comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
populus: plurimũ fiduciae in uirib: cuiusdã latronis gerebat. qui ipsius certaminis
signifer uidebatur : hunc cũ uider& apollonius paci resistentẽ: dicit ad eum.
Simihi o amice adquiescere uolueris ad pace: rogabo dm̃ meũ ut remittat tibi pecca¬
tatua. At ille cũ audiss& nihil omnino distulit. sed genibus eius ꝓuolutus supplicabat
lonius adsumens eũ & cũ ipso iter agens admonasteria. docebat eũ mutare debere
ordinẽ uitȩ: & pacienter adõ querere miscđiam: ꝓmissionẽq exfide expectare.
Omnia enĩ possibilia dicit essecredenti. Cũq noctis tẽpore simul in monasteria requi¬
dĩ & scõs quosq ad orantes dnm. Et cũ hȩc uidissent: &iã ipsiadorauerunt dm̃. & uox dñ¬
adeos defertur dicens: Lic& nulla sit communio luci atenebris: nec sit aliqua porcio
fideli cũ infidele: tamen donatur tibisalus istius ꝓ quo supplicasti apolloni: haec &xalia

Expanded text:
populus plurimum fiduciae in viribus cujusdam latronis gerebat, qui ipsius certaminis populus plurimum fiduciae in viribus cujusdam latronis gerebat, qui ipsius certaminis signifer videbatur. Hunc cum videret Apollonius paci resistentem, dicit ad eum: Si mihi, o amice, acquiescere volueris ad pacem, rogabo Deum meum, et remittet tibi peccata tua. At ille cum audisset, nihil omnino distulit, sed genibus ejus provolutus supplicabat llonius assumens eum, et cum ipso iter agens ad monasteria, docebat eum mutare debere ordinem vitae, et patienter a Deo quaerere misericordiam, promissionem ex fide exspectare, omnia enim possibilia dicebat esse credenti . Cumque noctis tempore simul in monasterio requirantes Dominum: et cum haec videntes, etiam ipsi adorassent Deum, vox Dei defertur ad eos, dicens: Licet nulla sit communio luci et tenebris, nec sit aliqua portio fideli cum infideli ; tamen donatur tibi salus istius, pro quo supplicasti, Apolloni. Sed et alia
Abbreviated transcription (Latin):
nili ꝓeo qđ uniuersas inrigabat aegypti regiones. uenerabantur . Colebant quoq
x t̾ram : ut pote uberiorẽ cȩteris Canes etiã ut diximus & simias. ac diuersa  .barũ
genera atq olera colebant ꝓ eo qđ occasionẽ sibi salutis ꝑ hec uenisse opinabantur
tẽporib: pharaonis. Circa hec enĩ singula: occupatio eis exorta uidebatur. cũ ille pa¬
tres nr̃os ꝑsequens submersus .ẽ: & uni ꝑ quod occupari uisus. ẽ ut nepharaonẽ. sequere¬
tur hoc sib dm̃ reputauit dicens: quia hoc mihi ds̃ fuit hodie. ut sequerer phara¬
onẽ : nesimul cũ ipso demergerer. Haecergo erant uerba sc̃i apollonii quȩ nobiscũ¬
loquebatur : sed multo magis illa scribi oport& exempla quȩ inoꝑibus & uirtutibus
tũ fuiss& apollonio: festinans descendit adeos. pacis gratia. Sed illi furore conten¬
tionis incensi: nullo genere adpacis consiliũ flectebantur. Maxime qđ unius partis

Expanded text:
Nili, pro eo quod universas rigabat Aegypti regiones, venerabantur. Colebant quoque Nili, pro eo quod universas rigabat Aegypti regiones, venerabantur. Colebant quoque et terram, utpote uberiorem caeteris terris. Canes etiam, ut supra diximus, et simias, ac diversa herbarum genera atque olerum colebant, pro eo quod occasionem sibi salutis per haec venisse opinabantur temporibus Pharaonis. Circa haec enim singula occupatio eis exorta videbatur, cum ille patres nostros persequens submersus est, et unusquisque id per quod occupari visus est uti ne Pharaonem sequeretur, hoc sibi reputavit Deum, dicens: Quia hoc mihi Deus fecit hodie, ut non sequerer Pharaonem, et simul cum eo demergerer. Haec ergo erant verba sancti Apollonii. Sed multo magis illa scribi oportet, quae in operibus et virtutibus tum fuisset homini Dei, festinans descendit ad eos pacis gratia. Sed illi furore contentionis incensi, nullo genere ad pacis consilium flectebantur, maxime quod unius partis
Abbreviated transcription (Latin):
multi filii uiduȩ uiderentur indeserto . Quae quãuis deaeđa dicta sint: tamen in
aegrpti desertis. hec &iã historica relatione conpleta sunt. Ubi enĩ tante ꝑ
urbes mult itudines ueniunt ad salutẽ. quantas egrpti deserta ꝓtuler unt.¬
nã quanti populi habentur in urbibus. tantȩ pene habentur indesertis multi¬
tudines monachorũ. Vnde mihi uidetur &iã apłi dictũ in eis esse conpletũ : qđ
ubi abundauit peccatũ ibi suꝑ abundauit gratia. Abundauit enĩ aliquando in¬
mundus idolorũ cultus in aegrpto. sicut nus quã in ullis gentibus. Canes enĩ & si¬
mias atq: alia portenta olim uenerati sunt. Allia quoq: & cȩpas & non nulla holerũ.
deos eẽ credebant: Sicut abipso patre apollonio narrante didicimus. causas nobis
prisce eorũ suꝑstitionis hoc modo exponente. Houẽ quidẽ aiebat dm̃ credider̃
aliquando aegrpti i. ꝓ eo quod ꝑ ipsũ rura excolentes uictũ cibũq capiebant. Sed & aquas

Expanded text:
multi filii ejus viderentur in deserto. Quae quamvis de Ecclesia dicta sint, tamen in Aegypti desertis, haec etiam historica relatione completa sunt. Ubi tantae per urbes multitudines veniunt ad salutem, quantas Aegypti deserta protulerunt. Quanti populi habentur in urbibus, tantae paene habentur in desertis multitudines monachorum. Unde mihi videtur etiam Apostoli dictum in eis esse completum: Quod ubi abundavit peccatum, ibi superabundavit gratia . Abundavit enim aliquando immundus idolorum cultus in Aegypto, sicut in nullo umquam gentium. Canes enim et simias atque alia portenta venerati sunt. Allia quoque et caepas, et nonnulla olerum, Deos credebant, sicut ab ipso patre Apollonio narrante didicimus, caussam enim nobis priscae eorum superstitionis hoc modo exponente: Bovem quidem Deum crediderunt aliquando Aegyptii, pro eo quod per ipsum rura excolentes victum cibumque capiebant. Sed et aquam
Abbreviated transcription (Latin):
ũ quidã frat̃ abbatẽ si soium frequent̃ tali sermone requirer& dicens. Quid faciã
pat̃ qm̃ cecidi Ille respondit Surge inquit . Ille uerose surrexisse. & iterũ cecidisse¬
narraret : eodem uero senex ut ebatur sermone. exclamans ne desistas surgendo
Cui frat̃ ait. Et usquequo possum surgere pater: explana. Senex dixit. Usque quo
aut in bono opere : aut in malo dep̃hensus occũbas. Inquo enĩ opere fuerit homo de p̃hen

Expanded text:
um quidam ad abbatem Sisoium frequenter talem sermonem requireret , Quid faciam, Pater, quoniam cecidi? Ille respondit: Surge. Et surrexit. Et iterum narraret, eodem vero senex utebatur sermone, exclamans: « Ne desistas surgendo. » Cui frater ait: « Usquequo possum surgere, pater, explana. » Senex dixit: « Usquequo aut in bono opere, aut in malo deprehensus depressus occumbas. In quo enim opere fuerit homo deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
fallacis doctrino scos suos dẽ facit intelligero quatinꝰ diabolicũ errore. interius
cognoscant ac sollicite caueant. Dis cretioscorũ cunta eẽ debet: ut int᷑ bonũ & mali¬

Expanded text:
fallacis doctrinae Deus sanctos suos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius fallacis doctrinae Deus sanctos suos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius cognoscant, ac sollicite caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum et mal
Abbreviated transcription (Latin):
imussa ẽ atam ꝑ mittente do om̃is potestas iusta. Ex scem̃ tẽptare quos libet in usco
codi potestis iusta &diabobi uolunti miusta. Nã sp̃s malus. ꝑnequis sima uolun
potius uitiorũ. Neq enĩ alibi concupiscentie fomenta saccendit : nisiubi prius paus
cogtationes delatationes aspexerit : Quas si a nobis spnimus sine dubio ile confusas
abscedit : slitimq frangunt᷑ iacula concupiscentiȩ enus contemꝰtłq iacent sine
luco faciesillus : Sollicite hostis insidias intellegere parit & cauere di seruu opor¬
tet sicq ininocentia uite existere simplicerq. ut tam̃ oportet cũ simplicitati
eẽ. prudentem : Qui prudentiã simplicitati ñmisc& iusta ꝓphetã colũ bae seduca
ñhabens cori Sedideo colũ bo quia semplox : Ideo aut̃ cor ñ habens quia ignam pri¬
dentie ẽ. Sepe fraus satanȩ scõrũ cordiebus a perit. quando ꝑspetiem boni angeli
se simulans uicis dũnitur electos decipero decegit᷑ atq contẽpnit᷑. Sico uerba

Expanded text:
st, et tamen, permittente Deo, omnis potestas justa est. Ex se enim tentare quoslibet injuste t Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Natiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus: Contemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, juxta prophetam, columba est seducta, non habens cor . Sed ideo columba, quia simplex; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. 9. Saepe fraus Satanae sanctorum cordibus aperitur, quando per speciem boni angelum se simulans lucis, dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba
Abbreviated transcription (Latin):
ut filiũ suũ morti trader& ꝓnob. sic̃ script̾iẽ. ꝓprio filiosuo ñ peꝑcit ds̃: sed ꝓnob om̃ib:
tradidit illũ Nimia enĩ idẽ grandis caritas ẽ. ꝓpeccatorib: seruis unigenitũ tradere
filiũ. & eosdẽ rebelles seruos diligere tãꝗ filios. hinc & enĩ fr̃s c̃siderare debemꝰ quantũ
nos dñs diligat scõs : qͥ tantũ diligere dignatꝰ ẽ. peccatores : Quicũ. ẽẽmꝰ mortur ꝓpt̃ delicta
nr̃a : uiuificauit nos xp̃o iħu ꝓpt̃ misođi am suã. unã atq: eandẽ nob̵ tribuens cũ eo uitã hab̾e
ꝑpetuã : Mortua enĩ dr̃ anima. quando mortiferis uitus eẽ dr̃ maculata sic̃ & apłs ait.
Et uos cũessetis mortui indelictis & peccatis ur̃ĩs in quib: aliquando ãbulastis manifeste

Expanded text:
 nobis omnibus tradidit illum . Nimia enim id et grandis charitas est, pro peccatoribus servis unigenitum tradere Filium, et eosdem rebelles servos diligere tanquam filios. Hinc etenim, fratres, considerare debemus quantum nos Dominus diligat sanctos, qui tantum diligere dignatus est peccopter misericordiam suam, unam atque eamdem nobis tribuens cum eo vitam habere perpetuam. Mortua enim dicitur anima, quando mortiferis vitiis esse dicitur maculata, sicut et Apostolus ait: Et vos cum essetis mortui in delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis m
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ea quȩ pridẽ quis gesserat mala abluat actib: bonis. Cũ enĩ sit misericors ds. sct
infirmitates generis ur̃i & passionẽ fortitudinẽ & diaboli potentiã atq: astuciã
Et incedentib: hominib: inpeccatis quasi filiis ignoscits & expectat correctionẽ eoꝵ
pacientiã habens in eis. Conuertentib: uͦ atq exorantib: bonitatẽ tanquã in firmis conpa¬
tit᷑ & absoluit confestim torm̃ta eorũ : & donat eis bona quȩ p̃paratas̃ iustis.

Expanded text:
tiam ea quae pridem gesserant mala abluant actibus bonis. Cum enim sit misericors Deus, scit tiam ea quae pridem gesserant mala abluant actibus bonis. Cum enim sit misericors Deus, scit infirmitates generis vestri, et passionum fortitudinem, et diaboli potentiam atque astutiam, et incidentibus hominibus in peccatis, quasi ignoscit, et exspectat correctionem eorum, patientiam habens in eis. Convertentibus vero atque exorantibus bonitatem, tanquam infirmis compatitur et absolvit confestim tormenta eorum, et donat eis bona quae praeparata sunt jus
Abbreviated transcription (Latin):
Considerate sr̃s quas gratiarũ actiones creatori nr̃o referre debemꝰ qͣndo innatura nr̃a
terã patris : Inqua natura nr̃a & nos conresurreximꝰ ascendimꝰ & sedemꝰ ad dexterã patris i
unde & uir sc̃s qͥuiuens in carne. c̃uersationẽ hab& incaelis. ñdubitat dicere qđ sc̃i ĩ ase¬
deant & regnent cũ xp̃o indextera patris. Quanta sit bene ficii magnitudo & quã multiplex
gr̃a quanos dño consedere fec̃ & conregnare cũ xp̃o. hinc conꝓbat᷑. ql nos qͥ quondã lege
tenebam infirmi nc̃ in xp̃o regnemꝰ sedeamꝰq: cũeo. Vere habundans ẽ. gr̃aquȩ ñsolum
angłs. Sicds̃ dilex̃ hunc mundũ ut filiũ suũ unigenitũ dar& ꝓeo. Quiigit᷑ cũ inimici
essent homines mori ꝓ ipsis elegit. nũ multo magis domesticos effectos eos &peniten¬
tiã agentes suꝑhis quȩ gesserant absoluit apoenis. & p̃stabit his quȩ abipso p̃paratas
bona: hoc ergoscito qr nulla delicta hominũ uincunt clem̃tiã dĩ. Tantũ ut ꝑ pacien¬

Expanded text:
isto Jesu. Considerate, fratres, quas gratiarum actiones Creatori nostro referre debemus, quando in natura nostra qua natura nostra et nos consurreximus, ascendimus et sedemus ad dexteram Patris. Unde et vir sanctus, qui vivens in carne conversationem habet in coelis, non dubitat dicere quod sancti jam sedeant et regnent cum Christo in dextera Patris. Quanta sit beneficii magnitudo et quam multiplex gratia qua nos Domino consedere fecit, et conregnare cum Christo: hinc comprobatur, cum nos qui quondam lege tenebamur inferni, nunc in Christo regnemus sedeamusque cum eo. angelus: Sic dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro eo . Qui igitur cum inimici essent homines, mori pro ipsis elegit, non multo magis domesticos effectos eos, et poenitentiam agentes super iis quae gesserant absolvet a poenis, et praestabit iis quae ab ipso praeparata sunt bona? Hoc ergo scito quia nulla delicta hominum vincunt clementiam Dei. Tantum ut per patien
Abbreviated transcription (Latin):
monasteria. Erat enĩ pat̃ monachorũm circit̃ quingentorũ. & famosissimus in om̃ĩb:
thebaide finibus habebatur . Opera enĩ magna erant ei. uirtutes multas. signaq: plu
ꝑuenit aetatẽ: gratia dĩ semꝑ cũ ipso creuit. Erat enĩ annorũ fere octoginta cu eum
uidimus in monasteriorũ congregatione florentẽ : sed & ipsi qui uidebantur eius. eẽ. dis¬
cipuli. ita ꝑfectierant & magnifics ut om̃s poene possent signa facere . Quindecimergo an
dñi ad eũ delatã dixisse. Apolloni : ꝑte ꝑdã sapientiã sapientiũ in aegrpto : & intel¬
lectũ prudentiũ reꝓbabo. Perdes aũt ibi &iã eos qui int̃ ipsos sunt sapientes babilonis
& omnẽ cultura de monis subrues. Perge su nc. ad loca habitabilia. Generabis eñĩ mihi

Expanded text:
monasteria: erat enim pater monachorum circiter quingentorum, et famosissimus in omnibus monasteria: erat enim pater monachorum circiter quingentorum, et famosissimus in omnibus Thebaidae finibus habebatur. Opera enim magna erant ei, et virtutes multas signaque plurpervenit aetatem, gratia Dei semper cum ipso crevit. Erat enim annorum fere octoginta, cum eum vidissemus in monasteriorum congregatione florentem: sed et ipsi qui videbantur ejus esse discipuli, ita perfecti erant, et magnifici, ut omnes paene possent signa facere. Quindecim ergo annentiam sapientium in Aegypto, et intellectum prudentium reprobabo. 145 Perdes autem mihi et eos qui inter ipsos sunt sapientes Babylonis, et omnem culturam daemonum subrues. Perges ergo nunc ad loca habitabilia: generabis enim mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nocte habuisti cogitationes fornicandi. tuuero dixisti in corde tuo. nihil inter. ẽ siue
iustus ad sacramenta. siue peccator accedat. Et alius dibitationẽ habuit incorde dicers
quid enĩ me scificare cõmunio potest: hosergo singulas remouebat a cõmunione sacram̃ti.
a dicebat᷑ Recedite paululũ & agite penitentiã ut purificati ꝑsatis factionẽ & lacrimas:
digni habeamini cõmunione xpĩ¬
idimus & aliũ scm uirũ nom̃ capolloniũ apud theabidam infinib: hermopolis ad
quã ciuitatẽ saluatorẽ & mariã & ioseph de uidȩ ae finib: uenisse tradunt: scđm
ꝓphetiã esaiȩ dicen : Ecce dñs sed et suꝑ nubẽ leuem & ueni& in aegyptũ : & cõmouebun¬
tur manu facta aegyptiorũ a facie eius &cadent in terrã. Uidimus ergo ibi &ĩa tẽ
plũ ipsũ in quo ingresso saluatore corruisse omĩa idola in t̾ram & cõminuta. eẽ memo¬
rabant. Vidimus ergo supra dictũ uirũ inuicina heremo submonte quodã habentem

Expanded text:
nocte habuisti cogitationes fornicandi. Tu vero dixisti in corde tuo: Nihil interest, sive justus ad Sacramenta, sive peccator accedat. Et alius dubitationem habuit in corde suo, dicens: Quid enim me sanctificare Communio potest? Hos ergo singulos removebat a communione Sacramenti, et dicebat eis: Secedite paululum, et agite poenitentiam, ut purificati per satisfactionem et lacrymas, digni habeamini communione idimus et alium sanctum virum nomine Apollonium , apud Thebaidam, in finibus Hermopolis, ad quam civitatem Salvatorem, cum Maria et Joseph de Judeae finibus venisse, tradunt, secundum Prophetiam Esaiae, dicentis: Ecce Dominus sedet super nubem levem, et veniet in Aegyptum, et commovebuntur manufacta Aegyptiorum a facie ejus, et cadent in terram . Vidimus ergo ibi etiam et templum ipsum, in quod ingresso Salvatore, corruisse omnia idola in terram, et comminuta esse, memorabant. Vidimus ergo supradictum virum, et in vicina eremo sub monte quodam habentem
Abbreviated transcription (Latin):
tit : quias ta Ptim ut factus. ẽ. cecidit: fuit quidem inueritate conditus.
scđ non slando confestim aueritate .ẽ. lapsus Uno suꝑbiae lap sududõ ꝑtumorẽ
se confer̃ & homo cecidit & diabolus Sed homo reuersus ad pȩnitentia : Do
se in feriorẽ esse cognouit Di abolus uero non solũ in hoc contentus. qđ sedo ae¬
qualem existimans cecidit: in suꝑ etiã superiorẽ dõ sediã: Scđm apłi dictũ quat¬

Expanded text:
tit, quia statim ut factus est, cecidit: fuit quidem in veritate conditus, sed, non stando, confestim a veritate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et hoc cecidit et diabolus. Sed homo reversus ad poenitentiam, dum se inferiorem esse cognoscit: diabolus vero non solum in hoc contentus quod se Deo aequalem existimans cecidit, insuper etiam superiorem Deo se dicit, secundu
Abbreviated transcription (Latin):
iohem: & salutantes eũ. fecimꝰ orationẽ : Deinde sedentes iccepimꝰ loq deuisione qũa
uiderat: Dicebant &iã de abbate suoi qr nisicito deponer& manꝰ suas qelostabat ado¬
onẽ cra piebat᷑ mens eiꝰ insupiorib Siergo c̃tingebat aliquos srmeũeo orare sẽstinabat
cito deponere manꝰ suas nera ꝑet᷑ mens eius & moraret᷑: Dicebat &iã alius senex: qr assidua
oratiocito corrigit̾ m̃tẽ: Dicebat quidã patrui quia sic̃ ĩ posñbileẽ ut uideat qͥsi naqͣ t᷑bida
faciẽ scã: sic & anima nisi purgata suerit a cogitationib alienis. ctẽplari ñ potest dñms
Audistiqͦq: qđ ab easi sois: nisi cito dimitter& manꝰ suas: rapiebat᷑ in c̃tẽplatione :
Quarẽ ergo repente inẽteplatione rapiebat᷑ sine dubio qr mortificatꝰ erat: Audiat xiã¬
rogo dileciotua. qua le studiũ beatꝰ paulus habuit monachus orandi qđ in ecłas tica

Expanded text:
coepimus loqui de visione quam coepimus loqui de visione quam viderat. Dicebant etiam de abbate Sysoio, quia non cito deponeret manus suas; quando stabat ad orationem, rapiebatur mens ejus in superioribus. Si autem contingebat, aliquos fratrum cum eo orare, festinabat cito deponere manus suas, ne raperetur mens ejus, et moreretur. Dicebat etiam alius senex, quia assidua oratio cito corrigit mentem. Dicebat quidam patrum: quia sicut impossibile est, ut videat quis in aqua turbida faciem suam; sic ando abbas Sysoius non cito dimitteret manus suas, rapiebatur in contemplationem. Quare ergo repente in contemplationem rapiebatur? sine dubio, quia mortificandus erat. Audiat etiam dilectio tua, rogo, quale studium beatus Paulus monachus habuit orandi
Abbreviated transcription (Latin):
beato arsenio: qr uespa sabbati lucescente indñica relinquebat p̾se solẽ extensis
manib adcȩlũ orans. donec mane die dñico ascentens sol in lustraret faciẽ era
offsitio qͥ de iesꝑa usq̃ imare extensis manib orabat: MNonideo hociseripsteͥ pt ciuita
lun regstilarib: horis habe stũ deas &̃ sicstes in oratione utbeatꝰ benedictus dic̃ ut mens¬
ia c̃cordo uocitue : audsiat igit᷑ dilectio tua adhuc uerbũ dẽ modo orandi arra¬
uit abbasdolus. qͥst̃ue adlscipłs abbatis bisarionis dic̃s uienĩ aliqdo incella abbatis mei:
& inueni cĩstantẽ ad orationẽ & manꝰ eiꝰ erant᷑ extense ad cȩlũ ꝑmansit aut̃ faciens
iugit̃ quat tuor dies: & pꝰ hȩc uocauit me dic̃s: Sequere me : & exeuntes : ꝑreximꝰ in he
remũ : Et cũ sitit̃ dixiglbba : sitio: Ille aut̃ tollens pera discessit amȩ quantũ iactꝰ ÷
lapidis: E factã oratione. atcuilit ea pleyãaqua & iuim inciuitatẽ ilico: & uenimꝰ ad abatẽ¬

Expanded text:
eo, quia vespere Sabbati lucescente in Dominica relinquebat post se solem extensis manibus ad coelum, donec mane die Dominico ascendens sol, illustraret faciem ejusofficio, qui de vespera usque mane extensis manibus orabat. Nvel in regularibus horis, habere studeas, et sic stes in oratione, ut mens tua concordet voci tuae. Audiat igitur dilectio tua adhuc unum de modo orandi: narravit abbas Dulos, qui fuit discipulus abbatis Besarionis dicens: Veni aliquando in cellam abbatis mei, et inveni eum stantem ad orationem, et manus ejus erant extensae ad coelum. Permansit autem faciens jugiter quatuor dies, et post haec vocavit me dicens: Sequere me. remo; cum sitirem dixi ei: Abba, sitio. Ille autem melotem tollens discessit a me, quantum jactus est lapidis, et facta oratione attulit eam plenam aqua. Et abivimus in civitatem Lyco, et venim
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt uoluntatis dĩ faciat & in om̃ib scđm uoluntatẽ eius uiuat
Quia quanto quisq uoluntatis dĩ habuerit cognitionẽ. tanto & maiesta¬
tis eius habebit timorẽ : & cordis erga eum tenebit dilectionẽ. Et intantũ digne dõ
poterit ãbulare : & intantũ illi placere & in omni oꝑe bono fructificare : Ille ergo dig¬
ne dõ ambulat. qui fidem quã baptismate ꝑdñi accepit grãm cotidie oꝑibbonis accu

Expanded text:
t voluntatis Dei faciat, et in omnibus secundum voluntatem ejus vivat. Quia quantum quisque voluntatis Dei habuerit cognitionem, tantum et majestatis ejus habebit timorem, et cordis erga eum tenebit dilectionem, et in tantum digne Deo poterit ambulare, et in tantum illi placere, et in omni opere bono fructificare. Ille ergo digne Deo ambulat, qui fidem quam in baptismate per Domini accepit gratiam, quotidie operibus bonis accu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sũ ego: & ñ iudices quẽ quã. Fr̃ int̃rogauit abbatẽ pastorẽ dic̃s. Quid faciã qr pusilla¬
nimis fio dũ sedeo : Dic̃ ei senex. Nullũ iudices nullũ sꝑnas neq: c̃dẽpnes. nulli detrahas.
& ds̃tibi p̃stat qͥetẽ &erit sessio tua sine ꝑturbatione. Vir qͥdã sc̃s cũ audissa quendã
peccantẽ . fleuit amare adix̃. Iste hodie : ego crastino. Veruptam̃ qualit̃ quis pecca
aliquis antete . ñ iudices sed iudica magis tema ipsũ peccatorẽ : quã illũ. Sepe aliquid
amaiorib: dispensatoriȩ agit᷑ qđ aminorib: error putat᷑. Sepe multa a fortib: dicunt᷑.
quȩ id circo in firmi diiudicant. q ignorant Mnde ñ nulli subditi c̃tra hoc manũ rep̃hen-¬
sionis mittunt : Sed auita ꝓtinꝰ ipsa sua temeritate deficiunt. Leuites ergo quasi ad¬

Expanded text:
Quid sum ego? Et non judices quemquam. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quid faciam, quia pusillaQuid sum ego? Et non judices quemquam. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Quid faciam, quia pusillanimis fio dum sedeo. Dicit ei senex: Nullum judices, nullum spernas, neque condemnes, nullique detrahas, et Deus tibi praestat requiem, et erit sessio tua sine perturbatione. Vir quidam sanctus cum audisset quemdam peccantem, flevit amare, et dixit: Iste hodie, ego crastino. Verumtamen qualiter vis peccet aliquis ante te, non judices: sed judica magis temetipsum peccatorem, quam illum. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Unde et nonnulli subditi contra hoc manum reprehensionis mittunt: sed a vita protinus ipsa, sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi ad
Abbreviated transcription (Latin):
benegesta ñ diligimꝰ. Sednil mercedis agimꝰ siea quȩ diligimꝰ inquantũ possumꝰ ñ imitam᷑
tima penetrant. exilloꝵ adium̃to ẽ qͥ contra ꝓcellas huius scłi exterius laborest.
Quã em̃ candoris sui grãm retiner& sibrssũ pluuia tangera. aut qͥd filgoris atq
claritatis coccus uł iacinctus ostender& sihec susceptus pulus fȩdar&. sit ergo de suꝑ
textura cilicii fortis ad puluerẽ . sit interius coloriacinctinꝰ aptꝰ ad decorẽ : Ornent
ȩcłam : quisolis rebyspũalib: uacant : tegant a eđam quos & labor rerũ corporalium
grauat: ne qͣ quã erga contra rectorẽ suũ exteriora agentẽ murmur& is qui intra
quur accũ sas : Int̃rogatiit abba ioseph abbatẽ pastorẽ dic̃s. Dic mihi qͦmͦ monachus
fiã : & dix̃ illi senex Siuis inuenire requiem & in isto scło & infuturo : in omn causa dic

Expanded text:
bene gesta non diligimus, sed nil mercedis agimus; si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. bene gesta non diligimus, sed nil mercedis agimus; si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. tima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit interius color hyacinthinus, aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spiritalibus vacant. Tegant Ecclesiam, quos et labor rerum corporalium gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murmuret is qui intracur accusas? Interrogavit abbas Joseph abbatem Pastorem dicens: Dic mihi quomodo monachus fiam? Et dixit senex: Si vis invenire requiem et in isto saeculo et in futuro, in omni causa dic:
Abbreviated transcription (Latin):
mmonen di sunt subditi: ne p̃positoꝵ suorũ uita temere siqͥdeos fostasse agere rep̃hen¬
sibilit̃ uident rep̃hendant: neunde recte mala redarguunt. inde ꝑelationis in¬
pulsũ in ꝓfundiora mergant᷑. Ammonendis subditi: necũculpas p̃positoꝵ c̃siderant
contra eos audatiores fiant sed sic siqua ualdes̃ eoꝵ praua apud sem& ipsos diudicent :
ut tam̃ diuino timore constricti ferre subeis iugũ reuerentiae ñ recusent. Ammonen¬
dis beniuoli subditi ut sic alienis bonis congaudeant : qͣt inꝰ habe & ꝓpͥa concupiscant
Sic ꝓximoꝵ facta diligendo laudent. ut &iã imitando multiplicent Nesi in hoc p̃sen¬
tis uite stadio adcertam̃ alienũ deuoti ñ factores sed pigri expectatores assistunt .
eo postcertam̃ sine p̃mio remaneant. qͦ incertamine ñ laborent. Et t̃c̃eoꝵ pal¬
mas afflicti respiciant : inquoꝵ nc̃ labore otiosi ꝑdurant. Valde peccamꝰ sialiena

Expanded text:
monendi sunt subditi ne praepositorum suorum vitam temere, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident, reprehendant, ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt subditi, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant: sed sic si qua valde sunt eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti, ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Admonendi sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant, sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistunt eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant, et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc labore otiosi perdurant. Valde peccamus; si aliena
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli. fallentes cos ꝑspeiti¬
emboni: Vt dũ illos apastorali offici
retrahit mequa quã ꝓsiciant
quicorũ uerb atq: exẽplis instrui
qua quã occupationẽ seculꝰ ncunas
app&unt. sed occulto
ordine sibi suꝑ impositas gemunt.
Et ꝗ uis illas ꝑ meliorẽ
intentionẽ fugrant tam̃ ꝑsub draaͥ mte
portant: Quas quidẽ
sũmo pere siliceat uitare festinant sod
imentes occulcũ dispensatio nẽ dĩ suscipiunt qđ sugiunt & ercent qđ uitare noscunt᷑:
debere cẽ summis or dinationib: cognoscentes humiliant ceruicem cordis
ons ꝓm̃ouendi ad regimen ecclesie quiad hunc uitis subiacent: hinc est
qd pͥceptũ ẽ dauid ñ ȩdi ficare ui sibile tẽplũ. quia sanguinũ uirbelli freque̾tia
essao : Qua figura illi spinetalit᷑ admonent᷑ quiad huc corruptionis de diti

Expanded text:
diaboli, fallentis eos per specidiaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui quaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis tis. 1. Non sunt promovendi ad regimen Ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli frequentia esset. Qua figura illi spiritualiter admonentur, qui vitiorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
corrterto fauiae punniunatione detrastant & aduisceleris solatiũ usurpant sniel fallo conpere tut
monudimnamiã bonorũ cbiciont si c est illud ex solomone bona in malũ conutet inpiis s in electes
loiena mali similes sibi quosq inmalũ defendun eo patrocino suo priuosc̃ ter corrtione bonorum
sus cipiunt. neunde dis plicent emendent᷑ adicientes in se aliena delicta ut ntar& desuis
malis sed auã & dealienorũ facinorib: puniantur quorum peccata defendunt:
XXIII DEPRE POSITIS
sinu eclesi asticus & cruci figemundo ꝑmortificationẽ ꝓpris carnis deba:¬
didis pensationẽ ecclesi asti cis ordinis siex dĩ uoluntate ꝓuenerit nolons
quidem sed humilis gubnandã suscipiat : Multis in c̃cipit satdnas fraudib:
eos quiuit & sensus ut ilitate prestantes p̾esse &ꝓdesse aliis nolunt Edũ eis
rtgimen animarũ imponit̃ rennuunt consultius arbi trantes ociosam uitã
dẽgere quã lueris animarũ insistere . Quod tamen decepti agunt pargumentũ

Expanded text:
tam falsa criminatione detrectant; et ad sui sceleris solatium usurpant, si vel falso compererint quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum convertit impius, et in electis e mali similes sibi in malum defendunt, et patrocinio suo pravos contra correptionem bonorum suscipiunt, ne, unde displicent emendentur: adjicientes in se aliena delicta, ut non tantum de suis malis, sed etiam de aliorum facinoribus puniantur, quorum peccata defendunt. CAPUT XXXIII. De praepositis 1. Vir ecclesiasticus et crucifigi mundo per mortificationem propriae carniet dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
scaccusant quobiamiser̃: Qui uerosine arrogantiabona facta sua ꝓnuntiat ꝓcul
dubio nequaquẽ peceit. Est quorũdã excusatio ꝑuersaͥrũ q̃uidũ ꝓsuis faci¬
norib: arguunt᷑ uerba iustorũ ꝓcensura declinanda abitiunt : seruantes se

Expanded text:
se accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul se accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est quorumdam excusatio perversorum, qui, dum pro suis facinoribus arguuntur, verba justorum pro censura declinanda abjiciunt, servantes se
Abbreviated transcription (Latin):
paciendi miseri cordiã sed suꝑbientes detestant᷑ atq: blas phemant. Non nũ quã
accidit : ut int̃ amicos aliqua redargutionis enutrita discordia maiorẽ postea
caritatẽ parturiat : Vt pote cũ corrigant᷑ eaqͣ displicere in amico uidentur
Et hoc quidẽ primũ nonsine quadã emulacione ad monitus sascipit s̃ ed corprcus
post modũ grãs agit : ad contra multi ꝓpar ualesione uimcaritatis rescindunt.
& ab amore dilectionis sese ꝑhennit̃ retrahant. Pleriq: correntionẽ sua
officiũ caritatis existimant. pleriq: uero hoc ipsũ qđ excaritate corripi¬
unt ad in iuri ctumeliã trahunt : Vnde occurrit aicuenit. ut exeo dete¬
riores effitiant᷑ qđ emendari obediendo potuer: Salubre accipiunt iusti.
quoties desuis excessib arguant᷑: Su ꝑ flua aut̃ humilitas eoruquise ea gessif¬

Expanded text:
patiendi misericordiam, sed superbientes detestantur atque blasphemant. 4. Nonnunquam patiendi misericordiam, sed superbientes detestantur atque blasphemant. 4. Nonnunquam accidit ut inter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea quae displicere in amico videntur, et hoc quidem primum non sine quadam aemulatione admonitus suscipit, sed correptus postmodum gratias agit. At contra multi pro parva laesione vim charitatis rescindunt, et ab amore dilectionis sese perenniter retrahunt. 5. Plerique correptionem suam officium charitatis existimant. Plerique vero hoc ipsum, quod ex charitate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessis
Abbreviated transcription (Latin):
solã beniuolentiã scilic& ut gratis amet amantẽ Plerũq: amicitia ex neces¬
E mitia in reb tãtũ bonis habenda. est na quica male utunt᷑ m̃sibi amici sed inimici
contraria esse bonorũ & sic̃ obtandũ ẽ. ut boni pacẽ habeant in inuicẽ sic ob tandum
ut mali inuicẽ sint discordes : Vnanim itatẽ quippemalorũ bonorũ eẽ contrariã :
paulus apłs ad ꝓbat qui malos c̃trase diuidit quos in necẽ suã c̃cordasse conspexto
uia tendens adbeatitudi nẽ ñ in pediat᷑ In pedit᷑ aut̃ it bonorũ simare hoc est
frat̾nã uultorripere ac sanare in firmitatẽ talẽ seprestare fratres fraternautilitate
studeat ut eii quẽ corripere cupit humilicorde admoneat. Et hoc faciens ex cõ¬
passione quasi cõmunis periculi: nefortȩ ipse subiciat᷑ tẽptationisic̃ uirispiritales
alieni peccati ermendatio expectant ĩ ta proteru: delinquentib deridendo
insultant & quantũ in ipsis .ẽ. eos in sanabiles puteͣnt nec declinant corad con¬

Expanded text:
solam benevolentiam, scilicet, ut gratis amet amantem. Plerumque amicitia ex neces1. Amicitia in rebus tantum bonis habenda est; nam qui ea in malo utuntur, non sibi amici, sed inimici Et sicut optandum est ut boni pacem habeant in invicem, sic optandum est ut mali invicem sint discordes. Unanimitatem quippe malorum bonorum esse contrariam, Paulus apostolus approbat, qui malos contra se dividit, quos in necem suam concordasse conspexit . rum via tendens ad beatitudinem non impediatur. Impeditur autem iter bonorum, si mare, hoc est, fraternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili corde admoneat, et hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. 3. Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum in ipsis est, eos insanabiles putant; nec declinant cor ad com
Abbreviated transcription (Latin):
Erat qui deͦm senior inheremo interiori ꝑmultos annos in abstinentia ⁊ in om̃i
studio spiritali nimis laborans. Aduenientesq: ad eũ quidã fr̃s admirati sunt
eius ꝑseuerantiã dicentes . Quomodo toleras istũ tã aridũ &squalidũ locũ pat̃ : quib
ille respondens ait. Omis labor totius tẽporis quo hic dego nondũ unius horae
aeternorũ tormentorũ gehennȩ spatiũ habet. Oport& enĩ inquit nos in paruo
tẽpore uitȩ istius sustinere laborẽ & macerare passiones corporis nr̃i. ut inuem¬

Expanded text:
3. Erat quidam senior in eremo interiori, per multos annos in abstinentia et in omni 3. Erat quidam senior in eremo interiori, per multos annos in abstinentia et in omni studio spiritali nimis laborans . Advenientesque ad eum quidam fratres, admirati sunt ejus perseverantiam, dicentes: Quomodo toleras istum tam aridum et squalidum locum, Pater? Quibus ille respondens, ait: Omnis labor totius temporis quo hic dego nondum unius horae tormentorum aeternorum gehennae spatium habet. Oportet, inquit, nos in parvo tempore vitae illius sustinere laborem, et macerare passiones corporis nostri, ut inven
Abbreviated transcription (Latin):
hominisrire Oporta enĩ sumere cibũ ad necessitatẽ corporis sustendandã : nonta¬
men in passione. seu saturitate uentris. Nã & somnus: naturalit̃ in est homini Sed ne
in saetate siue resolutione corporis possumus humiliari ad passiones acuitia car¬
nis. Sacietas enĩ somni mentẽ sensũq hominis stupidũ pigrũq reddit. Vigiliȩ aũt
tã sensũ quã &iam mentẽ nram subtiliorẽ acpuriorẽ efficiunt . Ita enĩ & sc̃ipatres
dixerunt. quia uigiliae scãe purificant & inluminant mentẽ. Sed & irasci natura¬
lit̃ in est homini : sed non in cõmotione passionis. sed ut irascatur contra seͥm& ipsũ
acuitia sua. ut facile emendare & ase abscidere possit. Nec non &iã siquid pra¬
uũ contra p̃ceptũ dĩ uideamus alios agere : oport& nos contrauitia quidẽ eorũ
israsci ipsos uero diligenter corripere & increpare acmonere : ut emendati sal¬
uentur. & aduitã aeternã ꝑueniant.

Expanded text:
homini esurire, oportet autem sumere cibum ad necessitates corporis sustentandas, non tamen in passione, seu saturitate ventris. Nam et somnus naturaliter inest homini, sed non in satietate sive resolutione corporis, quo possimus humiliare passiones ac vitia carnis. Satietas enim somni mentem sensumque hominis stupidum pigrumque reddit; vigiliae autem tam sensum quam etiam mentem subtiliorem ac puriorem efficiunt. Ita enim et sancti Patres dixerunt, quia vigiliae sanctae purificant et illuminant mentem. Sed etiam irasci naturaliter inest homini, non in commotione passionis, sed ut irascatur contra semetipsum ac vitia sua, ut facile emendare et a se abscindere possit. Nec non etiamsi quid pravum et contra praecepta Dei videamus agere alios, opoirasci, ipsos 493 vero diligenter corripere, et increpare, ac monere, ut emendati salventur, et ad vitam aeternam perveniant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ergostude amꝰ aut ñ cadere. aut cito c̃uersi alapsũ c̃surgere : Mora peccandi:
inmanitatẽ facit sceleris: Vnde & ꝓph& a: Ue inquit qui trahitis iniquitatẽ
infuniculis uanitatis. & quasi iunculũ plaustri peccatũ: Trahit enĩ iniqͥtatẽ
ut funiculũ : qui tardat c̃uerti addm̃: Trahere ÷ enĩ iniquitatẽ : morã facere
eccata carnis exꝑti saltẽ ꝑnaufragiũ peccare metuant : & ꝑditionis
suae discrimina uł cognita ꝑhorres cant: Dicendũ ẽ lapsis ut p̃terita
peccata considerent atq eminentia deuitent. quatinꝰ trans actas culpas
ad memoriã reuocent. & pollui infuturis erubescant: Ammonendisunt
peccata carnis exꝑti. ut uigilanti cura conspiciant: post delicta nob̵ ad se
rede untib ds̃. quo modo sinũ suae pi&atis expandat s Dicens nob̵ ꝑ ꝓphacã:
Ert̃oculitui uidentes p̃ceptorẽ tiũ : & aurestuae audient uerbũ postergum

Expanded text:
Ergo studeamus aut non cadere, aut cito conversi a lapsu consurgere. Mora peccandi Ergo studeamus aut non cadere, aut cito conversi a lapsu consurgere. Mora peccandi immanitatem facit sceleris. Unde et propheta: Vae, inquit, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum . Trahit enim iniquitatem ut funiculum, qui tardat converti ad Deum. Trahere enim iniquitatem est moram facere Peccata carnis experti, saltem post naufragium peccare metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant. Dicendum est lapsis ut praeterita peccata considerent, atque imminentia devitent, quatenus transactas culpas ad memoriam revocent, et pollui in futuris erubescant. Admonendi sunt peccata carnis experti, ut vigilanti cura conspiciant post delicta nobis ad se redeuntibus Deus quomodo sinum suae pietatis expandat, dicens nobis per prophetam: Erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post
Abbreviated transcription (Latin):
quã uis ñ expleat opus peccati. uiuit tam̃ in eo uoluntas peccandi dol&q
sibi unlicitũ : qđ lex ꝓhube dinoscit᷑ : Ille ergo mercedẽ boniopis ꝑ̃cipit : qui amandi¬
iusticiã facit. ñ is quieã solo metu penarũ inuitꝰ custodit: Omẽ peccatũ antequã
ad mittat᷑. amplius ꝑ timescit᷑: Quãuis aũt grauesit . dũ in unũ uenerit leue existi¬
mat᷑: & sine ullo metu cõmittit᷑: Istis fomitib quasi quibusdã gradib coalescit
implicatꝰ. quadã catena uiciorũ tenet᷑ asstrictus: ut abea euelli nequaquam
ualeat. nisi diuina grã manũ iacentis app̃hendat: Peccatũ admittere : cadere
est. in puteũ: Consu& udinẽ uero peccandi facere : osputei ÷. coangustari. nehis
fit neinde terius peccando eat᷑: ꝓpte rea metuendũ. ẽ. c̃fitentib: ita posse saluari:
ne forte dũ ex pectamꝰ auitiis sanari. & uitia multi plicemꝰ: & salutẽ ñ adipiscam̃:

Expanded text:
quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi, doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo mercedem boni operis percipit, qui amandjustitiam facit, non is qui eam solo metu poenarum invitus custodit. Omne peccatum antequam admittatur, amplius pertimescitur. Quamvis autem grave sit, dum in usum venerit, leve existimatur, et sine ullo metu committitur. Istis fomitibus quasi quibusdam gradibus coalescit implicatus quadam catena vitiorum tenetur astrictus, ita ut ab ea evelli nequaquam valeat, nisi divina gratia manum jacentis apprehendat. Peccatum admittere, cadere est in puteum. Consuetudinem vero peccandi facere, os putei est coangustare, ne is fit ne in deterius peccando eatur. Propterea metuendum est confidentibus ita posse salvari, ne forte dum exspectamus a vitiis sanari, et vitia multiplicemus, et salutem non adipiscamur.
Abbreviated transcription (Latin):
alicui Siodio habes quite in contẽptũ ducit aut in iuriis appetit: nihil
tiadsalutẽ. Dix̃ senex. Vita monachi haec ẽ: Oꝑatio oboe dientia
tione malignari neq: uentrẽ implere sed cũ discretione omĩa agere:
Ecce uihis ẽ monachus. Diã abbas ia cob: Quia sic̃ lucerna obscurum
cubiculũ inluminat : ittitimor dnĩ siuenerit incorde hominis inlumi¬
nat eũ & doc& om̃s uirtutes & mandata eiꝰ: Interrogauer quidã patrũ
abbatẽ machariũ aegrptiũ : dicentes : Quomͦsic & quando manducas
& quando ieiunas. corpustuũ siccũ ẽ  & dix̃ eis senex: Sic̃ lignum
in manuhominis cũ quo frutices in igne uersant᷑ : ita si homio habuerit m̃tẽ
suã intimore dĩ ipse timor dĩ ossa eius consũmauit :

Expanded text:
calumniam; si odio habes qui te in calumniam ducit, aut injuriis appetit, aut aucalumniam; si odio habes qui te in calumniam ducit, aut injuriis appetit, aut auei ad salutem. 22. Dixit senex: Vita monachi haec est, opera, obedientia,tione malignari; neque ventrem implere; sed cum discretione omEcce in his est monachus. Dixit Abbas Jacob: Quia sicut lucerna obscurum cubiculum illuminat, ita timor Domini, si venerit in cor hominis, illuminat eum, et docet omnes virtutes et mandata Dei. Interrogaverunt quidam patrum Abbatem Macharium Aegyptium, dicentes: Quomodo et quando manducas, et quando jejunas, corpus tuum siccum sic est? Et dixit eis senex: Sicut lignum in manu hominis quo frutices in igne versantur arescit, ita si homo habuerit mentem suam in timore Dei, ipse timor Dei ossa ejus consumit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse ẽ. timor ille . qui introducit caritatẽ . sed sicuenit utexeat : Sienĩ ad huc
ꝓpt̃ pȩnas times dm̃ ñdũ amas quẽ sictimes : Nonbona desideras : sedmalũ
caues: Sed exeo qđ mala caues corrigiste & incipis bona desiderare
Cũ bona desiderare ceperis. erit inte timor sc̃s ille scilic& neipsabona amit¬
tas ñne mit taris in gehennã sed nete deserat p̃scientia dnĩ quẽ ampleste¬
ris quoae t̃nofriu desideras : Erat̃ quidã in t̃rogauit senẽ : Quo modo ue¬
nit timordũ inanimã : & dixc̃ senex: Sihab& homo humilitatẽ & pauꝑtatẽ¬
& egestas uictualiũ & planctus maneat inte . Dicebat senexquidã : Quic qͥd
odio habes aluine facias. Siodis quitibi male loquit᷑. neq tumale loquaris
dealiquo: Sio dio habes quitibi calumpniã facit : neq tu calũpniã facia

Expanded text:
Ipse est timor ille, qui introduxit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc Ipse est timor ille, qui introduxit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas, quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor sanctus, ille scilicet, ne ipsa bona amittas, non ne mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem amplecteris, quo aeterno frui desideras. Frater quidam interrogavit senem dicens: Quomodo venit timor Domini in animam? Et dixit senex: Si habet homo humilitatem, et paupertatemet egestas victualium, et planctus maneant in te . 21. Dicebant ergo quidam senum: Quidquid odio habes, alii ne facias . Si odis qui tibi male loquitur, neque tu male loquaris de aliquo; si odio habes qui tibi calumniam facit, neque tu facias alicui
Abbreviated transcription (Latin):
nabunt᷑ cordaurã : Beatus cui donatũ ẽ. habe timorẽ dĩ: Timor dnĩ sicut
adhuc salomon ait : Timor dnĩ appona dies : Tieamꝰ ergo fr̃s illo timore
adiciat dies aet̃nos dies ꝑp&uos. dies ꝑhennes & in mortales. Inmodiem
unũ sine uesꝑa. & infinitũ diem : felici gaudio plenũ inde ficiente luce
refertũ : angłico comitatu suffultũ : Diem in quã quẽ nox ñ int̃polat. tene¬
bre ñ obscurant nubilũ ñ offuscat. importabilẽ ñ efficit calor aestatis. pi¬
grũ ñ reddit frigus hiemis : Dies qui nob̵ m& unꝰ erit cũ scis conmunis
cũ anglis ae t̾nus cũutrisq Quin obcũ felici gaudio c̃sortiũ tribuat angłoꝵ:
& sotios faciat patriarcharũ in numero cũput& ꝓphaarũ in exultatione
ritas forasmittit timorẽ & quia timor pȩnã haba : & quitim& non ẽ.
ꝑfectus incaritate Neces se ẽ duos discrete & diligent̃ intellegamꝰ timores:
Duosunt igit̾ timores: Vnus qui tinent homines dm̃: nemittant ingehenna:

Expanded text:
nabuntur corda vestra . Beatus cui donatum est habere timorem Dei. Timor Domini sicut adhuc Salomon ait, Timor Domini apponet dies . Timeamus, ergo fratres, illo timoreadjiciat dies aeternos, dies perpetuos, dies perennes et immortales, imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficienti luce refertum, angelico comitatu suffultum; diem inquam, quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis; dies qui nobismet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque; qui nobis cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socios faciat patriarcharum, in numero computet prophetarum, in exsultatione ritas foras mittit timorem, et quia timor poenam habet, et qui timet, non est perfectus in charitate , necesse est duos discrete et diligenter intelligamus timores. Duo sunt igitur timores. Unus quo timent homines Deum, ne mittantur in gehennam.
Abbreviated transcription (Latin):
bere potuerit eiꝰ dominatũ Ñẽ enĩ potestas nisi adõ ipsee leuat destercore
egenũm et sedere facit cũ principib populi sui. et potentes deponit sede et exaltat hu¬
miles ut subdit fiat om̃is mundus dõ et egeat gloria dĩ¬
aut ꝓpter alterius amorẽ quȩ sub odiosa spetie lat& appetit᷑ quẽ ad modũ uerbi
peetant᷑ unde patent̃ intellegit Nihilẽtendi posse. nisi ꝓpt̃ dilactionẽs peratã
scilic& et subsequentẽ a mabilẽ remunerationẽ. qui igit᷑ mundũ p̃sentẽ ex qua¬

Expanded text:
bere poterit eius dominatum. non est enim potestas nisi a Deo. ipse eleuat de stercore egenum et sedere facit cum principibus populi sui, deponit potentes de sede et exaltat humiles, ut subditus fiat omnia mundus Deo et egeat gloria Donem de qua agitur, aut propter alterius amorem, quae sub odiosa specie latet, appetitur. Quemadmodum, verbi petuntur. Unde patenter intelligitur nihil contendi posse, nisi propter dilectionem, speratam scilicet et subsequentem amabilem remunerationem. Qui igitur de mundo p