comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dio castitatis mũdi abstinẽtie robore
ualioi. doctͥne dapib refecti. p acientia
longanimitate humiles. auctorita¬
tis fortitudine erecti. pietatis gr̃a be¬
nigni. iustitie seueritate districti s̃.
Q iumiꝵ culm̃ regiminis si uocati su¬
sciꝑe renuũt: ip̃a sͥ pleꝵq dona adĩ¬
munt. que nõ ꝑse tantũmͦ. s etiã ꝓ
aliis acceperunt. Cumq sua ⁊ ñ alioꝵ
lucra cogitant: ip̃is se que pͥuata appe¬
tunt hr̃e bonis priuant. Hinc namq
ad discipłos ueritas dic̃. Non põt ci¬
uitas abscondi suꝑ montẽ posita: neq
accendunt lucernã ⁊ ponunt eã sub
modio. s suꝑ candelabrum. ut luce¬
at om̃b qui indomo sunt. Linc pe¬
tro ait. Symon ioħ̃is amas me: Ꝙ
cum se eum amare ꝓtinus respondis¬
sed: audiuit. Si diligis me pasce o¬
ues meas. Si ergo dilectionis ẽ te¬
stimoniũ cura pastioĩs: quisꝗs uir¬
tutib pollens gregẽ renuit pascere.
pastorem sũmum ꝯuncit᷑ ñ amare.

Expanded text:
dio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritate fortitudinis erecti, pietatis gratia benigni, justitiae severitate districti sunt. Qui nimirum culmen regiminis si vocati suscipere renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cum sua et non aliorum lucra cogitant, ipsi se quae parata appetunt habere bonis privant. Hinc namque Veritas ad discipulos dicit: Non potest civitas abscondi super montem posita: neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . Hinc Petro ait: Simon Joannis, amas me? Qui cum se eum amare protinus respondisset, audivit: Si diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis est testimonium cura passionis, quisquis virtutibus pollens gregem Dei renuit pascere, Pastorem summum convincitur non amare.
Abbreviated transcription (Latin):
delicet cunctis ĩ p̃dicatorib suis redẽptor.
ostenderet. qd̾ ad uitã credentes ppłos
nõ ẜmo s causa suaderet. Preterea ĩ¬
firma mundi elegit ds̃ ut ꝯfundat for.
elati mirarent᷑. Nã dũ nouas in illis
uͥtutes aspiciũt: eoꝵ. quoꝵ pͥus ꝯtẽp¬
sere uitã postmod̃ obstupuere mira¬
cula: Uñ mox pauidi ad sua corda re¬
deuntes: extimuer̃ sc̃ĩtatẽ ĩ miracłis.
quã despexerãt ĩ p̃ceptis. Per ĩfirma gͦ
ꝯfusa sũt fortia: quia dũ in uenerati¬
onẽ uita surgeret humiliũ: elatio ce¬
cidit suꝑboꝵ¬

Expanded text:
delicet cunctis praedicatoribus suis redemptor ostenderet quod ad vitam credentes populos non sermo sed causa suaderet. Praeterea, infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortivites elati mirarentur. Nam dum novas in illis virtutes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam, postmodum obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis quam despexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia, quia dum in venerationem vita surgeret humilium, elatio cecidit su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbie uulnꝰ ĩ flixit: ut qͥ mortẽ nõ acceꝑat
ꝯditꝰ mereret᷑ elatꝰ. Contra hoc ĩ flictũ uul¬
nus suꝑbientis diaboli. apparuit medi¬
cina ĩter hoĩes humilitas dĩ: ut auctoiͣs
exẽplo humilitate surgerent. qui imita¬
tione hostis elati ceciderũt. Contra suꝑ¬
bientẽ gͦ diabolũ apparuit ĩ ter hoĩes hõ
factꝰ humilis ds̃: qui ad redeptionẽ nr̃am
ueniens. ⁊ suos ꝯtra mundi suꝑbiã p̃di¬
catores mittens. relictis sapientib insi¬
pientes. relictis fortib debiles. relictiᷤᷤ di¬
uitib pauꝑes elegit. Ad cognitionẽ qͥppe¬
fidei pͥus stulta mundi collecta st̃: ut pꝰ¬

Expanded text:
ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus. Contra hoc inflictum vulnus superbientis apparuit medicina inter homines humilitas Dei, ut auctoris exemplo humilitate surgerent qui imitatione hostis elati ceciderunt. Contra superbientem ergo diabolum apparuit inter homines homo factus humilis Deus, qui ad redemptionem nostram veniens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus paufidei prius stulta mundi collecta sunt, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
on angustamini ĩ nob̾.
Debent audientes u̾bã p̃licatioĩs. ĩ
amplo susciꝑe gremio caritatis. Docctoiͣ
nãq spatiosus ad manendũ locꝰ ẽẽ debet
ĩ cord̃ auditoris. latitudo bonitatis. Uñ
qͥbusdã a paulo dr̃. Capite nos. neminẽ
lesimꝰ. neminẽ corrupimꝰ. nõ angꝰtamini
ĩ nob̾: angustamini aũt ĩ uiscerib ur̃is.
Ac si eis aꝑte diceret᷑. Ad suscipiendã doc¬
tnã spatiosũ m̃tis locũ facite: s ad cogi¬
tanda carnalia angusti remanete. Qd¬

Expanded text:
on angustiamini in nobis . Debent audientes verba praedicationis in amplo suscipere gremio charitatis: Doctori namque spatiosus ad manendum locus debet esse in corde auditoris, latitudo bonitatis. Unde quibusdam a Paulo dicitur: Capite nos. Neminem laesimus, neminem corrupimus. Non angustiamini in nobis: angustiamini autem in visceribuAc si eis aperte diceretur: ad suscipiendam doctrinam spatiosum locum mentis facite, sed ad cogitanda carnalia angusti remanete. Q
Abbreviated transcription (Latin):
o cornithii. Cum ab infirmis audito¬
rib se ĩ telligi nõ posse ꝯspiciũt. solẽt
plerũq etiã iusti laudare bona q̃ dicũt.
nõ qͦ ip̃si suis laudib inhiant. s qͦ suos
auditores ad audiendi sollicitudinẽ accẽ¬
dãt: ut dũ eoꝵ. uoce p̃ferunt᷑. ab alioꝵ
cordib ardentiori affectu rapiant᷑. Uñ
paulus cũ mira corinthiis ⁊ multa di¬
xiss: ad iunxit. Os nr̃m patet ad uos o
corinthii: cor nr̃m dilatatũ ẽ. Cu g sã
doctores laudẽ p̃licationis exaltant. quasi
manu uocis ab imis cogitatiõib corda
audientiũ leuant: ut excussa uelocit᷑
dictis sequentib uelud initmere occ̾rant᷑.:¬
⁊ tanto ea ĩtelligentie amplexu ꝯstrin¬
gant: quanto illa ⁊ qͣi pͥusꝗͣ cernerent.
ĩ uoce laudantis amauerant.

Expanded text:
 etc. . Cum ab infirmis auditoribus se intelligi non posse conspiciunt, solent plerumque etiam justi laudare bona quae dicunt; non quo ipsi suis laudibus inhient, sed quo suos auditores ad audiendi sollicitudinem accendant ut dum eorum voce proferuntur, ab illorum cordibus ardentiori affectu rapiantur. Unde Paulus cum mira Corinthiis et multa dixisset, adjunxit: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cordoctores laudem praedicationis exaltant, quasi manu vocis ab imis cogitationibus corda audientium levant, ut excussa velociter dictis sequentibus velut in itinere occurrant, et tanto ea intelligentiae amplexu constringant, quanto illa et quasi priusquam cernerent, in voce laudantis amaverant.
Abbreviated transcription (Latin):
on nulli curam gregis suscipiũt.
qui curare cõꝑalia funditꝰ negligũt.
subditoꝵ. necessitatib minime suc̃rũt.
Quoꝵ nimirũ p̃dicatio plerũq d̾spi¬
cit᷑: qr dũ delinquentiũ facta corripi¬
nõ tͥbuũt: nequaꝗͣ libent̃ audiuntur.
Egentis ⁊ enĩ cor doctͥne sermo ñ pe¬
netrat: si hũc apud eiꝰ animũ manus

Expanded text:
onnulli curam gregis suscipiunt, qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despicitur, quia dum delinquentium facta corripinon tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus
Abbreviated transcription (Latin):
onũ. qͥ ⁊ ciꝰ q̃ ĩ futuro reuelanda ẽ głe
ꝯmunicator: pascite qͥ ĩ uob̾ ẽ gregẽ
dĩ. Qu̾a ĩ hoc loco pastionẽ corlis an
cõdũ dm̃: neq turpis lucri gr̃a. s uo¬
luntarie. Quib ꝓfecto u̾bis pastorib
se mucrone ambitioĩs occidãt: ne cũ
ꝑ eos carnis subsidiis reficiunt᷑. ip̃i re
Qui suoꝵ. ⁊ maxime domesticor. cu¬
rã nõ habet. fidẽ negauit: ⁊ ẽ ĩ fideli d̾¬
terior. Uñ rectori neccẽ ẽ. ut ĩterioã¬
possit ĩ funde̾. in noxia cogitatiõe extĩ
ora ꝓuidere. Sic itaq pastores erga ĩ¬
teriora subditoꝵ. suoꝵ studia ferueãt.
qͣtmꝰ ĩ eis ext̾ioris qͦ uite ꝓuidentiã
nõ relinqͣnt. Nã qͣi iure ut diximꝰ. a
ꝑcipienda p̃dicatiõe gregis animꝰ frã¬
gitur. si ext̾ioris cura subsidii a pasto¬
re negligat᷑.

Expanded text:
 quae in futuro revelanda est, gloriae communicatur, pascite qui in vobis est gregem Dei . Qui hoc in loco pastionem cordis an cundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribusse mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi,Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deteriorpossit infundere, innoxia cogitatione etiam exteriora providere. Sic itaque pastores erga interiora subditorum suorum studia ferveant, quatenus in eis exterioris quoque vitae providentiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda praedicatione gregis animus frangitur, si exterioris cura subsidii a pastore negligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ ꝯuersa gentilitas designatur. Quia enim
iudõrum ppłm locuste expͥmunt. uita ioħ̃is signat :
d̃ quo scͥtum ẽ. quia locustas ⁊ mel siluestre ecdebat.
Ioħ̃s quippe eum quem ꝓpħie auctoritate ꝓnunti¬
at : eciam specie ciboꝵ clamat. In semoe ip̃o enĩ¬
designauit dominum qũe p̃uenit. Qui nimiꝵ
in redemptionẽ nr̃am ueniens. quia infructuose
gentilitatis dulcedine sumpsit : mel siluestre edit.
Quia uͦ iudeoꝵ plebem in suo corꝑe ex parte ꝯu̾tit:
in cibo locustas accepit. Ip̃os namq locuste signi¬
ficant : subitos dantes saltus. s ꝓtinus ad t̾ram
cadentes. Saltus enim dabant : cum p̃cepta dñi se
implere ꝓmiterent. S cicius ad t̾ram cadebãt:
cum ꝑ praua oꝑa hec se audisse denegarent. Ui¬
deamus in eis qi quendam locustaꝵ. saltum. Oĩa
Utinam mortui eẽmus in egẏpto ⁊ ñ in hac ua¬
sta solitudine: utinam ꝑemnus. ⁊ ñ inducat
nos dñs in t̾ram suam. Locuste gͦ erant: qr. ha¬

Expanded text:
ita designatur. Quod autem Judaeorum populum locustae exprimant vita Joannis signat, de quo scriptum est: Quia locustas et mel silvestre edebat. Joannes quippe eum quem prophetiae auctoritate pronuntiat etiam specie cibodesignavit Dominum, quem praevenit. Qui nimirum in redemptionem nostram veniens, quia infructuosae gentilitatis dulcedinem sumpsit, mel silvestre edit. Quia vero Judaeorum plebem in suo corpore ex parte convertit, in cibo locustas accepit. Ipsos namque locustae significant subitos saltus dantes, sed protinus ad terram cadentes. Saltus enim dabant cum praecepta Domini se implere promitterent; sed citius ad terram cadebant, cum per prava opera haec se audisse denegarent. Videamus in eis quasi quemdam locustarum saltum: OmniUtinam mortui essemus in Aegypto, et non in hac vasta solitudine. Utinam pereamus, et non inducat nos Dominus in terram istam . Locustae ergo erant, quia ha
Abbreviated transcription (Latin):
in carnatꝰ uerb̃ docuit. priꝰ factis osten¬
dit. sic̃ scͥpͥtũ ẽ. Que cepit iħs face᷑ et
docere. Qa enĩ uocare nos ad celestẽ pa¬
triã uenit: nimiꝵ nos bona tnsitoria
despicere. et mala tpr̃alia ñ timere do¬
cuit. Uñ ⁊ opprobria despexit. iniuri¬
as ꝑtulit. mortẽ nõ timuit. crucis pi¬
tibulũ ñ refugit. et cũ hũc uoluissẽt
ud his exemplis nob̃ ĩnuensᷤ. nͥ ut debe¬
amꝰ huiꝰ mũdi ⁊ adu̾sa ñ metuere et
ꝓspera uitare: ꝗa plus pleꝵq eiꝰ bona
occupant aĩum. quã mala ꝑturbent:
Añ passionẽ uoͣ suã ꝯtumelias audiũ.
nec tñ ꝯtumelias reddidit: traditorẽ
suũ diu tacitꝰ ꝑtulit÷ eiq salutanti
dare osculũ ñ recusauit : suscepit mõ¬
die tc̃ia resurrectionẽ: ut nos resurgere
posse crederemꝰ. P ost passionẽ quoq
suã d his ꝗ se crucifixerant ad fidei gͣ¬
tiã uocauit: bonũ ꝓ iniꝗtate reddidit:
et nos exemplo suo d̾ om̃ib instruxit.

Expanded text:
atus verbis docuit prius factis ostendit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Quia enim vocare nos ad coelestem patriam venit, nimirum bona transitoria despicere, et mala temporalia non timere docuit. Unde as pertulit, mortem non timuit, crucis patibulum non refugit. Et cum hunc voluissent ud his exemplis innuens, nisi ut debeamus hujus mundi et adversa non metuere, et prospera vitare? Quia plus plerumque ejus bona occupant animum, quam mala perturbant. Ante passionem vero suam contumelias audivit, nec tamen contumelias reddidit, traditorem suum diu tacitus pertulit, et ficte salutanti dare osculum non recusavit. Suscepit mordit resurrectionem, utposse crederemus. Post passionem quoque suam, de his qui se crucifixerant ad fidei gratiam vocavit, bonum pro iniquitate reddidit, et nos exemplo suo de omnibus instruxit.
Abbreviated transcription (Latin):
fatue uͥgines tarde uenientes clamant᷑:¬
dñe dñe aꝑi nob̾. S iam tũc aditum
querentib dicit᷑. Am̃ am̃ dico uob̃:
nescio uos. Hanc ualde timendam sen
ꝑcipite : ut tanto eam minꝰ senciatis
in examine. qnto nũc auditis formido¬
losius inp̃dicatione. Si aũt cuncta mũ¬
di relinquere. qd̾ paucis datum ẽ ñ po¬
testis : sic tenete que sunt hinus mun¬
di. ut tñ ꝑ ea in mundo ñ teneamini: ut
trena res possideatur. ñ possidait : ut sub
ur̃e mentis sit dominio qd̵ habetis: ne
si mens ur̃a t̾renarum rerum amore uĩ¬
citur. a reb sins magis ip̃a possideatur.

Expanded text:
fatuae virgines tarde venientes clamantfatuae virgines tarde venientes clamantne, aperi nobis, sed jam tunc aditum quaerentibus dicitur: Amen, amen dico vobis, nescio vos. Hanc valde timendam senture percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Si autem cuncta mundi relinquere, quod paucis datum est, non potestis, sic tenete quae sunt hujus mundi, ut tamen per ea in mundo non teneamini; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub vestrae mentis sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincatur, a rebus suis magis ipsa possideatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rumq ꝑ miracula : uocat plerumq ꝑfla¬
gella : uocat aliqñ ꝑ huius mundi ꝓsꝑa ͤ
uocat aliqñ ꝑ adu̾sa. Sepe namq non¬
nulli hic ꝓficere uolentes ⁊ ꝓsꝑari. cum
app̃hendere temporalem głam conantur.
om̃ipotente dõ miscditer eos respiciente
nequeunt: quia eos in carnalib desiderus¬
suis mundi huius adu̾sitates feriunt: aut
enim egͥtudine longa tabescunt. aut in¬
uiriis afflicti ꝯcidunt : aut gͣuib ꝑcussi
dampnis aflliguntur: ⁊ in mundi dolo¬
re uident. quia nicħ ꝯfidere de eius uolup¬
tate debuerunt. seq ip̃os in suis desideriis
rep̾hendentes. ad dĩn corda ꝯuertunt.
Multi igͥ huius mundi adu̾sitatib frac¬
⁊ a p̃sentis uite desideriis corriguntur.
Nemo gͦ uocantẽ dm̃i ꝯtempnat : ne
dum uocatus audire. ⁊ obedire recusat.
cum uoluerit intrare ñ ualeat. Audite
quid sapientia ꝑ salomonẽ dicat. Tũc
inuocabunt me ⁊ ñ exaudiam : mane
ꝯsurgent. ⁊ ñ inuenient me. Hinc ẽ ꝙ

Expanded text:
a, vocat plerumque per flagella, vocat aliquando per hujus mundi prospera, vocat aliquando per adversa. Saepe namque nonnulli, hic proficere volentes et prosperari, cum apprehendere temporalem gloriam conantur, omnipotente Deo misericorditer eos respiciente nequeunt, quia eos in carnalibus suis desideriis mundi hujus adversitates feriunt: aut enim aegritudine longa tabescunt, aut injuriis afflicti concidunt, aut gravibus percussi damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt; seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum corda convertunt. Multi igitur hujus mundi adversitatibus fracet a praesentis vitae desideriis corriguntur. Nemo ergo Deum vocantem contemnat, ne dum vocatus audire et obedire recusat, cum voluerit intrare non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c infusione solidati. redẽptorẽ su¬
um auderent auctoritate firma p̃di¬
care: ⁊ ꝓm̃tis ten̾itirdine ⁊ formidi-¬
nis ĩfirmitate. una salboꝵ clausis
tuerẽt exirt : ueniẽs dñs istans in
medio eoꝵ ĩsufflauit ⁊ dix̃ eis. Accipite

Expanded text:
s infusione solidati, Redemptorem suum auderent auctoritate firma praedicare; et pro mentis teneritudine et formidinis infirmitate una sabbatorum clausis tuerent exire, veniens Dominus et stans in medio e
Abbreviated transcription (Latin):
mundi moles dependet: nͨ ẽ ubi sit qd̾
creatũ ẽ ut sit. Quomͦ gͦ nusquã ẽ. ꝙ
noiumꝰ qr est : Sed ħ fortasse ad te mul¬
ta sũt: ad temetipsũ hõ reu̾tere. Certe
ex sp̃u es creatꝰ. ⁊ limo: uno ĩ uisibili. alt̾o
usibili: uno sensibili. alt̾o ĩ sensibili. Qu
ex diu̾so fieri res nõ diu̾sa. ita ut ĩ tan¬
ta ꝯuenientia misceret᷑ sp̃s ⁊ limꝰ. ⁊ cũ
caro atterit᷑ sp̃s marceat᷑. ⁊ cũ sp̃s affligi¬
t᷑. caro ꝯtabescat: S forsitan nͨ dũ p̃¬

Expanded text:
moles dependet, nec est ubi sit quod creatum est ut sit. Quomodo ergo nusquam est quod novimus quia est? Sed haec fortasse ad te multa sunt, ad temetipsum homo revertere. Certe ex spiritu es creatus et limo: uno invisibili, altero visibili; uno sensibili, altero insensibili. Quoex diverso fieri res non diversa, ita ut in tanta convenientia misceretur spiritus et limus; ut cum caro atteritur, spiritus marceat: et cum spiritus affligitur, caro contabescat? Sed forsit
Abbreviated transcription (Latin):
da nustĩa scͥpturarũ memoremꝰ: Agamꝰ
gͦ grãs uni. qͥ ꝯcta q̃ de eo ĩ sacro eloqͥo
scͥpta sũt. oꝑe impleuit: ut q̃ ĩtelligi
audita nõ potuerũt. uisa panderentur.
bi qͥppe ĩ cͣrnatio. ibi passio. ibi mors.
ibi resurrectio: ibi ꝯtinet᷑ illiꝰ ascensios¬
qͥs nr̃m ħ audita c̾deret. nͥ facta cogͦuiᷤ¬
s ͨ Signatũ gͦ librũ. sic̃ ĩ hac ioħis apo¬
calypsi legit᷑. quẽ aꝑire.⁊ legere nullꝰ
poterat. leo de tͥbu uida aꝑuit: qm̃ oĩa
eiꝰ nob̃ misti̾a.ĩ sua passioẽ ac resurrec¬
tioẽ patefec̃. Et ꝑ ħ qd̾ ĩfirmitatis nr̃e
mala ꝑtulit: sue nobis potentie. ⁊ clari¬
tatis bona monstrauit. Caro n factꝰ est:
ut nos spiritales faceret. Benigne ĩcli¬
natꝰ ẽ: ut eleuaret. Exiit: ut ĩtroduceret.
uisibilis apparuit: ut ĩuisibilia monst᷑¬
ret. Nagella ꝑtulit: ut sanaret. Oppro¬
bria. ⁊ irrisiones sustinuit: ut ab oppro¬

Expanded text:
da mysteria Scripturarum memoremus? Agamus da mysteria Scripturarum memoremus? Agamus gratias uni qui cuncta quae scripta sunt, opere implevit: et quae intelligi audita non potuerunt, visa panderentur. Ibi quippe incarnatio, ibi passio, ibi mors, ibi resurrectio, ibi ascensiorum haec audita crederet, nisi facta cognovisset? Signatum ergo librum, sicut in Joannis Apocalypsi legitur , quem aperire et legere nemo poterat, leo de tribu Juda aperuit, quia omnia ejus nobis mysteria in sua passione ac resurrectione patefecit. Et per hoc quod infirmitatis nostrae mala pertulit, suae nobis potentiae et claritatis bona monstravit. 20. Caro enim factus est, ut nos spiritales faceret; benigne inclinatus est, ut levaret; exiit, ut introduceret; visibilis apparuit, ut invisibilia monstraret; flagella pertulit, ut sanaret; opprobria et irrisiones sustinuit, ut ab oppro
Abbreviated transcription (Latin):
ligatꝰ manib ⁊ pedib de sepulcro exiit.
quẽ postmod solui dñs ꝑ discipłos iꝰsit:
quom᷑ idẽ redẽptor. nr ĩ carne atq ossib
resurgens. clausis hostus ad discipłos ĩ¬
trauit. Ecce ħ ĩ uestigare nõ uales: ⁊ tñ
credis. Cur gͦ d̾ resurrectõnis gła dispu¬
tando ⁊ discutiendo dubitas: qͥ tã młta
mist̾ia sñ discussioẽ c̾didisti. Qͥ tñ si ir¬
surrectionem cͣrnis nõ c̾das. omĩa sine
ꝯp̃hendatis. Qi rursus ait. Si ĩ hac
tis mistĩa q̃ cõp̃hendi nõ ponsũt: nõ ĩ¬
telłtu sũt discutienda. s fide ueneranda.
Sciendũ itaq nob̾ ẽ: qr qͥcqͥd ratione
hõis cõphendi potest. mirũ eẽ iã nõ pt᷑.
s sola ẽ ratio ĩ miracłis: potentia facien¬
tis. Ec̾ce dũ de resurrectiõe cͣrnis loqͥm̃ :
ĩ ea tractanda paululũ immorati sumꝰ. I
ista tractamꝰ. Certe ex gentib ueni¬
mꝰ. certe patres nr̃i lignoꝵ. ac lapidũ
cultores fuer̃. Uñ gͥ hoc nob̾. ut tã ꝓfun¬

Expanded text:
ligatis manibus ac pedibus de sepulcro exiit, quem postmodum solvi Dominus per discipulos jussit ; quomodo idem Redemptor noster, in carne atque ossibus resurgens, clausis ostiis ad discipulos intravit. Ecce haec investigare non vales, et tamen credis. Cur ergo de resurrectionis gloria disputando et discutiendo dubitas, qui tam multa mysteria sine discussione credidisti? Qui tamen si resurrectionem carnis non credis, omnia scomprehendatis. . Qui rursus ait: Si in hac tis mysteria, quae comprehendi non possunt, non intellectu sunt discutienda, sed fide veneranda. Sciendum itaque nobis est quia quidquid ratione hominis comprehendi potest, mirum esse jam non potest; sed sola est ratio in miraculis potentia facientis. Ecce dum de resurrectione carnis loquimur, in ea tractanda paululum immorati sumus. ista tractamus: certe ex gentibus venimus, certe patres nostri lignorum ac lapidum cultores fuerunt. Unde igitur hoc nobis ut tam profun
Abbreviated transcription (Latin):
eras. Cic rogo si nosti. qͣlit ille humor
seminis ĩ ossib duruit. qͣlit ĩ medullis
liqͥdꝰ remansit᷑: qͣlit ĩneruis solidatꝰ ẽ.
qͣlit ĩ cͣrnib creuit. qͣlit ĩ cute extensus
est: qͣłr ĩ capillis atq unguib distintꝰ ẽ.
ita ut capilli molliores carnib. ⁊ unges
ẽent teneriores ossib. carnib duriore.
Si gͥ tot ⁊ tanta ex uno semine ⁊ per
speciẽ distincta sũt. ⁊ tñ ĩforma rema¬
nent ꝯiunctaͥ qͥd mirũ si possit om̃pe
ds̃. ĩ illa resurrectiõe mortuoꝵ. carnem
hõis distinguere a cͣrne bestĩaꝵ. ut unꝰ
idẽq puluis. ⁊ nõ resurgat ĩ qͣntũ puluiᷤᷤ
lupi. ⁊ leonis ẽ. ⁊ tñ resurgat in qͣntum
pulius ẽ hõis. ⁊ uide itaq hõ qͣlit᷑ ad ui¬
tã uenisti: neqn dubites ad uitã qͣlit̃ re¬
deas. Cur aũ ratioe uis ꝯp̃hende quomͦ
redeas: qͥ ignoras qͦm uenisti: Da poten¬

Expanded text:
eras. Dic, rogo, si nosti, qualiter ille humor eras. Dic, rogo, si nosti, qualiter ille humor seminis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus remansit, qualiter in nervis solidatus est, qualiter in carnibus crevit, qualiter in cute extensus est, qualiter in capillis atque unguibus distinctus, ita ut capilli molliores carnibus, et ungues essent teneriores ossibus, carnibus duriores? Si igitur tot et tanta ex uno semine per species distincta sunt, et tamen in forma remanent conjuncta, quid mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione mortuorum carnem hominis distinguere a carne bestiarum, ut unus idemque pin quantum pulvis est hominis? Vide itaque, homo, qualiter ad vitam venisti, ne quando dubites ad vitam qualiter redeas. Cur autem ratione vis comprehendere quomodo redeas qui ignoras quomodo venisti? Da poten
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ arboꝵ uideãt: atq si possũt dicant.
uͥ latent ĩ eis tanta moles roboris. tan¬
ta diu̾sitas ramoꝵͥ tanta multitudo ⁊
uiriditas folioꝵ. tanta species floꝵ: tã¬
ta ubertas sapoꝵ. atq odor fructuũm.
Nunqͥdnã semina arboꝵ odorẽ ł sapo¬
rẽ hñt. quẽ ip̃e post arbores ĩ suis fru¬
ctib ꝓferũt: Si gͦ ex semĩe arboriᷤᷤ ꝙ
uideri nõ potest. ꝓduci potest: cur de
pulue̾ cͣrnis humane diffidit᷑. qr ex
eo reparari forma ualeat q̃ ñ uidetur.
Sepe aũ obice̾ inanẽ q̃stiuncłã solẽt
qua dicũt. Carnẽ hõis lupus comedit. lu¬
pũ leo deuorauit. leo moriens ad puluerẽ
rediit. Cum puluis ille suscitabit᷑: qͦmodo
tent. qualit̾ ip̃i ĩ mundũ uenerint. ⁊ tẽ
ĩ uenient qͣlit᷑ resurgant: Certe tu hõ qͥ
loq̃ris: aliqñ ĩ matris ut̃o. spuma sang¬
uinis fuisti. Ibiqͥppe ex patris semine:
matͥs sanguine. paruus ac liqͥdꝰ globuᷤᷤ

Expanded text:
tium arborum videant, atque si possunt dicant tium arborum videant, atque si possunt dicant ubi latet in eis tanta moles roboris, tanta diversitas ramorum, tanta multitudo et viriditas foliorum, tanta species florum, tanta ubertas saporum, atque odor fructuum? Nunquidnam semina arborum odorem vel saporem habent quem ipsae post arbores in suis fructibus proferunt? Si ergo ex semine arboris quod videri non potest produci potest, cur de pulvere carnis humanae diffiditur, quia ex eo reparari forma valeat quae non videtur? Saepe autem objicere inanem quaestiunculam solent, qua dicunt: Carnem hominis lupus comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulverem rediit, cum pulvis ille suscitatur, quomodo tent qualiter in hunc mundum venerint, et tunc invenient qualiter resurgant? Certe tu homo qui hoc loqueris, aliquando in matris utero spuma sanguinis fuisti, ibi quippe ex patris semine et matris sanguine parvus ac liquidus globus
Abbreviated transcription (Latin):
Prim̾tie dormientiũ xͦ. Si i nos amor¬
tius somno ñ surgimꝰ. qͦmͦ resurrectiõe
dñicam pͥmicias habemꝰ: Ecce ueteres
ac noui pr̃es uno sͥ sp̃u. d̾ crnis resur¬
rectiõe ꝯcordant. ecce ip̃a ꝑ se uei̾taᷤ pꝰ
uoce docuit. qd̵ d̾ resurrectiõe cͣrnis post
S mirari solent: qualit̾ caro reuiuiscẽ
possit ex puluere. Mirent̾ gͥ ãplitudinẽ
celi. molẽ t̃reͥ abyssos aquaꝵ. om̃ia q̃
ĩmundo sũt: ip̃os qͦ angłos creatos ex
nichilo. Mmꝰ ẽ ualde aliqͥd ex aliqͦ facẽ:
qͣm omĩa ex nichilo fecisse. Ip̃a nob̾
clem̃ta. ip̃e reꝵi species. resurrectioĩs y
matutinis horis occidũt: uesꝑe resurgt̃.
Arbusta tp̃ib estiuis plena foliis. flori
li sole redeunte. cũ humor a radice sur
git rexerit. suo it̃m decore uestiuntur.
uidet᷑: S sepe puluerẽ putrescentiᷤᷤ cͣr¬
nis aspiciũt: ⁊ dicũt. Uñ ossa ⁊ medu
Hec itaq reqͥrentes. parua semina ĩgẽ¬

Expanded text:
istus . Si enim nos a mortis somno non surgimus, quomodo resurrectionem dominicam primitias habemus? 7. Ecce veteres ac novi Patres uno sibi spiritu de carnis resurrectione concordant. Ecce ipsa per se Veritas prius voce docuit quod de resurrectione carnis postmSed mirari solent qualiter caro reviviscere possit ex pulvere. Mirentur igitur altitudinem coeli, molem terrae, abyssos aquarum, omnia quae in mundo sunt, ipsos quoque angelos creatos ex nihilo. Minus est valde aliquid ex aliquo facere quam omnia ex nihilo fecisse. Ipsa nobis elementa, ipsae rerum species, resurrectionis immatutinis horis nobis occidunt, vesperi resurgunt. Arbusta aestivis temporibus plena foliis, floribli sole redeunte, cum a radice humor surrexerit, suo iterum decore vestiuntur. videtur? Sed saepe pulverem putrescentis carnis aspicHaec itaque requirentes, parva semina ingen
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ facta d̾ carne illiꝰ. ĩ die resurrectioĩs
cognouimꝰ. S qi sermo nob̾. de carniᷤᷤ
resurrectiõe se ĩtulit: triste nimis ⁊ lu¬
gubre ẽ ualde qd qͦsdã ĩ eccła stare. ⁊ d̾
crnis resurrectiõe cognoscimꝰ dubitare.
Hãc aũt antiqͥ patres uenturã ẽẽ c̾tissi¬
me c̾dider᷑. ⁊ cum nullũ ad huc eiꝰdem
resurrectioĩs exẽplũ tenerent. Qua gͥ
dãnatioẽ digni sũt. qͥ. ⁊ exẽplũ iã dñice
resurrectioĩs acceꝑũt. ⁊ tñ ad huc d̾ re¬
surrectiõe diffidunt : Pignus tenẽt ⁊
fidẽ nõ hñt: eccl̃am re̾plent. s qr d̾ re¬
surrectiõe sua dubitãt: m̃te uacua ffãt.
De hãc ꝑ beatũ iob dr̃. Scio ꝙ redẽptor

Expanded text:
ta de carne in die resurrectionis cognovimus. Sed quia sermo nobis de carnis resurrectione se intulit, triste nimis et lugubre est valde quod quosdam in Ecclesia stare et de carnis resurrectione cognoscimus dubitare. Hanc autem antiqui Patres venturam esse certissime crediderunt, etiam cum nullum adhuc ejusdem resurrectionistione digni sunt qui et exemplum jam dominicae resurrectionis acceperunt, et tamen adhuc de resurrectione diffidunt: pignus tenent, et fidem non habent; Ecclesiam replent, sed quia de resurrectione sua dubitant, mente vacua stant: de hac per beatum Job dicitur: Scio quod Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
Açare ueni foras. Dum pecc̃or quisi
de uicio suo rep̃hensus. sub defensionũ
extusationũ u̾bis fugit. dũ nõ uult co¬
gnosci qd fecit: nõ se dño. s sibi dñm
abscond̾. Agit ꝗppe ne omĩa uidentẽ
cuiq peccatori iam exordiũ illumina¬
tionis ẽ. humilitas confessioĩs: qr sͥ¬
met ip̃i iam p̾acere renuit ꝗ malũ ñ
crubescit ꝯfireri qd fecit: et qui d̾fen¬
dendo acusare potuit: accusando se ce¬
lẽrime defendit. Uñ ⁊ mortuo lazaro
licet resurrectiõe que gesta ẽ ĩ illiꝰ cor¬
pore signatũ est quałr nos resuscitem
ĩ corde. cũ uidelic mortuo dr̃. ueni fo¬
ras ut nimiꝵ hõ ĩpecc̃o suo mortuus.
⁊ ꝑ molem male consuetudinis iã se¬
pultꝰ. qr ĩtra ꝯscĩam suã ab sconsꝰ iacet
ꝑ neqͥtiã: a se ip̃o foras exeat ꝑ confessi¬
onẽ. Mortui enĩ ueni foras: ut ab ex¬
cusatione ⁊ occultaticẽ peccati ad accu¬

Expanded text:
Lazare, veni foras . Dum peccator quisque Lazare, veni foras . Dum peccator quisque de vitio suo reprehensus sub defensionum et excusationum verbis fugit, dum non vult cognosci quod fecit, non se Domino, sed sibi Dominum abscondit. Agit quippe ne omnia videntem cuique peccatori jam exordium illuminationis est humilitas confessionis; qua sibimetipsi jam parcere renuit, qui malum non erubescit confiteri, quod fecit; et quod defendendo excusare potuit, accusando se celerrime non defendit. Unde et mortuo Lazaro, licet resurrectione, quae gesta in illius est corpore, signatur qualiter nos resuscitemur in corde. Cui videlicet mortuo dicitur: Veni foras; ut nimirum homo in peccato suo mortuus, et per molem malae consuetudinis jam sepultus, quia intra conscientiam suam absconsus jacet per nequitiam, a semetipso foras exeat per confessionem. Mortuo enim Veni foras dicitur, ut ab excusatione atque occultatione peccati ad accu
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ. Iccirto gͦ curauit hẏemis tẽpꝰ
expͥmere : ut in eẽ cordib auditoꝵ
malicie frigꝰ indicaret. Int̃ illa ehu
mist̾ia que u̾itas loquebat᷑. qͥd cause
ut nom̃ hẏemis add̾etur. nͥ ut ꝑ qua¬
litatẽ tpĩs et aeris ostend̾et frigus cor
oꝵ corda remanebant: hinc ẽ etiã ꝙ.
de negat᷑o petro p̃mittit᷑ qr frigꝰ erat:
⁊ stans calefaciebat sẽ. Iam
nãq intꝰ acaritatis calore torpuerat:
⁊ ad amorẽ p̃sentis uite quasi ad ꝑse¬
cutoꝵ primas ĩfirmitate estuante re¬
calebat. Aqualitate quoq tpĩs finis
expͥmit᷑ actioĩs. sicut ñ rediturꝰ ad ue¬
niã ad traditionis ꝑfidiã nocte uidas
uaglista dr᷑. Erat aũ nox̧. Hinc enĩ noc
que ad tenebras ducit᷑: ñ in die repeti.
s in nocte memoratur. Minc est qd̃ sa¬
lamon qͥ sapĩam ñ ꝑseu̾aturꝰ accepit:
insõnis hanc ⁊ nocte describit᷑ accepis¬
se. hinc ẽ qd̾ angłi ad abraham m̾idie
ueniunt: puniti uͦ sodomã ad eam

Expanded text:
mis tempus exprimere, ut inesse cordibus auditorum malitiae frigus indicaret; inter illa enim mysteria quae Veritas loquebatur, quid causae fuit ut nomen hiemis adderetur, nisi ut per qualitatem temporis et aeris ostenderet frigus cordorum corda remanebant. Hinc est etiam quod de negaturo Petro praemittitur: Quia frigus erat, as calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, sicut non rediturus ad veniam, ad traditionis perfidiam nocte Judas vangelista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iquae ad tenebras ducitur, non in die repeti sed in nocte memoratur . Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte describitur accepisse. Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt: punituri vero Sodomam, ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
lsat᷑ aliqͥs: quomͦ filiꝰ patͥ possit ẽẽ eqͣł.
Qua ĩre humana natura ꝙ ammiran¬
do nõ ualet ꝯp̃hendere: restat ut hoc sͥ
ẽẽ c̾dibile ex alia sciat ammiratiõe. ht̃
Constat nãq qm̃ ip̃e creauit matrem:
ĩ cuiꝰ utero uͥgineo crearet᷑ ex humani¬
tate. Quid gͦ mirũ si eqͣlis ẽ pat: qͥ pͥor
ẽ matre : Paulo quoq attestante di¬
dicimꝰ: xp̃m dĩ uͥtutẽ. ⁊ clĩ sapĩam. Qͥ
gͦ filiũ minorẽ putat. patͥ speciałr d̾¬
rogat: cꝰ sapĩam ẽẽ ei ĩ equalẽ fatetur.
Quis ⁊ enĩ hõ potens ferret eqͣnimit᷑.
siquis ei diceret. magnus qͥdẽ es. s tñ
sapĩa tua te minor ẽ:: Ip̃e quoq dñs
ait. Ego ⁊ pat̃ unũ sumus. Et rursũ
ait. Pãt maior. me ẽ. De qͦ ⁊̃ scͥptũ est.
qr subditꝰ erat parentib suis. Non gͦ
mirũ si ex humanitate sua minore
se pat᷑ asserit ĩ celo: ex qua subiectꝰ erat
⁊̃ parentib ĩ t̾ra. In corde gͥ pauli iħs

Expanded text:
 quomodo Filius Patri possit esse aequalis. Qua in re humana natura quod admirando non valet comprehendere, restat ut hoc sibi esse credibile ex alia sciat admiratione: habeConstat namque quoniam ipse creavit matrem, in cujus utero virgineo crearetur ex humanitate. Quid ergo mirum, si aequalis est Patri qui prior est matre? Paulo quoque attestante, didicigo Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam esse ei inaequalem fatetur. Quis etenim homo potens ferret aequanimiter, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed tamen sapientia tua te minor est? Ipse quoque Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursum ait: Pater major me est . De quo etiam scriptum est: Quia subditus erat parentibus suis . Non ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra. In corde igitur Pauli Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
naturalĩt eẽt accep̃. Dõ itaq formam
serui hõis accipiente. nͨ maiestati ĩ ui¬
riã ĩ tulit humilitas assũpta carms:
qr ⁊ ut seruanda susciꝑet. nͨ tñ habita
ꝑ mutaret. nͨ diuina humanitate mi¬
nuit. nͨ humana diuinitate ꝯsũpsit:
semetipsum exinaniuit formã serui
accipiens. Et semetipsũ exinanisse ẽ:
ab ĩuisibilitatis sue magnitudine
se uisibilẽ demonstrasse ÷ ut serui
forma tegeret ħ. qd̾ incͥcũscͥpte oĩa
ex diuinitate penetraret.

Expanded text:
naturaliter esset, accepit. Deo itaque formam servi accipiente, nec majestati injuriam intulit humilitas assumpta carnis, quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita permutaret, nec divina humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit, semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret.
Abbreviated transcription (Latin):
plantare quippe ⁊ rigare. adiuuare
ẽ: qd̃ utrũq uacuũ erit ministeriũ. si
ds̃ ĩ corde nõ dat ĩcrem̃tũ. Sed qui de
sensu suo alta sapiũt. ẽẽ humiliter dĩ
adiutores nolunt: quia dũ se dõ uti
les estimant. a fructu se utilitatis ali¬
enant: uñ ⁊ uoce ueritatis discipłis dr̃.
cũ feceritis omĩa q̃ p̃cepta sũt uob̾.
dicite. Serui ĩ utiles sumꝰ: qd̾ debiumꝰ

Expanded text:
ppe et rigare adjuvare est: quod utrumque vacuum erit ministerium, si Deus in corde non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alta sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia dum se Deo utiles esse aestimant, a fructu se utilitatis alienant. Unde et voce Veritatis discipulis dicitur: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutil
Abbreviated transcription (Latin):
didimꝰ. flendo reꝑamꝰ. Quo ꝯtra d̾ reꝓ¬
bis ꝑ salmistã dicit᷑ Uiri sanguinum
⁊ dolosi ñ dimidiabũt dies suos. Dies
qͥppe dimidiae̾ ẽ: tp̃s uite male ĩ uo¬
luptatib ductũ. ad penitentie lam̃ta
diuide᷑. ⁊ ħ ad usum bonũ partiendo re¬
ꝑare. S iniqͥ dies suos nõ dimidiãt

Expanded text:
didimus flendo reparamus. Quo contra de reprobis per Psalmistam dicitur: Viri sanguinum, et dolosi non dimidiabunt dies suos . Dies quippe dimidiare est tempus vitae malae in voluptatibus ductum ad poenitentiae lamenta dividere, et hoc ad usum bonum partiendo reparare. Sed iniqui dies suos non dimidiant
Abbreviated transcription (Latin):
idete ne licentia ur̃a offendiłm
fiat ĩfirmis. Cum praua estimatio
ĩqͣntũ sũ pecc̃o ualet. ab intuentium
m̃te nõ tegit᷑: cunctis mala credenti¬
b ꝑ exẽplũ culpa ꝓpinat᷑. Un plerũq
ꝯtingit ut qͥ negligent̃ de se mala
opinari ꝑmittũt. ꝑ semetipsos quidẽ
nulla mniqua faciãt: s tñ ꝑ eos qui se
fuerĩt muitati. multipliciꝰ delinquãt.
Hinc ẽ ꝙ paulus inmunda q̃dã sñ
pollutione comedentib. s ꝑfectis tẽp¬
tationis scandalũ sua hac comessaticẽ
mouentib dic̃. Uidete ne forte hec
licencia ur̃a offendiculũ fiat ĩ firmis
Et rursum. Et ꝑibit ĩ firmꝰ in tua scĩa¬

Expanded text:
idete ne licentia vestra offendiculum fiat infirmis . Cum prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant, sed tamen per eos qui se fuerint imitati multiplicius delinquant. Hinc est quod Paulus non munda quaedam sine pollutione comedentibus, sed imperfectis tentationis scandalum sua hac comessatione moventibus dicit: Videte ne forte haec licentia vestra, offendiculum fiat infirmis. Et rursum: Et peribit infirmus in tua c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Et ꝑ semetĩpam u̾itas dicit. Ne¬
mo mittẽs manũ ad aratrũ ⁊ respi¬
ciens retro: aptꝰ ẽ regno dei. Nanũ
ꝗppe in aratrũ mittere ẽ: qiͣ ꝑ qñdã
cõpũctioĩs uomerẽ. ad ꝓferendos fruc¬
tus trã sui cordis aꝑire. S retro pꝰ

Expanded text:
tum . Et per semetipsam Veritas dicit: Nemo mittens manum in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei . Manum quippe in aratrum mittere est quasi per quemdam compunctionis vomerem ad proferendos fructus terram sui cordis aperire. Sed r
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ⁊ dei sapĩam ꝑciꝑet. quasi p̃tium
declisse. Ad hoc nãq p̃tiũ damꝰ: ut eiꝰ
uice rem quã appetimꝰ possidere d̾be¬
male uiuendo dedimꝰ: qͥb si iusta retri¬
butio seruaret᷑. nõ xp̃s s supplicia red¬
derent᷑. S aliud hõ ꝑ iustitiam meruit.
aliud ꝑgr̃am accep̃. Testat᷑ paulus pͥuͤ¬
ꝗͣ mens illiꝰ sem̃ gratuite uei̾tatis acce¬
pit: quib sentib p̃mebat᷑ erroris. Qui¬

Expanded text:
tem et Dei sapientiam perciperet, quasi pretium dedisse. Ad hoc namque pretium damus, ut ejus vice rem quam appetimus possidere debemale vivendo dedimus, quibus si justa retributio servaretur, non Christus, sed supplicia redderentur. Sed aliud homo per justitiam meruit, aliud per gratiam accepit. Testatur Paulus priusquam mens illius semen gratuitae veritatis acciperet, quibus sentib
Abbreviated transcription (Latin):
pientia impii ĩuenti sumꝰ qͥd boni oꝑis
dedimꝰ qͦ eũ acciꝑe m̾erem̃᷑. Nullũ suis
m̾itis ẽẽ saluatum paulus intellexerat:
neminẽ dedisse aliqͥd boni oꝑis. ut ad
fidẽ ueniret. cognouerat qͥ dicebat. Quiᷤᷤ
pͥor dedit illi. ⁊ retͥbuet᷑ ei :. Hinc iterũ

Expanded text:
pientia impii inventi sumus, quid boni operis dedimus quo eum accipere mereremur? Nullum suis meritis esse salvatum Paulus intellexerat, neminem dedisse aliquid boni operis ut ad fidem veniret cognoverat qui dicebat: Quis prior dedit illi,
Abbreviated transcription (Latin):
Epe ñ nulli exire a prauis actib cupiunt: s qr
eorumdem actuum pondere premuntur. ĩ ma¬
le ꝯsuetudinis carcere inclusi. a semet ip̃is exire
ñ possunt. Et quidam culpas ꝓpͥas punire cupi¬
entes. hoc qd recte se agere estimant. in grauiori¬
b peccatis u̾tunt: fitq mͦ miserabili. ut qd̾ exitũ
putant. hoc indusionẽ inueniant. Sic uidelicet
reprob iudas cum mortẽ sibi ꝯtͣ peccatum intulit.
ad et̃ne mortis supplicia ꝑuenit: ⁊ peius d̃ pecca-¬
go penituit. qũa peccauit:¬

Expanded text:
epe nonnulli exire a pravis actibus cupiunt, sed quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt. Et quidam culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant in graviores culpas vertunt; fitque modo miserabili, ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas cum mortem sibi contra peccatum intulit, ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit quam peccavit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ foramen acus transire : qua diuitẽ intra¬
re in regnum celoꝵ. Cameli nomine. dñs
in sacro eloquio aliquando exprimit᷑. Quia
enum ad onera suscipienda sponte se came¬
lus humiliat: ñ inmerito redemptoris nr̃i
grãm signat: qui in eo qđ infirmitatis nr̃e
onera susciꝑe dignatus ẽ. a potestatis sue
celsitudine sponte descendit : uñ ꝑ eugl̃m
dicit. Potestatẽ habeo ponendi animã meã:
⁊ iterum sumendi eam. Nemo tollit eam
a me : s ego pono eam: Iuñ iterum dicit.
Facilius ẽ camelum ꝑ foramen acus transire:
qũa diuitem intrare in regnum celoꝵ. Qͥd
enim nomine diuitis. nͥ quelibr elatum: ꝗd
appellatione cameli. nͥ ꝓpͥam ꝯdescensionem
signat : Camelus enim ꝑforam̃ acꝰ tͣnsiit:
cum isdem redemptor ñr. usq ad susceptionẽ
mortis ꝑ angustias passionis intrauit. Que

Expanded text:
divitem intrare in regnum coelorum . Cameli nomine Dominus in sacro eloquio exprimitur. Quia enim ad onera suscipienda sponte se camelus humiliat, non immerito Redemptoris nostri gratiam designat, qui in eo quod infirmitatis nostrae onera suscipere dignatus est, a potestatis suae celsitudine sponte descendit. Unde per Evangelium dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam: et nemo tollit eam a me, sed ego pono eam . Et unde iterum dicit: Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum. Quid enim nomine divitis nisi quemlibet elatum, quid appellatione cameli nisi propriam condescensionem signat? Camelus enim per foramen acus transit, cum idem Redemptor noster usque ad susceptionem mortis per angustias passionis in
Abbreviated transcription (Latin):
Quã qͥdẽ ultimã ꝯmutatioẽm suam
ip̃is nob̾ tẽ uicissitudiib nõtiant:
qͥb nr̃is usib ĩ desinent̃ alt̾nãt. Nam
t̾ra a sua specie yemali ariditate de¬
tidie caligine noctis obducit᷑: ⁊ diur¬
na claritate renouat᷑. Hĩc gͦ hĩc fid̾¬

Expanded text:
tationem suam ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate detidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fide
Abbreviated transcription (Latin):
cła positi. si ꝑ doctͥnam sapĩe minista̾re
phẏalas minime potestis: inquãtũ ꝓdi
uina largitate sufficitis. boni u̾bi cyaroᷤᷤ
date ꝓximis ur̃is. In quantũ uos ꝓfe¬
cisse pensatis eciam alios trahite: in ui¬
a dei socios habere desid̾ate. Si ad de¬
um tenditis: curate ne ad eũ soli ue¬
miatis. Hĩc etenĩ scͥptum ẽ. Ꝙ au¬
dit dicat ueni: ut ꝗ iam ĩcorde suꝑ¬
ꝓximis uocẽ reddat exhortatioĩs. Et
fortasse panem ut indigenti porrigat

Expanded text:
a positi, si per doctrinam sapientiae ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis, boni verbi cyathos date proximis vestris. Inquantum vos profecisse pensatis, etiam alios trahite, in via Dei habere socios desiderate. Si ad Deum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc enim scriptum est: Qui audit, dicat: veni . Ut qui jam in corde oximis vocem reddat exhortationis. Et fortasse panem ut indigenti porrigat
Abbreviated transcription (Latin):
re. ⁊ ad bene oꝑandũ exortari: et̃nũ
quoq regnũ uł suppliciũ erranti debet
denũtiare. Et nemo dicat. Ammonẽ
nõ sufficio: exhortari idoneus ñ sum.
Quantũ potes exhĩbe: ne talentũ ma
ris. Neq enĩ plusquã unũ talentum
quã errogare. Et scimꝰ quod indĩ tab̾¬
naculo non solum phẏale: s p̃cipiente
dño etiã ciati facti sunt. ꝑphẏalas exu

Expanded text:
re, et ad bene operandum exhortari, aeternum quoque regnum vel supplicium erranti debet denuntiare. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exhortari idoneus non sum. Quantum potes, exhibe, ne talentum malris. Neque enim plus quam unum talentum quam erogare. Et scimus quod in Dei tabernaculo non solum phialae, sed, praecipiente Domino, etiam cyathi facti sunt. Per phialas qu
Abbreviated transcription (Latin):
natioẽm dñi ĩ testam̃to ueteri adoraᷤse
s ptꝰ mediatoris aduentũ. cũ se iohs
dẽ carnalib redẽptũ. qͦ abiectiorẽ no¬
hinanã naturã eo iã sub̾stractã habere
nõ poterãt: qͦ hãc ĩ auctore suo. ⁊̃ suꝑ
semetipsos ductã uidebãt. Neq enĩ d̾
bebãt iã ĩ m̃bris subiecta despici: que
ĩ ip̃o m̃broꝵ capite m̾uit p̃lata ue¬
nerari

Expanded text:
nationem Domini in Testamento veteri adorasse sed post Mediatoris adventum, cum se Joannes nem carnalibhumanam naturam eo jam subjectam habere non poterant, quo hanc in auctore suo etiam super semetipsos ductam videbant? Neque enim jam debebat in membris subjecta despici, quae in ipso membrorum capite meruit praelata venerari
Abbreviated transcription (Latin):
ni oꝑis głam ⁊ ĩ corruptionẽ: qr. noĩata bo¬
ni oꝑis patientia. qͣi totiꝰ electe accioĩs fab̾¬
cã dixerat: subtilit̾ ilico ubi bases eiꝰdẽ fa¬
brice ꝯsisterent. exqͥsiuit dicens. Głam ⁊
honorẽ ⁊ ĩcorruptioẽm: q̃rentib uitã et̃¬
nã. Ac si aperte diceret. Et si qͥdã patien¬
tiã boni oꝑis ostendũt. głam ⁊ ĩ corrup¬
tionẽ nõ recipiũt. si ĩtentioẽs cordis id
ẽ bases fabrice ĩ fundam̃to nõ figunt. ꝙ¬
uidelicet ds̃ uel honeste uite edisiciim
nõ ĩ habitat. ꝙ extra se positũ nõ ip̃e su

Expanded text:
oriam, et incorruptionem; quia nominata boni operis patientia, quasi totam electae actionis fabricam dixerat, subtiliter illico ubi bases ejusdem fabricae consisterent exquisivit, dicens: Gloriam et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam. Ac si aperte diceret: Et si quidam patientiam boni operis ostendunt, gloriam et incorruptionem non recipiunt, si intentiones cordis, id est bases fabricae, in fundamento non figunt, qvidelicet Deus vel honestae vitae aedificium non inhabitat quod extra se
Abbreviated transcription (Latin):
enda q̃ tua sũt. miqͦ sp̃u uenit acce¬
nsus. si te ꝓlixiorẽ reꝑit ĩ largiendo
qͣm ille uenerat ĩ diripiendo. quã uiᷤ¬
barbarus. crubescit bonitatẽ tuam.
mitigabit᷑ a furore. resipiscet ꝯtinuo.
⁊ fc̃i pigebit. ac suũ qͥdẽ peccatũ ex¬
or rescet: tui uͦ animi uirtutẽ mirabi¬
t᷑:i amabit. S ⁊ ego uͥ nunc ĩ uenio.
Cuiꝰ talẽ uitã mirabor. cuiꝰ actꝰ taleᷤ¬

Expanded text:
enda quae tua sunt iniquo spiritu fuerit accensus, si te prolixiorem invenerit in largiendo quam ille venerat in diripiendo, quamvibarbarus, erubescet tamen bonitatem tuam, mitigabitur a furore, resipiscet continuo et facti poenitebit, ac suum quidem peccatum exhorrescet, tui vero animi virtutem mirabitur et amabit. Sed hoc ubi nunc invenio? Cujus enim talem vitam mirabor?
Abbreviated transcription (Latin):
At nos pugnas habentes ad ĩuicẽ.
⁊ dolos ĩ corde u̾santes: accedimꝰ ad al
linqͥ añ altare ⁊ imꝑfecta remanere.
atq ĩ terrũpi ministeria sua. donec tu¬
eas ⁊ resoluas iracondiã discindas mi¬
miciciã cũ fr̃e tuo. nͨ nos hoc ip̃m eru¬
bescimꝰ. s dies multos patim᷑ manere
mimicitias. ⁊ trahimꝰ sicut funẽ lon¬
gũ discordias. Nõ enĩ iracondos tm̃¬
Qui uͦ fecer᷑. nͨ doloris aliqͥd nͨ iracundie
gerũt. Ob gͦ hoc hũc qͥ ab iracundia lib̾

Expanded text:
tra pugnas habentes ad invicem, et dolos in corde versantes, accedimus ad allinqui, et ante altare imperfecta manere, atque interrumpi meas et resolvas iracundiam et disjungas inimicitias cum fratre tuo, nec nos ipsum erubescimus, sed dies multos patimur manere inimicitias, et trahimus sicut funem longam discordiam. Non iracundos tqui vero fecerunt, nec doloris aliquid nec iracundiae gerunt. Ob hoc ergo hunc qui ab iracundia
Abbreviated transcription (Latin):
de inimico: nõ c̾dit᷑. Siqͥd aũt mali. hoc
solũ c̾dit᷑ ⁊ ꝯfirmat᷑. Iubet gͦ dñs reliqͥ
donũ añ altare. ⁊ pͥus recõciliari frĩ: ut
ex hoc discamꝰ. qr si n illo ĩ tp̃e qͦ ad mi¬
nist̾ium lĩ uidem̃ accede̾. recõciliatiõem
dissimulari. ac differri patit᷑ ds̃: quanto
magis curari hoc ĩ aliis tẽporib iubet:¬

Expanded text:
autem mali, hoc solum creditur et confirmatur. Jubet ergo Dominus relinqui donum ante altare et prius reconciliari fratri, ut ex hoc discamus quia si nec illo in tempore quo ad ministerium Dei jubemur accedere, reconciliationem dissimulari ac differri patitur Deus, quanto magis curanda sit haec in aliis temporibu
Abbreviated transcription (Latin):
qd illis solet. qͥ uł frenesim patumt᷑ uł
m̃te capti sũt: Aqͥb cũ multa t̃pia et
ꝑicłosa uł dicant᷑ uł ⁊̃ gerant᷑. nec pu¬
doris tam̃ aliqͥd nec penitudinis capi¬
unt: quinimmo ⁊ magnifici sibi ac
sapientiores sanis uident᷑ ac sapien¬
tib. Ita gͦ ⁊ nos cũ om̃ia q̃ sanitati cõ¬
uerit. statim ⁊ medicos adhibemus ⁊
p̃cipitet᷑. ⁊ modis om̃ib ꝑeat: ne par¬
ua qͥdẽ ꝓeo nos cura sollicitat. S hoꝵ
causa illa ẽ. qd̾ om̃s parit morb ob¬
tinuit. Et tanqͣm si accidat multiᷤ sub
uno languentib. p̃sto sanũ neminẽ
ẽẽ: certum ẽ qd̾ om̃s parit corrũpat
⁊ assumat ĩ curia. dũ nemo ẽ qui uł

Expanded text:
renesin patiuntur, vel mente capti sunt, a quibus cum multa turpia et periculosa vel dicantur vel gerantur, nec pudoris tamen aliquid nec poenitudinis capiunt; quinimo et magnifici sibi ac sapientiores sanis videntur ac sapientibus. Ita ergo, et nos cum omnia quae sanitati converit, statim et medicos adhibemus, es omnibus pereat, nec parva quidem pro ea cura nos sollicitat. Sed haec causa est quod omnis pariter morbus obtinuit, et tanquam si eveniat, multis sub uno languentibus praesto esse neminem sanum. Certum est quod omnis pariter corrumpat et absumat incuria, dum nemo est q
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute suspicant᷑. Qd̾ si ita esset:
indĩ laude psalmista ñ diceret. Cõ¬
fesno ⁊ magnificẽtia opꝰ eiꝰ. Ab eo gͦ ac¬
cipimꝰ recta ꝯfiteri: a quo nob̾ ⁊ magͣ
dantur oꝑari¬

Expanded text:
irtute suspicantur. Quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret: Confessio et magnificentia opus ejus . Ab eo itaque accipimus recta confiteri, a quo nobis et magna datur oper