comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
IQUIS DeBILIS corpore truncatus confractusq dehac uita exie¬
na effecit crudelitas debile ita hoc in mortalitatis pulchritudo refor¬
ma. ut nec suꝑflua in decorie nec detracta uideant᷑ ibi eẽ de forma
Ita enĩ ex hoc ait beatus augustinus: Non est machris pingiubq
metuendũ. neibi etiã tales sint quales sipossent nec hic eẽ uolius¬
sent. Om̃is enĩ corporis pulchritudo est partiũ congruentia cũ
quadã coloris suisuauitate. Ubiaut̃ non est partiũ congruentia
aut in eo qđ offendit qi paruũ est aut in eo qr nimiũ. Prõ inde nul¬
la erit deformitas quã facit in congruentia partiũ ubiq & par¬
ua sunt corrigent᷑. & ꝙ minus . ẽ. quȩ decet undecreator nouit
in de subplebit᷑. & qđ plus ÷ quã dec& materies seruata integri¬
tate detrahetur. Huius igit᷑ doctoris prudenti definitione instrue¬
ti. restat ut & illos quos cũ senis digitis manuũ & pedũ oculis nr̃is

Expanded text:
quis, debilis corpore, truncatus confractusque de hac vita exiena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immortalitatis pulchritudo reformet, ut nec superflua, indecora, nec detracta, videantur ibi esse deformia. Ita enim ex hoc ait beatissimus Augustinus : « Non est macris pinguibusque metuendum ne ibi tales sint, quales si possent nec hic esse voluissent. Omnis enim corporis pulchritudo est partium congruentia cum quadam coloris sui suavitate. Ubi autem non est partium congruentia, aut ideo quid offendit, quia parum est, aut ideo quia nimium. Proinde nulla erit deformitas, quam facit incongruentia partium, ubi et quae parva sunt corrigentur, et quod minus est quam decet, unde creator novit inde supplebitur, et quod plus est quam decet, materiei servata integritate, detrahetur. » Hujus ergo doctoris prudenti definitione eruditi, restat ut et illos quos cum senis digitis manuum et pedum oculis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo: ꝓpt̃ duas partes numeri septenarii quo significat᷑
plerũq uniuersitas: quȩ due partes id est tria & quat tuor
altera ꝑ altera multiplicate.xii faciunt. Nã & quat tuor t̃
& tria quat̃.xii. faciunt. & siqua alia huius modi duodenaru
numeri quȩ ad hoc ualeat ratio repperit᷑. Alioquin. qm̃ in locũ
iude traditoris apłm mathiã legimus ordinatũ. apłs paulus
quiplus om̃ib illis laborauit ubi adiudicãdũ sedeat ñ habebit :
qui ꝓfecto cũ aliis sc̃is ad numerũ iudicũ se ꝑtinere demons¬
trat cũ dicit. nescitis quia angłos iudicabimꝰ : deipsis quoq
iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non eñi
quia dictũ est iudicantes .xII. trib isrł. trib leui quȩ tertia
decima est ab eis udicanda ñ erit. aut solũ illũ popłm ñ etiam
gentes cȩteras iudicabunt : qđ aut̃ ait in regeneratione: ꝓ¬
culdubio mortuorũ resurrectione nominis uoluit intellegi

Expanded text:
multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque uniuersitas; quae duae partes, id est tria et quattuor, altera per alteram multiplicatae duodecim faciunt, nam et quattuor ter et tria quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit; qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum judicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Judicantes duodecim tribus Israel, tribus Levi, quae tertia decima est, ab eis judicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam caeteras gentes judicabunt. Quod autem ait In regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine voluit regenerati
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & ꝑ ꝓphetã dñs dicit. Om̃s cogrationes t̾rȩ abaqui¬
lone uenient & ponent unus quisq soliũ suũ in introitu por¬
tarũ ierłm. Regna aquilonis uitia s̃ quȩ sedes suas inpor¬
tis ponunt. quando ꝑsensus carnis labẽ animȩ inger̃. Ideoq
in ipsĩs portis id est ipsis sensib regnant. Neq enĩ aliunde pecca¬
mꝰ. nisi uidendo. audiendo. at trectando. gustando atq: tangen¬
do. Vnde & alias dr̃. Intrauit mors ꝑfenestras ur̃as. & a libi¬
Et extranei in grediebant᷑ ꝑportas eiꝰ. & suꝑ ingrediebant᷑ ꝑpor¬

Expanded text:
s cognationes terrae ab Aquilone venient, et ponet unusquisque solium suum in introitu portarum Jerusalem . Regna Aquilonis vitia sunt, quae sedes suas in portis ponunt, quando per sensus carnis labem animae ingerunt; ideoque in ipsis portis, id est, in ipsis sensibus regnant. 2. Neque enim aliunde peccamus, nisi videndo, audiendo, attrectando, gustando, atque tangendo. Unde et alias dicitur: Intravit mors per fenestras nostras. Et alibi: Extranei ingrediebant
Abbreviated transcription (Latin):
loca nons aut unde inferi appellant᷑ si sub terris nons¬
ut ait sc̃siugustinus merito querit᷑. Vnde sic idẽ doc¬
tor dicit: Idõ subterris dicunt᷑ inferi uł credunt᷑ quia con
inferis digne carnisamore peccauer̃. hoc ꝑ illas corporaliũ
rerũ similitudines exhibeant᷑ qđ ipsi carni mortuȩ solesit :

Expanded text:
loca non sint, aut unde inferi appellentur, si sub terris non sunt merito quaeritur. » Unde sic idem doctor ait: « Ideo sub terris inferi dicuntur, vel creduntur, quia conginferis dignae, carnis amore peccaverunt, hoc per illas corporalium rerum similitudines exhibeatur, quod ipsi carni mortuae solet exhiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ renouata intentione udea unde descenderat rur¬
sus erigit᷑. quod fieri in actiua uita non potest. Dequa si
quisq reflectat uł ad modicũ. statim uitioꝵ excipitur
tiua in homine. Qui igit̾ ꝑ conteplationẽ doc& errorẽ.
melius si euellat contẽplationis oculũ. Seruans sibi unũ
uitȩ accualis obtutũ. ut sit utilius illi ꝑsimplicẽ actio¬
nem ire ud uitã quã ꝑ contẽplationis errorẽ mitti inge¬
henna. Sȩpe mens ad sũma ab imis erigit᷑. & sȩpe a sũm¬
mis ad infima pondere carnis indinatã reflectit᷑. Multos
ds̃ ex carnalib sua grã uisitat. & ad contẽplationis fastigiũ
eleuat. multosq a contẽplatione iusto iudicio deserit. & lap

Expanded text:
iterum renovata intentione, ad ea unde descenderat ruriterum renovata intentione, ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim vitiorum excipitur tiva in homine. Qui igitur per contemplationem docebit errorem, melius est si evellat contemplationis oculum, servans sibi unum vitae activae obtutum, ut sit utilius illi per simplicem actionem ire ad vitam, quam per contemplationis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fastigium elevat. Multosque a
Abbreviated transcription (Latin):
actionis: ita rursus ub actionis manifeste. ad secretũ contẽpla¬
tionis intime reuertunt᷑. ut intus dm̃ laudent ubi acceper
unde foris ad eius głam operant᷑. Sicut aquilȩ moris est seꝑ̃
oculũ radiũ solis infigere nec deflectere. nisi escȩ solius ob¬
tentu: ita scĩ a contẽplacione ad actualẽ uitã int̃dũ flec¬
tunt᷑. considerantes illa sũma sic eẽ utilia ut tam̃ ista humi¬
uasint paululũ nr̃ȩ indigentiȩ necessaria. In actiuȩ uitȩ
genere humana intentio ꝑseuerant̾ incedit. in contẽpla¬
tione aut̃ se se ꝑ interualla resumit. qui a diuturnitate
contem plandi lassatur. uisio animaliũ quȩ in exedne¬
le ibant. & non reuertebant. ꝑtinet ad uitae actiuȩ ꝑseue¬
rantiã. Et iterũ ea animaliu quȩ ibant & reuertebantur.
ꝑtinent ad contẽplatiuȩ uitȩ m̃suram. Inqua dũ quisque
intenderit sua reuerberatus infirmitate reflectit᷑. atq

Expanded text:
actionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secretum 302 contemplaactionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secretum 302 contemplationis intimae revertuntur, ut intus Deum laudent, ubi acceperunt unde et foris ad ejus gloriam operantur. 7. Sicut aquilae moris est semper oculum in radium solis infigere, nec deflectere, nisi escae solius obtentu, ita et sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae necessaria. 8. In activae vitae genere humana intentio perseveranter incedit; in contemplatione autem sese per intervalla resumit, quia diuturnitate contemplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezechiele, quae ibant, et non revertebantur , pertinent ad vitae activae perseverantiam; et iterum ea animalia, quae ibant et revertebantur, pertinent ad contemplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, sua reverberatus infirmitate reflectitur; atque,
Abbreviated transcription (Latin):
prius in actiua uita ꝓficit. ad contẽplatioiẽ bene conscen¬
dit. Merito enĩ in ista sustollit᷑. qui in illa utilis. inuenitur.
Quicũq adhuc tẽporalem głam aut carnalẽ affectat concu¬
piscentiã. acon. tẽplatione ꝓhibet᷑ ut positus in actualis
uitȩ operatione purgetur. Inista eñi prius ꝑ exercitium
boni operis cuncta exauriendas uitia. ut in illa iã pun
m̃tis aciȩ ad contẽplandũ dm̃ quisq ꝑ transeat. Et licec
conuersus statĩ ad contẽplationẽ conscendere cupiat. tam̃
& contẽplationi uacans ab om̃ĩ occupatione ac cuali auer¬
tit᷑. & sicut ab accuali uita conscendentes in contẽplationis
quiete sepeliunt᷑. ita & ab accione scłi recedentes eos uita
actiua inse quasi sepeliendo suscipit. Ac ꝑħ uitȩ munda¬
nȩ acciua uita & uitȩ actiuȩ contẽplatiua sepulcrũ ẽ.
U iriscĩ sicut a secreto contẽplationis egrediunt᷑ adpublicũ

Expanded text:
prius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscenprius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen et contemplationi vacans ab omni occupatione actuali avertitur. Et sicut ab actuali vita conscendentes in contemplationis quiete sepeliuntur, ita ab actione saeculi recedentes eos vita activa in se quasi sepeliendos suscipit; ac per hoc vitae mundanae activa vita, et vitae activae contemplativa sepulcrum est. 6. Viri sancti, sicut a secreto contemplationis egrediuntur ad publicum
Abbreviated transcription (Latin):
Ita enĩ uersutis assertionib prauorũ disputatio in nodatur.
ut recta eẽ simulent quȩ ꝑuersu ꝑsuadent. Lectio. memo¬
riȩ auxilio eget. Quodsi fuerit naturalit̾ tardior. frequen¬
titam̃ n.editatione a cuit̾. ac legendi assiduitate colligit᷑.
Sȩpe ꝓlixa lectio longitudinis causa memoriã legentis ob
litterat. Quodsi breu̾is sit. sub motoq libro sententic retra¬
ctet᷑ in animo. lunc sine labore legitur. & ea quȩ lecta sunt
recolendo memoria minime excidunt᷑. Accepta bilior est
sensib lectio tacita. quã aꝑta. Amplius enĩ intellectus in¬
struit᷑. quando uox legentis quiescit. & subsilentio lingua
mouet᷑. Nam clare legendo corpus laxat᷑. & uocis accumen
culatio suꝑnoꝵ. Illa cõmunis multorũ est. istauͦ pauco¬
rum. Actiua uita mundanis rebus bene uatur. contẽpla¬
tiua uͦ mundo renuntians solidõ uiuere delectatur. Qui

Expanded text:
ita enim versutis assertionibus pravorum disputatio innodatur, ita enim versutis assertionibus pravorum disputatio innodatur, ut recta esse simulent quae perversa persuadent. 7. Lectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. 8. Saepe prolixa lectio longitudinlitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo et corpus lassatur, et vocis acumen culatio supernorum; illa communis multorum est, ista vero paucorum. 2. Activa vita mundanis rebus bene utitur, contemplativa vero mundo renuntians, soli Deo vivere delectatur. 301 3. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
bus latens ueritas ꝓprobat᷑. Quod eñ obscurũ est aut dubi¬
Res enĩ quȩ minꝰ ꝑse aduertunt᷑. ꝑ conparationẽ rerũ facile capi¬
unt᷑. Nam sȩpe sub speciȩ alia scripturȩ diuinȩ spĩtales caui¬
sas insinuant. & nisi ꝑ aliquã eudentẽ ostensionẽ uix ap¬
parent occultȩ legis misteria. Sicut instruere solet collatio
ita contentio destruit. Hȩc enĩ relicto sensu ueritatis lites
generat. & pugnando uerbis etiã indm̃ blasphȩmiã ingerit.
In de hereses& sc̃isma. quib subuerait̾ fides. ueritas corrũpit᷑.
scindit᷑ caritas. Contentiosoꝵ studiũ ñ ꝓueritate sed ꝓappe¬
titu laudis certatur. Tantaqueest in his ꝑuersitas. ut ueri¬
tati cędere nesciant. ipsamq rectã doctrinã euacuare con¬
tendant. In. disputatione fideliũ cauenda est ꝓpositionũ
artificiosa subtilitas quȩ callidis obiectionib retiu tendit.

Expanded text:
ibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubiibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubiRes enim quae minus per se advertuntur, per comparationem rerum facile capiuntur. Nam saepe sub specie alia spirituales causas Scripturae divinae insinuant; et, nisi per aliquam evidentem ostensionem, vix apparent occulta legis mysteria. 4. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim, relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis etiam in Deum blasphemat. Inde et haereses, et schismata, quibus subvertitur fides, veritas corrumpitur, scinditur charitas. . 5. Contentiosorum studium non pro veritate, sed pro appetitu laudis, certat; tantaque est in his perversitas, ut veritati cedere nesciant, ipsamque rectam doctrinam evacuare contendant. 300 6. In disputatione fidelium cavenda est propositionum artificiosa subtilitas, quae callidis objectionibus retia tendit;
Abbreviated transcription (Latin):
arrogantiȩ fastu inflatus maiori intum escit iactantia
Unde & bene psalmus ait: quia ñ cognoui litteraturã. in troi¬
bo in pocentias dñi. Simpliciorib: literis ñ est ꝓponendus
fucus gramaticȩ artis. Meliores sunt enĩ cõmunes litterȩ
quã simplitiores & ad solam humilitatẽ legentiui ꝑtinentes.
Iile uero nequiores. quia ingerunt hominib ꝑnitiosa m̃tis
alationem. Meliores eẽ grãmaticos quã hereticos. Heretici
enĩ auscũ letiflcari sucus hominib ꝑsuadendo ꝓpinant¬
gramaticorũ aut̃ doccrina potest etiã ꝓficere aduitã dũ
fuerit in meliores usus as sumpta. De coralioue xVu¬
luorr utilis ud inseruendũ lȩctio adinbita aut̃ colla¬
tioni maiorẽ intellegentiã p̃b&e. Melius et eñ conferre.
quã legere. Collatio. docibilitatẽ fact. Nam ꝓ positis tiõn¬
gationi bus cunctatio rerũ excludit᷑ & sepe obieccatiom¬

Expanded text:
arrogantiae fastu inflatus majore intumescit jactantia. arrogantiae fastu inflatus majore intumescit jactantia. Unde et bene psalmus ait: Quia non cognovi litteraturam, introibo in potentias Domini . 10. Simplicioribus litteris non est praeponendus fucus grammaticae artis. Meliores sunt enim communes litterae quia simpliciores et ad solam humilitatem legentium pertinentes, illae vero nequiores, quia ingerunt hominibus perniciosam mentis elationem. 11. Meliores esse grammaticos quam haereticos. Haeretici enim haustum lethiferi succi hominibus persuadendo Grammaticorum autem doctrina potest etiam proficere ad vitam, dum fuerit in meliores usus assumpta. CAP. uendum lectio, adhibita tamen collatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objection
Abbreviated transcription (Latin):
ramine ꝓuocari. sed potius uerborũ calliditate seduci. Om̃is
sdaris doctrina spumantib uerbis resonans ac semꝑ eloquena¬
am & tumorẽ ad tollens ꝑ doctrinã simplicem et humilem
xp̃ianã euacuata ẽ. sicut scriptũ est. nonne stultã fecit ds̃
sapientiã huius mundi : fastidiosis atq: loquacib scripturȩ
sacrȩ minus ꝓpt̃ sermonẽ simplicẽ placent. Gentile enĩ elo¬
quentiae cõparata uidetur illis indigna. Quodsi animo
humili misterra eius intendant. confestim aduertunt quan¬
tũ excelsasunt quȩ in illis despiciunt. In leccione ñ uerba.
sed ueritas est mandata. Sȩpe aut̃ repperit᷑ simplicitas ue¬
ridica & cõposita falsitas quȩ hominẽ suis errorib illicit. & ꝑ
linguȩ ornam̃ta laqueos dulces aspargit. Nichil aliud agit
am̃or mundane scientiȩ. nisi extollere laudib hominẽ: Nam
quanto maiora fuerint litteraturȩ studia. tanto animus

Expanded text:
ramine provocari, sed potius verborum calliditate seduci. 6. Omnis ramine provocari, sed potius verborum calliditate seduci. 6. Omnis saecularis doctrina spumantibus verbis resonans, ac se per eloquentiae tumorem attollens, per doctrinam simplicem et humilem Christianam evacuata est, sicut scriptum est: Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi ? 7. Fastidiosis atque loquacibus Scripturae sanctae minus propter sermonem simplicem placent. Gentili enim eloquentiae comparata videtur illis indigna. Quod si animo humili mysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita falsitas, quae hominem suis erroribus illicit, et per linguae ornamenta laqueos dulces aspergit. 298 9. Nil aliud agit amor mundanae scientiae, nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto majora fuerint litteraturae studia, tanto animus
Abbreviated transcription (Latin):
meditare delectant᷑ gentiliũ dicta ꝓpt̾ tum̃tẽ & ornatũ
sermonẽ quã scripturã scam ꝓpt̃ eloquiũ humile : sed quid
pdest inmundanꝰ doctrinis ꝓficere . & in anescere indiuinise
saduca sequi figmenta. & cȩlestia fastidire misterit : ca¬
uendis̃ tales libri . & ꝓpt̃ amorẽ scãrũ scripturarũ uitan
li. Gentiliũ dicta excerius uerborũ eloquentia nitent . u¬
erius uacua uirtutis sapientia manent. Cloquia autẽ
icra exterius incõpta uerbis apparent. in trinsecus autẽ
ab& fulgorẽ sapientiȩ & ueritatis repositũ in uerborũ
ulissimis uasculis. Ideo libri scĩ simplici sermone conscri¬
tis̃. lit ñ in sapientu uerbi sed in ostersione sps homines
afidẽ ꝑducerent᷑. Nam si dialecticȩ acuminis uersutia
ut rethoricae artis doquentia edit essent nequaquã
itare t̃ fides xp̃i indĩ uirtute sed ureloquentia humani
argum̃ti consistere. nec quẽ quã crederemꝰ ad fidem diuino inspi¬

Expanded text:
itari delectantur gentilium dicta propter tumentem et ornatum sermonem quam scripturam sanctam propter eloquium humile. Sed quid prodest in mundanis doctrinis proficere et inanescere in divinis, caduca sequi figmenta et celestia fastidire misteria? Cavendi sunt tales libri et propter amorem sanctarum scripturarum vitan Gentilium dicta exterius verborum eloquentia nitent, interius vacua virtutis sapientia manent. Eloquia autem sacra exterius inculta verbis apparent, intrinsecus autem habet fulgorem sapientiae et veritatis repositum in verborum vilissimis vasculis. 5. Ideo libri sancti simplici sermone conscripti sunt, ut non in sapientia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducerentur . Nam si dialectici acuminis versutia aut rhetoricae artis eloquentia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi in Dei virtute, sed in eloquentiae humanae argumentis consistere; nec quemquam crederemus ad fidem divino inspi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus est . qui huic scło & corpore & corde discretus est.
O nager ut ait iob contẽpnit auitatẽ. & monachi comunẽ
scłariũ ciui ũ conuersationẽ. hi aduersitatẽ eim appe

Expanded text:
perfectus est, qui huic saeculo et corpore et corde discretus est. perfectus est, qui huic saeculo et corpore et corde discretus est. 5. Onager, ut ait Job, contemnit civitatem, et monachi communem saecularium civium conversationem. Hi adversa vita
Abbreviated transcription (Latin):
terne m̃tis acie p̾sentiã dĩ & angłice societatis frequentiã
contẽplant᷑. Malorũ tam prauas̃ opera mitnifesta. ut hi
ant. Quidã etiã corporalit̾ separari desiderant ab iniquis
ut eoꝵs non in uoluant delictis. Non nulli & si non corpo¬
rali discessu. sp̃itali tam̃ ab eis intentione recedunt
qui & si cõmunes s̃ conuersatione : discrea tam̃ s̃ corde ułoꝑe.
E t licet sȩpe inmedio carnaliũ uitã ds̃ ꝓtegat. electorũ . tam̃
satis rarũ est ut quisquis int̾ scłi uoluptates positus auit is
maneat illibatus. In quib & siñ inplicetur. aliquando tam̃
attrahitur. Neq enĩ diututus ẽẽ potest. qui periculo ꝓximꝰ
timoris impedim̃to. Dũ eñi quisq a consortio mundi abs¬
trahit᷑. nec cupiditas eũ obligat consentientẽ nec cruciat
sentien tem. Bonũ est corporalit remotũ eẽ amundo :
sed multo melius uoluntate. Utrũq uero ꝑfecte. Ille ergo

Expanded text:
ternae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam ternae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi ant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali discessu, spirituali tamen ab eorum intentione recedunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque enim diuturnus esse poterit, qui periculo proximtimoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. 305 4. Bonum est corporaliter remotum esse a mundo, sed multo est melius voluntate; utrumque vero perfectum; ille ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quib dã pennis sub leuatus erigit᷑. & in quo lapsus erat ꝑ
gemitũ conspicit. & ubi ꝑuenerit cum gaudio magno in¬
tendit. Qui uero a contẽplationis requie reflexus incu¬
ris huius scłi incidit. si ad memoriã sui reuertat᷑. ꝓtinus
ingemiscit quantũq fuerint tranquilla quȩ ꝑdidit & quã
confusasint in quib çetidit ex ipsa laboris sui difficultate
cognoscit. Quid enĩ in hac uita laboriosus quã t̾renis desi¬
deriis aestuare : aut quid hic securius quã huiꝰ scłi nichil ap¬
petere : qui enĩ hunc mundũ diligunt. turbulentis eius
curis & sollicitudinib: conturbant᷑. Qui aut̃ eũ odiunt
nec sequunt᷑. int̾nȩ quietis tranquillitate fruentes. futu¬
re pacis requiẽ quã illic expectant hic quodã modo ha
mundo moriuntur ut soli dõ uiuere delectent᷑. Quan¬
toq ab huius scłi conuersatione se sub trahunt. tanto in¬

Expanded text:
quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, cum gaudio magno intendit. Qui vero, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque fuerint tranquilla quae perdidit, et quam confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requiem, quam illi exspectant, hic quodammodo habmundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto in
Abbreviated transcription (Latin):
huius mundi. ut dũ ista aduersa sentiunt. ad cȩleste de¬
sideriũ ardentius excitent᷑. Magna apud dm̃ refulg&
gr̃a. qui huic mundo contẽptibilis fuerit. Nã reuera
necessẽ est ut quẽ mundus odit. diligat᷑ adõ. Scõs uiros
qđ tabernaculũ in monte fieri cogitauit. quia scis in hoc
mundo tabernaculũ non est quib patria & domꝰ incȩlo ẽ.
Scĩ uiri idõ contẽpnere cupiunt mundũ & motũ mentis
ad suꝑna reuocare. ut ibi sese recolligant unde defluxer.
ficant ut dõ uiuant . Idõq huius scłi blanditias calcant ut
ualiores ad uitã illt̃ de huius uitȩ mortificatione consur¬
gant. Cuncta quippe tẽporalia quasiꝰ erbe uirentes ares¬
cunt & transeunt. ideoq ꝓȩternis rebus quȩ nũquã ares¬
cunt. recte ista dĩ seruus contẽpnit. quia in eis stabilitatẽ
ñ aspicit. Qui post renunciationẽ mundi ad suꝑnã pa¬
triam scĩs desideriis inhiat ab hac t̾rena intentione. quasi

Expanded text:
sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti viri od tabernacula in monte fieri cogitavit, quia sancti in hoc mundo tabernaculum Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerint, ficant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis stabilitatem non aspicit. 304 7. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
na: In quo ꝓfectu & afcensu tenentẽ mediatoris fidem.
prtẽ carnis om̃is homotim&: & mortẽ animȩ pauci.
Promorte carnis quȩ sine dubio quandoq uentura
est: curan om̃s neueniat. Indeest ꝙ laborant. Labo¬
rat nemoriatur homo moriturus: & ñ laborat nepec¬
cet homo in ȩt̃nũ uicturus. Et cum laborat ne moriatur :
sine causa laborat. Id eñi agit: ut multũ mors differat᷑.
ñ ut euadat᷑. Si autẽ peccare nolit: ñ laborabit & uiuet
inȩternũ. O si possemus excitare homines & cũ ipsis parit̃
excitari ut tales essemus amatores uitȩ ꝑmanentis. quales
sunt homines amatores uitȩ fugientis. Quid ñ facit.
homo sub mortis periculo constitutus: gladio inpen¬
dente ceruicib ꝓdider̃ homines quicquid sibi unde uiue¬
rent sseruabant: quis non continuo ꝓdit᷑ neꝑcuteret᷑. &
post ꝓditionẽ fortasse ꝑcussus est : quis ut ñ iuueree eon¬

Expanded text:
rna. In quo profectu et accessu, tenentem mediatoris fidem rna. In quo profectu et accessu, tenentem mediatoris fidem Mortem carnis omnis homo timet, et mortem animae pauci. Pro morte carnis, quae sinest, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit ut multum mors differatur, non ut evadatur: si autem peccare nolit, non laborabit, et vivet in aeternum. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanentis, quales sunt homines amatores vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cervicibus, prodiderunt homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant. Quis non continuo prodidit ne percuteretur? Et post proditionem fortasse percussus est. Quis non, ut viveret, con
Abbreviated transcription (Latin):
uor inminente morte Anime coꝵ excipiant᷑ ꝑ¬
I. eẽ : qui exeuntes a corporib iuistorũ animas susci¬
piaant. & piorũ receptaculis introducant. Vnde cum in Ado:¬
euangło mentio diuitis & lazari pauperis ageret᷑: sic
scriptũ est . Contigit mori in opẽ illũ : & offerri ab angelis
insinu abrahȩ. Qua sententia uerissime confirmamur.
ꝙ inseparatione scãrũ animarũ & egressu a corpore : an¬
gelorũ semꝑ habeant᷑ excubiȩ. Nam & sc̃s augustinus
exilla opinione disserens. qua uolunt ostendere sisciant
mortui quid agant uiui: hoc quoq in disputatione dis¬
essent angłi qui possent int̾ẽẽ . & uiuorũ & mortuorũ
locis : non dixiss& dñs iħs: contigit aut̃ mori in opẽ illũ.
& offerri ab angłis insinu abrahȩ : nunc ergo hii nunc ibi
tẽ idem doctor in libris detrinitate dĩ sic dicit. Quicũq
dedie indiem ꝓficiendo renouat᷑ in agnitione dĩ iustidȩ
& scĩtate ueritatis. trans fert amorẽ atemporalib ad et̃¬

Expanded text:
um, imminente morte, animae a corpore m est, qui exeuntes a corporibus animas justorum suscipiant, et piorum receptaculis introducant. Unde cum in Evangelio mentio divitis et Lazari pauperis ageretur, sic scriptum est: Contigit mori inopem illum, et deferri ab angelis in sinum Abrahae . Qua sententia verissime confirmamur, quod in separatione sanctarum animarum, et egressu a corpore, angelorum semper habeantur excubiae. Nam et sanctus Augustinus ex illa opinione disserens, qua voluit ostendere, si sciant mortui quid agant vivi, hoc quoque in disputatione essent Angeli qui possent interesse et vivorum et mortuorum locis, non dixisset Dominus Jesus: Contigit autem mori inopem illum, et auferri ab Angelis in sinum Abrahae . Nunc ergo hic, nunc ibi Item idem doctor in libris de Trinitate sic dicit: « Quicunque de die in diem proficiendo renovatur in agnitione Dei, justitiaque ac sanctitate veritatis, transfert amorem de temporalibus ad aete
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq partis tumulus retributionis excrescit . ut & boni am¬
plius gaadeant qui se tũ eos lȩtari conspiciunt quos amauer̃.
& malidũ cũ eis torquent᷑ quos in hoc mundo despecto dõ dile¬
xer̃ eos non solũ sua sed etiã eorũ poena consumit. Fit aut̃ in
electisqͥ d dđ mirabilius sed uelut uisos ac cognitos recognoscunt
bonos quos nũquã uider̃ Nã cũ antiquos patres in illa ȩterna
here ditate uiderent. eis in cogniti ꝑ uisionẽ ñ er̃ quos in opere
semꝑ nouer̃. Quia enĩ illi om̃s cõmuni claritate dm̃ conspiciunt
quid est quod ibi nesciaint ubi scientẽ om̃ia sciunt :¬

Expanded text:
utriusque partis cumulus retributionis excrescit, ut boni amutriusque partis cumulus retributionis excrescit, ut boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt: et mali cum eis torquentur quos in hoc mundo despecto Deo dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. CAhoc mundo noverunt, sed velut visos ac cognitos recognoscunt bonos, quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̃ abrahã mitte lasarũ ut intinguat extremũ digiti sui
in aquã & refrigeret linguã meã qͥa crucior in hac flãma.
Ecce quomodo diuitis anima lazari pauperis sp̃ucognoscebat.
ex quo ñ est dubitandũ qđ se defunctorũ sp̃s in illa regione parit̃
gregorius abrabam latarũ minime recogno uiss&. nequaquam
ad diuitẽ in torm̃tis positũ detrans acta eiꝰ contritione loqueret᷑
dicens qđ mala receperit inuita sua. Et simali malos ñ recog¬
noscerent: nequaquã diues in torm̃tis positus fratrũ suorum
etiã absentiũ meminis set: quo modo enĩ p̃sentes ñ possent agnos¬
cere. qui etiã ꝓabs sentiũ memoriã curauit exorare : qua in re
diues ab abrahã cognoscit᷑ cui dictũ est recepisti bona in uitatua.
& electus lazarus a rȩꝓbo diuite .ẽ. cognitus quẽ mitti p̃cat᷑ ex
nomine dicens. mitte lazarũ ut intinguat extremũ digia sui
in aqua & refrigeret linguã meã. Inqua uidelic& cognitione

Expanded text:
Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Ecce quomodo divitis anima Lazari pauperis spiritum cognoscebat. Ex quo non est dubitandum, quod se defunctorum spiritus in illa regione pariter Gregorius, Abraham Lazarum minime cognovisset, nequaquam ad divitem in tormentis positum, de ejus transacta contritione loqueretur dicens, quod mala receperit in vita sua. Et si mali malos non recognoscerent, nequaquam dives in tormentis positus, fratrum etiam absentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re idives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videli
Abbreviated transcription (Latin):
ratione sectant᷑. Quidã in credibilit̾ abstinent. ut ho¬
minib: curiosis scĩ appareant. Sed hocbonũ abstinentiȩ
talib non est uirtus pitanda sed uitiũ. qr bona male
utunt. Ieiuniũ & elemosina in abseondito. scse amant. ut
solus dĩ qui inspicit om̃ia meritũ operũ bonaꝵ rependat:
Namq supb popular manifestatione faciunt. nequaquã adõ
iustificant᷑. quia uixta sermonẽ euangelicũ mercedẽ sua
ab hominib: receper̃ . leiunia cũbonis operibus dõ accep
tabilia sunt. Qui aut̃ acrbis abstinent & praue agunt
demones imittant᷑. quib ȩsca ñ est & ne quitia semꝑ est
lle enĩ bene abstin& acrbis. qui & amalitiȩ actib & amun¬
diieiunat ambitionib: Qui exsecrationis studio non absbi¬
nentiȩ uoto abesu carniũ sẽ suspendunt. hi potius exe¬
crandis quia dĩ creaturã husib humanis concessam rei¬
ciunt. nihil eñi fidelib: inquinatũ. nichilq: iudicatur com¬

Expanded text:
ratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut horatione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male untur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum rependat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam ab hominibus receperuntabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fidelibus inquinatum, nihilque esse judicatur im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ abstinentiã de uincunt᷑. Vnde etiã dñs & saluator nr̃
coꝵ incursus ieiunuis & orationib: p̃mon& superare dicens.
hoc genꝰ non eicit᷑. nisi ꝑ orationẽ & ieiunaũ. Inmundi enĩ
sp̃s ibi eẽ magis initiunt. ubi plus uiderint escam & potũ.
Scĩ quãdiu in huuis scłi uita in habitant desiderio suꝑni
roris corpus suũ aridũ portant. Vnde & psalmus dicit.¬
s itiuit inte anima mea : quã multiplicit̃ tibi & caro mea.
Caro enũ tunc dm̃ sitit. quando ꝑieiuniũ abstin& & arescet.
Abstinentia. & uiuificat & occidit. Uiuificat animã. corpus
necat. Sȩpe abstinentia simulate agit᷑. ieiunia ꝑrpocri
exo̾inantes sicit ait euangłm facies suas ut appareant
homanib ieiunantes. Ore ñãq pallescunt. corpore at¬
terunt᷑. cordis alta suspiria ducunt. Ante mortẽ quoq
martiferis se suppliciis tradunt. ⁊ antũq: miseri laboris
exercitiũ ñ ꝓdĩ amore. sed ꝓsola humane laudis ad mi¬

Expanded text:
iam devincuntur. Unde etiam Dominus et Salvator noster eorum incursus jejuniis et orationibus praemonet superare, 256 dicens: Hoc genus non ejicitur nisi per orationem et jejunium . Immundi enim spiritus ibi se magis injiciunt ubi plus viderint escam et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admi
Abbreviated transcription (Latin):
luta sunt eoꝵ mens & conscientia. Sꝑnit̃ ieiuniũ. qđ
in uesperũ refectionẽ crborũ reficit᷑. Neq enĩ reputan¬
isara ꝓpheta. Ecce indie ieiunii ur̃i inuenit̃ uoluntas
ura. uoluptas eñi. delitiȩ intelligunt᷑. Sicut enĩ repetitio
debiti & litis & contentio & ꝑcussio. ita & delitiȩ imꝓbant᷑
aꝓpheta in ieiunio. lota enĩ die epulas in cogitatione rumi¬
na t. qr ad explendã gulam uesꝑe sibi & delicias p̃parat.
Non est corporis adhibenda in moderata ulistinentia. ne
dũ amplius grauat᷑ caro pondere inedie. nec malũ agat
postea nec bene facere incipiat. & quȩ addicit᷑ ut usum
mali careat: simul & boni officiũ dũ plus p̃mit ꝑdat.
Sollicita igit̾ discretione carnis moderanda matheries.
sciliet ne aut integre extinguat̾. auc in moderate laxet᷑.
Infirmitate carnis nimia p̃ualente. ad ꝑfectionẽ ꝑtingere

Expanded text:
et conscientia . 10. Spernitur jejunium quod in vesperum repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanIsaia propheta: Ecce in die jejunii vestri invenitur voluptas vestra ; voluptas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae improbantur a propheta in jejunio. 12. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere
Abbreviated transcription (Latin):
Industria nãq peccat. qui studio ac deliberatione m̃tis malũ agit:¬
Infirmitate aut̃ qui casu uł p̃cipitatione delinquit. Nequius aut̃
& deindustria peccant qui ñ solũ non bene uiuunt sed adhuc & bene
uiuentes sipossunt aueritate diuertunt. Sunt enĩ qui ignorant̃
peccant. & sunt quiscient̾. Et sunt etiã qui ꝓignorantiae excuissa¬
tione scire nolunt : ut minus culpabiles habeant᷑. Qui tam̃ seipsos
non muniunt sed magis decipiunt. Nescire simplicit᷑ ad ignorantiã
ꝑtin&. noluisse uero scire ad contu macẽ suꝑbiam : Voluntatẽ qͥppe
ꝓprii dñi uelle nescire : quid est aliud quã uelle dñm suꝑbiendo
contẽpnere : nemo igit᷑ deignorantia se excus& quia ñsolũ dñs
eos iudicat qui a cognitione sua reuertunt᷑. sed etiã illos qui
nescier̃ . testante eodẽ dño ꝑ ꝓphetã. Disꝑdã inquit homines
a facie t̾rȩ. & eos qui auertunt᷑ postergũ dñi & qui ñquȩsier̃

Expanded text:
Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agitinfirmitate autem qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant qui non solum non bene vivunt, sed adhuc et bene viventes, si possunt, a veritate divertunt. 5. Sunt enim qui ignoranter peccant, et sunt qui scienter. Sunt etiam et qui pro ignorantiae excusatione scire nolunt, ut minus culpabiles habeantur qui tamen seipsos non muniunt, sed magis decipiunt. 6. Nescire simpliciter ad ignorantiam pertinet; noluisse vero scire, ad contumacem superbiam. Voluntatem quippe proprii domini velle nescire, quid aliud est quam velle dominum superbiendo contemnere? Nemo igitur se de ignorantia excuset, quia Deus non solum eos judicat qui a cognitione sua se avertunt, sed etiam illos qui nescierunt, testante eodem Domino per prophetam: Disperdam, inquit, homines a facie terrae, et eos qui avertuntur po
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ ille humor seminis in ossib: duruit. qualit̃ in medullis liqui¬
dus remansit . qualit̃ inneruis solidatus est. qualit̃ in carnib: cre¬
uit. qualit̃ incute ex tensus est. qualit̃ in capillis atq ungulis
Sugit᷑ tot & tanta ex uno semine. & ꝑspecies distincta sunt &
tañta in forma remanent coniuncta. ꝗd mirũ si possit om̃pts
ds̃ in illa resurrectione mortuorũ carnẽ hominis distingue¬
re a carne bestiarũ ut unus idemq puluis nori surgat inquan¬

Expanded text:
liter ille humor seminis et sanguinis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquiliter ille humor seminis et sanguinis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus remansit, qualiter in nervis solidatus est, qualiter in carnibus crevit, qualiter in cute extensus est, qualiter in capillis atque unguibus Si igitur tot et tanta ex uno semine et per species distincta sunt, et tamen in forma remanent conjuncta, quid mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione mortuorum carnem hominis distinguere a carne bestiarum, ut unus idemque pulvis, et non resurgat, in quan
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait sc̃s augustinus trena materies dequa mortaliũ cre¬
at᷑ catro. sed inquelib& puluerẽ cinerẽq soluat᷑. in quos lib&
alia utrasq: diffugiat. in quãcũq aliorũ corporũ substantiã
uł in ipsa elem̃tt uertat᷑ inquorũcũq animaliũ aut &iã ho¬
nanũ cibũ cedat carnẽq mutet᷑. illi animȩ humane inpuncto¬
tẽporis redit que illam primitus ut homo fieret cresceret ui¬
uer& anima: Hanc quoq questionẽ beatus gregorius in suis
tractib ꝓponens parit̃ & exponens ait. Sȩpe quidã obicere an¬
anẽ ÷ quȩstiunculã solemꝰ qui dicunt carnẽ hominis lupus come¬
dit. lupũ leo deuorauit. leo moriens ad puluerẽ reduit. Cum
puluis ille suscitat᷑. quomodo caro hominis alupi & leonis carne
diuidit᷑ : quib quid respondere aliud debemus. nisi ut prius co¬
utero spuma sanguinis fuisti : ibi quippe expatris semine & matris
sanguine paruus ac liquidus globus eras: Dic rogosi nosti qua¬

Expanded text:
it terrena materies, de qua mortalium creatur / caro, sed in quemlibet pulverem cineremve solvatur, in quoslibet halitus aurasque diffugiat, in quamcumque aliorum corporum substanciam vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcumque animalium eciam hominum cibum carnemque mutetur, illi anime puto redit, quae illam primitus ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. » Hanc quoque quaestionem beatus Gregorius in suis tractatibus proponens pariter et solvens ait : « Saepe objicere inanem quaestiunculam solent, qui dicunt: Carnem hominis lupus comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulverem rediit: cum pulvis ille suscitatur, quomodo caro hominis a lupi et leonis carne dividitur? Quibus respondere non aliud debemus, nisi ut prius coutero spuma sanguinis fuisti; ibi quippe ex patris semine et matris sanguine parvus ac liquidus globus eras. Dic ergo, si nosti, qua
Abbreviated transcription (Latin):
surgens ad rationabilia . arationabilib surgens acreatorẽ.
Intelligibilia ꝑse conlaudant dm̃. inrationabilia & insensi¬
bilia non ꝑse sed ꝑnos. dũ ea considerantes dm̃laudamꝰ: sed
ideo dicunt᷑ laudare ipsa qr eandẽ laudẽ earũ parturit cau¬
sa: dixer̃ antiqui qđ nihil tam ȩbes sit: qđ non sensũ habeat
in dm̃: hic est illud qđ exsilice duro scintilla excutit᷑. & sugnis
insaxo utiq ibi sensus sentit᷑ ubi se uita nonsentit

Expanded text:
surgens ad rationabilia, atque a rationabilibus surgens ad Creatorem. surgens ad rationabilia, atque a rationabilibus surgens ad Creatorem. Intelligibilia bilia non per se, sed per nos, dum ea considerantes Deum laudamus. Sed ideo dicuntur laudare ipsa, quia eamdem laudem earum parturit causa. Dixerunt antiqui quod nihil tam hebes sit quod non sensum habeat in Deum. Hinc est illud quod ex silice duro scintilla excutitur. Et si ignis in saxo, utique ibi sensus sentitur ubi se vita non sentit
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinẽ creaturarũ corporea magnitudo con¬
ponit᷑. ut magna considerent᷑ expariuis. & ex iusibilib in¬
uisibilia ȩstim̃t᷑ : atq expulchritudine factorũ effector
operũ agnoscat᷑: non tamen parilitate consimili. sed ex
quadã subdita & creata specie boni: sicut arsin artifice
retorqu& laudẽ. ita rerũ creator ꝑcreaturã suã laudat᷑.¬
& quantosit excellentior ex ipsa operis conditione mons¬
trat᷑: expulchritudine circũ scriptȩ creaturȩ pulchritudinẽ suã
quȩ circũ scribi nequit facit ds̃ intelligrut ipsis uestigus reuertat᷑
homo addm̃ quib auersus est: ut quia ꝑ amorẽ pulchritudinis
creatura acreatoris forma se abstulit. rursũ ꝑcreaturȩ deco¬
rẽ adcreatoris pulchritudinẽ reuertat᷑ : quibusdã gradib
intellegentiȩ ꝑcreaturã ꝓgredit᷑ homo ad intelligendũ dm̃
creatorẽ. id est in abͥsensibilib surgens ad sensibilia. a sensibilib

Expanded text:
magnitudinem creaturarum corporea magnitudo componitur, ut magna considerentur ex parvis, et ex visibilibus invisibilia aestimentur, atque ex pulchritudine factorum effector operis agnoscatur, non tamen parilitate consimili, sed ex quadam subdita et creata specie boni. Sicut ars in artificem retorquet laudem, ita rerum creator per creaturam suam laudatur. Et quanto sit excellentior ex ipsa operis conditione monstratur. Ex pulchritudine circumscriptae creaturae pulchritudinem suam, quae circumscribi nequit, facit Deus intelligi, ut ipsis vestigiis revertatur homo ad Deum quibus aversus est. Ut quia per amorem pulchritudinis creaturae a Creatoris forma se abstulit, rursum per creaturae decorem ad Creatoris pulchritudinem revertatur. Quibusdam gradibus intelligentiae per creaturam progreditur homo ad intelligendum Deum creatorem, id est, ab insensibilibus surgens ad sensibilia, et a sensibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi quoq cũ uiuerent desepeliendis uel etiã trans ferendis sius
corporib filus mandauer̃. Et tobi sepeliendo mortuos dm̃ ꝓ¬
meruisse testante angło comm̃dat᷑. Ipse quoq: dñs die tertia
resurrecturus religiosȩ mulieris bonũ opus p̃dicat p̃dican¬
dũ que cõm̃dat qđ unguentũ p̃ciosũ suꝑ m̃bra eius effuderit
adq hocad eũ sepeliendũ fecerit. Et laudabilit̃ cõmemorant᷑ in
euangło qui corpus eius decruce acceptũ diligent̃ adq honorifice
tegendũ sepeluesidũq curarunt. Uerũ istȩ auctoritates ñ hoc
admonent quo insit illis cadauerib sensus. sed addĩ ꝓuidentiã
cuplacent & iã talia pietatis officia corpora quoq: mortuoꝵ
ꝑtinere significant ꝓpt̃ fidem resurrectionis astruendam VTRU

Expanded text:
ipsique cum uiuerent de sepeliendis uel etiam transferendis suis ipsique cum uiuerent de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt, et Tobias sepeliendo mortuos Deum promeruisse teste angelo commendatur. Ipse quoque Dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat, quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit adque hoc ad eum sepeliendum fecerit. Et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter adque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. Verum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad Dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant p
Abbreviated transcription (Latin):
uaet curatio funeris & conditio sepulturȩ seu pompa exsequiarũ
magis sure uiuorũ solatia quã subsidia mortuorũ ñ tam̃ contep¬
nenda & habiciendas corpora de functorũ maxime iustorum
adi fideliũ quib tãquã organis & uasis ad om̃ia bona opera sc̃ȩ
uiuseit spi. Sieñi paterna uestis & anulus acsiquid huius modi in
tantũ carusest posteris in quantũ erga parentes maior affectus est.
quanto magis nullo modo ipsa sꝑnenda sunt corpora quȩ utiq multo
pinde corporihumano quic quid inpendit᷑. ñ est p̃sidiũ salutis sed
cũ ille inde recesserit qui gerebat. Et sihȩc fatiunt qui carnis
resurrectionẽ non credunt. quanto magis debent facere qui
credunt ut corpore mortuo sed tam̃ resurrecturo & ȩternita¬
te mansuro inpensũ eius modi officiũ : fit etiã quod ammodo
eiusdẽ fidei testimoniũ. Nam & antiquorũ ustorũ funera offi
ciosa pietate curata s. & ex equiȩ celebratȩ. & sepultura p̃iusa.

Expanded text:
et curatio funeris et conditio sepulturae seu pompa exsequiarum, magis sint vivorum solatia, quam subsidia mortuorum; non tamen contemnenda nec abjicienda sunt corpora defunctorum, maximeque justorum atque fidelium, quibus tanquiritus. Si enim paterna vestis et annulus, ac si quid hujusmodi, in tantum posteris charus est, in quantum erga parentes major affectus est; quanto magis nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique tanto i autem humando quidquid impenditur, non est praesidium salutis, sed curam gerat, cum ille inde recesserit qui gerebat. et si haec faciunt qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut corpori mortuo, sed tamen resurrecturo et in aeternitate mansuro impensum huius modi officium sit etiam quodam modo eiusdem fidei testimonium? quod uero ciosa pietate curata sunt et exsequiae celebratae et sepultura prouisa,