comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ se adorat filiũ regẽ. antequã tremunt potes¬
tates. & curuat᷑ omne genu De huuis nimirũ ad
caelos ascensione multo ad mirantis intuitu. secr&or
contẽ plator celestiũ in canticis: Uidi inquit
speciosam ascendentẽ qͣsi colũbã desuꝑ riuos aqͣrũ
Et uere speciosa quasi colũba. qui a illius speciem
colũbȩ ac simplicitatẽ p̃monstrabat. quae sup er
dnm̃ uenit & docuit iohannẽ. qułd hic ẽqͥbapti łat
Et bene desuperriuos aquarũ : quia super aquã
refectionis educauerat eam dns & nutrierat. exqua
multi deducti riui irrigant terrã deliciarũ. & in¬
fundunt ostũ uoluptatis. ex quib: cotidie lota
& ꝑfusa beata dĩgenitrt ascendit hodierna die
& idõ in effabilis. Adcuius. ꝓfecto fraglantiam
odoris. omĩs illa caelestis ierłm leta decurrit: quã
circũdabant flores rosarũ & lilia conualliũ. eo qđ
om̃s animȩ mastyrio rubricatȩ eã aet̃nȩ dilectionis

Expanded text:
super se adorat filium regem: ante quem tremunt potessuper se adorat filium regem: ante quem tremunt potestates, et curvatur omne genu. De hujus nimirum ad coelos ascensione, multo admirantis intuitu secretorum contemplator coelestium in Canticis: Vidi, inquit, speciosam ascendentem, quasi columbam desuper rivos aquarum. Et vere speciosa quasi columba, quia illius speciem columbae ac simplicitatem demonstrabat, quae super Dominum venit, et docuit Joannem, quod hic est qui baptizat. Et bene, desuper rivos aquarum, quia super aquam refectionis educaverat eam Dominus et nutriverat : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex quibus quotidie ita et perfusa beata Dei genitrix ascendit hodierna die et ideo ineffabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ dignũ ꝓ innumeris & in in mensis beneficis
redlebat interdũ obseqͥum scĩ tatis. dũ beneficiorũ
inteiris posita non poterit uidere largitorẽ. Et ido
hodie dilectis simȩ eleuat᷑ suꝑ choros anglor. ut
possit speciem uultũq uidere saluatoris quẽ amauerat:
quẽ cupierat ex toto desiderio cordis. Quod si gaudium
fit incȩlo dequolibet peccatore con uerso. multomagis
putandũ. ꝓtantȩ uirginis exaltatione & glĩa. quod
exultatio sit insuꝑnis: cuius nimirũ festiuitatis om̃i¬
ũ suꝑnor ciuiũ ẽ gratulatio. p̃sertim quia eius cele¬
britas laus & fauoiͤ saluatoris Unde credimus
ut supra dictũ est qđ non hunc tantũ diem sollẽnẽ
dicunt ꝓ eius honore annuum. uerũ continuum.
&iam & aeternũ. io cunditatis ac l& itiae uenerati¬
onis obsequio: cũ om̃i colunt tripudio amoris &
gaudii Nec in merito egit᷑ omĩs illas celestis
ciuitas congratulat᷑ & uenerat᷑ matrẽ. cuius

Expanded text:
non indignum pro innumeris et immensis beneficiis reddebat interdum obsequium sanctitatis, dum beneficiorum in terris posita non poterat videre largitorem: et ideo hodie, dilectissimae, elevatur super choros angelorum, ut possit speciem vultumque videre Salvatoris, quem amaverat, quem cupierat ex toto desiderio cordis. XIV. Quod si gaudium fit in coelo de quolibet peccatore converso, multo magis putandum pro tantae Virginis exaltatione et gloria, quod exsultatio fiat in supernis: cujus nimirum festivitas, omnium supernorum civium est gratulatio: praesertim quia ejus celebritas laus et favor est Salvatoris. Unde credimus, ut supra dictum est, quod non hunc tantum diem solemnem ducunt pro ejus honore annuum, verum etiam continuum et aeternum jucunditatis et laetitiae ac venerationis obsequio, cum omni colunt tripudio amoris et gaudii. Nec immerito igitur omnis illa coelestis civitas congratulatur et veneratur matrem: cujus
Abbreviated transcription (Latin):
mulier crexit monachũ ita dicens. Quidte abbas cogitatio¬
frontẽ suũ. oculosq & labia. simulq pectori uexillũ¬
pectori uexillũ
crucis signo ĩ figens itadixit dsabba zosimas deadũsario &¬
deimmissionibus eiꝰ liberet nos . qr multa suꝑ nos est inuidia
eiꝰ haec audiens senex ꝓsternit se. & app̃hendit pedes eius

Expanded text:
mulier, erexit monachum dicens: Quid te, abba, cogitatiomulier, erexit monachum dicens: Quid te, abba, cogitatiofrontem suam, oculosque et labia; simulque et pectori vexillum crucis infigens, ita dixit: Deus, abba Zozima, de adversario et immissionibus ejus liberet nos, quoniam multa super nos est invidia ejus. Haec audiens senex, prosternit se, et apprehendit pedes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Et ait mulier seni. Homo quã obrẽ adme peccatrico
quomꝰ sc̃ȩ accłẽ pascit᷑ grefe Losimis aut respondit ei uerbũ
Mit̃ tius orationib: sc̃is pacẽ stabilẽ ds largitꝰ est. Sed suscipe in¬
dignimonachi c̃solationẽ. & ꝓpt̃ dnm̃ ora ꝓom̃i mundo & ꝑ
me peccatore . ut ñ huiꝰ cursus & itineris laborsine fructum
efficiat᷑ intante solitudinis uia. Et illa respondit: Leqͥdẽ
ceptũ habemꝰ. qđ mͥate iuissũ est. bona faciã uoluntate
Undea tosimas nullũ potuit ex ipsi oratione cognoscere¬
uerbũ Stabat aut̃ ut dicebat tremens. t̃rã conspicens. & ni¬
hil ullomͦ loquens Iurabat aut̃ dm̃ testem uerbi ꝓponens.
qm̃ ut uidit eã ꝑseuerantẽ in orationis constantia. paululũ
eleuatis ab aspectu oculis. uidit eã elauatã quasi cubito uno
at̃ra. & in aerapendentẽ orare. hoc aut̃ ut uidit nimio pa¬
uore correptꝰ. ꝓstrauit se in t̾rã sudoreq suffusus & ni¬

Expanded text:
ra. Et ait mulier seni: Homo, quam ob rem ad me peccatricera. Et ait mulier seni: Homo, quam ob rem ad me peccatricepascitur grex? Zosimas autem respondit hoc verbum: Mater, tuis orationibus sanctis pacem stabilem Deus largitus est; sed suscipe indigni monachi consolationem, et per Dominum ora pro omni mundo, et pro me peccatore, ut non hujus cursus et itineris labor sine fructu mihi efficiatur tantae solitudinis via. Et illa respondit ad eum: Taeceptum habemus, quod mihi a te jussum est, bona faciam voluntate. Unde et Zosimas nulla potuit verba ex ipsa oratione agnoscere. Stabat autem, ut dicebat tremens, terram conspiciens, et nihil ullo modo loquens. Jurabat autem, Deum testem verbi proponens, quoniam ut vidit eam perseverantem in orationis constantia, paululum elevatis ab aspectu terrae oculis, vidit eam elevatam quasi cubitum unum a terra, et in aere pendentem orare. Hoc autem ut vidit, nimio pavore correptus, prostravit se in terram, sudore suffusus, et ni
Abbreviated transcription (Latin):
decelo fluxit. quã ꝓfesse estis. Supra usũ naturae
haec uita ẽ quã tenetis. & idõ decȩlo uenit sponsus
Iue aut interrã ꝓstratꝰ. poscebat benedictionẽ scđm morem
accipere Esternit aũt se & ipsa. ut̃q iacebant int̾rã. un exalio
sima Abba losima tibi cõpetit benedicere & orare: Tuenim
p̃s biterii honore suffultꝰ es. & plurimis iã annis scõ assistis
altario & donis diuinitatis xp̃i secreta rimaris. Haecũ baslosimã
in magnũ timorẽ & certam̃ magis inducebant. & tremens
scło mortua es. Manifestata aut̃ plus gr̃ã om̃iũ est tri
buta tibi. ut me uocares ex nomine quẽ nũquã uidisti
Sed quia grã ñ ex dignitate cognoscit᷑ sed ex animarũ ac¬
tib significare c̃sueta ẽ. ipsa benedic ꝓpt̃ dñm. & oratio¬
nẽ tribue indigenti tuȩ ꝑfectionis. Stabilitati autẽ
& zosima respondente. amen. surrexerunt utriq de t᷑¬

Expanded text:
de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam tenetis: de coelis venit sponsuslle autem in terra prostratus, poscebat benedictionem secundum morem accipere. Prostravit autem se et ipsa, et utrique jacebant in terra, unus ex alio m: Abba Zosima, tibi competit benedicere et orare; tu enim presbyterii honore fultus es, et plurimis jam annis sancto assistis altari, et donis divinitatis Christi secreta rimaris. Haec verba Zosimam in magnum timorem et certamen magis inducebant, et tremens  mortua es. Manifesta autem plus omnium tributa est tibi gratia, ut me vocares ex nomine, quem nunquam vidisti. Sed quia gratia non ex dignitate cognoscitur, sed ex animarum actibus significari consueta est, benedic propter Deum, et orationem tribue indulgentiae tuae perfectionis. Stabilitati autem rat animarum; et Zosima respondente Amen, surrexerunt utrique de ter
Abbreviated transcription (Latin):
mussplendidiorũ matri hodie filiũ prestitisse.
Quã olim edificauit domũ subnixã colũ nis septẽ inqua
nimirũ domo parant᷑ nuptiae ecclesiarũ dĩ & fȩderan¬
tur terrenis celestia. In eo nãq utero uirginis sponso
in mostali. uirginitas consecrat᷑. ut sit totũ cȩlestium
cõmestium. Et idõ carissimȩ celebrate sollempnit̃
iurginis festũ. quȩ cȩlestẽ uob uitã in terris oftendit.
qm̃ qui non nubent neq nubent᷑ erunt sicut angłi
incado Nec mirũ si anglĩs cõparat᷑ uirginitas quae
angłorũ dño foedere copulatur nuptiarũ. Et queli¬
b& uirginitas tantũ erigit᷑ ut anglĩs cõpar&us. mul:¬
tomagis beata & gloriosã uirgo quȩ singulari cõmen¬
datur priuilegio. & in menso dat᷑ mercimonio
dcirco dilectissimȩ amate quã colitis & colite quã amatis.
quia tunc eã uere colitis & amatis. si imita si uelitis
detoto corde quã laudatis. Haec nãq uita uobis

Expanded text:
mus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, mus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum, subnixam columnis septem: in qua domo nimirum parantur nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namque utero Virginis, sponso immortali virginitas consecratur, ut sit totum coeleste commercium. XVI. Et ideo, charissimae, celebrate solemniter Virginis festum, quae coelestem vobis vitam in terris ostendit: quoniam qui non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo. Nec mirum si angelis comparatur virginitas, quae angelorum Domino, foedere copulatur nuptiarum. Et si quaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comparetur, multo magis beata et gloriosa virgo Maria, quae singulari commendatur privilegio, et immenso dicatur mercimonio. Idcirco, dilectissimae, amate quam colitis, et colite quam amatis: quia tunc eam vere colitis et amatis, si imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt eã . qm̃ tantã eauiderunt. quantã nullus narran¬
do explebĩ mortaliũ:. Quanto magis quidẽ quitalem
ac tantã fecit eam ut ipse fieret ꝑ eã unde dđ: & homo
inquit natus est in ea. & ipse fundauit eã altissimus
Beata igitur talis actanta natiuitas. beata & suꝑ norũ
ciuiũ soci&as & ad mirabilis caritatis eor̃ unanimitas.
ubi nemo anglor nemo archanglor. non dicobeatę
Sed totũ in altero uncisquisq possidet quod gratis prestat᷑
sed meritorũ qualitas sola discernit᷑ ubi plurimũ stella
ab stella differt inclaritate. quamuis om̃s in suo sint
ordine suscitandi. Qđsi ẽ alia claritassolis. & alia claritas
lunae. & alia claritas stellarũ. una tamen claritas esł
qua in lustrantur om̃a. Id circo beata dĩ genitrix. quae
ad huc tantis int̾ra p̃dicat᷑ laudibus. non in merito
nouit ille qui eam elegit insua sapientia. & disponit
om̃a : qđ s̃ indomo patris mansiones multȩ sunt: credi¬

Expanded text:
verunt eam: quoniam tantam eam viderunt, quantam nullus narrando explevit mortalium; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam, ut ipse fieret per eam! Unde David: Et homo, inquit, natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, beata et supernorum civium societas, et admirabilis charitatis eorum unanimitas: ubi nemo angelorum, nemo archangelorum, non dico beatae sed totum in altero unusquisque possidet, quod gratis praestatused meritorum qualitas sola discernitur: ubi plurimum stella a stella differre claritate, quamvis omnes in suo sint ordine suscitandi. Quod si est alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum : una tamen claritas est, qua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra praedicatur laudibus, non immerito novit ille qui eam elegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credi
Abbreviated transcription (Latin):
gentib eã. honor & iustus una cũ reliquis uirginib¬
sacris: ãplior pstat᷑ & gr̃a. Id circo dilectissi mȩletamini
& laudate. quia si gre ꝓph&ico in scĩs sius laudare iuibe¬
mur multomagis eum in hac celebritate beatę uirginis
matris eius oportet cũ hymnis & canticis ailigentius
extollere. & dignis dõ iubilare p̃coniis. ac misticis
honorare munerib. Nulli dubiũ ꝗͥ n totũ ad
glãm laudis cius ꝑtineat : quicquid digne genetrici
et ualde ꝑtimesco. dũ urĩs cupio parere ꝓfectibus.
ne foste sicut imꝓb ita & indignꝰ laudatosinue¬
niar.: ꝓfecto cũ nec scĩtas uel facundia suppediter᷑.
ut beatã & gloriosam uirginẽ digne laudare queã. qm̃
ut uerũ fatear. quicꝗid humanis dici potest uerbis.
minꝰ est alaude cęli qua diuinis est & anglĩcis ex¬
cellenti us p̃dicata & laudata p̃coniis. Aꝓphe¬
tis quidẽ p̃nuntiata. a patriachis figuris & enigma

Expanded text:
tus una cum reliquis sacris virginibus amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimae, laetamini et laudate, quia si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae Mariae Virginis matris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignishonorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et gloriosam Virginem Mariam digne laudare queam: quoniam ut verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata: a patriarchis figuris et aenigma
Abbreviated transcription (Latin):
uitae act̃nȩ. quobeata iurgo felicit̃ hodie in trouuc
At̃ nantib hymnidicis anglor choris infra pascua
act̃ nȩ uiriditatis. ubi una soci&as om̃iũ suꝑ nõr ciuiũ.
ubi dulcis sollemnitas anglor̃. ubi post labores & erũnas
felix & suauis refectio animarũ. Hodie nãq gloriosa

Expanded text:
a Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. Hodie gloriosa
Abbreviated transcription (Latin):
Conũsat᷑ cũ senatorib: cęli. infra curiã paradisi. sub
sp̃s scĩ disciplina & magisterio totiuꝰ diuinȩ maiesta
aecelis. Hincascendis se legunt᷑ incenaculũ quo
pascha dignissime celebrat : ibi quippe manebant
cũ maria matre ihũ unammt̃ aspirati in caritate.
ꝑseuerintes in oratione. donec iñduerent᷑ uistute exdbo
Cȩperant enĩ iã orare: qͥdudũ cũ dnõ conũ santes uistuti¬
b & miraculis pascebunt᷑. Etbene ꝑseuerantes in oratio¬
ne. nihil esitantes. donec acciperent munera spũ sci
quȩ poscebant. Quos & uos ofiliȩ imitamini quȩ in
scola xpĩ ꝑmanere uo uistis. ꝑseueratȩ in orationib:

Expanded text:
Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totius divinae majestatde coelis. Hinc ascendisse leguntur in coenaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverat
Abbreviated transcription (Latin):
meum dño mihi in notescente cognoui. Et
quia non est alter qui regimenscaẽ aecdesice
suscipiat nisi inlustrissimus ger manus sicut
mihi dñs ds̃ m̃s reuelare dignatus est. posco
celsitu dinẽ tuã. Ut licentiam tribuas mihi
roganti eundem germanũ tonsorare
Cui praefectus: Licet necessarius sit
atq ucilis rei publicae nraẽ: tamen quia ds sibi
illum elegit. sicut tua beatitudo ad testatur.
contra dĩ praeceptũ uenire non possum:¬

Expanded text:
meum, Domino mihi innotescente, cognovi, et quia non est alter qui regimen sanctae Ecclesiae suscipiat, nisi illustrissimus Germanus sicut mihi Dominus Deus meus revelare dignatus est, posco celsitudinem tuam, ut licentiam tribuas mihi roganti eumdem Germanum tonsorari. Cui praefectus: Licet necessarius sit atque utilissimus reipublicae nostrae, tamen quia Deus sibi illum elegit sicut tua beatitudo testatur contra Dei praeceptum venire non possum
Abbreviated transcription (Latin):
ita eum alloquutus est dicens: Ex onerate f¬
lii Rm̃i iaculis manus. et arma ex humeris uris
reicite & sic domũ dĩ in gredimini. ꝗm̃ haec do¬
mus est orationis. non martis statio petulantis
atus amator uidens germanũ illustrissimũ nihil
oneris truculenti portantẽ. praccepit hostiariis
fores ecclẽ ut claustris artarent: Ipse uero glo¬
merata secũ turba clericorũ atq nobilium. ini

Expanded text:
 eos allocutus est dicens: Exonerate, filii charissimi, jaculis manus, et arma ex humeris vestris rejicite, et sic domum Dei ingredimini, quoniam haec domus est orationis, non Martis statio petulantis; tus Amator videns Germanum illustrissimum nihil oneris truculenti portantem, praecepit ostiariis fores ecclesiae repagulis arctare, ipse vero glomerata secum turba clericorum atque nobilium vi
Abbreviated transcription (Latin):
placebit: Nec uereor ꝑ uasorẽ me huiusce miste¬
ni uidicandum : Tanta enim iam tẽporũ fluxe¬
re curricula: ut obscurata ꝑ silentium uix colliga¬
curagnitio: Et uere maluissem relatores tanto¬
rũ bonorũ alios potius quã me fuisse. quia qui¬
cũq illi me fuerant digniores. Quod quia non
contigit. me malo esse quam neminen¬

Expanded text:
placebunt. Nec vereor pervasorem me huiuscemodi ministeplacebunt. Nec vereor pervasorem me huiuscemodi ministerii iudicandum; tanta enim iam temporum fluxere curricula, ut obscurata per silentium vix colligatur agnitio. Et vere maluissem, tantorum relatorem bonorum alios potius quam ine fuisse, quia quicumque illi me fuerant digniores; quod quia non contigit, me malo esse quam nemine
Abbreviated transcription (Latin):
leriql ad scribendũ sollicitante
materia ubenore ꝓducti sunt:
dũ ꝑmultiplices sensus locupleta¬
ri creduntur ingenia : sed mihi
in lustrissimi uiri germani antistitis¬
S uitã gestaq uel ex aliqua parte dicturo.
incutitur. ꝓ miraculoꝵ Numerositate trepi¬
aatio. Et sicut solis splendor humanis inla¬
tus obtutibus hebetata oculoꝵ acie lumen
confudit ex lumine. ita animi mei infirmi¬
tas Oblatũ praeconiorũ cumulũ. quẽ implere Non
potest ex pauescit: Sed rursus intra sedem pectoris
mei: contentio alterna confligit: Hinc resistit in¬
possibilitas conscientiae: illinc cõmemorari aliqua
uel ꝑferre et religionis contẽplatio. et in numera¬
bilium miraculorũ exempla cõpellunt. quae agni¬
tioni uel ꝓfectui om̃iũ. impie ꝑ obductũ silen¬
tium sub trahuntur : Id circo malui uere cundiam
meam neglegere. quã uirtutes diuinas usq quaq
obliuione ueterascere: Ex cusat materia dicto¬
rẽ. & cui uerborũ ab iecto displicuerit. sensus

Expanded text:
lerique ad scribendum, sollicitante materia uberiore, producti sunt, dum per multiplices sensus locupletari creduntur ingenia; sed mihi inlustrissimi viri Germani antistitis vitam gestaque vel ex aliqua parte dicturo incutitur pro miraculorum numerositate trepidatio. Et sicut solis splendor humanis inlatus obtutibus, hebetata oculorum acie, lumen confundit ex lumine, ita animi mei infirmitas oblatum praeconiorum cumulum, quem implere non potest, expavescit. Sed rursus intra sedem pectoris mei contentio alterna confligit: hinc resistit inpossibilitas conscientiae, illinc commemorare aliqua vel proferre et religionis contemplatio et innumerabilium miraculorum exempla conpellunt, quae agnitioni vel profectui omnium impie per obductum silentium subtrahuntur. Idcirco malui verecundiam meam neglegere quam virtutes divinas usquequaque oblivione veterescere. Excusat materiadictorem, et cui verborum abiectiodisplicuerit, pulchri sensus
Abbreviated transcription (Latin):
autissioderensis oppidi indigena fuit: paren¬
tibus splendibissimis pcreatus & ab ipsis
infantiae rudimentis studi is liberalibus
insticutus. in quo doctrinae conlatio cum
ingeñii uber tate consentiens cruditissimum
duplicato bono id est naturae et industriae
red diderunt. Atq ut in eum ꝑfecto littera¬
rum plena confluereti post auditona gallica¬
na intra urbem romã iuris scientiam plenitu.¬
dini ꝑfectionis ad iecit. oeinde tribunalia
praefecturae ꝓfessione ad uocationis ornauit:
In quo actu dũ multiplici laudis luce res¬
plenderet. sublimẽ genere. diuitus. moribus
sortitur uxorem: Quem quidemtogae
p̃coniis prȩminentẽ: ꝓtinus res publica ad
honorum praesumsit insignia. ducatus culmẽ
et regimen ꝑ ꝓuincias conferendo: Erudieba
ꝑfectionis de esset a postolico pontifici mox
futuro: Parabatur eloquentia p̃dicatiobus.
iuris doctrina iustitiae. uxoris societas. ad
testimonium castitatis

Expanded text:
Autesioderensis oppidi indigena fuit, parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis infantiae rudimentis studiis liberalibus institutus; in quo doctrinae conlatio cum ingenii ubertate consentiens, eruditissimum duplicato bono, id est naturae et industriae, reddiderunt. Atque ut in eum perfectio litterarum plena conflueret, post auditoria Gallicana intra urbem Romam iuris scientiam plenitudini perfectionis adiecit. Deinde tribunalia praefecturae professione advocationis ornavit. In quo actu dum multiplici laudis luce resplendet, sublimem genere, divitiis, moribus sortitur uxorem. Quem quidem togae praeconiis praeminentem protinus res publica ad honorum praesumpsit insignia ducatus culmen et regimen per provincias conferendo. Erudiebatid perfectionis deesset apostolico pontifici mox futuro. Parabatur eloquentia praedicationibus, iuris doctrina iustitiae, uxoris societas ad testimonium castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Somino beatissimo & mihi aposto¬
lico honore uenerabili censurio
papae. constantius peccator
Prima mihi cura est. pudorem
conscienti ae humilis custo dire
Euuis cancellos si in aliquo forg¬
te trans gredior. iubentũ magis cul¬
pa quã meaest Itaq ut uitã gesta¬
ꝙ beatissimi germani ep̃ĩ. uel ex parte ꝑstringerem.
fris ur̃i sc̃ĩ antistitis patientis fecit auctoritas. Cu uis
preceptioni si non ut debui. ut potui tamen parui
Cũq oboedientia mea adbeat tudinis urȩ̃ notitiam
peruenis s&. ut iterato intemeritatẽ ꝓ rũperem
prȩcepistis. uibendo ut paginula quac adhuc intra
secr&i uicinia tenebatur longius me auctore ꝓcede¬
ret. essemq ipse reatus mei quodã modo et accusator
et ꝓdicor. Manifeste enim condemnatio in me
manebit. si uerborũ meorũ abiectio doctorũ offerat᷑
auditui Reiecto itaq pudoris uelamine: obtem¬
pcrans ussioni. trans misi uobis impensae deuotio¬
nis obsequium ꝓfidutia caritatis. de poscens ut dupli¬

Expanded text:
DOMINO BEATISSIMO ET MIHI APOSTOLICO HONORE VENERABILI CENSURIO PAPAE CONSTANTIUS PECCATOR. Prima mihi cura est pudorem conscientiae humilis custodire, cuius cancellos si in aliquo forte transgredior, iubentum magis culpa quam mea est. Itaque, ut vitam gestaque beatissimi Germani episcopi vel ex parte perstringerem, fratris vestri sancti antestitis Patientis fecit auctoritas; cuius praeceptioni, si non ut debui, ut potui tamen parui. Cumque oboedientia mea ad beatitudinis vestrae notitiam pervenisset, ut iterato in temeritatem prorumperem, praecepistis iubendo, ut paginula, quae adhuc intra secreti vicinia tenebatur, longius me auctore procederet essemque ipse reatus mei quodammodo et accusator et proditor. Manifeste enim condemnatio in me manebit, si verborum meorum abiectio doctorum offeratur auditui. Reiecto itaque pudoris velamine, obtemperans iussioni, transmisi vobis inpensae devotionis obsequium, pro fiducia karitatis deposcens, ut dupli
Abbreviated transcription (Latin):
OMI NO BEALISSIMO
a postolico & michi in aeter¬
nũ patrono patienti. Constan¬
tius peccator. Merito in¬
ter om̃s uirtutes obedientia
uendicat principatũ. quȩ
facit plerosq tep̃tare quod
nequeunt. Et idõ deuotionis
laude habendi sunt : qui considerata sui in possibilita¬
te. uibentib: obsequuntur. Itaq pͥapa uenerabilis
dũ & scm̃ uirũ illustrare uirtutibus suis desideras. et p¬
fectu om̃iũ miraculorũ exempla largiri. Imperasti
qualicũq stilo uel pre sentibus uel posteris traderem
Quod dũ auedacter aggredior prȩ sumptionis rcum
esse me sentio. Sed date ueniam. Nam pene est.
ut etam iuditiũ urm̃ quaeda culpa resꝑgat. quitan¬
tȩ mariae relatore magis dignũ debucsetis eligere
Sed quia ut̃q caritati operã damus. dũ & uos me putatis
posse quod nequeo. & ego auctoritati ur̃ȩ libens pareo
orate ut ministeriũ meũ gram̃ quã sui merito non
potest obtinere. urã intercessione mereatur. Ulale

Expanded text:
OMINO BEATISSIMO APOSTOLICO ET MIHI IN AETERNUM PATRONO PATIENTE PAPAE CONSTANTIUS PECCATOR. Merito inter omnes virtutes oboedientia vindicat principatum, quae facit plerosque temptare, quod nequeunt. Et ideo digni devotionis laude habendi sunt, qui, inconsiderata sui possibilitate, iubentibus obsequuntur. Itaque, papa venerabilis, dum et sanctum virum inlustrare virtutibus suis desideras et profectui omnium mirabilium exempla largiris, imperasti qualicumque stilo vel praesentibus vel posteris traderem. Quod dum audacter adgredior, praesumptionis reum esse me sentio. Sed date veniam; paene est, ut etiam iudicium vestrum quaedam culpa respergat, qui tantae materiae relatorem magis dignum debuissetis eligere. Sed quia uterque caritate peccavimus, dum et vos me putatis posse, quod nequeo, et ego auctoritati vestrae libens parui, orate, ut ministerium meum gratiam, quam sui merito non potest obtinere, vestra intercessione mereatur. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
ym subito diuina ꝓcedit auctoritas. quam
consensus uniuersitatis ex sequitur: Nam deri¬
ci om̃s cunctaq nobilitas. plebs urbana uel
rustica in unã uencre sententiã. germanum
episcopũ omĩum una uox postulat. Bellũ ciui¬
le. indicit᷑ potestati. Cuius sub sectio facilis fuit.
cũ &iam ab his quos ꝓse parauerat uinceretur
Suscepit sacerdotiũ in uitus. coactus. ad dictus.
sed repente mutatur ex omibus Deseritur
mundi militia. cacdestis assumit᷑: seculi põpa
calcat᷑. humilitas conuersationis eligit᷑. Uxor
in sororẽ mutatur ex conuige substantia disper¬
sat᷑ in pauperes. paupertas ambitua¬

Expanded text:
m subito divina procedit auctoritas, quam consensus universitatis exsequitur. Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs urbana vel rustica in unam venere sententiam: Germanum episcopum omnium una vox postulat; bellum indicitur potestati, cuius subiectio facilis fuit, cum etiam ab his, quos pro se paraverat, vinceretur. Suscepit sacerdotium invitus, coactus, addictus; sed repente mutatur ex omnibus. Deseritur mundi militia, caelestis adsumitur; saeculi pompa calcatur, humilitas conversationis eligitur, uxor in sororem mutatur ex coniuge, substantia dispensatur in pauperes, paupertas ambitu
Abbreviated transcription (Latin):
curii qm̃ in ibi idolũ ipsius principaliter colebatur agallis.
nuncuero mons martyrũ uocatur scõrũ dñĩ grã. qui ibidem
sexto a passio neaut̃ sexagesimo quasto. actatis uero beatissimi
dionysii. circiter non agesimo. imperii quoque domitianicru¬
delissimi caesaris sexto decimo ingruente. Quem ultio diuina
ut & neronem cuius hic portio fuerat post necem apłorũ sine
ulla est pro crastinatione secuta. quaꝑcussus uitam cũ tẏrannico
principatu miserabiliter ut par erat amisit
imperium cumpatre inunitate spsscĩ ab aeterno & nunc
& per omnia sȩcula saeculorum AME a¬

Expanded text:
curii, quoniam inibi idolum ipsius principaliter colebatur a Gallis, curii, quoniam inibi idolum ipsius principaliter colebatur a Gallis, nunc vero mons Martyrum vocatur, sanctorum Domini gratia, qui ibidem sexto, a passione autem sexagesimo quarto: aetatis vero beatissimi Dionysii circiter nonagesimo, imperii quoque Domitiani crudelissimi Caesaris decimo sexto ingruente. Quem ultio divina, ut et Neronem, cujus hic portio fuerat, post necem apostolorum, sine ulla est procrastinatione secuta, qua percussus, vitam cum tyrannico principatu miserabiliter, ut par erat, amisitia, virtus et imperium cum Patre, in unitate Spiritus sancti ab aeterno, et nunc et per omnia saecula saeculorum. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
trari frequentia. Quorũ miraculorũ insignia. Non solũ
sermo non p̃ual& enarrare. uerũ nec ipsis queunt humanis
mentibus comp̃hendi Vnde nec dignitas honoris & magni¬
ficentiae eorum. hominis cogitatu potest attingi Experiun¬
tur tamen in firmi. ac quibus cumq anxietatibus afflicti
in eodem loco & ubiq. dnĩ clementiam ꝑ eorundẽ merita
martyrum in uocantes. quantũ dĩ famulos conueniat hono¬
rari quorũ in teruentu recipit caecitas ui sum. debilitas
gressum & obstrictie aurium ianuae recipere merentur
auditum: Sed nec illud si lendum est quod in mundorum spiritũ¬
um infestatione uexati dum ad memoratorũ xp̃i testium tumu¬
los examinandi uirtute diuina ducuntur. scõrũ ipsorũ cogun¬
tur imperio. quoquisq sit martyrum positus loco designatis
nomimbus indicare. Iuorum memoranda & glorio sissima
passio eregione urbis parisiorũ incolle quiantea mons mer¬

Expanded text:
trari frequentia. Quorum miraculorum insignia, non solum trari frequentia. Quorum miraculorum insignia, non solum sermo non praevalet enarrare; verum nec ipsis queunt humanis mentibus comprehendi. Unde nec dignitas honoris et magnificentiae eorum hominis cogitatu potest attingi. Experiuntur tamen infirmi ac quibuscunque anxietatibus afflicti, in eodem loco et ubicunque Domini clementiam per eorumdem martyrum merita invocantes, quantum Dei famulos conveniat honorari, quorum interventu recipit caecitas visum, debilitas gressum et obstrictae aurium januae recipere merentur auditum. Sed nec illud silendum est, quod immundorum spirituum infestatione vexati, dum ad memoratorum Christi testium tumulos examinandi virtute divina ducuntur, sanctorum ipsorum coguntur imperio, quo quisque martyrum sit positus loco, designatis nominibus indicare. Quorum memoranda et gloriosissima passio e regione urbis Parisiorum in colle qui antea mons Mer
Abbreviated transcription (Latin):
senatum possedit Ipsũq. locũ eminentis maus olei aedifi¬
catione signauit. Scõrũ quoq corporibus digna uenera¬
tione sepultis eorũ uestimenta tunica uidelic&. cilicium
& caligae dionrsiip̃tiosi & ca sula sci rustici archi presbiteri
atq. dalmatica beatie leutherii archidiaconi. exceptispor¬
tionibus quaȩ preliquiis electorũ dñi a fidelium deuotione
sumptaesunt usq hodie debiti cultus reuerenna conseruantir
uorum meritis & p̃cibus eadem uenerabilis femina in nonine
dit & sacras excubias apud eorũ corpora quamdiu suꝑ une¬
iat celebrans. in bona confessione acconuersatione ad xp̃i
& scõrũ martyrũ gloriam ipsis in tercedentibus migrare
rocessu uero temporis multiplicita fidelium s ꝓ¬
nu merositate. xp̃iani & beatidionisii patrocinus deuotis¬
simi . basilicam suꝑ p̃tiosorũ martyrũ corpora. magno sup¬
tu cultuq eximio contruxerunt. ubi cotidie operante

Expanded text:
senatum possedit, ipsumque locum eminentis mausolei aedifisenatum possedit, ipsumque locum eminentis mausolei aedificatione signavit. Sanctorum quoque corporibus digna veneratione sepultis, eorum vestimenta, tunica videlicet, cilicium, et caligae Dionysii pretiosi, et casula sancti Rustici, archipresbyteri, atque dalmatica beati Eleutherii archidiaconi, exceptis portionibus quae pro reliquiis electorum Domini, a fidelium devotione sumptae sunt, usque hodie debiti cultus reverentia conservantur, quorum meritis et precibus, eadem venerabilis femina, in nomine idit, et sacras excubias apud eorum corpora, quandiu supervixerat, celebrans, in bona confessione ac conversatione, ad Christi et sanctorum martyrum gloriam, ipsis intercedentibus migrarerocessu vero temporis, multiplicata fidelium numerositate, Christiani et beati Dionysii patrociniis devotissimi, basilicam super pretiosorum martyrum corpora, magno sumptu, cultuque eximio construxerunt: ubi quotidie, operante
Abbreviated transcription (Latin):
nius femina acsibi collegae xp̃iani. inter nocturna setreta
silentia prae scripta martyrũ corpora tollentes beatidio¬
nysii corpori coniunxerunt. & ueneratione qua inter ꝑ secutorũ
rabiem poterant. de uotissime frequentabant
acta de incepssatione Nec suum seges negauit obsequium quae
tali est fecundata pinguedine. Atq. sic se in eam beneficiũ
ubertatis effudit ut centuplicatos fructus. deuotissima
cul trixad quirere & patria mereretur sa littem
tepuis se feruorem. locũ tantorũ martyrum ossa seruan¬
tem qua o portuit honorificentia una cũ scis dñĩ sȩcerdo¬
tibus & fideliũ turbis reuerentissime satis aggreditur
& in comparabilem thesaurũ quem diusibi & posteris pro¬
futurum seruauit. omnibus patenter eadem sacratissi¬
ma die in notuit. quab eatus dionysius cũ sotis suis trium¬
phansagonem expleuit. & coronam uictoriae accipere de
manu dni meruit. atq. testisihũ dnĩ p̃tiosus. sidereum

Expanded text:
nius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta nius femina, ac sibi collegae Christiani, inter nocturna secreta silentia, praescripta martyrum corpora tollentes, beati Dionysii corpori conjunxerunt, et veneratione, qua inter persecutorum rabiem poterant, devotissime frequentabant. Facta deinceps satione, nec suum seges negavit obsequium, quae tali est fecundata pinguedine, atque sic se in eam beneficium ubertatis effudit, ut centuplicatos fructus devotissima cultrix acquireret, et patria mereretur salutem. Ctepuisse fervorem, locum tantorum martyrum ossa servantem, qua oportuit honorificentia una cum sanctis Domini sacerdotibus et fidelium turbis reverentissime satis aggreditur, et incomparabilem thesaurum, quem diu sibi et posteris profuturum servavit, omnibus patenter eadem sacratissima die innotuit, qua beatus Dionysius cum sociis suis triumphans agonem explevit, et coronam victoriae accipere de manu Domini meruit, atque testis Jesu Domini pretiosus sidereum
Abbreviated transcription (Latin):
de monstrabat & opere . dimi scđia inspirata mactae uirtutis
consilium appetͥuit. atq ad conuiuium uenire postulat scõ¬
rũ corporũ perditores. Et dũ eis copiam oblatae humanita¬
tis expendit. a memoria eorũ quae susceperant agenda discussit
Fidelibusq suis & familiaris uoti consciis. secreta ordinatione
committit. ut subtracta furto p̃tiosa corpora beatoru. dili¬
gens elabor& occultare prouisio. Qui dominae uoluntate
& iussione comꝑta. festinanter qđ eis praeceptũ fuerat exe¬
quuntur Furtumq laudabile quod neminidam num in¬
tulit. & omnibus pie credentibus lucrum maximum contulit.
sexto amemorata urbe lapide. in sulcis autũ nalibus quos tunc
seminibus iaciendis p̃scripta matrona in habundantia parabat
arantium. speciem a gricolarũ praetendentes. uelut quid dam
ruralis operis laborantes abscondunt. Locũ &iam certono¬
tamine ad signare ꝓcuerant. Ex quo eadem dĩ futura ple¬

Expanded text:
demonstrabat et opere, Dei misericordia inspirata, mactae virtutis demonstrabat et opere, Dei misericordia inspirata, mactae virtutis consilium appetivit, atque ad convivium venire postulat sanctorum corporum perditores. Et dum eis copiam oblatae humanitatis expendit, a memoria eorum quae susceperant agenda, discussit, fidelibusque suis et familiaris voti consciis secreta ordinatione committit, ut subtracto furto pretiosa corpora beatorum diligens laboret occultare provisio. Qui dominae voluntate et jussione comperta, festinanter, quod eis praeceptum fuerat exsequuntur, furtumque laudabile, quod nemini damnum intulit, et omnibus pie credentibus lucrum maximum contulit, sexto a memorata urbe lapide, in sulcis autumnalibus, quos tunc seminibus jacendis, praescripta matrona in abundantia parabat arantium, speciem agricolantium praetendentes, velut quiddam ruralis operis laborantes abscondunt: locum etiam certo notamine assignare procurant. Ex quo eadem Dei futura ple
Abbreviated transcription (Latin):
popłi fidelissima ꝓbataq deuotioscõrum copora rustici&
eleutherii quae in monte ubi ipsi una cũ beato dionysio fue¬
rant martyrixati iacebant pro futura sibi ad patro cinium
colligerent & tumularent . in ito consilio eligunt tetris
sequanae ꝓfundisq gurgitibus martyrum corpora ꝑdenda
commutere Iuaeim posita nauibus ad prouisum gurgi¬
tem ministros iubent demergenda ꝑferre. Sedd somps
prae scius futurorum. quimutat tempus & qđ p̃destinauit
non mutat consilium qui malum olo fernis conceptũ prudentia
beneuolentis feminae inmutauit. in iquorũ consilia suae
dispositionis arti. industria qua uoluit seruire coegit
Nam nobilis quaedam mater familias catulla nomine. quaelic&
paganorũ adhuc erroribus. Necessitȩ potius quam uoluntate
teneretur ad dicta conuertitamen ad fidem xp̃iꝑ exempla mar¬
tyrum atq ad baptismi gratiam ꝑ uenire se desiderare & mente

Expanded text:
populi fidelissima probataque devotio, sanctorum corpora Rustici et populi fidelissima probataque devotio, sanctorum corpora Rustici et Eleutherii, quae in monte, ubi ipsi una cum beato Dionysio fuerunt martyrisati, jacebant, profutura sibi ad patrocinium colligerent, et tumularent, initio consilio, eligunt terris Sequanae profundisque gurgitibus martyrum corpora perdenda committere. Quae imposita navibus, ad provisum gurgitem ministros jubent demergenda perferre; sed Deus omnipotens praescius futurorum, qui mutat tempus, et quod praedestinavit non mutat consilium: qui malum Holophernis conceptum prudentia benevolentis feminae immutavit, iniquorum consilia suae dispositionis arti, industria qua voluit, servire coegit. CAPUT XXXIV. Nam nobilis quaedam mater familias, Catulla nomine, quae licet paganorum adhuc erroribus necessitate potius quam voluntate, teneretur addicta, converti tamen ad fidem Christi, per exempla martyrum, atque ad baptismi gratiam pervenire se desiderare, et mente
Abbreviated transcription (Latin):
ambulare cũ idem ds̃ sua om̃nipotentia efflato spũ cada¬
uer eiuis facile ꝓpt̃ fidei suae commendationem qua isdẽ
suus fidelis seruus p̃dicauerat facile ut ir& potuit regere
qui id ipsum corpus depuluere terrae conpingens. spũ
quo uege taretur dignatus est in spirare. eundemq. redac¬
tũ incinerem dignabitur reparare & qua uixerat ani¬
ma uiuidum perenniter reddere. Quod stupendum
miraculum cũ superius fata larcia con spexissa ꝓsiluit
ab inmunditia idolorũ occubuit baptizata in remissionem
peccatorum Cuius filius uisbius quem exprae scripto lis¬
bio uiro suo susceperat romam ductus. domitiano euispila¬
to ꝑtres caesares militauit. & subscõ masso epo qui testius a
beato dionrsio parisiorum rexit aeclȩsiam reuersus. omnibus
quae sunt mundi relictis. baptizatus. & religiosorũ xp̃iq. pau¬
perũ numero est sociatus
eterũ metuentes ꝑ secutores & gentilium falangae. ne conuersi

Expanded text:
ambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaambulare, cum idem Deus sua omnipotentia efflato spiritu, cadaver ejus facile propter fidei suae commendationem, quam idem suus fidelis servus praedicaverat facile ut iret, potuit regere, qui idipsum corpus de pulvere terrae compingens, spiritum, quo vegetaretur, dignatus est inspirare: idemque redactum in cinerem dignabitur reparare, et qua vixerat anima, vividum perenniter reddere. Quod stupendum miraculum, cum superius fata Larcia conspexisset, prosiluit ab immunditia idolorum occubuit baptizata in remissionem peccatorum. Cujus filius Visbius, quem ex praescripto Lisbio viro suo susceperat, Romam ductus, Domitiano evespillatoper tres Caesares militavit, et sub sancto Masso episcopo, qui tertius a beato Dionysio Parisiorum rexit Ecclesiam reversus, omnibus quae sunt mundi relictis, baptizatus, et religiosorum Christique pauperum numero est sociatus. Caeterum metuentes persecutores et gentilium phalanges, ne conversi
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis modulantia gloria tibi dñe A diuncto frequentius
alleluia. Nam ꝑut discerni potuit tantus auditus. uelut
alternatim chori angelici haec & alia quorũ intellectus
non potun ꝑcipi concinebunt: Quod uidentes & audienttes
inmuneripo pli d multi&diam ꝑsccutorũ indnm̃ eredi der
onenedentes iut nimi oreriore ꝑculsi quiq insias partes fu
ficatum scon suum in cuelis taliter demonstrare inteoris nir
ad ferocissimos populos inclitus nuntius& confessor ip suus
p̃tiosus succensus igne diuni amoris constanter sustinut
supplicia passionis Et ꝑ in manitatem tormentorumuer¬
uenit ad sotictatem angelorum Nempe nouum prius
& in auditũ miraiculũ ex anime corpus uiuentis currere
more & hominem iam mortuum recto gressu incedere
Ded quã quã sit mirum. non est tarier difficile practi soca¬
pite sc̃issimi uiri corpus angeli co ministerio in modũ uiuentis

Expanded text:
vitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, vitatis modulantia: Gloria tibi, Domine, adjuncto frequentius, Alleluia. Nam prout discerni potuit tantus auditus, velut alternatim chori angelici, haec et alia, quorum intellectus non potuit percipi, concinebant. Quod videntes et audientes innumeri populi, et multi etiam persecutorum, in Dominum credideron credentes autem, nimio terrore perculsi, quique in suas partes fugificatum sanctum suum in coelis taliter demonstrare in terris, qui ad ferocissimos populos inclytus nuntius et confessor ipsius pretiosus, succensus igne divini amoris, constanter sustinuit supplicia passionis, et per immanem tormentorum pervenit ad societatem angelorum. Nempe novum, prius et inauditum, miraculum, exanime corpus viventis currere more, et hominem jam mortuum recto gressu incedere. Sed quanquam sit mirum, non est tamen difficile, praeciso capite, sanctissimi viri corpus angelico ministerio in modum viventis
Abbreviated transcription (Latin):
osuerunt mortalia seruorũ tuorum in crcuitueius & nonerat
quisepelir& Namq ad declaranda martyris & galliarum
primi sacerdotis meritagloriosa ut ubi salutifer primo coepe¬
rat fructus oriri eo amplius głae ipsius pater& trium phus. maxi¬
muscunctos ad sistentes horror inuasit aclux in effabilis cunctis
resplenduit. & beatis simi dionrsu se cadauer erexit. Dc̃aq
manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum. angelico duc¬
tu gressum regente & luce caelesti circũ fulgente. pendulis coe¬
pit brachiis uectitare
t facia est comes multitudo caelestis exercitus exanimi eiuscorpo¬
ri caput proprium ab ipsomonte ubi fuerat de collatus ꝑ duo fe¬
remilia deportanti usq ad locũ in quonunc dĩ dispositione &
sua electione requiescit humatũ sine cessatione hymnis dul¬
ci sonis dm̃ laudans. Sed & caelos petentia diuinͦrum spirituũ
innumerabilia agmina sunt audita. canore in aestimabilis sua¬

Expanded text:
posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat posuerunt mortalia servorum tuorum in circuitu ejus, et non erat qui sepeliret. Namque ad declaranda sancti martyris et Galliarum primi sacerdotis merita gloriosa, ut ubi salutifer primo coeperat fructus oriri, eo amplius gloriae ipsius pateret triumphus, maximus cunctos honor assistentes invasit, ac lux ineffabilis cunctis resplenduit; et beatissimi Dionysii se cadaver erexit, sanctaque manu caput a corpore dolabra lictoris truncatum, angelico ductu gressum regente, et luce coelesti circumfulgente, pendulis coepit brachiis vectitare. Et facta est comes multitudo coelestis exercitus exanimi ejus corpori caput proprium, ab ipso monte, ubi fuerat decollatus, per duo fere millia deportanti usque ad locum, in quo nunc Dei dispositione et sua electione requiescit humatum, sine cessatione hymnis dulcisonis Deum laudans. Sed et coelos petentia divinorum spirituum innumerabilia agmina sunt audita, canore inaestimabilis sua
Abbreviated transcription (Latin):
therius cunctiq fideles e multi &iam paganorũ quicum lamen¬
tantes ꝓsequebantur respondissent amen positis genibuse pro¬
tensis ceruicibus. unuͦ eodemq momento hebetatis scđm prin¬
cipis p̃ceptũ securibus decollati sunt . atq. in hac fidei constan¬
tia ꝑmanentes. reddentes terrae corpora. beatas caelo
animas intulerunt
aliq ad: dnm̃ meruerunt ꝓfessione migrare . ut amputa¬
tiscapitibus. ad huc puta retur lingua palpitans ihm̃ xp̃m
praecisis capitibus. quodore iam sumpserat. sermonibus aes¬
tuabat ardor
ere beatanimium & dõ nr̃o grata societas. in terquos nec
primus alter potuit esse nec tercius. sed trinitatem con¬
fitentes trino meruerunt de corari martyrio. Quatenus
ciuitatis ꝓxp̃inomine caesa & diuersissimis ac antea in auditis
supplicus est ad fecta ut parsus uideretur impletum. quod de
hierusalem ꝓphetico uaticinio fuerat peroritum

Expanded text:
therius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentherius, cunctique fideles, et multi etiam paganorum, qui eum lamentantes prosequebantur, respondissent, amen: positis genibus, et protensis cervicibus, uno eodemque momento, hebetatis, secundum praeceptum principis, securibus decollati sunt: atque in hac fidei constantia permanentes, reddentes terrae corpora, beatas coelo animas intulere. Talique ad Dominum meruere professione migrare, ut amputatis capitibus adhuc putaretur lingua palpitans Jesum Chripraecisis capitibus, quod ore jam sumpserat, sermonibus aestuabat ardor. Vere beata nimium et Deo nostro grata societas, inter quos nec primus alter potuit esse, nec tertius: sed Trinitatem confitentes, trino meruere decorari martyrio, quatenus civitatis pro Christi nomine caesa et diversissimis ac antea inauditis suppliciis est affecta, ut Parisiis videretur impletum quod de Hierusalem prophetico vaticinio fuerat peroratum:
Abbreviated transcription (Latin):
trres nudicaesi & suis uestibus reindu ti. eregione idolu mer¬
curii ad locũ constitutũ educti. ad de collationem sunt genua
flectere iussi Tunc beatus antistes dnĩdionysius manus expan¬
dens. & oculos ad caelos erigens ait
Sds̃ms qui creastime & grã tua inuita hanc induxistime. quia¬
& erna sapientia tua docuistime. & consilia secretorũ tuorum
multis consolatuses me. & fuistime cũ in omnibus atquae¬
cũq ꝑ rexi tibigratias ago procunctis quȩ fecisti & ostendisti
mihi atq dignatuses operari perme. Maxime quia nunc
humilitatem meam uisi tastiꝑte. & uocasti senectuteni meam
tuo desiderio fatigatam adte. sciens quiaiam exmulto ⁊t̃pore
largius concupiui uiderete : Nuncim dnẽ percoronã martyru
menter exaudi qm̃ tuũ est regnũ & potests cũ patre & sco spũ
anteomiã & in omnia scła scłorũ. Cũq beatus rusticus a eleu¬

Expanded text:
tyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mertyres nudi caesi, et suis vestibus reinduti, e regione idoli Mercurii, ad locum constitutum educti, ad decollationem sunt genua flectere jussi. CAPUT XXXI. Tunc beatus antistes Domini Dionysius manus expandens, et oculos ad coelos erigens, ait: Deus, Deus meus, qui creasti me, et gratia tua in vitam hanc induxisti me, qui aeterna sapientia tua docuisti me, et consilia secretorum tuorum nibus multis consolatus es me, et fuisti mecum in omnibus, ad quaecunque perrexi; tibi gratias ago pro cunctis quae fecisti et ostendisti mihi, atque dignatus es operari per me. Maxime quia nunc humilitatem meam visitasti per te, et vocasti senectutem meam, tuo desiderio fatigatam, ad te: sciens quia jam ex multo tempore largius concupivi videre te; nunc jam, Domine, per coronam martyrii menter exaudi: quoniam tuum est regnum et potestas cum Patre et sancto Spiritu ante omnia, et in omnia saecula saeculorum. Cumque beatus Rusticus et Eleu