comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mis hoĩbus ꝑsonam suã quisq ꝑtabat
Et iõ si sola młer edisset cibũ illicitũ.
sola utiq mortis supplicõ plecteretur
Ita dici põt in hoĩe uno si deł̾ctacõibus
illicitis a quibus se continuo debẽt au̾¬
tere. cogitacõ libñr sola pascatur nec fa¬
cienda dec̾nantur mala. s tm̃ suauiter
in recordacõe teneantur qͣi mlerem sine
uiro posse dampnari. Absit hoc credere.
Hec quippe una ꝑsona est. unus hõ est
totusoz condampnabe nisi hecque sine
uoluntate oꝑandi. s tñ cum uolũtate aĩ¬
mũ talibus oblectãdi soluis cogitacõ¬
nis senciuntur ẽẽ pccã ꝑ mediatoris gͣ¬
ciam remittant᷑. Hec itaq disputa¬
cõ qua in mente uniuscuiusq homĩs
q̃ siuimus qd̾dam rõale cõiugiũ contẽ¬
placõis et actõis officiis ꝑ quedam sin-¬
gula distributis. tamẽ in utroq mẽtis

Expanded text:
onam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus se continuo deberet avertere cogitatio, libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tantum suaviter in recordatione teneantur, quasi mulierem sine viro posse damnari: absit hoc credere. Haec quippe una persona est, unus homo est, totusque damnabitur, nisi haec quae sine voluntate operandi, sed tamen cum voluntate animum talibus oblectandi, solius cogitationis sentiuntur esse peccata per Mediatoris gratiam remittantur. 19. Haec itaque disputatio qua in mente uniuscujusque hominis quaesivimus quoddam rationale conjugium contemplationis et actionis, officiis per quaedam sing
Abbreviated transcription (Latin):
trand̃ mentedecerm. nisi et illa mentis
intencõ penes ꝙ̃ sũma ptãs est mẽbra ĩ
opus mouẽdi. uł aboꝑe cohibendi ma¬
le accõni cedat et ẜuiat. Nec sane cũ sola
cogitacõe mẽs oblectatur illicitis quid̾e
decernẽs ẽẽ facienda tenẽs tñ et uoluẽs
libũr que statim ut atting̾unt am̃i re¬
spui debuerunt. negandũ ẽ ẽẽ pc̃cm. s
longe minus qͣm et si oꝑe statuat᷑ im¬
plendũ. Et iõ de talibus qͦ cogitacoĩb
uenia petenda est. pectusq ꝑcuciend̾
atq dicẽdum. Dimitte nb̃ debita nr̃ã.

Expanded text:
trandum mente decerni, nisi et illa mentis intentio, penes quam summa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat et serviat. 18. Nec sane, cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volvens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum, sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quoque cogitationibus venia petenda est, pectusque percutiendum, atque dicendum, Dimitte nobis debita nostra:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ est ĩmutabile bonũ. tunc uelut ẜpens
allequitur feminã. Huic autẽ illecebres
sentire de ligno ꝓhibito manducare est.
S iste conseus si sola cogitacõnis delec¬
tacõne contentus est suꝑioris u̾o auͣcte
consilii ita mẽbra retinent᷑ ut nõ exhi
sola comederit. Si autẽ inconsẜiõe male
utendi rebus que ꝑ sẽum corꝑis sñciũt᷑
Ita disc̾nitur qd̾cumq pccm ut si potãs
sit eciam corꝑe compleatur intlłnda est¬

Expanded text:
quod est incommutabile bonum, tunc velut serpens quod est incommutabile bonum, tunc velut serpens alloquitur feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno prohibito manducare est. Sed iste consensus si sola cogitationis delectatione contentus est, superioris vero auctoritate consilii ita membra retinentur, ut non exhsola comederit. Si autem in consensione male utendi rebus quae per sensum corporis sentiuntur, ita decernitur quodcumque peccatum, ut si potestas sit, etiam corpore compleatur; i
Abbreviated transcription (Latin):
coniugio duoꝵ hoĩm qui primi fc̃
sut nõ manducauit ẜ pens de arbore re¬
tita. s tm̃ modo manducand̃ ꝑsuasit
Mulier autẽ non manducauit sola s
iuro suo dedit et simul mãducau̾nt ꝙͣ
uis cum ẜpente sola locuta et ab eo sola
seducta sit et in hoc qd̃ eciam in hoĩe uno
geritur et dmoscitur occulto quodã sec¬
toq coniugio carnalis. uł ut ita dicam
qui incorꝑis sẽus intẽditur sẜ̃ ual̾ suĩ
motus qui nobis pecoribusq coĩs est
pis corꝑalia senciunt᷑. et̾na uo ĩ cõmu
ut eam noticiã referat ad fine sũmi bĩ
Si aut̃ male ut eis fiuat᷑ tamꝙͣ bonis ca¬
lib inquib fła b̾itudie cõqͥescat Cũ gͦ
huic intencõi mentis que mrebus tem¬
palibus et corꝑalibus ꝓpͣ attõnis officiũ
potinandi uiuacitate uersatur carnalis
aste sẜus uł aĩalis ingerit qͣndã illecebrã
fruendi se idest tamꝙͣ bono quodã priua¬
to et ꝓprio non tamꝙͣ publico atq cõmiũ

Expanded text:
conjugio duorum hominum qui primi facti sunt, non manducavit serpens de arbore vetita, sed tantummodo manducandum persuasit: mulier autem non manducavit sola, sed viro suo dedit, et simul manducaverunt; quamvis cum serpente sola locuta, et ab eo sola seducta sit : ita et in hoc quod etiam in homine uno geritur et dignoscitur, occulto quodam secretoque conjugio carnalis, vel, ut ita dicam, qui in corporis sensus intenditur, sensualis animae motus, qui nobis pecoribusque communis est,poris corporalia sentiuntur: aeterna vero et incommutut eam notitiam referat ad finem summi boni; si autem male, ut eis fruatur tanquam bonis talibus in quibus falsa beatitudine conquiescat. Cum ergo huic intentioni mentis, quae in rebus temporalibus et corporalibus propter actionis officium ratiocinandi vivacitate versatur, carnalis ille sensus vel animalis ingerit quamdam illecebram fruendi se, id est tanquam bono quodam privato et proprio, non tanquam publico atque communi
Abbreviated transcription (Latin):
s septimo q̃stio que dilata fu̾at expli¬
catur ita ut deus qui genuit filiũ non
solum sit pater uirtutis et sapiẽ sue . s
eciam ipẽ uirtus et sapia sic et spc̃ scũs
nec tñ simul sũc tres u̾tutes. auttres
sapiẽ. sed una uirtus. et una sapiẽcia
sicut unus deus et una ẽẽncia. Deide
questrũ est quõ dicantur una eẽncia
tres ꝑsone. uł ut a quibusdã grecis una
eẽncia tres sb̃e et inuentũ estelocucõs
nccĩtate dici ut aliquo uno noĩe enũci¬
aretur. cum q̃ritur quidtres sint qͦs ts
ẽẽ ueraciter confitem᷑ patrẽ .s. et filiũi¬

Expanded text:
in septimo quaestio, quae dilata fuerat, expliin septimo quaestio, quae dilata fuerat, explicatur, ita ut deus, qui genuit filium, non solum sit pater uirtutis et sapientiae suae, sed etiam ipse uirtus atque sapientia, sic et spiritusnec tamen simul tres sunt virtutes, aut tres sapientiae, sed una virtus et una sapientia, sicut unus Deus et una essentia. Deinde quaesitum est, quomodo dicantur una essentia tres personae, vel a quibusdam Graecis una essentia tres substantiae; et inventum est elocutionis necessitate dici, ut aliquo uno nomine enuntiarentur, cum quaeritur quid tres sint quos tres esse veraciter confitemur, Patrem scili
Abbreviated transcription (Latin):
nuttit᷑ filius siue cũ ei sodome ĩminẽs
um quid aliud qͣm ipm̃ eẽ clamarent
qm̃ de prẽ inquiũt dcm̃ est inuisibłi soli
deo. Et tñ possẽ adhuc quer̾e quõ ante
susceptũ carnẽ hĩtu ẽ inuẽtus ut hõ. qñ¬
quidẽ pedes ei loti s̃ et hũais epuł epu¬
latus est. quõ istud fieri pot̾at cũ adhuc
in forͣ dei eẽt non inpmã arbitratus est¬
eẽ equalẽ deo. Numqͥt .n. iã semetip exi¬

Expanded text:
romittitur filius, sive cum ei Sodomis imminens um, quid aliud quam ipsum esse clamarent? Quoniam de Patre, inquiunt, dictum est, Invisibili soli Deo . Et tamen possem adhuc quaerere, quomodo ante susceptam carnem, habitu est inventus ut homo: quandoquidem ei pedes loti sunt, et humanis epulis epulatus est? Quomodo istud fieri poterat, cum adhuc in forma Dei esset, non rapinam arbitratus esse aequalis Deo? Numquid enim jam semetip
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ gͥ añꝙͣ ħ feciss ut uir unus appuit
abrahe. An illa for uera nõ euat. Possẽ
ista q̃rere si unus iuir apꝑuisset abrahe
Idẽq dei filius cred̾et᷑: Cum u̾otres uisi
sint nec quisꝙͣ ineis. uł forͣ uł etate uel
ptãte. maior ceteris dc̃s ẽ. cur nõ hicat¬
cipiamꝰ usibłr insinuatã ꝑ creaturãni
se maiorẽ et cum dñ dei filiũ intlłnᵈ
duos autẽ illos angelos eius. quia cũ

Expanded text:
m hoc fecisset, ut vir unus apparuit Abrahae? An illa forma vera non erat? Possem ista quaerere, si vir unus apparuisset Abrahae, idemque Dei Filius crederetur. Cum vero tres viri visi sunt, nec quisquam in eis vel forma, vel aetate, vel potestate major caeteris dictus est; cur non hic accipiamus visibiliter insinuatam per creaturam visse majorem, et eum Dominum Dei Filium intelligendum, duos autem alios angelos ejus, quia c
Abbreviated transcription (Latin):
scã sc̃ptura talib futis cogitacõnibus
atq opinionib cõtradicẽdo nõ p̃t̾mi¬
sit occrere qñ paulo post duos angelos
dicit uenisse ad loth inquibz et illeuir
iustus qui de sodomoꝵ incẽdio m̾uit li¬
tura dicẽs. Abut aut postꝙͣ dñs cessauit

Expanded text:
a futuris talibus cogitationibus atque opinionibus contradicendo non praetermisit occurrere, quando paulo post duos angelos dicit venisse ad Loth, in quibus et ille vir justus qui de Sodomorum incendio meruit litura dicens: Abiit autem Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ dicat uisi sũt ei tres uiri. s uisus
ẽ ei dñs. Atqz inde cõseqnr exponẽs quõ
ei uisus sit dñs attexit narracõem d̾ tri¬
bus uius quos abrahã ꝑ płalem nũm
nuuitat ut hospicõ suscipiat. Et postea
singularit᷑ sĩc unũ alloquit᷑ ⁊̃ sic̃ unus
ei de sara filium pollicet ᷑ quẽdnm̃ dicit
scͥptura sic̃ in eiusdẽ narracõis exordio
iusus est inquit dñs abrahe ĩuitat. gͦ

Expanded text:
dicat, Visi sunt ei tres viri; sed, Visus est ei Dominus. Atque inde consequenter exponens quomodo ei visus sit Dominus, attexit narrationem de tribus viris, quos Abraham per pluralem numerum invitat, ut hospitio suscipiat; et postea singulariter sicut unum alloquitur; et sicut unus ei de Sara filium pollicetur, quem Dominum dicit Scriptura, sicut in ejusdem narrationis exordio, Visus est, inquit, Dominus Abrahae. Invi
Abbreviated transcription (Latin):
incerto corꝑin ablata fu̾it ut in spuitu
multo cerciore ac stabiliore cog incõe fi¬
gatur refugias ad ista et ibi appetat re¬
quiem unde traxit infirmitatẽ. Cuius
egutudi conguendũ est. ut si qñ int̾iora
spĩcalia accõmodãcius distingu̾e. atq
facilius insinuare conant᷑ decorꝑalib
ext̾ioribus similitudinũ documẽta ca¬
piamus. Sensu igitur corꝑis ext̾ior
hõ preditus sentit corpa et iste sensus ꝙ
facile adu̾titur quinq partitus ẽ. uidẽ¬
do. audiendo. olfaciẽdo. gustando. tãgẽ¬
do. b̾ed et multũ est et nõ nõcm ut omẽs
hos quinq sẜus id qd̾ q̃rimus int̾rogemꝰ
Qd̾ enm nb̃ unus eoꝵ renunciat eciã ĩ
ceteris ualet. Itaq potissimũ testiõ utam᷑

Expanded text:
incerto corporum ablata fuerit, ut in spiritum incerto corporum ablata fuerit, ut in spiritum multo certiore ac stabiliore cognitione figatur, refugiat ad ista, et ibi appetat requiem unde traxit infirmitatem. Cujus aegritudini congruendum est: ut si quando interiora spiritualia accommodatius distinguere atque facilius insinuare conamur, de corporalibus exterioribus similitudinum documenta capiamus. Sensu igitur corporis exterior homo praeditus sentit corpora: et iste sensus, quod facile advertitur, quinquepartitus est; videndo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo. Sed et multum est, et non necessarium, ut omnes hos quinque sensus id quod quaerimus interrogemus. Quod enim nobis unus eorum renuntiat, etiam in caeteris valet. Itaque pot
Abbreviated transcription (Latin):
C mini dubiũ est. sicut int̾i¬
orem hoĩem intelligẽcia sic
exteriorẽ sensu corpis pre¬
ditum. Nitamur igitur si pos¬
sumus in hoc quoq ext̾iore indagare qͣ¬
lecumq uestigiũ trimtatis nõ quia et
rat. scd̃m ymagiem eius qui creauit eñ
Cum et alio loco dicat. si ext̾ior hõ nr̃ cor¬
rumpit᷑ S interior renouat᷑ de die in
diem. In ħ gͦ qui coxpitur q̃ramus ꝙ¬
ad modũ possumus qͣndã trinitatis ef¬
sigiem. et si non exp̃ssiorẽ tñ fortassis ad
cognoscẽdũ faciliorẽ. Neq .n. fiustra et
iste hõ d̾r insi quia mest ei nõ nulla int̾i¬
oris similitudo. et millo ipõ ordine con¬
dicõms mẽ quo mortales atq carnales
effecti sumus facilius et quasi familia¬
uus iusibilia qͣm intlłigibiliͣ ꝑtractaꝰ
cum ista sint ext̾ius illa int̾ius. ⁊ ist sen¬
su corꝑis senciamus. illa mẽte intlłiga
consuetudo. et ita in hec miro mͣ relabẽs
foras se nrã proiecit intencõ. uc cum ab

Expanded text:
mini dubium est, sicut interiorem hominem intelligentia, sic exteriorem sensu corporis praeditum. Nitamur igitur, si possumus, in hoc quoque exteriore indagare qualecumque vestigium Trinitatis, non quia et rat secundum imaginem ejus qui creavit eum: cum et alio loco dicat, Et si exterior homo noster corrumpitur, tamen interior ronovatur de die in diem . In hoc ergo qui coadmodum possumus, quamdam Trinitatis effigiem, et si non expressiorem, tamen fortassis ad dignoscendum faciliorem. Neque enim frustra et iste homo dicitur, nisi quia inest ei nonnulla interioris similitudo. Et illo ipso ordine conditionis nostrae quo mortales atque carnales effecti sumus, facilius et quasi familiarius visibilia quam intelligibilia pertractamus: cum ista sint exterius, illa interius, et ista sensu corporis sentiamus, illa mente intelligamconsuetudo, et ita in haec miro modo relabens foras se nostra projecit intentio, ut cum ab
Abbreviated transcription (Latin):
possit occurre. Cur scilz ista miracła etiã
magitis artibus fiãt. Nam ⁊ magi pha¬
raonis simiłr ẜpẽtes fec̾unt et alia sił̾ia
Sed illud amplius ẽ admirãdũ ꝙͣ admo¬
dũ magoꝵ illa poͣ que ẜpentes face̾ potu¬
it ubi nisi ad muscas minutissiãs uen¬
gi dicert̃ digitus dei estħ. Uñ intlligi
caliginẽ tamꝙͣ in sui gn̾is carcerẽ ab il¬
lius sb̃lime etheree puritatis hĩtacõne
detrusas ꝑquas magice artes possũt
quitꝙͣ poñt ualere aliqͥd nͥ data desuꝑ
ptãte. Datur autẽ uł ad fallendos fal¬
laces sic̃ mnegipcios et in ipõs eciã ma¬
a dei u̾tate dampnãdi uł admonẽdos
fideles ne tale aͥd facere ꝑ magno deside¬
rent. ꝓpterqd̃ etiã nb̃ sc̃pture auc̃te sũt ꝓ¬

Expanded text:
possit occurrere, cur scilicet ista miracula etiam magicis artibus fiant. Nam et magi Pharaonis similiter serpentes fecerunt et alia similia. Sed et illud amplius est admirandum, quomodo magorum illa potentia quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas vengi dixerunt: Digitus Dei est hoc. Unde et intelligi caliginem tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt, quidquid possunt, valere aliquid nisi data desuper potestate. Datur autem vel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios, et in ipsos etiam maa Dei veritate damnandi; vel ad admonendos fideles ne tale aliquid facere pro magno desiderent, propter quod etiam nobis Scripturae auctoritate sunt p
Abbreviated transcription (Latin):
qttio aich eoꝵ nisi ꝑ ipam cieatũ est. uñ
.n. de peccoribus nõ uirge s peccora nasce¬
cum pro suo modulo formandi reglam
mutandã mat̾iam corlẽ cum tñ creatrix
cors dici nõ possit. quia omĩs cã sẜiᷤ mu
dus eius unde efficit ᷑ ut et sit et natura
ita uł ita sit ab intelligibili et ĩcõmuta ᷝ
uita que suꝑ omĩa est existit et ꝑuenit
usq ad extrema atq t̾rena multus ser¬
mo est nz nunc necessarius. Uex pp̃ea fac¬
tum iacob depeccorib cõmemorãdũ ar¬
bitratus sũ ut intlłiret᷑ si hõ qui uirgas
illas sic posuit dici nõ pot creator coloꝵ
magnis et hedis. Nec ipẽ matrũ aie q̃
conceptam ꝑ oculos corꝑis phantasiã¬
uarietatis semĩbus carne conceptis qͣn¬
tum natura passa est asꝑse sũt. Multo
minus dici posse ranaꝵ ẜpentũq creato¬
res Angelos malos ꝑ quos magi phara
oms tunt illa fecerunt
lib creaturaꝵ corꝑaliũ qͣs mũdo creatorĩ

Expanded text:
quia nihil eorum nisi per ipsam creatum est. ut enim de pecoribus non uirgae, sed pecora nascecum pro suo modulo formandi regulammutandam materiam corporalem—cum tamen creatrix corporis dici non possit, quia omnis causa mutabiet numerus et pondus eius, unde efficitur ut et sit et natura ita uel ita sit, ab intellegibili et incommutabili uita quae super omnia est existit et peruenit usque ad extrema atque terrena — multus sermo est neque nunc necessarius. uerum propterea factum Iacob de pecoribus commemorandum arbitratus sum, ut intellegeretur, si homo qui uirgas illas sic posuit dici non potest creator colorum in agnis et in haedis, nec ipsae matrum animae, quae conceptam per oculos corporis phantasiavarietatis seminibus carne conceptis quantum natura passa est asperserunt, multo minus dici posse ranarum serpentiumque creatores angelos malos, per quos magi Pharaonis tunc illa fecerunt.libus creaturarum naturalium, quas mundo Creator
Abbreviated transcription (Latin):
unt ꝓgrediẽdi p̾mordia ⁊ increm̃ta d̾bi¬
te mag̾tudĩs. Distinctõnesq forͣtũ abo¬
rignialibus tamꝙͣ regulis sumũt. Sic̃ gͦ
nec ꝑentes dicimus creatores hoñn nec
agricoles creatores frugũ ꝙͣ ius eaꝵ ext̾n¬
secus adhibitis motibus ista creanda dei
uirtus int̾us oꝑet᷑. Ita nõ solũ malos. s
nec bonos angelos fas est putaricreato¬
res. si pro sb̃tilitate sui sẜus et cors seĩa¬

Expanded text:
grediendi primordia et incrementa debitae magnitudinis distinctionemque formarum ab originalibus tamquam regulis sumunt. sicut ergo nec parentes dicimus creatores hominum nec agricolas creatores frugum, quamuis eorum extrinsecus adhibitis motibus ista creanda dei uirtus interius operetur: ita non solum malos sed nec bonos angelos fas est putare creatores, si pro subtilitate sui sensus et corpori
Abbreviated transcription (Latin):
quorũcũq aĩaliũ scd̃m imꝑiuĩ suũ et a se
imꝑtitas distubuoões pt̃atũ ⁊ appeticões
comoditatũ ita reꝵ nature adhibet ĩ qua
creat omĩa ꝙ̃admod̃ t̾re agculturã. Qpp̃
ita nõ possum drẽ angelos malos ma¬
gicis artibus euocatos creatores fuisse
uidero exortã sic̃ nec iacob creator cõloꝵ
inpecoribus fuit quia bibẽtib in cõspcm̃
matrib uariatas u̾gas quas intuerẽt᷑
apposuit. s nec ipẽ pecudes creatrices fue¬
illaꝵ discolor phatasia ex cõtuitu uariaꝵ
uirgaꝵ ꝑ oculos imp̃ssa que nõ potuit nͥ
corpus qd̃ sic affco spũ aĩabat᷑ ex cõpassi
cõmixtionis affic̾e uñ ten̾is fetuũ p̾mor¬
dus colore tenus asꝑg̾etur. ut .n. sic ex se¬
metip̃s afficiant᷑ uł aiã ex corꝑe. uł corꝰ
ex aĩa congruẽcie roẽs id facuint que ĩcõ¬

Expanded text:
ium suum et a se impertitas distributiones potestatum et appetitiones commoditatum ita rerum naturae adhibet, in qua creat omnia, quemadmodum terrae agriculturam. quapropter ita non possum dicere angelos malos magicis artibus euocatos creatores fuisse uidero exortam. sicut nec Iacob creator colorum in pecoribus fuit, quia bibentibus in conceptu matribus uariatas uirgas quas intuerentur apposuit. sed nec ipsae pecudes creatrices fuet animae illarum discolor phantasia ex contuitu uariarum uirgarum per oculos impressa, quae non potuit nisi corpus quod sic affecto spiritu animabatur ex compassicommixtionis afficere, unde teneris fetuum primordiis colore tenus aspergetur; ut enim sic ex semetipsis afficiantur, vel anima ex corpore, vel corpus ex anima, congruentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupĩa carnis uosuptatis ĩfime ama
bitõ scli suꝑbos. Tripsex etiã tẽptacio
ĩ sp̃ie quẽ u̾itas ip̃a suscepit cauẽda
mõstrata ẽ. Dic ĩqͥt tẽptator sapidibꝰ
istis ut panes fiãt. At ille unꝰ et solus
ĩ om̃i u̾bo dei. Ita eĩ domitã docuit eẽ
oport̾ẽ cupiditatẽ uosuptati ut nec fu

Expanded text:
ia carnis uoluptatis infimae amatbitio saeculi superbos. triplex etiam temtatio in homine, quem ueritas ipsa suscepit, cauenda monstrata est. dic, inquit temtator, lapidibus istis ut panes fiant. at ille unus et solus in omni uerbo dei. ita enim domitam docuit esse oportere cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
adoraĩns me. Cin responsũ ẽ. dñm de¬
um cuũ adorab. et issi sõsi seruies. Ita
cascata suꝑbia ẽ subiecta ẽ aũt extrema
etiã curiositatis illecebra. Nõ eĩ ut de
fastigio tẽpli p̾cipitaret urgebat nͥ cã¬
ideo sic r̾ndit ut ĩtellige̾mꝰ nõ op̾ esse
ad cegnoscendũ deũ cẽptatõibꝰ insibiłr
diuina explorare mosientibꝰ. Nõ tẽpta¬
bis ĩquit deũ et dñm tuũ. Qrobrem

Expanded text:
adoraueris me. cui responsum est: dominum deum tuum adorabis et illi soli seruies. ita calcata superbia est. subiecta est autem extrema etiam curiositatis inlecebra; non enim ut se de fastigio templi pideo sic respondit, ut intelligeremus non opus esse ad cognoscendum Deum, tentationibus visibiliter divina explorare molientibus: Non tentabis, inquit, Dominum Deum tuum . Quamobrem
Abbreviated transcription (Latin):
tur: huic ad ałia et ĩde ad ip̃a corpora co¬
senda desabũt᷑. et ĩ hiis pͥmo eligũt pus¬
criora ĩ quibꝰ cesestia maxĩe excellunt.
ergo ĩpmis solis corpꝰ octͣrit et ĩ eo nõ ułli
remanẽt aliqͥ et sume splẽdorẽ resigione

Expanded text:
de ad ipsa corpora colenda dilabuntur; et in his primo eligunt pulchriora, in quibus coelestia maxime excellunt. Ergo in primis solis corpus occurrit, et in eo nonnulli remanent. Aliqui et lunae splendorem religione
Abbreviated transcription (Latin):
Est eĩ aliud det̾ĩor et ĩferior cultꝰ sila¬
croꝵ quo fantasmata sua colũt ⁊ qͥcqd
ymaginati fuerĩt resigionis nõie obs¬
uãt. Donͣ fiat ĩ aĩa nich oĩo colẽdũ esse
et errare hoies qui suꝑsticõm se ĩ uolũt
et mmẜa ĩplicãt ẜuitute. S frustrahec
senciũt. Nõ eĩ efficiũt ut nõ ẜmant re

Expanded text:
Est enim alius deterior et inferior cultus simulacrorum, quo phantasmata sua colunt, et quidimaginati fuerint, religionis nomine observant, donec fiat in anima nihil omnino colendum esse, et errare homines qui superstitioni se involvunt, et misera se implicant servitute. Sed frustra hoc sentiunt: non enim efficiu
Abbreviated transcription (Latin):
siũ. Date in qͥ indeat oĩs uniꝯ pͥncipiũ
uõ eẽ nͥ unũ solũ a quo sit om̃e unum
siue id ĩpleat siue nõ ĩpseat. Qui ui¬
deat date nõ qͥ sitiget. nõ qͥ uderi ue¬
sit se uidere qd nõ uidet. Date qͥ resi¬
stat sensibꝰ carnis et plagis qͥbꝰ per
ilsos ĩ crĩa uapusauit qͥ resistat ꝯsue¬
tudim homiũ resistat laudibꝰ homum.
Qui cõpũgat᷑ ĩ cubili suo. Qui rescul¬
pat sp̃m suũ. Qui nõ foris diligat ua¬
nitates et q̃rat mẽdacia. Qui iam sibi
noi̾nt dic̾e si una roma ẽ quã cͥca tybe¬

Expanded text:
is unius principium non esse, nisi unum solum a quo sit omne unum, sive illud impleat, sive non impleat. Qui videat date, non qui litiget, non qui videri velit se videre quod non videt. Date qui resistat sensibus carnis, et plagis quibus per illos in anima vapulavit: qui resistat consuetudini hominum, resistat laudibus hominum, qui compungatur in cubili suo, qui resculpat suum spiritum, qui non foris diligat vanitates, et quaerat mendacia ; qui jam sibi noverit dicere: Si una Roma est, quam circa Tibe
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. Si imꝰ ẽ sol. flus ẽ iste quẽ cogitãs
fingo. Nã isse curricła suac̾tis socis et
tp̃ribꝰ ꝑagit.Istũ ego ubi uoso et qñ
uoso ꝯstituo. Si un̾ ẽ ilse amicꝰ meus.
flus ẽ iste quẽ cogitãs fingo. Nã ille
ubi sit nescio. Iste ibi fingit᷑ ubi uolo.
lgo ip̃e c̾te iꝰ sũ et hoc loco ẽẽ sensio cor
qd intellectu ꝯtẽplor. Nũꝙͥ forte ista
sũt que fantasmata dici solent. Uñ gͦ
impleta ẽ aĩa mea illusionibꝰ ub̃i ẽ ue¬
rũ qd mẽte ꝯspicit᷑. Ista cogitãti iã dici

Expanded text:
 cogitans fingo: nam ille curricula sua certis locis et temporibus peragit; istum ego ubi volo, et quando volo constituo. Si unus est ille amicus meus, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille ubi sit nescio; iste ibi fingitur, ubi volo. Ego ipse certe unus sum, et hoc loco esse sentio corpquod intellectu contemplor: numquid forte sunt ista quae phantasmata dici solent? Unde ergo impleta est anima mea illusionibus? Ubi est verum, quod mente conspicitur? Ita cogitanti jam dici
Abbreviated transcription (Latin):
f̃ter̾it qd sursũ ẽ deorsũ et qd deorsũ
ẽ sursũ regno cesoꝵ aptꝰ nõ erit. Nõ
gͦ sũma q̃ramꝰ ĩ infimis ñ ip̃is infi
metur extrema ne cũ ĩnouissimis pͥ¬
ma q̃rimꝰ a pͥmis ĩt̾ nouissĩa numiem᷑.
Que nich ip̃is nouissimis obest sed
uob psurimũ. Nec ideo diuine ꝓui¬
dẽcie adm̃istiatõ minꝰ decora fit qr ui
puscritudo qr unitate ꝯtinet᷑ et nõ m¬
płẽt unitatẽ ĩcessigamꝰ si possimꝰ nõ
ex co qd ẽ nos falli. s ex eo qd nõ est.

Expanded text:
est deorsum, et quod deorsum est sursum, regno coelorum aptus non erit. Non ergo summa quaeramus in infimis, nec ipsis infimmeretur extrema, ne cum in novissimis prima quaerimus, a primis inter novissima numeremur. Quod nihil ipsis novissimis obest, sed nobis plurimum. Nec ideo divinae providentiae administratio minus decora fit; quia pulchritudo, quia unitate continetur, et non implet unitatem; intelligamus, si possumus, non ex eo quod est nos fall
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ cosendũ existimãt qui nõ aut car¬
nasibꝰ gaudiis subditꝰ sit aut poͣm uanã
foueat. Aut aliquo spectacło delectatꝰ in¬
saniat. Ita nesciẽtes disigũt tp̃ralia ut
ĩde bc̃itudinẽ expectẽt: hiis aũt rebus
quibꝰ qͥsq bt̃s nult effici ẜuat ncͣcͣe ẽ
uesit nosit. ilã quecũq dux̾int sequit᷑.
Et qͥsqͥs ea uisus fi̾it aufferre posse me¬
tint᷑. possũt aũt aufferre ista et scintil¬
la igns et asiqͣ ꝑua bestiosa; Postiemo
ut omittã ĩm̃abiles adu̾sitates tẽpus
ip̃m cuifferat nccͣe ẽ oĩa tnseũcia. Itaq
cũ oĩa tp̃rasia mũdus iste ꝯcludat om̃i
nch colẽdum ẽẽ ne seruiant .C.lxui.
seri iaceãt ut uicia sua sibi dñari paci¬
ant᷑ us sibidine uł suꝑbia uł curiosita¬
te dãpnati uł duobꝰ hoꝵ uł oĩbꝰ ꝙͣdm

Expanded text:
nihil colendum existimant, qui non aut carnalibus gaudiis subditus sit aut potentiam uanam foueat aut aliquo spectaculo delectatus insaniat. ita nescientes diligunt temporalia, ut inde beatitudinem expectent. his autem rebus, quibus quisque beatus uult efficvelit nolit. Nam quocumque duxerint, sequitur; et quisquis ea visus fuerit auferre posse, metuitur. Possunt autem auferre ista, et scintilla ignis et aliqua parva bestiola. Postremo, ut omittam innumerabiles adversitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia. Itaque cum omnia temporalia munihil colendum esse ne seruiant. uerum seri iaceant ut uitia sua sibi dominari patiantur uel libidine uel superbia uel curiositate damnati uel duobus horum uel om
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ simplicitate cordis q̃ramꝰ illũ. agite
cciũ ĩquit et agnoscetis qr ego sũ dñs:
nõ ociũ desidie s ociũ cogitatõis ut a
locis ac tp̃ribꝰ uacetis. ħ eĩ fantasma
tis tumoris et uolubisitatis ꝯstãtem
unitatẽ uid̾e̾ nõ sim̃t soca offerunt
qd̾ amemꝰ. tp̃ra surripiũt qd amamꝰ¬
et relinqũt ĩ aĩa turbã fantasmatum
quibꝰ in alud atq aliud cupiditas ĩ¬
citet᷑. Ita fit ĩqͥetꝰ et erũpnosus aĩmus
frustra ten̾e a quibꝰ tenet᷑ exoptans.
diligi sine labore nõ post̾.Sic emĩ eis
dñabit᷑ sic nõ tenebit s tenebit. iugũ
ĩqͥt meũ leue ẽ. huic iugo qͥ subiectus
ẽ subiecta ħec cet̾a. Nõ gͦ laborabit.
Nõ eĩ resistit qd subiectũ ẽ. S miseri
amici huiꝰ mũdi cuiꝰ dm̃ erũt si filii dei
ẽẽ uosuerĩt qm̃ dedit eis potestatem
filios dei fieri. Amici gͦ huiꝰ mũdi tã ti¬
mẽt ab eiꝯ amplexu seꝑari ut nichil
ei sit laboriosius ꝙͣ nõ laborare. Clxii.¬

Expanded text:
 simplicitate cordis queramus illud. Agite otium, inquit, et agnoscetis quia ego Dominus: non otium desidie, sed otium cogitationis, ut a locis ac temporibus vacet». O profundum ta tumoris et volubilitatis, constantem unitatem videre non sinunt. Loca offerunt quod amemus, tempora surripiunt quod amamet relinquunt in anima turbas phantasmatum, quibus in aliud atque aliud cupiditas incitetur. Ita fit inquietus et aerumnosus animus, frustra tenere a quibus tenetur, exoptans. diligi sine labore non possunt. Sic enim eis dominabitur, sic non tenebitur, sed tenebit. Jugum meum, inquit, leve est . Huic jugo qui subjectus est, subjecta habet caetera. Non ergo laborabit; non enim resistit quod subjectum est. Sed miseri amici hujus mundi, cujus domini erunt, si filii Dei esse voluerint, quoniam dedit eis potestatem filios Dei fieri ; amici ergo hujus mundi tam timent ab ejus amplexu separari, ut nihil eis sit laboriosius, quam non laborare. C
Abbreviated transcription (Latin):
paciente uł conspirante uicio seu nat᷑a᷑.
S aliud est uidere uolũtatem suã. aliud
qͣmuis certissima cõiectura conic̾e alienã
Namconditã romã tam certũ heõ in rebus
huãis qͣm constantinopolim cũ romam
uideũ oculis meis. de illa uero ncħ no¬
uerim nisi ꝙ alus testibus credidi. Et
minus quidẽ ille uł seipm intuẽdo uel
alios quoq expiendo iuli uelle emere⁊
caro uendere om̃ĩbus credidit eẽ cõmũe

Expanded text:
patiente vel conspirante vitio seu natura? patiente vel conspirante vitio seu natura? Sed aliud est videre voluntatem suam, aliud, quamvis certissima conjectura, conjicere alienam. Nam conditam Romam tam certum habeo in rebus humanis quam Constantinopolim, cum Romam viderim oculis meis, de illa vero nihil noverim, nisi quod aliis testibus credidi. Et mimus quidem ille vel se ipsum intuendo, vel alios quoque experiendo, vili velle emere, et caro vendere, omnibus id credidit esse commune
Abbreviated transcription (Latin):
sane eiusdẽ nature uiuẽtis et rõe utẽ¬
tis tanta conspuncõ ut cum lateat alt̾m
quid alter. uelit. nõnulle sĩt tũ uolũtate
om̃i eciã singulis note. et eum quisq hõ
nesciat quid hõ alius unus uelit in qui¬
busdã rebus possit scur quid om̃s uelĩt
Uñ illa trausdã muni facetissiã p̃dicat᷑
urbanitas. qui cum se ꝓmisisset ĩteatro
quid maiõ hrent. et quid uellẽt om̃s ali¬
is ludis ẽẽ dictuꝵ atq ad diẽ cõstitutũ ĩ¬
genti in expectacõe maiormultitudo cõ¬
flũet. suspẽsis et silentib omĩb dixisse
ꝑhibetur. uili uultis em̾e et caro uẽdere
muen̾unt suas eiq uera ante oculos om̃
constituta. et tñ impuisa dicenti admira¬
bili fauore plauserũt. Cur autẽ tã mag
expectacõ fcã est illo ꝓmittẽte dm̃i uolũ¬
tatẽ se ẽẽ dictuꝵ nsi quia latent hoĩez ali
causi et insi quia sũt quedã que nõ incõ¬
uenient̾ malus de se quisq coniciat cõ¬

Expanded text:
sane ejusdem naturae viventis et ratione utentis tanta conspiratio, ut cum lateat alterum quid alter velit, nonnullae tamen sint voluntates omnium etiam singulis notae: et cum quisque homo nesciat quid homo alius unus velit, in quibusdam rebus possit scire quid omnes velint. Unde illa cujusdam mimi facetissima praedicatur urbanitas, qui cum se promisisset in theatro quid in animo haberent, et quid vellent omnes, aliis ludis esse dicturum, atque ad diem constitutum ingenti exspectatione major multitudo conflueret, suspensis et silentibus omnibus, dixisse perhibetur: Vili vultis emere, et caro vendere.cientias invenerunt suas, eique vera ante oculos omnium constituta, et tamen improvisa dicenti, admirabili favore plauserunt. Cur autem tam magna exspectatio facta est illo promittente omnium voluntatem se esse dicturum, nisi quia latent hominem alicausa, nisi quia sunt quaedam quae non inconvenienter in aliis de se quisque conjiciat, com
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ huic contrariũ est incurr̾e pestilẽcia
qua huic resistat et unicat. slam scio ipẽ
hoĩem cum uenalis codex ei fuisset obla¬
tus p̃cuq eius ignarũ. et iõ quiddã ex¬
guũ poscentẽ cerneret uẽditorẽ. iustum
p̃cium qd̃ multo amplius erat nec opi¬
nuẜ unt ꝑentes et caro emat que cõsu¬
mat libidines. Non est utopinor incredi¬
bilis ista luxuries. Et si querant᷑ tales
reꝑiantur. ateciam non quesiti fortassis
occurrat qui nequicia in aiore qua thea¬
trica pposicõe. uł ꝓnunciacoi theatrice ĩ¬
sultent magno p̃cio stupra emẽdo. Puo
autẽ iuira uẽdendo. largicõnis eciã grã
nouimus quosdã emisse frum̃ta carius
et iuilius uẽdidisse sius tiuibus. Illd̾ etiã
ꝙ uetus poeta dixit ennius. om̃s mõrles
sese laudari ꝑ exoptant. ꝓfecto et sese ipõ
⁊ de hiis quos exptus fu̾at cõiecit ĩ alus
Deniq si et minus ille dixisl̾ laudariõs

Expanded text:
d huic contrarium est incurrere pestilentiam, qua huic resistat et vincat. Nam scio ipse hominem, cum venalis codex ei fuisset oblatus, pretiique ejus ignarum et ideo quiddam exiguum poscentem cerneret venditorem, justum pretium quod multo amplius erat, nec opimiserunt parentes, et caro emat quae consumant libidines? Non est, ut opinor, incredibilis ista luxuries: et si quaerantur tales, reperiantur, aut etiam non quaesiti fortassis occurrant, qui nequitia majore quam theatrica, propositioni vel pronuntiationi theatricae insultent, magno pretio stupra emendo, parvo autem rura vendendo. Largitionis etiam gratia novimus quosdam emisse frumenta carius, et vilius vendidisse suis civibus. Illud etiam quod vetus poeta dixit Ennius, Omnes mortales sese laudarier optant; profecto et de se ipso et de iis quos expertus fuerat, conjecit in aliis, Denique si et mimus ille di
Abbreviated transcription (Latin):
ascensum. et reditum in celũ fore. Dem̃
addẽs hnͣs ip̃am clausulã repetẽdoser¬
uolumus cum inhus artibus iuximꝰ
aut si ex hac in aliai aut paulo me¬
liorẽ doinũ sine mora demigrare ĩ hus
studus nobis omĩs oꝑacõ et eũ cura po¬
uẽda est. Hic miror hor̃em tanti inge¬
nii ꝑfunctis inuiu̾bus hustis hõibus

Expanded text:
ascensum et reditum in coelum fore. Deinde ascensum et reditum in coelum fore. Deinde addens hanc ipsam clausulam, repetendoque servolumus, cum in his artibus vixerimus, aut si ex hac in aliam haud paulo meliorem domum sine mora demigrare, in his studiis nobis omnis opera et cura ponenda est. Hic miror hominem tanti ingenii, perfunctis muneribus humanis, hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na ut cogͦscant te inquit unũ ueꝵ de¬
platiuã sapr̃am qͣm ꝓprie puto in litt̾is
scĩs ab scĩa distĩctam. sapĩam nũcupari
dũtaxat homĩs que quid̾e illi nõ est nisi
ab illo cuius ꝑticipa cõe uere sapiẽs sieri
mẽs rõnalis et intlłcuał pot̃ crc̾o cõmẽ¬
dans in fine dyalogi hortensii que nob
inquit dies noctesq cõsiderantib acu¬
entibusq intlłnciam que ẽ mẽtis acies
cauẽtibusq neqũ illa hebescat .i. ĩph̾iam
iuẽtibus magna spes est. Aut si hoc qd
sentimus et sapimus mortale et cadu¬
cum est iocundũ nb̃ ꝑ functis mun̾ibus
huãnis occasũ n molestam extrinctõ¬
nem et qͣi quietẽ uite fore. Aut si ut an¬
tiquis pħis husq maximus longeq cla¬
rissimis placuit et̾nos aĩos ac dĩos
hẽmus sic existimandũ est quo magis
se admiscuerũt atq impleu̾int hom̃
uicus et erroribus hoc hiis faciliorem

Expanded text:
aeterna, ut cognoscant te, inquit, unum veaeterna, ut cognoscant te, inquit, unum veplativam sapientiam, quam proprie puto in Litteris sanctis a scientia distinctam sapientiam nuncupari, duntaxat hominis, quae quidem illi non est, nisi ab illo cujus participatione vere sapiens fieri mens rationalis et intellectualis potest, Cicero commendans in fine dialogi Hortensii: Quae nobis, inquit, dies noctesque considerantibus, acuentibusque intelligentiam, quae est mentis acies, caventibusque ne quando illa hebescat, id est, in philosophia viventibus magna spes est, aut si hoc quod sentimus et sapimus mortale et caducum est, jucundum nobis perfunctis muneribus humanis occasum, neque molestam exstinctionem, et quasi quietem vitae fore: aut si, ut antiquis philosophis hisque maximis longeque clarissimis placuit, aeternos animos ac divinos habemus, sic existimandum est, quo magis se admiscuerint atque implicuerint hominum vitiis et erroribus, hoc his faciliorem
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃m est ad meã uł ad tuã. ad ymagĩe
tunitatis fcm̃ hõiem credimus ⁊ qͣnta
potuimus inuestigacõe cõprehẽdimus
Et iõ scd̾m hanc potius et ĩlld̃ inilłnd̃
et inmorlitas carnus illo ꝑficiet᷑ moniẽ¬
to resurreccõnis. De quo ait apłs In ietu
gent incoꝵpti et nos ĩmutabim ᷑ In ipõ
namq ictu oculi ante iudiciũ resurget
in uirtute in incoꝵ poõe in gła corpꝰ spiri¬
tale qd̾ nũc semĩatur ĩ infirmitate ĩ cor¬
ne dei. non ext̾ius. s int̾us de die in diẽ
ipã ꝑ ficietur uisicẽ que tunc eut post iu¬
dicium facie ad faciẽ. Nũc autẽ proficit
tum intlłndũ est. Similes eierimus qm̃
uidebimus eum sicuti est. hoc .n. donũ tc̃
nobis dabitur. cum dcm̃ fu̾it. ueĩte bñ¬
dicti peĩs mei possidete ꝑatũ ub̃ regnũ
Tunc quippe tolletur impius ut nõ ui¬
deat claritatẽ dei. qñ ibũt sinstri ĩ sup¬
pliciũ et̾num. euntibus dextris inuitã
eternã. Hec est autẽ sĩc̃ ait u̾itas uita

Expanded text:
dictum est, Ad meam, vel, Ad tuam: ad imaginem Trinitatis factum hominem credimus, et quanta potuimus investigatione comprehendimus. Et ideo secundum hanc potius et illud intelligenEt immortalitas carnis illo perficietur momento resurrectionis, de quo ait apostolus Paugent incorrupti; et nos immutabimur . In ipso namque ictu oculi ante judicium resurget in virtute, in incorruptione, in gloria corpus spirituale, quod nunc seminatur in infirmitate, corne Dei, non exterius, sed interius de die in diem, ipsa perficietur visione, quae tunc erit post judicium facie ad faciem, nunc autem proficit tum intelligendum est, Similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est. Hoc enim donum tunc nobis dabitur, cum dictum fuerit, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Tunc quippe tolletur impius, ut non videat claritatem Domini , quando ibunt sinistri in supplicium aeternum, euntibus dextris in vitam aeternam . Haec est autem, sicut ait Veritas, vita
Abbreviated transcription (Latin):
btõs facit iocundũ ꝓmitt̾e occasũ. si ħ
qd̃ sentimus et sapinus mortale ⁊ ca¬
ducum est qͣi hoc moriatur et int̾cidat
qd̃ nõ diligebamus ul pocius qd̾ atirci¬
ter ederamus ut iocundus nb̃ sit eius
occasus. Ueꝵ hoc nõ didic̾at a pħis qͣs¬
om̃ibus cũ ista sola rõe morlibus sine
fide mediatoris qd̃ in libris suꝑiorib¬
huius oꝑis maxiẽ in iiiiͦ. et xiiiͦ. qͣntũ¬
potiu de miũre curaui.

Expanded text:
tos facit, jucundum promittere occasum, si hoc quod sentimus et sapimus mortale et caducum est: quasi hoc moriatur et intercidat quod non diligebamus, vel potius quod atrociter oderamus, ut jucundus nobis sit ejus occasus. Verum hoc non didicerat a phirebus manifestissimis placuit, ista sententia redolebat. A philosophis autem, sicut ipse confitetur, maximis longeque clarissimis, aeternos animos esse acceperat. Aeterni quippe animi non
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ est qualibuscũq intencõibus ad
illam summã et altissiã essenciã cuius
impar ymago est hũa mẽs. s tñ ymago
an adhuc eade̾ tua distinetius declaran¬
da sunt m aĩa ꝑ illa que extunsecus syꝰ
corꝑis capimus ubi temꝑalit̾ imp̾mit᷑
rerũ corpeaꝵ notitia. sentem quippe ipã
in meõria et intlłncia et uolũcate siumet¬
ipĩus talem reꝑiebamus ut qm̃ semꝑse
nosse semꝑqz seip̃am uelle comphẽdebait¬

Expanded text:
dendum est qualibuscumque intentionis viribus ad illam summam et altissimam essentiam, cujus impar imago est humana mens, sed tamen imago? an adhuc eadem tria distinctius declaranda sunt in anima, per illa quae extrinsecus sensu corporis capimus, ubi temporaliter imprimitur rerum corporearum notitia? Mentem quippe ipsam in memoria et intelligentia et voluntate suimetipsius talem reperiebamus, ut quoniam semper se nosse semperque se ipsam velle comprehendebat
Abbreviated transcription (Latin):
dmoscitur memoria sui et intlłnciͣ sui
Quasi .n. non sint hec duo. s unũ duo¬
bus uocabulis appelletur. sic apparet ĩ
ea re ubi ualde ista cõiunctas̾. et aliud
alio nullo precedit temꝑe. Amorq ipẽ ñ
ita sñtitur eẽ cum eum nõ prodit indigẽ¬
cia qm̃ semꝑ presto est qd̃ amatur. Qͣ¬
ꝓpter hec ⁊̃ tardioribus elucescẽ possunt
dũ ea tractantur que ad aĩmũ tempore
accedunt. et que illi tempalit̾ accedunt
cum memĩt qd̾ ante non menun̾at. et
cum iudet qd̃ antea nõ uidebat et cũ amͣt
qd̃ autea nõ amabat. Sed aliudhec trac¬
tacõ iam poscit exordium ꝓpter huius li¬
belli modum.

Expanded text:
dinoscitur memoria sui et intelligentia sui. Quasi enim non sint haec duo, sed unum duobus vocabulis appelletur, sic apparet in ea re, ubi valde ista coniuncta sunt, et alio nullo praeceditur tempore: amorque ipse non ita sentitur esse, cum eum non prodit indigentia, quoniam semper praesto est quod amatur. Quapropter etiam tardioribus dilucescere haec possunt, dum ea tractantur quae ad animum tempore accedunt et quae illi temporaliter accidunt, cum meminit quod antea non meminerat, et cum videt quod antea non videbat, et cum amat quod antea non amabat. Sed aliud haec tractatio jam poscit exordium, propter hujus libelli modum.
Abbreviated transcription (Latin):
rexit a mortuis.ꝙͣ us inde neminẽ
umꝙͣ resurrexisse iud̃imus. ita trni¬
tatẽ ꝙͣ non uidenius. et qualẽ ulłam
umꝙͣ iudimus possumus credẽdo dilig̾e
S quid sit uiu̾e et ꝙͣ sit mori utiq sci¬
mus quia et uiuimꝰ. et mortuos ac mo¬
riẽtes aliqñ uidimꝰ atq exꝑti sumꝰ. Qd
ẽ autẽ aliqͥd resurg̃e insi reuiuisc̃e id
ex morte ad uitã redire. Cum gͦ dicimꝰ
et credimus ẽẽ t̾nitatẽ nouimus qͥd sit
tͥnitas. quia nouimꝰ quid sinttria. s ñ
hec diligimus. Nam id ubi uolumus fa¬
cile hẽmus ut alia omittã uł micando
digitis tribus. At uerodiligimus nõ ꝙ
omĩs trinitas. S qd̃ trinitas deus est
hoc gͦ diligimus intrinitate qd̃ deus ẽ
bed deum nlłm aliũ uidimꝰ aut nouimꝰ
quia unus ẽ deus ille solus quẽ nõdũ
iuidimus et credendo diligimus. S ex qͣ
reꝵ nrãꝵ silitudine uł comꝑacõe creda¬
mus qd etiam nõdum notum deũ diliga¬
mus hoc q̃rit.¬

Expanded text:
rrexit a mortuis, quamvis inde neminem unquam resurrexisse viderimus, ita Trinitatem quam non videmus, et qualem nullam unquam vidimus, possumus credendo diligere? Sed quid sit mori, et quid sit vivere, utique scimus: quia et vivimus et mortuos ac morientes aliquando vidimus et experti sumus. Quid est autem aliud resurgere, nisi reviviscere, id est, ex morte ad vitam redire? Cum ergo dicimus et credimus esse Trinitatem, novimus quid sit Trinitas, quia novimus quid sint tria; sed non hoc diligimus. Nam id ubi volumus, facile habemus, ut alia omittam, vel micando digitis tribus. An vero diligimus, non quod omnis trinitas, sed quod Trinitas, Deus? Hoc ergo diligimus in Trinitate, quod Deus est: sed Deum nullum alium vidimus, aut novimus, quia unus est Deus, ille solus quem nondum vidimus, et credendo diligimus. Sed ex qua rerum notarum similitudine vel comparatione credamus, quo etiam nondum notum Deum diligamus, hoc quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ credimus ꝓ nobis deũ hoĩem fcm̃ ad
hiũlitatis exemplũ et ad demiũndũ er¬
ga nos diłcoem dei hoc .n. nob̾ ꝓdest cre¬
dere et firmũ atq incõcussũ corde reti¬
nere huĩlitatẽ qua natus est deus ex fe¬
mina. et a mortalibus ꝑ tantas cõtuẽ¬
lias ꝑductus ad mortẽ sũmũ ẽẽ medi¬
camẽtũ. quo suꝑbie nr̃e sanaret᷑ tũor.¬

Expanded text:
Deum hominem factum, ad humilitatis exemplum, et ad demonstrandam erga nos dilectionem Dei. Hoc enim nobis prodest credere, et firmum atque inconcussum corde retinere, humilitatem qua natus est Deus ex femina et a mortalibus per tantas contumelias perductus ad mortem, summum esse medicamentum quo superbiae nostrae sanaret
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc gͦ de illo credimus qd̾ ĩueĩmus ĩ nb̃
iuxͣ spẽm uł genus quo hũana oĩs na¬
tura ꝑiter continet᷑. Quid gͥ de illa ex¬
cellẽcia trinitatis siue spãliter siue gnͣa¬
liter nouimus qͣi multe sint tales trim¬
tates. qͣꝵ aliq̃s exꝑti sumus ut ꝑ regła
similitudĩs imp̃ssam. uł spãlem uł ge¬
neralẽ noticiã illam quoq talẽ eẽ creda

Expanded text:
Hoc ergo de illo credimus, quod invenimus in nobis, Hoc ergo de illo credimus, quod invenimus in nobis, juxta speciem vel genus, quo humana omnis natura pariter continetur. Quid igitur de illa excellentia Trinitatis sive specialiter sive generaliter novimus, quasi multae sint tales trinitates, quarum aliquas experti sumus, ut per regulam similitudinis impressam vel specialem vel generalem notiti
Abbreviated transcription (Latin):
que certa nobis est cogitamus. Credi
et quid sit nasci. et quid sit nom̃ ꝓpriuz
non credimus. s prsus nouimus. utr̃
autẽ illa facies marie fu̾it que occrit aiõ
cũ ista loquim᷑ aut recordam ᷑ nec nom¬
mus oĩo nec credimus. Itaq hic salua
fide licet dr̃e forte talẽ hẽbat faciẽ . forte
mus credere debemus. uigilandũq nb̃
est ne ficta sit sides nr̃a. Ead̾e quippe cri¬
nitate fruendum est ut beate uiuamꝰ
Si autẽ fł̾m de illa credid̾imus inanis
erit spes et nõ casta caritas. Quõ gͥ eam
trinitatẽqͣm nõ nouimꝰ credẽdo diligimꝰ
an scd̾m spãlem gn̾alem ue notitiã sod̾
qͣm diligimus apłm paulũ. Quiẽt si nõ
ea facie fuit que nb̃ occͤnͣt de illo cogitãti¬
bus et ħ penitus igͦramus. nouimꝰ tñ
quid sit hõ. ut enĩ longe nõ eamus. hoc
sumus. et illũ hoc fuisse. et aĩam eiꝰ corꝑi
copulatã mortalit̾ uixisse maĩfestũ ẽ

Expanded text:
quae certa nobis est, cogitamus. Credimquae certa nobis est, cogitamus. Credimautem virgo, et quid sit nasci, et quid sit nomen proprium non credimus, sed prorsus novimus. Utrum autem illa facies Mariae fuerit quae occurrerit animo cum ista loquimur aut recordamur, nec novimus omnino, nec credimus. Itaque hic salva fide licet dicere, Forte talem habebat faciem, forte mus credere debemus, vigilandumque nobis est, ne ficta sit fides nostra: eadem quippe Trinitate fruendum est, ut beate vivamus; si autem falsum de illa crediderimus, inanis erit spes, et non casta charitas: quomodo igitur eam Trinitatem quam non novimus, credendo diligimus? An secundum specialem generalemve notitiam, secundum quam diligimus apostolum Paulum. Qui etiam si non ea facie fuit quae nobis occurrit de illo cogitantibus, et hac penitus ignoramus, novimus tamen quid sit homo. Ut enim longe non eamus, hoc sumus: et illum hoc fuisse, et animam ejus corpori copulatam mortaliter vixisse manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit oĩpotẽcia. de oĩpotente deo credi¬
mus. Et scdm spẽs et gña reꝵ uł nat᷑a
insita uł exꝑiencia colłca de fcĩs huiꝰce¬
modi cogitamus ut non ficta sit fides
nrã. Neq .n. nouimus faciẽ uirgĩs Ma¬
rie ex qua ille a uiro intacta neq ĩ ipso
ptucoꝵpta mirabiliter natus est nec qͥb
mẽbroꝵ linamẽtis fu̾it lazarus nec be¬
thaniam neͤ sepulcrũ lapidẽq illũ q̃m
remoii iussit cũ eũ resuscitaret iuudunꝰ
nec monumẽtum nouũ excisũ inpetra
uñ ipẽ resurrex̃ nec montẽ oluieti unde
ascendit in celum. nz oĩo scimus quicũ¬
q ista nõ iudimus. an ita sunt ut ea co¬
gitamus. Imo uo ꝓbabilius existima¬
mus ita nõ ẽẽ. Nlam cũ alicuius facies
octͣrerit oculis nr̃is que occͣrebat aiõ. cũ
eam priusq̃m uidemus cogitabamꝰ
nõ ꝑuo inuaculo monem: Itararo et pe¬
ne numꝙͣ accidit et tñ ea firmissiẽ credi¬
mus. quia scd̃m spãlem gn̾alẽq notitiã

Expanded text:
tente Deo credimus, et secundum species et genera rerum vel natura insita vel experientia collecta, de factis hujuscemodi cogitamus, ut non ficta sit fides nostra. Neque enim novimus faciem virginis Mariae, ex qua ille a viro intacta neque in ipso partu corrupta mirabiliter natus est. Nec quibus membrorum lineamentis fuerit Lazarus, nec Bethaniam, nec sepulcrum lapidemque illum quem removeri jussit cum eum resuscitaret, vidimus, nec monumentum novum excisum in petra unde ipse resurrexit, nec montem Oliveti unde ascendit in coelum: neque omnino scimus, quicumque ista non vidimus, an ita sint ut ea cogitamus, imo vero probabilius existimamus non esse ita. Namque cum alicujus facies occurrerit oculis nostris, quae occurrebat animo, cum eam priusquam videremus cogitabamus, non parvo miraculo movemur; ita raro et pene nunquam accidit: et tamen ea firmissime credimus, quia secundum specialem generalemque notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
dic et ĩntas ĩ nob̃ nõ ẽ. Cũ forte suf¬
fic̾et dic̾e nos ip̃os decipiamꝰ nͥ attẽ¬
laudat extossit᷑ addẽdo itaq et ueri¬
tas ĩ nob nõ ẽ mãifeste ostẽdit sic̃
⁊ hunic rectissie placet. ħ oĩo ueꝵ nõ
ꝯstituta ĩ ꝑte flitatis ꝑdat p̾miũ u̾i¬
.Porro aũt ꝙ dei cãmC.x
sibi ag̾e uidetͣ deffendẽdo nam nõ
actẽdit ꝙ eãdẽ nam sanã ẽẽ dicẽdo
re creatorẽ ut cogamͣ dr̃e ymo u̾e ꝯm̃¬
camͣ dic̾e suꝑfluũ cãtorẽ. Naturã ita¬
q hois dignis laudibn honoremꝰ eas¬
q saudes ad c̾atoris głiam referamꝰ.
S qr nos c̾ant ita simꝰ gͣti ut nõ simͦ¬

Expanded text:
 Et veritas in nobis non est: cum forte sufficeret dicere, Nos ipsos decipimus; nisi attenlaudat extollitur. Addendo itaque, Et veritas in nobis non est, manifeste ostendit, sicut etiam huic rectissime placet, hoc omnino verum non constituta in parte falsitatPorro autem quod Dei causam sibi agere videtur, defendendo naturam; non attendit quod eamdem naturam sanam esse dicendo, re creatorem, ut cogamur, imo vere convincamur dicere superfluum salvatorem. Naturam itaque hominis dignis laudibus honoremus, easque laudes ad creatoris gloriam referamus: sed quia nos creavit, ita simus grati, ut non sim