comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
remmlicibus lancea tetigit latus
singins. Quare aqua. Quare san¬
uis. Aqua ut emumoaret. sanguis
it redimeret. Quare de latere. Qͥa
unde culpa inde grã. culpa ꝑfemi¬

Expanded text:
de miltiibus lancea tetigit latus sanguis . Quare aqua? quare sanguis? Aqua, ut emundaret: sanguis, ut redimeret. Quare de latere? Quia unde culpa, inde gratia. Culpa per femi
Abbreviated transcription (Latin):
grãm infigura iudit. et cõcupunt.
uis scire ꝙ̃ cõcupierit. Int̾um au di¬
centem asꝑges me do p̃sopo. et mũ¬
dabor lauabis me. et suꝑ inuem de¬
albabor. Quare. Quͥa nix ꝙͣiris sic
candida cito aliqua sorde ingrescit
atq corrsipitur. Ita grãm ꝙͣ accepis¬
ti. si teneas ꝙ accẽpisti erit ouitur
ciam uideras. ueniebas desideras
ad altare utaccpes sacram̃tum.
Dict a ia tua. Et intioibo ad alcarꝰ
dei mei ad deum qui letificat uiuẽ¬
tutem meam Deposiusti pocõꝵ se¬
uectucem. supsisti grẽ inuentutem
ħoc p̾sticerunt tibĩ sacra celestia. De¬
inq it̾m audi dicentem dauid.
Renouabitur sicut aquile innieu¬
cus tua. Bona aquila eẽ cepisti qͥ
celum petis t̾rena fastidis. Bonea
quile circa altare ubi eĩ corpus ibi
et aquile forma corporis altareẽ
sita sup altare. et ipãm quidẽ mira¬
tus es creaturã tñ creacuram sollep̃¬
uem ⁊ notam. forte aliquis dixerit
Iudeis deus tanquam grãm p̾stit

Expanded text:
gratiam in figura vidit et concupivit. Vis scire quia concupierit? Iterum audi dicentem: Asperges me hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor . Quare? Quia nix, quamvis sit candida, cito aliqua sorde nigrescit atque corrumpitur: ista gratia quam accepisti, si teneas quod accepisti, erit diuturntiam videras; veniebas desiderans ad altare, quo acciperes sacramentum. Dicat anima tua: Et introibo ad altare Dei mei, ad Deum qui laetificat juventutem meam . Deposuisti peccatorum senectutem, sumpsisti gratiae juventutem: hoc praestiterunt tibi sacramenta coelestia. Denique iterum audi dicentem David: Renovabitur sicut aquilae juventus tua . Bona aquila esse coepisti, quae coelum petis; terrena fastidis. Bonae aquilae circa altare: Ubi enim corpus, ibi et aquilae . Forma corporis altare est, sita super altare, et ipsam quidem 367 miratus es creaturam; tamen creaturam solemnem et notam. 9. Forte aliquis dixerit: Judaeis Deus tantam gratiam praestitit,
Abbreviated transcription (Latin):
ihẽ: De celo ista sacrã uenerunt. Cõ¬
siliũ eĩ õe de celoest. u̾e ã magnu
et diuinũ imraculum qd̃ popu¬
lis pluit manna deceloet non
laborabat populus et manduca¬
bat Tu forte dices. Meus panis
est insitatus. s panis iste pams ẽ
aũ u̾ba sacram̃toꝵ. ubi accessem
consecracio. de pane fit corpusx¬
deo deftur Oracio petit pro popi¬
lo pro regibus procet̾is. ubiuem¬
tur et cõficiatur uenerabile sacĩ
iã uon suis s̾monib xp̃i ergos

Expanded text:
runt; consilium enim omne de coelo est. Vere autem magnum et divinum miraculum quod populo pluit Deus manna de coelo, et non laborabat populus, et manducabat. 14. Tu forte dicis: Meus panis est usitatus. Sed panis iste panis est ante verba sacramentorum : ubi accesserit consecratio, de pane fit carDeo defertur; oratione petitur pro populo, pro regibus, pro ceteris. Ubi venitur, ut conficiatur venerabile sacramentum, jam non suis sermonibus sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
et pͥus cepisse populum uideor se¬
duos in predeitinacione illum in
uoĩe. obtulit ergo melchech panẽ
et uinũ. quis estͤ melchise deche Si¬
ne prẽ inquit sine matre sñgenaci¬
oms ordine. i iniciũ dierum.¬
filio dei. Sine matre natus est fi
lius dei generacione celesti quia
geueracus ẽ s natus despũ scõ. et
uirginc mara ut̾o editus uͥginal
Siłis poiã filio dei sacerdos quo¬
qr erat melchissedech: quia et ꝓpc̃
sacdos cui dr̃. Tu es sacerdos uiet¬

Expanded text:
 quam coepisse populum Judaeorum: sed nos in praedestinatione, illum in nomine. 12. Obtulit ergo Melchisedech panem et vinum. Quis est Melchisedech? Sine patre, inquit, sine matre, sine generationis ordine, neque initium dierumFilio Dei. Sine matre 368 natus est Dei Filius generatione coelesti, quia generatus est: sed natus de Spiritu sancto et virgine Maria, utero editus virginali, similis per omnia Filio Dei. Sacerdos quoque erat Melchisedech; quia et Christus sacerdos, cui dicitur: Tu es sacerdos i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ uideoꝵ. Quõ accipe. Iudei qñ esse
ceperunt: Ex ida utiq ꝓ nepote
abrahe. at si ius ⁊ sic intelligere ex
lege. idẽ ꝙͣdo uidei legem accipe me¬
tuerunt. Ergo ex pro nepode abrahe
rantibus plinit edelo: tibitũ sacra¬
m̃toꝵ hoꝵ figura p̾cessit. qũ abrahã
erat qñ uernaculos trecentes decẽ
rocto collegit. et ibi ꝑsecutus est
adusarios decaptiuitate eruens
uepotem sinim. Tũc inctor uenit
occurrit illi melchi se dech sacer dos
buit: Mechisedech. Ipẽ goauctor sa¬
eram̃coꝵ. Quis ẽ meschisedech. D
sigmficatur rex iusticie rex pacio.
Quis est est ute rex iusticie. Nũ qͥd¬
hõ quisquam pot esse rex iusticie.
Quis est gorex iusticie insi iustu¬
a der Quis ẽ dei pax dei sapiencia
Dui potuit dicere. Pacẽ meam uo
uobis pacẽ relinquo uobis. ergo
pͥmo incellige sacrã hec que acͦci¬
pis ant̾iora esse quam sunt mor¬

Expanded text:
Quomodo? Accipe. Judaei quando esse coeperunt? Ex Juda utique pronepote Abrahae; aut, si vis et sic intelligere, ex Lege, id est quando Judaei Legem accipere meruerunt. Ergo ex pronepote Abrahae rantibus manna pluit e coelo, tibi autem sacramentorum horum figura praecessit, quando Abraham erat, quando vernaculos trecentos decem et octo collegit, et tibi persecutus est adversarios, de captivitate eruens nepotem suum; tunc victor venit, occurrit illi Melchisedech sacerdos,buit? Melchisedech. Ipse ergo auctor sacramentorum . Quis est Melchisedech? Qui significatur rex justitiae, rex pacis. Quis est isthomo quisquam potest rex esse justitiae? Quis ergo rex justitiae, nisi justitia Dei, qui est Dei pax, Dei sapientia? Qui potuit dicere: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . 11. Ergo primo intellige sacramenta haec quae accipis, anteriora esse quam sint Mo
Abbreviated transcription (Latin):
algis qnͣtũ opeti olno celestis:
Sioꝑatus est infonte t̾reno. si o¬
atus ẽsmo celestis inalus rebͦ
ion opatur incelestib sacram̃tis.
Egᵈ didicisti ꝙ expane corpꝯfiat

Expanded text:
gis quantum operetur sermo coelestis? Si operatus est in fonte terreno, si operatus est sermo coelestis in aliis rebus, non operatur in coelestibus Sacramentis? Ergo didicisti quod ex pane corpus fiat
Abbreviated transcription (Latin):
tis. nõ timebo mala qm̃ tumecũ
es. uͥga tua et baculus tuus ipã me
consolata sunt uirga impiũ. bacu¬
ħredemit. parasti in conspectu me¬
o mensam adu̾sus eos qui tribu¬
lant me Impinguasti moleo cap̃
ieum et poculum meum inebͥãs
ne multoꝵ. et astare sͥ familiam
candidatam spũali exultacõne le¬
tatur hẽs hoc in canticis canticoꝵ
letata inuocat xp̃m paratum hñs
cõuiuiumꝙ dignũ celesti epulaci¬
one indeacu. Ioq ait Descendat fi
meus mortum sinum ⁊ capiat fiic¬
tum pomiferarum suarumt. Que
sunt iste pomifere Lignum aridũ
factus eras: in adami s nuc̃ ꝑgra¬
ciam xͥ pomifere arbores popula¬
cione delesti responoet eccẽ suo des¬
cende inquit in ortum meum iũ¬
demiam myrram cũ unguentis
lacte meo. Edite in quit fr̃es mei
amun myrram cũ iguẽtis me¬
is. que c̃ ista uĩdemia. Cognoscite
uincam et cognoscite ut̃oemiam
uineã ĩꝙ exegypto transtuliti hec
est populuo der uos estis uinea

Expanded text:
tis, non timebo mala; quoniam tu mecum es. Virga tua et baculus tuus; ipsa me consolata sunt . Virga imperium, bacuhaec redemit. Parasti in conspectu meo mensam adversus 376 eos qui tribulant me. Impinguasti in oleo caput meum; et poculum meum inebriansne multorum, et astare sibi familiam candidatam spiritali exsultatione laetatur. Habes hoc in Canticis canticorum. Laetata invocat Christum, paratum habens convivium, quod dignum coelesti epulatione videatur. Ideoque ait: Descendat frater meus in hortum suum, et capiat fructum pomiferarum suarum . Quae sunt istae pomiferae? Lignum aridum factus eras in Adam: sed nunc peri pomiferae arbores pullulatione coelesti respondit Ecclesiae suae: Descendi, inquit, in hortum, vindemiavi myrrham cum unguentis lacte meo. Edite, inquit, fratres mei, avi myrrham cum unguentis meis. Quae est ista vindemia? Cognoscite vineam, et agnoscetis vindemiam. Vineam, inquit, ex Aegypto transtulisti , hoc est populum Dei. Vos estis
Abbreviated transcription (Latin):
uindenniam myrram cũ unguẽtis
mers. Hoc est odorem quam Acce pis¬
tis. manduca in panem meum cũ
melle meo. uides qd̾ in hoc panenl¬
la sit amarituoo. s oĩs suauitas sit
lite mebriari inno. s ĩplemini spũ
scõ.uino enĩ qui mebriatur. uacil¬
lat. et citubat. Spũ qui in eb̾atur
radicatus in xp̃o est. Et ideo p̾clara
ebrietas: que sob̾etatem mentiso¬
insi oro. et uolite putare mediocris
eẽ u̾tutis scire q̾ad̾m oretis. Apli scĩd¬
cebant ad dnm̃ ih̃m. Domine doce

Expanded text:
m cum unguentis meis, hoc est, in odorem quem accepistis. 17. Manducavi panem meum cum melle meo. Vides quod in hoc pane nulla sit amaritudo, sed omnis suavitas sit?lite inebriari vino . . . sed implemini Spiritu sancto ; vino enim qui inebriatur, vacillat et titubat: Spirituradicatus in Christo est. Et ideo  praeclara ebrietas, quae sobrietatem mentis onisi oratio? Et nolite putare mediocris esse virtutis scire quemadmodum oretis. Apostoli sancti dicebant ad Dominum Jesum: Domine, doce
Abbreviated transcription (Latin):
uenisti uiderͥ hẽs q̃ añ nõuidebas. i
est in ist̾iũ qd̾ leguli in euũgelio. Si
tũ nõ leguto c̾te audisti. Cecus obtu¬
lit. se saluatori ut curaretur. Et ille
qui alios u̾bo trũet s̾mone curabu
et refundebat impio lumen oculo¬
rum tũ in libro euangelii qui scͥbit
sm iohãnem qui u̾e p̾cetis idit ng̃
myst̾ia. et desiguauit et declarant᷑
myst̾iũ hoc in illo prefigurare. Os
gelium quasi nõciꝰ requisituset
electus axpõ maiore quadã tuba
firoit et̾na myst̾ia. Qucquidloci¬
tus est myst̾iũ est alus uixit cecĩ
curatum dixit maths dixit lucas
dixit marchus. Solus iohãnes qͥ
act Tulit lucum. et lunt suꝑ ocale
eius. et dixit ei. uade in siloama
ex urgens uut et lauit. et uenit
dẽs. Consideraet tu oculos coroi
cur uidebas q̃ corlia sunt corlibuos
culis. S que sacram̃coꝵ simt corod
oculis ad huc uidere nõ poteras
gd qnͣ dedisti nom̃ tuũ culit lutira¬

Expanded text:
enisti, videre habes quae ante non videbas, hoc est, mysterium quod legisti in Evangelio; si tamen non legisti, certe audisti. Caecus obtulit se Salvatori ut curaretur: et ille qui alios verbo tantum et sermone curabat, et refundebat imperio lumen oculorum; tamen in libro Evangelii qui scribitm Joannem, qui vere prae caeteris vidit magna mysteria, et designavit, et declaravit; mysterium hoc in illo voluit praefigurare. Omngelium, quasi necessarius requisitus et electus a Christo, majore quadam tuba fudit aeterna mysteria. Quidquid locutus est, mysterium est. Alius dixit caecum curatum, dixit Matthaeus, dixit Lucas, dixit Marcus: solus Joannes quid ait? Tulit lutum, et linivit super oculos ejus, et dixit ei: Vade in Siloam. Et exsurgens ivit, et lavit, et venit videns . 12. Considera et tu oculos cordis tui. Videbas quae corporalia sunt, corporalibus oculis: sed quae sacramentorum sunt, cordis oculis adhuc videre non poteras. Ergo quando dedisti nomen tuum, tulit lut
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quicur spũase signaculum qd
audi hodie legi quia post fõtẽ
sup est ut ꝑfecuo fiat. qñ adĩuoca¬
cõm sacerdotis spc̃ sanctus infũ¬
consilii atq uͥtutis. spe̾ cognicdmo
atq pietatis. spc̃ scĩ timoris. Septẽ
si cardinales sinit quasi pͥhapales.
Quro em̃ tam pͥncipale quam pie
cio dei Quid tam pͥncipale quan
u̾tus. Quid tam pͥncipale quã cõsil¬
um dei. Quid tam tam p̾ncipaleqͥ
timor deis Sicut timor seculi inf̾imi¬
tas. itatimor dei inagnaẽ fortitu
do. Iste sunt septẽ iltutes qñcõsigͣ¬
ris̃. Nam ut ait. apostolus sãctusq
multiforuns ẽ sapiencia doͥ nũ. et
in ulcitorims sapiencia derita mul¬
tiforuns est sp̃c sanctus qui hẽat
diusas uariasq ututes. uñ deus
u̾tutum dicitur ꝙ aptari pot̾ prĩi
filio et spĩri S hoc alt̾ius disputa

Expanded text:
equitur spiritale signaculum quod audistis hodie legi ; quia post fontem superest ut perfectio fiat; quando ad invocationem sacerdotis Spiritus sanctus infunconsilii atque virtutis, Spiritus cognitionis atque pietatis, Spiritus sancti timoris: septem si cardinales sunt, quasi principales. Quid enim tam principale, quam piettio Dei? quid tam principale, quam virtus? quid tam principale, quam consilium Dei? quid tam principale, quam timor Dei? sicut timor saeculi infirmitas, ita timor Dei magna est fortitudo. 10. Istae sunt septem virtutes quando consigris. Nam, ut ait Apostolus sanctus, quia multiformis est sapientia Domini nostri, et multiformis sapientia Dei , ita multiformis est Spiritus sanctus, qui habeat diversas variasque virtutes. Unde Deus virtutum dicitur, quod aptari potest Patri, et Filio, et Spiritu sa
Abbreviated transcription (Latin):
manducauit. hoc corpus: fiet ei
r̾inssio pcc̃oꝵet nõ morietur in
et̾uum. Ergo nõ ociose cũ accip̃¬
fideus qd accipias corpus xp̃r c̃
cu pecieris: dicit tibi sacerdos cor
ꝯfitetur lingua. teneat tencat af¬
qnͣtum sit sacram̃tum cognosce.
uide qd dicat. Quociensoq hoc fe¬
cericis tociens ꝯmemoracõm
mei facietis douec itm aduem
am. Et saçerdos dicit. Ergo menio¬
tes gloriosissime eius passionis
et ab inferis resurreccoms: et in
celum ascencionis. offerimus tͥ
hanc ĩmaculatam hostiam cõna¬
bilem. hostiam incruentam hos¬
tiam husc panem sanctũ et calicẽ
uite et̾ne. et petimus et pͥoamꝰ
ut hanc oblacionem suscipias ĩ
sublime altare tuũ ꝑ manus ã
es imumera pin tui iusti abe̾b et
sacrificiũ patciarche urĩ abrahe
et ꝙ tibi obtulit sũmus sac̾dos
melchisedech. Ergo quociencũq
accipis quid tibi dixit apostolus
Quocienso accepinus mortẽ¬

Expanded text:
manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio peccatorum, et non morietur in aeternum. Ergo non otiose dicifidens, quod accipias corpus Christi. Cum tu petieris, dicit tibi sacerdos 'corum. Quod confitetur lingua, teneat afquantum sit sacramentum, cognosce. Vide quid dicat: Quotiescumque hoc feceritis, toties commemorationem mei facietis, donec iterum adveniam . 27. Et sacerdos dicit: Ergo memores gloriosissimae ejus passionis, et ab inferis resurrectionis, et in coelum ascensionis, offerimus tibi hanc immaculatam hostiam, rationabilem hostiam, incruentam hostiam, hunc panem sanctum, et calicem vitae aeternae: et petimus et precamur, ut hanc oblationem suscipias in subles munera pueri tui justi Abel, et sacrificium patriarchae nostri Abrahae, et quod tibi obtulit summus sacerdos Melchisedech. 28. Ergo quotiescumque accipis, quid tibi dicit Apostolus? Quotiescumque accipimus, morte
Abbreviated transcription (Latin):
bite ex eo om̃s. hic ẽ eĩ sanguio ms.
Et uroe singula. Qui p̾die inquit
quam patetur in sanctis manib
sins accepit paniem. Añ qd̃ conse¬
tur qui plebem redemit ergo uide¬
te quantis gen̾ib pocius est sino
ilx̃ testificatur nobis qd̾ corpus
suum accipiamꝰ et sanguniem
Nũꝙͥ debemus de eius fioe et ces¬
tificacione dubitare. Iam redi me¬

Expanded text:
bibite ex hoc omnes; hic est enim sanguis meus. Et vide singula. 23. Qui pridie, inquit, quam pateretur, in sanctis manibus suis accepit panem. Antequam consetur qui plebem redemit. Ergo uidete quantis generibus potens est sermo Iesus testificatur nobis, quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Nunquid debemus de eius fide et testificatione dubitare? Item
Abbreviated transcription (Latin):
sacrã celestia. Sihic opus est xͥ. hic ⁊
augeli constituti sunt ubi corpus:
ibi et aquilẽ legisti in euuͣgelio. ubi
corpus x. ibi et aquile uolare consue¬
uerunt. et t̾ͥrena fugiant celestia pe¬
tant. quare hoc dico: Quia et boiẽs
in angeloꝵ ascisci uidentur locum. q ͦ¬
mnõ accipe baptiste racõm. Iohãnes
nacus ex uro et muliere attũ au¬
de

Expanded text:
sacramenta coelestia. Si hic corpus est Christi, hic et sacramenta coelestia. Si hic corpus est Christi, hic et angeli constituti sunt. Ubi corpus, ibi et aquilae, legisti in Evangelio . Ubi corpus Christi, ibi et aquilae volare consuerunt; ut terrena fugiant, coelestia petant. Quare hoc dico? Quia et homines in angelorum adscisci videntur locum. Quomodo? Accipe Baptistae rationem. Joannes natus erat ex viro et muliere; attamen audi
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ athleta rͥ. quasi luctam huiꝰ secu¬
li luctaturꝰ professꝯes luctamime
quctamina qui luctatur habet q
speret. Ubi c̾tam̃: ibi corona. luctaris
inseculo. S coronaris axp̃o. et pro
c̾taminib seculi coronaris. Nam ⁊¬
si in celo p̾miũ. hic tũ m̾itũ pͥmiicol¬
as̾ dr̃abolo. et opib eius qd̾ respondis
ti.abrenũcio. Abremĩcias seculo et
uoluptatib eius. quid respondisti
Abienũcio. Memoresto s̾monis tui
et mĩꝙͥ tibi excidat tue series cau¬
cionis. Si cyrographũ honuĩ ded̾is
teneb̾is obuoxius. ut peccinazeius
accipias. teneris astriftus. et reluc¬
tantem te fenerator ast̾ͥngit.Sire¬
cusas: uadis ad urdicem. atq illic
cua caucione cõuinceris. ubi promi¬
seris considera uł quib pro miseris.
leuitam indisti s minist̾ ẽ xp̃i ui
disti illũ añ altaria ministrare. Er¬
go cyrographum tuum tenetur. nõ
int̾ra o incelo. Considera ubicapias

Expanded text:
quasi athleta Christi, quasi luctam hujus saecuquasi athleta Christi, quasi luctam hujus saeculi luctaturus, professus es luctaminis tui certamina. Qui luctatur, habet quod speret: ubi certamen, ibi corona. Luctaris in saeculo, sed coronaris a Christo, et pro certaminibus saeculi coronaris? Nam etsi in coelo praemium, hic tamen meritum praemii colias diabti? Abrenuntio. Abrenuntias saeculo et voluptatibus ejus, quid respondisti? Abrenuntio. Memor esto sermonis tui, et nunquam tibi excidat tuae series cautionis. Si chirographum homini dederis, teneris obnoxius, ut pecuniam ejus accipias: teneris astrictus, et reluctantem te fenerator astringit; si recusas, vadis ad judicem, atque illic tua cautione convinceris. 6 et 7. Ubi promiseris considera, vel quibus promiseris. Levitam vidisti, sed minister est Christi. Vidisti illum ante altaria ministrare. Ergo chirographum tuum tenetur non in terra, sed in coelo. Considera ubi capias
Abbreviated transcription (Latin):
distis. Nefas est uamq aliud esti¬
mare. Req eiũ uocatus ẽ ad grãm
uisi dignũ te xp̃c̃ sua grã iudicass.
Ergo quid egimꝰ sabbato: nẽpe apcõ¬
nem: quia myst̾ia celebrata sunt ap
ciomis: qñ cibi aures sacerdos teti¬
surdus et muittus tetigitq aures¬
eius et os eius aur̾ quia surdus e
braicum iibum ꝙ latine diciturad¬
apire. Iõergo tibi sacerdos tetigit
aures. ut apirentur aureo tue ad
ẜmonem et alloquiũ sacerdotio. s
dicis michi. Quare nores. qui ibi mu¬
tus erat os tetigit ut qr loqui non
poterat sacramenta celestia uocez
accipet axpõ. Et ibi quiauir. hic qr mu¬
lieres baptizantur et non eadẽ puri¬
tas serui qnͣta et domim. Cumem̃
ille pcc̃a concedat hinc pocã donen
epc̃ s nares ut bonũ odorem accipi
nisq plena flagrancia. beniuius¬
a d foutem in gressus es considera
quos inderis.quro locutus sis con¬
sidera. repete diligent᷑ꝰ Occurrit tibi
leuita occurrit tibi p̾sbr unctus es

Expanded text:
s est enim me aliud aestimare; neque enim vocatus esses ad gratiam, nisi dignum te Christus sua gratia judicasset. 2. Ergo quid egimus sabbato? Nempe apertionem: quae mysteria celebrata sunt apionis, quando tibi aures sacerdos tetisurdus et mutus, tetigitque aures et os ejus . Aures, quia surdus erbraicum verbum, quod Latine dicitur, adaperire. Ideo igitur tibi sacerdos tetigit aures, ut apsermonem, et ad alloquium sacerdotis. 3. Sed dicis mihi: Quare nares? Ibi quia mutus erat, os tetigit; ut quia loqui non poterat sacramenta coelestia, vocem acciperet a Christo. Et ibi, quia vir; hic, quia mulieres baptizantur, et non eadem puritas servi, quanta et Domini cum enim ille peccata concedat, huic peccata donentepiscopus, sed nares; ut bonum odorem accipianisque plena fragrantia. CAPUad fontem , ingressus es: considera quos videris, quid locutus sis considera, repete diligenter. Occurrit tibi levita, occurrit presbyter: unctus es
Abbreviated transcription (Latin):
ubi celestis. S forte dicis. Spẽm sã¬
guims non indeo. s habet silicudĩe.
Sicut enĩ mortis silituoinem sũp¬
sisti. ita etiam similitudinẽ p̃ciosi
sangũs bibis. ut m illus horrorcru¬
cratur Accipe que sũt uba. Dicit sa¬
cerdos fac nobis inquit. hãc oblaci¬
onem scͥpͥtam ratam iõnabilẽ accep¬
tabilẽ quod est figura cors et sanguĩs

Expanded text:
Sed forte dicis: Speciem sanguinis non video; sed habet similitudinem. Sicut enim mortis similitudinem sumsisti, ita etiam similitudinem pretiosi sanguinis bibis, ut nullus horror crucratur? Accipe, quae sunt verba. Dicit sacerdos: Fac nobis, inquit, hanc oblationem ascriptam, rationabilem, acceptabilem, quod est figura corporis et sangu
Abbreviated transcription (Latin):
mergat. Pulchre autem pr̃ dicit ado
filium. ego hodie geniri te. hoc ẽ qũ
redenusti populum: qñ ad celi reg¬
nũ uocasti:. qũ ĩplesti uolũtatem
mea probasti meum te ẽc̃ filium
Ascerdisti defonte quid secutum
est. airoisti leccõm succinctus sũm
sacerdos licet enĩ p̾sbr̃i fecerint. ta¬
sacerdote. Succinctus in quam
sũmus sacerdos pedes tibi lauit.
Quod istud myst̾ium. audistiutiz¬

Expanded text:
mergat. Pulchre autem Pater dicit ad mergat. Pulchre autem Pater dicit ad Filium: Ego hodie genui te , hoc est, quando redemisti populum, quando ad coeli regnum vocasti, quando implesti voluntatem meam, probasti meum esse te Filium. 4. Ascendisti de fonte, quid secutum est? Audisti lectionem. Succinctus summus sacerdos, licet enim et presbyteri fecerint, tasacerdote. Succinctus, inquam, summus sacerdos pedes tibi lavit. Quod est istud mysterium? Audisti uti
Abbreviated transcription (Latin):
uis dicitur. Eigo resurreciõ quidẽ
nli qnͣ de morte adintam resurgi¬
mus. sic ergo in baptismate quĩ si¬
militudo mortis est sine dubiod
Recte itaq secundũ in t̾p̾tacionẽ
apostoli petri sic̾ illa resurrecoõ reg¬
n̾acõ firit. ita et ista resurreccio reͦ¬
genacio est.S quid dicio: Quia m
aquã mergis ideo pegrinaris iõ
te dubitacio ten. legimiꝰ quidem
producat t̾ra ex se fructũ gerininã¬
teuu Silr et de aquis legisti pro¬
aĩancia. Illa quidẽ in pͥncipio cre¬
ature. s tibi resuatum ẽ ut aqua
te regeneret ad grãm sicut alia
regeneraint aouitam Imitare il¬
lum piscem qui minorẽ quidẽ. adep
In mariẽ et suꝑ uiroas est. In mari
est. et suꝑ fluctus natat. In maritẽ¬
pestas fuerit strrount procelle ser
piscis uatat. Non du̾gitur. qr naca¬
re consueuit. Ergo tibi securoũ. hoc
mare est. habet du̾isos fluctus un¬
das graues. seuas tẽpestates. et tu
esto pͥiscis. ut seculi te uida non

Expanded text:
tuis dicitur. Ergo resurrectio quid est, nisi quando de morte ad vitam resurgimus? Sic ergo et in baptismate, quoniam similitudo mortis est, sine dubio Recte itaque secundum interpretationem apostoli Petri sicut illa resurrectio regeneratio fuit, ita et ista resurrectio regeneratio est. 3. Sed quid dicis quia in aquam mergis? Ideo peregrinaris, ideo te dubitatio tenet? Legimus quidem: Producat terra ex se fructum germinantem . Similiter et de aquis legisti: Proin principio creaturae: sed tibi reservatum est, 362 ut aqua te regeneret ad gratiam, sicut alia generavit ad vitam. Imitare illum piscem qui minorem quidem adeptuIn mari est, et super undas est: in mari est, et super fluctus natat. In mari tempestas furit, stridunt procellae: sed piscis natat, non demergitur; quia natare consuevit. Ergo et tibi hoc saeculum mare est. Habet diversos fluctus, undas graves, saevas tempestates. Et tu esto piscis, ut saeculi te unda non
Abbreviated transcription (Latin):
uitam uli inte añferre u̾bi graci¬
a siexurgat ĩinuicus aliquis siue¬
lit cibi froem tuã auferre suma¬
tur mortem ut p̾uaricetur quis¬
quã uide quid eligas. Noli eliger

Expanded text:
am illi vitae anteferre. Verbi gratia, si exsurgat inimicus aliquis, si velit tibi fidem tuam auferre, si minatur mortem, ut praevaricetur quisquam, vide quid eligas: noli eligere
Abbreviated transcription (Latin):
adheres ne te dyabolus pꝰsit abstra¬
rere. Teneat teclains xͥ quẽ ieuo¬
cat huane condicionis infirinitas
ergo mersistiq ueinisti ad sacerdo¬
tem quid tibi dixit. Deus inquit
pr oĩpo tens qui te regenerauit aqͣ¬

Expanded text:
adhaeres; ne te diabolus possit abstrahere. Teneat te clavus Christi, quem revocat humanae conditionis infirmitas. 24. Ergo mersisti , venisti ad sacerdotem: quid tibi dixit? Deus, inquit, Pater omnipotens qui te regeneravit
Abbreviated transcription (Latin):
ret: incipiebat mori. S ut de ꝑ¬
petua grã ꝑseueraret mortuus
est homo. S xp̃c inuenit resur
remediũ qõ fraude fuerat. S̾pen¬
tis amislum utrq ergo peo nob̾
qr et mors finis est p̾ocõꝵ et re
et in sid ie p̾ualerent inuencum
est baptima dequo baptimate au¬
di quid dicat scriptura: ĩmo filiꝰ
dei quia pharisci qui uoluerunt
baptizari baptisino iohãnis con¬
siliũ dei spreuerũt Ergo baptism̃
consaiim dci est. Qnͣtã c̃ gracia u¬
bi ẽ consiliũ dei Auoi ergo. Nam
colsinuens cĩ ueniret. Adfontem
et mergeretur infontem. Quidest
a qua msi t̾ra. Satis fit ergo sentẽ¬
cie celesti sũ mortis stu pore Quot
mergis soluitur sentencia uia
t̾raes. et int̾ram ibis. Impletasẽ¬
tencia locus est beueficio remeoio¬
q celesti Ergo. aqua est t̾ra. possib¬
litas ã inte ur̃e uon admiitebat
ut t̾ra operiremur. et detͥra resur¬
gemꝰ Deinde nõ t̾ra lauat. s aqͣ

Expanded text:
ret, incipiebat mori. Sed ut Dei pret, incipiebat mori. Sed ut Dei perpetua gratia perseveraret, mortuus est homo: sed Christus invenit resurrbeneficium, quod fraude fuerat serpentis amissum. Utrumque ergo 359 pro nobis; quia et mors finis est peccatorum, etvel insidiae praevalerent, inventum est baptisma. De quo baptismate audi quid dicat Scriptura, immo Filius Dei, quia Pharisaei qui noluerunt baptizari baptismo Joannis, consilium Dei spreverunt . Ergo baptismum consilium Dei est. Quanta est gratia, ubi est consilium Dei? 19. Audi ergo: nam corporis vivens, cum veniret ad fontem, et mergeretur in fontem. Quid est aqua, nisi de terra? Satisfit ergo sententiae coelesti sine mortis stupore. Quod mergis, solvitur sententia illa: Terra es, et in terram ibis ; impleta sententia, locus est beneficio remedioque coelesti. Ergo aqua de terra, possibilitas autem vitae nostrae non admittebat ut terra operiremur, et de terra resurgeremus. Deinde non terra lavat, sed aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ficbat nobis iamꝰ in plentuoine
eccẽ. non signo s fide u̾tas colligẽ¬
ci sũmum sacerdotem leuitas et
pͥsbrm ĩ fonte indicti. Quid ẽ bap¬
tisinum. In pͥncipio deus nr̃ hoĩe
fecit ut si pcc̃m nõ gustaret. mor¬
te nõ moreretur. Pedcatum contx̃¬
it. factus ẽ ob noxius mortieiec¬
tus ẽ de paradyso.S doꝰ quia su¬
a uell beneficia ꝑmanere et insi¬
dias om̃s abolere serpentis. res̃¬
dere quoq omẽ ꝙ nocuit. pͥmum
quidem sentenciam tulit in hoĩe
Eras es. et int̾ram ibis. et morti ho¬
minem fecit obnoxium Erat di¬
uina sentencia solui huana con¬
dicõne. nõ poterat Remedum
datum est ut homo mor̾retur. et
resurgeret. Quarent illud qd̾
antea dampnaçioms loco oesse¬
rat loco ceperet beneficii. Quidil¬
lud est młinsi mors: Queris quõ
qr mors int̾ueniens finẽ facit pra
Qũ emĩ morimur utiq peccare
oesistimꝰ Saciffactum gͦ sentẽ¬
cic iu debatur qui a homo quifc̃s
fuerat. ut inueret sitñ nõ pecca¬

Expanded text:
fiebant, nobis jam in plenitudine Ecclesiae non signo, sed fide veritas colligenisti summum sacerdotem, levitas et presbyterum in fonte vidisti. Quid est baptismum? 17. In principio Deus noster hominem fecit, ut si peccatum non gustaret, morte non moreretur. Peccatum contraxit, factus est obnoxius morti, ejectus est de paradiso. Sed Dominus qui sua vellet beneficia permanere, et insidias omnes abolere serpentis, rescindere quoque omne quod nocuit; primum quidem sententiam tulit in hominem: Terra es, et in terram ibis ; et morti hominem fecit obnoxium. Erat divina sententia, solvi humana conditione non poterat. Remedium datum est, ut homo moreretur, et resurgeret. Quare? Ut illud quod ante damnationis loco cesserat, loco cederet beneficii. Quid illud est nisi mors? Quaeris quomodo? Quia mors interveniens finem facit peccati. Quando enim morimur, utique peccare desistimus. Satisfactum ergo sententiae videbatur, quia homo qui factus fuerat ut viveret, si tamen non pecca
Abbreviated transcription (Latin):
ic poc̾m tuũ facerens. et conscienci
im recognosceres ut penitenciam a¬
eres delictoꝵ hoc ẽ sortem huane
stneraciomis agnosceres. Nam eci¬
m si non confiteatur poc̃m qui
uenit ad baptisinum tũ hoc ipõ ĩ¬
plet confessionem oĩm pcc̃õꝵ quod
optizari petitut iustificetur. lixẽ
ut aculpa ad grãm transcat. Nolite
ociosum putare. Sut̃ quidam scioc¬
te lliquem fuisse quidiceret. cũ illi
dicemus in hac etate mnagis bapti¬
ran debes dicebat ille. Quare bapti
i hic lucum nõ habuit ꝙ ei xp̃c nõ¬
leuerat. hoc ẽ nõ ei apparuerat oclos.
Nullus eĩ homo sñ pocõ. Eigo agnos¬
at se hõiem qui confugit adbaptis¬
mum xͥ Itaq et tibi ĩposuit lutum
adillũ fontem in quo oĩm xp̃c redi¬
passionis apti sunt oculi tui quiañ
corde idearis ẽẽ cecatus. cepistilu¬
men sacram̃toꝵ uid̾e. Ergo frẽs dilt¬
assinui uenuiꝰ us adaltarc ad trac¬
tatum ubiorem et io quia id cẽpis
at dispucacõm integiam. nõ possu¬

Expanded text:
catum tuum fatereris, ut conscientiam tuam recognosceres, ut poenitentiam ageres delictorum, hoc est, sortem humanae generationis agnosceres. Nam etiamsi non confiteatur peccatum, qui venit ad baptismum, tamen hoc ipso implet confessionem omnium peccatorum, quod baptizari petit, ut justificetur, hoc est, ut a culpa ad gratiam transeat. 13. Nolite otiosum putare. Sunt quidam, scio certe aliquem fuisse qui diceret, cum illi diceremus: In hac aetate magis baptizari debes, dicebat ille: Quare baptizi? Hic lutum non habuit, quoleverat, hoc est, non ei aperuerat oculos; nullus enim homo sine peccato. 14. Ergo agnoscit se hominem, qui confugit ad baptismum Christi. Itaque et tibi imposuit lutum, ad illum fontem in quo omnium Christus redepassionis tunc aperti sunt oculi tui: qui ante corde videbaris esse caecatus, coepisti lumen sacramentorum videre. Ergo, fratres dilectissimi, venimus usque ad altare, ad tractatum uberiorem. Et ideo quia id temporis est, disputationem integram non possu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam manus et capiro. uidefinẽ
Quod añ excusait. hũilitatis fu¬
it. ꝙ postã obtulit deuocionis et
fidei. Respondic alli dolquia dixat
manus et cap̃. Qui lauit nõ noc̃e
habet it̾m lauare isiut solos pe¬
des lauet. Quaie ħ: Quia in bap¬
tisinace oĩs clpa diluitur. Neceb ͭ
goculpa s qr adam supplantatꝰ
adỹaboloẽet uenenum ei effu sum
est supra pedes. idõlauas peces.
ut in ea ꝑte inqua insidiatus ests¬
pens: matꝰ subsidiũ scĩficacõis ac¬
dedat. quo posta te supplancare nõ
pessiti sauas gͦ pedes ut laues ue¬
uena spentis. adim̃licatem quo¬
q proficit ut in mystio nõ erubes¬

Expanded text:
etiam manus et caput . Vide fidem. etiam manus et caput . Vide fidem. Quod ante excusavit, humilitatis fuit: quod postea obtulit, devotionis et fidei. 7. Respondit illi Dominus, quia dixerat manus et caput: Qui lavit, non necesse habet iterum lavare, nisi ut solos pedes lavet . Quare hoc? Quia in baptismate omnis culpa diluitur. Recedit ergo culpa: sed quia Adam supplantatus a diabolo est , et venenum ei effusum est supra pedes, ideo lavas pedes; ut in ea parte in qua insidiatus est serpens, majus subsidium sanctificationis accedat, quo postea te supplantare non possit. Lavas ergo pedes, ut laves venena serpentis. Ad humilitatem quoque proficit, ut in myst
Abbreviated transcription (Latin):
pedes: uo hẽbis mecum ꝑtem non
ignorainus ꝙ eccã romiana hoc cõ¬
suetudinẽ no k̾at cuiꝰ tẏpum in
oĩb sequimur et formai hac̃ cũ
consuctudinem nõ habet ut peoes
lauet. uide ergo forte pp̃ multitu¬
dinẽ declinauit. S ũt tñ quidicãt
et excusare conentur. qr hoc non b̃
mnate nõ m regeneracõe s qiͣ hospi¬
ci pedes lauandi sũt. Aluro est hũi¬
licacis. aluro sanctificacõnis. Deĩ¬
q airoi quia mist̾ium est. et sanc¬
tificacio. Nisi lauero tibi pedes: nõ
hẽbis mecum ꝑtem hoc ideo dico
nõ ꝙ alios rep̾hendam. S mea of¬
ficia. ipẽ cõmendem. In oĩbus cu¬
pio sequi ecc̃am romanam S trĩ
et nos hoĩes sensum hẽmus. Ide¬
o qd̃ alibi reccius seruatur: et nos
apostolum petrum ip̃ius in heremꝰ
deuociom. Adhoc ecr̃a rõna quidr̃¬
spondetur. utiq ip̃e auctorẽ nobis
assercionis petrꝰ apostolus qui sa¬
cerdos fuit ecc̃e romane. ipẽ petrꝰ
ait. domme: uon solum pedes sed

Expanded text:
ebis mecum partem. 5. Non ignoramus quod Ecclesia Romana hanc consuetudinem non habeat, cujus typum in omnibus sequimur et formam: hanc tamen consuetudinem non habet, ut pedes lavet. Vide ergo, forte propter multitudinem declinavit. Sunt tamen qui dicant et excusare conentur, quia hoc non in ospiti pedes lavandi sunt. Aliud est humilitatis, aliud sanctificationis. Denique audi quod mysterium est et sanctificatio: Nisi lavavero tibi pedes, non habebis mecum partem ; hoc ideo dico non quod alios reprehendam, sed mea officia ipse commendem. In omnibus cupio sequi Ecclesiam Romanam, sed tamen et nos homines sensum habemus, ideo quod alibi rectius servatur, et nos eremus devotioni. Ad hoc Ecclesia Romana quid respondet? Utique ipse auctor est nobis hujus assertionis Petrus apostolus, qui sacerdos fuit Ecclesiae Romanae. Ipse Petrus ait: Domine, non solum pedes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
fonte disputauimꝰ cuiꝰ
spẽs ueluti quedã sepul¬
dri forma est. Inquem ciedentes ĩ
prẽm et filiũ et sp̃m sanctum reci¬
pmiur et dem̃gunur et surginius.
loc ẽ resuscitamur. Accipis autem
mist̾iu hoc ẽ iniguentum suprã
cap. Quare supͣ caput. Quia sensus
sapientis ĩ capite eius salomon
alt. Etiget eñ sapiencia sũ gr̃a. S
ibi gratiam accepit sapiencia: cuc̃

Expanded text:
fonte disputavimus, cujus species veluti quaedam sepulcri forma est; in quem, credentes in Patrem et Filium et Spiritum sanctum, recipimur et demergimur et surgimus, hoc est, resuscitamur. Accipis autem μύρον, hoc est, unguentum supra caput . Quare supra caput? Quia sensus sapientis in capite ejus, Salomon ait ; friget enim sapientia sine gratia: sed ubi gratiam acceperit sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
lus quar: ipe eĩ est magni ꝯsilii an¬
gelus. Sccũdum tc̃pus qd̾ ad ho¬
ram nouissuam seruabatur. ut
iu occasu ipõ diem dep̾henderet
et ditferret occasum. Quociensoꝙ
gͦ oescendisset angelus mouela¬
tur aqua dices forte. Quare mods
uo mouetur airoi quar. Signa in¬
credulis: fides credentibus. Qui pͥor
descendiss sanabatur ab oĩ inflm¬
tate. Quid ẽ pͥor. Tẽpore an honore
otr̃q incelligere. Sicẽpore pͥor qui
descendisset sanebatut añ. hoc ẽ de
populo iudeoꝵ magis quam depo¬
pulo nacionũ. Sihonore. qui pͥor
descen diss hoc ẽqui heret dei metũ
studiũ iusticie grẽ catitatem cast¬
tatis affectum ip̃e inagio sanabi¬
tur. Tñ tuc cẽporis imꝰ sanabaturTe¬

Expanded text:
lus quare? Ipse est enim magni consilii Angelus . Secundum tempus, quod ad horam novissimam servabatur; ut in occasu ipso diem deprehenderet, et differret occasum. Quotiescumque ergo descendisset angelus, movebatur aqua. Dicis fortasse: Quare modo non movetur? Audi quare? Signa incredulis, fides credentibus . 5. Qui prior descendisset, sanabatur ab omni infirmitate. Qui est prior, tempore, an honore? Utrumque intellige. Si tempore, prior qui descendisset, sanabatur ante, hoc est, de populo 356 Judaeorum magis quam de populo nationum. Si honore, qui prior descendisset, hoc est, qui haberet Dei metum, studium justitiae, gratiam charitatis, castitatis affectum; ipse magis sanabatur. Tamen tunc temporis
Abbreviated transcription (Latin):
ihx̃ mortuis est pocõ et deo uu
itaet tu supiorib illecebris pe¬
cacoꝵ mortus sis ꝑ baptismos¬
cus lacram̃tum et resurgades¬
cam xͥ mors ergo est s nõ mortis
orlis u̾tate. s in sumilitudme. cũ
ũ m̾gis. mortis suscipis et sepł¬
cure similitudinem crucis illius
iccipis sacramĩtum qd̾ incruce xp̃e
repeiroit. et claiuus confixum est
eiuis corpus. Su ergo cũ crutifig

Expanded text:
 mortuus est peccato, et Deo vivit; ita et tu superioribus illecebris peccatorum mortuus sis per baptismatis sacramentum, et surreristi. Mors ergo est, sed non in mortis corporalis veritate, sed in similitudine; cum enim mergis, mortis suscipis et et sepulturae similitudinem: crucis illius accipis sacramentum, quod in cruce Christus pependit, et clavis confixum est ejus corpus. Tu ergo cum crucifig
Abbreviated transcription (Latin):
disti uestem quasi nõ sit deus po¬
tens qui mundet leprosum mit¬
te illum adine. odisit illũ ad me.¬
uade descende in iordauem merge
it sanabis. Illic cepit cogitare secũ
et dice. Hoc est totum. ueni de syria ĩ
mina meliorã nõ sint in patria
mea dixerunt ei serm. Domine q̃¬
re non facis u̾bum ꝓph̃e. Magisfa
expire. Tũc ille uut in iordanem

Expanded text:
disti vestem, quasi non sit Deus podisti vestem, quasi non sit Deus potens, qui mundet leprosum? Mitte illum ad me. Misit illumopheta: Vade in Jordanem, merge, et sanaberis. 14. Ille coepit cogitare secum et dicere: Hoc est totum? Veni de Syria in mina meliora non sint in patria mea. Dixerunt ergo ei servi: Domine, quare non facis verbum prophetae? Magis fac et experire. Tunc ille ivit in Jordanem,
Abbreviated transcription (Latin):
ciontui uocis mee et exige miramue
mnystia uideoꝵ que prĩbus nrĩs di¬
ta sunt pͥmum uetustate sacranlo¬
tum. deinde sanctitate p̾stancue
Illiro promitto qd̾ diuimora. et
Qruod precipuũ quam quod ꝑill
re transut uideor populus. ute
baptismo infini loquamur Atg
qui transietunt uider mortinsił
om̃s indesto. Cet̾m qui ꝑ huncfor¬
tem transit hoc est. atrens a deelall¬
a. hic est enĩ transitus. ideo pabil
re est transitus. cius transitus a
reccato aduitam aculpa adgrãm
ab inquinam̃to ad sanctificacõ
qui ꝑ hũc fontem transit. nõ mo¬
sus erat. Puella quedam ait uyxo¬
u illius: dominꝰ mens si uult nĩ¬
dari: uadat in t̾ram isracbet ibie
um ĩuemiet qui p̾sit ei leprã tol¬
lere. Dicit illa domine sue. uxor ma¬
acceptissimũ sibi misit ad regem
isrł auouut rex isrł qd̃ missus ess
adeum cuiꝰ leprã mundaret. et
scirdit uestem suã. Tũc helyseus
ꝓpheta mandat ex Quro ẽ qd scm¬

Expanded text:
tionem vocis meae, et exige. Miramur tionem vocis meae, et exige. Miramur mysteria Judaeorum, quae patribus nostris data sunt, primum vetustate sacramentorum, deinde sanctitate praestantia. Illud promitto quod diviniora 352 et Quid praecipuum quam quod per mare transiit Judaeorum populus? ut de baptismo interim loquamur. Attamen qui transierunt Judaei, mortui sunt omnes in deserto. Caeterum qui per hunc fontem transit, hoc est a terrenis ad coelestia; hic est enim transitus, ideo pascha, hoc est, transitus ejus, transitus a peccato ad vitam, a culpa ad gratiam, ab inquinamento ad sanctificationem: qui per hunc fontem transit, non modam ait uxori illius: Dominus meus si vult mundari, vadat in terram Israel, et ibi inveniet eum, qui possit ei lepram tollere. Dixit illa dominae suae, uxor maacceptissimum sibi misit ad regem Israel. Audivit rex Israel quod missus esset ad eum cujus lepram mundaret, et scidit vestem suam. Tunc Elisaeus propheta mandat ei: Quid est quod sci
Abbreviated transcription (Latin):
et parabit uiam tuam añte dcip
bia sacerdotis custodiunt scaua
dicuntur ut sacerdotes gloriam
dicenius non ut aliquid ꝑsonai¬
b m̾itis arrogemus. Ergo abieml¬
ciasti imundo abremĩciasti seculo e
sollicitus. Qui pecumam Habes sen¬
ꝑ caucionem suam consideratet
tu qui fidem debes et̾nũ pr̃imonũ
cior si teneas promissionemtuam
tenebis et carcionem tuam. Dem¬
q accessisti ꝓpius. uidisti fontem
uidutiet sacerdotem supra fontem
Nec hos possum dubitare: quod in
a et si mundatꝰ est tũ añ dubita¬
uit. Quare dicami accipe Ingrese
es. induti aquam uiduti sacetdoi
iudisti leuit᷑ã. Ne forte aliquio di¬
erit hoc est cotum. Innno est cotum
uere totum ubi tota ĩnocenoi. acto¬
ta pietas tota grã. cota sanctificad¬
o. ui disti que uidere potiusti oculis
tri corporis et humanis conspectil
Nontũ iroisti illa q̃ opantur sz qu
uroentur. Illa inulco maiora sum
que non uidenitur. quam que usd̃¬
et̾na. Ergo dicamus pͥmum cenecal¬

Expanded text:
eparabit viam tuam ante te . Accipe bia sacerdotis custodiunt scientiam, et aec ideo dicuntur, ut sacerdotis gloriam praedicemus, non ut aliquid personalibus meritis arrogetur. 8. Ergo abrenuntiasi mundo, abrenuntiasti saeculo, esto sollicitus. Qui pecuniam debet, semper cautionem suam considerat: et tu qui fidem debes Christo, cautior. Si teneas promissionem tuam, tenebis et cautionem tuam.  accessisti propius: vidisti fontem, vidisti et sacerdotem supra fontem. Nec hoc possum dubitare, quod in a etsi mundatus est, tamen ante dubitavit. Quare? Dicam, accipe. 10. Ingressus es, vidisti aquam, vidisti sacerdotem, vidisti levitam. Ne forte aliquis dixerit: Hoc est totum? Immo est totum. Vere totum, ubi tota innocentia, tota pietas, tota gratia, tota sanctificatio. Vidisti quae videre potuisti oculis tui corporis, et humanis conspectibus: non vidisti illa quae operantur; quia non videntur. Illa multo majora sunt quae non videnu. 11. Ergo dicamus primum, tene cau
Abbreviated transcription (Latin):
dũs oedit loquendi potestatem
ł copiam plemus in tunabo opͦ
est ut scĩtas urã aures paratas ha¬
beat prompcõm aĩm ut caq̃ nos
colligere pocerimus desyrie scͥpt᷑a¬
rum et nobis intunauim ꝰ: cene¬
re possitis. ut hẽatis graciam p

Expanded text:
Dominus dederit loquendi potestatem Dominus dederit loquendi potestatem vel copiam, plenius intimabo. Opus est ut sanctitas vestra aures paratas habeat, promptiorem animum; ut ea quae nos colligere possumus de serie Scripturarum, et vobis intimaverimus, tenere possit
Abbreviated transcription (Latin):
in figura. s nobis ĩuitate. Tuc moy¬
ses uirgam tenebat Conclusus erat po¬
pulus uideoꝵ. Instabat egypcius cũ
armis ex una ꝑte et exalta ꝑte ma¬
il claudebantur hebrer. Seq maria
transire pot̾ant n in hostem recur¬
rere Murmurare ceperunt uide nõ
tẽ prouocet quia exairditi sunt. Et si
qui murmnuraunt. Suũ ẽgͥ ubicon¬
sttingeris credẽ q euadas nõ murinar.
inuocate. rogare. nõ querelam ex pro¬
mere Tenebat uirgã moyses ⁊ du¬
ce populum hebreoꝵ in nocte ĩcolũ¬
na lucis. indiẽ colũa inibis. Lux qͥ
est insi uitas que aptum et planuĩ
lumẽ effunroit. Colũna lucis quid
tatis depulit lucem ueritatis et g̃¬
ae spũalis affectibus infurdit hu¬
manis: At u̾o colũba nubis ẽ sp̃c̃
sanctus. In mari erat populus et
prohibebat colũna lucis. deuidese¬
stͣuerit: In diliuuo quoq fuit ia
tuc figura baptismatis. et adhuc
ũem satis sit hodie de sacro fou¬
te libasse myst̾ia crastina die si

Expanded text:
in figura, sed nobis in veritate. Tunc Moyses virgam tenebat, conclusus erat populus Judaeorum; instabat Aegyptius cum armis ex una parte, et ex altera parte mari claudebantur Hebraei; neque maria transire poterant, neque in hostem recurrere: murmurare coeperunt . 21. Vide, non te provocet quia exauditi sunt. Etsi equi murmuraverunt. Tuum est ubi constringeris, credere quod evadas, non murmurare: invocare, rogare, non querelam expromere. 22. Tenebat virgam Moyses, et ducebat populum Hebraeorum in nocte, in columna lucis, in die in columna nubis. Lux quid est nisi veritas; quia apertum et plenum lumen effundit? Columna lucis quid ras infidelitatis depulit, lucem veritatis et gratiae spiritalis affectibus infudit humanis? At vero columna nubis est Spiritus sanctus. In mari erat populus, et praeibat columna lucis: deinde senstraverit. 23. In diluvio quoque fuit jam tunc figura baptismatis, et adhuc nem satis sit hodie etiam de sacro fonte libasse mysteria. Crastina die, si
Abbreviated transcription (Latin):
set ex uͥgine. hic a qui opicbatur
tum eit et mictet dommils housi¬
uem qui saluos faciet nos: dicebat
hoĩem uõ hẽo. et iõ ad samtatem
meriit ꝑuenire quia credebat ĩ
aouentum melior tñet ꝑfeccior
tuiss: sicredidiss iam uenisse: ꝙͣ
spabat ẽc̃ uenturum. Nuc inde si
gula diximꝰ figuram precessisse
iordane. qũ nalman leprosus il¬
le mundatus est. Puella illa ex
tiuius erat. Non dico captuntatẽ
sub hoste aliquo populo consticu¬
tam s cam captuutacem dico
dominatur ĩperio. et captuas
colla subicit peccatoꝵ. Ergo hẽs
num baptisma aluid indilum
bro baptizati sunt prẽs. hẽs qrͣ¬
tum genus ĩpiscina. qũ inouebã
aqua. Quẽ te consulo utr̾ creder̾
debeas quia hẽs p̾senciam trunta¬
tis in hoc baptusmate qd baptizat

Expanded text:
sset ex Virgine. Hic autem qui opperiebatur tum est: Et mittet Dominus homiqui salvos faciat eos ; dicebat: Hominem non habeo; et ideo ad sanitatem meruit pervenire, quia credebat in advenientem. Melior tamen et perfectior fuisset, si credidisset jam venisse quem sperabat esse venturumngula. Diximus figuram praecessisse in Jordane, quando Naaman leprosus ille mundatus est. Puella illa ex tivus erat, non dico captivitatem sub hoste aliquo populo constitutam: sed eam captivitatem dico dominatur imperio, et captiva sibi colla subjicit peccatorum. 9. Ergo habes unum baptisma, aliud in diluvio, bro baptizati sunt patres, habes quartum genus in piscina, quando movebatur aqua. Nunc te consulo utrum credere debeas quia habes 357 praesentiam Trinitatis in hoc baptismate, quo baptizat
Abbreviated transcription (Latin):
Qd iLou Oquoq figuram bap¬
tisinatis pcessisse hest̾mo cepunꝯ
disputare. Quid ẽ diluuium insiĩ
quo iustus ad seminariũ iusticie
iustum solum cũ supra progeme
reseruauit aquam autem supra
montes quoq exire p̾cepit. et iõ
in illo dilumo oĩs corruptela car¬
ns inc̾uit sola iuticie prosapia et
torma ꝑmansit. Nõne hoc ẽ dilu¬
uium quod est baptisma ĩquo pͤ¬
cata oĩa diluuntur. sola iusti mẽs
et grã resuscitatur Multa gene¬
ra baptismatũ s iniũ baptisma
clamat apostolus quia sunt baꝑ¬
tismata genciũ. s nõ sunt bap̃.
lauacra linit: baptismata esse ñ
possunt. Caro lauatur. non obcul¬
pa diluitur ĩto in illo lauacrocõ¬
ra ipã nobis proficit quia intatis

Expanded text:
diluvio quoque figuram baptismatis praecessisse hesterno coepimus disputare. Quid est diluvium , nisi in quo justus ad seminarium justitiaere delicta, justum solum cum sua progenie reservavit; aquam autem supra montes quoque exire praecepit. Et ideo in illo diluvio omnis corruptela carnis interiit, sola justi prosapia et forma permansit. Nonne hoc est diluvium, quod est baptisma; quo peccata omnia diluuntur, sola justi mens et gratia resuscitatur? 2. Multa sunt genera baptismatum, sed unum baptisma, clamat Apostolus . Quare? Sunt baptismata gentium, sed non sunt baptismata. Lavacra sunt, baptismata esse non possunt. Caro lavatur, non culpa diluitur; immo in illo lavacro conra ipsa nobis proficit, quia veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽoꝑati sp̃ẽ sancti est. Non sanat aqua
insi sp̃c descenderit. et aquam ulam
consetrau̾nt. sicut legisti. qd̾ cũ dñs
uenit ad iohem et aic illi iohes. Ego
ate debõ baptirari. et tu uemis adͦ
me. Respoiroit illi ihx. Sine mͦ. sͤ¬
em̃ decet nos implere oẽm iusticiã.
uide quia oĩs iusticia inbaptisma¬
te constituta eit. Ergo quare ilx̃ des¬
cendit. insi ut caro ista mũdaretur.
aria erat qui peccatum non fecit. s
nobis erat necessaria qui peccato
manenus obuotii. cigosi pp̃ nos
baptis mumr: nobis forma est consti
bat. et ecce quasi columba desoendit¬

Expanded text:
iritus sancti est. Non sanat aqua, nisi Spiritus descenderit, et aquam illam consecraverit; sicut legisti quod cum Dominvenit ad Joannem, et ait illi Joannes: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me! Respom decet nos implere omnem justitiam. Vide, quia omnis justitia in baptismate constituta est. Ergo quare Christus descendit, nisi ut caro ista mundaretur, aria erat, qui peccatum non fecit: sed nobis erat necemanemus obnoxii. Ergo si propter nos baptismum, nobis forma est constitbat, et ecce quasi columba Spirit