comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dureũ inmanu sua. & sic .vii. angli acceper
declesiȩ intelligunt᷑: Quibene anglĩ uocant᷑
qu aet̾nã uitã nobis adriuntiant: Dequib scrp¬
tũ .ẽ. Anglĩ pacis: amare flebunt Recte
&ciã septenario niumero exprimunt᷑ quia
uidelic& septiformi spũ replentur. Recte
septenario Numero t̃minant᷑: qr uniũsita¬
ti credentium p̃ponunt᷑: Septenarius enĩ

Expanded text:
ic septem angeli acceperunt Ecclesiae intelliguntur, qui bene angeli vocantur, quia aeternam vitam nobis annuntiant de quibus scriptum est: Angeli pacis amare flebunt . Recte etiam septenario numero exprimuntur, quia videlicet septiformi spiritu replentur. Recte septenario numero terminantur, quia universitati credentium praeponuntur, septenario enim
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ad plenũ ab stergentur quando in stan¬
te tempore gaudii aec̃na iocunditas suc¬
cedet. luxta illud Beati qui lugent: qm̃
ipsi com solabunt᷑. Et alibi. Iterum autem
ui debo uos. & gaudebit cor urm̃. Cunc
accidere poterit. unde uł modicũ constris ent᷑:

Expanded text:
utique abstergentur ad plenum, quando instanutique abstergentur ad plenum, quando instante tempore gaudii aeterna jucunditas succedet, juxta illud: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Et alibi: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum . Tunc ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hanc sententiã exprimitur. Unus enim
ut diximus gratiarũ inero ducit᷑: Ad uitae
itaq fontes a quarum detluc& eos. hoc. ẽ ad
contuendã scãe triniatois maiestatẽ. quo fa¬
me & siei depulsa. nec solem nec estum pa¬
Nullo calore urentur: ETABSTERGET
ds̃ omnem lacrimã ab oculis eorum Deus
omp̃s miro piecatis affectu. aliquando patrẽ
aliquando uͦ matrẽ se ostendit: qui plangen¬
tium filioꝵ lacrimas ab stergit Hinc ut
pat̃: auersos filios reuocat dicens Coũtimi¬
Ni filii reuertentes & sanabo aũ siones uras:
Materna quoq uiscera pi&atis transcendens.
suiͦ Tam̃ sulla oblita fuerit: ego non
obliuiscar. Ecce amat ue pat̾: ecce mise¬
r&ur &iam ultra matrem. Lacrimasq
elum aut̃ quod omnẽ lacrimã absterget᷑ ds̃
ꝓmittt Uariȩ enim s̃.. el eccorum
lacrimȩ: qm̃ alius ꝓpterea plangit. quia ma¬
lum agit: Alius quia bonum non fecit. Alius

Expanded text:
r hanc sententiam exprimitur? Unus enim r hanc sententiam exprimitur? Unus enim ut diximus, gratiarum introducitur. Ad vitae itaque fontes aquarum deducet eos, hoc est, ad contuendam sanctae Trinitatis majestatem, quo fame ac siti depulsa, nec solem nec aestum panullo calore urentur. Et absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum. Deus omnipotens miro pietatis affectu aliquando patrem, aliquando matrem se ostendit, quia plangentium filiorum lacrymas abstergit. Hinc ut pater aversos filios revocat, dicens: Convertimini filii revertentes, et sanabo aversiones vestras . Materna quoque viscera pietatis transcendens, sui ? Tamen si illa oblita fuerit, ego non obliviscor tui. Ecce amat ut pater, ecce miseretur etiam ultra matrem, lacrymasque dum autem quod omnem lacrymam abstergere Deus promittat. Variae enim sunt electorum lacrymae, quoniam alius propterea plangit, quia malum egit, quia bonum non fecit; alius,
Abbreviated transcription (Latin):
ullus ȩftus. Hoc est adũsio aliqua ł tribula¬
tionis angustia: seu ꝑ secutionis & cemp¬
tationis molestia non eos gruabit. quia
ipsius obumbratione tegentur. cui psal¬
mista dic̃ Obumbra suꝑ caput meũ indie
belli Solis quippe ⁊ estus nomine: sepe
sol& tribulatioꝑ secutionis accipi Unde
dñs deseminibus iactis loquens in euange
lio dic̃. Quia quod suꝑ p&rã cecidit. orco
sole aestuauit. Agnus gͦ qͥ in medio thro¬
ni.ẽ. reget eos: hoc ẽ. xp̃c in medio aecclȩ̃
suae consistens eos gubernabit. & ad uitae
fontes aquarũ deduc& eos hoc . ẽ. ad con¬
templationẽ scaẽ trintettis Hinc psal¬
mista Apudte. ẽ. fons uitae. & in lumi¬
ne tuo uidebimus lumeri Quod tale. ẽ
quasi dicat. infonte tuo: uidebimꝰ fontẽ
Spiritus quoq. sc̃s fons appellatur. ut
in euangłio ipse dñs dic̃ Siquis sicit.
ueniat adme &bibat. & deuentre eiꝰ.
fluent aquae uiue Ut quid aut̃ aquarũ
fons & non simplicit᷑ fons introducitur.
nisi quia

Expanded text:
ullus aestus, hoc est adversio aliqua, tribulationisve angustia, vel persecutionis et tentationis molestia non eos gravabit, quia ipsius obumbratione tegentur. Cui Psalmista dicit: Obumbra caput meum in die belli . Solis quippe et aestus nomine saepe solet tribulatio persecutionis accipi. Unde de seminibus jactis in Evange dicit, quia quod supra petram cecidit, sole orto aestuavit. Agnus vero qui in medio throni est, reget eos, hoc est, Christus in medio Ecclesiae suae consistens, eos gubernabit, et ad vitae fontes aquarum deducet eos, hoc est, ad contemplationem sanctae Trinitatis. Hinc Psalmista: Apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Quod tale est, quasi diceret: In fonte tuo videbimus fontem. Spiritus quoque sanctus fons appellatur, ut in Evangelio ipse Dominus dicit: Si quis sitit, veniat et bibat, et de ventre ejus fluent aquae vivae; ut quid aquarum fons, et non simpliciter fons introducitur, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
dũ se a frequentia corporaliũ rerũ contempla¬
tione ituma. cuiꝰdã secr&i secessũ p&it. &
cogitationũ tumultus reprimens int̃niȩ quietis
secretũ penetrat: quasi qđdam dõ silentiũ in
m̃te p̃parat. Sed qr inhac uita nequaqu̾a ẽ¬
templatio ꝑ fecce agit᷑. animoq renitenti co¬
gitationũ tumultꝰ se inger̃:. recte silentium
quasi media hora factũ dr̃ Qđ si in hac uita
fuiss& ꝑfectũ: nequaquã quasimedia hora
quae imꝑfeccionẽ significat. sed integra ꝑ hi¬
ber& factũ quae ꝑfectionẽ de monstrat : Quasi
gͦ media hora silentiũ fit incȩlo : cũ eleccoꝵ¬

Expanded text:
a frequentia rerum corporalium, contemplatione intima cujusdam secreti secessum petit, et cogitationum tumultus reprimens, in internae quietis secretum penetrat, quasi quoddam silentium Deo in mente praeparat. Sed quia in hac vita nequaquam contemplatio perfecte agitur, animoque renitenti cogitationum tumultus se ingerunt, recte per silentium quasi media hora factum dicitur. Quod si in hac vita fuisset perfectum, nequaquam quasi media hora quae imperfectionem significat, sed integra perhiberetur factum, quae perfectionem demonstrat. Quasi ergo media hora fit silentium in coelo, cu
Abbreviated transcription (Latin):
suosusus conuertunt: Reges aut̃ prin¬
cipes ac tribuni. iuxta qualitatẽ graduũ onĩs
reprobos significant. Maiodis scilic& dignita¬
tis homines mediocris & minoris qui tim̃tes
aintetere regna & honorem. dum uiderint
& transilibunt ad eos. ac mouebuntur ad ma¬
lum: ut eis pareant & diuicias non amit¬
tant Diuites quoq appellantur pec¬
catis: qui omne malũ quod uoluerint implere
libere poter̃: Nec inmalo alioꝵ auxilioin¬
digebunt: Eorces similit̃ inmalo intellegimꝰ
ad miscendã scilic& ebriecatẽ. uł ad fidem ali¬
o subuertendã: Serui: peccato seruientes
sunt. quia qui facit pecaatũ.: seruus ẽ. peccati
Liberi aiusticia .i. alieni aiusticia. Uide pauł
Cum serui estis e: tispeccati: liberi fuistis iusti¬
ciȩ Istionis imminente futuro iuditio cur
rent ad auxiliũ demonũ: cum desperati
ad scõꝵ quem lib& non p̃sumunt accedere
dicentes Cadite suꝑ nos: & abscondite Nos

Expanded text:
suos usus convertunt. Reges autem, prinsuos usus convertunt. Reges autem, principes, ac tribuni, juxta qualitatem graduum, omnes reprobos significant, majoris scilicet dignitatis homines, mediocres, et minores, qui timentes amittere regna et honorem, dum viderint sibunt ad eos et movebuntur ad malum, ut eis parcant, et divitias non amittant. Divites quoque appellantur peccatis, qui omne malum quod voluerint implere, libere poterunt, nec in malo aliorum auxilio indigebunt. Fortes similiter in malo intelligimus ad miscendam scilicet ebrietatem, vel ad fidem aliorum subvertendam. Servi peccato servientes sunt, quia qui facit peccatum, servus est peccati. Liberi a justitia, id est alienia justitia; unde Paulus: Cum servi essetis peccati, liberi fuistis justitiae . Isti omnes imminente futuro judicio, cur rent ad auxilium daemonum, cum desperati ad sanctorum quemlibet non praesument accedere, dicentes: Cadite super nos, et abscondite nos
Abbreviated transcription (Latin):
abira iudicantis QuO UENIT dies mag̃¬
nꝰ irȩ ipsorũ : idẽ dampnatio repborum:
Et QUis poterit stare: iđ nullus Si enim
scĩ illius irã tunc timebunt & angłi qͦq
timore concucient᷑. quis nrm sustin ebit
in quo & iustus uix saluabit᷑ : de hõc temp̃r
ꝓpheta dic̃ Dies ire diesilla & ct̃ Possumꝰ
& hec incontrariã part̾e intelligere:
Montes enĩ sepe insacro elo quio: suꝑbos
significant. Unde ẽ illud isaiȩ : Super
montẽ calig&sum leuate signum:
nquib ũbis: balthasar uoluit intelligi
in fidelitatis & impi& atis nebula cooꝑtũ:
Insulȩ aut̃ appel lant᷑: qui seculariũ nego¬
tiorum fluctibus quatiuntur. & insta¬
biles sunt Isti tales mouebunt᷑ abono ad
malũ : a fide ad in fidelitatẽ : ut cupidieatẽ
suã possint implere Qui &iam sub pacis
tempore tion solum exterorum substan¬
tiam p̃ripiunte: sed &ciam in morte pro¬
pinquorũ gaudent : atq eorumbona in

Expanded text:
ab ira judicantis. Quoniam venit dies magnab ira judicantis. Quoniam venit dies magnus irae ipsorum. Id est, damnatio reproborum. Et quis poterit stare? Id est, nullus. Si enim sancti illius iram tunc timebunt, et angeli quoque timore concutientur, quis nostrum sustinebit, in quo et justus vix salvabitur? De hoc tempore propheta dicit: Dies illa dies irae . Possumus et haec in contrariam partem intelligere. Montes enim saepe in sacro eloquio superbos significant, unde est illud Isaiae: Super montem caliginosum levate signum, in quibus verbis Balthasar voluit intelligi, infidelitatis et impietatis nebula coopertum. Insulae autem appellantur, qui saecularium negotiorum fluctibus quatiuntur, et instabiles sunt. Isti tales movebuntur a bono ad malum, a fide ad infidelitatem, ut cupiditatem suam possint implere. Qui etiam sub pacis tempore non solum exterorum substantiam praeripiunt, sed etiam in morte propinquorum gaudent, atque eorum bona in
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ corpora sua bene regere Nouerunt:
ne scilic& uicis irisolescant: ne penurus
succumbant Principes aut s̃minonis dig̃¬
nitatis scĩ: qͥ non om̃ib utreges: sed tamĩ
quibus. ⁊dã ꝓ concessis uirtutib. resistunt :¬
ribuni uͦ. qui ad huc minoris potestats:
nis dimicant: Diuites quoq Niopib: sed
bonis oꝑib uocant᷑ Unde ⁊ apls ad mo¬
n& diuites fieri in oꝑib bonis Fortes:
ñ corporis ui rtute. sed animi SERUU
coniugio obligatus. LiB ER quoq a con¬
iugio & aperatts ab solutus. Isti om̃s ultima
persecutione lep̃ hensi : fugient & abscon¬
tes nouissima ꝑ secutione conp̃hensos:
ortatur fugere dns in euanglĩo dicens:
unc qui iniudea sunt: fugiunt ad montes:
Et dicunit montibus & petris. iđ anglis
& hominibus scĩs Qui recte montes appel¬
lantur : qr terrena despiciunt : & cȩlestia
qui ẽ petra roborantur: Cadite suꝑ
nas & ct̃. d .ẽ. misclia animũ inflectite
&nos pisurĩs in teruenti onibus uiuate

Expanded text:
sunt, qui corpora sua bene regere noverunt, ne scilicet vitiis insolescant, ne penuriis succumbant. Principes autem sunt minoris dignitatis sancti, qui non omnibus ut reges, sed tamen quibusdam pro concessis virtutibus resistunt. Tribuni vero, qui adhuc minoris potestatis nis dimicant. Divites quoque non opibus, sed bonis operibus vocantur; unde Apostolus admonet divites fieri in bonis operibus, fortes, non corporis virtute, sed animi. Servus, qui conjugio obligatur. Liber quoque, a conjugio et a peccatis absolutus. Isti omnes ultima persecutione deprehensi, fugient, et abscontes novissima persecutione comprehensos hortatur fugere Dominus in Evangelio, dicens: Tunc qui in Judaea sunt, fugiant ad montes . Et dicent montibus et petris, id est angelis et hominibus. Qui recte montes appellantur, quia terrena despiciunt, et coelestia qui est peta agni. Id est, misericordia animum inflectite, et nos piis vestris intercessionibus adjuvate
Abbreviated transcription (Latin):
Nonpacientur quia p̾sentia illius saturabun¬
tur. qui est panis uiuus de celo descendens:
Hinc psalmista: Saciabor dumma nifes¬
tabitur gloria tua. i timquoq Non susti¬
nebunt. quia ipse ẽ. potus uitȩ: unde

Expanded text:
non patientur, quia praesentia illius satiabuntur, qui est panis vivus de coelo descendens. Hinc Psalmista: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Sitim quoque non sustinebunt, quia ipse est potus
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽ mi tunosti: rursum ille ex ꝑsona dnĩ
ł p̃dicatorũ eiꝰ sub infert: HISUNT QUIUE¬
nor̃ de cribulatione magna : & lauer̃sto¬
lassuas & de albauerunt eas in sanguine ag¬
ni Cuiꝰ uidelic& uox toto isto intempore
ꝑora docentium talia clamat talia p̃dicat:
U nde & in eo quod dic̃ uenerĩ trium tempo¬
rũ sumã concludit p̃tertti scilic& p̃sentis &
futuri. Pro eo qđ .ẽ. uener̃. ueniunt atque
uenturi sunt De cribulatione magna. hoc
mista. Multȩ tribulationes iustoꝵ. Mag¬
nas quippe sc̃i tribulationes ꝑfer̃ dum
alios iugulo strauit gladius. alios crucis
patibulum ad fixit: alios inse sub iectos aqua
obsorbuit. alios ȩdax flamina comsump¬
sit. Nec solum illi ꝑtinent adhanc
glãm quibiuiꝰ cemodi corporalit̾ tormenta ꝑ¬
ferunt: sed & illi qui inpacis tempore pie
uiuere in xp̃o cupiunt & ꝑ secutionum
gladio precepti interficiunt : Sicq suas stolas

Expanded text:
Domine mi, tu nosti, rursum ille ex persona Domini Domine mi, tu nosti, rursum ille ex persona Domini vel praedicatorum ejus subinfert. Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni. Cujus videlicet vox toto isto tempore per ora docentium talia clamat, talia praedicat. Unde et in eo quod dicit: Venerunt trium temporum summam concludit, praeteriti scilicet, praesentis, et futuri, pro eo quod est, venerunt, veniunt, atque venturi sunt. De tribulatione magna, hoc mista: Multae tribulationes justorum . Magnas quippe sancti tribulationes perferunt, dum alios jugulo stravit gladius, alios crucis patibulo affixit, alios in se subjectos aqua absorbuit, alios edax flamma consumpsit. Nec solum pertinent ad hanc gloriam, qui ejuscemodi corporaliter tormenta perferunt, sed et illi, qui in pacis tempore pie vivere in Christo cupiunt, et persecutionum gladio praecepti interficiunt, sicque suas stolas,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uidelic& p̃dicatorũ edesignatur
dõ aut̃ interrogat senior ut querat iolis
querens audiat audiens intellegat. Intel¬
intelligit semecipsum accendat: Deniq
ostenduntur ei anictistolis albis: ut talẽ
habitum tale concupiscat indum̃tum
Sed statim requiritur qui sint tales aut
unde uenerint: quatinus scilic& siuult in
talium transire Numerum. dum audit
qui sint &unde uenerint studeit talia
esse. qualis illos cernit: satagat in deuenire
unde illos uenisse cognoscit: Quid uero sint
stolȩ albȩ : paulo suꝑius dictum . ẽ: Dicaturgͥ:
Hiqui amictis stolis albis. qui sunt & unde ue¬
nerunt: ac si p̃dicatores scĩ uel dñs p̃dica¬
torum piis auditoribus dicer&. Quot quot
ante mundi constitutionẽ eleto sunt nuqͥd
amatores mundi sunt : Num quid uolupta¬
tum suarũ ex secutores : Num quid ꝑit̃ cupi¬
ditatis ambulauer̃ : ad hȩc cũ iohs exꝑsona
bonorũ auditorũ uni seniori respondit.

Expanded text:
inus videlicet praedicatorum designatur. inus videlicet praedicatorum designatur. Ideo autem interrogat senior, ut quaerat Joannes, quaerens audiat, audiens intelligat, intel semetipsum accendat. Denique ostenduntur ei amicti stolis albis, ut talem habitum, tale concupiscat indumentum. Sed statim requiritur qui sint, aut unde venerint, quatenus scilicet si vult in talium transire numerum, dum audit qui sint et unde venerint, studeat talis esse, quales illos cernit, satagat inde venire, unde alios venire cognoscit. Quid vero sint stolae albae, paulo superius dictum est. Dicatur igitur: Hi qui amicti sunt stolis albis, qui sunt et unde venerunt? ac si praedicatores sancti, vel Dominus praedicatorum piis auditoribus diceret: Quotquot ante mundi constitutionem electi sunt, nunquid amatores mundi sunt? nunquid voluptatum suarum sectatores? nunquid per iter voluptatis ambulaverunt? Ad haec cum Joannes ex persona bonorum auditorum uni seniorum respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
in homine sustinuit. Ipsi &iam nibulhiomi¬
Nus dicunt: Non fuit xp̃c aeterna uirtus
& fortitudo : qui lassari potuit exitinere:
Noseconera respondemꝰ: quia qđ infirmũ
e dĩ forcius. ẽ hominibus. illius enim infirmi
cens mihi. Hi qui amicti sunt stolis albis
&ct̃.: Quare dic̃ respondit nulla interroga¬
tione p̃missa: consueto more scripturȩ lo¬
quitur. que sol& plerumq nullo interrogan¬
te. ita respondentis uoce proferre senten¬
tiam Ende in euanglĩo legimꝰ: quia res¬
pondens ihc̃ dix̃: Confiteortibi dñe celi &¬
terrȩ: & alibi legimꝰ: quia respondens an¬
głs dixit mulieribus Nolite timere
Nulla interrogatione ipsarũ mulierũ p̃mis¬
sa. H oc aut̃ in hac reuelatione unius senio¬
ris responsio: dissimilitudinis hab& in illis.
quia ista in terrogatiua. ẽ. illa indicatiua
Quid itaq inuno seniore dccipimꝰ nisi ordi
tantur : Inuno uͦ seniore unitas eorun dem
testam̃torũ. uł certe ipse senior seniorum¬

Expanded text:
indigna sustinuit. Ipsi etiam nihilominus dicunt: Non fuit Christus aeterna virtus et fortitudo, quia lassari potuit ex itinere. Nos econtra respondemus, Quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Illius enim infirmitxit mihi: Hi qui amicti sunt stolis albiscis. Quare dicit, respondens: nulla interrogatione praemissa? Consueto more Scripturae loquitur, quae solet plerumque nullo interrogante, ita respondentis voce proferre sententiam. Unde in Evangelio legimus quia respondens Jesus dixit: Confiteterrae . Et alibi legimus, quia respondens angelus dixit mulieribus: Nolite timere , nulla interrogatione ipsarum mulierum praemissa. Hoc autem in hac revelatione unius senioris responsio dissimilitudinis habet ex illis, quia ista interrogativa est, illa indicativa. Quid itaque in uno seniore accipimus, nisi ordintantur. In uno vero seniore unitas eorumdem testamentorum. Vel certe senior ipse seniorum, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
homo deterra creatus decerra ad celum sub¬
leuatus Ipsi dicunt Nulla ei deb& graciarũ
actio : qui ut afferr& salutẽ animarũ nos¬
trarũ: potestate ꝓpͥa uoluit anima ponere
Quod sinoll&: numquã poner&. Ipsi &iã dicunt
Nulla ratio ꝓmittit honorẽ dercttis illi as¬
scribi: qui exprobatꝰ irrisus contemptu dignꝰ
habitus ẽ. Et nos econtra: ꝑhoc dignus a nob̾
honorandus. ẽ: quia indigna ꝓ nobis susti¬

Expanded text:
homo de terra creatus, de terra ad coelum subhomo de terra creatus, de terra ad coelum sublevatus. Ipsi dicunt: Nulla ei debetur gratiarum actio, qui ut afferret salutem animarum nostrarum, propria potestate voluit animam ponere: quod si nollet, nunquam poneret. Ipsi etiam dicunt: Nulla ratio permittit honorem deitatis illi ascribi, qui exprobratur irrisus, contemptu dignus habitus est. Et nos econtra: Per hoc a nobis dignius honorandus est, quia pro nobis i
Abbreviated transcription (Latin):
congruit crucifixo : qr maledictꝰ homo qͥ
pendet in ligno: Mos contra dicimꝰ qđ nulli
meluis conuenit benedictio. quam illi qui maledic¬
tum legis abstulit a nobis. & benedictionẽ ha¬
brahȩ ad gentes ꝑuenire fecit. Ipsi quoq. di¬
cunt Non conuenit homini mortuo claritas
sed solidõ uiuo. Nos econtra dicimꝰ neminima¬
gis quã illi ad seribendã cdaritatẽ: quia in
diuinitate manens ipse. ẽ auctor lucis ȩt̃ne¬
& in humanitate delhorã mortuis tercia
die surrex̃ ꝑ głam patris. & ẽ illiclarita¬
te comparticeps. & uiuit ac sed & indexte¬
ra dĩ patris. Ipsi nihul ominꝰ dicunt. Non
.ẽ. xp̃s ur illa sapientia quae ad tingit a fi¬
ne usq ad finem fortit̃. & ct̃. Qm̃ p aruulus
ex nr̃a sorore.ẽ. natus. & ꝑ in crem̃ta temipo
m̃tũ in assumpto homine: cum idem scdmm
quod homo erat ꝓfecit sapiencia. sed magis
haec ab illa assumpta mansit una sapiencia
qua sapiencia mundus. ẽ. factus. & restauratꝰ

Expanded text:
t crucifixo, quia maledictus homo qui pendet in ligno . Nos e contrario dicimus, quod nulli melius convenit benedictio, quam illi qui maledictum legis abstulit a nobis, et benedictionem Abrahae ad gentes pervenire fecit. Ipsi quoque dicunt: Non convenit homini mortuo claritas, sed soli Deo vivo. Nos e contrario dicimus nemini magis quam illi ascribendam claritatem, quia in divinitate manens ipse est auctor lucis aeternae, et humanitate ad horam mortuus, tertia die surrexit per gloriam Patris, et est illi claritas comparticeps, et vivit ac sedet in dextera Dei Patris. Ipsi nihilominus dicunt: Nonit a fine usque ad finem fortiter, quoniam parvulus ex nostra sorore natus est, et per incrementa tempormentum in assumpto homine, cum idem secundum quod homo erat, profecit sapientia, sed magis haec ab illa sumpta mansit una sapientia, qua sapientia mundus est factus, et restauratus
Abbreviated transcription (Latin):
pallidũ sed& : q nimiru ꝑ offitiũ illorũ quos
iam spiritalit᷑ occidit : uitã electorũ ex eingue¬
nipotens anglos scdm̃ meritũ suuͦ p̃posuit Et
sicut bonis bonũ idiẽ michael p̃fecit angłm:
Unde. ẽ Nemo adiutorms nisimichael pͥnceps
ur: ita malis malos anglos p̃posuit: Idoq iiIIͦ.
angłi. qui iiii. regnis principalibus sunt p̃po¬
siti: nonboni fuerunt sed mali. Data ẽ illi
potestas suꝑ quattuor partes terrȩ: idest suꝑ
oms reprobos. qui in quateuor partibus terrȩ
morant᷑ : In oriente scilic&: occidente. aquilo¬
ne. & meridie: Uel ꝑ .iiiͦ. partes terrȩ pos¬
sumꝰ intellegere .iiiͬ. regna pͥncipalia: Assi

Expanded text:
um sedet, quia nimirum per officium eorum, quos jam spiritualiter occidit, vitam electorum exstingueomnipotens angelos secundum meritum suum praeposuit, et sicut bonis bonum, id est Michaelem praefecit angelum. Unde est, Nemo est adjutor meus, nisi Michael princeps vester, ita malis malos angelos praeposuit, ideoque quatuor angeli qui quatuor regnis principalibus sunt praepositi, non boni fuerunt, sed mali. Data est illi potestas super quatuor partes terrae, id est super omnes reprobos, qui in quatuor partibus terrae morantur, in oriente scilicet, occidente, aquilone et meridie. Vel per quatuor partes terrae, possumus intelligere quatuor regna
Abbreviated transcription (Latin):
cies suas. Casus iste : humilitatis inditiũ. ẽ:
Quia electi quicqͥd boni habent: Ñ suis mertcs
sed dĩ grae deputant: a quo omia bona sumunt᷑
in futuro sibi ꝓspiciunt: reꝓbiuͦ quȩ eos in
futuro sequarit᷑ ꝓuidere Neglegunt Et ad¬
ORAUER̃ dm̃ dicentes am̃. Benediccio & da¬

Expanded text:
cies suas. Casus iste humilitatis indicium est, cies suas. Casus iste humilitatis indicium est, quia electi quidquid boni habent, non suis meritis, sed gratiae Dei deputant, a quo omnia bona sumuntur, in futuro sibi prospiciunt, reprobi vero quae eos in futuro sequantur, providere negligunt. Et adoraverunt Deum, dicentes: Amen, benedictio, et cla
Abbreviated transcription (Latin):
sunt seniores. hoc & quattuor animalia: Geaꝰ¬
eni ingenere .ẽ. in hoc loco. sicut legimꝰ supra
enĩ dñs in aeclã regnans singularit cuncta
examinat: recce ꝑ unu thronũ designatur.
uauꝰ ipsa aecclã in capite suo alioꝵ facta iu¬
dicat: digne ꝑ seniores Quia quoq pascuis
Dene ꝑ animalia. Quia aut̃ uentura quaeq p̾¬
deando adnuntiat apte ꝑ angłos. Quia ex
diũsis gentibus ad gregatur ure ꝑturbam
ut hanc turbã inumerabilẽ ipsos. eẽ. anglõs
ostender&. solumꝰ eoꝵ casũ comimemorat. Neq
enĩ conuenit: ut anglis adorantibus homi¬
nesrigida teruice starent. Anglos itaq hic
anglĩ s: aliquando stantes aliꝗndo sedentes
iero ducunt᷑: Stantes: si c̃hic Sedentes ut
ibi Illic seder̃ sedes iniuditio Et sedebi¬
tis suꝑ sedes .xii. iudicantes.xii. trib. is rael.
psisunt in circuitu thironi: q aecclãm doc¬
trina. p̃ce . & exemplo undiq ambiunt .
ET CECIDERUNT In conspectu throni in fa¬

Expanded text:
sunt seniores, hoc et quatuor animalia. Genus in genere est in hoc loco, sicut legimus supra enim Dominus in Ecclesia regnans, singulariter cuncta examinat, recte per unum thronum designatur: quia vero ipsa Ecclesia in capite suo aliorum facta judicat, recte per seniores: quia quoque pascuis bene per animalia. Quia vero ventura quaeque praedicando annuntiat, apte per angelos; et quia ex diversis gentibus aggregatur, jure per turbam numerabilem ipsos esse angelos ostenderet, solummodo eorum casum commemorat. Neque enim convenit ut angelis adorantibus homines rigida cervice starent. Angelos itaque hic eli sunt, qui aliquando stantes, aliquando sedentes introducuntur. Stantes, sicut hic: sedentes, sicut ibi: Illic sederunt sedes in judicio . Et: Sedebitis super sedes duodecim judicantes duodecim tribus Israel . Ipsi sunt in circuitu throni, quia Ecclesiam doctrina, prece, exemplo undique ambiunt. Et ceciderunt in conspectu throni in fa
Abbreviated transcription (Latin):
dinumerare nemo poterat : Numerꝰ electo¬
rum apud dm̃ finitus . ẽ. sed apud homines
.ẽ infinitus Vnde ad homines . ẽ. referendũ:
ex om̃ibus gentibus. & deinde sub infert
tribubus: ostendit quia inomniũ gentium
Nomine comp̃henduntur fideles omniũ

Expanded text:
dinumerare nemo poterat. Numerus electorum apud Deum finitus est, sed apud homines est infinitus. Unde ad homines est referendum ex omnibus gentibus, et deinde subinfertur, Et tribubus, ostendit quia in omnium gentium nomine comprehenduntur fideles omnium
Abbreviated transcription (Latin):
princi palitatẽ. suꝑ iiiͦi. regna tenentes Unde
indamelis uolumine legimꝰ: quod iuii. uenti
pugnabant in mari magno: & quattuor
bestiȩ consurgebant decerra. quae sunt p̃fata .iiiͦ.
seculi regna Cenebant gͦ anglĩ .iiii. uentos: ⁊đ
seipsos inm̃bris suis. Quia enĩ diabolus & om̃s ini
qui unũ corp̾s: ꝓfecto & in anglis & inuentis
ipse intellegitur: Ipsi angeli tenebant .iiiiͦ. uen¬
tos terrȩ ne flarent suꝑ terram. & ct̃. Quia
quattuor demones singulis regnis pͣlati te¬
nebant omnem subiectum populũ : ut nullus
flatũ alicuiꝰ religionis auderet contra eos emit¬
tere. aut mu tire contra illos & ũbum ueri¬
tatis efflare adũsus idola ut diceret. Non s
dii qui hominũ manibus efficiunt᷑ sed sunt si¬
mula chra ad nichal utilia. Interra aut̃ diũ¬
sitas prouintiarũ: Inmari uͦ : imnum erosi¬
tas designatur in sularũ : Farbores quoq
intelleguntur homines singuli. quia ab uni¬
uersitate redit ad specialitatem Qm̃ ipsi de¬

Expanded text:
principalitatem super quatuor regna tenentes. Unde in Danielis volumine legimus, quod quatuor venti pugnabant in mari magno, et quotuor bestiae consurgebant de terra, quae sunt praefata quatuor saeculi regna. Tenebant ergo angeli quatuor ventos, id est seipsos in suis membris. Quia enus sunt, profecto et in angelis et in ventis ipse intelligitur. Ipsi angeli tenebant quatuor ventos terrae, ne flarent super terram, quia quatuor daemones singulis regnis praelati, ita tenebant omnem subjectum populum ut nullus alicujus flatum regionis auderet contra eos emittere, aut mutire contra illos, et verbum veritatis efflare adversus idola, ut diceret: Non sunt dii, qui hominum manu efficiuntur, sed sunt simulacra ad nihilum uti lia. In terra autem diversitas provinciarum, in mari vero innumerositas designatur insularum. Per arbores quoque intelliguntur homines singuli, quia ab universitate redit ad specialitatem, quia ipsi dae
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi sibi creditũ expendere quoq. in¬
ut augm̃tũ lucri cleaccepta pecunia referant
&iã inimicis hanc erogare Non trepidant &
quia isti u dextera s aet̃ni regis locandi qͥ in
uirginibus continentibus. ac bonis coniuga¬
tis in .xii. istis inueniuntur ꝓueccꝰ anima¬
rũ: bene pꝰhos om̃s BENIAΜN ponitur
qͥ filius dexterȩ int̃p̃tat᷑: Quasi erũ abipsa

Expanded text:
verbi sibi creditum expendere quoque inverbi sibi creditum expendere quoque inut augmentum lucri de accepta pecunia referant, hanc inimicis erogare non trepidant. Et quia omnes isti in dextera sunt aeterni regis locandi, qui in virginibus, continentibus, ac bonis conjugatis, in duodecim istis inveniuntur profectibus animarum, bene post hos omnes Benjamin ponitur, qui filius de
Abbreviated transcription (Latin):
uid etur qm̃ qui merent intabernaculo cor¬
ruptionis. debent gaudere de caberna culo
tales ia om̃ia concul cantes terrena: suꝑ ad¬
dunt sibi p̃cepta Noniussa. ut . ẽ. uirgini¬
Quibus nimirũ bene conuenit: qđ iSachaR
pleui ad rectitur. qui merces int̃p̃tatur:
Talibus enĩ merces debet̾ remuneratiotus.
quoꝵ uni dic̃ hueremias Quiescat uox tua
aploratu: qm̃ ẽ. merces oꝑi tuo Tales aut̃
qͥ ita uiuunt & solũmͦ ꝓ remuneratione
aeẽnȩ uitȩ laborant: solent aliquando
tem petiones ꝓbare. Unde bene post
isachar. TABULon sequitur: qͥ int̃p̃tat᷑
habitaculũ fortitudinis Non enĩ tales suc¬
cunbunt temptati sed uirtus in in firmi¬
tate ꝑficit᷑. Detalib dic̃ apls. Conua¬
luer̃ deinfirmieate: fortes facti sunt in
bello Quia corpꝰ illoꝵ qđ ab inimicis pu¬
tatur in firmũ. & ꝑ quod animȩ parant
interitũ. inuenit᷑ inuictũ. Qui &ia dũ
amalis ꝑ sequuntur: talentum diuini

Expanded text:
videtur: quoniam qui moerent in tabernaculo corvidetur: quoniam qui moerent in tabernaculo corruptionis, debent gaudere de habitaculo aetales jam omnia conculcantes terrena, superadducunt sibi praecepta non jussa, ut est virginiQuibus nimirum bene convenit, quod Issachar post Levi annectitur, qui merces interpretatur. Talibus enim debetur merces remunerationis, quorum uni dicit Jeremias: Quiescat vox tua ploratu, quoniam merces est operi tuo . Tales autem qui ita vivunt, et solummodo pro remuneratione aeternae vitae laborant, solent aliquando tentationes probare. Unde bene post Issachar: Zabulon ponitur, qui interpretatur habitaculum fortitudinis. Non enim tales succumbunt tentationibus, sed virtus in infirmitate perficitur. De talibus dicit Apostolus : Convaluerunt de infirmitate. Fortes facti sunt in bello, quia corpus illorum quod ab inimicis putatur infirmum, et per quod animae parant interitum, invenitur invictum. Qui etiam dum a malis persequuntur talentum divini
Abbreviated transcription (Latin):
bulationibus constituti. alatitudine carrea¬
tis non recedunt. Atq. idcirco bene post
aser neptalim ponitur: qui latreudo in¬
terptatur Per illud enĩ mandatum curr̃
dequo psalmista dic̃. Latũ mandatũ tuum
nimis & quia ꝑhioc amplissimũ dilectio¬
nis p̃ceptũ gradientes. ea q̃ r&ro s̃ obluuoni
tradunt. & in ante se extendunt. seq pere¬
grinosin hac uita. eẽ. conspiciunt: ⁊ dõq
& m dicos. eẽ. fatent᷑. Iure p Neptalim. Ma¬
NASSES ponit᷑ : qui oblitus int̾p̃tat᷑ uł ne¬
cessitas. Oblitus scilic& : qr unũ qđ retro . ẽ di¬
mittunt. Necessitas uͦ: qr ad ea quae deside¬
rant necdũ ꝑuener: Hinc psalmista. Dene¬
cessitatibus meis erueme Unde & bene post
manassen. Si Meori collo catur qui audiui
de siderium illorũ postulantiũ dissolui. unt pos¬
sint. cẽ. cum xp̃o. sepe differtur: non tam̃
dufertur Un de necesse: ẽ &iam ut nom̃
habitaculi retineant: qđ idem simeon sonare

Expanded text:
bulationibus constituti a latitudine charitabulationibus constituti a latitudine charitatis non recedunt, atque idcirco post Aser Nephthalim ponitur, qui latitudo interpretatur. Per illud enim mandatum currunt, de quo Psalmista dicit: Latum mandatum tuum nimis . Et quia per hoc amplissimum dilectionis praeceptum gradientes, ea quae retro sunt oblivioni tradunt, et in ante se extendunt, seque peregrinos in hac vita esse conspiciunt, ideoque et mendicos se esse fatentur, jure post Nephthalim Manasses ponitur, qui oblitus interpretatur, vel necessitas. Oblitus scilicet, quia unum quod retro est dimittunt; necessitas vero, quia ad ea quae desiderant, necdum pervenerunt. Hinc Psalmista: De necessitatibus meis erue me . Unde et bene post Manassen Simeon collocatur, qui audivit desiderium illorum postulantium dissolvi, ut possint esse cum Christo, saepe differtur, non tamen aufertur. Unde necesse est etiam ut nomen habitaculi retineant, quod idem Simeon sonare
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ filios. Filii quippe filiorum intelle¬
gitur remunerato operum Spiritalis itaq
.ẽ. ista prosapia. Et quia iniudea p̾cessit
initium confessionum. In ruben succedunt
in crem̃ta uirtutum Qui si primꝰ poner&
placitis Post ruben recte ponit᷑. Gath: qui
temptatio inter p̃tatur : quia bene oꝑ antes
solet probare temptatio Unde cuidam dr̃
Quia acceptus eras dõ necesse fuit ut probatio
temptar& te. & quia scĩ contra easdem tẽpta¬
tiones diuina uirtute pͣcincti fortes existunt.
recte idem gath acinctus uocatur. Unde
psalmista dic̃. Precinxistime uirtute ad
bellum & quia sc̃i clauso hostio patrẽ orant.
& sua oꝑa in quantum possunt fauori huma¬
no caelant. ut qui uidet in abscondito eis redat.
Recte eis &iam conuenit quod idem gath la¬
trumculus dr̃ Etquia in lata temptatio ꝓ¬
batos coronat: congrue pꝰ gath. As ER poni¬
ista promissione sc̃i: non solũ pacient̾ in lata
sibi ꝑferunt mala. Sed &iam in ipsis tri¬

Expanded text:
filiorum tuorum. Filii quippe filiorum, intelligitur remuneratio operum. Spiritualis itaque est ista prosapia, quia et in Juda praecessit initium confessionum, et in Ruben succedunt incrementa virtutum. Qui si primus ponereplacitis. Post Ruben recte ponitur Gad, qui tentatio interpretatur, quia bene operantes solet probare tentatio. Unde cuidam dicitur: Quia acceptus erat Domino, necesse fuit ut tentatio probaret te: et quia contra easdem tentationes divina virtute praecincti fortes existunt, recte idem Gad accinctus vocatur. Unde Psalmista: Praecinxisti me virtute ad bellum . Et quia sancti clauso ostio orant Patrem, et sua opera inquantum possunt favori humano celant, ut qui videt in abscondito eis reddat. Recte etiam convenit quod idem Gad latrunculus dicitur. Et quia illata tentatio probatos coronat, congrue post Gad: Aser poniista promissione, non solum patienter illata sibi perferunt mala, sed etiam in ipsis tri
Abbreviated transcription (Latin):
ficando Idõ sunt ante thronum dĩ &ser¬
uiunt ei die acnocte intemplo eius: et
qui sed & introno habitat suꝑ illos Ac sidice¬
r&. Propter ea ad numerum ꝑtinent elec¬
torum: propterea thronus dĩ. ꝓptea: dĩ. templũ
sunt. ꝓpterea i templo eiꝰ. scam̃ illi ex hibent
eruitutem : quia talibus indum̃tis uestiti.
quia sanguine agni uidentur abluti ipsi
enĩ conditore suo. taniquã thronꝰ p̃sident᷑
Nam quod dixit sed & inthrono: hoc repe¬
tit dicens: habteabit suꝑ illos. ubi ⁊ chrorũ
& templum eos demonstrauit. eẽ. Ser
uiunt die acnote. id ẽ in ꝓsperis & adũ¬
sis fidei atq oꝑationis receitudinem con¬
seruant: Dies enim ꝓsperitatẽ: nox
uͦ significat. huius sclĩ aduersitatẽ Sed
inutrisq dõ deseruiunt: quia eos Nec
prosperitas nec adũsitas. a beata insti¬
tutione ac̃ libera comditoris sui serui¬
tute ual& inclnarȩ̨: & hoc in ecclesia.
hõc .ẽ. in seipsis Non esurient rieq sici¬

Expanded text:
o sunt ante thronum Dei, et serviunt ei die ac nocte in templo ejus. Et qui sedet in throno, habitat super illos. Ac si diceretur: Propterea ad numerum pertinent electorum, propterea thronus Dei, propterea templum Dei sunt, propterea in templo ejus sanctam illi exhibent servitutem, quia talibus vestimentis induti, quia sanguine agni videntur abluti. Ipsi enim a conditore tanquam thronus praesidentur, Nam quod dixit: Sedet in throno, hoc repetivit, dicens: Habitat super illos, ubi et thronum et templum eos esse demonstravit. Serviunt autem die ac nocte, id est in prosperis et adversis fidei atque operationis rectitudinem servant. Dies enim prosperitatem, nox vero significat hujus saeculi adversitatem, sed in utriusque sancti Deo serviunt, quia eos nec prosperitas, nec adversitas a beata institutione et libera conditoris sui servitute valet inclinare, et haec in Ecclesia, hoc est in se
Abbreviated transcription (Latin):
ses aut̃ qͥ ñ fuit filius ia cob & qui dealieni¬
gena natus. ẽ matre. id ẽ de ascen& filia
phuti farȩ sac̃ dotis eliopoleos: Locũ eiꝰ tene¬
at: Ad qđ scendũ : qr dedan. Nasciturus ÷
anti xp̃ c. iuxta illud iacob siat dan coluber
inuia: &ct̃usq ut tadat ascensor eius recro.
Cicitur itaq ex hoc loco dan ut ostendatur
Alit̃. Dari utẽp̃tat᷑ iuditiũ transiens hebre¬
oꝵ. Quia scilic& post quã ueritas apparuit.
omia illoꝵ sacrificia &uictime transier̃ :
& ueritas surrex ꝑ manassen. hioc. ẽ. ꝑpo
pulũ gentilem. qui obliuioni tradidit i do¬
la Finteo enĩ sac̃dotio qđ in figura p̃cesse¬
rat: statĩ surrex̃ uerũ in aeccła sac̃ dotiũ:
sedmñ ordinẽ melchisedech De hoc enĩ ꝑ¬

Expanded text:
t filius Jacob, sed qui alienigena matre natus est, id est, de Aseneth filia Putipharis sacerdotis Heliopoleos, locum ejus teneat. Ad quod dicendum, quod de Dan nasciturus est Antichristus, juxta illud Jacob, Fiat Dan coluber in via, etc., usque cadat ascensor ejus retro . Ejicitur itaque ex hoc loco Dan, ut ostendatur Aliter: Dan interpretatur judicium transiens Hebraeorum; quia scilicet, postquam veritas apparuit, omnia illorum sacrificia et victimae transierunt, et veritas surrexit per Manassen, hoc est per populum gentilem, quae oblivioni tradidit idola. Finito enim sacerdotio quod in figura praecesserat, statim surrexit verum in Ecclesia sacerdotium secundum ordinem Melchisedech. De hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
cem emiteant. sicutinios qui aereum flatu
infolle uentris trahimꝰ ꝑ organũ gutturis.
seduox illorũ desiderium . ẽ ipsorũ: &tanto
magis quisq illorum clamat. quanto magis
cordis eorum: audiuit auris tua Petunt aut̃
derepbis uindicta: quia optant uenire diẽ
extremi iudicii. gresurrectionem suoru cor¬
porum p̾stolari ETDATE SUNT illis sin¬
gile sdolȩ albȩ.&et̃ Perstolas albas. debe¬
mus intellegere meraedem baptismi. p̃mium
marcirii. mercedem aecerniorum operum.¬
& gaudium celestis patriȩ: Habent gͦ ante re¬
surreccionẽ sc̃ĩ singulas stolas: quia in sola ani¬
ostea aut accepturi sunt binas: quando re¬
coeptis corporibus inmutabiles er̃ in anima.
& incorruptibiles incorpore De hõc esaias.
nterra sua. duplicia possidebunt: Et dictõ¬

Expanded text:
vocem emittant, sicut nos qui aereum flatum vocem emittant, sicut nos qui aereum flatum in follem ventris trahimus per organum gutturis, sed vox illorum desiderium est ipsorum. Et tanto magis quisque illorum clamat, quanto magis cordis eorum audivit auris tua . Petunt autem de reprobis vindictam; quia optant venire diem extremi judicii, et resurrectionem suorum corporum praestolantur. Et datae sunt illis singulae stolae albae. Per stolas albas debemus intelligere mercedem Baptismi, praemium martyrii, mercedem aeternorum, et gaudium coelestis patriae. Habent ergo ante resurrectionem sancti singulas stolas; quia in sola anipostea autem accepturi sunt binas, quando receptis corporibus immutabiles erunt in anima, et incorruptibiles in corpore. De hoc Isaias, In terra sua duplicia possidebunt .
Abbreviated transcription (Latin):
dum eos simulatores & hipochritas. ee. dicebant:
ETCLA MABΑNToms qui aꝑ tũ siue occultu mar¬
tyriũ fuerant ꝑ pessi: uoce magna dicentes:
Uis que quo dñe sc̃s &euerus non iudicas & uindicas
loco cursci iamcum dño manentes uindictam
de iniicis expeccant. cum dñs in euangłio di¬
cat: Diligite in imicos uros & orate ꝓꝑ sequen¬
tibus & calumpniantibus uobis Sed sciendũ :¬
quia illi sci iam in conspeccu sui creatoris con¬
sistentes uident uoluntate illius. &idõ ab ip¬
so accipiunt. quod eum uelle facere niouer̃:
& deipsobibunt. quod ab ipso siciunt : P&unt
aut uindicta deinimicis. duobus modis & hõc
causa caritatis: ut scilic& qui adurea dec̃nam
sunt p̃destinati: conũtantur amalo adbonu
Quiuꝰ p̃sciente dõ dampnandi sunt. moriant᷑
& peccare desistant. ut ꝑ hoc minorẽ poena
ininferno hab eant. Vbi unus quisq scdm̃a
qualitatẽ operũ: sustinebit magnitudine poe

Expanded text:
dum eos simulatores et hypocritas esse dicebant. dum eos simulatores et hypocritas esse dicebant. Et clamabant omnes qui apertum sive occultum martyrium fuerant perpessi. Voce magna dicentes: Usquequo, Dloco, cur sancti jam cum Domino manentes vindictam de inimicis expetant, cum Dominus in Evangelio dicat, Diligite inimicos vestros, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos. Sed sciendum quia illi sancti jam in conspectu Creatoris sui consistentes vident voluntatem illius; et ideo ab ipso accipiunt quod eum velle facere noverunt, et de ipso bibunt quod de ipso sitiunt. Petunt autem vindictam de inimicis duobus modis, et hoc causa charitatis: ut scilicet qui ad vitam aeternam praedestinati sunt, convertantur a malo ad bonum; qui vero, praesciente Deo, damnandi sunt, moriantur, et peccare din inferno habeant, ubi unusquisque secundum qualitatem operum sustinebit magnitudinem poe
Abbreviated transcription (Latin):
occultũ quando sc̃i abimpiis obꝓbria. in risi¬
ones & contumelias sustinent: Dehis duob.
generibus martirii: dic̃ dñc filuis rebedei:
otestis bibere calice. quem ego bibiturussum
& deinceps: Calicem eũ bib& is: cũ unꝰ illoruͦ
fuerit decollatus. Alt̃ uͦ in pace᷑ finierit uitaũ¬
& tam non sine marcirio fuit : quia multa
ohꝓbria & adũsitates ꝓ xpͥo sustinuit. Unde
legimus eum in açtibus apłoꝵ flagellatũ cum
c&eris: quando ibant gaudentes a conspectu
concilii & ct̃. PROPTER UERBU dĩ & cch.¬
stud. ẽ. ubii: dequo ihs In principio erat ũ¬
bum: Cui ubo quia habebant illud in corde
testimoniu &ciam ꝓferebant in ore iuxta
illud Corde creditur adiusticiã: ore aute
confessio fie insalutem: Uel quia ũbum di
gestabant incorde &ore: oftendebant testi¬
monia nopere Molentes idola colere . & propter
hoc interficiebantur ut aꝑto marcirio uł occulto:

Expanded text:
occultum, quando sancti ab impiis opprobria et irrisioccultum, quando sancti ab impiis opprobria et irrisiones et contumelias sustinent. De his duobus generibus martyrii dicit Dominus filiis Zebedaei, Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? et deinceps, Calicem meum bibetis, cum unus illorum fuerit decollatus, alter in pace vitam finierit, et tamen non sine martyrio fuerit, quia multa opprobria et adversitates pro Christo sustinuit. Unde legimus eum in Actibus apostolorum flagellatum cum caeteris, quando ibant gaudentes a conspectu concilii, et propter verbum Dei, st verbum, de quo Joannes: In principio erat Verbum . Cui verbo, quia habebant illud in corde, testimonia etiam proferebant in ore, juxta illud: Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Vel quia verbum Dei gestabant in corde et ore, ostendebant testimonium in opere, nolentes idola colere, et propter hoc interficiebantur vel aperto martyrio, vel occulto,
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã uenturi sunt: quando eruntt similes
anglis di. Diuisũ . ẽ. quippe adhuc deside¬
rium illeꝵ: qm expectant resurrectionem
corporis sui: ut sic̃ cum corpore & anima serui¬
erunt xp̃o:. lta cum corpore & anima remu¬
Nerentur: Quia reuera sic .ẽ. dignũ : Idõ qr
necdum ad illã dignitate ad quẽm uenturis
resfuturi sunt: Cũ aut uenerint ad tanta
glem iã noner̃ subse sed inse: Quod talie iẽ¬
plo cognosci potest Ponamꝰ que mlib& in mo¬
nasterio uteritũ. & postͤ abbatem consiicutu:
quã dui talis sub prioribus uiuit. quasi subseẽ
Cum aut abbas fuerit electus iam Non.ẽ. subse.
sed inse: Calimodo tunciã animȩ fidelium
sub se non er̃. quando animȩ simul cumcer¬
poribus inmortalitate gaudebunt: Animȩ
octisoꝵ dñr: iđ animȩ martirũ: Duo quippe
sunt genera martirii in hocmundo: Unum
scilic& aꝑtũ quod fuit incorpore sicut marty¬
rizatus ẽ. p&rus. paulus &scȩt̃i: Alterum uͦ

Expanded text:
ad quam venturi sunt, quando erunt similes ad quam venturi sunt, quando erunt similes angelis Dei. Divisum quippe est adhuc desiderium illorum, quoniam exspectant resurrectionem corporis sui. Et sicut cum corpore et anima servierunt Christo, ita cum corpore et anima remunerentur, quia revera sic est dignum. Ideoque, quia necdum ad illam dignitatem ad quam venturi sres futuri sunt. Cum autem venerint ad tantam gloriam, jam non erunt sub se, sed in se. Quod tali exemplo cognosci potest: Ponamus quemlibet in monasterio nutritum, et postea abbatem constitutum, quandiu talis sub prioribus vivit, quasi sub se est; cum autem abbas fuerit electus, jam non est sub se, sed in se. Tali modo tunc jam animae fidelium sub se non erunt, quando animae simul cum corporibus in immortalitate gaudebunt. Animae occisorum dicuntur animae martyrum. Duo quippe sunt martyrii genera in hoc mundo: unum scilicet apertum, quod fit in corpore, sicut martyrizatus est Petrus, Paulus et caeteri. Alterum vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã archã xp̃c significat᷑: inquo sunt om̃s thes¬
auri sapientiȩ & scientiȩ: Postquã uͦ uerꝰ pon¬
tifex uenit & uelum scidit: facta .ẽ archa
taris in hoc loco mentio fit: cũ dr̃. Uidi subtꝰ
altare animas ut terfeccoꝵ: Iam eni Non duo
pori suo Ipse . ẽ. enim altare: ipse & sac̃dos.
& sacrifitiu: Sac̃dos: quia ꝑ illũ munera nr̃a
do patri dirigimꝰ Vnde & sac̃ dotes insin¬
gulis orationibus semꝑ dñm exaudiri optan¬
tes: sub Nomine ipsius suas finiunt orationes:
N ongͦiam sunt duo altaria sedunũ: postqua
uerus pontifex ingressus ẽ. sc̃a scõꝵꝵ cumpar¬
te corporis sui &sicut illi sunt iamcum illo
inre. ita &isti inspe: Itaq ipsȩ animȩ octisoꝵ
sunt altare. & tam̃ subtus altare sunt : quia ꝑ
omiĩa coequari capiti suo comiuncti. & sub alta
requia non illi ꝑ omnia coequantur: Aliter:
psiqui sunt altare subtus altare sunt. hoc. ẽ.
sub se: quia non dũ ꝑuener̃ ad eam gloriam.

Expanded text:
ificatur, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae. Postquam vero verus pontifex venit, et velamen scidit, facta est arca etaris in hoc loco mentio fit, cum dicitur, Vidi sub altare Dei animas interfectorum. Jam enim non duo pori suo. Ipse enim est altare, ipse sacerdos et sacrificium. Sacerdos quia per illum munera nostra Deo Patri dirigimus. Unde et sacerdotes in singulis orationibus se per Dominum exaudiri optantes, sub nomine ipsius suas finiunt orationes, Non ergo jam sunt duo altaria, sed unum, postquam verus pontifex ingressus est Sancta sanctorum cum parte corporis sui, et sicut illi jam cum illo sunt in re, ita et isti in spe. Itaque ipsae animae occisorum sunt altare, et tamen subtus altare sunt, quia per omnia coaequari capiti suo non re, quia non illi per omnia coaequantur. Aliter: Ipsi qui sunt altare, subtus altare sunt, hoc est, sub se, quia nondum pervenerunt ad eam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ad duo clecim tribus filioꝵ isrł. sed omnẽ
aecclam quae ꝑ hunc riumerũ conp̃hendit᷑
in sius eleccis Qđ &iam natura ipsius numeri
demonstrat Ternarius enĩ summũ bonum
significat: id÷ scam̃ trinitatẽ : Quat̃naruus
uͦ sacratus . ẽ. similit̃ ꝓpt̃ .iiiͦi. libros euangłii.

Expanded text:
tribus filiorum Israel, sed ad omnem Ecclesiam, quae per hunc numerum comprehenditur in suis electis, quod etiam natura ipsius numeri demonstrat. Ternarius enim summum bonum significat, id est sanctam Trinitatem. Quaternarius vero sacratus est similiter propter quatuor libros Evangelii.
Abbreviated transcription (Latin):
feccionẽ significat: qr sepe ꝓuniũ sitate po¬
nit᷑ Unde .ẽ: uerbi quod mandauit inmille
generationes: Ccđa igitur quia trinitatis
Noticia exuniũsis generationibus adgregat᷑
quattuorq paradisi fluminibus irrigatur. &
quatuor mundi partes distendit᷑: recte in
duodenis milibus figuratur Sed utineo
quod credidit ꝑ ficiatur. Necesse . ẽ. ut duo¬
denarius milium numerꝰ quadra soliditate¬
iungatur. Ducantur ergo.xii. milia
milia ter multi plic&ur. & de se clx .iiiiͬ.¬

Expanded text:
ificat, quia saepe pro universitate ponitur. Unde est: Verbi, quod mandavit in mille generationes . Ecclesia igitur, quia Trinitatis notitia ex universis generationibus aggregatur, quatuorque paradisi fluminibus irrigatur et in quatuor mundi partes distenditur, recte in duodenis millibus figuratur. Sed si in eo quod credidit perficiatur, necesse est ut duodenarius millium numerjungatur. Ducantur ergo duodecim mimillia ter multiplicentur, et de se centu