comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na om̃ibus uideatur: tñ difficilius ab incipientibus
ꝙͣ ipsius castitatis ꝑfectio possidetur:. Nam cum eis uel par¬
ticula puritatis arriserit: continuo in conscientiȩ suȩ se
crecis elatione qͣdã subtilit᷑ illabente. sibimet blandiunt᷑.
credentesq eam se diligentiȩ suȩ studio consecutos. necẽẽ
est suꝑno illo pͣsidio paululũ denudati. tandiu illis qͣs di¬
uina uirtus extinxerat passionibus opprimantur. quan¬
diu experientia docente cognoscãt se uirib atq induistͥa
sua puritatis bonum optinere non posse:. Et ut dispu¬
tationem nram de fine plenissimȩ castitatis longa lugu¬
bratione confectã breuiter condudamus. in unu omĩa qͦ
copiose sparsimꝙ digesta sunt colligẽtes: hec est consũ ma¬
tio castitatis. ut uigilante̾ monachum. oblectatio libidi-¬
nis nulla ꝑstringat: ut qͥescentẽ sõmorum nͨ fallat illu¬
siõ sed cum dormienti tantum ꝑ sopitȩ mentis incuriam

Expanded text:
na omnibus videatur, tamen tam difficile ab incipientibus na omnibus videatur, tamen tam difficile ab incipientibus quam ipsius castitatis perfectio possidetur. Nam cum eis vel particula puritatis arriserit, cocretis elatione quadam subtiliter inlabente sibimet blandiuntur, credentesque eam se diligentiae suae studio consecutos necesse est ut superno illo praesidio paululum denudati tamdiu illis quas diuina uirtus extinxerat passionibus opprimantur, quamdiu experientia docente cognoscant se uiribus atque industria sua puritatis bonum obtinere non posse. et ut disputationem nostram de fine plenissimae castitatis longa lucubratione confectam breuiter concludamus in unum omnia quae copiose sparsimque digesta sunt colligentes, haec est consummatio castitatis, ut uigilantem monachum oblectatio libidinis nulla perstringat, ut quiescentem somniorum non fallat inlusio, sed cum dormienti tantum per sopitae mentis incuriam
Abbreviated transcription (Latin):
fectione contentus: & aquȩ sacietate subtͣcta. qͥetem
somnii trium siue ut alii statuerut qͣtuor horarum
spacio terminarit: nec tnͣ laboꝵ aut continentiȩ huiꝰ
merito. sed miseratiõe dñĩ eam se crediderit adepturum
quia sine hac fide. uana est om̃is humani laboris intẽtio.
non amplius quã sex mensib ꝑfectionem istius ĩ possibilẽ
sibi ẽẽ cognoscit. Euidens tñ est iam ꝓximȩ puritatis
indicium: inciꝑe eam de ꝓpͥi laboris industria nͨ sꝑare:.
Si enim uiͦ uersiculi illiꝰ unus qͥsq in ueritate conceꝑit. nisi
dñs edificauerit domũ in uanũ laborant qͥ edificant eã.
seqͥt᷑ ut nec de puritatis suȩ meritis extollat ĩtelligens
eam se non solũ sua diligentia sed dñi miscdia consecu¬
tum: nec contͣ alios inmiti rigore moueat᷑. sciens humanã
De fine ac remedio castitatie
uictoria singularis est. de merito conatͤ
sui remedium non sꝑare:. Que fides licet facilis ac pla¬

Expanded text:
fectione contentus, et aquae satietate subtracta quietem somni trium sine at alii statuerunt quattuor horarum spatio terminarit, nec tamen laborum aut continentiae huius merito, sed miseratione domini eam se crediderit adepturum, quia sine hac fide uana eet omnis humani laboris intentio, non amplius quam sex mensibus perfectionem istius inpossibilem sibi non esse cognoscet. euidens tamen est iam proximae puritatis indicium incipere cum de proprii laboris industria non sperare. si enim mm uersiculi illius unusquisque ia ueritate coDominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam , sequitur ut nec de puritatis suae meritis extollatur, intelligens eam se non sua diligentia, sed Domini misericordia consecutum; nec contra alios immiti rigore moveatur, sciens humanam De fine ac remedio acquirendaevictoria singularis est, de merito conatus sui remedium non sperare: quae fides licet facilis ac pla
Abbreviated transcription (Latin):
quod utinam nesciremus. non nullos fr̃m eẽ
tante obstinationis atq duritiȩ: ut cũ uel
suos aduersus frẽm. uel frĩs aduersus se sen¬
serint animos excitatos. ad dissimulandam mͣtis suȩ tͥsti¬
ciam q̃ ex indignatione alterutre cõmotionis exorta est. se¬
cedentes ab eis quos huimili satisfactione atq colloquio
lenire debuerant. aliquos psalmoꝵ incipiant decantare uer¬
siculos: Qui dum conceptam corde amaritudinẽ delinire
se putant. insultando augent quod statim extinguere po-
tuerũt. si magis anxii atq humiles eẽ uoluissent: ut opor¬
tuna compunctio &e ipsoꝵ cordibus mederetur. & fr̃m aĩos
deliniret: Nam illo utiq modo pusillanimitatis ĩmo suꝑbie
sue uitium palpant: &e nictͥunt potius ꝙͣ. extirpant fõmitem
uitioꝵ: anĩce illius p̃ceptionis ĩmemores. qui ait: Qui irascit᷑
fr̃i suo: reus erit iudicio: Et si recordatꝰ fueris. quod fr̾ tuus
ht̃ aliquid aduersum te: relinque ibi munus tuum ante

Expanded text:
quod utinam nesciremus! nonnullos fratrum tantae esse obstinationis atque duritiae, ut cum uel suos aduersus fratrem uel fratris aduersum se senserint animos excitatos, ad dissimulandam mentis suae tristitiam, quae ex indignatione alterutrae conmotionis exorta est, secedentes ab eis, quos humili satisfactione atque conloquio lenire debuerant, aliquos psalmorum incipiant decantare uersiculos. qui dum conceptam corde amaritudinem delenire se putant, insultando augent quod statim extituerunt si magis anxii atque humiles esse voluissent, ut opportuna compunctio et ipsorum cordibus mederetur, et fratrum animos deliniret. Nam illo utique modo pusillanimitatis, immo superbiae suae vitium palpant, et nutriunt potius quam exstirpant fomitem jurgiorum, Dominicae illius praeceptionis immemores, qua ait: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio : Et, Si recordatus fueris quod frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi munus tuum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis ꝑseuerantia teneat᷑. sed ita ut captiuitatẽ libertas
addicta non sentiat: Sic enim uniuersitatis ads oĩa ĩ õĩb
credendus est oꝑari: ut incitet. ꝓtegat. atq confirmet: non
ut auferat quam semel ipse concessit arbitͥ libertatẽ. Siqͥd
sane uersutius humana argum̃tatione ac ratione collectũ.
huiᷤsensui uidetur obsistere: uitandũ magͦ est. quã ad destruc¬
tionem fidei ꝓuocandum:. Non enim fidẽ ex indellectu sed
intellectum meremur ex fide: sicut scriptum est: Nisi credide¬
ritis. non intelligetis:. Quia quẽadinodũ & ds oĩa oꝑatur ĩ
nobis. & totum libero ascribat᷑ arbitͥo cui dicit᷑ si uolueritis
num humano sensu ac ratione non potest comprehendi:
Hoc nos beatissimꝰ cheremõ cõfirmatos cibo: laborem fecit tãti
IdIn eris ioii SenTi re÷ Explicit¬

Expanded text:
uirtutis perseuerantia teneatur, sed ita ut captiuitatem libertas uirtutis perseuerantia teneatur, sed ita ut captiuitatem libertas addicta non sentiat. sic enim uniuersitatis deus omnia in omnibus credendus est operari, 30 ut incitet, protegat atque confirmet, non ut auferat quam semel ipse concessit arbitrii libertatem. si quid sane uersutius humana argumentatione ac ratione collectum huic sensui uidetur obsistere, uitandum magis est quam ad destructionem fidei prouocandum non enim fidem ez intellectu, sed intellectum meremur ez fide, sicut scriptum est: nisi credideritis, non intellegitis, quia, quemadmodum et deus omnia operetur in nobis et totum libero adscribanum humano sensu ac ratione non potest conprehendi. Hoc nos beatus Chaeremon confirmatos cibo laborem fecit tam inuii itineris non sentire. XII
Abbreviated transcription (Latin):
tib nec ꝑseuerant᷑ inuitis nobis a diuinitate concediꝰ & sũ¬
mam salutis nr̃ȩ non oꝑum nr̃oꝵ merito sed celesti gr̃ȩ depu¬
tandum: ita dñi ipsius uͭosuntatib edocemur:. Et recordamini¬
inquit uiarum ur̃arum. & om̃ium scelerũ ur̃oꝵ quib pollu.¬
ti estis in eis. & displicebitis uobis in conspectu ur̃o in om̃ibus
malitiis ur̃is qͣs fecistis: & scietis quia ego dñs cum benefecero
definit᷑ qui ꝑfectionem cordis non inani disputatione uerboꝵ
sed re atq opere didicerũt: diuini esse miineris. pͥmũ. ut accẽ¬
datur unusquisq ad desiderandum omne qͦd bonũ est: sed
ita ut in alterutͣm partem plenum sit liberȩ uoluntatis arbi¬
tͥum: Itemsetiam scđ̃m diuinȩ esse gr̃ȩ ut effici ualeant exer¬
citia predicta uirtutũ: sed ita ut possibilitas non extinguat᷑
arbitrii:. Tercium qͦ ad dĩ munera pertinere: ut acquisitȩ

Expanded text:
tibus nee peraeaenmter inuitis nobis  dioinitate concedi et sutibus nee peraeaenmter inuitis nobis  dioinitate concedi et sumam salutis nostrae non operum nostrorum merito, sed caelesti gratiae deputandam ita domini ipsius uocibus edocemur: et recordabimini uiarum uestrarum, et omnium scelerum uestrorum, quibus polluti estis in eis: et displicebitis uobis in conspectu uestro in omnibus malitiis uestris, quas fecistis. et scietis quia ego dominus, cum bene fecero definitur, qui perfectionem cordis non inani disputatione uerborum, sed xe atque opere didicerunt, diuini esse muneris primum ut accendatur unusquisque ad desiderandum omne quod bonum est, sed ita ut in alterutram partem plenum sit liberae uoluntatis arbitrium: itemque etiam secundum diuinae esse gratiae ut effici ualeant exercitia praedicta uirtutum, sed ita ut possibilitas non extinguatur arbitrii: tertium quoque ad dei munera pertinere ut adquisitae
Abbreviated transcription (Latin):
euidenti ratione colligitur ab his qui non loqͣ¬
cibus uerbis sed experientia duce. uel magni¬
tudinem gr̃e uel modulũ humani metiu̾t᷑
cursus. neq fortib p᷑lium. nec sapientib panis. nec prudenti¬
b diuitiȩ. nec scientib grͣa. sed operat᷑ hec omĩa unus atq
tis dm̃ uelut piissimũ patrẽ benignissimũ q medicum. scd̃m
apłm indifferent᷑ omĩa in oĩb operarr & nunc qͥdẽ salutis ĩspi
rare pͥncipia. & inserere unicuiq bonȩ uoluntatis ardorem.:
Nunc uero ipsius operationis effectum & consũmationẽ donare
uirtutũ. & nunc a ruia iam proxina lapsũq p̾cipiti &e in-
uitos & inscios reuocare: nunc aut̃ occasiones & oportunita¬
tes salutis ingerere: ac pcipites uiolentͦ sq conatus aletalibꝰ
dispositionib inbibere:. Et alios quidẽ uolentes currẽtes¬
q suscipere. alios uero nolentes renitentes q ꝑtrahere. &
ad bonam cogere uoluntatem: Totum uero ñ sẽꝑ resiste᷑¬

Expanded text:
euidenti ratione colligitur ab his qui non loquacibus uerbis, sed experientia duce uel magnitudinem gratiae uel modulum humani metiuntur s, nec fortibus proelium, nec sapientibus panis, nec prudentibus diuitiae, nec scientibus gratia, sed operatur haec omnia unus atque tis Deum, velut piissimum patrem, benignissimumque medicum, secundum Apostolum indifferenter omnia in omnibus operari, et nunc quidem salurare principia et inserere unicuique boac uoluntates ardorem, nunc uero ipsius operationis effectum et consummationem donare uirtutum: et nunc a ruina. iam proxima lapsuque praecipiti etiam inuitos et inscios reuocare, nunc autem occasiones et oportunitates salutis ingerere ac praecipites uiolentosque conatus a letalibus dispositionibus inr hibere: et alios quidem uolentes currentesque suscipere, alios uero nolentes resistentesque pertrahere et ad benas cogere uoluntatem. totum. uero non semper resisten
Abbreviated transcription (Latin):
iustificari. & alii ꝑueritatis assertionẽ. peccatũ ꝑpetuę
mortis incurrere:. Ad quẽ finẽ. etiã iacob patriarcha
respiciens. hyspidam fraterni corporis speciem obuolu¬
tione pellium simulare ñ timuit: & instiganti ad hoc
m.nidacium matri laudabiliter acquieuit: Uidebat N.
ex hoc maiora sibi lucra benedictionis atq iustitiȩ. quã
ꝑsimplicitatis obseruantiã conferenda: Non eñi dubi¬
tabat. mendacii huiꝰ maculam. inundatione paterne
benedictionis ꝓtinus abluendam. & uelut nubeculã
quandã flatus sp̃s sc̃i uelocit᷑ absumendam: atq uberi
ferenda.

Expanded text:
justificari, et alii per veritatis assertionem peccatum perpetuae justificari, et alii per veritatis assertionem peccatum perpetuae mortis incurrere. Ad quem finem etiam Jacob patriarcha respiciens, hispidam fraterni corporis speciem obvolutione pellium simulare non timuit, et instiganti ad hoc mendacium matri laudabiliter acquievit. Videbat enim ex hoc majora sibi lucra benedictionis atque justitiae quam per simplicitatis observantiam conferenda; non enim dubitabat mendacii hujus maculam inundatione paternae benedictionis protinus abluendam, et velut nubeculam quamdam flatu Spiritus sancti velociter absumendam, atque uberionferenda.
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis inciimbit. omni cautione mendacium uelut
mortiferũ deuitandũ ẽ: quẽaomodũ de ellebori di¬
ximus potu. quod salubre ẽ quidẽ. situm demũ su-¬
matur. cum ineuitabis atq mortifera ĩminet egritudo:
Si uero integra & imꝑturbata corporis santate sumat᷑:
statim ad preoccupanda uitalia uis ꝑniciosa ꝑtendit:
hoc remedio potuisset euadere. nec iste adbenedictio¬
nem pͥmogeniti ꝑuenire: Non enĩ d̃s̃ uerboꝵ tantũ
actuuimq nr̃oꝵ discusor & iuder. s etiã ꝓposite destina¬
tionis inspector ẽ: Qui siquid causa salutis eternȩ. ac
diuine contemplationis intuitu. ab unoquoq uł factũ
cum: cam & si hominib dursĩ atq incongruum eẽ
uideatur. ille tam̃ intimã cordis inspiciens pietadem.
ñ uerborũ sonũ s uocũ diuidicat uoluntatis: quia fi¬
nis oꝑis. & affectus considerandꝰ ẽ ꝑpetrantis: Quo po¬
cuerunt quidam ut supra dictũ est. etiã ꝑmendaciũ

Expanded text:
sitatis incumbit, omni cautione mendacium velut sitatis incumbit, omni cautione mendacium velut mortiferum devitandum est: quemadmodum de ellebori diximus potu, quod salubre est quidem si tunc demum sumatur cum inevitabilis atque mortifera imminet aegritudo; sin vero integra et imperturbata corporis sanitate sumatur, statim ad praeoccupanda vitalia vis perniciosa pertendit. hoc remedio potuisset evadere, nec iste ad benedictionem primogeniti pervenire. Non enim Deus verborum tantum actuumque nostrorum discussor et judex, sed etiam propositi ac destinationis inspector est. Qui si aliquid causa salutis aeternae ac divinae contemplationis intuitu ab unoquoque vel factum um, tametsi hominibus durum atque iniquum esse videatur, ille tamen intimam cordis inspiciens pietatem, non verborum sonum, sed votum dijudicat voluntatis, quia finis operis et affectus considerandus est perpetrantis, quo potuerunt quidam, ut supra dictum est, etiam per mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
ellebori: Quod si ĩminente exitiali morbo sumptũ fue¬
rit. sit salubre. ceterũ absq sũmi discriminis necessitate
exploratores maluit occultare quam ꝓdere. amisceri
popło di ȩterna benedictione ꝓmeruit: Que si uerita¬
tem loqui. aut saluti ciuium cõsulere maluisset: nulli
dubiũ. qd nec imnunentẽ cũ uniu̾sa domo sua fugis¬
set interitum. nec auctorib dñicȩ natiuitatis inserca.
& patriarcharũ annumerata catalago. ꝑsuccessionem
suȩ ꝓlis. edere meruisset omniũ saluatorẽ: Deniq da¬
lila que utilitati ciuiũ consulens. exploratam ꝓdidit
ueritatem: ꝑpetuȩ ꝑditionis uicissitudinẽ consecuta.
solam criminis sui cunctis memoriã dereliquit:
Oxando ergo graue aliquid imminet de ueritatis con¬
fessione discrimen. tunc mendacioꝵ sunt recipienda
ꝑfiigia: ita tam̃ ut reatu bumilis c̃scientie salubrit
mordeamur: Ubi aũt nulla conditio sũme neces¬

Expanded text:
ellebori; Quod si imminente exitiali morbo sumptum fueellebori; Quod si imminente exitiali morbo sumptum fuerit, fit salubre, caeterum absque summi discriminis necessitate exploratores maluit occultare quam prodere, admisceri populo Dei aeterna benedictione promeruit. Quae si veritatem loqui, aut saluti civium consulere maluisset, nulli dubium quod nec imminentem cum universa domo sua fugisset interitum, nec auctoribus Dominicae Nativitatis inserta, et in patriarcharum annumerata catalogo, per successionem suae prolis edere meruisset omnium Salvatorem. Denique Dalila , quae utilitati civium consulens, exploratam prodidit veritatem, perpetuae perditionis vicissitudinem consecuta, solam criminis sui cunctis memoriam dereliquit. Quando igitur grave aliquod imminet de veritatis confessione discrimen, tunc mendaciorum sunt recipienda perfugia, ita tamen ut reatu humilis conscientiae salubriter mordeamur. Ubi autem nulla conditio summae neces
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ prauitas animat᷑. uł uideoꝵ infidelitã obdurat᷑.
uł tumor sapientie gentilis offenditur. s utiq &
pie credenda. & ĩmobiliter sunt tenenda. ac scdm ue¬
ritatis regulã predicanda Et itcirco. ñ debemꝰ aliene
quas cõmemnorant abdicare. ne dum infirmitati eoꝵ ẽ¬
descendescendere nos credimus debere. non solum m̃da¬
cii. uerum etiam sacralegii crimine polluam᷑. s quẽam¬
modũ diximus. oportet nos ea. & scd̃m historiã confi¬
teri. & quẽammodũ pie gesta st̃ explanare: Ceterũ. his
qui praue positi sunt. ñ ex hoc mentiendi aditus obstrũ¬
itur: si earũ rerũ quas uł ꝓlaturi sumus uł ꝓtulimꝰ
ueritatẽ. aut penitus ab negare. aut extenuare allegori¬
cis interpretationib laboremus: Quid eñi illis hoꝵ testi¬
monioꝵ nocebit auctoritas. quib etiã sola corruptio
uoluntatis sufficiat ad peccandũ: Itaq taliter de men¬
dacio sentiendũ. atq ita eo utendũ ẽ: quasi nature sit¬

Expanded text:
ticorum prauitas animatur uel Iudaeorum infidelitas obduratur uel tumor sapientiae gentilis offenditur, sed utique et pie credenda et inmobiliter sunt tenenda et secundum ueritatis regulam praedicanda. et idcirco non debemus alienae a conmemorat abdicare, ne, dum infirmitati eorum condescendere debere nos credimus, non solum mendacii, uerum etiam sacrilegii crimine pollaamur: sed quemadmodum diximus oportet nos ea et secundum historiam confiteri et quemadmodum pie gesta sint explanare. ceterum his qui prani propositi sunt non ex hoc mentiendi aditus obstruetur, si earum remm quas uel prolaturi sumus uel protulimus ueritatem aut penitus abnegare aut extenuare allegoricis interpretationibus laboremus. quid enim illis horum testimoniorum nocebit auctoritas, quibus etiam sola corruptio uoluntatis sufficit ad peccandum? Itaque taliter de mendacio sentiendum atq
Abbreviated transcription (Latin):
matum flagris castigaremur a dño. ut uł sic com¬
puncti. ad remedia nr̃oꝵ uulnerum recurramus.
ne digni presentis seculi breuissima correptione ñ
habitiꝰ infuturo simul cũ huius mundi peccatorib
comdempemͣ: Quod etiam in leuitico euidenti de nun¬
tiatione precipitur: Omnis mundus manduca
bit carnes. & anima quecũq cõmederit de carnib
sacrificii salutaris qd̃ ẽ dñi inqua ẽ iminunditia.
ꝑibit coram dño In deuteronomio quoq abspũalib
castris ĩmundus similiter mistice segregatur. Si
quis inquit inter uos homo. qui nocturno pollutꝰ
sit sompnio. egrediatur excastra. & non reuertet᷑ priuqͣ¬

Expanded text:
itatum flagris castigaremur a domino, ut uel sic conitatum flagris castigaremur a domino, ut uel sic conpuncti ad remedia nostrorum uulnerum reourramus, ne digni praesentis saeculi breuissima correptione non habiti in futuro simul cum huius mundi peccatoribus condemnemur. quod etiam in Leuitico euidenti denuntiatione praecipitur: omnis bit carnes. et anima quaecumque comederit de carnibus sacrificii salutaris quod est domini, in qua est inmunditia, peribit coram domino. in Deuteronomio quoque a spiritalibus castris inmundus similiter mystice segregatur: si quis, inquit, inter nos homo, qui nocturno pollutus sit somnio, egredietur extra castra, et non reuertetur, priu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ manducat panẽ & bibit calicem dñi indigne.
iudiciũ sibi manducat & bibit. non discernens corpus
dñi. id est nequaquã illum celestẽ cibum a cõmiiniũ
escarũ uilitate secernens. nec talem ẽẽ duudicat: quẽ
non nisi pura liceat mente uł carne presumere: Deuiq
infert. d̾o inter uos multi infrmi & imbecilles. & dor¬
cipaliter dicens presumptione generari: Multi eñĩ
fide. & inbecilles sunt mente. passionũ scilicet lan¬
guorib inuoluti. & dormiunt sompno peccati. ab hoc
sopore letali. nequaquã sollicitudine resurgentes: De¬
inde sequitur:. Quod si nos metipsos iudicaremus.
non utiq iudicarem᷑: Hoc ẽ. si nos metipsos ꝑceptione
sacramentoꝵ quodienscũq peccati uulnere premim᷑
iudicaremus inolignos. impenderemus utiq studiũ.
ut ꝑpenitudinis emendationem ad ea digne possemꝰ
accedere. ⁊ non canquã indigni seuerissimis infir.¬

Expanded text:
Qui enim manducat et bibit indigne, Qui enim manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit non discernens corpus Domini: id est, nequaquam illum coelestem cibum a communium escarum vilitate secernens, nec talem esse dijudicans, quem non nisi pura liceat mente vel carne praesumere. Denique infert: Ideo inter vos multi infirmi et imbecilles, et dor ex hac specialiter dicens praesumptione generari. Multi enim qfide, et imbecilli sunt mente, passionum scilicet languoribus involuti, et dormiunt somno peccati, ab hoc sopore lethali nequaquam salutari sollicitudine resurgentes. Deinde sequitur: Quod si nosmetipsos dijudicaremus, non utique iudicaremur: hoc est si nosmet ipsos perceptione sacramentorum, quotienscumque peccati uulnere praeuenimur, iudicaremus indignos, inpenderemus utique studium, ut per paenitudinis emendationem ad eam digne possemus accedere, et non tamquam indigni seuerissimis infirm
Abbreviated transcription (Latin):
MNI QUIDEM industria quantũ in nob̾
ẽ studere debemus. ut unmaculatã castimo¬
niȩ puritatem. illo uł maxime dempore te
tarib ⁊ uigilantissima circumspectione precauendũ
ẽ. ne carnis integritas preͣdente cempore custodita:
inea precipuȩ inqua nos ad cõmunionẽ salutaris
conuiuii. preparamur nocte fraudetur: Uerum si
hostis ille nequissimus ut nob̃ celestis remedii sub¬
trahat medicinã custodie sopite mentis illiiserit. ita
dum taxat ut nullo reprehensibili interueniente pru¬
ritu. nullo oblectationis contaminet᷑ assensu. s ege̾
impunatione diaboli absq sensu uoluptatis elicitã.
& debemus. ad gram salutaris cibi confident accedere:
Sin uero nr̃o uitio fuerit egesta concretio: conuenientes
conscientiã nrãm. illud apłicum formidemus. qui man¬
ducauerit panem. & biberit calicem dm̃i indigne. reus
erit corporis & sangĩs dñi. ꝓbet aũt unusquisq seipsũ¬
honio. & sic manducet de pane illo. & de calice bibat:

Expanded text:
Omni quidem industria, quantum in nobis est, studere debemus, ut inmaculatam castimoniae puritatem illo uel maxime tempore tentaribus, et uigilantissima circumspectione praecauendum est, ne carnis integritas praecedente tempore custodita in ea praecipue in qua nos ad communionem salutaris conuiuii praeparamus nocte fraudetor. ueram si hostis ille nequissimus, ut nobis caelestis remedii subtrahat medicinam, custodiae sopitae mentis inluserit, ita dumtaxat, ut nullo reprehensibili interueniente pruritu, nullo oblectationis contaminetur adsensu, sed egeinpugnatione diaboli absque sensu uoluptatis elicitam aet debemus ad gratiam salutaris cibi confidenter accedere. sin uero nostro uitio haec fuerit egesta concretio, conuenientes conscientiam nostram illud apostolicum formidemus: qui manducauerit panem et biberit calicem domini indigne, reus erit corporis et sanguinis domini. probet autde calice bibat .
Abbreviated transcription (Latin):
UANTO magnificentior atq sublimior
incognite nobis sermo doctrinȩ iter ar¬
duum precelsissime renuntiationuis
aꝑuit: & quasi remota oculoꝵ nr̃oꝵ caligine conditum
cȩlo eius culmen ostendit: canto maiore desperationis
mole deprimimur:. Inmeusitatem siquidem eius cum¬
exiguitate nr̃arũ uirium metientes alibi: & abiectionem
cum infinita uirtutis ostense celsitudine conferentes: par¬
uitatem nr̃am non solum adilla non posse ꝓficere: uerum
etiam ab eo quod ẽ deficere posse sentimus: Nam ponde¬
ribus nimiȩ desꝑationis oppressi: quodãmodo de infimis
ad inferiora ꝓlabimur:. Unum ꝓinde ac singłare presi¬
diumn. medelam nr̃is pocest conferre uulnerib: ut de
fiue penitentiȩ. & maxime satisfactionis indicio aliqͥ
discamus: ut certi de remissione precedentium delictoꝵ:
possimus etiam ad conscendenda fastigia predicte ꝑ¬
fectionis animari:¬

Expanded text:
uanto magnificentior atque sublimior incognitae nobis sermo doctrinae iter arduum praecelsissimae renuntiationis aperuit et quasi remota oculorum nostrorum caligine conditum caelo eius culmen ostendit, tanto maiore desperationis mole deprimimur. inmeexiguitate virium nostrarum metientes, et nimiam abjectionem cum infinita virtutis ostensae celsitudine conferentes, pravitatem nostram non solum ad illam non posse proficere, verum etiam ab eo quod est deficere posse sentimus. Nam ponderibus nimiae desperationis oppressi, quodamad inferiora prolabimur. unum proinde ac singulare praesidium medellam nostris potest conferre uulneribus, ut de fine paenitentiae et maxime satisfactionis indicio aliqua discamus, ut certi de remissione praecedentium delictorum possimus etiam ad conscendenda fastigia praedictae perfectionis animari
Abbreviated transcription (Latin):
iugum dm̃i fecerimus: blaphemo iam sp̃m. uł de ip¬
sius iugi. uł de xp̃i qui illud imponit duritia atq
asꝑitateᷤ causamur. scd̃m illud: Insipientia uiri cor¬
rumpit uias eius: Dñm au̾t causautur corde suo:
Et scdm aggcũ ꝓpħam. Cum dixerimus quiaua
dñi non dirigit: congrue nobis respondetur a dño:
N unquid uia mea iñ dirigit: Nonne magis uiȩ urȩ
sunt praue: Et reuera. si comparare uolueris suane
olendem uirginitatis florem. & denerri¬
mam castimoniȩ puritatem. tetris acfe¬
tidis libidinũ uolutabris: quiedem securitatemq
monachoꝵ. ꝑiculis & erumpnis quib mundi ho
mines implicant᷑: pauꝑtatis nr̃e requiem. edacib
diuitum tristitiis ac ꝑuigilib curis. in quib non
auissimũ iugum xp̃i. onusq leuissimũ facillime
comꝓbabis.
centuplum in hoc mu̾do reꝓmittatuꝵ:

Expanded text:
iugum domini fecerimus, blasphemo iam spiritu uel de ipiugum domini fecerimus, blasphemo iam spiritu uel de ipsius iugi uel de Christi qui illud inponit duritia atque asperitate causamur secundum illud: insipientia uiri corrumpit uias eius, deum autem cansatur cordesuo, et secnndum Aggaeum prophetam cum dixerimus quia uia domini non dirigit, congrue nobis respondetur a domino: numquid uia mea non dirigit? nonne magis uiae uestrae sunt prauae? et re uera si conparare uolueris suaue olentem uirginitatis florem et tenerrimam castimoniae puritatem taetris ac faetidis libidinum umonachorum periculis et aerumnis quibus mundi hujus homines implicantur, paupertatis nostrae requiem edacibus divitum tristitiis ac pervigilibus curis, in quibus nonavissimum jugum Christi onusque levissimum facillime comprobabis. centuplum in hoc mundo repromittatu
Abbreviated transcription (Latin):
se. ⁊ didicerint abeo quia mitis ẽ & humihis coroe:
iam quodãmodo terrenarũ passionum sarcinã depo¬
nentes. non laborem s requiem animab suis dño
prestante repericut: sic̃ ꝑbieremiã ꝓpham ipse tes¬
tatus ẽ dicens: State suꝑ uias. & uidete: Qinter¬
rogade de semitis antiquis que sit uia bona. & am¬
bulate in ea. & inuenietis refrigerium animab ur̃is:
Fiant nanq eis continuo praua indirectum: & asꝑã
nite ad me omnes qui laboratis. & oncrati estis. & ego
reficiam uos: depositis ponderib uitioꝵ. ea que se¬
cuntur intelligent. quia iugum meũ suaue. & onuᷤ
meum leue ẽ: Habet gͦ refrigerium uia dñi. si se¬
cundũ legem ipsius teneatur: sed nos sumus qui
dolores nobis atq tormenta durbulentis distensiomib
ꝓcuramus: dum malumus uias scłi huiꝰ prauas
atq ꝑuersas etiam sũmo discrimine ac difficultate
sectari: Cum sio hoc modo graue ac durum nobis

Expanded text:
se et didicerint ab eo quia mitis est et humilis corde, se et didicerint ab eo quia mitis est et humilis corde, iam quodammodo terrenarum passionum sarcinam deponentes non laborem, sed requiem animabus suis domino praestante repperient, sicut per Hieremiam prophetam ipse testatus est dicens: state super uias, et uidete, et interrogate de semitis antiquis, quae aituiabona, et ambulate in e a: et inuenietis refrigerium animabus uestris. fientnatnqueeis continuo praua in directum, et aspera nite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam nos depositis ponderibus uitiorum ea quae sequuntur intellegent: quia iugum meum suane est et onus meum leue est habet ergo refrigerium uia domini, si secundum legem ipsius teneatur. sed nos sumus qui dolores nobis atque tormenta turbulentis distentionibus procuramus, dum malumus uias saeculi huius prauas atque peruersas etiam cum summo discrimine ac difficultate sectari. cam uero hoc modo graue \' ac durum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
A IORA igitur nobis ꝑ colluctationem
temptationum laudis contulit premia be¬
nigna erga nos gr̃a saluatoris: quam si om¬
nen a nobis necessitatem certaminis ab-¬
stulisset. Est enim sublimioris prestantiorisq uir¬
tutis. ꝑ secutionib erumpnis ᷑ uallatum. manere
semꝑ inimobilem. & aduersum se seuientib cunc¬
tis. certum de presidio di atq intrepidum ꝑdura¬
re. humanisq incursib uelut armis inuicte uirtutis
accinctum. gloriosissime de patientia triumphare. &
ac quirere q̃uodammodo de infirmitate uircutem:
quia uirtus ininfirmitate ꝑficitur Ecce eñi dedi te
inquit dñs incolumpnã ferream. & inmurũ ereũ
suꝑ omnem cerram: regib uda. & prin¬
terry: Et bellabunt aduersum tȩ. & non preuale-¬
bunt: quia ego tecum sum. ut eruam te ait dñs:
E rgo scđm ueram dñi traditionem. uia dñi suaius
ac leius ẽ. licet dura ⁊ asꝑa sentiatur: Pie enini ac
fideliter seriuientes. cum tulerint iugum dñi suꝑ

Expanded text:
ajora igitur nobis per colluctationem tentationum, laudis contulit praemia, benigna erga nos gratia Salvatoris, quam si omnem a nobis necessitatem certaminis abstulisset. Etenim sublimioris praestantiorisque virtutis est, passionibus aerumnisque vallatum, manere semper immobilem, et, adversum se saevientibus cunctis, certum de praesidio Dei atque intrepidum perdurare; humanisque incursibus velut armis invictae virtutis accinctum gloriosissime de impatientia triumphare, et acquirere quodammodo de infirmitate virtutum, quia virtus in infirmitate perficitur . Ecce enim dedi te, inquit Dominus, in columnam ferream, et in murum aereum super omnem terram, regibus Juda, et printerrae. et bellabunt aduersum te, et non praeualebunt: quia ego tecum sum, ut eruam te, ait dominus. ergo secundum meram domini traditionem uia regia suauis ac leuis est, licet dura et aspera sentiatur. pie enim ac fideliter seruientes cum tulerint iugum domini super
Abbreviated transcription (Latin):
Ed Iam tempus ẽ: ut ꝓmisse disputa¬
donis ordinem ꝓsequamur: Igitun abbas
in nr̃a cellula uisitasset: uesꝑtina oratio
canta obseruantia caueretur. nequis penitus totis qͥn¬
quagessime dieb uł genua in oratione curuaret. uł usq
ad horam nonam ieunare presumeret: eoq diligentius
scrutabamur: quod nequaquam hoc tanta cautione

Expanded text:
ed jam tempus est ut promissae disputationis ordinem prosequamur. Igitur abbas in nostra cellula uisitasset, uespertina oratitanta obseruantia caueretur, ne quis penitus totis Quinquagensimae diebus uel genua in oratione curuaret uel usque ad horam nonam ieiunare praesumeret, eoque id diligentius scrutabamur, quod. neq
Abbreviated transcription (Latin):
& sustollã te suꝑ altitudinẽ terrȩ. & cibabo te suꝑ here¬
ditate iacob patris cui: Os eñi dñi locutum est: Here¬
mite uͦ ꝑfectio est. exutã mentẽ cunctis habere terrenis.
eamq quantũ humana imbeillitas sinit. unire cum
xp̃o: Quem uirũ hieremias ꝓpħa describens. beatus iur.
qui culerit iugum ab adolescentia sua. sedebit solitarius
& cacebit. quia leuauit se suꝑ se Ps almista quoq.
Similis factus sum pellicano solitudinis. uigilaui. & facꝰ¬
tus sum sic̃ passer solitarius intecto: Adhunc gͥ finẽ
quem unius cuiꝰq ꝓfessionis prediximus. nisi eoꝵ utq
ꝑuenerit. frustra & ille cenobii. & iste anachore seos
expetit disciplinã. neuter enĩ iurtutẽ suȩ ꝓfessionis
implebit:¬

Expanded text:
 sustollam te super altitudinem terrae, et cibabo te hereditate Iacob patris tui. os enim domini locutum est. heremitae uero perfectio est exutam mentem a cunctis habere terrenis eamque, quantum humana inbecillitas ualet, sic unire cum Christo. quem uirum Hieremias propheta describens beatus, inquit, uir qui tulit iugum ab adulescentia sua, sedebit solitarius et tacebit, quia leuauit super se. Similis factus sum pelicano solitudinis. Vigilavi et factus sum sicut passer solitarius in tecto . Ad hunc igitur finem quem uniuscujusque professionis esse praediximus, nisi eorum uterque pervenerit, frustra et ille coenobii et iste anachoreseos expetit disciplinam. Neuter enim virtutem suae professionis implevit
Abbreviated transcription (Latin):
cenobite ẽ. om̃s suas moraificare & crucifigere uolun
tates. ac scłm euangłice ꝑfectionis salutare mandatũ.
nicbil de crastino cogitare. quã p̃rorsus ꝑfectionem
a nemine nisi a cenobita impleri posse certissimũ est:
Quẽ uirũ esayaᷤᷤ ꝓpħa describens ita beatificat. atq collau¬
dat: Si auerteris a sabbato pedem cuũ. facere uolun¬
tatem tuã indie scõ meo. & glorificaberis eum dum
non facis uias tuas. & non inueniet᷑ uoluntas tua

Expanded text:
coenobiotae est omnes suas mortificare et crucifigere uolcoenobiotae est omnes suas mortificare et crucifigere uoltates, ac secundum evangelicae perfectionis salutare mandatum, nihil de crastino cogitare. . Eremitae a nemine nisi a coenobiota inpleri posse certissimum est. quem uirum Esaias propheta describens ita beatificat atque conlaudat: si auerteris a sabbato pedem tuum, facere uoluntatem tuam in die sancto meo, et glorificaueris eum dum non fac
Abbreviated transcription (Latin):
NUM ETINDẼOUE Hominẽ inutraq
ꝓfessione ꝑfectũ eẽ ñ posse absolute ꝓnun¬
tiare potuissem. nisi me paucoꝵ ammodũ
retardaret exemplũ: Magnum ẽ. inqualibet
siquidẽ earũ consũmatum quẽpiam repperiri. quanto
magis utruq ꝑficere. arduũ. acpene dixerim homini
impossibile ẽẽ ꝑspicuum est: Quod cam̃. si quandoq
ꝓuenerit. ñ statĩ ad generalem formulã referri potẽst.
Ion eñi potest inparte minima. id est. de considerationes
paucoꝵ. s exhiis quȩ multoꝵ immo omniũ subiacent
facultati. uniu̾salis ẽ regula ꝓponenda: Si qua gͦ raris¬
sime. atq a paucissimis obtinentur. ac possibilitatẽ cõ¬
munis urtutis excedunt. uelut supra condicionem
humane fragilitatis naturamq concessa. a preceptis
sunt generalib sequestranda. nec tam ꝓ exemplo. quã
ꝓmiraculo ꝓferenda: Quamobrẽ id qd inquiritis. scd̃m
mediocritatẽ sensus mei breuiter intimabo Finis qͥdẽ

Expanded text:
num eundemque hominem in utraque professione perfectum esse non posse absolute pronuntiare potuissem, nisi me paucorum admodum retardaret exemplum. magnum siquidem est in qualibet earum consummatum quempiam repperiri: quanto magis ad plenum utramque perficere arduum ac paene dixerim homini inpossibile esse perspicuum est. quod tamen si quandoque prouenerit, non statim ad generalem formulam referri potest. non enim a parte minima, id est de consideratione paucorum, sed ex his quae multorum, immo omnium subiacent facultati, uniuersalis est regula proponenda. si qua uero rarissime atque a paucissimis obtinentur ac possibilitatem communis uirtutis excedunt, uelut supra condicionem humanae fragilitatis naturamque concessa a praeceptis sunt generalibus sequestranda nec tam pro exemplo quam pro miraculo proferenda. quamobrem id quod inquiritis secundum mediocritatem sensus mei breuiter intimabo. finis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rus. centuplo tam̃ hec maior atq preclarior ẽ. Et
ut hoc euolentius crebra reppetͥtione reddatur. uro¬
rem antea inpossessione fragili desiderii possidebã
hanc eandem honore sc̃ificationis. & uera xp̃i dilecꝰ¬
tione possideo: Una ẽ mulier. s centuplũ creuit me¬
iugem patientiȩ lenitatem: ꝓsollicitudins ac disten¬
ris libertatem: retributione minoꝵ affectuũ. cõmu¬
cationem centuplam ꝑuidebis: Et si unius ciiꝰq ui¬
tii breui ac lubrice uoluptati contrariarũ uirtutũ
merita conferantur: centuplo hȩc esse meliora mul¬
tiplicata iocunditas approbabit: Centenarius eñ mi¬
merus. de sinistro tranfertur ad dexteram: Et licet
eadem insupputatione digitoꝵ figura teneri uideat᷑:
nimiũ tamen quantitatis magnitudine suꝑcrescit:
F iet em̃i. ut qui edi formam gerere uidebamur inleuã
ouis meritum translati consequamur addexteram: Nẽ
ad quantitatem earum quas ꝓ contempti mundialiũ

Expanded text:
rus, centuplo tamen haec maior atque praeclarior est. et rus, centuplo tamen haec maior atque praeclarior est. et ut hoc euidentius crebra repetitione reddatur: uxorem antea in lasciua passione desiderii possidebam, hanc eandem in honore sanctificationis et uera Christi dilectione possideo: una est mulier, sed centuplum creuit meiugem patientiae lenitatem, pro sollicitudinis ac distenris ubertatem, retributionem in horum affectuum commutatione centuplam peruidebis. et si uniuscuiusque uitii breui ac lubricae uoluptati contrariarum uirtutum merita conferantur, centuplo haec esse meliora multiplicata iucunditas adprobabit. centenarius enim numerus de sinistra transfertur ad dexteram, et licet eandem in supputatione digitorum figuram tenere uideatur, nimium tamen quantitatis magnitudine supercrescit. fiet enim ut qui haedi formam gerere uidebamur in laeua. ouis meritum translati consequamur ad dexteram. nunc ad quantitatem earum rerum, quas pro contemptu mundialium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria possidebit: ⁊ affectu atq uircute. ad imitationẽ
ueri illius filii ꝓclamabit: Omĩa que habet pater.
mea sunt: Nec iam cum pͣenali distentionis ac sol¬
licitudinis cura. s securus ac letus. uelut in ꝓpriis
ubiq succedit: audiens cotidie sibimet ab apło predica¬
ri: Omĩa eñĩ ur̃a sunt: siue mundus. siue presentia.
siue futura: Et asalonione: Fidles uiri: totus mun¬
dus diuitiaruͣ: Habes gͦ istam centupli retributionẽ:
inmagnitudine. meriti. & indiscretione. tam incom¬
parabilis qualitatis expressam: Neq eñi si ꝓ ęris aut
ferri. aut uilioris cuiusquã metalli certo pondere
tantiindem ponderis auri. quispiam reddidisset.
non etiam amplius restituisse quam centuplum ui¬
deretur: ita cum ꝓcontemptu uoluptatum & affrcꝰ¬
tuum terrenoꝵ. sp̃ale gaudiũ & pretiosissime cari¬
tatis iocundicas repensatur: etiam si ipse sit nume¬

Expanded text:
propria possidebit et adfectu atque uirtute ad imitationem propria possidebit et adfectu atque uirtute ad imitationem ueri illius filii proclamabit: omnia quae habet pater mea sunt, nec iam cum illa poenali distentionis ac sollicitudinis cura, sed securus ac laetus uelut in propriis ubique succedet, audiens cotidie sibimet ab apostolo praedicari: omnia enim uestra sunt, siue mundus, siue praesentia siue futura, et a Salomone: fidelis uiri totus mundus diuitiarum. habes ergo istam centupli retributionem in magnitudine meriti et in discretione tam inconparabilis qualitatis expressam. neque enim si pro aeris ant ferri aut uilioris cuiusquam metalli certo pondere tantundem ponderis sed auri quispiam reddidisset, non etiam amplius restituisse quam centuplum uideretur: ita cum pro contemptu uoluptatum et adfectuum terrenorum spiritale gaudium et pretiosissimae caritatis iucunditas repensatur, etiamsi ipse sit nume
Abbreviated transcription (Latin):
boni ac pii cum adoleuerint filii. ad parentum do¬
mib: nonniunquã ac substantiis excludunt᷑ Com¬
munio quoq consortii coniugalis: interdum etiã
honesta causa interueniente diuellitur: F ratrum
dirinũ facultatem: contentiosa diuisio: Monachi
soli. ꝑpetuam conuinctionis retinent unitatem. atq
indiscrete possident uniu̾sa: qui omnia sua ẽẽ que
fratrũ. omĩa fr̃m credunt eẽ que sua sunt: Si gͦ
istis quib carnalis caritas copulatur affectib dilec¬
tionis nr̃e gra conferatur: ꝓfecto centuplum hec
dulcioratti sublimior ẽ: Recipietur sane etiam de
continentia coniuigasi maior centuplo suauitas: ab
illa que eis inuicem ꝑ commixtionẽ sexuum prebe¬
batur Pro letitia quoq illa quã in unius agri ac
domus possessione. quis habuit: centuplo maiori
diuitiarũ gaudio ꝑfruetur: qui in adoptionem tran¬
siens filioꝵ dei. uniuersa que eterni sunt patris ut

Expanded text:
etiam boni ac pii cum adoleverint filii, a parentum doetiam boni ac pii cum adoleverint filii, a parentum domibus nonnumquam ac substantiis excluduntur, communio quoque consortii conhonesta causa interueniente diuellitur, fratrum dirimit facultatem contentiosa diuisio: monachi soli perpetuam coniunctionis retinent unitatem atque indiscrete possident uniuersa, qui omnia sua esse quae fratrum, omnia fratrum credunt esse quae sua sunt. si ergo istis quibus carnalis caritas copulatur affectibus dilectionis nostrae gratia conferatur, profecto centuplo haec dulcior atque sublimior est. recipietur sane etiam de continentia coniugali maior centuplo suauitas ab illa, quae eis inuicem per conmixtionem sexuum praebebatur. pro laetitia quoque illa, quam in unius agri ac domus possessione quis habuit, centuplo maiore diuitiarum gaudio perfruetur, qui in adoptionem transiens filiorum dei uniuersa quae aeterni sunt patris ot
Abbreviated transcription (Latin):
Ro Nos etiam illa retributio pre¬
mioꝵ. quam ꝑfȩcte renuntiantib in hac uita centuplũ
dñs reꝓmisit dicens. et omnis qui relinquerit domũ.
uł fr̃s. aut sorores. aut patrem. aut matrem. aut uxorẽ.
aut filios. aut agros ꝓpter nomen meum. centuplum
accipiet inpresenti. & uitã et̃nam possidebit: recte atq:
uerissime eodem sensu absq ulla fidei ꝑturbatione sũ¬
so intellectu hec in illo mille annoꝵ dempore carnalit̾
scĩs restituenda confirmant. Cum utiq illud seculum
quod post resurrectionẽ futurum dicunt: presens in-¬
telligi non posse fateantur: Muldo ergo credibilius.
atq consortib propositi sui qui ei sp̃uali gliitino col¬
ligantur: centuplo gratiorem etiam inhac uita reci¬
piet caritatem: Hanc siquidẽ quam inter parentes ac
filios atq germanos. coniuges uł ꝓpinquos. siue
societas copule. seu consanguinitatis necessitudo con¬
iungit: satis breuem ẽẽ constat ac fragilem: Deniq

Expanded text:
roinde etiam illa retributio praemiorum, qua perfecte renuntiantibus in hac vita centuplum Dominus repromisit, dicens: Et omnis qui reliquerit domum, vel fratres, aut sorores, aut patrem, aut matrem, aut uxorem, aut filios, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet in praesenti, et vitam aeternam possidebit . Recte atque verissime eodem sensu absque ulla fidei perturbatione suso intellectu, haec in illo mille annorum tempore carnaliter sanctis restituenda confirmant, cum utique illud saeculum, quod post resurrectionem futurum dicunt, praesens intelligi non posse fateantur. Multo ergo credibilius matque consortibus propositi sui, qui ei spiritali glutino colligantur, centuplo gratiorem etiam in hac vita recipere charitatem. Hanc siquidem quam inter parentes ac filios atque germanos, conjuges vel propinquos, sive societas copulae seu consanguinitatis necessitudo conjungit, satis brevem esse constat ac fragilem. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
sapientissimus contestat᷑. qui suauis & sine dolore ẽ. ine¬
gestate erit: Regnum et eñi celoꝵ. non desides. ñ remiᷤ¬
si: non delicati non tenerr. s uiolenti diripuint: Qui
gͦ hi uiolenti sunt. Nempe illi:. qui ñ aliis s anime
suȩ preclaram inferunt iuolentiam: Qui direptione
laudabili. omni se presentium rerũ uoluptate frau¬
dantes: uoce dñica egregii direptores ꝓnuntiantur:
& ꝑ huiꝰcemodi rapinam. regnũ celoꝵ uiolenter inua¬
laudabiles uolenti:. qui uim faciunt ꝑditioni suȩ¬
Pditio nr̃a ẽ. oblectatio uitȩ presentis: & ut expressuis¬
u dicam. excusatio desiderioꝵ uoluptatiuq nr̃arũ
qͥuas siquis ab anima. sua subtraxerit. Ac mortifica¬
anuerit: głosam ꝓfecto & ntilem ꝑditioni sue uim
facit abnegans dumm taxat ei iocundissimas uolup¬
tates: quas ꝓpb̃am sermo diuinus frequenten in eu-¬
sat dicens. Quia: mdieb ienimi urͣi. inuonitur no¬

Expanded text:
sapientissimus contestatur, qui suauis et sine dolore est in esapientissimus contestatur, qui suauis et sine dolore est in egestate erit. regnum enim caelorum non desides, non remissi, non delicati, non teneri, sed uiolenti diripiunt. qui ergo hi uiolenti sunt? nempe illi qui non aliis, sed animae suae praeclaram inferunt uiolentiam, qui direptione laudabili omni eam praesentium rerum uoluptate fraudantes uoce dominica egregii direptores pronuntiantur et per huiuscemodi rapinam regnum caelorum uiolenter inualaudabiles uiolenti, qui uim faciunt perditioni superditio nostra est oblectatio uitae praesentis et ut expressius dicam exsecutio desideriorum uoluntatumque nostrarum, quas si quis ab anima sua subtraxerit ac mortificauerit, gloriosam profecto et utilem perditioni suae uim facit, abnegans dumtaxat ei iucundissimas uoluntates, quas per prophetam sermo diuinus frequenter incusat dicens: quia in diebus ieiunii uestri inuenietur uo
Abbreviated transcription (Latin):
uosq fidelissimos. absq ullo sollicitudinis labõre con¬
quiritis: qui uos ut ꝓprĩos dominos suminis susci¬
punt: amplectuntur. fouent uenerantur officiis:
S hoc inquam scõ ministerio merito ac fidũcialiter
ꝑfruuntur: qui prius inseruitutem fraternitatis semet
ipsos suaq omĩa uoluntaria deuotione subdiderunt:
Rescipient enĩ scdm sententiã dñi libere: id quod ipsi alii
dependerunt: Quisquis aũt hec humilitate sincera ẽ¬
i. sortib suis antȩ non detulerit. quomͦ deferri sibi ab
aliis patienter ãdmittit. cum grauari se eoꝵ obsequiis
intelligat potius quam foueri: qui accipere fr̃m magiꝰ¬
uult quam reddere famulatum : Hȩc tam̃ omĩa. non
cum remissa securitate. nec cum merti oblectatione ꝑci¬
piet: s scdm uerbum dm̃i cum ꝑsecutionib. idest eum p̃s¬
suris scłi huiꝰ. ac sũmis langorib passionũ. quia sic̃ ille

Expanded text:
uosque fidelissimos absque ullo sollicitudinis labore conuosque fidelissimos absque ullo sollicitudinis labore conquiritis, qui uos ut proprios dominos summis suscipiunt, amplectuntur, fouent, uenerantur officiis. sed hoc, inquam, sancti ministerio merito ac fiducialiter rfruentur, qui prius in seruitutem fraternitatis semet ipsos suaque omnia uoluntaria deuotione subdiderint. recipient enim secundum sententiam domini libere id quod ipsi aliis dependerunt. quisquis autem haec humilitate sincera consortibus suis ante non detulerit, quomodo deferri sibi ab aliis patienter admittet, cam grauari se eorum obsequiis intellegat potius quam foueri, quia accipere fratrum mauult quam reddere famulatum? haec tamen omnia non cum remissa securitate nec cum inerti oblectatione percipiet, sed secundum uerbum domini cum persecutionibus, id est cum pressuris saeculi huius ac summis angoribus passionum, quia, sicut ille
Abbreviated transcription (Latin):
& agros. cum ꝑsecutionib. & infuturo scło uitam et̃nãẽ
Centuplam nanq frm̃ parentiimue recipiet quantita¬
lectionem suiceritatis transit: Pro uno scilicet tot in¬
cipiens habere patres ꝙ fr̃s: feruentiore ac prestan¬
tiore sibi affectatione deiunctos: Multiplicata etiã
domoꝵ atq agroꝵ põssessione ditabitur. quisq una
domo ꝓxpͣi dilectione deiecta: innuimera monasterioꝵ
habitacula canquã ꝓpria possidebit: inquacũq orbis
parte. uelut in sua domus uira succedens: Quomͦ it
non centuplum. & si dñi nr̃i sentendiȩ suꝑadiei aliqͥd
fas ẽ. plusquã centuplum recipit. qui decem uł ingi¬
ti scruoꝵ ministeria infida. & coactitia derelinquens.
tot ingenuoꝵ ac nobilium spontaneo fulcitur obsequio:
Quod ita esse: etiam ur̃is exꝑimentis. ꝓbare potuistis.¬
t qui singłis patrib matribq ac domib derolictis:
quamilibet mundi partem fueritis ingressi: p̾atrẽs.
D& matres. fr̃sq innumeros. domos quoq & agros. ser¬

Expanded text:
et agros cum persecutionibus, et in futuro saeculo uitam aeternam. centuplam namque fratrum parentumue recipiet quanti- _talectionem sincerissimam transit, pro uno scilicet tot incipiens habere patres fratresque, feruentiore ac praestantiore sibi affectione deuinctos. multiplicata etiam domorum atque agrorum possessione ditabitur, quisque una domo pro Christi dilectione reiecta innumera monasteriorum habitacula tamquam propria po?sidebit, in quacumque orbis parte uelut in suae domus iure succedens. quomodo enim non centuplum et si domini nostri sententiae superadici aliquid fas est plus quam centuplum recipit, qui decem uel uiginti seruorum ministeria infida et coacticia derelinquens tot ingenuorum ac nobilium spontaneo fulcitur obsequio? quod ita esse etiam uestris experimentis probare potuistis, qui singulis patribus matribusque ac domibus derelictis, quamlibet mundi partem fueritis ingressi, patres et matres fratresque innumeros, domos quoque et agros ser