comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̾o est. Ita ⁊ que clei sũt nemo cognouit
nisi sp̃r dei. Quint se ostenderet nosse que
dei sunt adiunxit. Nos autẽ non sp̃m hu¬
ius munclum accepimus sed sp̃m huius¬
it̾m dicit. Q oculus non uicdit nec auris
audiuit. nec in cor hoĩs ascendit que p̾para¬
uit deus diligentibz se. Nobis autẽ reuela¬
t ꝑ sp̃m suũ. PEtius. G. Si ergo eidem
apłõ ea que dei sunt ꝑ dei sp̃m fuerant reue¬
latu. Quomodo suꝑ hoc q ꝓposuit p̾misit
dicens. O altitudo cliuiciarum sapĩe ⁊ sci
encie dei quam in comp̾hensibilia sũt iucli¬
cia eius ⁊ muestigabiles uie eius. S irsũ¬
michi h̾ dicenti alia suboritur questio.
is meis pronunciaui omĩa iuiclicia oris
tui. Et cum minus sit nosse quã ⁊ pnũ¬
ciare. Quid est ꝙ paulus in comp̾hensibi¬
lia ẽe dei iudicia asserit. dauid autẽ hec se
omĩa non solum nosse uer̾ ⁊̃ in labiis ꝓ¬
nunciasse testatur ¶Regorius. Ad utͣ
q ħ tibi superius sub breuitate respondi

Expanded text:
in ipso? Ita et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . Qui, ut se ostenderet nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiiterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se; nobis autem revelatum suum . Petr. Si ergo eidem apostolo ea quae Dei sunt, per Dei Spiritum fuerant revelata, quomodo super hoc quod proposui, praemisit dicens: O alte Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rurmihi haec dicenti alia suboritur quaestio. is meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur? Gregor. Ad utraque haec tibi superius sub brevitate respondi,
Abbreviated transcription (Latin):
accessit. Quẽ moxis qui relinquerat dyabo¬
ius tenuit. eum ꝙ uexare quousq aĩam eiꝰ
ertutẽt non cessauit. Netius. Aste uir
dei diuinitatis ut iudeo secieta penetuit qui
ꝑspexit hunc clericum idcirco dyabolo tra¬
ditum. ne ad sacium ordĩem accedẽ audi¬
ret. ORegorius. Quare diuinitatis sacre¬
ta non nosset qui diuinitatis p̾cepta ser¬
uaret. conscrptum sit. qui ad heret clño u¬
nus sp̃ est. Pẽtius. Si unus sit cum dño

Expanded text:
accessit: quem mox is qui reliquerat diaboaccessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui Divinitatis praecepta servavit, cum scriptum sit: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est ? Petr. Si unus fit cum Do
Abbreviated transcription (Latin):
Odem quoq tempore quidẽ acquinensis
ect̾ie clericus a demonio uexabatur qui auene¬
rabili uiro constancio eccĩe eius antistite per
multa fuerat martyr loca transmissus ut la¬
nari potuisset. s sci dei martyres noluem̃t eila¬
nitatis donum tubuere ut quanta esset in be¬
neclict̾o grã demonstuaret᷑. Ductus ĩ est ad oĩ¬
potentis dei famulũ benedictũ. Qui ih̾u ⁊xp̃o
clño p̾cos fundens antiquiun hostem de bsel̃lo
hoĩe ꝓtinus expulit. Cui sanato p̾cepit dicẽs.
uade ⁊ post ħ carnẽ non comedas. Ao sacuun
ordĩem nonqmͣ accedere p̾sumas. Quacu
autẽ cdie sacuĩ orclinẽ temerare p̾sumpseus
statin iuri diaboli itm̃ mancipalrus. Dil¬
cessit igitur clericus sanus. ⁊ sicut tenere solet
auimum pena recens. ea que uir dei p̾cepins
interĩ custodiuit. Cum uero post annos mul¬
et minores suos sibimet supponi insacus ordi¬
nib cemeret. uerba uin dei quasi ex longo tẽ¬
pore oblitus post posuit atp ad saciũ ordĩez

Expanded text:
odem quoque tempore quidam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum: qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos mulet minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
alterum tm̃ uidel sinistium ꝑ quam par¬
tem figutatur corporal seiuitus q tñ debe¬
tur homũb ⁊ non spintualibus: ne est ac¬
clinandum p̾cipi sclari facie recta. sed ab
aure sinistra capite flexo. Finita lectõne

Expanded text:
sinistrum, per quam partem significatur corporalis servitus, quae tantum debetur hominibus, et non spiritualis. Nec est acclinandum principi saeculari recta facie, sed ab aure sinistra capite flexo. Finita igitur
Abbreviated transcription (Latin):
lis in libri h exordio p̾dutis ieferentib aguoui.
Quidã uir grauissima adu̾sani sui emulatioe
laboralat auus ad ħ usq odium prorupit ut a
nescienti ni portum uenenũ dare. Qui quanius
uitam eius auferre non ualuit cutis tñ colorẽ
mutauit .ĩ si diffusa in corpore eius uauetas le¬
pre morẽ mutau uideret᷑. s ad dei hoĩem benedi¬
ctum decluctus salt pristinam cicius recqut. Nã
mox ũ co contigit omnẽ cicius cucis illius na¬
rietatem fugauit.

Expanded text:
lis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. lis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Eq illud sileam ꝙ eius liscipulus pe¬
regrinus noĩe narrare consueuerat.
Quia clie quadam fidel uir quidã necessitate de¬
biti compulsus. unum sibi fore remedium cre¬
didit. si aduirum dei ꝑgeret ⁊ que cum urget de¬
biti necessitas indicaret. uenit itq ad monas¬
terium omĩpotentis dei famulũ repperit. ⁊quia
a creditore suo pro duodecĩ solidis grauit̾ af¬
fligeret᷑ intimauit. Cui uenerabilis pat̾ neqͣ¬
quam se labere .xii. solidos respondit. S tñ eiꝰ
inopiã blanda locucione consolatus ait. ua¬
te ⁊ post biduum reu̾tere. qr deest hodie ꝙ tibi
debeam dare. In ip̃o aut̃ biduo more suo ino¬
ratione fuit occupatꝰ. Cui dum die t̾cio hus
qui necessitate debiti affligebatur rediit: super
archam uero monasterii que erat fiumento
pena subito tresdecim solioi sunt inuenti. Qͦs
uir dei deffau iussit ⁊ afflcto petitori tubuit
dicens. ut luodocim redderet ⁊ unum in erpaisis
ppriis haleret. s ad ea nuc red̾m q̃r eiuis dliscipn¬

Expanded text:
e illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipu
Abbreviated transcription (Latin):
ergo abluitur: quia corpus xp̃i uerum
altare sanguine ⁊ aqua in cruce asꝑsũ
fuisse creditur. Raini asꝑsi quibus alta¬
re frigatur significant spineam coronã
quos in morte sustinuit

Expanded text:
ergo abluitur, quia corpus Christi verum altare, sanguine et aqua in cruce aspersum fuisse creditur. Rami autem asperi quibus altare fricatur, significant spineam coronam, quos in morte sustinuit
Abbreviated transcription (Latin):
deles uiuñt. Namsi infidelem ꝑcunctari uo¬
luo quẽ patrẽ uł quam matrẽ habuent: ꝓti¬
nus respondet ulum atq illam. Quemsi
statim requirã. ntrũ nou̾it quando concep¬
tus sit. uel audierit qũ natus uel horum
seuel noẜe uel uidisse fatebitur ⁊ tameu
ꝙ non uidit credit. Nam illũ patrem illã
qi sehabuisse mrem absq dubitatõe testatur
Detrus. Iateor quia ñcusq nescini qo̾
infides haberet fidem

Expanded text:
t. Nam si infidelem percunctari velis, quem patrem vel quam matrem habuerit, protinus respondet illum atque illam. Quem si statim requiras, utrum noverit quando conceptus sit vel quando natus, nihil horum se nosse fatebitur, et tamen quod non vidit credit. Nam illum que se habuisse matrem absque dubitatione testatur. PETR. Fateor quia nunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem
Abbreviated transcription (Latin):
a terra. uñ ⁊ fortasse ꝑ psalmistam dr̃ Nli bera¬
sti aiam meam ⁊ exinferuo infenori. ut int̾¬
nus superior terra. infernus uero infeuor sub
terra essecredatur. Et ioh̾s uox in ea estumatõe
concordat. Qui cum signatũ lib̾r septemsi¬
gillis iudisse sedr̃et quia nemo nuientus ẽ
dignus neq in celo neq in terra neq subtus
terram aperire libenter ⁊ soluere signacula eiꝰ
adiũxit. Et ego flebam multum quẽ tñ post¬
multum librum ꝑ leonem de tribuiuda dic̃
apeuri. In quo uidelz libro qui aliuid quam sa¬
cra scuptura signatur. Quã solus redemptoꝵ
cuncta misteria. que in ea fuerant clausa pa¬
tefecit. Et nulls in celo. quia neq angelus.
nlłs in terra. quia neq hͦuiuens in corpore
nullus subtus t̾ram. dignus muentꝰ est. quia
neq aĩe corpore exute aꝑire nobis pater clãm
sacui eloquii secreta potuerunt. Cũ ergo adsol¬
uenlum libent̾ nullus sub terra dignus in
uentus dr᷑ quid obstet non uideo insiquia

Expanded text:
ad terram. Unde fortasse dicitur: Liberasti animam meam ex inferno inferiori , ut infernus superior terra, infernus vero inferior sub terra esse videatur. Joannis vox in ea aestimatione concordat, qui cum signatum librum septem sigillis vidisse se diceret, quia nemo inventus est dignus, neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram aperire librum, et solvere signacula ejus, adjunxit: Et ego flebam multum . Quem tamen postmodum librum per leonem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur? Quam solus Redemptor cuncta mysteria quae in ea fuerant clausa patefecit. Nullus in cnullus in terra, quia neque homo vivens in corpore; nullus subtus terram dignus inventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobis praeter Dominum sacri eloquii secreta potuerunt. Cum ergo ad solvendum librum nullus sub terra inventus dignus dicitur, quid obstet non video ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ectorem uero se ostendit: cũ in me¬
clio seniorum librum ysaie aperi¬
ens: legit distuncte ad intelligendũ. De ex¬
orcista Exrristam se indicauit eciens demo¬
nia De acolito Acolitum dicens. Ego sum
lux mundi. ¶Subliaconum. Quan¬
do lauit pedes discipulorum¬

Expanded text:
ectorem vero se ostendit cum in medio seniorum librum Isaiae aperiens distincte legit ad intelligendum. Exorcistam se indicavit, ejiciens daemonia; acolythum, dicens: Ego sum lux mundi . Subdiaconum, quando lavit pedes discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
us uenerari debes. in qua morẽ egregii pre¬
dicatoris imitaris. PEtius. Quodam¬
fratre moriente p̾sentem mefuisse contigit
qui repente lum loqueretur uitalem emilit
flatum. ⁊ quem pͥus mecum loquentem ui¬
debam. subito extinctum uidi. S eius aĩa u¬
tium egressa sit an non: non uicli. Et ual¬
de lurum uidetux ut credatur res esse ꝙ nlł̾s
ualeat uidere. G¬
Regorius

Expanded text:
us venerari debes, in qua morem egregii praeus venerari debes, in qua morem egregii praedicatoris imitaris. fratre moriente praesentem me fuisse contigit. Qui repente dum loqueretur, vitalem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit, an non, non vidi; et valde durum videtur ut credatur res esse, quam nullus valeat videre. GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
feros quo tu properas. Quomodo ergo
homo iumentis amplius. cũ iumenta
post mortem carnis non uiuant. hon
non spus pro malis suis operibus post
mortem carnis ad inferos declucti nec
in ip̃a morte mortantuntur. S in utͣ¬
q tam clispari sentencia demonstratur
quia concionator uerax ⁊ illud ex temp¬
tatione carnali intulit. ⁊ hoc postmo¬
dum exsp̃uali ueritate diffiniuit Pe¬
trus. ¶ibet nescisse qd̾ requisuu dum
me in tanta subtilitate contigit cliscere ꝙ
nesciui. S queso te ut me qquanimit feras.
si ip̃e quoq apud temore eccĩastis iũ in
furmancium in ꝑsonam suscepero. ut eiꝰ¬
dem infirmitatib ꝓdesse ꝓpinqus qĩ pere¬
orũ inquisitionẽ possim. CRegorius.
ur candescendentem infirmitati ꝓxi¬
niorum. equanit̾ non feram. cũ pau¬
lus dicat om̃b. omĩa factus sum ut õs
fac̾em saluos: Qõ ip̃e quoq dum ex con¬
cescensione caritatis egeris in hac re ampli¬

Expanded text:
feros, quo tu properas . Quomodo ergo feros, quo tu properas . Quomodo ergo homo jumentis amplius, cum jumenta post mortem carnis non vivunt; hominum vero spiritus pro malis suis operibus post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur? Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali veritate definivit. PETR. Libet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nescivi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, si ipse quoque apud te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in me personam suscepero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitionem possim. GREGOR. Cur condescendentem te infirmitati proximorum aequanimiter non feram, cum Paulus dicat: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos ? Quod ipse quoque dum ex condescensione charitatis egeris, in hac re ampli
Abbreviated transcription (Latin):
sentenciam ꝓponit dum dicit. Unus inte¬
ritus hominis ⁊ iumentorum. ⁊ equalis
utriusq condictio. Sicut moritur homo
sic ⁊ illa moriuntur. Si mlr spirant oĩa
tñ ex diffinitione rationis suam post¬
mod̾ seutenciam profert clicens. Quid
h̾t̃ amplius amplius sapiens stulto:
Et quid pauꝑ nisi ut ꝑgat illuc ubi est
nita: Qui igitur clixit. Nichil ht homo
iumentis amplius. ip̃e rursum diffini¬
uit. ꝙ habrat aliquid sapiens non solu̾̃
amplius a iumento. s eciam ab hoĩe
sculto. uidelicet ut ꝑgat illuc ubi est ui¬
ta. Quibus uerbis primum iudicat
quia hic hominũ uita non est. quam ẽẽ
alibi testatur habet ergo hoc homo ampli¬
us iumentis: ꝙ illa post mortem non ui¬
uunt. Hic uero tunc uiu̾e inchoat cũ ꝑ
mortẽ carnis hanc inuisibilem iutam
consũmat. Qui eciam longe inferius
dicit. Qo̾cunq potest manus tua face̾
instant̾ oꝑare. quia nec opus nec ratio
nec sciencia. nec sapiencia eut apud in¬

Expanded text:
sententiam proponit, dum dicit: Unus intesententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio. Sicut moritur homo, sic et illa moriuntutamen ex definitione rationis suam postmodum sententiam profert, dicens: Quid habet amplius sapiens a stulto, et quid pauper, nisi ut pergat illuc ubi est vita ? Qui igitur dixit: Nihil habet homo jumentis amplius, ipse rursum definivit, quia habet aliquid sapiens non solum amplius a jumento, sed etiam ab homine stulto, videlicet ut pergat illuc ubi est vita. Quibuquia hic hominum vita non est, quam alibi esse testatur. Habet ergo hoc homo us jumentis quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam consummat. Qui etiam longe inferius dicit: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec scientia, nec sapientia erit apud in
Abbreviated transcription (Latin):
illa eni finis cunctorũ admonet᷑ bou̾n ⁊
iuiuens cogitat quid futurũ sit. Rursit
illic scriptum est. Letare iuiuens in adoles¬
caifia tua. Et paulo post subclitur. Aco¬
lescencia enĩ ⁊ uoluptas uana sunt. Qui
dum hoc post modum uanũ esse redargu¬
it qd̃ prius admonuisse uidebatur. patent̾
inlicat. quia illa qͣi ex desiderio carnali u̾
intuit. Hec uero ex iutlicii ueritate sub¬
umxit. Sicut ergo delectationẽ prius car¬
nalium exprimẽs curis pospositis denũ¬
ciat bonum esse manducare ⁊ bibere qd̾
tñ post mod̃ ex iudici ratione rep̾hendit.
cum esse melius dicit. ire ad comũ luctꝰ
quam ad domũ conuiuii. Et sicut leta¬
ri debere iuuenẽ in adolesci̾a sua qiͣ ex de¬
liberatione carnalium. ꝓponit ⁊ tñ post¬
modũ ꝑ diffinitionẽ sentencie adolescẽ¬
ciam uoluptatẽ uana esse redarguit.
ita etiam concionator nr̃ uelud ex mẽ¬
te infirmanciũ humane suspicionis

Expanded text:
illa enim finis cunctorum admonetur hominum, illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ire ad domum luctus quam ad domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis
Abbreviated transcription (Latin):
finem set̃ piter om̃s admonebat. Qui ergo
in fine libri dicit om̃s paut̾ aucdiamꝰ: ip̃e
sibi testis est quia in se multorum ꝑsonas
suscipiens: quasi solus locutus non est. Uñ
⁊ alia sunt que in libro eod̾ ꝑ inquisitionẽ
monent᷑ atq alia que ꝑ rationẽ satiffaci¬
ꝓfert animi. atq ad huc huius mundi de¬
lectacionib dediti. Alia non in quibz ea
que racionis sunt eclisserat. atq aĩam a
dilectione compescat. Ibi namqz ait hor
itaq mͥ uisum est bonum. ut comedat qͥs
⁊ bibat. ⁊ fiuatur leticia ex labore suo. Et
longe inferius subiungit Melius ast ire
ad domũ luctus quam ad domũ ꝯuiuiii.
Sieniꝰ bonuin est manducare ⁊ bibere. me¬
lius fuisse uidebatur ad domũ ouiii ꝑgere
quã ad domũ luctus. Ex qua re ostenclitur
quia uld̃ ex infirmanciũ ꝑsona intulit. N
uero ex rõnis cliffinicione subimxit. Nam
ip̃as protinus rõnis cãs edisserit. ⁊ de domo
luctus que sit utilitas ostendit dicens. In

Expanded text:
finem secum pariter omnes admonebat? Quia igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia, in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est: unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem satisfaciofert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero in quibus ea quae rationis sunt 377 disserit, ut animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In
Abbreviated transcription (Latin):
respondit dicens. Et si de isto exeo in quem
intrabo. Casu autẽ iuxta porcus pariulus pa¬
scebatur. Tunc sc̃imonial femina p̾cepit di¬
cens. Exi ab eo ⁊ in hũc porcum ingred̾e. Qui
statim de hoĩe exiit porcum quem iussus fu̾at
inuasit occidit ⁊ recessĩt NEtius. Uellem me¬
me nosse si saltem porcum conced̾e in mundo
Regorius.
reposite regule nr̃e actioni sunt ner¬
baueritatis. Ipsi ⁊ enu redemptori
nĩo a legione que hoĩem tenebat dictum est
Si eicis nos mitte nos ingregem porcorum
Qui hanc et ab homine expulit ⁊m porcos
ire eos ꝙ in abyssum mittere concessit. Ex qͣ
re ⁊̃ ħ colligi potest qd̃ absq concessione om̃i¬
potentis dei. nullam malignus sp̃r contra ho¬
minẽ potestatẽ ht. qui in porcos intrare non
potuit nisi ꝑmissus. Illi eigo nos necesse est
sponte subdi c̃ ⁊ aduersa omĩa subicuuitur
ĩmitta. ut tanto nr̃is hoscibus potenciores
simus. quanto cum actore omĩum unum

Expanded text:
respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem respondit, dicens: Et si de isto exeo, in quem intrabo? Casu autem juxta porcus parvulus pascebatur. Tunc sanctimonialis femina praecepit, dicens: Exi ab eo, et in hunc porcum ingredere. Qui statim de homine exivit, porcum quem jussus fuerat invasit, occidit, et recessit. PETR. Velim nosse si saltem porcum concedere spiritui GREGOR. Propositae regulae nostrae actioni sunt facta Veritatis. Ipsi etenim Redemptori nostro a legione, quae hominem tenebat, dictum est: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui hanc et ab homine expulit, et in porcos 329 ire, eosque in abyssum mittere concessit. Ex qua re etiam hoc colligitur, quod absque concessione omnipotentis Dei nullam malignus spiritus contra hominem potestatem habeat, qui in porcos intrare non potuit nisi permissus. Illi ergo nos necesse est sponte subdi, cui et adversa omnia subjiciuntur invita, ut tanto nostris hostibus potentiores simus, quanto eum auctore omnium unum
Abbreviated transcription (Latin):
Ci namq quam nano: uirsanctis¬
simus. Eleutherius senex pat̾ cuius
q ħ intimare curauit ꝙ in spolitana urbe
puella quedã nobilis cuiusdã primarii fi¬
lia celestis uite desiderio exarsit ei q pr resi
to pr̃e sc̃e conuersationis habitum suscepit.
cias unius possessiuncle largiretur. Eius
uero exemplo ꝓuocate ceperunt apud eam
multe nobilioris generis puelle conuerti
atq ommpotenti deo nirginitate dicata.¬
seruire. Quadã nero die isdem elentherius
alsas uiruite uenerabilis ad cã gr̃a exhor¬
tationis atꝙꝑ edificõnis accesserat. et cũ ea
de uerbo dei colloquens sedebat. Cum repente
ex eodem fundo quem in sexuncias a patreꝑ
ceperat cum exenio rusticus rienit. Qui cũ
cos assisteret: maligno sp̃u correptus cecidit
fatigar ꝙ nimus studorib atq balatibus
cepit. Tunc sanctimoniał femina surrexit
atq irato uultu magnis ꝙ clamorib imꝑa¬
uit dicens. Exi ab eo nuser. exiab eo mises.
Ad cuius uocem mox ꝑ os uexati dẏabolus

Expanded text:
i namque quam narro, vir sanctissimus Eleutherius senex Pater, cujus hoc intimare curavit: quod in Spoletana urbe puella quaedam jam nubilis cujusdam primarii filia, coelestis vitae desiderio exarsit, eique pater ato patre, conversationis sanctae habitum suscepit. cias unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicataius abbas, vir vitae venerabilis, ad eam gratia exhortationis atque aedificationis accesserat, et cum ea de verbo Dei colloquens sedebat; cum repente ex eodem fundo, quem in sex unciis a patre perceperat cum xenio rusticus venit. Qui dum ante eos assisteret, maligno spiritu correptus cecidit, fatigatique nimiis stridoribus atque balatibus coepit. Tunc sanctimonialis femina surrexit, atque irato vultu magnis clamoribus imperavit, dicens: Exi ab eo, miser, exi ab eo, miser. Ad cujus vocem mox per os vexati diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
melius pateant pͥmo sciendum est .uii.
esse instrum̃torum genera quibus pul¬
la. uel dupplula campana. signa.Squil¬
la pulsatur in triclinio .i. refectorio. cim¬
balo. in claustio. nole in choro nolulis
uel duplulis. in orologiis. campana in
campanali. signis in turribus. Sciend̾¬

Expanded text:
melius pateat, primo sciendum est sex esse instrumentorum genera, quibus pulla vel Duppula, Campana, Signa. Squilla pulsatur in triclinio, id est in refectorio, Cimbalum in claustro, Nola in choro, Nolula vel Duppula in horologio, Campana in campanili, Signa in turribus. C
Abbreviated transcription (Latin):
remus p̾ceptis. Pontifex legalis re¬
gressus ad populum lauat uestes. ⁊ ĩmundꝰ
tamen erat usq ad uesperam. Sic xp̾c qui intͤ¬
uit sancta sanctorum redit ad eccĩam. compa¬
ciendo ⁊ auxiliando ⁊ amando ⁊ lauat uestes
populum qui dum uoce alta nusus p̾ces mł¬
tiplicat foras exue uidetur. qui p̾cibus uelut
aquis uestimenta sua .i. populum lauat ⁊
mundat. ⁊ tñ ĩmundus nidicatur usq ad

Expanded text:
ribus moniti. Pontifex legalis, regressus ad populum, lavabat vestes, et immundus tamen erat usque ad vesperam. Sic Christus qui intravit sancta sanctorum, redit ad Ecclesiam compatiendo et auxiliando, et lavat vestes populum; qui dum rursus alta voce preces multiplicat, foras exire videtur, qui precibus velut aquis vestimenta sua, id est populum, lavat et mundat, et tamen immundus judi
Abbreviated transcription (Latin):
am quidã nr̃ religiosus uir. indit¬
⁊ uite ualde laudabilis. cum xxxui.
autem quadriennium moreret᷑. sicut re¬
ligiosi aliqui qui p̾sentes fuere testati
sunt. in hora sui exitus. Ionã ꝓpham. Ie¬
zechielẽ quoq. ⁊ danielem cepit aspicere
eosq dños suos ex noĩe clamare. Quo
clum ad se uenisse cliceret. ⁊ dep̾ssis lu¬
minib eis reuerencie obsequiũ p̾beret
ex carne eductus est. Qua in re aparte
datur intlli que erit in illa in corupti¬
bui uita noticia. si uir iste ad huc in
carne corruptibili positus ppħas sc̃as qͦs
nimuum ñqmͣ uiderat agnouit. De¬

Expanded text:
am quidam noster religiosus, vir vitae valde laudabilis, cum ante hoc quadriennium moreretur, sicut religiosi alii qui praesentes fuerunt testati sunt, in hora exitus sui Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
possit dr̃e. Dñs pars hereclitatis. ⁊c̾. Et illo̾
Glegi abiectus esse in domo dei: sp̃ualit̾
catus: non sit insignitus. Hec enim no¬
docendo. Erorcista orando. Acolitus il¬
luminando. Subdiaconus humilitatem
monstranco. Dyaconus alios exhortando.
ctu sp̃uali. Hor est muniat se uirtute ope¬
rum iusticie ⁊ sanctitate sensatorum cogi¬
tatuum. sitq inductus mũdicia que ꝑ
albam signͣtur sit inductus quantum fieri
zonam castitatis. stolam fortitudĩs ⁊ ple
la. Qui enim sic ornatur ht uerum ⁊ re¬
gale sacerdocium intra templum dei ꝙ¬

Expanded text:
possit dicere: Dominus pars haereditatis meae ; et illud: Elegi abjectus esse in domo Dei ; spiritualiter catus non sit signatus. Hoc enim nodocendo, exorcista orando, acolythus illuminando, subdiaconus humilitatem monstrando, diaconus alios exhortando, ctu spirituali, hoc est muniat se virtute operum justitiae, sanctitate sensatorum cogitatuum indutus. Sitque indutus munditia, quae per albam significatur. Sit indutus, quantum fieri zonam castitatis, stolam fortitudinis, et pla. Qui enim sic ornatur, habet verum et regale sacerdotium intra templum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Et igitur supͣdicta signa non sũt
uirtutes sed uirtutũ insignia. quib tan¬
quam scripturis docentur utentes quales
esse debent. Hex sacramenta intelligant p̾¬
lati eccĩe qui sunt capsarii ⁊ clispensatores
uident nec intelligunt. tm̃ inde habituri ꝙͣ¬
tum capiunt iumenta que portant panes
ad usum aliorum. Nisi in hoc sit differenci¬
a ꝙ uere est: ꝙ ip̃i quibus tanta cõmissa
radisi ⁊ quid faciet uirga desciti. Nec tam̃
deus sacramenta sua hic deserit. sed com¬
plet ea ꝑministros licet inlignos ad sa
ta debent fulg̾e uirtutib ꝑ quas sacramẽ¬
ta delent signͣtur. Ut ex luce illorum ceteri
simłr illuminentur. Cisdẽ enim supͣdc̃is
rałr non sunt om̃s insigniti. Potest enĩ¬

Expanded text:
ec igitur supradicta signa non sunt ipsae virtutes, sed virtutum insignia, quibus tanquam scripturis docentur utentes quales esse debeant. Haec sacramenta intelligant praelati Ecclesiae qui capsarii sunt et dispensatores vident nec intelligunt, tantum inde habituri quantum capiunt jumenta quae portant panes ad usum aliorum. Nisi in hoc sit differentia, ut vere est quod ipsi quibus tanta commissa radisi, ecquid faciet virgula deserti? Nec tamen Deus sacramenta sua hic deserit, sed complet ea per ministres licet indignos, ad sata, debent fulgere virtutibus quae per sacramenta significantur, ut ex luce ipsorum caeteri similiter illuminentur. Eisdem enim supradictiraliter non sint omnes insigniti. Potest eni
Abbreviated transcription (Latin):
steria de int̾na inspiratione foris resonare.
Hii dicuntur septem cadelabra aurea. quia
corũ est lumẽ euangelii aliis ostendere. Hii
Omĩs arbor que non facit fuictũ bonorum
ex. ⁊ in ig. muttetur. Isti in mod̾ p̾conis ma¬
nis manifeste ãmonent adorandum. ⁊fle-
ctendum genua. Isti euangelizant ⁊ sacra¬

Expanded text:
steria Dei inspiratione intenta foris resonare. steria Dei inspiratione intenta foris resonare. Hi dicuntur septem candelabra aurea, quia eorum est lucem Evangelii aliis ostendere. Hi sunt Omnis arbor quae non facit fructum bonum et in ignem mittetur . Isti in modum praeconis manifeste admonent ad orandum, et ad genu flectendum. Isti evangelizant, et sacra
Abbreviated transcription (Latin):
acoliti accipiunt candelabrum cũ ceteus.
ut sciant se esse mancipatos: ao accedendũ
⁊ deffendendum lumĩaria. Accipiunt ⁊̃ uire¬
olum ad infundendum aquam in calicẽ
in quo consetratum est corpus ⁊ sanguĩs¬
subcliaconi qui ministerum altaris app¬
rimãt Quorum portare uasa corporis ⁊ sã¬
guinis dñi. Unde lex continencie imponitͤ
illis. Iuxta illud. Mundamini qui fectis
ua dñi. Cum enim sp̃italis raclius lumi¬
nis castitas sit in clicis: Est amen castitas
ꝓpria uirtus corum qui accedunt ad hos
tenam ⁊ calicem de manu ep̃i. De manu
uero aichidyaconi urceolum. cũ aqua ⁊
xto loco succenclunt dyaconi non sinemi¬
sterio senaui qui perfeitus ꝑfectionẽ sigͣt.
hic uero ordo a ueter testamento a tuibir
ros sp̃u scõ plenos ad hoc officium elege¬
uint. unde scĩ decreuenint prẽs ut in omi
matre eccĩa .uii. dyaconi in celebratione
sp̃us sancti. Hii in apocalisi dicunt᷑ septẽ
angeli tuba canentes qr illorum est alta mi¬

Expanded text:
m cum cereo, ut sciant se mancipatos ad succendendum et deferendum luminaria. Accipiunt etiam urceolum ad infundendum aquam in calicem, in quo consecrandum est corpus Chrisubdiaconi, qui ministerio altaris approximant; quorum est portare vasa corporis et sanguinis Christi. Unde lex continentiae imponitur illis, juxta illud: Mundamini qui fertis vasa Domini . Cum enim spiritualis radius luminis castitas sit in clericis, est tamen castitas quasi propria virtus eorum, qui accedunt ad hos tenam et calicem de manu episcopi; de manu vero archidiaconi urceolum et aquam in xto loco succedunt diaconi non sine mysterio senarii, qui numerus perfectionem significat. Hic ordo in Veteri Testamento a tribu Lros Spiritu sancto plenos ad hoc officium elegerunt . Unde sancti decreverunt, ut in omni matre Ecclesia septem diaconi in celebratione septem dona Spiritus sancti. Hi in Apocalypsi dicuntur septem angeli tuba canentes, quia illorum est alta my
Abbreviated transcription (Latin):
flumĩs pice. Quo fcõ sc̃ĩuiui p̾ceptum susci¬
piens statim se a teruis eccĩe flum̃s aqua cõ¬
pescuit atqz ad ꝓpriam alueuum reuersa en¬
re ulterius in eadẽ loca non p̾sumpsit. Q̾
in re petre quid aliud quam in obedienciũ
hoĩm diuicia confundit᷑. quando in uirtu¬
te ih̾u ⁊ elementum irrafonabile sc̃ĩ uiri p̾¬
ceptis obediuit

Expanded text:
fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscifluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabile sancti viri praeceptis obedivit
Abbreviated transcription (Latin):
uenancii ep̃i aliud miraculũ relatio¬
ne cognoui. ꝙ in placentina urle ꝑbibet gestũ
Quir quoq ueracissimus ioh̾s in hac modo
romana ciuitate locum p̾fectorium seruans
qui in eadẽ placentina urbe est ortus ⁊ nutritꝰ.
ita ut ep̃r memorat quia gestum fuent atte¬
statur. In ea namq ciuitate sabinum noĩe
fuisse asserunt mire uirtutis ep̃m. tui cum
die quadã suus dyaconus nũciasset. qd̾ cursꝰ
sui padus alueum egressus eccĩe agros occupas¬
set tota q illic loca nutriendis seminib pro¬
futura aqua eiusdẽ flumĩs ten̾et uenerabił
uite sabinus ep̃c respondit dicens. uade ⁊ dic
ei. Mandat tibi ep̃c ut te compescas ⁊ ad ꝓpri¬
um alueum redecis. Qd̃ dyaconus eius au¬
diens despexit ⁊ irusit. Tunc uir dñi accersito
natario dictauit dicens. Sabinus dñi ih̾u
o: in locis istis ulterius non exeas. nec terras
acĩe lesere p̾sumaᷤ. atq eidẽ notario subiun¬
xit dicens. uade ⁊ ħ scubas. ⁊ in aqua eiusdem

Expanded text:
aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuisse asserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, dicens: Sabinus Domini o in locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
nobiles ⁊ religiosi concurre. suos q ei fili¬
os omũpoti dño nutuendos dare. ẽũc quoz¬
bone spei suas soboles euitius maurũ
Tertullus uero patricius placulum tra¬
cliclit. E quib maurus iunior cum bo¬
nis polleret morib: magistri adiutor
cepit existere. placidus uero pueriles ad¬
huc indolis annos gerebat

Expanded text:
nobiles et religiosi concurrere suosque ei filinobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoqbonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat
Abbreviated transcription (Latin):
minorem sibi fuictum adẽe conspicẽt ⁊gra¬
uem laborem ad laborem se alibi cum fiuctu
seruauit. Fortis et enim p̾liator dei teneu
intra claustra noluit certamĩs campum
quesuit. unde iscem quoq uenerabilis bene¬
dictus si libent audis cicius agnoscis quia¬
uiuus esse non tantos indociles deseruit. qnͣ¬
tos in locis aliis ab morte aĩe suscitauit.
DEtrus Ita esse ut doces ⁊ manifesta rõ.
⁊ prolatum conguiũ testimonium declarat.
S queso ut deuita tanti patris ad naira¬
tionem redeas.
¶Regorius.
ui sanctus uir diu in eadem soli¬
tudine uirtutibus signis ꝙ suc¬
cresceiet. multi ab eo in loco ad ommpoten¬
tis dei sunt seiicium congregati itaut il¬
lic .xii. monasteria cum ommipotentis ih̾u
lĩu nr̃i opitulatione construeret. inquibz
statutis patrib cluo denos monachos depu-¬
tauit. Proaucos uero secum retinuit quos
adhuc in sua p̾sencia apcius eiudiri iudi¬
cauit. Cepere ĩ tunc ad eum romane urb̾

Expanded text:
minorem sibi fructum adesse conspiceret et graminorem sibi fructum adesse conspiceret et gravem laborem, ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor. Cum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis
Abbreviated transcription (Latin):
ncrabilis igitur benedictus in illa sollitu¬
dine habitauit secum in quant̾ se intͤ cogi¬
tationis claustra custo diuit. Nam quociẽs¬
cumq h̾c contemplationis ardor in altum
rapuit se proculdubio sub se reliquit. De¬
tius. Placet ꝙ dicis sed queso respondãs si de¬
seirre fratres debuit quos semel suscepit.
eego petre existimo ibi adunati e¬
quanuut portandi sunt mali ubi inueniũt᷑
aliqui qui adiuuent᷑ toui. Nam ubi omũno
de fuictus de bonis non est fit aliqñ de malis
labor suꝑuaciuꝰ maxime si e uicino cause sup¬
petant que fuictum deo ualeant ferre melio¬
rem. Uiritaq sanctus p̃p̃ quem custodiend̃
staret qui om̃s unanunit̾ se ꝑsequentes cer
laborem suũ sine fuictu esse considerant in
unde ille quoq egregius p̾dicator qui dis¬
cendit damasci ꝑserucionẽ passus. ut ena
lum mortem clicimus timuisse. qmͣ se ip̃m
pro ih̾u testatur appete̾. S cum in eod̾ loco

Expanded text:
nerabilis igitur Benedictus in illa solitunerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam ubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cernlaborem suum sine fructu esse considerant, in. Unde ille quoque egregius praedicator qui discendit, Damasci persecutionem passus, ut posset lum mortem dicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco
Abbreviated transcription (Latin):
dixit Quanti mercẽnaiii in domo pacus
mei habundãt panib: Si igitur sauni
fuit iuium ad serediit. Hũc igit᷑ uene¬
rabilem uurũ secum habitasse dixeumn
qui in sua sꝑ custodia circũspatus añs¬
culos conclitoris se semꝑ aspiciens se sp̃ exa¬
minans extra se mentis sue oculum non di
scuptum est. dum de carc̾e ab angelo elue¬
tus fuisset quia ad se reuersus dixit. Nũescio
uere qr misit dñs angelum suũ ⁊ eripuit
me de manu lerodis ⁊ de om̃i expectatione
uobus modis petre extra nos duci¬
mur. quia aut ꝑ cogitationis lap¬
sum sub nosmet ip̃os recidimus aut ꝑ cõ¬
pauis. uagatione mentis ⁊ imundicia sub
semetip̃o cecidit. iste uero quem angelus sol¬
uit eiusq mentẽ in extasi rapuit. extra se
quid̃ suꝑ semet ip̃m fuit. uterq ergo ad sere¬
diit qnͣdo ⁊ ille ab errore operis se collegit ad
cor. ⁊ ille a contemplationis culmine ad lye
recliit ꝙ in intlłcu cõmuni ⁊ prius fuit ue

Expanded text:
dixit: Quanti mercenarii in domo patris dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, antculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non div Petro scriptum est, dum de carcere ab angelo eductus fuisset? Qui ad se reversus dixit: Nunc scio vere quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me uobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per conpavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit, iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in ecstasim rapuit, extra se quidem sed super semetipsum fuit. Uterque igitur rediit, quando et ille ab errore operis ad cor se collegit, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit quod in intellectu communi prius fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
locum sollitudinis dilc̃e rediit.⁊ solus
insuperni inspectoris cailis habitauit se¬
cum. Etius. Huius patenter nitelli¬
go quid nansit habitauit secum
ĩ sanctus uir contͤ se unanimit
conspirantes sue ꝙ conuersatõi
songe dissimulos coactos diu sub se te¬
nere uoluisset fortasse sui iugoris u¬
sum ⁊ modum tranquillitatis excede¬
ret atqz a contemplationis limine mẽ
tis sue oculum declinasset. Dum ꝙ coti¬
die illorum in correctione fatigatus mi¬
nus curaret sua ⁊ se forsitan relinque¬
ret: ⁊ illos non inueniret. Nam quoci¬
ens ꝑ cogitationis motum nimie extra
nos ducimĩ ⁊ nos sumꝰ ⁊ nob̾scum non
sumus quia nos metip̃os minime uid̾¬
tes ꝑ alia uagam᷑. An illum secum fuis¬
se clicimus qui in longinqmͣ regionem
abiit porcionem quã acceꝑat consũpsit.¬
⁊ uni in ea ciuiũ adhesit porcos pauit qͦs
⁊ manlucare siliquas uideret. ⁊ esuriret
Qui tũ cũ postmod̾ cepit cogitare bona
que ꝑdiclit. scuiptimi de illo est. In se rrĩs

Expanded text:
lectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in mente uet̾i cogebantur. noua meditari.
sicut p̃uis morib semꝑ grauis est uita bo¬
norum tractare de eius morte ãd cognati
sunt. Qui uerto consilio uenenũ uino
miscuerũt. Et cũ uas uitreum in quo ille
pestifer potus habebatur recumbenti patri ex
dem signo iupit sic ꝙ confractum est acsi
in illo uase mortis pro cuice lapidem dedis¬
set. Intellexit ꝓtinus uir dei quia potum
mortis habuerat ꝙ portare ñ pot̾at signũ
uite atip illico surrerit ⁊ uultu placito m̃
te qd̃ tranquilla conuocatos fratres allo

Expanded text:
quod in mente veteri cogebantur nova meditari, quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex dem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranqui
Abbreviated transcription (Latin):
Ecedente igitur temptatione uir dei
qi spinis crucis ex culta t̾ra de uirtu¬
tum segete feracius fuictum dedit Preconio
iꝙ eximie conu̾sationis celebre nomen nom¬
eius habebatur. Non longe aũ monasteriũ
fuit cꝰ congregationis pater defunctus est.
Omĩs q ex illo monasterio congregatio ad
enudem mirabiralẽ beneclictũ uenit ⁊ mag¬
nis p̾cib ut eis p̾eẽ deberet peciit. Qui diu ne¬
gando distulit suis illorum q fratres mori
b conuenire non posse p̾dixit. S uictus
qñdoq p̾cibus assum declit. Cuinq in codẽ
monasterio regularis uite custocdie tenet.
nulli ꝙ ut pͥus ꝑactus illicitos in dexteram
leuam ꝙ partem deflectere a conu̾sationis
itinere liceret: suscepti fratres insane seuiẽ¬
tes semet ipõs prius accusare ceperunt. qui
hũc sibi p̾esse poposcerant. quoꝵ soł cortitu¬
do in norma eius rectituclinis offendebat. sũ¬
q sibi sub eo conspiceret illicita non licere.
⁊se dolerent assueta relinquere durũq esset

Expanded text:
ecedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset
Abbreviated transcription (Latin):
re posset mĩme reperiret iuxͣ appollinis tẽ¬
plum fuit ibiq se ad manend̃ contulit.
Qui ip̃m loci illius sacrilegium ꝑtimes¬
ceret. quamuis fidem auicis minime hr̃et.
sino tñ crucis se munire curauit. Nocte
añ media ip̃o solitudinis pauore turba¬
tus: ꝑuigil iacelnt. ⁊ repente conspiciens

Expanded text:
re posset minime reperiret, juxta Apollinis temre posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil
Abbreviated transcription (Latin):
facta uirorum forcium narro repẽ¬
te ad memoriam uenit quid erga andr cã
tinus qui corpus suum continencie decli¬
cant habitare cũ femĩs non p̾sumant. ne
ruina mentẽ tanto repentina subripiat.
quanto ad hoc ꝙ male concupiscitur eciam
p̾sencia concupite forme famulat. Hec ies
est dubia quam narro. qz pene tanti in ca
testes sunt. quanti ⁊ eius dẽ loci habitato¬
res existunt. Hic namq uenerabilis uir
cum uitam multis plenam uirtutib dr̃et.
se q sub sacerdotali custodia in continen
noluit ab ep̃opii sui cura repellere. sed cͥ¬
tus desua eius q continencia secum hãc
ꝓmisit lubitare. Ex qua re act̾ est ut ã¬
tiquus hostis aput eius auimũ aditũ
temptationis exquireret. Namcepit spe¬
ciem illius oculis mentis eius imprim̾e
ut illectus nefanda cogitaret. Quadam
uero die. Iudeus quidã ex campanie parti¬
b romain ueniens. a pie carpebat iter.
Qui ad fundanã glebam ꝑueniens cũ
iam cliem uesꝑascere c̾neret. ⁊ quo declina¬

Expanded text:
facta fortium virorum narro, repente ad memoriam venit quid erga Andream Ftenus qui corpus suum continentiae dedicant, habitare cum feminis non praesumant; ne ruina menti tanto repentina subripiat, quanto ad hoc quod male concupiscitur etiam praesentia concupitae formae famulatur. Nec res est dubia quam narro, quia pene tanti in ea testes sunt, quanti et ejusdem loci habitatores existunt. Hic namque venerabilis vir cum vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentnoluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declina