comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
an catagoria saristotglis : Ante quam tuos libros le¬
gant eis expones ipselecturus es: Quurnon & hocfa¬
cias homo ingenio sissimꝰ quando quidem ad eceptis
misceris paesceris ociosus: Iuł dix Sedutnunc
nobis sermo de presentibus sit generatio propriae
sexibus imputatur: Imitacio autem semper animo¬
rumest : hicergo affectus animi quod possibiliter
uoluerit imitantes hominem. prodiuersitate causa¬
rum aut accusaot aut prouehit: Itafit ut in bono
&dm̃ & angelos & cpostolos dicatur imitari
Dm̃estote perfecti sicut pater uester perfectus est:
Angelos fiat uolunta stua sicut incaelo &interra
a postolus imitator es mei stote sicut & ego xp̃iy
Inmalo uero imitatur diabolum sicut dicitur imitant
cum qui sunt ex parte ipsius : Imitantur homines
nolite esse tristes sicut he pocrite & terminantes
facies sua s Imitantur animalia cummandatur
nolite fieri sicut ȩquus & mulus quibus non est intel¬

Expanded text:
et categorias Aristotelis, antequam tuos libros leet categorias Aristotelis, antequam tuos libros legant, eis exponens ipse lecturus es? Cur non et hoc facias, homo ingeniosissimus, quandoquidem a deceptis miseris pasceris otiosus? LII. JUL. Sed ut nunc nobis sermo de praesentibus sit, generatio proprie sexibus imputatur, imitatio autem semper animorum est. Hic ergo affectus animi, quod possibiliter voluerit imitantis, hominem pro diversitate causarum aut accusat, aut provehit: ita fit ut in bono et Deum, et Angelos, et Apostolos dicatur imitari: Deum, Estote perfecti, sicut Pater vester perfectus est : Angelos, Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra : Apostolos, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In malo vero imitatur diabolum, sicut dicitur, Imitantur eum, qui sunt ex parte ipsius : imitantur homines, Nolite esse tristes sicut hypocritae, exterminantes facies suas : imitantur animalia, cum mandatur, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intel
Abbreviated transcription (Latin):
cando alius imitatur peccatum intrauit in mun¬
dum: & perpeccato Dicsi potes quid sit perunũ
hominem peccatum in trauit in mundum & perpec
catum mors &itac in omnes homines pertransut:
siuemors siuepeccatum siue pocius cum moste pecca¬
tum: Nam peccatum cuius imitacione peccatur:
nonnisi perdi abolum in trauit inmundum qui pri¬
mus nonimitando fecit quodalii fecerunt imitan¬
do Iułdix Adreliqua testinato racio sed premen¬
dus adhuc locus est & diuisionibus quam pos sumus
breuibus lectori &intelle genciasei & memoria
suggeratur. In omnihus quidem poene rebus amo¬
nr mor quecȩ aequi uoca apellamus conditio
rpperitur Aqs r. Promis e raste intellegenci¬
am suggesturum esse lectori & loqueris deo moni¬
mis &ccequiuocis. Quomodo ergo te ipsi saltem pe¬
la giani intellet turi sunt : nisi priur ad scholas dia¬
lecticorum ubi cum que terrarum potuerunt in ue¬
nire propter hoc discenda mittantur anforte

Expanded text:
cando alius imitatur, peccatum intravit in muncando alius imitatur, peccatum intravit in mundum? Dic, si potes, quid sit, Per unum hominem peccatum intravit in mcatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, sive mors, sive peccatum, sive potius cum morte peccatum. Nam peccatum, cujus imitatione peccatur, nonnisi per diabolum intravit in mundum, qui primus non imitando fecit, quod alii facerent imitando. LI. JUL. Ad reliqua festinat oratio: sed premendus adhuc locus est, ut divisionibus quam possumus brevibus, lectori et intelligentia rei et memoria suggeratur. In omnibus quidem pene rebus homonymorum, quae aequivoca appellamus, conditio reperitur. AUG. Promiseras te intelligentiam suggesturum esse lectori, et loqueris de homonymis et aequivocis: quomodo ergo te ipsi saltem Pelagiani intellecturi sunt, nisi prius ad scholas dialecticorum, ubicumque terrarum potuerint inveniri, propter haec dicenda mittantur? An forte
Abbreviated transcription (Latin):
Deimitacione igitur angelorum & hominum intel¬
legite nihilad causam ꝑtinens dicere &tandem tace :
dis putamus enim non de quocum que peccatore
Quiquando cum que peccauit inmundo sed deillo ꝑ
quem peccatum intrauit inmundum: Vbi si quera¬
tur exemplum imitacionis diabolus inuenitur
Ci contagium generationis adam: proinde dicens
a postolus ꝑunum hominẽ peccatum intrauit
inmundum peccatum generationis intellegi uolu¬
it Imitacionis enim peccatum non ꝑunũ hominẽ
seđ perdiabolum intrauit inmundum Iuł dix
Nam cum utrum quȩ exmore dicatur aliquando
quod diabolum quisimitatur in uide at r¬
liquando quod hominẽ aemulatus aut inuidia
aut flagicio sorum sordibus oblinatur : Hoc quoq
imitacionis nomen ũ trique possit conuenire ꝑsona
id est & quum de homine & quum diabolo dicitꝰ :
tuper ridicule in eptire uoluisti perimitationis
intellectum ad cm non potuisse monstrari acgñ
Num quid perquem cum que hominem quempec¬

Expanded text:
De imitatione igitur Angelorum et hominum intelDe imitatione igitur Angelorum et hominum intellige te nihil ad causam pertinens dicere; sed tantum tacere noluisse. Disputamus enim, non de quocumque peccatore, qui quandocumque peccavit in mundo; sed de illo per quem peccatum intravit in mundum: ubi si quaeratur exemplum imitationis, diabolus invenitur; si coApostolus, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, peccatum generationis intelligi voluit. Imitationis enim peccatum, non per unum hominem, sed per diabolum intravit in mundum. L. JUL. Nam cum utrumque ex more dicatur, aliquando quod diabolum quis imitatus, invideat; aliquando quod hominem aemulatus, aut invidia, aut flagitiosorum sordibus oblinatur; hoc quoque imitationis nomen utrique possit convenire personae, id est, et cum de homine, et cum de diabolo dicitur: tu perridicule ineptire voluisti, per imitationis intellectum Adam non potuisse monstrari. AUG. Numquid per quemcumque hominem, quem pec
Abbreviated transcription (Latin):
ut dix Qui coergo clare imitacionẽ malorũ
sessriptum Imittantur eum qui sunt & par¬
te ipsius & ego assencior dictumesse prudenter
ab eo quicum que libri ipsius auctorẽ : sed tibi non
prodest quod scribuntur quidam diaboli imita¬
cione peccarenisi docueris non posse hominum
iiucione de linqui a qsrr̾ Non hic queritur
utrũ hominum imitacione pecc&ur quis enim nes¬
ciat equam hominum imitacionẽ peccari sed queñ¬
quec lepeccatum perunum hominem intrauit
inmundum: Ut rum quodimitando commit teresur
an quod nascendo traher&ur : Quia illud primum
id est quodimittando commit ter&ur non : nisi ꝑ eũ
in trauit in mundum : Qui primus neminem imitatus
c& eris imita turꝗs peccandi in troduxit exemplũ
hocest di abolus : Hoc autem alterum id est quod nas¬
cendo traher&ur : Non nisi per eum intrauit in mun¬
dum qui primus a nemine generatus generandis
c&eris originis ingessit in itium hic est adecm:

Expanded text:
XLIX. JUL. Quia ergo claret, imitationem malorum XLIX. JUL. Quia ergo claret, imitationem malorum se scriptum, Imitantur eum, qui sunt ex parte ipsius: et ego assentior dictum esse prudenter ab eo, quicumque libri ipsius auctor est; sed tibi non prodest, quod scribuntur quidam diaboli imitatione peccare, nisi docueris non posse hominum imitatione delinqui. AUG. Non hic quaeritur utrum hominum imitatione peccetur: quis enim nesciat, etiam hominum imitatione peccari? Sed quaeritur, quale peccatum per unum hominem intrarit in mundum; utrum quod imitando committeretur, an quod nascendo traheretur. Quia illud primum, id est, quod imitando committeretur, nonnisi per eum intravit in mundum, qui primus neminem imitatus caeteris imitaturis peccandi introduxit exemplum, hoc est, diabolus: hoc autem alterum, id est, quod nascendo traheretur, nonnisi per eum intravit in mundum, qui primus a nemine generatus, generandis caeteris originis ingessu initium; hic est Adam.
Abbreviated transcription (Latin):
se hominum imitatione peccare : Nethoc in lege
uspiam contineri & sic assere sus picionituae locũ
paratums Aut ceste simani festum est nulla gr
re quam imitatione uitio soruminualuis sep ec¬
cata impericia collegistia postolum: Dedi abolo
profecto dicturum fuisse imitacionem uoluis¬
se in tellegi aqͥs ẽ Nonne ante dixi nihilate
essedictur umohomonihil loquendo loqua cissimer
sunt quiđem peccator imitacionis in mundo cu
homines peccatum hominumi exemplo sec tant᷑
Nontamen ꝑ eos homines quos quilib& imitantur
peccatum quod peccantes imitarentur Intrauit
inmundum sed percum qui primus nullum imitan¬
do peccauit: hicest diabolds quem imitantur omnes
quisunt ex pceste ipsiusistc & peccattim quo dimitando
commititur sed nascendo trahitur ꝑhunc intra¬
uit in mundum qui primus hominem genuit: nihilen¬
go dixisti & nonnisi ad quosdam decipien dos quor¬
dam facertigandos lectores tacere noliusti

Expanded text:
se hominum imitatione peccari, nec hoc in lege se hominum imitatione peccari, nec hoc in lege uspiam contineri, et sic assere suspicioni tuae locum paratum; aut certe si manifestum est, nulla magis re quam imitatione vitiorum invaluisse peccata, grandi imperitia collegisti Apostolum de diabolo profecto dicturum fuisse, si imitationem voluisset intelligi. AUG. Nonne ante dixi nihil te esse dicturum, homo nihil loquendo loquacissime? Sunt quidem peccata imitationis in mundo, cum homines peccantum hominum exempla sectantur, non tamen per eos homines, quos quilibet imitantur, peccatum quod peccantes imitarentur, intravit in mundum; sed per cum qui primus nullum imitando, peccavit: hic est diabolus, quem imitantur omnes qui sunt ex parte ipsius. Sic et peccatum, quod non imitando committitur, sed nascendo trahitur, per hunc intravit in mundum, qui primus hominem genuit. Nihil ergo dixisti, et nonnisi ad quosdam decipiendos, quosdam fatigandos lectores, tacere noluisti.
Abbreviated transcription (Latin):
hunc autem non adam sed diabalum esse qui xp̃iare:
imorat: quidest ergo quod te lib& nisi d nontacere
anihildicere Iuł Dix̃. Denique id quod ipsa uerba
noniudicauerant tucolligere argumentacione cona¬
tus subdis quia si deimitacione loquer&ur diabolum
commemorare debuerat : sed quia de generatione
uoluiss& intellegi hominem dicere maluisse quam
demonem: Inter rogo ergo quȩ fuerittibi huius oppi¬
monis occasio: Qui denim negestu hominum imitaci¬
one delinqui & lic&res absoluta scripturarum adtes¬
tacione non ereat t amen audiđd Nolie mulari in¬
termaligantes neque ÷elaueris faciente s iniquita¬
tem : Nea emulatus fueris eum qui prospera¬
tura inuia suay Demndo omner soripture  u&eris
testamenti commonent israheleme
critum pro fanȩ gentis imit&ur Quo gtur
necessitas id cogebat utapastolusr siimita¬
cionem uell& intellegis Diabolum magis quã
hominem nominar & cum & hominum & diaboli
nos &imitationẽ delinqui: aut ergo tu proba non pos¬

Expanded text:
Hunc autem non Adam, sed diabolum esse, quis christianus ignorat? Quid est ergo quod te libet, nisi et non tacere, et nihil dicere? XLVIII. JUL. Denique id quod ipsa verba non indicaverant, tu colligere argumentatione conatus, subdis, quia si de imitatione loqueretur, diabolum commemorare debuerat; sed quia de generatione voluisset intelligi, hominem dicere maluisse, quam daemonem. Interrogo ergo, quae fuerit tibi hujus opinionis occasio: quid enim? negas tu hominum imitatione delinqui? Et licet res absoluta Scripturarum attestatione non egeat, tamen audi David: Noli aemulari inter malignantes, neque zelatus fueris facientes iniquitatem; ne aemulatus fueris eum qui prosperatur in via sua . Deinde omnes scripturae Veteris Testamenti commonent Israelem, ne ritum profanae gentis imitetur. Quae igitur necessitas id cogebat, ut Apostolus, si imitationem vellet intelligi, diabolum magis quam hominem nominaret, cum et hominum et diaboli nosset imitatione delinqui? Aut ergo tu proba, non pos
Abbreviated transcription (Latin):
dauid sed ipso &iam computato numerus iste cõ¬
plesur sicut ergocum audimus quat tuor decim
generationes usque ad dauid non excipimus dauad
sed ipsum &iam computamus: Itacum audimususq:
adlegem peccatum in mundo fuit non excipere
legem sed &i am ipsam computcre debemus:
Quia sicut dauid ponest extranumerum dictus est
quod neo lex quamuisscã iustae & bona potuit
aferre nisuille de quodictum est: Ecce agnus dĩ ecce
qui tollit peccatamundi: Tollit autem & demit ten¬
do quȩ factoo sunt ubi &orignale conprehenditur
&adiuuan donefiant & perducendo aduitam : ubi
Hexfieri omnino non possint Iuł dix Seduideamus
&reliqua post quam ergo hec forma no n omni¬

Expanded text:
David, sed ipso etiam computato numerus iste comDavid, sed ipso etiam computato numerus iste completur. Sicut ergo cum audimus quatuordecim generationes usque ad David, non excipimus David, sed ipsum etiam computamus: ita cum audimus, Usque ad legem peccatum in mundo fuit, non excipere legem, sed etiam ipsam computare debemus. Quia sicut David non est extra numerum, qui dictus est quod nec lex, quamvis sancta et justa et bona, potuit auferre, nisi ille de quo dictum est, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Tollit autem et dimittendo quae facta sunt, ubi et originale comprehenditur; et adjuvando ne fiant, et perducendo ad vitam ubi fieri omnino non possint. LXXXV. JUL. Sed videamus et reliqua. Postquam ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ut probares hocpeccatum de quo mentiris paulũ
locutum & quodasseris usque ad amolitionem
regnasse u&eris testamenti: uelimputatum fuisse
uel imputare potusse sublege certe ad qui es ce¬
res non regnare postxp̃m ut sensibustuis saltom
inflexa uiolenter a postoli sentencia consonar&
Horum autem nihil reddrate potest: Fidei ergo
nostrȩ in solido est puritas collocata cui &ra¬
tionis in stituta &iusticiȩ digitas & a postoli
ꝑ omnia scita conueniunt AG̃SR Nihil tedice¬
re & quod respondimus monstrat & tuipse
A postolus quod ait usque adlegempeccatum
inmundo fuit non originale tantum sed omne
peccatum intellege uoluit : &ideo usque adle¬
gem fuit quia necl&x potuit auferre peccatũ
us que ad legem quippedictum est ut &iam ipsam
legem sentencia istro concluder&. Quomodo dictũ
est in euangelio omnes abraham usque ad dauid
generationes quat tuor decim: non enim excepto

Expanded text:
ut probares hoc peccatum, de quo mentiris Paulum ut probares hoc peccatum, de quo mentiris Paulum locutum, et quod asseris usque ad abolitionem regnasse Veteris Testamenti, vel imputatum fuisse, vel imputari potuisse sub lege; vel certe acquiesceres, non regnare post Christum, ut sensibus tuis saltem inflexa violenter Apostoli sententia consonaret. Horum autem nihil reddi a te potest. Fidei ergo nostrae in solido est puritas collocata, cui et rationis instituta, et justitiae dignitas, et Apostoli per omnia scita conveniunt. AUG. Nihil te dicere, et quod respondimus monstrat, et tu ipse. Apostolus quod ait, Usque ad legem peccatum in mundo fuit: non originale tantum, sed omne peccatum intelligi voluit: et ideo usque ad legem fuit, quia nec lex potuit auferre peccatum. Usque ad legem quippe dictum est, ut etiam ipsam legem sententia ista concluderet: quomodo dictum est in Evangelio, Omnes ergo ab Abraham usque ad David generationes quatuordecim : non enim excepto
Abbreviated transcription (Latin):
natura non recepit A GͣS R Desine quodiam
refellimus iterare quidnos cogisadbuc eadem
ałque eadem dicere contratantam sapienci¬
am tuam qua putcesideo nonsignificara generx¬
tionem. Vbidictum est perunũ haminẽ
peccatum intrauit inmundum qui coperduos fit
generacio non ꝑunum : Quasi peocatum illud quod
non uultis generatione sed imitaciene transisse
unus ammiserit : Etiͤumergo &i psum fuerit aduob
ammissum: quarꝑunum hominem dic tum est pec¬
catum intrauit inmundum : Nisi quia non a femina
concipiente at que pariente sed auro seminan te
est generationis eor dium: Aut quia iam non sunt¬
xxx duo quando cortum una fit caro iuł dix Postea
quoque ad legem uentum est ad cuius usque tempus
ꝑ scripsit a postolus non ostensumuiguisse peccatũ
Quod tu tempus us que ad finem tulegis protelare
conatuses non intelle rens nec quicquam teargum̃¬
tatũ  quando quidem constringendus a nobis esses

Expanded text:
natura non recipit. AUG. Desine quod jam natura non recipit. AUG. Desine quod jam refellimus iterare: quid nos cogis adhuc eadem atque eadem dicere contra tantam sapientiam tuam, qua putas ideo non significari generationem, ubi dictum est, Per unum hominem peccatum intravit in mundum; quia per duos fit generatio, non per unum: quasi peccatum illud, quod non vultis generatione, sed imitatione transisse, unus admiserit? Cum ergo et ipsum fuerit a duobus admissum, cur per unum hominem dictum est peccatum intravit in mundum; nisi quia non a femina concipiente atque pariente, sed a viro seminante est generationis exordium; aut quia jam non sunt duo, quando per coitum una fit caro? LXXXIV. JUL. Postea quoque ad legem ventum est, ad cujus usque tempus praescripsit Apostolus non ostensum viguisse peccatum. Quod tu tempus usque ad finem legis protelare conatus es, non intelligens nequidquam te argumentatum; quandoquidem constringendus a nobis esses,
Abbreviated transcription (Latin):
cati Iuł dix Quȩdefinitio ad intellegendam
quo que iusticiam̃ dĩ a peruit uiam ut censerem
ȩqui tatem diuinine utiquam stoc re iudicii nisiillud
imputaess& liberum fuisse ei qui propter hoc af¬
fligitur abstinere aCS R Propter quidergo
affliguntur pacruulis inullum habent omnino
peccatum : A nomni potens &iustus ds̃ iniustaes poenas
aea totinnocentib: prohibere non potuit: quł dix̃
Mapstrum uero gentium rationem priuilegio aucto¬
ritates armentem pronunciasse : Quia ꝑunũ
hominem in huif amundum culpa tr̃ansierit
qui nomine sepcrauit: Operanupcia rum quesi ne
duorum negocio esse nom pessunt : Commendauim
que obhoc abillounum fuisse nomina tum nequis
duos intellegere auder& aqsr Iam resꝑonsum
est assidue tedelectaet una garrire: quł dia¬
* treuera multa ego consequentius unum quema pos¬
tolus dicit unum assoro ut doceam uitium imi¬
minibus remꝰ am mou& uoluantatis : quodrerũ

Expanded text:
. LXXXI. JUL. Quae definitio ad intelligendam . LXXXI. JUL. Quae definitio ad intelligendam quoque justitiam Dei aperuit viam, ut censeremus aequitatem divini neutiquam stare judicii, nisi illud imputassfligitur, abstinere. AUG. Propter quid ergo affliguntur parvuli, si nullum habent omnino peccatum? An omnipotens et justus Dei injustas poenas a tot innocentibus prohibere non potuit? LXXXII. JUL. Magistrum vero Gentium rationem privilegio auctoritatis armantem, pronuntiasse, quia per unum hominem in hunc mundum culpa transierit; quo nomine separavit opera nuptiarum, quae sine duorum negotio esse non possunt; commendavimus: atque ob hoc ab illo unum fuisse nominatum, ne quis duos intelligere auderet. AUG. Jam responsum est: assidue te delectat vana garrire. LXXXI re vera multo ego consequentius, unum quem Apostolus dicit, unum assero, ut doceam vitium imiminibus rem admovet voluntatis, quod rerum
Abbreviated transcription (Latin):
Acꝑhoc non quidem precipitur homini quomodo nas catꝰ
mundus tamen non ess& sordepeccati nec infans cuiest
unius diei uita suꝑterram: lege uerba sc̃iiob &inuenies
teesse mendacem loquente illo quem ds dixit esse ueracẽ¬
ruł dide. Squodusque adlegem estostenditur non ẽo
post legem ostenditur postremo nonesse post xp̃m
Aq̃s R Itcreatus huius peccati ostenditur non esse
postpeccatorum obolitionem sicut mors postcartiss
resur reocionem: Iuł dix Acperhoc secundum ardu¬
gumentacionem quo qu&luam olim non est secundũ
testimonium ueritcotisnum quam fuit AqS R
Osiuos non esr&is qui contra testimonium ueritatis
.bitis. Iuł dix Eut quod egimus inculesur
memoriȩ lectoris definisti quondam pe eatũ:
& optime nihil esse aliud quam uolunta tem amit¬
tendi quodiusticia u&at &unde liberum est absti
nere aq̃ s r Iamres ponsum est quod poeoati
sit istec definitio non eius quod sit &poena pec¬

Expanded text:
Ac per hoc, non quidem praecipitur homini quomodo nascatur: Ac per hoc, non quidem praecipitur homini quomodo nascatur: mundus tamen non est a sorde peccati, nec infans cujus est unius diei vita super terram . Lege verba sancti Job, et invenies te esse mendacem, loquente illo quem Deus dixit esse verace Et quod usque ad legem est, ostenditur non esse post legem, ostenditur postremo non esse post Christum. AUG. Ita reatus hujus peccati ostenditur non esse post peccatorum abolitionem, sicut mors post carnis resurrectionem. LXXIX. JUL. Ac per hoc, secundum argumentationem quoque tuam, olim non est: secundum testimonium veritatis, nunquam fuit. AUG. O si vos non essetis, qui contra testimonium veritatibitis! LXXX. JUL. Et ut quod egimus, inculcetur memoriae lectoris; definisti quondam « peccatum, » et optime, « nihil esse aliud quam voluntatem admittendi quod justitia vetat, et unde liberum esresponsum est quod peccati sit ista definitio, non ejus quod sit et poena pec
Abbreviated transcription (Latin):
AC̃SR Hoce demorte posses dicere nam diam cum
ipsa nascimur corpusenim mortuum est propter
peccatum sed &si non propter peccatum: sicut desipi¬
tis nascimur tamensine dubitacione mortalis & ta¬
men mors at que mostalitas non erit morta liter
uiuentibus nobis: Sicutergo mors originali est &ta¬
men potuit esse potest nonesse: melius nr̃e manen¬
te natura sic &originale peccatum & po tuit esse
generacio tractatum & potest non esse genera ci¬
one deractum: Iułdi& Nec alege ostensur est
uel ostendi potuit quia nonnum quam legis lator
us que ad hanc uener& amentiam ut precgperit
AG̃S R Non precipitur homini quomodo nascatur
sed preceptum est quomodo ille uiuer& : Preceptũ¬
que uio lauit a quopcerente peccatum originale de¬
ducitur precipitur &iam ut infanscir cum cidatur
damnandus nisi circumcidatur: Cuitamen non solum
aliquid aliud sed neo saltem circumcisio ipsec precipitur:

Expanded text:
AUG. Hoc et de morte posses dicere; nam etiam cum AUG. Hoc et de morte posses dicere; nam etiam cum ipsa nascimur: Corpas enim mortuum est propter peccatum : sed et si non propter peccatum, sicut desipitis; nascimur tamen sine dubitatione mortales: et tamen mors atque mortalitas non erit immortaliter viventibus nobis. Sicut ergo mors originalis est, et tamen potuit esse, potest non esse, melius nostra manente natura: sic et originale peccatum, et potuit esse, generatione tractum; et potest non esse, regeneratione detractum. LXXVII. JUL. Nec a lege ostensum est, vel ostendi potuit; quia nunquam legislator usque ad hanc veniret amentiam, ut praeciperet AUG. Non praecipitur homini quo modo nascatur: sed praeceptum est quo modo ille viveret, praeceptumque violavit; a quo parente peccatum originale deducitur. Praecipitur etiam ut infans circumcidatur, damnandus nisi circumcidatur: cui tamen non solum aliquid aliud, sed nec saltem circumcisio ipsa praecipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
lege non tollitur siue originale siue additum siue
quoderat & ante legem siue quod &iam lege sub in¬
trante abundauit: Qtum autem ais deeo peccato
loqui apostolum quod ȩquita tepunitur & pergis¬
cere &uide ibiesse dorignale peccatum : Non enĩ
alter ȩquitasdĩ graue iugum imponere ipsis quoque
xordiis pcoruulorum quod iugum cura nostra sẽpe
commemorat ut ceruicem tuam si non inflexerit
frangat : Nam hoc peccatum &iam lege monstrari
precepta circifionis ostendi: quod sineas tudoce
quo pec cato proprio sinon circum cideresur inter¬
ibatanima paruuli depopulo suo: Scio non doces¬
quod fingitis originale peccatum nec perunum trans¬
mitti potest quõ generatio perduos agitur aq̃sR.
Samres ponsum est: legequȩ hinc a medicta sunt &inue¬
inieste unadixisse uł DIX Nec potuit aliquando esse
si potest aliquando non esse quianaturalia ab initio
substancie usque ad terminum illius perseuerant

Expanded text:
lege non tollitur, sive originale, sive additum, sive lege non tollitur, sive originale, sive additum, sive quod erat et ante legem, sive quod etiam lege subintrante abundavit. Cum autem ais, de eo peccato loqui Apostolum, quod aequitate punitur; expergiscere, et vide ibi esse et originale peccatum. Non enim aliter aequitas Dei grave jugum imponeret ipsis quoque exordiis parvulorum: quod jugum cura nostra saepe commemorat, ut cervicem tuam, si non inflexerit, frangat. Nam hoc peccatum etiam lege monstrari, praecepto circumcisionis ostendi. Quod si negas tu, doce quo peccato proprio, si non circumcideretur, interibat anima parvuli de populo suo . Scio, non docesquod fingitis, originale peccatum, nec per unum transmitti potest, quoniam generatio per duos agitur. AUG. Jam responsum est: lege quae hinc a me dicta sunt, et invenies te vana dixisse. LXXVI. JUL. Nec potuit aliquando esse, si potest aliquando non esse: quia naturalia ab initio substantiae usque ad terminum illius perseverant.
Abbreviated transcription (Latin):
homonascitur quem ammodum cum originalȩ pec¬
catan cocta uodie l&xcircumcidi carnem pre¬
cepit quia xp̃s diedominico resurrexit Qui post
septimum sabbati octauus est &circum cisus pre¬
putia tum gigit Traciens in illum quo ipse iam
caruit sicut baptizatus infilium quem generat
carne reatum tamen traicit originis quo absolutus
est ipse: postremo in lege scriptus est psalmus
Ego in ini quitatib: conceptus sum & in peccatis ma¬
termea inuteromealuit : Quo duideritis profec¬
tonec auderitis aliquid contradicere sicypriano
& ambrosio cderis que tt libus eclesiȩ doctoribus
fide ioculos similes haber&is. Iuł dix̃ autcerte
quia hoc inlegenonpotest in ueniri adqui esce inpuden¬
tissime de co peccato loqui a postolum: quodimitacio¬
ne trahitur uolunta te committq tur ratione ar¬
guitur lege ostenditur ȩquitate punitur AC̃SR
De omni peccato quod perx pm̃tollitur dictum
est usque ad legem peccatum inmundo fuit quam

Expanded text:
homo nascitur, quemadmodum cum originali pechomo nascitur, quemadmodum cum originali peccato. Et octavo die lex circumcidi carnem praecepit, quia Christus die Dominico resurrexit, qui post septimum sabbati octavus est. Et circumcisus praeputiatum gignit, trajiciens in illum, quo ipse jam caruit: sicut bapcarne, reatum tamen trajicit originis, quo absolutus est ipse. Postremo in lege scriptus est Psalmus: Ego in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis mater mea in utero me aluit . Quod videretis profecto, nec auderetis aliquid contradicere, si Cypriano, et Ambrosio, caeterisque talibus Ecclesiae doctoribus, fidei oculos similes haberetis. LXXIV. JUL. Aut certe quia hoc in lege non potest inveniri, acquiesce, impudentissime, de eo peccato loqui Apostolum, quod imitatione trahitur, voluntate committitur, ratione arguitur, lege ostenditur, aequitate punitur. AUG. De omni peccato quod per Christum tollitur, dictum est, Usque ad legem peccatum in mundo fuit: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ostende hoc imputatum fuisse sublege : Namsi perlegẽ
peccati cogitio antelegem imoratio pec cati ambigi
non potest hanc fuisse causam maximam promul¬
gaonde legis ut proder&ur & cauereiur quod prius
latebat A q̃g R Vt proder &ur uerum dicis hoc
&nos dicimus ut autem cauer&ur non l& sed gracia
non littera sed sp̃sfecit lexenim sub intrauit non
ut cauer&ur sed ut habundare peccatum & super¬
habundar& gracia qui apeccatum & del&ur factum
ma certaminis aut ostende imputatum sub lege
fuisse cui quam originalȩ peccatum ostende
fuisse monstratum : E consentiam de hoc pecca¬
to apostolum loquutum fuisse Aq̃ͣs R Ostendo
quidem quod prouocas ut ostendam sed sioculos a pe¬
riatis ad eaquȩ uidere non uultis & ne ab aliis uide¬
antur nebulas contentionis offundius: Circumcisi¬
o carnis lege precepta est qua non poss& melius sign
ficari perxpm̃ regenerationis auctorem tolli
originale peccatum cum preputio quippeomnes

Expanded text:
ostende hoc imputatum fuisse sub lege. Nam si per legem ostende hoc imputatum fuisse sub lege. Nam si per legem peccati cognitio, ante legem ignoratio peccati; ambigi non potest hanc fuisse causam maximam promulgandae legis, ut proderetur et caveretur, quod prius latebat. AUG. Ut proderetur, verum dicis; hoc et nos dicimus: ut autem caveretur, non lex, sed gratia; non littera, sed spiritus fecit. Lex enim subintravit, non ut caveretur, sed ut abundaret peccatum, et superabundaret gratia, qua peccatum et deleretur factum, ma certaminis: aut ostende imputatum sub lege fuisse cuiquam originale peccatum, ostende fuisse monstratum; et consentiam de hoc peccato Apostolum locutum fuisse. AUG. Ostendo quidem, quod provocas ut ostendam: sed si oculos operiatis ad ea quae videre non vultis, et ne ab aliis videantur, nebulas contentionis offunditis. Circumcisio carnis, lege prficari, per Christum regenerationis auctorem tolli originale peccatum. Cum praeputio quippe omnis
Abbreviated transcription (Latin):
quod generac̃ne trahitar regeneratione dissol¬
uit ipses pm̃ donans facit non regare peccatũ
in nostromortali corpore adoboediendum
concupiscenciis eius: Ipse cotidiana indulgenci
propter quam cotidi edicimus dimit te nobis de¬
bita nostra : si quid concupiscencia percati &ia
beneresistendo certantibus male persua serit
misericors del& ipse graui eruinae lisos erigit
penitentes ipse ubi non possit omnino a peccari
perduc& constituit quer egnantes quando dic&ur¬
Ubi est mors contenciotua : Vbi est mors aculeusturis
Aculeus autem mortis est peccatum : Ecce quomodo
peccatum mundi agnus illeds̃ tollit quod l&x aufer¬
Hxre non potuit quł Di& Verum uideamus dreliqua
peccatum autem non deputabatur ait apostolus
quumlex noness& post quod tusubdiserat ergos ed
non deputabatur sicut alibi dicit perlegem cogitiopec¬
cati. Siergo perlegem peccati est facta cogitio
& peccatum traducis antelegem nonimputaobatur

Expanded text:
quod generatione trahitur, regeneratione dissolquod generatione trahitur, regeneratione dissolvit; ipse spiritum donans facit non regnare peccatum in nostro mortali corpore ad obediendum concupiscentiis ejus ; ipse quotidiana indulgentia, propter quam quotidie dicimus, Dimitte nobis debita nostra , si quid concupiscentia peccati etiam bene resistendo certantibus male persuaserit, misericors delet; ipse gravi ruina elisos erigit poenitentes; ipse ubi non possit omnino peccari, perducet constituetque regnantes, quando dicUbi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est pecpeccatum mundi Agnus ille Dei tollit, quod lex auferre non potuit. LXXII. JUL. Verum videamus et reliqua. Peccatum autem non deputabatur, ait Apostolus, cum lex non esset : post quod tu subdis, « Erat ergo, sed non deputabatur, sicut alibi dicit, Per legem cognitio peccati » . Si ergo per legem peccati est facta cognitio, et peccatum traducis ante legem non imputabatur;
Abbreviated transcription (Latin):
& mult parte restinexit mentitus est qui ait lex
sub intrauit ut abunder & delictum sed quia ille
uerum dixit tunihildicis & ta mennihil dicendo
her&ica pertinatia contradicis. Iuł dix. LXXi
Uerum neuidear hicnimis tecum agere tenacit̃.
ad quies camus quo usque ad legen usque ad xp̃m
possit intellegi : Conce dis ergo peccatum hocquos
dicis originale nonesse postx pm̃ & quomodo & in
a postolorum membris & i n omnibus baptisati¬
sed usque hodie posttot secula aduentus xp̃i
opus diaboli fruticem a duerscriȩ potestatis
legem que peccati manere iuigere uiuere pro¬
nuncias ASR Non hoc dico nihildicis aliud
est peccatum aliud concupis cencia peccati cui
non consentit quiper graciam dĩ non peccat
Quamuis &ipsa concupiscencia peccatiuoc &ur
Peccatum quia peccato facta est sicut scriptu¬
ra que lib &manus eius dicitur cuius manufacto¬
est: De quo aatem dictum est. Ecceagnus dĩ eice
quitollit peccatamundi. Ipsereatum peccati

Expanded text:
ex multa parte restinxit: mentitus est qui ait, Lex ex multa parte restinxit: mentitus est qui ait, Lex subintravit ut abundaret delictum . Sed quia ille verum dixit, tu nihil dicis; et tamen nihil dicendo, haeretica pertinacia contradicis. LXXI. JUL. Verum ne videar hic nimis tecum agere tenaciter, acquiescamus, quod usque ad legem, usque ad Christum possit intelligi: concedis ergo peccatum hoc quod dicis originale, non esse post Christum? Et quomodo, et in Apostolorum membris, et in omnibus baptizatis, et usque hodie post tot saecula adventus Christi, opus diaboli, fruticem adversariae potestatis, legemque peccati manere, vigere, vivere dicis? AUG. Non hoc dico: nihil dicis. Aliud est peccatum, aliud concupiscentia peccati, cui non consentit qui per gratiam Dei non peccat: quamvis et ipsa concupiscentia peccati vocetur peccatum, quia peccato facta est. Sicut scriptura quaelibest. De quo autem dictum est, Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi ; ipse reatum peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
ependendum est ũsque ad legem inquid peccatum
inmundo tudicis quic hoc pec cxtum a postolus natu¬
rale uoluerit intelleg: Quero ergo sius que ad le¬
gem fuit quur desierit esse post legenĩ neque enim
ad quiesco ut usque adlegem usque ad finem eius
potius quamus que ad &ostum intellegam mecum
facit uerbi propri&as quod dicit us que adlegem
fuisse oftendit non esse postlegem : & quod cumque
tempore ablatum est naturale non fuit: quodergo
infregit censura legis &infringendo ex multa paste
restrinxit imitacione appar & non generatione
susceptum Aq̃s Rintellectum quid aliud dicã
quam her&i cum si ergo lex abstulit peccatum quia
sicuis intellegi usque ad legem : fuit ergo perlegem
iusticia siper legem iusticia ergoxp̃s gratis mostu¬
usest: si autem peccatum lexnon abstulit ut non ess&
quod prius eam fecisse dixeras & mox tepenituit :
Sed tamen peccatum lex in fregit ut posteacor rexisti

Expanded text:
expendendum est. Usque ad legem, inquit, peccatum expendendum est. Usque ad legem, inquit, peccatum in mundo. Tu dicis quia hoc peccatum Apostolus naturale voluerit intelligi: quaero ergo, si usque ad legem fuit, cur desierit esse post legem. Neque enim acquiesco, ut usque ad legem, usque ad finem ejus, potius quam usque ad exortum intelligam. Mecum facit verbi proprietas: quod dicit usque ad legem fuisse, ostendit non esse post legem; et quodcumque tempore ablatum est, naturale non fuit. Quod ergo infregit censura legis, et infringendo ex multa parte restinxit, imitatione apparet, non generatione susceptum. AUG. O intellectum, quid aliud dicam, quam haereticum! Si ergo lex abstulit peccatum, quia sic vis intelligi usque ad legem; fuit ergo per legem justitia. Si per legem justitia; ergo Christus gratis mortuus est . Si autem peccatum lex non abstulit ut non esset, quod prius eam fecisse dixeras, et mox te poenituit; sed tamen peccatum lex infregit, ut postea correxisti, et
Abbreviated transcription (Latin):
ri nisi xp̃i & quaclis forma nisi ac ontrario quod ali
iftio ipseest forma. ged hȩc forma non omni ex par¬
te conformis est. Unde hic a postolus sequutus adiun¬
xit: sed nonsicut deliotum itr &donatio sienimobu¬
nius delictum multi mortui sunt : Multo magis gracia
dĩ & donum in gracia unius hominis ihũ xp̃i in multos
omnes qui per xpm liberantur temporaliter
propter adam moriuntur propter ipsum autem
xpm sine fine uic turi sunt. Nihilaliud consequen¬
tibus a postoli sermonibus indicari professus es
quam originale peccatum quo d nos approbauimus
ipso sui &ordio non ab eo ostensum fuisse qui a ꝑu¬
num non perduos peccatum transisse signauerat
Aq̃s ñ Iamresponsum est: & ad huc tuuana loqueris
neque hoc mirum est adhuconim quires ponderim
nescis tunceri simpudencior quando scieris siuanis¬
x relictis uera tenere nolueris ruł di& Verumta¬
inen utrumid quod pr&erierat uel nuncintim &

Expanded text:
ri nisi Christi? et qualis forma nisi a contrario? quod aliri nisi Christi? et qualis forma nisi a contrario? quod aliistud. ipsa est forma, sed haec forma non omni ex parte conformis est. unde hic apostolus secutus adiunit: Sed non sicut delictum ita et donatio; si enim ob unius delictum multi mortui sunt, multo magis gratia dei et donum in gratia unius hominis Iesu Christi in multos s qui per Christum liberantur, temporaliter propter Adam moriuntur, propter ipsum autem Christum sine fine victuri sunt » . Nihil aliud consequentibus Apostoli sermonibus indicari professus es quam originale peccatum: quod nos approbavimus ipso sui exordio non ab eo ostensum fuisse, quia per unum, non per duos, peccatum transisse signaverat. AUG. Jam responsum est, et adhuc tu vana loqueris: neque enim hoc mirum est; adhuc enim quid responderim nescis: tunc eris impudentior quando scieris, si vanis relictis vera tenere nolueris. LXX. JUL. Verumtamen utrum id quod praeterierat, vel nunc intimet,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi eis manentib: euertuntur Iuł drx LXxUIIII
Qediam pergamus adreliqua ut cui dormati
Da postolus concinat sicut ex multaparte
cdaruit processibus sacrissermonibus ostendat:
Quid autem aliud indicant &iam sequencia uer
ba a postolica cum enim hoc dixiss& adiunxit
us que ad legem petcatum inmundo fuit: Id est
quia neclex potuit auferre peccatum peccatũ
autem non deputcobatur quͤum lex non ess&
Erat ergo sed nondeput cobatur q̃uia non ostende¬
batur quod de putcor&ur : Sicut enim alibi dicit
perlegem cognicio peocati sed regiauit inquid
mors ab cdam usque ad moysen ut deinceps nonessa¬
peccatum: sed quia nec lex permoysendatec res¬
num potuit mortis auferre: quȩ non regnat utique
nisi per peccatum Negnum porro eius estũt hominẽ
mortalem insecundam &iam quȩ sempiterna est
precipite mostem: Regauit autem in quibus & iã
in his inquid quinon peccauerunt insimilitudinem
preuaricationis adccequiest formaturi. Cuius futu¬

Expanded text:
ipsi eis manentibus evertuntur. LXIX. JUL. ipsi eis manentibus evertuntur. LXIX. JUL. Sed jam pergamus ad reliqua, ut cui dogmati Apostolus concinat, sicut ex multa parte claruit, processibus sacri sermonis ostendat. « Quid aba apostolica? Cum enim hoc dixisset, adjunxit, Usque enim ad legem peccatum in mundo fuit: id est, quia nec lex potuit auferre peccatum. Peccatum autem, inquit, non deputabatur, cum lex non esset. erat ergo, sed non deputabatur,  quia non ostendebatur, quod deputaretur. sicut enim alibi dicit: per legem cognitio peccati, sed regnauit, inquit, mors ab Adam usque ad Moysen — peccatum, sed quia nec per Moyseu lex data regnum potuit mortis auferre, quae non regnat utique nisi per peccatum. regnum porro eius est, ut hominem mortalem in secundam etiam, quae sempiterna est, praecipitet mortem. regnauit autem in quibus? et in his, inquit, qui non peccauerunt in similitudinem praeuaricationis Adae, qui est forma futuri. cuius futu
Abbreviated transcription (Latin):
cione cuius in illo precessit exemplum̃ mortem
regcre non siuit: hocten& catholica fides
hoc tenent iudices quos pelcgius formida uit:
hoc non tenent her &icĩ quos pelagius seminauit
uł̃ DΙX Quȩ preuaricaciolic& non sit faota
naturalis fuit tamen forma peccati at que ob
hoc lic& non aggrau& nascentes t̃am en accus at̃
imitantes A ̃ SR &situoblitus es graueiugũ
quod a ggrau& nascentes noste non desistimus
commonere : Iuł di& Mors autem iudicialis
transiit in eo in quo peccauerunt omnes sed li¬
bera uoluntate quo uerbo id est omneͥs scriptu¬
rarummoremultitudo nonuniuersitas indica¬
tur aqs R frustrarecta uerba torquere
&clara obscurare conaris in eo peccauerunt
omnes in quomoriuntur omnes ipse est adam:
in quosi paruuli non moriuntur profecto nec
inxp̃o uificabuntur: Sed quõ sicut in adam
omnes moriuntur itc & inxp̃o omnes uifica¬
buntur: Ideo qui uolunt hec uerba per uentere

Expanded text:
ctione cujus in illo praecessit exemplum, mortem ctione cujus in illo praecessit exemplum, mortem regnare non sivit. Hoc tenet catholica fides, hoc tenent judices quos Pelagius formidavit; hoc non tenent haeretici quos Pelagius seminavit. LXVII. JUL. Quae praevaricatio, licet non sit facta naturalis; fuit tamen forma peccati: atque ob hoc, licet non aggravet nascentes, tamen accusat imitantes. AUG. Et si tu oblitus es grave jugum quod aggravat nascentes; nos te non desistimus commonere. LXVIII. JUL. Mors autem judicialis transiit in eo quo peccaverunt omnes, sed libera voluntate: quo verbo, id est, omnes, Scripturarum more multitudo, non universitas indicatur. AUG. Frustra recta verba torquere, et clara obscurare conaris. In eo peccaverunt omnes, in quo moriuntur omnes: ipse est Adam, in quo si parvuli non moriuntur, profecto nec in Christo vivificabuntur: sed quoniam sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur ; ideo qui volunt haec verba pervertere,
Abbreviated transcription (Latin):
a q̃s sꝵ Hocloqueris quod obiec tum est hae¬
resi archae uestro pelagio in episco pceli iudit¬
o pcclestino quodita factus fuerit adam ut siue
peccar& siue non peccar& moriturus ess&
Hanc enim mortem quamomnes morimur:
Deque dictum est amuliere ĩnicium factum est
peccati & propter illam omnes morimur:
Nonuis expeccato in omnes fecisse origina liter
transitum ne cogaeris fateri simul&i am origina¬
liter transisse peccatum: sentis quippe quã im.
iniquum sit sine merito transisse supplicium
Uerum tamen tam chatholicum est quod ex pug¬
nare concoris ut hoc ille cui sicut dixi obiectum est:
nisidamnass& profecto ex illo iuditio damnatus
&xiss&. Mors ergo &ista que sp̃s acorpore se¬
pecratur &illa quȩ dicitur secunda queo sp̃s
cum corpore cruciabitur : Quantum attin&
admeritum generis humani in omnes homines
pertransiit Sed gracia dĩ per eum quiuenit ut
moriendo regnum mortis auferre ea resurre¬

Expanded text:
AUG. Hoc loqueris, quod objectum est haeAUG. Hoc loqueris, quod objectum est haeresiarchae vestro Pelagio in episcopali judicio Palaestino, quod ita factus fuerit Adam, ut sive peccaret, sive non peccaret, moriturus esset. Hanc enim mortem qua omnes morimur, de qua dictum est, A muliere initium factum est peccati, et propter illam omnes morimur , non vis ex peccato in omnes fecisse originaliter transitum; ne cogaris fateri simul etiam originaliter transisse peccatum. Sentis quippe, quam iniquum sit, sine merito transisse supplicium. Verumtamen tam catholicum est quod expugnare conaris, ut hoc ille cui, sicut dixi, objectum est, nisi damnasset, profecto ex illo judicio damnatus exiisset. Mors ergo et ista, qua spiritus a corpore separatur, et illa quae dicitur secunda, qua spiritus cum corpore cruciabitur, quantum attinet ad meritum generis humani, in omnes homines pertransiit: sed gratia Dei, per eum qui venit, ut moriendo regnum mortis auferret, ea resurre
Abbreviated transcription (Latin):
gtent qui uolunt quȩ su pra dxꝑmus  nesuperfluo eadem
&iterum Iterum querep&amus Iuł dix, Impuden¬
terigitur sub umbraeius nominis delitesciscũ
nimis diuersa contraria quedicatis : Ille enimar¬
guit opus hominum tuopus dĩ illestudi ũ delinquen¬
bium Tuin nocen ci umuitam quena scencium: ille
uo luntatem hominum tunaturam: Aq̃sR Cupe¬
rius adomnia istares ponsumest undeiamte in rid&
quȩ meminit quiuero non meminit suilla relgerit:
profecto istec tuauana cum inriserit tedolebit:
x iuł di x Intrauit igitur secundum a postolum ꝑu
num hominem peccatum in hunc mundum : & perpec¬
catum mors quõ illum &reum & dominacionimor¬
tis perp&uȩ destinatum mundus as pexit i nom̃s
homines mors pertransiit: Quia una forma
iudicii preuaricatores quos que &iam relique
conprehendit eactis qu& amenmors nec in scõs nec
in nocentes ullos scce uire ꝑmittitur sed in eos ꝑua¬
dit quos preua ric ationem uiderit ȩmulatos:

Expanded text:
gant qui volunt quae supra diximus, ne superfluo eadem gant qui volunt quae supra diximus, ne superfluo eadem iterum iterumque repetamus. LXV. JUL. Impudenter igitur sub umbra ejus nominis delitescis, cum nimis diversa contrariaque dicatis. Ille enim arguit opus hominum, tu opus Dei: ille studia delinquentium, tu innocentiam vitamque nascentium: ille voluntatem hominum, tu naturam. AUG. Superius ad omnia ista responsum est: unde jam te irridet qui meminit; qui vero non meminit, si illat. LXVI. JUL. Intravit igitur, secundum Apostolum, per unum hominem peccatum in hunc mundum, et per peccatum mors; quoniam illum et reum, et damnationi mortis perpetuae destinatum, mundus aspexit. In omnes autem homines mors pertransiit; quia una forma judicii praevaricatores quosque etiam reliquae comprehendit aetatis: quae tamen mors, nec in sanctos, nec in innocentes ullos saevire permittitur; sed in eos pervadit, quos praevaricationem viderit aemulatos.
Abbreviated transcription (Latin):
non omnes homines quantũ ad istam conditionem
mosta lium ꝑtin &morerentur: Quod autem dicit
a postolus in quo omnes peccauerunt inquo in telleg¬
tur nisiadam in quo eos dicit & mori quia non erat
iustum sine cnmine traensire subplicium: Quacum que
teuestos: nullomodo catholicȩ fidei fundoc mnentae fub¬
uertes : Preseram qui a&tiupse tibi aduerscens-
quinunes dicis non peccatum traensisse sed mostem:
Cum superiũs dixeris a postolum ideo non duos homi¬
nes. sedunum inculcasse &doceret in mita cione
troensis se nongenertecione pcecatum: Quid est qđ nan
x dicis non peccatum transisse sed mortem IUL DIX
quaentum igitur hiteste & paculum distat̃ intende :¬
lledicit perunum hominem tuperduos id est pergenera¬
uoneri Ille pronunciat in primo homine & peccatum
&mor tem fuisse ad posteros uero solam transisse
mos tem tucontra aseris & pec catumadoms & interi¬
tum concurrisse gQS Rlam responsum est rele¬

Expanded text:
non omnes homines, quantum ad istam conditionem non omnes homines, quantum ad istam conditionem mortalium pertinet, morerentur. Quod autem dicit Apostolus, in quo omnes peccaverunt, in quo intelligitur, nisi in Adam, in quo eos dicijustum, sine crimine transire supplicium. Quacumque te vertas, nullo modo catholicae fidei fundamenta subvertes: praesertim quia et tu ipse tibi adversaris, qui nunc dicis non peccatum transisse, sed mortem; cum superius dixeris, Apostolum ideo non duos homines, sed unum inculcasse, ut doceret imitatione transisse, non generatione peccatum . Trandicis, non peccatum transisse, sed mortem? LXIV. JUL. Quantum igitur inter te et Paulum distet, intende. Ille dicit, per unum hominem: tu, Per duos, id est, per generationem. Ille pronuntiat, in primo homine et peccatum et mortem fuisse, ad posteros vero solam transisse mortem: tu contra asseris, et peccatum ad omnes et interitum cucurrisse. AUG. Jam responsum est: rele
Abbreviated transcription (Latin):
uit & perpeccatum mors &ita in omnes homines
pertransiit: Iam nomina uerat mostem a que
peccatum quid fuit nec ess& ut in eo quod per transis¬
sedicebat mortem a peccati communione separar&
osi manter ostender& In hunc quidem mundũ Punũ
hominem in trasse peccatum & perpeccatum
morteni inomnes uero homines non peccatum tran¬
sisse sed mortem: mostem utique iuditii in latam se¬
ueritatem preuaricationis ultricem non corpo
semina sed morumuitia persequentem : nisi quiae
commendccre & premanere curauit neuestro dog¬
mati opitulatur aliquid puta r&ur ac̃sꝵ Ineo qui¬
dem loco ubidictum est perunum hominem peccatum
intrauit inmundum & perpeccatummors &ita
in omnes homines pertransiit : Vtrum peccatum
anmors anutrum que peromnes hominer pertran¬
sisse dictum sit̃ uid&ur ambiguum sed quiꝰ horum sit
res ipsce tam apefto demonstrat : Namsi peccatum
non pertransiss& non omnis homo cumlegepeccati
quȩ in membris est nascerdur simors non ꝑtransis se

Expanded text:
et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit. Jam nominaverat mortem, atque peccatum; quid fuit necesse ut in eo quod pertransisse dicebat, mortem a peccati communione separaret, ut signanter ostenderet, in hunc quidem mundum per unum hominem intrasse peccatum, et per peccatum mortem; in omnes vero homines non peccatum transisse, sed mortem, utique judicii illatam severitate, praevaricationis ultricem, non corporum semina, sed morum vitia persequentem; nisi quia commendare et praemunire curavit, ne vestro dogmati opitulatus aliquid putaretur? AUG. In eo quidem loco, ubi dictum est, Per unum hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertraan mors, an utrumque, per omnes homines pertransisse dictum sit videtur ambiguum; sed quod horum sit, res ipsa tam aperta demonstrat. Nam si peccatum non pertransisset, non omnis homo cum lege peccati quae in membris est nasceretur. Si mors non pertransisset,
Abbreviated transcription (Latin):
sehabentem ex uno ergo quid inquis sine delicto
quia sequitur gracia auiteni exmultis delictis:
Di cantisti quomodo ex uno delieto in con¬
dempnationem nisi quia sufficit ad condemp
nationem &i amunum originele peccatum
quod in omnes homines pertransut: gracia
uero ideo ex multis delictis iniustificationẽ
quia non solum unum illud soluit quod origina¬
liter trahitur sed &ĩam c̃&era quȩ in uno¬
÷ quoque hominem motu proprie uolantatis

Expanded text:
nem. ex uno ergo quid nisi delicto? quia sequitur: gratia autem ex multis delictis. dicant isti, quomodo ex uno delicto in condemnationem, nisi quia suffnationem etiam unum originale peccatum, quod in omnes homines pertransiit. Gratia vero, ideo ex multis delictis in justificationem, quia non solum unum illud solvit quod originaliter trahitur, sed etiam caetera, quae in uno quoque homine motu propriae volunt