comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ita diuinitus dispensentur. ut angelicis euectimanibus id est ange¬
lica protectione seruati. Numquã possint offendere adlapidem pedẽ
suum: Idest. numquã scandalizari. Sed dicit aliquis. Sidiuinisclo¬
quiis sententus ꝓmissionibus & diabolus et discipulieius utuntur. quo¬
rum alii sunt pseudo apostoli. alii pseudo ꝓfȩte. & pseudo magistri.
et omnes extoto heretici quid facient catholici homines. et matriseccle¬
siȩ filii. quonã modo inscripturis scis ueritatis afalsitate discernent
Hoc scilicet facere magnopere curabunt: quodin principio conmoni¬
tori istius scõs et doctos uiros tradidisse nobisscribsimus Vt diuinũ ca¬
nonem secundum uniuersalis ec clesiȩ traditiones. et iusta catholicidog¬
matis regulas interpretentur: In quaitem catholica et apostolica ec¬
desia sequant᷑ necesse est uniuersitatem antiquitatẽ: Consensionem.

Expanded text:
tamen ita divinitus dispensentur ut angelicis evecti manibus, id est, angetamen ita divinitus dispensentur ut angelicis evecti manibus, id est, angelica protectione servati, nunquam possint offendere ad lapidem pedem suum, id est, nunquam scandalizari. XXVII. Sed dicet aliquis: Si divinis eloquiis, sententiis, promissionibus et Diabolus et discipuli ejus utuntur, quorum alii sunt pseudoapostoli, alii pseudoprophetae et pseudomagistri, et omnes ex toto Haeretici, quid facient Catholici homines et matris Ecclesiae filii? Quonam modo in Scripturis sanctis veritatem a falsitate discernent? Hoc scilicet facere magnopere curabunt, quod in principio Commonitorii istius sanctos et doctos viros nobis tradidisse scripsimus, ut divinum Canonem secundum universalis Ecclesiae traditiones et juxtà Catholici dogmatis regulas interpretentur; in qua item Catholica et apostolica Ecclesia sequantur necesse est universitatem, antiquitatem, consensionem.
Abbreviated transcription (Latin):
traditione dimitte: Acsiquis interroget quempiã hereticorum
talia sibi persuadentem. undȩꝓbas. unde doces. quod ecclesiȩ cat¬
holicȩ uniuersalem et antiquã fidem dimittere debeam Statim
ille Scribtum est enim: Et continuo milletestimonia. mille ex¬
empla. mille auctoritates parat. delege. depsalmis. de apostolis
deꝓfetis. quibus nouo et malomore interprȩtatis: EXarcȩcatho¬
lica inheres conbaratrum. in felix anima prȩcipitetur Iamuer
illis quȩ sequuntur. Promissionibus miro modo in cautos homines
her&ici decipere consuerunt. audent et enim pollicere et docere
quod inecclesia sua. id est in communis suȩ conuenticulo. magna
& specialis acplane personalis quȩ dam sit dĩ gratia ad eo ut sine
ullo labore sineullo studio sinculla industria. etiã sincepetant.
nec quȩrant. Nec pulsent. quicumque illi adnumerum suum pertinqł

Expanded text:
traditione demitte. Ac si quis interroget quempiam haereticorum traditione demitte. Ac si quis interroget quempiam haereticorum sibi talia persuadentem: Unde probas, unde doces quod Ecclesiae Catholicae universalem et antiquam fidem dimittere debeam? statim ille: Scriptum est enim. Et continuo mille testimonia, mille exempla, mille auctoritates parat de lege, de Psalmis, de Apostolis, de Prophetis, quibus novo et malo more interpretatis, ex arce catholica in haereseos barathrum infelix anima praecipitetur. Jam vero illis quae sequuntur promissionibus miro modo incautos homines Haeretici decipere consueverunt. Audent etenim polliceri et docere quod in Ecclesia sua, id est, in communionis suae conventiculo, magna et specialis ac plane personalis quaedam sit Dei gratia, adeo ut sine ullo labore, sine ullo studio, sine ulla industria, etiamsi nec petant, nec quaerant, nec pulsent, quicumque illi ad numerum suum pertinent,
Abbreviated transcription (Latin):
angelissuis mandauit dete ut custodiant te in omnibus uustuis. Inma
faciat misellis hominibus qui ipsum dñm maiestatis scribturarum
testimoniis ad petiuit: Siinquid filius dicsmitte tedeorsum: Quare:
Scribtũ est enim inquid̃ Magnopere nobis doctrina locuistius ad¬
tendenda atq regnenda est. ut tanto euangelicȩ auctoritatis exem¬
plo quando aliquos apostolica seu ꝓf&ica uerba ꝓferre contracatho¬
licã fidem uiderimus. diabolum ꝑ eosloquiminime dubitemus
Nam sicut tunc caput capiti. itanunc quoq membra membris loquũ¬
tur Membra scilicet diaboli. membris xp̃i. Perfidi. fidelibus
Sacrilegi. religiosis Hȩretici. postremocatholicis Sed quid tandem
dicunt: si filius dĩ es inquid̃ mitte tedeorsum: Hoc est. si filius esseuis
dĩ ethereditatẽ regnicȩlestis accipere. mitte tedeorsum:. Idest existi¬
us te sublimis ecclȩsiȩ : Quaeetiã templum dĩ putatur doctrina et

Expanded text:
angelis suis maangelis suis mat misellis hominibus qui ipsum Dominum majestatis Scripturarum testimoniis appetivit? Si, inquit, filius Dei es, mitte te deorsum. Quare? Scriptum est enim, inquit. Magnopere nobis doctrina loci istius attendenda atque retinenda est, ut tanto evangelicae auctoritatis exemplo, quando aliquos apostolica seu prophetica verba proferre contra catholicam fidem viderimus, diabolum per eos loqui minime dubitemus. Nam sicut tunc caput capiti, ita nunc quoque membra membris loquuntur, membra scilicet diaboli membris Christi, perfidi fidelibus, sacrilegi religiosis, Haeretici postremo Catholicis. Sed quid tandem dicunt? Si, inquit, filius Dei es, mitte te deorsum; hoc est, si filius esse vis Dei et haereditatem regni coelestis accipere, mitte te deorsum, id est, ex istius te sublimis Ecclesiae, quae etiam templum Dei putatur, doctrina et
Abbreviated transcription (Latin):
lucis Non estergo magnum siministrieius trans figurantur sicut mi¬
nistri iustitiȩ. Ergo secundum apostolipauli magisterium. quotiens¬
cumq uel pseudo apostoli. ud pseudo ꝓph&ȩ. uel pseudo doctores di¬
uinȩlegis sententias ꝓferunt. quibus male interprętatis. error essu¬
os ad struere conentur. non dubium est quin auctoris sui callida
machina menta sectentur: quȩ illenũquã ꝓfecto conminisceretur.
Nisi sciret omnino nullam eẽ ad fallendum facilioremuiam: quam
ut ubi nefarii erroris subinducitur fraudulentia. ibi diuinorum uer¬
borum prȩtendatur auctoritas Sed dicit aliquis: Vnde ꝓbatur
quia sacrelegis exemplis diabolus utisoleat: Legat euangelia
inquibus scribitur. Tunc ad sumpsit illum inquid diabolus.
id est dm̃m saluatorem. et statuit illum superpinnã templi et
dixitei. Si filius dĩesmit tete deorsum Scribtum est enim. Quod¬

Expanded text:
lucis. Non est ergo magnum si ministri ejus transfigurantur sicut milucis. Non est ergo magnum si ministri ejus transfigurantur sicut ministri justitiae. Ergo secundum Apostoli Pauli magisterium, quotiescumque vel pseudoapostoli vel pseudoprophetae vel pseudodoctores divinae legis sententias proferunt, quibus male interpretatis errores suos adstruere conentur, non dubium est quin auctoris sui callida machinamenta sectentur, quae ille nunquam profecto comminisceretur, nisi sciret omnino nullam esse ad fallendum faciliorem viam, quam ut ubi nefarii erroris subinducitur fraudulentia, ibi divinorum verborum praetendatur auctoritas. XXVI. Sed dicet aliquis: Unde probatur quia sacrae legis exemplis Diabolus uti soleat? Legat Evangelia, in quibus scribitur: Tunc assumpsit illum Diabolus, id est, Dominum Salvatorem, et statuit illum super pinnam templi, et dixit ei: Si filius Dei es, mitte te deorsum. Scriptum est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
uitates. aperientur. tunc primum scindi sepem uideas. tunctrans¬
ferri. patrum terminos. tunc catholicam fidem cȩdi ecclesiasticum
dogmalacerari. Tales erant hi quospercutit apostolus paulus in se¬
cunda ad corinthios dicens. Nameius modi inquid ꝓseudo apostoli.¬
operaru subdoli. transfigurant esse in apostolos xp̃i. Quid est transfi¬
gurasse in apostolos xp̃i Proferebant a postolidiuinȩ legis exempla
ꝓferebant et illi. Proferebant apostolipsalmorũ auctoritates. ꝓferebar̃
etilli Proferebant apostoli sententias ꝓfȩtarum. et illinihilominus ꝓ¬
ferebant. Sedcum ea quȩ similiter ꝓtulerant. interprȩtari non simili¬
tercoepissent. tunc simplices a subdolis. tunc infucati a fucatis. tunc rec¬
ti aperuersis. tunc postremo ueri apostoli a falsis apostolis discerneban¬
tur: & non mirum inquid ipseenim satanas transfigurat se in angdũ

Expanded text:
vitates aperientur; tunc primum scindi sepem videas, tunc transvitates aperientur; tunc primum scindi sepem videas, tunc transferri patrum terminos, tunc Catholicam fidem caedi, tunc Ecclesiasticum dogma lacerari. Tales erant ii quos percutit Apostolus Paulus in secunda ad Corinthios Episoperarii dolosi, transfigurantes se in apostolos Chrigurantes se in Apostolos Christi? Proferebant Apostoli divinae legis exempla; proferebant et illi. Proferebant Apostoli psalmorum auctoritates; proferebant et illi. Proferebant Apostoli sententias Prophetarum; et illi nihilominus proferebant. Sed cum ea quae similiter protulerant, interpretari non similiter coepissent, tunc simplices a subdolis, tunc infucati a fucatis, tunc recti a perversis, tunc postremo veri Apostoli a falsis Apostolis discernebantur. Et non mirum, inquit. Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum
Abbreviated transcription (Latin):
tolorumploquia: Qua eidem oili. quadam sinceritate agnoilli
in maculato quitollit peccatũ mundi. ⁊ ãquã uellera quȩdam te¬
xuerunt: Qui sunt lupira paces nisi sensus her&icorum ficri&tra¬
bidi: quicaulas eclesiȩ semꝑ infestant. & gregem xp̃iqua quapos¬
sunt dilacerant : Sedut fallacius in cautis ouibus obrepant. ma¬
nente luporũ ferocia . deponunt lupinã spȩciem. & sc̃se diuinȩ legis
sententus uelut quibusdam uelleribus obuoluunt. Vt cumquis¬
que lanarum molliciem prȩsenserit Nequaquã aculeosdentium
pestimescat: Sed quid ait saluator ex fructibus eorum cognos¬
e&liseos. id est cum coeperint diuinas illas uoces noniam profer¬
it tantum. sed &uã ex ponerẽ. neadhuc iactare solum s&ed &diam
interprȩtari: Tunc amaritudo illa. tunc a cerbitas. tuncrabies
intellegitur. Tunc nouitium uirus ex alabitur. tunc ꝓfanȩ no¬

Expanded text:
hetarum et Apostolorum proloquia, quae iidem, ovili quadam sinceritate, agno illi hetarum et Apostolorum proloquia, quae iidem, ovili quadam sinceritate, agno illi immaculato, qui tollit peccatum mundi, tanquam vellera quaedam texuerunt? Qui sunt lupi rapaces, nisi sensus Haereticorum feri et rabidi, qui caulas Ecclesiae semper infestant et gregem Christi quaqua possunt dilacerant? Sed ut fallacius incautis ovibus obrepant, manente luporum ferocia, deponunt lupinam speciem, et sese divinae legis sententiis velut quibusdam velleribus obvolvunt, ut cum quisque lanarum mollitiem praesenserit, nequaquam aculeos dentium pertimescat. Sed quid ait Salvator? Ex fructibus eorum cognoscetis eos: id est, cum coeperint divinas illas voces non jam proferre tantum, sed etiam exponere, nec adhuc jactare solum, sed etiam interpretari, tunc amaritudo illa, tunc acerbitas, tunc rabies intelligetur, tunc novitium virus exhalabitur, tunc profanae no
Abbreviated transcription (Latin):
sententiis fucata &coloratasit. sed tanto magis cauendi & pertimescendi
sunt. quando occultius subdiuinȩ legisumbraculis latitant. Sciunt enim
fȩtoressuos nulli fere cito esseplacituros. sinudiet simplicesex alentur
Atq id circo eos celesti seloquii uelut quodam aromate aspergunt. ut ille
quihum anũ facile despicer&lerrorẽ. diuina non facile contempnat ora¬
cula. Itaq faciunt quod hisolent qui paruulis austera quȩdam tem¬
peraturi pocula. prius oras melle circũ linunt. ut incauta Nascũ dul¬
cedinẽ prȩsenserit. amaritudinẽ non reformidet. Quod &liã hiscurȩ
est quimala gramina & noxiossucos medicaminum uocabulis prȩco¬
lorant. ut nemo fere ubi subra scribtũ legerit remedium suspic&lur
uenenum Indedeniq & saluatorclamabat. Attendite uobis ab
seudo ꝓph&is qui ueniant aduos inuestimento ouium. ab intus autẽ

Expanded text:
sententiis fucata et colorata sit. Sed tanto magis cavendi et pertimescendi sententiis fucata et colorata sit. Sed tanto magis cavendi et pertimescendi sunt, quanto occultius sub divinae legis umbraculis latitant. Sciunt enim faetores suos nulli fere cito esse placituros, si nudi et simplices exhalentur; atque idcirco eos coelestis eloquii velut quodam aromate aspergunt, ut ille qui humanum facile despiceret errorem, divina non facile contemnat oracula. Itaque faciunt quod hi solent, qui parvulis austera quaedam temperaturi pocula, prius oras melle circumlinunt, ut incauta aetas cum dulcedinem praesenserit, amaritudinem non reformidet. Quod etiam iis curae est qui mala gramina et noxios succos medicaminum vocabulis praecolorant, ut nemo fere ubi suprascriptum legerit remedium, suspicetur venenum. Inde denique et Salvator clamabat: Attendite vobis a pseudoprophetis, qui veniunt ad vos in vestitu ovium, ab intus autem
Abbreviated transcription (Latin):
deposita scorum patrum & commissa seruare. damnare pro fanas no¬
uitates : Et sicut dixit. atq iterum ꝑreitapostolus. siquisannun¬
tauerit pre&er quã quod acceptũ est. anathemate: Hic fortas se aliqs
interrog&. an & her&ici diuinȩ scribturȩ testimonis utantur⁊ dicun¬
tur planȩ & uehementer quidem: Namuideas cos uolare persingula ques
scae legisuolumina: per morsi: per regnorũ libros. perꝑsalmos. ꝓcrapos¬
tolos per euangelia. perꝓph&as Siue enim a pud suos. siue alienos siue
priuatim. siuepublicȩ. siue in sermonibus. siue in libris. siuc in conuiuis
siue inplatcs. nihilumquã poene desuo ꝓferunt. quo d non &lam scnb¬
tuse uerbis a dumbrareconentur: Lege paulis amosa tem opuscula pri¬
sciliam eunomi. iouiam. reliquarũ q pestium. cernas in fintam ex emploꝵ¬
congeriem. propenullam omitti paginã. quȩ non noui aut ueteris testament

Expanded text:
deposita sanctorum patrum et commissa servare, damnare profanas nodeposita sanctorum patrum et commissa servare, damnare profanas novitates, et sicut dixit atque iterum praedixit Apostolus, si quis annuntiaverit praeterquam interroget an et Haeretici divinae Scripturae testimoniis utantur. Utuntur plane. et vehementer quidem. Nam videas eos volare per singula quaeque sanctae legis volumina, per Moysi, per Regum libros; per Psalmos, per Apostolos, per Evangelia, per Prophetas. Sive enim apud suos, sive alienos, sive privatìm, sive publice, sive in sermonibus, sive in libris, sive in conviviis, sive in plateis, nihil unquam pene de suo proferunt quod non etiam Scripturae verbis adumbrare conentur. Lege Pauli Samosateni opuscula, Priscilliani, Eunomii, Joviniani, reliquarumque pestium; cernas infinitam exemplorcongeriem, prope nullam omitti paginam quae non novi aut veteris Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
gurges usq in nouissimũ priscilianũ continua & occulta successione ma¬
nauit auctorem malorũ. idest scelerum. impi&atũ. flagitiorũq nr̃orũ
ausus est dicere creatorem dm̃n: Quippe quẽ asserit talem hominum
manibus ipsam suis creatore naturam. quȩ proprio quod am̃ motu & ne¬
cessariae cuiusdam uoluntatisinpulsu. nihil aliud possit. pihil aliud
uelit. nisi peccare eoquod furiis uitiorũ omnium ex agitata. & inflam¬
mata in omnium turpitudinũ baraethra. in ex hausta cupiditaterapiat᷑
In numera sunt talia quȩ breuitatis studio prȩtermittimus. quibustam᷑
cunctissatiseuidenter perspicuȩ quȩ monstratur. hoc apud omnes feue
hereses quasi solempne cẽ aclegitimũ. ut semper ꝓfanis nouitatibus gau¬
deant. antiquitatis scita fastidiant. & ꝑ oppositiones falsi nominis sci¬
entiȩ. afidenau fragent : Contra uero catholicorũ hoc forte propriu

Expanded text:
gurges usque in novissimum Priscillianum continua et occulta successione magurges usque in novissimum Priscillianum continua et occulta successione manavit auctorem malorum, id est, scelerum, impietatum, flagitiorumque nostrorum ausus est dicere creatorem Deum? Quippe quem adserit talem hominum manibus ipsam suis creare naturam, quae proprio quodam motu et necessariae cujusdam voluntatis impulsu nihil aliud possit, nihil aliud velit nisi peccare, eò quòd furiis vitiorum omnium exagitata et inflammata in omnia turpitudinum barathra inexhausta cupiditate rapiatur. Innumera sunt talia, quae brevitatis studio praetermittimus: quibus tamen cunctis satis evidenter perspicueque monstratur hoc apud omnes fere haereses quasi solemne esse ac legitimum, ut semper profanis novitatibus gaudeant, antiquitatis scita fastidiant, et per oppositiones falsi nominis scientiae a fide naufragent. Contra vero Catholicorum hoc vere proprium,
Abbreviated transcription (Latin):
quam hereses nisi sub certo nomine. certoloco. certo tempore. cbulli¬
uit: Quisumquam heresesinstituit. nisi qui seprius ab eclȩsia catholi¬
ce. uniuersitatis & antiquitatis consensione discreuerit: Quodita esse
luccclarius exempla demonstrant: Quisenimumquã ante ꝓfanum
illum pelagium tantã uirtutem liberi prȩsumpsit arbitrui. ut ad hoc
in bonis rebus peractus singulos adiuuandum necessariã dĩ gratiam
non putar&: quis anteꝓdigiosum discipulum eius cȩlestium ieati
prȩuaricationis adȩ. omnehum anũ genus denegauit. ad strictum
Quis antesa crilegum. arrium trinitatis unitatem discindere n
Quis ante scleritum sabellium. unitatis trinitatem confundere
ausus est : Quis ante crudelissimum nouatianum crudelem dm̃ dixit eoquod
mall& mortem morientis quã ut reuertatur & uiuat : Quis ante magnum
simonem apostolica districtione percussum aquouetus ille turpitudine m

Expanded text:
quam haeresis nisi sub certo nomine, certo loco, certo tempore ebulliquam haeresis nisi sub certo nomine, certo loco, certo tempore ebullivit? Quis unquam haereses instituit nisi qui se prius ab Ecclesiae catholicae universitatis et antiquitatis consensione discreverit? Quod ita esse luce clarius exempla demonstrant. Quis enim unquam ante profanum illum Pelagium tantam virtutem liberi praesumpsit arbitrii ut ad hoc in bonis rebus per actus singulos adjuvandum necessariam Dei gratiam non putaret? Quis ante prodigiosum discipulum ejus Coelestium reatu praevaricationis Adae omne humanum genus denegavit adstrictum? Quis ante sacrilegum Arium trinitatis unitatem discindere, quis ante sceleratum Sabellium unitatis Trinitatem confundere ausus est? Quis ante crudelissimum Novatianum crudelem Deum dixit, eo quod mallet mortem morientis quam ut revertatur et vivat? Quis ante magum Simonem, apostolica districtione percussum a quo vetus ille turpitudinum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ penitus ex trancas Profanas inquid uocum nouitates. Vocum. idesi
dogmatũ rerum sententiarum. Nouitates quȩ sunt: u&ustati que antiqd¬
tati contrariȩ: Quȩsi recipiantur. necesse est ut fides beatorum patrum.
aut tota aut certe magna ex parte uiol&lur. Necesse est ut omnes omnium
etatum fideles. omnesscĩ. omnes casti. continentes uirgines. omnescleri. leute
& sacerdotes. tanta confessorum milia. tantim artrrum exercitus. tams
urbium. tanta populorum celebritas & multitudo. tot insulȩ. ꝓuintia
reges. gentes regna. nationes totus postremo iampene terrarum orbis.
percatholicã fidem xp̃õcapiti in corporatus. tanto sȩculorum tractuigno¬
rasse errasse blassemasse. nescisse : Quid creder& ꝓnunti&ur ⁊ Pro¬
fanas inquid uocum nouitates deuita. Quas recipere. atq sectari. num¬
quam catholicorum. semperuero her&icorum fuit : Et reuera quȩ um¬

Expanded text:
Dei, penitus extraneas. Prophanas, inquit, vocum novitates. Vocum, id est, Dei, penitus extraneas. Prophanas, inquit, vocum novitates. Vocum, id est, dogmatum, rerum, sententiarum novitates, quae sunt vetustati atque antiquitati contrariae: quae si recipiantur, necesse est ut fides beatorum patrum, aut tota, aut certe magnâ ex parte violetur; necesse est ut omnes omnium aetatum fideles, omnes sancti omnes casti, continentes, virgines, omnes clerici, levitae et sacerdotes, tanta confessorum millia, tanti martyrum exercitus, tanta urbium, tanta populorum celebritas et multitudo, tot insulae, provinciae, reges, gentes, regna, nationes, totus postremo jam pene terrarum orbis, per catholicam fidem Christo capiti incorporatus, tanto seculorum tractu ignorasse, errasse, blasphemasse, nesciisse quid crederet, pronuntietur. Prophanas, inquit, vocum novitates devita: quas recipere atque sectari nunquam Catholicorum, semper vero Haereticorum fuit. Et revera, quae un
Abbreviated transcription (Latin):
sum mã paucis litteris conprehendo. et plerũq propter intelle¬
gentiȩ lucem non nouum fidei sensum. nouae appellationis ꝓpri&a¬
te signando. sed ad apostolum redeamus. O timotheȩ inquid depo¬
situm custodi. deuitans ꝓfanas uocũ nouitates Deuita inquid qua¬
siuiperam. quasi scorpionẽ. quasibasiliscũ. nete nonsolũtactus. sed
&iam uisu afflatuq percutiant Quid est deuitare cũ huius mo¬
& hanc doctrinam non ad fest. Quãdoctrinã: nisicatholicã
et uniuersalem. & unam eandemq per singulas &atum succes¬
siones incorrupta ueritatis traditione manentem. et usq in sȩcula
sine fine mansuram. Quid tum. noli te inquid recipere eum indon
nec aue cidixeritis. Quid enim dicit illi aue. communicat operibus
eius malignis Pid fanas inquid uocum nouitates. Quidest ꝓfanas
Quaenihil habent sacri. nihil religiosi abeclesiȩ pen&ralibus. quȩ est templi

Expanded text:
summam paucis litteris comprehendendo, et plerumque, propter intellisummam paucis litteris comprehendendo, et plerumque, propter intelligentiae lucem, non novum fidei sensum novae appellationis proprietate signando. XXIV. Sed ad Apostolum redeamus. O Timothee, inquit, depositum custodi, devitans prophanas vocum novitates. Devita, inquit, quasi viperam, quasi scorpionem, quasi basiliscum, ne te non solum tactu, sed etiam visu afflatuque percutiant. Quid est devitare? cum hujusmoann. Quam doctrinam, nisi catholicam et universalem, et unam eamdemque per singulas aetatum successiones incorrupta veritatis traditione manentem, et usque in secula sine fine mansuram? Quid tum? Nolite, inquit, recipere eum in domum, nec ave ei dixeritis. Qui enim dicit illi ave, communicat operibus ejus malignis. Prophanas, inquit, vocum novitates. Quid est prophanas? Quae nihil habent sacri, nihil religiosi, ab Ecclesiae penetralibus, quae est templum
Abbreviated transcription (Latin):
ad ponit suꝑ flua Non amittit sua. nonusurpat aliena. Sed omn
industria. hoc unũ stud&. &uetera fideliter sapienterq tractando.
siqua illa sunt antiquitus in formata &inchoata haccur& et poliat.
siqua iam ex piessa et enucleata consolid& firmet. siqua iam confin¬
mata et definita custodiat. Denique quidumquã aliud. concilio¬
rum decretis enisa est. nisiut quod antea simpliciter credebatur. hoc
dem postea diligentius creder&lur: Quod antea lentius prȩdica¬
batur. hocidem postea instantius prȩdicaretur. quod antea securi¬
uscolebatur. hocidem postea sollicitius ex coleretur. Hoc in¬
quã semper neque quicquã preterea her&icorum nouitatibus ex¬
ctata. conciliorũ suorum decr&is catholica perfecit eclesia. nisiut
quod prius amaioribus sola traditione susciperat. hoc deinde poste¬
ris &iamperscripture chisdgrafum consignar&. Magnã perum

Expanded text:
apponit superflua, non amittit sua, non usurpat aliena; sed omni apponit superflua, non amittit sua, non usurpat aliena; sed omni industria hoc unum studet ut vetera fideliter sapienterque tractando, si qua sunt illa antiquitus informata et inchoata, accuret et poliat; si qua jam expressa et enucleata consolidet, firmet; si qua jam confirmata et definita, custodiat; denique quid unquam aliud Conciliorum decretis enisa est nisi ut quod antea simpliciter credebatur, hoc idem postea diligentius crederetur, quod antea lentius praedicabatur, hoc idem postea instantius praedicaretur, quod antea securius colebatur, hoc idem postea sollicitiùs excoleretur? Hoc, inquam semper, neque quicquam praeterea, Haereticorum novitatibus excitata, conciliorum suorum decretis catholica perfecit Ecclesia, nisi ut quod prius à Majoribus sola traditione susceperat, hoc deinde posteris etiam per Scripturae chirographum consignaret, magnam rerum
Abbreviated transcription (Latin):
de religionis periculum consequatur Abdicata & enim qualib&
paste catholicidogmatis. alia quoq atq itemalia. ac deinceps al¬
ae. & aliae. iamquasi ex more &licito abdicabuntur Porro as¬
tem singillatim pastibus repudiandis. quid aliud ad extremum
sequetur. pisiut totũ pariter sepudi&ur sed & econtrasi noi¬
tia ueteribus extranea domesticis & ꝓ fana sacratis ad misceri coepe¬
rint. proserpat hic mos in uniuersum necesse est. ut nihil post¬
hac apud eclesiam yelinquatur intactũ. nihil inlibatum. nihi
integrum. nihil in maculatũ. sed sit ibidem deinceps impiorum
acturpium errorum lupanar. ubierat ante caste & incorruptȩ
sacrarium ueritatis. Sed auestat hoc a suorũ mentibus nefas di¬
ma pi&as. sit quehic potius impiorũ furor. xp̃iuero edesia sedula
a cauta depositorum apud sedogmatũ custus. nihil in his uinquam
permutat. nihil minuit. nihil addit. non amputat necessaria. non

Expanded text:
dae Religionis periculum consequatur. Abdicata etenim qualibet dae Religionis periculum consequatur. Abdicata etenim qualibet parte catholici dogmatis, alia quoque atque item alia, ac deinceps alia et alia, jam quasi ex more et licito, abdicabuntur. Porro autem sigillatìm partibus repudiatis, quid aliud ad extremum sequetur, nisi ut totum pariter repudietur? sed e contra, si novitia veteribus, extranea domesticis, et profana sacratis admisceri coeperint, proserpat hic mos in universum necesse est ut nihil posthac apud Ecclesiam relinquatur intactum, nihil illibatum, nihil integrum, nihil immaculatum, sed sit ibidem deinceps impiorum ac turpium errorum lupanar ubi erat antea castae et incorruptae sacrarium veritatis. Sed avertat hoc a suorum mentibus nefas divina pietas, sitque hic potiùs impiorum furor. Christi vero Ecclesia, sedula et cauta depositorum apud se dogmatum custos, nihil in his unquam permutat, nihil minuit, nihil addit, non amputat necessaria, non
Abbreviated transcription (Latin):
forma distinctio. eademtamen cuiusq generis natura permaneat
Absit & enimutrosea illicatholiei sensus plantaria. incarduus sy¬
nasq uertatur Absit inquã ut idisto spiritali paradiso decrnn¬
momi & balsam̃i sułculis. lolium repente atq a conita prouenia
Quod cumq igitur inac eclesiadĩ agricultura fidepatrũ satũo
Hocidem filiorum industria dec& ex colatur & obseruatur: ħo
idem flore adatematurescat. hocidem ꝓficiat &iperficiatur
Pas est et enim ut prisca illa cȩlestis filosofiȩdogmata proces¬
sutemporis. excurentur. limentur. poliantur : Sed nefas est ut
commutentur. nefas ut de truncentur. ut mutilentur Accipian
lic & euidentiam lucem distinctionẽ sed retineant. necesse est pl¬
nitudinem integritatẽ ꝓpri&atẽ: Namsi semel ad missa fuerit hȩc in¬
piȩ fraudis lcentiam. horreo dicere quantum excindende atq ab olen¬

Expanded text:
forma, distinctio, eadem tamen cujusque generis natura permaneat. forma, distinctio, eadem tamen cujusque generis natura permaneat. Absit etenim ut rosea illa catholici sensus plantaria in carduos spinasque vertantur. Absit inquam, ut in isto spiritali paradiso de cinnamomi et balsami surculis lolium repente atque aconita proveniant. Quodcumque igitur in hac Ecclesia Dei agricultura fide patrum satum est, hoc idem filiorum industriâ decet excolatur et observetur, hoc idem floreat et maturescat, hoc idem proficiat et perficiatur. Fas est etenim ut prisca illa coelestis philosophiae dogmata processu temporis excurentur, limentur, poliantur; sed nefas est ut commutentur, nefas ut detruncentur, ut mutilentur. Accipiant, licet, evidentiam, lucem, distinctionem; sed retineant necesse est plenitudinem, integritatem, proprietatem. Nam si semel admissa fuerit haec impiae fraudis licentia, horreo dicere quantum exscindendae atque abolen
Abbreviated transcription (Latin):
annis scilic& consolid&lur. dilatetur tempore. sublim&ur Nate . in¬
cor ruptum tamen inlibatũq. permaneat. & uniuersis partium suarũ
mensuris. cunctisq quasi membris acsensibus ꝓpriis plenũ atq ꝑfectũsit
Quodnihil prȩterea permutationes admittat. pulla ꝓpriȩtatis dis¬
pendia nullam definitionis sustineat uarietatẽ exempligratia. Seue¬
runt nr̃i maiores antiquitus. in hac eclesiasticẽ segete triticeȩ fideise¬
mina. Iniquum ualde & in congruum est. ut noseorum posteripid
germana ueritate frumenti. subsiditiuum ziz ania elega muserrorẽ
Quinpotius hocrectum & consequens est. ut primis atq extremis
sibimet. nondiscrepantibus deincreentis triticȩ institutionis tri¬
tce quoque dogmatis frugem demetamus. ut cũ aliquid ex illis seminũ
primordus accessutem poris euoluatur. & nunc l&etur & ex colatius
nihiltamen de germinis ꝓpriȩtatemut&ur. addatur. Lic& speties

Expanded text:
annis scilicet consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate, inannis scilicet consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate, incorruptum tamen illibatumque permaneat, et universis partium suarum mensuris cunctisque quasi membris ac sensibus propriis plenum atque perfectum sit, quod nihil praeterea permutationis admittat, nulla proprietatis dispendia, nullam definitionis sustineat varietatem. Exempli gratia: Severunt majores nostri antiquitus in hac ecclesiastica segete triticeae fidei semina: iniquum valde et incongruum est ut nos eorum posteri pro germana veritate frumenti subdititium zizaniae legamus errorem. Quin potiùs hoc rectum et consequens est ut primis atque extremis sibimet non discrepantibus, de incrementis triticeae institutionis triticei quoque dogmatis frugem demetamus; ut cùm aliquid ex illis seminum primordiis accessu temporis evolvatur, et nunc laetetur et excolatur, nihil tamen de germinis proprietate mutetur: addatur licet species,
Abbreviated transcription (Latin):
cademq natura. una eademq persona. sit parua lactantium membra
magnaiuuenũ. eadem ipsa sunt. Tamen quod paruulorũ astus. tot uiro¬
rum. Et si qua illa sunt quȩ euimaturis aetate pariuntur. iam in seminis
frtionȩ ꝓserta sunt. ut nihil postea nouum ꝓferatur insenibus. quod ñ
inpueris iam antelatitauerit. Vnde non dubium est. hanc esse legitimã
& rectam ꝑ ficiendi regulam. hunc ratũ atq pulcherrimũ crescendiordi¬
nem. si eas semper ingrandioribus partes ac formas. numerus d& ex at
&atis. quasin paruoliscreatoris sapientia preliciauerat:. Quod si huma¬
na species in aliquã deinceps non suigeneris uestatur effigiẽm. autcerte
addatur quippiam membrorũ numero. uel de trahatur. necesse est ut
cotũ corpus. uel intercidat. uel ꝓdigiosum fiat. uelceste debilit&lur
Ita &iam xp̃ianȩ religionis dogma. sequatur hasdec & ꝓfectu leges ut

Expanded text:
eademque natura, una eademque persona sit. Parva lactentium membra, eademque natura, una eademque persona sit. Parva lactentium membra, magna juvenum, eadem ipsa sunt tamen. Quot parvulorum artus, tot virorum; et si qua illa sunt quae aevi maturioris aetate pariuntur, jam in seminis ratione proserta sunt; ut nihil novum postea proferatur in senibus quod non in pueris jam antè latitaverit. Undè non dubium est hanc esse legitimam et rectam proficiendi regulam, hunc ratum atque pulcherrimum crescendi ordinem, si eas semper in grandioribus partes ac formas numerus detexat aetatis quas in parvulis Creatoris sapientia praeformaverat. Quod si humana species in aliquam deinceps non sui generis vertatur effigiem, aut certe addatur quippiam membrorum numero vel detrahatur, necesse est ut totum corpus vel intercidat, vel prodigiosum fiat, vel certe debilitetur: ita etiam Christianae Religionis dogma sequatur has decet profectuum leges, ut
Abbreviated transcription (Latin):
minibus. tam ex osusdo quiistud ꝓhibere con&ur Sed itatamen
ut uere profectussit illefi dei non ꝑmutatio. Siquidem ad ꝓfectũ
ꝑtinet. ut insem & ipsum unaque que res amplific&ur. ad ꝑmuta¬
tionẽ uero ut aliquid ex alio in aliud trans uestatur. Crescat igitu
oport& multũ uehementer quȩ ꝓficiat. tam singulorũ. quã omni¬
um. Tam unius hominis quã totius edesiȩ etatũ. ac sȩculorum
grodibus intellegentia. scientia. sapientia: Sed in suodmtaxat genes
in eodem scilic& doginate. eodem sensu. eademq sententia imit&lur
Aimarum religio ractionem corporum: Quaelic& annorum pro¬
eessu numeros suoseuoluant & explient. cadem tamenquȩ erant per¬
manent. Multu interest interpueritiȩ florem. & seneetutis maturitatẽ
sedidem ipsifiunt senes. qui fuerant adulescentes. Vt quã uis unius
piusdemq hominis status. habitusq mut &ur. una tamen nihilominꝰ

Expanded text:
minibus, tàm exosus Deo, qui istud prohibere conetur? Sed ita tamen minibus, tàm exosus Deo, qui istud prohibere conetur? Sed ita tamen ut verè profectus sit ille fidei, non permutatio. Siquidem ad profectum pertinet ut in semetipsum unaquaeque res amplificetur; ad permutationem verò, ut aliquid ex alio in aliud transvertatur. Crescat igitur oportet et multùm vehementerque proficiat tam singulorum quam omnium, tam unius hominis quam totius Ecclesiae, aetatum ac seculorum gradibus, intelligentia, scientia, sapientia, sed in suo duntaxa: genere, in eodem scilicet dogmate, eodem sensu, eademque sententia. Imitetur animarum religio rationem corporum: quae licet annorum processu numeros suos evolvant et explicent, eadem tamen quae erant permanent. Multum interest inter pueritiae florem et senectutis maturitatem; sed iidem tamen ipsi fiunt senes qui fuerant adolescentes; ut quamvis unius ejusdemque hominis status habitusque mutetur, una tamen nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
tibi creditum est. hoc penestemaneat. hoc atetradatur: Aurũ accipi¬
ti. aurum redde. Nolomihi ꝑaluis. alia subicias. Nolo pauid. aut in¬
Pudenter plumbum. aut fraildulenter aeramenta subp̃onas. Nolo au¬
ri speciem sed naturã plane : O. timotheȩ .o. sacerdos o. tractator . o.
boctor. sitediuinum munus idoneum fec̾it: ingenio. exercitatione
doctrina. hestospiritalis tabernaculi beseleheel pretiosas diuini-
dogmatis gemmas exculpe. fideliter coapta. adorna sapienter. adi
splendorem. gratiam uenus tatem. in tellegatur te exponente in lus¬
trius. quod antea obscurius credebatur. p̾este posteritas intellectũ
grir tul&ur. quod ante u&ustas non intellectũ uenerabatur Eadẽ
tamen quȩ didicisti doce. ut cũ dicas noue non dicas noua: Sed forsita
dicit aliquis. nullus neergo ineclesia xp̃i ꝑfectus habebitur. peligi¬
onis habeatur plane & maximus. Namquis ille est tam inuidus ho¬

Expanded text:
tibi creditum, hoc penes te maneat, hoc a te tradatur. Aurum accepistibi creditum, hoc penes te maneat, hoc a te tradatur. Aurum accepisti, aurum redde: nolo mihi pro aliis alia subjicias: nolo pro auro aut impudenter plumbum aut fraudulenter aeramenta supponas: nolo auri speciem, sed naturam plane. O Timothee, O Sacerdos, O Tractator, O Doctor, si te divinum munus idoneum fecerit, ingenio, exercitatione, doctrina, esto spiritalis tabernaculi Beseleel, pretiosas divi dogmatis gemmas exsculpe, fideliter coapta, adorna sapienter, adjice splendorem, gratiam, venustatem. Intelligatur, te exponente illustrius, quod ante obscurius credebatur. Per te posteritas intellectum gratuletur quod ante vetustas non intellectum venerabatur. Eadem tamen quae didicisti doce, ut cum dicas nove, non dicas nova. XXIII. Sed forsitan dicit aliquis: Nullusne ergo in Ecclesiâ Christi profectus habebitur Religionis? Habeatur plane, et maximus. Nam quis ille est tam invidus ho
Abbreviated transcription (Latin):
quos &iam predolebat errores: Quis est hodie timotheus. nisi uelge¬
ne faliter uniuersa eclesia. uel specialiter totũ corpus prȩposito¬
rum. quuntegrã diuini cultus scientiã uel habere ipsidebent uel ali¬
is infundere Quid est depositum custodi inquid: propter fur
propter mimicos. nedor mientibus hominibus superseminent
rizania suꝑ illudtriaci bonũ semen. quod seminauerat filius
hominis in agrosuo: Depositũmnquid custodi Quid est depo¬
situ: Ho est quod tibicre ditũ est. non quod ate inuentum. Quod ac¬
cspisti. non quod ex cogitasti Rem non ingeni. sed doc trinȩ
Nonusurpationis priuatȩ. sed publicȩ traditionis. Rem. adte
perduc tam non ateꝓlatam: Inqua non auctor debesesse. sed custus Nos
institutor. sed sectator. Nonducens. sed sequens. Depositum inquid
custodi: catholicȩ fidei talentum inuiolatũ. in libatũq conserua Quod

Expanded text:
quos etiam praedolebat, errores. Quis est hodie Timotheus nisi vel gequos etiam praedolebat, errores. Quis est hodie Timotheus nisi vel generaliter universa Ecclesia, vel specialiter totum corpus Praepositorum, qui integram divini cultûs scientiam vel habere ipsi debent vel aliis infundere? Quid est, depositum custodi? Custodi, inquit, propter fures, propter inimicos, ne dormientibus hominibus, superseminent zizania super illud tritici bonum semen quod seminaverat filius hominis in agro suo, Depositum, inquit, custodi. Quid est depositum? id est, quod tibi creditum est, non quod a te inventum; quod accepisti, non quod excogitasti; rem non ingenii, sed doctrinae, non usurpationis privatae, sed publicae traditionis; rem ad perductam, non a te prolatam: in qua non auctor debes esse, sed custos; non institutor, sed sectator; non ducens, sed sequens. Depositum, inquit, custodi; catholicae fidei talentum inviolatum illibatumque conserva. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tis antesçculis latuit. nuperuero reuelata & oftensa est. Sed discite fur¬
tim atq. secr&im delectabit enimuos Et item Cum didiceritis laten¬
terdocetẽ. nemundus audiat. ne ecclesiasciat. Paucisnãque con¬
concessum est. tantimisterii capere secr&um Nonne hec uerba
sunt illius meretricis quȩ apud salomonis prouerbia uocat ad se
prȩtereuntes uiam . quidirigunt itersuum: Quiest inquid uestrum
insipientissimus deuestat adme. In opes autem sensu ex ortor di¬
cens. Panes occultos libenter at tingite. & aquã dulcem. furtim
bib&e. Quiddeinde : At ille inquid nescit quõ terrigene apud
cam pereunt. Qui sunt isti terrigenȩ. exponat apostolus. Quicir¬
apostoli capitulum diligentius pertractare. O. timotheȩ inquid
depositũ custodi. deuitars ꝑ fanas uocu nouitates: O. exclamatio
ista & prescientiȩ est pariter & caritatis. Preuidebat enim futuros

Expanded text:
tis ante seculis latuit, nuper vero revelata et ostensa est; sed discite furtis ante seculis latuit, nuper vero revelata et ostensa est; sed discite furtìm atque secretìm: delectabit enim vos. Et item: Cum didiceritis, latenter docete; ne mundus audiat, nec Ecclesia sciat: paucis namque concessum est tanti mysterii capere secretum. Nonne haec verba sunt illius meretricis quae apud Salomonis Proverbia vocat ad se praetereuntes viam qui dirigunt iter suum? Qui est, inquit, vestrum insipientissimus, divertat ad me. Inopes autem sensu exhortatur dicens: Panes occultos libenter attingite, et aquam dulcem furtim bibite. Quid deinde? At ille, inquit, nescit quoniam terrigenae apud eam pereunt, Prov. 9. Qui sunt isti terrigenae? Exponat Apostolus: Qui cirApostoli capitulum diligentius pertractare. O Timothee, inquit, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates. O! Exclamatio ista et praescientiae est pariter et charitatis. Praevidebat enim futuros,
Abbreviated transcription (Latin):
derunt: Et post hȩc inueniuntur aliqui tanta inueteratȩ frontis
duritia. tanta in pudenti ae incude. tanto ad amante pertinatia.
quitantis eliquiorũ cȩlestium molibus non suc cumbant. tantis
ponderibus non fatiscant. tantis malleis non conquassentur. t antis
postremo fulminibus non conterantur. Deuita inquid profanas uo¬
cum nouitates. Non dixit antiquitates. non dixit u&ustates. immo
planȩ quide contrario sequeretur ostendit. Namsiuitanda est
nouitas. tenenda est antiquitas. Et si ꝑfana est nouitas. sacrata est
u&ustas Et oppositiones inquid falsi nominis scientiȩ. Uere falsũ
nomen apud doctrinas hȩreticorum. ut ignorantia scientiȩ. & ca¬
ligo serenitatis & tenebrelumineͥ appellatione fucentur. Quam
quidam in quid ꝓmittentes circafidem exciderunt Quidꝓmitten¬
tes ex aderunt. Nisi nouã nescioquam. ignora tamq doctrinam:
Audias & enim quosdim ipsorum dicere. Uenite. catholici uocita

Expanded text:
 Et post haec inveniuntur aliqui tanta inveteratae frontis duritia, tanta impudentiae incude, tanto adamante pertinaciae, qui tantis eloquiorum coelestium molibus non succumbant, tantis ponderibus non fatiscant, tantis malleis non conquassentur, tantis postremo fulminibus non conterantur? Devita, inquit, prophanas vocum novitates: Non dixit antiquitates, non dixit vetustates; imo plane quid e contrario sequeretur ostendit. Nam si vitanda est novitas, tenenda est antiquitas; et si prophana est novitas, sacrata est vetustas. Et oppositiones, inquit, falsi nominis scientiae. Vere falsum nomen apud doctrinas Haereticorum; ut ignorantia scientiae, et caligo serenitatis, et tenebrae luminis appellatione fucentur. Quam quidam, inquit, promittentes, circa fidem exciderunt. Quid promittentes exciderunt, nisi novam nescio quam ignoratamque doctrinam? Audias etenim quosdam ipsorum dicere: Venite, o insipientes et
Abbreviated transcription (Latin):
uixisti. non ut post mortẽ tuã egenos facultatibus tuis pasceres. sed
ut censum cuiuscumq heredis diuitiis ampliares. Magnos uidelic&
abstinentiaȩ fructus capis. minus enim panes tumanducasti ut auri
alius plus haberet. Tibiuenter frugalitate decreuit. ut cuius cumq
hominis fortasse uitiosi thesaurus crescer&. Cum ergo ad iudici¬
umdĩ ueneris iure inputare ieiunium tuum poteris dicens.ie iuna¬
uidnẽ & abstinui acdiume ab omnium diciarũ frugesus pendi.
& res hoc ꝓbat. ecceenim nuncheredes mei. demeo afluunt inmen¬
sarum diuitiarum copiis ex abundant ⁊etut aliqiuid &iata de e¬
uangelica lectione presumas. hoc quod saluatordixit deillo diuitg¬

Expanded text:
uixisti, non ut post mortem tuam egenos facultatibus tuis pasceres, sed uixisti, non ut post mortem tuam egenos facultatibus tuis pasceres, sed ut censum cuiuscumque heredis diuitiis ampliares. magnos uidelicet abstinentiae fructus capis; minus enim panis tu manducasti, ut auri alius plus haberet. tibi uente, frugalitate decreuit, ut cuiuscumque hominis fortasse uitiosi thesaurus cresceret. cum ergo ad iudicium dei ueneris, iure inputare ieiunium tuum poteris dicens: ieiunaui, domine, et abstinui ac diu me ab omnium deliciarum fruge suspendi. et res hoc probat: ecce enim nunc heredes mei de meo afluunt, inmensarum diuitiarum copiis exabundant. et ut aliquid etiam de euangelica lectione praesumas, hoc quod saluator dixit de illo diuit
Abbreviated transcription (Latin):
minifesdo Cunctamentiris nec in merito sacer sermo iudicium d&lem¬
plodi incipiendum esse testatur: Iudicium enim inquid dedomom¬
dñi alibiquoq a sc̃ĩs inquid meis incipite. Sed ad superiora redeamus
Iteinquid auaris atq in credulis ds̃ ite inignẽ a&ernũ quem parauit
patermeus diabalo et angelis eius. Adliberandumte ab hoc malo qͥ¬
busdam forsitan honis corporalibus putas: ꝓudicitiã quippeamasse
teiactas: Sed memento quia & illos quos in euangelio in mortalibus
poenis saluator tradidit inpudicitiȩ non notauit sobri&atẽ tibim&
placuis se commemoras: Nec illi dequibus scriptura loquitur
ebri&atis crimine puniunturzeiunasse tedicis nec illos prandia re¬
os esse fecerunt: Sed uidelic& magna causa est quatibi abstinentia
acieiuniotuo placeas: quiadhocieunasti: adhoc parce ex hiliterq

Expanded text:
iminis reus es, deo cuncta mentiris. nec inmerito sacer sermo iudicium de temiminis reus es, deo cuncta mentiris. nec inmerito sacer sermo iudicium de templo dei incipiendum esse testatur; iudicium enim, inquit, de domu domini. alibi quoque et a sanctis, inquit, meis incipite. sed ad superiora redeamus. ite, inquit auaris atque incredulis deus, ite in ignem aeternum, quem parauit pater meus diabolo et angelis eius. at liberandum te ab hoc malo quibusdam forsitan bonis corporalibus putas: pudicitiam quippe amasse te iactas. sed memento quia et illos, quos in euangelio inmortalibus poenis saluator tradidit, inpudicitiae non notauit. sobrietatem tibimet placuisse commemoras? nec illi, de quibus scriptura loquitur, ebrietatis crimine puniuntur. ieiunasse te dicis? nec illos prandia reos esse fecerunt. sed uidelicet magna causa est, qua tibi abstinentia ac ieiunio tuo placeas: qui ad hoc ieiunasti ad hoc parce exiliterque
Abbreviated transcription (Latin):
alii relinquis ideorelinquis quia ꝓfutura ea cui relinqueris certus es
sic ꝓfecto siquȩ cumq religiosis muneribus ꝓrogasses. ꝓ futura esse
tibi crederes tibiabsq dubio peculiariter deputares. quia quanto teplus
amas quam eos quibus relinquis tanto magis tibi relinqueres Si ꝓfutu¬
roc eatibim & uel tenui opiniuncula iudicares. Nonenim teo distiut
ꝓdesse tibi nolis. sedquȩ pauperibus dereliqueris ꝓfutura tibiẽe non
credis Vnde est quod abiis magisquã tibi consulis. qr pro futurum
tibi opus religiosum esse non credis: Sicut credisitaq sic recipies
tus aluatorem perparii pendis & tes aluator nihil: Tuxp̃m postpo
aliquoreligiosȩ ꝓfessio nis intuitu magisesse debitor. quia ꝓposito sc̃ĩta¬
ts maiora ꝓmittis: et ideo plustollerabilis supplicitquiaminus solueris
sponsioni grandia specie polliceris & rebus nulla restituis. falsarucri

Expanded text:
alii relinquis, ideo relinquis quia profutura ei cui reliqueris certus es, alii relinquis, ideo relinquis quia profutura ei cui reliqueris certus es, sic profecto, si quaecumque religiosis muneribus prorogasses profutura esse tibi crederes, tibi absque dubio peculiariter deputares: quia quanto te plus amas quam eos, quibus relinquis, tanto magis tibi relinqueres, si profutura ea tibimet uel tenui opiniuncula iudicares. non enim te odisti, ut prodesse tibi nolis, sed quae pauperibus dereliqueris profutura tibi esse non credis: unde est quod aliis magis quam tibi consulis, quia profuturum tibi opus religiosum esse non credis. sicut credis itaque sic recipies. tu saluatorem perparui pendis et te saluator nihil: tu Christum poaliquo religiosae professionis intuitu. magis es debitor, quia proposito sanctitatis maiora promittis, et ideo plus tolerabis supplicii, quia minus solueris sponsioni. grandia specie polliceris et rebus nulla restituis, falsarii cr
Abbreviated transcription (Latin):
credis Aclic& religionem uestibus simulss. licet fidem cingulo ad seras
lic& scĩtatem pallio mentiaris. non credisomnino noncredis: & hoctam
uiris istius modiquã feminis dicinon credunt: Induat sibi quȩ libet habi¬
tum scĩ nominis et titulũ sacre religionis inscribat: si de substantia sua ali¬
is magis quã sibi consulit ꝓfecto noncredit: Nemoest enim credens qui
facuiltates suas alliis ꝓdesse mallit quã sibi: Nemoest quibeatitudinem
aliis miseria sua cmere contentus sit Nemoest quiut aliis par& delici¬
as temporarias subire egestatescupiat sempiternas : &ideo qui patrimo¬
nio suo aliis magisquã sibi consulit. ꝓfutura sibi quedõ dederit omni¬
noesse noncredit. Dicat enim mihi quilib& horum. curfacultates
suas aluis derelinquis: Numquid nonideo quia ꝓfuturas cui reliquerit
esse non ambigit: ideo absque dubio: igitur quicumq esille si ea quȩ

Expanded text:
credis, ac licet religionem vestibus simules, licet fidem cingulo adseras, credis, ac licet religionem vestibus simules, licet fidem cingulo adseras, licet sanctitatem pallio mentiaris, non credis omnino, non credis. Et hoc tam viris istiusmodi quam feminis dico: non credunt. Induat sibi quamvis quaelibet habitum sancti nominis et titulum sacrae religionis inscribat, si de substantia sua aliis magis quam sibi consulit, profecto non credit. Nemo est enim credens, qui facultates suas aliis prodesse malit quam sibi, nemo est, qui beatitualiis miseria sua emere contentus sit, nemo est, qui ut aliis paret delicias temporarias, subire egestates cupiat sempiternas. et ideo qui patrimonio suo aliis magis quam sibi consulit profutura sibi quae deo dederit omnino esse non credit. dicat enim mihi quilibet horum, <cur facultates suas aliis dereliaquit? numquid non ideo, quia profuturas cui reliquerit esse non ambigit? ideo absque dubio. igitur, quicumque ille es, si ea quae