comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab eorum accusatione et uexatione semꝑ repellere
debere rogabat: & cunctos sibi subditos esse pre-¬
cipiebat. Cunctorum sacerdotum uitam supiorẽ.
sanctioremq ac discretam a sclarib & laicis homi¬
nib eẽ ꝙ spũales atꝙ sacerdotes suꝑ carnales ac laicos
semꝑ constituere. & fore debere docebat: qm̃ pro
minimo nobis esse debet. ut a talibus arguamur
& iudicemur: uł abhumano die. Maiores uͦ a mi-¬
noribus nec accusari nec iudicari ullatenus pos¬
se dicebat: qm̃ non solum hoc diuinas sed & le-¬
ges scł̃i mnhibere docebat. Omnes gͦ legum diuina-¬
rum libenter uiolatores. & sacrarum institutio¬
num uoluntarie ꝑturbatores. ȩccłiastica indis¬
nos regula. & scã cõmunione iudicabat. Oꝑatores uͦ

Expanded text:
ab eorum accusatione, et vexatione semper repellere ab eorum accusatione, et vexatione semper repellere debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et spirituales, atque sacerdotes super carnales ac laicos semper constituere, et fore debere docebat. « Quoniam pro minimo, nobis esse debet, ut a talibus arguamur, et judicemur, vel ab alio humano die . » Majores vero a minoribus, nec accusari, nec judicari, ullatenus posse dicebat. Quoniam non solum hoc divinas, sed leges saeculi inhibere dicebat. Omnes ergo legum divinarum libenter violatores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclesiastica indignos regula, et sancta communione judicabat. Operato
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos apłos par institutio fuit. s unus omnib p̃fuit.
Hoc tamen preuidendum instituit ne iniullis aut
castellis uł modicis ciuitatib instituerẽtur epĩ: ne
uile eorum nomen fieret. Episcopos gͦ uicem apłõ¬
rum gerere dnm̃ docuisse dicebat. & reliquorum
discipuloꝵ uicem tenere presbiteros debere insi¬
nuabat. Et siquis aliquem ex his scandaliraret:
grauissimã sibi penam inferri debere predicabat.
unctos se inuicem diligere & ad unare debere.
& neminem ab acdiutorio frĩs se subtrahere instrue¬
bat. Homicidas uͦ & adulteros. ac cunctos eRi¬
minalibus nexibus alligatos. & quicis coequales
non erant abeorum uexatione & accusatione do-¬
cente dño prohibebat: & non nisi a cocqualibus
aliquid sibi inferre debere docebat. quia disci¬
pulum suꝑ magistrum esse aut ullam ei iniuriam in¬
ferre. nullateniis debere oportet. In fames namq om̃s

Expanded text:
ipsos apostolos par institutio fuit, sed unus omnibus praefuit. ipsos apostolos par institutio fuit, sed unus omnibus praefuit. Hoc tantum providendum instituit, ne in villis, aut castellis, vel modicis civitatibus, instituerentur episcopi, ne vile eorum nomen fieret. Episcopos ergo vicem apostolorum gerere Dominum docuisse dicebat, et reliquorum discipulorum vicem tenere presbyteros debere insinuabat. Et si quis aliquem ex his scandalizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere praedicabat. Cunctos se invicem diligere, et adjuvare debere, et neminem ab adjutorio fratris se subtrahere instruebat. Homicidas veros, et adulteros ac cunctos criminalibus nexibus alligatos, et qui eis coaequales non erant, ab eorum vexatione, et accusatione dicente Domino prohibebat, et non nisi a coaequalibus, aliquid sibi inferre debere, docebat. « Quia discipulum supra magistrum esse , » aut ullam ei injuriam inferre, nullatenus debere oportet. Infames namque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰ illuc
olim apud ethnicos primi flamines eorũ acc
grimi legis doctores erant ep̃õrũ pͥmateo pomuł
patriarhas: qui reliquorum ep̃oꝵ iudicia. & ma¬
In ilisautem eiuitatibus. inquibus dudum. apuo
predictos erant archiflamines. quo tamentma¬
nores tenebant quam memoratos primates. ar¬
chiep̃os institui prȩcepit: qui ñ tamen pͥmatũ
sed archiepoꝵ fruerentur nomine. Epoꝵ quoꝙ
iudicia ut suꝑius memoratum est. & maiora eccłia¬
rum negotia. si ipsi reclamauerint. aut alioue
timorem. aut istos uł alios suspectos habuerurt.
actiam dictos primates uł patriarchas. ne aliꝗͥs
nocenter periret: transferre ꝑdocuit. Insingulis
uero reliquis ciuitatibus. singulos & ñbinos uł
ternos aut plures ep̃os constitui precepit:qui
ñ pͥmatum aut archiepors aut metropolitano¬
rũ nomine quia matres ciuitatum non tenent.
sed eporum tantum uocabulo potirent᷑. qm̃ nec int̾

Expanded text:
In illis olim apud ethnicos archiflamines eorum atque primi legis doctores erant, episcoporum primates poni, vel patriarchas qui reliquorum episcoporum judicia et main illis autem civitatibus, in quibus dudum apud praedictos erant archiflamines quos tamen minores tenebant quam memoratos primates, archiepiscopos institui praecepit, qui non tantum primatum, sed archiepiscoporum fruerentur nomine. Episcoporum quoque judicia, ut superius memoratum est, et majora Ecclesiarum negotia, si ipsi reclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates, vel patriarchas, ne aliquis nocenter periret, transferri perdocuit, in singulis vero quoque civitatibus, singulos et non binos, vel ternos, aut plures episcopos, constitui praecepit, qui non primatum, aut archiepiscoporum, aut metropolitanorum nomine quia minores civitatum non tenent sed episcoporum tantum vocabulo potirentur, quoniam nec inter
Abbreviated transcription (Latin):
Felix
lerracinensis
Bonefacius Aqueuiuensi¬
Maximuc
Bleranus
Emilianus
Suranus
Maxmus
licinensis
Cassianus
Nutinensis
Gerontius
ficudensis
Stephanus
uenusinus
Laurenti
Boensie
Fortunat᷑
fulginensis
Mercurius
Sutrinus
Hilarue
Tensanuc
Maximianꝰ
fusinus
Innocentiꝰ
Mesinatis¬
U italie
fundanꝰ
Castur
Portuensis
Aristus
Ostensis¬
Martirius
Lunensis

Expanded text:
ix Terracinensis, Bonifacius AquemuensMaximus Bleramus, Emilianus Furanus, Maximus Ticinensis, Cassianus Mutinensis, Gerontius Fidudensis, Stephanus Venusinus, Laurentius Boensis, Fortunatus Fulginensis, Mercurius Sutrinus, Hilarius Tensanus, Maximilianus Perusinus, Innocentius MesinatisVitalis Fundanus, Castus Portuensis, Aristus OstensMartyrius cinensis
Abbreviated transcription (Latin):
conueniens ꝑ om̃s eccłas custodienda consuetudo
est. ut stantes adorationem dno uota reddamus.
SYMSOLUM EIUSOEO
NICENI CONCILII
REDIMUS inunũ đm patrem
omnipotentem uisibiliũ & in uisi¬
biliũ conditorẽ. Et inunũ dnm

Expanded text:
conveniens per omnes ecclesias custodienda consuetudo est ut stantes ad orationem Domino vota reddamus. Symbolum ejusdem Nicaeni concilii. Credimus in unum Deum Patrem omnipotentem, visibilium et invisibilium co
Abbreviated transcription (Latin):
re uiuos & mortuos. Et in sp̃m scm̃. Eos autẽ qͥ
dicunt erat quando ñ erat. & antequam nasceretur
non erat. & quod ex nullis existentib factus est. aut
exaliqua substantia uł natura eũ dicentes eẽ muta¬
biłe & conu̾tibiłe filiũ d̃i ꝑhibendo: hos anathema¬
tirat & condemnat catholica & apłica eccła.
ec ẽ. fides quam ex posuert̃ patres. pͥmũ quibe
Iadusus arrium blasphemũ. dicentem creaturã
esse filium di. & adu̾sus omnẽ heresim. Sabellu. fi¬
tini. Pauli samosateni. manichei.ualentini. Martio¬
nis. & adu̾sus omnẽ omnino heresim. si qua insur¬
rexerit contra catholicã & apłicã eccłã. quã om̃s con¬
demnauert̃ nicea congregati epĩ trecenti decẽ & octo.¬

Expanded text:
s et mortuos: et in Spiritum sanctum. Eos autem qui dicunt: erat quando non erat, et antequam nasceretur non erat, et quod ex nullis exstantibus factus est, aut ex aliqua substantia vel natura, eum dicentes esse mutabilem et convertibilem, Filium Dei perhibendo; hos anathematizat et condemnat catholica et apostolica Ecclesia. Haec est fides quam exposuerunt Patres: primum quidem adversus Arium blasphemum dicentem creaturam esse Filium Dei: et adversus omnem haeresem Sabellii, Photini, Pauli Samosateni, Manichaei, Valentini, Marcionis, et adversus omnem omnino haeresem, si qua insurrexerit contra catholicam et apostolicam Ecclesiam: quas omnes condemnarunt Nicaeam congregati episcopi trecenti decem et octo
Abbreviated transcription (Latin):
& imaginis ꝓpͥe. ꝑfectus ꝑfecti genitor.
& unus d̾s eximo. pat̾ filii unigeniti.
& unꝰ dns exuno. Ds de d̾o. figura sub¬
stantiȩ patris. Imago i. Ds u̾bum uiuidũ. & totiꝰ
substantiȩ opifex. sapientia continens omiã que
existunt. filius uerꝰ de pat̾ uero. inuisibilis de in¬
uisibili. incorruptibilis de incorruptibili. immor¬
talis de immortali. & sempit̾nus de sempit̾no. Et

Expanded text:
propriae, perfectus perfecti genitor, et unus Dominus ex uno, Pater filii unigeniti, et unus Dominus ex uno, Deus de Deo, figura substantiae Patris, imago Dei, Deus Verbum mundi, et totius substantiae opifex, sapientia, continens omnia quae existunt, Filius verus de Patre vero, invisibilis de invisibili, incorruptibilis de incorruptibili, immortalis de immortali, et sempiternus de sempiterno, et
Abbreviated transcription (Latin):
genitũ hoc est de substantia patris. dm de dõ. lum̃
de lumine. dm uerũ de do uero. natũ non factũ. con¬
substantialem patri id est unius substantie cum
patre. qͦd greci omousion dicunt: ꝑ quem omĩa
facta sunt quȩ incęlo & que int̾ra ͤ. qui ꝓpt̃ nos ho¬
mines & ꝓpt̃ nr̃am salutẽ descendit. & incarnatꝰ

Expanded text:
e substantia Patris, Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, natum. non factum, consubstantialem Patri, id est, unius substantiae cum Patre quod Graeci omousion dicunt per quem omnia facta sunt quae in coelo et in terra. Qui propter nos homines, et propter nostram salutem d
Abbreviated transcription (Latin):
xIII D e prbis a carue se absinentib
AU Nondebere p̃sb̃os excłastica uira uendere
XUI Dchis quiirrationabilit̃ uixert̃
XUII. Dehuis qui sicut muta animalia uꝑcert̃
XUIIIID ehis qui uirginitatẽ ꝓfitent᷑
XX De adulteris.
XXI De mulitrib quȩ fornicate part̾ suos necant
xXII Dehis qui uolentes homicidiũ fecert̃
xXIII Dehis qui more gentiliũ uiuunt¬
XXIIII De eo qui sororem sponse sue uitiauit.
Słl quid̃ẽ canones seu regulȩ pͥores ft̃ uicenis hudo

Expanded text:
entibus. 15. Non debere presbyteros ecclesiastica jura vendere. 16. De his qui irrationabiliter vixerunt. 17. De his qui sicut muta animalia vixeruntur. 19. De his qui virginitatem profitentur. 20. De adulteris. 21. De mulieribus quae fornicatae partus suos necant. 22. De his qui volentes homicidium fecerunt. 23. De his qui more gentilium vivunt. 24. De eo qui sororem sponsae suae vitiavit. Isti quidem canones, seu
Abbreviated transcription (Latin):
De dericis siuie laitis quoꝵ manꝰ ai cũ miuria suꝑ
idolorũ satrificia posuert̃
Sehis quiintemplis i dolorũ cenauait᷑ de qͥbꝰ supia
Ochis qui timore ritꝰ gentiliũ ꝑegert̃
Oe his qui locis idolor manducauort̃¬

Expanded text:
De clericis sive laicis quorum manus alii cum injuria super idolorum sacrificia posuerunt. 4. De his qui in templis idolorum coenaverunt, de quibus supra. 5. De his qui timore ritus gentilium peregerunt. 6. De his qui in locis idolorum manducaver
Abbreviated transcription (Latin):
ris nr̃i ideo non petis. ut quasi dm̃ colas: sed obre¬
cordationem filii di: ut in eius amore recalescas.
cuius imaginem uidere desideras Et nos quidem
non quasi ante diuinitatẽ. ante ipsam ꝓsternimur:
sed illum adoramꝰ quae ꝑ imaginẽ aut natum
aut passum uł in throno sedentem recordamur.
Et dum nos ipsa pictura quasi scriptura ad memo¬
riam filium di reducimus. animũ nr̃m aut de
resurrectione lȩtificat. aut de passione mulcet.
continentes ꝑ supͣdictũ filiũ nr̃m diaconẽ. & uña crucẽ
clauẽ. ꝓ bñdictione. a scĩssimo corꝑe petͥ apłoꝵ pͥncipᷤ. ut ꝑ eũ
sis ab hoste maligno defensus. cuius ꝑ scm lignũ
te esse munitũ credis. & ex eo de ꝓtegat. qui uiueniles
affectiones tͥ suggerit. Recordare ut in bonis tuis
actib ꝑseuerans. alios in eius accendas amore. ꝓpt̃
qũe solitarium te fecisti habitare. ut
ꝓcuius amore uitã etiam

Expanded text:
ris nostri ideo non petis, ut quasi Deum colas, sed ob reris nostri ideo non petis, ut quasi Deum colas, sed ob recordationem filii Dei ut in ejus amore recalescas, cujus imaginem videre desideras. Et nos quidem, non quasi ante divinitatem ante ipsam prosternimur, sed illum adoramus quem per imaginem aut natum, aut passum, vel in throno sedentem recordamur. Et dum nos ipsa pictura quasi scriptura ad memoriam Filium Dei reducimus, animum nostrum de resurrectione laetificat aut de passione mulcet. continentes, per supradictum filium nostrum diaconem, et unam crucem et clavem, pro benedictione, a sanctissimo corpore Petsis ab hoste maligno defensus, cujus per sanctum lignum te esse munitum credis, et ex eo te protegat qui juveniles affectiones tibi suggerit. Recordare ut, in bonis tuis actibus perseverans, alios in ejus accendas amore propter quem solitarium te fecisti habitare, utcujus amore vitam etiam
Abbreviated transcription (Latin):
fili kmñe dicta sufficiant: ut illum que conspicis fle¬
tu delicta delere. in conspectu diuinitatis ñ dubites
miscdiam consequi. quia nullum peccantẽ reuersũ
despicit. qui peccatores relimere uenit. Quod ima¬
ginem illius quẽ colis tibi dirigenda ꝑ dulcerium
diaconũ tuum rogasti. ualde nobis tua postulatio
placuit. quia illu in corde tota intentione quȩris.
cuius imaginẽ prȩ oculis habere desideras. ut uisio
corporalis cotidiana reddat exoptatũ: & dum
picturam uides: ad illũ animo in ardescas. cuius
imaginem uidere desideras. Abre non facimꝰ: si ꝑ
uisibilia inuisibilia demonstramꝰ. Sic homo qui
alium ardenter uidere desiderat. atq ex amore
sponsam amando desiderat. atq uidere conatur. si
contingit illam ad balneum ire aut ad ęccłiam ꝓ¬
cedere. festinus in uia se pͣparat. ut de euis uisione
hilaris recedat. Scimus quia tu imaginẽ saluato¬

Expanded text:
fili charissime, dicta sufficiant, ut illum quem conspicis flefili charissime, dicta sufficiant, ut illum quem conspicis fletu delicta delere, in conspectu divinitatis non dubites misericordiam consequi, quia nullum peccantem conversum despicit qui peccatores redimere venit. Quod imaginem illius, quem colis, tibi dirigendam, per Dulcerium, diaconem tuum, rogasti, valde nobis tua postulatio placuit, quia illum in corde tota intentione quaeris, cujus imaginem prae oculis habere desideras. Ut visio corporalis quotidiana reddat exoptatum, et, dum picturam vides, ad illum animo inardescas, cujus imaginem videre desideras, ab re non facimus, si per visibilia invisibilia demonstramus. Sic homo, qui alium ardenter videre desiderat, atque ex more sponsam amando desiderat, atque videre conatur, si contingit illam ad balneum ire, aut ad ecclesiam procedere, festinus in via se praeparat, ut de ejus visione hilaris recedat. Scimus quia tu imaginem Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
obliuionem peccantes non derelinquit: quis homi¬
mim condemnandos reseruat. cum apłs dicat. si cds
iustificat: quis est qui condemnet: Ad fontẽ mi¬
scdiȩ recurrentes. eu angłicã ꝓferamꝰ sententiam.
Gaudebo inquit suꝑ uno peccatore pęnitentiã agen¬
te. quam suꝑ nonaginta nouẽ iustis qui ñ indigent
penitentia. Et ouem ꝑditam nonaginta noue iustis
non errantib relictis. humero ad ouile reportatam.
dicit. Si ouis errans p̾t inuentionẽ ad ouile humero
reportat᷑. cur post penitentiȩ pęnã ad ȩccłiȩ ministe¬
rium peccator non reuocet᷑: Quid ẽ enim grauius:
carnale delictum admittere. sine quo in multis pau¬
ci inueniunt᷑. an di filium timendo negare: In quo
nunc corpus indigni sedemus. lapsum ẽẽ cogno¬
scimus: s post negationẽ penitentia secuta ẽ.ꝙ. post
penitentiam misccsia data. quia illũ ab apłatu non
distulit. quem ante seipsum negare prȩdixit. Tibi hȩc

Expanded text:
oblivione peccantium delicta derelinquit, quis homioblivione peccantium delicta derelinquit, quis hominum condemnanda reservet? cum Apostolus dicat: « Si Deus justificat, quis est qui condemnet? » Ad fontem misericordiae recurrentes evangelicam proferamus sententiam: « Gaudebo, inquit, super uno peccatore poenitentiam agente quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia non errantibus relictis, humero reportatam dicit . Si ovis errans post inventionem ad ovile humero reportatur, cur post poenitentiae poenam ad Ecclesiae ministerium peccator non revocetur? Quid enim est gravius carnale delictum admittere, sine quo in multis pauci inveniuntur, an Dei Filium timendo negare? in quo d cujus nunc corpus indigni sedemus, lapsum esse cognoscimus, sed post negationem poenitentia secuta, et post poenitentiam misericordia data , quia illum ab apostolatu non depulit, quem ante se ipsum negare praedixit . Tibi haec,
Abbreviated transcription (Latin):
ne auferas a me. Cum enĩ petiit ne ab eo ꝓiceret᷑.
plapsi culpa quod alienam rex &. ꝓpħa simulra.¬
pusser uxorem. tremefactus expauit. ꝓpħa indi¬
cante fagitium suũ. Unde penitentiam agens
addidit. Redde michi letitiã salutaris tui: & sp̃u
principali confirma me. Si enim dignam do
penitentiã non fecisset: nequaqũa aliis predica¬
ret. Ait enim. Doceam iniquos uias tuas: &
impui ad te conuertent᷑. Cum enim peccata ꝓspe
ipso offerre o studuit: cũ dicebat. Sacrificiũ deo
spiritꝰ contribulatꝰ. Idhȩc ista suffecerant: sed om̃is
sententia quo plus sacrȩ scripturȩ testimonuis
confirmatur. facilius creditur. De hoc eñi ꝓph̃a
dicit. Nolo mortẽ peccatoris: sed ut conuertat᷑ &
uiuat. De hoc peccantib dicit᷑. P eccator in qua¬
cunq die conuersus ingemuerit: om̃s iniquitates eiꝰ
inobliuione tradurit᷑. Si enim redemptor ñr qui
peccatores minime ꝑdere sed iustificare uenit. in

Expanded text:
uferas a me . » Cum enim petiit, ne ab eo projiceretur, prolapsi culpa, quod alienam rex et propheta simul rapuisset uxorem, tremefactus expavit. propheta, indicante flagitium suum, unde poenitentiam agens addidit: « Redde mihi laetitiam Salutaris tui, et spiritu principali confirma me . » Si enim dignam Deo poenitentiam non fecisset, nequaquam aliis praedicaret. Ait enim: « Doceam iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur . » Cum enim peccata sua pipso offerre studuit, cum dicebat: « Sacrificium Deo spiritus contribulatus . » Ad haec ista suffecerant, sed omnis sententia quo plus sacris Scripturarum testimoniis confirmatur, facilius creditur; de hoc enim propheta dicit: « Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat; » de hoc peccantibus dicitur: « Peccator in quacunque die conversus ingemuerit, omnes iniquitates ejus in oblivionem tradentur; » si enim Redemptor noster, qui peccatores non perdere sed justificare venit in
Abbreviated transcription (Latin):
tentio continua ꝓmpta est. ipsa tam̃ humanita¬
tis infirmitas. in semetipsam relabit᷑. ut aliqͣndo
fessa iaceat. atq ab studii sui exercitatione torpe¬
scat. Antiquus uero hostis mox ut ociosam men¬
tem inuenerit. ad eam sub quibusda occasionib
locuturus uenit. ꝙ quȩdam ei de gestis prȩteritis

Expanded text:
intentio continue prompta est, ipsa tamen humanitaintentio continue prompta est, ipsa tamen humanitatis infirmitas in semetipsam relabitur, ut aliquando fessa jaceat, atque ab studii sui exercitatione torpescat. Antiquus vero hostis mox ut otiosam mentem invenerit, et ad eam sub quibusdam occasionibus locuturus venit et quaedam, ei de gestis praeteritis
Abbreviated transcription (Latin):
ra contra eũ bella prȩparasti. Tanto quippe ille dece¬
ptionis molimina ardentiꝰ exquirit. quanto te cȩ¬
lesti patriȩ feruentius in hiare cognoscit Et enĩnos
quidẽ qui uitam cũ plurib ducimꝰ. & si formidolosi
ac timidi. tam̃ quia contra antiquũ hostẽ bellum
ꝓposuimus. quasi in acie stamꝰ. Uos autẽ qui
solitariam uitam ducitis. quid aliud qũa quasi
monachos dixerim. qui etiã feruore uirtutis ante
aciem exire festinatis: Cur gͦ eum singularit᷑ ho¬
stis ñ impetat: a quo se impeti singularit̃ expectat :
Et nos quide qͥ inter homines uiuimꝰ. sepe ꝑ homi¬
nem a callido hoste temptam᷑: uos autẽ qui ĩa ui¬
tam prȩsentẽ extra hominum frequentiã ducitis.
tanto maiora certamina pati necesse est. quanto
ad uos ipse magister temptationũ accedit. Neq
emi uacare orationib ac laudib di sine aliqua
interruptione temporis potestis: quia & sim

Expanded text:
ra contra eum bella praeparasti. Tanto quippe ille decera contra eum bella praeparasti. Tanto quippe ille deceptionis molimina ardentius exquirit quanto te coelesti patriae ferventius inhiare cognoscit. Etenim nos quidem, qui vitam cum pluribus ducimus, etsi formidolosi ac timidi, tamen, quia contra antiquum hostem bella proposuimus, quasi in acie stamus. Vos autem, qui solitariam vitam ducitis, et quid aliud quam quia monachos dixerim, qui etiam fervore virtutis ante aciem exire festinatis? Cur ergo eum singulariter hostis non impetat a quo se impeti singulariter exspectat? Et nos quidem, qui inter homines vivimus, saepe per hominem a callido hoste tentamur; vos autem qui jam vitam praesentem extra hominum frequentiam ducitis, et tanto majora certamina pati necesse est, quanto ipse ad vos magister tentationum accedit. Neque enim vacare orationibus ac laudibus Dei sine aliqua interruptione temporis potestis, quia etsi
Abbreviated transcription (Latin):
Gregorius. seruus seruoꝵ di. Di¬
lectionis tuȩ litteras suscepi: q̃
inmeo sensu amoris melle condi¬
tȩ sapuerunt. O quanta aspira¬
tione uitȩ plena sunt. quȩ ꝑ grãm spiritus ꝓferunt᷑.
Non in eis cultus eloquentiȩ. ñ uerboꝵ tipus appa¬
rebant. sed sola ueritatis atq caritatis radicem te¬
nentia. ꝑ omne quod locuta sunt. cȩlestis patriȩ amo¬
re flammabant. In eis uͦ tua me dilectio petere stu¬
duit. ut ad hanc libellum exhortatorium scribere
deberẽ. Sed scire te necesse ẽ fili km̃e. quia tantis
podagre dolorib tantisq curarũ tumultib p̃mor.
ut qũauis nunqũa me aliquid fuisse reminiscar.
ualde tamen uideam non ẽẽ quod fuerim. De eo uͦ
quod se tua caritas ultra ȩtatẽ quinqua genariam
adhuc iuuenilib disideriis fs asseruit subiacere. in
hoc quoq duuni oraculi implet p̃ceptũ. qd scriptũ
est. Iustus in principio accusator ẽ sui. Nec tam̃ dubi¬
to maiores te hostis callidi insidias ꝑpeti. qui maio¬

Expanded text:
GREGORIUS, servus servorum Dei. Dilectionis tuae litteras suscepi, quae in meo sensu amoris melle conditae sapuerunt. O quanta aspiratione vitae plena sunt, quae per gratiam Spiritus proferuntur! Non in eis cultus eloquentiae, non verborum typus apparebant, sed sola veritatis atque charitatis radicem tenentia per omne quod locuta sunt coelestis patriae amore flammabant. In eis vero tua me dilectio petere studuit, ut ad hanc libellum exhortatorium scribere studerem. Sed scire te necesse est, fili charissime, quia tantis podagrae doloribus, tantisque curarum tumultibus premor, ut quamvis unquam me aliquid fuisse reminiscar, valde tamen me videam non esse quod fuerim. Quod autem se tua charitas ultra aetatem quinquagenariam adhuc juvenilibus desideriis asserit subjacere, in hoc quoque divini oraculi imples praeceptum, quo scriptum est: « Justus in principio accusator est sui . » Nec tamen dubito majores te hostis callidi insidias perpeti, qui majo
Abbreviated transcription (Latin):
tur uindicta. & post. penitentia credat᷑ ẽẽ fru¬
ctuosa. Quid enim ꝓdest triticum seminare.
& fructum illius ñ tollere. aut domũ construe¬
re. ꝙ ñ illic habitare: ꝑ ost dignã satisfactio¬
nem credimus posse redire ad honorem: ꝓpħa
dicente. Nunquid qui cadit non aditiet ut re¬
surgat: Et. qui auersus ẽ non reuertet᷑: Idem
quoꝙ ait. Peccator in quatũq die conu̾sus ingemuerit

Expanded text:
tur vindicta, et post poenitentiam credatur esse frutur vindicta, et post poenitentiam credatur esse fructuosa. Quid enim prodest triticum seminare, et fructum illius non tollere? aut domum construere, et non illic habitare? Post dignam satisfactionem credimus redire posse ad honorem, Propheta dicente: « Nunquid qui cadit non adjiciet ut resurgat? » Et qui adversus est non revertetur? Idem quoque ait: « Peccator in
Abbreviated transcription (Latin):
synodo ueneratus: ꝓculdubio definitioni sc̃ȩ syno¬
di ꝓbatus aduersari. Qui enum tantoꝵ patrum¬
definitã non seruant sententiam. ꝓculdubio aduer¬
santur eccłiȩ. Nam tua scĩtas inde a nobis requi¬
siuit. ut tͥ de sacerdotali officio post lapstim resur¬
gendi scriberemus. dum dicis de hoc canonum
diuersoꝵ legisse diuersas sententias. alias resurgen¬
di. alias nequaqu̾a posse. Ideo nos generales sy¬
nodos a nicena incipientes. cũ reliquis quatuor
ueneramur. quia ipsam sequentes in cunctis senten¬
tuis unanimes concordant. Nam & nos prȩceden¬
tes nobis patres sequim᷑: quia auctore dõ a sacra
doctrina illoꝵ non discordamus. Acapite itaq
incipientes usq in quarcũ altaris ministrũhanc
formã seruandam cognoscimus: ut quia minorẽ
maior precedit. sicut labore & honore. ita & incri¬
mine. & qũe maior sequit᷑ culpa. maiore implice¬

Expanded text:
synodo veneratus, procul dubio definitioni sanctae synosynodo veneratus, procul dubio definitioni sanctae synodi probatur addefinitam non servant sententiam procul dubio adversantur Ecclesiae. Nam tua sanctitas inde a nobis requisivit ut tibi sacerdotali officio post lapsum resurgendi scriberemus, dum dicit de hoc canonum diversorum legisse diversas sententias, alias resurgendi, alias nequaquam posse. Ideo nos generales synodos a Nicaena incipientes, cum reliquis quatuor veneramur; quia, ipsam sequentes, in cunctis sententiis unanimes concordant; quia et nos praecedentes nos Patres sequimur; quia, auctore Ddoctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes, usque in quartum altaris ministrum hanc formam servandam cognoscimus: ut quia minorem major ei praecedat; sed sicut honore, ita et in crimine, et quem major sequitur culpa, majore implice
Abbreviated transcription (Latin):
petec: sed uixta quod scriptũ est. ex oꝑib eoꝵe uo¬
gnoscetis eos. Uitam eoꝵ tua caritas atdendat.
ꝙ meritum intentionis aspicuat. Ut enim dilecdi¬
onitue de eacłe re breuiter loquar. tota calcedo¬
nensis synodus usq ad definitionẽ fidei &. ꝓlationẽ
canonum de generalib causis locuta ẽ. Nam post
plationẽ canonum specialia ep̃oꝵ certamina so
ibas denegat sua. quam in extrema parte syno¬
di iaceat cognoscis. Quȩ uidelicet epła Nestorium
in auditum ꝙ inquisitione ñ facꝰta damnatũ asserit.
eyrillum uͨ in apollinaris dogma cecidisse suspicat᷑.
Et sicotꝰ suꝑior textus prȩdicte synodi legitur.
quantum hȩc epła eidem synodo aduersat᷑ inue¬
nitur. quia scilicet sc̃a sẏnodus. & estorium sic̃
est hereticum denuntiat. & beatũ cyrillum pa¬
tr̃e catholicũ uenerat᷑. Epła ergo quȩ illũ defendit
qui a synodo damnatus est. & cum accusat qui a

Expanded text:
petit. Sed juxta hoc quod scriptum est: Ex operibus eorum copetit. Sed juxta hoc quod scriptum est: Ex operibus eorum cognoscetis eos. Vitam eorum tua charitas attendat, et meritum intentionis aspiciat. Ut enim dilectioni tuae de eadem re breviter loquar, sancta Chalcedonensis synodus usque ad definitionem fidei, et prolationem canonum, de generalibus causis locuta est. Nam post prolationem canonum specialia episcoporum certamina sopIbas denegat suam, quod in extrema parte synodi jaceat, agnoscis. Quae videlicet epistola Nestorium in auditum et inquisitione non facta damnatum asserit; Cyrillum vero in Apollinaris dogma cecidisse suspicatur. Et si totus superior textus praedictae synodi legitur, quantum haec epistola eidem synodo adversetur invenitur, quia scilicet sancta synodus et Nestorium, sicut est, haereticum denuntiat, et beatum Cyrillum patrem catholicum veneratur. Epistola ergo quae illum defendit qui a synodo damnatus est, et eum accusat qui a
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid tot labores ꝑderunt. si inunitate fidei in¬
uenti non fuerint. qui ante om̃ipotentis d̃i ocu¬
los in bonis actib animã prȩcipuȩ custodit
stabis supra petrã uis ẽ locus qui non sit dñi:
dum cuncta in ipso ꝑ qũe creata sunt continent᷑
Sed tam̃ est locus apud eũ. uidelicet sc̃ȩ ȩccłiȩ unttas
inqua uelut supra petrã statur. dum confessionis
soliditas humilit̃ tenet᷑ de quolocosubiungit.
fouiacois posterora mea I i petra eñ io est uscã
eceuia stantes cu posteriora uudebimus. quando¬
ea qu stn fire ꝓmuisa sunt ce lestis pateie gatidia
contemplabimur ꝑ couersi aute homines qui
conun capituloꝵ oecasione reꝑta eceliastica disci¬
ounam fugiunt. de sius carnalib actib repre¬
Qte dum neq in fide rectisint. neq in bonis oꝑib
cotidie deteriores fiunt. dum in eis culpa grosesat.
u quasi de ⁊ elo feruoris. ferietiã laudabilis ap¬

Expanded text:
Et quid tot labores Et quid tot labores venti non fuerint, quae ante Dei omnipotentis oculos in bonis actibus animam praecipue custodit?stabis super petram. Quis est locus qui non sit in Deo, dum cuncta ab ipso per quem creata sunt continentur? Sed tamen est locus apud eum, videlicet sanctae Ecclesiae unitas, in qua super petram statur, dum confessionis soliditas humiliter tenetur. De quo loco subjungitur: Tunc videbis posteriora mea. In petra enim, id est in sancta Ecclesia stantes, Dei posteriora videbimusdia contemplabimur. Perversi autem homines qui, trium capitulorum occasione reperta, ecclesiasticam disciplinam fugiunt, de suis carnalibus actibus repreEt dum neque in fide recti sunt, neque in bonis operibus cque fit ut quotidie deteriores fiant, dum in eis culpa grossescit, quae quasi de zelo fervoris videri etiam laudabilis ap
Abbreviated transcription (Latin):
fidem eiusdem sc̃ȩ memoriȩ leonis tenent. scãm
calcedonensem synodũ ita nobiscũ custodiunt atq
uenerant᷑. ut nullus ep̃c ẽẽ reputet᷑. qui eiusdem
synodi defensor sectatorq non fuerit. Hinc ẽ eñĩ.
ut quotiens in qͥtuor precipus sedib antistites
ordinant᷑. synodales sibi epłas uicissim mittant.
in quib se scãm calcedonensem synodũ. cũ aliis
generalib synodis custodire fateant᷑. Nam syno
dus quȩ postea generalit̃ facta ẽ. iccirco a nobis
custoditur. quia eiusdẽ synodi sequax in om̃ib
illtꝰ honorẽ auctoritatẽq custodit. Unde necesse
est. ut dulcissima mͥ tua dilectio in id quod p̃cipue
in scĩs morib uiuit. qd̃ se ꝑ abstinentiã affligit. qd̃
doctrinȩ d̃i uehementiꝰ insistit. hoc studiosius co¬
gitet. ne errorem scisinaticoꝵ sequens a sc̃a uniuer¬
salis ȩccłiȩ comiunione duusa possit inueniri.

Expanded text:
fidem ejusdem sanctae memoriae Leonis tenent, sanctamque fidem ejusdem sanctae memoriae Leonis tenent, sanctamque Chalcedonensem synodum ita nobiscum custodiunt atque venerantur, ut nullus esse episcopus reputetur, qui ejusdem synodi defensor sectatorque non fuerit. Hinc est enim ut quoties in quatuor praecipuis sedibus antistites ordinantur, synodales sibi epistolas vicissim mittant, in quibus se sanctam Chalcedonensem synodum cum aliis 967 generalibus synodis custodire fateandus quae postea generaliter facta est, idcirco a nobis custoditur, quia ejusdem synodi sequax in omnibus illius honorem auctoritatemque custodit. Unde necesse est ut dulcissima mihi dilectio tua in id quod praecipue in sanctis moribus vivit, quod se per abstinentiam affligit, quod doctrinae Dei vehementius insistit, hoc studiosius cogitet, ne errorem schismaticorum sequens, a sancta universalis Ecclesiae communione divisa possit inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
a facie infipientiȩ meȩ. Cicatrix quippe figuraẽ
uulneris. sed sanati. Cicatrix gͦ ad putredinẽ recdit
quando peccati uulnere quod iam ꝑ pęnitentiam
sanatum ẽ. in delectationẽ sui animꝰ concutit᷑. Se¬
pe namq quod fecimus ꝑ hostis callidi insidias cor¬
dis oculis uidemꝰ. Cumq insensibilit̃ in hoc
delectatio subrepit. qũauis iam plangat quod
fecerit. tedet tamen infelicẽ animũ quȩda fecisse
quȩ plangat. Hȩ sunt cordis tenebrȩ. quas in
hac uita uolentes nolentesq sustinemꝰ. Quis con¬
tra hȩc quęrendus est nisi adiutor in oportunitati¬
b in tribulatione: Ualde autẽ libenter accepi.
quod tua me caritas de sua dubitatione requistuit.
an orientis ȩccłiȩ fidem atq docꝰtrinã sc̃ȩ memorie
leonis sequant᷑. an forte earũ sensus intersemetip¬
sas ꝓ trium capituloꝵ defensione diuisus sit. Un¬
de cert̾a dilectionẽ tuã ẽẽ desidero. quia p̃dicte
sc̃issimȩ orientales eccłiȩ uno sensu. una doctrina.

Expanded text:
a facie insipientiae meae. Cicatrix quippe figura est vulneris, sed sanati. Cicatrix ergo ad putredinem redit, quando peccati vulnus, quod jam per poenitentiam sanatum est, in delectationem sui animum concutit. Saepe quod nunquam fecimus, per hostis callidi insidias cordis oculis videmus. Cumque insensibiliter in hoc delectatio subripit, quamvis jam plangat quae fecerat, taedet tamen infelicem animum quaedam non fecisse quae plangat. Hae sunt cordis nostri tenebrae, quas in hac vita volentes nolentesque sustinemus. Quis contra haec quaerendus est, nisi adjutor in opportunitatibus in tribulatione? Valde autem libenter accepi quod tua me charitas de sua dubitatione requisivit, an Orientis Ecclesiae fidem atque doctrinam sanctae memoriae Leonis papae sequantur, ne fortasse earum sensus inter semetipsas pro trium capitulorum defensione divisus sit. Unde certam dilectionem tuam esse desidero, quia praedictae sanctissimae Orientis Ecclesiae uno sensu, una doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
cta est: ut tanto uiro affabulante suꝑaret. Quȩ ñ
didicisset saporem uictoriȩ: nisi subiacuisset incertis.
Semꝑ umnocentib głam aduersa peꝑerunt: ꝓuidet
defensores fortissimos mediocris impugnatio. Sed
quid epłe terminos loquacitate ꝓduxi coactas lege
paginas in humana concinnatione trans gressus:
sungo s ego amplisimis partib ꝓ modulo cxigui¬
tatis ꝓpriȩ uobis cȩlo obsequente consensum. ꝙ. qd̃
mirabile inter homines habetur. consideratione
ur̃i attrahor ad amorem. inspirata mͥ ꝑ alterũ place¬
re affectio dum manet caritas imis inserta uisceri¬
b ꝑegrinante ꝑsona comitẽ se tam̃ cȩlestis gr̃a deside¬
rus iungat .&. dum cupitis datur affectus. aut ueni¬
at bonum pontificatus aut faciat. Data xuiii
kłarum nouẽbũ die. indictione .uiii.INCIꝑ¬
UNI DECRETA NOROIS DE¬
Aduersus iestorii ⁊ euticetis blasphemia APE

Expanded text:
cta est, ut tanto viro affabulante superaret. Quae non cta est, ut tanto viro affabulante superaret. Quae non didicisset saporem victoriae, nisi subjacuisset incertis. Semper innocentibus gloriam adversa pepererunt, providet defensores fortissimos mediocris impugnatio. Sed quid epistolae terminos loquacitate produxi, coactas lege paginas in humana concinnatione transgressus. Jungo et ego amplissimis partibus pro modulo exiguitatis proprie vobis coelo obsequente consensum, et quod mirabile inter homines habetur consideratione vestri attrahor ad amorem, inspirata mihi per alterum placere affectio, dum manet charitas imis inserta visceribus, peregrinante persona comitem se tamen coelestis gratia desideriis jungat, et dum cupitis datur affectus, aut veniat bonum pontificatus aut faciat. Data XVIII Kalend. die, indictione VIII. INCIPIUNT DECRETA HORMISDAdversus Nestorii et Eutichetis blasphemias. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ catholicȩ urbis Romȩ.
liberio patritio salutẽ. Duo
ꝓueneranda religione con¬
scientiȩ uerba dirigitis in aqͥ¬
leiensis electione pontificis.
ꝙ diuinis initiata lingua
cultib militat consecrando.
inignoti nos diligentia sermonũ iuncla tenuerunt
quia nichrl suꝑat diuitiis. quoties aliquid ꝓbatus
extulerit. Quid enim sententiȩ sequacium derelinqͣ̃t.
quando iustitiȩ obsequit᷑ cuius in examen deficutio
ñ uocatur: Igitis bono conscientiȩ. quod ur̃o uix
negatur imꝑio Exiuit int̾̃arbitros marcellini ue¬
nerabilis collega maximꝰ hominum humilitate
sublimior. & ne potestati fauor ꝑ obliquos ascribe¬
retur interpretes. qd̃ de ꝓprio decerpsit ingenio.
laudati uinxit ad prȩcium. Egistis mediocrem. ne
prȩcelsi esset suspecta p̃dicatio: clarissimoꝵ testimo¬
ma ut uires accipiant. culinina castigant᷑. E elix sa¬
cȩrdotium: cui faciem p̃tulit plena mens luminis:
Beata conuersatio: quȩ iccirco in discussionẽ dedu¬

Expanded text:
esiae catholicae urbis Romae Liberio patricio salutem. Cum pro veneranda religione conscientiae verba dirigitis in Aquileiensis electione pontificis et divinis initiata lingua cultibus militat consecrando in ignoti nos diligentia sermonum vincula tenuerunt, quia nihil superat divitiis, quoties aliquid probatus extulerit. Quid enim sententiae sequacium derelinquat quando justitiae obsequitur, cujus in examen definitio non vocatur. Agitis bono conscientiae quod vestro vix negatur imperio. Exivit inter arbitros Marcellini venerabilis collega, maximus hominum humilitate sublimior, et ne potestati favor pro aliquos ascriberetur interpretes, quod de proprio decerpsit ingenio, laudati junxit ad pretium. Egistis mediocrem, ne praecelsi esset suscepta praedicatio, clarissimorum testimonia ut vires accipiant culmina castigantur, felix sacerdotium cui faciem praetulit plena mens luminis. Beata conversatio, quae idcirco in discussionem dedu
Abbreviated transcription (Latin):
tͦuitus. uł accelerate ꝓuisionis respectus excusat.
quantomagis illa nullatenus mutilanda sunt.
quȩ nec ulla necessitas. nec ȩccłiastica ꝓrsus extor
aptirandi sibi quispiam passim quocunq
tẽpore nullam credat in esse fiduciã. p̃t̃ pascha¬
le festũ & pentecostes uenerabile sacm̃tũ. excepto dũtaxat
grauissimi languoris incursu. In quo uerendum est
ne morbi crescente ꝑiculo sine remedio salutari
fortassis egrotans exicio prȩuentus abscedat.
exerceri non debent. idest quarti mensis ieunio.
septimi & decimi. sed & etiam quadragesimalis
initii. ac mediana quadragesimȩ die. sabbati ieiu¬
nio circa uesperam nouerint celebrandas. Nec cu
natalitiis sacrum minime uelamen imponant.
nisi forsitan sicut de baptismate dictum est. graui
languore correptis. ne sine hoc munere de scło
iduas autem uelare pontificum nullus attem¬
ptet quod nec auctoritas diuina delegat.

Expanded text:
tuitus, vel acceleratae provisionis respectus excusat; tuitus, vel acceleratae provisionis respectus excusat; quanto magis illa nullatenus mutilanda sunt, quae nec ulla necessitas, nec ecclesiastica prorsus extorqAP. X.--Baptizandi sibi quisquam passim quocunque tempore nullam credat inesse fiduciam, praeter paschale festum et pentecostes venerabile sacramentum, excepto duntaxat gravissimi languoris incursu; in quo verendum est ne, morbi crescente periculo, sine remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscedat. exercere non debent, id est, quarti mensis jejunio, septimi, et decimi, sed et etiam quadragesimalis initii, ac mediana Quadragesimae die, sabbati jejunio circa vesperam noverint celebrandas. Nec cujnatalitiis sacrum minime velamen imponant, nisi forsitan sicut de baptismate dictum est gravi languore correptis, ne sine hoc munere de saeculo r. CAP. XIII.-- Viduas autem velare pontificum nullus attentet, quod nec auctoritas divina delegat
Abbreviated transcription (Latin):
boni oꝑis corda ponenda sunt. gradib utiq distri¬
butis cunctis ds nr ꝙ rector popłis prȩdicandus
est xp̃ianis. ubinemo sibimet aliquid iam existi¬
met imminutum. cum qͥ uniuscuiusq gradus ꝑ¬
fectioni nichil deperit. & conuenienter retinendo
quod cȩlesti dispensatione collatum est. pariter no¬
bis & cognoscibilem dđm fieri tribuit ꝙ ẽe rectorem.
Nam & siquid indulgetur de temporum quanti¬
tate. morib aggregata & strenuitate penset᷑. si
rat ȩtate curandum. dum modo illa nullatenus
rit. merito clexicalib infulis reꝓbabilem coniuncat
ẽẽ ꝑsonam. Et si illa non nuñquam sinenda sunt.
quȩ siceteroꝵ constãt in tegritas sola nocere non
ualeant illa tamen sunt magnoꝑe precauenda.
quȩ recipinisi manifesta decoloratione non possunt.
Ic si eaipsa quȩ nullo detrimento aliquotiens indul¬
gendda creduntur. uł rerum temporumq cogit in¬

Expanded text:
bonis operibus corda ponenda sunt, gradibus utique distribonis operibus corda ponenda sunt, gradibus utique distributis, cunctis Deus noster et rector populis praedicandus est christianis: ubi nemo sibimet aliquid jam existimet imminutum, cum et de uniuscujusque gradus perfectione nihil deperit, et convenienter retinendo, quod coelesti dispensatione collatum est, pariter nobis et cognoscibilem Deum fieri, et tribuit esse rectorem. Nam et si quid indulgetur de temporum quantitate moribus aggregata strenuitate pensatur: si protelata fuerat aetate curandum, dummodo illa nullatenus rit, merito clericalibus infulis reprobabilem convincat esse personam. Etsi illa nonnunquam sinenda sunt, quae, si caeterorum constet integritas, sola nocere non valeant, illa tamen sunt magnopere praecavenda, quae recipi nisi manifesta decoloratione non possint. Ac si ea ipsa, quae nullo detrimento aliquoties indulgenda creduntur, vel rerum temporumque cogit in
Abbreviated transcription (Latin):
utilitats fortasse compendio uideantur laxan¬
da ceclamus. XI¬
Uo q nobis contra salutarium re¬
uerentiam regularum cupiamꝰ temere
nichil licere & cum sedes apłica suꝑior his om̃ib
fauente dño quȩ paternis canonib sunt p̾fixa.
pio deuotoq anims studeat tenere ꝓposito: satis
indignum est quenquam uł pontificum uł or-¬
dinum subsequentium hanc obseruantiam
refutare. quam beati petri sedem & sequi uideat
ꝙ docere. Satis sconueniens est ut totũ corpus
eccłiȩ in hac sibimet obseruatione concordet.ꝗͣ
illic uigere conspiciat. ubi dñs ȩccłiȩ totius po¬
suit principatum. dicente scriptura. Ordinate
in me caritatẽ. Et item. Om̃ia cum ordine
fiant. Atq iterum psalmista prȩdicante. Car¬
cumdate syon &. complectimini eam: narrate
in turrib eius. Ponite corda urã in uirtute eius.
& distribuite gradꝰ eius ut enarretis in ꝓgenes
narratur altitudine dignitatũ. & in cuius uirtute

Expanded text:
utilitatis fortasse compendio videantur laxanutilitatis fortasse compendio videantur laxanda cedamus. XIue nobis contra salutarium reverentiam regularum cupiamus temere nihil licere, et cum sedes apostolica superior his omnibus, favente Domino, quae paternis canonibus sunt praefixa, pio devotoque animo studeat tenere proposito, satis indignum est quemquam vel pontificum, vel ordinum subsequentium hanc observantiam refutare, quam beati Petri sedem et sequi videat et docere; satisque conveniens est ut totum corpus Ecclesiae in hac sibimet observatione concordet, quam illic vigere conspiciat, ubi Dominus Ecclesiae totius posuit principatum dicente Scriptura: Ordinate in me charitatem; et item: Omnia cum ordine fiant; atque iterum Psalmista praedicante: Circumdate Sion, et complectimini eam, narrate in turribus ejus. Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite gradus ejus, ut enarretis in progenies narratur altitudine dignitatum, et in cujus virtute
Abbreviated transcription (Latin):
pontifice subdiaconum uł accolitum ius habere
faciendi. Hec ꝓrsus id dubitet. si quicquam
ad ep̃ale ministerium specialiter ꝑtinens suo
motu putauerit exequendum. continuo se pre¬
sbiterii dignitate & sacra communione priuari.
Suod fieri necesse est censeamus: si eius presule
deferente huiusmodi fuerit prȩuaricatio comꝑ
ultione uacaturo. si immoderata faciente dissi
iaconos quoq ꝓpriam constitiumus serua¬
re mensuram. nec ultra tenorem paternis
canonib deputatum quippiam temptare. nichil
officiis longius constitutis necessitas extrema
compellat. Quod & laicis xp̃ianis facere pleruꝙ:
conceditur.
Ios ñ licet in p̃sbiterio residere cũ diuina celebran¬
poris ꝓrogationẽ sub conspectu uontifiuis seu
prbi nisihis absentib ius non habeant exercer¬
cendi. Cum enim decreta uenerabilium sancti¬
onum nos quoq magnoꝑe custodire nitamur.
ac sine eoꝵ dispendio etiam illa quȩ ꝓalicuius

Expanded text:
pontifice subdiaconum, aut acolythum jus habere pontifice subdiaconum, aut acolythum jus habere faciendi, nec prorsus id dubitent, si quidquam ad episcopale ministerium specialiter pertinens suo motu putaverint exsequendum, continuo se presbyterii dignitate, et sacra communione privari. Quod fieri necdeferente, hujusmodi fuerit praevaricatio  al.ultione vacaturo, si immoderata facientem dissi CAP. VII.--Diaconos quoque propriam constituimus servare mensuram, nec ultra tenorem paternis canonibus deputatum quippiam tentare permittimofficiis longius constitutis, necessitas extrema compellat. Quod et laicis Christianis facere plerumque conceditur. CAP. VIII.--Non in presbyterio residere, cum divina celebranporis praerogationem sub conspectu pontificis seu presbyteri, nisi his absentibus jus non habeant exercendi. Cum enim decreta venerabilium sanctionum nos quoque magnopere custodire nitamur, ac sine eorum dispendio etiam illa quae pro alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
impositis exagitare cupiant renascentes. qm̃ qͦ
gratis accipimus gratis dare mandamur. & ideo
nichil a prȩdictis ꝓrsus exigere moliant᷑. quo
uel pauꝑtate cogente deterriti. uł indignatio¬
ne reuocati redemptionis suȩ causas adire de¬
spiciant. certum habentes quod qui ꝓhibita de¬
prehensi fuerint admisisse. uł commissa ñ potiꝰ
sua sponte corrȩxerint. ꝑiculum subituri ꝓprii
fint honoris.
ec minus etiam prb̃os ultramodũ suum
tendere phibrmus. nec episcopali fasfigis debita.
sibimet audacte assumere non conficiendicmi¬
sipatie non consignationis ponuificllo eelbiben¬
Ensbsmet drriere facultatem. non presentioꝰ¬
lboet aiftee nii fortasse iubeat᷑ uł oratioras uel
accionis sacez suppetere sibi prȩsumat esce licenro¬
amdieq subeuis aspectu nisi iubeatur. aut sedere
presumat aut ueneranda tractare mysteria.Nec
sibi meminerit ulla ratione concedi sine summo

Expanded text:
impositis exagitare cupiant renascentes: quoniam quod impositis exagitare cupiant renascentes: quoniam quod gratis accepimus, gratis dare mandamur . Et ideo nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignatione revocati, redemptionis suae causas adire despiciant; certum habentes quod qui prohibita deprehensi fuerint admisisse, vel commissa non potius sua sponte correxerint, periculum subituri proprii sint honoris. VI.--Nec minus etiam presbyteros ultra modum tendere prohibemus, nec episcopali fastigio indebita sibimet audacter assumere, non conficiendi chrismatis, non consignationis pontificalis adhibendae sibimet accipere facultatem, non praesente quolibet antistite, nisi fortasse jubeantur, vel orationis, vel actionis sacrae suppetere sibi praesumant esse licentiam, neque sub ejus aspectu, nisi jubeantur, aut sedere praesumant, aut veneranda tractare mysteria; nec sibi meminerint ulla ratione concedi, sine summo
Abbreviated transcription (Latin):
non aduersus scita maioꝵ noua lege ꝓponit᷑.
cȩteris ȩccłus abhac occasione cessantib. quas
non simili clade uastatas pristinam faciendis or¬
dinationib conuenit tenere sententiam. quo
magis hac oportunitate cõmoniti obseruantiam
uenerandoꝵ canonum ꝓpensius delegamus.
singulorum graduum conscientias ammonen¬
tes. ne in illicitos prorumpere moliantur
excessus.
ec fas eẽ confidat quisqũa pontificum.
bigamos aut coniugia sortientes ab alus dere¬
licta siue quos libet post penitentiam. uł sine lit¬
teris. uł corpore uitiatos uł conditionarios.
aut curiȩ publicarumq rerum nexib implica¬
tos. aut passim nulla temporis congruentis ex¬
pectadione discussos diuinis seruituros applicare
ministerus. neq ꝓsuo libitu iura statuant aliena
ꝑuadere absq sedis apłicȩ iusta dispositione man
more prȩceptionib dedicare nemo audeat.
nec ambiant sibimet ep̃i usndicare clericos pote

Expanded text:
non adversus scita majorum nova lege proponitur, non adversus scita majorum nova lege proponitur, caeteris Ecclesiis ab hac occasione cessantibus, quas non simili clade vastatas pristinam faciendis ordinationibus convenit tenere sententiam, quo magis hac opportunitate commoniti observantiam venerandorum canonum propensius delegamus, singulorum graduum conscientias admonentes, ne in illicitos prorumpere moliantur excessus. Nec fas esse confidat quisque pontificum bigamos, aut conjugia sortientes ab aliis derelicta, sive quoslibet post poenitentiam, vel sine litteris, vel corpore vitiatos, vel conditionarios, aut curiae, publicarumqtos, aut passim nulla temporis congruentis exspectatione discussos, divinis servituros applicare mysteriis; neque pro suo libitu jura studeant aliena pervadere, absque sedis apostolicae justa dispositione mandmore praeceptionibus, dedicare non audeant, nec ambiant episcopi sibimet vindicare clericos potes