comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peterit N modos quoq: quibus cliquid sinuleẽ diccomus uoluissẽ
udire. A Tripus modis aliquidsimul eẽdicimus aut tẽpor aut patu
aut genere .R duexcempla Atempus ut duo homines ununttẽpis
imul eẽ dicimus uerbigratia albinus & homerus putinu ut simolũ
duplũ genereut animal quaes p&i aedis cernunur aliud pedestue
liuduolutle aliuda quatile quibus om̃ib: equadit̃ animidgenꝰ ẽ¬
quod modis sit differerli A ateria sisin anuli similes duo unas
aueus alt̃ argenteus pere siexauro dissimiles anulis tbrite dur

Expanded text:
rit. C. Modos quoque, quibus aliquid simul esse dicamus, voluissem audire.-- A. Tribus modis aliquid simul esse dicimus, aut tempore, aut natura, aut genere.-- C. Da exempla-- A. Tempore, ut duos homines uno tempore simul esse dicimus, verbi gratia Albinus et Homerus. Natura, ut simplum et duplum. Genere, ut animalia, quae specie discernuntur; aliud pedestre, aliud volatile, aliud aquatile, quibus omnibus aequaliter animal genus eum.-- A. Materia, si sint annuli similes duo, unus aureus, alter argenteus. Opere, si ex auro dissimiles annuli fabricentur
Abbreviated transcription (Latin):
conpdretio sitq trib: modis. amaiori aminori
apum amori hoc modo ut in uirgilio tupotes in uni¬
mos arma remplia frcotres ergo quĩ fritrib: hocpo¬
tes quaitom agis in aliis. It̃ ameciore si adulte rũ aci¬
depelico lic& ei soris cedere: aminorũ cõpuntuone ut
cũillim aius eẽi ꝓpositũ lucrũ ceste p̃ abstinũ a pariũ cõ¬

Expanded text:
tribus modis; a majore, a minore, a pari. A majore hoc modo; ut Virgilius : Tu potes unanimes armare in praelia fratres. Ergo qui in fratribus hoc potes, quanto magis in aliis. Item a majore: Si adulterum occidere licet, licet et loris caedere. A minorum comparatione, utcum illi maius esset propositum lucrum? Certe non abstinuit'. A
Abbreviated transcription (Latin):
sub tilitas earum nimiaẽ sed angrtebo otan
dis putationis pauca deeis tangere debo eltan¬
tum modo que illes pectant a periendũ uid&ur
res que unuest &uno significarepotun sermonẽ
substamau omniũ cinus lib& rei ostenditur u thomo
cunnit homo uritur queduepastes oractionis
terpres quia quod mens intellegit elocutio inter¬
p̃tatur ꝑcatu fusin uela pofusin. Ehaeduae
ut homo non currit. Quod species s̃ perier menarũ
mationem pegationem contradictionẽ . Num
meiterum ꝑ grmmaticam ducere disponis. A
Disponos edex celsioregradu. & sunterroges uide¬

Expanded text:
Subtilitas earum nimia est; sed angustia nostrae disputationis pauca de eis tangere habet; et tantummodo, quo illae spectent, aperiendum videturres que una est et uno significatur sermone, vel passio cujuslibet rei ostenditur, ut, homo currit; homo uritur. Quae duae partes orationis interpres; quia quod mens intelligit, elocutio interpretatur per catafasin vel apofasin. C. Haec duo ut, homo non currit. C. Quot species sunt Perihermeniarum?-- mationem, negationem, contradictionem.-- C. Num me iterum per grammaticam ducere disponis?-- A. Dispono, sed excelsiore gradu. Et si interrogas, vide
Abbreviated transcription (Latin):
anmaximus & si quasimilia sunt qualit̃
scrilie debeuns quaesiu & Varro
uerba eiuntiart solitum essecr
scribere Indeꝓpe ductiui tatem
tuntiuiri consudludinem frctu ut
quia est magis uelle Noloquo

Expanded text:
lia sunt qualiter scribi debeant quaesitum est. Varro verba enuntiare solitum esse et scribere. Inde propter auctoritatem tanti viri consuetudinem factam, ut quia est 'magis velle'. 'Nolo' qu
Abbreviated transcription (Latin):
cum renecossucrio e quicqͥdante caeđ ł id tracit conse¬
quen tẽnecessirio &iquicquid repugnat eius modiest
diftruitur ut cicerodicit Isigitur nemodo a tepericulo
liberotus sed euiã ampissimo honorditatus. argateꝰ
domuis uae teiit̃ ficere uoliusse. It̃ siquadiecaedis ista
ne tõmuni sosq: trastatꝰ firi pouis seconuincitur utt
ne fuceret quoduulgus seruorum sollicitatdolis ut me
ddudoros fit quoq hoc modo acuus a argum̃tũdũ cuu¬
sũ tedultemi libidinẽ ẽẽdicimus siue parricdu aa

Expanded text:
cum re necessario et quidquid antecedit, id trahit consequentem necessario; et quidquid repugnat, ejusmodi est, destruitur. Ut Cicero dicit: Is igitur non modo a te periculo liberatus, sed etiam amplissimo honore ditatus arguitur, domi suae te interficere voluisse. Item: Si, qua die caedes ista ne communi res, quae tractatur, fieri potuisse convincitur. Ut ne faceres, Quod vulgus servorum sollicitat dolis ut me deluderes. 349 Fit quoque hoc modo a causa argumentum, dum causam adulterii libidinem esse dicimus; sive parr
Abbreviated transcription (Latin):
goñ at notundus a equus quod es
Xsul additos deb&scribi quia ex sul
dicitꝰ qui& trasolum ẽ Exultaetine¬
lius sine s b̃t scribitꝰ Nam cum ipsu
& c&s constat quomo documinete
sit rursus ei additur aliaa euan
ꝑ diptongon scribedum quia ab aqua
est nomenfactum forsitan ꝑn
scribendum infine quia in tegrũm eius
eius si forte tundon fedus quodest
destamis ꝑ e sola scribendũ foedus
cis & ebraces nominibus Heus aũ ehea
inceriectione ꝑhscribeduelĩt¬
inte dua uocu lesb constitua ibis
scribi cistimabans ut introi &
maiea hocrationoꝑ mittit numqua
em tres uocules in una sillaba
siden : Iuod siuetliũ est tertiae p̃so¬

Expanded text:
 scribendum. 'Aequus', quod est 'Exsul' addito S debet scribi, quia exsul dicitur qui extra solum est. 'Exultat' melius sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum in ea sit, rursus ei additur alia? 'Aequor' per dipthonga scribendum, quia ab aqua est nomen factum. 'Forsitan' per N scribendum in fine, quia integrum eius est si forte tandem. 8. Fedus, quod est deformis, per e solam scribendum; foedus,cis et Hebraeis nominibus. 'Heus' autem et 'heu' interiectiones per H scribendaeinter duas vocales constituta, bis scribi quidam existimabant, ut in 'Troia' et 'Maia'. Hoc ratio non permittit. Numquam enim tres vocales in una syllaba 'idem'. Quod si verbum est tertiae perso
Abbreviated transcription (Latin):
sonꝰ quelu cius quae mediũ habo sut candidã & nigũ
eliu babenicolarẽ pullidũ uelsus cũ. Sunqquelam
quaesine in edia sund at salus eritudo barnihi lestine
diũ quia nec erso est unũ ed uobus inesse capori
Q sunt quedã quie mediũ habens sals ine nomine i
nomen ut iustum & iniustũ Habent quidam me¬
dium ut est sputacrtre aurespurgare quue
uocabulũ nonhabent Nisidicamus peiustumniec in¬
iustum Secundumgenus contriuriaatis estrelu¬
tiuorũ quue ia sibi oppununtꝰ ut ud se conferanꝰ
&uision inoculis locus est In tempore conguoutal¬
uũ non dicere pisieo tepore quo cupillos habe
deb uerunt & non babet Capillos uero aliene
ael non habiere sibi opositum est. Quartũ ueros
nus ost contrari&atis &ad firmatione & nẽ¬
gatone ut omerus disputut homerus nondi¬
putiat Macharius currit macharius noncur
Quo lgontis apud dia larticos om̃s questionis
ꝑbnogengraresol& ꝑ Siuliquandomalumalis

Expanded text:
sunt quaedam ejus, quae medium habent, ut candidum et nigrum medium habent colorem pallidum et fuscum. Sunt quaedam quae sine medio sunt, ut salus, aegritudo: horum nihil medium est, quia necesse est unum e duobus inesse corpori. Et sunt quaedam, quae medium habent, sed sine nomine est nomen; ut justum et injustum habent quiddam medium, ut est sputa screare, aures purgare, quae vocabulum non habent, nisi dicamus nec justum nec injustum. Secundum genus contrarietatis est relativorum, quae ita sibi opponuntur, ut ad se conferantur, et uisioni in oculis locus est. Cap. 157. Maeo tempore, quo capillos habere debuerat, non habeat: capillos vero habere, vel non habere sibi oppositum est. Quartum vero genus contrarietatis ex affirmatione et negatione, ut Homerus disputat, Homerus non disputat; Macharius currit, Macharius non currit: quod genus apud dialecticos omnes quaestiones pene generare solet. C. Si aliquando mala malis
Abbreviated transcription (Latin):
delit̃ fuotudoceamꝑ It̃ illud uingilii annor
sicprigius penerot lacedemonapustor. lae¬
deamq beleduam troianas uexitudurbes.
Species enimsemo fub est genere ut homosub est ani¬
mali aciđo genũs tetum dicitur species pars ut
cupiditas genus ẽ omnium libidipum pars & ium
argumentum ẽ quando rebus aliquibus similiu pro¬
ferunlur utexeoquod cortum circurem similẽ accide¬
rit id quoq: quod dubium ẽ &inqueftionẽuenit cop¬
probelur inspicitur sepesimiletudo in contracriis ut
sihis qui in prudedes leser̃ ignosci conuenit bis quine¬
cessirio profuerun guttiã babere p̃oposte hic con¬
tracriasurꝰ prodesse &i nocer similitudo aũt̃ ani¬
morumẽ quo dneq ille uoluitobeẽ peq hic prodes¬
se sit &ꝓpuna cum non ex contrarus rebussed
exsimillinis ꝑnaturã probabile colligimus argu¬
mentum pamut locus in marisine postun auib:
intutus ẽ sic animus quis inefideest amics nor
potesteẽ portuosus fit & in hs robus que sub eadẽ

Expanded text:
 Item illud Virgilii : At non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor Ledeamque Helenam Trojanas vexit ad urbes? Species enim semper subest generi, ut homo subest animali. Ac ideo genus totum dicitur, species pars; ut cupiditas genus est omnium libidinum. Pars etiamargumentum est, quando rebus aliquibus similia proferuntur, ut ex eo, quod certum circa rem similem acciderit, id quoque, quod dubium est, et in quaestionem venit, comprobetur. Inspicitur saepe similitudo in contrariis; ut: Si his qui imprudentes laeserunt, ignosci convenit, his qui necessario profuerunt, gratiam habere non oportet. Hic contraria sunt, prodesse et nocere. Similitudo autem animorum est, quod neque ille voluit obesse, neque hic prodesse. Fit et per paria, cum non ex contrariis rebus, sed ex simillimis per naturam probabile colligimus argumentum. Num ut locus in mari sine portu navibus intutus est; sic animus, qui sine fide est, amicis non potest esse portuosus. Fit et in his rebus, quae sub eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
cum ex coniugatione idẽ diriuatione nominis
uel uenbifies coniestunc ut sis cripsit scriptor
est sicompascuus agorẽ eius ẽ conpascen
Conpascuus enim & compuscere intens eiunc¬
tasuns & terrentius homosum humanianim &
pihilidienum estimo & cicero uerrẽ diẽ euer
sisseprouintiã. Agenere argumentum ẽ
quando argenendi adspeciem aliquã descen¬
ditur ut mulierum gonus auanumẽ pã
emipilao auro uitum uiri uendidit. &item si¬

Expanded text:
cum ex conjugatione, id est, derivatione nominis cum ex conjugatione, id est, derivatione nominis vel verbi fiat conjectura; ut, si scripsit, scriptor est; si compascuus ager est, jus est compascere; compascuus enim et compascere inter se juncta sunt. Et Terentius: Homo sum, humani a me nihil alienum aestimo. Et Cicero: Verrem dixit everere. A genere argumentum est, quando a re generali ad speciem aliquam descenditur; ut, Mulierum genus avarum est; nam Euripila auro vitam viri vendidit Ms
Abbreviated transcription (Latin):
regunlur hic pecosseest intellegi id pust
artum enT adicunlur ut si questio sit ansit
uttlis medicinadicatur si depolli morbos
s alitemq: seruam medoriq: uulnerib
utile est ques pastes medicine utilis ẽ¬
igitur medicinio: It̃ afine quem quidũ
potam uocaN sit ungum̃tũ ut siqueret
aniustitiabon usit fiat si logirmustalis sibeatu
essebonium ẽ & iursadabooa est hic ẽetumius trtice
finis ut quis ecundum iustitiamuiuat adbe¬
atitudinẽ pueniat & nocesse ẽ e mrẽbonã ẽẽ
cuius finisbonus ẽ. Hilla argumenaquae
aliunde attacundur quotsp&ior: habent
Tredecim alia a coniugcotis fiunt alicage¬
nere aliu aspeciae. alia a similitudine Aiu
a difforentia alia a contunis alii acon¬
sequente alia ab antecedenłib aliu abadiũstis
alii aiepugnantib: ali accuisis alia ab uf¬
festis alia a corparatione R̾ hoc quoq: exem
iugatis ducitur argumen itum hoc modo

Expanded text:
reguntur. Hic necesse est intelligi, id parti reguntur. Hic necesse est intelligi, id parti t., dicuntur: ut si quaestio sit, an sit utilis medicina, dicatur: Si depelli morbos salutemque servari, mederique vulneribus utile est, quae sunt partes medicinae, utilis est ergo medicina. Item a fine, quem quidam notam vocant, fit argumentum; ut, si quaeratur, an justitia bona sit, fiat syllogismus talis: Si beatum esse bonum est, et justitia bona est; hic est enim justitiae finis, ut qui secundum justitiam vivat atitudinem perveniat; et necesse est eam rem bonam esse, cujus finis bonus est. C. Illa argumenta, quae aliunde attrahuntur, quot species habent?-- A. Tredecim. Alia a conjugatis fiunt, alia a genere, alia a specie, alia a similitudine, alia a differentia, alia a contrariis, alia a consequente, alia ab antecedentibus, alia ab adjunctis, alia a repugnantibus, alia a causis, alia ab effectis, alia a comparatione.-- C. Hoc quoque exempjugatis ducitur argumentum hoc modo,
Abbreviated transcription (Latin):
testinoniũ dñi fidele sapiertiam prestuns pan¬
uulis : It̃ quedam diffinitio ẽ quasii uxt anctio¬
hudecticce astis e diffinitiones maxim a eiungẽ¬
fionum & in quo dsp&ies diuidundur topicorũ
ingument ationes A Topicorum iđ loculiuntar¬
um enlutio triplexẽ quiusun argumeta
abipsonerotio secundũ dialeticos sumun¬
tur argumen& accoto apastib afine
er amp̃lis confirme A Totũ duobusino¬
dis dici sol& Aut a genere ut siquesa
anuistitiuutilis si fitiu̾us mođꝙ sello¬
gismus Om̃is uirtus utilis est iustitia
uirtus est ergo iustitia utilis est hicaũ
atoto idestagͦine re iurti tȩ scilic& quar
integrum constat ut mundi integritas mi¬
tis p̃astib integrum constat ut mundunte¬
qritas exmultis copficitur pastrb: cuius
qued ampans homines sum at siquerat
sihumanaeres diuina prouidentia regaNu
Fatbuius modi silogismus simundis điꝓui¬
identia regitur homines aut pars mnundis uno
humanaeigiturres diuinu prouidentia

Expanded text:
ni fidele, sapientiam praestans parvulis. Item quaedam diffinitio est quasi juxta ratiodialecticae artis hae diffinitiones maxime jungentionum.-- C. In quot species dividuntur topicorum argumentationes?-- A. Topicorum, id est, localium argumentatio triplex est, quia sunt argumenta, ab ipso negotio, secundum dialecticos, sumuntur argumenta. A toto, a partibus, a fine.-- C. Exemplis confirma.-- A. Totum duobus modis dici solet: aut a genere, ut, si quaeratur, an justitia utilis sit, fiat hujusmodi syllogismus: Omnis virtus utilis est; justitia autem virtus est: ergo justitia utilis est. Hic autem a toto, id est, a genere, virtute scilicet, quae integrum constat; ut, mundi integritas tis partibus integrum constat; ut, mundi integritas ex multis conficitur partibus, cujus quaedam pars homines sunt. At si quaeratur, si humanae res divina providentia regantur, fiat hujusmodi syllogismus: Si mundus Dei providentia regitur, homines autem pars mundi sunt; humanae igitur res divina providentia
Abbreviated transcription (Latin):
&trrrannũ sit adiectu differuia quiduterq
mutuatꝰ peccator & non soluit ius tus aumis
ser& & tribuit Itenfit diffinitio quȩdã ꝑpri
substantiuẽ quod noq: quaditas ẽ peq quanli¬
tas neque ali quod acides. hoc enim genere dif¬
finitionis eđs utcumq intellegi potest: Dum
p̃ est secundum phrlosophos diffimendis est utsi
dicumus do neq corpus ẽ peque animal pequeul¬
lum elentũ peq sensisnr̃ neq: imellectis neque
aliqind quodexhis capipossit. It̃ quedã diffinitio ẽ
ꝑ indigentiã pleni in eodem genere utsique ratꝰ
quid s̃i quadrães respondeatur cuido dras de ẽ
ut sitarsis: It quedam diffinitio ẽ ꝑlicuidẽ ut lex

Expanded text:
et tyrannum, adiecta differentia quid uterquMutuatur peccator et non solvit: justus autem miseretur et tribuit. Item fit diffinitio quaedam per patur quod neque qualitas est, neque quantitas, neque aliquod accidens; hoc enim genere diffinitionis et Deus utcunque intelligi potest; dum non est, secundum philosophos, definiendus est; ut si dicamus: Deus neque corpus est, neque animal, neque ullum elementum, neque sensus noster, neque intellectus, neque aliquid, quod ex his capi possit. Item quaedam diffinitio est per indigentiam pleni in eodem genere; ut, si quaeratur, quid sit quadrans; respondetur, cui dodrans deest, ut sit assis. Item quaedam diffinitio est per laudem, ut: Dux
Abbreviated transcription (Latin):
uepe uicidit equadisee tarminos ut homorisibi¬
scerm possunt quae sunt acquales aut in equales A
uode quides aequadit᷑ circum uertipossunt ut quicquido¬
bmosit iustũsit uel quicestũ diustusit homosit R
nomodo quue lib&lres hi sargumertis consirinarip¬
se aut dercrui AHoc modo si omni homini secte
qui bonu ẽ tumgramati cuboniẽ nulli dubiũ ẽ
inrate loquibonum ẽ. utiq: gramati cubonaẽ quia¬
siom̃is supientibona est utiq: phylos opbyabona
÷ quiphrlos ophra suma sapiertiaẽ &hu sunt
syllogismi condicionale HEqui sunt prȩdiccti¬
uiR Quisimpliciter uudunt hoc moao ut omnȩ¬

Expanded text:
epe accidit aequales esse terminos, ut, homo risibidiscerni possunt, quae sint aequales vel inaequales?-- A. Quod aequales aequaliter circumvertihomo sit, justum sit; vel Quidquid justum sit, homo sit. C. Quomodo quaelibet res his argumentis confirmari potest aut destrui?-- A. Hoc modo: Si omni homini recte loqui bonum est, tum grammatica bona est. Nulli dubium est, quin recte loqui bonum est; utique grammaticSi omnis sapientia bona est, utique philosophia bona est, quia philosophia summa sapientia est. Et hi sunt syllogismi conditionales. C. Et qui sunt praedicativi?-- A. Qui simpliciter vadunt  Al., con
Abbreviated transcription (Latin):
positionbus tertia conficiatur concluss
P si querat castitas anutilis sit dicamus omi
uirtu sutilis est castitas aũ uirtus est custitus igtẽ
utilis est Exutilitate i gitꝰ & uirtute quoddamꝰta¬
tium colligitꝰ & nec essarĩo concluditꝰ ut custitus
utilis sit Ie

Expanded text:
positionibus tertia conficiatur conclusio. Ut si quaeratur, an castitas utilis sit, dicamus: Omnis virtus utilis est; castitas autem virtus est: castitas igitur utilis est. Ex utilitate igitur et virtute quoddam tertium colligitur et necessario concluditur, ut castitas utilis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
cupax Haec eum diseinitio ꝑspicies & diferen¬
tius discendens uenit aduenĩt ad ꝓpriũ & deig¬
nauit plenissime quidsit homo Ita est spe¬
ci diffinitionis quae a notitia dicit & renali¬
quã ꝑ actũ significat non ꝑ substantia ut homo
nis signisicat non substuntiũ Item in psalmisbeq¬
tus air quiinlege dñi meditibit dieoccnocte
Iic enĩ ꝑ actũ significat quid agat beatus uir Item
ist species diffiniti onis quae quulitatiua dici¬
tꝰ quue quã lib& ꝑsonã ꝑ quab tatan designatut
si querut qualis sit homores pondeatꝰ homo ẽ
quiingen ouul& artib poll& in terbonũ malũq
discernit ltem in psulinis ꝓph&a ostondit qua

Expanded text:
haec enim diffinitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. Item est species diffinitionis, quae a notitia dicitur, et rem aliquam per actum significat, non per substantiam, ut: Homonis significat, non substantiam. Item in Psalmis: Beatus vir, qui in lege Domini meditabitur die ac nocte: hic enim per actum significatur quid agat beatus vir. Item est species diffinitionis, quae qualitativa dicitur, quae quamlibet personam per qualitatem designat, ut, si quaeratur, qualis sit homo, respondetur: Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet, inter bonum malumque discernit. Item in psalmis pro
Abbreviated transcription (Latin):
na magis bipedule ułminus. dicinon potest
haber sed om̃a quantitatis puria aut inparia
nuncupanda sunt ꝑe Quid simigis longum
arminus dicumus Iunc ad cliquid catigo¬
riuerit nammugis simile &minus simile sole¬
mus dicere simile uero cui lib& simili simile est¬

Expanded text:
m magis bipedale vel minus dici non potest;habent; sed omnia quantitatis paria aut imparia nuncupanda sunt.-- C. Quid si magis longum aut minus dicamus?-- A. Tunc ad aliquid categoria erit. Nam magis simile et minus simile solemus dicere; simile vero cuilibet simili simile est
Abbreviated transcription (Latin):
mo es homo ẽ arbor p̃sum p̃es ñ est in obliqͥs uero casib
nihilcestũ significot nisi adis additis pastib: ad plepco
significitionẽ uthominis istius ẽ łibiste uel huic ho¬
minidahũ clibrũ ł hunc home legere fudibrũ istũ ł ab
hec homine librũ istum didici. & quid ẽ cuꝰinulla pursẽ
significatiua sepunotio. ANã socrates trisellabũ nqm̃ ẽ
sopunatis uero singulis syllũ bni nbu ꝑ sesignisscut nec so
bus iđ do &mus significut tam̃ aliqͥd & tulicĩnum̃ ut¬
bilice .A. Significateni sed nihil adprioris nominis sig¬
nificationẽ ꝑtin& secũ di nominis significitiopũ mis
utrorũq significutionilad domũ significandũ ꝑtin&
qualit̃ ÷ cõpostos nominibꝰ ut ẽ ercoceruus quĩgrace

Expanded text:
 In obliquis vero casibus nihil certum significat, nisi additis aliis partibus ab plenam significationem, ut, Hominis istius est liber iste; ut, Huic homini da hunc librum; ut, Hunc hominem legere fac librum istum, ut, Ab hoc homine librum istum didici. C. Quid est, cujus nulla pars est significativa separata? A. Nam Socrates trisyllabum nomen est; separatis vero singulis syllabis, nil per se significat, nec So,  do et mus, significat tamen aliquid? et talia innumera.-- A. Significat enim, sed nihil ad prioris nominis significationem pertinet secundi nominis significatio. Nam muutrorumque significatio nil ad domum significandam pertinet. C. Qualiter in compositis nominibus, ut est hircocervus, quod graece
Abbreviated transcription (Latin):
d condicionules I Quomodo condicionalos
uibus condicionulẽsuu subponitꝰ & sunt duplic
ocmodo ut om̃is homo sibonus est iustus erttu
anden iuscus ẽ homo sibontacte habi Item celu
rotundũ est uolubile ẽ. Iactandem uue lũ uolubile¬

Expanded text:
 conditionales.-- C. Quomodo conditionales?-- A. Quibus conditio aliqua supponitur; et sunt duplices, hoc modo, ut Omnis homo, si bonus est, justus est; ita tandem justus est homo, si bonitatem habet. Item: Coelum, si rotundum est, volubile est; ita tand
Abbreviated transcription (Latin):
lrecti graphia soriptura dicit
hax disciplina doc&quem ad modũ scri¬
ber edeb eam: Nam sicut ars tractut
depantiũ declinatione ia cortogra¬
phra describedi peritia ut putu
aduerbiũ est negtendi .D. lit terminat
& adspratur incapite Quando au
coniunctio est ꝑt lit sine adspiratione
scribitꝰ
pud praepotio ꝑdiscribit
sicut apud patra qm u& erẽs saepe
medis litteris subtratis interdũ at.
Alice lit terue in locum aliorũ pite
habent Namdum dicimũt certum&¬

Expanded text:
recte, graphia scriptura dicitur. Haec disciplina docet quemadmodum scribere debeamus. Nam sicut ars tractat de partium declinatione, ita orthographia de scribendi peritia, utputa adverbium est negandi, D littera terminatet aspiratur in capite; quando autem coniunctio est, per t literam sine aspiratione scribitur. Apud prepositio per d scribitur, sicut apud patrem, mediis litteris subtractis. Interdum autem aliae litterae in locum aliarum littehabent. Nam dum dicimus 'centum'
Abbreviated transcription (Latin):
tuam edisseres pecia & primoquidsit into
libus tribuuntur ut putatriginus ł testragonos
Formae aũ enimalib: in quib: formosos aliquos ueł
nere curuitts & reaitudo asperitas elantu¬
doruritas & densitas inueniunt ꝑe Siquali¬
tus contrii raate recipit Quedarecipit&
amagis album uel magis mgrũ dicerepos¬
nũ dicerenon potest᷑ ꝑ sie baequattuor
ptaedictie cu steginiue ꝓpriũ aliquid
se singulae ba bũq uelim ex ponas
⁊abent namusiue ꝓpriũ est ot sũ singulis
atq uanumero & dontrariũ se susci pia
in puthomo singularis cusiaest atq: unius ini¬
meri & susceptibilis conreriaatis stuq modo
samta enodo egritudine suscipese pote
Quantiuero ꝓprium est ut cius oma pariu

Expanded text:
tam edissere speciem; et primo quid sit inter tam edissere speciem; et primo quid sit inter  tribuuntur, ut puta, trigonus vel tetragonus. Formae autem animalibus, in quibus formosos aliquos vel nere curvitas et rectitudo, asperitas et lenitudo, raritas et densitas inveniuntur. C. Si qualitas contrarietatem recipit?-- A. Quaedam recipit et Nam magis album vel magis nigrum dicere posnum dici non potest. C. Si etiam hae quatuor praedictae categoriae proprium aliquid per se singulae habeant, velim exponas.-- A. Habent. Nam usiae proprium est, ut sit singularis atque una numero, et contraria in se suscipiat, ut puta, homo singularis usia est atque unius numeri et susceptibilis contrarietatis. Itaque modo sanitatem modo aegritudinem suscipere potest. Quant
Abbreviated transcription (Latin):
pposse aliud fucere ꝑ patura c̃ut uerbi gratia uisis corpo¬
ribus puerorum dicamus eos infuturo uel cursores
uel pugillatores fore non quod adhuc hac astetene¬
antur sed uidentur ꝑnatundẽ potentiã eampos¬
sehabere similit̃ desalute & infirmitate excorporis
pullor haec enim non nisi uelamine uel corporis
pussio penascuntur. Vt enimnigrescat aliquid cor¬
poris passio ẽ ut pallescat uel rubes catanimae quecq
turpitudinis uerecundium fenene quiuerit quasiade¬
fensionem sui copiam sanguinis in exteriores puste
corporis fundit eoq: fit utpudo renimio rubes cum
Pullor quoq: similiunimae passione consistit
fu git eam sunguis insequit adco ut desertũ
sañguine qđ est in cons pecu corpus albescaet
Hacigitꝰ qualitates sidiuꝑ saueran incorpore
passiue qualitactes dicendesunt si uero adbre¬
ue tomplis extiterint itcuit cito discedam pas¬
siones eces potius nominamus unc quar¬

Expanded text:
non posse se aliquid facere per naturam, ut verbi gratia visis corporibus puerorum, dicamus eos in futuro vel cursores vel pugillatores  Al., pugiles fore; non quod adhuc hac arte teneantur, sed videntur per naturalem potentiam eam posse habere. Similiter de sanitate et infirmitate ex corporis pallor. Haec enim non nisi vel animae vel corporis passione nascuntur. Ut enim nigrescat aliquid, corporis passio est; ut pallescat vel rubescat, animae, quae cum turpitudinis verecundiam ferre nequiverit, quasi ad defensionem sui, copiam sanguinis in exteriores partes corporis fundit; eoque fit, ut pudore nimio rubescamus. Pallor quoque simili animae passione consistit,fugit, eam sanguis insequitur, adeo, ut desertum sanguine, quod est in conspectu, corpus albescat. Hae igitur qualitates, si diu perseverant in corpore, passivae qualitates dicendae sunt; si vero ad breve tempus exstiterint ita, ut cito discedant, passiones eas potius nominamus C. Nunc quar
Abbreviated transcription (Latin):
bubilit̃ oftenditꝰ qͥd sit exrequaq uenturũ ut uirgilius nossipel
tant omnis enimres hab &i adiquid p̃cedens Aliqͥd simul
aliqͥd subsequẽs & iđo exhis omnib: argume ma colligi¬
mus : Inadiunctis &iam ut cicero uoluł muximegritur
quid anterem qͥd cũre qͥd postrẽ euenerit qui locus magis &
adconiecturt̃etin& anterẽ appuntus cõloquia in res
trepitus pedũ post rẽpullor rubor &siquas̃ similia: ꝓei¬
Lotus ab ante caoderlibus & consequentibus
& iopugnantibus eo diffest a coniunctis siu e a diuno

Expanded text:
babiliter ostenditur, quid sit ex re quaque venturum, ut Virgilius : . . . . . Nos si pebabiliter ostenditur, quid sit ex re quaque venturum, ut Virgilius : . . . . . Nos si petant. Omnis enim res habet aliquid praecedens, aliquid simul, aliquid subsequens: et ideo ex his omnibus argumenta colligimus. In adjunctis etiam, ut Cicero voluit, maxime quaeritur, quid ante rem, quid cum re, quid post rem evenerit; qui locus maxime ad conjecturam pertinet. Ante rem, apparatus, colloquia. In re, strepitus pedum. Post rem, pallor, rubor, et si qua sunt similia Locus ab antecedentibus, et consequentibus et repugnant
Abbreviated transcription (Latin):
Acõtracriis sumitur argumentum quandores sibim& dis¬
crepuntes opponuntꝰ ut iurgiliis o genetrix quo futa uocas
aut quid oeus stis mosta dine manu fuste in mostide casne
fus habeant cestusq in corta pericula lustr& ae neas
est qui hostẽ uitat acfugit isceftequi ñuitaũ neq fugit sed
ultro a pp&lit desertor nullo modo dicipotest &sihonestũ ẽ aliqͥd
ut uirgilius nõ nos aut ferro lrpicos populare penates ue¬
nimus aut reptas aulit toncuestere p̃das. p̃eauis animis
o reliqua & ũsimulierpeperit cũuiro cõcubuit. peperitigitꝰ
cõsegns sit pecesse ẽ qui concubuit cumuiro ab antecedetib::¬
argum̃tũ ẽquã doexhisq brius gestus cõseꝗntia apybãtip
ut maroꝰ tullius ꝓmilone cũ antediẽ teftiũ p̃dixer dodius
milonẽ periturũ cũ illeñ dubitauerł a perise quidẽ & faturꝰ
uos potestis dubitare quid fecerit preces sit łip̃dicaetiou secutũ¬
estfuctũ olrłꝗ Aba diunctis crgum̃tis fides sumitur cũ pro¬

Expanded text:
A contrariis sumitur argumentum, quando res sibimet discrepantes opponuntur; ut Virgilius : O genitrix, quo fata vocas, aut quid petis istis? Mortaline manu factae immortale carinae Fas habeant; certusque incerta pericula lustret Aeneas? appellandus est, qui hostem vitat ac fugit, is certe, qui non vitavit, nec fugit, sed ultro appetit  Ms., appetiit, desertor nullo modo dici potest. Et: Si honestum est aliquid, ut Virgilius : Non nos aut ferro Libycos populare Penates Venimus; aut raptas ad littora vertere praedas, Non ea vis animo. Et reliqua. Et: Si mulier peperit, cum viro concubuit; peperit: igitur, consequens fit, necesse est, quia concubuit cum viro. Ab antecedentibe prius gesta sunt, consequentia approbantur. Ut Marcus Tullius pro Milone: Cumque ante diem tertium praedixerit Clodius, Milonem periturum; cum ille non dubitaverit aperire, quid esset facturus, vos potestis dubitare quid fecerit? Praecessit enim praedicatio Fortctis. Ab adjunctis argumenti fides sumitur, cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
sicitet seruus domim & dñsserui. Quadita¬
tis uero singulare ẽ ut cuncta eius secđm quadita¬
tem similia aut dissimilia nominentur ut dulce
enim dulci. albo album cadido cadidum auts imile
idnamq quod calidum facit. Calidum sit neces¬
seest Ealidum uero quale es se cognoscimus. simi¬
calorẽ & quidoc& cum doc& doctorest & disci¬
pulum facit uterq: aũt siue doctor si ue discipu
lus quadis ẽ & c&era his similiat R̾ num in his
categoris contracria inueniuntur. A Solenl
enim genere ẽẽ similia contraria qualita &
enim calidum quod frigido praestat cadorẽ
non facit pissid qđ dulce p̃fuerit. Pã sud quod pattur
idq̃uod patitu ut dulcedinem recipiaet alienum
& contrarias in qualitate dulce & cmanumi
N. quidẽ quod dixist generis eẽ simiła . Algnis non
potest amelle accipere dulcedinẽ aqua uero po¬
test quia quandã similitudinẽ hab& in genere
Rãmaius anminus ammittunt a quam possũ¬
mus euãdicere magis uel minꝰ doc&l iagister

Expanded text:
sicuti est servus domini et dominus servi. Qualitatis vero singulare est, ut cuncta ejus secundum qualitatem similia aut dissimilia nominentur, ut dulce omni dulci, albo album, calido calidum aut simile id namque quod calidum facit, calidum sit necesse est; calidum uero quale esse cognoscimus. Simiqualitatem; et qui docet, cum docet, doctor est et discipulum facit; uterque autem siue doctor siue dislus qualis est: et caetera his similia. C. Num in his categoriis contraria inveniuntur?-- A. Solent enim genere esse similia, contraria qualitate. Etenim calidum, quod frigido praestat calorem non facit, nisi id quod dulce non fuerit. Nam si id quod patitur,id quod patitur, ut dulcedinem recipiat alienam; et contraria sunt in qualitate dulce et amarum. C. Quid est, quod dixisti genere esse similia?-- A. Ignis non potest a melle accipere dulcedinem; aqua vero potest; quia quamdam similitudinem habent in genere.-- C. An magis an minus admittunt?-- A. Etiam. Possumus enim dicere, m
Abbreviated transcription (Latin):
tis inpulsio ut repentina cupidistas uelirc cundia
Nquidestint̃ uirtutẽ & disciplinã .A. hoc profecto
quod disciplinainea paste animaerutionabilis
dicitur t antumodo uers atur. uistus uero
om̃s animae pastes amplectitur. omnẽq:
animã suo imperio gubernat & regit & inccun¬
diuĩdom& & cupiditus amouea quod discipli¬

Expanded text:
tis impulsio; ut repentina cupiditas vel iracundia.-- tis impulsio; ut repentina cupiditas vel iracundia.-- C. Quid est inter virtutem et disciplinam?-- A. Hoc profecto, quod discdicitur tantummodo deuersatur, uirtus uero omnes animae partes amplectitur omnemque animam suo imperio gubernat et regit, ut et iracundiam domet et cupiditates amoueat, quod discipli
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc quditetis rationum &pone & primum dic
quid sit inter quaditatem & quule AQualitute
namq: dicimus dulcedinẽ austeritaem Abidinem
Nigredinem Quale uero intelligitꝰ quoti ens albũ
aliquid dicimus dulceuł austerũR Nidetur
enim qualitaten mougnã habere communionem
trras om̃s &ideo difficiborẽ ut puta inusia
inuenitur cumdicimus homo gramaticus in
dens pater obtimus filius infucere durces altat
inpatifest fostiter uulner in loco obscurus
locus intempore calidus mensis aut frigts in ia¬
cere pronus aut supinus iuc& in haberedecent̃
armatur R Quod hab& haeo categoria
speties. Aquiettuor quus ciristotiles genero
uocat primumgenus ẽ habitus &uffectio
Secundum potentiae natundis. Testum pas¬
siue qualitates siue pussiones quastum formȩ
hac figurae R habitus ueluffectio quid est:
habitus ẽ quod animus longo hab& tempore
utuistus & disciplina affectio ẽ mutabilis men¬

Expanded text:
Nunc qualitatis rationem expone; et primum dic, quid sit inter qualitatem et quale?-- A. Qualitatem namque dicimus, dulcedinem, austeritatem, albediem, nigredinem. Quale vero intelligitur, quoties album aliquid dicimus, dulce vel austerum.-- C. Videtur enim qualitatem magnam habere communionem teras omnes, et ideo difficilior est; ut puta in usia invenitur, cum dicimus, homo grammaticus. In dens pater; optimus filius. In facere: Dure saltat. In pati: Fert fortiter vulnera. In loco: Obscurus locus. In tempore: Calidus mensis aut frigidus. In jacere: Pronus aut supinus jacet. In habere: Decenter armatus. C. Quot habet haec categoria species?-- A. Quatuor, quas Aristoteles genera vocat. Primum genus est habitus et affectio, secundum potentia naturalis, tertium passivae qualitates sive passiones, quartum formae ac figurae.-- C. Habitus vel affectio quid est?-- A. Habitus est, quod animus longo habet tempore; ut virtus et disciplina. Affectio est mutabilis men
Abbreviated transcription (Latin):
It ꝑ asserunt non haberiposs e quod
habeat habentem sedratius
diciautumant esse mulieri uirũ ł uxor anuit o
esse patran uiro cẽ famulis dasm ee siquidanuo¬
bi huus cum inhoc cẽ atendunt ut signifiure
non possit & haberealiquid & baberi P& E
hns omnibus decem praedicamentis una mibi
dofatigutꝰ Augustinus usiu est eugnus quan¬
intas Mator qualitus Tilius illius adaliquid
stans situs In templo locũs hodie tompus infu¬
Est &̃ primausia hisnouen accedentibus
subiacens Num neccesse est magnitudine
Similit̃ in loco & in tempesse cuius lib& corporis ẽ
uestiriuero uel & stire &aliquid agere uel
pati quis non agnos cit in quolib & corpore ee
considerundũ & haec accidea nonnisi
um saepius in nr̃i dis putatione dccon¬

Expanded text:
 asserunt nihil haberi posse quod habeat habentem; sed rectius dici autumant esse mulieri uirum uel uxorem uiro esse, patrem filio esse, famulis dominum esse; siquidem verbi hujus vim in hoc esse contendunt, ut significare non possit, et habere aliquem et haberi. C. Ex his omnibus decem praedicamentis unam mihi do fatigatur. Augustinus usia est; magnus, quantitas; orator, qualitas; filius illius, ad aliquid, stans, situs; in templo, locus; hodie, tempus; infoti. 343 C. Et est prima usia his novem accidentibus subjacens?-- A. Nam necesse est magnitudinemsimiliter et in loco et in tempore esse cujuslibet corporis est; vestiri vero et stare; et aliquid agere vel pati quis non agnoscit in quolibet corpore esse consideranda? Et haec accidentia non nisi Dum saepius in nostra disputatione de con
Abbreviated transcription (Latin):
ens ipsas corpor is partes haberẽ narra mur
ut manus pedes caput aut reliquae quue
sunt in conpage inenbror Septimus uorolo¬
cus est quotieos fat ł uinum uas aliqđ ha¬
bere dicitur Oe tauus habendi gradus
est qurpossetione nr̃am uel dñmm udde
ortedere cũ aedes uelrus quis habene¬

Expanded text:
es ipsas partes corporis habere narramur, es ipsas partes corporis habere narramur, ut manus, pedes, caput, aut reliqua quae sunt in compage membrorum. Septimus uero locus est quoties far uel uinum uas aliquod habere dicitur. Octauus habendi gradus est qui possessionem nostram uel dominium uidetur ostendere, cum aedes uel rus quis habere
Abbreviated transcription (Latin):
quid deiacere habemus intelligere. Aquidaliud
nisi sctum & positionem corporissiaceat steduel
sedeat quis lib&ꝰ pecesse est enim om̃e corpus
quo libe eẽ loco & quolib& modo in loco eẽ ut aut
ꝑlongitu dinẽ extendatur aut platitudinem
diffundatur. Aut ꝑ altitudinẽ erigatur.
& haecom̃a adsitum ptinent corporis situs
nisi quodubi in loco. & quando intempore signifi¬
cat. Nam om̃e corpus necesseest locum aliquẽ
in quolibe tempore occupare ut romeinse
utde habere incipius dicere & quod mo¬
dis habere dicamur aliquid. A octo
hubendis speties prima ẽ quotiẽs
animo aliquidhabemus ut iustitiã disciplinã
uirtutes łaitia secunda quat es incorpereha¬
bere aliquid dicimur ut allbi dinem nigridiuẽ
quotiens quactuor uł quinq: pedum habere
sirmamur ut digito anulũ inpede calc eoslio¬
turnos Quinta s poci es est cũ honincor pore
sed circucoapris habere aliquid dicimaruit
uestis atq: indumena om̃a Sexta quira¬

Expanded text:
Quid de jacere habemus intelligere?-- A. Quid aliud, nisi situm et positionem corporis, si jaceat, stet, vel sedeat quislibet? Necesse est enim, omne corpus,quolibet esse loco et quolibet modo in loco esse, ut aut per longitudinem extendatur, aut per latitudinem diffundatur, ut per altitudinem erigatur. Et haec omnia ad situm pertinent corporis, situsnisi quod ubi in loco et quando in tempore significant? Nam omne corpus necesse est locum aliquem, in quolibet tempore occupare; ut, Romae iut de habere incipias dicere, et quot modis habere dicamur aliquid?-- A. Octo habendi sunt species. Prima est, quoties animo aliquid habemus, ut justitiam, disciplinas, virtutes vel vitia. Secunda, quoties in corpore habere aliquid dicimur, ut albedinem, nigredinem,quoties quatuor vel quinque pedum habere firmamur, ut digito annulucothurnos. Quinta species est cum non in corpore sed circa corpus habere aliquid dicimur, ut est uestis atque indumenta omnia. Sexta quoti
Abbreviated transcription (Latin):
ne aduliquid ergo catiȩ gatuiae uocamus
quiceid quod est dicitꝰ & ultero & sine cuies
soci&ute esse nonpossit &cuius uis om̃is eecd¬
tarius coniunctione discendit ut duplum sii¬
plidicitꝰ Duplũ & muius minoais dust ipasus
sadib qusd dicitur sidiuno oftu etq oetas

Expanded text:
aliquid' ergo categoriam uocamus eam quae id quod est dicitur ex altero sine cuius societate esse non possit et cuius uis omnis ex alterius conjunctione descendit; ut duplum, simpli dicitur duplum; et majus, minori dicitur majus; aliquid dicitur, cum sub uno ortu atque occas
Abbreviated transcription (Latin):
ł post reirratione uidebuns sel sad
donatoris dispensatione & meritor qua¬
uitatẽ unus quisq tam̃ sufficiertem in eũ
sionen suis meritis habeb beatitudiner¬
x ec plus quer& quã hab&e nec semina
habtre qua uol& doleb I Apali
quid dist& in đõ eẽ uiuere intelligene
posre PNullatenus aliud est in do
ce aliuduiuere ł aliud intelligere ł abiud posse
quiađs coipso quo ẽ uiuit & eo quo uiuit intel¬
ligit & eo quo intelligit potest et eo quo potest
dualiudẽ: innra natura uiuere aliud intelli¬
gere aliud posse In douero haecom̃a unũ atq

Expanded text:
vel post resurrectionem videbunt, sed secundum donatoris dispensationem, et meritorum qualitatem. Unusquisque tamen sufficientem in ejus visione suis meritis habebit beatitudinem. Nec plus quaeret quam habet, nec se minus habere quam volet, dolebit. Iquid distet in Deo, esse, vivere, intelligere, posse? RESP. Nullatenus aliud est in Deo esse, aliud vivere, vel aliud intelligere, vel aliud posse: quia Deus eo ipso quo est, vivit; et eo quo vivit, intelligit; et eo quo intelligit, potest; et eo quo potest, est:dum aliud est in natura nostra vivere, aliud intelligere, aliud posse. In Deo vero haec omnia unum atque
Abbreviated transcription (Latin):
patrem sp̃r scĩ sic̃ dicimus patrem filins
duo fili in scm trinitatẽ estimarentoꝰ lte
non possumus dicere filiũ sp̃s sc̃ĩ sicat oi¬
A trum inseparabila sint operust
trinitatis Rutiq quicquid dr̃ opera¬
untutis openatio sicut unaest substantia
in ꝑsonis reparabilis siue inse parabilis dicen¬
da est dũ alius est pater alius filius aliusspĩ
na sic̃ filius alius est inꝑsona quam pat Suspi
alud ille uł ille innatura ł indi tate aut
ies sentia nec enim patrem potest dicere
nisifilium intelligas nec filium dicere nisipa¬
diendac INsi ad solet patris ꝑsonam ꝑ¬
sonam ꝑtin& dumdicitꝰ solus dr̃ siue in no¬
uo siue in ueri testa mento & qđ ds̃ solus
siue hoc siueillud habeat ł faciat salad

Expanded text:
Patrem Spiritus sancti, sicut dicimus Patrem Filii, ne duo filii in sancta Trinitate aestimentur. Item non possumus dicere, Filium Spiritus sancti, sicut diciINT. Utrum inseparabilia sint opera sanctae Trinitatis? RESP. Utique quidquid operaTrinitatis operatio, sicut una est substantia, in personis separabilis sive inseparabilis dicenda est, dum alius est Pater, alius Filius, alius Spina, sicut Filius alius est in persona quam Pater, aliud ille, vel ille in natura, vel in deitate, aut in essentia. Nec enim Patrem potes dicere, nisi Filium intelligas; nec Filium dicere, nisi PaINT. Si ad solam Patris personam prsonam pertinet, dum dicitur solus Deus, sive in Novo, sive in Veteri Testamento, et quod Deus solus si
Abbreviated transcription (Latin):
qua utrũq unus. Lic& non alio cogente solusta¬
men ipsc̃pcipit᷑ salua diuinitatis in passibilitate
sũ auctoritas exdiuinitate est. tam̃ carni conuenit
dicere potestatẽ habeo ponendianimã meã nondi¬
unttati. diuinitas nõ dimisit animã post quã ad¬
ũ psit ã inutero uirginis. Caro dimisit dũ emusti

Expanded text:
quia utrumque unus licet non alio cogente, solus tamen ipse perpetitur, salva divinitatis impassibilitate. gesta sunt, operum auctoritas ex divinitate est: tamen carni convenit dicere: Potestatem habeo ponendi animam meam , non divinitati. Divinitas non dimisit animam, postquam assumpsit eam in utero virginis. Caro dimisit, dum emisit
Abbreviated transcription (Latin):
tates s ed una caritas sedq. sp̃s sc̃s donum dĩ ꝓ¬
prie dicitꝰ & nullum dĩ donũ curitate manus est
immo sineeo pullũ donũ ad ꝑp&uã hominem de¬
ducere poterit beatitudine ꝓinde sp̃rscs ꝓpͥe
nadĩ eis quibene utuntꝰ illis ideo caritas singu¬
lure est inscis donũ in qua filii dĩ discernunt᷑
sint apud dm̃ incęlis quã interris sic enĩ in
hoc moradi conpore quida enĩ magis intellig an
diuina substantia quidã minus itae & incȩlo
curnatus dicit E Quiaaliae ꝑsona filu

Expanded text:
s donum Dei proprie dicitur , et nullum Dei donum charitate majus est, imo sine eo nullum donum ad perpetuam hominem deducere poterit beatitudinem, proinde Spiritus na Dei eis qui bene utuntur illis. Ideo charitas singulare est in sanctis donum, in qua Filii Dei discernuntur sint apud Deum, in coelis quam in terris. Sicut enim in hoc mortali corpore quidam magis intelligunt divinam subscarnatus dicitur? Quia alia persona Patris,
Abbreviated transcription (Latin):
oscat. ad istus om̃s disciplinas quus docere
sstentur ipsiusq: uiftutis atq supientiue
cũ uerb̵ explicicuerin tumilli qui discipuliuo¬
canduꝵ ut rumuere dictushapãsem &ipsos
cõsidefoent interiorẽ scilic& illũ ueritatẽ

Expanded text:
discat? At istas omnes disciplinas quas se docere discat? At istas omnes disciplinas quas se docere profitentur, ipsiusque virtutis atque sapientiae, cum verbis explicaverint; tum illi qui discipuli vocantur, utrum vera dicta sint, apud semetipsos considerant, interiorem scilicet illam veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
diute tam̃ arbiteretꝰ sum nescise quidtibia
tumsit. Cũ ego noscirẽ quid dixeris: Na sid
benea dissẽ nequa quũ mihi uiden&ur au¬
surdũ pi&latẽ &mis ericordiã uno uocabs¬
lo punice nomin ari haec plerumq accia
sedea it dixi omiotamus necalumnia
uerbis decuidiendi neglegentia uole
desurditute hominũ uideur cõmoues
Vlu micgis angunt que superius onumes
ubi uerbis liquidissime aure ꝑceptis & ltiti¬
nis p̃ ued emus cũ eiusdẽ lingucesimus. loꝗntiũ
cognuta cognoscere sedeccei ã remicto
atq: concedo cũ uerbueius uuditu cuinotus
accepita fuerint posseilli eẽ necũ debis reb
quas significant loꝗntẽ cogitauus se: num
ido &l iat̃ t̃ nunc querimus utrũ uera dixerit
eorum acp̃ ipsue discipline quas loꝗndose
trtdereputant ꝑcipiantur atq tene anTua
Nã quistum stultae curiosus ẽ quifilĩ
suũ ineotat inscolũ i quid inagister cogitat

Expanded text:
Diu te tamen arbitratus sum nescire quid tibi Diu te tamen arbitratus sum nescire quid tibi dictum sit, cum ego nescirem quid dixeris: nam si te bene audissem, nequaquam mihi videretur absurdum pietatem et misericordiam uno vocabulo punice vocari. Haec plerumque accidunt; sed ea, ut dixi, omittamus, ne calumniam verbis de audientis negligentia, vel etiam de surditate hominum videar commovere: illa magis angunt quae superius enumeravi, ubi verbis liquidissime aure perceptis et latinis non valemus, cum ejusdem linguae simus, loquentium cogitata cognoscere. 45. Sed ecce jam remitto et concedo, cum verba ejus auditu cui nota sunt, accepta fuerint, posse illi esse notum de iis rebus quas significant, loquentem cogitavisse: num ideo etiam quod nunc quaeritur, utrum vera dixerit, eorum, ac non ipsae disciplinae quas loquendo se tradere putant, percipiantur atque teneantur? Nam quis tam stulte curiosus est, qui filium suum mittat in scholam, ut quid magister cogitet
Abbreviated transcription (Latin):
tatonẽ possemus inspicere quã uerbis
ãpliitis explicataque sententi sira
ũ dũ nob̵ pundereu duit huicerror
definitiones mederiposse dicuntur:
utinbac questione sidofinir&. quid
t uistus elucer& aiunt nondere
sed de uerbo eẽ controuersiam
qt ut cõcedã ita eẽ quotꝰ qͥsq bonꝰ
definitor in ueniri potest & tamen
aduersus disciplina definien dimulta
disputatas que neq: in hoc loco tiectare
opostunum ẽ necusq quaq: ame ꝓbat᷑¬
Omitto qt̃ multa p̃bene audimus & quasi
deauditis diumultumq: contẽ dimus uelio
tunuper uerbo quoda punico cum egomis¬
ricordiã dixissẽ pi& utẽ  significurĩ đud¬
sedicebas ab eis quib: haeclingua magis nota
eN. Ego aũ resistens quid ucceperis tibior¬
mno excidisse ad serebã uisus eñimibieidas
p̃pi& atẽ dixisse sed sidẽ cum & coniunets¬
sim mihiad sideres & nullomodo haee da
pomin a similitudinẽ soni ausẽ decipian

Expanded text:
tationem possemus inspicere, quam verbis tationem possemus inspicere, quam verbis jam prolatis explicataque sententia sua, nondum nobis pandere valuit. Huic errori definitionem mederi posse dicunt, ut in hac quaestione si definiret quid sit virtus; eluceret, aiunt, non de re, sed de verbo esse controversiam: quod ut concedam ita esse, quotusquisque bonus definitor inveniri potest? et tamen adversus disciplinam definiendi multa disputata sunt; quae neque hoc loco tractare opportunum est, nec usquequaque aOmitto quod multa non bene audimus, et quasi de auditis diu multumque contendimus; velut tu nuper verbo quodam punico, cum ego misericordiam dixissem, pietatem significari te audisse dicebas ab eis quibus haec lingua magis nota esset: ego autem resistens, quid acceperis tibi omnino excidisse asserebam; visus enim mihi eras non pietatem dixisse, sed fidem, cum et conjunctissimus mihi assideres, et nullo modo haec duo nomina similitudine soni aurem decipiant.