comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
batur a cogitationib ꝑannos decem. ita ut xiant
disperura dicens: Edidi animam meam : s& quatenꝰ
se mel perii uel reuertar ad scłm: Cum auce ꝓficisce¬
r&ur uenit ad eum uox dicens ei: decemannis in
quibus temtatus es corone adernae uitae tibi era t il¬
desperare se quequã ꝓpter cogitationes: Ille enim¬
magis nobis coronas prouident᷑ siutiliter eas ꝑtractan¬
abbas antoniusdum resider& in heremo. abspũ
temtatus accydiȩ cogitationibus quȩ diuer¬
sis implicatus dicebat ad dm̃: Dñe desiderosal¬
uare animam meam : sed cogitaciones uariae non ꝑ
mittunt me : Quid fatiam. intribulatione mea. uel
quomodo saluari ualeam: dignant ostende: & post
paululũ surgens. quendam sibi similem conspicat᷑
sedentẽ .torquentẽ funiculum: & sur gentem ex o¬
pere orantẽ  Erat autẽ angł̃s ad emendationẽ antomi
la opera fatio monachi. set in negli gentia⁊ constitu¬

Expanded text:
batur a cogitationibus graviter per annos decem, ita ut jam batur a cogitationibus graviter per annos decem, ita ut jam desperaret, dicens: Perdidi jam animam meam; sed quia semel perii, revertar ad saeculum . Cum autem proficisceretur, venit ad eum vox, dicens: Decem anni in quibus cedesperare de se magis nobis coronas provident, si utiliter eas pertractanabbas Antonius, dum resideret in eremo, spiritu tentatus acediae, cogitationibusque diversis implicatus, dicebat ad Deum: Domine, salvari desidero, sed cogitationes variae non me permittunt . Quid faciam in tribulatione mea, vel quomodo salvari valeam, dignanter ostende. Et post paululum surgens, quemdam sibi similem conspicatur sedentem, torquentem funiculum, et surgentem ex opere, et orantem. Erat autem angelus ad emendationem Antonii la opera facio monachi, sed in negligentia constitu
Abbreviated transcription (Latin):
Nã quotiens illi cogitatio sua dicebat. quiai magnuses
tunc & ipse respondebat adse: Num quid talis sum qua¬
lis antonius aut̃ certe abba pam mo uel reliqui patres¬
quidõ placuerunt: Quotiens ergohaec cogitabat. requi¬
escebat: Quando uero inimicus conturbans eum sug
gerebat ei disperationẽ & penas dicens: Qm posthaec
quia quã uis ego intormenta mitar : tam̃ uos subtus
me inuenio: Abbatiquoq morsi frequenter appa
possumꝰ facere: Qm̃ quotiens teꝑdisperationẽ humi¬
liare uolueͣrimꝰ ex altaris. quotiens autẽ exaltare ⁊
ita tehumil ias ut nullus denobis accedat adte Cum
quidã abba sisorum frequenter taliser mone require¬
r& quid faciami pat̃. qm̃ cecidi: surge inquid At til¬
Respondit iterum : surge  Cum autẽ frater frequer¬
ter secec idisse narrar&. eodem uerbo senes uteba¬
&usquequo possum surgere pater explana : Tunc
senes Osquequo aut inbono opere aut in malo de¬

Expanded text:
Nam quoties illi cogitatio sua dicebat: Quia magnus es; Nam quoties illi cogitatio sua dicebat: Quia magnus es; tunc et ipse respondebat ad se: Nunquid talis sum qualis Antonius, aut certe abbas Pambo, vel reliqui patresqui Deo placuerunt? Quoties ergo haec cogitabat, requiegerebat ei desperationem et poenam, dicens: Quoniam post haecQuia quamvis ego in tormenta mittar, tamen vos subtus me invenio. 4. Abbati Moysi frequenter apparpossumus facere; quoniam quoties per desperationem humiliare te volumus, exaltaris; quoties te exaltare, ita te humilias, ut nullus de nobis accedat ad te. 5. Cum quidam ad abbatem Sisoium frequenter talem sermonem requireret , Quid faciam, Pater, quoniam cecidi? respondit: Iterum adhuc surge. Cum autem frater frequeter se cecidisse narraret, eodem sermone senex uteba frater ait: Usquequo possum surgere, Pater, explana. Tunc senex ait: Quousque aut in bono opere, aut in malo de
Abbreviated transcription (Latin):
sa nr̃i inistis locis aduentus Xxx. Conska st̃mtp¬
Aticie. QUIDES PE RACIONẼ facit
sufferre poterit : Siautẽ bene fuerit coctus ꝑmanet
tam quã lapis : Sic & homo non discoctus neq: inflamatus
secundum quod de roseph scriptũ ẽ. doquium. dñi igni¬
uit eum: Mox in principio a carnalibus cogicationib
quid faciam q̃m conturbor tristitia dicit ei se nẽs:
Ne minem ꝓnihilo as picias. nullũ condemnes: nullide¬
trađcis : & dabit tibids̃ requiem: Idem requisitus ab altero
dicente : Sipecauero &iam inquocumque minuto pec¬
cato: et consumet me cogitatio mea. & ar quet me dicens
quare pec casti. quid fatiame Respondit senes : quacũ¬
que hora ceciderit homo inculpa & dixerit extotocor¬
de: ds̃ pec caui tibi. indulge mihi: moxcessabit cogitati¬
onis uel tristitiae illd consumtio  Dicebat autẽ abbape¬
meN : de abbate isydoro: quia solus il le secognouisset:

Expanded text:
sa mei in istis locis adventus. 100. Quidamsa mei in istis locis adventus. 100. Quidamtristitiae, qui desperationem facit. sufferre poterit; si autem bene fuerit coctus, permanet tanquam lapis . Sic et homo non coctus neque inflammatus, secundum quod de Joseph dictum est, Eloquium Domini inflammavit eum , mox in principio carnalis cogitationis quoniam conturbor a tristitia? Dixit ei senex: Neminem pro nihilo aspicias, nullum condemnes, nulli detrahas, et dabit tibi Dominus requiem dicente: Si peccavero, etiam in quocunque minuto peccato, et consumit me cogitatio mea, et arguit me, dicens: Quare peccasti? quid faciam? Respondit senex: Quacunque hora ceciderit homo in culpam, et dixerit ex corde: Domine Deus, peccavi, indulge mihi; mox cessabit cogitationis vel tristitiae illa consumptio. 3. Dicebat autem abbamen de abbate Isidoro, quia solus ipse se cognovisset .
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑ alimentis puelle prestandis aliquis ꝓ ipsõ satis dator ac¬
cesserit: Quod cum ministranti mihi ut facer& in nuissem :
interposita. mesua fide suscepit: Itaq reuersus ad cellulã
quantas cumq in ueni sportellas ei contribui: t uenditis illis
amplius operare: ut eamualeas gubernare & nutrire :¬
& tam diebus quã noctibus operabar : ut ei uictũ cotidie
minis trarem: Sed quando miserae tempus aduenit.
diebus plurimis parere cruciata non poterat : quaeccũꝰ
ei esset requisita : res pondit: qm̃ anachorite illi causa
gaudio repletus aduenit: infelicem illa puellã. pri¬
us quã fateretur quod tibi calum niam. frustram con¬
texuit pasere nullitenus poterat uociferans: Sedet
omnes uicinos uelleuenire &̃ ate comissi ueniam pos¬
tularent: Que ego cognoscens ne: me ipsi homines mo¬
lestarent: festinus abscedens in scitii puenit et haec ẽcau¬

Expanded text:
pro alimentis puellae praestandis aliquis pro ipso satisdator acpro alimentis puellae praestandis aliquis pro ipso satisdator accesserit. Quod dum ministranti mihi ut faceret innuissem, interposita me sua fide suscepit. Itaque regressus ad cellulam, quantascunque inveni sportellas ei contribuebam, quibus venditiamplius operari, ut eam valeas enutrire. Et tam diebus quam noctibus operabar, ut ei quotidie victum ministrarem. Sed quando miserae tempus pariendi advenit, diebus plurimis parere cruciata non potuit. Quae, quid fecisset requisita, respondit: Quia anachoretae illi causam gaudio repletus advenit, infelicem illam puellam, priusquam fateretur, quod tibi calumniam frustra 516 contexuit, parere nullatenus potuisse vociferans, sed et omnes vicinos venire, et te commissi veniam postulare. Quae ego cognoscens, ne me et ipsi homines molestarent, festinus abscedens in hunc locum perveni; et haec est cau
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare opusẽ et pacientiam habere & diauxilium: & ita
exurgens. reuersus ẽ in locum suum: DEPACIENCIA.
de semet ipso referebat dicens: Dũ essem iuuenis et ta¬
meN incella residerem inuitũ me tenentes in uico.
cum alterum refugissẽ : & quidã mihi scłaris religiosus
opere meo uendito uictũ minis trar&: contigit᷑ quan¬
dam uirginẽ ꝑstuprum uentris honus accipere: Quȩ
Egressiergo parentes ꝓuelle conphenden tes me : sus¬
penderunt in columna uasa fictilia. & ꝑsingulasse¬
mitas circum ducebant mecedentes: mactantesatq
insuꝑhis uocibus insultantes hic monachus filiae nrãe uim
intulit : Cũq me usq ad necem fustibus paene multissent :
quidã exs̃enioribus dixit: usque quo hunc peregrinum
monachum cede mactatis: sed et minis tranti mihi sequen¬
tihac rubore suffuso iniurias in rogabant dicentes: ecce
qu bd fecit iste ꝓquo testimonium ꝑhibebas: parentes
aitẽ puelle dixerunt : Nulla hanc ratione dimittimus ni

Expanded text:
lium. Et ita exsurgens, reversus est ad locum suum. 99. de semetipso referebat, dicens: Dum essem juvenis, et tamen in cella residerem, invitum me tenentes clericum cum alterum effugissem, et quidam mihi saecularis religiosus opere meo vendito ministraret, contigit quamdam virginem per stuprum ventris onus accipere. Quae Egressi vero parentes puellae, comprehendentes me suspenderunt meo collo vasa fictilia, et per singulas semitas circumducebant me caede mactantes, atque insuper his vocibus insultantes: Hic monachus filiae nostrae vim intulit. Cumque me usque ad necem fustibus pene multassent, quidam ex senioribus dixit ad eos: Usquequo hunc peregrinum monachum caede mactatis? Sed et ministrante mihi sequente et rubore perfuso, injurias irrogabant, dicentes: Ecce quid fecit hic pro quo tu testimonium perhibebas? parentes autem puellae dixerunt: Nulla hunc ratione dimittimus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
egressũ deeccła clara facie candido corpore. & demo¬
nes delonge sequentes eũ : Scm̃ aut̃ angłum ei ꝓpecũ¬
cũ gaudio uociferabatur bẽnedicens dm̃ ac dicens quan¬
tamise cordia & bonitas dĩ est : quantamiseratio eiꝰ est .¬
& ascendens alciori locomagna uoce dicebat: Venite
& uidete operadĩ. Uenite & uidetr quẽ ad modumom¬
nes homines uult saluosfieri & adagnicionẽ uerita¬
tisuenire:. Uenite adoremꝰ eũ dicentes : quia tusolus
potes peccatatollere. Cũ aut̃ om̃s uenissent ex posuit
coepit referre dicens: Ẽgohomosũ peccator a iI
multis qẽ porib: istiss seꝑ fornicationifuideditꝰ. Ingri¬
sus aut̃ nuc eccłam dĩ. aũdiui uerbae saiepphetr ma¬

Expanded text:
egressum de Ecclesia clara facie, et candido corpore, et daemoegressum de Ecclesia clara facie, et candido corpore, et daemones de longe sequentes eum, sanctum autem angelum eju vociferabatur, benedicens Dominum, ac dicens: O quanta misericordia et benignitas Dei est, quanta ejus miseratio est! Et ascendens in altiorem locum, voce magna dicebat: Venite, et videte opera Dei: venite, et videte quemadmodum omnes homines salvos vult fieri, et ad agnitionem veritatis venire . Venite, adoremus eum, dicentes: Quia tu solus potes peccata dimittere. Cum autem omnes convenissent, exposuit coepit referre, dicens: Ego homo sum peccator, et multis temporibus semper fornicationi fui deditus: ingressus autem nunc in ecclesiam Dei, audivi verba quae
Abbreviated transcription (Latin):
inpeccato tãquã filiis indulgens sustin& bmendacionẽ
Penitentibus uero tãquã languidis conpatitur et moi
soluens peccata eoꝵ iustorũ illis & iã premia tribuit
desiã senes aspicer&: et ex ipsa facie eoꝵ unius cuius¬
que cogitaciones seu male essent seubone. sen exsen¬
tir&: Cũ ergo uenissent ad ecclesiã & in grederent᷑
senex uidit eos clara facie & leta anima in gredi: & an¬
nigũ & nebulo sũ habentẽ corpꝰ & demones hinc at que
ꝓpt̃ eũ quẽ talem uiderat Om̃s aut̃ alii senes uidentes
eũ sic flentẽ ceper̃ rogare eũ ut siquidinillis uidit
manifestar& aucũ eis in grederet᷑ in c̃gregacionẽ :
Ille aut̃ noluit ingredi s& seꝑ flebat ꝓpt̃ eum quẽ
sic uiderat: Post paululũ autẽ cũ ab soluta congre¬
gacione discederent : iterũ om̃ium ultus circũ spi¬
ciebat sitales egrederent᷑ quales in gressisuerant :
Et uidit illũ quem ante auiderat nigrum& nebulo sum

Expanded text:
in peccatum, tanquam filiis indulgens sustinet emendationem; in peccatum, tanquam filiis indulgens sustinet emendationem; poenitentibus vero tanquam languidis compatitur, et mox solvens peccata eorum, justorum etiam illis praemia tribuit.clesiam aspiceret, et ex ipsa facie eorum uniuscujusque cogitationes, seu malae essent seu bonae, sentiret . Cum ergo venissent ad ecclesiam, et ingrederentur, senex vidit eos clara facie et laeto animo ingredi, et annigrum et nebulosum habentem corpus, et daemones hinc atque propter eum quem talem aspexerat. Omnes autem alii senes videntes eum sic flentem, coeperunt rogare ut sset, cum eis ingrederetur in congregationem. Ille autem noluit ingredi, sed semper flebat propter eum quem sic viderat. Post paululum autem, cum absoluta congregatio discederet, iterum omnium vultus circunspiciebat, si tales egrederentur, quales ingressi sunt. Et vidit illum quem antea viderat nigrum et nebulosum
Abbreviated transcription (Latin):
operibus cũ lacrimis et gemitibus dĩ misericordiãpos¬
talauit Promittens ut sip̃ terita illi fuissent remis¬
sapeccata : ulterius ad eadẽ ñ rediret : Et ideo prio¬
non solũ detorm̃tis tãturpis unte hominẽ liberũ eruent
se eciã tanto honore decorauerit Respdens angłsdi
enĩ sẽꝑ confessionẽ ñ solũ qx torm̃ta dimitcit : se ho¬
nore efficit dignos: Sic enĩ ds̃ dilex̃ homines ut uniȩ¬
nitũ filiũ suũ ꝓꝑeccatorib: destinar& etꝓipsis dar&
ad mortem: Quiergo dũ minime eiꝰ essent moripip¬
sis elegit : quantomagis quando illius ꝓpriifiunt : hoc
enĩ scias qm̃ nullũ peccatũ hominis bonita tẽ dĩ uincit
si tantũ modo ꝑ penitentiã unꝰquisq quȩ prius fecerit
ab olluerit mala: Misericors ergods & infirmitatĩ
generis ur̃i scit passionẽ que & fortitudinẽ et diabo¬
li uirtutr̃ & maliciã : & fadentib: quidẽ hominib

Expanded text:
operibus, cum lacrymis et gemitibus Dei misericordiam posoperibus, cum lacrymis et gemitibus Dei misericordiam postulabat, promittens ut si praeterita illi fuissent dimissa peccata, ulterius ad eadem non rediret; et ideo prionon solum de tormentis tam turpis vitae hominem liberum statuerit, sed et tanto honore decoraverit, respondit angelus: entibus in confessione: quia non solum tormenta dimittit, sed et honore efficit dignos. Sic enim Deus dilexit homines, ut Unigesuum Filium pro peccatoribus destinaret, et pro ipsis daret ad mortem . Qui ergo dum inimici ejus essent, mori pro ipsis elegit , quanto magis quando illi proprii fiant. Hoc ergo scias quia nullum peccatum humanum bonitatem Dei vincit, si tantummodo per poenitentiam unusquisque ea quae prius fecerat, aboleverit mala; misericors enim Deus, et infirmitatem humani generis scit, et passionum fortitudinem, et diaboli virtutem vel malitiam. Et cadentibus quidem hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
iitsiita eẽt agnoscer&: Cũ ergopost oblacionẽ conse¬
udan anquisq: ad cõmunionẽ accederent : ꝓsinguloꝵ fa¬
ce intellegebat & animos: Peccatoꝵ autem fãcies nigras
inspiciebat ut carbones etoculos sanguine repletos:
Aios uero uidebat clarai facie : et uestibus albis : cum
aut̃ corpus dñi suscepissent : in quorũdã uultib lum̃
Inquorũdã uero flãmã iudebat. :ut aut̃ cognosceret de
illis qͦrũ crimina audierat : Cõmunionẽ illis porrexit.
& uidit inũ ex eis clara facie & honorabili albisq: uestib
circũdatũ. Alterũ uero nigrũ & orribili uultu Et post
ostensa fuerant edoceri: adstans aut̃ angłs dm̃ dixit
adeum Om̃ia quȩ audisti de ipsis uera sunt. sed ille
peccandi: Ideo illũ nigra facie et flãma succendiui¬
disti Illeaut̃ alter similis illi qͥdem erat : sic ut audi¬
eras: Sedideo illũ clara facie mlustratũ uidisti. quia
recordat̃ est dehis quȩ prius fecit et renuncians illis

Expanded text:
ut si ita esset, agnosceret. Cum ergo post oblationem consecratam unusquisque ad communionem accederet, per singulorum facies intelligebat et animos. Peccatorum enim facies nigras inspiciebat ut carbones, et oculos sanguine repletos; alios vero vidit clara facie, et vestibus albis indutos. Cum autem corpus Domini suscepissent, in quorumdam vultibus lumen, in quorumdam vero flamma videbatur. Ut autem agnosceret de illis, quorum crimen audierat, communionem illis porrexit: et vidit unum ex illis clara facie et honorabili, albisque vestibus circumdatum; alterum vero nigrum, et norribili vultu. Et postqostensa fuerant se edoceri. Astans autem angelus Domini, dixit ad eum: Omnia quae de istis audisti, vera sunt. Sed ille ate peccandi, ideo illum nigra facie et flamma succendi vidisti. Ille autem alter similis illi quidem erat, sicut audieras; sed ideo illum clara facie illustrari vidisti, quia recordatus corum quae prius fecerat, et abrenuntians illis malis
Abbreviated transcription (Latin):
b: int̃se consertis amatores sui. frequent̃ sanguine niu¬
uenũ puelle limina replebant᷑ Qnecũ abba pafnucius
cõperiss&e : sumpto habitu sec ulari et un o solido ꝓfectus
est ad cã in qͣdam egipti ciuitate: Deditꝰq solidũ quasi¬
procede peccati: At tilla accepto p̃cio. Ingrehamur
inquid indomũ: Cũq illa ingressũ ad lectũ precioss
inerius cubiculũ inipso eamꝰ : Illa aut̃ dixit: Est quidem
Sedsi homines uereris: nec in hoc ex teriori cubiculo nullis
ingredit᷑: Si uero dm̃ : non est locus qꝰ diuit᷑atis eiꝰ oculis
abscondam᷑: Qđ cum audiss& senex dicit ei: Et scis esse

Expanded text:
s suis, frequenter sanguine juvenum puellae limen replebatur. Quae cum abbas Paphnutius audisset, sumpto habitu saeculari et uno solido, profectus est ad eam in quadam Aegypti civitate; deditque ei solidum pro mercede peccati. At illa accepto pretio, ait: Ingrediamur domum. Tunc ille ingressus, ut lectum pretiosis interius cubiculum, in ipso eamus, illa dixit: Est quidem, sed si homines vereris, nec in isto exteriori cubiculo ullus ingreditur; si vero Deum, nullus est locus qui divinitatis ejus oculis abscondatur. Quod cum a
Abbreviated transcription (Latin):
sa est dũ aut̃ tẽptar& eũ conplecti dicit ei : Soro
aet̃na : illa aut̃ contreme scens dicit ad eum: Etscis fr̃ qu¬
a est mihi salus ułamodo : cui ille: si uolueris ẽ salus
illa aut̃ iac tansse ad pedes fratris : petebat ut eã secum
ducer& indesercum: Cui fr̃ : Uade cooperi caput tũ
et sequereme : Cui illa ait: Eamus: Oportet enimme
deformari inter homines nudo capite ambulantẽ qui
in offic ina peccatimer iterũ ingredi Dũ autem pan¬
sciunt qđ soror mea es parũ deuia secede donecoa
nit eã mortuam et uestigia pedũ eius plenas angui
ne erat enim discalciata : Cũ aut̃ senibus renũnci¬
ass& factũ contendebant int̃se desaluacione eiꝰ M.¬
nifestauit autem ds̃ uniseni de ipsa eo qđ nullacura

Expanded text:
sa est. Dum ergo tentaret eum amplecti, dixit ei: Soror tormenta? Illa autem contremiscens, dixit ad eum: Scis, frater, quia est mihi salus vel amodo? Cui ille: Si volueris, est salus. Illa autem jactans se ad pedes fratris, petebat ut eam secum duceret in desertum. Cui frater: Vade, cooperi caput tuum, et sequere me. Cui illa: Eamus. Oportet me enim deformari inter homines nudo capite deambulantem, quam in officinam peccati mei iterum ingredi. Dum vero parsciunt quod soror mea es, parum de via secede, donec tnit eam mortuam, et vestigia pedum ejus sanguine plena, erat enim discalceata. Cum autem senibus renuntiasset factum, contendebant inter se de salute ejus. Manifestavit autem Deus uni seni de ipsa, eo quod nulla cura
Abbreviated transcription (Latin):
nicionẽ suã poss& peccatũ qđ ꝑ eã fiebat euincer&
Et dũ uenin& ad locũ quidã ex notis uiders eũ preces¬
sit & nunciauit illidicens: Eccefr̃ tuus uenit adte
Illa aut̃ p̃gaudio relictis a matoribus suis quibus minis¬
Sub hac ergosponsione egressussũ decccła statuens
a pudie nihil depriorib: peccatis ulcerius facere

Expanded text:
per eam fiebat evincere. Cum ergo venisset ad locum, quidam ex notis ejus videns eum, praecessit et nuntiavit illi, dicens: Ecce frater tuus venit ad te. Illa autem prae gaudio relictis amatoribus suis, quibus minis. Sub hac ergo sponsione egressus sum de ecclesia, statuens apud me, nihil de prioribus peccatis ulterius facere
Abbreviated transcription (Latin):
Discite bene facere & querite iudiciũ & si fuerint pec¬
cataura tã quã coccinũ sicut nix dealbabunt᷑ si uolueri¬
tis & audieritis me : bonat̃re comedetis: Ego aut̃ fornica¬
tor compunctꝰ in hoc sermonȩ ꝓphȩte & ingemes censin
ulterius hoc malũ non faciã set renuncioe sni oniiqua¬
ciaes & amodo seruiotibi in conscientia muncda Ab hac¬
die ergodñe & ab hacora suscipeme penitentem. n¬

Expanded text:
rint peccata vestra ut coccinum, ut nix dealbabuntur. Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis. Ego vero fornicator compunctus in hoc sermone prophetae, et ingemiscens inulterius hoc malum non faciam, sed renuntio omni injustitiae, et amodo servio tibi in conscientia munda. Ab hodie ergo, Domine, et ab hac hora suscipe me poenitentem,
Abbreviated transcription (Latin):
& multullic senes conuenissent. uider̃ faciem eiꝰ fulgore
quodã radiantẽ & dicit illis: Ecce abbas antonius uenit ad
nos : Et postparũ ecce et chorus ꝓphetarũ: Et iterũ facies
eiꝰ clariore luce ꝑ fusa est. et dixit Beatiquoq apostoliad suns¬
Tinuesque efi erq ub us damloqͥ: cũ aut̃ postularental
mnep pequtsitia igenda sustieant: Dicunst auit pera silã¬

Expanded text:
 alii senes convenissent, viderunt faciem ejus fulgore quodam radiantem; et dicit eis ipse: Ecce abbas Antonius venit ad nos . Et post parum ait: Ecce et chorus prophetarum. Et iterum facies ejus clariore luce aspersa est, et dicit eis: Beati quoque apostoli adsunvisusque est cum quibusdam loqui. Cum ergo postularent ab me pro poenitentia agenda sustineant. Dicunt autem ei
Abbreviated transcription (Latin):
uidã senex dummoriretur in scicui & cir cassent lectũ
suõs ettisd aticerum aperunt & ust ristiq terilo Etĩouit̃¬
suosu onteusi s dicentes. dic nobis abba cur nobflentibus
tocundorisi : quia non estasparati: Tercio uerorisi : quia de labo¬
reuado ad requiem: Abbas pammo quando exir& decor¬
perim manuũ mearũ : nesciome panẽ gustasse nec penitui
suꝑ sermonẽ que locutussum usque adhanchoram : Et tanm̃
sic uado ad dm̃ : tã quã si nec inciperim colere eũ: Abba saga¬
toñ dummoreretur ꝑtres dies oculos a ꝑtostenuit : non eos
quibus illeres ꝑđ : Interea quantũ aduirtutẽ meã seꝑ consi¬
deraui. ut mandatadĩ facerẽ Nontimeo set homosũm: &

Expanded text:
uidam senex cum moreretur in Scythi, et circumdassent lectulusuos et risit; et iterum aperuit et risit; et tertio similitum fratres, dicentes: Dic nobis, abba, cur nobis flentibus et secundo risi, quia non estis parati; tertio vero risi, quia de labore vado ad requiem. 160. Abbas Pammon in opera manuum mearum nescio me panem gustasse, nec poenitui super sermonem quem locutus sum, usque in hanc horam; et tamen sic vado ad Deum, tanquam si nec inciperem colere eum . 161. Abbas Agathon dum moreretur, per tres dies oculos apertos tenuit non eos moQuibus ille respondit: Interea quantum fuit ad virtutem meam, semper consideravi ut mandata Dei mei facerem: sed homo sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
& fer ut ora ꝓeo : Quenicum senec tulis set & ingres¬
susfuisset incella. saprenti consilio usus nomllũ ob¬
tulit primo abb̵tipemeni. set aminoribus fribus¬
ciñs de tulit illũ ad abbatr peme nẽ. at tille nole bat
et ille oraret : Ingemuit et surgens orabat dicens
ds̃ sana facturam cuã nedominet᷑ illi inimic: Etsio¬
nauit infantẽ et mox san patri est redditꝰ. Quidã¬

Expanded text:
ut oret pro me. Quem cum senex tulisset, et ingressus fuisset in cellam, sapienti consilio usus, non illum obtulit primo abbati Pimenio, sed minoribus Patribusomnes detulit illum Pimenio, At ille nolebat et ipse oraret, ingemuit, et surgens oravit, dicens: Deus, sana facturam tuam, ne dominetur ei inimicus. Et signavit infantem, et mox san
Abbreviated transcription (Latin):
ditospũ : om̃is locus ille grandi odor erepletus est. Gcatꝰ
a senius cũt epꝰ eius ut mmigraret de hoc scło ꝓrimarte
dicebat ad discipulos suos: nemos ũ ꝑmefaciat caritatiẽ n
si solã oblacionẽ. Ego aut̃ si feci caritatẽ in uenio illam:
as dederitis: illis aut̃ respondentibus & quid faciem pu
t̃. quia nescimꝰ hominem sepelire : Respondit : Nũ quid
ne s citis funẽ in meis pedibus mit tere & itame ad monu¬
m̃tumtrahere : Piliaut̃ oculoꝵ eꝰ ex iugifretuceto du¬
rant ÷ Mã om̃ i tr̃pore uite sue sedens et operams panib¬
habebatinsinusuo ꝓpt̃ lacrimas defluentes exoaulise
dũ er gomoreretur cepitflere & cũ eũ fr̃s aliirequ¬
su senc dicentes quid fles pat̃ : nũ quid et tutimes illic
ire : resꝑđ : Inucritate tinieo & istetimor quinine
nrecũ est. sẽꝑin me fuit ex quo factussũ monachius.
cũ aut̃ uidiss& abba pem̃ quia transut dixit. Beatus
uoluntate aut illic pp̃i tormentis in possibileest ho¬

Expanded text:
dito spiritu, omnis locus ille grato odore repletus est. 163. Beatus Arsenius, dum tempus ejus ut migraret de hoc saeculo approximaret, dicebat ad discipulos suos: Nemo super me faciat charitatem, nisi in sola oblatione; ego si feci charitatem, invenio illam .as dederitis. Illis autem respondentibus: Et quid faciemus, Pater, quia nescimus hominem sepelire? Respondit ille: Nunquid nescitis funem in pedibus meis mittere, et ita me ad montem trahere? Pili autem oculorum ejus ex jugi fletu ceciderunt. Nam per omne tempus vitae suae sedens et operans, panpter lacrymas defluentes ex oculis ejus . Dum ergo moreretur , coepit flere, et cum fratres illius requirerent dicentes: Quid fles, Pater? nunquid et tu times? Ille respondit: In veritate timeo; et iste timor qui nunc mecum est, semper in me fuit ex quo factus sum monachus. Cum autem vidisset abbas Poemen quia transiit, dixit: Beatus voluntate, aut illic pro tormentis impossibile est ho
Abbreviated transcription (Latin):
solidũ iacentẽ & facta oracione tulit illum: & iuit ad abba¬
tem iacob & dicitei: Abbaueniens adtr inuenihunc solidũ
Profectus est ergo sener ꝑtres dies predicauit et nemo inien¬
oilli: Ueniens enim a temutari. autcerte tollerercari¬
tate & red dere debitũ meũ : inueni illum: & miratus ẽ
senex : Quẽ ad modũ et debens et inueniens ñstatĩ tuli:

Expanded text:
idum jacentem; et facta oratione tulit eum, et venit ad abbatem Jacobum, et dicit ei: Abba, veniens ad te, inveni hunc solidum Profectus est ergo senex, et per tres dies praedicavit, et nemo inveno illi; et veniens ad te mutuare, aut certe tollere in charitate, et reddere illi debitum meum, inveni illum. Et miratus est senex quemadmodum et debens et
Abbreviated transcription (Latin):
hanu qͥplangit adhostium: ł̃ unc exurgens abba
pemenuenit ad ostiũ. quo ña ꝑto audiens cã iugiter
lam̃tari dixi : Cuiircantos clamores facis cũ iã
& ate defesiasis & planctũ effunđ ͤ illa aut̃ uoce filu
rofili : Quid enĩ est si uos uidero ñ ñ sumur̃ a genetrix
n nuos hsmeis lactaui uberibus : iã om̃iũ ruga¬
rũ contraccionere pletasũ. et audita uocetua oñia
nos magis aninfuturo scło uidere desideras : A cilla
cũ gaudio dicens Si ꝓcercouos illuer⁊ uisarasum

Expanded text:
ae plangit ad ostium? Tunc exsurgens abbas Poemen vadit ad ostium; quo non aperto, audiens eam jugiter lamentari, dixit ei: Cur tantos clamores, cum jam aetate defessa sis, et planctus effundis? Illa autem voce filii ro, filii. Quid est enim si vos videro? nonne sum vestra genitrix? nonne vos his meis lactavi uberibus? Jam omni morarum contractione repleta sum, et audita voce tua omnia nos magis, an in futuro saeculo videre desideras? At illa dixit; cum gaudio, dicens: Si pro certo illic vos visura sum
Abbreviated transcription (Latin):
luta ad pedes seni cũ lacrimis ex orabat dicens¬
inducias & post hoc quo cũ me u̾sseris ueniam : & quecũ que
preceperis faciam: Cumque locũ illi abbas constituiss&
cumq expeccato susceperat: ꝓlatis que in mediã ciuitatẽ
ignem pło expectante subposuit clamans: Uenite omnes
qui peccastis metumꝰ & uidete quomodo ȩa quae mihi con¬
tulistis exuram: Erat autem precium librarum auri.
in locoquẽ abbas constituerat ei ꝑ rexit quã ille repꝑto uir¬
ginũ monastirio incellula illucparua claudens hostium
celle : plũbosignauit : Paruã que reliquit fenestellam.
ꝑ quam eiuictꝰ modicus inferrł iussit quȩ ei om̃ibus die¬

Expanded text:
utii monachi cum lacrymis exorabat, dicensinducias peto, et post hoc quocunque jusseris, veniam; et quodcunque praeceperis, faciam. Cumque locum illi abbas Paphnutius cocunque ex peccato susceperat, prolatisque in media civitate populo spectante igni supposuit, clamans: Venite omnes qui peccastis mecum, et videte, quomodo ea quae mihi contulistis exuram. Erat autem pretium librarum quadrain locum quem abbas constituit ei, perrexit: quam ille, reperto virginali monasterio, in cellula parva ducens, ostium cellulae plumbo signavit parvamque reliquit fenestellam, per quam ei victus modicus inferretur, jussitque ei omnibus die
Abbreviated transcription (Latin):
marci. qm̃ scriptor erat circauit quater nionẽ que scribebat.
& inuenit quod in quahora uocat .ẽ. lit teram quã facieb at me¬
diam dereliquid: Ut tantũ modo oboedientiã adimpler&:
Noluit cuitẽ postauditã uocẽ senis: litterã quã ceperat
conpleri: Unde illi alii senis dixerunt: Inueritate quẽ tu
diligis. sed & nos diligimus quia & ds̃eũ ꝓsuc oboedientia¬

Expanded text:
Marci, quoniam scriptor erat, reperit quaternionem quem scribebat, et invenit quod in qua hora vocatus est, litteram quam faciebat, mediam dereliquit, tantummodo ut obedientiam adimpleret. Noluit autem post auditam vocem senis litteram quam coeperat percomplere. Unde illi alii senes dixerunt ei: In veritate, quem tu diligis et nos jam diligimus, quia et Deus eum propt
Abbreviated transcription (Latin):
us uero illorũ quiso¬
orn subiecii sunt patribus rat ergo illas toue¬
Erat ergo illis tribus hic
ordo superior qui oboedien tiam exibebat & hutibit
senes eri qui sibi hocinextasi de monstrabat : Quarehie
luntates Hic uero qui oboedientiam exercet . om nes uoliu¬
tates suas relinquenstctus pendens inpatris uoluntate in
quidam sene dixit. Quiasiquis fratrisuo in iuncxerit
causã cumtimore dĩ & cũ humilitate sermo ille qui ꝓpt̃
dm̃ egteditur compalit sratrt̃ oboedire & facere quo din¬
ds̃ ab sconsa cordis. & non illũ ꝑ mitcit ut ciuident nec fict¬
re quodillis ceptũ est : Quia manisestũ estopusd̃ qt¬
ẽnimꝰ alõssint ãprincipio humilitatenh abent I len
disc ipulum nomine marcum cii obedientudent mas¬
na. x ppterea senior diligebat eũ: Habebat autẽ alioru¬
decim discipulos quitrist᷑abantur eo quod illĩt impliur
diliger&: Quod post quã illi senes audierunt: mestiuener
adeũ ut ei renuntia rent quia fratẽs quicũ illo erint contristaban¬

Expanded text:
us vero illorum quiet subjecti sunt Patribus. Erat ergo tribus illis ordinibus hic ordo superior, qui obedientiam exhibebat, et utebatur senex ei qui sibi hoc in exstasi demonstrabat: « Quare hietc.. Hic ergo qui obedientiam exercet omnes voluntatesQuidam senex dixit: Quia si quis fratri suo injunxerit causam cum timore Dei, et cum humilitate, sermo ille, qui propter Deum egreditur, compellit fratrem obedire, et facere quod invidet absconsa cordis, non illum permittit ut audiat, ne faciat quod illi praeceptum est, quia manifestum est opus enim ex Deo sunt, a principio humilitatem habent; quae discipulum, nomine Marcum, cujus obedientia erat magna, et propterea senior diligebat eum . Habebat autem et alios undecim discipulos, qui contristabantur eo quod illum plus diligeret. 521 Quod postquam alii senes audierunt, moesti venerunt ad eum, ut ei renuntiarent quia fratres illi qui cum eo erant contristaban
Abbreviated transcription (Latin):
in caenobio. & dumac&eris increpar&ur. ad abbatem
pam de negabat: Inuentus ẽ autẽ ibi abbas pafnutius
cui cogno menerat cefalas. quitalem retulit audita
ripa fluminis. hominẽ usque ad ienua inlimo di¬
mersum: Uenientes autẽ quidã ut eũ porrectama¬
nu extraherent. usque ad collũ dimsserunt: TuN
abbas antonius debeato pafnutio dixit: Eccehomo.
illi ser mone conpuncti. agentes poenitentiam. eiqu

Expanded text:
in coenobio: et dum a caeteris increparetur, ad abbatem pam denegabat. Inventus est ibi abbas Paphnutius, cui cognomen erat Cephalas, qui talem retulit in congnquit, in ripa fluminis hominem usque ad genua in limo demersum: venientes autem quidam ut eum porrecta manu extraherent, usque ad collum demerserunt. Tunc beatus Antonius de beato Paphnutio ait: Ecce homo illius sermone compuncti agentes poenitentiam, eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicit eis: Surgite & salutate monachos: ut benedicamini
quisierunt eũ ad stantes curplangeret: At sena dire.
illius mulieris : secunda uero : quia ego tantã eram nĩ habe¬
oplacendidõ. quantã hab& hac mulier ut diominibus t̃pib
uidã fr̃ reqͥ siuit abb̵tr̃ penienẽ dicens. quid est
et ulctrius ñ peccare hac enĩuor adh ominẽ sẽꝑclamat us que
cur : Quia quociens illisua cogitaciodicebat. Dimit tehodie
tcraspenitere ipseiterũ respondebat : Nõ : sedhodie debe
mpeniteri : ut crasdĩ uoluntas fiat in nobis: Idem dixit:¬

Expanded text:
dicit eis: Surgite, et salutate monachos, ut benedicamini ab quisierunt astantes cur plangeret. At senex respoillius mulieris; secunda vero, quia ego tantam curam non habeo placendi Deo, quantam habet haec mulier ut hominibus turpibus uidam frater abbatem Pimenium, dicens: Quid est est, ulterius non peccare. Haec enim vox ad hominem semper clamat usque tur, quia quoties illi sua cogitatio dicebat: Dimitte hodie, et cras poenitebis, ipse iterum respondebat: Non ita; sed hodie debemus poenitere, et cras voluntas Dei fiat in nobis .
Abbreviated transcription (Latin):
pimur: Quidam ti motheus a nachoritꝰ ne glege¬
tem aliquem fratrȩ audiens. inter roganti abbati
quidilli faceret : dedit consilium ut eum expelle¬
ret Cum ergo ille expulsus fuiss& : temtatiouent
suptimotheum: & cum plorar&: in conspectud ĩ
& dicer& peccaui miserere mei Uenit ad eũ uor

Expanded text:
mine Timotheus anachoreta, negligentem quemdam fratrem audiens, interroganti abbati quid illi fratri faceret, dedit consilium ut eum expelleret . Cum ergo ille expulsus esset, tentatio venit super Timotheum. Et cum imploraret in conspectu Dei, et diceret: Peccavi, miserere
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam frat᷑ dum ess&c in cae nobio. & frequenter adi
quodam die cumuas aquȩ repler& et posuisset inter¬
ram: subito uersatũ ẽ: Quod ille secunda uice repleuit:¬
et iterum uersatũ ẽ Cumque testia uice repless&: hac
similiter contigisset arrepto uase effregit il lud iratus:
Cũ autẽ ad sereuersus fuiss& : coepit cogitare ꝗm̃ ab sp̃u est

Expanded text:
Quidam frater, dum esset in coenobio, et frequenter ad iQuidam frater, dum esset in coenobio, et frequenter ad iquadam die cum vas aqua replesset, et posuisset in terram, subito versatum est. Cumque tertia vice repleito versatum est. Cumque tertia vice replesset, ac similiter contigisset, arrepto ipso vase, fregit illud iratus. Cum autem ad se reversus fuisset, cogitabat quia a spirit
Abbreviated transcription (Latin):
quod sustinur ut operaur̃a cognoscerem: quȩ mihi uos de¬
c&̃ enarrare: Cuisic ille responderunt: Crede nobis sc̃issi¬
me pater: quia nec presente nocte a maritorum lectulis fui¬
mus separate: Qualem ergo operam ex quairis a nobis. s&
senex precibus ꝑsistebat: ut ei uitae suae ordinẽ deelara¬
ret. cuitunc ille conpulse dixerunt: Nos nulla inter
nossumus parentele ad finitate coniuncte: contigit
autẽ ut fratribus iugeremur: Et cum his quindeciman¬
nis inuna domo parit̾ ꝑ manentes neq turpȩ uerbum
altera dixit. ad alteram: nequelitẽ aliquando comisi¬
tauimus. qd pariter relictis maritis in congregatione
religiosarum uir ginũ ꝓficiscimun & multis precibus
tram sec ulare uerbum non loquamur ominino:
gauisus ẽ & dixit: Inueritate non ẽ uirgo nequẽ mari¬
xata neq monachus. neq sec ularis sed ds̃ tantũ ꝓposi¬
tum quęrit: & sp̃m uitae omnibus sub ministratt

Expanded text:
 sustineo, ut opera vestra cognoscerem; quae mihi vos condi sustineo, ut opera vestra cognoscerem; quae mihi vos condicite ac narrate. Cui illae sic dixerunt: Crede nobis, sanctissime Pater, quia nec praesenti nocte a maritorum lectulis fuimus separatae. Qualia ergo opera a nobis exquiris? Sed senex in precibus persistebat ut ei vitae suae ordinem declararent. Cui tunc illae compulsae dixerunt: Nos nulla inter nos sumus parentelitatis affinitate conjunctae: contigit autem ut duobus fratribus jungeremur, et cum his quindecim annis in domo una pariter permanentes, neque turpe verbum altera dixit ad alteram, neque litem aliquando commisiactavimus, quatenus, pariter relictis maritis, in congregatione religiosarum virginum proficisceremur, et multis precibus tram saeculare verbum non loqueremur omnino. carius, dixit: In veritate non est virgo, neque maritata, neque monachus, neque saecularis; sed Deus tantum propositum quaerit, et spiritum vitae omnibus ministrat. 98.
Abbreviated transcription (Latin):
cumque paruam  ͦtentionẽ habuerant: Dicit ergo unus
ad alteruim : fatiamus & nos uel unã litem. sicut & alii
homines: Atille alter dixit: Nescioque ad modũ fit lis:
Dicit ei ille : Ecce egopona laterem is tũ inmedio nr̃m:¬
& dico quia meus. c & tudic quia non est tuiss& meus est
et exhocfiat contentio & rixa: Ꝙdum posuissent laterem
in mediodicente unoquia meus est̃: ille al t̃ primo res¬
pondit: Ego meum eẽ spero: & cum ille alter iterum dice¬
r&. non est tuum sed meum : tunc respondit: Et sicuum
est tolle illud: Quodicto non inuenerunt quemadmo¬
dum litigarent: Quodam autẽ tempr. orante beato
ad mensuram duarum mulierũ ꝑuenisti: que in pro¬
xima habitant ciuitate.: Quoaudito senex exsurgens
que usque ostium que site domus at quẽ in uente pul¬
sassa ostiũ egressa una ex illis cum magna exultatione sus
ceperunt eum: Quas utrasq senẽ congregatas. itaa llocu¬
tus ẽ ꝓpt̾ uostanto labore ueni ex solitudine longinqua.¬

Expanded text:
cunque parvam contentionem habuerant . Dixit ergo unus ad alterum: Faciamus et nos vel unam litem, sicut et alii homines. At ille alter dixit ei: Nescio quemadmodum fit lis. Dixit ei ille: Ecce ego pono laterem in medio, et dico: Quia meus est, et tu dic: Quia non est tuus, sed meus. Et ex hoc fit contentio et rixa. Et cum posuissent laterem in medio, dicente uno: Quia meus est; ille alter primo respondebat: Ego meum esse spero. Cum ille alter iterum diceret: Non est tuus, sed meus, tunc ille respondit: Et si tuus est, tolle illum. Quo dicto, non invenerunt quemadmodum litigarent. 97. Quodam tempore orante beato ecdum ad mensuram duarum mulierum pervenisti, quae in proxima pariter habitant civitate. Quo audito, senex exsurgens, Cumque ostium quaesitae domus atque inventae pulsaret, egressa una ex illis, cum magna exsultatione eum suscepit. Quas utrasque senex convocatas ita est allocutus: Propter vos tantum laborem veniens ex solitudine longinqua
Abbreviated transcription (Latin):
soletbonorum uite deducere: Alter frat̃ requisiuit abbatẽ
achilam dicens: ursedens incella mea patior accidiã e
cuisenex: qr necdum uidisti requiem quã speramus nec
tormenta quȩtime mus: sienĩ eadiligenter inspiceres:
&iam siuermibus esset plenacellatua usque ad collum:
tutamen in ipsis l& ares. ꝑ manens sine ac erdia : Dixit

Expanded text:
s Antonius . 107. Alter frater requisivit abbatem Achillam, dicens: Cur sedens in cella mea patior acediam? Cui senex ait: Quia necdum vidisti requiem, fili, quam speramus, neque tormenta quae timemus. Si enim ea diligenter inspiceres, etiam si vermibus plena esset cella tua usque ad collum, tu tamen in ipsis jaceres permanens sine acedia . 108.
Abbreviated transcription (Latin):
Vidam senex solitarius : habebat nmistrantem
es aliquo. et seni necesi aria defecissent : & neque quod:
Quiꝰdiubes faciam. Iimebat aut̃ ipse fr̃ accedere aduicũ
ꝓpt̃ scandalũ : set tam̃ ut obediret patri ꝓmis it seiturũ:
tegette ab om̃i tẽptacione: Et facta oratione : transmisit
neret ille qͥ ministrabat : inuentadomoeiꝰ cũpulsas& hios¬

Expanded text:
uidam senex solitarius habebat quemdam ministrantem dies aliquot, et seni necessaria defecissent, et neque q faciam. Timebat autem frater accedere ad vicum propter scandalum, et tamen ut obediret Patri, promisit se iturum. protegat te ab omni tentatione. Et facta oratione transmisit neret ille qui seni ministrabat, inventa domo, cum pulsasset os
Abbreviated transcription (Latin):
nittã retinacula in sportellis meis : & mox regressusdis¬
si pauit ꝓpriaritinacula et ad culit ad fracrem dicens: Eo¬
ceista suꝑ flual ab eo tollemitit insportellistuis & ita
p̃nimia caritate fecit ut fracris quidem opera cõpleret
ricatis om̃em maliciã est oblitꝰ: Hic cũ quidã fr̃ mut᷑asset
solidũ et cõparassa linũ unde operaretur : uenit ad eum inꝰ¬
sr̃petens ei parũ liniut faceretsibi s accum. Dedit eicũ gau¬
dio Item alt̃uenit petens eilinũ: dedic ⁊lli Secñ & ali¬
isplarib: uenientibus & petentib dedit om̃ib cũ gau¬
dio: Post hoc ille qui mut᷑auerat solidũ unum uẽ nitꝰ
rẽpettiscum: At cille dix̃ Ego uada a asserã tibi: non habens
underedderae. Surrexit & ꝓfectꝰ est ad abbatẽ iacob: ũt
ei p&eret quatenꝰ redderet illi quimitauerat Et dũiret
ꝑuã inuenit solidum iacentiẽ : & nillã teagit. Secd fae¬

Expanded text:
mittam retinacula in sportellas meas. Et mox ingressus dissipavit propria retinacula, et attulit ad fratrem, dicens: Ecce ista superflua habeo, tolle et mitte in sportellas tuas, et ita prae nimia charritatis omnem malitiam est oblitus. Hic cum a fratre quodam mutuasset solidum unum, et comparasset linum unde operaretur, venit unus frater petens eum parum lini, ut faceret sibi saccum; at ille dedit ei cum gaudio. Item alter venit petens eum linum, et dedit ei. Necnon et aliis plurimis venientibus et petentibus, dedit omnibus cum gaudio. Post hoc ille qui mutuaverat solidum, venit repetens eum. At ille dixit; Ego vado, et afferam tibi. Et non habens unde redderet, surrexit, et profectus est ad abbatem Jacobum, ut peteret eum quatenus redderet illi a quo mutuaverat. Et dum iret per viam invenit solidum jacent
Abbreviated transcription (Latin):
occur sum beati haelrȩ ꝓperare : Quiilicosurgens & quid
ageretur ministrũ inquirens. audiuit abeo qđ ueneranda
erant corpora: Moxquir uenerabilis inoccur sũ eius ꝑ¬
gens multisq: ꝑfusus lacrimis oricione compl&a laudem
dñi exorsus. uenerandi corporis. onuna cum reuerentis si¬
mo supra dicto patritio suscipientes. ꝓpriis deuexerunt
humeris atq inmonas teriũ scãrũ uirginũ susceptus
reliquiis ab eo sũptis quiuerant cũ psalmis & canticis:
ad ꝓprium deportatur monas terium : Uiris undique
nobilibus ͥ nobiuam concurrentib ac ꝓprusgestan¬
tibus humeris cũ omĩhonore in loce constitutus es ł
celeberrimo nominato alio nomine fosse ubi p̃stant᷑
beneficia orationum: Ad iuucote dño nr̃o ihuxp̃o.¬

Expanded text:
occursum beati Haelyae properare. Qui ilico surgens, et quid occursum beati Haelyae properare. Qui ilico surgens, et quid ageretur, ministrum inquirens, audivit ab eo, quod veneranda ei aderant corpora. Moxque vir venerabilis in occursum pergens, multisque perfusus lacrimis, oracione completa laudem Domini exorsus, venerandi corporis onus una cum reverentissimo supradicto patricio suscipientes, propriis devexerunt humeris. Atque in monasterium sanctarum virginum susceptus, reliquiis ab eo sumptis, veneranter cum psalmis et canticis ad proprium deportatur monasterium. Viris undique nobilibus in obviam concurrentibus ac propriis gestantibus humeris, cum omni honore constitutus in loco est celeberrimo, nominato alio nomine Fossa; ubi prestantur beneficia orationum, adiuvante Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
facta fossa nuda acdilaferata sepelierunt impia .iiͦii.
corpora in unĩr & res sic multis latuit dieb quia eoꝵ
uestim̃ta & caballus & quicquid habebant foras trans¬
mĩtentes longe habitantib  uendiderunt: Sedcum
addictũ platitũ minime ꝑuenis sent. comiti fr̃s ca¬
ritati sollicitudine eũq ubi & ubi denunciantesquȩ¬
sierunt ⁊ Sed p̾dicta xp̃i uirgo garetrudis. ieiuniis
& obsecracionib dño supplicans. missis ubiq ꝑuitina
loca cursorib tenebrarum negociũ inluce ꝓcluxit
claram & sic sep tuagrsimo sẽptimodie obitꝰ sui sec¬
cratit inuenta sunt corpora ⁊ Hoc numero mistice
in multis diuine scripture locis ad notato ipsodie inuen¬
uir grimaldus maior domus locorũ sẽorũ usitandigr̃a ipso die¬
aduenientes uterq eorum deaduenientib ad ño ammonetur
corporibus Nam quiescens ep̃s postmatutinis laudibus
interrogatus in somnis quid ageret. iubetur quantotius in

Expanded text:
facta fossa nuda ac dilacerata sepelierunt impiae IIIIor facta fossa nuda ac dilacerata sepelierunt impiae IIIIor corpora in unum. Et res sic multis latuit diebus, quia eorum vestimenta et caballus et quicquid habebant foras transmittentes longe habitantibus vendiderunt Sed cum ad dictum placitum minime pervenissent, conmoti fratres caritatis sollicitudine, eumque ubi et ubi denunciantes quaesierunt. Sed praedicta Christi virgo Garetrudis ieiuniis et obsecracionibus Domino supplicans, missis ubique per vicina loca cursoribus, tenebrarum negocium in lucem produxit claram, et sic septuagesimo septimo die obitus sui sacrata inventa sunt corpora. Hoc numero mistice in multis divine scripture locis adnotante, ipso die invenvir Grimaldus maiorum domus locorum sanctorum visitandi gratia ipso adventantes die, uterque eorum de adventantibus a Domino ammonetur corporibus. Nam quiescens episcopus post matutinis laudibus, interrogatus in somnis, quid ageret, iubetur quantotius in
Abbreviated transcription (Latin):
ad grediens diei iuigiliarũ scĩs mimar̃ tiris quuntinimis¬
sarum sollẽ pnia inniuialensi ȩccła decantas. senio¬
rib supplicans frĩb ut corpꝰ illius sic ubi inter uias
intuitu requireretur : Valedicens om̃ib ꝓfectus ert :
Etdemq nocte a quodã iniquohomine ꝑcłe uductꝰ
atq adcuius dã uillule habitaculũ iniquoꝵ hrniũ do¬
mitium intrantes. cum fallaci suscepti sunt hun anita¬
te : Comites uero bȩatide łabitotorib suspoc i. noc t̃e
duxere ꝑuigilem⁊ Finitis ueromatutinis Iuidibus
cillo cutus blande in colis cuͥsosõ pori dediss& post orationẽ
suis alloquens nec deullo hominũ malũ aliquod suspicas¬
sent ⁊ Surgenteluri diabolici cum aliis secũ adductis
carunt : edbeato uiro dõ grãs clamante. neuox illius
diutius audiẽtur uenerandũ illius capud amputar
atq in pximo tecto ubi grex porcorũ commanebat᷑.

Expanded text:
adgrediens, die vigiliarum sanctissimi martyris Quintini misadgrediens, die vigiliarum sanctissimi martyris Quintini missarum sollempnia in Nivialensi ęcclesia decantans, senioribus supplicans fratribus, ut corpus illius, sicubi inter vias karitatis intuitu requireretur, valedicens omnibus profectus est. Eademque nocte a quodam iniquo homine per devia ductus, atque ad cuiusdam villule inhabitaculum iniquorum hominum domicilium intrantes, cum fallaci suscepti sunt humanitate. Comites vero beati viri, de habitatoribus suspecti, noctem duxere pervigilem. Finitis vero matutinis laudibus, allocutus blande incolis, cum se sopori dedisset post orationem, suis alloquens, nec de ullo hominum malum aliquod suspicassent, surgentes viri diabolici cum aliis secum aliunde acarunt. Sed beato viro Deo gratias clamante, ne vox illius diutius audiretur, venerandum illius capud amputarunt atque in proximo tecto, ubi grex porcorum commanebat,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. scis quoq inuentis reliquiis sacro altaris minis terio
&libris in naui oneratis ipse postremas fracoꝵ p&iuit
terras atq: in eode loco. quobeats furseus sẽpultus est
a supradicto ar che naldo patritio sus ceptus est¬
Quonon multo post aꝑetricio iuros q mrinos despicuunte expul¬
s sunt sed are ligresis na difamulo id obgane cognomuna. itte
eius filia sacra xpi uirgine garecũde honorifice sisceptis:
Ipio &iã grimaldo p̃side eius drmicis congratulante uiris
itq inuilla quaȩ ex nomine fluminis decurrentis nun¬
cupatur bebrona ordinante monasteriũ religiosorũ
sinarum fructib ꝑdiuersa loqua dispensatis multisq
mente seficiens algidos uestiens. tec tum hospitibi praehens :
uirginum agm̃ cum si pͥdicta nobili indno ronsirmans
ad suꝑna conmigrauit regna. Virdñ iniln .nͦ. dequo
supramomorauimus ꝓutilitate gregis si bi comissĩ it̃

Expanded text:
tis, sanctis quoque inventis reliquiis, sacro altaris ministerio tis, sanctis quoque inventis reliquiis, sacro altaris ministerio et libris in navi oneratis, ipse postremum Francorum petivit terras, atque in eodem loco, quo beatus Furseus sepultus est, a supradicto Erchinoaldo patricio suscepti suntQuo non multo post a patricio viros peregrinos despiciente expulsi sunt, sed a religiosissima Dei famula Idobergane cognominae Itane eiusque filia sacra Christi virgine Garetrude honorifice suscepti sunt, ipso etiam Grimaldo praeside eisdem sanctis congratulante viris, atque in villa, quae ex nomine fluminis decurrentis nuncupatur Bebrona, ordinate monasterium religiosorum sinarum fructibus per diversa loqua dispensatis multisque rientes reficiens, algidos vestiens, tectum hospitibus praebens, nctarumque virginum agmen cum supradicta nobili in Domino confirmans, ad superna conmigravit regna, vir Domini Foilnanus, de quo supra memoravimus, pro utilitate gregis sibi commissi iter