comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
giegatim yuagantur. Iñ nebrodes ꝗcꝗd sicilia giquit
siue soli qͣa hois ingemo proxma ẽ his q oprima ui¬
dicantur n n ꝙ foẽtus derre centuripino ceoceo iunaitꝭ.
hic primum inuenta comedia: hic et cauillatio mnimi¬
ca mscenastetie hinc fuit dono aerchimendes qui iux
iderum aisciplina matheauri cõmentato᷑ fuit : ic̃
lais illa q̃ eligere puĩam malut q̃ fateri: Gentem ydo¬
pum testantur uast spetue. Lestugonum edes aomic
sit uocantur. Ceres inde magr̃a sationis feuctua¬
rie hic ibidem campus eunensis in fiorib semꝑ et
in om̃i Uerns die Quem ype ẽ ades cemersum fora¬
men quo Ditem piem ad raptus litere eaxeunte
tama ẽ lucẽ ausum in catina et sytacuias certa¬
men ẽ et ae illustrium frũm memoria quoꝵꝭ noia.
sibi diuerse rartes adoptant: Si catinenses audi¬
mui Anapus fuit et amphinorh. si qđ malut syra¬
cuse emantiam putabim et catonem. Catineses
tamen regio cãm dedit facto: in cum se etn& incẽ¬

Expanded text:
gregatim peruagantur: inde Nebrodes. Quidquid Sicilia gignit siue soli siue hominis ingenio, proximum est his quae optima iudicantur, nisi quod fetu terrae Centuripino croco uincitur. Hic primum inuenta comoedia; hic et cauillatio mimica in scaena stetit; hinc domo Archimedes qui iuxta siderum disciplinam machinarius commentor fuit; hinc Lais illa quae eligere patriam maluit quam fateri. Gentem Cyclopum testantur uasti specus; Laestrygonum sedes adhuc sic uocantur. Ceres inde magistra sationis fructuariae. Hic ibidem campus Hennensis in floribus semper et omni uernus die; quem propter est demersum foramen, qua Ditem patrem ad raptus Liberae exeuntem fama est lucem hausum. Inter Catinam et Syracusas certamen est de inlustrium fratrum memoria, quorum nomina sibi diuersae partes adoptant: si Catinenses audiamus, Anapius fuit et Amphinomus; si quod malunt Syracusae, Emantiam putabimus et Critonem; Catinensis tamen regio causam dedit facto. In quam se cum Aetnae incen
Abbreviated transcription (Latin):
cum siletur si mionent eybie epultabundus iocãe
eleuatur. et quasi miretꝭ uocis aultedinẽ ultia mor¬
qme intumesit. G elonium seagium teteo cocie
abigit yximantes. et itates dũo alter de qͦ se stealis
ũpsit fueuit recunda siet alter quẽ si facũde hiuseut. uec¬
tipir in scerilitate: dtagnum uretensium sepen¬

Expanded text:
insonent tibiae, exultabundus ad cantus eleuatur, et quasi miretur uocis dulcedinem, ultra margines intumescit. Gelonium stagnum taetro odore abigit proximantes. Ibi et fontes duo, alter de quo si sterilis sumpserit fecundatur, alter quem si fecunda hauserit uertitur in sterilitate
Abbreviated transcription (Latin):
cim ferfica adest tpus ⁊ostis ciobes ey couont
dinde uecilis mnuecsum iuppositis mitaitu cexa
cratium sit contegũt subter auata et ne opeumenta
lesmt si forte lignoro tassa uenti auterante hane sreuẽ compo¬
mũt terra quãm egesserãt um putetis ege excitasseat.
sic niat moluntur informi arcessu inec trtuta adeo ut
ad pagas tr meteatur entus uł maressus. fautis qui
dimittar ao pastus m orbu desanatur. qui excipil ⁊e¬
uertentes uersus oeasum ẽ uł luꝵ et morantes excitet
et receptus nõ denegatire lauature aluũ adurisis flarib
Ius uolant qͥbus pluuuier longiuis rferatire uditãt nt̾
aauenas qui grgtus ẽ yxius accedũt et q̃tum intellgi
datie uelat uemi blandus adulantur : Siquis erit
gerus alteass muolant et imxugnant: edem saram
dii die celebiant studia huismodi fiquis irbuunt pli¬

Expanded text:
Cum fetificum adest tempus, rostro scrobes excavant, deinde surculis inversum superpositis imitantur texta cratium: sic contegunt subtercavata et ne operimenta si desint, forte lignorum cassa venti auferant, hanc struicem premunt terra quam egesserant cum puteos excitarent. Sic nidos moliuntur bifori accessu, nec fortuitu, adeo ut ad plagas dimittit, ad pastus in ortum destinatur, qui excipit reuertentes uersus occasui est, ut lux et morantes excitet et receptui non denegetur. Leuaturae aluum aduersis flatibus subuolant, quibus proluuies longius auferatur. Iudicant inter aduenas: qui Graecus est propius accedunt et quantum intellegi datur ut ciuem blandius adulantur, si quis erit gentis alterius, inuolant et inpugnant. Aedem sacram omni die celebrant studio eiusmodi: aquis imbuunt pl
Abbreviated transcription (Latin):
torias antet edũt. quibus a sono douore uocumen
datire siue gm̃giuas q̃ ureuiores licet subciliorbus
ti modis insonant aut muurnom quȩ m accentus
exeunt acutissimos. aut lydias quas et turarias di¬
cunt uel chorinthias oitunt uit egyotias alias us
a musias ꝑ diuerias offinorꝭ et nõĩum /ses eparatas
ia alesina regione ons alias quietꝰ et tranq uillue

Expanded text:
torias quibus a sono clariore uocamen datur, siue gingrinas quae breuiores licet subtilioribus tamen modis insonant, aut miluinas quae in accentus exeunt acutissimos, aut Lydias quas et turarias dicunt, uel Corinthias uel Aegyptias aliasue a musicis per diuersas officiorum et nominum species separatas. In Halesina regione fons alias quietus et tra
Abbreviated transcription (Latin):
imitari ebuietatẽ ensibus fautiatis de aitu iste sunt
de locis et yplis q̃ sequũtur. Seumonẽ accolũe uextio
latru dense late bessors qͦ multa noĩa adusq mestũ
amne qui radices pagnei arcumfint hebrura odusio¬
rum solum fundit. qui fluu decorrt me pantur deiõ¬
dende hemus ex milib passium trrduus cuss auersa. sice
igete Sarmathe serihe et oluuĩe insidũt naciones
penticũ lictus sosthonia gens ootinet q̃ nato ioi erghes
quẽ iue accors siue cantuur secceta in yerchio
ymontoris agitasse daoietradũt. Semor stagnũ oilto¬
nium net loñge regio maronia in qua syra opp̃
fuit equor diomedis stabulum is excessit ꝑuo solumq
uestigium terris adhuc durat : Inde nõ ycut urbs ab¬
dera quã diometis orõ et condidit et aͥ se sie uecauit
moꝵ democuti aori oinsici ac si uerũ umit ideo
nobilite hãc fibderam clympiade prima et tucesuma

Expanded text:
imitari ebrietatem sensibus sauciatis. De ritu ista sunt, de locis et populis quae secuntur. Strymonem accolunt dextro latere Denseletae, Bessorum quoque multa nomina ad usque Mestum amnem, qui radices Pangaei circumfluit. Hebrum Odrysarum solum fundit, qui fluuius excurrit inter Prium arduus, cuius auersa Moesi Getae Sarmatae Scythae et plurimae insidunt nationes. Ponticum litus Sithonia gens obtinet, quae nato ibi Orpheo quem siue sacrorum siue cantuum secreta in Sperchiuo promunturio agitasse tradunt. Deinde stagnum Bistonium. Nec longe regio Maronia, in qua Tirida oppidum fuit equorum Diomedis stabulum; sed cessit aeuo solumque turris uestigium adhuc durat. Inde non procul urbs Abdera, quam Diomedis soror et condidit et a se sic uocauit, mox Democriti domus physici ac si uerum rimere, ideo nobilior. Hanc Abderam olympiade prima et tricesima
Abbreviated transcription (Latin):
mis asignandum ẽ distusis ꝑmontorus Triquerra sp̃e
riguratur. Uachina asbecti in pelorenensem et me¬
uidiana uragam aiugie yelorias aduersa Ueserio
Italiam uidet. Lily beum in affricã extenduf. Interq
pelorias prestat laudato unito soli temrameato ꝙ neq
humido in lutu maderiat neq fatistat in puluerem
iccitate ea ubi introrsum ⁊ ecedie et in latibuamẽ
panditur tees latꝰ ortnee. quors unsi ꝙ piscium copio¬
us ẽ nõ eꝗdem ad miraculum duxgrim s ꝙei pxa¬
mãs ꝯpresis arbusts mt̾ uirgultor epaca teraꝵ nutuiat
et aomisis uenatin yer terreios tramites quib pedesta
accessus recipit dupatẽ uii candi Uenendi q urgbeat
uoluptater Nñatur it eximia etium ara ⁊ceum appat¬

Expanded text:
mis adsignandum est, diffusis prominentibus triquetra specie mis adsignandum est, diffusis prominentibus triquetra specie figuratur. Pachynus aspectus in Peloponnesum et meridianam plagam dirigit, Pelorias aduersa uespero Italiam uidet, Lilybaeum in Africam extenditur. Inter quae Pelorias praestat laudata unico soli temperamento, quod neque umido in lutum madefiat neque fatiscat in puluerem siccitate. Ea ubi introrsum recedit et in latitudinem panditur, tres lacus optinet, quorum unus quod piscium copiosus est, non equidem ad miraculum duxerim. Sed mans condensus arbustis inter uirgultorum opaca feras nutriat et admissis uenantibus per terrenos tramites, quibus pedestres accessus excipit, duplicem piscandi uenandique praebeat uoluptatem, numeratur inter eximia. Tertium ara sacrum adpro
Abbreviated transcription (Latin):
cõmalis seruit: Stagna pestilentissia hibernȩ pluuix
m esliua penuria reseruatꝭ Nam hõ garaus
opem plutimã de imbado celo ht̃: hoc colectoneũ derascitua¬
ut suficiãt usu ubi aefecerint caturigines q̃ ea uictum¬
usurpari solent fontes sane calioi et salubres aliquot
Locis efferuescunt qui medelas afterũt. aue solidant
ossa fracta aut adoient. N solifugis iniertum Uenenũ
aut et oculauas dissipant egrituomes: S qui oculis
medentur. et coarguondis ualgnt furibi.: Nam iquis
acramento raptum negant lumina aquis obtrectat
ubi perurriũ nõ est cerm̃t tlarius: si perfidia abruit
detegitur facin xcitate et captus oculis. aamissum¬
i Respiciamus ad ordinẽ tp̃ͣium uł lotorũ post sar¬
dimam resuocant sicilȩ primum ꝙ ueraq insula
in romanum arbiteatum redacta niidem tg̃ab facta
C. flamim pextor sertiti une aade quo treto siculo es¬
cipitur nomen sardi mauis. Ergo quia siclia cun pa-¬

Expanded text:
commodis seruit. Stagna pisculentissima. Hibernae pluuiae commodis seruit. Stagna pisculentissima. Hibernae pluuiae in aestiuam penuriam reseruantur, nam homo Sardus opem plurimam de imbut sufficiat usui ubi defecerint scaturrigines. Fontes calidi et salubres aliquot locis efferuescunt, qui medelas afferunt aut solidant ossa fracta aut abolent a solifugis insertum uenenum aut etiam ocularias dissipant aegritudines. Sed qui oculis medentur, et coarguendis ualent furibus; nam quisquis sacramento raptum negat, lumina aquis adtrectat; ubi periurium non est, cernit clarius, si perfidia abnuit, detegitur facinus caecitate, et captus oculis admissumV Si respiciamus ad ordinem temporum uel locorum, post Sardiniam res uocant Siculae. Primo quod utraque insula in Romanum arbitratum redacta iisdem temporibus facta C. Flaminius praetor sortiti sint. Adde quod freto Siculo excipitur nomen Sardi maris. Ergo Sicilia, quod cum pri
Abbreviated transcription (Latin):
nre petentiam in certaminib quȩ contra magos hũt.
dicere ut sardus hercales noraꝵ meecurio ꝓcegati rũ
ꝑmeauissent a sardo terre. a norace Norx oppᵒ noti
datum Mox austetũ regnando his ꝓximũ murbe
nis seiug̃es usq ad /egentes ad unũ morẽ ꝯiugaste
imꝑuna et insolentia uł aspnat. S ut hoc et lolaun
qui idid locorpagros ibi insedit. Rexterea et lim
ses et lorcenset transeam: Sardinia e ꝗde abũda
erpentio. s ꝙ alus locis serpes haͤ soli fuga sardis
agris ꝑ c̃al ꝑexiguum aranei pormã: Solifuga dcã
ꝙ diem fugiat. In metallis argentaris piurima est:
nam solum ilus argenti aiẽs e. acultum reptat et
ꝑ imprudentiã sursedentih pestem facit Hiuc incõrlo
iusto largius: ea si eculio futut nes uentih nerues greahit
diducit rictir ora ut qui mnt̾tera appetut intereant ue¬
lut fane ridenturm. Contra quiega aquans ẽ uaue

Expanded text:
naturae potentiam in certaminibus quae contra magos habuit. IV naturae potentiam in certaminibus quae contra magos habuit. IV dicere ut Sardus Hercule, Norax Mercurio procreati cum permeauissent, a Sardo terrae, a Norace Norae oppido nomen datum, mox Aristaeum regnando his proximum in urbe nis, seiuges usque ad se gentes ad unum morem coniugasse, imperium ex insolentia nihil aspernatas. Sed ut haec et Iolaum, qui ad id nses et Locrenses transeamus, Sardinia est quidem absque serpentibus. Sed quod aliis locis serpens, hoc solifuga Sardis agris, animal perexiguum aranei forma, solifuga dicta quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, nam solum illud argenti diues est; occultim reptat et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Huic incommodo iusto largius. Ea si edulio fuerit nescientibus, neruos contrahit, diducit rictu ora, ut qui mortem oppetunt intereant facie ridentium. Contra quidquid aquarum est uarie
Abbreviated transcription (Latin):
uel columbariati auium hui nõis mẽem. Uel itacesiõ
homero noĩatam alies q letas nõ secus me̾ quas
corsicam plurimi in ditendo latius circũuecti plenissi¬
mam nirrandi absoluerunt diligentiã. nihilq omis¬
um qđ ⁊etcactaui nõ sit suꝑuacuum ut exordum
meolis iygures dearũt et oppida ibi extructa st ut
colonias ibi deduxerint marus et syla ut ip̃a ly¬
qustia simn eqre abuatue. S ho facessant Necum agee
tersicans ꝙ in eo agro ungun ẽ: Solus edit lapidea¬
quẽ cathochiden uecant fastu dignissimum maiõ est rȩ¬
teus gas ornamentuꝵ destimnatir. net tã gr̃mns
q̃ tautes Idem mpqites manꝰ detinet ita /e uinttis¬
I corporib annectens ut cã ip̃is heieat ꝗh tangitĩ sic ni
mese uellus uelut de glutino lentiore nesno ꝗd pariatq
gũmi. Accipimus hemocritũ abdeatem ostentatione
sccupuli his freq̃ntissime usum ao ꝓbandur occiltam

Expanded text:
uel Columbariam auium hoc nominis matrem, uel Ithacesiam uel Columbariam auium hoc nominis matrem, uel Ithacesiam Homero nominatam, aliasque laetas non secus. Inter quas Corsicam plurimi in dicendo latius circumuecti plenissima narrandi absoluerunt diligentia, nihilque omissum quod retractanti non sit superuacuum: ut exordium incolis Ligures dederint, ut oppida extructa sint, ut colonias ibi deduxerint Marius et Sulla, ut ipsam Ligustici sinus aequor adluat. Sed haec facessant. Verum ager Corsicanus, quod in eo agro unicum est, solus edit quem catochiten uocant lapidem fatu dignissimum. Maior est ceteris qui ad ornatum destinantur nec tam gemma am cautes. Idem inpositas manus detinet, ita se iunctis corporibus adnectens ut cum ipso haereant quibus tangitur; sic ei inest uelut de glutino lentiore nescio quid par atque gummi. Accipimus Democritum Abderiten ostentatione scrupuli huius frequenter usum ad probandam occultam
Abbreviated transcription (Latin):
uenti excitatur ⁊ hodanus seuit: et cum serenũ ẽ. etq
iõ inter tres eurorę maximos flauis et hũc computĩt
Aque qͦ sextiue eo loco claruerunt quonda hyberna cõ¬
sulis postea exculta menib: quaꝵ talor olim accio exha¬
latus per tyra uaporauit. Nec iã e par famȩ guous
si grgcias cogitemꝰ prȩtat respicere attus tarentinũ:
Inde a ꝓmontorio qđ agr̃anari uigiam uocãt athaie¬
cursum destinatib citissima nauigatio est
Rectendus hinc stylus ẽ Terraꝵ uocãt alie et
longum ẽ ut moratim insulaꝵe diũm oras legamus:
quarcũc ꝑmonteria Italita spectãt. qͣuis spariẽ recesis
amꝑnissimis et quodam naturȩ q̃ spectaculo expositȩ
nõ erant omittendȩ̨: S q̃tum residendũ ẽ si dilatis
q̃ precipua st ꝑ quam desidiam aut randataoriã aut
prochitam ditemus aut ferri in liuam feracẽ. aut
caprariam quã greci dicunt aut plana¬
iam de facie supinatis uł ulissi eriorib sit uocatam

Expanded text:
uentis excitatur, Rodanus saeuit et cum serenum est, atque ideo inter tres Europae maximos fluuios et hunc computant. Aquae quoque Sextiae illic obclaruerunt, quondam hiberna consulis, postea excultae moenibus; quarum calor olim acrior exhalatus per tempora euaporauit nec iam par est famae prioris. Si Graecias cogitemus, praestat respicere litus Tarentinum; unde a promunturio, quod Acran Iapygiam uocant, Achaiam destinantibus citissima nauigatio est. III Flectendus hinc stilus est: terrarum uocant aliae, et longum est, ut moratim insularum omnium oras legamus, quascumque promunturia Italica prospectant; quamuis sparsae recessibus amoenissimis et quodam naturae quasi spectaculo expositae non erant omittendae; sed quantum residendum est, si dilatis quae praecipua sunt per quandam desidiam, aut Pandateriam aut Prochytam dicamus, aut ferri Iluam feracem, aut Caprariam quam Graeci Aegilon dicunt, aut Planasiam de facie supinati sic uocatam,
Abbreviated transcription (Latin):
hut yceritatis quoꝵ teuge adhuc meonditous
Salusfianoꝵ udentirr. postmodum diuo clandios
pcintipe babbaram noĩe et herabia adouctum no¬
uẽ redum et totidem untiars. S añsugum
anis mille ferme nõ appariue tema huimoda

Expanded text:
ceritatis, quorum reliquiae adhuc in conditorio Sallustianorum uidentur; postmodum diuo Claudio principe Gabbaram nomine ex Arabia aduectum nouem pedum et totidem unciarum. Sed ante Augustum annis mille ferme non apparuit forma huiusmodi,
Abbreviated transcription (Latin):
uium certaminũ obut. Sane alectori traditꝭ qui
lapis sp̃e coistasina fabe mõ in gali naceoꝵ uenteitulis
iuenitur. aptꝰ ut dñt preliantib. Nulo porrõ ar¬
ꝗnii puisci tr̃ub emicut Iam uõ qui deflexum
aium referat aa solitudinum tãs q̃tum artifias
naturx ingeniũ dep̃hendit nterdum n ad genus
pectant et ꝑ sobolem intamilias teansitꝰ facũat

Expanded text:
rtaminum obiit. Sane alectoria usus traditur, qui lapis specie crystallina, fabae modo, in gallinaceorum uentriculis inuenitur, aptus ut dicunt proeliantibus. Milon porro Tarquinii Prisci temporibus emicuit. Iam uero qui deflexum animum referat ad similitudinum causas, quantum artificis naturae ingenium deprehendet! Interdum enim ad genus specta
Abbreviated transcription (Latin):
ro eius templi addiderũt qđ mnitatꝰ uirtutemn
paten melis plras sardino liberass. inter or̃a
obolen cogitatio. Sternatatio post coitũ cauẽda ne
pius semen excutiat impalsus repentins ꝗ̃ penetralih
se m̃ris insinuet humor uaterni. q si ñalis ma ogse¬
tit detims a conceptu dies doloce grauidas admone¬
uie: Iam mae incipiet et capitis in quetitudo et caliti¬
ne iunsus hebetabitꝭ. eyboꝵ queq fastidus stomachidiũ¬
detue cupido conuenit eteda pͥmũ et omũsa for
pane si corpusculum in marẽ figuretꝰ meliõ ẽ colo graui¬
dis et plenige partitudo uteri. Seniq a quadragesimo
die motꝰ sexus tlter nonagesimo primũ die palri¬
tat. et concepta femina getantis uultum pallore i¬
ficit crura q urepetit languida tarditate in utes
sexu cum capilli germinant nicõmodũ maisẽ fito pe¬
nilumuis auctior egritudo q̃đ tr̃us ẽt editis semper
nocet. Cum salsiore xcas edit grauida ungulis co¬
ret yartus. At cum yye ao uteium liberandum uene¬

Expanded text:
derunt, quod imitatus uirtutem patrui malis plurimis Sardiniam liberasset. Ante omnia subolem cogitantibus sternutatio post coitus cauenda, ne prius semen excutiat inpulsus repentinus, quam penetralibus se matris insinuet umor paternus. Quod si natalis materia haeserit, decimus a conceptu dies dolore grauidas admonebit. Iam inde incipiet et capitis inquietudo, et caligine uisus hebetabitur; ciborum quoque fastidiis stomachi claudetur cupido. Conuenit inter omnes, corane si corpusculum in marem figuretur, melior est color grauidis et pronior partitudo uteri, denique a quadragesimo die motus. alter sexus nonagesimo primum die palpitat et concepta femina gestantis uultum pallore inficit, crura quoque praepedit languida tarditate. In utroque sexu cum capilli germinant, incommodum maius est fitque pleniluniis auctior aegritudo, quod tempus etiam editis semper nocet. Cum salsiores escas edit grauida, unguiculis caret partus. At cum prope ad uterum liberandum uene
Abbreviated transcription (Latin):
tuise post has leco iosa piu series ybat. Ergo calia
in latium anbq ante a iberimi nostus udusq ly¬
rim amnẽ ytinerat uniuersa qurgit a ugis¬
alpum uouecta ad regrium uertitem et utora
Buutioꝵ quom mari ad meudiem uersus ꝑtendits
mae pcedens paulaam se Aypemuni ments ab¬
olo scail yocuitate amylioe q̃ latitudint uorlo¬
quis abut in coenua auo sanditir quor alterũ ion
tm spectat egͥi alberua sicilum. iter quas peo¬
ammentias nõ uno margnie accessem insinuali
foeti iecipit. Sed longius pioiettis esus ac perdaliã¬
cibus dsinotim piomontouis pelagus accipit. Ioi obuas¬
auspalsim notemus aices luentiȩ q laca reno
egms tustes fugulata e Regmi salts ueltorat : plle cot

Expanded text:
fuisse post has loco ipsa aeui series probat. Ergo Italia, fuisse post has loco ipsa aeui series probat. Ergo Italia, in qua Latium antiquum antea a Tiberis ostiis ad usque Lirim amnem Alpium, porrecta ad Reginum uerticem et litora Bruttiorum, quo in maria meridiem uersus protenditur. Inde procedens paulatim se Appennini montis dofolio, scilicet proceritate amplior quam latitudine. Vbi longius abiit, in cornua duo scinditur, quorum alterum Ionectat aequor, alterum Siculum; inter quas prominentias non uno margine accessum insinuati freti recipit, sed linguis proiectis saepius ac procurrentibus distinctum promunturiis pelagus accipit, ibi, ut obuia sparsim notemus, arces Tarentinae, Scylacea regio uetustas fabulata e
Abbreviated transcription (Latin):
ut hemina tradidit socus nõ ampli sexcentis mn egᵒ
laurenti uosinsse castra ibi cͥum himulaciũ qã secus
d diomede palladũ suscipit tab q mos umris com
labno regnat Iocia potestate ꝗngentib igeuioi ab eo
accertis quo defuncto sũmam biennio adetus apus
Nimicum apparere desinit anno septimo pr̃is q maige¬
tis et nomen datum ẽ. Seinde ꝯstituta ab Nscanio lõ¬
olimpiade interfuit. Cuius q libium ad cornelium
usq syllam pontifices nr̃i consulebant. tũc .a una
cum capitolio igni assumpt ẽ. nam uriores Iarꝗ:¬
nio supbo partius mretium offerente qͣ postulabatũ
ip̃a excusserat. hui eyulciũ i siclio aahuc manet
Pelpbicam aut sybillam añ troiana bella uatiarna¬
tam bocchus autumat. cui plurimos uersus operi
suo homerum mnieruisse maitestat hant eui yhilem
Euthea annis aliqͦt intercedentib miecuta est
alia magnifica lesbios amissuros imperium moris nũ¬
to ante yremoniue q̃ ia acratiet ta cumonã tertio

Expanded text:
dit, sociis non amplius sescentis, in agro Laurenti posuisse castra; ubi dum simulacrum, quod secum citur, a Diomede Palladium suscepit, tribusque mox annis cum Latino regnat socia potestate, quingentis iugeribus ab eo acceptis; quo defuncto summam biennio adeptus apud Numicium parere desiit anno septimo. Patris Indigetis ei nomen datum. Deinde constituta ab Ascanio lonolympiade interfuit cuiusque librum ad Cornelium usque Sullam pontifices nostri consulebant; tunc enim una cum Capitolio igni absumptus est; nam priores duo, Tarquinio Superbo parcius pretium offerente quam postulabatur, ipsa exusserat. Huius sepulcrum in Sicilia adhuc manet. Delphicam autem Sibyllam ante Troiana bella uaticinatam Bocchus autumat, cuius plurimos uersus operi suo Homerum inseruisse manifestat. Hanc Herophilen Erythraea annis aliquot intercedentibus insecuta est alia magnifica Lesbios amissuros imperium maris multo ante praemonuit quam id accideret. Ita Cumanam tertio
Abbreviated transcription (Latin):
pmarai phanum et sidiace yhanum signũ diane. Uaro
opinatꝭ duo in boetis ẽẽ flũa nam acet separari.
mitaculo t̾a nõ discrepante. Quorꝭ all̾ si ouillum pet̾
aebibat pulum fieri coloris q induerat alteus raustu
quetũq uelieeum iusca sint inde candidum uerti. Ad¬
aidit etiam uderi ibi yuteum yestilentẽ cuss uqi mors
ẽ haurienti. uerdices sane cũ ubiq uberȩ sat ut aues
uniuerse n boetia tõ se nec cã uolant sui ueis ui n¬

Expanded text:
cae signum Dianae. Varro opinatur duo in Boeotia esse flumina, natura licet separi, miraculo tamen non discrepante: quorum alterum si ouillum pecus debibat, pullum fieri coloris quod induerit, alterius haustu quaecumque uellerum fusca sint in candidum uerti. Addit uideri ibi puteum pestilentem, cuius liquor mors est haurientibus. Perdices sane cum ubique liberae sint ut aues uniuersae, in Boeotia non sunt nec cum uolant sui iuris, s
Abbreviated transcription (Latin):
printiputur puaititiȩ. Ae sulpitia pr̃tuli pilia n. fuli
fla i srin censucia om̃iur mationais e centũ yda¬
rissimis hiuo temere delecta ẽ. q̃ simulaciũ u eneus
ut syilini libri monebant dedidret. Nuoo attinet
ad riului felicitatis nec dum teptꝰ qui felix cene¬
ui uiio de bueuit: Nam cornelues syla acũs potiuis
q̃ suit felis Tolam eẽ certe beatum cortyna dol¬
dum iudit qiuit ꝗ in angusissimo arcadis angulo pat¬
uperi di solt dñs nurq̃ eg̃dessus pom tespitos tertieios

Expanded text:
. At Sulpicia Paterculi filia, M. Fulvii Flacci uxor, censura omnium matronarum e centum probatissimis haud temere delecta est, quae simulacrum Veneris, ut Sibyllini libri monebant, dedicaret. Quod attinet ad titulum felicitatis, necdum repertus est, qui felix censeri iure debuerit: namque Cornelius Sulla dictus potius est quam fuit felix. Solum certe beatum cortina Aglaum iudicavit, qui in angustissimo Arcadiae angulo pauperis soli dominus numquam egressus paterni cespitis terminos
Abbreviated transcription (Latin):
lites gergius itantũ int̾ duces imoͣ ueuis dicam
iter om̃es hoĩes sesar dictator emituie. huues
olacatis quinqͣ gesies et bis dimicauit: A. Marcellũ
oug upergressus qui nouies et tucies pari mõ pus¬
iat pelratus Adhȩt nullus celerius s ccipsib  nemo
uelocius legib. Quaternas et eplas perhibet sous du¬
ctasse benignitate adeo preditꝰ ut quos armis sube¬
gerat tlementia magis uicerat: Cyrus memo¬
uie bong inclaruit qui in exercitu ciuuum nu¬
merosissimo prefiut noĩatim singulos allo q̃ babrr
faciebat hoc ide in upło ro. scipio. Ey et opiũ¬

Expanded text:
 Sergius, tantum inter duces, immo ut uerius dicam inter omnes homines Caesar dictator enituit. Huius conlatis quinquagies et bis dimicauit, M. Marcellum solus supergressus, qui nouies et tricies pari modo fuerat proeliatus. Ad haec nullus celerius scripsit, nemo uelocius legit: quaternas etiam epistolas perhibetur simul dictasse; benignitate adeo praeditus, ut quos armis subegerat clementia magis uicerit. Cyrus memoriae bono inclaruit, qui in exercitu, cui numerosissimo praefuit, nominatim singulos adloquebatur. Fecit hoc idem in populo
Abbreviated transcription (Latin):
se ferat rer imagmes. Inde anulus pyrrhi regis
qui aduersus ramanos uella gessit nõ ignobilis fa¬
ma fuit: cui gẽma achates erat in quo musȩ cum
insignaibus suis singulȩ et apollo tenens cytharam
uiaẽbatur nõ impressis siguris d ingenitis nẽ dĩa¬
islocis patet sat creta quẽ curallii achatem
uccant curalio similem. s illitum quetis auro
mtantim et icorsionum ittab resisfeatem. Dat h¬
dia redaenten nũs nemorꝭ nt̃ aĩalium facies quẽ
uidisse oculis fauet. quiq intra os receptus sedat
sitim. sunt et qui usto redolent myrex odocre Acba¬
tes ianguineis maculis rubesat & qui maꝵ ybatꝭ
utream hñt ꝑspicaatatem iut cypeuis. Num qui st¬
ambitus huis insulȩ cauditꝭ taciere tribus milious
lia absunt. Itali uulcanias utant nã et ip̃a na soli
ignea per oculta comeitia mutuantur etnȩ rncer¬
dia aut subministrãt: hc acã sedes deo igniũ nũo sut

Expanded text:
aeferat rerum imagines. Vnde anulus Pyrrhi regis, aeferat rerum imagines. Vnde anulus Pyrrhi regis, qui aduersus Romanos bella gessit, non ignobilis famae fuit, cuius gemma achates erat, in quo nouem Musae cum insignibus suis singulae et Apollo tenens citharam uidebantur, non inpressis figuris sed ingenitis. Nunc diuersis locis paret. Dat Creta quem curalliachaten uocant curallio similem, sed inlitum guttis aurmicantibus et scorpionum ictibus resistentem. Dat India reddentem nunc nemorum nunc animalium facies, quem uidisse oculis fauet quique intra os receptus sedat sitim. Sunt et qui usti redolent myrrhae odorem: haemachates sanguineis maculis inrubescit; sed qui maxime probantur uitream habent perspicambitus huius insulae clauditur stadiorum tribus milibus. lia absunt. Itali Vulcanias uocant, nam et ipsa natura soli ignea: per occulta commercia aut mutuantur Aetnae incendia aut subministrant. Hic dicta sedes deo ignium. Numero s
Abbreviated transcription (Latin):
abigit yximantes. et pates aũo alter ae qͦ sesterllis
titur in sceriitate. Sagnum yretensium serpen¬
tib nogium hõi saluture. In agro agrigentino oleũ
uynatatno pinque hꝑret harundinum comis. De
assiduo uolutabro equar capillamentis legitur unquetum
meditun q armentarios meedos te linge mee
collis uulcani in quo qui diune rei operatur linguo
uitrea sapersteuunt: nec ignii appositus in hãc congeriẽ
cum ysicias intulerrt. si adest deus si saccum ꝓbatur
armenta licet uiridia sponte concipiũt et nullo in¬
slagrante halitu ab ipso nuie fit aiccendium. Ibi epu¬
lantis alludit flamina flexuosis extessib uagabundo
quẽ contigerit nõ adurie nec alius ẽ q̃ imãgo nũtia
perfecti rite uoti. dem ager agrigentinus eruptat
Limosas scatarigines et ut uens fontium iufficiat
te fluĩs ripis repertum nõ ulem cum ibi thum
ueniretar. quipre intet sccibentes eum uene nabrali¬
bus sie notant tormis uł cum oytimus ẽ uarias pie¬

Expanded text:
terilis titur in sterilitatem. Stagnum Petrensium serpentibus noxium est, homini salutare. In lacu Agrigentino oleum supernatat; hoc pingue haeret harundinum comis de assiduo uolutabro, e quarum capillamentis legitur unguentum medicum contra armentarios morbos. Nec longe inde collis Vulcanius, in quo quiuitea super aras struunt nec ignis adponitur in hanc congeriem; cum prosicias intulerint, si adest deus, si sacrum probetur, sarmenta licet uiridia sponte concipiunt et nullo inflagrante halitu ab ipso numine fit accendium. Ibi epulantes adludit flamma, quae flexuosis excessibus uagabunda quem contigerit non adurit nec aliud est quam imago nuntia perfecti rite uoti. Idem ager Agrigentinus eructat limosas scaturrigines et ut uenae fontium sufficiunt tae fluminis ripis repertum, non uilem, cum ibi tantum inueniretur, quippe interscribentes eum uenae naturalibus sic notant formis, ut cum optimus est uarias pr
Abbreviated transcription (Latin):
tamis oraculo monitis auicti implesse congitudrit
tubitoꝵ septem. Scuipta qs q̃ ep antiꝗtate memo¬
rix accesserũt in fidem ueli ha ẽt receyerunt
ꝙ bello cretico cum elata fliua plus ꝗͣ ui amnica ter¬
ras ⁊upissent post dis cessum fluctium tͥnt̾ plurma
quas auditu refucauerant oculis petitos nõ omis erim
Salamne e uthimenis filium eeuisse i tuennum tus
cubita Iublimitatis. S incessu taraũ Sensu hebetem.
robusta uoce. pubtitate festra. statm q obi essun
noebis plurmis immoderatis egatuamua supplicus
compese preoritem morementi celeritatẽ. Mensi
re cõ bifariam conuenit nã q̃tum manib expassis
itra digitos longissimꝰ modus ẽ cãtum ꝯstat ẽẽ me
leue frmtatis maioe. Unde altera gesticulatorib
gnrtior e alta oneri fexundo accomodatio. pudo¬
rs disaplinã et int̾ defucta torpora ña dii reme
na prona flutãt feminars: Uerum ut ad ynitita¬
a mr̃e locat eeł ad caprarios pastus ludicro leporẽ

Expanded text:
o monitis, discimus implesse longitudinem cubitorum septem. Scripta quoque quae ex antiquitate memorias accersunt in fidem ueri hoc etiam receperunt, quod bello Cretico, cum elata flumina plus quam ui amnica terras rupissent, post discessum fluctuum inter plura quod auditu refutaverant, oculis potitos. Non omiserim Salamine Euthymenis filium crevisse in triennio tria cubita sublimitatis, sed incessu tardum, sensu hebetem, robusta voce, pubertate festina, statimque obsessum morbis plurimis, inmoderatis aegconpensasse praecipitem incrementi celeritatem. Mensurae ratio bifariam conuenit; nam quantus manibus expansis inter digitos longissimos modus est, tantum constat esse inter laeuae firmitas maior; unde altera gesticulationibus promptior est, altera oneri ferundo accommodatior. Pudoris disciplinam etiam inter defuncta corpora natura discreuit; na, prona fluitant feminarum. Verum ut ad pernicitaa matre locatus esset ad caprarios pastus, ludicro leporem
Abbreviated transcription (Latin):
reat xuiii ã nur agens: qui tũ ynapatũ ita inꝗress u
e ut uigilantia lus nõ mõ seturã utip et̃ tatum
mperium esset. Quoa tỹis ferme solum repertũ ẽ. quo
płim arma cessauerũt et ingenia loruerũt. sal ne
merti iusticie languescẽt urtutis oxa bellis ges centi¬
bus. Tue gͦ ytimã cursus anni ꝑspecta rõ est q̃ ã ters
origine p̃funda caligine tegebatur. Nam añ augustum
esarem incerto mõ ãnum computabant ꝗ ap̃ egyp¬
cios quattuor mensiui terminabat. a pua artadas teibi:
ap carnanas sex in Italia ap̃ Lauinios .piii. quotꝭ ãm
spoentos cec lxx fererats. Remanio mitio annũ detem mensi¬
buus computauerune a martio auspitandes adeo ut
eius dies prima de aris uestalh ignes accenderet
mutaret ueterib uirides laureas. denatꝰ et ppłs
comitia agerent. Nationȩ puis suis cęnas ponent:
icuti aturnalib dñi . Ille ut honore yromptius oo-¬
sequiũ yuocarẽt. hi qĩ grãm recompensarẽt ꝑfecti¬

Expanded text:
 annum agens, qui principatum ita ingressus est, ut uigilantia illius non modo securum, uerum etiam tutum imperium esset. Quod tempus ferme solum repertum est, quo plurimum et arma cessauerint et ingenia floruerint, scilicet ne inerti iustitio langueret uirtutis opera, bellis quiescentibus. Tunc ergo primum cursus anni perspecta ratio, quae a rerum origine profunda caligine tegebatur. Nam ante Augustum Caesarem incerto modo annum conputabant, qui apud Aegyptios quattuor mensibus terminabatur, apud Arcadas tribus, apud Acarnanas diebus ferebatur. Romani initio annum decem mensibus computauerunt a Martio auspicantes, adeo ut eius die prima de aris Vestalibus ignes accenderent, mutarent ueteribus uirides laureas, senatus et populus comitia agerent, matronae seruis suis cenas ponerent, sicuti Saturnalibus domini; illae ut honore promptius obsequium prouocarent, hi quasi gratiam re
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpius remanent. nẽ diuinitus neq mustis illo neq canio
igresus ẽ et a cum iuicerationẽ sacaficolis darrent
⁊ eliqser cuiolratu trrugerunt cante id uso nt̃ currat
edem et̃ q̃ saturnine prarium fertur conites eiꝰs
condideũe n honorẽ saturni quem tultrrem religo¬
nis illis nouerant exticisse. idem et mõtem capitolinũ
Saturnina noĩauerũt. cascelli ꝙ qo exatauerat potã
appellauerũt saturninã. q̃ post malũ pandana uoa

Expanded text:
ipsius remanent. Nam diuinitus neque muscis illo neque canibus ingressus est. Etenim cum uiscerationem sacrificolis daret, reliquisse, cuius olfactu refugerunt canes; id usque nunc durat. Aedem etiam, quae Saturni aerarium fertur, comites eius condiderunt in honorem Saturni, quem cultorem regionis illius cognouerant extitisse. Iidem et montem Capitolinum Saturnium nominauerunt. Castelli quoque quod excitauerunt portam appellaue
Abbreviated transcription (Latin):
et hopem auum regenerauit. Sed boc min mirum:
respiciamus ad ea q̃ spectata iunt meꝰ extecnos. Reg̃e
Antnocum arthemon quidam plebe yriatica sic fa¬
de mnule mentiebatur ut postmodum uodice uxõ
regia obiecto populare isto tam diu dissirulauerit
defunctum maritum quo ad arhitratũ eius regni
uctessti ordinaretur. ne ba Pomgeiũ et oñ
sudum humili loco natũ tantꝰ erroͣ extitit de pa¬
uious limamentis ut romam nbiun pongeri nõie
pompeium subii uotabulo cognominarent. Oratore
plancum rubri hystrio sic impleuit ut et ip̃e
plare a ypło uocaretur Armentariꝰ Mremillus et
cassus sentrus orator ita se mutuo reacioerũt
ut siq̃n parit᷑ uidereatꝭ dinosci nõ possent nisi di¬

Expanded text:
oc minus mirum, si respiciamus ad ea quae spectata sunt inter externos. Regem Antiochum Artemon quidam e plebe Syriatica sic facie aemula mentiebatur, ut postmodum Laudice uxor regia, obiecto populare isto, tamdiu dissimulauerit defunctum maritum, quoad ex arbitratu eius regni successor ordinaretur. Inter Cn. Pompeium et C. Vibium humili loco natum tantus error extitit de paribus lineamentis, ut Romani Vibium Pompeii nomine, Pompeium Vibi uocabulo cognominarent. Oratorem L. Plancum Rubrius histrio sic impleuit, ut et ipse Plancus a populo uocaretur. Armentarius murmillo et Cassius Seuerus orator ita se mutuo reddiderunt, ut si quando pariter uiderentur, dinosci no
Abbreviated transcription (Latin):
cceyantia hitus indicaret. . lessala censorius
et senogenes effigie uulgari in hoc fueiũt uterq
ꝙ singuli nec alium messalam q̃ sienogenẽ nec ile¬
nogenes aliũ qͣ essalata putauerũt Piscatorex
Sicilia ytonsuli sytie yreter alia ẽt tictu ouis com¬
parabatur taq m eadem uocis impedimenta et
tarditate onum iiguȩ nalibus offendiculis congrue¬
bant. Interdum non mõ int̾ externos. & et̃ mtꝰ
conductos ex diuersissima parte orois miraculon

Expanded text:
tiam habitus indicaret. M. Messala censorius et Menogenes e faece uulgari hoc fuerunt uterque quod singuli, nec alium Messalam quam Menogenem nec Menogenem alium quam Messalam putauerunt. Piscator ex Sicilia proconsuli Surae praeter alia etiam rictu oris comparabatur; ita in eadem uocis inpedimenta et tardatae sonum linguae naturalibus offendiculis congruebant. Interdum non modo inter externos, sed etiam inter deductos ex diuersissima parte or
Abbreviated transcription (Latin):
bella sitan nomen decie aduectꝰ um ampustima
nyberorum. Uose siculus lleptũm filis. in hane plurimi
corynthore Arquors. Ileisium. Soriensium ceter¬
ium ꝯfluxerunt Interquos et aedalus fab tigr artis
mag̃r principẽ urbium syracusas ht̃. Inꝗͣ ẽt tũ
hyberno condũtꝭ serena nuli nõ die sol ẽ. Rode ꝙsiene¬
chusa fong in hac uere ẽ. eminet monti etna et
exyce Uulcano sacer eena ẽ ceyx leneus: In etne
iertice mat duo crateres noĩati ꝑ quos eruptatꝰ abcũ¬
pit uapte pexmisso peuis tremitu ꝙ ꝑ ystuantes cauer¬
nars la cebras longo mugitu intra terex ius cera dia¬

Expanded text:
um amplissima Hiberorum manu, post Siculus Neptuni filius. In hanc plurimi Corinthiorum Argiuorum Iliensium Doriensium Cretensium confluxerunt, inter quos et Daedalus fabricae artis magister. Principem urbium Syracusas habet, in qua etiam cum hiberno conduntur serena, nullo non die sol est. Adde quod Arethusa fons in hac urbe est. Eminet montibus Aetna et Eryce. Vulcano Aetna sacer est, Eryx Veneri. In Aetnae uertice hiatus duo sunt, crateres nominati, per quos eructatus erumpit uapor, praemisso prius fremitu, qui per aestuantes cauernarum latebras longo mugitu intra terrae uiscera di
Abbreviated transcription (Latin):
tãtã it peroitum ferunt quendara en u& altã q̃ longns.¬
me paerat iesisse lineam eam ut recuperaret dũm
merso brarciio missura adiuuat caduuer manuã Itam
Peloritana ota hĩtatur colonia auromenia quã priss.
e. qđ ⁊egium adiscendi argumento bregiũ grgti dictta

Expanded text:
tantam perditum vadit. Ferunt quendam in haec alta quam longissimam poterat iecisse lineam, eam ut recuperaret dum merso brachio nisum adiuvat, cadaver manum factam. Peloritana ora habitatur colonia Tauromenia, quam prisci a.
Abbreviated transcription (Latin):
rai flius post ꝓdigialem pũis ap̃ thebas intexitum
oetei aui Iusu cum om̃i fetu uersareũ missus tres libe¬
ros i Italia ycreanit siburtũ corasẽ et catilum
oui aepulis ex oppꝰ Sicilie ueterib sicinis a noĩe sibuiti

Expanded text:
rai filius, post prodigialem patris apud Thebas interitum, rai filius, post prodigialem patris apud Thebas interitum, Oeclei aui iussu cum omni fetu uer sacrum missus tres liberos in Italia procreauit, Tiburtum Coram Catillum, qui depulsis ex oppido Siciliae ueteribus Sicani
Abbreviated transcription (Latin):
Latium atq Saturniã: a ganae fizdeam a comiti¬
ous herculis poliden a ip̃o in tampaniẽ pompeios ga
uictor exhypania pemꝑam eoum auxerat. In ligũ
ua q lapiaarios campos ꝙ oue dimicante eo credũts
plusse saxa: Regionem ionitam ab ione laulochii filia
quã ꝓtaciter insidentem uiagi herciles ut fectur inber¬
emit arctiepem a Marsia regem lydoꝵ ꝙ hiatu terre
haustu dissolutum ẽ in lacum fuainum Ab lasone temolũ
unonis argiug. Apelopice pisas adeo suinois filio cla¬
unos. apigos ab apige pedali filio syrienos a syrieno
Lydie rege. coram a dardano. agillina a yelaias. qui
primi in latium ur̃as intulerũt. Eo haleso arqus yrali¬
cam. Aphralerio argiuo yhalerios. fesceniñ qͦ db argus
portum partheniuri a yhocensib: Tybur sicut cato fa¬
it testimoniun a catillo arcadico pierecto classis euã¬
dri sicue sextius ab argura uentute. Catilus .n. Rempͥhia¬

Expanded text:
Latium atque Saturniam, a Danae Ardeam, a comitiLatium atque Saturniam, a Danae Ardeam, a comitibus Herculis Polyclen, ab ipso in Campania Pompeios, qua uictor ex Hispania pompam boum duxerat? In Liguria quoque lapidarios campos, quod ibi eo dimicante creduntur pluuisse saxa; regionem Ionicam ab Ione Aulochi filia, quam procaciter insidentem uias Hercules ut ferunt interemit; Archippen a Marsya rege Lydorum, quod hiatu terrae haustum dissolutum est in lacum Fucinum; ab Iasone templum Iunonis Argiuae; a Pelopidis Pisas; a Cleolao Minois filio Daunios; Iapygas ab Iapyge Daedali filio; Tyrrhenos a Tyrrheno Lydiae rege; Coram a Dardano; Agyllam a Pelasgis, qui primi in Latium litteras intulerunt; ab Haleso Argiuo Faliscam; a Falerio Argiuo Falerios; Fescenninum quoque ab Argiuis; portum Parthenium a Phocaensibus; Tibur, sicut Cato facit testimonium, a Catillo Arcade praefecto classis Euandri; sicut Sextius, ab Argiua iuuentute. Catillus enim Amphia
Abbreviated transcription (Latin):
ian muibe cdonfigimii d stalia tanta cura ab om̃b
uta a precipue ẽ s catone ut iam mugira non
possit qđ nõ utteũ autos pirsumpseut oligentia
raigitei in lauden excellents tere mã suppetete
dun custores ystantissimi ⁊ eputãt lacocũ salututatẽ
eli temperiẽ abertatẽ Solis. aprica collium opaco
nemoium mnoxios saltus. uitium olearsq ꝓuent̃
nobilia pturaria tot amnes lacꝰ tãtos birera lo¬
laua inter het Uesubium flagrantis aĩȩ spũ uapo¬
rate tepentis fontib haias olonias. tam fietri¬
tes tam assiduã nouare urbium gr̃am tam clarum
detus ueterũ oppaoium q̃ yrio ab ougme Auiũci
pelasgi arcades siculi. Totius yostiemo grecꝵ ndue¬
ne ee no suna uictores romani condiderũt: Aahet
uitoꝵ portuosa oras q uatentib gremiis cõmertio
otbis ac cõmodatas. Uei ne ꝑisis ritacta udeontir
i ea quȩ ninus cecta sunt aiũm intendere haua absũ¬
dum uoctur et parcius de pasta leun uestigus mulare

Expanded text:
iam in urbe contigimus. Sed Italia tanta cura ab omnibus dicta, praecipue M. Catone, ut iam inueniri non sit, quod non ueterum auctorum praesumpserit diligentia, largiter in laudem excellentis terrae materia suppetente, dum scriptores praestantissimi reputant locorum salubritatem, caeli temperiem, ubertatem soli, aprica collium, opaca nemorum, innoxios saltus, uitium olearumque prouentus, nobilia pecuaria, tot amnes, lacus tantos, bifera uiolaria; inter haec Vesubium flagrantis animae spiritu uaporatum, tepentes fontibus Baias, colonias tam frequentes, tam assiduam nouarum urbium gratiam, tam clarum decus ueterum oppidorum, quae primum Aborigines Aurunci Pelasgi Arcades Siculi, totius postremo Graeciae aduenae et in summa uictores Romani condiderunt; ad haec laterum portuosa, orasque patentibus gremiis commercio orbis adcommodatas. Verum ne prorsus intacta uideatur, in ea quae minus trita sunt animum intendere haud absurdum uidetur et parcius depasta leuibus uestigiis inuiare.
Abbreviated transcription (Latin):
deprebensum reformauit iussitq annos pii sine
ntercalatione decurre̾ ut tres illi dies. ꝗuitra
nouẽ necessarios temẽ fuerãt interedlati ha mo
possent ⁊ epensari. Exqua discipline oiim postea tẽ¬
porum fundata r̃õ ẽẽt. Uerum. cum et hac et mita
alia Aug  tp̃rb debeantur qui yene sine ex ⁊eis
ut facle nõ fuerit disceine calamitosior an telicio
tuerit ꝑrimũ ꝙ ap̃ auuntulum in petitione
nagisterii eꝗtum prelatꝰ eei lepidus teibuns cũ
qͥlam aussitantiũ ceptorsnota mox teuiuraꝵ cole¬
guim pregraui potestate anthonii philirpensis. Inde
proscuptiõms muidia abdicatio posthumii sigai prx pose
adortiorẽ. Heinde desiderio nius insignis potentia
nautragia sicula turpis ibi in spelunta habitatio oe¬
cuitatio sedierones militum ulurime. perusina
ura detectum filig adulteriũ et oluntas pario¬
aialis nec minores res deaecoie neotig nfamia

Expanded text:
deprehensum Augustus reformauit, iussitque annos duodecim sine deprehensum Augustus reformauit, iussitque annos duodecim sine intercalatione decurrere, ut tres illi dies, qui ultra nouem necessarios temere fuerant intercalati, hoc modo possent repensari. Ex qua disciplina omnium postea temporum fundata ratio est. Verum cum et hoc et multa alia Augusti temporibus debeantur, qui paene sine exemplo ut non sit facile discernere, calamitosior an beatior fuerit. Primum quod apud auunculum in petitione magisterii equitum praelatus est ei Lepidus tribunus, cum quadam auspicantium coeptorum nota; mox triumuiratus collegium praegraui potestate Antonii, Philippensis, inde proscriptionis inuidia; abdicatio Postumi Agrippae post adoptionem, deinde desiderio eius insignis paenitentia; naufragia Sicula; turpis ibi in spelunca occultatio; seditiones militum plurimae; Perusina cura; detectum filiae adulterium et uoluntas parricidalis; nec minore dedecore neptis infamia;
Abbreviated transcription (Latin):
entolis mes uł hypertollentas noĩatant. Quod cum mi¬
tio romani geassent contemplatione niũ parilii offea
neglectum breui perdicerunt trans lata in sacce¬
dotes intercalandi potestate. Qui plerũq qratificãtes
rõnib publitors ꝓ libiaie sua deteahebañt tp̃ra ul
augebane. Cum hec sit forent instituta modms q me¬
talandi interdũ cumulatio interdum peret im¬
minutio uł om̃io dissimalantꝰ preteriretꝭ. nõ nũa
accidebãt it mẽses qui fuerãt transacti hieme
mõ ꝑfituũ mõ autumnole epũ sinaideret : Itaq
.G. Cxar uniuersam inconstantia rat mosa teru
turbatione composuit et ut statum certũ ỹtrrit
nos quinos et quaarantem. et tunc aͦ uitium amis¬
sum est ꝑ sacerdotes nã cũ preceptum ẽee anno
quãto ut it̾calarẽt ndem aiem et opoterer confe¬
cto quãto anno id obseruari añ q̃ quintus auspitare¬
tur ille mopiente quarto intercalarũt nõ desi¬
nente. Sic ꝑ annos sex et teiginta cum nouẽ dies

Expanded text:
embolismos uel hyperballontas nominabant. Quod eum initio Romani probassent, contemplatione numeri parilis offensi neglectum breui perdiderunt, translata in sacerdotes intercalandi potestate; qui plerumque gratificantes rationibus publicanorum pro libidine sua subtrahebant tempora uel augebant. Cum haec sic forent constituta modusque intercalandi interdum cumulatior, interdum fieret imminutior, uel omnino dissimulatus praeteriretur, nonnumquam accidebat, ut menses qui fuerant transacti hieme, modo aestiuum modo autumnale tempus inciderent. Itaque C. Caesar uniuersam hane inconstantiam, incisa temporum turbatione, composuit, et ut statum certum praeterinos quinos et quadrantem. Et tunc quoque uitium admissum est per sacerdotes. Nam cum praeceptum esset, anno quarto ut intercalarent unum diem, et oporteret confecto quarto anno id obseruari, antequam quintus auspicaretur, illi incipiente quarto intercalarunt, non desinente. Sic per annos sex et triginta cum nouem dies
Abbreviated transcription (Latin):
masna seccatis illua ẽ ꝙ tn eodem uult tenore di
uersis interpellantim ystitit. heralit et Dioge¬
nes cnit nil unã de rigore animi remiserunt
calcatis q tarbinio fortuitor aduersus omem
aolorem et miseuam uniformi durauere y posi¬
to. Pomponium poetem consulgrem uirum nũ¬

Expanded text:
magna praeclarum illud est, quod in eodem uultus tenore etiam aduersis interpellantibus perstitit. Heraclitus et Diogenes Cynicus nihil umquam de rigore animi remiserunt, calcatisque turbinibus fortuitorum aduersus omnem dolorem uel misericordiam uniformi durauere proposito. Pomponium poetam consularem uirum num
Abbreviated transcription (Latin):
duntur ex illis multa gestamina ht̃ n. ut zarraste
ait ma hec quoncam potestaten. at p̃terea quitꝗs
fie mae ducitur inter salutaria coraliũ alias dicit
Nam nerrodorus gurgiam noĩat id ꝙ resistat ⁊hipho¬
nibus. et fulminibus affrrmat. Eruitur gẽma in par¬
te lucamȩ facie adeo Iocunaa ut lanquentei mtem¬
secus scellas et sub nubio remtentes deoceo colore¬
ẽ syitites uocatur. Est et eientana a loco acã cui
niga color facies ꝓpria quã ad gr̃am uauetatis limi¬
tes albi intersecant notis candiduntib insula quȩ
Apuliȩ oram uidet tumulo at delubro diomedis in¬
signs ẽ et hiemedeas aues sola nuitut. lam hec ge¬
ns alitis pret᷑ ꝗ̃ ini nulꝗ̃ gentium terheue . au
soum peterat memorabile iudicari nisi acceaoiẽt
nõ omitenda forma illis yene q̃ fulicis color tã¬
didus ignei oui ora ogitata tonguegate uolicat
uec sine tõne pergena ouces aut̃ suit q̃ regunt

Expanded text:
duntur ex illis multa gestamina. Habet enim, ut Zoroastres duntur ex illis multa gestamina. Habet enim, ut Zoroastres ait, materia haec quandam potestatem, ac propterea quidquid inde sit, ducitur inter salutaria. Curallium alias dicunt: nam Metrodorus gorgiam nominat. Idem quod resistat typhonibus et fulminibus adfirmat. Eruitur gemma in parte Lucaniae facie adeo iucunda, ut languentes intrinsecus stellas et sub nubilo renidentes est, Syrtitis uocatur. Est et Veientana a loco dicta, cui nigricolor facies propria, quam ad gratiam uarietatis limites albi intersecant notis candicantibus. Insula quae Apuliae oram uidet tumulo ac delubro Diomedis insignis est et Diomedeas aues sola nutrit; nam hoc genus alitis praeterquam ibi nusquam gentium est, idque solum poterat memorabile iudicari, nisi accederent non omittenda. Forma illis paene quae fulicis, color candidus, ignei oculi, ora dentata; congreges uolitant nec sine ratione pergendi; duces duo sunt, qui regunt