comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicinus duo uel tria principia
cum de deo loquimur: sicut nec
duos deos: ueltres licitum est¬
nobis dicere: quãuis de Unioquoq
loquentes: uel de patre: uel de
filio: uel de spiritu sanc to.
etiam singulum quenque deũ
esse fatemur. Mec dicimus
tantum quod heretici sabelli¬
atri cundẽ esse patrẽ qui ẽ
et filius: et cundẽ esse sprẽ
sanctum qui eltet pater
et filtus: sed patrẽ esse filii
patrem: et filium patris filiũ.
et patris et filii spiritum sãc¬
tum: nec prẽm esse nec filiũ.
Uerum itaq dictum es ⁊ nõ
purgari hominẽ isi prĩcipio.
quanuis pluraliter apud eos
sint dicta principia.

Expanded text:
dicimus duo uel tria principia, dicimus duo uel tria principia, cum de Deo loquimur, sicut nec duos deos uel tres nobis licitum est dicere quamuis de unoquoque loquentes, uel de Patre uel de Filio uel de Spiritu sancto, etiam singulum quemque Deum esse fateamur, nec dicamus tamen quod haeretici Sabelliani, eundem esse Patrem, qui est et Filius, et eundem Spiritum sanctum, qui est et Pater et Filius, sed Patrem esse Filii Patrem, et Filium Patris Filium, et Patris et Filii Spiritum sanctum nec Patrem esse nec Filium. Verum itaque dictum est non purgari hominem nisi principio, quamuis pluraliter aput eos sint dicta principia.
Abbreviated transcription (Latin):
quem grece appellat paternum
intellectum:. Uel paternã mentẽ.
De spiritu autẽ sancto aut inhil
aut non aperte aliquid dicit.
Quãuis quem alium dicat horũ
medium non intelligo. Si enĩ
tertiã sicut Plotinus ubi de tri¬
bus principalibus substãtiis
disputat: anime naturam etiã
Ite uellet intelligi: non unq
diceret horum mediuĩ: idest p̃a¬
tris et filii mediũ. Post ponit
quippe Plotinus anime naturã
paterno intellectui: iste autẽ
cumdicit mediũ. nõ pos ⁊poĩt
sed interponit. Et m̾mirum
hoc diNit ut potuit: siue ut uolu¬
it: quoniam nos spiritum saric¬
tum: nec patris tantum: nec filii
tantum: sed utriusq spiritum
dicimus. liberis em̃m uerbis lo¬
quuntur phylosophi: nec in re¬
bus ad intelligendũ difficillis
offerisionẽ religiosarũ auriũ perti¬
mescunt. Nobis autẽ ad certã
regulam loqui fas est: ne uerbo¬
rum licentia etiã de rebus que
his significantur impiã gignat
opittionẽ. Nos itaq ita non

Expanded text:
quem graece appellat paternum intellectum, vel paternam mentem: de Spiritu autem sancto, aut nihil, aut non aperte aliquid dicit: quamvis quem alium dicat horum medium, non intelligo. Si enim tertiam, sicut Plotinus, ubi de tribus principalibus substantiis disputat , animae naturam etiam iste vellet intelligi, non utique diceret horum medium, id est Patris et Filii medium. Postponit quippe Plotinus animae naturam paterno intellectui : iste autem cum dicit medium, non postponit, sed interponit. Et nimirum hoc dixit ut potuit, sive ut voluit, quod nos Spiritum sanctum, nec Patris tantum, nec Filii tantum, sed utriusque Spiritum dicimus. Liberis enim verbis loquuntur philosophi, nec in rebus ad intelligendum difficillimis offensionem religiosarum aurium pertimescunt. Nobis autem ad certam regulam loqui fas est, ne verborum licentia etiam de rebus quae his significantur, impiam gignat ouat. Nos itaque ita non
Abbreviated transcription (Latin):
iam sydera decreuerunt: An potest
homo quod ei iam constitutum est
diei electione mutare: Et ꝙ ipẽ in
elegendo die constituerit. non po¬
terit ab alia potestate mutari.
Deinde si soli homines. non autem
omnia que sub celo sunt constel¬
lationibus subiacent. Cur alios
e ligunt dies accomodatos ponendis
uitibus uel arboribus uel segetibus
alios dies pecoribus uel domandis
uel admittenolis maribus: quibus
equarum uel looum fetentur arẽti
et cetera huiusmodi: Si autẽ prop¬
terea ualent adhas res dies electi
quia terrenis omtubus corporibus
siue animantibus secundum diuer¬
sitates temporalium momentorum
syderum positio dominatur. Conside

Expanded text:
iam sidera decreuerunt? An potest iam sidera decreuerunt? An potest homo, quod ei iam constitutum est, diei electione mutare, et quod ipse in eligendo die constituerit, non poterit ab alia potestate mutari? Deinde si soli homines, non autem omnia quae sub caelo sunt, constellationibus subiacent, quur aliter eligunt dies adcommodatos ponendis uitibus uel arboribus uel segetibus, alios dies pecoribus uel domandis uel admittendis maribus, quibus equarum uel boum fetentur armenta, et cetera huius modi? Si autem propterea ualent ad has res dies electi, quia terrenis omnibus corporibus siue animantibus secundum diuersitates temporalium momentorum siderum positio dominatur; conside
Abbreviated transcription (Latin):
cipi potuerunt. Unde quid insipiẽ¬
tius dici aut credi potest: quam
syderum positionẽ que ad horani
conceptionis eadem ambobus fitit
facere non potuisse:ut cum quo
habebat eandem constellationem:
sexum diuerfum a fratre non habe¬
ret:et positionem Ryderum que
fuit ad horã nascentium facere
potuisse: ut ab eo tam multum
uirginali sanctitate distaret
ducitur quoue in agro aliꝗd
plantatur aut leritur¬
Am illudquis ferat: quod in
Acligendis diebus noua quedã
suis actibus fata mioliuntur. Non
erat uidelicet ille ita natus ut
haberet adinirabilem filium: sed
ita potius: ut contep̃tibilem gigneq
Et ideo uir doctus elegit horam.
qua misceretur uzori. Tecit ergo
fitum: quod non habebat. et ex
ipĩus fato cepit esse fatale: quod in
cius natiuitite non fuerat. O stulti¬
tiam singularem. Eligitur dies ut
ducatur uor. Credo propterea.
quia potest in diem non bonum
insi eligatur incurri: et inseliciter
duci. Ubi est ergo quod nascenti

Expanded text:
cipi potuerunt. Unde quid insipiencipi potuerunt. Unde quid insipientius dici aut credi potest, quam siderum positionem, quae ad horam conceptionis eadem ambobus fuit, facere non potuisse, ut, cum quo habebat eandem constellationem, sexum diuersum a fratre non haberet; et positionem siderum, quae fuit ad horam nascentium, facere potuisse, ut ab eo tam multum uirginali sanctitate distaret?ducitur quoue in agro aliquid plantatur aut serituram illud quis ferat, quod in eligendis diebus noua quaedam suis actibus fata moliuntur? Non erat uidelicet ille ita natus, ut haberet admirabilem filium, sed ita potius, ut contemtibilem gigneret, et ideo uir doctus elegit horam qua misceretur uxori. Fecit ergo fatum, quod non habebat, et ex ipsius facto coepit esse fatale, quod in eius natiuitate non fuerat. s o stultitiam singularem! Eligitur dies ut ducatur uxor; credo propterea, quia potest in diem non bonum, nisi eligatur, incurri et infeliciter duci. Ubi est ergo quod nascenti
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum est: et ranta nature
Uis est: Ut cum conceperit femina:
deinde alterum concipere omnino
non possit. Unde necesse est: ead̃
esse in geminis momenta cõceptus
An forte quia diuerso horoscopo
nati sunt: aut ille masculum dũ
nascerentur: aut illa in feminam
commutata est: Cum igitur nõ
usquequaque absurde dici posset
ad solas corpoꝵ differentias affla¬
tus quosdam ualere sydereos sicut
in solaribus accessibus et decessib.
Uidemus etiã ip̃ius anni tempora
uariari: et lunaribus incremẽtis
atque decrementis augeri et minui
quedam genera rerum sicut Echi¬
nos et concas et mirabiles estus
ocemi: non autem et animi uolun¬
tates positionibus syderũ subdi.
Nune isti cum etiam nrõs actus
mole religare conãtur admonẽt
ut queranus: Unde ne in ipsis
quidem corporibus eis possit ra¬
tio ista constare. Quid enĩ tam
ad corpus pertinens quã corꝑis
sexus: et tamen sub eadem positõe
syderum diuersi sexus gemini cõ¬

Expanded text:
manifestum est, et tanta naturae manifestum est, et tanta naturae uis est, ut, cum conceperit femina, deinde alterum concipere omnino non possit; unde necesse est eadem esse in geminis momenta conceptus. An forte quia diuerso horoscopo nati sunt, aut ille in masculum, dum nascerentur, aut illa in feminam commutata est? Cum igitur non usquequaque absurde dici posset ad solas corporum differentias adflatus quosdam ualere sidereos, sicut in solaribus accessibus et decessibus uidemus etiam ipsius anni tempora uariari et lunaribus incrementis adque detrimentis augeri et minui quaedam genera rerum, sicut echinos et conchas et mirabiles aestus oceani; non autem et animi uoluntates positionibus siderum subdi: nunc isti, cum etiam nostros actus inde religare conantur, admonent ut quaeramus, unde ne in ipsis quidem corporibus eis possit ratio ista constare. Quid enim tam ad corpus pertinens quam corporis sexus? et tamen sub eadem positione siderum diuersi sexus gemini con
Abbreviated transcription (Latin):
uaiquam et in ipsis
geminorũ cõceptibus
ubi certe amborum eadem momẽta
sunt temporum: Unde fit ut eadẽ
cons tellatione fatali alter cõcipia¬
tur masculus: altera femina: Noui¬
mus geminos diuersi sezus: ambo
adhuc uiuunt: ambo etate adhuo
uigent. quorum cum sint interse
sintules corporum speties quãtum
indiuerso sedu potest: instituto tñ
et proposito uite: ita sunt dispares:
ut preter actus quos necesse est a
uirilibus distare feminicos: quod
ille in officio comitis militat et a
sua domopene semper peregriãtur.
illa de solo patrio: et de rure propo
non recedit. Insuper quod est
incredibilius: si astralia fata credã¬
iur: non autem mirum si uolunta¬
tes hominum et dei munera cegitẽ¬
tur. ille coniugatus: illa uirgo sacra
est. ille numerosam prolem genuit.
illa nec nupsit. At enim plurimũ
Uis horoscopi ualet. Hoc quam
nihil sit: iam satis disserui. Seed
qualecunq sit: in ortu ualere
dicunt. Nunquid non et incõcep¬
tu: ubi et unum concubitum esse

Expanded text:
uamquam et in ipsis geminorum conceptibus, ubi certe amborum eadem momenta sunt temporum, unde fit ut sub eadem constellatione fatali alter concipiatur masculus, altera femina? Nouimus geminos diuersi sexus, ambo adhuc uiuunt, ambo aetate adhuc uigent; quorum cum sint inter se similes corporum species, quantum in diuerso sexu potest, instituto tamen et proposito uitae ita sunt dispares, ut praeter actus, quos necesse est a uirilibus distare femineos quod ille in officio comitis militat et a sua domo paene semper peregrinatur, illa de solo patrio et de rure proprio non recedit, insuper quod est incredibilius, si astralia fata credantur; non autem mirum, si uoluntates hominum et Dei munera cogitentur ille coniugatus, illa uirgo sacra est; ille numerosam prolem genuit, illa nec nupsit. At enim plurimum uis horoscopi ualet. Hoc quam nihil sit, iam satis disserui. Sed qualecumque sit, in ortu ualere dicunt; numquid et in conceptu? ubi et unum concubitum esse
Abbreviated transcription (Latin):
partes cius quos deos ueros esse
existimatis. Parteni aninie mũ¬
di que mare permeat: deum uo¬
bis fecisse Nẽptunum uicunq
tollerabilioris esterroris. Ita¬
ne unda ad littus ueniens: et
in salum redieuis due lunt par¬
tes mundi: aut due partes aĩẽ
mundi: Quis uestrum ita desi¬
piat ut hoc sapiat: Cur ergo tiob
duas deas fecerunt: nisi quia ꝓ¬
uisum esta sapientibus maio¬
ribus urĩs: nonut dii plures
uos regcrent: sedut ea que istis
Uantatibus: et falsitatibus gau¬
dẽnt plura uos demonia possi¬
derent: Cur auiem illa Salacia
per hano interprerationem in le¬
morem maris partem qua uim
erat subdita perdidit. Nanq
illam modo cum resluentem
Nuc lui esse perhibeus in super¬
ficie posuistis: Anquia uenilia
esse cõfirmat eo quod ille arũs
inundi quoniã opinatur deũ

Expanded text:
partes ejus, quos deos veros esse partes ejus, quos deos veros esse existimatis. Partem animae mundi, quae mare permeat, deum vobis fecisse Neptunum, utcumque tolerabilioris est erroris. Itane unda ad littus vein salum rediens duae sunt partes mundi aut duae partes animae mundi? Quis uestrum ita desipiat, ut hoc sapiat? Quur ergo uobis duas deas fecerunt, nisi quia prouisum est a sapientibus maioribus uestris, non ut di plures uos regerent, sed ut ea, quae istis uanitatibus et falsitatibus gaudent, plura uos daemonia possiderent? Quur autem illa Salacia per hanc interpretationem inferiorem maris partem, qua uiro erat subdita, perdidit? Namque illam modo, cum relluentem fluctum esse perhibetis, in superficie posuistis. An quia Veniliam esse confirmat, eo quod ille animus mundi, quem opinatur deu
Abbreviated transcription (Latin):
Am utiq habebat
Salaciam Neptimus
Uorem quam inferio¬
rem aquam maris esse dixerũt.
ut quid illi adtuncta estet ue¬
nilia. nisicit sine ulla causa neces¬
sariorum sacrorum sola libidme
anime pros tuuit multiplicaretur
inoitatio demoniorum. Sed
proferatur interpretatio preclare
theologie: que nos ab istareprche¬
sione redditaratione compescat
Uemilia inquit unda estque
ad littus uenit. Salacia que in
salum redit. Cur ergo dec fcunt
due cum sit unda que uenit et
redit. Nempe ipã est exestuas̃
in mnulta numina libido uelana
Quantus eniui aqua non gemitie¬
tur que it et redit. huius tame
orcasione xatitatio duobus deõnuis
inuitatis: amplius anma comina¬
culatur: que it et non redit.
Queso te Uarro: uel uos qui tam
dotorum homiirum talia scripla¬
legistis: et aliquid mignũ uos di¬
discisse iactastis: interpretamĩ
hoc: nolo dicere secundum illami
eternam incominutabilemq na¬
turam que solus est deus: sedsaltẽ
secundum animam mundi et

Expanded text:
am utique habebat Salaciam Neptunus uxorem, quam inferiorem aquam maris esse dixerunt: ut quid illi adiuncta est et Venilia, nisi ut sine ulla causa necessariorum sacrorum sola libidine animae prostitutae multiplicaretur inuitatio daemoniorum? Sed proferatur interpretatio praeclarae theologiae, quae nos ab ista reprehensione reddita ratione conpescat. \'Venilia, inquit, unda est, quae ad litus uenit; Salacia, quae in salum redit. Quur ergo deae fiunt duae, cum sit una unda quae uenit et redit? Nempe ipsa est exaestuans in multa numina libido uesana. Quamuis enim aqua non geminetur quae it et redit, huius tamen occasione uanitatis duobus daemoniis inuitatis amplius commaculatur anima, quae it et non redit. Quaeso te, Varro, uel uos, qui tam doctorum hominum talia scriplegistis, et aliquid magnum vos didicisse jactatis, interpretamini hoc, nolo dicere secundum illam aeternam incommutabilemque naturam, qui solus est Deus; sed saltem secundum animam mundi, et
Abbreviated transcription (Latin):
si hanc admiserint. procedit ratio¬
cinatio: que gradatim accessibus
modicis eos a muscis ad camelos
elephantosq perducat. Nec illud
uolunt aduertere: quod electo ad
seminandum agrum die: tam
multa grana i terram simul
ueniunt. simul germinant: et
exorta segete siniul herbescunt.
pubescunt. flauescunt. et tamẽ
mole spicas ceteris coeuas: atq
ut ita dixerim cõgerminales
alias rubigo interimit: alias aues
depopulantur: alias hoĩes euellunt:
Quomodo istis alias constellatioẽs
fuisse dicturi sunt: quas tam di¬
uersos exitus habere conspicĩt:
an eos penitebit his rebus dies eli¬
gere: easq ad celeste negabunt
pertinere decretum: et solos syde¬
ribus subdent homines: quibus
solis in terra deus dedit liberas uo¬
luntates: His omnibus conside¬
ratis: non immerito creditur.
cum astrologi mirabiliter multa
uera relpondent. oculto instin¬
Ctu fieri spirituum non bonoꝵ
quorum cura est has falsas et
noxias opiniones de astralib¬

Expanded text:
si hanc admiserint, procedit ratiosi hanc admiserint, procedit ratiocinatio, quae gradatim accessibus modicis eos a muscis ad camelos elephantosque perducat. Nec illud uolunt aduertere, quod electo ad seminandum agrum die tam multa grana in terram simul ueniunt, simul germinant, exorta segete simul herbescunt pubescunt flauescunt, et tamen inde spicas ceteris coaeuas adque, ut ita dixerim, congerminales alias robigo interimit, alias aues depopulantur, alias homines auellunt. Quo modo istis alias constellationes fuisse dicturi sunt, quas tam diuersos exitus habere conspiciunt? An eos paenitebit his rebus dies eligere easque ad caeleste negabunt pertinere decretum, et solos sideribus subdent homines, quibus solis in terra Deus dedit liberas uoluntates? His omnibus consideratis non inmerito creditur, cum astrologi mirabiliter multa uera respondent, occulto instinctu fieri spirituum non bonorum, quorum cura est has falsas et noxias opiniones de astralib
Abbreviated transcription (Latin):
rent quani in numerabilia subuno
temporis puncto uel nascantur
uel oriantur uel in cohentur: et
tam diuersos exitus habeant: ut
istas obseruationes cuiuis puero
ridendas persuadeant. Quis enĩ
est tam excors: ut audeat dicere
omnes arbores/ omnes herbas om̃s
bestias serpentes/ aues pisces
uermiculos momenta nascendi
singillatim habere diuersa: Solẽt
tamen homines ad tẽp̃tandam
peritiam mathematicorũ afferre
adeos constellationes mutorũ
animalium: quorum ortus ꝓpter
hanc explorationem domi sue
diligenter obseruãt. Eosq ma¬
thematicos preferunt ceteris:
qui constellatiombus inspectis
dicunt non esse hoĩem natum
sed pecus. Audent etiã dicere qͣle
pecus: utrum aptum lancio: an
Uectarioni: an aratro: an custoche
domus. Namet ad canina fata
temptantur: et cum magnis ad¬
mirantium clamoribus ista res¬
pondent. Sic desipiunt homies.
Ut existiment cum homo nasci¬
tur ceteros rerum ortus ita mhi¬
beri ut cum illo sub eadem celi
plaga nec musca nascatur. Nam

Expanded text:
rent quam innumerabilia sub uno temporis puncto uel nascantur uel oriantur uel inchoentur, et tam diuersos exitus habeant. ut istas obseruationes cuiuis puero ridendas esse persuadeant Quis enim est tam excors, ut audeat dicere omnes arbores, omnes herbas, omnes bestias serpentes aues pisces uermiculos momenta nascendi singillatim habere diuersa? Solent tamen homines ad tentandam peritiam mathematicorum adferre ad eos constellationes mutorum animalium, quorum ortus propter hanc explorationem domi suae diligenter obseruant, eosque mathematicos praeferunt ceteris, qui constellationibus inspectis dicunt non esse hominem natum, sed pecus. Audent etiam dicere quale pecus, utrum aptum lanitio, an uectationi, an aratro, an custodiae domus. Nam et ad canina fata tentantur et cum magnis admirantium clamoribus ista respondent. Sic desipiunt homines, ut existiment, cum homo nascitur, ceteros rerum ortus ita inhiberi, ut cum illo sub eadem caeli plaga nec musca nascatur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
inomento uno: sub Uria eademque
celesti positione concepti diuera
habent fata: que illos perducant
addiuersarum horarum natiuita¬
tem: et unio momerto temporis
sub una eademq celi positione: de
duabus matribus duo pariter nati
diuersa fata habere non possint:
que illos perdueat ad diuersim
Uiuendi uel moriẽdi necessitatem:
Anconcepti nondum habẽt fata.
que nisi nascantur haloere non pote¬
runt: Quid est ergo quod dicunt
si hora conceptionalis muenatur:
multa ab istis dici posse diuinitus

Expanded text:
momento uno. sub una eademque momento uno. sub una eademque caeli positione concepti diuersa habent fata, quae illos perducant ad diuersarum horarum natiuitatem, et uno momento temporis sub una eademque caeli positione de duabus matribus duo pariter nati diuersa fata habere non possint, quae illos perducant ad diuersam uiuendi uel moriendi necessitatem? An concepti nondum habent fata, quae nisi nascantur habere non poterunt? Quid est ergo quod dicunt, si hora conceptionalis inueniatur, multa ab istis dici posse diuinius
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat eis constellationes fieri
diuersas propter diuersum horos¬
copum: et ob hoc diuersos omnes
cardines ubi tanti uis pomiur: ut
hinc etiam diuersa sint fata. und
hoc accidere potuit: cum eorum
conceptus chiuiersum tempus habe¬
re non possit: aut si duorum uno¬
momẽto temporis conceptorum potue¬
runt esse ad nascendum fati dispa¬
ria. Cur non et duorum uno mo¬
mento temporis natorum possint
esse ad uiuendum atque mor iẽdũ
fatai dilparia : Namsi unum mo¬
mentum quo ambo concepti sunt
non impediunt ut alter prior
alter posterior nasceretur. Cur
uno momiento si duo nascãtur
impedit aliquid ut alter prior
alter posterior moriatur: Si
conceptio momenti Unius diuer¬
sos casus in utero geminos habere
permittit: Cur natiuitas momẽti
Unius non etiam quoslibet duos
interra diuersos casus habere permit¬
tat: Ac sic omnis huius artis uel
potius uanitatis conimenta tollã¬
tur. Quid est hoc quod uno tẽpore

Expanded text:
oporteat eis constellationes fieri oporteat eis constellationes fieri diuersas propter diuersum horoscopum et ob hoc diuersos omnes cardines, ubi tanta uis ponitur, ut hinc etiam diuersa sint fata: unde hoc accidere potuit, cum eorum conceptus diuersum tempus habere non possit? Aut si duorum unomomento temporis conceptorum potuerunt esse ad nascendum fata disparia, quur non et duorum uno momento temporis natorum possint esse ad uiuendum adque moriendum fata disparia? Nam si unum momentum, quo ambo concepti sunt, non inpediuit, ut alter prior, alter posterior nasceretur: quur, uno momento si duo nascantur, inpedit aliquid, ut alter prior, alter posterior moriatur? Si conceptio momenti unius diuersos casus in utero geminos habere permittit, quur natiuitas momenti unius non etiam quoslibet duos in terra diuersos casus habere permittat, ac sic omnis huius artis uel potius uanitatis commenta tollantur? Quid est hoc, quur uno tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
bus ducere uxores: diuersis
temporibus filios procreare: et
multa alia. Propterea quia diuer¬
sis temporibus nati sunt: et non
potuerunt eadem causa diuer¬
sis etiã temporibus egrotare: Si
enim dispar nascendi inora mu¬
tauit horoscopum: et dilparilita¬
tem intulit ceteris rebus: Cur il¬
lud in egritudmibus mansit: ꝙ
habebat in temporis equalitatẽ
conceptus: Aut si fata ualitudĩs
in conceptu sunt: aliarum uerorer
in ortu esse dicuntur. Non debe¬
rent inspectis natilium constel¬
latiombus de ualitudine aliquid
dicere: quando eis inlpicienda cõ¬
ceptionalis non datur.Si autem
ideo prenuntiant egritudines nõ
inspecto conceptionis horoscopo.
quia indicant eas momenta nas¬
centiũ. Quomodo dicerent ciulibet
corum geminorum ex natiuitatis.
hora: quando egrotaturus esset: cũ
et alter qui non habebat eandem
horam natiuitatis necesse haberet
pariter egrotare. Deinde quero
si tanta distaritia est temporis in
natiuitate genimorum ut per hãc̃

Expanded text:
bus ducere uxores, diuersis bus ducere uxores, diuersis temporibus filios procreare et multa alia, propterea quia diuersis temporibus nati sunt, et non potuerunt eadem causa diuersis etiam temporibus aegrotare? Si enim dispar nascendi mora mutauit horoscopum et disparilitatem intulit ceteris rebus: quur illud in aegritudinibus mansit, quod habebat in temporis aequalitate conceptus? Aut si fata ualetudinis in conceptu sunt, aliarum uero rerum in ortu esse dicuntur, non deberent inspectis natalium constellationibus de ualetudine aliquid dicere, quando eis inspicienda conceptionalis hora non datur. Si autem ideo praenuntiant aegritudines non inspecto conceptionis horoscopo, quia indicant eas momenta nascentium: quo modo dicerent cuilibet eorum geminorum ex natiuitatis hora, quando aegrotaturus esset, cum et alter, qui non habebat eandem horam natiuitatis, necesse haberet pariter aegrotare? Deinde quaero: si tanta distantia est temporis in natiuitate geminorum, ut per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Tergo hec ad illas pertinẽt
minutias temporum q̃
inter se habent gemini et cõstella
Si autem ideo dicuntur: quia nõ
ad minura in comprehensibilia
sed ad temporũ sꝑacia pertinent
que obseruari notariq possunt
Quid hic agit rota illa figuli: nisi
ut homines luteum cor habẽtes
in girum nuttãtur: ne mathema¬
ticorum uaniloquia conĩcãtur.
ꝙ eodem tempore grauior leuior
apparebat amborum: medicina¬
liter isꝑiciẽs ypocrates geminos
suspicatus est: Nonne satis is¬
tos redarguunt qui uolunt syd¬
ribus dare: quod de corporum
simili temperatione uemebat.
Cur enim similiter eodemq tem¬
pore non alter prior: non alter pos¬
texior egrotibant: sicut nati fuert̃
quia utq simul uasci ambo non
poterant. Aut si nihil momẽti
adtulit ut diuersis temporibus
egrotarent ꝙ diuersis tempoi̾bus
nati sunt: quare tp̃s in nascẽdo
diuersum ad aliarum rerum di¬
uersitates ualere contendunt:
Cur potuerunt diuersis tempo¬
ribus peregrinari: diuersis tprĩ¬

Expanded text:
ergo haec ad illas pertinent minutias temporum, quae inter se habent gemini, et constellaSi autem ideo dicuntur, quia non ad minuta inconprehensibilia, sed ad temporum spatia pertinent, quae obseruari notarique possunt: quid hic agit rota illa figuli, nisi ut homines luteum cor habentes in gyrum mittantur, ne mathematicorum uaniloquia conuincantur?quod eodem tempore grauior leuiorque apparebat amborum, medicinaliter inspiciens Hippocrates geminos suspicatus est, nonne satis istos redarguunt, qui uolunt sideribus dare, quod de corporum simili temperatione ueniebat? Quur enim similiter eodemque tempore, non alter prior, alter posterior aegrotabant, sicut nati fuerant, quia utique simul nasci ambo non poterant? Aut si nihil momenti adtulit, ut diuersis temporibus aegrotarent, quod diuersis temporibus nati sunt: quare tempus in nascendo diuersum ad aliarum rerum diuersitates ualere contendunt? Quur potuerunt diuersis temporibus peregrinari, diuersis tempori
Abbreviated transcription (Latin):
legeret: nequaquã illum hominẽ
lanum scusse sentiret. Quid autẽ
etiam ipẽ Apuleius quod in demo¬
nibus laudaret inuenit preter
subtilitatem et firmitatem corpo¬
ris et habitationis altiorẽ locum:
Niam de moribus eorun cum
de demonibus generaliter loque¬
rctur: non solum nhil boni disit.
sed etiã plurimũ mali . Demque
lecto illo libro prorsus nemo
miratur: eos etiam scenicam tur¬
pitudinem in rebus diuinis habẽ
Uoluisse: et cum deos se putari
uelint: deorum criminibus oble¬
Ctari potuisse: et ꝗcꝗd in eorum
lacris obscena solennitate seu
turpi crudelitate vclxidetur: uel
horretur: eorum affectibus con
corpora neq ꝑꝑ superiora habi¬
tacula demones hominibus
antecellunt. Decimum¬

Expanded text:
legeret, nequaquam illum hominem legeret, nequaquam illum hominem sanum fuisse sentiret. Quid autem etiam ipse Apuleius, quod in daemonibus laudaret, invenit, praeter subtilitatem et firmitatem corporum, et habitationis altiorem locum? nam de moribus eorum, cum de omnibus generaliter loqueretur, non solum nihil boni dixit, sed etiam plurimum mali. Denique lecto illo libro prorsus nemo miratur eos etiam scenicam turpitudinem in rebus divinis habere voluisse, et, cum deos se putari velint, deorum criminibus oblectari potuisse, et quidquid in eorum sacris obscena solemnitate seu turpi crudelitate vel ridetur, vel horretur, eorum affectibus convcorpora, neque propter superiora habitacula daemones hominibus antecellant. 1. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
si quia hoc pacto admonuit ani¬
mum humanum: quanuis adhuc
in his moribundis membris poli¬
tum:pro splendore honestatis:
arguit et prohibuit: profecto
demones turpissime poposcerunt
atq uisserunt. Aut ergo fallitax
Apuleius et noneꝵ istogenere
numinum habuit amicum Socta¬
tes: aut contra se sentit Plato mo¬
do dertiones honorando: modo
corum delitias a ciuitate bene
morata remouendo: aut non
est. Soxrati amicicia demionis
gratulanda de qua usqueadeo et
ipẽ Apulcius non ertibuit. Ut de
deo Socratis prenotaret libruii:
quem secundum suam dilꝑuta¬
tionẽ qua deos a demombus tam
diligenter copioseq discernit nõ
appellare de deo: sed de demone
Socratis debuit. Maluit autẽ
hoc in ipa dilputatione quam in
titulo libriponere. Ita enim per
sauamdoctrinam: que huma¬
nis rebus illu uit: omnes uel
pene ouines demonum nomen
ex horrent: ut quisquis ante
disputationẽ Apuleii qua demo¬
num dignitas cõmmendatu
titulum libri de demone Socratis

Expanded text:
si quia hoc pacto admonuit anisi quia hoc pacto admonuit animum humanum, quamuiin his moribundis membris positum, pro splendore honestatis iarguit et prohibuit, profecto daemones turpissime poposcerunt atque jusserunt. Aut ergo fallitur Apuleius, et non ex isto genere numinum habuit amicum Socrates; aut contraria inter se sentit Plato, modo daemones honorando, modo eorum delicias a civitate bene morata removendo; aut non est Socrati amicitia daemonis gratulanda, de qua usque adeo et ipse Apuleius erubuit, ut De deo Socratis praenotaret librum, quem secundum suam disputationem, qua deos a daemonibus tam diligenter copioseque discernit, non appellare De deo, sed De daemone Socratis debuit. Maluit autem hoc in ipsa disputatione, quam in titulo libri ponere. Ita enim per sanam doctrinam, quae humanis rebus illuxit, omnes vel pene omnes daemonum nomen exhorrent, ut quisquis ante disputationem Apuleii, qua daemonum dignitas commendatur, titulum libri, De daemone Socratis
Abbreviated transcription (Latin):
onines bonĩ et excelsi sunt priuasse
ludorum scenicorum uoluptate: sed
demones. Ri ec siita sunt: que
licet aptid alios quoq reperianiur:
Apulcitis tamen platonicus mada¬
trensis: de hacre solum unum scͥp¬
sit librum: cuius titulum esse uo¬
luĩt de deo Socratis: ubi disserit et
exponit. ex̾ quo genere numinũ¬
numen sibi Soerates habebat adiũe¬
tum: et amicitia quadam cõsiliatun:
a quo perhibetur solius admoneri
ue desis teret ab agendo quando id
quod agere Uolebat prospere non fuerit
euenturum. Dicit enim apertissime.
et copiosissime asserit: non illum deũ
fuisse sed deinonem: diligenti diłputa.¬
tione pertractans il tam Platonis de
deorum sublimitate et hominum hu¬
militate: et deinonum medietate
senteritiam. Nec ergosi ita sunt:
quonanimodo ausus est Blato etiam¬
si nordiis quos ab omm huinana
cogitatione semouit certe ipsi
demonibus poctas Utbe pellendo:
auferre theatricas uoluptates: ni¬

Expanded text:
omnes boni et excelsi sunt, priuasse omnes boni et excelsi sunt, priuasse ludorum scaenicorum uoluptate, sed daemones. Haec si ita sunt quae licet aput alios quoque reperiantur, Apuleius tamen Platonicus Madaurensis de hac re sola unum scripsit librum, cuius esse titulum uoluit \'de deo Socratis\', ubi disserit et exponit, ex quo genere numinum Socrates habebat adiunctum et amicitia quadam conciliatum, a quo perhibetur solitus admoneri, ut desisteret ab agendo, quando id quod agere uolebat, non prospere fuerat euenturum; dicit enim apertissime et copiosissime adserit non illum deum fuisse, sed daemonem, diligenti disputatione pertractans istam Platonis de deorum sublimitate et hominum humilitate et daemonum medietate sententiam — haec ergo si ita sunt, quonam modo ausus est Plato, etiamsi non dis, quos ab omni humana contagione semouit, certe ipsis daemonibus poetas urbe pellendo auferre theatricas uoluptates, ni
Abbreviated transcription (Latin):
Mnium inquiunt
animaltum in ꝗbus
estauiua rationalis: tripartita
diuilio est: in deos. homines: de¬
mones: Dii excelsissi mnum locũ
teuient: homines infimium: demo¬
nes mediumn Nam deorum seds
in celo e: hominum in terra
in aere demonum. Sicut eis duĩ¬
sa dignitas e Hocorum: ita etiam
natutarum. Proinde dii sunt
hominibus demombusq potiores.
homines uero infra deos et demo¬
nes cons tiuiti sunt. ut elemento¬
rui ordine lit differentia mneri¬
ioruni. Demones igr medii quẽ
adiuodum diis quibus inserius
habitant polponendi. ita homi¬
nibus quibus luperius preserẽdi
sunt. Habent enini cum diis
cominiẽ iminortalitatẽ corporum:
animorum autem cum hominibus
passiones. Qua propier non est ini¬
rum inquiunt si etiã ludorum ob¬
scenitatibus et poetarcim sigmentis
delectantur. Quandoqtadem et hua¬
nis capuintur asfectibus: aquibus
dii longe absunt: et modis ouiuibus
aliem sunt. Ex quo colligitur.
Platonem poetica detes tindo et pro¬
hibendo sigmienta: non deos qui

Expanded text:
mnium, inquiunt, animalium, in quibus est anima racionalis, tripartita divisio est in deos, homines, demones. Dii exellentissimum locum tenent, homines infimum, demones medium. Nam deorum sedes in caelo est, hominum in terra, in aere daemonum. Sicut eis diuersa dignitas est locorum. ita etiam naturarum. Proinde di sunt hominibus daemonibusque potiores; homines uero infra deos et daemones constituti sunt, ut elementorum ordine, sic differentia meritorum. Daemones igitur medii, quem ad modum dis, quibus inferius habitant, postponendi, ita hominibus, quibus superius, praeferendi sunt. Habent enim cum dis communem inmortalitatem corporum, animorum autem cum hominibus passiones. Quapropter non est mirum, inquiunt, si etiam ludorum obscenitatibus et poetarum figmentis delectantur, quando quidem humanis capiuntur adfectibus, a quibus di longe absunt et modis omnibus alieni sunt. Ex quo colligitur, Platonem poetica detestando et prohibendo figmenta non deos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad ista sedacis q̃ tibi tãq̃ suꝑio¬
rũ capaci eẽ ĩutilia cõfiteris. Ut
theurgos hoĩes a ꝗb nõ ꝗd ĩ
aiã ĩtellectuali. uerũ saltẽ in
ĩcõꝑabiliter maior ẽ młtiitido.
plures ad secretos et illicitos ingrõs
tuos. ꝗͣ ad scolas platoĩtas ueĩteᷤ
cogatur. Lox eĩ tibi ĩinũdissĩ
demoẽs deos ethereos se ec̃ fige¬
tes quoꝵ p̃dicator et ãglus fac̾¬
tus es promiserũt. ꝙ ĩ aĩa spi¬
ritali theurgica arte purgatĩ.
ad prẽm ꝗdẽ nõ redũt: sed
super aereas plagas ĩter deos
ethereos habitabũt. Nõ audu¬

Expanded text:
ad ista seducis, quae tibi tamquam superioad ista seducis, quae tibi tamquam superiorum capaci esse inutilia confiteris; ut theurgos homines, a quibus non quidem in anima intellectuali, uerum saltem in incomparabiliter maior est multitudo, plures ad secretos et inlicitos magistros tuos, quam ad scholas Platonicas uenire cogantur. Hoc enim tibi inmundissimi daemones, deos aetherios se esse fingentes, quorum praedicator et angelus factus es, promiserunt, quod in anima spiritali theurgica arte purgati ad Patrem quidem non redeunt, sed super aerias plagas inter deos etherios habitabunt. Non aud
Abbreviated transcription (Latin):
Uanto humani¬
mus et tolerabi¬
lius consect aneus tuus
platonicus Apuletus erra¬
uit: qui tantum modo de¬
monies a luna et infra or¬
dinatos. agitari morbis
passionum mentiso tur¬
belis honorans quidem eos:
sed uolens nolensq cõfes¬
sus el t: deos tamen celi
superiores ad etherea spatia
pertiitentes: siue uisibiles
quos conspicuos lucere
cernebat solem ac lunã
et cetera ibidem lumina
sirie ĩci sibiles quo pritabit
ab oĩ labe is tarũ perturbatõnũ¬
alienos: quãta potuit disputa¬
tione disereuit. Tu auiẽ didi¬
cisti hoc nõ a Platone. sed achł¬
deis ingrĩs iuis: ut ĩ ethereas
uel ẽpyreas inũdi subliritates.
et firimamẽta celestia extolle¬
res uitia huãna. Ut possẽt dei
urĩ theurgis prenũciare diuiã.
ꝗbus duũs te timẽ per ĩtellecto¬
alẽ uitã facis altiorẽ. Ut tibi uid
nequaꝗͣ necessarie uideãtur:
sed aliͥs eas tamẽ ĩportas. ut hãt
ueluti mercedẽ reddas itigrĩs

Expanded text:
uanto humanius et tolerabilius consectaneus tuus Platonicus Apuleius errauit, qui tantummodo daemones a luna et infra ordinatos agitari morbis passionum mentisque turbelis honorans eos quidem, sed uolens nolensque confessus est: deos tamen caeli superiores ad aetheria spatia pertinentes, siue uisibiles, quos conspicuos lucere cernebat, solem ac lunam et cetera ibidem lumina, siue inuisibiles, quos putabat, ab omni labe istarum perturbationum quanta potuit disputatione secreuit! Tu autem hoc didicisti non a Platone, sed a Chaldaeis magistris tuis, ut in aetherias uel empyreas mundi sublimitates et firmamenta caelestia extolleres uitia humana, ut possent di uestri theurgis pronuntiare diuina; quibus diuinis te tamen per intellectualem uitam facis altiorem, ut tibi uidelnequaquam necessariae uideantur; sed aliis eas tamen inportas, ut hanc ueluti mercedem reddas magistris
Abbreviated transcription (Latin):
predicentur. Uosq etian dicatis
esse in celes tibus ĩmorialia
corpora imortaliter beatorũ: ꝗd
est quod ut beati sinitis omẽ
corpus fugiendum esse opina¬
mini: cit fidem christianam
quasi rationabiliter fugere uide¬
amini. insi quia illudꝰ quod
iterum dico. Christus esthu¬
milis: uos superhi: An forte cor¬
rigi pudet. Et hoc uitium non
nisi superborum est. Dudet
uidelicet datos homines ex
discipulis Platonis fieri disci¬
pulos Christi: qui piscatorem
suo Ipiritu docuit sapere ac di¬
cere. In principio erat verbũ.¬
s et uerbum erat apud deum:
et deus erat uerbum. N&c erat
in principio apud deum. Sia

Expanded text:
praedicentur uosque etiam dicatis praedicentur uosque etiam dicatis esse in caelestibus inmortalia corpora inmortaliter beatorum: quid est quod, ut beati simus, omne corpus fugiendum esse opinamini, ut fidem Christianam quasi rationabiliter fugere uideamini, nisi quia illud est, quod iterum dico: Christus est humilis, uos superbi? An forte corrigi pudet? Et hoc uitium non nisi. superborum est. Pudet uidelicet doctos homines ex discipulis Platonis fieri discipulos Christi, qui piscatorem suo spiritu docuit sapere ac dicere: In principio erat Verbum, et Verbum erat aput Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio ap
Abbreviated transcription (Latin):
libris uestris corpora esse fate¬
mini: quod uobiscũ omnes
homines et conspicere nõcũct ãitar
et dicere. Uerum etiã altiora ut
putatis perina hec esse amina¬
lia beatissima perhibetis: et cũ
his corporibus sempiterna.
Quid ergo el ⁊quod cum vobis
fides christiana suadetur.
tunc obliuiscimini aut igno¬
rare uos fingins quid disputare
aut docere solcatis: Quid caule
estcur propter opiniones uel¬
tras quas uosipsi oppugnatis
chris tiani esse nolitis: ili¬
quia Chris Ius humiliter ue¬
rrit: et uos superbi ellis: Qua¬
lia sanctorum corpora in resur¬
rexione suira sint. potest ali¬
quanto sc̃rupulosius inter chris¬
cianarum seripturarũ doctis¬
sirhos disputari: futura tamẽ
sempiterna minme dubita¬
mus: et ralia suutra quale sua
resurrectione Christus demõ¬
strauit eemplum. Sed qua¬
liacunq sint cũmi ĩncorrũpti¬
bilia prorsus et itimortalia in¬
nulloq anime contẽplationẽ
qua in deum sigitur impediẽtia

Expanded text:
libris vestris corpora esse fatelibris vestris corpora esse fatemini, quod vobiscum omnes homines et conspicere non cunctantur, et dicere: verum etiam altiore, ut putatis, peritia, haec esse animalia beatissima perhibetis, et cum his corporibus sempiterna. Quid ergo est, quod cum vobis fides christiana suadetur, tunc obliviscimini, aut ignorare vos fingitis, quid disputare aut docere soleatis? Quid causae est cur, propter opiniones vestras, quas vos ipsi oppugnatis, chrisquia Christus humiliter uenit et uos superbi estis? Qualia sanctorum corpora in resurrectione futura sint, potest aliquanto scrupulosius inter Christianarum scripturarum doctissimos disputari; futura tamen sempiterna minime dubitamus, et talia futura, quale sua resurrectione Christus demonstrauit exemplum. Sed qualiacumque sint, cum incorruptibilia prorsus et inmortalia nihiloque animae contemplationem, qua in Deo figitur, inpedientia
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgine: Nieq hoc debet ossẽ¬
dere: imino potius ad pietatẽ
suscipiendam deber adducere.
quod mirabilis mirabiliter
natus eht. An uero quod ipsũ
corpus inorte depositum: et
in melius resurrectionc nu¬
tatum: iani in cxruptibile
atq nninortale in superna
subuexit: Nioc fortasse cre¬
dere recusatis intuentes Por¬
phirtũ in his ipĩs libris ex
quibus multa posui: quos de
regres su amme scripsit: tam
crebro precipere omne corpus
esse fugiendum: ut anima pos¬
sit beata permanere cum deo.
Sedd ipẽ potius il ta sentiens cor¬
rigendus fuit presertim cũ de
anima mundi huius uisibilis:
et tam ingentis corporee molis
cum illo tam ineredibilia sapia¬
tis . Platone quippe auctore
et anmalbeatissimũ: quod
Uultis esse ctiã sempiternum.
Quomodo ergo nec unquam
soluctur a corpore: nec unquã
carebit bratitudine: si ut aĩa
beita sit corpus es ⁊ omne fugi¬
endum: Solem quoor ium
et cetera sydera non solum in

Expanded text:
uirgine? Neque hoc debet offenuirgine? Neque hoc debet offendere, immo potius ad pietatem suscipiendam debet adducere, quod mirabilis mirabiliter natus est. An uero quod ipsum corpus morte depositum et in melius resurrectione mutatum iam incorruptibile neque mortale in superna subuexit, hoc fortasse credere recusatis intuentes Porphyrium in his ipsis libris, ex quibus multa posui, quos de regressu animae scripsit, tam crebro praecipere omne corpus esse fugiendum, ut anima possit beata permanere cum Deo? Sed ipse potius ista sentiens corrigendus fuit, praesertim cum de anima mundi huius uisibilis et tam ingentis corporeae molis cum illo tam incredibilia sapiatis. Platone quippe auctore et animal beatissimum, quod vultis esse etiam sempiternum. Quomodo ergo nec unquam solvetur a corpore, nec unquam carebit beatitudine, si ut anima beata sit, corpus est omne fugiendum? Solem quoque istum et caetera sidera, non solum in
Abbreviated transcription (Latin):
presertim uobis ꝗori talia lapi¬
tis: quãbus ad hoc credendũ
uos ipsos admonere debeatis:
Quid inquã uobis incrediblẽ
alTumpsil Te humanam
atrimani et corpus: qui cer¬
te tantũ tribũtis anme
intellec Tuali: que anima
Utique humana est. ut eã
consubstantialẽ paterne illi
menti quem dei filium con¬
fitemim fieri posse dicatis:
Quid ergo ineredibile est
si aliqua una intellectualis
anma modo quodam ines¬
fabili et singulari pro mul¬
torum salure suscepta est:
Corpus uero anime coherer̃
ut homo totus et plenus sit.
natura nra iꝑã teste cogno¬
scinius. Quod insi usitatis¬
simum esset. hoc prosecto
esset incredibilius. Facili¬
os quippe in fide recipien¬
dum est: et si humanum
diuino: et si mutabilem ĩcõ¬
mutabili tamen spiritum
Ipiritui: aut ut uerbis
Utar que in usti habetis.
incorporeũ incorporeo: ꝗͣ
corpus incorporeo coherere.
Anforte uos offenit ĩusita¬
tus corporis partus e

Expanded text:
praesertim uobis qui talia sapipraesertim uobis qui talia sapitis, quibus ad hoc credendum uos ipsos admonere debeatis; quid, inquam, uobis incredibile adsumsisse humanam animam et corpus? Vos certe tantum tribuitis animae intellectuali, quae anima utique humana est, ut eam consubstantialem paternae illi menti, quem Dei Filium confitemini, fieri posse dicatis. Quid ergo incredibile est, si aliqua una intellectualis anima modo quodam ineffabili et singulari pro multorum salute suscepta est? Corpus uero animae cohaerere, ut homo totus et plenus sit, natura ipsa nostra teste cognoscimus. Quod nisi usitatissimum esset, hoc profecto esset incredibilius; facilius quippe in fidem recipiendum est, etsi humanum diuino, etsi mutabilem incommutabili, tamen spiritum spiritui, aut ut uerbis utar quae in usu habetis, incorporeum incorporeo, quam corpus incorporeo cohaerere. An forte uos offendit inusitatus corporis partus ex
Abbreviated transcription (Latin):
Scio me loqui mortuo frus
tra: sed quantum ad te atti¬
tiet. Quantum autẽ ad eos ꝗ
te magnipendũt et te uel
qualicunq amore sapientie
uel curiositate artium quas
non debuisti discere diligũt.
quos potius in tua conpellatoẽ
alloquor. fortasse non frus¬
tra. Cxatia dei non potuit
gratius cõmendari: quã ut
ipẽ unicus dei filius in se in¬
cõtnut abiliter manẽs indue¬
retar hominem: et spem dile¬
Ctionis sue daret hominib
honine medio: qua ad illũ
ab hominbus ueniretur:
qui tam longe erat ĩmorta¬
lis a mortalibus. ĩ cõmutabi¬
lis a cõmutabilibus. uistus
ab impiis bxatus amiseris.
Et quia naturaliter mdidit
nobis ut beati immortalesq
esse cupiamus: manẽs bea¬
tus: suscipiensq mortalem.
Ui tiobis tribueret quod
atnatnus perpetiendo docuit
contennere quod timemus.
Sed huic ueritati ut posse¬
tis acquiescere: humilitate
opus erat: que ceruici urẽ
difsic illime persuaderi porest.
Quid ertim incredibile dica

Expanded text:
Scio me frustra loqui mortuo, Scio me frustra loqui mortuo, sed quantum ad te adtinet: quantum autem ad eos, qui te magnipendunt et te uel qualicumque amore sapientiae uel curiositate artium, quas non debuisti discere, diligunt, quos potius in tua conpellatione adloquor, fortasse non frustra. Gratia Dei non potuit gratius commendari, quam ut ipse unicus Dei Filius in se incommutabiliter manens indueretur hominem et spem dilectionis suae daret hominibus homine medio, qua ad illum ab hominibus ueniretur, qui tam longe erat inmortalis a mortalibus, incommutabilis a commutabilibus, iustus ab inpiis, beatus a miseris. Et quia naturaliter indidit nobis, ut beati inmortalesque esse cupiamus, manens beatus suscipiensque mortalem, ut nobis tribueret quod amamus, perpetiendo docuit contemnere quod timemus. Sed huic ueritati ut possetis adquiescere, humilitate opus erat, quae ceruici uestrae difficillime persuaderi potest. Quid enim incredibile dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
peruenire possimus. non ul¬
tis agnoscere. Itaq uidetis
Utcunq: et si de longinquo.
et si acie calligante patriam
in qua manendum elt. sedd
Uiam qua eundum esł nõ
tenetis. Confiteris ramẽ grãt
quaridoquidẽ ad deum per
Uixtutem intelligentie perue¬
nire paucis dicis esse cõcessi
Nion enim dicis paucis plas¬
cuit: Uel pauci uoluerunt.
sedcum dicis el se cocessum.
proculdubio dei gratiam nõ
homitris sufficientiã cõfite¬
ris. Uteris etiã hoc uerbo aꝑ¬
tiis ubi Platonis sentẽtiã
sequers. ec ipẽ dubitatis
in hac Uita hominẽ nullo
modo ad perfectionẽ sapiẽ¬
tie peruenire. secundum
intellectum tamẽ uiuẽti¬
bus omne quod deel⁊ pro¬
uidentia dei et gratia pol
hanc uitam pol se cõpleri
O si cognouisses dei gratian
per Iesum christum dori¬
num nr̃m . ipsãq eius itear¬
nationiem qua homis atuãs
corpusq suscepit: sunimium
esse exemplum gratie uide¬
re potuis ses. Sed quid faciã.

Expanded text:
, uenire possimus, non uul, uenire possimus, non uultis agnoscere. Itaque uidetis utcumque, etsi de longinquo, etsi acie caligante, patriam in qua manendum est. sed uiam qua eundum est non tenetis. Confiteris tamen gratiam, quando quidem ad Deum per uirtutem intellegentiae peruenire paucis dicis esse concessum. Non enim dicis: Paucis placuit, uel: Pauci uoluerunt; sed cum dicis esse concessum, procul dubio Dei gratiam, non hominis sufficientiam confiteris. Uteris etiam hoc uerbo apertius, ubi Platonis sententiam sequens nec ipse dubitas in hac uita hominem nullo modo ad perfectionem sapientiae peruenire, secundum intellectum tamen uiuentibus omne quod deest prouidentia Dei et gratia post hanc uitam posse conpleri.s o si cognouisses Dei gratiam per Iesum Ch:istum dominum nostrum ipsamque eius incarnationem, qua hominis animam corpusque suscepit, summum esse exemplum gratiae uidere potuisses. Sed quid faciam?
Abbreviated transcription (Latin):
Chris tum crucifixum: iude¬
is quidem scandalum: genti¬
bus autẽ Ntultitiã. Ip̃sis
uero uocatis iudeis et grecis:
Christum dei uiriutem:
et dei sapientiam: quoniã
entius el⁊homtinibus: et¬
quod infirmũ est dei: forti¬
us el ⁊hominibus. Moc
quasi Ctultum et infirmũ
tanquam sua uirtute lapiẽ¬
tes fortesq contempniunt.
Sed hec el ⁊ gratia que sa¬
nat infirmos. non superbe
iactantes falsam beatitudiẽs
suam: sed humiliter potius
ueram miseriã confitentes
terĩ platonicoruĩ erubescit
Redicas patrem
et eius filiũ quẽ
uocas paternũ intellectum
seumentem: et horũ mediũ
quẽ putaitius te dicere lpiri¬
tum sanctum: et more ue¬
Nro appellas tres deos. Ubi
et si uerbis indisciplinatis
utimini: uidetis tamẽ quali¬
tercunque. et quasi per quedã
ienuis tinagmatiomis umbra¬
cula quo intendum sit. sed
incarnationẽ incõmurabilis
fi lii dei qua saluamur: ut ad
illa que credimus: uel ex quã¬
tulacunq parte intelligimus¬

Expanded text:
Christus crucifixus Judaeis quidem scandalum est, gentibus autem stultitia, ipsis vero vocatis Judaeis atque Graecis, Christus Dei virtus et Dei sapientia ; ob entius est hominibus, et infirmum Dei fortius est hominibus. Hoc quasi stultum et infirmum tamquam sua uirtute sapientes fortesque contemnunt. Sed haec est gratia, quae sanat infirmos, non superbe iactantes falsam beatitudinem suam, sed humiliter potius ueram miseriam confitentes.teri Platonicorum erubescit aedicas Patrem et eius Filium, quem uocas paternum intellectum seu mentem, et horum medium, quem putamus te dicere Spiritum sanctum, et more uestro appellas tres deos. Ubi, etsi uerbis indisciplinatis utimini, uidetis tamen qualitercumque et quasi per quaedam tenuis imaginationis umbracula, quo nitendum sit; sed incarnationem incommutabilis Filii Dei, qua saluamur, ut ad illa, quae credimus uel ex quantulacumque parte intellegimus
Abbreviated transcription (Latin):
probat quam ipẽ donauit. sed
quam sibi arrogant qui non
habent ipitis. Unde cõmemo¬
rato ilto prophetico testimo¬
nio: sequitur et dicit apostolus:
Uhi sapiens. ubi scriba. ubi
conquisitor huius seculi : No¬
ne stultam fecit deus sapien¬
tiam huius mundi: Niam

Expanded text:
probat, quam ipse donavit; sed probat, quam ipse donavit; sed quam sibi arrogant qui non habent ipsius. Unde commemorato isto prophetico testimonio, sequitur et dicit Apostolus: Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor hujus saeculi? Nonne stultam fecit Deus sapienti