comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis latus ueniens tocius nunã celle om̃i¬
um ꝙ fcm̃ interitum minabatur. Quã cum
uenientẽ desuꝑ uirsc̃s iudisset frequenti uoce
xp̃i nomẽ inuocans. extensa mox dextera sig¬
num ei cruicis imposuit. cam in ip̃o deuexi mõ¬
tis latere fixit. sicut reliosus uir laurenciꝰ per¬
hibet. et qr locus non fuerat quo inherere po¬
tuissz aspicitur. ita ut nũc usq in montem
c̃nentib casura pende̾ uideatur. Netius.
putamꝰ hic tam egregiꝰ uir ut post magist̾
discipulorũ fieret prius habuit magistrum.
regorius. Nequaqmͣ hic fuisse cuiꝰqmͣ dis¬
cipulum audiui. s lege non stringitur sancti
sĩr donũ. usus quid̃ recte ꝯuersationis est. ut
p̾esse non audeat qui sub esse non didiceritñ
obedienciã subiectis imperet quã p̾latis ñ no¬
uit exilere. S tam̃ st̃ ñ nulli qui ita ꝑ magi¬
sterium sp̃c intrinsecꝰ docent᷑ ut et si eis exteriꝰ
humani magisterii disciplina desit magistu

Expanded text:
tis latus veniens, totius ruinam cellae, omnitis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR. Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum? GREGOR. Nequaquam hunc fuisse cujusquam discipulum audivi, sed lege non constringitur sancti Spiritus donum. Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri
Abbreviated transcription (Latin):
repente in conuiuio aqua ad ministerium
defuit. cum situla lignea sicut illic mos ẽ
mancipiũ ad fontẽ prexit. Dum q hauri¬
ret aquam: piscis situlã intrauit. Reu̾¬
sumq mancipiũ ante ora discumbenciũ
piscẽ cũ aqua fudit. qui ad tocius diei ui¬
ctum potuiss honorato sufficẽt. Mirati
sunt om̃s totaq illa ꝑentum iuisio ces¬
sauit. Ceperũt namq in honorato uene¬
rari abstinenciã quã deridebant. sic q a d̾i
hoĩe inisionis detersit opprobria piscis de
monte. Qui cum magnis uirtutib cresce¬
ret a p̾dc̃o dño suo libertate donatꝰ est. atq
in eo loco qui fundis dicit᷑ monasteriũ cõ-¬
stiuxit. In quo ducentorũ fere monachorum
pat̾ extitit. ibi ꝙ uita illiꝰ circũquaq exanpla
eximie conu̾sationis dedit. ¶Nam quadã
die ex eo monte qui eius monasterio mex¬
celsum p̾minet in gentiꝰ saxi in montis la¬
tere molos erupta est. Que ꝑ deuerum mõ¬

Expanded text:
repente in convivio aqua ad ministerium repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, quae per devexum mon
Abbreviated transcription (Latin):
tatib sint comꝑta manifesto. Hex uero scre
te cupio. q in quibusdã sensum solummͦ in qͥb¬
dam uero et uerba cum sensu teneo. qr si de ꝑsoĩs
cnio usu prolata stilus scribentis non apertesꝰ¬
ciperet.
Eniorũ ualde uen̾abiliũ diclici relati¬
nie partibz uilla fuit in qua colonus eius
filiũ honoratum noĩe habuit qui ab ãnis
puerilib ad amorẽ celestis patrie per absti¬
nenciã exaisit. Cumq tam magna ⁊u̾sa¬
tione polleret. sese q iam ab occioso sermõe
quoq restring̾et multũ q ut p̾factus sũ
ꝑ abstinenciã carnẽ domaret. die quadam
parentes illius uicinis sius ꝯuiuiũ fecert
in quo ad uescenlum carnes ꝑate sũt. Qͣs
dum ille ad esum contĩgere pro abstinen¬
cie amore recusaret: cepert ei parentes eius
uride ac dit̾e. Comede. Nonquid piscem t̾¬
in hiis montib allaturi sum: Illo uero
in loco audi ͥ piscis consueuerat non uide¬
ri. S cum hiis sermonib honoratꝰ urideret᷑

Expanded text:
ta sint manifesto. Hoc vero scire te cupio, quia in quibusdam sensum solummodo, in quibusdam vero et verba cum sensu teneo; quia si de personis cano usu prolata stylus scribentis non apte susciperet. Seniorum valde venerabilium didici relatinii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consueverant, non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur,
Abbreviated transcription (Latin):
uum uianis ualde ꝑ¬
tib intendo maioꝵ fa¬
cta relinquo. ita ut
paulini miraculum
nolane urbis ep̃iqͥ
multos quorum me¬
mini uirtute ⁊ tempo¬
re p̾cessit memorie de fiuiffuisse uideatur. S ad
priora nũc redeo ea ꝙ quanta ualo breuitate
ꝑstungo. Sic̃ enim bonorum fr̃a innotescere
ii celebre nom̃ innotuit. eius ꝙq: opus ad mira¬
bile ad corum instiuenda studia tetenclit. Qͦ¬
rum me necesse fuit guandeuitati tam c̾te cre¬
dere. ac si ca que dicerenteir meis oculis nidis¬

Expanded text:
um vicinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere ri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidis
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis aũ in hac credulitate adhuc so¬
lilus non est. cebet procul dubio maiorũ
dc̃is fidem p̾bere. eisq iam ꝑ sp̃m sanctum
inuisibilum exꝑimentũ habentib credere.
Nam stultus est puer simatrẽ ideo estimat
de luce mentiri. quia ip̃e uel aliud quam te¬
nebras carceus agnouit. Petius. ¶a¬
cet ualde ꝙ dicis. s qui esse inuisibilia nõ

Expanded text:
Quisquis autem in hac credulitate adhuc soQuisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis fidem praebere, eisque jam per Spiritum sanctum invisibilium experimentum habentibus credere, quia et stultus est puer si matrem ideo aestimet de luce mentiri, quia ipse nihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibil
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ sicut ille saltem te p̾terito experi¬
mentũ tenent. Ac si enĩ prenans mulier
mittatur in carterẽ. ibiq puerum pariat
qui natus puer in carcerem nutriatur
⁊ crescat. cͥ si fortasse mat̾ que hunc ge¬
nuit solem ⁊ luuam stellas ⁊ montes.
⁊ campos uolantes aues. cureentes equos
nominet ille uero qui est in carc̾e natus ⁊
nutritus nich aliud quam tenebras carce¬
ris sciat ⁊ lhec quideᷤ esse aucliat. S quia ea
per expimentũ non nouit ueracit᷑ esse diffi¬
dat. ita in hac exilii sui cecitate nati hoĩes. dũ
esse suma ⁊ inuisibilia audiunt diffidunt
an uera sint. quia sola hec infua in quib
nati sunt inuisibilia noueuit. unde factũ
est ut ip̾̃e inuisibiliũ ⁊ inuisibiliũ creator ad
humani generis redemptionẽ unigenitus
teret. quatinus per eum uiuificati crederemꝰ.
quot aũ ergo h̃c sp̃m hereclitatis nr̃e pignꝰ
accepimꝰ. de uita inuisibili non dubitamꝰ.

Expanded text:
nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experinullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique pariat puerum, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae hunc genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. 373 Unde factum est ut ipse invisibilium et visibhumani generis redemptionem Unigenitus teret, quatenus per eum vivificati crederemus,quot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus, de vita invisibilium non dubitamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ostquam de para¬
disi gaulus culpa
erigente pulsus ẽ
pͥmus humani ge¬
neris parens. in hu
illa celestis patrie gaudia que prius contẽp¬
plabatur uidere non potuit. In paradiso qͥꝑ¬
pe homo assueuerat uerbis dei ꝑfiui. beato¬
rum angelorum spiritib cordis munli¬
cia ⁊ celsitudĩe uisionis interesse. S post¬
quam huc cecidit ab illo quo implebatur
mentis. lumĩe recessit. Et cuius uidelz car¬
ne nos ĩ huius exilii cecitate nati audiui¬
mus quidẽ esse celestem patriam audiui¬
mus eius ciues angelos dei. audiuimus
eoruidẽ angeloꝵ socios spiritus iustorũ.
ꝑfectorũ q. S camales quiq quia illa ĩ¬
nisibilia scire non ualent per exꝑimentũ
dubitant utiũ ne sit ꝙ oculis corporalib
non uident. Que nimirum dubietas p̾
mo parenti nr̃o esse non potuit. quia ex¬
clusus a paradisi gaudiis hoc ꝙ amiserat
qm̃ uiderat recolebat. Hii autẽ sentire uł
recolere audita non possunt. qui eorũ

Expanded text:
ostquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, in hujilla coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis munditia et celsitudine visionis interesse; sed posquam huc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit . Ex cujus videlicet carne nos in hujus exsilii caecitate nati, audivimus quidem coelestem esse patriam, audivimus ejus cives angelos Dei, audivimus eorumdem angelorum socios spiritus justorum et perfectorum. Sed carnales quique, quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas in primo parente nostro esse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
da sua genua mea pedes q colligauit.
Caput uero suũ in os meũ mitt̾es sp̃m
berar potuisset a dracone quẽ uiderat ex¬
pactatus non est. Qe ninur̾ constat quia
um hostem cui traditus fuerat innocu¬
it ⁊ non euasit. Petius. Noceri uelĩ
si post mortẽ ꝑuigatoriꝰ ignis esse. creden¬

Expanded text:
da sua mea genua pedesque colligavit, da sua mea genua pedesque colligavit, capuberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia um hostem cui traditus fuerat et innotuit et non evasit. PETR. Doceri vellem si post mortem purgatorius ignis esse creden
Abbreviated transcription (Latin):
expectat. Nam illi tetros sp̃e ante mortem ui¬
disse. ⁊ inlucias petisse quid profuit qui eas¬
dem inclucias quas peciit non accepitur. Est
eciam nũc apud nos athanasius isaurie
pb̃rqui in dieb suis ytonii rẽs terribilem
tur. Bonus quippe cernebatur morib atiꝑ
in om̃i sua actione compositus. S sicut
in fine res patuit longe alter qmͣ apparebat
fuit. Nam cum se ieiunare. cũ fratisb de¬
monstraret. ociulte manclucare consu¬
corporis suꝑueuiente molestia ad uite ex¬
trema ꝑductus est. Qui cũ esset in fine fra¬
tres ad se om̃s qui monascerio erant cõ¬
gregari fecit. At illi a tali ut putabant
uiromoriente magnũ quid hac delecta¬
bile se ab eo auclire crecliderunt. Quibz
ip̃e afflictus et tremens compulsus est. pro¬
dere cui hosti traditus cogebat᷑ exire. Namn
dixit. quando me uobiscum ieninare cre¬
debatis occulte come debam Et nũc ecce ad
deuorandũ draconi sũ traclitus que cau-¬

Expanded text:
exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem viexspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse et inducias petiisse quid profuit, qui easdem inducias quas petiit non accepit? Est etiam nunc apud nos Athanasius Isauriae presbyter, qui in diebus suis Iconii rem terribilem tur. Bonis quippe cernebatur moribus, atque in omni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apparebat fuit. Nam cum jejunare se cum fratribus demonstraret, occulte manducare consucorporis superveniente molestia, ad vitae extrema perductus est. Qui cum jam esset in fine, fratres ad se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me vobiscum credebatis jejunare, occulte comedebam, et ecce nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cau
Abbreviated transcription (Latin):
molestia ꝑcussit. Qui ad extremũ ueniens
eadẽ hora qua iam de corpore erat exiturus.
claustra se raperent. Cepit tremere. palescere.
sudare ⁊ magnis uocib inducias petere. fili
care dicens. Maxime c̾ re. Nũquio tibi aliqͥo
mali fecit. In fide tua me suscipe. Turbatus
mox maximꝰ affuit. lugens ac ꝑstrepens fa¬
nilia conuenit. Eos autẽ quos ip̃e insisten¬
tos sibi grauit tolerabat ip̃i qui aderant¬
malignos sp̃c uidere non poterant. sed eoꝵ
p̾senciam in confusione in pallore. ac tremo¬
re illius qui trahebat᷑ uidelant pauore autẽ
tetre corum ymaginis huc illucq uertebat᷑
In lectulo iacelat. in sinistro latere. aspectũ
eorũ ferre non poterat. uectebatur ad parietẽ
ibi aderant. Cumq constrictus nimis relaxa¬
ri se iam posse desperaret. cepit magnis uo
bitaculo sue carnis euulsus est. De quo ni¬
mir̾ constat quia pro nobis ista non pro se¬
uiderit uiderit ut eius iusio nobis proficiat
quos ad huc diuina paciencia langanimit̾

Expanded text:
s est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiucariquid feci, in fide tua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens ac perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat, ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam, in confusione, et pallore, ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum imaginis huc illucque vertebatur in lectulo; jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vobitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, 441 quos adhuc divina patientia longanimiter
Abbreviated transcription (Latin):
terredite quia conu̾ti paratus sum ⁊ sclarẽ
uitã funditus relinquere. Homo igitur si¬
to ad deum corde conuersus est. ⁊ postquam
mutatus mente diu est flagelł attutus. it̾¬
eius aĩa carne soluta est. At contra crisau¬
rius sicut probus ꝓpinquus illius cuius
iam suꝑius memoriã feci naiare consueu̾.
uir in hoc mundo ualde diues fuit. sed tm̃ ple¬
nus uiciis quantũ reb. Suꝑbia tumidꝰ. car
dis iebus auaricie facibus accenssus. S tot¬

Expanded text:
tercedite, quia converti paratus sum, et saecularem tercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo qui, sito corde ad Deum conversus est. Et postquam, mutatus mente, diu est flagellis attritus, tuejus anima carne soluta est. At contra Chrysaorius, sicut Probus propinquus illius, cujus jam superius memoriam feci, narrare consuevit, vir in hoc mundo valde idoneus fuit, sed tantum plenus vidis rebus alienis avaricię facibus succensus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut egressum illius orando protegerẽt. Iam
corpus eiꝰ ab extrema fuerat ꝑte p̾mortuũ.
in solo tantũmͦ pectore in talis ad hue caloꝵ
anhelabat. Cuncti aũ fĩes tanto ꝑ eo ceperũt
orare enixiꝰ: quantꝰ eum iam uidebant sub
celeritate discedere. Cum repente cepit eiusdẽ
re me non potest. Capud meũ in suo iam¬
ore absorbuit. date locũ ut non amplius.
cruciet mesz faciat qd̾ facturus est. Si ei ad
deuorandum datus sum qͣre p̃p nos moras
pacior. Tunc eis frẽs cepere dicere. Quid est
qd̾ loqueris frat̾. Signũ tibi sc̃e crucis ĩpri¬
me. Respondebat ille cũ magnis clamori¬
b dicens. uolo me signare sed non possum
quia squanus huius draconis p̾nior. Cũ¬
q hoc fratres audirent. prostrati in terram
cum lacrimis ceperunt pro ereptione illius
uehemencius orare. Et ecre subito cepit eger
go. Ecce draco qui me ad deuorandum ac-¬
ceperat. fugit or̃onib uris compulsus est.¬
stare non potuit Pro peccatis meis modo ĩ¬

Expanded text:
t. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem re me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior? Tunc fratres coeperunt ei dicere: Quid est quod loqueris, frater? Signum tibi sanctae crucis imprime. Respondebat ille cum magnis clamoribus, dicens: Volo me signare, sed non possum, quia squamis hujus draconis premor. Cumque hoc fratres audirent, prostrati in terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius orare. Et ecce subito melioratus cens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo in
Abbreviated transcription (Latin):
cienlum quoꝙ est. quia m̃ nũquã
anime ad huc in suis corporibus
põsite penale aliquid despiritalib uident.
qd̾ tamẽ quibusdã ad eclificationẽ suam
quibusdã uero contĩg̾e ad edificationem
audienciũ solet. Nam is de quo in omelus
corã ppło me nairasse iam menũ. inquietus
ualde. ẽ heodorus noĩe puerfuit qui in meũ¬
monasteriũ fiatrẽ suũ necessitate magis ꝙͣ
uoluntate secutus est. Cui nimium graue
erat. si quis prosalute sua loqueret᷑. Bona
est non solum facere sed enã audire non pote¬
rat. Nñqm se ad sancte ꝯu̾sationis habitum

Expanded text:
ciendum quoque est quia nonnunquam animae adhuc in suis corporibus positae poenale aliquid de spiritalibus vident, quod tamen quibusdam ad aedificationem suam, quibusdam vero contingere ad aedificationem audientium solet. Nam is de quo in Homiliis coram populo me narrasse jam memini, inquietus valde. Theodorus nomine, puer fuit, qui in monasterium meum, fratrem suum necessitate magis quam voluntate secutus est. Cui nimirum grave erat si quis ei pro salute sua aliquid loqueretur. Bona enim non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad s
Abbreviated transcription (Latin):
lorem mulier que a galylea fuerant ihe¬
erat. Maria magdalene ⁊ maria iacobi ⁊
salome plorantes contia sepulchrum
eropis cantatis in quib locis ꝓcidentes
in terramn de missa uoce dicunt. Miserere

Expanded text:
ab Galilaea fuerant seerant Maria Magdalenae, Maria Jacobi et Salome, plorantes juxta sepulcrum . Tropis cantatis, in quibusdam Ecclesiis ad terram procidentes dicunt: Miserere
Abbreviated transcription (Latin):
Cto igitur horas sancti
patres pre ceteris ad laudenlum
deum elegerunt. Mediam noctem. Dilu¬
culum primam. Terciam. Sextam. No¬
nam. uesꝑam. ⁊ completorium. Quia dig¬
num ut homo qui corpus gerit. ex quatu¬
or elementis. quantum respectu noctis ⁊
quantum respectu diei. id est ꝑ diem na¬
turalem octies: deum sibi placare satagat.
⁊ cum om̃i temꝑe laudandus sit deus. po¬
tissime in p̾dictis laudatur ab ecc̃a. in qui¬
bus oꝑa p̾ceteris insignia facere dignatus

Expanded text:
cto igitur horas sancti Patres prae caeteris ad laudandum Deum elegerunt. Mediam scilicet noctem, diliculum, primam, tertiam, sextam, nonam, vesperas, completorium. Quia dignum est ut homo qui corpus gerit ex quatuor elementis, quater respectu noctis, et quater respectu diei; per diem naturalem Deum placare fibi satagat, et cum omni tempore laudandus sit Deus, potissimum in praedictis horis laudatur ab Ecclesia, in quibus opera prae caeteris insignia dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
Ed plerumq de culpis minimis ip̃e
solus pauor egredientes aias iusto¬
ium purgat si cut narrau de quodam scõ ui¬
ro mecũ frequent̾ auclisti qui ad mortem
ueniens uehement̾ expauit. S post mortẽ
liscipulis in stola alba aparũ ⁊ quam pre¬
clare sit susceptus inlicauit.

Expanded text:
ed plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purgat, sicut narrari de quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
tactus. ad extrema productus. Dũq eius oĩs
domus in sua soliditate ꝑsisteret. cubisulum
quo iacebat eg̾. fc̃o terre motu contremuit. õs¬
q qui illie aderant nimio terrore concussit. Sie
ꝙ scã illa auima carne soluta est. Factumq
est ut magnus pauor inuadet eos qui paulini
mortem uidere potuissẽt. S quia ħ quam su¬
perius dixi paulini uirtus ualde est itimata
nunc si placet ad miracula exteriora uenia¬
mus. q̃ ⁊ multis iam non nota sunt ⁊ ego
tam religiosoꝵ uirorum relatione didici ut
de hus omĩmnodo ambig̾e non possim.

Expanded text:
tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non possim.
Abbreviated transcription (Latin):
nus ait unum est ꝙ mͥ impendẽ beneficium pp¬
tes ut õs ciuitatis mec captiuos relaxes. Qͥ
cuncti ꝓtinus in affucana rogione iequisiti.
cum honustis frumẽto nauib pro uenerandi
uiri pauliii satisfactione in cius comitatu la¬
xati sunt. Post non multos uero dies uan¬
dalorũ rex occubuit. ⁊ flagellum ꝙ ad suam
ꝑuiciem dispensante deo pro fidelium discipli¬
na acceꝑat amisit. Sic ꝙ ftm̃ est ut omĩpoten¬
tis dei famuls̃ paulinus uera p̾diceret. Et qui
se in seruicio solum traclidãt cum multis a
seruicio ad libertatem rediret. Illum uidelz i
mitatus qui formã serui assumpsit ne nos
essenius serui pecrati. Cuius sequens uestigia
paulmus ad tempus uoluntarie seruus fc̃s
est ut esset post mod̾ liber cum multis Pe¬
trus. Cũ me audire contingitq mutari non
ualeo flar magis libet quam aliquid dicere.
regorius. De cuiꝰ eciam morte aput eiꝰ
cm̃iam scuptum est qr cũ dolore esset lateres

Expanded text:
nus ait: Unum est quod mihi impendere beneficium ponus ait: Unum est quod mihi impendere beneficium potes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione, in ejus comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Vandalorum rex occubuit, et flagellum quod ad suam perniciem, dispensante Deo, pro fidelium disciplina acceperat amisit. Sicque factum est ut omnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in servitium solum tradiderat, cum multis a servitio ad libertatem rediret, illum videlicet imitatus qui formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cujus sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut esset postmodum liber cum multis. PETR. Dum me audire contingit quod imitari non valeo, flere magis libet quam aliquid dicere. GREGOR. De cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris
Abbreviated transcription (Latin):
bilis paulini tp̃rl̃ clñs respondit dicens.
uirences halebas mͥ ad prandium defene
consueuit. Has itaq huc ad mensam eũ
deportare facio. ut quis sit qui mͥ ħ est lo
dño sibi ꝑfiliam ꝓpinquo ei secretum qd̃
prius absconderat indicauit dicens. ueiũ
tanti meriti ppłarem uirum ut conspicitur
esse non suspicor. Tũc reg̾ gener secreto pau¬
liũ tulit ⁊ quisnam esset inquisunt. Cui
uir dñi responlit dicens. Seruus tuus sũ
quem pro filio uidue uicanum suscepisti.
Cumq instant̾ ille requireret ut non qui cel
sed quis in sua terra fuisset inclicaret. arqꝑ h
habeo it̾atione frequentis inquisicionis en¬
geret. uir diũ contustatus magnis coniura¬
tionib iant non ualens negare quid eslet
ꝙp̃m se fuisie testatus est. Q d̃ possesior euis au¬
aiens ualde ꝑtunuit. atꝙ hiułr obtulit dicẽs
Dete ꝙ uis quatuius ad terrã tuam a me cũ
magno minime reuertans. Cui uir dñi pauli¬

Expanded text:
bilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: bilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: 'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum deportare facio, ut, qui sit qui haec mihi esdomino sibi per filiam propinquo, ei secretum, quod prius absconderat, indicavit, dicens: 'Verum tanti meriti virum popularem, ut conspicitur, esse non suspicor'. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, quidnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: 'Servus tuus sum, quem pro filio viduae vicarium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, ut non quid esset, sed quid in sua terra fuisset indicaret, atque hoc ab eo iteratione frequentis inquisitionis exigeret, vir Domini, constrictus magnis coniurationibus, iam non valens negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde pertimuit atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, quatinus ad terram tuam a me cum magno munere revertaris'. Cui vir D
Abbreviated transcription (Latin):
uilua ab affricuna regione discessit. Pauli¬
nus uero ercolendi orti suscepit curã. Cum¬
q isdem regis gener crebro ingreseret᷑ ortum
suum ꝙ ortolanum quedã requireret ⁊ sa¬
pientem ualde esse hoĩan uidens amicos cep̃
familiares deserere ⁊ sepius cum suo ortola¬
no colloqui atq eius sermonib delectari.
Cui paulmus cotidie ad mensam olera urẽ¬
tes ꝙ habelus deferte conlueuerat ⁊ accepto
pane ad c̃am orti remane. Cumꝙ ħ diucuis
ageretur quadã dic suo dño sec̃ setrecius lo¬
quenti ait. bide quid agas ⁊ wandalorũ
regnum qualr disponi debeas prouidere qr
rex cicius ⁊ sub omĩ est celeritate moritu¬
ius. Qd̾ ille aucliens qr ab cod̾ rege pre
ceteris diligebatur ei minime tacuit sed
quid a suo ortolano sapiente sclz uiro ag¬
nouisset indicauit. Qd̃ cum rex audisser
illico respondit. Ego uellem h̾e de quo lo¬
queris loĩem uide. Cui gener eius uenera¬

Expanded text:
vidua ab Africana regione discessit. Paulividua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque isdem regis gener crebro ingrederetur hortum suumque hortolanum quaedam requireret, sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit familiares deserere et saepius cum suo hortolano conloqui atque eius sermonibus delectari. Cui Paulinus cottidie ad mensam odoras virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane, ad cura horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: 'Vide, quid agas, et Wandalorum regnum qualiter disponi debeat, provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus'. Quod ille audiens, qui ab eodem rege prae ceteris diligebatur, ei minime tacuit; sed quid a suo hortolano, sapiente scilicet viro, agnovisset, indicavit. Quod dum rex audisset, ilico respondit: 'Ego vellim hunc, de quo loqueris, hominem videre'. Cui gener eius, venera
Abbreviated transcription (Latin):
uir eloquentissimus atq ad pͥme ext̾iorib
quoq studiis eiuditus. dubitanti femine ci¬
cius ꝑsuasit ut auclita crederet ⁊ ꝑ receptione
filii sui in seiuicium ep̃m tradere non dubi¬
taret. Prexcumt igitur utriq ad affuicam. P¬
cedenti aũ regis gen̾o qui eius filiũ habebat
in dua rogatura se obtulit ac prius peciit ut
ei donari debuiss. Qd̾ cum uir balarus. tipo
suꝑbie tugidus. gauclio transitorie prospe¬
utatis inflatus non solum fac̾e. s ⁊̃ audire
despiceret: subiiuxit dicens. Ecre hũc hoĩem
ꝓ eo uicarium p̾beo ⁊ solum mͦ pietatẽ mine
exibe michi qui unicum filium redde. Cumꝙ
nosset inquisunt. Cui uir dñi paulmus res¬
pondit dicens. Aitẽ quid̃ aliquã nescio sed
hortum beue excole scio. Qe uir gentil ualde
libent̾ accepit cum nutuendis olerib qr peri¬
tus esset auliuit. Suscepit itaq seruum ⁊ ro¬
ganti uidue iedelidit fuium. Quo accepto

Expanded text:
vir eloquentissimus atque avir eloquentissimus atque aquoque studiis eruditus, dubitanti feminae citius persuasit ut audita crederet, et pro receptione filii sui in servitium episcopum tradere non dubitaret. Perrexere igitur utrique ad Africam. Procedenti autem regis genero, qui eius filium habebat, vidua rogatura se optulit, ac prius petiit, ut ei donari debuisset. Quod cum vir barbarus typo superbiae turgidus; gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire dispiceret, vidua subiunxit, dicens: 'Ecce, hunc hominem pro eo vicarium praebeo; et solummodo pietatem in me exhibe mihique unicum filium redde'. Cumqnosset, inquisivit. Cui vir Domini Paulinus respondit, dicens: 'Artem quidem aliquam nescio, sed hortum bene excolere scio'. Quod vir gentilis valde libenter accipit, cum, in nutriendis holeribus quia peritus esset, audivit. Suscipit itaque servum et roganti viduae reddedit filium. Quo accepto,
Abbreviated transcription (Latin):
pinseuiencium w̾andaloꝵ tp̃r fuis
italia in campanie ꝑtibz depopulata
multi ꝙ essent de hac terra in affricanã regio¬
nem transducti. Uir dĩ pauimus cuncta que
ad ep̃i usum hr̃e potuit captiuis incligentib¬
q largitus est. Cumq iam ueł om̾imo de suꝑ¬
esset. qd̾ petentib dau potuisset quadã cdie qua¬
dam uidua aduenit que a reg̾ wãdalorum
gen̾o suum filiũ in captiuitatẽ fuisse ductum
ꝑhibuit atqꝑ auiro dei eius p̾cium postulauit.
si forte illius dñs ħ dignaretur acopere. ⁊ hũe¬
S concederet ad ppria remeare. S uir dei magno¬
pere petenti femine quid dau potuisset inquirẽs
nisi aput se aliud nisi se inuenit potenti q
femine respondit dicens. Mulier quid posũ¬
tibi dare non habeo. s memetip̃m tolle me s̃¬
uum tui iuris esse paoficere. atq ut filium fu¬
um recipias. me uice illius in seruicium trade
Q illa ex ore tanti uir audiens misionẽ po¬
cius credidit qm compassionẽ. At ille ut erat

Expanded text:
evientium Wandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multinem transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumqeresset quod petentibus dare potuisset, quodam die quaedam vidua advenit, quae a regis Wandalorum genero suum filium in captivitatem ductum fuisse perhibuit atque a viro Dei eius pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere et hunc concederet ad propria remeare. Sed vir Dei magnopere petenti faeminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud nisi se invenit, petentique faeminae respondit, dicens: 'Mulier, quid possim dare, non habeo; sed memet ipsum tolle, nie servum iuris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade'. Quod illa ex ore tanti viri audiens; inrisionem potius credidit quam conpassionem. At ille, ut erat
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa esse credas et iniquoꝵ aĩa minfemo.
qr ex retributione interne iusticie ex qua iã
iusti gloriant᷑ necesse est ꝑ omĩa ut ⁊ miusti
crucient᷑. Nam sicut eletos beatitudo glorifi¬
cat: ita credi necesse est qd̃ a die exitus sui ig¬
tione credendum est quia rem in corpeam te¬
n̾e ignis corporeus posset. ¶r egoris. Si
uiuentis hoĩs in corporeus spiritus tenetur
in corpe cur non post mortẽ cum incorporeꝰ¬
sit sp̃c eciam corꝑeo igne teneatur quia uiui¬

Expanded text:
inferno: quia ex retributione aeternae justitiae, ex qua jam justi gloriantur, necesse est per omnia, ut injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui igtione credendum est, quia rem incorpoream tenere ignis corporeus possit? Gregorius: Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem spiritus etiam corporeo igne teneatur?
Abbreviated transcription (Latin):
noĩs. ¶ Septuagesima dicitur. quia
nos quibus isrł fuit sub seruitute baby¬
lonis. Dauid. Nam quanadmod̾ illi sua¬
deposuerunt organa clicentes. Quomodo
cantabimus canticum dñi in terra alienͣ:
sinulit̾ ⁊ nos deponimꝰ cantica lauclis post
lato pasche. alleluya cantamus corũ iep̃¬
sentendo leticiam. sed ince illi in apparatu¬
redditus ⁊ colligendo sarcinullas multũ
tum subuingimus scilz laudate dnĩn qui
laborem significãt illi cum leticia redeuntes
labore itineris uexabant᷑: ⁊ nos ꝑ tatam pas¬
letiam designantes. Demũ illi patriam in¬
trantes plenam suceperunt leticiam. ⁊ nos
salbato quo terminatur.lxx. duo alła cã

Expanded text:
s. Septuagesima dicitur, quia quibus Israel sub servitute Babylonica fuit. Nam quemadmodum illi deposuerunt organa sua, dicentes: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? similiter et nos deponimus cantica laudum. Postquam bato Paschae Alleluia cantamus repraesentando eorum laetitiam. Sed tamen illi in apparatureditus, et colligendo sarcinulas multum ltum subjungimus, scilicet Laudate Dominum, qui laborem significat. Illi cum laetitia redeuntes labore itineris vexabantur, et nos per totam septitiam designantes. Demum illi patriam intrantes plenam susceperunt laetitiam, et nos Sabbato quo terminatur Septuagesima,
Abbreviated transcription (Latin):
uidendum est de officiis istius tẽ¬
poris gen̾alr. Sciendum est ergo qd̾ que¬
dam in hoc tempore omĩno intermutun¬
tur quedam nauantur quedam pro a¬
liis mutantur. Intermutuntur tria cã

Expanded text:
idendum est de officiis istorum temporum generaliter. Sciendum igitur est quod quaedam hoc tempore omnino intermittuntur, quaedam variantur, et quaedam pro aliis mutantur. Intermittuntur tria cant
Abbreviated transcription (Latin):
uir̃ protinus retransmisit magnis p̾cib
petens ut equũ ip̃e possideret quem uiri su¬
o sedendo delicauerat. De quo ⁊̃ illud mi¬
rabile ad mĩs seniorib narrau solet qd̃
in constantino politana urbe ad portam
que uocatur aurea ueniens pplõꝵ turbis
sibi occurrentib in conspectu oĩm rogan¬
ti coco lumẽ redditlit. ⁊ manu suꝑ eum po¬
sita oculoꝵ tenebras fugauit.

Expanded text:
virum protinus retransmisit, magnis precibus virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolitana urbe ad portam quae vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit, et manu superposita oculorum tenebras fugavit.
Abbreviated transcription (Latin):
simus huiꝰ romane ecrĩe pontifex ad iusti¬
ni ante seniorẽ principem ꝑgeret: in co¬
rinti ꝑtib aduenit. Cui necesse fuit ut
in itinere ad sedendum equus requiri de¬
buisset. Quod illic quidam uirnobilis
audiens equũ quem pro magna mansu¬
etuline eius coniuux sedere consueuerat
ita ei obtulit ut cum ad loca alia ꝑueni¬
enti aptus equus potuisset inueniri de¬
beret ille quem dederat ꝑꝑ suam coniugẽ
retransmitti Ecm q est ⁊ usq ad locum
certum p̾dictus. uir equo eodem sub uehen¬
te ꝑductus est. Qui mox ut alium reppe¬
rit: illum quẽ acceperat retrans misit. Cũ¬
q cũ predicti nobilis uiri coniunx sedere
ex more uoluisset ultra non ualuit quia
post sessionem tanti pontificis mulierem
ferre recusauit. Cepit in menso flatu ⁊ fie¬
mitu atq incessanti tocius corporis mo¬
tu qͣi despitiendo: pdere qr post membra põ¬
tificẽs mulierem ferre non posset. Ꝙ uire¬
ius prudent̾ intuitꝰ hc ad eund̃ uenerabilẽ

Expanded text:
simus hujus Romanae Ecclesiae pontifex ad Justinum seniorem principem pergeret, 284 in Corinthi partibus advenit, cui necesse fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum ad loca alia pervenienti aptus equus inveniri potuisset, deberet ille quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem
Abbreviated transcription (Latin):
cra ueste incductus de sacra ede procedit signͣs
ta. de secreto celorum habitaculo egressus
est in mundum uel desecieta ede egressus
est de uirginali utero tanquã sponsus ꝓre¬
dens de thalamo suo. qd̃ ad natiuitatem ꝑ¬
tinet quam habet a matre. De alia autẽ¬
matre dcm̃ est egressus est a patre. Ouas

Expanded text:
cra veste indutus de sacra aede procedit, signifta, de secreto habitaculo coelorum egressus est in mundum, vel de secreta aede egressus est, id est de virginali utero, tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Quod ad nativitatem pertinet quam habet a matre, de alia autem dictum est: Egressus ejus a Patre, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
in multis mansionib distingunt᷑. quia
⁊ una est bratitudo quam illi ꝑcipiunt. ⁊
disꝑ retubutionis qualitas quam ꝑ oꝑa
diuersa consequnt᷑ Que nimirum u̾itas
iuilicii sui diem denuncians ait eunc di¬
cam messorib. Colligite zizania. ⁊ alli¬
gate ea fascitulis ad comburendum. Mxes¬
sores uero augeli. zizania ad cõburend̾
in fascitulis ligant. cum pares paribz in
tormentis similib sociant. ut suꝑbi cũ
suꝑbis. luxiniosi cum luxuriosis auau
cum auaris. fallaces cũ fallacibus. In¬
uidi cum inuidis. infideles cum infide¬
lib ardeant. Cum ergo similes in culpa
ad tormenta similia ducuntur quia eos
in locis penalibz angeli deputant qͣi ziz a¬
niorũ fasciculos ad comburendum li¬
gant. P̾Etius. Ad inquisionẽ meã
responsionis satiffactõne patuit cã rõ¬
nimes redeant. ⁊ coꝵ quisq audisse se di¬
cat quia ip̃e nõ fu̾it qui erat iussus dedude¬

Expanded text:
i multis mansionibus distinguuntur; quia i multis mansionibus distinguuntur; quia et una est beatitudo quam illic percipiunt, et dispar retributionis qualitas, quam per opera diversa consequuntur. Quae nimirum Veritas judicii sui diem denuntians, ait: Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. PETR. Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa ratnimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus dedu
Abbreviated transcription (Latin):
die sinib extrescunt ut mundi aĩe apppopĩ¬
quante quanto certũ est illic amplius exu¬
rendos colligi tanto ⁊ cadem tormentorũ
loca ampluis uideantur aperui. qd̃ om̃pe
deus ad correptionẽ uiuencium in hoc mũ¬
do uoluit ostendi ut mente infidelium q̃
inferni tormenta esse non credunt. ⁊ tor¬
mentorum loca uiderant que auclita cre¬
dere recusant. Qd̃ uero sine electi siue repro¬
bi quorũ cõmunis causa in oꝑe fuerit ad
loca cõmunia declucunt᷑ uertatis nob̾ u̾¬
la satiffacerẽt. ⁊̃ si exempla deessent. Ip̃e qͥꝑ¬
pe ueritas pp̃ electos in enugelio dicit In
domo patris mei mansiones multe sunt.
Si enum dispar retubutio in illa eterna be¬
atitudĩe non esset una pocius quam mł¬
te esset. multe ergo mansiones sunt in q̃¬
bus ⁊ distintti bonoꝵ orlĩes. ⁊ p̃pmultoꝵ¬
consorcia cõmunit̾ letentur. ⁊ tam̃ unũ
denauum om̃s laborantes accipiunt. qͥ¬

Expanded text:
die sinibus excrescunt, ut mundi termino appropindie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Si enim dispar retributio in illa aeterna beatitudine non esset, una potius mansio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus distincti bonorum ordines, et pro unum denarium omnes laborantes accipiunt . Qu
Abbreviated transcription (Latin):
beclire recusaret cepit ille uehement̾ nuiu̾e
dicens. uade ⁊ nuncia illi qd̾ dico qui non ĩ¬
sanio. Egressus est puerut adstephanum
ꝑg̾e̾t. Cumq in medium it̾ uenisset ⁊ alius
quidũ obuius est fc̃s. qui hunc requisiuit di¬
optionem a dũo meo mssus sum. Atq il¬
le protinus dixit Ab eo uenio sz aute me
hac hora definictus est. ieuersus est puer ad
emorphiũ dnũm suũ. s eum iam mortuũ
inuenit. Sic ꝙ fc̃m est uedum alt̾ obuiam
uenit ex meclio itiuiere puer reuersus est.¬
ut ex mensum spacii potuisset colligi qd̃ uno¬
mento utriq fuerant uocati. ¶Etius.
Ierubile est ualde qd dicitur. S queso
cur egredienti aĩe nauis apparuit. nel cur
seluci ad siciliam morituius p̾dyat ¶Re¬
nima uehiculo non eget. s mir ñ
est si ad huc homini in corpore posi¬
te igne tormentorũ olla potuerũt que ut
solent narrare qui nouerũt laxatis coti¬

Expanded text:
bedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, bedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, diOptionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile est valde, quod dicitur: sed quaeso te, cur egredienti animae navis apparuit, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREnima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posite igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quoti
Abbreviated transcription (Latin):
ponderũt loci huius desolationẽ genumꝰ
in hoc monasteuo uita continebat hodie
quartꝰ est clies quo ex has luce substract
est. Cumq fratres qui uenerant studiose
requurrent. qualr lictus esisset responder̃t
ursus qui uocationis eius horam subtili
inquirentes ip̃o eum moinento cgnouert
exisse te corpore quo per iohem qui apud eos
de fuctus fuerat uocatus est. Qua exre colli¬
gitur qui utrorumq ꝑfuit meritũ. eis ꝙ
datum est ut in una mansione socialiter
uiuerant quib e corpore contigit socialit̾¬
qd̾ clum ad huc laicus iuu̾em. atꝙ in domo
mea que mͥ in hac urbe ex iure patris obue¬
nerat man̾em de quibusdã uicinis meis
me contigit agnouisse. Quodã namq ui
optio fuit habitabat. S isdem eumorphiꝰ
ad extrema uite uenient uocauit puerũ
suũ eiq p̾cepit clicens. uade cicius ⁊ dicste¬
phano optioni ut concius ueniat. quia er¬
ce nauis parata est ut ad siciliam cluci debe¬
amus. Cumq hẽ puer insanire crederet. ⁊ o¬

Expanded text:
 Loci hujus desolationem gemimus, in hoc monasterio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialitquod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et o
Abbreviated transcription (Latin):
Olet autem plerumq contin-¬
gere ut egressura uera eos eciam
recognoscat cum quib pro equalitate
culparum uel eciam p̾mioꝵ. in una est mã¬
sione teputanda. Nam uir uite uenerabi¬
lis eleutherius senex de quo in p̾cedenti li¬
bro multa nairaui. in monasterio suo
hibuit qui ante dies .xiiii. suũ fratrib exi¬
tum p̾dixit. Cumq decrescentes cotidie
computarẽt dies aute tuduũ uocaret᷑
ex corpore. febre corporeus est. Ad horam
uero mortis ueniens misterium dñici
corporis ⁊ sanguinis accepit. uocatos¬
q fratres coram se psallere p̾cepit. Qui¬
metip̃o imposũ clicens. Aperite mͥ portas
iusticie ⁊ ingressus in eas confitebor dño
hec porta clñ iusti intrabũt in eam. Cũ¬
q corã eo assistentes frẽs psallerent. Enuis¬
sa subito ⁊ producta uoce clamauit di¬
cens. urse ueni. Q mox ut dixit eluctus
norabant. Quo de functo in monasteuo
fc̃a est magna tusticia. Quarto aũ die
quidã fratrib necessarium fuit ad mo¬

Expanded text:
olet autem plerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo hibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quimetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductusnorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
quid mirum si beneclicto pater obtinuit qua¬
tinus iret ꝑ spm̃. ⁊ fratiũ quiescencium spiriti¬
bus nect̾ia narraiet ut sicut ille ad cỹbum cor¬
poris corporał̾r prerit. ita isde ad instonẽ sp̾alis
uite sp̃itałr ꝑgeret. PEtius. Manus tue lo¬
tõnis t̾sit a me fateor clubitatõnẽ mentis. S
uelĩ nosse in cõmuni locõne qualis uir iste

Expanded text:
quid mirum si Benedictus Pater obtinuit quaquid mirum si Benedictus Pater obtinuit quatenus iret per spiritum, et fratrum quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste