comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum rẽddere. et alteri expe¬
dienda dictare: non me ad¬
dicere poterit: qui se intalibꝰ
periclitatum esse̾ cognoscit
facile cium ab solutor est a¬
lieni conscius sin. Neq enim
in illis semper ualemus. q̃
interdum posse iu dicauiur.
Argutum ĩnuentum. letum
fuu̾dit ingeniura: tepentia
dicta uiens concipit ocupata
Aliquando acutum iugiter
decet esse compositum: quia
dicendi ars in nr̃a sita potesta¬
te cognoscitur. Alacritas men¬
tis: diuinis tantum mmeribus
applicatur. Remanet itaq
ad excuiandum breuitas inspe¬
rata librorum: quam uemo
Purgal diulius.insi qui be¬
ne creditur esse dicturus.
Sed ne quis torsitan possit
offendi. quod in preloriano
culmme coistitutus. lic om¬
minodis acnoso pauea dicta¬
uerim accipiat uiri pruden¬
tusnui felius presumptione
factum. cuius participatus
sum in omri causa consilum.
Et enim uir primum morum¬
est sinceritae defecatus: sci¬
entia iuris eximius. uerborũ
proprictate distinctus. Sem¬

Expanded text:
sum reddere et alteri expesum reddere et alteri expedienda dictare, non me addicere poterit, qui se in talibus periclitatum esse cognoscit. Facile enim absolutor est alieni conscius sui: neque enim semper in illis valemus, quae interdum posse iudicamur. argutum inventum laetum fundit ingenium: tepentia dicta mens concipit occupata. aliquando acutum iugiter decet esse compositum, quia dicendi ars in nostra sita potestate cognoscitur, alacritas mentis divinis tantum muneribus applicatur. Remanet itaque ad excusandum brevitas insperata librorum, quam nemo purgat diutius nisi qui bene creditur esse dicturus. sed ne quis forsitan possit offendi, quod in praetoriano culmine constitutus sic omnimodis actioso pauca dictaverim, accipiat viri prudentissimi Felicis praesumptione factum, cuius participatus sum in omni causa consilium. Etenim vir primum est morum sinceritate defaecatus, scientia iuris eximius, verborum proprietate distinctus, sen
Abbreviated transcription (Latin):
Retationis auxiliu
ex contrarietate
pluriuumq nasci¬
tur actionum: quã¬
Sdo illud opitulatur icriptori.
quod potuit impedire cogitanti.
Que res et u laudes adnuit:
clementer tamen ueniam tra¬
ctata concedit. quia qued cõ¬
stat oliosos debere. nemo potest
occupatos exigere. Qua prop¬
ter anuiinistrator amplissimus
li uacalle crecdatur obprobrĩ
est: cuius etiam secretum dici¬
tur quod tumulluosis actionbꝰ
uerberatur. Sed uix nobis a.¬
liquid prestabit ad esfec tiui du.¬
cta probalio: quaudo et occu¬
pati tuisse credinuur. et male
i cribere minime debuisse uidi¬
caniir. Nam multo satius est
uitioia teuebris occulere: quaui¬
culpanda presimpta importu.¬
nilate uulgare. uerun hoc mi¬
chi obicere poterit otiosus: si
uerbum improuida celerita.¬
te proieci. si sensum de medio
sumptum non ornauerũmi
ue mistate sermonum: sipre¬
cepto ueterum non reddide¬
rim propria personarum.
Occupatus autem qui rapi¬
tur diuersitate causarum.
cui iugiter incumbit respõ.¬

Expanded text:
efationis auxilium ex contrarietate plerumque nascitur, actionum, quando illud opitulatur scriptori, quod potuit impedire cogitanti. quae res etsi laudes adimit, clementer tamen veniam tractata concedit, quia quod constat otiosos debere, nemo potest oecupatos exigere. quapropter administrator amplissimus si vacasse credatur, obprobrium est, cuius etiam secretum dicitur, quod tumultuosis actionibus verberatur. sed vix nobis aliquid praestabit ad effectum ducta probatio, quando et occupati fuisse credimur et male scribere minime debuisse iudicamur. Nam multo satius est vitiosa tenebris occulere quaculpanda praesumpta inportunitate vulgare. verum hoc mihi obicere poterit otiosus, si verbum improvida celeritate proieci. si sensum de medio sumptum non ornaverim venustate sermonum, si praecepto veterum non reddiderim propria personarum: occupatus autem, qui rapitur diversitate causarum, cui iugiter incumbit respon
Abbreviated transcription (Latin):
tas contimierit actiomis. Publi¬
cis ut ilit.atibus seruite fixi. quã¬
do uos nulla priuata d auma cõ.¬
cutient. Re ddite hanc uicidi¬
tudinem iudicio meorut qui
uos nullo proprio iuftragio
grauari feci. studeatis in uob
mea tacta laudari. Pre fixum
itaq tempus a rerum dominis
noueritis esse seruandum. it a
tamen ut ea que uobis pro pu¬
blica utilitate decreta iunt. pro.¬
uidere ac soluere debeatis
Canonicario uenetiatum se¬

Expanded text:
tas continuerit actionis. Publitas continuerit actionis. Publicis utilitatibus servite fixi, quando vos nulla privata damna concutient. reddite hanc vicissitudinem iudicio meo, ut qui vos nullo proprio suffragio gravari feci, studeatis in vobis mea facta laudari. praefixum itaque tempus a rerum dominis noveritis esse servandum, ita tamen, ut ea, quae vobis pro publica utilitate decreta sunt, providere ac solvere debeatis. VII. CANONICARIO VENETIARUM SE
Abbreviated transcription (Latin):
Uamuis habunde iuffi.¬
ciant. que rerum do.¬
mini ingemla pietate precepe¬
runt. interminationes tamen
importunis et tatius adhibita
districtione geminanius: ut ꝙ
nequennt erubescere. Faltem se
contineant. Quis enim de sua
presũptione gratuletur. quan¬
do famam perditurus est. qui
interdicta tentauerit. Retim.¬
cdatur ambitio ceca. cupientum
proterua. refrenetur audatia.
qui lucrum de malo querit.
pena proposita terreatur. qui
honorem per nefanda deside.¬
rat amissa potius opinione tur¬
betur. Additur etiam quod no¬
stris temporibus scelerate pe¬
cume non ualebinit: nec culpã
suam red inrit qui se reum esse¬
cognosc̃it. Iniquis fraudibus nõ
Patebit occasio: persequuur: nõ
uendimus excedentes. U bi iam
male capientes spẽ habebitis: quã¬
do uobis et rerum domun. et ue¬
stri iudices comminantur: uos
tamen quos ad publicas anmi¬
nistrationes peruenire nr̃a te¬
cit electio de actionum hone¬
state confidite: quia uos milla
uenalitas excludit. siprobi¬

Expanded text:
uamvis abunde sufficiant quae rerum domini ingenita pietate praeceperunt, interminationes tamen importunis et fatuis adhibita districtione geminamus, ut qui nequeunt erubescere, saltem se contineant per timorem. quis enim de sua praesumptione gratuletur, quando famam perditurus est qui interdicta temptaverit? retundatur ambitio caeca cupientum: proterva refrenetur audacia: qui lucrum de malo quaerit, poena proposita terreatur: qui honorem per nefanda desiderat, amissa potius opinione turbetur. Additur etiam quod nostris temporibus sceleratae pecuniae non valebunt nec culpam suam redimit, qui se reum essecognoscit. iniquis fraudibus non patebit occasio: persequimur, non vendimus excedentes. ubi iam, male capientes, spem habebitis, quando vobis et rerum domini et vestri iudices comminantur? vos tamen, quos ad publicas amministrationes pervenire nostra fecit electio, de actionum honestate confidite, quia vos nulla venalitas excludit, si probi
Abbreviated transcription (Latin):
Etas est apud eos tidẽ
beneficii prioris im.¬
Sminui. quibus alia conuenit
nr̃a sepius largitate prestari.
Sed sicut que lem el aunui¬
mus rescindi imperpetuum
non merentur. sic qui largi¬
latem uostram moderatis
precibus impetrariuit. nrͣoꝵ
terminos prestitorum. in mo¬
dica non debent presumpti¬
one transcendere. Unde quia
religiosi itudii reuerentia cõ¬
monemur. ut que dudum
ecclesĩe uiri uenerabił u̾scile
luum cenlẽamus. IIunc qͦ
illustrem magnificentiam
tuam duximus ad mouendã.
quatenus super indictorum
in ea lũmina non ientiat. que
usq ad magnifici uiri patri¬
iii cassiodori pura nobis ti¬
de et integritate comperti
temporibus est soluta. E auero
que a tempore beneficii ad ec¬
clesiam nostram ab aliquibꝰ
est translata professio. commu
lius subiaceat functiom: cuiꝰ
nacta est iura dominii. Al io¬
quin grata eius augmenta
nobis esse non possunt. qui tĩ¬
sci damno proficiunt. Sus¬
ficiat possessori compendiũ
pensionis. tributa uint purpu¬

Expanded text:
efas est apud eos fidem beneficii prioris imminui, quibus alia convenit nostra saepius largitate praestari. sed sicut quae semel annuimus rescindi in perpetuum non merentur, sic qui largitatem nostram moderatis precibus impetrarunt, nostrorum terminos praestitorum inmodica non debent praesumptione transcendere. Unde quia religiosi studii reverentia commonemur, ut quae dudum ecclesiae viri venerabilis Unscilae tuum censeamus; nunc quoque illustrem magnificentiam tuam duximus admonendam, quatenus superindictorum in ea summa non sentiat, qua usque a magnifici viri patricii Cassiodori, pura nobis fide et integritate comperti, temporibus est soluta. Ea vero quae a tempore beneficii ad ecclesiam nostram ab aliquibus est translata plius subjaceat functioni, cujus nacta est jura dominii. Alioqui grata nobis augmenta eorum esse non possunt, qui fisci damno proficiunt. Sufficiat possessori compendium pensionis. Tributa sunt purpu
Abbreviated transcription (Latin):
extranci. Securus ad uos re¬
dii: qui iam honores suos in liber¬
tatis aula reposuit. habet etiã
unde uobis reddatur accepti¬
or quando tales curie uestre a¬
litamnos protulit. de quibus
propria uola superauit: non ĩ¬
fantia trepidos. non ad respoti.¬
dendum ut licebai ignaros ua.¬
riis linguis loquintur egregie.
maturis cominumone miscent᷑.
Sic cum nobis noti lunt in ip̃o
elatis primordio ad olescentia
transierunt. Prestet diuina ma¬
iestas: ut sicut de patre eorum
munificentie nomen extulimꝰ.
sic el in eis pietatis nostre titu¬
los augcamus.

Expanded text:
extranei. Securus ad vos reextranei. Securus ad vos redit, qui jam honores suos in libertatis aula reposuit. Habet etiam unde nobis reddatur acceptior, quando tales curiae vestrae alumnos protulit, de quibus propria vota superavit, non infantia trepidos, non ad respondendum, ut licebat, ignaros. Variis linguis loquuntur egregie, maturis viris communione miscentur. Sic cum nobis noti sunt, in ipso aetatis primordio adole scentiam transierunt. Praestet divina majestas ut sicut de patre eorum munificentiae nomen extulimus, sic et in eis pietatis nostrae titulos augeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dobene prius electus credit᷑.
qui sepius approbatur. Na¬
tura ipla honi. adhibita per¬
leuerattia pretiatur. quia
minus est laudanda incipe¬
re:quam bonorum proposi¬
tum custodire. Similes ha¬
buistis patres conscripti olim
decios: sĩmiles uetustas pre.¬
dicat fuise coruinos. Neq em̃
hic uir de quo nobis termo
est. nostrum sibi tantum modo
quippe prĩcipe prouehi ui.¬
detur sorte gratiosum. Nam
et subaltero meruisse pro¬
uectum: apud utrosq inte¬
grum constat fuisse iuditi¬
um. Cunctos ergo sequaces
habet. qui aliquid ex uerita¬
te decernit. hunc prouectꝰ
Cui auctorem meruit: Ut nos
augmentatores digniisime
reperiret. Ille in cum tunda¬
menta posinit bonorum. nos
culmen construximus dignitatum.
Et ideo patres constripti. tot labo.¬
ribus tot laudibus clariticato
illustri uiro cypriano. suggestu
quoq patritiatus addidintus.
ne maior esset meritis suis: ꝗͣ ho¬
noribus nostris. Fauete niinc
college quem sepe decorastis

Expanded text:
do bene prius electus creditur, do bene prius electus creditur, qui saepius approbatur. natura ipsa boni adhibita perseverantia pretiatur, quia minus est laudanda incipere quam bonorum propositum custodire. Similes habuistis olim, patres conscripti, Decios, similes vetustas praedicat fuisse Corvinos. neque enim hic vir, de quo nobis sermo est, nostrum sibi tantquippe principe provehi, videtur forte gratiosum; jam et sub altero meruisse provectum, apud utrosque integrum constat fuisse judicium. Cunctos ergo sequaces habet, qui aliquid ex veritate decernit. Hunc provectus sui auctorem meruit, ut nos augmentatores dignissime reperiret. Ille in eum fundamenta posuit bonorum, nos culmen construximus dignitatum. Et ideo, patres conscripti, tot laboribus, tot laudibus clarificato illustri viro Cypriano suggestum quoque patriciatus addidimus, ne major esset meritis suis quam honoribus nostris. Favete nunc collegae quem saepe decorastis
Abbreviated transcription (Latin):
Ifauore uestro dignꝰ
est. qui se mel regale
potuit impetrare iudituim:
quod patres conscripti uir ma¬
gnificus merebitur cyprianꝰ
qui uobis toliens gratior de¬
bet effici: quotiens anobis dig¬
nitates acceperit. Certantes m
stadio numerosior corona glori¬
ficat. olympicos currus frequẽs
palnra nobilitat. Sic ł in leui¬
bus rebus gloriosior efficitur:
cui trequenter premia confe¬
runtur. De primo deniq pro¬
uectu potest esse cunclio. dum
multi fallunt principis anintũ.
quando facile est illudere
cui semper uot um est presti¬
tisse. Seel talem metitis ex hi¬
biit constantiam: tantum bo¬
norum habuit propositum: ut
semper in se prouocauerit re¬
gium munus hec est certa glo¬
ria. hec indubitata señtia. fre¬
quenter potui sse mereri. per
quod homities constat ortari.
hos etiam intrare in uostram
curiam decet qui ad primos
honores non expendunt me¬
ritum suum: sed cum magna
iusceperuit: iterum maiora
promerentur. Ornant quoq
tales et nostra uiditia: quan¬

Expanded text:
favore vestro dignus est, qui vel semel regale potuit impetrare iudicium, quid, patres conscripti, vir magnificus merebitur Cyprianus, qui vobis totiens gratior debet effici, quotiens a nobis dignitates acceperit? certantes in stadio numerosior corona glorificat, Olympicos currus frequens palma nobilitat: sic vel in levibus rebus gloriosior efficitur, cui frequenter praemia conferuntur. de primo denique provectu potest esse cunctatio, dum multi fallunt principis animum, quando facile est illudere, cui semper votum est praestitisse: sed talem mentis exhibuit constantiam, tantum bonorum habuit propositum, ut semper in se provocaverit regium munus. Haec est certa gloria, haec indubitata sententia frequenter potuisse mereri, per quod homines constat coronari. hos etiam intrare in vestram curiam decet, qui ad primos honores non expendunt meritum suum, sed cum magna susceperint, iterum maiora promerentur. ornant quoque tales et nostra iudicia, quan
Abbreviated transcription (Latin):
beneticiorum recordatur au¬
ctorem. Sed ut uobis beni¬
uolentie nostre iam nunc in¬
tegritas ĩnnotescat iuirisiura¬
di uobis tẽcimus religione ꝓ¬
mitti. quod et nostr̃um possit
declarare propositum. et spẽ
debeat inunre cunctorum.
diuersis gothis per staltam cõ.¬

Expanded text:
beneficiorum recordatur aubeneficiorum recordatur auctorem. sed ut vobis benivolentiae nostrae iam nunc integritas innotescat, iuris iurandi vobis fecimus relligione promitti, quod et nostrum possit declarare propositum et spem debeat munire cunctorum. V. DIVERSIS GOTHIS PER ITALIAM CONS
Abbreviated transcription (Latin):
onorabile credimus
liudicare. quod fa¬
Iure iiquidem. de le bene ar¬
bitrabitur est imatum: quire¬
gium meretur alloquium. quia
dignitas est iubiecti affatum
meruisse domiuantis: in ea
presertin causa. in qua omni¬
um corda sic uidentur esse
iollicita: ut ii non cognosca¬
tur prospetum: credant se¬
per aduersum. I Iam qui
audit mutatum. nouum i¬
chilominus formidat impe¬
rium. et re uera nescio quid
triste creditur cogitare qui
tardat inter mitiã be ingna
promittere. Quapropter
locum iinistris cogitatiomb
amputantes. aluer de nobis
non patimur credi.qͣ quod de
nostris potuit parentibus esti¬
mari. Et ideo quod diuinitate
propitia dictum lit glorioso
dommo auo nostro feliciter
ordinante.tam gothorum ꝙͣ
romanorum presentium pro
muminine indepti regni sa¬
cramenta suscepimus: quod
uos quoq facturos esse liben¬
tiime iudicamus. ut qui fi¬
deles parentibus nostris exti¬
tistis nobis quoq simili de¬
uotione parcatis. Suauius
enim diligit heredem: qui

Expanded text:
onorabile credimus indicare quod faiure siquidem de se bene arbitrabitur aestimatum, qui regium meretur alloquium, quia dignitas est subiecti affatus meruisse dominantis, in ea praesertim causa, in qua omnium corda sic videntur esse sollicita, ut, si non cognoscant prosperum, credant semper adversum. nam qui audit mutatum, novum nihilominus formidat imperium. et re vera nescio quid triste creditur cogitare, qui tardat inter initia benigna promittere. Quapropter locum sinistris cogitationibus amputantes aliter de nobis non patimur credi, quam quod de nostris parentibus potuit aestimari. et ideo, quod divinitate propitia dictum sit, glorioso domno avo nostro feliciter ordinante, tam Gothorum quam Romanorum praesentium pro munimine, indepti regni sacramenta suscepimus. quod vos quoque facturos esse libentissime iudicamus, ut, qui fideles parentibus nostris extitistis, nobis quoque simili devotione pareatis. Suavius enim diligit heredem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
omnia edictatam uostra.qͣ.
domni ani nostri. que sunt
uener abili deliberatione
tirmata. et usualia iura pu¬
blica. sub omni censemui¬
d istrictionis robore custodiri:
que tanto munimine se tegũt.
ut nostra quoq iuriliurandi
interpositione cingantur.
Q uid per multa dis currimꝰ
leg um ulualis regula et pre¬
ceptorum nostrorum probitas.
ubiq seructur.

Expanded text:
omnia edicta tam nostra quam omnia edicta tam nostra quam domni avi nostri, quae sunt venerabili deliberatione formata, et usualia iura publica sub omni censemudistrictionis robore custodiri, quae tanto munimine se tegunt, ut nostra quoque iurisiurandi interpositione cingantur. quid per multa discurrimus? legum usualis regula et praeceptorum nostrorum probitas ubique servetur.
Abbreviated transcription (Latin):
lis non patitur impunitos.
Qualis entam tẽstiuitas est cre¬
atorem celi relinquere. et
sequi potius mortis aucdorem:
Turpis actus ex tolo fit a uidi.¬
cibus alienus. Nemo fatiat
quod ura condeninant. quia
de cretali pena plectendi sunt.
qui se prohibitis excessibus mi¬
sc̃uerunt. Quid enim m aliis
danment si ipsi se inhonesta
contagione commaculent.
Sit ẽtiam iub diuitibus tuta
mediocritas: a cedis temperet
insãma: nam presumptio ma
mium actus probatur esse bel¬
lorum. maxime in eis quos.
tuitionis nostre innuit aucto.¬
titas. Si quis autem con¬
trafacere. iiproba presum.¬
ptione tentauerit: inolator
nr̃e iussionis habeatur. Ap¬
pellari a suspecto udicibus
ordinariis in una cania se¬
cundo non patnir: ne ꝗd
ad remedium repertum ẽ
innocentis. alylum quoda
modo indeatur existere cri¬
minosis. Siquis uero ueti¬
ta iterare tenlauerit: nego¬
tio priuatus abscedat. Sed
ne pauca tang enles: reliqua
creclamur noliusse seruari.

Expanded text:
tas non tas non Qualis enim fatuitas est, Creatorem vitae relinquere, et sequi potius mortis auctorem? Turpis actus ex toto sit a judicibus alienus. Nemo faciat quod jura condemnant: quia decretali poena plectendi sunt, qui se prohibitis excessibus miscuerunt. Quid enim in aliis damnent, si ipsi se inhonesta contagione commaculent? Sit etiam sub divitibus tuta mediocritas. 10. A caedis temperetur insania. Nam praesumptio manuum actus probatur esse bellorum, maxime in eis, quos tuitionis nostrae munit auctoritas. si quis autem contra facere improba praesumptione temptaverit, violator nostrae iussionis habeatur. Appellari a suspecto iudicibus ordinariis in una causa secundo non patimur, ne, quod ad remedium repertum est innocentis, asylum quodam modo videatur existere criminosis. si quis vero vetita iterare temptaverit, negotio privatus abscedat. Sed ne pauca tangentes reliqua credamur noluisse servari,
Abbreviated transcription (Latin):
sta iiditia sentiat subdi.
cini per illicitam libidine
credidit posse preponi. Quod
si ad tale flagitium ancilla
peruenerit. excepta pena sã¬
guinis. matronali subiaceat
ultioni: ut illam patiatur iu¬
dicem. quam tormi clare de¬
buisset absentem. Donatioẽs
nullius terror extlorqueat.
millos acquirere per t̾raudẽ
uel ex secrabilem lal c̃iuiam
concupiscat. Sola enit ho¬
nestas merito cupit lucra
de legibus In allegat ionem
iustissime largitatis. illam
districtionem uolumus cu¬
stodiri quam pro ueritate
sollicita: legalis lauxitanti¬
quilas. Sic enim ut ipsa
testatur. et traudi non pate¬
bit occalio et ueritati cre
scit maior auctoritas. Alio¬
quin nulli precipimus uide¬
ri tirmum. quod ipse con¬
ditor non implendo que le¬
ges uel uira precipiutit.
tecit incertum. Haleticos
quoq uel eos qui ab corũ
nefariis artibus aliquid
eredide rint expetendum.
legum icueritas insequatur.
quia impium est nos illis es¬
se remissos. quos celestis pie¬

Expanded text:
sta iudicia sentiat subdi, sta iudicia sentiat subdi, cui per illicitam libidinem credidit posse praeponi. quod si ad tale flagitium ancilla pervenerit, excepta poena sanguinis matronali subiaceat ultioni, ut illam patiatur iudicem, quam formidare debuisset absentem. Donationes nullius terror extorqueat: nullus adquirere per fraudem vel execrabilem lasciviam concupiscat: sola enim honesta merito cupit lucra. de legibus in allegationem iustissimae largitatis illam districtionem volumus custodiri, quam pro veritate sollicita legalis sanxit antiquitas. sic enim, ut ipsa testatur, et fraudi non patebit occasio et veritati maior crescit auctoritas. alioquin nulli praecipimus videri firmum, quod ipse conditor, non implendo quae leges vel iura praecipiunt, fecit incertum. Maleficos quoque vel eos, qui ab eorum nefariis artibus aliquid crediderint expetendum, legum severitas insequatur, quia impium est nos illis esse remissos, quos caelestis pie
Abbreviated transcription (Latin):
tione presumpserint facul¬
tatum suarur priuentur
media portione fisci proti¬
nus iuribus applicanda.
Si uero prohibente paupe¬
rie in aliquorum substan¬
tia uequiuerit uindicari.
petra religentur exilii: ne
quod dic̃tu nefas est. ideo
ui deantur comminationẽ
iuris publici eua dere. quia
uil issime noscuntur subia¬
cere fortune. Sed ħ de
t ollicitatoribus affectus a¬
liciti. pietas nostra decre¬
uit. ceterum in ad ulteris
totum districtissĩme uo¬
lumus custodiri. quicꝗd
diuali potuit commotio.¬
ne decerni. Uno tempore¬
nemo duabus copuletur
ux oribus: quia se nouerit re
rum amissione plectendũ.
Nam aut libido est: et re¬
cte pertrui non imitur. aut
cupiditas. et iuire nuditate
damnatur. Si quis aule
super t lua turpiq cupidi¬
ne coniugali honestate de¬
specta. ad concubine elege¬
rit uenire complexus. Eyi
ingenua fuetit iugo ser¬
uit̾utis cura filus suis mo¬
dis omnibus addicatur
uxori. ut illi se per hone¬

Expanded text:
tione praesumpserint, facultione praesumpserint, facultatum suarum priventur media portione fisci protinus viribus applicanda. si vero prohibente pauperie in aliquorum substantia nequiverit vindicari, poena religentur exilii, ne, quod dictu nefas est, ideo videantur comminationem iuris publici evadere, quia vilissimae noscuntur subiacere fortunae. sed haec de sollicitatoribus affectus alieni pietas nostra decrevit. Ceterum in adulteris totum districtissime volumus custodiri, quicquid divali potuit commonitione decerni. Uno tempore duabus nemo copuletur uxoribus, quia se noverit rerum suarum amissione plectendum. nam aut libido est, et recte perfrui non sinitur: aut cupiditas, et iure nuditate damnatur. Si quis autem superflua turpique cupidine coniugali honestate despecta ad concubinae elegerit venire complexus: si ingenua fuerit, iugo servitutis cum filiis suis modis omnibus addicatur uxori, ut illi se per hone
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Si quis autem de nostru
serimiis aliquid crediderit pro.¬
merendum aduersario iuo
quantum ad causam cius per¬
tmet de consecuta serie iussio.¬
nuum nnchil estimat suppri.¬
mendum ni fecerit careat im¬
petratis: uel si aliquid ex co
agere tentauerit: inchilonti.¬
nus habeatur infiritum: qr
illos solos uolumus uti bene¬
ficiis nostris. quos non cogno¬
scimus audere uersutiis. Qui
suasione plectenda matrimo.¬
ma dudere nititur aliena
ipsius contugiut habeatur
illicitum. ut magis contigis.¬
se sentiat sibi quod in alte¬
ro malignus exercere tenta¬
uit. Si uero pro coniunctio.¬
nibus caritate priuatur. Futu¬
rum illi patrimonium iure
denegantus: quia non meret᷑
iugalis reuerentie. premtia
coñsequi. qui mgenialis tho¬
ri ausus est diuisione grassa.¬
ri. Sed ne aliquos huius
scel eris reos ultio nostra de¬
telinquat illos quos ipes nõ
habet presentis conugii. uel
futuri: si quid in aliẽnos
thalamos dolosa machina¬

Expanded text:
tum. Si quis autem de nostris tum. Si quis autem de nostris scriniis aliquid crediderit promerendum, adversario suo, quantum ad causam eius pertinet, de consecuta serie iussionum nihil aestimet supprimendum: ni fecerit, careat impetratis, vel si aliquid ex eo agere temptaverit, nihilominus habeatur infirmum, quia illos solos volumus uti beneficiis nostris, quos non cognoscimus studere versutiis. Qui suasione plectenda matrimonia dividere nititur aliena, ipsius coniugium habeatur illicitum: ut magis contigisse sentiat sibi, quod in altero malignus exercere temptavit. sive pro coniunctionibus caritate privatur, futurum illi matrimonium iure denegamus, quia non meretur iugalis reverentiae praemia consequi, qui in genialis tori ausus est divisione grassari. sed ne aliquos huius sceleris reos ultio nostra derelinquat, illos, quos spes non habet praesentis coniugii vel futuri, si quid in alienos thalamos dolosa machina
Abbreviated transcription (Latin):
prciumptor potuisset addici.
in auctoribus tamen facmoris
maneritibus constitutis. Quorl
nico ipiritu iuri Publico parere
neglexerit uiribuiq prepot eus
destinati offĩcti ipreuerit pauci.¬
tatem: relatione uidicis no¬
stris auribus notabilis igera
tur: ut inlulta ex secutione̾ iã¬
iouum ultionem sentiat igo¬
ris regii qui obedire uoluit co¬
guitori. Et quia sumins princi¬
Pibus uris cominunone uinẽ¬
dum est ũ quis legum ordine
pretermisso nomine publico
titulos presimplerit. uel pre¬
sumpsit affĩgere: intantum possi¬
denti tiat obnoxius quantum
lanctio superius memorata te¬
statur. Aerito enim et sacrile¬
gii pena percellitur: qui uriqᷤ
Per iualĩoms pondere. ausus ẽ
maiestatem reꝯii nomins mora¬
uare. litis quoq expensai ui¬
ditio superatus ex loluat. Sura
hinc clantur tomenta detesta¬
bilis uirgii cum improbi uini¬
cuntur illesi uec dolet calum.¬
mantibus pudoris danium
si euaserint dispendia taculta.¬

Expanded text:
praesumptor potuisset addici, praesumptor potuisset addici, in auctoribus tamen facinoris manentibus constitutis. quod snico spiritu iuri publico parere neglexerit viribusque praepotens destinati officii spreverit paucitatem, relatione iudicis nostris tur, ut indulta exsecutione sajonum, ultionem sentiat vigoris regii, qui obedire noluit cognitori. Et quia summis principibus iuris communione vivendum est, si quis legum ordine praetermisso nomine publico titulos praesumpserit vel praesumpsit affigere, in tantum possidenti fiat obnoxius, quantum sanctio superius memorata testatur. merito enim et sacrilegii poena percellitur. qui iniquo pervasionis pondere ausus est maiestatem regii nominis ingravare. litis quoque expensas iudicio superatus exsolvat, quia hinc dantur fomenta detestabilis iurgii, cum improbi vincuntur illaesi, nec dolet calumniantibus pudoris damnum, si evaserint dispendia faculta
Abbreviated transcription (Latin):
si nostro cum delicto subduci¬
mus. Piiiam humano gene¬
ri noxiam peruasionem: łub
qua nec dici potest ciuilitas.
nec haberi. seueritate legum.
et nostra indignatione dam¬
namius: statuentes. ut sanctio
diui ualentmiam aduersum
eos diu pessĩme neglecta con¬
surgat. qui predia urbana uel
rusticana deipecto iuris ordine.
per se suolq̃s pre lumplẽtint ex¬
pulso possessore uiolenter intra¬
te.ec aliquid de eius distractio¬
ne detest abili uolumus tempera¬
tione mitigari. Insuper adden¬
tes. ut si quis ingenuorum ad
latissaciendum̃ legi iuperius
detinite idoncus non habetͣ
de portionis protimis subia¬
ceat ultioni. quia plus debu¬
it cogitare iura publica qui se
nouerat alibi non posse susti¬
uere uindictam. Iudices igi¬
tur competeutes ad quos pͦo.¬
test ad missum facinus perti¬
nete i ininiasorem eum possint
unmouere. pertulerint tenere
presumpta. et adepti cinguli ho¬
nore priuentur. et tisco nostro
tantum tiat obnorii. quantũ

Expanded text:
si nostrorum delicta subducisi nostrorum delicta subducimus. Primam humano generi noxiam pervasionem, sub qua nec dici potest civilitas nec haberi, severitate legum et nostra indignatione damnamus statuentes, ut sanctio divi Valentiniani  adversum eos diu pessime neglecta consurgat, qui praedia urbana vel rustica despecto iuris ordine per se suosque praesumpserint expulso possessore violenter intrare. nec aliquid de eius districtione detestabili volumus temperatione mitigari, insuper addentes ut, si quis ingenuorum ad satisfaciendum legi superius definitae idoneus non habetur, deportationis protinus subiaceat ultioni, quia plus debuit cogitare iura publica, qui se noverat alibi non posse sustinere vindictam. iudices igitur competentes, ad quos potest admissum facinus pertinere, si invasorem, cum possint amovere, pertulerint tenere praesumpta, et adepti cinguli honore priventur et fisco nostro tantum fiant obnoxii, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Romde decreuit
antiquitas uniuer¬
titatem edictis generalibꝰ
ad moueti: per que et deliolũ
omne corrigitur excedentis
uere cundiã nou grauatur.
ci. ubi nullum constat expomi.
et sĩmul tit innocentil. quem¬
non conli gerit sub cominmi¬
one purgari. Hnic et uostra
uer̾e pietas custoditur. Qum
feriato gladio nascitun metꝰ.
et prouenit sme cruore corre¬
cħo Commouenrur enim pla¬
oatilaminamur ociosiret cle¬
menter iraseimtur. quancho
uitia iola: daumamtus. Suu
est quod diuersorum que¬
uele mostris nuribus crebris
susurrationibus insonatunt:
quoselam ciuletateteles pecla
regressi ad agreste pricipi¬
um us hannamum sibi estimat
feraliter od iosum: quos minc
dos. ut co tempore inunica bonis mort¬
bus crimina per sequamur: quo ho¬
stibus rei publice diuina uirtute
resistimus. Utrumq quidem no¬
rium. Utrumq pellendum: sed
tanto grauius grassantur uitia:
quanto probantur internia unũ
recumbit in altero. facilius ꝗp¬
pe minii corum aties cadunt:.

Expanded text:
rovide decrevit antiquitas universitatem edictis generalibus admoneri, per quae et delictum omne corrigitur, et excedentis verecundia non gravatur. ci, ubi nullum constat exponi et similis fit innocentis, quem contigerit sub communione purgari. hinc et nostra vere pietas custoditur, dum feriato gladio nascitur metus et provenit sine cruore correctio. commovemur enim placati, minamur otiosi et clementer irascimur, quando vitia sola damnamus. diu est, quod diversorum querellae nostris auribus crebris susurrationibus insonarunt quosdam civilitate despecta regressi ad agreste principium ius humanum sibi aestimant feraliter odiosum. quos nunc dos ut eo tempore inimica bonis moribus crimina persequamur, quo hostibus reipublicae divina virtute resistimus. utrumque quidem noxium, utrumque pellendum: sed tanto gravius grassantur vitia quanto probantur interna. unum recumbit in altero. facilius quippe inimicorum acies cadunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ustitie nostre conuenit.
ut de indultis benefi¬
ciis calumnias fieri non smamus.
et quichuid praua interpretatione
tegitur fugata mendatii mibe re¬
uelemus. Defensores itaq sacro¬
sancte ecclesie romane. conquesti
sunt beate recordations quon.¬
dam simplicium domumi mla¬
cratissima urbe positam. ab euf̾ra¬
rio acolito instrumentis factis so¬
leminter comparasse. quam per
annorum longa curricula eccle
disse. et in usus alios tr anstulisse
securitate dominii. Nunc autẽ
ex istere amare superstitionis po
pulum. improba fronie duratũ.
qui synagogam ibidem fuisiẽ.
iniquis conatibus ĩtiatur.
inhumanos uius habitacula lon¬
ge aliter formata doceantur:. quã
potest esse memorata constructio.
Qua propter ma gntudo tua
conscientie sue probata iustitia.
causam diligenti ex ammatione
discutiat. et si uera cognouerit
que meninit in querelam consi.¬
derata equitate definiat. Nam si
hum anis actibus sumnt calintinie
sũmouende. quantomagis emẽ¬
danda credimus. que contume¬

Expanded text:
ustitiae nostrae convenit, ut de indultis beneficiis calumnias fieri non sinamus, et quicquid prava interpretatione tegitur, fugata mendacii nube revelemus. defensores itaque sacrosanctae ecclesiae Romanae conquesti sunt beatae recordationis quondam Simplicium domum in sacratissima Urbe positam ab Eufraxio acolutho instrumentis factis sollemniter comparasse, quam per annorum longa curricula ecclesdisse et in usus alios transtulisse securitate dominii. Nunc autem existere Samareae superspulum improba fronte duratum, qui synagogam ibidem 54 fuisse iniquis conatibus mentiatur; cum ad humanos usus habitacula longe aliter formata doceantur, quam potest esse memorata constructio. quapropter magnitudo tua conscientiae suae probata iustitia causam diligenti examinatione discutiat et, si vera cognoverit quae veniunt in querelam, considerata aequitate definiat. nam si humanis actibus sunt calumniae summovendae, quanto magis emendanda credimus quae contume
Abbreviated transcription (Latin):
regnabitis.: ubi omma caritate
iubetis. Qua propter ad seremi¬
talem uestram illum et illum le¬
galos nostros estimauinius esse
dirigendos: ut amciciam nobis
illis pactis. illis conditiombus
concedatis: quas cum diue me¬
morie domno auo uostro. incli¬
tos decessores uestros. constat
habuisse. Aliquid forsitan. et
amplius mereor sinceritalis:
cuius nec elas uidetur esse suspe¬
cta. nec generatio iam proba.¬
tur extranea. Quedam uero ꝑ
supra scriptos legatos nostros
serenssnnis sensibus uerbo in¬
timanda commisimus: quȩ cle¬
mentie uestre more ad effectũ
facite peruenire.
Senatin urbis rome. Athał .R.

Expanded text:
regnabitis, ubi omnia caritate regnabitis, ubi omnia caritate iubetis. quapropter ad serenitatem vestram illum et illum legatos nostros aestimavimus esse dirigendos, ut amicitiam nobis illis pactis, illis condicionibus concedatis, quas cum divae memoriae domno avo nostro inclitos decessores vestros constat habuisse. aliquid forsitan et amplius mereor sinceritatis, cuius nec aetas videtur esse suspecta nec generatio iam probatur extranea. quaedam vero per supra scriptos legatos nostros serenissimis sensibus vestris verbo intimanda commisimus, quae clementiae vestrae more ad effectum facite pervenire. II. SENATUI URBIS ROMAE ATHALAR
Abbreviated transcription (Latin):
i italia palmate claritate de¬
corastis. Deliderio quoq con.¬
cordie factus est per arma ti.¬
lius: quia uius uobis pene ui.¬
debatur equeuus. hoc nomen
adholescenti congru entius
dabitis: qualia nõstris senio.¬
ribus prestitistis. In parentele
locum noster iam transire debet
affectus. nam ex filio ur̃o ge¬
itus. nature legibus uobis
non habetur exfrancus. Atq
ideo pacem nou longinquꝰ
led proximus peto: quia tiic
michi dedistis gratiam ne¬
potis: quando meo parenti
adoplionis gralia prestitistis.
Introducamur et in uestram
mentem qui adepti sumus
regian herereditatem Ilud
michi est supra dominatum
tantum actalem reclorem
habere propitium. Primor¬
dia itaq nostra: sõlatia mere¬
antur principic habere longe¬
ui.Pueritia luitionem gra¬
tie consequatur. et non in
lotum aparentibus destitiri¬
mur. qui tali protectione tul¬
cimur. Sit uobis regnum
nostrum: gratie uinculis
obligat umꝰ. Plus in illa ꝑte

Expanded text:
in Italia palmatae claritate dein Italia palmatae claritate decorastis. desiderio quoque concordiae factus est per arma filius, qui annis vobis paene videbatur aequaevus. hoc nomen adulescenti congruentius dabitis, qualia nostris senioribus praestitistis. in parentelae locum vester iam transire debet affectus: nam ex filio vestro genitus naturae legibus vobis non habetur extraneus. Atque ideo pacem non longinquus, sed proximus peto, quia tunc mihi dedistis gratiam nepotis, quando meo parenti adoptionis gaudia praestitistis. introducamur et in vestram mentem, qui adepti sumus regiam hereditatem. illud mihi est supra dominatum tantum ac talem rectorem habere propitium. primordia itaque nostra solacia mereantur principis habere longaevi: pueritia tuitionem gratiae consequatur et non in totum a parentibus destituimur, qui tali protectione fulcimur. Sit vobis regnum nostrum gratiae vinculis obligatum. plus in illa parte
Abbreviated transcription (Latin):
stẽ possim re¬
prehendi clemẽ¬
tissime principũ
si paceni uestrã
quererem lepide. quam pa¬
tentes meos constal ardenti
expetisse. Aut in qua parte
dignus heres existerem. si
auctoribus meis impat in
tanta gloria repperirer: Non
nos inaiorum purpuratus ł a¬
tum ordo clarificat. uon sic
regia sella sublimat. quantũ
longe lateq potens gratia
uestr̃a nobilitat. Omitia enm
regno nr̃o perfecte constare
credimus si hanc nobis mi¬
iuie deesse sentimus. Sed
ut pietati ure Precomale
est diligere. quorum patres
contigit uos amasse. Hemo
enim c̾reditur ĩmpendisse
ueteribus purilatem innocuã
nilĩ qui eorum strrpem habe¬
re probatur acceptam: clau¬
dantur odia cum sẽputis. ira
perire nouerit. cum proter¬
uis. Gratia non d ebet occũ¬
bere cum dileclis. Sed magis
affectiosius tractandus est. qͥ
ad regni cauias innoceus
inuentur. Perpendite quid
a uobis mereatur luccessor
honorum. uos auum nostrum in
uestra ciuitate celsis curulibꝰ
ex tulistis. uos gemlorem meum

Expanded text:
ste possem reprehendi, clementissime principum, si pacem vestram quaererem tepide, quam parentes meos constat ardentius expetisse: aut in qua parte dignus heres existerem, si auctoribus meis impar in tanta gloria reperirer? non nos maiorum purpuratus tantum ordo clarificat, non sic regia sella sublimat quantum longe lateque patens gratia vestra nobilitat. omnia enim regno nostro perfecte constare credimus, si hanc nobis minime deesse sentimus. Sed ut pietati vestrae praeconiale est diligere quorum patres contigit vos amasse – nemo enim creditur impendisse veteribus puritatem innocuam, nisi qui eorum stirpem habere probatur acceptam – claudantur odia cum sepultis: ira perire noverit cum protervis: gratia non debet occumbere cum dilectis: sed magis affectuosius tractandus est, qui ad regni causas innocens invenitur. Perpendite quid a vobis mereatur successor bonorum. vos avum nostrum in vestra civitate celsis curulibus extulistis, vos genitorem meum
Abbreviated transcription (Latin):
Enantii tutoris plu¬
tiam ad it ione cogno.¬
uimus in ea te qua non decu¬
erat actione uersatum. ut
eum quem lumptu proprio
iuuare debuisses. dispendio
proprietatis affligeres Afsi¬
nitatem quippe tuam sola
testari. Quale ergo uidet᷑
sanguine coniunctis quod
criminosum probaretur ex¬
traneis. Atq ideo presenti
iussione censemus. ui quic¬
quid a neotherio prodiga
uoluntate lasciuo te non
comparasse quam surripu.¬
isse cognoscis incomparan¬
da militi nostro sine aliqua
dilatione restituas. Ne nos
huiusmodi factum cogas le¬
gibus uindicare. qui nunc
uidemus omnia mansuetu.¬
dme temperasse. perire
cinm pupillo nou patimur.
quod parentibus sub nostra
laude dederamus. Erauis
simum est enim per cal ũmã
subtrahi: quod collatum ẽ
munificentia principali. Re¬
liqua uero que proiuigał tuc
assereres portione contempto
iustitie tramite diuisisse
Si tamen appellanda diuisio
est.ꝙͣ sub unius celebratam cõ¬
stat arbitrio. sic ad uostrum co.¬
mitatum fest in es occurrere.

Expanded text:
enantii tutoris Plutiani aditione cognovimus, in eo te, qua non decuerat, actione versatum; ut eum, quem sumptu proprio juvare debuisses, dispendio proprietatis affligeres. Affinitatem quippe tuam solattestari. Quale ergo videtur sanguine conjunctis, quod criminosum probaretur extraneis? Atque ideo praesenti jussione censemus, ut quidquid a Neoterio prodiga voluntate lascivo, te non tam comparasse quam subripuisse cognoscis, incorporanda militi nostro sine aliqua dilatione restituas, ne nos huius modi factum cogas legibus vindicare, qui nunc videmur omnia mansuetudine temperasse. perire enim pupillo non patimur quod parentibus sub nostra laude dederamus. gravissimum est enim per calumniam subtrahi, quod collatum est munificentia principali. Reliqua vero, quae te pro jugalis tuae asseris portione contempto justitiae tramite divisisse si tamen appellanda divisio est, quam sub unius celebratam constat arbitrio, sic ad nostrum comitatum festines occurrere;
Abbreviated transcription (Latin):
elemẽti more liquidissimi per¬
uagatur dum contigerit el¬
le purum et solis claritate res.¬
Perium: nostros ueraciter pan.¬
dit aspectus. Si uero aliqua
iuerit pernuxtione congrega¬
tum. tunc lenso quasi quodam
corio nec colores proprios nec
calores peruenire facit astro.¬
tum. Quod etiam aliis seculis
aere mibilo pro tempore tre¬
quenter esficitur. Hinc est quod
ductius radii iyderum insoli¬
to colore tuscati sunt. quod no.¬
uum trigus messor ex pauit. qđ
accessu temporis poma duru¬
erunt. quod uuarum senectus
acerba est. Sed si hoc diuine
prouidentie tradatur. sata.¬
gere non debemus. quando¬
ipsius imperio prodigia que¬
tere prohibenur: Ilud tamen
sine dubio terrems t̾ructibus
aduersarium esse cognoscimꝰ:
ubi alimonia consueta nutri¬
ri lege propria non uidemus.
Pinde aggat sollicitudo uestra
ne nos unius anni sterilitas
turbare uideatur. dum sic ab
illo primo amministratore di¬
gnitatis nostre prouisum est.

Expanded text:
elementi more liquidissimi perelementi more liquidissimi pervagatur, dum contigerit esse purum et solis claritate respersum, nostros veraciter pandit aspectus: si vero aliqua fuerit permixtione congregatum, tunc tenso quasi quodam corio nec colores proprios nec calores pervenire facit astrorum. quod etiam aliis saeculis aere nubilo pro tempore frequenter efficitur. hinc est quod diutius radii siderum insolito colore fuscati sunt, quod novum frigus messor expavit, quod accessu temporis poma duruerunt, quod uvarum senectus acerba est. Sed si hoc divinae providentiae tradatur, satagere non debemus, quandoipsius imperio prodigia quaerere prohibemur. illud tamen sine dubio terrenis fructibus adversarium esse cognoscimus, ubi alimonia consueta nutriri lege propria non videmus. proinde agat sollicitudo vestra, ne nos unius anni sterilitas turbare videatur, dum sic ab illo primo amministratore dignitatis nostrae provisum est,
Abbreviated transcription (Latin):
teriti telix ubertas ut et tuturis
mensibus prouisa iufficiant.Re¬
ponatur omne quod ad uictũ
queritur. facile priuatus neces¬
saria repperit:cum se publicus
apparatus expleuerit. Sed
ne te presens cauia magna
hesitatione discrutiet: ad con¬
siderationem reuertere. na¬
turalium terum: et fit ratione
certum quod stupenti uulgo
iudetur ambiguum. Sic ẽiñ
constat diuinã ordinatione
dispositum. sic astra presẽn.¬
tis anni in domiciliis suis ntu.¬
tuis amministrationibus con¬
uenerunt: ut iupra colitum
yems licca redederetur et tri¬
gida. hinc aer niuibus nimio
rigore densatus. ardore solis
in nulla raritate perductus est.
sed in assumpta crassitate per¬
durans. et caloribus eius obsli¬
ut. et aspectum humane t̾ra¬
gilitatis eluiit. Aedia enim q̃
sunt nostris dominantur obtu.¬
tibus. et per ipsatantum uide.¬
re possumus. quantum nobis
lui corporis tenuuttate conce¬
dunt. hoc enim inane magmĩ.
quod inter celum terramq

Expanded text:
teriti felix ubertas, ut et venturis teriti felix ubertas, ut et venturis mensibus provisa sufficiant. reponatur omne quod ad victum quaeritur. facile privatus necessaria reperit, cum se publicus apparatus expleverit. Sed ne te praesens causa magna haesitatione discruciet, ad considerationem revertere naturalium rerum et fit ratione certum, quod stupenti vulgo videtur ambiguum. sic enim constat divina ordinatione dispositum, sic astra praesentis anni in domiciliis suis mutuis amministrationibus convenerunt, ut supra solitum hiems sicca redderetur et frigida. hinc aer nivibus nimio rigore densatus ardore solis in nulla raritate perductus est, sed in assumpta crassitate perdurans et caloribus eius obstitit et aspectum humanae fragilitatis elusit. media enim quae sunt, nostris dominantur obtutibus et per ipsa tantum videre possumus, quantum nobis sui corporis tenuitate concedunt. Hoc enim inane magnum, quod inter caelum terramque
Abbreviated transcription (Latin):
mi caloris. usq ad exlremam tẽ¬
poris merciam peruenisse. qd
non echopsis momentaneo de te¬
du. sed totius pene auni agi n¬
chilomins constat excurlu. Qua¬
lis ergo timor est diutius iusti¬
nere: quod uel in sumina solet
populos celeritate terrere: ha¬
bumnis itaq sine procellis pe¬
men .⁊ me temperie uer num
ime ardoribus estatem. Unde iã
speretur posse uenire temperiẽ:
quando menses qui tructus de¬
coquere poterant horeis tlatibꝰ
uehementer algebant. Quid
enim tertilitatem producat
siterra estiuis mensibus nõ
calescat. Quid gerineu ape¬
riat si matris plii am non re¬
sumat: Duo hec elementis omni¬
bus probamus aduersa: rigorem
perpeluum et contrariam sicci¬
tatem. Aut auerunt se tempora
non mutando: et quod mixtis ym.¬
bribus solebat essici. ex ariditate
sola non potest obtineri. Atq i¬
deo de ueteribus frugibus pru.¬
dentia tua futuram uincat in¬
opiam quia tanta tuit anni pre¬

Expanded text:
mi caloris usque ad extremam temmi caloris usque ad extremam temporis inertiam pervenisse, quod non eclipsis momentaneo defectu, sed totius pene anni agi nihilominus constat excursu. Qualis ergo timor est diutius sustinere quod vel in summa solet populos celeritate terrere? Habuimus itaque sine procellis hiemem, sine temperie vernum, sine ardoribus aestatem. unde iam speretur posse venire temperiem, quando menses qui fructus decoquere poterant boreis flatibus vehementer algebant? quid enim fertilitatem producat, si terra aestivis mensibus non calescat? quid germen aperiat, si matrix pluviam non resumat? duo haec elementis omnibus probamus adversa rigorem perpetuum et contrariam siccitatem. mutaverunt se tempora non mutando et quod mixtis imbribus solebat effici, ex ariditate sola non potest optineri. Atque ideo de veteribus frugibus prudentia tua futuram vincat inopiam, quia tanta fuit anni prae
Abbreviated transcription (Latin):
Lerumq solliciti fuĩt
qui mutatos rerum or.¬
Edmes intuentur quia sepe portẽ¬
dunt aliqua que coniuetudin
probantur aduersa. Nichil enĩ
sme causa geritur: nec mimdus
fortuitis casibus implicatur. Sed
quicquid uenire uidemus ad ter¬
minum diuinum constat esse
conulium. i uspenduntur homi¬
nes. cum sua reges constituta
mut auerint: Ci aliter induti pro¬
cedant ꝙͣ eorum usus in oleue¬
rat. Quis autem de talibus nõ
magna curiositate turbetur: si
uersa ince consuetudinum asy¬
deribus aliquid uenire uidea.¬
tur obscurum. Nam sicut cer¬
tas securitas est suis incibus tem.¬
pora notare currentia: lic magna
curiositate complemnur. cum
mulari talia sentiuntur. Quale
est rogo stellarum primarium
conipicere. et eius solita lumi¬
na non uidere: limam noctis de¬
cus intueri orbe suo plenam et
naturali splendore uacuatam.
Cernimus adhuc cuncti qua¬
si uenetum solem. miramur
media die umbras corpora nõ
habere: et uigorem illum fortissi.¬

Expanded text:
lerumque solliciti fiunt, qui mutatos rerum ordines intuentur, quia saepe portendunt aliqua, quae consuetudini probantur adversa. Nihil enim sine causa geritur, nec mundus fortuitis casibus implicatur; sed quidquid venire videmus ad terminum, divinum constat esse consilium. Suspenduntur homines, cum sua reges constituta mutaverint, si aliter induti procedant quam eorum usus inoleverat. Quis autem de talibus non magna curiositate turbetur, si versa vice consuetudinum, a sideribus aliquid venire videatur obscurum? Nam sicut certa securitas est suis vicibus tempora notare currentia, sic magna curiositate complemur, cum mutari talia sentiuntur. Quale est, rogo, stellarum primarium conspicere, et ejus solita lumina non videre; lunam, noctis decus, intueri orbe suo plenam, et naturali splendore vacuatam? Cernimus adhuc cuncti quasi venetum solem; miramur media die umbras corpora non habere, et vigorem illum fortissi