comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinȩ. crim̃ ad missi sceleris sup̾plicio uin¬
Dicat᷑ latronis: cũ sententia iudicantis iꝰtis
egib seruiat: ⁊ ñ solum p̃sentib s ẽ fut᷑is ma¬
ium p orrigat. Qs gͥ ñ licito credet se deb̾e
reccare: si impudicis ⁊ impiis actib ñ scrib̾ &¬

Expanded text:
disciplinae crimen admissi sceleris supplicio vindisciplinae crimen admissi sceleris supplicio vindicatur latronis, cum sententia judicantis justis legibus serviat; et non solum praesentibusuis igitur non licito crederet se debere peccare, si impudicis et impiis actibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeatis deuia iusta. Bene in omĩb causis tun
odtemꝑat discipłiuȩ: qͥ prohoc ipso qd̾ iumi¬
nentes ꝑicłoꝵ causas. aut iras uidiciũ caue¬
re nouit: potestatẽ ꝯ seruandȩ salutis obti¬
nuit. Qd gͥ adult̾o castũ: qͥd fu rr eẽt cutũs
ret: nisi furorẽ aninioꝵ sub metupene discq̃¬
plina ꝯ pesceret: Ac nͥ ꝯstitutus eẽt ordo inuẽ¬
di: ũ ꝗͣ ꝓfecto finem poneret uat᷑a peccandi.
Nichil ẽ qd̾ ñgula suadeat: sigulȩ disciplina
consentiat. Nichil ẽ qd̾ ñ ꝑdat luxuria: si amo¬
re uitioꝵ ate disciplina discedat. slicħ ẽ qd̾ ñ
uiciũ disciplina ꝯ dẽpnet. Omĩa sub metu
disciplinȩ uicia latent. Iam ñ ẽ in qͦ fides ũꝗ
erubescat: siħo fut᷑um dei iudiciũ respiciat᷑¬
⁊ causam reddenoȩ rationis intendat: nec qͣ
nqͦ uindex scelerum flãma de seuiat: si in tui¬
udisciplinȩ ait res que sunt honstȩ
ogites. aut quȩ sunt putanda castiges. Mul
hibi nom̃ crudelitatis imponunt. uͥ ꝑ amore

Expanded text:
eatis de via justa . Bene in omnibus causis timor obtemperat disciplinae: qui pro hoc ipso quod imminentes periculorum casus aut iras judicum cavere novit, potestatem conservandae salutis obtinuit. Quid igitur adultero castum? quid furi esset tutum? ret, nisi furorem animorum sub metu poenae disciplina compesceret? Ac nisi constitutus esset ordo vivendi, numquam profecto finem poneret natura peccandi. Nihil est quod non gula suadeat, si gulae disciplina consentiat. Nihil est quod non perdat luxuria, si amore vitiorum a te disciplina discedat. Nihil est quod non etu disciplinae vitia jacent. Jam non est in quo fides umquam erubescat, si homo futurum Dei judicium respiciat et causam reddendae rationis intendat; nec est in quo vindex scelerum flamma desaeviat, si intuitu disciplinae aut quae sunt honesta cogites, aut quae sunt pudenda castiges. Multi ibi nomen crudelitatis imponunt, ubi pro amore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nudam crucem nudus seq̃ns: puris manib
glori at᷑. Nemo potest ⁊ uirtutes sumul ⁊ diuids
possid̾e: Qͥ uult ẽẽ ꝑfectus: multitudines ho¬
minũ ⁊ officia salutationis ⁊ conuiuia. quasi
quasdã catenas fugiat uoluptatũ: Monachi
cib sit uilis. ⁊ uesꝑtinus: holera ⁊ legumind
interdum ⁊ pisciculos ꝓsũmis ducat delicis
fexo corꝑe mentẽ ad xp̃m erigat: crebre ui¬
gilet. ⁊ uentre uacuo sepe dormi at.⁊ in ter
hec rumuschulos ⁊ gloriolas. ⁊ palpantes
adulatores quasi hostes fugiat Monachꝰ
bumilẽ uestitũ tumente animo ñ appetat:
scłarium consortia de uitet Qͥd ei opus est
pde crebrius. qd̾ eẽ contempsit : Monachꝰ
habeat simplicitatẽ columbȩ. ne cuiꝗͣ ma¬
chinet᷑ dolos: habeat ⁊ serpentis astũtiam.
ne alioꝵ supplantet᷑ in sidiis : qr ñ multũ
istat auitio uł deciꝑe uł posse de cipi Mo¬
achꝰ qui substantiã. suã rp̃o obtulerit.

Expanded text:
et nudam crucem nudus sequens, puris manibus et nudam crucem nudus sequens, puris manibus glorietur. Nemo potest et virtutes simul et divitias possidere. Qui vult esse perfectus, multitudines hominum, et officia salutationis, et convivia quasi quasdam catenas fugiat voluptatum. Monachis cibus sit vilis et vespertinus. Olera et legumina, interdumque et pisciculos pro summis ducat deliciisflexo corpore, mentem ad Christum eriget. Crebro vigilet, et ventre vacuus saepe dormiat, et inter haec rumusculos, et gloriosos et palpantes adulatores quasi hostes fugiat. Monachus humilitate vestium, tumente animo, non appetat saecularium consortia; devitet. Quid ei opus est videre crebrius quod esse contempsit? Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos: habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis, quia non multum distata vitio vel decipere posse vel decipi. Monachus qui subst
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ suꝑna desid̾ant: alii t̾renis fȩcib
inhiantes. fomenta ñ habent ueri¬
tatis: Si qͥs habet animã uirgiualem.
iamator ẽ pudicitiȩ: ñ debet mediocrib
e contemptꝰ. quȩ cito exolescunt. ⁊ ex orto
caumate arefiunt: s ꝑfectas uirtutes sequatur.
ut lumen habeat sempit̾nũ: Iua stud eamus
ducere int̾ris: quoꝵ noticia ꝑ seuer et incelis
Nemo renuntiaturꝰ scło: potest bene uendere
quȩ contẽpsit: Xp̃m sequi cupiens sihabesiup
testate rem tuam uende: si ñ habes. magno o¬
nere lib̾atus es: Totũ enĩ d̾o dedit: qui se
ipsum optulit: facile contempnit omĩa: qͥ le
semꝑ cogitat moriturũ: frequent̾ impudicos
senes ȩtas lasciua condenpnat: ⁊ subitus calor
longo uincit temꝑe: qr multi diu uiuendo
portant funera sua: ⁊ qͣsi sepulchra de al bata
plena sunt ossib mortuoꝵ: B eatus qui diui¬
nas scripturas legens. uerba uercit in oꝑa:

Expanded text:
superna desiderant, alii terrenis faecibus superna desiderant, alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta non habent veritatis. Si quis habet animam virginalem, et amator est pudicitiae, non debet mediocribus esse contentus, quae cito exolescunt, et exorto caumate arefiunt: sed perfectas virtutes sequatur, ut lumen habeat sempiternum. Illa studeamus discere in terris, quarum notitia perseveret in coelis. Nemo renuntiaturus saeculo, bene potest vendere quae contempsit. Christum sequi cupiens, si habes in potestate rem tuam, vende: si non habes, magno onere liberatus es. Totum enim Deo dedit, qui se ipsum obtulit. Facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturum. Frequenter impudicos senes aetas lasciva condemnat. Subitus calor longo vincit tempore. Quia multi diu vivendo portant funera sua, et quasi sepulcra dealbata plena sunt ossibus mortuorum. Beatus qui divinas Scripturas legens, verba vertit in opere:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dubitet acciꝑe: ne occasione humilitatis
nimiȩ. ꝓlonget᷑ a corꝑe eiꝰ ⁊ asanguine. cu
se unxit ut unũ corpus efficeret᷑. Comine¬
nicare gͦ ñ de sinat. qui peccare quieuit:
tantũ dereliquo ñpeccet: Nam sic̃ ignil
iste ui sibilis duas inse quasdã efficatias habet.
idẽ conburere fragilia ⁊ illuminare tenebro¬
sa: ita ignitum illud dominicũ corpus. qͣndo
cũ metu ⁊ reuerentia grandi fuerit sumptũ.
corꝑis qͥdem de licta cunsumit. aiimȩ uͦ sen¬
sumi illuminat: ⁊ id circo maxime commu
tum in monacho: qr pellem ẽẽ monachũ scri¬
ptura significat. mortificantẽ menbra sua
suꝑ t̾ram: Cuiꝰ ossib adhesit caro. quȩ inmuta¬
tur ꝓpt̾ oleũ. ⁊ aieunnio infirmat᷑: ⁊ ieiuna ue¬
lut fenũ arescit E rgo simhac pelle uisa fu¬
erit lepra. imniunda erit: ⁊ nisi fuerit iacyn¬
tina. aut rubra pura. ad ornatũ tabernacłi ñ
lii festinant ad cȩlestia. ieronimi:

Expanded text:
non dubitet accipere, ne occasione humilitatis non dubitet accipere, ne occasione humilitatis nimiae prolongetur a corpore et sanguine cui se junxit ut unum corpus efficeretur. Communicare ergo non desinat qui peccare quievit, tantum de reliquo non peccet. Nam sicut ignis iste visibilis duas in se quasdam efficantias habet, id est comburere fragilia et illuminare tenebrosa; ita ignitum illud dominicum corpus, quando cum metu et reverentia grandi fuerit sumptum, corporis quidem delicta consumit, animae vero sensum illuminat. Et idcirco maxime frequetum in monacho, quia pellem esse monachum Scriptura pronuntiat, mortificantem membra sua super terram, cujus ossibus adhaesit caro, quae immutatur propter oleum, et a jejunio infirmatur, et jejuna velut fenum arescit. Ergo si in hac pelle visa fuerit lepra, immunda erit, et nisi fuerit jacintina aut rubra pura, ad ornatum tabernaculi non lii festinant ad coelestia, et
Abbreviated transcription (Latin):
etur penitentia scłari. cuiꝰ ad huc cer¬
uix sub iugo de pendet scłi: ⁊ huic
ꝓimmanitate peccati siue delicti
tminetur tempus. qͥ ad huc temꝑi seruit:
Ceterum abrenuntians scło ⁊ eiꝰ militiȩ.⁊
spondens se cunctis dieb seruiturũ d̾o cur
peintentiã mereatur: qui liber effectus. ue¬
lut onager sec̾tatur heremi uastitatẽ: Sicut
ait iob. Quis dimisit onagrũ lib̾um in deseito:
Aleone fortit̾ caueat: ⁊ arentib herbis ⁊ pocu¬
lo exiguo alatur in heremo Erigat in aera ca
ra restinguat: ne dum ualde de sid̾at amena
uirentia. nimiis delitiis p̾peditusꝑicłm salutiᷤ
incurat: Igitur abrenuntianti. penitentia
gͥ die ñ memorant᷑ eiꝰ delicta quȩ gessit insil
in quo facturum se iusticiam de reliquo pro¬
miserit do: Ergo pꝰ cy rograpħu de quo se
monachus debitũ extota fide ꝓmiserrt un¬
plere: ⁊ si fid elis factus peccauit in scło. pꝰ ab¬
renuntiationẽ iterum factã dñicum corpꝰ

Expanded text:
que poenitentia saeculari, cujus adhuc cervix sub jugo dependet saeculi; et huic pro immanitate peccati sive delicti terminetur tempus, quia adhuc tempori servit. Caeterum abrenuntians saeculo et ejus militiae, spondensque se cunctis diebus serviturum Deo, cur poenitentiam mereatur, qui liber effectus, velut onager, sectatur eremi vastitatem? Sicut ait Job: Quis dimisit onagrum liberum in deserto ? A leone fortiter caveat, et arentibus herbis et poculo exiguo alatur in eremo. Erigat in aera capncti aura restinguat, ne, dum valde desiderat amoena virentia, nimiis deliciis praepeditus periculum salutis incurrat. Igitur abrenuntianti publica poenigitur die non memorantur ejus delicta quae gessit in saeculo, in quo facturum se justitiam de reliquo promiserit Deo. Ergo post chirographum de quo se monachus debitum ex tota fide promiserit implere, etsi fidelis factus peccaverit in saeculo, post abrenuntiationem iterum factam dominicum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina ẽ qͦd tanti maris fluctus. humili
incitata uentis. altior aggere unda conclu¬
ditur: O mĩa ꝓpfec̾to insipiens natura confun¬
deret: nͥ mundũ disciplinȩ ratio gubernaret.
hȩc id̾o ꝓposuimꝰ dicere. ut disceretis ȩ uangłici¬
obedire preceptis: ⁊ cȩlestib obtemꝑare mau¬
datis. Qͥd aũ rationabilem animã ⁊ addi ima

Expanded text:
disciplina est, quod tanti maris fluctus humili tdisciplina est, quod tanti maris fluctus humili tincitata ventis altior aggere unda concluditur? Omnia profecto insipiens natura confunderet, nisi mundum disciplinae ratio gubernaret. 2. Haec ideo proposuimus dicere, ut disceretis obedire evangelicis praeceptis et coelestibus obtemperare mandatis. Quid autem rationalem anim
Abbreviated transcription (Latin):
Inpͥncipio enĩ oꝑis sui: dñs nichil pͥusꝙͣ di¬
ciplinam fecit. Nam cũ assistente sapientia
cȩlum suspendet: terrã pararet: maria con¬
cluderet: ⁊ suis locis susq temꝑib cursum
solis. lunȩq globum disponeret: omĩa subdis¬
uplina constituit. Qᵈd autẽ ñ eẽt tenebro¬
sum: qͥd ñ incompositũ: qͥd ñ hab̾etur ab sur-¬
dum: nͥ constitutis legib coactum maris ser¬
uiret elementis: Numqͥd sine disciplina a¬
gitur solis cursus: Qui quãuis diurnuti ne¬
ns necessitatem. infatigatus impleuerit: ad
osficiũ suũ matutinus occurrit: i sempar¬
te cęli. cotidie t̾raꝵ spatia lustraturus osten¬
dit. Tanta ẽ disciplinȩ ratio: ut intra temꝑũ
metas lege conscriptas. ita in de fessi itineris
alternis uicib sidum cursus agitet᷑ut nec
luna de fec̾tionis sue dãpna effugiat: nec solẽ
diurni luminis flamina destituat. Nqͥd sne

Expanded text:
In principio enim operis sui Deus nihil prius quam disIn principio enim operis sui Deus nihil prius quam disciplinam fecit. Nam cum assistente Sapientia coelum suspenderet, terram pararet, maria concluderet, et suis locis suisque temporibus cursum solis lunaeque globum disponeret, omnia sub disciplina constituit. Quid autem non esset tenebrosum, quid non incompositum, quid non haberetur absurdum, nisi constitutis legibus cuncta starent elementa? Numquid sine disciplina agitur solis cursus? qui quamvis diurni itineris necessitatem infatigatus impleverit, ad officium tamen suum matutinus occurrit, et se in parte coeli quotidie terrarum spatia lustraturus ostendit. Tanta est disciplinae ratio, ut intra temporum metas lege conscriptas ita indefessi itineris alternis vicibus siderum cursus agitetur, ut nec luna defectionis suae, ac damna effugiat, nec solem diurni luminis flamma destituat. Numquid sine
Abbreviated transcription (Latin):
ultifunt qͥ sanȩ doctrinȩ ad uersantur:
iusticiam culpant.⁊ disciplinã imꝑiũ
ẽẽ iudicant. ac rationabilem castigatio¬
nem. suꝑbiȩ assignant: cum ñ sit imꝑiũ. nisi
ubi aliqͥd iubet᷑ iniustum: nec sit suꝑbia. nisius
negligitur disciplina. Disciplina gͣ magistraẽ
religionis: magistra uerȩ pietatis: quȩ neciss
iucrepat ut ledat: nec id̾o castigat ut noceat
Deuq mores hominũ irata corrigit: infiã¬
mata custodit: ita salonone dicente. fiu. ne
de ficias adisciplia dñi: neq fatigerscũ abeo
in creparis. Quem enĩ diligit dñs uicrepat.
flagellat autẽ omnẽ filium quẽ recipit. Ni¬
chił ꝓfecto ẽ: qd̾ ñ disciplina aut emendet
aut saluũ faciat. Quam siqͥs sapiens apprehen¬
dit: nec grãm amititiaꝵ ꝑdit: nec ꝑiculum
dampnationis incurrit. Nemo disciplinã
irrationabilem putet: sub qua uidet uim¬
uersis quȩ incelo ⁊ sub cȩlo sunt uerbo oꝑã¬
te compositis. omĩpotentis dei stare consiliũ.

Expanded text:
1. Multi qui sanae doctrinae adversantur, justitiam culpant, et disciplinam imperium esse judicant, ac rationabilem castigationem superbiae assignant: cum non sit imperium, nisi ubi aliquid jubetur injustum; nec sit superbia, nisi ubi negligitur disciplina. Disciplina igitur magistra est religionis, magistra verae pietatis, quae nec ideo increpat ut laedat, nec ideo castigat ut noceat. Denique mores hominum irata corrigit, inflammata custodit, ita Salomone dicente: Fili, ne deficias a disciplina Domini, neque fatigeris cum ab eo increparis. Quem enim diligit Dominus, increpat; flagellat autem omnem filium quem recipit . Nihil profecto est, quod non disciplina aut emendet, aut salvum faciat. Quam si quis sapiens apprehenderit, nec gratiam amicitiarum perdit, nec periculum damnationis incurrit. Nemo disciplinam irrationabilem putet, sub qua videt, universis quae in coelo et sub coelo sunt verbo operante compositis, omnipotentis Dei stare consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
nint: Inlapsu suꝑbiȩ. Inde enĩ cecidit dliabo¬
lus: qui ꝑsupbiam lapsus ẽ. Omnino gͦ ñ ad¬
mnttatur ad seruos di: suꝑbia. Qui gͦ iam ali¬
ter uiuit: uit̃aq suam melius instituit: non
sit quẽ ad modũ ille phariseus. Publicanus
autẽ humiliatꝰ. ñ audet nec ocłos ad cęlum
leuare: ⁊ sententia dñi collaudatus. redit ad
d̾omum suã iustificatꝰ magis quã ille pharise¬
us. Exꝑtum nãq habemꝰ. ⁊ inscripturis sõs¬

Expanded text:
runt? In lapsu superbiae. Inde enim cecidit diabolus, per superbiam lapsus est. Omnino ergo non admittatur ad servos Dei superbia. Qui ergo jam aliter vivit, vitamque suam melius instituit, non sit quemadmodum ille Pharisaeus. Publicanus autem humiliatus non audet nec oculos ad coelum levare, et sententia Domini collaudatus redit ad domum suam justificatus magis quam ille Pharisaeus. Expertum namque habemus, et in ipsis s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ oꝑa. ñ ꝓpt̾ coqͥnam. ñ ppter ministĩũ.
Iam cũ uos inuicem dilexeritis. siqͥs aliqͥd
faciat qd̃ ñ debet: caritas illa ñ ꝑmittit
ut offendaris. Hab ete gͦ tr̃s humilitatẽ.
⁊obedientiam quã sequit᷑ pax. ut sitis filii pa¬
cis: q caritas sic̃ ait apłs. uinculũ ẽ ꝑfectio¬
nis. Cum qͥs habuerit humihtatẽ. xp̃m ini¬
tatur: qͥ humilis factus ẽ usq ad mortẽ. Cũ

Expanded text:
on propter coquinam, non propter ministerium. Jam cum vos invicem dilexeritis, si quis aliquid faciat, quod non debet; charitas illa non permittit ut offendatis. Habete ergo, fratres, humilitatem et obedientiam, quam sequitur pax, ut sitis filii pacis: Quia charitas, sicut ait Apostolus, vinculum est perfectionis . Cum quis habuerit humilitatem, Christum imitatur, qui humilis factus est propter nos. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ufisser nͥ humiliatus fuisset: humliatꝰ aũt
ñne cesitate s caritate. Si enĩ nos ñ amasset
hiiuit ñ fuisset. Amore nr̃o factus ẽ humił.
Sigͦ qui fecit cęlũ ⁊ t̾ram mare ⁊ ouiĩa quȩ
in eis sunt. dñs angłoꝵ omĩum qͥ creauit omĩa.
ꝓpt̾ nos humilis ẽ fac̾tus: quare nos ꝓpt̃̾ nos¬
gatione quã uis ȩqͣles sitis: unꝰ qͥsq alt̾um su¬
ꝑiorem se estimare de bet: tam ⁊ si ñ sit supe¬
rior. N illud facit: nͥ qui humilitatẽ habue¬
nt. N ẽ necessariũ seruis di ad liquid pͥmũ nͥ
humilitas: qr humitas si fuerit in homine.
ñ hominib obaudit. s d̾o. Sic eñĩ dñs ait.
Qui uos audit: me audit. Qͥ me audit: au¬
dit eum qͥ me misit. Abbas pat̾ ẽ: seq̃ntes
fr̃s patriarchȩ sunt. & quicũq alius¬
ẽ uiter uos qui forte bonã habet uitam: me¬
liorẽ continentiã: meliores uigilias : melio¬

Expanded text:
vicisset, nisi humiliatus fuisset; humiliatus autem non necessitate, sed charitate. Si enim non amasset, actus non fuisset. Amore nostri factus est humilis. Si ergo qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt , Dominus angelorum omnium, qui creavit omnia, propter nos humilis factus est; quare nos propter nosgatione quamvis aequales sitis, unusquisque alterum superiorem sibi existimare debet, tametsi non sit superior. Non illud facit, nisi qui humilitatem habuerit. Non est necessarium servis Dei aliud praemium, nisi humilitas: quia humilitas, snon hominibus obedit, sed Deo. Sic enim Dominus ait: Qui vos audit me audit: qui me audit, audit eum qui me misit . Abbas Pater est, sequentes fratres Patriarchae sunt. Et quicumque est alius inter vos, qui forte bonam habet vitam, meliorem continentiam, meliores vigilias, melio
Abbreviated transcription (Latin):
tas: qd̃ a seruis d̃i omĩno alienũ ẽẽ debet.N
qͥdem arbitror qr sunt tales in uob̾: s ne sub¬
repat talis morb ammoneo. Homines enim
sumꝰ: ⁊ hominib lo quimur. Id circo pͥmũ
humilitatẽ fr̃ib ur̃is monstrare debetis ꝓpt̾
unitationẽ: ut fundata sit ipsa humilit᷑as
intus incorde. scđm đm. Cũ fuerit enim
incorde tuo: ostendit frĩtuo quia fic̾ta est
cere in de deo. Humilitatẽ se quit᷑ obedien¬
tia: ut obtemꝑetis uob̃ ipsis. sĩc sibi obtẽ¬

Expanded text:
tas, quod a servis Dei omnino alienum esse debet. Non quidem arbitror, quia sint tales in vobis; sed ne surrepat talis morbus, admoneo. Homines enim sumus, et hominibus loquimur. Idcirco primum humilitatem fratribus vestris monstrare debetis propter imitationem; ut fundata sit ipsa humilitas intus in corde secundum Deum. Cum fuerit enim fundata in corde tuo; ostendit Deus fratri tuo, quia ficta est cere inde Deo. Humilitatem sequatur obedientia, et obtemperetis vobis ipsis, sicut sibi obtem
Abbreviated transcription (Latin):
lugubres in mundo induistis. expectantes
meliores ap̃dm. Nostisiam ⁊ sapitis: iam mi¬
tum tempus hic habetis: ad uersus quẽ uobisẽ
colluctatio. Aduersarius ur ñ ẽ foris: ẜ intus
ẽ in uiscerib: ⁊ inipsis menbris nr̃is habemꝰ ob

Expanded text:
lugubres in mundo induistis exspectantes lugubres in mundo induistis exspectantes meliores apud Deum. Nostis jam et sapitis. Jam multum tempus hic habetis adversus quem vobis est colluctatio, adversarius vester non est foris, sed intus est in visceribus: et in ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
nichil cõfusionis ad olescat. Dum paruls
hostiꝰ in terfice: ne qͥtia elidat᷑ in semune.
qd̾ impossibile ẽ in sensu h ominis ñop
noto medullaꝵ calore. Ille laudat᷑: ila
p̃dicat᷑. baatus: qui cogitationes siasut cepint
interficit. ⁊ elidit eas ad petram. Petra autẽ.: erat
xp̃s. Monachus sicecid̾it: orabit ꝓeo sacerdos
ꝓsacerdotis iapsu. quis rogatutus ẽ. Stetrim¬
toritatẽ docendi: cuius sermo oꝑe de strutur.
Iu nocens absq sermone conuersatio sacerdo
silentis: Latratu enĩcanũ ⁊ baculo pastoris.
lupoꝵ rabies t̃renda ẽ. Uinolentia. scurraoꝵ
tas: in uoluptate impudicitia: Sententia¬
ecularib alit̾ inȩccła loquimur: aliter
uob̾ loqui debemꝰ. Illis lo quimur ali¬
quando res quȩ sonum habent: iuirtutẽ
ñ habent. Delectant᷑ eñ tanꝗ infirmi so¬
nis uerboꝵ: ñ uirtute di. Uos aũ in nomi¬
ne xpi ñ i hoc delectamini fuultis audire
salutis uerbũ. in qͦ uocati estis: ⁊ has uestes

Expanded text:
nihil confusionis adolescat. Dum parvus est hostis, interfice. Nequitia elidatur in semine, quod impossibile est in sensu hominis non oriri, noto medullarum calore. Ille laudatur, ille praedicatur beatus, qui cum cogitationes suas incoeperint, interficit, et elidit eas ad petram, petra autem erat Christus . Monachus si ceciderit, orabit pro eo sacerdos. Pro sacerdotis lapsu quis rogaturus? Detrimtoritatem dicendi, cujus sermo opere destruitur. Innocens absque sermone conversatio sacerdot nocet. Latratu enim canum et baculo pastoris luporum rabies terrenda est. Vitas, in voluptate impudicitia estbus aliter in Ecclesia loquimur, aliter vobis loqui debemus. Illis loquimur aliquando res quae sonum habent, et virtutem non habent, delectantur enim tamquam infirmi sonis verborum, non virtute Dei. Vos autem in nomine Christi, non in hoc delectamini; sed vultis audire salutis verbum, in quo vocati estis; et has vestes
Abbreviated transcription (Latin):
uent̾ semꝑ esuriens: triduanis ieiuniis pre¬
fert᷑ Multo melius ẽ cotidie parũ: quan ns¬
ro satis sumere: Nuuia illa optima ẽ: quȩ
sensim descendit in t̾ras Subitꝰ ⁊ nimiꝰ
ber: in p̃ceps atua sub uertit. Quando cor¬
dis: cogita qd̾ statim tͥ orandũ. ilico legends
sit. Ñ queras inmonacho linguȩ nitorem
s animȩ puritatẽ. Apud religiosos enui
solo ecismꝰ magnuis ⁊ uitium: turpe aliq
ł narare ł facere. Uerationi habenda e
ñ uerbosa rusticitas: ẜ scã simplicitas. Scd
ẽ: hȩc uita mortalis. Hc contendimus. u
ibi coronemur. N querit diabolus homis
infideles: non eos quiforis sunt. ⁊ quoꝵ
nes rex assirius molla sucendit: s de eceli
pere festinat. E scȩ eiꝰ: scd̾m ab acich ꝓps

Expanded text:
enter semper esuriens triduanis jejuniis prfertur: multum melius est quotidie parum, quam raro satis sumere. Pluvia illa optima est, quae sensim descendit in terras; subitus et nimius imber in praeceps arva subvertit. Quando comedis, cogita quod statim tibi orandum, illico legendum sit. Non quaeras in monacho linguae nitorem, sed animae puritatem. Apud religiosos enim solaecismus magnus et vitium, turpe aliquid vel narrare vel facere. Venerationi habenda est non verbosa rusticitas, sed sancta simplicitas. Stadium est haec vita mortalis: hic contendimus, ut alibi coronemur. Non quaerit diabolus homines infideles, non eos qui foris sunt, et quorum carnes rex Assyrius in ossa succendit, sed de Ecclesia rapere festinat. Escae ejus secundum Abac
Abbreviated transcription (Latin):
p̃o. honora patrẽ tuũ: s site auero patre ñ
pa ret. Tanidiu scito sanguinis copulam:
uamdiu ille suum nouerit creatorem. Dolen
p̃o qui mori ñ potest. Quem habeo inquit he¬
deui: Ipsum quẽ ⁊ dnm̃. Contristabit᷑
ixp̃ianis in itia: s finis. Paulus male cepit:
bene finiuit. Iudȩ laudant᷑ ex ordia. s finis
ditione dampnat᷑. Inseruo dĩ ñ x orꝑis cultꝰ.
aurȩ uigor queritur: qui carnis infirmi¬
ate sit fortior. Nic hil sic in flaminat corꝑa.¬

Expanded text:
Christo. Honora patrem tuum, sed si te a vero Patre non Christo. Honora patrem tuum, sed si te a vero Patre non separat: tamdiu scito sanguinis copulam, quamdiu ille suum noverit creatorem. DolendChristo qui mori non potest. Quem habeo, inquis, haeredem, ipsum quem et Dominum: Contristabitur runtur in Christianis initia, sed finis. Paulus male coepit, sed bene finivit: Judae laudantur exordia, sed finis proditione damnatur. In servo Dei non corporis culae vigor quaeritur, qui carnis infirmitate fit fortior. Nihil sic inflammat cor
Abbreviated transcription (Latin):
truit᷑. Oheremꝰ familiaris. d̾o gaudens. Q
agis in scło in onache. qui maior es munde
Q diu te tectoꝵ umbrȩ p̃munt: Quan
diu fumosaꝵ urbiũ carcer indudit: Pau¬
ꝑtatẽ times: s beatos pauꝑ es xp̃s appella
Labore terreris: ẜneino athleta sine sude¬
rib coronat᷑. Decibo cogitas: s fides fans
ñ sentit. Suꝑ nudam metuis humũ e
ieiuniis menbra collide: s dñs tecũ iaces
Squalido capitis horrore inculta cesan¬
es: s caput tuũ xp̃s ẽ. Infinita heremis
uastitas t̾ret: s tu in ꝑadiso mente de ais¬
bula. Quotienscumiq illuc cogitation
transscenłis: totieus inhremo ñ eris. S¬
bra sine balneis attrahit᷑ cutis: s qͥ inxp̃o seinel
lotus ẽ. ñ illi necesse ẽ iterum lauari. & ut bre¬
cõdignȩ passiones huius tẽꝑis ad futurã gła
quȩ reuelabit᷑ in nobis. Delicatus miles es:si¬
⁊ hic uis gaudẽ in scło. ⁊ postea regnare cun

Expanded text:
truitur! o heremus familiari deo gaudens! quid truitur! o heremus familiari deo gaudens! quid agis, frater, in saeculo, qui maior es mundo? quam diu te tectorum umbrae premunt? quam diu fumeus harum urbium carcer includit? tatem times? sed beatos pauperes Christus appellat. labore terreris? sed nemo athleta sine sudoribus coronatur. de cibo cogitas? sed fides famem non sentit. super nudam metuis humum exesa ieiuniis membra conlidere? sed dominus tecum iacet: squalidi capitis horret inculta caesaries? sed caput tuum Christus est. infinita heremi uastitas tenet? sed tu paradisum mente deambula. quotienscumque illuc cogitatione conscenderis. totiens in heremo non eris. scabra sine balneis adtrahitur cutis? sed qui in Christo semel lotus est, non illi necesse est iterum lauare. et, ut brecondignaepassiones huquae revelabitur in nobis . Delicatus miles es, si hic vis gaudere in saeculo, et postea regnare cum
Abbreviated transcription (Latin):
cui nomina m ille. ⁊ nulle nocendi sunt
utes: ⁊ ego in felix uictorem me putabo
iũ capior᷑. ꝑ fec̾tus seruus xp̃i: nichil pre
tir xp̃m habeat: Alioquin: ꝑfectus ñ ẽ.
si ꝑfectus ñ ẽ. cũ se ꝑfectũ fore deo polli¬
utus sit aute: mentit᷑. Os autẽ qđ̵ men¬
utur: occidit animã. Monachus insua
patria: ñ habet honorẽ. & ubi honor ñ ẽ:
contemptꝰ ẽ Ubi contẽptꝰ: ibi frequens
muria. Ubi antẽ in iuria: ibi ⁊ indigna¬
tio. Ubi indignatio: ibi quies nulla. Ubi
qͥes nulla: ibi mens apposito sepe deducitur.
ybi autẽ ꝑ inqͥetudinẽ aliqͥd aufert᷑ ex stu¬
dio: minus fit abeo qd̾ tollit᷑. &e ubi minus
ẽ: ꝑ fectũ ñ potest dici. Ex hac supputatio¬
ne. illa summa noscit᷑: inonachũ ꝑ fec̾tũ
in patria sua. ẽẽ. ñ p osse. ꝑ fec̾tũ autẽ uolle¬
nans: o lolitudo. in qua illi nascunt᷑ lapidest
de qͥb in apocalipsi. ciuitas regis magni ex¬

Expanded text:
cui nomina mille et mille nocendi sunt cui nomina mille et mille nocendi sunt artes; et ego infelix victorem me putabo dum capior. Perfectus servus Christi nihil praeter Christum habeat: alioquin perfectus non est; et si perfectus non est, cum se perfectum fore Deo pollicitus sit ante, mentitur: os autem quod mentitur occidit animam . Monachus in sua patria non habet honorem, et ubi honor non est, ibi contemptus est; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur, et ubi minus est, perfectum non potest dici. ex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. perfectum autem nans! o solitudo, in qua illi nascuntur lapides, de quibus in Apocalypsi ciuitas magni regis ex
Abbreviated transcription (Latin):
uir fortis coronatꝰ in cedas. Timc municipa¬
tum cũ paulo capies: tunc cũparentib. eiꝰde
ciuitatis ius petes: tunc ⁊ ꝓ me orabis qui
uincła: amor xp̃i. ⁊ timor gehennȩ. Gladũ
tenet hostis ut me perimat: ⁊ ego dela¬
crimis matris cogitabo.ꝓꝑter pa¬
trem militĩa
desero cui sepulturam
xp̃i causa ñ debeo: qui tam̃ omĩb. eiꝰ causade¬
beo: Aries iste pietatis quo fides quatitur:
ȩuangłii retundendus ẽ nucrone. Mater
mea ⁊ fr̃s mei hii sunt. qui faciunt uolun¬
tatẽ prĩs mei qͥ incęlis ẽ. Sicredunt in xp̃o
faueant mͥ ꝓ eiꝰ nomine pugnaturo. Siñ
credunt: mortui sepeliant mortuos suos.
Aduersarius ñr tanꝗͣ leo rugiens aliquẽ
de uorare querens circuit: ⁊tu pacem¬
putas. ⁊ froudo sȩ arboris tec̾tus umbra¬
culo. molles sõimos futurus preda carpĩ
o inhabitãtem inme sp̃m sc̃m fugere: ut
tmplũ dłi uiolem. ꝑsequit᷑ me inquã hostĩ

Expanded text:
stem uir fortis coronatus incedas. tstem uir fortis coronatus incedas. ttum cum Paulo capies, tunc cum parentibus ejusdem civitatis jus petes. Tunc et pro me rogabis, qui vincula amor Christi, et timor gehennae. Gladium tenet hostis, ut me perimat, et ego de lacrymis matris cogitabo: ptrem militiam desero, cui sepulturam Christi causa non debeo, quantum omnibus ejus causa debeo. Aries iste pietatis, quo fides quatitur, Evangelii retundendus est mucrone: Mater mea et fratres mei hi sunt qui faciunt voluntatem Patris mei qui in coelis est . Si credunt in Christo faveant mihi pro ejus nomine pugnaturo: si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos. Adversarius noster tamquam leo rugiens aliquem devorare quaerens circuit: et tu frondosae arboris tectus umbraculo molles somnos futurus praeda carpis. do ut habitantem in me Spiritum sanctum fugem, ut templum Dei violem: persequitur me, inquam, hostis,
Abbreviated transcription (Latin):
smistris xp̃i uules gradit᷑: nec laude extollit᷑. nec
utuꝑatione frangit᷑: ñ diuitiis tumet: ñ con¬
rahit᷑ pauꝑtate: ⁊ lȩticiam contemꝑnit ⁊ tris¬
iciam. Sol perdiem ñ urit. eum: neq luna
þernoctem. Quid facis monache inpaterna
domo: ubi uallum: ubi fossa: ubi hempᷤ
qucta sub pellib: Ecce de cȩlo tuba canit:
ecce cũ nubib de bellaturus orbem. in¬
pator armatus egredit᷑. ecce bis acutus gla¬
dius. exregis ore ꝓcedens. obuia queq metit:
A tu de cubiculo ad aciẽ: de umbra egrederiꝰ
ad solem: Corpus assuetum tunica: loricȩ on
ñ suffert C aput oꝑtũ linteo: galeã recusat.
Molles exocio manꝰ: durus ex aꝑ at capulus: S¬
ideo licet sparso crine. ⁊ scissis uestib uba qͥb¬
te nutrierat inat̾ ostendat: licet in limuine
pat̾ iaceat: ꝑ calcatum ꝑge patrẽ: siccisq ołis
ad uex illũ crucis uola. Pletatis genꝰ ẽ: in hac
re esse crudelem. Ueniet postea dies. qͦ uictor

Expanded text:
isti miles graditur, nec laude extollitur, nec vituperatione frangitur, non divitiis tumet, non contrahitur paupertate, et laetitiam contemnit, et tristitiam. Sol per diem non urit eum, neque luna per noctem. Quid facis, monache, in paterna domo, ubi vallum, ubi fossa, ubi hiems acta sub pellibus? Ecce de coelo tuba canit, ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur. Ecce bis acutus gladius, ex regis ore procedens obvia quaeque metit, et tu de cubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem. Cus non fert. Caput opertum linteo, galeam recusat. Mollem otio manum, durus exasperat capulus. Slicet sparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad uexillum crucis uola! pietatis genus est in hac re esse crudelem. Ueniet postea dies, quo uictor
Abbreviated transcription (Latin):
illud Si uis ꝑfectus eẽ & alibi eunuichis
Qui potest caꝑe capiat. Id̾o autẽ ñponit᷑
necessitas: ut uoluntas p̾̃miũ consequat᷑
Xp̃s sapientia ẽ. scĩficatio. redemptio: idc̃
religionẽ qͥs ꝓfessus fuerit: studeat ñ solũ
pecuniã xp̃o offerre. s semet ipsum: ⁊ im¬
tet᷑ filiũ hominis. qͥ ñ uenit iinistrari s mi¬
nistrare. Corium enĩ ꝓ corio: ⁊ omĩa quȩ pos¬
sid et homo. dare potest ꝓ anima sua: S tan¬
e inquit diabolus carnes eiꝰ: Hostis antiqͥs.¬
cit magis continentiȩ. quã munerũ essen
eitamen: facile enĩ abicit᷑. qd̾ habet᷑ extamn¬
secus: Intestinum hellũ: ꝑiculosumẽ: Con-¬

Expanded text:
illud: Si vis perfectus esse; et alibi de eunuchis; illud: Si vis perfectus esse; et alibi de eunuchis; Qui potest capere capiat. Ideo autem non poninitur necessitas, ut voluptas praemium consequatur. Christi sapientia est sanctificatio, redemptio. Idem religionem quis professus fuerit, studeat non solum pecuniam Christo offerre, sed et semetipsum. Et imitetur filium hominis, qui non venit ministrari, sed ministrare. Corium enim pro corio, et omnia quae possidet homo dare potest pro anima sua. Sed tange, inquit diabolus, carnes ejus. Hostis antiquus scit magis continentiae quam munerum esse certamen. Facile abjicitur quod habetur extrinsecus. Intestinum
Abbreviated transcription (Latin):
tuare. Letat᷑ d̾s qͣndo conu̾si diuites res su¬
as pauꝑib tribuunt: qñ ardentes gẽme
qͥb antea collum ⁊ facies tegebant᷑ egen¬
tũ uentres saturant: qñ uestes sericę au
tũ infila lentescens. in mollia lanaꝵ uesti¬
menta mutant᷑ qͥb repellat᷑ frigus. ñ qͥb
nitat᷑ ambitio: qñ deliciaꝵ suppellectilẽ
uirtus in sumit: qñ fores quȩ pͥus salutan¬
tium turbas uomebant. amiseris obli¬
dent᷑: Felix qui hoc exercitu comitatus
incedit felix qui hoꝵ cornib de albat᷑. Pri¬
ma uirtus ẽ monachi. contempnere hous¬
nũ iudicͥa: ⁊ semꝑ apłi recordari dicentis S
Quantũ uis clarus honor uilescit inturbas
⁊ apud bonos uiros indigna fit ipsa digni¬
tas. quã multi indigni posudent: Unde
egregie de cesare tullius. dum quosdama
otnari uoluit: ñ illos honestauit. s orna¬
menta ipsa turpauit Semꝑ enĩ grandia
in audientiũ ponunt᷑ arbitrio: sicut ẽ

Expanded text:
tuare. Laetatur Deus quando conversi divites res sutuare. Laetatur Deus quando conversi divites res suas pauperibus tribuunt, quando ardentes gemmae, quibus antea collum et facies tegebatur, egentium ventres saturant. Quando vestes sericae, et aurum in fila lentescens in mollia lanarum vestimenta mutatur, quibus repellatur frigus, non quibus nititur ambitio: quando deliciarum supellectilem virtus insumit, quando fores, quae prius salutantium turbas vomebant, a miseris obsidentur. Felix, qui hoc exercitu comitatus incedit: felix qui horum sordibus dealbatur. Prima virtus est monachi contemnere hominum judicia, et semper Apostoli recordari dicentis: Sus non essem. Quamvis clarus honor vilescit in turbas, et apud bonos viros indigna fit ipsa dignitas, quam multi indigni possident. Unde egregie de Caesare Tullius, dum quosdam, ornari ait, voluit, non illos honestavit, sed ornamenta ipsa turpavit. Semper enim grandia in audientium ponuntur arbitrio: sicut est
Abbreviated transcription (Latin):
nis sacculis moriunt᷑ diuites. qͥ qͣsi pauꝑes
uixerant: Qui ꝓficere studet. ñ consideret
qͥd mali alii faciant: ẜ qͥd boni ipse facere
debeat: Simonasterio uiuens elericus
ẽẽ desid̾as: ita te exhibeas ut uitȩ mere¬
tum consqͣuaris. id ẽ ut adolescentiam tu¬
am nulla libidinis sordecõmacules: ut ad
altare dm̃ qͣsi de thalamo uirgo ꝓcedas:
nabeas de foris bonũ testimoniũ: Femine que
nomen tuũ nouerint: ultũ nesciant: Mti¬
to temꝑe disce qd̾ doceas: Ne credas laudato¬
rib tuis: immo irrisorib tuis aurem nelii¬
uent̾ ac eomniodes Ita uirisc̃ĩ ad suꝑnę uo¬
cationis palmã spontanea de uotione fes¬
tinan: qͦmͦ potentes eqͥ ad currũ iunti.
auriga de suꝑ ĩmtente: feruere ñ expec¬
tantes flagella uerberũ. s ad uocis horta¬
menta feruentes: Nappetas maiora uirib
tuis: qr melius ẽ inhumiliorib tuto ꝑge¬
re. ꝗͣ pendulo gradu in sublimiorib fluc¬

Expanded text:
nis sacculis moriuntur divites, qui quasi pauperes nis sacculis moriuntur divites, qui quasi pauperes vixerant. Qui proficere studet, non consideret quid mali alii faciant, sed quid boni ille facere debeat. Si in monasterio vivens clericus esse desideras, ita te exhibe, ut vitae meritum consequaris. Id est, ut adolescentiam tuam nulla libidinis sorde commacules, ut ad altare Domini, quasi de thalamo virgo procedas, et habens deforis bonum testimonium, feminaeque nomen tuum noverint, vultum nesciant. Multo tempore disce quod doceas, nec credas laudatoribus tuis, immo in risoribus aurem ne libenter accommodes. Ita viri sancti ad supernae vocationis palmam spontanea devotione festinant, quomodo potentes equi ad cursum vincti, auriga desuper innitente, servent, non exspectantes flagella verberum, sed ad vocis hortamenta ferventes. Non appetas majora viribus tuis, quia melior est in humilioribus tuto pergere, quam pendulo gradu in sublimioribus fluc
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis sui pensũ ꝑsoluat Subiciat᷑ cuiñ tiult.
lassus adstratum ueniat. ambulansq dor¬
mitet: nec dum ex pleto sõimo. surgere
compellat᷑ Passus iniuriã taceat: p̃posi¬
tum monasterii timeat ut dñm. diligat
ut patrem: credat sibi hoc esse salutare. qͥc¬
quid ille p̾ceꝑit: ne de maioris sententia iu¬
dicet. cuiꝰ officium ẽ obedire ⁊ implere quȩ
iussa sunt: dicente moyse: fudi isrł: ⁊tace.
Odam ꝓfitent̾ se renuntiare scło uestimen¬
tis dum taxat. ⁊ uocis ꝓfessione ñ reb: qui
nicħ de pͥstina conuersatione mutantesrs
magis familiares augent. quã minuaut.
Eadem ministeria seruoꝵ: idem apparatꝰ
conuiuii: ⁊ inter turbas ⁊ examina minis¬
toꝵ. nomina sibi uendicant solitarii: Ple¬
riq monachi artib ⁊ negotiationib pͥsti¬
emolumenta sec̾tantes. sub religionisti¬
tulo exercent in iusta commertia: ⁊ ple¬

Expanded text:
operis sui pensa persolvat. Subjiciatur cui non vult. operis sui pensa persolvat. Subjiciatur cui non vult. Lassus ad stratum veniat, ambulansque dormitet, necdum expleto somno surgere compellatur. Passus injuriam taceat. Praepositum monasterii timeat, ut Dominum, diligat ut parentem, credat sibi hoc esse salutare quidquid ille praeceperit, nec de majoris sententia judicet, cujus officium est obedire et implere quae jussa sunt. Dicente Moyse: Audi, Israel, et tace. Quidam profitentur se renuntiare saeculum vestimentis dumtaxat, et vocis professione, non rebus: qui nihil de pristina conversatione mutantes, res familiares magis augent, quam minuant. Eadem ministeria servorum, idem apparatus convivii, et inter turbas, et examina ministrorum nomina sibi vindicant solitarii. Plerique monachi artibus et negotiationibus pristiemolumenta sectantes, sub religionis titulo exercent injusta commercia, et ple
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝗͣ in gr̃ssus es ⁊ in parte̾ alt̾am declinas
errorem patiaris : plusq aut minus a¬
bules ꝙ necesse ẽ: ⁊ currens lasseris
aut moram faciendo ob dormias: Iui as¬
orum debente ẽẽ doctores. qui spetiem
conuersationis suȩ multo temꝑe didicert:
qͥomĩum fuert̃ minimi ut pͥmi omĩum
herent: qͦs nec esuries nec saturitas aliqͣndo
suꝑauit: qui pauꝑtate lȩtant᷑: quoꝵ habitus.
sermo. uultus. incessus. doctrina uirtutum
ẽ. Religiosus inter mulieres habitare ñ de¬
bet: ne die uideat qͦd uocte cogitet: Mona¬
chi sit uigil sensus: ne uanis cogitationib
pateat Amet scientiam scripturarũ: ⁊ car¬
nis uitia ñ amabit: Monachus uiuat in mo¬
nasterio. sub unius disciplina patris consor¬
tioq multoꝵ: ut ab alio discat humilitatẽ:
abalio pacientiã: Unus eũ silentiũ: alter
doceat mansuetudinẽ. Ñ faciat qd uult:
comedat qd̃ uibet᷑: habeat qͣntũ acceꝑit:

Expanded text:
numquam ingressus es, et in partem alteram declinans numquam ingressus es, et in partem alteram declinans errorem patiaris, plusque aut minus ambules quam necesse est, et currens lasseris, aut moram faciendo obdormias. Illi aliorum debent esse doctores, qui speciem conversationis suae multo tempore didicerunt, qui omnium fuerunt minimi, ut primi omnium fierent. Quos nec esuries, nec saturitas aliquando superavit, qui paupertate laetantur, quorum habitus, sermo, vultus, incessus, doctrina virtutum est. Religiosus inter mulieres habitare non debet, ne die videat, quod nocte cogitet. Monachi sit vigil sensus, ne vanis cogitationibus pateat. Amet scientiam Scripturarum, et carnis vitia non amabit. Monachus vivat in monasterio sub unius disciplina patris, consortioque multorum, ut ab alio discat humilitatem, ab alio patientiam. Unus enim silentium, alter doceat mansuetudinem. Non faciat quod vult: comedat quod jubetur: habeat quantum acceperit:
Abbreviated transcription (Latin):
ictum sapientissimi uiri. lib̾alitas lib̾ali¬
ate ꝑeat: Quicũq do seruire ceꝑit. om̃s
nsidias diaboli obseruet diligent᷑: ut qͣsi
autus ⁊ solltitus gubernator. inqͦ litore
udicitiȩ pirata sit nouerit: ubi caribdis
radix omium maloꝵ auaritia. ubi scilla
⁊ obtrectationũ canes: ⁊ cogitet quomͦ fre¬
quent̾ in media tnͣqͥllitate securi. libicis uit¬
orum sutib obruamur: qͣntaq uenenata
animantia desertũ huiꝰ scłi nutriat: Si no¬
gotiatores huiꝰ scłi multa ꝑ icula sustinẽt
ut ad incer tas ꝑueniant ꝑiturasq diuitias.
⁊ seruant breui temꝑe. qd cũ multis ꝑiculis
cũdis cͥmine animȩ ⁊ corporis quesierint:
quid xͥ negotiatori. faciendũ ẽ qͥuenditis
omĩb q̃rit p̾ciosissimã margaritã: qͥ totis
beat curam: ñ rei fa. miliaris: s aniȩ sus
Sordes uestium: candidȩ mentis in dicia
sunt Uilis tunica: contemptũ scłiꝓbas
Caue ne sine doctore ingrediaris uiã qui

Expanded text:
ictum prudentissimi viri, liberalitas liberalitate pereat. Quicumque Domino servire coeperit, omnes insidias diaboli observet diligenter, ut quasi cautus et sollicitus gubernator, in quo littore pudicitiae pirata sit, noverit: ubi Charybdis et radix omnium malorum avaritia: ubi Scylla t obtrectatorum canes. Et cogitet quomodo frequenter in media tranquillitate securi, Libycis vitiorum syrtibus obruamur, quantaque venenata animantia desertum hujus saeculi nutriat. Si negotiatores hujus saeculi multa pericula sustinent, ut ad incertas perveniant periturasque divitias, et servant brevi tempore quod cum multis periculis, cum discrimine animae et corporis quaesierunt: quid Christi negotiatori faciendum est, qui, venditis omnibus, quaerit pretiosissimam margaritam: qui totis beat curam, non rei familiaris, sed animae suae. Sordes vestium candidae mentis indicia sint: vilis tunica contemptum saeculi probet. Cave ne sine doctore ingrediaris viam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dit: ñ cogitet dampnũ suũ. ñ respiciat ad
lum iam ꝓ fut᷑a penitudo succedit: Hic sum᷑
uenenatis linguȩ gladiis uulneram᷑. ꝓminima
⁊ prauissimis reb scaudalizantes: int̾dum
etiã qd̾ monachũ ñ decet. in lites ⁊ iurgia pro¬
rumpentes Interdũ ꝑfessionẽ nr̃am regłȩ
tͣns gressione uiolamꝰ: furtũ inferre p̾positis
contenti nec essariis: s rursũ tẽꝑͦ alem ha
satis ꝓ dest. qd̾ a nob qualescũq facultates
excłusimꝰ: qndo ipsȩ in nob̃ resident cupidi
licet reliquerimꝰ in reb ex t̾iora bona: ad huc
uide ad hoc maxima ꝯ tenpsisse. ut minimis
de fornisus uincerem᷑. Id̾oq sic̃ ea quȩ foris st̃¬
ad hesert̃. radicitꝰ euellant᷑. Uñ apłs ñ dix̃. aurũ

Expanded text:
dit, non cogitet damnum suum, non respiciat ad dit, non cogitet damnum suum, non respiciat ad lo jam futura poenitudo succedit. Hic sumusvenenatis linguae gladiis vulneramur, pro minimis et parvissimis rebus scandalizantes, interdum etiam quod monachum non decet in lites et jurgia prorumpentes, interdum professionem nostram regulae transgressione violamus, furtum inferre praepositis, contenti sumus necessariis, satis prodest quod a nobis qualescunque facultates excussimus, quando ipsae in nobis resident cupiditre? Quia licet reliquerimus in rebus exteriora bona, adhuc videt ad hoc maxima contempsisse, ut in minimis deformius vinceremur? Ideoque ea quae foris a
Abbreviated transcription (Latin):
clinauerimꝰ: iam difficile acpene impossibile
erit. ad locũ istũ uł cogitatione respicere Quod
discedere. qd̃ hic bene cucurrit: qd̾ hic multũ
laborauerit: hic talis hoc agit. quomͦ si aliqͥs
oneratã mnercib nauẽ. de portu soluat. ⁊ dem¬
pestatib tradat: ⁊ adscopulos atq ad saxa de tor¬
queat. Quanto itaq magis amplius laboramꝰ.
tanto callidiores eẽ debemꝰ. Proficientib enĩ insidi
dam predã totus incumbit & id̃o qr hic positis
nocere ñ preualet. uult ipse de ceptor muinus cau¬
tos ꝑ cogitationes ⁊ ꝑ diuersas temptationes ex
hoc loco qudã modo quasi extra castra ꝓduc̾e.
deposuerit. uelut de loco suꝑiore de fligere:
ut etiam si nauẽ mergere ñ potuit: saltim ex
detrim̃tis ⁊ dampnis quȩ habundant in scło.
tocundissiã pȩnã referat: Mittit pͥmũ tẽpta¬
tiones ad uersas. indigni:¬
tates.
animositates: ut dũ homo qd̾ semel destinaue
rit. atq infurorẽ de finterit. implere contẽ¬

Expanded text:
clinaveris, jam difficile ac pene impossibile erit ad locum istum vel cogitatione respicere. Quod discedere quod hic bene cucurrerit, quod hic multum laboraverit, hie talis hoc agit, quomodo si aliquis oneratam mercibus navem de portu solvat, et tempestatibus tradat, et ad scopulos atque ad saxa detorqueat. Quanto itaque laboramus amplius, tanto cautiores esse debemus: proficientibus enim insidiadam praedam totus incumbit. Et ideo quia hic positis nocere non praevalet, vult aliquos minus cautos per cogitationes ac per diversas tentationes ex hoc loco quodammodo, quasi extra castra, producedeposuerit, velut de loco superiori confligere, ut etiamsi navem mergere non potuerit, saltem ex detrimentis et damnis quae abundant in saeculo, jucundissimam praedam referat. Mittit primum intentiones diversas, indigniates, animovit, atque in furore definivit, implere conten
Abbreviated transcription (Latin):
ades : ñ ad ult̾ab̾: ñ falsum testimoniũ dices.
hȩȩ sunt disciplinȩ. legis. qͥb &̃ districtio
sententiȩ scłaris obseqͥtur: impugnan¬
do turpia: resecando cͥminosa.Nam
adicit scͥptura. Iudex ñ ẽ uindex posi¬
tus boni oꝑis. s mali: ita ut & uicarium penȩ ge¬
nus exigat: cũ dicit ocłm ꝓ ocło. dent̾e pdente.
S istam antique sententiȩ seruitatẽ. facile
uitare possumꝰ: si flaminas fut᷑i iudicii cogite¬
mus. Absolutȩ aut̃ docet paulus apłs. posse
tempni scłaris arma iudicii: qͥdicit. Siuis po¬

Expanded text:
abis, non furaberis, non falsum testimonium dices . Haec sunt disciplinae legis, quibus etiam districtio sententiae saecularis obsequitur; impugnando turpia, resecando criminosa. Nam adjicit Scriptura: Judex non est vindex positus boni 2 operis, sed mali . Ita ut etiam vicarium poenae genus exigat, cum dicit: Oculum pro oculo, dentem pro dente . Sed istam antiquae sententiae severitatem facile vitare possumus, si flammas futuri judicii cogitemus. Absolute autem docet Paulus apostolus posse contemni saecularis arma judicii, qui dicit: Si vis no
Abbreviated transcription (Latin):
sic accipite tanꝗͣ de cęlo sit ore d̾iplatum: Nich
rep̃hendas: nichil despitias: innullo penitus
murmurare p̾sumas: q in monasterio seruire
uenisti ñ imꝑare : obedire potius quã iubere:
Totũ sc̃m. totũ iustũ. totũ utile iudica: quicqͥd
aut tͥ aut aliis uidis imꝑari: N solũ tuamlin¬

Expanded text:
sic accipite tanquam si de coelo sit ore Dei prolatum. Nihil reprehendas, nihil despicias, in nullo penitus non murmurare praesumas, quia in monasterio servire venisti, non imperare, obedire potius, quam jubere. Totum sanctum, totum justum, totum utile judica, quidquid aut tibi, aut aliis videris imper
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enim illata conuitia ⁊ asꝑa uerba
bene toleramꝰ: cũ insecreto mentis ad ma¬
la nr̃a ꝑpetrata recurrimꝰ: leue qͥppe ui¬
debitur qd̾ iniuria ꝑcutimur: dũ in ac̾ci¬
one nr̃a conspicimꝰ. qr peiꝰ ẽ qd̾ meremur:
sicq fit ut contumeliis gr̃a magis quã ira de¬

Expanded text:
tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad male perpetrata recurrimus; leve quippe videbitur quod injuria percutimur, dum in actione concipimus, quia pejus est quod meremur, sicque fit ut potius contumeliis gratia quam ira de
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi. ante omĩa ⁊ suꝑ omĩa teneamus
ñ illam quȩ alicotiens foris tantũ ostendit.
militatẽ ⁊ more ⁊ incorꝑe solent ostende¬
re: ⁊ si aliqua ut ad solet tribulatio. uel
scandali ꝓcella surrexerit: est renato ore¬
⁊ erecta ceruice. suꝑbia quȩ in corde tene¬
bat᷑ multis conuitiis exore ꝓ¬
fertur: Quare hoc factũ ẽ fr̃s: Qͥs fundam̃tũ
uerȩ humilitatis ñ habuit: qr humilitatẽ quã
pͥus p̾tendebat incorꝑe. ñ habebat incorde Ex¬

Expanded text:
lectissimi, ante omnia teneamus; non illam quae aliquoties foris tantum ostenditurmilitatem et in ore et in corpore solent ostendere: et si aliqua, ut assolet, tribulatio, vel scandali procella surrexerit, effrenato ore, erecta cervice, superbia, quae in corde tegebatur, multis conviciis profertore. Quare hoc factum est, fratres? quia fundamentum verae humilitatis non habuit; quia humilitatem, quam prius promittebat in cor
Abbreviated transcription (Latin):
uentior: inlectione sollicitior: in castitate purio
in sobrietate partior: in lacriniaꝵ largitate ꝓfu¬
sior: incorꝑe honestior: incorde since̾rior: qͥs
inira mitior: inmiansuetudine mod̾atior in
risu rarior: in compunctione feruentior.
ingͣuitate fundatior: incaritate iocundior
& id̾o ipsi nosmet ipsos castigemꝰ cotidie: ip¬
si nob̃cũ rationẽ de cotidiana conuersatione
dia. sine de tractione. aut sine murmuratio¬
ne transegerim: uideam si aliqͥd hodie qd̾ ad

Expanded text:
entior, in lectione sollicitior, in castitate sit purior, in sobrietate parcior, in lacrymarum largitate profusior, in corpore honestior, in corde sincerior;  Al. quis in ira mitior, in mansuetudine moderatior, in risu rarior, in compunctione ferventior, in gravitate fundatior, in charitate jucundior. Et ideo ipsi nosmetipsos castigemus, quotidie ipsi nobiscum rationem de quotidia, sine obtrectatione, sine murmuratione transegi, uideamus, si hodie