comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
similit̃ scoꝵ doctoꝵ similiũ reꝑta fuerint. magnaninĩt s̃ retinẽ¬
da ac ꝓmulganda. uł ad apłicã sedem referendum de talibꝰ. Quam
occausam luculentis ⁊ magna uoce ꝓnuntiare ñ paueo. qͥa q̃ dexi
mus sc̃oꝵ patrũ statuta quȩ aput nos canones pretitulant᷑. siue
minime catholicã ⁊ apłicã fidẽ. ad effectũ suę retinere salutis. epła
Qua ꝓpt̾ p̾camur p̾at̃ btissime. qͥr nõ dubitamꝰ ap̃ uos plenaria ẽẽ ni¬
ceni concilii exemplaria. ut illa nb quȩ sc̃ȩ recordationis. p̃decesso¬
ris ur̃i siluestri fuer̃ substituta mittatis stipulatione. Nam qñ p̃dic¬
te sinodo cũ bt̃e memoriȩ alexandro digne do pontifice nr̃o. idt̃
ał xandrinȩ magnȩ ciuitatis ep̃o. indiaconatꝰ int̾fiumꝰ offitio. sub
nr̃e p̃sentiȩ testanonio ꝑbt̃os uiros uictorẽ. ⁊ uincentiũ pb̃ros apł̃i¬
cȩ sedis apocrisarios missa s̃ p̃dicto pape siluro. cũ astipulatione

Expanded text:
similiter sanctorum doctorum similium reperta fuerint, magnanimiter sunt retinenda ac promulganda, vel ad apostolicam sedem referendum de talibus. § 1. Quam ob causam luculentius et magna voce pronunciare non timeo: quia, quimus sanctorum patrum statuta, quae apud nos canones pretitulantur, sive minime catholicam et apostolicam fidem ad effectum suae retinere salutis. HaQuapropter precamur, pater beatissime, quia non dubitamus apud vos plenaria esse Nicaeni concilii exemplaria, ut nobis illa, quae sanctae recordationis praedecessoris Silvestri fuerunt, sub tuta mittatis stipulatione. Nam quando praedictae synodo cum beatae memoriae Alexandro, digno Deo pontifice nostro, id est, Alexandrinae magnae civitatis episcopo, in diaconatus interfuimus officio, sub nostrae praesentiae testimonio, per beatos viros Victorem et Vincentium prescae apocrisiarios, missa sunt predicto papae Silvestro, cum astipulatione
Abbreviated transcription (Latin):
fcessi miĩm quȩ iułtiplicibꝰ torm̃toꝵ cruciatib ⁊ mirabilibꝰ con¬
fessioni erumplis eradiant. Quis ita catholicoꝵ dubati ⁊ na
rio uonuisa tolerasse : S ideo seđm antiquã consuetudinẽ singo
mia penitꝰ ignorant᷑. ⁊ ab infidelibꝰ aut idiotis suꝑflua aut imnse
destruit i: E g nestantino poltanũ qͦq in qͦ cun omis ⁊ macedonis en
coribeneet. E pbesinũ etiã pͥmũ. in qͦ nestorii impietas nadicatier
Dcedosen se uͦ ̃ inqͦ cuticetis diosioriq prauntas reprobdt tota
nu ori oite amplector integeriria approlutione custodio. q̃di
bis uł ut in qͥdrat lapide sce fidei struc tura consurgit. ⁊ eui lilue
uite atq. actions normna eoristit. Q uñqs eoꝵ soliditatẽ ñ tener

Expanded text:
m quae multipliciter tormentorum cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis irradiant. Quis ita Catholicorum esse dubitrio, universa tolerasse, sed ideo secundum antiquam auctonomina penitus ignorantur, et ab infidelibus aut idiotis superflua, aut minus nstantinopolitanum quoque, in quo Eunomii et Macedonii error convincitur; Efesinum etiam primum, in quo Nestorii impietas iudicatur, Calcedonense vero, in quo Euticetis Dioscorique pravitas reprobatur, tota devotione amplector, integerrima approbatione custodio, quia in his velut in quadrato lapide sanctae fidei structura consurgit et cuiuslibet vitae atque actionis norm
Abbreviated transcription (Latin):
Ieronumi pbra. Itẽ opuscula ꝓsꝑi. uiri religionissimi. Itẽ epła bt̃i
teonis pp. ad flauianũ constantinopolitanum ep̃m destinata. euiꝰ
tex tũ quispiã suisq ad unũ iota disputanerit. ⁊ ñ ea in om̃ibꝰ ue¬
nerabilit̾ recepit. anathema sit. Item opuscula atq. tractatꝰ oiũ
patrũ ex hedoup ꝑ qui in nullo a sc̃ȩ romanȩ ȩccłȩ consortio dđiuar̃:
reeab eiꝰ fide uł p̃oucatione se uincti s̃. s ipstus cõmunionis ꝑgier¬

Expanded text:
ri religiosissimi Item epistola papae Leonis ad Flavianum Constantinopolitanum episcopum destinata, de cujus textu quispiam si usque ad unum iota disputaverit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. Item opuscula atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum qui in nullo a sanctae Romanae Ecclesiae consortio deviarunt, nec ab e
Abbreviated transcription (Latin):
ta ueneranda concilia respuunt: respuo. quas uenerant amplector. qͥa
dũ uniusali consensu s̃ constituta. se dampnat. ñ illa respuit qͥsqͥs p̾sumit.
aut solu̾e qͦs religant : aut ligare qͦs soluunt. Qsqͥs aliud sapit. anatħsit.¬
nõ conuenit aliquẽ iudicari. ⁊ sc̃oꝵ concilioꝵ canones relinq̃re. uł de¬
cretalium regulas. id quę habent̾ aput nos simul cũ ilł in canone. Iubꝰ

Expanded text:
ta veneranda concilia respuunt respuo, quas venerantur amplector; quia dum universali consensu sunt constituta, se et non illa destruit, quisquis praesumit aut solvere quos religant, aut ligare quos solvunt. Quisquis ergo aliud sapit, anatnon convenit aliquem judicare, et sanctorum conciliorum canones relinquere, vel decretalium regulas, id est quae habeatur apud nos simul cum illis in canone, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nũc it̾um postulamꝰ. ut paulinũ aquileiensẽ pseudo ep̃m. ⁊ illum
mediolanensẽ ep̃m ad clem̃tissimũ pͥncipẽ sub digna custodia diri¬
gatis. ut ⁊ iste qui ẽps ẽẽ nullatenus potest. qͥa contͣ omnẽ canonicã
consuetudinẽ factus ẽ : alios ultra ñ ꝑdat. ⁊ ille qͥ contͣ morẽ antiquũ
tellegunt rationẽ. aut sponte hi qͥ salutẽ amę suę desiderant ad apłi
tum ẽ. peccator cũ uenerit in ꝓfundũ maloꝵ contempnit. ita obstina.¬
ti ⁊ contumaces extiterint ut doceri ñ uelint: eos ab eisdẽ apłicis sedibꝰ
ant adtrahi ad salute qͦ quomͦ necesse ẽ. aut ne alioꝵ ꝑditio ẽẽ possint

Expanded text:
 nunc iterum postulamus, ut Paulinum Aquileiensem pseudoepiscopum, et illum Mediolanensem episcopum ad clementissimum principem sub digna custodia dirigatis, ut et iste, qui episcopus esse nullatenus potest, quia contra omnem canonicam consuetudinem factus est, alios ultra non perdat, et ille, qui contra morem antiquum telligitur rationem, aut sponte hi qui salutem animae suae desiderant ad aposttum est: Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit , ita obstinati et contumaces exstiterint, ut doceri non velint, eos ab eisdem apostolicis sedibus aut attrahi ad salutem quoquomodo necesse est, aut ne aliorum perditio esse possint,
Abbreviated transcription (Latin):
deo si forte unt̃ ipsos qui p̃sunt de maioribꝰ qͦd absit anastasio ep̃o¬
peccatis causa nascit᷑. quȩ conꝓuinciali nequeat eaamine diffiniri.
fratnitatem tuã. de tociꝰ negotii qualitate metropolitanꝰ curabit is.¬
truere. & si corã positis partibꝰ nec tuo fuerit res sopit̾a uiditio: ad
dem. Si m eo qͦd cum fribꝰ tractandũ finiendũ ue credidis diũsa eoꝵe
fuerit a tua uoluntate sententia: ad nos oĩa sub gestoꝵ testificationẽ
referant᷑. ut remotis ambiguitatibꝰ quid đ eo placeat decernat᷑. Ad hẽ
enĩ finẽ omnẽ affectũ nr̃m euramq. dirigimꝰ. ut qͦd ad unitatẽ eẽ¬
cordie. ⁊ qͣd ad custodiam ꝑtinet discipline. nulla dissensione uolet᷑.¬

Expanded text:
Ac si forte inter ipsos qui praesunt de majoribus quod absit! peccatis causa nascitur, quae provinciali nequeat examine diffiniri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere; ut si coram positis parttem in eo quod cum fratribus tractandum definiendumve credideris, diversa eorum fuerit a tua voluntate sententia, ad nos omnia sub gestorum testificatione ferentur, ut remotis ambiguitatibus, quod Deo placeat decernatur. Ad hunc enim finem omnem affectum nostrum curamque dirigimus, ut quod ad unitatem concordiae,
Abbreviated transcription (Latin):
lebrari. Qua ꝓpt̾ ut iã dictũ ẽ : recte nõ conciliũ. s ur̃m conueti¬
culũ. uł conciliabulũ cassat᷑. ⁊ qͥcqͥd in eo actum ẽ tritũ habeat᷑.¬
⁊ uacuũ. Uos qͦq de inceps iudete ut nulliꝰ hortatu talia p̃sumatis. si
apłicę sedis cõmunione carere nõ uultis. Si uͦ in qͣ lib&. ꝓiuncia orte¬
ipsos dissidentes nõ conueniat : ad maiorẽ tũc sedẽ referant᷑.E si illic
facile ⁊ iuste ñ discernunt᷑. ubi fuerit synodꝰ regłarit congregata.
canonice. ⁊ uste uidicent᷑. M aiores uͦ difficilioresq questiones ut sc̃a
sinooꝰ statuit.⁊ bt̃a consuetudo exigit: ad sedẽ apłicã sẽꝑ referant᷑.

Expanded text:
 ut jam dictum est, recte non concilium, sed vestrum conventiculum vel conciliabulum cassatur, et quidquid in eo actum est, irritum habett vacuum. Vos quoque deinceps videte, ut nullius hortatu talia praesumatis, si apostolicae sedis communione carere non vultis. Et infra: § 2. Si veipsos dissidentes non conveniat, ad majorem tunc sedem referantur, et si illic facile et juste non discernuntur, ubi fuerit synodus regulariter congregata canonice et juste discernantur. Majores vero et difficiles quaestiones, ut sancta s
Abbreviated transcription (Latin):
cuutate positꝰ de hac luce migrauit. cure nob̾ fuit que uniũ¬
sis ȩccłus a nob̾ inpendit᷑. ad frat̾nitatem tuã p̃sentia scripta
dirigere. ut memorate ȩccłȩ uifitator accedas. sic tam̃ ut nichil
de ꝓuectionibꝰ cłicoꝵ. reditu. ornatu. ministerinsq uł quicqͥd p̃fati
loci ȩẽ potit a qͦquã p̾sumi patiaris. s omnẽ uigilantiã atq. cau

Expanded text:
igravit, curae nobis fuit quae universis Ecclesiis a nobis impenditur, ad fraternitatem tuam praesentia scripta dirigere, ut memoratae Ecclesiae visitator accedas; sic tamen ut nihil de provectionibus clericorum, reditu, ornatu, ministeriisque, vel quidquid praefati loci esse patuerit, a quoquam praesumi patiaris, sed omnem vigilantiam
Abbreviated transcription (Latin):
subscriptionẽ ꝓ romano pontificatu cominodare. aut pitatia ꝓmut̾e.
aut sacramtũ prebe. temptauerit. aut aliqͦs certe suffragium pollic̃i.
uł de hac causa pͥuatis conuenticuł factis. delib̾are aliqͥd atq. decerñe
p̃sumpserit. loci sui dignitate. uł comniunione priuetur. ide m¬
i qͥd ab sit transit᷑ pape inopinatꝰ euenerit. ut de sui electione suc¬
tentia plurimoꝵ . Sic tam̃ ut sacerdotio careat. qui captꝰ ꝓmissione.
non recto uiditio de electione decreuerit.
D Rorten occultas frauses. ⁊ conuirationũ secretas insidias. qͣs senten¬
tia huius districtionis consequitͥ. siqͥs ad ȩccłasticã ꝑtulerit noticiã
consilia eoꝵ qͥ contra banc sẏnodũ de pontificali egerint ambitu. &
rationabili ꝓbatione conuicerit participes actionis huiꝰmodi. nõ solũ
purgatꝰ ab om̃i culpa sit. s etiã remuneratione. quȩ ñ indignasit sub.¬
leuet᷑. Unũisa s̾inodꝰ surgens acclamauit plac̾e oĩa. de ẜadem Re

Expanded text:
subscriptionem pro Romano pontificatu commodare aut pro alio promittere aut sacramentum praebere temptaverit aut aliquod certe suffragium polliceri vel de hac causa privatis conventiculis factis deliberare aliquid aut decernere praesumpserit, loci sui dignitate vel communione privetur. Ei quod absit transitus papae inopinatus evenerit, ut de sui electione suctentia plurimorum, sic tamen ut sacerdotio careat qui captus promissione non recto judicio de electione decreverit.Propter occultas autem fraudes et coniurationum secretas insidias, quas huius sententia districtionis consequitur, si quis ad ecclesiasticam pertulerit notitiam consilia eorum, qui contra hanc synhodum de pontificali egerint ambitu et rationabili probatione convicerit participes actionis huiusmodi, non solum purgatus ab orrmi culpa sit, sed etiam remuneratione quae non indigna sit sublevetur. Universa synhodus surgens adclamavit: Placent omnia et adie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpłia. Excalta ut tuba uocẽ tuã.E cui omniũ eccłarũ cura ẽ si
dissimulẽ : audiã dño dicente. reiecistis mandatũ di. ut traditio.¬
¶nes ur̃as statuatis.
apłi auctoritate commissa s̃. ⁊ qualia ętiã nr̃o tibi fauore sint credita.
si uera ratione ꝑspiceres. ⁊ usto examine ponderares. multũ possem
de ununcte tͥ sollicitudinis deuotione gaudere. Qm̃ sic̃ p̾decesioreᷤ mĩ
p̃decessoribꝰ tuis: ita etiã ego dilectioni tuȩ priorũ secutꝰ exemplũ.
uices mĩ moderaminis delegaui. ut curã quã uniusis eccłus pͥncipalit̃
ex diunͣ institutione debemꝰ : imitator nr̃e mansuetudinis effectꝰ adiuu̾rẽ.

Expanded text:
Propheta: “Exalta ut tuba vocem tuam”. et cui omnium ecclesiarum cura est si dissimulem audiam, Domino dicente: “Reiecistis mandatum Dei ut traditivestras statuatis”. apostoli auctoritate commissa sint, et qualia etiam nostro tibi favore sint credita, si vera ratione perspiceres, et justo examine ponderares, multum possemus de injunctae tibi sollicitudinis devotione gaudere. Quoniam sicut praecessores mei praecessoribus tuis, ita etiam ego dilectioni tuae, priorum secutus exemplum, vices mei moderaminis delegavi: ut curam, quam universis Ecclesiis principaliter ex divina institutione debemus, imitator nostrae mans
Abbreviated transcription (Latin):
U bi apłica sedes consecrationes. ordi¬
nationes .&. dispositiones ordinare
ne auctoritate pape.
Qͦd papa nõ ꝑse s ꝑ legatos ꝓuin¬
cialibꝰ concilus solcat int̾ẽe.⁊
auctoritas eiꝰ ẽ in illo cui uices¬

Expanded text:
apostolica sedes consecrationes, ordinationes et dispositiones ordinare ne auctoritate papae. 13. Quod papa non per se sed per legatos provincialibus conciliis soleat interesse et auctoritas e
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ł etrꝰ aurẽ. Quare setrꝰ. Quia ipse ẽ qui claues accepit regni cęloꝵ.
lle enĩ condempnat. qui & absoluit. qm̃ ligandi. idẽ ⁊ soluendi adeptꝰ ẽ
potestatẽ. ⁊ ollit aut̃ aurẽ male audientis. tollit aũt gladio sp̃uali aurẽ
int̾iorẽ male intelligentis. Caueamꝰ necui tollat̾ auricula. Legit̾ passio
dni. Si ad diumitatẽ eiꝰ refegimꝰ infirmitatẽ corporeȩ passionis. excidit᷑
auricula. ⁊ excidit᷑ a petro. qͥa nõ passus ẽ xp̃m ꝓpħam estimari. s dei. In

Expanded text:
. quare Petrus? quia ipse est qui accepit claues regni caelorum; ille enim condemnat qui et absoluit, quoniam ligandi idem et soluendi adeptus est potestatem. tollit autem aurem male audientis, tollit autem gladio spiritali aurem interiorem male intellegentis. Caueamus ne cui tollatur auricula. legitur passio domini: si ad diuinitatem eius referimus infirmitatem corporeae passionis, exciditur auricula
Abbreviated transcription (Latin):
mbrosiꝰ. in libro .x.Si petrꝰ lapsꝰ ẽ quia dixit. ⁊ si alii scandalizati fue¬
rint ego nõ scandaliz abor : nequis aliꝰ uire de sc p̾sumat: Deniq. ⁊ dd
qͥa dixerat. ego dixi in mea abundantia. nõ mouebor in et̾nũ. eã sibi
iactantiã obfuisse ꝓfitet dicens. A utisti fatiem tuã a me: ⁊ factꝰ sum
conturbatꝰ. Unde te euocẽ petre. ut doceas me qͥd flens cogitaueris. un
in qͣ. te euocẽ : De celo. ubi iã choro insertus es angłoꝵ. an etiã detu¬
mulo: Qͥa nõ putas iniuriã. & ibi cẽ. unde ⁊ dñs ressinrexit. doce nos
qd tibi ꝓfuerint lacrime tuę. Sed dociusti ilico. Nã qui laps es añ quã
fleres. postquã fleuisti electꝰ es. ut alios regeres qͥ te ipsũ añ nõ rexeras.
abebat gͦ lacrimas setrꝰ.pio quas fundebat affectu. In sermonẽ¬

Expanded text:
ebere; nam si Petrus lapsus est, quia dixit: etsi alii scandalizati fuerint, ego non scandalizabor, quis alius iure de se praesumat? denique et Dauid, quia dixerat: ego dixi in mea abundantia: non mouebor in aeternum, eam sibi iactantiam obfuisse profitetur dicens: auertisti faciem tuam a me et factus sum conturbatus. Unde te euocem, Petre, ut doceas me quid flens cogitaueris? unde inquam te euocem? de caelo, ubi iam choro insertus es angelorum, an etiam de tumulo, quia non putas iniuriam et ibi esse, unde dominus resurrexit? doce nos quid tibi profuerint lacrimae tuae. sed docuisti ilico; nam qui lapsus es, antequam fleres. postquam fleuisti, electus es, ut alios regeres, qui te ipse ante non rexeras. habebat ergo lacrimas Petrus, pio quas fundebat affectu, non
Abbreviated transcription (Latin):
e obseruatione cõpatrif ⁊ cõmatri.
e muliere que ante mundũ .s̾.¬
eccłam intrat. ⁊ que nupserit hoc
dẽ uiditii impositione.
De homicidio.
De incantatoribꝰ ⁊ auguribꝰ de
diumis. ⁊ sortilogiis.

Expanded text:
De observatione compatris et commatris. 7. De muliere quae ante mundum sangecclesiam intrat et quae nupserit hoc De judicii impositione. 10. De homicidio. De incantatoribus et auguribus de vinis et sortil
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimos apłos fuit quedam
discretio potestatis. licet eũe¬
toꝵ par electio foret. bt̃o tam̃
łetro concessum ẽ. ut aliis p̾mi¬
ner&.. ⁊ coꝵ que ad querelam
uenirent causas ⁊ introgationes
prudent̃ disponeret. Qͦ d di ordi.¬
natione talit̾ ordinandũ ẽẽ cre¬
dimꝰ. ne om̃s posteri eoꝵ cũcta
sibi uendicarent. s sẽꝑ cause ma¬
łetri apłoꝵ sedẽ confluerent. ut
inde suscipiant̾ finẽ. unđd acce¬
ꝑurt mitium institutionũ. ne qͣnq.
a suo discreparent capite.

Expanded text:
beatissimos apostolos fuit quaedam discretio potestatis. Et licet cunctorum par electio foret, beato tamen Petro concessum est ut aliis praeemineret, et eorum quae ad querelam venirent causas, et interrogationes prudenter disponeret. Quod Dei ordinatione taliter ordinatum esse credimus, ne omnes posteri eorum cuncta sibi vendicarent: sed semper ma sedem confluerent, ut inde suscipiant finem unde acceperunt inicium institutionum, ne quandoque a suo discreparent capite.
Abbreviated transcription (Latin):
De m̾̃sura metropolitanoꝵ.
dne quis uniusalis apelletur.
De ordine ordinandoꝵ.
De ordinandoꝵ ętate.
De tp̃r ordinationis.
De uocatione ordinandoꝵ.
U bi ordinandi fint.
E t nullus inuitus ordinet᷑.
Ut ordmatꝰ quesq in illis locis ma¬
neat quibus ordinatus esł.
De restituendis depositis.
ꝑbrii de ordinantibꝰ ⁊ ordnetis adũsus

Expanded text:
De mensura metropolitanorum. 25. Ne quis universalis vocetur. 26. De ordine ordinandorum. 27. De ordinandorum aetate. 28. De tempore ordinationis. 29. De vocatione ordinandorum. 30. Ubi ordinandi sunt.Ut nullus invitus ordinetur. 33. Ut ordinatus quisque in illis locis maneat in quibus ordinatus est. 34. De restituendis depositis. De ordinibus et ordinatis adversus
Abbreviated transcription (French):
minui nec augeri.
Qͦ d angłi custodes hominibꝰ p̃ponãt᷑.
D e morte. ⁊ purgatorus penis.
De sepultura.
De oblationibꝰ ꝓdefunctis.

Expanded text:
minui nec augeri. 3. Quod angeli custodes hominibus praeponantur. 4. De morte et purgatoriis poenis. 5. De sepultura. 6. De oblationibus pro defunctis.
Abbreviated transcription (Latin):
debeant. ⁊ opp̃ssis succiurere.
Quod cos qui p̃funt canonũ ignorã¬
De habitatione ⁊ domestica epi ui
U t ep̃s ꝙ rebꝰ transitorus nõ litiget. uiiii
sa pͥuato ⁊ elo moueri nõ debeat.
U t ep̃i posteriores se pͥoribꝰ faisnõ xi¬
nisi quemquã culpa subitiat.

Expanded text:
succurrere. 4. Quod eos qui praesunt canonica auctoriDe habitatione et domestica episcopnon litiget. 9. sa privato zelo moneri non debeat. 10. Ut episcopi posteriores se prioribus suis non prnisi quemquam culpa subjiciat.
Abbreviated transcription (Latin):
Q uoo pape aliisq. p̃sulibꝰ sit potesta
eoccominuncandi imp̃ies.
xxiuii uod papa poffit ab alio excontinu¬
nicatos absoluere. S ueletur.
xxU U t feretrum romani pontificis nõ¬

Expanded text:
Quod papae aliisque praesulibus sit potestas excommunicandi imperatores. 22. Quod papa possit ab alio excommunicatos absolvere. 23. Quod feretrum romani pontificis no
Abbreviated transcription (Latin):
De monomachia.
uod sententia potest corrigi. uł
in melius mutari.
uod ꝓ uno adusus plures non sit
facile ferenda sententia.
Quando adusariis respondentlum
sit quando minime.
De imꝑatoribꝰ ⁊ pͥncipibꝰ ⁊ reliqͥs
laicis. eoꝵq. muisterio.
De obediendo rei publice utilitatibꝰ.
D e honorandis cłis uł laieis. qͥ sũt
in temptatione fideles. ⁊ senibꝰ ⁊
De conuigus. uł matrimonio. ⁊

Expanded text:
De monomachia. 6. Quod sententia potest corrigi vel in melius mutari. 7. Quod pro uno adversus plures non sit facile ferenda sententia. 8. Quando adversariis respondendum sit, et quando minime. De imperatoribus et principibus et reliquis laicis eorumque ministerio. 2. De obediendo reipublicae utilitatibus. 3. De honorandis clericis vel laicis qui sunt in tentatione fideles, et senibus et De conjugiis vel matrimon
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ. ⁊ reconciliari rennuentibꝰ. ⁊
fugitiuis seruis.
e crapula ⁊ ebrietatibꝰ.
e ãmalibꝰ sanguinẽ hoĩs sum̃tibͦ. xuii
D e caballo agresti.
De penuentia ⁊ penitentibus.
De bono obedientie.
dn e xp̃ani tem̾e offerant se ꝑiculis.
II De scismate.
uIDe hereticis ⁊ scismaticis.
yiuis acram̃tũ a scismate redeuntiũ.
Qͦ d par culpa sit cõmunicare here¬
tico. uł eiꝰ communicatori.
De sacerdotali int̃cessione ꝓ um¬
dicta mitiganda.
e ꝑsequendo expugnandoq. &.
e temꝑam̃to atq. curatione ad hi¬
bendis tp̃rali necessitati.

Expanded text:
uentibus et fugitivis servis. 17. De crapula et ebrietatibus. De anamalibus sanguinem hominis sumentibus. 19. De caballo agresti. 20. De poenitentia et poenitentibus. 21. De bono obedientiae. 23. Ne Christiani temere offerant se periculis. 4. De schismate 5. De haereticis et schismaticis. 6. Sacramentum a schismate redeuntium. 7. Quod par sit culpa communicare haeretico vel ejus communicatori. 12. De sacerdotali intercessione pro vindicta mitiganda. 13. De persequendo expugnandoque et emperamento atque curatione adhibenda temporali necessitati.
Abbreviated transcription (Latin):
nullam umquã fouet. s oñs quidẽ hereses destruit. Int elligo aut̃
salus infestatur. impendam.
aR ers xr̃. De capituloꝵ namq num̃o nicen concilii quibꝰ uos int̃.¬
fuisse littis urȩ frat̾nitatis significastis. a nr̃is qui una abcum int̾¬
fuer diligentioribꝰ requisiuimꝰ collocutiombꝰ. qui ita ut ur̃e testate s̃¬
testificati fuer̃. Non ut nos aliqͥd suustrũ ur̃a ex parte arbitrarem̃.
s nos ⁊ uos illosq. absq ulla in posterũ titubatione unũ sentire op¬
taremus. & scã romana ęccła que semꝑ inmaculata mansit. ⁊ dñ.
ꝓudente. ⁊ bt̃o apło Petro opem ferente infuturo manebit. sine
ulla hereticoꝵ insultatione. firma ⁊ mmimobił omĩ tp̃r ꝑsistit.

Expanded text:
nullum unquam fallit, sed omnes quidem haereses destruit. Intelligo autem salus infestatur, impendam.a . « De capitulorum vestrorum Niceni concilii, quibus vos interfuisse litteris vestrae fraternitatis significastis, a nostris, qui una vobiscum interfuerunt, diligentioribus requissivimus collucationibus, qui ita, ut vestrae testatae stestificati sunt; non ut nos aliquid sinistrum vestra ex parte arbitraremur, sed nos et vos illosque absque ulla in posterum titubatione unum sentire obtaremus, et sancta Romana ecclesia, quae semper immacculata mansit et Domino jubente et beato Petro opem ferente in futuro manebit, sine ulla hereticorum insultatione firma et immobilis omni tempore persistet.
Abbreviated transcription (Latin):
regimen oniniũ eccłarum.
nandũ. nisi ꝑ pontificẽ romunti.
Ii  uod uritum sit quicqͥd in apłica
sede absq apłico decernitur.
De appellanda sede apłica¬
⁊riuide potestate pape sine sinodo de¬
ponere cp̃os. restituere ucqiͥd¬
nare transmutare.
De ẽpoꝵ mutatione auctoritate p̃p.¬

Expanded text:
n omnium Ecclesiarum, nandum nisi per pontificem Romanum. 6. Quod irritum sit quidquid in apostolica sede absque apostolico decernitur. 7. De appellanda sede apostolica. 8. De potestate papae sine synodo deponere episcopos, restituere, incardinare, transmutare. De episcoporum mutatione auctoritate pap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepimꝰ a bt̃o Petro apłoꝵ pͥncipe fidutiã. ut habeamus auctorita¬
tẽ umũsali ȩccłe auxiliante dño subuenire. ⁊ qͥcqͥd nociuũ ẽ. aue¬
toritate apłica conrigere ⁊ cm̃dare. Ad hoc eium diuine dispensatio¬
nis ꝓuisio gradus ⁊ diũsos constituit or dines ẽẽ distinctos ut dum
reuerentiã minores potioribꝰ exib̾ent. ⁊ pouores minoribꝰ dilectionẽ
impenderent : una concordie fieret ex diu̾sitate contextio. ⁊ recte
officioꝵ gereret᷑ amministratio singuloꝵ. Iuliꝰ.p̃p̃. cap̃.ui.¬

Expanded text:
rcepimus a beato Petro apostolorum principe fiduciam, ut habeamus auctoritatem universali Ecclesiae auxiliante Domino subvenire, et quidquid nocivum est auctoritate apostolica corrigere et emendare. Ad hoc enim divinae dispensationis provisio gradus et diversos constituit ordines esse distinctos, ut dum reverentiam minores potioribus exhiberent, et potiores minoribus dilectionem impenderent, una concordiae fieret ex diversitate contextio, et recte officiorum generaretur administratio singulorum. N
Abbreviated transcription (Latin):
i que cause difficiliores int̃ uos orte fuerunit. ad hiuꝰ sc̃ȩ sedis apicẽ
eas quasi ad caput referte. ut apłico t̾minent᷑ uiditio. quia sic dñm
uelle. ab eoq ita constitutum ẽẽ ante dictis testimoniis declarat᷑. hec
uͣ aplica sedes cardo ⁊ cap̃ ut fatũ ẽ. adño ⁊ nõ ab alio ẽ constituta.
sic ear dimne ostiũi regit᷑. sic hiuiꝰ scẽ sedis auctoritate. onĩs ȩccłȩ dño¬

Expanded text:
 causae difficiliores inter vos ortae fuerint, ad hujus sanctae sedis apicem eas, quasi ad caput, referte, ut apostolico terminentur judicio: quia sic Deum velle ab eoque ita constitutum esse, antedictis testimoniis declaratur. Haec vero apostolica sedes cardo et caput factum est a Domino, et non ab alio est constituta. Et, sicut cardine ostium regitur, sic hu
Abbreviated transcription (Latin):
morsibꝰ defeu ferer: ur̃e uissioni
cotidie negocus negocia uarie
succedunt. atq multarũ causarũ
ꝓ tpr̃is euentu actiones sucerescũt:
sic sub titulis unicuiq. congruẽtia
capitula auctoꝵ tp̃re ꝑspecto plu¬
rima connexui. Y octo libroꝵ dis¬
tinc tionibͦ uolumini conpendiose
finẽ imposui. Cui ex ratione com¬
positionis a uob̾ auctoritate sump¬
ta. ł olicarpus. nom conuenient̃
indidi. Qͥd ur̃am obnire dep̃cor
industriam uti compositionẽ. ⁊¬
do siquid deçẽ. siquid uͦ magis
quã deceat cognouerit : cauta
consideratione qͦd decens ẽ cõpleat.
qͦdq. indecens ẽ remoueat. A ppro¬
bandum uͦ ad laudem ur̃am. ⁊ ad
obedientiam ur̃e uissionis augen¬
dam moderatione habita cõpl
in distincta Uirbaret : huiꝰ oꝑis ti¬
tulos pponehe phacuit. ut suis loci
exigere possit. qͦd. sub num̃o com¬
petenti predictum ẽẽ cognoscit.

Expanded text:
morsibus defenderer, vestrae jussioni morsibus defenderer, vestrae jussioni uotidie negotiis negotia varie succedunt, atque multarum causarum pro temporis eventu actiones succrescunt; sic sub titulis unicuique congruentia capitula auctorum tempore perspecto plurima connexui, et octo librorum distinctionibus volumini compendiose finem imposui. Cui pro ratione compositionis, a vobis auctoritate sumpta, Polycarpi nomen convenienter indidi. Quod vestram obnixe deprecor industriam, ut compositionem do si quid deesse, aut si quid magis quam deceat inesse cognoverit, cauta consideratione quod decens est compleat, et quod indecens est removeat. Approbandus vero ad laudem vestram et ad obedientiam vestrae jussionis augendam moderatione habita comproindistincta turbaret, hujus operis titulos praeponere placuit, ut suis locis colligere possit quod sub numero competenti praedictum esse cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłȩ pontificali infula dig¬
ne decorato. GRecorius pbroꝵ hu¬
nullimus salutẽ. ł etistif iam dudũ
& hoc sepe ut opus arduũ. ⁊ supͣ
uires meas aggrederer. Librũ cano¬
nũ scilica ex romanoꝵ ponuficũ
decretis. alioꝵq. sc̃oꝵ patrũ aucto¬
ticis utiliora sumens. seriatĩ cõpone¬
rẽ. Id uͦ nõ iccirco a me inscio pla¬
cuit requirere. ut aut ura excelles
sapientia hiue labori. uł quã mul¬
to grauiori nõ sufficeret. aut plu¬
res ad id magis idoneos. ac pruden¬
tiores uoluntarie obsecundari pre¬
ceptioni sue nõ hab̾etꝰ. s ut in hoc
prudentia ur̃a michi magistra. ⁊
auxibatrix manus extenderet.
Cui inquisitioni ⁊ si altiꝰ ingeniũi
expeteret. ꝙ mis uiribꝰ minime iii¬
conueniret. ⁊ ne temerariũ aqͥbꝰ u¬
dam iudicaret᷑ timerẽ: tam̃ ne
tantũ ac talem uirũ racusatione i¬
offenderẽ ac quieui. Atq tandẽ
hac maxime fiducia. ut ur̃a aue¬
teritate int̃ꝑ sita a detrahentrã

Expanded text:
Ecclesiae pontificali infula digne decorato GREGORIUS presbyterorum humillimus salutem. Petistis jam dudum et hoc saepe, ut opus arduum ac supra vires meas aggrederer, librum canonum scilicet, ex Romanorum pontificum decretis, aliorumque sanctorum Patrum auctoliis utiliora sumens, seriatim componerem. Id vero non idcirco a me inscio placuit requirere, ut aut vestra sapientia huic labori ut quam multo graviori non sufficeret, aut plures ad id magis idoneos ac prudentiores voluntarie obsecundari praeceptioni suae non habeat; sed ut in hoc prudentia vestra mihi magistra et auxiliatrix manus extenderet. Cujus inquisitio etsi acre ingenium expeteret, et meis viribus minime conveniret; et ne temerarium a quibusdam judicaretur, timerem; tamen ne tantum ac talem virum recusatione offenderem, acquievi; ac tandem hac maxime fiducia, ut vestra auctoritate interposita, a detrahentium
Abbreviated transcription (Latin):
tis tuncant᷑. ⁊ int̾ se concor dessunt.
De uifitandis parraꝰchus. xu
suo illicite commissum esł.
clero. uł a scĩs locis ultra statu.¬
ta patrũ quicquã exrigere.
e econonus.
⁊ eccłastica offitia singła figłis
ꝑsonis cominittantur. mittant.¬
e offitia eccłastica laicis com.
e querela ⁊ rep̃hensione subdito¬
rũ adu̾sus p̃positos.
uod p̃lati subditos ui uł necessi¬
tate constringere non debeant.
e monachis ⁊ scimonialibus.
e uelandis uirginibꝰ ⁊ uiduis.
e raptu religiosarũ mulierũ.
e mobedientibꝰ ⁊ canonũ uiol ito¬

Expanded text:
tis timeantur et inter se concordes sint. 14. De visitandis parochiis. 15. suo illicite commissum est. 21. clerico vel a sanctis locis ultra statuta Patrum quidquam exigere. 22. De aeconomis.esiastica officia singula singulis personis committantur. 24. Ne officia ecclesiastica laicis commiDe querela et reprehensione subditorum adversus praepositos. 29. Quod praelati subditos vel in necessitate constringere non debeant. 30. De monachis et sanctimonialibus. 35. De velandis virginibus et viduis. 36. . 38. De raptu religiosarum mulierum. 39. De inobedientibus et canonum violato
Abbreviated transcription (Latin):
debeo semꝑ acciꝑe medicinã. S c̃s hylarius ep̃s dixit. Si nõ tantas
peccata. ut excommminicet᷑ quis: nõ se deba a medicina corporis
dñi separare. U ñ tim̃dum ẽ. ne diutiꝰ abstractꝰ a xp̃i corpore .:¬
alienꝰ remaneat a salute. Nam manifestum ẽ eos uiuere. qͥ corpꝰ eiꝰ
attingunt : ipso dño dicente. Nisi manducaueritis carnẽ filii hõis.
⁊ bibitis euis sanguinẽ. nõ habebitis uitam in uob̃. Qui eñ ia pecca

Expanded text:
debeo semper habere medicinam. S. Hilarius episcopus dixit: Si tanta non sunt peccata ut excommunicetur quis, non se debet a medicina corporis Domini separare. Unde timendum est, ne diu abstractus a Christi corpore,alienus remaneat a salute. Nam manifestum est eos vivere, qui corpus ejus attingunt, ipso Domino dicente: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i paschȩ die dñica agi deb̾e ⁊ p̃decessores nr̃i iã statuer̃.&. uos illud
cadem die celebrare sollempnit mandamꝰ. Quia nõ decce ut membra
a capite discrepent. ne contraria generent. A qͣrta decima uͦ luna pͥmi
⁊ annũ totũ qͣsi sabbatũ habeant. qͣntomagis nos ressuirectionẽ dñi
celebrare debemus: ẜ ideo maiores tradid̾e nob̾ pentecostes oñs qͥnqͣginta
dies ut pascha celebrandos. qͥa octaue obdomade initiũ pente costenfac̃.
manebo. ⁊ hic hiemabo. E infra. Manebo aut ephesi usq ad pente costẽ.¬

Expanded text:
sancti Paschae die Dominica agi debere praedecessores nostri jam statuerunt, et nos illud eadem die celebrari solemniter mandamus, quia non decet ut membra a capite discrepent, nec contraria gerant. A quarta decima vero luna primi nnum totum quasi sabbatum habeant, quanto magis nos resurrectionem domini celebrare debemus! et ideo maiores tradidere nobis pentecostes omnes quinquaginta dies ut paschae celebrandos, quia octauae ebdomadae initium pentecosten facit. manebo et hiemabo et infra: manebo autem Ephesi usque ad pentecoste
Abbreviated transcription (Latin):
Nseptuagesima ponũt eptaticũ usq in qͥntã dcimã diẽ papa.¬
ante pascha. Quinta decima die añ pascha: ponũt iheremiã usq. in
cena dm̃. In cena dñi. legũt tres lectiones de lam̃tatione hieremie.
uomͦ sedet sola ciuutas plena ppło.⁊ cet̾a. & tres d tractatu scĩ au¬
gustini. in psalmo. Lx in. E & audi ds or̃m meã dũ dp̃cor. &. tres d apło.

Expanded text:
Septuagesima ponunt Eptaticum usque ad quintum decimum diem ante Pascha. Quinta decima die ante Pascha, ponunt Jeremiam usque in Coenam Domini. In Coena Domini legunt tres lectiones de Lamentatione Jeremiae: Quomodo sedet sola civitas; et tres de tractatu S. Augustini
Abbreviated transcription (Latin):
subuehi : dũ modo nõ sit qͦd alã iure ab alt̾o possit opponi. In epła¬
studiis adiuuanda. cura ẽ sollicitudinis adhibenda. ut ea que ꝓ
gere. nec quedã ualeat p̃sumptio ꝑturbare. s sic̃ hoc qͦd ratio exi¬
gebat utilit̾ obtinuit diffinri: ita qͦd definitũ ẽ nõ deb&. uolari.¬

Expanded text:
subvei, dummodo non sit quod alteri || iure ab altero possit opponi. subvei, dummodo non sit quod alteri || iure ab altero possit opponi. studiis adjuvanda, cura est solicitudinis adhibenda, ut ea, quae gere, nec quaedam valeat praesumtio perturbare: sed sicut hoc, quod ratio exigebat utilitatis, oportuit diffiniri, ita quod definitum est nisi for
Abbreviated transcription (Latin):
serit legi: hereticũ se nouerit iudicandũ. qm̃ qͥ alios ab errore nõ
reuocat᷑. se ipsũ enare demonstiat. ⁊̃ ractatus aũt sc̃i iheronimis.
ambrosii. ⁊ cetoꝵ scõꝵ patrũ expositionesq uet̾is ac noui testam̃
ti quȩ a m̃atis sinusdoctissimis. orthodocis patribꝰ factes e ꝓut

Expanded text:
serit legi, haereticum se noverit judicandum; quoniam qui alios ab errore non revocat, seipsum errare demonstrat. Tractatus autem sancti Hieronymi Ambrosii, et Augustiserit legi, haereticum se noverit judicandum; quoniam qui alios ab errore non revocat, seipsum errare demonstrat. Tractatus autem sancti Hieronymi
Abbreviated transcription (Latin):
grauant. Nam quẽ mortalia pꝰ baptismũ crimina comissa p̾mũt:
hortor pͥus publica penitentia satis fac̾e. ⁊ ita sacerdotis uiditio recon¬
ciliatũ cõmunioni sociari. si uult nõ ad uiditiũ.⁊ condempnationẽ
sui eucharistiã ꝑciꝑe.S &. secreta satis factione solui crimina nõ
negamꝰ .s. mutato pͥus seculari habitu ⁊ confesso religionis studio
ꝑ uite corectionẽ. ⁊ uigi immo ppetuo luctu miserante do ueniam
consequat᷑. ita dũ taxat ut contraria ꝓ his q̃ penitet nõ agat. ⁊ eu¬
charistiam oibꝰ añicis supplex ⁊ sumissꝰ usq ad mortẽ ꝑcipiat . eax¬

Expanded text:
a premunt, hortor prius publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult: non ad judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere. Sed et secreta satisfactione solvi mortalia crimina non negamus: sed mutato prius seculari habitu: et coper vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, Deo miserante, veniam consequatur; ita duntaxat, ut contraria his, quae poenitet, agat, eucharistiam omnibus Dominicis supplex et submissus usque ad mortem percipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ncena dñi a quibꝰ dam ꝑceptio eucbaristiȩ negligit᷑. Que qm
in eadem die ab omnibꝰ fidelibꝰ eccceptis his quibꝰ ꝓ graiubꝰ erimi¬
nibꝰ inhibitum ẽ ꝑcipienda sit eccłasticus usus demonstrat. cũetiã
penitentes eadem die ad ꝑcipienda corporis ⁊ sangumis dm̃ci sa¬
rit tabula. ut nõ conculcetur: locꝰ conradetur. ⁊ igne consumet:
suꝑ altare stillauerit calix: sorbeat minister stillã. ⁊ .ii. dies
penit̾. Si ꝑ linteũ altaris ad aluid stilla ꝑuenerit.iiii. dies petu.¬
teat. Si usq ad aquartũ.xu. dies penit᷑. ẜ linte amima q̃ tetige¬
rit stilla. minuster abluat tribꝰ uicibꝰ calice subt̃ posito. ⁊ aqua
ablutionis sumat᷑. ⁊ uixta altare recondat᷑.EETRUS.

Expanded text:
ena Domini a quibusdam perceptio eucharistiae neglegitur. Quae quoniam in eadem die ab omnibus fidelibus, exceptis his, quibus pro gravibus criminibus inhibitum est, percipienda sit, ecclesiasticus usus demonstrat; cum etiam poenitentes eadem die ad percipienda corporis et sanguinisrit tabula, ut non conculcetur, locus corradetur, et in igne consumetur, et super altare stillaverit calix, sorbeat minister stillam, et tres dies poeniteat. Si per linteum altaris ad aliud stilla pervenerit, quatuor dies poeniteat. Si usqt stilla, minister abluat tribus vicibus calice subtus posito et aqua ablutionis sumatur, et juxta altare recondatur.
Abbreviated transcription (Latin):
e conciliis aũt ep̃alibꝰ nõ aliud indicimꝰ qͣm sc̃ĩ patres salubrit or¬
dinauer̃. ut scilic& bini conuentꝰ ꝑ annos singulos habeant᷑. In
quibꝰ d omĩbꝰ quereł q̃ int̾ diũsos ȩcłe ordines nasci assolent: uidi¬
cet᷑. Ac si forte int̃ ipsos qͥ p̃s̃ de maioribꝰ qͦd absit peccatis causa
nascat. quȩ ꝓuinciali nequeat ex ãme defiiri: fr̃̾nitatẽ tuã đ to¬
ciꝰ negotii qualitate metropolitanꝰ curabit instruere. ut si corã po¬
sitis partibꝰ nec tuo fuerit ressopita iuditio. ad nr̃am cognitionẽ
quicqͥd illud ẽ transferatur. ex concilio antioceno.
nẽ controu̾siamq recipiunt: optime placuit. ut ꝑ singulas
quasq ꝓuincias bis in anno ep̃oꝵ concilia celebrent᷑. Semel qͥdẽ
tes conueniat sẏnodꝰ. metropolitano conprouinciales ep̃os amonẽte.
theon greci nominant. In ipsis aut conciliis assint pbri ⁊ dec̃ħi.¬

Expanded text:
e conciliis autem episcopalibus, non aliud indicimus, quam sancti Patres salubriter ordinaverunt, ut scilicet bini conventus per singulos annos habeantur, in bus de omnibus querelis quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur. Ac si forte inter ipsos qui praesunt de majoribus quod absit peccatis causa nascitur, quae provinciali nequeat examine definiri; fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, ut si coram positis partibus nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem, quidquid illud est, transferatur. CAP. VIII. nem controversiamque recipiunt, optime placuit, ut per singulas que provincias bis in anno episcoporum concilia celebrentur. Semel quidem tes conveniat synodus, metropolitano comprovinciales episcopos admonente. theon Graeci nominant. In ipsis autem conciliis adsint presbyteri
Abbreviated transcription (Latin):
ex inde animus aliquẽ reatũ. nõ tam̃ usq ad ꝓhibitionẽ ꝑcipiendi
corporis .xͥ. uł missarũ sollempnia cęlebranda. cũ fortasse aut festꝰ
dies exigit. aut excib̃i misterum ꝓ eo qͦd sacerdos alius in loco de¬
ẽ. ipsa necessitas compellit : mutatis uestibꝰ cantet. Nam si ad sũt
alii qui implere misteriũ ualeant : illusio ꝑ crapulã facta. a ꝑcep
tione sacri misterii ꝓhib̾e nõ deb&. s ab mmimolatione sacri mis¬
terii abstinere. ut arbitror humilit̾ debet. si tam̃ dormientis iñtẽ
turpi imaginatione ñ concusserit. Nam s̃ quibꝰ ita plerũq. illusio
nascit᷑ : ut eoꝵ animꝰ ętiã in somno corporis positꝰ. turpibꝰ ima.¬
tam̃ si uł suo iuiditio lib̾a. cũ se ⁊ dormiente corpore nicħ me¬
radice inquinatio illa ꝓcesserit. qͥa qͦd cogitauit sciens. hoc ꝑtulit

Expanded text:
exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi corporis Christi vel missarum solemnia celebrandi, quum fortasse, aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit, mutatis vestibus cantet. Nam si adsunt alii, qui implere mysterium valeant, illusio tione sacri mysterii prohibere non debet; sed ab immolatione sacri mysterii abstinere, ut arbitror, humiliter debet: si tamen dormientis mentem turpi imaginatione  Al., suggestione non concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque inlusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imagtamen sit rea, vel suo judicio libera, cum se et dormiente corpore nihil meradice inquinatio illa processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit
Abbreviated transcription (Latin):
iam diximus pollutum dic̃. ⁊ insi lotũ aqua. ⁊ usq ad uesꝑum : in
intellectu accipiet qͦ p̃fati sumꝰ. Qui quasi ꝑ somniũ illudit᷑. qͥ tẽptatꝰ
inmunditia. uanis imaginibꝰ in cogitatione inqͥnat᷑. S lauandus ẽ aqͣ.
ut culpa cogitationis lacrimis abluat: ⁊ nͥ pͥus ignis temptationis
recesserit: reum se qͣsi usq ad uesꝑum cognoscat. S edẽ in ead̃ illusio¬
ne necessaria ualde discretio. quę subtilit̾ pensari debeat: ex qua
re accidat m̃ti dormientis. Nam aliqͣndo ex crapula: aliqͣndo ex
nature suꝑ fluitate uł infirmitate. aliqͣndo ex cogitatione contĩ.¬
git.X. quidẽ cũ exnatͥe suꝑfluitate uł infirmitate euenerit: om¬
nimͦ hec illusio nõ est tim̃da. quia hanc animus nesciens ꝑtulisse. ma¬
gis dolendus ẽ quã fecisse. Cum uͦ ultra modũ appetitꝰ gulȩ insum̃.¬
dis alim̃tis rapitur. atq. idcirco humore receptacula grauant᷑ : ht̃

Expanded text:
is legis pollutum dicit, et, nisi lotum aqua, usque ad vesperam intraintellectu accipit: quia quasi per somnium illuditur qui, tentatus immunditia, vanis imaginibus in cogitatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat, et, nisirecesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Nam aliquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit. Et quidem quum ex naturae superfluitate, vel infirmitate evenerit, omnimodo haec illusio non est timenda: quia hanc animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Quum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet
Abbreviated transcription (Latin):
blationẽ quo ⁊ pacẽ in ȩccła fac̾e uigit᷑ admoneatur pp̃łs idẽ¬
xp̃anus. qͥa in ipsa oblatione sibi ⁊ siuis magnũ remediũ ẽ am̃arũ.¬
⁊ in ipsa pace uera unanimitas ⁊ concordia demonstrat᷑. aniciꝰ pp̃.
ris coram ab intide ac studiose fiant. ⁊ diligent̃ obseruet᷑. ut pa¬
nis ⁊ unũ ⁊ aqua sine qͥbꝰ misse nequeunt celebrari : mudissine
atq studiose tractent᷑.⁊ nicħ in eis uile. nichil nõ ꝓbatũ mueniat᷑.
uxta illud qͦd ait scͥptura. Sit timor dñi ub̾cũ. ⁊ cũ diligentia
laici homines communicent in anno. nͥ forte qͥs maioribꝰ qͥbꝰ lilre

Expanded text:
blationem quoque et panem in ecclesia facere jugiter admoneatur populus Christianus, quia in ipsa oblatione sibi et suis magnum remedium est animarum, et ipsa vera pace, unanimitas et concordia demonstratur. CAP. ris coram vobis, nitide ac studiose fiant, et diligenter observentur: ut panis, et vinum, et aqua sine quibus missae nequeunt celebrari, mundissime atque studiose tractentur, et nihil in eis vile, nihil non probatum inveniatur, juxta illud quod ait Scriptura: Sit timor Domini vobiscum, et cum diligentialaici homines communicent, nisi forte quis majoribus quibuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
decreuer̃ dicentes. Unuisos qͦs constiterit custodes eccłarũ ẽẽ. uł
sc̃oꝵ locoꝵ. ac religiosis obsequuis dseruire. nullius attentationĩ
ominꝰ ⁊ honoriꝰ. Quẽcumq inqͥunt a parentibꝰ nr̃is diũsis s̃ statuta
tp̃ribꝰ man̾e iniuolata. atq. in corrupta. circa sacro sc̃as eccłas p̾ci¬
pimꝰ. Nicħ igit᷑ a pͥuilegiis inmutet᷑. Omnibꝰ qui eccłus dseruiunt
tiutio deferat. qͥa tp̃ribꝰ nr̃is addi potius reuerentiȩ cupimus. quã
ex his quȩ olim p̾stita sunt inmutari.
Et itẽ idẽ. Non tam nouũ aliqͥd p̃senti sanctione p̾cipim : qͣm illa
quȩ olim udent᷑ indulta firmamꝰ. Pruulegia igitur quȩ olim re.¬
uerentia religionis obtinuit : mutilare sub pene ȩtiã int̾minatio¬

Expanded text:
decrevit, dicens: «Universos quos constiterit custodes ecclesiarum esse, ac sanctorum locorum religiosis obsequiis deservire, nullius attentationis  cetera: Quecunque a parentibus nostris diversis sunt statuta temporibus, manere inviolata atque incorrupta circa sacrosanctas aecclesias precipimus. Nichil igitur a privilegiis inmutetur; omnibus qui aecclesiis deserviunt tuitio deferatur. Quia temporibus nostris addi potius reverentiae cupimus, quam ex his quae olim prestita sunt inmutari. Non tam novum aliquid praesenti sanctione praecepimus, quam illa quae olim videntur indulta firmamus. Privilegia igitur, quae olim reverentia religionis obtinuit, mutilari sub poenae etiam interminatio
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ uniũsis sacro sc̃is ȩccłis orhodoxe religionis retro pͥncipes
p̃stiter̃. firma ⁊ illihata in ꝑpetuũ decernimus custodiri. Om̃s sane
pagmaticas sanctiones quę contra canones ȩccłasticos int̾uentu gre
⁊ ambitionis elicite s̃. robore suo ⁊ firmitate uacuatas cessare p̃cipimꝰ¬
onstantinꝰ dicis. salutẽ dic̃. luxta sanctionẽ
quã dudũ meriustis ꝑhibenini: fundos ⁊ mancipia ur̃a nullus
nouis collationbꝰ obligabit. s uacatione gaudebitis. Cũ enĩ dicc̃
nullus. nemo excipitur: uerũ in hac comp̾hensione ȩtiã pͥncipał¬

Expanded text:
is sacrosanctis ecclesiis orthodoxae religionis retro principes praestiterunt, firma et illibata in perpetuum decernimus custodiri. Omnes sane pragmaticas sanctiones, quae contra canones ecclesiasticos interventu gratiae et ambitionis elicitae sunt, robore suo et firmitate vacuatas cessare praecipimonstantinus clericis salutem dicit. Juxta sanctionem quam dudum meruisse perhibemini, fundos et mancipia vestra nullus novis collationibus obligabit, sed vacatione gaudebitis. » Cum enim dicit « nullus » , nemo excipitur; verum in hac comprehensione etiam principa
Abbreviated transcription (Latin):
hanc inmnunitatẽ deder̃ dicentes. In qͣlib&. ciutate. in qͦlibet
oppido uł iico. castello. municipio. qͥcumq uoto xpane legis meri¬
tum eximiȩ singuleq. uirtutis omnibꝰ intimauerit. securitate ꝑ¬
petua pociat᷑. Gaude enim ⁊ głari ex fide uolumus semꝑ. scienteᷤ
magis religionibꝰ quã offitus ⁊ labore corporis. uł sudore nr̃am rẽ

Expanded text:
nt Ecclesiae dicentes: « In qualibet civitate, in quolibet oppido, vico, castello, municipio, quicunque votum christianae legis meritum eximiae singularisque virtutis omnibus intimaverit, securitate perpetua potiatur. Gaudere enim et gloriari ex fide semper volumus: scientes magis
Abbreviated transcription (Latin):
sacta missarũ sollempnia celebrare deb̾et ordinari. & qͥa hinsmodi
nõ ẽ differenda petitio: fr̃̾nitatẽ tuã scriptis p̾sentibꝰ necessariũ du.¬
xius ad hortandam. ut eũ qͥ ad hoc ministeriũ de cadẽ cõgregatione
electus fuerit. cuiꝰ uita mores. ⁊ actio tanto possit ministerio cõueni¬
re sine mora auxiliante dño debet consecrare. qͣtenꝰ nec ille d mo¬
nasterio suo hac ꝓcausa egredi : nec extraneũ sibi ad ꝑagendum
sacrũ opus cogatur adducere.

Expanded text:
sacra missarum solemnia celebrare debeat, ordinari; et quia hujusmodi non est differenda petitio, fraternitatem vestram scriptis praesentibus necessario duximus adhortandam, ut eum qui ad hoc ministerium de eadem congregatione electus fuerit, cujus vita, mores, et actio tanto possit ministerio convenire, sine mora, auxiliante Domino, debeat consecrari, quatenus nec ille de monasterio suo hac pro causa egredi, nec extraneum sibi ad peragendum sacrum opus cogatur adducere.
Abbreviated transcription (Latin):
dalum trahat freq̃ntior qͦq muliebris introitus. In epła .i. lib̾¬
e frat̃nitatis tuȩ aliqͣ loca dudũ monasteriis consecrata. nuĩc habi¬
tacula cłicoꝵ. aut ȩtiã laicoꝵ factas̃. Dumq. hi qͥ s̃ in eccłiis
fingunt se religiose uiuere : monasteruis p̃poni appetunt. ⁊ ꝑ
eoꝵ uitam monasteria destruunt᷑. Nemo ⁊ enim potest ⁊ ȩocłas.¬
ticis obsequiis deseruire.⁊ in monachica regula ordinate ꝑsistere.¬
ut ꝓse districtionẽ monasterii teneat. qͥ cotidie in ministerio
ecclastico cogitur ꝑmanere: Pinde fr̃nitas tua hoc qͦlib&. in loco
factum ẽ em̃dare festin&. qͥa ego nullomͦ patiar loca sacra. ut
ep̃o rauennati. dudũ adnos multoꝵ relatione ꝑuenciat. monasteria
poesside ant. Quibꝰ nõ modicũ condolentes p̃decessori ur̃o lctas misim:
ut hos em̃dare debuiss&e: S qm̃ uite ẽ t̃mino cicuis occupat᷑. ne foe

Expanded text:
dalum trahat frequentior quoque muliebris introitus. Hanc dalum trahat frequentior quoque muliebris introitus. Hanc a fraternitatis tuae aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum aut etiam laicorum facta sunt; dumque hi qui sunt in ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt, et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest et ecclesiasticis obsequiis deservire, ut ipse districtionem monasterii teneat, qui cottidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum est emendare festinet, quia ego nullomodo patiar loca sacra ut po Ravenie. || Dudum ad nos multorum relatione pervenerat monasteria possideant. Quibus non modicum condolentes, predecessori vestro litteras misimus ut hoc emendare debuisset. Set quoniam vite est termino citius occupatus, ne ho