comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtererit quid deinceps dñs dicat excide
lapideas cõscͥpturas dic̃ moysi. int̾ cet᷑a
coram oĩppło tuo faciam głiosa. nõdũ
dignatur dicere coram õĩ ppło meo.an
ita dixit populo tuo. quo ciulib hom̃i
cruitati dicimꝰ. nõ cui dñaris: uł qͣm cõs¬
titinsti. S uñ ciuis es: Sic enĩ ⁊ paulo
post dicit. oĩs ppłs in quib es. Alio modo
quid dem̃ est nsi ppłus tuus. Qd̃. aũt ñ
testamentũ hiis. qui sedent suꝑ tr̃am: nõ
.n. ht grecus neqn ponas. S neqñ ponat.
An forte de ppło dicere ei uoluit cuis ip̃e
ductor fuit : S nõ ip̃e introduxit ppłi
meam t̾ram. Ubi ꝓhibet poni testamen¬
tum cum eis qui in illa h̃itabant. Mirũ
itaq loqutõnis genus est᷑ ad huc in exp¬
tum. ł nõ aĩaduersum. Si tñ loqutio est.
eũt̾etur. nec adorarent᷑ dii alieni ait.
dñs em̃ deus zelans nom̃. deus zelator
turbatõnis uicio facit deus semꝑatꝙ oĩ
modo in cõmutabił atq tranquillus. S

Expanded text:
contexit quid deinceps Dominus dicat, Excidetabulas conscripturo dicit Moysi inter caetera, Coram omni populo tuo faciam gloriosa. Nondum dignatur dicere, Coram omni populo meo. An ita dixit, populo tuo, quomodo cuilibet homini uae dicimus, non cui dominaris, vel quam constituisti, sed unde civis es? Sic enim et paulo post dicit, Omnis populus, in quibus es: alio modo quid dictum est, nisi, populus tuus? Quod autem non testamentum his qui sedent super terram. Non enim habet graecus, nequando ponas; sed, ne quando ponat. An forte de populo ei dicere voluit, cujus ipse ductor fuit? Sed non ipse introduxit populum in eam terram, ubi prohibet poni testamentum cum eis qui in illa habitabant. Mirum itaque locutionis genus est, et adhuc inexpertum vel non animadversum: si tamen locutio est, everteretur, nec adorarentur dii alieni, ait, Dominus enim Deus, zelans nomen, Deus zelator erturbationis vitio facit Deus, semper atque omni modo incommutabilis atque tranquillus; sed
Abbreviated transcription (Latin):
tiomi. interibit de ppło suo. Iubet gͥ non
solis sacerdotib s inniu̾so ppło isxi. ut nõ
faciant tale unguentũ musus suos et
interitum iuiat᷑. si quisqͣm silr fecerit
.i. iinguentũ. ad usus suos silẽ cõfecerit
uł ciꝙͣ lunc dederit extere nationi ac
phoc qd̾. ait. scĩficatio erit ub̃ cum hoc
pplõ isrł unũso diciubet nõ uideo qͥd
intelligam. nisi qr licebat eis qñ uem
ebant cum sius quisq mimeribus
tangere tab̾naculum ⁊ tangendo scĩfi¬
cabatur. pp̃illud oleum. quo cmicta.
ꝑ uncta sunt ⁊ hinc dcm̃i. oĩs qui tãgit
scĩficabitur. nõ tñ sic q̃: aidmodũ saceido¬
tes. qui etiam ut sacerdotio fungerẽtur
ungebant᷑ ex illo. qõ. cxxxu¬
¶uod p̾cepit quib aromanitib fiat
thinnana .i. incensũ. et dicit unguen¬
tario more coctum opus unguentarii.
nõ ĩo putare debemius unguentũ fieri
.i. uñ aliquid ungatur. s ut dcm̃ est
thuniania uł incensũ qd̾ imponat᷑ illi
altari incensiubinõ licebat sacrificari

Expanded text:
tioni, interibit de populo suo. Jubet igitur non solis sacerdotibus, sed universo populo Israel, ut non faciat tale unguentuminteritum minatur si quisquam similiter fecerit, id est, unguentum ad usus suos simile confecerit, vel cuiquam hinc dederit exterae nationi. Ac per hoc quod ait, Sanctificatio erit vobis, cum hoc populo Israel universo dici jubeat, non video quid iniebant cum suis quisque muneribus tangere tabernaculum, et tangendo sanctificabatur. Propter illud oleum quo cuncta peruncta sunt. et hinc dictum: omnis qui tangit sanctificabitur, non tamen sic quemadmodum sacerdotes, qui etiam ut sacerdotio fungerentur, ungebantur ex illo. Quod praecepit quibus aromatis fiat thymiama, id est incensum, et dicit unguentario more coctum opus unguentarii, non ideo putare debemus unguentum fieri, id est, unde aliquid ungatur, sed, ut dictum est, thymiama uel incensum quod inponatur illi altari incensi, ubi non licebat sa
Abbreviated transcription (Latin):
ostende michitemetipm ut scient᷑ ui¬
deam te: Quibo u̾bis satis ostendit
moyses qd̃ nõ ita uidebat deũ in illa
tanta familiaritate cõspectus ut desi¬
derabat uidere.qm̃ ille om̃s uisiones
dei que mortaliũ p̾bebant᷑ aspectibus
⁊ ex quib fiebat somis. quo mortal
attingeret᷑ auditus sic exhibebantur
eis ip̃a ullo sensu corporis sentiretur
diumanatura. que inuisibilis ubiq
tota est. ⁊ nullo continet᷑ loco. ⁊ qr in
duob p̾ceptis. hoc est dilectõmis dei
⁊ ꝓximi. totalex pendet ⁊ ꝓphete. iõ
moyses inutroq suum desideriũ demõ¬
Si inueni grãm in cõspectu tuo ostẽ¬
de mͥ temetip̃m manifeste. ut uideã
te. ut sĩ inueniens grãm in cõspectu¬

Expanded text:
ostende mihi temet ipsum, scienter uiostende mihi temet ipsum, scienter uideam te. quibus uerbis satis ostendit Moyses, quod non ita uidebat deum in illa tanta familiaritate conspectus, ut desiderabat uidere, quoniam illae omnes uisiones dei, quae mortalium praebebantur aspectibus et ex quibus fiebat sonus, quo mortalis adtingeretur auditus, sic exhibebantur eis ipsa ullo sensu corporis sentiretur diuina natura, quae inuisibilis ubique tota est et nullo continetur loco. et quia in duobus praeceptis, hoc est dilectionis dei et proximi, tota lex pendet, ideo Moyses in utroque suum desiderium demonssi inueni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temet ipsum, manifeste uideam te, ut sim inueniens gra
Abbreviated transcription (Latin):
insi forte io se nõ ẽe cum eis quidura cetui¬
ce sunt qr nõ eum ꝓpiciũ et salubrem. insi
hũilitas. ⁊ pietas capit. Esse aut̃ deũ cum
dure cerincis hominibꝰ ncħ̾ est aliud qm
uindicando ad esse atq pumendo. Uñcu
eo modo malis nõ ad est parcendo facit.
Quo ꝑtinet illud qd̾ dr̃. auerte faciem
tuam apec̾is meis. qr nͥ auertit euercit.
Sicut enĩ fluit cera a facie igns. Sic pere¬
aut pcc̾ores a facie dei. quectio. cxlix.¬
Eĩo dixit moyses ad dñm. Ecce tumͥ
dicis. deduc ppłm hũc. tu aũt nõ de mõs¬
trasti mͥ q̾m sił mittas mecũ. Tu aũt̃ di¬
xistimͥ scio te pre omnib ⁊ grãm habes
apudme. Sigͦ inueni gram in cõspec¬
tutuo. ostende in temetipm mamfeste
sciam qr ppłs tins est gens hec. Quod
ħt grecus guostos hoc quidam latim in¬
terpretati sunt manifeste. cum script᷑a
non dixerit phaueros. Potuit gͦ fortas
se dici. Si inueni grãm in conspectutuo

Expanded text:
nisi forte ideo se non esse cum eis qui dura cervinisi forte ideo se non esse cum eis qui dura cervice sunt, quia non eum propitium et salubrem, nisi humilitas et pietas capit. Esse autem Deum cum durae cervicis hominibus, nihil est aliud, quam vindicando adesse atque puniendo. Unde cum eo modo malis non quo pertinet illud quod dicitur: auerte faciem tuam a peccatis meis, U quia si auertit, euertit; sicut enim fluit cera a facie ignis, sic pereant peccatores a facie dei. Et dixEt dixit Moyses ad Dominum, Ecce tu mihi dicis: Deduc populum hunc. Tu autem non demonstrasti mihi quem simul mittas mecum. Tu autem dixisti mihi, Scio te prae omnibus, et gratiam habes apud me. Si ergo inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum, manifeste sciam quia populus tuus est gens haec.  Quod habet Graecus γνωστὸς, hoc quidam Latini interpretati sunt "m ani f est e," cum scriptura non dixerit cpavspwt. potuit ergo fortasse aptius dici: si inueni gratiam in conspectu tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
do.⁊ ex primendo quid illũ ab eoꝵ sup¬
plicio reuocaret. nec tñ q illo int̾ceden¬
te sine flagello discipline ppłm dereli¬
quit. Nescio eĩ quo ut sic eoͥs diligeret
ip̃e moyses. deus eos occultius dilige¬
bat. qui manifeste uoce terrebat.
moysen. nade ascende hinc tu ci ppłs
tinis quem eduxisti de fr̃a egipti. in
tr̃am qmͣ niraui abraam. ysaac ⁊ iacob
dicens semini nr̃o dabo eam contumo
tanqͣm ad ip̃m moysen adhuc loqͣtur
añte. ⁊ eiciet chananeũ. ⁊ amorreuin
⁊ iebuseum ⁊ introducet te intram
fluentem lac ⁊ mel. Nonem̃ ascẽda
tecum qr ppłs dura ceruce es ut nonꝰ
deleam te inuia. Magna sacramenti
cum illis eẽt ip̃e non parceret. ⁊ tñ et¬
ab sente. qui musqͣm ẽẽ ab sens p̃t im¬
plere se dicit qd patrib eoꝵ iurauit.
tanqͣm ⁊ hic ostendens. hoc se ideo face¬
re qr illis pr̃ĩbus iustis ꝓmisit nonqd̃
isti digi eent. Quid ergo significat.

Expanded text:
do et exprimendo quid illum ab eorum supdo et exprimendo quid illum ab eorum supplicio reuocaret. nec tamen etiam illo intercedente sine flagello disciplinae populum dereliquit. nescio quo enim modo, ut sic eos diligeret ipse Moyses, deus illos occultius diligebat, qui manifeste uoce terrebat. Moysen: uade, ascende hinc tu et populus tuus, quem eduxisti de terra Aegypti, in terram quam iuraui Abraham <et> Isaac et Iacob dicens: semini uestro dabo eam, continuo tamquam ad ipsum Moysen adhuc loquatur ante te et eiciet Chananaeum et Amorrhaeum et Iebusaeum, et introducet te in terram fluem populus dura ceruice es, ut non deleam te in uia. magna sacramenti cum illis esset, ipse non parceret. et tabsente, qui nusquam esse absens potest, implere se dicit quod patribus eorum juravit. Tanquam et hic ostendens hoc se ideo facere, quia illis patribus justis promisit, non quod isti digni non essent. Quid ergo significat,
Abbreviated transcription (Latin):
gram. ut ei dicet d̾s. sine uie ⁊ iratus ⁊
ꝯteram eos. Quod utrũ iubentis sit. cũ
ait sine me. an qͣi petentis. utrũq ur̃ ab¬
surdum. Nam ⁊ si uidebat deus mobedi¬
ent̾ famulus non parebat. ⁊ deum hoc a
seruo. uest ꝓ beneficio petere nõ decebat
cump̃stim posset eos qͣ illo uolente con¬
terere. Ille itaq ibi sensus inꝓmptu est.
qđ̃ hiis uerbis significauit deus płimũ
apud se ꝓdesse ilsi ppło quia sic ab illoui¬
ro diligebant᷑. quem sic dñs diligebat.
ut eo modo ammonerem᷑. cuu merita
ur̃a nõ grauassent. ne diligannuir adeo
reuelari nos apud eum illoꝵ meritis
posse. quos diligit. Nam cum ab omn¬
potentente d̾r homim. sine me. ⁊ cõterã
eos. quid aliud dr. qm cõtereram eos
nisi diligerentur ate. Ita gͦ dem̃ est. sine
me. ac sidice̾tur. noli eos diligere ⁊ con¬
teram eos. qr ne id faciam dilectõ tua ĩ
iubendo dixisset. ⁊ nõ poctus ammouẽ¬

Expanded text:
gratiam, ut ei diceret deus: sine me, et iratus ira gratiam, ut ei diceret deus: sine me, et iratus ira conteram eos. quod utrum iubentis sit cum ait: sine me, an quasi petentis, utrumque uidetur absurdum. nam et, si iubebat deus, inoboedienter famulus non parebat, et deum hoc a seruo uelut pro beneficio petere non decebat, cum praesertim posset eos etiam illo nolente conterere. ille itaque ibi sensus in promtu est, quod his uerbis significauit deus plurimum apud se prodesse illi populo, quia sic ab illo uiro diligebantur, quem sic dominus diligebat, ut eo modo admoneremur, cum merita nostra nos grauant ne diligamur a deo, releuari nos apud eum illorum meritis posse quos diligit. nam cum ab omnipotente dicitur homini: sine me, et conteram eos, quid aliud dicitur quam: contererem eos, nisi diligerentur abs te? ita ergo dictum est" sine e me, " ac si diceretur: noli eos diligere, et conteram eos, quia ne id faciam dilectio tua in iubendo dixisset et non potius admonen
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ de sacerdotio enis añ pec̃m eis deus
p̃cipiebat inpletum est. S iussit ⁊ ipm̃
⁊ filios ablui. ⁊ sic ordinati sũt insac̃do¬
tio. Ita nouit ille cui parcat usq ad co¬
mutatõne in melius. ⁊ cuiparcat ad tp̃
qͣmuis emĩ p̾scierit in melius nõ muta¬
ti a cui nõ parcat ut mutet᷑ in melius
⁊ cui nõ parcat itaut nec iitatõnem
riꝰ expectet ⁊ totum hocad id redit quod
apłs dicit. exclamas qui inscrutabilia
sunt iudicia eius ⁊ in uestigabiles uie eiꝰ.
tu ⁊ ppłs tuus quemedurisfi de tra egipti
quẽ eduxi. de t̾ra egipti. S illi qñ ydolĩ
poposcerũt ita loquti sũt. Moyses enĩ
hic homo qui eduxit nos de tr̃a egipti.
nõ scimꝰ quid fcmsit ei. liberatiõnem
suam m hominẽ cõstituendo. defecerãt
looc eis modo replicatur cũ dr.tu ⁊ ppls
est crminis. nõ moysi. Nonem̃ aliud
uolebat moyses.u̾ut nõ millo. s ĩ dño
tos. cunis tũ apuddeũ. tanqͣm fidelis¬
sum famili. tũi erat meritum p illius

Expanded text:
od de sacerdotio eius ante peccatum eius deus praecipiebat, inpletum est. sed iussit et ipsum et filios ablui; et sic ordinati sunt in sacerdotio. ita nouit ille, cui parcat usque ad commutationem in melius et cui parcat ad tempus, quamuis eum praescierit in melius non mutari, et cui non parcat, ut mutetur in melius, et cui non parcat, ita ut nec mutationem eius expectet. et totum hoc ad id redit. quod apostolus dicit exclamans: quam inscrutabilia sunt iudicia eius et inuestigabiles uiae eius. tuus, quem eduxisti de terra Aegypti. quem eduxi de terra Aegypti. sed illi quando idolum poposcerunt, ita locuti sunt: Moyses enim hic homo, qui eduxit nos de terra Aegypti, non scimus quid factum est ei. liberationem suam in homine constituendo defecerant. hoc eis modo replicatur cum dicitur: tu eest crimini, non Moysi. non enim aliud uolebat Moyses, nisi ut non in illo, sed in domino tos. cuius tamen apud deum tamquam fidelissimi famuli tantum erat meritum per illius
Abbreviated transcription (Latin):
lapidib altare edificatũ. signare ip̃m po¬
pulum ẽẽ altare dei sic̃ ẽ templu dei. qo.
¶Dmimolauerũt hostiam xcuiii.¬
salutaris dõ. Non dixit hostiam salir
ubi indendũ est. ne forte ille sigiificet᷑
de quo dixit symeon. qmi uderũt occli
mei salutare tuu. Iũc .ii. apsalmus ꝯͣ¬
mendat. uͥ legigitur. Bñ mnciate diẽ
exdie salutare enus. Quid ẽ enĩ ã sidi

Expanded text:
lapidibus altare aedificatum significasse ipsum polapidibus altare aedificatum significasse ipsum populum esse altare dei, sicut est templum dei. Et immolauerunt hostiam salutaris deo. non dixit "hostiam salutubi uidendum est, ne forte ille significetur. de quo dixit Symeon: quoniam uiderunt oculi mei salutare tuum. hunc enim et psalmus commendat ubi legitur: bene nuntiate diem e
Abbreviated transcription (Latin):
ad postem ꝑtundit᷑. in quib õĩb nstifi¬
catõnib considerand̾ est. que id̾. ad
ne̾m duci possint. Multa quippe meis
sacramẽta sunt. magnificantia pocius
aliquid. ꝙͣ uitam nr̃am instiuenta. In¬
iustificationes sane latim int̾pretes eas
iterũ ppłs ita Rdet oĩa u̾ba que loqutus
est dñs faciemꝰ et audiemꝰ. cũ iudeatur
ordo postulare. ut diceretur audiemꝰ et
faciems. S mirũ nsi aliqͥs sensus ħ latet
di fuitutem ut ad intelligenciam earũ reꝵ
que ip̃o p̾cipiente fũit merito deuotõnis
qua non contempte. s fce̾ sũt ip̃e ꝑducat
S uidendũ est utrũ iste ppłs illi filio siłis
mueniat᷑. qui pr̃iubenti dixit. ibo m uns¬
am ⁊ nõ iit. Sentes eĩ que deũ penitꝰ con¬
tempserũt. postea ꝑ uinis obedĩam mł¬
tificate. que nõ sectabant᷑ iusticiam. app̃
¶ Otandũ qd̾ moyses. edificauit altare
sb̾monte. ⁊ duodecim lapides. induode¬
cim trib isrł. Intelligit᷑ eĩ exduodecim

Expanded text:
ditur. In quibus omnibus justificationibus considerandum est, quae inde ad nem duci possint. Multa quippe in eis sunt sacramenta significantia potius aliquid, quam vitam nostram instruentia. Justificationes sane latini interpretes eas iterum populus ita respondet: omnia uerba quae locutus est dominus faciemus et audiemus, cum uideatur ordo postulare, ut diceretur: "audiemus et faciemus". sed mirum nisi aliquis sensus hic latet.di seruitutem, ut ad intellegentiam earum rerum, quae ipso praecipiente fiunt, merito deuotionis, qua non contemtae, sed factae sunt, ipse perducat. sed uidendum est, utrum iste populus illi filio similis inueniatur qui patri iubenti dixit: ibo in uineam et non iit. gentes enim, quae dominum penitus contemserunt, postea per unius oboedientiam iustificatandum quod Moyses aedificauit altare sub monte et duodecim lapides in duodecim tribus Israhel. intellegitur enim ex duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
numea sr̃ te donec transeam ⁊ tũc uide¬
bis postĩoramea. nanfacies mea nõ inde¬
bitur tibi. ⁊ stabis sr̃ petram statim ⁊trã¬
siet glia mea. ⁊ ponamte in cauerna pet᷑
hoc em̃ fcm̃ ẽ meis quos tũc significabat
.i. statimut transiit eius głia. Nam post¬
ea qͣui resurrexit amortius ⁊ ascendit in
gentium aplĩ loquerent᷑. cõpuncti sunt
corde multi ex eis qui crucifixerant xp̃m
quẽ ut nõ cognouissent dũm głie cruci

Expanded text:
nu mea super te, donec transeam, et tunc uidenu mea super te, donec transeam, et tunc uidebis posteriora mea; nam facies mea non uidebitur tibi; et stabis super petram, statim ut transiet gloria mea, et ponam te in cauerna petrae. hoc eest statim ut transiit ejus gloria. Nam posteaquam resurrexit a mortuis et ascendit in gentium apostoli loquerentur, compuncti sunt corde multi ex eis qui crucifixerant Christum; quem ut non cognouissent et domi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ firmissimũ significat. Alii aut̃ int̾preta¬
ti sunt inspeliuca petre. S grecus h opeu
hoc .ni. foramẽ uł caueruancercis int̾preta¬
mur. Et tegam mamimea suꝑ te. donec
transeam ⁊ auferam inanũ meam ⁊tũc
uidebis postĩora mea. facies aũt mea nõ
iudeb̾r tibi. Cum iam dixisset stabis sr̃
petram. statimut transeat gioria mea. ubi
intelligitur post transitum suũ ꝓmisisse
sr̃ petram stabit atem. quõ accipiendum
est ꝙ ait ponamte in cauerua petre. ⁊ tegã
manumea sr̃ te donec transeam. ⁊ auferã
manũ meam. ⁊ tũc uidebis postĩora mea:
Quasi iam illo pinpetra conscituto regat
mami sua sr̃ eũ. ⁊ deinde transeat cũ esse
in petra ñ possit. nisi post eis transitum.
S recapitulatõ intelligenda est rei p̃ter¬
misse. qualisolet uti sc̃ptura in multis lo¬
çis. postea quippe dixit. qd̃ ordine tp̃ris
pͥus est. Quiordo ita se ħ̃t. Negam ma¬

Expanded text:
en firmissimum significat. alii autem interpretaen firmissimum significat. alii autem interpretati sunt: in specula petrae. sed graecus habet dnyv; hoc autem foramen uel cauernam rectius interpretamur. Et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum meam, et tunc uidebis posteriora mea; facies autem mea non uidebitur tibi. cum iam dixisset: stabis super petram, statim ut transiet gloria mea — ubi intellegitur post transitum suum promisisse super petram stabilitatem — quomodo accipiendum est quod ait: ponam te in cauerna petrae et tegam manu mea super te, donec transeam; et auferam manum, et tunc uidebis posteriora mea? quasi iam illo in petra constituto tegat manu sua super eum et deinde transeat, cum esse in petra non possit nisi post eius transitum. sed recapitulatio intellegenda est rei praetermissae, quali solet uti scriptura in multis locis; postea quippe dixit quod ordine temporis prius est. qui ordo ita se habet: tegam ma
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam consequant᷑. cõclusit eĩ deus oĩs
incredulitate. ut oĩum mnisereat᷑. Uemd̃
det ad illd̃ qd ei dem̃ fuerat. ostende mͥ
gliam tuam qd̾ supͣ petiuerat moyses.
dicens ostende mͥ temetip̃m manfeste
ut indeamte. nõ poteris inquit indere
faciem meam nõ enmindebit homo fa
ciem meam ⁊ uuet ostẽdens huic iute
que agitur insensib mortalib corrup¬
tibił carius. deũ sicuti est apparere non
posse̾. sicuti est inderim illa uita p̃t ubi
ut uuat᷑ huc uite moriendũ ẽ. Item
intposito articulo dicente seͥptura ⁊ ait
dñs. Sequit᷑ iloquit᷑. Ecce locus penes
me. Quis enĩ locus nõ penes deũ est: qͥ
mis qͣm est absens: S eccam significat
dicendo. Ecee locus peues me tanqͣm¬
templum suum cõmendaus. Et stabis in¬
quit supͣ petram. qr suꝑ hanc petram ait
dñs edificabo eccãm meam. Statim ut
rectõnem xp̃i. stetit ppłs fidelis suꝑ petran
⁊ ponamte inquit incauerna petre. Mum¬

Expanded text:
iam consequantur. Conclusit enim Deus omnes in incredulitate, ut omnium misereatur . Deinde det ad illud quod ei dictum fuerat, Ostende mihi gloriam tuam, vel quod supra petiverat Moyses, dicens, Ostende mihi temetipsum manifeste ut videam te. Non poteris, inquit, videre faciem meam. Non enim videbit hciem meam et vivet. Ostendens huic vitae quae agitur in sensibus mortalibus corruptibilis carnis, Deum sicuti est, apparere non posse, id est sicut est videri in illa vita potest, ubi ut vivatur huic vitae moriendum est. Item interposito articulo dicente Scriptura, Et ait Dominus, sequitur et loquitur: Ecce locus penes me. Quis enim locus non penes Deum est, qui nusquam est absens? sed Ecclesiam significat dicendo, Ecce locus penes me, tanqtemplum suum commendans: Et stabis, inquit, super petram, quia super hanc petram, ait Dominus, aedificabo Ecclesiam meam: statim ut rectionem Christi, stetit populus fidelis super petram. et ponam te, inquit, in cauerna petrae: munim
Abbreviated transcription (Latin):
pectu ppłusrł. cuius moyses. cũ hec
audiret trpn gerebat. In conspectu
erũ gentis ip̃ius ubiq disꝑse uocat᷑¬
dñs xp̃c in omnib gentib. Uocabo
aut̃ dixit non uocabor. actiuũ u̾bũ
ꝓ passiuo ponens genere loqutõmis
inusutato in quo minirũ magnus
sensus latet. Sic enĩ fortasse sigm fi¬
care uoluit se ipĩn hoc facere .i. gracia
sua fieri.ut uocetur dñs in ommb
gentib. Quod uero addidit et mise
ostendit uocatõnem qua nos uoca¬
segentes intro ducturũ pollicebat᷑ dicẽ
noeabo noĩe dm̃ in conspectutuo. cõmen¬
dauit hoc se misicordit facere sic̃ apłs dic̃

Expanded text:
pectu populi Israhel, cuius Moyses cum haec pectu populi Israhel, cuius Moyses cum haec audiret typum gerebat. in conspectu enim gentis ipsius ubique dispersae uocats in omnibus gentibus. uocabo autem dixit, non" uocabor," actiuum uerbum pro passiuo ponens genere locutionis inusitato: in quo nimirum magnus sensus latet. sic enim fortasse significare uoluit se ipsum hoc facere, id est gratia sua fieri, ut uocetur dominus in omnibus gentibus. Quod uero addidit: et miseostendit uocationem, qua nos uocase gentes introducturum pollicebatur dicens: uocabo nomine domini in conspectu tuo, commendauit hoc Se misericorditer facere, sicut apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stabo. cuimĩam p̾stitero cum paulo
aũ dixisset ip̃e antecedãte. ⁊ requiem
tibi dabo qd moyses sic ur̃ accepisse.
antecedam te tanꝙͣ nõ ei ppło qui pre¬
sens in itinere futurus ẽet. ⁊ ideo ait.
Situ ip̃e simul ueneris nob̾cum. ne me
ducas hĩc ⁊ cetera. deus aut̃ neq eiħ
negauit dicens. Et hoc tibi u̾bum
qd̾ dixisti faciam. Qũo ergo dixiss ei
moyses. ostende mͥ głiamtuam. rur¬
⁊ nõ cũ eis sił futurus undetur dicere.
Ego tnͣsibo ante te. nisi q hoc alid̾ ẽ
Ille quippe intelligit᷑ loqui ⁊ dicere.
transibo ante te de quo dicit eunͣgłm
Cumuenisset hora ut transiret ih̾c
de hoc mũdo ad prẽm. Qui q̃ tnͣsitus
pasca uocari ꝑ hibetur. Hec itaq mag¬
na oĩo ꝓphetia est. Ip̾e.ii. aũ om̃s sc̃os
transit᷑ ad pr̃em de hoc scło parare illi
mansiones regni celoꝵ qͣs dabit eis
rus añ om̃s pͥmogenitis a mortius
factus est. Gramuero suamim eo ip̃o
ualde cõmendat cũ dicit ⁊ uocabo

Expanded text:
estabo cui praestitero: cum paulo ante dixisset, Ipse antecedam te et requiem tibi dabo, quod Moyses sic videtur accepisse, antecedam te, tanquam non ei qui populo praesens in itinere futurus esset, et ideo ait: Si non tu ipse simul veneris nobiscum, ne me educas hinc, et caetera. Deus autem neque hoc ei negavit dicens, Et hoc tibi verbum quod dixisti faciam. Quomodo ergo cum dixisset ei Moyses, Ostende mihi gloriam tuam, rur non cum eis simul futurus videtur dicere, Ego transibo ante te, nisi quia hoc aliud est? Ille quippe intelligitur loqui et dicere, Transibo ante te, de quo dicit Evangelium, Cum venisset hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem; qui transituspretari perhibetur. haec itaque magna omnino prophetia est. ipse enim ante omnes sanctos transiit ad patrem de hoc saeculo parare illis mansiones regni caelorum, quas dabit eis rus ante omnes primogenitus a mortuis factus est. Gratiam uero suam in eo ipso ualde commendat cum dicit: et uocabo
Abbreviated transcription (Latin):
latõnis. Quia ergo nõ est tũc infans passꝰ
cũ querente herode huismodi ꝑiculũ inim¬
uere uideret᷑. p̾dcm̃ est piis ũbis. nõ coq̃s
agnũ in lacte matris sue. Illud quoq forsi¬
dicunt. id precẽptũ ẽẽ ꝑ ꝓph̃am. ne se bom
isrłite sociarent malis nideis. a quibꝰ xp̃c
passus ẽ. tanqͣm agius in lacte matris sue
.i. eo tempore. quo cõceptus est. dicũt enim
fenune ex quo sceperunt lac colligere. illo
tio. ⁊ dies eccus notissimis natiuitatis eiꝰ
ostendit. Qui enĩ mense nono natus est
ceͣ octauokłas ianuarias ꝓfecto mense pͥ¬
uo conceptus est. cͥca octano kłas apͥlis
qd temp ⁊̃ passionis eius. fuit in lacte ma¬
Ecce ego mitto. angelũ meũ añ faciẽ
tuam. ut ẜuet te inuia. ⁊ inducat te iutra
qͣm param tibi. attende ibi ⁊ exaudi eum
ne non credas illi. nichil enĩ sb̾ trahet tibi.

Expanded text:
lationis. quia ergo non est tunc infans passus, lationis. quia ergo non est tunc infans passus, cum quaerente Herode huius modi periculum imminere uideretur, praedictum est his uerbis: non coques agnum in lacte matris suae, dicunt, id esse preceptum per prophetam, ne se boni Israelite sociarent malis Iudeis, a quibus Christus passus est tanquam agnus in lacte matris sue, id est eo tempore, quo conceptus est. Dicuntur enim femine, ex quo conceperint, lac colligere. Illo tio et dies ecclesiis notissimus natiuitatis eius ostendit. qui enim mense nono natus est circa octauo Kalendas Ianuarias profecto mense primo conceptus est circa octauo Kalendas Aprilis. quod tempus etiam passionis eius fuit in lacte maEcce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, ut seruet te in uia, ut inducat te in terram quam paraui tibi. adtende tibi et exaudi eum. ne non credas illi: nihil enim subtrahet tibi;
Abbreviated transcription (Latin):
in lacte matris sue. Qũo intelligatur.ad
ũboꝵ ꝓpͥetatem nescio uttũ possit repiri. Si
enĩ alicuis significatõnis causa ꝓhibitu
accepims agnũ in lacte coqui. nullus uss
est ita coquendi. Si aũt in dieb in quib
lactatur quis hoc habuit unqm indeoru
in obẜuatione. ut agnũ nõ coqueret nisi
cum desisteret sutgere: Quid aut est in
lacte matris sue. qͣi posset ⁊̃ si hoc intellig̾e¬
tur. sine huis p̾cepti trinsgressione coqui.
si eo nato mortua matre eius. ab oue alia
lactaretur. cu alicuiꝰ profecto rei signficatõe
nificant eĩ aliquid/ hoc u̾o qũo obẜuetur ad
ꝓprietatẽ u̾boꝵ. aut nõ est. aut nõ elucet/ in¬
tellectũ tñ de xp̃o approbo qd̾ hac ꝓph̃ia. pre¬
dictus est nõ occidend auideis in fans qͣndo
herodes queres eũ ut occidereͭ. nõ iuenit. ut
coques qd̾ dcm̃ est ꝑtineat ad ignẽ passioĩs
hoc est tribulatõnẽ. Uñ dicitur. uasa figuli
ꝓbat fornar. uł hoĩes iustos tẽptatio tribu¬

Expanded text:
in lacte matris suae quomodo intellegatur ad uerborum proprietatem nescio utrum possit reperiri. si enim alicuius significationis causa prohibitum acceperimus agnum in lacte coqui, nullus usus est ita coquendi; si autem in diebus, quibus lactatur, quis hoc habuit umquam Iudaeorum in obseruatione, ut agnum non coqueret, nisi cum desisteret sugere? quid est autem "in lacte matris suae?" quasi posset, etiamsi hoc intellegeretur, sine huius praecepti transgressione coqui, si eo nato mortua matre eius ab oue alia lactaretur, cum alicuius profecto rei significandaenificant enim aliquid. hoc uero quomodo obseruetur ad proprietatem uerborum, aut non est aut non elucet. intellectum tamen de Christo adprobo, quod hac prophetia praedictus est non occidendus a Iudaeis infans, quando Herodes quaerens eum, ut occideret, non inuenit, ut "coques" quod dictum est pertineat ad ignem passionis, hoc est tribulationem. unde dicitur: uasa figuli probat fornax et homines iustos temtatio tribu
Abbreviated transcription (Latin):
generet. neq st̾ilis sr̃ tr̃̾anituam. Nume¬
rum dierũ tuoꝵ replebo. ⁊ timorenmt¬
tam. qui te añ cedat. ⁊ añites faciã oẽs
gentes inqͣs tuintrabis. ⁊c̃. Quãis iste
pͥmissiones possint ⁊ spũalit̾ intelligi tñ
intelligũtur. ad uetus testamentum ꝑti¬
nent. ubi qͣmꝙͣ p̃cepta erceptis hiis que
in sacramẽto aliqͥd significant cadem ad
mores bonos ꝑtinentia repiantur ꝓmis¬
siones tũ caruales atq t̾rene sunt. Unde
inpsalmo septuagesimo scd̃o pene lapsc
a effusos gressus suos hõ dicit. cũ zelaret
in pcc̃orib pacem pcc̃oꝵ intuens. eam
quippe ceruebat habundare impus. que ip̃¬
deo cui hac mercede ẜuiebat. ⁊ cũ hine ei sb̾¬
ripere cepisset. sensus impius ꝙ deũ non
curare existimaret humana correptĩm
se dicit. dũ auctoritatẽ scõꝵ nõ ẽ ausus
in ꝓbare ⁊ suscepit cognoscere et ait.
IDoc labor est an̾ me. dõnec introeam ñ
scũariũ dei. ⁊ intelligam in nonissima.

Expanded text:
generet, neque sterilis super terram tuam. Numerum dierum tuorum replebo. Et timorem mittam qui te antecedat; et amentes faciam omnes gentes in quas tu intrabis, etc. Quamvis istae promissiones possint et spiritualiter intelligi, tamen intelliguntur, ad Vetus Testamentum pertinent, ubi quanquam praecepta, exceptis his quae in sacramento aliquid significant, eadem ad mores bonos pertinentia reperiantur, promissiones tamen carnales atque terrenae sunt. Unde in psalmo septuagesimo secundo, pene lapsos et effusos gressus suos homo dicit, cum zelaret in peccatoribus, pacem peccatorum intuens. Ea quippe cernebat abundare impiis, quae ipDeo, cui hac mercede serviebat. Et cum hinc ei subrepere coepisset sensus impius, quod Deum non curare existimaret humana, correptum se dicit, dum auctoritatem sanctorum non est ausus improbare, et incoepit cognoscere, et ait, Hoc labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissima .
Abbreviated transcription (Latin):
altaris incensi ꝙͣ cotidie fieri iusserat.
Illa .ii. fiebat aromatib nõ sanguine
⁊ cotidie nõ seł nianno. Nongͦ sumus
intellecturi seł manno intrare sac̃dotẽ
sanguine ⁊ cotidie quidem solere intra¬
re sine sanguine cã incensi imponẽdi.
cum sangume aũt semel inanno ma¬
xime autẽ qr sequit ⁊ dicit semel in ãno
purificabit illud. scm̃ scõꝵ est domino. i¬
Non gͦ semł in anno ponet illic incensi
qd̾ cotidie fierinissũ est. S semel mãno
purificabit illud qd̾ cũ sangume fieri de¬

Expanded text:
 incensi, quam quotidie fieri jusserat. Illa enim fiebat aromatibus, non sanguine; et quotidie, non semel in anno. Non ergo sumus intellecturi, semel in anno intrare sacerdotemsanguine: et quotidie quidem solere intrare sine sanguine, causa incensi imponendi; cum sanguine autem semel in anno: maxime quia sequitur et dicit, Semel in anno purificabit illud; sanctum sanctorum est Domino. Non ergo semel in anno ponet illic incensum, quod quotidie fieri jussum est; sed semel in anno purificabit illud, quod cum sanguine fieri
Abbreviated transcription (Latin):
grauata est suꝑme manus tua .i. ut non
cognosc̾em. Si enĩ cognouissent. nõ ꝙͣ dñm
glorie crucifixissent. Sequit᷑ ⁊ nuigit. Cõ¬
uersus sumi erũpnamea dum confring̾e̾¬
tur spina .i. cum eem cord̾ cõpunctꝰ. Uem̃
addidit pocm̃ meñ cognoui. ⁊ facinus me¬
um uõ operui postea qͣm iderunt qͣnto
scełe xp̃m crucifixerũt. Et qr ceperunt cõ¬
siliumut agerent peitenciã. ⁊ mbaptisme
remissionẽ accipent poeorũ. dixi inquit ꝓ¬
nũciabo adu̾sum me delictũ meũ domino
⁊ tu remisisti inpietatem cordis mei. hãc
dñs ad moysen. Satis res ip̃a indicat. qñ
quidem de petra uł caĩmna er. ⁊ de mauꝯ
eiꝰ suꝑ positõne. de iusione postĩoꝵ eius.
inchil postea iusibili oꝑe subsequtũ legit᷑¬

Expanded text:
gravata est super me manus tua, id est, ut cognoscerem. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Sequitur et jungit: Conversus sum in aerumna, dum confringtur spina, id est: cum essem corde compunctus. deinde addidit: peccatum meum cognoui et facinus meum non operui: posteaquam uiderunt, quanto scelere Christum crucifixerint. et quia receperunt consilium, ut agerent paenitentiam et in baptismo remissionem acciperent peccatorum: dixi, inquit, pronuntiabo aduersum me delictum meum domino, et tu remisisti impietatem cordis mei. Hanc dominas ad Mosen, satis res ipsa indicat, quando quidem de petra uel cauerna eius et de manus eius superpositione, de uisione posteriorum eius nihil postea uisibili ope
Abbreviated transcription (Latin):
constaret ꝙͣqͣm ambiguum sit utrũ ĩ ip̃is
ab eo qd̃ sunt ip̃a genere neutro quecũq
sunt quibilla stola cõpletur .i. uestis sa¬
cerdotalis. qd̃ magis putandũ est. ex eo
qd̃ in cõsequentib dicit. Septem dieb
uestiet se ea sac̃dos qui succesẜit ei. eascł.
oĩa que cõmemorauit cũuestem sacerdo¬
talem describeret. Repetũt sane qd supra
dixerat cõsũmare mamus eoꝵ. Uñ mi¬
chi quid uideret᷑ exposui qd uero ait sep¬
tem dieb uestiet se ea sacerdos nĩquid¬
nõ aliis dieb uestiet. s illis septem cõ¬
timus intelligi uoluit quib eis sac̃do¬
cium qd daminodo dedicat᷑ atq ebdom̃¬
dis ẽ in eis inchoatione festinitas suc¬
nõ quales erãt et filii aaron cũ ino pr̃e
suo. s qͣlis successor. ipĩus aaron. qũo
⁊ ip̃m altare qũo unũ successorem a aron
qui intret intab̾naculũ testimonii deẜui¬
re inscĩs: Si enĩ dixisset desuire in scĩs

Expanded text:
constaret. Quanquam ambiguum sit utrum in ipsis constaret. Quanquam ambiguum sit utrum in ipsis ab eo quod sunt ipsa genere neutro, quaecumque sunt quibus illa stola completur, id est vestis sacerdotalis: quod magis putandum est, ex eo quod in consequentibus dicit, Septem diebus uestiet se ea sacerdos qui successerit ei, ea scilicet omnia quae commemorauit, cum uestem sacerdotalem describeret. repetiuit sane quod supra dixerat: consummare manus eorum: unde mihi quid uideretur exposui. quod uero ait: septem diebus uestiet se ea sacerdos, numquid aliis diebus non uestiet? sed illis septem continuis intellegi uoluit, quibus eius sacerdotium quodam modo dedicatur, atque hebdomadis est in eius incoatione festiuitas. sucnon quales erant et filii Aaron cum uiuo patre suo, sed qualis successor ipsius Aaron. quomoet ipsum altare, quomodo unum dicit Aaron, qui intret in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis? si enim dixisset: deseruire in sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
ficiẽdam potestatẽ. ut ⁊̃ ip̃i scĩficarẽt quõ
Qood odor suauitatis dño sepe dicitur.
Sacnificiũ deuictimis peccoꝵ insc̾pturis
sacris nõ utiq deus odore finmi delectat᷑¬
S tm̃ illd̾ qd̾ hiis significat᷑ sp̃itałr deũ
delectat cũ sp̃itałr exhibet᷑. qmͣ ip̃e odordei
sp̃itałr intelligit᷑. Non eĩ sicut nos odorẽ
corporis narib ducit. Sicut gͦ ille olfacit
sic ista significant. questio. cxxuii
¶D sumes pectusculũ de ariete ꝯsũma¬
tõnis qd̃ est aaron .i. huiꝯ aaron. hoc enĩ
ꝑtinere uoluit ad su̾mũ sac̃dotem.qõ.
io erit a aron ⁊ filii eius legittim̃c xxuiii.¬
etñ a filiis isrł. cũ dic̾et depectusculo et
ungere eos in ip̃is ⁊ cõsumare manus eoꝵ
Septem dieb uestiet ea se sacerdos qui
succesẜit ei de filiis eis qui intrabit inta¬
b̾uaculũ testimonii deẜiure in scĩs. Hec ũ¬
ungere eos in p̃is tanꝙͣ stolis. Nam et su¬
pra multas stolas eas dixerat quib mnͣ

Expanded text:
ipsi sanctificarent, quod od odor suauitatis domino saepe dicitur sacrificium de uictimis pecorum in scripturis sanctis, non utique deus odore fumi illius delectatsed tantum illud quod his significatur spiritualiter Deum delectat cum spiritualiter exhibetur, quoniam ipse odor Dei spiritualiter intelligitur. Non enim sicut nos odorem corporeis naribus ducit. Sicut ergo ille olefacit, sic ista significant. CXXVIII. Ib. XXIX, 26 Et sumes pectusculum de ariete consummationis, quod est Aaron; id pertinere uoluit ad summum sacerdotem.- Et erit Aaron et filiis eius legitimum aeternum a filiis Israhel, cum diceret de pectusculo et unguere eos in ipsis et consummare manus eorum. septem diebus uestiet se ea sacerdos qui successerit ei de filiis eius, qui intrabit in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis. haec ueungere eos in ipsis, tanquam in stolis. Nam et supra multas stolas eas dixerat, quibus una
Abbreviated transcription (Latin):
notescam tibi ude. Sic eĩ dixerat pͥmũ de
ꝓpiciatorio qd utiq nitus est .i. intrauelũ
¶Uid est qd̾ beselehel cũ muberet ad hibe¬
ti opib tab̾naculi faciendis dixit eũse re¬
pleuisse spũ diuino sapĩe ⁊ intellectus ⁊
scĩe in omni opere excogitare ⁊ architecto
nari ⁊ cetera: Utrũ sp̃us scĩ mimeri. ⁊̃ ista
opatribuenda sunt que ꝑtinere. ad opifici¬
um uident᷑. an. ⁊ hoc signifisatine dcm̃ est.
ut ea ꝑtineant ad diuiñ spm̃ sapĩe et¬

Expanded text:
erat primum de propitiatorio, quod utique intus est, id est intra uelum id est quod Beselehel cum iuberet adhiberi operibus tabernaculi faciendis, dixit eum se repleuisse spiritu diuino sapientiae et intellectus et scientiae in omni opere excogitare et architecto nari et cetera? utrum spiritus sancti muneri etiam ista opera tribuenda sunt, quae pertinere ad opificium uidentur? an et hoc significatiue dictum est, ut ea pertineant ad diuinum spiritum sapient
Abbreviated transcription (Latin):
uid est qd ait. nõ occides suꝑ tram fer¬
mentũ sanguinem ymolatoꝵ meoꝵ: An
illa hoc loco dicit ymolata sua que ꝑ pas¬
cha occidinitur. et p̾cepit netunc sit
nitatis pasche nisi qd̃ suꝑius. ipte prece¬
pit ne aliquid expecore qd̃ ymolatur
carinũ relinquatur inmane: S loqutõ
fecit obscunitatem. dormiet eĩ dixit ꝑmane
qd̾ ꝙ̃ ad modum intelligipossit ignoro.
teram possit. quãto magis si nõ pt: In
ẜmonib em̃ dei nõ sũt ad ꝓprietatẽ opr
oĩa reuocanda. sicut uec illud de petra ⁊
cau̾na eis ⁊ manus sr̃ positõe. S plane
de fide narratõnis hoc exigendũ est: ut
que dicit fcã eẽ. uere fr̃a sint. ⁊ que dic̃
drã ẽẽ. uere dc̃a sint. qd̾ exigitur. ⁊ a natra¬
torib euãgelii. Cum enĩ xp̃m narrent
quedam dixisse. que inꝑabolis dixit.
tũ bec eñ dixisse. non parabola: s hystori¬

Expanded text:
uid est quod ait, Non occides super fermentum sanguinem immolatorum meorum? An illa hoc loco dicit immolata sua, quae per Pascha occiduntur, et praecipit ne tunc sit nitatis Paschae; nisi quod superius aperte praecepit, ne aliquid ex pecore quod immolatur, carnium relinquatur in mane? Sed locutio fecit obscuritatem: Dormiet enim dixit, pro quod quemadmodum intelligi possit ignoro. teram possit; quanto magis si non potest? In sermonibus enim Dei non sunt ad proprietatem operum omnia revocanda, sicut nec illud de petra, et caverna ejus, et manus superpositione . Sed plane de fide narratoris hoc exigendum est, ut quae dicit facta esse, vere facta sint, et quae dicit dicta esse, vere dicta sint. Quod exigitur etiam a narratoribus Evangelii: cum enim Christum narrent quaedam dixisse quae in parabolis dixit; tamen haec eum dixisse non parabola, sed histori
Abbreviated transcription (Latin):
auream purã ⁊ formabis in ea deforma¬
tõnem signis sc̃ĩtatem domun. ⁊ inpoẽs
illud suꝑiacinctum duplicem tortam
⁊ erit supra mitram. Scdm̃ aspectũ mitre
erit ⁊ erit suꝑfrontem a aron ⁊ auferet
metur in lamina scĩtas dñi nõ uideo insi
aliquib littis quas quidam qͣtuor ẽẽ
dicunt hebreas qd̾ ut greci appellant
tere ut dixi scĩtatem dm̃i uł scĩficatões
Si hoc magis dicendũ est. qd̾ grecus ħt
agiasma. nõ nsi lutĩs in aur̃o formari
potuisse crediderim. Ibi aut̃ dicit sacer¬
dotemscõrũ auferre ꝓcc̃a quecumq scĩ¬

Expanded text:
auream puram et formabis in ea deformaauream puram et formabis in ea deformationem signi sanctitatem domini. et inpones illud super hyacinthum duplicem tortam, et erit super mitram; secundum aspectum mitrae erit. et erit super frontem Aaron, et auferet metur in lamina sanctitas Domini, non video, nisi aliquibus litteris, quas quidam quatuor esse dicunt hebraeas, quod, ut Graeci appellant, terae, ut dixi, sanctitatem Domini, vel sanctificationem, si hoc magis dicendum est, quod graecus habet ἁγίασμα, nonnisi litteris in auro formari potuisse crediderim. Ibi autem dicit sacerdotem sanctorum auferre peccata, Quaecumque sancti
Abbreviated transcription (Latin):
toris contextam .i. ne ip̃a ora ex trĩsecus
assuat᷑. hoc indetur dicere cõmissuram
cõtertam. Uñ ⁊̃ addidit. ex ip̃a ut ne rũ¬
patur .i. ut ex se ip̃a sit ip̃a ora cõtexta cũ
¶Terit a aron cum ceperit fungi sacerdo¬
tio. audietur uox eius in tnti in scm̃. in
conspectu dm̃i ⁊ exeunti.ut nõ moriat᷑
Intrantis ⁊ exemitis uocem derintima¬
bulis dixit audiri tantũq ibi pondus
obfuationis posuit. uit diceret. ne mori¬
atur testimomia gͦ quedam significari no¬
luit in ueste sacerdotali. quautiq signifi¬
catur ecc̃a. ꝑ hec tintimabula ut nõ sit
cõu̾satio sacerdotis sicut apłs dicit. Ciroa
om̃s te ipm̃ bonoꝵ oꝑum p̾bens exẽplũ
aut illud qd̃ audisti a me ꝑmultos teste
loec eadem cõmenda fidelibus. lhiis qui
ydonei sunt ⁊ alios docere. An quid alid̾
est intranti aũt et exeũti ꝓ m̃trantis ⁊
exeuntis loqutio est ⁊ uox ꝓsonitu. nã
tintinabuloꝵ. magis sonus ꝙͣ uox ẽ.

Expanded text:
am> contextam, id est ne ipsa ora extrinsecus adsuatur; hoc uidetur dicere. "commissuram contextam". unde etiam addidit: ex ipsa, ut ne rumpatur, id est ut ex se ipsa sit ipsa ora contexta cum erit Aaron cum coeperit fungi sacerdotio, audietur uox eius, intranti in sanctum in conspectu domini et exeunti, ut non moriatur. intrantis et exeuntis uocem de tintinabulis dixit audiri tantumque ibi pondus obseruationis posuit, ut diceret: ne moriatur. testimonia ergo quaedam significari uoluit in ueste sacerdotali, qua utique significatur ecclesia, per haec tintinabula, ut nota sit conuersatio sacerdotis, sicut apostolus dicit: circa omnes te ipsum bonorum operum praebens exemplum, aut illud: quae audisti a me per multos testes, haec eadem commenda fidelibus et his qui idonei sunt et alios docere. an quid aliud? est. "in tranti autem et "exeunti pro intrantis et exeuntis locutio est. et uox pro sonitu; nam tintinabulorum magis sonus quam uox est.
Abbreviated transcription (Latin):
nonextra s intra uelum erat. ⁊ illud ꝓ¬
fecto altare de quo nunc agitur. qd po¬
in iussit contra uelũ intrinsecus iussit.
li acceperis cõputõnem filioꝵ isrł in i¬
sitatõnem eoꝵ. insi qriubet eos aliqͣn

Expanded text:
non extra, sed intra uelum erat, etiam illud profecto altare de quo nunc agitur, quod poni iussit contra uelum, intrinsecus iussit.  acceperis conputationem filiorum Israhel in uisitatione eorum, nisi quia iubet eos aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
care. nõ potuit latinis di̾sis u̾bis dicere
s dnisis modis eandem mĩam repetiuit.
misereor aut miẜebor cui ⁊ nuẜtus ero.
nõ satis cõmode diciude̾tur. ⁊ tñ fortuiᷤ
ille ip̃e ibi sensꝰ est ꝙ aut ip̃is nũe sue¬
firimtatẽ deus. ista emptitione mõstraũ
sic̃ amẽ amen. sicut fat fat fiat fiat sicut
repetio sõpnii pharaonis płaq similia
aut inutrisq ppłis .i. genitꝰib ⁊ hebreis.
boc modo deus p̾minciauit mĩam se eẽ¬

Expanded text:
care — non potuit latinus diuersis uerbis dicere et diuersis modis eandem misericordiam repetiuit. misereor", aut "miserebor cui misertus ero", non satis commode dici uideretur. et tamen fortius ille ipse ibi sensus est, qufirmitatem deus ista repetitione monstrauit — sicut: "amen, amen", sicut: "fiat, fiat", sicut repetitio somnii Pharaonis pluraque similia — aut in utrisque populis, id est gentibus et Hebraeis, hoc modo deus praenuntiauit mise
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio. Duo uero eherubi. penuis siuis
obumbrant ꝓpiciatoriũ .i. bonorant uelã¬
do. qũi nusteria ista ibi sunt. ⁊ ĩuicem se
accendunt. qr cõsonant. duo quippe ibi
est ualde cõmẽdãt. Uemq hinc se ꝓmi¬
sit deus loquturũ ad moysen: de medio
cherubin. de sursum ꝓpiciatorii. porro si
creatura rõnabilis inmłtitudine sciẽtie
qm̃ hanc int̾p̾tatõnem hñt cherubin.
duobr ip̃ĩs aĩalib significant᷑. ideo duo
sunt. ut societatem caritatis cõmendẽt.
ideo penins sius ꝓpiciatoriũ obumbrant.
qr deo nõ sibi trib̾uunt pennias suas.i.¬

Expanded text:
iudicio. duo uero cherubin pinnis suis obumbrant propitiatorium, id est honorant uelando, quoniam mysteria ista ibi sunt; et inuicem se adtendunt, quia consonant — duo quippe ibi est, ualde commendant. denique hinc se promisit locuturum deus ad Moysen de medio ccreatura rationalis in multitudine scientiae quoniam hanc interpretationem habent Cherubin duobus ipsis animalibus significatur, ideo duo sunt ut societatem charitatis commendent, et ideo pennis suis propitiatorium obumbrant, quia Deo, non sibi tribuunt pennas suas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiciatorium ubi dei misericordia signifi
in ip̃a ueste sacerdotis significari. nam ⁊
ip̃a quid aliud qͣm ecc̃e sacramẽtasigni¬
tore sacerdotis posito iudicia constituit
che inqua lex erat ⁊ lamina illa in frõte
biq ẜuaretur qd scqͥptum est suꝑ exaltat
hid est qd purificatũ ⁊ scificatũ alta¬
re septem dieb dicit. qd̾ scm̃ scĩ erit: Al¬
tare quidem nõ dicit scm̃ scõrũ. sicut est
illud qd uelo separat᷑. ubi est archa testi¬
monii. Uerũptũ ⁊ hoc altare extra uelũ
positũꝑ sc̃ificatõnẽ septem dierũ dici po¬
¶T addidit oĩs qui tetigerit altare scĩ¬
ficabit᷑ cũ de anulis loqueret᷑ altaris in¬
censi. qd̃ altare nõ in erari. S in aurari
iussit. Et duos amilos aureos puros
facies inquit sub tornatili coronas in
duolatera facies induob laterib. qm̃¬

Expanded text:
bebat, esset propitiatorium, ubi Dei misericordia significin ipsa veste sacerdotis significari: nam et ipsa quid aliud quam ecclesiae sacramenta signitore sacerdotis posito iudicia constituit, eae, in qua lex erat, et lamina illa in fronte bique seruaretur quod scriptum est: superexultat uid est quod purificatum et sre septem diebus dicit quod sanctum sancti erit? altare non quidem dicit sanctum sanctorum, sicut est illud quod uelo separatur, ubi est arca testimonii; uerum tamen et hoc altare extra uelum positum per sanctificationem septem dierum dicit poet addit: omnis qui tetigerit altare sanctificabitur. Cum de anulis loqueretur altaris incensi, quod altare non inaerari, sed inaurari iussit, et duos anulos aureos puros facies, inquit, sub tortili corona eius, in duo latera facies in duobus lateribus, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ pcc̃ĩs offerunt᷑ sicut multis locis hoc
ip̃m eudent̾ scͥptura ꝯmemorat. Ad̃
aũt ad iũgit ⁊ dicit. ⁊ erit sr̃ frontem
aaron. sr̃ acceptum illis in cõspectu
dñi ⁊ ad laminã illam reuertitur. in q̃¬

Expanded text:
 peccatis offeruntur; sicut multis locis hoc ipsum evidenter Scriptura commemorat. Quod autem adjungit et dicit, Et erit super frontem Aaron semper acceptum illis in conspectu Domini, ad laminam illam revertitur; in qu
Abbreviated transcription (Latin):
E Io impones suꝑ rõnale idicii de mõs¬
tratõnem ⁊ueritatatẽ. quid sͥ hoc uelit. nel
inqͣlire uł metallo. poneretur sr̃ rõnale
de monstratõ ⁊ ueritas: Qm̃ qui talia
dicit fieri in ueste sac̃dotis que corpora¬
lit̾ fuĩt. inuenire difficile est. fabulant᷑
tũ quidam. lapidem fuisse. ciis color adi
bant in sc̃a ⁊ hoc ẽẽ qd̾ ait. ⁊ afferet a arõ
iudicia filioꝵ isrł suꝑ pectus ostendeus
uidelicet in illa de monstratõne ⁊ uerita¬
te quid de illis iudicauerit dñs. ꝙͣ qm
possit intelligi demĩratõnẽ ⁊ ueritate
¶ Efacies tunicã talarem. Terit ꝑisto¬

Expanded text:
Et inpones super rationale iudicii d emonstrationem et ueritatem. quid sibi hoc uelit uel in quali re uel metallo poneretur super rationale demonstratio et ueritas, quoniam talia dicit fieri in ueste sacerdotis, quae corporaliter fiunt, inuenire difficile est. fabulantur tamen quidam lapidem fuisse, cuius color siuabat in sancta, et hoc esse quod ait: et adferet Aaron iudicia filiorum Israhel super pectus, ostendens uidelicet in illa demonstratione et ueritate quid de illis iudicauerit dominus. quamquam possit intellegi demonstrationem et ueritatem t facies tunicam talarem hyacint
Abbreviated transcription (Latin):
qr cõcauum fieri ibet. ⁊ cratitulam poni
usq ad mediũ eius .i. medĩ cõcauitatis
enis opere factũ reticulato. an qm̃ dixit
⁊ facies cormia qͣtuor in angulos. ⁊ se ip̃o
erunt cormia. ⁊ teges illa atramẽto non
ad sola cornua. referendum est qd̾ ait.
teges illa atraniento. S ad oĩa de quib
loquebatur de altari fabricando p̾cipiẽs:
sapientib mentei: quos repleui spũ in¬
latine sensũ nõ intellectũ dicere solemus
S de scͥptura de sensu interiore quẽ intel¬
lectũi uocamus sieloquisolet. sicuti est
ad hebreos. ꝑfectoꝵ ẽ aũt solidus cibus
eoꝵ qui ꝑ h̾itum ex̃citatos hñt sensꝰ ad
disceruendũ bonũ ⁊ malũ.i .n. qd posuit

Expanded text:
quia concauum fieri iubet et craticulam deponi quia concauum fieri iubet et craticulam deponi usque ad medium eius, id est medium con. cauitatis eiEt facies cornua in quatuor angulos, ex seipso erunt cornua, et teges illa aeramento, non ad sola cornua referendum est quod ait, teges illa aeramento, sed ad omnia de quibus loquebatur, de altari fabricando praecipienssapientibus mente, quos replevi spiritu inlatine sensum, non intellectum dicere solemus; sed Scriptura de sensu interiore, quem intellectum vocamus, sic loqui solet, sicuti est ad Hebraeos, Perfectorum est autem solidus cibus, eorum qui per habitum exercitatos habent sensus ad discernend