comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi cum ĩ monasterio fueris hec facere
ñ licebit ÷ ⁊ inolescente paulatim con¬
suetudine. qd̾ pͥmum cogebaris uelle
incipies. ⁊ delectabit te labor tiuis: obli¬
tusq pret̾icoꝵ. semꝑ priora sectab̾is :¬
nequaqͣm considerans qd̃ alii mali
faciant: s quid boni tu face̾ debeas.
Neq uͦ petcantium ducaris multitudi¬
ne: ⁊ te ꝑeuntiũ turba sollicitet. uͭ ta¬
citus cogites. Quid gͦ: Om̃s peribũt
qui in urbib habitant: Ecce illi fru¬
untur sins reb ÷ ministrant eccłiis ÷
adeunt balneas⁊ unguenta ñ sꝑnũt:
& tñ in omnium flore uersantur. Ad
quod ante respondi ⁊ nũc breuiter
respondebo. me in presenti opusculo¬
ñ de clericis disputare: s monachum
instituere. Sancti sunt cleriti: ⁊ õiũ
uita laudabilis. Ita gͦ age. et uiue ĩ
monasterio ut clericus ẽẽ merearis.
ut adolescentiam tuã nulla sorcle
cõmacules ÷ ut ad altare xp̃i quasi

Expanded text:
tibi, cum in monasterio fueris, haec facere tibi, cum in monasterio fueris, haec facere non licebit et inolescente paulatim consuetudine, quod primum cogebaris, uelle incipies et delectabit te labor tuus oblitusque praeteritorum semper priora sectaberis nequaquam considerans, quid alii mali faciant, sed quid boni tu facere debeas. Neque uero peccantium ducaris multitudine et te pereurtium turba sollicitet, ut tacitus cogites: quid ? ergo omnes peribunt, qui in urbibus habitant? ecce illi fruuntur suis rebus, ministrant ecclesiis, adeunt balneas, unguenta non spernunt et tamen in omnium flore uersantur. ad quod et ante respondi et nunc breuiter respondebo: me in praesenti opusculo non de clericis disputare, sed monachum instituere. sancti sunt clerici et omnium uita laudabilis. ita ergo age et uiue in monasterio, ut clericus esse merearis, ut adulescentiam tuam nulla sorde conmacules, ut ad altare Christi quasi
Abbreviated transcription (Latin):
deris. putes inceclete p̾fecturã. Sunt
qui humore cellarum. ĩ mocleratisq
ieuiniis. tedio solitudinis. ac nimia
lectione dum dieb ac noctib auribus
siuis ꝑsonant. uertunt᷑ in melancoliã:
⁊ hypocratis magis fom̃tis qͣm nr̃is mo¬
nitis indigent. Pleriq artib ⁊ nego¬
tiationib pristinis carere ñ possunt.
mutatisq nõibus institorum eadem
exercent cõmertia ÷ ñ uictum ⁊ uestitũ
qd̾ apłs precepit. s maiora qͣm seculi
homines emolumenta sectantes: et
dentium cohercebat᷑ rabies: nͦ erat
mi aine peccatum. ¶unc autẽ sub religi¬
onis tytulo exercentur iniusta compẽdia:
Ehonor nominis xp̃iani fraudẽ magis
facit. qͣm patitur. Quodq pudet dice̾
s necesse est. ut saltem sic ad nr̃m eru¬
bescamus declecus: publice extendenteᷤᷤ
manus pannis aurum tegimꝰ ⁊ contͣ
omnium opinionẽ plenis sacculis mo¬
rimur diuites: qui quasi pauꝑes uiximꝰ.

Expanded text:
deris, putes incedere praefecturam. sunt, deris, putes incedere praefecturam. sunt, qui humore cellularum inmoderatisque ieiuniis, taedio solitudinis ac nimia lectione; dum diebus ac noctibus auribus suis personant, uertuntur in iielay%oUav et Hippocratis magis fomentis quam nostris monitis indigent. plerique artibus et negotiationibus pristinis carere non possunt mutatisque nominibus institorum eadem exercent conmercia non uictum et uestitum, quod apostolus praecipit, sed maiora quam saeculi homines emolumenta sectantes. et dentium cohercebatur rabies nec erat inpune peccatum, nunc autem sub religionis titulo exercentur iniusta conpendia et honor nominis Christiani fraudem magis facit quam patitur. quodque pudet dicere, sed necesse est, ut saltim sic ad nostrum erubescamus dedecus, publice extendentes manus pannis aurum tegimus et contra omnium opinionem plenis sacculis morimur diuites, qui quasi pauperes uiximus.
Abbreviated transcription (Latin):
plere que uissa sunt:dicẽte moyse.
Audi israel: ⁊ tace. Lantis negotiis
occupatus: nullis ue cabis cogitatõib.
& dum ab alio transis ad aluicl. opi¬
q suttedit operi: illud solum mente re¬
tinebis. qd̃ agere compelleris. Uidi ego
quosdam. qui postꝙͣ renũtiauere scło.¬
uestim̃tis dumtaxat ⁊ uocis ꝓfessione
ñ reb: nichil de pristina conuersatio¬
ne mutarunt. Res familiaris magis
aucta. qͣm imminuta: eadem mini¬
steria seruuloꝵ. idem apparatus con¬
uiuii. In iuitro ⁊ patella fictili aurũ
comeditur: et inter turbas ⁊ exami¬
na ministrors. nomen sibi uendicãt
solitarii. Qͥ uero pauꝑes sunt. & te¬
nui substantiola. uident᷑q sͥ scioli.
pomparum ferculis similes ꝓcedunt
ad publicum: ut caninam exerceant
facundiam. Alii sublatis in altum hu¬
meris. ⁊ intra se nescio quid conicien¬
tes. stupentib q in terra oculis tum̃tia
uerba tritinant: ut si preconẽ addi¬

Expanded text:
plere, quae iussa sunt, dicente Moyse: plere, quae iussa sunt, dicente Moyse: Audi, Israhel, et tace. Tantis negotiis occupatus nullis vacabis cogitationibus et, dum ab alio transis ad aliud opusque succedit operi, illud solum mente retinebis, quod agere conpelleris. Vidi ego quosdam, qui, postquam renuntia-vere saeculo—vestimentis dumtaxat et vocis professione, non rebus—nihil de pristina conversatione mutarunt. Res familiaris magis aucta quam inminuta est; eadem ministeria seruulorum, idem apparatus conuiuii; in uitro et patella fictili aurum comeditur et inter turbas et examina ministrorum nomen sibi uindicant solitarii. qui uero pauperes sunt et tenui substantiola uidenturque sibi scioli, pomparum ferculis similes procedunt ad publicum, ut caninam exerceant facundiam. alii sublatis in altum humeris et intra se nescio quid cornicantes stupentibus in terram oculis tumentia uerba trutinantur, ut, si praeconem addi
Abbreviated transcription (Latin):
Et ne plura replicando fastidium
legenti fatiam⁊ ꝑ hec om̃ia ad illud
tendit or̃o. ut doceam te ñ tuo arbi¬
muldoꝵ: ut ab alio cdiscas humilita¬
dem. ab alio patientiã. Hic te silenci¬
um: ille doceat mansuetudinẽ. N
facias qd̃ uis: comeclas qd̾ iuiberis. ha¬
ris: qd̾ acceperis. oꝑis tui pensa persol¬
uas ⁊ subitiaris cui ñ nis: lassus ad
stratũ uenias. ambulansq dormiteᷤ:
neclum expleto sompno surg̾e com¬
peslaris. Dicas psalmum ĩ ordine tuo¬
in quo non dulcedo uocis. s mentis
affectus queritur: scribente apło. ꝑsal¬
lam spũ: psallam ⁊ m̃te .W. Cantan¬
tes in cordib ur̃is. Legerat enim. eẽ.
preceptum: psallite sapient̾. Ser¬
uias fratrib ÷ hospitum pecles laues:
passus inuiriam taceas : p̾positũ mo¬
nasterii dimeas ut dñm. diligas ut
parentem ⁊ credas tͥ salutare qͥcqͥd
ille preceꝑit ⁊ nͨ de maioris sententia
iudices. cuius officii ÷. obelire ⁊ im¬

Expanded text:
Et ne plura replicando fastidium Et ne plura replicando fastidium legenti faciam, per haec omnia ad illud tendit oratio, ut doceam te non tuo arbimultorum, ut ab alio discas humilitatem, ab alio patientiam, hic te silentium, ille doceat mansuetudinem, non facias, quod vis, comedas, quod iuberis, haris, quod acceperis, operis tui pensa persolvas, subiciaris, cui non vis, lassus ad stratum venias ambulansque dormites, necdum expleto somno surgere conpellaris, dicas psalmum in ordine tuo—in quo non dulcedo vocis sed mentis affectus quaeritur scribente apostolo: Psallam spiritu, psallam et mente, et: Cantantes in cordibus vestris: legerat enim esse praeceptum: psallite sapienter —servias fratribus, hospitum laves pedes, passus iniuriam taceas, praepositum monasterii timeas ut dominum, diligas ut parentem, credas tibi salutare, quidquid ille praeceperit, nec de maioris sententia iudices, cuius officii est oboedire et in
Abbreviated transcription (Latin):
est: dicente ꝓpħa. Q fc̃s ẽ. in pace locꝰ
eiꝰ. Pulchre q pacis ꝑsecutio dicitur.
iuxta ĩ apłi. hospitalitatẽ ꝑsequentes :
ut ñ leui. usitatoq sermone ⁊ ut ita
loquar summis labiis hospites in¬
uitemis: s toto m̃tis ardore teneamꝰ
quasi auferentes secum de lucro nr̃o
atq compendio. Nulla ars absq ma¬
gistro discitur. Etiam muta anima¬
lia. ⁊ ferarum greges: ductores sequũ¬
tur suos. In apib : principes sũt. Gru¬
es unam sequunt᷑: ordine litterato.
Imꝑator unus: uidex unꝰ ꝓuintie Roma
ut condita est. duos frẽs simul reges¬
habere non potuit: et parricidio dedi¬
catur. In rebecce ut̾o: esau ⁊ iacob bel¬
la gesserunt. Singuli eccłiarum ep̃i.
singuli archipb̃ri. singuli archidiaco¬
ni ⁊ om̃is ordo eccłiasticus: suis rectori¬
b nititur. In naui unus gisbernator:
in domo unus dñs: in quouis grandi
exercitu unius signum expectatur.

Expanded text:
est dicente propheta: Et factus est in pace locus est dicente propheta: Et factus est in pace locus eius, pulchreque persecutio pacis dicitur iuxta illud apostoli: Hospitalitatem persequentes, ut non levi citatoque sermone et—ut ita loquar—summis labiis hospites invitemus, sed toto mentis ardore teneamus quasi auferentes secum de lucro nostro atque conpendio. Nulla ars absque magistro discitur. Etiam muta animalia et ferarum greges ductores sequuntur suos. In apibus principes sunt; grues unam sequuntur ordine litterato. Imperator unus, iudex unus provinciae. Roma, ut condita est, duos fratres simul habere reges non potuit et parricidio dedicatur. In Rebeccae utero Esau et Iacob bella gesserunt. Singuli ecclesiarum episcopi, singuli archipresbyteri, singuli archidiaconi et omnis ordo ecclesiasticus suis rectoribus nititur. In navi unus gubernator, in domo unus dominus; in quamvis grandi exercitu unius signum expectatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne habuncdantiori tristicia absorberet᷑
fr̃. Quid multa : Ita annus ductus est.
Quo expleto. interrogatꝰ adolescens su¬
ꝑ cogitatõnib pristinis. an adhuc ali¬
quid molestie sustineret: pape inquit
uiuere mͥ ñ licet ÷ et fornicari litet: O
sisolus frusset. quo adiutore superasset:
Phylosophi scł̃i solent amorem uet̾em
amore nouo. quasi clauum clauo expel¬
lere. Qd̃ ⁊ assuero regi septem principes
fecere ꝑsarum: ut uasti regine desideri¬
um alianim puellaꝵs amore cõpesc̾ent.
Illi uitium uitio. peccatũ peccato remedi¬
antur: nos amore uittutum uitia su¬
peremus. Declina ait a malo. ⁊ fac bo¬
num: inquire pacem ⁊ ꝑsequere eam.
Nisi oderimus malum: tonũ amare
ñ possumꝰ. Quin potus faciendum est
bonum: ut declinemꝰ amalo. Pax que¬
renda: ut bella fugiamus. Nec sufficit
eam querere. nͥ inuentã fugientemq
om̃i studio ꝑsequamur. que exsuꝑat
omnem sensum. in quo habitatio dei

Expanded text:
ne abundantiori tristitia absorberetur ne abundantiori tristitia absorberetur frater. quid multa? ita annus ductus est, quo expleto interrogatus adulescens super cogitationibus pristinis, an adhuc molestiae aliquid sustineret: \'papae\', inquit, \'uiuere mihi non licet, et fornicari libet ?: hic si solus fuisset, quo adiutore superasset? Philosophi saeculi solent amorem ueterem amore nono quasi clauum clauo expellere. quod et Asuero septem principes fecere Persarum, ut Uasti reginae desiderium aliarum puellarum amore conpescerent. illi uitium uitio peccatumque peccato remediantur, nos amore uirtutum uitia superemus. declina, ait, a malo et fac bonum; quaere pacem et persequere eam. nisi oderimus malum, bonum amare non possumus. \'quin potius faciendum est bonum, ut declinemus a malo; pax quaerenda, ut bella fugiamus. nec seam quaerere, nisi inventam fugientemque omni studio persequamur, quae exsuperat omnem sensum, in qua habitatio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
alphabetum discerem: stridentia. a¬
nhelantia q uetba meditarer. Qͥ d
ibi laboris insumpserim. quid susti¬
nuenim difficultatis: quotiens des¬
perauerim. qͦtiensq cessauerĩ. ⁊ con¬
tentione deͥscendi rursus inceperim. te¬
stis est conscĩa tam mea qui passus
sum: qͣm eoꝵ qui mecum duxere ui¬
tam. Et gr̃atias ago dño: ꝙ de ama¬
ussimo semine litteraꝵ dulces ftu¬
ctus capio. Dicam ⁊ aluid: qd̃ in egyp¬
to uiderim. Gretus adolescens erat in
cenobio: qͥ nulla abstinentia. nusla
oꝑis magnitudine: flamiã pot̾at
camis extingnere. Hunc periclitantẽ
pater monasterii hac atte seruauit.
Imꝑat cuidam iuro graui. ut iurgi¬
is atq conuitiis insectaret hominẽ:
et post irrogatã minriam. primus
ueniret ad quenmoniꝰ s. Uocati testes:
preloquebat᷑ qͥ contumeliã fecerat.
flere ille contra mendacium: alius
nullus credere ueritati. Solus pater de¬
fensionem suam callide oppon̾e studuit:

Expanded text:
alphabetum discerem, stridentia aalphabetum discerem, stridentia anhelantiaque uerba meditarer. quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficultatis, quotiens desperauerim quotiensque cessauerim et contentione discendi rursus inceperim, testis est conscientia tam mea, qui passus sum, quam eorum, qui mecum duxere uitam. et gratias ago domino, quod de amaro semine litterarum dulces fructus capio. Dicam et aliud, quid in Aegypto uiderim. Graecus adulescens erat in coenobio, qui nulla continentiae, nulla operis magnitudine flammam poterat carnis extinguere. hunc periclitantem pater monasterii hac arte seruauit. imperat cuidam uiro graui, ut iurgiis atque conuiciis insectaretur hominem et post inrogatam iniuriam primus ueniret ad querimonias. uocati testes pro eo loquebantur, qui contumeliam fecerat. flere ille contra mendacium; nullus alius credere ueritati, solus pater defensionem suam callide opponere,
Abbreviated transcription (Latin):
quas te mittunt salomonis ꝓuerbia:
⁊ monast̾ioꝵ ordinem. ⁊ egregiam
disciplinam in ꝑuis disce corporib.
Texantur ⁊ lina capiendis piscibus.
Scribantur ⁊ libri ÷ ut ⁊ manus ope¬
retur cibos: ⁊ anima lectione saturet᷑.
In desideriis: est om̃is ociosus. Egyp¬
tioꝵ monasteria hunc motẽ tenent.¬
ut mullum absq ofere ac labore suscipiãt:
non tam ꝓpt̾ uictus necessaria. ꝙͣ propt̾
nime salutem: ne uagetur ꝑnitiosis
cogitationib ⁊ ⁊ instar fornicantis ihe¬
rusalem omini transeunti diuaricet
pecdes suos. Dum eẽm unienis. ⁊ solitu¬
dinis me deserta uallarent: incẽtiua
uitiors. ardoremq nature ferre ñ po¬
teram. Quem cum crebris ieuiniis frã¬
gerem: metis tam̃ cogitationib estu¬
abat. Ad qͣm edomandam. cuidam
fr̃ qui ex hebteis crediderat. me ĩ dis¬
ciplinam decli: ut post quintiliania¬
cumina. ꝙyceronisq flunios. graui¬
tatemq ftontonis ⁊ lenitatẽ plinii.

Expanded text:
quas te mittunt Prouerbia, quas te mittunt Prouerbia, et monasteriorum ordinem ac regiam disciplinam in paruis disce corporibus. texantur et lina capiendis piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem teneut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis et solitudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae ferre non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina Ciceronisque fluuios grauitatemque Frontonis et lenitatem Plinii
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ tui: ⁊ te deducent ad delictũ maxi¬
mum. fac ⁊ aliqͥd oꝑis: ut semꝑ te dia¬
bolus inueniat occupatũ. Si apłi ha¬
bentes potestatẽ de euangłio uiuere. la¬
borabant manib suis ne quem graua¬
rent. ⁊ aliis tͥbuebant refrigeria. qͦrs
ꝓ spũalib debebant met̾e carnalia ÷
cur tu in usus tuos successura ñ prepa¬
res: Uel fiscellam texe iunco: uel ca¬
nistrum lentis plecte uiminib. Sa¬
riatur humus: areole eqͦ limite diui¬
clantur. In quib cum olerũ iactat a¬
fu̾int semina uel plante ꝑ ordinem
posite. aque ducantur irrigue: ũ pul¬
cherrimoꝵ uersuum spectator assistas.
Ecce suꝑcilio cluiosi tramitis undam
elicit: illa cadens raucum ꝑ leuia mͦ¬
mur. saxa ciet: scatebrisq arentia tẽ¬
perat arua. Inserant᷑ infructuose ar¬
bores uel gemmis uel saͣrculis: ut ꝑ uo
post temꝑe laboris tui dulcia poma de¬
cerpas: Apum fabricare aluearia. ad

Expanded text:
buntur tui et te deducent ad delictum maxibuntur tui et te deducent ad delictum maximum. fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inueniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui egentium fames suas fecit ẽẽ di¬
uitias: ⁊ miseris derelicta. in suã mi¬
seriam tenuit. Quoꝵ clamor tandem
ꝑuenit ad celum. ⁊ pacientissimas dei
uicit aures: ut missus angłs pessimꝰ
nabal camelo dret. Stulte. hac no¬
cte auferent animamtuã ate. Que
autẽ p̾parasti. cuiꝰ erunt: Nolo gͦ te
& ꝓpt̾ causas quas supͣ exposiumus
non habitare cum matre÷ ⁊ p̾cipue
ne aut offerentem delicatos cibos re¬
nuendo contristes. aut si acceperis o¬
leum igni adicias: ⁊ inter frequen¬
tiam puellarum ꝑdiem uideas qd̾¬
noctib cogites. Nunqͣm de manu
⁊ oculis tuis: recedat liber. psalt̾iũ
discatur ad uerbum. Oratio: sine inteR¬
missione. Uigil sensus: nec uanis cogita¬
tionib patens. Corpus parit̾ animus q
tendatur ad dnm̃. Iram: uince patiẽtia.
Ama scĩam scripturaꝵ: ⁊ carnis uitia ñ
amabis. Nec uacet mens tua uariis ꝑtͣ¬
bationib ÷ que si pectori insederint. dña¬

Expanded text:
qui egentium famem suas fecit esse diqui egentium famem suas fecit esse divitias et miseris derelicta in suam miseriam tenuit. Quorum clamor tandem pervenit ad caelum et patientissimas Dei vicit aures, ut missus angelus pessimo Nabal Carmelio diceret: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te; quae autem preparasti, cuius erunt? Volo ergo te et propter causas, quas supra exposui, non habitare cum matre et praecipue, ne offerentem delicatos cibos renuendo contristes aut, si acceperis, oleum igni adicias et inter frequentiam puellarum noctibus cogites. numquam de manu et oculis tuis recedat liber, psalterium discatur ad uerbum, oratio sine intermissione, uigil sensus nec uanis cogitationibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uacet mens tua uariis perturbationibus, quae, si pectori insederint, domina
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ uoluerit ⁊ facit qd̾ uoluetit:
nullum ueret᷑. Om̃s se inferiores pu
platearum turbis colliditꝰ. Quid gͥͦ
Solitariam uitã rep̾hendimꝰ: Mini¬
me quippe qͣm sepe lauclauimus. S
de ludo monasterior huiꝰcemodi uolumꝰ¬
egredi milites. quos heremi dura rudim̃¬
ta ñ terreant÷ qui speciem conu̾sationis
sue multo temꝑe dederint: qͥ omnium
fuerint minimi. ut pͥmi omnium fie¬
na uirtutũ ẽ: qui nesciunt scd̃m quos¬
dam ineptos homines demonum pug¬
nantiũ contra se portenta confingere.
ut apud imꝑitos ⁊ uulgi homines mi¬
raculum sui faciant. ut exinde secten¬
tur lucra. uidimꝰ nuꝑ ⁊ planximꝰ cresi
opes uniꝰ morte dep̾hensas: urbisq sty¬
pes quasi in usus pauperũ cong̾gatas
stitpi ⁊ posteris derelictas. Tunc ferrũ
qd̾ latebat in ꝓfundo suꝑ natauit aq̃:
& inter palmatũ arbores. myrre ama¬
ritudo monstrata÷. Nec mirum ta¬
lem ⁊ socium habuit ⁊ magistrum.

Expanded text:
quantum uoluerit, facit, quod uoluerit; quantum uoluerit, facit, quod uoluerit; nullum ueretur, omnes se inferiores putplatearum turbis conliditur. quid igitur? solitariam uitam reprehendimus ? minime, quippe quam saepe laudauimus. sed de ludo monasteriorum huiusce modi uolumegredi milites, quos eremi dura rudimenta non terreant, qui specimen conuersationis suę multo tempore dederint, qui omnium fuerint minimi, ut primi omnium fieina uirtutum est, qui nesciunt secundum quosdam ineptos homines demonum pugnantium cut apud inperitos et vulgi homines miraculum sui faciant et exinde sectentur lucra. Vidimus nuper et planximus Croesi opes unius morte deprehensas urbisque stipes quasi in usus pauperum congregatas stirpi et posteris derelictas. Tunc ferrum, quod latebat in profundo, super-natavit aquae et inter palmarum arbores Merrae amaritudo monstrata est. Nec mirum: talem et socium habuit et magistrum,
Abbreviated transcription (Latin):
uendum sit. editus ad nepotianũ liber
docere te pot̾it. Nunc monachi incuna¬
bula mores q discutimꝰ: ⁊ eiꝰ monachi
qͥliberalib studiis eruditꝰ. in adolescen¬
tia ugum xp̃i collo suo imposuit. pri¬
mum q tractandũ est: utrum solus
an cum aliis inmonast̾io uiuere debe¬
as. Michi placet ut habeas scõꝵ con¬
tub̾nium. nͨ ip̃e te doceas ⁊ ⁊ absq do¬
ctore ingrediaris uiam qͣm nunqͣm
ingressus es. statimq in ꝑtem tͥ alde¬
ram declinandum sit: ⁊ etrori pate¬
as. Non plus aut minꝰ ambules qͣm
necesse est: ne currens lasseris. morã¬
q faciens obdormias. In solitudine
cito subrepit suꝑbia: et si parum ꝑ
ieuinauerit. hominẽq ñ uiderit: pu¬
tat se alicuiꝰ ẽẽ mom̃ti. Oblitus sui.
unde. ⁊ qͦ uenerit: intus corꝑe. foris
lingua uagatur. Iudicat contͣ apłi
uoluntatẽ alienos seruos ⁊ ad qd̃ gu¬
la poposcerit porrigit manꝰ: dormit

Expanded text:
uendum sit, editus ad Nepotianum liber uendum sit, editus ad Nepotianum liber docere te poterit. nunc monachi incunabula moresque discutimus et eius monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adulescentia iugum Christi collo suo inposuit. Primumque tractandum est, utrum solus an cum aliis in monasterio uiuere debeas. mihi placet, ut habeas sanctorum contubernium nec ipse te doceas et absque doctore ingrediaris uiam, quam numquam ingressus es, statimque in partem tibi alteram declinandum sit et errori pateas plusque aut minus ambules, quam necesse est, ut currens lasseris, moram faciens obdormias. in solitudine cito subrepit superbia et, si parumper ieiunauerit hominemque non uiderit, putat se alicuius esse momenti oblitusque sui, unde quo uenerit, intus corpore lingua foris uagatur. iudicat contra apostoli uoluntatem alienos seruos; quod gula poposcerit, porrigit manus; dormit,
Abbreviated transcription (Latin):
deam. urbes introire compulsi sunt.
Uiderint quil alii sentiant. unus¬
quisq enĩ suo sensu ducit᷑: mͥ oppid̾.
carcer: ⁊ solitudo. ꝑadysus :. Quid
clesicłamus urbium freqͣntiam. qui
de singłaritate censemur: Moyses
eruditur in heremo. Pastõr ouium:
hominum fc̃s ẽ. pastor. Apłi de pis¬
catione lacus genesar: ad piscatio¬
nem hominũ transierunt. Tuncha¬
bebant patrem: rete. nauitulam:
Sequuti dñm protinus omĩa teliq̃¬
runt. portantes cotidie crucẽ suã:
et ne uirgam qͥdem in manu habẽ¬
tes. Hoc dico. ut ⁊̃ si cleticatꝰ titillat¬
te desiderium. discas qd possis docere: &
rationalem hostiam offeras xp̃o. Ne mi¬
les. anteꝙͣ tyro: ne pͥor magister sis. an¬
teqͣm discipłs. Non est humilitatis me¬
e neq mensure. iudicare de ceteris: et
de ministris eccłiaꝵ sinistrũ quippiã
dicere. Habeant illi ordinem ⁊ gradũ
suum. Quẽ si tenueris: qͦm tͥ in eoni¬

Expanded text:
aeam urbes introire conpulsi sunt. aeam urbes introire conpulsi sunt. Uiderint, quid alii sentiant — unusquisque enim suo sensu ducitur —, mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses,eruditur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo ui
Abbreviated transcription (Latin):
to am: t̾ra. que spinas ⁊ tribuloᷤᷤ
gener.Selectionis in cuiꝰ ore tp̃e
resonat. macerat corpus suum: et
sibicit seruituti ⁊ ⁊ tñ cernit naturalẽ car.¬
nis ardorem sue repugnare sententie. uͭ
Qd̾ ñ uult. hoc agere compellat᷑ ⁊ qͣiuim
patiens uociferat᷑ ⁊ dicit÷ miser ego hͦ.
quis me liberabit de corꝑe mortis huiꝰz
et tu te arbitraris absq lapsu ⁊ uiln̾e
posse transire. nͥ om̃i custodia seruau̾is
cor tuum. ⁊ cum saluatore dixeris. mat̾
mea ⁊ frẽs mei. hii sunt. qui facumt
delitas ista: pietas ẽ. Immo quid tam
pium. qͣm sc̃e matri scm̃ filium custo¬
stire: Optat & illa te uiuere. ñ uiclere
ad tempus: s ut semꝑ cum xp̃o uide¬
at. Anna samuhelẽ: ñ sibi. s taberna¬
culo genuit. Filii yonadab qui uiñ
⁊ siceram ñ bibebant qͥ habitabant
intentoriis. ⁊ quas nox compulerat
sedes habebant. scribunt᷑ in psalmo.
qd primi captiuitatẽ sustinuerint:
qui ab exercitu caldeoꝵs uastante ui¬

Expanded text:
 in terra, quae spinas et tribulos generat. uas electionis, in cuius Christus ore sonabat, macerat corpus suum et subicit seruituti et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpellatur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt delitas ista pietas est; immo quid tam pium, quam sanctae matri sanctum filium custodire? optat et illa te uiuere, non uidere ad tempus, ut semper cum Christo uideat. Anna Samuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. filii Ionadab, qui uinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captiuitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum uastante Iud
Abbreviated transcription (Latin):
do cumulamꝰ. Legamus ysaiam ꝓ¬
exechie regis aptum huic cause que¬
ramus exemplum: cui morituro an
ñ uoluptatib. ñ delicus. s soli dño in¬
dultum uite spatium humilis ⁊ sc̃s
exhibuit. Uerum quia tͥ honorabłis
et dilectissime parens ꝑ nouã grãm
om̃is lacͥmarũ causa detersa ẽ: age.
caue. curre festina. Age. ut in spiri¬
tualitate ꝓficias ÷ caue. ne qd̾ accepi¬
sti bonum. incautus ⁊ negligens cu¬
stos amittas ⁊ curre. ut ñ negligas:
festina. ut celerius comp̾hendaᷤᷤ Siqͥ¬
dem paulus iam xp̃i cathenã ꝓ enͣn¬
gelii annuntiatione circum ferendo.
ñdum se cõprehendisse dicebat: ꝙuiᷤ
hora sexta. hoc ẽ. media etate. dñi ui¬
neam oꝑaturus. quasi feruidꝰ opifex
⁊ fidelis. alioꝵ longam dubietatem.¬
⁊ languidum uinceret teporẽ. Dum
tempus habemus seminemꝰ in spiritu
ut messem in spũalib colligamꝰ÷ nec
attendamus ad paleas. quas uenti¬

Expanded text:
do cumulamus. Legamus Isaiam pdo cumulamus. Legamus Isaiam pEzechiae regis aptum huic causae quaeramus exemplum: cui morituro annnon voluptatibus, non deliciis, sed soli Domino indultum vitae spatium, humilis et sanctus exhibuit. IX. Verum, quia tibi, honorabilis et dilectissime parens, per novam gratiam omnis lacrymarum causa detersa est, age, cave, curre, festina. Age, ut in spiritualitate proficias. Cave, ne quod accepisti bonum, incautus et negligens custos amittas. Curre, ut non negligas. Festina, ut celerius comprehendas. Siquidem Paulus jam Christi catenam pro Evangelii annuntiatione circumferens, nondum se comprehendisse dicebat , quamvis hora sexta, hoc est media aetate Domini vineam operaturus, quasi fervidus opifex et fidelis, aliorum longam dubietatem languidumque vinceret teporem. Dum tempus habemus, seminemus in spiritu, ut messem in spiritualibus colligamus. Nec attendamus ad paleas: quas venti
Abbreviated transcription (Latin):
inter cet̾os languidum uisitanteᷤᷤ aut
clericus. aut sacerdos. aut laicus dei
seruus adueniat. rogat᷑ ut oret: et qͥ
sepe pro nichilo contemptꝰ fuerat. ne¬
cessitatis in temꝑe supplicatur ut pre¬
cib siuis cõmeatum uite largioris op¬
tineat. Sic causa discriminis que ni¬
cina timet᷑. dum despecta eliguntuꝵ
⁊ pretiosa uilescunt: uite illuis que
post mortem ÷ ꝑmutatio figuratus.
Ubi iam ⁊ lararus pauꝑ recipit᷑ in re¬
quiem: et diues in hac uita pompo
sue benefitio. aut medici arte cõfecta
misccłiam restituat. sanitatẽ largitꝰ¬
sit: cito succeclente obluuone in contͣriũ
omnia ꝑmutant᷑ : timor in insolentiã.
gr̃a uertitur in contemptum: et qͣsi qͥ¬
nichil unqͣm incominodi senserimus.
aut qͥ reuocari rursus ad talia neque¬
amus. rebebellamꝰ. efferimur: ⁊ conces
gimus nͨ penitudo pristina lacrimiᷤᷤ
peccata cdiluimꝰ:. sed peccata ñ penitẽ¬

Expanded text:
inter caeteros languidum visitantes, aut inter caeteros languidum visitantes, aut clericus, aut sacerdos, aut etiam laicus Dei servus adveniat, rogatur ut oret: et qui saepe pro nihilo contemptus fuerat, necessitatis tempore supplicatur, ut precibus suis commeatum vitae longioris obtineat. Sic causa discriminis, quae vicina timetur, dum despecta eliguntur, et pretiosa vilescunt, vitae illius quae post mortem permutatio figuratur: ubi jam et Lazarus pauper recipitur in requiem, et dives in hac vita pompossuae beneficio, aut medici arte conferta misericordia restituat sanitatem, cito succedente oblivione, in contrarium omnia permutantur. Timor in insolentiam, gratia vertitur in contemptum: et quasi nihil umquam incommodi senserimus, aut qui revocari rursus ad talia nequeamus, rebellamus, efferimur, et concessgimus, nec poenitendo pristina lacrymis peccata diluimus, sed peccata non poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
seculi: nulla uillarum. Nemo de
pr̃imonio cogitat. nemo de foro: õs
calumpnie. om̃ia lucra in periculis
corꝑis conquiescunt. Currit᷑ ad medicos ⁊
et ꝓ remedio catnali ꝓmitunt᷑ munera.
aurum. argentum. interdũ etiam mai¬
cipia traduntur: et pene totum prĩmo¬
nium aut negligitur aut donat᷑. ut
consulatur uite qͣndoq ꝑiture: et pro
eterna salute om̃is ad modum homone¬
gligens ẽ. Om̃is auarus illic. om̃is fui¬
galitas. largitoris I animi tenacita¬
te constringit᷑ ubi ꝓmptior uolun¬
tas ⁊ copiosior largitas deberet oꝑari.
ft cum scriptura dicat. nolide diligere
mundũ. neq ea que in mundo sunt:
nos sic mundana concupiscimꝰ. sic a¬
mamus. quasi aliqͥd nascentes intule¬
rimus in scl̃m. aut recedentes de scło.
nobiscum auferre possimus. Nemo
ad breuitatẽ temꝑis: nemo ad nature
respicit conditionem. Nemo consid̾at.
nemo retractat uana ẽẽ om̃ia: q̃ aliqͦ
fine claudant᷑. Si autẽ contig̾it ut

Expanded text:
saeculi, nulla villarum: nemo de saeculi, nulla villarum: nemo de patrimonio cogitat, nemo de foro: omnes calumniae, omnia lucra in periculis corporis conquiescunt. Curritur ad medicos, et pro remedio carnali promittuntur munera, aurum, argentum: interdum etiam mancipia traduntur, et pene totum patrimonium, aut negligitur, aut donatur, ut consulatur vitae quandoque periturae: et pro aeterna salute omnis admodum homo negligens est, omnis avarus: illic omnis frugalitas largitoris, animi tenacitate constringitur, ubi promptior voluntas et copiosior largitas deberet operari. Et cum Scriptura dicat: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt : nos sic mundana concupiscimus, sic amamus, quasi aliquid nascentes intulerimus in saeculum, aut recedentes de saeculo nobiscum auferre possimus. Nemo ad brevitatem temporis, nemo ad naturae respicit conditionem, nemo considerat, nemo retrectat vana esse omnia, quae aliquo fine clauduntur. Si autem contigerit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erant luminaria ⁊ uili montes. et
ecce erant trementes. et uuu̾sos colles
turbari: indendi acie. ⁊ ecce ñ erat ho¬
mo.⁊ omnes uolucres celi pauebaq̃z
uidi. ⁊ ecce carmelus desertus. ⁊ om̃s
cuntates succense igni. a facie dñi ⁊ a
facie ire indignationis eiꝰ ⁊ interierũt
unuiersa⁊ uerum ne ex suggestu dia¬
boli ħ ad terrorem ñ ad ueritatẽ dicta
crederent᷑. de pret̾itis futura ꝓbantur:
qͣndo talia in diluuio. in sodomis. iN
egypto. in hierosolimis sepe. ob delic
in spũ preuidere meruere. humiles
erant mortuos suscitantes ⁊ et nos
supra om̃s erigimur. qͥ peccando co¬
tidie nosmet ipos occidimꝰ. ñ respici¬
entes in nob̃ flebilem infirmamq
naturam: que nͨ in aduersis fortis÷.
nͨ in prosꝑis aliqñ secura. Si intem¬
perate cib sumptus. aut ĩmoderate
potus acceptus leuẽ corꝑi febricłam
concitarit. deicimus animã: afflig̾i¬
mur: suspiramus. Nulla cura tũc

Expanded text:
non erant luminaria: Vidi montes, et non erant luminaria: Vidi montes, et ecce erant trementes, et universos colles turbari: intendi aerem, et ecce non erat homo, et omnes volucres coeli pavebant. Vidi, et ecce Carmelus desertus, et omnes civitates succensae igni a facie Domini, et a facie irae indignationis ejus: et interierunt universa . VIII. Verum ne ex suggestione diaboli haec ad terrorem, non ad veritatem dicta crederentur, de praeteritis futura probantur, quando talia in diluvio, in Sodomis, in Aegypto, in Jerosolymis saepe ob delictbus praevidere meruerunt, humiles erant, mortuos suscitantes: et nos supra omnes erigimur, qui peccando quotidie nosmetipsos occidimus, non respicientes in nobis flebilem infirmamque naturam, quae nec in adversis fortis est, nec in prosperis aliquando secura. Si intemperate cibus sumptus, aut immoderate potus acceptus, levem corpori febriculam concitarit, dejicimus animum, affligimur, suspiramus: nulla cura tunc est
Abbreviated transcription (Latin):
et hinc inde fulgurum iacula palpe¬
bris terribilit̾ obiecta choruscent. ꝙͣꝙͣ
et consuetudine ista contingant ÷ pa¬
uemius. contremiscimꝰ: et ꝓniad t̾rã
deposita suꝑbia ceruicem submittimꝰ.
Quid fatiemus in illa die miseri. qñ
reuoluto celo cum angłis uirtutis. ig¬
neus dñs totus adueniet ÷ qͣndo ca¬
dentib desuꝑ stellis sol in denebras.
⁊ in sanguinẽ luna mutabit᷑ ⁊ qͣndo
montes sicut cera liquescent ⁊ qͣndo¬
terra arcdebit ⁊ arescet ÷ flumĩa. ma¬
ria siccabunt᷑ ÷ contra rerũ naturã
insumpto cliuinitꝰ humore ariclitatẽ in
aquis ignis oꝑabit᷑ ÷ quando pcc̃ores di¬
cent montib. cadite suꝑ nos. ⁊ collib
tegite nos: qͣndo uocabunt homines
mortẽ. ⁊ uocata ñ ueniet ⁊ qñ liscͥmina
uertent᷑ in uota. ⁊ qd̾ semꝑ oclerunt ho¬
mines. concupiscent ÷ qñ illd̾ implebi¬
tur dempus. qd̾ lugubri iheremias dic̃
affectu licens ⁊ respexi in terrã. ⁊ ecce

Expanded text:
et hinc inde fulgorum jacula palpeet hinc inde fulgorum jacula palpebris terribiliter objecta coruscent, quamquam in consuetudine ista contingant: pavemus, contremiscimus, et proni ad terram, deposita superbia, cervices submittimus. Quid faciemus in illa die miseri: quando revoluto coelo cum angelicis virtutibus, igneus Dominus totus adveniet: quando cadentibus desuper stellis, sol in tenebras, et in sanguinem luna mutabitur: quando montes sicut cera liquescent: qterra ardebit, et arescent flumina: et maria siccabuntur contra rerum naturam: insumpto divinitus humore, ariditatem in aquis ignis operabitur? Quando peccatores dicent montibus, Cadite super nos: et collibus, Tegite nos? Quando vocabunt homines mortem, et vocata non veniet? Quando discrimina vertentur in vota, et quod semper oderunt homines, concupiscent? Quando illud implebitur tempus, quod lugubri Jeremias dicit affectu, dicens: Respexi in terram, et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
mansiones differre: sicut ⁊ stellã
stella dixit apłs esse clariorẽ. S
stellam cum stella non lapidem cõ¬
parauit : quia terrenꝰ lapis in cele¬
stes stellas ẽẽ non poterat: sicut nec
peccator inter iustos in regno celoꝵ.
Sunt qͥdem gradus gle inter iustos
in celo: sic̃ et int̾ pccõres gradus pene.
S quomͦ alia eum qͥ frẽm fatuum
dixerit. alia eum qͥ Racha. tormenta
cruciabunt ⁊ ita ⁊ in regno alia pau¬
lum apłm. qͥ ut alios saluos faceret
omnib omnia fc̃s est: alia eum qui
iux se ecdificare potuit laicum gła ma¬
nebit. S utinam consentiã paucos
ẽẽ qui dei mancdata custodiant. Herũ
quia panci sunt qͥ dei credunt in u̾i¬
tate iuditium ⁊ ecce si adumbrato re¬
pente celo. solis claritas nr̃is aspectib
deneget᷑. et ꝓductis in nram humili¬
tatem nubib plume derris immine¬
ant. si cõmotis ut assolet elem̃tis. iii
rotam sui currus contrua concitent᷑.

Expanded text:
mansiones differre: sicut et stellam mansiones differre: sicut et stellam stella, dixit Apostolus, esse clariorem. Sed stellam cum stella, non lapidem comparavit; quia terrenus lapis inter coelestes stellas esse non poterat: sicut nec peccator inter justos in regno coelorum. Sed sunt quidam gradus gloriae inter justos in coelo: sicut et inter peccatores gradus poenae: Sed sicut alia eum, qui fratrem fatuum dixerit, alia eum qui racha, tormenta cruciabunt: ita et in regno, alia Paulum apostolum, qui ut alios salvos faceret, omnia omnibus factus est: alia eum, qui se vix aedificare potuit, laicum gloria manebit. Sed utinam consentiam paucos esse, qui Dei mandata custodiant: verum timeo, quia pauci sunt, qui Dei credant in veritate judicium. Ecce si umbrato repente de coelo, solis claritas nostris aspectibus denegetur, et productis in nostram humilitatem nubibus, pluviae terris immineant: si commotis ut assolet elementis, in rotam sui currus tonitrua concitentur,
Abbreviated transcription (Latin):
it plures uocare. qͥ paucos de plurib
erat electurus: Certe de duob uoca¬
tis illum uis stare. qͦm d̃s electione
statuerit: ⁊ illũ contra cedere qͦm
cłs electionis uͥtute ñ muniat. Q̃
suta ÷: nͨ bona ad nos ꝑtinent hac
ratione. nͨ mala ÷ et sic erit ut nͨ cul¬
pa penam habeat: nͨ benefc̾a laudẽ¬
tur. S ad ħ respondebit apłs. Sita
est. qͦmodo deus iudicabit hunc mũ¬
tos. solos scõs existimas. qͥ uocati
codicis ad romanos loquit᷑ dicens.
omnib qͥ sunt rome in caritate dei
uocatis scĩs : Si ꝓ paucis passus ẽ. xp̃c:
custodiant. Si aute̾ indiscrete om̃s
qͥ credimꝰ sacram̃tum in baptysmo
passionis accipimus: si om̃s equali
omnib haud recte uiuentib gehen¬
ne pena ꝓmittit᷑: om̃s clebemꝰ eadem
diligentia cauere ꝓhibita. ⁊ explere
precepta. Scimus quidem multas
ẽẽ apud patrem in celestib mansi¬
ones ⁊ s mansionum iustitia. instiorũ

Expanded text:
it plures vocare, qui paucos de pluribus it plures vocare, qui paucos de pluribus erat electurus? Certe de duobus vocatis illum vis stare, quem Deus electione statuerit: et illum contra cadere, quem Deus electionis virtute non muniat. Quod si ita est, nec bona ad nos pertinent hac ratione, nec mala: et sic erit, ut nec culpa poenam habeat, nec benefacta laudentur. Sed ad haec respondit Apostolus: Si ita est, quomodo Deus judicabit hunc muntos, solos sanctos existimas: qui vocati codicis ad Romanos loquitur, dicens: Omnibus qui sunt Romae in charitate Dei vocatis sanctis . Si pro paucis passus est Christus, custodiant. Si autem indiscrete omnes qui credimus, sacramentum in baptismo passionis accipimus: si omnes aequalomnibus haud recte viventibus gehennae poena promittitur: omnes debemus eadem diligentia et cavere prohibita, et explere praecepta. Scimus quidem multas esse apud Patrem in coelestibus mansiones . Sed mansionum justitia justiores
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdem est oꝑarius mercede sua. S et
hoc dignum ẽ ut inde p̾mium oꝑis
accipiat: ubi tocus oꝑam laboris
impendit. Nemo militans cło im
satis timeo ne forte in illa die retri
terrenis magis negotiis. qͣm in cele¬
stib laborauerint. iusti uiditii respõ¬
sione dicat᷑. Ite si potestis ⁊ ⁊ illic ubi
tota deuotõe seriustis: mercelem
ur̃e seruitutis exigite. Talis causa¬
. ẽ. uirginum de euͣngłio quinq stul¬
tarum⁊ q̃ dum sollicitudie scłari¬
um uanitatũ se contͣ ꝓfessioniᷤ sue
ordinem occupariuit: oleum unde
uerum lumen accendent ñ habentes.
in denebris remanserunt. S dicit a¬
liquis. Ista exempla ad paucos perti¬
nent. quos deus ad hoc peculiare of¬
ficium delegauit: quia scriptumẽ.
multi uocati. pauci electi. Hoc pri¬
mum querere a te ⁊ audire uolo qͥs¬
quis es qͥ ista ꝓponis. si ip̃ius dĩ ele¬
ctio est cuius est ⁊ uocatio⁊ qͥd uolu¬

Expanded text:
quidem est operarius mercede sua : sed et quidem est operarius mercede sua : sed et hoc dignum est, ut inde praemium operis accipiat, ubi totius operam laboris impendit. Nemo militans Deo, imsatis timeo ne forte in illa retributiois qui in terrenis magis negotiis, quam in coelestibus laboraverunt, justi judicis responsione dicatur: Ite si potestis: et illic ubi tota devotione servivistis, mercedem vestrae servitutis exigite. Talis causa est virginum de Evangelio quinque stultarum, quae dum sollicitudine saecularium vanitatum, se contra professionis suae ordinem occuparunt, oleum unde verum lumen accenderent, non habentes, in tenebris remanserunt. VII. Sed dicit aliquis: Ista exempla ad paucos pertinent, quos Deus ad hoc peculiare officium delegavit, quia scriptum est: Multi sunt vocati, pauci vero electi . Hoc primum quaerere a te et audire volo, quisquis es qui ista proponis: si ipsius Dei electio est, cujus est et vocatio, quid volu
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta euangłii sendentiã. omnis qui
fãcit p̾catum: seruus÷ pct̾i. Et reu̾a
si amator pecunie sum si gle. si super¬
bie. si ambitionis. aut pompez dum
illis om̃e studiũ mee uolutatis impẽ¬
do. dño seruire ñ possum: qr duob do¬
minis neminẽ seruire posse p̾scͥptũ.
pretio magno: głificate. ⁊ portate dñm
to seruus in oꝑe dm̃ eẽt instantior. qͣn¬
to maiori eẽt peculio comꝑatꝰ ⁊ ut intel¬
ligamus qͣm strenui ẽẽ debeant in o¬
pere dei qͥ reclempti sunt sanguine
xp̃i: uel ꝙͣ criminosi debeant iudica¬
ri: qͥ cum sciant ꝓ pretio sue salutis.
xp̃i sanguinem datum. alteri qui
nichil prestitit magis prebeant ser¬
uitutẽ. Rogo. quo pudore obsequii
aut laboris sui merceclem sperabit̾
a celo ÷ cuiꝰ fuerit sollicitudo omnis
in terra: Mercennariꝰ scłi: ñ potest
acciꝑe p̾mium xp̃i. Om̃is miles in ca¬
stris uire sꝑat annonam: qͥ fortites
in prelio ꝓ ciuib laborau̾it. Dignus

Expanded text:
juxta Evangelii sententiam: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Revera si amator pecuniae sum, si gloriae, si superbiae, si ambitionis, aut pompae: dum illi omne studium meae voluntatis impendo, Domino servire non possum. Quia duobus dominis neminem servire posse scriptum estpretio magno: glorificate et portate Deum to servus in opere domini sit instantior, quanto majore esset peculio comparatus: ut intelligamus, quam strenui esse debeant in opere Dei qui redempti sunt sanguiue Christi: vel quam criminosi debeant judicari, qui cum sciant pro pretio suae salutis Christi sanguinem datum, alteri qui nihil praestitit, magis praebeant servitutem. Rogo quo pudore obsequii, aut laboris sui mercedem, sperabit in coelo, cujus fuerit sollicitudo omnis in terra? Mercenarius saeculi non potest accipere praemium Christi. Omnis miles in castris jure sperat annonam, qui fortiter in praelio pro civibus laboraverit. Dignus
Abbreviated transcription (Latin):
Audistis quia dictum ẽ. antiqͥs. ne
occid̾ent. Ego autẽ ꝑfectiora precipio.
Que in orcline eungelii digesta: suolo¬
co lector inueniet. Ex quo enim filius
dĩ filius hominis fc̃s ẽ ex qͦ uetus fer¬
mentum iucdayce traditionis ẽ. ftm̃.
noua consꝑsio. ex quo agnus non ĩ¬
cta sunt omnia noua. ex quo uissum
est ymaginem terreni hominis depo¬
nere. et assum̾e formã celestis. ex quo
cõmorti uiuimꝰ: ex eo uͥtutib cõre¬
surreximꝰ in xp̃o.¬

Expanded text:
Audistis quia dictum est antiquis , ne Audistis quia dictum est antiquis , ne occiderent: ego autem perfectiora praecipio, quae in ordine Evangelii digesta suo loco lector inveniet. Ex quo enim Filius Dei, filius hominis factus est: ex quo vetus fermentum Judaicae traditionis est factum nova conscta sunt omnia nova, ex quo jussum est imaginem terreni hominis deponere, et assumere formam coelestis, ex quo commortui sumus, ex quo virtutibus consurreximus in
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. aut mala malis restituit. Scio
pͥmum ñ omnia nob̃ conuenire ser¬
uis. que dño conuenerunt: ne in cõ¬
paratione famuloꝵ. dñ uideatur
inuiria. Alioquin forsitan reclama¬
re incipimus cur ñ e uirginib. s de
mulierib generam᷑ : aut cur mor¬
tui nr̃i die tercia ñ resurgunt. Iu¬
rauit scio sepe dñs qui nos uirare ꝓhibu¬
it ⁊ nͨ statim ex hoc temere blasphemare
debemus qd̃ alios uetuerit qd̾ ip̃e facie¬
bat: quia dici nob̾ potest. Iurauit dñs
quasi dñs. quem uirare nemo ꝓhibebat:
uobis. qͣsi serus uirare ñ licet: qui dni
in exemplo eus scandalum patiam :
ex quo temꝑe nos uirare noluit: n ip̃e
uirauit. Equalit̾ de uiramenti causa
breui sermone satisfc̃m est: ita etiam
ad undicte negotium. hunc eumdẽ
sensum facile ꝑspice posse sufficere: qr
aliud nunc tempus gr̃e. in qͦ plenit u¬
do ꝑfectionis aduenit ÷ aliud fuit le¬
gis. aliud ꝓpħarum: dicente domino.

Expanded text:
Dominus, aut mala malis restituit. Scio Dominus, aut mala malis restituit. Scio primum non omnia nobis convenire servis, quae Domino conveniunt, ne in comparatione famulorum, Domini videatur injuria. Alioquin forsitan reclamare incipiamus: cur non de virginibus, sed de mulieribus generamur? Aut cur mortui nostri die tertia non resurgunt? Juravit, scio, saepe Dominus, qui nos jurare prohibuit, nec statim ex hoc temere blasphemare debemus eum, qui alios vetuerit quod ipse faciebat: quia dici nobis potest, juravit Dominus quasi Dominus, quem jurare nemo prohibebat: nobis quasi servis jurare non licet, qin ejus exemplo scandalum patiamur: ex quo tempore jurare nos noluit, nec ipse juravit. Et qualiter de juramenti causa brevi sermone satisfactum est: ita etiam ad vindictae negotium hunc eumdem sensum facile prospicis posse sufficere: quia aliud nunc tempus gratiae, in quo plenitudo perfectionis advenit: aliud fuit legis, aliud prophetarum, dicente Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
imponit᷑: cum a grecis solitarie uiuen¬
tib legitime deputet᷑. Accipe gͦ fili ser¬
monem nr̃m ea simplicitate et u̾itate
qua cdicimus ÷ quia ñ querimus hõi¬
ad hoc loquimur. ut humanas ami¬
citias aucupemꝰ. nͨ ut nr̃e adulatio¬
nis sermone ⁊ nos ⁊ alios decipiamꝰ⁊
nͦ ut nos apud homines aliqͥd uidea¬
mur: s ut apud d̾m. homine ᷤᷤ mag¬
na mereantur. De questionib autẽ
tuis ut pace tua loquar qͥa turbulẽ¬
cius ꝓponebas. ego simplicit̾ respon¬
lere nolebam ⁊ quia bellanti dexte¬
ram pacis clare ñ poteram: licet etiã
p̾posterum forte uideatur. in de aliqͥd
fectus ⁊ pauca que tͥ reor fore necessa¬
ria credidi subnectenda: douͤͦ de ce¬
deris que ut assolet te mouent. pre¬
sens si uisseris cum presente remota
omni animositatis contentione tͣc¬
temus. Dixisti enim ni fallor hoc iu¬
re te mala malis redd̾e. ⁊ cum uiran¬
tib uirare debere: qd̾ aliqͣndo uirauit

Expanded text:
imponitur, cum a Graecis solitarie vivenimponitur, cum a Graecis solitarie viventibus legitime deputetur. Accipe ergo, fili, sermonem nostrum, ea simplicitate et veritate qua diximus: quia non quaerimus homiad hoc loquimur, ut humanas amicitias aucupemur, ne nostrae adulationis sermone, et nos et alios decipiamus: nec ut nos apud homines aliquid videamur, sed ut apud Deum homines magna mereantur. X. De quaestionibus autem tuis, ut pace tua loquar, quia turbulentius proponebas, ego simpliciter respondere nolebam, quia bellanti dexteram pacis dare non poteram: licet etiam praeposterum forte videatur, inde aliquid fectus, pauca quae tibi reor fore necessaria, credidi subnectenda: donec de caeteris, quae ut assolent, te movent, praesens si jusseris cum praesente, remota omni animositatis contentione tractemus. Dixisti enim, ni fallor, hoc jure te mala malis reddere, et cum jurantibus jurare debere, quod aliquando juravit