comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut & alii parentes acꝓpinqui nr̃i ueniant aduisitandũ me Ideoq tractauit apud
sut magis ipse ꝑgera : et uisitar& sororẽ suã. Accepit ergo alios secũ duos fr̃s de
monasterio. Et cũ uenisent adianuã monasterii sororis suȩ : clamauit dicens Bene¬
dicite : &uidete peregrinos. Egressa ẽ aut soror eius cũ alia famula di & a peruit
anuã & penitus non cognouit fratrẽ suũ. Ipse aut̃ cognouit sororẽ suã : sed nonest
inuitus uerbũ ne forte inuoce cognoscera : eũ Monadii uero quicũ ipso erant. dixer
de a Paogamuste domina mat̃ uit iubeas nobis aquã dare adbibendũ quia te ti¬
nere fatigati sumus. Cũ aut̃ accepissent & bibissent a quã. facientes orationẽ grãs agen¬
tes dõ : discesserunt & reuersi sunt ad monasteriũ suũ. Post aliquantos aut̃ dies iterũ scrip¬

Expanded text:
ut et alii parentes et propinqui nostri veniant ad visitandum me; ideoque tractavit apud ut et alii parentes et propinqui nostri veniant ad visitandum me; ideoque tractavit apud se ut magis ipse pergeret et visitaret sororem suam; accepit etiam alios duos secum fratres de monasterio. Et cum venisset ad januam monasterii sororis suae clamavit, dicens: Benedicite, et audite peregrinos. Egressa est autem soror ejus cum alia famula Dei, et aperuit januam, et penitus non cognovit fratrem suum; ipse autem cognovit sororem suam, sed non est locutus verbum, ne forte cognosceret in voce eum. Monachi vero qui cum ipso erant, dixerunt ad eam: Rogamus te, domina mater, ut jubeas nobis aquam dare ad bibendum, quia de itinere fatigati sumus. Cum autem accepissent, et bibissent, facientes orationem, et gratias agentes Deo, discesserunt et reversi sunt ad monasterium suum. Post aliquantos autem dies iterum scrip
Abbreviated transcription (Latin):
habebat sororẽ quȩ ex infantia inscõ ꝓposito conuersabatur. Ipsa eñ erudiuit¬
& docuit fratrẽ suum eundẽ abbatẽ iohannẽ : ut relinquer& uanitates scđi huius &
in grederetur in monasteriũ. Cũ aut̃ ingressus fuissec in monasteriũ : puninti &
quattuor annos non est egressus demonasterio. nec uisitauit sororẽ suã . Illa uero
nimis desiderabat uidere eũ Nã & frequent̃ scribebat & mittebat ad eũ epistolas:
petebatq: ut ante exitũ eiuis de hoc corpere uenir& adeã & in karitate xp̃i de p̃¬
sentia sua letarentur. Ille aut̃ excusabat  nolebatq demonasterio egredi. Verabilis
aut̃ famula dĩ soror eius. iterũ scripsit ad eũ dicens : Quia si nolueris uenire adme
necesse mihi ẽ ut eigo ueniã adte : & posttanta tẽpora ad orare merear scãm karitatẽ
tia haet̃ aut̃ cũ audiss& su pra dictus abba ioħs. contristatus ẽ nimis & cogitabat apud
sema ipsũ dicens Qm̃ si ꝑmisero ut ad me ueniat soror mea : decetero licentla datur

Expanded text:
habebat sororem, quae ex infantia in sancto proposito conversabatur, ipsa enim erudivit et docuit fratrem suum eumdem abbatem Joannem ut relinqueret vanitates saeculi hujus, et ingrederetur monasterium. Cum autem ingressus fuisset monasterium, per viginti et quatuor annos non est egressus de monasterio, nec visitavit sororem suam: illa vero nimis desiderabat videre eum; nam frequenter scribebat et mittebat ad eum epistolas, petebatque ut ante exitum ejus de hoc corpore veniret ad eam, ut in charitate Christi de praesentia sua laetaretur. Ille autem excusabat, nolebatque de monasterio egredi. Venerabilis autem famula Dei et soror ejus iterum scripsit ad eum dicens: Quia si nolueris venire ad me, necesse habeo ut ego veniam ad te, ut post tantum temporis adorare merear sanctam charitatem tuam. Haec cum audisset supra dictus Joannes, contristatus est nimis, et cogitabat apud semetipsum, dicens: Quoniam si permisero ut ad me veniat soror mea, de caetero licentia datur
Abbreviated transcription (Latin):
locrinas incesabilit̃ ex pandeba t ngres c̃ aut̃ rusinus cc̃ magister singulari fidutia ad¬
principẽ in lam̃tationȩ pstratũ acces sit ut lacrimarũ cousas inquirer& : At ille ama¬
rissime ingemiscens. &ruehem̃tius lacrimas fundens : tuinquid rusine ludis & mea mala
& pontisici p̃cib ꝑsuadeo. ut soluatur uinculũ qđ ligauit : A timꝑator Mon inquid sua¬
debis ambrosio N Noui enĩ decretũ illius eẽ iustũ ñeq reuerebit᷑ imperialẽ potentiã¬
eẽ flectendũ imꝑator eũ ꝑgere cũ festinatione p̃cepit: Ipseuͦ spedata post paululũ:
secutꝰ credens rufiniꝰ ꝓmissionib: Porrouir mirandus ambrosius moxut uidit rufinũ ait
Inpudentiã canũ imitatꝰ es orusine. tantȩ uidelic& necis auctor existens: pudorẽ
ex fronte detergens nec erubescis nec metins c̃tradiumã imaginẽ latrare:Cũq¬

Expanded text:
lacrymas incessabiliter expendebat. Ingressus autem Rufinus tunc magister et singularprincipem in lamentationibus prostratum, accessit ut lacrymarum causas inquireret. At ille amarissime ingemiscens, et vehementius lacrymas fundens: Tu, inquit, Rufine, ludis, et mea mala et pontifici precibus persuadeo, ut solvatur vinculum, quo te ligavit. Ait imperator: Non suadebis Ambrosio; novi enim decretum illius justum esse, neque enim reverebitur imperiaesse flectendum, imperator eum pergere cum festinatione praecepit. Ipse vero spe data post paululum est secutus, credens Rufini promissionibus. Porro vir mirandus Ambrosius mox ut vidit Rufinum, ait: Impudentiam canum imitatus es, o Rufine, tantae videlicet necis auctor existens, pudorem ex fronte detergens, nec erubescis, nec metuis contra imaginem latrare
Abbreviated transcription (Latin):
meate in curabise incurrisisa & medici putrida m̃bra eꝰ incidissent ille amibieien
opabatin malbna ruflectens folia & psentib ꝑsuadens utdereb huimodi ñdolerent
neqͥ aliud coqta rent nisi bonã fidẽ. Ds̃ inquid quȩ fẽc̃ cuneca utilias Ego auã roui
quia huiꝰ mo passione scppeccatis eueniunt: & meluis: hic poenas soluert qua pꝰ¬
sulli qui sc̃ĩ & iusti erant qd ño ꝓinsirmitate gãs referele aroano dobem

Expanded text:
mitatem incurabilem incurriset, et medici putrida membra ejus incidissent, ille manibus tamen mitatem incurabilem incurriset, et medici putrida membra ejus incidissent, ille manibus tamen operabatur, palmarum plectens folia, et praesentibus persuadens ut de rebus hujusmodi non dolerent, neque aliud cogitarent nisi de bono fine: Deus, inquit, quae fecit, cuncta utilia sunt. Ego autem novi quia husi illi, qui sancti et justi erant, Domino pro infirmitate gratias referebant,
Abbreviated transcription (Latin):
abebait donoqi ditatus. ut sine medicamine tactu manus autolerfa etaotatione E¬
nabe eg otos I uinc frẽm incidisse in e dropicã passionẽ & tantũ excor pꝰ antumuisse :
ut ñ poss& ꝑianuas celle suȩ inqua habitabat effer̾ri nisi iane cũtabulis ante positis
sublat Efuissent: his qͥ suȩ passionis tẽꝑe. pene octo m̃sib ante moste inseula ca issuna
sobens curabat solle pnit egrotantes n grauit̃ ferens qđ suȩ egritudimi ñpdẽ a sedatĩ¬
sc uidentes c̃solabat᷑ & dep̃cabat᷑ ut rogarent dm̃ ꝓ anima eiꝰ & decer pore ñ curarent.
soror inom̃ib infirmitatib tuis dño sẽꝑ gr̃as stude referres Audiat aiã dilec¬
totua depeato step hano monacho qualit̃ ininfirmitate dño gras agere studuio
a sapens locutione suauisutilis: Tristantiũ c̃solabit amimos. ãade artatẽ reuosabia:
licap neces saria enbulatiq ꝓuenira&s talis erat oiã incladib ꝓprus. Demiq dũmfior¬

Expanded text:
olei, facta oratione, sanaret aegrotos. Hunc ferunt incidisse in hydropicam passionem, et tantum ejus corpus intumuisse, ut non posset per januas cellulae suae, in qua habitabat, efferri, nisi januae cum tabulis antepositis sublatae fuissent. Is ergo passionis suae tempore pene octo mensibus ante mortem, in sella latissima sedens, curabat solemniter aegrotantes: non graviter ferens quoniam suae aegritudini non prodsedentes consolabatur et deprecabatur, ut rogarent pro anima ejus, et de corpore non curarent: qmater, in omnibus infirmitatibus tuis, Domino semper gratias stude referre. Audiat etiam dilectio tua de beato Stephano monacho, qualiter agere studuerit. et sapiens, locutione suavis et utilis, tristantium consolabatur animos, et ad alacritatem revocabat, licet necessaria tribulatio proveniret. Talis etiam erat in cladibus propriis. Denique dum infir
Abbreviated transcription (Latin):
diabolicȩ suꝑbiȩ : adhumilitatẽ mandatorũ iħu xp̃i corruere. Considẽmus et nos
o sc̃issima soror humilitatẽ huiꝰ felicissimi monachi: & inqͣntũ possumꝰ imitari curemꝰ.
Sigͥ humilitas alteriꝰ ab alio demonium expulit. sine dubio firmit̾ credere debemus.
qd nr̃a humilitas diabolũ in cordib nr̃is regnare ñ sinat. Tuncuͦꝰ uerã humilitatem
habemꝰ: si om̃ib nos putamꝰ esse inferiores. & om̃ib uenerationẽ deferimꝰ. & om̃ĩa qua

Expanded text:
diabolicae superbiae ad humilitatem mandatorum Jesu Christi corruere. Consideremus et nos, diabolicae superbiae ad humilitatem mandatorum Jesu Christi corruere. Consideremus et nos, o sanctissima mater, humilitatem hujus felicissimi monachi, et in quantum possumus, imitari curemus. Si igitur humilitas alterius daemonium expulit, sine dubio firmiter credere debemus quod nostra humilitas diabolum in cordibus nostris regnare non sinet. Tunc vero veram humilitatem habemus si omnibus nos putamus esse
Abbreviated transcription (Latin):
acdedominicũ corꝑͥ aceederas a hełs ei saeramñta pbera Pensare uero debem e hocmi¬
nculo qua magnũ donũsit huimilitas p̃ quoi donuta amibils t̃aacceptabios homo
ad hue mortalis efficit᷑ dõ. abbasetiã daniel miraculũ narrat. ꝓqͦd uirtus humilitati
dclaret᷑: Ẽrat autt̃ ait inbabilonia filia euidã illic prioris demoniũ habens. Pat̾. aut̃ eiꝰ
aligbãt qͣdã monachũ: ꝗͥ dix̃ ei. Nemo potest curare filiã tuã : nisi quos scio solitarios.
Ct liprexer is ad eos: ñ ad quiescent hȩc facere ꝓpt᷑ humilitat̃. seoh faciemꝰ Qndo ueniunt
domu pratiũ accepturi : dicemꝰ eis ut faciant orationẽ pro ea. et eredo qͥa saluabit᷑ filia
culer eũ secũ indomũ. qͥsi p̾ciũ sportarũ aceipet. Ecũ intrasset ille monachꝰ in domũ.¬
& aliã maxillã: scđm diumũ p̃ceptũ. Demon autẽ dũ corqueret᷑: clamare cȩpit. Ouio¬
lentia mandatorũ icħu xp̃i : expellit inehinc. Estatim mundata ÷ puella. Cũ autem

Expanded text:
ex hoc miraculo quam magnum donum sit humilitas, per quod tam amabilis tamque acceptabilis Deo adhuc homo mortalis efficiatur. Abbas etiam Daniel miraculum narrat per quod virtus humilitatis declaratur. Erat autem, ait, in Babylonia filia cujusdam illic primarii daemonium habens. Pater autem ejus diligebat quemdam monachum qui dixit ei: Nemo potest curare filiam tuam nisi quos scio solitarios. Et si perveneris ad eos, non acquiescent haec facere propter humilitatem. Sed hoc faciemus: quando veniunt domo pretium accepturi, dicemus eis ut faciant orationem, et credo quia salvabitur filia tulerunt eum secum in domo ut quasi pretium sportarum acciperet. Et cum intrasset monachus  aliam maxillam secundum divinum praeceptum. Daemon autem, cum torqueretur, clamare coepit: O violentia mandatorum Jesu Christi expellit me hinc! Et statim mundata est puella. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectu. Ocarissima soror tibi utrogasti seribere studur Nouieni ardore
animitui erga scripturas diuinas: noui tibi messe studiũ legemei &
dimplendiea quae legis. Memor igitursũ lacrimarũtuarũ & om̃iss tudu
tui qđ inte sepȩ ꝑspexꝰ dũ tecũ qͥeanimȩ tuae sermocinare ꝓ fectu. & id¬
oreo non piguit hoc ꝗd mihi suggerere studinit haritas adimplere. Qua¬
ten atu ex hac ipsa amonitio in dñi gradatim amore ꝓficias. & egotuȩ mer¬
cedis esfficimerear particeps: Sciouero non mediocriter ẽẽ beatir quise so¬
lũ modo dño adiuuante saluat: Sed noui multo beatiorẽ.cẽ. qui secu alios
ad caeleste regnũ trahere sestinat Qua ꝓpt̃ hortortuã eximiamed dec¬
tionẽ ut hanc̃ ã monitionẽ sub inde legas. & membriae comendes atq ose
cõpleas. ut alis bonũ exẽplũ monstrando & tote alios salues & decuo &
daliorũ ꝓfectu felicẽ remunerationẽ absponsotuo imortali rccipe me¬

Expanded text:
charissima mater, tibi, ut rogasti, scribere studui. Novi enim ardorem animi tui erga Scripturas divinas, novi tibi inesse studium legendi, et implendi ea quae legis. Memor igitur sum lacrymarum tuarum, et omnis studii tui, quod in te saepe perspexi, dum tecum de animae tuae sermocinarer profectu, et idcirco me non piguit, hoc, quod mihi tua suggerere studuit charitas, adimplere, quatenus et tu ex hac ipsa admonitione in Deum gradatim amore proficias, et ego tuae mercedis effici merear particeps. Scio vero non mediocriter esse beatum, qui se solummodo Domino adjuvante salvat, sed novi multo beatiorem esse, qui secum alios ad coeleste regnum trahere festinat. Quapropter hortor tuam eximiam dilectionem, ut hanc admonitionem subinde legas, et memoriae commendes, atque opere compleas, ut aliis bonum demonstrando, et te, et alios salves; ut de tuo, et aliorum profectu felicem remunerationem a sponso tuo immortali recipere me
Abbreviated transcription (Latin):
abbatis : Abbas tenon ãbulans aliquando in palestina cũ laborass&. resedit
um hiccra: uxta cicumerarisi.: Suadobat aut̃ ei amimus scius dicendo. Tolle

Expanded text:
abbatis. Abbas Zenon ambulans aliquando in Palaestinam, cum laborasset, resedit, abbatis. Abbas Zenon ambulans aliquando in Palaestinam, cum laborasset, resedit, ut manducaret juxta cucumerarium. Suadebat autem ei animus suus dicendo: Tolle
Abbreviated transcription (Latin):
pane & aqua & herbis uiuebat . Non ideo hocdico. ut tantũ tufacias. sedut te hu¬
milies. simulq: quã magnã abstinentiã patres nr̃i habuer̃ & nequaquã cibos
delicatos queras. p̃sertim cũ in p̃fato libro demorse monacho scriptũ sit qđ ꝑmul¬
tos annos panẽ tantũ modo comederit . & multũ opus fecerit. Sex annis aut̃ ꝑ
tot̃a noctẽ stans orauit. neq genib: inclinat is. neq: oculis in sõno clausis. Insuꝑ & iã
noctant̃ circuibat cellas monachorũ & laguenas singuloꝵ aqua cõplebat : culon¬
ge aut decẽ aut uiginti . aut triginta stadiis aqua manara. Quilic& ita do¬
mar& corpus: priorẽ tam̃ ualitudinẽ non amisit. Haec mira cula assidue lege
scissima soror : & ꝑhȩc cũdĩ adiutorio in abstinentiã ꝓficere stude  Nonsimꝰ aut̃
parati ad omĩa qͥuidẽ concupiscenda: recolamus continentiã beatize nonis

Expanded text:
pane et aqua et herbis vivebat; non ideo hoc dico, ut tu tantum facias, sed ut te hupane et aqua et herbis vivebat; non ideo hoc dico, ut tu tantum facias, sed ut te humilies, simulque scias quam magnam abstinentiam Patres nostri habuerint, et nequaquam cibos delicatos quaeras, praesertim cum in praefato libro de Moyse monacho scriptum sit, quod per multos annos panem tantummodo comederit, et multum opus fecerit, sex autem annis per totam noctem stans oravit, neque genibus inclinatis, neque oculis in somnum sponte clausis. Insuper etiam pernoctanter invisebat cellulas monachorum, et lagenas singulorum aqua complebat, cum longe aut decem, aut viginti aut triginta stadiis aqua manaret; qui licet ita domaret corpus, priorem tamen valetudinem non amisit. Haec miracula assidue lege, sanctissima mater, et per haec cum Dei adjutorio in abstinentia proficere stude. Non simus parati ad omnia quidem concupiscenda: recolamus continentiam beati Zenonis
Abbreviated transcription (Latin):
tetendisse. aut dormire: puo luntate : nisi quando operanido. aut come¬
dendo natura cõpressus oculos claudere potiuss&. ita ut sepe comedens
dormir&. cib exore eius laberet᷑. Aliquando ergo somno ualde grauatꝰ.
cũ instercore cecidisset obdormiuit. Expge factus aut̃ & contristatus.
subsilentio dixit. Siangłis dormire suaseris : & mihi ulterius suad ebis: Qđ
frat̃ dicebat ad somnũ: aut addemonẽ quinitebat᷑ bonis eiꝰ actionib impedi¬
re. Huic laboranti: quidã dixit. Cur ita ꝑimis corpus tuũ s atille: Quia
me in quid occidit illud huius uero sc̃issimi monachi continentiã tibi scripsi:
neipsatibi grauis uideretur . & ut agnosceres quantũ ab antiquis ł modernis qͥb: dã
patrib distemꝰ : Audiuit enĩ nunc beatitas tua. qđ dorotheus omĩ anno ȩdificabat.
cellã : aliis donabat: Audisti & iã qđ inlectulo non in lectulo ñ iacebat ã de

Expanded text:
tetendisse, aut dormire pro voluntate, ne quando operantetendisse, aut dormire pro voluntate, ne quando operandendo natura compressos oculos claudere potuisset; ita ut saepe, dum comedendo dormiret, cibus ex ejus ore laberetur. Aliquando ergo somno valde gravatus, cum in stercore cecidisset, obdormivit; expergefactus autem, et contristatus, sub sileforte dicebat ad somnum aut ad daemonem, qui nitebatur bonos ejus actus impedire. Huic laboranti quidam dixit: Cur ita perimis corpus tuum? Cui ille: Quia me, inquit, illud occidit. Hujus vero sanctissimi monachi continentiam tibi scripsi, ne ipsa tibi virtus gravis videretur, ut cognosceres quantum ab antiquis vel modernis quibusdam Patribus distemus. Audivit enim nunc beatitudo tua, quod Dorotheus omni anno aedificabat cellam, et aliis donabat; audisti etiam, quod in lecto non jacebat, et de
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus & qđ continentia nonsolũ in eibo & potui. sed a iã in locutione & insomino
acuestitu & in numerabilib: sit caus̃is: Ahmonco igitur dilectionẽ tua ut i de¬
licatos cibos quȩras: necante horam c̃gruã cõmedere uelis nedicas in cordetuo
Ecce alii ita. uelita faciunt: Scito ꝓcerto: quodunus quisq quo in hacuita plus
indĩ seruitĩ laborauerit: eomaiorẽ post mortẽ ad no mercedẽ accipiat. Neigit᷑
tibi grauis uideat᷑ continentiae uircus. miraculũ hic insera qđ intritita
historia legi Dorotheus genere thebeis talẽ ducere intã curauit: ut coti¬
de lapides aare colliger&. & annis singulis hospitiũ aedificar&. & ipsã
hospitia ddabat illis qui ñ habebant hospitia. Moctib aut̃ ꝓpt̃ eoꝵ cbũ facie¬
bat sportas utuender&: Quius cibus erat panis untia sex : & olerũ minu¬
torũ unus fasciculus. & adbibendũ aqua. Nic aiuuentute sic uiuens.
nec in senectute defecit. Nũqua uisus ÷ in lecto soporatus ł pedes ꝓrequie

Expanded text:
t quod continentia non solum in cibo et potu, sed etiam in locutione et in somno ac vestitu. et innumerabilibus sit causis. Admoneo ergo dilectionem tuam ut non delicatos cibos quaeras, nec ante horam congruam comedere velis, nec dicas in corde tuo: Ecce aliae, ita vel ita faciunt. Scito pro certo quod unusquisque, quo in hac vita plus in Dei servitio laboraverit, eo majorem post mortem a Domino mercedem recipiet. Ne igitur tam gravis videatur continentiae virtus, miraculum hic inseram, quod in Tripartita historia legi. Dorotheus genere Thebaeus talem vitam ducere curavit, ut quotidie lapides a mari colligeret, et annis singulis hospitium aedificaret, et ipsa hospitia dabat illis qui non habebant hospitia; noctibus autem propter eorum cibum faciebat sportellas. Cui cibus erat panis unciae sex, et olerum minutorum fasciculus unus, et ad bibendum aqua. Sic a juventute sua vivens, nec in senectute defecit. Nunquam visus est in lectulo soporatus, vel pedes pro requie
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatores enĩ sumꝰ: aidõ p̃tiosa uestim̃ta querere nondebemꝰ Magis uero
ornan tã m̃tis querere debemꝰ qua corporis Ornatꝰ m̃tis ÷ hartas fides
humilitas bonitas. hac benignitas. Pehis nãq uirtutib mens ornatar sire
fine cũdõ uictura Caro eñi quauis p̃tiosis uestib cooperiat᷑ qũauis aend aron¬
toq ornet᷑ : nihilẽ aliud quacaro & pulins & lutꝰ. & st̃cus. Qua ppt̃ non¬

Expanded text:
im sumus, et ideo pretiosa vestimenta quaerere non debemus. Magis vero ornamenta mentis quaerere debemus quam corporis. Ornatus est mentis charitas, fides, humilitas, bonitas, ac benignitas. De his namque virtutibus mens ornatur sine fine cum Deo victura; caro enim, quamvis pretiosis vestibus cooperiatur, quamvis auro argentoque ornetur, nihil aliud est quam caro, et pul
Abbreviated transcription (Latin):
odiuin. ꝓuidentia: ꝓphetiaq cõpleti Dicitur theon eruditusegiptiarugrecarĩ
lohomarũ ussu iracente ltterarũ : & triginta annis habuisse taciturnitatẽ sorro anil¬
lo homuũ uisũ ua scentẽ. aut iurantẽ aut itiente aut uans alquit ut ntatail nso ani
ptilisse ser monẽ horũ tẽporib fuit &ia helias monachus in heremengens annũ &atis
muss adhanc aetatẽ . eiun ando multũq silendo & uirilit̃ conuersando ꝑuenit haec
nuacula onto. ut srequent̃ legas: ut scias quã cautã in loquendo tece oporterta s¬

Expanded text:
et divina prudentia prophetiaque completi. Dicitur Theonem eruditum Aegyptiacorum, Graecorum et divina prudentia prophetiaque completi. Dicitur Theonem eruditum Aegyptiacorum, Graecorum Latinorumque studiis, triginta annos habuisse taciturnitatem. Porro a nullo hominum visum irascentem, aut jurantem, aut mentientem, aut vanum aliquod, vel tulisse sermonem. Horum temporibus fuit etiam Helias monachus agens in eremo aetatis annuusque ad hanc aetatem jejunando, multumque silendo et viriliter conversando pervenit. Haec miracula hortor ut frequenter legas, ut scias, quam cautam in loquendo te esse oporteat. A
Abbreviated transcription (Latin):
i
tione sis continens: ut as sidue cũ psalmista decantes. Dixicustodiã uias meas. ut
ñdelinquã in lingua mea posinori meo custodiã: Moliigitur aliis detrahere: mem̃to
quid maria sit ꝑpessa inheremo q̃uando detrax̃ moysi seruo dĩ. suoq fr̃i. Parrat eñi
hstoria quia ꝓhac culpa alepra fuerit maculata. septẽq extracastra manserit dieb:
quȩ postmodũ ꝑorationẽ moysi frĩs sui cuidetrax sut alepra mundata. Absit ait̃:
ut ex lingua ꝑ qua benedicim dm̃. inde maledicamus. aut decraham ꝓximo. Reco¬
detractor : sine dubio decoetu sc̃orũ, Ergo ne & nos descorũ c̃sortio eradicem᷑ custo¬
diamus adetractione lingũa nrãm. ñ detrahamus: ꝓximo quẽ iubemur diligere
quia eugłm clamat. Deomi uerbo ot ioso qđ locuti fuerint homines. reddent rationẽ
indie uuditii Otiosus uͦ sermo ẽ: quinec adillius qui illũ dicit nȩc adillius quieũ
audit etina ꝓfectũ Noliergo ꝓferre uerba quȩ risũ uł cacͥinnũ moueant sed magis

Expanded text:
i tione sis continens, ut assidue cum Psalmista decantes: Dixi custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea posui ori meo custodiam . Noli igitur aliis detrahere; memento quanta Maria sit perpessa in eremo, quando detraxit Moysi servo Dei suoque fratri. Narrat enim historia, quia pro hac culpa a lepra fuerat maculata, septemque extra castra manserit diebus: quae postmodum per orationem Moysis fratris suis fuit e lepra mundata. Absit autem, ut ex lingua, per quam benedicimus Dominum, inde maledicamus aut detrahamus proximo. detractor, sine dubio de coetu sanctorum. Ergo ne nos de coetu sanctorum eradicemur, custodiamus a detractione linguam nostram; non detrahemus proximo, quem jubemur diligere bo otioso, quod locuti fuerint homines, reddent rationem in die judicii . Otiosus vero sermo est, qui non ad illius, qui illum dicit, nec ad illius, qui eum audit, pertinet profectum. Noli ergo proferre verba, quae risum vel cachinnum moveant, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriũ relinquens filios suos inciuitate. Uidens autem eum abbas tristẽ: dixit
e. Quid habes qđ tristis es: Te narrauit ei quia tres filios haberet in ciuitate: & quia
Qui cũ ꝑrexisset ad eiuitatem: inuenit exhis iam duos fuisse definctos. unum uͦ
solũmodo remansise.Quẽ assumens uenit ad monasteriũ: & reqͥrens abbatẽ ñ eũ in¬
uenit illic. Int̃ ogauit aut̃ fr̃is: ubi ẽt. abbas. W illi dixer̃. qd ad pistrinũ prexisset.
lle uͦ collens filium suũ huem adduxerat: abnit ad pistrinũ. Et uidenseũ ab¬
bas uenientẽ: salutauit. Scenens infantẽ qͣm adduxerat : amplexatꝰ ÷ eũ & oscula¬
bat᷑ & dir̃ patri eiꝰ Amas eũ : Et ille respondit. Etiã. & rursus dix̃ ei. Om̃ino dili¬

Expanded text:
monasterium, relinquens filios in civitate, emonasterium, relinquens filios in civitate, eei: Quid habes, quod tristis es? Et narravit ei quia tres filios haberet in civitate, et Qui cum pervenisset ad civitatem, invenit ex iis duos jam fuisse defunctos, unum vero solummodo remansisse. Quem assumens duxit ad monasterium; et requirens abbatem, non eum invenit illic. Interrogavit autem fratres ubi esset abbas? Et illi dixerunt quod ad pistrinum perrexisset. Ille vero tollens filium suum, quem adduxerat, abiit ad pistrinum: et videns eum abbas venientem salutavit, et tenens infantem quem adduxerat, amplexatus est eum et osculabatur: et dixit patri ejus, amas eum? Et ille respondit: Etiam. Et rursus dixit ei:
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩugłio dic̃. Oĩs qui se exaltat. humiliabit᷑: & qͥ se humiliat exaltabitꝰ. E& isto enim¬
u̾siculo discere debemꝰ. quod suꝑbia contraria sit humilitati. Ergo siuere humiles esse.
uolumꝰ: suꝑbiã fugiamꝰ: quia suꝑbia deicit. humilitas eleuat. Ad hanc uirtutẽ pͥnceps
apłorũ nos inuitat dicendo. Humiliamini subpotenti manu dĩ: ut uos exaltet in die¬
retributionis. Hac sententia manifestissime nob̾ insinuat : qͦd si hic dũ uiuimꝰ nos hu¬
in cȩlesti seilicet regno. lamuͦ suꝑius dixit: qđ caritas & humilitas atq obȩdientia
dictum ẽ: restat ut sollerter attendas. qualis sit oboedientiȩ uirtus. Propter ino¬
boedientiã: primꝰ homo eiectus ẽ. de paradiso. Qua propter si illuc uis ascendere:
oboediens esse stude. Uit autẽ quã magna sit hȩc uirtus agnoscas: miraculũ tibi ad
memoriã reuocabo Quidã scłaris uitȩ. habens tres filios. renunciauit scło: et uenit ad

Expanded text:
se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Ex isto versiculo etiam discere debemus quod superbia contraria sit humilitati. Ergo, si vere humiles esse volumus, superbiam fugiamus, quia superbia dejicitur, humilitas elevatur. Ad hanc virtutem princeps apostolorum nos invitat dicendo: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore tribulationis . Haec sententia manifestissime nobis insinuat quod si hic dum vivimus nos huin coelesti regno. Jam vero superius dixi quod charitas, humilitas atque obedientia dictum est, restat ut solerter attendas qualis sit obedientiae virtus. Propter inobedientiam primus homo ejectus est de paradiso. Quapropter, si illuc vis ascendere, obediens esse stude. Ut autem quam magna sit haec virtus agnoscas, miraculum tibi ad memoriam revocabo. Quidam saecularis vitae habens tres filios, renuntiavit saeculo et venit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Secundus ordo: erat hospitalitatem sectantium instanteR ministrantes eis¬
ordo erat eorũ qui ad oboediendum spiritualib patribus se subiciunt propter dm̃.
Uidebatur. autẽ ordo oboedientium torquem auream habere. et multo maio¬
rem quam alii głam habebat. Ego autem dixi ei qui michi ostendebat haec
omĩa ꝰ uomodo iste ordo qͥ paruus ẽ. maiorem quam alii gloriam habet : Et ille
respondens dixit mͥ: quod ñ qui hospitalitatẽ sectantur. scđm ꝓpriam uoluntatem
io ipsũ faciunt. Similiter qui in heremo se religant: arbitrio suo de sȩculo recesse¬
runt. Hic autẽ ordo qͥ se ad oboediendũ dedit. om̃s uoluntates suas ab iciens pen¬
buius aliqͦd ex parto uestigiũ. Oboediertia: salus est omnium fioeliũ¬

Expanded text:
secundus ordo erat hospitalitatem sectantium, instanter ministrantsecundus ordo erat hospitalitatem sectantium, instanter ministrantordo erat eorum qui ad obediendum spiritualibus patribus se subjiciunt propter Deum. Videbatur autem ordo obedientium torquem auream habere, et multo amplius quam alii gloriam habebat. Ego autem dixi ei qui mihi ostendebat haec omnia: Quomodo iste ordo, qui primus est, majorem quam alii gloriam habet? Et ille respondens dixit mihi, quod hi qui hospitalitatem sectantur, secundum propriam voluntatem idipsum faciunt. Similiter et qui In eremo se relegant, arbitrio suo de saeculo recesserunt. Hic autem ordo, qui se ad obediendum dedit, omnes voluntates suas abjiciens, penhujus aliquod ex parte vestigium. Obedientia salus est omnium fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
nacem mͦ dũ ardet fornax. & tenens eũ pat᷑ suus: iactauit eũ in fornacẽ ardente.
Staui autem factas fornax uelut ros. Earqua oboedientia: adqͥsiunt głam quẽ a dmo¬
dum abrubam patriareha. Hoc miraculũ ortor: ut memoriȩ tradas. ut sq̃ꝑ oboc¬
dientiȩ uirtutẽ ante ocłos habeas. Quiasic̃ illo in tẽpre illius monachi oboedientia
extuxit ignẽ fornacis: sic &s mͦ si uere fueris oboediens: ipsa uirtus in corde tuo ignẽ
uitiorum extinguet. Et si hic ignis uitiorũ fuerit extinctus inte: nequaquã post
mortem in ignẽ descendes eternum. sed ad gloriam cȩlestem ascendes sine finc
manentẽ. Ergo ama oboedientiã : dilige oboedientiã. quia magna uirtus est.
Uc autem illiꝰ magnitudinem adhuclucidius intelligas: sequens miraculũ frequen¬
ter lege. Dicebant autẽ fr̃s. quia narrauit quidã patrũ uidisse se quattuor ordineꝰ
in celo: quorum primus erat. hominũ infirmorum. et gratias agent ium deo.

Expanded text:
 in fornacem ardentem. Statim autem factus est fornax velut ros. Ex qua obedientia acquisivit gloriam, quemadmodum Abraham patriarcha. Hoc ergo miraculum hortor ut memoriae tradas et ut semper obedientiae virtutem ante oculos habeas, quia sicut illo tempore illius monachi obedientia exstinxit ignem fornacis, sic et modo si fueris obediens, ipsa virtus in corde tuo ignem vitiorum exstinguet; et si hic ignis vitiorum exstinctus fuerit in te, nequaquam post mortem in ignem descendes aeternum, sed ad coelestem gloriam sine fine manentem. Ergo ama obedientiam, dilige obedientiam, quia magna virtus est. Ut autem illius magnitudinem adhuc lucidius intelligas, sequens miraculum frequenter lege. Dicebant autem fratres, quia narravit quidam patrum, se vidisse tres ordines in coelo, quorum primus erat hominum infirmorum et gratias agentium Deo;
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ p̃parauit ds̃ diligereib se. ł est in aigeui adilluci gaudui adillam
etetiti& in quamulaiscorũ roqiescunt: Consicdera dõ hlata quanta st felicitas ch̃ uul¬
tũ sine defectu cernere. scõꝵ angłorũ choris inẽeẽ. cũscoꝵ hominũ multitud inet¬
sine sine gaudere. & adhȩc gressib uirtutũ cotidie ad ꝓpinquare stude Et ut ad
ia quȩ cõmemoraui ructotramite ꝑgascitiusq ꝑuenire que as. hano tuae beatitudi¬
ini amonitionẽ ceipsi. iperqua non deuna solũ modo uirtute. sed de multis tecu¬
pio amonere uirtutib:: lũ serinonẽ ido singulari numero ad monitionẽ uoco:
quia quã uis multȩsint inrtutes & in numerabilia ostam̃ta. adimãtam̃ ꝑtinent
ad monere desiderẽ. primũ cũapło paulo ostor. ut caritatis instutẽ ante om̃a
babe studois: Qunia sic̃ panis omib cibis : melior: itakaritas om̃s ante cellit
uirtutes &sic sine pane mensa efficit᷑ in obs. ita sine haritate nulla ꝓficit untus

Expanded text:
paravit diligentibus se Deus . Festina igitur ad illud gaudium, ad illam laetitiam, in qua multi sanctorum requiescunt. Considera, Deo dilecta, quanta sit felicitas Dei vultum sine defectu cernere, sanctorum angelorum choris interesse, cum sanctorum hominum multitudine sine fine gaudere, et ad hanc gressibus virtutum quotidie appropinquare stude, et ut ad ea, quae commemoravi recto tramite pergas, citiusque pervenire queas, hanc tuae beatitudini admonitionem conscripsi, per quam non de una solummodo virtute, sed de multis te cupio admonere virtutibus. Quem sermonem ideo singulari numero admonitionem voco, quia quamvis multae sint virtutes, et innumerabilia hortamenta, ad unam tamen pertinent  primum cum Paulo apostolo hortor, ut charitatis virtutem ante omnia habere studeas: quia sicut panis omnibus cibis melior est, ita charitas omnes antecellit virtutes, et sicut sine pane mensa efficitur inops, ita sine charitate nulla proficit virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ter beatae᷑ anima illa. quȩ taciturnitatis ꝑfecte hab& uirtutẽ. Dilige hane
uirtutẽ : poside hocdonđ conserua hoc margaritũ. Imandũ est ergo silentũ
qr ꝑeũ humilitas nutritur. lacrimȩ generantur ad extremũ multa mala

Expanded text:
ur; beata est illa anima, quae taciturnitatis perfectae habet virtutem. Dilige hanc ur; beata est illa anima, quae taciturnitatis perfectae habet virtutem. Dilige hanc virtutem, posside hoc donum, conserva hanc margaritam. Amandum est ergo silentium, quia per id humilitas nutritur, lacrymae gloriantur, ad extremum multa mala
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓplures annos lapidẽ in suoore portauerit. Admoneo uero atq terui ammo¬
neo : uc lingũatuam custodi N ullidetrahas: neminẽ maledicas nulli risum
act̃ nȩ uite heccogitando & linguã tuã refrenando. amitando scilic& eorũ
actũ quoꝵ suꝑius facta ẽ mentio sine dubio adeoꝵ c̃sortiũ adeoꝵgłam pue¬
nies i m̃ aut multũ in animotuo taciturnitatẽ incultare uolo &quia mil¬
tabona oꝑa ꝓpt̃ uitiũ linguȩ pereunt ĩdeo unã ad iuc sententiolã detacitao¬
ntate subiungã. Uenit initinere c̃uersationis sue abba seuagrius ad quendã
senẽ & dicit ei Dic mihi abba sermonẽ qd̵ saluiis fiã. Ille aut̃ dixit eu siuis sal¬
uus fieri: quando ad aliquẽ uadis. ñ prius loquaris antequã illete in quir¬
fecit eidicens & rede mihi multos codices legi: &talẽ eruditionẽ nũ qũa iuens
& multũ ꝓficiens exiuit. Exhis enĩ uerbis obeatissima soror. lucidȩ demorstrat¬

Expanded text:
plures annos lapidem in ore suo portaverit. Admoneo itaque, admoneo iterum, ut linguam tuam custodias, nulli detrahas, nemini maledicas, nulla risumaeternae vitae. Haec cogitando et linguam tuam refrenando, imitando eorum actum, quoem in animo tuo multum taciturnitatem inculcare volo, et quia multa bona opera propter vitium linguae pereunt, ideo adhuc unam sententiolam de taciturnitate subjungam. Venit in itinere conversationis suae Evagrius ad quemdam senem, et dixit ei: Dic mihi, abba, sermonem, quo salvus fiam. Ille autem dixit ei: Si vis salvus fieri, quando ad aliquem vadis, non prius loquaris quam ille te inquifecit ei dicens: Crede mihi, multos codices legi, et talem eruditionem nunquam inveni. Et multum proficiens exivit. Ex his enim verbis, o sanctissima mater, lucide demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
se radidero corpimeũ ita utardtã haritatẽ aut̃ ñ haboam nihil maha ꝓ dest:
deude sibungt harias peciens : lenignat : Paciens tolerando adeiersa: benignabona
prestando Qđ si haritas paciens : atq benigna: stude fidelissima soror om̃a pa¬
cenc̃ tolerare ad uersa ipsosq quos toleris cura diligerex hanc ioħs apłs. laucdans
ne eridere : qđ haritas nũ quã sine: humilitate & oboedientia in homine regnat
iuera habueris haritatẽ moxeris humilis atq obcediens : Humilitas naq exi¬
miã uirtus: haec decrenis hominib: fac̃ caelestes Perhanc diabolus supatur p
hanc eius laquei iutantur sic̃ beacus antonius dix̃ abbato pastori : idioms la¬
qas in inici tonsos inua : & ingemes cens dixi : Quis putas transi& is tos laqueos
distam̃: ut nos haeclegentes & ope coplentes daboli laquȩos possemuitare qui
serboc inqurit q̃ ulomodo nos decipiat : Igit᷑ qua magna sit humilitatis irtus.
mari & tm moraehi uita isinuat quẽ &iã iniuuentute ualde funsse mansuetus

Expanded text:
 ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Deinde subjungit: Charitas patiens est, benigna est ; patiens, tolerando adversa, benigna, bona praestando. Quod si charitas patiens est atque benigna, stude fidelissima inter omnia patienter tolerare adversa, ipsaque quae toleras cura diligere. CAP. II.-- nit credere quod charitas nunquam sine humilitate et obedientia in homine regnat. Si veram habueris charitatem, mox eris humilis atque obediens. Humilitas namque eximia virtus est: haec de terrenis hominibus facit coelestes; per hanc diabolus superatur, per hanc ejus laquei vitantur. Sic beatus Antonius dixit abbati Pastori: Vidi omnes laqueos inimici tensos in via, et ingemiscens dixi: Quis, putas, transiet istos laqueos? distamus; ut nos haec legentes, et opere complentes, diaboli laqueos possimus vitare, qui propter hoc inquirit, quomodo nos decipiat. Igitur quam magna virtus sit humilitas, Marci etiam monachi vita insinuat, quem dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã frat̾ requi senem Uis ut teneam mihi duos solidos
ꝓpt̃ infirmitatẽ corporis : & uidens senex cogitationẽ eius qđ uell& retinere eos.
dixit. Retine. Reuersus ergo incellã frat̃ cȩpit cũ cogitationib ꝓpriis contendẽre
dicens. Putas bene mihi dixit senex annon: Ex surgens ergo iterũ uenit ad senẽ : ro¬
gaus & dicens. ꝓpt̃ dm̃ dic mihi ueritatẽ : quia conturbor a cogitationib: meis
ꝓpt̃ illos duos solidos. dicit illi senex. Qui a uidi cogitationẽ tuã uolentẽ tenere
eos: dixitibi ut teneres. Nã non ẽ bonũ tenere : plusquã necesse est corpori. duo
ergo solidisunt spestua & si contigerit ut pereant nũ quid ds̃ non cogitat de nobis:

Expanded text:
quisivit senem, dicens: Vis ut retineam mihi duos solidos propter infirmitatem corporis ? Et videns senex cogitationes ejus, quod vellet retinere eos, dixit: Retine. Reversus ergo in cellam frater, coepit cum cogitationibus propriis colluctari, dicens: Putas benedixit mihi senex an non? Exsurgens ergo iterum venit ad senem, rogans et dicens: Propter Deum dic mihi veritatem, quia conturbor a cogitationibus meis, propter illos duos solidos. Dicit illi senex: Quia vidi cogitationem tuam volentem retinere eos, dixi tibi ut retineres, nam non est bonum tenere plus quam necesse est corpori. Duo ergo solidi sunt spes tua; et si contigerit ut pereant, nunquid Deus non cogitat de nobis?
Abbreviated transcription (Latin):
germinaq: in utilia fiunt. Uirtutes sc̃orũ ꝑ ostentationis appantũ dominio
tantiã ꝓdidit & ꝓpterea pericuras ꝑ ꝓph&iam audiuit. Vt significare tdi seruũ
uir cutes suas dumuanȩ glaestadio ꝓdiderit ꝑ dere istatim demonos suorũ operũ
dominos facere sic ille ꝑostencatione chaldeos rerũ suarũ dominos fecit . Obtima
ẽ. illa discr&io ut & nota sint opera nrã ãdi augendã glam. uocculto ꝓelatione
uitanda humana. Ille aut̃ deba publicare bonũ qđ agit.qui ꝑfecta humilitate
sundatus. nulia iansua ñ deba uublicirectur. Nam his quise intellegit ad huc

Expanded text:
semina quoque inutilia fiunt. Virtutes sanctorum per ostentationis appetitum dominio semina quoque inutilia fiunt. Virtutes sanctorum per ostentationis appetitum dominio jactantiam prodidit, et propterea perituras per prophetam audivit, ut significaret Dei servum virtutes suas, dum vanae gloriae studio prodiderit, perdere, et statim daemones suorum operum dominos facere, sicut ille per ostentationem Chaldaeos rerum suarum dominos fecit. 10. Optima est illa discretio, ut et nota sint opera nostra ad Dei augendam gloriam, et occulta pro elatione vitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta humilitate fundatus, nulla jam elatione contingitur. Nam qui se intelligit adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
in sequis que laudetur sicut scriptum est: In dño laudabitur animamea Sepe
uanã głam contempnendo in aliud genus el acionis incididũ insequis que gloriat᷑:
ꝓeo quod contempnat ab hominibus laudem: Quibus dã concessum est tantũ dẽ bene
agere & fructum bonioperis non habere : quod ipsi sibi auferunt ꝑstudium humane¬
iactantiae semꝑsuam aspiciens feditatem : quiuane gloriȩ fauores diligunt. &̃ ꝑdidis¬
sebonum opus doleant qđ phumana ostentatione fecerunt. Amator uane głȩ
unde possit sẽ ꝑlaudariagere ñ quiescit. & sub inde illiuires uanitatis praułs appaeu¬
tus aug&. Bonio peris inchoatio non deb& palamcitius ad homindꝰ cognitionen
uenire. Nedũ boni inchoatio humanis oculis reserat᷑ : auirtute ꝑfectionis in a¬
nescat ceptio scitatis. Ante maturitatis cñi tẽpus messos florentes cito pereunt

Expanded text:
in se, quisque laudetur. Sicut scriptum est: « In Domino laudabitur anima mea . » Saepe in se, quisque laudetur. Sicut scriptum est: « In Domino laudabitur anima mea . » Saepe vanam gloriam contemnendo in aliud genus elationis inciditur, dum in se quisque gloriatur pro eo quod contempserit ab hominibus laudem. Quibusdam concagere, et fructum boni operis non habere: quod ipsi sibi auferunt jactantiae. Semper suam aspiciant foeditatem qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum se opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. Amator vanae gloriae unde possit semper laudari agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. Boni operis inchoatio non debet palam citius ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim tempus messes florentes cito pereunt,
Abbreviated transcription (Latin):
deb& insidias : &i magis in bonis operib: cordis deb& adhibere caute lã neꝑ uanã głam
ꝑdat sema ipsũ acpereat. cunctaq: bona amit tat quȩ recte agendo optinuerat: XXIII¬
am in factis quã indictis cauendã. ẽẽ. iactantiã : flenda tam̃ ruina sibi ðeLACTANTIA:
quẽ qua magis quã dõ placere & laudẽ ab hominib: cõparare : Vanus error ẽ. animus
plenus fam app&ere : & ad capiendã trenã laudẽ studiũ dare: Circũ spice tem& ipsam
homonihilq: tibi arroges quȩ intes p̃ter peccatũ. Nondeclinat addexterã qui ñ sibi sed
dõ tribuit bonaquȩ agit. Neq ad sinis trã seuertit quide diuina indulgentia peccandi
licentiã ñ p̃sumit. Hoc ẽ qđ ꝓphetaait. Hȩc uia ambu late inea. neq: ad dexterã neq:
ad sinistrã. Verũ ese qđ natura expectat de lectari in laudib: Sed tunc recto sun dõ non

Expanded text:
debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet adhibere cautelam, ne per vanam gldebet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet adhibere cautelam, ne per vanam gloriam perdat semetipsum, ac pereat, cunctaque bona amittat quae recte agendo obtinuerat. am in dictis quam in factis est cavenda jactantia: flenda est tamen ruina velle sibi quemquam magis quam Deo placere, et laudem ab hominibus comparare. Vanus et erroris est animus plenus famam appetere, et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, o homo! nihilque tibi arroges quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit, neque ad sinistram se vertit qui de divina indulgentia peccandi licentiam non praesumit. Hoc est quod Propheta ait: « Haec via: ambulate in ea, neque ad dexteram, neque ad sinistram . » Verum est quod natura exspectat delectari in laudibus, sed tunc recte, si in Deo, non
Abbreviated transcription (Latin):
uigilare. sed soporis torporetene lt. Abono aeinterius lapsus si ꝑ carbones
intẽtionem bone operationis metu extingunt inopie. nec ꝑmatut᷑ infirma m̃te
iid naca ꝑ ficere : Et cũ indigere mundo m&uunt ãgła suꝑnȩ semet ipsos abscidunt
Hultis consiliorũ argumentis insidiat cis diabolus in ad qui rendo plurima. qui¬
in pancis & modicis de uouerant esse contenti. Opponit igit in corũ mente: futura
nsblandimtis inaentionẽ bgne de uocionis sub uertat. atq: interrenis lucrss
dic pta mñtẽ reducat. Mulns argumencis insidiat᷑ diabolus cis qui renuntiant
scło ut eius seitemu nore ꝓsternant. Grauius aut̃ illos in conoupiscenti scli ferit quos
postrenuntia ionẽ ad mundi amorem reduxerit. Et maxime ꝑcenodoxiã subi cit sibi
diabolus monachum : ut quẽ ꝑ scłi amorẽ retinere ñ potuit. ab humilitatis culmine
sub trahati& ꝑ suꝑbre tumorẽ sibi subditũ faciat: Dĩ seruus sẽꝑ fallentis diaboli p̃uidere

Expanded text:
igilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones intentionem bonae operationis metu exstinguunt inopiae, nec permittuntur infirmuunt, a gloria superna semetipsos abscindunt. 7. Multis consiliorum argumentis insidiatur eis diabolus in acquirendo plurima qui paucis et modicis voverant esse contenti. Opponit igitur in eorum mentes futurhis blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiant saeculo, ut ejus se iterum amori substernant. Gravius autem illos in concupiscentiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtrahat, et per superbiae tumorem sibi subditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis diaboli praevidere
Abbreviated transcription (Latin):
na inpugnabat᷑ frat̃ : haec aũt̃ cũ audiss&: post paucos dies. abiit ad locũ ubi positũ
erat corpus de functȩ mulieris. Et aperuit noctu sepulchrũ eius: & depallio suo
ter sit saniem putredinis eius & reuersus ẽ ad cellulã suã. Ponebatq illũ foet orem
in conspectusuo. & dicebat cogitationib: suis. Ecce desideriũ tuũ qđ que rebas saci

Expanded text:
adictus frater. Haec cum audisset ille, post paucos dies abiit ad locum illum ubi positum erat corpus illius defunctae mulieris, et aperuit noctu sepulcrum ejus, et cum pallio suo tersit saniem putredinis ejus, et reversus est ad cellulam suam, ponebatque fetorem in conspectu suo, et dicebat cogitationibus suis: Ecce habetis desiderium quod quaerebatis, sati
Abbreviated transcription (Latin):
sdũ antea iuis libidinẽ cadit inelationẽ Itemdum incaute doclinat elationei cacit
soraitor in libidioẽ Sieque eaculto uitio elationis itur in apto libidins &. deapto
ubidinis. itur inocculto elationis. Sed di scruus discrete ut trũque ponsanssic caue libi¬
dine ut ñ incurrat inelationẽ & sic p̃mit elationẽ ut non resoluat animũ ad libidmo .
la xoriosis at que suꝑbis demones plus sutores existunt: Dũ que in cetoris uitiis spimnaligni

Expanded text:
dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incaute declinat elationem, cadit segniter in libidinem; sicque ex occulto vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto libidinis, itur in occultum elationis. Sed Dei servus discrete utrumque pensans, sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem; et sic premit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. 243 4. Luxuriosis atque superbis daemones plus fautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiri
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cupiditatib: scđi hsqui dormitat exurgere conat̾ &i sopore somni deprim
Iue onĩ adbonũ nouit redire & uoluptatũ facib de primit᷑. Iste melius clegit

Expanded text:
eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit
Abbreviated transcription (Latin):
digresses ita & uirmundo renuntians parentele oprẽ tu ñ deb& abo nop̃pediri
ulticupiunt cõuolart ad gratiã dĩ. s̃ed timent carere oblecta m̃ta mundi. Pro¬
luo łcat quidẽ cosamorxp̃i sed reuocat cupiditas scłi. Quiꝓinde obliuiscũt᷑ uoti:
quicapiunt᷑ in lecebris uanitatis Qug cũq mens ꝓcellis mundihuius in uolueris.
lgnũ conscende crucis. ut mariid õtẽpestate huius sclilibereris. Nam nullus te
a lacumortis humane saluabit. nisi xp̃s oruerit . Qui seculo renuntiare dis posuit.
trans gresdionis reatuadstringitur. siuotũ mucauerit.It rocit en iindiscussiones
diumi iudicii arguendis. q̃ui qđ ꝓfessionespo ponderent implere opere cõtempserunt.
liiabilit cõparat᷑ similtudo auoluptatib: mundi conãti redire ad dm̃. retinentib

Expanded text:
digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepediri digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepediri e praepediuntur. 1. Multi cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Qui proinde obliviscuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. Nam nullus te a lacu mortis humanae salvabit, nisi Christus eruerit. 3. Qui saeculo renuntiare disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus