comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ei ꝓmissũ. mͦ aũt e̾e̾ ꝯpletũ. ⁊ ĩo tuc̃ dictũ
ẽ. tu uocab̾is. mͦ aũt tues petrꝰ. obfortitudinẽ fidĩ
& tue confessionis. petrꝰ dico dictꝰ ame petra.
fundam̃ta dignitas. s tu cui ego ut amatori
n confessori meo par¬
nundos lapi¬
des ordinab̃. n⁊ reꝓbo
emouebis.¬

Expanded text:
ctum est, tu vocaberis, modo autem tu es Petrus, ob fortitudinem fidei, et tuae confessionis, Petrus dico, dictus a me petra. fundamenti dignitas. Sed tu, cui ego ut amatori et confessori meo parundos lapides ordinabis, et reprobos removebis
Abbreviated transcription (Latin):
parabola apłs. it̾m se ad turbas ꝯu̾tit. quod
in sequenti notat᷑. ubi ait. Hec omĩa locutꝰ ẽ
iħc inparaboł ad turbas. Lit̾a plana ẽ. mora¬
lit uͦ talis ẽ. ꝑ hanc enĩ paraboła nob̾ suade¬
tur si diligentiã adhibemꝰ. ut bonã uolunta-¬
tem cautelã. pacientiã. discretionẽ. longanimi-¬
tatẽ. iusticiã hr̃e laboremꝰ. que omĩa in siuis
locis in parabola distincte inueniunt᷑. Ubi
enĩ dicit. seminauit bonũ sem̃. notat bonã
uoluntatẽ. que in electis ẽ. Ubi uͦ dicit. uenit
inimicꝰ n suꝑ seminauit ⁊ izania in medio tͣcici
audito u̾bo de crescentibꝰ zizaniis non exarsit.
in irã. s quasi patient̃ ferens ait. in iicꝰ homo
hoc fecit. patientiã nob̃ in dicauit. n ꝯm̃dauit.
Ubi ñ seruis uolentibꝰ collig̾e̾ ea ad ꝯbustionem
ait. ñ neforte colligentes.nc̾. donauit exempłu

Expanded text:
parabola apostolis, ad turbas se convertit, quod in sequenti notatur. Haec omnia locutus est Jesus in parabolis ad turbas, littera plana est. MORALITAS vero talis: Per hanc enim parabolam nobis suadetur, si diligentiam adhibeamus, ut bonam voluntatem, cautelam, patientiam, discretionem, longanimitatem, justitiam, habere laboremus, quae omnia in suis locis in parabola distincte inveniuntur. Ubi enim dicit: Seminavit bonum semen, vocat bonam voluntatem, quae in electis est. Ubi vero dicit: Venit inimicus, et superseminavit zizania in medio tritici ando autem audito verbo decrescentibus zizaniis, non exarsit in iram, sed quasi patienter ferens ait: Inimicus homo hoc fecit, patientiam nobis commendavit. Ubi etiam servis volentibus colligere ad conbustionem, ait: non, ne forte colligentes eradicetis simu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectos intelligimꝰ. quia millenariꝰ numerꝰ
Mulieres uͦ molles uiciis affluentes designãt.
qui tñ p̃dicationẽ int̾ bonos recipiunt Ilo¬
tancłu ẽ. quia due pastiones in etigłio legunt᷑.
una ad actiuos. alt̾a ad ꝯtemplatiuos ꝑtinet.
In alia qͥnq panes sub figura uet̾is testamenti.
inqua licentia temꝑaliũ datur. ministrati sũt.
In hac .uii. panes sub figura noui testam̃ti. in qͦ

Expanded text:
fectos intelligimus, quia millenarius perfecMulieres vero molles vitiis effluentes designant, qui tamen praedicationem inter bonos recipiunt. Notandum est quia duae passiones in Evangelio leguntur, una ad activos, altera ad contemplativos pertinet. In alia, quinque panes sub figura Veteris Testamenti, in quo licentia temporalium datur, ministrati sunt. In hac, septem panes sub figura Novi Testamenti, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
a qͦ ĩ mundus sp̃c exit. n ad quẽ postea reu̾¬
tens. cũ eũ. uacantẽ inueniat. cũ aliis ne
uexat. homo ille cui comꝑat᷑ iudaicus
alios fideles uadit. n ñ inueniens ibi locũ
redit ad eũ ũ exierat. nuidet uacantem
.i. negligentẽ. ꝑ quod it̾m habet spem.
possidendi. s tñ mundatũ auiciis scopis.¬

Expanded text:
a quo immundus spiritus exiit, et ad quem postea revertens, cum etiam vacantem inveniat, cum aliis neqquam prius vexat. Homo ille, cui comparatur Judaicus alios fideles vadit, et non inveniens ibi locum, redit ad eum unde exierat, et videt vacantem, id est negligentem, per quod habet spem possidendi
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ xͥ qua diuinitas induta ẽ significat.
frinbria uͦ de p̃dicationẽ in carnatione xͥ pen¬
dentẽ designat. Gentiles uͦ ñ uestim̃tũ tangunt.
quia p̾sentiã carnis ñ uiderunt. fimbriã uͦ
tangunt. quia p̃dicationẽ in carnationis sus¬
ceꝑunt. ni ꝑfidem saluati sunt. ¶ Tunc ac-¬

Expanded text:
 qua divinitas induta est, significat. Fimbria vero praedicationem de incarnatione Christi pendentem designat. Gentiles vero non vestimentum tangunt, quia praesentiam carnis non viderunt. Fimbriam vero tangunt, quia praedicationem incarnationis susceperunt, et per fidem salvati sunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
scił. aut matrem. Quasid. Uos tm̃ filiis ꝑsuasi¬
stis pessima. ⁊ quia hoc ꝑsuasistis. filiꝰ pꝰ ea patrẽ
aut matrẽ ñ honorificauit. ⁊⁊ ita di mandatũ
de sustinendis parentibꝰ fecistis irritũ. ꝑꝑ traditi
poc̾te pessimi scił simulatores qui simulatis

Expanded text:
suum, aut matrem. Quasi dicat: Vos tamen filiis persuasistis pessima, et quia hoc persuasistis, filius postea patrem aut matrem non honorificavit. Et ideo Dei mandatum de sustinendis parentibus fecistis irritum, propter travientes. Hypocritae. Pessimi scilicet simulatores, qui simulatis
Abbreviated transcription (Latin):
dunt ⁊ dicunt desertus ẽ locus. cũ p̃dicato¬
res in pͥmitiua ȩccłia ammirant᷑ de ꝯu̾sione
gentiũ. quasi desꝑantes se posse eos qui tam-¬
diu in ydolatria ꝑmanserant.  sine lege erãt
deinceps ad fide ꝯu̾tẽ. n iõ dicunt. Desertus
ẽ locꝰ. quia gentilitas sinȩ lege n sine aliqua
dei cognitione fuit. E hora iam p̃teriit. qͥa
usq ad finẽ scłi iam in cecitate ꝑstiterunt.
Dimitte gͦ turbas. noli in cassũ eis annunti¬
arȩ u̾bũ ueritatis. ut euntes in castella .i. ad
munim̃ta philosophicarũ sententiarũ. que
quasi in multis rationibꝰ munitȩ s̃. emant
rere. ut me celestẽ panẽ dimiitant. ⁊ igno¬
tos panes querant. Pate uos iic̾ ꝓuoeat

Expanded text:
esertus est locus, cum praedicatores in primitiva Ecclesia admirantur de conversione gentium, quasi desperantes se posse eos, qui tamdiu in idololatria permanserant et sine lege erant, deinceps ad fidem convertere. Et ideo dicunt: Desertus est locus, quia gentilitas sine lege est, sine aliqua Dei cognitione, et ideo jam hora praeteriit, quia usque ad finem saeculi in caecitate perstiterunt. Dimitte ergo turbas, noli incassum eis annuntiare verbum veritatis; ut euntes in castella, id est munimenta philosophicarum sententiarum, quae quasi multis rationibus munitae sunt. Emant rere, ut me coelestem panem dimittant, et ignotos panes quaerant. Date vos eis pot
Abbreviated transcription (Latin):
mea pastione nicħ possunt fac̾e. quia ñ hñt uñ
ꝯfortent᷑. n iõ nolo eos dimitt̾e ieuinos acibo mȩȩ
p̃dicationis. n ãmonitionis. nedeficiant in uia ħꝰ
ꝑ egͥnationis. Uel tͥduo sustine̾t me homines. ħ
ẽ inp̃senti uita. que tͥbus temꝑibꝰ constat. scił
ant legẽ. sub lege. sub gr̃a. quartũ tempꝰ restat
infuturo. ubi erit dies sine nocte. In p̾senti gͦ dñ
expectat᷑. donec ad quartũ ꝑueniat᷑. Nicunt

Expanded text:
mea passione nihil possunt facere, quia non habent unde confortentur; et ideo nolo eos dimittere jejunos a cibo meae praedicationis et admonitionis, ne deficiant in via hujus peregrinationis. Vel triduo sustinent me homines, hoc est, in praesenti vita, quae tribus temporibus constat, scilicet ante legem, sub lege, sub gratia. Quartum tempus restat in futuro, ubi erit dies sine nocte. In praesenti ergo Dominus exspectatur, donec ad quartum perveniatur. Dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
bete fidutiã nc̾. Cũ enĩ inpͥncipio tͣnquil¬
litatis ñdu credit᷑ atim̃tibꝰ uera lib̾atio. qđ
ꝑ fantasma significat᷑. ⁊ iõ clamant. tandem
indicat᷑ eis. qđ uere lib̾ati sũt. quod ẽ dic̾e.
Ego sum. Ad lit̾am. Iõ dicit ego sũ. ut desꝑa¬
tionem. n fantasiȩ opinionẽ remoueret. nec
subiuingit quis. quia ex uoce nota. satispo¬

Expanded text:
ego sunt. Cum enim in principio tranquillitas nondum creditur, a timentibus vera liberatio, quod per phantasma significatur, et ideo clamant, tandem indicatur eis, quia vere liberati sunt, quod dicere est: Ego sum. Ad litteram, id eo dicit, Ego sum, ut desperationem, et phantasiae opinionem removeret. Nec subjungit qui
Abbreviated transcription (Latin):
uus erit. Mẏsticȩ aũt mare uixta quod ueñ
iħc. turbida ⁊ tum̃tia huiꝰ scłi uolumina si¬
gnificat. in quibꝰ pͣui delectant᷑ quasi pisces
in mari. S illud mare factũ ẽ galilȩȩ. cum
auiciis aduirtutes tͣnsmigrare ceperunt.

Expanded text:
vus erit . Mystice autem mare, juxta quod venit Jesus, turbida et tumentia hujus saeculi volumina significat, in quibus pravi delectantur, quasi pisces in mari, sed illud mare factum est Galilaeae, cum avitiis ad virtutes transmigrare coeperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ qui eũ t̾reat. n humanã fragilitatem
recognoscere fatiat. ꝑ mittit eũ tim̾e ⁊ mergi.
ut gratius sit auxiliũ pꝰ timorẽ. sic ut etiã
ꝑ mituit ȩccłiam titubare in ꝑsecutione. uͥ
ei infirmitatẽ suã ostendat. nuehem̃tius ip¬
se ab ea in uocet᷑. Cui clamanti extendit ma¬
nũ auxilii detͥbulatione. n in crepat dicens.
adpͥorem figurã. quia hoc totũ de petͦ fuit
quasi alia figura int̾posita. Cũ suꝑiꝰ dixisset
ego sũ .i. cũ eccłiam suã ꝯsolatꝰ fuisset. ascen
patiebat᷑ suã eccłiam uexari. quasi ab sens
ta gr̃arũ actione dm ad orat.Alit̃. Ambu
lat iħc suꝑ mare .i. calcat amaritudines scłi.
Ambulauit n petrꝰ suꝑ aquas .i. amaritudines¬
scłi. siue calcans uitia peccatoꝵ. Petͦ mergente
in mare .i. dubitante infide. sic om̃s qͥ dubitant
infide mergunt᷑ in peccatũ. Ex tendit manũ¬

Expanded text:
ventum, qui eum terreat, et humanam fragilitatem recognoscere faciat. Permittitur timere et mergi, ut gratius sit auxilium post timorem. Sicut etiam permittit Ecclesiam titubare in persecutione, ut ei infirmitatem suam ostendat, et vehementius ipse ab ea invocetur. Cui clamanti, extendit manum auxilii, et de tribulatione increpat dicens: ad priorem figuram, quia hoc totum de Petro fuit, quasi alia figura interposita. Cum superius dixisset: Ego sum, id est cum Ecclesiam suam consolatus fuisset, ascendpatiebatur Ecclesiam suam vexari, quasi absens ta, gratiarum actione Deum adorat. Et cuitudines saeculi; ambulavit Petrus super aquas, super amaritudines, sive calcans vitia peccatorum. Petro mergente in mare, id est, dubietate fidei; sic omnis qui dubitat in fide, mergit in peccatum. Extendit manu
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi .d. Refecti sunt ꝑfecti actiui. n cũ eisĩ
alii infirmiores. quoꝵ alii sunt mulieres .i.
molles ⁊ deliciis dediti. alii uͦ paruuli .i infide
in firmi. nec adhuc pugnȩ idonei. ni tn omnes
ꝯmunit̾ u̾ba p̾dicationis audiunt.Et̾
montẽ solus orare. Qua in re nob̃ exemplũ
p̃buit. ut inbonis que agimꝰ. humani fauo¬
ris retͥbutionẽ uitemꝰ. n ꝓsꝑitatẽ oblatam re¬
cusantes. ad orationẽ recurramꝰ. ii in alto spe

Expanded text:
Quasi dicat: Refecti sunt perfecti activi, et cum eis alii etiam infirmiores, quorum alii sunt mulieres, id est molles, et vitiis dediti, alii vero parvuli, id est in fide infirmi, nec adhuc pugnae idonei, et tamen communiter verba praedicationis audiunt. Et montem solus orare . Qua in re exemplum nobis praebuit, ut in bonis quae agimus, humani favoris retributionem vitemus, et prosperitatem oblatam recusantes, ad orationem recurramus, et in alto spem
Abbreviated transcription (Latin):
humor ꝑ artꝰ. uenas. n neruos diffundit᷑. Un
ñ nulli pꝰ pͣndiũ aut cenã qͣmius uitio sto¬
machi euomãt ea que sũpserunt. tamen
rubicundiores ncorpulentiores solent
apparere. Illi aũt du dñi imꝑitiã ostendere
uoluert̃. se imꝑitos ⁊ stultos demonstrauer̃t.
Nlam qͣmius uirtꝰ ciboꝵ. n tenuissimꝰ humor

Expanded text:
humor per artus, venas et nervos diffunditur; unde nonnulli post prandium aut coenam, quamvis vitio stomachi evomant ea quae sumpserunt, tamen rubicundiores et corpulentiores solent apparere. Illi enim, dum Domini imperitiam ostendere voluerunt, se imperitos et stultos demonstraverunt. Nam, quamvis virtus ciborum, et tenuissimus humor
Abbreviated transcription (Latin):
uingit᷑. Qũo gͦ inuet̾i lege licentia possiden
galia p̃cepta hii manducantes instituuntur.
Scd̾m quẽ intellectũ merito infeno discũ¬
bere legunt᷑. ut ꝑfenũ diuitiȩ intelligant᷑.
quibꝰ quasi sub se positis possidendo domi-¬
fecti sunt. quia quasi eugłicis p̾ceptis imbu¬
ti uende omĩa que hñt. ꝯ dare pauꝑibꝰ. et
temꝑalia neglig̾e student. Uii. panibꝰ eugłica¬

Expanded text:
uoniam ergo in veteri lege licentia possidendgalia praecepta hi manducantes instituuntur. Secundum quem intellectum merito in feno discumbere leguntur, ut per fenum divitiae intelligantur, quibus quasi sub se positis, possidendo domifecti sunt, quia quasi evangelicis praeceptis imbuti, vendere omnia quae habent, et dare pauperibus, et temporalia negligere student.
Abbreviated transcription (Latin):
mat dicens. Ut quid dñe recessisti longe.
in uesꝑe. quia du eccłia ẽ intͥbulatione dr
e̾e̾ quasi in nocte. n sol uisticie se ab ea abs¬
militares. int̾na horarũ spatia diuidunt᷑.
Quando gͦ dicit .iiii. iugilia noctis uenissȩ
adeos dñm ostend̃. tota nocte ꝑiclitatos. et
extremo noctis temꝑe. eis auxiliũ datũ. Appro¬
pinquante aũt die uenit dñs ambulans suꝑ

Expanded text:
one in vespere, quia dum Ecclesia est in tribulatione, dicitur esse quasi in nocte, et sol justitiae se ab ea absmilitares interna horarum spatia dividunt. Quando ergo dicit, in quarta vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos, et extremo noctis tempore, eis auxilium datum. Appropinquante autem die, venit Dominus ambulans super
Abbreviated transcription (Latin):
atsdias timens ne her̾odes resipisceret. nphi
put ioħis postulet. digno oꝑi saltationis. dig¬
suetudinis scͥpturarũ ẽ. ut opinonẽ multoꝵ
sic narret hẏstoricꝰ. quomͦ eo temꝑe ab omĩbꝰ
credebat᷑. sic̃ ioseph ab ipsa quoq maria ap
hoc discũbentes putabant. Dissimulator .N. m̃tis
sue. n artifex homicida. tͥsticiã p̃ferebat infacie
dii leticiã haberet inm̃te. scelusq ex eusat iu¬
ram̃to. ut suboccasione pietatis impiꝰ fieret. Qđd
aũt subic̃. ⁊ ꝓpt̾ simul discũbentes. uult õs
sceleris sui eeᷤᷤ consortes. ut inluxurioso ꝯuiui
geniti sotiauit in fidelitatẽ. quã quia uetat
ioħs. tanquã lex inclusa tenet᷑. uocem dare
ñ ꝑmutit᷑. Ad ultimũ in natali herodis .i. er
pletionȩ naturalis uoluptatis saltat filia .u. ex
ultat uoluntas pͣua. ex in fidelitate orta .⁊ postu¬
auferri de intellectu legis. Defert᷑ itaq ꝑfiliã
mat̾. quia ꝑ prauã uoluntatẽ satis. fit in fidelita¬

Expanded text:
dias, ne aliquando Herodes resipisceret, vel Pput Joannis postularet, digno operi saltationis digsuetudinis Scripturarum est, ut opinionem multorum sic narret historicus, quomodo eo tempore ab omnibus credebatur. Sicut Joseph ab ipsa quoque Maria aphoc discumbentes putabant. Dissimulator enim mentis suae et artifex homicida, tristitiam praeferebat in facie, cum laetitiam haberet in mente. Scelusque excusat juramento, ut sub occasione pietatis, impius fieret. Quod autem subjicit: Et propter simul recumbentes, vult omnes sceleris sui esse consortes, ut igeniti sociavit infidelitatem, quam quia vetat Joannes tanquam lex, clausa tenetur, et vocem dare non permittitur. Ad ultimum in natalis Herodis, id est in expletione naturalis voluptatis, saltat filia, id est exsultat voluptas prava infidelitate orta, et postuauferri de intellectu legis. Defertur itaque per filiam matri, quia per pravam voluntatem satis fit infidelita
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ cognouissẽt eum. Cognouerunt
eũ rumore. ñ fatie. uł certe ꝓ signoꝵ magni¬
tudine que patebant in ppłas. Etiam notus
erat plurimis uultu. S uide quanta sit fideᷤᷤ
hominũ t̾re genesaret. ut ñ p̾sentiũ tm̃ salu¬
te ꝯtenti sint. s mutant ad alias ꝑcircuitum
ciuitates. quo om̃s currant ad medicũ. H o¬
mines genesaret. gentiles significant. sicut¬

Expanded text:
EDA. Cognoverunt eum rumore, non facie. Vel certe pro signorum magnitudine, quae patrabat in populis, et notus erat pluribus vultu. Sed vide quanta sit fides hominum terrae Genezareth, ut non praesentium tantum salute contenti sint, sed mittuntur ad alias per circuitum civitates, quo omnes currant ad medicum. Homines Genezareth, gentiles significare dicu
Abbreviated transcription (Latin):
centesq ei. n quecũq uolebant in t̾rogando
discentes. nequaquã ꝑ angłos. aut uarias sp̃es
uisionũ opꝰ habebant doceri. Nos gͦ. Quasi
.d. Quia illis talibꝰ ñ ẽ datũ nosse regnum
di. gͦ uos intelligite parabolã. quibꝰ ꝯmit¬
tuntur mẏst̾ia celi. Omĩs qui audit. Sic ꝯ¬

Expanded text:
centesque ei, et quaecunque voluissent interrogando discentes, nequaquam per angelos aut varias species visionum opus habebant doceri. Vos autem, etc. Quasi dicat, quia illis talibus non est datum nosse regnum Dei, vos intelligite parabolam, quibus committuntur mysteria coeli. Omnis qui audit
Abbreviated transcription (Latin):
responsione dñs refutat dicens. Cũ uos ꝓpt̃¬
traditionẽ hominũ p̾cepta dñi ꝯtempnatis.
quare discipłõs meos arguendos creditis. quod
senioꝵ uissa paruipendant. ut dĩ scita eusto¬
patrẽ n matrẽ. pharisei uͦ auaritie seruientes.
ut homines offerrent templo munã que
in suos usus ꝓuenirent. patrẽ honorandu
nales patres sub nomine pietatis e̾e̾ pꝰ ponen
n officiis deferendis. qͣntũ in elemosina et
nora uiduas que uere uidue sunt. hic honor
donũ intelligitur. ꝓs alibi. Pbr̃i duplici ho¬
nore sunt honorandi. Quasi .d. Non solũ officii.¬

Expanded text:
responsione Dominus confutat, dicendo: traditiones hominum, praecepta Domini contemnatis, quare discipulos meos arguendos creditis, quod seniorum jussa parvipendant, ut Dei scita custopatrem et matrem. Pharisaei vero avaritiae servientes, ut homines offerrent munera in templo, quae in suos usus pervenirent, patrem honorandumnales patres sub nomine pietatis esse postponenet officiis deferendis, quantum in eleemosyna et Honora viduas, quae vere viduae sunt . Hic honor donum intelligitur. Et alibi: Presbyteri duplici honore sunt honorandi , quasi dicat: Non solum officii
Abbreviated transcription (Latin):
de castigatione cordis n corꝑis p̃cipiebant di¬
centes. lauamini mundi estote. ⁊mundamini
qui fertis uasa dñi. illi de solo corꝑe lauando
seruabant. Frustra om̃s uidei lauant manꝰ.
et sua baptismata obseruant. qͣmdui ꝯtemp¬
nunt fontẽ saluatoris ab lui. Lauande sunt

Expanded text:
de castigatione cordis et operis praecipiebant, dicentes: Lavamini, mundi estote , et: Mundamini, qui fertis vasa Domini ,; illi de corpore solo lavando servabant. Frustra omnes Judaei lavant manus, et sua baptismata observant, quandiu contemnunt fonte Salvatoris ablui. Int
Abbreviated transcription (Latin):
hystoria. philippũ maioris hero dis filium
sub quo dñs fugit in egyptũ. frẽm huius
herodis sub quo passus ẽ dñs. duxisse uxo¬
rem herodiade. filiã regis arethe. Postea uͦ
tulisse filiã suã. i indolorẽ mariti pͥoris inunici
eiꝰ nuptiis. copulasse. Quis sit aũt hic philippus

Expanded text:
historia Philippum Herodis majoris filium sub quo Dominus fugit in Aegyptum, fratrem hujus Herodis, sub quo passus est Christus, duxisse uxorem Herodiadem filiam Regis Aretae, postea vero tulisse filiam suam et in dolorem mariti prioris inimici ejus nuptiis copulasse. Quis sit autem hic Philippus
Abbreviated transcription (Latin):
maledixerit matͥ aut patͥ. subtrahendo bene¬
ficia eis debita. morte moriat᷑. Uos aũt dicitiᷤ.
filiis aliquori parentũ. Ouiuenes uouete quã¬
tũcũq sitis pauꝑes oblationes de rebꝰ tiestris.¬
Q si ñ potestis pascere parentes. n do offerre.
ꝯtemptis parentibꝰ res ur̃as deo uouere. Ssi
pat̾ ur uolũit res ur̃as acciꝑe. dicitȩ quod
do uoiuistis eas: hoc ẽ. Quicũq .i. siqͥs nr̃m¬

Expanded text:
maledixerit patri aut matri, subtrahendo eis beneficia debita, morte moriatur. Vos autem dicitis filiis aliquorum parentum: O juvenes, vovete, quantumcunque sitis pauperes, oblationes de rebus. Et si non potestis pascere parentes, et Deo offerre, contemptis parentibus, res vestras Deo vovete: et si pater vester voluerit res vestras accipere, dicite, quia Deo vovistis eas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe pasca uideoꝵ. Qᷤᷤ ait pueris suis. In his
u̾bis uidnr differre matħs ⁊ lucas. Matheiᷤ
enĩ dicit istũ erodem qui fuit filiꝰ alt̾ius he-¬
rodis. qui occidit pueros dixisse ioħm resur¬
rexisse a mortuis. Lucas uͦ dehis ita scͥbit. Au¬
aiuit aũt herodes tetrarcha. omĩa q̃ fiebant
ab eo ii hesitabat. eo qd dic̾et᷑ a quibꝰdã quia ioħs¬

Expanded text:
. Et ait pueris suis, etc. In his verbis videntur differre Matthaeus et Lucas. Matthaeus enim dicit Herodem istum, qui fuit filius alterius Herodis, qui occidit pueros, dixisse Joannem resurrexisse a mortuis. Lucas vero de his ita scribit: Audiebat autem Herodes Tetrarcha omnia, quae fiebant ab eo, et haesitabat, eo q
Abbreviated transcription (Latin):
Querit᷑ ñ quomͦ matħs referat discipłos
tͣnsfretasse in t̾ram genesaret. n marchus
de t̾minatiꝰ loquens. dic̃ eos ad bethsaidam
tͣnsfretasse que ẽ uixta stagnũ genesaret.
cũ uideat᷑ lucas dr̃e quod in locis bethsaida
factũ fui̾t miraculũ illud memorabile. et
refectio celestis. Ait enĩ. Assũptis illis secessit
seorsũ in locũ desertũ. qui ẽ betsaida. Quod
tũ qui ẽ betsaida. ñ ipsiꝰ uicinia ciuitatis.
s loca deserta ad eam ꝑtinentia e̾ẽ designa
ta. Marcꝰ enim dic̃ aꝑte quod p̃cederent
eũ. adbethsaid̾a ubi ipsius ciuitatis fines
constat e̾e̾ notatas. Lucas uͦ qui ñ dic̃ in locũ
desertũ. que ẽ bethsaida. s qui ẽ bethsaida.
Pͭ nͥ fallor recte intelligi quia ñ ipsã ciuitatẽ
uoluerit intelligi. s locũ desertũ ipsiꝰ ad eiꝰ¬
ꝯfinia ꝑtinentẽ. Narrat aũt eugłista iohes.
manducasse turbas panẽ uixta tiberiadem.⁊
ascendentes nauẽ discipłos uenisse tͣnsmare¬

Expanded text:
quaeritur, quomodo Matthaeus referat discipulos transfretasse in terram Genezareth? et Marcus determinatius loquens, dicit eos Bethsaidam transfretasse, quae est juxta stagnum Genezareth, cum videatur dicere Lucas, quod in locis Bethsaidae factum fuerit miraculum illud memorabile, et refectio coelestis. Ait enim: Assumptis illis, secessit seorsum in locum desertum, qui est Bethsaida. Quod tum, qui est Bethsaida, non ipsius vicinia civitatis, sed loca deserta ad eam pertinentia esse deta; Marcus enim dicit aperte, quod praecederent eum Bethsaidam, ubi ipsius civitatis fines constat esse notatos. Lucas vero qui non dicit in locum desertum, quae est Bethsaida, sed qui est Bethsaida, potest, ni fallor, recte intelligi, quia non ipsam civitatem voluerit intelligi, sed locum desertum ipsius, ifinia pertinentem. Narrat autem evangelista Joannes manducasse panem turbas juxta Tiberiadem et ascendentes navem discipulos venisse trans mare
Abbreviated transcription (Latin):
Parabola ẽ ex dissimilitudinib ꝯparatiua si¬
militudo. eo quod in ipsa ꝯparatiua similitu¬
dinȩ figuras u̾bor. n unagines uitatis ostendit.
Parabolas parabolis accumulat. ut ex multitu¬
dine figurarũ in eis maiorem excecationẽ gene-¬

Expanded text:
paratio ex dissimilibus, id est comparativa similitudo, eo quod in ipsa comparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostendit. Parabolas parabolis accumulat, ut ex multitudine figurarum in eis majorem excaecationem gene
Abbreviated transcription (Latin):
in uia nͥ tm̃ uͥgam. Precedentia facta que
enarrauit matħs pꝰ sermonẽ habitũ de ioħe
ad ppłm. fecit añs pꝰ mortẽ ioħis in ultimo
anno sue p̃dicationis. n iõ narrat mortẽ ioh̃is
quẽ p̃t̾miserat. ut alia facta ꝯtinuet. que fue-¬

Expanded text:
u, etc. Praecedentia facta, quae narravit post sermonem habitum de Joanne, ad populum, fecit Christus post mortem Joannis in ultimo anno suae praedicationis, et ideo narrat mortem Joannis, quam praetermiserat, ut alia facta continuet, quae fue
Abbreviated transcription (Latin):
huc indicẽt. Si enĩ dicẽt. nũquidnã hic ẽ. aut
nũ quiã forte hic ẽ ioħs baptista. ñ opus eẽt
ãmonere aliquiad deꝓnuntiatione qua du¬
bitans atq hesitans intelligat᷑. Nunc quia illa
adhuc sic̃ lucas ꝯmemorat hesitantẽ. Ad miran¬

Expanded text:
dicent. Si enim diceret: Nunquidnam hic est, aut nunquid forte hic est Joannes Baptista, non opus esset admonere aliquid de pronuntiatione, qua dubitans atque haesitans intelligatur. Nunc quia illa adhuc, sicut Lucas commemorat, haesitantem. Et pr
Abbreviated transcription (Latin):
gitis. ⁊ illis quȩ uob̃ dñr fidẽ adhibetis. E
hoc ẽ quod dicit. Qui enĩ ht̃. sub̃ fidẽ. ⁊amo¬
rem diuini u̾bi. dabit᷑ ei habundant̾ sensus
intelligendi. Illi uͦ qui ñ ht̃ amorẽ diuni u̾¬
bi. uł fide qua debet saluari ñ qđ naturali

Expanded text:
gitis, et illis quae dicuntur vobis fidem adhibetis, et hoc est quod dicit: Qui habet, subaudis fidem vel amorem divini verbi, dabitur ei abundanter sensus intelligendi. Ille vero, qui non habet amorem divini verbi, fides qua debet salvari, eti
Abbreviated transcription (Latin):
tus. diu̾sis modis accipit᷑. Picit᷑.n. n sem̃ semina¬
tũ. i ager seminatꝰ. quod e utrũq in uenitur.
Ubi enĩ ait. rapit qđ seminatũ ẽ. de semine in¬
telligendu ẽ. Ubi aũt sequit᷑. sec̃ uiã seminatꝰ
ẽ. ñ desemine. s deloco seminis intelligendu ẽ.
seminatꝰ ẽ .i. fecundatꝰ. Cet̾a que secunt᷑. suꝑiꝰ

Expanded text:
tus diversis modis accipitur. Dicitur enim, et semen seminatum, et ager seminatus, quod utrumque hic invenitur: ubi enim ait, rapit quod seminatum est, de semine intelligendum est. Ubi autem sequitur, secus viam seminatus est, non de semine, sed de loco seminis intelligendum est, id seminatus et fecundatus; caetera quae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uid̃eant. cũ scͥptũ sit uideant oꝑa u̾ra bona.
S ut ꝑ hoc qđ agimꝰ. lauães ext̾iꝰ ñ queram̃. ⁊ sic
sit opꝰ in publico. ut tñ intentio maneat in oc¬
culto. Thesaurꝰ gͥ ut diximꝰ. celestȩ ẽ desideriũ.
Ag̾ uͦ in quo thesaurꝰ abscondit᷑. disciplina ce-¬
lestis studii ẽ quẽ ꝓfecto agrũ uenditis omnibuᷤ

Expanded text:
ptum sit: Videant opera vestra bona , sed ut per hoc quod agimus, laudes exterius non quaeramus, et sic sit opus in publico, ut tamen intentio maneat in occulto. Thesaurus ergo, ut diximus, coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur, disciplina coelestis s
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendus. quia obscura scͥpturaꝵ que ꝑ
sȩ turbȩ nequeunt intellig̾e. iubent᷑ meditan¬
do colligere. n meditata n mandata lit̾is. suo
⁊ turbaꝵ usui ꝯseruare. foris quidẽ despec-¬
ti. s intꝰ salutari cibo. ad alenda humilium
corda repleti. Quare dicunt᷑ cophini frag-¬
mentis pleniͤ. Constat enim cophinis ser¬

Expanded text:
itur, quia obscura Scripturarum, quae per se turbae nequeunt intelligere, jubentur meditando colligere, et meditata ac mandata litteris suo et turbarum usui consvervare. Foris quidem despecti, sed intus salutari cibo ad alenda humilium corda cumulati. Quare dicuntur cophini pleni fragmentis? constat enim cophino ser
Abbreviated transcription (Latin):
n marchꝰ. Marchꝰ enĩ refert. quod libent̾ eũ
audiebat: Herodes enĩ metuebat ioħem. sci¬
ens eũ uirũ iustũ. S sciendu quod aliud uo¬
lebat. naluid simulabat. Cũ enĩ uellet oc¬
cidere. timuit ppłm. frequentabat

Expanded text:
et Marcus. Marcus enim refert, quod libenter eum audiebat. Herodes enim metuebat Joannem, sciens eum virum justum. Sed sciendum, quod aliud volebat, et aliud simulabat. Cum enim vellet occidere, metuit populum. Frequentabat
Abbreviated transcription (Latin):
audiert̃. ne aliq̃n auribꝰ audiant. Singula¬
singuł refer᷑. Et quid sit oculis uid̾e. auribꝰ
audire. postea expoñ cũ dic̃. Ut & corde in¬
telligant. Aure audit. qui ab alio discit. Ocło
uidet. qui ꝑ se intelligit.n ułumq sub intellec¬
tu cordis ꝯp̃hendit᷑. ni ne ꝯu̾tatur ad pentenciã
nita sanẽ eos ꝑ remissionẽ peccator. Querit᷑¬
cũ aliꝰ eugłista dicat. dñs excecauit oculoᷤ eoꝵ.
dii. eos peccatis suis m̃uisse. ut ñ ꝓpͥa uirtute
possent in tellig̾e. n penit̾e. S tñ hoc ipsum
mĩa dĩ factũ sit. ut sua peccata cognoscerent.

Expanded text:
audierunt, ne aliquando auribus audiant, et quid sit oculis videre, et auribus audire, postea exponit cum dicit: Et corde intelligant. Aure audit, qui ab alio discit, oculo videt, qui per se intelligit, et utrumque sub intellectu cordis comprehenditur, et ne convertantur ad poenitentiam, et sanem eos ita per remissionem peccatorum. Quaeritcum alius evangelista dicat: Dominus excaecavit oculos eorum , dum, eos peccatis suis meruisse, ut non ex propria virtute possint intelligere et poenitere? sed tamen hoc ipsum misericordia Dei factum est, ut sua peccata cognoscerent,
Abbreviated transcription (Latin):
rio ii denario ꝯficit᷑. ⁊ feru̾etis ętatis nũs est
ꝯuigatis deputat᷑. qui adhuc inferuore pu-¬
gnȩ sunt. du feruorẽ libidinis õino refrena-¬
re ñ possunt. n tñ infide sunt. qđ ꝑt̾nariũ
intelligit᷑. n p̃cepta legis obseruant. qd ꝑ dena-¬
riũ denotat᷑. S exagenariꝰ aũt ꝯtinentibꝰ acti¬
ius ꝯgruit. qui ex senario n denario ꝯficitur.
n nũs mat᷑ȩ n frigescentis etatis ẽ. Senarius
ꝑfectionẽ expͥmit. quia in .ui. dieb dñs oĩa

Expanded text:
rio denario conficitur, et ferventis aetatis numerus est, conjugatis deputatur. Qui adhuc in fervore pugnae sunt, dum fervorem libidinis omnino refrenare non possunt, et tamen in fide sunt, quod per ternarium intelligitur, et praecepta legis observant, quod per denarium denotatur. Sexagenarius autem continentibus activis congruit, qui ex senario et denario conficitur, et numerus maturae et frigescentis aetatis est. Senarius perfectionem exprimit,
Abbreviated transcription (Latin):
quidã eoꝵ sequerent᷑ eũ. ꝓpt̾ u̾ba eus audi¬
enda. uł miracula uidenda. tñ duri erant.
n ꝯu̾ti ad fidẽ nolebant. Ex occulto gͦ uidi¬
cio dñs in maiorẽ cecitatẽ eos p̃cipitabat. et
mist̾ia d̃i indignis obtegebat. Qs quare pa-

Expanded text:
quamvis sequerentur eum propter verba ejus audienda, vel miracula videnda, tamen duri erant, et converti ad fidem nolebant. Ex occulto ergo judicio, Dominus in majorem caecitatem eos praecipitabat, et mysteria Dei indignis obtegebat. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
uita ⁊ ꝯtemplatiua. Debet aũt e̾e̾ pͥncipał di-¬
uisio. lusti alii ꝯtemplatiui. alii actiui. Acti¬
ui uͦ sub diuidunt᷑. alii ꝯuigati. alii ꝯtinen-¬
refert insinistͣ usq ad centenariũ numer
antiqͥ solebant ꝯputare. centenari uͦ in dex¬

Expanded text:
vita et contemplativa. Debet autem esse principalis divisio justi, alii contemplativi, alii activi. Activi vero subdividuntur, alii conjugati, alii continenrefert, in sinistra usque ad centenarium numerum antiqui solebant computare. Centenarius vero in dex
Abbreviated transcription (Latin):
horã emqͥliunt᷑. ad desid̾iũ celestis uite.S
isti ueniente ꝑ secutione int̾p̾re tẽptationiᷤᷤ
recesser̃t. Qui radicẽ ñ hñt. quia nullis dis¬
cipline studiis sunt eruditi. nullis tẽptati¬
onũ ꝓbationibꝰ molliti. nec in caritate radi-¬

Expanded text:
emolliuntur ad desiderium coelestis vitae. Sed isti, veniente persecutione, in tempore tentationis recedunt. Qui radicem non habent, quia nullis disciplinae studiis sunt eruditi, nullis tentationum probationibus emolliti, nec in charitate radi
Abbreviated transcription (Latin):
S unc responderunt ei q. Postquã eiꝰ u̾ba nul¬
lateñ ualent imꝓbare. quer̃ adhuc illũ ino¬
ꝑib temptare. ni quasi ñ fiu̾nt signa que ui¬
derant. signa postulant. Respondent gͦ illi
cia ndicunt. Magist̾ uolumꝰ ate signũ iu¬

Expanded text:
a nullatenus valent improbare, quaerunt adhuc illum in operibus tentare, et quasi non fuerint signa, quae viderant, signa postulant. Respondent ergo Phatia, et dicunt: Magister, volumus a te signum
Abbreviated transcription (Latin):
chielẽ multis amatoribꝰ adheserat. S notan¬
du qr duplici q̃stione fu̾at pulsatꝰ. Quidã
enĩ calũpniabant᷑ eũ inbeelzebub eiecisse
se ñ de celo signũ dare. quod in digni erant
uidẽ. s de ꝓfundo in ferni tale quale ex hibu-¬

Expanded text:
 notandum, quod duplici quaestione fuerat pulsatus. Quidam enim calumniabantur eum in Beelzebub ejecisse se non de coelo signum dare, quod indigni erant videre, sed de profundo inferni, quale es
Abbreviated transcription (Latin):
iuꝑarũ. Quasi dicat. Uere ex fructũ arbor co¬
gnoscit᷑. qr ex u̾bis ur̃is nequicia uĩa apparet.
ꝓgeniẽ uiꝑarũ .i. filios n imitatores diaboli
appellat. Qui cũ sint male arbores. fructuq
in uidie redundantes. scient̃ peccant. scient̃
bonis oꝑib detrabunt. quod diabolicũ est.
qͥ ñ ignorat ex qua intentione u̾ba ꝓmant᷑.
quod aꝑtiꝰ ostendẽ uolens subiungit. Po¬

Expanded text:
rbor cognoscitur, quia ex verbis vestris nequitia vestra patet. Progeniem viperarum, id est filios et imitatores diaboli appellat eos, qui cum sint malae arbores, fructuque invidiae redundantes, scienter peccant, scienter bonis operibus detrahunt, quod diabolicum est. qui ignorat, ex qua intentione verba promantur. Quod apertius ostendere volens, subjungit: Bo
Abbreviated transcription (Latin):
mat᷑ ñ exauctoritate hac. purgatoriũ ignẽ
ẽẽ. Dicit enĩ gg̃. Datur ex hoc intelligi qͣs¬
dam culpas in hoc scło. quasdã uͦ infuturo
relaxari. Quod enĩ de uno negat᷑. ꝯsequenᷤ
intellectꝰ patet. quia de quib̾dã ꝯceditur.
s tñ hoc de paruis minutisq peccatis fieri
possȩ credendi ẽ. sic̃ est assiduus ociosus

Expanded text:
ac auctoritate, purgatorius ignis esse. Dicit enim Gregorius: Datur ex hoc intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro relaxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam conceditur; sed tamen hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assi
Abbreviated transcription (Latin):
inse . i.nc̾. Hec argum̃tacio plus dicta ẽ ad edi¬
ficationẽ fideliũ ⁊ scͥpta. quã ad eoactionem
phariseor. Hec argum̃tacio ꝑ indirectimm
ocinationẽ facta. partem contrarii adinanu¬
niens ducit. Cũ enĩ eũ dice̾nt inpotesti
elz ebub demonia eicere. hanc sentencia aole
inconueniens ducit. quod si ꝑ demonẽ aeno¬
nes eice̾t. tunc demones destructionẽ sun
eicio demonia in beelz ebub. tunc sathansi
sathanas sathanȩ contrariꝰ ẽ. n ita a se diuisi

Expanded text:
s. Vel: Haec argumentatio plus dicta est ad aedificationem fidelium, et scripta, quam ad correctionem Pharisaeorum. Haec argumentatio per discretam ratiocinationem facta, partem adversarii ad falsum ducit. Cum enim eum dicerent in potestate Beelzebub daemonia ejicere, hanc sententiam ad hoc inconveniens ducit, quod si per daemones ejiceret, tunc daemones destructionem sui ego ejicio daemonia in Beelzebub, tunc Satanas Satanas Satanae contrarius est, et ita a
Abbreviated transcription (Latin):
Pomũ uͦ dñi ꝑfidem fuisse iudeã qͥs nesci¬
at: S relicta domo inqua blasphemias ꝑ¬
pessus ẽ impior. cepit docẽ ad mare. quia
derelicta ob incredulitatẽ sinagoga. ad col¬
ligendam ꝑ apłos ppłi gentilis multitudinẽ
uenit. Unde apte p̃mittit᷑. quia eo ĩ domo
p̃dicante. mat̾ ⁊ fr̃s eiꝰ foris stetert̃ ⁊ quasi
ab eo agniti ñ sint. ac si de domo exiens ad
mare docturꝰ tͣnsierit. quia pꝰ quã si nagoga
ad custodiã lit̾e sȩ foris fixit. int̾nisq dñicȩ¬
maluit. dñs sacram̃ta salutis que illa spre

Expanded text:
omini per fidem fuisse Judaeam, quis nesciat? Sed relicta domo, in qua blasphemias perpessus est impiorum, coepit docere ad mare. Quia derelicta ob incredulitatem synagoga ad colligendam per apostolos populi gentilis multitudinem venit. Unde aperte praemittitur quod, eo in domo praedicante, mater et fratres foris steterunt, et quasi agniti ab illo non sunt; ac sic de domo exiens ad mare docturus transiit, quia postquam synagoga ad custodiam se litterae foris fixit, internisque Dominicmaluit, Dominus sacramenta salutis, quae i
Abbreviated transcription (Latin):
ut quomͦ. Alia ꝓbacio. Uere ego ñ eicio
demonia in beelzebub. quia ꝯtrariꝰ sum
ei. Qs uere ꝯtrariꝰ sum ei. quia intraui in do¬
tionis. ⁊ diripui uasa illiꝰ .i. homines in quibꝰ
habitabat. ꝑ fidem subtraxi. Ut aũt possem
illos diriꝑe. eũ pͥus alligaui .i. potestatẽ ho¬
minibꝰ nocendi eripui ei. quia quomͦ pot̃
aliquis intrare domũ fortis ⁊ uasa eiꝰ diriꝑe.
nͥ pͥus alligau̾it fortẽ :. nc̾. Qui ñ ẽ mecũ.
Ille ad multa bona scłaria: ego ad sũmũ bo¬
nũ singulare. Ille ad multas hereses. ego

Expanded text:
etc. Alia probatio. Vere ego ejicio daemonia in Beelzebub, quia contrarius sum ei. Et vere contrarius sum ei, quia intravi in dodum, et diripui vasa illius, hoc est, homines, in quibus habitabat, per fidem subtraxi, et ut possem ei illos diripere, eum prius alligavi, id est, potestatem hominibus nocendi eripui ei, quia quomodo potest aliquis intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi prius alligaverit fortem, etc. Qui non eim ad multa bona saecularia, ego ad summum bonum singulare. Ille ad discordiam, ego
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ a dõ missus. ⁊ lapidibꝰ obrueret᷑. Negina
austri. Legit᷑ in ꝑalipomenon ⁊ libro regũ. qđ
regina saba ꝑmultas difficultates t̾rarũ. relic¬
to suo imꝑio. uenit in uideam audire sapĩam
salc monis. n ei multa mun̾a deferens. ab eo
plura recepit. Otiñ. Non solũ ninruite cõdẽp¬
nabunt eã cõꝑatione sua. S n regina austͥ
quia ab ultimis finibꝰ t̾re uenit audire sapi

Expanded text:
Regina austri, etc. Legitur in Paralipomenon, et libro Regum quod regina Saba per multas difficultates, relicto suo imperio, venit in Judaeam audire sapientiam Salomonis, et ei multa munera deferens, ab eo plura recepit . Continuatio. Non solum Ninivitae condemnabunt eam comparatione, sed etiam regina austri, quia ab
Abbreviated transcription (Latin):
de gentibꝰ aggregatũ. qui extincto naturalis¬
ñ solũ ñ extinguit n redigit in cinerẽ. s econ¬
trario de parua scintilla n pene moriente ma-¬
xima. suscitauit incendia. ita ut totꝰ orbis ar-¬
deret igne saluatoris quẽ uenit mittere suꝑ¬

Expanded text:
de gentibus congregatum, qui extincto legis naturalinon solum non restinxit et redegit in cinerem, sed e contrario de parua scintilla et paene moriente maxima suscitauit incendia ita, ut totus orbis arderet igne domini saluatoris, quem uenit mittere su
Abbreviated transcription (Latin):
discipulatu meo miracula facientes mee uircu¬
tis sunt testes. n ur̃am nequiciã dampnantes.
iõ uidices ur̃i erunt. quia cũ suꝑ duodecĩ
cũ aliis impus dampnabunt. Si autem.
Ecce altera pars complexionis. Quasi dicat.
elut ego eicio demonia ꝑ sp̃m sc̃m. aut¬

Expanded text:
discipulatu meo miracula facientes, meae virtutis sunt testes, et vestram nequitiam damnantes, ideo judices vestri erunt, quia cum super duodecim etiam cum impiis damnabunt. Si autem, etc. Ecce altera pars complexionis, quasi dicat: Aut ego ejicio daemonia per Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscens tñ eum e̾e̾ dm  conditorẽ suũ.
n tam̃ ꝯtra ꝯscientiã suã inuidit ei. Dñs gͦ
uistꝰ uidex subtracta gr̾a sua noluit eũ ui¬
sitare. s ꝑ misit excecari omĩno. ninobsti¬
nationẽ cadere. Homo uͦ conditꝰ ẽ in mino¬
ri intelligentia. n in in firmiori substantia.
quia ñ habuit tantã icapacitatẽ intelligẽ-¬
cie. ne ͤ tatitã facultatẽ ex equendi:. potuit
gͦ alio suadente leuit̾ cadere. Qs cũ peccauit
acda. putauit dm̃ facile posse reconciliare sͥ.
n ĩõ noluit uxorem suã scandalizare. Qm̃
sub̾ȩ. n alio suadente: remissibilis fuit eiꝰ
culpa quia iusitante gr̃a dei. humiliauit
se homo npenituit. Similit̾ alii du pec¬
cant in ad ult̾io. gula. n similibꝰ ex infirmi¬
tate carnis. n humiliant se recognoscenteᷤᷤ

Expanded text:
ognoscens tamen eum esse Dcun, et conditorem suum, et tamen contra conscientiam suam, invidit ei. Deus ergo justus judex, subtracta gratia sua noluit eum visitare, sed permisit eum excaecari omnino, et in obstinatione eadem cadere. Homo vero conditus est in minori intelligentia, et infirmiori substantia, quia non habuit tantam capacitatem intelligentiae, nec tantam facultatem exsequendi. Potuit ergo falli alio suadente, et cum peccavit Adam, putavit facile Deum posse reconciliare sibi, et ideo noluit uxorem suam scandalizare. Quonstantiae peccavit alio suadente, remissibilis fuit ei culpa, quia visitante gratia Dei humiliavit se homo et poenituit. Similiter alii, cum peccant in adulterio, gula, et similibus ex infirmitate carnis, et humiliant se, recognoscentes
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c enĩ sc̃s bonitas dei ẽ. n qui ita resistit
tem. Remissio enĩ peccatoꝵ ꝓprie sp̃ui sc̃o at
tribuit᷑. Legitur gͦ ita. Qui peccat in patrẽ
sub plendu ẽ n ñ peccat in sp̃m. hoc ẽ non ẽ
impenitens. remittet᷑ ei. Similit̾ de filio in

Expanded text:
s enim est bonitas Dei, et qui ita resistit tem. Remissio enim peccatorum, proprie Spiritui sancto attribuitur. Legitur ergo ita: Qui peccat in Patrem, supplendum est, et non peccat in Spiritum hoc enim non est impoenitens remittetur ei. Similiter qui peccat in
Abbreviated transcription (Latin):
Angłs in fortitudine scĩe n substantie ꝯditꝰ
ẽ. ita quod ꝓfundã cognitionẽ habuerit.
n facultatẽm exequendi ex fortitudine sub¬
stantie. Cũ gͦ in tanto bono habundaret.
uidens diuinã essenciam mnulto p̾stãtiorẽ

Expanded text:
in fortitudine scientiae et substantiae conditus est, ita quod et profundam cognitionem habuit, et facultatem exsequendi ex fortitudine substantiae. Cum ergo in tanto bono abundaret, videns divinam essentiam praestantiorem multo
Abbreviated transcription (Latin):
si minist̾iũ templi eos excusat. tunc minist̾i
querere cibos. n iõ spicas uellunt. Si aũt uel¬
lẽt excusare dauid n suos ꝑ regiã potestatẽ.
test ꝑ regiã potestatẽ. Si aũt sac̾dotes .n cͥ.
Non solũ ꝓpt̾ necessitatẽ parcere eis debiusse

Expanded text:
si ministerium templi eos excusat, tunc ministeriquaerere cibos, et ideo spicas evellunt. Si autem vellent excusare David et suos per regiam potestatem, test per regiam potestatem. Si autem, etc. Non solum propter necessitatem parcere eis debuisset
Abbreviated transcription (Latin):
non stabit regnũ eiꝰ. ⁊ hoc ponit sub intrgi¬
tione dicens. Quomͦ stabit regnũ eiꝰ: haie
aũt ultimã conseq̃ntiã ꝓbat ꝑ uniu̾sales pre¬
missas. Quasi d. Uere si est a se diuisus desi¬
labitur regnũ eiꝰ. quia om̃e regnũ inse ipsũ¬
.ded. Uere om̃e regnũ. quia omĩs ciuitas a
minori. nuere oñs ciitas. qr omĩs domus
it̾m aminori. Cũ gͦ ex hoc quod sathanas
sathanã eicẽt. desolatio regni eiꝰ sequeretur.
etiã sathanas desolatione̾ sui regni quereret
si aliꝰ alii repugnaret. Eligant gͦ pharisei qb
uoluerint. Si sathanas sathanã ñ potest ei¬
cere. nicħ contra dnm̃ quod dice̾nt. inuenire
potuer̃t. Si aũt potest. multomagis sibi

Expanded text:
ub interrogatione dicens: Quomodo stabit regnum ejus? Hanc autem ultimam consequentiam probat per universales praemissas, quasi dicat: Vere si est a se divisus, desolabitur regnum ejus; quia omne regnum divisuet vere omne regnum, quia omnis civitas: et vere omnis civitas, quia omnis domus, iterum a minori. Cum ergo secundum hoc, quod Satanas Satanam ejiceret, desolatio regni ejus sequeretur; tunc Satanas desolationem sui regni quaereret, si alius alii repugnaret. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint. Si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum, quod dicerent, invenire potuerunt; si autem potes
Abbreviated transcription (Latin):
eiciunt. mailtomagis hoc de magistro eoꝵ
credendu ẽ. Ndeo ipsi .i.u. Hoc siue de exor¬
cistis. siue de apłis legi potest. quia exorciste
ꝑ inuocationẽ dei demonia eiciebant. erunt
causa dapnationis uideoꝵ. cũ uidei uide-¬
ant pueros homines ii minoris meriti posse
diuina uirtute demones eicere. n tam̃
hoc de filio dei p̾sumũt dubitare. Erunt

Expanded text:
ejiciunt, multo magis hoc de magistro eorum credendum est. Ideo ipsi, etc. Hoc de exorcistis, vel discipulis potest legi. Quia exorcistae per invocationem Dei daemonia ejiciebant, erunt causa damnationis Judaeorum, cum Judaei videant puros homines, et minoris meriti, posse divina virtute daemones ejicere, et tamen hoc de filio Dei praesumunt dubitare. Erunt
Abbreviated transcription (Latin):
argum̃tacio. Apud iudeos erant ex orciste qͥ
ꝑ exorcismos a salemone in uentos sepe demo¬
nia ab obsessis corporibꝰ eiciebant. Uere ego
eicio potencia diuina ab hominibꝰ demones
eande habet causam. cũ n mea oꝑa ñ uiden¬
tur nisi bona. n cũ ad in uocationẽ di sicut
n illi. demones eiciam᷑. Es hoc ẽ. nsi ego inb.¬
untͦ. Uel filii possunt uocari apłi. de quibꝰ
certũ erat quod nulliꝰ maleficii conscii erant

Expanded text:
argumentatio. Apud Judaeos erant exorcistae, qui per exorcismos a Salomone inventos, saepe daemonia ab obsessis corporibus ejiciebant. Vere ego ejicio potentia divina ab hominibus daemoneeamdem habeat causam? cum et mea opera non videantur, nisi bona, et cum ad invocationem Dei, sicut et illi, daemones ejiciam? Et hoc est: Et si ego inunt? Vel etiam filii possunt vocari apostoli, de quibus certum erat, quod nullius conscii erant
Abbreviated transcription (Latin):
siue ut .Lxͣx. tͣnstulerunt. calamũ fiactũ non
conteret. Calamꝰ fractus. qui fuit añ uocalis
n in laudes cłi concinebat. appellandꝰ ẽ isrł.
Increpa dñe bestias calami. U in iħu uolum¬
ne torrens appellat᷑ calami. qui aquas halt
turbidas quas elegit isrł. purissima ꝯtemp¬
nens fluenta ior danis. reu̾susq mente in egyp¬
tum. ⁊ desiderans cenosam ac palustrẽ regionẽ.
peponesq ncepe. n allia n cucumeres. ollasq
calam̃ fractus. cui qui in niti uoluerit. ꝑtun¬
detur manꝰ eiꝰ. Qui enĩ pꝰ ad uentũ saluatoriᷤᷤ¬

Expanded text:
Septuaginta transtulerunt calamum fractum non conteret. Calamus fractus qui fuit antea vocalis, et in laudes Domini concinebat, appellandus est IsraIncrepa Domine bestias calami : et in Jesu volumine torrens appellatur cannae, id est, calami; qui aquas habet turbidas, quas elegit Israel, purissima contemnens fluenta Jordanis: reversusque mente in Aegyptum, et desiderans coenosam ac palustrem regionem, peponesque, et cepe, et allia, et cucumeres, ollasquecalamus fractus: cui qui inniti voluerit, 857 pertundetur manus ejus. Qui enim post adventum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
scił hui mundi pͥncipem qui iam uidicatꝰ
ẽ eiciat de mundo ad uictoriã suã. Uñ alibi.
Nunc pͥnceps huiꝰ mundi eiciet᷑ foras. uł do¬
nec occultũ iudiciũ manifestet. Possunt
amarissimas sentencias emittebant. Non
peiorauit xp̃c qͣntũ adse nec extinxit illũ
ignẽ.s uoluit p̃dicatione. n correctione
augm̃tare. tamdiu scił uoluit eos destruere
nec dampnare s omĩa pati. donec uidicium
qđ factũ ẽ in eũ. eiciat ad uictoriã suã. que
fuit in die ascensionis. Post ascensionẽ enĩ eos
parcebat eiciat .i. manifestet. qd fecit indie
captiuitatis. ⁊ in temꝑe aliarũ ultionum.

Expanded text:
scilicet hujus mundi principem, qui jam judicatus est, ejiciat de mundo ad victoriam suam. Unde alibi: Nunc princeps mundi ejicietur foras, vel donec occultum Dei judicium manifestetur, amarissimas sententias emittebant. Non pejoravit Christus quantum ad se, non exstinxit illum ignem, sed voluit praedicationem et correctionem augmentare. Tandiu scilicet noluit eos destruere nec damnare, sed omnia pati, donec judicium, quod factum est, in eum ejiciat ad victoriam suam, quod fuit in die ascensionis. Post ascensionem enim ejusparcebat, ejiciat, id est, manifestat, quod fecit in die captivitatis, et in tempore aliarum ultionum.
Abbreviated transcription (Latin):
tantibꝰ quid fac̾e̾nt ut ñ uelud arbores ari¬
de mitterent᷑ in ignẽ. hoc solũ p̾cipit. Qui
pandit.Et restituta ẽ .s. a. ꝑ sinstram ma¬
nũ mala oꝑatio intelligit᷑. n ꝑ dext̾am bona.
Sic̃ gͦ mala oꝑacio in eis pͥus iugebat. sic et
bona ineisdẽ cepit uigere. Exeuntes aũt.
hendere. dolo uolunt eũ aggredi. n mortẽ eiꝰ
machinari. Merito gͦ d̃nr exire. quia ap̃sentia
duune gr̾ę remoti erant. Iħc aũt sciens subau
sit iide Secessit quia parcebat uesanie eoꝵ
ne eos peioraret si se ꝑiculo obic̾e̾t. n ñdu uene¬
rat hora passionis. &. locꝰ extra ierłm non erat.¬

Expanded text:
tantibus quid facerent, ut non velut arbores aridae mitterentur in ignem, hoc solum praecipit: Qui . Per sinistram manum, mala operatio intelligitur, et per dexteram, bona. Sicut ergo mala operatio in eis prius vigebat, sic et bona in eisdem coepit vigere. Exeuntes autem hendere, dolo volunt eum aggredi, et mortem ejus machinantur. Merito ergo dicuntur exire, qui a praesentia divinae gratiae remoti erant. Jesus autem sciens, sit Jesus, quia parcebat vesaniae eorum, ne eos pejoraret, si se periculo objiceret; et nondum venerat hora passionis, cujus locus extra Jerusalem non erat