comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abicere uxorẽ. pͥor debet eẽ afornicatione
purgatus. Edd similit̾ etiã de femina di
suo dixit. ñ ero uxor tua. nͥ michi uł de
latrocinio diuitias congeras. aut nͥ solita
lenocinia. Quib tir̾am domũ transigebas
etiã xp̃ianꝰ exerceas. aut siquio aliud ut
facinorosum uł flagitiosum in uiro noue¬
rat. quo delectata uł libidinẽ explebat. ł
facilem uictũ habebat. uł etiã incedebat
hornatior tlinc enĩ ille cui hoc uxor dicit
siueraciter egit penitentiã aboꝑib mor¬
tuls. qn̾ accessit ad baptismũ. ħtq infu¬
nda m̃to fidẽ quȩ ꝑdilectionẽ oꝑatur. pro¬
culdubio plus tenebitur amore diuinȩ
a quã carnis luxuria. & menbrũ qđ eũ
scandalirat. fortit̾ amputabit. Ambie
si infidelis uoluerit ẽẽ cum coniuge fideli. Hic
agnoscat fidelis suam lib̾tatẽ. ñ ita se subiectũ
de putet seruituti. ut ipsam dimit tat fidem.
ne coniugẽ amit tat infidelem. Hoc & de filiis
nitur ista condicio. ut xp̃m dimittat. si eos

Expanded text:
abjicere uxorem, prior debet esse a fornicatione purgatus. Quod similiter etiam de femina dixsuo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias congeras aut nisi solita lenocinia, quibus nostram domum transigebas, etiam Christianus exerceas, aut si quid aliud uel facinerosum uel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornatior. tunc enim ille, cui hoc uxor dicit, si ueraciter egit paenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore diuinae gratiae quam carnis uxoriae, et membrum, quod eum scandalizat. fortiter amputat. quesi infidelis noluerit esse cum conjuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subjectum deputet servituti, ut ipsam dimittat fidem, ne conjugem amittat infidelem. Hoc et de filiis nitur ista conditio ut Christum dimittat, si eum
Abbreviated transcription (Latin):
buit. nullus audeat sibi in coniugio co¬
pulare. Siquis huic nefario coniugio conue¬
nerit. & ineo ꝑmanserit. sciat se apłicȩ auc¬
torittis anathematis uincłis in nodatũ. &
nullus sac̾dos tribuat ei cõmunionẽ. Si uͦ con¬
u̾sus diuisusq fuerit. atali copulatione. dig¬
ne penitentie submit tat᷑. ut sac̾dos loci con¬
i debeant duo germani fr̃s singłas so¬
rores acciꝑe. quȩ st̾ ab illis longa ꝓgenie
mõis om̃ib licet. Nequaquã enĩ insacris elo¬
quiis inuenit᷑. qͦd huic capło contrađre uide¬
atur It Responsio GReGorii
quia in lege scriptũ ẽ. turpitudinẽ pa¬
tris tui. ñ reuelabis. neq enĩ turpitu¬
dinẽ patris filius reuelare pot̾. s qͥa scrip
di ẽ erunt duo incarne una. qui curpitu¬
dinẽ nouer& quȩ una caro cũ patre fuit. re¬
uelare pͣsũpserit. ꝓfecto patris turpitudi¬
nẽ reuelabit. Cũm cognata quoq misceri

Expanded text:
habuit nullus sibi in conjugio cohabuit nullus sibi in conjugio copulare audeat. Si quis huic nefario conjugio convenerit, et in eo permanserit, sciat se apostolicae auctoritatis anathematis vinculis innodatum, et nullus sacerdos tribuat communionem. Si vero conversus divisusque fuerit a tali copulatione dignae poenitentiae submittatur ut sacerdos loci conSi debeant duo germani fratres singulas sorores accipere, quae sunt ab illis longa progenie s modis licet. Nequaquam enim in sacris eloquiis invenitur quod huic copulae contradicere videatur. Responsio Gregorii quia in lege scriptum est: Turpitudinem patris tui non revelabis . Neque enim turpitudinem patris filius revelare tum est: Erunt duo in carne una , qui turpitudinem novercae quae una caro cum patre fuit, revelare praesumpserit, profecto patris turpitudinem revelabit. Cum cognata quoque misceri
Abbreviated transcription (Latin):
in re publica p̃cepit. ut duoꝵ fratrũ uł soroꝵ
filius uł filia in coniugio copularent᷑. s om̃i¬
no cognoscit᷑ ex hoc coniugio ñ posse sobolem
sub erescere. Uñ necesse ẽ. ut iã .iiii.uł.u. in¬
uice̾ gn̾atione copulentur. In quib nimirum
uerbis luce clarius patet. quia dũ doctor in
signis duoꝵ fr̾um soboles ꝓhibet in matrimo
phitos copulari. nequãquã cultores ꝑuersi
dogiatis astruunt. gn̾atio .iiii. induoꝵ fra¬
thema sit. Siquis nouercã aut nurum
de germanię partib didici. qͦd beage
recordationis papa gͣgorus. dũ eos ad reli¬
gionẽ ranitatis diuina gr̃a illustraret. liceu¬
tlã illis dedisset. in quarta sese copulari gr̾a¬
tione. Quod quidẽ xp̃ianis licitũ ñ ẽ. dũ usq
se cognou̾int. S dũ rudes erant inuitandi
hdfidem. quo minime scͥptũ reppimꝰ ñ am¬
bigamꝰ Id eo capitu lo n an
c consobrinã. neptẽ. nouercã fr̾is uxorem
uł de ꝓpria cognatione. uł quã cognatis

Expanded text:
in republica permittit, ut duorum fratrum vel sororum filius vel filia in conjugio misceatur. Sed omnino cognoscitur ex hoc conjugio non posse sobolem subcrescere. Unde necesse est ut in IV, vel V invicem generationem copularentur, in quibus nimirum verbis luce clasignis duorum fratrum soboles prohibet in matrimonit neophytos copulari, nequaquam, ut cultores perversi dogmatis astruunt, generatio quarta in duorum frathema sit. VII. Si quis novercam aut nurum de Germaniae partibus didici, quod beatae recordationis papa Gregorius dum eos ad religionem. Christianitatis divina gratia illustraret, licentiam illis dedisset in quarta sese copulare generatione, quod quidem Christianis licitum non esse, dum utique se cognoverint, sed dum rudes erant invitandi ad fidem, quanquam minime scriptum reperimus, non ambigamus. Item capitulo quinto.  consobrinam, neptem, novercam, fratris uxorem, vel de propria cognatione, vel quam cognatus
Abbreviated transcription (Latin):
ab augustino angłoꝵ gentis ep̃o quo¬
ta gͣnatione fideles debeant copulari
dispensatorie sic rescribit. Quedã lex ro
mana reipublice ꝑmittit. ut siue frat᷑ & so¬
ror. seu duorũ fr̾um germanoꝵ. uł duarũ
sororũ filius & filia misceatur sic̃ ex ꝑm̃ito
didicimꝰ tali coniugio sobolẽ ñ posse̾ succre

Expanded text:
ab Augustino Anglorum gentis episcopo quota generatione fideles debeant copulari, dispensatorie sic rescribit: Quaedam lex in Romana republica permittit ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum vel duarum sororum filius et filia misceantur: sicut experimento didicimus, ex tali conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
ricia fornicatio ẽ: Ex quo intellig̾r. qͦd ꝓpt̾
illicitas concupiscentias ñ cantũ quȩ instupri
cũ alienis uiris aut feminis cõmit tuntur.
s om̃ino quaslibet quȩ animã corpore uten¬
tẽ male. a lege dei ab errare faciunt. & ꝑ¬
nitiose turpit᷑q corrũpi. possit sine crimi¬
ne & uir uxorem dimitt̾e. & uxor uirum.
quia exceptã facit dñs causã fornicationis.
quã fornicationẽ sic̾ supra consideratũ ẽ.
gn̾alem & uniu̾salẽ intellig̾e cogimur.
Cũ autͣ ait excepta fornicationis causa. nõ
dixit cuiꝰ ipsoꝵ : uiri aut feminȩ. Non ens
tantũ fornicantẽ urorẽ dimit t̾e concedã
S siquis eam uxorẽ dimittit. aqua ipse es¬
gitur fornicari. causa utiq fornicatioĩs
dimittit. Uelud si alique̾ cogat uxor. sa¬
crificare idolis. Qui talem dimit ait. causa
fornicationis dimittit. ñ tantũ illiꝰ s & sue.
illius quia fornicat᷑. suȩ: ne fornicet᷑. Nicħ
Occurrit eni illud. In quo enĩ alt̾m iudicas

Expanded text:
tem. Ex quo intelligitur quod propter illicitas concupiscentias, non tantum quae in stupris cum alienis viris aut feminis committuntur, sed omnino quaslibet quae animam corpore male utentem a lege Dei aberrare faciunt, et perniciose turpiterque corrumpi, possit sine crimine et vir uxorem dimittere et uxor virum ; quia exceptam facit Dominus causam fornicationis, quam fornicationem, sicut supra consideratum est, generalem et universalem intelligere cogimur. Cum autem ait, excepta fornicationis causa, non dixit cujus ipsorutantum fornicantem uxorem dimittere conceditur, sed quisquis eam uxorem quoque dimittit, a qua ipse cogitur fornicari, causa utique fornicationis dimittit, velut si aliquem cogat uxor sacrificare idolis, qui talem dimittit, causa fornicationis dimittit, non tantum illius, sed et suae: Illius, quia fornicatur; suae, ne fornicetur. CAP. Occurrit enim illud: In quo enim alterum judica
Abbreviated transcription (Latin):
animaͣ suã.ut nͣ in aliquarũ rerũ licita
ut si adhuc innuptȩ concesserat patͣ uota per¬
solu̾e.si antequã ꝑsolu̾it. nupserit. & iuro eiꝰ
hoc cognitũ nͣ placuerit. nͣ ꝑ soluat. & hocom¬
nino sine peccato. qͥa d̾s mundauit eã. sicut
dicit id ẽ mundam iudicauit. Neq hoc
contͣ dñm fieri putandũ ẽ.cũ ipsed̾s hoc pͣ¬
uota eiꝰ que abstinentiȩ causa uouerit red¬
dantur ab ea. nͥ auctor uir fuerit ꝑ mit ten¬
do. Nam cũ ad peccatũ eiusdẽ̾ uiri ꝑtinere
uoluerit si pͥus ꝑ miserit. & pꝰ ea ꝓhibuerit:
etiã hoc tantũ non dixit ut faciat mulier
qͦd uouerat. qͥa ꝑ missa iã pͥus auiro fuerat.
uiri dixit ẽẽ peccatũ qͥa ab nuit qͦd pͥus con¬
cesserat. nͣ dam᷑ mulieri uł ex boc ꝑmissũ
dedit. ut cũ pͥus uir ei concesserit. postea si¬

Expanded text:
animam suam, id est in aliquarum rerum licitarut, si adhuc innuptae iam concesserat pater uota persoluere, si. antequam persoluerit, nupserit et uiro eius hoc cognitum non placuerit, non persoluat et sit omnino sine peccato, quia dominus mundabit eam, sicut dicit, id est mundam iudicabit; neque hoc contra deum fieri putandum est, cum ipse deus hoc pruota eius, quae abstinentiae causa uouerit, reddantur ab ea, nisi auctor uir fuerit permittendo. nam cum ad peccatum eiusdem uiri pertinere uoluerit, si prius permiserit et postea prohibuerit, etiam hic tamen non dixit, ut faciat mulier quod uouerat, quia permissa prius a uiro fuerat. uiri dixit esse peccatum, quia abnuit quod prius concesserat; non tamen mulieri uel ex hoc permissum dedit, ut, cum p
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. ut ostendamus quẽ legã conflictã
lotharius congredi posse autumat. cũ ꝑso¬
nã quã in suis penetralib cotidie fatigat.
adolaustra reducit. & qn̾ educta fuerit. nisi
ea ꝓfiteatur quȩ ipse preceꝑit punit. ꝓpry¬
gͣ lib̾tati cõmit ti. & om̃i oppressione atꝙ
potestate illius cũ quo initur conflictus opor¬
tet liberari. atq suis lib̾alit̾ uti. & suspectas
ꝑsonas conuenit declinare : quȩ se ab obiec¬
tis ostendere cupit inmunem Nicł chec
quã ñ uoluntuas s uis extorsit. nequa

Expanded text:
diximus ut ostendamus quem legum conflictum diximus ut ostendamus quem legum conflictum Lotharius congredi posse autumat cum persona quam in suis penetralibus quotidie fatigat equando vult ad claustra reducit, et quando educta fuerit, nisi ea profiteatur quae ipse praeceperit,  libertati committi, et omni oppressione atque potestate illius cum quo initur conflictus oportet liberari atque suis liberaliter uti, et suspectas personas convenit declinare quae se ab objectis ostendere cupit immunem. CAP. XXV.quam non voluntas, sed vis extorsit, nequa
Abbreviated transcription (Latin):
relatũ didicimꝰ. lotharius rex conuentũ
elebrare disponit. & ceib̾gam reginã exam¬
ni ppͥo uidicio meditat᷑ subicere. & siquidem
ea prestrigiis falsitatis suȩ potuerit ex bibe
quasi nͣ̃ fuerit legitima sua uxor. uult peui¬
pus ase sequestrare. Sin aut̃. uult eã tanqui
ppam urorem dimitt̾e. s de inde qͣsi mela¬
sa fuerit insimulare. atq ꝑ hoc hominem
suũ. & hominẽ theib̾gȩ ad monachiã ĩpes¬
lere. & si ħo ipsius reginȩ ceciderit. dispo¬
nit hauc sine dilatione ꝑimere. It eoi.
Pret̾ea siue de coniugii fe̾dere. siue de adiu¬
teriꝰ crimine iudiciũ sit agitandũ. nulla
ro patet theibgam cũ lothario posse initt
conflictũ. uł legitimũ controu̾siȩ inire cor¬
puidendus ẽ. in quo nulla sit uis multitu¬
dinis formidanda. & ñ sit difficile testes ꝑ¬
Aucere. uł cet̾as ꝑsonas. que tã ascĩs canoni¬
b quã auenerandis romanis legib inhuiꝰ¬
modi controusiis requirunt᷑. Hȩc idcirco

Expanded text:
relatu didicimus, Lotharius rex conventum celebrare disponit, et Theibergam reginam examini proprio et judicio meditatur subjicere: et siquidem eam praestigiis falsitatis suae potuerit exhibere, quasi non fuerit legitima sua uxor, vult eam penitus a se sequestrare. Sin autem vult eam tanquam propriam uxorem dimittere, sed deinde quasi moechata fuerit insimulare, atque pro hoc hominem suum, et hominem Theibergae ad monomachiam impellere, et si homo ipsius reginae ceciderit, disponit hanc sine dilatione perimere. Item. Praeterea sive de conjugii foedere, sive de adulterii crimine judicium sit agitandum, nulla ratio patitur Theibergam cum Lothario posse inire conflictum, vel legitimum controversiae inire cerpraevidendus est in quo nulla sit vis multitudinis formidanda et non sit difficile testes producere vel caeteras personas quae tam a sanctis canonibus quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi controversiis requiruntur. Haec idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit uxores. qͦd dicens ad uersus
lapidat᷑. si hoc falsũ constiterit. s tantũm
castigat᷑. & dãpnificat᷑. eiq ꝑpetuo iubet᷑
adherere. qua carere uoluenit. In aliis aut̃
causis eũ qui testimonio falso cuiquã nocue¬
rt. quasi ꝓbaretur iussit occidi. eadẽ plecti
iubet pęna. qua fuerat si uerũ ee̾t iste plee¬

Expanded text:
uoluerit uxores, quod dicens aduersus ulapidatur, si hoc falsum esse constiterit, sed tantummodo castigatur et damnificatur eique perpetuo iubetur adhaerere qua carere uoluerat. in aliis autem causis eum, qui testimonio falso cuiquam nocuerit, quo, si probaretur, iussit occidi, eadem poena plecti iubet, qua fuerat, si uerum esset, iste plec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisit causa fornicationis uxorẽ dimitti.S
quia ꝑmisit ñ uissit. dedit locũ a postolo mo¬
nendi. ut qui uoluerit ñ dimittat uxorem
infidelem. quo sic fortassis possit fidelis fic¬
ri. It em. Si infidelitas fornicatio ẽ & ido¬
latria infidelitas. & a uaritia idolatria. nͣẽ
dubitandũ & auariciã fornicationẽ ẽẽ. Quis¬

Expanded text:
permisit causa fornicationis uxorem dimitti, sed quia permisit, non jussit, dedit locum Apostolo monendi, ut qui voluerit, non dimittat uxorem infidelem, quo sic fortassis possit fidelis fieri. Item: Si infidelitas fornicatio est, et idololatria infidelitas, et avaritia idololatria, non est dubitandum et avaritiam fornicationem esse.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ intime fuerit. ad multoꝵ ꝑnitiẽ potest
accescere. Deniq si hoc licet. om̃s uiri posst̃
quas iure sortiti sunt feminas. si has odio
habuerint. diu̾sis afflictionib macerare.
& qͥd legitimȩ ñ fuerint assumpte statĩ cog̾e.
quiretiã ut mortale crim̃ contra se dicant.
illatis intolerabilib penis compellere.
uxore sua conuenire aliqn licet. aliqnͣ uͭ ñ
licet: ꝓpt᷑ dies enĩ ꝓcessionis aliq̾n̾ ñ licet
conuenire. qͥa etiam alicitis abstinendũ ẽ.¬
nt̃ facilius impetrari possit qͦd postulatur.
Uñ apłs exconsensu ait abstinendũ ẽ ad tp̃s.
ut uacetis or̃oni. Nam &̾ scđm legẽ in ie¬
iuno cedere & uirgari licet. pꝰ ñ licet.¬

Expanded text:
sum intime fuerit, ad multorum perniciem potest accrescere. Denique si hoc licet, omnes viri possunt, quas jure sortiti sunt feminas, si has odio habuerint, diversis afflictionibus macerare, et quod legitime non fuerint assumptae, fateri cogere: quin etiam, ut mortale crimen contra se dicant, illatis intolerabilibus poenis compellere. uxore sua conuenire aliquando licet, aliquando uero non licet. propter dies enim processionis aliquando non licet conuenire, qut facilius impetrari possit quod postulatur, unde Apostolus: Ex consensu, ait, abstinendum ad tempus, ut vacetur orationi . Nam et secundum legem in jejunio cedere et jurgari licet  sic
Abbreviated transcription (Latin):
reputatũ ẽ in hac sẏnodo. qͦd simul cũ
adult̾iũ uł fornicationẽ fecisti. unde
disciplinam uł penitentiã suscepisti. am¬
plius ñ adult̾abis. nec fornicabis cũ ea. nec
eius misso. sic te d̾s adiuuet. Reconciliatio
bisto die in antea istã tuã coniugator.¬
coniugẽ nomi ilł. quã iniuste dimi¬
seras. ita tenebis sicut ꝑrectũ maritꝰ
suã debet hr̃e coniugẽ indilectione. & debi¬
ta disciplina. Nec eam ꝑ ullũ malũ ingeniũ
ate separab̾. nec ea uiuente aliã accipies. sic te
modo in antea istum tuũ maritũ quẽ
in iuste dimiseras. ita teneb̾ & aplexab̾is.
& ei inseruitio. in amore. & intimore ita
eris subdita & obediens. sic̃ ꝑ rectũ uxor debet¬
suo subiecta ẽẽ marito. Nec unquã ab eo te
seꝑabis. nec illo uiuente alt̾i uiro ce sociab.
nec coniugio. aut adult̾io. sic te d̾s adiuuer¬

Expanded text:
reputatum est in hac synodo, quod simul cum adulterium vel fornicationem fecisti, unde disciplinam vel poenitentiam suscepisti, amplius non adulterabis nec fornicaberis cum ea necejus misso Sic te Deus adjuvet! CAP. XLI. isto die in antea, istam tuam conjugem nomine N. quam injuste dimiseras, ita tenebis, sicut per rectum maritus suam debet habere conjugem in dilectione, et debita disciplina. Nec eam per ullum malum ingenium a te separabis, nec ea vivente aliam accipies. Sic te A modo in antea istum tuum maritum quem injuste dimiseras ita tenebis et amplexaberis, et ei in servitio, in amore et in timore ita eris subjecta et obediens, sicut per rectum uxor suo debet subjecta esse marito, nec unquam ab eo te separabis, nec illo vivente alteri viro te sociabis, nec conjugio aut adulterio: sic te Deus adjuve
Abbreviated transcription (Latin):
S n autr̃ feienit uir uxorem suã deliquisse. &
ñ egeri penitentiã mulier. & ꝑmanet infor¬
pocatione sua & cũ uiuit illa uir. reus erit
pedean eiuis. & particeps mechationis eius.
Emaller illi. Quid gͦ Si ꝑmanet in uitio suo
mulier s et dixit. Dimittat illã uir. & uir
ꝑse maneat. Quod si mulier dimissa peni¬
trecã egerit & uoluerit ad uirũ suũ reu̾ti
rieripittꝰ auiro suo: Dixit. Immo si non
reiepit eã uir suus peccat. & magnũ pecen¬
dẽ quȩ penitentiã agit s ñ sepe. Seruus eni
dei penitentia una est ꝓpt̾ penitentiã. gͦ non
debet dimissa uxore sũa aliã duc̾e. Hic actus
est similis in muliere & inuiro. Excusatio¬

Expanded text:
orem suam deliquisse, et non egerit poenitentiam mulier, et permanet in fornicatione sua, et convivit cum illa vir, reus erit peccati ejus, et particeps moechationis ejus. Et dixi illi: Quid ergo, si permanet in vitio suo mulier? Et dixit: Dimittat illam vir, et vir per se maneat. Quod si mulier dimissa poenitentiam egerit, et voluerit ad virum suum reverti, non recipietur a viro suo? Dixit: Imo si non receperit eam vir suus, peccat, et magnum peccacem quae poenitentiam egit, sed non saepe. Servis enim Dei poenitentia est una. Propter poenitentiam ergo non debet, dimissa uxore sua, aliam ducere; hic actus est similis in muliere et in viro. DE SA
Abbreviated transcription (Latin):
iꝓpt̾ fornicationẽ carnis ꝑmittitur
uror aconiuge separari. quanto mag̾
in coniuge mentis fornicatio ẽ de testanda.
idest infidelitas : Infidelis hominis fornica¬
tio maior in corde. nec uera eiꝰ pudicitia di¬
ci potest cũ coniuge. quia omne qͦd ñeͣ exfi¬

Expanded text:
pter fornicationem carnis permittitur uxor a conjuge separari, quanto magis in conjuge mentis fornicatio est detestanda, id est infidelitas? Infidelis hominis fornicatio est major in corde, nec vera ejus pudicitia dici potest cum conjuge, quia omne quod non est ex fi
Abbreviated transcription (Latin):
facte sint patrẽ liberi sequunt᷑. uulgo qͣsiti
tur. qui patrẽ demonstrare ñ possunt. uł qui
possunt quide. s eũ habent quẽ babere ñ licet.
inutero sunt. in toto pene iure ciuili intelli¬
guntur in rerũ natura eẽ. Nam & legitue
hereditates iͥs restituunt᷑. ita ut si pregnans
mulier abhostib capta sit. id qͦd natũ erit. ꝗͣuis¬
apud bone fidei emptorẽ pepererit. tanꝗͣ. fur¬
tiuũ usu ñ capit᷑.
⁊ aliquis unã rẽ ꝑ legitimas scͥpturas duo¬
b donau̾it. uni prius. & alteri postea.
ñ querendũ ẽͣ in his donationib qͥ pͥus. qͥ poste¬
rius acceꝑit.s qui rem tradente donatore pos¬
sederit. is eã cui ẽ tradita possidebit. Nec int̾eͣ
utrũ in parentes an in extraneos facta sit ta
la tam̃ ꝓbatione debiti. is qui accusat᷑
obtulerit sacram̃tũ. & ille ei uiris iurandi ne¬
cessitatẽ ultro concesserit. ñ potest po̾tea ab eo
dita dr ad sacram̃tũ uocari ñ potest qͥa quȩ

Expanded text:
factae sint patrem liberi sequuntur: vulgo quaesitur, qui patrem demonstrare non possunt vel qui possunt quidem, sed eum habent quem habere non licet. ‹i›n utero sunt, in toto paene iure ciuili intelleguntur in rerum natura esse. nam et legitimae hereditates his restituuntur: et si praegnas mulier ab hostibapud bonae fidei emptorem pepererit, tanquam furtivum usu non capitur. i aliquis unam rem per legitimas scripturas duobus donaverit, uni prius et alteri postea, non quaerendum est in his donationibus qui prius qui posterius acceperit, sed qu irem tradente donatore possederit, is eam cui est tradita possidebit. Nec interest utrum in parentes, an in extraneos facta sit talla probatio est debiti, is qui accusatur obtulerit sacramentum, et ille ei jusjurandi necessitatem ultro concesserit, non potest postea ab eo dita dicitur, ad sacramentum vocari non potest, quia quid
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃r& pbri ñ intelligentes. aliqͥd sibi dephari
nocentes. uł soluere se noxios arbitrent᷑. cũ
ostendant se sacdotib. & si leprã habuerim
cunc a sac̾dote mundi fiant. Non qͦd sacͥdotes
sontes sunt uł in noxii. s ꝓ officio suo cũ peccatoꝵ
audierit uapietates. scitꝰ qͥ ligandus sit qui sol¬

Expanded text:
eri non intelligentes aliquid sibi de pharinocentes vel solvere se noxios arbitrentur, cumostendant se sacerdotibus et, si lepram habuerint, tunc a sacerdote inmundi fiant; non quod sacerdotesontes sunt vel innoxii, sed pro officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit q
Abbreviated transcription (Latin):
bet ep̃c seniori illiꝰ notã fac̾e. & om̃ib suis
coep̃is. & om̃ib suis parrocbianis ne eũ reci¬
piant usq adsatisfactionẽ. Ex concł rotho

Expanded text:
piscopus seniori illius notam facere, et omnibus suis coepiscopus, et omnibus suis paroecianis, ne eum recipiant, usque ad satisfactionem. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
consistens. aliquid in iuste fec̾it. semel
& bis atq tͣcio. si necesse fuerit uocabit il
em̃dationẽ. siue cõpositionẽ. & ad penitentiã.
ut deo & eccłȩ satisfaciat quã lesit. Si autẽ de¬
spexerit atq contẽpserit eius ãmonitionẽ. &
salubrutã inuitationẽ. feriat illũ pastorali
uirga. hoc ẽ sententia excõmunicationis. ut
a cõmunione sc̃ȩ eccłȩ. om̃iũq xp̃ianoꝵ sit

Expanded text:
consistens aliquid depraedatus fuerit, semel et bis atque tertio, si necesse fuerit, vocabit illemendationem sive ad compositionem et ad poenitentiam, ut Deo et ecclesiae satisfaciat quam laesit. Si autem despexerit atque contempserit ejus admonitionem atque saluberrimam invitationem, feriat illum pastorali virga, hoc est sententia excommunicationis, ut a communione sanctae ecclesiae omniumque christ
Abbreviated transcription (Latin):
n his autẽ animalib q̃ ex consuetudine abire
& redire solent talis regła comꝑbata ẽ. ut eo¬
usq tua esse intelligant᷑. donec animũ reu̾¬
tendi habeant. Nam cũ reuertendi habere¬
rint. Gallinarũ & anserũ ñ ẽ fera natura. ad¬
q exeo possumꝰ intellig̾e. qͦd sunt alie gallinȩ
quas feras uocamꝰ. It em. Alii anseres qͦs fi is
appellamꝰ. Iđoq si anseres tui. aut gallinȩ tuȩ
aliquo casu turbati s̃ turbatiq euolauerint. licet
conspectũ tuũ effugerint. quocũq loco sint.
tui tuȩ ue esse intelligunt᷑. & qui lucrandi aĩo
ea animalia retinet. furtũ intellig̾r cõmot̾e.¬

Expanded text:
In his autem animalibus quae ex consuetudine abire In his autem animalibus quae ex consuetudine abire et redire solent, talis regula comprobata est ut eousque tua esse intelligantur, donec animum revertendi habeant. Nam cum rerint. Gallinarum et anserum non est fera natura idque ex eo possumus intellegere, quod aliae sunt gallinae quas feras vocamas, item alii anseres quos feros appellamus. ideoque si anseres tui aut gallinae tuae aliquo casu turbati turbataeve evolaverint, licet conspectum tuum effugerint, quocumque tamen loco sint, tui tuaeve esse intelleguntur: et qui lucrandi animo ea animalia retinet, furtum committe
Abbreviated transcription (Latin):
sieris ꝑ sequi desinit tua esse. & rursus fieri
occupantis. Alii ñ alit̾ putau̾int tuã esse
quã siceꝑis. s posteriorem sententiã nos con¬
firmamus. qͥa multa accidere solent. ut eã
ñ capias. Apiũ quoq natura fera ẽ. Itaq qus
marbore tua considerint. anteꝗͣ.
rint. Idoq si alius eas incluserit. is earun
dñs erit. Fauos quoq si quos effecerint. quil¬
libet exim̃e pot̾. Plane integra reꝓtnderis
ingredientẽ infundũ tuũ. potes eũ iure ꝓhib̾e.
ne ingͥdiatur. Examen quoq exalueo tuo. eo
nec difficilis eius ꝑsecutio ẽ. Alioqͥn occupantis
sit:. Pauonũ & columbarũ fera natura ẽ. nec
adrem ꝑtinet qͦd ex consuetudine auolare & re
cedere solent. nã & apes idem faciunt. quarũ
constat feram eẽ naturã. Ceruos quoq ita qͥdã
mansuetos ħnt. ut insiluas ire & redire soleant.
quoꝵ & ipsorũ ferã esse naturã nemo negat.

Expanded text:
sieris persequi, desinit tua esse, et rursus fieri sieris persequi, desinit tua esse, et rursus fieri occupantis. Alii non aliter putaverunt tuam esse quam si ceperis. Sed posteriorem sententiam non confirmamus, quia multa accidere solent ut eam non capias. Apium quoque natura fera est. itaque quae in arbore tua consederint, antequamrint: ideoque si alius eas incluserit, is earum dominus erit. favos quoque si quos hae fecerint, quilibet eximere potest. plane integra re, si provideris ingredientem in fundum tuum, potes eum iure prohibere, ne ingrediatur. examen quod ex alveo tuo evolnec difficilis eius persecutio est: alioquin occupantis fit. Pavonum et columbarum fera natura est. nec ad rem pertinet, quod exvolare solent, nam et apes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam. Cervos quoque ita quidam mansuetos habent, ut in silvas ire et redire soleant, quorum et ipsorum feram esse naturam nemo negat.
Abbreviated transcription (Latin):
eRe. bestiȩ.
uolucres. & pisces. idest om̃ia animalia
quȩ in t̾ra. mari. cȩloq nascunt᷑. simułatq
ab aliquo capta fuerint. iure gentiũ statim
illius eẽ incipiunt. Quod enĩ ante nulliꝰ ẽ.
id naturali rone occupanti concedit᷑. nec intͣ¬
est. feras. bestias. & uolucres. utrũ in suo
fundo quisq capiat an in alieno. Plane q
alienũ fundũ ingͣditur uenandi. aut au¬
beri. ne ingrediatur. Quicqͥd autẽ eoꝵ ceꝑis.
eo usq cuũ ẽẽ intelligit᷑. donec tua custodia
cohercetur. Cũ uͦ euaserit custodiã tuã. & in
naturalẽ lib̾tatẽ se receꝑit. tuũ esse desit: Et
rursũ occupãtis sit. Naturalem aut̃ lib̾tate̾
reciꝑe intelligit᷑. cũ uł oculos tuos effugerit.
uł ita sit inconspectu tuo. ut difficilis sit eius
ꝑ secutio. Illud quesitũ ẽ. ansi fera bestia ita
uuluerata sit ut capi possit. statĩ tua esse in¬
celligatur. Quibꝰdam placuit tuã esse. &teo
usq tuã uideri doneo eã ꝑsequaris. Q si de¬

Expanded text:
r bestiae et volucres et pisces, id est omnia animalia quae in terra mari caelo nascuntur, simulatque ab aliquo capta fuerint, iure gentium statim illius esse incipiunt: quod enim ante nullius est id naturali ratione occupanti conceditur. nec interest, feras bestias et volucres utrum in suo fundo quisque capiat, an in alieno: plane qui in alienum fundum ingreditur venandi aut auberi, ne ingrediatur. quidquid autem eorum ceperis, eo usque tuum esse intellegitur, donec tua custodia coercetur: cum vero evaserit custodiam tuam et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desinit et rursus occupantis fit. naturalem autem libertatem recipere intellegitur, cum vel oculos tuos effugerit vel ita sit in conspectu tuo, ut diffpersecutio. Illud quaesitum est, an si fera bestia ita vulnerata sit, ut capi possit statim tua esse intelligatur. Quibusdam placuit tuam esse, et eo usque tuam videri donec eam persequaris. Quod si de
Abbreviated transcription (Latin):
i alienũ animal cuicũq dãpnũ intule¬
rit. aut alicuiꝰ fructus leserit. dñs eiꝰ aut
eftimationẽ dãpni reddat. aut ipsũ animal tra¬
dat. Qđ etiã decane similit᷑ ẽ statutũ. Si qͥs irri¬
tatu suo ferã. bestiã. uł quãcũq aliã quadru¬
pedem in se ꝓritauit. ea quȩ dampnũ delerit.
multi fidei iussores institerint. etiã si ad soluen
solidum retineri. tam̃ restitutio debiti & inter
eos diuidenda est. ut unꝰquisq id qͦd cũ ꝓportio¬
ne sua contigit. ex soluat.
icũq falsam monetã ꝑ cussisse cõpbatis
piatt.
pod quẽ scelus agnoscit᷑.¬
& pars rapinȩ fuerit inuenta. statum so¬
cios suos nominare cogat᷑. Qͦd si nominare no¬
luerit. teneatur aduindictã.
ilio uł heredi. contͣ prauoꝵ iustã aut le¬
gitimã diffinitionẽ uenire ñ liceat. quia

Expanded text:
Si alienum animal cuicunque damnum intuleSi alienum animal cuicunque damnum intulerit aut alicujus fructus laeserit, dominus ejus aut aestimationem damni reddat, aut animal tradat. Quod etiam de cane similiter statutum est. Et qui irritatu suo feram bestiam vel quamcunque aliam quadrupedem in se proritaverit, eaque damnum dederit, multi fidejussores institerint, etiam si ad solvendsolidum retineri, tamen resteos dividenda est, ut unusquisque id quod cum proportione sua contingit exsolvat. Quicunque falsam monetam percussisse comprobatuipiat. Apud quem scelus agnoscitur et pars rapinae fuerit inventa, statim socios suos nominare cogatur. Quod si nominare noluerit, teneatur ad vindictam. Filio vel haeredi contra priorum justam aut legitimam diffinitionem venire
Abbreviated transcription (Latin):
impensũ ẽ.si facto incendio. ruina. naufragio.
aut quolibet simili casu. res cõmodata missa
sit ñ tenebit᷑ eo nomine is cui cõmodata est.
nisi forte cũ possit rem cõmodatã saluã facere.
suã pͣ̃tulerit. Si seruũ uł equũ. uł quecũq alia
aliquis ab altero adusum tantũ seruiendi cõmo¬
currant dux̾it. ad redditionẽ cõmodate rei me¬
rito adño retuietur. Si facto p̃tiorẽ uendendã
aliquis cuicũq crediderit. & dũ ab eo uendenda
ꝓfertur. quacũq occasione ꝑierit. ei ꝑit qui eã
dederat distrabendã. Ceterũ si rẽ acceptã non
rogante dño. s ꝑmittente eo qui accepit dũ ue¬
lit uenundare ꝑdiderit. sibi rei ꝑditȩ ingerit.
detrim̃tũ. Creditor sisine conditione pignus
sibi depositũ tenens. ter debitorẽ suũ conuen̾it
ut soluto debito pignora sua recipiat. si deb¬
tor noluerit pꝰ tres ammonitiones soluto debito
pignora sua susciꝑe. creditor detrahendi pigno¬
ris lib̾am habebit potestatẽ.

Expanded text:
est, si facto, incendio, ruina, naufragio aut quolibet simili casu res commodatsit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte cum possit rem commodatam salvam facere, suam praetulit. Si servum vel equum vel quaecunque alia aliquis ab altero ad usum tantum servienti commocurrant duxerit, ad redditionem commodatae rei merito a domino retinetur. Si facto pretio rem vendendam aprofertur, quacunque occasione perierit, ei perit qui eam dederat distrahendam. Caeterum, si rem acceptam, non rogante domino, sed permittente eo qui acceperit, dum velit venumdare, perdiderit, sibi rei perditae ingerit detrimentum. Creditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens, ter debitorem suum convenerit, ut, soluto debito, pignora sua recipiat. Quod si debitor noluerit post tres admonitiones soluto debito pignora recipere, creditor detrahendi pignoris liberam habebit potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tum potestatẽ. ligandi atq soluendi. ut
de om̃ib quibꝰcũq decreu̾it int̾ris. hoc decre¬
tũ sit incęlis. Ligabit enĩ qͦd oportet liga¬
ri. & soluet qͦd expedit solui. canꝗͣ. qui ad
liquidũ ȩccłe regłam nou̾it. Ic em. Ocle¬
mens om̃s cũ tanta reu̾entia tua uerba sus¬
cipiant. ut sciant legẽ. & p̾dicationẽ ee̾ uerita¬
incȩlo. & qͦdcũq solu̾is suꝑ t̾rã. etiã ibi esse sol
&q̃ expedit solues. GR in omelia xxui.¬
ut iudicis locũ teneat. cuiꝰ ad locũ mi¬
nimȩ uita concordat. ac sepe agit᷑ ut dãpnet
in m̾itos. ł alios ipse ligatus soluat. Sepe insol¬
uendis ac ligandis subditis. suȩ uoluntatis mo¬
tus. ñ aut̃ causarũ merita seq̃r pastor. Unͣ¬

Expanded text:
tam potestatem ligandi et solvendi, ut de omnibus quibuscumque decreverit in terris, hoc decretum erit et in coelis. Ligabit enim, qri, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Item: O Clemens, omnes cum tanta reverentia tua verba suscipiant, ut sciant te legem esse praedicatione veritain coelo; et quodcunque solveris super terram, etiam ibi esse solvet quae expedit solves. Et ad te quijudicis locum teneat, cujus ad locum vita minime concordat; ac saepe agitur ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita seq
Abbreviated transcription (Latin):
Causȩ gͦ pensande sunt. & tc̃ ligandi atq sol¬
uendi potestas ȩxercenda. Uidendũ quȩ cul¬
pa aut quȩ sit penitentia secuta pꝰ culpam.
sitat. illos sententia pastoris ab soluat. Cc̃
enĩ uera ẽ absolutio p̃sidentis. cũ interni
arbitriũ seq̃r iudicis. Quod bene quatri¬
sus. adiscipłis solutꝰ ẽ sic̃ scriptũ ẽ.Cũq egres¬
sus esset qui fuerat ligatꝰ institis c̾c dixͣ dis¬
cipłis. soluite eũ & sinite abire. Ecce illum
discipłi iã uiuentẽ soluunt. quẽ magister
resuscitauerat mortuũ. Si enĩ discipłi mor¬
tuũ soluer fnt. fetorẽ magis ostenderent qͣ.
pȩtutem. Ideo de pͣlatis in iuste la gatitib

Expanded text:
Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda, videndum quae culpa, aut quae si poenitentia secuta post culpam, gratiam visitat, illos sententia pastoris absolvat. Tunc enim vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatrisus a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum et sinite abire , et ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mortuum. Si enim discipuli mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. E
Abbreviated transcription (Latin):
ñta faciendi ius ñ b̾nt. Is sm. Cestam̃tũ fade
ñ possunt inpubes. quia nullũ eoꝵ animi ui¬
diciũ ẽ. Idsm. furiosi qui mente caretit. ¶ ad
rem ꝑtinet. si impubes postea pubes factꝰ. aut
furiosus postea compos mentis factꝰ fuerit &
decesserit. furiosi aut̾ si ꝑ id tempꝰ fecerint te¬
stam̃tũ quo furor eoꝵ intermissus ẽ. iure ee¬
stati ẽẽ uidentur. It em. Mutus & surdus ñ
semꝑ cestam̃tũ facere possunt. Utiq sittẽ
de eo surdo loquit᷑. qͥ om̃ino ñ exaudit. ñ qui
tarde exaudiat. Nam & mutus is intellige
ꝗͥ eloqui nicħ potest. nͣ qui tarde loquitur.
um lex p̃teritũ quidẽ indulget.
infuturũ uetat.

Expanded text:
endi jus non habent. Item: Testamentum facere non possunt impuberes, quia nullum eorum animi judicium habent. Item, furiosi, quia mente carent; nec ad rem pertinet, si impubes postea pubes factus, aut furiosus compos postea mentis factus fuerit, et decesserit. Furiosi autem si per id tempus fecerunt testamentum, quo furor eorum intermissus est, jure testati esse videntur. Item, mutus et surdus non semper testamentum facere possunt. Utique autem de eo surdo loquitur, qui omnino non audit, non qui tarde exaudit. Nam et mutus is intelligitur qui eloqui nihil potest, non qui tarde loquitur. Cum lex in praeteritum quid indulget in futurum vetat.
Abbreviated transcription (Latin):
gtq dãpnatũ matͥmoniũ contrarerit.
ꝯliberos ex priore legiamo matrimonio ñ hu̾erit.¬
& statim suis facultatib careat. & dos qͣ data
ẽ ei fisci uirib ufndicetur. Post publicationẽ
autẽ. & cinguli sui patiatur amissionẽ. & exilio
puniat᷑. Quod si uilior fit. & corporali questioni
subsistat. & uxor eius contͣ leges nupta. easdẽ
penas patiatur. scilicet si nulla iusta excuset᷑
filia nepotes uł neptes parit᷑. ad here¬
ditatẽ ab intestato aui de funct i uo¬
centur. & ñ minus t̾ciã partẽ sicut aute acci¬
piant. sed integrã portionẽ sequant᷑. nepotes
exfilia talẽ accipiant nati. qualẽ accipiunt
ne potes ex filio ꝓcreati. It em. Si auia de¬
cesserit. nepotis exfilio. & nepotis exfilia
derelicti. om̃s parit̾ adhereditatẽ auiȩ suȩ
uocent᷑. & omnino nulla sit differentia. utrũ
om̃s nepotes sint aut neptes. utrũ exfilio an
ex filia ꝓcreati sunt.

Expanded text:
tque damnatum matrimonium contraxerit, liberos autem ex priori legitimo matrimonio non habuerit, statim suis facultatibus careat, et dos quae data est ei fisci juribus vindicetur. Post publicationem autem et cinguli sui patiatur amissionem, et exsilio puniatur. Quod si vilior sit et corporali quaestioni subsistat, et uxor ejus contra leges nupta easdem poenas patiatur scilicet, si nulla justa excuseturfilia nepotes, vel neptes, pariter ad haereditatem ab intestato avi defuncti vocentur, et non minus tertiam partem sicut ante accipiant, sed integram portionem assequantur ex filia nepotes; talem accipiant nati, qualem accipiunt nepotes ex filio procreati. Item: Si avia decesserit, nepotibus ex filio et nepotibus ex filia derelictis, omnes pariter ad haereditatem aviae suae vocentur, et omnino sit differentia nulla, utrum omnes nepotes sint an neptes, utrum ex filio aut ex filia procreati sint.
Abbreviated transcription (Latin):
breuit᷑. ut sub magno mođ anime pasto¬
reseccłȩ uł solu̾e studeant. uł ligare Ideo
maledictionis sententiã ꝓfert̃.
ñ ad hanc exuoto ultionis. s ex iusti¬
cie examine erumpunt. Intꝰ subtile iudiciũ as¬
spiciunt. & mala foris urgentia qua maledis¬
tione ferire debeant cognoseunt. & eo maleli
to nͣ peccant. quo ab interno iudice ñ discor¬
dant. It em Scriptura sacra duob modism¬
ledietũ memorat. aliud uidelicet qͦd approlat
aliuo qͦd dampnat. Alit̾ enĩ maledictũ ꝓfertur¬

Expanded text:
ixerim, ut sub magno moderamine pastoixerim, ut sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant, vel ligare. Omaledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt . Intus subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foris exsurgentia, qua maledicticto non peccant quo ab interno judice non discordant. Item, Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat, aliud videlicet quod approbat, et aliud quod damnat. Aliter enim maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qͦd illos nos debemꝰ ꝑ pastoralẽ aucto¬
ritatẽ soluere. qͦs auctorẽ nr̃m ꝑ suscittin¬
tẽ gram scimꝰ uiuificare. Quȩ nimirũ ui¬
uificatio ante rectitudinẽ oꝑis. in ipsa iam
cognoscit᷑ confessione peccati. Uñ & huic ip.¬
si mortuo nequaꝗͣ. đr reuiuisce. s ueniforas.
Om̃is quippe peccator tũ culpã suã intͣ con¬
scientiã abscondit. introrsus latet. in suis
penetralib occultatur. S mortuus uenit fo¬
ras. cũ peccator nequitias suas sponte cͣfitet᷑.
lazaro gͦ dr ueni foras. ac si aꝑte ciulibet mor¬
tuo inculpa diceret᷑. Cur reatũ tuũ intra
conscientiã abscondis. foras iã ꝑ confessionẽ
egredere. qͥ apud te ꝑ confessionẽ interiꝰ la¬
tes. Ueniat itaq foras mortuus. idẽ cul¬
pã confiteat᷑ peccator. Uenientẽ uͦ soluãt
discipłi. ut pastores eccłȩ ei penã debeant
amouere quã meruit. qͥ ñ erubuit confit̾.
qͦd fecit. Hȩc desolutionis ordine dixerim¬

Expanded text:
 auctoritatem solvere, quos auctorem nostrum per resuscitantem gratiam scimus vivificare, quae nimirum vivificatio ante rectitudinem operis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo nequaquam dicitur, revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator, dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsus latens in suis penetralibus occultatur. Sed mortuus venit foras cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur: Veni foras, ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras vero per confessionem egredere qui apud te per conscientiam interius lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator; venientem vero ita solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeanamovere, quam meruit, qui non erubuit confiteri quod fecit. Haec de solutionis ordine breviter d
Abbreviated transcription (Latin):
queq ciuitas constituit. sepe mutari solent.
uł tacito c̃sensu pͥncipis. pape. uł alia postea
lege data.
Ngenuus is ẽ. qui stactim ut nat᷑ ẽ liber est
siue ex duob ingenuis matrimonio editꝰ. siue
ex lib̾tinis. siue exaltero lib̾tino. & altero inge¬
nuo. Sed etiã siquis de matre libera nascitur
patre seruo. ingenuus nichilominꝰ nascitur.
quẽ ad modũ qͥ ex matre lib̾a & incerto patre
nat᷑ est. qm̃ uulgo conceptꝰ est. Sufficit autẽ libe¬
rani ħuisse matrẽ eo tẽpore quo nascit᷑. Licet an¬
cilla conceꝑit. & econtrario. si libera conceꝑit. de¬
inde ancilla facta pariat. placuit eũ qͥ nascitur
libum nasci. quia non debet calimitas matris
ei nocere. qui inutero est. Ex his &ẽ illuo quesi¬
tum ẽ.si ancilla pregnans manu missa sit. de¬
inde ancilla postea facta peꝑit. liberũ an ser¬
uũ pariat. marcellus ꝓbat liberũ nasci. Suffi¬
cit enĩ ei qui inuentre ẽ lib̾am matrẽ uł medio
tp̃re ħuisse. qͦd & uerum est.

Expanded text:
quaeque civitas constituit, saepe mutari solent vel tacito consensu populi vel alia postea lege lata. ngenuus is est, qui statim ut natus est liber est, sive ex duobus ingenuis matrimonio editus, sive ex libertinis, sive ex altero libertino, altero ingenuo. sed et si quis ex matre libera nascatur, patre servo, ingenuus nihilo minus nascitur: quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quoniam vulgo conceptus est. sufficit autem liberam fuisse matrem eo tempore quo nascitur, licet ancilla conceperit. et ex contrario si libera conceperit, deinde ancilla facta pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci, quia non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. ex his et illud quaesitum est, si ancilla praegnans manumissa sit, deinde ancilla postea facta peperit, liberum an servum pariat? et Marcellus probat, liberum nasci: sufficit enim ei qui in ventre est liberam matrem vel medio tempore habuisse: quod et verum est.
Abbreviated transcription (Latin):
synodo in nocens repꝑiat᷑. ñ pot esse qͦd
fuerat. nͥ gradus ad missos. recipiat corã al¬
tenã & calicẽ. Sic & reliqui gradꝰ eã repara¬
tionẽ sui recipiant. quã cũ ordinarentur ꝑ¬

Expanded text:
synodo innocens repperiatur, non potest esse quod synodo innocens repperiatur, non potest esse quod fuerat, nisi gradus amissos recipiat coram altenam et calicem. Sic et reliqui gradus ea in reparationem sui recipiant, quae cum ordinarentur
Abbreviated transcription (Latin):
ti ñ reddit᷑. sic etiã ñ recte dat qͥ ab unitate
discedit sed ttim̃ dat. & ideo qͦd ab eo accipit.
uenienti ad unitatẽ ñ it̾atur. Idẽ de unico
eis illicite utunt᷑ ñ hereaici solũ. s om̃s etiam
iniqui & impii. s tam̃ illi corrigendi aut pu¬
Uniendi. Illa uͦ agnoscenda & ueneranda sunt.¬
adño in numeris ad moysen & aaron. Uos
eos. ut gr̃am traditio ꝑ ministeriũ ordinati
cerdotis: Hinc aduertamꝰ. Dictũ ẽ aut̃ de
nequissimo caipha. interfectore saluatoris
int̾cetera. Hoc autͣ a semet ipso ñ dixit. sed
cum esset pͥnceps sac̾dotũ anni illiꝰ ꝓpħauit.¬
aut digni aut maligni. s ordinẽ traditio¬
nis. ut quãuis aliquis boni meriti sit. nͣ ta¬
men possit benedice. nͥ fuerit ordinatꝰ. ut
officium ministeriũ exhibeat. dei est autẽ
effectum tribuere benedictionis. Ex concł toletano¬
si agradu suo in iuste deiectus. in scđa

Expanded text:
ti non redditur, sic tamen non recte dat, qui a Bonoso ti non redditur, sic tamen non recte dat, qui a Bonoso habet, sed tamen dat, et ideo quod ab eo accipit, venienti ad unitatem non iteratur. CAP. LXXVIII. eis illicite utuntur, non haeretici solum, sed omnes iniqui et impii, sed tamen illi corrigendi, aut puniendi: illa vero agnoscenda sunt etno in Numeris ad Moysen et Aaron : Voeos, ut gratiam traditio per ministerium ordinati cerdotalis, hinc advertamus. Dictum est autem de nequissimo Caipha interfectore Salvatoris inter caetera : Hoc autem a semetipso non dixit, sed cum esset princeps sacerdotum anni illiuaut digni vel maligni, sed ordinem traditionis, ut, quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere nisi fuerit ordinatus, vel officii ministerium exhibeat; Dei autem est effectum tribuere benedictionis. CAP. Lsi a gradu suo injuste dejectus, in secunda
Abbreviated transcription (Latin):
re scismatis suscepti sunt. etiã si uisum ẽ opuis
esse ut eadem officia agͥent quȩ gerebant. ñ
sunt rursus ordinati. s sicut baptismꝰ ineis ita
ordinatio mansit integra. quia in precisione
fuerat uitiũ qͦd unitatis pace correptũ ẽ. ñ
insacramentis quȩ ubicumq sunt ipsa sunt.
Et cũ expedire ȩccłȩ iudicatur. ut prepositi eũ
uenientes incatholicã societatẽ honores suos
ibi ñ administrent. ñ eis tamͣ ipsa ordinatio¬
nis sacram̃ta detrahunt᷑. s suꝑ eos manent.
id̾o ñ eis in popło manꝰ imponitur. ne nͣ homini.
sed ipsi sacram̃to fiat inuiria. De his qui ab ȩc¬
clesiȩ catholicȩ unitate separati sunt. nulla
iã questio. quod habeant & dare possint. sedͥ
ꝑnitiose habeant. ꝑ nitioseq tradant. extra¬
uinculũ pacis hi sunt. Neutri sacram̃to in ui¬
ria facienda ẽ. Sicut non recte habet qui ab
unitate discedit. sed tam̃ habet. & ideo redeun¬

Expanded text:
 schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus  schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati, sed sicut baptismus in eis ita ordinatio mansit infuerat vitium, quod unitatis pace correptum est, non in sacramentis quae ubicunque sunt ipsa, sunt, ut cum expedire Ecclesiae judicatur, ut praepositi eorum convenientes in Catholicam societatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa ordinationis sacramenta detrahuntur, sed super eos manent; ideo non eis in populo manus imponitur, ne non homini, sed ipsi sacramenti fiat injuria. De his qui ab Ecclesiae catholicae unitate separati sunt, nulla iam quaestio est, quod et habeant et dare possint et perniciose habeant pernicioseqvinculum pacis sunt hi. Neutri sacramento injuria facienda est. Sicut non recte habet qui ab unitate discedit, sed tamen habet, et ideo redeun
Abbreviated transcription (Latin):
hec abepis nec apͣlatis. ne forte ꝓptͣ᷑ eoꝵ
absentiã & animarũ ꝑicula. & eccłiarũ in
recipiatur. nͥ suȩ migrationis causam
dixerit. & se innocent᷑ uixisse in parrochia
inqua ordinatꝰ ẽ sub testib ꝓbauerit. Litt̾as
etiã habebit in quib sint nomina ep̃i & ciui¬
tatis plumbo in pressa. Quib cognitis & talib
inuentis. quib fides adhiberi possit recipiat᷑.¬
qui ordinatꝰ ẽ iterũ ordinetur. ualde ridiculo¬
sum ẽ. Sic̃ enim baptizatꝰ semel. tt̾m bapti¬
zari ñ debet. ita qui consecratus ẽ semel. in¬
eodem ordine it̾m ñ ualet consecrari. Sed
siquis cũ leui forsitan culpa ad sacerdotiũ
uenit: ꝓculpa indici penitentia debet. & tn
CRUme sacm̃tũ ẽ & quadã c̃secratiõe
utrũq homini datur. illud cũ bapti¬
ratur. illud cũ ordinat᷑. Idemq in catholica u¬
trũq ñ licet it̾ari. Nam si qͣndo ex ipsa parte
uenientes. uł p̃positi bono pacis correcto erro¬

Expanded text:
copis, nec a praelatis, ne forte propter eorum absentiam et animarum pericula et Ecclesiarum in recipiatur, nisi suae migrationis causam dixerit, et se innocenter vixisse in paroin qua ordinatus est sub testibus probaverit: litteras etiam habebit in quibus sint nomina episcopi et civitatis plumbo impressa, quibus cognitis, et talibus inventis quibus fides adhiberi possit, recipiatsunt, iterum ordinentur, valde ridiculosum est. Ut enim baptizatus semel, iterum baptizari non debet, ita qui consecratus eeodem ordine non debet iterum consecrari. Sed si quis cum levi forsitan culpa ad sacerdotium venit, pro culpa indici poenitentia debet, et tamen cramentum est et quadam consecratione utrumque homini datur, illud cum baptizatur, illud cum ordinatur, ideoque in catholica utrumque non licet iterari. nam si quando ex ipsa parte uenientes etiam praepositi bono pacis correcto