comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is: quia quisquis ad fidei agonem
uenimꝰ. luc ttim̃ contra malignos
sp̃s sumimꝰ. Nichil autẽ malignisps.
in hoc mundo ꝓpriũ possident᷑. Nudi
enĩ cũ nudo : luctari debemus.
Nã siuestitꝰ quisq cũ nudo luctatur:
citius ad terram deicitur. quia
habet unde teneat᷑. Quid enĩ sunc
uit t̾rena om̃ia. nisi quedã corporis
indum̃ta : qͥui ergo contradiabolũ
ad certam̃ ꝑ perat: uestim̃ta abici¬
at ne succumbat. Nil in hoc mundo
amando possidecit: nullas rerũ la¬
bentiũ delectationes requirat. ne
unde ad uotũ tegit᷑. ad casũ inde
tenecit᷑. Nectam̃ sufficit nr̃a re¬
linquere : nisi relinquamꝰ et noð.
Quidest qđ dicimꝰ relinquamꝰ et
nos  Sienĩ nos ipsos relinqu ⁊ mꝰ
quo ibimꝰ extranos: uel quis est
quiuadit: si se deseruit: sed aliud
sumꝑpeccatũ lapsi: aliud ꝑ pecȩt¬
tũ conditi. Aliud qđ fecimus: cili¬
ud qđ ftcti sumꝰ: Relinqua mus
nos met ipsos quales peccando nos
fecimus et maneaimus nos met ipsi

Expanded text:
gonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Betitiittq. pcuꝑes. Nonutiq om̃s. sed
illi cantummo do qͥ om̃e p̃sentis scli
tũ et si al tũ uidecitur. ꝓnichilo culm̃
ducunt. Quimerito regni cae lestisphi¬
bent᷑ munere digni : qͥd delectationis
humanae ꝓbant᷑ cupiditate nudati
Qualẽ se rex dauid paiuꝑiẽ sustinuisse
ĩccelo et ate qͥd uolui suꝑ t̃rã: Mox ubi
speisucte fixissec anchorã : psalmisca sub¬
dendo manifescat: Michicutẽ adhere¬
re dõ bonũ esc. sꝑcire ĩdnõ dõ spẽ met̃i
Alioquin ñ nulli miserrima c̃ditione
pauꝑtatis: et hic scłi gaudus ob ino¬
pi rerũ et ibi regno dĩ obmeritorũ
neqͥtia carent. Betiti qͥ nunc esuritis:¬
quia sciturabimini. Quidesurire bec¬
ti. quid sitire debeant: matheus ex¬
ponit. uidelicet iusticiã. Aꝑtissime
nos instituens nũquã nos satis aesti¬
mare debere. sed cocidianũ iusticicie
sẽꝑ cmare. immo ardere ꝓfectũ. Cuiꝰ¬

Expanded text:
on utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse in coelo, et a te quid volui super terram ? mox ubi spei suae fixisset anchoram, subdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponereAlioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei, ob meritorum nequitiam, carent. Beati qui nunc esuritis, saturabimini. Quid esurire beati, quid sitire debeant, Matthaeus exponit, videlicet, justitiam , apertissime nos instituens, nunquam nos satis justos aestimare debere, sed quotidianum justitiae semper amare, imo ardere profectum. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ gaudiorũ: Fletus esurie. pauꝑta¬
tẽ quipati desiderat: beatꝰ est. Mul¬
to autẽ betitior. qͥhais ĩter aduersc
uir tutes seruare ñ trepidat: qui codi¬
ant licethomines corde nefando. di¬
lectũ xp̃o corledere nequeunt: Se¬
parent et sinagoga depellant: xp̃s
ĩuenie et c̃firmat Ex ꝓbrent nomen
crucifixi : ipse conmortuos sibi resusci¬
tat. et c̃sedere facit ĩ ccelestib Et
eiecerint nom̃ urm̃ tã quã malũ. ꝓpt̃¬

Expanded text:
tium gaudiorum, fletus, esuriem paupertatemque pati desiderat, beatus est. Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat: quia, odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt; separent, et synagoga depellant, Christus invenit et confirmat; exprobrent nomen crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere facit in coelestibus. Et ejecerint nomen vestrum tanquam malu
Abbreviated transcription (Latin):
ros quẽ et nos diligamꝰ c̃ sequent̃ illiu
opfectu nos gtudere. et defercen ullus¬
se est cribulari ñ solũ cribulari uru
adleerinos usque succencdi Sc enssont¬
hel ec dcuid peccaitũ saulis et int seni
rũ quẽ diuina erat magestate resiscita¬
turꝰ humana prius miseratione defle¬
bac. Mysticae significcns eos qͥpecca¬
ti morte sopiuntur: ut reuiuescere que¬
ant. cupximis eẽ plangendos. Qcd aucẽ
nunc flentes risuros eẽ ꝓmictit ñ pu¬
eriliter accipiendũ esc. sed scripturae
more risus nomine m̃tis exultatio
⁊ affect qͥdã laetior ĩ tellegendeẽ de
signatꝰ Sicut sarra risũ inquid fecit
michids̃. Et in iobdictu est oscutẽ uera

Expanded text:
uenter illius et profectu nos gratulari, et defectu necesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi. Sic enim Samuel et David peccatum Saulis et interitum rum, quem divina erat majestate resuscitaturus, humana prius miseratione deflebat ; mystice significans eos qui peccati morte sopiuntur, ut reviviscere queant, a proximis esse plangendos. Quod autem nunc flentes risuros esse promittit, non pueriliter accipiendum, sed, Scripturae more, risus nomine mentis exsultatio et affectus quidam laetior intelligendus est esse designatus. Sicut Sara: Risum, inquit, fecit m
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib: loquitur
spetialius tam̃
oculos salucitor
ĩ discipłos leuat.
uthis qͥ uerbũ
ĩtenta cordis ciure ꝑeipiunt. lati¬
us scporis intimilam̃ aꝑiac. Cui
simileese qđ macheus ait. et cũse¬
disset accesser adeũ discipłieiꝰ et
aꝑiens os suũ. docebac eos dicens.

Expanded text:
quitur, specialius tamen oculos Salvator in discipulos levat, ut his qui verbum intenta cordis aure percipiunt latius saporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
mate uoce maiore: ds̃ enĩ estbdal
et forsitan loquit᷑. aut ĩdiuersorio
est. aut initinere. aut forte dormi¬
trit: excitetur: quantã dedere stra¬
gẽ quioctingenti simul et quinqua¬
ginta sunt in t̾empti. Uerũ quiaba¬
hal etñ xp̃s ĩ causi erat: nec irri¬
sigaudebant. nec occisi palmã sod
poenã meruere ꝑhennẽ. scđm hȩc
faciebant ꝓpħis paitres eorũ. Bẽne
exẽplo adorͣtatꝰ est qͥauerti dicentes
solent ꝑ secuti onẽ pati. nec tam̃
ideo ꝓphe antiqͥ timore ꝑ secutio¬
nis ciue ritatis predicatione de¬
fecerunt. Notandũ sine quici
sic̃ matheus ꝑ ottoo quas posuit
becititudinẽs. oc taliã spei nr̃e
ꝑfectionẽ qͥ resurrectionis gła de¬
dicatur ĩ sinuat: it e lucas ꝑ quat¬
tuor uis tutes am plectit᷑ cđrdi¬
nales. Beciti eñĩ pauꝑes. qͥ ꝑ tẽꝑ¬
antiã amundi refrenant᷑ illece¬
bris. Bectai esurientes. qͥ sua fa¬
me cõmoniti. esurientib eẽ mise¬

Expanded text:
mate voce majore: Deus enim est Baal, mate voce majore: Deus enim est Baal, et forsitan loquitur, aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur . Quantam dedere stragem qui octingenti simul et quinquageni sunt interempti? Verum quia Baal et non Christus in causa erat, nec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secfaciebant prophetis patres eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes solent persecutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis, a veritatis praedicatione defecerunt. Notandum sane quia sicut Matthaeus per octo quas posuit beatitudines octavam spei nostrae perfectionem quae resurrectionis gloria dedicatur insinuat, ita Lucas per quatuor vinales. Beati enim pauperes, qui per temperantiam a mundi refrenantur illecebris. Beati esurientes, qui, sua fame commoniti, esurientibus esse mise
Abbreviated transcription (Latin):
iectũ. nulla iã existente caus& odii.
nisi ꝓpc̃ filiũ hominis qͥ uidelicet nom̃
x̃p̃i credentes suũ uoluerint facere
cognom̃. atque ideo nominis sũ mi ꝑ¬
secucores hominũ ñ in merito nomi¬
ne nocant᷑. Beciti inquid eritis cũ uos
oderinch omines. docens eos ab homini¬
bus ĩ sectandos: sed ultrahomines
ẽẽ betindos. Gaudete ĩ illadie et ex¬
ultate: ecce enĩ mercesurã multa
est inccielo. Non hoc equolibec pa¬
ciente. sed abeo qui suꝑ naȩ tantum
mercedis intuitu patit᷑. p̃ceptũ po¬
test impleri. ut scilicet int̾odia cor¬
diũ. int̾ꝓbralinguarũ. int̃ ipsas ꝑsẽ¬
quentium manꝰ. aequali immolaeci¬
ori adhuc corde uersetur. Non ad
hoc nr̃isimiles ualent. sed eorũ qui
ꝓ nomine ihũ c̃tumeliã ꝑcti. Qui
ergo multa ĩ terris ꝓxpõ sustinet.
aduersa: mult tã caelis ꝓ xp̃o reci¬
pietdona. scieterũ tanta ad heliȩ
uerborũ icula falsi sustinuere
ꝓpħce. quos deridens tuebat. ela¬

Expanded text:
jectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter Filium hominis, quia, videlicet, nomen Christi credentes suum voluerint facere cognomen, atque ideo nominis summi persecutores, hominum non immerito nomine notantur. Beati, inquit, eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. Gaudete in illa die, et exsultate; ecce enim merces vestra multa est in coelo. Non hoc a quolibet patiente, sed ab eo qui supernae tantum mercedis intuitu patitur praeceptum potest impleri, ut, scilicet, inter odia cordium, inter probra linguarum, inter ipsas persequentium manus, aequali, imo laetiori adhuc, corde versetur. Non ad hoc nostri similes valent, sed eorum qui pro nomine Jesu contumeliam pati . Qui ergo multa in terris pro Christo sustinet adversa, multa in coelis a Christo recipiet dona. Caeterum quanta ab Elia verborum jacula falsi sustinuere prophetae, quos deridens aiebat: Cla
Abbreviated transcription (Latin):
siguris. ub iuulgꝰ omẽ quib libec
uescib utens in quat cuor angu¬
lis palliorũ iacinctinis. sibi fim̾bri¬
as est facere p̃ceptũ sac̃ dotis quac¬
tuor hab̾e uestes. totidẽ misticis
colorib mira uarie tate distinc¬
tas. pontifices et ea quae sac̃ doces
et alia quat tuor ĩdum̃ti genera
colorũ qͥdẽ eorundẽ. sed sublimioris
grã dignitatis. et auro int̾ lucente
choruser. et patri archarũ atq
ipsius dnĩ nomine redemit agesta¬
re. Quae ꝑsingula uel exponere
uel solũ ꝓponere ꝓprii ĩdustriã
spectac oꝑis.

Expanded text:
figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet vestibus utens, in quatuor angulis palliorum hyacinthinas sibi fimbrias est facere praeceptum. Sacerdotes quatuor habere vestes, totidem mysticis coloribus mira varietate distinctas. Pontifices et ea quae sacerdotes et alia quatuor indumenti genera, colorum quidem eorumdem, sed sublimioris gratia dignitatis, et auro interlucente corusca, et patriarcharum atque ipsius domini nomine redimita gestare. Quae per singula vel exponere, vel solum proponere, proprii industriam spectat operis.
Abbreviated transcription (Latin):
Disꝑsit dedit pauꝑibus: iusticiaeius
manet ĩ scłm scłi. Iusticia estenĩ qͦ
su cuiq tribuimꝰ nemini qͥ quã de¬
bentes: nisi ut ĩuicẽ diligamꝰ. Beciti
qͥ prudentiã ĩ terbonũ di noscentes
et malũ. occidua flere. et adaet̾na
nolunt anhelare. Becitiqͥ ꝑfortitu¬
dinẽ fidei omĩa ualent molestia:
tolerare. Igit᷑ qͥ necdũ c̃sũ mate
uirtutid arcẽ c̃scendere ualent:
genertilis interĩ ꝑfectionis sunt
b̵. atitudine ꝑfruendi. quatenꝰ
ohonis paulatĩ ad meliora ꝓgres¬
si. dũ c̃sistente ĩ planiticie d̾ ñm li¬
bent̃ auscultant. adhuc quandoq
ĩ montẽ sedentẽ. sublimic̃ as c̃dant.
Nc̃ qui iuĩ adhuc edomandis ĩstru
d suꝰbst lalor antis affac. Quos
uero longosiudu spiritalis exerci¬
his libtate hac dignicate magistri
quasi quiecus salu̾citor residens.
inisict queq desuꝑnis intimat.
Que spiritalit̃ differentia ꝓ¬
fectuũ in is raheliticae plebis
esc h abitu pulcherrimꝰ exp̃ssus

Expanded text:
dit pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi . Justitia est enim, qua sua cuique tribuimus, nemini quidquam debentes, nisi ut invicem diligamus. Beati qui per prudentiam inter bonum dignoscentes et malum, occidua flere, et ad aeterna norunt anhelare. Beati qui per fortitudinem fidei omnia valent molesta tolerare. Igitur, qui necdum consummatae virtutis arcem conscendere valent, generalis interim perfectionis sunt beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum adhuc edomandis instruequi situs est laborantis, affatur. Quos vero longo studii spiritalis exercihis libertate ac dignitate magistri, quasi quietus Salvator residens, mystica quaeque de supernis intimat. Quae spiritalium differentia profectuum, in Israeliticae plebis est habitu pulcherrimis expressa
Abbreviated transcription (Latin):
non potenit gaudus conficetur.
Dicit enim elisabeth ad sc̃am mariã:
simul ut facit ẽ. uox salutationis
tuae in aurib meis exultauit iN
fans ingaudio inutero meo. Exul¬
tat ergo iohannes antequã nasce¬
habitum recognoscat. iam sp̃u mun¬
di dñm recognoscit: inquo arbitror
ꝓpheticam conuenire sententiam
quae dicit. Priusquam te formarẽ
in utero nouite. et prius quã exires
de uulua scĩficauite. Unde minire
non debemus quod abherode mis¬
sus incarcerẽ clausus. xp̃m semper
suis discipulis intimaret: Cum
etiam clausus in utero eundẽ dñm

Expanded text:
non poterat, gaudiis confitetur. non poterat, gaudiis confitetur. Dicit enim Elizabeth ad sanctam Mariam: Simul ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo ; exsultat enim Joannes antequam naschabitum recognoscat, jam spiritu mundi Dominum recognoscit. In quo arbitror propheticam convenire sententiam, quae dicit: Priusquam te formarem in utero, novi te; et priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Unde mirari non debemus quod ab Herode in carcere clausus, Christum semper suis discipulis intimavit; cum etiam clausus in utero eumdem Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
riam suscẽpimus quod uirgo pe¬
perit. itti et elisabeth minimur qđ
anicula procreauit: quod quidem
factum mysterium ciliquod arbi¬
tror continere. Ut iohannes quiue¬
teristesca m̃ti figunim gerebat sẽnis
mulier uite frigido iam san¬
guine nasceret᷑ : Dñs ctẽ qui rer¬
ni ccelestis euangelium p̃dicret
feruentes iuuenculȩ flore pro¬
grederetur. Maria enim conseia
uirginitatis minitur fetũ uisceri¬
bus in uolutum: elisabeth autẽ
conscia senec tutis erubescit
quam minindumidem gabrihel
archangelus utitiusq ñatiuititis
offĩcium rep̃sentat ⁊ achariam con¬
solatur incredulum : Vonfident̃
mariã cohortatur. illequitr du¬
bictiuenit uocẽ ꝑdidit: haec quia
sc̃atim credidit. uerbũ salutare
concepit. Hoc etiã inlaudibus
iohannis minime tacendũ uidet᷑
quod nondum uidetur. quod non¬
dum natus ẽ: iam prophetat: Et ad¬
huc in mat̾ni uteri sinibus const̃i¬
tutus. aduentum. xp̃i quia uoce

Expanded text:
riam suspicimus, quod virgo periam suspicimus, quod virgo pepererit, ita Elisabeth miramur, quod anicula procreavit. Quod quidem factum mysterium aliquando arbitror continere, ut Joannes, qui Veteris Testamenti figuram gerebat, senis mulierculae frigido jam sanguine nasceretur; Dominus autem, qui regni coelestis Evangelium praedicaret, ferventis juvenculae flore nasceretur. Maria enim conscia virginitatis miratur fetum visceribus involutum; Elisabeth autem conscia senectutis erubescit quam mirandum, quod idem Gabriel archangelus utriusque nativitatis officium repraesentat? Zachariam solatur incredulum, confidentem Mariam cohortatur. Ille quia dubitavit, vocem perdidit; haec quia statim credidit, Verbum salutare concepit. Hoc autem in laudibus Joannis minime tacendum videtur, ndum videtur, quod nondum natus jam prophetat, et adhuc in materni uteri sinibus constitutus, adventum Christi, quia voce
Abbreviated transcription (Latin):
gabrihel sc̃s ad nuntiat dicens.
Netimetis ⁊acharia ecce enim excu¬
dittiẽ. ob seciistio tua. et uxor tua
elisabeth concipiet et pariet filiũ:
exauditti inquit ẽ. obsecnistiotua.
Unde intelligimus quod ioh annem
zacharicie iustitici magis onendo
genuerit. quam elisci beth sẽnectꝰ
pro crecindo susceperit. Hinc inquã
intelligimus quod iohannẽ
obsẽcnĩtio creauenit non uolup¬
tas. Cum enim materni ute¬
ri uiscens aetcitis senec tute
fri gescerent. et fessa iam
corporis membris fecunditatis
gr̃am ꝑdidissent: contius im¬
possibilictitem corporis. con¬
tiis sterilitatem uiscerum.
tachariȩ p̃cibus elisabeth u¬
ters incumescit : et concepit
iohannem non natuns sed gra
nascendo meruit gr̃am. debuit
desterili procre̾ãtur: ille dead¬
olescentula in maculatt deꝓ¬
mitur. hic de ueteris iamfessc̃
genenstur. Habet ergo huius
natiuitas aliquid gloriae atq
minsculi: quam uis ẽnim uilior
quam uirginis : Tamen sicut ma¬

Expanded text:
Gabriel sanctus annuntiat, dicens: Gabriel sanctus annuntiat, dicens: Ne timeas, Zacharia, ecce exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elisabeth concipiet et pariet filium . Exaudita est, inquit, oratio tua; unde intelligimus quod Joannem Zachariae justitia magis orando genuerit, quam Elisabeth senectus procreando susceperit. Hinc, inquam, intelligimus, quod Joannem obsecratio creaverit, non voluptas. Cum enim materni uteri viscera aetatis senectute frigescerent, et fessa jam corporis membra fecunditatis gratiam perdidissent, contra impossibilitatem corporis, contra sterilitatem viscerum, Zachariae precibus Elisabeth uterus intumescit, et concepit Joannem non natura, sed granascendo meruerit; debuit de sterili procreatur; ille de adolescentula immaculata depromitur, hic de vetula jam fessa generatur. Habet ergo et hujus nativitas aliquid gloriae atque miraculi. 42 Quamvis enim vilior quam virginis, tamen, sicut Ma
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicẽ nescio. Utrum quod minsbili¬
ter natus sit anquod minibilius¬
sit occisus. Natus enim ẽ. in ꝓphetia.
inueritate ꝑ emptus ẽ. Nascendo
ad nuntiauit saluatoris aduentũ.
morendo condempnauit herodis
incestum. Uir enim sc̃s et iustus et
qui p̃ter cõmunẽ hominũ ncitiuita¬
tem exrepromissione genenitus fuenit.
hoc dedõ meruit ne cõ muni cũ cete¬
ris deseculo morte discęret: sed corpꝰ
quod dño donante suscepenit. Dñm
confitendo deponeret: ergo ioħs
ꝑ omnia uoluntatẽ dĩ fec̾it. quia
propt̃ opusdĩ et natuse : defunctus.
Nam ut natiuittitis eius seriem bre¬
uit̃ repettimus: Cum esset pater
ipsius tacharias et mat̾ eiꝰ elisabeth
detatis sẽnec tute defessi. et nulla
filiorum prolegauderent: ꝓcreañdi
etiam illis liberos tempus florentis¬
simum p̃ terisset. itti ut de suscipien
da sõbole ipsa eis etiã uota defice¬
rent. subitti ꝑ angłm repromissione
donatur. et nasciturd̃ iohannẽ

Expanded text:
praedicem nescio: utrum quod mirabilipraedicem nescio: utrum quod mirabiliter natus sit, an quod mirabilius occisus? Natus enim est in prophetia, in veritate peremptus est; nascendo annuntiavit Salvatoris adventum, moriendo condemnavit Herodis incestum. Vir enim sanctus et justus, et qui praeter communem hominum nativitatem ex repromissione generatus fuerat, hoc de Deo meruit, ac communi cum caeteris de saeculo morte discederet; sed corpus quod Domino donante susceperat, Dominum confitendo deponeret. Ergo Joannes per omnia voluntatem Dei fecit; quia propter opus Domini et natus est et defunctus. Nam ut nativitatis ejus seriem breviter repetamus, cum essent pater ejus Zacharias, et mater ejus Elisabeth aetatis senectute defessi, et nulla filiorum prole gauderent, procreandi etiam illis liberos tempus florentissimum praeteriisset, ita ut de suscipienda jam sobole ipsa etiam eos vota deficerent, subita per angelum repromissione donantur, et nasci Joannem
Abbreviated transcription (Latin):
minuatur. ut indño crescamus.
in nobis humiliemus. ut in illo exal¬
temur. Humilietur humana prę
ut crescat diuina misenstio.
Nam huius tamen sacni mentum
etiam in passionib eorũ impletũẽ.
Ut minuatur homo : caput iohannis
absciditur ut exaltetur ds̃ xp̃s
inligno sũs penditur. Quare cutẽ
beatũ iohannem dñs et salucitor nr̃
lucer nam eẽ. dixerit. et quare eũ
ante sẽ mitti uoluerit. bre uiter¬
si iubetis carictiti ur̃ae auribus
intimabo. Ertie missus ẽ enim ioħs¬
uȩlut nox ante uerbum. Iucerna
ante solem. preco ante iudicem
seruus antedm̃m amicus ante sponsũ:
Et quiꝗ uniuersum mundum. pet¬
catorum tenebrtie. et nox infelici¬
tatis opressenit. et solem iustitię
aspicere non ual ebat. Beatꝰ ioħs
quasi lucerna p̃mittitur ut cordis
ocula quil ippitudine inquitatis
opp̃ssĩ magnum et uerum lumen
NSCIAOBIATISSI MI IONANNIS
baptistoe laudib ciuius nactlem
hodiȩ caelebrimus quid potissimũ

Expanded text:
minuamur, ut in Deo crescamus; minuamur, ut in Deo crescamus; in nobis humiliemur, ut in illo exaltemur; humilietur humana praesumptio, ut crescat divina miseratio. Nam hujus rei sacramentum etiam in passionibus amborum impletum est: ut minueretur homo, caput Joannis abscinditur; ut exaltaretur Deus, Christus in ligno suspenditur. Quare autem beatum Joannem Dominus et Salvator noster lucernam esse dixerit, et quare eum ante mitti voluerit, brevitersi jubetis, Charitatis vestrae auribus cupimus intimare. Praemissus est enim velut vox ante verbum, lucerna ante solem, praeco ante judicem, servus antes dominum, amicus ante sponsum. Et quia universum mundum peccatorum tenebrae et nox infidelitatis oppresserat, et solem justitiae aspicere non valebat; beatus Joannes quasi lucerna praemittitur, ut cordis oculi, qui lippitudine iniquitatis oppressi magnum et verum lumenncti ac beatissimi Joannis Baptistae laudibus, cujus natalem hodie celebramus, quid potissimum
Abbreviated transcription (Latin):
d m̃ genestio deputtitur. nedñs
ex tñis uericti tem uideat᷑ condi¬
tionis humanae. Sicũ paretur
prȩmis sus ẽ. angedm̃. Pancae in illo
excellentia ent tanta gr̃a. ut ip¬
se pucaretur esse xp̃s. Quid ergo
dixit dexp̃o nos om̃s deplenitũ¬
dine eius accepimus. Quid ergo
nosoms : ꝓrophete patriar hȩ
apłi. quot quot scĩ et ante ii¬
carnationem p̃misñ: uel ab in¬
carnato missĩ. Om̃s nos depleni¬
tudine eius accepimus. Nos uasa
ut exaltetur ds̃: Secundum illud
quod de dño ipsẽ iohannes dixit.
Illum oportet trescere mectutẽ minui.
Ut humiligretur homo. et ideo nat ẽ
iohannes. quo incipiunt decrescere
dies. Ut ex altetur ds̃: eo die nat ẽ.
xp̃s. quo incipiunt crescere dies.
id eo cęlebnĩmus natelem iohannis
sicut et xp̃i : quia ipsã ncitiuittis
plenꝗe mysterium. Quo myste¬
ruͦim nisĩ humilitatis ntie. sicut
natiuitti s xp̃i plenciẽ: mysterium
altitudinis nrãe: Ergo in homine

Expanded text:
Domini generatio deputatur, ne Dominus Domini generatio deputatur, ne Dominus extra veritatem videatur conditionis humanae: si comparetur praemissus est ante Deum. Tanta in illo excellentia erat, tanta gratia, ut ipse putatus sit Christus. Quid ergo dixit de Christo? Nos omnes de plenitudine ejus accepimus . Quid est, Nos omnes? Ergo Prophetae, Patriarchae, Apostoli, quotquot sancti, et ante incarnationem praemissi, vel ab incarnato missi, omnes nos de plenitudine ejus accepimus: nos vasa et exaltetur Deus, secundum illud quod de Domino ipse Joannes dixit, Illum oportet crescere, me autem minui . Ut humiliaretur homo, eo die natus est Joannes, quo incipiunt decrescere dies: ut exaltetur Deus, eo die natus est Christus, quo incipiunt crescere dies. Ideo celebramus Natalem Joannis, sicut et Christi, quia et ipsa nativitas plena est mysterio. Quo mysterio, nisi humilitatis nostrae; sicut nativitas Christi plena est mysterio altitudinis nostrae? Ergo in homine
Abbreviated transcription (Latin):
biis mus. Quod nulli um¬
quam scõruim legimus fuis se
concessum. Solius enim dñi ecbe¬
ati iohannis dies natiuitatis
inuniuer sõmundo cȩlebnitur
et colitur. Illum enim sterilis
peperit: istum uirgo concepit.
nelisabeth scerilitis uincitur. in
betita maria conceptionis
consuetudo mucatur. Eli sabeth
uirum cognoscendo filiũ genuit.
maria angelum credidit et con¬
sibi ergo uult iohannes. unde in¬
ter positus unde prȩmissus mag¬
nus igitur iohaunes. oculos mag¬
nitu dinis: etiam saluator test̃i¬
monium ꝑhibet dicȩns. Non sur¬
rexit ingernatos mulierum in auor
iohanne baptistti. Prȩcellit cunc¬
cos: eminet uniuer sõs ante cedit
prophettis. suꝑ greditur patriar¬
quis. Si internatos mulierum
iohannes maior ẽ. maior est sal¬
uatore : Absĩt. Iohannes enĩ natꝰ
mulieris: xp̃s autem ex uirgine
natus ẽ Ille corruptibilis uteri
sini bus effusus ẽ. iste in pollucȩ
uuluȩ flore progenitus. Ieleo
cucem cum iohannis natriuttite

Expanded text:
bramus, quod nulli unquam sanctorum legimus fuisse concessum. Solius enim Domini et beati Joannis dies nativitatis in universo mundo celebratur et colitur. Illum enim sterilis peperit; istum virgo concepit. In Elisabeth sterilitas vincitur; in beata Maria conceptionis consuetudo mutatur. Elisabeth virum cognoscendo filium genuit; Maria angelo credidit, et consibi vult ergo Joannes? Unde interpositus, unde praemissus? Magnus igitur Joannes, cujus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis; antecellit Prophetas, supergreditur Patriartasse aliquis: Si inter natos mulierum Joannes major est, major est Salvatore. Absit. Joannes enim natus mulieris, Christus autem virginis natus est; ille corruptibilis uteri sinibus effusus est, iste impollutae vulvae flore progenitus. Ideo autem cum Joannis nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
inferi. Ad huc pendet inmatheria
xp̃i corpus : &iam debellat᷑ infernꝰ.
Tamen terrore tastari. maestatẽ
peregrinã. mors ad inferos dum dei¬
ciͣ fugitꝰ ł suis sedib.exclu¬
sa currit ad celum: uidit quã Non
nouenat nostem. Pallent astra. tre¬
met tenir: turbant᷑ elementa: ꝓce¬
dunt & suis tumulis funera Neque
enĩ sepulchñr aliquã partẽ corporis
tenere potuenint: quando gehenna
simul crepuenrt tota. Adhoc enim
reuersus. ẽ. dies ad ꝓprium statum:
quia aduerũ diẽ reuersus.ẽ. austor
qui fecithunc diem: sicut scriptũ est.
Hic est dies quem fecit dñs Proptea
elementa recipiunt speciẽ suã.
quici si om̃ia cũ ruina mundi peri¬
rent. hodie non erat quitimeret
Et idõ infide xp̃i totus mundus unꝰ .ẽ.
locus: ad eo hoc Niom̃ ꝑtenius uolauit
Nauigauit ꝑundas. quia sp̃s non hab&
iter: nec fides aliquando querit uestorẽ
Quid disctun. ẽ. iudeci aduersus dñm

Expanded text:
inferi. Adhuc pendet in macerie Christi corpus, et jam debellatur inferus. Timeat terrore tartari majestate peregrina. Mors ab inferis dum decipit fugit, a suis sedibus mors exclusa currit ad coelum, vidit quam non noverat noctem. Pallent astra, tremit terra, turbantur elementa, procedunt ex suis tumulis funera. Neque enim sepulcra aliquam partem corporis tenere potuerunt, quando gehenna simul crepuerat tota. Ad hoc enim reversus est dies ad proprium statum, quia ad verum diem reversus est auctor qui fecit hunc diem, sicut scriptum est: Haec est dies quam fecit Dominus . Propterea elementa recipiunt speciem suam, quia si omnia cum ruina mundi perirent, hodie non erat qui timeret, et ideo in fide Christi totus mundus unus est locus: adeo hoc nomen per terras volavit, navigavit per undas, quia spiritus non habet iter, nec fides aliquando quaerit vectorem. Quid dictura est Judaea adversus Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Iam perdidit
estimationẽ
suã humana ꝑfidia : quic Natũ cd̃im
iudiuit. passum uidit. ex pauit po¬
pulus post resurrectionẽ uidendo
Nouu post inferos sanum: & post cla¬
uos etmortẽ. ipsum iterum ad patrẽ
uthiculo lucis usq ad cȩlos euolanem.
populus supinis uultib adorabat.
Et ne totus habiret. ꝑsaicnrm̃tũ corporis
in nr̃is corporib sesẽ diuisit: dum eum
intrui conscientiã nnũm ꝑfidem portamꝰ.
Martiria ꝑsanguinẽ. uirginittis ꝑ pu¬
bat Nonflentes sed gauidentes: qui a
ostendit nobis it̃ ad cęlos dñs xp̃s qui¬

Expanded text:
Jam perdidit aestimationem suam humana superbia, quia natum Dominum audivit, passum vidit. Expavit populus post resurrectionem videndo novum, post inferos sanum, et post clavos et mortem ipsum iterum ad Patrem vehiculo lucis usque ad coelos evolare, populus supinis vultibus adorabat: et ne totus abiret, per sacramentum corporis in nostris cordibus se divisit. Dum eum intra conscientiam nostram per fidem portamus, martyria per sanguinem, virginitas per pubant, non fientes, sed gaudentes, quam ostendit nobis iter ad coelos Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ altitudinis: qui diuiderecorocu¬
lũ idest scã scorũ aipriori parte tẽpli:
cubitos altitudinis Porro ipsũ tẽplũ
proforib oraculi . xł. cubitorũ erat . IN
quo erant mensȩ et candelabra de au¬
ro: Sed et ailttire aureũ ꝓpe ostiũ ora¬
culi quatenꝰ incenso in eo thimia mate
terior uitae caelestis ingressũ de sig¬
nat: Vnde rectae in priori mens ȩ
et candelabra sunt fticta:  quicini¬
mirũ in hac uita lumine scãrũ scrip¬
turcirũ. et sciera m̃torũ caelestium
refectione opus habemꝰ. in futuro autẽ
talib ñ egebimꝰ subsidus. ubiiuxta
psalmistae uocẽ. quicumq apparue¬
rint cũ iusticici: saciabuntur manifes¬
tata gła xp̃i In hac quoque uite.
cordai iustorũ. quasi altore incensi
aureũ splenda fulgent ꝑ mundiciem.
desideriorũ spirictiliũ incendio fragleñ

Expanded text:
rum altitudinis, qui divideret oracurum altitudinis, qui divideret oraculum in Sanctum Sanctorum; a priore parte templi cubitos altitudinis. Porro ipsum templum pro foribus oraculi quadraginta cubitorum erat, in quo erant mensae et candelabra de auro: sed et altare aureum prope ostium tabernaculi, quatenus incenso in eo thymiamate, terior vitae coelestis ingressum designat. Unde recte in priori mensa et candelabra sunt facta, quia nimirum in hac vita, lumine sanctarum Scripturarum et sacramentorum coelestium refectione opus habemus; in futuro autem talibus non egemus subsidiis, ubi juxta Psalmistae vocem quaecunque apparuerint cum justitia, satiabuntur manifestata gloria Christi. In hac quoque vita corda justorum, quasi altare incensi aureum, splendida fulgent per munditiam desideriorum spiritualium in
Abbreviated transcription (Latin):
um. sedusque adlaque ciria ꝑ cingeban:
de inde adlaque aria medu cenaculi:
alii . xxxͣ cubiti altitudinis ad surge¬
bant: Porro terciũ caenaculũ qđ super¬
erat. sexaginta habebat cubitos iN
altitudine: ac sic om̃is altitudo domus
incentũ .xͣx. erat cubicos extenta:
Prima igitur domꝰ xxͣx cubitis in al¬
titudine surgit : quia p̃sens a eccła ad
uidendã spetiẽ seaẽ trinictitis tocu
intentione suspendic᷑: Superior domꝰ
xxx. aeque cubicis se in altũ at col¬
lit: quia soluctie corporib anime per¬
fectorũ usque addiẽ uniuersalis iudi¬
cu eiꝰdẽ becice et indiuiducie trinitatis
presentiuisione fruuntur : Supprema
domꝰ bis tricenꝰalta est cubitis quia re¬
suscittiti amortuis om̃s electi in contẽ¬
platione eiꝰdẽ sui conditoris. qui in trib:
ꝑsonis unus est ds̃ acterna sp̃s simul
et carnis inmortalitate gcui debunt:
Factus est autẽ medius paries intẽ¬
plo decabulatis credrinis.xx cubito¬

Expanded text:
um, sed usque ad laquearia pertingebant; um, sed usque ad laquearia pertingebant; deinde ad laquearia medii coenaculi alii triginta cubiti altitudinis assurgebant. Porro tertium coenaculum quod supererat sexaginta habebat cubitos in altitudine, ac sic omnis altitudo domus in centum viginti erat cubitos extenta. Prima igitur domus triginta cubitis in altitudinem surgit, quia praesens Ecclesia ad videndam speciem sanctae Trinitatis tota intentione suspenditur: superior domus triginta aeque cubitis se in altum attollit, quia solutae corporibus animae perfectorum usque ad diem universalis Judicii ejusdem beatae et individuae Trinitatis praesenti visione fruuntur. Suprema domus bis tricenis alta est cubitis, quia resuscitati a mortuis omnes electi contemplatione ejusdem sui conditoris, qui in tribus personis unus est Deus, aeterna spiritus simul, et carnis immortalitate gaudebunt. Factus est medius paries in templo de tabulis cedrinis XX cubito
Abbreviated transcription (Latin):
numero. honorũ oꝑũ solec ꝑfectio
de signcri : quici et dñs sex diebus
mundi orncitum ꝑ fexit. ẽ c sex sunt
huiꝰ scłi aetates. in quibud scã aecđa
pro aet̃na requie pus aictib instat:
Bene. xx sunc cubitilatitu dinis: qua
geminũ est p̃ceptũ coritatis qua¬
a eccła in tribulctione dilaeat᷑ quan
do ꝑfeccꝰ quisq et condicore ex toto
corde. toca anima. totti uir tute : et
proximũ tcĩꝗ se ipsũ diligere ꝓbat᷑
Bene .xxxͣ inaltitu dine sunt cubiti:
quia omĩs electorũ spes ad uisionẽ
sccẽ trinitatis quentũ ualec seexer¬
cendo et purificando p̃parat Sexigi¬
tur ad fidei longua nimitatẽ : triciad
celsitu dinẽ sper. duo ꝑtinent adla¬
titudinem amoris: quibus tribus uir¬
tutũ insignibus: totũ scciẽ a eccłae
multiplicantur multiplȩx eiꝰdẽ per¬
fectionis augm̃tũ sigurattie denunciat:
Nottndũ sancie qđ xxxͣ cubiti altitu¬
diniðñ usque ad supremũ tẽpli fastigi¬

Expanded text:
solet perfectio designari, quia etiam Deus sex diebus mundi ornamentum fecit; et sex sunt hujus saeculi aetates, in quibus sancta Ecclesia pro aeterna requie piis actibus instat. Bene XX sunt cubiti latitudinis, quia geminum est praeceptum charitatis, quoniam Ecclesia in tribulatione dilatatur, cum perfectus quisque etiam conditorem ex toto corde, tota anima, tota virtute, et proximum tanquam se ipsum diligere debet. Bene XXX in altitquia omnis electorum spes ad visionem sanctae Trinitatis, quantum valet, se exercendo et purificando praeparat. Sex igitur ad fidei longanimitatem, tria ad celsitudinem spei, duo pertinent ad latitudinem amoris, quibus tribus virtutum insignibus totum sanctae Ecclesiae lex ejusdem perfectionis augmentum figurate denuntiatur. Notandum sane quod triginta cubiti altitudinis non usque ad supremum templi fastigi
Abbreviated transcription (Latin):
bim głae tegebat᷑ xxͥ cubitos
longitudinis. lacitudinis ec alti¬
tudinis habebat: quinumerꝰ ꝑfec¬
tionẽ uc diximꝰ geminae dilectionis
insinuac: quia quiquid in hac ꝑe¬
grinatione ꝓdõgerit᷑. totũ hoc in
illa mansione patricie ꝑhennis. ubi¬
magnificentia eiꝰ c̃tinua beatoru
spirituũ laudatione sustollitur
in sola dilectionis amplitudine ꝑfi¬
citur Erac ec porticꝰ ante tẽplũ.
x x cubitorũ longitu dinis. uxta
mensurã latitu dinis tẽplietdecẽ
cubitorũ latitudinis habens hostiũ
cet porticꝰ illẽ scaẽ aeccłce plebem
hostuĩ porticꝰ c̃tra hostiũ tẽpli eẽ ad
ortũ solis. fidẽ popłi prioris dexpõ ean¬
dẽ eẽ quae sequentis: eodemq. grãe ori¬
entis cunctorũ fideliũ corda illus trari:
Vnde bene Ecidẽ porticu ducie columpnȩ
aereae maximi et mirandi oꝑis circa
hostiũ tẽplinarrant᷑ eẽ statuitie. et
his capicella quasi oꝑe lilii suꝑ imposita:
Colũ pnce enĩ scant ante hostiũ tẽpli:

Expanded text:
bin gloriae tegebatur, XX cubitos longitudinis, latitudinis, altitudinis habebat, qui numerus perfectionem, ut diximus, geminae dilectionis insinuat, quia quidquid in hac peregrinatione pro Deo geritur, totum hoc in illa mansione patriae magnificentia ejus continua beatorum spirituum laudatione sustollitur, in sola dilectionis amplitudine perficitur. Erat et porticus ante templum viginti cubitorum longitudinis, juxta mensuram latitudinis templi, et decem udinis, habens ostium cet, porticus illam sanctae Ecclesiae plebem ostium porticus, contra ostium templi esse ad ortum solis, fidem populi prioris de Christo eamdem esse quae sequentis, eodemque gratiae orientis lumine cunctorum fidelium corda illustrari. Unde bene in eadem porticu duae columnae aereae, maximi et mirandi operis circa ostium templi narrantur esse statutae, et his capitella quasi opere lilii superimposita. Columnae enim stant ante ostium templi,
Abbreviated transcription (Latin):
habens mannci. et uirga acronquȩ
fronduerat. ec tabulae testamenq:
Ipsancimq archa : naturã humanita¬
tis eiꝰ. Urna mannaeplenitu dinẽ
diuinitatis: Virga aaron : poteN¬
tiã sacer dotueiꝰ in uio labilẽ: Iabu¬
lae testtim̃ti: designant legẽ. quia
ipse est qui legẽ dedit: quiq etiã
boenedictionẽ hið quilegẽ faciur
dabit: Bene autẽ templũ ꝓforibus
oraculi . xͣ cubitorũ erat longitu¬
nus ecc̃tinentia nos castigare
oportet. ut ad in ternae dulcedinis.
sciciettitẽ ꝑ uenire mereaimur:
Nam que hoc numero : ccstigationẽ
uitcie p̃sentis significari intellegit
omĩs qui quadrugenariũ moysi
uel helice. uel ipsius dnĩ ieuinium

Expanded text:
 et Virga Aaron, quae fronduerat, et Tabulae testamenti. Ipsa namque Area naturam humanitatis ejus; Urna mannae plenitudinem divinitatis: Virga Aaron potentiam sacerdotii ejus inviolabilem; Tabulae testamenti designant, quia ipse est qui legem condidit, quique etiam benedictionem his, qui legem faciunt, dabit. Bene autem Templum prae foribus Oraculi XV erat cubitorum longituniis eoportet, ut ad internae dulcedinis satietatem pervenire mereamur. Namque hoc numero castigationem vitae praesentis significare intelligit omnis qui quadragenarium Moysi, vel Eliae
Abbreviated transcription (Latin):
ricate calebat. incarnationẽ sui redẽo¬
toris futurũ p̃cinebet: ee ñ minꝰ gentib
quae ad hic quasi cid equilonẽ posicȩ
ꝑfid rȩfrigore torpebanc. eiꝰdẽ redep̃¬
toris in gressum p̃dicaibant eẽ punden¬
dũ: Qđ uero capitella columpnarũ
quasi oꝑe lilufebricatti ertint : sig¬
nificant quie tota p̃dicationis eorũ
sum ma de claritate ꝑpecuae batitu¬
dinis insonuit: eiꝰq uidendẽ głam
suis audicorib promisic: Quic de¬
t̾nus ante scła ds̃ existens. homo
tꝰ est infine scłorũ ut quasi
Pos lili piteriuꝰ colorẽ ciuro sum
exceriuꝰ habet candidũ: Quid nanqu

Expanded text:
ui Redemptoris futuram praecinebant; et non minus gentibus, quae adhuc quasi ad Aquilonem positae perfidiae frigore torpebant, ejusdem Redemptoris ingressum praedicabant esse pandendum. Quod vero capitella columnarum quasi opere lilii fabricata erant, significat quia tota praedicationis eorum summa, de claritate perpetuae beatitudinis insonuit, ejusque videndam gloriam suis auditoribus promisit, qui, aeternus ante saecula Deus existens, homo factus est in fine saeculorum, ut quasi flos lilii interius colorem aurosum, exterius haberet candidum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autẽ tẽplũ demarmore pa¬
rio quiese lapis albus extructũ:
ut candorẽ aecclesicsticcie ecis¬
tittitis ex primet᷑ De quo in aimo¬
ris cantico : dñs cut : Sic̃ liliũ in¬
t̃ spincis: sic omica mea int̾ filias:
go tẽpli fidẽ seciẽ aeccłe de signat:
ꝑ quã longuonimit̃ int̾oꝑe suabo¬
na praiuorũ aduersa toleret:
Latitudo kciricaitẽ : qua intꝰ per
uscera piaectitis spaciat᷑: Altitu¬
do spẽ. qua ꝓpt̃ bona quȩ ꝑ caritti

Expanded text:
Erat autem Templum Dei marmore paErat autem Templum Dei marmore pario, quod est, lapide albo extructum, ut candorem Ecclesiastieae castitatis exprimeret, de quo in amoris Cantico Dominus ait: Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. go Templi fidem sanctae Ecclesiae designat, per quam longanimiter inter opera sua bona pravorum adversa tollat: latitudo charitatem, qua ipsa intus per viscera pietatis spatiatur: altitudo
Abbreviated transcription (Latin):
est illud psalmistae Fundam̃¬
taeiꝰ. in montib scĩs Et cũ singu¬
larinumero fundam̃tũ ponicur
ipsũ sepius ciuctorẽ bonorũ om̃iũ
indiccit: de quo apłs cit Funda¬
m̃tu enĩ aliud nemo potest pone
xp̃s iħs: Etdequo rursus adcre¬
dentes: Sedestis in quid ciues
caci suꝑ fundam̃tũ apłoiũ et pro¬
phetarum In huiꝰ ergo fundam̃¬
tum lapides grandes et p̃ciosi qui
templũ omne gestarent suntpo¬
siti quia ꝑ ipsũ ad ꝓpagandum
toto orbe aeccłam et priuꝰ patri¬
archȩ ec ꝓpħae. et pꝰmodũ sunt
apłi instructi Qui quo arcius¬
ciꝰ amori inhaerebant : eo fortui
sectatores suos in haedificio cae¬
magistros aeccłce cõpositos mo¬
rib et immobiles animo eẽ debe¬
re signaret: Sicuc enĩ quadra¬
tũ quacumq. uertit᷑ stabic. utti
nimirũ uita ꝑ fectorũ quoe od
ueritatis linetĩ sollicite direct
est nullis tẽptationũ inpulsib
a sua nouit stabilitate deici:

Expanded text:
est illud Psalmistae: Fundameest illud Psalmistae: Fundamenta ejus in montibus sanctis . At cum singulari numero fundamentum ponitur, ipsum saepius auctorem bonorum omnium indicat, de quo Apostolus ait: Fundamentum enim aliudJesus et de quo rursus ad credentes: Sed estis, inquit, cives cati super fundamentum apostolorum et prophetarum . In hoc ergo fundamento lapides grandes et pretiosi, qui templum omne gestarent sunt positi, quia per ipsum ad propagandam toto orbe Ecclesiam, et prius patriarchae et prophetae, et postmodum sunt apostoli instructi, qui quo arctius amori ejus inhaerebant, eo fortius sectatores suos in aedificio coemagistros Ecclesiae compositos moribus, et immobiles animo esse debere signaret. Sicut enim quadratum, quocumque vertitur, stabit, ita nimirum vita perfectorum quae ad veritatis lineam sollicite directa est, nullis tentationum impulsibus a sua novit stabilitate dejici.
Abbreviated transcription (Latin):
curiunt: quatenꝰ firmaĩ in se quie¬
temq sedem petrtie illi fortissi mae
p̃sentiã in suꝑabiles: int̃ scłi terren¬
tis aduersa simul et prosꝑcblandien¬
tis ꝑdurent H aeciu uante dño¬
fr̃s hemi de ae uangelicelectio¬
nis ex positione trans currimꝰ
sed uidet᷑ c̃gruũ sollẽ pnitati
quã colimꝰ. deħ edificatione
templi aliqua cõ me morare:
et quã decent orncitꝰ illiuiꝰ aeccłȩ
significationi c̃ueniat in dagã¬
pides grandes. lapides pciosos
infundam̃tũ templi: et qua dra¬
rent: Lapidescuitẽ grandes p̃ci¬
osi qui in fundam̃to locati totũ
honus templi sibi suꝑ impositum
portunt. eximios scc̃e aeccłȩ
doctores insinuant Gran des ni¬
mirũ ex collentia meritorũ p̃cio¬
sos claritate signorũ : quia ab ipso
dnõ uerbũ cudientes: totã cres¬
tione genuerunt: Quando enĩ iN
scripturis fundamento plurali
numero dicuntur: uel p̃dicatio¬
nes scõrũ. uel firmas iustorũ
cogitationes significant Unde

Expanded text:
uriunt, quatenus firmam quietamque fidem petrae illi fortissimae, praesentiam insuperabiles inter saeculi torrentis adversa simul et prospera blandientis perdurentlectionis expositione transcurrimus, sed videtur congruum solemnitati quam colimus de aedificatione templi aliqua commemorare, et quam decenter ornatus illius Ecclesiae significationi conveniat, indagapides grandes, lapides pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Lapides autem grandes et pretiosi, qui, in fundamento locati, totum onus templi sibi superimpositum portant, eximios sanctae Ecclesiae doctores insinuant, grandes nimirum excellentia meritorum, pretiosos claritate signorum, quae ab ipso Domino verbum audientes totam Ecclestione genuerunt. Quando enim in Scripturis fundamenta plurali numero dicuntur, vel praedicatores sanctos, vel firmas justorum cogitationes significant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Haec nossrs hm̃i in p̾sentis festinri
gaudia deftictu ra tẽpli pauccex
p̾lurib frac̃nicatiurãe exposuisse
libuit: quatenꝰ etmiranda terestris
domꝰ dñi fabrica delectaret audien
rẽ suꝑnae habicaitionis erigeret:
Diligamigit᷑ fr̃s mei toto cordie deco¬
rẽ domꝰ cet̃nae quã ex dõ habemus.
incaelis : deloco taber naculi glacciꝰ
sedulo cogitare ac nos alt̾utrũ am¬
monere curemꝰ.: Unũ ante omĩa pe¬
tamꝰ abeo. et hoc infatigabili inten¬
tione queramus: ut in habitare
mereamur indomo eiꝰ om̃ib diebus
uitae nrae. hoc est ꝑhennisuittielu¬
cefelices Honenim spernit neque
despicit precẽ pauꝑum: quando hoc
quod diligit ipsi precamur sed
clement̃ exaudiens. donabit nobis
uidere bona sua in terro uiuentiũ.¬

Expanded text:
harissimi, in praesentis festi nostri gaudium de structura templi pauca ex pluribus fraternitati vestrae exposuisse libuit, quatenus et miranda terrestris domus Domini fabrica delectaret auditumrem supernae habitationis erigeret. Diligamus ergo, fratres mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, hoc est, perenni vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod diligit ipse, precamur; sed clementer exaudiens donabit nos videre bona sua in terra viventiu
Abbreviated transcription (Latin):
gabcit: quod & gesitibat. Videbant
corpus: animã non uidebant: sed
corpus. Nisi de anima non uidebant
Uidebant enim ꝑ oculum: sed intus
erirt. qui ꝑ fenestrirs aspiciebat De¬
nique discedente habittitore: iaca
domus. Discedente qui requies chat
cadit qđ regebat᷑ Et qm̃ cadit: ca¬
dauer uocat᷑ Non ne ib oculi inte¬
gri : Et si pacetnt. Nichil uident:
Aures assunt: sed migrtiuit auditꝰ
Lingue organũ man&: sed abscessit
musicus qͥui mouebat᷑ Int̃rogaue¬
runt ergo ista duo corpꝰ qđ uidetur &
animã quȩ non uidetur : & inuene¬
der̃ ista: in tuiti sunt. discus fer̃
muttibile corpꝰ ꝑcetaites: ꝑ corrup¬
tiones. ꝑ alimentũ et refestiones.
ꝑ defectiones: ꝑ uittm. ꝑ mortem.
Trunsierunt ad animã quã utique
comp̃henderunt muliorem etiã si
inuisibilem minibant᷑: in uener̃
modo scire. modo meminissẽ. mo¬
do obliuisci. modo timere. modo
audire. modo ire insapientiam.
modo instultitiam deficere. Ui¬

Expanded text:
gabant quod et ipsi gestabant: videbant gabant quod et ipsi gestabant: videbant corpus, animam non videbant. Sed corpus nisi de anima non videbant. Videbant enim per oculum, sed intus erat qui per fenestras aspiciebat. Denique discedente habitatore, jacet domus: discedente qui regebat, cadit quod regebatur: et quoniam cadit, cadaver vocatur. Nonne ibi oculi integri? Etsi pateant, nihil vident. Aures adsunt; sed migravit auditor: linguae organum manet; sed abscessit musicus qui movebat. Interrogaverunt ergo ista duo, corpus quod videtur, animam quae non videtur: et invenederunt ista, intuiti sunt, discusseruntMutabile corpus per aetates, per corruptiones, per alimenta, per refectiones, per defectiones, per vitam, per mortem. Transierunt ad animam, quam utique comprehenderant meliorem, et etiam invisibilem mirabantur: invenerunmodo scire, modo nescire; modo meminisse, modo oblivisci; modo timere, modo audere; modo ire in sapientiam, modo in stultitiam deficere. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
Illa phȩc intellesiti. conspiciunt᷑. Sem¬
pit̾na quoq uerba apłi dico ipsa cit¬
testatur. Sempit̾na quoq uistus eius
acdiuinittis. sub audis intellectt cons
cognoscentes dm̃: non sicut dĩnglorifi¬
couerunt aut grũs egerunt. Non dixit
nescientes: sed cognos contes dm̃ Vn¬
de cognoscentes: Ex his quȩ fecit. In¬
terroga pulchritudinẽ temre: inter¬
roga pulchritudinẽ maris: in terro¬
ga pulchritudinẽ dilatati et diffusi
aeris: in aerrogo pulchritudinẽ cęli.
in terroga ordinem siderum: int̃roga
solem fulgore suo diem clarificantẽ
in t̾roga lunȩ splendorem sub sequen¬
tis nostis tenebras tempertintẽ: Incer¬
tes cnimas. ꝑspieua corpora. uisibilia
regenda: in uisibiles regentes: Inter¬
roga ista. respondent tibi om̃ia Egor
uide. pulchrti sumus. Pulchricudo
eoium: confessio eoium Isiti puld ne
muttibilici quis fecit. Nisi in cõmutu¬
bilis pulcher: In ipso denique ho¬
quam homine: interrogauer̃
hȩc duo corpus & animã. Hoc int̾ro¬

Expanded text:
. Sempiterna quoque; verba Apostoli dico, ipsa attexo: Sempiterna quoque virtus ejus et divinitas, subaudis, Intellecta conspcognoscentes Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt. Non dixit, Nescientes Deum; sed, cognoscentes. fecit. Interroga pulchritudinem terrae, interroga pulchritudinem maris, interroga pulchritudinem dilatati et diffusi aeris, interroga pulchritudinem coeli, interroga ordinem siderum, interroga solem fulgore suo diem clarificantem, interroga lunam splendore subsequentis noctis tenebras temperantem, intertes animas, perspicua corpora; visibilia regenda, invisibiles regentes: interroga ista, Respondent tibi omnia: Ecce vide, pulchra sumus. Pulchritudo eorum, confessio eorum. Ista pulchra mutabilia quis fecit, nisi incommutabilis pulcher? In ipso denique hoquam, homine interrogaverunt haec duo, corpus et animam. Hoc interro