comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m suũ metiri prohibitum. Racioet qũo
ꝓpter eius magnitudinem. eciam magnũ
esse debuit eius prohibitum.ͤ Ar¬
Propter magnam uoluntatem prohibẽ¬
tis onne namq p̃ceptum dei et ꝓhibitũ.
ea est uoluntate suscipiendum. qua est ĩ¬
iunctũ Et ideo pro excellenti et magna
uoluntate mubentis. sic modicũ sicut gnͣ¬
de prohibitũ debuit prima homo uitare.
cauit.AmmaQmͣ horribile et ĩmane pccm̃
negas esse dampnabilem. cũ ip̃o accestã¬
possum negare Durum quidẽ hoc est. sed
tamiẽ uerum est. Racio Si ꝓpheta quondam
de indea ad regem ieroboam in samariã
missus. nõ contemptu suꝑbus. nõ obliui¬
one nescius. s falsi ꝓphete mendacio sedu¬
in loco comẽdit ꝓhibito. sed sibi iam ut
estimabat concesso. leom ad deuorandũ
traditus est. quio de te iudicas. que senio
me exemplum ꝑt̾ret Nullatenꝰ enĩ uir
dei in loco illo ederetz nisi in hoc se deo
obediturũ putaret Hoc namq euidẽ¬

Expanded text:
ipsum suum metiri prohibitum, et quoniam ipsum suum metiri prohibitum, et quoniam propter ejus magnitudinem magnum etiam esse debuit ejus prohibitum, propter magnam voluntatem prohibentis. Omne namque Dei praeceptum et prohibitum est ea voluntate suscipiendum qua est injunctum. Et ideo pro excellenti et magna voluntate jubentis sic modicum, sicut grande, prohibitum debuit iste primus homo vitare cavit. Ratio. Quam horribile et immane commisnegas esse damnabilem, cum ipso attestanpossum negare. Durum quidem hoc est, sed tamen verum est. Si propheta quondam de Judaea ad regem Jeroboam in Samariam missus non contemptu superbus, non oblivione nescius, sed falsi prophetae mandacio seduin loco comederit prohibito, sed sibi jam, ut aestimabat, concesso, leoni ad devorandum traditus est, quid de te judicas quae seniorme exemplum perterret. Nullatenus enim vir Dei in hoc loco ederet, nisi in hoc se Domino obediturum putaret. Hoc namque eviden
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solum in hiis ssed eciã in cetis que ꝑ¬
Qua uidentur. que scdm deum a sem¬
oriba promulgantur p̃ceptis et prohi¬
bitis. et oblinio obnoxia est pcc̃o. et cõ¬
temptus dampnacioni. Amma Non o¬
portet ut ita sit. Racio Ita est. Amma.
Putes michi io ꝑ exemplum ostendere
Racio possum Qmio primo parenti nr̃o¬
e in ꝑadyso prohibitum est .  anima sie
de ligno sciencie boni et mali comedẽt: Racio.
fuisse. cũ prothoplausto illi cetera om̃ia
in esum sint ligna concessa. et unũ solũ
prohibicum Racio Ergo ne tam districta
erat deus. ut pro modico condicum a se
hominem. a loco amenitatis. in hoc te¬
nebrosum exilium eiceret ammasion
eum pro modico eiecit. Racio Nõne modi¬
cum illud erat prohibicum. pro quo eum
eiecit. Amma et si modicũ erat quod ꝓ¬
hibicum est. non erat modicum a quo ꝓ¬
hibitũ est. Racio. Et quid ad eum ip̃e a quo
prohibitum est am ma.. Nultum per
omnẽ modum Primũ quidem conside¬
rare debuit. quis esset prohibens. ⁊ scd̃m

Expanded text:
non solum in his sed etiam in caeteris quae parva videntur, quae secundum Deum a senioribus promulgantur praeceptis et prohibitis, et oblivio obnoxia est peccato, et contemptus damnationi. Anima. Non oportet, ut ita sit. Ratio. Ita est Anima. Potesne mihi per exemplum ostendere? Ratio. Possum. Quid primo parenti nostro in paradiso prohibitum est? Anima. Ne de ligno scientiae boni et mali comederet. Ratio. fuisse, cum protoplasto illi caetera omnia in esum sint ligna concessa et unum solum prohibitum? Anima. Ergone districtus erat Deus, ut pro modico conditum a se hominem a loco amoenitatis in hoc tenebrosum exsilium ejiceret? Ratio. Non eum pro modico ejecit. Anima. Nonne modicum illud erat prohibitum pro quo eum ejecit? Ratio. Etsi modicum erat quod prohibitum est, non erat tamen modicus, a quo prohibitum est. Anima. Et quid ad eum ipse a quo prohibitum est? Ratio. Multum per omnem modum. Primum enim considerare debuit qui esset prohibens, et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
fiteri In eo eñ ꝙ prelato meo cõfiteor. me ei
pcc̃m meũ telasse. eciã qd̾ illus pccm̃ fuerit
quod ab eo celani oꝑtet me dice̾. Raciosi
ergo deo petõciliari nõ potes. nisi pcc̃m istuo
scilis ꝙ ab eo pcc̃m tuũ celasti p̃lato aꝑias
ꝓprio. hoc añt pcc̃m ei plene pand̾e nõ po¬
tes. nisi ei cõficearis quod illus pcc̃m fuerit
qd̃ ab eo celans ostendisti alieno Quidergo
concludit᷑. nsi te deo nõ posse recõciliari.

Expanded text:
fitendo praelato meo confiteor me ei peccatum meum celasse, etiam quod illud peccatum fuerit quod ab eo celavi oportet me dicere. Ratio. Si ergo vis Deo reconciliari, non potes nisi peccatum istud quod ab eo peccatum tuum celasti, praelato aperias proprio; hoc autem ei plene pandere non potes, nisi ei confitearis quod illud peccatum feerit, quod ab eo celans ostendisti alieno, quid ergo concluditur, nisi te Deo non posse reconciliari,
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃o Diligent̾ quesd ĩtellige qd̾ te int̾ro¬
go. et ad ioͥ qd̾ te int̾rogo. michi cõsequẽ¬
ter rñde. Anina int̾roga quid uis. Ra
Putas ne aliqus̃ a suo pcc̃o posse absolui.
qm diu ꝑseuerat in eo. imina sullo
modo hoc puto. qͣmͣdiu eñ pccm̃ non
abicitur. nũqm condonatur. Racio agit᷑
solui ꝙͣuis confessa fu̾is. isĩ illud reli¬
queis:amma plane confitior Quid eĩ
michi prodest confiteri. si nolo pcm me¬
um relinque̾. sirirũ michi indet᷑ qua̾e
istus int̾rogas. cũ nemo sit qui hoc igno¬
ret. Racio Eties iam qua̾e hoc te int̾ro

Expanded text:
Ratio. Diligenter, quaeso, intellige quod te interroRatio. Diligenter, quaeso, intellige quod te interrogo, et ad id quod te interrogo inde mihi consequenter responde. Anima. Interroga quod vis. Ratio. Putasne aliquem a peccato suo posse absolvi quamdiu perseverat in eo? Anima. Nullo modo hoc puto: quamdiu enim peccatum non abjicitur, nullo modo condonatur. Ratio. Igitur solvi, quamvis confessa fueris, nisi illud reliqueris? Anima. Plane confiteor. Quid enim mihi prodest confiteri, si nolo peccatum relinquere? Mirum mihi videtur quare istud interrogas, cum nemo sit qui hoc ignorat. R
Abbreviated transcription (Latin):
cui et ego sepe irastor. et ip̃e michi : Sem¬
ꝑ qnͣdo me ĩtuebitur. cogitare eũ de t̾mi
ne meo putabo. qñ michi ir̃ascetur. eum
pro stelere meo me credam despit̾e Eus¬
picabor enĩ eum mĩam uelle me amia¬
re. nũqmͣ michi credere Et hiis acq hu¬
iꝯmodi ꝑ turbacoĩbus uexata. atq inte¬
rius uastata. nũꝙm pacem habebo: Ratõ
e qm profundus ꝙͣ obscurus qmꝙ ma
tibi necesse est. hoc de prelato tuo suspita
tamẽ meũ est. ut ei reatum tuũ pandas.
quia melius est tibi hec omĩa pati. ut sol¬
uaris et salueris. ꝙͣ ei cõmissa celare. ⁊¬
ut et hic ligeris et ĩeternũ condemp¬
neris. Anma Et quare aliquis alius
p̃latus me absoluere nõ potest.ͤ Racio.
Et si cõcedo/ ab alio te posse absolui. quis¬
te ab hoc pcc̃o absoluet. quod cõmittis ĩ eo
ꝙ ꝓprium p̃latum fugis.Amma lle me
ab utroq absoluet pccõ. cui utrumq cõ¬

Expanded text:
cui et ego semper irascor et ipse mihi? Semcui et ego semper irascor et ipse mihi? Semper quando me intuebitur, cogitare eum de meo crimine putabo. Quando mihi irascetur, eum pro scelere meo me credam despicere. Suspicabor etiam eum nunquam velle me amare, nunquam velle mihi credere; et his atque hujusmodi perturbationibus vexata interius atque vastata, nunquam pacem habebo. Ratio. O quam profundus, o quam obscurus, quamque tibi necesse est haec de praelato tuo suspicartamen meum est ut ei reatum tuum pandas. Quia melius tibi erit haec omnia pati, ut salveris et solvaris, quam ei commissa celare ut hic ligeris et in aeternum damneris. Anima. Et quare aliquis alius praelatus absolvere me non potest? Ratio. Et si concedo ab alio te absolvi, quis ab hoc peccato te absolvet quod committis in eo quod proprium praelatum fugis? Anima. Ille me ab utroque absolvet peccato, cui utrumque con
Abbreviated transcription (Latin):
cte tibi o aĩa mea ꝓfessionis tue
uerba sigillatim exposui. ecce ti¬
bi ostendi que ꝓmisisti. utrũ ueo
ea fidelit̾ reddas cu uideris.Lia.¬
Uideo terte me cotidie frang̾e nota mea.
et quid michi consulis facere. Racõ Con¬
sulo tibi culpam tuã plene agnost̾e̾. humi¬
liter deflere. pure confiteri. digne pro ea
satisface̾. et de ceto cessare. Amma Bene
dicis. sed cui debeo confĩteri pcc̃a mea.ͣ Racõ
Cui nsi p̃lato tuo.a m̃a Si me conti¬
gerit aliqued magnũ pccm cõmisisse. qd̾
prelato mes uel erubesto uel eciã nolo
reuelare. nõne id alteri possum cõfiteri.
et ꝑ eum absoluiRacõ Ron estimo. ꝙ uel¬
illa confessio ex toto deo placeat. uel ista ab¬
solucio tibi sufficiat. amma Quio ergo faciã¬
Si ei magna uolnera mea ostendo. timeo
ne me. et magis de cetes habeat uilem.
et mina secum familiarem et̃ qũo ei e¬
normitatem stelerũ meoꝵ potero dete¬
gere. quẽ cotidie me necesse est aspicere.
cũ quo oportet me nocte et die demorari.

Expanded text:
Ecce tibi, o anima mea, professionis tuae verba exposui sigillatim? Ecce tibi ostendi, quae promisisti? Utrum vero ea fideliter reddas, tu videris. CAringere  cod. Gem. frangere vota mea; et quid mihi consulis facere? Ratio. Culpam tuam plene agnoscere, humiliter deflere, pure confiteri, digne pro ea satisfacere, et de caetero cessare. Anima. Bene dicis. Sed cui debeo confiteri peccata mea? Ratio. Cui, nisi praelato tuo Anima. Si me contigerit aliquod magnum commisisse et praelato meo timeo vel erubesco vel etiam nolo revelare, nonne illud alteri possum confiteri, et per eum absolvi? Ratio. Non aestimo quoista confessio ex toto Deo placeat, vel ista absolutio tibi sufficiat. Anima. Quid ergo faciam? si magna vulnera mea ei ostendam, timeo ne me et magis de caetero habeat vilem et minus sibi familiarem. Et quomodo ei enormitatem scelerum meorum potero detegere, quem quotidie necesse est me aspicere; cum quo me oportet nocte et die demorari;
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis et rectitudo ĩtencionis reddit
sanam łec namq spũalis et uera cor¬
Talibus namq electio cõmittenda. taliũ
electio approbanda confirmanda / ⁊ rata
habenda est. qui sciunt. quis scdm deum¬
in electõne, cecitas agnicionẽ tollit ne¬
ritatis. et cupiditas a morem aufert
uirtutis. et uanitas rectitudinẽ adinit ĩtenci¬
onis. licet eis multitudo conferat mnĩositatẽ.
uerũptamen michi nõ uidentur habere sã¬
nitatem Unde eciã monachorũ pater et
dux btũs salu bñdictus. de abbatis electõe
ita scribit᷑ in abbatis ĩquit ordinacõne. illa
semꝑ consideret᷑ racio. ut hic constituatur.
quẽ sibi concors congregacio scdm timorem
dei. siue eciã pars ꝙͣuis ꝑua cõgregacõnis
samori consilio elegerit. anima. Uera esse¬

Expanded text:
virtutis, et rectitudo intentionis exhibet virtutis, et rectitudo intentionis exhibet sanam. Haec namque spiritualis, et vera corTalibus namque electio committenda est, talium etiam electio approbanda, confirmanda et rata habenda est, qui sciunt, qui sin electione et caecitas cognitionem tollit veritatis, et cupiditas aufert amorem virtutis, et vanitas rectitudinem adimit intentionis, licet eis multitudo conferat numerositatem, tamen veram mihi non videntur habere sanitatem. Unde monachorum quoque Pater et dux scilicet Benedictus de abbatis electione ita scribit. In abbatis, inquit, ordinatione illa semper consideretur ratio, ut hic constituatur, quem sibi concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva congregationis, sanior consilio elegerit. Praemiss
Abbreviated transcription (Latin):
debes obedire p̃sato. ideo addis Pro¬
mito eciam obedienciam p̃fate ⁊
ecclesie patri Qũo aũt tuis debeas p̃latis
obedire. satis tibi suꝑius ostensum est et
li sentenciã indubitanter assero. quia o¬
portet obedire deo magis qmͣ homĩbus.
Quia uero qmͣ diu uiuis. ab obediencie
ad mortem Tunica nanq talari int̾ fres
debes indni. et in sacrificio tuo candam ⁊¬
hostie nõ obliuisti. qm̃ qui ꝑseuerauerit
usq in finem . hic saluus erit Rursum
quia potest ip̃e cui obediam promisisti
ante te ab hac uita disced̾e. ne forte ip̃o
defuncto a uinculo subiectõnis te esti¬
mes absolutum. ideo in sine dicis Et
successoribus eius. quos sanior pars cõ¬
gregacõnis canonice elegerit. Anima.
Cum cõtingit electionem celebrari. que¬
nam estimanda est sanior pars esse cõ
numerosiorem esse samorem. sed poci
us illam. quã et si paucitas redoit mo¬
ditam. cognicio tamẽ ueritatis ⁊ amor

Expanded text:
praelato obedire, ideo addis: Propraelato obedire, ideo addis: Promitto etiam obedientiam praefatae Ecclesiae Patri. Quomodo tuo debeas obedire praelato, satis tibi superius ostensum est. Etri sententia indubitanter assero standum: Quia oportet Deo obedire magis quam hominibus. Quia vero, quamdiu vivis, ab obedientiaead mortem. Tunica namque talari inter fratres debes indui et in sacrificio tuo caudam hostiae non oblivisci: Quoniam qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Rursum quia potest ipse cui obedientiam promisisti ante te ab hac vita discedere, ne forte ipso defuncto a vinculo subjectionis te aestimes absolutum, ideo in fine dicis: et successoribus ejus quos sanior pars congregationis canonice elegerit. Anima. Cum contingit electionem celebrari, quaenam aestimanda est sanior  semper numerosiorem esse saniorem; sed illam potius, quam etsi paucitas reddit modicam, cognitio tamen veritatis, amor
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ Hec sũt que ut obẜuetis. p̃cipiinus
ĩ monasterio cõstituti Primũ ꝓpter quod
in unũ estis congregati. ut unanmes ha¬
bitetis in domo. et sit uobis aĩa una et
cor unũ in deo Etidicatis aliquid ꝓprium.
sed sut uobis omia coĩa Et distribuatur¬
De hoc pcc̃o cur me int̾rogas o anma me¬
a an graue sit.ͣ Qũo tibi pcc̃m graue nõ
est ꝓprium aliquid habere. cũ tibi beatus¬
gst ne gͣue pccm. furtũ mendaciũ sacrile¬
giũ et apostasia. Qui terte peculiari
scudent. fures sũt et mẽdaces. sũt quaꝵ
ciauerant: iterũ possidere intunt᷑ Bide
et saphine in crimine socia fias. quoꝵ ter¬
te qmͣ grauis extitit culpa. subsequens ĩ¬
notuit pena. Anima bi uerba tua uera
sunt. nõ omẽs sunt religiosi. qui sunt
habitu religionis induti. Racio Uerum
bolus. ꝙ iam flumũ absorbuit. insuꝑ ha¬
bet fiduciam ꝙ influat iordanis in as
eius. anima. In magno ꝑiculo sumus.
Tquia in hiis oĩbus tuo Racio.

Expanded text:
dicens: Haec sunt quae, ut observetis, praecipimus, in monasterio constituti. Primum propter quod in unum estis congregati, ut unanimes habitetis in domo, et sit vobis anima una, et cor unum in Deo, et non dicatis aliquid proprium; sed sint vobis omnia communia. ItDe hoc peccato cur me interrogas, o anima mea, an grave sit? Quomodo enim peccatum grave non est proprium quid habere, cum tibi Estne grave peccatum furtum, mendacium, sacrilegium, apostasia? Certe qui peculiaritati student, fures sunt et mendaces, sacrilegi tiarant iterum possidere nituntur. Vide et Saphirae in crimine socia fias, quorum certe quam gravis exstiterit culpa, subsequens innotuit poena. Anima. Si verba tua vera sunt, non omnes sunt Religiosi qui sunt habitu religionis induti Ratio. Verum quod jam fluvium absorbuit; insuper habet fiduciam, quod Jordanis influat in os ejus . Anima. In magno periculo sumus. quia in his omnibus tuo debes
Abbreviated transcription (Latin):
mitti ꝙͣdiu pcc̃a retinent᷑. et retenta
excercentur. ne forte si nõ possint. tu q̾
dem tñ nõ credis absolui. nec posses in¬
si ꝓprio p̃lato cõfitearis. Amma Certe
mllatenꝰ possunt Hoc enĩ fides tatho

Expanded text:
mitti, quandiu peccata retinentur et retenta exercentur. Ne forte, si non possunt, quod tu tamen credis, absolvi non possis, nisi proprio praelato confitearis. Anima. Certe nullatenus possunt. Haec enim fides catho
Abbreviated transcription (Latin):
erga me fuerint sua malicia indurati.
ut nuillo prorsũs modo eos ualeam corri¬
g̾e: Racie bi tales fuerĩt. nec adhuc cõsulo
ut discedas Nõ consulo. ut quia illis non
potes prodesse. noteas tibi. Amina ỹmo
noxium est michi remanere. Racio In qͦ
tibi noxium est. si remanes: Ad quod ꝑccm
te ĩuitam trahunt.Animaad millũ. Racio.
In quo ergo tibi nopiũ est cũ eis teman̾e
In eo ꝙ me ad iracundiam prouocãt. et in¬
m̃mure et odio me uiu̾e̾ cogũt. Racõ Qua¬
re odis eos.Anma Qruia odio ha bẽt̃ me.¬
acio Si ergo odio te habent. nõ eos debes
odire Nõne ex ore saluatoris audisti. dili¬
gite ĩimicos urõs. bñfacite hiis qui odent
uos.AnmaUis ne ergo. ut remaneam
cũ odio. ͦ Racio siequaqmͣ. sed cũ dilectõne.
Uolo enĩ ut abel habites cũ caym. ut ysa

Expanded text:
erga me in sua malitia fuerint indurati, erga me in sua malitia fuerint indurati, ut nullo prorsus modo valeam eos corrigere? Ratio. Si tales fuerint, nec adhuc consulo ut discedas; non consulo ut, quia illis non potest prodesse, noceas tibi. Anima. Imo noxium est mihi remanere Ratio. In quo tibi noxium est si remanes, ad quod peccatum te invitam trahunt? Anima. Ad nullum. Ratio. In quo ergo noxium est tibi cum eis remaneIn eo quod me ad iracundiam provocent et murmur et cum odio me vivere cogunt. Ratio. Quare odis eos? Anima. Quia odio habent Ratio. Si ergo odio te habent, bene debes eos odire. Nonne ex ore Salvatoris tui audisti: Diligite inimicos vestros; benefacite his qui oderunt vos? Anima. Visne ergo ut remaneam cum odio? Ratio. Nequaquam, sed cum dilectione. Volo enim ut habites cum eis ut A
Abbreviated transcription (Latin):
quõ egrotẽs / et nõ moriaris. an quõ ita
plene cureris ut amplius nõ infirme¬
ris. AAnmna Sicut de duobus malis ma¬
gis eligo morbum ꝙͣ mortem. sic de unot
egrotare. Racio Uis itaq ut tibi ostendam.
quõ potes reprobare malũ et elige̾ bom̃.
qualit̾ uidelis te potes habere. ut necesse
tibi nõ sit ad deuitandũ quod est pessimũ¬
ut fac̾e quod minꝰ est malũ seo qd̾ plene est
tibi fuerint mores. bonis tuis moribus ce¬
prauos eorũ mores emendare stude Noli
te metipͣm defend̾e̾. sed da locũ ire. et si ip̃i¬
contͣ ce fuerint. noli uiñci a malo. s in bo¬
si eorũ tumorem rria uincis humilitate.
et macũdiam mansuetudine. emulacionẽ
benignitate. turbacionem lenitate. et odium
caritate Coram eis quĩliter prosterne. pare
eis et obsequ̾e̾. et om̃ibus quibꝰ potĩs mo¬
dis. eorũ conare uinc̾e in bono malum.
Amma Quid si tales fuerint. si tantũ scilu

Expanded text:
quomodo aegrotes et non moriaris, an quomodo ita quomodo aegrotes et non moriaris, an quomodo ita plene cureris, ut amplius non infirmeris? Anima. Sicut de duobus malis magis eligo morbum quam mortem, sic de uno aegrotare. Ratio. Vis itaque, ut tibi ostendam o potes reprobare malum et eligere bonum? qualiter videlicet te potes habere, ut necesse tibi non sit ad devitandum quod est pessimum, facere quod minus est malum, sed quod plene est tibi mores sint, bonis tuis moribus pravos eorum mores emendare studeas. Noli temetipsum defendcontra te fuerint, noli vinci a malo sed visi eorum tumorem vincis humilitate et iracundiam mansuetudine, et aemulationem benignitate, et turbationem lenitate, et odium charitate. Coram eis humiliter prosternere, pare eis, obsequere et omnibus quibus potueris modis eorum conare vincere in bono malum. Anima. Quid si tales fuerint, si tantum scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ter tua que te genuit. que te fouit. que¬
te ad ꝑfectam morũ etatem prouexit.
que te ad hant quã nũc habes pruden¬
ciam produxit. Siue ergo fatua uir¬
go sine prudens sis. nõ consulo ut quo¬
quã distedas. quia si fatua es indiges
domo tua. si uero prudens domus tua
ĩdiget te. Mnima Qruid si p̃latorũ et fra¬
crum meoꝵ tam contͣrii michi mores
sint. ut cũ pace in domo mea remane¬
re nõ possum. nõne melius michi est.
raciosiestio quõ tibi de hiis duoba malis
respondere possim. quod eorũ sit meli¬
us. cũ neutrã eorũ sit bonũ Queris
terte. utrũ melius sit tibi incendio pe¬
rire. an p̃cipicio stenĩ ureris si cũ odio
remanes. et p̃cipitaris si sine licencia
discedis Et quod istorũ bonũ. uri uideli
an p̃cipitari.ͣ anma sreutrũ Utrũq em̃
malum est Sed quod nam queso istorum
minꝰ malum esti ͣ racio Quod istorũ de¬
sideras magis. ut tibi uidelic ostendã.

Expanded text:
ter quae te genuit, quae te fovit, quter quae te genuit, quae te fovit, quae ad perfectionem tuam aetatem provexit, quae te ad hanc quam nunc habes prudentiam perduxit? Sive ergo fatua virgo sive prudens sis, non consulo ut quoquam discedas. Quia si fatua es, indiges domo tua; si vero prudens, domus tua indiget te. Anima. Quid, si et praelatorum et fratrum meorum tam contrarii mihi mores sint, ut cum pace in domo mea remanere non possim, nonne igitur mihi melius Ratio. Nescio quomodo tibi de his duobus malis respondere et satisfacere possim, quod eorum sit melius, cum neutrum eorum sit bonum. Quaeris certe an melius tibi sit incendio perire, an praecipitio. Etenim ureris, si cum odio remanes; et praecipitaris, si sine licentia recedis. Et quod istorum est bonum, uri videlicet an praecipitari? Anima. Neutrum, utrumque enim malum est. Sed quodnam, quaeso, istorum minus malum est? Ratio. Quod istorum desideras magis, ut tibi videlicet ostendam
Abbreviated transcription (Latin):
tam meã emendare/ et cõuersionẽ auge¬
re uoluero. nũquid ut alias ubi id faciam
transinigrem nõ consulis.ᷤ racoCerte nõ
consulo. Amia Quare. Racio Primũ qa
suspectam habeo ĩfirmitatem tuã. quia
que potes sufferre ordinem istũ. nõ po
nent. aliquod dampnũ inferatur ⁊ stã¬
dalum. amma Et qua̾e hec essent: Pacio.¬
Nõne una es de decem uirginibus. que ⁊
accipientes lampades suas exierũt ob¬
uiam sponso et ponse: Anma Bnam qui¬
dem de quinq prudentibus esse desidero. Racio.
Aut prudens uirgo es. aut fatua. Amina.
Sum utiq. Racẽs si fatua es. nõ consulo ut
quayͣ discedas. ne forte fatuus sit fatus e¬
gressus Si aũt prudens es. et tũc nichilo¬
minq consulo ut remaneas. ut matri
que te concepit et portauit domui uideliz
tue. pre cũctis aliis tua prudencia succur¬
rat Que nãq alia donnus tua si quam
habes prudencia dignior est uti. ꝙͣ ma¬

Expanded text:
tam meam emendare et conversationem meam augetam meam emendare et conversationem meam augere voluero: numquid ad alias, ut id faciam, transmigrare non consulis? Ratio. Certe non consulo. Anima. Quare? Ratio. Primum, quia suspectam habeo infirmitatem tuam, ut quae non potes sufferre ordinem istum, consequum tuum remanent aliquod damnum inferatur vel scandalum. Anima. Et quomodo hoc esse poNonne una es de decem virginibus, quae accipientes lampades suas, exierunt obviam sponso et sponsae? Anima. Una quidem de quinque prudentibus esse desidero. Ratio. Aut prudens es aut fatua? Anima. Sum utique. Ratio. Sed si fatua es, non consulo ut quoquam discedas, ne forte fatuus sit fatue egressus. Si autminus consulo ut remaneas; ut matri quae te concepit et portavit, domui videlicet tuae, prae cunctis aliis tua prudentia succurrat. Quae namque alia domus tua si quam habes, prudentia dignior est uti, quam ma
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco. sed eciã in alio esse ordine.ꝙͣ in
quo ꝓfessionem suam fecerũt Unde ap¬
paret. ꝙ licite potest locus ꝓfessionis de¬
seri. et alius expeti Quia si hoc fieri li
cite nõ posset. nec isa ꝓfecto de loco et
ordine suo egrederentur. nec ab aliis
alibi susciperent᷑. Racio. Nimis p̃ceps
es Tuip̃a int̾rogas. tu ipã tibi respondes.
Et cũ eadem ip̃a tuiipsius et discipula sis
S sine me/ et indicabo tibi. utrũ domum
tuam in qua professione firmata es. ti¬
bi deser̾e liceat an nõ. et si nõ licet qua̾e
nõ licet. si ueo̾ licet quõ licet. AmmaNon
ideo sentenciã meã protuli. ut aliquod fa¬
ciam p̃iudiciũ tue. nam quitꝙ̃ ego diffime¬
ro. hoc solum qdͥ tu dicis racum tenebo.
Racio. Douisti scabilitatem in domo tua.
meo quidẽ consilio qnͣtũ ad te ꝑtinet.
eam ante uite tue terminũ non dimit¬
tes. Anma Quid si maioris ꝑfectionis et
rigidioris ordinis desiderio accensa. ui¬

Expanded text:
alio loco, sed etiam in alio esse ordine quam in alio loco, sed etiam in alio esse ordine quam in quo professionem suam fecerunt. Unde apparet quod licite potest locus professionis deseri et alius expeti. Quia si hoc licite fieri non posset, nec isti profecti de loco suo et ordine egrederentur, nec ab aliis alibi susciperentur. Ratio. Nimis praeceps es. Tu ipsa interrogas, tu et ipsa respondes. Et cum eadem ipsa tui ipsius et discipula sis e interrogas. Sed sine me et indicabo tibi utrum domum tuam, in qua professione firmata es, deserere liceat, an non; et si non licet, quare non licet; si vero licet, quomodo licet. Anima. Non ideo sententiam meam protuli, ut aliquid faciam praejudicio tuo. Nam quidquid ego diffinio, hoc solum quod tu dicis ratum erit. Ratio. Vovisti stabilitatem in domo tua? Meo quidem consilio, quantum ad te pertinet, eam ante vitae tuae terminum non dimittas. Anima. Quid si majoris perfectionis et rigidioris ordinis desiderio accensa vi
Abbreviated transcription (Latin):
quis cõuersionem morũ meoꝵ. anima.
Quid est hoc.ͨracio Promisisti cõuersionẽ
morũ tuoꝵ. ut si prius ĩqui nata eras. ã¬
modo sis casta et mũda Si p̾us suꝑba et
ĩiida. modo huĩlis sis et benigna si p̃us
tumida et iracũda. nũc mitis sis et man¬
sueta Ei p̾us deniq nullis uirtutiba orna¬
ta. sed cũctis fuisti uiciis ĩp̃licata. ãmodo
qnͣtũ potes/ et nullis sis biciis ouerata. et
cũctis uirtutibꝰ repleta Hec uouisti. qnͣdo ⁊¬
Cũ me contigit audire me promisisse. qdͥ
me uideo non ip̃lere. flere magis libet
qm aliquio dic̾e̾. De stabilitatẽ loci. et¬
qmͣ diu queso huic tenebor obnop¬
ia sponsiom ͣ sũquid alicuiꝰ nõ poterit
prefigi temꝑis meta sponsio hec. sicut
nec illa. qua uoui cõuersionem morũ
meoꝵ Scio quidẽ. quia nĩqmͣ licite po¬
tero ꝑuert̾e mores meos. sed mĩquid nõ
potero ante uite mee fĩnem. domũ in

Expanded text:
quis, conversionem morum meorum. Anima. quis, conversionem morum meorum. Anima. Quid est hoc? Ratio. Promisisti conversionem morum tuorum: ut si prius inquinata eras, amodo sis casta et munda; et si prius superba et invida, modo humilis et benigna; si prius tumida et iracunda, modo mitis et mansueta; si prius denique nullis virtutibus ornata sed cunctis vitiis fuisti implicata, amodo quantum potes nullis vitiis sis onerata, sed cunctis virtutibus repleta. Hoc vovisti, quando Cum me contingit audire me promisisse quod me video non implere, flere magis libet quam aliquid dicere. Ratio. Et stabilitatem, inquandiu quaeso, huic tenebor obnoxia sponsioni? Nunquid alicujus non poterit praefigi temporis meta sponsioni? Haec sunt, nec illa, qua novi conversionem morum meorum. Scio quidem, quod nunquam licite potero pervertere mores meos. Sed nunquid non potero ante vitae meae finem domum, in
Abbreviated transcription (Latin):
in pp̃o dompno .si. p̃fate ecclesie prĩ t sũc¬
cessoribꝰ eius. quos sanior pars cõgrega¬
cõnis canoĩte elegerit Ecce hec sũt que ⁊¬
promisi. Racis Uere multa sũt que debes.
quia multa sunt que promisist In eo ꝙ¬
dicis temetipam ecclesie dei tradidisse. in
omni qd̃ es. in omni qd̾ stis. et in oĩ qd̾ potes.
eidem te eclesie. ad omnẽ utilitatem. ⁊ ad
omnẽ fidelitatem. debitricem agnostẽ Hoc
est enĩ ecclesie dei tradere terpãm. nõ solũ
quicquid bom habes. sed eciã quitꝙ bom
es. quitqt bomi scis. et quitq d boni po¬
tes. eidem ecclesie ĩp̃endere sram in qnͣtũ
ei ad necessitatem suam. tuũ uel esse icer¬
uel scire uel posse adimis. in tancũ ei temet¬
ip̃am tollis Ideo discurre festina utiliter et
quia alligata es uerbis oris tui. anma.
Et nichil aliuo promisissem. hoc solum
et displicet placet michi audire quod de¬
beo. sed rursum displicet. dum qd̾ debeo ⁊¬
reddere me / udeo. Racio Et promitto in¬

Expanded text:
o Domino N. praedictae Ecclesiae Patri et successoribus ejus, quos sanior congregationis pars canonice elegerit. Ecce haec sunt quae promisi. Ratio. Vere multa sunt, quae debes, quia multa sunt quae promisisti. In eo quod temetipsam Ecclesiae Dei tradidisti in omni quod es, in omni quod scis et in omni quod potes, eidem te Ecclesiae ad omnem utilitatem, ad omnem fidelitatem debitricem te agnosce. Hoc est enim Ecclesiae Dei tradere te ipsam, non solum quidquid boni habes, sed etiam quidquid boni es, quidquid boni scis, quidquid boni potes eidem Ecclesiae impendere. Nam in quantum ei ad necessitatem suam tuum vel esse vel scire vel posse adimis, in tantum ei temetipsam tollis. Ideo discurre, festina utiliter et quia alligata es verbis oris tui. Anima. Et si nihil aliud promisissem, hoc solum et displicet. Placet mihi quippe audire quod debeo; sed responsum displicet, dum quod debeo reddere non video. Ratio. Et promitto, in
Abbreviated transcription (Latin):
telligant.eciã si tu taces samsi abstondis¬
plus placebis. si uo̾ prodis et cõmendas. ir¬
rideberis et uilestes Et unde p̾us in te edi¬
ficabant᷑. postea despicient ꝓpter hoc tamẽ¬
ab ore tamẽ religiosi ꝓpetuo anathemate

Expanded text:
telligant alii, licet tu taceas et abscondas: si te prodis et commendans, irrideberis et vilesces, et unde prius aedificabuntur in te, postea despicient. Omab ore Religiosi perpetuo anathemate
Abbreviated transcription (Latin):
bulis. ĩ capittulo confitens et hũilis. in
dormitorio scã et matura. ĩ restõrio so¬
bria et faceta In ĩcessu statu et in om̃i¬
bus motibus tuis ut legis in regula tua nichil
habens qd̾ cuiusꝙͣ offendat aspectũ. sed qdͥ tuã
deceat sanctitatem ut in ommi deniq locucõ¬
ne. et in oĩ actione. in oĩ loco et in oĩ temꝑe.
erga omnẽ ꝑsonam aptata sĩs et circũspecta.
quatenꝯ semꝑ et ubiq. et tibi parca. et xxi
fateor bene ⁊ congrue omia dixisti. beatus
qui sic uiu̾et ut hic exhortaris. Racio Sic
ntiq hec dicta sint. ut nec ei qui de hiis ne¬
rius profundius et nitidius dit̾e nouit in
aliquo p̃iudiciũ faciamq. nec nos si aliter
aliquid e diximꝰ suꝑbe excusemus. nec

Expanded text:
bulis, in capitulo confitens et humilis, in bulis, in capitulo confitens et humilis, in dormitorio sancta et matura, in refectorio sobria et faceta; in incessu, statu et in omnibus motibus tuis, ut legis in Regula tua, nihil habens quod cujusquam offendat aspectum, sed sicut tuam deceat sanctitatem, ut in omni denique locutione et in omni actione et in omni loco et tempore erga omnem personam aptata sis et circumspecta; quatenus semper et ubique et tibi parca,  cod. Fateor, bene et congrue omnia dixisti, Beatus qui sic viveret, ut tu hic exhortaris. Ratio. Sic itaque haec dicta sint, ut nec ei qui de his verius profundius et nitidius dicere novit in aliquo praejudicium faciamus: nec nos, si aliter aliquid diximus, superbe excusemus nec c
Abbreviated transcription (Latin):
tares et tu fitq modo mirabili. ut dũ ab
uno bono ad tpus taritatiue ⁊ ꝓuide cessas. du¬
plex bonũ eciã tibi acquiras Unĩ indelicet
dũ de te tam hũiliter et de fr̃e tuo tam sub¬
mit̾ sentis. ut deuocionẽ eiꝰ tua meliorẽ
sollicitus fu̾is seruare unitatẽ spũs sui ĩ
uinculo pacis et qd̾ de hoc bno dixi. eciã
de cetis que huiꝯmõĩ sũt sc̃ẽ religiõĩs
ext̾ciciis tibi ĩtelligendũ est. amma Be
ne ⁊ salubriter exhortaris. Racio Queso
te o aĩa mea. iã multa diximꝰ. de ceteo
cũ metu et tremore oĩbus quibꝰ sc̃is et
potes modis tuã ip̃ius salutem caute et
sollicite oꝑare. omniq cõtende studio ut
et in deo prelatis et frĩbus / et oĩbꝰ eciã
ꝓximis^ et in ipĩs placeas deo Etude
salubria. parere suꝑioribus. obsequi e¬
qualibꝰ. esse honesca in habicu. medio¬
cris in uictu. in claustro assidua. ĩ pub¬
lico rara. ĩcenta psalmnis. et muta fa¬

Expanded text:
tares. Sic itaque modo mirabili fit ut dum ab tares. Sic itaque modo mirabili fit ut dum ab uno bono ad tempus propter charitatem cessas, duplex bonum tibi acquiras: unum videlicet, ut dum de te tam humiliter et de fratre tuo tam sublimiter sentis, ut devotionem ejus tua meliorem sollicitus fueris servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Et quod de hoc uno dixi, etiam de caeteris hujusmodi sanctae religionis exercitiis intelligeetc. Ratio. Quaeso te, o anima mea, inter multa quae diximus, de caetero cum metu et omnibus, quibus scis et potes, modis tuam ipsius salutem caute et sollicite operare, omnique contende studio, ut in Deo praelatis et fratribus omnibus etiam proximis tuis et in ipsis placeas Deo. Stude, ioribus, obsequi aequalibus, esto honesta in habitu, mediocris in victu, assidua in claustro, in publico rara, intenta psalmis, et muta fa
Abbreviated transcription (Latin):
Sz uellem libenter scire. quid iudices
de p̾uatis oroĩbus. quas solent quidã¬
m hiis nõnĩqmͣ cõuentibꝰ exc̾cere. Racio.
oson solũ orõnes p̾uatas ẜ eciã om̃es priua¬
tas deuocõnes que bona pro deo ĩtentõne ex¬
ut ꝑ eas de bono coĩ nichil contingat ĩminui.
eis cõmunes ubiq ꝓpono et ideo siue oroĩbꝰ
siue uigiliis seu abstinẽciis sine laboribꝰ si
tũt solum eas tibi utiles esse estima. tũ in
millo uel ea que in cõi sunt exc̾tenda sunt
ĩminuũt. uel pacem cohabitanciũ nõ ꝑtur¬
bant siam ꝓpter pacem et nolũtatem srĩs
tui. tuã nõmĩqm debes utilitatem cari
debeat ꝑpetrari. tũc eciã sepe bonũ exter¬
cet᷑ salubrius. cũ ab eo pro pace ⁊ uolunta¬
te fraterna ad tpũs cessatur sam ut exẽ¬
pli causa de multis proferam unũ. tũt for¬
te missam deuocius cantas. qnͣdo idcirco
cedas. qui forte cantare nõ posset si can¬

Expanded text:
ed vellem libenter scire quid judices ed vellem libenter scire quid judices de privatis orationibus quas solent is conventibus exercere? Ratio. Non solum orationes privatas, sed etiam omnes privatas devotiones, quae bona pro Deo intentione exr eas de bono communi nihil contingat imminui, eis communes ubique praepono. Et ideo sive orationibus, sive vigiliis, sive abstinentiis, sive laboribus, solum eas utiles tibi aestima, cum in nullo vel ea quae in communi exercenda sunt imminuunt, vel pacem cohabitantium perturbant. Nam propter pacem et voluntatem fratris tui, tuam nunquam debes utilitatem charidebeat perpetrari, tunc etiam saepius bonum salubrius exercetur, cum ab eo pro pace et voluntate fraterna ad tempus cessatur. Nam ut exempli causa de multis proferam unum, tunc fortasse missam devotius cantas, quando idcirco cedas! qui forte cantare non posset, si tu can
Abbreviated transcription (Latin):
solũ magis sed eciã tantũ necesse habeo dili¬
debes uiue̾. quẽ sicut ip̃m deũ in oĩbus in
quibus contͣriũ deo nõ fuerit debeo au¬
dire.quẽ si in aliquo suꝑbe et ꝑseueranter
contempno nõ potero nõ perire. Racro.
Ita est ut dicis. et qnͣtũ tu ei debes. tantũ
ip̃e tibi Et terte difficilius est ei redd̾e qd̾
esse utiliter. tibi regi sine querela ꝙͣ illi
reg̾e sine suꝑbia. tibi obedire sponte, qmͣ
illi imꝑare discrete. tibi corripi siĩ furo¬
ris uesania qmͣ illi corriꝑe sñ tumoris
cõtumelia. tibi confĩteri qm illi absolue.
tibi satisfat̾e ꝙͣ illi satiffactionẽ ĩiung̾e.
Et ut multa breui sermone concludam
longe ei difficilius est tibi ĩ corde ⁊ ĩ cor¬
ꝑe fidelit᷑ et plene ꝓcupare. ꝙͣ tibi pro¬
curacõne acquisita uti unde uero tuus
tibi p̃cipit augustinꝰ sion solũ tui ẜ eciã
ip̃ius miserere qui qnͣto in loco suꝑiore¬
tanto ĩ ꝑitulo maiore uersatur. De orõĩbus¬

Expanded text:
etiam tantum mihi necesse est dilidebeo vivere, quem sicut ipsum in omnibus in quibus Deo contrarius non fuerit, debeo audire, quem si in aliquo superbe et pertinaciter non contemno, non potero perire. Ratio. Ita est, ut dicis, et quantum tu ei debes, tantum ipse tibi. Et certe difficilius est ei, reddere quod raeesse utiliter tibi, regi sine querela quam illi regere sine superbia, tibi obedire sponte quam, illi imperare discrete tibi, corripi sine furoris vesania quam illi corripere sine tumoris contumelia, tibi confiteri, quam illi absolvere, tibi satisfacere, quam illi satisfactionem injungere; et, ut multa brevi sermone concludam, longe ei difficilius est tibi in corde et corpore fideliter et plene procurare, quam tibi procuratione acquisita uti. Unde, ut tuus tibi praecipit Augustinus: non solum tui sed etiam ipsius miserere, qui quanto in loco superioritanto in periculo majori versatur. Anima. B
Abbreviated transcription (Latin):
unitate. sine omni ꝓprietate. de quibꝰ nimi¬
rũ btĩ auguscini tractat regula. et ecclesie
te dei tradidisti. et cõuersionem morũ tuoꝵ.
et in loco stabilitatem uouisti. hec omĩa se¬
tundũ euangeliũ xp̃i et aposcolicam ĩsticu¬
cionem. et scdm canonicã regulam bti au¬
gustim fecisti In euãgelio nãq est om̃is sancti¬
tatis ꝑfectio in apostolica namq ĩstitutõne
est et unitas cordiũ et cõmunio possessionũ.
quia ut in eorũ actibus legitur. multitudi¬
nis credenciũ erat cor unũ et anima una.
Ecce unitas anmorũ siec quisꝙͣ eorũ que ⁊
possidebat suũ aliquid esse dĩcebat. s erãt
illis omnia cõmunia Ette cõmunio posses¬
sionũ et de hiis mapĩe. beati augustini re¬

Expanded text:
unitate sine omni proprietate, de quibus nimiunitate sine omni proprietate, de quibus nimirum beati Augustini tractat Regula, et Ecclesiae dicitur, tradidisti, et conversionem morum tuorum, et in loco stabilitatem vovisti; haec etiam secundum Evangelium Christi et apostolicam institutionem et secundum canonicam Regulam beati Augustini bene fecisti. In Evangelio namque est omnis sanctitatis perfectio: in apostolica vero institutione est et unitas cordium et communio possessionum: quia, ut in eorum Actibus legitur, multitudo credentium erat cor unum, et anima una . Ecce unitas animorum! Nec quisquam eorum, quae possidebat suum aliquod dicebat esse, sed erant illis omnia communia. Ecce communio possessionum! Et de his maxi
Abbreviated transcription (Latin):
tibi prodesse potit malicia. si tibi tua non
defecerit paciencia. Si autẽ tales ip̃i fu¬
erint ut te ad pcc̃m trahant. tũc consulo
ut alibi ubi deo placere possis distedas. am̃a.
son alio modo potero litite distedere racio.
Potĩs quidẽ licite discede̾. si ꝑ licenciam
prelati tui. ad aliquã ecclesiam negulanter
electa fueris. uel aliquid forte huigniodi
euenerit. ꝓpter quod licite egredi possis.
cludam. quitquid alii dicant meũ quidẽ
consiliũ est. ut nulla prorsus occasione uel
causa. cõtradicente ⁊ prohibence plato tuo.
de domo tua discedas. exceptis dũcapat
hiis causis. quas supͣ enumeranimq. anima.
Daliter modo uel te. Ratio.¬
metipãm ecclesie dei tradidisti. uel
morum cõuersionem. uel in loco
promisisai stabilitatem. a ꝑte osten¬
disti. cũm mn sequẽtibus addis. secundũ euã¬
geliũ xp̃i. et apostolicam ĩstitucionem. et
scdm̃ canonicã regulam beati augustim.t
Quia enĩ sanctitatis professionem cũ cordis

Expanded text:
ia, si tibi non defuerit patientia. Si autem tales ipsi fuerint ut te ad peccatum pertrahant, consulo ut alibi, ubi Deo placere possis, discedas. Anima. Non alio modo possum licite discedere? Ratio. Poteris quidem licite discedere, si per licentiam praelati tui ad aliquam Ecclesiam regulariter electa fueris, vel aliquid forte hujusmodi evenerit, per quod licite egredi possis. cludam, quidquid alii dicant, meum quidem consilium est ut nulla prorsus occasione vel causa, contradicente et prohibente praelato, a domo tua discedas, exceptis duntaxat his causis quas enumeravi. Anima. aliter modo vel temetipsam Ecclesiae Dei tradidisti, vel morum conversionem, vel in loco promisisti stabilitatem aperte ostendis, et in sequentibus addis: secundum Evangelium Christi et apostolicam institutionem, et secundum canonicam Regulam beati Augustini. Quia enim sanctitatis perfectionem cum cordis
Abbreviated transcription (Latin):
dei ĩtuitu seculum reliquisse. et hũilita¬
tis habitum sumpsisse In p̾mis aute õmã
et sap om̃ia. quecũq tibi seniores tui scd̃m
obedienter qm̃ hulariter tamꝙ ꝑseuerant᷑
accipe. amplecte̾ et uenerae. ac si de celo ip̃ius
dei ore p̃cepta essent uel prohibita fratridus
ue̾o tuis et sociis. uere frat̾ntatis affectum.
et in omibus in quibus potueris et tibi licu¬
erit sancte utilitatis ĩpende obsequiũ. ut sꝑ
et ubiq in deo propimis. et in ꝓpimis pla¬
ceas dẽo Hoc modo ꝓfessionem tuã ĩplebis.
hoc mod̾o uota tua dño reddes. que distinp¬
erũt labia tua. Ammna. Quia modo occa¬
sio se intulit. uellem libenter ut michi pro¬
one tua uerba continent᷑. ut ea tibi conse¬
quenter exponam. Amma Professionis
mee uerba hec sunt Ego frater .Ni. offerẽs
trado meip̃m eclesie dei. et promitto cõuer¬
sionem morã meoꝵ. et scabilitatem in lo

Expanded text:
Dei intuitu saeculum reliquisti et humilitaDei intuitu saeculum reliquisti et humilitatis habitum assumpsisti. Imprimis ante omnia eobedienter tam hilariter, tam perseveranter accipe, amplectere et venerare ac si de coelis ipsius Dei ore praecepta essent vel prohibita. Fratribus vero tuis et sociis et verae fraternitatis affectum et moribus quibus potueris et tibi licuerit sanctae utilitatis impende obsequium; ut semper et ubique in Deo proximis et in proximis placeas Deo; hoc modo professionem tuam implebis: hoc modo vota tua Domino reddes, quae distinxerunt labia tua. Anima. Quia modo se occasio intulit, vellem libenter ut mihi proone tua verba continentur, ut ea tibi consequenter exponam. Anima. Professionis meae verba haec sunt: Ego frater N. offero et trado me ipsum Ecclesiae Dei, et promitto conversionem morum meorum, et stabilitatem in ho
Abbreviated transcription (Latin):
tenueris Ideo uiri santti ut longe possint¬
esse a uerbis malis. obmutescunt. nõnuĩꝙͣ
et an silent a bonis. quia ut ait btũs ã¬
brosius. cito lutum colligit amnis exun¬
dans Unde et p̃misit plures loquẽdo p ͨ
ta sum. que nescia eram ĩstructa sum. que
desolata eram consolata sum. que turba¬
ta eram sedata sum. que pondenosa eram
alleuiata sum. que tristis eram letatat
moriebarꝰam c̾ro et uolo. que p̾us uix reue
pot̾am uel ire lam diligo que priũs odio
scio. quõ caruis mee temptacõnbus per
scri. iam longa psalmodia nõ displicet.
Iam opus manuũ approbo. iam ꝑsimo¬
ne studium laudo lain uigilias non res¬
puo. iam magis iacob simplicitatem ꝙͣ
esau uenacionem amo iam clausuram
silencii sicut ipãm salutis causam ⁊ uite
portam honoro. Incipit secunda paro de¬
dis conare. ut in uita et cõuer¬
sacione tua appareat pura te ĩtencione.
solius ĩterne mercedis desiderio. solius

Expanded text:
tenueris. Ideo viri sancti, ut longe esse ptenueris. Ideo viri sancti, ut longe esse possint a verbis malis, obmutescunt nonnumquam et silent a bonis. Quia ut beatus Ambrosius, cito lutum colligit amnis exundans. Unde et praemisit: plures loquendo peccta sum; quae nescia eram, instructa sum; quae desolata eram, consolata sum; quae turbata eram, sedata sum; quae ponderosa eram, alleviata sum; quae tristis eram, laeta smoriebar; jam curro et volo, quae prius vix repere poteram vel ire; quae prius odio scio quomodo carnis meae tentationibus per stri. Jam longa psalmodia non displicet. Jam opus manuum approbo. Parcimoniae studium laudo. Jam vigilias non respuo. Jam magis Jacob simplicitatem quam Esau venationem amo. Jam clausuram silentii, sicut ipsam salutis causam et vitae portam, honoro. INCIPIT LIBER SECUNDUdis conare: ut in vita et conversatione tua appareat pura intentio, Dei solius intuitu et non mercedis desiderio. Solius
Abbreviated transcription (Latin):
Tontimiũ quod teneo silenciũ. Racios qmͣ
necessariũ est cũctis qui deo in religione
placere contendũt. ut discipline silenc
studeant Ut enĩ ysaias ait. cultus iũsti
cius namq religionis et murus quodã¬
modo et tustodia est. sine quo religio t¬
nõ potest esse munita sme quo uiri re¬
ligiosi. nec iusticiã colere. nec pacem te¬
nere. nec securitatem possunt habere.¬
Ram sicut in libro numeri legis. nas quod nõ
habuerit cooꝑculim aut ligaturam desuꝑ
ĩmũdum erit. Anma Qũo hoc ĩtelligendũ
est:ͣ Racis Tu es hoc nas. et oꝑculum qd
huic uasi ĩponitur/ est clausura silencii.
Qua clausura si carueris. sicut nas aper¬
tum in quo om̃is spurcicia cadit ĩinunda
eris srultũ in scriptura sacra/ ubiq landa¬
tur censura silentiĩ ideo et tu dilige silen¬
ciũ. quia cũ de oĩ uerbo ocioso ut dñs di¬
cit in ultimo iudicio reddenda sit racio.
eo minꝰ tũc a te de locucõne racio exiget᷑.
quo nũc studiosius et libentius silencium

Expanded text:
Continuum quod teneo silentium. Ratio. O quam necessarium est cunctis, qui Deo in religione placere contendunt, ut disciplinae silentii studeant. Ut enim Isaias ait: Cultus cod. Mtius namque religionis clavis et murus quodammodo et custodia est silentium, sine quo religio non potest esse munita, sine quo viri religiosi nec justitiam colere, nec pacem tenere, nec securitatem possunt habere.ue, sicut in libro Numeri legitur, vas, quod non habuerit cooperculum, vel ligaturam desuper, immundum erit . Quomodo hoc intelligendum putas? Tu es hoc vas. Operculum, quod huic vasi imponitur, est clausura silentii: qua clausura si carueris, sicut vas apertum in quod omnis spurcitia cadit, immunda eris. Multum in Scriptura ubique laudatur clausura silentii. Ideo et tu dilige silentium, quia cum de omni verbo otioso , ut Dominus dicit in ultimo judicio reddenda sit ratio, eo minus tunc a te de locutione ratio exigetur, quo nunc studiosius et libentius silentium
Abbreviated transcription (Latin):
tis. et de ceteo te emendare satagis Qd̾ si ꝑ
absit abicis senorũ. pcam nimiꝵ admisi¬
sti nimis graue. et si in eo ꝑseueaueris
est hic sermo s si hec ita sunt. de max¬
mus hoc p̃ceptis estimo debere ĩtelligi.
preceptum. quo nobis iubetur diligere¬
dñm deum nr̃m. et tete̾a in hũc modũ.
sraximie uero ut escimo ꝓhibicõnes st ͤ
quibꝰ prohibemur adulterare, furari:

Expanded text:
cis, et de caetero te emendare satagis. Quod si per cis, et de caetero te emendare satagis. Quod si per absit 314, abjicis seniorum, peccatum nimirum admisisti nimis grave, et si in eo perseveraver inquit, hic sermo. Sed si haec ita sunt, de maximis haec praeceptis aestimo debere intelligi. prDeum nostrum et caetera in hunc modum. Maximae vero, ut aestimo, prohibitiones sunt, quibus prohibemur adulterari, furari.
Abbreviated transcription (Latin):
admitte. et prohibita potest onnitere. a¬
Nullus pro ip̃ossibilitate condampnatur.¬
camen qnͣdo tibi eciam ĩpossibilia a pre¬
lato tuo ĩiungũtur. si te releuare nolue¬
rit. ut btũs dĩcit bñdictus. de deo debes
confide̾. et quod tibi iubetur cũ fide ⁊ hu¬
militate aggredi. Amma Certe tam te¬
multa ĩubent nobis. tam multa prohi-¬
bent. ꝙ nec nimero teneri possunt nec
meõria. Racio siec aliquem pro oblinione
nimis crudeliter iudico et tamẽ timere
potes. si deum in obliuione p̃ceptorum
prelacorũ tuorũ obliuisteris. ne forte ab
eo oblinioni tradaris. Anma. Ualde
durum est quod dicis. dum sĩc nos in p̃¬
ceptorum trangressione plene nõ excu
nem tibi forte subripit᷑. ut senioribꝰ¬
tuis cuis uel in p̃ceptis uel in prohibitis
ĩobediens sis. pectasti quidem sed uenialit᷑.
si tamẽ reatum tuũ qnͣdo eum agnoscis
et hũiliter confiteris. et digne pr̃o satisfa¬

Expanded text:
admittere, et prohibita potest omittere? Raadmittere, et prohibita potest omittere? Ratio. Quis pro impossibilitate condemnaturando tibi impossibilia a praelato tuo injunguntur, si te relevare noluerit, ut beatus Benedictus dicit, de Deo debes confidere, et quod jubetur cum humilitate et fide aggredi. Anima. Certe tam multa nos jubent, tam multa prohibent, quod nec numero teneri possunt, nec memorari. Ratio. Nec aliquem pro oblivione nimis crudelem judico. Et tamen timere potest, si Deum in oblivione praeceptorum praelatorum tuorum oblivisceris, ne forte ab eo oblivioni tradaris. Anima. Valde durum est, quod dicis, dum sic nos in praeceptorum transgressione plene non excusnem tibi forte, ut senioribus tuis vel in praeceptis vel in prohibitis inobediens sis, peccasti quidem sed venialiter; si tamen reatum tuum quantum debes, agnoscis et humiliter confiteris, et digne pro eo satisfa