comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
as faceremus ut sic illa per supplicationes
⁊ orones. ⁊ ieiunia effugeremus. uocantur
autẽ hee ꝓcessiones letanie g̾co uocabulo
ꝑ auctoritatem greci sermonis sicut pascha
⁊ penthecostem. In his letaniis ieumand̾
est in cybo quadragesimali ⁊ in uestibus
penitencialib delemus esse. ⁊ om̃s amũ¬
.uii. coniugate. S qd̃ nos non possumus
in nun̾io ꝑ̾rum supplenius innumero
letaniarum. species enĩ letanias dicere de¬
bemus.

Expanded text:
mper facerent; et sic illa per supplicationes et orationes, et jejunia effugeremus. Vocantur autem hae processiones litaniae Graeco vocabulo, propter auctoritatem Graeci sermonis sicut Pascha et Pentecoste. In his litaniis jejunandum est cibo quadragesimali et in vestibus poenitentialibus debemus esse, et omnes a munseptimo, conjugatae. Sed quod nos non possumus in numero personarum, supplemus in numero litaniarum; quia septies litaniam dicere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Phis ergo pestibus beatus ma¬
mertus tuduanũ indixit ieiunium ad
nem ita ⁊ isti liberarentur adueisitatib
illis quasu p̃i paciebantur qd̾̃ ita factum
Instituit ergo leatus man̾itus ut singu¬
lis aiis hec letania ꝑ .iii. dies in cisal¬

Expanded text:
his ergo pestibus beatus Mamertus triduanum indixit jejunium ad nem, ita et isti liberarentur ab adversitatibus illis, quas patiebantur, quod ita factum est. Instituit ergo beatus Mamertus, ut singulis annis haec litania per tres dies ante A
Abbreviated transcription (Latin):
tatur ut eius corpus triforme intelliga¬
tur. illud .s. qd in celo est glorificatum. ⁊¬
nusticum qd̃ adhuc in terra ambulat.
et qd̃ in sepulchris usq ad extremum iu¬
dicii examen quiescit. Agnus uero dicit᷑¬

Expanded text:
tur, ut ejus corpus triforme intelligalud videlicet quod in coelo est glorificatum; mysticum, quod etiamnum in terra ambulat, et quod in sepulcris usque ad extremum judicii examen quiescit. Bis dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ne fugientib cuncta que in monasterio
uidebatur hr̃e largitꝰ est. Cumqz in ele¬
mosinis uestimenta sua ac frm̃ oĩa ⁊
cellanum consumpsisset quicqͥd hr̃e in
oratorio potuisset expenclit. Expensis uͦ
reb omĩb longobardi ad eum subito
uenerũt. eumq tenueuit ⁊ aur̃ petere
ceperunt. Quib cum illo ille diceret se
omnino uel hr̃e. in uicino moute ad
eis ductus est in quo silua in mense ma¬
guitudĩs stabat. Ibiq captiuius quidam
fugiens in caua arbore iacebat. Uuunus
ex longobardis educto gladio p̾factũ
uenerabilẽ occidit uirum. Cuiꝰ corpore
in terrã cadente mons omĩs ꝓtinus ⁊ su¬
ua occussa est ac si se ferre non posse pon¬
dus sc̃ĩtatis eius liceret. t̾ra que tremui

Expanded text:
ne fugientibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere largitus est. Cumque in elemosinis vestimenta sua ac fratrum omnia et cellarium consumpsisset, quicquid habere in horto potuit, expendit. Expensis vero rebus omnibus, Langobardi ad eum subito venerunt eumque tenuerunt et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille omnino nihil habere, in vicino monte ab eis ductus est, in quo silva immensae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fugiens in cava arbore latebat, ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cujus corpore in terram cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, ac si se ferre non posse pondus sanctitatis ejus diceret terra, quae tremui
Abbreviated transcription (Latin):
giosis quoq uiris atestantib
adhuc in monasteriõ positus agnoui.
qd̃ ħ longobanorum tempore iurta in
hic prouincia que sura noĩatur. quidã
monasterii pater uite uenerabilis. Si

Expanded text:
giosis quoque viris attestantibus adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc Langobardorum tempore iuxta in hac provincia, quae Sura nominatur, quidam monasterii pate
Abbreviated transcription (Latin):
cet qd̾ dicis. ¶Regorius. Hii itaq eo temꝑe
ꝓfugi ad constantino politanã urbẽ uenenĩt
Co quoꝙ tempe quo pro explendis responsis ecc̃e
ad principem ip̃e missus sum. seniorẽ quendam
ep̃m repperi. qui se lac ad huc eorũ hora sineli¬
guis loquencia uidisse testabatur. itaut aper¬
tis orib clamarẽt. Ecce uidete qui linguas nõ
habemus ⁊ tamẽ loquimur. uidelat᷑ enum a
respicientib ut ferebat quia ab scisis radicitꝰ
uinguis quasi qd̾ dam baratiũ patebat inguttẽ
⁊ tñ oreuacuo plena ad integr̃ uerla formabã¬
tur. Quorum ilic unus in luxiam lapsus
mox pͥuatus est. dono miraculi. iecto uidelz oĩ
potentis dei uidicio. ut qui carnis continenci¬
am seruare neglexerat sine lingua carnea ñ

Expanded text:
cet quod dicis. GREGOR. Hi itaque, eo tempore profugi, ad Constantantinopolitanam urbem venerunt. Eo quoque tempore quo pro explendis responsis Ecclesiae ad principem ipse transmissus sum, seniorem quemdam episcopum reperi qui se adhuc eorum ora sine linguis loquentia vidisse testabatur, ita ut apertis oribus clamarent: Ecce videte, quia linguas non habemus et loquimur. Videbatur enim a respicientibus, ut ferebat, quia abscissis radicitus linguis, quasi quoddam barathrum patebat in gutture, et tamen ore vacuo plena ad integrum verba formabantur. Quorum illic unus in luxuriam lapsus, mox privatus esipotentis Dei iudicio, ut, qui carnis continentiam servare neglexerant, sine lingua carnea non
Abbreviated transcription (Latin):
acsi ex cadem fuisset genitus. Mirati ft̃
om̃s qui audieuint atq ex duarum
linguarum exꝑimento qͣs eũ autea
necesse nouerant credideunt de omĩb
quas plure minime ualebant ẽuuc
ꝑ biduũ mors eius dilata est. s die t̾¬
cia quo occulto iudicio nescitur. Mauꝰ
⁊ brachia lacertos suis dentibz laniauit
atq ex corpore exiuit. Quo mortuo õs
illi quos p̾dixerat ex hac luce ꝓtinus
sustrati sunt. Nullus q in illadomo ea¬
dem tempestate defunctus est. qui uoce
iuius dauniciatus non est. PEtius.
alde terribile est ut qui tale domũ
pecipe meruit tali ⁊̃ post hoc pena plecteret᷑.
¶r egorius. Quis occulta dei iudi¬
cia sciat. S ea que oppͥhendere non pos

Expanded text:
ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiatus non est. PETR. Valde terribile est, ut qui tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plecteretur. GREGOR. Quis occulta Dei judicia sciat?
Abbreviated transcription (Latin):
lerian puer aumentaiius fuit p̾cipue sĩ¬
plicitatis ⁊ humilitatis. Cum uero eius¬
dem aduocati domꝰ eadẽ clade uastaretur
isdem puer percussus est. ⁊ usq ad extre¬
mum decluctꝰ est. Qui subito sub latus
uocari fecit. Cui ait. Ego in celo fui. ⁊ e¬
os qui de hac domo morituri sunt agno¬
ui. Illi atq illi morituri sunc. Tu uero
ne timeas qua hoc tempore moriturus
non es. ut uero scias me in celo fuisse.
uerum fateor ego accepi illic ut linguis
omĩb loquar. Nũquid tibi cognitũ nõ¬
fuit grecam me linguã omnino nescis¬
se: Et tamẽ grece loquar ut cognoscas
an uer̾ sit que me om̃s liguas accepis¬
se testificor. Cui tunc grece dñs suus lo¬
cutus est. atq illi in eadẽ lingua. respon¬
dit. ut cũcti qui aderant mirarentur.
In eadem quoq domo p̾dicti naisi spar¬
tarius bulga manelat. qui festinus ad
eum decluctus ei bulgarica lingua lo¬
cutus est. S ita puerille in italia natꝰ
⁊ nutritus. in ead̃ barbara lectione Rdit

Expanded text:
Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus avocari fecit. Cui ait: Ego 413 in coelo fui, et qui de hac domo morituri sunt agnovi. Ille, ille, atque ille morituri sunt; tu vero ne timeas, quia in hoc tempore moriturus non es. Ut vero scias quod me in coelo fuisse verum fateor, ecce accepi illic ut linguis omnibus loquar. Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me linguam omnino non nosse? et tamen Graece loquere ut cognoscas an verum sit quod me omnes linguas accepisse testificor. Cui tunc Graece dominus suus locutus est, atque ita ille in eadem lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed ita puer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit
Abbreviated transcription (Latin):
litteris aureis inuenit. Primum quidẽ ut di¬
cebat suũ nomẽ iepperit. ac demnde omĩm illo
in tempore laptizatorum. Qua de re certũ
tenuit ⁊ se ⁊ alios ⁊ alios de hac uita esse de
celeritate migraturos. Eactumq est ut die
eadem tempore morcretur. atqz post eum cũc¬
ti illi qui baptizati fuerant ita seauncti sũt:
ut intra paucos dies coꝵ nullus in hac uita
reman̾et. De quib nimirum constat ꝙ eos
p̾lictus dei fanuilus idciico auro uiderat¬
scriptos. quia eorum noĩa apud sefira et̾¬
na claritas habebat. Sicut itaq hii reuela¬
tionib potuerunt uentura cognoscar. ita
non ñqmͣ egressure aĩe possunt ĩ nuisteua

Expanded text:
s aureis invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possunt etiam myste
Abbreviated transcription (Latin):
ro ⁊ ip̾r obiit qui eosdem fĩes morit᷑ hos pͥui¬
dit. In ca quoq mortalitate que añ tuẽniũ
hanc urbem uelementissima clade uastauit:
in portuensis ciuitatis monasterio mellitꝰ
ductus est monachus adhuc iuuenilib con

Expanded text:
ro et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praeviro et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante triennium hanc urbem vehementissima clade vastavit  Scilicet anno 590, in Portuensis civitatis monasterio, Mellitus dictus est monachus, adhuc in an
Abbreviated transcription (Latin):
rum erat eius corpori ip̃a uis aĩe acsubtili¬
tas p̾uidelat: Qd̃ autẽ sepe eciã reuelatio¬
nib agitur. ut a morituriᷤ futura p̾sciant᷑.
Ex hiis collige̾ possumꝰ que apud nos ges¬
ta in monasteriis scimꝰ. In monasterio ⁊ eĩ
meo quidã frater ante decenium. Gerucius
dicebatur. Qui cum graui molestia corporis
fusset dep̾ssus. in uisione nocturna abla¬
tos uiros. ⁊ claros omĩodo habitus hũs ĩ
lir ip̃m monasteriũ desdendere de suꝑiorib
aspexit. qui lum coram lecto iacentis assiste¬
rent: unus eorum dixit. Ad hoc uenimꝰ ut de
monasteuo gregorii. quosd̾ fr̃es in miliciã
mittamꝰ. Atq alteri p̾cipiens. Aduuixit. Sc¬
lr marcellum. uallencianum. Aguellum.
explotis addidit clicens. Scribe ⁊ hũc ip̃m qͥ
nos aspexit. Ex qua uisione certꝰ redlitus p̾¬
denunciauit esse secuturũ. Cum die alio p̾¬
dicti fraties moricepenunt. atq sub eadem
ordine se in morte secuti sunt. quo fuerãt
in descuptione nominati. Ad extremum ue¬

Expanded text:
rum erat ejus corpori ipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam revelationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in monasteriis scimus. In monasterio etenim meo quidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, 29 Agnelexpletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus redditus prdenuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum ve
Abbreviated transcription (Latin):
afflate in secretis celestib in corporeum ocu¬
lum mentis mittũt. Nam quia iuix aĩe ali¬
qũ subtilitate sua ea que uentura sunt cog¬
noscit. patet ex eo ꝙ cum isdẽ aduocatus qui
in hac urbe añ bĩenium lateus dolore defuc
iussit. Quem dum iusanire cerneret. eius¬
ꝙ minime p̾ceptis obediret. surrexit. uestim̃¬
to seinluit. ⁊ per quam appiã deliberatum¬
fuerat ut ad beatũ ianuarium martirem
p̾uestina uia eius corpus poni debuisset. S
quia longum hiis qui fumus euis portare¬
debuerant iuisum est repente orto consilio exe¬
untes cũ eius fun̾e ꝑuiam appiam. nescien¬
tes ꝙ ille quid dixerat in ip̃a eum eccĩa posu¬

Expanded text:
fflatae in secreta coelestia incorporeum mentis oculum mittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate sua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris dolore defuncjussit. Quem dum puer quasi insanire cerneret, ejusque praeceptis minime obediret, surrexit, vestimento se induit, et per viam Appiam fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum eccles
Abbreviated transcription (Latin):
est contigisse qui dum sompnia ue¬
hement̾ attenderet ei ꝑ sompuium longa spa¬
cia huius uite ꝓnusfa sunt. Cumq multas
peccunias pro longioris uite stipendus colle¬
gisset ita repente de functus est ut intactas õs
relinqueret. ⁊ ip̃e secum uel exbono opere por¬
taret. Petrus. Quis sit memini. sed que¬
so te eaque cepinius exequamur. Putamus¬
ne aĩabz aliquid prodesse si mortuorum cor¬

Expanded text:
est contigisse, qui dum somnia vehementer attenderet, ei per somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt; cumque multas pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctus est, ut intactas omnes relinqueret, et ipse secum nihil ex bono opere porta. PETRUS. Quis ille sit memini: sed, quaeso te, ea quae coepimus, exsequamur. Putamusne animabus aliquid prodesse si mortuorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna ꝑatria.
Equitur alta uoce. Te deum lau¬
damus. ꝑ qd̃ monstratur quam
sum excitat om̃s ut in laude dei ꝑmane¬

Expanded text:
na patria. Sequitur alta voce: Te Deum laudamus; per quod monstratur quam versum exhortatur, ut in laude Dei permane
Abbreviated transcription (Latin):
Equitur ut dicamus de septem or
dus. perquos qui cl̾icus est ascendens effici¬
tur. hostiarius. Lector. E xorcista. Acolitus.
Subdyaconus. Dianꝰ. Sacerdos de ostiario.
Primꝰ eigo gradus est bostiarius. qd̾ est dis¬
ceru̾e quos ab eccĩa iuste repellãt ⁊ quos dig
ne recipiant. ad istos eciam ꝑtinet res eccĩe
fidełi custodire. unde claues ecc̃ie eis tradent᷑
mouentur ad officium lectorum. ut legãt
tis cũ ordinantur traclitur codex dimaiũ
ꝑtem cum hiis qui fidelit̾ ministiau̾int do¬
mino. Unde qui ad hunc ordinem ꝓuehit᷑
literarum scĩa debet splendẽ. Tercio locode¬
ꝓmouentur ad locum exorais

Expanded text:
equitur ut videamus de septem ordgradus Ecclesiae per quos qui clericus est ascendens efficitur ostiarius, lector, exorcista, acolythus, subdiaconus, diaconus, sacerdos. Primus ergo gradus est ostiariorum, quorum est discernere quos ab ecclesia juste repellant, et quos ad eam digne recipiant. Ad istos etiam pertinet res ecclesiae fideliter custodire; unde claves ecclesiae eis traduntur, moventur ad officium lectorum; ad quos petis, cum ordinantur, traditur codex divinarupartem cum iis qui fideliter ministraverunt Domino. Unde qui ad hunc gradum provehitur, litterarum scientia debet resplendere. Tertio loco promoventur ad ordinem exorcis
Abbreviated transcription (Latin):
modit. heleo in itinere eod̾ occidit. S statim
illie scriptũ est. quia scetit leo iuxͣ asinum.
⁊ non comecdit de cadauere. ex qua re. Ex qua
re ostenclitur ꝙ pecratum in obeliencie in
ip̃a fuerit morte laxatum. quia isdẽ leo quẽ
quem uiuentẽ presumpsit occidere conting̾e
non p̾sumpsit ocaisum. Qui enĩ occidendi
ausum hũit de occisi cadau̾e comedendi li cẽ¬
ciam non accepit. quia his qui culpabilis ĩ
uita fuerat punita in obecliencia: erat iam
iustus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris
uitam neccauerat custodiuit post mod̾ ca¬
nosse uelum si nũc ante restitucionẽ corꝑum

Expanded text:
idit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum canosse velim
Abbreviated transcription (Latin):
deductus est cuius feretri uestis tangi potũ
⁊ malignꝰ spuitus ab obsesso hoĩe fugari.
¶Regorius. Hacinre magna iebus
omĩpotentis dei dispensatio qm sit multi¬
plex agnosci. cũ iudicio actum est. ut isdẽ
uir paschasius ⁊ ip̃e intus ad aliquantum
temporis acciperet ꝙ pecrasset ⁊ tñ ante hu¬
manos oculos mira ꝑ corpus suũ post mor¬
tem faceret qui ante mortẽ quoq cognoscẽ¬
tibus pia opera faisset. ut neq quia bona
eus uiderant de elemosinarũ eius estima¬
tione fallerentur neq ip̃i sine uitione la¬
xaretur culpa. quam nec esse culpam crecli¬
dit ⁊ idcuro hanc flectib non extinxit. e¬
tius. PEipendo quedicis uerũptũ hac rõe
constuctus nõ solum que intelłĩ sed ip̃a ⁊̃¬
que in me non intelligo cogor iam peccata
formidare. S queso quia paulo superius
sermo de locis penalib inferni uersabatur
nisi namesse infernum putamus super h̃

Expanded text:
ductus est, cujus feretri vestis tanti potuit ductus est, cujus feretri vestis tanti potuit ut malignus spiritus ab obsesso homine fugaretur. GREGOR. Hac in re magna debet omnipotentis Dei dispensatio et quam sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est ut idem vir Paschasius et ipse intus ad aliquantum temporis reciperet quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post mortem faceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit. PETR. Perpendo quae dicis, verumtameconstrictus, non solum quae intelligo sed etiam ipsa quae non intelligo in me cogor jam peccata formidare. Sed quaeso, quia paulo superius sermo de locis poenalibus inferni versabatur, ubinam esse infernum putamus? super hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ea est nai quanto p̾sens soculum ꝓpinqͣt
ad finem. tanto futurum seculũ. ip̃a iam sui
ppinquitate tangitur. ⁊ signis magnifesti¬
nos ñas uicissi mĩme uidemꝰ. in illo autẽ
nr̃a mnalterutrũ corda cõspiciemus. quid ħ
seculum nisi noctẽ ⁊ quid uenturũ nnisi diẽ
dix̾un. S quemadmnod̾ uor fiiuri ⁊ dies
incipit oriri. ante solis ortum simul aliqͦ
modo tenebre cũ luce comixte sunt sunt. qͦ¬
usq discetĩtis noctis reliquie in lucẽ dieisb̾¬
sequentis. ꝑfecte uertantur. ita huius mũ¬
di finis iam cum futuri seculi exordio ꝑmis¬
cetur atq ip̃e reliquiaiũ eius tenebre qua¬
dam iam rerum sp̃ualium ꝑmixtione trans¬
lucent. Et que illuis mundi sunt multa iã
c̾nimus s nec dum ꝑfecte cognoscimꝰ quia
qͣi in quodam mentis crepusculo h̾uelut añ
solem uidemus. Petius. Qlacet ꝙ dicis
s tanto iuro paschasio hoc animũ ad quesci¬
onem mouet ꝙͣ post mortẽ ad penalem locũ

Expanded text:
a, « quanto praesens saeculum propinquat ad finem, tanto futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestinostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem videmus. PETR. Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum
Abbreviated transcription (Latin):
rogarẽ delemus dñm messis: ut mittat
opauos in messe m s. ut apeuat cornim
in loge sua ⁊ i p̾ce suis. Ner semen uer¬
bi ꝙ audituri sumus. aut uolucies co¬
medant. aut spine suffocent aut petre
duicia fiustrata radice supplantet. Qͣ¬

Expanded text:
ut mittat operarios in messem, et aperiat cor nostrum in lege sua et in praeceptis, ne semen verbi quo audituri sumus, aut volucres comedant, aut spinae suffocent, aut duritia petrae frustrata radice supplantet.
Abbreviated transcription (Latin):
nit acsi dicat. Credo ⁊ fidem quam cõ¬
fessus sum opere complebo. Uñ sacerdos sta¬
tun offert dona consecuda ⁊ deinde munera
Onsidera ordinem: euuge dinem.
feiuntur munera. Necce est primum audi¬
re uerbum dei. Quis enum crederet nisi pri¬
us aucluet. Quonio do inquit ciedent nisi
predicentur. Deinde quis nisi rocte credens mu¬
nus deo acceptabile offerre poterit: qr smne
fide mmiposibile est placere deo

Expanded text:
nit, ac si dicat: Credo, et fidem quam confessus sum opere implebo. Unde sacerdos statim offert dona consecranda; et dehinc munera Considera ordinem: Evangelium feruntur munera. Necesse est enim primum audire verbum Dei. Quis enim crederet nisi prius audiret? Quomodo, inquit, credent nisi praedicentur? . Deinde quis non recte credens, munus Deo acceptabile offerre poterit? quia sine fide, impossibile est placere Deo
Abbreviated transcription (Latin):
lebitur.
Onitur prima peticio contra super
nobis tim̾e ⁊ uen̾ari nouien suuim. qua¬
tinus ꝑ humilitatem ad deum redeamus
qui ꝑ suꝑbiam recessimus. huic peticioni
datur donum. qd dicitur sp̃c timoris dñi.
per quem ad humilitatem uenitur que
suꝑbiam sanat. ut regnũ celorum qd su¬
ꝑbus ꝑdidit. humilis acquirat. unde dõ¬
in eiiugelio. Seati pauperes sp̃u qm̃ ip̃orum

Expanded text:
lebitur. Ponitur itaque prima petitio contra superbnobis timere et venerari nomen suum, quatenus per humilitatem ad Deum redeamus, qui per superbiam recessimus. Huic petitioni datur donum quod dicitur spiritus timoris Domini, per quem ad humilitatem venitur, quae superbiam sanat, ut regnum coelorum quod superbus perdidit, humilis acquirat. Unde in Evangelio: Beati pauperes spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
Expleta au̾ p̾ce surrexit ⁊ uixͣ corpꝰ deft̃¬
ti declit. Non aũ grandi defunctũ uoce¬
ꝑ nomen uocauit dicens. Frat̾ marcel¬
le ille autẽ ac si leuit̾ dormiens ad uiti¬
nam uocem quamuis moclicam cũ¬
fuiss excitatus statim oculos aperuit
me eicientes ex corpore in bonum locũ
duxerũt. Hodie autem unꝰ mist̾ est qui
dixit. Reducite eũ quia fortunatꝰ ꝙ̃r
in domum illius uenit. Quibz uerbis
expletis ⁊ ex infirmitate conualuit ⁊ ĩ
hac uita cliucius mansit. Nec tñ credend̾
est. qr locum quem quẽ acceꝑat ꝑdiclit
qi clubium n̾ est ꝙ intercessoris sui pre¬
cib potuit post mortem melius uiucre.
qui et ante mortẽ studuit ommpoten¬
ti ceo placere. S cur multa de eius uita
clicimus: cum nunc usq ad corpus aꝰ
tot uirtutum documanta teneamus
Demoniacos quippe absoluere. egros
curare. quociens ex fide pecitur qd uiues
consuerat hindesinent̾ facere. ⁊ apur
mia ualde miracula ex ore uenerabil

Expanded text:
surrexit, et juxta corpus defuncti sedit; non autem grandi voce defunctum per nomen vocavit, dicens: Frater Marcelle. Ille autem, ac si leviter dormiens, ad vicinam vocem quamvis modicam fuisset excitatus, statim oculos aperuit,me ejicientes ex corpore in bonum locum duxerunt, hodie autem unus missus est qui dixit: Reducite eum, quia Fortunatus episcopus in domum ejus venit. Quibus verbis expletis, mox ex infirmitate convaluit, et in hac vita diutius mansit. Nec tamen credendum est quia locum quem acceperat perdidit, quia dubium non est quod intercessoris sui precibus potuit post mortem melius vivere, qui et ante mortem studuit omnipotenti Deo placere. Sed cur multa de ejus vita dicimus, cum nunc usque ad corpus illius tot virtutum documenta teneamus? Daemoniacos quippe absolvere, aegros curare quoties ex fide petitur, ut vivus consueverat hoc indesinenter facere, et apud imia valde miracula ex ore venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
is igitur expletis studebat ⁊ .iiii.¬
adhuc senex de co ⁊ alia nauare.
S qr non nulli aderant ad quos erxhor¬
tandos ocrupabariam ꝙ tardior hora diei¬
incubuerat facta uen̾abilis fortunati di
u michi audire ñ licuit. q̃ audire si liceat
sp uolo. S die alio isdem senex rede illo
magist̾ ad huc mirabilem narrauit di¬
cens. In eadem tud̾tina urbe. Marcellus
quidam bone actionis uir cum duabz
sororib suis habitabat qui ueniente mo¬
lestia corporis in ip̃o sacratissimo uesꝑas¬
cente iam salb̃o paschali defunctus est. Cui
corpus cum longius esset efferend̾. die ea¬
dem sepeliri ñ potum. Cumq mora ẽẽt
temꝑis ad explendũ debitum sepulture
sorores cꝰ morte illius afflicte cucurer̃t
flentes ad uen̾abilem iurfortunatũ. ei¬
ꝙ magnis uocib clamare ciperunt: ce¬
tenes leprosos mundas. cecos illumĩas.
ueni: ⁊ resuscita mortuũ nũm. Qui mox
ut cognouit. eoꝵ fratirẽ mortuum flere

Expanded text:
is igitur expletis studebat adhuc senex de eo et alia narrare. Sed quia nonnulli aderant ad quos exhortandos occupabar, jamque diei tardior hora incubuerat, venerabilis Fortunati facta diu mihi audire non licuit, quae audire, si liceat, semper volo. Sed die alia idem senex rem de illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum duabus sororibus suis habitabat: qui eveniente molestia corporis, ipso sacratissimo vesperascente jam Sabbato paschali, defunctus est. Cujus corpus cum longius esset efferendum, die eodem sepeliri non potuit. Cumque mora esset temporis ad explendum debitum sepulturae, sorores ejus, morte ejus afflictae, cucurrerunt flentes ad venerabilem virum Fortunatum, eique magnis vocibus clamare coeperunt: Stenes, leprosos mundas, caecos illuminas, veni, et resuscita mortuum nostrum. Qui mox ut cognovit earum fratrem defunctum, flere
Abbreviated transcription (Latin):
a sactionis appaierent. Cumq lyc ⁊ inte¬
u incisione potuisset. ita sauũ atq inteme¬
ratum onme corpus inuentum est acsine¬
la lir incisio feui tetigisset. PEtius. Qͥs
non opstupescat talia signa mortuoꝵ. que
fiunt exercitatione uiuencium. Grego¬

Expanded text:
a sectionis appareret. Cumque hoc et in tea sectionis appareret. Cumque hoc et in teri incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia signa mortuorum, quae fiunt pro exercitatione viventium?
Abbreviated transcription (Latin):
piecit. Tũc quidã humanitatis pietate cõ¬
pulsi ab scisum caput c̾uici apponentes
cum uno puulo infance qui illic extine¬
tus inuentus est iuxͣ mur̃ corpus ep̃i se¬
pulture tradidem̃t. Cum post eand̾ cedẽ
die quadragesimo rex totila iususset. ut
ciues urb̾ illius qui quolibet clispersi essẽt
ad eandem sine aliqua trepidatione reme¬
arent hiz qui pus famẽ fug̾ent: uiuendi
licencia accepta reuersi sunt. S cuius ui¬
te corũ ep̃r fuerat memores ubi sepultum
esset corpus illius quesierũt ut lix iuxta ho¬
norẽ debitum in eccĩa b̃i petri apł̃i huma¬
rent. Cumq itũ esset ad sepulchrũ effosa
terra inueneuunt corpus pueri ꝑiter hu
⁊ uermib plenũ corpus uero ep̃i acsi die eo¬
dem esset seultũ. Et ꝙ est ad huc magna
admiratione uenerandum. qr ita capud
eius umitum fuerat corpori ac si nequaꝙͣ
fuisset abscisum. sic uidelz ut nulla uestigi¬

Expanded text:
proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conproiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta, reversi sunt. Sed, cuius vitae eorum episcopus fuerat, memores, ubi sepultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apostoli humarent. Cumque itum esset ad sepulchrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humet vermibus plenum; corpus vero episcopi, acsi die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita capud eius unitum fuerat corpori, acsi nequaquam fuisset abscisum; sic videlicet, ut nulla vestigi
Abbreviated transcription (Latin):
upar quoꝙ uenerabilis uite ep̃c nr¬
rauit qd dam memorabile ualde miracu¬
lum dicens. Uirscissimus ħculanus nut̾
one monasterii ad sacerdotalis orclinis grͣ¬
ciam deluctus. ẽ otileaũ ꝑfidi reg̾ tempo¬
ribus eandem urbem annis uir continuis
gothorum exercitus obsedit. Ex qua mul¬
tiaiuium fugerunt. qui famis ꝑiculum f¬
re non poterant. Anuo uero septimo nec
urbem intrauit. Tunc comes qui eiusdẽ
exeuritui p̾ciat ad regẽ totilem nuncios
misit exquirens quid de ep̃o uel ppło fĩ iu
beret. Cui ille p̾cepit dicens. Ep̃o prius a
uertice usq ad calcaneum corrigiam tol¬
le. ⁊ post caput illius amputa. Omẽm u
ppłm qui illic inuentus est glaclio extin¬
gue. Tunc isdẽ comes eundẽ uen̾abilem
uir ħculanum ep̃m suꝑ urb is inur̃ declu¬
ctum capite truncauit. eiusq cutam iã
mortui a uertice usq ad calcaneum inci¬
dit. ut ex eius corpore corrigia sublata ui¬
deretur. Mox ꝙ corpus illius extra muro

Expanded text:
ridus venerabilis vitae episcopus narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: Vir sanctissimus Herculanus nutri ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam deductus. Totilae autem perfidi regis temporibus, eamdem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit, ex qua multi civium fugerunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo nondcitus intravit. Tunc comes qui eidem exercitui praeerat, ad regem Totilam nuntios misit, exquirens quid de episcopo vel populo fberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin
Abbreviated transcription (Latin):
anime. P lec uerba ⁊ crucis signaculum: no¬
uatur natura ⁊ panis fit caro ⁊ uinum san¬
guis. unde merito cum uenitur ad hec uerlix
in quib glia tanta datur sacerdos tollit alte
utiumq sigͣ̃ns hunc cibum ⁊ hunc potum
excelsiorem ceteris¬

Expanded text:
animae. Per haec verba et per crucis signaculum noanimae. Per haec verba et per crucis signaculum novatur natura, et panis fit caro, et vinum sanguis. Unde merito cum venitur ad haec verba in quibus tanta gratia datur, sacerdos tollit alte utrumque, significans hunc cibum et hunc potum excellentiorem caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi non potest quantum p̾sencia sump¬
te carius impetret apud patrem pro nobis.
placatus oblationem accipiat ⁊ quib dam
aliis interpositis. Rogat ut clignetur facere
õblationem benelitam. Ixc est ut ꝓmoueat
in melius ascriptam. Hxc est sibi ꝓpriam ra¬
tam. Hoc est ut sufficiens sit ad salutem. ⁊¬
rationabilem ⁊ acceptabilem. lxx est ut ip̃e
recte diuicdat. ⁊ dñm placare possit. ⁊ hoc totũ
confertur in illis uerbis dñi in cena. platis q̃
sacerdos subiungit. S ea dicturus sicut priꝰ
incipit. Qui pridie antequam pateretur ⁊
in hiis uerbis sumit panem ab alteri. adhuc
communem. ⁊ eleuatum benedicit ⁊ signum
crucis imprimit. ⁊ pͥusquam deponat rep̾sen¬
tat uenln dñi dum dicit benedixit fregit ⁊ q̃ se
sequũtur. Postea tollit calicem ⁊ signat ⁊ re¬
⁊ declit discipulis suis dicens. Accipite ⁊ bi¬
bite ex hec omĩs. Hic fit illud insigne mira¬
culum. In hiis uerbis cibus carns: fit cib

Expanded text:
intelligi non potest quantum praesentia sumptae carnis impetret apud Deum Patrem pro nobis. placatus oblationem accipiat et quibusdam aliis interpositis rogat, ut dignetur facere oblationem benedictam, hoc est ut promoveat in melius ascriptam, hoc est sibi propriam, ratam, hoc est ut sufficiens sit ad salutem, rationabilem et acceptabilem, hoc est ut ipse recte dividat et Dominum placare possit, rogat. Et hoc totum confertur in illis verbis Domini in coena prolatis, quae sacerdos subjungit. Sed ea dicturus sic prius incipit: Qui pridie quam pateretur. In his verbis sumit ab altari panem adhuc communem, et elevatum benedicit et signum crucis imprimit, et priusquam deponat repraesentat verba Domini dum dicit: Benedixit et fregit, et quae sequuntur. Postea tollit calicem et signat, et re dedit discipulis suis dicens: Accipite et bibite ex hoc omnes. Hic fit illud insigne miraculum. In his verbis cibus carnis fit cibus
Abbreviated transcription (Latin):
ir quidam nobilis tlyxoprob
nomine eiusdem patris benedicti fuerit am¬
monicione conuersus qui pro uite sue m̾i¬
to. magnũ apud illum familiaritatis fi¬
duciam halebat. Hic cum quadã clie eius
cellulam fuisset ingressus hunc amaris¬
sime flentem repperit. Cumq diu subsiste¬
ret eius qz non finiri. lacrunas uideret. nec
tamen ut uir dei consueuerat orando plã¬
ge̾ts merendo que nam cã tanti luctus exi¬
steret inquisiuit. Cui uir dei illico respondit.
Omne hoc monasterium qd̃ constiuxi⁊ cunc
que fratub p̃paraui. omipotentis dei uidicio
gentib traclita sunt. bix autẽ optinere po¬
tui ut michi ex hoc loco aĩe conced̾entur. Cu¬
ius uocem tunc theoprobus audiuit. nos
autẽ cernimus qui destuictum modo a lon¬
golardorũ gente eius monasteuũ scimus.
Nocturno autẽ tempore ⁊ quiescentib fratri¬
bus niꝑ illuc longobardi ingressi sunt qui
gentib traderet: aĩas tñ custodiret. Qua in
re pauli uideo uicem tenuisse benedictum. cꝰ dũ

Expanded text:
ir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; quigentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum
Abbreviated transcription (Latin):
nificat eternum gaudium ⁊ post hanc ui¬
tam sancti recipiunt. unde alła modicum
est in sermone. ⁊ multũ in neupmate. Qr
gaudium illud maius est quam sermone
possit expͥmi uel explicari. Ad cuius mag¬
nitudĩem reuelandam. omĩs lingua mo¬
dica est ⁊ imperfecta. Quis enim plene cnͣr¬
ret ꝙ in cor hominis non ascendit. hoc enim
gaudium qi nec penitus exprimi: nec peni

Expanded text:
nificat aeternum gaudium quod post hanc vitam sancti recipiunt. Unde Alleluia modicum est in sermone, et multum in Pneumate, quia gaudium illud majus est, quam sermone possit explicari, ad cujus magnitudinem revelandam omnis lingua modica est et imperfecta. Quis enim plane enarraret, quod in cor hominis non ascendit? Hoc ergo gaudium quia nec penitus verbis exprimi, nec peni
Abbreviated transcription (Latin):
qo scquencia uerln halebat laudiflua ⁊ cã¬
plena. ⁊ melocdia celestis organi: hũnda¬
bit dulciflua leticia. Sicut letancium om̃i
habitatio erit ibi ⁊ quia ludes eterne huma¬
nis uerbis non resonabunt: quedam ectĩe
uite intuentib.¬

Expanded text:
quod Sequentia verba habet laudiflua et canlaude, et melodia coelestis organi abundabit dulciflua laetitia. Quia sicut laetantium omnium habitatio erit ibi . Et quia laudes aeternae vitae humanis verbis non resonabunt, quaedam Ecclesiae vitae intuentib
Abbreviated transcription (Latin):
enun lingue sunt que int̾ alias ex¬
cellunt. Hebrea ꝓpter legem. Greca propt
sapienciam. Latuia ꝓpter regnũ. Hiis tu¬
sequamur. Alla quia iubilum hc̃ exp̾mit
gaudium. ⁊ amorem credencium ⁊ quanta
leticia ⁊ laus senuta sit audita p̾dicatõne.

Expanded text:
enim linguae sunt quae inter alias excellunt, Hebraea propter legem, Graeca propter sapientiam, Latina propter regnum. His trsequamur. Alleluia quod jubilum habet, exprimit gaudium et amorem credentium, et quanta laetitia et laus secuta sit fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt uel intellectus. nec tamẽ amor si¬
uit tacere. Sic ergo eccia neupinaz ando di¬
ctu mirabile. exp̾ssius quodãmꝰ sine uerbis¬
quam ꝑ uerba innuit quantũ sit gaudiũ
celi ubi uerba cessabunt. ꝑ neuma enim li¬
cet non enarretur quantũ sit eternum gau¬
dium: at saltem monstratur ip̃m esse in¬
effabile. Qñ autem sequencia sequitur: ñ¬
habere uerla ⁊ inusitata quia celi gaudiũ
secretum est ⁊ incognitum mortalib. ul
sequencia eterne uite misticat laudes. uñ¬

Expanded text:
fficiunt nec intellectus, nec tamen amor sinit tacere. Sic ergo Ecclesia pneumatizando, dictu mirabile, expressius quodam modo equam per verba innuit quantum sit gaudium Dei ubi verba cessabunt. Per pneuma enim, licet non enarretur quantum sit aeternum gaudium, saltem monstratur ipsum esse inenarrabile. Quando autem Sequentia sequitur, habere verba et inusitata, quia coeli gaudium secretum est et incognitum mortalibus. Vel sequentia aeternae vitae mysticat laudes. Un
Abbreviated transcription (Latin):
celestem delicationem intendat ꝑtemporalẽ
ecũe declicationem ex parte figurat᷑ Pontifex
enim dum circuit ecc̾iam declicandã aspergẽs
eam aqua benedicta clero ⁊ ppło sequente. in¬
terim intunsecus ⁊ extrnsecus .xii. ardent ce̾i.¬
uel alia luminaria. Quociens ad portam
uenitur. pp̃ misterium clausam. ep̃r percutit
suꝑ liminare uirga pastorali dicens. Collite
ostio intrat cum clero ⁊ pplõ dicens. Paxhu¬
ic domui. deinde cetera paragit q̃ ad declicatõ¬
nem ꝑtinent. Que autẽ hie fiunt iusibili.
omĩa in aĩa ꝑ inuisibilem iurtutẽ deus oꝑa¬
tur que uerum dei templum est. uͭͥ fides funda¬
lapidib adunata templum dei est quia ml¬
ta t̾pla: uniumn templũ. quorũ unus est deus.
⁊ una fides

Expanded text:
coelestem dedicationem, per temporalem Ecclesiae dedicationem ex parte significatur. Pontifex enim ter circuit ecclesiam dedicandam, aspergens eam aqua benedicta, clero et populo sequente. Interim extrinsecus, et intrinsecus duodecim, ardent luminaria. Quoties ad portam venitur, propter mysterium clausam, episcopus percutit super liminare virga pastorali dicens: Tollite ostio intrat cum clero et populo dicens. Pax huic domui. Deinde caetera peragit quae ad dedicationem pertinent. Quae autem hic fiunt visibiliter, omnia in anima per invisibilem virtutem Deus operatur, quae verum templum Dei est, ubi fides fundas lapidibus adunata, templum Dei est, quia multa templa unum templum, quorum unus Dominus et una fides
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ una ꝑs eccie iustificetur. ⁊ alia cicius li¬
beretur. ⁊ pro tercia grates soluantur. Sũp¬
tuius autem minist̾ aguũ quem lexpre¬
nunciauit: petit sibi ⁊ populo tua: pͥmũ
inter eos numerarr. quos pudet. secund̾
carnem. uiuere. Deinde in regno dei glori¬
ficari. Postremo quia caro resistit sp̃ui:
postulat pacem sine qua nullus iustifi¬
catur homo. Uñ bene conscquent alta
uoce. agnus dei continitur ter ad laudem
sũme trinitatis que misit agnum dñato

Expanded text:
citius liberetur, et pro tertia gratiae solvantur. Sumpturus autem minister Agnum quem lex praenuntiavit, petit sibi et populo tria. Primum inter eos numerari quos pudet secundum carnem vivere, deinde in regno Dei glorificari, postremo quia caro resistit spiritui, postulat pacem sine qua nullus justificatur homo. Unde bene chorus consequenter alta voce Agnus Dei concinit tertio, ad laudem sanctae Trinitatis, quae Agn
Abbreviated transcription (Latin):
ine orat mintst̾ a malo liberari
interuentu scõrum. ⁊ pacem in di¬
ebus nr̃s. Nocet enim infirmis perturba¬
tio. Sequitur mistica fractio panis. In le lege
gebatur. uel iudebatur similago fiustratim
offcrii. Et redemptor benedixit panem ⁊ fre¬
git. Fractum q discipulis distribuit. Sac̾¬
dos quoq sequens legem ⁊ xp̃m panem
sacrosanctum ꝑtitur. intres ꝑtes. Quaꝵ
una in sanguine ponitur pro illa ꝑte
ect̾ie. que ad huc ꝑegrinatur passionib expo¬
sita. Alie due illis adaptantur ꝑtibus qͣ¬

Expanded text:
inc rogat minister a malo liberari interventu sanctorum, et pacem in diebus nostris. Nocet enim infirmis perturbatio. Sequitur mystica fractio panis. In lege enim jubebatur similago frustatim offerri, et Redemptor benedixit panem et fregit, fractumque discipulis distribuit. Sacerdos quoque sequens legem et Christum, panem sacrosanctum partitur in tres partes, quarum una in sanguine ponitur pro illa parte Ecclesiae, quae adhuc peregrinatur, passionibus exposita. Aliae duae illis adaptantur partibus
Abbreviated transcription (Latin):
in monasterio uetus ołm. deesser
iamq colligendis oliuis tempus incũ¬
beret. s fuictus in oliuis ulłs appareret.
uisum patri monasterii fuerat. ut cirrũqͣ
fr̃es in colligendis oliuis ad exibenda extͣ¬
neis oꝑa pergerẽt. quatinus ex m̃cede sui
operis aliquantulum monasterio ołm
deportarent. Qd̃ uir dñi nõnosus fĩ cum
magna hũilitate ꝓhibuit ne exeuites
fr̃es ex monasterio dum luc̃ olei quererẽt
aĩarum dampna paterent᷑: S qr in mona¬
steriz arboribz oliue pauce messe uidebant᷑
eas colligi p̾cepit ⁊ in p̾lum mitti ⁊ quã¬
libet puũum olei exire potuissz sumet
deferri. Factum q est ⁊ susceptum in paruulo
uasculo ołm fr̃es nonnoso dei famło detule¬
runt. Qd̃ ip̾e protinus ante altare posuit
post modum fratuib p̾cepit ut ħ qd̾ detule¬
rant ołm leuarẽt. ⁊ per cuncta uasa mona¬
sterii exigue fundendo diuiderẽt quatuiꝰ lene¬
dictione eiusd̃ ołi omĩa uasa infusa uiderẽ¬

Expanded text:
in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tempus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret, visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis ad exhibenda extraneis opera pergerent, quatenus ex mercede sui operis aliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exeuntes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas colligi praecepit, et in praelo mitti, et quamlibet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detulerunt: quod ipse protinus ante altare posuit,rsitis postmodum fratribus praecepit, ut hoc quod detulerant oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei omnia infusa videren
Abbreviated transcription (Latin):
Etius. non ualte initalia aliquorum
uitã uirtutib fulsisse cognoui. Ex quoꝵ igl¬
tur apatione accends ignoro. Et quio bonos
uios fuisse in hac t̾ra non dubito. signa tñ
atq urtutes aut ita ab eis noquaqiĩ facta
cristimo: aut ita sũt hactenus silencio suppͥssa
ut utt᷑ ne sint facta nesciamꝰ. Gregorius. Si
sola petie referã que de ꝑfertis. pbatis ꝙ uiris
unus ego homũculus. uel bonis ac fidelibus
uius attestantib agnoui uel ꝑmemet ip̃m
didici dies ut opinor anteqm sermo cessabit.

Expanded text:
ETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit.
Abbreviated transcription (Latin):
Er suꝑbiam inflatur cor. ꝑ inui¬
diam arescit ꝑ iram crepat ꝑ tri
rerficitur. ⁊ quasi humectat᷑. ꝑluxuriam
conculcatur. ⁊ in lutum recligitur ut di¬
cere possit infelix homo. Infixus sum in li¬
mo ꝓfundi. que ut lutum plateaium de

Expanded text:
er superbiam inflatur, per invidiam arescit, per iram crepat, per nficiturconculcatur et in lutum redigitur, ut dicere possit infelix homo: Infixus sum in limo profundi , qui ut lutum platearum de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter auctoritatẽ ⁊ magnitudĩem officio¬
rum illorũ dierum.¬
braretur enun illorum festiuitas auctori¬
tate maioris sollempnitatis ꝙͣ quadmo¬
dum sicut rege ueniret aliquis familia¬
ris illius pp̃ p̾senciam regis non tam di¬
ligent̾ ei obsequeretur ꝙͣ si solus ueniret
Ideo ergo statutum est ut ꝑ alia temꝑa an¬
tum brati iacobi compostelle inuilio.
menti ut abraham ⁊ ysaric. ⁊ iacob ⁊ dd̾.¬
⁊ daniel ⁊ aliorum apud greciam ⁊ uene¬

Expanded text:
propter auctoritatem et magnitudinem officiorum illorum dierum. Obumbraretur enim eorum festivitas dignitate majoris solemnitatis. Quemadmodum si cum rege veniret alicujus familiaris, propter praesentiam regis non tam diligenter ei obsequeretur, quam si solus veniret. Ideo ergo statutum est ut aliis antum beati Jacobi Compostellae in Juliomenti, ut Abrahami, Isai, Jacobi, Davidis, Danielis et aliorum in Graecia et Vene
Abbreviated transcription (Latin):
eiectis ydolis ⁊ om̃i ydolorum spurcicia
kl̾ eiusdem mensis festũ apostolorum s
quia illo mense non est tanta copia uic¬
tualium ut in aliis solet enĩ annona¬
tunc defice ⁊ ppls qui confluebat ad illa
Ideo gregorius uinior
kl̾ decembris qu̾ maior est copia rerum q̃¬
tuit. ⁊ nonsolum apłoꝵ. patuarchirum. ⁊

Expanded text:
to loco ab omni ydolorum spurcitia,Kalendis Maii festum apostolorum. Sed quia in illo mense non est tanta copia victualium, ut in aliis solet enim tunc annona deficere et populus qui confluebat ad illa ideo Gregorius Minor, Kalendis Novembris, quando major est rerum tu
Abbreviated transcription (Latin):
ic audem corpus est in saciamento
altaus sub spe panis ⁊ uini. ueium¬
⁊ corpus ⁊ ueius eius sanguis sub utraq sp̃e¬
sumitur. ueraciter post consocratione. licet
enim utiumq sit sub utraq sp̃e illarum sb̃
qualilet tamen sumitur ad significandum
ut supradiximus duplicem effectum. Nec est
iteratio sacramenti nisi secundum eandem
spẽm denuo sumatur qd̃ autẽ non debet dari
in tinctum ex decietis hilrmus. Nota.¬
quia granum fiumenti est interius. ⁊ iubrũ

Expanded text:
c autem, hoc est in sacramento c autem, hoc est in sacramento altaris, in specie panis et vini verum corpus et verus sanguis ejus sub utraque specie veraciter post consecrationem sumitur. Licet ergo utrumque sit sub utraque specierum illarum, sub utraque tamen sumitur ad significandum ut diximus duplicem effectum. Nec est iteratio sacramenti nisi secundum eamdem speciem denuo sumatur. Quod autem non debeat dari intinctum, ex decretis habemus. Etquia granum frumenti candidum est interius et rubrum