmifisti. Siai. semẽ
cuiusq non appellaretmr. unisi qd̾ de eius car¬
ne nasc̾etur. nec nos appellarz apłus semẽ
abrahe qui certe origniem carĩs ab illo nõ
inducimus. S imitatione fidei semen eiꝰ
fcĩ sumꝰ credentes in xp̃m cuinis caro ex illiꝰ
carne ꝓpagata est. Gunc gͦ abrahm̃ au¬
diuit a dño. Non hic erit h̾es tuus. S qͥ
exiet dent̾o tuo ip̃e erit hẽs tuus. Iam ñc
adoptionis cogitatione sb̾ cum de seip̃o se¬
men sꝑn abrahm. restabat ncertũ. utrũ
ex sarra an ex alia qd̾ ilłi deus occultare

Expanded text:
de se ipse generaret. an ex uoluntate, si aliquem de se ipse generaret. an ex uoluntate, si aliquem forte adoptaret: deinde si de carne ipsius, utrum ex Sara, an ex alia prorsus, nondum manifestatum fuit: legant, inquam. qui uolunt, et inuenient Faustum aut falli inprudenter aut fallere inpudenter. itaque Abraham cum sibi tabat. hoc indicat, quod cum deo loquens ait de conple, quod meo semini promisisti. si enim semen cuiusque non appellaretur, nisi quod de eius carne nasceretur, nec nos appellaret apostolus semen Abrahae, qui certe originem carnis ab illo non ducimus, sed imitatione fidei semen eius facti sumus credentes in Christo, cuius caro ex illius carne propagata est. tunc ergo Abraham audiuit a domino: non hic erit heres tuus; sed qui exiet de utero tuo, ipse erit heres tuus. iam tunc adoptionis cogitatione sublata cum de se ipso semen speraret Abraham, restabat incertum, utrum ex Sara, an ex alia: quod illi deus occultare
Abbreviated transcription (Latin):
le ed incefis actib ao hũam gacẽ poti¬
uentib. mislier uiro debeat s̾uitutẽ hꝰ
unius rei qua sexus ut̾us carnali sorte
disc̾uitur. ⁊ caruali cõmixtione conc̾uit᷑
siłem in se hãnt potestatẽ uir inuyorẽ.
eotũ semine. ex quo ⁊ de se siposs hĩc¬
desid̾abat nũqm̃ hoc fac̾et mulr̃ sũcor ͤ¬
uin carnali concupĩa tenetur. Zelat
enim pocius pelicem qm̃ fac̾et mt̃em.
Nunc u̾o postea sit ꝓpagandiuolũtas
pia fuit. quia concũbendi uoluptas libi¬
dinosa non fuit. Ind̾ sane defendi nõ pot̃
si abrahm̃ sicut faustus obiecit nnume
credens deo qui sibuam ꝓlem de sarra ꝑmi¬
sãt deagar susciꝑe uoluit. S aꝑtissime fłm
est non dum hoc punsãt deus. s ecenseant
sc̃pture illius suꝑiora qui uolunt in ueni¬
ent semim abrabe iam fuisse ꝓmissam t̾rã
⁊ ĩmũabił multitud̾is hũndanciam. non dͣ
tũ fuisse patescm̃ quõ illuis semĩs eẽt fu¬
tura ꝓpagatio uttum ex carne abrale si

Expanded text:
 in ceteris actibus ad humanam pacem pertinentibus mulier uiro debeat seruitutem, huius unius rei, qua sexus utriusque carnali sorte discernitur et carnali conmixtione conceraitur, similem in se habeant potestatem uir in uxorem eo tamen semine, ex quo et de se, si posset, habere debebat. numquam hoc faceret mulier, si i carnali concupiscentia teneretur; zelaret enim potius pelicem, non faceret matrem. nunc uero propterea sic propagandi uoluntas pia fuit, quia concumbendi uoluntas libidinosa non fuit. Illud sane defendi non potest, si Abraham, sicut Faustus obiecit, minime credens deo, qui sibi iam prolem de Sara promiserat, de Agar suscipere uoluit. sed apertissime falsum est; nondum hoc promiserat deus. recenseant scripturae illius superiora, qui uolunt, inuenient semini Abraham iam fuisse promissam terram et innumerabilis multitudinis abundantiam. nondum tamen fuisse patefactum, quomodo illius seminis esset futura propagatio, utrum ex carne Abrahae, si
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃re. Ad et̾nam quippe uitam mĩc uo¬
co ubiĩmortalit̾ natus sum. non ad
alienigenis. Cuius autẽ soror nõ tace¬
tur. ħ int̾im cã facile occurrit. Quia oc¬
cultum ⁊ difficile ad intl̃d̾ est. quõ aĩa

Expanded text:
matre. ad aeternam quippe uitam nunc uoco, ubi inmortaliter natus sum, non ad alienigenis, cuius autem soror, - non tacetur, haec interim causa facile occurrit, quia occultum et difficile ad intellegendum est, quomodo a
Abbreviated transcription (Latin):
arcius colligetur ꝓleni aute omĩa dem¬
tan a cõcumbentib ub. ut deus eoꝵ tͥpi
lapsu pocius esfundat᷑: qm̃ crudeli nexũ
sana cupiditate flagrabat. S maĩcheꝰ
pł deuitande insaua uanitate delirabat.
ꝓinde ille n ͤ ordinẽ seruans nͥ inhũ ano
concubitu agebat. nͥut homo nasc̾etur.
iste ꝑu̾sitatem fabule obsemans nͥl in
quol concubitu timeda timebat ñ ue
deus captinaret᷑. ubi a faustus in facto¬
ibrale uelud conscĩam cłpat uꝑoxis.
ibiuo malo quidẽ aĩo ⁊ intentiõe ui¬
tuꝑandi. s tñ nesciens ⁊ nolens uttũ
colandat. Neq .n. ea ꝯsciam suam
fiagitio ꝯiugis miscuit. auoille suam
sllem sciens ancillaris uti fecunditatẽ
iusum uirisui pocestate licita uĩdica¬
lit. ã cedens uiro ꝯcupiscenti. Srubens
sledienti. n ħ iordinata suꝑͣ. Quis .n.
nescit uxorem marito tamqm̃ dño debe̾
suire. d qd admeubͣ corꝑis attin quib
ĩoxus ip̃e distinguitur apsus dicit. S mlr̾¬

Expanded text:
colligetur, prolem ante omnia devitari a concumbentibus jubet, ut deus eorum turpi lapsu potius effundatur, quam crudeli nexu vsana cupiditate flagrabat, sed Manichaeus prolis devitandae insana vanitate delirabat. Proinde ille naturae ordinem servans, nihil humano concubitu agebat, nisi ut homo nasceretur: iste perversitatem fabulae observans, nihil in quolibet concubitu timebat, nisi ne deus captivaretur. Abrahae uelut conscientiam culpat uxoris, ibi uero malo quidem animo et intentione uituperandi, sed tamen nesciens et nolens utrumque conlaudat. neque enim conscientiam suam flagitio coniugis miscuit, quo ille suam sterilem sciens ancillaris uteri fecunditatem in usum iuris sui potestate licita uindicauit, non cedens uiro concupiscenti, sed iubens oboedienti. neque hoc inordinata superbia. quis enim nescit uxorem marito tamquam domino debere seruire? sed quod ad membra corporis adtinet, quibus sexus ipse distinguitur, apostolus dicit: sim
Abbreviated transcription (Latin):
pade deo suo p̾sumpsit abrahm. ut fa¬
nenicie in ilła ꝑeg̾natione tutari. ut
it uxor eius qmͣuis ẽẽt pulch̾rima ap¬
ciccur ab aliquo. uec pp̃ ilłam ip̃e ueca¬
cur. Pot̾ãt sane ħ effic̾e̾ dens. quis ita
dentus ut ħ neget S si int̾rogatus
abrahmͣ illam feminam indicass uxo¬
rem duas res tuendas cõmitt̾et deo. et
suam uitã ⁊ coniugis pudiciciã. ꝑtim¬

Expanded text:
ita de deo suo praesumpsit Abraham, ut faomni pernicie in illa peregrinatione tutari, ut nec uxor eius, quamuis esset pulcherrima, adpeteretur ab aliquo nec propter illam ipse necaretur." poterat sane hoc efficere deus; quis ita sit demens, ut hoc neget? sed si interrogatus Abraham illam feminam indicasset uxorem, duas res tuendas committeret deo, et suam uitam et coniugis pudicitiam.