comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nunciare. non ut ipse ab eis dicat. s ut ab illo hic ꝑ uerbum eiꝰ
sine corporali so no nuncient etiam qđ uoluerit ab eo missi
ad quos uoluerit. Totum ab illo ꝑ illud uerbum eiꝰ audientes.
id ẽ. in eius ueritate ĩuenientes quid sibi faciendum. qͥd quibus
quando nunciandum sit. Nam & nos oramus eum: nec tam̃ necessi¬
tates nr̃as docemus eum. Nouit eium ait uerbum eiꝰ pat̾ ur quid
uob̾ necessarium sit. priusꝗͣ petatis ab eo. Nec ista exaliquo tp̃r cog¬
ab illo petituri fueramus & quos de quib rebꝰ uł ȩxli diturus
uł ñ exauditurus ess sine iitio ante presciuit. Uniuersas autẽ
creaturas suas et sp̃uales & corporales non quia sunt ideo nouit
s ideo sũt qr nouit. Non enĩ nesciuit. quȩ fuerat creaturꝰ. Iuia gͦ
sciuit creauit. ñ qr creauit sciuit. Nec alit̾ ea sciuit creata qͣm
creanda. non enĩ eiꝰ sapientiȩ aliqͥd accessit ex eis. s illis existentib

Expanded text:
nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo ipsi per Verbum ejus sine corporali sono. Nuntiant etiam quod voluerit, ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo per illud Verbum ejus audientes; id est, in ejus veritate invenientes quid sibi faciendum, quid, quibus, et quando nuntiandum sit: Nam et nos oramus eum, nec tamen necessitates nostras docemus eum. Novit enim, ait Verbum ejus, Pater vester quid vobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo . Nec ista ex aliquo tempore cogab illo petituri fueramus, et quos et de quibus rebus vel exauditurus vel non exauditurus esset, sine initio ante praescivit. Universas autem creaturas suas, et spirituales et corporales, non quia sunt ideo novit; sed ideo sunt quia novit. Non enim nescivit quae fuerat creaturus. Quia ergo scivit, creavit; non quia creavit, scivit. Nec aliter ea scivit creata, quam creanda: non enim ejus sapientiae aliquid accessit ex eis; sed illis existentibus
Abbreviated transcription (Latin):
quid patimur: non scd̃m peccata nr̃a fecit nob̃ filii eiꝰ sumꝰ.
Unde hoc ꝓbamus: mortuus ÷ ꝓ nob̾ unicus. ne remaneret
unus. Noluit esse. unus qͥ mortuus ÷ unus. Multos enĩ filios
dĩ. fecit unicus filius. Emit sibi fr̃s sanguine suo. ꝓbauit
reprobatus. redemit uenditus. honorauit inuiriatꝰ. iuiuifi¬
cauit occisus. dubitas qd̾ dabit tͥ bona sua. qͥ ñ dedignatꝰ ⁊
susciꝑe mala tua : gͦ fr̃s gaudete in dño. non in scło. id est gau¬
dete in ueritate. ñ miiquitate. Gaudete in spe eternitatis. ñ
in flore uanitatis. Ita gaudete &e ubiq & qͣnducumq hic fue qi fet

Expanded text:
quid patimur? Non secundum peccata nostra fecit nobis . Filii enim sumus. quid patimur? Non secundum peccata nostra fecit nobis . Filii enim sumus. Unde hoc probamus? Mortuus est pro nobis Unicus, ne remaneret unus. Noluit esse unus, qui mortuus est unus. Multos enim filios Dei fecit unicus Filius Dei. Emit sibi fratres sanguine suo, probavit reprobatus, redemit venditus, honoravit injuriatus, vivificavit occisus. Dubitas quod dabit tibi bona sua, qui non dedignatus est suscipere mala tua? Ergo, fratres, gaudete in Domino, non in saeculo: id est, gaudete in veritate, non in iniquitate; gaudete in spe aeternitatis, non in flore vanitatis. Ita gaudete: et ubicumque, et
Abbreviated transcription (Latin):
esse. huius mundi sicut. scriptura dic̃. inimicus dĩ reputa¬
bitur. Sicut autem ñ potest homo duob dñis seruire. sic
duo gaudia differunt. suntq om̃ino contraria. Iuando gau¬
detur in scło ñ gaudet᷑ in dño. Iuando gaudet᷑ in dño. non
gaudetur in scło. Uincat gaudium in dño. donec finiat᷑ gau¬
dium in scło. Gaudium in dño semꝑ augeat᷑. gaudiũ in scło
semꝑ minuat᷑ donec finiat᷑. Non ideo ista dicunt᷑ qm cũ sumꝰ
inspectacłis nugentur. ebriositate ingurgitent᷑. tp̃itudirie
fedentur. nichil mali paciantur. & uidete scłi gaudium. Ista
mala quȩ ꝯmemoraui ñ castiget fames. ñ belli timor. ñ aliqͥs
timor. ñ aliqͥs morb ñ alique aduersitates. s sint om̃ia ĩ rerũ
habundantia. in pace carnis. in securitate male mentis. & ui
dẽ scłi gaudium. S non cogitat ds̃ sicut homo. Alia ÷ dĩco¬
mͦ flagello dignatur castigare. Bonum nob ut subueniat
castigando. Et tamen si facta generis humani considemus

Expanded text:
esse hujus mundi, sicut Scriptura dicit, inimicus Dei reputabitur . Sicut autem non potest homo duobus dominis servire ; sicduo gaudia differunt, suntque omnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in Domino, non gaudetur in saeculo. Vincat gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo semper minuatur, donec finiatur. Nin spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemoravi, non castiget fames, non belli timor, non aliquis timor, non aliquis morbus, non aliquae adversitates; sed sint omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate malae mentis: ecce videte saeculi gaudium. Sed non cogitat Deus sicut homo: alia est Dei comodo flagello dignatur castigare. CAPUT V. 5. Impucastigando. Et tamen si facta generis humani consideremus,
Abbreviated transcription (Latin):
stulti et increduli. errantes & seruientes desid̃us & uoluptatib
uariis. in malitia et in uidia agentes ab hominabiles. inuicẽ odio
habentes. Tał saulus fuit. qͣn scdm iusticiam quȩ in lege ⁊ sit ie
querela fuisse se dicit. Nam quia ñ post hanc abhominabilem
uitam ut ess sine quȩrela in lege ꝓfecerat moresq mutauerat.
euidenter in his quȩ sequuntur ostendit. quandoqͥdem mutatũ
se non dicit ab his mał nisi ꝑ gr̃am saluatoris. ad iungens hoc
ipsum etiam hic. sicut ad titum ait. Cum aut̃ benignitas & boni¬
tas illuxit saluatoris dñi nr̃i non exoꝑib iusticiȩ quȩ nos fecimꝰ
s scđ̃m suam miscd̾iam saluos nos fecit. ꝑ lauachrũ regen̾atiõis

Expanded text:
stulti et incredibiles, errantes, seruientes desideriis et uoluptatibus uariis, in malitia et inuidihabentes. Talis Saulus fuit, quando secundum justitiam quae in lege est, sine querela fuisse se dicit. Nam quia non post hanc abominabilem vitam, ut esset sine querela, in lege profecerat, moresque mutaverat, evidenter in his quae sequuntur ostendit; quandoquidem mutatum se non dicit ab his malis, nisi per gratiam Salvatoris. Adjungens enim hoc ipsum etiam hic, sicut ad Ephesios, ait: Cum autem benignitas et humanitas illuxit Salvatoris nostri Dei, non ex operibus justitiae, quae nos fecimus; sed secundum suam misericordiam salvos nos f
Abbreviated transcription (Latin):
horrearium dñicum. Si enim in te fuerit caritas dĩ. cõmuni¬
cabis xp̃i passionib et uerus eris mĩ. In quo caritas coronatur
ipse erit uerus martir. Unde gͦ cibi. habemis chesaurũ istum
ĩ uasis fictilib ait ipse apłs. ut eminentia uirtus sit dĩ. et ñ
ex nob̃. Erggo unde tͥ caritas. nisi quia diffusa ÷ in cordib nr̃is

Expanded text:
horrearium dominicum. Si enim in te fuerit charitas Dei, communihorrearium dominicum. Si enim in te fuerit charitas Dei, communicabis Christi passionibus et verus eris martyr. In quo charitas coronatur, ipse erit verus martyr. Unde ergo tibi? Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, ait ipse Apostolus, ut eminentia virtutis sit Dei, et non ex nobis . Ergo unde tibi charitas, nisi quia diffusa est in cordibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
tua erit. Cõmunicatio passionum xp̃i. uirtus tua erit. Qd aut̃
eritꝰ in ꝯmunicationib passionum xp̃i. si caritas ñ erit : nonne
inuenunt᷑ torti latrones in tanta fortitudine corporum. ut
quidam eoꝵ non solum consocios prodere noluerint. s nec
nomina sua confiteri dignati sint int̾ cruciatus. int̾ torm̃ta
effossis laterib et pęne ꝑditis membris. manserit animus iti
obstinatione nequissima : uide gͦ quid amabant facere tam̃ ista
sine magno amore non poterant. S non sic amator dĩ. ds non
amatur. nisi de dõ. Amauit ille nescio. quid aliud de carne.
torqueri potuit deficere non potuit. Si gͦ ille ñ potuit tanta
ꝑferre sine amore. nec tu poteris cõmunicare ap̃i passionibus
inquit tradidero corpus meum ut ardeam. haritatem autem¬
ñ habeam nchil mͥ prod÷ Ut ꝓsit tibi cõmunicatio passionum
xp̃i. caritas adsit. Unde tͥ caritas: o mendicissima infirmitas.
nde tͥ caritas dĩ : ius ostendo tibi. unde sit tͥ : ipsum int̾roga

Expanded text:
nicatio passionum Christi ex charitate. Quid autem erit in communicationibus passionum Christi, si charitas non erit? Nonne inveniuntur torti latrones in tanta fortitudine corporum, ut quidam eorum non solum conscios prodere noluerint, sed nec nomina sua confiteri dignati sint; inter cruciatus, inter tormenta, effossis lateribus, et pene perditis membris, manserit animus in obstinatione nequissima? Vide ergo quid amabant. Facere tamen ista sine magno amore non poterant. Sed non sic amator Dei. Deus non amatur, nisi de Deo. Amavit ille nescio quid aliud de carne, torqueri potuit, deficere non potuit; si ergo ille non potuit tanta perferre sine amore; nec tu poteris communicare Christi passionibus inquit, tradidero corpus meum ut ardeam, et charitatem non habeam; nihil mihi prodest . Ut prosit tibi communicatio passionum Christi, charitas adsit. Unde tibi charitas? O mendicissima infirmitas, unde tibi charitas Dei? Vis ostendo tibi unde sit tibi? Ipsum interroga
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Tachariam et helisabeth in om̃ib inquit scriptura iustifi¬
cationib dñi ambulantes sine quȩrela. Ecce homo erat. ⁊ paulus
nr̃ quando saulus erat in lege sine quȩrela ambulabat & qd ĩ eo
fut sine quȩrela. hoc de illo faciebat magnam quȩrelã & uid gͦ
putamus fr̃s: esse sine quȩrela. scđm usticiam quȩ in lege:  esse¬

Expanded text:
Domini Zachariam et Elizabeth. In omnibus, inquit Scriptura, justifiDomini Zachariam et Elizabeth. In omnibus, inquit Scriptura, justificationibus Domini ambulantes sine querela . Ecce hoc erat et Paulus noster, quando Saulus erat. In lege sine querela ambulabat: et quod in eo fuit sine querela, hoc de illo faciebat magnam querelam. Quid ergo putamus, fratres, esse sine querela secundum justitiam, quae in lege es
Abbreviated transcription (Latin):
min. inherens uide. ñ recedens a templo. Hebreus ex ebreis
scđ̃m legem phariseus. N ed̃m emulationem. ꝑsequens eccłia¬
di. Inter merita sua ꝯmemorat qd̾ fuerit ꝑsecutor. scđm emu¬
lationem inquit. Iuam emulationem: non eram inqͥt piger
udeus. Quicqͥd erat qd̾ legi mee aduersarium uidetur. in¬
pacient̃ ferebim. acriter insequebar. Hȩc apđ uidȩos nobilitas
s apud ap̃m queritur humilitas. Idõ ibi iste saulus. hic paulꝰ.
Saulus a saul nom̃ diruitur. Iui fuerit saul nostis. ipsuis electa
⁊ statura ꝓcera. Sic eum describit seriptura qd̃ suꝑ emmens
ess: om̃ib quando electus ⁊ ut ungueretur in regẽ. Nͦ fuit sic
paulus s factus paulus. Paulus enim paruus. ideo paulus modicꝰ.¬
cͦ scđ̃m emulationẽ inquit ꝑsequens eccłiam. Hinc ĩtelligãt
urã dictos esse. sine querela ambulasse in om̃ib iustificationib

Expanded text:
min: inhaerens Judae, non recedens a templo. Hebraeus ex Hebraeis, min: inhaerens Judae, non recedens a templo. Hebraeus ex Hebraeis, secundum legem pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam. Inter merita sua commemorat quod fuerit persecutor: secundum aemulationem, inquit. Quam aemulationem? Non eram, inquit, piger Judaeus: quidquid erat quod Legi meae adversarium videretur, impatienter ferebam, acriter insequebar. Haec apud Judaeos nobilitas: sed apud Christum quaeritur humilitas. Ideo ibi iste Saulus, hic Paulus. Saulus a Saüle nomen derivatur. Qui fuerit Saül, nostis: ipsius electa est statura proceris. Sic eum describit Scriptura, quod supereminens esset omnibus, quando electus est ut ungeretur in regem . Non fuit sic Paulus, sed factus Paulus. Paulus enim parvus, ideo Paulus modiccundum aemulationem, inquit, persequens Ecclesiam. Hinc intelligant stificationibus
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. hoc ꝯtempnere qđ non habeo. &d magnum: si hõ
abiectus. plebeius ignobilis. ꝯtempnat nobilitatem. & tunc
ueram exhibeat humilitatem: Iuamꝗͣ ego inqͥt habeã fidu¬
tiam et in carne. Ideo uos inqͥt doceo ꝯtempnere. qm̃ uidetis
magis ego. E audi in carne fidutiam. Circumcisus octaua
die. Id ÷ non ꝓselicus. non aduena ad ppłm dĩ. ñ maior
circumcisus. s aparentib natus uideus habeo circũcisionem
hebreis scdm legem pharisçus. Primarii quidã erant. et
qͣsi ad nobilitatem uidaicam segregati. ñ ꝯtemptibili plebi cõ¬
mixti. qui dicebant᷑ pharisei. Nam dr̃ hoc uerbũ quasi segre¬
gationem interpretari. quomͦ in latina lingua dr̃ egreguis
quasi agrege separatus. Fuerunt autem isrłitȩ id ÷ exgenere
isrł. etiam illi qͥ separati fuerant a templo. Remansit aut̃ ad tẽ
ad isrłem et ad templum dĩ quando facta ÷ illic separatio
ĩ seruo salomonis. Ñ gͦ leuiter accipiatis. qd̾ ait tribu benia¬

Expanded text:
inquit, me hoc contemnere quod non habeo. Quid magnum est, si homo abjectus, plebeius, ignobilis, contemnat nobilitatem, et tunc exhibeat veram humilitatem? Quanquam ego, inquit, habeam fiduciam et in carne. Ideo vos, inquit, doceo contemnere, quoniam videtis quae fuerit. Et audi in carne fiduciam: Circumcisione octavi diei; id est, non proselytus, non advena ad populum Dei, non major circumcisus, sed a parentibus natus Judaeus, habeo circumcisionemHebraeis, secundum Legem pharisaeus. Primarii quidam erant, et quasi ad nobilitatem Judaicam segregati, non contemptibili plebi commixti, qui dicebantur Pharisaei. Nam dicitur hoc verbum, quasi segregationem interpretari, quomodo in latina lingua dicitur egregius, quasi a grege separatus. Fuerunt autem Israelitae, id est, ex genere Israel, etiam illi qui separati fuerant a templo. Remansit autem ad temalem et ad templum Dei, quando facta est separatio illa in servo Salomonis . Non ergo leviter accipiatis quod ait, tribu Benja
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dñe finẽ meum. Finem illum dicit. quẽ currens ĩtuebut᷑
apłs. et de sua imꝑfectione confitebatur. aliud inse intuens
aluid alibi querens. ait enim. N quia iam acceꝑim. aut quia¬
iam ꝑfectus sim. Fr̃s ego me ipsum non arbitror apprehen¬
disse. & ne diceres ñ apprehendit apłs. ego nõ apprehendi: si
de quid dicat. Quid gͦ agis apłe: non dum apprehendisti
ñ dum ꝑfectuses: quid agis. ad qͣm actionem me hortaris:
quid mn imitandum sequendumq ꝓponis: ũnum aut̃ in qͥt
quȩ retro oblitus. in ea quȩ ante sunt ȩxtentus scđm ĩtẽtio¬
nem sequor ad palmam suꝑnȩ uocationis dĩ in xp̃o iħu.
hensionẽ. Ñ relabamur unde iam transiliuimꝰ. nec re¬
maneamꝰ in illis in quȩ iam uenimus. Curramꝰ intẽdamus.
In uia sumꝰ. nec tam sis securus ex eis quȩ transisti. ꝗͣ solli¬
citus ꝓ eis quo non dum ꝑuenisti. Unũ aut̃. Hoc ⁊ illud¬

Expanded text:
dest. 6. Finem illum dicit, quem currens intuebatur Apostolus, et de sua imperfectione confitebatur, aliud in se intuens, aliud alibi quaerens. Ait enim, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim, fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse. Et nde quid dicat. Quid ergo agis, Apostole? Nondum apprehendisti, nondum perfectus es? Quid agis? ad quam actionem me hortaris? quid mihi imitandum sequendumque proponis? Unum autem, inquit, quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionemhensionem. Non relabamur unde jam transilivimus, nec remaneamus in illis in quae jam venimus. Curramus, intendamus, in via sumus: nec tam sis securus ex eis quae transisti, quam sollicitus pro eis ad quae nondum pervenisti. Quae retro, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
precepta legis implere se putat ꝑ arbitrium ꝓpriȩ uoluntatis
sine sp̃i gr̃ȩ. suã iusticiam uult ꝯstituere. ñ iusticiam dĩ sum̃e.
N am unde dicit idem apłs ut inueniar in illo non habens meã
iusticiã quȩ ex lege⁊ s iusticiam quȩ ÷ ex fide. iusticiam adõ: qͣre
suam dic̃ iusticiam quȩ ÷ ex lege. eãq iusticiam ꝓbat nõ autem
suãs ex dõ iusticiam quȩ ÷ ex fide: nunqͣd lex non ⁊ exdõ. q̃uis n
infideł hoc dicerit: s ex lege dic̃ iusticiam suam an qͣ homo putat
sufficere sibi legem ad facienda diuina mandata. confidens iti
urtute sua. Ex fid̾ aut̃ iusticiam ideo dic̃ esse. ex dõ. qr ds unicu¬
iq paraitur mensuram fidĩ. et ad fidem ꝑtinet crede qđ iri
aꝑuerat ds̃ mentem. ut intender& ea quȩ apaulo dicebantur.
Ac ꝑ hoc nec ipsi uidei qͥ credid̾unt in ip̃m in quib & paulus
fuit. ex lege heredes om̃ino dicendi sunt s potius exꝓmissione.

Expanded text:
praecepta legis implere se putat per arbitrium propriae voluntatis sine spiritu gratiae, suam justitiam vult constituere, non justitiam Dei sumere. Nam unde dicit idem apostolus, Ut inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed justitiam quae est ex ftem suam, sed ex Deo justitiam, quae est ex fide? Numquid lex non est ex Deo? Quis nisi infidelis hoc dixerit? Sed ex lege dicit justitiam suam, in qua homo putat sufficere sibi legem ad facienda divina mandata, confidens in virtute sua. Ex fide autem justitiam, ideo dicit esse ex Deo, quia Deus unicuique partitur mensuram fidei : et ad fidem pertinet credere quoaperuerat sensum, ut intenderet in ea quae a Paulo dicebantur . Ac per hoc, nec ipsi Judaei qui crediderunt in Christum, in quibus et Paulus fuit, ex lege haeredes omnino dicendi sunt, sed potius ex promissione.
Abbreviated transcription (Latin):
et int̾ dampna sua ꝯputat. qd in iusticia quȩ ⁊ in lege fuerit¬
tendo inquit laudes meas. comparo eminentiȩ dñi nr̃i iħuxͥ.
Illud sitio hoc ꝯtempno. Parum ÷ hoc. Propt̃ quem om̃ia detri¬
mentum feci. et arbitror ut stercora ut xp̃m lucrifaciam ues-¬
tio maior exorta ÷ si scđm iusticiam quȩ in lege ⁊ uersabaris si¬
ne quȩrela. et hoc indetrimentis tuis. in dampnis ĩstercoribus
ꝯputas. ut xp̃m lucrifacias. gͦ usticia illa a xp̃o ꝓhibebat. Ob¬
secro te. expone hoc paululum. dõ potius dicamus ut illumin&
ut nemo dissentiat. nisi qui non uult ẽẽ. catholicus. Hanc

Expanded text:
et inter damna sua computat, quod in justitia, quae est in lege, fuerittendo, inquit, laudes meas, comparo eminentiae Domini nostri Jesu Christi. Illud sitio, hoc contemno. Parum est hoc: Propter quem arbitrmentum feci, et arbitror ut stercora, ut Christum lucrifaciam, ut, o Paule! Si secundum justitiam, quae in lege est, versabaris sine querela, et hoc in detrimentis tuis, in damnis, in stercoribus computas, ut Christum lucrifacias, ergo justitia illa a Christo prohibebat? Obsecro te, expone hoc paululum. Deo potius dicamus, ut illuminet ut nemo dissentiat, nisi qui non vult esse catholicus, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ hortatur. idẽ dm̃ ꝓ infidelib ut eos fideles faciat non
dicturus es nichil mali eũ facere qui ñ credit in xp̃m. aut
qui fidem deserit. ip̃i. Ac ꝑ hoc qui dicit ne quid faciatis
se dm̃ rogare ne fiant. sciens hominis uoluntatẽ ab ipso corri¬
gi ac dirigi ut ista non faciat. a dño enim gressus hominis
dirigunt᷑. et uiam eiꝰ uolet. Omnia aut̃ facite sine mur¬

Expanded text:
quod hortatur, id est deum pro infidelibus, ut eos fideles faciat, nonquod hortatur, id est deum pro infidelibus, ut eos fideles faciat, nondicturus es nihil mali eum facere, qui non credit in Christum aut qui fidem deserit Christi. ac per hoc, qui dicit: Ne quid faciatis itetur se deum rogare, ne fiant, sciens hominis uoluntatem ab ipso corrigi ac dirigi, ut ista non faciat. a domino enim gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet. non dixit: \'Et uiam
Abbreviated transcription (Latin):
respondes ꝑ legem suam. ꝑscͥpturis suas dm̃ oꝑari ut uelimꝰ
quas uł legimus uł audimus s eis ꝯsentire uł non ꝯsentire
ita nr̃m ⁊ ut si uelimus fiat. si autem nolimus nicħ in nobis
oꝑationem dĩ ualere faciamꝰ. Oꝑatur quippe ille dicis qͣntũ
in ipso est. ut uelimus. dum nob̾ nota fuint eius eloquia.
S si eis ad quiescere nolumus. nos ut oꝑatio eius nichil ĩ nob̃
ꝓsit efficimus. Iuȩ si dicis ꝓfecto nr̃is orationib ꝯtͣdicis. Dic
gͦ aꝑtissime nos ꝓhis quib euangłium predicamꝰ non deb̃e
orare ut credant. s eis tantũmodo predicare. Exerce ꝯtͣ orati¬
ones eccłiȩ disputationes tuas. & qn audis sacerdotem dĩ ad
altare dĩ exhortantem ppłm. dĩ orare ꝓ inereduł ut eos ds̃
ꝯuertat ad fidem. & ꝓ ceathecuminis ut eis desidium rege¬
nerationis inspiret. et ꝓ fidelib ut in eo qd̾ esse ceꝑunt eiꝰ
munere ꝑseuerent. subsanna pias uoces & dic te ñ facere

Expanded text:
\'respondes per legem suam. per scripturas suas deum operari. ut uelimus, quas uel legimus uel audimus: sed eis consentire uel non consentire ita nostrum est. ut, si uelimus, fiat, si autem nolimus. nihil in nobis operationem dei ualere faciamus. operatur quippe ille, dicis, quantum in ipso est. ut uelimus, dum nobis nota fiunt eius eloquia; sed si eis adquiescere nolumus, nos, ut operatio eius nihil in nobis prosit, efficimus. quae si dicis, profecto nostris orationibus contra dicis. Dic ergo apertissime nos pro his, quibus euangelium praedicamus, non debere orare, ut credant, sed eis tantum modo praedicare. exerce contra orationes ecclesiae disputationes tuas et, quando audis sacerdotem dei ad altare dei exhortantem populum dei orare pro incredulis, ut eos deus conuertat ad fidem, et pro catechumenis, ut eis desiderium regenerationis inspiret, et pro fidelibus, ut in eo, quod esse coeperunt, eius munere perseuerent, subsanna pias uoces et dic te non facere,
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur dñicus. Ipse uidetur. ꝓpriȩ ad dñm ꝑtinere. quia eo
die dñs resurrerit. Reddita ÷ petra. circumcidantur qͥ uolũt
dicere. Nos enim sumus circũcisio. Traditus ÷ enim ꝓpt̃ peccata
nr̃a. et resurrerit. ꝓpt̃ iustificationem nr̃am. Iustificatio tua

Expanded text:
vocatur dominicus ipse videtur proprie ad Dominum pertinere: quia eo vocatur dominicus ipse videtur proprie ad Dominum pertinere: quia eo die Dominus resurrexit. Reddita est petra, circumcidantur qui volunt dicere, Nos enim sumus circumcisio. Traditus est enim propter peccata nostra, et resurrexi propter justificationem nostram . Justificatio tua,
Abbreviated transcription (Latin):
iuiuentus ÷ ꝓ multis uiuentib sic dr̃ iusticia. ut ĩtelligat᷑
iusti. audite hoc ipsum euidentius. eodem dicente apło. Uc
inquit circũcisio. qͥ sp̃u dĩ seruimus. Et głamur in xp̃o
iħu. et ñ in carne fidutum habentes. Nespęxit quosdã
ĩ carne fidentes. Ipsi erant qͥ de carnis circũcisione głaban
rũ. Intellige tu circumcisionẽ. et esto circũcisio. Ĩtellige &
esto. Ĩtellectꝰ enimbonus. s om̃ib qͥ faciunt eũ. Ñ utiq frus¬
tra octauo die uissus ÷ infans circũcidi. nisi qr petra. quiacir¬
cumcidimur xp̃s erat. Cultellis enim petrinis circũcisus est
idem primus qͥ & octauus. Completis enĩ seꝑtem dieb re¬
ditur ad primum. Finitur septimus. dñs sepultus. Reditur
ad primum. dñs resuscitatus. dñi enĩ resuscitatio ꝓmisit
nobis ȩcernim diẽ et consecrauit nobis dñicum diem qui

Expanded text:
juventus est, pro multis juvenibus; sic dicitur justitia, ut intelligantur juventus est, pro multis juvenibus; sic dicitur justitia, ut intelligantur justi. Audite hoc ipsum evidentius, eodem dicente Apostolo, Ut inquit, circumcisio, qui spiritu Deo servimus, et gloriamur in Christo Jesu, et non in carne fidentes. Respexit quosdam in carne fidentes: ipsi erant qui de carnis circumcisione gloriabia in pudendis eorum . Intellige tu circumcisionem, et esto circumcisio: intellige, et esto, Intellectus enim bonus, sed omnibus qui faciunt eum . Non utiqtra octava die jussus est infans circumcidi, nisi quia petra, qua circumcidimur, Christus erat. Cultellis enim petrinis circumcisus est  in hebdomadibus idem primus, qui et octavus. Completis enim septem diebus reditur ad primum, finitus septimus, Dominus sepultus. Reditus ad primum Dominus resuscitatus, Domini resurrectio promisitnobis aeternum diem et consecravit nobis Dominicum diem. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾udõ seruimus. Iuantum aut̃ inspicere potiumus plures
greci hoc habent. qͥ sp̃ui dĩ seruimus. S non ubi questio
ẽ. Manifestum ÷ enim utrumq & congruum regulȩ ueri¬
tatis. quia sp̃ui dĩ seruimus. et ñ carne s sp̃u dõ seruimus.
Carne enim seruit dõ. qͥ de reb carnalib sꝑat se placere
dõ. Cum uͦ & ipsa caro ad bona oꝑa sp̃u subditur. sp̃u ser¬
uinius deo. qͥ carnem domanius ut sp̃s obtemꝑet dõ. Sp̃s
enim regit caro regit᷑. nec sp̃s bene regit si ñ regat᷑. Cum
gꝰ ut. nos sumus circũcisio. udete quid uoluerit intelligi.
ĩ illa circumcisione quȩ in umbra data ÷ significante quȩ
remota est. luce ueniente. Cur autem ñ dixerit nos habemꝰ
circumcisionẽ. s nos sumus curtũcisio. sic accipite hoc uolu¬
Magis enum comendat qđ dicit dicendo nos esse. iusticiã qͣm
dicendo nos esse iustos. Sic tam̃ ut cum iusticiã dicit esse
cuiꝰ participes facti sumus. s quẽm admodũ dr̃ magna ibi

Expanded text:
o servimus. Quantum autem inspicere potuimus, plures graeci hoc habent, Qui spiritui Dei servimus. Sed non ibi quaestio est. Manifestum est enim utrumque, et congruum regulae veritatis, quia et spiritui Dei servimus, et non carne, sed spiritu Deo servimus. Carne enim servit Deo, qui de rebus carnalibus sperat se placere Deo. Cum vero et ipsa caro ad bona opera spiritui subditur, spiritu servimus Deo: quia carnem domamus, ut spiritus obtemperet Deo. Spiritus enim regit, cergo ait, Nos sumus circumcisio; videte quid voluerit intelligi in illa circumcisione, quae in umbra data est significante, quae remota est luce veniente. Cur autem non dixerit, Nos habemus circumcisionem; sed, Nos sumus circuMagis enim commendat quod dicit, dicendo nos esse justitiam, quam dicendo nos esse justos: sic tamen ut cum justitiam dicit esse, us: sed quemadmodum dicitur, Magna ibi
Abbreviated transcription (Latin):
pret̃ paulum apłm &e timoheum. nemo erat qͥ germane
de grege sollicctus esset. S ꝯtigerat ut illo tp̃r qͦ timo¬
theum misit cirea se alium de filus non hab̾et. s soli mer¬
cenarii cum illo essent. sua querentes non quȩ iħu xp̃i
et tam̃ ipse gerinane de grege sollicitus. maluit filiũ
mittere et int̾ mercenarios remanere. He cetero fr̃s

Expanded text:
praeter Paulum apostolum et Timotheum nemo erat qui germane praeter Paulum apostolum et Timotheum nemo erat qui germane de grege sollicitus esset: sed contigerat ut eo tempore quo Timotheum misit, circa se alium de filiis non haberet; sed soli mercenarii cum illo essent, sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Et tamen ipse germane de grege sollicitus, maluit filium mitter
Abbreviated transcription (Latin):
Qui numerat multitudinem stellarũ. & om̃ib eis ĩqt
nomina uocans. St̃ stellȩ quędam lumina in eccłia ꝯsolan¬
tia noctem nr̃am. om̃s de quib dicit apłs. in quib appare¬
tis tanqͣm lummaria in mundo. In ista inquit natione
tortuosa et ꝑuersa. inquib apparetis tamꝗͣ luminaria in
mundo uerbũ uitȩ habentes. Ipsas stellas numerat ds. om̃s
secum regnaturos. aggregandos corpori unigentti sui. Q¬
indignus ÷ nec numeratur. Animaduertat quisq utrũ luce¬
at in tenebris. utrum iniqͥtate scłi tenebrosa ñ seducat᷑. Si
ñ fuerit seductus nec uictꝰ tamꝗͣ stella erit qͣm iã nume¬
timotheum me cito mittere ad uos ut & ego bono ani¬
mo sun. cognitis quȩ circa uos sunt. Neminem enim
habeo tam unanimem qͥ sincera affectione ꝓuob̾ sollici¬
mercenarios pastor ingemuit. Iuesiut aliquẽ qui sin¬
ceriter diliger& gregem xp̃i. et circa se in eis qui cũ illo
eo tp̃r fuerat᷑ non inuenit. N eium in eccłia xp̃i cunc

Expanded text:
Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis,» inquit, «nomina vocans.» Sunt stellae quaedam lumina in Ecclesia consolantia noctem nostram, omnes de quibus dicit Apostolus: «In quibus apparetis tanquam luminaria in mundo. In ista,» inquit, «natione tortuosa et perversa, in quibus apparetis tanquam luminaria in mundo, verbum vitae habentes» . Ipsas stellas numerat Deus; omnes secum regnaturos, omnes aggregandos corpori Unigeniti sui ipsi super numerum sunt. Animadvertat quisque utrum luceat in tenebris, utrum iniquitate saeculi tenebrosa non seducatur; si non fuerit seductus nec victus, tanquam stella erit quam jam numeTimotheum me cito mittere ad vos: ut et ego bono animo sim, cognitis quae circa vos sunt. Neminem enim habeo tam unanimem, qui sincera affectione pro vobis sollicimercenarios pastor ingemuit: Quaesivit aliquem qui sinceriter diligeret gregem Christi, et circa se in eis qui cum illo eo tempore fuerant, non invenit. Non enim in Ecclesia Christi tunc
Abbreviated transcription (Latin):
paulꝰ destruxerat qđ malum habebant. X in primis illud
tionem xp̃i dato atq manifestato sacramento gr̃ȩ scđm ordi¬
nem melchisedech. adhuc putabant sacramenta uetera nõ ex
consuetudine sollẽpnitatis. s ex necessitate salutis esse. cȩlebrã¬
da. Iuȩ tam̃ si numꝗͣ fuissent necessaria in fructuose atq in¬
aniter ꝓ eis machabei mr̃es fierent. P ostremo illud qđ predi
atq huiusmodi errores et uitia dicit se dãpnare. & stercora ar¬
bitratur ut xp̃m lucrifaceret. et ñ obseruationes legis simo¬
re patrio celebrarent᷑. sicut ab ipso celebratȩ sut sine ulla salu¬
tis necessitate sicut iudȩi celebrandas putabant. aut fallaci simu¬
latione qđ i petro reprehendat. Quid ÷ non habens meã iii¬
suam dix̃ qͣmuis exlege ess quia sua uoluntate legẽ se posse
putabat. implere sine adiutorio gr̃ȩ quȩ ⁊ ꝑfidem xp̃i: ĩdeo cũ¬

Expanded text:
Paulus dimiserat, quod malum habebant, et in primis illud,tionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praatque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret, non obseruationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratae sunt sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. nam si propterea i dixit justitiam, quamvis ex lege esset, quia sua voluntate legem se posse putabat implere sine adjutorio gratiae quae est per fidem C
Abbreviated transcription (Latin):
ciare euangłiũ ñ recte. Rẽ rectã. s ipsi ñ recti. Iđ ãnũciãt᷑
rectum : s qͥ annũciant ñ st̃ recti & uare ñ ÷ rectus: quia
aluid querit meccłia ñ dm̃ quęrit. Si dm̃ quererae castus
ess quia legitimum maritũ animia dm̃ ht̃. Iiusqͥs a dõ preter
dm̃ aliquid querit. ñ caste dm̃ querit. Uidete frs si uxor am&
maritum qr diues÷ non ⁊ casta. non enim maritũ amat. Casta
diues est: quid si quomodoᷤꝰ cͤasus humam. ꝓscribatur subito¬
et egens remaneat : renunciat illi forte. quia qđ amabat. ñ
maricus erat sed res eius. Si aut̃ uere maritum amet. etum
piuꝑem plus amat. quia cum miscđia amat. Ꝙ tñ fr̃s. dsnr¬
numqͣm esse. pauꝑ potest. Diues ẽ. ipse fecit om̃ia celũ et
terram et mare angłos. quicquid uidemus quicqͥd non iude¬
mus in cęlo ipse fecit. S tamen non diuitias amare. debemꝰ¬

Expanded text:
. Rem rectam, sed ipsi non recti. Quod annuntiant, rectum est; sed qui annuntiant, non sunt recti. Quare non est rectus? Quia aliud quaerit in Ecclesia, non Deum quaerit. Si Deum quaereret, castus esset; quia legitimum maritum anima Deum habet. Quisquis a Deo praeter Deum aliquid quaerit, non caste Deum quaerit. Videte, fratres: si uxor amet maritum quia dives est; non est casta. Non enim maritum amat, sed audives est; quid, si quomodo sunt casus humani proscribatur et subito egens remaneat? Renuntiat illi forte; quia quod amabat, non maritus erat, sed res ejus. Si autem vere maritum amat, etiam pauperem plus amat; quia cum misericordia amat. CAPUT IX. uper esse potest. Dives est, ipse fecit omnia, coelum et terram, mare et Angelos. Quidquid videmus, quidquid non videmus in coelo, ipse fecit. Sed tamen non divitias amare debem
Abbreviated transcription (Latin):
manerent si uellent. nec ds̃m eis oꝑarentur ut uellent
int̾ tot & tantas ceptationes infirmitate sua uoluntas ip¬
sa succumberce. Et ideo ꝑseuerare ñ possent. quia
deficientes infirmitate nec uellent. adt non ita uellent in¬
firmitate uoluritatis ut possent. Subuegtum est. igit᷑ infir

Expanded text:
i vellent, nec Deus in eis operaretur ut vellent, inter tot et tantas tentationes infirmitate sua voluntas ipsa succumberet, et ideo perseverare non possent, quia deficientes infirmitate nec vellent, aut non ita vellent infirmitate voluntatis ut possent. Subvent
Abbreviated transcription (Latin):
prauis p̾uaricator legis. et tam̃ conspicua oꝑa legis implere uł
timore hominum uł ipsius dĩ s pęne formidine ñ dilectiorie
⁊ delectatione iusticiȩ. Aliud enim uoluntate benefaciendi bene¬
facere : aliud aut̃ ad malefaciendũ sic uoluntate inclinari. ut
etiam facera&e sihȩc poss impune ꝑmitti. Nam sic ꝓfecto in ipsa
uitus uoluntate peccat. qui ñ uoluntate s timore ñ peccat. In
quib interiorib suis talem se fuisse sciens apłs ante gr̃am dĩ. q̃¬

Expanded text:
prauis praeuaricator legis et tamen conspicua opera legis inplere uel prauis praeuaricator legis et tamen conspicua opera legis inplere uel timore hominum uel ipsius dei, sed poenae formidine, non dilectione et delectatione iustitiae. aliud est enim uoluntate benefaciendi benefacere, aliud autem ad malefaciendum sic uoluntate inclinari, ut etiam faceret, si hoc posset inpune permitti. nam sic profecto in ipsa intus uoluntate peccat, qui non uoluntate, sed timore non peccat. in quibus interioribus suis talem se fuisse sciens apostolus ante gratiam dei, q
Abbreviated transcription (Latin):
iuatores sumus : dicitis. quid ÷ ambulare : breuit̾ dico ꝑficere.
he forte non intelligatis. & pigrius ambuletis. Pficite fr̃s mei.
discutite uos semꝑ sine dolo. sine adulatione. sine palpatiore.
N enim aliqͥs ÷ intus. tecum cui erubescas. & iactes te: ⁊ ibi
s cui placoe humilitas. ipse te ꝓlut. Proba & te ipsum tu ipse.
S emꝑ tͥ displiceat qđ es. si uis ꝑuenire ad qd̾ non dum es. Nam
ubi tͥ placiusti: ibi remansisti. Si aut̃ dixeris sufficit. & ꝑ isti.
Semꝑ ad de semꝑ ambula. semꝑ ꝓfice. noli in uia remanere.
noli retro redire. noli deuiare. Reman&e qͥ non ꝓficit. Retro re¬
dit: qͥ ad ea reuoluitur unde iam abscesserat. deuiat. qͥ aposta¬
tat. Meluis uł claudus in uia qͣm cursor pret̃ uiam:
In ueterib sacramentis circumcisio paruulorum
tio. qͣm significat circumcisio. die dñico resurrexit qͥ post septi¬
b̾lege ÷ qd̃ fuerit sine querela. Potuit enim esse. intꝰ ĩ affectionib

Expanded text:
iatores sumus. Dicitis, Quid est ambulare? Breviter dico, Proficere; ne forte non intelligatis, et pigrius ambuletis. Proficite, fratres mei, discutite vos semper sine dolo, sine adulatione, sine palpatione. Non enim aliquis est intus tecum, cui erubescas, et jactes te. Est ibi, sed cui placet humilitas, ipse te probet. Proba et te ipsum tu ipse. Semper tibi displiceat quod es, si vis pervenire ad id quod nondum es. Nam ubi tibi placuisti, ibi remansisti. Si autem dixeris, Sufficit; et peristi: Semper adde, semper ambula, semper profice: noli in via remanere, noli retro redire, noli deviare. Remanet, qui non proficit; retro redit, qui ad ea revolvitur unde jam abscesserat; deviat, qui apostatat. Melius it claudus in via, quam cursor praeter viam. in ueteribus sacramentis circumcisio paruulorum tio, quam significat circumcisio, die dominico resurrexit, qui post septilege est, quod fuerit sine querella. potuit enim esse intus in affectionibus
Abbreviated transcription (Latin):
tre. Gaudeat cui datum ⁊ Gr̃ãs agat danti corde humili non
arroganti. ne qđ humilis meruit. suꝑb amittat. Nã etiam
qͥ iam in ipsa uia iusta ambulant si sibi eam tribuerint et
iurib suis: ꝑ eunt de illa. Idõ humilitatem nos docens sc̃ã
scriptura. ꝑ apłm dicit. Cum timore et tremore ur̃am ipso¬
rum salutem oꝑamini. E ne sibi inde aliquid darent quia¬
dixit oꝑamini continuo subuinxit. Is eium ÷ qͥ oꝑatur iti
uob̾. et uelle et oꝑari ꝓbona uoluntate. Ds̃ ÷ qui oꝑat᷑ ĩ uobis
ideo cũ timore et tremore. Uallem facite imbrẽ suscipite. de¬
pressa implent᷑. alta siccant᷑. Grã pluuia est. &d gͦ miraris si
ds̃ suꝑb̾ resistit. humilib aut̃ dat gr̃am : ĩdõ cũ timore & tre¬
more. id÷ cum humilitate. Noli altum saꝑe. s time. Time ut
implearis. Noli altum saꝑe. ne sicceris. Os̃ ÷ enim qͥ oꝑatur.¬

Expanded text:
meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem nos docens sancta Scriptura per Apostolum dicit, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibi aliquid inde darent, quiadixit, operamini: continuo subjunxit, Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli altum sapere, ne sicceris. CAPUT IV. 4. Grat
Abbreviated transcription (Latin):
mea. cũ metu et tremore ur̃am ipsoꝵ salutẽ oꝑamini. ds:
eoꝵ conuenitur arbit̾um. S ideo cũ timore & tremore. ne
sibi tribuendo qd̾ bene oꝑant᷑. de bonis tamꝗͣ suis extollan¬
tur oꝑibus. Tanꝗͣ gͦ interrogaret᷑ apłs et diceret᷑ ei quare
dixisti. in timore et tremore: horũ uerborum rationẽ red¬
didit dicens. ds̃ ÷ enim qui oꝑatur in uob̾. Si enĩ timetis &
tremitis ñ ȩxtollimini tanꝗͣ de ur̃is oꝑib bonis qr ds̃ ÷ qui det¬
oꝑat᷑ in uob̾. udi uocem apłi. Cum timore inquit & tremo¬
re. ur̃am ipsorum salutẽ oꝑamini. Iuare cũ timore & tremo¬
re: subiecit causam. Ds̃ ÷ enim qͥ oꝑatur ĩ uob̃ et uelle et
oꝑari ꝓ bona uoluntate.Si gͦ ds oꝑatur in te. grã dĩ oꝑaris¬
crucifixo. audiunt duo. unꝰ ꝯtempnit. alt̃ ascendit. E ꝯtẽp¬
nit imputet sibi. qͥ ascendit ñ arrog&e sibi. Audiuit enim
auerace magistro. Nemo uenit ad me nisi datũ fuerit ei apa-

Expanded text:
estram ipsorum salutem operamini . Quando eorum convenitur arbitrium: sed ideo cum timore et tremore; ne sibi tribuendo quod bene operantur, de bonis tanquam suis extollantur operibus. Tanquam ergo interrogaretur Apostolus, et diceretur ei, Quare dixisti, Cum timore et tremore? horum verborum rationem reddidit dicens, Deus est enim qui operatur in vobis. Si enim timetis et tremitis, non extollimini tanquam de vestris operibus bonis, quia Deoc vult? Audi vocem Apostoli: Cum timore, inquit, et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Quare, cum timore et tremore? Subjecit causam: Deus est enim qui operatur in vobis, et velle, et operari, pro bona voluntate . Si ergo Deus operatur in te, gratia crucifixo, audiunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre
Abbreviated transcription (Latin):
tercio. sic enĩ assumptus ⁊ ut ꝯmutaretur ĩ esfabilit̾. et excellẽ¬
tius atq coniunctius qͣm uestis ab homine eũ induit᷑. Hoc
gͦ nomine habitus satis significauit apłs quẽ admodũ dixerit
nem s habitu factus est. cum indutus ⁊ homine quẽ sibi uniens
qͦdammͦ atq conformans inmortalitati et̾nitatiq sociaret. S
illum habitum qui. ẽ. ĩ ꝑceptione sapientiȩ ⁊ disciplinȩ greci
noriti uocant. Huc̃ aut̃ scdm quẽ dicimus uestitum uł arma¬
tum. cxinii. potuis appellant. Ex qͦ intelligitur de isto genere
mine oportet intelligi ñ mutatum esse. uerbũ susceptione ho¬
minis sicuti nec membra ueste induta mutant᷑. quamꝗͣ illa sus¬
ceptio meffabilit̾ susceptum suscipienti copulauerit. S qͣntũ
uerba humana reb meffabilib coaptari possunt. ne mutatꝰ
ĩtelligat᷑ as̃ humane fragilitatis assumptor. electum ẽ. ut

Expanded text:
tertio; sic enim assumtus est, ut commutaretur ineffabiliter et excellentertio; sic enim assumtus est, ut commutaretur ineffabiliter et excellentius atque coniunctius quam uestis ab homine, cum induitur. hoc ergo nominem, sed habitu factus inventus est, cum indutus est homine quem sibi uniens quodammodo atque conformans, immortalitati aeternitatique sociaret. Sed illum habitum qui est in perceptione sapientiae et disciplinae, Graeci f;tJl uocant, hunc autem, secundum quem dicimus uestitum uel armatum, axwa potius appellant. ex quo intellegitur de isto genere mine oportet intellegi non mutatum esse uerbum susceptione hominis, sicuti nec membra ueste induta mutantur, quam quam illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copulauerit; sed, quantum uerba humana rebus ineffabilibus coaptari possunt, ne mutatus intellegatur deus humanae fragilitatis assumtor, electum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
me ds÷ equalem dixit patri. qd̃ ei non fuit tamꝗͣ rapina
idt quasi alienum appetere. si semꝑ manens in ea in ȩqͣlitate nol
ipsum exinanut non formã suam mutans: s formã serui ac¬
cipiens. Neq conuersus aut transmutatus in hominẽ amissa
incõmutabili stabilitate s tamꝗͣ uerũ hominẽ suscipiendo ipse
nẽ. inuentus ut homo ẽ. N enum poterat inueniri ut homo
ab his qui cor in mundum habebant et uerbum apd̾ patrẽ
uidẽ non poterant. nͥ ħ suscipiendo qd̾ possent uidẽ. & ꝑ qđ
ad illud lumen interus ducerent᷑. Iste aut̃ habitus non est
ex primo genere. non enĩ manens inse nat̾a hominis naturam
dĩ cõmutauit. Neq ex scdo. non enĩ ĩmutauit homo dm̃ & mu¬
tatus ab illo est. Neq ex quarto. non eium sic assumptꝰ ⁊ homo ut
neq ipse mutatus sit in dm̃. nec ab illo mutaret᷑. S potius ex

Expanded text:
m esse dixit Patri, quod non ei fuit tanquam rapinam, m esse dixit Patri, quod non ei fuit tanquam rapinam, id est, quasi alienum appetere, si semper manens in ea aequalitate, nollipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed formam servi accipiens, neque conversus aut transmutatus in hominem, amissa incommutabili stabilitate; sed tanquam verum hominem suscipiendo, ipsenem inventus ut homo est; non enim poterat Deus inveniri ut homo ab his qui cor immundum hauidere non poterant nisi hoc suscipiendo quod possent uidere et per quod ad illud lumen interius ducerentur. iste autem habitus non est ex primo genere; non enim manens in se natura hominis naturam dei commutauit. neque ex secundo; non enim immutauit homo deum, ut mutatus ab illo est. neque ex quarto; non enim sic assumtus est homo, ut neque ipse mutaret deum nec ab illo mutaretur. sed potius ex
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ corpus nr̃m ueratur & nos refecli cibo ab exilitate atq
languore in robur atq ualentiam cõmutamur. Tertium genꝰ
est. cum ipsa quȩ accidunt nutantur ut habitum faciant
et quodammꝰ formantur ab eis quib habitum faciunt. si¬
cuti ẽ. uestis. Nam cum deiecta uł deposita est ñ ht̃ eã for-¬
mam qͣm sumit cum indiut̃ atq inducitur membris. Induta
gͦ accipit formam qͣm ñ habebat ȩxuta: cũ ipsa membra
et cum indiuintur & cum exuuntur in suo statu maneat.
Potest esse. etiã quartum genus. cum ea quȩ accidunt ad fa¬
ciendũ habitum. nec mutant quib accidunt. nec ab eisipsa
mutant᷑. sicut anulus digito. si non nimis subtilit̾ attendat᷑
ueruntam̃ hoc genus aut nullum ÷ si diligent᷑ discutias. aut
om̃ino rarissimum. Cũ igit᷑ apłs de unigenito dĩ filio loque¬
retur ꝗͣtum ꝑtinet ad diumitatem eius scđm id qđ uerissi

Expanded text:
in corpus nostrum uertitur, et nos refecti cibo ab exilitate atque in corpus nostrum uertitur, et nos refecti cibo ab exilitate atque languore in robur atque ualentiam commutamur. tertium genus est, cum ipsa quae accidunt mutantur, ut habitum faciant, et quodam modo formantur ab eis quibus habitum faciunt, sicuti est uestis. nam cum proiecta uel proposita est, non habet eam formam, quam sumit, cum induitur atque inducitur membris. inducta ergo accipit formam, quam non habebat exuta, cum ipsa membra, et cum induuntur et cum exuuntur, in suo statu manent. potest esse etiam quartum genus, cum ea quae accidunt ad faciendum habitum nec mutant quibus accidunt nec ab eis ipsa mutantur, sicut anulus digito, si non nimis subtiliter attendatur. uerum tamen hoc genus aut nullum est, si diligenter discutias, aut omnino rarissimum. Cum igitur apostolus de unigenito filio loqueretur, quantum pertinet ad diuinitatem eius, secundum id, quod uer
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ amittens s formã serui accipiens humiliauit semet ipsũ
factus obediens usq ad mortem mortẽ aut̃ crucis. uide quẽ
admodum eundẽ hominem quẽ dm̃ ꝯmendat ut ꝑsona
una sit. ne ñ trmnitas s quaternitas. inducatur: sic̃ enĩ non
augetur numerus ꝑsonarũ cũ caro accedit animȩ ut sit unꝰ
homo. sic ñ augetur numerus ꝑsonarũ cum homo accedit
uerbo. ut sit unus ꝓp̃s. Legitur itaq uerbum caro factum
ut intelligamus huiꝰ ꝑsonȩ. singłaritatẽ. non ut suspicemur
ĩ carne mutatam diuinitatem. n similitudinẽ hominum¬
nob ut habeatur accidit. Uerumptñ hoc int̾ ÷ qd̾ quedã eoꝵ
quȩ accidunt nob̃ ut habitũ faciant ñ mutant᷑ a nob̾ s ipsa
nos mutant inse. ipsa integͣ & inconcussa manentia.Sicuti
sapienia cũ accidit homini ñ ipsa mutat᷑ s hominẽ mutat
quẽ de stulto sapientẽ facit. Iuȩdã uͦ sic accidũt. ut & mu¬
tent et mutentur. sicuti cib & ipse amittens spetiem suam

Expanded text:
ittens sed formam serui suscipiens; humiliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. uide, quem ad modum eundem hominem quem deum commendat, ut persona una sit, ne non trinitas sed quaternitas inducatur. sicut enim non augetur numerus personarum, cum caro accedit animae, ut sit unus homo, sic non augetur numerus personarum, cum homo accedit uerbo, ut sit unus Christus. legitur itaque: Verbum caro factum, ut intellegamus huius personae singularitatem. non ut suspicemur in carnem mutatam diuinitatem. Itaque Chrinobis ut habeatur accedit. uerum tamen hoc interest, quod quaedam eorum quae accidunt nobis, ut habitum faciant. non mutantur a nobis, sed ipsa nos mutant in se ipsa integra et inconcussa manentia: sicuti sapientia cum accidit homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. quaedam uero sic accidunt, ut et mutent et mutentur: sicuti cibus et ipse amittens speciem suam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectos uiatores dici. qui iam in uia ambulant ꝑfecti uia-¬
tores sunt. Ut scias uiatores eum dixisse. ñ habitatores. nori
possessores: audi qd̾ sequit᷑. Quotqͦt gͦ ꝑfecti. hoc sapiamꝰ. Et.
pat uob̾ quia uos aliquid estis. Iui aut̃ se ipsum putat esse ali¬
quid cum nichil sit. se ipsum seducit. E qui se putat aliquid
scire. non dum scit quemadinodum oporteat eum scire. Ergo &

Expanded text:
fectos viatores dicat; qui jam in via ambulant, perfecti viatores sunt: ut scias viatores eum dixisse, non habitatores, non possessores; audi quod sequitur: Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus. Et quia vos aliquid estis. Qui autem se ipsum putat esse aliquid, cum nihil sit, se ipsum seducit . Et qui se putat aliquid scire, necdum scit quemadmodum op
Abbreviated transcription (Latin):
unde nec in egypto cum sublimaretur putandum ÷ hoc
esse. completum. qr nec pater eum adorauit qͣn ad eum
lud qd̾ dicit apłs. Quia donauit ei nom̃ qd̃ ÷ suꝑ om̃e no¬
men. ut in nomine iħu om̃e genu flectatur celestiũ terres¬
trium & infernorum. Itaq harissimi mi sicut semꝑ obe

Expanded text:
unde non in Aegypto, cum sublimaretur, putandum est hoc unde non in Aegypto, cum sublimaretur, putandum est hoc esse completum, quia nec pater eum adorauit, quando ad lud, quod dicit apostolus, quia donauit ei nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu omne genu flectatur caelestium, terrestrium et inferno