comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maximum formidolofũq mare ui.¬
deas tempestuoso tempore fieri tran¬
qͣsiũ. diuina p̃ceptione frenatun:
Turtiriẽ ferunt siqͣndo casu aliqͦ
separet᷑ aconiuge. nullatenꝰ core
cum altero. s memoria pͥoris conuibii
ꝑdurante contͣctum scd̃e copulatio¬
nis abnuere. Audiant mulieres
quomꝰ apud aues trrationabiles con
ꝓpriis iniusta fert᷑ eẽ. duob enĩ
ꝓcreatis. unũ uerberib asarũ mul¬
tatũ ꝓicit interrã. alterũ retentũ
fouet᷑. Ita ꝓpter uictus inopiã cogit᷑
negare quẽ genuit. nec tam̃ eum
sunt int̾ire ossifragus. s assumptũ
ꝓpriis applicat pullis & studiose nu¬
trit. ⁊ ales st̃ non nulli parentes ho¬
minũ. qͥ pauꝑtatẽ causati. suos ex¬
ponunt liberos. uel hereditatis sortẽ
non eqͣm constituunt inter eos. Quib
q̃m pares causas p̃stitere nascendi.
iustũ eẽt. ut his uiuendi etiã parẽ darẽt
portionẽ. Ne uelis gͦ predatricũ aui¬

Expanded text:
maximum formidolosumque mare vimaximum formidolosumque mare videas tempestuoso tempore fieri tranquillum, divina praeceptione frenatum? 6. Turturem ferunt si quando casu aliquo separetur a conjuge, nullatenus coire cum altero, sed me moria prioris connubii perdurante, contractum secundae copulationis abnuere. Audiant mulieres quomodo apud aves irrationabiles conpropriis injusta fertur esse. Duobus enim procreatis, unum verberibus alarum mulctatum projicit in terram, alterum retentatum fovet. Ita propter victus inopiam cogitur negare quem genuit, nec tamen eum sinit interire ossifragus, sed assumptum propriis applicat pullis, et studiose nutrit. Tales sunt nonnulli parentes hominum, qui paupertatem causati suos exponunt liberos, vel haereditatis sortem non aequam constituunt inter eos. Quibus quoniam pares causas praestitere nascendi, justum esset ut his vivendi etiam parem tribuerent portionem. Ne velis ergo praedatricum avi
Abbreviated transcription (Latin):
uelis egestatis occasione coñu̾ti. nec
inpessimis artib spem uiuenda col¬
locans. inmunis bonitatis exorsq
recdaris s ad dm confugias. Uin
cũ hy rundini tam magna donaue¬
rit. qͣnto maiora p̃stabit his qui
eũ tota intentione cordis implorãt:
Alcyonae auicła est quedã. in littorib
marinis fetare consueta. quȩ suꝑ
ipsam arenã ponit. oua. es tempore
quo mare multis gͣuibq uentoꝵ
flatib commouet᷑. S tamen om̃s
tẽ tempestates ꝓcelleq sedantur.
ꝑ integros septẽ dies. qͥb auis me
morata cubare narrat᷑. sutriendoꝵꝙ
grã pulloꝵ postqͣm fuerint educti
de ouis. septe dies alios illi ds mag¬
noꝵ largitor adiecit: qͦs dies nautĩ¬
ci chiligentiꝰ obseruantes alcionos
eos uocant. hȩc tͥ prescripta st̾ suꝑ
remeddiis incdubitanter adeo saluta¬
rib dep̾candis. Quid enĩ non mira¬
bile fiat tui causa qͥ ad imaginẽ dei
factus es. cũ ꝓpter auẽ paruulam

Expanded text:
velis egestatis occasione converti, nec velis egestatis occasione converti, nec in pessimis artibus spem vivendi collocans, immunis bonitatis exsorsque reddaris, sed ad Deum confugias: qui cum hirundini tam magna donaverit, quanto majora praestabit his qui eum tota mentis intentione implorant? Alcyon avicula est quaedam in littoribus marinis fetare consueta, quae super ipsam arenam ponit ova, eo tempore quo mare multis gravibusque ventorum flatibus commovetur: sed tamen omnes tunc tempestates procellaeque sedantur per integmorata cubare narratur: nutriendorumque gratia pullorum, postquam fuerunt de ovis educti, septem dies alios illi Deus magnorum largitor adjecit, quos dies nautici diligentius observantes, alcyonios eos vocant. Haec tibi praescripta sunt, super remediis indubitanter a Deo salutaribus deprecandis. Quid enim non mirabile fiat tui causa, qui ad imaginem Dei factus es, cum propter avem parvulam
Abbreviated transcription (Latin):
pennisq eoꝵ uetustate deiectis cir¬
cumstantes ꝓpriis plumis fouent.
alimoniamq conuectant. & muo
latu qͦ potuerint hinc inde se sub¬
ponentes senecte lassitudinẽ conso¬
lant᷑ alarũ suarũ eas auxilio susten¬
tando. Quȩ res ꝑ om̃s ubiq gentes
ita ꝑcrebuit. ut hodieq remuera.¬
tio delati beneficii apud grecos anti¬
mo sepenitus. obtentu pauꝑtatis
excusans de uita ꝓpͥa desꝑet. qͣmits
nulls domi suppeditent facultates.
dũ ingeniosã contemplat᷑ hyrundi¬
nem. Illa enĩ tnfabricando nido. pa¬
leas qͥdẽ ore comportat. limũ autẽ
pedib ferre non ualens. alarũ sum¬
mitates humectat infliuio. deinde
incinere uolutata cem̃ti usũ uidet᷑
explere. Paulatimq surcłos inter
se luto apposito uelut quodam
glute contungens. suos educat pul¬
los. Quoꝵ si qͥspiã ocłos effoderit.
habet eoꝵ mater a nat᷑a sibi tradi
uidelicet hortabunt᷑. ne ad ꝓͣbĩ

Expanded text:
pennisque eorum vetustate dejectis, cirpennisque eorum vetustate dejectis, circumstantes, propriis plumis fovent, alimoniamque convectant, et in volatu quod potuerint, hinc inde se supponentes, senectae lassitudinem consolantur, alarum suarum eas auxilio sustentantes. Quae res per omnes ubique gentes ita percrebuit, ut hodie remuneratio delati beneficii apud Graecos ἀντιmo se penitus obtentu paupertatis excusans, de vita propria desperet, quamvis nullae domi suppeditent facultates, dum ingeniosam contemplatur hirundinem. Illa enim in fabricando nido paleas quidem ore comportat, limum autem pedibus ferre non valens, alarum summitates humectat in fluvio, deinde in cinere volutata, caementi usum videtur explere. Paulatimque surculos inter se luto apposito, velut quadam glute conjungens, suos educat pullos. Quorum si quispiam oculos effoderit, habet eorum mater a natura sibi tradiidelicet hortabuntur, ne ad improbitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ciscentes honorifice ꝓsecunt᷑. & sic̃
mͥ uidet᷑ auxiliũ prestant illis ad¬
uersꝰ qͣsdam uolucres pugnaturis
Cuiꝰ rei certũ est docum̃tũ. pͥmum
qͥdẽ qr cornix eo tempore penitꝰ non
uidet᷑. deinde qͦd sauciȩ redeuntes.
manifestissime p̃lioꝵ signa demon¬
strant. Quis rogo illis hospitalitatis
tura mandauit. aut qͥs sub comini¬
natione precepit. ut ciconias in ꝓ¬
cinctu positas suo non destitueret
comitatu: Audiant hȩc auari ho¬
mines qͥ negata ꝑegͥnis accu¬
tib humanitate iatuias suas clau¬
dunt. & nec tectis eos succedere. noc¬
tis aut hẏemis tempore paciunt᷑.
liberalitas uͦ quȩ senib ciconiis a
cuniorib exhibet᷑. sufficeret homi¬
nũ filios si mallent adu̾t̾e amatores
suoꝵ reddere genitoꝵ. Quis enĩ tam
insipiens est ut ñ recenseat igno¬
minia notari. cum auib irratio¬
nabilib cultu post ponit᷑ pietatis:
Ille parentes suos etate confectos.

Expanded text:
ciscen tes honorifice prosequuntur, et sicut ciscen tes honorifice prosequuntur, et sicut mihi videtui auxilium praestant illis, adversus quasdam volucres pugnaturis. Cujus rei certum est documentum: primum quidem, quia cornix eo tempore penitus non videtur: deinde quod sauciae redeuntes, manifestissima praeliorum signa demonstrant. Quis, rogo, illis hospitalitatis jura mandavit? Aut quis sub comminatione praecepit ut ciconias in procinctu positas suo non destituerent comitatu? Audiant haec avari homines, qui negata peregrinis adventantibus humanitate, januas suas claudunt, et nec tectis eos succedere noctis aut hiemis tempore patiuntur. Liberalitas vero quae senibus ciconiis a junioribus exhibetur sufficeret hominum filios, si mallent advertere, amatores suorum reddere genitorum. Quis enim tam insipiens est, ut non se censeat ignominia notari, cum avibus irrationabilibus cultu postponitur pietatis? Illae parentes suos aetate confectos
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾ib cerarũ fistule continentur.
nec tamen erecte sunt. ne fundus
a ia laboraret. si iuncturaꝵ uacu¬
um foret auxilio. s inferiores illi sex
anguli. sedes & firmam̃tũ quoddam
suꝑiectis habent᷑. quo tolerabilit̾ pon¬
dus suꝑpositũ subuectarent. humorẽq
cunctas uolatiliũ ꝓpͥetates exponere.
uel quẽ admodũ grues excubias uicis¬
sim noctu suscipiunt. qͣrum aliis
corpora sopore curantib nonnulle
tuitionẽ illis ꝑhibent uigilando. Quȩ
cũ statutũ sibi tempꝰ excubandi per¬
egerint. ipse qͥdem clamore dato qͥ¬
escere incipiunt. aliȩ uero sorte suc¬
cedunt. hc̃ autẽ ordinẽ & inuolatu
custodiunt dũ diu̾sis uicib oꝑam
ductandi cogunt᷑ explere. Ciconie
sane non ꝓcul distant ab his: quib
rationabilis collata prudentia est.
llam uno tempore simul om̃s adue¬
niunt. itemq subuno signo cuncte
pariter ad longinqͣ discedunt. Suf
fragant᷑ autẽ eis cornices. qͦs & profi¬

Expanded text:
lateribus, cerarum fistulae continentur, lateribus, cerarum fistulae continentur, nec tamen erectae sunt, ne fundus videlicet laboraret, si juncturarum vacuus foret auxilio. Sed inferiores illi sex anguli, sedes et firmamentum quoddam superjectis habentur: quo tolerabiliter pondus superpositum subvectarent, humoremquecunctas proprietates exponere? Vel quemadmodum grues excubias vicissim noctu suscipiunt, quarum aliis corpora sopore curantibus, nonnullae tuitionem illis perhibent vigilando. Quae cum statutum sibi tempus excubandi peregerint, ipsae quidem clamore dato, quiescere incipiunt, aliae vero sorte succedunt. Hunc autem ordinem et in volatu custodiunt, dum diversis vicibus operam ductandi coguntur explere. Ciconiae sane non procul distant ab his, quibus rationabilis collata prudentia est. Nam uno tempore simul omnes adveniunt, itemque sub uno signo cunctae pariter ad longinqua discedunt. Suf fragantur autem eis cornices, quas et profi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo ꝑcipitur. deinde paulatim
temꝑe ꝓcedente digestum. ad suã
spissitudinẽ suauitatẽq reu̾titur.
Non inm̾to gͦ tantarũ laudũ apes
głam consecunt᷑. ut pote qͣs laborio¬
sas. & sapientes uocitauit antiqͥtas.
Ita studiose uictũ ꝓpriũ reponentes.
quarũ usus tam regib qͣm pͥuatis.
remedia salutis imꝑtit. Ee sic: quia
sic sapienter horrea mellis edificañ.
Intenera enĩ menbrana crebras the¬
cas sibiq contiguas extruunt. ut
earũ condensatio tenuissimȩ textu
neat. Unũqͦdq uero spiram̃ mutuo
stͥctum nexu. sustentat᷑ ab alio. & sub¬
tilissima foruloꝵ int̾septione disctu¬
dit᷑. qͥ binis aut ternis suꝑ se st̃ ordi¬
nati tegminib. neq enĩ directas uel
simplices cauernaꝵ ꝓfunditates ef¬
ficere maluerunt. ne sui pondere
stipatus humor maneret extͥnsecus.
Disce quomͦ geometrie affectatio:
sapientissimis apib comparata
postponit᷑. Sex enĩ angulis totidẽq

Expanded text:
primo percipitur, deinde paulatim primo percipitur, deinde paulatim tempore procedente digestum, ad suam spissitudinem suavitatemque revertitur. Non immerito ergo tantarum laudum apes gloriam consequuntur: utpote quas laboriosas et sapientes vocitavit antiquitas. Ita studiose victum proprium reponentes, quarum usus, tam regibus quam privatis remedia salutis impertit. Et sic, quia sic sapienter horrea mellis aedificant. In tenera enim membrana crebras thecas, sibique contiguas exstruunt: ut earum condensatio tenuissimae textu neat. Unumquodque vero spiramen mutuo strictum nexu sustentatur ab alio, et subtilissima forulorum interseptione discluditur: qui binis, aut ternis super se sunt ordinati tegminibus. Neque enim directas vel simplices cavernarum profunditates efficere maluerunt, ne sui pondere stipatus humor manaret extrinsecus. Disce quomodo geometriae affectatio, sapientissimis apibus comparata postponitur. Sex enim angulis totidemque
Abbreviated transcription (Latin):
S: nec exparentũ hereditate imperi¬
alia sceptra tradunt᷑. qͣm prmetpũ
liberi ꝑ uoluptates & delicias facile
corrumpunt᷑. & tecordes efficiunt᷑
acstulti. s nat᷑e tudicio qͥ dignus
fuerit infulas acctpit pͥncipatus.
non minus ꝓceritate menbroꝵ qͣne
lentate moꝵ cet̾is prestans. & habet
siicula quȩdã. sed his adlesionẽ non
unt aior. Ita leges qͣsdam taçitas er
nat᷑a presctipsit. qͥb retinent᷑ am
ferendia tormenta sitpplicib. Ipsetͦ
apes si secute non fuerint instituta
regnanttũ. ꝓpͥa penitudine castie¬
gant᷑. Nlam si pupugerint aligue
aimictunt ammã cũ aculeo simul
manclatũ est nullimalũ ꝓmalo rẽ¬
nuanum mores apiũ. quȩ
u molestiã facientes. nec alia patͥ¬
monia rapientes fingunt qͥdẽ fauoᷤᷤ
constructos florib. mel autẽ de humo¬
re roscido. qͥ arboꝵ foliis insidet. ore
collectũ. incereis cellis recondunt:
Nam deniq liqͥdius habet᷑ mel qͦd

Expanded text:
Sed nec ex parentum haereditate imperiSed nec ex parentum haereditate imperialia sceptra traduntur, quoniam principum liberi per voluptates et delicias facile corrumpuntur, et vecordes efficiuntur ac stulti. Sed naturae judicio, qui dignus fuerit, infulas accipit principatus, non minus proceritate membrorum quam lenitate morum caeteris praestans, et habet spicula quaedam, sed his ad laesionem non utitur aliorum. Ita leges quasdam tacitas eis natura praescripsit, quibus retinentur ad inferenda tormenta supplicibus. Ipsae vero apes si secutae non fuerint instituta regnantium, propria poenitudine castigantur. Nam si pupugerint aliquem, dimittunt animam cum aculeo simul mandatum est, nulli malum pro malo reni mores apium: quae nulli molestiam facientes, nec aliena patrimonia rapientes, fingunt quidem favos constructos ex floribus, mel autem de humore roscido, qui arborum foliis insidet, ore collectum in cereis recondunt cellis. Nam denique liquidius habetur mel, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑aliter emulatͥces st̃ uel ex hõiũ
faitionib erucditȩ. alie imicũ nũ¬
qͣmq mutabilẽ sonũ uocis habent.
lasciuuis est gallus. diligens pauo.
libidmosa cõlumba. domesticaꝙ
gallina. Dolos & relotipꝰ ꝑdix. init̃¬
dũq uenantib hominib ad alioꝵ
captũ maliciose consentiens e om
bana. si tam̃ urbantatis ẽ adunss
cõmunẽq finẽ oꝑationẽ ꝑducere
singłoꝵ. sic̃ in apib ẽ uidere qͥb cõ¬
munis habitatio est & uolatus. &
unus labor om̃ib & qͦd maximũ
est subregib & dducib unaqueq ꝓ¬
prtũ munus exercet. Nec prius au¬
cent campos patentes appet̾e. quã
suũ pͥncipem uiderint uolasse. Rex
autem apud eas non constituit᷑ a
populo. nam sepe suffragia multi¬
tudinis imꝑite. solent indignos
acd culm̃ imꝑiale ꝓuehere. nẽc regnũ
sorte prestat᷑. st̃ enĩ trrationabiles
exitus urne. qͥppe quȩ septus in fimo
cuiq potestatum decernit insignia

Expanded text:
aliter aemulatrices sunt, vel ex hominum traditionibus eruditae. Aliae unicum, nunquamque mutabilem sonum vocis habent. Lascivus est gallus, diligens pavo, libidinosa columba, domesticaque gallina. Dolosus et zelotypus perdix; interdumque venantibus hominibus, ad aliorum captum malitiose consentiens; et ombana, si tamen urbanitatis est ad unum communemque finem, operationem perducere singulorum: sicut in apibus est videre, quibus communis habitatio est, et volatus, et unus labor omnibus, et quod maximum est, sub regibus et ducibus una quaeque proprium munus exercet. Nec prius audent campos patentes appetere, quam suum principem viderint volasse. Rex autem apud eas non constituitur a populo, nam saepe suffragia multitudinis imperitae solent indignos ad culmen imperiale provehere, nec regnum sorte praestatur. Sunt enim irrationabiles exitus urnae, quippe quae saepius infimo cuique potestatum decernit insignia.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra antinã uiuam. Igit᷑ quadrupe¬
dum anima non olim subt̾ra repo¬
sita subito tẽ eiecta ꝓsiluit. s simul
creata ẽ cũ preceptõ. Una ẽ illis ani¬
ma ce decor om̃is infigura locatus.
ppetatibq uaruis. singule discer nũ¬
tur. Boues gͣues st̃ & constantes. asi¬
ni hebetes. calidi eqͥ desiderio femi¬
narũ. Luptis indomitꝰ. uulpes dolo¬
sa. cerius timiclus. laboriosa formi¬
ca. gratificꝰ canis. & memor amicicie.
Singłoꝵq natiuitatib moꝵ etiam
qͣlitates aptate st̃. sicut iracunclia
congen̾ata leoni ẽ: & solitudo conũ¬
sationis similtũq uetadio. Nam ue¬
lut tyrannus qͥdam bestiarũ. uicio
su ꝑbiȩ naturalis elatus. refugit alioꝵ
consociationẽ. nec contidiano cibo pas¬
citur. gͣmutis reliqͥas suȩ captionis

Expanded text:
terra animam vivam. Igitur quadrupeterra animam vivam. Igitur quadrupedum anima, non olim sub terra reposita, subito tunc ejecta prosiluit, sed simul creata est cum praecepto. Una est illis anima, et decor omnis in figura locatus: proprietatibus variis singulae discernuntur. Boves graves sunt, et constantes, asini hebetes, calidi equi desiderio feminarum. Lupus indomitus, vulpes dolosa, cervus timidus, laboriosa formica, gratificus canis, et memor amicitiae, singularumque nativitatibus morum etiam qualitates aptatae sunt, sicut iracundia congenerata leoni est, et solitudo conversationis, similiumque vitatio. Nam velut tyrannus quidam bestiarum, vitio superbiae naturalis elatus refugit aliorum consociationem, nec quotidiano cibo pascitur, quamvis reliquias suae captionis
Abbreviated transcription (Latin):
mo gignendi sortiunt᷑ originẽ. Eiciat
terra animã uiuam. Pecudes om̃s t̾re¬
nȩ st̃: obhoc inclinant᷑ ad t̾ram. S
alia est planta cȩlestis homo: qͥ qͣntũ
habitu figitre. tantũ dignitate dislat
apecorib. Illaꝵ facies deorsũ flexa est
uterũq ꝓfpectat & qͦd eius libidini
iocunduim ẽ hoc sectatur. tuũ uͦ capt̃
ad celũ semꝑ erigit᷑. ocłĩ tui siꝑna re¬
spictunt. S si tu qͦq corporis te uo¬
lutptate fedaueris obediendo luxui
uentris & inferiorib eiꝰ partib: cõ¬
paratꝰ es ium̾̃tis insensibilib. & simi¬
lis ullis factus es. At uͦ tͥ alia sollicitu¬
do ninisq decora ẽ. querendi subli¬
mia ubi habet᷑ xp̃c. Conueiit enim¬
te altris ferri t̾restrib ut qͦmͦ natus
es: ita ꝓpriam disponas uitã. Conuer¬
satio tua fit incelo. uera tͥ pat̾a est
suꝑior hierłm. & cuies & sodales habes
pͥmogenitos asscriptos incȩlo. Eiciat

Expanded text:
mo gignendi sortiuntur originem. Ejiciat mo gignendi sortiuntur originem. Ejiciat terra animam vivam. Pecudes omnes terrenae sunt, ob hoc inclinantur ad terram. Sed alia est planta coelestis homo: qui quantum habitu figurae, tantum dignitate distat a pecoribus. Illorum facies deorsum flexa; uterumque prospectat, et quod ejus libidini jucundum est, hoc sectatur: tuum vero caput ad coelum semper erigitur, oculi tui superna respiciunt. Sed si tu quoque corporis te voluptaibus ejus partibus, comparatus es jumentis insensibilibus, et similis illis factus . At vero tibi alia sollicitudo nimisque decora est quaerendi sublimia, ubi habetur Christus . Convenit enim altius te ferri terrestribus, ut quomodo natus es, ita propriam disponas vitam. Conversatio tua sit in coelo , vera tibi patria est superior Hierusalem, cives et sodales habes primogenitos ascriptos in coelo . 3. Ejiciat
Abbreviated transcription (Latin):
sequentiũ successione seruata. usq
ad finẽ rerũ omniũ exitũq ꝑducit.
Nussũ enĩ tempꝰ ualebit ꝓprietates
animantiũ cõmutare: s tanqͣm nu¬
ꝑ constituta natura sit: ita recens fer¬
tur cũ tempore. Eiciat terra animã
uiuam. Hȩc p̃ceptio mansit interra
& nullatenꝰ famulando desinet con¬
ditori. Certa enĩ ex eoꝵ posteritate
quȩ pͥma facta st̃. nasci non dubiũ
est: alia de t̾ra nc̃ etiã formari & ui¬
uificari conspicimꝰ. Non enĩ cicadas
solũ ex imbrib rigata ꝓducit. uel
alia plurima uolatilium milia. qͦꝵ
maxima pars ꝓpter sin tenuitatẽ uo¬
cabulis caret: s etiã mures & ranas ex
t̾ra generari uidemꝰ. Deniq inegyp¬
ciacis thebis. si pluuias largiores estiuo
tempore fuderit: mox infinitis muri¬
b regio tota complet᷑. Anguillas etĩã
non aliter nͥ de ceno nasci certissimũ
est. Quarũ genꝰ nec ouũ nec alt̾ aliqͥs
partus instaurat. s ut diximꝰ deli¬

Expanded text:
ntium successione servata, usque ad finem rerum omnium exitumque perducit. Nullum enim tempus valebit proprietates animantium commutare, sed tanquam nuper constituta natura sit, ita recens fertur cum tempore. Ejiciat terra animam vivam. Haec praeceptio mansit in terra, et nullatenus famulando desinit Conditori. Certa enim ex eorum posteritate quae prima facta sunt, nasci non dubium est, alia de terra nunc etiam formari et vivificari conspicimus. Non enim cicadas solum ex imbribus rigata producit, vel alia plurima volatilium millia, quorum maxima pars propter sui tenuitatem vocabulis caret; sed etiam mures et ranas ex terra generari videmus. Denique in Aegyptiacis Thebis, si pluvias largiores aestivo tempore fuderit, mox infinitis muribus regio tota completur. Anguillas etiam non aliter nisi de coeno nasci certissimum est, quarum genus nec ovum, nec alter aliquis partus instaurat, sed ut diximus. de li
Abbreviated transcription (Latin):
tristem. mͦ illũ alaciẽ suꝑbũq demon.¬
strans. Qtud iuuat corpore ierinare si
animꝰ multis pͣuitatũ molib onerat᷑:
Porro autẽ qͥ non ludit tesseris sed
uacat. qͣs non uanitates exore depro¬
mit: aut qͥd non ꝑcipit aurib execn¬
dũ. ita ociositas sine timore dei magi¬
stra neqͥtiȩ est. Ee qͥdem p̃sumo aliqͥd
uobis utilitatis: ex his quȩ loctiti sumꝰ
adqͥri. Euod si secus fuerit. tam̃ pec¬
cato uos uacuos cõmoratio loci huiꝰce¬
modi ꝑficiet. Quantoq plus uos in
eccła dnĩ retentamꝰ: tantomagis a
maloꝵ cogitationib separamꝰ. Suffi¬
cientia sunt quȩ disseruimꝰ apud
eqͥssimũ cognitorẽ. si tam̃ non adco¬
piosas creatȩ diuitias. s ad paruita¬
tem nr̃e possibilitatis aspexerit. uel
admensurã suꝑ leticia capienda p̃¬
sentiũ. Sit itaq t̾minus hic maitu¬
tini conuiuũ. ne ultra modũ inge¬
sta sacietas fastidtũ uesꝑtinȩ uobis

Expanded text:
tristem, modo illum alacrem superbumque demontristem, modo illum alacrem superbumque demonstrans. Quid juvat corpore jejunare, si animus multis pravitatum millibus oneratur? Porro qui non ludit tesseris, sed vacat, quas non vanitates ex ore depromit, aut quid non percipit auribus exsecrandum? Ita otiositas sine timore Dei magistra nequitiae est. Et quidem praesumo aliquid vobis utilitatis ex his quae locuti sumus acquiri. Quod si secus fuerit, tamen peccato vos vacuos commoratio loci hujuscemodi perficiet. Quantoque plus vos in Ecclesia Domini retentamus, tanto magis a malorum cogitationibus separamus. Sufficientia sunt quae disseruimus apud aequissimum cognitorem, si tamen non ad copiosas creaturae divitias, sed ad parvitatem nostrae possibilitatis aspexerit, vel ad mensuram super laetitia capienda praesentium. Sit itaque terminus hic matutini convivii, ne ultra modum ingesta satietas fastidium vespertinae vobis
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tero. nec exordiũ narrationis
arbitror assũpsisse. Uerũtam̃ non ÷
utile uos pret̾ire tͣnscursu. Quid enĩ
facietis usq aduesꝑam: Apͣnsorib
certe uon urgemini. nec conuuuoꝵ
apparatꝰ abire uos admonet: q̃m̃
tempꝰ ieiuinandi est. Quaꝓpt̾ si pla¬
cet: abstinentiã corꝑis inuoluptates
animi conu̾tamꝰ. Sepiꝰ utiq corpo¬
rib parustis: hos saltẽ dies depute¬
mus usib animoꝵ sic̃ scriptũ est. De¬
lectare indño. & dabit tibi peticio¬
nẽ cordis tui. Si diuitias amas: opes
tibi p̾sto st̃ sꝑitales. id est tudicia dei
uera iustificata insemetipsa. desidera¬
bilia suꝑ aurũ & lapidẽ preciosum.
Si edax & gulosꝰ es: habes uerba dei.
sero uos cetũq dissoluero: alii mox
ur̃m currunt ꝓperanter ad aleam
in qͣ uiratio & contentio uehemens.
& lucrandi cupiditas habet᷑. astatq
demon obscenus. mͦ hc̃ erigens exul¬
tatione uictoriȩ. faciensq adu̾sariũ

Expanded text:
convertero, nec exordium narrationis convertero, nec exordium narrationis arbitror assumpsisse. Verumtamen non est utile vos praeterire transcursu. Quid enim facietis usque ad vesperam? A pransoribus certe non urgemini, nec conviviorum apparatus abire nos admonet, quoniam tempus jejunandi est. Quapropter si placet, abstinentiam corporis in voluptates animi convertamus. Saepius utique corporibus paruistis, hos saltem dies deputemus usibus animorum, sicut scriptum est: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Si divitias amas, opes tibi praesto sunt spirituales, id est, judicia Dei vera, justificata in semetipsa, desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum . Si edax et gulosus es, habes verba Domini dsero vos coetumque dissolvero, alii mox vestrum currunt properanter ad aleam, in qua juratio et contentio vehemens, et lucrandi cupiditas habetur, astatque daemon obscenus, modo hunc erigens exsultatione victoriae, faciensque adversarium
Abbreviated transcription (Latin):
dũ & uirgultoꝵ genera demonstrare.
Eiciat t̾ra animã uiuã. Quid dicitiᷤ
qͥ paulo apło de resurrectione non
creditis. cũ uideatis certa de aerus
animantib figurã ꝓpriã cõmutare.
sicut indicũ uermem qͥ est corniger.
pͥmo inuerruce se speciẽ tͣnsformantẽ
deinde fieri bomibulionẽ. nec tamen
in eo scemate ꝑsistentẽ. s menbra¬
nis molliorib ac latiorib plumes¬
centẽ aligerũ redđr. Itaq uos ma¬
tonȩ qͣndo sedetis eoꝵ reuoluentes
oꝑa id est stamina. quȩ seres huc di¬
rigunt ad confectionẽ uestiũ delica¬
tarũ: reminiscimini huiꝰ animalis re¬
figurationẽ. ut euidens de resurrectio¬
ne capiatis exemplũ. & nichil dubi¬
tetis de reformatione corporis qͣm
paulus exponit. S iam seutio me mo¬
dũ disputationis excedere. Wenĩ si
ad multitudinẽ respexero relatoꝵ
minfinitũ uidebor sermone plapsꝰ
Sin autẽ ocłos addiu̾sitatẽ create

Expanded text:
dum et virgultorum genera demonstrare: dum et virgultorum genera demonstrare: Ejiciat terra animam vivam. Quid dicitis, qui Paulo apostolo de resurrectione non creditis, cum videatis certa de aereis animantibus figuram propriam commutare, sicut Indiacum vermem, qui est corniger, primo in verucae se speciem transformantem, deinde fieri bombulionem, nec tamen in eo schemate persistentem, sed membranis mollioribus ac latioribus plumescentem aligerum reddi? Itaque vos, matronae, quando sedetis eorum revolventes opera, id est stamina quae Seres huc dirigunt ad confectionem vestium delicatarum. reminiscimini hujus animalis refigurationem, ut evidens de resurrectione capiatis exemplum, et nihil dubitetis de reformatione corporis, quam Paulus exponit. Sed jam sentio me modum disputationis excedere. Etenim si ad multitudinem respexero relatorum, in infinitum videbor sermone prolapsus. Sin autem oculos ad diversitatem creaturae
Abbreviated transcription (Latin):
l. nec obuncos ut aqͥla: s latos
atq menbraneos. ut natatites facile
suꝑferant᷑ undis tanꝗͣ. reniis qͥbrdã
pedum nisib repellentes aqͣm. Item
si consideres qͦm cignꝰ in altũ guttur
extentens ab imo fundo tͣhit alimo¬
niã. tc̃ aduert̾e pot̾is sapientiã crea¬
toris. qr. obhoc illi longiora colla qͣm
pedes adhibuit ut tanꝗͣ setam qͣn¬
dam porrigens se inꝓfundũ. recon¬
ditũ possit inuenire nutrimen. Gͥ
simplicit̾ inspecta u̾ba scripturȩ:
sillabe queła uident᷑ eẽ. Eiciant agͦ
uolatilia uolantia suꝑ terrã subfir¬
mam̃to celi. Si considerata fuerit
uis u̾boꝵ tc̃ conditoris intrificatio
declarat᷑. qͥ futuras auiũ differentiaᷤᷤ
longe p̃uidit. easq sccłm genus a se
discreuit. Dies me ꝓfecto deficiet:
si cuncta uobis aeria miracła refer¬
re uoluero. Uerũptam̃ terra nos
uocat: ad inspiciendas bestias &
pecudes ac serpentes. Parata ẽ enĩ
similia piscib & uolatilib qͣdrupe¬

Expanded text:
 nec uncos ut aquila, sed latos atque membraneos, ut natantes facile superferantur undis, tanquam remis quibusdam pedum nisibus repellentes aquam. Item si consideres quomodo cygnus in altum guttur extendens, ab imo fundo trahit alimoniam, tunc advertere poteris sapientiam Creatoris, qui ob hoc illi longiora colla quam pedes adhibuit, ut tanquam setam quamdam porrigens se in profundum, reconditum possit invenire nutrimen. 8. Igitur simpliciter inspecta verba Scripturae syllabae quaedam videntur esse: Ejiciant aquae volatilia volantia super terram sub firmamento coeli. Si considerata fuerit vis verborum, tunc Conditoris mirificatio declaratur, qui futuras avium differentias longe praevidit, easque secundum genus a se discrevit. Dies me profecto deficiet, si cuncta vobis aeria miracula referre voluero. Verumtamen terra nos vocat ad inspiciendas bestias, et pecudes ac serpentes. Parata est enim similia piscibus et volatilibus quadrupe
Abbreviated transcription (Latin):
est earũ quȩ seminib nutriunt᷑: &
alia ede quȩ ꝓ alimonia ꝑcipiunt
qͥcqͥd casus obtulerit. Ee inhis rursꝰ
maxima differentia ẽ. Quȩdã enim
st̃ gregales. exceptis predatͥtib quaꝵ
nulla cũ aliis pret̾ coitũ sociat᷑: alie
st̃ comuniter uiuentes. sicut colum¬
bȩ sturm. grues. & graguli. Ex qͥb
quedam sine ducib habent᷑ semetip¬
sas regentes. alie sub moderamine
continent᷑ ut grues. Est etiã in eis
alia discretio. Si qͥde certas uidemꝰ
aduenas ẽẽ. alias indigenas. non nul¬
las hyeme cõpeslente. causa pastus
ad ꝑegͥna discedere. Plurimas man¬
suetas & pacientes ferriexceptis i¬
firmiorib quȩ ꝓpter nimiã timidi¬
tatẽ contrectationẽ manus neque¬
unt tolerare. Alie int̾ hoĩes diuer¬
sant᷑. hisdẽ quib ilłi domiciliis cõ¬
manentes. aliȩ locis desertis & mon¬
tib delectant᷑. Est etiã auib mag

Expanded text:
est earum quae seminibus nutriuntur, et est earum quae seminibus nutriuntur, et alia earum quae pro alimonia percipiunt quidquid casus obtulerit. Et in his rursus maxima differentia est. Quaedam enim sunt gregales, exceptis praedatricibus: quarum nulla cum aliis praeter coitum sociatur. Aliae sunt communiter viventes, sicut columbae, sturni, grues, et graculi: ex quibus quaedam sine ducibus habentur, semetipsas regentes, aliae sub moderamine continentur, ut grues. Est etiam in eis alia discretio, secundum quam certas videmus advenas esse, alias indigenas. Nonnullas hieme compellente, causa pastus, ad pe regrina discedere. Plurimas mansuetas fieri, et patientes: exceptis infirmioribus, quae propter nimiam timiditatem, contrectationem manus nequeunt tolerare. Aliae inter homines diversantur, iisdem quibus illi domiciliis commanentes, aliae locis desertis et mont
Abbreviated transcription (Latin):
sane multa gen̾a. quȩ siqͥs eomͦ uolu¬
erit explicare. qͦ nos pisciũ multitu¬
dinẽ ꝓ parte descͥpsimꝰ. inueniet
unũ quidẽ auiũ cunctarũ gen̾ale
uocabulũ. s plurimas in his differen¬
tias uel habitus. uel magnitudines
uel colores. Nam & moꝵ. & actuũ. &
uictus. nimia diu̾sitate st̃. distinctȩ.
Quidã autẽ affectauert̾ nominib ctr¬
ca eas uti uariis. ut tanꝗͣ ꝑ inusitata
sigilla. nouȩ mauditeq nuncupatio¬
nis ꝓpͥetas. insingłis uolucrũ generib
agnoscat᷑. S nobis sufficiens est signi¬
ficatio ad qͣlitatẽ cuiꝰq generis contẽ¬
plandã ususq cõmunis script᷑e. quȩ
mundas inmundasq discernit. Ali¬
ud enĩ genꝰ est earũ quȩ carne uescitn¬
tur. aliaq forma pedib. congruens
morib. Habent enĩ falcatos ungues.
obuncũ rostrũ. uolatũ ꝑnicẽ. quop̃¬
da citiꝰ capiat᷑ discerptaq pedib faci¬
lem cibũ suggerat captori.

Expanded text:
sane multa genera quae, si quis eo modo volusane multa genera quae, si quis eo modo voluerit explicare quo nos piscium multitudinem pro parte descripsimus, inveniet unum quidem avium cunctarum generale vocabulum, sed plurimas in his differentias, vel habitus, vel magnitudinis, vel coloris. Nam et morum, et actuum, et victus nimia diversitate distinctae sunt. Quidam autem affectaverunt nominibus circa eas uti variis, ut tanquam per inusitata sigilla novae inauditaeque nuncupationis proprietas in singulis volucrum generibus agnoscatur. Sed nobis sufficiens est significatio, ad qualitatem cujusque generis contemplandam, ususque communis Scripturae, quae mundas immundasque discernit. Aliud enim est genus earum quae carne vescuntur, aliaque forma, suis congruens moribus: habent enim falcatos ungues, obuncum rostrum, volatum pernicem, quo praeda citius capiatur, discerptaque pedibus, facilem cibum suggerat captori.
Abbreviated transcription (Latin):
maris. auib quoq natiuitatẽ tribuit:
Quia uelut affinitas quecda uolucrib
habet᷑ & piscib. Sic̃ enĩ pisces aqͣm se¬
cant motib alarũ. inpͥora tendentes.
ita & aues aerẽ pennis credunt᷑ na¬
tando ꝑrũꝑe. Ergo qm̃ una ꝓpͥetas
in gen̾e utroq natandi est: eadem
illis etiã suppetit ex aqͣ cognatio.
sine pedib eẽ potest. utpote qͥ pastũ
consequunt᷑ e terra. & obhoc necessa¬
rio pedũ potiunt᷑ obseqͥo. Raptorib
autẽ etiã unguiũ acies. ad conuectan¬
das predas accõmoda est. Nam & cet̾is
tam ꝓpter alimoniȩ questũ. quam
ꝓpt̾ aliam uitȩ dispensationẽ. pedũ
minist̾ia st̃ tributa. Paucȩ uero autũ
pedes inutiles habent. neq gressui
neq uenatui oportunos. sicut hy¬
rundines meropesq qͥb esca solo
prebet᷑ ex aere. S hyrundo solet uo¬
lare dep̾ssior t̾ramq pene conting̾e.
ut ꝑhoc usũ pedũ uideat᷑ explere. St̃

Expanded text:
maris, avibus quoque nativitatem tribuit? maris, avibus quoque nativitatem tribuit? Quia velut affinitas quaedam volucribus habetur et piscibus. Sicut enim pisces aquam secant motibus alarum in priora tendentes, ita et aves aerem pennis creduntur natando perrumpere. Ergo quoniam una proprietas in genere utroque natandi est, eadem illis etiam suppetit ex aqua cognatio.sine pedibus esse potest, ut pote qui pastum consequuntur e terra, et ob hoc necessario pedum potiuntur obsequio. Raptoribus autem etiam unguium acies, ad convectandas praedas accommodata est. Nam caeteris tam propter alimoniae quaestum, quam propter aliam vitae dispensationem pedum ministeria sunt tributa. Paucae vero avium pedes inutiles habent, neque gressui neque venatui opportunos, sicut hirundines, meropesque, quibus esca solo praebetur ex aere. Sed hirundo solet volare depressior, terramque pene contingere, ut per hoc usum pedum videatur explere. 3. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uumꝰ indiscussam. Eiciant aquȩ repti¬
lia antmarũ uiuarũ scđm genꝰ & uo
latilia uolantia sub firmam̃to cȩ̨li. Di¬
xeramꝰ suꝑiꝰ de natantib qͣntũ tempus
ꝑmiserat uesꝑtinũ: hodie tͣnsimꝰ ad ex¬
aminationẽ t̾restriũ. S int̾ea nos in
narratione media uolucres effugert̃.
Quaꝓpt̾ imitandi nobis st̃ obluuosi
uiatores. qͥ cũ aliqͥd in mansione reli¬
querint p̃ciosũ. qͣmuis maximam
partẽ uiȩ ꝓgrediendo confecerint re¬
uertunt᷑: dignũ laborẽ suȩ negligen¬
tiȩ ꝑferentes. Sic & nobis ꝑ eũ quẽ ue¬
nimꝰ callẽ redeundũ est. Neq enĩ
contẽptibile est qͦd omisimꝰ. ut pote
quȩ tercia portio sit animaliũ crea¬
turȩ. Nam tria st̃ gen̾a animantiũ.
terrestriũ. uolatiliũ. marinoꝵ. Eiciãt
inqͥt aquȩ reptilia animarũ uiuaꝵ
scdm genꝰ. & uolatilia uolantia sub fir¬
mam̃to cȩli scdm genꝰ. Cur gͥ exelem̃to

Expanded text:
us indiscussam. Ejiciant aquae reptius indiscussam. Ejiciant aquae reptilia animarum vivarum, secundum genus, et volatilia volantia sub firmamento coeli. Dixeramus superius de natantibus, quantum tempus permiserat vespertinum; hodie transimus ad examinationem terrestrium. Sed interea nos in narratione media volucres effugerunt. Quapropter imitandi sunt nobis obliviosi viatores, qui cum aliquid in mansione reliquerint pretiosum, quamvis maximam partem viae progrediendo confecerint, revertuntur: dignum laborem suae negligentiae perferentes: sic et nobis per eumdem quem venimus callem redeundum est. Neque enim contemptibile est quod omisimus: ut pote quae tertia portio sit animalium creaturae. Nam tria genera sunt animantium, terrestrium, volatilium, marinorum. Ejiciant, inquit, aquntia sub firmamento coeli secundum genus. Cur igitur ex elemento
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra animã unuã. Side conseguentiã
Amma adͥ sanguinẽ. sanguis ad carnẽ.
caro adterrã. terũq resoluens hȩc:
redi repedando ꝑ eadem. id: de ter ra
ad carnẽ. a carne ad sanguinẽ. a saci¬
guine manimã & inuenies q pecoꝵ
animꝰ terra est. Nec eã opineris ante¬
qͥorẽ eẽ substantie corporalis illoꝵ. nec
expectare ut cũ corꝑe dissoluat. fuge
garrulitates anxias philosophoꝵ. qͥ
asserere non erubescunt suas canũꝙ
animas similẽtenere speciẽ. Si qͥlẽ
ꝓficent᷑. etiã milieres se qͦnda ꝑ isces.¬
& frutices fuisse. Ego autẽ si fuerurt
aliqͣndo pisces qͦd non credam tamen
dũ ista scribent irrationabiliores pisci¬
bus habebant᷑. Ciciat terra anmã ui¬
uam. Quare gͥ passim currente sermo¬
ne subito nõn breui tempore c̃ticuerĩ.¬
is ignorare silentii. Quippe qͥ respec̃¬
tu nutuq inter se uicissim ad memoriã
nos eoꝵ qͦ int̾misimꝰ reduxert̃. Certam
enĩ partẽ creat᷑e non ulissimã preter¬

Expanded text:
vivam. Vide consequentiam animae ad sanguinem, sanguinis ad carnem, carnis ad terram. Iterumque resolvens haec, redi repedando per eadem, id est de terra ad carnem, a carne in sanguinem, a sanguine in animam, et invenies quia pecorum animus terra est. Nec eam opineris antiquiorem esse substantiae corporalis illorum: nec exspectare, ut cum corpore dissolvatur. Fuge garrulitates anxias philosophorum, qui asserere non erubescunt suas canumque animas similem tenere speciem. Siquidem profitentur etiam mulieres se quondam, pisces, fruticesque fuisse. Ego autem si fuerunt aliquando pisces, quod non credam; tamen dum ista scriberent, irrationabiliores piscibus habebantur. Ejiciat terra animam vivam. Quare igitur passim currente sermone, subito non brevi tempore conticuerias ignorare silentii; quippe qui respectu nutuque inter se vicissim, ad memoriam nos eorum, quae intermisimus reduxerunt. Certam enim partem creaturae non vilissimam pene
Abbreviated transcription (Latin):
bus est armatꝰ. sic̃ oues eẽ uidemꝰ & bo¬
ues. Nec ruminat qͥspiã pisciũ. pret̾
scarũ ut qͥdam ꝓdidert̃. Cuncti uero
pisces acutissima dentiũ acie conden¬
sant᷑ ut non esca diutiꝰ ore subacta
diffiueret. quȩ nͥ discerpta celeriter
ut̾o traderet᷑ facile minu̾ata sparge¬
ret᷑ afluctib. Uictꝰ uero alius alus
scđm genus aptatꝰ est. Nlam certilimo
alunt᷑. nonnulli herbis quȩ nascunt᷑
in aqͣ contenti st̃ plurimi autẽ deuo¬
ratione saciant᷑ alterna. semꝑq qui
minor est apud eos maiori fit cib. &
si qͣndo contig̾it eũ qui inmorẽ ceꝑat
morsu ualidioris absumi. inunũ ut̾q
aluũ posterioris inicit᷑. Quasi ͦ nos
hoĩes altud qͥd agamꝰ dũ inferiores
potentia p̃orimus. Aut qͥd distat a
pisce illo nouissimo uir. qͥ diinitiarũ
amore flãmatus. captos mopes inex¬
pletis hiatib ꝓprie rapacitatis absor¬
buit: Alter sub̾am pauꝑis ui subla¬

Expanded text:
bus est armatus, sicut oves videmus esse et bobus est armatus, sicut oves videmus esse et boves, nec ruminat quisquam piscium praeter scarum, ut quidam tradiderunt. Cuncti vero pisces acutissima dentium acie condensantur: ut non esca diutius ore subacta difflueret, quae nisi discerpta celeriter utero traderetur, facile immutata, spargeretur a fluctibus. 3. Victus vero alius aliis secundum genus aptatus est. Nam certi limo aluntur: nonnulli herbis quae nascuntur in aqua, contenti sunt, plurimi autem devoratione satiantur alterna, semperque qui minor est apud eos, majori fit cibus. Et si quando contigerit eum qui minorem ceperat, morsu validioris absumi: in unum uterque alvum posterioris injicitur. Quasi vero nos homines aliud quid agamus dum inferiores potentia premimus. Aut quid distat a pisce illo novissimo, vir qui divitiarum amore flammatus, captos inopes inexpletis hiatibus propriae rapacitatis absorbuit? Alter substantiam pauperis vi subla
Abbreviated transcription (Latin):
eos asserant conspectis pisciũ maximiᷤᷤ
gregib. non solũ genꝰ. s etiã numerũ
posse signare: Quis autẽ nobis eoꝵ
artificũ qͥ inlittorib habitantes &e in
marinis diu̾soriis senescentes. noticiã
subtiliter ualebit patefacere singłoꝵ:
Alios enĩ pisces nouerunt hiqͥ in ma¬
re piscant᷑ indicũ. & alios qͥ pelagꝰ ri¬
mant᷑ egyptiũ. Alios etiã sciunt in¬
sularũ tncolȩ. & alios maurusii pisca¬
tores. S om̃s tamtenues qͣm maiores.
similit̾ pͥma preceptio & ineffabilis
uirtus illa ꝓduxit. Magna ẽ illis ui¬
uendi diuersitas. Nimia etiã incuiꝰq
gen̾is successione discretio. Multi pi
natos enutͥunt: s aqͣ suscipiem
facit animal. manetq insingłis ge¬
nerib immutabilis ad aliã natitrã
in confusaq ꝓgenies. ac ñ sicut muloꝵ
t̾restriũ uel alituũ manifestarũ stir¬
pem adult̾ina corrũpit admixtio.
Nullus pisciũ ex parte dimidia denti¬

Expanded text:
eos asserunt conspectis piscium maximis eos asserunt conspectis piscium maximis gregibus non solum genus, sed etiam numerum posse signare? Quis autem nobis eorum artificum, qui in littoribus habitantes, et in marinis diversoriis senescentes, notitiam subtiliter valebit patefacere singulorum? Alios enim pisces noverunt hi qui in mare piscantur Indiacum, et alios qui pelagus rimantur Aegyptium. Alios etiam sciunt insularum incolae: et alios Maurusii piscatores. Sed omnes tam tenues, quam majores similiter prima praeceptio, et ineffabilis virtus illa produxit. Magna est illis vivendi diversitas, nimia etiam in cujusque generis successione discretio. Multi pinatos enutriunt: sed aqua suscipiens ovum, facit animal, manetque in singulis generibus immutabilis ad aliam naturam, inconfusaque progenies, ac non sicut mulorum terrestrium, vel alitum manifestarum stirpem, adulterina corrumpit admixtio. Nullus piscium, ex parte dimidia, denti
Abbreviated transcription (Latin):
& laxior. sic̃ st̾ sepiȩ & polipodes. &
his similia. Inhis iterũ magna dif¬
ferentia est. Dracones enĩ & murenȩ
pentib. qͣm piscib ꝓ nat᷑ȩ similitudi¬
ne copulantur. Altud etiã genus est
ouificoꝵ. & aliud catuligenoꝵ. Facit
autẽ catulos mustela & asellus &om¬
uia quȩ sine squamis st̾: quȩ salacia
greci nominant. S & beluarũ pars
maxima. & delfini. & foce. catulos pa¬
riunt. quȩ fetꝰ suos recens editos. cũ
exaliqͣ causa t̾riti fuerint denuo sub¬
lapsos inuterũ. ꝓteg̾e ac fouere nar¬
rant᷑. Eiciant aquȩ reptilia scđm ge¬
nus. Altud genꝰ ÷ immaniũ. & aliud
minutoꝵ pisciũ. Item in his ipsis mul¬
te differentiȩ ꝓ generis qͣlitate diuise¬
st̃: qr & uocabula ꝓpria st̃ & alim̃ta
discreta. & magnitudo menbroꝵ dis¬
par: & diu̾sa int̾ se specie separant᷑.
Quis gͥ thymeoꝵ speculator. tantoꝵ no¬
bis pot̾it explicare distantiã. qͣmqͣm

Expanded text:
 laxior, sicut sunt sepiae et polypodes, et  laxior, sicut sunt sepiae et polypodes, et his similia. In his iterum magna differentia est. Dracones enim et muraenapentibus, quam piscibus pro naturae similitudine copulantur. Aliud etiam genus est, ovificorum: et aliud catuligenorum. Facit autem catulos mustella, et asellus, et omnia quae sine squamis sunt, quae salatia Graeci nominant. Sed et belluarum pars maxima, et delphini, et phocae catulos pariunt, quae fetus suos recenter editos, cum ex aliqua causa territi fuerint, denuo sublapsos in uterum, protegere ac fovere narrantur. Ejiciant aquae reptilia secundum genus. Aliud genus est immanium, et aliud minutorum piscium. Item in his ipsis multae differentiae, pro generis qualitate diviss et vocabula propria sunt, et alimenta discreta, et magnitudo membrorum dispar, et diversa inter se specie separantur. Quis igitur tynnorum speculator tantorum, nobis poterit explicare distantiam, quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
trahens int̾iorẽ calorẽ uentilando
contemꝑat. Ilis autẽ fauciũ int̾sep¬
tio cõplicabilis. mͦ suscipiens mͦ diffum¬
dens aqͣm. respirandi explet officiũ.
Est etiã ꝓpria sors piscib ꝓpriaq nat᷑a.
& cib differens certaq utuendi con¬
ditio. Propt̾ea nichil de aquariis man¬
suescit. nec patit᷑ homnũ se manib
contrectari. Eiciant aquȩ reptilia ani¬
marũ uiuarũ. Uniꝰcuiꝰq generis ori¬
ginẽ. nc̃ uelut qͦddam sem̃ precepit
educi. nam multitudinẽ post modũ
seruauit in sobole. qͣndo eos crescere
multiplicariq necesse ẽ. Itaq alteriꝰ
gen̾is st̃ qͥ testicutes nominant᷑. sic̃
concȩ. pectines. & coclee marinȩ. ac
diu̾soꝵ ostreoꝵ milia. & alt̾us ea quȩ
mollitestia nominant᷑. id est astaci.
cercini. & his ꝓxima. Aliud qͦq genꝰ
est illoꝵ quȩ grece malacia uocitan¬
tur. id est quoꝵ caro tenerior. habet᷑¬

Expanded text:
trahens, interiorem calorem ventilando trahens, interiorem calorem ventilando contemperat: illis autem faucium interseptio complicabilis, modo suscipiens, modo diffundens aquam, respirandi explet officium. Est etiam propria sors piscibus propriaque natura, et cibus differens, certaque vivendi conditio. Propterea nihil de aquariis mansuescit, nec patitur hominum se manibus contrectari. 2. Ejiciant aquae reptilia animarum vivarum. Uniuscujusque generis originem, nunc velut quoddam semen, praecepit educi, nam multitudinem postmodum servavit in sobole, quando eos crescere multiplicarique necesse est. Itaque alterius generis sunt, qui testicutes nominantur, sicut conchae, pectines, et cochleae marinae, ac diversorum ostreorum millia, et alterius ea quae mollitestia nominantur, id est astaci, cercini, et his proxima. Aliud quoque genus est illorum quae Graece malacia vocitantur, id est quorum caro tenerior habetur et
Abbreviated transcription (Latin):
pisciũ. & uox qͥdẽ preceptionis exigua
est. Immo non uox s potiꝰ momentũ
solũ & impetus uoluntatis. Intellectꝰ
uero eiꝰ tam multiplex habet᷑ qͣm ipsa
pisciũ inter se potest eẽ discretio. Qs
om̃s uerbis asseqͥ non minꝰ oꝑosũ est.
qͣm si undarũ numerũ designare
coneris. uel qͦt amphoras habeat pe¬
lagꝰ explicare. Eiciant aquȩ reptilia.
Inhis st̾ equorei. littorei. altiuagi. pe¬
trei. gregales beluini. imnanes mi
pndes. sub eadẽq uͥtute p̃cepti
tam maximi qͣm minimi continent᷑
Itaq cũ diceret eiciant aquȩ: demon¬
strauit qͣnta sit natantiũ cũ agua
cognatio. Deniq si paulisꝑ ad t̾rã
fuerint educti. deficiunt. Neq enĩ
suppetit illis spiram̃. qͦ possint au¬
ras uitales capere. Nlam sic̃ terrenis
animantib datꝰ aer est. sic piscib
aqͣ. & ratio manifesta ẽ: qr nobis tu¬
delicet adiacet. rarus & patulus pul¬
mo. qͥ ꝑ distinctionẽ pectoris aerem

Expanded text:
piscium. Et vox quidem praeceptionis exigua piscium. Et vox quidem praeceptionis exigua est, imo non vox, sed potius momentum solum, et impetus voluntatis: intellectus vero ejus tam multiplex habetur, quam ipsa piscium inter se potest esse discretio. Quos omnes verbis assequi non minus operosum est, quam si undarum numerum designare coneris: vel quot amphoras habeat pelagus explicare. Ejiciant aquae reptile. In his sunt aequorei, littorei, altivagi, petrei, gregales, belluini, immanes minutique pisces, sub eademque virtute praecepti, tam maximi, quam minimi continentur. Itaque cum diceret, Ejiciant aquae: demonstravit quanta sit natantium cum aqua cognatio. Denique si paulisper ad terram fuerint educti deficiunt: neque enim suppetit illis spiramen, quo possint auras vitales capere. Nam sicut terrenis animantibus datus aer est, sic piscibus aqua. Et ratio manifesta est, quia nobis videlicet adjacet rarus et patulus pulmo, qui per distinctionem pectoris aerem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥde qͥspiã ñ sufficit explicare. eoꝵ uitã
mox uegetam mobilemq monstiauit
tunitas uiuificationis insequit᷑.
Eiciant aque reptilia animarũ uiua¬
rũ. Nc̃ pͥmum animalia spirantia sen
crescendiq nacta uirtutẽ. non tam̃
continuo animantia st̃ incelligenda.
& obhoc dixit. eiciant aquȩ reptilia.
Oinẽ gͥ genus natantiũ. siue qͦd sũ miᷤ
fluctib suꝑfert᷑. siue qͦd in altis gur¬
gitib diu̾sat᷑ ꝓfecto naturã reptandi
& licet multa de illis habeantutr ambi¬
gua. sic̃ uituli marini & cocodrilli &
ranȩ & cancri: tam̃ eis p̃cipuus est na¬
tatus. Propt̾ea eiciant aquȩ reptilia.
In his gͥ breuissimis sermonib. om̃ia
genera continent᷑. Quid enĩ non com¬
prehensũ est precepto creatoriᷤ. Siue
illa dixeris quȩ catulos pariunt. id ÷
uitulos marinos & torpedines & delfi¬
nes. & his similia. siue ouifica nomi¬
naueris. qͣlia st̃ omĩa pene genera

Expanded text:
quidem quispiam sufficit explicare, eorum vitam quidem quispiam sufficit explicare, eorum vitam mox vegetam, mobilemque monstravit opportunitas vivificationis insequitur. Ejiciant aquae reptilia animarum vivarum. Nunc primum animalia spirantia, sencrescendique nacta virtutem, non tamen continuo animantia sunt intelligenda. Et ob hoc dixit: Ejiciant aquae reptilia. Omne genus igitur natantium, sive quod summis fluctibus superfertur, sive quod in altis gurgitibus diversatur, profecto naturam reptandi et gressibus. Et licet multa de illis habeantur ambigua, sicut vituli marini, et crocodili et ranae et cancri, tamen eis praecipuus est natatus. Propterea, Ejiciant aquae reptilia. In his igitur brevissimis sermonibus omnia genera continentur. Quid enim non comprehensum est praecepto creaturae? Sive illa dixeris quae catulos pariunt, id est, vitulos marinos, et torpedines, et delphinos, et his similia, sive ovifica nominaveris, qualia sunt omnia pene genera