comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ adueiuiat in scificatis. uit in regno eiꝰ fiat uoliuita ip̾iꝰ in filiis
obedientib ut uoluitati eꝰ obsequentib panis uite detur cotidi¬
aiui. ut filus meusa siũui patri participantib adhuc sub igno¬
rancia et debilitate u̾santib debita dimittantur: Sciniꝰ inquit
qr in multis offendimꝰ om̃s. et hus diuussiꝰ. in temptationib

Expanded text:
ejus adveniat in sanctificatis, ut in regno ejus fiat voluntas ipsius in filiis ejus adveniat in sanctificatis, ut in regno ejus fiat voluntas ipsius in filiis obedientibus, ut voluntati ejus obsequentibus panis vitae detur quotidianus, ut filiis summi Patris mensae participantibus, adhuc sub ignorantia et debilitate versantibus, debita dimittantur. Scimus, inquit, quia in multis offendimus omnes ; et his dimissis, in tentationibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsistens. assũpsit hominẽ ticraq eẽuria dei et hominis ꝑma.¬
uente in uuitate ꝑsone. Miscd̾iam et miserationẽ indiuit. pec¬
cata ur̃a in corpore suo culit. Regnũ sathane in nob̃ destrux.
et regnũ huimlitatis eu̾so regno suꝑbie. in nob iurtutib ex al¬
untur urtuce ex alto. ec scĩ st. Regnũ hoc nͥ ÷ de facultati¬
sunt omnia bona extra q̃. nulla penitus nͥ mala. St̃ gͥ ista
git hunc adam pareus ur p̾uaricando ꝑdidit. S in regno hu¬
mili. pacifico. spiiali. in eccłia catholica de qͦ pͥnceps.in. eiectus ÷¬
et donis. uii. beaticudiues acqͥrantur: et uitra sepre dies uisioniꝰ
diuine ꝑhenuit̾ habeantur. Sic inquit orabitis. Pat .nr. ⁊c̾ pͥ.¬
rantes dicunt. Audiunt᷑. et dona ꝑcipunt. Preces istas mandaũ
filꝰ dei dicendas. patri. ut ex nomine eiꝰ scificentur. filis. ut iegnũ

Expanded text:
persistens, assumpsit hominem, utraque essentia Dei et hominis permapersistens, assumpsit hominem, utraque essentia Dei et hominis permanente in unitate personae. Misericordiam et miserationem induit, peccata nostra in corpore suo tulit, regnum Satanae in nobis destruxit, et regnum humilitatis, everso regno superbiae, in nobis virtutibus ex aluntur virtute ex alto, et sancti sunt. Regnum hoc non est de facultatisunt omnia bona, extra quae nulla penitus nisi mala. Sunt igitur ista git; hunc Adam parens noster praevaricando perdidit; sed in regno humili, pacifico, spirituali, in Ecclesia Catholica, de qua princeps vi ejectus eet donis septem beatitudines acquirantur, et intra septem dies visionis divinae perenniter habeantur. 1. Sic, inquit, orabitis: Pater noster, etc. Prerantes dicunt, audiuntur, et dona percipiunt. Preces istas mandavit Filius Dei dicendas Patri, ut ex nomine ejus sanctificentur filii, ut regnum
Abbreviated transcription (Latin):
nimales facti. animaliũ pellib uidut st̃. Q ad iiaginem
di fact fuerant. dei similitudinẽ anusert̃. A loco uolup¬
tatis expulsi sunt. et ad loca doloꝵ in uallẽ nuserie corrue¬
rt̾. Ecce malũ homunis qͥ a dõ recessit. qͥ a caritate defecit.
qͥ lib̾tatẽ Arbicrii ratiiali obdurit. et cupiditatib suis colli.¬
gatus. in manii s athane cui male eredidit. miser et indignis re.¬
mansit. Ecce casus hominis. E cceruina generis humani. ecce
ꝑditio inuu̾se carnis. S miseratio duima in conp̾hensibili er
meffabil bonitate sua nuserũ istũ respexit. Qui lic pecc̃or
fisit. peccatũ tñ ñ inuenit. s ab inuentore. sathaua scił. ꝑui¬
ciose suscepit. Ad hunc de manu sathane misericordit̾ eruend̾.
missus a deo patie dei filius. patͥ coom̃ps et coet̾nus contra suꝑbi¬
am huimił desceudit. Qiũ d̾s ÷. homo fieri uoluit. Id̾ qd̵ fuerat

Expanded text:
nimales facti, animalium pellibus induti sunt. Qui ad imaginem nimales facti, animalium pellibus induti sunt. Qui ad imaginem Dei facti fuerant, Dei similitudinem amiserunt, a loco voluptatis expulsi sunt, et ad loca dolorum in vallem miseriae corruerunt. Ecce malum hominis qui a Deo recessit, qui a charitate defecit, qui libertatem arbitrii rationalis obduxit, et cupiditatibus suis colligatus, in manu Satanae, cui male credidit, miser et indigus remansit. Ecce casus hominis, ecce ruina generis humani, ecce perditio universae carnis; sed miseratio divina incomprehensibili et ineffabili bonitate sua miserum istum respexit; qui licet peccator fuerit, peccatum tamen non invenit, sed ab inventore, Satana scilicet, perniciose suscepit. Ad hunc de manu Satanae misericorditer eruendum, missus a Deo Patre Dei Filius, Patri coomnipotens et coaeternus, contra superbiam humilis descendit. Qui Deus est, homo fieri voluit: idem quod fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
÷ .a. Igͥ sathanas orgo scisinatiꝰ. fons auaricie. puteu heresis. con-¬
tra lib̾m arbitrium stans qd̾ habuisse debuerat. s nũꝗͣ habuit.
recte eecidit suo mendatio collisus. c̃ suis sequacib a cetu beatoꝵ
penitus ÷ exclusus. Hic eiꝰ a dõ defectus. hic eiꝰ a debite caritatiꝰ ar¬
bitrio recessus. hic a naturals intelligentia casuᷤ maliĩ ÷ ip̃iꝰ Ma-¬
lum execrabile. in alũ nexpiabile. in alũ sathane ꝓpͥũ. Sic .ip. de¬
uide tand̾ malũ hominis qͦ a d̾o recessit. Adam maximꝰ nr̃e p̾-¬
uaricationis auctor pͥnuis. et iste ratinali intelligentia claru¬
it. qͣ lib̾i uirib arbitrii qd̾ ei ꝯtulitds. tantoꝵ largitorẽ iiuuer̃
bu̾dice semꝑ et amare debuit. S bñficiis iungratus a ligno un
qd̃ ei ds uit̾oixat. inobedient̾ accessit: Falso audierat. Pritiꝰ.ẜ.d.
mina qui adam uocati st̃. ambo cecidert̃. Similtudinẽ doꝵ
male qͥd̃ affectauerant. et similes fieri pecoꝵ ineruert̃. et a¬

Expanded text:
 . Igitur Satanas origo schismatis, fons avaritiae, puteus haeresis, contra liberum arbitrium stans, quod habuisse debuerat, sed nusquam habuit, recte cecidit suo mendacio collisus, cum suis sequacibus a coetu beatorum penitus est exclusus. Hic ejus a Deo defectus, hic ejus a debitae charitatis arbitrio recessus, hic a naturali intelligentia casus: malum est ipsi, malum exsecrabile, malum inexpiabile, malum Satanae pVide tandem malum hominis, quo a Deo recessit. Adam maximus nostrae praevaricationis auctor primus, et iste rationali intelligentia claruit, qua liberi viribus arbitrii, quod ei contulit Deus, tantorum largitorem munerum benedicere semper et amare debuit: sed beneficiis ingratus, a ligno viquod ei Deus interdixerat, inobedienter accessit, falso audiente: Eritis sicutmina, qui Adam vocati sunt, ambo ceciderunt. Similitudinem deorum male quidem affectaverant, et similes fieri pecorum meruerunt, et a
Abbreviated transcription (Latin):
latus. poceupator auarꝰ posuit in celũ ossuũ. falło se efferens
tamꝗͣ dm̃. Iste ñ dum̃ sibi. s se ip̃m suꝑbiendo p̾tulit dnio. suo
mendatio sedem fibi ponẽ uoluit. il quilonẽ quẽ nꝰ creauerat

Expanded text:
latus, praeoccupator avarus, posuit in coelum os suum, falso se efferens latus, praeoccupator avarus, posuit in coelum os suum, falso se efferens tanquam Deum. Iste non Dominum sibi, sed seipsum superbiendo praetulit Domino. Suo mendacio sedem sibi ponere voluit
Abbreviated transcription (Latin):
perire potis. Quid gͥ÷: Seito tũ inuestigatione subtib. q ma
lũ hoc di a defectii boni seu pͥuatione caritatis. Caritatẽ sane
tam homo qͣm angls erga dm̃ habere debuit. et eũ a quo bonuꝰ
factus ÷. pie cognosce̾t. sequeretur: Amaret. et amoris mito se ip̃m
supra se humilit̾ eleuans. ec lib̾o arbitrio uniu̾sa transgredieus.
dm̃ inuisibilẽ. sũmũ. ec ompẽm. ocło caritatis aspice̾t. et sic ex¬
uta omni mutabilitate sua ex ip̃o et ꝑ ip̃m ee in ip̃o sine fiue
beatus man̾et. De hoc tanto et tam p̾cellenti bono theologꝰ
ille locutus ÷ dicens. Similes e erimꝰ. qr uidebunꝰ eũ sicuti ÷.
ab hoc uituitu tam sc̃o. tã suꝑeminent. uetustus ille sathanaᷤ
statimn defecit. qui uec bonũ aliqd̾ uinqͣm Age̾ cepit. Ille inquit
dñs. ab micio mendax ÷. Mendax ab inicio. ñ sue conditionis.
qr. eũ bonus conditor bonũ sic cet̾a oĩa fecit. s ab inicio sui
mendacii quo statim cecidit ubi ait. Ponam sedem ineã ad aqͥ

Expanded text:
Scito tum investigatione subtili, quia malum hoc dicitur, a defectu boni seu privatione charitatis. Charitatem sane tam homo, quam angelus erga Deum habere debuit, ut eum, a quo bonus factus est, pie cognosceret, sequeretur, amaret, et amoris merito se ipsum supra se humiliter elevans, et libero arbitrio universa transgrediens, Deum invisibilem, summum et omnipotentem oculo charitatis aspiceret; et sic, exuta omni mutabilitate sua, ex ipso, et per ipsum et in ipso sine fine beatus maneret. De hoc tanto ac praecellenti bono theologus ille locutus est, dicens: Similes ei erimus, quia videbimus cum sicuti est . Ab hoc intuitu tam sancto, tam supereminenti vetustus ille Satanas statim defecit, qui nec bonum aliquod unquam agere coepit. Ille, inquit Dominus, ab initio mendax : mendax ab initio, non suae conditionis, quia cum bonus Conditor bonum sicut caetera omnia fecit; sed ab initio sui mendacii, quo statim cecidit, ubi ait: Ponam sedem meam ad aquil
Abbreviated transcription (Latin):
ta membris corporis. in sese collect̾a. Quo enim ualeat sopit
conclusisq in morte sensibus. ꝑ quos utiq curiosius exire.
& ase ire solebat: in eam quȩ pret̾it huiꝰ mundi figuram:
Uides turpibꝰ nichil dẽẽ ad confusionem: cũ ꝓducentur su¬
om̃s locati sunt. utiq oppositi torrenti huic. diuinȩ eqͥtatis
tundi: ppetuoq confundi: Duplici contritione ait ille cont̾.

Expanded text:
is avulsa corporeis, et in sese collecta. Quo enim id valeat, sopitis is avulsa corporeis, et in sese collecta. Quo enim id valeat, sopitis conclusisque in morte sensibus, per quos utique curiosius exire, et a se ire solebat in eam, quae praeterit, mundi istius figuram? Vides turpibus nihil deesse ad confusionem, cum producentur speomnes locati sunt, utique oppositi torrenti huic directae aequitatis, tundi, perpetuoque confundi? Duplici contritione, ait ille, contere
Abbreviated transcription (Latin):
ibsq sua menoria uinere: ne non aninam aliq̃n ẽẽ contin¬
gat. Itaq durante anima: durat et menoria.s: qualis: fe¬
da flagiciis. horrida facinoribus: uantate tumida. contẽp-¬
u hispida. & neglecta. Quȩ pͥora transierunt: et non transie¬
manet. Non transit cum tẽpe: qd̾ teꝑa transit. Inet̃num gͦ
necesse est
cruciet: qd̾ perperam te egisse inetm
mem ineris. Exꝑiri erit hoc ueritatem uocie
illius: arguam te et statuami contra faciem tuam. Dñs le¬
cutus est: cui om̃e adu̾sum. & sͥ adu̾sari necesse est. ut sios¬
ra querela. O custos hominum qͣre me posiusti contͣrium
tibi: et factus sum mͥm& ipsi grauis: Ita ÷ o eugeni. ñ potest
deo ẽẽ contͣrium qͥd. et sͥ m& coherere: sed qui arguit᷑ ader
arguetur et a seipso. Non ÷ sane iam tunc. qd̃ aut u̾itatẽ dis¬
simulet ratio: aut rõnis intuitum ainima declinet. abri

Expanded text:
absque sua memoria vivere, ne non animam aliquando esse continabsque sua memoria vivere, ne non animam aliquando esse contingat. Itaque durante anima, durat et memoria. Sed qualis? Foeda flagitiis, horrida facinoribus, vanitate tumida, contemptu hispida et neglecta. Quae priora, transierunt, et non transiemanet. Non transit cum tempore, quod tempora transit. In aeternum ergo necesse est cruciet, quod perperam te egisse in aeternum memineris. Experiri erit hoc veritatem vocis illius: Arguam te, et statuam contra faciem tuam . Dominus locutus est, cui omne adversum et sibi adversari necesse est, ut sit sera querela: O custos hominum, quare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimet ipsi gravis? Ita est, o Eugeni. Non potest Deo esse contrarium quid, et sibimet cohaerere, sed qui arguetur a Deo, arguetur et a se ipso. Non est sane jam tunc quod aut veritatem dissimulet ratio, aut rationis intuitum anima declinet, membr
Abbreviated transcription (Latin):
a conscientia suffugere magis uelit:
non latent tenebrȩ uł se ipsas. Se uident: quȩuupis.
aluio non uident. Oꝑa tenebrarum sequuntur illas: nec est
quo se abseondant ab illis: ne in tenebris quidem. Hic ÷ uer-¬
nis qui non moritur. memoria p̃teritorum. Semel iniectus.
uł potiꝰ innatus ꝑ peccatum. hesit firmiter: neqͣquam deinceps
iuellendꝰ. Nec cessat rodere conscientiam: eaq pastus esca. u¬
nq inconsumptibili. ꝑpetuat uitam. Horreo uermem morda-¬
ceni: & mortem uiuacem. Horreo incidere in manus mortis
uiuentis: et uitȩ morientis. Hec scdã mors. quȩ nunqͣm ꝑoccidit.
ssemꝑ occidit. Qͥs det illis semel mori. & non morant᷑ in et̾¬
num: qui dicunt montibꝰ cadite suꝑ nos. et collibus oꝑi¬
te nos: Qͥ dni mortem mortis beneficio. aue finire. aut euad̾e
uolunt: Deniq inuocabunt mortem ait. et non ueniet. In¬
tuere id clariꝰ. Constat immortalem animam ẽẽ. nec aliqͣndo

Expanded text:
a conscientia suffugere magis velit, minus possit. a conscientia suffugere magis velit, minus possit. Non latent tenebrae vel se ipsas. 456 Se vident quae aliud non vident. Opera tenebrarum sequuntur illas, nec est quo se abscondant ab illis, ne in tenebris quidem. Hic est vermis qui non moritur, memoria praeteritorum. Semel injectus, vel potius innatus per peccatum, haesit firmiter, nequaquam deinceps avellendus. Nec cessat rodere conscientiam, eaque pastus, esca utique inconsumptibili, perpetuat vitam. Horreo vermem mordacem, et mortem vivacem. Horreo incidere in manus mortis viventis, et vitae morientis. 26. Haec secunda mors, quae nunquam per occidit, sed semper occidit. Quis det illis semel mori, ut non moriantur in aeternum? Qui dicunt montibus, Cadite super nos; et collibus, Operite nos , qui nisi mortem mortis beneficio aut finire, aut evadere volunt? Denique invocabunt mortem, ait, et non veniet . Intuere id clarius. Constat immortalem animam esse, nec aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem aduersantur: & si ñ inuicem lecdant. Lesio alteriẽ.
absit. ut dei. Durum tibi ÷ inqͥt contra stimulum caleitrare. Hoc
est ñ stimulo durum: s calcitranti. Est et turpium pena ds:
lux est enim. Q qͥd tam inuisum obscenis flagiciosisq m̃tib
ꝓfecto omĩs qui male agit: odit lucem. S dico. Nunqͥd non
poterunt declinare: m inime omnino. Lucet ubiq:: s ñ õĩbꝰ.
Deniq in tenebris lucet: et tenebrȩ eam non comp̃henderunt
Uidec tenebras lux. cui hoc ÷ uidere qd̃ lucere: s non uicissim
a tenebris ipsa uidecur: quia tenebrȩ eam ñ comp̃hendunt.
et uident᷑ gͦ ut confundantur: et non uident ne consolentur.
Nec mͦ a luce: & in luce uident᷑. Aquo. ł a quibꝰ: Ab om̃i uiden¬
te: ut ꝓ multitudine intuentium sit confusio multa. At nul¬
lus de tanta num̃ositate spectantium molestior oculus: suo
cuiꝰq. Non÷ aspectus siue in celo. siue in terra. quem tenebro¬

Expanded text:
invicem adversantur, etsi non invicem laedant. Laesio alterius est: invicem adversantur, etsi non invicem laedant. Laesio alterius est: absit ut Dei. Durum tibi est, inquit, contra stimulum calcitrare ; hoc est, non stimulo durum, sed calcitranti. Et est turpium poena Deus: lux est enim. Et quid tam invisum obscenis flagitiosisque mentibus? Profecto omnis qui male agit, odit lucem . Sed dico: nunquid non poterunt declinare? Minime omnino. Lucet ubique, etsi non omnibus. Denique in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehendunt . Videt tenebras Lux, cui hoc est videre, quod lucere: sed non vicissim a tenebris ipsa videtur, quia tenebrae eam non comprehendunt 77. Et videntur ergo, ut confundantur: et non vident, ne consolentur. Nec modo a luce: et in luce videntur. A quo, vel quibus? Ab omni vidente, ut pro multitudine intuentium sit confusio multa. At nullus de tanta numerositate spectantium molestior oculus suo cujusque. Non est aspectus, sive in coelo, sive in terra, quem tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
tiilis. atq indeclinabilis. qͥppe attingens ubiq. eui illisa omnis
prauttas conturbetur necesse est. Qͥdni in hãc om̃e tumidũ uł
distortum inpingat et conquassetur: Ne uniuerso qd̾ obutum
frte offenderit. cedere nescia rectitudo. Nam & sortitudo est. Qd
iniqͥs uoluntatibus tam contͣrium. & adu̾̃sum: qͣm semꝑ conari ̃¬
ping̾e semꝑ. & frustra: Ne oppositis uoluntatibus. solam sus ꝓfec¬
d aoũsionis referentibus penam. Qd tam penale. qͣm semp uele
natum. qm uoluntas addicta huic necessitati uolendi nolendi¬
q ⁊ ut ad utrumlibet iam sicut non nisi ꝑuerse. ita ñ nͥ misere
moueatur: In et̾̃num non obtinebit qd̾ uult: et qd̾ non uut.
ineternum nichilominꝰ sustinebit. digne omnino: ut qui
ad nichil afficitur unqͣm qd̃ deceat. ad nichil unqͣm qd li¬
uerso ꝑuertit᷑. Nunqͣm recto prauoq conueniet. Hec enĩ sͥ

Expanded text:
tibilis atque indeclinabilis, quippe attingens ubique: cui illisa omnis tibilis atque indeclinabilis, quippe attingens ubique: cui illisa omnis pravitas conturbetur necesse est. Quidni in hanc omne tumidum, vel distortum impingat, et conquassetur? Vae universo, quod obvium forte offenderit cedere nescia rectitudo: nam et fortitudo est. Quid iniquis voluntatibus tam contrarium et adversum, quam semper conari, impingere semto aversionis referentibus poenam. Quid tam poenale, quam semper velle natum, quam voluntas addicta huic necessitati volendi nolendique, ut ad utrumlibet jam, sicut non nisi perverse, ita non nisi misere moveatur? In aeternum non obtinebit quod vult; et quod non vult in aeternum nihilominus sustinebit. Digne omnino, ut quid ad nihil afficitur unquam quod deceat, ad nil unquam quod liertitur. Nunquam recto pravoque conveniet. Haec enim sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uͥga de radice iesse: et flos de radice eiꝰ ascendet: Dirisse pott¬
rat. et flos de uirga: s maluit de radice: ut unde uͥgam.
inde florem duxisse originem demonstraret. Inde gͥ sũpta
caro. unde orta uͥgo: nec noua in uirgine. que ꝓdiit ex radice
totiens iam quesitum est. tum qͥa diffidis inuentum iri. Dis
sii pater eugeni solus cls÷ qui frustra numꝗͣ queri pocest.
e cum mnueniri non potest. Doceat te de hoc exꝑim̃tumtuũ.
nibilis ratio. sũma beatitudo creans mentes ad se participan¬
ium. iuuificans ad sentiendum. afficiens ad appetendum. di¬
litans ad capiendum. iustificans ad ꝓm̾endum. accendens ad
alum. fecundans ad fructum. dirigens ad eqͥtatem. formans
abeniuiolentiam. moderans ad sapientiam. roborans ad urtutem.
usitans ad consolationem. iluminans ad cognitionem. ꝓpetu¬
iis ad immottalitatem. implens ad felicitatem: cireundans ad

Expanded text:
virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Dixisse potevirga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Dixisse poterat, Et flos de virga; sed 455 maluit, de radice: ut unde virgam, inde florem duxisse originem demonstraret. Inde igitur sumpta caro, unde orta Virgo: nec nova in Virgine, quae prodiit ex radice.toties jam quaesitum est, tum quia diffidis inventum iri. Dico tibi, Pater Eugeni, solus est Deus, qui frustra nunquam quaeri potest, nec cum inveniri non potest. Doceat te de hoc experimentum tuum; aeternum, incommutabilis ratio, summa beatitudo, creans mentes ad se participandum, vivificans ad sentiendum afficiens ad appetendum, dilatans ad capiendum, justificans ad promerendum, accendens ad zelum, fecundans ad fructum, dirigens ad aequitatem, formans ad benevolentiam, moderans ad sapientiam, roborans ad virtutem, visitans ad consolationem, illuminans ad cognitionem, perpetuans ad immortalitatem, implens ad felicitatem, circumdans ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd a patre patre. coeternum illi genitum. indubitata ue¬
tate asseritur. Et in his triplex si diligenter aduertas dui¬
ne potentiȩ genꝰ. quod factum sit de nichilo aliqͥd. de ueti¬
sto nouum: et̃num. beatumq de damnato & mortuo. Q dh
ad nrãm salutem: Multum ꝑ omnen modum. Pͥmum qͥden
qd̃ peccato redacti in nichili. ꝑ hoc quodanimͦ iterato creats
sumꝰ: ut simꝰ inicium aliqͦd creaturȩ eiꝰ. Deinde qd̃ ex uetusti
seruitute in libertatem filiorum dei translati: in nouitate sp̃
ambulamꝰ. Postremo. qd̃ de potestate tenebrarum uocati ad
regnum claritatis ȩterne: in quo iam & consedere nos fecit in xͦ
lieni sint a nobis. qui xp̃i a nobis carnem alienare conai¬
tur: nouam creatam in uirgine. & non de uͥgine sũptã
impie asserentes. Pulchre ꝓpħicꝰ sp̃c longe ante occurrit hui
sententiȩ: inmo blasphemiȩ impiorum. E gredietur inqͥens

Expanded text:
quod ab aeterno Patre coaeternum illi genitum indubitata vequod ab aeterno Patre coaeternum illi genitum indubitata veritate asseritur. Et in his triplex, si diligenter advertas, divinae potentiae genus, quod factum sit de nihilo aliquid, de vetusto novum, aeternum beatumque de damnato et mortuo. Quid hoc ad nostram salutem? Multum per omnem modum. Primum quidem, quod peccato redacti in nihilum, per hoc quodammodo iterato creati sumus, ut simus initium aliquod creaturae ejus. Deinde quod ex vetusta servitute in libertatem filiorum Dei translati, in novitate spiritus ambulantes. Postremo, quod de potestate tenebrarum vocati ad regnum claritatis aeternae, in quo jam et consedere nos fecit in Christo. Alieni sint a nobis, qui Christi a nobis carnem alienare conantur, novam creatam in Virgine, et non de Virgine sumptam, impie asserentes. Pulchre propheticus spiritus longe ante occurrit huic sententiae, imo blasphemiae impiorum: Egredietur, inquiens,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contigit separatio: potuit untati p̾seribere ꝑmauent
n totis tribus. Siue coniunetis. siue disiunctis auobus: nehil¬
ominꝰ ꝑseuerauit intribꝰ unitas ꝑsonalis. Eque unꝰ xpe unade
psoua: uerbumi. anima. et caro. & mortuo homine ꝑduratit.
intero uirginis ut sentio ego cõnuxtio hec. et ferm̃tatto fac
est: et ipa mulier que miscuit. et fermentauit. Nam ferm̃¬
tum non imm̃ito fortasse dixerim fidem mabe. Piane bea¬
ta que creclicdit: qm̃ ꝑfecta sunt in ea quȩ dicta sunt eia
fermentatum totum: & ꝑpetuo ferm̃tatum: seruans uobis
tam in morte qͣm in uita pariter unum: atq integrũ me¬
diatorem dei ⁊ hominum cum sua deitate hominẽ Rͣ iħmi.
mire et decentissimȩ distinctionis gradus: nouumi antiqiũ
tt̾num. Pouum. animam. quȩ de niebilo tune ereata eredit̃.
cum infusa. Antiquum. carnem que apͥmo usq homins
id÷ ex adam traducta cognoscitur. Eternum. uerbum

Expanded text:
te contigit separatio, potuit unitati praescribere, permanenti te contigit separatio, potuit unitati praescribere, permanenti in totis tribus. Sive conjunctis, sive disjunctis duobus, nihilominus perseveravit in tribus unitas personalis. Aeque rsona, Verbum, anima, et caro, etiam mortuo homine perduravit. In utero Virginis, ut sentio ego, commistio haec et fermentatio facta est: et ipsa mulier quae miscuit, et fermentavit. Nam fermentum non immerito fortasse dixerim fidem Mariae. Plane beata, quae credidit, quoniam perfecta sunt in ea, quae dicta sunt ei a fermentatum totum, et perpetuo fermentatum, servans nobis tam in morte, quam in vita pariter unum atque integrum mediatorem Dei ei hominum cum sua deitate, hominem Christummirae et decentissimae distinctionis gradus, novum, antiquum, aeternum. Novum, animam, quae de nihilo tunc creata creditur, cum infusa: antiquum, carnem, quae a primo usque hominum, id est ex Adam, traducta cognoscitur: aeternum, verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
non erraũs: dm̃ uidelicet hominem. & hominem dm̃. u̾e
catholiceq ꝓnuncians. Non autem similiter uł carnem
de anina. uł anuam de carne. nisi absurdissime p̾dicas:
et si similiter anima & caro unus sit homo. Nec mirum
tione conectere. atq suis affectibus astringere sͥ carneni.
ut sͥ diuinitas hominem: illum qͥ p̃destinatꝰ ÷ filiꝰ di in uir¬
tute. Longa cathena. et fortis ad stringendum: diuina p̃¬
destinatio. Ab et̾no est enim. Qͥd longiꝰ et̾nitate: Qͥd di uini¬
tate potentius: Inde ÷ qd̾ nec morte int̾cedente ullatenꝰ
int̾cidi hec unitas potuit: et si carne et anima ab inuicẽ
paratis. Et fortassis hoc sensit ille: qui se indignum ꝓsesꝰ¬
faislio mixta. & ferm̃tata in panem unum. sqͥs ad hectar
denc ea mulier fermentautt: ut nec diuisione qͥd̃e fada car¬
uiss& animȩ. a carne uł anima uerbum duuderetur. Mau¬
t et in separatione inseparabilis unitas. Nec enĩ que a par¬

Expanded text:
non erraveris, Deum videlicet hominem, et hominem Deum vere non erraveris, Deum videlicet hominem, et hominem Deum vere catholiceque pronuntians. Non autem similiter vel carnem de anima, vel animam de carne, nisi absurdissime, praedicas, etsi similiter anima et caro unus sit homo. Nec mirum, tione connectere, atque suis affectibus astringere sibi carnem, ut sibi divinitas hominem illum, qui praedestinatus est filius Dei in virtute, Longa catena et fortis ad stringendum, divina praedestinatio: ab aeterno est enim. Quid longius aeternitate? Quid divinitate potentius? Inde est quod nec morte incidente ullatenus intercidi haec unitas potuit, etsi carne et anima ab invicem separatis. Et fortassis hoc sensit ille, qui se indignum Evangelio , mista et fermentata in panem unum, si quis ad haec tria am bene ea mulier fermentavit, ut nec divisione quidem facta carnis et animae, a carne vel anima Verbum divideretur! Mansit et in separatione inseparabilis unitas. Nec enim quae ex par
Abbreviated transcription (Latin):
negauerim hanc ad illud quoq genꝰ unitatis ꝑtinere: qͣ
anina et caro unus ÷ homo. Decuit enim familiarius
similiusq cum hominis conuenire constitutione: qd̵ ꝓ
homine constitutum ÷⁊ sacranientum. Decuit et cũ sũma.
quȩ in deo ÷ & d̃s ÷ unitate congruere: ut qͦm ibi tres ꝑso¬
nȩ una essentia. ita hic conuenientissima qͣͥdam contͣrieta¬
te. tres essentiȩ sint una ꝑsona. Uides ne pulchre int̾ utrãq
unitatem hanc collocari: in eo utiq qͥ constitutꝰ ÷ media¬
nientia: ut salutare sacram̃tum congrua quadam simi¬
litudine ambobꝰ respondeat: et saluanti uidelicet & sal¬
uato. Ita hec unitas duarum consistens media unitatum.
alteri succumbere. alt̾i p̾minere cognoscitur: qͣntum suꝑi¬
ore inferior. tantum inferiore suꝑior. Tantam deniq tãq
expressam unionis uim in se prefert ea ꝑsona in qua
ds & homo unus ÷ xp̃c: ut si duo illa de se uiuicem p̃diceᷤ.

Expanded text:
negaverim hanc ad illud quoque genus unitatis pertinere, qua negaverim hanc ad illud quoque genus unitatis pertinere, qua anima, et caro unus est homo. Decuit quippe familiarius similiusque cum hominis convenire constitutione, quod pro homine constitutum est sacramentum. Decuit et cum summa, quae in Deo est et Deus est, unitate congruere, ut quomodo ibi tres pernae una essentia; ita hic convenientissima quadam contrarietate tres essentiae sint una persona. Videsne pulchre inter utramque unitatem hanc collocari; in eo utique qui constitutus est medianientia, ut salutare sacramentum congrua quadam similitudine ambobus respondeat, et salvanti videlicet et salvato. Ita haec unitas duarum consistens media unitatum, alteri succumbere, alteri 454 praeeminere cognoscitur; quantum superiore inferior, tantum inferiore superior. 21. Tantam denique, tamque expressam unionis vim in se praefert ea persona, in qua Deus et homo unus est Christus; ut si duo illa de se invicem praedices,
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾a sunt. Sccd̃o loco illa precellit: qua e ꝯuerso tres subȩ.
possunt sũmȩ illiꝰ unitatis imitatione. non comparatiõe
una appellari. uera sobriaq ꝓbat consideratio. Nec abducim᷑
ab hac unitatis ꝓfessione. assercione trium: cum in hac tͥni¬
tate ñ recipiamꝰ multiplicitatem. sicut nec solitudinem in
unitate. Quam obrem cum dico unum. non me tͥnitatis tͤ¬
bat numerus: qui essentiam non multiplicat. non uariat.
ñ partitur. Rursum cum dico tria: non me argute intuitꝰ
unitatis: quȩ illa quecunq tria. seu tres illos nec in confusi¬
onem cogit. nec in singłaritatem redigit. Item me sentire cõ¬
siteor. & de illa unitate. cui scd̾mi ab ista int̾ cet̾a una hono¬
rem dedi: dico in xp̃o. uerbum auimam. & carnem. sine con¬
fusione essentiarum unam ẽẽ ꝑsonam÷ et item absq p̾ui¬
dicio ꝑsonalis unitatis. in sua numerositate manere. Nec

Expanded text:
subtantia sunt. Secundo loco illa praecellit, qua e converso tres substansubtantia sunt. Secundo loco illa praecellit, qua e converso tres substanpossunt, summae illius unitatis imitatione, non comparatione, Una appellari vera sobriaque probat consideratio. Nec abducimur ab hac unitatis professione assertione Trium: cum in hac Trinitate non recipiamus multiplicitatem, sicut nec solitudinem in unitate. Quamobrem cum dico Unum, non me Trinitatis turbat numerus, qui essentiam non multiplicat, non variat, nec partitur. Rursum cum dico Tria, non me arguit intuitus unitatis, quae illa quaecumque tria, seu illos tres, nec in confusionem cogit, nec in singularitatem redigit. fateor et de illa unitate cui secundum ab ista inter caetera Una honorem dedi. Dico in Christo Verbum, animam, et carnem, sine confusione essentiarum unam esse personam, et item absque praejudicio personalis unitatatis in sua numerositate manere. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
tas constitutiua: cum multa menbra unum corpꝰ. uł mul¬
tȩ partes unum qd̾ cunq totum constituunt. E st et
coniugatiua. qua fit. ut duo iam non duo sint. s una
caro: et est natiua. qua anima et caro unus nascit᷑ homo
Est unitas potestatiua: qua homo uirtutis. ñ instabiliꝰ.
non dissimilis. s unꝰ sibimet semp nititur inueniri. Est
consentanea: cum ꝑ caritatem multorum hominum. ẽ
cor unum. & anima una. Est et uotiuia: cum anima uotis
om̃ibꝰ adherens deo. unꝰ sp̃c est. Ist et dignatiua unitas: qͣ
limus nr̃ a dei u̾bo in unam assumptus ÷ ꝑsonam. Uerum
hec omĩa. qͥd ad illud sũmum. atq ut ita dicam unice
unum⁊ ubi unitatem consubstantialitas facit: Nuic uni
quoduis illorum si assimles. erit quoquomodo unum:
si compares. nullo. Igitur inter omĩa quȩ unum recte di¬
cuntur. arcem tenet unitas trinitatis: qua tres ꝑsonȩ una

Expanded text:
tas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel multas constitutiva, cum multa membra unum corpus, vel multae partes unumquodcumque totum constituunt. Est et conjugativa, qua fit ut duo jam non duo sint, sed una caro. Et est nativa, qua anima et caro unus nascitur homo. Est unitas potestativa, qua homo virtutis non instabilis, non dissimilis, sed unus sibimet semper nititur inveniri. Est consentanea, cum per charitatem multorum hominum est cor unum, et anima una. Est et votiva, cum anima votis omnibus adhaerens Deo, unus spiritus est. Et est dignativa unitas, qua limus noster a Dei Verbo in unam assumptus est personam. 19. Verum haec omnia quid ad illud summum, atque, ut ita dicam, unice Unum, ubi unitatem consubstantialitas facit? Huic Uni quodvis illorum si assimiles, erit quoquo modo unum: si compares, nullo. Igitur inter omnia quae recte unum dicuntur, arcem tenet Unitas Trinitatis, qua tres personae una
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. unam diuinam sub̾am. unam diuiniam naturam. unã
diuinam & sũmam maiestatem. catholica consitetur. Num̾̃a
gͥ si potes. aut sine sub̾a ꝑsonas. quȩ ipsa sunt: aut sine ꝑsouiᷤ
torem possit: qui in tantam rerum excesserit numositatem.
s non ad confusionem tͥnitatis. Neq enim noĩa uacua sũt:
nec absq significantia casse uoces. Q uerit qͥs qͦm̃ hoc possit¬
esse: sufficiat ei tenere sic eẽ. Atq hoc non rõni ꝑspieuum:
nec tam̃ opinioni ambiguum: s fidei ꝑsuasum. Sacram̃tum
hoc magnum est: & qͥdem uen̾andum. ñ scrutandũ. Qmͦ
pluralitas in unitate. & hac unitate: aut ipsa in pluralita¬
te: Scrutari hoc tem̾itas est. credere pietas est: nosse uita.
et uita et̾na est. Unde sioꝑe p̃cium censes o euoeni: ꝑcurrat
nc̃ consid̾atio multa una. quo eminentia huiꝰ singlaris u¬
nius fiat eiudentior. Est unitas que collectiua potest dici. eũ
u̾bi causa multi lapides faciunt aceruum unum. Et est uni¬

Expanded text:
antiam, unam divinam naturam, unam divinam et summam majestatem, fides catholica confitetur. Numera ergo, si potes, aut sine substantia personas, quae ipsa sunt: aut sine personis torem possit, qui in tantam rerum numerositatem excesseritsed non ad confusionem Trinitatis. Neque enim nomina vacua sunt, nec absque significantia cassae voces. Quaerit quis quomodo i Sufficiat ei tenere sic esse. Atque hoc non rationi perspicuum, nec tamen opinioni ambiguum, sed fidei persuasum. Sacramentum hoc magnum est, et quidem venerandum, non scrutandum. Quomodo pluralitas in unitate, et hac unitate, aut ipsa in pluralitate? Scrutari hoc temeritas est, credere pietas est; nosse vita, et vita aeterna est. Unde si operae pretium censes, o Eugeni, percurrat nunc consideratio multa Una, quo eminentia hujus singularis Unius fiat evidentior. Est unitas, quae collectiva potest dici, cum, verbi causa, multi lapides faciunt acervum unum. Est et uni
Abbreviated transcription (Latin):
uaest huic. E st enim intuens iudicia dei. Quo sane paiui
ispectu. dum uehementius concutit mentem. fugat uicia.
dat ututes. mniciat ad sapĩam: humilitatem seruat. Nur¬
umatec illa: uͥtutum aggregatio. ñ nͥ riuna est. Tercia conte¬
mo occupatur. uł potiꝰ ociat᷑ cirea memoriam beneficioium:
ie dinuttat ingͣtum. sollieitat memorantẽ ad amorẽ benesactoriˢ.
areqͥescit expectatione ꝓmissoꝵ. Quȩ eũ sit mecditatio etͥnuitaris
pulem quȩ ꝓnuitcunt᷑ et̾na sunt. longanimitatem alit.  pseue¬
ute dat uigorem. Puto iani facile est qͣtuor nr̃a hec. qͣtuor illis
pi assignare: dum longanimuitatem comp̃hendit meditatio
mussorum: latitudinem recordatio benesiciorum: sublimitatẽ
nntemplatio maiestatis: ꝓfundum. inspectio iudiciorum. Que¬
ridius adhuc fuerat. qͥ nec satis ad huc inuentus est: nec queri
uinis potest. at orando forte. qͣm disputando diguiꝰ querit᷑.

Expanded text:
saria est huic: est enim intuens iudicia dei. Quo sane pavido saria est huic: est enim intuens iudicia dei. Quo sane pavido aspectu, dum vehemencius concutit intuentem, fugat vicia, fundat virtutes, iniciat ad sapienciarri, humilitatem servat. Virsi nutet illa, virtutum aggregatio nonnisi ruina est. Tertia contemplatio occupatur, vel potius otiatur circa memoriam beneficiorum; et ne dimittat ingratum, sollicitat memorantem ad amorem benefactoris. requiescit exspectatione promissorum: quae cum sit meditatio aeternitatis siquidem quae promittuntur, aeterna sunt, longanimitatem alit, et perseverantiae dat vigorem. Puto jam facile est quatuor nostra haec, quatuor illis Apostoli assignare, dum longitudinem comprehendit meditatio promissorum, latitudinem recordatio beneficiorum, sublimitatem contemplatio majestatis, profundum inspectio judiciorum. Quaerendus adhuc fuerat, qui nec satis adhuc inventus est, nec quaeri nimis potest: at orando forte quam disputando dignius quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
apprehendisti. Aut si mauis quatuor eque tuis. diunis qͣui¬
or respondere: facis hoc. sistupes. si paues. si ferues. si susti¬
nes. Stupenda plane sublimitas maiestatis: pauenda abs¬
sus udiciorum: feruorẽ exig̃ caritas. et̾uitas ꝑseũantiam
sustinendi. Qͥs stupet: nͥ qͥ contẽplat᷑ głam dei: Qs pauet: i
qui serutat᷑ ꝓfunda sapientiȩ: Qͥs feruet : nͥ qͥ meditat᷑ can¬
tatẽ dei: Qͥs sustinet. & ꝑseu̾at in amore: nͥ qͥ emulat᷑ et̾nita¬
tem caritatis: Nempe et̾nitatis qnͣdã imaginẽ ꝑseũantia
prefert. Deniq sola ÷ͥ cui et̾nitas reddit᷑. uł potiꝰ. quȩ ec̾ñitai
pͥma & maxima contẽplatio est: admiratio maiestatis. hȩc
requirit cor purgatũ. ut a uiciis liberũ atq ex oñatũ peccatiꝰ
facile ad suꝑna leuet. int̾dum quoq uł ꝑ aliqͣs morulas su¬
pore &e extasi suspensum teneat admirantem. Secia autẽ nes¬

Expanded text:
apprehendisti. 31. Aut si mavis quatuor aeque tuis, divinis quatapprehendisti. 31. Aut si mavis quatuor aeque tuis, divinis quatuor respondere; facis hoc, si stupes, si paves, si ferves, si sustines. Stupenda plane sublimitas majestatis: pavenda abyssus judiciorum. Fervorem exigit charitas, aeternitas perseverantiam sustinendi. Quis stupet, nisi qui contemplatur gloriam Dei? Quis pavet, nisi qui scrutatur profundum sapientiae? Quis fervet, nisi qui meditatur charitatem Dei? Quis sustinet et perseverat in amore, nisi qui aemulatur aeternitatem charitatis? Nempe aeternitatis quamdam imaginem perseverantia praefert. Denique sola est cui aeternitas redditur, vel potius quae aeternitati ma et maxima contemplado est admirado maiestatis. Hec requirit cor purgatum, ut a viciis / liberum atque exoneratum peccatis facile ad superna levet, interdum quoque vel per aliquas morulas stupore et extasi suspensum teneat admirantes. Secunda autem necces
Abbreviated transcription (Latin):
it̃ caritatem. sublimitas ꝓꝑter maiestatem. ꝓfundlitas
ter sapĩam. N ouimꝰ hec. nũ ideo ⁊ arbitͣimur nos comp̃¬
uenclisse: Non ea disputatio cõprehendit. s seĩtas: siqͦmͦ
ueluti quibclam duobꝰ brachiis suus: cõphendit aplectie.
ltingit. tenet. ꝙ ate. Tenui eũ nec dimitam. E tmor qdͥ dem
libsimi⁊ ꝓfundo: amor lato. longoꝙ respondet. Qd tã t am̃¬
aum quam potestas eui ñ potes resistere. qͣm sapĩa. cui ab¬
ꝑfecte opoitet timeas illum. cui nec ocls deest uidens or
nec manꝰ potens omĩa. Qͥd item tam amabile qmͣ amoia¬
se. quo amas. & quo amaris: Amabiliorẽ tam̃ iuncta et̾n¬
tas facit. quȩ ñ excidit: foras mittit suspicionem. Amag
perseu̾anter. & longanimiter: & habes longitudinem. M¬
ta amorem tuum usq ad inimicos: & latitudinem tenes. łn
ẽ in om̃i sollicitudine timoratus: & sublime ꝓfundumq

Expanded text:
propter charitatem, sublimitas propter majestatem, profunditaspropter charitatem, sublimitas propter majestatem, profunditast. 30. Novimus haec. Num ideo et arbitramur nos comprehendisse? Non ea disputatio comprehendit, sed sanctitas: si qveluti quibusdam duobus brachiis suis comprehendit, amplectitur, stringit tenet, et ait: Tenui eum, nec dimittam . Et timor quidem sublimi et profundo, amor lato et longo respondet. Quid tam timendum quam potestas, cui non potes resistere; quam sapientia, cui abperfecte oportet timeas illum, cui nec oculus deest omnia videns, nec manus potens omnia. Quid item tam amabile, quam amor ipse, quo amas, et quo amaris? Amabiliorem tamen juncta aeternitas facit: quae dum non excidit, foras mittit suspicionem. Ama igitur perseveranter et longanimiter, et habes longitudinem: dilata amorem tuum usque ad inimicos, et latitudinem tenes. Esto etiam in omni sollicitudine timoratus, et sublime profundumque
Abbreviated transcription (Latin):
ram: ñ minꝰ unam qͣm duas: nec plus duas qͣm unam. Ds̃
et̾nitas. ds̃ caritas est: longitudo sine ꝓtensione. latitudo sine
distensione. In utͦq pariter locales qͥ de excedit. temporalesq an¬
gustias: s libertate naturȩ. non enormitate sub̃e. Tali mͦ inm̃
niodꝰ et ipsiꝰ inmensitatis. Qͥd itẽ ds̃ : Sublimitas & ꝓfundum.
In alt̾o supra omĩa. in altero intra omĩa. Liqͤt in deitate nꝰqͣm
claudicare eqͣlitatem: stare eam undiq sirmĩt. ꝯstare immobu
⁊ ꝓfuncditas equȩ inserutabilis cognoscatur: paulo ad¬
urante. et exclamante. O altitudo diuitiarum sapiẽ &
muentes in deo. ec cũ deo simplicissimã unitatẽ. Osap̃ia
petens. attingens uͥq fortiter: õ potentia sapiens. disponeis
inĩa siiauiter. Nes una. esfectus multiplex: oꝑationesq diũ
& illa. una res est: longitulo ꝓpt̾ et̃nitatem latitudo

Expanded text:
ram; non minus unam quam duas, nec plus duas quam unam. Deus ram; non minus unam quam duas, nec plus duas quam unam. Deus aeternitas, Deus charitas est: longitudo sine protensione, latitudo sine distensione. In utroque pariter locales quidem excedit temporalesque angustias, sed libertate naturae, non enormitate substantiae. Tali moen modus et ipsius immensitatis. 29. Quid item Deus? Sublimitas et profundum. In altero supra omnia, in altero infra omnia. Liquet in deitate nusquam claudicare aequalitatem, stare eam undique firmiter, constare immobilet profunditas aeque inscrutabilis cognoscatur, Paulo admirante et exclamante: O altitudo divitiarum sapientiaintuentes in Deo, et cum Deo simplicissimam unitatem: O sapientia potens, attingens ubique fortiter! o potentia sapiens, disponens omnia suaviter! Res una, effectus multiplex, operationesque diversae. Et illa una res est longitudo propter aeternitatem, latitudo
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus scĩs. quȩ sit longitudo. latitudo. sublunitas & ꝓfundũ. Com¬
p̃hend̾e dicit. ñ cognoscere: utt ñ curiositate ꝯtenti. scientiȩ tota cura
suetui inhiemꝰ. Ion in cogutione÷ fruct᷑. s in cõphensiõe.
Auoqͥn scienti bonuni & non facienti: ut ait qͥcdã peccatũ:
Et ipse paulus alio loco: sic currite ut cõprehendatis.¬
Qd ipsa : ẜ cn̾itas. Hec tan longa: ut ñ habeat t̾minum. ñ magis
loci qͣm temporis. Est ⁊ latitudo. & ipsa qͥd: Taritas. Qͥbꝰ ⁊ ista tn¬
nis angustetur in deot qui nichil odit horuni que fec̾it: Beng
solem suũ oriri facit suꝑ bonos & malos: & pluit suꝑ iustos ȩ
uadit in infinitum. Omnem ñ mͦ affectionem. s et cognitionẽ
excedit: adiciente a pło & dicente. Scire etiã suꝑeminentẽ scĩs
qͥa et̾nitas est. Nides tantã ẽẽ latitudinem. qͣntam & longitudi¬
neni: Utinani sic uideas ñ tantã ẽẽ. s ipsam: idẽẽ unã qd̾ alte¬

Expanded text:
t longitudo, latitudo, sublimitas et profundum. Comprehendere dicit, non cognoscere, ut non curiositate contenti sciencie tota cura fructui inhiemus. Non in cognidone est fructus, sed in comprehensione. Alioquin: Scienti bonum et non facienti, ut ayt quidam – Iacobus – peccatum est illi. Et ipse Paulus alio loco: Sic currite, ut comprebendatiQuid ipsa? Eternitas. Hec tam longa, ut non habeat terminum non magis loci quam temporis. Est et latitudo. Et ipsa quid? Caritas. Quibus et ipsa terminis angustetur in deo, qui nichil odit horum, que fecerit? Denique solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et evadit in infinitum. Omnem non modo affectionem, sed et cognitionem excedit, adjiciente Apostolo et dicente: Scire etiam supereminentem sciequia aeternitas est. Vides tantam esse latitudinem, quantam et longitudinem? Utinam sic videas non tantam esse, sed ipsam: id esse unam quod alte
Abbreviated transcription (Latin):
et. f. et. sp̃m .s. tante confessionis iugit̾ intuend̾ ꝓponit effectum.
Hec trinita que ds ÷ indiuisa confessio edificat in nob̃̾ scãm eede¬
siam catholicam. Intra istam catholicã suscipimꝰ et amamiꝰ scõꝵ
cõmunionẽ. In ea ꝑcipiinꝰ pecc̾oꝵ renussionẽ. Ex remissione pec¬
catoꝵ. speramꝰ cũ scis carnis nr̃e resurrectionẽ in uitã et̾nam. si.

Expanded text:
m, tantae confessionis jugiter intuendum proponit effectum. Haec Trinitatis quae Deus est indivisa confessio aedificat in nobis sanctam Ecclesiam catholicam. Intra istam catholicam suscipimus et amamus sanctorum communionem. In ea percipimus peccatorum remissionem. Ex remissione pecc
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾ maiestate. Non accidit᷑ ut pat̾ fieret. ñ accessit uerbo ut
moti temporis. absq dimensionis t̾mmo. sine oĩ uarietate ui¬
cissitudinis. dũ pͥncipium ñ habet. et fine caret. uera ꝓfessio ÷. Ds̃
÷ pat̾er. et pater ÷ deus i. Deus ÷ fihiꝰ. et.f. ÷ ds. Dr̃ ÷ sp̃c.s. et spc¬
.s. dĩ. In hac beata et inmutabili ueritate. nec t̾nitas diuidit u¬
nitatẽ. nec uiitas abigit tͥnitatẽ. Nosse debes. q homini facto
ad imaginẽ et simił. dei. hoc iueffabile mist̾iũ catholice fidei do¬
minꝰ d̾̃s reuelauit. Unde ait. Nemo nouit filiũ. nͥ .p. et nemo .n.¬

Expanded text:
Domini majestate. Non accidit Deo ut Pater fieret, non accessit Verbo ut Domini majestate. Non accidit Deo ut Pater fieret, non accessit Verbo ut motu temporis, absque dimensionis termino, sine omni variatione vicissitudinis, dum principium non habet et fine caret, vera professio est. Deus est Pater, et Pater est Deus. Deus est Filius, et Filius est Deus. Deus est Spst Deus. In hac beata et immutabili veritate nec Trinitas dividit unitatem, nec unitas abigit Trinitatem. Nosse debes quia homini facto ad imaginem et similitudinem Dei, hoc ineffabile mysterium catholicae fidei Dominus Deus revelavit. Unde ait: Nemo novit Filium nisi Pater, et nemo n
Abbreviated transcription (Latin):
ge pecc̃i. sub debito mortis. Que xp̾c dei filiꝰ qui pece̾m ũ habu¬
it. qui stipendiũ pecc̃i. mortẽ soluit indebite: in se ip̃o et in suis
omnib uictor fortissimꝰ. et tͥumphator eminentissimꝰ omnino de¬
struit. Ascendit ad.c. a quib nunꝗͣ recedit. s ad nos humanita¬
tẽ ur̃am descendit suscipiendo. et ꝑacta obedientia nr̃e saluati¬
onis ad consessionẽ bext̾re dĩ pr̃ĩs ascendit. et nom̃ qd̾ ÷ suꝑ oẽ
scd̃m humanitatẽ nrãm exaltatus accepit. Inde uenturꝰ.i.ii. et
õs in maiestate. Uiuos. tc̃ corpore iuuentes inuentos: mortuos.
ante corporis uita solutos. H el uiuos. in bonis. aliquoᷤ nondũ ma¬
collige. simul totũ tene. dic. Credo .ĩ.d.p. omnip̃. credo in dm̃ iħm¬
trẽ et .f. et .s. s. ñ deos s dm̃ p̾dicas. trinitatẽ in unitate. uuitatẽ
ab inuicẽ semote. s in separabilit̾ ꝑsistentes in una et ead̾ dei &

Expanded text:
ge peccati, sub debito mortis: quae Christus Dei Filius, qui peccatum non habuge peccati, sub debito mortis: quae Christus Dei Filius, qui peccatum non habuit, qui stipendium peccati mortem solvit indebite, in seipso et in suis omnibus victor fortissimus, et triumphator eminentissimus, omnino destruit. Ascendit ad coelos, a quibus nunquam recedit, sed ad nos humanitatem nostram descendit suscipiendo, et peracta obedientia nostrae salvationis, ad confessionem dexterae Dei Patris ascendit, et nomen quod est supesecundum humanitatem nostram exaltatus accepit. Inde venturus est judiomnes in majestate. Vivos, tunc corpore viventes inventos; mortuos, ante corporis vita solutos; vel vivos in bonis aliquos nondum macollige, simul totum tene. Dic: Credo in Deum Patrem omnitum sanctum non deos, sed Deum praedicas, Trinitatem in unitate, unitatem ab invicem semotae, sed inseparabiliter persistentes in una et eadem Dei et
Abbreviated transcription (Latin):
uatur: fides lumine in diem agnitionis diune leuatur. A pͥma
ista die ii scdam ꝓmouetur: dũ auctoritate pontificali uirtute
er alto suꝑinduitur et septiformi grã confirmatur. Ad t̾ciam
usq eonscendit. qñ ab onmib inquitatib x ab oniib infirini¬
tatib ii resurrectione ihii xͥ lib̾atur: et uita et̾na donatur. De hac
liberatione homins ui resurrectione xp̃i. liberato illi ꝓpħa de xͦ¬
tes remituntur: p̃tea infirmitates ex miquitatib contracte sauas
Non qͣndocũq. s in resurrectione beata qua filu ab omnib de¬
bitis ab soluunt᷑. qua ab omni malo nro̾. qua et a sathana malo
ꝑ omnia nob̾ infesto liberabin᷑ inforniati p̾cib diũcis. pleui uir¬
tis diĩ. qui ñ alicubi. s ui se ip̃o semꝑ quiescit. et consortes resur¬
rectiouis xp̃i secũ quiesẽ facit Resurrer̃.a.ii. Morcius sub le¬

Expanded text:
vatur fidei lumine, in diem agnitionis divinae levatur. A prima vatur fidei lumine, in diem agnitionis divinae levatur. A prima ista die in secundam promovetur, dum auctoritate pontificali virtute ex alto superinduitur, et septiformi gratia confirmatur. Ad tertiam usque conscendit, quando ab omnibus iniquitatibus et ab omnibus infirmitatibus in resurrectione Jesu Christi liberatur, et vita aeterna donatur. De hac liberatione hominis in resurrectione Christi liberato illi Prophetes remittuntur, postea infirmitates ex iniquitatibus contractae sanantur, non quandocunque, sed in resurrectione beata, qua filii ab omnibus debitis absolvuntur, qua ab omni malo nostro, qua et a Satana malo per omnia nobis infesto liberabimur, informati precibus Dominicis, pleni virtis Domini, qui non alicubi, sed in seipso semper quiescit, et consortes resurrectionis Christi secum quiescere facit. Resurrexit a mortuis. Mortuis sub le
Abbreviated transcription (Latin):
te. Nec p̾udicat tempꝰ et̾nitati: s et̾nitas p̾minet tempori Actis
positione sua creat &. otdniat. Int̾ ista ualde bona sathanas impiꝰ
& homo deuiꝰ sua sibi pessima inseruere mala. Hus sathanas ini.¬
uolutus malis. miser remansit et ꝑditus. S miseratione motus
nir samaritanꝰ. hoĩe qͥ ab ierli descendebat in iericho & mei¬
dit in lationes. quẽ plagis impositis semiuniũ reliquert᷑ sua libe.¬
iare descendit grã. Cinã esꝰ egit. ꝓ qͦ pati. crucifigi mori. sepeliri
uoluit. quẽ ab inferuo lib̾auit. His gͥ ꝓ nob̾ in se ipo ꝑpessis
sua magnificentia supaposuit. Inde sequitur. ẽ eicia die resurrex̾
uinitꝰ habet resurrȩx̃ potestate. Potestatẽ inquit. h.p.a.m. et¬
ñn.s.e. Tercia die .r. tcia quid̃ ꝓ tempore. Possuiꝰ et attend̾e
hic. qi. dũ honio a tenebris pecc̃oꝵ eruitur. et in baptismo reno¬

Expanded text:
te, nec praejudicat tempus aeternitati, sed aeternitas praeeminet tempori. Actus te, nec praejudicat tempus aeternitati, sed aeternitas praeeminet tempori. Actus positione sua creat et ordinat. Inter ista valde bona Satanas impius et homo devius sua sibi pessima inseruere mala; his Satanas involutus malis miser remansit et perditus; sed miseratione motus noster Samaritanus, hominem qui ab Jerusalem descendebat in Jericho, et incidit in latrones, quem plagis impositis semivivum reliquerunt, sua liberare descendit gratia, curam ejus egit, pro quo pati, crucifigi, mori, sepeliri voluit, quem ab inferno liberavit. His igitur pro nobis in seipso perpessis, sua magnificentia superapposuit. Inde sequitur: Tertia die resurrexit avinitus habet, resurrexit potestate. Potestatem, inquit, habesurrexit, tertia quidem pro tempore. Possumus et attendere hic quia, dum homo a tenebris peccatorum eruitur, et in baptismo reno