comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iusto minatus fuerit mundus. numquid potest facere
quod facit iniquo ds̃. Uis udere quid daturus est
dĩ. si iuste uixeris. Uenite benedicti patris mei.
ꝑcipite regnũ quod uobis paratũ ẽ ab origine mundi
Uis uidere quid facturus est impiis: Ite in ignc̃ aẽt̃¬
nũ. qui paratus est diabolo & angłis eius. Bene quidem¬
tu nihil aliud uis: quam bene tibi sit. Nam in eo qͥđ
amas uis ut bene sit tibi. & in co quod times nonuis
ut male sit tibi. Sed ñ in ca regione quęris in qua
querendum est. festinas. Nam ce sine indigentia
iuis ẽẽ & sine molestia. Bonũ est quod uis. sed tolera
quod ñ uis. ut consequaris quod uis. Proinde illius faci¬
es delens peccata quid faciet. Quae sunt peccata:
Succensa igni & effossa. Quid fecerat amor malus:
Tamquã ignẽ succenderat. Quid fecerat timor malus:
Tamquam foderat. Amor quippe inflaminat. timor
humiliat. Ideo peccata mali amoris igne succensa sunt:

Expanded text:
justo minatus fuerit mundus, numquid potest facere justo minatus fuerit mundus, numquid potest facere quod facit iniquo Deus? Vis videre quid daturus est Deus, si juste vixeris? Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Vis videre quid facturus est impiis? Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Bene quidem nihil tu aliud vis, quam ut bene tibi sit. Nam in eo quod amas, vis ut bene tibi sit; et in eo quod times, non vis ut male tibi sit: sed non in ea regione quaeris, in qua quaerendum est. Festinas; nam et sine indigentia vis esse, et sine molestia: bonum est quod vis, sed tolera quod non vis, ut assequaris quod vis. Proinde illius facies delens peccata, quid faciet? quae sunt peccata succensa igni et effossa? Quid fecerat amor malus? Tanquam ignem succenderat. Quid fecerat timor malus? Tanquam effoderat. Amor quippe inflammat; timor humiliat: ideo peccata mali amoris, igne succensa sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
dũ lucretur. animȩ autẽ suae detrimentũ patiatur.
ueniat autẽ contra timorẽ in mentẽ nolite timere cos
qui corpus occidunt animã autc̃ non possunt occidere.
quicumq te uult occidere usq ad corpus ei licet. usq
ad animã non licet. Anima tua non morietur. nisi tu
cã uolueris occidere. Perimat aliena iniquitas carnem
tuã. dũ seruet ueritas animã tuã. Si autẽ a uerita¬
te resilieris. quid tibi amplius facturus ẽ inimicus.
quã tupse tibi facis. Inimicus sȩuiens caruẽ potest
occidere. tu autẽ falsum dicendo testimoniũ animami
occides. Qudi scripturã. Os quod mentit᷑ occidit
mor ducit. Ut facias bene. amas dm̃: & times dm̃
Ut facias male: amas mundũ. & times mundum.
Haec duo conuertant᷑ ad bonũ. Amabas terram.
ama uitã aeternã. Timebas mortẽ. timne gehennã
Quicquid tibi iniquo promiscrit mundus. nũquid
potest dare quantũ dabit iusto ds̃ : Quicquid tibi

Expanded text:
dum lucretur, animae autem suae detrimedum lucretur, animae autem suae detrimeiat etiam contra timorem in mentem, Nolite timere eos qui corpus occidunt; animam autem non possunt occidere . Quicumque te vult occidere, usque ad corpus ei licet; usque ad animam non licet. Anima tua non morietur, nisi tu eam volueris occidere. Perimat aliena iniquitas carnem tuam, dum servet veritas animam tuam. Si autem a veritate resilieris, quid tibi amplius facturus est inimicus, quam tu tibi ipse facis? Inimicus saeviens carnem potest occidere: tu autem dicendo falsum testimonium animam occidis. Audi Scripturam: Os quod mentitur, occidit mor ducit. Ut facias bene, amas Deum, et times Deum: ut Haec duo convertantur ad bonum: amabas terram, ama vitam aeternam; timebas mortem, time gehennam. Quidquid tibi iniquo promiserit mundus, numquid potest dare quantum dabit justo Deus? Quidquid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
gate corda ur̃a. ꝑscrutamini conscientias : Uidete
utrũ possint eẽ peccata nisi aut cupiendo aut tim̃¬
do Proponitur prȩmiũ ut pecces. id est quod te de¬
lectat facis. propt̃ quod cupis. Sed forte ñ induceriᷤ
donis. Terreris minis. facis propt̃ quod times Cor¬
rumpere te uult aliquis. ut dicas uerbi gr̃a falsum
testimoniũ. Innumerabilia sunt: sed planiora pono.
de quib cętera coniciatis. At tendisti tu dm̃. & di¬
xisti in animo tuo. Quid prodest homini si totũ
mundũ lucret᷑. animae autẽ suac detrimentũ patiat᷑:
Non adducor prȩmio. ut ꝑdã animã meã ꝓ lucro
pecuniae. Conuertit se ille ad incutiendũ metum
qui prȩmio corrũpere non ualuit. incipit damnum
minari. expulsionẽ. cędes. fortassis & mortẽ lbi iam
si cupiditas non ualuit. forte timor ualebit ut pecces.
Porro autẽ si de scripturis sicut contra cupiditatem
uenit tibi in mentẽ quid prodest homini si totũ mun¬

Expanded text:
gate corda vestra, perscrutamini conscientias; videte gate corda vestra, perscrutamini conscientias; videte utrum possint esse peccata, nisi aut cupiendo, aut timendo. Proponitur praemium ut pecces, id est, quod te delectat; facis propter quod cupis. Sed forte non induceris donis, terreris minis; facis propter quod times. Corrumpere te vult aliquis, ut dicas, verbi gratia, falsum testimonium. Innumerabilia sunt, sed planiora propono, de quibus caetera conjiciatis. Attendisti tu Deum, et dixisti in animo tuo: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Non adducor praemio, ut perdam animam meam pro lucro pecuniae. Convertit ille se ad incutiendum metum; qui praemio corrumpere non valuit, incipit minari damnum, expulsionem, caedes fortassis et mortem: ibi jam, si cupiditas non valuit, forte timor valebit ut pecces. Porro autem si de Scripturis contra cupiditatem venit tibi in mentem, Quid prodest homini, si totum mun
Abbreviated transcription (Latin):
psum ẽ enĩ semen abrabã. ipsum c̃ enim semen. in
quo benedicuntur om̃s gentes. Ibi ẽ radix. ubi porta¬
tur oleaster insertus. Perfice uincã istã. quã planta¬
uit dextera tua. Sed ubi perficit. Et suꝑ filiũ be¬
minis quẽ confirmasti tibi. Quid euidentius: Quid
adhuc exspectatis ut uobis disputando exponamus. &
non potius uobiscum ammirando clamenius. p̃fice ui¬
neã istã quã plantauit dextera tua. & suꝑ filiũ bo¬
minis cã perfice. Quem filiũ hominis: Quc̃ confir¬
masti tibi. Magnum firmamentũ. Aedifica quantũ
Quac sunt succensa igni & effossa. quę peribunt
ab increpatione uultus tiuꝰᷤ. Uideamus & intelliga¬
mus quae sunt igni succensa & effossa. Quid increpa¬
uit xp̃c: Peccata. Ab increpatione uultus eiꝰ pecca¬
ta perierunt. Quare ergo peccata igni succensa
& effossa. Omma peccata duae res faciunt in ho¬
mine. cupiditas & tunor. Cogitate. discut ite. int̾ro¬

Expanded text:
Ipsum est enim semen Abraham, ipsum est semen in Ipsum est enim semen Abraham, ipsum est semen in quo benedicuntur omnes Gentes : ibi est radix, ubi portatur oleaster insertus. Perfice vineam istam quam plantavit dextera tua. Sed ubi perficit? Et super filium hominis quem confirmasti tibi. Quid evidentius? quid adhuc exspectatis ut vobis disputando exponamus, et non potius vobiscum admirando clamemus: Perfice vineam istam quam plantavit dextera tua, et super filium hominis eam perfice? Quem filium hominis? Quem confirmasti tibi. Magnum firmamentum! aedifica quantum Quae sunt succensa igni et effossa, quae peribunt ab increpatione vultus ejus? Videamus et intelligamus quae sint igni succensa et effossa. Quid increpavit Christus? Peccata: ab increpatione vultus ejus peccata perierunt. Quare ergo peccata igni succensa et effossa? Omnia peccata duae res faciunt in homine; cupiditas, et timor. Cogitate, discutite, interro
Abbreviated transcription (Latin):
macheriã eius. & iundemiant eã om̃s transeuntes
uiã. Quid est uiã transcuntes. Temporaliter
de silua quid intelligimus: Iudacis porcus auersus
est : & in porco ponunt tamquã immunditiã gentiũ.
Agentibus autem euersa est gens iudaca:. Sed rex
ille qui euertit non tantũ porcus immundus. sed eti¬
am aper fuit. Quid enĩ aper nisi porcus seuus.
porcus suꝑbus: Aper de silua uastauit cã. De silua
de gentibus. Etenĩ illa uinea erat. gentes autẽ sil¬
uae erant. Ded quando credidert̃ gentes quid di¬
stum est. Tunc exultabunt omnia ligna siluaꝵ
Deuastauit cã aꝑ de silua. & singularis ferꝰ depastꝰ ẽ cã
Quid est singularis ferus. Ipse aper qͥ deuastauit.
singularis feru̾s. Singularis. quia superbus. Hoç enĩ
uis facta sint: conuertere uero. Respice de celo &
uide. & uisita uincã istã. & p̾fice eã quã plantauit
dextera tua. Non aliã institue. sed hanc perfice.

Expanded text:
maceriam ejus; et vindemiant eam omnes transeuntes maceriam ejus; et vindemiant eam omnes transeuntes viam? Quid est, viam transeuntes? Temporaliter de silva quid intelligimus? Judaeis porcus adversus est, et in porco ponunt tanquam immunditiam Gentium. A Gentibus autem eversa est gens Judaea: sed rex ille qui evertit, non tantum porcus immundus, sed etiam aper fuit. Quid enim aper, nisi porcus saevus, porcus superbus? Aper de silva vastavit eam. De silva: de Gentibus. Etenim illa vinea erat; Gentes autem silvae erant. Sed quando crediderunt Gentes, quid dictum est? « Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum . Devastavit eam aper de silva, et singularis ferus depastus est eam. » Quid est, « singularis ferus? » Ipse aper qui devastavit eam, singularis ferus. Singularis, quia superbus. Hoc enim haec facta sint, « convertere vero. Respice de coelo, et vide, et visita vineam istam. Et perfice eam quam plantavit dextera tua. » Non aliam institue, sed hanc perfice.
Abbreviated transcription (Latin):
Extitit enĩ suꝑba aduersus plantatorẽ suũ. Ded ser¬
uos ad se missos & petentes mercedẽ colom flagellaue¬
runt. ciciderunt: occiderunt. Uenit & unicꝰ filius
Dixerunt. Hic est heres. uenite & occidamus cũ: &
nr̃a erit hẽreditas. Occiderunt. & extra iuncã ꝓiecert̃
Proicctus magis possedit unde proiectus est. Sic ei
minatur ꝑ isaiam. Destruã macheriã euis. Quare.
Exspectaui enĩ ut faceret uuã. fecit autẽ spinas.
Caspectaui inde fructum. & inueni peccatum.
Quid ergo queris o asaph. Ut quid destruxisti ma¬
cheriã eius : tu enim nescis. Quare. Eespectaui
ut faceret iudiciũ. fecit autẽ iniqͥtatẽ. Non erat
destruenda macheria eius: Et uencrunt gentes
Destructa macheria inuasa est uinea. deletũ regnũ
uidaeoꝵ. Hoc primo plangit. sed non sine spe. De
directione enĩ cordis iam loquitur. id est ꝓ assiruis.
pro dirigentib psalmus est. Ut quid destruxisti

Expanded text:
Exstitit enim superba adversus plantatorem suum. SerExstitit enim superba adversus plantatorem suum. Servos ad se missos et petentes mercedem coloni flagellaverunt, ceciderunt, occiderunt. Venit et unicus Filius; dixerunt, Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas: occiderunt et extra vineam projecerunt . Projectus, magis possedit unde projectus est. Sic enim ei minatur per Isaiam: Destruam maceriam ejus. Quare? Exspectavi enim ut faceret uvam; fecit autem spinas: exspectavi inde fructum, et inveni peccatum. Quid ergo quaeris, o Asaph, Utquid destruxisti maceriam ejus? Tu enim nescis quare? Exspectavi ut faceret judicium, et fecit iniquitatem : non erat destruenda maceria ejus? Et venerunt Gentes, destructa maceria, invasa est vinea, ac deletum regnum Judaeorum. Hoc primo plangit, sed non sine spe. De directione enim cordis jam loquitur, id est, pro Assyriis, pro dirigentibus Psalmus est. Utquid destruxisti
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ altũ sapis. ñ tu radicẽ portas. sed radix te
Quid ergo. Uinea ante cuius conspectũ facta ẽ¬
uia. facta est ut impleret terram. primo ubi fuit:
Operuit montes umbra eiuis. Qui sunt montęs:
Prophetae. Quare operuit illos umbra eius. Quia
obscure locuti sunt. Quare futura annuntiata st̃:
Audis a propħis. Obserua sabbatũ. octauo die in¬
fantẽ circuncide. offer sacrificiũ arietis. uituli.
hirci. Noli moueri : umbra eius est cooperiens
montes dĩ Ueniet & post umbrã manifestatio.
Et arbusta eius cedros dĩ.Ia est. Cooperuit cedros
dĩ altissima sedes dĩ. Sunt enim cedri significantes
superbos euertendos. Cedros libani altitudines mu¬
cheriã eius: Iam uidetis cuersam illã gentẽ iudȩoꝵ.
iam ex alio psalmo audistis: in dolabro & fractorio
deiecerunt eã. Quando ficret. nisi eius macheria des¬
truerctur: Quae c̃ macheria euis. Munitio eius.

Expanded text:
Si autem altum sapis, non tu radicem portas, sed radix te Si autem altum sapis, non tu radicem portas, sed radix te . Quid ergo, vinea ante cujus conspectum facta est via, ut impleret terram, primo ubi fuit? Operuit montes umbra ejus. Qui sunt montes? Prophetae. Quare operuit illos umbra ejus? Quia obscure locuti sunt quae futura annuntiata sunt. Audis a Prophetis, Observa sabbatum, Octavo die circumcide infantem, Offer sacrificium arietis, vituli, hirci: noli moveri; umbra ejus est cooperiens montes Dei, veniet post umbram manifestatio. Et arbusta ejus cedros Dei: id est, cooperuit cedros Dei, altissimas, sed Dei. Sunt enim cedri significantes superbos evertendos. Cedros Libani, altitudines munceriam ejus? Jam videtis eversam illam gentem Judaeorum; jam ex alio psalmo audistis, In dolabro et fractorio dejecerunt eam . Quando fieret, nisi ejus maceria destrueretur? Quae est maceria ejus? Munitio ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
est de qua hic predixit: uiam fecisti in conspectu eius
& plantasti radices enis. & impleuit terrã. Cũ ergo
tibi predixisset perfectionẽ. rediit ad initium de
quo initio sit facta perfectio. Initiũ uis audire: Usq
ad mare. & usq ad flumen. Finem uis audire. Domi¬
nabitur a mari usq ad mare. & a flumine usq ad
terminos orbis terrae. Hoc est. impleuit terram.
Vlideamus ergo testimoniũ asapħ. quid factum est
primae uineȩ. quid est exspectandũ scđac uineae. im¬
mo eidem uincę. Ipsa est enim. non enĩ altera est.
Inde xp̃c salus ex iudaeis. inde apłi. inde primi cre¬
dentes & pretia suarũ rerũ ante pedes apłoꝵ ponen¬
tes. Inde omnia hacc. Et si aliqui ex ramis fracti st̃:
propt̃ incredulitatẽ fracti sunt. Tu autẽ popłs gen¬
tiũ fide sta. Noli altũ sapere. sed time. Ham si
ds naturalib ramis non pepercit. neq tibi parcet.

Expanded text:
est de qua hic praedixit, Viam fecisti in conspectu ejus, est de qua hic praedixit, Viam fecisti in conspectu ejus, et plantasti radices ejus, et implevit terram. Cum tibi ergo praedixisset perfectionem, rediit ad initium, de quo initio sit facta perfectio. Initium vis audire? Usque ad mare et usque ad flumen. Finem vis audire? Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae : hoc est, implevit terram. Videamus ergo testimonium Asaph; quid factum est primae vineae, quid est exspectandum secundae vineae, imo eidem vineae: ipsa est enim; non enim altera est. Inde Christus salus ex Judaeis , inde Apostoli, inde primi credentes, et pretia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponentes ; inde omnia haec. Et si aliqui ex ramis fracti sunt, propter incredulitatem fracti sunt: tu autem, populus Gentium, fide sta; noli altum sapere, sed time. Nam si Deus naturalibus ramis non pepercit, neque tibi parcet.
Abbreviated transcription (Latin):
derat officiũ expositoris. non sufficit lectorss & lau¬
datoris. Adiuuate me intendendo. Solet enĩ uineę
huius commemoratio in hoc psalmo caliginẽ facere
minus intentis. Etenĩ magnitudo uineae huius iã
a nobis explicata est: & unde facta est. & unde facta
sit magna. predictũ : Uiam fecisti in conspectu eius.
& plantasti radices eius: & impleuit terrã. Hoc de
perfectione ipsius dictũ est. Sed tamen prima gens
uidaea fuit uinea ista. Uens autẽ uidȩa usq ad ma¬
re &e usq ad flum̃ regnauit.Usq ad mareslpparet
in scriptura quod mare ibi uicinũ sit. Et usq ad flum̃
iordanis. Trans iordanem enĩ aliquid iudaeoꝵ col¬
locatũ est: infra iordanem autẽ tota gens. Ergo
usq ad mare & usq ad flumen regnũ iudaeorũ. reg¬
nũ isrł: non autẽ a mari usq ad mare. & a flumine
usq ad terminos orbis terrae. Illa iam ꝑfectio uine

Expanded text:
derat officium expositoris, non sufficit lectoris et lauderat officium expositoris, non sufficit lectoris et laudatoris: adjuvate me intendendo; solet enim vineae hujus commemoratio in hoc psalmo caliginem facere minus intentis. Etenim magnitudo vineae hujus jam a nobis explicata est; et unde facta est, et unde facta sit magna, praedictum est. Viam fecisti in conspectu ejus, et plantasti radices ejus, et implevit terram: hoc de perfectione ipsius dictum est. Sed tamen prima gens Judaea fuit ista vinea. Gens autem Judaea usque ad mare, et usque ad flumen regnavit. Usque ad mare: apparet in Scriptura quod mare ibi vicinum sit . Et usque ad flumen Jordanem. Trans Jordanem enim aliquid Judaeorum collocatum est; intra Jordanem autem tota gens. Ergo usque ad mare, et usque ad flumen regnum Judaeorum, regnum Israel: non autem a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae, illa jam perfectio vineae
Abbreviated transcription (Latin):
ciem tuã. & salui crimus. Auncã ex aegipto transtu¬
listi. eiecisti gentes. & plantasti cã. Houimus. fac¬
tum est. quod gentes eicctae sunt. amorrẽi. &ȩthei.
iebuscĩ. iergesci & acuei. Quib expulsis & uictis:
introductus ẽ popłs ex acgipto liberatus in terrã ꝓ¬
missionis. Unde uinea eiecta sit & ubi plantata sit:
audiumꝰ. Cideamus quid deinde factũ est: quomodo
credidit. quantũ creuerit. quid occupauerit. Uineã
ex aegipto transtulisti. eiccisti gentes: & plantasti¬
cam: luã fecisti in conspectu cius. & plantasti radices
eius. & impleuit terrã. Numquid impleret terrã.
nisi uia fieret in conspectu eiuis. Quae uia fac̾ta
est in conspectu eius. Ego sum inquit uia. ueritas
& uita. Merito impleuit terrã. Nloc dictũ est modo
de uinea ista. quod perfectũ est usq in finẽ. Ue¬
rumtam̃ quid prius. Operuit montes umbra cius. &
arbusta eius cedros dĩ: extendit palmites eius usq
ad mare. & usq ad flumen propagines eius. Hoc desi¬

Expanded text:
am ex Aegypto transtulisti; ejecisti Gentes, et plantasti eam. Novimus, factum est. Quot gentes ejectae sunt! Amorrhaei, Cethaei, Jebusaei, Gergesaei, et Evaei: quibus expulsis et victis, introductus est populus ex Aegypto liberatus in terram promissionis. Unde vinea ejecta sit, et ubi plantata sit, audivimus. Videamus quid deinde factum est; quomodo crediderit, quantum creverit, quid occupaverit. Vineam ex Aegypto transtulisti; e Viam fecisti in conspectu ejus, et plantasti radices ejus, et implevit terram. Numquid impleret terram, nisi via fieret in conspectu ejus? Quae via facta est in conspectu ejus? Ego sum, inquit, via, veritas et vita . Merito implevit terram. Hoc dictum est modo de vinea ista, quod perfectum est usque in finem: verumtamen quid prius? Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei. Extendisti palmites ejus usque ad mare, et usque ad flumen propagines ejus. Hoc desi
Abbreviated transcription (Latin):
li multum credere concordiae coꝵ. Temptatione
desunt. Ubi uenerit aliqua temptatio. ut arguat᷑
aliquis ꝓ flore scłi: non tibi dico offendet ep̃o. sed nec
ad ipsam aeccłiam uult accędere. ne cadat aliqͥd̃ feni
Quare ista dixi fr̃s: Quia modo libent̃ om̃s auditis
tis ad uerbũ. Non utiq acclamaretis. nisi intellige¬
retis Intellectus iste ur̃ fructuosus ẽs debet. Cltrum
autẽ fructuosus sit. tẽptatio interrogat. ne subito cũ
dicimini nr̃i ꝑ tẽptationẽ inueniamini aliẽni & dicat᷑.
alieni insurręxerunt aduersũ me & potentes quesiert̃¬

Expanded text:
li multum credere concordiae eorum; tentationes li multum credere concordiae eorum; tentationes desunt: ubi venerit aliqua tentatio, ut arguatur aliquis pro flore saeculi, non tibi dico offendet episcopo, sed nec ad ipsam Ecclesiam accedere vult, ne cadat aliquid feni. Quare ista dixi, fratres? Quia modo libenter auditis omnetis ad verbum; non utique acclamaretis, nisi intelligeretis. Intellectus iste vester fructuosus esse debet. Utrum autem fructuosus sit, tentatio interrogat; ne subito cum dicimini nostri, per tentationem inveniamini alieni, et dicatur, Alieni insurrexerunt adversum me,
Abbreviated transcription (Latin):
bilite iniuuentute sua. filię compositę & ornate sicut
similitudo templi. cellaria eoꝵ plena eructantia ex hoc
in hoc. oues eoꝵ fȩcundę multiplicantes in exitib suis. bo¬
ues coꝵ crassac. ñ est ruma sepis nec exitus. neq clamor
tes. Beatũ dixerunt popłm cui hȩc sunt. merito filii ali¬
eni: Tu quid latens inter ⁊ipheos: Beatus popłs. Cu¬
ius. Cuius dñs ds̃ ipsius. Ex hoc affectu hȩc oratio nut¬
tit᷑ ad aures dñi. cũ dicit᷑. Aurib ꝑcipe uerba oris mei.
qm̃ alieni insurrexerunt aduersum me. & potentes quę
re genus sc̃oꝵ. & ab huius scłi spe abstinentiũ. Om̃s qui
spem habent in isto scło. certe concreti sunt.: certe simul
uiunt. Clehement̃ sibi aduersa sunt ista duo genera.
unũ eoꝵ qui ñ ponunt spem nisi in reb sęcularibus ce
temporali felicitate. & alterũ eoꝵ qui spem in dño dõ
suo firmit̾ ponunt. Et cũ c̃cordes sunt isti ⁊ iphei: no¬

Expanded text:
bilitae in juventute sua: filiae eorum compositae et ornatbilitae in juventute sua: filiae eorum compositae et ornatsimilitudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque clamor tes. Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Merito filii alieni. Tu quid, latens inter Ziphaeos? Beatus populus cujus Dominus Deus ipsius . Ex hoc affectu haec oratio mittitur ad aures Domini, cum dicitur: Auribus percipe verba oris mei; quoniam alieni insurrexerure genus sanctorum et ab hujus saeculi spe abstinentium omnes qui spem habent in isto saeculo. Certe concreti sunt, certe simul vivunt. Vehementer sibi adversa sunt ista duo genera: unum eorum qui non ponunt spem nisi in rebus saecularibus et temporali felicitate, et alterum eorum qui spem suam in Domino Deo suo firmiter ponunt. Et cum concordes sunt isti Ziphaei, no
Abbreviated transcription (Latin):
diuit a dño: Ter inquit dñm rogaui. ut auferret eũ a
me. Et dixit mͥ. Sufficit tibi gra mea. Nã uirtus in
infirmitate ꝑficit᷑. Ego medicamentũ ad uulnꝰ posur
Quando posuerim noui. quando auferendũ sit noui.
Non recedat egrotꝰ a manib medici. ñ det c̃siliũ medico.
Ita sunt omnia ista temporalia: tribulationes sunt:
Si bene colis dm̃. noueris quia nouit qͥđ cuiq expediat.
Prosperitates sunt: magis caue. ne ipss̨ corrumpant am¬
mũ tuũ. ut ab eo qui hec dedit recedat. Ergo iste intel¬
Qui alieni: Nonne ipse dauid uidęus erat de tribu
iuda. Ipse autẽ locus riph ad tribũ uda ꝑtinebat. iui¬
deoꝵ crat. Quomͦ ergo alieni: Non ciuitate. ñ tribu.
non cognatione : sed flore. Hã uis nosse alienos istos:
In alio psalmo filii alicni dicti sunt. quoꝵ os locutũ est
uanitatẽ. & dextera eoꝵ dęxtera iniquitatis. Et enume¬
rat florc̃ zipheoꝵ: quoꝵ filii coꝵ uelut nouellę consti¬

Expanded text:
um, ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur . Ego medicamentum ad vulnus posui: quando posuerim novi, quando auferendum sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant animum tuum, ut ab eo qui haec dedit recedat. Ergo iste intelQui alieni? Nonne ipse David Judaeus erat de tribu Juda? Ipse autem locus Ziph ad tribum Juda pertinebat, Judaeorum erat. Quomodo ergo alieni? Non civitate, non tribu, non cognatione, sed flore. Nam vis nosse alienos istos? In alio psalmo filii alieni dicti sunt, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Et enumerat florem Ziphaeorum: Quorum filii eorum velut novellae consta
Abbreviated transcription (Latin):
ne attendisti. & eoce ñ erat. & quȩsisti eũ oe ñ est inuen¬
tus locus eius. Iam labor non ẽ ante te:. quia intrastimi
scuariũ dĩ. & intellexisti in nouissima. Dic & hic ita con¬
cludit. Et suꝑ inimicos incos respexit oculus nĩs. Hoc
agite ergo fr̃s. Cũ animis ur̃is erigite corda ur̃a. ex¬
polite aciem mentis ur̃ę. Discite gratis diligere dm̃.
discite prȩsens contemnere scłm. discite uoluntarie sa¬
florẽ feni respiciatis suꝑ imicos ur̃os

Expanded text:
ne attendisti: et ecce non erat, et quaesisti eum, et non est invenne attendisti: et ecce non erat, et quaesisti eum, et non est inventus locus ejus . Jam labor non est ante te; quia intrasti in sanctuarium Dei, et intellexisti in novissima . Sic et hic ita concludit: Et super inimicos meos respexit oculus meus. Hoc agite ergo, fratres, cum animis polite aciem mentis vestrae. Discite gratis diligere Deum. Discite praesens contemnere seculum. Discite voluntarie safoeni, respiciatis super inimicos ves
Abbreviated transcription (Latin):
omni tribulatione cripusti mie. Ideo intellexi quia uo¬
nũ est nomen tuũ. Ham si hoc possem ant tribula¬
tiones agnoscere. forte mih necessaris non fuisseribul
Ded adhibita ẽ tribulatio ad ammonitione. ammoni¬
tio facta e ad tua laudationẽ Noneni intailiginoni
ubi essem. nisi de infirmitate mea ammonitus essem.
Cix omnib ergo tribulationib cripiusti me: & suꝑ
inimicos meos respexit oculus m̃s. Suꝑ illos ⁊ iphcos
respexit oculus m̃s. Florẽ quippe illoꝵ transui altitu¬
dine cordis. ad te & ꝑueni: & inde respexi suꝑ illos. &
uidi quia oñis caro fęnũ. & om̃is cdaritas hominũ sicut
flos feni. sicut quodã loco itẽ dicitur. Uidi impiũ ex¬
altari &e eleuari sic̃t cȩdros libam. transi & ecce ñ erat.
Quare non erat. Quia transisti. Quod est. Quia
transisti. quia ñ sine causa sursũ cor habiusti. quia ñ i
terra ubi putresceres remansisti. quia leuasti animã tuã
ad dm̃. & transcendisti cedros libani. & de illa altitudi¬

Expanded text:
omni tribulatione eripuisti me. Ideo intellexi quia bonum est nomen tuum: nam si hoc possem ante tribulationes agnoscere, forte mihi necessariae non fuissent. Sed adhibita est tribulatio ad admonitionem, admonitio facta est ad tuam laudationem. Non enim intelligerem ubi essem, nisi de infirmitate mea admonitus essem. Ex omnibus ergo tribulationibus eripuisti me. Et super inimicos meos respexit oculus mrespexit oculus meus. Florem quippe illorum transii altitudine cordis, ad te perveni, et inde respexi super illos, et vidi quia omnis caro fenum, et omnis claritas hominis sicut flos feni : sicut quodam loco item dicitur, Vidi impium superexaltari et elevari sicut cedros Libani: transii, et ecce non erat. Quare, non erat? Quia transisti? Quid est, quia transisti. Quia non sine causa, Sursum cor, audisti, quia non in terra ubi putresceres remansisti, quia levasti animam tuam ad Deum, et transcendisti cedros Libani, et de illa celsitudi
Abbreviated transcription (Latin):
scientie di. quã inscrigabilia sunt iudicia eius. o iues¬
tigabiles uiac cuis. Quis eni mucstigabit lias quis
Qut quis comp̃hendit consilia oius: E Iouit quanoo
det. cui det. quando auferat. cui auferat Pete tu in hiot
tempore. quod tibi prosit in posterum. Pete quod te
aduuict in acternũ. ipsũ aut̃ gratis qlige. quia meliũ
ab eo ñ inuenis quod aet quã scipsum. Aut si inugns
melius. hoc pete. Cloluntarie sacrificabo tibi. Quare
uoluntarie: Quia gratis. Qiuid est grati:. Et con¬
fitebor nomini tuo dñe qũi bonũ est: Nsihil aluco
nisi quia bonũ est. Nuiquis ait confitebor nomini

Expanded text:
 quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius! Quis enim investigabit vias ejus, aut quis comprehendet consilia ejus Novit quando det, cui det; quando auferat, et cui auferat. Pete tu in hoc tempore quod tibi prosit in posterum, pete quod te adjuvet in aeternum. Ipsum autem gratis dilige: quia melius ab eo non invenis quod det quam seipsum; aut si invenis melius, hoc pete. Voluntarie sacrificabo tibi. Quare voluntarie? Quia gratis. Quid est, gratis? Et confitebor nomini tuo, Domine, quoniam bonum est: ob nihil aliud, nisi quia bonum est. Numquid ait: Confitebor nomini
Abbreviated transcription (Latin):
quod putatis prodesse obest. & quod putatis obesse hoc
prodest. Aegrienĩ estis. Holite medico dictare. quȩ
uobis medicamenta uelit apponere. Si doctor gentiũ
paulus apłs dicit quid enĩ oremus sicut oportet nescimꝰ.
quantomagis nos. Qui tam̃ cũ sibi uideret᷑ etiã ipse
prudent̃ orare ut auferret᷑ ab eo stimulus carnis angłs
satanę qui eũ colaphirabat. ne in magnitudine reuelatio

Expanded text:
quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae q
Abbreviated transcription (Latin):
lictoꝵ meoru. Clamaui ad te ꝑ diem. nec exaudies:
& nocte. & ñ ad insipientiã mihr Ia est. Et nocte cla¬
maui. & ñ exaudisti. & tam̃ hocipsũ quod ñ exaudis¬
ti non ad insipientiã mihi non exaudisti. sed magis
ad sapientiã ñ exaudisti. ut intelligerẽ quid a te pe.¬
tere deberẽ: Caenĩ petebã. quac malo meo fortassis
acciperem. Petis diuitias o homo. Quanti sunt eũsi
ꝑ diuitias suas. Vnde scis utrũ tibi sint profuture
diuitiae : Nonne multi pauperes tutius latebatt̃:
Diuites facti mex ut lucere cȩperunt. pręda fortiori¬
bus fuerunt. Quanto melius laterent. quanto meliũ
nescirentur. Qui cȩpert̃ quęri ñ propt̃ quod erant.
sed propt̃ quod habebant. In his ergo temporalib fr̃s
ammonemus uos & exhortam᷑ in dño. ut ñ petatis
aliquid quasi fixũ. sed quod nobis ds̃ expedire scit
Quid enĩ uobis expediat omnino nescitis. Aliquando

Expanded text:
lictorum meorum: clamavi ad te per diem, nec exaudisti; lictorum meorum: clamavi ad te per diem, nec exaudisti; et nocte, et non ad insipientiam mihi : id est, et nocte clamavi, et non exaudisti; et tamen hoc ipsum quod non exaudisti, non ad insipientiam mihi non exaudisti, sed magis ad sapientiam non exaudisti, ut intelligerem quid a te petere deberem. Ea enim petebam quae malo meo fortassis acciperem. Petis divitias, o homo! quanti sunt eversi per divitias suas! Unde scis utrum tibi sint profuturae divitiae? Nonne multi pauperes tutius latebant; divites facti, mox ut lucere coeperunt, praeda fortioribus fuerunt? Quanto melius laterent, quanto melius nescirentur, qui coeperunt quaeri, non propter quod erant, sed propter quod habebant! In his ergo temporalibus, fratres, admonemus vos et exhortamur in Domino, ut non petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
manet ergo & nob flos: sed qui ñ cadit sicut foliũ
plantati illius ligni uxta aquas. de quo dictum est.
Et foliũ cius non decidet. Us ergo in nomine tuo
ad aures tuas uerba oris mei. quia ñ florẽ ⁊ipheorũ
a te desidero. Aurib ꝑcipe uerba oris mer. Tui p̾cipe
Nam oesi sonet ⁊ ipheis gratio mea. ñ audiunt: quia
ñ intelligunt. Temporalib quippe gaudent. bona ez¬
na desiderart ñ norunt. Ad te ꝑueniat oratio mea ex
desiderio aeternoꝵ tuorũ beneficioꝵ excussa & iaculata
Ad aures tuas emitto eã. adiuua eam ut pcrueniat.
Non deficiat in itinere medio. & qͣsi collapsa corruat.
Securus sum taimen quia postea uenient. Rlã &
in delictis dicitur quidã rogasse dm̃. & ñ exauditꝰ est
bono suo. Desideria enĩ scłaria incitauerant illũ adi
fęni. e ait. Ds ms. as̃ m̃s. ut quid me dereliquisti:
Uox ipsa xp̃i est. sed ꝓ menbris suis uerba inquit de¬

Expanded text:
manet ergo et nobis flos, sed qui non cadat, sicut folium manet ergo et nobis flos, sed qui non cadat, sicut folium plantati illius ligni juxta aquas, de quo dictum est: Et folium ejus non decidet . Deus ergo in nomine tuo ad aures tuas verba oris mei, quia non florem Ziphaeorum a te desidero. Auribus percipe verba oris mei: tu percipe; nam Ziphaeis etsi sonet oratio mea, non audiunt, quia non intelligunt. Temporalibus quippe gaudent, bona aeterna desiderare non norunt. Ad te perveniat oratio mea, ex desiderio aeternorum tuorum beneficiorum excussa et jaculata: ad aures tuas emitto eam; adjuva eam ut perveniat, ne deficiat in itinere medio, et quasi collapsa corruat. securus sum tamen quia postea venient. Nam et in delictis dicitur quidam rogasse Deum, et non exauditus bono suo. Desideria enim saecularia incitaverant illum ad ofeni, et ait: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti? Vox ipsa Christi est, sed pro membris suis. Verba, inquit, de
Abbreviated transcription (Latin):
tute. Ne autẽ quondã ille infirmꝰ cũ uenerit fortis
uentilabro illo ad sinistrã nos mittat.: saluet nos in
nomine suo. & iudicet nos in urtute sua. Quis eũ hoc
tã temerarius optauerit. ut dicat dõ iudica me.
Lonne ꝓ maledicto solet hominib dici. iudicet te ds̃.
lta plane est maledictũ. si iudicat te in uirtute sua.
sea si non te saluauerit in nomine suo. Cũ uero in no¬
mine prȩcȩdente saluauerit. salubrit in uirtute con¬
sequente iudicabit. Securus esto. Iudiciũ illud ñ tibi
erit punitio. sed discretio. Nam & in quodã psalmo
ita dicit᷑ ludica me ds̃. & discerne causã meã de gente
non sc̃a. Quid est audica me: Discerne me a riphẽ¬
is inter quos lateo. Pertuli coꝵ florẽ: iã ueniat &
flos m̃s. Et illoꝵ quidem flos fuit temporalis. & a¬
rescente feno decidit. flos autẽ m̃s quis erit: Planta¬
ti in domo dm̃ in atruis domus aĩ nr̃i florebt̃. Rẽ¬

Expanded text:
tute. Ne autem quondam ille infirmus, cum venerit fortis, tute. Ne autem quondam ille infirmus, cum venerit fortis, ventilabro illo ad sinistram nos mittat; salvet nos in nomine suo, et judicet nos in virtute sua. Quis enim hoc tam temerarius optaverit, ut dicat Deo, Judica me? Nonne pro maledicto dici solet hominibus: Judicet te Deus? Ita plane est maledictum, si judicat te in virtute sua; sed si non te salvaverit in nomine suo: cum vero in nomine praecedente salvaverit te, salubriter in virtute consequente judicabit. Securus esto: judicium illud non tibi erit punitio, sed discretio. Nam et in quodam psalmo ita dicitur: Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Quid est, Judica me? Discerne me a Ziphaeis inter quos lateo: pertuli eorum florem, jam veniat et flos meus. Et illorum quidem flos fuit temporalis, et arescente feno decidit: flos autem meus quis erit? Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt . Re
Abbreviated transcription (Latin):
SIN
nomine
tuo saluũ
me fac. ce
Iin uirtute
Itua iudica
me. Hoc
dicat eccłia
latens int̾
bens in occulto bonũ morũ suoꝵ. sperans de occulto
mercedẽ meritoꝵ suoꝵ: hoc dicat. Ds in nomine tuo
saluũ me fac. & in iurtute tua iudica me: Clenisti
o xp̃e. humilis apparuisti. Contẽptus es. flagellatus
es. crucifixus. otcisus es. sed tertio dic resurrexisti. qua¬
dragesimo dic in celũ ascendisti. sedes ad dexterã patris.
e nenio uidet. Sp̃m tuũ inde misisti accepert̃ digni:
impleti amore tuo laudẽ ipsus humulitatis tuȩ ꝑ mun¬
du gentesq prȩdicauerunt. Pomen tuum uideo excellere
LIeq enĩ & ille doctor gentui dixit aliquid urter.
er infirmitate. sed uiuit in uirtute dĩ Clenit ergo
ut moreret᷑ ex infirmitate. uenturꝰ ẽ ut iudicet in
uirtute dĩ. Sed ꝑ infirmitatẽ crucis clarificatũ est
nomen eius. Quisquis ñ crediderit in nom̃ clarificatũ
ꝑ infirmitatẽ: expauescet ad iudicẽ cũ uenerit in ur¬

Expanded text:
in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me. Hoc dicat Ecclesia latens interbens in occulto bonum morum suorum, sperans de occulto mercedem meritorum suorum; hoc dicat: Deus in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me. Venisti, o Christe, humilis apparuisti, contemptus es, flagellatus es, crucifixus es, occisus es: sed tertio die resurrexisti, quadragesimo die in coelum ascendisti, sedes ad dexteram Patris, et nemo videt. Spiritum tuum inde misisti, quem acceperunt digni; impleti amore tuo, laudem ipsius humilitatis tuae per mundum gentesque praedicaverunt: nomen tuum video excellere es. Neque enim et ille doctor Gentium dixit aliquid inter ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Venit ergo ut moreretur ex infirmitate, venturus est ut judicet in virtute Dei: sed per infirmitatem crucis clarificatum est nomen ejus. Quisquis non crediderit in nomen clarificatum per infirmitatem, expavescet ad judicem cum venerit in vir
Abbreviated transcription (Latin):
amari. tu dm̃ propt̃ alium amabis: Iuos premiũ accep¬
turus es a dõ: ꝓluare. non tibi terrã sed scipsu seruat
qui fecit celũ &e terrã/ Uoluntarie sacrificibo tibi
Noli ex necessitate. Si enĩ propt aliuia laud is dm̃.
ex necessitate laudas. Si adesset tibi quod anias. non
laudares dm̃. Clidc quid dicã. Laua qt am̃. uierb̃. poa
ut tibi det ampłã pecuniam. Si haberes aluorae an¬
plã pecuniã ñ adõ. numquid laudares am÷ iiengo
propt̃ pecuniã laudas dm̃. ñ uoluntarie sacrificas do. sc̃d
ex necessitate sacrificas: quia pret ullũ nescio quid aliua
amus Inde dictu est. uoluntaric sacrificabo tibi. Con¬
temne om̃ia. Ipsũ attende. & hec quȩ dedit proptꝰ cantẽ
bona sunt. Ham dat. prorsus dat ista temporalue
quibusdã bono coꝵ. quibusdã malo coꝵ sadm altitudme¬

Expanded text:
velis, tu Deum propter aliud amabis? Quod praemium accepvelis, tu Deum propter aliud amabis? Quod praemium accepturus es a Deo, o avare? Non tibi terram, sed seipsum servat qui fecit coelum et terram. Voluntarie sacrificabo tibi: noli ex necessitate. Si enim propter aliud laudas Deum, ex necessitate laudas. Si adesset tibi quod amas, non laudares Deum. Vide quid dicam: laudas Deum, verbi gratia, ut tibi det amplam pecuniam; si haberes aliunde amplam pecuniam, non a Deo, numquid laudares Deum? Si ergo propter pecuniam laudas Deum, non voluntarie sacrificas Deo, sed ex necessitate sacrificas: quia praeter illum nescio quid aliud amas. Inde dictum est, Voluntarie sacrificabo tibi. Contemne omnia, ipsum attende. Et haec quae dedit, propter dantem bona sunt. Nam dat prorsus, dat ista temporalia; et quibusdam bono eorum, quibusdam malo eorum, secundum altitud
Abbreviated transcription (Latin):
Uictimas querã de grege ouuͣ. arietẽ eligã. taurũ
aliquẽ in armentis prospiciã: Chura certe de t̾ra
sabeoꝵ afferã: Quid faciã: Quid offerã. iusi quod
ait sacrificiũ laudis glorificauit me. Quare epgo
uoluntaric. Quia gratis amo quod laudo. Eaudo
adm. & ipsa laude gaudco Ipsuis laude gaucico. quo lau¬
dato non erubesco. Hon eni que admodu . laudur an
studiosis thaeatrxarũ nugarũ uel auriga uel uenato
uel quilibet bistrio. & a laudatorib: sius inuit ant᷑ alu
laudatores exhortant᷑ ut parit̃ clament. & cũ om̃s elã¬
mauerint plerumq illo uicto erubescunt: ñ ita ẽ ds̃ ñ
Laudet᷑ uoluntate. anct᷑ paritate. Gratiutũ st quoa
amatur. & quod laudat᷑. Quid est gratiutu: Ip se apt̃
se: ñ propt̃ aluua. Si enĩ laudas. dm̃ ut det tibi aliquit
aliud. iam ñ gratis amas dm̃. Crubescer si te i atitua
propt̃ diutias amaret: & forte tͥ pauptas acgderet. qi
adulterio cogitaret. Cũ ergo te a cmuge gratis ulis

Expanded text:
ictimas quaeram de grege ovium, arietem eligam, taurum aliquem in armentis prospiciam, thura certe de terra Sabaeorum afferam? Quid faciam? Quid offeram, nisi quod ait, Sacrificium laudis honorificabit me Quare ergo, voluntarie? Quia gratis amo quod laudo. Laudo Deum, et in ipsa laude gaudeo: ipsius laude gaudeo, quo laudato non erubesco. Non enim quemadmodum laudatur ab studiosis theatricarum nugarum vel auriga, vel venator, vel quilibet histrio, et a laudatoribus suis invitantur alii laudatores, exhortantur ut pariter clament; et cum omnes clamaverint, plerumque illo victo omnes erubescunt: non ita est Deus noster; laudetur voluntate, ametur charitate; gratuitum sit quod amatur, et quod laudatur. Quid est gratuitum? Ipse propter se, non propter aliud. Si enim laudas Deum ut det tibi aliquid aliud, jam non gratis amas Deum. Erubesceres si te uxor tua propter divitias amaret; et forte si tibi paupertas accideret, de adulterio cogitaret. Cum ergo te a conjuge gratis amari
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ animȩ meac. Querte mala ininucis meis. Dic quom̃
uirent. sic quomodo florent igni seruant᷑: in uirt iati tua
dspdes illos Puta quia florent modo: puta quia exorum¬
tur sicut fenũ Cu noli ẽẽ uur imprudems & stult. ut hax
in urtute sua dispdet illos. Isti forerto fe ipitut eauia.
pereunt in uirtute di. Non quom̃ filorent sic pereut
Norent eni ad tempus. percunt in accttoni. foue ut rat¬
fis bonis perrunt ueris tormentis. In unrtute tua dspsã
ulos. quos in infirmitate tio tolerasti. oltn taraelsaetis
alio decnto si ñ in scpso gustaret: Quidest uolunta¬
to facrifcabo tibi Picami tamen. Capiat st uoliuitt

Expanded text:
te mala inimicis meis. Sic quomodo virent, sic quomodo florent, igni servantur. In virtute tua disperde illos. Puta quia florent modo, puta quia exoriuntur sicut fenum: tu noli esse vir imprudens et stultus, ut haec in virtute sua disperdet illos. Isti florent felicitate saeculi, pereunt in virtute Dei. Non quomodo florent sic pereunt: florent enim ad tempus, pereunt in aeternum; florent falsis bonis, pereunt veris tormentis. In virtute tua disperde illos: quos in infirmitate tua tolerasti. 10. vers. 8. Volalio dicente, si non in se ipso gustarit? Quid est, Voluntarie sacrifica
Abbreviated transcription (Latin):
quonodo sit numinꝰ suꝑ numinũ. quomͦ augeant greges.
quomodo impleant᷑ apothecae. quomodo dicat᷑ animae.
habes multa bona. iocundare. epulare. satiare. Hum¬
quid ponet ante conspectũ suũ illũ. qui sic glorianti &
ita flore ⁊ ipheoꝵ intenti dicit. stulte hoc eꝰ non intel¬
ipsi nesciunt int̾ quos lateo. Si aut̃ am̃ & ipsi pone¬
rent ante conspectũ suui: inuenirent quemadmodũ me
adiuuet ds̃. Om̃s enĩ scĩ adiuuant᷑ a deo. sed intus ubi
nemo uidet. Quomͦ enĩ magna pena c̃ impioꝵ c̃scicntia
Ec magiũ gaudiũ piorum ipsa conscientia. NIã gła nr̃a
hic ẽ ait apłs. testimoniũ conscientiac nr̃e. In luc głat̃
ist intus ñ in flore ⁊ipheoꝵ foris. qͥ mabo ait. Cece cm̃ aĩ
adiuuat me. Prorsus quãuis longe futura sint quas ꝑ¬
misit. hodic mii dulce & pręscus ẽ adiutoriũ. hodie in
cordis mei gaudio mnucnio. quia sine causa dicunt qͥ aã.
Quis ostendit nobis bona: Signatũ est enl sui aela

Expanded text:
quomodo sit nummus super nummum, quomodo augeantur greges, quomodo impleantur apothocae, quomodo dicatur animae: Habes multa bona; jucundare, epulare, satiare. Numquid ponit ante conspectum suum illum qui sic glorianti et ita flore Ziphaeorum nitenti dicit: Stulte, hoc est non intelipsi nesciunt inter quos lateo. Si autem et ipsi ponerent Deum ante conspectum suum, invenirent quemadmodum me adjuvat Deus. Omnes enim sancti adjuvantur a Deo, sed intus ubi nemo videt. Quomodo enim magna est poena impiorum conscientia, sic magnum gaudium piorum ipsa conscientia. Nam gloriaconscientiae nostrae . In hac gloriatur iste intus, non in flore Ziphaeorum foris, qui modo ait: Ecce enim Deus adjuvat me. Prorsus quamvis longe futura sint quae promittit, hodie mihi dulce et praesens est adjutorium, hodie in cordis mei gaudio invenio quia sine causa dicunt quidam: Quis ostendit nobis bona? Signatum est enim super nos
Abbreviated transcription (Latin):
enim hereticos. Uaccas autẽ popłoꝵ seductibiles animas
intelligendũ puto: quia facile seguntur hos tauros. Non
enim popłos unuersos seducunt in quib sunt graues &
stabiles. unde scriptum est in popło graui laudabo te. sed
in eis popłis quos inuenerint uaccas. E& his enim qui pe¬
nitrant domus sunt: & captiuas ducunt mulieroulas one

Expanded text:
enim haereticos. Vaccas autem populorum, seductibiles animas enim haereticos. Vaccas autem populorum, seductibiles animas intelligendas puto, quia facile sequuntur hos tauros. Non enim populos universos seducunt, in quibus sunt graves et stabiles; unde scriptum est, In populo gravi laudabo te ; sed in eis populis quas invenerint vaccas. Ex his enim sunt qui penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas
Abbreviated transcription (Latin):
gratiora: quam sacrificia laudis.ed huic laudi
obstrepunt xp̃ianũ uocabulũ habentes. & diuersa senti¬
entes fiat ergo quod sequitur. Iñcrepa feras kalami
Nam & ferac sunt: qm̃ non intelligendo nocent. Et
ferae kalami sunt. gm̃ scripturarum sensum pro suo
errore peruertunt. Per kalamũ quippe tam conuenient
scripturae significant᷑ quã sermo ꝑ linguã: scđm quod
dicitur lingua hebrea uel greca uel latina. uel alia quęli¬
bet per efficientem scilicet id quod efficitur. Usitatum
est autẽ in latino eloquio. ut cum scriptura stilus uocetur
quod stilo fiat: ita ergo & kalamus quod kalamo fiat
Dicit apłs petrus indoctos & instabiles peruertere scripturaᷤ
ad propriũ suum interitum. Hac sunt ferae kalami. do
quib hic dicit᷑: increpa feras kalami. De his est etiam qͦđ
adiungit: Congregatio taurorum inter uaccas popłoꝵ.
ut excludantur hi qui probati sunt argento. Cauros uo

Expanded text:
gratiosa, quam sacrificia laudis ! Sed huic laudi gratiosa, quam sacrificia laudis ! Sed huic laudi obstrepunt, christianum vocabulum habentes, et diversa sentientes. Fiat ergo quod sequitur: Increpa feras calami. Nam et ferae sunt, quoniam non intelligendo nocent; et ferae calami sunt, quoniam Scripturarum sensum pro suo errore pervertunt. Per calamum quippe tam convenienter Scripturae significantur, quam sermo per linguam; secundum quod dicitur lingua hebraea, vel graeca, vel latina, vel alia quaelibet, per efficientem scilicet id quod efficitur. Usitatum est autem in latino eloquio ut scriptura stilus vocetur, quod stilo fiat; ita ergo et calamus, quod calamo fiat. Dicit apostolus Petrus indoctos et instabiles pervertere Scripturas ad proprium suum interitum : hae sunt ferae calami, de quibus hic dicitur, Increpa feras calami. 39. De his est etiam quod adjungit: Congregatio taurorum inter vaccas populorum, ut excludantur ii qui probati sunt argento. Tauros vo
Abbreviated transcription (Latin):
habet per animae angustias Principes ergo uida duces
eoꝵ qui in aeccłis benedicunt dñm. principes zabulon. prin¬
cipes neptalim: principes confessionis. fortitudinis. latitu¬
dinis. principes fidei. spei. karitatis. Manda ds̃ uirtutẽ
nos in ipso: quem legimus dĩ uirtutem & dĩ sapientiã.
Quomodo autẽ ds̃ mandat xp̃m suũ: nisi dũ eũ cõmendat:
Commendat enĩ karitatem suã ds̃ in nobis: qm̃ dũ ad¬
huc peccatores essemus xp̃c pro nobis mortuus est.
Quomodo non & cum illo nobis omnia donauit. Man¬
da ds̃ uirtutẽ tuam. Confirma ds̃ quod operatꝰ es̃ in nob.
Manda docendo: confirma iuuando. A templo tuo
in hierłm quae est libera mater nr̃a: quia & ipsa est
templũ sc̃m tuum. ab illo ergo templo tibi offerent
reges munera. Quicumq reges intelligant᷑. siue reges
terrae siue reges quos discernit supercęlestis suꝑ colũbã
deargentatam. tibi offerent munera. Et quae munera

Expanded text:
habet per animae angustias. Principes ergo Juda duces habet per animae angustias. Principes ergo Juda duces eorum, qui in Ecclesiis benedicunt Dominum. Principes Zabulon, principes Nephthalim. Principes confessionis, fortitudinis, latitudinis: pruem omnia, et nos in ipso , quem legimus Dei Virtutem et Dei Sapientiam . Quomodo autem Deus mandat Christum suum, nisi dum eum commendat? Commendat enim Deus charitatem suam in nobis, quoniam dum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est . Quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Manda, Deus, virtutem tuam: confirma, Deus, hoc quod operatus es in nobis. Manda docendo, confirma juvando. 38. vers. 30in Jerusalem, quae est libera mater nostra , quia et ipsa est templum sanctum tuum: ab illo ergo templo tibi offerent reges munera. Quicumque reges intelligantur; sive reges terrae, sive reges quos discernit supercoelestis super columbam deargentatam; tibi offerent reges munera. Et quae munera