comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ibide̾ reciꝑentur. ⁊ qui semꝑ ueteres pannos. aut uiles cͣon
sueuerãt. nc̃ semꝑ nouos. aut p̾ciosos hab̾e̾ contendãt. ⁊ qͥ añ
conuersionẽ lectulũ ꝓpͥũ nusquã habebat. nc̃ si forte uolun
tas fuerit eundi alicubi. ornam̃ta lectuli. secũ portat. Inneo
aũ ne in huiꝰmodi lectulis uideant᷑ sõnia uanitatis: ne ĩ eisde̾
patiat᷑ animus illusionẽ carnis. Sic̃ enĩ in ext̾iori lectulo caro
mollit̾ uolutatur. sic ⁊ in uoluptatis lectulo. anima spoliata
uirtutib eneruit̾ delectatur. In lectulo gͥ fluxe mͣtis dũ dilec¬
tus querit᷑: ñ inuenit᷑. In h lectulo iacet paraliticus. omni cõpa¬
ge mͣbroꝵ dissolutus idẽ animꝰ in omni actioẽ dissipatꝰ. In lec¬
tulo iacob ad caput ponit᷑ lapis. nͣ pluma leuitatis. que uen¬
to suꝑbie ad aquilonẽ rapit᷑ cũ dĩ. Ponã sedẽ meã ad aquilonẽ.

Expanded text:
ut ibidem reciperentur, et qui semper veteres pannos aut viles habere ut ibidem reciperentur, et qui semper veteres pannos aut viles habere consueverant, nunc semper novos aut pretiosos habere contendant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundi aliquo, ornamenta lectuli secum portant. Timeo autem, ne in hujusmodi lectulis videantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic et in voluptatis lectulo anima spoliata virtutibus enerviter delectatur. In lectulo igitur fluxae mentis dum dilectus quaeritur, non invenitur. In hoc lectulo jacet paralyticus omni compage membrorum dissolutus, id est, animus in omni actione dissipatus in lectulo Jacob ad caput ponitur lapis, non pluma levitatis quae vento superbiae ad aquilonem rapitur, cum dicitur: Ponam sedem meam ad a
Abbreviated transcription (Latin):
der es lectulũ sponse: que sponsũ desid̾at: forsitan estima¬
ris. Cappa canonici:⁊ cuc ulla monachi. ñ differt̃ a pallio
militis. s ut ait quidã sapiens. miles & monacꝰ ex eodem
panno partiunt᷑. sͥ cucullã yclamidẽ. Nonmultũ differt habitꝰ
canonici regularis ⁊ scłaris. s si forte regłarẽ uideas archidia¬
conũ. uel ep̃m te uidisse ꝯtendas. S forsitan dic es. Delicatis de¬
licata conueniunt: ex regula testimoiũ ꝓferẽs. Ait enĩ batus
august̃. Si eis qͥ uen̾ĩt ex morib delicatiorib ad monast̾iũ. aliqͥd
alim̃toꝵ oꝑim̃toꝵ dat᷑: cogitare debet᷑ quib nͣ dat᷑. qͣntũ de
sua scłari uita illi ad istã descenderĩt. Consentimꝰ auctoritati.
ut det᷑ delicato. qd̃ sufficiat ne deficiat: ñ quo suꝑbiat. Audi
dere ñ audebãt: s egressi de pauꝑe eccłia. circuiert ditiores.

Expanded text:
deres, lectulum sponsae, quae sponsum desideret, forsitan aestimaderes, lectulum sponsae, quae sponsum desideret, forsitan aestimares. Cappa canonici, et cuculla monachi non differunt a pallio militis; sed, ut ait quidam sapiens, miles et monachus ex eodem panno partiuntur cucullam, et chlamydem. Non multum differt habitus canonici regularis et saecularis, sed si forte regularem videas, archidiaconum vel episcopum te vidisse contendas. Sed forsitan dices, delicatis delicata conveniunt, ex regula testimonium proferens. Ait enim beatus Augustinus: « Si eis, qui venerunt ex moribus delicatis ad monasterium aliqcogitare debent, quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam vitam descenderint. » Consentimus auctoritati, ut detur delicato quod sufficiat ne deficiat, non quo superbiat. Audere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores,
Abbreviated transcription (Latin):
Nuiuendo docet apls. qualis ẽẽ debeat religionis habitus.
Ait enĩ. Non inueste p̾ciosa. Qui molliciei mulierũ. p̃ciosiorẽ
ieste denegat: putas ne monacho p̃ciosiorẽ uestẽ concedat:
Plus amat sponsus sponse castitatẽ. quã speciosã uestem:
plus simplicitatẽ. quã tortũ crinẽ. sic immortalis sponsus
plus amat intiorẽ habitũ: quã ext̾iorẽ. Molles mollia q̃rt̃. ela¬
i p̃ciosa: delicati speciosa. Ret̾ior et enĩ suꝑfluitas: animi nun¬
ciat uanitatẽ. Iuxta regulã. qd̃ uiliꝰ occurrerit. ñ qd̾ cariꝰ fue
rit em̃dũ puto: ut sit diuersitas int̾ indumͣtũ palacii et
monast̾ii. Qui enĩ mollib uestiunt᷑: in domib regũ st̃. Loquor
qualis esiq canonicꝰ. de monachis. s qͥd dici debeat. de qͥb dã
nri ordinis canonicis:⁊ mens ⁊ facies.uehem̃t᷑ erubescit.
Lectuli et enĩ eoꝵ culcitris fulciunt᷑ plumeis. lintheis ⁊ lodi¬
cib accurate parantur. catinis tegunt᷑ oꝑtoriis. qd̃ si forte ui¬

Expanded text:
ivendo docet Apostolus qualis esse debeat religionis habitus, ait enim: Non in veste pretiosa . Qui mollitiei mulierum pretiosam vestem negat, putasne monacho pretiosiorem habitum concedat? Plus amat sponsus sponsae castitatem quam pretiosam vestem, plus simplicitatem quam tortum crinem. Sic immortalis sponsus plus amat interiorem habitum quam exteriorem. Molles mollia quaerunt, elati pretiosa, delicati speciosa. Exterior ergo superfluitas, animi nuntiat vanitatem. Juxta Regulam: « Quod vilius occurrerut sit diversitas inter indumentum palatii et monachi. » Qui enim mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Loquor qualiscunque canonicus de monachis. Sed quid dici debeat de quibusdam nostri ordinis canonicis? et mens, et facies vehementer erubescunt. Lectuli eorum culcitris fulciuntur plumeis, linteis et lodicibus accurate parantur, cothurnis teguntur et opertoriis, quod si forte vi
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ocio gͣtulatur. sõnolentia delectat᷑. ꝑ similitudinẽ gͥ. dõ
uent assimilat᷑. dũ ei tanta deuotione ꝑ omnia seruitur.
Habet itaq monachos. canonicos ⁊ conuersos. qui ei obni¬
xius seruuit. eos udeł̃ qui sub ocio in eccłia dĩ remisse uiuũt.
qui ñ quert̃ secretas orationes. s fabulosas ociosoꝵ confessio¬
nes. int̾ quos ñ audiunt᷑ singultus ⁊ suspiria conpuncte
m̃tis s risus ⁊ cachinnationes. ⁊ ructus in gurgitati uentͥs
Miserabilior inter alias abusiones hec abusio: ut delicatiꝰ in
eccłia. quã in domo ꝓpria uixisse conuincaris et dicatur
de te. pauit sterilẽ que ñ parit: ⁊uidue bene ñ fecit. Steribis q̃
ñ parit caro est: q̃ iuxta uerbũ dñi ñ ꝓdest quicquã. Uidua
uero anima est. sponso uiduata celesti: eui bene ñ facit. qui in¬

Expanded text:
ne, otio gratulatur, somnolentia delectatur. Per similitudinem igitur Deo ne, otio gratulatur, somnolentia delectatur. Per similitudinem igitur Deo venter assimilatur, dum ei tanta devotione per omnia serviatur. Habet itaque monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabilior inter alias abusiones haec abusio, ut delicatius in ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit sterilem, quae non parit, et viduae bene non fecit . Sterilis quae non parit, caro est, quae, juxta verbum Domini, non prodest quidquam . Vidua vero est anima, quae sponso viduata est coelesti. Cui bene n
Abbreviated transcription (Latin):
Ait em̃ apłs. Tẽplũ dĩ scm̃ ẽ: qd̃ estis uos. Iħ templo uasa
st̃ corda. que tc̃ stͣ uasa tẽpli dñ: cũ plena uirtutib. plac̾et
diuine uoluntati. Fiut̃ aũ uasa palatit. qnͣ placere desi¬
derat. cui libet humane potestati. Fuit aũ uasa coqͥne:
dũ cor qd̃ pͥus sobrietati seruierat: postea seruit gule. Un¬
de ieremias. Qui nutͥebant᷑ inquit in croceis: amplexati
Ct̃ stercora. Crocꝰ in oriente nascit᷑: i colorat et saporat. In
croceis gͥ nutriuntur: qui in initium conuersionis sue. int̾ius
sapore uirtutum reficiunt᷑: exterius uͦ boni oꝑis exemplo co
cora: dũ post sobrietatis ⁊ continentie uitam. reuocat eos uen-¬
tris cura. Et fit q̃nq ut qͥ in sua domo anͣ conuersionẽ sobrie
uixerãt: postmodũ in monasterio gulosi fiat᷑. Mlacat᷑ ds uen¬
ter diuersoꝵ hostiis ferculoꝵ.anclinat aurẽ rumoribꝰ. exci¬
tat᷑ sapoꝵ gem̾bus. demulcetur confabulatione. ñ oratio¬

Expanded text:
 hoc templo vasa sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae voluntati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui nutriebantur, inquit, in croceis, amplexati sunt stercora . Crocus in Oriente nascitur, et colorat, et saporat. In croceis igitur nutriuntur, qui in initio conversionis suae interius sapore virtutum reficiuntur, exterius vero boni operis exemplo colcora, dum post sobrietatis et continentiae vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabulatione non oratio
Abbreviated transcription (Latin):
in cenacłõ rectitudo intentioĩs. Uñ in quarto ordine. añ quã
dicamꝰ panẽ scm uite eterne: ⁊ calicẽ salutis ꝑpetue necessa-¬
rio prius offerimꝰ. hostiã purã. hostiã scãm: hostiã immacłatã.
S de his in conseq̃ntib dicendum ẽ. Tercia causa ẽ. quare scił

Expanded text:
in coenaculo, rectitudo intentionis. Unde in quarto ordine antequam in coenaculo, rectitudo intentionis. Unde in quarto ordine antequam dicamus, panem sanctum vitae aeternae, et calicem salutis perpetuae, necessario prius offerimus hostiam puram, hostiam sanctam, hostiam immaculatam. Sed de his in consequentibus dicendum est. Tertia
Abbreviated transcription (Latin):
telligitur mundicia castitatis. in pane fortitudo. ⁊ oꝑa pietatis. ĩ
uino qd̃ ascendit ⁊ accendit. rectitudo intẽtioĩs. q̃ ad terrena ñ in¬
cluratur: s ad celestia erigit᷑. Hec tͥa accedentib ad altare. ita neces¬
saria st̃: ut sine his cũ salute nemo possit accedere. Uñ dñs ĩ euuͣ
gelio. Intͦeuntib uob̃ in ciuitatẽ: occurret uob̃ hõ. amphorã aquȩ
baulans. Sequimini eũ : idicite dño domus. Ubi facio pascha eũ
discipulis meis: Et ipse ostendet uobis cenaclĩn grande stratũ : nbi
parate. Idõ gͦ ⁊in eminentiori loco ecclie parat᷑ altare: ut ascensuri
his gͣdib. ⁊ ascensioĩb uirtutũ. studeat̃ se ipsos p̃parare ⁊ ꝓba¬
re. Uñ apłs. Probet aũ se ipsũ hõ: ⁊cet̾a. In cenacłõ altitudo. in
grandi. latitudo. ⁊ͣstrato aptitudo. qr aptatũ ⁊ mundatũ erat. In
strato gͦ mundicia castitatis.in grandi. latitudo:⁊ oꝑa pietatiᷤ.

Expanded text:
telligitur munditia castitatis; in pane, fortitudo et opera pietatis; in vino, quod ascendit et accendit, rectitudo intentionis, quae ad terrena non inclinatur, sed ad coelestia erigitur. Haec tria accedentibus ad altaria ita necessaria sunt, ut sineIntroeuntibus vobis in civitatem occuret vobis homo amphoram aquae bajulans; sequimini eum et dicite domino domus; ubi facio pascha cum discipulis meis? Et ipse ostendet vobis coenaculum grande stratum, et ibi parate . Ideo ergo in eminentiori loco Ecclesiae paratur altare, ut ascensuri his gradibus et ascensionibus virtutum studeant seipsos praeparare et probare. Unde Apostolus: Probet autem seipsum homo, etc. In coenaculo altitudo, in grandi latitudo, in strato aptitudo, quia aptatum et mundatum erat. In strato ergo, munditia castitatis; in grandi, latitudo et opera pietatis;
Abbreviated transcription (Latin):
bus. ⁊ sr̃ omĩa ad uitã et̾nã capescẽdã. magis necessariũ. tͥnsferri ⁊ tͣns¬
formari. idẽ in corpus xp̃i ⁊ sangumẽ. Scd̃a causa ẽ. quia ĩ his res
ipsa.⁊⁊ uirtus sacram̃ti intelligitur. sine qua ad hoc sacram̃tũ ĩ¬
digne acceditur. ⁊ ad udiciũ ñ ad salutẽ sumitur. In aqua enĩ in¬
telligitur fides: q̃ latet i nutͥtur in aqͥs baptismi. In uino qd̵̃ ascen¬
dit iletificat: in telligit᷑ spes. In pane qͥ ꝯfirmat: intelligitur cari¬
tas. Uel in pane qͥ corroborat. pater intelligit᷑ qͥ ẽ omĩs omĩũ for¬
titudo. In uino qd̃ letificat. filiꝰ qͥẽ gaudiũ nr̃m: qđ nemo tollet
a nob̃. In aqua q̃ mundat i lauat. sp̃c sc̃s: sic̃ scriptũ ẽ. Effundã suꝑ¬

Expanded text:
bus et super omnia ad vitam aeternam capessendam magis necessarium, transferri et transformari, id est in corpus Christi et sanguinem. Secunda causa est quia in his res ipsa et virtus sacramenti intelligitur, sine qua ad hoc sacramentum indigne acceditur, et ad judicium non ad salutem sumitur. In aqua enim intelligitur fides quae latet et nutritur in aquis baptismi. In vino quod ascendit et laetificat, intelligitur spes. In pane qui confirmat, intelligitur charitas. Vel in pane qui corroborat Pater intelligitur, qui est omnis omnium fortitudo. In vino quod laetificat, Filius qui est gaudium nostrum, quod nemo tollet a nobis. In aqua, quae mundat et lavat, Spiritus sanctus, sicut scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
Soluta ẽ gͦ scd̃a questio. quȩ poss fieri. scił quare tres eruces ĩ
hoc orchine fiãt: qñ dicimus hec dona hec muna. hec sc̃a sac̾fi¬
cia illibata. hec dona scił nature: hec munera scił deuotõis nr̃e.
Hec scã facrificia illibata. maiestatis diume: ut hec dona referã¬
tur ad naturã. hec munera ad grãm: hec sacrificia ad incorrup¬
nonis glãm. Quare aũ hoc sacram̃ tũ iteretur. u el quomͦ bñsu¬
mat᷑ uel quid bñ sũptũ oꝑetur. uel quare sub hac specie sacra¬
ñti ueritas lateat. ⁊ ueletur. rationabiles questiones orunt᷑.
Quare ħ sacram̃tũ iteret᷑. tͥꝑtita causa est. Prima causa est
ut qͥ cotidie labimur: ꝑ ħ cotidie expiemur. Scdã causa est
i sic̃ in medio paradisi erat lignũ uitȩ. ita sit corpus xp̃i assidue
nmedio eccłie. Aquo eriminaliter peccantes arceantur. donec

Expanded text:
ieri, scilicet quare tres cruces in hoc ordine fiant, quando dicimus: Haec dona, haec munera, haec sancta sacrificia illibata. Haec dona scilicet naturae; haec munera, scilicet devotionis nostrae, haec sancta sacrificia illibata majestati divinae, ut haec dona referantur ad naturam, haec munera, ad gratiam, haec sacrificia, ad incorruptionis gloriam. Quare autem hoc sacramentum iteretur, vel quomodo bene sumatur, vel quod bene sumptum operetur, vel quare sub hac specie sacramenti veritas lateat et veletur, rationabiles quaestiones oriuntur. Quare hoc sacramentum iteretur tripartita causa est. Prima causa est ut qui quotidie labimur, per hoc quotidie expiemur. Secunda causa est, ut sicut in medio paradisi erat lignum vitae, ita sit corpus Christi assidue in medio ecclesiae, a quo criminaliter peccantes arceantur, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsũ: intelligit᷑ creatiõ. Per filiũ enĩ: pater creauit uniuersa
Cũ filio oꝑat᷑ ⁊i filius cũ eo: regendo ⁊disponẽdo creata. Uñ ĩ euͣge¬

Expanded text:
icitur in ipso consummatio. Per Filium enim Pater creavit universa, icitur in ipso consummatio. Per Filium enim Pater creavit universa, cum Filio operatur, et Filius cum eo, regendo et disponendo creata. Unde in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
nabiles orruntur. Prima uideł quare ĩ crucib faciẽdis. tanta diu̾¬
sitas ostendatur. Sedã. quare corpꝰ dñi integrũ. ĩ eisdẽ crucib faciẽ¬
dis manuteneat᷑. terria quare in ħ ordine pociꝰ quã in aliis ora¬
tio dñica ꝯtineatur. Notandũ eciã quia alia ꝑ ea q̃ fiut intelli¬
gunt᷑: alia ꝑ ea que dicunt᷑. S quȩ diuerfitas in erucib faciẽdis os¬
tendit᷑: Prima quidẽ crux ex utͣq parte ultra calicẽ ꝓtendr̃: scd̃a
calici coequat᷑. Tercia infra calicẽ eoartat᷑: quarta eadẽ ẽ cũ pͥma.
Quinta añ calicẽ depingit᷑. In pͥma aũ cruce. et̾nitas filii intelligit᷑
di consũmationẽ. Uñ de seraphin legit᷑: quia duabus alis uelabãt
caput:⁊ duab pedes. In capite pͥncipiũ: in pedib finis. Quid enĩ
añ mundi constitutionẽ fuerit: uel quid futurũ sit pꝰmundi cos¬
sũmationẽ. occultũ ẽ ⁊ uelatũ. Duab uͦ alis uolabãt. id ẽ ad no¬

Expanded text:
ordine oriuntur. Prima videlicet quare in crucibus faciendis tanta diversitas ostenditur; secunda, quare corpus Domini integrum in eisdem crucibus faciendis manu teneatur; tertia, quare in hoc ordine potius quam in aliis Oratio Dominica contineatur. Notandum est etiam quod alia per ea quae fiunt intelliguntur, alia per ea quae dicuntur. Sed quae diversitas in crucibus ostenditur? Prima quidem crux ex utraque parte ultra calicem protenditur. Secunda calici coaequatur. Tertia infra calicem coarctatur. Quarta eadem est cum prima. Quinta ante calicem depingitur. In prima ergo cruce aeternitas Filii intelligitur di consummationem. Unde de seraphim legitur quod duabus alis velant . In capite principium, in pedibus finis. Quid enim fuit ante mundi constitutionem, vel quid futurum sit post mundi consummationem, occultum est et velatum. Duabus alis volabant, id est ad no
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̾ea omĩs honor ⁊igłã. differt᷑ usq ad ultimũ. Idõgͦ qͥnq eru¬
ces facimꝰ: ut ꝑ uͥtutẽ sc̃e crucis. ad istã qͥnq ꝑtitã cognitionẽ u̾i¬
tatis ꝑtingamꝰ. Prima q̃stio quare scił tanta cdiu̾sitas ĩ erucib
faciẽdis ostendat᷑: in p̃dictis soluta t̾minat᷑. Cet̾e duȩ q̃stiones:
restant soluende. Solutio scdẽ qͥstionis. In sexta etate. dñs ihẽ¬

Expanded text:
Propterea omnis honor et gloria differtur usque in ultimum. Ideo ergo quinque cruces facimus, ut per virtutem sanctae crucis ad istam quinquepartitam cognitionem veritatis pertingamus. Prima quaestio, quare scilicet tanta diversitas in crucibus faciendis ostenditur, in praedictis soluta terminatur. Caeterae duae quaestiones restant solvendae. Solutio secundae quaestionis. In sexta aetate Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nutrit cesariẽ: quia cogitationũ suꝑfluitatẽ ꝓducit. Que
cesaries gͣuat m̃tẽ: dũ depͥmit t̾rena ĩ habitatio sensũ. multa
successioẽ mortis ultime a terrenis separatur. Poncdat aũ plꝰ
terrã quã cęlũ. plꝰenĩ amat ẽẽ in domo lutea: quã in domo ñ
manufacta. que ẽ in celis. intͣnsitoria. quã in et̾na: ħ pondere
publico. ñ pondere sciarii. Audi pondꝰ scuarii. pondus pau¬
li. Cupio inquit dissolur. ⁊ eẽ cũ xp̃o. Audi pondus publicũ.
Ue habitantib in terra. ñ illis qui corpore habitat: s qͥ corde
amãt. Amet gͥ monacꝰ curialis. consiliũ cusi. idẽ silentiũ clau¬
stri. respuat aũ ꝯsiliũ architofel.ut ñ amet negocia pͥncipũ. nec
scłariuͣ. uagus querat accessum

Expanded text:
uitatem producit. Quae caesaries gravat mentem, dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa successione mortis ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum; plus enim amat esse in domo lutea quam in domo non manufacta, quae est in coelis; in transitoria, quam in aeterna, et hoc pondere publico, non pondere sanctuarii. Audi pondus sanctuarii, pondus Pauli: Cupio, inquit, dissolvi, et esse cum Christo . Audi pondus publicum: Vae habitantibus in terra , non illis qui corpore habitant, sed qui corde amant. Amet igitur monachus consilium Chusai, id est, silentium claustri. Respuat autem consilium Achitophel, ut non amet negotia principum, nec saecularium vagus quaerat accessum
Abbreviated transcription (Latin):
me traditurꝰ ẽ: audi ꝑacẽ filii. Quẽcũq osculatus fuero ipse est:
tenete euͣ. Oscul̃o pacẽ ꝓmittit. & affligit. Comã nutͥebat. S quomͦ:
Fur erat et loculos habebat: ⁊ semel in anno tonsus ẽ. qñ semel
tginta argeteos retulit.⁊ in tẽplo ꝓiecit. Criues ducentis sicliᷤ
pondabat: qui numerꝰ ẽ inmundoꝵ: qr penitentia ductus ait.
Peccaui: tͣdens sanguinẽ iustũ. Sisciret pond̾is iniusticiã. idẽ
p̃eiu᷑ sanguinis. ñ ad laq̃ũ curreret. s ad cruce̾ dni humilis ꝓꝑa¬
ret. Pondauit aũ pondẽ puplico: ñ pondere scu̾arii. posuit ta
lentũ plũbi. suꝑ qd̃ seder diabolus. ñ leue pondus miscđie cui
reri noluit. miscd̃ie ueniã querere dubitauit. Audi pondus

Expanded text:
me traditurus est . Audi pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, me traditurus est . Audi pacem filii: Quemcunque osculatus fuero, ipse est, tenete eum . Osculo pacem promittit, et affligit. Comam nutriebat, sed quomodo? Fur erat, et loculos habebat . Et semel in anno tonsus est, quando semel triginta argeponderabat, qui numerus est immundorum; quia poenitentPeccavi, tradens sanguinem justum . Si sciret ponderis justitiam, id est pretium sanguinis, non ad laqueum curreret, sed ad crucem Domini humilis properaret. Polentum plumbi super quod sedet diabolus, non leve pondus misericordiae reri noluit, misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus
Abbreviated transcription (Latin):
phel. lingua enĩ sedet in udo ⁊ facile labitur. et milla ruina fra¬
trũ. In silentio uͦ pax nutrit᷑. seruat᷑ dauid ne moriat᷑. Erat aũ ũ
ut ecĩã a quib d̾a bonis sileat. sic amat consiliũ eusi. ut po
nat silentiũ orisuo: dũ ñ loquit᷑ nͥ ꝑ licentiã. Cantat dauid
lentii: uerba misterũ. Tria st̃ tñ silentia silentiũ oris tͣnql¬
litas mentis: uelamen mnysterii. Uerba primi silentii disereta: ruer
na moralitatẽ. Eseq̃bat᷑ absalon dauid. iudas xp̃m: appetitꝰ car¬
nis animũ. Estuabat absalon: amore regnandi. Hec ẽ radix omĩ
um maloꝵ. cupiditas. Ipsa ẽ caput: ex quo pendet uicioꝵ cesaries.
Hec ẽ cesaries quã nutͥebat absalon ⁊gͣuabat eũ: ⁊ ñ nͥ semel in
anno tondebat:i tc̃ crines suos ponderabat ducentis siclis pon¬
dere publico. Absalon pax patris int̾p̃tatur: ipse ẽ & uidas. Au-¬
di pacẽ patris. Qui mecũ inqͥd. intingit manũ in parapside. hic

Expanded text:
phel. Lingua enim sedet in udo, et in illa ruina fratrum. In silentio vero pax nutritur, servatur David, ne moriatur. Erat, ut ut etiam a quibusdam bonis sileat. Sic amat consilium Chusi, ut oiam, dum non loquitur nisi per licentiam. Cantat David lentii, velamen mysterii . Tria sunt tamen silentia. Silentium oris, tranqlitas mentis, velamen mysterii. Verba primi silentii, discreta; secuna moralitatem. Persequebatur Absalon David, Judas Christum, appetitus carnis animum. um malorum , cupiditas, ipsa est caput, ex quo pendet vitiorum caesaries. Haec est caesaries, quam nutriebat Absalon, et gravabat eum, et nonnisi semel in anno tondebatur, et tunc crines suos ponderabat ducentis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est. Audi pacem patris: Qui mecum, inquit, intingit manum in paropside, hic
Abbreviated transcription (Latin):
cent. Due tñ st̃ curie pͥncipũ scłariũ. quoꝵdã. scił qui eccłias
construũt: & quoꝵ. dã qui destruunt. Ad utrãq necessariꝰ ẽ
hec ẽ curia dauid. illa uͦ absalon. in utroq necessariũ ẽ consiliũ
chusi. lego achitophel consiliariũ dauid qnͣq fuisse. s tn̾ reces¬
sisse ab eo: ⁊ cũ absalon ꝑmansisse. Locus ẽ forsitan ut exqͥsitiꝰ de
si silentiũ. architophel. riuna fr̃is int̾p̃tat᷑. Uir linguos ñ di.¬

Expanded text:
men sunt curiae principum saecularium, quorumdam scilicet qui ecclesias construunt, et quorumdam qui destruunt. Ad utramque quamvis necesHaec est curia David, illa vero Absalon. In utraque necessarium est consilium Chusai. Lego Achitophel consiliarium David quandoque fuisse, sed tamen recessisse ab eo, et cum Absalon permansisse . Locus est forsitan, ut exquisitius de sai silentium, Achitophel ruina fratris interpretatur. Vir enim linguosus non di
Abbreviated transcription (Latin):
uero eoꝵ captiuas duct̃. Sororẽ suã filii iacob cũ reliquis mas¬
clis. ini̾fecto sichẽ reduct: qñ uiriles aĩȩ motꝰ contͣ uitia luc¬

Expanded text:
vero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masvero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masculis
Abbreviated transcription (Latin):
ne egreditur: qñ una queq mens sua studia neglige̾s. alie¬
nas actiones curãs. extra habitũ. atq extra ordinẽ ꝓprium
uagatur. quã sichẽ princes terre oppͥmit. quia inuentã in eu¬
ris ext̾iorib diabolus corrũpit. Et conglutinata ẽ anima eiꝰ
c̃ ea. quia unitã sibi ꝑ iniquitatem recipit.S quia cũ mens
a culpa resipiscit.atq ad missũ flere conatur. corruptor aũ
spẽ ⁊ securitatẽ anͣ oculos uocat. quatenus utilitatẽ tͥsticie
retrahat. recte illic subiungit᷑. tristẽq blandicus deliniuit.
Modo enĩ alioꝵ facta grauiora. modo nil esse qđ ꝑpetratũ
ẽ. m misericordẽ dm̃ loquit᷑ mͦ adhuc tẽpꝰ subseque̾s ad pe¬
nitentiã pollicetur. ut dũ ꝑ hec decepta mens ducitur. ab
suã in aliena domo dui morari ñ ꝑmittunt. s int̾fecto sychẽ
cũ reliquis mascłis urbe depopulata. sorarẽ suã tollt̃. tixores

Expanded text:
nae egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, alienae egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, alienas actiones curans, extra habitum atque ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia inventam in curis exterioribus diabolus corrumpit. Et conglutinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem recipit. » Sed quia, cum mens a culpa resipiscit atque admissum flere conatur, corruptor et spem, et securitatem ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat. Recte illic subditur: Tristemque blanditiis delinivit. Modo enim aliorum facta graviora, modo nil esse quod perpetratum est, modo misericordias Domini loquitur, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, ab suam in aliena domo diu morari non permittunt, sed interfecto Sichem cum reliquis masculis, urbe depopulata sororem suam tollunt, uxores
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Consolatur nos gͥ. p otentia patris qua pec̃ca puniũt᷑.
ut fortitudinẽ capiumꝰ contra carnis fragilitatẽ.ꝯsolat᷑ sap̃ia¬
filii. quȩ reficit. qd̃ ꝑ ignorantiã deficit. ꝯsolat᷑ benignitas
sp̃e scĩ. ne sub intret desꝑatio. Huiꝰ claustri ãbitꝰ. uirtutũ eo¬
lũnis decoratur. substentat᷑ patientie basib ad regulã ius¬
ticie quadrat᷑. uir tutũ coadiacentib officinis munitur. Muro
boni oꝑis claustri septa forinsecus ambiunt᷑ que claus o silen¬
tii. ostio uͤ ge m̃tis gressus cohibet᷑. Ab hoc claustro egressa est
dina filia iacob: ut uideret mulieres regioĩs aliene. Quã cũ ui¬
diss sichẽ filius emor. adamauit. rapuit: ⁊ dormiuit cũ illa: et
conglutinata ẽ anima eiꝰ c̃ ea. tͥstẽq blandicus delinruit. Audi
beatũ greg̃. Dina inquit ut mulieres uideat regioĩs alie¬

Expanded text:
tem. Consolatur igitur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, tem. Consolatur igitur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem capiamus contra fragilitatem carniit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri ambitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia Jacob, ut videret mulieres regionis alienae. Quam cum vidisset Sichen filius Hemor, adamavit, et rapuit, et dormivit cum illa, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Audi beatum Gregorium: « Dina, inquit, ut mulieres videat regionis alie
Abbreviated transcription (Latin):
Niore olaustrũ. ꝯtẽplatio dr̃. In cuiꝰ sinu dũ se recipit
animus sola celestia meditatur: separatur a terrenis. a
turba cogitationũ carnaliũ longe ponit᷑. dulces ear is re¬
fugit affectus. uagos sensuũ motus iastrigit. in dño delec¬
tatur. angl̃ica fruitur dulcedine. legit in libro uite ꝓsilẽ¬
tio pacẽ tenet ĩ choro uirtutũ.seruat concordiã moꝵ. dũ¬
ini patris boĩtatẽ. angłice ereature beatitudinẽ contẽplat
Attendit bonitatẽ. eiui nichil deest. beatudinẽ que nullo ĩ¬
diget. patris potentiã. filii sapiẽtiã. sp̃s scĩ benignitatem
considerat. Dũ hec tria contemplatur: trib modis consolatur.
Peccamus enĩ contra patrẽ. peccamus contra filiũ: peccamꝰ
contra spm scm̃. Ex infirmitate contra patrẽ peccamꝰ. quasi
contra potentia. ex ignorantia contra filiũ. quasi contͣ sapiẽ
tiã. ex malignitate contͣ spm scm̃. quasi contra benignita¬

Expanded text:
Animae claustrum contemplatio dicitur, in cujus sinum dum se recipit Animae claustrum contemplatio dicitur, in cujus sinum dum se recipit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem, angelicae creaturae, beatitudinem contemplatur, attendit bonitatem, cui nihil deest, beatitudinem, quae nullo indiget. Patris potentiam, Filii sapientiam, Spiritus sancti benignitatem considerat. Dum haec tria contemplatur, tribus modis consolatur. Peccavimus enim contra Patrem, peccavimus contra Filium, peccavimus contra Spiritum sanctum. Ex infirmitate contra Patrem peccavimus, quasi contra potentiam; ex ignorantia contra Filium, quasi contra sapientiam; ex malignitate contra Spiritum sanctum, quasi contra benignita
Abbreviated transcription (Latin):
osti carissime quod ea quȩ de ordinatione claustri mati¬
alis diximus. ñ solũ scripta s eciã ꝓ loco ⁊ tẽpore nꝑsois
exceptis quib d̾a laicis. qui adhuc portant & mur murãt. ita¬
les qui ĩ scło pauꝑiores uxerat. quã nõ uiuãt: ⁊ nẽ ĩ monastio
quert que nec foris habere potuerti Sic eu dauid ad debellan
diligt̃ ad debellandos amalechitas. id ẽ ad destruendas car¬
nis delectationes ñ ꝓoedt̃. Hoc eñi int̾p̃tat᷑ amalech: ppłs lam¬
bens Sic filu gad :i filui ruben.⁊ dimidia tribus manasse. ren¬
nuunt transire iordanẽ. ⁊ ad bella cũ fr̃ib ꝓcedere ħ magis a¬
irrationabiles. in desid̾iis carnis pasct̃. Nullus olericoꝵ km̃e
quib ĩ pͥmis fuit grauior. nẽ ẽ gͣtior. Per hoc gͥ laborãs. ut ẽ ip¬
sis semꝑ quietus uiuã.i cũ ipsis in pace moriar. eũ ipsis ⁊ sub
ipsis frater i conseruus. Nc̃ autẽ ad ea que de claustro aul
me st̃ dicenda transeamus.¬

Expanded text:
osti, charissime, quod ea, quae de ordinatione claustri materialis diximus, non solum scripta, sed etiam pro loco, et tempore, et personis tant et murmurant, et tales qui in saeculo pauperiores vixerant quam nunc vivant, et nunc in monasterio quaerunt quae nec foris habere potuerunt. Sic, cum David ad debellanddiligunt ad debellandos Amalechitas, id est, ad destruendas carnis delectationes non procedunt. Hoc enim interpretatur Amalech, populus lambens. Sic filii Gad, et filii Ruben, et dimidia tribus Manasse renuunt transire Jordanem, et ad bella cum fratribus procedere; sed magis airrationabiles in desideriis carnis pascunt. Nullus clericorum, cquibus prius fuit gravior, nunc est gratior. Pro hoc igitur laboro, ut cum ipsis semper quietus vivam, et cum ipsis in pace moriar, cum ipsis et sub ipsis frater et conservus. Nunc autem ad ea, quae de claustro sunt animae dicenda, transeamus
Abbreviated transcription (Latin):
animi extͣ terrã carnis exulate. a desideriis carnalib pͥuant᷑¬
Sic gͥ silii ia cob congregato ppło cdi a finib ilł exeut eũ sorore
quia cũ mens pꝰ lapsũ resipiscit. uirtutũ. collectis agminibus

Expanded text:
lantes a desideriis carnalibus privantur. Sic igitur congregati filii Jacob a finibus illius exeunt cum sorore, quia dum mens post lapsum resipiscit, virtutum collectis agminibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Et idõ ite. id ẽ festinate: sic̃ dic̃ apłs. festinemꝰ ingͬedi ĩ illã re¬
uẽ. finis uͦ misse de tẽꝑore hortat᷑ nos. qͥ sumꝰ ĩ tẽꝑore: ut

Expanded text:
; ideo Ite id est festinate, sicut dicit Apostolus: Festinemus ingredi in illam re; ideo Ite id est festinate, sicut dicit Apostolus: Festinemus ingredi in illam requiem . Finis vero missae de tempore hortatur nos, qui sumus in
Abbreviated transcription (Latin):
Triꝑtita ẽ differentia. Scdm enĩ differentiã triũ partiũ eccłiȩ. st̃
tres inissarũ differentie. ut alia dicat᷑ de scĩs. alia de tẽpore. idẽ ꝓ
uiuis: alia ꝓ fidelib defunctis. St̃ quidẽ tres partes eccłie. Pars
ẽ in exultatione. pars in ꝑegrinatioẽ: pars in expectatione. In
ui qͥ subiacẽt tẽpori. id ẽ uanitati. Uñ apłs. Uanitati subiecta ẽ cre¬
atura. ñ uolẽs: ⁊ cet̾a. In expectatione st̃ fideles defucti: qͥ expec-¬
tat᷑ requiẽ. Scdm̃ harũ triũ partiũ differentiã. stͣ tres differẽ¬
tiȩ missarũ ⁊ finiũ ⁊i officioꝵ. finẽ enĩ aliũ ht̃ missa ꝓscĩs. id ẽ ite
missa ẽ: aliũ missa de tẽpore. idẽ bnd. dño. aliũ missa ꝓ defunc
tis fidelib. id ẽ reqͥescãt in pace. In fine missȩ ꝓ scĩs: inuitamͦ
ad illã głam: in qua iã sc̃i requiesct᷑. Ite missa ẽ. Quasi dicat.
Hostia a patre ad nos missa ẽ: uel a nob̃ ad patrẽ remissa est.¬

Expanded text:
rtita est differentia. Secundum enim differentiam trium partium Ecclesiae, sunt tres missarum differentiae, ut alia dicatur de sanctis, alia de tempore, id est pro vivis, alia pro fidelibus defunctis. Sunt quidem tres partes Ecclesiae. Pars quaedam est in exsultatione, pars in peregrinatione, pars in exspectatione, In id est vanitati. Unde Apostolus: Vanitati subjecta creatura non volens, etc. . In exspectatione sunt fideles defuncti, qui exspectant requiem. Secundum harum trium partium differentiam sunt tres differentiae missarum et finium et officiorum. Finem enim alium habet missa pro sanctis, id est Ite, missa est; altis, id est Requiescant in pace. In fine missae pro sanctis, invitatur ad illam gloriam in qua jam sancti requiescunt. Ite, missa est, quasi dicat; Hostia a Patre ad nos missa est, vel a nobis ad Patrem remissa est
Abbreviated transcription (Latin):
in nouissimo iudicabit. Profundũ crucis occultũ erat: ncet̾a ma¬
infesta portabat. Sic potestas adhuc occulta ẽ: qua dñs ihs omĩa
p̃dicta fec̃. S cũ in fine iudicabit: tẽ manifesta erit sic̃ seriptũ eͣ.
Cognoscetur dñs: udicia faciẽs. Unde & in quarto ordine cano¬
nis: memoria de trib manifestis p̾mutitur. De quarto aũ ide
ꝓfundo. quia occultũ ẽ. tacetur. Quartus ordo ẽ. unde ⁊ memo¬
surrectioẽ: contẽptꝰ mundi. In ascensione: amordi. In occril¬
ta potestate. timor. Contẽptꝰ aũ sur: excludit uerbositatẽ. Con¬
tẽptꝰ mundi. curiositatẽ: amor dĩ iniqͥtatẽ. Timor: libidinẽ. De
tribus distinctionib tituli. in ihũ fides intelligit᷑. sine qua nemo
saluat᷑. In narareno: spes. Narareth enĩ: flos int̾p̃tat᷑. de qͦ fruetꝰ
sꝑatur. In rege uideoꝵ caritas: q̃ ẽ excellentior uia. que reges ⁊¬

Expanded text:
in novissimo judicabit. Profundum crucis occultum erat, et caetera main novissimo judicabit. Profundum crucis occultum erat, et caetera manifesta patebant. Sic potestas adhuc occulta est qua Dominus Jesus omnia praedicta fecit; sed cum in fine judicabit, manifesta erit, sicut scriptum est: Cognoscetur Dominus judicia faciens . Unde et in quarto ordine Canonis memoria de tribus manifestis praemittitur. De quarto autem, id est profundo quia occultum est tacetur. Quartus ordo est: Unde et memosurrectione contemptus mundi, in ascensione amor Dei, in occulta potestate timor. Contemptus autem sui excludit verbositatem, contemptus mundi curiositatem, amor Dei iniquitatem, timor libidinem. Sequitur de tribus distinctionibus: in Jesu fides intelligitur, sine qua nemo salvatur, in Nazareno spes; Nazareth enim flos interpretatur, de quo fructus speratur. In rege Judaeorum charitas, quae reges et
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ enĩ quatuor corporis ab ominationes: ⁊ tresm̃tis corruptio¬
nes. Unͣ ꝓphã. Corrupti st̃. iabhominabiles factist᷑. Corruptis̃
m̃te: ab ominabiles facti s̃ corpore. Abutim᷑ enĩ uu. elem̃tis in
corpore. Igne in ocłis. ꝑ curiositatẽ. aere ĩ lingua ꝑ uerbositatẽ.
Terra in manibus ꝑ iniquitatẽ: qñ pugno impie ꝑcutimꝰ fratm
aqua ĩ fluxu seminis plibidinẽ: hec st̃ que de claustro eicuit̃
frẽm. Uñ ꝓphã. Ingrediebat᷑ ut uideri: ecce curiositas. Uana
loq̃bat᷑: ecce uerbositas. Cor eiꝰ ꝯgregauit miqͥtatẽ sibi:ecce mi¬
quitas. Egrediebat᷑ foras: ad libidinẽ. Corrũpim᷑ eciã ĩ m̃te. tri¬
plici corruptioẽ. In ratione nat᷑ali: ꝑ suꝑbiã. In concupisce̾tia
titudo longitudo: sublimitas ⁊i ꝓfundũ. Et tres ĩtitulo dis
ne: longitudo uite in resurrectione. sublimitas glẽ. in ascensione.
Profundũ sapientie in occulta potestate. qua hec omĩa fec̃ qua ⁊

Expanded text:
ptiones. Unde propheta: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt . Corrupti sunt mente, et abominabiles facti corpore. Abutuntur enim quatuor elementis in corpore: Igne in oculis per curiositatem, aere in lingua per verbositatem, terra in manibus per iniquitatem, quando pugno impie percutimus fratrem, aqua in fluxu seminis per libidinem. Haec sunt quae de claustro ejiciunt fratrem. Unde propheta ingrediebatur ut videret , ecce curiositas; Vana loquebatur , ecce verbositas; cor ejus congregavit iniquitatem sibi , ecce iniquitas. Egrediebatur foras , per libidinem. Corrumpimur etiam in mente triplici corruptione. In ratione naturali, per superbiam; in concupiscentia, titudo, longitudo, sublimitas et profundum, et tres in titulo distne. Longitudo vitae in resurrectione. Sublimitas gloriae in ascensione. Profundum sapientiae in occulta potestate, qua haec omnia fecit, qua et
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia. Dupliciaũ renouam᷑ ratione. ut scił. pͥus ex uam uetustate:
dẽide induam᷑ nouitate. Non enĩ pot̾ fieri ut remanentes ĩuetus¬
tate: induam eciã nouitate. Nec poterat fieri qd̃ paulus dicebat
ex ꝑsona infirmi. Nolumꝰ expoliari: s suꝑuestiri. Uñ filiis ⁊ ebedes
petentib ut unꝰ sederet ad dexterã:⁊ alius ad sinistrã dictũ ẽ. Po¬
testis bibere calicẽ quẽ ego bibiturꝰ sũ : Quasi diceret. Prius cõpa¬
tiendo ⁊ cõmoriẽdo oportet uos exui uetustate. ut postea possi¬
tis addexterã meã uel ad sinistrã sedere. qđ ẽ indui nouitate.
hoc enĩ ñ ẽ meũ dare uob̃ id ẽ uet̾ibus: s quib paratũ ẽ a patre
meo. id ẽ innouatis. Propt̾ea ⁊ ipse dñs iħs.pͥus quidẽ uoluit pa¬
ti in ligno inferiori: deinde głificari in ligno suꝑiori. ut scił pͥus
exueret nos uetustate: deĩde ĩdueret sua nouitate. Prius enĩ le¬
gitur crucifixus: deĩde titulus suꝑpositꝰ. Sic enĩ seriptũ. Baui¬

Expanded text:
a. Duplici autem renovamur ratione, ut scilicet prius exuamur vetustate, deinde induamur novitate. Non enim potest fieri ut remanentes in vetustate induamur Christi novitate, nec poterat fieri quod Paulus dicebat ex persona infirmi: Nolumus exspoliari, sed supervestiri . Unde filiis Zebedaei petentibus ut unus sederet ad dexteram et alius ad sinistram dictum est: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Quasi diceret: Prius compatiendo et commoriendo oportet vos exui vetustate, ut postea possitis ad dexteram meam vel ad sinistram sedere, quod est indui novitate. Hoc enim non est meum dare vobis, id est veteribus, sed quibus paratum est a Patre meo , id est innovatis. Propterea et ipse Dominus Jesus prius quidem voluit pati in ligno inferiori, deinde glorificari in ligno superiori. Ut scilicet prius exueret nos vetustate, deinde indueret nos sua novitate. Prius enim legitur crucifixus, deinde titulus superpositus. Sic enim scriptum est: Baju
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. dũ ꝑ mundiciã continẽtie. cuilib& iusto seruientes ob¬
secunt᷑. Pharao uͦ qͥ pplm̃ di moysi dimitt̾ẽ ꝓmisit. nec tam̃
dimisit. illos designat: qͥ uite melioris em̃dationẽ ꝓmittũt.
nec culpã dimittunt: nec tñ in spũ colũbino. iͥtionẽ. s ĩ uo¬
ce coruina dilationẽ quert̃: quoꝵ terra diu̾sis plagis affli¬
gitur. nec emolliturs ex consuetudine peccandi. magis ac magis.
induratur. Tẽ enĩ dñs aquas in sanguinẽ conuertit. eũ de reruͭ
causis aliqͥs carnalit̾ sentit. Terra ꝓducit ranas: eũ in aliquo
garrienti dñat᷑ uana loquaritas. Cynomia siquidẽ & cinifes st̃
inportuni m̃tis impetus: ⁊ canini mores. Mors ꝑecoꝵ. mortẽ desigrat
cogitationũ. q̃ pecorib assimilari solent: qñrationabili intellectu
uesice. corrũpunt᷑ uiscera. qd̃ fit dũ ĩtiora m̃tis tument odio: et e¬

Expanded text:
untur, dum per munditiam continentiae cuilibet justo servientes obuntur, dum per munditiam continentiae cuilibet justo servientes obsequuntur. Pharao vero, qui populum Dei Moysi dimittere promisit, nec tamen dimisit, illos designat qui vitae melioris emendationem promittentes, nec culpam dimittunt, nec tamen in spiritu columbino contritionem, sed in voce corvina dilationem quaerunt; quorum terra diversis plagis affligitur, nec emollitur, sed consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnaliter sentit. Terra producit ranas, cum in aliquo garrienti dominatur vana loquacitas. Cynomyia quidem et ciniphes sunt in portum mentis impetus et canini mores. Mors pecorum mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili intellectu vesicae, et corrumpuntur viscera, quod fit, dum interiora mentis tument odio et e
Abbreviated transcription (Latin):
et emortuũ ẽ cor eiꝰ intrinsecus: & factꝰ qͣsi lapis. Boni siqͥdẽ subditi.
ꝑuersos magistros de negligentia cõmonẽt. s ex comonitioẽ de¬
tͣiores fieri qñq solẽt. Et emortuũ ẽ cornabal. ifactus ẽ quasi la¬
pis: cũ aliquis morte ꝑpetua indurat᷑ in peccatis. Post mortẽ
nabal. abigail regina ꝯstituit᷑: qͥa qͥ sub ꝑuerso magistro bñ ui¬
xerit. citiꝰ ad regim̃ animaꝵ sublimari ꝓmeret᷑. ut cũ dauid op¬
tineat regnũi: cũ xp̃o regnet in eternũ. Misit enĩ dauitd nũ¬
cios ad abigail: ipsa autẽ secuta ẽ eos. Nuncios dauid abigail
sequit᷑. dũ quilib& fideł eccłie doctores. uita ⁊ morib imitat᷑
S:ñ qͥnq puelle pedisseque: iertͣ cũ illa. Quinq pedisseque eiꝰ¬
stͣ qͥnq corporis sensus: qͥ qͣsi puelle pedissequȩ. cũ abigail gͣdi¬

Expanded text:
et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Boni siquidem subditi et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commonent, sed ex commonitione deteriores fieri quandoque solent. Et emortuum est cor Nabal, et factus quasi lapis, cum aliquis morte perpetua induratur in peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, quia qui sub perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cum Christo regnet in aeternum. Misit enim nuntios David ad Abigail; ipsa autem secuta est eos. Nuntios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puellae pedissequae ierunt cuil gradi
Abbreviated transcription (Latin):
ut dm̃ quͣe pͥus despexerãt. correpti diligat: ⁊ qͥ fecerat de lib̾tate
seruitutẽ: faciãt de necessitate uirtutẽ. Quos gͥ ꝑuersos ꝓpria¬
fecerat lib̾tas: deuotos reddit. ꝑ correptionẽ aliena potestas. Na¬
bal uero designat quos dã doctores: qͥ ex cõmoĩtioẽ subditoꝵ. fi¬
unt det̾iores: qui pueris dauid. cibum negant: quia pure uiuere
uolentib uerbũ dĩ ñ ꝓpinãt. Tunsorib uͦ suis conuiuiũ parãt. qͥa
uacantes ocio adulantiũ confabulationes amãt. Accusat na-¬
bal cdauid. idic̃. Hodie increuert̃ serui: qͥ fuguit dnõs suos. Fer¬
cari. timent cũ uidẽt dauid. idẽ bonos subditos. ungiin regẽ ⁊ saul
deici. idẽ ꝑuersos p̃latos. honore p̾latioĩs pͥuari. S quare tim̃t:
Ne ⁊ ipse pͥuent᷑ honorib: ne loco eoꝵ restituat᷑ aliquis melior.
Et indicauit abigail nabal omĩa uerba que audierat a dauid

Expanded text:
ut Deum, quem prius despexerant, correpti diligant, et qui fecerant de libertate ut Deum, quem prius despexerant, correpti diligant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessitate virtutem. Quos igitur fecerat libertas, devotos reddit per correctionem aliena potestas. Nabal vero designat quosdam doctores, qui ex commonitione subditorum fiunt deteriores; qui pueris David cibum negant, quia pure vivere volentibus verbum Dei non propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos . Percari, timent cum vident David, id est bonos subditos ungi in regem, et Saul dejici, id est perversos praelatos honore praelationis privari. Sed quare timent? ne et ipsi priventur honoribus, ne loco eorum restituatur aliquis melior. Et indicavit Abigail Nabal omnia verba, quae audierat a David,
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ꝓicitur. quia peccatoꝵ siue supplicioꝵ multitudiẽ. in et̾num
gͣuatur. Nec mirũ.si magnus aceruꝰ lapidũ fuerit. qr ꝑ obstina¬
tionẽ uͦq ĩ finẽ coripenitẽs gessit. St̃ eciã tres species obstina¬
toꝵ: pͥma scił eoꝵ qͥ excorreptioe ꝓficiunt: scda eoꝵ qͥ ex cõmoĩ¬
tioẽ det̾ores fiunt: tercia eoꝵ qui em̃dationẽ ꝓmittunt s n
facuit. Ex correptione manasses factus ẽ melior. nabal ex cõmo¬
nitioẽ det̾ior: pharao ex afflictioẽ durior. Manases in carcers
positus. catenis et cõpedibus astrictus dm̃ cognouit: que pͥ¬
Us liber cognoscere noluit. lales st̃ quidã claustrales. qͥ quãdiu
sui iuris st̃. ꝑuerse uiuunt: dũ uero in elaustro. quasi in carce
ten ent᷑ astricti. catens obedientie scił i timoris dũ cõpedes ecla
adduntur. quia uagari uel egredi foras non ꝑmittuntur. fit qnq

Expanded text:
eum projicitur, quia peccatorum sive suppliciorum multitudine in aeternum eum projicitur, quia peccatorum sive suppliciorum multitudine in aeternum gravatur. Nec mirum si magnus acervus lapidum fuerit, quia per obstinationem usque in finem cor impoenitens gessit. Sunt etiam tres species obstinaobstinati ex correctione proficiunt. Secunda eorum, qui ex commonitione deteriores fiunt. Tertia eorum, qui emendationem promittunt, sed non faciunt. Ex correctione Manasses factus est melior ; Nabal ex commonitione deterior ; Pharao ex afflictione durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus constrictus Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales qui, quandiu sui juris sunt, perverse vivunt; dum vero in claustro quasi in carcere tenentur astricti catenis obedientiae scilicet et timoris, dum compedes etiam adduntur, quia vagari vel egredi foras non permittuntur, fit quandoque,
Abbreviated transcription (Latin):
datio funis. impedim̃ta stͣ carnis. Dulcedine gͥ decipimur.: cos¬
suetudine ligam. Ille aũ laq̃ũ eulaserat: ⁊ funełm ruꝑat: qui di¬
qͥ dũ patͥs exercitũ fugeret: contigit ut ꝯdense quercui cͥnib ĩh̾e¬
ret. Absalon pax patris int̾p̃tatur. quia pater eu̾licet ꝑsequen¬
tẽ patiebatur: ñ pax filii. qui patrẽ nolebat ꝑati. Quercꝰ itͦ du¬
rior: exteriꝰ uͦ fragilior ẽẽ cõꝓbatur. Cui absalon suspensꝰ mheret:
quia int̾ius obstinationẽ m̃tis ext̾ius uͦ fragilitatẽ carnis comitat᷑.
Crinib inherens suspenditur: quia suꝑfluitatis amore detinet᷑
Mulus aũ cui insederat. ꝑtͣnsiit: s ipse quereui suspensus ĩhe¬
sit. quia luxuria ⁊ dolus. cui semꝑ seruierat periit: s pena pecca
ti remansit. Trib lanceis. idẽ auaricia. suꝑbia ⁊ luxuria cor eiꝰ ꝑ¬
foratur. unde ⁊uͦq in hodiernũ diẽ. acer uꝰ magnus lapidũ. suꝑ

Expanded text:
datio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, condatio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, consuetudine ligamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui diqui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae quercui crinibus inhaereret. Absalon pax patris interpretatur, quia pater eum licet persequentem patiebatur, non pax filii, qui patrem nolebat pati. Quercus, intus durior, exterius vero fragilior esse comprobatur. Cui Absalon suspensus inhaeret, quia interius obstinationem mentis, exterius vero fragilitatem carnis comitatur. Crinibus inhaerens suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem, cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit, quia luxuria ti remansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria, cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acervus magnus lapidum super