comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agitur & exhibetur : tamencumhaec id est prȩscientia & prȩdistinatio di
uerissi me a dereaturt rũ eius statum & dispositionem referuntur: diffe¬
rentiuam quam indi a &erna & in commut ubiliscientia non hubent : quia
totum ibiuna & simplex scientia est : Nec temporibus uariata nec rerum
diuersitatemutatii hab& tamen eamid est differentiam : in rebustem¬
pora liter transeuntibus. umineis alia sunt prȩsentia ud pr&̧erita ̃ ubi
humanus sensus prtipriecgnoscit scientiam : Alia uero futura quibus
proprieprescientiam uł prȩdistmationem conuenire intelligit Et quida
in ipsis futuris alia occurrit diuersitas : ut quȩdcm sint bona. quȩdumuero
malu rursum alia occurrit differentia: Vt scilic& prȩdistinatio agnosca¬
tur in solis bonis prȩscientia uero in utrisqu intellegatur id estbonis & malis:
tihiaec differentia prȩscientiȩ & prȩdistinationis & sinon est ex natura

Expanded text:
agitur et exhibetur: tamen cum haec, id est praescientia et praedestinatio Dei, agitur et exhibetur: tamen cum haec, id est praescientia et praedestinatio Dei, verissime ad creaturarum ejus statum et dispositionem referantur, differentiam aliquam in Dei aeterna et incommutabili scientia non habent, quia totum ibi una et simplex scientia est, nec temporibus variata, nec rerum diversitate mutata: habet tamen eam, id est differentiam in rebus temporaliter transeuntibus, dum in eis alia sunt praesentia vel praeterita, ubi humanus sensus proprie agnoscit scientiam, alia vero futura, quibus proprie praescientiam vel praedestinationem intelligit convenire. Et quia in ipsis futuris alia occurrit diversitas, ut quaedam sint bona, quaedam vero mala, rursum alia occurrit differentia, ut scilicet praedestinatio agnoscatur in solis bonis, praescientia vero in utrisque intelligatur, id est bonis et malis. Ita haec differentia praescientiae et praedestinationis, etsi non est ex natura
Abbreviated transcription (Latin):
inaliquaafflictione tormento atqisupplicio: uel temporali uł u&erno
quia haec sicut scripturadoc& ab ipso sunt & eius iudicio disponintur atq
inferuntur manifeste & auctor est & prȩdistinator: quiu & prȩsciuit
ea futura : & prȩdistinauit iuste fienda: Quȩ cumitu sint : nililegit istum
differentiamad mediuinde ducendo nisi ut ueritatem negare : & suam im¬
peritiam demonstrar&i : quod uero ait hanc differentiuam diuinȩ prȩ¬
scientiȩ & prȩdistinationis. nonesse ex natura sed ex usu locutionums¬
nobis melius e uerius uidetur : quod ex naturu & scđmnaturam sit : quia & sundĩ
naturio nulla est transmutatio uel uicis situdinis obumbrutio : ut aliud sit ei
scire aliud prȩsciro aliud prȩdistinare sed una & simplici & aeternascientia sua
totumsimul &aequaliter contin& quod inrebustempori libus diuerso modo

Expanded text:
in aliqua afflictione, tormento, atque supplicio, vel temporali vel aeterno, in aliqua afflictione, tormento, atque supplicio, vel temporali vel aeterno, quia haec, sicut Scriptura docet, ab ipso sunt, et ejus judicio disponuntur atque inferuntur, manifeste et auctor est et praedestinator, quia et praescivit ea futura, et praedestinavit juste facienda. Quae cum ita sint, nihil egit istam differentiam ad medium deducendo, nisi ut veritatem negaret, et suam imperitiam demonstraret. Quod vero ait: Hanc differentiam divinae praescientiae et praedestinationis non esse ex natura, sed ex usu locutionum,nobis melius et verius videtur quod ex natura et secundum naturam sit; quia etsi in Dei natura: Nulla est transmutatio, vel vicissitudinis obumbratio , ut aliud sit ei scire, aliud praescire, aliud praedestinare; sed una et simplici et aeterna scientia sua totum simul et aequaliter continet, quod in rebus temporalibus diverso modo
Abbreviated transcription (Latin):
Quceipsenao solum prȩsciuit : sed &iam statuit : prȩfiniuit at qidecreuit
futura: Istetamen hancdifferentium propterea cominemorat : ut dm̃
mala prȩsci repotiuisse. Prȩdistinareautem : non potuiss e contendat Non
intellegens illum differentium mali : quamiam superius commendauimus:
quod scilic& : aliud sit malum contrariumbono quod est uti q uitium. nec
hab& auctorem dm̃ aliud uero essemalum. quod est contrarium paci
qui &i uł sanitati quod numquam accidit. nisdõ auctore &iudice. Sicut
ipseloquitur perprophe am. Ego dñs faciens pacem & creans inalum :
Vnde & illud est apud alium proph&am. Sierit im alum inciuitate quod
dñs non fecerit . Et iterum Bona & mala uita &mors. paupertus & ho¬
nestus: ado sunt : Illius itaq mali quod intelligitur inuitio uel peccato
non est prȩdistinator ds̃ quia nec auctor: huius autem mali: quod intelligit᷑

Expanded text:
quae ipse non solum praescivit, sed etiam statuit, praefinivit, atque decrevit quae ipse non solum praescivit, sed etiam statuit, praefinivit, atque decrevit futura. Iste tamen hanc differentiam propterea commemorat, ut Deum mala praescire potuisse, praedestinare autem non potuisse contendat, non intelligens illam differentiam mali quam jam superius commendavimus; quod scilicet, aliud sit malum contrarium bono, quod est utique vitium. nec habet auctorem Deum: aliud vero malum, quod est contrarium paci, quieti, vel sanitati, quod nunquam accidit nisi Deo auctore et judice; sicut ipse loquitur per prophetam: Ego Dominus faciens pacem et creans malum . Unde et illud est apud alium prophetam: Si erit malum in civitate, quod Dominus non fecerit . Et iterum: Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas, a Deo sunt . Illius itaque mali quod intelligitur in vitio vel peccato, non est praedestinator Deus, quia nec auctor: hujus autem mali quod intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
quod nonnisi perres & substantias exsistentes efficitur. Si cut & ipsa mors
cumdicitur : utiq nullum sui substantium significat : quia naturamperse
subsi stendi non hab&: hoctumen nomine : significatur & intelligitur grauis¬
simummalum quod insubstuntiarum id est corporis & animȩ diuisione cognos¬
citur : Itaom̃p̃sds̃ supplicium quod non prȩdistinauit ut exsistere in naturia
sui: prȩdistinauittumen in naturis & substuntiis uere exsistentibus. quibus
tantum malum quodillo nomine significatur e intelligitur : uere & substantialit
e hib&ur. dicit posthaec, prȩdistinationemdi ad eatantum quȩ mmbono
nisđi quicut patressc̃i ea intradiderunt : e ipsa ueritas ueracemesse
demonstrat : utiq tenemus &um plectimur Quod ui delice ds̃ prȩscius
omnium futurorum omiã & erualiter prȩsierit quȩ erant futura id est
& bona & malu. Prȩdistinauerit uero a &ernaliter solubopa quȩ ipseerat

Expanded text:
quod non nisi per res et substantias existentes efficitur; sicut et ipsa mors quod non nisi per res et substantias existentes efficitur; sicut et ipsa mors cum dicitur, utique nullam sui substantiam significat; quia naturam per se subsistendi non habet: hoc tamen nomine significatur et intelligitur gravissimum malum, quod in substantiarum, id est animae et corporis divisione, cognoscitur. Ita omnipotens Deus supplicium, quod non praedestinavit ut existeret in natura sui praedestinavit tamen in naturis et substantiis vere existentibus, quibus tantum malum, quod illo nomine significatur et intelligitur, vere et substantialiter exhibetur. 2. Dicit post haec: Praedestinationem nis Dei, quia, ut Patres sancti eam tradiderunt, et ipsa veritas veracem esse demonstrat, utique tenemus et amplectimur. Quod videlicet Deus, praescius omnium futurorum, omnia aeternaliter praescierit quae erant futura, id est et bona et mala; praedestinaverit vero aeternaliter sola bona quae ipse erat
Abbreviated transcription (Latin):
atq factorem quod siisteproptereadicit non essed m̃ auctorem factorem¬
prȩdistinatorem suppliciorum quiccut diceresole supplicium mhil est.
qui substantiam & naturamperse exsistendi & subsistendinon habel
sicut nec malum nec peccatum nec mors. elideo non potuisse adõ prȩdistinari
equȩ substantiuliter non ex sistunt : centri dicendum ei constanter ÷ipsa
rei cuidentissima ueritate : Quiaui delic& : istud uerbum qiod dicitur
supplicium : non signific& aliquam rem uł naturcm subsistentem si cut
significant cum dicimus cȩlum terra mare, haecenim continuo quã sdum
rerum naturus sua significatione demonstrant .: Lic& ergo hoc quod dicitur
supplicium non signific& istomodo aliquam rem persesubsistentem : tumen
significat aliquod grandemalum : quod per subsistentes agitur naturus
rerum Ita cumnullam suihab eat substantiam : significat ta men illud

Expanded text:
atque factorem. Quod si iste propterea dicit non esse Deum auctorem factorematque factorem. Quod si iste propterea dicit non esse Deum auctorem factorem suppliciorum quia, ut dicere solet, supplicium nihil est, quia substantiam, et naturam per se existendi, et subsistendi non habet, sicut nec malum, nec peccatum, nec mors; et ideo non potuisse a Deo praedestinari ea quae substantialiter non existunt: contradicendum ei constanter ipsa rei evidentissima veritate, quia videlicet istud verbum quod dicitur supplicium non significet aliquam rem vel naturam subsistentem, sicut significant cum dicimus: Coelum, terra, mare: haec enim continuo quasdam rerum naturas sua significatione demonstrant. Licet ergo hoc quod dicitur supplicium, non significet isto modo aliquam rem per se subsistentem, tamen significat aliquod grande malum, quod per subsistentes agitur naturas rerum. Ita cum nullam sui habeat substantiam, significat tamen illud
Abbreviated transcription (Latin):
sunt deri soribus iudicia : & mallei pertutientes stultorum corporibus q
Sienim hȩc supplicia impus & iniquis adõ iusto iudice prȩdistinata  non sunt
quomodo deeis adhucutiq futuris atquenturis. perbeatumiohannem in
a pocalypsidicitur Et cruciabuntur diea cnoete : in scła scłorum, Et iterũ
& fumus tormentorum eorum : ascend& in scła sđorum : Quo modo &iũ
beatus p&rus de quibusdam pessimis dicit . quibuscaligotenebrarum : inae¬
ternum reseruatur . Etbeatus iudus apłs : deeisdem similiter. Quibus pro¬
cella inquit tenebrarum : ina&ernum seruatu est . Certeo m̃s consonantes
fatemur : dm̃ prȩdistinasse omĩa quȩ ipse ẽẽ facturus : & utiq tam magna
tamiusta & a&ernauidicia nemo prȩter ipsum facturus est : Siergo
adeius opera pertinent : nec abalio fieripossunt : certum est omnino
nec dubitari deb& quodi prumhabent prȩdistinatorem que mauctorem

Expanded text:
sunt derisoribus judicia, et mallei percutientes stultorum corporibus . sunt derisoribus judicia, et mallei percutientes stultorum corporibus . Si enim haec supplicia impiis et iniquis a Deo justo judice praedestinata non sunt, quomodo de eis adhuc utique futuris atque venturis per beatum Joannem in Apocalypsi dicitur: Et cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum ; et iterum: Et fumus tormentorum eorum ascendet in saecula saeculorum . Quomodo etiam beatus Petrus de quibusdam pessimis dicit: Quibus caligo tenebrarum in aeternum reservatur . Et beatus Judas apostolus de eisdem similiter: Quibus procella, inquit, tenebrarum in aeternum servata est . Certe omnes consonanter fatemur Deum praedestinasse omnia quae ipse esset facturus, et utique tam magna, tam justa et aeterna judicia nemo praeter ipsum facturus est. Si ergo ad ejus opera pertinent, nec ab alio fieri possunt, certum est omnino nec dubitari debet quod ipsum habent praedestinatorem, quem auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
requieuit Dicat ergonste . inqua partererum put& esse in fernum : id estlacũ
illuma &ernalium tormentorum Vtrum in cuelo aninterra aninmariuel
in c&erisquae ineissunt . Vbicumqr eu messe puta uerit: necesse est ut ubeo
sactussit : qui fecitcaelum &terrame mare : & omĩa quȩ in eissunt : Quȩcumitu
sint. curipse omp̃s ds̃ qui est auctor & factor omnium rerum : non recte & ue¬
raciter intellegatur. si ue credutur. &iam pred estinator tamiustorum
e tumordinatorum supliciorums Lic& enim patientibus & sustinentibus illu
supplicia uideantur essemala : apud illumta menadernum iudicem
non sunt mala quia iusta  Et nihiliustum : potest dicimalum: Ipseergo
& predistmauit & prȩparauit illumignema &ernum : dequo ipsaueritus
ait qui paratus est diabolo & angeliseius: & de quo sido mondicit : Parita

Expanded text:
die requievit . Dicat ergo iste in qua parte rerum putet esse infernum, id est locum die requievit . Dicat ergo iste in qua parte rerum putet esse infernum, id est locum illum aeternalium tormentorum, utrum in coelo, an in terra, an in mari, vel in caeteris quae in eis sunt. Ubicunque eum esse putaverit, necesse est ut ab eo factus sit. Qui fecit coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt . Quae cum ita sint, cur ipse omnipotens Deus, qui est auctor et factor omnium rerum, non recte et veraciter intelligatur, sive credatur etiam praedestinator tam justorum et tam ordinatorum suppliciorum? Licet enim patientibus et sustinentibus illa supplicia videantur esse mala, apud illum tamen aeternum judicem non sunt mala; quia justa, et nihil justum potest dici malum. Ipse ergo et praedestinavit et praeparavit illum aeternum ignem, de quo ipsa Veritas ait: Qui paratus est diabolo et angelis ejus ; et de quo Salomon dicit: Parata
Abbreviated transcription (Latin):
gnema&lernum Quod siilla suppliciu & locustormentorum : in aliqua
purte rerum creaticrum : Id est in aliquapartemundiessecredendasunt:
quis alius essepotuit factor eorum nisi ipsequi factor est omnium. De quo scrip¬
tura manifestedicit : Qui uiuit ina &ernum : creauitomĩa simul: Cumenim
uere creaturi sit illeignis &ernus neqenim credendus est eẽ dõ coa&ernus:
& sit haeccreatur iniustos & retosusus conditi. quicumq uel illam uel aliũ
quam lib& creaturam non adõ dicit esse . uno & solo totiuscreaturȩ auctore
sed abalionescioquo : manifesteher&ica impi&ate : uł manicheorum uł alioꝵ
pessimorumher&icorum in uoluitur . &ideo cumuere inter creatura signis
ille c&ernus connumerundussit : ipsum sin edubiohab& auctore mefactorem
quem &ominisca &iera creaturt: de quo &i amscriptum est: Sexenim diebis
fecitsscuelum & terram & mare : & omĩa quaein eis sunt & inseptimo

Expanded text:
ignem aeternum . Quod si illa supplicia, et locus tormentorum in aliqua ignem aeternum . Quod si illa supplicia, et locus tormentorum in aliqua parte rerum creatarum, id est in aliqua parte mundi esse credenda sunt, quis alius esse potuit factor est omnium? De quo Scriptura manifeste dicit: Qui vivit in aeternum, creavit omnia simul . Cum enim vere creatura sit ille ignis aeternus, neque enim credendus est esse Deo coaeternus; et sic haec creatura in justos usus et rectos condita, quicunque vel illam vel aliam quamlibet creaturam non a Deo dicit esse uno et solo totius creaturae auctore, sed ab alio nescio quo, manifeste haeretica impietate, vel Manichaeorum, vel aliorum pessimorum haereticorum involvitur. Et ideo cum vere inter creaturas ignis ille aeternus connumerandus sit, ipsum sine dubio habet auctorem et factorem, quem et omnis caetera creatura; de quo etiam scriptum est: Sex enim diebus fecit Deus coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt, et in septimo
Abbreviated transcription (Latin):
generis salutem : ab iniuo exercerenoncessat : Cum sicut scriptumest :
uidentibus cunctis prȩcipittbitur. Propterhae namq: omĩã & alia quȩ in
ser&isdilatent in scripturis scis &iumutilis appellatur infernus: Sicututilis
estpoena &iamhuman arumlegum perquam noxii puniuntur : ut cu&eri
inpaceuiuant : Ait namq scripturt cumdelingua malalo querelur ił tutilis
potius inferus quam illa i cumergotumiusta & tumordinati sint illa & erna
supplicia angelorum siue hominumdamnatorum : curnon sitds̃ auctore:
Non quod ipsesit causa tantorummuloꝵ Sed quod ipsesit iustus ordinator
& iudex iustorum tormentorum : Aut quomodo non est auctor illorum sup¬
pliciorum : dequom anifeste in euan geliodicitur : qui potest & animam & corpis
ꝑdere ingehennam. Et qui post qua mociderit : hab& potestatem mittere
ingehennum : & qui dioturus est in ipso iudicio : discedite amemi adedicti in

Expanded text:
generis salutem ab initio exercere non cessat, cum, sicut scriptum est: generis salutem ab initio exercere non cessat, cum, sicut scriptum est: Videntibus cunctis praecipitabitur . Propter haec namque omnia, et alia quae in secretis Dei latent, in Scripturis sanctis etiam utilis appellatur infernus: sicut utilis est poena etiam humanarum legum per quam noxii puniuntur ut caeteri in pace vivant. Ait namque Scriptura cum de lingua mala loqueretur: Et utilis potius inferus quam illa . Cum ergo tam justa et tam ordinata sint illa aeterna supplicia angelorum, sive hominum damnatorum, cur non sit Deus auctor eorum? non quod ipse sit causa tantorum malorum, sed quod ipse sit justus ordinator et judex justorum tormentorum. Aut quomodo non est auctor illoram suppliciorum, de quo manifeste in Evangelio dicitur: Qui potest et animam et corpus perdere in gehennam ; et: Qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam ; et qui dicturus est in ipso judicio: Discedite a me, maledicti, in
Abbreviated transcription (Latin):
quam sibiuoluerunt ponere finem peccatorum : numquam finem habeant
tormentorum. Et qui noluerunt eiesse subditi pi&ate : om̃s ei subdintur
necessitate: Necreatur culla suo remaneat auctor contraria : & qui¬
cumq: hic non ad quieuerunt ueriti ti sed crediderunt in iquiticti. ibiomnino
pii quiadieni semper extitertnt acultud̃ cogantur ipsamueritatem fateri:
elsero gementes acpȩnitentes dicant⁊ Ergo errauimus auia ueritatis & ius
ꝑproph& assuos horrenda & aeterna supplicia comminatur. frequenter
infine comminttionissuȩ subiungit dicens : & scient quia ego dñs: Id est :¬
necessitictediscent ad confusi onemsuum : quod numquam pi&ate & deuotione
scire uoluerunt ad sidutem suam: ipse quoq totius malitiȩ autor & instigator
diabolus: cumomnibus satellitibussuis angelis immundis atq damnatis :¬
ibi finemaccipi& suȩturanmdis : quam aduersusdm̃ & contratotius humani

Expanded text:
quam sibi voluerunt ponere finem peccatorum, nunquam finem habeant quam sibi voluerunt ponere finem peccatorum, nunquam finem habeant tormentorum, et qui ei noluerunt subditi esse pietate, omnes ei subdantur necessitate, ne creatura ulla suo remaneat auctori contraria; et quicunque hic non acquieverunt veritati, sed crediderunt iniquitati, ibi omnino pii, qui alieni semper exstiterunt a cultu Dei, cogantur ipsam veritatem fateri, et sero gementes ac poenitentes dicaprophetas suos horrenda et aeterna supplicia comminatur, frequenter in fine comminationis suae subjungit, dicens: Et scient, quia ego Dominus ; id est necessitate dicent, ad confusionem suam, quod nunquam pietate et devotione scire voluerunt ad salutem suam. Ipse quoque ipsius malitiae auctor et instigator diabolus, cum omnibus satellitibus suis angelis immundis atque damnatis ibi finem accipiet suae tyrannidis, quam adversus Deum et contra totius humani
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiam ipullumq: miseriameẽ nisi ueritatisi gnorantium Et ubi ignor&ur
ueritas ibinullam uitam: Quodergo primo loco posuit dm̃ non esseauctorem
factorem prȩdistinatorem suppliciorum : manifeste contra fidem dixit . sicut
supraiamfrequenter ostendimus : Nonenim iniusti sunt illa supplicia : quȩ in
a elernada mnatione diabolo & angelis eius & omnibus impiis hominibus inferem᷑¬
quicumumquemq: eorum quiibidam nantur : scđm meritum suum escđm mensurã¬
iniquitltisiuȩ s torquent & cruciunt. implence i neisiusto &aeterno iudice
quod deeo inpsalmoscriptum est quia redd& unicinq: scđm opera siua.
it& unus est ignis gehennȩ : & tamendiuerso modo sibitraditos cruciat:
Sicut &iinus est calor solis : Ettu mennon equaliter ab omnibus : sed ab aliis
atq adiis diuersomodo prosui corporis temperationesentitur. Ideo autem
supplicia ipsa numquam finiuntur . quia iustum eit apud dm̃ : ut quinum¬

Expanded text:
ignorantiam: nullamque miseriam esse nisi veritatis ignorantiam: et ubi ignoretur ignorantiam: nullamque miseriam esse nisi veritatis ignorantiam: et ubi ignoretur veritas, ibi nullam vitam. Quod ergo primo loco posuit: Deum non esse auctorem, factorem, praedestinatorem suppliciorum, manifeste contra fidem dixit, sicut supra jam frequenter ostendimus. Non enim injusta sunt illa supplicia quae in aeterna damnatione diabolo et angelis ejus et omnibus impiis hominibus inferetum suum, et secundum mensurainiquitatis suae torquent et cruciant; implente eis justo et aeterno judice, quod de eo in psalmo scriptum est: Quia reddet unicuique secundum opera sua . Ita et unus est ignis gehennae, et tamen diverso modo sibi traditos cruciat: sicut et unus est calor solis, et tamen non aequaliter ab omnibus, sed ab aliis et ab aliis diverso modo pro sui corporis temperatione sentitur. Ideo autem supplicia ipsa nunquam finiuntur, quia justum est apud Deum, ut qui nun
Abbreviated transcription (Latin):
ubicumq fuerit prȩscientiu. Necessario erit prȩdestinatione : Et scut presentiũ
& habitationem di non nisi in his quae abeo factu sunt : Ita eius prȩscientiam
& prȩdestinationem non nisi eorum quȩi psefacturusess&: & si c̃prȩsentia eius
& habitactio in his quȩ nec abeo sunt nec ea fecit e contrario essedicantur cũ ineis
nonsit : Ita prȩscientiameius & prȩdestinationem econtrario ꝓnuntiari in illis
quȩ ne fecitnedon auit quianihilsunt : Ignem a&ernum adurendum diubolũ
& angeloseius non homines factum: Post quam aechere detru susnt ubiinaethereo
corpore non poterit poenassentire : ad ditumei corpus aereum in quoignemsentr &:¬
Nonẽe illumignem poenum neqiadem prȩparitum uł prȩdestinatum :
Sed qui fuerat prȩdistinatus ut ess& inuniuersitate omnium bonorum sedes factus ẽ
impiorum : in quo proculdubio : nonminus habitabuntbeatiquum miseri:¬
Miseriam nullamesse nisi mortem a&ernam : A&ernam mortem : ueritutis

Expanded text:
icunque fuerit praescientia, necessario erit praedestinatione. 4. Et, sicut praesentiam et habitationem Dei non nisi in his quae ab eo facta sunt, ita ejus praescientiam et praedestinationem non nisi eorum quae ipse facturus esset: et sicut praesentia ejus et habitatio in his quae nec ab eo sunt nec ea fecit, e contrario esse dicantur, cum in eis non sit; ita praescientiam ejus et praedestinationem, e contrario pronuntiari in illis quae nec fecit nec donavit, quia nihil sunt. 5. Ignem aeternum ad urendum diabolum  SECT. 7. Θ Dicis: Diabolo, postquam aethere detrusus sit, ubi in aethereo corpore non poterat poenas sentire, additum corpus aereum, in quo ignem sentNon ergo ille ignis est poena, neque ad eam praeparatus vel praedestinatus, sed qui fuerat praedestinatus, ut esset in universitate omnium bonorum, sedes factus est impiorum. In quo procul dubio non minus habitabunt beati, quam miseritis
Abbreviated transcription (Latin):
& contremescunt: Talisergo fides : non eis ualebit adsalutem stdadio¬
fusionem: Vt que mad modum in psalmo scriptum est : erubescant&lcen
iamineis essepoterit : &erna sententia condemnatis. & deliberatianes ucc
penitus desperatis. Bimliter & caritus : qua & pie dm̃ diligant : & proximum
scđ õidm̃ uel indõ aut propterdm̃ nulla eis in esse poterit Cum de seruerit eos
ipie dscartis nec affuerit eis illa gratia sp̃s dequa a pł sdicit : quia carita sdi

Expanded text:
et contremiscunt . Talis ergo fides non eis valebit ad salutem sed ad coet contremiscunt . Talis ergo fides non eis valebit ad salutem sed ad confusionem, ut quemadmodum in psalmo scriptum est: Erubescant et conjam in eis esse poterit, aeterna sententia condemnatis, et de liberatione sua penitus desperatis: similiter et charitas, qua et pie Deum diligant, et proximum secundum Deum, vel in Deo, aut propter Deum, nulla eis inesse poterit, cum deseruerit eos ipse Deus charitas, nec adfuerit eis illa gratia Spiritus, de qua Apostolus dicit: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
uitã illorum estimaba mus insaniam : & finem illorum sinehonore : quomodo
ergo computati sunt interfilio sdĩ &inter scõs sorsillorumest: Ergo erraui¬
mus auia ueritatis &iuititielumen non luxit nobis & sol non est ortus nobisi
& cũ&ꝰ quȩ multiplicidolore plena illo die dicturi sunt : Siergo extantia
runt : uel &liamin fidelium quitamn prȩsenti maiestate & terrore credere
compellentur .: Itaut in illa suu. lamentatione sicutiam rommeiora¬
uimusdicant : errauimus auiaueritatis eiustitiȩ lumem noaluxir noliis
&sol non est ortus nobis : lamta mentalis fides in illis qui ut sȩpius dictum est
penitus ađo deserti: necullueius gratia inlustratierunt : profecto nen
erit expietatea moris. sed ex necessitate terporis: Qualem & in dȩ inonibis
esse fidem : beatusla cobus a płetestatur dicens : Et daemones cralunt:

Expanded text:
vitam illorum aestimabamus insaniam, et finem illorum sine honore. Quomodo vitam illorum aestimabamus insaniam, et finem illorum sine honore. Quomodo ergo computati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum est? Ergo erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis , et caetera quae multiplici dolore plena illo die dicturi sunt. Si ergo ex tanta runt, vel etiam infidelium qui tam praesenti majestate et terrore credere compellentur, ita ut in illa sua lamentatione, sicut jam commemoravimus, dicant: Erravimus a via veritatis, et justitiae lumen non luxit nobis, et sol non est ortus nobis ; jam tamen talis fides in illis qui, ut saepius dictum est, penitus a Deo deserti, nec ulla ejus gratia illustrati erunt, profecto non erit ex pietate amoris, sed ex necessitate terroris: qualem et in daemonibus esse fidem beatus Jacobus apostolus testatur, dicens: Et daemones credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
prȩsentium que tunc apparebunt : manifestata scilic& omnibus dĩ & xp̃i
eis uirtute & potestate tamin maiestate quȩ iniudicio apparebit : quam
ina&erna remuneratione iustorum &u&erna dumnatione iniquorum:
Quȩutiq: nulli poterunt esse ignota. nullinon confessa : nullinon uel ipsius
terroris necessi tate ad oratas iuncenim genera liter subiectic omnicreatura
creatori : siue pieateut in sc̃ĩs angelis & scũ hominibus : siue necessi tateut in
angelismalignis & hominibus impus : implebitur perfecte quod apłsperpro
ph&m scriptum esse commemorat dicens: Lliuo egodicit dñs ds̃ quia mihicur¬
uabunto miã genu & om̃is lingua confitebitur dño: Vnde & iam illud mani¬
feste in eodemiudiciofi& quod scriptura deimpiis futurum prȩdixit : Dicent
inter sepȩnitentrum agentes & perangustiam spĩ dolentes. hii sunt quos ali¬
quando habu imus inderisum & in similitudinemimproperii : Nos insensati

Expanded text:
praesentium, quae tunc apparebunt: manifestata scilicet omnibus Dei et Christi praesentium, quae tunc apparebunt: manifestata scilicet omnibus Dei et Christi ejus virtute et potestate, tam in majestate, quae in ejus judicio apparebit, quam in aeterna remuneratione justorum, et aeterna damnatione iniquorum. Quae utique nulli poterunt esse ignota, nulli non confessa, nulli non vel ipsius terroris necessitate adorata. Tunc enim generaliter subjecta omnis creatura Creatori, sive pietate, ut in sanctis angelis et sanctis hominibus, sive necessitate, ut in angelis malignis et hominibus impiis, implebitur perfecte quod Apostolus per prophetam scriptum esse commemorat, dicens: Vivo ego, dicit Dominus Deus, quia mihi curvabunt omnia genu, et omnis lingua confitebitur Domino . Unde etiam illud manifeste in eodem judicio fiet quod Scriptura de impiis futurum praedixit: Dicent inter se poenitentiam agentes, et prae angustia spiritus dolentes: Hi sunt quos aliquando habuimus in der
Abbreviated transcription (Latin):
liberandum & quomodoiustus quiista contemne : Quitantum dolorem
conscientiȩ tantum afflictionem creaturȩ suȩ non respicie : quȩ inquam causc
erit ut nihilibisc dubre : inhilacceptabile fieri poss& : Sienim poss& numquũ
a tantt miscđã num quam atantaiustitiarepudia reur. Cur itaqi nom potest:
Nisi quid recedente abeispenitusdõ : nulla in eis esse poterit gratia sp̃alis : per
quam eisdoneur pi&cs fideispei & caritatis. Vt tali pieate peniteunt de prȩ¬
teritis. talipi&ate desiderent defuturis: Idest piecredendo. piesperando
& diligendo. Et quia ium ut dictumeit : funditus adõ separati & sola omni¬
potentice eius uirtute adu&erna supplicia seruati numquam poterunt
esseparticipes sp̃s sc̃i &i amsifuerit ibi aliqua fides siue ex memoria prȩle¬
ritorum quȩ hic audierunt uel didicorunt : siue ex terrore &manifestatione

Expanded text:
liberandum? Et quomodo Justus, qui ista contemnet? Qui tantum dolorem liberandum? Et quomodo Justus, qui ista contemnet? Qui tantum dolorem conscientiae, tantam afflictionem creaturae suae non respiciet? Quae, inquam, causa erit ut nihil ibi salubre, nihil acceptabile fieri possit? Si enim posset, nunquam a tanta misericordia, nunquam a tanta justitia repudiaretur. Cur itaque non potest, nisi quia, recedente ab eis penitus Deo, nulla in eis esse poterit gratia specialis, per quam eis donetur pietas fidei, spei et charitatis, ut tali pietate poeniteant de praeteritis, tali pietate desiderent de futuris, id est pie credendo, pie sperando et diligendo? Et quia jam, ut dictum est, funditus a Deo separati, et sola omnipotentiae ejus virtute ad aeterna supplicia servati, nunquam poterunt esse participes Spiritus sancti, etiamsi fuerit ibi aliqua fides, sive ex memoria praeteritorum, quae hic audierunt, vel didiscerunt, sive ex terrore et manifestatione
Abbreviated transcription (Latin):
meritum ex hacuit a secumtulisse : per quo diuite abillo &erno interitu
libera reur : Sienim quis quam eorum talemeritum in prȩsentiuit a
sibi prȩparastel num quam profecto ab illoiusto iudice : a elernȩdam¬
nationi traderelur : Sed quicumq: illad amnation epuniendi sunt : sine
dubio tade meritum hinc secumtulerunt : ut iusto iudicionumquam inde
absolui: num quam liberari mereantur: Sed ut illa damnatio : sicut iustua
siceliam a &erna essemereatus : ea causu erit : quia nulluiam supp&ere poterit
emendatio prȩeritorum nulla promereri poterit melioratio futurorum:
eritnam qubi depr&̧eritis malis pȩnitentia eriteium liberationis e ereptionis
desi derium Quod tamen : nullum habebit effectum : Vbiergo tuncerit miscđã di.
qui nectanta & tam longa pȩnitentia flecti poterit ad indulgendum: nec
ullis dam natorum desideriis uel &iam rogantium gemitibus : mouebitur ud

Expanded text:
meritum ex hac vita secum tulisse, per quod juste ab illo aeterno interitu meritum ex hac vita secum tulisse, per quod juste ab illo aeterno interitu liberaretur. Si enim quisquam eorum tale meritum in praesenti vita sibi praeparasset, nunquam profecto ab illo justo judice aeternae damnationi traderetur. Sed quicunque illa damnatione puniendi sunt, sine dubio tale meritum hinc secum tulerunt, ut justo judicio nunquam inde absolvi, nunquam liberari mereantur. Sed ut illa damnatio, sicut justa, sic etiam aeterna esse mereatur, ea causa erit quia nulla jam suppetere poterit emendatio praeteritorum, nulla promereri poterit melioratio futurorum. Erit namque ibi praeteritis malis poenitentia, erit etiam liberationis et ereptionis desiderium; quod tamen nullum habebit effectum. Ubi ergo tunc erit misericordia Dei, qui nec tanta et tam longa poenitentia flecti poterit ad indulgendum, nec ullis damnatorum desideriis, vel etiam rogantium gemitibus movebitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
rere potuit . quȩ nondum erat. Itanec post depositionem corporis : aliquod
bonum aut mulumagerepotest : quȩ tempus a gendi & operandicumcor¬
poris morte finiuit : Nam & illi quiso lo originalis peccati reatu obstringun¬
tur e sic ubsq remedio saluituri decorpore ex eunt scđm propria corporis
malu damnantur: Quia in corporeutiq: &cum corpore : illudoriginale
debitum contraxerunt : unde in aeernum dam nari mererentur :
om̃s itaq: manifestari oporte siuit apłsdicit : ante tribunal xp̃i: Vt referat
e report& unus quisq: propria corporis. Id est quȩ in corpore gessit siue con¬
traxit : quia utiq: nec ante corpus aliquid gererepotuit : nec post corpus
gerere potest : Cumiamunicuiq non est tempus a gendi. sed proactibus
tantum modo recipiendi: Et ideocertumes sed eb & fideinrũẽ: neminem
eorum qui in heiu dicii a dernadamnatione puniendi sunt : taleali quod

Expanded text:
rere potuit, quae nondum erat, ita nec post depositionem corporis aliquod rere potuit, quae nondum erat, ita nec post depositionem corporis aliquod bonum aut malum agere potest, quae tempus agendi et operandi cum corporis morte finivit. Nam et illi qui solo originalis peccati reatu obstringuntur, et sic absque remedio salutari de corpore exeunt, secundum propria corporis mala damnantur ; quia in corpore utique et cum corpore illud originale debitum contraxerunt unde in aeternum damnari mererentur. Omnes itaque manifestari oportet sicut Apostolus dicit ante tribunal Christi, ut referat et reportet unusquisque propria corporis , id est, quae in corpore gessit sive contraxit; quia utique nec ante corpus aliquid gerere potuit, nec post corpus gerere potest, cum jam unicuique non est tempus agendi, sed pro actibus tantummodo recipiendi. Et ideo certum esse debet fidei nostrae neminem eorum qui in die judicii aeterna damnatione puniendi sunt, tale aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
steriliberatio Primo igitur illud considerandum est : quod fidescatholica
firmissi me ten& : pallum hominum ꝑmortem de corpore exeuntem :aliquod
sbi bonune posse compartire meritum : quo aut iniquita temsliaminquamor¬
tuus est possit deserere : aut ipsem melius commutari : Quia & si sunt aliqui
gitorus poenis ex piati & ernȩ beccntudini sociari mereantur : nonti men hoc
eis prestut aliquod bonum meritum postmortea ad ditum: sed patius ante
mortem u& quisitum :Qui a uidelice& tale fuit meritum uitȩ psoꝵ in corpore:
ut ehiam post mortem talibus remediis adiuu mereantur. quod a płsmam¬
feste cstendit : ubiait : Om̃s enim nos manifestiri oporteꝰ ante tribunal xp̃i.
ut referatunusquisq propria corporis prout gessit. si ueb onumsiuemalum:
Proprianam q: corporissunt siuebona siuemalac : quȩ anima gessit dum
esselin corpore : Qui a sicut nec antecorpus : aliquod bonum aut malum ge¬

Expanded text:
fieri liberatio. Primo igitur illud considerandum est, quod fides catholica fieri liberatio. Primo igitur illud considerandum est, quod fides catholica firmissime tenet, nullum hominem per mortem de corpore exeuntem aliquod sibi bonum posse comparare meritum, quo aut iniquitatem suam, in qua mortuus est, possit deserere, aut ipse in melius commutari. Quia, etsi sunt aliqui gatoriis poenis expiati aeternae beatitudini sociari mereantur: non tamen hoc eis praestat aliquod bonum meritum post mortem additum, sed potius ante mortem acquisitum. Quia videlicet tale fuit meritum vitae ipsorum in corpore, ut etiam post mortem talibus remediis adjuvari mereantur. Quod Apostolus manifeste ostendit, ubi ait: Omnes enim nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis prout gessit, sive bonum, sive malum , propria namque corporis sunt, sive bona sive mala, quae anima gessit dum esset in corpore: quia sicut nec ante corpus aliquod bonum aut malum ge
Abbreviated transcription (Latin):
quad utrumq psalnusta breuiter ostendit dicens ad ipsumiudicem uiuorum
&l mortuoꝵ: Inueniatur manustiac ornibus inimicistis. dexteratuu imie¬
niat añs quite oderunt : Pones eosutdlyba numignis intempore uultustur. dñsin
ir asua conturbabit eos & deuoriabit eos ignis : Quod beatus augustinus breuissi me
e plenissi melus uerbis ex ponitdicens: Constitues inquit eos ardentes imrinsecus
conscientia impi&atissuȩ : intempore manifestationistuȩ : deinde corturbati
uindicta dñi. postaccusa tionem conscientiȩ : dabuntur igni a& orno deuoraandi :
Quȩ umita sint: quȩ rendum nobis est sollicite : quid scđm regulu m uerȩ fider
decis quiilla elerna danatune fuepnut puniti senti re debeamus : Vt exeoꝵ
staati quiillu plernaliter erunt damnati : intellegamus quantum dñ s damare
dignatur : cur ibi nullaiamꝰ possit esse enendatio : &cur inde nulla passit

Expanded text:
Quod utrumque Psalmista breviter ostendit, dicens ad ipsum Judicem vivorum Quod utrumque Psalmista breviter ostendit, dicens ad ipsum Judicem vivorum et mortuorum: Inveniatur manus tua omnibus inimicis tuis: dextera tua inveniet omnes, qui te oderunt. Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui: Dominus in ira sua conturbabit eos, et devorabit eos ignis . Quod B. Augustinus brevissime et plenissime his verbis exponit dicens: Constitues, inquit, eos ardentes intrinsecus conscientia impietatis suae in tempore manifestationis tuae. Deinde conturbati vindicta Domini, post accusationem conscientiae, dabuntur igni aeterno devorandi. Quae cum ita sint, quaerendum nobis est sollicite quid, secundum regulam verae fidei, de eis qui illa aeterna damnatione fuerint puniti sentire debeamus, ut ex eorum statu qui illic aeternaliter erunt damnati intelligamus quantum Dominus donare dignatur; cur ibi nulla jam possit esse emendatio, et cur inde nulla possit
Abbreviated transcription (Latin):
infelicitatedamnati & penitus ab etitudinis & ueritatis pasdassione exlusi :
&liun sinullam extrinsecus poenam nullum tormentum sentirent : quid eis
pro dess& habere cognitionem & notitiam eeden derium sicut iste eis promis
i beatitudinis &ueritatis Cum hoceis magis ad tormentum profiare
habere quantulamcumq notitiam ueritatis : sed numquimreus prȩsen¬
tiam ꝑromerer ib habere qual ecumq desi derium & ernȩbentitudims : Noc
umquamn tamen eius possessionel u&ario Etideo absit : ut credartor na
esso miserim adõpenitus separati: Aut dicantir nonene puniti ab
aeierna beatitudin ẽ funditus edusi : Vere exgo mpisera : & uere in &ernũ
damnatierunt : qui semper ueritutis & beatitudinis euleseruon .
nulla ueritatis luce inlumin atiꝰ nulla beattudinis iucunditate consolati.
Et tamen excepta hacplena & summa miseria aderit eis sinefine eiam este¬
rior poena : Vt & intus torqueuntur infelicitate conscientiȩ : & forisigne gelennȩ

Expanded text:
infelicitate damnati, et penitus a beatitudinis et veritatis possessione exclusi, etiamsi nullam extrinsecus poenam, nullum tormentum sentirent, quid eis prodesset habere cognitionem, et notitiam, et desiderium, sicut iste eis promittit, et beatitudinis et veritatis? Cum hoc eis magis ad tormentum proficeret habere quantulamcunque notitiam veritatis, sed nunquam ejus praescientiam promereri; habere qualecunque desiderium aeternae beatitudinis, nec unquam tamen ejus possessione laetari. Et ideo absit ut credantur non esse miserrimi a Deo penitus separati, aut dicantur non esse puniti ab aeterna beatitudine funditus exclusi. Vere ergo miseri, et vere in aeternum damnati erunt qui semper veritatis et beatitudinis exsules erunt, nulla veritatis luce illuminati, nulla beatitudinis jucunditate consolati. Et tamen, excepta hac plena et summa miseria, aderit eis sine fine etiam exterior poena, ut et intus torqueantur infelicitate conscientiae, et foris igne gehennae.
Abbreviated transcription (Latin):
tendo sicutiam superius diximus naturamslam sed amittendo ueram untũ
suam qua e illidc̃est undeaddm̃ conueria : uiuificatur & uiuitdõ : Adõ
autema uersa moriturdõ & uiuit peccato : Et sine dubio uoluntite auer¬
titur a dõ ut moriatur : & uoluntate conuertitur addm̃ ut iiui fic&ur:
Volunta sergoa nimȩ addm̃ conuersa fitbona : A dõ auersa : fit malu:
A ddm̃ conuerea : uiuficatur A dõ aueria moritur Sicut a cie soculorum¬
corporiium aluceauersa tenebresciti a alucem conuersu. clureseit :
quidest autemuitium animnae nis auersio ado. Et quidest uir tusanimae ins

Expanded text:
tendo sicut jam superius diximus naturam suam; sed amittendo veram vitam tendo sicut jam superius diximus naturam suam; sed amittendo veram vitam suam, quae illi Deus est: unde ad Deum conversa vivificatur, et vivit Deo: a Deo autem aversa moritur Deo et vivit peccato, et sine dubio voluntate avertitur a Deo ut moriatur, et voluntate convertitur ad Deum ut vivificetur. Voluntas ergo animae ad Deum conversa fit bona; a Deo aversa fit mala; ad Deum conversa vivificatur; a Deo aversa moritur, sicut acies oculorumcorporalium, a luce aversa tenebrescit; ad lucem conversa clarescit. Quid est vitium animae, nisi aversio a Deo? et quid est virtus
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrium sub sequendo coepimus perseueremus Etgratia sub sequimur
ut & gratiubeatu erel ributionis progratia bon ȩoperationis gratuita
uitiatum: El quod paulo post derodem libero a rbitrio subiungitur quod
nonest resusc itatum quia non fuitemortuum sed gratia est sanatum quia
uitio fuit corruptum multum miramur quarationeita sentiri & dicipo¬
tuerit : Nuimnquid enim primus homo peccando in anima mortuus none st
Sicut scriptur uerissi medicit : Anima quȩ peca ueriti psa mori&ur:
Et quidestuereliberum aerbitrium a nimȩ ms liberi ami mȩ uoluntas: quid
&perfacte antepaccatum dõ adherebatanima & exeo uiui ficabatur
tamquame fonteuitae & ex ipso inlumin abatur sicutex uerolumine :
Cuifideliter diceredebemus qͥm̃ a pudte est fonsunitae & inlumin & uoui detimis
lumen MMortua est itaq: huma na unima perpeccatum : Nonamit¬

Expanded text:
arbitrium subsequendo coepimus, perseveremus: et gratia subsequimur, arbitrium subsequendo coepimus, perseveremus: et gratia subsequimur, ut et gratia beatae retributionis pro gratia bonae operationis gratuita vitiatum: » et quod paulo post de eodem libero arnon est resuscitatum, quia non fuit emortuum, sed gratia est sanatum, quia vitio fuit corruptum, » multum miramur qua ratione ita sentiri et dici potuerit. Nunquid enim primus homo peccando in anima mortuus non est? sicut Scriptura verissime dicit: « Anima quae peccaverit ipsa morietur . » Et quid est vere liberum arbitrium animae, nisi libera animae voluntas? Quid et perfecte ante peccatum Deo adhaerebat anima, et ex eo vivificabatur, tanquam ex fonte vitae; et ex ipso illuminabatur, sicut ex vero lumine; cui fideliter dicere debemus: « Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . » Mortua est itaque humana anima per peccatum, non amit
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m liberum cuimfuerit gratu diberatum: Quo d nonest resuse tatum
qiua nor furtemos tium Sed gratia est samatum quiauitiofutenuitũ
Etreprobiid arco nequaquam cael estis patriȩ premiu &lerna ꝑcipie nt
quiaea nuncdum promereri poterunt exiberoaarbitrio conte mpse reh
quodinidelic& liberum ar bitium nbonofermatur de tis cumeorinuens
aterrenden degis gatiu apitant iuspendtur bonim quett ual gnd
a ies dis n: Diper preuementemgratiuam prm̃ perobiequenteoilbait
graetiu sa gmnus simisquodeiuis munere preuenimur ftrar umn quler
imimeritordibutionem quiierimus scimus quodisub sequente liberouftr
bonadeginus quaeageremus : Vndesicuitscu eriptura dce nui ge aene
preuenimur itbeneudimui. Perliberumarbitrium gratiuam sibero¬
mur utb eneagumus: Eratia adiuuamur ut benea gereposimus que
arbitrio udumus. Et gratia corroboramur ut in bono quod perliberus

Expanded text:
 nostrum arbitrium liberum, cum fuerit gratia liberatum, quod non est resuscitatum,  nostrum arbitrium liberum, cum fuerit gratia liberatum, quod non est resuscitatum, quia non fuit emortuum: sed gratia est sanatum; quia vitio fuit corruptum. Et reprobi idcirco nequaquam coelestis patriae praemia aeterna percipient, quia ea nunc, dum promereri poterant, ex libero arbitrio, contempserunt: quod videlicet liberum arbitrium in bono formatur electis, cum eorum mens a terrenis desideriis gratia aspi Dei per praevenientem gratiam, nostrum per obsequentem liberam gratias agimus, scimus quod ejus munere praevenimur; et rursum, quia non immerito retribubona elegimus, quae ageremus. Unde sicut sancta Scriptura docemur, gratia praevenimur, ut bene velimus: per liberum arbitrium gratiam subsequimur, ut bene agamus: gratia adjuvamur, ut bene agere possimus, quod arbitrio volumus: et gratia corroboramur, ut in bono, quod per liberum
Abbreviated transcription (Latin):
nubu certissineliberuntur quicumꝙ liberantur Cu&oriautem subims
in musia perditomisiusto diuino iudiciorelin quintur. Etnorum : n ferte
ne ips dicuntpredistiata Ergo neduntur adõ aute c sedaturum ẽẽ
nesciuit : quo di & duntur. &e seda turum esepruesciuit : profecto prae¬
destin auit Etiterums pullua sua futuriadona equcedandaessent & quib
dunda enent dm̃ non pruestre potuise : Acperhoc : predestinatos abilo
ene quo liberat e coronat. Itemadibi Sine dubitationeenim prȩscuint
sipruedestainaut. Sed prued estin asseert: hoc pruescisse quo afuerat ipse
facturumꝰ haec ex supita memoratis beati auguntinilibris breuterconsi¬
aoindaproposiumus : Vtdiumȩ pruescientiȩ el prtaed istinationis lernam
et imimobilemuerititem perspicuecum do ciuiste &llegentibu scommendisse
Arbitrium liberum in primohomine non futemor tuum eduituetum
Innobisautem adimdum a gendum arbitrium m a cesdiberum. quaiga
ticn onliberato sedima&ibero arbitrious efficimur seruipercati

Expanded text:
quibus certissime liberantur quicunque liberantur: caetera autem ubi nisi in massa perditioergo nec dantur a Deo, aut ea se daturum esse nescivit. Quod si et dantur, et ea se daturum esse praescivit, profecto praedestinavit. Et iterum: Nulla sua futura dona et quae danda essent, et quibus danda essent Deum non praescire potuisse: ac per hoc praedestinatos ab illo esse, quos liberat et coronat. Item alibi: Sine dubitatione enim praescivit, si praedestinavit; sed praedestinasse, est hoc praescisse quod fuerat ipse facturus. Haec ex supra memoratis beati Augustini libris breviter consieranda proposuimus, ut divinae praescientiae et praedestinationis aeternam et immobilemArbitrium liberum in primo homine non fuit emortuum, sed vitiatum, in nobis autem ad malum agendum arbitrium male est liberum: quia a gratia non liberato, sed male libero arbitrio usi efficimur servi peccati.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ insuum pieate atq: iniquita tepermansuros iustis & rectissimis causis
decreuit &istatuit & praedistinauit perituros : Sicut ipseait : qui peccauerit
in utramq: partem id est &electorum & reproborum fideliter credit
elc onfitetur ipsamueritatem falla cemnititur ostendere : Sedomnino
uera come fi delemin omnibus uerbissuuis & scãm in omibusoperibuis suis:
quia & electissicutpra edistinauit &̧ ernȩuitȩ prȩmia spond& & reddit ÷
Et econtrrio reprobis : peccantibus ne pȩnitentibus sicut praedistinauit
iusto suo iudicio &ernas reribuit poenus : .III. Nec iustum iudicem : istu
diuinȩ prȩdistinationis uerita s. uelut in iustum praedicat : quia secundũ
eam & benea gentibus atq: in bonoperseuertntibus prȩmia restituunt᷑ :
&mide agentibus at q in malo ꝑ manentibus iuste tormenti cinferuntur :
utperglorio sumsanguinis siuipr &ium in secredentibus &i perantibus

Expanded text:
et in sua impietate et iniquitate permansuros justis et rectissimis causis et in sua impietate et iniquitate permansuros justis et rectissimis causis decrevit et statuit, et praedestinavit perituros. Sicut ipse ait: « Qui peccaverit in utramque partem, id est et electorum et reproborum, fideliter credit et confitetur, ipsam veritatem fallacem nititur ostendere: sed omnino veracem et fidelem in omnibus verbis suis, et sanctam in omnibus operibus suis; quia electis, sicut praedestinavit, aeternae vitae praemia spondet et reddit. Et e contrario reprobis peccantibus, nec poenitentibus, sicut praedestinavit, justo suo judicio aeternas retribuit poenas. Ad tertiam. --Nec justum judicem ista divinae praedestinationis veritas velut injustum praedicat: quia secundum eam et bene agentibus, atque in bono perseverantibus praemia restituuntur; et male agentibus atque in malo permanentibus juste tormenta inferuntur. Adut per gloriosum sanguinis sui pretium in se credentibus et sperantibus