comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem. siue aliud aliqͥd c̃gruentiꝰ ista significent.
tam̃ qͥ nouit bona data dare filiis suis petere nos⁊
querere ⁊ pulsare cõpellit. Qd̾ qͣrefaciat qͥ nouit
qͥd nob̾ necessariũ sit pͥus quã petamꝰ ab eo. mouere
nrãm sibi uellet in notescere quã ñ potest ignorare:
s. exerceri inorationib desidi̾ũ. nr̃m qͦ possimꝰ capere
qd p̃parat dare. Illud eñi ualde magnũ ẽ: s nos ad
accipiendũ parui ⁊ magni angusti sumꝰ. Idõ nob̾ dicit᷑
Dilatamini: ne sitis iugum ducentes cũ infidelibũs.
Tanto qͥppe illud qd̾ tam ualde magnũ ÷. qd̾ nec ocłs
uidit qr ñ ÷ color. nec auris audiuit qr ñ ÷ sonꝰ. nec
incor hominis ascendit. qr cor hominis illuc debet
ascendere. sumimꝰ capaciꝰ. quanto id ⁊ fideliꝰ credimꝰ
ꝙ sꝑamꝰ firmiꝰ: ⁊ desidamꝰ ardentiꝰ. In ipsa gͦ fide &
spe & caritate c̃titato desidio semꝑ oramꝰ : s ideo

Expanded text:
caritatem, siue aliud aliquid congruentius ista significent, caritatem, siue aliud aliquid congruentius ista significent, tamen, qui nouit bona data dare filiis suis, petere nos et quaerere et pulsare compellit. Quod quare faciat, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, mouere ster non uoluntatem nostram sibi uelit innotescere, quam non potest ignorare, sed exerceri in orationibus desiderium nostrum, quo possimus capere, quod praeparat dare. illud enim ualde magnum est, sed nos ad accipiendum parui et angusti sumus. ideo nobis dicitur: Dilatamini, ne sitis iugum ducentes cum infidelibus. tanto quippe illud, quod ualde magnum est, quod nec oculus uidit, quia non est color, nec auris audiuit, quia non est sonus, nec in cor hominis ascendit, quia cor hominis illuc debet ascendere, sumemus capacius, quanto id et fidelius credimus et speramus firmius et desideramus ardentius. In ipsa ergo fide et sp
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiet᷑ uob̾. Omĩs enĩ qͥ petit accipit. & querens inuenit:
⁊ pulsanti aꝑiet᷑. Aut qͥs ÷ ex uob̾ homo aqͦ filiꝰ suus pa-¬
nem petit: nunqͥd lapidem porriget ei  Aut sipiscem
petit.ͥ nunqͥd serpentem porriget᷑ ei: Aut si ouum
petitꝰ. nunqͥd porruget ei scorpium Si gͦ uos cũ sitis
mali nostis bona data dare filiis ur̃is: quantomagis
illa quȩ cõm̃dat apłs fides significet᷑ inpisce. ł ꝓp̃t aꝗͣ¬
baptismi. ł qd̾ in huiꝰ scłi fluctib in tegra sit. cui contra¬
riꝰ ÷ ille serpens qͥ ut ñ crederet᷑ dõ uenenosa fraude
ꝑsuasit. spes in ouo. qr uita pulli ñdum ÷ s fut᷑a ẽ. nec
picere. scorpiꝰ aũt ex ea parte cauendꝰ ÷. quã uenenatã
⁊ aculeatã retrorsus habetͥ caritas in pane. maior
eñi hoꝵ caritas & incibis utiq uincit cetera panis
utilitas. cui c̃trariꝰ :÷. lapis. qm̃ dura corda respuunt

Expanded text:
aperietur uobis; omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inuenit aperietur uobis; omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inuenit et pulsanti aperietur. aut quis est ex uobis homo, a quo filius suus panem petit, numquid lapidem porriget ei? aut si piscem petit, numquid serpentem porriget ei? aut si ouum petit, numquid porriget ei scorpium? si ergo uos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis illa, quae commendat apostolus, fides significetur in pisce uel baptismi uel quod in huius saeculi fluctibus integra est, cui contrarius est ille serpens, qui, ut non crederetur deo, uenenosa fraude persuasit, spes in ouo, quia uita pulli nondum est, sed futura est nec picere, scorpius autem ex ea parte cauendus est, quam uenenatam et aculeatam retrorsum habet, caritas in pane, maior enim horum caritas et in cibis utique uincit cetera panis utilitas, cui contrarius est lapis. quoniam dura corda respuunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut hinc ammonerem᷑ quã certiꝰ nos exaudiat miseri
nec ab iniqͦ & impio iudice potuit assidua int̾pellati¬
one c̃tẽpni. Et quã libens atq placatꝰ bona desideria
impleat. a qͥb aliena peccata nouit ignosei: si qͦ cupi¬
ebat illa ꝑuenit. quȩ uoluit uindicari. Ille qͦq cui
amicꝰ de uia uenerat. nec qd̾ ei apponeret habebat
abamico sibi cupiens cõmodari tres panes. quib for¬
tasse ipsa trinitas uniꝰ substantiȩ sigurata ÷: iam cũ
suis seruis dormientẽ petitor instantissimꝰ ⁊ molestissimꝰ
excitauit. ut daret ei quantos uolebat. magis ⁊ ipse
uitando tedium quã beneuolentiã cogitando: ut hinc
intelligeremꝰ si dare cogit᷑ qͥcunq dormiat apetente
excitatꝰ inuitꝰ. quanto ⁊ benigniꝰ qͥ nec dormire nouit.
⁊ dormientes nos excitat ut petamꝰ. Hinc ÷ ⁊ illud
Petite & accipietis. querite & inuenietis: pulsate &

Expanded text:
ut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericut hinc admoneremur, quam certius nos exaudiat misericnec ab iniquo et impio iudice potuit assidua interpellatione contemni, et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata nouit ignosci, si, quo cupiebat, illa peruenit, quae uoluit uindicari. ille quoque, cui amicus de uia uenerat nec, quod ei adponeret, habebat, ab amico sibi cupiens commodari tres panes, quibus fortasse ipsa trinitas unius substantiae figurata est, iam cum suis seruis dormientem petitor instantissimus et molestissimus excitauit, ut daret ei, quantos uolebat, magis et ipse uitando taedium quam beniuolentiam cogitando, ut hinc intellegeremus, si dare cogitur, qui, cum dormiat, a petente excitatur inuitus, quanto det benignius, qui nec dormire nouit et dormientes nos excitat, ut petamus. Hinc est et illud: Petite et accipietis, quaerite et inuenietis, pulsate et
Abbreviated transcription (Latin):
ut in habitẽ in domo dñi. ꝑ om̃s dies uitȩ meȩ ut c̾tem¬
pler delectationẽ dñi& uisite̾ templũ scm̃ eiꝰ  Ubi
namq om̃s dies ñ ueniendo ⁊ transeundo fiunt om̃s.
nec initium alt̾iꝰ ⁊ finis alt̾iꝰ om̃s sine fine simul sunt :
ibi nec ipsa uita habet finem. cuiꝰ illi dies sunt. ꝓpt̃
nc adipiscendam beatã uitã ipsa uera uita orari
nos docuit. ñ in multiloqͥo tanquã eo fiat ut exaudi¬
amur qd̃ loquatiores sumꝰ. cũ eũ oremꝰ: qͥ nouit sic̾
ipse dñs ait. qͥd nob̾ necessarium sit. priꝰquã petamꝰ
ab eo. Unde mirũ uidĩ potest quãuis multiloqͥum
phibuerit. cur nos orare sic adhortatꝰ sit qͥ nouit qͥd
nob̾ necessariũ sit pͥꝰquã petamꝰ ab eo: ut diceret opor¬
tet semꝑ orare & ñ deficere. uiduȩ cuiꝰdam ꝓposito
exemplo quȩ de suo aduersario cupiens uindicari
iudicem iniquum sepe int̃pellando flex̾ ad audien¬¬
dum. ñ iustitia uł miscdia ꝑmotũ s tedio suꝑatum:

Expanded text:
meae, ut contempler delectationem domini et uisitem templum sanctum eius? ibi namque omnes dies non ueniendo et transeundo fiunt omnes nec initium alterius est finis alterius; omnes sine fine simul sunt, ubi nec ipsa uita habet finem, cuius illi dies sunt. propter hanc adipiscendam beatam uitam ipsa uera uita orare nos docuit non in multiloquio, tamquam eo fiat, ut exaudiamur, quo loquaciores sumus, cum eum oremus, qui nouit, sicut ipse dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo. unde mirum uideri potest, quamuis multiloquium prohibuerit, cur nos orare sic adhortatus sit, qui nouit, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo, ut diceret: Oportet semper orare et non deficere uiduae cuiusdam proposito exemplo, quae de suo aduersario cupiens uindicari iudicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum non iustitia uel misericordia permotum sed taedio superatum,
Abbreviated transcription (Latin):
oremꝰ sic̃ oportet nescimꝰ. Neq eñi ullomͦ creden¬
dum ÷: ł ipsum ł qͥb ista dicebat dñicã nescisse ora¬
tionem. Cur gͦ putamꝰ hoc eum dixisse. qd̾ nec te¬
mere potuit nec m̃dacit̾ dicere. nͥqr molestiȩ tri-¬
bulationesq temporales plerunq ꝓsunt ł ad sanã¬
dum tumorẽ suꝑbiȩ. ł adꝓbandam exercendamq
patientiã. cui ꝓbate & exercitatȩ clarior merces
ubiorq seruatur: ł ad quȩcunq flagellanda &
abolenda peccata.lam̃ nescientes qͥd ista
ꝓsint : ab om̃i op tamꝰ tribulatione lib̾ari. Ab-
hac ignorantia nec se ipsum apłs ostendit alienũ:
ñ fort̾e qͥd oraret sic̃ oportet sciebat. quando ne
magnitudine reuelationum excolleret᷑. datꝰ :
illistimulꝰ carnis angłs satane: qͥ eum colafizaret
Propt̃ qd̾ ter dñm rogauit. ut eu auferret ab eo: utiꝙ
sic̃ oportet. nesciens qͥd oraret. Deniq dĩ refponsum
cur ñ fieret qd̾ uir tantꝰ orabat.⁊ qr̃ fieri ñ expedirꝙ

Expanded text:
oremus, sicut oportet, nescimus. neque enim ullo modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista b omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit alienum, nisi forte, quid oraret, sicut oporteret, sciebat, quando, magnitudine reuelationum ne extolleretur, datus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expediret,
Abbreviated transcription (Latin):
uos cognoui : recedite ame qͥ oꝑamini iniqͥtatem
Non  cognoscit nͥ eum qͥ oꝑat̾ eqͥtatem inã ⁊ ipsos
disciptos suos ꝓhibuit gaude de talibꝰ id÷ quod
demonia illis subiecta fuerint: s gaudete in qͥt.
q nomina urã scͥpta sunt incelo. Credo in illa ciui-¬
tate ierłm quȩ in celis :: inqua ñnisi iusti sanctiq
bilia illa miracula facereͥ ⁊ mentiri potiꝰ istos cre¬
dat qͥ dicturi sunt in nomine tuo ꝓphetauimꝰ. ⁊
demonia eietimꝰ᷑: ⁊ uirtutes multas fecimꝰ. Legat
q̃ quanta fecerint resistentes famulo dĩ moysi magi
ȩgiptioꝵ: aut si hoc ñ uult legere. qͥa non in nõie
xͥ fecerunt. legat quȩ ipse dñs dicit de pseudo¬
ꝓpħis ita loquens: tunc siqͥs uob̾ dixerit. ec ce hic xp̃e

Expanded text:
i operamini iniquitatem. » Non ergo cognoscet nisi eum qui operatur aequitatem. Nam et ipsos discipulos suos prohibuit gaudere de talibus, id est, quod daemonia illis subjecta fuerint: Sed gaudete, inquit, quia nomina vestra scripta sunt in coelis ; credo, in illa civitate Jerusalem quae est in coelis, in qua nonnisi justi sanctique bilia illa miracula facere, et mentiri potius illos credat, qui dicturi sunt, In nomine tuo prophetavimus, et daemonia ejecimus, et virtutes multas fecimus. Legat ergo quanta fecerint resistentes famulo Dei Moysi magi Aegyptiorum : aut si hoc non vult legere, quia non in nomine Christi fecerunt, legat quae ipse Dominus dicit de pseudoprophetis, ita loquens: « Tunc si quis vobis dixerit, Ecce hic e
Abbreviated transcription (Latin):
ora beatã uitã : hanc enĩ hab̾e om̃s homines uolunt
ingenia. ociaq detrita sunt : ꝗͥ tam̃ eã tanto minus
inuenire potuer̃. quanto minꝰ eiꝰ fontẽ honorauer diꝙ
grãs eger̃. Prius itaq attende: utrũ ad qͥescendum
sineqͥt uelit uiuere: Nonne tantũ miferior ẽẽ
c̃uincit᷑ : quanto faciliꝰ mala uoluntas eiꝰ implec̾: Me¬
rito hanc sententiã etiã ipsi qͥsine dĩ cultu philosopha¬
ti sunt. respuer̃. Nam qͥdam eoꝵ uir eloquentissimꝰ.
ait. Ecce aũt alii ñ philosophi iã qͥdem. sꝓniti tam̃
ad disputandum: om̃s arunt e̾e beatos. qͣ uiuunt ut
ipsi uelint. Falsũ id eqͥdem Uelle enĩ qd̾ ñ deceat
idipsũ miserrimũ. Nec tam̃ miserũ : ñ ad ipisci qđ
uelis : quã ad ipisciuelle qđ ñ oporteat. Quidtui
dent᷑ hȩc uerba: Nonne ab ipsa ueritate ꝑ qu̾elib&

Expanded text:
Ora beatam uitam; hanc enim habere omnes homines uolunt; Ora beatam uitam; hanc enim habere omnes homines uolunt; ingenia otiaque contrita sunt, qui tamen eam tanto minus inuenire potuerunt, quanto minus eius fontem honorauerunt eique gratias egerunt. prius itaque adtende, utrum adquiescendum nequiter uelit uiuere? nonne tanto miserior esse conuincitur, quanto facilius mala uoluntas eius impletur? merito hanc sententiam etiam ipsi, qui sine dei cultu philosophati sunt, respuerunt. nam quidam eorum uir eloquentissimus ait: \'Ecce autem alii non philosophi quidem sed prompti tamen ad disputandum omnes aiunt esse beatos, qui uiuunt, ut ipsi uelint. falsum id quidem; uelle enim, quod non deceat, id est ipsum miserrimum nec tam miserum est non adipisci, quod uelis, quam adipisci uelle, quod non oporteat.\' quid tibi uidentur haec uerba? nonne ab ipsa ueritate per quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
dico uino utatur ꝓpt̾ stomachu ⁊ frequentes sua ᷤ
infirmitates. hasergo delitias in qͥb uidua si agit.
ipsas uelut matres deliciarũ diuitias. disꝑgendo
pauꝑib abieter̃ : & alio mͦ in celestib thẽsauris
potius c̃dider̃. Qd̃ si tu deuicta aliqͦ pietatiᷤ officio¬
ñ facis: tuscis quã de his rationem reddas dõ. Ne¬
mo enĩ scit qͥd agat᷑ in homine : nͥ sp̃s hominis qui
niat dñs&. illuminet abscondita tenebrarum.
& manifestet cogitationes cordis. &. tc̾ laus
erit uncuiq adeo. ꝑti net tam̃ ad uidualem
curã titã. delicie si affluant ne apponas cor:
ne in eis putrescendo moriat᷑ qd̾ sursũ e̾e̾ debet
audi qͥd ores: uude maxime c̾sulendum putasti.
qm̃ te ꝑmoriet qͦd ait apłs. Quid enĩ oremꝰ sic̾ oportet
nescunꝰ: & timuisti ne magis tͥ obsit. ñ sic̃ oportet
orare. quã ñ orare. Qđ sic itaq breuit̾ dici potest ͥ

Expanded text:
dico uino utatur propter stomachum et frequentes suas dico uino utatur propter stomachum et frequentes suas infirmitates. Has ergo delicias, in quibus uidua si agit, ipsas uelut matres deliciarum diuitias dispergendo pauperibus abiecerunt et alio modo in caelestibus thesauris potius condiderunt. quod si tu deuincta aliquo pietatis officio non facis, tu scis, quam de his rationem reddas deo. nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui bscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a deo. pertinet tamen ad uidualem curam tuam, deliciae si adfluant, ne adponas cor, ne in eis putrescendo moriatur, quod sursum esse debet, audi et, quid ores, unde me maxime consulendum putasti, quoniam te permouet, quod ait apostolus: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus, et timuisti, ne magis tibi obsit non, sicut oportet, orare quam non orare. quod sic itaque dici breuiter potest:
Abbreviated transcription (Latin):
ac salute atq in tegritate animi ⁊ corporis ẽstituta
ẽ. Itemq amicitia: non angustis finib t̾minanda ẽ
Om̃s enĩ qͥb amor ⁊ dilectio debet᷑ amplectitꝰ quauis
in alios ꝓpensius. in alios suspensius inclinet᷑. ꝑuenre
autt̃ usq ad inimicos: ꝓqͥb etiã orare p̾cipim᷑. Itane
mo÷ in gen̾e humano: cui ñ dilectio & si n ꝓmitua.

Expanded text:
ac salute atque integritate animi et corporis constituta ac salute atque integritate animi et corporis constituta est. itemque amicitia non angustis finibus terminanda est; omnes enim, quibus amor et dilectio debetur, amplectitur, quamuis in alios propensius in alios suspensius inclinetur; peruenit autem usque ad inimicos, pro quibus etiam orare praecipimur. ita nemo est in genere humano, cui non d
Abbreviated transcription (Latin):
dia multa ⁊ noxia quȩ mergunt homines in in-¬
teritũ. ⁊ ꝑditione. radix eñi om̃ium maloꝵ aua¬
ritia. quã qͥdam appetentes afide ꝑerrauer ⁊ ise¬
ruer̃ se dolorib multis: hanc gͦ sufficientiã ñ in¬
dec ent̾ uult qͥsqͥs uult. nec ampliꝰ uult. Alioquin
nec ipsam uult: ⁊ ido nec decent̾ uult. hanc opta¬
beri sꝓ hac orabat: qͥ dicebat. diuitias ⁊ paupta.¬
tem ne dedismͥ. Constitue aut̃ mͥ quȩ necessaria
sunt sufficient̾: ne saciatꝰ mendax efficiar aut pauꝑ
sufficientiã ñ appeti ꝓpt̾ se ipsam: s ꝓpt̃ salutem corꝑis.
& c̃gruent̾e habitũ ꝑsonȩ hominis. qͦ habitu ñ sit inẽ¬
ueniens eis cũ qͥb honeste officiosseq uiuuendũ÷ In
his itaq om̃ib incolumitas hominis ⁊ amicitia ꝓpt̾
se ipsam appetunt᷑ : sufficitientia uͦ rerum necessari¬
arum ñ ꝓpt̾ se ipsã.s. ꝓpt̃ duo suꝑiora queri solet. Er¬
cũ decent᷑ querit᷑ in columitas: porro in ipsa uita

Expanded text:
 quae mergunt homines in interitum et perditionem; radix enim omnium malorum auaritia, quam quidam appetentes a fide errauerunt et inseruerunt se doloribus multis, - hanc ergo sufficientiam non indecenter uult, quisquis uult nec amplius uult; alioquin non ipsam uult et ideo nec decenter uult. hanc optabat et pro hac orabat, qui dicebat: Diuitias et paupertatem ne dederis mihi; constitue autem mihi, quae necessaria sunt, sufficienter, ut ne satiatus mendax efficiar et dicam:sufficientiam non appeti propter se ipsam sed propter salutem corporis et congruentem habitum personae hominis, quo habitu non sit inconueniens eis, cum quibus honeste officioseque uiuendum est. In his itaque omnibus incolumitas hominis et amicitia propter se ipsa appetuntur, sufficientia uero rerum necessariarum non propter se ipsam sed propter duo superiora quaeri solet, cum decenter quaeritur. incolumitas porro in ipsa uita
Abbreviated transcription (Latin):
inde fit bonm. decet ea uelle. Si aũt ꝓpt̾ in anem
fastũ elationis pompãq suꝑfluã uł etiã noxiã uanita¬
tis: ñ decet. Qcirca si optat sibi ac suis etiã sufficien¬
tiã rexum uecessariarũ. de qua sic apłs loqͥt᷑ ẽ aũt

Expanded text:
inde fit bonum, decet ea uelle; si autem propter inanem inde fit bonum, decet ea uelle; si autem propter inanem fastum elationis pompamque superfluam uel etiam noxiam uanitatis, non decet. quocirca si optant sibi ac suis etiam sufficientiam rerum necessariarum, de qua sic apostolus loquit
Abbreviated transcription (Latin):
uult habet. nec aliqͥd uult qd n decet. Qđ sutta. e
uide iam quȩ homines ñ indecent̾ uelint. Aliꝰuult
ciugari: aliꝰ c̃iugio uiduatꝰ. de inceps c̾tinent᷑ elgri
uiuere: aliꝰ nullũ c̃cubitũ nec in ipsis nuptiis erpiri
dicere indecent̾ aliqͥd uelle. Sic etiã optare filios.
nuptiarũ scilicet fructũ l& eis qͥ suscepti fuerint ui-
dualis. Nam ⁊ si sp̃to c̃iugio iamñ optent etiã filios
Ab hac omi cura inmunis : uirginał integritas. ha¬
bent tam̃ om̃s caros ⁊ caras : qͥb ñ indecent̾ optent
etiã temporalẽ salutem. S cũ istã salutẽ in se ipsis &
in eis qͦs diligc̃ ad epti homines fuerint dñ poterimꝰ eos
S si ad aliã ñ habent maiora atq meliora & utilita¬
tis decoris plemora: ad huc ab eata uita longe abst̃.
Placet ne igit᷑ ut suꝑ salutem istã temporalẽ optent
sibi ac suis honores ac potestates: Sane siut ꝑ hȩc c̃su¬
lant eis qͥuiuunt sub eis: ñ ꝓpt̾ hȩc ipsas s ꝓpt aliud qd̾

Expanded text:
d uult, quod non decet. quod si ita est, uide iam, quae homines non indecenter uelint. alius uult coniugari, alius coniugio uiduatus deinceps continenter eligit uiuere, alius nullum concubitum nec in ipsis nuptiis experirstorum possumus dicere indecenter aliquid uelle; sic et optare filios nuptiarum scilicet fructum et eis, qui suscepti fuerint, uitdualis; nam etsi spreto coniugio iam non optant etiam filios ab hac omni cura immunis est uirginalis integritas; habent tamen omnes caros et caras, quibus non indecenter optent etiam temporalem salutem. sed cum istam salutem in se ipsis et in eis, quos diligunt, adepti homines fuerint, num poterimus eos sed si alia non habent maiora atque meliora et utilitatis decorisque pleniora, adhuc a beata uita longe absunt. Placetne igitur, ut super salutem istam temporalem optent sibi ac suis honores et potestates? sane, si, ut per haec consulant eis, qui uiuunt sub eis, non propter haec ipsa sed propter aliud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cerne qͥdam fons ineffabilis lum̃÷: qđ sic lucet in
tenebris. ut ñ cõp̾hendat᷑ a tenebrisꝰ cui uidendo fide
corda mundanda sunt. Beati eni mundicordes : qm
ipsi dm̃ uidebt̃. Et scimꝰ qr cum apparuerit similes
eierimꝰ : qm̃ uidebimꝰ eum sicuti ÷. Tunc erit uera
uita pꝰ mortẽ : uerumq solatiũ post desolationẽ.
Illa uita eximit animã nrãm de morte: & illud so¬
latium ocułos nros alacrimis. E qm̃ ibi iam ñ erit
ulla temptatio : seqͥtur in eodem psalmo. pedes
meos alapsu. Porro sinulla temptatio: nulla oratio.
Non en̾i adhue ꝓmissi boni expectatio: s redditi cõ¬
templatio. Unde. ꝓlacebo inqͥt dño. in regione ui¬
uoꝵ: ubi tẽ erimꝰ. nindeserto mortuoꝵ ubi nc̃ suniꝰ

Expanded text:
cernae quidam fons ineffabilis lumen illud est, quod sic lucet in cernae quidam fons ineffabilis lumen illud est, quod sic lucet in tenebris, ut non comprehendatur a tenebris, cui uidendo fide corda mun. danda sunt. beati enim mundicordes, quia ipsi deum uidebunt, et: Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. tunc erit uera uita post mortem uerumque solacium post desolationem. illa uita eximet animam nostram de morte et illud solacium oculos nostros a lacrimis et, quoniam ibi iam non erit ulla temptatio, ideo sequitur in eodem psalmo: Pedes meos a lapsu. porro si nulla temptatio, iam nulla oratio; non enim adhuc promissi boni expectatio sed redditi contemplatio. unde: Placebo, inquit, domino in regione uiuorum, ubi tunc erimus, non in deserto mortuorum, ubi nunc sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
micum sine homine amico. S qͦusq tał inuenit᷑.
de cuiꝰ animo ⁊ morib sit inhac uita securitas: Nã
sic̃ sibi qͥsq : nemo alt̾ alt̾inotꝰ ÷. E̾ tam̃ nec sibi qͥsq
ita notꝰ÷: ut sit de sua crastina c̃uersatione securus.
ꝓinde quauis ex fructib suis multi cognoscantur.
le uiuendo ẽtristent : tam̃ ꝓpt̾ huianoꝵ animoꝵ ig¬
nota & incerta. rectissime apłs ammonee ut ñ an¬
te tempꝰ qͥcqu̾ã iudicemꝰ. donee ueniat dñs ⁊ illumi¬
net abscondita tenebrarũ. & manifestet cogitatio
tenebris in qͥb ꝑegrinam᷑ ad nõ quãdiu ꝑfidem am¬
bulamꝰ ñ ꝑspeciem: de solatã se debet anima xͥana
deputare. ne desistat orare: & scͥpturaꝵ diuinarũ
scarumq sermoni tanquã lucernȩ in abscondito
loco positȩ. fidei oculũ intendere . donee dies illu.¬
cescat. ⁊ lucifer oriatur in cordib nr̃is. Huiꝰ en̾i lu¬

Expanded text:
micum sine homine amico. sed quousque talis inuenitur, micum sine homine amico. sed quousque talis inuenitur, de cuius animo et moribus sit in hac uita certa securitas? nam sicut sibi qita notus est, ut sit de sua crastina conversatione securus. Proinde quamvis ex fructibus suis multi cognoscantur, le vivendo contristent; tamen propter humanorum animorum ignota et incerta, rectissime Apostolus admonet ut non ante tempus quidquam judicemus, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tetenebris, m quibus peregrinamur a domino, quam diu per fidem ambulamus non per speciem, desolatam se debet anima Christiana deputare, ne desistat orare et scripturarum diuinarum sanctarumquesermoni tamquam lucernae in obscuro loco positaefidei oculum intendere, donec dies lucescat et lucifer oriatur in cordibus nostris. huius enim lu
Abbreviated transcription (Latin):
unde fit bonꝰ. homines aut̃ boni: etiã in hac uita
uident᷑ p̾stare ñ parua solatia. Nam si pauꝑtas an¬
git siluctꝰ mestificat. sidolor corporis inquietat.
si c̃tristat exilium. siulla alia calamitas uexat : ad¬
sunt boni homines. qͥ ñ solum gaudere cũ gaudenti¬
bus. uerumetiã flere cũ flentib nor̃. & salubrit̾
loqͥ. ⁊ colloqͥ sciunt : plurimũ illa asꝑa lemuntur.
rel.euant᷑ grauia. suꝑant᷑ aduersa : s ille hoc in
eis ⁊ ꝑeos agit. qͥ sp̃u suo bonos fac̾. Contra. si diui¬
tiȩ circum f᷑luant. nulla oebitas accidat. ad sit sa¬
nitas carnis. in columis habitet᷑ patria. &. cohabi¬
tent mali homines. in quib nemo sit cui fides
habeat᷑. a qͦ ñ dolus. fraus. irȩ. discordie ansidiȩ
sustineantur atq timeantur.ͥ nonne illa omĩa
fiunt amara ⁊ dura. nec aliquio dulce uł lȩtũ ÷ in
cis. Ita inqͥb libet reb humanis: nichil ÷ homini a¬

Expanded text:
unde fit bonus. Homines autem boni etiam in hac uita unde fit bonus. Homines autem boni etiam in hac uita uidentur praestarenon parua solacia. nam si paupertas angit, si luctus maestificat: si dolor corporis inquietat, si contristat exilium, si ulla alia calamitas uexat, adsint boni homines, qui non solum gaudere cum gaudentibus uerum etiam flere cum flentibus norunt et salubriter adloqui et conloqui sciunt; plurimum illa aspera leniuntur, releuantur grauia, superantur aduersa. sed ille hoc in eis et per eos agit, qui spiritu suo bonos facit. contra si diuitiae circumfluant, nulla orbitas accidat, adsit sanitas carnis, incolumi habitetur in patria et cohabitent mali homines, in quibus nemo sit, cui fides habeatur, a quo non dolus, fraus, irae, discordiae, insidiae sustineantur atque timeantur, nonne illa omnia fiunt amara et dura nec aliquid laetum uel dulce est in eis? ita in quibuslibet rebus humanis nihil est homini a
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃tũ bonum infuturum: ut app̾hendant uerã
uitã. Debes itaq p̾amore huiꝰ uitȩ uerẽ etiã deso¬
latam te reputare in hoc scło: inqualibet eiꝰ felicitate
uerseris. Nam sic̃ ẽ. illa uera uita in cuiꝰ comꝑarati¬
one utiq ista quȩ multum amat᷑. qualibet iocunda
uerũ. pacem suꝑ pacem: sine qͦ solatio quȩcunq st̃
t̾rena solatia magisin eis desolatio quã consolatio
repꝑit᷑. Diuitiȩ quippe atq fastigia dignitatum cę¬
teraq huiꝰ modi qͥb se felices putant e̾ẽ mortales uere
illiꝰ felicitatis exꝑtes. qͥd afferant consolationis cũsit¬
in eis ñ indigerẽ quã eminere p̾stantiꝰ. quȩ plus ex¬
cruciant ad epta timore amissionis. qua cũcupit.
adeptionis ardore : Talib bonis ñ frunt homines
boni : s aliunde bonifacti. bene utendo faciunt. ut
ista sint bona. Nũ sunt gͦ in his uera solatia: s ibi po¬
tius ubiuera uita. Nam inde necesse ÷ fiat homo beatꝰ

Expanded text:
undamentum bonum in futurum, ut adprehendant ueram uitam. Debes itaque prae amore huius uerae uitae etiam desolatam te reputare in hoc saeculo, in qualibet eius felicitate uerseris. nam sicut est illa uera uita, in cuius comparatione utique ista, quae multum amatur, quamlibet iucunda uerum, pacem super pacem, sine quo slacio, quaecumque sunt terrena solacia, magis in eis desolatio quam consolatio reperitur. diuitiae quippo atque fastigia dignitatum ceteraque huius modi, quibus se felices putant esse mortales uerae illius felicitatis expertes, quid adferunt consolationis, cum sit eis non indigere quam eminere praestantius, quae plus excruciant adepta timore amissionis quam concupita adeptionis ardore? talibus bonis non fiunt homines boni, sed aliunde boni facti bene utendo faciunt, ut ista sint bona. non sunt ergo in his uera solacia sed ibi potius, ubi uera uita. nam inde necesse est fiat homo beatus,
Abbreviated transcription (Latin):
uos apparebitis cũ ipso ingła. Hȩc ÷ uerauita quã
iubent᷑ bonis oꝑib app̾hendere diuites. & ibi ÷ ue¬
rum solatiũ. qͦ solatio nẽ uidua desolata. etiã quȩ
filios & nepotes habet. & domũ suam pre tractat
agens cũ om̃ib suis ut ponant in dõ spem suam.
dic̃ tam̃ in oratione. Sitiuit tͥ anima mea. quam
multiplicit̾ t caro mea: in t̾ra deserta ⁊ sine uia
& sine aqua. qđ ista moribunda sit uita. quibꝰ¬
libet mortalib solatiis frequentet᷑.: quantalib&¬

Expanded text:
o apparebitis in gloria. haec est uera uita, quam iubentur bonis operibus adprehendere diuites, et ibi est uerum solacium, quo solacio nunc uidua desolata, etiam quae filios et nepotes habet et domum suam pie tractat, agens cum omnibus suis, ut ponant in deo spem suam, dicit tamen in oratione: Sitiuit tibi anima mea, quam multipliciter tibi caro mea in terra deserta et sine uia et sine aqua, qslibet mortalibus solatiis frequentetur, quibuslib
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ bonum excidetꝰ: & in ignem mittet᷑. Igit᷑ ex fructib
eoꝵ cognoscetis eos . qͦ loco illoꝵ error maxime cauendꝰ:
qͥ de hisipsis arborib duab duas naturas opinant᷑ esse:
Quaꝵ una sit dĩ. altera uͦ. nec dĩ nec exdõ. De qͦ errore in
aliis libris etiã disputatũ ÷ ub̾iꝰ: isi adhuc parum est
disputabit᷑. Nẽ aut̃ ñ eos adiuuare istas duas arbores docen
qͥs p̾cedentia ⁊ consequentia legerit. miret᷑ eoꝵ cecita¬
tem: deinde attendt᷑ qͦd dictũ ÷. ñ pot̾ arbor bona fructꝰ
os facere. neq arbor mala fructꝰ bonos facere: ⁊ i
putant neq animã. malã fieri posse. ut in meliꝰ cõmutet᷑.
neq bonã in deteriꝰ. quasi dictũ sit. N potest arbor bon a
mala fieri: neq arbor mala fieri bona. S dictũ ÷ ñ pot̾

Expanded text:
fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Igitur ex fructibus eorum cognoscetis eos. » 79. Quo loco illorum error maxime cavendus est, qui de his ipsis duabus arboribus duas naturas opinantur esse, quarum una sit Dei, altera vero neque Dei, neque ex Deo. De quo errore in aliis libris et jam disputatum est uberius, et si adhuc parum est, disputabitur: nunc autem, non eos adjuvare duas istas arbores, docenquis praecedentia et consequentia legerit, miretur eorum caecitatem. Deinde attendunt quod dictum est, « Non potest arbor bona fructus malos facere; neque arbor mala fructus bonos facere, » et ideo putant neque animam malam fieri posse ut in melius commutetur, neque in deterius bonam; quasi dictum sit, Non potest arbor bona mala fieri, neque arbor mala bona fieri: sed dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
uult aliqͥs ⁊ ñ uistu. ꝑseuera: & nolis tu. Desidiũ tam̃
tuum tale e̾e̾ debet ad dm̃: ut nec sit ipsa c̃cupiscentia
teat. Resistis eni.&. ñ c̾sentiendo uincis: s meliꝰ : hostẽ
u̾ habere quã uincere. Hostis iste aliquando nͥ erit.
Refer animos aduocem triumphi: & uide sierit.
Ubi÷ mors c̾tentio tua : ñ erit. Ubiẽ mors aculeus
tuus : queres locum eiꝰ & ñ inuenies. Non eñi hȩc.

Expanded text:
. Desiderium tamen tuum tale esse debet ad Deum, ut nec sit ipsa concupiscentia teat. Resistis enim, et non consentiendo vincis: sed melius est hostem non habere, quam vincere. Hostis iste aliquando non erit. Refer animum ad vocem triumphi, et vide si erit. Ubi est, mors, contentio tua? Non erit. Ubi est, mors, aculeus tuus? Quaeres locum ejus, et non invenies. Non enim haec,
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ad ꝑditionem. & multi sunt qͥ intrant ꝑ eã
quã angusta: porta ⁊ arta uia quȩ ducit aduitã
⁊ paucisunt qͥ eam inueniunt: non idõ dicit qͥa
iugum dñi asperum ÷ ac sarcina grauis. s qr labo¬
res finiri pauci uolunt: minꝰ credentes clamanti.
de humilib ⁊ mitib corde. qͦd iugum leue ⁊ leue̾
sarcinã multi respuunt. pauci subeunt. eo qđ sit
arta uia quȩ duc̃ aduitã: ⁊ angusta porta qua
cognitionemq ueritatis quã ñ habent p̾cipue
cauendi sunt: sic̃ sunt heretici. qͥ se plerunq pau¬
citate commendant ⁊ idõ cũ dixisset paucos e̾e̾
qui inueniunt angustã portã ⁊ artã uiam. ne
se illi supponant nomine paucitatis : statim sub¬
mentis ouium: intͥnsecus aut̃ sunt lupi rapaces.
S isti ñ fallunt ocłm simplicenr:qͥ arborem di¬
noscere exfructib nouit. Ait enĩ. Afructib eoꝵ
cognoscetis eos. Seinde similitudines adiungit. Nunqͥd
colligunt de spinis uuas. aut de tribulis ficꝰ: Sic omius

Expanded text:
multi sunt qui introeunt per eam: quam angusta est porta, et arcta via quae ducit ad vitam; et pauci sunt qui eam inveniunt! » non ideo dicit, quia jugum Domini asperum est, aut sarcina gravis; sed quia labores finire pauci volunt, minus credentes clamanti, de humilibus et mitibus corde: quod jugum lene et levem sarcinam multi respuunt, pauci subeunt; eoque fit arcta via quae ducit ad vitam, et angusta porta qua cognitionemque veritatis quam non habent, praecipue cavendi sunt; sicut sunt haeretici, qui se plerumque paucitate commendant. Et ideo cum dixisset paucos esse qui inveniunt angustam portam et arctam viam, ne se illi supponant nomine paucitatis, statim subvestitu ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. » Sed isti non fallunt oculum simplicem, qui arborem dignoscere ex fructibus novit. Ait enim: « A fructibus eorum cognoscetis eos. » Deinde similitudines adjungit: « Numquid colligunt
Abbreviated transcription (Latin):
simplici corde fieri. possit & duplici: oportune hoc loco
subiecit. Holite iudicare: ne iudicet᷑ de uob̃. In qͦ enim
iuditio iudicaueritis. ĩudicabit᷑ de uob̾. Et in qua men¬

Expanded text:
simplici corde fieri, possit et duplici, opportune hoc loco simplici corde fieri, possit et duplici, opportune hoc loco subjecit: Nolite judicare, ne judicetur de vobis: in quo enim judicio judicaveritis, judicabitur de
Abbreviated transcription (Latin):
tionem aut̃ tͥbulationũ ac laborum suoꝵ: idẽ apłs ñ
tantũ in carcerib ⁊ naufraugiis atq huiꝰmodi multis
molestiis. s etiã in fame acsiti. infrigore ⁊ nuditate. se
laborasse commemorat. Qͦd cũ legimꝰ. ñ estimamꝰ dñi
ꝓmissa titubasse. ut famemac siti ⁊ nuditate̾ pateret᷑
apłs querens regnũ & iustitiã dĩ cũdictu̾ sit nobis.
Querite pͥmũ regnũ ⁊ iustitiã dĩ. ⁊ hȩc omĩa apponent᷑
uob̾: qͣndoqͥdem ista sic̾ adiutoria nouit ille medicus
cui semel nos totos cõmisimꝰ. ⁊ aqͦ habemꝰ ꝓmissionem
uitȩ p̾sentis &. futurȩ. quando apponat. quando detra¬
atq firmandos gub̾nat ⁊ dirigit. Non en̾i ⁊ homo
cũ pleruq ium̃to suo cibaria detrahit. deserit
illud cura sua: ac ñ potiꝰ curando hȩc facit. Et qm¬
cũ ista uł ꝓcurant᷑ infuturũ. uł si causa ñ ÷ quare illa
impendas reseruant᷑ incertũ ÷ qͦ animo fiat cũ possit

Expanded text:
tione autem tribulationum ac laborum suorum idem apostolus non tantum in carceribus et naufragiis, atque hujusmodi multis molestiis, sed etiam in fame et siti, in frigore et nuditate se laborasse commemorat . Quod cum legimus, non aestimemus Domini promissa titubasse, ut famem ac sitim et nuditatem pateretur Apostolus, quaerens regnum et justitiam Dei, cum dictum sit nobis, Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis: quandoquidem ista sicut adjutoria novit ille medicus, cui semel nos totos commisimus, et a quo habemus promissionem vitae praesentis et futurae, quando apponat, quando detraatque firmandos gubernat, ac dirigit. Non enim et homo, cum plerumque jumento suo cibaria detrahit, deserit illud cura sua, ac non potius curando haec facit. cum ista vel procurantur in futurum, vel si causa non est quare illa impendas, reservantur, incertum est quo animo fiat, cum possit
Abbreviated transcription (Latin):
ecce p̃dico uob̾. Quã gͦ mundo ⁊ simplici ocło opꝰ
:ut inueniat᷑ uia sapientiȩ. cui tante maloꝵ &
ꝑuersoꝵ hominum deceptiones erroresq obstre¬
punt : qͦs om̃s euadere. hoc ÷ uenire ad certissimaᷤ
pacem ⁊ immobilẽ stabilitatẽ sapientiȩ. Uehem̃ter
eni metuendũ ÷.nestudio altercandi ⁊ contendendi
qͥsq ñ uideat. qͦd apaucis uideri potest: ut paruus
sit strepitꝰ contradicentiũ: nisi etiã ipse sibi obstre¬

Expanded text:
 86. Quam ergo mundo et simplici oculo opus est, ut inveniatur via sapientiae, cui tantae malorum et perversorum hominum deceptiones erroresque obstrepunt, quos omnes evadere, hoc est venire ad certissimam pacem et immobilem stabilitatem sapientiae! Vehementer enim metuendum est, ne studio altercandi et contendendi quisque non videat quod a paucis videri potest, ut parvus sit strepitus contradicentium, nisi etiam ipse sibi obstre
Abbreviated transcription (Latin):
omnino ꝑfecta: etiã si hoc uerbũ ñ addat᷑. Id enĩ quod
dictũ : quȩtunq uultis: ñ usitate ac passim s ꝓͥe dic¬
tum accipi oportet. Uoluntas namq ñ ÷ nisi inbonis:
nã in malis flagitiosisq factis cupiditas ꝓpͥe dr̃. ĩi uo
ita om̃ino ꝓum uerbũ tenent: ut ñ aliud sinant intel
lexpend&. ⁊ om̃s ꝓpħȩ. Nam si dixisset. omĩa quȩcunq
uultis fieri tob̾. hȩc ⁊ uos facite. hac una sententia
utrunq illud p̾ceptũ complexꝰ e̾e̾t: cito enĩ diceret᷑
diligi se uelle unuquẽq ⁊ ado̾ ⁊ ab hõĩb. Itaq cũ ei hoc

Expanded text:
omnino perfectam, etiam si hoc verbum non addatur. Id enim quod omnino perfectam, etiam si hoc verbum non addatur. Id enim quod dictum est, quaecumque vultis, non usitate ac passim, sed proprie dictum accipi oportet. Voluntas namque non est nisi in bonis: nam in malis flagitiosisque factis cupiditas proprie dicitur, ita omnino proprium verbum tenent, ut non aliud sinant intellLex pendet et Prophetae. Nam si dixisset, Omnia quaecumque vultis fieri vobis, haec et vos facite; hac una sententia utrumque illud praeceptum complexus esset: cito enim diceretur, diligi se velle unumquemque, et a
Abbreviated transcription (Latin):
dis. de qua iam diu loquens.ita concludit. O mĩa gͦ quȩ¬
cunq uultis ut faciant uob̾ homines bona: ita & uos
facite illis. hȩc ÷ enĩ lex ⁊ ꝓpħe. In exemplarib grecis:
sic inuenimꝰ. Omĩa gͦ quȩtunq uultis ut faciant uob
homines: ita ⁊ uos facite illis. S ad manifestationem
sententiȩ: puto a latinis ad ditũ bona. Occurrebat eñĩ
qͥd siqͥsquã flagitiose aliꝗͥd erga se fieri uelit. ⁊ ad
hoc referat istã sententiã. ueluti siuelit aliqͥs ꝓuoca.¬
ri ut immoderate bibat. & se ingurgitet poculis.i
hoc pͥor ille faciat. aqͦsibi fieri cupit: ridiculum ÷. hc̃
putare istam impleuisse sententiã. Cum hoc gͦ moue¬
.t. ut arbitror additũ : ad manifestatione ren
tis ut faciant uob̾ homines ad deretur bonaͥqͦd si de
exemplarib grecis: etiã illa em̃danda st̃. S qͥs hoc
audeat. Intelligendũ gͦ ÷ plenã e̾e̾ sententiã: et

Expanded text:
dis, de qua jam diu loquens ita concludit: Omnia ergo quaedis, de qua jam diu loquens ita concludit: Omnia ergo quaecumque vultis ut faciant vobis homines bona, ita et vos facite illis: haec est enim Lex et Prophetae . In exemplaribus graecis sic invenimus, Omnia ergo quaecumque vultis ut faciant vobis homines, ita et vos facite illis. Sed ad manifestationem sententiae puto a latinis additum bona. Occurrebat enim quod si quisquam flagitiose aliquid erga se fieri velit, et ad hoc referat istam sententiam, veluti si velit aliquis provocari ut immoderate bibat et se ingurgitet poculis, et hoc prior illi faciat a quo sibi fieri cupit, ridiculum est hunc putare istam implevisse sententiam. Cum ergo hoc moveret, ut arbitror, additum est ad manifestationem rei tis ut faciant vobis homines, adderetur bona. Quod si deest exemplaribus graecis, etiam illa emendanda sunt: sed quis hoc audeat? Intelligendum est ergo plenam esse sententiam et
Abbreviated transcription (Latin):
porrigit ei : Aut sipiscem petierit. nunqͥd serpentem
tib se: Quomͦ malidant bona : S malos appellauit
dilectores adhuc scłi huiꝰ. & peccatores: Bona uͦ quȩ dant.
scđm eoꝵ sensum bona dicenda sunt: qr hec ꝓbonis habent.
quãquã & inrerum natura ista bona sint. sed tempora¬
lia ad istam uitã infirmã ꝑtinentia: ⁊ qͥsqͥs ea malus dat.
ñ de suo dat. Pñi ÷ t̾ra ⁊ plenitudo eiꝰ . qͥ fecit cȩlũ ⁊ t̾ram¬
& mare:⁊ omĩa quȩ in eis sunt. Quantũ eͦ sperandũ:
dm̃ daturũ nob̾ bona petentib nec nos posse decipi. ut
accipiamꝰ aliud ꝓ alio cum ab ipso petimꝰ. quando nos
etiã cum simꝰ mali. nouimꝰ id dare qͦd petimꝰ: Non enim
decipimꝰ filios nr̃os: & qualiacunq bona damꝰ. ñ de
ambubandi ꝑ sapientię uiã in bonis morib constituta ÷:
qͥ ꝑducunt᷑ usq ad mundanonem simplicitatẽq cor-¬

Expanded text:
orrigit ei? aut si piscem petit, numquid serpentem orrigit ei? aut si piscem petit, numquid serpentem tibus se. Quomodo mali dant bona? sed malos appellavit dilectores adhuc saeculi hujus et peccatores. Bona vero quae dant, secundum eorum sensum bona dicenda sunt, quia haec pro bonis habent, quanquam in rerum natura ista bona sint, sed temporalia et ad istam vitam infirmam pertinentia, et quisquis ea malus dat, non de suo dat: Domini est terra et plenitudo ejus, qui fecit coelum et terram, et omnia quae in eis sunt. Quantum ergo sperandum est, daturum Deum nobis bona petentibus, nec nos posse decipi, ut accipiamus aliud pro alio, cum ab ipso petimus, quando nos, etiam cum sumus mali, novimus id dare quod petimur. Non enim decipimus filios nostros. Et qualiacunque bona damus, non de ndi per sapientiae viam, in bonis moribus constituta est, qui perducuntur usque ad mundationem simplicitatemque cor
Abbreviated transcription (Latin):
sessionis ÷. S cũ qͥsq uerã uiam inuenerit. ꝑueni¬
et ad ipsam possessionem: quȩ tam̃ pulsanti aꝑitur.
Ut gͦ tria ista idi petitio. inquisitio. pulsatio. manifesta
fiant : sub aliqͦ exemplo ponamꝰ. Uidimꝰ aliquẽ. infirmis
pedib ambulare ñ posse. Prius gͦ sanandꝰ ÷ & firmandꝰ
ad ambulandũ: & ad hoc ꝑtinet quod dixit petite. Quid
aut̃ ꝓdest qͦd ambulare uł etiã currere potestͥͥsiꝑde.
quȩ ducit eo quo uult ꝑuenire. Quã cum tenuerit
& ꝑegerit. eum ipsum locũ ubi habrtare uult si clausũ
inuenerit. neq ambulare potuisse. neq ambulasse ac
ꝑuenisse ꝓfuerit : nͥ aꝑiat᷑. Ad hoc ꝑtinet qͦd dictũ : pulsa¬
te.Magnam aut̃ spem dedit ille: qͥ promittendo ñ deci¬
pit. Ait enim. Omĩs qͥpetit accipit. & qͥ querit inuenit.
aut̃ egit de uolatilib cęli. & de liliis agri. ne uictũ nob̾
iora consurgeret: ita & hoc loco. Aut qͥserit inquit

Expanded text:
sessionis est: sed cum quisque veram viam invenerit, pervenisessionis est: sed cum quisque veram viam invenerit, perveniet ad ipsam possessionem; quae tamen pulsanti aperitur. Ut ergo tria ista, id est, petitio, inquisitio, pulsatio, manifesta fiant, sub aliquo exemplo ponamus aliquem infirmis pedibus ambulare non posse: prius ergo sanandus et firmandus est ad ambulandum; et ad hoc pertinet, quod dixit, Petite. Quid autem prodest quod ambulare jam, vel etiam currere potest, si per t viam quae ducit eo quo vult pervenire: quam cum tenueritperegerit, eum ipsum locum ubi habitare vult si clausum invenerit, neque ambulare potuisse, neque perrexisse ac pervenisse profuerit, nisi aperiatur: ad hoc pertinet quod dictum est: Pulsate. Magnam autem spem dedit et dat ille qui promittendo non decipit. Ait enim: Omnis enim qui petit accipit; et qui quaerit invenit; autem egit de volatilibus coeli et de liliis agri, ne victum nobisjora consurgeret; ita et hoc loco, « Aut quis erit
Abbreviated transcription (Latin):
ditor occurrere & dicere. consciꝰ ignorantiȩ atq in¬
firmitatis suȩ: ⁊ audiens p̾cipi sibi. ne daret qͦd se ipsũ
nondum accepisse sentiebat. Fotuit gͦ occurrere: ac
dicere. Quod scm̃ me dare canib.& quas margaritaᷤ
mittere ante porcos. uetas: cũ adhuc ea me habere
ñ uideã : oportunissime subicit dicens. Petite ⁊ dabitꝰ
uob̾. querite & inuenietis: pulsate.⁊ aperiet᷑ uob̾.¬
Omĩs enĩ qͥpetit accipit. ꝙ qui querit inuenit: et
pulsanti aꝑiet᷑. Petitio ꝑtinet ad impetrandam
sanitatẽ firmitatẽq animi ut ea quȩ p̾cipiuntur
implere possimꝰ inquisitio aut ad inueniendam
ueritatẽ. Cum enĩ beata uita. actione & cognitio¬
ne compleat᷑: actio facultatem uiriumͥ contempla¬
tio manifestationẽ rerum desiderat. Hoꝵ gͦ pͥmum
petendũ. scđm quęrendum ÷. ut illud detur. hoc in¬
ueniat᷑: s cognitio in hac uita. uie pͥus quã ipsiꝰ pos¬

Expanded text:
ditor occurrere et dicere, conscius ignorantiae atque inditor occurrere et dicere, conscius ignorantiae atque infirmitatis suae, et audiens praecipi sibi ne daret, quod scipsum nondum accepisse sentiebat: potuit ergo occurrere ac dicere, Quod sanctum me dare canibus, et quas margaritas me mittere ante porcos vetas, cum adhuc ea me habere non videam? opportunissime subjecit, dicens, « Petite, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, Omnis enim qui petit, accipit; et qui quaerit, invenit; et pulsanti aperietur. » Petitio pertinet ad impetrandam sanitatem firmitatemque animi, ut ea quae praecipiuntur, implere possimus: inquisitio autem, ad inveniendam veritatem. Cum enim beata vita actione et cognitione compleatur, actio facultatem virium, contemplatio manifestationem rerum desiderat: horum ergo primum petendum, secundum quaerendum est; ut illud detur, hoc inveniatur. Sed cognitio in hac vita, viae prius quam ipsius pos
Abbreviated transcription (Latin):
uuminus imaginẽ qͥ ab ipsis platꝰ :. Et qr dixerunt
qd int̾rogati erant. idẽ cesaris imaginẽ habere num¬
mum: ipsi sibi qͦdammꝰ respondert id qđ dñm ĩter¬
rogauerant. Itaq ille ex eoꝵ responsione: ita con-¬
clusit. Reddite gͦ cesari qͦd cesaris: : & dõ quod dĩ
ẽ. Cum aut pͥncepes sacerdotũ ⁊ seniores popłi int̾ro¬
gassent in qua potestate illa faceret : int̾ro gauit eos
de babtismate ioħis. & cũ nollent dicere qͦd contra
se uidebant dici. de ioħe aut̃ nichil mali dicere aude¬
tib hoc enĩ se dixerunt nescire quod ñ nesciebant. sed
dicere nolebant: & reuera iustum erat ut qͥsibi uole¬
bant responderi qͦd int̾rogauerant. pͥus ipsĩ facerent
qͦd erga se fieri postulabant. Quod si fecissent: ipsi sibi
ipsi se docerent. in qua potestate illa faceret xp̃c: qͦd
quasi nescientes int̾rogauerant ut calumpniandi
canib ⁊ margaritȩ ante porcosmittant᷑ ⁊ potuit au¬

Expanded text:
nummus imaginem, qui ab ipsis prolatus est; et quia dixerunt quod interrogati erant, id est, Caesaris imaginem habere nummum, ipsi sibi quodammodo responderunt id quod Dominum interrogaverant: itaque ille ex eorum responsione ita conclusit, Reddite ergo Caesari quod Caesaris est, et Deo quod Dei est . Cum autem principes sacerdotum et seniores populi interrogassent in qua potestate illa faceret, interrogavit eos de baptismate Joannis; et cum nollent dicere, quod contra se videbant dici, de Joanne autem nihil mali dicere audetibus. Hoc enim se dixerunt nescire quod non nesciebant, sed dicere nolebant. Et revera justum erat ut qui sibi volebant responderi quod interrogaverant, prius ipsi facerent quod erga se fieri postulabant: quod si fecissent, ipsi sibi ipsi se docerent in qua potestate illa faceret Christus; quod quasi nescientes interrogaverant, ut calumniandi canibus, et margaritae ante porcos mittantur, potuit au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie positã. quã ñ habent mali: ubi dictũ ÷. Omnia
quȩxunq uultis ut faciant uob̾ homines: hȩc ⁊ uos
facite illis Ex ista pͥetate uerbi qͦd gaudiũ ñ dr̃. nͥ¬
inbonis: & ꝓpħa loquit᷑ dicens. Non ÷ gaude impiĩs:
dicit dñs. Ita qͥdem posita ÷ fides. ñ quȩcunq utiq s
uera fides : ⁊ çetera quȩ hic posita sunt habent
quasdã imagines suas inmalis hominib. ⁊ deceptoribꝰ
ut omino fallant ͥnqͥsq iam mundũ ocłm ⁊ simplicẽ
habuerit. qͦ ista cognoscat. Optimo itaq ordine pͥmo
actum ÷. de oculo mundando: ⁊ deinde dicta sunt
altiꝰintueri: quȩcunq infactis ł indictis apparere
ñ potuerit. temptationib aꝑiunt᷑. Temptatio aut̃
duplex : aut inspe adipiscendi aliqͦd cõmodũ tẽpora¬
le aut in t̾rore amittendi:⁊ maxime cauendum
ẽ. ne tendentes ad sapientiã quȩ insolo xͦ inue¬
niri potest. in qͦ sunt om̃s tessauri sapientiȩ ⁊ sci¬

Expanded text:
oprie positam, quam non habent mali, ubi dictum est, Omnia quaecumque vultis ut faciant vobis homines, haec et vos facite illis. Ex ista proprietate verbi, qua gaudium none impiis, aicit Dominus . Ita quoque posita est fides, non quaecumque utique, sed vera fides: et caetera quae hic posita sunt, habent quasdam imagines suas in malis hominibus et deceptoribus; ut omnino fallant, nisi quisque jam mundum oculum et simplicem habuerit, quo ista cognoscat. Optimo itaque ordine primo actum est de mundando oculo, et deinde dicta sunt quaecumque in factis vel dictis apparere non potuerint, tentationibus aperiuntur. Tentatio autem duplex est; aut in spe adipiscendi aliquod commodum temporale, aut in terrore amittendi. Et maxime cavendum est ne tendentes ad sapientiam, quae in solo Christo inveniri potest, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et sci
Abbreviated transcription (Latin):
ponent᷑ uob̃. Hic manifestissime ostendit ñ hȩc e̾e̾
appetenda tanquã talia nr̃a bona. ut ꝓpt̾ ipsa debeamꝰ
benefacere. siqͥd facimꝰ: s tam̃ e̾ẽ necessaria. Quid eni
int̾sit int bonũ qͦd appetendũ ÷ & necessariũ qͦd sum̃-¬
dum ÷: hac sententia declarauit c̃ ait. Querite pͥmũ

Expanded text:
ponentur vobis. » Hic manifestissime ostendit non haec esse appetenda, tanquam talia bona nostra, ut propter ipsa debeamus bene facere, si quid facimus, sed tamen esse necessaria. Quid enim intersit inter bonum quod appetendum est, et necessarium quod sumendum est, hac sententia declaravit, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
sententia ꝓposita. ipsa tria exeqͥtur. elemosynã. ora¬
udentur orare : ñ intuentes dm̃. s hominib plac̾e
cupientes. ꝙ. multi ieiunant. ⁊ mirabilem abstinen¬
tiã p̾tendunt eis qͥb ista difficilia uident᷑. ⁊ honore
digna existimantꝰ: &. huiꝰmodi doł eos capiunt. dum
aliud ostentant ad decipiendũ. aliud exert̃ ad dep̃¬
dandum.
uł int̾ficiendum eos qͥ sub isto uestitii ouino lupos uidere
ñ possunt. hi gͦ ñ sunt fructꝰ. de qͥb cognosci arborem
monet. Ista enim cũ bono animo inueritate fiunt
ꝓpͥe sunt ouib uestes. Cum aut̃ malo. inerrore ñ ali.¬
ud quam lupos contegt̃.ͥs ñ idõ debent odisse uestim̃¬
tum suũ: qͦd plerunq illo se occultant lupi. Qui st̃
gͦ fructꝰ qͣb inuentis cognoseamꝰ arbore malã: Dicit
apłs. Alanifesta aut̃ sunt oꝑa carnis: Quȩ sunt. for

Expanded text:
sententia praeposita, ipsa tria exsequitur, eleemosynam, orasententia praeposita, ipsa tria exsequitur, eleemosynam, oravidentur orare, non intuentes Deum, sed hominibus placere cupientes; et multi jejunant, et mirabilem abstinentiam praetendunt eis quibus ista difficilia videntur, et honore digna existimantur: et hujuscemodi dolis eos capiunt, dum aliud ostentant ad decipiendum, aliud exserunt ad depraedandum vel interficiendum eos qui sub isto vestitu ovino lupos videre non possunt. Hi ergo non sunt fructus de quibus cognosci arborem monet. Ista enim cum bono animo in veritate fiunt, propriae sunt ovium vestes; cum autem malo in errore, non aliud quam lupos contegunt. Sed non ideo debent oves odisse vestimentum suum, quia plerumque illo se occultant lupi. 81. Qui sunt ergo fructus quibus inventis cognoscamus arborem malam, dicit Apostolus: « Manifesta autem sun