comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eiqz fideles qui ui¬
rum uenerabilem pe¬
trum heremitam quarto uel qui¬
to prius anno meadem ciuitate
uiderant. et cui tam dommus
patriarcha. ꝙͣ alii.tam de elero
ꝙͣ de populo maiores. pro exci¬
fandis occidentilium regnorum
principibus epistolas suas tra¬
diderant iterum cognoscentes.
flexis genibus cum omni humi¬
litate uenerabantur. referentes
ad memoriam priorem eius ad¬
uentum et famili aritatis grã
ꝙͣ cum ip̃is contrahere digtus
fuerat: gratias ex soluentes qd̾
tam sedule.⁊ amq fideliter. so¬
lo pietatis intuitu: eorum pro¬
curauerat legationem. Dominũ
etiam super omma collaudantes:
qui inserius suis gloriosus est.
qui ita preter spem hominum p̾¬
dicti uiri uias direxerat. et ser¬
monem in manu eius dederãt ef¬
ficacem. Ut eł gentes et regna
ad tantos labores pro xp̃i noĩe
tollerandos. sine difficustate con¬
uerberet. Uere namq uidebatur
sermo hic egressus a domino qui
ait. Uerbum quod egredietur de
ore meo. non reuertẽtur ad me

Expanded text:
e fideles, qui virum venerabilem Petrum Eremitam, quarto vel quinto prius anno in eadem civitate viderant; et cui tam dominus patriarcha quam alii, tam de clero quam de populo majores, pro excitandis occidentalium regnorum principibus epistolas suas tradiderant, iterum cognoscentes, flexis genibus cum omni humilitate venerabantur, referentes ad memoriam priorem ejus adventum, et familiaritatis gratiam, quam cum ipsis contrahere dignatus fuerat; gratias exsolventes, quod tam sedule tamque fideliter solo pietatis intuitu eorum procuraverat legationem; Dominum etiam super omnia collaudantes, qui in servis suis gloriosus est; qui ita praeter spem hominum, praedicti viri vias direxerat et sermonem in manu ejus dederat efficacem, ut et gentes et regna ad tantos labores pro Christi nomine tolerandos, sine difficultate converteret. Vere namque videbatur sermo hic egressus a Domino, qui ait: Verbum quod egredietur de ore meo, non revertetur ad me
Abbreviated transcription (Latin):
Connttitur prelium et no¬
stris duunitus confertur uic¬
toria. receptis diuiciis innume¬
rabilibus
Liscedunt principes ab mui¬
cem. normannus et flandrẽssis
repatuiant. tolosanus redit cõ¬
stantinopolim tancredus Urbi
preticitur hyberiadenssi:¬

Expanded text:
Commititur praelium, et nostris divinitus confertur victoria, receptis divitiis innumerabilibusiscedunt principes ab invicem; Normannus et Flandrensis repatriant; Tolosanus redit Constantinopolim; Tancredus urbi praeficitur Tiberiadensi
Abbreviated transcription (Latin):
Sius esset regni status per
illa tempora. & quomodo dux
Urbem maritimam arssur obse¬
dit et qua de causa candem sol¬
Querit obsidionem:

Expanded text:
Quis fuerit regni status per illa tempora; et quomodo dux urbem maritimam Assur obsedit; et qua de causa eamdem solverit obsidionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Studio malignorum inter
ducem e ⁊ patriarcham graues
cum simultate suscitantur que¬
stiones super turri dauid. et
quarta parte ciuitatis

Expanded text:
Studio malignorum inter ducem et patriarcham graves cum simultate suscitantur quaestiones, super turri David, et quarta parte civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tem factum eiusdem egre¬
gium in uictoria imperatoris
henrici contra radulfum ꝑseu¬
do regem saxonum
Quampia liberalitate grã
ccelias que sunt ierłĩmis habũ¬
dauerit. et quoo humilitatis
intuitu regio dyademate noluit
insignur:&¬

Expanded text:
 Factum ejusdem egregium in victoria imperatoris Henrici, contra Radulphum pseudoregem SaxonumQuam pia liberalitate erga ecclesias quae sunt Hierosolymis, abundaverit; et quod humilitatis intuitu, regio diademate noluit insignir
Abbreviated transcription (Latin):
in urbem: Ictum et celebrem ege¬
runt diem. recensentes admince.
quantam fecerat cum illis dñs
cognouit quomodo regina e ⁊
qui cirea eam crant in illo mẽtis
excessu quem pre timoris angu¬
stia passi fuerant domino tan¬
credo scripserant. misso celerri¬
me nuncio: eundem egregiũ
principem pro regni ca̾su solli¬
citum. et iam accintũ aditer: de
suo mirabili successu lilteris
certificat. Qui suscepto nuncio
et de uic toria donini regis leta

Expanded text:
in urbem, laetum et celebrem egein urbem, laetum et celebrem egerunt diem, recensentes adinvicem quantam fecerat cum illis Domincognovit quomodo regina et qui circa eam erant in illo mentis excessu, quem prae timoris angustia passi fuerant, domino Tancredo scripserant, misso celerrime nuntio, eumdem egregium principem pro regni casu sollicitum, et jam accinctum ad iter, de suo mirabili successu litteris certificat. Qui suscepto nuntio, et de victoria domini regis laeta
Abbreviated transcription (Latin):
nostros contuentes. arbitrati
sunt suorum esse agmina. Nã
nrm̃ exercitum esterna die ce¬
cidisse penitus. quasi cectum
habebant. Quo fiducialius
accedentes nostris pene se m¬
fuderant agmmibus. cum doꝰ
rex suos exortans. et primus
ii eos irruens: secum precipitẽ
equitum traxit numerũ. Quo
omes unammiter pro anima¬
bus dec̾rantes. hostibus ĩstãt
Uiriliter et arcius ceprehensos.
gladiis cominus rem agentes:
nusꝙ perimttunt euadere̾. In terfec¬
quis ctiam pretimore mortis cõ¬
uersis infugam legii et gratias
dommo persoluentes. onerati spo¬
liis et de rebus hostium facti lo¬
cuplectiores. iter ceptum confi¬
tes. At uero iopite consternati
ammo prohis que audierant. uͥ
nostra conspiciunt redire agĩa:
quasi de graui sonmo expergefcti.
fusis pre gudio lacrimis portas
aperiunt. eis excunt obuiam. sig̾¬
cantes ꝙ tristia. de ip̃is audierãt.
et in quantum occiderant despera¬
tionis profundum. Ingressi gͦ

Expanded text:
nostros contuentes, arbitrati nostros contuentes, arbitrati sunt suorum esse agmina, nam nostrum exercitum hesterna die cecidisse penitus, quasi certum habebant: quo fiducialius accedentes, nostris pene se infuderant agminibus, cum dominus rex suos exhortans, et primus in eos irruens, secum praecipitem equitum traxit numerum. Qui omnes unanimiter pro animabus decertantes, hostibus instant viriliter, et arctius deprehensos, gladiis quominus rem agentes, nusquam permittunt evadere. Interfecquis etiam prae timore mortis conversis in fugam, laeti et gratias Domino persolventes, onerati spoliis et de rebus hostium facti locupletiores, iter coeptum confites. At vero Joppitae consternati animo, pro his quae audierant, ubi nostra redire respiciunt agmina, quasi de gravi somno expergefacti, fusis prae gaudio lacrymis, portas aperiunt; eis exeunt obviam, significantes quam tristia de ipsis audierant, et in quantum deciderant desperationis profundum. Ingressi igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ubus intonantes. dommũ re¬
gem simul et uinuersum x amũ
exercitum: in prelio corriusse.
et hoc eis proeuidenti esse argu¬
mento. significabant: quod ta¬
miliarium. et domesticorum
arma notissima nitueri poterãt
et agnoscere. Quo audito ci¬
ues et regina que in urbe erat
uerum ẽẽ quod dicebatur arbi¬
trantes : in lamenta se dederũt
mito q consilio cum semorib
natu et qui sensus habebant
magis exercitatos. uiicũ credũt
esse remedium: Ut missa legatio¬
ne ad dominum tancredum an¬
tiochenorum principem rogent
ut regno periclitanti et rectore
destituto. subuenire festinet. qr
uinuersa fidelis populi post de¬
um spes in eo sit constituta.
Rex autem nocte illa mcam¬
pestribus transacta. luce terris
restituta: Uictaces reuocans
acies. Uersus ioppeni iter diri¬
git. Accidit autem quod dum
essent in proficiscendo. hii nr̃os
habuerunt obiuam. qui nocte
proxime preterita. relatione ĩ¬
fausta urbem deterruerant. Hii

Expanded text:
vibus intonantes dominum revibus intonantes dominum regem simul et universum Christianum exercitum in praelio corruisse: et hoc eis pro evidenti esse argumento significabant, quod familiarium et domesticorum arma notissima intueri poterant et agnoscere. Quo audito, cives et regina quae in urbe erat, verum esse quod dicebatur arbitrantes, in lamenta se tradiderunt, initoque consilio cum senioribus natu, et qui sensus habebant magis exercitatos, unicum credunt esse remedium, ut missa legatione ad dominum Tancredum Antiochenorum principem, ut regno periclitanti et rectore destituto subvenire festinet, quia universa fidelis populi, post Deum, spes in eo sit constituta. Rex autem nocte illa in campestribus transacta, luce terris restituta, victrices revocans acies, versus Joppen iter dirigit. Accidit autem quod dum essent in proficiscendo hi, nostros habuerunt obviam, qui nocte proxime praeterita relatione infausta urbem deterruerant; hi
Abbreviated transcription (Latin):
sub mortis periculo. Uł occupã¬
dis spoliis nemo prorsus audeat
m hyare. seo hostes insectando.
non parcint gladiis. sed omnes
interim̃at quousq uel uns pos¬
sit iueniri. Ipẽ quoq prinus
hostes insequutus.tam equitũ
ꝙͣ agilum peditum turmas tra¬
hens secum. Usq ascalonam qͣi
per miliaria octo. hostes cedere
et stragẽ operari multam non
destitit. quousq nocte irruẽte
consortibus cornũ ad monitis:
in campum rediit certamimis.
Ubi tanquam uictor nocte il¬
li quicuit. spoliis iuxͣ militarẽ
disciplinam inter suos diuisis.
Dicuntur de hostibus cesa ibi
quasi quinq milia. De nostris
uero recenssito numero muẽti
sunt ab ẽẽ equites septuaginta.
De peditibus uero: multo plureᷤ.
quorum tñ cectus non habetur
Desterno conflictu cõ¬
fuderant aciem usq ioppem
fugientes in sec tanti: deficien¬
cium arma. loricas. scuta simł
et galeas sibi aptantes ante
urb̾em intrepidi astiterunt ci¬

Expanded text:
sub mortis periculo, ut occupansub mortis periculo, ut occupandis spoliis nemo prorsus audeat inhiare; sed hostes insectando non parcant gladiis, sed omnes interimant, quousque vel unus possit inveniri. Ipse quoque primus hostes insecutus, tam equitum quam agilium peditum turmas trahens secum, usque Ascalonam, quasi per milliaria octo, hostes caedere, et stragem operari multam, non destitit, quousque nocte irruente, consortibus cornu admonitis, in campum rediit certaminis: ubi tanquam victor, nocte illa quievit, spoliis juxta militarem disciplinam inter suos divisis. Dicuntur de hostibus caesa ibi quasi quinque millia; de nostris vero recensito numero, inventi sunt abesse equites septuaginta; de peditibus vero multo plures, quorum tamen certus non habetur hesterno conflictu fugaverant aciem, usque Joppen fugientes insectati, deficientium arma, loricas, scuta simul et galeas sibi aptantes, ante urbem intrepidi astiterunt, ci
Abbreviated transcription (Latin):
bus. et pro modo suo laborant
iuirias propulsare. Factum ẽ
autem ut p̾me hostium acies
unam ox nostris irruentes el
ingenti multituome illam dis¬
soluentes: ad egeriunt infugan
Quam nsectantes et per uig̃¬
tes astrocius: pene usq ad sup¬
mum interitum deleuerunt.
At uero relique nr̃e acies hosti¬
bus resistantes et instantes e¬
tiam atrocius stragem miribi¬
lem et in auoitam exercebunl.
domino rege pro uł dicebat la¬
tum principem. nũc hos. nuns
illos uerbo et exemplo aminate
et cum acie cui preerat obpred¬
sis et deficientibus munstrite
Uires et ammositatem suggeũ¬
te. Accidit autẽ ut post diu
ancipitem belli euentũ nostus
duuntus concessa uictori
hostes infugun uersi siut . eo¬
rum principe destituti. qui in
agone decertans uiriliter. gladi¬
is confossus interierat. Uidens
ergo dominus rex hostium ag¬
mina dissoluta cohortes partim
gladio cecidisse: partim in reuo¬
cabiliter misse fugam. precipit

Expanded text:
bus, et pro modo suo laborant bus, et pro modo suo laborant injurias propulsare. Factum est autem, ut primae hostium acies in unam ex nostris irruentes et ingenti multitudine illam dissolventes, adegerunt in fugam; quam insectantes et perurgentes atrocius, pene usque ad supremum interitum deleverunt. At vero reliquae nostrae acies hostibus resistentes et instantes atrocius stragem mirabilem et inauditam exercebant, domino rege, prout decebat tantum principem, nunc hos, nunc illos verbo et exemplo animante; et cum acie, cui praeerat, oppressis et deficientibus ministrante vires et animositatem suggerente. Accidit autem ut, post diu ancipitem belli eventum, nostris divinitus concessa victoria, hostes in fugam versi sunt, eorum principe destituti, qui in agone decertans viriliter, gladiis confossus interierat. Videns ergo dominus rex hostium agmina dissoluta, cohortes partim gladio cecidisse, partim irrevocabiliter inisse fugam, praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
parant uires. et ordinatis ag¬
minibus fines nr̃os ingredi.
et nobiscum pugnare cõten¬
dunt. Qd̾ ubi. dnõ regi nun¬
ciatum est: collectis regm mo¬
dicis copiis quia maiores pos¬
sessionum angustie ministra¬
re non poterant: exercitum
cura liddam ct ramulam col¬
ligit quantum potest. Erat
aute ci equitum numerus. cc.
Ubi autem constitit ꝙ hostes
accederent. rex illis procedens
obuam. acies sex numero p̾¬
cepit ordinati. Quib ordiẽ
dispositis preuio ligno crucis
dominice ꝙ quiddam abbas reli¬
giosus cum multo dei timore
gestabat in manibus hostium
acies contuentur. Quibus in¬
tuitis inuocato de superins auxi¬
lio: erectis in celum luminibus
corum multitudinem nõ ueren¬
tes: hostibus aminose se igẽtt
gladiis instantes uiriliter. sciẽtes
quia res pro capite ageretur.
hostes nichilommus est diuer¬
so uxoribus et liberis possessio¬
mbus et prediis quas megipto
dimiserant insi uictores redeit
metuentes: resistunt totis uin¬

Expanded text:
parant vires; et, ordinatis agparant vires; et, ordinatis agminibus, fines nostros ingredi et nobiscum pugnare contendunt. Quod ubi domino regi nuntiatum est, collectis regni modicis copiis, quia majores possessionum angustiae ministrare non poterant, exercitum circa Liddam et Ramulam colligit quantum potest. Erat autem ei equitum numerus ducenUbi autem constitit quod hostes accederent, rex illis procedens obviam, acies sex numero praecepit ordinari: quibus ordine dispositis, praevio ligno crucis Dominicae, quod quidam abbas religiosus cum multo Dei timore gestabat in manibus, hostium acies contuentur: quibus intuitis, invocato de supernis auxilio, erectis in coelum luminibus, eorum multitudinem non verentes, hostibus animose se ingerunt, gladiis instantes viriliter, scientes quia res pro capite ageretur. Hostes nihilominus e diverso, uxoribus et liberis, possessionibus et praediis, quas in Aegypto dimiserant, nisi victores redeant metuentes, resistunt totis viri
Abbreviated transcription (Latin):
sue principem. cum ingenti mul¬
titudine ad partes oirexerit
ascoleritinas. more suo preci¬
piens. Ut absq dilatione pro¬
ficiscens. populum illum ĩ op̃e
et mendie qui fines eius ĩgre¬
di presumpserit. et quietem
eius turbire non uertebatur: at
gladiis delexet fuuditus auł
iunctum ad se perduceret in
egyptum. Dicebantur autem
ẽẽ qui aduenerant predictum
principem sequuti.xi equitũ
milia. Peditum uero i .xx.
milibus dicebatur summa cõ¬
sistere. Hec dominum regem
fama a cesarea maturare cõpu¬
lerat timentẽ ne de multitudi¬
ne sua presumentes periculo¬
sas in regnum irruptiones mo¬
lirentur. Quo peruemens q̃si
per mensem expectans uidẽs
ꝙ non procederent: ioppẽ re¬
uersus est. Eandem mense ter¬
cio egyrciorum legiones de q̃¬
bus premisimus tunentes
dm̃ siu pretcrire mandatum:
et superco quod distulerant
indignationem metuentes el
offeñsam. de necessitate faciẽtes
uirtutem: ammos exigunt re¬

Expanded text:
suae principem, cum ingenti mulsuae principem, cum ingenti multitudine, ad partes direxerat Ascalonitanas: more suo praecipiens ut, absque dilatione proficiscens, populum illum inopem et mendicum, qui fines ejus ingredi praesumpserat et quietem ejus turbare non verebatur, aut gladiis deleret funditus, aut vinctum ad se perduceret in Aegyptum. Dicebantur autem esse qui advenerant, praedictum principem secuti, undecim equitum millia; peditum vero in viginti millibus dicebatur summa consistere. Haec dominum regem fama a Caesarea maturare compulerat, timentem ne de multitudine sua praesumentes, periculosas in regnum irruptiones molirentur: quo perveniens, quasi per mensem exspectans, videns quod non procederent, Joppen reversus est. Tandem mense tertio Aegyptiorum legiones, de quibus praemisimus, timentes domini sui praeterire mandatum, et super eo quod distulerant, indignationem metuentes et offensam, de necessitate facientes virtutem, animos erigunt, re
Abbreviated transcription (Latin):
st autem ramula cuu¬
tas incampestribus
siti: uix̃ liodam que est diospolis.
Nuius antiquum nomen non
repperi. Sed neq ipãm priscis
fuisse temporibus: frequens h
opino. ꝙͣ post tempora seducto¬
ris mahumeth eius successores
arabum principes ueteres tri¬
dunt hystorie fundasse. Erit au¬
tem qui xpianoram exercitus
in partes syrie primitus apulit:
ciuitis celebris. que multo po¬
pulorum frequentabitur accessir.
turribus et muro circundit.. ui¬
lido. Ucrum postꝙ̃ nrõrum pr¬
tibus illis se infuderinit legio¬
nes. quia nec ante murili cĩge¬
batur uł uallo: Urbe relicti ãs¬
calonem fugerunt omnes pro¬
pter ampliorem illius urbis
municionem eius habitatores.
Nostri uero urbe uł predixim
reperta uicua: in quadã parteciꝰ
castrum muris eł uanlo coĩctũt
difficile arbitrantes.⁊ antũ mu¬
rorum amibitum cum puicis
habitatoribus occupare. Ru¬
mor itaq insonuerat nõ mul¬
tum a uero discrepans. ꝙ egyp¬
cius calypha quedam milicie

Expanded text:
st autem Ramula civitas in campestribus sita, juxta Liddam, quae est Diospolis, hujus antiquum nomen non reperi; sed neque ipsam priscis fuisse temporibus, frequens habet opinio; quam post tempora seductoris Mahumeth, ejus successores Arabum principes, veteres tradunt historiae, fundasse. Erat autem quando Christianorum exercitus in partes Syriae primitus appulit, civitas celebris, quae multo populorum frequentabatur accessu, turribus et muro circumdata valido. Verum, postquam nostrorum partibus illis se infuderunt legiones, quia nec antemurali cingebatur, aut vallo, urbe relicta, Ascalonam fugerunt omnes, propter ampliorem illius urbis munitionem, ejus habitatores. Nostri vero, urbe, ut praediximus, reperta vacua, in quadam parte ejus castrum muris et vallo communierunt, difficile arbitrantes tantum murorum ambitum cum paucis habitatoribus occupare. Rumor itaque insonuerat, non multum a vero discrepans, quod Aegyptius calypha, quemdam militiae
Abbreviated transcription (Latin):
confusus ox ira succensus de frĩb
templi qui hostib castrum tradi¬
derant patibulo fecit suspendi. cͥ¬
ca ouodecim. Sicq reb nrĩs eo
anno qui erat regni dm̃ amalrici
tercius. peccatis nrĩs exigentibus
plurimum accessit detrimenti. ita
Ut regnum uinuersum: marto
minis eẽt constitutum:

Expanded text:
confusus et ira succensus, de fratribus confusus et ira succensus, de fratribus Templi, qui hostibus castrum tradiderant, patibulo fecit suspendi circa duodecim. Sicque rebus nostris eo anno, qui erat regni domini Amalrici tertius, peccatis nostris exigentibus, plurimum accessit detrimenti; ita ut regnum universum in arcto nimis esset constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur cauea de lỹrum: corruptis
Ut or̃ precio custodib. subitis qe
in prouisis occupat machinatiõi¬
bus. Argumentum ẽ quod per cõ¬
sensum illorum quibus custodiẽ¬
da tradita fuerat: in manus hosti¬
um deuenisset: quia statim tradibo
municipio qui intus erant om̃s
ad hostium fines oeclinauerunt. ex¬
cepto eoꝵ dnõ qui casu fortiuto
comprehensus: suspendio apud
sydonem uitam infelicẽ fimuit.
Eodem anno dñs uuillermus in¬
clite recordatioms sicilie rex. dm̃
rogeri regis filius. extremũ clau¬
sit diem. morte preuentus. Per idẽ
quoq tempus eiusdem generis
presidium spelunca iterum i ex¬
pugnabilis ultra iordanẽ infini¬
bus arabie situm. frm̃ milicie tem¬
pli diligencie deputatũ. eidẽ sira¬
cuno traditur. Ad qͣm cripiendã
dñs rex properans cum multa
milicia dum supra iordanẽ castra¬
metatus eẽt recepit nunciũ. qd
presidium in manus iam deuen̾at
muicoꝵ. Quo audito dñs rex

Expanded text:
dicitur Cavea de Tyrum, corruptis, dicitur Cavea de Tyrum, corruptis, ut dicitur, pretio custodibus, subitis et improvisis occupat machinationibus. Argumentum est, quod per consensum illorum quibus custodienda tradita fuerat, in manus hostium devenisset, quia statim tradito municipio, qui intus erant, omnes ad hostium fines declinaverunt, excepto eorum domino, qui casu fortuito comprehensus, suspendio apud Sidonem, vitam infelicem finivit. Eodem anno, dominus Willelmus inclytae recordationis, Siciliae rex, domini Rogeri regis filius, extremum clausit diem, morte praeventus. Per idem quoque tempus, ejusdem generis praesidium, spelunca iterum inexpugnabilis, ultra Jordanem in finibus Arabiae situm, fratrum militiae Templi diligentiae deputatum, eidem Siracono traditur; ad quam eripiendam dominus rex properans cum multa militia, dum supra Jordanem castrametatus esset, recepit nuntium, quod praesidium in manus jam devenerat inimicorum; quo audito, dominus rex
Abbreviated transcription (Latin):
to permisit libertati restitui. Suꝑ
quo nobis duc occurrunt solutio¬
nes uel quia dnĩ iperatoris preceᷤᷤ
timebat ne forte gratis ab co dñs
imperator uellet cum habere cui
aliquid tale negare uerecundaret᷑
Uel quia cum eet iuuenis. inchũ¬
q bone spei de se promilteret ue¬
rebitur ne si diutius eum teneret
antiochem fortiorem subrogando
sͥ consulerent oł ei durior obicere¬
tur aduersarius. Tercius enm
uidebatur uiro discreto & circũ¬
specto plurimũ. quoo hic de quo
non multum bene sperabatur. a¬
tiochene pre eẽt prouuicie. quã
uice eius aliquis prudencior ro¬
bustiorq eandem ad ministraret
regionem. cum quo periculosius
eẽt negocia partir. H nobis uide¬
tur uiri uigilantissimi mens fuis¬
se. Eadem tempestate siracunus uñ
sepius fecimus mentionẽ. uir i
nram̃ argumentosus ꝑniciẽ. mu¬
incipium quoodam nrm̃ interato¬
rio hdomensi situm. speluncam
uidel mexpugnabilem. q̃ uulgo

Expanded text:
to permisit libertati restitui. Super to permisit libertati restitui. Super quo duae nobis occurrunt solutiones: vel quia domini imperatoris preces timebat, ne forte gratis ab eo dominus imperator vellet eum habere, cui aliquid tale negare verecundaretur; vel quia cum esset juvenis, nihilque bonae spei de se promitteret, verebatur ne si diutius eum teneret, Antiocheni fortiorem subrogando, sibi consulerent, et ei durior objiceretur adversarius; tutius enim videbatur viro discreto, et circumspecto plurimum, quod hic, de quo non multum bene sperabatur, Antiochenae praeesset provinciae, quam vice ejus aliquis prudentior robustiorque eamdem administraret regionem, cum quo periculosius esset negotia partiri. Haec nobis videtur viri vigilantissimi mens fuisse. Eadem tempestate, Siraconus, unde saepius fecimus mentionem, vir in nostram argumentosus perniciem, municipium quoddam nostrum in territorio Sidoniensi situm, speluncam videlicet inexpugnabilem quae vulgo
Abbreviated transcription (Latin):
delib & amicis satagens de euis¬
dem redemptione tractare. Effec¬
tum est iutem per eius industriã
quod in eadem estate multo tñ ĩ¬
teruemente precio. Uix peramĩ
ntegrum apud hostes detentus
libertati simul &e honori pristino
restitutus est. Qui antiochim re¬
uersus. non quieuit deses seo uiua¬
citate qua potuit uł obsidos quos
dederat soluto pro eis precio. reci¬
pere non moraretur: adimperatorẽ
constantinopolitanũ festinat. qui
paucis ante dieb sororem eius ui¬
morem mariam uxorem duxerat.
Unde ab eo honorifice susceptus
benigne tractatus. munficentissi¬
me doms imperialib cumulatus
infra paucos dies antiochiam est
reuersus. Uidetur autem mirum
quod noradinus tam prudens
tamq prouidus princeps & qui
captiuos nr̃os tam inuitus a sius
dimistebat carcerib & in hoc ma¬
xime gloriabatur. quod multor
ex nostris &̾ presectim nobilib
sius hrẽt uinculis mancipatos
cur antiochenum principem cũ ci¬

Expanded text:
delibus et amicis satagens, de ejusdelibus et amicis satagens, de ejusdem redemptione tractare. Effectum est autem per ejus industriam, quod in eadem aestate, multo tamen interveniente pretio, vix per annum integrum apud hostes detentus, libertati simul et honori pristino restitutus est; qui Antiochiam reversus, non quievit deses, sed vivacitate qua potuit, ut obsides quos dederat soluto pro eis pretio, recipere non moraretur, ad imperatorem Constantinopolitanum festinat, qui paucis ante diebus sororem ejus juniorem Mariam uxorem duxerat. Unde ab eo honorifice susceptus, benigne tractatus, munificentissime donis imperialibus cumulatus, intra paucos dies Antiochiam est reversus. Videtur autem mirum, quod Noradinus tam prudens, tamque providus princeps; et qui captivos nostros tam invitus a suis dimittebat carceribus, et in hoc maxime gloriabatur, quod multos ex nostris, et praesertim nobilibus, suis haberet vinculis mancipatos, cui Antiochenum principem tam ci
Abbreviated transcription (Latin):
ls interea sic gestis ĩ
syria dñs rex syracono
de egypti funbus expulso sauar
uero soldino madimistratione
sua confirmato. ad propria cũ glo¬
ria uictoriosus remeauit. U̾ & si
it a prius audierat comptis que
in regno acciderant tristib & ca¬
lamitatibus ex integro cognitis.
uocatus ab antiochems uł rebus
corum pene desperatis subuemiret
Ubrantib eis fraterna miseratice
compaciens. assumpto secum co¬
mite flandrense. maturatis itine¬
rib antiochiam properat c̃orum
afflictioni optata solatia prestitu¬
rus. Adueniens ergo pñs q fcts̃
nogocia dnĩ principis. tanta dili¬
gencia tantaq sollicitudine ꝙͣta
uix propria tractare consuenerat
Fideliter prudenterq admmistrãs
nobiles & plebeios multa man¬
suctuome. Prouidoq moderamĩe
regens. Dispositisq per urbes si¬
gulas prudentib uiris. qui res
ad dĩcalia principis ꝑtinentes
bona fide sanoq consilio procura¬
rent ad propua reuersus est nõ
desmens tñ. sed cum eiusdem fi¬

Expanded text:
gestis in Syria, dominus rex, Siracono de Aegypti finibus excluso, Savar vero soldano in administratione sua confirmato, ad propria cum gloria victoriosus remeavit: ubi, etsi ita prius audierat, compertis quae in regno acciderant tristibus, et calamitatibus ex integro cognitis, vocatus ab Antiochenis ut rebus eorum pene desperatis subveniret, vocantibus eis fraterna miseratione compatiens, assumpto secum comite Flandrense, maturatis itineribus Antiochiam properat, eorum afflictioni optata solatia praestiturus. Adveniens ergo, praesensque factus, negotia domini principis tanta diligentia, tantaque sollicitudine, quanta vix propria tractare consueverat, fideliter prudenterque administrans, nobiles et plebeios multa mansuetudine providoque moderamine regens; dispositisque per urbes singulas prudentibus viris, qui res ad dominicalia principis pertinentes, bona fide sanoque consilio procurarent; ad propria reversus, non desinens tamen, sed cum ejusdem fi
Abbreviated transcription (Latin):
uias ab hommari et ei prestruere
patenter insidias & m eius lesioẽ
armari cepit. Uxorem enim eius
in idipm̃ consencientem: que una
erat de fatius mulieribus aut
uiolenter auł ocultis machinatio¬
nibus ab eo rapere proposuit. E¬
rat ut premisimus sicut & prius
& postinodum manifestis edocuit
indiciis mulier imprudens & ccͣ
regiam dignibatem legem negli¬
gens maritalem thori. conuigalis
fide oblita. Quod postꝙͣ regi com¬
pertum est principis preuemens
molimina. Uite quoq & saluti cõ¬
sulens de consilio magnatum suo¬
rum iter accelerins. Urbe antioche¬
na cum sius elam egressus est.
Autatus est igitur colore optimꝰ
& dissimilia facta sunt postrema
prioribus &e qui cum tanta gliã
susceptus fuerat aduemens: egre¬
dieus sorte mutata recessit m¬
głius. Sunt qui regi ad iimam
imputant maliciam̃. & ei dicũt
digne promitis accidisse. quod
tanti uiri. & de se. et de sius ita
bene meriti preces non admiserit

Expanded text:
vias abominari, et ei praestruere vias abominari, et ei praestruere patenter insidias et in ejus laesionem armari coepit. Uxorem ejus enim in id ipsum consentientem, quae una erat de fatuis mulieribus, aut violenter aut occultis machinationibus, ab eo rapere proposuit. Erat, ut praemisimus, sicut et prius et postmodum manifestis edocuit indiciis, mulier imprudens, et contra dignitatem regiam legem negligens maritalem, tori conjugalis fidem oblita; quod postquam regi compertum est, principis praeveniens molimina, vitae quoque et saluti consulens, de consilio magnatum suorum iter accelerans, urbe Antiochena cum suis clam egressus est. Mutatus est igitur color optimus, et dissimilia acta sunt postrema prioribus; et qui cum tanta gloria susceptus fuerat adveniens, egrediens sorte mutata recessit inglorius. Sunt qui regi haec ad nimiam imputant malitiam: et ei dicunt digne pro meritis accidisse, quod tanti viri, et de se et de suis ita bene meriti preces non admiserit;
Abbreviated transcription (Latin):
comitatum eius simile nõ defuit
studium. nec exinne liberalitatis
opera. sed omnes honore preueĩ¬
ens. pro ut cuiꝰq exigeb it m̃ita
plena tractabat munficencia.E¬
rat ei sanc spes maxima. quod u:¬
bes finitimas. Halapiam uidelic
& cesaram aliasq non nullas eius
fretus iuxilio & copiis aduitus:
sibi posset subiugire. Nec ea spe
delusus eẽt. si regem cum suis ad
ħ̾ potiusset induxisse proceribus.
Nam tantus de aduentu regis ho¬
stibus nris tunor in cubuerat
ut iam non solum de uiribus suiͤ
diffiderent sed de uita etiu ui¬
derentur desperare. Conuemẽtos
rum. Princeps dinũ regem iuixͣ
id quod mente. conceperat et se¬
crecius non nĩꝙͣ conuenerat.
&̾e petoẽs suas effectui sine diffi¬
cultate mancipabiles honestati¬
q simul &̾ utilitati cõuenire os¬
tendens. Uͥ uidet se nõ proficere.
cum rex ierlunam uotis ardẽtib
in reuocabiliter ire proposiuisset
spe fiustratus mutito studio regis

Expanded text:
comitatum, ejus simile non defuit comitatum, ejus simile non defuit studium, nec eximiae liberalitatis opera; sed omnes honore praeveniens, prout cujusque exigebant merita, plena tractabat munificentia. Erat ei sane spes maxima, quod urbes finitimas, Halapiam videlicet, et Caesaream, aliasque nonnullas ejus fretus auxilio, et copiis adjutus, sibi posset subjugare. Nec ea spe delusus esset, si regem cum suis ad hoc potuisset induxisse proceribus; nam tantus de adventu regis hostibus nostris timor incubuerat, ut jam non solum de viribus suis diffiderent, sed de vita etiam viderentur desperare. Conveniens irum princeps dominum regem, juxta id quod mente conceperat, et seoretius nonnunquam convenerat, et petitiones suas effectui sine difficultate mancipabiles, honestatique simul et utilitati convenire ostendens; ubi videt se non proficere, cum rex Hierosolymam votis ardentibus irrevocabiliter ire proposuisset, spe frustratus, mutato studio, regis
Abbreviated transcription (Latin):
Udiens igitur prĩceps
antiochenus raimun¬
dus regem francorum in partibus
sius applicuisse cuius aduentum
cum desiderio sustinens conuocatis
nobilibus tocius regionis & po¬
puli primoribus. cum electo co¬
mitatu ei occurrẽs in urbem anti¬
ochenam ommem ei exhibens re¬
uerenciam occurrente ei uinuerso
clero et populo magnificentissiẽ
introduxit. Conceperat autem
multo ante audito eius aduẽtu
quod per eius auxilium antioche¬
num principatum ampliare pos¬
set. Unde et eidẽ infranciã anteꝙͣ
etiam iter arciperet. honesta pre¬
miserat donatia et exema multi
precii uł eius sibi conciliaret gra
largitus fuerit presumebit nichi¬
lommus & de regine apud dmñ
regem interuentu qui ciusdem pe¬
regrinatioĩs regi ad heserat comes
indiuisa que eiusdem dni p̾ncipis
neptis erat dm̃ uidelicet uuiller¬
mi pictauensium comitis fr̃ĩs eiꝰ
primogenti: filia. Aduementi gͥ
Ut diximus omnem exhibuit᷑
humanitatem. Sed et circa nobiles
& principes qui cuis secuti sunt

Expanded text:
udiens igitur princeps Antiochenus Raymundus, regem Francorum in partibus suis applicuisse, cujus adventum cum desiderio sustinens, convocatis nobilibus totius regionis, et populi primoribus, cum electo comitatu ei occurrens, in urbem Antiochenam, omnem ei exhibens reverentiam, occurrente ei universo clero et populo, magnificentissime introduxit. Conceperat autem multo ante, audito ejus adventu, quod per ejus auxilium Antiochenum principatum ampliare posset: unde et eidem in Franciam, antequam etiam iter arriperet, honesta praemiserat donaria, et exenia multi pretii, ut ejus sibi conciliaret gratiam, largitus fuerat. Praesumebat nihilominus et de reginae apud dominum regem interventu, quae ejusdem peregrinationis regi adhaeserat comes indivisa; quae ejusdem domini principis neptis erat, domini videlicet Willelmi Pictaviensium comitis, fratris ejus primogenita filia. Advenienti igitur, ut diximus, omnem exhibuit humanitatem; sed et circa nobiles et principes, qui ejus secuti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nibus siracunus uiam transierat. ł
iam opus erat nouo consilio. nam
duplicatis hostium uiribus. nõ erat
tutum duturmorem moram facere
Mora enim en orme secum trahebat
periculum. Nam neq cum eis sane
uidebatur conserere nec soldanus
uolebat. nec nos eum ad legem pli¬
citorum obseruendam compellere.
poberamus. Aoħ enim de moustria
& studiose dilatoriis ambagibus
uidebatur rem protraxisse ut sic tur¬
cis superuementibus exire cõpelle¬
reniur. Redeunt ergo nostri pelusi¬
um ibiq recepti parte exercitus q̃
ad urbis illius tuicionẽ relic ta fue¬
rat altera post lilendas ianuarias
die ordinatis agmibus redeũdi¬
Iinsyriam iter arripuint

Expanded text:
nibus Siraconus jam transierat. Hic nibus Siraconus jam transierat. Hic jam opus erat novo consilio. Nam duplicatis hostium viribus, non erat tutum diuturniorem moram facere. Mora enim enorme secum trahebat periculum; nam neque cum eis sane tutum videbatur conserere; nec soldanus re volebat; nec nos eum ad legem placidorum observandam compellere poteramus. Ad hoc enim de industria, et studiose dilatoriis ambagibus videbatur rem protraxisse, ut sic Turcis supervenientibus exire compelleremur. Redeunt igitur nostri Pelusium, ibique recepta parte exercitus, quae ad urbis illius tuitionem relicta fuerat, altera post Kal. Januarias die, ordinatis agminibus, redeundi in Syriam iter arripiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sedulus sit in colligenda pecuma si¬
gnificat orat ecdesiam. ne moram
causetur. sed pacienter expec tet.
Monet ctiam &e consulit ne pro¬
pius accedendo calipham. uel po¬
pulum de cõiecto pacis federe ple¬
nius confidentem deberreat. subito
futurum. Uł censu tradito felicibus
auspicus redire ualeat. duniq hu¬
iusmodi quasi delusoriis prestigiis
nostros deludit apparatus. & recti
persuadencium consilia. & salubrio¬
ros monitus potiora suggerenciũ
euacuat. ecce riuor isonuit. quoo
siracinus adueniens in nunierim
turcorum secum trahebat multitudi¬
nem. Quo comperto solutis castris
compositisq sircius: rex pelusium
redit. Ubi sumptis aditer uietua¬
lib relictis qui ciuitatem tuerẽt᷑
tam equitum quam pedctum copus.¬
in solitudinem obuiam exit. Cumq
iam aliquantulum esseł in heremo ꝑ¬
cessum significatur regi per explora¬
tores locorum gnaros & quib erat
fides habenda. quod cum sius legio¬

Expanded text:
sedulus sit in colligenda pecunia sisedulus sit in colligenda pecunia significat, orat etiam ne moram causetur, sed patienter exspectet; monet etiam et consulit, ne propius accedendo, calipham vel populum de contracto pacis foedere plenius confidentem deterreat: subito futurum, ut censu tradito, felicibus auspiciis redire valeat. Dumque hujusmodi, quasi delusoriis praestigiis, nostros deludit apparatus, et recta persuadentium consilia, et salubriores monitus potiora suggerentium evacuat; ecce rumor insonuit, quod Siraconus adveniens, innumeram Turcorum secum trahebat multitudinem; quo comperto, solutis castris, compositisque sarcinis, rex Pelusium redit. Ubi sumptis ad iter victualibus, relictis qui civitatem tuerentur, tam equitum quam peditum copiiin solitudinem obviam exit; cumque jam aliquantulum esset in eremo processum, significatur regi per exploratores locorum gnaros, et quibus erat fides habenda, quod cum suis legio
Abbreviated transcription (Latin):
pote in tanto tumultu & depopu¬
latione confusi quod cui quocũq
casu occurãt. uire belli occuranti
conceditur qe uicstoris luget pe¬
culium. ibi uero solis regibus tri¬
ctantur utilia  que sincecdunt
fisci uirib uendicantur. Et licet
regibus & sublumoribus potesta¬
tib accedens merementum in sb̾¬
ditorum uideatur redundare diui¬
cias. & omnium opulenciam cu¬
mulare. Iñ auidius queruntur que
familiares ditant lares. & domesti¬
cis insequuntur ratiombus. His
itaq altercationib dissidebant.
pars maxima diripi cuncta. ꝯc fer¬
ro decernendum petebat. Rex
uitem cum sus partem amplecte¬
batur oppositmm preualuit tñ sen¬
tencia posterior & regie satisfactũ
est uoluntati. Locatis ergo nr̃is ĩ
uico pre nominato qui a eahere qͥn¬
q aut sex distat miliaribus pene
continius &e pro cuuisq etate erat
interpretum & minciorum discursꝰ
Dum igitur quasi succedentes sibi
ad regem dirigit legationes õc qm̃

Expanded text:
pote in tanto tumultu et depopupote in tanto tumultu et depopulatione confusa, quod cuique quocunque casu occurrit, jure belli occupanti conceditur, et victoris auget peculium; ibi vero solis regibus tractantur utilia; et quae sic accedunt, fisci juribus vindicantur. Et licet regibus et sublimioribus potestatibus accedens incrementum, in subditorum videatur redundare divitias, et omnium opulentiam cumulare, tamen avidius quaeruntur, quae familiares ditant lares et domesticis inseruntur rationibus. His itaque altercationibus dissidebant: pars maxima, diripi cuncta, et ferro decerni petebat; rex autem cum suis partem amplectebatur oppositam; praevaluit tamen sententia posterior, et regiae satisfactum est voluntati. Locatis igitur nostris in vico praenominato, qui a Cahere quinque aut sex distat milliaribus, pene continuus et pro cujusque  erat interpretum et nuntiorum discursus. Dum igitur quasi succedentes sibi ad regem dirigit legationes, et quam
Abbreviated transcription (Latin):
dem secundum carnez
nobilis. sed moribus degener. neq
delun tunens. nec ad hominem hus
reuerenciami milo uigelz deplanci
homo miuerecundus. clamosus de¬
tractor seditiosus. Hic mimodera¬
tam domini regis cognoscens aua¬
riciam uolens pocius ei morẽ gerẽ
quam salutaribus eum mouerẽ cõ¬
silus: consilium dederat abmitio
&e obstinate seduio q persuadebat
ut ad ħ potissimum oaret opera.
uł regno in predicta quantitate
multito cum calipha & solomo
temptaret componere. qͣm cihere
&r babilomam uiolenter effringͥe
Non quia ut oicitur posse fierĩ des¬
peraret. seo uł elusis militib &
ceteris. qui ad predam manus &
amnios intenderint. uiuersum
tanti laboris emolumentum m
regis fiscum uiderctur introduce.
Expugnatis emm uiolenter ur¬
bibus longe uberiores solent ex¬
citus despoliis resportare fiuctus:
qͣm ubi regibus &̾ principibus
sub quodani federis nexi certis
conditionibus ipĩs tm̃ dñis uti¬
libus: mancipnntur. ⁊bi enim ut¬

Expanded text:
carnem nobilis, sed moribus degener, neque Deum timens, neque ad hominem habens reverentiam, Milo videlicet de Planci, homo inverecundus, clamosus, detractor, seditiosus. Hic immoderatam domini regis cognoscens avaritiam, volens potius ei morem gerere quam salutaribus eum monere consiliis, consilium dederat ab initio, et obstinate seduloque persuadebat, ut ad hoc potissimum daret operam, ut regno in praedicta quantitate mulctato, cum calipha et soldano tentaret componere, quam Cahere et Babyloniam violenter effringere; non quia, ut dicitur, posse fieri desperaret, sed ut elusis militibus, et caeteris qui ad praedam manus et animos intenderant, universum tanti laboris emolumentum, in regis fiscum videretur introducere. Expugnatis enim violenter urbibus, longe uberiores solent exercitus de spoliis reportare fructus, quam ubi regibus et principibus sub quodam foederis nexu, certis conditionibus, ipsis tantum dominis utilibus, mancipantur. Ibi enim, ut
Abbreviated transcription (Latin):
peciuma inducias prosolutione po¬
stulant. allegant quantititem mul¬
tam minis ee. nec in uno loco pos¬
se totan reperiri.tempus auctius
indulgendun ut pãctis pareatur
Datis tñ in continenti centum mi¬
libus filium recipit & nepotem
soldamis. Pro summa reliqua. du¬
os nepotulos suos ad huc impube̾s
obsides exhibet. Rex uero obsidio¬
ne soluta. quasi per miliare recedes
circa ortum balsami castra cõpomit
ubi per oies octo crebris sed muti¬
libus soldam legatiombus usus.
tandem ad eum locum qui cogno¬
minatur syracus transfect exercitꝰ
Soldanus int̾erim frequentibus
nuncus uinuersum regnum sollici¬
tat. quicquid armorum ubiq est
congerit Undecũq auxilia cõuocit
alimenta inducit. infirma urbis
circuit. & consolidat. onnem resi¬
stenoi uiam percurrit ad pugnam
proceruicibus. prolibertate. pro
uxoribus & liberis sermonibus
persuasoriis mutat. casum proxiẽ
ciuitatis lamentabilem ante oculos
ponit. captiuitatis acerbibem. do¬

Expanded text:
pecunia, inducias pro solutione popecunia, inducias pro solutione postulant; allegant quantitatem multam nimis esse, nec in uno loco posse totam reperiri; tempus auctius indulgendum, ut pactis pareatur; datis tamen in continenti centum millibus, filium recipit et nepotem soldanus: pro summa reliqua duos nepotulos suos adhuc impuberes, obsides exhibet. Rex vero obsidione soluta, quasi per milliare recedens, circa hortum Balsami castra componit; ubi per dies octo, crebris sed inutilibus soldani legationibus usus, tandem ad eum locum qui cognominatur Syriacus, transfert exercitus. Soldanus interim frequentibus nuntiis universum regnum sollicitat, quidquid armorum ubique est congerit, undecunque auxilia convocat, alimenta inducit, infirma urbis circuit et consolidat, omnem resistendi viam percurrit; ad pugnam pro cervicibus, pro libertate, pro uxoribus et liberis, sermonibus suasoriis invitat; casum proximae civitatis lamentabilem ante oculos ponit: captivitatis acerbitatem, do
Abbreviated transcription (Latin):
Um hec circa cahere a¬
guntur. ecce nr̃a quam
rex de nostris fimbus exiens matu¬
rare precepit classis. per mare uetis
Ulu prolperis applicuisse dicitur
per illius flumims hostium quod
uulgo dicitur carabes ingressa. ci¬
uitatem antiquissimam super illã
flummis rippam tapium noiẽ sitã.
uiolenter occuppant que statim no¬
stris indirepcionẽ data est & pdã
obsidentes transitum negabant.
Misit ergo rex henfredum de thoro¬
no constabularium suum Ut illuc
cum lecti uemiens milicia alteram
saltem fluminis rippam ut eis ex
illa liber fieret transitus. uiolenter
occuparet. Quoo satis expedite
factum eẽt ñ quoo intecim rumor
de aduentu siracuni consilium mu¬
tari compulit. Alandatum ẽ ergo
eis ut ad mare descendentes reditũ
maturarent ad propria. Quod &
factum est unam tum̃ galeam
impudenter amuleru
sui moliri non cessant
quomodo regem a se repellant dolis¬
q peragunt quod uirtuti sentunt
deeẽ. & fraudis commercio uirium
redimunt defectus. Promisła igr̃

Expanded text:
um haec circa Cahere aguntur, ecce nostra quam rex de nostris finibus exiens maturare praecepit classis, per mare ventis usa prosperis, applicuisse dicitur, per illius fluminis ostium, quod vulgo dicitur Carabes, ingressa. Civitatem antiquissimam supra illam fluminis ripam, Tapnim nomine, sitam, violenter occupant; quae statim nostris in direptionem data est et praedam. obsidentes, transitum negabant. Misit ergo rex Henfredum de Torono constabularium suum, ut illuc cum lecta veniens militia, alteram saltem fluminis ripam, ut eis ex illa liber fieret transitus, violenter occuparet; quod satis expedite factum esset, nisi quod interim rumor de adventu Siraconi consilium mutari compulit. Mandatum est ergo eis, ut ad mare descendentes, reditum maturarent ad propria; quod et factum est: unam tamen galeam imprudenter erea moliri non cessant, quomodo regem a se repellant, dolisque peragunt, quod virtuti sentiunt deesse et fraudis commercio redimunt virium defectus. Promissa igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Ut fratribus in tanta afflictione poĩ¬
tis: subuenire non different. et loca
lancta q̃ dñs prop̾a dignatus es illu¬
strare pñcia infidelium spurciciis diu¬
cius prophanari non ꝑmittant. Nec
uilum ẽ ei sufficere ꝙ ħ apud p̾ncipes
dissemmaret ñ etiã et plebes. & infe¬
rioris manus homines. ad idipm̃
ip̃m cuangelizabat. Cuitatã gram
eius fidei meritum respiciẽs cõtule¬
rat dnis. ut raro umꝙͣ smne fructu
populos cõueniret. fuit q dnõ pa¬
pe qui eum ultra montes sine di¬
latione sequi occreuerat meodex
bo plurimũ nec̃ciꝰ Nam p̾curloris
fiuictꝰ offõ auditoꝵ mentes ad o¬
bediendũ preparauerat. Uł facilius
idem ꝑ suadere uolens. obłieret ꝓ¬
positum. et uiu̾soꝵ aĩos ad se com¬
pendiosius melmaret¬

Expanded text:
ut fratribus in tanta afflictione posiut fratribus in tanta afflictione positis subvenire non differant; et loca sancta, quae Dominus propria dignatus est illustrare praesentia, infidelium spurcitiis diutius profanari non permittant. Nec visum ei sufficere, quod hoc apud principes disseminaret, nisi etiam et plebes et inferioris manus homines, ad id ipsuipsum evangelizabat. Cui tantam gratiam, ejus fidei meritum respiciens, contulerat Dominus, ut raro unquam sine fructu populus conveniret. Fuitque domino papae, qui eum ultra montes sine dilatione sequi decreverat, in eodem verbo plurimum necessarius. Nam praecursoris functus officio, auditorum mentes ad obediendum praeparaverat, ut facilius idem persuadere volens, obtineret propositum, et universorum animos ad se compendiosius inclinaret
Abbreviated transcription (Latin):
roberto guiscardi apulie duce honeste
susceptus est. & benigne trictatus:
cuius etiam beneficio predicti imꝑa¬
toris manus euaserat. Tandẽ saler¬
num ueniens: ibi diem uite clausit
extremum: ũ et sepultus ẽ. Cu pꝰ dñz
uictorẽ qui solis duobus mensibus
post cum sedere obtinuerat: successit
dñs predictus urbanus. Qui henri¬
ci inchilominus predicti henrici suc¬
cessoris meidem malicia obstinati
furorẽ declinans: locis inunciorib
apud suos fideles delitescebat misꝙͣ
plene securus. Hic in illa sua aduer¬
sitate constitutꝰ predictũ petrũ uix
dicte legationis fungẽtẽ offõ beni¬
gne suscepit. ꝙ̾ in u̾bo cuius bauilꝰ
crat. se fidelẽ cooꝑitorẽ tpẽ accepto
repromisit. Petrus autẽ omnẽ trĩs¬
currens ytaliam. zelo diuino succẽ¬
lus alpes transiens: occidentales p̃n¬
cipes omnes sigillatim circuit. ĩstat
sollicitus. increpat arguit. atq coopã¬
te grã mouendo quibusdam ꝑsuadet

Expanded text:
Roberto Guischardi, Apuliae duce honeste Roberto Guischardi, Apuliae duce honeste susceptus est, et benigne tractatus, cujus etiam beneficio praedicti imperatoris manus evaserat. Tandem Salernum veniens, ibi diem vitae clausit extremum: ubi et sepultus est. Cui, post dominum Victorem, qui solis duobus mensibus post eum sedem obtinuerat, successit dominus praedictus Urbanus, qui Henrici nihilominus, praedicti Henrici successoris, in eadem malitia obstinati, furorem declinans, locis munitioribus apud suos fideles delitescebat, nusquam plene securus. Hic in illa sua adversitate constitutus, praedictum Petrum virum dictae legationis fungentem officio benigne suscepit; et ei in verbo, cujus bajulus erat, se fidelem cooperatorem tempore accepto repromisit. Petrus autem omnem transcurrens Italiam, zelo divino succensus, Alpes transiens, Occidentales principes omnes singulatim circuit, instat sollicitus, increpat, arguit; atque cooperante gratia, monendo quibusdam persuadet,
Abbreviated transcription (Latin):
terat᷑. et locuplectẽ minis suscitiuͭ
aduersariũ. Qui de uiribus imꝑa¬
toris prelumens et de multitudine
diuiciarũ confisus: excluso uiolẽter
predicto uenerabili uiro sedem in¬
uasit aplicam ita delirus. & ab in¬
tellectus sinceritate deficiens. Uł id
sc ẽẽ crederet: ꝙ falso dicebatur. Cũ¬
q prius infelix mundus in maligͦ
põĩtus. mas lequerctur ꝑiculosas
ut prediximus in utũcs huius scis¬
matis occõne ad deteriora decluus.
omẽm dei et hom̃ post tergũ ded̾at.
reuerẽciam. noxia sequẽs: et decli¬
nans salutaria. Capiebantur ponti¬
fices et quilibet ecclĩaꝵ prelati tanqͣ
homicidioꝵ rei mancipabantur carce¬
ribus bomis coꝵ confiscatis quicũq
imꝑatori in hac sua ꝑuersitate nõ e¬
rant consencientes. Nec solum ad
tempus eis irrogabantur iniurie.
uerum exclulis imꝑpetuũ. intrude¬
bantur succ̃ores. fugiens igitur
dñs papa gregorius imꝑatoris indigͣ¬
tionem inapuliam sccesserat. u̾ ad nõ

Expanded text:
teratum et locupletem nimis, suscitavit adversarium. Qui de viribus imperatoris praesumens et de multitudine divitiarum confisus, excluso violenter praedicto venerabili viro, sedem invasit apostolicam: ita delirus et ab intellectus sinceritate deficiens, ut id se esse crederet, quod falso dicebatur. Cumque prius infelix mundus in maligno positus, vias sequeretur periculosas, ut praediximus, et inutiles, hujus schismatis occasione ad deteriora declivis, omnem Dei et hominum post tergum dederat reverentiam, noxia sequens et declinans salutaria. Capiebantur pontifices; et quilibet ecclesiarum praelati, tanquam homicidiorum rei, mancipabantur carceribus, bonis eorum confiscatis, quicunque imperatori in hac sua perversitate non erant consentientes. Nec solum ad tempus eis irrogabantur injuriae, verum exclusis in perpetuum, intrudebantur successores. Fugiens igitur dominus papa Gregorius imperatoris indignationem, in Apuliam secesserat, ubi a domino