comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adqͥescens collocat: pondi similis ẽ.
Quapt̃. hec tria. iñsuram. numerũ.
pondus. etiam in cetis om̃ib rebus
anmadũtenda plibui̾um. N unc
it̾im. uoluntatem copulatricem rei
iusibilis atq uisionis. quasi parentis
et ꝓlis. siue in sentiendo. siue in cogi¬
tando. nec parentẽ nec ꝓlem dici
posse: quomꝰ ualui et quib ualui de¬
monstraui. Unde. tẽpus admonet. hãc
eãdem tͥnitatem in intiore homine
requirere: atq ab isto de qͦ tam diu
locutus sũ animali atq carnali qͥ
ext̾ior dr̃. introrsus tende̾: uͥ sꝑamꝰ
inuenire nos posse scđ̾m tͥnitatem
imaginem dĩ: conatus nr̃os illo ipso
adiuiante. quẽ om̃ia sicut res ipsȩ
indicant. ita etiã sca scrptura in
iñsura. ⁊ numero.⁊ ponde̾. disposu¬

Expanded text:
acquiescens collocat, ponderi similis est. acquiescens collocat, ponderi similis est. Quapropter haec tria, mensuram, numerum, pondus, etiam in caeteris omnibus rebus animadvertenda praelibaverim. Nunc interim voluntatem copulatricem rei visibilis atque visionis quasi parentis et prolis, sive in sentiendo, sive in cogitando, nec parentem nec prolem dici posse, quomodo valui et quibus valui demonstravi. Unde tempus admonet, hanc eamdem trinitatem in interiore homine requirere, atque ab isto de quo tamdiu locutus sum animali atque carnali, qui exterior dicitur, introrsus tendere. Ubi speramus invenire nos posse secundum trinitatem imaginem Dei, conatus nostros illo ipso adjuvante, quem omnia, sicut res ipsae indicant, ita etiam sancta Scriptura in mensura et numero et pondere disposu
Abbreviated transcription (Latin):
xx diuidẽ. Ita. nulla coporalia nͥ aut
ea quȩ meminimus. aut ex his quȩ
possunt. q̃ singillatim sunt
imp̃ssa memoriȩ: uidetur ad memo¬
niam mensura. ad usionẽ uͦ numerꝰ
ꝑtinere. Quia licet innumerabilis
sit multiplicitas taliũ iusionũ: sin¬
gulis tam̃ in memoria p̾scriptus ẽ.
intransg̃ssibilis modus. Mensura gͥ
in memoria. in uisionib numerus
apparet: Sicut in ipsis corporib uisi¬
bilib m̃sura quȩdã ẽ. cui numero¬
sissime coaptatur sensus uidendi:
et ex uno iusibili multoꝵ cernentiũ
formatur aspectus: ita ut etiã unus
ꝓpt̃ duoꝵ ocłorũ numerũ plerũq
unam rem geminata specie uideat.
sicut supra dociumus. In his gͦ reb
unde uisiones expͥmuntur. quȩdam
m̃sura ẽ: in ipsis aũ uisionib nume¬
nis. Uoluntas uͦ q̃ ista cõiungit et
ordinat. et quadã unitate copulat:
nec sentiendi aut cogitandi appetitũ
nͥ ihis reb unde uisiones formant᷑

Expanded text:
ac dividere. Ita nulla corporalia, nisi aut ac dividere. Ita nulla corporalia, nisi aut ea quae meminimus, aut ex iis quae possunt quae singillatim sunt impressa memoriae, videtur ad memoriam mensura, ad visionem vero numerus pertinere. Quia licet innumerabilis sit multiplicitas talium visionum, singulis tamen in memoria praescriptus est intransgressibilis modus. Mensura igitur in memoria, in visionibus numerus apparet: sicut in ipsis corporibus visibilibus mensura quaedam est, cui numerosissime coaptatur sensus videntium, et ex uno visibili multorum cernentium formatur aspectus: ita ut etiam unus propter duorum oculorum numerum plerumque unam rem geminata specie videat, sicut supra docuimus. In his ergo rebus unde visiones exprimuntur, quaedam mensura est: in ipsis autem visionibus, numerus. Voluntas vero quae ista conjungit et ordinat, et quadam unitate copulat, nec sentiendi aut cogitandi appetitum nisi in his rebus unde visiones formantur,
Abbreviated transcription (Latin):
uidi. S fantasiã talem facile ĩtueor:
dũ alicui formȩ uolatili qualem uidi
singillatim sensa meminimus: ude¬
mur ñ id quod meminimꝰ cogitar:
cũ id agamꝰ moð̾ante memoria. un
sumimus om̃ia: q̃ multiplicit̾ ac ua¬
rie ꝓ nr̃a uolũtate cõponimus. Na
neq ipsas magnitudines corporum
quas nũq uidimꝰ. sine ope memorie
cogitamus. Quantũ enĩ spaicui solet
occupare ꝑ magnitudinem mundi
ñr optutus: intantũ extendimus
quaslibet corporũ moles. cũ eas mi¬
ximas cogitamus: & racio qͥdẽ ꝑgl̃
in ampliora. s fantasia ñ sequit᷑.
Seqr qͥppe. cũ infinitatẽ qͦ numen
racio renunciet: quã nulla uisio
corporalia cogitantis apphendit. fiaĩ
racio docet: minutissima etiã corpꝰ¬
cula infinite diuidi. Cũ cam̃ ad eas
tenuitates uł minutias ꝑuentũ fue¬
rit quas uisas meminimꝰ  exiliores
nunutiersq fantasias iã ñ possumꝰ
intueri: quis racio ñ desinat ꝑsequi

Expanded text:
vidi: sed phantasiam talem facillime intueor, vidi: sed phantasiam talem facillime intueor, dum alicui formae volatili qualem vidi,singillatim sensa meminimus, videmur non id quod meminimus cogitare; cum id agamus moderante memoria, unde sumimus omnia quae multipliciter ac varie pro nostra voluntate componimus. Nam neque ipsas magnitudines corporum, quas nunquam vidimus, sine ope memoriae cogitamus. Quantum enim spatii solet occupare per magnitudinem mundi noster obtutus, in tantum extendimus quaslibet corporum moles, cum eas maximas cogitamus. Et ratio quidem pergit in ampliora, sed phantasia non sequitur. Quippe cum infinitatem quoque numeri ratio renuntiet, quam nulla visio corporalia cogitantis apprehendit. Eadem ratio docet minutissima etiam corpuscula infinite dividi; cum tamen ad eas tenuitates vel minutias perventum fuerit, quas visas meminimus, exiliores minutioresque phantasias jam non possumus intueri, quamvis ratio non desinat persequi
Abbreviated transcription (Latin):
neq cogitamus nͥ qd̃ meminimus :
cur plerũq falsa cogitamus. cũ ea
quȩ sensimus ñ utiq falsa memine¬
rimus: nͥ quia uolũtas illa quã con¬
iunctricem ac separatricem huiꝰcemo¬
di rerũ.iam ꝗtũ potui demonstrare
curaui. formandã cogitantis aciem
ꝑ condita memoriȩ ducit ut libitũ ÷
et ad cogitanda ea quȩ ñ meminimꝰ.
ex eis quȩ meminimus. aliud hinc ali¬
ud inde ut sumat impellit : Quȩ in
una uisionem cocuntia facuit aliqͥd:
quod ideo falsum dicatur. qr uł non
ẽ. foris in rerũ corporcarũ nat᷑a. uł
ñ de memoria uidetur exp̃ssum. cũ
tale nicħ nos sensisse meminimus.
Quis enim uidit cignũ nigrũ : et
ꝓpt̃ea nemo memiit. Cogitare cn
quis ñ potest: facile ẽ. enim illam
figuram quã uidendo cognouimꝰ nig̃
colore ꝑfundẽ: quẽ nicħominus in
aliis corporib uidimus. &ͥ qr utrũq
sensimus: utrũq memininius. Nee
auem quadrupedẽ memini: quia ñ

Expanded text:
neque cogitamus nisi quod meminimus; neque cogitamus nisi quod meminimus; cur plerumque falsa cogitamus, cum ea quae sensimus non utique falso meminerimus: nisi quia voluntas illa quam conjunctricem ac separatricem hujuscemodi rerum jam quantum potui demonstrare curavi, formandam cogitantis aciem per abscondita memoriae ducit ut libitum est, et ad cogitanda ea quae non meminimus, ex eis quae meminimus, aliud hinc, aliud inde, ut sumat impellit; quae in unam visionem coeuntia faciunt aliquid quod ideo falsum dicatur, quia vel non est foris in rerum corporearum natura, vel non de memoria videtur expressum, cum tale nihil nos sensisse meminimus? Quis enim vidit cycnum nigrum? et propterea nemo meminit: cogitare tamen quis non potest? Facile est enim illam figuram, quam videndo cognovimus, nigro colore perfundere, quem nihilominus in aliis corporibus vidimus: et quia utrumque sensimus, utrumque meminimus. Nec avem quadrupedem memini, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
rursus: cũ ea q̃ ex illa fit ĩ memoria.
atq istamtͦ tc̃io: cũ ea quȩ ex illa pa¬
ritur in cogitantis intuitu. S media
copula que scd̾a ẽ. cũ sit uicinior. ñ
tam similis ẽ pͥmȩ quã t̾ciȩ. Uisiones
enim duȩ sunt. Una cog̾itantis: altã
sent̾ientis. Ut aũ possit e̾ẽ. uisio cogi¬
tantis: ideo fit in memoria de uisio¬
ne sentientis simile aliquid: qͦ se ita
conu̾tat in cogitando acies animi: sic̃
se in cernendo conu̾tit ad corpus acies
ocłorũ. ⁊ pt̃ea duas in hoc genere tͥni¬
tates uolui cõmendare: unã cũ uisio
sentientis formatur ex corpore: aliã
cũ uisio cogitantis format᷑ ex memoria.
Mediam uͦ nolui : qr ñ ibi solet uisio
dici. cũ memoriȩ cõmendatur forma
quȩ fit in sensu cernentis. Ubiq tñ
uoluntas ñ apparet nͥ copulatrix
quasi parentis et ꝓlis: et ido uncũq
ꝓcedat. nec parens nec ꝓles dici pot̾.
meminimus. nͥ qd̾ sensimus.

Expanded text:
rursus cum ea quae fit ex illa in memoria; rursus cum ea quae fit ex illa in memoria; atque istam quoque tertio cum ea quae ex illa paritur in cogitantis intuitu. Sed media copula quae secunda est, cum sit vicinior, non tam similis est primae quam tertia. Visiones enim duae sunt; una, sentientis; altera, cogitantis: ut autem possit esse visio cogitantis, ideo fit in memoria de visione sentientis simile aliquid, quo se ita convertat in cogitando acies animi, sicut se in cernendo convertit ad corpus acies oculorum. Propterea duas in hoc genere trinitates volui commendare: unam, cum visio sentientis formatur ex corpore; aliam, cum visio cogitantis formatur ex memoria. Mediam vero nolui, quia ibi non solet visio dici, cum memoriae commendatur forma, quae fit in sensu cernentis. Ubique tamen voluntas non apparet, nisi copulatrix quasi parentis et prolis. Et ideo undecumque procedat, nec parens nec proles dici potestmeminimus nisi quod sensimus,
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ uidissent. ñ ambulassent: aut
maiox intentione ambulassent. Pre¬
sertim. si ꝑ incognita ꝑgent. S quia
facile ambulauerunt: utiq uiderũt.
Quia uͦ ñ sicut sensus ocłoꝵ locis qͣc̃q
ꝓgelunt. ita ip̃si sensui memoria
ungebatur: nullomͦ id qd̾ uiderũt
etiã recentissimũ meminisse potuer̃.
Iam porro. ab eo qd̵ in memoria ẽ. ani¬
mi aciem uelle au̾tere: nicħ ẽ. aliud
quã non inde cogitare. UIIII
ab specie corporis. et ꝑuenimus usq
ad sp̃ẽm que fit in contuitu cogitan¬
tis: quatuor sp̃es reꝑꝑiunt᷑ qͣsi g̾datim
nate alta ex alt̾a. Scd̾a de pͥma. t̃cia
de scd̃a. quarta de t̾cia. Ab specie qͥppe
corporis quod cernitur: exoritur ea
que fit in sensu cernentis: & ab hac.
ea que fit in memoria. & ab hac. ca
que fit in acie cogitantis. Quaꝓpt̃.
uoluntas quasi parentẽ cũ ꝓle ter
copulat. Primo spẽm corporis eũ ea
quã gignit in corporis sensu &e ipsã

Expanded text:
si non vidissent, non ambulassent, aut si non vidissent, non ambulassent, aut majore intentione palpando ambulassent, praesertim si per incognita pergerent: sed quia facile ambulaverunt, utique viderunt: quia vero non sicut sensus oculorum locis quacumque pergebant, ita ipsi sensui memoria jungebatur, nullo modo id quod viderunt etiam recentissimum meminisse potuerunt. Jam porro ab eo quod in memoria est, animi aciem velle avertere, nihil est aliud quam non inde cogitare. CAPUT a specie corporis, et pervenimus usque ad speciem quae fit in contuitu cogitantis, quatuor species reperiuntur quasi gradatim natae altera ex altera: secunda, de prima; tertia, de secunda; quarta, de tertia. A specie quippe corporis quod cernitur, exoritur ea quae fit in sensu cernentis; et ab hac, ea quae fit in memoria; et ab hac, ea quae fit in acie cogitantis. Quapropter voluntas quasi parentem cum prole ter copulat: primo speciem corporis cum ea quam gignit in corporis sensu; et ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
conditionem seruił mortalitatis dif¬
ficultatẽ patitur: cruciatus ẽ. conse¬
quens. ut uoluntati nicħ reliqͥ fiat
nisi tolerantia. Memoriã uͦ a sensu
uoluntas au̾tit: cũ in aliud intenta
ĩ ei sinit inherere p̾sentia. Qd̃ ani¬
madutere facile ẽ: cũ sepe corã lo¬
quentẽ nob̾ aliquẽ. aliud cogitando¬
n audisse nob̾ uidem̃. F alsum ẽ. aũ.
Audiumus enĩ. s ñ meminimꝰ: sub¬
inde ꝑ auriũ sensũ labentib uocib
alienato nutu uoluntatis. ꝑ que so¬
lent infigi memorie. Uerius itaq
dirimus cũ tale aliquid accidit. ñ
meminimus: quã is dudiumꝰ. Nã⁊
legentib euenit. et mͥ sepissime. ut
ꝑlecta pagina. uł epła. nesciam qͥd
legermi: et repetã. In aliud qͥppe in¬
tento nutii uolũtatis. ñ sic ẽ. adhibi¬
ta memoria sensui corporis: quomͦ
ipse sensus adhibitus ẽ. litt̾is. Ita et
ambulantes. intenta in aliud uolũ¬
tate. nesciunt qua tͣnsierint. Quod

Expanded text:
conditionem servilis mortalitatis difconditionem servilis mortalitatis difficultatem patitur, cruciatus est consequens, ut voluntati nihil reliqui fiat, nisi tolerantia. Memoriam vero a sensu voluntas avertit, cum in aliud intenta non ei sinit inhaerere praesentia. Quod animadvertere facile est, cum saepe coram loquentem nobis alique videmur. Falsum est autem: audivimus enim, sed non meminimus, subinde per aurium sensum labentibus vocibus alienato nutu voluntatis, per quem solent infigi memoriae. Verius itaque dixerimus, cum tale aliquid accidit, Non meminimus, quam, Non audivimus. Nam et legentibus evenit, et mihi saepissime, ut perlecta pagina vel epistola, nesciam quid legerim, et repetam. In aliud quippe intento nutu voluntatis, non sic est adhibita memoria sensui corporis, quomodo ipse sensus adhibitus est litteris. Ita et ambulantes intenta in aliud voluntate, nesciunt qua transierint: quod
Abbreviated transcription (Latin):
porib sentiendi. sic in memoria est.
cogitandi modus. Sensus enĩ accipit
spem ab eo corpore quod sentimus.
ẽ a sensu memoria: a memoria uͦ
acies cogitantis. Uoluntas porro. sic̃
adiuigit sensũ corpori. sic memoriã
sensui. sic cogitantis aciem memoriȩ.
Que aũ conciliat ista atq coniungit:
ppsa etiã disiungit ac separat. idest.
uoluntas. S a sentiendis corporibꝰ mo
tu separat corporis corporis sensus. ne
aliquid sentiamus: aut ut sentire de¬
sinamus. Ueluti cũ ocłos ab eo qd̃ uide
nolumus au̾timus. uł cdaudimꝰ. Sic
aures a sonis. sic nares ab odorib. Ita
etia uł os claudendo. uł aliquid ex ore
respuendo. a saporib au̾sam̃. in tactu
qͦ uł subtrahimus corpꝰ ne tangamꝰ
gdnolumus: uł si iam tangebamꝰ abicimꝰ.
aut repellimus. Ita motu corporis a¬
git uoluntas. ne sensus corporis reb
sensibilib copuletur: & agit hoc qͣͥtũ
potest. Nam cũ in hac actione ꝓpter

Expanded text:
poribus sentiendi, sic in memoria est poribus sentiendi, sic in memoria est cogitandi modus. Sensus enim accipit speciem ab eo corpore quod sentimus, et a sensu memoria, a memoria vero acies cogitantis. 15. Voluntas porro sicut adjungit sensum corpori, sic memoriam sensui, sic cogitantis aciem memoriae. Quae autem conciliat ista atque conjungit, ipsa etiam disjungit ac separat, id est, voluntas. Sed a sentiendis corporibus motu corporis separat corporis sensus, ne aliquid sentiamus, aut ut sentire desinamus: veluti cum oculos, ab eo quod videre nolumus, avertimus, vel claudimus: sic aures a sonis, sic nares ab odoribus. Ita etiam vel os claudendo, vel aliquid ex ore respuendo a saporibus aversamur. In tactu quoque vel subtrahimus corpus ne tangamus quod nolumus, vel si jam tangebamus, abjicimus aut repellimus. Ita motu corporis agit voluntas, ne sensus corporis rebus sensibilibus copuletur. Et agit hoc quantum potest: nam cum in hac actione propter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dixit et sic cõcexta cunc pͥmum
audirem: ñ tam̃ gn̾aliter singła me¬
minissem. Qui enĩ mͥ narrat u̾bi gr̃a
alique montẽ silua exutũ et oleis in¬
dutũ: ei narrat qͥ meminerĩ spẽs et
montiũ et siluarũ et olearũ. Quas si
ñ possem. Ita fit. ut om̃is qͥ corpora¬
lia cogitat. siue ipse aliquid cõfingat
siue audiat aut legat. uł p̃terita nr¬
rantem. uł fut᷑a p̃nunti antẽ: ad me¬
moriã suam recurrat et ibi reꝑiat
modũ atq m̃suram om̃ium forma¬
rum quas cogitans intuetur. Nam
neq colorem quẽ nũquã uidit. neq
figurã corporis. nec sonũ quẽ nũquã
audiuit. nec saporẽ quẽ nũꝗͣ gusta¬
uit. nec odorẽ quẽ nũquã olfecit.
nec ullam contrectationẽ corporis
quã nũquam sensit : potest qͥsũ
om̃ino cogitare. At si ꝑꝑea nemo a¬
liquid corporale cogitat nͥ qđ sen¬
sit. quia nemo memunit corporale
aliquid nisi quod sensit: sicut incor¬

Expanded text:
quae dicit, et si contexta tunc primum quae dicit, et si contexta tunc primum audirem, non tamen generaliter singula meminissem. Qui enim mihi narrat, verbi gratia, aliquem montem silva exutum, et oleis indutum, ei narrat qui meminerim species et montium et silvarum et olearum; quas si  non possem. Ita fit ut omnis qui corporalia cogitat, sive ipse aliquid confingat, sive audiat, aut legat vel praeterita narrantem, vel futura praenuntiantem, ad memoriam suam recurrat, et ibi reperiat modum atque mensuram omnium formarum quas cogitans intuetur. Nam neque colorem quem nunquam vidit, neque figuram corporis, nec sonum quem nunquam audivit, nec saporem quem nunquam gustavit, nec odorem quem nunquam olfecit, nec ullam contrectationem corporis quam nunquam sensit, potest quisquam omnino cogitare. At si propterea nemo aliquid corporale cogitat nisi quod sensit, quia nemo meminit corporale aliquid nisi quod sensit, sicut in cor
Abbreviated transcription (Latin):
dandi fide s cogitandi uarietate
formatur. Quãq sepissime credamꝰ
etiã uera narrantib quȩ ipsi sensib
ꝑceperunt: quȩ cũ in ip̃so auditu
quando narrantur cogitamus. non
uidetur ad memoriã retorq̃ri acies
ut fiant uisiones cogitantiũ. Neq
enim ea nob̾ recordantib s alio narrã¬
te cogitamus. Atq illa trinitas non
hic uidetur expleri : quȩ fit cũ sp̃es
in memoria latens. et uisio recordã¬
tis t̃cia uoluntate copulant᷑. Non enĩ
qd̃ latebat in memoria mea. s quod
audio cogito: cũ aliquid mͥ narratur.
Non ipsas uoces loq̃ntis dico: ne qͥsquã
putet in illã me crisse tͥnitatem q̃
foris in sensibilib et in sensib agit᷑:
s eas cogito corporũ sp̾es. que narrans
ũbis sonisq significat: quas utiq
ñ reminiscens s audiens cogito .S.
si diligentius considẽmus: nec tunc
erceditur memoriȩ modus. Neq enĩ
uł intelligere possem narrantẽ. si ea

Expanded text:
dandi fide, sed cogitandi varietate dandi fide, sed cogitandi varietate formatur. 14. Quanquam saepissime credamus etiam vera narrantibus, quae ipsi sensibus perceperunt. Quae cum in ipso auditu quando narrantur cogitamus, non videtur ad memoriam retorqueri acies, ut fiant visiones cogitantium: neque enim ea nobis recordantibus, sed alio narrante cogitamus: atque illa trinitas non hic videtur expleri, quae fit cum species in memoria latens et visio recordantis tertia voluntate copulantur. Non enim quod latebat in memoria mea, sed quod audio, cogito, cum aliquid mihi narratur. Non ipsas voces loquentis dico, ne quisquam putet in illam me exisse trinitatem, quae foris in sensibilibus et in sensibus agitur: sed eas cogito corporum species, quas narrans verbis sonisque significat; quas utique non reminiscens, sed audiens cogito. Sed si diligentius consideremus, nec tunc exceditur memoriae modus. Neque enim vel intelligere possem narrantem, si ea
Abbreviated transcription (Latin):
Uisiones tam̃ ille cogitantiũ. ex his
quidẽ reb quȩ sunt in memoria. s
tam̃ innumerabilit̾ atq om̃ino in¬
finite multiplicantur. atq uariant᷑.
Unũ quippe solem memini: qr sicuti
ẽ. unũ uidi. Si uoluero aũ: duos cogi¬
to uł tres. uł quotqͦt uolo. S ex cadẽ
memoria qua unũ memini. forma¬
cur acies multos cogitantis. & tãtũ
memini qͥtũ uidi. Si enĩ maiorem
uł minorem memini quã uidi: iam
ñ memini quod uidi.⁊ idõ: nec memi¬
aũ sicut uolo currentẽ. et uͥ uolo stan¬
tem: unde uolo et qͦ uolo uenientem.
coloris. cũ solem uiridem nũq uidim:
&̾ ideo ñ meminerim. Atq ut solem:
ita cet̾a. hȩ aũ rerũ formę qm̃ corpo¬
rales atq sensibiles sunt: errat quidẽ
animus. cũ eas opinat᷑ eo mͦ foris ẽẽ.
quo intus cogitat: uł cũ iam int̾iert̃
foris et adhuc in memoria retinent᷑.
uł cũ alit̾ etiã qd̾ meminimus ñ recor¬

Expanded text:
visiones tamen illae cogitantium ex iis visiones tamen illae cogitantium ex iis quidem rebus quae sunt in memoria, sed tamen innumerabiliter atque omnino infinite multiplicantur atque variantur. Unum quippe solem memini, quia sicuti est, unum vidi: si voluero autem, duos cogito, vel tres, vel quotquot volo; sed ex eadem memoria qua unum memini formatur acies multos cogitantis. Et tantum memini, quantum vidi. Si enim majorem vel minorem memini, quam vidi, jam non memini quod vidi, et ideo nec memiautem sicut volo currentem, et ubi volo stantem, unde volo et quo volo venientem. coloris, cum solem viridem nunquam viderim, et ideo nec meminerim: atque ut solem, ita caetera. Hae autem rerum formae, quoniam corporales atque sensibiles sunt, errat quidem animus, cum eas opinatur eo modo foris esse, quomodo intus cogitat, vel cum jam interierunt foris, et adhuc in memoria retinentur, vel cum aliter etiam, quod meminimus, non recor
Abbreviated transcription (Latin):
acies animi simul om̃ia
quȩ memoria tenet uno aspectu con¬
tueri: alt̾nãt uicissim cedendo et
succedendo tͥnitates cogitationum.
Atq ita fit ista innumerabilit̃ nu¬
merosissima tͥnitas. nec tam̃ ĩfinita:
si numerus in memoria reconditarũ
rerum ñ excedatur. Ex qͦ enim cepit
unus quisq sentire corpora quolibet
corporis sensu: etiã si posset adiun¬
gere quȩ oblitus ẽ. certus ac det̾mi¬
natus ꝓfecto numerus foret. quis
innumerabilis. Dicimꝰ enĩ innume¬
rabilia ñ solũ infinita: s etiã q̃ ita finita
sunt. ut facultatẽ numerantis exce¬
dant .S hinc adu̾ti aliꝗto manifes¬
tuis potest. aliud eẽ. qd̾ reconditũ
memoria tenet. et aliud quod inde
in cogitatione recordantis expͥmitur:
quãuis cũ sit utͥusq copulatio. unũ
idemq uideatur: Quia meminisse ñ
possumus corporũ sp̃es. nͥ tot quot
sensimus. et quantas sensimus. et
sicut sensimus. Ex corporis cnĩ sen¬
su. eas in memoriã cõbibit animus.

Expanded text:
acies animi simul omnia quae memoria tenet, uno aspectu contueri, alternant vicissim cedendo ac succedendo trinitates cogitationum, atque ita fit ista innumerabiliter numerosissima trinitas: nec tamen infinita, si numerus in memoria reconditarum rerum non excedatur. Ex quo enim coepit unusquisque sentire corpora quolibet corporis sensu, etiam si posset adjungere quorum oblitus est, certus ac determinatus profecto numerus foret, quamvis innumerabilis. Dicimus enim innumerabilia, non solum infinita, sed etiam quae ita finita sunt, ut facultatem numerantis excedant. 13. Sed hinc adverti aliquanto manifestius potest, aliud esse quod reconditum memoria tenet, et aliud quod inde in cogitatione recordantis exprimitur, quamvis cum fit utriusque copulatio, unum idemque videatur: quia meminisse non possumus corporum species, nisi tot quot sensimus, et quantas sensimus, et sicut sensimus: ex corporis enim sensu eas in memoriam combibit animus:
Abbreviated transcription (Latin):
noi̾nmus. Sicut de incognito uerbo
paulo ante locutus sũ: Aut ipsum
scue quisq amat. quod nulli scire
aliquid cupienti. eẽ. incognicũ potest.
his causis uidentur a mare incognita
qui scire aliquid uolunt qd̃ nesciunt:
et ꝑꝑ ardentiorẽ querendi appetitũ
sine amore ẽẽ. dici ñ possunt. S quã
seres aliter habeat. neq om̃ino qͥcqͣ
ametur incognitũ: arbitror me ꝑsu¬
asisse uerum diligent̃ intuentib S
qi exempla quȩ dedimus eorũ sunt
qui aliquid quod ipsi ñ sunt nosse
cupunt: indendũ ẽ. ne forte aliqd̃
nouil genus appareat. cum se ipsam
mens nosse desidat.

Expanded text:
noverimus; sicut de incognito verbo noverimus; sicut de incognito verbo paulo ante locutus sum. Aut ipsum scire quisque amat, quod nulli scire aliquid cupienti esse incognitum potest. His causis videntur amare incognita, qui scire aliquid volunt quod nesciunt, et propter ardentiorem quaerendi appetitum sine amore esse dici non possunt. Sed quam se res aliter habeat, neque omnino quidquam ametur incognitum, arbitror me persuasisse verum diligenter intuentibus. Sed quia exempla quae dedimus, eorum sunt, qui aliquid quod ipsi non sunt nosse cupiunt; videndum est ne forte aliquod novum genus appareat, cum se ipsa mens nosse desiderat.
Abbreviated transcription (Latin):
iulibet gͥ studiosuis. quit
cunosus. ñ amat ĩcognea
etiam cũ ardentissimo appetitu is¬
tat scire quid nescit. Aut enim un
genere notum habet quod amci
note forte laudantur: fingitq anie
imaginariam formã qua excitetur
in amorem. Unde aũ fingit: nͥ ex his
quȩ iam nouerat: Cuius tam̃ forie
animo figuratȩ. atq in cogitatione
notissimȩ. s̃ eam quȩ laudabatus
dissimlem inuenerit: fortasse ñ ama¬
siit l uod si amau̾it: ex illo amare
ncipet ex quo didicit. Paulo ante
quipe alia erat quȩ amabatur. quã
su anintus forma ex hib̾e cõsueu̾at.
siaũ ili formȩ similẽ inuenerit qua
fma pdicau̾at. cui uere possit dic̃e
iuante amabã: nec tunc utiq amabat
maognitã. quã in illa similitudine
nouerat. Aut m specie sempit̾nȩ ra¬
cionis uidemiis aliquid. et ibi amamꝰ.
quod cũ exp̃ssum in aliqua rei tp̃rał
esige illis qui exꝑti sunt laudantibꝰ
s illius cogniti quo ꝑtinere nouimꝰ.
ut illud etiam qd̃ adhuc ignotũ q̃rimꝰ

Expanded text:
ilibet igitur studiosus, quilibet curiosus non amat incognita, etiam cum ardentissimo appetitu instat scire quod nescit. Aut enim jam genere notum habet quod amat, notae forte laudantur, fingitque animo imaginariam formam qua excitetur in amorem. Unde autem fingit, nisi ex iis quae jam noverat? Cujus tamen formae animo figuratae atque in cogitatione notissimae, si eam quae laudabatur dissimilem invenerit, fortasse non amabit. Quod si amaverit, ex illo amare incipiet ex quo didicit. Paulo ante quippe alia erat quae amabatur, quam sibi animus formans exhibere consueverat. Si autem illi formae similem invenerit quam fama praedicaverat, cui vere possit dicere, Jam te amabam; nec tunc utique amabat incognitam, quam in illa similitudine noverat. Aut in specie sempiternae rationis videmus aliquid et ibi amamus, quod cum expressum in aliqua rei temporalis effigie, illis qui experti sunt laudantibussed illius cogniti, quo pertinere novimus, ut illud etiam quod adhuc ignotum quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
& antea mittebatur. cũ ꝑ illas crea¬
turȩ mutabiles formas patrib a pa¬
rebat: Aut si ñ recte posset dici mise
nisi cũ u̾bum card factum ẽ: cur mis¬
sus dicitur sp̃s sc̃s: cuius nulla talis
incorporatio facta ẽ: Si uͦ ꝑ illa uisi¬
bilia quȩ in lege & ꝓpħis cõm̃dantur
nec pat̾ nec filius nec sp̃s sc̃s osten¬
debantur: cur etiam ipse nunc dicit᷑
missus: cum illis modis & antea mit¬
t̃etur:  In huius ꝑplexitate q̃stionis.¬

Expanded text:
et antea mittebatur, cum per illas creaet antea mittebatur, cum per illas creaturae mutabiles formas Patribus apparebat? Aut si non recte posset dici missus, nisi cum Verbum caro factum est; cur missus dicitur Spiritus sanctus, cujus nulla talis incorporatio facta est? Si vero per illa visibilia quae in Lege et Prophetis commendantur, nec Pater, nec Filius, sed Spiritus sanctus ostendebatur; cur etiam ipse nunc dicitur missus, cum illis modis et antea mitteretur? 13. In hujus perplexitate quaestionis,
Abbreviated transcription (Latin):
fulgirib ac thonitruis quȩ fiebant
cum ler daretur in monte. Ad hoc
enim rerum illarum corporał extitit
species. ut aliquid significaret. atq
mas quȩ ad cum significandũ &x sic̃
humanis sensib oportebat demonsti¬
dum. tẽporaliter extiterunt: missus
dicitur etiam sp̃s sc̃s. Non cam̃ mi¬
nor patre dictus ẽ: sicut filius ꝓpter
formam serui. Quia illa forma seru
inhesit ad imitatem ꝑsonȩ : illȩ uͦ sx¬
cies corporales ad demonstrandũ qł
opus fuit. ad tempus apparuerunt
& eẽ. postea destiterunt.
ur gͦ non & pat̾ dicitur miss
ꝑ illas species corporales. ignẽ
rubi &e colũpnam nubis. uł ignis. et
fulgura in monte. & siqua talia tunc
apparuerunt. cũ eum coram locutũ
patrib teste scriptura didicimus: si
ꝑ illos creature modos & formas corpo¬
raliter exp̃ssas. & humanis aspectib
p̃sentatas. ipse demonstrabatur.s
aũ filius ꝑ eadem monstrabatur. cur
tanto pꝰ dicitur missus. cũ ex femina

Expanded text:
fulguribus et tonitruis quae fiebant fulguribus et tonitruis quae fiebant cum Lex daretur in monte . Ad hoc enim illarum rerum corporalis exstitit species, ut aliquid significaret atque mas, quae ad eum significandum, et sicut humanis sensibus oportebat demonstrandum temporaliter exstiterunt, missus dicitur etiam Spiritus sanctus: non tamen minor Patre dictus est, sicut Filius propter formam servi; quia illa forma servi inhaesit ad unitatem personae, illae vero species corporales ad demonstrandum quod opus fuit ad tempus apparuerunt, et esse postea destiterunt. Cur ergo non et Pater dicitur missus per illas species corporales, ignem rubi, et columnam nubis vel ignis, et fulgura in monte, et si qua talia tunc apparuerunt, cum eum coram locutum Patribus, teste Scriptura didicimus, si per illos creaturae modos et formas corporaliter expressas et humanis aspectibus praesentatas ipse demonstrabatur? Si autem Filius per ea demonstrabatur, cur tanto post dicitur missus, cum ex femina
Abbreviated transcription (Latin):
corporalem speciem oculis demonst̾nt᷑:
ñ solet dici iusum ẽ mͥ. s uidi. De illo
gͦ igne potest eẽ. questio. quomꝰ uisus
sit. utrum intus in sp̃u tanquã foris:
an uͦ foris coram ocłis carnis. De illa
uͦ columba quȩ dicta ẽ. corporali sp̃e
descendisse: nullus unquã dubitauit
quod oculis uisa sit. Nec sicut dicimꝰ
columbam uł ignem. Illa enim pet̾
iam erat in creatura : & ꝑ actionis
modum nuncupata ẽ. nomine. xp̃i.
quem significabat: sicut lapis ille
quem iacob posuit ad caput. etiam
unctionem ad significandũ dñm as¬
sumpsit. Sicut hisaach xp̃c erat: cũ
ad se himmolandum ligna portabat.
Accessit istis actio quedã significatiua
iam existentib: ñ aũ sicut illa colũba
& ignis. ad hec tantũ modo significan¬
da repente extiterunt. Magis ista
similia mͥ uidentur illi flãme quȩ in
rubo apparuit mohisi: & illi colũpnȩ
quam ppłs in heremo sequebatur. &e

Expanded text:
corporalem speciem oculis demonstrantur, corporalem speciem oculis demonstrantur, non solet dici, Visum est mihi; sed, Vidi. De illo ergo igne potest esse quaestio, quomodo visus sit; utrum intus in spiritu tanquam foris, an vere foris coram oculis carnis. De illa vero columba quae dicta est corporali specie descendisse, nullus unquam dubitavit quod oculis visa sit. Nec sicut dicimus columbam vel ignem. Illa enim petra jam erat in creatura, et per actionis modum nuncupata est nomine Christi quem significabat; sicut lapis ille, quem Jacob positum ad caput etiam unctione, ad significandum Dominum assumpsit ; sicut Isaac Christus erat, cum ad se immolandum ligna portabat . Accessit istis actio quaedam significativa jam existentibus: non autem, sicut illa columba et ignis, ad haec tantummodo significanda repente exstiterunt. Magis ista similia mihi videntur flammae illi quae in rubo apparuit Moysi , et illi columnae quam populus in eremo sequebatur , et
Abbreviated transcription (Latin):
lib oportebat: mutata atq conu̾sa.
natura. ꝓ inde. quãꝙ illa colũba sp̃s
dicta sit. & de illo igne cũ dicet᷑. inisȩ
sunt illis inquit linguȩ diuise uelut
ignis. & insedit suꝑ unũ quẽq eorum.
&e ceꝑunt lingius loqui quẽ admodum
sp̃s dabat eis ꝓnuntiare: ut ostendẽt¬
ꝑ illum ignem sp̃m demonstratũ sicut
ꝑ colũbam: s tam̃ ita possumus dice̾¬
aut &e dm̃ ce ignem: sicut dicimꝰ filiũ
& dm̃ &e hominem. Nec sicut dicimꝰ
filium agnũ dei: ñ solũ ioħe babtista
dicente ecce agnus dei. s etiam ioħe
eu̾głista uidente agnũ occisũ in apo
porum. Colũbam uͦ llam &e ignem: o¬
culis uiderunt quicũq uiderunt.
Quãꝗ de igne disceptari potest. utrũ
sita. Non enim ait. uid̾unt linguas
diuisas ułut ignem: s uisȩ sunt eis.
Non aũ sub eadem significatiot e
solemus dicere. uisum ẽ mͥ: q̃ dicimus
uidi. & in illis quidem sp̃alib iusis i

Expanded text:
libus oportebat, mutata atque conversa. libus oportebat, mutata atque conversa. Proinde, quanquam illa columba Spiritus dicta sit , et de illo igne cum diceretur, Visae sunt illis, inquit, linguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum, et coeperunt linquis logui, quemadmodum Spsicut per columbam: non tamen ita possumus diceaut et Deum et ignem, sicut dicimus Filium et Deum et hominem: nec sicut dicimus Filium agnum Dei, non solum Joanne Baptista dicente, Ecce Agnus Dei ; sed etiam Joanne evangelista vidente Agnum occisum in Apocporum. Columbam vero illam et ignem oculis viderunt, quicumque viderunt. Quanquam de igne disceptari potest, utrum sita. Non enim ait, Viderunt linguas divisas velut ignem; sed, Visae sunt eis. Non autem sub eadem significatione solemus dicere, Visum est mihi, qua dicimus, Vidi. Et in illis quidem spiritualibus visis im
Abbreviated transcription (Latin):
aliud u̾bum homo. Caro enĩ ꝓ hoĩe
posita ẽ. in eo quod ait. Uerbum caro
factum ẽ. Sicut illud. & uidebit om̃iᷤ
caro salutare dei. Non enim sine aĩa
uł sine m̃te: s ita om̃is caro: acsi di¬
ceretur om̃is homo. Non gͦ sic ẽ. as¬
sumpta creatura in qua appareret
sp̃s sc̃s: sicut assupta ẽ caro illa & hu¬
mana illa forma ex uͥgine maria.
Neq enim colũbam beatificauit sp̃s uł
illum flatum. uł ignem illum: sibiq
&r psone suȩ in unitatem hibitum ꝙ
uinxit in ȩt̾num : aut uͦ mutabilis et
conũtibilis ẽ. natura sp̃s scĩ. ut non hec
ex creatura fierent: s ipse in illud atq¬
in illud mutabilit̾ u̾teretur. sicut aqͣ
inglaciem: s apparuerunt ista sicut
oportune apparere debuerunt. creat᷑a
seruiente creatori : & ad nutũ eius incõ¬
mutabilit̾ in se ipso ꝑmanentis. ad
eum significandũ & demonstrandũ.
sicut significari & demonstrari morta¬

Expanded text:
aliud Verbum homo. Caro enim pro homine aliud Verbum homo. Caro enim pro homine posita est in eo quod ait, Verbum caro factum est : sicut et illud, Et videbit omnis caro pariter salutare Dei . Non enim sine anima vel sine mente: sed ita omnis caro, ac si diceretur, Omnis homo. Non ergo sic est assumpta creatura, in qua appareret Spiritus sanctus, sicut assumpta est caro illa et humana illa forma ex virgine Maria. Neque enim columbam beatificavit Spiritus, vel illum flatum, vel illum ignem, sibique et personae suae in unitatem habitumque conjunxit in aeternum: aut vero mutabilis et convertibilis est natura Spiritus sancti, ut non haec ex creatura fierent, sed ipse in illud atque illud mutabiliter verteretur, sicut aqua in glaciem. Sed apparuerunt ista, sicut opportune apparere debuerunt, creatura serviente Creatori, et ad nutum ejus incommutabiliter in se ipso permanentis, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari morta
Abbreviated transcription (Latin):
lo sonus quasi ferretur flatꝰ uehemes
&e uisȩ sunt illis linguȩ diuise sic̃ ignis
qui insedit suꝑ unum quemiq corum.
Hec oꝑatio usibilit exp̃ssa. & oculis ob¬
lata mortalib: missio sp̃s scĩ dicta ẽ.
Non ut appareret eus ipsa sub̾a. qua
& ipse iniuisibilis & incõmutabilis est.
sicut pat̾ & filius: s ut extĩoribꝰ iusis
hominũ corda cõmota. a tẽporali ma¬
nifestatione uenientis ad occultam
ȩtnitatem semꝑ p̾sentis conu̾terent᷑.¬
¶deo aũ nusquam scriptum ẽ. Yi:
ẽ. assumpta creatura. in qua appare¬
ret sp̃s ses: sicut assuptus ẽ. filiꝰ hoĩs
in qua forma ipsius dei u̾bi ꝑsona p̃¬
sentaretur: ñ ut hab̾et u̾bum dĩ sic̃
alii scĩ sapientes. s p̃ participib suis:
ñ utiq quod amplius habebaͣt u̾bum
ut eẽt quam cet̾i excellentiore. sapien¬
tia: s quod ipsum u̾bum erat. Aliud
ẽ. enim u̾bum in carne : aliud u̾bum
caro. Id÷ aliud ẽ. u̾bum in homine:

Expanded text:
lo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, lo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemqHaec operatio visibiliter expressa, et oculis oblata mortalibus, missio Spiritus sancti dicta est; non ut appareret ejus ipsa substantia, qua et ipse invisibilis et incommutabilis est; sicut pater et filius, sed ut exterioribus uisis hominum corda commota a temporali manifestatione uenientis ad occultum aeternitatis semper praesentis conuerterentdeo nusquam scriptum est quodest assumpta creatura in qua appareret Spiritus sanctus, sicut assumptus est Filius hominis in qua forma ipsius Dei Verbi persona prsentaretur: non ut haberet Verbum Dei, sicut alii sancti sapientes, sed prae participibus suis ; non utique quod amplius habebat Verbum, ut esset quam caeteri excellentiore sapientia, sed quod ipsum Verbum erat. Aliud est enim Verbum in carne, aliud Verbum caro; id est, aliud est Verbum in homine,
Abbreviated transcription (Latin):
increat᷑am uisibilem mutata. & tran¬
siens u̾teretur: ita missus intellig̾et᷑
filius. ut tantũ missus ñ etiam cum
patre mittens inueniretur. Cum uͦ
sic accepta ẽ. forma serui. ut maneret
incõmutabilis forma dĩ: manifestũ ẽ.
quod a patre &e filio ñ apparentib fac¬
tum sit quod appareret in filio. id est.
ab iniuisibili patre cum inuisibili filio
idem ipse filius uisibilis mitteretur.
Curgͦ ait. & ame ipso ñ ueni: Iam hoc
scđm formam serui dictum ẽ: Scđm
quam dictum ẽ. ego ñ iudico quẽquã
Sigͦ missus dicitur inquantũ apparuit
foris in creatura corporali. qui intusĩ
natura spiritali oculis mortaliũ sẽ
occultus ẽ: iam in ꝓmptu ẽ. inteli¬
gere. etiam de spũ scõ. cur missus et
ipse dicatur. Facta ẽ enim quedam
creature species ex tempore : in qua
uelut columba descendit : siue cum
decem dieb ꝑactis pꝰ eius ascensione
die pente costes factus ẽ subito de ce¬

Expanded text:
in creaturam uisibilem mutata et tranin creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictum est, secundum quam dictum est: ego non iudico quemquam. Si ergo missus dicitur, in quantum apparuit foris in creatura corporali qui intus in natura spiritali oculis mortalium semper occultus est, iam in promtu est intellegere etiam de spiritu sancto, cur missus etiam ipse dicatur. facta est enim quaedam creaturae species ex tempore, in qua uelut columba descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de cae
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum caro fieret ut habitaret ĩ nob̾.
Quȩ plenitudo tp̃ris cum uenisset: mi¬
sit deus filium suũ factũ ex muliere
id ÷ factum in tẽpore: ut incarnatum
u̾bum hominib appareret: quod ĩ ipso
u̾bo sine tẽpore erat in qͦ tpr̃e fieret.
Ordo quippe tẽporum. in et̃na dĩ sapi¬
entia sine tempore ẽ. Cum itaq hoc
apatre & filio factum eet. ut in carne
silius appareret : congruent̃ dictus ẽ.
missus ille qui in carne apparuit. mi¬
sisse ille qui in ea ñ apparuit. Qm̃ illa
que coram corporeis oculis foris gerunt᷑.
ab int̾iore apparatu naturȩ spiritalis ex¬
sistunt. ꝓptea. conuenient missa dñr.
Forma porro illa suscepti hominis. filii
ꝑsonã ẽ : non etiam patris. Quaꝓpt̃
pat̾ inuisibilis una cũ filio secũ inui¬
sibili. eũdem filium uisibilẽ faciendo.
misisse eum dictus ẽ. Qui si eo modo
uisibilis fieret. ut cum patre inuisibił
ẽẽ. desisteret: id÷ si sub̾a inuisibił u̾bi

Expanded text:
Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium suum, factum ex muliere , id est, factum in tempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; misisse autem ille qui in ea non apparuit. Quoniam illa quae coram corporab interiore apparatu naturae spiritalis exsistunt, propterea conuenienter missa dicuntur. forma porro illa suscepti hominis filii persona est, non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est si substantia inuisibilis uerbi
Abbreviated transcription (Latin):
de spu scõ. Nam etiam si ita queramꝰ
rebit: quomꝰ misit deus filium suũ: an¬
iussit ut ueniret atq ille iubenti optẽ¬
ꝑans uenit. an rogauit. an tantummͦ
admonuit. S quodlibet horũ sit: u̾bo
utiq factum ẽ. Dei aũ u̾bum: ipse ẽ.
dei filius. Quaꝑꝑ cum eũ pat̾ u̾bo mi¬
sit: a patre & u̾bo eius factũ e̾. ut mit¬
t̃etur. Ergo a patre & filio missus est.
idem filius: quia u̾bum patris ẽ. ipse
filius. Quis enim tam sacrilegã ĩduat
opinionem. ut putet tẽporale u̾bum
a patre factũ fuisse: ut et̾nus filius
mittẽtur & in carne appareret ex tem¬
pore.: S utiq in ipso dei u̾bo qđ erat
in pͥncipio apud dm̃. & deus erat : in
ipsa scł sapientia dei er̃at sine tẽpore
quo tẽpore illam in carne apparere o¬
portẽt. Itaq cũ sine ullo inicio tp̃ris
in pͥncipio e̾et u̾bum. & u̾bum esset
apud dm̃. & deus e̾e̾t u̾bum: sine ul¬
lo tẽpore in ipso u̾bo erat. quo tẽpore

Expanded text:
de Spiritu sancto. Nam etiam si ita quaeramus, de Spiritu sancto. Nam etiam si ita quaeramus, rebit: Quomodo misit Deus Filium suum? Jussit ut veniret, atque ille jubenti obtemperans venit; an rogavit, an tantummodo admonuit? Sed quodlibet horum sit, verbo utique factum est, Dei autem Verbum ipse est Dei Filius. Quapropter cum eum Pater verbo misit, a Patre et Verbo ejus factum est ut mitteretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius. Quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale verbum a Patre factum esse, ut aeternus Filius mitteretur et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo quod erat in principio apud Deum et Deus erat, in ipsa scilicet Sapientia Dei, sine tempore erat, quo tempore illam in carne apparere oporteret. Itaque cum sine ullo initio temporis in principio esset Verbum, et Verbum esset apud Deum, et Deus esset Verbum; sine ullo tempore in ipso Verbo erat, quo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur de aduentu suo futuro dicere:
iam inquit pat̾ eum misit: si ipse se
misit : Cui pͥmum respondeo. querens
ut dicat si potest. quomͦ eũ pat̾ scĩfica¬
uit: si ipse se scĩficauit. Utrũq enim
&̾ misit in hunc mundũ: uos dicitis q
blasphemas. qm̃ dixi filius dei sũ:
Alio aũ loco ait: & ꝓ eis ego scifico me
ipsum. Item quero. quomͦ eũ pat̾ tradi¬
dit: si ipse se tradidit. Utrũq enim
dicit apłs paulus. Qui filio in qͥt ꝓpͥo.
non peꝑcit : s ꝓ nob̾ om̃ib tradidit
illum. Alibi aũ de ipso saluatore ait.
Qui dilexit me. & tradidit semet ipsũ
ꝓme. Credo respondebit. si hec ꝓbe
sapit: quia una uoluntas ẽ. patris ⁊
filii. & inseparabilis oꝑatio. Sic gͦ in¬
telligat illam incarnationem. & ex
u̾gine natiuitatem. in qua filius in¬
telligitur missus: una eademq oꝑati¬
one patris & filii inseparabilit ce̾. factã:
ñ utiq inde separato sp̃u scõ. de qͦ aꝑ¬
te dicitur. Inuenta ẽ. in uto habens

Expanded text:
ligitur de adventu suo futuro dicere, iam" inquit "pater eum misit, si se ipse misit?" cui primum respondeo quaerens, ut dicat, si potest, quomodo eum pater sanctificauit, si se ipse sanctificauit. utrumque enim et misit in hunc mundum, vos dicitis, Quia blasphemas; quoniam dixi, Filius Dei sum . Alio autem loco ait: Et pro eis sanctifico me ipsum . Item quaero quomodo eum Pater tradidit, si se ipse tradidit? Utrumque enim dicit apostolus Paulus: Qui Filio, inquit, proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Alibi autem de ipso Salvatore ait: Qui me dilexit, et tradidit se ipsum pro me . Credo respondebit, si haec probe sapit, quia una voluntas est Patris et Filii, et inseparabilis operatio. Sic ergo intelligat illam incarnationem et ex Virgine nativitatem, in qua Filius intelligitur missus, una eademque operatione Patris et Filii inseparabiliter esse factam, non utique inde separato Spiritu sancto, de quo aperte dicitur, Inventa est in utero habens
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ dõ donante uidẽ
soluis. nec filii soluis: s amborum. &
ideo cõmunem qua iniucẽ se diligũt
pat̃ et filius. nob̾ insinuat caritatẽ.
Ut aũ nos exerc̾et sermo diunus: si
res in ꝓmptu sitas. s in abdito scru¬
tandas et ex abdito eruendas. ma¬
iox studio fecit inquiri. Non itaq
Quod si dixisset: si paruã partẽ qͥsti¬
onis istus abstulisset. S dixit. deus
caritas ẽ: ut incertũ sit. ⁊ idõ reqͥ¬
rendum: utrũ deus pat̾ sit caritas.
an deus filius. an deus sp̃s sc̃s: an ds
ipsa tͥnitas. Neq enim dicturi sumꝰ.
sit nomine: s quod donũ sit dĩ: sic̃
dictũ ẽ. dõ. tͣues patientia meaᷤ.¶ õ
nĩa patientia: s quod ab ipso nob̾÷
facile refellit. scriptaruĩ ipsa locutio.
c̃ale ẽ. enim tues patientia mea: qͥle
ẽ. dñe spes mea. & deus meus miscda
mea. & multa similia. Non est. aũ
dictum. dñe caritas mea. aut tu es
caritas mea: aut deus caritas mea.
s ita dictũ ẽ. deus caritas ẽ: sic dictũ

Expanded text:
quantum deo donante uideresolius nec filii solius, sed amborum, et 95 ideo communem, quia inuicem se diligunt pater et filius, nobis insinuat caritatem. ut autem nos exerceret sermo diuinus, non res in promtu sitas, sed in abdito scrutandas, ex abdito eruendas maiore studio fecit inquiri. non ita diquod si dixisset, non paruam partem quaestionis istius abstulisset; sed dixit: deus caritas est, ut incertum sit et ideo requirendum, utrum deus pater sit caritas an deus filius an deus spiritus sanctus an deus ipsa trinitas. neque enim dicturi sumus sit nomine, sed quod donum sit Dei; sicut dictum est de Deo: Tu es patientia mea. Non nostra patientia, sed quod ab ipso nobis est, facile refellit scripturarum ipsa locutio. tale est enim: tu es patientia mea quale est: domine, spes mea et: deus meus misericordia mea et multa similia. non est autem dictum: "domine, caritas mea" aut: "tu es caritas mea" aut: "deus, caritas mea," sed ita dictum est: deus caritas est, sicut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
plantate & rigante increm̃tum dat:
S cum ad nutum dm̃ aqua in uinũ
musitata celeritate conu̾sa ẽ: etiam
stultis fatentib ius diuna declarata
ẽ. Quis arbusta fronde ac fiore sollep̃¬
niter uestit: nisi deus: Uerũ cũ floru¬
it uirga sac̾dotis aaron: collocuta est
quodamodo cum dubitante humani¬
tate diuinitas. & lignis certe om̃ib
dis atq formandis: cõmunis ẽ. t̾rena
mat̾ies. & quis ea facit. nͥ qui dixit
ut ea t̾ra ꝓduceret: & in eodem u̾bo
suo que creauit regit atq agit : S
cum eãdem mat̾iam ex uͥga mohisi
in carnem serpentis ꝓrime ac uelocit
uertit: miracłm fuit rei quidem muta¬
bilis. s tamen musitata mutatio. Qͥs
aũ animat quęq uiua nascentia: nisi
qui &e illum serpentem ad horam sicut

Expanded text:
plantante et rigante incrementum dat? plantante et rigante incrementum dat? sed cum ad nutum domini aqua in uinum inusitata celeritate conuersa est, etiam stultis fatentibus uis diuina declarata est. quis arbusta fronde ac flore sollemniter uestit nisi deus? uerum cum floruit uirga sacerdotis Aaron, conlocuta est quodam modo cum dubitante humanitate diuinitas. et lignis certe omnibusdis atque formandis communis est terrena materies, et quis ea facit nisi qui dixit, ut haec terra produceret, et in eodem uerbo suo quae creauit regit atque agit? sed cum eandem materiam ex uirga Moysi in carnem serpentis proxime ac uelociter uertit, miraculum fuit rei quidem mutabilis, sed tamen inusitata mutatio. quis autem animat quaeque uiua nascentia nisi qui et illum serpentem ad horam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. om̃ib q sp̃ib quos creauit. int̾ius
secretiusq sublimior:.
i enim diuina totam sp̃alem
corporalemq administrante
creaturam. omium annorum certis
dieb aduocantur aquȩ maris: & ef¬
funduntur fuꝑ faciem t̾rȩ. S cum
hoc orante sc̃o helia factum ẽ: quia
p̃cesserat tam continua & tam longa
serenitas. ut fame defic̾ent homines:
nec illa hora qua ille dei seruus orauit.
aer ipse aliqua humida facie mox fu¬
turȩ pluiniȩ signa p̾tulerat: cõsecutis
tantis & tam uelocit himbrib appa¬
ruit ius diuina. quib illud dispensa¬
batur dabaturq nracłm. Ita deus
oꝑatur sollempnia fulgura atq tho¬
nitrua: S quia in monte syna. inu¬
sitato mͦ fielunt. uocesq illȩ ñ strepi¬
tu confuso ȩdebantur. s eis quȩdã sig¬
na dari certissimis indiciis apparebat.
miracula erant. Quis attrahit humo
rem ꝑ radicem uitis ad botrum. et
uinum facit. nisi deus: qui homine

Expanded text:
est, omnibusque spiritibus, quos creavit, interius est, omnibusque spiritibus, quos creavit, interius secrei enim divina totam spiritualem corporalemque administrante creaturam, omnium annorum certis diebus advocantur aquae maris, et effunduntur super faciem terrae. Sed cum hoc orante sancto Elia factum est, quia praecesserat tam continua et tam longa serenitas, ut deficerent fame homines, nec ea hora qua ille Dei servus oravit, aer ipse aliqua humida facie mox futurae pluviae signa praetulerat, consecutis tantis et tam velociter imbribus apparuit vis divina, quibus illud dabatur dispensabaturque miraculum . Ita Deus operatur solemnia fulgura atque tonitrua: sed quia in monte Sina inusitato modo fiebant, vocesque illae non strepitu confuso edebantur, sed eis quaedam signa dari certissimis indiciis apparebat, miracula erant rem per radicem uitis ad botrum et uinum facit nisi deus, qui et homine