comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu es dñe spes mea altissimũ posui¬
sti refugium tuũ. Genus humanũ
mori hominẽ nouerat: resurgere ñ
nouerat. Idõ qͦd timeret habebat: qd̃
sparet non habebat. Ut gͦ ille qͥ ꝓpt̾ dis¬
ciplinã fecit timorẽ mortis : ꝓpt̾ p̃mi¬
Mortuus ẽ pꝰ multos: resurrex̃ ante
omnes. Hoc passus. ẽ. moriendo: qđ
iam multi passi erant. Hiã fecit resur¬
gendo: quod nullus ante illũ. Qñ enĩ
te: quod menbra sꝑent. Nouit enim
caritas ur̃a: quomͦ inter se dicant.Bi.¬
altissimũ posuisti refugiũ tuũ: idẽ.
idõ resurrexisti amortuis. & incelis a¬
scendisti ÷ ut altum poneres refugiũ
tuũ ascendens: & fieres spes mea qui
interra desꝑabã÷ & me resurrecturũ
eẽ. non credebã. Modo iam credo: qͥa
ascendit incelũ caput meũ. Quo capis

Expanded text:
ltissimum posuisti refugium tuum.» Genus humanum mori hominem noverat, resurgere non noverat: ideo quod timeret habebat, quod speraret non habebat. Ut ergo ille qui propter disciplinam fecit timorem mortis, propter praemiMortuus est post multos; resurrexit ante omnes. Hoc passus est moriendo quod jam multi passi erant; hoc jam fecit resurgendo, quod nullus ante illum: quando enite quod membra sperent: novit enim Charitas vestra quomodo inter se dicant. Dialtissimum posuisti refugium tuum:» id est, ideo resurrexisti a mortuis, et in coelum ascendisti, ut altum poneres refugium tuum ascendens, et fieres spes mea, qui in terra desperabam, et me resurrecturum esse non credebam; modo jam credo, quia ascendit in coelum caput meum; qu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianꝰ: & ab aspo uerbo incidit inmusci¬
pulã diaboli. Insultatur & iã homini
qui int̾ multos xp̃ianos melius uiuit.
& timens asꝑa uerba insultatoꝵ: incidit
inlaqueos diaboli: ut ñ sit triticũ ina¬
rea:s. paleam seqiuatur. Qui autẽ indño
spat: eruit᷑ amuscipula uenantiũ.: &
auerbo aspo. Quomͦ autẽ te ꝓtegit dẽ:
Inter scapulas suas obumbrabit tibi.
id ẽ. ante pectus suũ te ponet ut alis
suis te ꝓtegat: si mͦ agnoscas infirmi¬
tatẽ tuã: ut quasi pullus infirmꝰ fu¬
gias sub alas matris: ne amiluo rap¬
aris. Milui sunt enĩ aeriȩ potestatis.
diabolus &angeli eius. Raꝑe uolum
infirmitatẽ nr̃am. Fũgiamꝰ sub alis¬

Expanded text:
et ab aspero verbo incidit in muscipulam diaboli. Insultatur etiam homini, quia inter multos christianos melius vivit; et timens aspera verba insultatorum, incidit in laqueos diaboli, ut non sit triticum in area, sed paleam sequatur. Qui autem in Deo sperat, eruitur a muscipula venantium et a verbo aspero. nter scapulas suas obumbrabit tibi:» id est, ante pectus suum te ponet, ut alis suis te protegat; si modo agnoscas infirmitatem tuam, ut quasi pullus infirmus fugias sub alas matris, ne a milvo rapiaris. Milvi sunt enim aereae potestates, diabolus et angeli ejus: rapere volunt infirmitatem n
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc cõmendauimꝰ cari¬
tati ur̃e in istis uersibꝰ: nequisquã in
se spẽ ponat: s totam spem suã mil¬
lo ponat. inquo sunt uires nr̃e. Exad¬
uitorio enim eius uincimꝰ: ñ ex nr̃a
p̃sũptione. Protegit gͦ nos ds̃ cęli: si
dicamꝰ dño quod sequit᷑. Dicet dño
susceptor m̃s es tu: & refugiũ meũ
ds m̃s spabo ineũ. Qm̃ ipse eruet
me de muscipula uenantiũ: & auer-

Expanded text:
Hoc commendavimus Charitati Vestrae in istis versibus, ne quisquam in se spem ponat, sed totam spem suam in illo ponat, in quo sunt vires nostrae; ex adjutorio enim ejus vincimus, non ex nostra praesumptione. Protegit ergo nos Deus coeli, si dicamus Domino quod sequitur: «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus, sperabo in eum; quoniam ipse eruet me de mus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. qͥa ꝑsecutione facta ñ manens
illi infide quia altã radicẽ ñ ha¬
bebant. Recte hic intelligimꝰ demo¬
niũ meridianũ. ꝑ secutionẽ uehe¬
mentẽ. Qualis fuit illa ꝑsecutio

Expanded text:
dixit, quia persecutione facta non manent illi, «quia altam radicem non habebant.» Recte hic intelligimus daemonium meridianum persecutionem vehementem. Qualis fuit illa persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
Disciplina ẽ. ista. & doctrina scole
huius ÷ quȩ uobis ualeat ñ ad unũ
psalmũ intelligendũ. s ad multos:
si teneatis hanc regulã. Aliq̃n psal¬
mus ñ solum psalmus. s et omĩs
ꝓpħia aliqñ sic loquitur de xp̃o
ut caput solum cõmendet: & aliq̃n
acapite it ad corpus id ẽ. ad eccłiã :¬
& non uidetur mutasse ꝑsonã: qͥa
ñ separatur caput acorpore ⁊ sed
tanquã de uno loquit᷑. Uideat
enim caritas ur̃a: quod dico. Ma¬
nifestus ẽ certe psalmus omĩbus:
ubi de passione dñi dr̃. foderunt
manus meas & pedes: dinumera

Expanded text:
isciplina est ista et doctrina scholae hujus, quae vobis valeat non ad unum psalmum intelligendum, sed ad multos, si teneatis hanc regulam. Aliquando psalmus, non solum psalmus, sed et omnis prophetia, aliquando sic loquitur de Christo, ut caput solum commendet, et aliquando a capite it ad corpus, id est ad Ecclesiam, et non videtur mutasse personam; quia non separatur caput a corpore, sed tanquam de uno loquitur. Videat enim Charitas Vestra quod dico. Manifestus est certe omnibus psalmus ubi de passione Domini dicitur: «Foderunt manus meas et pedes; dinumera
Abbreviated transcription (Latin):
aꝰgͦ qͥddicat᷑ exꝑsona capitiᷤ: qͥd exꝑsona cor¬
poris. Delicta ad nos ꝑtinent: pas¬
sio ꝓ nobis ad caput ꝑtinet. S. ꝓpt̃
passionẽ illiꝰ ꝓnobis: & quod ad nos
ꝑtinet delictoꝵ debitũ soluit. Sic

Expanded text:
go quid dicatur ex persona capitis, quid ex persona corporis. Delicta ad nos pertinent, passio pro nobis ad caput pertinet: sed propter passionem illius pro nobis, et quod ad nos pertinet delictorum solvitur . Sic
Abbreviated transcription (Latin):
sunt scͥpturȩ quȩ nos hortanturut
bene uiuamꝰ. Quid dicam uenisse
lutteras: Ipse rex descendit: & factus
ẽ nobis uia inꝑegrinatione: ut in
illo ambulantes nec erremꝰ nec de¬
ficiamꝰ ÷ nec in latrocinantes incida¬
mꝰ: nec inlaqueos irruam qui po
cum ȩccla: ipsum autẽ solũ natum
ser̃t ꝑse reconciliet. Medius enim
non. ẽt nͥ int̃ duos. Recesseramꝰ a ma¬
iestate dei: & peccato nr̃o offendamꝰ
eum. Missus ẽ. filius mediator. qui
sanguine suo solueret peccata nr̃a.
redderet nos ei &̃ reconciliaret : aqͦ
auersi inpeccatis nr̃is & delictis te¬
nebam᷑. Ipse. ẽ. caput nr̃m: ipse . ẽ. ds̃
ut cͤrearem᷑: ds̃ ut faceret: homo ut

Expanded text:
sunt Scripturae, quae nos hortantur ut sunt Scripturae, quae nos hortantur ut bene vivamus. Quid dicam venisse litteras? Ipse rex descendit, et factus est nobis via in peregrinatione; ut in illo ambulantes, nec erremus, nec deficiamus, nec in latrocinantes incidamus, nec in laqueos irruamus, qui cum Ecclesia; ipsum autem solum natum serant, per re reconciliet; medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum: missus est Filius mediator, qui sanredimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus ut recrearemur; Deus ut faceret, homo ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut celerior refrenet celeritatẽ suã:
a ñ relinquat comitẽ tardiorẽ. Hoc
c̃eͦ quod dixi me sepe dixisse. & nẽ i¬
nũ dico sic̃ dicit apłs: eadẽ scrib̾e
iob̃ m quidẽ non pigrũ: uobis autẽ
ꝑfectus uir: & caput & corpus. Caput
in illo homine agnoscimus: qui na¬
tus ẽ. de maria uirgine: passus sub-
pontio pilato: sepultus ⁊ resurrexit:
ascendit incęlum÷ sedet ad dexterã pa¬
tris: inde illum expectamꝰ iudicem
uiuoꝵ atq mortuoꝵ: hoc. ẽ. caput
rum: nec illa quȩ ħ tp̃r÷ s ab ipso a¬
bel usq ad eos qui nascituri sunt
usq infinẽ. & creditũri in xp̃m ÷ totꝰ
populus sc̃oꝵ ad unã ciuitatẽ ꝑtinen-¬
tium: quȩ ciuitas corpiis ẽ. xp̃i÷ cui
caput.e. xp̃c. Ibi sunt & angeli ciues
nr̃i.S quia nos ꝑegrinam᷑ : laboramꝰ:
illi autẽ inciuitate expectant aduen¬
tum nr̃m. Et de illa ciuitate unde
ꝑegrinam᷑ litterȩ nobis uener̃t: ipsȩ

Expanded text:
ut celerior refrenet celeritatem suam, ut celerior refrenet celeritatem suam, et non relinquat comitem tardiorem. Hoc est ergo quod dixi me saepe dixisse, et nunc iterum dico: sicut dicit Apostolus, «Eadem scribere vobis, mihi quidem non pigrum, vobis autperfectus vir, et caput, et corpus: caput in illo homine agnoscimus, qui natus est de Maria virgine, passus sub Pontio Pilato, sepultus, resurrexit, ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris, inde illum exspectamus judicem vivorum atque mortuorum; hoc est caput rum: nec illa quae hoc temore, sed ab ipso Abel usque ad eos qui nascituri sunt usque in finem et credituri in Christum, totus populus sanctorum ad unam civitatem pertinentium; quae civitas Angeli cives nostri: sed quia nos peregrinamur, laboramus; illi autem in civitate exspectant adventum nostrum. Et de illa civitate unde peregrinamur, litterae nobis venerunt: ipsae
Abbreviated transcription (Latin):
nos homo cũ ds̃. eẽt ꝑ quẽ facti sumꝰ.
ꝓpt̃ nos ostendit. Et sepe com̃dauimꝰ
caritati ur̃ȩ: quod nos sepe iterare
non piget: ut quia forte multi ur̃m
legere non possunt quia ñ eis ua¬
cat legere. aut litteras ñ norunt:
saltem assidue audiendo ñ obliui¬
scant᷑ salubrẽ fidẽ suã. Certe eam
repetendo quibꝰdã molesti uideam̃:
dũ tam̃ quosdã ȩdificemꝰ. Nouimus
enĩ multos eẽ & memoria p̃ualen¬
tes. & lectionis diuine studiosos: qͥ¬
ea quȩ dicturi sumꝰ nouer̃t: & foro
nos ea uo lumuis dicere quȩ ñ no¬
uert̃. S si celeriores sunt: intuean¬
tur quia cum tardioribꝰ ambulan
uiã. Qñ autẽ duo comites unã uiã
ambulant ÷ quoꝵ ẽ. unꝰ celerior alt̃
tardior: inpotestate celerioris. ẽ. ut
cũ illo ambulet tardior ñ in po¬
testate tardioris: quia si uelit ce¬
lerior tantũ facere quantũ potest
tardior illũ non sequit᷑. Opus ẽ gͥ¬

Expanded text:
nos homo, cum esset Deus per quem facti sumus, nos homo, cum esset Deus per quem facti sumus, propter nos ostendit. Et saepe commendavimus Charitati vestrae, quod nos saepe iterare non piget; ut quia forte multi vestrum legere non possunt, quia non eis vacat legere, aut litteras non norunt, saltem assidue audiendo non obliviscantur salubrem fidem suam. Certe ea repetendo quibusdam molesti videamur, dum tamen quosdam aedificemus. Novimus enim multos esse et memoria praevalentes, ea quae dicturi sumus noverunt; et forte nos ea volunt dicere quae non noverunt. Sed si celeriores sunt, intueantur quia cum tardioribus ambulant viam. Quando autem duo comites unam viam ambulant, quorum est unus celerior, alter tardior, in potestate celerioris est ut cum illo ambulet tardior, non in potestate tardioris; quia si velit celerior tantum facere quantum potest, tardior illum non sequitur. Opus est er
Abbreviated transcription (Latin):
custodiant te mõmĩbꝰ uiis tuis.
Inmanibꝰ tollent te: ne qñ offen¬
das ad lapidẽ pedẽ tuũ. Ista st̃
uerba quȩ diabolus dixit dño
uos fatigemus differamꝰ incrasti¬
loco psalmi rursus incĩpiamus
re res obscuras p̃cipitemꝰ & ñ ꝑ ue¬
niant ad intelligentiã ur̃am Expł¬
meminisse caritatẽ ur̃am
qui hesterno die sermoni affiustis:
psalmus quẽ ceꝑamꝰ exponere: ne
ad terminũ ꝑ ueniret angustia tẽ¬
poris impediuit: & dilata .ẽ. pars
eius in hodiernũ diẽ. Hoc qui he¬
ri affiustis recordamini: qui non
audistis agnoscite. Propterea fęcimꝰ
ipsã lectionẽ eugłii recitari: ubi do¬
minꝰ tẽptatus. ẽ. ꝑ ea uerba psalmi
quȩ hic audistis. Idõ tẽptatus ẽ xp̃c
ne uincatur a tẽptatore xp̃ianꝰ. Ille
quippe magister in omĩb tẽptari uo¬
luit: quia tẽptam̃: sic̃ mori uoluit.
quia morim᷑⁊ sic̃ resurgere uoluit.
quia resurrecturi sumꝰ. Illa enĩ quę
ostendit in homine qui factus. ẽ ꝓpt̃

Expanded text:
 viis tuis. In manibus tollent te, nequando offendas ad lapidem pedem tuum.» Ista sunt verba quae diabolus dixit Dominda sunt, ne vos fatigemus, differamus in crastiloco Psalmi rursus incipiamus, re res obscuras, praecipitemus, et non perveniant ad intelligentiam meminisse Charitatem vestram, qui hesterno die sermoni adfuistis, psalmum quem coeperamus exponere, ne ad terminum perveniret, angustia temporis impedivit; et dilata est pars ejus in hodiernum diem. Hoc qui heri adfuistis, recordamini, qui non adfuistis, cognoscite. Propterea fecimus ipsam lectionem Evangelii recitari, ubi Dominus tentatus est per ea verba Psalmi, quae hic audistis . Ideo tentatus est Christus, ne vincatur a tentatore christianus. Ille quippe magister in omnibus tentari voluit, quia tentamur; sicut mori voluit, quia morimur; sicut resurgere voluit, quia resurrecturi sumus. Illa enim quae ostendit in homine, qui factus est propter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓteget ut eruat: & eruet de musci¬
pula uenantium: & auerbo aspo.
Int̾ scapulas suas obumbrabit t̃.
& atergo potes intelligere & apectore.
Scapulȩ enim: circa caput sunt.
Si quia dicit sub alis eius sꝑabis:
manifestum ẽ. quia ꝓtectio alarũ
spansarũ facit te eẽ. inter scapulas
dĩ: ut hinc atq hinc alȩ dei te ponars
mmedio: & nontimebis nequis tibi
noceat: tantũ tu noli inde recedere:
quo nullus inimicus audet acce¬
dere. Sigallina ꝓtegit pullos suos
sub alis suis: quantomagis tu sub
alis dĩ tutus eris ⁊ & aduersus dia¬
bolum &angłos eiꝰ: quȩ aeriȩ pote¬
states tanquã accipitres circũuoli¬
tant. ut infirmũ pullum auferant :
Neq enim sine causa cõparata ẽ. gal¬
lina ipsi sapientiȩ dei. Nam xp̃c ip¬

Expanded text:
proteget, ut eruat; et cruet de musciproteget, ut eruat; et cruet de muscipula venantium, et a verbo aspero. «Inter scapulas suas obumbrabit tibi,» et a tergo potes intelligere, et a pectore: scapulae enim circa caput sunt. Sed quia dicit, «sub alis ejus sperabis,» manifestum est quia protectio alarum expansarum facit te esse inter scapulas Dei, ut hinc atque hinc alae Dei te ponant in medio: et non timebis ne quis tibi noceat; tantum tu noli inde recedere, quo nullus inimicus audet accedere. Si gallina protegit pullos suos sub alis suis; quanto magis tu sub alis Dei tutus eris, et adversus diabolum et angelos ejus, quae aereae potestates tanquam accipitres circumvolitant, ut infirmum pullum auferant? Neque enim sine causa comparata est gallina ipsi Sapientiae Dei; nam Chri
Abbreviated transcription (Latin):
colere : & nichil tale requirere: & in¬
ter spect᷑atores nugacium theatro¬
rũ noluerit ire nͥ adecclam: patit᷑
insultatores ipsos xp̃ianos: & patit᷑
uerba asꝑa: &dicunt. Iu magnus:
tu iustus: tues helias : tues petrus.
tu decelo uenisti. Insultant. Quoc̃q
se uerterit: audit hinc atq inde uer¬
bum aspum. Quod si timet: recedit
auia xp̃i: cadit inlaqueos uenantiũ.
Quomͦ autẽ cũ audiunt᷑ hȩc uerba
ñ recedit᷑ auia: Quid ẽ. ñ recedere a
uia: Qñ audit uerba aspa: unde
sibi habet facere solatium ut ñ cu¬
ret uerba asꝑa. nec recedat auia: &
intret ꝑ ianuãt Bicat. Qualia uer¬
ba audio seruus peccator: Dñs nĩs
audiuit: demoniũ habes. Modo
audistis uerbũ aspum: qđ dictũ . ẽ. in
dñm. Non op erat ut dñs hoc audi¬
ret:s te monuit ut ad uersus uer¬
ba asꝑa ne incidas in laqueos ue
dicit ne tua ꝓtectio ate tibi sit: ne pu¬
tes quia tute potes ptegere. Ille te

Expanded text:
colere et nihil tale requirere, et incolere et nihil tale requirere, et inter spectatores nugacium theatrorum noluerit ire nisi ad ecclesiam, patitur insultatores ipsos christianos, et patitur verba aspera; et dicunt, Magnus tu, justus, tu es Elias, tu es Petrus, de coelo venisti. Insultant; quocumque se verterit, audit hinc atque inde verbum asperum. Quod si timet et recedit a via Christi, cadit in laqueos venantium. Quomodo autem cum audiuntur haec verba, non receditur a via? Quid est, non recedere a via? Quando audit verba aspera, unde sibi habet facere solatium, ut non curet verba aspera, nec recedat a via, et intret per januam? Dicat: qualia verba audio, servus, peccator? Dominus meus audivit: «Daemonium habes» . Modo audistis verbum asperum quod dictum est in Dominum: non opus erat ut Dominus hoc audiret, sed te monuit adversus verba aspera ne incidas in laqueos vendicit, ne tua protectio a te tibi sit, ne putes quia tu te potes protegere: ille te
Abbreviated transcription (Latin):
S cur ñdico fr̃s quod ñ ẽ. tacendũ
quod me cogit ds̃ dicere: Quomͦli¬
bet hoc accipiatis: cogit me ds̃ dice.
Et si non dixero⁊ ego cado in laqueos
uenantiũ. Si enĩ detractiones homi¬
num timeo ut non dicam: ego ipse
auerbo asꝑo cado inlaqueos uenan¬
tium: qui uos moneo ut ñ tumea¬
tis uerba hominũ. Quid ẽ. gͦ quod
dicturꝰ sũ: Quomͦ int̾ paganos qͥ
fuerit xp̃ianus apaganis audit
uerba aspa: quibꝰ si erubuerit ca¬
dit inmuscipulã uenantiũ: sic int̾
xp̃ianos qui uoluerint. eẽ. diligen¬
tiores & meliores : ab ipsis xp̃ianis
audituri sunt insultationes. Et
quid ꝓdẽ. fr̃: quod aliqñ inuenis
ciuitatẽ: ubi nullus ẽ. paganus:
Nemo ibi insultat xp̃iano qđ xp̃i¬
anus ẽ: quia ñ ibi inuenit᷑ paganꝰ.
ni: int̾quos qui Quoluerit bene
uiuerez & int̾ ebriosos sobrius. ẽẽ÷
& int̾ fornicarios castus. eẽ: & inter con¬
sultores mathematicoꝵ dm̃ sincerit

Expanded text:
Sed cur non dico, fratres, quod non est tacendum, Sed cur non dico, fratres, quod non est tacendum, quod me cogit Deus dicere? Quomodolibet hoc accipiatis, cogit me Deus dicere; et si non dixero, ego cado in laqueos venantium: si enim detractiones hominum timeo, ut non dicam; ego ipse a verbo aspero cado in laqueos venantium, qui vos moneo ut non timeatis verba hominum. Quid est ergo quod dicturus sum? Quomodo inter Paganos qui fuerit Christianus, a Paganis audit verba aspera, quibus si erubuerit, cadit in muscipulam venantium: sic inter Christianos qui voluerint esse diligentiores et meliores, ab ipsis Christianis audituri sunt insultationes. Et quid prodest, frater, quod aliquando invenis civitatem, ubi nullus est paganus? Nemo ibi insultat christiano qanus est, quia non ibi invenitur paganus: ni, inter quos qui voluerit bene vivere, et inter ebriosos sobrius esse, et inter fornicarios castus esse, et inter consultores mathematicorum Deum sinceriter
Abbreviated transcription (Latin):
securus ambulare: Noli dedinare
indexterã aut sinistram: & sit tͥ uia
ille qui tͥ ꝓte factus . ẽ. uia ⁊ ut ꝑducat
te ad se pse: & nontunebis laqueos ue¬
nantium. S quid ẽ. auerbo asꝑo:
Multos ꝑ uerbũ asꝑum misit in mu¬
scipulã diabolus. Uerbi gr̃a: qͥ uolue¬
rint. eẽ xp̃iani inter paganos: insul¬
tatores patiuntur paganos. Frubes¬
cunt int̾ insultatores: & a uerbo aspo
recedentes deuia incidunt in laqueos
uenantiũ. Et quid tͥ facturũ ẽ uerbũ
aspume Nichil. Nunquia nichilt̾
facturus ẽ. laqueus : quo de cõpel¬
lit inimicꝰ ꝑ uerbũ asꝑt̃e Quomͦ
retia plerunq ad caput sepis ten¬
dunt᷑ auibꝰ: & lapides mittuntur
insepẽ: lapides illi nichil facturi
dem mittit insepẽ : timens autem
auis manẽ sonũ. cadit ĩretia: sic
homines timentes insultatoꝵ uerba
uana & inania: & erubescentes con¬
uiciis suꝑflius: cadunt in laqueos
uenantiũ: & captiuant᷑ adiabolo

Expanded text:
securus ambulare? Noli declinare securus ambulare? Noli declinare in dexteram neque in sinistram; et sit tibi via ille qui tibi factus est via , ut perducat te ad se per se; et non timebis laqueos venantium. Sed quid est, «a verbo aspero?» Multos per verbum asperum misit in muscipulam diabolus: verbi gratia, qui voluerint esse Christiani inter Paganos, insultatores patiuntur Paganos; erubescunt inter insultatores, et a verbo aspero recedentes de via, incidunt in laqueos venantium. Et quid tibi facturum est verbum asperum? Nihil. Numquid nihil tibi facturus est laqueus, quo te compellit inimicus per verbum asperum? Quomodo retia plerumque tenduntur, ad caput sepis tenduntur avibus, et lapides mittuntur in sepem: lapides illi nihil facturi dem mittit in sepem? Timens autem avis inanem sonum, cadit in retia: sic homines timentes insultatorum verba vana et inania, et erubescentes conviciis superfluis, cadunt in laqueos venantium, et captivantur a diabolo.
Abbreviated transcription (Latin):
ducauert ut. eẽnt. quasi dii: & ꝑdi¬
der̃t qͦd erant facti homines immor¬
tales: In ad iutorio enĩ suo habitare
uoluer̃t: non in adiutorio altissimi.
Idõ suggestionẽ serpentis audierunt :
p̃cepta dñi contẽpser̃t: & inuenerunt
hoc inse qđ minatus ẽ. ds̃: non quod¬
ꝓmisit diabolus. Ergo sic &tu dic
non ego me. Uide si aliquid docet:
nisi ut tota spes nr̃a non sit in nob̾.
non sit in homine. Unde te eruet:
De muscipula uenantiũ: & auerbo as¬
ꝑo. Demuscipula uenantiũ: magnũ
aliquid.ẽ. Auerbo asꝑo. quid magnũ:
Multi inmuscipula uenantium⁊ ꝑ
uerbũ asꝑum cecider̃t. Quid ẽ. quod
dico: łendit diabolus. & angłi eiꝰ tan¬
quã uenantes tendunt muscipulas
& longe ab ipsis ambulant homines
qui inxp̃o ambulant. Non audet e¬
num inxp̃o tendere muscipulas: cir¬
ca uiam ponit: inuia non ponit.
scipulã diaboli. Aberranti auia÷ iã
laqueos: int̃ laqueos ambulas. S uis

Expanded text:
ducaverunt ut essent quasi dii, et perdiducaverunt ut essent quasi dii, et perdiderunt quod erant facti homines immortales. In adjutorio enim suo habitare voluerunt, non in adjutorio Altissimi: ideo suggestionem serpentis augo qui sic imitatur Christum, ut toleret omnes molestias hujus saeculi, spes ejus in Deo sit, ut nec illecebra capiatur, nec timore frangatur, ipse est non ego me. Vide si aliud aliquid docet, nisi ut tota spes nostra non sit in nobis, non sit in homine. Unde te eruet? «De muscipula venantium, et a verbo aspero. De muscipula venantium,» magnum aliquid est: «a verbo aspero,» quid magnum? Multi in muscipulam venantium per verbum asperum ceciderunt. Quid est quod dico? Tendit diabolus et angeli ejus, tanquam venantes tendunt muscipulas; et longe ab ipsis muscipulis ambulant homines qui in Christo ambulant: non audet enim in Christo tendere muscipulam; circa viam ponit, in via non ponit. scipulam diaboli. Aberranti a via, jam er laqueos ambulas. Sed vis
Abbreviated transcription (Latin):
sisset uxor eiꝰ quã solã relique¬
rat diabolus non consolatricẽ maria
s adiutricem sui. & dixisset ei: dic a¬
liq uerbum indm̃n. & morere dix̃
tibꝰ mulieribꝰ. Sibona suscepimꝰ dema¬
nu dñi: mala non sustinebimꝰ: Er¬
go qui sic imitat᷑ xp̃m. ut toleret
om̃s molestias huiꝰ sdi: spes eiꝰ indeo sit.
ut nec illecebra capiat᷑ nec timore fran¬
gantur: ipse est
ui habitat in adiutorio
altissimi : & inꝓtect̾ione
dei celi cõmorat᷑: sic̃ au¬
distis. ꝓsalmũ &cantastis.
Nam inde incipit psalmus. Quibus
autem uerbis tẽptauit dñm diabo¬
lus: cum ad ipsa uenerimꝰ agnoscetis.
Flota sunt enim. Dicet dño. susceptor
meus estu: & refugiũ meũ deus meus.
Quis hoc dicit dños Qui habitat
in adiutorio altissimi. Quis . ẽ. qui
habitat in adiudorio altissimi: Qui
non habitat in ad iutorio suo. Quis
ẽ. qui habitat madiutorio altissimis
Qui non . ẽ. suꝑbꝰ: quomͦ illi qui man¬

Expanded text:
sisset uxor ejus, quam solam reliquesisset uxor ejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatricem mariti, sed adjutricem sui, et dixisset ei, «Dic aliquod verbum in Deum, et morere;» dixit tibus mulieribus. Si bona suscepimus de manu Domini, mala non sustinebimus go qui sic imitatur Christum, ut toleret omnes molestias hujus saeculi, spes ejus in Deo sit, ut nec illecebra capiatur, nec timore frangatur, ipse est «qui habitat in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorabitur:» sicut audistis psalmum, et cantastis; nam inde incipit Psalmus. Quibus autem verbis tentavit Dominum diabolus, cum ad ipsa venerimus, agnoscetis: nota sunt enim. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus.» Quis hoc dicit Domino? «Qui habitat in adjutorio Altissimi.» Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non habitat in adjutorio suo. Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non est superbus, quomodo illi qui man
Abbreviated transcription (Latin):
s suꝑatus. ẽ. Et aꝑte seui ens: suꝑatus
est.Sic &tu fac siuis intrare ꝑianuã:
qn occulte tẽptat inimioꝰ: q̃n postu¬
lat hominẽ ut aliquid ei noceat ꝑcor¬
porales molestias. ꝑsebres: pegritudines:
ꝑaliquos labores corporis: sic̃ labora¬
uit iob. Diabolum non uidebat. s. po¬
testatẽ dĩ intelligebat. Nouerat quia
diabolus meo nichil posset: nisi ab il¬
lo cuiꝰ sũma potestas. ẽ. ꝑ mitteretur.
Totam głam dõ dabat: potentiã dia¬
bolo non dabat. Nam & qñ abstulit
diabolus omĩa: ħ dixit. Dñs dedit: do¬
minus abstulit. Non dixit. dñs dedit.
diabolus abstulit: quia nichil abstu¬
lisset diabolus. nisi ꝑ misisset dñs. Idõ
autẽ ꝑmisit dñs: ut homo ꝓbaretur:
diabolus uinceret᷑. Et qñ eum plaga
ꝑcussit: ille ꝑmisit: quia cum aca¬
pite usq ad pedes inputredine uer-¬
miũ flueret: nec tunc tribuit diabo¬
lo aliquã potentiã iob. Scũ ei sugges¬

Expanded text:
sed superatus est, et aperte saeviens superatus sed superatus est, et aperte saeviens superatus est . Sic et tu fac, si vis intrare per januam, quando occulte tentat inimicus, quando postulat hominem ut aliquid ei noceat per corporales molestias, per febres, per aegritudines, per aliquos labores corporis, sicut laboravit Job. Diabolum non videbat, sed potestatem Dei intelligebat. Noverat quia diabolus in eum nihil posset, nisi ab illo cujus summa potestas est, permitteretur: totam gloriam Deo dabat, potentiam diabolo non dabat. Nam et quando abstulit diabolus omnia, hoc dixit: «Dominus dedit, Dominus abstulit.» Non dixit, Dominus dedit, diabolus abstulit: quia nihil abstulisset diabolus, nisi permisisset Dominus. Ideo autem permisit Dominus, ut homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum plaga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad pedes in putredine vermium flueret, nec tunc tribuit diabolo aliquam potestatem Job: sed cum ei sugges
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ dñs fecit: qui fecit & p̃sentia sua.
sua. Nec ad ipsa gͦ miracła hortatur:¬
quȩ ipse fecit & antequã. ẽẽt lomo. S
quid te hortat᷑ ut mmuiteris: Quod ñ
posset: nisi factus homo. Polerare eni
passiones nunquid posset nisi hõ:
Mori. crucifigi & humiliari ñ posset:
uisi homo. Sigͦ & tu cum molestias huiꝰ
scłi pateris quas fecit diabolus: siue a¬
ꝑte ꝑ homines. siue occulte sic̃ iob si
fortis sis tołans ⁊ habitabis in adiutorio
altissimi. sic̃ dic̃ iste psalmꝰ. quia
uare: cades. Multi enim fortes funt
q̃n ab hominibꝰ patiunt᷑ ꝑsecutionẽ:
& uident eos apte sȩuire inse: & pu¬
tant quia tunc imitant᷑ passiones xp̃i:
si aꝑte eos homines ꝑsequant᷑: si autem
occulta diaboli ꝑsecutione feriant᷑: pu¬
tant se ñ coronari axp̃o. Noli dimere:
q̃n imitaris xp̃m. Nam & qñ tẽptauit
diabolus dñm: nullus homo fuit
inheremo. Occulte illum tẽptauit:

Expanded text:
ipse Dominus fecit, qui fecit et praesentia ipse Dominus fecit, qui fecit et praesentia sua. Nec ad ipsa ergo miracquae ipse fecit, et antequam esset homo; sed quo te hortatur? ut imiteris quod non posset nisi factus homo. Tolerare enim passiones nunquid posset nisi homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset nisi homo. Si ergo et tu molestias hujus saeculi pateris, quas fecit diabolus sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans, habitabis in adjutorio Altissimi, sicut dicit iste psalmus vare, cades. 2. Multi enim fortes sunt, quando ab hominibus patiuntur persecutionem, et vident eos aperte saevire in se; et putant quia tunc imitantur passiones Christi, si aperte eos homines persequantur: si autem occulta diaboli persecutione feriantur, putant se non coronari a Christo. Noli timere quando imitaris Christum. Nam et quando tentavit diabolus Dominum, nullus homo fuit in eremo, occulte illum tentavit;
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ oculos cȩci nati apueris. Nec hoc.
Quid. ẽ. gͦ intrare ꝑ ianuam: Discite
ame: qm̃ mitis sum & humilis corde.
Qđ factꝰus ẽ ꝓpt̾ te: hoc ineo debes at¬
tendere ut initeris. Miracula enĩ
& ñ dũ natus de maria: fec̃. Quis e¬
nim usquã fecit nͥ ipse dequo dictum
ẽ. qui facit mirabilia magna solus:
In ipsius enim uittute & antea qͥ fecer̃
potuer̃t aliquid facere. Inuirtute xp̃i
helias mortuum suscitauit. Nisi forte
uoce suscitauit egrotantẽ: petrus
autem cum transiret umbra ipsiꝰ
tangendi ꝓferebant᷑ egroti. Potentior
gͦ petrus quã xp̃c: Quis ħ dementis¬
simus dixerit: Quare gͦ tanta po¬
tentia inpetro: Quia xp̃c inpetro. Idõ
dixit: omnes qui uener̃t fures sunt
& latrones: id ẽ. qui uener̃t sua sponte.
Aine non sunt missi: qui uenerunt
go non fui: quos ego non introduxi
Quot quot gͦ miracła fact̾a sunt. siue
ap̃cedentibꝰ siue a subsequentibꝰ: ipsei

Expanded text:
nisi oculos caeci nati aperueris . Nec hoc. nisi oculos caeci nati aperueris . Nec hoc. Quid est ergo intrare per januam? «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» . Quod factus est propter te, hoc in eo debes attendere, ut imiteris. Miracula enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam fecit, nisi ipse de quo dictum est, «Qui facit mirabilia magna solus» ? In ipsius enim virtute, et antea qui fecerunt, potuerunt aliquid facere: in virtute Christi Elias mortuum suscitavit . Nisi fortehristus voce suscitavit aegrotantem , Petrus autem cum transiret, umbra ipsius tangendi proferebantur aegroti . Potentior ergo Petrus quam Christus? Quis hoc dementissimus dixerit? Quare ergo tanta potentia in Petro? Quia Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, fures sunt et latrones» : id est, qui venerunt sua sponte, a me non sunt missi, qui venerunt go non fui, quos ego non introduxi. Quotquot ergo miracula facta sunt, sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i: nr̃a doctrina ẽ.Si autẽ atten¬
damꝰ quid respondit diabolo: ut
nos & hoc respondeamꝰ qñ similit̃
tẽptat: intramus ꝑ ianuã sic̃ au¬
distis lectionẽ euangłii. Quid ẽ. enĩ
intrare ꝑianuam: Intrare ꝑ xp̃m.
Ipse enim dixit. Ego sum ianua.
Quid ẽ. autẽ intrare ꝑ xp̃m Imita¬
ri uias xp̃i. In quo imitaturi sumꝰ
uias xp̃i: Nunquid inea magnifi¬
centia. qua deus erat incarne: Aut
ad hoc nos exhortatur. aut ħ anobis
exigit÷ ut talia miracula qualia fec̃
mundũ gubernat: Et nunquid uel
adhoc uocat hominẽ faciens eum
imittatorẽ suũ: ut cũ illo guber net
cȩlum & terrã & omnia quȩ ineis
sunt: Aut ut sit & ipse creator. per
quẽ fiant omĩa: sicut ꝑ xp̃m fact̾a
sunt omnia: Neq ad ista oꝑate in¬
omĩa ꝑ ipsum facta sunt: neq ad
illa quȩ fecit interra. Non hoc tibi
dicit: non eris discipulus m̃s nͥ am¬
bulaueris suꝑ mare: aut nͥ suscita¬
ueris mortuũ quatriduanũ: aut

Expanded text:
a doctrina est. Si autem attendamus quid responderit diabolo, ut hoc et nos respondeamus, quando similiter tentat; intramus per januam, sicut audistis lectionem Evangelii. Quid est enim intrare per januam? Intrare per Christum. Ipse enim dixit, «Ego sum janua» . Quid est autem intrare per Christum? Imitari vias Christi. In quo imitaturi sumus vias Christi? numquid in ea magnificentia qua Deus erat in carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, qualia fecit mundum gubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt; aut ut sit et ipse creator, per quem fiant omnia, sicut per Christum facta sunt omnia? Neque ad ista opera te in«Omnia per ipsum facta sunt» , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum , aut
Abbreviated transcription (Latin):
altissimũ posusti refugiũ tuũ.
Quid ẽ. qđ in alto. ẽ. refugiũ tuũ:
Multi enĩ sic sibi faciunt refugi¬
um dĩ:. quo fugiant atẽporalibus
estibꝰ. In alto ẽ enĩ refugiũ dĩ: ual¬
de inocculto. ẽ. quofugias ab ira
uentura. Intus altissimũ posui¬
sti refugiũ tuũ. Non accedent
adte mala: & flagellũ ñ apꝓpͥn¬
quabit tab̾nacło tuo. Qm̃ an

Expanded text:
altissimum posuisti refugium tuum.» altissimum posuisti refugium tuum.» Quid est quod in alto est refugium tuum? Multi enim sic sibi faciunt refugium Dei, quo fugiant a temporalibus aestibus. In alto est enim refugium Dei, valde in occulto est, quo fugias ab ira ventura. Intus «altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt eius. Ueruntam̃ oculis
tuis considerabis: & retributionẽ pec¬
catoꝵ uidebis. Quid ẽ. hoc: Quare
ueruntam: Quia licuit impiis su¬
ꝑbire inseruos tuos: licuit impiis ꝑ¬
sequi seruos tuos. Impune gͦ erit
impiis: quia ꝑ secuti sunt seruos
tuos: Non erit impune. Quã uis
enim tu ꝑmiseris : & magis inde
tui coronati sunt: ueruntam̃ ocłis
tuis considerabis: & retributionem
peccatoꝵ uidebis. Malum enĩ qdđ
uolitert̃: nonbonum qđ ꝑnescientes
actum ẽ: eis retribuet᷑. Modo opus. e.
ut oculos fidĩ habeamꝰ: & iudeamus
quia exaltantur ad tẽpꝰ: & plangent
ineternũ: & quibꝰ datur potestas inser¬
oculis tuis considerabis: non ẽ. leue
uidere impiũ florentẽ in hoc scło :
& habere ad illum oculos ut conside¬
res fide quod ille passurus ẽ. infine.
si se non correxerit: da mͦ tonare uo¬
lũt ÷ postea fulminant᷑. Ueruntatũ
oculis tuis considerabis: & retribu¬
tionẽ peccatoꝵ uidebis. Qm̃ tues
quare ñ cadat aruina & demonio

Expanded text:
umtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.» Quid est hoc? quare «verumtamen?» Quia licuit impiis superbire in servos tuos, licuit impiis persequi servos tuos. Impune ergo erit impiis, quia persecuti sunt servos tuos? Non erit impune. Quamvis enim tu permiseris, et magis inde tui coronati sint; «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.» Malum enim quod voluerunt, non bonum quod per nescientes actum est, eis retribuetur. Modo opus est ut oculos fidei habeamus, et videamus quia exaltantur ad tempus, et plangent in aeternum; et quibus datur potestas in ser«oculis tuis considerabis;» non est leve videre impium florentem in hoc saeculo, et habere ad illum oculos, ut consideres fide quid ille passurus est in fine, si se non correxerit: quia qui modo tonare volunt, postea fulminantur. «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.» 12. quare non cadat a ruina et daemonio
Abbreviated transcription (Latin):
cunq autẽ ñ curauit p̃sentẽ uitam.
scertus sꝑauit futurã: delinauit
sagitã uolantẽ ꝑdiẽ: confessus. ẽ. se
xp̃ianũ: ꝑcussus carne: liberatus
ẽ. sp̃u: expectare cepit positus a
asagata uolante ꝑdiẽ. Ergo qui¬
cunq seconfessus fuerit xp̃ianũ:
feriat᷑. Quomͦ sagita uolans ꝑ
diẽ fuit: Nondũ erat demoniũ
meridianũ flagrans uehem̃ti
ꝑ secutione: & faciens magnos estꝰ
&̃ fortibꝰ. Audite enĩ qͥd dictũ sit.
Cũ uidissent inimici qđ multi
festinarent ad martiriũ: & tanto
plures credent inxp̃m. quanto
plures patiebant᷑: dixert̃ apudse.
Nos occisuri sumꝰ genꝰ humanũ :
tot milia qͥ credunt in hoc nomine:
Si occiderimꝰ om̃s: ꝓpe nullus int̾ra
remanebit. Cepit feruere sol: cȩpit
feruere estus. Audite qͥd iusserint.

Expanded text:
ntem vitam, sed certus speravit futuram, declinavit sagittam volantem per diem, confessus est se christianum: percussus carne, liberatus est spiritu; exspectare coepit positus apa sagitta volante per diem. Ergo, Quicumque se confessus fuerit christianum, feriatur; quomodo sagitta volans per diem fuit. Nondum erat daemonium meridianum, flagrans vehementi persecutione, et faciens magnos aestus etiam fortibus. Audite enim quid secutum sit: cum vidissent inimici quod multi festinarent ad martyrium, et tanto plures crederent in Christum, quanto plures patiebantur, dixerunt apud se, Nos occisuri sumus genus humanum, tot millia quae credunt in hoc nomine, si occiderimus omnes, prope nullus in terra remanebit. Coepit fervere sol, coepit fervere aestus. Audite enim quid jusser
Abbreviated transcription (Latin):
secutionis. & demoniũ meridianum:
erant qui sibi ꝓ mittebant quia iudi¬
caturi erant cum xp̃o: ñ potuerunt
ferre ęstũ ꝑsecutionis ÷ & cecider̃ alate¬
re ipsius. Erant ibi aliqui qui ñ sibi
ꝓmittebant sedes iudicantiũ: s pele¬
mosinas ꝓ mittebant sibi quia ad de-¬
xterã futuri erant: quibꝰ dicturꝰ erat
xp̃c: uenite benedicti patrĩ mei: ꝑcipite ragui
qđ uob̃paratũ ẽ. ab origine mundi. Et quu
multide spe illa iudicandi cecider: multi aĩs
ad solum caput dixit ñ appropͥnqua¬
bit: Non utiq ÷ s nec Apetrum nec
ad paulũ: nec adomnes apołos: nec
ad omnes martires: qui intorm̃tis ñ
defecer̃t. Quomͦ gͦ ñ appropͥnquabit.
Cur sic torti sunt: Propinquauit
carni dorm̃tum: s ñ ꝑuenit ad locum
fidei. Itaq longe erat fides illoꝵ ater¬
rore torquentium. Tor quebartur
ns appropinquauit terror: torque¬
bantur: sirridebant tormentũ: p̃su¬
mentes inillo qui prior uicit ut cete¬

Expanded text:
ersecutionis et daemonium meridianum, ersecutionis et daemonium meridianum, erant qui sibi promittebant quia judicaturi erant cum Christo; non potuerunt ferre aestum persecutionis, et ceciderunt a latere ipsius: erant ibi alii, qui non sibi promittebant sedes judicantium; sed per eleemosynas promittebant sibi quia ad dexteram futuri erant, quibus dicturus erat Christus, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et quia multi de spe illa judicandi ceciderunt, multi autem et ad solum caput dixit, «non appropinquabit?» Non utique; sed nec ad Petrum, nec ad Paulum, nec ad omnes Apostolos, nec ad omnes martyres, qui in tormentis non defecerunt. Quomodo ergo «non appropinquabit?» cur sic torti sunt. Propinquavit carni tormentum, sed non pervenit ad locum fidei. Itaque longe erat fides ipsorum a terrore torquentium. Torqueant, nec appropinquabit terror; torqueant, sed irridebunt tormentum, praesumentes in illo qui prior vicit, ut caete
Abbreviated transcription (Latin):
ponet adextris. hedos autẽ asinistriᷤ.
& iudicabunt᷑: multi erunt qui iu¬
dicabunt: s pauciores erunt. quã
illi qui ante tribunal stabunt: qͥa
illi talquã mille: illi tanquã de¬
na milia. Adextris positis qͥd dictu¬
rus est: Esuriui. & dedistis mͥ man¬
ducare: hospes fui. & suscepistis me.
Manifestum. ẽ. quia his dicet qui
habent substantiam huiꝰ scłi: unde
ista humana faciunt. Ianĩ & ipsi cũ
illis regnabunt: quia illi tanquã
milites: illi tanquã annonã p̃bentes
puinciales. Sub uno tam̃ imꝑatore.
& miles & ꝓuincialis in regno . ẽ. Mi¬
les fortis: ꝓuincialis deuotus. Miles
fortis orationibꝰ pugnat adu̾sus dia¬
bolum: deuotus ꝓuincialis aunonã
tribuit milttibꝰ. Intelligat caritas ui.
Etaudiunt infine addexterã positi:
uenite benedicti patris mei÷ ꝑcipite
regnum quod uobis paratum . ẽ. ab oi¬
gine mundi. Frant gͦ illo tẽpore m̃ui¬
ti quando grauit̾ inferbuerat sol ꝑ¬

Expanded text:
ponet a dextris, haedos autem a sinistris;» ponet a dextris, haedos autem a sinistris;» et judicabuntur. Multi erunt qui judicabunt, sed pauciores erunt quam illi qui ante tribunal stabunt: quia illi tanquam mille, illi tanquam dena millia. A dextris positis quid dicturus est? «Esurivi, et dedistis mihi manducare; hospes fui, et suscepistis me.» Manifestum est quia his dicet qui habent substantiam hujus saeculi, unde ista humana faciant. Tamen et ipsi cum illis regnabunt: quia illi tanquam milites, illi tanquam annonam praebentes Provinciales, sub uno tamen Imperatore et miles et provincialis in regno est. Miles fortis, provincialis devotus: miles fortis orationibus pugnat adversus diabolum, dovotus provincialis annonam tribuit militibus. Intelligat Charitas vestra. Et audient in fine ad dexteram positi: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Erant ergo illo tempore multi, quando graviter inferbuerat sol p
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare & non iudicari : Iile enĩ¬
contristatus abscessit. S multi hoc
fecerunt: & hoc faciunt. Ergo isti
cum illo iudicabunt. S mubti pro¬
mittunt sibi quia iudicabt̃ cum
xp̃o: quia dimittunt omĩa sua.
ꝑbiam quã ds̃ solus potest nosse.
& non possunt eutare demonium
meridianũ÷ id ẽ. casũ feruentis calo¬
ris nimiȩ ꝑsecutionis. Iales multi
cum ẽẽnt. illo tẽpore qui distribu¬
tebant quia sessuri erant cũ xp̃o
& iudicaturi gentes: feruente calo¬
re ꝑsecutionis tanquã ademonio
cecider̃: tanquã sessuri cum xp̃o ad
mundũ iudicandũ cecider̃. Adextͥs
autem dicam qui cadunt. Nostis qͥa
cũ apparuerit ipsũ tribunal ubi
cũ xp̃o dño iudicabunt. qui uolue¬
r̃t eẽ. & uere fuert̃ ꝑfecti. radicati. &
fundati incaritate: ut ñ arescerent
de sole & demonio meridiano:hoc
ait dñs: congregabunt᷑ ante eũ om̃s
gentes : & diuidet illos ab inuicẽ sic̃
pastor diuidit oues abhȩdis: & oues

Expanded text:
judicare, et non judicari. Ille contristatus abscessit ; sed multi hoc fecerunt, et multi hoc faciunt: ergo isti cum illo judicabunt. Sed multi promittunt sibi quia judicabunt cum Christo, quia dimittunt omnia sua biam, quam Deus solus potest nosse, et non possunt evitare daemonium meridianum, id est, casum ferventis caloris nimiae persecutionis. Tales multi cum essent illo tempore, qui distributebant quia sessuri erant cum Christo, et judicaturi gentes, fervente calore persecutionis tanquam a daemonio ceciderunt: tanquam sessuri cum Christo ad mundum judicandum, ceciderunt. 10. A dextris autem dicam qui cadunt. Nostis quia cum apparuerit ipsum tribunal, ubi cum Christo Domino judicabunt qui voluerunt esse et vere fuerunt perfecti, radicati et fundati in charitate, ut non arescerent de sole et daemonio meridiano, hoc ait Dominus, «Congregabuntur ante eum omnes gentes, et dividet illos ab invicem, sicut pastor dividit oves ab haedis; et oves
Abbreviated transcription (Latin):
muste. Et hoc illis ꝓmisit. Seͬbitis su¬
ꝑ duodecim sedes: iudicantes duode¬
cm tribꝰ isrł. Nolite putare: quia ip¬
sis solis ꝓmisit dñs. Ubi enim sede¬
bit paulus apis qui plus omĩbꝰ illiᷤ
laborauit ⁊ sinon ibi sedebunt nisi
duodecim: Ille enĩ terciꝰ decimꝰ ẽ.
Nam exduodecim cecidit iudas. In
locũ autẽ iudȩ traditoris mathias
qui plus omĩbꝰ illis laborauit : An
xͥiiᷠ. sedes ꝑfectio. ẽ. tribunalis: Nam
milia sedebunt in xiͫͫ. sedibꝰ. S unde
mͥ ꝓbas ait aliquis : quia & paulꝰ
inter iudices erit: Audi illũ dicentẽ.
tauit. inp̃sũptione: quia credidit
cõputari se inter illos qui iudica¬
bunt cum xp̃o. Qui gͦ iudicabunt
cum xp̃o. pͥncipes eccłȩ sunt: ꝑ fecdi
sunt. Talibꝰ dix̃. Siuis ꝑfectus. eẽ.¬

Expanded text:
mus te;» et hoc illis promisit, «Sedebitis sumus te;» et hoc illis promisit, «Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel» . Nolite putare quia ipsis solis promisit Dominus. Ubi enim sedebit Paulus apostolus, qui plus omnibus illis laboravit , si non ibi sedebunt nisi duodecim? Ille enim tertius decimus est. Nam de duodecim cecidit Judas; in locum autem Judae traditoris Matthiasqui plus omnibus illis laboravit? An duodecim sedes perfectio est tribunalis? Nam millia sedebunt in duodecim sedibus. Sed unde mihi probas, ait aliquis, quia et Paulus inter judices erit? Audi illum dicentem: tavit in praesumptione, qua credidit, computare se inter illos qui judicabunt cum Christo. Qui ergo judicabunt cum Christo, principes Ecclesiae sunt, perfecti sunt. Talibus dixit: «Si vis esse pe
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Cacdent alatare tuo millez &
dena milia adextris tuis: ad te
bis Recordamini u̾ba illa: saule sau¬
łe quid me ꝑsequeris. Qñ ipsũ nemo
tangebat & dicebat. quid me ꝑseque¬
is: nunquid ñ in nob̾ se ipsũ cõputa¬
bat: Qñ dicebat. qui fecit uni exmi¬
nimis meis mͥ fecit÷ nonne in nob̾
se ipsum computabat Non enĩ diui¬
sa st̃ ab inuicẽ menbra canut & eorpꝰ.
Quid ẽ. caput & corp̃. S abniator & ex¬
desia. Quomͦ gͦ dictũ . ẽ. cadent ala.¬
tire tuo mille: & dena milia adex¬
nis tius: Cadent enĩ ademonio me¬
a latere: Quare illi a latere: illi ade¬
xtris: Quare mille alatere: & dena
milia adextris: Quid ẽ. alatere mil¬
le: Quia pauciores sunt mille quã
dena milia: quȩ adextris cadent. Qͥ
sunt isti: Modo planũ erit: innoĩe
xp̃sc quia cum illo iudicabunt: apłi
scilicet: & qui dimisert̃ omĩa: & se¬
cuti sunt eum. Nam pecrus ait illi.
Ecce nos dimissimus omĩa: & secuti su¬

Expanded text:
cit: «Cadent a latere tuo mille, et cit: «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis: ad te bis. Recordamini verba illa: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Quando ipsum nemo tangebat, et dicebat, «Quid me persequeris?» numquid non in nobis seipsum computabat? Quando dicebat, «Qui fecit uni ex minimis meis, mihi fecit» ; nonne in nobis seipsum computabat? Non enim divisa sunt ab invicem membra, caput et corpus. Quid est caput et corpclesia. Quomodo ergo dictum est, «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis?» Cadent enim a daemonio mea latere? Quare illi a latere, illi a dextris? Quare mille a latere, et dena millia a dextris? Quid est, a latere mille? Quia pauciores sunt mille, quam dena millia quae a dextris cadent. Qui sunt isti? Modo planum erit in nomineChristus quia cum illo judicabunt; Apostolis scilicet, qui dimiserunt omnia, et secuti sunt eum. Nam Petrus ait illi, «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti su
Abbreviated transcription (Latin):
sagutam uolantẽ ꝑ diẽ: & demoni¬
um meridianũ. Sagita uolans
ꝑ diẽ quid erat: Qui se confessus
fuerit xp̃ianũ. feriat᷑. Quis fidelis
eam mortis celeritatẽ ñ declinaret:
Illud autẽ qui se confitet᷑ xp̃ianum
ñ occidat᷑. s. torqueatur donec negit.
si se negauerit dimittat᷑: demoniũ
mȩridianũ erat. Multi gͦ ñ negan¬
tes: intorm̃tis deficiebant. Tandiu
enĩ torquebant᷑: donec negarent:
qđ facturꝰ erat gladius. uno ietuoc¬
cidendo corpus: animã ad dm̃ mic¬
tendo: hoc faciebant diuturna torm¬
ta. S quis tandẽ inueniretur qui
duraret aduersus tantos & tam iop¬
gos cruciatꝰ: Multi defecert. Eteli¬
do illi defecer̃t qui de se p̃sũpsert:
qui ñ habitabant inadiutorio ala¬
simi & inꝑtectione dĩ cęli⁊ qui ñ
dixert̃ dño susceptor nĩs es: qui n
adõ: ut ostendet illis quia ipse ꝓti¬
git: ipse tẽꝑat tẽptationes: ipse tali¬
tum uenire ꝑmitat: quantũ po¬
multi uultis nosse: Sequitur et di¬

Expanded text:
sagittam volantem per diem, et daemonium meridianum. Sagitta volans per diem quid erat? Qui se confessus fuerit christianum, feriatur. Quis fidelis eam mortis celeritate non declinaret? Illud autem, Si se confitetur christianum, non occidatur; sed torqueatur, donec neget; si se negaverit, dimittmeridianum erat. Multi ergo non negantes, in tormentis deficiebant; tamdiu enim torquebantur, donec negarent. quid facturus erat gladius, uno ictu occidendo corpus, animam ad Deum mittendo? Hoc faciebant et diuturna tormenta: sed quis tandem inveniretur qui duraret adversus tantos et tam longos cruciatus? Multi defecerunt: et, credo, illi defecerunt qui de se praesumpserunt, qui non habitabant in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli; qui non dixerunt Domino, «Susceptor meus es;» qui non a Deo, ut ostenderet illis quia ipse protegit, ipse temperat tentationes, ipse tantum venire permittit, quantum pomulti, vultis nosse? Sequitur, et di
Abbreviated transcription (Latin):
Uulpes inte foueas habent: uolucres
celi nidos inte habent. Uulpes dolꝰ
ẽ uolucres cęli supbia .ẽ. Sic̃ enim
uolucres alta petunt: sic suꝑbi.
Et ut uulpes cauernas habent do¬
losas: ita omnes insidiatores. Qͥd
g respondit dñs : Potest inte habi
ubi inte habitet ubi reclinet cap̃
suum: quia reclinatio capitis hu¬
militas xp̃i ẽ. Nisi reclinaret ca¬
put: non iustificareris. ł alia de¬
siderantes & discipłi. & uolentes iã
appetere sedem regni. antequã uiã
humilitatis caꝑent÷ qñ illi sugges¬
tum &̃. amatre discipłoꝵ. dic ut unꝰ
sedeat ad dexterã. & alius ad sinis¬
tram tuã ⁊ potentiã querebant: s
ꝑpassionẽ humilitatis uenit᷑ ad po

Expanded text:
oveas habent; volucres coeli nidos in te habent. Vulpes dolus est; volucres coeli superbia est: sicut enim volucres alta petunt, sic superbi; ut et vulpes cavernas habent dolosas, ita omnes insidiatores. Quid ergo respondit Dominus? Potest in te habiubi in te habitet, ubi reclinet caput suum. Quia reclinatio capitis, humilitas Christi est. Nisi reclinaret caput, non justificareris. Talia desiderantes et discipuli, et volentes jam appetere sedem regni, antequam viam humilitatis caperent, quando illi suggestum est a matre discipulorum, «Dic ut unus sedeat ad dexteram, et alius ad sinistram tuam;» potentiam quaerebant: sed per passion