comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ria. contempnimus ea ⁊ redimꝰ
aid nos. Scd̾s ascensus fit cogri¬
tione ⁊ ꝯtemptu nr̃i. Cum enĩ
cognosuimus quam proni simꝰ
ad malum. ⁊ quam inualidi eso
bonum. contempnimꝰ nos ⁊ as¬
cendunus su pra nos. Tertiꝰ¬
fit coguitiõe
⁊ amore dei. Iste tertius ascensris
fit mentis dilatatione mentis
subleuatione. mentis alienatõe.
Mentis alienatõ est. quando mẽs¬
super se rapitur. De hoc mentis
excessu homo ab homine doceri
non potest. quia ibi nichil ht̃
sui. De mentis autem dilatatõe¬
⁊ mentis subleuatione instrui
potest. quia ibi aliquid ht̃ sui.
Mentis dilatatio est cum subu¬
no mentis aspectu plura conspi¬
cius uel de dei potentia. uel de
Intueri enimi debemus quam potẽ
ter cuncta creauit deus de nichilo.
quam sapienter gub̃nat. quam
benigne dĩpensat. Totum hunc
mundum sic ornatũ fecit ꝓpterꝰ
corpora. corpora ꝓpter animas.
animas ꝓpter se. ⁊ sdeo diligen¬
ter custodire debemus anmas
nr̃as. quatinus eas mundas ⁊

Expanded text:
contemnimus ea, et redimus ad nos. Secundus ascensus fit cognitione et contemptu nostri. Cum enim cognoscimus quam proni simus ad malum, et quam invalidi ad bonum; contemnimus, et ascendimus supra nos. Tertifit cognitione et amore Dei. Iste tertius ascensus fit mentis dilatatione, et mentis sublevatione, et mentis alienatione. Mentis super se rapitur. De hoc mentis excessu, homo doceri non potest; quia nihil ibi habet sui. De mentis autem dilatatione et sublevatione instrui potest; quia ibi aliquid habet sui. Mentis dilatatio est, cum sub uno mentis aspectu plura conspicimus, vel de Dei sapientia, vel de Intueri debemus quam potenter Deus cuncta creavit de nihilo, quam sapienter gubernat, quam benigne cuncta dispensat. Totum istum mundum sic ornatum fecit propter corpora, corpora propter animas, animas propter se. Et ideo diligenter custodire debemus animas nostras, quatenus eas mundas et
Abbreviated transcription (Latin):
ledicunt michi clicit dominꝰ. Iuda¬
icus popls Hic erat qui in rõne da¬
ti ⁊ accepti cõmunicare cõtẽpsit.
domino uolens benedicere Bñdice¬
benedictũ dei patris ut ben edicent᷑
ab eo. s samaritanũ demoniacum
uocans. insanis atq blaffemis in
sectabat᷑ maledictis. Maledicent in¬
quit illi ⁊ tu benedices. nam ab eis
benedictio qͣm uoluer̃t elongabit᷑
ad gentes. Benedicite gentes dm̃
p̃ueniens uos in benedictõib dul¬
cedinis. fenerantib sͥ multiplices.
restituet usuras. ⁊̃ benedictõib bea¬
ta serus partiens. scĩam u̾bi uel
gr̃am cuiuslibet mun̾is ad lutrũ
p̃rogat. domino aũ fen̾at io cundꝰ
homo qui miseretur ⁊ cõmodat dicẽ¬
te scriptura. Feneratur homo qͥ mĩam
quicumq spe diuine retribittõis ali¬
quid oꝑatur ut dice̾ possit. scio cui
credidi. qui dixit. si quid erogai̾us.
cum rediero reddam tͣ.¬

Expanded text:
ledicunt mihi, dicit Dominus . Judaicus populus hic erat, qui in ratione dati et accepti communicare contempsit Domino, nolens benedicere Benedictum Dei Patris, ut benediceretur ab eo; sed Samaritanum, daemoniacum vocans, insanis atque blasphemis Deum insectabatur maledictis . Maledicent illi, inquit, et tu benedices ; nam ab eis benedictio quam noluerunt, elongabitur ad gentes. Benedicite, gentes, Depraeveniens vos in benedictionibus dulcedinis, fenerantibus sibi multiplices restituet usuras in benedictionibus beata servis partiens, scientiam verbi vel gratiam cujuslibet muneris ad lucrum praerogat: Domino autem fenerat jucundus homo qui miseretur et commodat, dicente Scriptura: Feneratur Domino, qui miquicunque spe divinae retributionis aliquid operatur, ut dicere possit: Scio cui credidi , scio qui dixit: Si quid erogaveris, cum rediero reddam t
Abbreviated transcription (Latin):
Magr̃m uocat qͣi excuset ꝓdi¬
tõem. Ait illi. Tu dixisti. Cogitã¬
do aliquid dr̃. uixͣ illito dicerũt
apd̾ semet ip̃os. Constat itaq q
iudas corde dixit. ⁊ ratũ habuit
se ẽẽ ꝓlitorẽ. Confutatur gͦ tũ
aritlit tu dixisti. nec tam̃ aliis aꝑ¬
te expͥmitur. Sotest enĩ intelli

Expanded text:
rum vocat, quasi excuset proditionem. Ait illi: Tu dixisti. Cogitando aliquid dicitur, juxta illud: Dixerunt apud semetipsos. Constat itaque, quia Judas corde dixit et ratum habuit se esse proditorem. Confutatur ergo cum audit: Tu dixisti; nec tamen aliis aperte exp
Abbreviated transcription (Latin):
ħ locutus sum uob: tristicia imple¬
uit cor ur̃m. Contristabatur hu¬
manꝰ effectus. qr carnalis desolaba¬
tur aspectus. S ego u̾itatẽ dico no¬
bis. expedit uob̾ ut ego uadam. Si
enĩ ñ abiero paclitus ñ ueniet ad
uoꝵ. Si aũ abiero mittã eĩt ad uo.
Si alim̃ta tenera quib uos alui ñ
subtrͣaxo: solidum tibũ ñ esurretis.
Si carni carnalit adheseritis: capa¬
ces sp̃c ñ eritie. Sensus est. Nõ pote¬
stis plene capere sp̃m. qͣmdui scd̾m

Expanded text:
haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Contristabatur humanus affectus, quia carnalis desolabatur aspectus. Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos. Si autem abiero, mittam eum ad vos. Si alimenta tenera quibus vos alui non subtraxero, solidum cibum non esurietis. Si carni carnaliter adhaeseritis, capaces Spiritus non eritis. Sensus est: Non potestis plene capere Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m qui omĩa in manu sua h̃ebat̃.
uniu̾sa contumeliaꝵ genera passũ.
ut euugłiũ describit. Uscent ⁊̃ q
ex uoluntate miserendi ñ rictitate
nature mortalis erat ip̃e enĩ solꝰ
mortuus ẽ uoluntate. alii om̃s nc̃ci¬
tate. Q aũ passionus p̃ cet̾is diffi¬
cilior fuit. scẽ ꝑ theremiã testatꝰ
dicene. Ouos om̃s qui tnͣsitis per
uiam. attendite si ẽ dolor sicut do¬
lor ms̃. Huic gͥ passioni torm̃ta mar¬
tỹrũ comꝑata. minora ẽẽ usdebunt᷑.
⁊ seo nullus in passione illi se potest
equiꝑare. Hoc aũ sceo fcm esse ꝯstat.
ut osteride̾t qͣntam dilectõem in ho¬
mine habet ut ⁊ homo ad sui dilec¬
tionẽ magis acced̾e̾t. Uenit itaq filiꝰ
dei. ut hoĩem a poc̃o lib̾aret ⁊ suam
illi dilestionẽ infund̾e̾t. Hoc aũ fet
hoĩem quẽ assupserat patͥ offerẽ¬

Expanded text:
stum, qui omnia in manu sua habebat, universa contumeliarum genera passum, ut Evangelium describit. Vident etiam quod ex voluntate miserendi, non necessitate naturae mortalis erat: ipse enim solus mortuus est voluntate, alii omnes necessitate. Quod autem passio sua prae caeteris difficilior fuerit, idem per Jeremiam testatur, dicens: O vosite et videte si est dolor sicut dolor meus . Huic igitur passioni tormenta martyrum comparata, minora esse videbuntur, et ideo nullus in passione illi se potest aequiparare. Et hoc ideo factum esse constat, ut ostenderet quantam dilectionem in hominem haberet, ut et homo ad sui dilectionem magis accederet. Venit itaque Filius Dei, ut hominem a peccato liberaret, et suam illi dilectionem infunderet. Hoc autem fecit hominem quem assumpsit, Patri offere
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓ mundo rogo. Pon rogo ut tollaᷤ
eoz de mundo. s ut serues eos a ma¬
lo: huic ħs quia sc̃i ñ debent rogare
ut tͣnseant de mundo. si adhuc ñ ẽ
eis conueniens. Hotłte metum
xp̃r anima rius in ip̃o die futura
erat in inferno. caro in sepulchꝰ

Expanded text:
 mundo elegi . Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo. Hinc habes, quia sancti non debent rogare ut transeant de mundo, si adhuc non est eis conveniens, sicut nec , anima ejus ipso die futura erat in inferno, caro in sepulcro.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ legitur in ꝓu̾bus salomonis.
mitte manũ tuã sciens qm̃ talia
oportet te p̃parare. Mensa potentis
ẽ. unde sumit᷑ corpꝰ ⁊ sanguis dñi.
Sed̾e est humilit acced̾e. Consid̾ando
apposita intellig̾e est. tantã gr̃am co¬
gitare. Mitt̾e manũ ⁊ talia p̃parare

Expanded text:
quod legitur in Proverbiis Salomonis: mitte manum tuam, sciens quoniam talia oportet te praeparare . Mensa potentis est, unde sumitur corpus et sanguis Domini. Sedere est humiliter accedere. Considerando apposita intelligere, est tantam gratiam cogitare. Mittere manum et scire
Abbreviated transcription (Latin):
uohis locum ⁊ c̾. No sunt contͣria
qd dixit mansiones multe sunt.
⁊ qd̾ hic dicit se it̾um p̃parare locũ.
Nam ⁊ iste mansiones iam sunt p¬
parande sunt in oꝑatõe. Sic illud
deus q̃ fittura sunt. fecit p̾destinã¬
do. facturꝰ est oꝑando. Parat gͦ ds mͦ
mansionez. mansionib parando
mansores. P domũ accipit᷑ regnũ
deretis inquit qr huae nature gra¬
tulandum ẽ. q̃ leuat᷑ ad dexteram
patͥs in quo idem sͥ sꝑant ceterz.

Expanded text:
itum fidei. Non sunt contraria quod dixit, mansiones multae sunt, et quod hic dicit, se iturum praeparare locum. Nam et istae mansiones jam sunt pparandquae futura sunt. Fecit praedestinando, facturus est operando. Parat ergo Deus modo mansiones, mansionibus parando mansores. Per domum accipitur templum deretis, inquit, quia humanae naturae gratulandum est, quae levatur ad dexteram Patris, in quo idem sibi sperant caeteri.
Abbreviated transcription (Latin):
tur cum eis ticitꝰ᷑. Esuriui ⁊ ñde¬
distis mͥ manclucare. Dechis aũ qͥ
di sunt dicit psalmista. Non resur¬
gent impii in uiditio. ut uł iũ¬
dicent. uł iudicent᷑. Genuna pu¬
nitur sña impuis. dum ait. hic
ꝓ suis m̾itis mentis cetitate ꝑuer¬
titur ne cecitatẽ uideat. aut dum
in fine dampnabit᷑ ut debitas pe¬
nas exsoluat.

Expanded text:
is dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare. De his autem qui di sunt, dicit Psalmista: Non resurgunt impii in judicio , ut vel judicent, vel judicentur. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑfectoꝵ unus ordo ẽ in uiditio
qui cum deo uiclicat ⁊ ñ iuidicat᷑.
De his dñs ait. Sedebitis ⁊ uos sr̃
sedes .xii. Alius ordo etiã uiditat
exẽplo suo repbos. ⁊ udicat᷑ cũ ez
dicit᷑. Esuriui ⁊ delifti michi mã¬
ducare. Multi uͦ qui intͣ eccl̃iam¬

Expanded text:
quia perfectorum unus ordo est in judicio, qui cum Deo judicat, et non judicatur. De his Dominus ait: Sedebitis et vos super sedes duodecim . Alius ordo etiam judicat exemplo suo reprobos, et judicatur cum ei dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare. Mali
Abbreviated transcription (Latin):
.xii. de eodem uase in circuitu cibo
cum dño sumebant: incenaculo
strato qi iacendo mors antiqͦ recũ¬
bentes. Alioqͥn ꝓditor ꝑ intinctionẽ
manus expresse notatus ẽẽt si nul¬
lus exa lii ad estam dñi manũ ex¬
n fuisi homo ille. Si in ut̾o matͥs
mortuus fuiss. ne uinus nasceret
in comꝑatõe mali qd̃ postea ꝓ me
nus amarui. Ul usitare. ⁊ simplicĩt
dictũ ẽ. multo melius ẽẽ non sub¬
sistere qͣm male subsistere. ut si de
aliquo pessimo diceret᷑. Melius eẽt
illi si nunꝙͣ fuisset. Dicit et iħc. h¬

Expanded text:
ecim de eodem vase in circuitu cibos cum Domino sumebant, in coenaculo strato, quasi jacendo, more antiquo recumbentes. Alioquin proditor per intinctionem manus expresse notatus esset, si nullus de aliis ad escam Domini manum exon fuisset homo ille. Si in utero matris mortuus fuisset, ne vivus nasceretur, in comparatione mali quod postea promernus amarum. Vel usitate et simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere, quam male subsistere, ut si de aliquo pessimo diceretur: Melius esset illi si nunquam fuisset. A. 122I
Abbreviated transcription (Latin):
renuntians quis mundo si tardꝰ.
si tepidus si sue purgationis mi¬
nus fu̾it curiosus quamquã in
seculo minus extitit inquinatus.
tarclius inconscientie serenttatem
at caritatis proficiet lib̾tatẽ. ac si
feruens sp̃u. si diligens ac sollicitꝰ
si discretionis uirtute fundatus as¬
sumptis sp̃alium ex̾citiorũ instra¬
mentis uitiorum genimina ab agͦ
cordis sui potenter euellat. in au¬
ras conscientie purioris crtius res¬
pirabit ac iugo cupiditatis excuᷤ¬
so ac onere deposito passionum ĩ¬
ueniet. quia iugum domuni su¬
aue est ⁊ onus eius leue est. Qnͣ¬

Expanded text:
renuntians quis mundo, si tardus, renuntians quis mundo, si tardus, si tepidus, si suae purgationis minus fuerit curiosus, quanquam in saeculo minus existit inquinatus, tardius in conscientiae serenitatem, ac charitatis proficiet libertatem: at si fervens spiritu, si diligens, sollicitus, si discretionis virtute fundatus, assumptis spiritualium exercitiorum instrumentis, vitiorum genimina ab agro sui cordis potenter evellat, in auras conscientiae purioris citius respirabit, ac jugo cupiditatis excusso, ac onere deposito passionum, inveniet, quia jugum Domini suave est, et onus ejus leve.
Abbreviated transcription (Latin):
tiliter premisimus que om¬
nia. si attente si diligent᷑ postre¬
mo si humiliter inspiciantur. e¬
rit ni fallor perfacile intueri con¬
u̾sum quemlibet ex noua
caritatis infusione. alacri cona¬
tu ac leuissimis quibrdam men¬
tis sue motib ad altiora sustolli.
Scupiditate deorsum p̾mente ⁊
omne cui inheserit naturali pori¬
dere ad una semꝑ urgente. in ip̃o
suo conatu ñ nichil labore. ⁊ qͣnto
frutex ꝑnitiosa altius in ip̃is a¬
iume recessib radices infixerit. tã¬
to in earum auussione maior dif¬
ficultas perinde in ascensioue mi¬
nor facilitas. S sicut piger quiᷤᷤ
ac desidiosus. ac agriculture im¬
perctus. agrum suum parua. licet
ex parte tribulis ac spinis obsitũ
tardius euacuat ⁊ emundat. im¬
piger autem ac sollititus ac huiꝰ
discipline industrius. etiam si om¬
nem agri suꝑficiem occupau̾it ue¬
prium densitatẽ. citius eradicat
ac de sterili ⁊ infecundo pinguem
reddit ⁊ uberem. sic nimirimi ab¬

Expanded text:
tiliter inseruimus: quae omnia si attente, si diligenter, postremo si humiliter inspiciantur, erit, ni fallor, perfacile intueri, conversum quemlibet ex nova charitatis infusione, alacri conatu, ac levissimis quibusdam mentis suae motibus ad altiora sustolli, sed cupiditate deorsum premente, et omne cui inhaeserit naturali pondere ad ima semper urgente, in ipso suo conatu, nonnihil laborare. Et quanto frutex perniciosa altius in ipsis animae recessibus radices infixerit, tanto in earum avulsione major difficultas, proinde in ascensione minor facilitas. Sed sicut piger quis ac desidiosus, ac agriculturae imperitus, agrum suum parva licet ex parte tribulis ac spinis obsitum, tardius evacuat et emundat: impiger autem ac sollicitus ac hujus disciplinae industrius, etiamsi omnem agri superficiem occupaverit, veprium densitatem citius eradicat, ac de sterili et infecundo pinguem reddit et uberem: sic nimirum ab
Abbreviated transcription (Latin):
uere mites ⁊ lenes sunt ⁊ pacientes qͥ neminẽ ledũit. ⁊ imꝑb̾
cedunt. Sunt aũ quidam qui ita uolunt ẽẽ mittes ut hͥł cent
de aliena uita. neminȩni de bono amoueant neminem de ma¬
lo corrigant. s tał lenitas ñ ẽ multũ laudanda. qr tales deb̃t
⁊ bonis ao meliora exhib̾ant exhortacõnem.⁊ mał de malo

Expanded text:
es. Mites sunt lenes et patientes, qui neminem laedunt, et improbis cedunt. Sunt autem quidam, qui ita volunt esse mites, ut nihil curent de vita aliena, neminem de bono admoneant, neminem de malo corripiant. Sed talis lenitas non est multum laudanda, quia patet bonis ad meliora exhibeant exhortationem, et malis de malo
Abbreviated transcription (Latin):
suos. sec suos equos suasq qͣdrigas habi r̃ aꝓminas abi
nonne qͣbrrgam faciunt insticia. prudentia. cepant¬
ela. fortitudo nõne hie ẽ currꝰ. ⁊ quadrige. hese  istã
religiosoꝵ. Incipientiũ. ꝓfiscientium. currentiuim.
puenientum. uultis uidere qͣdriguas nn aminadab

Expanded text:
suos, sic suos equos suasque quadrigas habet vester Aminadab. Nonne quadrigam faciunt justitia, prudentia, temperantia, fortitudo? Nonne hic est currus et quadriga Eliae? Istam religiosorum, incipientium, proficientium, currentium, pervenientium. Vultis videre quadrigas nostri Aminadab,
Abbreviated transcription (Latin):
est incentor pc̃ci. pcc̃m eñ uia ẽ eundi ad aqͥlonẽ . iͦ. dia¬
bolum ⁊ gehenram. uͥ est mors sine fine ⁊ dolor ꝯtimiꝰ.
uñ in inferno nulla ẽ redẽpcio.
uia ad orientẽ est caͣ ᷤᷤ qua itur ad d̾m. hac uia qͥsq ꝓ a¬
nus deb inced̾e ĩ cuiꝰ designacõne q̃n oramꝰ manꝰ ⁊ uultꝰ
ad orientẽ u̾timꝰ significãtes qr illuc tend̾e̾ uolumꝰ. qͣn¬

Expanded text:
est incentor peccati. Peccatum enim via est eundi ad aquilonem, id est diaboli ad gehennam, ubi mors sine fine et dolor continuus. Unde: In inferno nulla est redemptio. Via ad orientem est charitas, qua itur ad Deum. Hac via quisque Christianus debet incedere, in cujus designatione, quando oramus, manus et vultum ad orientem
Abbreviated transcription (Latin):
Naboth occisus.
Sason uincłatus.
Salonion factꝰ apostata.
daiid hõicida ⁊ ꝓditor.
Sysara clauo ꝯfossus.¬

Expanded text:
Naboth occisus, Samson vinculatus, Salomon factus apostata, David homicida et proditor, Sisara clavo confossus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ docũnt multam turbam. ⁊ tunc primo sequaces xp̃ia¬
uisum est enim ĩ ꝯgruũ ⁊ indecens gentilibꝰ ad fidem
com̃isis sequates religionis xp̃i᷑ne cõmuni nomine cẽ¬
seri. s pocus denominandos esse: a nomine mag̃ri.
sic̃ insectis phariseorum sequaces denominabant᷑ a
nomine magistroꝵ ut ad epicuro epicuri.

Expanded text:
t docuerunt turbam multam. » Et tunc primo sequaces ChristiaVisum est enim incongruum, et indecens gentilibus ad fidem conversis, sequaces Christianae religionis communi nomine censeri. Sed potius denominandos esse a nomine Magistri, sicut in sectis philosophorum sequaces denominabantur a nominibus magistrorum, ut ab Epicuro epicuri.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i carni signa iuctorie sue. u̾bi cã. Miles fortit̾ egit et
mullis uulnerib ẽ ꝑfossus. Ait illi medicꝰ. Uis sanar sine
om̃i cicałde: uł cũ eicatteb̾simne om̃i deformuate: ꝓuto qd in
signũ gle sue. ⁊ pro exemplo alios animandi. adid reser¬
uaret cicat̾ces Et nota qr duo mira scd̾m humanã ronẽ
ut uitatis carnẽ probaret. Uel pot̃ dici. corpꝰ dñi ue uisibłe
⁊ palpabile alũs incorruptibilib. acorruptibilib u̾o: uidi
⁊ palpari nõ pot̾. nisi miracłose

Expanded text:
omni carni signa victoriae suae. Verbi gratia, miles fortiter egit, et multis vulneribus perfossus est. Ait illi medicus: Vis sanari sine omni cicatrice? vel cum cicatricibus sine omni deformitate? Puto quod in signum gloriae suae, et pro exemplo alios animandi ad idem, reservaret cicatrices. Et nota quod duo mira secundum humanam rationem, ut veritatem carnis probaret. Vel potest dici corpus Domini vere visibile, et palpabile aliis incorruptibilibus; a corruptibilibus vero videri et palpari non potest, nisi miraculose
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ malũ erat ꝙͣ. eas intfic̾e. qd facent si inuiti cũ
eis ħitarent. ⁊ iñ nlłam penã temꝑalẽ ĩferebat
his om̃ibꝰ inegͥco. qͥ nullatenꝰ pͭ abstiñe qͥn comebat
tarnes uaccinas uł arietinas ⁊ medicꝰ decitat᷑ ab
utcoq s qr uid eum ꝑtinacẽ inꝓposito: ꝑmittit
qͣm uactuns utat᷑. qr minis nocent. Inħ amñt alle¬
rena temꝑał a moyse. si uxor dimitt̃et᷑: p̃ datã pmis¬

Expanded text:
 malum erat quam eas interficere, quod facerent si inviti cum eis habitarent; et tamen nullam poenam temporalem inferebat his omnibus in aegroto qui nullatenus potest abstinere quin comedat carnes vaccinas, vel arietinas. Medicus dehortatur ab utroque; sed quia videt eum pertinacem in proposito, permittit, uia minus nocent. In hoc autem alleretur poena a Moyse, si uxor dimitteretur; post datam permis
Abbreviated transcription (Latin):
nota qd̵ ambrosiꝰ dĩc̃ q uir cum prima mulie¬
re benedicit᷑. ⁊ nõ cum scd̾a. quasi dic̾ẽt. in sai¬
cra scͥptura legimꝰ bñdict̃onẽ uiri. cum prima
muliere. s non legimus ut dẽ benedicat ui¬
rum cum secunda.:

Expanded text:
t Ambrosius dicit quod vir cum prima muliere benedicitur, et non cum secunda, quasi diceret: In sacra Scriptura legimus benedictionem viri cum prima muliere, sed non legimus, ubi Deus benedicat virum cum secunda.
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑a mortalium. ⁊ in quo libido sol dñari caritatẽ
mentis ⁊ corꝑis seruandam. ⁊ impuoicieiã rescindendã
indicet
te illa mag̃ dñat᷑. ⁊ qr in illo menbro culpam mobediẽcie
pꝰ homo cognouit decuit ut in illo menbro sigñ ĩ obedĩe
acciꝑet. fiebat aũt. uiii. die lapideo cultro. qr pꝰ septena¬
ne in fut᷑o. Conferebat aũt cͥcumcisio suo tẽꝑe remissi¬

Expanded text:
ibido solet dominari, castitatem mentis et corporis servandam, et impudicitiam recidendam indicet. te illa magis dominatur; et quia in illo membro culpam inobedientiae primus homo cognovit, decuit ut in hoc membro obedientiae acciperet. Fiebat autem octava die lapideo cultro, quia post septenane in futuro. Conferebat autem circumcisio suo tempore remissi
Abbreviated transcription (Latin):
loth. ut intrarent domũ eiꝰ disimulabant¬
⁊ dicebant neqͣꝗͣ s manebimꝰ in platea.¬
de discipłis aũ legr̃. ⁊ coegerunt eum. de
loth uͦ scriptum ẽ. qd̾ angłos oppido coeg̃ ĩtre¬
o coactio scã. o uiolentia comendabił que
xp̃m ⁊ angłos faẽ hospites cum recipit᷑ quis pauꝑ in hospi

Expanded text:
mulabantt dicebant: Nequaquam, sed manebimus in platea.De discipulis autem legitur: Et coegerunt eum; de ro scriptum est, quia angelos oppido coegit intraO coactio sancta! o violentia commendabilis quae tum et angelos hospite
Abbreviated transcription (Latin):
s utrũ ꝯtinui futuri sint an int̾polati. ñ exp̃ssit.
ꝓrima die eriget se mare .xu. cubitis suꝑ altitudinẽ mon¬
ciũ stans in loco suo qͣi murus.
Sed̾a tantũ deseendet ut uix uderi possit.
raoxa apiine belue apparentes suꝑ mare dabunt rugitꝰ
usq ad celũ.
Quarto ardebit mare ⁊ aqua.¬
Qͥnto herbe ⁊ arbores dabunt rorẽ sanguineũ.
Sexto ruent edificia.
Septimo petre adiniueem collident᷑.
Duodecuno cadent stelle.
t̾ciodecimo morient᷑ uiuentes ut cũ mortuis resurgãt.

Expanded text:
Sed utrum continui futuri sint, aut interpolati, non expressit. In prima die, eriget se mare XL cubitis supra altitudinem montium, stans in loco suo quasi murus. cundo tantum descendet, ut vix videri possit. Tertio marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum. Quarto ardebit mare. Quinto herbae et arbores dabunt rorem sanguineum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad invicem collidentur.Duodecimo cadent stellae. Decimo tertio morientur viventes, ut cum mortuis resurgant.
Abbreviated transcription (Latin):
saluar nõ poss absq incisione. ⁊ cciuitio. Consulit p̃r filium
utr̃ ligari uelit. Ille sanitatẽ desid̾ans rogat se ligari. ⁊ uri.
se ceposcit. s apr̃e nõ soluit᷑ donec sanet᷑. In hunc mod̾ regła¬
ris. qui regulari discipline. ⁊ scient̃ ⁊ sponte se obligauit. si
qͥd molestie. ⁊ afflictionis senser̃. p̾acient̃ sustinebit. qr post

Expanded text:
sanari non potest absque incisione et cauterio. Consulit pater filium, utrum ligari velit. Ille, sanitatem desiderans, rogat se ligari, incidi  deposcit; sed a Patre non solvitur, donec sanetur. In hunc modum monachus, se regulari disciplinae sponte et scienter obligavit, si quid molestiae et afflictionis senserit, patienter sustinebit, quae post
Abbreviated transcription (Latin):
sit in t̾tium heredem sicut pluriia
eyompla docint. et qr nͥ habet euentꝰ
sordida preda bonos et q̃ male parta
sunt male dilabunt᷑. Seda pena eoꝵ
ẽ quia iux poterũt ablata restituere.
a d̾o enĩ hoc pcẽm suꝑ om̃ia alia uis¬
cosum ẽ: et tenax. uol si habẽt unde
ẽẽ. quã ablatoꝵ restitutores. Tercia
pena erit in gehen̾a. qd̾ aurum
ebuliens suꝑ ip̃õs entes cũ nerone essun¬
det᷑ habundant̾ et ex om̃i ꝑte.

Expanded text:
sit in tertium haeredem, sicut plurima exempla docuerunt. Et quia Non habet eventus sordida praeda bonos, et quae male parta sunt, male dilabuntur. Secunda poena eorum est, quod vix poterunt ablata restituere. Adeo enim hoc peccatum super omnia alia vitiosum est et tenax, vel si habent unde esse quam ablatorum restitutores. Tertia poena erit eis in gehenna: quod aurum bulliens super ipsos entes cum Nerone effundetur abundanter, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥluget qu auitetit caros suos pattrẽ matrẽ. filiũ aut aliaquẽ
ꝓpinqũ. heii ꝙͣ młti lugent dãpua corꝑalia qͥ luge ꝯtẽpuit
Dapna sp̃ialia. q̃n aliqͥs infirmat᷑ aut morit᷑. lugent ani¬
ũ lugent osanitas insana ⁊ iusio ceca. ouita mortua.
de istis q̃ u̾ sunt lugenda uł parũ lugenda. gͣuit̾ lugnt

Expanded text:
quando amittit charos suos, patrem, matrem; filium, aut aliquem propinquum. Heu! quam multi lugent damna corporalia, qui lugere contemnunt damna spiritualia! Quando aliquis infirmatur, aut moritur, lugent aminon lugent. O sanitas insana! O visio caeca! O vita mortua! De istis, quae non sunt lugenda vel parum lugenda, graviter lugent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ costellacionẽ. ꝑ moclũ cõplexcionis sue qd̾ quã detestabile
sit auertanus. hoc ẽ eñ qi cũ dño gerrã mouere. qd enim
detestatur. et odit. hic apbat. et diligit et hosten dei qͥsi¬
recipit et municionẽ ei prestat. ũno in ip̃m actorẽ fati. et
stellarũ. et cõplexcionis mane cͥmẽ quadã obligacione refũ¬
dit. nec actẽdit illud coniuinatoriũ ssaie. ue illis qͥ dicũt¬

Expanded text:
plexionis suae. Quod quam detestabile sit advertamus. Hoc enim est quasi cum Domino guerram movere. Quod enim Deus detestatur et odit, hic approbat et diligit, et hostem Dei recipit, et munitionem ei praestat; imo in ipsum auctorem fati et stellarum, et complexionis humanae, crimen quadam obligatione refundit, nec attendit illud comminatorium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ carentes felle ⁊ inuidia. ocłi tui .i. p̃dicatores .t. qui tͥ
Columbe. incꝰ sp̃e sp̃c sc̃s .s. apparuit. ĩoq ⁊ sp̃uał intłłi¬
gencia. ⁊ om̃ia spũalia dona. nomine columbe designãt᷑.
Colũba felle caret. rostro nõ ledit. in caũnis petͣrum in¬
dificat. alienos pullos nutͥt. uixta fuenta man. melio¬
ra gͣna eligit. gemit̃ ꝓ cantui redd̾. gregatim uolat. alis
se deffendit. uisum recuꝑat. Ita sc̃i uixta fiuenta coctue
secentes. meliores sñas eligunt. homunes axp̃o alieuos

Expanded text:
 carentes felle et invidia. Oculi tui, id est praedicatores tui, qui tibi columbgentia, et omnia spiritualia dona nomine columbae designantur. Columba felle caret, rostro non laedit, in cavernis petrarum nidificat, alienos pullos nutrit, juxta fluenta manet, meliora grana eligit, gemitum pro cantu reddit, gregatim volat, alis se defendit, visum recuperat. Ita sancti juxta fluenta doctrinae sedentes meliores sententias eligunt, homines a Christo alienos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ saporem retinet ⁊ odorem quo p̾¬
mum imbuta est. Et addit greca
ñirat istoria alexandrum potẽtis¬
simum regem orbisq dñatorem
⁊ in moribs ⁊ mn incessu non potuniꝰ¬

Expanded text:
et saporem retinet et odorem, quo primum imbuta est. Graeca narrat historia, Alexandrum potentissimum regem, orbisque domitorem, et in moribus, et in incessu, Leoni
Abbreviated transcription (Latin):
isi. ab assiduitate m̾gẽdi
nome sumpsit. sepe eĩ demisso in
profundum capite aurarũ signa
equoris tempestatẽ cum clamoe̾ lit̃
perit. lam inpelago gͣuissim ami

Expanded text:
is ab assiduitate mergendi nomen hoc haesit. Saepe autem demisso in profundum capite aurarum signa entes aequoris tempestatem cum clamore ad litora tendunt. Nam in pelago iam gravissimam
Abbreviated transcription (Latin):
composico. aures pplĩ mulsenni.
quicquid dixenint h legem den
sum suum incongrua aptant tes¬
timonia qiͣ grande sit.⁊ non uitio¬
sissimun docendi genus depͣu are
trabere repugnantin. ¶ Arrołcio¬

Expanded text:
composito aurem populi mulserint, quidquid dixerint, hoc legem Dei t; sed ad sensum suum incongrua aptant testimonia; quasi grande sit, et non vitiosissimum docendi genus, depravare trahere repugnantem. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Rudis testa diu⁊ saporẽ retinet ⁊ odo¬
rem quo primum mmibuta e. Grecai
narrat istoria alexandrum pocũtiᷤᷤ¬
simũ regẽ. orb̃q dominatorem⁊ in
moribo ⁊ incessu non potuisse carere¬

Expanded text:
rudis testa diu et saporem retinet et odorem, quo primum imbuta est. Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis, pae
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̾sbr̃orum sapientum sta ⁊ sapĩe¬
⁊ sapie illorũ ex corte conuingẽ ui cẽz
nan. icõem dei: possis audire ⁊ pubia
laudis non effi̾ant ce. Siuidens sũsa¬
rum eigila ad illum⁊ gͣdus bostior
illiꝯ exterat pes cuus. Exͣ inbro augͦ

Expanded text:
ne presbyterorum prudentium sta et sapientiae illorum ex corde coniungere ut omnem narrationem Dei possis audire et proverbia laudis non effugiant te et si videris sensatum evigila ad illum et gradus ostiorum illius exterat pes tuus cogitatum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ qui regib se ihẽm lbam exhibet
egyptus moysen. forncantib phi¬
nees. heliam ydolatris. heliseum ⁊¬
auans. petium mentientibs. Paulũ
blasphaemantib. negociantib xp̃¬
qui sint inuiditõ rectian ꝯsilio ꝓui¬
di. ĩuibendo discreti. andisponendo ĩ¬
dustin. in agendo stren. mocio nõ¬

Expanded text:
 qui regibus Iohannem exhibeant, Egipciis Moysen, fornicantibus Finees, Heliam ydolatris, Helizeum avaris, Petrum mencientibus, Paulum blasphemantibus, negociantibQui sint in judicio recti, in consilio providi, in jubendo discreti, in disponendo industrii, in agendo strenui, in lo
Abbreviated transcription (Latin):
lapis diu̾sarum coloribꝰ
renus igni amcristi fulgens pur¬
pura synaragdi ncens uiriditaᷤᷤ
tate sunt lucentes nomen ht̃ ap
acria bunc lapidem india sola pa

Expanded text:
s diversarum colore tenuior ignis, amethysti fulgens purpura, smaragdi nitens viriditas, etate lucentia. Nomen habet ex patria
Abbreviated transcription (Latin):
q duricia cuns ut quauis fortunc
tu lapidu t̾go repcuss nõ sñtiat. Noc¬
ce maquis: die humi quiescir. Oua
int̾ra fouet. iascub ⁊ femina inc̃s
suant. hunc pisces qd̾ serratam hr̃¬
ces cristmñ ten auentinm dissecan¬
do int̾imur. Solus ex animalibo sũ¬

Expanded text:
is duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet: masculus et femina vices servant. Hunc pisces quidam serratam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimunt. Solus ex animalibus sup
Abbreviated transcription (Latin):
mata suam frag̃ntiam. nõ nisicum
mcenduntur exꝑandunt. Ita sc̃iun
om̃e qd intutib iecolent. Incubr¬
Nonne qui ponium ĩmanu sua põ¬
cat dimmidia die. reliq̃ diciꝑte suab̾¬

Expanded text:
mata fragrantiam suam nonnisi cum incenduntur expandunt, ita sancti viri omne quod virtutibus redolent in tribuNonne qui pomum in manu sua tenuerit dimidia die, reliqua diei pa
Abbreviated transcription (Latin):
una un ꝯuingit nec spiraculũ i ce¬
dit ꝑ eas. scã est libido detrahndu
audiendi ue det̾hentem. In eunt fa¬
miliantates ad maledicendum co¬
cordes ad discordiam consili. at int̾
se minicis suas amicitias. ⁊ panco¬
sñtanee malignitatis affectuodio¬
sa celebratur cosło. hanc celebrau̾

Expanded text:
uni conjungitur, nec 1347 spiraculum incedit in eis; tanta est libido detrahendi, audiendive detrahentem. Ineunt familiaritatem ad maledicendunt, concordes ad discordiam. Conciliant inter se inimicissimas amicitias, et pari consentaneae malignitatis affectu cele
Abbreviated transcription (Latin):
mal se ipampgans rostro suo. Qñ
enim ex ciborum mulcitudĩem sñt
se guatam aquam mannã intͣ collỹ
recollig̃ quam ꝑ annum ad int̾iora
infudir. Que remolliendo pacti
cibi duriciam⁊ morrificando intes¬
tina suꝑflua eic̃ ⁊ expellic. Sig̾ficat

Expanded text:
e se ipsam purgat rostro suo; quia quando ex ciborum multitudine sentit se gravatam, aquam marinam intra rostrum recolligit, quam per anum ad interiora infundit; que aqua remolliendo cibi compacti duritiem et mordicando intestina superflua eicit et expellit. Et ist
Abbreviated transcription (Latin):
mut antur nec inimo ꝓpõĩto pdurã¬
ces alios atq alios se demostrant.⁊
pudiciciam cum castis. luxim am
cum luxunosis exͥcentes. ⁊om̃ino
ut cuigcumq mens fiͣt ita ꝓpͥosi
aptances mores. Quos et̃ incare dif¬
ficile est pp̃ nequitiam que ĩsimła¬

Expanded text:
mutantur; nec in uno proposito perdurantes, alios atque alios se demonstrant, pudicitiam cum castis, luxuriam cum libidinosis exercentes, et omnino ut cujusque mens fuerit, ita proprios aptantes mores. Quos etiam vitare difficile est, propter nequitiam quae in simula
Abbreviated transcription (Latin):
mĩatur macia terestris plus quã
aquea ⁊ iõ młte ẽ corpulũtie ⁊ pĩ¬
guedĩs. uñ insenecrute pͥmag̾to¬
die corpis in ip̃is dorso coadunã
uigantes incaute appinquinc:
sine piculo uirenadeni. pp aquei¬

Expanded text:
plus quam aque, et ideo multe est corpulentie et pinguedinis. Unde in senectute, pre magnitudine corporis, in eius dorso coadunatur  navigantes incaute appropinquaverint, sine periculo vix evadunt; nam aqu
Abbreviated transcription (Latin):
los suos miro. nnore dilig̾.⁊ eos ir
pelago longo cempr circumduc.
qͥsi eos ab. arenarũ cumulis impedi¬
ore collectã sr̃eos fundi:⁊ sic eos.a
piculo lib̾aus. ad ifundũ pelagi¬

Expanded text:
los suos balena miro amore diligit, et eos in pelago longo tempore circumducit, quod si eos ab arenarum cumulis impediore collectam super ipsos fundit, et sic eos a periculis liberans, ad profundu
Abbreviated transcription (Latin):
ne p̾sbr̃orum sapientum sta ⁊ sapĩe¬
⁊ sapie illorũ ex corte conuingẽ ui cẽz
nan. icõem dei: possis audire ⁊ pubia
laudis non effi̾ant ce. Siuidens sũsa¬
rum eigila ad illum⁊ gͣdus bostior
illiꝯ exterat pes cuus. Exͣ inbro augͦ¬

Expanded text:
ne presbyterorum prudentium sta, et sapientiae illorum ex corde conjungere, ut omnem narrationem Dei possis audire, et proverbia laudis non effugiant a te. Etsi videris sensatum, evigila ad illum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. » Qu
Abbreviated transcription (Latin):
elcta suanda suta quasi int̾scorpi¬
ones ⁊ colubros incedñdum ut accĩc¬
us limbis calciatisq pedib apprchẽ¬
sisq baculis iter ꝑinsidias huiusi
scłi ⁊ nt uenena faciamus possimꝰ¬

Expanded text:
electa seruanda sunt et quasi inter scorpiones et colubros incedendum, ut accinctis lumbis calciatisque pedibus et adprehensis manu baculis iter per insidias huius saeculi et inter uenena faciamus possim
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Felix illa conscientias ltã uir¬
gmiras in ciius corde pret̾ amore
xp̃i qui est s.apia castitas patienua.
arq iusticia cetereq iurtures ullus
alius uersatur amor nec recõclatoe:
hominis alii suspirat nec uidẽ desid¬
rat quem cũ uidẽĩt: dimirte nolic. n¬

Expanded text:
e. felix illa conscientia et beata uirginitas, in cuius corde praeter amorem Christi, qui est sapientia, castitas, patientia atque iustitia ceteraeque uirtutes, nullus alius uersatur amor nec ad recordationem hominis aliquando suspirat nec uidere desiderat, quem, cum uiderit, nolit
Abbreviated transcription (Latin):
electa suanda sunt⁊ quasi int̾ scorpi¬
ones ⁊ colubros mocdñdum ut accĩc¬
cis lumbis. calciatisq pedibꝰ ⁊ appre¬
hñsis manu baculis: iter ꝑ insidias
huius seculi ⁊ int̾ uenena faciamus
possimus qr ꝑuenire ad dulces aqͣs¬

Expanded text:
electa seruanda sunt et quasi inter scorpiones et colubros incedendum, ut accinctis lumbis calciatisque pedibus et adprehensis manu baculis iter per insidias huius saeculi et inter uenena faciamus possimusque ad dulces
Abbreviated transcription (Latin):
mnum babet. postꝙͣ enim arsent
iaquis in eñditur quib solet ig̃s
quo solet ignis accendi usus hiniꝰ
di non pot herere fortius insi calce
lapidib albo ⁊ duro melior ẽ inrec¬

Expanded text:
 facit: postquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis quo solet ignis accendi: usus ejus di non potest adhaerere fortius, nisi ad slapide albo et duro melior:
Abbreviated transcription (Latin):
canto scãrum scrpturarũ amore fla¬
grabat ut eis continuum impenderz
ttudum.umq indies cscñce scia cs¬
A
ceret ⁊ desidenun eius cepit tandem sa¬
pĩam relatus inprudenter sp̃cis sim¬
pliciorib scupture. ꝓfunda q̃q nina
natq enignatib ꝓpherarum enodã¬
dis ⁊ misticis sac̃mentorum inlłcabos
uebenent̾ insistere. s mens huama¬
natancum nonsustinens pondo: ce¬
pic mor ⁊ rei magnitudie ⁊ intñconiᷤᷤ
nm qui legere scuipturas ad hedific̃¬
rõnem uice sue cepat qr discrecõis
mocł amme uci non nouir easclm̃ nẽ
cccõem erroris hebat. s misracoẽ dĩat
tandem ꝑ reueloem ꝯmoicus est ne
amplis harum scripturanum studio
incumbẽt. s scõrum pr̃m uicam et
martirum criumphos. aliasq scrp
turas simplici dictatas stilo freqnta¬
rer assuescere. sicq inbremi ad staũ
pͥstinũ reductus cantam int̾ne qetiꝰ

Expanded text:
anto sanctarum Scripturarum amore flagrabat, ut eis continuum impenderet studium. Cumque in dies crescente scientia cresceret et desiderium ejus; coepit tandem sapientiam zelatus imprudenter spretis simplicioribus Scripturis profunda quaetarum enodandis, et mysticis sacramentorum intellectibus vehementer insistere. Sed mens humana tantum non sustinens pondus, coepit mox et rei magnitudine, et intentionis um, qui legere Scripturas ad aedificationem vitae suae coeperat; quia discretionis moderamine uti non novit, easdem nunc occasionem erroris habebat. Sed miseratione divina tandem per revelationem admonitus est, ne amplius harum litterarum studio incumberet, sed sanctorum Patrum vitam et martyrum triumphos, aliasque tales simplici stylo dictatas, frequentare consuesceret; sicque in brevi ad statum pristinum reduc
Abbreviated transcription (Latin):
ut tetigent m̃tem docz. solumq ce¬
cigisse docuisse est. Llam humanuz
intellectum subico ut illustrat ĩmo

Expanded text:
ut tetigerit mentem docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat, im
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ⁊ discemiens Mixta enim ⁊ ad¬
ultera inter se ⁊ incrase metalla¬
ꝑ ignem dissociat ab auro ⁊ ar¬
gento es ⁊ plumbum dundit ⁊¬
secerint alia et̾ mecalla abigne

Expanded text:
s et secernens: mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat et ab auro et argento es plumbumque secernit, alia quoque metalla ab igne
Abbreviated transcription (Latin):
faciendo monebat sperere pentiai
luxus seculi alenocimo mortalisi
nature declinare carnis pudiciciam
cum uirginitatis honore ĩtra cordis¬
om̃ium untutum regĩam sociam eẽ

Expanded text:
faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordisomnium virtut
Abbreviated transcription (Latin):
mo. accendunt. Quib iam accñsi
sponte indũ ing̾dic̃ ⁊ ibidem incͥli¬
gna iam ardñtia: mcmñat᷑. Ex quo
cinere infratriduũ quidã imincłsi
nascitur. qui paulatim plum̃s rec
sũgit. paulatiq adolescit ⁊ ꝓg̾ssu cẽp¬

Expanded text:
o, accenduntur; quibus accensis fenix sponte nidum ingreditur et ibidem inter ligna ardentia incineratur; ex quo cinere infra triduum quidam vermiculus nascitur, qui paulatim plumescens surgit, paulatimque adolescit, et processu temp
Abbreviated transcription (Latin):
ret dõ uindictã. At ille dixit. Nondesistã inquit : nisi fortirer me uindica uero.
Cui senex ait. Quate nus semel hoc in animotuo statuisti: uł oremus. Ex surgens aut̃¬
senior: his uerbis cepit orare. ds ĩa non es nobis necessarius ut ꝓnobissis sollitit us:
quatenus ipsi sicut iste frat̃ dicit & uolumus & possumus uindicare. Qd cũ ille frat̃
cudiss&. ante pedes senis ex tentus ueniã postulabat: ꝓmittens se cũ illo cui ira sce¬
batur nũquã de inceps certaturum.
uidã frat̃ dũ ab altero iñiuriaretur: uenit & renũtnauit seni. Qui ille respondit
Satis fac cogitationibustins qm̃ frat̃ nonte uult in iuriare: sed peccata tusa
quir ꝓpt̃ peccata mea contingunt mihi haec.
tuilli bonũ redde: ut ꝑbonitatẽ uincas malitiam.¬

Expanded text:
ret Deo vindictam. At ille iterum, Non desistam, inquit, nisi fortiter me vindicavero. Cui abbas Sisois ait: Quia semel hoc in animo posuisti, saltem oremus. Et exsurgens senex his verbis coepit orare: Deus, jam non es nobis necessarius, ut pro nobis sollicitus sis, quia nos ipsi, sicut iste frater dicit, et volumus et possumus vindicare. Quod cum ille frater audisset, ante pedes senis prostratus, veniam precabatur, promittens se cum illo cui irascebatur nunquam deinceps esse certaturum. 2. Quidam frater cum ab altero injuriaretur, venit et annuntiavit seni . Cui senex respondit: Satisfac cogitationi tuae, quoniam frater non vult te injuriari, sed peccata tua sQuia propter peccata mea contingunt mihi haec. tu illi bonum redde, ut per bonitatem vincas malitiam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs multiplic& subauditur innumero electorũ suoꝵ : ut sitis scĩ & in maculati in gre¬
moscilic& congregati sc̃oꝵ. Fit ergopars sortis sc̃oꝵ inlumine. & inlustrat᷑ alu¬
scriptũ ẽ. Sorte diuisi ẽis t̃ram in funiculo distributioms. Dicamꝰ qr sic̃ omĩs electoꝵ
popłs pars in funiculũ hereditatis dñi ẽ scriptura dicente : Parsaut dm̃ popłs
dix̃ ada aron E gopars a hereditastua in medio filioꝵ isrł . Nos aut̃ cũ apłis & om̃ib
sc̃is societatẽ habentes. gr̃a agentes dõ patri. oremꝰ ut dignos nos faciat inpartẽ

Expanded text:
Dominus multiplicet , subauditur, in numero electorum suorum, ut sitis sancti et immaculati, in greDominus multiplicet , subauditur, in numero electorum suorum, ut sitis sancti et immaculati, in gremio scilicet congregati sanctorum. Fit ergo pars sortis sanctorum in lumine; et illustratur a luscriptum est: Sorte divisit eis terram in funiculo distributionis . Dicamus quia sicut omnis electorum populus, pars et funiculus haereditatis Domini est, Scriptura dicente: Pars autem Domini pdixit ad Aaron: Ego pars et haereditas tua in medio filiorum Israel . Nos autem cum apostolis et omnibus sanctis societatem habentes: Gra
Abbreviated transcription (Latin):
clamantẽ abba pat̃. Nũ quã eñi auderemꝰ dicere. pat̃ nr̃ quies incelis. nisi de
conscientia sp̃s habitantis in nob̵. Vt eñ ꝓbarem᷑ adoptato eẽ adõ infilios sp̃m suũ
dedit nob̵. Qui signũ patris ostendat ẽẽ infiliis ut audeamꝰ dicere abba qđ ẽ pat̃ qđ iu¬
deis dicere dudũ ñ fuerat concessũ. Itaq: iã nonsumꝰ serui. sed filii . Qđ si filii. & heredes
ꝑd im̃. Idest si filii sumꝰ c̃sequent̃ nob̵ debet᷑ hereditas patris. Vt quomͦ spm̃ filii
dĩ accipientes factisumꝰ filii ita in lib̵tatẽ deseruitute mutati. heredessimus
dĩ patris coheredes aut̃ iħu xp̃i filii eius. Nã & alio loco idem ait apłs. Grã s agentes
dõ patri qui dignos nos fecit in partẽ sortis scõrũ in lumine. Parssortis scõrũ congre¬
gatio est adunata & in una societate iuncta om̃ium el ectoꝵ sic̃ & alibidicit. Vos aut̃

Expanded text:
clamantem Abba Pater . Nunquam enim auderemus dicere, Pater noster qui es in coelis, nisi de conscientia spiritus habitantis in nobis. Ut enim probaremur adoptati esse a Deo in filios, Spiritum suum dedit nobis, qui signum Patris ostendat esse in filiis, ut audeamus dicere: Abba, quod est Pater, quod Judaeis dicere dudum non fuerat concessum: Itaque jam non sumus servi, sed filii. Quod si filii, et haeredes per Deum , id est, si filii sumus, consequenter nobis debetur haereditas Patris; ut quomodo Spiritum Filii Dei accipientes, facti sumus filii, ita in libertatem de servitute mutati, haeredes simus Dei Patris, cohaeredes autem Jesu Christi filii ejus. Nam et alio loco idem ait Apostolus : Gratias agentes Deo Patri qui dignos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine. Pars sortis sanctorum, congregatio est adunata, et in una societate juncta, omnium electorum, sicut et alibi dicit: Vos autem
Abbreviated transcription (Latin):
bonã partẽ elegit. Tunc senex dicit discipło suo Tachariȩ. Da illi codicẽ ut legat: amit¬
te eũ incellula quȩ nihil habet. Hora aut̃ nona circũ spiciebat uiã frat̃ ille : si forte uo¬
car& eũ senex ad comedendũ . Post quã uero transut hora nona: uenit ad senẽ. & dicit
ei . Nũquid hodie non comederunt fr̃s abba : Cũq senex fateretur : ait ille. Quare
me nonuocastis.: Tunc dixit adeũ abba siluamis. Tu homospiritalises & non necesse
habes hac ȩsca . Nos aut tãquã carnales opus habemus comedere ĩdeo operamur
ł uaut̃ bonã partẽ elegisti. Legis om̃i die : & nonuis carnalẽ ȩ sc̃a accipere. Qđ cũ au¬
dissa coepit penitere & dicere. Indulge mihi abba. Tunc respondens siluanus ait
Ergo necessaria est martha mariae ꝓpt̃ martha enĩ : & maria laudatur

Expanded text:
 elegit Lucae X. Tunc senex dicit discipulo suo Zachariae: Da illi Codicem ut legat, et mitte illum in cellulam, quae nihil habet. Hora autem nona circumspiciebat frater ille viam, si forte vocaret eum senex ad comedendum. Postquam vero transiit hora nona, venit ad senem, dicens ei: Nunquid hodie non comederunt fratres, abba? Cumque senex fateretur, ait ille: Quare me non vocasti? Tunc dixit ei abbas Silvanus: Tu homo spiritualis es, et non habes necesse hanc escam: nos autem tanquam carnales opus habemus comedere; ideo operamur, tu autem bonam partem elegisti. Legis enim omni die, et non vis carnalem escam accipere. Quod cum audisset, coepit poenitere ac dicere: Indulge mihi, abba. Tunc respondit illi Silvanus: Ergo necessaria est Martha Mariae, propter Martham enim et Maria laudatur
Abbreviated transcription (Latin):
Nibhil ꝓdest incorruptio carnis. ubi ñ .ẽ. in tegritas mtis nihilqueualet mundum
qũ nesciunt q̃uisicut infecundi sunt corpore i tasteriles manent amñte opisboni
fecunditate: Quirate de uirginitate gauderent : si aliis prauis oꝑib: ñ inscruirent
lixuriria carnis ñ polluat . diuers a tam̃mundanȩ conuersationis oꝑatio maculat:
irgines desuis meitis gloriantes ypocritis cõnparantur quigloriã bonioꝑis
foris appetunt . quã intra conscentiã humiles habere debuerant : Tales igitur
ademis sa cȩlestia ñ ꝑueniunt : quia ipsis ibi uirgitatis p̃miũ. pelationis uitium
auferunt: Hoc enĩ .ẽ. in euangeli& Non habere uirgines inuasis oleũ. id ẽ. ñ seruare
inena conscientiam bonioꝑis testimoniũ : sed mnfacie gloriari apud homines.
nincorde apud dm̃ Ruina adulteri excipit testia matrimonii: Mlelius quelẽ iacore
ducere quãtꝑ libidinis ardorẽ perire: Quidã con iugale decus ñ ꝓgignendis filis.

Expanded text:
Nihil prodest incorruptio carnis, ubi non est integritas mentis. Nihilque valet mundum telae contagium nesciunt; qui sicut infecundi sunt corpore, ita steriles manent mente, operisque boni fecunditate; qui recte de virginitate gauderent, si aliis pravis operibus non inservirluxuria carnis non polluat, diversa tamen mundanae conversationis operatio maculat. 11. Virgines de suis meritis gloriantes hypocritis comparantur, qui gloriam boni operis foris appetunt, quam intra conscientiam humiles habere debuerunt. Tales igitur ad promissa coelestia non perveniunt, quia ipsi sibi virginitatis praemium per elationis vitium auferunt. Hoc est enim in Evangelio non habere virgines in vasis oleum, id est, non servare intra conscientiam boni operis testimonium, sed in facie gloriari apud homines, non in corde apud Deum. 12. Ruina adulterii excipitur destina matrimonii; meliusque est 248 uxorem ducere quam per libidinis ardorem perire. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
tes pelatione popp̃ssione : piusticiȩ quoq p̃uaricationẽ malisexcistut Mocentenĩ
nuptiȩ nocent & potestates : Sedꝑid qđ eis iuxta penitur nꝑse. Excẽplo itineris
recti iuxta qđ spinȩ nascuntur : Quȩ surgentes exlatere. nocent eis qui recto itinen
padiuntur. Xli. Decupidrta te

Expanded text:
ionem malae existunt. Nocent enim divitiae, nocent et potestates, sed per id, quod eis juxta ponitur, non per se; exemplo itineris recti, juxta quod spinae nascuntur, quae surgentes a latere nocent eis qui recto itinere gradiuntur. CAPUT XLI. De cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
gere poena ut dõ suꝑbiens homo: eaquȩ infra ipsũ sunt patiatur aduersa
Vnde &insapientia legitur ꝓ dõ Pugnabit ꝓi eo orbis terrarũ contra in¬
homini in aduersa: Unde & salomon Creatura exardes ꝗcit intor intũ
non erit caro subiesta anime. nec uitia rationĩsi animus non .ẽ. subditus
conditori: Tc̃ aut̃ recte subitiuntur nobis om̃a quȩ sub nos suNt. sinos subi¬
In gelorũ nom̃ offiti iest. non naturę. Nã scđm natura: sp̃s noncupatur.
Qũando enĩ decelis ad adnuntiandũ hominibus mittuntur Exipsa ad nun¬
Itiatione angłi nominantur. Natura enĩ sp̃s s: Tc̃ aut angłi uocant Naura
angelorũ mutabilis ẽ iquia in est illis mutabilitas innatura: Sed facit cos incor¬
ruptos caritas sempiterna gratia. non natura: ẽẽ in cõmutabiles angłos Nasi
natura in conmutabiles essent: diabolus nonutique cecidis set: Mlutabilitatẽ
itaque naturȩ. suffragat̾ in illis conten platio creatoris: inde & priuatus . ẽ.

Expanded text:
gere poenam, ut Deo superbiens homo ea quae infra ipsum sunt patiatur adversa. Unde et in Sapientia legitur pro Deo: Pugnabit cum eo orbis terrarum contra inhomini in adversa. Unde et Salomon: Creatura exardescit in tormentum,  134 11. Non erit caro subjecta animae, nec vitium rationi, si animus non est subditus Conditori. Tunc autem recte subjiciuntur nobis omnia quae sub nobis sunt, si nos subji1. Angelorum nomen officii est, non naturae; nam secundum naturam spiritus nuncupantur. Quando enim de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur, ex ipsa annuntiatione angeli nominantur; natura enim spiritus sunt. Tunc aangelorum, inquit, mutabilis est, quia inest illis mutabilitas in natura, sed facit eos incorruptos caritas senatura incommutabiles essent, diabolus utique non cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragat in illis contemplatio Creatoris. Inde et privatus e