comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iicebat abba macharius. Est monadius : quise in om̃ib: uincit. Nã si aliũ arguens ad
iracundiã moueatur quis ꝓpriã passionẽ impla. nec enĩ ut alterũ salua se deba ꝑdero¬
Quandã fratrẽ abbatis antonii. alii conlaudabant:
sed cũ tẽptassa eũ senex. repperit qđ non sufferr& in iuriã. & dixit ei. Tuquidẽ fra¬
itatiment : Respondit senex. Ex quo factussũ monachus. statui apud me. ut iracun¬

Expanded text:
Ille vere est monachus, qui se in omnibus vincit. Nam si quis alium arguens ad iracundiam movetur, propriam passionem implet. Nec enim ut alterum salvet seipsum dentia abbatis Antonii alii fratres collaudabant; sed cum tentasset eum senex, reperit quod non sufferret injuriam. Et dicit ei senex: Tu quidem fraes timent ? Respondit senex: Ex quo factus sum monachus, statui apud me ut iracun
Abbreviated transcription (Latin):
ixit abba poemon si nabu t ardan princeps cocorũ non ueniss& in herłm : tẽplũ dñi
non arsiss& inigne. hoc aut̃ est. quia nisi desideriũ castrimargĩȩ in anima teneatur:
sensus hominis non succenditur inpugnatione diaboli
Abba macharius quotienscũq cũ fratrib: facta karitate reficiebat. hoc in ꝓprio
corde statuerat᷑ ut quantos uini calices oblatos hausiss&. tantis dieb nec ipsã
aquã gustaro omnino. Cũergo fr̃s uinũ ei porrigerent : cũ gaudio sumebat. ut se siti
postea macerar&. Quod cũ discipłs eius uidiss&: pate facto senis consilio ne ei uinũ por¬
rigerent coniurabat. Tormenta illi potius. quã pocula manifestans.

Expanded text:
ixit abbas Poemen: Nisi Nabuzardan princeps cocorum venisset in Jerusalem, templum Domini non arsisset igne . Hoc autem est, quia nisi desiderium gastrimargiae in animam veniret, sensus hominis non succenderetur impugnatione diaboli Abbas Macarius quotiescunque cum fratribus facta charitate reficiebat, hoc in proprio corde statuerat, ut quantos vini calices oblatos hausisset, tantis diebus nec et ipsam aquam gustaret omnino . Cum ergo ei fratres vinum porrigerent, cum gaudio sumebat, ut postea se siti maceraret. Quod cum discipulus ejus didicisset, patefacto senis consilio, ne ei vinum porrigerent, conjurabat, tormenta illi potius esse quam pocula manifestans.
Abbreviated transcription (Latin):
xuriã uł ad sacietatẽ : sed tantũ modo ut corpus sustentetur epulis c̃. utendum: Nã ut
philo sophi disser̃ cibos inuentos ẽẽ ut contineant animã non ut corruuant : Quinimiũ
cibis udntur. quanto magis uentrẽ pascunt : tanto amplius sensũ mentis obtundunt:
Ia grecto dixer: excrasso uentre subgilẽ sensũ gigni ñ posse. Nã gulȩ saturatas ni¬
nia. aciem m̃tis optundit : ingeniũ que ebescerefacit: Libidinis ignes ciborum
fomentis increscunt. Corpus aut qđ abstinentia srangit: tẽptatio ñ exuit Vnde
atres pueros abstinentes. flãma babñlonii incendi: & siatigi non conbussit.

Expanded text:
xuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut xuriam, vel ad satietatem, sed tantummodo, ut corpus sustentetur, epulis est utendum. Nam, ut philosophi disserunt, cibos inventos esse ut contineant animam, non ut corrumpant. 6. Qui nimium cibis utuntur, quanto magis ventrem pascunt, 252 tanto amplius sensum mentis obtundunt. Nam Graeci dixerunt ex crasso ventre subtilem sensum gigni non posse. Nam gulae saturitas nimia aciem mentis obtundit, ingeniumque evanescere facit. 7. Libidinis ignes ciborum fomentis increscunt; corpus autem quod abstinentia frangit, tentatio non exurit. Unde et tres pueros abstinentes flamma Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
non comedt : hoc ẽ eius concupiscentiã nonimpleuit. Prima .ẽ. luxue materios nimia¬
saturitas panis Vnde & ꝓpheta sodomã de panis satietate accusat dicens Hacc fuit
iiquitas sodomorũ suꝑbia saturitas panis & abundantia: Fanẽ quippe sodomitȩ
immoderate sumentes : inturpitudines defluxere flagitiorũ atque inde meruer
comitante suꝑbia cȩlestib: aduri incendiis eo quo modũ non tenuerunt edacitatis:
Vtile ẽ caueregulã ciborũ que concupiscentiã : quid enĩtã noxiũ quan ut animus
seruiat uentri & escȩ quȩ sunt destruenda: testante apło acdicente. Ds aut̃ & hunc
o ha destruet : proxima ẽ uentri libido sicut loco sic uitio Vbi enĩ uentriscura : ibi
&corũ quȩ circa uentrẽ  sunt ꝓacima. In ordine nãque mẽ brorũ : genitalia uentri iun¬
guntur : dumq: unũ ex hisimmoderate reficitur : aliud ad luxuriã excitatur. Nadlu¬

Expanded text:
non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies non comedi , hoc est, ejus concupiscentiam non implevi. 2. Prima est luxuriae materies saturitas panis. Unde et propheta Sodomam de panis satietate accusat, dicens: Haec fuit iniquitas Sodomorum, superbia, saturitas panis, et abundantia . Panem quippe Sodomitae immoderate sumentes, in turpitudinem defluxere flagitiorum, atque inde meruerunt, comitante superbia, coelestibus aduri incendiis, ex quo modum non tenuerunt edacitatis. 3. Utile est cavere gulam ciborumque concupiscentiam. Quid enim tam noxium quam ut animus serviat ventri et escae, quae sunt destruenda, testante Apostolo, ac dicente: Deus autem et hunc, et hanc destruet ? 4. Proxima est ventri libido, sicut loco, ita vitio. Ubi enim ventris cura, ibi et eorum quae circa ventrem sunt proxima. In ordine namque membrorum genitalia ventri junguntur. Dumque unum ex his immoderate reficitur, aliud ad luxuriam excitatur. 5. Non ad lu
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ rapere ad ꝑditionẽ. idem ꝓpheta sequent᷑ a
diabolũ mapore ad ꝓditionẽ idem ꝓpheta sequent᷑ ad nuntiat dicens : Propter eadilatauit
infernus animã suã & aperuit ossuum absque ullo t̃mino & destondont forteseius
& sublimes gloriosi que eniꝰ adeum: Necmirũ qđ morientes : inferniignibus deputent᷑
quiuentes flamã cupiditatis sue minime extinxer̃: Quidesiderio cupiditatis ex¬
estuant. Flatu diabolicȩ in spirationis urunt᷑: ascendit enĩ mentemeuȩ suꝑbiȩ
ut deligno uetito manducaret: Iccendit cainmen teminuiꝰa : ut fratrẽ occideret
Accendit salomon luxurie facibus : ut ꝑamorẽ libidinis idola adoraret: Accendit
a hab cupiditate : ut homicidium a uaritiȩ ad nec teret: his ergo inspiratiobus:
rima concupiscenciş suggestio : panis . ẽ. Cui siminime ceditur : diuersa eda¬
citatis desideria comprimuntur : Vnde & danihel : Panẽ inquit desiderii

Expanded text:
diabolum rapere ad perditionem idem propheta sequenter adiabolum rapere ad perditionem idem propheta sequenter aatavit infernus animam suam, et aperuit os suum absque ullo termino, et descendent fortes ejus, et sublimes, gloriosique ejus ad eum. Nec mirum, quod morientes inferni ignibus deputentur, qui viventes flammam cupiditatis suae minime exstinxerunt. 10. Qui desiderio cupiditatis exaestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. Accendit enim mentem Evae superbia, ut de ligno vetito manducaret. Accendit Cain mentem invidia, ut fratrem occideret . Accendit Salomonem luxuriae facibus, ut per amorem libidinis idola adoraret. Accendit Achab cupiditate, ut homicidium avaritiae annecteret . His ergo inspirationibus Prima concupiscentiae suggestio panis est, cui si minime ceditur, diversa edacitatis desideria comprimuntur. Unde et Daniel: Panem, inquit, desiderii
Abbreviated transcription (Latin):
ut hac experientia resipis cant reuerti ad dm̃: qđ his m̃tẽ cesser̃. Om̃ ergosibi pp¬
cium nouerit aduersari qui qđ tẽporaliter concupiscit : non ꝑmittitur adimplore
accionis : Nlu quã saciari nouit cupiditas Sẽꝑ eniauarus eget : quanto que magis
ad qui sierit lanto amplius quȩrit. Nec solu desiderio augendi excruciatur. sedetia
amittem dimeri afficitur: Inopes nascimꝰ in hac uita: inoꝑes recessuri auita
Sibona mundi huius ueritura credimus: quur peritura tanto amore cupinius
Pleruque potentes tanta cupiditatis rabie inflãmantur. ut de consiniis suis pau¬
peres excludant: nec habitare ꝑmittant Quibus ecte ꝑ ꝓphetã dicturs. equisos¬
ungitis domiis dc am: uagr̃um  agro copulatis usque adt̃minum loci
Num quid soluio: habitabitis in nedo t̾re: tales quippe homines: internum ihe

Expanded text:
iter appetunt, ut hac experientia resipiscant reverti ad Deum, quod his mente recesserunt. Deum ergo sibi propiter appetunt, ut hac experientia resipiscant reverti ad Deum, quod his mente recesserunt. Deum ergo sibi propitium noverit adversari, qui quod temporaliter concupiscit non permittitur adimplere.actionis. 7. Nunquam satiari novit cupiditas. Semper enim avarus eget; quantoque magis acquirit, tanto amplius quaerit; nec solum desiderio augendi excruciatur, sed etiam amittendi metu afficitur. 8. Inopes nascimur in hac vita, inopes recessuri sumus a vita. Si bona mundi hujus peritura credimus, cur peritura tanto amore cupimus? 9. Plerique potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confiniis suis pauperes excludant, nec habitare permittant. Quibus recte per Prophetam dicitur: Vae qui conjungitis domum ad domum, et agrum agro copulatis usque ad terminum loci. Nunquid soli vos habitabitis in medio terrae ? Tales quippe homines infernum, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
onposseoue piã spitalia bello suscipere. nisi prius carnis edomuerit cupidi¬
tates : Ñ potest ad contẽplandũ dm̃mens eẽ. libera : quȩ desideriis huius mun¬
łdi & cupiditatib in hiat Neque enĩ alta conspicere poterit oculus. quẽ
pulus claudit Omni peccato peior .ẽ. auaritia: & amor pȩtuniarũ. unde crpslo
Rads om̃iũ malorũ ẽ cupiditas : quam quidẽm appetentes errauer: a fido: Siergo suc¬
ciditur radix criminũ : ñ pullulant ceteres sabales peccatorũ: Multi causa cupi¬
ditatis cerrenȩ etiã ipsã fide renuntiauer : Cupiditas enimã pmuendidit Na
& pleris quetantũ in rebus alienis ẽ. desideriũ : ut etiã homicidiũ ꝑpetrare non¬
uere anturꝰ. Sicut a hab quiappetitu cupiditatis sue sanguinis ex pleut esfisionẽ
Sepe iniquionala quȩ concupiscunt. ad secuntur : atinus deaffectu mali desideri
fortius puniantur: E lectos aut̃ suos ds̃ nondimittit ire indesiderioru malorum

Expanded text:
on posse quempiam spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomuerit cupiditates. 2. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, quae desideriis hujus mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim alta conspicere poterit oculus quem pulvis claudRadix omnium malorum cupiditas est; quam quidam appetentes erraverunt a fide . Si ergo succiditur radix criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. 5. Multi causa cupiditatis terrenae etiam ipsam fidem renuntiaverunt. Cupiditas enim Christum vendidit. Nam et plerisque tantum in rebus alienis est desiderium, ut etiam homicidium perpetrare novereantur, sicut Achab, qui appetitum cupiditatis suae sanguinis explevit effusione . 6. Saepe iniqui mala quae concupiscunt assequuntur, quatenus de affectu mali desiderii fortius puniantur. Electos autem suos Deus non dimittit ire in desideriorum malorum
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i iħuxp̃i qͦ modo om̃a nob̵ diuine uirtut issuȩ que aduita & pietatẽ
dñm cognoscit tanto altius ꝓmissoꝵ eiꝰ magnitudinẽ sentit: Hinc paulus ait. Ad
quib: saluam agnoscimus: Triplicit̃ enĩ adagnitionẽ xp̃i uenire. scriptura teste
didicimus Primũ ut credamus eum eẽ filiũ dĩ patris om̃ĩ potentis. & cũ patre
tota uirtute. quia ut ioħs ait . om̃is quidiligit exdõ natus ẽ & cognoscit dm̃
Quiñ diligit ñ nouiteũ. Tercio : simandata eiꝰ seruamꝰ eodẽ iohanne teste qui
ait. Quidicit se nosse dm̃ & mandata eius ñ custodit : mendax ẽ. In hoc eni scim :
qm̃ cognouimꝰ eũ simandata eius obseruamus. & uirtutẽ resurrectionis eius. :¬
Agnoscimus enĩ uirtutẽ resurrectionis xp̃i. quando credimꝰ quia ds̃ suscitauit
eũ & noscũ illo suscitauit ꝑ uirtutẽ suam. & dãpnatione mortis eripuit.
& ereptos inhereditate aet̃na ut filios ad patris dext̃am collocauit. Octa uaenĩ

Expanded text:
divinae virtutis suae ad vitam et pietatem Dominum cognoscit, tanto altius promissorum ejus magnitudinem sentit. Hinc et Paulus ait: Ad quibus salvamur, agnoscimus. Tripliciter enim ad agnitionem Christi venire, Scriptura teste, didicimus. Primum ut credamus eum Filium esse Dei Patris omnipotentis, et cum Patre quia ut Joannes ait: Omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum. Qui non diligit, non novit eum . Tertio, si mandata ejus servamus, eodem Joanne teste qui ait: Qui dicit nosse Deum, et mandata ejus non custodit mendax est . In hoc enim scimus quoniam cognovimus eum, si mandata ejus observamus, et virtutem resurrectionis ejus. Agnoscimus enim virtutem resurrectionis Christi, quando credimus quod Deus suscitavit eum, et nos cum illo suscitavit per virtutem suam , et a damnatione mortis eripuit, et ereptos in haereditate aeterna, ut filios, ad Patris dexteram collocavit. Octava enim
Abbreviated transcription (Latin):
accedunt tepora uł succedunt: sed nob̵ qui sub cȩlo uersamur in hoc infirmo
mundi factũ. eẽ credc̃ dũ ẽ. Ideo ergo principiũ dicitur. qđ exipsocoe pit rerũ uniuersaru
exordiũ : Nullũ spaciũ corporaliter habent tempora quia ante abscedunt pene quaueniant
ideoque in rebus nululis factus c̃ temporũm quia celeri creaturȩ motumutantur: Nee centũanni

Expanded text:
accedunt tempora, vel succmundi factum esse credendum est. Ideo ergo principium dicitur, quod ex ipso coepit rerum universarum exordium. 2. Nullum spatium corporaliter habent tempora, quia ante abscedunt pene quam veniant. Ideoque in rebus nullus status est temporum, quia celeri creaturae motu mutantur. Nec centum anni
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus ad senẽ dixit. Quid faciã abba quia passiones cordismei dominanturm ihi
Tunc senex respexit ad eũ gaudens & dixit ei. Modo bene uenisti pat̃: aperi ergo
osmeũ & imple illud bonistuis . Et ex hoc sermone iuuatus anachorita dixit ei.
nueritate bona est haecuia quã tenes & uera : & agens senigrãs reuersus ẽ in ꝓpriã
regionem¬
Quidã senex dixit. Siquis tecũ aut descripturis. aut de quacũq causa locutus fuerit
ne contendas cueo. Sed si bene dicit: consenti ei. Siuero maledicit : tuscias quomodo
bis. Nã si ꝑsistas contendens. & uis defendere sermonẽ tuũ. nascitur inde scandalũ.
De quacũq: ergo causa si non obserua ueris contentiones : nullo modo requiem possidebis
uidã frater interrogauit senem dicens. Usque quo ẽ¬

Expanded text:
ingressus ad senem dixit: Quid faciam, abba, quia dominantur mihi ingressus ad senem dixit: Quid faciam, abba, quia dominantur mihi passiones cordis mei? Tunc senex respexit eum gaudens, et dixit ei: Modo bene, Pater, venisti. Aperio ergo os meum, et imple illud bonis tuis. Et hoc sermone adjutus est anachoreta, et dixit: In veritate, bona est haec via quam tenes, et vera, et agens seni gratias, reversus est in propriam regionemQuidam senex dixit: Si quis aut de Scripturis aut de quacunque causa locutus fuerit, ne contendas cum eo; sed si quidem bene dicit, consenti ei; si vero male, dic ei: Tu scias quomodo bis; nam si persistas contendens, et vis defendere sermonem tuum, nascetur scandalum. De quacunque ergo causa si non observaveris contentiones, nullo modo requiem possidebis. 186. Quidam frater interrogavit senem, dicens: Usquequo e
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit eũ senex cũ laeticia: & cũ se alterutrũ amplexi fuissent: coepit ana¬
chorita descripturis scĩs & derebus cȩlestibus conferre. Tunc senex uertit faciem
suam ad aliũ frẽm : & nullũ anachoritȩ dedit responsũ. Ille uero uidens. qđ non loque¬
retur cũ eo. egressus ẽ trist is & dicit discipło illius. Sine causa tantũ it ineris la
poemen : dixit . Propterte hucuenit abba iste homo manus. tanta głam in locis suis
habens. &tu nonuis loqui cũ ipso : Respondit senex & dixit . Ille desuperioribus ẽ :
& decelestibus loquitur. Ego aut̃ de inferiorib sum: & terrena uix loqui possũ Simih
locutus fuiss& aliquid de passionib: monachi: forsitan & ego respondissem illi.
Si aut̃ decęlestib loquitur: egome nescire confiteor. Egressus ergo discipłs: dixit
ad anahoritã. Senex iste nr̃ non uult de altiorib quest ionib: loqui: sed siquis
ei depassionib locutus fuerit : respond& illi. At ille conpunctus in hunc sermonẽ

Expanded text:
suscepit eum senex cum laetitia . Et cum se alterutrum amplexi fuissent, coepit anachoreta de Scripturis sanctis, et de rebus coelestibus conferre. Tunc senex vertit faciem suam ad alium fratrem, et nullum dedit anachoretae responsum. Ille vero videns quod non loqueretur cum eo, egressus est tristis, et dicit discipulo illius: Sine causa tantum itineris et lPoemenem dixit: Propter te huc venit abbas iste, homo tam magnus, tantam gloriam in locis suis habens, et tu non vis loqui cum ipso? Respondens senex dixit: Iste homo de superioribus est, et coelestia loquitur; ego autem de inferioribus sum, et terrena vix loqui possum: si mihi locutus fuisset aliquid de passionibus monachi, forsitan et ego respondissem illi; si autem de coelestibus loquitur, ego me nescire confiteor. Egressus ergo discipulus, dicit ad anachoretam: Senex iste noster non vult de altioribus quaestionibus loqui; sed si quis ei de passionibus locutus fuerit, respondet illi. At ille compunctus in hoc sermone,
Abbreviated transcription (Latin):
cusabo hec enĩ potero abscondu antete: qui secreta consideras Uemi hi
peccatori: qui scõ altariotuo indignꝰ assistens. nulla uolũ tata tuaem̃tis or¬
nam̃ta ex hibut Sed tudnẽ misericors anniserator qui creasti cuncta
exnihilo qͥ me quoq in meritũ formasti. &istatuistidigne tibi seruire: ne
mere pellas acglestituo sacrario ne me c̃sundat unius mere tricis orna
sũ mostudio deconauit. Ego uero tibi inmortalidnõ placere ꝓmisi : aꝑ
meã noglegentiã ñinpleui Egouͦ tã incelis quã in t̾ris destitutũ meui deo

Expanded text:
cusabo, nec enim potero abscondi ante te, qui secreta cordis consideras. Vae mihi peccatori, qui sancto altari tuo indignus assistens, nullum apud voluntatem tuam mentis ornatum exhibui: sed tu Domine miserator, et misericors, qui creasti cuncta ex nihilo, qui me quoque immeritum formasti. et statuisti digne tibi servire, non me repellas a coelesti tuo sacrario, nec confundas mesummo se studio decorauit; ego tibi immortali domino placere proposui et per meam negligentiam non impleui. Eg
Abbreviated transcription (Latin):
s diunã agnoscit iusticiã &̃ suã culpã intellegit  Se tempta tõnibus
ultis ca lamitatũ teptatiomb mnens iustiin hac uita pulsat. Ainde & optit ab hoc
eculo funditus euelli. quo &er piẜ msreat. & fixamꝰ illic securitatẽ inueniat: Inter

Expanded text:
tentationibus. Multis calamitatum tentationibus mens justi in hac vita pulsatur, unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. N
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis incerto fatigatur. Sed ubi somni tẽpus aduenit: ad est homo dĩ iohannes
ꝑuisũ & ad sistens mulieri. dixit. Fides tua magna. ẽ omulier : & ideo ueni ut desi¬
deria tuas facerẽ. Te tam̃ moneo ut ñ faciem corporalẽ desideres seruorũ dĩ.¬

Expanded text:
sermonis incerto fatigabatur. Sed ubi somni tempus advenit, adest homo Dei per sermonis incerto fatigabatur. Sed ubi somni tempus advenit, adest homo Dei per visum, et assistens mulieri: Fides, inquit, tua magna est, o mulier, et ideo veni desiderio tuo satisfacere: te tamen moneo, non ut faciem corporalem servorum D
Abbreviated transcription (Latin):
quidã adagendũ militẽ ꝑgens. uenit ad eũ : & obsecrare eũ cepit ut ꝑmit ter&
coniugem suã uenire adse. Multa nãq dicebat eã ꝑtulise pericula: obhoc
tantũ ut faciem eius uideret. Tunc ille negat sibi umquã moris fuisse uidendi
mulieres: & p̃cipue ex quo in illius rupis se monasterio conclusiss&. Cȩpit tri¬
bunus ꝑsistere obsecrando & confirmare : quad nisi uider& eũ ess& sine dubio
coniugi confirmar& futurã. atq inde interitũ unde salutẽ sperauerat accep¬
turã tã fidẽ quã in portunitatẽ eius aspiciens. Senior: dixit. Uade inquit. ui¬
debit me coniunxtua hac nocte. Nontamen hucueni&: sed indomo sua atq in lec
tuloͣmanebit. Posthȩc uerba abscedit uir : ambiguitatẽ responsi inpectore suo
uersans . Cũq: hȩc uerba &ĩa coniugi nuntiass& : simili nihil hominus &ia mulier

Expanded text:
quidam ad agendum militem pergens, venit ad eum, et obsecrare eum coepit, ut permitteret quidam ad agendum militem pergens, venit ad eum, et obsecrare eum coepit, ut permitteret conjugem suam venire ad se, multa namque eam dicebat pertulisse pericula ob hoc tantum, ut faciem ejus videret. Tunc ille negat sibi umquam moris fuisse videndi mulieres, et praecipue, ex quo in illius rupis se monasterio conclusisset. Tribunus persistit obsecrando, et confirmare coepit, quod nisi videret eum, esset sine dubio conjugis confirmaret futurum, atque inde interitum, unde salutem speraverat, accepturam: tam fidem quam importunitatem ejus aspiciens senior: Vade, inquit, videbit me conjux tua hac nocte; non tamen veniet huc, sed in domo sua, atque in lecto suo manebit. Post haec verba ascendit vir, ambiguitatem responsi in pectore suo versans. Cumque haec etiam conjugi nuntiasset, simili nihilominus etiam mulier
Abbreviated transcription (Latin):
forte ꝑcunctarentur futura p̃dicer&. sed &imperatori theo dosio. uł quos belli
exitus habiturus ess&. uł quib: modis uictoriã caper& detrrannis. Sed & qđ in¬
ciuitas incursar& : et strages plurimas nr̃orũ dediss& p̃damq: duxissa. Uenienti
ad se romano duci & metuenti confligere cũ eis. qđ exiguus ei erat numerus militũ
& hostiꝰ contrase inmimera multitudo. Statuta ei iohannes de signans dixit. serge
inquit securus die enĩ quadixi tibi & hostẽ ꝓsternes. & spolia capies p̃dãq: reuocabis
Quod cu fuiss& impletũ: &ĩa apud augustũ quia carus ei acceptusq futurus essa
p̃dixit. Sed cũ apud illũ ꝓphetie gratia ita haberetur .: magis hoc illorũ que
ꝑcunctabantur quã suis meritis ad scribebat. Dicebat enĩ non ꝓsehec : sed ꝓillis
qui audiunt ad nõ p̃nunt iari. Aliud quoq: ualde mirũ : ꝑ eũ dñs ostendit Tribunus

Expanded text:
forte percontarentur, futura praediceret, sed et Imperatori Theodosio, vel quos belli forte percontarentur, futura praediceret, sed et Imperatori Theodosio, vel quos belli exitus habiturus esset, vel quibus modis victoriam caperet de tyrannis, sed et quot ircivitas incursaret, et strages plurimas nostrorum dedisset, praedamque duxisset, venienti ad se Romano duci, et metuenti confligere cum eis, quod exiguus ei erat militum numerus, et hostis contra se innumera multitudo, Joannes statutum designans diem: Perge, inquit, securus, die enim qua dixi, et hostem prostrabis, et spolia capies, praedamque revocabis. Quod cum fuisset impletum, etiam apud Augustum, quia carus ei acceptusque futurus esset, praedixit. Sed haec apud illum prophetiae gratia ita habebatur, ut magis hoc illorum qui percontabantur, quam suis meritis adscriberet. Dicebat enim non pro se haec, sed pro illis qui audiunt, a Domino praenuntiari. Aliud quoque valde mirum per eum Dominus ostendit. Tribunus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃beat: & inde eis uel uerbũ dĩ ad aedificationẽ uelsiqua fuissa consolationis res¬
ponsa reddebat. Mulier tam̃ illic nulla a conspectũ quidẽ eius accessic Sed
& uiri raro & certis quibusq tẽporib: Cellã sane hospitalẽ extrinsecus fieri ꝑ¬
misit : in qua aduenientes elonginquis regionib paululũ requiescerent. Ipse intrin¬
secus solus solidouacans: non dieb: ñ noctib a conloquiis dĩ. & oratione cessabat
Diuinũ illud & qđ suꝑ omnẽ mentẽ est totam̃tis puritate consectans. Quanto enĩ
se magis ab humanis curis. a conloquiis sequestrabat : tanto illi uicimior & ꝓpinqͥ or
ds̃ erat. In tantũ deniq mentis sinceritatẽ ꝓfłcerat : ut non solũ eorũ quȩ erant scientĩa
consequeretur adño uerũ eorũ quȩ futura erant p̃sentiã mereret᷑ : Euidentẽ
nãq ei dñs ꝓphetiȩ gratiã contulit : ita ut non tantũ ciuib & ꝓuincialib suis si

Expanded text:
bat, et inde eis, vel verbum Dei ad aedificationem, vel, si qua fuisset consolatio, responsa reddebat. Mulierum tamen illuc nulla, nec ad conspectum quidem ejus accessit, sed et viri raro, et certis quibusque temporibus. Cellam sane hospitalem extrinsecus fieri permisit, in qua adventantes e longinquis regionibus paululum requiescerent, ipse vero intrinsecus solus, soli Deo vacans Ant. vocans, non diebus, non noctibus a colloquiis Dei et oratione cessabat: divinum illud, et quod super omnem mentem est, tota mentis puritate consectans. Quanto enim se ab humanis curis et colloquiis sequestrabat, tanto illi vicinior et propinquior Deus erat. In tanta denique 121 mentis sinceritate profecerat, ut non solum eorum quae praesentia et eorum quae futura erant praescientiam mereretur. Evidenter namque ei Dominus prophetiae gratiam contulit: ita ut non tantum civibus et provincialibus suis, si
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aut̃ eius erat mirabile: quia siquis uolebat abillo aliquid mutuare. nondabat
nihil penitus illi loquebatur.
Ibba poenem dicebat . Volunta tẽ tuã nũ quã adimpleas: sed magis humilia te¬
Uipsũ ut facias uoluntatẽ ꝓximitui. Itẽ abba poemen quando uocabatur
ut cõmeder& extra uoluntatẽ suã : sumebat plorans ne non oboediret fratrisuo¬
a contristara eũ. Ita mactans ꝓpriã uoluntatẽ humiliatus. uolistatẽ sequebat᷑ alterius
uidã anachorita sedebat inspeleo iuxta coenobiũ :¬
multas uirtutes faciens. Et cũ aliqui monachi uenissent incenobiũ. copuler
eum hora nona extra consuetũ comedere. Et posthoc: dicunt ei fr̃s. Contrista¬
tuses abba aliquids quia hodie extra consuetudinẽ fecisti: Quibus ille respondit Tune
est mihi tribulatio : quando ꝓpriã fecero uolunta tẽ
Abba pafnutius nongustabat uinũ aliquando semel aut̃ ambulans: deuenit suꝑ¬

Expanded text:
Hoc autem erat ejus mirabile, quia si quis volebat ab illo aliquid mutuari, non dabat nihil ille penitus dicebat. Abbas Poemen dicebat: Voluntatem tuam nunquam adimpleas, sed magis humilia teipsum, ut facias voluntatem proximi tui. Item abbas Poemen quando vocabatur ut extra voluntatem suam comederet, ibat plorans, ne inobediens fratri suo contristaret eum. Idem mactans propriam voluntatem humiliatus, voluntatem sequebatur alterius. 150. Quidam anachoreta sedebat in spelaeo juxta coenobium multas virtutes faciens ; et cum aliqui monachi venissent de coenobio, compulerunt eum hora non consueta comedere. Et post hoc dicunt ei fratres: Contristatus es aliquid, abba, quia hodie extra consuetudinem fecisti? Quibus ille respondit: Tunc mihi est tribulatio, quando propriam fecero voluntatem. 151. Abbas Paphnutius non gustabat vinum aliquando . Semel autem ambulans devenit su
Abbreviated transcription (Latin):
ris Sc̃s & enĩds̃ scõs uult sẽꝑ habe ministros. sic̃ &idem in euangło ait . ꝓeis sc̃ifico me ip¬

Expanded text:
ris. Sris. S
Abbreviated transcription (Latin):
ocatio diuinȩ pietatis quȩ diuersis modis indiuersis e tatib: & diuersis st
Utẽporib Non hominis merito sedsẽpgratis abipso solo pioq fit dõ sic̃ apłsait
Sine poenitentia s̃ dona &uocatio dĩ. Qui& ad timotheũ dic̃ : qui lib auit nos & uoca¬
uit uocatione sua sc̃ã : ñ scđm oꝑa nr̃a. sed scđm suũ ꝓpositũ & grãm. Vocant᷑ eni ut dictuẽ¬
multis & diuersis modis. quia alii tantũ corpore sani uocant᷑ diuinitꝰ inspirati. aliiaũt
infirmitate carnis afflicti aliiuͦ diuersis dã pnis. uł tribulationib: uarus uocantur
opp̃s si. Vocant᷑ a diuersis aetatib: qr alii in infantia. alii in adolescentia. alii iniuuentu¬
te. alnuͦ insenectute : uł aȩtiã inde crepita aetate uocant᷑ . Vocant᷑ & diuersis tẽporib
qr alii primomane. aliihora t̃cia. alii hora sexta. alii nona. aliiuͦ uocant᷑ undecima
Quoꝵ om̃iũ nullus in in munditia. sed om̃s s̃ uocati ascõdõ insc̃ificatione cordis & corpox¬

Expanded text:
Vocatio divinae pietatis quae diversis modis in diversis aetatibus et diversis fit temporibus non hominis merito, sed semper gratis ab ipso solo pioque fit Deo: sicut Apostolus ait: Sine poenitentia sunt dona, et vocatio Dei . Qui et ad Timotheum dicit: Qui liberavit nos et vocavit vocatione sua sm est, diversis modis: quia alii tantum corpore sani vocantur, divinitus inspirati; alii autem infirmitate carnis afflicti; alii vero diversis damnis, vel tribulationibus variis oppressi. Vocantur et diversis aetatibus, quia alii in infantia, alii in adolescentia, alii in juventute, alii vero in senectute, vel etiam in decrepita aetate vocantur; et diversis horis diei, quia alii primo mane, alii hora tertia, alii hora sexta, alii nona, alii vero vocantur undecima. Quorum omnium nullus in immunditiam, sed omnes sunt vocati a sancto Deo in sanctificationem cordis et corpo
Abbreviated transcription (Latin):
& unꝰ incola. Erat aũt ꝑegrinꝰ ille modicũ neglegentior : Ille uͦ in cola : studiosus ualde
factaẽ questio deilla anima . Et uenit uox de suꝑdic̃s Manifestũ ẽ. qr modicũ negle¬
gens fuit: sed ꝓpt̃ ꝑegrinationẽ eius aꝑite ei. Et post hȩc dormiuit ille incola. & ue¬
nit om̃is cognatio ad eũ. Angłos u : ñuidit ille senex uenire addeducendã animã
illius Miratꝰ aũt senex dix̃. Quomͦ ꝑegrinꝰ ille cũ neglegentior fuerit : talẽ grãm
habuit & hic cũstudiosus e&̃. nihil huiꝰ modi meruit : Et uenit uox dic̃s ei. hic studio¬
sus cũuenit ut dormir&. aꝑuit oculos suos & uidit parentes suos flentes & c̃solata ẽ
anima eiꝰ Peregrinꝰ uͦ ille lic& neglegentior fuit : nullũ tam̃ suorũ uidit. & ingemis¬
cens fleuit : & ds̃ consolatꝰ ẽ eũ. Dicebant deabbate srso i : qm̃ cũ indie dormitionis suȩ¬
sederent circa eũ patres. splenduit sic̃ solfacies eiꝰ & dix̃ ad eos. Ecce chorus ꝓpħarũ¬

Expanded text:
 indigena. Erat autem peregrinus ille modicum negligentior, ille vero indigena studiosus valde: facta est quaestio de illa anima. Et venit vox desuper dicens: Manifestum est quia modicum negligens fuit, sed propter peregrinationem ejus aperite ei. Et post haec dormivit ille indigena, et venit omnis cognatio ad eum: angelos vero non vidit ille senex venire ad deducendam animam illius. Miratus autem senex dixit: Quomodo peregrinus ille cum negligentior fuerit, talem gloriam habuit, et hic cum studiosus esset, nihil hujusmodi meruit. Et venit vox dicens ei: Hic studiosus cum venit ut dormiret, aperuit oculos suos et vidit parentes suos flentes, et consolata est anima ejus. Peregrinus vero, ille licet negligentior fuit, nullum tamen suorum vidit, et ingemiscens flevit, et Deus consolatus est eum. Dicebant de abbate Sysois qusederent circa eum Patres, resplenduit tanquam sol facies ejus, et dixit ad eos: Ecce abbas A
Abbreviated transcription (Latin):
quirenda dĩ gratiã: & ad ipsius diuinitatis euidentiorẽ noticiã capiendã plorri¬
mũ ꝓdest secretior conuersatio & heremi interioris habitatio Quod uos non tã

Expanded text:
quirendam Dei gratiam, atque ipsius divinitatis evidentiorem notitiam capiendam, pluriquirendam Dei gratiam, atque ipsius divinitatis evidentiorem notitiam capiendam, plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
decęlo eũ lapsũ uideret. & unũ esse exnumero crederst angłorũ. Om̃s poene
simul atq uno ore dicentes. hȩc est mutatio dextere excelsi. Quanti exemplo eiꝰ
quiiã desem& ipsis desperauerant. rursus ad spem salutis regressi sunt. & emenda¬
tionẽ ꝓpriã. quã prius desperauerant p̃sũpserunt: Quanti ammiratione eius
de ipso iã inferno peccatorũ retracti sunt & aduirtutis indolẽ reparati. In illo
nãq tanta inmutatione conuerso. omnib: omnia uisa sunt possibilia. Non solũ & enĩ
emendatio morũ florebat in eo. & ad suptio uirtutũ : uerũ & grã dĩ plurima ei conla¬
ta est. Signa enĩ & ꝓdigia quȩ abeo facta sunt : quantũ apuddm̃ haber& meriti testa¬
bantur. Sic humilitas & conuersio : bonorũ omniũ matheriã p̃b&. Elatio uero &¬
desperatio interitus & mortis est causa. Ad fugiendũ uero pericula & lapsu. & con¬

Expanded text:
e caelo eum lapsum videret, et unum esse ex numero crederet Angelorum, omnes paene e caelo eum lapsum videret, et unum esse ex numero crederet Angelorum, omnes paene simul atque uno ore dicentes: Haec est mutatio dexterae Excelsi . Quanti exemplo ejus, qui jam semetipsos desperaverant, rursus ad spem salutis regressi sunt, et emendationem sui, quam prius desperaverant, praesumserunt? Quanti admiratione ejus, de ipso jam inferno peccatorum retracti sunt, et ad virtutis indolem reparati? Illo namque tanta immutatione converso, omnibus omnia visa sunt possibilia. Non solum enim emendatio morum florebat in eo et assumtio virtutum, verum et gratia Dei plurima ei collata est. Signa enim et prodigia, quae ab eo facta sunt, quantum apud Dominum haberet meritum, testabantur. Sic humilitas et conversio bonorum omnium materiam praebat: elatio et desperatio, interitus et mortis est caussa. Ad effugienda vero pericula lapsuum, et con
Abbreviated transcription (Latin):
die quidã suorũ requirentes eũ. humanitatis dũtaxat grã: inueniunt. penis in¬
credibilib affectũ : & causã ꝑcunctantes cũ didicissent: rogabant eũ . ut cure gr̃ã
reportari se ad domũ ꝓpriã pateretur . Abnegat : & in eodẽ ꝑman& loco. Tunc uero
& sequenti nocte repetentes demones: grauiorib: eũ uerberib: cruciant. Sed nec
si quidem: moueri uoluit loco Melius. eẽ dicens se mortẽ subire : quã ultra de monibus
oboedire. Tertia nihi hominus nocte multitudo conuenit dȩ monũ: & absq ulla
miseratione inruentes in eũ. omnib: pȩnis cruciatibusq conficiunt . Cũq: ĩa corpus
defeciss& insupplicus. extremus tam̃ sp̃s obsistebat imperio dȩ monũ. Quod ubi im
on uiderunt: exclamantes uoce magna dixerunt. Uicisti inquiunt: uicisti.
Et mox uelut uirtute quacelitus effugati. p̃cipites abscedunt: nec ultra ei quid¬
umquã suȩ artis. aut sceleris intendunt: Ipse uero intantũ uircutib animi ꝓfecit.¬

Expanded text:
die quidam suorum requirentes eum, humanitatis dumtaxat 132 gratia, inveniunt poenis incredibilibus affectum, et caussam percontantes, cum didicissent, rogabant, ut curae gratia reportari se ad domum propriam pateretur. Abnegat, et in eodem permanet loco. Tunc vero et sequenti nocte repetentes daemones gravioribus eum verberibus cruciabant. Sed nec sic quidem moveri voluit loco: melius esse dicens, mortem subire, quam ultra daemonibus obedire. Nihilo minus tertia nocte multitudo convenit daemonum, et absque ulla miseratione irruentes in eum, omnibus poenis cruciatibusque conficiunt. Cumque jam corpus defecisset in suppliciis, extremus tamen spiritus obsistebat imperio daemonum. Quod ubi impii perviderunt, exclamantes voce magna: Vicisti, inquiunt, vicisti; et mox velut virtute quadam caelitus fugati, praecipites abscedunt, nec ultra quidquam ei suae artis aut sceleris intendunt. Ipse vero intantum virtutibus animi profecit, et
Abbreviated transcription (Latin):
putantur : iam tam̃ indĩ oculis surrexer̃ Itẽ quidã ad huc humano iudicio stare cer
at que ite apud apud homines clecti putantur &apud dm̃ reꝓbiecistunt : sabnone

Expanded text:
putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernputantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio stare cernatque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone
Abbreviated transcription (Latin):
conmoti troribus corigentur: plerique exsolam̃tis deuotione conuertuntur ad dm̃: Non¬
nulli uero coati plagos con uertuntur. qui ex deuotione non conuertebatur: iuxta capitulum
psalmi dicentis: Insreno & cam̃o maxillas corum constringes. qui non acfyximant adte:
Pierique aut̃ dũ deuatione non conuertuntur. plagestimulis feriuntur. qui tam̃ nẽ sub
uoberẽ sentiunt iut aliquatenus corrigentur: sic̃ egopitus qui̧a poenas acepit &
enemdar nequi ui. Detalibus eñ ait ꝓpłia. ꝓcus sisti cos cindo luer at triuis
eos &re inuer̃ accipere disciplina. Non nulli uiri seculares elatione m̃ciscumo
tudine mundiali tumebant : postea ipsã elationẽ instudio humilitatis con¬
mutant: Quidã sunt qui iã secre te conuersi sunt : quoꝵ conuersio quia ñ pro¬
cedit ad publicũ : apud existimationẽ humanã quales fuer tales ad huc cẽ

Expanded text:
commoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; noncommoti terroribus corrigantur. 9. Plerique ex sola mentis devotione convertuntur ad Deum; nonnulli vero coacti plagis convertuntur, qui ex devotione non convertebantur, juxta capitulum psalmi dicentis: In freno et camo maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te . 10. Plerique autem, dum devotione non convertuntur, plagae 201 stimulis feriuntur; qui tamen nec sub rbere sentiunt, ut aliquatenus corrigantur, sicut Aegyptus, qui et poenas luit, emendari nequivit. De talibueos, et renuerunt suscipere disciplinam 11. Nonnulli viri saeculares elatione mentis tumtudine mundiali tumebant, postea ipsam elationem in studio humilitatis commutant. 12. Quidam sunt qui jam secrete conversi sunt, quorum conversio, quia non procedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse
Abbreviated transcription (Latin):
solidius in heremus Tri ꝑtitus describiturẽẽ. unius cuius que conuersi ꝓfectufiꝰ Id . ẽ.
primũ corrigendiamalo. Scđm faciendibonũ tertium consequendibons opis
p̾mium Na qđ ait ꝓpheta. solue fasciculos de prim̃tes: mali . ẽ. em̃datio: Qđ uero
adiecit. frange esurient̾i panẽ tuum: oꝑis boni . ẽ. actio: In eo uero qđ sub iungit.¬
tc̃erũ p& matutinũ lum̃tuum: oꝑisbo ẽ. retributio Ergo ñ ꝓficit facere bonũ.
nisi correctum fuerit malũ Nec poterit quisquamad contẽplationẽ di ꝓsicere.
nisi se prius inbonis studuerit actibus exercere : Multis modis terrẽ ds̃ homines ut uł sero
conuertantur V t que exinde magis erubescant : qđ tã diuex pectatis ut redirent: Nanc̃
minis. nc̃ plagis. nc̃ reuelationbus quosdã concutit : ut qui uolum tate conuerti despiciunt.

Expanded text:
solidius inhaeremus. 7. Tripertitus describitur esse uniuscujusque conversi profectus, id est, solidius inhaeremus. 7. Tripertitus describitur esse uniuscujusque conversi profectus, id est, primus, corrigendi a malo; secundus, faciendi bonum, tertius, consequendi boni operis praemium. Nam quod ait propheta: Solve fasciculos deprimentes , mali est emendatio: Quod vero adjecitTunc erumpet matutinum lumen tuum, operis boni est retributio. Ergo non proficit facere bonum, nisi correctum fuerit malum. Non poterit quisquam ad contemplationem Dei proficere, nisi se prius in bonis studuerit actibus exercere. 8. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati sunt ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quando. nisi ante uenturi exitꝰ diem: quia eccenaenc tẽpus acceptabileaeccenunc dies salutis.
Qualib nisi conuersis: qui ꝑ humilitatẽ ad paruulorũ transeunt imitationẽ de quibus dicitur:
Taliũ . ẽ. regnũ cȩlorũ: Ne mo ꝑpendere potest quanti sit ponderis iniustitia : uł quanti fulgoris
radio iustitia clareat . nisi quis prius totom̃tis nisu conuertatur addm̃: quatinus ipso lumine quo
inlustratur & suã foeditatẽ agnoscat. & lum̃ qđ cȩco corede ñ intuebatur intellegat Tc̃ autem
inat tingibilẽ intellegi posse iustitiã. dũ eã quique sequi conuersus tẽptauerit: quia lux ñ in¬
tellegitur. nisicum uidetur: Iudicium qđ in hominis potestate consistit conuersionis .ẽ.
grã ꝑ quã nosmet ipsos iudicamus . quando flentes mala nr̃a punimus. &bo no qđ ex dõ nob̵ .ẽ.

Expanded text:
Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Qualibus, nisi conversis, qui per humilitatem 200 ad parvulorum transeunt imitationem? de quibus dicitur: Talium est enim regnum coelorum . 4. Nemo perpendere potest quanti sit ponderis in justitia, vel quanti fulgoris radio justitia clareat, nisi qui prius toto mentis nisu convertatur ad Deum, quatenus ipso lumine quo illustratur et suam foeditatem agnoscat, et lumen quod caeco corde non intuebatur intelligat. 5. Tunc autem inattingibilem intelligi posse divinam justitiam, dum eam quisque sequi conversus tentaverit, quia lux non intelligitur, nisi cum videtur. 6. Judicium quod in hominis potestate consistit conversionis est gratia, per quam nosmetipsos judicamus, quando flentes mala nostra punimus, et bono quod ex Deo nobis est
Abbreviated transcription (Latin):
sit bonus Iste nascitur inerrore & moritur . ille in bono qđ cepit : usque infinem
ꝑdurat: tã diuisstostat quousque cadat: Ile male  iiuendo insine saluatur :
malus & ual&. Iste uult dõ uacare : & scło impeditur : Ille negociis implicari cupit
nec ꝑ ficit. Dominatur malus bono : bonus dapnatur ꝓimpio. impius honoratur
ꝓiusto Et in hac tanta obscuritate. ñual& homo diuinã ꝑscrutari dis positionẽ: &
occultũ p̃destinationis ꝑpendere ordinem: UIT DE CON UERSIS
on inchoantibus p̾miũ ꝓmitaitur. sed ꝑseuerantibus datur: sic̃ scriptũ. ẽ:
Qui ꝑ se uerauerit usque insinẽ : hic saluus erit: Tc̃ enĩ plac& dõ nr̃a conuer
sio : quando bonũ qđ inchoamus. ꝑseueranti fine conplemus Nã sic̃ scriptũ . ẽ. Ue
his qui sustinentiã ꝑdider̃ id ẽ opus bonũ ñ consũ mauer̃ Indulgentia peccatoꝵ:¬
sciendũ ubiquando uł qualibus datur: Vbi quippe. nisi intra ȩccłam catholicã

Expanded text:
sit bonus. Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono quo coepit, usque in finem perdurat. Tandiu iste stat, quousque cadat; ille diu male vivendo in fine salvatur, malus, et valet. Iste vult Deo vacare, et saeculo impeditur; ille negotiis implicari cupit, nec perficit. 6. Dominatur malus bono, bonus damnatur pro impio, impius honoratur pro justo. Et in hac tanta obscuritate non valet homo divinam perscrutari dispositionem, et occultum praedestinationis perpendere ordinem. CAPUT VII. De conversis. Non inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus, sicut scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, hicsio, quando bonum quod inchoamus, usque in finem perducimus. Sic enim scriptum est: Vae his qui sustinentiam perdiderunt ; id est bonum opus non consummaverunt. Sunt multi hsciendum, ubi, quando, vel qualibus datur. Ubi quippe? nisi intra Ecclesiam catholicam?
Abbreviated transcription (Latin):
tes in quit qui racundisunt uinum nonbibant : Necũ biberintobliuiscantus
sapientia : plerisque laus .ẽ. multũ bibere : & ñ inebriari : udiant hi aduersũ
se dicenten ꝓphetam Ue qui potentes estis adbibendũ uinun. & uiri fertes ad mis¬
tend& ebrictatt̃  Vi no multo deditos & luxuriose uiuentes esaias sic argues
dicens. Vȩ qui consurgitis mane adebrietatem sectandã: & potendũ usque ad
uesperũ. ut uino aestuctis. Detalibus & alio locodicitur:. Votibi ciuitas cunus
ex iuuenis .e : aicuius principes mane comedunt: Multi eni amaneusque

Expanded text:
tes, inquit, qui iracundi sunt, vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur tes, inquit, qui iracundi sunt, vinum non bibant, ne, cum biberint, obliviscantur sapientiam. Plerisque laus est multum bibere, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum. et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Vino multo deditos, et luxuriose viventes, Esaias sic arguit, dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis . De talibus alio in loco dicitur: Vae tibi, civitas, cujus rex juvenis est, et cujus principes mane comedunt . Multi etiam a mane usque
Abbreviated transcription (Latin):
& quomodo appetatur Quid adrem ipsa ꝑtinet quȩ appetitur : Quando: siante
legitimum tempus quid appetitur: Quantum uero ad in moderationem refertur:
Quomodo adinpatientiam festi nationis accipitur : Nullus hominitã inportunus exac¬
tor quanuenter : qui cotidianã refectionẽ cotidiana famis exactione ad implet: cũ
ceteris eñuitiis & si in terdũ nascim᷑ interdũ tam̃ cueis non moritur : Cũ isto aut᷑
sitatis subrepit : ut dũ putatur seruire necessitati uoluptatis desiderio seruiatur.
Nec facile discernitur: utrũ qđ accipiturgalȩ an indigentiȩ deputetir.
cordis flamã libidinis: Ebrictas ita mente maliena : ubi sit nesciat. Vn de etiam
& malũ non sentitur qđ ꝑ ebrietaten conmititur. Verũ .ẽ. qđ iuata ꝓphetam
fornicatio & ebrietas auferent cor: Fornicatioeni sicut ait salomon infatuat sapi¬
ent̃en : ebrictas sicut in loth: sensus rationẽ captiuat : Vnde or in ꝓuerbis poten¬

Expanded text:
 quomodo appetatur. Quid ad rem ipsam pertinet quae appetitur. Quando, si ante legitimum tempus quid appetatur. Quantum vero ad immoderationem refertur. Quomodo ad impatientiam festinationis ascribitur. 14. Nullus homini tam importunus exactor est quam venter, qui quotidianam refectionem quotidiana famis exactione adimplet. Cum caeteris enim vitiis etsi interdum nascimur, interdum tamen cum eis non morimur; cum isto autem sitatis subrepit, ut dum putatur serviri necessitati, voluptatis desiderio serviatur; nec facile discernitur utrum quod accipitur, gulae, an indigentiae deputetur. cordis, flammam libidinis. 2. Ebrietas ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat. Unde etiam et malum non sentitur quod per ebrietatem committitur. Verum est quod juxta prophetamFornicatio et ebrietas auferret cor. Fornicatio enim, sicut ait Salomon, infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Loth sensus rationem captivat. Unde et in Proverbiis: Poten
Abbreviated transcription (Latin):
ominoi slbectr scdadiert indiulcedine qđ ad uoluptuosã ꝑtinet᷑ es psigi essusiore Na
quantu sat s c̃ inecenficati edocet ti moheo bibere apł̃s dicens Vi nomo dico utere Non
coui acuino in ebriantur homines sed etiã exceteris potandi genoribus. quȩ uario modo
conficiuntur. Mnde & natareis quise sc̃ificabant dño p̃certũ en uinũ & sicert̃ ñ bibere
ataque enũ statũ mentis euertunt & ebrios faciunt: Huxuria quo que carnis: atraque equa¬
lier gignunt. Quida continentes. sicut panc̃ cupondere edunt: ita & a quã cõnmensura
sumunt a sserentes ad casti moniã carnis. et iam aque abstientiam conuenire¬

Expanded text:
t, sed adjecit in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati edocet Timotheum bibere Apostolus dicens: Vino modico utere . Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus, quae vario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere , Utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt; luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. 8. Quidam continentes, sicut panem cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abstinentiam convenire
Abbreviated transcription (Latin):
i hominib: curiosis scĩ appareant. Sed hocbonũ abstinentie talib: ñ .ẽ. uirtus
eputanda sed uitiũ : quia bona maleutunt᷑. Iciunili & elemosina mabscon¬
lito sescamant.: ut sõlus ds̃ qui inspicit om̃a. meritũ oꝑũ bonorũ rependat.
a qui ea sub populari manifestatione satiunt: nequaquamadõ iustificant᷑ q̃uia
uxta sermonẽ euangelicũ. mercedẽ suã ab hominib: receper̃. Ieiunia cũbonis
opibus dõ acceptabilias: Quidut̃ cibis abstinent &i prauc agunt demones imitantꝰ Quibus escã
nẽ & nequitia sc̃p ẽ. Ille em̃bene abstina&icibis quis a malitiȩ actib: & amundi ieiunat am¬
bitionb Qui ex secrationis studio. ñ abstinentiȩ uoto abesu carnium sesus pendunt : hi
potius ex secrandis quia dĩ creatur& usib humanis concessã reitiunt. Nihil eni fide¬

Expanded text:
ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam ab homioperibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fide