comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
appellant unde & totus ille ma¬
ris sinus a promontorio lassido¬
na usq in insulam ciprum ata¬
licus dicitur qui uulgari appella¬
tione gulfus satalie nuncupitur.
Ad hanc peruemens rex francoꝵ ꝯ
sius obmultitudinẽ concurrẽciũ
tantam passus ẽ alimentoꝵ penu¬
riam: quod pene residuum exer¬
citus. & maxime piuperes ibi cõ¬
lumerentur media. Epẽ uero cum
sius principib relictis pedestrib
turmmis maturato nauigio ysau¬
riam ciliciamq a leua deserens.
a dextris aũ cippro relicta prosꝑis
actus flatibus fauces orontis
fluminis quod antiochiam pret̃¬
labitur qui locus hodie dr̃ sctĩ sy¬
meonis portus uixͣ intiꝙͣ urbẽ
Iseleutiam. & ab antiochia decem

Expanded text:
appellant; unde et totus ille maappellant; unde et totus ille maris sinus, a promontorio Lissidona, usque in insulam Cyprum, Attalicus dicitur, qui vulgari appellatione Gulphus Sataliae nuncupatur. Ad hanc perveniens rex Francorum cum suis, ob multitudinem concurrentium tantam passus est alimentorum penuriam, quod pene residuum exercitus, et maxime pauperes ibi consumerentur inedia. Ipse vero cum suis principibus, relictis pedestribus turmis maturato navigio, Isauriam Ciliciamque a laeva deserens, a dextris autem Cypro relicta, prosperis actus flatibus fauces Orontis fluminis, quod Antiochiam praeterlabitur, qui locus hodie dicitur Sancti Simeonis portus, juxta antiquam urbem Seleuciam, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
nunc hac m̃e illac crabundi lo¬
coꝵ nullam omnino hũtes peri¬
ciam. Uagabantur. Tandem uero
panphiliam ingressi per abrita
montium per deuexa ualium cũ
difficultate mimia. sinc tñ hostiũ
conflictu usq ataliam eiusdẽ re¬
gionis metropolim peruenerũt
Est autem atalia cuutas in littore
utilem. Nam angustiantib eos
undiq hostibus nec ꝑmittẽtib
agrorum cultui uacare. iacet agͦ
in fructuosus dum nõ est qui exꝰ¬
cendo fecunditatẽ possit procurare
Alias tñ multas habens comodi¬
tates gratum se solet prebere ho¬
spitibus nam aquas emanans
perlpicuas &̾ salutares pomeris
est obsita fructiferis. situ placẽs
amenissimo. Traiectirum tñ fru¬
gium & ꝑ mare deuectarũ solet
hẽre copias & transeuntib suf¬
ficientem ciboꝵ comooitatẽ mi¬
instrare. Quia ꝟo hostib minis
est conteriina coꝵ nõ ualens ĩ¬
designenter sustinere molestias
tiam: corrupto uocabulo satallã

Expanded text:
nunc hac, nunc illac errabundi, lonunc hac, nunc illac errabundi, locorum nullam omnino habentes peritiam, vagabantur. Tandem vero Pamphiliam ingressi, per abrupta montium, per devexa vallium, cum difficultate nimia, sine tamen hostium conflictu, usque Attaliam, ejusdem regionis metropolim, pervenerunt. Est autem Attalia civitas in littore utilem; nam angustiantibus eos undique hostibus, nec permittentibus agrorum cultui vacare, jacet ager infructuosus, dum non est qui exercendo fecunditatem possit procurare; alias tamen multas habens commoditates, gratum se solet praebere hospitibus, nam aquas emanans perspicuas et salutares, pomeriis est obsita fructiferis, situ placens amoenissimo; trajectarum tamen frugum et per mare devectarum solet habere copias, et transeuntibus sufficientem ciborum commoditatem ministrare. Quia vero hostibus nimis est contermina, eorum non valens indesinenter sustinere molestias, tiam, corrupto vocabulo Sataliam
Abbreviated transcription (Latin):
cibus & licrimosis querit suspi¬
riis & dolore multiplicato q̃sitũ
non inuenit eulatu resonant ag¬
mina & gemnitu cohortes macerĩ¬
tur. Non erat in castris locus quẽ
dolor familiaris & domestica. iac¬
tura non premeret. Hic patrem
ille dinñ. illa filium. Hec maritũ
cuncta lustrando perquirit. Dimq
m̃uemunt quod querunt noctẽ
percurrunt pondere curarum per¬
iugilem quicquio absentibus
potest accidere deterius: suspicã¬
tes. Reuersi sunt tñ nocte illa de
utriq classe non milli qui fructe¬
tis & rupibus & cauerius terre
mortis declinantes discrimen.
noctis protecti bñficio casu ma¬
gis ꝙͣ prudencia se adiungebãt
ad castra peruementes. Factum
est auutem hoc amnio ab incarnati¬
miario. Cepit autem ab ea die
panis & omnis penitus alumo¬
nia in castris deficere. sed nec
alterius genis demceps per di¬
es multos habuerint cõmerci¬
um. sed ctiam qd̃ deterius erat
sine duce sine preambulo passi

Expanded text:
cibus et lacrymosis quaerit suspicibus et lacrymosis quaerit suspiriis, et dolore multiplicato quaesitum non invenit, ejulatu resonant agmina et gemitu cohortes macerantur; non erat in castris locus quem dolor familiaris, et domestica jactura non premeret: hic patrem, ille dominum; illa filium, haec maritum cuncta lustrando perquirit; dumque non inveniunt quod quaerunt, noctem percurrunt pondere curarum pervigilem, quidquid absentibus potest accidere deterius suspicantes. Reversi sunt tamen nocte illa de utraque classe nonnulli, qui frutectis et rupibus et cavernis terrae, mortis declinantes discrimen, noctis protecti beneficio, casu magis quam prudentia se adjungebant, ad castra pervenientes. Factum est autem hoc anno ab Incarnatinuario. Coepit autem ab ea die panis et omnis penitus alimonia in castris deficere; sed nec alterius generis deinceps per multos dies, habuerunt commercium; sed etiam, quod deterius erat, sine duce, sine praeambulo, passim
Abbreviated transcription (Latin):
Ex interea casu ma¬
gis ꝙͣ industria tãto
tamqz confuso exemptus pericu¬
lo sepedicti qui uicinus erat mõ¬
tis cliuum ascendens. cum pau¬
cis eius fuge consortibus sme
duce. noctis intempeste silencio.
ad suorum castra aliꝙͣtulum loca¬
ta remotius se contulit. Hii auł
qui precesserant uexillum regiũ
secuti ut premisimus & montis
angustias sine difficultate tran¬
sieruit & castra nemine prohi¬
bente loco satis comodo locauerĩt
ignari prorsus & ex ꝑtes omniũ
que his qui sequebantur accide¬
rant. Presagiebat tamẽ ammus
corum qui precellerant ex quo ui¬
derunt acies interemptas & tãtã
subsequencium moram. quod
aliquid simstri obtigerat nec
erant eis pro uoto uinuersa. Ex
quo autem per eos qui euaserant
& cum rege se in castri contule¬
rant de in fausto qui acciderat fac¬
ti sunt cerciores euentu. statim
luctus occupat uinuersa meror
& iuxictas cordi sibi uendicat
singuloꝵ. Dumq libi quilq quẽ
amiserat proximum querulis uo¬

Expanded text:
ex interea, casu magis quam industria, tanto tamque confuso exemptus periculo, saepe dicti, qui vicinus erat, montis clivum ascendens, cum paucis ejus fugae consortibus, sine duce, noctis intempestae silentio, ad suorum castra, aliquantulum locata remotius, se contulit. Hi autem qui praecesserant, vexillum regium secuti, ut praemisimus, et montis angustias sine difficultate transierant, et castra, nemine prohibente, loco satis commodo, locaverant, ignari prorsus et expertes omnium quae iis qui sequebantur acciderant. Praesagiebat tamen animus eorum qui praecesserant, ex quo viderunt acies interruptas et tantam subsequentium moram, quod aliquid sinistri obtigerat, nec erant eis pro voto universa. Ex quo autem per eos qui evaserant et cum rege in castra se contulerant, de infausto, qui acciderat, facti sunt certiores eventu, statim luctus occupat universa, moeror et anxietas corda sibi vindicat singulorum. Dumque sibi quisque, quem amiserat, proximum querulis vo
Abbreviated transcription (Latin):
illa tanta talisq que populum
affuxerat in opia sed quasi eb¬
domadibus quinq uel amplis
circa illam quam expugnare
ittebantur urbem moram fe¬
cerant. cum ħ periculo. Defece¬
rant autem ibidem non solum
bellicis casibus. Uerum etiam
Ualitudimbus uariis uiri pre¬
clari et nobiles. Enter quos ꝑ¬
fectissime indolis adolescens. ẽ

Expanded text:
illa tanta talisque, quae populum illa tanta talisque, quae populum afflixerat, inopia; sed quasi hebdomadibus quinque, vel amplius, circa illam quam expugnare nitebantur urbem, moram fecerant cum hoc periculo. Defecerant autem ibidem non solum bellicis casibus verum etiam valetudinibus variis, viri praeclari et nobiles; inter quos perfect
Abbreviated transcription (Latin):
tandi moram ex eo causas non
haberet. Redeiuite uero comi¬
te tristis ad modum pro casu qͥ
acciderat. uidens Ramen popali
uolun tatem factum prudenter
dissimulauit. Populus uero in¬
chillominus. Proteriuus insta¬
bat. orans et petens ut populo
dei ad peragendum iter incep¬
tum ducem se preberet. Alio¬
quin ip̃i unum quemlibet de
militibus sibi preficerent qui
corum preeẽt exercitui: e ł eos
in uia domini prececeret. Erat
preterca in codem exercitu tanta
famis acerbitas uł deficientib
alimentis multi contra morẽ
ferarum ammos induti ade¬
sum inmundorum se conuerte¬
rent anmalium. Dr̃ ctiam sĩ
tñ tas est credere. quod multi
pre almientoꝵ mopia: ad ħut
carnes humanas ederent pro lap¬
si sunt. Sed neq clades de erat
in populo. Nec merito de esse
poterat. Ubi tam m mundis
et pestilentibus cibis. si tñ cibi
dicendi sunt qui contra naturã
sumuntur misera ꝑ lebs aleba¬
tur. Nec enim momentaneum
fuerat nec ad tempus modicũ

Expanded text:
tendi moram ex eo causas non tendi moram ex eo causas non haberet. Redeunte vero comite, tristis admodum pro casu, qui acciderat, videns tamen populi voluntatem, factum prudenter dissimulavit. Populus vero nihilominus protervius instabat, orans et petens, ut populo Dei ad peragendum iter incoeptum ducem se praeberet: alioquin ipsi unum quemlibet de militibus sibi praeficerent, qui eorum praeesset exercitui, et eos in via Domini praecederet. Erat praeterea in eodem exercitu tanta famis acerbitas, ut deficientibus alimentis, multi contra morem, ferarum animos induti, ad esum immundorum se converterent animalium. Dicitur etiam, si tamen fas est credere, quod multi prae alimentorum inopia, ad hoc ut carnes humanas ederent, prolapsi sunt; sed neque clades deerat in populo, nec merito deesse poterat, ubi tam immundis et pestilentibus cibis si tamen cibi dicendi sunt, qui contra naturam sumuntur misera plebs alebatur. Nec enim momentaneum fuerat, nec ad tempus modicum,
Abbreviated transcription (Latin):
minum cepit ferre. et apud se
conqueri. quod moras inuecte¬
rent principes et prosingulis
captis urbibus lites intcrsẽ
suscitarent et uirgia. it.i ut
Principale eorum propositum
ominno neglectum uideretur
Unde conuementes ad muicem
ordinauerunt apud se ut quã¬
cumiq ex caula ablente comite
urbem diriierent. ne de cetero co¬
rum uotis aliqd̃ prestaret imipe¬
dimentum. Contigit uero inte¬
rea. quod conuementib apud
rugiam que quasi in medio int
antiochiam. et predictam mar¬
ram sita est principib. ut ad
uociferitiones populi suꝑitinẽ
deliberalionem haberent comes
uocatus illuc peruenit. Ut dissen¬
tientibus ab inuicem. inchil
consonum. nichilq ulile de
proposito constitutum est. U
dum comes moram faceret po¬
pulus qui apud marrim relic¬
tus fuerat. nac ta occasione ex
comitis absencia multum pro¬
hibente et remittente plurimũ
predic to epõ et turres et me¬
ma deiecerunt. Funditus ut
comes rediens ulterius in nec¬

Expanded text:
nimium coepit ferre; et apud se nimium coepit ferre; et apud se conqueri, quod moras innecterent principes, et pro singulis captis urbibus lites inter se suscitarent et jurgia, ita ut principale eorum propositum omnino neglectum videretur. Unde convenientes adinvicem ordinaverunt apud se, ut quacunque ex causa absente comite, urbem diruerunt, ne de caetero eorum votis aliquot praestaret impedimentum. Contigit vero interea, quod convenientibus apud Rugiam, quae quasi in medio inter Antiochiam et praedictam Marram sita est, principibus, ut ad vociferationes populi, super itinere deliberationem haberent, comes vocatus illuc pervenit. Ubi dissentientibus ab invicem, nihil consonum, nihilque utile de proposito constitutum est: ubi dum comes moram faceret, populus qui apud Marram relictus fuerat, nacta occasione ex comitis absentia, multum prohibente et renitente plurimum praedicto episcopo, turres et moenia dejecerant funditus, ut comes rediens, ulterius innec
Abbreviated transcription (Latin):
Apti ergo ciuitate p̾¬
dicta. orta est inter
dominum Boamnundum et to¬
losanum comitem grandis cõ¬
trouersia. Comes enm albariẽsi
epo: eam dare proposuerat Bo¬
amundus uero cam cuitatis
partem ꝙͣ occupauerat: Proco¬
mitis arbitrio epõ nolebat cõ¬
cedere: nsi comes eas quas ipe
apud antiochiam possidebał: p̾¬
us ei resignaret turres. Tandem
uero neglecto negocio ꝙ apud
mͣrram gerebatur. dominus bo¬
amundus cum indignatione
reuersus est antiochum. U̾ex¬
pugnatis turribus quas tolo¬
sam comitis nuintas detine¬
bant satellites: cius inde uiolẽ¬
ter deiecit familiam. & sic uin¬
uersam absqz consorte possedit
ciuitatem. Comes u̾o uidens
quod eius recesserat emulus
et pro libero arbitrio de urbe
capta posset disponere: epõ eã
sicut et prius proposuerit. cõ¬
tulit albariensi. Dum autem cũ
codem ordinaret ep̃o quomodo
deputatis exutroq ordine cu¬
stodibus urbem possent ab ho¬
stibus conseruare in dempnẽ
lenciens ħ populus. moleste

Expanded text:
apta ergo civitate praedicta, orta est inter dominum Boamundum et Tolosanum comitem grandis controversia. Comes enim Albariensi episcopo eam dare proposuerat; Boamundus vero eam civitatis partem quam occupaverat, pro comitis arbitrio episcopo nolebat concedere, nisi comes eas quas ipse apud Antiochiam possidebat, prius ei resignaret turres. Tandem vero neglecto negotio quod apud Marram gerebatur, dominus Boamundus cum indignatione reversus est Antiochiam, ubi expugnatis turribus quas Tolosani comitis munitas detinebant satellites, ejus inde violenter dejecit familiam; et sic universam absque consorte possedit civitatem. Comes vero videns quod ejus recesserat aemulus, et pro libero arbitrio de urbe capta posset disponere, episcopo eam sicut et prius proposuerat, contulit Albariensi. Dum autem cum eodem ordinaret episcopo, quomodo deputatis ex utroque ordine custodibus, urbem possent ab hostibus conservare indemnem, sentiens hoc populus, moleste
Abbreviated transcription (Latin):
caro corruꝑat uiam suam nec pro¬
nos ad malum reuocarẽ poterant.
dñi cõminintis prodigia in celo
sursum: et signa in terra de orsum.
diligenter enumerat sed obstina¬
ti in oꝑibus mortius qͣi sus in
uolitabro. et qͣi iumẽta putresce¬
bant instercorẽ suo. pia dm̃ lon¬
gammitate abutentes. qͣi quib
adnõ dicentur. ꝑcussi cos et nõ
doluerũt. curiui eos. & non st̃

Expanded text:
caro corruperat viam suam . Nec procaro corruperat viam suam . Nec pronos ad malum revocare poterant Domini comminantis prodigia in coelo sursum, et signa in terra deorsum. Ediligenter enumerat. Sed obstinati in operibus mortuis, quasi sus in volutabro ; et quasi jumenta putrescebant in stercore suo, pia Domini longanimitate abutentes; quasi quibus a Domino diceretur: Percussi eos, et non doluerunt; curavi eos, et non s
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uacabant: in quibus siccarii
uicos õs et plateas: suspectas redde¬
bat innocentibo. quoq quis erat
insõtior: eo plibus subiacebat in¬
sidiis formcatioñ ctiã genus ꝙ¬
lib. qͣi res licita. passim et sine rubo¬
re ex̃cebatur impune. Sed nec intͣ
affines aut propiquos. tuta erant
ma trimomoꝵ federa. Annca celesti¬
bus et deo placens qͣi res iuł iuissa
erat migrare contmẽcia. Nec par¬
simonie aut sobrietati locꝰ erat u̾
luxus et ebrictas. et ꝑ nox alei: p̾¬
ocupiuerant aditus. atri posside¬
bant. Nec cderꝰ a pplõ uita nobilio¬
re differebat sed sic̃ in propheta le¬
gitur sicut populꝰ ita et sacerdos.
Nam ep̃i negligẽtes facti erãt canes
muti non ualentes latrarẽ. ꝑ sonar̃
acceptores. oleo peccoris ĩpingãtes
capiti sua cõmissa ouilia lupis uemi¬
giezi sordibus et macula fedati.
Quid plura : ut in summa dicatur.
oẽ in precipiti uiciũ stetit. et om̃ĩs

Expanded text:
tibus vacabant, in quibus sicarii tibus vacabant, in quibus sicarii vicos omnes et plateas suspectas reddebant innocentibus. Quo quis erat insontior, eo pluribus subjacebat insidiis. Fornicationum etiam genus quodlibet, quasi res licita, passim et sine rubore exercebatur impune. Sed nec inter affines aut propinquos, tuta erant matrimoniorum foedera. Amica coelestibus et Deo placens, quasi res vilis, jussa migrare erat continentia. Nec parcimoniae aut sobrietati locus erat, ubi luxus, et ebrietas, et pernox alea praeoccupaverant aditus atque atria possidebant. Nec clerus a populo vita nobiliore differebat, sed sicut in propheta legitur: Sicut populus, ita et sacerdos . Nam episcopi negligentes facti erant; canes muti, non valentes latrare ; personarum acceptores, oleo peccatoris impinguentes capita sua, commissa ovilia lupis veniGiezi sordibus et macula foedati. Quid plura? ut in summa dicatur: Omne in praecipiti vitium stetit, et: Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ciens putabatur uł ad carceres quis
traherctur aut uincula: & in propͥa
corpore indignos sustinent cruciatus.
quod aliquid habere crederctur. Eccle¬
siarum et monasterioꝵ non parcebã¬
tur prediis nec sanctoꝵ possessiomb
conferebant aliquid a piis p̾ncipibo
indulta priuilegia. Sed nec emunta¬
tem solitam. et pristinã sibi uendica¬
bant dignitatẽ. Effringebatur sane
sanctuariũ. et usib dedicata celesti¬
bus: ui rapiebantur utensilia. Nõ
distinguebat sacrum a prophano
manus sacrilega: sed sublata diffe¬
rencia. prede patebant altariũ uestes
amictus lacerdotum et uasa dm̃.
De gremio diuine domus. de addi¬
tis penitioribus de basilicar atris.
qui ad eas confugerant ad mortem
trahebantur et supplicia. Uias qͦ¬
q publicas accinti ferro grassatores
in probi obsidebãt: iter agentib pͥ¬
tendentes insidias. uͥ nec ꝑegrinis. nͨ
uiris parcebatur religiosis. Sed nec
urbes uel opida abhis inportumta¬

Expanded text:
ciens putabatur, ut ad carceres quis ciens putabatur, ut ad carceres quis traheretur, aut vincula, et in proprio corpore indignos sustineret cruciatus, quod aliquid habere crederetur. Ecclesiarum et monasteriorum non parcebatur praediis, nec sanctorum possessionibus conferebant aliquid a piis principibus indulta privilegia; sed nec immunitatem solitam, et pristinam sibi vindicabant dignitatem. Effringebatur sane sanctuarium, et usibus dedicata coelestibus vi rapiebantur utensilia. Non distinguebat sacrum a profano manus sacrilega; sed sublata differentia, praedae patebant altarium vestes, amictus sacerdotum et vasa Domini. De gremio divinae domus, de adytis penitioribus, de basilicarum atriis, qui ad eas confugerant, ad mortem trahebantur et supplicia. Vias quoque publicas accincti gladio grassatores improbi obsidebant, iter agentibus praetendentes insidias, ubi nec peregrinis, nec viris parcebatur religiosis. Sed nec urbes nec oppida ab iis importunita
Abbreviated transcription (Latin):
Ec solum moriente ita
fideles abimpiis obpri¬
mebantur: uerũ in occidẽ¬
te. & in omni pene orbe terrarũ maxͦ
inter cos qui fidelos dicebantur: fides
defecerit. et dñ timor erat de medio
sublatus. Pierat de rebus iusticia. &
equitite subicti:. Uiolencia dñabatur
in pplĩs. fraus. dolus. et circũuẽtio. la¬
te muoluerint uiniisa. Uirtus oĩs
locum dederat. et cõcesserat qͣi mutił
malicia sub intrante. Uidebatur sa¬
ne mundus decliasse ad uesperam.
mor. Nam multoꝵ refrixerat caritas.
et fides nõ iuenebitur super terrã.
Confusis ordinibus cimcta ferebãt᷑.
et nchaos p̾stinum mũdus uidebat᷑
redire uelle. Maiores enĩ principes
qui subiectos ad pacẽ tenebantur di¬
rigere. neglecto pacis fede̾ pro cau¬
sis leuib contendẽtes adimiuc̃e. re¬
giones tradebant incẽdiis predas
passim excebunt. pauꝑũ bona impiis
satellitibus sius exponebant ad rapi¬
nam. Non crant tute alicuius facul¬
tates: inter tot insidias. Causa suffi¬

Expanded text:
ec solum in Oriente ita fideles ab impiis opprimebantur, verum in Occidente et in omni pene orbe terrarum, maxime inter eos qui fideles dicebantur, fides defecerat, et Domini timor erat de medio sublatus: perierat de rebus justitia, et aequitate subacta, violentia dominabatur in populis. Fraus, dolus et circumventio late involverant universa. Virtus omnis locum dederat et cesserat quasi inutilis, malitia subintrante. Videbatur sane mundus declinasse ad vesperam; vicinior. Nam multorum refrixerat charitas, et fides non inveniebatur super terram: confusis ordinibus cuncta ferebantur, et in chaos pristinum mundus videbatur redire velle. Majores enim principes, qui subjectos ad pacem tenebantur dirigere, neglecto pacis foedere, pro causis levibus contendentes ad invicem, regiones tradebant incendiis, praedas passim exercebant, pauperum bona impiis satellitibus suis exponebant ad rapinam; non erant tutae alicujus facultates inter tot insidias; causa suffi
Abbreviated transcription (Latin):
comes diensis . R. annundus pi¬
letus. gastus bitrensis. Girardꝰ
stitutus est princeps et moderitor
dominius bonnundus ussusq ẽ
postremus incedere. ut preceden¬
tibus tempore oportuno min¬
straret subsidium. & prohis qͥ
amplius ab hostibus grauarẽtur
prouidam gereret sollicitudinẽ.
Dominum autẽ comitem tolo¬
sinun egritudine ualida pericu¬
losius laborantem in urbe dimise¬
runt ad eius custodiam. contra
illos qui ad huc rebelles crant in
presidio. ne forte mabsentia prĩ¬
cipum urbem arbitrantes uacu¬
am super debiles et infirmos seneᷤᷤ
& muilierculas. & in bellem po¬
pulum irrupciones molirentur
fecerunt. uitem et incolle qui pꝰ¬
sidio erat obpositus. nuirum ex
calce et lapidibus cum propug̃¬
culis solidissimum super quem
machinas iaculatorias constitue¬
runt non nullas. ducentos uiros
robustos uirib et arinis instru¬
ctos qui locum tuerentur: ibi
relinquentes

Expanded text:
comes Diensis, Raimundus Picomes Diensis, Raimundus Piletus, Gastus Biterensis, Girardusstitutus est princeps et moderator dominus Boamundus, jussusque est postremus incedere, ut praecedentibus tempore opportuno ministraret subsidium, et pro his qui amplius ab hostibus gravarentur providam gereret sollicitudinem. Dominum autem comitem Tolosanum aegritudine valida periculosius laborantem, in urbe dimiserunt ad ejus custodiam, contra illos qui adhuc rebelles erant in praesidio, ne forte in absentia principum, urbem arbitrantes vacuam, super debiles et infirmos, senes et mulierculas, et imbellem populum, irruptiones molirentur. Fecerunt autem et in colle qui praesidio erat oppositus, murum ex calce et lapidibus cum propugnaculis solidissimum, super quem machinas jaculatorias constituerunt nonnullas, ducentos viros, robustos viribus et armis instructos, qui locum tuerentur, ibi relinquentes
Abbreviated transcription (Latin):
comos tullensis et petrus desta¬
dems frater eius. comes garner
degres. henricus de ascha. Rai¬
nardus de ammerlac galtcrꝰ de dõ¬
medart suo moderamine uissi
sunt producere. Sexte ꝟo acier
de mandato principum prefecti
sunt. Ramiboldus comes de o¬
ringis. Lndouicus demoncons
Lambertus filius cononis dem̃o¬
te acuto. Septimam uero uir illu¬
stris et magnificus dominus lo¬
tharingic dur godefridus cum
Uiro uencrabili fratre suo custa¬
chio iusta militarem disciplina
disposuit. Octane uero uir mar¬
mis streninus et morum genero¬
sitate insignis prefuit tincredus
Nonamuero comes hugo de scõ
paulo. et angelrandus filius crꝰ
thomas oefcria. balduimis debͣ¬
go. Robertus filius gerardi. Rai¬
noldus beluacensis. galo de cal¬
no monte disponere auissi sunt
Decime uero prefecti sunt. Rotol¬
dus comes perchensis. Eurardꝰ
depusato. Drogo de monti. Ra¬
dulfus filius godefridi. Conanꝰ
brito. Undecimam uero: iscardꝰ

Expanded text:
comes Tullensis, et Petrus de Stacomes Tullensis, et Petrus de Stadeneis frater ejus, comes Garnerus de Gres, Henricus de Ascha, Rainardus de Ammerbac, Galterus de Dommedart, suo moderamine jussi sunt producere. Sextae vero aciei de mandato principum praefecti sunt Rainboldus comes de Oringis, Ludovicus de Moncons, Lambertus filius Cononis de Monteacuto. Septimam vero vir illustris et magnificus, dominus Lotharingiae dux Godefridus, cum viro venerabili fratre suo Eustachio, juxta militarem disciplinam disposuit. Octavae vero vir in armis strenuus et morum generositate insignis praefuit Tancredus. Nonam vero comes Hugo de Sancto Paulo, et Engelrandus filius ejus, Thomas de Feria, Balduinus de Burgo, Robertus filius Gerardi, Rainoldus Belvacensis, Galo de Calvomonte disponere jussi sunt. Decimae vero praefecti sunt Rotoldus comes Percensis, Everardus de Pusato, Drogo de Monci, Radulphus filius Godefridi, Conanus Brito. Undecimam vero Iscardus
Abbreviated transcription (Latin):
Unuementes igitur
summo diluculo qͣr¬
to kralendas uilii ante portam
que ponti erat contmiã. inuoca¬
to de superins auxilio. omnes
unammiter quasi uir unus añ¬
ꝙͣ urbem cgrediantur. acies i¬
struunt. & instructis ordinẽ
&̾ modum assignant procedẽdi
In prima igitur acie hugonem
magnum fratrem regis francie
ducem et signiferum constitu¬
unt eiq associant uirum per
oninia commendabilem. An¬
selnium deriburgis monte cũ
aliis nobilibus quorum mi¬
merum uel nomina nõ tenemꝰ
Secunde preficiunt diũ rober¬
tum qui cognominatus est fri¬
so flandrensium comitem. cũ
his qui ab mitio castra eius fu¬
erant sequuti. Terciam iussus
est regere. dominus robertus
normannorum dux et cum co
uir melitus nepos eus. comes
stephanus de alba maria. et alui
nobiles qui in eius aduenerãt
comitatu. Epũs uero podiẽsis
dommus ademarus. bone memo¬
rie cum sua et domini comitis
tolosam familia. quarte p̾erat.
aciei domincam secum de ferẽs
lanceam. Quintamꝟo ramardꝰ

Expanded text:
nientes igitur summo diluculo, quarto Kalendas Julii, ante portam quae ponti erat contermina, invocato de supernis auxilio, omnes unanimiter quasi vir unus, antequam urbem egrediantur, acies instruunt, et instructis ordinem et modum assignant procedendi. In prima igitur acie, Hugonem Magnum, fratrem regis Franciae, ducem et signiferum constituunt; eique associant virum per omnia commendabilem, Anselmum de Riburgismonte, cum aliis nobilibus, quorum numerum vel nomina non tenemus. Secundae praeficiunt dominum Robertum, qui cognominatus est Friso, Flandrensium comitem, cum his qui ab initio castra ejus secuti fuerant. Tertiam jussus est regere dominus Robertus Northmannorum dux, et cum eo vir inclytus, nepos ejus, comes Stephanus de Albamarla, et alii nobiles, qui in ejus advenerant comitatu. Episcopus vero Podiensis, dominus Ademarus, bonae memoriae, cum sua et domini comitis Tolosani familia, quartae praeerat aciei, Dominicam secum deferens lanceam. Quintam vero Rainardus
Abbreviated transcription (Latin):
Nan nos co anno fanuliarib trac¬
ti negociis &e domun archiepĩ uri
declinantes indignationẽ iin̾tã
ad eccliam nos contuleramus rõ¬
manam. Reuersi uitem prediete
questiomis solitionem querentes
uariis multoram relatiombus de
rei ueritate cupiebamus edoceri.
Nam longe aspe nostra dicebatur
minus grecos ctiam in predieto
nogocio non sine lita culpa fuisse
Nam cum pecumam ad alendum tã¬
tum exercitum sufficientem se mis¬
surum fumissime promisisset dñs
imperator mea parte muentus est
sermo eius mnius soliditatis ha¬
biusse. Ex quo enim megrptum
descenderunt eius arcontes. Ubi
ctiam aliis moigentibus de imiperia¬
li magnificencia subuemre debius¬
sent ceperunt ip̃i penitus indigere
&e mutuam querere pecumam Unde
sius legiombus tun ad uic tum ꝙ̃
adstipendia prouiderent ꝯc nemo
illis dabat:

Expanded text:
Nam nos eo anno, familiaribus tracNam nos eo anno, familiaribus tracti negotiis, et domini archiepiscopi nostri declinantes indignationem immeritam, ad Ecclesiam nos contuleramus Romanam; reversi autem, praedictae quaestionis solutionem quaerentes, variis multorum relationibus de rei veritate cupiebamus edoceri; nam longe a spe nostra dicebatur nimus Graecos etiam in praedicto negotio, non sine lata culpa fuisse. Nam cum pecuniam ad alendum tantum exercitum sufficientem, se missurum firmissime promisisset dominus imperator, in ea parte inventus est sermo ejus minus soliditatis habuisse. Ex quo enim in Aegyptum descenderant ejus archontes, ubi etiam aliis indigentibus, de imperiali magnificentia subvenire debuissent, coeperunt ipsi primitus indigere et mutuam quaerere pecuniam, unde suis legionibus tam ad victum quam ad stipendia providerent; et nemo illis dabat
Abbreviated transcription (Latin):
liciam. confractis nauibus & colli¬
sis adlistora omnes pene passi sut
nanfragium. Sic itaq de tanta cdas¬
se que ad nos descenderat tamde
maioribus ꝙͣ demmnoribus pauce
naues reseruate sunt incolumes e ⁊¬
que ad redeundum ex se ip̃is presta¬
rent habilitatem. Infecto ergo ne¬
gocio. onim tñ diligencia qua com¬
pleri debebat a nuciis domim mi¬
peratoris impensa. & debita sollici¬
tudine procuranois nogociis exhi¬
bita: domuni redeunt᷑. deiecti aĩo
fati aduersitate consternati timẽtes
ne sibi preter meritum imperialis
ex cellencia sustrum imputaret e¬
uentum. & quod casus astulerit in¬
enitabilis ira suecensus eorum do¬
minus indebite eorum ascriberet at
malicie aut neglec tui.
¶mmmnimus tñ post reditant
nostrum tan a dommo reg̾e qͣm
a quibusdam pogni principibus soi¬
licite & diligenter quesisse quenã
causa fucrit quod ł. antus exercitus
tantorum principum studio procũ¬
ratus: it i inproposito defecerit.

Expanded text:
litiam, confractis navibus et collilitiam, confractis navibus et collisis ad littora, omnes pene passi sunt naufragium. Sic itaque de tanta classe, quae ad nos descenderat, tam de majoribus, quam de minoribus, paucae naves reservatae sunt incolumes, quae ad redeundum ex se ipsis praestarent habilitatem. Infecto igitur negotio, omni tamen diligentia, qua compleri debebat, a nuntiis domini imperatoris impensa, et debita sollicitudine procurandis negotiis exhibita, domum redeunt, dejecti animo, fati adversitate consternati; timentes ne sibi, praeter meritum, imperialis excellentia sinistrum imputaret eventum; et quod casus attulerat inevitabilis, ira succensus eorum dominus, indebite eorum ascriberet aut malitiae, aut neglectui. Meminimus tamen, post reditum nostrum, tam a domino rege, quam a quibusdam regni principibus, sollicite et diligenter quaesisse, quaenam causa fuerit quod tantus exercitus, tantorum principum studio procuratus, ita in proposito defecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Grediuntur crgo tam
deciuibus ꝙ̃ dehis
qui in eorum subsidium uenerant
ad nostrorum castra pro libero arbi¬
trio nostris quoq uolentibus ur¬
bem introire liber introitus oe egres¬
sus sine difficustate patebat. Hic
tandem mutuorum data ẽ facultas
commertiorum. e ł quod cuiq libi¬
tum erãt emere uel permutare. fac¬
ta est licencia. Sic igitur quasi per
triduum nostri comium cum hosti¬
bus usi rerum uenalium foro aditer
se accingunt. Depositis ergo machis
ꝯ̾ igne succensis qui berrestri uene¬
rant itinere. dominum regẽ secuti.
eadem qua uenerant uia insyriam re¬
uertentes: maturatis gressibus .xii
lrl̃ ianuarias ascalonam peruemunt
Dommus uero rex gratu uicine fe¬
stiuitatis accon properans in uigi¬
lia natiuitatis dominee eandẽ atfigͣ
ciuitatem. Qui autem rauigio uene¬
rant ome sistro &̾ infaustis aui¬
bus naues conscendunt. nam statĩ
in primo obeundi itineris mitio ex¬
orta subito ualidissima tẽpestate.
fretorum experti insuperabilem ma¬

Expanded text:
grediuntur ergo tam de civibus, quam de his qui in eorum subsidium venerant, ad nostrorum castra, pro libero arbitrio; nostris quoque volentibus urbem introire, liber introitus et egressus sine difficultate patebat. Hic tandem mutuorum data est facultas commerciorum, et quod cuique libitum erat emere vel permutare, facta est licentia. Sic ergo quasi per triduum nostri communi cum hostibus usi rerum venalium foro, ad iter se accingunt. Depositis igitur machinis et igne succensis, qui terrestri venerant itinere, dominum regem secuti, eadem qua venerant via in Syriam revertentes maturatis gressibus, XII Kal. Januarias Ascalonam pervenerunt. Dominus vero rex, gratia vicinae festivitatis, Accon properans, in vigilia Nativitatis Dominicae, eamdem attigit civitatem. Qui autem navigio venerant, omine sinistro et infaustis avibus naves conscendunt; nam statim in primo obeundi itineris initio, exorta subito validissima tempestate, fretorum experti insuperabilem ma
Abbreviated transcription (Latin):
q nocte et çirca alias urbis ꝑ¬
tes pro uł indiuersis ut predi¬
ximus locis castra posuerant
Uigilias et laborem continuã¬
tes machinas suas erexerant ⁊
Nam̃ penẽ codem momento eł
comes tolosimis castellum qd̃
cum mmiato studio fabricauerat
inter predictim eccliãm m̃otis
syon. & urbem muro applica¬
uerit. & reliqui principes qui
secus turtim angularem. que
hodie łincredi or̃ cadem diligẽ̾¬
cia et pari laboris pondere euis¬
dem pene altitudiis et solidita¬
tis ligneim turrim iusta murũ
locauerant. Erat aũ par trium¬
predic t.arimi machinarum effec¬
tus et non dissimile artificiũ
Cum enim quadri latera essent
edificu. latus quod urbi erat ob¬
positum. duplici erat textura
munitum. et exterior arte qua¬
dam depom poterat. ita uł muro
super positum. incem pontis in¬
troire uolentibus posset exibere.
Nec tñ ox ea pirte inmiunta erat
machina. Sed quod sub erat an¬
teriore deposito: castellum non

Expanded text:
que nocte, et circa alias urbis pque nocte, et circa alias urbis partes, prout in diversis, ut praediximus, locis castra posuerant, vigilias et laborem continuantes, machinas suas erexerant; nam pene eodem momento, et comes Tolosanus castellum, quod cum multo studio fabricaverat, inter praedictam ecclesiam montis Sion et urbem, muro applicaverat: et reliqui principes, qui secus turrim angularem, quae hodie Tancredi dicitur, eadem diligentia et pari laboris pondere, ejusdem pene altitudinis et soliditatis ligneam turrim juxta murum locaverant. Erat autem par praedictarum machinarum effectus, et non dissimile artificium; cum enim quadrilatera essent aedificia, latus quod urbi erat oppositum, duplici erat textura munitum, et exterior arte quadam deponi poterat, ita ut muro superpositum, vicem pontis introire volentibus posset exhibere. Nec tamen ex ea parte immunita erat machina; sed quod suberat, anteriore deposito, castellum non
Abbreviated transcription (Latin):
solis exortum. cum multo labo¬
re compacte sunt:e t congrius
stacionibus collocate. Sed e⁊
castellum nea parte qua murꝰ
uidebatur humilior et de foris
plamor et comodior accessus
menbus ita applicatum est:
Ut qui erant in turribus. et qͥ
in machina pene posse pugͣre
cominus uiderentur. Nec fuit
sane labor modicus. Nan pene
per dimidium miliare ab co loco
in quo prius castra locauerant
predicta transtulerant instrimĩ¬
ta. et ibidem ea añꝙͣ solexorire¬
tur. compactis admincem mẽ¬
bris crexerant. Sole aũ exorto
Accedentes ad murum ciues.
Uł quid extra molirentur nr̃i
conspicerent. Pirtem castroꝵ
et omnem apparatum bellicũ
qui heçi. Umidius tercius ibi
uisus fucrat. ab ẽe cum stupore
admirati sunt. Et circumspiciẽ¬
tes cum diligencia adiacentem
rogionem et nuiri ambitum per¬
liustrantes: cognouerunt cistra
ducis translati esse. et erectas
in parte qua prediximus machi¬
nas speculati sunt. Eadem quo¬

Expanded text:
solis exortum cum multo labosolis exortum cum multo labore compactae sunt et congruis stationibus collocatae. Sed et castellum in ea parte, qua murus videbatur humilior, et deforis planior et commodior accessus, moenibus ita est applicatum, ut qui erant in turribus et qui in machina pene posse pugnare cominus viderentur: nec fuit sane labor modicus. Nam pene per dimidium milliare ab eo loco, in quo prius castra locaverant, praedicta transtulerant instrumenta, et ibidem ea antequam sol exoriretur, compactis ad invicem membris, erexerant. Sole autem exorto, accedentes ad murum cives, ut quid extra molirentur nostri conspicerent, partem castrorum et omnem apparatum bellicum, qui heri et nudius tertius ibi visus fuerat, abesse cum stupore admirati sunt, et circumspicientes cum diligentia adjacentem regionem, et muri ambitum perlustrantes, cognoverunt castra ducis translata esse; et erectas in parte, qua praediximus, machinas speculati sunt. Eadem quo
Abbreviated transcription (Latin):
bem impugnare uolentibus
duemente igitur
die ad impugnandã
urbem prefixa ea nocte que di¬
em proxima precedebat. dux
& duo sepedicti maiores comi¬
tes. uidentes. quod ca pars cuu¬
tatis quam ip̃i obsederant a ci¬
uibus eẽt machinis armis et
uiris fortibus maxime cõiti.
eoq forcius quo magis exea
parte timendum arbitrabãtur
eł quoo in ei parbe die sequenti
ob loci munimen non multum
sperarent se posse proficere. mi¬
rabili prouidenci. & stupendo
labore machinas. et castellum
anteꝙͣ connecterentur admiucẽ
membra. ad eam regionem que
est inter portam sincti stepha¬
i. & turrim angularem que
i septentrione supaer uallem io¬
saphit positi est: particulatim
transtiueriuit. castris ctiam illuc
delatis. Uidebatur enm eis et
uere sic erat. quod quia ex illa
parte ciuitas remanserat ĩ ob¬
sessa: id circo. et a ciuibus mino¬
re diligencia seruarctur. Factũ¬
q est ut translate machine cõ¬
tinuatis tota noc te uigiliis. an

Expanded text:
bem impugnare volentibusbem impugnare volentibusdveniente igitur die ad impugnandam urbem praefixa, ea nocte quae diem proximam praecedebat, dux et duo saepedicti majores comites, videntes quod ea pars civitatis, quam ipsi obsederant, a civibus esset machinis, armis et viris fortibus maxime communita, eoque fortius quo magis ex ea parte timendum arbitrabantur; et quod in ea parte die sequenti, ob loci munimen, non multum sperarent se posse proficere, mirabili providentia et stupendo labore machinas et castellum antequam connecterentur ad invicem membra, ad eam regionem, quae est inter portam S. Stephani, et turrem angularem, quae a septentrione super vallem Josaphat posita est, particulatim transtulerunt, castris etiam illuc delatis. Videbatur enim eis, et vere sic erat, quod quia ex illa parte civitas remanserat inobsessa, idcirco et a civibus minore diligentia servaretur; factumque est, ut translatae machinae, continuatis tota nocte vigiliis, ante
Abbreviated transcription (Latin):
eccliãm montis syon. que m
australem eiusdem cuutatis
partem fecus urbem ut predi¬
ximus in montis fastigio sita
est: ascenderunt. Ciues autem
inturrib et muro positi. ad¬
mirantes quid sibi uellet hu¬
huiusmodi populi circuitus ar¬
cubus et balistis tela inturmas
iaculabantur uñ non nulli ex no¬
stris in cautius se habentes. uul¬
nera susceperunt. Sed et cruces ĩ
nr̃orum opprobrium et contu¬
meliam quas super murum locai¬
uerant: sputis et aliis inmundis
conuicia eł uerba blaphenne
impudenter congerebant. Po¬
pulus tñ cum om̃ni deuocione
uotum prosequens: ira succens
qualem sacrilegii dolor poterit
ministrare. ad predictam perue¬
nt eccliãm. ubi completis ite¬
rum orationibus et indicta
die qua urbem unammiter ĩ¬
pugnarent: circundata urbe in
castra reuersi sunt. Si quid añ
operis consummatiom de erat.
cum multa celeritate io matura¬
ri precipitur. ne quid impedim̃¬
ti . ex aliqua imperfectione ur¬

Expanded text:
ecclesiam Montis Sion, quae in ecclesiam Montis Sion, quae in australem ejusdem civitatis partem, secus urbem, ut praediximus, in montis fastigio sita est, ascenderunt. Cives autem in turribus et muro positi admirantes, quid sibi vellet hujusmodi populi circuitus, arcubus et balistis tela in turmas jaculabantur: unde nonnulli ex nostris, incautius se habentes, vulnera susceperunt. Sed et cruces in nostrorum opprobrium et contumeliam, quas super murum locaverant, sputis et aliis immundis convicia et verba blasphemiae impudenter congerebant. Populus tamen cum omni devotione votum prosequens, ira succensus, qualem sacrilegii dolor poterat ministrare, ad praedictam pervenit ecclesiam. Ubi, completis iterum orationibus, et indicta die qua urbem unanimiter impugnarent, circumdata urbe, in castra reversi sunt. Si quid autem operis consummationi deerat, cum multa celeritate id maturari praecipitur, ne quid impedimenti ex aliqua imperfectione, ur
Abbreviated transcription (Latin):
te igitur statuta de
&̾ lanctorum patrocimis. epĩ et
clerus uinuersus induti sacer¬
dotalibus. et leuiticis indumẽ¬
tis. nudis pedibus. et cum mul¬
ta deuotione populum subseq̃n¬
tem usq ad montem oliueti
precesserunt. Ubi uir uenera¬
bilis petrus heremita. et arnul¬
fus comnitis normannoriu fa¬
miliaris. Uir litteratus ex orta¬
cionis sermonem habentes ad
populum. quantum poterant
ad longamiitatem ammabãt
Est autem mons oliuieti urbi
ab oriente ob positis: ab urbe qͣi
miliario distans. Ualle iosaphat
interiecta. Unde est. quod a bea
habens sabbati. Unde et salua¬
tor noster. cernentibus disci¬
pulis quadragesimo resurrecti¬
oms sue die est eleuatus ince¬
lum et nubes suscepit eum ex
oculis corum. Ad quem locum
cum peruenisset plebs fidelis
in spiritu humilitatis et in aĩo
contrito. implorato cum gemitu
et lacrimis desuperins auxilio:
reconciliatis ad muicem princi¬
pibus predictis. et omm popu¬
lo inmutuam caritatem reuo¬
cato. de monte descendentes: ad

Expanded text:
e igitur statuta, deet sanctorum patrociniis, episcopi et clerus universus induti sacerdotalibus et leviticis indumentis, nudis pedibus et cum multa devotione populum subsequentem, usque ad montem Oliveti praecesserunt. Ubi vir venerabilis Petrus Eremita, et Arnulphus comitis Normannorum familiaris, vir litteratus, exhortationis sermonem habentes ad populum, in quantum poterant ad longanimitatem animabant. Est autem mons Oliveti urbi ab Oriente oppositus, ab urbe quasi milliario distans, valle Josaphat interjecta: unde est, quod a beathabens Sabbati . Unde et Salvator noster, cernentibus discipulis, quadragesimo resurrectionis suae die est elevatus in coelum, et nubes suscepit eum ex oculis eorum. Ad quem locum cum pervenisset plebs fidelis, in spiritu humilitatis et in animo contrito, implorato cum gemitu et lacrymis de supernis auxilio, reconciliatis ad invicem principibus praedictis et omni populo in mutuam charitatem revocato, de monte descendentes, ad
Abbreviated transcription (Latin):
liis etiam militabant principib
Nam in locis tribus ut premissũ
est pari studio et feruore non
dissimili ciuitas impugnabat᷑.
Nostris uero ut uallum iactu
rudẽr. Lapidum quoq et terre
implere possent. et iter dirigere.
Uł procedere possent machine cu¬
ra erat propenssior. Ciuibus uo
econuerso. uł eorum impedirent
propositum. libor erat precipius
et magis urgens sollicitudo. Uñ
et his qui ad predictum opus
accingebintur. quanta poterant
resistebant instancia. & in ipãs
machinas.torres incenssos. tela
ignita sulphure. pasta. et olco.
et his que incendio solent fomi¬
tem ministrare. Ut eas exurerẽt
certatim iaculabantur. Preterea
eł ingencium que intus paraue¬
rant formentorum ictus in ca¬
stella nostra tanta dirigebant ar¬
te. uł machinarum pene crura
confungerant. perforarent late¬
ra. et cos qui in cenaculis ut
inde urbem impugnarent ascen¬
derent. Pene ad terruam deicerent
astonitos. Nostri uero miectis

Expanded text:
liis etiam militabant principibus. liis etiam militabant principibus. Nam in locis tribus, ut praemissum est, pari studio et fervore non dissimili civitas impugnabatur. Nostris vero ut vallum jactu ruderum, lapidum quoque et terrae implere possent; et iter dirigere, ut procedere possent machinae, cura erat propensior. Civibus e converso, ut eorum impedirent propositum, labor erat praecipuus et magis urgens sollicitudo. Unde et his qui ad praedictum opus accingebantur, quanta poterant resistebant instantia; et in ipsas machinas, torres incensos, tela ignita sulphure, pice, pasta et oleo, et iis quae incendio solent fomitem ministrare, ut eas exurerent, certatim jaculabantur. Praeterea et ingentium quae intus paraverant tormentorum ictus in castella nostra tanta dirigebant arte, ut machinarum pene crura confringerent, perforarent latera, et eos qui in coenaculis, ut inde urbem impugnarent, ascenderant, pene ad terram dejicerent attonitos. Nostri vero, injectis
Abbreviated transcription (Latin):
penderant. restes quoq et tape¬
cia trabes ingentis magnitudi¬
nis et culcitras refectas hombice
a turrbus et muro aliꝙͣ tulum
demiserant. Ut per eorum molli¬
ciem et mobilitatem contorto¬
rum molarium ictus eluderent
& laborancium euacuarent co¬
nitum. Preterea et ip̃i interius
machinas crexerant. nostris
multo plures quibus sagitan¬
do. et munttendo lapides. nr̃os
ib opere deterrebant incepto.
Iustantibus igitur tota ammo¬
sitite. hinc indẽ partibus eł om̃i
decertantibus conatu. horrendus
et supra hominum opimonem
Proteruus amane usq ad uespã
se continuauit conflictus. et cõ¬
gressio pectinax. ita uł instar gr̃a¬
dinis luper utrũq populum. te¬
lorum et sagistirum descenderet
multitudo. et emissi cautes m ip¬
so aere mutuo se colliderent &
caulas mortis uarias et multi¬
plices irrogarent pugnantibus.
Porro par labor et idem pericu¬
lum erat.tam his qui sub duce.
quam qui sub tolosano eł sub a¬

Expanded text:
penderant, restes quoque et tapependerant, restes quoque et tapetia, trabes ingentis magnitudinis, et culcitras refertas bombice, a turribus et muro aliquantulum dimiserant, ut per eorum mollitiem et mobilitatem, contortorum molarium ictus eluderent, et laborantium evacuarent conatum. Praeterea et ipsi interius machinas erexerant nostris multo plures, quibus sagittando et immittendo lapides, nostros ab opere deterrebant incepto. Instantibus igitur tota animositate hinc inde partibus et omni decertantibus conatu, horrendus et supra hominum opinionem, protervus a mane usque ad vesperam se continuavit conflictus, et congressio pertinax, ita ut instar grandinis super utrumque populum telorum et sagittarum descenderet multitudo, et emissi cautes in ipso aere mutuo se colliderent, et causas mortis varias et multiplices irrogarent pugnantibus. Porro par labor et idem periculum erat, tam iis qui sub duce quam qui sub Tolosano et sub a
Abbreviated transcription (Latin):
arcubus ꝙͣ balistis ł ella minit¬
tentes frequencia et pugilinia
contorquentes saxa. ad murũ
accedere intebantur iiꝑterriti.
his qui in hurribus erut requĩe
cenegantes et resistendi audaciã
Alu uero infra machinas constitu¬
ti uit castellum contis promone¬
re intebantur auł iaculatoriis mo¬
lares maxunos ad mema dirgen¬
tes. ip̃a collisione frequenti. &
ic tibus contiius debilitare et
ad casum impellere intebantur.
Alii uero minoribus tormentis
que mangana uocantur. minores
mimttendo lapides. cos qui crant
in propugnaculis: anr̃orum infe¬
stacione compescere satagebant
Uerum neq hii qui ad promonẽ¬
dum castrum dabant operam.
iuxta uotum satis poterant pro¬
ficere. cum uallum ingens et
profundum quod antẽ murali
crat subpositum accessum machi¬
ne plurimum impediret. nec qui
tormentis mema perforare inte¬
bantur satis corum labor prederat
Nam ciues a propugnaculis stra¬
mine plenos et palca saccos sus¬

Expanded text:
arcubus quam balistis tela immitarcubus quam balistis tela immittentes frequentia et pugillaria contorquentes saxa, ad murum accedere nitebantur imperterriti, his qui in turribus erant requiem denegantes et resistendi audaciam. Alii vero, infra machinas constituti, aut castellum contis promovere nitebantur, aut jaculatoriis molares maximos ad moenia dirigentes, ipsa, collisione frequenti et ictibus continuis, debilitare et ad casum impellere nitebantur. Alii vero minoribus tormentis, quae mangana vocantur, minores immittendo lapides, eos qui erant in propugnaculis a nostrorum infestatione compescere satagebant. Verum neque hi qui ad promovendum castrum dabant operam, juxta votum satis poterant proficere, cum vallum ingens et profundum quod antemurali erat suppositum, accessum machinae plurimum impediret; nec qui tormentis moenia perforare nitebantur, satis eorum labor proderat; nam cives a propugnaculis, stramine plenos et palea saccos sus