comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
continẽtie centu amplius u̾elẜm hebreos nõ multo minus.
idest octoginta. septuagnta. sexaginta annos acõcubendi ope
nacauisẽ ant si non uãcaret nihil prolis gingere potuisse. Hec
questio dnob modis soluitur. Aut enim tanto serior fuit ꝓpor¬
tione pub̾tas.quanto uite totius maior annositas. aut quocl m¬
gis uideo esse credibile non hic pͥmogeniti filii cõmemorati sũt
s quos successionis ordo poscebat ut pueniretur ad noe a quo
rursus ad habraam udemus ẽẽ puentum ac deinde usq. ad cẽ¬
tum articulu temporis quantu oportebat signan. ĩ gñitionib ꝯ¬
memoratis cursum gloriosissime cintatis in hoc mun̾do peregͥnãtiᷤ
⁊supnam patriam rẽquirentis. Quod enim negare non põt prior
omnib eron excõũctione maris ⁊ femine natũs. Neq eni illo na¬
todreiss adam. qd̾ dixisse legitur. acquisiu homine ꝑ deumn. nisi
illis duob ip̃e fuiss hõ nascendo aditus. Primus hunc secutus

Expanded text:
centum et amplius, uel secundum Hebraeos non multo minus, id est octoginta, septuaginta, sexaginta annos a concumbendi opere uacuisse, aut si non uacaret, nihil prolis gignere potuisse?\' Haec quaestio duobus modis soluitur. Aut enim tanto serior fuit proportione pubertas, quanto uitae totius maior annositas; aut, quod magis uideo esse credibile, non hic primogeniti filii commemorati sunt, sed quos successionis ordo poscebat, ut perueniretur ad Noe, a quo rursus ad Abraham uidemus esse peruentum, ac deinde usque ad cetum articulum temporis, quantum oportebat signari etiam generationibus commemoratis cursum gloriosissimae ciuitatis in hoc mundo peregrinantis et supernam patriam requirentis. Quod enim negari non potest, prior omnibus Cain ex coniunctione maris et feminae natus est. Neque enim illo nato dixisset Adam, quod dixisse legitur: Adquisiui hominem per Deum, nisi illis duobus ipse fuisset homo nascendo additus primus. Hunc secutus
Abbreviated transcription (Latin):
Non sane incredibiliter existimatur. ami postestea secutus ẽet na¬
chor patrem suu. Tunc abraham preceptum domini ĩplesse. ut
cim sara cõnige sua. ⁊ loth filio fratris sui exiret de carra. Capi¬
Am conside̾rande sunt promissiones dei facte tutum .xui.¬
ad abraham. In his enim aptiora dei nr̃i. hoc est ueri dei oracu¬
Tã apparere ceperunt de ppło piorum quẽ prophetica pnũctiaũ
aucto itas. Harum primaita legitur. Et dixit dominus. ad abra¬
ham fxi de terra tua. ⁊ de cognatione tua. ⁊ de domo patris tui. ⁊ ne¬

Expanded text:
Non sane incredibiliter existimatur, cum postea secutus esset NaNon sane incredibiliter existimatur, cum postea secutus esset Nachor patrem suum, tunc Abraham praeceptum Domini implesse, ut cum Sara conjuge sua, et Loth filio fratris sui exiret de Carra. Jam considerandae sunt promissiones Dei factae ad Abraham, in his enim apertiora Dei nostri, hoc est, Dei veri oracula apparere coeperunt de populo piorum, quem prophetica praenuntiavit auctoritas. Harum prima ita legitur: Et dixit ad Abraham, Egredere de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui,
Abbreviated transcription (Latin):
sqͣ mor tuus ẽ pater enis. collocauit illum interra hac inqua
nõs munc habitatis ⁊ patres nestri Nonait posqͣ mortuus ẽ
carra peruenisse cum patre. retento apud se p̾cepto dei. ⁊ inde
exisse septuagesimo ⁊ quinto suo anno. Patris aũt ducẽtesio
quadragesimo et quinto anno. collocatione uero eius in terra
chauaan nõ profectione de charra. post mortem patris enis
factam ẽẽ dicit. quia ian mortuus pater eius. qñ emit terram
ciuus ibi iam sue rei cepit ẽẽ possessor. Quod̾ au̾t iam imeso po¬
tamia constituto. hoc ẽ iam egresso deterra caldeoꝵ. Dicit deus. exi
de terra tua ⁊ de cognatione tua. ⁊ de domo patris tui. Non ut corpus
inde eiceret quod̾ iam fecerat s ut animu euelleret dr̃. Non eĩm
inde exierat animo. si spe redeundi ⁊ desiderio tenebatur. que spes ⁊
desideriu deo iubente adiuante ⁊ illo uolente fuerat amputãdũ

Expanded text:
stquam mortuus est pater ejus, collocavit illum in terra hac in qua stquam mortuus est pater ejus, collocavit illum in terra hac in qua nunc vos habitatis et patres vestri, non ait: Postquam mortuus est Charram pervenisse cum patre, retento apud se praecepto Domini, et inde exisse septuagesimo quinto anno, patris autem sui centesimo quadragesimo et qChanaan, non profectionem de Carra, post mortem patris ejus factam esse dicit, quia jam mortuus erat pater ejus, quando emit terram, cujus sibi jam suae coepit rei esse possessor. Quod autem jam in Mesopotamia constituto, hoc est, jam egresso de terra Chaldaeorum dicit Deus, Egredere de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui; non ut corpus inde ejiceret, quod jam fecerat, sed animum avelleret, dicitur; non enim inde exierat animo, si spe redeundi et desiderio tenebatur, quae spes et desiderium, Deo jubente ac juvante, et illo obediente, fuerat amputandum.
Abbreviated transcription (Latin):
septuagesimus quintus Soluta ẽ aute ista questio. ⁊ aliter
nt sept̾uaginta quinq anũ abrahe. qñ egressus ẽ de carran
ex illo com̃putarentur. ex quo de igne chaldeorum liberatus
non ex quo natus ẽ. tanqͣ tunç potius natus habendus sit. s
beatus stephanus in actib apłorum cum ista narraret. Deus
inquit glorie apparuit abrahe patri nr̃o. cum eẽt ĩmeso potãla
prius qͣuã habitaret in carran. ⁊ait ad illum. Eei de terra tua¬
de domo patris tui ⁊ ueni interram quam tibi demostrabo
fecundu hec uerba stephan. Non post morte: patris eius locut
ẽ dominus abrabe qui utiq in charran mortus ẽ ubi cum illo
et ipe filius babitanit s priusqͣ habitaret meadem suntate
am tamen cum ẽet in mesopotamia lamergo exierit acal¬
deroꝰ qd̾itaq adiungit stephanus. tune abrad egressus ẽ de
tera chaldeorum. ⁊ habitauit in charran non ꝙ ñt fcũm po¬
ẽa caldeis habitauit incharra. Item qd̾ sequitur. Et inde po¬

Expanded text:
ista quaestio et aliter, ut septuaginta quinque anni Abrahae, quando egressus est de Charra, ex illo conputarentur, ex quo de igne Chaldaeorum liberatus, non ex quo natus est, tamquam tunc potius natus habendus sit. Sed beatus Stephanus in actibus apostolorum cum ista narraret: Deus, inquit, gloriae apparuit Abrahae patri nostro, cum esset in Mesopotamia, priusquam habitaret in Charra, de domo patris tui, et ueni in terram, quam tibi demonstrabo. Secundum haec uerba Stephani non post mortem patris eius locutus est Deus Abrahae, qui utique in Charra mortuus est, ubi cum illo et ipse filius habitauit, sed priusquam habitaret in eadem ciuitate, iam tamen cum esset in Mesopotamia. Iam ergo exierat a Chaldaeis. Quod itaque adiungit Stterra Chaldaeorum et habitauit in Charran, non sic accipest a Chaldaeis, et habitavit in Charra. Item quod sequitur: Et inde po
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quid non suaue ac salubre facere possetds. qui etiam ait
sine cibo uuerent diuina faciilitate donaret msirt pascẽnt
etiam hoc implende figure tanti misterii conueniret. Non ani
at prefiguranda ecclesum ꝑtinere. tam multiplicia rerũ sig
gestarum. nisi fu̾it cõtemptiosus. nemo ꝑmictitur oppmari. I
e̾m gentes ita eccłiam repleuerunt murdiq ⁊ in mundidoeo
certũ ueniatur ad finem. Ita ens initas quadam cõpagie
continetur ut ex hoc uno manifestissimo. etiam deceters que
obscurius aliquanto dicta sunt. ⁊ difficilius agnosci queunt du¬
bitare fas non sit. Que cum ita sint. nec ma̾niter ista ẽẽ ꝯscpͥta
putare quisquam uł durus audebit. nec nihil significare cum gesta
sint. nec sola dicta eẽ significatiua nõ fẽa nec aliena ee ab ecc sgnifi¬
etea probabiliter dicipõt s magis cretendum e supienter ẽe mnec¬

Expanded text:
aut quid non suave ac salubre facere posset Deus, qui etiam, ut aut quid non suave ac salubre facere posset Deus, qui etiam, ut sine cibo viverent, divina facilitate donaret, nisi ut pascerentur etiam hoc implendae figurae tanti mysterii conveniret? Non autem ad praefigurandam Ecclesiam pertinere tam mulgestarum, nisi fuerit. contentiosus, nemo permittitur opinari. Iam enim gentes ita ecclesiam repleuerunt, mundique et inmundi, donec certum ueniatur ad finem, ita eius unitatis quadam conpagine continentur, ut ex hoc uno manifestissimo etiam de ceteris, quae obscurius aliquanto dicta sunt et difficilius agnosci queunt, dubitare fas non sit. Quae cum ita sint, sic nec inaniter ista esse conscripta putare quisquam uel durus audebit, nec nihil significare cum gesta sint, nec sola dicta esse significatiua non facta, nec aliena esse ab ecclesia significanda probabiliter dici potest; sed magis credendum est et sapienter esse me
Abbreviated transcription (Latin):
sicrt apes t̾a porro q̃ sic hñt sexum. ut nõ ħ̾eant fetum. sic̃ muli
qͥ mule. Rrum si fuer̾t ibi ac nõ potius parentes eorumibi fu¬
isse suffecerit equinu iudelicet atq asininur genus. Et soua
Aiasunt que cõmietione diu̾si generis genit aliqd gignant
S. ⁊ shoe aomisteriu ꝑtinebat. ibi erat. Nabet enim et hoc genꝰ.
misculu: ⁊ teminã Solet etiam nõ nullos mouer̃ gener. esc¬
rum que illic haberẽ poterant. nalia que nõ msi carn̾e uesciputã¬
tur. utru preter nũm ibi fuint sine transgrexione mandat a
lior alendoum necessitas. illic coegiss m̃cludi anuero qd̾ potiꝰ
est frugib pomisq uescantur. ⁊ maxime fico iͥtq eastaneis. Quid
erogo mirii: siuir ille sapiens ⁊ iustus etiam chiuinitus admoit
quiclcuiq congrueret sinc carnib aptim cuiq generi alimor¬
am preparauit᷑ et cc̃didit quid est. antẽ quo uesci nõ eegeret fãe

Expanded text:
sicut apes. Ea porro quae sic habent sexum, ut non habeant fetum, sicut muli sicut apes. Ea porro quae sic habent sexum, ut non habeant fetum, sicut muli et mutae, mirum si fuerunt ibi, ac non potius parentes eorum ibi fuisse suffecerit, equinum uidelicet adque asininum genus; et si qua alia sunt, quae commixtione diuersi generis genus aliquod gignunt. Sed si et hoc ad mysterium pertinebat, ibi erant. Habet enim et hoc genus masculum et feminam. Solet etiam mouere nonnullos, genera escarum, quae illic habere poterant animalia, quae non nisi carne uesci putantur, utrum praeter numerum ibi fuerint sine transgressione mandati, quae aliorum alendorum necessitas illic coegisset includi; an uero, quod potius est, frugibus pomisque uescantur et maxime fico adqueergo mirum, si vir ille sapiens et justus, etiam divinitus admonitus, quid cuique congrueret, sine carnibus aptam cuique generi alimoniam praeparavit et recondidit? Quid est autem, quo vesci non cogeret fames?
Abbreviated transcription (Latin):
doncubitu de quibcũq rebus. uel rerum corruptionib nasci
uo si fuerunt sicut in domib eẽ consuenerũt sine ullo numero
definito ẽẽ potuisse aut si misteriu sacratissimũ quod agebatur
⁊ tante reitiguram. ꝙ etiam ueritate facti aliter nõ poss imple̾i
nisi ut omnia ibi certo illo numero essent que uiuere inaquis
natura phibente non possent. non fuit istacura illius hominiᷤ
uł illoꝵ roĩum. s diuina. Non eĩm ea noc capta intromictebat
s uementia ⁊ intrantia ꝑmictebat. Ad hoc eni ualet qd dictur
e̾ Intrabunt adte non scilicet hoĩs acta. sed dei nutu ita sane ut
non illic fuisse credenda sunt que sexu carent Prescriptum enĩ
itq defmitu ẽ masculus ⁊ femina erunt. Alia sunt qui ppe q̃
de quibq rebus sine cõcubitu ita nascunt᷑. ut postea cõcubento
generent᷑ sicut musce. alia nero inquib nihil sit maris ⁊ femine

Expanded text:
concubitu de quibusque rebus uel rerum corruptionibus nasci; concubitu de quibusque rebus uel rerum corruptionibus nasci; uel si fuerunt, sicut in domibus esse consuerunt, sine ullo numero definito esse potuisse; aut si mysterium sacratissimum, quod agebatur, et tantae rei figura etiam ueritate facti aliter non posset inpleri, nisi ut omnia ibi certo illo numero essent, quae uiuere in aquis natura prohibente non possent, non fuit ista cura illius hominis uel illorum hominum, sed diuina. Non enim ea Noe capta intromittebat, sed uenientia et intrantia permittebat. Ad hoc enim ualet quod dictum est: Intrabunt ad te; non scilicet hominis actu, sed Dei nutu; ita sane, ut non illic fuisse credenda sint, quae sexu carent. Praescriptum enim adque definitum est: Masculus et femina erunt. Alia sunt quippe quae de quibusque rebus sine concubitu ita nascuntur, ut postea concumbant et generent, sicut muscae; alia uero in quibus nihil sit maris et feminae,
Abbreviated transcription (Latin):
ut fabricetur arca. non curuis s rectis lincis longe lateq poree¬
ti qͣ nullus ĩmare mittat conatus hoĩum. s leue̾t unda cum ne¬
nerit naturili ordine põderur magisq diuina proiidentia qͣr hu¬
mana prudentia natante gub̃net᷑ ne incurrat nanfragiu u̾cq
non solum quales sunt mures ⁊ stelliones. uerũ etiam quale
lcuste scarabei musce deniq et pulices utrũ nõ amplioris nu
in arca illa fu̾int. qͣ qui ẽ definitus cum hoc impararet ds̃. pͥus
immonendi sunt quos hec mouent sicaccipiendum eẽ qd̾ die¬
tum ẽ q̃ repunt supt̾ram. ut necẽẽ nõ fĩt confuari in arca q̃
possunt ĩ aquis uiuere. non solum mersa sicut ꝑisces. uerũ eturm
supnatantia sicut multe alites .i. uolucres. Deinde cumdicitur
Rsculus ⁊ femina erut profecto intelligitur ad reparandu
genus dici. Ac phoc nec illa necesse fuerat wbi ẽe. que pnt sine

Expanded text:
ut fabricetur arca non curuis, sed rectis lineis longe lateque porreut fabricetur arca non curuis, sed rectis lineis longe lateque porrecta, quam nullus in mare mittat conatus hominum, sed leuet unda, cum uenerit, naturali ordine ponderum, magisque diuina prouidentia quam humana prudentia natantem gubernet, ne incurrat ubicumque naufragnon solum quales sunt mures et stelliones, uerum etiam quales lucustae, scarabei, muscae denique et pulices, utrum non amplioris numeri in arca illa fuerint, quam qui est definitus, cum hoc imperaret Deus, prius admonendi sunt, quos haec mouent, sic accipiendum esse quod dictum est: Quae repunt super terram, ut necesse non fuerit conseruari in arca, quae possunt in aquis uiuere, non solum mersa, sicut pisces, uerum etiam supernatantia, sicut multae alites. Deinde cum dicitur: Masculus et femina erunt, profecto intellegitur ad reparandum genus dici; ac per hoc nec illa necesse fuerat ibi esse, quae possunt sine
Abbreviated transcription (Latin):
dis septena de mu̾dis. Qui mihi uidentur nõ computare nisi
tricenta cubita lognitudinis ⁊ latitudinis quĩquaginta nec co¬
gitare tantu aliud ẽẽ in supcriorib. Itemo aliud tantu in su
periorib supiorir Ac phoc terducta ula cubita fieri nongenta
ganter astrurit morses igi scilicetꝰ hominẽ dei eruditu sic̃ scͥptũ
et in omni sapientia egiptior. qui grometrica dilexerunt gro¬
metrica cubita significare potuisse. ubi unũ quãtum sex nr̃a ua¬
lere adẜuant quis nõ uideat quantu reꝵ capere illa potuit ma¬
gnitudo. Nam illud quod disputant tante magnitudinis arcã
non potuisse compingi in eptissime calum pniant cum sciant i¬
nre ua e fabricata. nisi forte lapis lapidi adherere põt. sola cal¬
a counctus ut murus ꝑtot milia cucumagatur. ⁊lignur ligͦ
ususcudines epiros clauos glutenbitumms nõ põt adherẽr

Expanded text:
dis, septena de mundis. Qui mihi uidentur non conputare nisi dis, septena de mundis. Qui mihi uidentur non conputare nisi trecenta cubita longitudinis et latitudinis quinquaginta, nec cogperioribus superiorum; ac per hoc ter ducta illa cubita fieri nonagintaganter astruxit Moysen scilicet, hominem Dei eruditum sicut scriptum est, omni sapientia Aegyptiorum, qui geometricam dilexerunt, geometrica cubita significare potuisse, ubi unum quantum sex nostra ualere adseuerant, quis non uideat quantum rerum capere illa potuit magnitudo? Nam illud quod disputant tantae magnitudinis arcam non potuisse conpingi, ineptissime calumniantur, cum sciant iibus arca illa est fabricata; nisi forte lapis lapidi adhaerere potest sola calce coniunctus, ut murus per tot milia circumagatur, et lignum ligno per suscudines, epiros, clauos, gluten bituminis non potest adhaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
cimi cubitos aque crescendo transcenderent. ꝑꝑ olimpi uerticem
montis supra quem phibentur nubes non posse conscendẽ. Qd̃
tam sublimis qͣr celum sit. ut nõ ibi sit aer iste crassior. ubi uẽti
nebule imbresq gignuntur. nec attendunt õium elementorum
crassissima terrãm ibi ẽe potuisse. in forte negant eẽ terram nẽ¬
tice montis: Curigitur usq ad illa celi spatia terris exaltari
licuisse. ⁊. aquis ex altari non licuisse cõcedunt. Cum isti menso¬
res ⁊ pensores elementorur.aquas terris perhibeant superiores.
atq lemores:. Quid itaq rationis afferunt. quare terra gramo
⁊ inferior locum celi tranquillioris inuaserit ꝑ uolumina tot ã¬
nor ⁊aqua lemor ac supio: ꝑmissa non sit hoc facere.saltem ad
tp̃s exiguũ: Dicunt etiam non potiusse capere arce illius quati¬
titem animaliu genera tam multa in utroq sexi. bina de ĩmũ¬

Expanded text:
ecim cubitis aqua crescendo transcenderet, propter Olympi uerticem ecim cubitis aqua crescendo transcenderet, propter Olympi uerticem montis, supra quem perhibentur nubes non posse concrescere, quod tam sublime iam caelum sit, ut non ibi sit aer iste crassior, ubi uenti nebulae imbresque gignuntur; nec adtendunt omnium elementorum crassissimam terram ibi esse potuisse. An forte negant esse terram uerticem montis? Quur igitur usque ad illa caeli spatia terris exaltari licuisse, et aquis exaltari non licuisse contendunt, cum isti mens ores et pensores elementorum aquas terris perhibeant superiores adque leuiores? Quid itaque rationis adferunt, quare terra grauior et inferior locum caeli tranquillioris inuaserit per uolumina tot annorum, et aqua leuior ac superior permissa non sit hoc facere saltem ad tempus exiguum? Dicunt etiam non potuisse capere arcae illius quantitatem animalium genera tam multa in utroque sexu, bina de inmun
Abbreviated transcription (Latin):
uerim. quia et si non uno disseruntur. modo adimam tamen catho¬
rum gestarum ueritate. sine ullius allegoricis significatiõib
hic eẽ querenda aut contrario hec omnino gesta non eẽ s sola
ptinere. Quis enim nisimente perusus. maniter scriptos esse
contempnat libros ꝑ annor milia. tanta religione ⁊ tam ordi¬
nate successionis obseruantia custoditos ant solas res gestas il¬
lic̃ intuendas ubi certe ut alia obmicta. si numerosit̾as aĩali
caxebat arce tantã fieri magnitudinẽ.ĩunda bina.⁊ munda
sẽptena intromicti animalia. Quid cogebat cum equalis niii
possent utraq ẜuari: Qut uero deus qui ꝑꝑ genus humanũ
reparandu seruanda precepit eomodo illa quo instituerat. res¬
tituere non ualebat. Qui nero nõ eẽ gesta. s solas rerum sigͥ¬
ficandaru figuras ẽẽ contempnunt. Primu opinantur ta
magnu fieri nõ potuisse diluuiu. ut altissimos montes quind¬

Expanded text:
xerim, quia etsi non uno disseruntur modo, ad unam tamen cathoxerim, quia etsi non uno disseruntur modo, ad unam tamen cathorum gestarum ueritatem sine ullis allegoricis significationibus hic esse quaerendam, aut e contrario haec omnino gesta non esse, sed solas ecclesiae pertinere. Quis enim nisi mente peruersus inaniter scriptos esse contendat libros per annorum milia tanta religione et tam ordinatae successionis obseruantia custoditos, aut solas res gestas illic intuendas, ubi certe, ut alia omittam, si numerositas animalium cogebat arcae tantam fieri magnitudinem, inmunda bina et munda septena intromitti animalia quid cogebat, cum aequalis numeri possent utraque seruari? Aut uero Deus, qui propter genus reparandum seruanda praecepit, eo modo illa, quo instituerat, restituere non ualebat? Qui uero non esse gesta, sed solas rerum significandarum figuras esse contendunt, primum opinantur tam magnum fieri non potuisse diluuium, ut altissimos montes quind
Abbreviated transcription (Latin):
int fagumꝰ facias eam non qd̾ ego millo opere dixi. nł intellexi
mua cromnib gentib ecclia congregatur. bicameratã dicta
p̃pduo genera hominur. circũcisione sciicet ⁊ p̃putiu. quos ⁊ apłs
Mio modo dicit. indeos ⁊ grecos. Tricameratam noͣ eoꝙ om̃s gfe
de tribi filiis noe post diluluu reparate sunt. S aliud dicat an̾qͥs
deti fidei regula non sit alienu nam qm̃ nõ solum in inferiorib
mansiones̃ habere arcam uoluit. ueru etiam in superiorib. ⁊ hec
intelligi ⁊ tria illa que cõmendat apłs. fides spes caritas. Post ⁊̃
multo cõuenientius tres ille ub̃̾tates en angelice tricena sexagẽa
rentena. ut in infimo habitet. pudicitia coningał. supͣ undualis
atq hac supior uirginalis. Et siquid aliud ẜm fidem cuntatis h
intelligi ⁊ dici põt Rce etiam de ceteris que hic exponenda sunt di¬

Expanded text:
merata facies eam, non quod ego in illo opere dixi uelit intellegi, merata facies eam, non quod ego in illo opere dixi uelit intellegi, quia ex omnibus gentibus ecclesia congregatur, bicameratam dictam propter duo genera hominum, circumcisionem scilicet et praeputium, quos aposio modo dicit Iudaeos et Graecos; tricameratam uero eo, quod omnes gentes de tribus filiis Noe post diluuium reparatae sunt; sed aliud dicat aliquid, quod a fidei regula non sit alienum. Nam quoniam non solas in inferioribus mansiones habere arcam uoluit, uerum etiam in superioribus et haec intelligi et tria illa quae commendat Apostolus, fides, spes, charitas. Possunt etiam multo convenientius tres illae ubertates evangelicae, tricena, sexagena, centena, ut in infimo habitet pudicitia conjugalis, supra vidualis, atque hac superior virginalis, et si quid melius secundum fidem civitatis hujus intelligi et dici potest. Hoc etiam de caeteris quae hic exponenda sunt di
Abbreviated transcription (Latin):
sine̾ quippe ad illum uenientes ingreduintur. quia inde sacra¬
mienta manare quib credentes mitiantur. Et quod de lignis qͣd¬
ts fieri inbetur undiq stabilem uitam scorum significat. quac̃q
eni uerteris quadratum stabit Et cetera que in e̾usdem arce co¬
tructione dicuntur ecchasticaru signa sunt reru. s ea nũc ꝑse¬
qui longu ẽ et hoc iam fecimus in õpere quocl aduersus faustũ
numicheum scripsimus negantem in hebreoꝵ libris. aliquid de
ur̃o ee prophetatum. Et fier̾i quidem põt ut et nobis quispia
Nalis alio exponat hec aptius dum tam̃ ea que dicunt᷑ adhaẽ
de qua scquimur dei ciuitatem in hoc seculo maligno. tanqͣ in di¬
uuio peregrinantẽ. omnia referantur. si ab eius sensu qui ista cõ¬
crupst nonuult longe ab errare qui exponit exempli gratia. ne¬
supsgiuspiam qd̾ hic̃ scriptum ẽ inferiora bicameratim. ⁊ trica¬

Expanded text:
t; hac quippe ad illum uenientes ingrediuntur, quia inde sacrat; hac quippe ad illum uenientes ingrediuntur, quia inde sacramenta manarunt, quibus credentes initiantur. Et quod de lignis quadratis fieri iubetur, undique stabilem uitam sanctorum significat: quacumque enim uerteris quadratum, stabit; et cetera, quae in eiusdem arcae constructione dicuntur, ecclesiasticarum signa sunt rerum. Sed ea nunc persequi longum est; et hoc iam fecimus in opere, quod aduersus Faustum Manichaeum scripsimus, negantem in Hebraeorum libris aliquid de Christo esse prophetatum. Et fieri quidem potest, ut et nobis quispiam et alius alio exponat haec aptius, dum tamen ea, quae dicuntur, ad hanc de qua loquimur Dei ciuitatem in hoc saeculo maligno tamquam in diuuio peregrinantem omnia referantur. si ab eius sensu. qui ista conscripsit, non uult longe aberrare, qui exponit. Exempli gratia, uelut si quispiam, quod hic scriptum est: Inferiora bicamerata et trica
Abbreviated transcription (Latin):
regrinantis in hoc seculo ciuitatis dei. hoc ẽ eccłie que fit sałua ꝑ lign
iñquo pependit mecdiator dei ⁊ hoĩum. homo xp̃s iħs Nam ⁊ men¬
in cuuus ueritate ad homines ꝓnũctiatus ẽ uenturus ⁊ uenit. hu¬
mani quiꝑpe corporis longitudo. auertice usq aduestigia sexies tã
tum habet. qͣ latitudo que ẽ ab imo latere ad alteru lãtus ⁊ decies
tantum qͣ altitudo. cuius altitudinis mensura ẽ inlatere a dorso
usq inuentrẽ. uelut siiacentẽ hominẽ metiaris supinũ sine ꝓnũ
sexies tantu longus ẽ acapite usq ad pedes qͣ latus a dextra ĩ si¬
nistram.uel a sim̾stra in dexteram. ⁊ decies tantu qͣ altus atẽra
Onde facta ẽ archa. trecentor in lognitudine cubitor. ⁊ quĩ quagi
ta in altitudine. ⁊ triginta in latit᷑adine. Et ꝙ hostium in lateri ac¬
cepit profecto illud ẽ nulnus. qñlatus crucifixi. lancea ꝑforatũ ẽ¬

Expanded text:
regrinantis in hoc saeculo ciuitatis dei, hoc est ecclesiae., quae fit salua per lignum, regrinantis in hoc saeculo ciuitatis dei, hoc est ecclesiae., quae fit salua per lignum, in quo pependit mediator dei et hominum, homo Christus Iesus. nam et menin cujus veritate ad homines praenuntiatus est venturus, et venit, humani quippe corporis lotum habet quam latitudo, quae est ab uno latere ad alterum latus, et decies tantum quam altitudo, cuius altitudinis mensura est in latere a dorso ad uentrem. uelut si iacentem hominem metiaris supinum seu pronum, sexies tantum longus est a capite ad pedes quam latus a dextra in sinistram uel a sinistra in dextram et decies quam altus a terra. unde facta est arca trecentorum in longitudinnta in latitudine et triginta in altitudine. Et quod ostium in latere accepit, profecto illud est uulnus, quando latus crucifixi lancea perforatum es
Abbreviated transcription (Latin):
rn᷑ facti su penitet. cuius ẽ de omnib omnino rebrtmm fueri
sententia qs certa prescientia. S si nõ utatur scriptura talibus
uerbis.non se qd̾ ãmodo familiarius insinuauit. omni generi
Iõium quib uult ẽẽ consultum. ut ꝑterreat suꝑbientes. ⁊ excitet
negligentes. ⁊ exerceat querentes. et alat intelligentes qd̾ nõ face¬
ret sinon se prius inclinaret. ⁊ quodam ͦ descende̾t Adiacentes. &uocd
Nũt etiam interitu om̃iu aĩaliu. terrenoꝵ uolatiliuq denũctiat.
magnitudine future cladis effatur. nõ aantib rationis expertib
patione ꝑfecto nonutiq sicut ꝑficiendi sunt aues ciuitatis dc̃i ĩ illa
in mortalitate que coequabuntur angelis dei. s sicut ẽẽ pñt in hac pe¬
regrinatione ꝑfecti imparat ds̃ ut arcam faciat. inqua cum sius .i.
ingressa sunt. liberaretur a diluun uastitate prctuldubio figura ẽ pe¬

Expanded text:
usquam facti sui paenitet, cuius est de omnibus omnino rebus tam fixa usquam facti sui paenitet, cuius est de omnibus omnino rebus tam fixa sententia quam certa praescientia. Sed si non utatur scriptura talibus uerbis, non se quodam modo familiarius insinuabit omni generi hominum, quibus uult esse consultum, ut et perterreat superbientes et excitet neglegentes, et exerceat quaerentes et alat intellegentes; quod non faceret, si non se prius inclinaret et quodam modo descenderet ad iacentes. Quod autem etiam interitum omnium animalium terrenorum uolatilmagnitudinem futurae cladis effatur, non animantibus rationis expertibus, ratione perfecto — non utique sicut perficiendi sunt ciues ciuitatis dei in illa immortalitate, qua aequabuntur angelis dei, sed sicut esse possunt in hac peregrinatione perfecti — imperat deus, ut arcam faciat, in qua cum suis, idingressa sunt, liberaretur a diluuii uastitate, procul dubio figura est pe
Abbreviated transcription (Latin):
inuentis interra qui non erant digni. tali morte defungi. qua ĩ ĩpio
uincdicatum ẽ. Non quo quicq̃ honis quandoq morituris. tale
genus mortis faciat aliquid qd̾ eis possit obẽe post mortẽ. Wru
t̾am̃ nullus eoꝵ dilmuo mortuus ẽ quos de semine setħ ꝓpaga¬
tos sancta scriptura cõmemorat. sic aute diumitus diliuuii cansa
narratur. Uidens inquit dñsds. quia multiplicate sunt mali¬
tie hõĩum sup terram. ⁊ uusquisq cogitat in corde suo diligẽt
sup maligna omnes dies. ⁊ cogitauit deus quia fecit hominem
sup terram. ⁊ recogitauit ⁊ dixi̾t deus̃. Deleam hominẽ que feci
a facie terre. ab hõmine usq ad pecus. ⁊ a repentib usq ad uola¬
a dei non ꝑturbatio annni eis ẽ. s udiciu quo irrogatur
pena pecc̃i. cogitatio uero euis ⁊ recogitatio mutandarũm re¬
ru ẽ ĩmutabiłi̾s ratio. Neq eim sicu̾t homine ita deum cui¬

Expanded text:
inuentis in terra qui non erant digni tali morte defungi, qua in inpios inuentis in terra qui non erant digni tali morte defungi, qua in inpios uindicatum est; non quo quic- ■ quam bonis quandoque morituris tale genus mortis faciat aliquid, quod eis possit obesse post mortem; uerum tamen nullus eorum diluuio mortuus est, quos de semine Seth propagatos sancta scriptura commemorat. Sic autem diuinitus diluuii causa narratur: Videns, inquit, Dominus Deus, quia multiplicatae sunt malitiae hominum super terram, et omnis quisque cogitat in corde suo diligenter super maligna omnes dies, et cogitauit Deus, quia fecit hominem super terram, et recogitauit, et dixit Deus: Deleam hominem, quem a facie terrae ab homine usque ad pecus, et a repentibus usque ad volaa Dei non perturbatio animi ejus est, sed judicium, in quo irrogatur poena peccatori. Cogitatio vero ejus et recogitatio mutandarum rerum est inmutabilis ratio. Neque enim sicut hominem, ita Deum cui
Abbreviated transcription (Latin):
scientes prelium. Non hos elegit dñs nec mam scientie dedit ilł.
s intericr̾t quia non habuer̾t sap̃iam. perierũt ꝑp incõsid̾rantia¬
Uocl aute dixit ds ert dies eorum centum iugiti an Capłu.¬
ni. nõ sic̃ accipiendu ẽ. quasi pnũctiatur sit post hec. homines cẽ¬
tur: ugiti annos uiuendo non transgredi. cum ⁊ post diliuũ etia
quigentos excessisse mueniamus. S intelligendu ẽ hoc deũ dixisse
cumi circa finem quĩgentoꝵ annoꝵ ẽet noc .i. quadringentos Ectogi¬
ta uite annos agerẽt. quos more suo scriptura quigentos nocant᷑
nomine totius maxima partem plerũq significans. S excẽtesimo
quippe anno uite noc scd̾o mense tcũm ẽ disuuiu. ac sic centũ ingĩti
anni predicti sunt futuri ite hominu perituroꝵ quib transactis
dilinuo delerentur Nec frustra creditur sic frũm eẽ dilinuu.iam nõ

Expanded text:
scientes proelium. Non hos elegit Dominus, nec uiam scientiae dedit illis; scientes proelium. Non hos elegit Dominus, nec uiam scientiae dedit illis; sed interierunt, quia non habuerunt sapientiam, perierunt propter inconsiderantia Erunt dies eorum centum uiginti anni, non sic accipiendum est, quasi praenuntiatum sit post haec homines centum uiginti annos uiuendo non transgredi, cum et post diluuium etiam quingentos excessisse inueniamus; sed intellegendum est hoc Deum dixisse, cum circa finem quingentorum annorum esset Noe, id est quadringentos octoginta uitae annos ageret, quos more suo scriptura quingentos uocat, nomine totius maximam partem plerumque significans; sescentensimo quippe anno uitae Noe, secundo mense factum est diluuium; ac sic centum uiginti anni praedicti sunt futuri uitae hominum periturorum, quibus transactis diluuio delerentur. Nec frustra creditur sic factum esse diluuium, iam non
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt.Igitur ẜm scripturas canonicas hebreas atq xp̃ianas. muł¬
tos gigan̾tes ante dihuuiu fuisse nõ dubium ẽ. et hos flrsse çiues ter¬
rigenẽ sccietatis hoĩum. Dei aũt filios qui ẜm carnem de seth ꝓpaga¬
ti i̾unt in hac sccietate deserta iustitia declinassẽ. Nec mirandu: est.¬
ꝙ etiam de ip̃is gigantes nasci potuert. Neq enum omnes geette
s magris multi utiq tunc fuerunt. qͣ post diluuir temeori i cet̾ip
quos ppentretre placuit creator ut etiam hĩe ostenderetur nõ solu̾
pnui tudines uerum etiam magnitudines ⁊ fortitudines corpor ũ
hõ magnipẽdendas ẽẽ sapienti qui spñalib atq ĩmortalib longe
meliorib atq firmiorib ⁊ bonoru: ꝓpris. nõ honoru malorumq
cõmunib btificatur bonis quam rem alius ꝓpheta cõmendans uit
isbi fuert gigantes illi nominati. qui ab mnitio fuerunt statarosui

Expanded text:
ta sunt. Igitur secundum scripturas canonicas Hebraeas adque Christianas multa sunt. Igitur secundum scripturas canonicas Hebraeas adque Christianas multos gigantes ante diluuium fuisse non dubium est, et hos fuisse ciues terrigenae societatis hominum; Dei autem filios, qui secundum carnem de Seth propagati sunt, in hanc societatem deserta iustitia declinasse. Nec mirandum est,d etiam de ipsis gigantes nasci potuerunt. Neque enim omnes gigantes, sed magis multi utique tunc fuerunt, quam post diluuium temporibus ceteris. Quos propterea creare placuit Creatori, ut etiam hinc ostenderetur non solum pulchritudines, uerum etiam magnitudines et fortitudines corporum non magni pendendas esse sapienti, qui spiritalibus adque inmortalibus longe melioribus adque firmioribus et bonorum propriis, non bonorum malorumque communibus beatificatur bonis. Quam rem alius propheta commendans ait: Ibi fuerunt gigantes illi nominati, qui ab initio fuerunt staturosi,
Abbreviated transcription (Latin):
po multa falsa. nulla ẽ canomci actoritas. Scripsisse quidẽ nõ nulla
Buna illum enoch seꝑtimu ab adam negare nõ possimꝰ cum hoc in
epistoli emomea iudas apostolus dicat. Sed non frustra sunt ineo
emone scripturaru qui seruabatur in templo hebrei pͥp. succedentiũ di¬
ligentia sacerdotu nisi quia ob antiquitatẽ suspecte fidei idicata sũt
ne̾c utrum hec ẽẽnt que ille scripsiss poterant inueniri. non talib pro¬
ferentib. qui ca ꝑ seriem successionis reperirentur rite ẜuasse Unde illa
que subenis nomine proferunt᷑. ⁊ continent istas de gigantib fablas
qd̾ non habuerint homines patres recte a prudentib iudicantur. non
ip̃ius eẽ credenda. Sicut multa sub nominib alioꝵ ꝓphetarum. ⁊ recẽ¬
tiora sub nommib apłorum. abhereticis proferuntur. Que omniano¬
mine apocrifor ab anctoritate canonica diligenti exammatione remo¬

Expanded text:
propter multa falsa nulla est canonica auctoritas. Scripsisse quidem nonnulla propter multa falsa nulla est canonica auctoritas. Scripsisse quidem nonnulla diuine illum Enoch, septimum ab Adam, negare non possumus, cum hoc in epistula canonica ludas apostolus dicat. Sed non frustra non sunt in eo canone scripturarum, qui seruabatur in templo Hebraei populi succedentium diligentia sacerdotum, nisi quia ob antiquitatem suspectae fidei iudicata sunt, nec utrum haec essent, quae ille scripsisset, poterat inueniri, non talibus proferentibus, qui ea per seriem successionis reperirentur rite seruasse. Unde illa, quae sub eius nomine proferuntur et continent istas de gigantibus fabulas, quod non habuerint homines patres, recte a prudentibus iudicantur non ipsius esse credenda; sicut multa sub nominibus et aliorum prophetarum et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia nomine apocryphorum ab auctoritate canonica diligenti exami. natione remo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ angłos dei. nec filios dei s filios deorum int̾pretatus ẽ. Utrũq
aut uerum ẽ. nam ⁊ filii dei erant sub quo patre suoꝵ prum etiã fre¬
fratres erant. ⁊ filii deorum. qm̃ adiis geniti erant cu quib ⁊ ip̃i dii
erant.iux̾ illud psalmi. ego dixidi estis. ⁊ filii excelsi omnes. Aerito
enim creduntur. lxx. interpretes accepisse ꝓpheticum sp̃m. ut siquid
eius autoritate mutarent. atq aliterqͣ erat qd̾ int̾pretabantur dice¬
rent neq hoc diuinitus dictir ẽẽ dubitaretur qͣrius hoc in hebreo eẽ
phibeatur ambignũ. ut ifilui dei ⁊ filii doꝵ posse interpretar. O micta¬
mus igitur earum scripturaru fabulas. que apocrife nũcupantur
eoqd̾ eãrum orculta orrigo nõ claruit ꝑatrib aquib usq adnos
auctoritas neracium scripturaꝵ. certissima ⁊ notissima successione
puenit. In his antem apcrifis. ⁊ su nuenitur aliqua ueritas.tamen

Expanded text:
non angelos Dei, nec filios Dei, sed filios deorum interpretatus est. Utrumque non angelos Dei, nec filios Dei, sed filios deorum interpretatus est. Utrumque autem uerum est. Nam et filii Dei erant, sub quo patre suorum patrum etiam fratres erant; et filii deorum, quoniam dis geniti erant, cum quibus et ipsi di erant iuxta illud psalmi: Ego dixi: Di estis et filii Excelsi omnes. Merito enim creduntur septuaginta interpretes accepisse propheticum spiritum, ut, si quid eius auctoritate mutarent adque aliter quam erat quod interpretabantur dicerent, neque hoc diuinitus dictum esse dubitaretur. Quamuis hoc in Hebraeo esse perhibeatur ambiguum, ut et filii Dei et filii deorum posset interpretari. Omittamus igitur earum scripturarum fabulas, quae apocryphae nuncupantur, eo quod earum occulta origo non claruit patribus, a quibus usque ad nos auctoritas ueracium scripturarum certissima et notissima successione peruenit. In his autem apocryphis etsi inuenitur aliqua ueritas, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dei. inqua spe ẽẽnt cum sius posteris coheredes etnorum bonoru
⁊ sub deo patre fratres filioꝵ Non aũt illos ita fuisse angelos dei
ut homines nõ ẽent. sic̃ quidam putant.S homines prctuldubio
fuisse scriptura ip̃a sine ambiguitite declarat cum enti p̾missrirẽ¬
ꝙ uidentes angeli dei furas hominu quia bone sunt sũpserunt
eit dominus deus. Non ꝑmaẽbit sp̃s mens in hominib his in
eternu ꝑꝑ quod caro sunt. Sp̃u dei qui ppe fuerant facti angeli
dei. ⁊ filii dei. Sed declinando ad inferiora dicuntur hominẽs no¬
mine nature nõ gratie. Dicuntur ⁊ caro desertores sp̃s. ⁊ deseren¬
do deserti Et sept̾uaginta quide int̾pretes. ⁊ angłos dei dixerunt
istos ⁊ filios dei qd̾ quidem non om̃s eodices hñt. Nam quidã nisi
filios dei nõ hñt. aquila aũt quem intpretẽ indei ceteris añponũt

Expanded text:
Dei; in qua spe essent cum suis posteris coheredes aeternorum bonorum Dei; in qua spe essent cum suis posteris coheredes aeternorum bonorum et sub Deo patre fratres filiorum. Non autem illos ita fuisse angelos Dei, ut homines non essent, sicut quidam putant, sed homines procul dubio fuisse, scriptura ipsa sine ulla ambiguitate declarat. Cum enim praemissum e videntes angeli Dei filias hominum quia bonae sunt, sumpserunt xit Dominus Deus: Non permanebit spiritus meus in hominibus his in aeternum, propter quod caro sunt. Spiritu Dei quippe fuerant facti angeli Dei et filii Dei, sed declinando ad inferiora dicuntur homines nomine naturae, non gratiae; dicuntur et caro, desertores spiritus et deserendo deserti. Et septuaginta quidem interpretes et angelos Dei dixerunt istos et filios Dei; quod quidem non omnes codices habent, nam quidam nisi filios Dei non habent. Aquila autem, quem interpretem Iudaei ceteris anteponunt,
Abbreviated transcription (Latin):
endebs uis. Et post ilud. Cum int̾rarent tun dei ad filiay hoĩum
inerabant sibi. illi erant gigantes ⁊ seculo homines nominatr
tes sup terram qnͣ filii dei acceperunt ureores filias hoium cum eas
tro arent tonas .i. pulcras. Consuctudo quipꝑe scripture huns ẽ ĩ
srreniosos corpore bonos uocare. S ⁊ posq̃ hor fcũm est nati sunt gi¬
spantes uic enim ait Gigantes aute erant suꝑ terrã in diebus
cis g̾t post illud. cum iñtrarent filii dei ad filias hoĩm. Ergo ⁊at
ante in illis dieb ⁊ post illud. qd̾ aũt ait generabant sibi satis ostẽ¬
dit. ꝙ prins anteq̃ sibi sic caderent filii dẽi. deo generabant non sibi
⁊ non dommante libidine coundi. s ẜuiente officio propagandi
non familia fastus sui. s ciues ciuitatis dei quib annũctiarenti
tanqͣ angłis dei. ut ponerent in deo spem suam. Similes illius ꝗ
natus ẽ de seth. filius resurrectionis ⁊ sꝑauit inuocar̃ nom̃ dñi

Expanded text:
is: et post illud cum intrarent filii Dei ad filias hominum, et generabant sibi, illi erant gigantes, a saeculo homines nominati tes super terram, quando filii Dei acceperunt uxores filias hominum, cum eas amarent bonas, id est pulchras. Consuetudo quippe Scripturae hujus est, etiam speciosos corpore, bonos vocare. Sed et postquam hoc factum est, nati sunt gigantes. Sic enim ait: Gigantes autem erant super terram in diebus illis et post illud, cum intrarent filii Dei ad filias hominum. Ergo et ante in illis diebus et post illud. Quod autem ait: Et. generabant sibi, satis ostendit, quod prius, antequam sic caderent filii Dei, Deo generabant, non sibi, id est non dominante libidine coeundi, sed seruiente officio propagandi; non familiam fastus sui, sed ciues ciuitatis Dei. quibus adnuntiarent tamquam angeli Dei, ut ponerent in Deo spem suam, similes illius, qui natus est de Seth, filius resurrectionis, et sperauit inuocare nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ postea quasi hoc etiam mordine temp̾oꝵ sequeretur. et erat
nisi quia ad illũd qd̾ iam transierat recapitulando ẽ reuersa na¬
ratio. Sicergo et hic cum dictum ẽet ⁊ tuerunt dies thare ĩ cix¬
ran. quinq ⁊ ducenti anni ⁊ mortuus ẽ thara in carra.Deind̾¬
in scriptura redeundo ad id quod ideo pretermiserat. ut prius
de thara id quod incoatum fuerat compleretur. Et dix̃ inquit

Expanded text:
tamen postea, quasi hoc etiam in ordine temporum sequeretur: Et erat, tamen postea, quasi hoc etiam in ordine temporum sequeretur: Et erat, nisi quia ad illud quod jam transierat recapitulando est reversa narratio? Sic ergo et hic cum dictum esset, Et fuerunt dies Tharae in Charra quinque et ducenti anni, et mortuus est Thara in Charra : deinde Scriptura redeundo ad id quod ideo praetermiserat, ut prius de Thara id quod inchoatum fuerat compleretur, Et dixit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
de cxra dm enim ẽet thara septuaginta annoꝵ sẽ ipra intima¬
tum est genuit habraam cui numẽro additis .lxx. quinq annis¬
quos agebat habraam qñ egressus ẽ de carran fuint anni cẽtu
quadriginta quinq tot igĩtur annoꝵ erat thara. qn̾ exiuit a¬
braham᷑ de illa me sopotamie ciuitatẽ. agebat enim annmi
et᷑atis sue septuagesimu quintu. Ac perho paterenis qui eũ
septuagesimo añnuo suo genuerat agebat ut dictu ẽ centesim¬
⁊ quadragesimu quintu Non ergo inde post mortẽ patus..po
s anmis de illo loco profectionis eius. qm̃ ip̃ius septũagesimu
quintus erat proculdubio pͥatris eius qui cum septuagesimo s
inno genuerat. centesimus quadragesimus quintus fuisse col¬
ligitur᷑. Ac phoc intelligendu ẽ morẽ scripturaru redisse ad tp̃
quo im narratio illa transierat. sic̃ suꝑius cum filios filioru
noe cõmemorass dixit illos fuisse inlinguis ⁊ gentib suis. et

Expanded text:
de Charra? Cum enim esset Thara septuaginta annorum, sicut supra intimatum est, genuit Abraham: cui numero additis septuaginta quiquos agebat Abraham, quando egressus est de Charra, fiunt anni centum quadraginta quinque. Tot igitur annorum erat Thara, quando exiit Abraham de illa Mesopotamiae ciuitate; agebat enim annum aetatis suae septuagensimum quintum, ac per hoc pater eius, qui eum septuagensimo anno suo genuerat, agebat, ut dictum est, centensimum quadragensimum et quintum. Non ergo inde post mortem patris, idsed annus de illo loco profectionis eius, quoniam ipsius septuagensimus quintus erat, procul dubio patris eius, qui eum septuagensimo suo anno genuerat, centensimus quadragensimus quintus fuisse colligitur. Ac per hoc intellegendum est more suo scripturam redisse ad tempus, quod iam narratio illa trNoe Scriptura commemorasset, dixit illos fuisse in linguis et gentibus suis, et
Abbreviated transcription (Latin):
sopotamia. ubi uixisse phibetur ducentos et quino anos um
ncipiunt indican facte habrae promissiones dei. quedita scͥptu
qui fuert anni ducenti quinq ibi compleuerit alioquin nescietur
in carra uenerit. ⁊ absurdum est existimare ĩn ista serie generationũ
ubi diligenter commemoratur quot annos quisos ureerit. Iouin
solius nimerus annor uite. non comendatu ẽe memorie. qugl eĩ
uorudam quos eadem scriptura cõmemorat. sicentur anni nõ sũt
inhor ordine in quo tp̃orum dinumeratio decessituline gingentiur
ieuitor successione contexitur. Iste aũt ordo qui dirigitur ab ada
usgratnde ⁊ nde usq ad habraam. sinę nũo annoꝵ uit̾e sue cõtinet¬

Expanded text:
sopotamia, ubi uixisse perhibetur ducentos et quinque annos, iam incipiunt indicari factae ad Abraham promissiones Dei, quod ita scriptum qui fuerunt anni ducenti quinque, ibi compleverit; alioquin nesciretur in Carram venerit: et absurdum est existimare in ista serie generationum, ubi diligenter commemoratur, quot annos quisque vixerit, hujus solius numerum annorum vitae non commendatum esse memoriae. Quod enim quorumdam, quos eadem Scriptura commemorat, tacentur anni, non sunt in hoc ordine, in quo temporum dinumeratio decessione gignentium et genitorum successione contexitur. Iste autem ordo, qui dirigitur ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham, sine numero annorum vitae suae nemine
Abbreviated transcription (Latin):
crqimdam ciuitatib dicitur. Ac ꝑ hoc filiis nepotibq cõputatis
de progenie chã triginta unus geniti referimtur. Resta comemor¬
re fiuos sem maximi filii noc ad eum quipꝑe gradatim generation
istaru puenit aminimo exorta narratio. Sr̃ unde incipiũt. ꝯmẽo

Expanded text:
quibusdam civitatibus, dicitur. Ac per hoc, filiis nepotibusque computatis, quibusdam civitatibus, dicitur. Ac per hoc, filiis nepotibusque computatis, de progenie Cham triginta unus geniti referuntur. 2. Restat commemorare filios Sem, maximi filii Noe: ad eum quippe gradatim generationum istarum pervenit a minimo exorta narratio. Sed unde incipiunt co
Abbreviated transcription (Latin):
assiriorum. qd̾ mirabiliter dilatauit ninus beli filius ꝯditor m¬
niue ciuitatis magne. cuius cuntatis nom̃ ex illius nomine de¬
riuatu ẽ. ut a nino nniue uccaretur. Assur aũt uñ assirii. nõ fuit
in filiis cham. medu filii noc. s infilus sem reperitur. qui fuit noc
maximus filius. Unde apparet de progenie sem exortus fuisse q
postea regnum gigantis illius obtinerent.⁊inde procederent. atqr
alias conderent cĩuitites quarum prima est a nino appellata
ninue. Hinc reditur ad alium filiu cham. qui uocibatur in efra¬
im. ⁊ cõmemorantur quos genuit non tanq̃ singulhomines. s
nationes septem. ⁊ de sexta uelut de sexto filio gs comemoratur e¬
uisse que appellatur philistim. unde fiunt ecto. Ande itenir xd cha¬
naan reditur in quo filio maledictus ẽ cha ionos genunt unde¬
Nm nominantur Demde usq aquos fines ꝑuenerm̃t comemora

Expanded text:
Assyriorum, quod mirabiliter dilatavit Ninus, Beli filius, conditor NAssyriorum, quod mirabiliter dilatavit Ninus, Beli filius, conditor Ninivae civitatis magnae: cujus civitatis nomen ex illius nomine derivatum est, ut a Nino Ninive vocaretur. Assur autem, unde Assyrii, non fuit in filiis Cham medii filii Noe, sed in filiis Sem reperitur, qui fuit Noe maximus filius. Unde apparet de progenie Sem exortos fuisse qui postea regnum gigantis illius obtinerent, et inde procederent, atque alias conderent civitates, quarum prima est a Nino appellata Ninive. Hinc reditur ad alium filium Cham, qui vocabatur Mesraim, et commemorantur quos genuit; non tanquam singuli homines, sed nationes septem. Et de sexta, uelut de sexto filio, gens commemoratur exisse, quae appellatur Philistiim; unde fiunt octo. Inde iterum ad Chanaan reditur, in quo filio maledictus est Cham, et quos genuit undecim nominantur. Deinde usque ad quos fines peruenerint commemora
Abbreviated transcription (Latin):
regni eius babillonia rechaxchat ⁊ chalenne interra senaar. De
terra illa exiit assur ⁊helificauit ninneuen ⁊ roboch ciuitatem
⁊ chalach. ⁊dasem in mediu ninenẽ ⁊ chalach. Hec ciuitas mag
iste porro chus pater gigantis nebroth primus nominatus est
in filiis cham cuius iam̃ quinq filii fuerant computati ⁊ nepo¬
tes duo. s istum gigante. aut post nepotes suos natos genuit. ant
quod est credibiliũs seorsum De illo ꝑpeius eminentia scriptura
liecuta ẽ Quando quidem ⁊ regnum eius cõmemoratu ẽ. cuiꝰ ini¬
tium erat illa nobilissima babrlon cuntas ⁊ que uxͣ cõmemora¬
te sunt siue ciuitates siue regiones Quod uero dictum est de tera
illa .i. de terca sennaar que pertinebat ad regnu nẽbroth. exisse assu
⁊ hecdificasse niniuẽ ⁊ alias quas contexiit ciuitates. longe postea
factum ẽ. ꝙ ex hac occasione pstrinxit. propter nobilitate regni

Expanded text:
regni ejus Babylon, Orech, Archad, et Chalanne in terra Sennaar. De regni ejus Babylon, Orech, Archad, et Chalanne in terra Sennaar. De terra illa exiit Assur, et aedificavit Niniven et Robooth civitatem, et Chalach, et Dasem inter medium Ninives et Chalach: haec civitas magna. Iste porro Chus pater gigantis Nebroth primus nominatus est in filiis Cham, cujus quinque filii jam fuerant computati, et nepotes duo. Sed istum gigantem aut post nepotes suos natos genuit; aut, quod est credibilius, seorsum de illo propter ejus eminentiam Scriptura locuta est; quando quidem et regnum eius commemoratum est, cuius initium erat illa nobilissima Babylon ciuitas, et quae iuxta commemoratae sunt siue ciuitates siue regiones. Quod uero dictum est de terra illa, id est de terra Sennaar, quae pertinebat ad regnum et aedificasse Niniven, et alias quas contexuit civitates, longe postea factum est, quod ex hac occasione perstrinxit, propter nobilitatem regni