comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domũ ⁊ tudormis: Iam asten¬
dunt aggerem. iam dissipant
sepem. iam irruũt ꝑ posticium.
Tuicius ne est ergo tibi ut te ĩ¬
ueniant solum qͣm cũ aliis.
nũdum in lectulo qͣm armatũ
in campo: Expergisc̾e̾. sume ar¬
na ⁊ fugead cõmilitones tu¬
os. quos tugiens deserusti. ut
qui te ab eis disiunxerat. ip̃e te
denuo timor iungat. Nud ar¬
moꝵ refugis pondus. ⁊ asꝑitatẽ
delicate miles. Adu̾sarius instãs
⁊circũ uolantia spicula fatient
clipeum nõ eẽ honeri: loricam
nõ sentiri uł galeam. Et qͥdem
subito ꝓcedenti de umbra ad so¬
lem. de ocio ad laborem: graue
cernit᷑ om̃e qd incipit. S post¬
qͣm ab hiis dissuesc̾e̾ ⁊ ad illa pau¬
lisper assuescẽ ceꝑit. usus collit
difficultatem. inuenitq faci¬
le ẽẽ qd̃ impossibile ante pu¬
tabat. Solent etiam fortissi¬
mi milites audita bucina ante
cõgressum trepĩdare. At ubi ad
p̃lium uentum fu̾it. spes uic¬

Expanded text:
domum, et tu dormis? Jam ascendomum, et tu dormis? Jam ascendunt aggerem, jam dissipant sepem, jam irruunt per posticum. Tutiusne est ergo tibi ut te inveniant solum, quam cum aliis; nudum in lectulo, quam armatum in campo? Expergiscere, sume arma, et fuge ad commilitones tuos, quos fugiens deserueras; ut qui te ab eis disjunxerat, ipse te denuo timor jungat. Quid armorum refugis pondus et asperitatem, delicate miles? Adversarius instans et circumvolantia spicula facient clypeum non esse oneri, loricam non sentiri vel galeam. Et quidem subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tollit difficultatem, invenitque facile esse quod impossibile ante putavit. Solent etiam fortissimi milites audita buccina ante congressum trepidare; at ubi ad praelium ventum fuerit, spes vic
Abbreviated transcription (Latin):
manib laborau̾is: durus erit ci¬
bus quẽ libent̾ nõ comẽdas.
Surge miles xp̃i. surge. excut̾e
fugisti ⁊ fortius post fugam p̾li¬
aturus głosius truphaturꝰ.
habet quidem xp̃c multos mili¬
tes qͥ fortissime ceperũt. stetert̃.
uicerũt. paucos aut̃ qͥ de fuga
cõu̾si rursus se ꝑicło ingesserĩt.
qd̾ dedinauerant. rursus fuga¬
rint hostes quos fugiebant. Eo
q om̃e rarum p̃tiosum. gaudeo
te de illis posse eẽ: qui qͣnto ra¬
riores. tanto apparebũt ẽẽ glosi¬
ores. Alias aut̃ si multũ timidꝰ
es. cur uel times ubi nõ est timor.
nõ aut̃ times ubi magis est ti¬
mendum: An qr fugisti ex atie
putas te manus hostiũ euasis¬
se. Libentius te in sequit᷑ hostiᷤ
fugientẽ qͣm sustineat repug¬
sistit qͣm resistit in fatiem. Se¬
curus nũc ꝓiectis armis capis
armatus ⁊ tu timĩdior. ⁊ hosti¬
b minus timendus sis: Arma¬
toꝵ multitudo circũuallauerũt

Expanded text:
manibus laboraveris; durus erit cimanibus laboraveris; durus erit cibus quem libenter non comedas. 13. Surge, miles Christi, surge, excutere fugisti, fortius post fugam praeliaturus, gloriosius triumphaturus. Habet quidem Christus multos milites qui fortissime coeperunt, steterunt, vicerunt: paucos autem qui de fuga conversi, rursus se periculo ingesserint quod declinaverant; rursus fugarint hostes quos fugiebant. Et quia omne rarum pretiosum; gaudeo te de illis posse esse, qui quanto rariores, tanto apparebunt gloriosiores. Alias autem si multum timidus es, cur vel times ubi non est timor, non autem times ubi magis est timendum? An quia fugisti ex acie, putas te manus hostium evasisse? Libentius te insequitur adversarius fugientem, quam sustineat repugtergo, quam resistat in faciem. Securus nunc projectis armis capis armatus, et tu timidior, et hostibus minus timendus sis? Armatorum multitudo circumvallaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
fames aut̃ miro modo dultia red¬
dit: q̃ fastidium fatit insipida.
Otus.faba. pultes panisq ciba¬
rius cum aqua quiescenti qͥdem
fastidio sunt. s ex̾citato mag¬
ne uident᷑ delitie. Iam forte tuni¬
cis dissuetus exhorres nimirum
eas tam ꝓpt̾ hẏemis frigus qͣm
ꝓpt̾ estatis ardorem. S nunqͥd
legisti.qui timet pruinam ue¬
niet suꝑ eum nix: Uigilias ti¬
mes ⁊ ieuinia. inanuũ q labo¬
rem: s hec leuia sunt meditan¬
ti flammas ꝑpetuas. Recorda¬
tio deinde tenebrarũ exti̾oꝵ fa¬
cit nõ horrere solitudinẽ. Si fu¬
turam cogitas de u̾bis otiosis
discussionẽ nõ ualde displicebit
silentium. fletus et̾nus ⁊ stridor
ille dentium. ante cordis ocłos re¬
ductus: pares tͥ reddet matram
⁊ cisicitram. Deniq si totũ de noc¬
te quod regula p̃cipit bene ad i¬
psalmos iugilau̾is.nimis durus
erit lectus quo quiete nõ dormi¬
as. Si tantũ in die qͣntũ ꝓfessus

Expanded text:
fames autem miro modo dulcia redfames autem miro modo dulcia reddit, quae fastidium facit insipida. Olus, faba, pultes, panisque cibarius cum aqua, quiescenti quidem fastidio sunt, sed exercitato magnae videntur deliciae. Jam forte tunicis dissuetus exhorres nimium eas, tam propter hiemis frigus, quam propter aetatis ardorem: sed 7 nunquid legisti, Qui timet pruinam, veniet super eum nix? Vigilias times et jejunia, manuumque laborem: sed haec levia sunt meditanti flammas perpetuas. Recordatio deinde tenebrarum exteriorum facit non horrere solitudinem. Si futuram cogitas de verbis otiosis discussionem , non valde displicebit silentium. Fletus aeternus et stridor ille dentium, ante cordis oculos reductus, pares tibi reddet mattam et culcitram. Denique si totum de nocte, quod Regula praecipit , bene ad psalmos vigilaveris; nimis durus erit lectus, in quo quiete non dormias. Si tantum in die, quantum professus es,
Abbreviated transcription (Latin):
tum quidem delectantas libidi¬
nem accendunt. Et tu mͥ in hiis
securitatem pones. tu cũ huius¬
modi tutan dices adolescentiã:
prudent̾ sobrieq conu̾santi sa¬
tis est ad ome condimentũ sali
cum fame. Qua sola nõ expec¬
tata netesse est alias atq alias
de nescio quib suctis extraneis cõ¬
fici ꝑmixtiones. q̃ iudelicet ⁊ pa¬
latum reparent. gulam ꝓuocent
excitent appetitum. S quid fa¬
tiet inquis qui aliud nõ potest:
Dene. Scio qr delicatus es. ⁊ qd̃
hiis assuetus mͦ duriora nõ possis.
S quid si potes fac̾e ut possis:
Queris quomõdo: Surge. p̃cin¬
gere. tolle ocium. exere uires. n¬
ca manus. eyertitare inaliquo. et
statim senties sola te appetẽ que fa¬
mem collent. nõ fauces demulceãt.
A ẽddet qͥpte sapores reb exercitiũ:
quos tulit mnhertia. Multa q̃ res¬
puis otiosus: post lãborem sumes
cum desid̾io. Si quidem otium pa¬
rit fastiduim: exercitium famẽ.

Expanded text:
tum quidem delectant, sed libiditum quidem delectant, sed libidinem accendunt. Et tu mihi in his securitatem pones? tu cum hujusmodi tutam duces adolescentiam? Prudenter sobrieque conversanti satis est ad omne condimentum sal cum fame; qua sola non exspectata, necesse est alias atque alias de nescio quibus succis extraneis confici permistiones, quae videlicet palatum reparent, gulam provocent, excitent appetitum. 12. Sed quid faciet, inquis, qui aliud non potest? Bene. Scio quia delicatus es, et quod his assuetus modo, duriora non possis. Sed quid, si potes facere ut possis? Quaeris quomodo? Surge, praecingere, tolle otium, exere vires, ca manus, exercitare in aliquo; et statim senties sola te appetere quae famem tollant, non fauces demulceant. Reddet quippe sapores rebus exercitium, quos tulit inertia. Multa quae respuis otiosus, post laborem sumes cum desiderio. Siquidem otium parit fastidium, exercitium famem;
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. O dura netessitudo. tã¬
tum tuã dilexere salutem. ut
in meam impinge̾nt. Nisi me
ꝑempto tu saluari nõ poteras:
Et utinã ip̃i te absq me saluẽt
Utinam ⁊ si ego moriar. uł tu
uiuas. S quid. Ialus ergo ma¬
gis in cultu uestiũ ⁊ ciboꝵ est
opulentia. qͣm in lobrio uictu ue¬
stituq moderato: Si peluitie mol¬
les ⁊ calide. si pannii subtilio ⁊ pre¬
ciosi. si longe manice ⁊ amplum
caputum. si oꝑtorium siluestre ⁊
molle stamineum scm̃ faciũt quid
moror ⁊ ego qd te nõ sequor: ꝯi
hec infirmantiũ sinto fomenta
nõ arma pugnantiũ. Ette enĩ qͥ
mollib uestiunt᷑ in domib regũ
sũt. Unũ ⁊ simila. mulsum ⁊ pin¬
guia corpori militant nõ spiritui.
frixuris nõ anima sagmat᷑ s caro.
saulti in egypto frẽs multo tempore
deo sine piscib seruierũt. Piper. gin¬
giber. cyminũ. saliua. ⁊ mille hu¬
iusmodi species salsam̃toꝵ pala¬

Expanded text:
charitas! o dura necessitudo! Tancharitas! o dura necessitudo! Tantum tuam dilexere salutem, ut in meam impingerent. Nisi me perempto, tu salvari non poteras? Et utinam ipsi te absque me salvent. Utinam et si ego moriar, vel tu vivas. Sed quid? Salus ergo magis in cultu vestium, et ciborum est opulentia, quam in sobrio victu vestituque moderato? Si pelliciae lenes et calidae, si panni subtiles et pretiosi, si longae manicae et amplum caputium, si opertorium silvestre et molle stamineum, sanctum faciunt; quid moror et ego quod te non sequor? Sed haec infirmantium sunt fomenta, non arma pugnantium. Ecce enim qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Vinum et simila, mulsum et pinguia corpori militant, non spiritui. Frixuris non anima saginatur, sed caro. Multi in Aegypto fratres, multo tempore Deo sine piscibus servierunt. Piper, gingiber, cuminum, salvia, et mille hujusmodi species salsamentorum, pala
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ de sinu michi ⁊ utero abscifꝰ
mea. Quoꝵ nimirũ ꝑte detrat¬
dica nõ potest nisi torq̃ri pars
reliqua. Derumptñ quo tuo cõ¬
modo qͣm tui necessitate hoc i¬
nobis moliti sunt amici nr̃i.
quoꝵ manus sanguine plene
sunt. quoꝵ animã meã ꝑtran¬
siuit gladius. quoꝵ dentes ar¬
ma ⁊ sagnte. ⁊ lingua eoꝵ gla¬
dius acutus. Nam utiq si in
aliquo unqͣm eos offend̾am
qd̾ utiq conscius mͥ nõ sum.
plenam ꝓrsus rependere uicẽ.
Mirum u̾o si nõ plus talione
recepi.si uidelicet tale aliqͥd
in eos deliqͥsse potui: quale
ab eis nũc ꝑtuli. Nam ut ue¬
rum fatear. nõ os de ossib me¬
is uł carnẽ de carne mea. s
tulerunt mͥ gaudiũ cordis
mei. fructum sp̃t mei. coronã
spei mee. ⁊ uelut mͥ sentire ui¬
deor anime mee dimidiũ. Ut¬
quid hoc: Forte miserti sũt tui.
⁊ ceto cecum ducenti indignã¬
tes ne perires post me: in suũ
te tͣnstulere ducatũ. O molesta

Expanded text:
quoque de sinu mihi, et utero abscissuquoque de sinu mihi, et utero abscissumea; quorum nimirum parte detracotest nisi torqueri pars reliqua. 11. Verumtamen quo tuo commodo, qua tui necessitate hoc nobis moliti sunt amici nostri? quorum manus sanguine plenae sunt , quorum animam meam pertransivit gladius , quorum dentes arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Nam utique mihi, si in 6 aliquo unquam eos offenderam quod utique mihi conscius non sum, plenam prorsus rependere vicem. Mirum vero si non plus talione recepi; si videlicet tale aliquid in eos deliquisse potui, quale nunc ab eis pertuli. Nam, ut verum fatear, non os de ossibus meis, vel carnem de carne mea; sed tulerunt mihi gaudium cordis mei, fructum spiritus mei, coronam spei meae, et velut mihi sentire videor animae meae dimidium. Utquid hoc? forte miserti sunt tui: et caeco caecum ducenti indignantes, ne perires post me, in suum te transtulere ducatum. O molesta
Abbreviated transcription (Latin):
quͤam aput nos tenuisti. hoc ꝓ¬
culdubio retro aspicẽ est. p̃uari¬
cari est. apostatare est. Et hoc di¬
co fili nõ ut te confundam. s ut
gogos s nõ multos pr̃es. Nam
si dignaris. ⁊ u̾bo ⁊ exemplo meo
in religionem ego te genus. Nu¬
triui deinde lacte. qd̾ solum ad¬
huc ꝑiuilus caꝑe pot̾as. daturꝰ
⁊ panem si expectares ut grandes¬
ceres. S heu qͣm inupere ⁊ in¬
tempestiue ablactatus es ⁊ uere¬
or ne totum quod foueram blã¬
dimentis roborauerã adhorta¬
tionib. orationib solidauerã.
iam iamq euanescat. defitiat.
pereat. ⁊ lugeam miser. nõ tã
cassi laboris dampnũ. ꝗͣ damp¬
nate sobolis miserabilem casũ:
Placet ne tͥ qd̾ alius nũc głet᷑
de te. qui nichil utiq laborauit
in te: Simile mͥ contigit qd̃ et
illi meretrici aput salomonem
cui iudelicet ꝑuulus suus ab al¬
tera q̃ suũ a se opp̃ssum extinye¬
rat. furtim sublatus est. Tu

Expanded text:
quam apud nos tenuisti; hoc pquam apud nos tenuisti; hoc procul dubio retro aspicere est, praevaricari est, apostatare est. 10. Et haec dico, fili, non ut te confundam, sed utgogos, sed non multos patres . Nam si dignaris, et verbo, et exemplo meo in religionem ego te genui. Nutrivi deinde lacte, quod solum adhuc parvulus capere poteras; daturus et panem, si exspectares ut grandesceres. Sed heu! quam praepropere et intempestive ablactatus es! Et vereor ne totum quod foveram blandimentis, roboraveram adhortationibus, orationibus solidaveram; jamjamque evanescat, deficiat, pereat; et lugeam miser, non tam cassi laboris damnum, quam damnatae sobolis miserabilem casum. Placetne tibi quod alius nunc glorietur de te, qui nihil utique laboravit in te? Simile mihi contigit, quod et illi meretrici apud Salomonem: cui videlicet parvulus suus ab altera, quae suum a se oppressum exstinxerat, furtim sublatus est . Tu
Abbreviated transcription (Latin):
tõe apłica. cuiꝰ conscĩam diuina li¬
gatam tenet sententia: Nemo
inqͥt mittens manũ suam ad ara¬
trum. ⁊ respitiens retro: aptus est
regno dei. Nunquid ⁊ hoc ꝑsuade¬
bunt nõ ẽẽ retro aspic̾e̾ qui dicũt
tͥ euge euge: faiole si te lactaue¬
rint pctõres nõ acqͥescas eis. No¬
li credere om̃i spiritui. Sint tͥ
multi necessarii. unus aut̃ sit tͥ
consiliarius de mille. Tolle ocra¬
siones: respue blandimenta. ad¬
ulationib diuide aures. te nit̾ro¬
ga de te. qr tu te melius uosti ꝙͣ
alius. Attende cortuũ. discute ĩ¬
tentoẽm. consule u̾itatem. tua
tͥ conscientia respondeat curabi¬
eris: cur ordinẽ tuũ. cur frẽs tu¬
sum. deserueris. Si ut arctius.
ut rectius. ut ꝑfectius iuiu̾es. se¬
curus esto. qr nõ retro aspexisti.
quid amplius mdulges tͥ. in uic¬
tu uestituꝙ suꝑfluo. inu̾bis oti¬
osis. in uagatõe licentiosa.⁊ curi¬
osa qͦuam iudelicet ꝓmisisti. s¬

Expanded text:
tione apostolica, cujus conscientiam divina litione apostolica, cujus conscientiam divina ligatam tenet sententia? Nemo, inquit, mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Nunquid et hoc persuadebunt non esse retro respicere, qui dicunt tibi: Euge, euge? Filiole, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Noli credere omni spiritui . Sint tibi multi necessarii, unus autem sit sibi consiliarius de mille . Tolle occasiones, respue blandimenta, adulationibus claude aures, te interroga de te, quia tu te melius nosti quam alius. Attende cor tuum, discute intentionem, consule veritatem: tua tibi conscientia respondeat, cur abieris, cur Ordinem tuum, cur fratrsum, deserueris. Si ut arctius, ut rectius, ut perfectius viveres; securus esto, quia non retro aspexisti: dquid tibi amplius indulges in victu, vestituque superfluo, in verbis otiosis, in vagatione licentiosa et curiosa, quam videlicet promisisti,
Abbreviated transcription (Latin):
monast̾i̾o quid querebat in scło:
Nutriendus d̾o cur expositus erat
uenisti cyst̾cium. Quesisti. petisti.
pulsasti: s tui adhuc teneritudiẽ
te licet inuito dilatus es. ꝑ bien¬
niũ. Quo temꝑe patient̾ expleto
⁊ absq calumpnia: tius dems̃
pcib multisꝙ si meministi. lacri¬
mis diu expestatam impetrasti mi¬
sericordiam ⁊ quẽ satis desideraue¬
ras ing̾ssum obtinuisti. Post hec
pannum iuxta regłam in om̃i pa-¬
tientia ꝓbatus ꝑseu̾ant̾. ⁊ sine q̃¬
rela conu̾satus: postannũ sponte
ꝓfessus. tũc pͥmũ scłari ueste re¬
iecta religionis habitum suscepi¬
sti. O insensate puer quis te fas¬
cinauit solu̾e uota tua q̃ distinxe¬
runt labia tua: Annõ uł ex orẽ
tuo iustifio beris uł ex ore tuo
condem iaberis: Quid de ꝑen¬
tis ioco sollicitus es negligens
cui. cum ex ore tuo nõ illus ha¬
beas uidicari. tuoꝵ nõ illius uo¬
ta labioꝵ exigendus sis: Et qͥuiᷤ

Expanded text:
monasterio, quid quaerebat in saeculo? monasterio, quid quaerebat in saeculo? nutriendus Deo, cur expositus erat venisti Cistercium. Quaesisti, petisti, pulsasti; sed pro tui adhuc teneritudine, te licet invito, dilatus es per biennium. Quo tempore patienter expleto, et absque calumnia, tuis demum precibus, multisque si meministi lacrymis, diu exspectatam impetrasti misericordiam; et quem satis desideraveras ingressum, obtinuisti. Post haec per annum juxta Regulam , in omni patientia probatus, perseveranter et sine querela conversatus, post annum sponte professus; tunc primum saeculari veste rejecta, religionis habitum suscepisti . 9. O insensate puer! quis te fascinavit non solvere vota tua, quae distinxerunt labia tua? Annon vel ex ore tuo justificaberis, vel ex ore tuo condemnaberis? Quid de parentis voto sollicitus es, negligens tui; cum ex ore tuo, non illius, habeas judicari; tuorum, non illius, vota labiorum exigendus sis? Et quid t
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq arbit̾ meus dñe ib̾u de
uultu tuo iudiciũ meũ ꝓdeat
oculi tui uideant eqͥtates. Uide¬
ant ⁊ iudicent. quid potius sta¬
re debu̾it an uotum patris de fi¬
lio: an filii de se ip̃o. p̃sertim cũ
filius aliquid maius deuou̾it.
Uideat ⁊ famulus tuus legis la¬
tor noster benẽdictus. quid regu¬
larius fu̾it. utrum quod fc̃mẽ
de infantulo nestiente ip̃o. an
dens fecit. cumiam ratem haberet
ut de se loqueretur. Qmqm dubiũ
nõ sit ꝓmissum illũ fuisse ud̃ cona¬
tum. Nec enim petitõ quã regula
p̃cipit ꝓ eo facta fuit a parentib.
nec manus illius cum ip̃a petitõnr
inuoluta palla altaris ut sic offer.¬
ret᷑ coram testib. Ostendit᷑ deinde
t̾ra que cum illo ⁊ ꝓ illo dicit᷑ data
fuisse. S si cum t̾ra eum receperũt
cur nõ ⁊ cum t̾ra eum retinuerũt.
An forte reqͥrebant magis datũ ꝙͣꝓ
fructum.⁊ pluris estimata est ter¬
ra qͣm anima: Alioqͥn oblatusi

Expanded text:
Itaque, arbiter meus Domine Jesu, de Itaque, arbiter meus Domine Jesu, de vultu tuo judicium meum prodeat, oculi tui videant aequitatem . 8. Videant et judicent, quid potius stare debuerit, an votum patris de filio, an filii de se ipso, praesertim cum filius aliquid majus devoverit. Videat et famulus tuus legislator noster Benedictus, quid regularius fuerit, utrum quod factum est de infantulo, nesciente ipso; an iens fecit, cum jam aetatem haberet ut de se loqueretur. Quanquam dubium non sit; promissum illum fuisse, non donatum. Nec enim petitio quam Regula praecipit, pro eo facta fuit a parentibus; nec manus illius cum ipsa petitione involuta palla altaris, ut sic offerretur coram testibus. Ostenditur deinde terra, quae cum illo, et pro illo dicitur data fuisse, Sed si cum terra eum receperunt, cur non et cum terra eum retinuerunt? An forte requirebant magis datum quam fructum, et pluris aestimata est terra quam anima? Alioquin oblatus
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd fatiet de in iustis iuditiis
qui ip̃as quoq iusticias iudica¬
uit uemet inqͥin ueniet dieo
uiditii. ubi plus ualebunt pu¬
ra corda qͣm astuta u̾ba. ⁊ cons¬
cientia bona qͣm marsupia ple¬
na. qͣndo quidem uidex ille nec i¬
faliet᷑ u̾bis nec flectetur donis.
Tuum dñe ihu cribunal appello.
tuo me uiditio seruo. tibi cõmit¬
to causam meam. Dñe deus sa¬
baoth qui iudicas recte.⁊ ꝓbas
renes ⁊ corda cuiꝰ oculi sicut fal¬
lere nolunt ita falli nõ possũt.
tu uides qui tua uides qui que¬
runt ⁊ sua. Tu nosti quib ei uis¬
cenb in cunctis temptationib
suis semꝑ affuerim. qͣntis ꝓ eo ge¬
mitib aures tue pietatis pulsa¬
uerim. qͣlit̾ ad q̃q illius scanda¬
la. ꝑturbatões. molestias ego ure¬
bar. ⁊ torquebar. affligebar. Et
nũc timeo ne frustra. Puto enĩ
qͣnto expertus sum a dolescentis
ꝑse satis feruentis. ⁊ insolescen¬
tis ne corpori talia expẽdire fom̃¬
ta. nec menti illa głe temptam̃ta

Expanded text:
injustis judiciis, qui ipsas quoque justitias judicabit? Veniet, inquam, veniet dies judicii: ubi plus valebunt pura corda, quam astuta verba; et conscientia bona, quam marsupia plena: quandoquidem Judex ille nec falletur verbis, nec flectetur donis. Tuum, Domine Jesu, tribunal appello: tuo me judicio servo, tibi committo causam meam, Domine Deus sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et corda ; cujus oculi sicut fallere nolunt, ita falli non possunt; tu vides qui tua, vides qui quaerunt et sua . Tu nosti quibus ei visceribus in cunctis tentationibus suis semper adfuerim, quantis pro eo gemitibus aures tuae pietatis pulsaverim, qualiter ad quaeque illius scandala, perturbationes, molestias ego urebar, torquebar, affligebar. Et nunc timeo ne frustra. Puto enim, quantum expertus sum, adolescentis per se satis ferventis et insolescentis nec corpori talia expedire fomenta, nec menti illa gloriae tentamenta.
Abbreviated transcription (Latin):
nib magist̾ in celo ⁊ in t̾ra. non
discedant. illamq pͥmam fĩdem
quam apud uos. immo quã pri¬
mũ in baptismo ꝓmiserũti nõ
irritam fatiant. s saluam inte¬
gramq custodrant. Talib itaꝙ
talit̾ susceptis absit ut sinceri¬
tatem ur̃ãm aut in suscipiendo
lesam aut in retinendo ledendã
fra annũ ꝓbatoĩs qui regłariter
cõstitutus est cepta deserere. ⁊ ad
neamus inuitos. Alioqͥn scĩssi¬
bertatis qui in eis est anathe¬
mate inconsulto frustra impe¬
dire ni ramini nisi forte quod d̾s
ꝯsunt querere studeatis. Ad arnol¬

Expanded text:
nibus Magister in coelo et in terra , non nibus Magister in coelo et in terra , non discedant; illamque primam fidem, quam apud vos, imo quam primum in Baptismo promiserunt, non irritam faciant, sed salvam integramque custodiant. Talibus itaque taliter susceptis, absit ut sinceritatem vestram, aut in suscipiendo laesam, aut in retinendo laedendam fra annum probationis, qui regulariter constitutus est, coepta deserere, et ad neamus. Alioquin, sanctissibertatis qui in eis est, anathemate inconsulto frustra impedire nitamini: nisi forte quod Deus sunt, quaerere studeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
xhortatio illa in litt̾is ur̃is
tam salubris tam compen¬
diosa magna scientie mira
sistis. ⁊ si ãd humilitatis qͦq for¬
mam qͣntũ ex uobis est nõ medi¬
ocrit̾ instruere nos potuit. consci¬
entias tñ nr̃as multo inferiꝰ iatẽ¬
tes. qͣntũ ex uobis est uehement̾
exterruit. Quis enim nr̃m suam
aitendens cõuersatoẽm tanta de se
⁊ tam indebita sine magno uel i¬
metu uł ꝑicło possit audire: De hu
enim uos iudicat dñs est. Ceterũ
de fr̃ib de quoꝵ salute ur̃am ni¬
mirum caritatem sollicitam eẽ
cognouimꝰ ut securos uos redda¬
mus nou̾itis multoꝵ illustriũ
uiroꝵ ⁊ maxime carissimi uiri
Wll̃i cathalaimensis ep̃i horta¬
tu ⁊ consilio ad nos declinasse seq
a nobis suscipi multis p̃cib ac sup¬
plicatõib impetrasse. ea uideli¬
cet intentõe ut ob tenorem arcti¬
oris uite ab institutõib b̾i augu¬
stini ad obseruantias scĩ bñdci
dei adiutorio sic tͣnseant. ut tñ
ab eiꝰ magist̾io qui unus est om¬

Expanded text:
xhortatio illa in litteris vestris tam salubris, tam compendiosa, magna quidem scientiae mira sistis; etsi ad humilitatis quoque formam quantum ex vobis est non mediocriter instruere nos potuit, conscientias tamen nostras multo inferius jacentes, quantum in nobis est, vehementer exterruit. Quis enim nostrum suam attendens conversationem, tanta 14 de se et tam indebita, sine magno vel metu, vel periculo possit audire? De hujenim judicat nos, Dominus est . Caeterum de fratribus, de quorum salute vestram nimirum charitatem sollicitam esse cognovimus, ut securos vos reddamus; noveritis multorum illustrium virorum, et maxime clarissimi viri Willelmi Catalaunensis episcopi, hortatu et consilio ad nos declinasse, seque a nobis suscipi multis precibus ac supplicationibus impetrasse: ea videlicet intentione, ut ob tenorem arctioris vitae, ab institutionibus beati Augustini ad observantias sancti Benedicti Dei adjutorio sic transeant, ut tamen ab ejus magisterio qui unus est om
Abbreviated transcription (Latin):
Atis et
plusqͣm sa¬
tis sustinui
dilectissime
fili roberre
si forte dei
pietas et tuam ꝑ se et meã
ꝑ te animam dignaretur m¬
uisere. tibi scilicet insꝑiran¬
do salutarem compunctõem.
michiq de tua salute letitiã.
S qm̃ usq ad huc frustratũ
me cerno ab expectatõe mea.
iam uon ualeo teg̾e dolorem
meum. anxietatem repͥm̾e. dis¬
simulare tristitiam. Unde et
contͣ iuris ordinem cogor re¬
uocare lesus eum qui me le¬
sit. spretus requirere cõtemp¬
torem. inuiriam passus in¬
iuriatori satifface̾: rogare de¬
niq a quo rogari debueram.
Dolor quippe nimius nõ deli¬
berat. nõ ueretundat᷑. nõ con¬
sulit rõnem. nõ metuit dig¬
nitatis dampnum. legi non
obtemꝑat. iuiditõ nõ acqͥescit.
modum ignorat ⁊ ordinẽ. id
om̃imodo ⁊ solummͦ satagẽ¬

Expanded text:
atis et plusquam satis sustinui, dilectissime fili Roberte, si forte Dei pietas, et tuam per se, et meam per te animam dignaretur invisere: tibi scilicet inspirando salutarem compunctionem, mihique de tua salute laetitiam. Sed quoniam usque adhuc frustratum me cerno ab exspectatione mea, jam non valeo tegere dolorem meum, anxietatem reprimere, dissimulare tristitiam. Unde et contra juris ordinem cogor revocare, laesus, eum qui me laesit; spretus, requirere contemptorem; injuriam passus, injuriatori satisfacere; rogare denique, a quo rogari debueram. Dolor quippe nimius non deliberat, non verecundatur, non consulit rationem, non metuit dignitatis damnum; legi non obtemperat, judicio non acquiescit, modum ignorat et ordinem: id omnimodo et solummodo satage
Abbreviated transcription (Latin):
di necessitas. tũ qi p̃sumit de uisti¬
tia. tũ qr desidĩo desid̾abat iuidere
fatiem ur̃am. Addit ⁊ hoc puer ur̃¬
ut si qua alia petitõ est uen̾abilis sacer¬
dotis ranto citiꝰ ãdiniteat᷑ qͣnto dig¬
nior est qui petit Audeo adhuc:⁊
qr semel cepi loquar ad dñm me¬
uni. Ille ille antiquus amicus. fide¬
lis seriuis deuotus filius. robercũ
loquor lundonensem. ep̃m. clamat
in sedem quã deo auctore ip̃e sor¬
titus est ip̃ius eccłie uãdia t̾ras¬
q distrax̾it.⁊ distracta restituere
nolit. Quod qͣm sit iniuriosum
⁊ qͣlit̾ corrigendũ mee humilita¬
tis nõ est. tante sapientie p̾dicta¬
re. Item ad dñm paꝑam.cc .xii.

Expanded text:
sumit de justitia, tum quia desiderio desiderabat videre faciem vestram. Addit et hoc puer veut si qua alia petitio est venerabilis sacerdotis, tanto citius admittatur, quanto dignior est qui petit. Audeo adhuc, et quia semel coepi, loquar ad dominum meum. Ille, ille antiquus amicus, fidelis servus, devotus filius Robertum loquor Londinensem episcopum clamat in sedem quam Deo auctore ipse sortitus est, ipsius Ecclesiae vadia terrasque distraxerit, et distracta restituere nolit. Quod quam sit injuriosum, et qualiter corrigendum, meae humilitatis non est tantae sapientiae praedictare. E
Abbreviated transcription (Latin):
no celoꝵ et̾uo pͥuari: S confido in
dũo qd̾ melius fatietis ⁊ si uerũ est
testimoniũ quod uobis ꝑhibet carissi¬
ius m̃s auuncłs andreas cui multũ
credimꝰ. ⁊ hic ⁊ inet̾nũ deo mserante
regnabitis. Pegrinis. egenis. ⁊ maxi¬
mne inlusis curam impendite. qr tali¬
b hostiiꝯ ꝓm̾etur d̾s. Scribite nobis
freq̃ñtius qr ⁊ uobis nõ oberit. ⁊ no¬
bis p̃dent si eẽ ur̃m ⁊ bona studia ple¬
est magnificentia ur̃a super

Expanded text:
fido in Domino quod melius facietis: et si verum est testimonium quod de vobis perhibet charissimus avunculus meus Andreas, cui multum credimus, et hic et in aeternum Deo miserante regnabitis. Peregrinis, egenis, et maxime inclusis curam impendite: quia talibus hostiis promeretur Deus. Scribite nobis frequentius: quia et vobis non oberit, et nobis proderit, si esse vestrum, et bona studia pleest magnificentia vestra super
Abbreviated transcription (Latin):
festuri ierosolimam petũt se ur̃e ex¬
cellentie ꝑ me cõmendari. En est iste
iuenis cõsangumeus ms. iuuenis
ut aiũt strenuus in armis. suauis
in morib. Et gaudeo q̃d̾ ad tempꝰ
elegit militare deo: magis qͣm scło.
Itaq faccte morẽ ur̃m. ⁊ bñ sit hiuc ꝓp¬
ter me sicut cet̾is om̃ib meis ꝓpinqͥs¬

Expanded text:
petunt se vestrae Excellentiae per me commendari. Ex quibus est iste juvenis consanguineus meus, juvenis, ut aiunt, strenuus in armis, suavis in moribus. Et gaudeo quod ad tempus elegit militare Deo magis quam saeculo. Itaque facite morem vestrum, et bene sit huic propter me; sicut caeteris omnibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
ab hiis: Sequar eos quocũq ie¬
rint. Et si habitauerũt in extre¬
mis mans: nõ erũt absq me.
quor uile istud mancipiũ. quod ⁊¬
si uoluntas expon̾et. s retineret
necessitas. Non ualet seqͥ uolantẽ
auinã. qm̃ infirmũ est. ⁊ solũ pe¬
ne isli suꝑest sepulcrũ. S que cu

Expanded text:
ab his? Sequar eos quocumque ierint: et si habitaverint in extremis maris, non erunt absque me. quor, vile istud mancipium, quod etsi voluntas exponeret, sed retineret necessitas. Non valet sequi volantem animum, quoniam infirmum est, et solum pene illi superest sepulcrum. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
crifitiũ laudis. Bonũ anime orna¬
mentũ confessio. q̃ ⁊ pccõrem purgat.
⁊ iustum reddit purgatõrem. Absq
confessione iustus udicat᷑ ingͣtus
⁊ pcc̃or mortuus reputat᷑. A mortuo
qͥtpe tamꝗͣ qui nõ sit perit cõfessio.
Confessio gͥ pctõris est uita: iusti gła.
Et necessaria est pecori. ⁊ iustũ nichi¬
lominuo decet. Deniq rectos decet¬
laudatio. Sirica ⁊ purpura ⁊ tinctu¬
rarum fucus detorem habent. s nõ
p̃bent. Quicquid tale applices cor¬
pori: exponit spẽm suam nõ depo¬
nit. Secum deniq tollit. cum tolli¬
tur ip̃m. Porro decor qui cuni ueste
induitur.⁊ cum ueste depouit᷑ ue¬
stis ꝓculdubio est nõ uestiti. Tu
gͦ noli emulari in malignantib¬

Expanded text:
sacrificium laudis. Bonum animae ornasacrificium laudis. Bonum animae ornamentum confessio, quae et peccatorem purgat, et justum reddit purgatiorem. Absque confessione justus judicatur ingratus, et peccator mortuus reputatur. A mortuo quippe, tanquam qui non sit, perit confessio . Confessio igitur, peccatoris est vita, justi gloria: et necessaria est peccatori, et justum mihilominus decet. Denique rectos decetlaudatio . Serica, et purpura, et tincturarum fucus decorem habent, sed non praebent. Quidquid tale applices corpori, exponit speciem suam, non deponit. Secum denique tollit, cum tollitur ipsum. Porro decor qui cum veste induitur, et cum veste deponitur, vestis procul dubio est, non vestiti. 5. Tu ergo noli aemulari in malignantib
Abbreviated transcription (Latin):
tus spetiosa resplendes: s diuinis as¬
pectib nõ humanis. Intus est quod
q om̃is gła eius filie regis abintus.
Iocundare filia syon ⁊ exulta filia
ierłm. qr concupiuit rex decorẽ tuũ.
si tñ confessionẽ. ⁊ decorem ĩndus⁊
amicta lumine sicut uestim̃to. Nẽ¬
pe confessio. ⁊ pulcritudo inconspectu
eius. Cuius: S petiosi forma p̃fillis
hominũ. Ip̃ius in quem desid̾ant an¬
głi ꝓspic̾e. Audis cui places: ama in¬
de places. Ama confessionẽ: obquã
amaris. Ama confessionẽ si affectas
detorem. Confessioni iungit᷑ decor.
iungit᷑ pulcutudo. Habes utrumq.
sonfessionem ⁊ decorem indiusti. cõ
fessio ⁊ pulcratudo in conspectu euis.
Reuera. ubi confessio ibi pulcritudo.
ĩbi decor. Si pec̃a sunt: inconfessiõe
lauantur: Si bona oꝑa confessione
cõmendant᷑. Cum mala tua confite¬
ris: sacrifitiũ est do spc̃ contribula¬
tus. Cum dei benefitia: immolas sa

Expanded text:
tus speciosa resplendes, sed divinis astus speciosa resplendes, sed divinis aspectibus, non humanis. Intus est quod que omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Jucundare, filia Sion, et exsulta saem, quia concupivit Rex speciem tuam: si tamen confessionem et decorem induis, amicta lumine sicut vestimento. Nempe confessio et pulchritudo in conspectu ejus. Cujus? Speciosi forma prae filiis hominum; ipsius in quem desiderant angeli prospicere. 4. Audis cui places: ama unde places, ama confessionem, ob quam amaris: ama confessionem, si affectas decorem. Confessioni jungitur decor, jungitur pulchritudo. Habes utrumque: Confessionem et decorem induisti ; et: Confessio et pulchritudo in conspectu ejus . Revera ubi confessio, ibi pulchritudo, ibi decor. Si peccata sunt, in confessione lavantur: si bona opera, confessione commendantur. Cum mala tua confiteris, sacrificium est Deo spiritus contribulatus: cum Dei beneficia, immolas Deo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ canticũ illud nouũ qd̾ uirgo cũ
uirginib singłari nich̃ominꝰ dul¬
ciq modulamine canitura. leta¬
beris in ip̃o. ⁊ letificabis ciuitatẽ
dei. cantans ⁊ cursitans ⁊ seq̃ns
agnũ quocũq ierit. Itiud si quidẽ
net ocłs uidit. nec auris audiuit.
nec in cor hominis ascendit quod
tͥ p̃paratum est.⁊ cui te pparari opor¬
tet. Hec gͦ p̃termuto. q̃ in futu¬
ro repõita sunt tͥ. p̃sentia tantum
iam tenes. sponsi exenia. arras spõ¬
salitias. benedictões dulcedinis ⁊̃
quib te p̃uenit. quẽ ⁊ subsecutu¬
rum atq quod deest completurũ
expectas Ille enmm in mediũ ueni¬
at sũmo decore spectabilis. ip̃is qͦ
angłis animirandus ornatus.⁊ ꝑ
ferant siquid simile habent filie
babilonis. quaꝵ u̾e̾ gła̾ in cõfu¬
sione est. Induunt᷑ purpura ⁊ bys¬
so. ⁊ subinde conscientia pauno¬
sa iacet. fulgent monilib morib
sordent. Econt᷑. tu foris pannosa. ĩ¬

Expanded text:
et canticum illud novum, quod virgo cum et canticum illud novum, quod virgo cum virginibus singulari nihilominus dulcique modulamine canitura, laetaberis in ipso, et laetificabis civitatem Dei, cantans, et cursitans, et sequens Agnum quocunqne ierit. Illud siquidem nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quod tibi praeparatum est, et cui te praeparari oportet. 3. Haec ergo praetermitto, quae in futuro reposita sunt tibi: praesentia tantum spiritus jam tenes, sponsi xenia, arrhas sponsalitias, benedictiones dulcedinis, in quibus te praevenit, quem et subsecuturum, atque quod deest completurum exspectas. Ille, ille in medium veniat summo decore spectabilis, ipsis quoque angelis admirandus ornatus: et proferant si quid simile habent filiae Babylonis, quarum vere gloria in confusione. Induuntur purpura et bysso, et subinde conscientia panjacet: fulgent monilibus, moribus sordent. E contra tu foris pannosa, in
Abbreviated transcription (Latin):
brau̾int filie belyal. ille q̃ extẽ¬
to collo fractis incedunt g̾ssib
composite. ⁊ circũ ornate ut simi¬
utudo templi: responde. Regnũ
meum nõ est de hoc m̃do. Res¬
ponde. Tempus meũ nondum
aduentt tempus aut̃ ur̃m sem¬
per est paratum. Responde. Glo¬
ria mea abscondita est cum xp̃o
in d̾o. Cum aut̃ xp̃c apparuent
uita mea: tunc ⁊ ego apparebo in
tes secure tantũ indño. Omitto
rane coronam quam tibi dñs
p̃parauit uiet̾num. Sileo repinis¬
siones q̃ te inposterũ manent. q̃d̾
felix sĩma adinitenda es reuela¬
ta fatie speculari glãm sponsi tui.
qd̾ te exhibiturus est głosam nor
habentem maculam. aut rugam.
aut aliquid huiꝰmodi quod et̾nis
excepturis amplexibe. Pbnet leuã
sub capite tuo. ⁊ dext̾a illius am¬
plexabit᷑ te. Pret̾ea locũ nomina¬
tum quẽ uirgnutatis p̃rogatiua
singłarem a filiis. ⁊ filiab iñ reg¬
uo es ꝓculdubio sortitura. Sileo

Expanded text:
braverint filiae Belial, illae quae extenbraverint filiae Belial, illae quae extento collo, fractis incedunt gressibus, compositae et circumornatae ut similitudo templi; responde: Regnum meum non est de hoc mundo; responde: Tempus meum nondum advenit, tempus autem vestrum semper est paratum: responde: Gloria mea abscondita est cum Christo in Deo; cum autem Christus apparuerit vita mea, tunc et ego apparebo cumtes secure, tantum in Domino. Omitto sane coronam, quam tibi Dominus praeparavit in aeternum. Sileo repromissiones, quae te in posterum manent: quod felix sponsa admittenda es revelata facie speculari gloriam sponsi tui; quod te sibi exhibiturus est gloriosam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi; quod aeternis excepturus amplexibus, ponet laevam sub capite tuo, et dextera illius amplexabitur te. Praetereo locum nominatum, quem virginitatis praerogativa singularem a filiis et filiabus in regno es procul dubio sortitura. Sileo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ multos nobiles: s ignobilia
mundi elegit d̾s. Proinde bene
głaris Insignior plane atq illu¬
strior quod de paucis facta es. qͣm
q̃d̾ orta de magnis. Itlud namq
dei mune̾ tuum est. hoc tuorũ.
Norro quod tuñ est tanto carius
est qͣnto rarius. Nam si in uiris
iuituo rara est auis in t̾ris.qͣn
bili: Deniq mulierem fortem
quis inueniet: Multo magis
bili plus placet. An forte qr pluᷤ
claret: Si quidem ignobilis cũ
caret gła nõ facile liquet utrũ
qr nolit an qr nõ possit hab̾e. Lau¬
do factam de necessitate uirtutẽ.
s plus illam quam elegit liber¬
tas. niõ indicit necessitas. Cer¬
tent gͦ cet̾e q̃ spem nõ habent
ꝓ rerũ fugatiũ. atq fallatium.
uili breuiq gloriola. tu spei q̃
nõ confundit innit̾e. Tu te in¬
qͣm ei quod breue hoc ac mom̃¬
taneum tribulationis tue supͦ
iodum in sublime oꝑat᷑. ponde¬
ri głe reseruat᷑. Qd̾ si tͥ expro¬

Expanded text:
non multos nobiles, sed ignobilia non multos nobiles, sed ignobilia mundi elegit Deus . Proinde benedgloriaris; insignior plane atque illustrior, quod de paucis facta es, quam quod orta de magnis. Illud namque Dei munere tuum est, hoc tuorum. Porro quod tuum est, tanto charius est, quanto rarius. Nam si in viris virtus rara est avis in terris JUbili? Denique mulierem fortem quis inveniet? . Multo magis bili plus placet. An forte quia plus claret? siquidem ignobilis, cum caret gloria, non facile liquet utrum quia nolit, an quia non possit habere. Laudo factam de necessitate virtutem; sed plus illam quam eligit libertas, non indicit necessitas. 2. Certent ergo caeterae, quae spem non habent, pro rerum fugacium atque fallacinm vili brevique gloriola: tu spei, quae non confundit, innitere. Tu te, inquam, ei quod breve hoc ac momentaneum tribulationis tuae supra modum in sublime operatur, ponderi gloriae reservato. Quod si tibi expro
Abbreviated transcription (Latin):
albas de claraualle: sophye
uirgini: uirginitatis titu¬
lum appbend̾e fructum. fallaꝵ gła¬
⁊ uana est pulcritudo: mulier ti¬
mens deum ip̃a laudabitur. Con¬
delector filia głe. Muirtutis tue
qua fallacem mundi głam respu¬
ere nariaris. Iẜa quidẽ digne res¬
puit᷑. s qr multi alit̾ sapientes
in euis estimatõe desipiũt. tu iu¬
re laudaris qr nõ falleris. Flos fe¬
ni est. Uapor est ad modicũ parẽs.
Ip̃e eius qualiscumq status nõne
plus anxietatis qͣm iocunditatis
habet: Sum uendicas. dum defẽ¬
dis. dum inuides dum suspica¬
ris.dum semꝑ ambis que nõ ha¬
bes.⁊ nullis adeptis acquirendi
tepescit ardor. q̃ requies tua an o¬
gła tua: Si qua tam̃ est p̃terit io¬
cunditas no reditura. ⁊ manet an¬
xietas nõ relictura. Ceterũ iudeaᷤᷤ
eam qͣm płimos nõ ap̃phendere.
contempn̾e̾ ꝑ paucos sur hoc:
Profecto qr necessitas multoꝵ
est uirtus paucoꝵ. Paucoꝵ inqͣm
paucoꝵ: p̃sertim nobiliũ. Deniq

Expanded text:
abbas de Clara-Valle, SOPHIAE virgini, virginitatis servare titulum, apprehendere fructum. 1. Fallax graet vana est pulchritudo: mulier timens Deum, ipsa laudabitur . Condelector, filia, gloriae virtutis tuae, qua fallacem mundi gloriam respuisse narraris. Ipsa quippe digne respuitur; sed quia multi 121 aliter sapientes in ejus aestimatione desipiunt, tu jure laudaris, quia non falleris. Flos feni est, vapor est ad modicum parens. Ipse ejus qualiscunque status, nonne plus anxietatis, quam jucunditatis habet? Dum vindicas, dum defendis, dum invides, dum suspicaris, dum semper ambis quae non habes, et, nonnullis adeptis, acquirendi non tepescit ardor, quae requies in gloria tua? Si qua tamen est, praeterit jucunditas non reditura, et manet anxietas non relictura. Caeterum videas eam quamplurimos non apprehendere, contemnere perpaucos. Cur hoc? Profecto quia necessitas multorum est, virtus paucorum. Paucorum, inquam, paucorum, praesertim nobilium. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
debes. imino quod iã olim fecissede¬
bueras. Nam olim iam nou̾as. S
sp̃c qui sicut ubi uult ita ⁊ qͣndo
uult spirat: necdum spirau̾at. Et
idcirto forsitan quo̾usq egisti ex¬
cusatõem habet. Ceterũ si flaminã¬
tem sp̃m quo nũc recaluit sine du¬
bio cortuũ intra te. ⁊ in meditato¬
nib tuis exardescentẽ ignem di¬
umũ iam extingui ꝑmiseris. quid
restat nisi ut te illi seruandam no¬
ueris igni qui nõ possit extingui.
S extingat potius idem sp̃c inte cõ¬
cupiscentias carnales. ne forte ab
hiis p̃focato quod absit nuꝑ cõcep¬
to scõ desid̾i̾o in flãmas cotingat
incidere ieheunales. Ad scĩmo

Expanded text:
debes, imo quod jam olim fecisse dedebes, imo quod jam olim fecisse debueras: nam olim jam voveras. Sed Spiritus, qui, sicut ubi vult, ita et quando vult, spirat, necdum spiraverat. Et idcirco forsitan quod hucusque egisti, excusationem habet. Caeterum si flammantem spiritum, quo nunc recaluit sine dubio cor tuum intra te, et in meditationibus tuis exardescentem ignem divinum jam exstingui permiseris, quid restat, nisi ut te illi servandam noveris igni qui non possit exstingui? Sed exstinguat potius idem Spiritus in te concupiscentias carnales, ne forte ab his praefocato quod absit! nuper concepto sancto desiderio, in flammas contingat incidere gehennales. EPISTO
Abbreviated transcription (Latin):
ns ostendunt.⁊ in tuo aliud appe¬
tunt. At u̾o nũc ꝑ dei miscoĩam
stło mors est. ⁊ in xp̃o etiam mori
uita. Beati nempe mortui qui
in dño moriunt᷑. Ex hoc iam nec
uotum tuũ irritum nec cassam
ꝓfessionem causabimur. Ex hoc
iam nec corꝑis integntas animi
corruptõe infirmabit᷑. nec morũ
curabit᷑. Ex hoc iam nec falsũ no¬
men. nec uacuũ uelamen portab̾.
Ut quid eiim hactenus nõna ⁊
scĩmonialis uocitata es. q̃ sũb i
tiebatur reu̾entiam. ⁊ sub uelo pe¬
tulans oculus exhibebat impudi¬
ticiam: Caput siquidẽ gerebas ue¬
latum. s elatum. Sub signo u̾etõ¬
die seimo resonabat inue̾tundus.
Risus immod̾atior. incessus lasti¬
uior. uestitus ornatior. Wimpla¬
te magis qͣm uelate. congruerent.
S ecce iam uer̾a ꝓp̃o auctore tnͣsie¬
runt. ⁊ uoua fieri incipiũt. om̃ia ꝯ
dum cultum ext̾iorem int̾iore cõ¬
mutas. ⁊ magis uitã qͣm uestem
appetis habere ornatam. Facis quod

Expanded text:
ris ostentant, et intus aliud apperis ostentant, et intus aliud appetunt. At vero nunc per Dei misericordiam , mors est; et in Christo etiam mori, vita. Beati nempe mortui, qui in Domino moriuntur. 3. Ex hoc jam nec votum tuum irritum, nec cassam professionem causabimur: ex hoc jam nec corporis integritas animi corruptione infirmabitur, nec morum curabitur: ex hoc jam nec falsum nomen, nec vacuum velamen portabis. Utquid enim hactenus nonna et sanctimonialis vocitata es, quae sub stiebatur reverentiam, et sub velo petulans oculus exhibebat impudentiam? Caput siquidem gerebas velatum, sed elatum: sub signo verecundiae sermo resonabat inverecundus. Risus immoderatior, incessus lascivior, vestitus ornatior, wimplatae magis quam velatae congruerent. Sed ecce jam vetera Christo auctore transierunt, et nova fieri, incipiunt omnia, dum cultum exteriorem interiore commutas, et magis vitam quam vestem appetis habere ornatam. Facis 124 quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃feras. Nec imm̾tto. Modica
transitoria t̾rena sũt q̃ despicis.
Maxima et̾na celestia sũt q̃ appe¬
tis. Plus dicam ⁊ uerum dicam.
Tenebras deseno ⁊ lucem ingre¬
derio. D ꝓfundo eluctuid eñ. gio ãd
portum. De misera seruitute. in
felicem libertatem respiras. De
morte deniꝙ transis ad uitã. Si¬
quidem usq modo tua nõ dei uolũ¬
tate. tua uiueno nõ dei lege ui¬
uens mortua eras. Uiũens m̃do.
mortua deo. siue ut uerus loqͣr
nec mundo uiuens nec deo. Uolenᷤ
qͥppe sub habitu ⁊ nomine religi¬
onis instar uniꝰ de scło conu̾sari
sola deum a te uoluntate repule¬
ras. Non aut̃ ualens quod stulte
uolebas. nõ tu quidem mũdũ. s te
mundus repulerat. Dm̃ gͦ repel¬
lens a stło repulsa int̾ duas ut di¬
cit᷑ sellas corrueras. Nec deo itaq
iuuebas qr nolebas. nec scło. qr
nõ pot̾as. Alteri quidẽ uolens
alteri inuita. s tam̃ utriq mor¬
tua. Sic debet conting̾e hũo qui

Expanded text:
ut praeferas? 2. Nec immerito. Modica, ut praeferas? 2. Nec immerito. Modica, transitoria, terrena sunt quae despicis; maxima, aeterna, coelestia sunt quae appetis. Plus dicam, et verum dicam: tenebras deseris, et lucem ingrederis. De profundo fluctuum emergis ad portum; de misera servitute in felicem libertatem respiras; de morte denique transis ad vitam: siquidem usquemodo tua non Dei voluntate, tua vivens non Dei lege, vivens mortua eras; vivens mundo, mortua Deo; sive, ut verius loquar, nec mundo vivens, nec Deo. Volens quippe sub habitu et nomine religionis instar unius de saeculo conversari, sola Deum a te voluntate repuleras: non autem valens quod stulte volebas, non tu quidem mundum, sed te mundus repulerat. Deum ergo repellens, et a saeculo repulsa, inter duas, ut dicitur, sellas corrueras. Nec Deo itaque vivebas, quia nolebas; nec saeculo, quia non poteras: alteri quidem volens, alteri invita; sed tamen utrique mortua, Sic debet contingere his qui
Abbreviated transcription (Latin):
m est gaudinm. qd̾ te ad
uerum ⁊ ꝑfetum gaudiũ
luelle tend̾e comperi. Q uod nõ est
de t̾ra s de celo. idest nõ de hac cõ¬
ualle ploratõis. s de ssla quã flu¬
minis impetus letificat ciuitatẽ
dei. Et reuera illud uerum ⁊ solũ
est gaudium quod nõ de treatura
s de creatore concipit᷑. ⁊ quod cum
possedens: nemo tõllet a te. sui
comꝑata alium̃de iocunditas me¬
ror est. om̃is suauitas dolor est.
om̃e dulce amarũ. om̃e decorũ fe¬
dui. om̃e postremo quodcũꝙ ali¬
ud delectari possiti molestã. Deni¬
q tu mͥ testis es in hac re. Te ip¬
sam int̾roga. qr tu mͥ familiariꝰ
credes. Nunquid nõ hoc ip̃m cla¬
mat in corde tuo spt̃ scã : An nõ
tͥ iam ab ip̃o pͥusqͣm a me huius
rei u̾itas ꝑsuasa est: ¶ndo enĩ
tu femina. ⁊ iuuencula formosa
⁊ ingenua. sic fiagilem. ⁊ sexum
uinceres.⁊ etatem. sic spectabilẽ
⁊ formani. ⁊ generositatẽ cõtẽp¬
neres. nisi cuncta q̃ sensib cor¬

Expanded text:
mihi gaudium, quod te ad verum et perfectum gaudium velle tendere comperi, quod non est de terra, sed de coelo; id est, non de hac convalle plorationis, sed de illa quam fluminis impetus laetificat civitate Dei. Et revera illud verum et solum est gaudium, quod non de creatura, sed de Creatore concipitur; et quod cum possederis, nemo tollet a te: cui comparata omnis aliunde jucunditas, moeror est; omnis suavitas dolor est; omne dulce, amarum; omne decorum, foedum; omne postremo quodcunque aliud delectare possit, molestum. Denique tu mihi testis es in hac re: te ipsam interroga, quia tu tibi familiarius credes. Nunquid non hoc ipsum clamat in corde tuo Spiritus sanctus? An non tibi jam ab ipso, priusquam a me, hujus rei veritas persuasa est? Quando enim tu femina et juvencula, formosa et ingenua, sic fragilem et sexum vinceres et aetatem; sic spectabilem et formam et generositatem contemneres, nisi cuncta quae cor
Abbreviated transcription (Latin):
possit ẽẽ inuidiosus. S adu̾te. ⁊
aliud de eodem. Profecto tanto n
manet tͥ tutus. qͣnto ⁊ ppͥus. Uideᷤᷤ
nempe auro argento. lapidib p̃¬
ciosis.⁊ om̃i deniq cultu regio ñ
tam ornatas qͣm oneratas. Uides
longas post se trahentes fimbrias.
ip̃as qͦ p̃tiosissimas ⁊ dempsas pul¬
ueris nubes excitantes in aera.
Non te moueant hec. Ille illa uł
in morte deponent. te tua scĩtas
nõ relinquet. Non sunt sua q̃ por¬
tant. Cum interieñt nõ sument
om̃ia. neq descendet cum eis gła
hec. Nundus cuiꝰ sunt. nũdis
illis exeuntib retinebit eisdem
uanis uanas similit̾ alias seduc¬
turus. At u̾o̾ ille tuus ornatꝰ ñ sic.
Firmissime tͥ ut dixi manet ꝓptꝰ¬
ea tutus. qr tuus. Nullis facile
aut cedit iniurus: aut patet ĩ¬
sidiis. Adu̾sus huiꝰ modi nul furis
calliditas. nil furentis crudelitaᷤᷤ
potest. Nec a tineis rodit᷑. nec ue¬
tustate corrũpit᷑. nec consumut᷑

Expanded text:
possit esse invidiosus. 6. Sed adverte et possit esse invidiosus. 6. Sed adverte et aliud de eodem. Profecto tanto tibi manet tutus, quanto et proprius. Vides nempe auro, argento, lapidibus pretiosis, et omni denique cultu regio non tam ornatas quam oneratas. Vides longas post se trahentes fimbrias, ipsasque pretiosissimas, et densas pulveris nubes excitantes in aera. Non te moveant haec. Illae illa vel in morte deponent: te tua sanctitas non relinquent. Non sunt sua quae portant. Cum interierint, non sument omnia, neque descendet cum eis gloria haec. Mundus, cujus sunt, nudis illis exeuntibus retinebit, eisdem vanis vanas similiter alias seducturus. At vero tuus ille ornatus non sic. Firmissime tibi, ut dixi, manet, propterea tutus, quia tuus. Nullius facile aut cedit injuriis, aut patet insidiis. Adversus hujusmodi nil furis calliditas, nil furentis crudelitas potest. Nec a tineis roditur, nec vetustate corrumpitur, nec consumitur