comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do eẽ. uisurum : postremo scđ̾m hanc iusticiã. nũquid
dicturi sumꝰ paulũ apłm ñ fuisse iustũ. confitentem se
indisse xp̃m pꝰ ascensionẽ eiꝰ in cęlum: de quo utiq iam
tp̃re dixerat iam ñ uidebitis me. Numqͥd scđ̾m iusticiã
hanc iustus ñ erat głosissimꝰ stepħe. qui cum lapidaret᷑
ait. ecce iudeo cęlos aꝑtos. et filium hominis stantem
ad dext̾̃ram dĩ : Quid gͦ ẽ. ad patrẽ uado et iam nõ uide¬
bitis me. nͥ qđ mͦ sum cũ nob̾cũ sum: tuc enĩ erat adhuc
mortalis in similitudine carnis peccati. qui esurire pote¬
rat ac sitire. fatigari poterat atq dormire. Hunc gͦ xp̃m
ñ erant iam uisuri. Et ipsa ẽ. iusticia fidei. de qua dicit
Erit itaq inquit urã iusticia qua mundus arguit᷑. quia
uado ad patrem et iam ñ uidebitis me. qm̃ in eũ quem
ñ uidebitis credetis in me. Et qͣndo me udebitis. qđ tũc
ero. ñ udebitis me qđ sum uob̾cum mͦ. Non uidebitis hu¬

Expanded text:
do esse visurum? Postremo secundum justitiam, nunquid dicturi sumus Paulum apostolum non fuisse justum, confitentem se vidisse Christum post ascensionem ejus in coelum , de quo utique jam tempore dixerat: Jam non videbitis me? Nunquid secundum justitiam hanc justus non erat gloriosissimus Stephanus, qui cum lapidaretur, ait: Ecce video coelos apertos, et Filium hominis stantem ad dexteram Dei ? Quid ergo est: ad Patrem vado, et non videbitis me? nisi quod modo sum vobiscum. Tunc enim erat adhuc mortalis in similitudine carnis peccati , qui esurire poterat, ac sitire, fatigari poterat atque dormire. Hunc ergo Chrnon erant jam visuri; et ipsa est justitia fidei, de qua dicit Erit itaque, inquit, vestra justitia, qua mundus arguetur, quia vado ad Patrem, et jam non videbitis me: quoniam in eum quem non videbitis credetis in me: et quando me videbitis, quod tunc ero, non videbitis me quod sum vobiscum modo; non videbitis hu
Abbreviated transcription (Latin):
inde ꝑegrinamur in tantum ñ sumꝰ in regione uiuo¬
rum. Confidimꝰ aut̃ et bene arbitram᷑ magis ꝑegrinari
nunc qr expectamꝰ adhuc redemptionẽ corporis nostri.
lapsus. Et nullus lapsus. qr nulla corruptio. Et ideo iam
ñ ambiemꝰ placere. s omĩno placebimꝰ in conspectu dñi

Expanded text:
inde peregrinamur, in tantum non sumus «in regione vivorum.» «Confidimus autem et bene arbitramur magis peregrinari nunc, qui exspectamus adhuc redemptionem corporis nostri :lapsus; et nullus lapsus, quia nulla corruptio. Et ideo jam non ambiemus placere, sed omnino placebimus in conspectu Domi
Abbreviated transcription (Latin):
pauli sunt uerba om̃a ista apłica uerba sunt. Ingemisci¬
mus grauati in quo nolumꝰ spoliari. s suꝑuestiri. ut absor¬
beatur. mortale auita. Benedicis qđ alibi tenes de resur¬
rectione corporis loquens. Oportet corruptibile hoc in
duere in corruptionẽ. et mortale hoc induere ĩmorta¬
litatẽ. Tunc fiet sermo qui scriptꝰ ẽ. Absorta ẽ. mors in
uctoriam. Qđ alio loco ait ut absorbeat᷑ mortale auita
hoc isto loco absorta ẽ. mors in uictoriã. Nusqͣ̃m mors ñ in fra
ñ supͣ.ñ intra. ñ extra. Absorta ẽ. enĩ mors in uictoriã. Ubi ẽ.
animã meã. Quid iã dicam denecessitate ipsius mortalitatis:
nolle qđ non potest uitare. Nam si sic fieri posset: nollemus
utiq mori. et effici qđ angłi uellemꝰ s cõmutatione quadam

Expanded text:
Pauli sunt verba, omnia ista apostolica verba sunt: IngemisciPauli sunt verba, omnia ista apostolica verba sunt: Ingemiscimus gravati, in quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Bene tenes, quod alibi dicis de resurrecle hoc induerit incorruptionem, tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Quod illo loco ait, ut absorbeatur mortale a vita; hoc isto loco, Absorpta est mors in victoriam. Nusquam mors: non infra, non supra; non intra, non extra. Absorpta est enim mors in victoriam. Ubi est, it cras. Quid jam dicam de necessitatibus ipsius mortalitatis? nolle quod non potest evitari. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione quadam,
Abbreviated transcription (Latin):
onere spoliari sub quo grauat᷑. sub quo in gemiscit. Ñ hoc
sequit᷑. S quid ait : in quo nolumꝰ expoliari. Ouocẽ na¬
turȩ : confessionẽ penȩ. Graue corpꝰ ẽ. onerosum corpus
ẽ. corruptibile corpus ẽ. Gemitur sub illo: et ñ libenter de
et si ingemiscis gͣuatus. quare spoliari ñ uis: ñ inquit.
Uide quid sequit᷑. Nolumꝰ spoliari s suꝑ uestiri. subt̾re¬
na tunica gemo. ad cęlestẽ festino. Illam uolo accipere.
istam nolo ponere. In quo nolumꝰ spoliari. s suꝑ uestiri.
Ergo paule intelligã te. quid dicis: fiet in uiria tan
ꝑuis: hoc interiꝰ illud ext̾us : Absit inquit. Non sic di¬
co. ñ sic dico nolo spoliari. s suꝑ uestiri: non tam̃ ut sub
in corruptione maneat corruptio. s ut absorbeatur mor¬
tale auita. Bene ex clamasti. qui scripturas nosti. S ne
aliquis ignarus scripturarum uerba mea putet subsecuta:

Expanded text:
onere spoliari, sub quo gravatur, sub quo ingemiscit. Non hoc onere spoliari, sub quo gravatur, sub quo ingemiscit. Non hoc sequitur: sed quid ait? In quo nolumus exspoliari. O vocem naturae, confessionem poenae! Grave corpus est, onerosum corpus est, corruptibile corpus est: gemitur sub illo, et non libenter desEt si ingemiscis gravatus, quare spoliari non vis? Non, inquit. Vide quid sequitur: Nolumus spoliari, sed supervestiri. Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino: illam volo accipere, istam nolo ponere. In quo nolumus spoliari, sed supervestiri. Ergo, Paule, intelligam te, quid dicis? Fiet injuria tantoperius; hoc interius, illud exterius? Absit, inquit: non sic dico. Nolo spoliari, sed supervestiri. Non tamen ut sub incorruptione lateat corruptio, sed ut absorbeatur mortale a vita. Bene exclamasti, qui Scripturas nosti. Sed ne aliquis ignarus Scripturarum verba mea putet subsecuta,
Abbreviated transcription (Latin):
tunc erit. s qui corruptibile ñ erit ñ grauabit. aggrauat
gͦ nunc animã corpꝰ corruptibile. et de pͥmit t̾rena in ha-¬
bitatio sensũ multa cogitantem. uerumtam̃ qui om̃a ma
la animȩ excorꝑe putant accidisse. in errore sũt. Nam
corruptio corporis quȩ aggrauat animã. ñ peccati pͥmi ẽ
causa s pęna. Nec causa corruptibilis animã peccatricem
s anima peccatrix fecit eẽ. corruptibilẽ carnẽ. Ex qua
corruptione eorruptione carnis licet existant qued am¬
in citam̃ta uitioꝵ. et ipsa desidia uitiosa. cĩtam̃ omnia
uitȩ iniquȩ uicia tribuenda sunt carni. ne abhis om̃ib
purgemꝰ diabolum qui ñ ht̃ carnem.ti gemiscimus¬
grauati. Sub sarcina scilic corruptibilis carnis ingemis¬
cimus gͣuati. Si ingemiscis libent̾ pone sarcinã istam.
Certe ingemiscere se dixit subhoc onere. grauari se dixit¬
sub sarcina. corruptibilis corporis. Uide utrum uelit hoc

Expanded text:
tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit, non grauabit. Adgrauat tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit, non grauabit. Adgrauat ergo nunc animam corpus corruptibile, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cla animae ex corpore putant accidisse in errore sunt. quamat animam, non peccati primi est causa, sed poena. Nec caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem: ex qua corruptione carniincitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia uitae iniquae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. Etsigravati: sub sarcina scilicet corruptibilis corporis. Ingemiscimus gravati. Si ingemiscis, libenter pone sarcinam istam. Certe ingemiscere se dixit sub hoc onere, gravari sub sarcina hac corruptibilis corporis: vide utrum velit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ñ manu factã ęt̃nam incęlis. idẽ inmortalitatem
p̃paratam nob̃. qua induendi sumꝰ infine cũ resurrexeri¬
mus amortuis et ait. in quo nolumꝰ expoliari s suꝑ ues-¬
tiri ut absorbeat᷑ mortale auita. Si fieri posset sic uelle
mꝰ fieri innoitales ut iã ueniret ipsa immortalitas. et
mͦ sic̃ sumꝰ mutaret nos ut mortale hoc nr̃m auita absor¬
beretur. ñ ꝑmordem corpꝰ poneretur. ut infine iterũ reci¬
ꝑctur. qͣmuis gͦ amalis adbona transeamꝰ. tam̃ ipse tͣnsi¬
tus aliqͣntum amarꝰ ẽ. et abet fel qđ dederunt dño inpas¬
sione uidȩi. Habet acre quiddã tolerandũ. quo ostendũt᷑
naculo ingemiscimꝰ in grauati eo qđ nolumꝰ expoliari s
suꝑ uestiri ut absorbeatur qđ mortale ẽ auita. Et aggͣ¬
uamur gͦ corruptibili corꝑe et ipsius aggrauationis cau¬
sam ñ naturã substantiãq corporis s eiꝰ corruptionẽ scien¬
tes nolumꝰ corpore spoliari. s eiꝰ immortalitate uestiri qđ et

Expanded text:
mum non manufactam, aeternam in coelis; id est immortalitatem praeparatam nobis, qua induendi sumus in fine, cum resurrexerimus a mortuis; et ait: In quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita , Si fieri posset, sic vellemus, ait, fieri immortales, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, ut mortale hoc nostrum a vita absorberetur, non per mortem corpus poneretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a malis ad bona transeamus; tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei, habet acre quiddam tolerandum, quo ostenduntur lumus exspoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. Et adgrauamur ergo corruptibili corpore, et ipsius adgrauationis causam non naturam substantiamque corporis, sed eius corruptionem scientes nolumus corpore spoliari, sed eius inmortalitate uestiri. Et
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ. ut qui uiuunt iam ñ sibi uiuãt. s ei qui ꝓ ipsis
mortuus ẽ. et resurrexit. Itaq nos amodo neminẽ nouimꝰ
ñ nouimꝰ. Certe iam nũc cui uis apparet ꝓpt̾ resurrectio¬
nem xp̃i: hoc dixisse apłm. qͣndoquidem ista uerba illud
pͣcessit. ut qui uiuunt iam ñ sibi uiuant. s ei qui ꝓipsis mor¬
tinus ẽ. et resurrexit. Quid enĩ aliud ñ sibi s illi uiuant nisi
ut ñ scđ̾m carnẽ uiuant in spe t̾renoꝵ et corruptibiliũ bono¬
rum. s scd̾m sp̃m inspe resurrectionis quȩ iam ex ipsis in

Expanded text:
m non sibi uiuant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. itaque nos amodo neminem nouimus am nunc non nouimus. certe iam nunc cuiuis apparet propter resurrectionem Christi hoc dixisse apostolum, quando quidem ista uerba illud praecessit: ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. quid est enim aliud: non sibi, sed illi uiuant, nisi ut non secundum carnem uiuant in spe terrenorum et corruptibilium bonorum, sed secundum spiritum in spe resurrectionis, quae iam ex ipsis in
Abbreviated transcription (Latin):
di in ueniamur. Nam pͥma mors spoliatura ẽ. te carne. in¬
terim se ponenda. et suo tempore recipienda. Cum grãm¬
uberiꝰ indño iħu xp̃o cõmendans usq ad illud ueniret indu¬
qđ de cęlo ẽ suꝑ indui cupientes. ut absorbeatur mortale a.
uita. uide quid adiungat. Qui aut̃ oꝑatus ẽ. nos in quit
in hoc ipsum. ds̃ qui dedit nob̃ pignus spc̃. Hic enĩ acci¬
sine hoste ullo externo et interno in effabili ac sempit̾na
pace ꝑ fruem᷑. Qsqͥs gͦ om̃a quȩ ibi habenda funt. hic uult
habe. fidem se indicat non hab̾e. Audentes gͥ semper

Expanded text:
di inveniamur . Nam prima mors spoliatura est te carne, indi inveniamur . Nam prima mors spoliatura est te carne, interim seponenda, et suo tempore recipienda. Hoc us in domino Iesu Christo commendans usque ad illud ueniret induquod de caelo est superindui cupientes, ut absorbeatur mortale a uita, uide quid adiungat: qui autem operatus est nos. inquit, i n hoc ipsum deus qui dedit nobis pignus spiritus et sine hoste ullo externo et interno, ineffabili hac sempiterna pace perfruemur. Quisquis ergo omnia quae ibi habenda sunt, hic vult habere, fidem se indicat non habere. CXLI. JUL.
Abbreviated transcription (Latin):
satur. Intende ꝓpone tibi istas mortes duas. Si fieri potest.
ambas ñ uis pati. Scio uiuere amas. mori ñ uis. et de hac
uita in aliam uitã. sic transire uelles. ut non mortuus resur¬
geres. s uiuus inmelius mutareris. Hoc uelles. hoc ht̃ huma¬
nus affectus. hoc ipsa anima nescio quomͦ habet in uolun¬
tate et cupiditate. qm̃ diligendo uitam odit mortẽ. & qm̃
carnem suã ñ odit. nec ipsi uult accidere qđ odit. Nemo
enĩ unqͣm carnem suã odio habet. Hunc affectũ ostendit
apłs ubi ait. habitationẽ habemꝰ ex dõ domum ñ manu
factam aet̾nam in cęlis. Et enĩ in hoc ingemiscimꝰ habitaełm
nr̃m qđ decȩlo ẽ. suꝑ in dui cupientes. in quo nolumꝰ in quit
spoliari: s spoliandus es. hoc tam̃ agas opordet. ut spolia¬
tus ꝑmortẽ carneam tunicam. inueniaris indutꝰ fidei lori¬
cam. hoc enĩ secutus ad uingit. Si tam̃ et induti ñ nu¬

Expanded text:
satur. Intende, propone tibi istas mortes duas. Si fieri potest, satur. Intende, propone tibi istas mortes duas. Si fieri potest, ambas non vis pati. Scio, vivere amas, mori non vis; et de hac vita in aliam vitam sic transire velles, ut non mortuus resurgeres, sed vivus in melius mutareris. Hoc velles, hoc habet humanus affectus; hoc ipsa anima nescio quo modo habet in voluntate et cupiditate. Quoniam diligendo vitam, odit mortem: et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult accidere quod odit. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit . Hunc affectum ostendit Apostolus, ubi ait: Habitationem habemus ex Deo, domum non manu factam, aeternam in coelis. Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nspoliari: sed spoliandus es. Hoc tamen agas oportet, ut spoliatus per mortem carnea tunica, inveniaris indutus lorica fidei. Hoc enim secutus adjungit: Si tamen et induti, non nu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s quidem affuturum sciunt. et eum tam̃ om̃s aut pene os̃¬
differre conant᷑. etiam qui post mortem se beatius credunt
eẽ. uicturos. Tantam ht̃ uim carnis et animȩ dulce consorti¬
um. nemo enĩ unqͣm carnem suam odio habuit et ꝓptea ñ
uult anima uł ad tempus ab eiꝰ etiam infirmitate disce¬
dere. qͣmuis eam se sine in firmitate in ęt̃num recepturam
ẽẽ confidat. Pro inde m̃te seruiens legi dĩ. carne aut̃ tra¬
hens desidia peccati quib obediri uetat apłs: m̃tis quidẽ
ratione concupiscit homo pius dissolui et eẽ cum xp̃o . s. id
sensu carnis recusat et refugit. et si fieri possit ñ uult expo¬
liari s suꝑ uestiri. ut ab sorbeatur mortale auita. idẽ. ut
ab infirmitate adimmortalitatẽ etiam ipsum corpis si¬
ne morte media tranferat᷑. Uide duas mortes. unam
Prua mors om̃ib p̃parata ẽ. scđa solis malis. impiis. infi¬
delibus. blasphemis. et quicquid aliud sane doctrinȩ aduer¬

Expanded text:
es quidem adfuturum sciunt et eum tamen omnes aut paene differre conantur, etiam qui post mortem se beatius credunt esse uicturos; tantam habet uim carnis et animae dulce consortium. nemo enim umquam carnem suam. odio habuit et propterea non uult anima uel ad tempus ab eius etiam infirmitate discedere, quamuis eam se sine infirmitate in aeternum recepturam esse confidat. proinde mente seruiens legi dei carne autem trahens desideria peccati, quibus oboedire uetat apostolus, mentis quidem ratione concupiscit homo pius dissolui et esse cum Christo, sed id sensu carnis recusat et refugit et, si fieri possit, non uult expoliari sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita, id est ut ab infirmitate ad inmortalitatem etiam ipsum corpus sine morte media transferatuPrima mors omnibus praeparata est: secunda solis malis, impiis, infidelibus, blasphemis, et quidquid aliud sanae doctrinae adver
Abbreviated transcription (Latin):
luminet᷑. uerbo qđ in principio erat. et uerbũ apđ dm̃
erat. et uerbũ ds̃ erat. et si ꝑspeculũ in engmate longe
tam̃ sublinnius ab om̃i similitudine corporali. Et alii¬
quidẽ dat᷑ ꝑspm sermo sapientię: alii sermo scientie.
scđm eundem sp̃m. Alius diẽ dño sapit. alius depectore
dñi liquidius aliquid bibit. Alius leuatus usq ad terciũ
cȩlum. in effabiliauerba audit. om̃s tam̃ qͣm dui sunt in
corpore ꝑegrinant᷑ ad nõ. et omĩb bone spei fidelibus
in libro uitę scriptis seruatur qđ dictũ ẽ. et ego diligã
eũ. et ostendam me ipsum illi. Quam dui enĩ sumꝰ
ꝑspeciẽ. Contẽplatio quippe. merces ẽ. fidĩ. Cui merce¬
di ꝑfidem corda mundantur. sic̃ scriptum ẽ. Mundans
fide corda eoꝵ. Probat᷑ aut̃ qđ illi contemplationi cor¬
da mundent᷑. illa maxiȩ sententia. Beati mundo cor¬
psalmis. Longitudine dierũ replebo eum: et ostendam

Expanded text:
luminetur, uerbo, quod in principio erat et uerbum aput deum luminetur, uerbo, quod in principio erat et uerbum aput deum erat et uerbum deus erat, etsi per speculum et in enigmate, longe tamen sublimius ab omni similitudine corporali. quaitum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum; alius diem domino sapit, alius de pectore domini liquidius aliquid bibit, alius leuatus usque ad tertium caelum ineffabilia uerba audit, omnes tamen, quamdiu sunt in corpore, peregrinantur a domino et omnibus bonae spei fidelibus in libro uitae scriptis seruatur quod dictum est: et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. uerum tamen em. Contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi, per fidem corda mundantur, sicut scriptum est: « fide corda eorum. Probatur autem quod illi contemplationi corda mundentur, illa maxime sententia: Beati mundo corpsalmis: Longitudine dierum replebo eum, et ostendam
Abbreviated transcription (Latin):
hanc carnalẽ caliginẽ qua tegit᷑ om̃is uita t̾rena. tanq̃m
rapida choruscatione ꝑstringitur. et in suã infirmitatẽ
redit. uiuente desidĩo quo rũrsus erigat᷑. nec sufficiente
mundicia qua figatur. Et qͣnto quisq hoc magis potest.
tanto maior ẽ. Qnto aut̃ minus: tanto minor. si autẽ
ditatib huiꝰ scłi. Moralis uirtutis accione cũ mediatore¬
xp̃o ambubans eũ qui filius dĩ semꝑẽ. ꝓpt̃ nos filium ho¬
minis factũ. ut sempit̾na uirtus eiꝰ et diuinitas nr̃ȩ infir¬
mitati et mortalitati contemꝑata. de nr̃o nob̾ inse atq ad
se faceret uiã cũ magne spei lȩticia fidelit̃ teneat. nec pec¬
cet. arege xpõ regatur. si forte peccauerit ab eodẽ sacer¬
dote xp̃o expietur. atq ita in actione bone couersatio¬
nis et uitȩ. nutritis pennis gemine dilectionis tanq̃m du¬
abus alis ualidis cuecta t̾ris. ab eodem ipso. xp̃o uerbo il¬

Expanded text:
hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis uita terrena, tamquam hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis uita terrena, tamquam rapida coruscatione perstringitur et in suam infirmitatem redit uiuente desiderio, quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia, qua figatur. et quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est. quanto autem minus, tanto minor. si autem ditatibus huius saeculi moralis uirtutis actione tamquaChristo ambulans. eum qui filius dei semper est propter nos filium hominis factum, ut sempiterna uirtus eius et diuinitas nostrae infirmitati et mortalitati contemperata de nostro nobis in se adque ad se faceret uiam, cum magnae spei laetitia fideliter teneat. ne peccet, a rege Christo regatur; si forte peccauerit, ab eodem sacerdote Christo expietur adque ita in actione bonae conuersationis et uitae nutritis pinnis geminae dilectionis tamquam duabus alis ualidis euectus a terris ab eodem ipso Christo uerbo in
Abbreviated transcription (Latin):
cere illi. Quisqͥs arbitrat᷑ homini uitã istam mortale
ashuc agenti posse contingere. ut dimoto atq discisso
onĩ nuibilo phantasiarum corporalium atq caraliũ.
serenissima in cõmutabilis ueritatis luce potiatur. et men¬
te penitus a cõsuetudine uitȩ huiꝰ alienata illi constanter
Credat gͦ potius sublimi auctoritati minimeq fallaci.
qͣm du sumꝰ incorpore ꝑegrinari nos ad nõ et ambulare
ꝑfidem ñdum ꝑspeciem. ac sic ꝑseuerant̃ retinens atq cus¬
todiens fidem. spem. et caritatem. in tendat inspetiem ex
pignore qđ accepimꝰ scĩ sp̃s qui nos docebit omnẽ uerita¬
tem. cũ dĩ qui suscitauit dñm iħm xp̃m amortuis uiui¬
ficabit et mortalia corꝑa nr̃a ꝑ inhabitantẽ spm̃ eiꝰ ĩ nob̾.
Prius aut̃ qͣm uiuificet᷑ hoc qđ mortuũ ẽ. ꝓpt̃ peccatum.
ꝓculdubio corruptibile ẽ. et aggrauat animã. Et si qͣndo
aduta excedit hanc nebulam qua tegit᷑ om̃is t̾ra. idẽ.

Expanded text:
is autem arbitratur homini vitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut demoto atque discusso omni nubilo phantasiarum corporalium atque carnalium, serenissima incommutabilis veritatis luce potiatur, et mente penitus a consuetudine vitae hujus alienata illi constanter credat ergo potius sublimi auctoritati minimeque fallaci, quamdiu sumus in corpore peregrinari nos a Domino, et ambulare per fidem, nondum per speciem ; ac sic perseveranter retinens atque custodiens fidem, spem et charitatem, intendat in speciem ex pignore quod accepimus sancti Spiritus, qui nos docebit omnem veritatem , cum Deus qui suscitavit Jesum Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora nprius autem quam uiuificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est et adgrauat animam, et si quando adiuta excedit hanc nebulam, qua tegitur omnis terra, id est
Abbreviated transcription (Latin):
in his qui ꝑeunt ẽ. oꝑtum. Et cum dixisset. aliis quidẽ
sumꝰ odor uitȩ in uitã. aliis odor mortis in mortẽ. subiecit
statim. Et adhȩc quis idoneus : idẽ. quis idoneus intellig̾e
qͣm iustȩ fiat qđ idẽ. dñs dicit. ego ueni. ut qui ñ uident ui¬
honorẽ. aliud in contumeliã. et dicit᷑ carni et sanguini.
Ohomo tu quis es qui respondeas dõ: quis gͦ et in hac re
cognoscit intellectum dni. aut quis consiliariꝰ illiꝰ fuit.¬
cȩci oppugnatores legis et ꝓpħarum sic transeant adxͫ.
ut non sint in eis in quib obuelam̃tũ ẽ. et ipsũ ęugłm.
In his eñi qui ꝑeunt eẽ. obuelatum. ait apłs. In quib ds̃¬

Expanded text:
in his qui pereunt obuelatum est, et cum dixisset: aliis quidem sumus odor uitae in uitam, aliis odor mortis in mortem, subiecit statim: et ad haec quis idoneus? id est quis idoneus intellegere, quam iuste fiat? quod idem dominus dicit: ego ueni, ut qui non uident uihonorem, aliud in contumeliam, et dicitur carni et sanguini: o homo, tu quis es, qui respondeas deo? quis ergo et in hac re cognoscit intellectum domini aut quis consiliarius illius fuitcaeci oppugnatores Legis et Prophetarum, sic transeant ad Christum, ut non sint in eis in quibus obvelatum est et ipsum Evangelium. In his enim qui pereunt, esse obvelatum ait Apostolus, In quibus
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ inuenĩmꝰ tempꝰ ante illã qr et creat᷑am tẽporis ante¬
cedit. quȩ prior omĩum creata ẽ. añ illã tam̃ ẽ. ipsius
creatoris ęt̾̃nitas. a quo facta sumpsit ex ordiũ. qͣmuis
ñ temporis qr ñdũ erat tempꝰ ipsius tam̃ conditionis suȩ
unde ita ẽ. abste dõnr̃o ut aliud sit plane qͣm tu. et ñ
titur ab ea. quo fit ut nulla temptatione uariet᷑. in ẽ
ei tam̃ ipsa mutabilitas unde tenebrasceret et frigesce¬
ret il amore grandi tͥ herens tanqͣm semꝑ meridies luce¬
ret et ferueret exte. Odomꝰ luminosa et spatiosa dilexi
detorẽ tuum et locũ habitationis głȩ dñi mei. fabrica¬
toris. possesoris tui. Tibi suspiret ꝑ egrinatio mea. et di¬
coei qui fecit te. ut possideat et me inte. qr et me. erra
sꝑo me reportari tͥ. Est ne ista domꝰ dĩ. ñ quidẽ dõ coęt̃na.¬
s tam̃ scđm modũ suũ ęt̃na in cęlis. ubi uices tẽporum
frustra querunt᷑. quia ñ inueniuntur. Suꝑ gredit᷑ enĩ

Expanded text:
creaturam temporis antecedit quae prior omnium creata est, ante illam tamen est ipsius creatoris aeternitas, a quo facta sumpsit exordium, quamuis non temporis, quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. Vnde ita est abs te, deo nostro, ut aliud sit plane quam tu et nontitur ab ea; quo fit, ut nulla mutatione uarietur. inest ei tamen ipsa mutabilitas, unde tenebresceret et frigesceret, nisi amore grandi tibi cohaerens tamquam semper meridies luceret et ferueret ex te. o domus luminosa et speciosa, dilexi decorem tuum et locum habitationis gloriae domini mei, fabricatoris et possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio mea, et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et spero me reportari tsed tamen secundum modum suum aeterna in caelis, ubi uices temporum frustra quaeritis, quia non inuenitis? supergreditur enim omnem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Non quia ñ ualet tanti: s ut possideat᷑ qđ emitur. dig¬
na ẽ. quidẽ eii labore ꝑpetuo. s necesse ẽ. ut labore tẽ¬
Qđ tibi dabo dic̃ ds̃. ñ habebit finem. Qualis miscia dĩ. Nõ
dicit decies centena milia annors labora. ñ dic̃ uł mille an¬
nos labora. ñ dic̃ quingentos annos labora. Cũ uiuis labo¬
ra in paucis annis. in de requies erit et finẽ ñ habebit.

Expanded text:
 non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temQuod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem non habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ hominẽ inchil aliud apłs qͣm uitã ueterẽ dic̃. quę
inpcccato ẽ. in quo scđ̾m adam uiuit᷑. de quo dic̃. ꝑ unũ
hominẽ peccatũ intrauit in mundum. et ꝑpeccatũ mors.
et ita in om̃s homines ꝑtransiuit in quo om̃s peccauerunt.
Ergo totꝰ ille homo idẽ. et interiore et exteriore sui parte
in ueterauit ꝓpt̃ peccatum. et pene mortalitatis ad dictꝰ ẽ. Re

Expanded text:
autem hominem nihil aliud apostolus quam uitam ueterem dicit, quae in peccato est, in quo secundum Adam uiuitur: de quo dicit: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. ergo totus ille homo, id est et interiore et exteriore sui parte, inueterauit propter peccatum et poenae mortalitatis addictus est; re
Abbreviated transcription (Latin):
głam dñĩ speculantes. in eandem imaginẽ transformao
temporib et aꝓpħiȩ dispensatione nulla tempr̃a cessaue
aqua erat. In aqua eiũ uinum quodãmͦ latet. dicit apłs.
quid in telligamꝰ in ista aqua. Usq adhodiernũ inquit
diem qͣm duilegit᷑ moyses id ipsum uelam̃ suꝑ cor eors
positũ ẽ. qđ non reuelatur. qr in ipso euacuatur. & cuor
transieris in quit ad dñm. auferetur uelam̃. Uelameri
dicit ad oꝑtionẽ ꝓpħiȩ ut ñ in telligeret᷑. Tollit̾ uelam̃
cũ transieris addnm. sic tollit̾ insipientia cũ transieris
ad dnm. et qđ aqua erat uinũ tͥfit. Lege libros om̃s pro¬
pħicos. Non in tellecto xp̃o quidtam insipidũ et fatuum
in uenies : intellige ibi xp̃m. ñ solũ sapit qđ legis. s etiã
in ebriat. mutans m̃tem atorpore. ut p̃terita obluuscens
in ea que ante sunt extendaris.

Expanded text:
gloriam Dei speculantes, in eamdem imaginem transformamur gloriam Dei speculantes, in eamdem imaginem transformamur temporibus, et a prophetiae dispensatione nulla tempora cessaveraqua erat. In aqua enim vinum quodammodo latet. Dicit Apostolus quid intelligamus in ista aqua: « Usque ad hodiernum, inquit, diem, quamdiu legitur Moyses, idipsum velamen super cor eorum positum est; quod non revelatur, quia in Christo evacuatur. Et cum transieris, inquit, ad Dominum, auferetur velamen » . Velamen dicit adopertionem prophetiae, ut non intelligeretur. Tollitur velamen, cum transieris ad Dominum: sic tollitur insipientia, cum transieris ad Dominum, et quod aqua erat, vinum tibi fit. Lege libros omnes propheticos, non intellecto Christo, quid tam insipidum et fatuum invenies? Intellige ibi Christum, non solum sapit quod legis, sed etiam inebriat; mutans mentem a corpore, ut praeterita obliviscens, in ea quae ante sunt extendaris
Abbreviated transcription (Latin):
ciso xp̃o adhuc oꝑatur t̾rẽnã circũcisionẽ. t̾renũ sabatum.
t̾renũ azimũ. t̾renũ pascha. Quȩ om̃is t̾rena oꝑatio ha¬
testam̃to reuelata ẽ. et ñ tͣnseuntib ad dñm ñ eis aufe¬
ret᷑ uelam̃. qđ in lectione ueteris testam̃ti manet. qr in
solo xp̃o euacuat᷑. ñ ipsa lectio ueteris testam̃ti. quȩ ha¬
bet absconditã uirtutem s uelam̃ qđ abscondit᷑. Unde. xp̃o
in cruce passo uelum templi cõscissum ẽ. ut ꝑxp̃i passionẽ
nẽ ore aꝑto in confessione tͣnseuntib. Sed usq in hodi¬
Cum aut̃ conuersus fuerit addm̃: auferet᷑ uelameni.
Ielamen ñ moyses euacuat᷑. Uelam̃ ñ lex. Attendite
quomͦ dñs uenerit: et euacuat᷑ uelam̃. qͣndo pependit in
ligno. uelũ scissũ ẽ. Omagnũ misteriũ.omeffabile sac̾m̃¬
legis secreta patuerunt. Nonne crux illa clauis fuit dñi:
tenuit. et clausa dissoluit. S uidȩi etiam discisso uelo. et¬
cooꝑtam habẽt faciem. Nos aut̃ ait apłs reuelata facie

Expanded text:
atur terrenam circumcisionem, terrenum sabbatum, terrenum azymum, terrenum pascha. quae omnis terrena operatio hatestamento reuelata est; et non transeuntibus ad dominum non eis auferetur uelamen, quod in lectione ueteris testamenti manet, quia in solo Christo euacuatur, non ipsa lectio ueteris testamenti, quae habet absconditam uirtutem, sed uelamen. quo absconditur. unde Christo in cruce passo uelum templi conscissum est, ut per Christi pasnem ore aperto in confessione transeuntibus. proCum autem conversus fuerit ad Deum, auferetur velamen. Velamen, non Moyses evacuatur: velamen, non lex. Attendite quomodo Dominus venerit, et evacuatur velamen: quando pependit in ligno, velum scissum est. O magnum mysterium! o ineffabile saclegis secreta patuerunt. Nonne crux illa clavis fuit Domini? Tenuit, et clausa dissolvit. Sed Judaei etiam discisso velo coopertam habent faciem. Nos autem, ait Apostolus, revelata facie
Abbreviated transcription (Latin):
et scĩtate ueritatis. In agnitione igit᷑ dĩ iusticiaq et scĩ¬
tate ueritatis qui de die indiem ꝓficiendo renouatur.
transfert amorẽ a temporalib ad et̃na. a uisibilib ad in¬
telligibilia. acarnalib adspũalia. atq ab istis cupiditatẽ
frenare uł minuere. illis se caritate alligare diligenter
in sistit. Tantũ aũt facit: qͣntũ diuinitꝰ adiuuat᷑: deiqͥp¬
pe sententia ẽ. sine me nichil potestis facere. In quo profec¬
tii et accessu tenentis mediatoris fidẽ cũ dies uitȩ huiꝰ ul¬
timꝰ quemq cõꝑerit. ꝑducendus addm̃ quẽ coluit et ab eo
ꝑficiendus excipiet᷑ ab angłis scĩs. in corruptibile corpus
inficie scłi ñ ad pęnã s ad głam recepturus. In hac quippe
imagine tunc ꝑfecta erit dĩ similitudo tͣndo dĩ ꝑfecta

Expanded text:
e commemoravi. In agnitione igitur Dei, justitiaque et sanctie commemoravi. In agnitione igitur Dei, justitiaque et sanctitate veritatis, qui de die in diem proficiendo renovatur, transfert amorem a temporalibus ad aeterna, a visibilibus ad intelligibilia, a carnalibus ad spiritualia; atque ab istis cupiditatem frenare atque minuere, illisque se charitate alligare diligenter insistit. Tantum autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei quippe sententia est: Sine me nihil potestis facere . In quo profectu et accessu tenentem Mediatoris fidem cum dies vitae hujus ultimus quemque compererit, perducendus ad Deum quem coluit, et ab eo perficiendus excipietur ab Angelis sanctis, incorruptibile corpus in fine saeculi non ad poenam, sed ad gloriam recepturus. In hac quippe imagine tunc perfecta erit Dei similitudo, quando Dei perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
ta remissione om̃iũ peccatoꝵ. Neq enĩ uł unũ qͣntulum¬
cũq remanet qđ non remittat᷑. S quem ad modũ aliud ẽ.
carere febrib altud ab infirmitate quȩ febrib facta ẽ. re¬
ualescere. itemq aliud ẽ. infixũ telũ de corꝑe demere. ali¬
ud uulnꝰ qđ eofactum ẽ. scda curatione sanare: ita pͥma
curatio ẽ. causam remouere langoris qđ ꝑ om̃ium fit indul¬
gentiam peccators. scđa ipsum sanare languorem. qđ fit
paulatĩ ꝓficiendo in renouatione huiꝰ imaginis. Quȩ duo
demonstrant᷑ inpsalmo ubi legit᷑. qui ꝓpitiꝰ fit om̃ib iniq¬
tatib tuis. qđ fit in baptifino. deinde sequit᷑. qui sanat
om̃s languores tuos. qđ fit quotidianis accessibꝰ cũ hȩc ima¬
go renouat᷑. De qua re apłs aꝑtissime locutꝰ ẽ. dicens. Et si
exterior homo nr̃ corrũpit᷑. s in terior renouat᷑. de diem
diem. Renouamͣ aũt magnitione dĩ. hoc ẽ. in iusticia

Expanded text:
ium peccatorum: neque enim vel unum quantulumcumque remanet quod non remittatur. Sed quemadmodum aliud est carere febribus, aliud ab infirmitate, quae febribus facta est, revalescere; itemque aliud est infixum telum de corpore demere, aliud vulnus quod eo factum est secunda curatione sanare: ita prima curatio est causam removere languoris, quod per omnium fit indulgentiam peccatorum; secunda ipsum sanare languorem, quod fit paulatim proficiendo in renovatione hujus imaginis: quae duo demonstrantur in Psalmo, ubi legitur, Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis; quod fit in Baptismo: deinde sequitur, Qui sanat omnes languores tuos ; quod fit quotidianis accessibus, cum haec imago renovatur. De qua re Apostolus apertissime locutus est, dicens: Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Renovatur autem in agnitione Dei, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
demur in dnõ. Neq eñ paruam iocunditatẽ ht̃ spes.
ñ dum ꝑuenerũt. Et tam̃ ardor inspe currit. remñdũ
tenet. Uerbi grã. Amas peccuniã. ñ amares si ñ sꝑares.
amas uxorem ñ ductã. s adhuc ducendam. Et forte du¬
cenda amat᷑: ducta odio habebit᷑. Quare hoc: Quia non¬
talis apparuit ducta. qualis ab animo pingebat᷑ ducenda.
ds̃ aut̃ ñ uilescit p̃sens. amatur absens. Qntumcũq enĩ
sibi humana mens ex aggerauerit bonũ qđ ds̃ ẽ. minus
agit. et ualde infra ẽ. Et necesse ẽ. plus inueniat adep¬
tio. qͣm formabat cogitatio. Nus gͦ amabimꝰ cũ uidimꝰ.
si potuimꝰ amare et anteqͣm uidemus. Iaus fidĩ est. ñ¬

Expanded text:
demur in Domino. Neque enim parvam jucunditatem habet spes, nondum pervenerunt: et tamen ardor in spe currit, rem nondum tenet. Verbi gratia, amas pecuniam; non amares, si non sperares: amas uxorem, non ductam, sed adhuc ducendam; et forte ducenda amatur, ducta odio habebitur. Quare hoc? Quia talis non apparuit ducta, qualis ab animo pingebatur ducenda. Deus autem non vilescit praesens, amatur absens. Quantumcumque enim sibi humana mens exaggeraverit bonum quod Deus est, minus agit, et valde infra est; et necesse est plus inveniat adeptio, quam formabat cogitatio. Plus ergo amabimus cum viderimus, si potuerimus amare et antequam videremus. Modo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiã hoc ẽ. adueniente mandato peccatũ reuixit
hoc ẽ. in uentũ ẽ. mͥ mandatũ qđ erat in uitã hoc eẽ. in mor¬
tem. hoc ẽ. occasione accepta peccatũ ꝑmandatũ fefel¬
lit me. et ꝑ illud occidit. hoc ẽ. lex sub intrauit ut ab un-¬
daret delictũ. hoc ẽ. lex iram oꝑat᷑: hoc ẽ. iuitus peccati
lex. P rohibitio enĩ peccati qđ ẽ. lex auget ꝓfecto desidiũ
peccandi. qđ ñ extinguit᷑ nͥ contrario desidio rectȩ facien¬
di. uͥ fides ꝑdilectionẽ oꝑatur. Hoc aũt ñ p̃stat littera ui¬
bens. s sp̃s uuans ñ lex gͦ s grã. ñ uetus testam̃tũ in serui¬

Expanded text:
hoc est, Adveniente mandato peccatum revixit; hoc est, Inventum est mihi mandatum quod erat in vitam, hoc esse in mortem; hoc est, Occasione accepta peccatum per mandatum fefellit me, et per illud occidit; hoc est, Lex subintravit, ut abundaret delictum ; hoc est, Lex iram operatur ; hoc est, Virtus peccati Lex . Prohibitio enim peccati quod est Lex, auget profecto desiderium peccandi: quod non exstinguitur, nisi contrario desiderio recte faciendi, ubi fides per dilectionem operatur . Hoc autem non praestat littera jubens, sed spiritus juvans: non Lex
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a dic̃. qm̃ ante te ẽ. om̃e desidium meũ. et gemitꝰ
m̃s a te ñ ẽ. absconditꝰ. In patria uero orandi locus nul¬
lus erit: s tantũ laudandi. quare orandi locus nultis
tiquacũq tpr̃ali felicitate uersemͣ. penitere tameri
nos debet huiꝰ uitȩ. ut ad illam incorruptionẽ tota
auiditate curramꝰ. Inde ẽ. enĩ qđ etiam apłs ait. Qm¬
dui sumꝰ in corꝑe ꝑegrinam̃ ad nõ. Perfidem enĩ am¬

Expanded text:
ium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . In patria vero nullus orandi locus erit, sed tantum laudandi. Quare orandi locus nullus quacumque temporali felicitate versemur, poenitere tamen nos debere hujus vitae, ut ad illam incorruptionem tota aviditate curramus? Inde est enim quod etiam Apostolus ait: Quamdiu sumus in corpore, peregrinam
Abbreviated transcription (Latin):
triam remeare ꝰ adillam speciem quȩ ẽ. facie ad faciem
contemplari. nͥ quem pegrinationis suȩ penituerit. ex
quo dolore penitentiȩ etiam uox illa miserabił erũ¬
pit et sa̾nat: heu me qm̃ ꝑegrinatio mea longinqua
facta ẽ. Et ne putes non dum fidelẽ ista loqui: uide
quid sequat᷑. In habitaui cũ tab̾nacłis cedar. cũ hisqͥ
oderant pacẽ eram pacificus. cum loquerer eis expug¬

Expanded text:
triam remeare, et illam speciem quae est facie ad faciem contemplari, nisi quem peregrinationis suae poenituerit? Ex quo dolore poenitentis, etiam vox illa miserabilis erumpit et sonat: Heu me! quoniam peregrinatio mea longinqua facta est. Et ne putes nondum fidelem ista loqui, vide quid sequitur: Inhabitavi in tabernaculis Cedar: cum his qui oderunt pace
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ingła. Cur ministratio mortis dr̃. sibona ẽ. lex:
qr peccatũ ut appareat peccatũ ꝑbonum mͥ oꝑatũ ẽ. mortẽ.
Nec mireris cum de ipsa p̃dicatione euangłiĩ. dictum sit.
xp̃i bonꝰ odor sumꝰ. in his qui salui fuint. et in his qui ꝑeunt.
Aliis quidẽ odor uitȩ in uitam. aliis. aut̃ odor mortis ad
mortẽ. Ad uidȩos enĩ dicta ẽ. lex ministratio mortis. ad qͦs
et in lapide scripta ẽ. ad eoꝵ duritiam figurandã. ñ ad eos
qui legem ꝑcaritatem implent. Penitudo enĩ legis caritas.

Expanded text:
ur ergo ministratio mortis dicitur, si bona est lex? Quia peccatum ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem. Nec mireris, cum de ipsa praedicatione Evangelii dictum sit: Christi bonus odor sumus Deo, in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt; aliis quidem odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem . Ad Judaeos enim dicta est lex ministratio mortis, ad quos et in lapide scripta est ad eorum duritiam figurandam; non ad eos qui legem per charitatem implent. Plenitudo enim legis, charitas.
Abbreviated transcription (Latin):
lum ascensurum. Illos enĩ ostendit apłs. ubi ait. Haben¬
tes aũt eundem sp̃m fidei sic̃ scriptum ẽ. Credidi ꝓpter
qđ locutus sum: et nos credimꝰ ꝓpt̃ qđ et loquim̃. ꝓpheta¬

Expanded text:
lum ascensurum: illos enim ostendit Apostolus ubi ait, Habenlum ascensurum: illos enim ostendit Apostolus ubi ait, Habentes autem eumdem spiritum fidei, sicut scriptum est, Credidi, propter quod locutus sum; et nos credimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sabentes aut̃ eundem sp̃m fidei. Non enĩ ait scientiã
stioñ fidei s sp̃m fidei. Qd̾ ꝓpterea dixit ut intelligeremus
ciiqr fides et ñ petita cõcedit᷑. ut ei petenti alia cõcedant᷑.
Quomͦ enĩ inuocabunt in quit in quem ñ credidunt
ergo sp̃s gr̃ȩ facit ut habeamꝰ fidem. ut ꝑfidẽ impetre¬
mus orando ut possimꝰ facere quȩ uibemur. Ea fides
iustos sanauit antiquos. quȩ sanat et nos. idẽ. mediato¬
ris dĩ et hominũ. hominis xpĩ iħu. fides sanguinis eiꝰ.¬
fides crucis eiꝰ. fides mortis et resurrectionis eiꝰ. Habentesg̾
eundem sp̃m fidei: et noscredimꝰ ꝓpt̃ qđ et loquim. Ante
cesserunt iusti sic in eũ credentes uenturũ. quomͦ noscre
sum eẽ. resurrexisse. in cęlũ ascendisse. Totum hoc sic̃uer¬
ba audistis p̃teriti tpr̃is impletũ eẽ. iam credimꝰ. In eiꝰ
sunt fidei societate nobiscũ et illi patres qui credidunt
de uirgine nasciturum. passurum. resurrecturũ. incę¬

Expanded text:
abentes autem eumdem spiritum fidei . Non enim ait, Scientiam fidei; sed, spiritum fidei: quod propterea dixit, ut intelligeremus, quia fides et non petita conceditur, ut ei petenti alia concedantur. Quomodo enim invocabunt, inquit, in quem non crediderunt ? Ergo spiritus gratiae facit ut habeamus fidem, ut per fidem impetremus orando, ut possimus facere quae jubemur. iustos sanauit antiquos, quae sanat et nos, id est mediatoris dei et hominum hominis Christi lesu, fides sanguinis eifides crucis eius, fides mortis et resurrectionis eius; habentes ergo eundem spiritum fidei et nos credimus, propter quod et loquimur. Iste aecesserunt justi, sic in eum credentes venturum, quomodo nos cresum esse, resurrexisse, in coelum ascendisse: totum hoc, sicut verba auditis praeteriti temporis, impletum esse jam credimus. In ejus sunt fidei societate nobiscum et illi patres, qui crediderunt de Virgine nasciturum, passurum, resurrecturum, in coe
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ scribentis assignat. qđ dixerit tenebras sine iitio sẽꝑ
fuisse. lucẽ uero initium sũpsisse de tenebris. quasi legerit
in eolibro cui calũnat᷑ tenebras sempit̃nas cũ scriptum
sit inpͥncipio creauit ds̃ cęlum et t̾ram. Terra aut̃ erat
in uisibilis et in composita. et tenebrȩ erant suꝑ abyssũ.
Ex illo gͦ tenebrȩ eẽ. ceꝑunt ex quo confusa moles cęlieẽ.
cepit ac t̾rȩ. Anqͣm lux facta eẽt. qͣ illuminaret᷑ qđ sine
luce fuerat tenebrosum. Quid aut̃ in conueniens. si mũ¬
dane materiȩ fuerant tenebrosa primordia. ut accedẽ¬
te luce melius qđ factũ est reddcret᷑. et tanqͣm ꝓficien¬
tis hominis qđ postea futurum erat hoc mͦ significaret᷑
ait. Ftustis aliqͣndo tenebrȩ. nunc aũt lux in dño. Qs
enĩ hoc fecit nͥ ille qui cũ tenebre eẽnt. suꝑ abyssum
dixit. fiat lux. et facta ẽ. lux: qđ aꝑtius alio loco idẽ
apłs paulus ex p̃ssit dicens. Ds̃ qui dixit de tenebris

Expanded text:
tiae scribentis assignat, quod tenebras dixerit sine initio semper fuisse, lucem vero initium sumpsisse de tenebris: quasi legerit in eo libro, cui calumniatur, tenebras sempiternas; cum scriptum sit, In principio fecit Deus coelum et terram: terra autem erat invisibilis et incomposita, et tenebrae erant super abyssum. Ex illo ergo tenebrae esse coeperunt, ex quo confusa moles coeli esse coepit ac terrae, antequam facta esset lux, qua illuminaretur quod sine luce fuerat tenebrosum. Quid autem inconveniens, si mundanae materiae fuerant tenebrosa primordia, ut accedente luce melius quod factum est redderetur; et tanquam proficientis hominis, quod postea futurum erat, hoc modo significaretur ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Quis enim hoc fecit, nisi ille, qui, cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux; et facta est lux ? Quod apertius alio loco idem apostolus expressit, dicens: Deus qui dixit de tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
ext̾ĩor ꝑcipiet cȩlestis habitudinis dignitatem. ut totũ qđ
creatum ẽ. recreet᷑. et totũ qđ factũ ẽ. reficiat᷑. illo recre¬
ante qui creauit. et reficiente qui fecit. Incorpore ad¬
huc mortali renouatio uitȩ incͥbatur a fide qua credit᷑ in
eũ qui iustificat impium. bonisq morib augetur et robora¬
tur de die indiem. cũ magis magisq corrũpitur uł ȩtate uł¬
morbo uł uariis afflictionib donec ueniat adultimã quȩ
ab om̃ib mors uocatur. Eius aũt̃ resurrectio differturin
finẽ. cũ et ipsa iustificatio nr̃a ꝑficiet᷑. in effabilit̾. Tunc
enĩ similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti ẽ. nũc uͦ qͣndui
corpꝰ qđ corrũpit᷑ aggrauat animã. et uita hum̾ana suꝑ t̾rã
tota temptatio ẽ. ñ iustificabit᷑ in cõspectu eiꝰ om̃is uiuens.
in cõꝑatione iusticiȩ. qua equabim̃ angłis. et głȩ quȩ reue¬

Expanded text:
exterior percipiet caelestis habitudinis dignitatem, ut totum, quod creatum est, recreetur et totum, quod factum est, reficiatur illo recreante, qui creauit, et reficiente, qui fecit. quohuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reue
Abbreviated transcription (Latin):
terrenũ quȩrebant. uelam̃ positũ erat. cõtra faciẽ eor.
ne uiderent. ip̃m in scripturis. Ab lato enĩ uelamine post¬
ea qͣm passus ẽ. dñs insa sunt secreta templi: Transeat¬
gͦ unꝰquisq ad xp̃m ut auferat᷑ uelam̃ sic̃ apłs dicit. Uelam̃
enĩ aufertur: qͣndo similitudinis et allegoriȩ cooꝑim̃to ab¬
lato ueritas nudat᷑ ut possit uideri. ¶Is̃ aut̃ sp̃s ẽ. ubi aut̃¬

Expanded text:
terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim velamine, posteaquam passus est Dominus, visa sunt secreta templi. Ideergo unusquisque ad Christum ut auferatur velamen, sicut Apostolus dicit . Velamen enim aufertur, quando similitudinis et allegoriae cooperimento ablato, veritas nudatur, ut possit videri. 34. Primo ergo hu
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi aut̃ ẽ. ille cuiꝰ imago ẽ. imago remouetur.Imagines
sierit quisq addñm. auferetur uelam̃. Sonabat enĩ uox
moysi ꝑuelum. et facies moysi ñ apparebat. Sic et mͦ iudȩis
diunt faciem sonantis ñ uident. Uolunt gͦ ut auferat uela¬
men. tͣnseant addñm. Splendor infaciẽ moysi tͣnqͣm in
facie carnali et mortali. numquid diuturnus aut ȩc̃nꝰ
esse posset: morte enĩ succedente: ꝓfecto auferret᷑. Splen
erat temporalis. hoc aut̃ qđ illa figura significabatur. le¬
gunt itaq et ñ intesligunt axp̃m. Non ꝑducunt intentio¬
nem usq infinem. qr uelum oppositum negat eis aspectũ
splendoris in terioris. Et uide ibi sub uelo. xp̃m. Ait enĩ dñs
ille scripsit. Personam eiꝰ gerebat moyses et ideo uelum
ante se ponebat. qͣndo loquebat᷑ ppło. qr qͣndiu illi in lege¬
carnalib gaudiis et uoluptatib dediti erant. et regnum

Expanded text:
ubi est autem ille cujus est imago, imago removetur. Imagines ubi est autem ille cujus est imago, imago removetur. Imagines sierit quisque ad Dominum, auferetur velamen. Sonabat enim vox Moysi per velum, et facies Moysi non apparebat. Sic et modo Judaei earum audiunt, faciem sonantis non vident. Volunt ergo ut auferatur vela. Est quidem splendor in facie Moysi, tanquam in facie carnali et mortali: numquid diuturnus aut aeternus esse posset? Morte enim succedente, profecto auferretur. Splenerat temporalis, hoc autem quod illa figura significabatur, veritas. Legunt itaque, et non intelligunt Christum: non perducunt intentionem usque in finem, quia velum oppositum negat eis aspectum splendoris interioris. Et vide ibi sub velo Christum. Ait ipse Dominus i. Etenim personam ejus gerebat Moyses, et velum ante se ideo ponebat, quando loquebatur populo; quia quamdiu illi in Legecarnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil enĩ ꝓdẽ. testam̃tum uetus demontem sina in ser¬
uitutem generans. nͥ qr testimonium ꝑhibet testam̃to nouo
Alioqͥn qͣndui legit᷑ moyses. uelam̃ suꝑ corda eoꝵ positũ est.
Cũ aut̃ in de quisq tͣnsierit ad xp̃m: auferet᷑ uelam̃. Transe¬
untium quippe intentio ipsa mutatat᷑. de uetere ad no¬
uum. ut ñ iam quisq intendat acciꝑe carnalem s spũa¬
in carnali regno falsa beatitudo carnalis ad intentionẽ
qͣ ꝑnouũ testam̃tũ expectabat᷑ in regno cęloꝵ beatitudo
Cum aut̃ transieris ad dñm. auferetur uelam̃. ludeus ergo
ñ transiens ad dñm. ñ ꝑtendit aciem m̃tis infinẽ. Quomͦ il¬
lo tp̃r inbac figura filii isrł ñ ꝑtendebant aciẽ occłoꝵ su¬
rum infinẽ. idẽ. in faciẽ moysi. Facies enĩ moysi splendi¬
da. figuram habebat ueritatis. In terpositũ ẽ. uelam̃. qr
Quare euacuant᷑: quia ueniente imꝑatore. imagines tol¬
luntur de medio. Ibi spectat᷑ imago. ubi imꝑator p̃sens ñ ẽ.

Expanded text:
Nihil enim prodest testamentum uetus de monte Sina in seruitutem generans, nisi quia testimonium perhibet testamento nouo. Alioquin, quamdiu legitur Moyses, uelamen super corda eorum positura est; cum autem inde quisque transierit ad Christum, auferetur uelamen. Transeuntium quippe intentio ipsa mutatur de uetere ad nouum, ut iam non quisque intendat accipere carnalem, sed spiritain carnali regno beatitudo falsa carnalis, ad intentionem, qua per nouum testamentum exspectatur in regno caelorum beatitudo retur velamen. Judaeus ergo non transiens ad Dominum, non pertendit aciem mentis in finem. Quomodo illo tempore in hac figura filii Israel non pertendebant aciem oculorum suorum in finem, id est, in faciem Moysi. Facies enim Moysi splendida figuram habebat veritatis: interpositum est velamen, Quare evacuantur? Quia veniente imperatore imagines tolluntur de medio. Ibi spectatur imago, ubi imperator praesens non est: