comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
creari debuisse iam constitie. Autnoluit. Auc
cestenon potuit. siuoluit & nonpotuit. omni¬
patentia caruit. si potuit & noluit quod&ia
cogitatuest nosas inuiditꝰ. non aute potest
uel omni potentia non posse: uelbonitas
inuidere: Crearcergo. incorporeum . & po¬
tuit. & uoluit. igitur &i creauit : nisi fortedi¬
cas. fien non debuirse quodille potuit uelle:
quinon potuit uelle. nisi quod dobuit facere
Quid mihi nuncere atum non es se contendar.
quod erea redebuisse non dubitas. Crearicerte
debuisse: quia cumer eator incorpor eus
maximumbonum sit. & creatum in corporeũ.
magnumbonum sit : &creatum corpus
quod nisi ereatumnon est. aliquodbonum sit.
a summo dõ quiost maximumbonũ. sicut
creacum est corpus aliquodbonum. Itacre¬
an debuit in corposeum magnum bonũ:¬
q uia non conuenir in .ripotentibono
quisecit omniabona ualli : perscetio¬
iẽ plenitudinis rerum uel minimistrua¬
cafacere nondicam petis simia nonen¬

Expanded text:
I creari debuisse iam constitit, aut noluit aut I creari debuisse iam constitit, aut noluit aut certe non potuit. si noluit et non potuit, omnipotentia caruit. si potuit et noluit, quod etiam cogitatu est nefas, inuidit. non autem potest uel omnipotentia non posse uel bonitas inuidere. creare ergo incorporeum et potuit et uoluit, igitur et creauit. nisi forte dicas fieri non debuisse,, quod ille potuit uelle, qui non potuit uelle, nisi quod debuit facere. quid mihi nunc creatum non esse contendas, quod creari debuisse non dubitas? creari certe debuisse, quia cum creator incorporeus maximum bonum sit, et creatum incorporeum magnum bonum sit, et creatum corpus, quod nisi creatum non est, aliquod bonum sit, a summo deo qui est maximum bonum, sicut creatum est corpus aliquod bonum, ita creari debuit incorporeum magnum bonuquia non conueniret omnipotenti bono, quinem plenitudinis rerum vel in minimis truncam facere, non dicam potissima non c
Abbreviated transcription (Latin):
usus erna. si semi plenum aliquis condidis¬
sa mirum autemuidet. supplementorex
defortaliquid: sirore flosculus non eisten :
&i nonde fore si ec̃ corpore substantia non
essił oreata: Neergo non mininũ aliquid
s eduel potissimum defora oreaturs ple¬
nitudinedebuit incorporra quoq substan¬
tia craꝰ Sed adcreatoris forte reperatur
inuiriam fimcor poreum aliquid acabisicule
condidirse dicat᷑. quia similedã nihilinuenit᷑
in corpostꝰ Sed ab ipsado similautro di. ani¬
madicitꝰ humana. incorpore autem uulla
ẽẽ potest similitudo diuina: incorporeum
ergoerit quod dosit simile÷ humanus uero
animus ad similitudine: factus est: incor¬
poreus igiturest. animus humanus : omne
autem incorpostum. corposeo & in locale
lacali & insecabile. secabili & uiuens non
uiuenti. innaturȩ dignitate preponit᷑
Enimuero ereator omni potentissimus: idemq
benignissimus: si substantiam omnicorpore
potioremsibi qu esimilem nonereauit. quã

Expanded text:
usus esset, si semiplenum aliquid condidisset. mirum autem uidetur subplemento rerum defore aliquid, si rosae flosculus non exsisteret, et non defore si incorporea substantia non esset creata. ne ergo non minimum aliquid, sed uel potissimum deforet creaturae plenitudini, debuit incorporea quoque substantia creari sed ad creatoris forte referatur iniuriam, si incorporeum aliquid ac sibi simile condidisse dicatur, quia simile deo nihil inuenitur in corpore. sed ab ipso deo similitudo dei anima dicitur humana, in corpore autem nulla esse potest similitudo diuina: incorporeum ergo erit, quod deo sit simile, humanus uero animus ad similitudinem dei factus est, incorporeus igitur est animus humanus. autem incorporeum corporeo, et illocale locali, et insecabile secabili, et vivens non viventi in naturae dignitate praeponitur. Enimvero creator omnipotentissimus idemque benignissimus si substantiam omni corpore potiorem, sibique similem, non creavit quam
Abbreviated transcription (Latin):
generis innumeri capimur odorer nĩ huil
certe dehir sentire ual& auditur : fortein
saporem ex ploratione ocloratui comuni¬
catgurtur. Aut sentienda arpera uella¬
nidegustatui ꝑmittit aliquid tactur: Ecce
uox iusu senti. enunentior noncernit᷑
luxꝑinde non auditur uoxnarib certe
ñ accipitur

Expanded text:
generis innumeri capimus odores, nihil generis innumeri capimus odores, nihil certe de his sentire ualet auditus. forte in saporum exploratione odoratui communicat gustus, aut ad sentienda aspera uel lenia gustus permittit aliquid tactus? ecce uox uisu sensu eminentiore non cernitur, lux perinde non auditur, uox naribus certe non capitur,
Abbreviated transcription (Latin):
suruelut en sundum digerit purior arsi sulto¬
Hmbrge nura a loco &i dignitate super emina
Nincest quod puris si mnut gur facilipete sonuin
longius potentem facit auditum nam sicut
oeuli A nefermis corporum itq & rarisit
lumino. contem plari nequeunt fic aurer
nindere aut ꝑeusra aut flatu nonrentiunt:
buic ipse inficicur odoribur ut inarib fectat
odoratum. quib ineo nacuraliter iisade¬
tracco aerenonsentit᷑: gurtandiuerosen¬
sur abrghumorit adminiculo nequaqua
agent seporse. hinc euidens facit indiciũ
qͥuod hilsapi dum saccipit᷑ linguaarente
sentitur. detactuuero dubitari nonestinio
elementorum hocest tenes similbimuimi
Agenune ut adillud propeer quons auae
taluimus reuertamur : Enuisur & lucem
& alia peundem corpora contẽplatur acsentit
Pumquidnam sibi aliquid hunc unirpat au¬
ditur: Rursum meatur durium sanor&
formatar accipiunt uocer : Numquidhino
aliquid sibiiũdicat uisusꝰ ꝑ antrananum.

Expanded text:
s uelut in fundum digerit, purior atque subtinubigenum et loco et dignitate supereminet. hinc est quod purissimus aer faciliorem. et longius potentem facit auditum. nam sicut oculi sine formis corporum atque extrario lumine contemplari nequeunt, sic aures nisi aere aut percusso aut flato non sentiunt. hic ipse inficitur odoribus, ut in naribus faciat odoratum, quibus inesse naturaliter nisi adtracto aere non sentitur. gustandi uero sensus absque humoris adminiculo nequaquam agere se posse hinc euidens facit indicium, quod nihil sapidum, si accipitur lingua arente, sentitur. de tactu uero dubitari non aestimo <imo> elementorum, hoc est terrae esse simillimum. Age nunc ut ad illud, propter quod ista tractauimus, reuertamur: en uisus et lucem et alia per eandem corpora contemplatur ac sentit. num quidnam sibi aliquid hinc usurpat auditus? rursum meatus aurium sonos et formatas accipiunt uoces. numquid hinc aliquid sibi uindicat uisus ? per antra narium
Abbreviated transcription (Latin):
qmisimole maior nolis uelduaru A mimarum
quam uniur nondico niultarum estergoin
aiuma qualitas sed quantitas non est Qmquod
afc& tuũ mutabilitati subiac&: qualitatem
recipit. Qm̃ uero non hab& inolem nonliaba
quantitatẽ: hinc est quod aemorienr omnecor
pur animatũ. non amittit animã seddimittit
qui anon greditur quod non includit᷑ neca mit¬
titͥ quod nontenet. si enĩtenet nanamittit. Q
sinon amitteretur. ne moniorerctur. unde non
poctice sed philosopluce papimur ait Odi
artus fragleniq: hunccorporir usuni deser¬
toremanimi quod ut magir pateat. hoc ipnũ
diligentius uentilemus atq ab & tremo uiue.¬
tium genere adrationalem quoq uitã ordinia¬
timgradatimq uenianius ut tria illa memoria
consilium uoluntatem. quibus humane animȩ
confiturutas uiderepossimus qualiba patia¬
nali atq in rationali ineminirse conmunẽ sic¬

Expanded text:
 quoniam si mole, maior moles esset uel duarum animarum  quoniam si mole, maior moles esset uel duarum animarum quam unius, non dico multarum. est ergo in anima qualitas, sed quantitas non est, quoniam quod adfectuum mutabilitati subiacet qualitatem recipit, quod uero non habet molem, non habet quapus animatum non amittit animam, sed dimittit: quia non egreditur quod non includitur: nec amittitur quod non tenetur. Si enim tenetur, non amittitur: et si non amitteretur, nemo moreretur. Unde non poetice, sed philosophice Papinius ait: ... Odi artus fragilemque hunc corporis usum, Desertore animi. Quod ut magis pateat hoc ipsum diligentius ventilemus, atque ab extremo viventium genere ad rationalem quoque vitam ordinatim gradatimque veniamus. Ut tria illa memoriam, consilium, voluntatem, quibus humanae animae constat unitas, videre possimus, quamlibet rationali atq
Abbreviated transcription (Latin):
umeos quia nonpatitur. Iam decima irimopri¬
quantitatem non pecipit ita rubiac& quali¬
tau ineiũsicut depuopiam qualarst carpures
in guinenursicuideluor qualitarcorpar i
indiedtur Flauus estille oeulatur est pali etille
uolnigerest Sinuero de animia consula mur
ranobis qualitarei ostendit᷑ su ꝑbaest hum¬
lirese iracunda tranquilla est ualde enemnint
ucco leriter abliuiscitꝰ: Quantitar it idemcar¬
purie si querat: iure nobis dr̃ illiur Inpecieo
qurq ptendit longitudo Latur est eliobur
itidemiꝰ pedib hab& inerar otarc deni¬
Numquantitar animȩ istir sgnat᷑ indicur
Aeriillie lontũ uellatũ ualipirsum quidin¬
rarnus cumingentis corpuletiat purilla¬
ninos pleriumq dramus: Si cut dicimur
magiur animus mose cu mnrubrimaris
uias intiepidier luctor intrauit & parui ani¬
mi populos quiho cipsum facillimum factũ
foredõ pnittente ronere didit. Ec copopulito¬
tius amiipos unur hominif atimu si ne ambigui

Expanded text:
onem, quia non patitur. iam decima, immo priquantitatem non recipit, ita subiacet qualitati. nam si de quopiam quale sit corpus eius inquirimus, sic uidelicet qualitas corporis indicatur: flauus est ille, coloratus est, pallet ille uel niger est. sin uero de anima consulamus, ita nobis qualitas eius ostenditur: superba est, humilis est, iracunda, tranquilla est, ualde meminit aut celeriter obliuiscitur. quantitas itidem corporis si quaeratur, iure nobis dicitur: illius in pedes quinque protenditur longitudo, latus est duobus itidem pedibus, habet in crasso tanquantitas animae istis signatur indieiis, aut in illa longum uel latum uel spissum aliquid inceremus, cum ingentis corpulentiae pusillanimes plerumque dicamus. sicut dicimus magnanimus Moyses\', cum rubri maris uias intrepidus ductor intrauit, et populi animi populus, qui hoc ipsum facillimum factum fore deo promittente non credidit. ecce populi totius animo unius hominis animum sine ambiguit
Abbreviated transcription (Latin):
cernat. adicieur testimoniũ sunerrio
cuius auctorir. cuiur hec uerba sunt
Nonnullȩ sunt inquic splendeñ uatur e
ut angeli arcangeli cetereo uirtutor
ipraquoq anima nr̃a uel certe aer iste
subtilis tamen incorporee. uullatenur
membranir. Eo istud agitur negotium qđ
aginur missis omnib: Actantum lancepen¬
debit. ut sianimani autexaer fuctani.
autͥ erisimilein ratio discurra pate focatu
N uncin aduersaru t uncimagista sentu¬

Expanded text:
cernat adiciens testimonium sui nescio cernat adiciens testimonium sui nescio cuius auctoris, cuius haec uerba sunt: nonnullae sunt, inquit, spiritales naturae, ut angeli, arcipsa quoque anima nostra uel certe aer iste subtilis, tamen incorporeae nullatenus membranis? Et istud agitur negotium, quod agimus? Missis omnibus, hac tantum lance pendebat, ut si animam aut ex aere factam, aut aeri similem ratio discussa patefecerit; nunc in adversarii, tunc in magist
Abbreviated transcription (Latin):
tum iosesencit᷑. Eccehaber omngonum
corpur exomnib elementir: in pabricã
corporis humani. Eterns illius itarics
uix cogitabilib: modis atq armenieratio
neꝑmixtum: Eligenune ex quocor porum
geners animasit. sicor pus est anima. quia
sinon. aut ꝯeuno horum. Aut& aliquibur
Aut ex omuo corporibur estanimae: non est
corpur: Sed quinunc faciam quo meuer¬
tam acutissimi. &doctirsimi dirputato¬
ris ingenio &arte preuentur : qui suilicet
intellegenr nullum corpus ẽẽporse. nisr
autprincipaliter genibilo ereatum. sicut
elementa sun corporũ aut& hir analogica
ratione formatũ : Animã corpurerse
deces ueurmaluit: eandem e uno prin¬
eipalium corporum fictã quã & omnibur
ruirre compositam ÷ Callido uideolicor caug
ingenio noluit anime substateti comus¬
tonumcorporũ congregare mixtura
n eehirdem contracta principiir cuiur
corpus &x trarium si prouide dicer etuc
potiusre formari eatenus uideritur
posso dissolua quappter deremidelg
gequo autcui animam similem forede¬

Expanded text:
. Ecce habes omnigenum corpus ex omnibus elementis in fabricam corporis humani aeternae illius musicae uix cogitabilibus modis atque harmoniae ratione permixtum. elige nunc ex quo corporum genere anima sit, si corpus est anima. quia si non aut eaut ex omnibus corporibus est anima, aut non est corpus. Sed quid nunc faciam? quo me vertam, acutissimi et doctissimi disputatoris ingenio et arte praeventus? Qui scilicet intellegens nullum corpus esse posse, nisi aut principaliter ex nihilo creatum, sicut elementa sunt corporum, aut ex his analogica ratione formatum, animam corpus esse decernens maluit eandem ex uno principalium corporum fictam quam ex omnibus fuisse conpositam. callido uidelicet cautus ingenio noluit animae substantiam multorum corporum congregare mixtura, ne ex hisdem contracta principiis quibus corpus extrarium, si perinde diceretur potuisse formari, eatenus uideretur posse dissolui. quapropter aerem delegit, ex quo aut cui animam similem fore de
Abbreviated transcription (Latin):
redemptioĩs nr̃e: ut qui mori ꝓ omnib
u̾en̾at. capi nollet. Nam dilato głe cruciᷤ
triumpho. & dñatio diabolica fieret lon¬
gior: & captiuitas humana diutur mor
Dat gͦ in se fuentibꝰ licentiam seuiendi:
nec tamen etiam talibꝰ dedignat᷑ se in¬
dicare diuinitas. Aurem serui iam ip¬
sa sectione demortuam. & ã compage
corporis uiuentis alienam: insedem de¬
honore capitis reuocat manus xp̃i.Re¬
format qd ipse formauerat: nec tarde
caro seqͥt᷑ eiꝰ imꝑium: cuiꝰ erat ipsa fig¬

Expanded text:
redemptionis nostrae, ut qui mori pro omnibus redemptionis nostrae, ut qui mori pro omnibus venerat, capi nollet: ne dilato gloriosae Crucis triumpho et dominatio diabolica fieret longior, et captivitas humana diuturnior. Dat ergo in se furentibus licentiam saeviendi, nec tamen etiam talibus dedignatur se indicare Divinitas. Aurem servi jam ipsa sectione demortuam, et a compage viventis corporis alienam, in sedem dehonestati capitis revocat manus Christi. Reformat quod ipse formaverat: nec tarde caro sequitur ejus imperium, cujus erat ipsa fig
Abbreviated transcription (Latin):
gatam. quasi quodã fulmineo ictu stra¬
uit & ꝑculit: ut om̃s illi atroces. minaces
atq: terribiles recro acti corruerent.
Nbi fuit seuicie conspiratio: llbi ar¬
dor irarum: Ubi instructus armorum:
Dñs dicit ego sum: & ad uocem eius tͣba
ꝓst̾nitur impioꝵ. Quid iam poterte
maiestas eius iudicatura: cuiꝰ hoc po
conueniret. in hac potestate ñ ꝑstitit: s
ꝑsetutores suos infacultatem dispositi
sceleris redire ꝑmisit. Nam si teneri nol¬
let: ñ utiq: teneretur. S quis hominũ
posset saluari ⁊ si ille se ñ sineret comp̾¬
hendi : Nam & beatꝰ petrus qui ani-¬
mosiore constancia dño coherebat: et
contra uiolentoꝵ impetꝰ feruore scẽ cari¬
tatis exarserat. inseruũ pͥncipis sacer¬
dotũ usus ẽ. gladio: & aurem uiri fe¬
lantis apłi pium motum: ꝓgredi dñs
ultra ñ patitur. Recondi gladiũ iubet:
nec sinit se adu̾sũ impios manu ferroq
defendi. Contͣ sacͣmentũ enim erat

Expanded text:
gatam, quasi quodam fulmineo ictu stragatam, quasi quodam fulmineo ictu stravit et perculit, ut omnes illi atroces, minaces atque terribiles, retroacti corruerent. Ubi fuit saevitiae conspiratio? ubi ardor irarum? ubi instructus armorum? Dominus dicit, Ego sum: et ad vocem ejus turba prosternitur impiorum. Quid jam poterit majestas ejus judicatura, cujus hoc potconveniret in hac potestate non perstitit; sed persecutores suos in facultatem dispositi sceleris redire permisit. Nam si teneri nollet, non utique teneretur. Sed quis hominum posset salvari, si ille se non sineret comprehendi? Nam et beatus Petrus, qui animosiore constantia Domino cohaerebat, et contra violentorum impetus, fervore sanctae charitatis exarserat, in servum principis sacerdotum usus est ladio, et aurem viri felantis apostoli pinta motum progredi Dominus ultra non patitur: recondi gladium jubet, nec sinit se adversus impios manu ferroque defendi. Contra sacramentum enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem eẽt retursꝰ ⁊ nͥ & iustus ad
impios. & beatꝰ inclinaretur ad miseroᷤ.
xp̃i: que de uurtute ẽ. diuini consilii.
ñ de conditione peccatͥ. Quamuis enĩ
ex infirmitate nr̃a uere passus dñs
iħs. uereq sit mortuus: ñ tamen ita
se abstinuit agła sua. ut int̾ contu¬
melias passionis. nichil diuine oꝑati¬
onis exerceret.Nam cum impius
iudas ñ iam ouina pelle uelatꝰ. sed
lupino furore manifestꝰ. um sceleris
ꝑspeciem pacis incipiens. signum
tradicionis seuiore omnibꝰ telis oscło
p̃buisset. d multitudo furibunda
que ad comp̃hendendũ dñm cum
armata militũ cohorte confluxerat. int̾
faces atq lat̾nas lum̃ uerũ tenebͥs suis
obcecata ñ cerneret: dñs qui expectare
potiꝰ tͦbas ꝙͣ declinare delegerat: sic̃ euan
inuentꝰ int̾rogat. Illisq dicentib qł iħm
quererent: ego sum inquit. Quod u̾bum.
illam manũ ita ex ferotissimis congre¬

Expanded text:
tudinem esset recursus, nisi et justus ad tudinem esset recursus, nisi et justus ad impios, et beatus inclinaretur ad miseros? Christi, quae de virtute est divini consilii, non de conditione peccati. Quamvis enim ex infirmitate nostra vere passus Dominus Jesus, vereque sit mortuus, non tamen ita se abstinuit a gloria sua, ut inter contumelias passionis nihil divinae operationis exerceret. Nam cum impius Judas, non jam ovina pelle velatus, sed lupino furore manifestus, vim sceleris per speciem pacis incipiens, signum traditionis saeviore omnibus telis osculo praebuisset, et multitudo furibunda quae ad comprehendendum Dominum cum armata militum 200 cohorte confluxerat, inter faces atque laternas, lumen verum tenebris suis obcaecata non cerneret, Dominus, qui exspectare potius turbas quam declinare delegerat, sicut Joaninventus interrogat: illisque dicentibus, quod Jesum quaererent, Ego sum, inquit . Quod verbum ita illam manum ex ferocissimis congre
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis partꝰ extremi tantũ tẽporis
generatiõibꝰ ꝓfuit: & ñ se etiã inp̃t̾itaᷤ
refudit etates. Omĩs ꝓrsꝰ antiquitas
cuit: et neq: pat̾archis. neq: ꝓpħis. neꝙ:
cuiꝙͣ omnino scõꝵ. nisi in redẽptione
Que sicut expectabatur multi ᷤ ꝓphaꝵ
ñ ita infirmitatẽ consid̾emꝰ humanã:
ut arbitremꝰ illic potenciã defuisse
fuisse u̾a÷ que deo uident᷑ indigna ꝓrsꝰ¬
mine disiunctũ: nec hõ ẽ. dissociatꝰ auer¬
bo. Non ẽ. fastidita humilitas: qr nͨ ĩmi¬
nuta maiestas. Nichil nocuit nature
inuiolabili: qđ passibili oportebat ĩfer¬
ri. Totũq illd̃ sacram̃tũ. qđ simul ⁊ hu¬
manitas consummauit & cłitas: dis¬
pensatio fuit miscd̃ie. & actio pietatis.
Talibꝰ enim uincłis tenebam᷑ constricti:
ut nisi ꝑ hanc opem ñ possemꝰ absolui.
Humilitas gͥ diuinitatis: nr̃a ꝓuectio
est. Nos tanto redimim᷑ p̃cio: nos tan¬
to c̃uram᷑ impendio. Quis enim ab im¬
pietate adiusticiã. amiseria ad beati-¬

Expanded text:
extremi tantum temporis generationibus profuit, et non se etiam in praeteritas refudit aetates. Omnis prorsus antiquitas cuit; et neque patriarchis, neque prophetis, neque cuiquam omnino sanctorum, nisi in redemptione quae sicut exspectabatur multis prophetnon ita infirmitatem consideremus humanam, ut arbitremur illic potentiam defuisse fuisse vera quae Deo videntur indigna. Prmine disjunctum, nec homo est dissociatus a Verbo. Non est fastidita humilitas, quia nec imminuta majestas. Nihil nocuit naturae inviolabili, quod passibili oportebat inferri: totumque illud sacramentum, quod simul et humanitas consummavit et Deitas, dispensatio fuit misericordiae, et actio pietatis. Talibus enim vinculis tenebamur obstricti, ut nisi per hanc opem non possemus absolvi. Humilitas igitur Divinitatis nostra provectio est. Nos tanto redimimur pretio, nos tanto curamur impendio. Quis enim ab impietate ad justitiam, a miseria ad beati
Abbreviated transcription (Latin):
chil tͥ uida debemꝰ. Saluationi quidẽ
seruiuit: & ꝑuos factum ẽ. quicqͥd ma¬
nus di & consilium decreuert̃ fieri. Mor
igit᷑. xͥ. nos lib̾at: uos accusat. Merito
soli ñ habetis: qđ omnib ꝑire uoluistiꝰ.
Et tam̃ tanta ẽ. nri bonitas redẽptoris.
ut etiã uos possitis ꝯsequi ueniam. si
xp̃m di filium ꝯfitendo. illã parrici¬
dalem maliciam relinquatis. Non enĩ
frustra dñs incruce orauit: pat̾ dimit¬
te ilł qr nesciunt qͥd faciunt. Qd̃ reme¬
dium nec te iuda transiret: si ad eam
penitenciã ꝯfugisses. que te reuocaret ad
xp̃m̃: ñ que instigaret inlaqueũ. Dicen¬
do autẽ peccaui tͣlens sanguinẽ iustum
in impietatis tue ꝑfidia ꝑstitisti: qͥ ihm̃
minẽ etiã int̾ extremũ mortis tue ꝑicłm¬

Expanded text:
quidem servivit, et per vos factum est quidquid manus Dei et consilium decreverunt fieri. Mors igitur Christi nos liberat, vos accusat. Merito soli non habetis quod omnibus perire voluistis, et tamen tanta est nostri bonitas Redemptoris, ut etiam vos possitis consequi veniam, si Christum Dei Filium confitendo illam parricidalem malitiam relinquatis. Non enim frustra Dominus in cruce oravit: Pater, dimitte illis, quia nesciunt quid faciunt . Quod remedium nec te, Juda, transiret, si ad eam poenitentiam confugisses quae te revocaret ad ristum, non quae instigaret ad laqueum. Dicendo autem: Peccavi tradens sanguinem justum , in impietatis tuae perfidia perstitisti, qui Jesum minem, etiam int
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi piis auribꝰ urĩs insinuata suf¬
ficiant: ne fastidium deplixitate surre¬
pat. Que autẽ de sunt plenitudini. qͣr¬
ta feria auxiliante dño redolenda pro¬
mittimꝰ: qm̃ qui dedit qđ locuti sumꝰ.
dabit sicut credimꝰ qđ loquam᷑ ⁊ ꝑ do¬

Expanded text:
lectissimi, piis auribus vestris insinuata sufficiant, ne fastidium de prolixitate subrepat. Quae autem desunt plenitudini, quarta feria auxiliante Domino reddenda promittimus: quoniam qui dedit quod locuti sumus, dabit, sicut credimus, quod loquamur: per Do
Abbreviated transcription (Latin):
generis salute suscepit. & sic̃
ꝓmisit omnia ad se exaltatꝰ attraxit. tã
plane ac lucide euangłicꝰ sermo reserauit:¬
et ut religio sis et piis cordibꝰ ñ aliud sit
audisse que lecta sunt. qͣm uidisse que
gesta sunt. Vnde cum indubitabilẽ obtine¬
at auctoritatẽ sacra narratio: annitendũ:
nob̾ ẽ. auxiliante dño. ut ꝑspicuũ habeat
intelligentia. qđ notum fecit hẏstoria.
Post illã nãq: humane p̾uaricationis
pͥmam & uniu̾salẽ ruinã. exqͣ ꝑunũ ho¬
minẽ peccatũ intͦiuit in hũc mundum.

Expanded text:
generis salute suscepit, et sicut promisit, omnia ad se exaltatus attraxit, tam plane ac lucide evangelicus sermo reseravit, ut religiosis et piis cordibus non aliud sit audisse quae lecta sunt, quam vidisse quae gesta sunt. Unde cum indubitabilem obtineat auctoritatem sacra narratio, annitendum nobis est, auxiliante Domino, ut perspicuum habeat intelligentia, quod notum fecit historia. Post illam namque humanae praevaricationis primam et universalem ruinam, ex qua per unum hominem pe
Abbreviated transcription (Latin):
qd ẽ. suꝑ omne nom̃. Inquo utiq assũpti
hominis exaltacio cõm̃datur. ut in cuiꝰ
passionibꝰ indiuisibił manet ditas. idem
coet̾nꝰ sit ingła cłitatis. Ad hãc participa¬
tionem ineffabilis nuneri beatum tran¬
situm fidelibꝰ suis ipse dñs p̃parabat cũ
instanti iam ꝓximꝰ passioni: ñ solũ ꝓ a
płis siuis atq: discipłis. s etiam ꝓ uniu̾sa

Expanded text:
quod est super omne nomen . In quo utique assumpti quod est super omne nomen . In quo utique assumpti hominis exaltatio commendatur, ut in cujus passionibus indivisibilis manet Deitas, idem coaeternus sit in gloria Deitatis. Ad hanc participationem ineffabilis muneris beatum transitum fidelibus suis ipse praeparavit, cum instanti jam proximus passioni, non solum pro apostolis, atque discip
Abbreviated transcription (Latin):
nosse natura nͥ eũ ñ recedentẽ aꝓpͥis ag¬
noscamꝰ in nr̃is. Ex manitio enim illa
quã reparatiõi impendit humane: dis pẽ¬
satio fuit miserationis: ñ pͥuatio p̃ otestatiᷤ
Nam cum ex et̾no consilio di: ñ eẽt aliud
nom̃ sub celo datum hominibꝰ. inqͦ oportet
saluos fieri. inuisibił uisibilem. intẽpo¬
ralis temporalẽ: in passibilis passibilẽ. sub¬
stanciam suam fecit: ut ñ uirtꝰ deficeret
minfirmitate. s ut in firmitas inĩcorrup¬
festiuitas qͣ a nob̃ pascha nuntiatur. apd̃
hebreos phase. id ẽ. tͣnsitꝰ dicit᷑. attestante
euangłista atq dicente. Ante diem aut̃¬
festũ pasche. sciens iħs quia uenit hora etꝰ¬
separabilit̾ et pat̾ infilio. & filiꝰ eẽt in patre.
S quia u̾bum et caro una ꝑsona ẽ: ñ diui¬
ditur a suscipiente susceptꝰ. & honor ꝓuehen¬
di. ꝓuehentis nominat᷑ augm̃tum. Dicen¬
te apło: qđ iã cõmemorauimꝰ. ꝓpt̾ qđ &

Expanded text:
nosse natura, nisi eum non recedentem a propriis agnosse natura, nisi eum non recedentem a propriis agnoscamus in nostris. Exinanitio enim illa, quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, non privatio potestatis. Nam cum et ex aeterno consilio Dei non esset aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat salvos fieri ; invisibilis visibilem, intemporalis temporalem, impassibilis passibilem substantiam suam fecit: non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas in incorrupfestivitas quae a nobis Pascha nominatur apud Hebraeos Phase, id est transitus, dicitur, attestante evangelista atque dicente: Ante diem festum Paschae sciens Jesseparabiliter et Pater in Filio, et Filius esset in Patre? Sed quia Verbum et caro una persona est, non dividitur a suscipiente susceptus, et honor provehendi provehentis nominatur augmentum, dicente Apostolo, quod jam commemoravi
Abbreviated transcription (Latin):
illo reclamate nat᷑am: qm̃ sicut ille pauꝑ¬
tate diuitias ñ amisit. głam humilitate ñ
minuit ȩt̾nitatẽ morte ñ ꝑdidit. ita & uos
eisdem gradibꝰ. isdẽ uestigiis: ut celestia ap¬
p̾hendatis. t̾rena despicite. Susceptio enĩ
crucis ẽ. int̾fectio cupiditatum: occisio ui¬
cioꝵs: declinatio uanitatis. et abdicatio oĩs
erroris. Nã cũ pascha dñi ñ impuditꝰ. ñ
luxuriosus. ñ suꝑbꝰ celebret. ñ auarꝰ: nulli
tam̃ abhac festuntate longiiis quam ħe¬
tici separant. maximeq illi qͥ de uerbi in¬
carnatione sentiunt. aut minuendo qđ ẽ.
ditatis. aut euacuando qđ carnis. Uerus
enĩ ds̃ ẽ. filiꝰ di: totũ habens ex patre qd̾
pat̾ ẽ. Nullo exordio tẽporał. nulla uarie¬
tate mutabilis. Nec ab uno diuisus. nec
ab om̃i potente diu̾sus sẽpitͥni genitoris
unigenitꝰ sempit̾nꝰ. Ut mens fideł cre
duudat. nec tͥnitatẽ singłaritate ꝯfundat.
Non aut̃ sufficit d̃ĩ filium insola patͥs¬

Expanded text:
ut ille paupertate divitias non amisit, gloriam humilitate non minuit, aeternitatem morte non perdidit, ita et vos eisdem gradibus eisdemque vestigiis, ut coelestia apprehendatis, terrena despicite. Susceptio enim crucis est interfectio cupiditatum, occisio vitiorum, declinatio vanitatis, et abdicatio omnis erroris. Nam cum Pascha Domini non impudicus, non luxuriosus, non superbus celebret, non avarus, nulli tamen ab hac festivitate longius quam haeretici separantur, maximeque illi qui de Verbi incarnatione male sentiunt, aut minuendo quod est Deitatis, aut evacuando quod est carnis. Verus enim Deus est Filius Dei, totum habens ex Patre quod Pater est, nullo exordio temporalis, nulla varietate mutabilis; nec ab uno divisus, nec ab omnipotente diversus, sempiterni genitoris unigenitus sempiternus: ut mens fidelis creddividat, nec Trinitatem singularitate confundat. Non autem sufficit Dei Filium in sola Pat
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cio redẽpti. & quo brachio sumꝰ educti.
głificemꝰ dm̃ incorpore nr̃o÷ ut habitare
eum in nob̾ ex ipsa conu̾sationis nr̃e probi¬
tate monstremꝰ. Et quia nichil ẽ. omnium
iurtutum dignitate p̾stancius ꝙͣ pietas
miscdie. & puritas castitatis ⁊ his nos p̃¬
sidiis specialius instruamꝰ: ut caritatis oꝑe
ac nitore pudicicie. tanquam duab eleua¬
ti alis. det̾renis meream᷑ eẽ. celestes. Quo
desidio quisqͥs grã di aduitus impletur:
⁊ de ꝓfectu suo ñ inse. s in dño głatur: hic
legitime honorat paschale sacramentũ.
huiꝰ limina uastator angłs sanguine
agni ⁊ signo crucis p̃notata ñ intrat: is
plagas egyptias ñ pauescit: ⁊ isdẽ aqͥs
hostes relinquit extinctos : quibꝰ ẽ. ipse
saluatus. Amplectam᷑ itaq: dilectissimi
purificatis mentib atq: corporibꝰ salutis
nr̃e mirabile sacͣmentum:: & ab omni
fermento malicie ueteris emundati.

Expanded text:
pretio redempti, et quo brachio sumus educti, pretio redempti, et quo brachio sumus educti, glorificemus Deum in corpore nostro; 211 ut habitare eum in nobis, ex ipsa conversationis nostrae probitate monstremus. Et quia nihil est in omnium virtutum dignitate praestantius quam pietas misericordiae et puritas castitatis, his nos praesidiis specialius instruamus, ut charitatis opere ac nitore pudicitiae, tamquam duabus elevati alis, de terrenis mereamur esse coelestes. Quo desiderio quisquis gratia Dei adjutus impletur, et de profectu suo non in se, sed in Domino gloriatur, hic legitime honorat paschale sacramentum. Hujus limina vastator angelus sanguine agni et signo crucis praenotata non intrat. Is plagas Aegyptias non pavescit, et iisdem aquis hostes suos relinquit exstinctos quibus est ipse salvatus. Amplectamur itaque, dilectissimi, purificatis mentibus atque corporibus, salutis nostrae mirabile sacramentum, et ab omni fermento malitiae veteris emundati ,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacta st̃ myst̾ia infirmitatis: ꝓmantur
docum̃ta uirtutis. Inclinato itaq ca¬
pite emisit spm̃: & incorpꝰ die t̾cio sueci¬
tandũ. quietẽ placidi soporis admisit:
Cui sacͣm̃to cũ se uite auctor impenderet.
& ad tantã diuine maiestatis inclinatio¬
nem. tociꝰ mundi compago qͣteretur ⁊ cũ
facinꝰ impiũ. om̃ĩs sui confusioẽ creatura
dampnaret. & manifestã in reos senten¬
ciã ipsa elementa ꝓferrent ÷ qͥs uob̾ aĩmꝰ¬
iudi. q̃ oscientia fuit ⁊ qͣnd̃o ⁊ iudicium¬
uos uniu̾sitatis urgebat. & reuocari ad
se consũmato scelere impietas ur̃a ñ po¬
ta sit misccłia cdi. ut etiã detali popłomul¬
tos ꝑfidem iustificare dignatꝰ sit. nosq
subuet̾is quondã ignorantie ꝓfunda
nocte ꝑeuntes. in patͥarcharũ societatẽ. & in
sortẽ electi gen̾is adoptarit: ad altitudinẽ
spei nr̃e ñ segnit̾. neq: cum tepore cramus:
sed prudent̾ ac fidelit̾ cogitantes de quali
captiuitate ⁊ quam misera seruitute. quo

Expanded text:
acta sunt mysteria infirmitatis, promantur documenta virtutis. Inclinato itaque capite emisit spiritum, et in corpus die tertio suscitandum, quietem placidi soporis admisit. Cui sacramento cum se vitae auctor impenderet, et ad tantam divinae majestatis inclinationem totius mundi compago quateretur, cum facinus impium omnis sui confusione creatura damnaret, et manifestam in reos sententiam ipsa mundi elementa proferrent: qui vobis animuae conscientia fuit; quando et vos judicium universitatis urgebat, et revocari ad se consummato scelere impietas vestra non potali populo multos per fidem justificare dignatus sit, nosque sub veteris quondam ignorantiae profunda nocte pereuntes, in patriarcharum societatem, et in sortem electi generis adoptarit: ad altitudinem spei nostrae non segniter neque cum torpore curramus; sed prudenter ac fideliter cogitantes, de quali captivitate et quam misera servitute, quo
Abbreviated transcription (Latin):
bet altaris: uͥ ꝑ hostiam salutarẽ na¬
ture humane celebraretur oblatio. Ihi
sanguis immacdati agni antiq p̃uari¬
cationis pacta delebat. ibi tota diabo¬
lice dominatioĩs conterebat᷑ adu̾sitas :¬
& de elatione suꝑbie iuctrix humilitaᷤ
triumphabat: cum tam uelox fidei
esset effectꝰ. ut de crucifixis cũ xp̃o latro
ficat᷑ intͣuerit. Qs tanti mun̾is explicet
sacramentũ: Qs potenciã tã mire cõmuta¬
cioĩs enarret: Exiguo temporis puncto
longoꝵ scelerũ reatꝰ abolet᷑ int̾ luctantis
anime dura tormenta herens patibulo
gustato aceto dñs qđ illa dabat iuinea.
que ab actoris sui plantacione degenerans.
ꝯu̾sa fuerat in amaritudinẽ uitis aliene:
consũmatũ ẽ. ait. Hoc ẽ. complete st̃ scͥpt᷑e.
ñ ẽ. ampliꝰ qđ insaniã popłi furentis ex¬

Expanded text:
bet altaris, ubi per hostiam salutarem, nabet altaris, ubi per hostiam salutarem, naturae humanae celebraretur oblatio. Ibi sanguis immaculati agni antiquae praevaricationis pacta delebat: ibi tota diabolicae dominationis conterebatur adversitas, et de elatione superbiae victrix 210 humilitas triumphabat; cum tam velox fidei esset effectus, ut de crucifixis cum Christo latficatus intraverit. Quis tanti muneris explicet sacramentum? quis potentiam tam mirae commutationis enarret? Exiguo temporis puncto, longorum scelerum reatus aboletur; inter luctantis animae dura tormenta, haerens patibulo gustato aceto, Dominus, quod illa dabat vinea, quae ab auctoris sui plantatione degenerans, conversa fuerat in amaritudinem vitis alienae, Consummatum est , ait; hoc est, completae sunt Scripturae: non est amplius quod de insania
Abbreviated transcription (Latin):
tarum ora cecinerunt. S illd̃ u̾e abun¬
deq legistis: qd ad detestabilẽ urĩ sce¬
leris impietatẽ.⁊ ad uoluntariã dñi ꝑ
tinet passionẽ. Ipse enim ꝑ ysayam loqͥt᷑.
Dorsũ meũ dedi adflagella ⁊ max illas¬
autẽ meas aopalmas: faciẽ autẽ meã
ñ au̾ti a ꝯfusione sputoꝵ. Ipse ꝑ dd̃ de-¬
derunt inqͥt inescã meã fel: & insiti mea
potauert̃ me aceto. Et it̾ũ. Circũdedert̃
me canes multi: conciliũ malignantiũ
obsedit me. fodert̃. manꝰ meas. & pedes
meos: dinumerauert̃ omnia ossa mea.
Ipsi uͦ considauert̃ ⁊ inspexerunt me:
diuisert̃ sͥ uestim̃ta mea ÷ & suꝑ uestẽ
meã misert̃ sortẽ. Et ne sceleris tm̃ ue
stri uideatur ordo p̃dictꝰ. nulla autem
potencia p̾nuntiata crucifixi: ñ quidẽ
legistis. dñs descendet decruce ÷ s le¬
gistis. dñs regnauit a ligno. Crux gͦ¬
xp̃i sacramentũ ueri & p̃nuntiati ha¬

Expanded text:
tarum ora cecinerunt; sed illud vere abuntarum ora cecinerunt; sed illud vere abundeque legistis, quod ad detestabilem vestri sceleris impietatem et ad voluntariam Domini pertinet passionem. Ipse enim per Isaiam loquitur: Dorsum meum dedi ad flagella, maxillas meas ad palmas, faciem autem meam non averti a confusione sputorum . Ipse per David, Dederunt, inquit, in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. . Et iterum: Circumdederunt me canes multi, concilium malignantium obsedit me. Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea. Ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me, diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem . Et ne sceleris tantum vestri videatur ordo praedictus, nulla autem potentia praenuntiata crucifixi, non quidem legistis, Dominus descendit de cruce; sed legistis: Dominus regnavit a ligno . CAP. i sacramentum veri et praenuntiati ha
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtas iudeoꝵ parauit ad penã: poten¬
cia redẽptoris gͣdũ nob̃ fecit ad głam.
Quã dñs iħs ita ad oiũm hoĩum susce¬
pit salutẽ: ut int̾ clauos qͥbꝰ ligno te¬
nebatur affixꝰ. ꝓ int̾fectorib suis pat̾ne
clementie supplicaret & diceret. Pater
ignosce ilł: qr nesciunt qͥd faciunt. Prin¬
cipes autẽ sac̾dotũ qͥb indulgentiam
saluator petebat. suppliciũ crucis irri¬
sionũ aculeis asꝑabant: & inquẽ manibꝰ
ampliꝰ seuire ñ pot̾ant. linguaꝵ tela
iaciebant dicentes. Alios saluos fecitł
isrł ẽ: descendat de cruce. & credimꝰ ei.
De qͦ erroris fonte uicłi⁊ de quo inuidie
lacu talium blasphemiaꝵ uenena po¬
tastis: Quis uob magister tradidit. que
doctrina ꝑsuasit. qđ illũ regẽ isrł. illũ di
filiũ credere deb̾etis. qͥ se crucifigi ñ si̾et.
aut a confixione clauoꝵs lib̾um excuteret:
Non hoc uob̃ legis myst̾ia ñ paschał ob¬
seruantie sacramenta: nec ulla unꝗͣ ꝓphe¬

Expanded text:
it ad poenam, potentia Redemptoris gradum fecit ad gloriam: quam Dominus Jesus ita ad omnium hominum suscepit salutem, ut inter clavos quibus ligno tenebatur affixus, pro interfectoribus suis paternae clementiae supplicaret et diceret: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Principes autem sacerdotum, quibus indulgentiam Salvator petebat, supplicium crucis irrisionum aculeis asperabant, et in quem manibus amplius saevire non poterant, linguarum tela jaciebant dicentes: AliIsrael est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . De quo erroris fonte, Judaei, de quo invidiae lacu, talium blasphemiarum venena potastis? Quis vobis magister tradidit, quae doctrina persuasit, quod illum regem Israel, illum Dei Filium credere deberetis, qui se aut crucifigi non sineret, aut a confixione clavorum liberum excuteret? Non hoc vobis legis mysteria, non paschalis observantiae sacramenta, nec ulla umquam prophe
Abbreviated transcription (Latin):
xpectacioni ur̃e dilectissimi qđ
debetur dño largiente redden¬
dum ẽ: ꝓmerentibꝰ oratiõibꝰ ur̃is ut noᷤᷤ
adsoluendum faciat idoneos⁊ qui uos
adexigendũ fecit intentos. Loq̃ntes enĩ
ꝓrcime de dñi passione: usq ad euãgłire
hystorie uenimꝰ locũ. inqͦ pllatꝰ impĩs ui¬
deoꝵs clamorib ut iħs crucifigeret᷑. cessis¬
se narrat᷑. ꝑ actis itaq om̃ibꝰ que diuini¬
tas fieri carnis uelamine temꝑata ꝑmi
affixꝰ est duobꝰ latͦnibꝰ uno ad dext̾ã ipsiꝰ
alio ad sinistram similit̾ crucifixis: ut
etiam in ipsa patibuli sp̃e monstͣretur
illa que inuidicio ipsiꝰ oiũm hoĩum est
facienda discretio. cũ & saluandoꝵ figã
sides credentis latronis exp̾meret : &
dampnandoꝵ formã blasphemantis
impietas p̃notaret. Passio gͥ xp̃i salutiᷤ¬

Expanded text:
pectationi vestrae, dilectissimi, quod debetur, Domino largiente reddendum est, promerentibus orationibus vestris, ut nos ad solvendum faciat idoneos, qui vos ad exigendum fecit intentos. Loquentes enim proxime de Domini Passione, usque ad evangelicae historiae venimus locum, in quo Pilatus impiis Judaeorum clamoribus, ut Jesus crucifi geretur, cessisse narratur. Peractis itaque omnibus quae Divinitas fieri carnis velamine temperata peaffixus est, duobus latronibus, uno ad dexteram ipsius, alio ad sinistram, similiter crucifixis: ut etiam in ipsa patibuli specie monstraretur illa quae in judicio ipsius omnium hominum est facienda discretio; cum et salvandorum figuram fides credentis latronis exprimeret, et damnandorum formam blasphemantis impietas praenotaret. Passio igitur Christi saluti
Abbreviated transcription (Latin):
tor inciꝑet. s ut sacͣta sͥ pectora. ⁊ feruentiꝰ
accendẽt. & copiosiꝰ mundaret: cumulans
sua dona ñ inchoans ⁊ nec ideo nouus oꝑe.
qr dicior largitate. Nunꝗͣ enĩ ab oĩpo¬
tencia pats ⁊ filii. scĩ sp̃ĩ ẽ. discreta maiestaᷤ.:
uina mod̾atio: ex tocius uenit ꝓuidentia
trinitatis. Una ẽ. ibi benignitas miscđie:
una censura iusticie: nec aliqͥdẽ anactioẽ
diuisũ ÷ uͥ nichilẽ. in uoluntate diu̾sum.
Que gͦ illuminat pat̾ illuminat filiꝰ. illuminat
sp̃s sc̃s. Cũq alia sit ꝑsona missi alia mitentis.
alia ꝓmittentis: simul nob̾ ⁊ unitas mani¬
festatur ⁊tͥnitas: ut eentia habens eqͣlitatẽ.
& ñ recipiens solitudinẽ: & eiꝰdem substancie¬

Expanded text:
tor inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate. Numquam enim ab omnipotentia Patris, et Filii, Spiritus sancti est discreta majestas; vina moderatio, ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus; cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
na defuerint. qr nr̃a suscepit. Non mi¬
nuit in do miscdia potestatẽ: nec delata
reconciliatio creature. sempit̾ne defectus
tas ẽ. unꝰ d̾s. Hanc autẽ fidem ñ t̾rena sa¬
pientia reppit. nec opinio humana ꝑsua¬
sit: s ipse unigenitꝰ filiꝰ docuit. ipse sp̃s
sc̃s instituit. de qͦ nicħ ẽ. alit̾ qͣm de pat᷑¬
⁊ filio sentiendũ: qr licet ñ sit pat̾. ñ sit
filiꝰ: ñ tam̃ ẽ. apatre filioq diuisꝰ. Et sic̃¬

Expanded text:
na defuerint, quia nostra suscepit. Non mina defuerint, quia nostra suscepit. Non minuit in Deo misericordia potestatem, nec dilectae reconciliatio creaturae, sempiternae defectus tas est unus Deus. Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit, sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit; de quo nihil est aliter quam de Patre et Filio sentiendum. Quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre Filioque divisus; et sic
Abbreviated transcription (Latin):
illo aduos ueniens ñ recedo. quẽ ad modũ
⁊ uos ad illũ rediens ñ relinqͦ. E audete
gͦ quia uado ad patrẽ: quia pat̾ maior me
est. Uniui enĩ uos mͥ: & fõs sũ filiꝰ hoĩs:
ut uos filii dĩ ẽẽ. possitis Uñ licet unꝰ in
utroq sim: tamĩ quo uob̃ ꝯformor patre
sum minor. Qd autẽ ãpatre ñ diiudor.
etiã meipso sũ maior. Nat᷑a itaꝙ: que
minor ẽ. patre uadat ad patrẽ ÷ & ibi
sit caro uͥ semꝑ ẽ. u̾bum: ⁊ una eccłie catho¬
lice fides quẽ scd̾m humanitatẽ ñ diffitet᷑
minorẽ. scd̾m ditatem credat equalem.¬
Contẽpnat᷑ gͥ dilectissimi uana et ceca u̾¬
sutia heretice impietatis que ͥ huiꝰ senten¬
cie seua int̾p̃tacioẽ blanditur. ac dicente
dño. oiã que habet pat̾ mea sunt. non
intelligit se patͥ demere. quicqͥd audet fi¬
lio denegare: ⁊ita inhis q̃ humana sunt
desipit ⁊ ut putet qđ ideo unigenito pat̾¬

Expanded text:
illo ad vos veniens non recedo, quemadmodum illo ad vos veniens non recedo, quemadmodum et vos ad illum rediens non relinquo. Gaudete ergo, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Univi enim vos mihi, et factus sum filius hominis, ut vos filii Dei esse possitis. Unde 312 licet unus in utroque sim, tamen quo vobis conformor, Patre sum minor; quo autem a Patre non dividor, etiam meipso sum major. Natura itaque quae minor est Patre, vadat ad Patrem, ut ibi sit caro ubi semper est Verbum; et una Ecclesiae catholicae fides, quem secundum humanitatem non diffitetur minorem, s dilectissimi, vana et caeca versutia haereticae impietatis, quae sibi hujus sententiae scaeva interpretatione blanditur: ac dicente Domino: Omnia quae habet Pater mea sunt , non intelligit se Patri demere quidquid Filio audet denegare, et ita in his quae humana sunt desipit, ut putet quod ideo Unigenito pater
Abbreviated transcription (Latin):
maior me ẽ. S hoc ille aures que sepiꝰ au¬
dierunt. ego ⁊ pat̾ unũ sumꝰ. & qͥ me uidet
uidet ⁊ patrẽ. sine dĩtatis accipiunt diffe¬
rentra: nec de illa hoc eẽntia intelligunt.
qͣm sempit̾nã cũ patre. & eiꝰdem nat᷑e no¬
scĩs apłis inincarnatione u̾bi dñici huma¬
na ꝓuectio: qui & de nuntiato sͥ dñi tur¬
babant᷑ abcessu. ad et̾na gaudia honoris
sui incitant᷑ augmento. Si diligeretis me
inqͥt. gauderetis utiq quia uado ad patrẽ:
hoc ẽ. si ꝑfecta scientia uidetis qͥd uobis
głe ꝯfertur. ꝑ hoc qd ex deo patre genitꝰ
etiã ex homine matre sum natꝰ ⁊ qd dñs
lem me inuisibił p̃bui⁊ qd formã serui
informa cłi sempit̾nꝰ accepi: gaudẽtis qr
uado ad patrem. yob̃ enim ħ p̾stat᷑ ascen¬
sio: ⁊ suꝑ om̃s celos ad patͥs dexderam col¬
locanda ur̃a in me humilitas eleuatus.
Ego autẽ qui hoc sum cũ patre qđ pat̾ :
indiuiduus cũ genitore ꝑmaneo: ⁊ sic ab

Expanded text:
major me est ; sed hoc illae aures, quae saepius audierunt: Ego et Pater unum sumus ; et qui me videt, videt et Patrem ; sine Deitatis accipiunt differentia, nec de illa hoc essentia intelligunt, quam sempiternam cum Patre et ejusdem natsanctis apostolis in incarnatione Verbi humana provectio, et qui denuntiato sibi Domini turbabantur abscessu, ad aeterna gaudia honoris sui incitantur augmento: Si diligeretis me, inquit, gauderetis utique, quia vado ad Patrem ; hoc est, si perfecta scientia videretis quid vobis gloriae confertur per hoc quod ex Deo Patre genitus etiam ex homine matre sum natus, quod Domlem me invisibilis praebui, quod formam servi in forma Dei sempiternus accepi: Gauderetis, quia vado ad Patrem. Vobis enim haec praestatur ascensio, et super omnes coelos ad Patris dexteram collocanda vestra in me humilitas elevatur. Ego autem; qui hoc sum cum Patre quod Pater est, individuus cum genitore permaneo, et sic ab
Abbreviated transcription (Latin):
ascͥbat. qł filio spũiꝙ: ñ tͥbuat. Non ẽ. pie¬
tas. unigenito p̃ferre genitorẽ. filii contu¬
melia: patͥs ẽ. in iuria. Qđ uni demit᷑: utͥq
de tͣhitur. Nam cũ illis & sempit̾nitas sit
commnunis ⁊ ditas: nec omĩp̃s patͥ. nec in¬
cominutabił estimat᷑. si aut minorẽ se ge¬
nuit. aut quẽ ñ habuit. habendo ꝓfecit.

Expanded text:
ascribat, quod Filio Spirituique non tribuat. Non est pieascribat, quod Filio Spirituique non tribuat. Non est pietas Unigenito praeferre Genitorem; Filii contumelia Patris injuria est; quod uni demitur utrique detrahitur. Nam cum illis et sempiternitas sit communis et Deitas, nec omnipotens Pater, nec incommutabilis aestimatur, si aut minorem se genuit, aut quem non habuit, habendo profecit.
Abbreviated transcription (Latin):
fidelit̾ sapient᷑q noscamꝰ. qͥd patͥ. quid filio
qͥd spiũ scõ. in reparatiõe nr̃a ꝓpͥum. qͥd ue cõ¬
mune sit: ea que ꝓ nob̾ humilit̾ ⁊ corporalit̾
gesta sunt. ita ꝓculdubio suscipiemꝰ: ut ni¬
chil indignũ deuna atq eadem tͥnitatis gła
sentiamꝰ. Qͣmiuis enĩ nulla mens ad cogitan¬
dum dedeo. nulla adloquendũ lingua suf¬
ficiat : tam̃ quantũcũq: illud ẽ. qł humano
congruent̾ sentiri uidebat᷑. amititit᷑.: q a to
ta tͥnitate receditur. si in ea unitas ñ tenet᷑.
Nulla autẽ ratione uere ẽ. unũ: qcł aliqua ẽ.
inequalitate diu̾sum. Cum igͥ ad confitendũ
intendimꝰ: ꝓcul abanimo fõrmas uisibiliũ
rerum. & etates tẽporaliũ naturarũ ⁊ ꝓcul
corpora locoꝵ. ⁊ loca corpoꝵ repellamꝰ. Disce¬
dat a corde qͦspacio tendit᷑. qd fine ꝯcludit᷑:
⁊ qͥcqͥd nec semꝑ uͥq: nec totum ẽ. Cogitacio¬
de deitate tͥnitatis concepta. nich ꝑ distan
negare ꝑsone: tanquã honorificentiꝰ patri

Expanded text:
fideliter sapienterque noscamus, quid Patri, quid Filio, quid Spiritui sancto in reparatione nostra proprium, quidve commune sit; ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt, ita proculdubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum, quod aliqua est inaequalitate diversum. Cum ergo ad confintendimus, procul ab animo formas visibilium rerum, et aetates temporalium naturarum, procul corpora locorum, et loca corporum repellamus. Discedat a corde, quod spatio extenditur, quod fine concluditur, et quidquid nec semper ubique, nec totum est. Cogitade Deitate Trinitatis concepta nihil per distanegare personae, tamquam honorificentius Patri
Abbreviated transcription (Latin):
diusit sͥ opus nr̃e reparationis misccłia tͥ¬
nitatis: ut pat̾ ꝓpiciaretur. fiuliꝰ ꝓpiciaret:
sp̃s sc̃s igniret. Oportebat enim ut aliqͥd
redemptorẽ cordibꝰ abinimici dñatione diˢ¬
crderent: qm̃ sicut apłs ait. misit ds spm̃¬

Expanded text:
isit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; ut Pater propitiaretur, Filius propitiaret, Spiritus sanctus igniret. Oportebat enim ut etiam sRedemptorem cordibus, ab inimici dominatione discederent: quoniam, sicut Apostolus ait, m
Abbreviated transcription (Latin):
net diabolica fraude deceptꝰ. alege sͥ posi¬
ta pꝰ ꝯcupiscentias deuiasset: creator mũ¬
di creatura ñ fieret: neq aut sempit̾nus
temporalitatẽ subiret. aut eqͣt dõ patͥ filiꝰ
d̾s. formã serui. & similitudinẽ carnis
peccati assumeret. Quia uͦ inuidia dia¬
boli mors introiuit in orbẽ t̾rarũ ⁊ & aliter
solui captiuitas humana ñ potuit. nͥ cau

Expanded text:
nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors intravit in orbem terrae , et aliter solvi captivitas huma
Abbreviated transcription (Latin):
beo xp̃m. qui semetipsum exmaniuit
ut nob̃ hominib loqueretur: ipsius im¬
passibilis tͥ adhibeo passiones. Offero tͥ¬
& ad int̾cessionem crucẽ erus & clauos :
quib sacro scẽ confixe sunt manꝰ. sangͥ¬
nem quem ꝓ tocius mundi salute ꝓfu¬
dit: sepulturã resurrectionẽ. atq ascen¬
sionem eiꝰ ad celos. Adhibeotͥ istud alta¬
re. ad qđ cominunit̾ om̃s accedimꝰ: inqͦ
typum salutis nr̃e hoc ipso ore quo nc̃
te dep̃cor celebramꝰ. Metum adhibeo ad
mittigandũ de etiã sacro scã illa myst̾ia:
ꝑ que uututibꝰ celestibꝰ sociam᷑. Et quã¬

Expanded text:
beo Christum, qui semetipsum exinanivit, ut nobis hominibus loqueretur: ipsius impassibilis tibi adhibeo passiones, offero tibi ad intercessionem crucem ejus et clavos, quibus sacrosanctae confixae sunt manus, sanguinem quem pro totius mundi salute profudit, sepulturam, resurrectionem, atque ascensionem ejus ad coelos. Adhibeo tibi istud altare, ad quod communiter omnes accedimus, in quo typum salutis nostrae hoc ipsomet ore, quo nunc te deprecor, celebramus. Mecum adhibeo ad mitigandum te etiam sacrosancta illa mysteria per quae virtutibus coelestibus sociam