comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ sacris m̃tẽ placet exercere loqͥlis
Celestiq animũ pascere pane uiuat:
Quoslam ceu p̃to libuit decerꝑe flores.
D istinctiq ipsos texere uersicłis.
Ut ꝓpͥas canerent epygͣmata singła causas.
& pars quęq suo congrueret titulo:
N ec nr̃ȩ hoc opis ẽ. s ab illo sumit᷑ he ros.
Qͥsiccã rupẽ funde ussit aquas.
Ut qđ in affectũ cordis pietate magistra¬
U enerit. hoc ꝓmat carmine lȩta fides.¬
nocet. Qm qͥ diligit iniqͥtatẽ. odit
animã suam. & nemo ñ pͥus in se. quã
Serfecte bonꝰ ẽ. ⁊ uere dicit᷑ insons.
In ec sͥ nec ciuq̃m. qđ noceat faciens.
Nã qͥcũq aliũ molit᷑ ledere: pͥmũ
Ipsũ se iaculo ꝑcutiet ꝓprio.
& cũ forte animũ ñ sit secut᷑a facultas.
Non dubiũ in codis uiscere uuilnꝰ ht̃.
N ec fug̃ infecti sceleris mens p̾ua reatũ.
Cui nimis hoc solũ qđ uoluit: nocuit.
De hominib diligendis
Sic diligendi s̃ homines. ut eoꝵ ñ dilig̃n¬

Expanded text:
um sacris mentem placet exercere loquelis, Coelestique animum pascere pane juvat: Quosdam, ceu prato, libuit decerpere flores, Distinctisque ipsos texere versiculis. Ut proprias canerent epigrammata singula causas, Et pars quaeque suo congrueret titulo. Nec nostrae hoc opis est, sed ab illo sumitur hic ros, Qui siccam rupem fundere jussit aquas. Ut quod in affectum cordis, pietate magistra, Venerit, hoc promat carmine laeta fides.qui diligit iniquitatem, odit animam suam. Et nemo non prius in se, quam erfecte bonus est, et vere dicitur insons. Nec sibi, nec cuiquam quod noceat faciens. Nam quicumque alium molitur laedere, primum Ipsum se jaculo percutiet proprio. 617 Et cum forte animum non sit subitura facultas, Non dubium in cordis viscere vulnus habet. Nec fugit infecti sceleris mens prava reatum, Cui nimis hoc solum quod voluit nocuit. II. De hominibus diligendis. Sic diligendi sunt homines, ut eorum non diligan
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ nat᷑a ẽ una. eadẽq simul.
N on ceptũ. aut auctũ. ñ hic mittabile qͥcq̃mẽ.
Q subeat leges temporis. aut numeri.
U irtus p̃teritis pͥor. ult̾iorq futuris:
N il recipit uariũ. iuil habet occiduũ.
N ã rerũ qͣs ut uoluit sapientia fec̃.
Multis. uita qͥdem ẽ p̃stita ꝑpetua.
S qđcũq pot̾ sese ampliꝰ. aut minꝰ eẽ.:
Q dam fine ipso q̃ fuerat morit᷑.
Sic nicb ȩt̾nũ qđ cõmutabile factũ ẽ.
& qd̾ cuncta suꝑ. semꝑ idem ds̃ ẽ.¬

Expanded text:
Quorum natura est una, eademque simul. Non coeptum, aut auctum, non hic mutabile quidquam est, Quod subeat leges temporis, aut numeri. Virtus, praeteritis prior ulteriorque futuris, Nil recipit varium, nil habet occiduum. Nam rerum, quas ut voluit sapientia fecit, Multis vita quidem est praestita perpetua. Sed quodcumque potest sese amplius aut minus esse Quodam fine ipsi quod fuerat moritur. Sic nihil aeternum quod commutabile factum est. Et quod cuncta super, semper idem Deu
Abbreviated transcription (Latin):
ctenda quippe homini qͥ ñ oĩno pot̃
carere peccato tam benigna conditio.
ut dimittendo delicta aliena. diluat
ds̃ omĩa in illis om̃ibꝰ erit. Ad quã be¬
atitudinẽ hi ꝑueniunt qͥ hiuic scło
ante separationẽ animȩ a carne mo-¬
riunt᷑. nec in eis inuenient᷑ cupidi¬
tatib quas solas suꝑat dilectio dĩ. Ut
& id patiat᷑ iniqͥtas qđ elegit. & eo
ut eundem hominẽ neget uerũ. ha¬
bentẽ scilicet unttã sibi nr̃ȩ carnis
animeq naturã ñ ẽ ꝓ illo mortuus ap̃c.

Expanded text:
ctenda quippe est homini, qui non omni potest carere peccato, tam benigna conditio; ut dimittendo delicta aliena, diluat Deus omnia in illis omnibus erit. Ad quam beatitudinem hi perveniunt, qui huic saeculo ante separationem animae carne moriuntur, nec in eis inveniuntur cupiditatibus, quas sola superat dilectio Dei: ut et id patiatur iniquitas, quod elegit; et eo ut eumdem hominem neget verum, habentem scilicet unitam sibi nostrae carnis animaeq
Abbreviated transcription (Latin):
nec carnẽ xp̃i mandicat. nec sanguinẽ
bibit. &̃ si tante rei sacͣm̃tũ ad iudiciũ
entia. ut nunqͣm ꝑmitt̾et ds̃ eos qui
mali s̃ eẽ felices. quod utiq ds̃ ñ sinit.
SSideo mali cũ hñt qđ uolunt felices pu¬
tant᷑: quia quid sit felicitas ignorant.
mutat locum. M igrat corde. qͥ motu
cordis mutat affectũ. Si aliud amas.
aliud amabas. ñ ibi es uͥ eras. ccc¬
ut intelligat se non solũ sac̃dotalis
& regiȩ dignitatis eẽ consortẽ: s ȩtiã
contͣ diabolũ fieri luctatorẽ. cccxł¬

Expanded text:
arnem ejus manducat, nec sanguinem bibit: etiamsi tantae rei Sacramentum ad judicium entia, ut nunquam permitteret Deus eos qui mali sunt esse felices: quod utique non sinit; sed ideo mali cum habent quod volunt, felices putantur, quia quid sit felicitas ignorant .mutat locum: migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas; non ibi es, ubi eras. CCCut intelligat se non solum sacerdotalis et regiae dignitatis esse consortem, sed etiam contra diabolum fieri luctatorem . CCCX
Abbreviated transcription (Latin):
ad miseriã nr̃am porrigeret dem̃tiã
suã. & uerbũ caro fieret & habitaret
ĩ nob̾. Non enĩ poss panẽ angłoꝵ homo
manducare nondũ angłis adȩquatus.
nͥ panis ipse angłoꝵ hominib dignaret᷑
ȩquari. Nec sic descendit ad nos ut illos
desereret. s simul integer illis. integer
nob̾. illos intrinsecus pascens. ꝑ id qđ
ds̃ ẽ. nos forinsecus admonens ꝑ id qđ
nos sumꝰ. idoneos facit ꝑfidem. qͦs ꝑ
speciem pascat ęqualit̃. ccclxxxxui.¬

Expanded text:
am porrigeret clementiam suam, et Verbum caro fieret, et habitaret in nobis. Sic enim posset panem angelorum homo manducare nondum angelis adaequatus, si panis ipse angelorum hominibus dignaretur aequari. Nec sic descendit ad nos, ut illos desereret; sed simul integer illis, integer nobis; illos intrinsecus pascens per id quod Deus est, nos forinsecus admonens per id quod nos sumus, idoneos facit per fidem, quos per speciem pascat aequaliter . CCCLXXXVI
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ factis implet cognita u̾ba piis.
Nã nimis a sensu doctrinę deuius errat.
Si quȩ curauit scire. fugit facere. Driqͥe
requiem suam anima quȩ de morte in¬
fidelitatis exempta ẽ. & ñ ab oꝑib iu¬
sticiȩ. s ab iniquitatis abstinet se acti
in humilitatis & mansuetudinis pla-¬
cida tnquillitate reqͥescat. Ex yõ¬
Est &e in hac uita multis reqͥes data scis.
Quoꝵ animas mundus ñ tenet occiduus.
Qs desidiis nullis ꝑitura fatigant.
U tunt᷑ t̾ra ut cęlo. fugientia tẽpnunt.
Qd̃ credunt. qđ amant. qđ cupiunt ds̃ ẽ.¬

Expanded text:
 factis cognita verba piis. Nam nimis a sensu doctrinae devius errat, Si quae curavit scire, fugit facere. XIV. Den hac vita requiem suam anima quae de morte infidelitatis exempta est, et non ab operibus justitiae, sed ab iniquitatis se abstinet actin humilitatis et mansuetudinis placida tranquillitate requiescat. Est et in hac vita multis requies data sanctis, Quorum animas mundus non tenet occiduus: Quos desideriis nullis peritura fatigant, Utuntur terra ut coelo, fugientia temnunt, Quod credunt, quod amant, quod cupiunt, De
Abbreviated transcription (Latin):
crede in saluatorẽ. qui uenit quere¬
re & saluare qd ꝑierat. cred̾e ĩ eum
qui dixit. sine me nichil potestis
facere. S hanc fidem ñ app̃hendit.
qͥ ignorans dĩ iusticiã qua iustificat᷑
impiꝰ. suã uult constituere. qua con¬
uincat᷑ suꝑbus. Talia enĩ sentientes.
sua elatione obdurant᷑ & excecant᷑.¬
Caritatẽ hñs quę ẽ de corde .Luii.¬
puro & conscientia bona. & fide ñ
ficta. diligit dm̃. & ꝓximũ sic̃ se ip̃m.
Amator enĩ dĩ. amator ẽ sui. R ñ dili-¬
gens dm̃. non diligit ꝓximũ. qͥa ñ
dilig̃ se ipsum. Pro hac aut̃ dilectiõe
patient̃ ȩtiã mundi odia toleranda¬
s̃. Necesse ẽ enĩ ut nos ođit. qͦs ui¬
det odisse qđ diligit. cccluiii.
noĩe nuncupant᷑. Sic̃ enĩ dicit᷑ mũ¬
dus in impũs : ita dicit᷑ mund̃ ĩ scĩs.
Unde cũ totus a semet ipso & in odio
& ĩ amore discordet: nos eũ & odisse
iubemͣ & amare. cũ dicit᷑ nob. nolite
diligere mundũ. & cũ dicit᷑. diligite

Expanded text:
qui venit quaerere et salvare quod perierat; credere in eum qui dixit, Sine me nihil potestis facere . Sed hanc fidem non apprehendit, qui ignorans Dei justitiam, qua justificatur impius, suam vult constituere, qua convincatur superbus. Talia enim sentientes sua elatione obdurantur, et excaecantharitatem habens, quae est de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta, diligit Deum et proximum sicut seipsum. Amator enim Dei, amator est sui: et non diligens Deum, non diligit proximum; quia non diligit seipsum. Pro hac autem dilectione patienter etiam mundi odia sunt toleranda; necesse est enim ut nos oderit, quos videt odisse quod diligit . CCCLVIII nomine nuncupantur. Sicut enim dicitur mundus in impiis, ita dicitur mundus in sanctis. Unde cum totus a semetipso et in odio et in amore discordet, nos eum et odisse jubemur, et amare, cum dicitur nobis, Nolite diligere mundum ; et cum dicitur, Diligite
Abbreviated transcription (Latin):
bũ enĩ dĩ ds̃ ẽ. non creat᷑a. nec factũ
int̾ omĩa: s ꝑ quod facta s̃ omĩa. Ut gͦ
ad talis u̾bi doctrinã homo in carne con¬
stititt᷑ possit accede: u̾bũ caro factũ ẽ
& habitauit in nobis. cccxlii.

Expanded text:
 est, non creatura: nec factum inter omnia, sed per quod facta sunt omnia. Ut ergo ad talis Verbi doctrinam homo in carne constitutus posset accedere; Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . CCCXL. D
Abbreviated transcription (Latin):
Qui dilig̃ me inquit dñs diligetur
a patre mõ. & ego diligam eum. &
manifestabo ei me ipsum. Qd ẽ diligã
tanquã tunc dilecturus sit.⁊ nẽ ñ di-¬
ligat. Absit. Qmͦ enĩ nos pat̃ sine filio.
aut filius sine patre diligeret: Quomͦ
cũ inseꝑabilit̾ oꝑent᷑. seꝑabilit̃ dilig̃t:
Sed adhoc diligam eum. ad qdđ sequit᷑.
& manifestabo ei me ipsum. Diligam
& manifestabo. id ẽ ad hoc diligam
ut manifestẽ. Nunc enĩ ad hoc dilex̃
ut credamꝰ & mandatũ fidei teneamꝰ.
unc ad hoc diliget. ut uideamꝰ. & ip̃am
uisionẽ mercedem fidi capiamꝰ. Quia
& nos nẽ diligimꝰ credendo qđ ñ ui-¬
demꝰ. tunc aut̃ diligemꝰ uidẽdo qđ cre
palmites. ut uiti nichił conferant.
s inde accipiant unde uuant. Sic
quippe uitis ẽ in palmitib ut uitale
alim̃tũ subministret eis. ñ sumat
ab eis. Ac ꝑ hoc & manentẽ in se hab̾e

Expanded text:
Qui diligit me, inquit Dominus, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum. Quid est, diligam? tamquam tunc dilecturus sit, et nunc non diligat? Absit. Quomodo enim nos Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo, cum inseparabiliter operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei me ipsum; diligam, et manifestabo, id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus: tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus. Quia et nos nunc diligimus credendo quod videbimus; tunc autem diligemus videndo quod crepalmites, ut viti nihil conferant, sed inde accipiant unde vivant. Sic quippe vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas & uita. hoc ẽ ꝑ me uenit᷑. ad
me ꝑuenit᷑. in me ꝑ manet᷑. Cũ enim
agglutinante nos sp̃u scõ. ut ĩ sumo
atq ĩ cõmutabili bono sine fine maneamꝰ.
hoc alius sciens faciat. alius nesciens
patiat᷑. satis apparet in una eademq
re. eũ qui fallitur. illo qͥ m̃tit᷑ eẽ me¬
liorẽ. quandoqͥdem pati meliꝰ ẽ iniqͥ¬
tatẽ quã facere. cclxxi.

Expanded text:
veritas, et vita . Hoc est, Per me venitur, ad me pervenitur, in me manetur. Cum enim e glutinante nos Spiritu sancto, ut in summo atque incommutabili bono sine fine maneamus.hoc alius sciens faciat, alius nesciens patiatur: satis apparet, in una eademque re. illum qui fallitur, eo qui mentitur esse meliorem; quandoquidem pati melius est iniquitatem, quam facere. CCLXX.
Abbreviated transcription (Latin):
corporeȩ creature uere simplex sub¬¬
stantia ẽ. cui ñ hoc ẽ ẽẽ qđ nosse. Pot̃
enĩ ẽẽ & ñ nosse. At illa diuina ñ pot̃.
quia id ipsum ẽ qđ hab&e. Ac ꝑ hoc ñ
sic habet scientiam. ut aliud illi sit sci¬¬
entia qua scit. aliud scientia quȩ ẽ.
s utrũq unũ. Quãuis ñ utrũq dicen¬
dũ sit. qđ uerissime simplex & unũ ẽ.
⁊abet enĩ pat̃ uitã insemet ipso. nec aliud
ẽ ipse quã uta quȩ in illo ẽ. Et dedit
filio hab̾e uitã insemetipso. Hoc ẽ genu¬
it filiũ qui ⁊ ipse uita ẽ. Sic itaq

Expanded text:
corporeae creaturae, vere simplex substantia est, cui non hoc est esse, quod nosse; potest enim esse, nec nosse: at illa divina non potest, quia idipsum est quod habet. Ac per hoc non sic habet scientiam, ut aliud sit illi scientia qua scit, aliud essentia qua est, sed utrumque unum: quamvis non utrumque dicendum sit, quod verissime simplex et unum est. Habet enim Pater vitam in semetipso, nec aliud est ipse quam vita quae in illo est: et dedit Filio habere vitam in semetipso; hoc est, genuit Filium qui et ipse vita est. Sic itaque
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e tp̃s ab illo ẽ dispositũ. qͥ tẽpori
tẽpora in dĩ sapientia habent efficientes
causas. in qua nulla s̃ tempora. Non
gͦ credat᷑ hora passionis dñi fato ur¬
gente uenisse. s dõ potiꝰ ordinante.
N on enĩ sidea necessitas xp̃o intulit cru¬
cem. nec sidera coegerunt mori side¬
rũ conditorẽ. Qui in temporał cum
patre. sic tp̃s quo carne moreret᷑. quẽ¬
¶ admodũ
& qͦ de matre nasceret᷑ elegit.cCClxx

Expanded text:
ab illo est dispositum, qui tempori tempora, in Dei sapientia habent efficientes causas, in qua nulla sunt tempora. Non ergo credatur hora passionis Domini fato urgente venisse, sed Deo potius ordinante. Non enim siderea necessitas Christo intulit crucem; nec sidera coegerunt mori siderum conditorem: qui intemporalis cum Patre, sic tempus quo carne moreretur, quemadmodum et quo de matre nasceretur, elegit . CCCLXX
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ legis ẽ faciunt. suꝑato uicio qđ¬
nat᷑ȩ p̃sidiũ legis abstulerat. Cũ itaq
ꝑ gram lex dei in cordib in scribitur:
quȩ legis sunt naturalit̾ fiunt. Non
quia ꝑ naturã p̃uenta sit grã: s qr
tanquã non acceꝑit. Aut ideo se pu¬
tet accepisse. quia littera extrinsecus
uel ut legeretur apparuit. uel ut au¬
diret᷑ in sonuit. Nam si ꝑ legẽ grã.gͦ¬

Expanded text:
uraliter faciunt, superato vitio, quod nec praesidium legis abstulerat. Cum itaque per gratiam lex Dei in cordibus scribitur , quae legis sunt naturaliter fiunt; non quia per naturam praeventa sit gratia, sed tamquam non acceperit, aut ideo se putet accepisse, quia littera extrinsecus uel ut legeretur apparuit uel ut audiretur insonuit. nam siper lege
Abbreviated transcription (Latin):
Una ẽ natiuitas de t̾ra. xxxiii.
alia de cęlo. Una de carne. alia de
sp̃u. Una ẽ de ęt̾nitate. alia de morta.¬
litate. Una ẽ de mascło ⁊ femina.
alia de deo & ęccła. S ipsȩ duȩ sin-¬
głares s̃. Quomͦ enĩ uterus ñ potest re¬
peti: sic nec baptismꝰ iterari. cccxxxiiii
nec aqua ẽ ds̃. nec lux ista ẽ ds̃. nec ue¬
stis ẽ ds̃. nec domus ẽ ds̃. Oĩa enĩ hȩc
iusibilia s̃. & singła s̃. Qđ enĩ ẽ pani.
ñ hoc ẽ aqua. & qđ ẽ uestis: ñ hoc ẽ do¬
mus. & qđ s̃ ista : ñ hoc ẽ ds̃. Uisibilia
desid̾as. & omĩũ bonoꝵ uarietas uno
fonte ꝓfundit᷑. Qm̃ cũ sua tribuit.
se ipsũ subdiũsis munerũ suoꝵ nominib̾
impertit. C CC XXXU.
ꝑat᷑. non hñti rectorẽ urũ. qͥ ẽ intel¬
lectus. cuiꝰ eam oportet sapientia gu.¬
b̾nari. Non qͥa aliud sit quã anima.
s quia optutus quidã ocłsq sit animȩ.
Sic̃ enĩ ext̾iores ocłi qͥddã s̃ carnis. ita
mens qͥddam ẽ animȩ: qđ in ea scđm

Expanded text:
Una est nativitas de terra, alia de coelo; una est de carne, alia de spiritu; una est de aeternitate, alia de mortalitate; una est de masculo et femina, alia de Deo et Ecclesia. Sed ipsae duae singulares sunt: quomodo enim uterus non potest repeti, sic nec Baptismus iterari. CCCXXXII. nec aqua est Deus, nec lux ista est Deus, nec vestis est Deus, nec domus est Deus: omnia enim haec visibilia sunt, et singula sunt. Quod enim est panis, non hoc est aqua; et quod estta, non hoc est Deus; visibilia desideras: et omnium bonorum varietas uno fonte profunditur. Quoniam cum sua tribuit, se ipsum sub diversis munerum suorum nominibus impertit . CCCXXXV  paratur non habenti rectorem virum, qui est intellectus, cujus eam oportet sapientia gubernari: non quasi aliud sit quam anima; sed quia obtutus quidam occultus sit animae. Sicut enim exteriores oculi quiddam sunt carnis, ita mens quiddam est animae, quod in ea secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Duȩ uitȩ sunt. una corꝑis. altera aĩe.
Sic̃ uita corꝑis anima: sic uita aĩȩ deus.¬
& quomꝰ si anima deserat morit᷑ corpus.
sic anima morit᷑ si deserat. ds̃. ccxxx
ab illo hab& ut ei bene sit .cCxXXUIi.¬
Perfecte ds̃ euident̾q monstrauit.
quantũ sit bonũ obȩdientia: cũ homi¬
nẽ in paradiso positũ ab arbore ꝓhi-¬
buit quȩ ñ erat mala. Sola ibi obȩ¬
dientia potuit tenere palmã. sola
in obȩdientia incidit penã .ccxxxxͦI
ꝑ temporalem potentiã damnando¬
rũ. exercet disciplinã lib̾andoꝵ.cexli
tor confitendo ꝓpiciũ: quẽ negando
ñ facis nesciũ. cexlii.¬
Qa cõmunis ẽ om̃ib sic̃ usus lucis: ita
participatio ueritatis. Cc xliͥ.
suo nouit rationabilit̾ imꝑare. Uere
enĩ dñator ẽ t̾rȩ: qui carnẽ suã regit

Expanded text:
Duae vitae sunt, una corporis, altera animae: sicut vita corporis anima, sic vita animae Deus; quomodo si anima deserat, moritur csic anima moritur, si deserat Deus . CCXXXud illum habet ut ei bene sit . CCXXXItravit, quantum sit bonum obedientia: cum hominem in paradiso positum ab ea re prohibuit, quae non erat mala. Sola ibi obedientia potuit tenere palmam: sola inobedientia incidit poenam. CCXXXIX.per temporalem potentiam damnandorum exercet disciplinam liberandorum. CCtor confitendo propitium, quem negando non facit nescium. CCXLI.quia communis est omnibus; sicut usus lucis, ita participatio veritatis . CCXLIII suo noverit rationabiliter imperare. Vere dominator est terrae qui carnem suam re
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ amor. non sentit. nͥ qui ei bellũ
indixerit. Qa & si cuiquã facile ẽ
laudem non cuꝑe dũ negatur: diffi¬
cile ẽ ea non delectari cũ offert᷑.
qui ñ solũ q̃ntũ potuit. s etiã qͣntũ
uoluit hab̾e contẽnit. In qͦ cauendũ
ẽ ne subrepat elatio. Utiliꝰ enĩ t̾rena
opulentia humilit̃ tenet᷑. quã suꝑ¬
be relinquitur. cccxii.
Unde ab omĩ indignatione cito rede-¬
undũ ẽ ad mansuetudinis lenitatẽ.
N am ꝑtinaa motus facile in eiꝰ odiũ
gr̃a ipse descendit. Ut quia lex o.¬
stendit peccatũ non tollit: uolen-¬
tes legẽ suis uirib exsequi nec ualen¬
tes. cogant᷑ ad grãm. quȩ & impossi¬
bilitatis morbum. & in obedientie
aufert reatum. cccdiiii.

Expanded text:
gloriae amor, non sentit, nisi qui ei bellum indixerit. Quia si cuiquam facile est laudem non cupere, dum negatur; difficile est ea non delectari, cum offertur qui non solum quantum potuit, sed etiam quantum voluit habere, contemnit. In quo cavendum est, ne subrepat elatio. Utilius enim terrena opulentia humiliter tenetur, quam superbe relinquitur. CCCXX. DUnde ab omni indignatione cito redeundum est ad mansuetudinis lenitatem. Nam pertinax motus facile in ejus odium gratia ipse descendit: ut quia lex ostendit peccata, non tollit; volentes legem suis viribus exsequi, nec valentes, cogantur ad gratiam, quae et impossibilitatis morbum, et inobedientiae aufert reatum. CCCXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
Debet᷑ merces bonis oꝑib si fiant.
s grã quȩ non debet᷑ p̃cedit ut fiant.
ẽ. quia ñ poss melius significari ꝑ
xp̃m regenerationis auctorẽ tolli
originale peccatũ. Cũ p̃putio quippe
om̃is homo nascit᷑. quẽ ad modũ cum
originali peccato. & octauo die lex
dnĩco resurrexit. qͥ post septimã sab¬
bati octauus ẽ. & circũcisus p̃puciatũ
gignit. tͣiciens in illũ qͦ ipse iam ca.¬
ruit. sic̃ baptizatꝰ in filiũ quẽ gene¬
rat carne. reatũ tam̃ t̾icit originiᷤ
ẽ. ut tam̃ post illũ scđs homo sit xp̃e:
cũ tot hominũ milia int̾ illũ &e hunc
orta sint. & ideo manifestũ ẽ ad illum
ꝑtinere omẽm qui ex illa successione
ꝓpaginis nascitur: sic̃ ad istũ ꝑtinet

Expanded text:
Debetur merces bonis operibus, si fiant: sed gratia, quae non debetur, praecedit ut fiant .st; quia 588 non posset melius significari, per Christum regenerationis auctorem tolli originale peccatum. Cum praeputio quippe omnis homo nascitur, quemadmodum cum originali peccato. Et octavo die lex tus die Dominico resurrexit, qui post septimum sabbati octavus est. Et circumcisus praeputiatum gignit, trajiciens in illum, quo ipse jam caruit: sicut baptizatus in filium quem generat carne, reatum tamen trajicit originis,est, ut tamen post illum secundus homo sit Christus, cum tot hominum millia inter illum et hunc orta sint: et ideo manifestum est, ad illum pertinere omnem qui ex illa successione propaginis nascitur; sicut ad i
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatio ueritatis. Quẽ odorẽ in uitã
capit. qui euangło bonis morib ser-
uit & congruit. Mortẽ incurrit.
cuiꝰ ab his quȩ bene loquit᷑ uita dis¬
sentit. Quȩ conditio ętiã auditores
obstringit. cũ recta p̃dicatio ab aliis
ꝑ incredulitatẽ auditur in mortem:
ab aliis ꝑfidem suscipit᷑. in salitem.¬

Expanded text:
aedicatio veritatis, quo odore vitam capit qui Evangelio bonis moribus servit et congruit; mortem autem incurrit, cujus ab his quae bene loquitur, vita dissentit. Quae conditio etiam auditores obstringit, cum recta praedicatio ab aliis per incredulitatem auditur in mortem, ab aliis per fidem suscipitur in salutem
Abbreviated transcription (Latin):
otiꝰ gͦ tp̃s a creat᷑a. quã creat᷑a cepit a
tẽpore. Utrũq aut̃ ex deo. Ex ipso enĩ
passerem non cade interram sine uolun¬
tate dĩ. & qđ fenũ agri post paululũ
mittendũ in clibanũ ipse tam̃ formet
ac uestiat. ñne confirmat. ñ solũ totã
mundi partẽ rebus mortalib & corru¬
ptibilib deputatã: uerũ &̃ uilissimaᷤᷤ
eius abiectissimasq particłas. diuina
ꝓudentia regi. ne fortuitis ꝑturbari
motib ea quoꝵ causas comp̃hende ñ
possumꝰ ȩstimemus: cclxXXIII.¬
Qnima rationalis in ea debet erigi: q̃
in spiritaliũ natura maxime excellũt.
ut quę sursũ sunt sapiat. ñ quȩ suꝑ¬
in miracłis contͣ nat᷑am facit. Nec qđ no-¬
uũ ẽ consuetudini repugnans ẽ rationi.
alit᷑ nat᷑ę cursus innotuit. ñ aut̃ deo.
tari posse credibile ẽ. Qđ libet aut̃ cor¬
pus in animã rationalem posse conũti.

Expanded text:
Potius ergo tempus a creatura, quam creatura coepit a tempore. Utrumque autem ex Deo. Ex ipso enim,passerem non cadere in terram sine voluntate Dei , et quod fenum mittendum in clibanum, ipse tamen formet, ac vestiat , nonne confirmat, non solum totam istam mundi partem rebus mortalibus et corruptibilibus deputatam; verum etiam vilissimas ejus abjectissimasque particulas divina Providentia regi; ne fortuitis perturbari motibus ea quorum causas comprehendere non possumus, aestimemus ? CCLXXXIIInima rationalis in ea debet erigi quae in spiritalium natura maxime excellunt: ut quae sursum sunt sapiat, non quae supin miraculis contra naturam facit, nec quod novum est consuetudini, repugnans est rationi. aliter naturae cursus innotuit; non autem Deo, utari 585 credibile est: quodlibet autem corpus in animam rationalem posse converti,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ datꝰ ẽ nob̃. tantã unitatẽ multarũ
animarũ & multoꝵ cordiũ facit. qͣnto
quasi indoctũ genuerit. & scientiã
contulerit nescienti. S in tẽꝑalis
doctrinȩ ẽ in temporalis ẽẽntia. Et
hoc ẽ a patre doceri. qđ ẽ apatre gene¬
rari. Quia simplici ueritatis nat᷑e eẽ &
nofse non ẽ aliud atq aliud: s id ipsũ.

Expanded text:
 datus est nobis, tantam unitatem multarum animarum et multorum cordium facit; quanto quasi indoctum genuerit, et scientiam contulerit nescienti: sed temporalis doctrina est intemporalis essentia; et hoc est a Patre doceri, quod est a Patre generari: quia simplici veritatis naturae esse et nosse, non est aliud atque aliud, sed ipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo habet de suo. cccxxu.¬
nͥ m̃daciũ & peccatũ. Siqͥd aut̃.
homo habet ueritatis atq iusticię:
ab illo fonte ẽ quẽ debemꝰ sitire in
hac heremo. ut eo qͣsi guttis qͥb¬
dam irrorati. ñ deficiamꝰ ĩ uia.¬
Qđ pat̾ cũ xp̃o fac̃. cccxui.
xp̃c facit. Et qđ xp̃c cũ patre fac̃.
pat̾ facit. nec seorsum aliqͥd agit
inseꝑabił caritas. maiestas. potestas.¬
ita ętiã hii ñ minuunt qͥ eiꝰ dona ñ
seruant. sicut lucis nitorẽ loca in¬
munda non polluunt. Qgͦ gaudes
baptismi ꝑceptione. uiue noui ho.¬
minis scĩtate. Tenens fidem quȩ ꝑ
dilectionẽ oꝑatur. habe bonũ qđ ñ¬
dum habes. ut ꝓsit tͥ bonũ qđ habes.
totum uerũ accipiat᷑ in xp̃o. Uerũ
uerbum dĩ. ds̃ equalis patri. Uera
anima. uera caro. Uerꝰ homo. uerꝰ ds̃.
era natiuitas. uera passio. Si aliqͥd
hoꝵ dix̃is falsum. intrat putredo de
ueneno serpentis. nascunt᷑ uermes
m̃datioꝵ. & nichil integrũ rema-¬

Expanded text:
Nemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem habet homo veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibusdam irrorati, non deficiamus in vNemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem habet homo veritatis atque justitiae, ab illo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibuita etiam hi non minuunt qui ejus dona non servant, sicut lucis nitorem loca immunda non polluunt. Qui ergo gaudes baptismi perceptione, vive in novi hominis sanctitate; et tenens fidem quae per dilectionem operatur, habe bonum quod nondum habes, ut prosit tibi bonum quod habes o verum Verbum Dei, Deus aequalis Patri, vera anima, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio. Si aliquid hic dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum rema
Abbreviated transcription (Latin):
obliti non sumꝰ quȩ ꝑtulerit iustus ui.¬
passiones. Qa cũ auctore uniusitati nul
hominũ ab exortu usq ad obitũ uidemꝰ
alienũ. ñ ꝑtineret ad iustũ omĩpotentiᷤ
iudiciũ: si ñ eẽt originale peccatũ. ce
potentia causa ẽ subsistendi omi creat᷑ę.
Quȩ uirtus si ab eis quȩ condidit regendis
aliqͣndo cessaret. simul omĩũ rerũ species
& nat᷑a concid̾et. Pinde qđ dñs ait. pat̃
m̃s usq nunc oꝑatur: continuationẽ qͣn.

Expanded text:
obliti non sumus quae pertulerit Justus juobliti non sumus quae pertulerit Justus jupassiones: quia cum auctore universitatis nhominum ab exortu usque ad obitum videmus alienum, non pertineret ad justum Omnipotentis judicium, si non esset originale peccpotentia causa est subsistendi omni creaturae: quae virtus si ab eis quae condidit regendis aliquando cessaret, simul omnium rerum species et natura concideret. Ideoque Dominus ait: Pater meus usque nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Seuiat & fremat mundus. increpet lin¬
guis. coruscet armis. Quicqͥd fecerit.
quantũ illud erit. ad id qđ accepturi
sumꝰ: Appendo qđ patior. contͣ id qđ
sꝑo. hoc quidem sentio. illud sꝑo. Et
potest. ꝓficit p̃mio citiꝰ consequendo.
łͥ finis tꝑalis mali. tͣnsit in ꝑceptionẽ
ȩt̃niboni. cClXXIIII.
lex pendeat & ppħȩ. qͣnto magis & euan¬
głiũ. qͦ lex non soluit᷑ s implet᷑. & de
quo dñs dicit. mandatũ nouũ do
uob̾ ut uos inuicẽ diligatis: Caritas
enĩ in nouat. homines.⁊ sic̃ malignitaᷤᷤ
humanũ. & flagelł pię castigationis
exagitat: exercet ante iudiciũ disci¬
plinam. & plerũq non eligit quem
flagellox. nolens inuenire quẽ dãnet.
E lagellat aut̃ simul iusto ⁊ iniustos.
quia nemo ẽ qͥ possit głari castũ se
habe cor. ac mundũ se et̃ a peccato.Ita de
Cabor piorũ exercitatio ẽ. ñ lxxui.
dãnatio. Nec enĩ contͣbari debemꝰ. cũ
aliqͥs sc̃s grauia & indigna ꝑpetit᷑. si

Expanded text:
et fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis: quidquid fecerit, quantum illud erit ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior contra id quod spero; hoc quidem sentio, illud spero: et potest, proficit praemio citius consequendo, et finis temporalis mali transit in perceptionem aeterni boni. CCLXXIII. DLex pendeat et Prophetae, quanto magis est Evangelium, quo lex non solvitur, sed adimpletur; et de quo Dominus dicit, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis ? Charitas enim innovat homines; et sicut malignitas humanum, et flagellis piae castigationis exagitat, exercet ante judicium disciplinam, et plerumque diligit quem flagellat , nolens invenire quem damnet. Flagellat autem simul et justos et injustos, quia nemo est qui possit gloriari castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato . Ita de abor piorum exercitatio est, non damnatio. Nec enim conturbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur, si
Abbreviated transcription (Latin):
głam in cuiꝰ mansuetudinẽ seiuer̃.
Tał gͥ apparebit uidex. qͣlis uidĩ pos¬
sit. & ab eis qͦs coronaturꝰ. & ab eis
qͦs damnat᷑us ẽ. Pat̾̃ aut̃ non appare.¬
bit. quia forma serui ñ ẽ indictus.
S filio qui ȩtiã homo factus ẽ dedit
udicii potestatẽ. ccc xl.¬
uã uoluntatẽ homines faciunt ñ
dei. q̃ndo id agunt qđ deo displic&.
Quando aut̃ ita faciunt qđ uolunt
ut diuinę seruiant uoluntati: qͣm¬

Expanded text:
gloriam, in cujus mansuetudinem saevierunt. gloriam, in cujus mansuetudinem saevierunt. Talis ergo apparebit judex, qualis videri possit, et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est. Pater autem non apparebit; quia forma servi non est indutus: sed Filio, qui etiam homo factus est, dedit judicii potestatem . CCCXLSuam voluntatem homines faciunt, non Dei, quando id agunt quod Deo displicet. Quando autem ita faciunt quod volunt, ut divinae serviant voluntati: quam
Abbreviated transcription (Latin):
uã qͥsqͥs bonȩ uitȩ oꝑib habuerit : dũ
nisi cũ ẽ in habendo cupiditas. Et iõ
id solũ recte diligit᷑: qđ nunquã bene
sipienti eloquęntia. tanto magis ca.¬
uendus ẽ. quanto magis ab eo id qđ
uere dicere existimat. cclaxxuii.
si aꝑire qđ uolumꝰ non potest: Aut
qͥd ebest lignea. si hoc potest. qͣndo ni¬
chil querimꝰ nͥ patere qđ clausũ ẽ:¬
peccator ẽ. ñ ẽ diligend. & om̃is homo

Expanded text:
uam quisquis bonae vitae operibus habuerit, dum nisi cum est in habendo cupiditas: et ideo id solum recte diligitur, quod numquam bene pienti eloquentia, tanto magis cavendus est, quanto magis ab eo, in hivere dicere existimat . CCLXVI. Desi aperire quod volumus non potest? aut quid obest lignea, si hoc potest? quando nihil quaerimus, nisi patere quod clausum epeccatore
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ & aptũ requiris: int̾iora tua mũ.¬
da. & om̃ĩ inde mala cupiditate
de pulsa. p̃para tͥ in cordis tui pace
secretũ. Uolens in templo orare. in te
ora. & ita age semꝑ ut templũ dĩ
sis. Ibi enĩ ds̃ exaudit. uͥ habitat.

Expanded text:
m et aptum requiris, interiora tua munda, et omni inde mala cupiditate depulsa, praepara tibi in cordis tui pace secretum, volens in templo orare. In te ora, et ita age semper, ut templum Dei sis. Ibi enim Deus exaudit, ubi habitat.
Abbreviated transcription (Latin):
Uera fideliũ humilitas ẽ LxXX III¬
in nullo suꝑbire. in nullo mͣmurare. nec
ingͣtũ eẽ nec querulũ. s in om̃ib dei
iudiciis deo gr̃as agere. dm̃q laudare:
cuiꝰ om̃ia oꝑa aut iusta s̃ aut benignͣ.

Expanded text:
era fidelium humilitas est, in nullo superbire, in nullo murmurare, nec ingratum esse, nec querulum; sed in omnibus Dei judiciis Deo gratias agere, Deumque laudare, cujus omnia opera aut justa sunt, aut benigna.
Abbreviated transcription (Latin):
In pͥmo homine patuit ꝗͥd hominis
arbitriũ ualeret ad mortẽ. In scđo aut̃
quid dei adiutoriũ ualeret ad uitã.
deo. iusticia ñ fit sine deo. cclxuii.¬
egis litt̃a quȩ docet ñ eẽ peccandum
si sp̃c uiuificator desit: occidit. Sciri
enĩ peccatũ fac̃. potiꝰ quã caueri. Et
ideo mag̃ augeri quã minui. Quia
malȩ concupiscentiȩ ȩtiã p̃uaricatio
re iusticiȩ: seruilit̃ fit ñ lib̾alit̃. Riõ
nec fit. Non enĩ bonꝰ fructus ẽ. qͥ non
de caritatis radice ꝓcedit. cclxuiiii.¬

Expanded text:
in primo patuit, quid hominis arbitrium ualeret ad mortem. in secundo autem, quid dei adiutorium ualeret ad uitam. deo, iustitia non fit sine deo. acegis littera quae docet non esse peccandum, si spiritus uiuificans desit, occidit; sciri enim facit peccatum potius quam caueri et ideo magis augeri quam minui, quia malae concupiscentiae etiam praeuaricatio re justitiae, serviliter fit, non liberaliter; et ideo nec fit. Non enim bonus fructus est qui non de charitatis radice procedit . CCLI
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtate sua uincto ñ qđ habebat ꝓpͥũ:
s qđ rapuerat. alienũ. Auferendo enĩ
xp̃c quȩ de magna eius domo ꝑierant.
non furtũ fecit᷑. s furtũ recepit. ce¬
ditas iniqͥtatis. quando non solũ ĩ mers
peccatis iacet. s ętiã uolens ea defende.
tribulatione uexemͣ: ętiã tunc mise.¬
ricors ẽ. Quia excitans fidem & diffe¬
rens opem: non auxiliũ negat. s desi¬
dia mouet. ccxXXIII

Expanded text:
quitate sua vincto, non quod habebat proprium, sed quod rapuerat alienum. Auferendo enim Christus quae de magna ejus domo perierant, non furtum fecit, sed furtum recepit . Cditas iniquitatis, quando non solum immersus peccatis jacet, sed etiam volens ea defenderetribulatione vexemur, etiam tunc misericors est: quia excitans fidem, et differens opem, non auxilium negat, sed desiderium movet. CCXXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
agunt᷑. & qui tim& penam. & qui
amat iusticiã: non faciunt. contra
mandatũ. & iõ pares qͥdem s̃ manu.
s dispares corde. Similes actione. s dis.
ds̃ om̃ib rebus maior ⁊ melior inuenit᷑
płꝰ om̃ib diligendus ẽ ut colat᷑. ccxluͣ
ectũ cor cũ deo ẽ. quando ꝓpt̾ dm̃
quęritur deus. Cc xl uii.
ctam. Quia ñ peccatoris exiciũ placet
quẽ uoluit corrigi: s iusticia dĩ qua
seit multos posse conuerti. Cc xli
ficiȩ bonus ẽ. & in alto malꝰ. Oꝑe par.¬
cens. corde seuiens. manu mitis. & uo¬
I. luntate crudelis. ccxluii.
mor dei. ad om̃e peccatũ amor ducit¬
& timor mundi. Ut gͦ app̃hendatur
bonũ & declinet᷑ malũ: discernendũ
ẽ quid & diligi debeat & timeri. Ccxl
quicqͥd illud ẽ unde inflari suꝑbia so¬
let pauꝑ ẽ dei. cclui.

Expanded text:
 qui timet poenam et qui amat justitiam, non facit contra mandatum; et ideo pares quidem sunt manu, sed dispares corde; similes actione, dissimilDeus omnibus rebus major et melior invenitur, plus omnibus diligendus est, ut colatur . CCXectum cor cum Deo est, quando propter Deum quaeritur Deus. CCXLVI. De ctam: quia non peccatoris exitium placet, quem voluit corrigi; sed justitia Dei, qua scit multos posse converti. CCXLVIIficie bonus est, et in alto malus; opere parcens, corde saeviens; manu mitis, voluntate crudelis. CCXLVIII.mor Dei: ad omne peccatum amor ducit et timor mundi. Ut ergo apprehendatur bonum, et declinetur malum; discernendum est, quid et diligi debeat, et timeri. CCXLIquidquid illud est, unde inflari superbia solet, pauper est Dei. CCLI.
Abbreviated transcription (Latin):
& creat. Se ipsũ ad fruendũ p̃bens bo¬
nis. multa munerũ suoꝵ largiens etiã
malis. Miscdit̃ ignoscens. uiste ulciscẽs.
Itẽq miscdit̃ ulciscens. iuste ignoscens.
Nichil metuens de cuiꝰqͣm malicia. nichil
inuidentia uͦ sit odiũ felicitatis alie¬
inuidet qđ ei coequent᷑. uł suꝑiorib¬

Expanded text:
et creat, se ipsum ad fruendum praebens boet creat, se ipsum ad fruendum praebens bonis, multa munerum suorum largiens et malis, misericorditer ignoscens, iuste ulciscens, itemque misericorditer ulciscens, iuste ignoscens, nihil metuens de cuiusquam malitia, nihil inuidentia uero sit odium felicitatis alieinuidet, quod ei coaequentur, uel inferioribu
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. S diuina iusticia ẽ. ut qͥ uolun¬
tate dimisit qđ amare debuit: amittat
cũ dolore qđ amauit. Et nat᷑arũ creator
ubiq laudat᷑. Adhuc enĩ bonũ ẽ. qͦd do¬
let amissũ bonũ. Nam nͥ aliqͦd bonum
remansiss in nat᷑a: nullus amissi boni
animo pͣua. Non ẽ aut̃ potestas: nͥ a
deo. & hoc abdita altaq iusticia. qm̃¬
Quantũ & quale bonũ sit ds̃. ętiam
ex hoc euident̃ ostendit᷑. qđ nulli ab eo
recedenti bene ẽ. Quia & qͥ gaudent
in mortiferis uoluptatib: sine timore
doloris eẽ non possunt. & qui omĩno
malũ desertionis suę maiore suꝑbiȩ
stupore ñ sentiunt: aliis qui hȩc discer¬
nere nouerunt quanta miseria p̃man¬
tur apparet. Ut si nolint recipere me-¬
dicinã talia deuitandi: ualeant ad
exemplũ quo possint caueri. cexe
creaturã quã ꝓrsus nichil delectat il¬
in om̃s uoluntates eius. Prȩuidet bonos
fut᷑os. & creat. Puidet malos futuros.

Expanded text:
bonum. Sed divina justitia est, ut qui volunbonum. Sed divina justitia est, ut qui voluntate amisit quod amare debuit, amittat cum dolore quod amavit, et naturarum creator ubique laudetur. Adhuc enim bonum est, quod dolet amissum bonum. Nam nisi aliquid bonum remansisset in natura, nullius amissi boni animo prava. Non est autem potestas nisi a Deo, et haec abdita altaque ejus judicia; qQuantum et quale bonum sit Deus, etiam ex hoc evidenter ostenditur, quod nulli ab eo recedenti bene est: quia et qui gaudent in mortiferis voluptatibus, sine doloris esse non possunt; et qui omnino malum desertionis suae majore superbiae stupore non sentiunt, aliis, qui haec discernere noverunt, quanta miseria premantur apparet: ut si nolint recipere medicinam talia devitandi, valeant ad exemplum quo possint talia devitare naturam quam prorsus nihil delectat ilin omnes uoluntates eius! praeuidet bonos futuros et creat, praeuidet malos futuros
Abbreviated transcription (Latin):
Imago qͥdem dĩ ẽ homo. Et qͥ ꝑ iusti¬
ciȩ ambulat uias: ad similitudinẽ sui
tendit auctoris. & tam̃ dũ in hac
diat nos ad nr̃ȩ humilitatis confessio¬
nem: & agnoscere faciat. qđ siqͥd boni
agimꝰ. ꝑ illũ possumꝰ. sine quo nichil

Expanded text:
Imago quidem Dei est homo, et qui per justitiae ambulat vias, ad similitudinem sui tendit auctoris: et tamen dum in hac diat nos ad nostrae humilitatis confessionem, et agnoscere faciat, quod si quid boni agimus, per illum possumus, sine qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ diffundit᷑ caritas in cordib nr̃is.
ut diligendo lib̾alit̃ faciamꝰ: qđ qui
tim̃do facit seruilit̾ facit. Nec ẽ ami.¬
cus recti. qͣndo malit si fieri possit id
qđ rectũ ẽ non haberi. cc XXIi.¬
Plenitudo legis caritas ẽ. quia ꝑ cari.¬
tatẽ lex implet᷑. non ꝑtimorẽ. In tan¬
tũ enĩ fiunt mandata iusticie: in qͣn
& dilectionẽ fuint. Quia alterũ sine
altero nullius uirtutis fructũ parit.
mutatꝰ ẽ adam. s in peiꝰ ꝑ iniqͥtatem
suã. Ab eo qđ oꝑata ẽ miquitas mu¬
tant᷑ fideles. s in melius ꝑ gr̃am dei.
lla gͦ mutatio fuit p̃uaricatoriᷤ pͥmi.
hȩc mutatio dext̃ȩ excelsi. CcxXUII.
dulces sunt: & tribulationes t̃ꝑales
amare ẽ. S qͥs ñ bibat tͥbulationis
pocłm metuens ignẽ gehennarũ: Et
qͥs ñ cõtemnat dulcedinẽ scłi. in hians
n trinitate duuna tanta ẽ substãtiȩ
unitas. ut equalitatẽ teneat. plurali¬
tatẽ ñ recipiat. CC XXUII.¬

Expanded text:
 quem diffunditur charitas in cordibus nostris , ut diligendo liberaliter faciamus, quod qui timendo facit, serviliter facit: nec est amicus recti, quando mallet, si fieri posset, id quod rectum est non juberi . CCXXIPlenitudo legis charitas est; quia per charitatem lex impletur, non per timorem. In tantum enim fiunt mandata justitiae, in quaet dilectionem fiunt: quia alterum sine altero nullius virtutis fructum parit.mutatus est Adam, sed in pejus, per iniquitatem suam: ab eo quod operata est iniquitas, mutantur fideles, sed in melius, per gratiam Dei. Illa ergo mutatio fuit praevaricatoris primi, haec mutatio dexterae est Excelsi . CCXXVII dulces sunt, et tribulationes temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis poculum, metuens ignem gehennarum? et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhians In Trinitate divina tanta est substantiae unitas, ut aequalitatem teneat, pluralitatem non recipiat. I
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ociosus & quietus ñ cogiccxułi¬
tat dm̃. qͦmͦ int̾ actus multos & labo¬
riosa negotia de illo poterit cogitare :
M editet᷑ gͦ quȩ dĩ funt fidelis dũ uacat.
& bene oꝑandi subfiantiã q uęrat. ne
in actione deficiat. ccxxiii.
simulata ęquitas ñ ẽ ęquitas. S du¬
plicat᷑ peccatũ. in quo ẽ. ⁊ iniqͥtas et
a luce iusticiȩ. qͣnto mag̃ quęrit quid
inueniat contͣ iusticiã: tanto plus
repellit᷑ a lumine ueritatis. ⁊ in tenebro¬
duo amores. Iherłm facit amor dĩ. ba¬
biloniã amor scłi. Int̾roget se gͦ qͥsq

Expanded text:
Qui otiosus et quietus non cogitat Deum, quomodo inter actus multos, et laboriosa negotia de illo poterit cogitare? Meditetur ergo quae Dei sunt fidelis, cum vacat, et bene operandi substantiam quaerat, ne in actione deficiat . CCXX  Asimulata aequitas, non est aequitas; sed duplicatur peccatum, in quo est et iuce justitiae, quanto magis quaerit quod inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis, et in tenebroduo amores: Jerusalem facit amor Dei; Babyloniam, amor saeculi. Interroget ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ irrogat᷑ pena peccato. Cogitatio uͦ
ipsius & recogitatio. mundanarũ rerũ
ẽ in cõmutabił ratio. Neq enĩ sic̃ homi¬
nem. ita & dm̃ cuiquã facti sui peni¬
Stet.
Cuiꝰ de om̃ib omĩno reb tam fira senten¬
tia: quã certa ẽ p̃scientia. Cluiii.¬
nimici ȩccłȩ quolib& errore cecent᷑
uł malicia depͣuent᷑. si accipiunt po¬
testatẽ corporalit̃ affligendi: exercent
eius patientiã. si tantũmͦ male senti¬
endo adũsant᷑. exercent eius sapientiã.
t ut ȩtiã inimici diligant᷑. exercent
Finis boni ẽ. non quo consumat᷑ ut
ñ sit. s qͦ ꝑficit᷑ ut plenũ sit. Finis ma¬
li ẽ. ñ quo eẽ desinat. s quo usq nocen¬
do ꝑducat. Uñ unũ ẽ sũmũ bonũ.
aliud aũ sumũ malũ. Illud ꝓpt̾ qđ
appetenda sunt bona cęrt̃a. ipsũ aũ
ꝓpt̃ se ipsum. hoc ꝓpt̾ qđ declinanda
sunt mala cęt̾a: ipsũ aut̃ ꝓpt̾ se ipsum.

Expanded text:
quo irrogatur poena peccato. Cogitatio vero ipsius et recogitatio mutandarum rerum est incommutabilis ratio. Neque enim sicut hominem, ita Deum cujusquam facti sui poenitet , cujus de omnibus omnino rebus tam fixa sententia quam certa eecclesiae, quolibet errore caecentur uel malitia deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercent eius patientiam; si tantummodo male sentiendo aduersantur, exercent eius sapientiam; ut autem etiam inimici diligantur, exercent Finis boni est, non quo consumatur ut non sit, sed quo perficiatur ut plenum sit. Et finis mali est, non quo esse desinat, sed quo usque nocendo perducat. Unde unum est summum bonum, aliud autem summum malum; illud propter quod appetenda sunt bona caetera, ipsum autem propter se ipsum; hoc, propter quod declinanda sunt mala caetera, ipsum autem propter se ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
multũ ut arbitrat᷑ ꝓficit. ꝑ hoc ipsum
qđ alios non tolerat ostend qđ potiꝰ non
ꝓficit.cxxui.
Totũ bonũ qđ habemꝰ ab artifice nr̃o
cessit qͦ u̾teret᷑ in carnẽ. homo qͥppe
accessit deo. ñ ds̃ a se recessit. cxxuiii.
homo. hoc ultimũ uincit. Cũ enĩ omĩa
ꝑueniat qͦ delectat᷑. Sapientiᷤᷤ gͦ ẽ id ap¬
pet̾e qđ beatũ fac̃. ñ id amare qđ decipit.
Sicut duo sunt officia cxxxi.¬
medicinȩ. unũ qͦ sanat᷑ infirmitas. ali¬
ud qͦ custodit᷑ sanitas. ita duo donas̃
gr̃ȩ. unũ qđ aufert carnis cupiditatẽ:
finiri: nͥ hoc diligat qđ ei ñ possit au¬
nationẽ uocat. ĩiuisibile aut̃ eũ qui
uocatꝰ uenit illuminat. Omĩa gͦ nar¬
rat mirabilia dĩ. qͥ credens uisibilib
ad intelligenda inuisibilia tͣnsitũ fac̃.
CXXXU¬

Expanded text:
multum, ut arbitratur, proficit; per hoc ipsum multum, ut arbitratur, proficit; per hoc ipsum quod alios non tolerat, ostendit quod potius non proficit . CXXVI.Totum bonum quod habemus, ab artifice nostro cessit quo verteretur in carnem. Homo quippe Deo accessit, non Deus a se recessit . CXXVIII. homo, hoc ultimum vincit. Cum enim omnia perveniat quo delectatur. Sapientis ergo est hoc appetere quod bonum facit, non id amare quod decipSicut duo sunt officia medicinae, unum quo sanatur infirmitas, aliud quo custoditur sanitas: ita duo sunt dona gratiae; unum quod aufert carnis cupiditatem, finiri, nisi hoc diligat, quod ei non possit aunationem vocat - invisibile autem, eum qui vocatus venit, illuminat. Omnia ergo narrat mirabilia Dei, qui credens visibilibus ad intelligenda invisibilia transitum facit. CXXX
Abbreviated transcription (Latin):
ona ĩ peccati confessio: si & curatio conseqͣtur.
N ã qͥd ꝓdest deteg̾e plagã. & ñ adhib̾e medicinã
Si in mores maloꝵ ñ tͥnseant boni cxui.¬
&̃ int̾ choabitantes magna diuisio ẽ. Non
gͦ homines qui melioꝵ exemplo corrigi
queunt: s hominũ ẽ fugienda iniqͥtas.
Cam ds̃ ĩnocentiã ꝓbat. qua cxuii.¬
homo ñ metu penȩ sit innocens: s amore
iusticiȩ. Nam qui timore ñ peccat. qͣmuiᷤᷤ
ñ noceat cui uult nocere. sͥ tam̃ płimũ
nocet. & abstinens ab iniqͦ oꝑe. sola tam̃
reus ẽ uoluntate. cxuiii.
de seruo emendatur filius cxx.
mentes fideliũ adherentes firmam̃to
ꝓpͥa facultate. ad agendũ aut̃ bonum
ñsͥ suffic̃ nͥ ab illo iustificet᷑ qͥ solus ẽ iustꝰ¬
Magnꝰ bonoꝵ labor ẽ. mores cxxii.¬
tolerare contͣrios. Quib qͥ ñ offenditur
parũ ꝓficit. Tantũ enĩ torquet iustũ
Et nimia miseria ẽ. ab eo bono longe eẽ.
CXXIIII.
Qui ideo neminẽ hominẽ uult pati qr

Expanded text:
ona est peccati confessio, si curatio consequatur. Nam quid prodest detegere plagam, et non adhibere medicinam Si in mores malorum non transeant boni, etiam inter cohabitantes magna divisio est. Non ergo homines, qui meliorum exemplo corrigi queunt, sed hominum est fugienda iniquitas. Eam Deus innocentiam probat, qua homo non metu poenae fit innocens, sed amore justitiae. Nam qui timore non peccat, quamvis non noceat cui vult nocere, sibi tamen plurimum nocet; et abstinens ab iniquo opere, sola tamen reus est voluntate . CXVIII.de servo emendatur filius. CXX.mentes fidelium, adhaerentes firmamento pria facultate: ad agendum autem bonum non sibi sufficit, nisi ab illo justificetur, qui solus justMagnus bonorum labor est, mores tolerare contrarios: quibus qui non offenditur, parum proficit. Tantum enim torquet justum Et nimia miseria est ab eo bono longe esse, CXXIV. Qui ideo neminem vult hominem pati, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ consulunt. desid̾antes uenire ad cȩ¬
lestem domũ: ubi imꝑandi necessariũ
ñ sit officiũ. Quo donec ueniat᷑: mag̃
debent patres qđ dnãnt᷑ quã serui to
ȩtiã si ita sit tenendus atq ammini.¬
strandus ut decet: tam̃ indecent̃ ap¬
petit᷑. Uñ ociũ scm̃ querat dilectio ue¬
ritatis. negociũ iustũ suscipiat neces

Expanded text:
Deum consulunt, desiderantes venire ad coeDeum consulunt, desiderantes venire ad coelestem domum, ubi imperandi necessarium non sit officium: quo donec veniatur, magis debent patres quod dominantur, quam servi toletiamsi ita sit tenendus atque administrandus, ut decet; tamen indecenter appetitur. Unde otium sanctum quaerit dilectio veritatis: negotium justum suscipiat ne
Abbreviated transcription (Latin):
Pelior ẽ animi ȩqͥtas. quã clxi.¬
corꝑis sanitas. & conuenientiꝰ iustꝰ dolet
in sui dilectione non errat qui dm̃
dilig̃: consequens ẽ. ut ꝓximo ad dili¬
gendũ dm̃ consulat. quẽ iubet᷑ dili¬
gete sic̃ se ipsum C lx iii
tium imꝑandi obȩdiendiq concordia.
mꝑant enĩ qui consulunt. sic̃ uir uxo¬
ri. parentes filiis. dnĩ seruis. Obeduĩt
aut̃ qͥbuis confulit᷑. sic̃ mulieres maritis.
filii parentib. serui dñis. S in domo
ciuitate ꝑegrinantis. ętiã qͥ imꝑant
seruiunt eis quib uident᷑ imꝑare. Quia
ñ dñandi cupiditate imꝑant. s officio
consulendi. Nec pͥncipandi suꝑbia s
nuit ñ natura. Et pͥma huiꝰ subiectioĩs
causa peccatũ ẽ. quia sic̃ scͥptũ ẽ. omĩs
qͥ facit peccatũ seruus ẽ peccati. Unde
melior eius status ẽ qui famulat᷑ homi¬
ni: quã qui sue seruit cupiditati.clxu.
Ueri patres familias subditis suis UII.
tanqu̾a filiis ad colendũ & ꝓmerendũ

Expanded text:
elior est animi aequitas, quam corporis sanitas: et convenientius injustus dolet um. Et quia ille in sui dilectione non errat, qui Deum diligit; consequens est ut proximo ad diligendum Deum consulat, quem jubetur diligere sicut se ipsum. CLXIII. tium imperandi obediendique concordia. Imperant enim qui consulunt; sicut vir uxori, parentes filiis, domini servis. Obediunt autem quibus consulitur; sicut mulieres maritis, filii parentibus, servi dominis. Sed in domo civitate peregrinantis, etiam qui imperant, serviunt eis quibus videntur imperare: quia non dominandi cupiditate imperant, sed officio consulendi; nec principandi superbia, sed nuit, non natura; et prima hujus subjectionis causa peccatum est, quia sicut scriptum est, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Unde melior ejus status est, qui famulatur homini, quam qui suae servit cupiditati. CLXV. De praelatis. Veri patres familias subditis suis, tanquam filiis, ad colendum et promerendum
Abbreviated transcription (Latin):
Finis fideliũ xp̃c ẽ. ad quẽ ccuii
cũ ꝑuenerit currentis intentio: ñ
habet qđ possit ampluis inuenire.
s hab& in quo debeat ꝑmanere.
tientis: quã lȩticia iniqua facientis.
teritis. ne sub repente cõcupiscentia:
redeamꝰ corde in egyptũ. ccuili.

Expanded text:
Finis fidelium Christus est: ad quem cum pervenerit currentis intentio, non habet quod possit amplius invenire, sed habet in quo debeat permanere . tientis, quam laetitia iniqua facientis .teritis, ne, subrepente concupiscentia, redeamus corde in Aegyptum .