comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ: Si pudenda peccata lacͥme lauant:
ibi tacendum ẽ. li diuinũ auxiliũ magiᷤ¬
necessarium ẽ : Inmo multomagisibis
tendum est: ut humilitas corfestons
mas adiuuet contritionis. Similit e
tam mitis ⁊ suauis ẽ om̃ib ad se cmnsus¬
tua. ut ea te homini manifestare sine
bescentia ñ posse contingat. In eo eñdes
erubescis cũ homini dicis. erubesctirt
ut ista confusio głam tͥ pꝰ modũ ad ducit
fiduciam p̾stet ne imꝓꝑium timeas e
manifestari cepis coram dõ. Tam̃ neftr¬
tͥ diceret cogitatio tua. si tam graur hie
reuelare peccata. et si ita erubescim̾ cors
homine quid faciemus ante dm̃ cuiꝰ ma¬
statem declinare ñ possumꝰ. neq iudicu
effugere: negͥ sic dedõ cogitando teme¬
ipsum desꝑares. ostenditur tͥ mansueq¬
do dĩ erga penitentes et confitentes. qua
pecc̾a omĩa penitentib condonat. etce¬
fitentib ñ imꝓꝑat. Sic gͦ accipe qͦd did

Expanded text:
ergo? Si pudenda peccata lacrymae lavant, ergo? Si pudenda peccata lacrymae lavant, ibi tacendum est, ubi divinum auxilium maxinecessarium est. Imo multo magis ibi confitendum est, ut humilitas confessionis lacrymas adaugeat contritionis. Similiter tam mitis et suavis est omnibus ad se confugtua ut ea te homini manifestare sine erubescentia non posse contingat. In eo enim de quo erubescis cum homini dicis, erubescere tcoram eo, ut ista confusio gloriam tibi postmodum adducat, fiduciam praestet, ne improperium timeas, cum manifestari coeperis coram Deo. Tamen ne forte diceret cogitatio tua: Si tam grave est homini revelare peccata, et si erubescimus ita coram homine, quid faciemus ante Dominum, cujus majestatem declinare non possumus, neque judicium effugere. Ne igitur sic de Deo cogitando temetipsum desperes, ostenditur tibi mansuetudo Dei erga poenitentes et confitentes, quod peccata omnia enfitentibus non improperat. Sic ergo accipe quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
miliatum offerimus: dolemꝰ ꝓ eo qd̾ ma¬
le egimus. lacͥmas fundimꝰ. carnis ma¬
ceratio̾e reatum punimꝰ. Quid uerba
queritis : uͥ oꝑa bona sunt: habemus
scͥpturam consolantẽ nos et dicentem.
Lacͥme lauant delictum: qd̾ ore pudor
ẽ. confiteri. Nam malitiã excusamus:
s uerecundie partimus. Qd̃ gͦ dicere
homini erubescimus: dicimus dõ qͥ ñ
impgat. Eiusmadi gͦ occasionib quer̃t̃
homines excusatioriẽ torpori suo: et ꝑ¬
uertere conantur scripturas. quia ꝑu̾si
me lauant delictũ. qͦd ore pudor ẽ confi-¬
teri: ñ quid ideo tͥ dixit. si erubescis confi¬
teri peccatũ tuum qd̾ tͥ suffitiat si tantũ
lacͥmeris. etiam si ñ confitearis: Nonne
multo meliꝰ ẽ. ut scͥpturam hoc potiꝰ di¬
cere uoluisse intelligas: ut lacͥme ex in¬
tima cordis contritione ꝓlate illa etiã
peccata lauare possunt que sine pudore
⁊ uerecundia ore ꝓferri ñ possunt: Qͥd

Expanded text:
miliatum offerimus, dolemus pro eo quod mamiliatum offerimus, dolemus pro eo quod male egimus, lacrymas fundimus, carnis maceratione reatum punimus. Quid verba quaeritis, ubi opera bona sunt? Habemus Scripturam consolantem nos et dicentem: « Lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. » Non malitia excusamus, sed verecundiae parcimus. Quod ergo dicere homini erubescimus dicimus Deo, qui non improperat. Hujusmodi ergo occasionibus quaerunt homines excusationem corpori suo, et pervertere conantur Scripturas, quia pervermae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. Nunquid ideo dixit: si erubescis confiteri peccatum tuum, quod tibi sufficiat, si tantum lacrymaris, etiam si non confitearis? Nonne multo melius est ut Scripturam hoc potius dicere voluisse intelligas quod lacrymae, ex intima cordis contritione prolatae illa etiam peccata lavare possunt, quia sine pudore et verecundia ore profiteri non possunt. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
curemꝰ. Uidete quomͦ concordant testi¬
monia u̾itatis. Est quedam cõmunis
in eccła penitentia quã cotidie ad inui¬
cem facimus: in qua oratione fusa pro
inuicem ꝓ cotidianis et leuioribus pet̾is
indulgentiam et remissionem conseqͥm᷑.
Grauioris autẽ culpe reatum singłari con¬
fessione sacerdoti aꝑimus: et scdm eiꝰ con¬
silium mun̾e satiffactionis oblato. indul¬
gentiã peccati obtinemus. S dicis. Si sal¬
uari non potest homo nͥ confiteantur
peccata sua : quid qͦd scͥptum inuenit᷑.
lacͥme lauant delictũ qd̾ ore pudor est
confiteri. Inueniuntur enĩ qͦdam eiꝰmo¬
di dicta: et rapiunt ea homines gauden-¬
tes. ñ quia ueritatẽ querant in eis. s quia
malitiã suam defendere uolunt. exeis.
Dicunt enĩ. Quid nos constringitis. quid
nos artatis: Pudenda sunt facta nr̃a:
ñ nos ꝑmittit uerecundia eloqui. eru¬
bescimus confiteri quod fecimus. Quod
possumus tam̃ facimꝰ cor contritũ ⁊ hu¬

Expanded text:
curemus. Videte quomodo concordant testicuremus. Videte quomodo concordant testimonia veritatis. Est quaedam communis in Ecclesia poenitentia, quam quotidie adinvicem facimus; in qua oratione fusa pro invicem, pro quotidianis et levioribus peccatis indulgentiam et remissionem consequimur. Gravioris autem culpae reatum singulari confessione sacerdoti aperimus; et secundum ejus consilium munere satisfactionis oblato, indulgentiam peccati obtinemus. Sed dicis: Si salvari non potest homo nisi confiteatur peccata sua; quid est quod scriptum invenitur: Lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. Inveniuntur enim quaedam ejusmodi dicta et rapiunt ea homines gaudentes; non quia veritatem quaerunt in eis, sed quia malitiam suam defendere volunt ex eis. Dicunt enim: Quid nos confringitis, quid nos arnon nos permittit verecundia eloqui, erubescimus confiteri quod fecimus. Quod possumus tamen facimus, cor contritum et hu
Abbreviated transcription (Latin):
orate ꝓ inuicem. Ad qͥd: Ut saluemini.
Confitemini: ut saluemini. Quid e̾ con¬
fitemini ut saluemini: hoc eͥ. ñ salua¬
mini nͥ confiteamini. Hoc fortassis tu
audire uoluisti qui latebras queris: et
abscondis scelera tua ut ñ iustificeris.
N ÷ͥ placet quod dr̃. quia hi qui iroluit
confit̾i peccata sua saluari ñ possunt.
ꝓpterea fortassis conaris ad aliud dictũ
apłi intorquere.: ut intelligatur confi¬
tentibus quidem ꝓmisisse saluationem
tamen ñ confitentibus ñ negasse iusti¬
ficationẽ. Audi gͦ. Augustinꝰ dit̃. Npo
test quis iustificari a peccato: nͥ confessos
fuerit ante peccatum. Item beda. in ead
epła iacobi de qua suꝑius testinioniũ
supsimus: si ne confessione inquit neqͣũt
peccata climitti. S in hoc illa discretio
eẽ. debet. ut cotitiana leuiaq peccata
alterutrũ coequalib confiteamur. lit
ortionib inuicem saluemur. Porro
grauioris lepre immundiciam sacerdoti
pandamus: ut ad eiꝰ arbitriũ iustificari

Expanded text:
alvemini: confitemini ut salvemini. Quid est confitemini ut salvemini? Hoc est non salvemini, nisi confiteamini. Haec fortassis tu audire noluisti, qui latebras quaeris et abscondis scelera tua ut non justificeris Non tibi placet quod dicitur quia hi qui nolunt confiteri peccata sua salvari non possunt. Propterea fortassis conaris ad aliud dictum apostoli intorquere, ut intelligatur confitentibus quidem promisisse salvationem, tamen non confitentibus non negasse justificationem. Audi ergo. potest quis justificari a peccato, nisi confessus fuerit ante peccatum. Item Beda in eamdem epistolam Jacobi de qua superius testimonium sumpsimus. Sine confessione, inquit, nequeunt dimitti peccata. Sed in hoc illa discretio esse debet, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, ut orationibus invicem salvemur. Porro gravioris leprae immunditiam sacerdoti pandamus, et ad ejus arbitrium justificari
Abbreviated transcription (Latin):
p habent: hoc enĩ tͥ demonstrat᷑. cum
Quis. Prꝰ flendum: postta confitendũ.
houdem adueritatem confessionis
et ut priꝰ compungaris. postea confi¬
ta Nam sunt quidam sicut impuden
aficiendum sic inuerecundi ad di¬
em: qui qm̃ turpitudinẽ suã in facien
undent. uerecundiam in ditendo ñ¬

Expanded text:
demonstratur, cum subditur prius flendum, postea confitendum. Hoc siquidem ad veritatem confessionis spectat, ut prius compungaris, postea confitearis. Nam sunt quidam sicut impudentes ad faciendum, sic inverecundi ad dicendum. Qui quoniam turpitudinem suam in faciendo non vident, verecundiam in dicendo n
Abbreviated transcription (Latin):
scera sua ñ iustificabitur. Qui ẽ enĩ abscon¬
dere: nͥ tacere et confiteri nolle. Nam qui
scelera sua ꝑ impudentiam praue agen¬
do manifestant. ñ iustificationẽ merent᷑.
s dampnationẽ Igitur tegenda sunt ma-¬
la. quantum ꝑtinet ad inpudentiã pra-¬
ui oꝑis. et reuelanda sunt ꝑ humilita¬
tem confessionis. Uultis adhuc scire ꝑi¬
culum taciturnitatis : et utilitatẽ con¬

Expanded text:
scelera sua non justificabitur . Quid enim est absconscelera sua non justificabitur . Quid enim est abscondere nisi tacere, et conscelera sua per impudentiam prave agendi manifestant, non justificationem merentur, sed damnationem. Igitur tegenda sunt mala quantum pertinet ad impudentiam pravi operis, et revelanda sunt per humilitatem confessionis. Vultis adhuc scire periculum taciturnitatis, et utilitatem con
Abbreviated transcription (Latin):
cia hominis. Nemo quan.¬
do male agere uult: auc¬
toritatem querit. Quando
autem dicimꝰ hominibus
ut bona faciant. et ut confiteantur mala
que fecerunt: dicunt nob̃. Date auctoritatẽ.
Que scͥptura hoc p̃cipit ut confiteantur pec¬
cata nr̃a: Si gͦ scͥptura peccata confiteriñ
p̃cipit: respondete mͦ si scͥpturam habetis.
que peccata iubeat tacere. Si gͦ confiteri
ñ uultis quia auctoritatẽ confitendi ñ ha¬
betis: quare tacere uultis cũ auctoritatẽ
tacendi ñ habeatis: Tam̃ quia auctoritatẽ
queritis. accipite auctoritatẽ. Antiqua
lex peccatũ confiteri iubet: et homities
ad sacerdotes mittit. ut confiteantur pec-¬
cata sua. ut indulgentiam accipiant. Illic
g̾ p̃uaricatio legis confessione et oblatiõe
a boletur: quando adhuc umbra fuit. et
ad huc confessio cͥminis potiꝰ penam time¬
re debuit quam miscđiam expectare. Si
hec auctoritas ñ sufficit. audite scͥpturã
alibi manifeste dicentẽ. Qui abscondit

Expanded text:
ia hominis. Nemo quando male agere vult auctoritatem quaerit, quando autem dicimus hominibus ut faciant bona, et ut confiteantur mala quae fecerunt, dicunt nobis: Date auctoritatem. Quae Scriptura hoc praecipit ut confiteamur peccata nostra. Si ergo Scriptura peccata confiteri non praecipit, respondete modo si Scripturam habetis quae peccata jubeat tacere. Si ergo confiteri non vultis, quia auctoritatem confitendi non habetis, quare tacere vultis cum auctoritatem tacendi non habeatis? Tamen quia auctoritatem quaeritis, accipite auctoritatem. Antiqua lex peccata confiteri jubet, et homines ad sacerdotes mittit ut confiteantur peccata sua, ut indulgentiam accipiant. Illic ergo praevaricatio legis confessione et oblatione aboletur, quando adhuc umbra fuit, et adhuc confessio criminis poenam potius timere debuit, quam misericordiam exspectare. Si haec auctoritas non sufficit, audite Scripturam alibi manifeste dicentem: Qui abscondit
Abbreviated transcription (Latin):
peccata tua inucterantur. si confittos
domantur. D dicis. Ecce dico peciatsn
iusticiam meam dño. et tu remisist mpi¬
tatem peccati mei. Quid facit homo lua
quid facit. Nonne homo ille fuit qu es¬
quia ille homo fuit. qui hoc dixit. s
ea qui illum hominẽ eẽ uidert̃. dm̃ auq¬

Expanded text:
peccata tua, inveterantur; et si confiteris, condonantur. Sed dicis: Ecce dico peccatum injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei. » Quid facit homo? Audi quod facit. Nonne ille homo fuit, quuia ille homo fuit qui hoc dixit. Et propterea qui illum hominem esse viderunt, Deum au
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Quis ẽ. hic qui etiam peccata din¬
tit: Siebant enĩ quia peccata dimit̾e qͥite
s nesciebant quia qd̃ dĩ erat. homo adõ au¬
ꝑat. Et ille quidem homo qͦd habebat. mnqͣ
homo erat idõ habebat quia acceꝑat: inqu̾t
uͦ ds̃ erat. hoc idem ipsum habebat. et non
acceꝑat. Propterea autẽ uoluit acciꝑe alis¬
quando in humanitate qd̾ semꝑ habuit ĩ
diuinitate.: ut e uicino homini aꝓpinqͥrto
in eo quod hominis erat. hõi ȩxibet qd dĩ rat
neo namq quod hominis erat. familiarius
homini iungebatur: in eo uͦ qd̾ dĩ erat poti¬
tiꝰ in homine oꝑabatur. Propt̾ea dixit. u¬
sciatis inquit quia filius hominis potestri
habet in t̾ra dimittendi peccata: tuncait
paralitico. Surge et ambula. Ostendrqͥ
ñ poterant. ꝓpt̃ hoc gͦ ds̃ factus s bomo.
ut se ad confabulandum homini grimnũ
et familiarem exhib̾et: ut in una cademꝙ
ꝑsona. et suũ genus homo in uenitt cui
fiducialiter infirmitatem suam reuelantt.

Expanded text:
est hic qui etiam peccata dimittit? Sciebant enim quod peccata dimittere Dei erat, sed nesciebant quia quod Dei erat, homo a Deo acceperat, et ille quidem homo quod habebat inquantum homo erat, ideo habebat quia acceperat. Inquantum vero Deus erat, hoc idem ipsum habebat, et non acceperat. Propterea autem voluit accipere aliquando in humanitate, quod semper habuit in divinitate, uti vicino homini appropinquaret in eo quod hoIn eo namque quod hominis erat, familiarius homini jungebatur. In eo vero quod Dei erat potentius in homine operabatur. Propterea: Ut sciatis, inquit, quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico: Surge et ambula Matth. n poterant. Propter hoc ergo Deus factus est homo, ut se ad confabulandum homini proximum ac familiarem exhiberet, ut in una eademque persona et suum fiducialiter infirmitatem suam revelaret,
Abbreviated transcription (Latin):
ancium. ad effectum ꝓcedant. Ego filiũ
meum forte ad balneas tuleram. Heni
ad agũa: non ut baptizarẽ. s ut balne¬
arem. N ut sacram̃tum cdlarẽ. s ut sordeᷤ
abluerem uł carnẽ fouerem. Posui par¬
uulum meum in aquam: & quia uolui
ut bene crederet. & ꝓdesset. dixi forte
sicut dixissem in manducando. in
bibendo. sicut in arando & seminan¬
do. siue aliud qdc̃q agendo dixissem.
dixi. in nomine patris & filii & sp̃s sc̃i.
Tu uenis & dicis mͥ quia bapteratus est
filius m̃s. Ego balneatum scio: baptira

Expanded text:
erantium ad effectum procedant. Ego filium erantium ad effectum procedant. Ego filium meum forte ad balnea tuleram. Veni ad aquam non ut baptizarem, sed ut balnearem: non ut sacramentum darem, sed ut sordes abluerem, vel carnem foverem. Posui parvulum meum in aquam, sed quia volui ut bene cresceret, et prodesset, dixi forte sicut dixissem in manducando et bibendo, sicut in arando et seminando, sive aliud quodcunque agendo dixissem, dixi: In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Tu venis et dicis mihi, quod baptizatus est filius meus. Ego ba
Abbreviated transcription (Latin):
agatur. s aliud aliquid quodcũq. Ubi gͦ ĩ¬
tentio baptizandi ẽ. etiam si reuerentia
debita iagendo ñ est. sacramentum qui¬
dem e.quia om̃inio agitur. & hoc intendit᷑.
nec tam̃ sine culpa agentis. quia qd̃ agitur
& intenditur. ñ digne agitur. Ridiculum
aut om̃ino ẽ. ut uͥ intentio agendi nulla
constat. opͥ eẽ dicatur. ꝓpt̾ sp̃em quamdã
assimilatam oꝑi: ñ ꝓpt̃ hanc assũptã. sed
forte ꝓuenientem ex alio qͦcũq Eiꝰmodi
ẽ. qd̃ quidam imꝑiti estimant. u̾ba illa qͦ
ad conficiendam eucharistiam institu¬
ta sunt. a quacũq ꝑsona. siue in quoc̃q
loco & qualicũq intentione. suꝑ panẽ
& uinum ꝓlata. effectũ consecrations
& scĩficationis habere: quasi sacram̃ta
dĩ sic institutasint. ut nullam oꝑandi
rationẽ admictant. s tumultuosa qͣdã
& iuolenta atq irrationabili ꝑtinatia.
sine om̃i intentione aut uoluntate oꝑ¬

Expanded text:
agatur, sed aliud aliquid quodcunque. Ubi ergo inagatur, sed aliud aliquid quodcunque. Ubi ergo intentio baptizandi est, etiamsi reverentia debita in agendo non est, sacramentum quidem est, quia omnino agitur, et hoc intenditur; nec tamen sine culpa agentis, quia quod agitur et intenditur non digne agitur. Ridiculum autem omnino est ut, ubi intentio agendi nulla constat, opus esse dicatur, propter speciem quamdam assimilatam operi, non propter hoc assumptam, sed forte provenientem ex alio quocunque. Ejusmodi est quod quidam imperiti existimant verba illa quae ad conficiendam Eucharistiam instituta sunt: a quacunque persona sive in quocunque loco et qualicunque intentione super panem et vinum prolata, effectum consecrationis et sanctificationis habere, quasi sacramenta Dei sic instituta sint, ut nullam operandi rationem admittant; sed tumultuosa quadam et violenta atque irrationabili pertinacia sine omni intentione aut voluntate op
Abbreviated transcription (Latin):
catholice ȩccłȩ antiqua patrũ traditio
instituit. Sicut pͥdem arrianos ꝑ impo¬
sitionẽ manus occidens. ꝑ unctionẽ uero
sacri chrismatis. ad ingressũ catholite ȩc¬
cłe oriens reformauit. Nam qui solũ.
sacramentum foris acceꝑunt: intus ꝑ
impositionẽ manꝰ spm̃ accipiunt. Pla¬
cuit tam̃ eos qui se baptizatos nesciunt.
sui baptismatis testes ñ hñt: sine
cunctatione baptizari: quia it̾atum
dici non debet. qd̃ factũ ẽẽ. nescitur.
Queritur & dehis qui mimice. id ẽ io¬
cose baptirantur: utrum plenũ & ue¬
rum sacramentũ baptismi ꝑcipiant.
Sed sciendũ quia aliud ẽ. aliquid ioco¬
se uł lusorie dare: siue acciꝑe: &s tam̃
uelle dare aut acciꝑe. & hoc om̃ino in¬
tendere. ut decur & accipiatur. qd̾ ioco¬
se uł clatur ł accipitur: aliud aũt aliqͥd
ag̾e qd formam illius in oꝑe habeat. et
tamen hoc nolle agͥe. neq intende ut hoc

Expanded text:
catholicae Ecclesiae antiqua Patrum traditio catholicae Ecclesiae antiqua Patrum traditio instituit, sicut pridem arianos, per impositionem manus occidens, per unctionem vero sacri chrismatis ad ingressum Catholicae Ecclesiae oriens reformavit. Nam qui solum sacramentum foris acceperunt, intus per impositionem manus spiritum accipiunt. Placuit tamen eos qui se baptizatos nesciunt, et sui baptismatis testes non habent, sine cunctatione baptizari; quia iteratum dici non debet, quod factum esse nescitur. Quaeritur etiam de iis qui mimice, id est jocose baptizantur, utrum verum et plenum sacramentum baptismi percipiant. Sed sciendum quod aliud est aliquid jocose vel lusorie dare, sive accipere; et tamen velle dare aut accipere, et hoc omnino intendere, ut detur et accipiatur, quod jocose vel datur vel accipitur. Aliud autem aliquid agere quod formam illius in opere habeat; et tamen hoc nolle agere neque intendere ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Qua ꝓpt̾ ualde rationabili diffi¬
nitione a scĩs patribus institutum e̾. ut
qui semel baptifini sacmentum ꝑcepisse
cognoscitur. nulla ratione illud iterato
accipiat. siue in ȩccła. siue extra ȩccłam.
hoc ẽ. siue a catholico. siue ab heretico. si¬
ue deniq a fideli. siue ab infideli. cuicũq
conditionis. etatis. aut sexus. ꝑsona. illud
acceꝑit. tantum modo scd̾m rectã catho¬
lici baptismatis formã acceꝑit. ratũ consta¬
re debebit. nec ulla tatione poterit iterari.
Qd̃ enĩ bonum acceptt: quare bonũ ñ iu¬
dicetur. etiã si a bono ñ accepit: Non enĩ
illiꝰ erat aquo accepit. uł poti ꝑque accepit.
qui bonus ñ fuit: s ilłiꝰ incuiꝰ nomine acce¬
pit. qui sẽꝑ bonꝰ malũ dare ñ potuit. ꝓpt̃
hoc eos qui ab hereticis in nomine tͥnita¬
tis baptizati sunt. cũ ad unitatẽ ȩccłȩ re-
deunt. ñ rebaptirari: sed uł unctione chis¬
matis. uł impositione manꝰ. reconciliari

Expanded text:
potest, quapropter valde rationabili definitione a sanctis Patribus institutum est, ut qui semel baptismi sacramentum percepisse cognoscitur, nulla ratione illud iterato accipiat sive in Ecclesia, sive extra Ecclesiam, hoc est a Catholico, sive ab haeretico, sive denique a fideli, sive ab infideli cujuscunque conditionis, aetatis, aut sexus persona illud acceperit, modo tantum secundum rectam Catholici baptismatis formam acceperit, ratum constare debebit, nec ulla ratione poterit iterari. Quod enim bonum accepit, quare bonum non judicetur etiamsi a bono non accepit? Non enim illius erat a quo accepit, vel potius per quem accepit, qui bonus non fuit, sed illius in cujus nomine accepit qui semper bonus, malum dare non potuit. Propter hoc eos qui ab haereticis in nomine Trinitatis baptizati sunt, cum ad unitatem Ecclesiae redeunt non rebaptizari, sed vel unctione chrismatis, vel impositione manus reconciliari
Abbreviated transcription (Latin):
le ut illud haberet ꝓximus tuus in dõ
m ñ poteras. Non eni poteras diligere
dm̃. nͥ diligeres ⁊ ꝓximũ tuũ. quia cũ
mudia & odio dĩ diligi non potest: ta¬
men quia in aliis reb hoc facere pote¬
ras. ut ali qͥd  uelles ⁊ ꝑximo tuo nõ
uelles. dis fu tinctũ est ut utrũ ꝙ tͥ
faciendum intelligas. quamuis tam̃ alterũ
sine altero facere ñ possis. Quam uis simul
p̃ctpimur. alterum quo pximũ amare iu¬

Expanded text:
en non velle ut illud haberet proximus tuus; in Deo tamen non poteras. Non enim poteras diligere Deum nisi diligeres proximum tuum; quia cum invidia et odio Deus diligi non potest, tamen quia in aliis rebus hoc facere poteras, ut aliquid velles et proximo tuo non velles, distinctum est, ut utrumque tibi faciendum esse intelligas, quamvis tamen alterum sine altero facere non possis. Quamvis simul praecipimur, alterum quo proximum amare ju
Abbreviated transcription (Latin):
pene adiunctum habet. dum incerto ã¬
bulamus: et potest in utramq adhuc per¬
tem declinare status uite mutabilis. S
cũ mutabilitas nulla erit tc̃ nulla ex in¬
certo suspitionis pena inerit: et tẽ timor
quodam mͦ sine timore erit uͥ & de stabi¬
litate certi erimꝰ. et tam̃ reuerentiam cre¬
atori exhibere ñ desistemus. Decaritate.
ritatẽ caritatem cõmendat dĩ
uidelicet et ꝓpximi. Caritatem dĩ. ut sic
ipsum diligamus. ut in ipso gaudeamꝰ.
caritatem ꝓptimi.: ut sic ipsum diligamꝰ.
ñ uit in ipso s ut cũ ipso indõ gaudeamꝰ.
hoc est ut dm̃ diligamꝰ ꝓpter seipsũ: pei

Expanded text:
poenae adjunctum habet dum in incerto ampoenae adjunctum habet dum in incerto ambulamus; et potest in utramque adhuc partem declinare status vitae mutabilis. Sed cum mutabilitas nulla erit, tunc nulla ex incerto suspicionis poena inerit. Et tunc timor quodammodo sine timore erit, ubi et de stabilitate certi erimus; et tamen reverentiam Creatori exhibere non desistemus. CAP.riptura charitatem commendat; Dei videlicet et proximi. Charitatem Dei ut sic ipsum diligamus ut in ipso gaudeamus. Charitatem proximi ut sic ipsum diligamus, non ut in ipso, sed ut cum ipso gaudeamus in Deo. Hoc est, ut Deum diligamus propter se ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
raiere quia ad oculũ famulanurias
a conscientie non metuit. hominib
prpnida ueritate quam falex aler infalt¬
⁊⁊ mienda: & uterq in ueritate offende.
quia timide negat qd ẽ. alter quiaꝑ
tr nequaquam sͥ sufficere uidet. ut ab
fuia se oꝑatione contineat: quia ei quie
muatur non satis ẽ. ad ꝓbationẽ. si i nocens
furrit actio nͥ etiã ipsa cordis cogitatio ante
enlos sncera atq inpolluta appareat. E
en innocentiar corarti eo necesse ẽẽ conside
fut mundet totũ. et idõ iste timor initiał
nuia subhoc per bonam uoluntatem et
atuis initium capit. & uitium finem. Nec¬
a timen ꝑfectio eͥ. quia dum aliud agi᷑
lid intenditur. ipsum adhuc ꝓpter se bo¬
losum. hoc ẽ. dũ cauet habere iratũ. stude
chibere ꝓpitium. hunc sequit᷑ timor fi.¬
lialis qui ex succendente caritate nascit᷑.
ut ipsum timere nicħ aliud sit. quam de¬
gustatum incaritate bonũ iam nolle
amittere. Et hic quidem timor aliqͥd

Expanded text:
opere, quia ad oculum famulatur et reatum conscientiae non metuit, hominibus in neganda veritate, quam fallax alter in falsitate tegenda. Et uterque in veritate offendit; alter quia timide negat quod est; alter quia tagit, nequaquam sibi sufficere videt, ut ab illicita se operatione contineat, quia ei qui cor intuetur non est satis ad probationem si innocens fuerit actio, nisi etiam ipsa cordis cogitatio ante ejus oculos sincera atque impolluta appareat. Qutam innocentiam coram eo necesse esse considerat ut emendet totum. Et ideo iste timor initialis dicitur quia sub hoc per bonam voluntatem et virtus initium capit; et vitium finem. Necdum tamen perfactio est, quia dum aliud agitur, et aliud intenditur, ipsum adhuc propter se boad ipsum; hoc est, dum cavet habere iratum, studeat habere propitium. Hunc sequitur timor flialis qui ex succedente charitate nascitur, ut ipsum timere nihil aliud sit quam degustatum in charitate bonum jam nolle amittere. Et hic quidem timor aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
sum & deorsum: longe ⁊ ꝓpe.Si mel du
ẽ. dulcis ẽ. ⁊ fauus. Si mel diligis diligi
fauum receptaculum mellis. S cum m
diligitur: idõ diligitur. qui a dulcedo ios
Cũ uero faitus diligitur: idõ diligitur qi
dulcedo in ipso est. Mel ꝓpter seipsum di¬
tur. fauus autem ppt̃ meldiligtur. Pcs
te uideris fauum non habentem mel.: ud
illic ẽẽ. quod diligis. et si uenerit aipti
diligis. Ita dilige dnm̃ dm̃ tuũ: quill¬
do ẽ. ipse & bonitas ⁊ ueritas. Prote
autem tuum dilige: quia receptacuuons
inueneris in eo qd̾ habere debet. duleas¬
nem ⁊ bonitatẽ  ueritatẽ : dilige in iple
illa. & dilige ipsum ꝓpter illa. Siatẽ us¬
cuum inueneris bonis suis. dole qua r¬
ceptaculũ mane uides. et opta ut ueman

Expanded text:
sursum et deorsum, longe et prope. Si mel dulce sursum et deorsum, longe et prope. Si mel dulce est, dulcis est et favus. Si mel diligis, diligis et favum receptaculum mellis. Sed cum mel diligitur, ideo diligitur, quia dulcedo ipsum est. Cum vero favus diligitur, ideo diligitur quia dulcedo in ipso est. Mel propter se ipsum diligitur, favus autem propter mel diligitur. Et si forte videris favum non habentem mel, videillic esse, quod diligis: et si venerit, magis diligis. Ita diligito Deum tuum, quia dulcedo est, ipse et bonitas et veritas. Proximum autem tuum dilige, quia receptaculum est inveneris quod habere debet, dulcedinem et bonitatem, et veritatem, dilige in ipso illas, et dilige ipsum propter illas. Si autem vacuum inveneris bonis suis, dole quia receptaculum inane vides, et opta ut venian
Abbreviated transcription (Latin):
assunt adest dĩ quia ds̃ bonitas ẽ. et iusti¬
cia & ueritas. Idõ in bonitate ⁊ iusticia &
ueritate diligendus ẽ. homo: et quando in
istis diligitur in dõ diligitur. quia dĩ boni¬
tas ẽ. et iusticia. et ueritas. Si gͦ bene dili¬
gimus. et bonum diligimꝰ. boni sumꝰ. Non
enĩ bonos facit: nͥ dilectio bona & dilectio
boni. Si aut̃ boni sumus. nullos amicos ha¬
bemꝰ nͥ bonos. et nullos inimicos nͥ malos:
quia si boni sumꝰ. nicħ p̾ter bonũ diligimꝰ.
et nicħ p̾ter malum odimus. Si aut̃ ami¬
cos bonos habemus & inimicos malos ami¬
cos quidem in bonitate sua dilig̾e debemꝰ.
idẽ. idõ quia boni sunt. inimicos autem qr
ab ipso qd diligtur in ipso. Cumbi
d̃s diligitur et cum ꝓximꝰ diligitur di
quare duo sunt precepta caritatis: S
utrobiq dĩ diligitur. in utroq unumr
nec opus fuerat p̾ceptum geminande
uno. Suffecerat si dixisset: dilige dnns

Expanded text:
adsunt, adest Deus, quia Deus bonitas est, et justiadsunt, adest Deus, quia Deus bonitas est, et justitia et veritas. Ideo in bonitate, et justitia, et veritate diligendus est homo, et quando in istis diligitur, in Deo diligitur, quia Deus bonitas est, et justitia et veritas. Si ergo bene diligimus, et bonum diligimus, boni sumus. Non enim bonos facit, nisi dilectio bona et dilectio boni. Si autem boni sumus, nullos amicos habemus nisi bonos; et nullos inimicos, nisi malos, quia si boni sumus, nihil nisi bonum diligimus, et nihil praeter malum odimus. Si autem amicos bonos habemus, et inimicos malos, amicos quidem in bonitate sua diligere debemus, id est in Deo, quia boni sunt; inimicos autem, quab ipso quod diligitur in ipso. Cum veDeus diligitur et proximus diligitur, quare sunt duo praecepta charitatis? Si enim utrobique Deus diligitur, in utroque unum impletur, nec opus fuerat praeceptum geminari de opere uno: Sufficeret si dixisset: Dilige Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum ꝑximum diligo. quem utiq ñ dili¬
gerem. si dm̃ ꝓpt̃ quemipsum diligo ñ di¬
ligerem. Sic gͥ si bene diligo et bonũ dili
go. ñ enim bene diligo. nͥ cũ bonũ diligo. et
cum bonũ qd̾ diligo ñ ob aliud quani ꝓpt̃
Quomͦ. Amicum indo.: & inimicũ ꝓpt̃ dm̃
Quid ẽ. amicum dilig̾e in dõ: Idõ diligere.
quam dm̃ habet. Non indiuitiis suis: non
in fortitudine sua. ñ inpulchirtudine sua:
s in iusticia sua. in sc̃itate sua. in bonitate
sua. Illa enĩ et si adõ sunt. extra dm̃ diligi
possunt: et sepe cum diligunt᷑ auertunt. et
ꝑuertunt mentem diligentium se. ut dm̃
cum dantur ab ipso dantur. et dona eiꝰ sũt.
s in his non ẽ. amand ꝓximꝰ. quia uirtus
eiꝰ ñ sunt. neq bonũ fatiunt ista hominẽ
etiam si habundauerint neq si de fuerĩt
malum. Bonitas autem bonum facit. et iu¬
sticia iustum. et ueritas uerũ: et cum hec

Expanded text:
ipsum proximum diligo, quem utique non diliipsum proximum diligo, quem utique non diligerem si Deum propter quem ipsum diligo, non diligerem. Sic Non enim bene diligo, nisi cum bonum diligo: et cum bonum quod diligo, non ob aliud quam propter Quomodo? Amicum in Deo, inimicum propter Deum. Quid est amicum diligere in Deo? ideo diligere quia Deum habet. Non in divitiis suis, non in fortitudine sua, non in pulchritudine sua, sed in justitia sua, in sanctitate sua, in bonitate sua. Illa enim, etsi a Deo sunt, extra Deum diligi possunt, et saepe cum diliguntur, avertunt et pervertunt mentem diligentem se, ut Deum cum dantur ab ipso dantur, et dona ejus sunt, sed in his non est amandus proximus, quia virtus ejus non sunt, neque bonum faciunt ista hominem, etiam si abundaverit, nec non si defuerit malum. Bonitas autem bonum facit et justitia justum, et veritas verum, et haec cum
Abbreviated transcription (Latin):
seipsum diligendꝰ ẽ. quia cum ipso in
do e bonum nr̃m. Iuum diligamꝰ ut
ad ipsum uenamꝰ. & in ipso gaudeamꝰ.
istum diligamus ut cũ ipso eurramꝰ. et
cum ipso ꝑueniamus. Illum ut gauduũ.
istum ut gaudi i sotium. Illum ut req¬
em  istum ut requiei consorte. Quid est
ami ciligere: Habere ⁊elle. Quid ẽ aiñdi¬
ligett. ꝓpter seipsum: Ioõ diligere ut buat¬
beas ipsum. Quio .cͥ. ꝓpemum diligere pp̃t
am : Ios dilige quia habet am̃. Sicut dl¬
ligimus hominem ꝓpt̃ iusticiarm. id ẽoha
habet iusticiam. & sicut diligimus homi¬
nem ꝓpt sapientiam. id ẽ quia habet sa¬
pientiam. sic diligimus hominẽ ꝓpt̃ dñe.
quia habiturus ẽ. eũ uł ut habeat eune.
ligen Quemacimodum cũ homine ꝓpt̾
sipientiam diligo idõ diligo quia ipsam
sapientiam diligo. quem ꝓfecto ñ dilig̾em.
si sapientiam ipsam ꝓpt̾ quam ipsum di¬
ligo ñ diligerem: itacũ ꝑximum ꝓpt̾ dm̃
diligo. idõ diligo. quia dm̃ diligo. ꝓpt̾ qũe

Expanded text:
igendus, quia cum ipso in Deo est bonum nostrum. Illum diligamus, ut ad ipsum veniamus, et in Christo gaudeamus, istum diligamus, ut cum ipso curramus, et cum ipso perveniamus. Illum ut gaudium, istum, ut gaudii socium. Illum ut requiem, istum ut requiei consortem. Quid estDeum diligere? Habere velle. Quid est Deum diligere propter seipsum? Ideo diligere, ut habeas ipsum. Quid est proximum diligere propter Deum? Ideo diligere quia habet Deum. Sicut diligimuhabet justitiam, et sicut diligimus hominem propter sapientiam, id est quia habet sapientiam, sic diligimus hominem propter Deundum habet, quia habiturus est eum; vel ut habeat eum. Quemadmodum cum hominem propter sapientiam diligo, ideo diligo quia ipsam sapientiam diligo; quem profecto non diligerem, si sapientiam propter quam ipsam diligo, non diligerem. Ita cum proximum propter Deum diligo, ideo diligo quia Deum diligo, propter quem
Abbreviated transcription (Latin):
ut suꝑiori ceclat. Amore eni as¬
dit᷑. timore recedit. Si in iusticia ꝑstita
homo. ex uoluntate subiceretur melior
Hec est pena illa timoris. ex qua seruilis
Quam ꝑfecto penã tc̃ caritas foras mitit.
do subiectionẽ uoluntariam facit. Quas
magis crescit caritas. tanto magis cresciti
luntas: quanto magis crescit uoluntas. tan
magis decrescit necissitas. Quis iam ꝑfcta
caritate. amat adreuerentiam melioremi
luntariꝰ: ñ timet ad penam fortiorẽ inuẽ
Querunt de xp̃o homine quomͦ timore
dñi habuit. Si facile ẽ. demonstrare qu
mͦ uoluntarie patri in quantum ipseles
erat sibi suꝑiori subitiebatur: et sponta
reuerentia cedebat. illi quẽ suꝑiore ug¬
cebat dicens. Pater maior me eͥ. Sius

Expanded text:
ut superiori cedat: amore enim accedit, timore recedit. Si in justitia perstitisset homo, ex voluntate subjiceretur melioriiori. Haec est poena illa timoris, ex qua servilis quia profecto poenam tunc charitas foras mittit , quando subjectionem voluntariam facit. Quanto magis crescit charitas, tanto magis crescit voluntas; quanto magis crescit voluntas, tanto magis decrescit necessitas, et jam perfecta charitate amat, ad reverentiam meliorem voluntarius, non timet ad poenam fortiorem invitus. Quaeritur de Christo homine quomodo timorem Domini habuerit, sed facile est demonstrare quomodo voluntarie Patri in quantum ipse homo erat sibi superiori subjiciebatur, et spontanea reverentia cedebat illi quem superiorem cognoscebat, dicens: Pater major me est . S
Abbreviated transcription (Latin):
pus suũ amaret: ut sicut eius uitegritatẽ
isanitatem diligeret. sic etiam ominia que
ad illam conseruandam ualerent. libenter
ꝓuideret. Rursum ne uel millis queren¬
dis labor ẽẽt. uel insumendis ꝑiculum. in¬
digentiam simul ⁊ appetitum carnalem cer¬
ta mensura temꝑauit: quatinꝰ ei adfom̃tũ.
& pauca sufficere potuissent. ⁊ ad sacietatẽ
modica. Itaq ꝓuidentia carnis. non tam
labor qͣm oblectamentũ et exercitatio fut᷑a
foret: si homo iustitiam tenuisset. S quia
lp̃c supra se elatus. appetitũ suum intra m̃¬
suram cohibere noluit: iccirco ad laborẽ
imiseriam illius factum ẽ. ut iam in appe¬
titu carnis sue mensuram tenere ñ possit.
Pyter peccatum enĩ sp̃s pumendum. fregit
Qs mortalitate integritatem corporis huma¬
ni et o hoc plurib iam fomentis indiget oͣ
prius. tam adrepandam incolumitatem qn¬
tum periit. qͣm ad conseruandam quͣtum
remansit. Hunic illa dira necessitas gignitur

Expanded text:
pus suum amaret, ut sicut ejus integritatem pus suum amaret, ut sicut ejus integritatem et sanitatem diligeret, sic etiam omnia quae ad illam servandam valerent libenter provideret. Rursum ne vel in illis quaerendis labor esset vel in sumendis periculum; indigentiam simul et appetitum carnalem certa mensura temperavit, quatenus ei ad fomentum et pauca sufficere potuissent, et ad satietatem modica. Itaque providentia carnis non tam labor quam oblectamentum et exercitatio futura foret, si homo justitiam tenuisset. Sed, quia spiritus supra se elatus appetitum suum intra mensuram cohibere noluit, idcirco ad laborem et miseriam illius factum est ut jam in appetitu carnis suae mensuram tenere non posset. Propter peccatum enim spiritus puniendum fregit Deus mortalitate integritatem corporis humani; et ob hoc pluribus jam fomentis indiget quam prius tam ad reparandam incolumitatem quantum periit quam ad conservandam, quantum remansit. Hinc illa dira necessitas gignitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidendoꝵ curam ⁊ offitium: spũi qͥ
corpori presidebat inuirit. Nam sicut d̾s
presidebat sp̃ui. ita ⁊ sp̃c presidebat carni:
et ipsa caro iumentum sp̃s erat. ꝓpterea
adsessorem ꝑtinebat: ut umento suo pabu¬
lum ꝓuideret. ne deficeret. Et hoc solum
fortassis tc̃ sufficere potuisset. Nam mͦ p̃ter
pabulum. etiam freno ⁊ calcarib necesse ha¬
bet: freno quidem ut feruentem & precipitẽ
a malo choibeat. calcarib autem. ut adbonũ
faciendum excitet pigram. Tc̃ gͦ solum pa¬
bulum ministrans. sine freno ⁊ calcarib
suauiter portaretur: ⁊ si forte frenũ ibi ẽẽt.
quo ꝑ se nescia incedere regeretur. nec pun¬
gi tamen opus haberet. quia ñ eẽt pigra.
nec cohiberi. quia ñ eẽt impetuosa. Quia
gͥ sp̃s sessor erat: inuinctum ẽ. ei offitium
ut umento suo pabulum ꝓuideret. Neuͦ
m illo exequendo. si sola hoc preceptione. ñ
etiam ex amore impleret. seruili conditione
premeretur. dedit ei ds̃ affectum quo cor¬

Expanded text:
ovidendorum curam et officium spiritui qui corpori praesidebat injunxit. Nam sicut Deus praesidebat spiritui, ita spiritus praesidebat carni, et ipsa caro jumentum spiritus erat. Propterea ad sessorem pertinebat ut jumento suo pabulum provideret ne deficeret: et hoc solum fortassis tunc sufficere potuisset. Nam modo praeter pabulum, et freno et calcaribus opus habet. Freno quidem ut ferventem, et praecipitem a malo cohibeat; calcaribus autem ut ad bonum faciendum excitet pigrum. Tunc ergo solum pabulum ministrans sine freno et calcaribus suaviter portaretur; et si forte frenum ibi esset quo per se nescia incedere regeretur, neque pungi tamen opus haberet quia non esset pigra; nec cohiberi, quia non esset impetuosa. Quia ergo spiritus sessor erat, injunctum est ei officium ut jumento suo pabulum provideret. Ne ergo in illo exsequendo si sola praeceptione non etiam amore impleret servili conditione premeretur; dedit ei Deus affectum quo cor
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ uoluit. Idõ aũt ipse nouit quale de¬
dit. quia sapientia erat: & ñ potuit ig¬
norare qd̾ fuit. Propterea leuiꝰ se questi¬
one absoluit & fortassis tutꝰi insemetip¬
so subsistit. qui ñ dicit mortale dedit. ne
uideatur dicere contra sacramenti di¬
gnitatẽ: nec dicit in mortale dedit. ne
estimetur crede contͣ eã que in xp̃o ante
resurrectionẽ fuit mortalis corporis ue¬
ritatem. Propter hoc fortassis meliꝰ est
ut neutrũ definire presumamꝰ: qu̾auis¬
tamen alerum ẽ culod de tor

Expanded text:
quod voluit. Ideo autem ipse novit quale dequod voluit. Ideo autem ipse novit quale dedit, quia sapientia erat; et non potuit ignorare quod fuit, propterea levius se quaestione absolvit, et fortassis tutius in semetipse subsistit, qui non dicit mortale dedit, ne videatur dicere contra sacramenti dignitatem, nec dicit immortale dedit, ne existimetur credere contra eam quae in Christo ante resurrectionem fuit mortalis corporis veritatem. Propter hoc fortassis melius est, ut neutrum definire praesumamus, quamtamen alterum fuisse cr
Abbreviated transcription (Latin):
a craoꝯentũ corporisxͥ et
sanguinis. unũ ẽ. exlns in
quibus pͥncipalit̾ salus con¬
stat. et int̾ omia singłare:
quia ex ipso om̃is scĩficatio ẽ. Hec̃ enim
hostia semel ꝓmundi salute oblata. õibꝰ
p̃cedentibus & subsequentib sacͣm̃tis uir¬
tutẽ dedit: ut ex illa scĩficarent ꝑ illã
Iħi xp̃c instituit. quando p̾cenã ueteris
pasche panem & uinum incorpus & san¬
guinẽ suum diuina potentia transmu¬
tans. apłis sum̃dum distribuit: et ut ide
pꝰ hoc in memoriam sui agerent p̾cepit.
querere quale corpus suũ disci
passibile an inpassibile. mortale anim¬
morcale: et cet̾a que ad hanc ꝑtinent qͣsti¬
onem. Ego in eiꝰmodi sicut & maliis ꝓ¬
fessus sum: diuina secreta magis uen̾an¬
da ꝗͣ discutienda censeo. Simplicitati
fidĩ hoc suffic̾e puto: si dicimꝰ quia tale
dedit. quale uoluit. & rursum qualede¬
dit ipse nouit. Idõ enĩ tale dedit quale
uoluit quia omp̃s erat: & potuit om̃e

Expanded text:
acramentum corporis et sanguinis Christi unum est ex his in quibus principaliter salus constat, et inter omnia singulare; quia ex ipso omnis sanctificatio est. Haec enim hostia semel pro mundi salute oblata, omnibus praecedentibus et subsequentibus sacramentis virtutem dedit, ut ex illa sanctificarent per illam instituit, quando post coenam veteris paschae panem et vinum in corpus et sanguinem suum divina potentia transmutans apostolis sumendum tribuit, et ut idem post hoc in memoriam sui agerent praecepit. erere quale corpus suum discipoc est passibile an impassibile, mortale an immortale, etc., et alia quae ad hanc pertinent quaestionem. Ego in ejusmodi, sicut in aliis professus sum, divina secreta magis veneranda quam discutienda censeo. Simplicitati fidei hoc sufficere puto, si dicimus quia tale dedit quale voluit; dit ipse novit. Ideo enim tale dedit quale voluit, quia omnipotens erat; et potuit omne
Abbreviated transcription (Latin):
dlsndabatur: qui iuisibiliter sumebat᷑.
incorruptibilit᷑ manducabatur. In uisi¬
nliter sumebatur. quantũ ad formam di
oppriam corporis fui: ñ quantum ad spe¬
ciem sacramenti sui. Inuisibiliter enĩ su¬
mebatur: quia in eo qd̾ sumebat᷑ quod ipse
erat ñ uidebatur. x pc̃ enĩ sumebatur. et
spẽs panis &s iuni tantũ uidebatur. Icdõ dico
batur et meo qd̾ dabatur quod erat ipse ñ¬
uidebat᷑. et simeo qd̾ dabat tenebatur et
crucifigebat᷑. & in eo qđ dabat᷑ frangebat᷑
& ñ diuidebat᷑. edebat᷑ & ñ corrumpebat᷑.
quid mirari si in eo qd̃ dabat mortał dr̃¬
et in eo qs̃ dlabat᷑ immortał & impassibilis
fuisse p̃dicat᷑: Hec tam̃ sic dicta fint. ut
nemini meo qd̾ latet p̃iudicium fiat.

Expanded text:
talis non dabat qui invisibiliter sumebatur, et incorruptibiliter manducabatur? Invisibiliter sumebatur, quantum ad formam dico propriam corporis sui, non quantum ad speciem sacramenti sui. Invisibiliter enim sumebatur quia in eo quod sumebatur quod ipse erat, non videbatur: Christus enim sumebatur, et species panis et vini tantum videbatur. Ideo dico batur, et in eo quod dabatur, quod ipse erat nvidebatur, etsi in eo quod dabat tenebatur et crucifigebatur, et in eo quod dabatur frangebatur et non dividebatur, edebatur et non corrumpebatur: quid miraris si in eo quod dabat mortalis dicitur, in eo quod dabatur immortalis et impassibilis fuisse praedicatur? Hoc tamen sic dicta sint ut nemini in eo quod latet praejudicium fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
sumendo. ꝑ fidem & dilectione xp̃o in¬
corporamur. Alibi quod manducatur in¬
corporatur. quando aut̃ xp̃i caro mandu¬
catur. nuquiᷤ manducatur s qͥ manducat
ei qui manducat incorporatur. Iccirco
uoluit xp̃c a nobis manducari: ut nos sibi
incorporaret. Hoc ẽ. sacram̃tum corporisx
et in corꝑatur. sacram̃tũ ht̃. & rem sacͣm̃ti
ht̃. Qui manducat ̾ ñ incorporatur: sacͣ¬
m̃tum ht̃. s rem sac̃m̃ti ñht̃. Sicut qui in¬
corꝑat᷑. eciã si manducare ñ contingat. rẽ
sacram̃ti habet. quauis sacͣmentũ ñhabeat.
Qui sumit. sacmentũ ht̃. qͥ credit & diligit.
rem sacͣmenti ht̃. Meliꝰ ẽ gͦ illi qui credit
& diligit. etiã si sumere & manducare nõ
possit. ꝗͣ illi qui sumit & manducat. &s nõ

Expanded text:
sumendo, per fidem et dilectionem Christo insumendo, per fidem et dilectionem Christo incorporamur. Alibi quod manducatur incorporatur. Quando autem caro Christi manducatur, non quod manducatur, sed qui manducat ei quem manducat incorporatur. Idcirco voluit Christus a nobis manducari, ut nos sibi incorporaret. Hoc est sacramentum corporis et incorporatur, sacramentum habet, et rem sacramenti habet. Qui manducat et non incorporatur, sacramentum habet, sed rem sacramenti non habet. Sicut qui incorporatur etiam si manducare non contingat, rem sacramenti habet quamvis sacramentum non habeat. Qui sumit sacramentum habet, qui credit et diligit, rem sacramenti habet. Melius ergo est illi qui credit et diligit, etiamsi sumere et manducare non possit, quam ill
Abbreviated transcription (Latin):
ad effectum remissionis peccoꝵ
Baptismi uicem gerebat. mare rubrũ
aut eiusdem similitudinẽ & figurã p̃fe¬
rebat. itaagnus paschalis cuiꝰ carnes a ꝑpło
edebant᷑. & sanguine postes domor signia.¬
bantur infigura sacramenti corporis xp̃i
precessit. Postꝗͣ aut u̾itas uenit. signun
emedio sublatum ẽ. ex quo iam ñerat res
que futura significaret᷑. s que p̾sens ꝑci¬
ꝑetur. Mansit tam̃ figura quam diu res
nondũ fuit: & exhibitum ẽ. prius insimi¬
litudine. qd̾ post modum complendum
erat in u̾itate. Egiptus mundus extermi¬
nator diabolus. agnus xp̃c. sanguis agni
passio xp̃i. domꝰ animarum corpora. domꝰ
cogitationum corda. Hec sanguine tingi¬
mͦ. ꝑ passionis fidem. illa sanguine tin¬
gimus ꝑ passionis imitationẽ. crucis sig¬
nũ intus & foris opponentes contͣ adu̾san¬
as potestates. Deniq carnes agni comedi¬
mͥ. quando in sacͣmento uerũ corpis eiꝰ

Expanded text:
ad effectum remissionis peccatorum ad effectum remissionis peccatorum baptismi vicem gerebat, mare Rubrum autem ejusdem similitudinem et figuram praeferebat, ita agnus paschalis cujus carnes a populo edebantur, et sanguine postes domorum signabantur, in figura sacramenti corporis Christi praecessit. Postquam autem veritas venit, signum e medio sublatum est, ex quo jam non erat res quae futura significaretur, sed quae praesens perciperetur. Mansit tamen figura quandiu res nondum fuit, et exhibitum prius est in similitudine quod postmodum complendum erat in veritate. Aegyptus, mundus; exterminator Deus, agnus Christus; sanguis agni, passio Christi; domus animarum, corpora; domus cogitationum, corda. Haec sanguine tingimus per passionis fidem, illa sanguine tingimus per passionis imitationem: crucis signum intus et foris opponentes contra adversarias potestates. Denique carnes agni comedimus, quando in sacramento verum corpus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Uerunt et hoc utrũ corpos accepit.
cxp̃i ulud fuisse credendum sit: ir¬
qd ipsi traditori suo ꝑ intinctam bucellã
porrexit. Cũ intinsisset inquit iħe panẽ:
dedit iude symonis scariothis. S ut dicit
beatus augustinus: ñ sicut putant qͥdam
tribuerat sacram̃tum corpis &d sanguinis
sui. lͥi &s ipse udas erat: sicut sc̃s lucas
euidentissime narrat. Ac deinde ad hoc
uentum ẽ. uͥ scđm narrationẽ ioħis aper¬
tissime ꝑ bucellam tincta atq porrectã
suum expͥmit tracditorem: ftrtassis ꝑ pans
tinctionem. illiꝰ significans fictionẽ. E
eñi om̃ia que tinguntur abluuntur. sed
ut inficiantur ñ nulla tinguntur. Si aũt
bonũ aliquid significat hec tinctio eidẽ
bono ingratum ñ in merito est secuta dãp̃¬
natio. Et hec quidem st̃ u̾ba beati augu¬
stini suꝑ eo qd̵ quesitum ẽ.si iudas inbu¬
cella corpꝰ. xͥ accepit. Ex eo cam̃ qd̾ traditori
suo dñs ad notandũ eum bucellam : ntĩc¬
tam dectit: consuetudo habet. ut corpus

Expanded text:
erunt et hoc utrum corpus Christi illud fuisse credendum sit quod ipse traditori suo per intinctam buccellam porrexit. Cum intinxisset, inquit, Jesus panem, dedit Judae Simonis Iscariotis . Sed, ut dicit beatus Augustinus, non sicut putant quidam omnibus distribuerat sacramentum corporis et sanguinis sui, ubi et ipse Judas erat, sicut sanctus Lucas evidentissime narrat. Ac deinde ad hoc ventum est ubi secundum narrationem Joannis apertissime per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem: fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur abluuntur, sed ut inficiantur nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquod significat haec tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. Et haec quidem verba sunt beati Augustini super eo quod quaesitum est, an Judas in buccella corpus Christi accepit. Ex eo tamen quod traditori suo Dominus, ad notandum eum, buccellam intinctam dedit, consuetudo habeat ut corpus
Abbreviated transcription (Latin):
sponte mortalitatẽ. quia mortẽ susiu
bat: quia si mortalitatẽ ñ suistiusir
tulabat. priusquã eam ꝑ mortem tori
eret. aliquando ex parte quandotoluit
posuit. & rursum quando uoluit recep
ut in hoc ipso ꝓbaret. qula inquanti
sustinuit. ex necessitate ñ er̃t. quil¬

Expanded text:
t tamen sponte mortalitatem, quia mortem sustinere volebat. Quia si mortalitatem non suscepisset, postulabat, priusquam eam per mortem totam exueret, aliquando ex parte quando voluit deposuit, et rursum, quando voluit, recepit, ut in hoc ipso probaret quia in quantum eam sustinuit, ex necessitate non esset, qui
Abbreviated transcription (Latin):
debet. a etiam donũ sp̃s sc̃i ꝑ manꝰ imposi¬
brari. exceptis infirmis & morte ꝑiclitantib.¬
Quato tempore debeant ẽẽ sub disciplina
iniatis. qui manꝰ impositionẽ acceꝑũt.
olent quidam querere quantoui
temꝑe debeant unctionẽ chrisma¬
tñ obseruare incapite: ut scilicet capita nõ
lauent qui accipiunt manꝰ impositionem
absq tempore haptisterii. Quibus respondi
potꝰ conueniens ẽẽ. ut tanto temꝑe ad uen¬
tus sp̃s scĩ ap̃ unũquenq qui eum accipit
eelebret᷑. quanto temꝑe genalit̾ ab eccła cele.
diebus. Et merito quia septẽ sunt dona
sp̃s sc̃i. & in septem comitibus ad bospitem
sium. sp̃s sc̃s uenit. Ec dignum est. ut ha¬
beat unusquisq diem suum: & unicuiq
in die suo conuiuium p̃ꝑetur. Alium
diem habet sapi̾a. alium intellectus. ali¬
um consilium. alium fortitudo. alium
scientia. alium pietas: alium timor.

Expanded text:
debet, ita etiam donum Spiritus sancti per manus imposidebet, ita etiam donum Spiritus sancti per manus imposibrari, exceptis infirmis, et morte periclitantibnt esse sub disciplina chrismatis qui manus impositionem acceperunt. Solent quidam quaerere quando tempore debeant unctionem chrismatis observare in capite ut scilicet capita non lavent qui accipiunt manus impositionem, absque tempore baptisterii. Quibus responderi potest conveniens esse, ut tanto tempore adventus Spiritus sancti apud unumquemque qui eum accepit celebretur, quanto tempore generaliter ab Eccdiebus. Et merito; quia septem sunt dona Spiritus sancti; et in septem comitibus ad hospitem suum Spiritus sanctus venit. Et dignum est ut habeat unusquisque diem suum et unicuique in die suo convivium praeparetur. Alium diem habet sapientia, alium intellectus, alium consilium, alium fortitudo, alium scientia, alium pietas, alium timor.