comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quel ibet uirginitas tantum erigit᷑ ut angłs cõ¬
paretur: muttomagis beata et głosa uirgo. quȩ
mercimonio. Idcirco dileccissime amate qͣm coli¬
tis. et colite qͣm amatis: qr t̃c̃ eã uere colitis et ama¬
tis simitari uelitis de toto corde qͣm laudatis. Hȩc
namq uita uobis de cęlo fluxit: qͣm ꝓfesse estis.
S upͣ usum nature hȩc uita ẽ qͣm tenetis. ce ido¬
de celis uenit sponsus. quẽ seqͥ una cũ matre de¬
betis. Nec inmerito uiuendͥ usum decęlo
quesistis: quȩ uobis decelo sponsum petistis. Iaeo
uestra conũsatio incelis sit semꝑ: qm̃ u̾bum dei qͦd
amatis. non nisi insinu patris inuenitur. Licet gͥ
non nisi casto rursus haurit᷑ pectore. Prope ẽ
recto si quesieris corde. Unguentum enim ex-¬
inanitum ÷ nom̃ eiꝰ. Propterea acsi ado lescentu-¬
lȩ diligite animo. quoa prouobis effusum est.

Expanded text:
quaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comquaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comparetur, multo magis beata et gloriosa virgo Marmercimonio. Idcirco, dilectissimae, amate quam colitis, et colite quam amatis: quia tunc eam vere colitis et amatis, si imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam tenetis: de coelis venit sponsus, quem sequi cum matre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo sponsum petistis. Ideo vestra conversatio in coelis sit semper: quoniam Verbum Dei quod amatis, non nisi in sinu Patris invenitur. Licet igitur non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est recto si quaesieris corde . Unguentum exinanitum est nomen ejus: propterea, adolescentulae, diligite animo, quod pro vobis effusum est.
Abbreviated transcription (Latin):
noretur. et adoret᷑ ab omnib: E non sexus on
ytas non dignitas generis. s m̾itorum soba qͣlitas
dis cernitur: uͥ plurimum stella abstella aiffert¬
inclaritate. quamius omnes in suo sint ordinę
suscitandi. Quod̾ siẽ asia claritas solis. et alia cla¬
ruas lune. et alia chritas stellarum: uina tam̃
cdlarctas ẽ. qua illustrant᷑ omnia. Airco bea¬
a det genitrio que ad huc tantis interra p̃di¬
catic laudib non inm̾tto creditur hodier¬
qui eam elegit insuasapientia et disponit omnia.
Quod sundom  pnit ũ mansiones multe sunt. cre¬
dimus spaendidiorem matri hodiȩ filium p̃stitis¬
se: qͣm olim edicauet domum subnteam colũp¬
nis septem: Inqua timir domo parantur nuptiȩ
eccłiarum dei. et fed̾ant᷑ celestis t̾rȩnis cȩlestia. In eo
namq utere uirginis sponso in mortali uirgini¬
tas consecratur: ut sit catum cȩleste cominercium.¬
que celestẽ uobis uitam int̾ris ostendit: q̃m̃ qui ñ
nubent neq nubent᷑. erunt sicunt angłi incȩlo.

Expanded text:
noretur et adoretur ab omnibus: ubi non sexus, non aetas, non dignitas generis, sed meritorum qualitas sola discernitur: ubi plurimum stella a stella differre claritate, quamvis omnes in suo sint ordine suscitandi. Quod si est alia claritas solis, et alia claritas lunae, et alia claritas stellarum : una tamen claritas est, qua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra praedicatur laudibus, non immerito creditur hodierqui eam elegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum, subnixam columnis septem: in qua domo nimirum parantur nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namque utero Virginis, sponso immortali virginitas consecratur, ut sit totum coeleste commercium.quae coelestem vobis vitam in terris ostendit: quoniam qui non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
ria: nata ÷ helisabeht mat̾ ioħannis bap
tiste. Ioachun duxit annã. ⁊ genuit exea
alt̾am mnariã uxorẽ de quanata ẽ mat̃
ap̃i. Mortuo aũ ioachĩ: cleophas duxit an¬
nã ⁊ genuit ex ea alt̾am mariã. que dr̃

Expanded text:
im gloria vestra ab intus sit, et intus habete, quod foris luceat: ne forte inter has solemnitates priusquam sponsus veniat, vestrae lampades exstinguantur. Nam celebritas hujus diei, non nisi accensis lampadibus intus et foris recte colitur. Ideo emendum est
Abbreviated transcription (Latin):
sam ałtissimus. Beata gͥ talis ac tanta natiuitas.
beata et suꝑnoꝵ ciuium societas. et admirabilis
saritas eorum unanimitas: ubi nemo acigłorum
nemo archangłoꝵ. non dico heatȩ mariȩ uir-¬

Expanded text:
eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, eam Altissimus . Beata igitur talis ac tanta nativitas, beata et supernorum civium societas, et admirabilis charitatis eorum unanimitas: ubi nemo angelorum, nemo archangelorum, non dico beatae vir
Abbreviated transcription (Latin):
mensib inutero. iurtutum pͥuilegia. et ꝑcepisse
grãmꝰ angelis etiam collaudatam. Unde et si
mirabilis ẽ eoꝵ uirtus. et firmitas ꝑpetuitatis::
mirabilior tamen inniaria quam obumbrauit
uirtus altissimi. ut ultra omnem uirtutem angłi¬
cam quod factum ẽ in ea. et a dmirabile cunctis
scłis sacͣm̃tum Ac ꝑ hoc etiam angłis ex inde
maior p̾stant᷑ gratia. cum instaurantur: ab eo
omnia. quem uenerantur et adoiant super se
ꝙ p̃m regem dnm natum ex eadem uirgine.
Hinc et maria tanto uenenrabilior qͣnto
gratiosior. et qͣnto uirtute altissimi extollitur
adsubllimia. tanto clarior. resultat ingloua.
Plena siquidem gratia. plena dõ. plena uͥtuti¬
b non potest non posside pleniter głam clari-¬
tatis et̃nȩ: quam plenissime accepit ut mat̾ fie-
eam qm̃ tantam eãuidunt quantam nullus narran-¬
do eyplebit mortalium: quantomagis dm̃ qͥ talẽ
ac tantam fecit eam. ut ipse fierec ꝑ eam: Unde da-¬
uid. Et honto in quit natus ẽ mea: et ipse fundauit

Expanded text:
meruisse virtutum privilegia, et percepisse gratiam ab angelis etiam collaudatam. Unde et si mirabilis est eorum virtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam angelis exinde major praestatur gratia, cum instaurantur ab ea omnia, quae venerantur et adorant super se Christum regem Dominum natum ex eadem Virgine. Hinc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis aeternae, quam plenissime accepit, ut mater fieeam: quoniam tantam eam viderunt, quantam nullus narrando explevit mortalium; quanto magis Deum, qui talem ac tantam fecit eam, ut ipse fieret per eam! Unde David: Et homo, inquit, natus est in ea, et ipse fundavit
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ. esftote sorores ac propinquȩ: quia quod carne non
potustis. ꝗca totum condonatum ẽ uobis. Et idõ
diligite matrem dnĩ. que uobis sponsum genuit.
immortalem: quȩ cuius et uobis cum soror ẽ ipsa:
quia et uoluntatem patris fecit ut eẽt mater. Pro¬
pinqua quidem uobis non carne s spũ. ut unita
commendet᷑ eccłiȩ: et soc ietas corporis mp̃i intelliga-¬
tur. Ex quo dominus. Uolo pater ut ubi quia
ego et tu unum sumus: ut et ipsi in nobis unum sit.

Expanded text:
sae, estote sorores ac propinquae: quia quod carne non potuistis, gratia totum condonatum est vobis. Et ideo diligite matrem Domini, quae vobis sponsum genuit immortalem: cujus et vobiscum soror est ipsa, quia voluntatem patris fecit, ut esset mater. Propinqua quidem vobis non carne, sed spiritu: ut unitas commendetur Ecclesiae, et societas corporis Christi intelligatur. Ex quo Dominus: Volo, Pater, inquit, quia ego et tu unum sumus, ut et ipsi in nobis unum sint .
Abbreviated transcription (Latin):
eminet uniu̾sis. Propterea quȩt umq uirgo sĩbi
abea optat p̃mium et implorat auxilium: debq
imitari eremplum. Rogo uos o uirgines rogo
Uet uidue roge. ⁊mitamini paulam ma¬
trem uiduam. exemplar continentie et castita¬
tis. Imitaminiꝰ eustochium quam habetis uobc̃¬

Expanded text:
ereminet universis. Propterea quaecumque virgo sibi ereminet universis. Propterea quaecumque virgo sibi ab ea optat praemium et implorat auxilium, debet imitari exemplum. Rogo vos, o virgines, rogo et viduae, imitamini Paulam viduam matrem, exemplar continentiae et castitatis. Imitamini Eustochium, quam habetis vob
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatem ancillȩ suę: ecce eni exh ic beatãm
dicenr õr ines generationes. Ẽ pͥmum quẽ n
incitam̃t nobilitas ẽ magistri: D. udt mer¬
ad humilem᷑ quetum. et tre ̃tei ser ⁊i nes m̃ is
fecit enim qͦd ꝓmiserat: et espex⁊ arulitacẽ
ancillȩ suȩ. Unde et bȩata iam abomn. scło dicit᷑¬
corde amoris. imitari ꝓcurate. Que didicit ab ipso
sponio cui uosdt uouistis humilitatem quam uos
ex se docuit. Unde ait idem. Discite ame qi mit¬
tis sum et humilis corde. Non gͦ beata dei geni¬
trro afilio suo domino nr̃o & dicit celosfabrica
humilitatis custodiam aggregare. Unde cum ea
semꝑ singular um uirtutuni pudicicia comes ir¬
remota mansit. qͥa omnino ꝑ udor indiuidͭ us uir¬
ginitati eẽ debet: sine quo recte castitas uera ser
pudoris sui custode ꝓcessit. Et ideo si placet uo¬
bis karissime. talis ac tanta uirgo. placeat ⁊ opꝰ
uirtutis. cuius uita om̃ium disciplina ẽ. cuius morẽ
instituta sunt ecclesiarum: que p̾cellit cuntis. suꝑ¬

Expanded text:
beatam me dicent omnes generationes . Ergo primum discendi incitamentum, nobilitas est magistri: deinde merad humilem et quietum, ac trementem sermones meos ? Fecit enim quod promiserat, et respexit humilitatem ancillae suae: unde et beata jam ab omni saeculcordis amore imitari procurate, quae didicit ab ipso sponso, cui vos devovistis humilitatem, quam vos ex se docuit. Unde ait idem: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Non ergo beata Dei genitrix a filio suo Domino nostro didicit chumilitatis custodiam aggregare. Unde cum ea semper singularum virtutum pudicitia comes irremota mansit: quia omnino pudor individuus virginitati esse debet, sine quo recte castitas vera servpudoris sui custode processit, et ideo si placet vobis, charissimae, talis ac tanta virgo, placeat et opus virtutis, cujus vita omnium est disciplina, cujus mores instituta sunt Ecclesiarum, quae praecessit cunctos, sup
Abbreviated transcription (Latin):
enimait. quad et ego sp̃m dei habeoi. euide t̃ uolẽs
eypͥmere quĩ ũt inter eamu  ad huc ẽ u cta
lege uiro. et inter eam que iam soluta iunculo.
beatior p̃dicatur. Qd siutraq beata. quia in aͦ.
beatior tamen que cñi iã soluta est. et celestia
sectatur. Ideo uiduȩ semꝑ uirginib bene copu-¬
lantur ut ait apłs mulierautem innupta et uir-¬
go cogitat que sunt domini: ut sit scã corpore
et sp̃i Quod ammoda enim magisterium uir¬
ginitatis uiduarum gliscit et corfortatur eyem-¬
plis: Quecum uris castum seruauerunt conu¬
bium: docent integritatem magis uirginibus
deo seruandumꝰ. et quod ꝓpe modum non infe¬
rioris uircutis est coniugio abstinere quod aliq̃n
delectau̾it. criam coniugii delectam̃ta nescire.
In utroq siquidem gradu fortitudo laudatur:
et celestis uitȩ p̃dicatur uirtus: id circo cognati¬
onem iam cum ꝙp̃o. uterq ordo sortitur: Unde
dominus. Siquis fecerit inquit uoluntatem

Expanded text:
t, quod et ego spiritum Dei habeo: evidenter volens exprimere, quid intersit inter eam, quae adhuc est juncta lege viro, et inter eam, quae jam soluta vinculo beatior praedicatur. Quod si utraque beata, quia in Christo, beatior tamen quaecumque jam soluta est vinculo, et coelestia sectatur. Ideo viduae semper virginibus bene copulantur, ut ait Apostolus: Mulier innupta, et virgo, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu : quodammodo enim magisterium virginitatis, viduarum gliscit et confortatur exemplis, quae cum viris castum servaverint connubium, docent integritatem magis virginibus Deo servandam: et quod propemodum non inferioris virtutis est a conjugio abstinere, quod aliquando delectaverit, quam conjugii delectamenta nescire: In utroque siquidem gradu fortitudo laudatur, et coelestis vitae praedicatur virtus. Idcirco cognationem jam cum Christo uterque ordo sortitur. Unde Dominus: Si quis, inquit, fecerit voluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
ui. c.nis i eecm̃ iobisem li igitis indie
tai fistiuitatis. sed uingerer p̃ci.. iungerer uotis:
quo modo m̃te adea uobiscum eleuari merear: ur̃is
suffragantib meritis. ad que ꝑuenit beata et inte¬
mercta uirgo maria. Ecce hocuernadie ad illum
p̃clarum et splendidum t. hronuꝑa arch angłoꝵ
ipsa ꝑhumilitatem. ꝑ integritatem carnis ascendit.
unde intemꝑantia olim eximios archanglorum.
et suꝑbia deiecit. Qua ꝓpter gaudete. Gaudete in¬
qͣm: quia uobis uia patefacta ẽ celoꝵ. Quamius enĩ
nobis eadem ꝓmittant᷑. uobis tam̃ iam p̃sto sunt.
que cum aagłis incorruptionem seruatis: Que licet
de hoc mundo sitis. fauente deo iam inhoc mundo
non estis: qi et sisc łm uos habere meruit. tenere
omnino non potuit Beata itaq maria hodie.
iam ab omnib gentili longe lateq p̃dicatur.
et uobis quȩ sec ute estis exemplum tante uirgi¬
nis. beatitudo condonatur cȩlestis: quas ñ illece

Expanded text:
us non deessem vobis quem diligitis in die tantae festivitatis, sed jungerer precibus, jungerer votis, si quo modo mente ad ea vobiscum elevari merear vestris suffragantibus meritis, ad quae pervenit beata et intemerata virgo Maria. Ecce hodierna die ad illum praeclarum et splendidum thronum angelorum, ipsa per humilitatem et integritatem carnis ascendit, unde intemperantia olim eximios archangelorum et superbia dejecit. Quapropter gaudete, gaudete, inquam, quia vobis via patefacta est coelorum. Quamvis enim nobis eadem promittantur: vobis tamen jam praesto sunt, quae cum angelis incorruptionem servatis. Quae licet de hoc mundo sitis, tamen, favente Deo, jam in hoc mundo non estis: quia et si saeculum vos habere meruit, tenere omnino non potuit. Beata itaque Maria hodie jam ab omnibus gentibus longe lateque praedicatur: et vobis quae secutae estis exemplum tantae virginis, beatitudo condonatur coelestis. Quas non illece
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cepit ut uigilaret: quia ordini pastoꝵ
uob̾ dico: om̃ib dico uigilate. Non apłi
tantum & successores eoꝵ rectores nimirũ
eccłie: s & om̃s uigilare p̾cipim᷑. Uniu̾si
ianuas cordium nr̃oꝵ. ne hostis autiquus
mala suggerendo irrumpat : instanter
seruare᷑ tubemur. Ne nos dormientes dñs
inueniat᷑ ueniens: sedulo singłi p̾cauere
debemus. U nusqͥsq enĩ ꝓ se reddet ratio¬
nem deo Uigilat aut̃. qui ad aspecꝰtũ ueri
luminis mentid oculos aꝑtos tenet. Uigi¬
lat. qui seruat oꝑando. qd̾ credit. lligiłat.

Expanded text:
praecepit ut vigilaret: quia ordini pastorupraecepit ut vigilaret: quia ordini pastoruvobis dico, omnibus dico: Vigilate. Non apostoli tantum et successores eorum, rectores nimirum Ecclesiae, sed et omnes vigilare praecipimur. Universi januas cordium nostrorum, ne hostis antiquus mala suggerendo irrumpat, instanter servare jubemur. Ne nos dormientes Dominus veniens inveniat, sedulo singuli praecavere debemus. Unusquisque enim pro se reddet rationem Deo. Vigilat autem, qui ad aspectum veri luminis, mentis oculos apertos tenet. Vigilat, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
expectationis incerto semꝑ eũ ẽẽ credant
uenturum. quẽ ignorant quando uent᷑us
sit. Et ñ dixit qr nescimꝰ qua hora dñs uen¬
turꝰ sit: s nescitis. Premisso q patrisfami¬
lias exemplo: cur reticeat confũmationis
diem. manifestiꝰ docet dicens. Uigilate gͦ:¬
quia nescitid quando dominꝰ domꝰ ueniat.
Sero. an media nocte : an gallicantu.
an mane. Ne cum ueni̾tꝰ repente: inue¬
niat uos dormientes. Homo aut̃ qui ꝑe¬
gre ꝓfectus reliquit domũ suã. haut
dubium quin xp̃c sit. qui ad patrẽ
pꝰ resurrectionẽ uicꝰtor ascendens ec¬
cłiam corporaliter reliquit. Quã tam̃
iuin ꝗͣ diuinȩ p̾sidio p̾sentie desticti¬
it: manens in illa om̃ib dieb usq ad
consumationem scłi. Carnis or enĩ lo¬
cus: ꝓpͥe terra est. Quȩ uelut ad ꝑe¬
grina ducꝰta est: cũ ꝑ redemptorem
nr̃m in celo est collocata. Dedit aut̃
seruis suis potestatem cuiꝰq oꝑis: qͥa¬
tribuit bonis oꝑib seruiendi. Ianitori qͣ

Expanded text:
exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus, qua hora Dominus venturus sit, sed nescitis. Praemissoque patrisfamilias exemplo, cur reticeat consummationis diem, manifestius docet, dicens: Vigilate ergo; nescitis enim quando Dominus veniat, sero, an media nocte, anan mane, ne cum venerit, repente inveniat vos dormientes. Homo autem qui peregre profectus, reliquit domum suam, haud dubium quoniam Christus sit, qui, ad Patrem post resurrectionem victor ascendens, Ecclesiam corporaliter reliquit, quam tamen nunquam divinae praesidio praesentiae destituit, manens in illa omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Carnis etenim locus proprie terra est, quae velut ad peregrina ducta est, cum per Redemptorem nostrum est in coelo collata. Dedit autem servis suis potestatem cujusque operis, qtribuit bonis operibus serviendi. Janitori quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dam ariditas mentis e̾ Qui aut̃ intellectu
cȩlestium iã ꝑ scã desidia de suꝑnis delecᷤ¬
tationis intimȩ cibis pascitur: quasi largi-¬
ori alim̃to pinguescit. Hac enun ꝓinguedi¬
ne saginari ꝓpħa concupierat : qͣm dice¬
bat. Sicut ad ipe & pinguedine repleat᷑ aĩa
mea. Quantũ uͦ ad ipsam dñice passionis
dispensationẽ ꝑtinet: apte apppians mor-¬
ti dñs in ualle pinguedinis orauit: qr ꝑ ual¬
lem humilitatis & p̾inguedinẽ caritatis ꝓ
nob̾ mortẽ subiit. Humniliauit enĩ semet¬
ipsũ factus obediens patri usq ad mortẽ. Et

Expanded text:
dam ariditas mentis? Qui autem intellectu dam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibis pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Psalmista concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea Quantum vero ad ipsam Dominicae passionis dispensationem attinet, apte appropinquans morti Dominus in valle pinguedinis oravit: Quia per vallem humilitatis et pinguedinem charitatis pro nobis mortem subiit: Humiliavit enim semetipsum factus obediens
Abbreviated transcription (Latin):
ris : cum in monte orat dñs quasi tacite nos
admonet sublimia tantũ orando inquiri.
& ꝓ cȩlestib bonis supplicari deb̾e. At cumin
ualle orat & hoc in ualle pinguiũ siue pingue¬
dinis: ipsius eque insinuat nob̃ humilitatẽ¬
semꝑ inorationib & internȩ pinguedinem
dilec tionis ẽẽ. seruandã: ne qui iuidelicet orasꝰ
dm̃ iactare sua merita in exemplũ pharisei
suꝑbientis audeat: quin potiꝰ humuli uoce
ac inente ꝓclamet. Ds̃ ꝓpitiꝰ esto michi pec¬
catori: ne aridum adilectione cor gestans. ad
placandam sibi conditoris grãm genu flecᷤ¬
tat: iuxta eum qui centũ denarios fr̃i qͦs sibi
debebat dimittere nolens. decẽ milia talen
num ab amore conditoris pectus. tẽporalia
quȩlibet potiꝰ in oratione ꝗͣ eiꝰ uisionẽ reqͥrat.
annumerandus in eis de quib ait ipse.
qr receꝑunt mercedẽ suam. In imo quippe
cogitationẽ ponere: quid est aliud ꝗͣ quȩ¬

Expanded text:
ris, cum in monte orat Dominus, quasi tacite nos ris, cum in monte orat Dominus, quasi tacite nos admonet sublimia tantum orando inquiri, et pro coelestibus bonis supplicari debere. Et cum in valle orat, et hoc in valle pinguium, sive pinguedinis ipsius, aeque insinuat nobis humilitatem in orationibus, et in aeternae pinguedinem dilectionis esse servandam. Neque videlicet orans Dominum jactare sua merita in exemplum Pharisaei superbientis audeat, quin potius humili voce ac mente proclamet: « Deus, propitius esto mihi peccatori . » Ne aridum a dilectione proximi cor gestans, ad placandam sibi Conditoris gratiam genuflectat: juxta eum, qui centum denarios fratri, quos sibi debebat, dimittere nolens, decem millia talentnum ab amore Conquaelibet potius in oratione, quam ejus visionem requirat, annumerandus in eis de quibus ait ipse: Qui receperunt mercedem suam. In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quae
Abbreviated transcription (Latin):
uallis trina uoce enuntiata sit: cũ cor eiꝰ etiã
ante pͥmũ galli cantũ tota possidet. tã mag¬
na scilicet formidine inhibita: ut posset dñm
ñ solũ semel s iterum & tercio inter rogatꝰ
negare. Ut rectiꝰ diligentiꝰq adtendentib
quomͦ iam mechatus est: in corde suo qui eã
udit ad concupiscendũ : sic & petrꝰ qͣndocũq
uerbis ed̃et timorẽ. quem tã uehem̃tẽ animo
gationem. tota trina negatio ei tempori de¬
putanda est. quando eum trinȩ negatioĩ
sufficiens timor inuasit. Et ueniunt in
p̾dium eui nomen gechsemani. Monstratur
usq hodie locꝰ gethsemani. in qͦ dñs orauit
ad radices montis oliueti: nc̃ eccłia desuper
edificata. Int̾pretͣur autem gethsemani ual¬
lis pinguium siue pinguedinũ. Quia uͦ non
solum dicta uł oꝑa nr̃i saluatoris. uerũ etũ
loca & tempora in quib oꝑatur & loquitur
misticis ut sepe dictum est sunt plena figt¬

Expanded text:
vallis trina voce enuntiata sit, cum cor ejus etiam vallis trina voce enuntiata sit, cum cor ejus etiam ante primum galli cantum totam possideret, tam magna scilicet formidine imbibita, ut posset Dominum, non solum semel, sed iterum et tertio interrogatus negare, ut rectius diligentiusque attendentibus quomodo jam moechatus est mulierem in corde suo qui eam viderit ad concupiscendum, sic Petrus, quandocunque verbis ederet timorem, quem tam vehementem animo gationem, tota trina negatio ei tempori deputanda est, quando eum trinae negationi sufficiens timor invasit. Et veniunt in praedium, cui nomen Gethsemani. Monstratur usque hodie locus Gethsemani, in quo Dominus oravit, ad radices montis Oliveti, nunc ecclesia desuper aedificata. Interpretatur autem Gethsemani vallis pinguium sive pinguedinum. Quod vero non solum dicta vel opera nostri Salvatoris, verum etiam loca et tempora in quibmysticis, ut saepe dictum est, sunt plena figu
Abbreviated transcription (Latin):
tota .i. trina negatio si pꝰ pͥmũ galli cantũ
inciꝑet: falsum dixisse uidentur tres qui
dixert̃ dixisse dnm qđ anteꝗͣ gallus canta¬
ret. ter eum petrꝰ ee̾t negaturꝰ. Rursus
si totam trinam negationẽ ꝑegissẽt: ꝗͣ can
tare gallꝰ inciꝑet: suꝑfluo dixisse cõpre¬
hendẽretur marcꝰ ex ꝑsona diũ. am̃ dico t
quia tu in nocꝰte hac pͥusꝗͣ gaillꝰ bis uocem
dederit: ter me negaturꝰ es. S quia ante
pͥmũ galli cantũ ce̾pta est illa trma negatio.
attender̃t̃ illi tres non qͣndo eam cõpleturꝰ
id est quȩ trina ante galli cantũ. qͣmꝗͣ in a¬
nimo eius & ante primũ galli cantũ tota
possit intelligi. Qiius enĩ uerbis negantiᷤ
ante pͥmũ cep̃ta. ante scdin aut̾ galli cantũ
ꝑacta sit tota illa trina negatio: tam̃ affec¬
tione anii. & timore petri ante pͥmũ tota
concepta est. Nec int̾est quantiᷤᷤ morarũ inter¬

Expanded text:
tota, id est, trina negatio, si post primum galli cantum tota, id est, trina negatio, si post primum galli cantum inciperet, falsum dixisse viderentur tres, qui dixerunt dixisse Dominum quia antequam gallus cantaret, ter eum Petrus esset negaturus. Rursus, si totam trinam negationem ante peregisset, quam gallus inciperet, superfluo dixisse Marcus deprehenderetur ex persona Domini: Amen dico tibi, quia tu in nocte hac, priusquam gallus bis vocem dederit, ter me negaturus es. Sed quia ante primum galli cantum coepta est illa trina negatio, attenderunt illi tres non quando eam completurus id est, quae trina ante galli cantum, quantum in animo ejus et ante primum galli cantum tota possit intelligi. Quamvis enim verbis negantis ante primum coepta, ante secundum autem galli cantum peracta sit tota illa trina negatio, tamen affectione animi et timore Petri ante primum tota concepta est. Nec interest quantis morarum inter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽst apłi petri: & ardens affecꝰtus erga dñm
saluatorem. Et ait illi iħe. Am̃ dicotͥ
qr tu hodie in nocꝰte hac prius ꝗͣ gallus¬
bis uocem dedĩt : ter me es negaturꝰ. de
petrꝰ de ardore fidĩ ꝓmuittebat : & saluator
quasi ds̃ futura nõuerat. Et nota. qr petrꝰ
in nocte neget. & neget tercio. Postquam
aut̃ gaulꝰ cecinit. & decrescentib tenebris
uicin̾a lux nuntiata est: conuersus fleuit
amare. terne uegationis sordes lacrimis
lauans. Non est sane arbitrandũ ẽẽ. con¬
trarium qđ marco dicente pͥusꝗͣ gallus bis
uocem dedit terme es negaturꝰ : cet̾i euan¬
gliste simpliciter dixerunt: pͥusꝗͣ gallꝰ can¬
tet. ter me negabis. Tota enim pet̾ri nega¬
tio. trina negãtio est. In eadem nanq ꝑ̃man¬
sit negatione animi. ꝓpositoq mendatii:
doneõ ammonitus qd̾ ei p̾dicꝰtum sit aina¬
ro fletu & cordis dolore sanaretur. Hȩc aũ

Expanded text:
est apostoli Petri, et ardens affectus erga Dominum est apostoli Petri, et ardens affectus erga Dominum Salvatorem. Et ait illi Jesus: Amen dico tibi quia tu hodie, in nocte hac, priusquam bis gallus vocem dederit, ter me es negaPetrus de ardore fidei promittebat, et Salvator quasi Deus futura noverat. Et nota quod Petrus in nocte neget, et neget tertio. Postquam autem gallus cecinit, et decrescentibus tenebris vicina lux nuntiata est, conversus, flevit amare, ternae negationis sordes lacrymis lavans. Non est sane arbitrandum esse contrarium quod, Marco dicente: Priusquam gallus bis vocem dederit, ter me es negaturus, caeteri evangelistae simpliciter dixerunt: Priusquam gallus cantet, ter me negabis. Tota enim Petri negatio, trina negatio est. In eadem namque permansit negatione animi propositoque mendacii, donec admonitus quid ei praedictum sit, amaro fletu et cordis dolore sanaretur. Haec autem
Abbreviated transcription (Latin):
guam᷑. ꝯscendẽ deb̾e. Et ait eis iħc. Om̃s
scandalitabimini in nocte ista. Predicit
qđ passuri sunt: ut cũ passi fuerint: ñ des¬
pent salutẽ. s agentes penitentiam lib̾ent᷑
& signant̾ addid̾it. in nocte ista scandali¬
rabimini: quia quomͦ qui in ebriant᷑¬
in nocte mebriantur. sic & qui scanda¬
lũ patiuntur: in nocte & in tenebris
sustinent. Nos uͦ dicamꝰ. Nox p̾t̾iit: dieᷤ
aut̃ apꝓpinquabit.  uia scͥptum est. Per¬
cutiam pastorẽ: & disꝑgentur oues. Hoc
aliis uerbis in zacharia ꝓpħa dictũ est.
Et nisi fallor. ex ꝑsona ꝓpħȩ ad dñm di¬
citur. ꝑoute pastorẽ: & disꝑgent᷑ oues. Se¬
xagesimo quoq octauo psalmo qͥ totus
a dño canitur. huic sensui congruente. qͦ¬
ꝑcutitur aut̃ pastor bonus. ut ponat ani
fiatꝰ unus grex & unus pastor̾. Petrꝰ autꝰ
ait ei. Et si om̃s scandalizati fuerint: s ñ
ego. Non est tenu̾tas nec mendatiũ. s fideᷤᷤ

Expanded text:
gamur, conscendere debere. Et ait eis Jesus: Omnes gamur, conscendere debere. Et ait eis Jesus: Omnes scandalizabimini in nocte ista. Praedicit quod passuri sunt, ut cum passi fuerint, non desperent salutem, sed agentes poenitentiam liberentur. Et signanter addidit in nocte ista scandalipatiemini; quia quomodo qui inebriantur, nocte inebriantur: sic et qui scandalum patiuntur, in nocte et in tenebris sustinent . Nos vero dicamus: Nox praeteriit, dies autem appropinquavit . Scriptum est enim: Percutiam pastorem, et dispergentaliis verbis in Zacharia propheta scriptum est; et, nisi fallor, ex persona prophetae ad Deum dicitur: Percute pastorem, et dispergentur oves . Sexagesimo quoque octavo psalmo, qui totus a Domino canitur, huic sensui congruente: Quont. Percutitur autem pastor bonus, ut ponat animfiat unus grex et unus pastor. Petrus autem ait ei: Et si omnes scandalizati fuerint, sed non ego. Non est temeritas nec mendacium, sed fides
Abbreviated transcription (Latin):
bibam nouum in regno dĩ. Acsi aꝑte dicat
Non ultra carnalib synagogȩ cerimoni¬
is delectabor: in quib etiam̃ ista paschalis
agnĩ locũ tentere p̾cipuum. Aderãt enĩ
tẽpꝰ mee resurrectionis: aderit dies ille
cũ ipse in regno dĩ positus. id est gła uite
ĩmortalis sublimatus: de salute eiꝰdẽ popłi
fonte gr̃ę sp̃italis regenerati. notio uob̾cũ
gaudio ꝑfundar. Et hynno dicto exiert̃
in montem oliuarum. Hoc ÷ qđ in psalmo
legimꝰ Edent pauperes & saturabunt᷑. &
laudabunt dnm qui requirt̃ eũ. Pocest aũ
hynnus etiam ille intelligi: quẽ dñs scd̾m
ioħem patri gr̃as agens decantabat: in qͦ ꝙr
eoꝵ credituri erant: eleuatis sursũ occilis p̾¬
cabatur. Et pulchre discipłos sacͣntis sui
corporis ac sanguinis imbutos. & hynno
pie int̾cessionis patri cõmendatos in montẽ
educit oliuarũ: ut typice designet nos ꝑ
karismata scĩ sp̃c. quib in corde ꝑun¬

Expanded text:
bibam novum in regno Dei, ac si aperte dicat: bibam novum in regno Dei, ac si aperte dicat: Non ultra carnalibus Synagogae caeremoniis delectabor, in quibus etiam ista paschalis agni sacra locum tenuere praecipuum. Aderit enim tempus meae resurrectionis, aderit dies ille cum ipse in regno Dei positus, id est, gloria vitae immortalis sublimatus, de salute ejusdem populi fonte gratiae spiritalis regenerati novo vobiscum gaudio perfundar. Et hymno dicto, exierunt in montem olivarum. Hoc est quod in psalmo legimus: Edent pauperes et saturabuntur, et laudabunt Dominum qui requirunt eum . Potest autem hymnus etiam ille intelligi, quem Dominus, secundum Joannem, Patri gratias agens decantabat, in quo et eorum credituri erant, elevatis sursum oculis, precabatur . Et pulchre discipulos sacramentis sui corporis ac sanguinis imbutos, et hymno piae intercessionis patri commendatos in montem educit olivarum, ut typice designet nos pecharismata sancti Spiritus, quibus in corde perun
Abbreviated transcription (Latin):
põsitione ac plenaria ratione declarat. Añ¬
tis: usq in diem illũ cum illud bibã nouũ
i regno dĩ. Uitem siue uineam dñi appel¬
latã ẽẽ. synagogam. & om̃is sparsim scrip¬
tura. & aꝑtiũs testatur ysaias in cantico de
illa cantato. Umnea inquiens dñi sabaoht: do¬
mꝰ isrł est. Dequa nimirũ uinea dñs multo
tempore bibebat: qͣmus plurimis ramis
in amaritudinẽ uitis alienȩ ꝯuersis: quia
tãc si multis in illa plebe exorbitantib
a recto fidei itinere: ñ defuere plurimi
toto legis tempore. quoꝵ piis cogitationib
sũmis q uirtutib delectat᷑ur ds̃. Uerũ pas¬
so in carne dño ac resurgente amortuis: tẽpꝰ
fuit ut legalis illa & figuralis obseruatio
cessaret: atq ea quȩ scđ̾m litta̾m gerebant᷑
in sp̃italem translata sensũ: meliꝰ in nouo
lturꝰ qͦ ad passionem dñs: ait. Iam ñ bibam
de genimine uitis usq in diem illũ. cũ illud

Expanded text:
positione ac plenaria ratione declarat. positione ac plenaria ratione declarat. m illum, cum illud bibam novum in regno Dei. Vitem sive vineam Domini appellatam esse Synagogam, et omnis sparsim Scriptura, et apertius testatur Isaias in cantico de illa cantato: Vinea, inquiens, Domini Sabaoth, domus Israel est . De qua nimirum vinea Dominus multo tempore bibebat, quamvis pluribus ramis in amaritudinem vitis alienae conversis, quia tametsi multis in illa plebe exorbitantibus a recto fidei itinere, non defuere plurimi toto legis tempore, quorum piis cogitationibus summisque virtutibus delectaretur Deus. Verum passo in carne Domino ac resurgente a mortuis, tempus fuit ut legalis illa, et figuralis observatio cessaret, atque ea quae secundum litteram gerebantur, in spiritualem translata sensum, melius in novo ait: Jam non bibam de genimine vitis, usque in diem illum, cum illud
Abbreviated transcription (Latin):
tus grãs agit patri equalis. Et ait illis. hic
est sanguis meus noui testam̃ti: qui ꝓ multiᷤ
effundetur. Quia pauis corpꝰ confirm̾at. umũ
uͦ sanguinẽ oꝑatur in carne: hic ad corpꝰ xp̃i
mistice. illud refertur ad sanguinẽ. Uerũ qͥaꝙ
uinũ dñici calicis aqua iniscet᷑. Ad testante
enĩ ioħe. aquȩ popłi sunt. & neq aꝗͣ solã.
neq solũ uinum. sicut nec granũ frum̃ti so¬
lũ sine aquȩ ãmixtione & confectione in pa¬
nem cuiꝗͣ licet offerre: ne talis uidelicet obla¬
tio. quasi caput am̃bris secernendum ee̾. sig
more pati potuisse. uł nos sine illiꝰ passione
saluari ac patri offerri posse confingat. Qd̾
aut̃ dicit. hic est sanguis meus noui testam̃ti.
& iutuloꝵ est sanguine dedicatũ. dicente int̾
asꝑgendum legislatoreꝰ. hic sanguis testam̃¬
ti qđ mandauit ad uos ds̃. Necesse est enim
exemplaria quidem ueterum his munda
legem distinguens & eugłm pulcherrima ex¬

Expanded text:
Patri gratias agit aequalis. Et ait illis: Hic Patri gratias agit aequalis. Et ait illis: Hic est sanguis meus novi testamenti, qui pro multis effundetur. Quia panis corpus confirmat, vinum vero sanguinem operatur in carne, hic ad corpus Christi mystice, illud refertur ad sanguinem. Verum quia vino dominici calicis aqua miscetur, attestante enim Joanne, aquae populi sunt . Et neque aquam solam, neque solum vinum, sicut nec granum frumenti solum sine aquae admistione et confectione, in panem cuipiam licet offerre, ne talis, videlicet, oblatio quasi caput a membris secernendum esse signmore pati potuisse, vel nos sine illius passione salvari, ac Patri offerri posse confingat. Quod autem dicit: Hic est sanguis meus novi testamenti, et vitulorum est sanguine dicatum, dicente inter aspergendum legislatore: Hic est sanguis testamenti quod mandavit ad vos Deus . Necesse est enim exemplaria quidem verorum his mundarlegem distinguens et evangelium, pulcherrima ex
Abbreviated transcription (Latin):
s sicut alibi dicit: potestatẽ se hab̾e ponen¬
di animã suam: & potestatẽ se hab̾e iterum
sum̃di eam. Quẽ uidelicet panẽ certi quoq
gr̃a sacram̃ti pͥusꝗͣ frangeret benedixit.: q
naturam humanã qͣm passurꝰ assũpsit. ipse
una cũ patre & sp̃u scõ gr̾a diuinȩ uirtudꝰ
impleuit. Benedixit panẽ & fregit: quia ho¬
minẽ assũptũ ita morti subdẽ dignatus est.
tit ei diuinȩ ĩmortalitatis ueracit̾ me̾e̾ poten¬
tiam demonstraret. ideoq uelociꝰ eũ a morte
restiscitandũ ẽẽ. doceret. Et accepto cali&
qui flagella alienȩ iniquitatis suscipit. Et
qui nichil dignum ꝑcussioni exhibuit. hu¬
milit̾ in ꝑcussione benedicitꝰ: ut hinc uidelic
ostendat quid unusquisq in flagello culpȩ
ꝓpͥe facere debeat: si ipse equauimit̾ flagella
culpȩ portat alienȩ: ut hinc ostendat: qͥd in
correctione faciat subditꝰ. si in flagello posi

Expanded text:
sed sicut alibi dicit, potestatem se habere ponensed sicut alibi dicit, potestatem se habere ponendi animam suam, et potestatem se habere iterum sumendi eam. Quem videlicet panem certi quoque gratia sacramenti, priusquam frangeret benedixit, quia naturam humanam quam passurus assumpsit, ipse una cum Patre et Spiritu sancto gratia divinae virtutis implevit. Benedixit panem et fregit, quia hominem assumptum itut ei divinae immortalitatis veraciter inesse potentiam demonstraret, ideoque velocius eum a morte resuscitandum esse doceret. Et accipiens caliqui flqui nihil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit, ut hinc, videlicet, ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat aliena, ut hic ostendat quid in correptione faciat subditus, si, in flagello positus,
Abbreviated transcription (Latin):
ei. si non ẽẽt. natus homo ille. Non idõ pu¬
tandus est ante fuisse ꝗͣ nasceretur: qͥa nil¬
li posset ẽẽt. bene. nͥ ei qui fuerit. S simpli¬
citer dictum est. multo meliꝰ e̾e̾. ñ subsistere.
qͣm male subsistere. Et manducantib illis
accepit iħc panem. & benedicens fregit. ꝙ
dedit eis. & ait. Sumite:. hoc est corpꝰ meum¬
finitis uet̾is paschȩ sollẽpniis. que in ꝯmemo¬
rationẽ antiquȩ de egypto lib̾ationis popłi
dĩ agebantur transũt ad nouum. quod m
sue redep̃tionis memoriam ȩccłiam freqͥn¬
tare uolebat: ut uidelicet ꝓ carne agni ac
sanguinis. sui corporis sanguinis q sacͣmtũ
subfitueret: ipsum q  eẽ. monstraret. eui ui¬
rauit dñs & non penitebit eum. Tues sacer¬
dos in eternũ. scd̾m ordinem mel chisedech.
frangit aut̃ ipse panem quẽ discipłis porri¬
git: ut ostendat corporis sui fractionem ñ
absq sua sponte ac ꝓcuratione uenturam

Expanded text:
ei, si non esset natus homo ille. Non ideo puei, si non esset natus homo ille. Non ideo putandus est ante fuisse quam nasceretur, quia nulli possit esse bene, nisi ei qui fuerit. Sed simpliciter dictum est, multo melius esse non subsistere, quam male subsistere. Et manducantibus illis, accepit Jesus panem, et benedicens fregit, et dedit eis, et ait: Sumite, hoc est corpFinitis veteris phase solemniis, quae in commemoratione antiquae de Aegypto liberationis populi Dei agebantur, transit ad novum, quod in suae redemptionis memoria, Ecclesiam frequentare volebat, ut scilicet pro carne agni ac sanguine, sui corporis sanguinisque sacramentum institueret, ipsumque se esse monstraret, cui juravit Dominus et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Frangit autem ipse panem quem discipulis porrigit, ut ostendat corporis sui fractionem non absque sua sponte ac procuratione venturam,
Abbreviated transcription (Latin):
Ne aut̃ homini illi: ꝑ quem filiꝰ hominuis
tradetur. Nec pͥmo nec scd̾o correctus a ꝓdi¬
tione rethrahit pedem: s patientia dñi nu¬
trit impudentiam suã: & thesaurizat sibi
iram in die ire. Pena p̾dicitur ut quem pu¬
dor non uicerat. corrigant denuntiata suppli¬
cia. S & hodie quoq & in sspiternũ ue illi
homini qui ad mensã dñi malignꝰ accedit.
qui insidus mente conditis. qui in p̾cordiis
aliquo scelere pollutus. mysterioꝵ xp̃i obla¬
tionib sacrosc̃ĩs participare ñ metuit. Et¬
enĩ ille in exemplũ iudȩ filium hominis
tradit: ñ quidẽ iudeis peccatorib. s mem¬
bris uidelicet suis qtib illud inestimabi¬
le & inuiolabile dñici corporis & sanqui¬
nis sacram̃tum temerare p̃sumit. Ille dñm¬
uendit. qui eiꝰ timore atq amore neglecto
t̾rana ꝓ illo &e caduca ĩmo etiam crimino¬
sa diligere & curare conuincit᷑. Bonũ est

Expanded text:
Vae autem homini illi, per quem Filius hominis Vae autem homini illi, per quem Filius hominis tradetur. Nec primo, nec secundo correptus a proditione retrahit pedem, sed patientia Domini nutrit impudentiam suam, et thesaurizat sibi iram in die irae. Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed et hodie quoque et in sempiternum vae illi homini qui ad mensam Domini malignus aqui insidiis mente conditis, qui praecordiis aliquo scelere pollutus, mysteriorum Christi secretis participare non metuit. Et ille in exemplum Judae Filium hominis tradit, non quidem Judaeis, sed peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inaestimabile et inviolabile Dominici corporis et sanguinis sacramentum temerare pvendit, qui ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa, diligere et curare convincitur. Bonum esset
Abbreviated transcription (Latin):
b me tradet. qui manducat mecũ. Qui de
passione p̾dixerat & de passione p̾dicit: dass
locum penitentiȩ. ut cum intellexisset sci¬
ri cogitationes suas & occulta consilia: pe¬
niteret eum facti sui. Ettam̃ ñ designat spe¬
tialiter: ne manifeste coargutꝰ impuden¬
tior fieret. Mittit crimen in numerũ: ut
chil tale contra dñm cogitarent: s plus cre¬
dunt magistro qͣm sibi. & timentes fragili.¬
tatẽ suã: tristes interrogant de peccatõ cuiꝰ
conscientiam ñ habebant. Qui ait illis.
Unus ex duodecim: qui intingit mecũ ma¬
num in catinum. O mira dnĩ potentia.
Primũ dixerat. unus ex uob̾ me tradet:
ꝑseuerat ꝓditor in malo. Ianifestiꝰ arguit:
ꝙ tam̃ nom̃ ꝓprie ñ designat. Iudas cet̾eris
contristatis & retrahentib manum. & int̾¬
dicentib cibos ori suo. demeritate & impu
magistro mittit in cathino: ut audatia bo¬
nam conscientiam mentiretur. Et filius
quidem hominis uadit : sic̃ scͥptum ẽ. de eo.

Expanded text:
me tradet, qui manducat mecum. » Qui de passione sua praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas, et occulta consilia, poeniteret eum facti sui: et tamen non designat specialiter, ne manifeste coargutus, impudentior fieret. Mittit crimen in numerum, ut hil tale contra Dominum cogitarent, sed plus credunt magistro quam sibi, et timentes fragilitatem suam tristes interrogabant de peccato, cujus conscientiam non habebant. Qui ait illis: Unus ex duodecim, qui intingit mecum manum in catino. O mira Domini potentia! primum dixerat: Unus ex vobis me tradet, perseverat proditor in malo, manifestius arguit,  tamen nomen proprie non designat. Judas caeteris contristatis et retrahentibus manum, et interdicentibus cibos ori suo, temeritate et impumagistro mittit in catinum, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Et Filius quidem hominis vadit, sicut scriptum est de eo.
Abbreviated transcription (Latin):
eo tp̃r fuisse adolescentẽ: longa pꝰ hȩc in carne
uita eiꝰ inditio ẽ. Potuit enĩ fieri. ut ad horam
tenentiũ manib elapsus mox resũpto indu¬
m̃to redierit. & sub dubia noctis luce sese tͦẜ̃
ducentiũ iħm qͣsi unꝰ de ipsis ĩmiscuerit. do¬
nec ad atriũ pontificis cui erat notꝰ ꝑueniret:
iuxta qͦd ipse in suo ȩuangłio cõmemorat. Sic̃
aut̃ petrus qͥ culpã negationis penitentie lacͥ

Expanded text:
eo tempore fuisse adolescentem, longa post haec in carne eo tempore fuisse adolescentem, longa post haec in carne vita ejus indicio est. Potuit namque fieri ut ad horam tenentium manibus elapsus, mox resumpto indumento, redierit, et sub dubia noctis luce sese turbis ducentium Jesum, quasi unus de ipsis immiscuerit, donec ad atrium pontificis cui erat notus perveniret. Juxta quod in suo ipse Evangelio commemorat. Sicut autem Petrus, qui culpam negationis poeni
Abbreviated transcription (Latin):
in se ꝗͣ in ceteris amorẽ dñi ꝑmansisse cõꝓbat: qͥ
illis iã fugientib ipse donec ab hostib cõphende¬
ret᷑. uncło caritatis aitractꝰ. eũ ꝑseqͥ ñ omisit ma¬
turus quãuis necdũ ꝑfectã habuit caritatẽ: qͥa
a comitatu saluatoris uł tentus ꝓfug̾e potuit.
qͥa sic̃ ꝑfecta caritas foras mutit timorẽ: ita ti¬
mor m̃tẽ obsidens. imꝑfectã arguit caritatẽ.
S notandũ sollertiꝰ qd̾ de hoc adolescente sc̾bers
ȩuangłista ñ ait qr fugit a comitatu dñi. uł fu¬
git a sequendo dñm: s reiecta inqͥt sindone nu¬
diis ꝓfugit ab eis. Fugit enĩ ab hostib. quoꝵ &
p̃sentiã detestabat᷑ & facta. Non aut̃ fugit a
dño saluatore ac magistro suo: cuiꝰ amorẽ etiã
corpore absens fixũ in corde seruauit. Neq ali¬
qͥd uetat intelligi. ioħm hc̃ fuisse ad olescentem:
dilectũ p̃ceteris magistro discipłm. Nã &. illũ

Expanded text:
in se quam in caeteris amorem Domini permansisse comprobat, qui, in se quam in caeteris amorem Domini permansisse comprobat, qui, illis jam fugientibus, ipse, donec ab hostibus comprehenderetur, vinculo charitatis astrictus, eum prosequi non omisit. Quamvis necdum perfectam hu Salvatoris vel tentus profugere potuit. Quia sicut perfecta charitas foras mittit timorem , ita timor, mentem obsidens, imperfectam arguit charitatem. Sed notandum solertius, quod de hoc adolescente scribens evangelista non ait: Quia fugit a comitatu Domini, vel: Fugit a sequendo Dominum; sed: Rejecta, inquit, sindone, nudus profugit ab eis. Fugit enim ab hostibus, quorum et praesentiam detestabatur et facta; non fugit a Domino Salvatore ac magistro suo, cujus amorem etiam corpore absens fixum in corde servavit. Neque aliquid vetat intelligi Joannem hunc fuisse adolescentem dilectum prae caeteris magistro discipulum. Nam et illum
Abbreviated transcription (Latin):
niustus. Stultũ inqͥt eũ cũ gladiis &e fustib que¬
rere. qͥ ultro se ur̃is tradat manib: & in nocte
qͣsi latitantẽ. & ur̃os ocłos declinantẽ ꝑ ꝓditorẽ
inuestigare. qͥ cotidie in tẽplo doceat. S idõ adu̾¬
sũ me in tenebris congregamini: qr potestaᷤᷤ ur̃a
in tenebris est. Tunc discipłi eiꝰ relinquenteᷤ eũ.
discipłi scandalizarent᷑ in illo in ipsa nocte. Nã
& si turba ꝑmittente ad peticionẽ dñi fuger̃t. ut
ioħes scribit: pauorẽ tam̃ ac timiditatẽ sue m̃tis
ostendebant.: qd̾ ad fuge p̃sidiũ ꝓmtiores. ꝗͣ ad
fidutiã patiendĩ ꝓͣ dño extiterãt. Adolescens
& tenuert̃ eũ. At ille reiecta sindone: nudꝰ ꝓfugit
ab eis. Qđ ait amictꝰ sindone suꝑ nudo: subaudit᷑.
corpore .i. corpore suꝑ nudo. qr ñ aliud indum̃ti. ꝗͣ
solã habebat sindonẽ. Quis aut̃ fuerit iste adoles¬
cens: euangłista ñ dic̃. Quisquis uͦ fuit. maiorẽ

Expanded text:
ultum est, inquit, eum cum gladiis et fustibus quaerere, qui ultro se vestris tradat manibus; et in nocte quasi latitantem, et vestros oculos declinantem, per proditorem investigare, qui quotidie in templo doceat. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra in tenebris est. Tunc discipuli ejus, relinquentes eum, discipuli scandalietsi turba permittente ad petitionem Domini fugerunt, ut Joannes scribit, pavorem tamen ac timiditatem suae mentis ostendebant, quod ad fugae praesidium promptiores, quam fiducia patiendi cum Domino exstiterant. Mystice t tenuerunt eum. At ille rejecta sindone nudus profugit ab eis. Quod ait amictus sindone super nudo, subauditur corpore, id est, corpore super nudo, quia non aliud indumenti quam solam habebat sindonem. Quis autem fuerit iste adolescens, evangelista non dicit. Quisquis vero fuit, majorem
Abbreviated transcription (Latin):
ri: qͦmͦ de sole factum constat tempore dñi¬
cȩ passionis. Luna enim tc̃ temporis cũ eẽt.
plena: sub abdito terrȩ latebat. Unde imn¬
ꝑfecꝰta restat usq hodie ꝓpħia illa iohel.
qui cũ dixisset sol conu̾tetur in tenebras.
t. & luna in sanguinẽ: anteꝗͣ ueniat dies dñi
magnꝰ & manifestꝰ. & qđ de die iudicu loqͦnᷤ.

Expanded text:
m de sole constat tempore dominicae passionis. Luna enim tunc temporis cum esset plena, sub abdito terrae latebat. Unde imperfecta restat usque hodie prophetia illa Joel, qui cum dixisset: Sol convertetur in tenebras, addidit: Et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus et manifestus . Et quod de di
Abbreviated transcription (Latin):
los habens ea quȩ mittebant᷑ portaret. Pot̃
etiam urcelligi qđ & alii discipłi aut senserrĩ¬
hoc aut dixerint. aut eis dictante iuda ꝑ¬
suasum sit : atq om̃tum uoluntatẽ mathẽ¬
serint. S iudas ꝓpterea dixerit quia sur¬
de solo illo id cõmemorare uoluisse. cuiꝰ ex
hac occasione furandi consuetudinẽ credi¬
mebant in eam: nequaꝗͣ de bonis ac diligen
potiꝰ sub numero plurari. qui nec dño acdiꝰ¬
cipłis eiꝰ fideliter adhesisse. neq pauꝑum

Expanded text:
los habens, ea quae mittebantur portaret. Potest los habens, ea quae mittebantur portaret. Potest autem intelligi quod et alii discipuli, aut senserinhoc, aut dixerint, aut eis Juda dicente persuasum sit, atque omnium voluntatem Matthaeuserint, sed Judas propterea dixerit, quia furde solo illo ideo commemorasse voluisse, cujus ex hac occasione furandi consuetudinem cre Et fremebant in eam, » nequaquam de bonis ac diligentpotius sub numero plurali, qui nec Domino et discipulis ejus fideliter adhaesisse, neq
Abbreviated transcription (Latin):
tat ꝑ nos in om̃i loco. quia xp̃i bonꝰ odor
sumus deo. Quȩ cum potentiam diuinȩ
uirtutis eiꝰ quȩ illi una cũ patre est. digna
reue̾ntia confitetur:. laudat ꝙ prsdicat.
caput ꝓfecto illiꝰ unguento ꝑfundit p̾tio¬
so. Cum uͦ assumpte myst̾i̾a humanitatis
equȩ digna reue̾ncia suscipit: in pedes utiq
dñi unguentũ nardi pisticũ. id ÷ fidele ac
uerum ꝓfundit. quia illã eiꝰ naturã qua
t̾ram conting̾e hoc est int̾ homines conũ
sari dignatus est. pia deuotione cõmendat.
ac deuotis ueneratur obsequiis. Erant
aut̃ quidam indigne ferentes uitra semet¬
ipsos & dicentes Utquid ꝑditio ista ungͣn¬
ti facta est e. Poterat enuim unguentũ istud
uenundari plusꝗͣ trecentis denariis: & dari
chicos loquitur. pluralẽ uidelicet numerũ
ꝓ singłari ponens. Nam ioħes distinc̾tiꝰ
loquens iudam hec loquutũ e̾e̾. testatur &
hoc gr̃a cupiditatis eo qđ fur fuisset. & locu¬

Expanded text:
tat per nos in omni loco. Quia Christi bonus odor tat per nos in omni loco. Quia Christi bonus odor sumus Deo . Quae cum potentiam divinae virtutis ejus, quae illi una cum Patre est, digna reverentia confitetur, laudat, et praedicat, caput profecto illius unguento perfundit pretioso. Cum vero assumptae mysteria humanitatis aeque digna reverentia suspicit, in pedes utique Domini unguentum nardi pisticum, id est fidele ac verum perfundit, quia illam ejus naturam qua terram contingere, hoc est inter homines corsari dignatus est, pia praedicatione commendat, ac devotis veneratur obsequiis. Erant autem quidam indigne ferentes intra semetipsos, et dicentes: Ut quid perditio ista unguenti facta est? usquam trecentis denariis, et dari chicos loquitur, pluralem videlicet numerum pro singulari ponens. Nam Joannes distinctius loquens, Judam haec locutum esse testatur, et hoc gratia cupiditatis, eo quod fur esset, et locu