comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos ne forte sine causa laborauerim
uł cathecuiiͥs udanco ritu salb̾m
obeuans: tułtuatur ecc̃a. Ntũc aũt
ĩnumnabiles de nuo fideliũ cũ magna
confidentia in faciem nobis dicũt die
post kalendas nõ ꝓfisiscor et ux lente
ute ꝓhibemus arridentes ne irascãt᷑
et timentes nequasi nouũ aliquid
ĩnittentur. Ue peccatis hominũ que
sola musitata exhorrescimꝰ. usitatau̾o
pro quib abluendis filii dei sangius
effusus est. quãlibet magnasint et
nõ nulla etiam facere cogimur. Atq
ntinã o dñe nõ om̃ia que nõ pot̾iie
hibere faciamus.

Expanded text:
vos, ne forte sine causa laboraverim vos, ne forte sine causa laboraverim vel catechumenus Judaico ritu sabbatum observans, tumultuatur Ecclesia. Nunc autem innumerabiles de numero fidelium cum magna confidentia in faciem nobis dicunt, Die post calendas non proficiscor. Et vix lente ista prohibemus arridentes, ne irascantur, et timentes ne quasi novum aliquid mirentur. Vae peccatis hominum, quae sola inusitata exhorrescimus: usitata vero pro quibus abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamlibet magna sint, et nonnulla etiam facere cogimur! atque utinam, o Domine, non omnia quae non potuerimus prohibere, faciamus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eis dies et m̃ses et camos et tẽpa
per elementa mũdi hiuiꝰ hoc est celum et
tertam et motus atq ordinem siderum
administrari que infirina appellat ex co
qd̾ infirna et instabili sp̃eugriantur.
Egena non ex eo ꝙ egent sũma et sta¬
bili sp̃e c̃aritatis. nt quom̃o sunt ẽẽ pos¬
sunt. Ergo eligat lector utm uolet sentẽ¬
tiam. dũ modointelligat ad tantũ peri¬
culum emme ꝑtinere suꝑsticiosas tẽpo¬
tum obsernationes ut hũc loco subiecit¬
apłus. ne forte sine causa laborauerim
in nobis. qd̾ cũ tanta celebritate atq
auctoritate per orbem tertaꝵ in ec̃ciis
legatur: plena sunt ꝯuenticula nr̃a
hominib qui tempora rerũ cigendaꝵ
a mathematicis accipiũt. Iam uero
ne aliquid inchoetur. aut edificioꝵ
qd̃ si locus iste de iudeoꝵ suꝑstitiosa ob
cũde diinuis libris quos ad huc car¬
nali populo dedit. si more uideoꝵ cẽpo¬
ia obsemarent dr̃et eis apsus. timeo

Expanded text:
cum eis dies, et menses, et annos, et tempora, cum eis dies, et menses, et annos, et tempora, per elementa hujus mundi, hoc est, coelum et terram et motus atque ordinem siderum administrari. Quae infirma appellat, ex eo quod infirma et instabili specie variantur: egena vero, ex eo quod egent summa et stabili specie Creatoris, ut quomodo sunt, esse possint. 35. Ergo eligat lector utram volet sententiam, dummodo intelligat ad tantum periculum animae pertinere superstitiosas temporum observationes, ut huic loco subjecs, ne forte sine causa laboraverim in vos. Quod cum tanta celebritate atque auctoritate per orbem terrarum in Ecclesiis legatur, plena sunt conventicula nostra hominibus qui tempora rerum agendarum a mathematicis accipiunt. Jam vero ne aliquid inchoetur, aut aedificiorQuod si locus iste de Judaeorum superstitiosa obsquando de divinis Libris, quos Deus adhuc carnali populo dedit, si more Judaeorum tempora observarent, diceret eis Apostolus, Timeo
Abbreviated transcription (Latin):
logis et caldeis notatos dies et menses
et annos et temporciobseruent. fortas¬
setam̃ non opus est. ut hoc de gentilui
ertore intelligamꝰ ne intentõemcanise
qmi cb exordio susceptam ad fine usq
pducit subito in ciliud tem̾e detorquere
Nami et iuderi seruilit̾ obẜuant dies
et menses et aamos et tempa ĩcarnali
obẜuatione salbiet neouieme et m̃se
nouoꝵ. et septimo quo anno quẽ uo¬
cant sabbatũ salbatoꝵ que qm̃ erant
umbre futuroꝵ. iam cidueniente xp̃o
in supstitõe remanserunt cũ tanꝙ̃ sal¬
taria obẜuarentur. ai nescientib quo
referenda sint ut tanꝙ̃ hoc dixent cpłs
gentib. quid ꝓdest nos enasisse seru¬
tutem quã tenebanum cũ seriretis e¬
lementis mũdi. quando rursus ad tali¬
a reditis seducti ab eis qui nondũ ag¬
noscentes libertatis suc tempꝰ it̾ cet̾a
opa legis. que carnalit̾ sapuint etier
tempib seruũt quib et nos rursus
ut antea seruire multis. et obẜuare

Expanded text:
logis et Chaldaeis notatos dies, et menses, et annos, et tempora observent. Fortasse tamen non opus est ut hoc de Gentilium errore intelligamus, ne intentionem causae, quam ab exordio susceptam ad finem usque perducit, subito in aliud temere detorquere Nam et Judaei serviliter observant dies, et menses, et annos, et tempora in carnali observatione sabbati et neomeniae, et mense novorum, et septimo quoque anno quem vocant Sabbatum sabbatorum. Quae quoniam erant umbrae futurorum, jam adveniente Christo in superstitione remanserunt, cum tanutaria observarentur a nescientibus quo referenda sint, ut tanquam hoc dixerit Apostolus gentibus: Quid prodest vos evasisse servitutem qua tenebamini, cum serviretis elementis mundi, quando rursus ad talia reditis, seducti ab eis qui nondum cognoscentes libertatis suae tempus inter caetera opera legis quae carnaliter sapiunt, etiam temporibus serviunt: quibus et vos rursus, ut antea, servire vultis, et observare
Abbreviated transcription (Latin):
quandoꝙ non crrcũcisis. s gentib loqui¬
tur. sicut m tota epła apparet. nõ utiq
cid cirtũcisionem dicit eos ren̾tim que
na elementa quib rursus ut cante sc̃ue
multis:. qd̾ de gentib intelligere cogim
hiis .n. sup̃ dixerat. s tũc quidem igno

Expanded text:
quando non circumcisis, sed Gentibus loquitur, sicut in tota Epistola apparet; non utique ad circumcisionem dicit eos reverti, in na elementa, quibus rursus ut antea servire vultis. Quod de Gentibus intelligere cogimur: his enim supra dixer
Abbreviated transcription (Latin):
Eramptam̃ ecique sequunt᷑ iam
qͣi explicatam qd̃m iussus impli¬
stendit soslicitatem fuisse galcithqꝵ
fiem nsi cibeis qui ex cutorcisione trãt
t ad caricias et obẜnaitiones legio tã¬
qmͣ in eis salus esset adduce cupictau
hoc tũ loco ad eos loqui uidetur. qui ad gẽ¬
tiliũ srstitiones redire temptarẽt. catin.
¶Nñc aũt cognoscentes dñi nimo cog¬
uiti adeo quo reu̾tumini ad infirima et ẽ¬

Expanded text:
erumtamen ea quae sequuntur, jam quasi explicatam quaestionem rursus impliostendat sollicitatam fuisse Galatarum fidem, nisi ab eis qui ex circumcisione erant, et ad carnales observationes Legis, tanquam in eis salus esset, adducere cupiebant; hoc tantum loco ad eos loqui videtur, qui ad Gentilium superstitiones redire tentarent. Ait enim: « Nunc autem cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo, quomodo revertimini iterum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ind ergo ꝙ iste legematq doctri¬
nam deputat gr̃am quaiuua¬
mur ad operandam iusticiam queut
multũ aduumet. ad hec adiuuat ut gͣ¬
tia requiratur. Nemo enĩ legem pote̾st
implere per legem. pleuitudo eĩ legis
catitas. Caritas aũt dei non ꝑ legem
diffusa est incordib urĩs. s perspĩn¬
scm̃ qui datus est nobis ꝓuide ꝑ legez
gr̃a demonstratur ut lex per gc̃am
cõpleatur. Quid eiũ iuuat pelagiũ
quia diu̾sis u̾bis eandẽ rem dicit. ut
non intelligatur in lege acq doctrina
grãm constituere. quo possibilitatem
nature asserit adiunari. Qũtũ autez
existimo. id̾ou̾etur intelligi. quia dãp¬
nauit eos qui dicinit gr̃am deiet ad
uitorium non ad singulos actus dari s
in lib̃o arbitrio esse uł in lege atq doctri
na. Et tñ latere se putat cũ aliis atq a¬
lis loquutionib u̾sat significatõm
legis acq doctrine.

Expanded text:
 quod iste legem atque doctrinam deputat gratiam, qua iuuamur ad operandam iustitiam, quae ut multum adiuuet, ad hoc adiuuat ut gratia requiratur? nemo enim legem potest implere per legem; plenitudo enim legis caritas, caritas autem dei non per legem diffusa est in cordibus nostris, sed per spim qui datus est nobis . Proinde per legem gratia demonstratur, ut lex per gratiam compleatur. Quid enim juvat Pelagium, quia diversis verbis eamdem rem dicit, ut non intelligatur in lege atque doctrina gratiam constituere, qua possibilitatem naturae asserit adjuvari? Quantum autem existimo, ideo veretur intelligi, quia damnavit eos qui dicunt gratiam Dei et adjutorium non ad singulos actus dari, sed in libero arbitrio esse, vel in lege atque dna, et tamen latere se putat, cum aliis atque aliis locutionibus uersat significationem legis atque doctrinae.
Abbreviated transcription (Latin):
fem fu̾it. ut lateat eum. uł eã. Si ad aĩ¬
nam refers. qm̃i eum dicendo ad hoĩe
retulit: Aĩas quippe hoĩes hic dicit.
ET peccaueris uolens ꝯõ .ui.

Expanded text:
m fuerit, ut lateat eum uel eam, si ad animam refers, quoniam eum dicendo ad hominem retulit. animas quippe hic homines dicit. Et peccauerit nolens a
Abbreviated transcription (Latin):
nãtis de i ã esse et cõu̾si satͥfac̾ent.
Nam et sc̃iuri cũ cupidieent lilioꝵ
et nõ id optinent estimabãt p̃ca obsta¬
re et dolebant ignorãtes dei eẽ ꝓuidẽ¬
cõem et anna concepit et peperit sa¬
nuelẽ et eliiabeth ioh̾em et uxor
manne samson. Spñał tñ intesligẽ.¬
cie in hac causa istaest ut maledicti
uũ auit ꝓximũ qͥ dei timorẽ doceat suꝑ¬

Expanded text:
esse et conuersi satis facerent. Nam et sancti uiri, cum cupidi essent filiorum et non id obtinerent, aestimabant peccata obstare et dolebant ignorantes dei esse prouidentionem et Anna concepit et peperit Samuhelem et Helisabeth Iohannem et uxor Manoe Sampson. spiritalis tamen intellegentia in hac causa ista est, ut maledicti eruum aut proximum, qui dei timorem doceat su
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ tͥ sic. Ne qr negasse illi iusꝰ fu̾at oñdt
sic illi futmm sicut dignũ erat et nõ sicut
ip̃e postulau̾at. Multa eĩ sub ĩtelligi
uult sccipta ut collectus sensꝰ ex u̾bis
nõ sic rõni religionis adu̾sus. Nãuti
cupidus bom sic posculauit deus qͥscit
ꝙͣ uicuiq daudũ sit dom pͥuari illũ
nõ passus ẽ u̾ntis suis uidecau᷑ itaq
si helye m̾utũ adimut̾et ut helysens
ab spũ sc̃o ꝑzacharia cuiꝰ m̾ti futur

Expanded text:
erit tibi sic; neque negasse illi visus fuerat. Ostendit sic illi futurum sicut dignum erat, non sicut ipse postulaverat. Multa enim subintelligi vult Scriptura, ut collectus sensus ex verbis, non sit rationi religionis adversus. Nam utique cupidus boni sic postulauit, deus qui scit, quid uni cuique dandum sit doni, priuari illum non passus est meritis suis. Uideamus itaque si Heliae meritum admitteret, ut Heliseus ab sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ scit acceptorẽ pͣꝵ nõ esse. Si eĩ dd̾ p̃¬
cẽ suscepit et saul refutauit uładu̾¬
sũ sentiend̾ ẽ deũ fecisse. Sciens eĩ q̃
accepit ꝙ̃ indit tubłatocorde nemã
auditor ẽ mag̾ ꝙͣ uocis. hinc dcm est¬
hõ uidet in facie deus a in cordendo¬

Expanded text:
quem scit acceptorem personarum non esse. si enim Dauid precem suscepit et Saul refutauit, nihil aduersum sentiendum est dominum fecisse. sciens enim qua accepit, quem uidit tribulato corde ueniam auditor est magis quam uocis. hinc dictum est:homo uidet in facie, deus autem in corde
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e ꝙ cũ uidemꝰ passõm subiectũ et ꝑ
singula senectute defice̾ credimꝰ et fim¬
ri. ¶ Quid cens de hoĩe qͥmũdũ et̾m̃
putat c̾te hõ cep̃ ĩm̃do sũ hõie gͦ cuiꝓ
ficiebat aĩa fecunditas m̃di/ aut sñ a ͨ ͣ¬

Expanded text:
em cum uidemus passioni subiectum et per singula senectute deficere, credimus et finiri. Quid censet de homine, qui mundum aeternum putat? certe homo coepit in mundo: sine homine ergo cui proficiebat annua fecundita
Abbreviated transcription (Latin):
descͥpsit ea q̃ dc̃a et insa st̃ expͥmens.
p̾t̾mutẽs si u̾a ã fła sĩt. Quidem̃ ait
audiẽs in qͦ hĩtu eẽt exitatus intellexit
inqͥt hũc ẽẽ samueł qͥd intellexit retu¬
lit et qr nõ bñ intellex̃ contͣ scciptirrã
aliũ adorauit ꝙͣ deũ et putans samu¬
elẽ adorauit dyaboł ũ fr̾tũ fallacie
sue hr̃et sachanas. hoc enĩ nitit᷑ ut
adoretur. q. dens. Si enĩ u̾e samnel il¬
se cidorari qui p̃dicau̾ait deũ solũ ẽẽ aido¬
tand̾ et qũo homodei qui cum habhã
in refrigerio erat dicebat ad uitũ pesti¬
lentie dignũ ardore gehẽne cras mecũ
eris. hus duob tituł sb̾tili ͭ ͤ fallacie
sue ꝓdidit ĩꝓuidus sachanas qr ⁊ ado¬
rari se ꝑmisit sub hĩtu et noĩe samneł
cõtͣleg̾em pc̃cis p̾ssũ cũ magna distã¬
cia pc̃coꝵ et iustoꝵ sit cũ samuele iustis¬
sio futmmẽtitꝰ est. U̾m p̃t underi si desa¬
mueł noĩe taceait᷑ qr saulcũ dỹabolo

Expanded text:
isa sunt exprimens: praetermittens si vera an falsa sint. Quid enim ait? Audiens in quo habitu esset excitatus, Intellexit, inquit, hunc esse Samuel. Quia intellexerit, retulit: et quia non bene intellexit, contra Scripturam alium adoravit quam Dominum: et putans Samuelem, adoravit diabolum ut fructum fallaciae suae haberet. Satanas hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus. Si enim vere Samuel ilse adorari, qui praedicaverat Dominum solum esse adorandum: et quomodo homo Dei qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris. His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae providit improvidus Satanas: quia et adorart uirum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et iustorum sit, cum Samuhele iustissimo futurum mentitus est. uerum potest uideri si de Samuhelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ sacrificiũ acceptũ est et cayu refuta
lc̃onis p̃t colligi quia nõ ẽ lr̃errum
cnte uelcita hystõ. Nã abel piudentẽ et
deuotũ meo ip̃o ẜmo iudicat scripte. Ca¬
un u̾onegligentẽ et ĩuidũ ac ꝑ hoc mi¬
nꝰ deuotũ. abel ergode placidis pociora
elegit que deo offerret creatori ut dehi¬
is utiq qui crean̾at p̾ciͣ illi offerret ꝑ
ꝙ cedicatõnẽ suã et m̾itũ eius ꝓbaret
et ꝓpͥam reu̾enticm et desi anctorẽ oñd̾et
ridignũ eẽt aspiceret qualiacũq enĩ
d̾o optulit immera quecã et̾ in uideis
obliq̃ mentis dep̾henditur. Sepeenĩre¬
p̾hensi sc̃ cũ muña sua ĩꝑinde dei alta¬
ris offent que nec hõib d̾ignauid̾ent
dicẽte dño cecas et lusceis offertis mͥ
nõ ħ suscipiam de manib ur̃is. Offer
ea pposito aut duci tuo si acceꝑit eacũ
conidet aip̃ om̃s persone sullinu mexi¬
maꝯfferre deberi mun̾a. Idoq caryn
mun̾a refutatast̾ dicente eito. Qd cõ¬

Expanded text:
 SACRIFICIUM ACCEPTATUM EST ET CAIN REFUTATUM? tionis potest colligi, quia non est litterarum arte uelata historia. nam Abel prudentem et deuotum in eo ipso sermo indicat scripturae, Cain uero neglegentem et inprouidum ac per hoc minus deuotum. Abel ergo de placitis potiora elegit, quae deo offerret creatori, ut de his utique quae creauerat praecipua illi offerret, per quod et dicationem suam et meritum eius probaretet propriam reuerentiam et deum auctorem ostenderet. ri dignum esset aspiceret; qualiacumque enim deo obtulit munera. Quae causa etiam in Iudaeis obliquae mentis deprehenditur. saepe enim reprehensi sunt, cum munera sua inprouide dei altari offerrent, quae nec hominibus digna uiderentur dicente domino: caecas et luscas offertis mihi; non haec suscipiam de manibus uestris. offers ea praeposito aut duci tuo, si acceperit ea, cum constet apud omnes personae sublimi maxima. debere offerri munera. ideoque Cain munera refutata sunt dicente ei deo: quid con
Abbreviated transcription (Latin):
quiũt n micio n abolitõni obnoxiũ. xxuiii.¬
udũ exeterno constare et milli
stare cor̾eũ cũ nł dĩnũ et et̾nũ possit
ẽẽ nͥ simpł. ĩ quo ulła diu̾sitas uideat᷑
s sit unitas. Nã et uices ip̃as tp̃rmñ
ẜuat ut nõ solũ in tp̃rib uarius sit et
cõtraruis ꝯscet substanciis. s ĩ ip̃is in¬
cib tẽpoꝵ cũ res et̾na diu̾sitatẽ abhor¬
reat et sic nec tactu nec u̾sucapiᵈ ͣ ut
qr et aqua repugnat igni et ignis si ã¬
plior fuerit suꝑat aꝙͣ et t̾racum sit nͣ
arida et frigida patitur ĩcẽdiũ q̃ĩres

Expanded text:
QVIUNT NEQVE INITIO NEQVE ABOLITIONI OBNOXIUM. Mundum ex aeterno constare et nulli stare corporeum, cum nihil diuinum et aeternum possit esse nisi simplex, in quo nulla diuersitas uideatur, sed sit unitas. nam et uices ipsas temporum non seruat, ut non solum in temporibus uarius sit et contrariis constet substantiis, sed et in ipsis uicibus temporum, cum res aeterna diuersitatem abhorreat et nec tactu nec uisu capienda,  obnoxius est, quia et aqua repugnat igni et ignis, si amplius fuerit, superat aquam et. terra, cum sit natura arida et frigida, patitur incendium quasi res
Abbreviated transcription (Latin):
¶De hoĩem et amułt ymagodei sit .xxi. Rx.¬
oc est ad ymaginem dei fc̃m ẽẽ hoĩe
ẜ unꝰ imiũ fecit ut sicut ab uno deo
Sic et de uiro mlr ut umiꝰ pͥncipii aũctas
cõẜuetur s filius ĩ effabiłr et ĩcõp̾hẽsi¬
biłr natus est dedo pr̃e. Mulier ã cõrłr
sic̃ legimꝰ fc̃a deuiro ẽ ut ꝑ eã natiuitas
ouret᷑. filius u̾o dei id̾onatus ẽ ut ꝓip̃m
fi̾et creataͣ. In ħ gͦ dissiłitudo ẽ nã et de eo
deus natus est. deuiro es feĩa qr ilic sĩ¬
fecit deus hoĩem ad ymaginẽ dei fecit
eũ. uñ et apłs. uir quidẽ inqͥt nõ d ue

Expanded text:
E HOMINEM, ET AN MULIER IMAGO DEI SIT. Hoc est ad imaginem dei factum esse hominem, uia unus unum fecit, ut sicut ab uno deo sic et de uiro mulier, ut unius principii auctoritas conseruetur. sed filius ineffabiliter inconprehensibiliter natus est de deo patre, mulier autem corivitas oriretur. Filius vero Dei ideo natus est, ut per ipsum fieret creatura. In hoc ergo dissimile est. Nam et de Deo Deus natus est, de viro autem femina: quia illic siFecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum. Unde et Apostolus, Vir quidem, inquit, non
Abbreviated transcription (Latin):
post pc̃cmpotu ĩ solubił man̾e. Simõ
pmissũ essetilli ed̾e de acbore uite. Nã
qũo ĩmorle corpus hẽbat ꝙ cibo susten¬
tabatur: Inmõił em̃ nõ eget escan po¬
tu. Cib enĩuires p̾̃stabat. Uuite aũt arbor
medicine m̃ocoꝵptõem oẽm ꝓhibebat.
geant cibo quippe cũ sint na sĩpli¬
ces et potencia spiitali ingẽtes pane
ꝙ angłoꝵ appellat mãna ẽ. Manna cĩ¬

Expanded text:
post peccatum potuit insolubilis manere, si modo permissum esset illi edere de arbore uitae. nam quo modo inmortale corpus habebat, quod cibo sustentabatur? inmortalis enim non eget esca nec potu. cibus enim uires praestabat, uitae autem arbor medicinae modo corruptionem omnem prohibebat. GEANT CIBO, QVIPPE CUM SINT NATURA SIMPLICES ET POTENTIA SPIRITALI UIGENTES? Panem quem angelorum appellat manna est. manna
Abbreviated transcription (Latin):
c̾atus ẽ qua tnigłica naͣ subsistit et ni¬
uit. Sñ do̾ eñ nlła uita est ꝑ id ergo ꝙ¬
hoĩem sunt memorar sic loqutus est
ut cognoscentes se dõ gr̃as referãt qͥ tã¬
ta caͣ ẜuos suos gubnat ut ħ eis ĩ car¬
ne ad hͨ positis si ncc̃e fu̾it exhibeat ꝑ q̃
fuit xp̃c ut qr in xͥ uͥtute aqua fluxit de

Expanded text:
atus est, qua angelica natura subsistit et uiuit. sine deo enim nulli uita est. per id quod ergo hominem sunt memoraret, sic locutus est, ut cognoscentes se deo gratias referant, qui tanta cura seruos suos gubernat, ut haec eis in carne adhuc positis, si necesse fuerit, exhibeat, per quae uia Christi uirtute aqua fluxit de
Abbreviated transcription (Latin):
ic instificat aĩam suam añ mor¬
tem qui spe future uite consequit᷑
fidem ne moriatur ĩpius. S sałon de eo
iustificat eĩam suã añ mortẽ. Sałon eĩ
pp̃ iudiciũ futm consiliũ dedit/ neqͥs ĩdi

Expanded text:
ic iustificat animam suam ante mortem, qui spe futurae uitae consequitur fidem, ne moriatur impius. sed Solomon de eo iustificat animam suam ante mortem. Solomon enim propter iudicium futurum consiliu
Abbreviated transcription (Latin):
se coli cũ adim̃stratõis qͣ in magua ege¬
state egyptũ gub̾nauit poscexitũ sim̃
errorẽ petit auiferri cͥtus uanitatẽ uni¬
gi mortuos mag̾ ut deos uen̾ari quĩ
uiuos ne ei deferret᷑ debitus honor ca¬

Expanded text:
qua in magna egestate Aegyptum gubernavit; post exitum suum errorem petivit auferri: certus vanitatem vulgi mortuos magis ut deos venerari quam vivos, ne ei deferretur debitus Crea
Abbreviated transcription (Latin):
dñs bñdicam eos uͥgr̃am traditio per
nustiũ ordinantis tractudat hõib
net uotas scicerdotis obeẽaut ꝓdeẽ pos¬
sit. s m̾ntũ bñdcõem poscentis. Quta
aũt digritas sit ordimis sacerdo ł huic¬

Expanded text:
nus benedicam eis : ut gratiam traditio per ministerium ordinatis transfundat hominibus; nec voluntas sacerdotis obesse aut prodesse possit, sed meritum benedictionem poscentis. » Quanta autem dignitas sit ordinis sacerdotali
Abbreviated transcription (Latin):
figura icircũcisions cata est ut q̃ĩre¬
nouato futamcircũcisionis lege dino
m̃es que primodie resurrectõe dñi
fiñta ẽ fignra huiꝰ rei mcirtũcisione
primodie data est que ⁊ eẽt signũ fide
primo die cõstabłitate. In ꝓu̾buo nist¬

Expanded text:
figura in circumcisione data est, ut quasi renouatio futura in circumcisionis lege dinosines, quae primo die resurrectione domini firmata est, figura huius rei in circumcisione primo die data est, quae etiam esset signum fidei primo die constabilitae. XXX. I
Abbreviated transcription (Latin):
uod sũ consilio moyses fecerat ap¬
erat p̾t̾inissũ cessauit ab ira. Idcuto
gꝰ sic infestũ angłm in seiuidit moyses
et ratũ adĩdc̃am qr uiri sullimis cul
pc̃cmi est. Pergebat ita ad filios isrł:
missus a do abrahe/ et sigñ iusti ͤ abͣhe
nõ ferebat in quo głarisciebat iudeos
ut aut ip̃e sollicitator dr̃etur aut nou
çib eotem e̾o missus qui cib̵ hc̃ eli̾gert
In madiã enĩ hĩtãs filios suos nuime
curũcidit quos aut duc̃e secũ ad egỹp¬
tũ nõ debuit qui cetos ibat iñeducere
ximiꝰ. Sefora gͦ ueormoysi ꝙ cõpendio
lo scciptura non ignorãs q̃ an uitosuoi¬
festus cuiłᷤ uidebeit᷑ accipiens cutucidit
filiũ suũ et recessit angei et emuone
mitigataest iraq̃ fuerat et accẽsa. Nã
nuit expõitarõe sic̃ et illud qd̾ saluato
dic̃ int̾cet᷑a sid uideos. Quare et uos
p̾titis mãdatũ dei ñ traditõem urãm
statuatis. Nam dix̃deus. honorapre¬
tuũ et mr̃em. et qui malediẽit pncnt

Expanded text:
uod sine consilio Moyses fecerat aperat praetermissum, cessauit ab ira. idcirco ergo sic infestum angelum in se uidit Moyses et paratum ad uindictam, quia uiri sublimis culpest peccatum. pergebat itaque ad filios Israhel missus a deo Abra- I hae et signum iustitiae Abrahae non ferebat, in quo gloriari sciebat Iudaeos, ut aut ipse sollicitator diceretur aut non ab eodem deo missus, qui Abraham elegerat. in Madia enim habitans filios suos minime circumcidit, quos aut ducere secum ad Aegyptum non debuit, qui ceteros ibat inde educere, ximus. Seffora ergo uxor Moysi, quod conpendio loquitur scriptura, non ignorans qua causa uiro suo infestus angelus uidebatur, accipiens circumcidit filium suum, et recessit angelus. ea enim ratione mitigata est ira, qua fuerat et accensa. nam ita ratione, sicut et illud, quod saluator dicit inter cetera ad Iudaeos: quare et uos praeteritis mandatum dei, ut traditionem uestram statuatis? nam dixit deus: \'honora patrem et matrem\' et: qui male dixerit pat
Abbreviated transcription (Latin):
thane quoũ płimos fallat et̾ bonos ĩ
ptãte hr̃e cõfragit qd̾ apłs int̾ ceterai¬
aat. ip̃e sathanas tnͣsfigurat se ĩ ãgłm
lucis ut eĩ errorẽ fac̾e̾t in quo et ip̃e gła¬
ret᷑ in hĩtu uiri iustiet nõie se sb̾orna¬
uit ut uł ꝓfic̾e̾ spẽ qͣm p̾dicabãt deicul¬
torib mentiret ᷑ qñ hĩc exeũtes iustos
finxit in suaẽẽ potestate. S ħ qͦsdam
fallit ꝙ de morte saul et filii eius nõ sit
mentitus. ꝙ in magnũ sit dya ͦ cm̃ diẽ
occasũ cõris p̾uidere cũ sig̃ quedam
soleãt appere morituris. Qmppea qͥbꝰ
la fuisse testant᷑. de cuiꝰ maignitudine
apłs ait . Angnoratis altitudinẽ sci¬
.chane. Quid iiꝵergo si ĩminẽtẽ ꝓpe
mortẽ potuit p̃uid̾e cũ hoc sit uñ faillit
⁊ se in deipt̃ate uult adorari. Nẽ tãta
hebetudĩe demẽs effcũs ẽ saulũ cd ꝑ
phitonissã cõfug̾et. depͣuat᷑ eĩ cãpcc̃i
ad hoc se contulit q̃ dãpͣnat. S siqͥs

Expanded text:
nativitate sanctus, et vitae operibus justus? Aut si non attractus est, consensit: quod utrumque de viait: ipse satanas transfigurat se in angelum lucis. ut enim errorem faceret, in quo gloriatur, in habitu uiri iusti et nomine se subornauit, ut nihil proficere spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes iustos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii eius non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante diem occasum corporisoleant apparere morituris: quippe a quibus la fuisse testantur: de cujus magnitudine Apostolus ait: « An ignoratis altitudinem Satsatanae? quid mirum ergo si inminentem prope mortem potuit praeuidere, cum hoc sit unde fallit et se in dei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩẽinꝰ sequtos. Paulus eĩ ⁊ barnabuꝰ
cũ saccificari suelle iidissẽt scientes
exosũ ħ deo sciderũt uestim̃ta sua dicẽ¬
tes ꝙͥ facitis et nos hoĩes sumꝰ uobis
siłes et sic conspecuerũt turbas. Requi¬
tendũde heliseo an id qd̾ dure petisset
upidus sc̃s elyseus facientaꝵ iuir¬
tutũ illectus exemplo magr̃i eiccep¬
tafacultate poscendi ꝙtũq uoluiss ci¬
helyas ait dure petistis. Auiditate enĩ
głie hoc postuleisse uendit tñ. Si iud̾is

Expanded text:
imus secutos. Paulus enim et Barnabas, cum sacrificari sibi uelle uidissent, scientes exosum hoc deo sciderunt uestimenta sua dicentes: quid facitis? et nos homines sumus uobis similes, et sic conpescuerunt turbas. XXVI. REQVIRENDUM DE HELISEO AN ID, QVOD DURE PETISSE Cupidus sanctus Heliseus faciendarum uirtutum inlectus exemplo magistri accepta facultate poscendi quodcumque uoluisset aHelias ait: dure petisti. auiditate enim gloriae hoc postulasse respondit: tamen si uideris
Abbreviated transcription (Latin):
landabłis est Et ex eius seĩe est qͥama¬
l̾uꝑdeũ et in ħ clementia dei laudabił
reddet ꝓgeniẽ et nõ ĩmilia nuliũ. ut
si in qͥntam ꝓgeniẽ tractũ fu̾it malu
m̃iteꝵcapd hr̃e incipiat ut ex eo mu̾et᷑
us ad c̾ciam et quartã ꝓgeniẽ. S dicet
quis cuictori mag̾ amplius reddend̾
płs fũt rei sicut et lamech et post lameth.
ĩfilios dũ in captintate ducti st̃ cã pa¬
trũ et fu̾nt ĩ usq ad q̃rtã gn̾onẽ ꝙ si u̾m¬
est nõ solum odiohũtib reddidit pcc̃ai
pĩm s et diligentib nom̃ suũ qr et da¬
nehel abductus est et tres pu̾i et ba¬
ruchet ezechiel et hesora illic natꝰ est.
liquido ergo apparet iᵈ ꝯuenire ꝓpoĩte

Expanded text:
ltor est et ex eius semine est, qui amauerit deum. et in hoc clementia dei laudabilis reddat progeniem et non in milia milium, ut si in quintam t habere incipiat, ut ex eo numeretur usque ad tertiam et quartam progeniem. Sed dicet quis: \'auctori magis amplius reddendumplus fiunt rei, sicut et Lamech et post Lamech. in filios, dum in captiuitatem ducti sunt causa patrum et fuerunt ibi usque ad quartam geneest, non solum odio habentibus se reddidit peccata patrum, sed et diligentibus nomen suum: quia et Daniel abductus est, et tres pueri, et Baruch, et Ezechiel, et Esdras ibi natus est. Liquido ergo apparet illud conve
Abbreviated transcription (Latin):
rũt hinc ciliqͥ q̃ri cũ quib itacictũ est
ut n eẽt uñ ignosci s̾ p̃carent᷑ n subli¬
mes hr̃entur qui inime laborauem̃t
cõfert ñc umiꝰ momẽticruciatũ ad i ł¬
ti tp̃as penã. arbitreet̾ młtos iaborare
rãt ad discipłia dei seꝙ̃dã. uide gͦ si non
mag̾bũ actũ ẽ cũ finis ꝑdicoꝵ. Qmo ẽ

Expanded text:
liqui queri, cum quibus ita actum est, ut neque esset unde ignosci sibi precarentur, neque sublimes haberentur qui minime laborauerant? confers nunc unius momenti cruciatum ad multi temporis poenam; arbitrare etiam multos laborare rant ad disciplinam dei sequendam: uide ergo, si non magis bene actum est cum fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ doctrine. porro aũt repmisit quidẽ deꝰ
redd̾e se pc̃ca pr̃m filiis hiis qui oderunt
eũ. ħ ẽ qui in p̃rnis malis u̾sati ẜmunt
u̾doł sic̃ et pĩes illoꝵ. Iste em̃ ĩuiitꝰ dei
est qui honorem noĩs eius uendicat c̾ei¬
ture. Sicut eĩ iustoꝵ filii et ip̃i iusti no¬
et ip̃i filii nequissimi cremẽtũ faciũt
malicie qr et maloꝵ filii st̃ et nequiciã
illoꝵ exemplerũt ad ꝑditõnẽ multeꝵ.¬

Expanded text:
inae. porro autem repromisit quidem deus reddere se peccata patrum filiis, sed qui oderint eum, hoc est qui in paternis malis uersati seruiunt idolis, sicut et patres illorum. iste enim inimicus dei est, qui honorem nominis eius uindicat creaturae. sicut enim iustorum filii et ipsi iusti noet ipsi filii nequissimi crementum faciunt malitiae, quia et malorum filii sunt et nequitiam illorum exemplarunt ad perditionem mult
Abbreviated transcription (Latin):
dit.nõ qutũ dignist̾. Suffert em̃ eos
ut sint qui ꝓficiant. Lex enĩ qr se ip̃am
mollire nõ p̃t a nob̾ mitigãta ẽ n possit
ꝓdesse sub se agentib. hic ergo nistus ñ
est młtũ qͥ dei muitator est. Quare an¬

Expanded text:
dit non quantum digni sunt: suffert enim eos, ut sint qui proficiant. Lex enim quia seipsam mollire non potest, a nobis mitiganda est, ut possit prodesse sub se agentibus. Hic ergo justus non est multum, qui Dei imitator est. XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
ns ĩmũdus dr ad oleũ et plũbũad cõpa¬
tõem auri ĩmũd̾ ẽ et corus ad pauo¬
nẽ et cũ uniꝰ coris membra sint. aliaho¬
nesta. alia ĩ honesta nocant᷑ cũ sciant᷑
mala nõ eẽ. Ita om̃nia in sua nct᷑a boñ
st̾ qr utilia. Cũ deusdicat ad abrciham

Expanded text:
s dicitur . et oleum et plumbum ad conparationem auri inmundum est et coruus ad pauum et, cum unius corporis membra sint, alia honesta, alia inhonesta uocantur, cum sciantur mala non esse. itaque omnia in sua natura bona sunt, quia utilia. X. CUM DEUS DICAT AD ABRAHAM
Abbreviated transcription (Latin):
ẽsse nõ disꝑ. Sic eñi lex lo ut a diligenti¬
b ac creduł possit inclłi ut rõ u̾itatis ñ
łe eñ ĩpo ͤ sit in qͥuo tanta uurtus oꝑa¬
ta sit ac ꝑ hoc ĩuestigandus ẽ sẜꝰ qr nõ
Itaq due ꝑtes suꝑ quas singłi memora¬

Expanded text:
. sic enim lex loquitur, ut a diligentibus ac sedulis possit intellegi, ut ratio ueritatis non ere eum inpossibile sit, in quo tanta uirtus operata sit. ac per hoc inuestigandus est sensus, quitaque duae partes sunt, quas singuli memora
Abbreviated transcription (Latin):
qe c̃ẽ paricidiũ hoĩcidiũ ẽ septies reus
sat ab hoe se fricmoie ruahibent. Si lameth
ocedit cayn sicut putatur .i. bumi¬
iustta ħ putant qui arbitũtur ꝙla
matusalã ab nepote cayn. hoc ciidcco
ꝯmemorat lamechut oñdat acͥus at¬
tringend̾ eũ qui sb̾ meñfestata legepet¬
cau̾it aic p ħ si post cayn mutatorẽ eiꝰ
septies uindicatũ ẽ ꝙ̃to cmp̃m eũ iĩ¬

Expanded text:
reus territi ab hoc se facinore inhiberent. VI. SI LAMECH OCCIDIT CAIN, SICUT PUTATUR? Frustra hoc putant, qui arbitrantur quod Matusalam abnepote Cain. hoc autem idcirco memorat Lamech, ut ostendat acrius adstringendum eum qui sub manifestata lege peccauerit. ac per hoc si post Cain in imitatorem eius septiens uindicatum est, quanto amplius uin
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ex cã offensidei siñe loco põitũ ẽẽt
qr deẜentes deũ ĩ eo ꝑcuciebant᷑ ne du¬
cẽtes uxores sem̃ reliq̃rẽt. S hoc arri¬
puit error hũcanus ut putarẽt eos esse
ap̃ deũ. Si qui aut uxores nollẽt ant
tur ꝑmalachia ꝓpħam. ysinas ergo
ut consolaret᷑ eos quos mala intelli¬
gentia cõtristau̾at docuit nł obesse
si quis auit nõ poss hr̃e filios aut noi¬
let dũ mõdei legẽ ẜuerr. Maledcm
enĩ uł competebat qui cũ possẽt ac uel¬
lent dm̃o obstante idicid stiles erãt

Expanded text:
hoc ex causa offensi dei sententiae loco positum esset, quia deserentes deum in eo percutiebantur, ne ducentes uxores semen relinquerent, sic hoc arripuit error humanus, ut putarent reos esse apud deum, si qui aut uxores nollent aut tur per Malachiam profetam. Eseias ergo, ut consolaretur eos quos mala intellegentia contristauerat, docuit nihil obesse, si quis aut non posset habere filios aut nollet, dum modo dei legem seruaret. maledictum enim illis conpetebat, qui cum possent ac uellent, diuino obstante iudicio steriles erant,
Abbreviated transcription (Latin):
in natura ip̃a quodam mõ inserta
est et crecitoris noticia ex traduce nõ la¬
tebat. Siam quis nesciat quid bonũ ui¬
te ꝯͥat aut ignoret qr ꝙ sͥ fieri nõ nult
alii m̃ime debeat fi̾. At ã uͥ uaͣlis lex
euanuit p̾ssa consuetudĩe delinq̃ndi
tũc oportuit mamfestari uͥ inuideis õs
audirent nõ ꝙ penitus oblr̃ata eẽt. S
maxima eius aũcte carebant ydolatͥe
scudebat᷑ timordei in t̾cis nõ erat form¬
catio oꝑatur ccͣ rem ꝓxĩ enuida ereit con¬
bant peccare ꝙ cũ cepiss negłi legem
naturalem reuelari oportuit u̾ scirẽt
cũcti aꝑta rõne deũ requisituꝵ actus
hũanios ꝙͣuis ꝓdiluuũ uindicatũ le
gatur et ĩ sodoniã et gomorit̃. S ħ
uetustatis oblimo tex̾at uñ ꝑ moysẽ
t̾roris cã cid disciplinã corrigendam
et fidem in deũ reforñdam cõmẽoreita

Expanded text:
in natura ipsa quodammodo inserta est, et Creatoris notitia ex traduce non latebat. Nam quis nesciat, quid bonae vitae conveniat; aut ignoret, quia quod sibi fieri non vult, alii minime debeat facere? At ubi naturalis lex evanuit, oppressa consuetudine delinquendi, tunc oportuit manifestari, ut in Iudaeis omnes audirent, non quod penitus oblitterata esset, sed maxima eius auctoritate carebant: idolatriae studebatur; timor dei in terris non erat; fornicatio operabatur; circa rem proximi auidi erant conbant peccare. quod cum coepisset neglegi, legem naturalem reuelari oportuit, ut scirent cuncti aperta ratione dominum requisiturum actus humanos. quamuis per diluuium uindicatum gatur, et in Sodomam et Gomorrham : sed haec vetustatis oblivio texerat. Unde per Moysen terroris causa ad disciplinam corrigendam, et fidem in Deum reformandam, commemorata
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sic inquit ħ ẽ nõ ad hoc te reme si
cũ nõ m̾caris mu̾e ut ab eiliqͦ occida¬
ris.S ut genias et tremas. q qͥ primꝰ
malũ exemplũded̾is st c̾cam dũ labori¬
o tuis nõ respondit sc̃tus ex humo Ita¬
ꝙ oĩs ꝯmocaid̾it inquit cayn seꝑtem

Expanded text:
Non sic, inquit: hoc est, non ad hoc te remisi cum non merearis vivere, ut ab aliquo occidaris; sed ut gemas et tremas, quasi qui primus malum exemplum dederis super terram, dum laboribus tuis non respondet fructus ex humo. Itaque omnis qui occiderit, inquit, Cain, septem
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ostenderet cibraham huic dõ credidisse
qui opifex mũdiest et ip̃m legem dedisse
in qua fututus xp̃c ꝓmissus est qu libero¬
enoch. ex enoch adnoe. ex noe ad abrahã
ab abraham descenditur ad dauid a da
uenturus ꝓmissus ẽ. Uñ in cpocalipsi.
ait. Agnus qui occisus est acõstͣicone
mũdo ꝑ quos tradux tendit᷑ ad saluci¬
torem hiꝰ dei fidem hũerunt de quo xp̃c
ut cognoscant te solum et ueꝵ deuin

Expanded text:
ut ostenderet Abraham huic deo credidisse, qui opifex mundi est, et ipsum legem dedisse, in qua futurus Christus promissus est, qui liberaEnoch, ab Enoch ad Noe, ex Noe ad Abraham, ab Abraham descenditur ad Dauid, a uenturus promissus est. unde in Apocalypsi ait: a agnu s qui occisus est a constitutiomundo per quos tradux tenditur ad saluatorem, huius dei fidem habuerunt, de quo Christus ut
Abbreviated transcription (Latin):
nandus est. lantandus non ẽ quia ob¬
st̃ que agit. condempnandus q nõ est
ciliquos scimꝰ subito dementes fcõs fer¬
ro fuste laipidib morsib multis notuit¬
se quostam et occidisse. captos ce ĩdut¬
trici et iudicus oblatos mini ᷑ reos fcõs
gesserĩt nescientes qño emĩ reus constitin¬
tur qui nescit̾ quare dampnandus cẽse
& non facit ꝙ nescit ĩmo si posset fĩ laui¬
dandus erait quic facit ꝙ nõ nouit.¬
¶ Nos ar iure rei constitumi quia cliud
faicinus ꝙ̃ scimꝰ debere uos facere. S qr
.p oẽm sccipturam reũ dyciꝰ constitui iu¬
demꝰ et pp̃eci gehennã illi parritã legimiꝰ
legib illum dampnand̾ scimꝰ quiacũ
sciretet poss faicere bonũ fecit malum
nec eiñ deus qui iustus est dampuaret

Expanded text:
nandus est. laudandus non est, quia obsunt quae agit; condemnandus autem non est, nam aliquos scimus subito dementes factos ferro fuste lapidibus morsibus multis nocuisse, quosdam et occidisse; captos autem industria et iudiciis oblatos minime reos factosgesserint nescientes, quo modo enim reus constituitur, qui qui non facit quod nescit? immo, si posset fieri, laudandus erat, quia facit quod nouit. Nos autem iure rei constituimur, quia aliud facimus quam scimus debere nos facere. sed quia per omnem scripturam reum diabolum constitui uidemus et propterea gehennam illi paratam legimus, legibus illum damnandum scimus, quisciret et posset facere bonum, fecit malum. Nec enim Deus qui justus est, damnaret
Abbreviated transcription (Latin):
mendar. U̾m et̾ add̾et ad gͣnius per qd̾
dãpnari meretur. ẽalis ẽ ca ĩpuidiac
paricide cayn quał et illius neꝙͣ seru
cuicũ indultũ eẽt a dño ingratus es¬
fectus exiens suffocatat cõẜuũ suũ ut
et de pfigo ignoto sͥ faciuore et de ĩpieta

Expanded text:
rum etiam adderet aliud gravius, per quod damnari mereretur. Talis est causa improvidi ac fratricidae Cain, qualis et illius nequam servi, cui cum ignotum esset a domino, ingratus effectus exiens suffocabat conservum suum, ut et de praeterito ignoto sibi facinore, et de impieta
Abbreviated transcription (Latin):
b̾is eius. ħ ẽ iue nõ accipi ͭ ͤ ad tuũdium
cõu̾sũ ẽ muꝰ a te oblatũ. ut decet̾o scu
ꝙͥ fac̾et. hĩc ĩmidia exarsit ut occideret
frẽm ut cib ĩisto occid̾etur qui iustiiã
primꝰ oũd̾at et exemplũ malũ daretur
hõib. Sic .n. emulcitõne zelicecatus ẽ
ut non solũ gr̃as nõ ag̾et eoqd̾ reus fc̃s

Expanded text:
e non accipiente ad tuum dominium conuersum est munus a te oblatum\', ut de cetero sciret quid faceret. hinc inuidia exarsit ut occideret fratrem, ut ab iniusto occideretur, qui iustitiam primus ostenderat, et exemplum malum daretur hominibus. sic enim aemulatione zeli caecatus est ut non so
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾et au addñm. Maior ẽ causa ẽ in¬
ea relinq̾ me. Si eicis memehodiea
cayn u̾b̾ iusti iudicis mei. tiet despici
sideo itaut aconspcu homi fugẽ sede¬
bẽ putet certus qr qui irato dõuuit ̃

Expanded text:
cideret, ait ad deum: maior causa est mea relinqui me. si eicis me hodie a Cain uerbis iusti iudicis dei timet despici a deo, ita ut et a conspectu hominum fugere se debere putet ce
Abbreviated transcription (Latin):
qrcatuał ercor obstatat caliginem p̃stãs
hũcnns cordib ne cognosc̾ent crenitorẽ
Abrahe aũt q ꝓmissus est ex seĩe enis
futurus xp̃c qui hans caliginẽ ab stͥget
io cntũtisus est. quia filiũ credidit se
hĩtutũ qui errorẽ hñc amputar: Iam
inde si nõ congrueilla in parteur tale

Expanded text:
alis error obstabat caliginem praestans humanis cordibus, ne cognoscerent creatorem. Abraham autem, quia promissus est ex semine eius futurus Christus, qui hanc caliginem abstergeret, ideo circumcisus est, quia filium credidit se habiturum, qui errorem hunc amputaret. iam uide, si non congrue illa in parte uel tale
Abbreviated transcription (Latin):
uł exñtis hõis. ꝑuidit em̃ quiai ad accusa¬
tionem cius fcũs ẽ homo. Uñ sb̾tu ͭ ͤs.
id egit ñ iesidem illũ p̾naricatõne ĩ ꝙ̃
ip̃e ruit induc̾et ũ accusatorẽ suũ ꝑtici¬
patõem peni suc campnacõis efficeret.
Ex tñsgcessione enĩ deitatẽ illispopondit
ad qm̃ dũ affectatur deiectus est et qr
om̃is natura aicrĩe lib̾ata est ex accũti st̾
nomĩa. Aũ .n. res postea sig̃nio. ac perħ̃¬

Expanded text:
d accusationem eius factus est homo. unde subtilitate sua id egit, ut in eadem illum praeuaricatione, in quam ipse ruit, induceret, ut accusatorem suum participem suae damnationis efficeret. ex transgressione enim deitatem illi spopondit, ad quam ipse dum adfectatur deiectus est. et quia omnis natura a crimine libera est, ex accidenti sunt nomina — ante enim res, postea signific
Abbreviated transcription (Latin):
dens lucem q bena  est u̾quici om̃a
a malo fc̃a dicebatur et bonacoedi non
displice̾nt reũ facͥent Rdam qño poss ne¬
scrre lucem quidix̾ fiat lux et fc̃a est lux
uiquis suc̃ ꝙ nesat fc̃a aũt lux et placu¬
it ei qui se fec̃. Nius opifex in opere suo
nõ letetur. Sic dc̃m ẽ. uidit deus lucem
qr bona ẽ et nõ desũt qui dicãt mala ẽ.

Expanded text:
dit lucem quia bona est: ut quia omnia a malo facta dicebantur, et bona credi non displicerent, reum faceret. Nam quomodo possit nescire lucem qui dixit, Fiat lux, et facta est lux? Aut quis facit quod nescit? Facta autem lux placuit ei qui se fecit. Quis opifex in opere suo non laetetur? Sic dictum est, Vidit Deus lucem quia bona est . Et non desunt qui dicant, quod mala est.
Abbreviated transcription (Latin):
rdu̾m esse ex tectib signis tradetat. Qis eĩ
nõ ceed̾et ei cuiꝰ tanta signa ra reb̾ gestis
exist̾ent: Demq hĩc ẽ uñ qui contꝰ disci¬
plinam hant sentiunt erare noscunt᷑
quia nudis u̾bis assertões suas ablega¬
re iitunt᷑. Itaq ũ nł deo quo et̾nũ doceret
ordinem ip̃mcrecitaꝵ reꝵ exponit ũ du
mĩora prius fõa memorat pea dẽ maiora
se putent ip̃a infirmitate qua post̾iorib̾
subiecta sunt reuincant᷑. ant si ħ̾de uir¬
tute p̾sumendo pͥmatus sͥ iũdicẽt. posti̾¬

Expanded text:
id uerum esse, quod testibus signis tradebat. quis enim non crederet ei, cuius tanta signa in rebus gestis existerent? denique hinc est unde qui contra disciplinam hanc sentiunt errare noscuntur, quia nudis uerbis adsertiones suas allegare nituntur. Itaque ut nihil deo coaeternum doceret, ordinem ipsum creatarum rerum exponit, ut dum minora prius facta memorat, postea autem maiora, se putent, ipsa infirmitate qua poste rioribus subiecta sunt reuincantur, aut si haec de uirtute praesumendo primatus sibi uindicent, poster
Abbreviated transcription (Latin):
u̾serias sigͣt dicens. Qũocecidit de celo
lucifer qui mane oriebatur .i. qͥ cet̾is
lucidior aꝑpebat. erat enĩ .q. pͥnceps ⁊¬
multoꝵ int̾ quos clactior erat quorũ
societate ad impiũ descendit c̾tamen.
uidens em̃ .I. se multas spũales potẽ¬
ticis. Quippe cũ in ꝑadyso dei p̾stãtõr
esset cognitõe mist̾n celestis ip̃a elatõe
muutantes uidemnus qui contẽplatõe
ag̾gati cẽ se młtis extolliti satellitibus
in hac re fonnitẽ cõsprrõis p̾bentib ĩpi¬
um sͥ iũdicare uolu̾nt. hĩc ẽ tm̃ deus
ut eiuis psũptõemnõ ptate s ratione
destruet ñm condidit que esset reꝵ con¬
fusio ex qua faceret mũdũ. Distincta enĩ
que simł confuscierant hñc p̾sciterunt
ꝙͣ indemus orneitũ. Discretis enĩ abĩuicẽ
sb̃iis fc̃a compagĩatõe mũdus uocatur
quiaunaqueq res cib altera seg̾gata
cid mũdũ epparuit ut ħ hõ positus creai¬
tus ex sñus et inferis .i. ex celestib et t̾re

Expanded text:
significat dicens: quo modo cecidit de caelo Lucifer, qui mane oriebatur? id est qui ceteris lucidior apparebat\'. erat enim quasi princeps multorum, inter quos clarior erat, quorum societate ad impium descendit certamen. uidens enim infra se multas spiritales potentias, quippe cum in paradiso dei praestantior esset cognitione mysterii caelestis, ipsa elatione imitatos uidemus, qui contemplatione adgregati circa se militis extolliti satellitibus in hac re fomitem conspirationis praebentibus imperium sibi uindicare uoluerunt. Hinc est unde deus, ut eius praesumptionem non potestate, sed ratione destrueret, materiam condidit, quae esset rerum confusio, ex qua faceret mundum. distincta enim, quae simul confusa erant, hunc praestiterunt quem uidemus ornatum. discretis enim ab inuicem substantiis facta conpaginatione mundus uocatur, quia una quaeque res ab altera segregata ad mundum apparuit, ut hic homo positus, creatus ex supernis et inferis, id est ex caelestibus et terrenis,
Abbreviated transcription (Latin):
ilioꝵ uiciũ s ut̃m est cũ sumꝰ negligẽtes
ꝙ constat ex int̾uallo creari. qr nõ su¬
mus ꝙ dens est. Sic &r male audimus.
Si cuidientes ydoladeo ẽẽ consẽtiamꝰ
auit si turpia cantantib aurẽ cõmode¬
mus tñc aũt bene eudimus si audiẽ¬
tes dedeoꝙ unus sit oblectemꝰ. Si qͥs &
contͣ legem aliquid cuidiens ascensi au
peccat hoc erit male audire. Curdeus
opifex aut negetur si non est. S ẽẽ
ppea opera mnanifestant. fecit ergout eẽt
qui ã nõ erat quia sũ dubio meliꝰ est

Expanded text:
ium, sed nostrum est cum sumus negligentes: quod constat ex intervallo creari, quia non sumus quod Deus est. Sic autem male audimus, si audientes idola deos esse, consentiamus, aut si turpia cantantibus aurem accommodemus. Tunc autem bene audimus, si audientes de Deo quod unus sit, oblectemur. Si quis autem contra legem aliquid audiens assentiat, peccat: et hoc erit male audire. II. --Cuopifex; aut negetur, si non est. Sed esse, ipsa opera manifestant. Fecit ergo ut esset quod ante non erat, quia sine dubio melius est
Abbreviated transcription (Latin):
crecitoris quisnt qd̾ illi soli debitũ ẽ depu¬
tetur creciture. Quppe cum aib eo ꝓhĩtũ
sit ꝑ legemcut cũ coi bñ compõita et de¬
cora uidemus aut aͥd ꝓxiimi si concupis¬
camus ciłr eci aspicimus qm̃ mandat
lex tũc fit pcc̃m ꝙ nocatur malũ. S for¬
te dicatur uł formosũ debũ fierine nos
peccaremus ut tutela nr̃a exalioꝵ de¬
formitate constaret nec ferrũ ẽẽt ne de
eo fi̾ent homicidian luc̾ua musu ess

Expanded text:
s, ut quod illi soli debitum est deputetur creaturae, quippe cum ab eo prohibitum sit per legem. aut cum corpora bene conposita et decora uidemus aut, aliquid proximi si concupiscamus, aliter ea aspicimus, quam mandat lex, tunc fit peccatum quod uocatur malum. sed forte dicatur: nihil formonsum debuit fieri, ne nos peccaremus\', ut tutela nostra ex aliorum deformitate constaret, nec ferrum esset, ne de eo fierent homicidia, neque lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
lorege dd̾ qui sanli successit possit intel¬
ligi. Nam int̾ cetera exindeinquit postła¬
u̾nt regem et dedit deus ilł sciul filiũ eis
de tribu beniamin annis quadragnita.
et testĩoniũ ꝑ hibens dix. Inuem dd̃ fili¬

Expanded text:
lo rege David, qui Sauli successit, possit intelligi. Nam et inter caetera exinde inquit : postulaverunt regem, et dedit illis Deus Saul filium Cis virum de tribu Benjamin in annis quadraginta, et testimonium perhibens dixit: Inveni David fili
Abbreviated transcription (Latin):
c̾nentib. Neq abrciham flagicio cõsẽ
sit eiusq uendidit adult̾iũ s sicut illa
famłc suã nõ libidim mariti ꝑmisit
s offitio generandi ultro obtulit neq̃ꝙͣ
Tacuit uxorem dix sororem ne se occiso
cib alienigenis citq ĩpiis captuia possi¬
gitiosũ ppeti sinet. Nec ẽa fides ac spes
fefellit. Nam pharao t̾ritus mõstris
młtis ꝙ pp̃ eam mał afflictus u̾eius eẽ
uxorẽ dĩntus didic̃ illescĩ cũ honore res

Expanded text:
cernentibus. neque enim Abraham fiagitio consensit uxoris eiusque uendidit adulterium, sed sicut illa famulam suam non libidini mariti permisit, sed officio generandi ultro intulit nequaquam tacuit uxorem, dixit sororem, ne se occiso ab alienigenis atque inpiis captiua possigitiosum perpeti sineret. nec eum fides ac spes fefellit; namque Pharao territus monstris multisque propter eam malis adflictus, ubi eius uxorem diuinitus didici
Abbreviated transcription (Latin):
lech et phõm diu̾sis temponb saram cõ¬
iugẽ suã sororem m̃etitũ que erat pul¬
cherrima ĩcõcubitũ asserit uendidisse
nõ ore u̾dico a tinpitudine seꝑat honc¬
statem s ore inciledico totũ utit ĩ cͥmẽ
ħ enĩ abrahe fcm̃ lenocimo siłe iudetu
s nõ ualentib ex illius et̾ne legis liñie a¬

Expanded text:
t Pharaoni diuersis temporibus Saram coniugem suam sororem mentitum. quia erat pulcherrima, in concubitum adserit uenditasse, non ore ueredico a turpitudine separat honestatem, sed ore maledico totum uertit in crimen. hoc enim Abrahae factum lenocinio simile uidetur, sed non ualentibus ex illius aeternae legis l
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt dicentes q nõ potuit hẏstiriogͣ¬
phus cũ creaturis en̾uare ccitorẽ nec hĩe
locũ aliꝙ̃ deputare qui uͥq sit totus cũ
decim sicut potui nõ ẜm allegorias sed
tnͣstuli. In est ĩ ꝙͣ deo benignitas sũma
et sc̃a et iusta et quidã nõ ex ĩdigẽtia
s ex bñficientia ueniẽs amor in oꝑa
sua. ꝓpt̾ea pͥusꝙͣ scribetur dixit deus
fiat lux. precessit scriptura dicens ⁊ sp̃t
ĩsinnaret uñ fc̃a et forͣta sint omĩa q̃ ĩ
suis gn̾ib iã diuosc̾e possumꝰ applłens

Expanded text:
dicunt, dicentes quia non potuit historiographus cum creaturis enumerare Creatorem, nec huic locum aliquem deputare, qui ubique sit totus, cumdecim, sicut potui, non secundum allegorias, sedtranstuli. « Inest, inquam, Deo benignitas summa, et sancta, et justa; et quidam, non ex indigentia, sed ex beneficentia veniens amor in opera sua. Propterea priusquam scriberetur, Dixit Deus, Fiat lux, prinsinuaret, unde facta et formata sunt omnia, quae in suis generibus iam dinoscere possumus, appellans