comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monii ueritatis ñ occidant᷑ ide. ñ consũ mant᷑. neq obliuiscant᷑ legis dĩ: continuo subunx̃. disꝑge illos
nuirtutetua. Sietũ uno in loco essent t̾rarũ: ñ adiuuarent testimonio p̃dicationẽ ȩt
fructificat toto orbe t̾rarũ. Ideo dis ꝑge illos in uirtute tua: ut eiꝰ ipsius cuiꝰ fuer̃ negatores. ꝑsecutores
int̾̃fectores ubiq sint testes ꝑ ipsã legẽ quã ñ obliuiscant᷑. inquae̾. ille ꝓph&atus quẽ ñ secunt᷑ Neq
& effectu. In sexagesimo aut̃ septimo psalmo qd queris quid sit uerũ ptarã ds̃ conquassauit capita ii¬
micorũ suorũ uticẽ capilli ꝑ anbulantiũ indeliotissus: ñ mͥ uidet᷑ aliuddictũ quã ds̃ conquassabit¬
significauit suꝑbia se extollentẽ & tanta elatione incedentẽ: quasi capilli uerticẽ ꝑ ambulando calca¬

Expanded text:
monii ueritatis non occidantur. id est non consumantur neque obliuiscantur legis dei, continuo subiunxit: Disperge illos monii ueritatis non occidantur. id est non consumantur neque obliuiscantur legis dei, continuo subiunxit: Disperge illos in uirtute tua. si enim uno in loco essent terrarum, non adiuuarent testimonio praedicationem euangelii, quae fructificat toto orbe terrarum. ideo: Disperge illos in uirtute tua, ut eius ipsius, cuius fuerunt negatores, persecutores, interfectores, ubique sint testes per ipsam legem, quam non obliuiscuntur, in qua est ille prophetatus, quem non sequuntur. neque iud in intellectu et effectu. In sexagesimo autem et septimo psalmo quod quaeris quid sit: Verum tamen deus conquassabit capita inimicorum suorum, uerticem capilli se extollentem et tanta elatione incedentem, quasi capilli uerticem perambulando calca
Abbreviated transcription (Latin):
eos nequando obliuscant᷑ legis tue.: conuement̃ mͥ uidet᷑ intelligi ita ẽẽ. p̃nunciatũ eandẽ genteni
&iã debellatã atq subusã in popłi uictoris suꝑstitiones ñ fuisse cessurã: s in u&eni lege mansuiã. ut
apud eã ess& testi moniũ scrupturarũ toto orbetrarũ . unde etcła fuerat euocanda Nullo enĩ euidention
dacum̃to ostendit᷑ gentib qd salubrime adũtit᷑. ñ inopinatũ & repentinũ aliquid institutũ spũ p̃sũptionis
humanȩ : ut xp̃i nom̃ inspe salutis et̃nȩ tanta auctoritate p̃polleat. s oli fuisse ꝓ ph&atũ atq conscriptũ
ĩ ipsa ꝓph&ia quid aliud nisi anr̃is putaret᷑ eẽ. conficta siñ deinimicorũ codicib ꝓbar
cideris eos neipsius gentis nom̃ extinxeris: nequando obliuscant᷑ legistuȩ. qd̾ utiq fier& siritus &
sacragentiũ colere cõpulsi penitus qualicũq nom̃ suȩ religionis minime r&inerent. Qd in eorũ sigura

Expanded text:
eos, ne quando obliuiscantur legis tuae, conuenienter mihi uidetur intellegi ita esse praenuntiatum: eandem gentem etiam debellatam atque subuersam in populi uictoris superstitiones non fuisse cessuram, sed in ueteri lege mansuram, ut apud eam esset testimonium scripturarum toto orbe terrarum, unde ecclesia fuerat euocanda. nullo enim euidentiore documento ostenditur gentibus, quod saluberrime aduertitur, non inopinatum et repentinum aliquid institutum spiritu praesumptionis humanae, ut Christi nomen in spe salutis aeternae tanta auctoritate praepolleat. sed olim fuisse prophetatum atque conscriptum. nam ipsa prophetia quid aliud nisi a nostris putaretur esse conficta, si non de inimicorum codicibus probaretur? ideo: Ne occideris eos, ne ipsius gentis nomen extinxeris, ne quando obliuiscantur legis tuae, quod utique fieret. si ritus et sacra gentium colere compulsi penitus qualecumque nomen suae religionis minime retinerent. quod in eorum figura
Abbreviated transcription (Latin):
Et iniudicio eni futuro quosic uenturuis ẽ. qͦmꝰ uisus e iens incelũ hoce in eadem forma filiui
homins eande forma uiclebunt quib dicturus e E suriui: & ñ dedistis mͥ matda anei s¬

Expanded text:
Et in iudicio enim futuro, quo sic uenturus est, quo modo uisus est iens in caelum, hoc est in eadem forma filii Et in iudicio enim futuro, quo sic uenturus est, quo modo uisus est iens in caelum, hoc est in eadem forma filii hominis, eandem formam uidebunt, quibus dicturus est: Esuriui et non dedistis mihi manducare,
Abbreviated transcription (Latin):
debunt: Hinciã de illo scło dicere exorsus ẽ : ubi dm̃ uidebunt ñ ot̃is qͥ resurgent. s quiresur¬
gent aduitã ȩt̾nã. ñ indigni dequib lictũ & t ollat᷑ impiuis neuideat claritatẽ dñ s digni
de qualib dix̃ ipsedñs cũ p̃sens ñ uideret᷑. Qui diligit ine : mandata mea custodit : & qͥdiligitrae
diliget᷑ a patre meo: & ego diligã eũ & ostendã meipsũ illi. Net hi quib dicet᷑ ite inignẽ ȩt̃u
qͥ p̃paratus ẽ. diabolo & angłis eiꝰ s hi quib dicet᷑. Uenite benedicti patris mei ꝑcipite
regnũ quod uob p̃paratũ ẽ. abinitio mundi. Illi quippe i bunt in combustionẽ ȩt̾nã. usti
aut̃ in utã ȩt̃nã. Et quȩ e. uita ȩt̃na nisi quodipsa uita alibi dicit hecẽ aut̃ uita
se ipsũ dilectorib suis cũ patre unũ dm̃: ñ qͦ mꝰ inhoc scło incorpore uisuse. abonis & amilis

Expanded text:
uidebunt\'. hinc iam de illo saeculo dicere exorsus est, ubi deum uidebunt non omnes, qui resurgent, sed qui resuruidebunt\'. hinc iam de illo saeculo dicere exorsus est, ubi deum uidebunt non omnes, qui resurgent, sed qui resurgent ad uitam aeternam, non indigni, de quibus dictum est: Tollatur impius, ne uideat claritatem domini, sed digni, de qualibus dixit ipse dominus, cum praesens non uideretur: Qui diligit me, mandata mea custodit, et: Qui diligit me. diis eius, sed hi. quibus dicetur: Venite, benedicti patria mei, percipite regnum, quod uobis praeparatum\', est ab initio mundi. illi quippe ibunt in ambustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. et quae est uita aeterna, nisi quod ipsa uita alibi dicit: Haec est autem se ipsum dilectoribus suis cum patre unum deum, non quo modo in hoc saeculo in corpore uisus est a bonis et a malis?
Abbreviated transcription (Latin):
faciat ad uidendũ dm̃. Ettam̃ quid agit talis extrinsetus plantator & rigator. nisi intrin secus
oꝑetur qͥdat increm̃tũ ds̃. Quis enĩ sine adiutorio sp̃s dĩ cogitare ualeat᷑ ee. aliquid magisq
ee. quaomia quȩ ꝑcorpus sentiuitt᷑. quod neo in loco uideat᷑ nec querendũ sit oculis nec audiatur
a ffatii. nec tactu teneatur. neo sentiatur incessu. & uideat᷑ tam̃ s iundo corde  Neq enĩ
dehac urta ille loquebat᷑ cũ hoc dicer& : quando quidemabhoo scło in quo ds̃ apparuit. ñ sicatiẽ
s in sp&ie qua uoluit: quib uoluit: Satis discrenit scłi futuri uitã discr&ione aꝑtissima.
ubiart Et quid mirũ sii p̃senti scło nisi quando uube dñs ñ uidet᷑. In ipsa quoq resurret¬
tione ñ facile ẽ. dm̃ uidere : nisi hns qͥ corde sint mundo. Et ideo beati inundi cordes: ipsietũ diũ¬

Expanded text:
faciat ad uidendum deum. et tamen quid agit talis extrinsecus plantator et rigator, nisi intrinsecus faciat ad uidendum deum. et tamen quid agit talis extrinsecus plantator et rigator, nisi intrinsecus operetur, qui dat incrementum, deus? quis enim sine adiutorio spiritus dei cogitare ualeat esse aliesse quam omnia quae per corpus sentiuntur, quod nec in loco videatur, nec quaerendum sit oculis, nec audiatur affatu, nec tactu teneatur, nec sentiatur incessu, et videatur tamen, sed mundo corde? Neque enim de hac vita ille loquebatur, cum hoc diceret; quandoquidem ab hoc saeculo, in quo Deus apparuit, non sicuti est, sed in specie qua voluit, quibus voluit, satis discrevit saeculi futuri vitam, discretione apertissima, ubi ait: Et quid mirum si in praesenti saeculo, nisi quando vult, Dominus non videtur? In ipsa quoque resurrectione n
Abbreviated transcription (Latin):
festabit᷑ gła tua Quo desideno ardebat & philippus: & sic saciari cupiebat dicens. Ostende nobis
patrẽ : & sufficit nob̵ De hac uisione loquetis eiꝰ &iã ipse aitiator & desiderator ambrosius non
in loco inqͥt ds uidet᷑. sic̃ adilicẽ in ambrȩ. sic̃ ĩ monte sina s mundo corde. Et seqͥtur sciens quid
desider& & quid estu& : & quid sper&: Nec corporalib inqͥt oculis ds̃ indet̃. querit᷑ : quib se ostendit
abrahȩ. isa hac iacob: & aliis in hoc scło. Nec circũ scribit᷑ uisu: ꝓpt̃ illud quod dictũ ẽ: posteriora
mea uidebis. Nec tactu tenet᷑: sic̃ &iã luctatus e. cũ iabob Necandit᷑ affati: sic̃ ñ solũ a tot
scis. uerũ &iã adiabolo auditus ẽ Nec sentit᷑ incessu: sic̃ aliquando cũ imparadiso deabular& ad
uesꝑã. Uides quẽ ad modũ uirscs enitat᷑ mñtes nras ab omib carnis sensib euocare: ut aptas

Expanded text:
festabitur gloria tua; quo desiderio ardebat et Philippus et sic satiari cupiebat dicens: Ostende nobis festabitur gloria tua; quo desiderio ardebat et Philippus et sic satiari cupiebat dicens: Ostende nobis patrem et sufficit nobis. de hac uisione loquens eius etiam ipse amator et desiderator Ambrosius: \'Non in loco.., inquit, \'deus uidetur sicut ad ilicem Mambre, sicut in monte Sina sed mundo corde\'; et sequitur sciens, quid desideret et quid aestuet et quid speret: \'Nec corporalibus\', inquit, \'oculis deus quaeritur\\ quibus se ostendit Abrahae, Isaac, Iacob et aliis in hoc saeculo, \'nec circumscribitur uisu propter illud, quod dictum est: Posteriora mea uidebis, \'nec tactu tenetur\', sicut etiam luctatus est cum Iacob, nec auditur affatu\', sicut non solum a tot sanctis uerum etiauesperam. Vides, quem ad modum uir sanctus enitatur mentes nostras ab omnibus carnis sensibus seuocare, ut aptas
Abbreviated transcription (Latin):
uidem᷑. Uener̃ gͦ sic̃ in multis codicib legit᷑ ut assisterent corã dõ: ñ ut corã ipsis ds̃ Necopuse
hoc loco ĩ morari : ut ꝓ uirib nr̃is conem᷑ ostendere quomͦ & hoc tẽporalit̃ fiat. cũ in dĩ conspectu¬
semꝑ suit omĩa Nunc enũ querit᷑ qͦmͦ uideat᷑ ds̃ ñ ea spoie qua & inisto scło quib dã uoluit appa¬
rere. quando ñ solũ cũ abrahã aluisq iustis. uerũ &iã cũ cam fr̃ĩ cida locutus ẽ. s qͦmͦ uideatur in illo
regno ubi eũ filii eiꝰ uidebunt sicutiẽ. Tunc quippe saciabit᷑ ibonis: desideriũ eorũ. Quo desiderio
flagrabat moises : cui loqui addm̃ facie ad faciẽ ñ sufficiebat. & dicebat. ostendemͥ tem& ipsũ ma¬
feste. ireuideã te. Tamꝗ dicer& quod in psalmo ex eodem desiderio canit᷑. Saciabor cũ mani¬

Expanded text:
uidemur. uenerunt ergo, sicut in multis codicibus legitur, ut adsisterent coram domino, non ut coram ipsis deus. nec opus est uidemur. uenerunt ergo, sicut in multis codicibus legitur, ut adsisterent coram domino, non ut coram ipsis deus. nec opus est in hoc loco inmorari, ut pro uirib Nunc enim quaeritur, quo modo uideatur deus non ea specie, qua et in isto saeculo quibusdam uoluit apparere, quando non solum cum Abraham aliisque iustis uerum etiam cum Cain fratricida locutus est, sed quo modo uideatur in illo regno, ubi eum filii eius uidebunt, sicuti est. tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum, quo desiderio flagrabat Moyses, cui loqui ad deum facie ad faciem non sufficiebat et dicebat: Ostende mihi temet ipsum manifeste, ut uideam te, tamquam diceret, quod in psalmo ex eodem desiderio canitur: Satiabor, cum mani
Abbreviated transcription (Latin):
uite : qͥ aut̃ male eger: in resurrectionẽ uidicii. Hic uidiciũ petiã &ernã significat: sic̃ &iã illud dictũ ẽ.
Quiñ credituã indicitus ẽ. Quod gͦ ait scs ambrosius neq is qͥdm̃ uidere noluerit potest dm̃ uidere
quid aliud intelligiuoluit. nisiqo is qͥ mundando cordi curã tanta redignã ñ uult impendere. ñ uult dm̃
uidere. Uide ꝓinde quid adiungat. Nec in loco inquit ds̃ uidet᷑ : s mundo corde. Quid euidentꝰ
quid ex p̃ssius dia potuit: Ab hac igitur usione diabolus & angłi eiꝰ & om̃s cũ eis impussine ulla nebula
dubitationis exli si sunt: qm̃ niundo corde ñ sunt. Ac ꝑ hoc quod scriptũ ẽ. in libro iob uenisse angłos
inconspectũ dĩ & uenisse cũ eis diabolũ : ñ ideo diabolus dm̃ uidisse credendus ẽ. Ipsi enĩ dictisuntꝰ ue¬
nisse in conspectũ dĩ : ñ ds̃ in conspectũ eorũ. Ueniunt aut̃ in conspectũ nrm quȩ uidemꝰ ñ a quibus

Expanded text:
eternam significat, sicut etiam illud dictum est: Qui non credit, iam iudicatus est. Quod ergo ait sanctus Ambrosius \'neque is, qui deum uidere noluerit, potest deum uidere\\ quid aliud intellegi uoluit, nisi quia is, qui mundando cordi curam tanta re dignam non uult inpendere, non uult deum uidere? uide proinde, quid adiungat: \'Nec in loco\', inquit, \'deus uidetur sed mundo corde\\ quid euidentius, quid expressius dici potuit? ab hac igitur uisione diabolus et angeli eius et omnes cum eis impii sine ulla nebula dubitationis exclusi sunt, quoniam mundo corde non sunt. ac per hoc, quod scriptum est in libro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, non a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
umꝗ. Qm̃ si aliquando uisus ẽ uisus ẽ: ñ sicut ista natura uidet᷑. s uoluntate uisus ẽ. sp
uoluit apparens: latente natura atq inse in cõmutabilit̃ ꝑmanente. Eoaut̃ mͦ qͦ uidet᷑ sicutie : nutc for¬
tas se uidet᷑. a quibus dã angłis. A nob̵ aut̃ tunc ita uidebit᷑ : cũ eis facti fuerimꝰ equales deuide cũ addi
nec potestates celorũ sic̃ semphĩ nisi cũ uolunt & quẽ admodũ uolunt uident᷑. ut hin
ceret᷑ quanta sit in usibilitas trinitatis : tam̃ inquit & si potestas ñ ẽ. uidendi . ẽ. gr̃a ꝓmerendi ut ui¬
dere possimꝰ. Et idõ qͥ habuit grãm: meruit copiã. Nos copiã ñ merem᷑ : qr dm̃ uidendi grãm ñ habemꝰ. His
uͦ ñ uidebunt : quib credentib dedit potestatẽ filios dĩ fieri. cũ ad eos om̃s ꝑtineat quod dictũ ẽ. uidebimꝰ
eũ sicutiẽ. S dicendo nos copiã ñ merem᷑. qr dm̃ uidendigrãm ñ habemꝰ: de hoo scło seloqͥ significauit

Expanded text:
m. si aliquando eo modo uisus est, non sicut ista natura uidetur, sed uoluntate uisus est specie, qua \'uoluit, apparens latente natura atque in se incommutabiliter permanente. eo autem modo, quo uidetur, sicuti est, nunc fortasse uidetur a quibusdam angelis, a nobis autem tunc ita uidebitur. cum eis facti. fuerimus aequales. ! Deinde cum addinec potestates caelorum sicut Seraphin, nisi cum uolunt et quem ad modum uolunt, uidentur, ut hinc etiam coniceretur, quanta sit inuisibilitas trinitatis: Tamen, inquit, \'etsi potestas non est uidendi, est gratia promerendi, ut uidere possimus. et ideo, qo non videbunt, quibus credentibus dedit potestatem filios Dei fieri; cum ad eos omnes pertineat quod dictum est, Videbimus eum sicuti est: sed dicendo, nos copiam non meremur, quia Deum videndi gratiam non habemus, de hoc saeculo se loqui significavit
Abbreviated transcription (Latin):
martyres honorant᷑ imperatorẽ rogatũ facile c̃cessisse: ne illi qͥeos occiderant &
capti iã tencbantur. poenasimili pumirentur. Libros debaptismo par uulor  cũũ codicem
ipsum prestantiȩ tuȩ missisẽ. cur abste rursus acceperim oblitussum: nisi forte cũ inspicerẽ
mendosos eos repperi. & cum emendare uolui qđ mirabilit̾ imperitus adhuc usq non feci.
Fpłam quoq ad tescribendã & his adugendam. quam cũ ibi essemiam dictare coeperam:
paulo addito sic ẽe imꝑfectam scias. Si autẽ rationẽ om̃iũ dierũ & lucubrationũ aliis ne¬
cessitatib impensarum tibi possem reddere: grauiter contristatus mirareris quanta me
distentant. quȩ differri omino nonpossunt: negarẽ illa ꝑ mittant. inquȩ me peteni do
& ammonendo urges uolentem: & inffabiliter quia nonpossum dolentẽ. Cũ enĩ ab eor

Expanded text:
martyres honorantur, imperatorem rogatum facile concessisse, ne illi, qui eos occiderant et martyres honorantur, imperatorem rogatum facile concessisse, ne illi, qui eos occiderant et capti iam tenebantur, poena simili punirentur. Libros de baptismo paruulorum, cum iam codicem ipsum praestantiae tuae misissem, cur abs te rursus acceperim, oblitus sum, nisi forte, cum inspicerem, mendosos eos repperi et emendare uolui, quod mirabiliter impeditus adhuc usque non feci. epistulam quoque ad te scribendam et his adiungendam, quam, cum ibi essem, iam dictare coeperam, paulo addito sic esse inperfectam scias. si autem rationem omnium dierum et lucubrationum aliis necessitatibus inpensarum tibi possem reddere, grauiter contristatus mirareris, quanta me distendant, quae differri omnino non possunt, nec agere illa permittant, in quae me petendo et admonendo urgues uolentem et ineffabiliter, quia non possum, dolentem. cum enim ab eor
Abbreviated transcription (Latin):
basilicas aperuit. popłos c̃gregat. Cum ipso ẽ & iã ille donatus diaconꝰ rebaptitatus. cũ
fuerit colonꝰ eccłȩ: qui uersatus .ẽ. in illa cede p̃cipius. Quitales noncum eos qͣndo & ille
gladio undicare quã quã sit xp̃ianꝰ. & q̃ntũ ad uertere potuimꝰ nonsit adhȩc cruenta
Pelius. tam̃ sinecesse fuerit & iam gestis iubete alligari epłis meis. quas dehacre sin¬
gulas uob̾ mittendas putaui. Soled enĩ audire in potestate ẽẽ uidicis mollire senten¬
tim: & mitius uindicare quã leges. Siautẽ nec litteris meis ad hoc consenserit: hoc sal¬¬
tẽ prest& ut incustodiam recipiantur. atq hoc dedementia iperator  impetrare
arabimꝰ: nepassiones seruoꝵ dĩ quȩ debent ẽẽ in ȩccła gloriesȩ inimicoꝵ
dehonestentur. Scio enĩ in causa clericoꝵ& anaunensiũ qͥ occisi agentilib nunc

Expanded text:
basilicas aperuit, populos congregat. cum ipso est etiam ille Donatus, diaconus rebaptizatus, cum basilicas aperuit, populos congregat. cum ipso est etiam ille Donatus, diaconus rebaptizatus, cum fuerit colonus ecclesiae, qui uersatus est in illa caede praecipuus. qui tales non cum eo sunt, quando gladio uindicare, quamquam sit Christianus et, quantum aduertere potuimus, non sit ad haec cruenta procliuis, tamen, si necesse fuerit, etiam gestis iubete allegari epistulas meas, quas de hac re singulas nobis mittendas putaui. soleo enim audire in potestate esse iudicis mollire sententiam et mitius uindicare quam leges. si autem nec litteris meis ad hoc consenserit, hoc saltem praestet, ut in custodiam recipiantur. atque hoc de clementia imperatorum impetrare curauimus, ne passiones seruorum dei, quae debent esse in eccldehonestentur. scio enim in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a gentilibus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
quib dam nr̃is illa atrocitate commotis uidecur in dignum. & quasi dissolutionis & ne¬
glegentiȩ simile: trans actis tam̃ motib animoꝵ quirecentiorib factissolent turbulen¬
tius excitari. egregie luculenta bonitas apparebit: & obhoc magis ea dẽ gesta legere
atq ostendere delectabit dñe merito insignis. multũq carissime ac desiderantissime
hoc adiuuante dñofiat: qͥpotens.ẽ. miseri cordit̃ opitulari intantis malis. Modo ma.
crobius ep̃s coꝵ stipitus cuneis perditor utriusq sexus ac atq illac circuit. aperuit
sibibasilicas quas possessoꝵ quantulus cũq timor diuserat. Presente autẽ ꝓcuratorẽ
uiri clarissimi celeris spondeo quẽ tue dilectioni commendaui multũq cõm̃do: utcũq
eoꝵ frangebat᷑ audacia. Nunc uͦ postea quã carchaginẽ ꝓfectus ẽ: & iam infundis ipsius

Expanded text:
quibusdam nostris illa atrocitate commotis uidetur indignum et quasi dissolutionis et nequibusdam nostris illa atrocitate commotis uidetur indignum et quasi dissolutionis et neglegentiae simile, transactis tamen motibus animorum, qui recentioribus factis solent turbulentius excitari, egregie luculenta bonitas apparebit et ob hoc magis eadem gesta legere atque ostendere delectabit, domine merito insignis multumque carissime ac desiderantissime hoc adiuuante domino fiat, qui potens est misericorditer opitulari in tantis malis. modo Macrobius, episcopus eorum, stipatus cuneis perditorum utriusque sexus hac atque illac circuit, aperuit sibi basilicas, quas possessorum quantuluscumque timor clauserat. praesente autem procuratore uiri clarissimi Celeris Spondeo, quem tuae dilectioni commendaui multumque commendo, utcumque eorum frangebatur audacia. nunc uero, posteaquam Carthaginem profectus est, etiam in fundis ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
crebras sicaudias. & facinora eoꝵ atq insana pertinatia sic sepe ꝓdatur: eadẽq publi¬
cata gesta inomium noticit ꝑ ferantur. Quod autẽ scripsit eximietas tua dubitarete
utrum intheo ꝓpͥa debeas ea demgesta iubere ꝓpom. fiat si potest illuc frequens c̃fluere
multitudo. Alioquin alius locus celebrior ꝓuidend ẽ: nontam̃ nullo modo preter¬
mittendum. Pena sane illoꝵ quã uis detantis sceberib confessoꝵ rogote ut p̃t supplici¬
um mortissit: & ꝓpter conscientiam nr̃am & ꝓpt̃ catholicã mansuetu dinem cõm̃ dandã.
pse enim fructus ad nos ꝑuenit c̃fessionis illoꝵ: quia inuenit ecda catholica ubisuam
erga dtrocissimos inimicosseruet atq exibeat lenitatẽ. Intanta quippe crudelitate
quȩ cũq p̃t̃ sanguinẽ uindicta ꝓcesserit: magna lenitas apparebit. Quod & simo do

Expanded text:
crebras sic audias et facinora eorum atque insana pertinacia sic saepe prodatur eademque publicrebras sic audias et facinora eorum atque insana pertinacia sic saepe prodatur eademque publicata gesta in omnium notitiam perferantur! quod autem scripsit eximietas tua dubitare te, utrum in Theoprepia debeas eadem gesta iubere proponi, fiat, si potest illuc frequens confluere multitudo; alioquin alius locus celebrior prouidendus est, non tamen ullo modo praetermittendum. Poena sane illorum quamuis de tantis sceleribus confessorum rogo te ut praeter supplicium mortis sit et propter conscientiam nostram et propter catholicam mansuetudinem commendandam. ipse enim fructus ad nos peruenit confessionis illorum, quia inuenit ecclesia catholica, ubi suam erga atrocissimos inimicos seruet atque exhibeat lenitatem. in tanta quippe crudelitate, quaecumque praeter sanguinem uindicta processerit, magna lenitas apparebit. quod etsi modo
Abbreviated transcription (Latin):
NO merito in signꝰ multũq Ixm̃o ac desi derantissimo filio marcellino:
Auoͦ iiNꝰ indño salutt̃. Gesta quȩ ꝓmisit prestantia cua uehemter expecto
& mȩccli hyppomensi iam ũq cupio recitari. aosifieri potuerit ꝑ om̃s eccłis
&iam indiocesi constitutas. ut audiant homines plenẽq agnoscant c̃fessores iniquitatis
non dĩ timore extorquente penitentiam. sed uditiaria diligentia crudelissimoꝵ pecto
aperiente duriciam: siue illoꝵ quide honncidio. & de excecato ac debilitato prbi
corpore. siuie illoꝵ quise illa scire potuisse qua uissibi dicerent displicere negare non
ausisunt: refugientes apa catholicã pacẽ uelut necriminib polluantur alienis: & in illo
scis matis sacrilegio int̾ sceleratoꝵ tam in manium tanta multitudine ꝑdurantes. siue & iã
illoꝵ quise inde nonrecessuros & im demonstrata sibi catholica ueritate & donatistarum
ꝑuersitate dixer̃. Non est leue quod ds̃ agiuoluit ꝑopera tuã. Utinã tales eoꝵ causas

Expanded text:
DESIDERANTISSIMO FILIO MARCELLINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Gesta, quae promisit praestantia tua, uehementer expecto et in ecclesia Hipponiensi iam iamque cupio recitari ac, si fieri potuerit, per omnes ecclesias etiam in dioecesi constitutas, ut audiant homines pleneque agnoscant confessores iniquitatis non dei timore extorquente paenitentiam sed iudiciaria diligentia crudelissimorum pectorum aperiente duritiam siue illorum, qui de homicidio et de excaecato ac debilitato presbyteri corpore ........, siue illorum, qui se illa scire potuisse, quamuis sibi dicerent displicere, negare non ausi sunt refugientes catholicam pacem, uelut ne criminibus polluantur alienis, et in illo schismatis sacrilegio inter sceleratorum tam immanium tantam multitudinem perdurantes, siue etiam illorum, qui se inde non recessuros etiam demonstrata sibi catholica ueritate et Donatistarum peruersitate dixerunt. non est leue, quod deus agi uoluit per operam tuam. utinam tales eorum causas
Abbreviated transcription (Latin):
nutritus: quantus ei potuit ꝑ nr̃as angustias dispensari. Quid enim aliud dicendum est eis
qͥcũ sint iniqͥ &impii liberaliter sibi uidentur eruditi. nisi qđ in litteris uere liberalib legimus.
siuos filius liberauerit. tunc uere liberi eritis: Pereũ namq prestatur. ut ipsȩ &iãqͦ liberali
disciplinȩ ab eis qͥ in libertate uocati non sunt appellantur: quid inse habeant liberare noscat᷑.
Neque enĩ habent c̃ gruũ lib̾tati: nisi quod habent congruũ cͥaritati. Unde ille ipsefilius. & ue-¬
carmiia poetarũ: ullo modo ñre c̃sonant lib̾tati. Nonoratorũ inflata & expoli tam̃ditia.
nondeniq ipsorũ philosophorum garrulȩ argutiȩ. quiuł dm̃ prorsus Noncogno uerunt.¬

Expanded text:
nutritus, quantus ei potuit per nostras angustias dispensari. Quid enim aliud dicendum est eis, nutritus, quantus ei potuit per nostras angustias dispensari. Quid enim aliud dicendum est eis, qui cum sint iniqui et impii, liberaliter sibi uidentur eruditi, nisi quod in litteris uere liberalibus legimus: Si uos filius liberauerit, tunc uere liberi eritis? per eum namque praestatur, ut ipsae etiam, quae liberales disciplinae ab eis, qui in libertatem uocati non sunt, appellantur, quid in se habeant liberale, noscatur. neque enim habent congruum libertati, nisi quod habent congruum ueritati. unde ille ipse filius: Et uecarmina poetarum, ullo modo nostrae consonant libertati, non oratorum inflata et expolita mendacia, non denique ipsorum philosophorum garrulae argutiae, qui uel deum prorsus non cognouerunt
Abbreviated transcription (Latin):
augustinus in dño salutem. Hullas debiu iam reddere litteras sc̃ȩ caritatituȩ. sine hislibris
quos ame sc̃i amoris iure uiolentissimo flagitasti: ut hac saltẽ oboedientia responderem
epłistuis. quib me magis onerare quã honorare dignatus es: quanquã ubi succumbo qͥa pneror.
ibi etiã quia diligo subleuor. Neq enĩ a quolibet diligor. subleuor. eligor: sed abeo uiro & dñi sacer¬
leues & me. Debui gͦ nunclibros mittere qͦs emendaturũ me ẽẽ ꝓmiseram: & ideo non misi. quia
nonemendaui : non quia nolui. sed quia non potui: curis uidelic& multis & multũ p̃ualentibus
occupatus. Nimis autem ingratũ acferreũ fuit. ut te quinossic amas. hic sc̃s fr̃ & collega nr̃ possidus
in quo nr̃ãm non paruam presentiam repperies. uł nondisceret: uł sine nr̃is ltteris disceret Est enĩ
ꝑ nr̃m ministerium nonlitteris illis quas uariarũ seruilibidinũ liberales uocant. sed dñ copane

Expanded text:
AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Nullas debui iam reddere litteras sanctae caritati tuae sine his libris, quos a me sancti amoris iure uiolentissimo flagitasti, ut hac saltem oboedientia responderem epistulis tuis, quibus me magis onerare quam honorare dignatus es. quamquam ubi succumbo, quia oneror, ibi etiam, quia diligor, subleuor. neque enim a quolibet diligor, subleuor, eligor sed ab eo uiro et domini sacerleues et me. debui ergo nunc libros mittere, quos emendaturum me esse promiseram et ideo non misi, quia non emendaui, non quia nolui, sed quia non potui curis uidelicet multis et multum praeualentibus occupatus. nimis autem ingratum ac ferreum fuit, ut te, qui nos sic amas, hic sanctus frater et collega noster Possidius, in quo nostram non paruam praesentiam reperies, uel non disceret uel sine nostris litteris disceret. est enim per nostrum ministerium non litteris illis, quas uariarum serui libidinum liberales uocant, sed dominico pane
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc faciet quod ad olescentẽ decet: maxime quia nondumcuris maiorib detinet᷑. &teipsum
mͥ expeditus apportabit. Iuib numeris c̃sistant uersus dauitici nonscripsi: quia nescio.
Neque enim ex hebrea lingua quãignoro potuit etiã numeros inter pres expͥmere. nemetri neces.¬
sitate ab int̾pretante ueritate amplius quamratio sentenciarũ sinebat digredi cogeretur.
ertis camen eos constare numeris credo illis. qͥ eã linguã ꝓpecallent. Amauit ei
musicam piam: & in eastudia nos magis ipse quã alius ullus auctoraccendit. Habitetisom̃s
in ȩcernum sadiutorio altissimi. quihabitatis unanimes indomo: pater materq fratres.

Expanded text:
et hoc faciet, quod adulescentem decet, maxime quia nondum curis maioribus detinetur, et te ipsum et hoc faciet, quod adulescentem decet, maxime quia nondum curis maioribus detinetur, et te ipsum mihi expeditius adportabit. quibus numeris consistant uersus Dauidici, non scripsi, quia nescio. neque enim ex Hebraea lingua, quam ignoro, potuit etiam numeros interpres exprimere, ne metri necessitate ab interpretandi ueritate amplius, quam ratio sententiarum sinebat, digredi cogeretur. certis tamen eos constare numeris credo illis, qui eam linguam probe callent. amauit enim uir ille sanctus musicam piam et in ea studia nos magis ipse quam ullus alius auctor accendit. habitetis omnes in aeternum in adiutorio altissimi, qui habitatis unanimes in domo, pater materque fratres
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas: uerum &ciam ꝓnuntiando itasonare morulas sillabarũ ut eis expͥmant᷑. sensũq auriũ
feriant genera numerorũ: maxime quia inqͥb dã &iã silentiorum dimensa inter ualla milcent᷑.
quȩ omnino sentiri neque unt: nisi auditorem ꝓnuntiator informet. Sextũ sane librũ quẽ
emendatum repperi. ubi est om̃is fructus ceterorũ: non distuli mittere caritatituę.
ortassis ipsetuam non multũ refugiat grauitatẽ. Nã superiores quinq uix filionr̃o & coru¬
dia cono uiliano qm & ipse iã nob̾cum commilitat: dilectione uł cognitione uidebuntur.
quidem non audeo dicere plus amo quãte: quia necueracit᷑ dico. sed tamen aui
plus desidero quãte. Mirum uideri potest. quẽ ad modum quẽ parit̃ amo: amplius desidertm.
Sed hoc mͥ facit spes amplior uidendi eum. Puto enĩ quod si ad noste iubente uł mittente uenerit.

Expanded text:
personas uerum etiam pronuntiando ita sonare morulas syllabarum, ut eis exprimantur sensumque aurium personas uerum etiam pronuntiando ita sonare morulas syllabarum, ut eis exprimantur sensumque aurium feriant genera numerorum, maxime quia in quibusdam etiam silentiorum dimensa interualla miscentur, quae omnino sentiri nequeunt, nisi auditorem pronuntiator informet. Sextum sane librum, quem emendatum repperi, ubi est omnis fructus ceterorum, non distuli mittere caritati tuae; fortassis ipse tuam non multum refugiat grauitatem. nam superiores quinque uix filio nostro et condiacono Iuliano, quoniam et ipse iam nobiscum commilitat, digni lectione uel cognitione uidebuntur. quem quidem non audeo dicere plus amo quam te, quia nec ueraciter dico, sed tamen audeo dicere plus desidero quam te. mirum uideri potest, quem ad modum, quem pariter amo, amplius desiderem; sed hoc mihi facit spes amplior uidendi eum; puto enim, quod, si ad nos te iubente uel mittente uenerit,
Abbreviated transcription (Latin):
inuocib: eac c̃sideratio qͥbdã quasi gradatis itinerib nitit᷑ ad suꝑna intima ueritatis. in qͥb
uis ostendit se sapientia hilariter. & iom̃i ꝓuidentia occurrit amantibus: micionr̃i ocucũ
pludere: quando conscripsi desolo rithmo sex libros. & demelo scribere alios for sitansex fateor
disponebam: cũ mͥ ocium futurũ speraba. Sed postta quã mͥ curarum ecclesiasticarũ sarcita
imposita est: om̃s illȩ deliciȩ fugere demanib itaut uix nuncipsum codicem inueniã: qm̾tu ã
uoluntatẽ. nec peticionẽ sediusionẽ c̃tenere nequeo. Quod sane opusculum si potuero mittere:
non qͥdem metͥ obtemperasse. uerumtamen tehoc ame tantõpere flagitasse p
quippe intelliguntur in eo quinq libri. sinon adsit qui non solum disputantium possit separare

Expanded text:
in vocibus, eaque consideratio quibusdam quasi gradatis itineribus nititur ad superna intima veritatis, in quibus in vocibus, eaque consideratio quibusdam quasi gradatis itineribus nititur ad superna intima veritatis, in quibus viis ostendit se sapientia hilariter, et in omni providentia occurrit amantibus : initio nostri otti, scripta proludere, quando conscripsi de solo rhythmo sex libros, et de melo scribere alios forsitan sex, fateor, disponebam, cum mihi otium futurum sperabam. Sed posteaquam inposita est, omnes illae deliciae fugere de manibus, ita ut uix nunc ipsum codicem inueniam, quoniam tuam uoluntatem nec petitionem sed iussionem contemnere nequeo. quod sane opusculum si potuero mittere, non quidem me tibi obtemperasse uerum tamen te hoc a me tanto opere flagitasse paenitebit. difficillime quippe intelleguntur in eo quinque libri, si non adsit, qui non solum disputantium possit separare
Abbreviated transcription (Latin):
tauer̃ głam in corrupti dĩ insimilitudinem imaginis corruptibilis homnis. & uolucrũ. & quadru¬
pedum. & serpentiũ: uł qui istissimulacris nondediti aut non nimis dediti. coluerunt tamen
& seruier̃ creaturȩ. pocius quam creatori. Ab sit omnino ut istorũ uanitates & in sanię mendaces.
uentose nuge & suꝑb error. recte liberales litterȩ nominentur: hominum scilicet infeliciũ.
nec ieis ipsis que uera senser̃. Historia sane cuius scriptores fidemse p̃cipue narrationibussuis
deberꝑ ꝓfitentur. fortassis habeat aliquid cognitione dignum liberis: cũ siuebona siue mala
hominum tamen uera narrantur. quã uis in eis cognoscendis quiscosp̃u non adiuti sunt
rumoresq colligere ipsa humane ifirmitatis conditione cõpulsisunt: quẽ ad modum
non fallerentur in plurimis omnino nonuideo. Est tamen aliqua meis ꝓpinqͥtas lib̾tatis.
siuoluntatẽ mentiendi non habent: nec homines fallunt: nisi cũ ab hominib humana

Expanded text:
pti dei in similitudinem imaginis corruptibilis hominis et uolucrum et quadrupedum et serpentium uel qui istis simulacris non dediti aut non nimis dediti coluerunt tamen et seruierunt creaturae potius quam creatori. absit omnino, ut istorum uanitates et insaniae mendaces, uentosae nugae ac superbus error recte liberales litterae nominentur hominum scilicet infelicium, nec in eis ipsis, quae uera senserunt. historia sane, cuius scriptores fidem se praecipue narrationibus suis debere. profitentur, fortassis habeat aliquid cognitione dignum liberis, cum siue bona siue mala hominum tamen uera narrantur. quamuis in eis cognoscendis, qui sancto spiritu non adiuti sunt rumoresque colligere ipsa humanae infirmitatis condicione compulsi sunt, quem ad modum non fallerentur in plurimis, omnino non uideo. est tamen aliqua in eis propinquitas libertatis, si uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorat Quidescendit. ipse e. & qͥ ascendit suꝑ om̃s celos. Quis colligit uentos insinũ.
idẽ. animas credentiũ in occultũ atq secraũ qͥbi dicit᷑. mortui enĩ estis &iata ur̾a ab scon¬
dita e. cũ xp̃o indõ : Quis conutit aquã in uestim̃to ut dici possa quot qͦt inxp̃o haptizati
estis xp̃m indinstis : Quis tenuit finest̾rȩ : Quidix̃ discipłissuis. eritis mͥ testes miersłm &̃ in
tota uidea & samaria. &usq infines t̾rę.
DE IÕNA PROPHA

Expanded text:
commemorat: Qui descendit, ipse est, et qui ascendit super omnes caelos; quis colligit uentos in sinum? commemorat: Qui descendit, ipse est, et qui ascendit super omnes caelos; quis colligit uentos in sinum? id est animas credentium in occultum atque secretum, quibus dicitur: Mortui enim estis et uita uestra abscondita est cum Christo in deo; quis conuertit aquam in uestimento? ut dici posset: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis; quis tenuit fines terrae? qui dixit discipulis suis: Eritis mihi testes in Hierusalem et in tota Iudaea et Samaria et usque in fines terrae. VI. DE IONA PROPH
Abbreviated transcription (Latin):
ost hanc questionẽ qui eas ex porphirio ꝓ posuit. hocadiunx̃ Sane &iã de illo inquit
me dignaberis instruere: siueredix̃ salomon: Filiũ ds̃ ñ hab&. Cito respondet᷑ ñ solũ hoc ñ
dix̃. uerũ &iã dix̃ quodds habeatfiliũ. Apud eũ etũ sapientia loquensait: Ante om̃s colles
genuitme Et qͥd est xp̃s nisi dĩ sapientia : Itẽ quodã loco puerbiorũ : ds̃ inqͥt docuit me
sapientiã. & scientiã scorũ cognoui: Quis ascendit in celũ & descendit. qͥs collegit uentos insinu
qͥs comitit aquã inuestim̃to: quistenuit fines t̾rȩ. quod nom̃ e ei aut qd̾ nom̃ e. filu euis:
Horũ duorũ quȩ in extremo cõmemoraui. unũ r&ulit ad patrẽ : idest quod nom̃ e. ei ꝓpt̃ quod
dixerat dis̃ docuit me sapientiã & alterũ euident̃ adfiliũ cũ ait. aut quod nom̃ ẽ. filu eius.
ppt̃ caera quȩ de filio magis intelligunt᷑ hoce. qͥs ascendit incelũ & descendit: quod paulusita

Expanded text:
ost hanc quaestionem, qui eas ex Porphyrio proposuit, hoc adiunxit: "Sane etiam de illo", inquit, me dignaberis instruere, si uere dixit Salomon: Filium deus non habet.\' Cito respondetur: Non solum hoc non dixit, uerum etiam dixit, quod deus habeat filium. apud eum enim sapientia loquens ait: Ante omnes colles genuit me. et quid est Christus nisi dei sapientia? item quodam loco prouerbiorum: Deus, inquit, docuit me sapientiam et scientiam sanctorum cognoui. quis ascendit in caelum et descendit? quis colligit uentos in sinu? quis conuertit aquam in uestimento? quis tenuit fines terrae? quod nomen est ei aut quod nomen est filii eius? horum duorum, quae in extremo commemoraui, unum rettulit ad patrem, id est \'quod nomen est ei propter quod dixerat \'deus docuit me sapientiam., et alterum euidenter ad filium, cum ait \'aut quod nomen est filii ius\', propter cetera, quae de filio magis intelleguntur, hoc est \'quis ascendit in caelum et descendit, quod 20 Paulus ita
Abbreviated transcription (Latin):
umilis saluto qđ pͥnũr ẽ. Suscepi autẽ tremens sc̃itatistuȩ uerba: uerberib pleNa:
Scio qđ uenie p̾paratur. qͥ ab augustino ꝑfectissimo sacerdote corripit᷑: nec debet ep̃o
ẽnegari. qđ uoluntas aut casusfacit: Ipsc eni sibi denegat curã: qͥsua medico ñ publicat
culpas: indigne mex̧ lacrimȩ uingantur tius fletib iustis. qͦ possithȩc nota nigro scriptitacione
deleri. Eccłe mͥ introitus nonnegetur. Illicsperoueniã: ubi amisi culpã. Oblatiouero domꝰ me
ttua sc̃itas iussit: ad cȩlestis regis mensã. eiꝰ manib offeretur. Exelicit ePła BOΝEFACII

Expanded text:
umilis saluto, quod primum est: suscepi autem tremens Sanctitatis tuae verba verberibus plena. Scio quod veniae praeparatur, qui ab Augustino perfectissimo sacerdote corripitur; nec debet episcopo denegari, quod voluntas facit aut casus: ipse enim sibi denegat curam, qui suam medico non publicat culpas: indignae meae lacrymae jungantur tuis fletibus justis, quo possit haec nota nigro scripta titione deleri. Ecclesiae mihi introitus non negetur: illic spero veniam, ubi admisi culpam. Oblatio vero domus meae, ut tua Sanctitas jussit, ad coelestis regis mensam ejus manibus offeretur. EPISTOLA VII
Abbreviated transcription (Latin):
uita sine fide : s plane raenta iam fide. ad exercendã piã delec̾tatione᷑ m̃tium fide¬
luĩ studiosissimȩ requirendȩ : ã quod in eis eluxerit sine tipho arrogantiȩ cõmuni¬
tandũ: quod autem latuerit. sine salutis dispendio tolerandum

Expanded text:
uita sine fide, sed plane retenta iam fide ad exercendam piam delectationem mentium fideuita sine fide, sed plane retenta iam fide ad exercendam piam delectationem mentium fidelium studiosissime requirendae et, quod in eis eluxerit, sine typho arrogantiae communicandum, quod autem latuerit, sine salutis dispendio tolerandum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphãa misterus oꝑta sunt aperire. Illud plane quod inuentre c&̃i triduo fuit fas
ñ ẽ alit̃ intelligere: qua ab ipso celesti magistro in euuangłio cõme morauimꝰ re¬
latum Pꝰ roposita ex posuimꝰ ut potuimꝰ s ille qͥ proposuit iã sit xp̃ianus ne forte
cũ ex pectat ante librorũ scõrũ finire questiones priusfiniat istã uitã : quã transeat
dmorte aduitã Fierienĩ potest quod anteq xp̃ianis sacram̃tisimbuatur. querit de
resurrectione mortuorũ concedendũ &iam fortassis quod dexp̾o quȩ sunt curtanto
post uenerit ut si quȩ sunt aliȩ pauce & magnȩ questiones: quib c&era inseruiunt
Si dut̃ qualis ẽ. illa inqua m̃sura m̃ si fueritis m&i&ur uob̾: uł qualis ista deiona &iam
uł & atem iã suã. Sunt enĩ innumerabiles quȩ ñ sunt finiendȩ ante fidem. nefi

Expanded text:
propheta mysteriis operta sunt, aperire; illud plane, quod in uentre ceti triduo fuit, fas propheta mysteriis operta sunt, aperire; illud plane, quod in uentre ceti triduo fuit, fas non est aliter intellegere, quam ab ipso caelesti magistro in euangelio commemorauimus reuelatum. Proposita exposuimus, ut potuimus; sed ille, qui proposuit, iam sit Christianus, ne forte, cum expectat ante librorum sanctorum finire quaestiones, prius finiat istam uitam, quam transeat a morte ad uitam. fieri enim potest, quod ante, quam Christianis sacramentis inbuatur, quaerit de resurrectione mortuorum; concedendum etiam fortassis, quod de Christo quaesiuit, cur tanto post uenerit uel si quae sunt aliae paucae et magnae quaestiones, quibus cetera inseruiunt. si autem qualis est illa: In qua mensura mensi fueritis. metietur uobis, uel qualis ista de Iona, etiam uel aetatem iam suam. sunt enim innumerabiles, quae non sunt finiendae ante fidem, ne finiatur
Abbreviated transcription (Latin):
que ibi p̃dix̃. foder̃ manꝰ meas & pedes. dinumerauer̃ omĩa ossa mea ipsi uero
considerauer̃ & conspexer̃ me: diuiser̃ sibi uestim̃ta mea a suꝑuestẽ meã miser̃ sortẽ
Q uod tanta manifestatione futurũ in libro antiqͦ ꝓphaatur. quanta manifestatione
fod ctũ mnouo enuangłio recitatur. S si m hac hũmilitate ut dicere & perã iste uer¬
mis in risus ẽ nũ quidadhuc in ridendus ẽ. cũ ea cõpleri cernimꝰ quȩ consequentia
psalmꝰ ipse hab& cõ memorabunt᷑ & conutent᷑ addim uniu̾ si fines t̾re : & adorabunt
in conspectueiꝰ uniuse patriȩ gentiũ: qm̃ dñi ẽ. & ipse dñabitur gentiũ. Siccõ me
morati sunt nineuitȩ & conu̾sisunt ad dũm Hanc salutẽ penitentiȩ gentiũ. tanto
ante p̾figuratã in iona dolebat isrł. sicut nuncdola umbra nudatus: & estu sanciatus.
iceat sane cuilib& quã lib& alit̃. dũ tam̃ scđm regulã fidei: coera omia que deiona

Expanded text:
si uero considerauerunt et conspexerunt me, diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quod tanta manifestatione futurum in libro antiquo prophetatur, quanta manifestatione factum in nouo euangelio recitatur, — sed si in hac humilitate, ut dicere coeperam, iste uermis inrisus est, numquid adhuc inridendus est, cum ea compleri cernimus, quae consequentia psalmus ipse habet: Commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius unmorati sunt Nineuitae et conuersi sunt ad dominum. hanc salutem paenitentiae gentium tanto ante praefiguratam in Iona dolebat Israhel, sicut nunc dolet umbra nudatus et aestu sauciatus. liceat sane cuilibet quamlibet aliter dum tamen secundum regulam fidei cetera omnia, quae de Iona
Abbreviated transcription (Latin):
animal plerũq decarne uł dequaq ret̾rena sine ullo concubitu nascitur
e: qr diluculo resurrex̃ P oterat utiq illa cucurbita & sine ullo uermiculo arescere
Postremo si habebat ad hoc ũmem necessariũ: quid opus erat addere matutinũ nisi ut ille
ermis agnosceretur qͥ cantat psusceptione matutina: Ego aut̃ sum ue
uermis iste cũ pender& incruce sic̃ in eodem psalmo scriptũ ẽ. Locuti sunt labus &¬

Expanded text:
animal plerumque de carne uel de quaque re terrena sine ullo concubitu nascitur.animal plerumque de carne uel de quaque re terrena sine ullo concubitu nascitur. matutinus est, quia diluculo resurrexit. poterat utique illa cucurbita et sine ullo uermiculo arescere. postremo si habebat deus ad hoc uermem necessarium, quid opus erat addere matutinum, nisi ut ille uermis agnosceretur, qui cantat pro susceptione matutina: Ego autem sum ueuermis iste, cum penderet in cruce, sicut in eodem psalmo scriptum est: Locuti sunt labiis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m & hanc int̾p̃tatione ꝓph&ici sacram̃ti su pbiore garrulitate derideant. dũ tam̃
& ipsos sensini paulatĩq corsumat. Nã deomib talib esaias ꝓph&at: ꝑquẽ nob dicit
ds. Audite me quiscitis iudiciũ popłsms: in quorũ corde lex meae: Oõ ꝓbria hominũ
ritis. Sic̃ enĩ uestim̃tũ ita ꝑtempus absum&ur. & sic̃ lana atinea comedent᷑. iusticia
aut̃ mea inȩ t̃nũ man&. Nos gͦ agnoscamꝰ u̾o en matutinum. qr & inillo psalmo cuius
lus inscribit᷑ ꝓsusceptione matutina: hoc se ipse nomine appellare dign
ilis obꝓbrus e: quȩ iubem᷑ ñ maure ꝑ esaiã dicentẽ: obpbria hominũ nolite m&uere.
citatẽ suã deficiendo mirant᷑: Nos huncagnoscamꝰ & psalute diuina humana obꝓbria
sufferamꝰ. Uermis ẽ. ꝓpt̃ humilitatẽ carnis: fortassis &iã ꝓpt̾ uirginis partũ Nam

Expanded text:
stum et hanc interpretationem prophetici sacramenti superbiore garrulitate derideant, dum tamen stum et hanc interpretationem prophetici sacramenti superbiore garrulitate derideant, dum tamen et ipsos sensim paulatimque consumat. nam de omnibus talibus Esaias prophetat, per quem nobis dicit deus: Audite me, quduxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea in aeternum manet. nos ergo agnoscamus uermem matutinum, quia et in illo psalmo, cuius titulus inscribitur: Pro susceptione matutina, hoc se ipse nomine appellare dignaillis opprobriis est, quae iubemur non metuere per Esaiam dicentem: Opprobria hominum nolite metuere.os dies. paucitatem suam deficiendo mirantur. nos hunc agnoscamus et pro salute diuina humana opprobria sufferamus. uermis est propter humilitatem carnis, fortassis etiam propter uirginis partum; nam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
braculũ fͣ cu curbitȩ suꝑ caput eiꝰ ꝓmissiones erant ueris testam̃ti: uł ipsa iã munera
in quib erat utiq sic̃ dic̃ apłs umbra futurorũ. tamq ab estu temporaliũ malorũ in
t̾ra ꝓmissionis defensaculũ p̃bens. Uermis aut̃ matutinꝰ qͦ rodente cucurbita exa¬
ruit. idem ipse rursus xp̃s occurrit: ex cuiꝰ ore euuangłio diffamato. cuncta illa
quȩ tẽporalit̃ apud israhelitas uelut umbratili prius significatione iuguer̃ euacuat
marcescunt & nunc ille popłs amisso ierosolimitano regno & sacerdotio & sacrificio
quod totũ umbra erat futuri. incaptiua disꝑsione magno estu tribulationis adurit᷑.
sic̃ ionas quod scriptũ e. asolis ardore & dol& grauit̃. & tam̃ dolori eiꝰ atq umbrȩ quam
diligebat : salus gentiũ penitentiũq p̃ponit᷑. Adhuc cachinnent pagam & iã uermeni¬

Expanded text:
braculum ergo cucurbitae super caput eius promissiones erant ueteris testamenti uel ipsa iam munera, braculum ergo cucurbitae super caput eius promissiones erant ueteris testamenti uel ipsa iam munera, in quibus erat utique, sicut dicit apostolus, umbra futurorum tamquam ab aestu temporalium malorum in terra promissionis defensaculum praebens. uermis autem matutinus, quo rodente cucurbita exaruit, idem ipse rursus Christus occurrit, ex cuius ore euangelio diffamato cuncta illa, quae temporaliter apud Israhelitas uelut umbratili prius significatione uiguerunt, euacuata marcescunt. et nunc ille populus amisso Hierosolymitano regno et sacerdotio et sacrificio, quod totum umbra erat futuri, in captiua dispersione magno aestu tribulationis aduritur, sicut Ionas, quod scriptum est, a solis ardore et dolet grauiter et tamen dolori eius atque umbrae, quam diligebat, salus gentium paenitentiumque praeponitur. Adhuc cachinnent pagani et iam uermem Chri
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re. trib dieb & trib noctib. Deipso aut̃ triduo mortis diixp̃i. quomͦ ratio reddatur.
cũ aparte totũ intelligitur indie primoᷤ nouissioro ut totitres dies id est cũ suis noctib
cõ putent᷑. longũẽ. disserere: & in alus sermonib iã sepissime dictũ est. Sic̃ gͦ ionas
ex naui in aluũ cãi: ita xp̃s ex ligno in sepulchrũ. uł in mortis ꝑfundũ. & sic̃ ille phis qui
euomiuit: ita ꝓphoia p̃missa e. ad gentes. s nisi postresurrectionẽ xp̃i ñ ꝑuenit ad gente
Iamuͦ quod tabernaculũ sibi constituit & consedit ex adũso ciuitatis nineue qͥd ei futurũ
ess& expectans: alterius significationis ꝑsonã ꝓph&a gestabat. P refigurabat enĩ carna¬
lem popłm isrł. Nam hinc erat & trifficia de̾ salute nineuitarũ. hoce. deredemptione
& liberatione gentiũ : undeuenit xp̃s uocare ñ iustos s peccatores inpenitentiã Um¬

Expanded text:
terrae tribus diebus et tribus noctibus. de ipso autem triduo mortis domini Christi quo modo ratio reddatur, cum a parte totum intellegitur in die primo et nouissimo, ut toti tres dies, id est cum suis noctibus computentur, longum est disserere et in aliis sermonibus iam saepissime dictum est. sicut ergo Ionas ex naui in aluum ceti ita Christus ex ligno in sepulcrum uel in mortis profundum et sicut ille pro his, qui euomuit, ita prophetia praemissa est ad gentes, sed nisi post resurrectionem Christi non peruenit ad gentes. Iam uero quod tabernaculum sibi constituit et consedit ex aduerso ciuitatis Nineue, quid ei futurum esset, expectans, alterius significationis personam propheta gestabat. praefi- to gurabat enim carnalem populum Israhel. nam huic erat et tristitia de salute Nineuitarum, hoc est de redemptione et liberatione gentium. unde uenit Christus uocare non iustos sed peccatores in paenitentiam. um