comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legitur de fauo mellis come¬
disse. Ut per hoc insinuetur.
reficientur melle. Solutio ad¬
D hec dicendumq. me
terua beatitudine non
erit mat̾ialis refectio. s spu¬
alis. qui a homines spũalia
corpora habebunt. non potu
uel cibo indigentia. qr sicut
atcestante xp̃o homines in
padiso n nubent. s erũt sic̃¬
reficient. s euit sieut angli
der cibo et potu nõ moigentes
Et aplaait. quod esca et po
Terra enim illa fertilissima
ẽ. Uel ꝑ t̾ram manantent la¬
cte et melle. padisus celestis
intelagitur. que man̾are la
Mensam etiam suam q̃
erit mregno prĩs suiuocat x¬

Expanded text:
em favum mellis comedisse, ut per hoc insinuetur,  reficientur melle. CAPUT d hoc dicendum, quod in aeterna beatitudine, non erit materialis refectio, sed spiritualis quia homines spiritualia corpora habebunt, non potu vel cibo indigentia. Quia, sicut attestante Christo, homines in paradiso neque nubent, neque reficientur, sed erunt sicut angeli Dei, cibo et potu non indigentes. Et Apostolus ait, quod esca et potterra enim illa fertilissima est. Vel, per terram manantem lacte et melle, paradisus coelestis intelligitur, qui manare lacMensam etiam suam quae erit in regno Patris sui, vocat
Abbreviated transcription (Latin):
uorrente uoluptatio tue por¬
tab̾eos. Que aũ maior insa¬
mia. quĩ asserere ħ ẽẽ tõrum
p̾mia. Si ẽsum uellis ⁊ po¬
tum lactis sustinuerunt.
nirẽs tot ꝑsecutõnesut ad
has ꝑuenirent refectiones:
Uoluit lautentius uri in
craticula. ut adħ pueniret
gaudia: ¶Suspensus ẽ uni¬
centiuo in eculeo. ut boc frue¬
retur cibo: Certe sideus suus
daturus eẽt mat̾iali fercula.
credo ꝙ elegantiora dairet eis
per hoc insinuaret suscitatis
retur eius resurrexͤtõ u̾a. Op¬

Expanded text:
tatis tuae potabis eos . Quae autem major insania, quam asserere haec esse beatorum praemia, esum mellis et potum lactis? Sustinuerunt martyres tot persecutiones, ut ad has pervenirent refectiones? voluit Laurentius uri, in craticula, ut ad haec perveniret gaudia? Suspensus est Vincentius in aculeo, ut hoc frueretur cibo? Certe, si Deus daturus esset suis materialia fercula, credo quod elegantiora daret eis per hoc insinuaret resuscitatis retur ejus resurrectio vera.
Abbreviated transcription (Latin):
tem humane nature. qm̃
sumpsit de uirgine. qui a
xꝰ si carnem assumpsit. aut
uassibilem bũit. aut in pa¬
sibi lem. Si mpassibi lem:
uñ eam assumpsit. cum oĩs
caro eẽt passibilis: d ipassi¬
bilem assumpsit. pati ⁊ mo¬
ripotuit. et exdiuiuitatis uͥ¬
tute. amortius resurgere. So
caro uirgius passibilis erat.
et exilla passibili camem a¬
suiuꝑsit. et sic ꝑassibilis fut
QQuod aut ep̃c filius dei

Expanded text:
tem humanae naturae, quam assumpsit de Virgine. Quia ipse si carnem assumpsit, aut passibilem habuit aut impassibilem? si impassibilem, unde eam assumpsit, cum omnis caro passibilis esset; si passibilem assumpsit, pati et mori potuit, et ex divinitatis virtute a mortuis resurgere. Sed caro Virginis passibilis erat, et ex illa passibili carnem assumpsit, et sic passibilis fuit. Quod autem Christus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
une contra
machomechi
discipulos:
stili
machmetbi
monstruosa uitã. monstruo¬
sior secta. moustiuosissimus
fuus. ingestis eius manifes¬
te repitur. qui maligno spũ
inspiratus. sectam ab homi¬
nabilem inuenit. carnalibo
uoluptatibo consonani. a¬
ruales eius secta illecti. et ꝑ
eriorum uaria p̾cipicia deiee¬
ti. nufabilit̾ perierunt et ꝑ¬
ierunt eunt. quos cõmuni
uel paganos mincupat. Q
cum xp̃ianis in hoc consonat̃.
torem affirmant. In hec
tũ cum indeis conuenunt.
ꝙ udiuma unitate trinita¬
tem abnegant. Ad quos cõ fu¬
tandos. que contra uidos de
inutate et criuitate diximꝰ.
da sufficiant. Iiti nec ĩ oĩbꝰ¬
concordant. s ad sinimitum
abutraq quedam eccipiũt.
que obẜuanda eẽ asserunt. nõ
ratione ducti. s ꝓpria uoluni¬
tatetracti. ¶Isti asserunt
xp̃m natum deuirgine. ⁊ ma¬
riã uirginem ꝑmansisse. ⁊ xp̃z¬

Expanded text:
unc contra Mahometi, discipulos stigium Mahometi monstruosa vita, monstruosior secta, monstruosissimus finis, in gestis ejus manifeste reperitur; qui maligno spiritu inspiratus, sectam abominabilem invenit, carnalibus voluptatibus consonam; rnales ejus secta illecti, et per errorum varia principia dejecti, miserabiliter perierunt, et pereunt; quos communi, vel paganos nuncupant; qui cum Christianis, in hoc consonant, torem affirmant; in hoc tamen cum Judaeis conveniunt, quod in divina unitate trinitatem abnegant. Ad quos confutandos, quae contra Judaeos de unitate et trinitate diximus, dicta sufficiant. Illi non in omnconcordant, sed ad suum nutum, ab utraque quaedam excipiunt, quae observanda esse asserunt; non ratione ducti, sed voluntate tracti. Illi asserunt Christum natum de Virgine, et Mariam Virginem permansisse, et C
Abbreviated transcription (Latin):
racione nec auctoritate.
Conglusio huius oꝑis.
rubescant gͥh̾rtici.
de falso errore. Ualdẽ¬
ses. de excogita to d̾ogna¬
te. Iudei. de legis mosayce
obẜuacione. Prgam. de
ab homimiabili errore. Cõ¬

Expanded text:
ratione vel auctoritate. Conclusio hujus operis Erubescant ergo haeretici de falso errore, Waldenses de excogitato dogmate, Judaei de legis Mosaicae observatione, pagani de abominabili errore. Con
Abbreviated transcription (Latin):
et monuu alio anmante.
Dicunt enun diũm susfl¬
asse inbeatam uirginem. et
ita de illo flatu uirginem con¬
cepisse. Quod uolunt aue¬
toritate ꝓbant et ratione .s.¬

Expanded text:
et in omni alio animante. Dicunt etiam Deum insufflasse in Beatam Virginem, et ita de illo flatu Virginem concepisse. Quod volunt auctoritate et ratione
Abbreviated transcription (Latin):
suo flatu insusflauit incor¬
poade.et ita creatus ẽ spẽ in
adam illo flatu diuino.
Et de codem flatu intellig¬
unt ꝙ legitur menangelio.
Insufflauit xp̃c indisciplos
suos. et ait. Accipite sp̃m sc¬
¶ Et de eodem intelligunt.
ꝙ dicit gabriel ad mariam
gͦ de quodam medio int̾rati¬
onalem creaturam et dm̃.
S quid ẽ illud mediũ supͣ
honunem et infradiu. inisi
flatus diuinus. quo insus¬
flata peperit uirgo maria.
Si flatus materialis ip̃g¬
nat t̾ram. et facit germina¬
re eam. quid nurum si flat̾
diuinus fecundauit mariã:
qͥ bec conantur assere¬
re. indigent sensus et pene
Indo euinimat̾ialis flatus
nonest. Ip̃e enim incorporea

Expanded text:
l insufflavit in corpus Adae, et ita creatus est spiritus in Adam illo flatu divino. Et de eodem flatu intelligunt quod legitur in Evangelio: Insufflavit Christus in discipulos suos, et ait: Accipite Spiritum sanctum . De eodem item intelligunt, quod dicit Gabriel ad Mariam:ia; ergo de quodam medio inter rationalem creaturam et Deum; sed quid est illud medium supra hominem, et infra Deum, nisi flatus divinus, quo insufflata peperit virgo Maria. Si flatus materialis impraegnat terram, et facit eam germinare, quid mirum, si flatus divinus fecundavit Mariam? i qui haec conantur asserere, indigent sensu et poena, ideo enim materialis flatus non est, quia ipse in incorporea
Abbreviated transcription (Latin):
incorporeus sit. ꝓbatione
non iudiget. cuiomnus ra¬
tio tamhumana qm̃ dĩna.
loc urefragabłr affirmet
genesi. Spc dei diũ ferebat᷑
Spẽ ubi uult spirat. Sispe
sancti aliqua noluntas ẽ.
rationalis ẽ. et ita mat̾ialis
flatusnone. Etem aplo

Expanded text:
incorporeus sit, probatione non indiget, cum omnis ratio tam humana quam divina hoc irrefragabiliter affirmet. Genesi: Spiritus Domini ferebatur spiritus ubi vult spirat . Si Spiritus sanctus animi voluntas est, rationalis est et materialis flatus non est. Item Apo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i .s. ecca. Unde et lamech
mortalit̾ peccauit. qui pͥmo
plures uxores hũit. In uet̾i
aũt testam̃to. licitum erat
alicui plures br̃e urores. ad
multip licandum genus
hunianum. ad diuinũ cul¬
tum. Tunc t̾ram replebat
debet repłe castitas. Ateni

Expanded text:
 Ecclesia. Unde et Lamech mortaliter peccavit, qui primus plures uxores habuit. In Veteri autem Testamento, licitum erat alicui plures habere uxores ad multiplicandum genus humanum, ad divinum cultum; tunc terram replebat debet replere castitas: A
Abbreviated transcription (Latin):
et uideorum contra xp̃ianos.
bis etiam insultat¬
quia hemus u̾magines ĩ eccł¬
esus nĩs et sculptilia. inquo
nem que ẽ incelo uelint̾ra:
uel maquis. uel subt̾ra. ¶ Et
liph̃a ait. Confindant᷑ om̃s
qui adorant sculptilia. et c̾.
lum sedentem solio: manuq
porrecta signantem. et cuta
eum magno dignitatis p̃stis¬
io. aquilaua. hominem. iutu¬
lum. et leonem. has effigies
exculyunt. fabricant. et de¬
puigunt. Unde possunt. et
ubi possunt. adorant ⁊ colũt.

Expanded text:
m contra Christianos, bis etiam insultanquia habemus imagines in ecclesiis nostris, et sculptilia, in quonem quae est in coelo vel in terra, vel in aquis, vel sub terra . Et Propheta ait: Confundantur omnes qui adorant sculptilia, etc. . ublimi sedentem solio, manuque porrecta signantem, et circa eum magno dignitatis praestigio, aquilam, hominem, vitulum et leonem, has effigies exsculpant, fabricant et depingunt; unde possunt et ubi possunt, adorant et colunt.
Abbreviated transcription (Latin):
guntur. Ut iacob.dauid. ⁊
alii multi. Qua enim rati¬
one licitum fuit eis simul
hiẽ plures uxorea et nõ mod̾¬
is: Sz hoc non affirmant.
nisi ut luxilrie sue satiffaciat̃
bota enim uta eorum. infe¬
tore luxurie est. Premissoꝵ¬
Dixc dicimus. ꝙ una¬

Expanded text:
guntur, ut Jacob, David et alii multi. Qua enim ratione eis licitum fuit simul habere plures uxores, et non modernis? Sed hoc non asserunt nisi ut luxuriae satisfaciant: tota enim vita eorum in fetore luxuriae est. Id hoc dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Item cum bonispẽ ⁊ mali sint
eiꝯdem nature. sicut boni spc̃
habuerunt mitium. ita ⁊ ma¬
sicut lucifer cum eẽt eiꝯdem
nature cum eo. Siu̾̃o alii de¬
mones mitumi habuerunt:
cãu eẽ potuerunt. S si a luci
auctor eorum. ¶ Item cuz
om̃s creature sint mutabiles.
bilem: aqua omnia mutabi¬
lia ꝓcedant. Cum ergolucif
mutabilis sit ab inmutabili

Expanded text:
Item, cum boni spiritus et mali sint Item, cum boni spiritus et mali sint ejusdem naturae; sicut boni spiritus habuerunt initium, ita et masicut Lucifer, cum essent ejusdem naturae cum eo. Si vero alii daemones initium habuerunt, casu esse potuerunt. Sed si a Lucifauctor eorum. Item, cum omnes creaturae sint mutabiles, bilem, a qua omnia mutabilia procedant; cum ergo Lucifer mutabilis sit, ab immutabili
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat dicens hic abiutio
honicida fuit. et ita mitium
hũit. Si abeterno fuit. duo
funt auctores rerum coet̾ui.
et ita duo coet̾ui rerum crea
diũ eẽ. ¶ Item cum diabłs
mutabilis sit et uariabilis: a¬
liqua mea e compoitio. saltĩ
ꝓpͥetatis adsbiectum. cum mu
compoĩtum. ht̃ sue existentie
principium.EItem si duo
sunt rerum principia. autu
trumq fuit inpfc̃m: aut alte¬
rum suꝑ fluum. ¶Item dia¬
bolus aut malicia ductimũ¬
dum creauit: aut bonitate.
S bonitate nonqr auctor
mali et summe malꝯ: nõ por̾
fac̾e aliquid nisi ex malicia.
S si ex malicia mundũ cre¬
auit. quõ ita singula ordĩau̾
ut tp̃a sicelegant̾ succedent.
luna ⁊ stelle deẜuirent nocti.
sol diei. cumpocius mistis elu
cescat simima bonitas qmͣ m¬
alicia: ¶Itemsidiabolꝰ au
et̾uo fuit .s. lucifer. queritur
utrum alii demones fu̾nt
ergo utrum alii demones funt
lucifõ coet̾ni. si coet̾nfu̾nt:
gͦ multa fu̾nt de do coet̾na.

Expanded text:
insinuat dicens, « Hic ab initio homicida fuit, » ergo initium habuit . Si ab aeterno fuerit, duo fuerunt auctores rerum coaeterni; et ita duo coaeterni rerum creatDeum esse. Item cum diabolus mutabilis sit et variabilis, aliqua est in eo compositio, saltem proprietatis ad subjectum; cum mutcompositum habet suae existentiae principium. Item, si duo sint rerum principia, aut unum fuit imperfectum, aut alterum superfluum. Item diabolus aut malitia ductus mundum creavit, aut bonitate; sed bonitate non, quia auctor mali et summe malus, non potest facere aliquid nisi ex malitia; sed si ex malitia mundum creavit, quomodo ita singula ordinavit, ut ipsa sic eleganter succederent, luna et stellae deservirent nocti, sol diei, cum potius elucescat in istis summa bonitas quam malitia? Item, si diabolus ab aeterno fuit, scilicet Lucifer, quaeritur, utrum alii daemones fuerint ergo, utrum alii daemones fuerint Lucifero coaeterni, si coaeterni fuerint, ergo multa fuerunt Deo coaeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ito cuiꝯ et mater ꝓphau̾. et
loquela patri restituta fuit.
Nec dubitauit de xp̃o quin
dei filius eẽt uel utrum ad
inferos descensurus eẽt. c̾
hec inppħis legiss. s discipli
eius dubitauerunt. quos ad
xp̃m misit ut certificarentur
de xp̃i aduenti. uel iobãnes
sb̾forma dubitatõnis. exp̾ssit
affẽctum pietatis et conpas¬
ut nr̃am infumitatem assumͣs
scõrum ab inferis liberasse.
Unde rp̃e meuangelio ait. Cũ
fortis armatus custodit atͥũ
sinm. inpaece sunt ea que po¬
sidet. cum aũt fortio ⁊ eo suꝑ¬

Expanded text:
ito cujus, et mater prophetavit, et loquela patri restituta fuit. Nec dubitavit de Christo, quia Dei Filius esset, vel utrum ad inferos descensurus esset, cum hoc in prophetis legisset. Sed discipuli ejus dubitaverunt, quos ad Christum misit, ut certificarentur de Christi adventu. Vel Joannes sub forma dubitationis, expressit affectum pietatis et compasut nostram infirmitatem assumeresanctorum ab inferis liberasse. Unde Christus in Evangelio ait: Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet, cum autem fortior su
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝙ dicendum. quia ex¬
superbia peccauerunt
iit dicit auctoritas. Ita indu¬
rati sunt. ꝙ penit̾e non possũt.
et hoc ẽ ex eorum indurata mͣ¬
licia. non ex dei inusticia.
Sicut boni ange li ꝑ grãm ꝯ
firmati.pctãre non possunt
¶Itemsidemones diu̾sa in¬
trant hominũ corpora ut peĩ¬
tentiam agant. cur usq ad

Expanded text:
oc dicendum quia exsuperbia peccaverunt, et ut dicit auctoritas, ita indurati sunt, ut poenitere non possint et hoc est ex eorum indurata malitia, non ex Dei injustitia; sicut boni angeli per gratiam confirmati peccare non possunt. Item, si daemones diversa intrant hominum corpora ut poenitentiam agant, cur usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ineũgłio ait: Quod nec mno
passer cadit int̾rani sine dõ.
Seqñti ratõni ħdatur respoũo
Multa sunt que mptro fuit.
et mediante pccõ: et taniẽ peca
non sunt. et ad̾o sunt. ũscia
qm̃ iste acquirit malaitẽtoe
pcco habetur abistõet tanẽ
est ado. ¶ Suulit̾ potestas ꝙͣ
ĩste accquirit sẏmoniate ĩ pcco
et ꝑ pcc̾m acquirit᷑ et tamẽ ad̾o

Expanded text:
elio ait, quod nec unus passer cadit in terram sine Deo . Sequenti rationi haec datur responsio: Multa sunt quae in peccato fiunt, et mediante peccato, et tamen peccata non sunt, et a Deo sunt; ut scientia quam iste acquirit mala intentipeccato habetur ab isto, et tamen est a Deo. Similiter, potestas quam iste acquirit Simoniace, in peccato et per peccatum acquiritur, et tame
Abbreviated transcription (Latin):
si quo̾libet corpo est opus dia¬
boli. filius dei corpꝯnon assuni¬
psit. quia opꝯ diaboli sibi nõ
inuit. et ita uerum corpo nõ
hũit. et sic uerus homo ñ fuit
quod quidam heretici concedt̃
corum qui dũt xp̃m non aĩ¬
sipsisse uerum corpo ⁊ qd̾¬
cũtir etiam quidam
heretici filium dei p̃sen¬
tasse hominibꝯumbram hũa¬
ne nature non u̾itatem. Si
pparuisse in alia esfĩgie. et se
in monte thabor transfigura¬
sse. rep̾sentando glificatam
naturam. qmͣ non habebat.
Item sicorpꝰ hu̾it. quomodo
rat. quod nulla passio. nullus
homonon ait hĩtu nuentꝯ
ẽ homo. eum dixit eẽ din. non
ut din. eumdemdixit eẽ ut ho¬
ueritatem duuinitatis. ħ uni¬
bram humanitatis insinu¬
aret. ¶ Item cumxꝰ legat᷑
corpꝯ suum dedisse discipuł.
siuerum corpo fuit. quo eis
adcomedendum dedit. Ga¬
dem rõne nec u̾e comedit.
nec u̾e bibit. nec u̾e crucifixꝰ
fuit. nec u̾e amortius resur¬
rexit. ¶Dicunt ⁊ quidaz
reretici. nec u̾e ip̃m narum

Expanded text:
si quodlibet corpus est opus diaboli, Filius Dei corpus non assumpsit, quia opus diaboli sibi non univit; et ita verum corpus non habuit, nec verus homo fuit. Quod quidam haeretici concedunt. corum qui dicunt Christum non assumpsisse verum corpus, Dicunt etiam quidam haeretici, Filium Dei praesentasse hominibus umbram humanae naturae, non veritatem, sicpulis suis apparuisse in alia effigie, et se in monte Thabor transfigurasse , repraesentando glorificatam naturam, quam non habebat. Item, si corpus habuit, quomodo us dicat, quod nulla passio, nullus homo ; non ait: Habitu inventus est homo. Quem dixit esse Deum, non ut Deum, eumdem dixit esse ut hoveritatem divinitatis, hic umbram humanitatis insinuaret. Item, cum Christus legatur corpus suum dedisse discipulis, si verum corpus fuit, quomodo eis ad comedendum dedit? Eadem ratione nec vere comedit, nec vere bibit, nec vere crucifixus fuit, nec vere a mortuis resurrexit. Dicunt etiam quidam haeretici, nec vere ipsum natum
Abbreviated transcription (Latin):
tate dauid dicens. Captiua
duxit captuutatem. dedit do¬
na homuubꝰ. ¶Alibi dicit.
ip̃m desdendisse adiufenores
partes t̾re. ¶Item alibi dic̃
q ille qui dubitando ait .i. qͥ¬
descendit reuocat xp̃m abiu¬
feris. S⁊ sidesçendit ad infe¬
ros. ad quid descendit. iusint
feruo ininstedetinebat. ¶It̾
auctoritas dicit. Quia młta
corporascorum qui dormier¬
ant surcererunt. Nonue et
Item amme ille que abnfers
lib̾tate sunt. sicum xp̃o nõ as¬
cenderunt. uͥ remanserunt.
Intrestriparadiso nõ. Quia¬
lccus ẽ ille iccus ẽ corporaliur
telligenda ẽ ħauctoritas
non sumnussus nsi ad oue̾
uod aũt dũt deangelis
malis eẽ intelligendũ
ꝙ dr̃. Nonsum missus iisi ad¬
non pot̃. In sacra enini scrip¬
telligi nisi synagoga. ꝓgñati¬
onem descendens aiacob. qui
diũ pspem infuturd usura p¬

Expanded text:
aptivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus . Et alibi dicit Christum descendisse ad inferiores partes terrae . Item alibi dicit, quod ille qui dubitando ait descendit, revocat Christum ab inferis. Sed si descendit ad inferos, ad quid descendit, nisi utferno injuste detinebat. Item auctoritas dicit, quod multa corpora sanctorum qui dormierant, suItem, animae illae quae ab inferis liberatae sunt, si cum Christo ascenderunt, ubi remanserunt? In terrestri paradiso? non, quia ille locus est corporalium, telligenda sit haec auctoritas: « Non sum missus nisi ad oves » Quod autem dicunt de angelis malis esse intelligendum quod dicitur: Non sum missus nisi,non potest. In sacra enim Scripintelligi nisi Synagoga, per generationem descendens a Jacob, qui Deum per speculum in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
nocat donum isrł conuentũ
m alorum sp̃ĩum. cum mali¬
gni sp̃c longe relegati sunt
auisione dei: CItem si mali
angłi saluan di sunt. quomo
homo creatus est adsupplendã
rumam angłorum. silapsus
anglorum ip̃ĩs ẽ repando:
¶temeripo sensu u̾borum
potest intelligi. ꝙ ep̃c ꝑdomũ
non angelos. Mulier enĩ caͥ¬
uanea que gentilis erat. cla¬
mabat post ip̃m. Ip̃e aut reᷤ¬
ad fidem conũtam. Int̾ eos
nuracula faciam. infirmos
tas. Nemo ascendit ĩcelũ
nisi qui x i ͤ
Nemo ascendir incelũ
¶et c̃. sic intelligend̾ ẽ. Quiꝰd
tĩninus exelusionis adiũctꝰ
nomini tocius. non exeludiͣt
partem. Ut sidicam. Solꝯ
socrates udetur. non excludit᷑
corpo socratis. Uel sidicaz¬
Solus sccrateo ẽ rationalis.
non excluditur eius anima

Expanded text:
t domum Israel, conventum malignorum spirituum, cum maligni spiritus longe relegati sunt a visione Dei? Item, si mali angeli salvandi sunt, quomodo homo creatus est ad supplendam ruinam angelorum, si lapsus angelorum in ipsis est reparandus? Item ex ipso sensu verborum potest intelligi, quod Christus non angelos. Mulier enim Chananaea, quae gentilis erat, clamabat post ipsum; ipse autem resad fidem convertam, inter eos miracula faciam, infirmos tas: « Nemo ascendit in coelum, nisi qui, etc. » Nemo ascendit in coelum, etc., sic intelligendum est, quod terminus exclusionis adjunctus nomini totius, non excludit partem; ut si dicam: Solus Socrates vester, non excluditur corpus Socratis. Unde, si dicam: Socrates est rationalis, non excluditur anima
Abbreviated transcription (Latin):
Ego solus quidescendi de celo¬
ꝑ assumptanibum anitite.
ascendam incelum ꝑ hũane
nature glĩficatonẽ. qui simmi
incelo ꝑ diuinitatem. et fit

Expanded text:
Ego solus qui descendi per assumptam humanitatem, ascendam in coelum, per humanae naturae glorificationem, qui sum in coelo per divinitatem, et fit
Abbreviated transcription (Latin):
quia dñt ioħem baptistam
iõ dampnatum. quia dubi
p̃co tui miferno. sicut fui m
mnundo: forsitant dicent io¬
hannem non superhoc dubita
diuiendiungenus hinianu.
Quitꝰ auctoritatibꝰ et rati¬
descendit adinferos. et qd
ait iohannes. Etce
agnus dei ecce qui tollit pocã
iundi. Et alibi. Qui pꝰ
meuenitante me fcs ẽ. Mz qͥ
dũt ioh̾em dampnatum esse

Expanded text:
quia dicunt Joannem Baptistam ideo damnatum, quia dubitaeco tui in inferno, sicut fui in mundo? Forsitan dicent, Joannem non super hoc dubitasdimendum genus humanum.Quibus auctoritatibus et ratidescendit ad inferos, et quoait Joannes: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et alibi: Qui post me venit, ante me factus est . Sed qui dicunt Joannem damnatum esse, 213
Abbreviated transcription (Latin):
datium. ꝓhibentimu nube.
et abstiñe acibis quos deus
creauit. Nonne p̾faci here¬
tici uiultinus temporibo rece¬
dunt afide:.a fide iqmͣ qmͣ te¬
net gu̾alis eccłia. Nonenĩ
a fide ud̾orum recedunt. qr fi¬
dem non hñt. nec afide saira¬
cenorun. quia fĩde carent.
a fide gͦ xp̃i anorum recedũt.
hii sunt quiintendunt doc¬
tuns demoniorimi. ⁊ se fin¬
gentes iustos eẽ. iuxpecrisis
lociuitur mendatiumi. ip̃i ꝓ¬
ħibent nbere. qr nuptias da

Expanded text:
hibentium nubere, et abstinere a cibis quos Deus creavit . Nonne praefati haeretici in ultimis temporibus recedunt a fide; a fide, inquam, quam tenet generalis Ecclesia? Non enim a fide Judaeorum recedunt, quia fidem non habent, nec a fide Saracenorum, quia fide carent; a fide ergo Christianorum recedunt. Hi sunt qui intendunt doctrinis daemoniorum, et fingentes se justos esse, in hypocrisi loquuntur mendacium. Ipsi prohibent nubere
Abbreviated transcription (Latin):
gelus sp̃e hominis di.ubi fide¬
les inuuo loco cong̾gati petro
et nonpetrus. Solutio.¬
D quod dicunꝰ. ꝙ ibi uo¬
catur angelus petri.agło
deputatus petro ad custodiã.
freqũter enun angeli deputa¬
ti hominibo ad custodiam. in
eorum spẽ apparuisse legũtur
uel aiam petri uccauerunt
angłm petri. putantes petrũ
et aliquid depetro uelle nũtia¬
re. gͦ qui nuntiantis gerebat

Expanded text:
us hominis dicitur, ubi fideles in uno loco congregati, Petro et non Petrus. Ad quod dicimus, quod ibi vocatur angelus Petri, angelus deputatus Petro ad custodiam; frequenter namque angeli deputati hominibus ad custodiam, in eorum specie apparuisse leguntur, vel animam Petri vocaverunt angelum Petri, putantes Petrum et aliquid de Petro velle nuntiare, ergo quia nuntiantis gerebat
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝙ uitus ẽ fecit. ¶ Et alibi.
sic deus dilexit mundum:
ut filuinisuum unigenitũ
membra unuqͣ ẽ eorum incor¬
pore sicut uoluit. ¶Item
petrus. deus abraam. deꝰ u̾sa¬
ac et deus iacob. suscitauit

Expanded text:
et feminam fecit eos ; et alibi: Sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum membra, unumquodque eorum in corpore sicut voluit . Item Petrus: Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, suscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
cens. quod draco craxit secu
t̾ciam partem stellarum.dra¬
conem uocat luciferum. stel¬
las angelos mempireo celo
creatos. Non aut omnes cra¬
enim int̾ angelos quidam
suꝑbientes ut lucifer ⁊ alii
quidam maiores. alii praue
eorum uoluntati consentien¬
tes. a lii noncontradicentes.
et ommes istos traxit lucifez¬

Expanded text:
cens, quod draco traxit secum tertiam partem stellarum . Draconem vocat Luciferum; stellas, angelos in empyreo coelo creatos. Non autem omnes traenim inter angelos quidam superbientes, ut Lucifer et alii quidam majores; alii, pravae eorum voluntati consentientes; alii non contradicentes, et omnes istos Lucife
Abbreviated transcription (Latin):
intrare corporadiu̾sa ut aga¬
tur a beis penitentia. Ubi ã
noc eadem auctoritas. uec ta¬
t̾io. nec ẽꝓbabis opinio.¶
Item qua ratõne dñt alios
demones humanis corporibꝰ
inf̾iuidi: coguutur asfere
ipĩn luciferum ut peiuiteat
alicui corporideb̾e uiuri. ¶¬
Fortasse dicent in fundenduz¬
eẽ corpori antixp̃i iuxta illã
auctoritaten que ait. ꝙ luci¬
fer corporalit̾ habitabit u
antixp̃o. B hoc non ad eẽtiaz
s ad potestatis plenitudine
Qreferendum est ut sit sensus.
enarie possidebit eum. ad õez
uoluntatem suam explendã
¶Item siu̾itas humane nͤ
inhoc consistit .s. incorpore ⁊
non fuit. qr nec spm̃ malignũ
ius homo fuit. exeo ꝙ corpo
et amiam hũit. ergo uł alii
hominis u̾i homunes non sũt.
uel corpꝯ et animam hñt.¬

Expanded text:
intrare corpora diversa ubi agatur ab eis poenitentia? Ubi autem nec adest auctoritas, nec ratio, non est probabilis opinio. Item qua ratione dicunt alios daemones humanis corporibus infundi, coguntur asserere ipsum Luciferum, ut poeniteat, alicui corpori debere uniri. Fortasse dicent infundendum corpori Antichristi, juxta illam auctoritatem quae ait, quod Lucifer corporaliter habitabit in Antichristo. Sed hoc non ad essentiam, sed ad potestatis plenitudinem refundendum est, ut sit sensus:  est plenarie possidebit eum, ad omnem voluntatem suam explendam. Item si veritas humanae naturae in hoc consistit, scilicet in corpore et non fuit, quia nec spiritum malignum rus homo fuit ex eo quod corpus et animam habuit, ergo vel alii homines veri homines non sunt, vel corpus et animam h
Abbreviated transcription (Latin):
Hinuusitas aut oma collig̾.
.s. iiũbilia et inuisibilia. aũ nõ
tiñ. aut iusibilia tantum. aũ q̃
Simusibilia tiñ. qrͣ pocius in¬
isibilia qmͣ uisi bili .a. cum mł¬
tomaior sit multitudo iisibili¬
um qmͣ inuisibiliũ que pocius
spectant ad uniu̾sitatem: Uñ
sequitur. Et sine ipõfcĩ ẽ nich.
.i. nulla res fcã est sineeo. ¶ For¬
tasse aut heretici ꝙ hoc nomĩe
nich̾. designatur res corporalis
que corrumpit᷑ et adiuchilum
tendit. S multa corporalia st̃
que non corrumpuntur. nec ad
nichilium tendunt ut sol et
uarlantur ẜmortum et cccasũ.
scdm augmentumet detrunẽ¬
tum luminis: eademratõne aĩe
uariantur. et adinchilumten¬
dunt. Mutant᷑ enimẜm do¬
loreni et gaudiuni. Scd̃m ig¬

Expanded text:
aut colligit simul visibilia et invisibilia, aut non; , aut visibilia tantum, aut invSi invisibilia tantum, quare potius invisibilia quam visibilia, cum major sit multitudo visibilium quam invisibilium, quae potius spectant ad universitatem. Unde sequitur: Et sine ipso factum est nihil . Id est nulla res facta est sine ipso. Fortasse dicent haeretici, quod hoc nomine, nihil, designatur res corporalis quae corrumpitur, et ad nihilum tendit; sed multa corporalia sunt quae nec corrumpuntur, nec ad nihilum tendunt, ut sol, etvariantur secundum ortum et occasum, secundum augmentum et 207 detrimentum luminis; eadem ratione animae variantur, et ad nihilum tendunt; mutantur enim secundum dolorem et gaudium, secundum ig
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ hominis est. nisi angelus
apostata. et quod incelo non
suit sic̃. quia omnes spc̃ qui ĩ
celo erant cuilucifero cecide¬
runt. Hoc conantur ꝓbare
illa auccoritate. Nonsum
nussꝰ nisi. ad oues que perier̃
domus isrł. domũ isrł uocant
conuentum angłorum. qui
incelo creati sunt ad hoc ut ui

Expanded text:
s hominis, nisi angelus apostata, et quod in coelo non sunt spiritus, quia omnes spiritus qui in coelo erant, cum Lucifero ceciderunt. Hoc conantur illi probare hac auctoritate: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Domum Israel vocant conventum angelorum, qui in coelo crea
Abbreviated transcription (Latin):
bilem muitarenuir. Omme
enim mutabile: insinuat a li¬
quid eẽ imutabile. Ome enĩ
mobile insinuat aliũ eẽ quie¬
tum.Id̾o dico mutabile ac¬
tu: qr non potuit fat̾e aliquid
omis res creata exeo quod cre¬
ata ẽ. ht̃ principium sue exis¬
tentie. E ademrõne finẽ hab
actu nel natura. Omnis enĩ
res duoly clauditur t̾mimis
¶Pterea non sequit᷑ qud
si causa nmutabilis: esfcus
efficiens: alia formalis. Effi¬
ciens causa ẽ que mouet ⁊opa¬
tur. ad hu̾c ut res sit. Ut aiti
sit. Nec tamen sequiturq. si
asimili cumdeꝰ sit supp̾mus ar¬
tifex om̃ium rerum. ⁊ esfie̾ns
caus apẽ inmutabilis ẽnon
rmpossibile ẽ res abeo creatas. ñ
eẽmutabiles. quia quidqͥ. hab
uitium. naturalit̾ ht̃ finem.
Dumeꝙ ẽ genitunitendit ad
int̾itum. ¶ Deformali aũt
efficirns. qmͣus ip̃e sit ĩmutabi¬
lis: noutamen res miut. abileᷤ¬

Expanded text:
bilem mutaremur. Omne enim mutabile insinuat aliquid esse immutabile; omne mobile insinuat aliquid esse quietum. Ideo dico, immutabile actu, quia non potuit facere aliquid omnis res creata, ex eo quod creata est, habet principium suae existentiae: eadem ratione finem habet actu vel natura, omnis enim res duobus clauditur terminis. Praeterea non sequitur, quod si causa sit immutabilis, effectus efficiens, alia formalis. Efficiens causa est, quae movet et operatur ad hoc ut res sit; ut artifsit; nec tamen sequitur, quod A simili, cum Deus sit summus artifex omnium rerum, et efficiens causa, ipse immutabilis est, non impossibile est res ab eo creatas non esse mutabiles; quia quidquid habet principium, naturaliter habet finem. Omne quod est genitum, tendit ad interitum. De formali autemefficiens, quamvis ipse sit immutabilis, non ideo res immutabiles
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatemdĩnam. ¶Unde
plato loquens ded̾o ait. Geĩ¬
torem inuu̾sitatis tam inue¬
iuire difficile ẽ. qmͣ iuentur
digne ꝓferis. ¶Boetius
etiam inlibro consolatõmĩ
ut. O qui ppetua munduz
ratõnegubuans. t̾rariun ce¬

Expanded text:
bonitatem. Unde Plato de Deo loquens ait: Genitorem universitatis tam invenire difficile est, quam inventum digne profari. Boetius etiam in libro Consolationis ait: O, qui perpetua mundum ratione gubernas, Terrarum coe
Abbreviated transcription (Latin):
ascendente incelum non as¬
cenderunt. quia manifeste ħ
exeuangeliononhñt. Ui¬
cunt enum rp̃o adinferos nõ
de fendisse. nec auimas ab m¬
feruo liberasse. quia asẜunt
animas om̃iumeorum qui

Expanded text:
ascendente, in coelum non ascenderunt, quia manifeste hoc ex Evangelio non habent. Dicunt etiam Christum ad inferos non descendisse, nec animas ab inferno liberasse; quia asserunt animas omnium illorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne duo passeres asseuenerunt.
et unus exillis noncadet suꝑ
t̾ram sine pr̃e urõ. Quid est
ait. quod deus uestit lilia agͥ
Quid ẽ din uestire lili a agri.
mũeis dareita elegantem na
Item mepła adhebreos
ait. Multipharie multisq
modis olindeus loquens pribꝰ

Expanded text:
ne duo passeres asse vaeneunt, et unus ex illis non cadit in terram sine Patre vestro? Quid est, ait, quod Deus vestit lilia agri ; quid est Deum vestire lilia agri, nisi eis dare elegantem natItem in Epistola ad Hebraeos : Multifarie, multisque modis, olim Deus loquens patribus
Abbreviated transcription (Latin):
fuit seth. qui fuit adani qui
fuit di. Adamaut di fusse filiꝰ
dei ratone creatõius. et it.a fuit
lum non credebant eẽ suũ dm̃
¶Dehis hereticis contraqͦsᷤ
loquinur. ait apłs mnepła ad
tremis temporibo quidam re¬
cedent a fide. intendentes sp̃ibꝰ

Expanded text:
fuit Seth, qui fuit Adam, qui fuit Dei. Adam autem dicitur fuisse filius Dei ratione creationis, et ita fuit alum non credebant esse Deum suum. De iis haereticis contra quos loquimur, ait Apostolus ad tremis temporibus recedent qui
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ius. ałr bonam uolinntatẽ
nonhr̃et. nec saluariuellet.
S diabolus non nult salutẽ
prim sui. qr suggerit malu
spiũ honunis et ita interse de¬
mones diuisi sunt. et sic desola¬
buntur. Omne enregnuz

Expanded text:
ius, aliter bonam voluntatem non haberet, nec salvari vellet. Sed diabolus non vult salutem proximi sui; quia suggerit malum spiritui hominis, et ita inter se daemones diversi sunt, et sic desolabuntur: Omne enim regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
psuro eos creass. optunum¬
enĩ fuit. ut sicut madu̾sis appa¬
ruit dei iusticia ata appareret
¶ S forte obitient adu̾sarii.
Si plures angeli remanserunt
incelo: non uidetur homo eẽ fr
ad supplendam summiã angłoꝵ¬
gelus non cecidiss tamen lxõ
creatus eẽt. quia plures salua¬
buntur homines. qm̃ sint an¬
geli quilapsi sunt. et ita ñ ꝓpt̃¬
tamcorporea qm̃incorporea
nature᷑ diuine bonitatis par¬
ticeps eẽfiet. ut eafiueret᷑ et
felr iuueret. ¶Forsitan di¬
cent. q. quidam angeli boni
sunt. s a celo cum alus lapsi
sunt. S quomodo lapsi sũt¬

Expanded text:
psuros, eos creasset. Opportunum fuit, ut sicut in aversis apparuit Dei justitia, ita appareret Sed forte objicient adversarii: Si plures angeli remanserunt in coelo, non videtur homo esse factus ad supplendum numerum angegelus non cecidisset, tamen homo creatus fuisset, quia plures salvabuntur homines, quam sint angeli qui ceciderunt; et ita, non protam corporea quam incorporea natura divinae bonitatis particeps fieret, et ea frueretur, et feliciter viveret. Forsitan dicent, quod quidam angeli boni sunt, sed de coelo cum aliis lapsi sunt; sed quomodo passi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
auimam aũt nõ possunt ce¬
cid̾e. s pocius eum timete ꝙ ht̃
potestatem corpo et animai
aĩamsuam mlxe mundo. ĩ ui¬
tan et̾uam custodit eam ob¬
Orsitau obiciet hereticꝰ

Expanded text:
animam autem non possunt occidere; sed potius eum timete, qui potest corpus et animam animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam rsitan objiciet haeretic
Abbreviated transcription (Latin):
consid̾.aus ꝙ ħ sibi usq ad mor¬
et aquo sit reognoscat. Quedã
ad intelligentlum creatorem.
ut peam que fca sunt. muisibi¬
ad pumiendum. ut penegehen¬
nales. et aliepumendim cau¬
se instrumentales. Quedam
adex̾citium. ut qdam nociua. ꝑ
que homo exc̃itatur ad bonu.
ꝑ patiam. Quedam ad deleta
sum creatum non sit. Quibꝰ¬
batur ꝙ deus bonus creauit
mundum.
Ost auctoritatum detĩa¬
tonem. et rõnũ infirma¬
touem. quiln heretici suũ mnr
confirmare errorem. ad aucto¬
ritates et rõnes que eis obiu¬
ant stilum uͥtamꝰ. ¶ Ait iolis¬

Expanded text:
ia usque ad moret a quo sit recognoscat. Quaedam ad intelligendum Creatorem, ut per ea quae facta sunt invisibiad puniendum, ut poenae gehennales, et aliae puniendi causae instrumentales, quaedam ad exercitium, ut quaedam nociva per quae homo excitatur ad bonum per patientiam, quaedam ad delectasum creatum non sit. batur, quod Deus bonus creavit mundum. Post auctoritatum determinationem et rationum infirmationem, quibus haeretici suum videntur confirmare errorem, ad auctoritates et rationes quae eis objiciantur stylum vertamus. Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
uidam aut p̾dcorum he¬
reticorum sue ignoran¬
¶ciequerentes asilum. negãt
singulis diel auimias creari
Iet corporibo infundi. asserẽtes
solioᷤ. angelos apot̾atas qui de
celo ceciderunt. corporib hũa¬
nis infundi dei pmissionem:
agere. dequilꝯ etiamdũt. qd̾¬

Expanded text:
um haereticorum suae ignorantiae quaerentes auxilium, negant singulis diebus animas creari, et corporibus infundi; asserentes solos angelos apostatas qui de coelo ceciderunt corporibus humanis infundi Dei permissione, agere. De quibus etiam dicunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
funt. ꝑ pecĩu malus eẽ incep̾. S
si ado creatus ẽ. ⁊ post creatõnẽ
nisibilia ad̾o fca sunt. aut exi¬
stens malus eacreauit. aut ex¬
istens bonus. Sz siexistens
bonus eacreauit. creatura crea¬
turani creauit. S quõ genit̾
agenito crearipot̾. uel creatu
acreato. Necessauiumet eiiz
sienun ab alio crearetur. aut
illud eẽt creatum. aut non.
mncreatum eẽt. creaturaru
occurreret infuntas. Oꝑtet
eigo creatorem increatum esse
creet aliam. qmͣ alia eam. Si
dinate. ¶Liquet ergo omĩa
eẽ fcã ado. non alucifero. quia
siduo eẽnt rerumprincipia. et
altu eẽt principium bonoru.
alt̾m malorum. Sicut princi¬
pium boirorum eẽt sume bonũ.
et sũmũ bonum: ita pͥncipium
malorum eẽt summe malum.

Expanded text:
 peccatum malus esse incepit. Sed si a Deo creatus est, et post creationem, visibilia ab eo facta sunt; aut existens malus ea creavit, aut existens bonus. Sed si existens bonus ea creavit, creatura creaturam creavit; sed quomodo genitum a genito creari potuit, vel creatum a creato? necessarium etenim si enim ab alio crearetur, aut illud esset creatum aut non; si creatum esset, creaturarum occurreret infinitas. Oportet ergo Creatorem increatum esse;creet aliam, quam alia aliam. Si dinate. Liquet ergo omnia esse facta a Deo, et non a Lucifero; quia si duo essent rerum principia, et alterum esset principium bonorum, alterum malorum. Sicut principium bonorum esset summe et summum bonum; ita principium malorum esset summe et sum
Abbreviated transcription (Latin):
tas. gͦ nulla malicia. Mali¬
sidiabolus creauit corpo hoĩs.
tate amma sit unita corpori. ⁊
corpo anime. Sidũt diabłm
et din ad hoc conuenisse. Aliqua
fuit conuentio xp̃i aduelial. ab¬
sit ⁊̃ ut dicamꝯ diñ aĩan ad hoc
creassent urret male nature.
Quia sed̾m hoc poss amina corꝰ¬
cam pcc̃ĩ sui ad diũ retorquere.

Expanded text:
a malisi diabolus creavit corpus hominitate anima sit conjuncta corpori, et corpus animae? Si dicunt diabolum et Deum ad hoc convenisse, aliqua fuit conventio Christi ad Belial. Absit etiam ut dicamus Deum animam ad hoc creasse, ut uniret eam malae naturae, quia secundum hoc, posset anima causam peccati sui ad Deum retorquere.
Abbreviated transcription (Latin):
pauli auctoritatilii confir¬
tat sius stipendus uiquani:
Quisplautauit iuineam. ⁊
defructu eius nonedit: Quis
pascit g̾gem. et de lacte eiꝯ
non mauducat: Numiqͥ. ẜm
nondicit: Scriptumẽ enim
inlege moysi. Non alligab̾
os bouitrituranti. qm̃ de uet¬

Expanded text:
is auctoritatibus confirtat suis stipendiis unquam? quis plantat vineam, et de fructu ejus non edit? quis pascit gregem, et de lacte ejus non manducat? nunquid dico? Scriptum est enim in lege Moysi: Non alligabis os bovi trituranti . Nu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Paciergo qui ꝓprus ma¬
nib laborare negligunt.
sue ignauie asilum que rũt
Ella aut auctoritas que¬
dicit. Nemo militans deo
et c̃. sic intelligendaẽ. Neõ¬
sełm ut soli domilitet impli¬
gunt se ẽẽ p̾dicatores ut a
simplicibꝰ uiccualia enũ¬
gunt. et sic malunt turpit̾
otiari qmͣ ꝓprus manibus
oꝑari. cum psalmsͣ dicat

Expanded text:
priis manibus laborare nolunt, hic suae ignaviae auxilium quaerunt. Illa vero auctoritas: Nemo militans Deo , etc., sic est intelligenda: Nes, ut Deo militet; impligunt se praedicatores, ut a simplicibus victualia emungant, et sic malunt turpiter otiari quam manibus operari, cum Psalmista dicat
Abbreviated transcription (Latin):
lutio. Ad hoc dicimo ꝙ homici¬
da et saculegus peceat ĩ dm̃.
peccat inpximum. Scd̾m q.
peccat indm̃. sinõ peniteat.
temroralit.g̾ non udicatur
bis inidip̃m. quia nõẜm id¬

Expanded text:
d hoc dicimus, quod homicida vel sacrilegus peccat in Deum, et in proximum; secundum quod peccat in Deum, si non poeniteat, temporaliter. Ergo non judicatur bis in idipsum, quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
insacrario oꝑautur que desa¬
crario sunt edunt. et qui al¬
ticipantur. Ita et doꝰ ordi¬
nauit his qui euãgeliũ an¬
nũtiaut. de euange lio uiule

Expanded text:
in sacrario operantur, quae de sacrario sunt edunt? et qui alrticipantur? Ita et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vive
Abbreviated transcription (Latin):
cator br̃ unde sustentet se. a¬
¶ Illi aut qui spualia nõ seĩ¬
uant quaratione temporalia
metent: Ad hoc gͦspectant
onmes p̾dc̃e auctoritates. O
licitum est p̾̃dicatorinincͣcita

Expanded text:
cator unde sustentetur, t. Isti autem qui spiritualia non seminant, qua ratione temporalia metent? Ad hoc ergo spectant omnes praemissae auctoritates, quod licitum est praedicatoribus in
Abbreviated transcription (Latin):
pena unius. sit metus młtoꝵ.
Multociens etiam parcit᷑
nabatur. hoc aut nõ iudicamꝰ
iustum. ut si aliquis alicui
morte corporali plectatur.
de rigore tamen iusticie. pot̾
recipe talionem. Immoi
excause coguitione. ¶Ui¬
cunꝯetiam ꝙ uidex nõ ob¬
uiat legi naturali. qñdo p̃¬
cipit homicidam interfici. qr¬

Expanded text:
poena unius sit metus multorum: multoties etiam parciturreus damnabatur. Hoc autem non judicamus justum, ut si quis alicui morte corporali plectatur: de rigore tamen justitiae, potest recipere talionem, imo causae cognitione. Dicimus etiam quod judex non obviat legi naturali, quando cipit homicidam interfici, q
Abbreviated transcription (Latin):
nuilla poterat fieri dispensatõ.
puniendor etiamille qui igno¬
ranter aliquem occidebat. nõ
erat tutus. nisi confugeret
ad aliqm ciuitatem refugii
S in nouotestamento. nlłs¬
qui iguorant̾ occidit. morte

Expanded text:
nulla poterat fieri dispensatio cpuniendos. Ille etiam qui ignoranter aliquem occidebat, non erat tutus nisi confugeret ad aliquam civitatem refugii. Sed in Novo Testamento, nullus ignoranter occidens morte
Abbreviated transcription (Latin):
espondemus. Quod si uidex
dictante iusticia p̾cip̾ hominẽ
occidi. ip̃e non occidit. sed lex.
Qui gladium acceperit ⁊cͥ.
sic intelligendum ẽ. Qui indi¬
ciariapotestate abusus fu̾it.

Expanded text:
espondemus: Quando judex, dictante justitia, praecipit aliquem occidi, ipse non occidit, sed lex. qui gladium acceperit, etc. . Sic intelligendum est: Qui judiciaria potestate abusus fuerit;
Abbreviated transcription (Latin):
arbito. Sihomicidium est
les hostem. ⁊ uider uel m̃st̾
eius nocentem. ¶Item
cipriamis in nouo gn̾e ab¬
usionis. Nex debet fuita co¬
hibere. adult̾ia punire. impi¬
os den̾a ꝑdere. parricidas. ⁊
puro non suere iuuere. fi¬

Expanded text:
arbitrio: « Si homicidium est les hostem, et judex vel ejus minister nocentem. » Item Cyprianus, in nono genere abusionis: « Rex debet furta chibere, adulteros punire impios de terra perdere, parricidas et perjures non sinere vivere, fi
Abbreviated transcription (Latin):
ens potestati subqua legum̃
constitutꝰ ẽ. hominẽ aridit.
nulla ciuitatis sue lege reus
homicidii ẽ. Inmo uisi fecit.
reus imperii deserti atq con¬
tempti est. Quod si sua spõ¬
te atq auttoritate fecisset.
incruuẽ effusi humaui sau¬
giuns incidiss.Itaq uñ
punitur sifecit nussus. ind̾
pumetur et sinonfec̾it iussꝰ.¬
etiani non licet homini hoiez¬
tur. Unde augustinus ad
publicolam. de cccidendis ho¬
nunibo ne abxis quisqmͣ occi¬
datur. noniͥ placet concili¬
um. tenetur enum homo ante
sustinie mortem temporalez.¬
qmͣ ip̃e sustine at et̾ualem.
debet enuu bonun etuale sui.¬
p̾ferre suo bono temporali.

Expanded text:
ens potestati, sub qualibet legitime constitutus est, hominem occidit, nulla. ciuitatis suae lege reus est homicidii, immo, nisi fecerit, reus est imperii deserti adque contemti; quod si sua sponte adque auctoritate fecisset, crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit iniussus. inde punietur nisi fecerit iussio, non licere homini occidetur. Unde Augustinus ad Publicolam: De occidendis hominibus, ne ab eis quisquam occidatur, non mihi placet consilium. Tenetur enim homo ante mortem sustinere temporalem, quam sustineat aeternalem; debet enim suum bonum aeternale praeferre suo bono temporali,
Abbreviated transcription (Latin):
reducendisunt. Sitam̃ illis
pccĩs laborant. quilꝯ mors
temporalis deb̾r auidice se¬
culari puniri possunt. si tñ
eos puruat intuitu iusticie.
nonexira. uel exanumi ran¬
core. ¶Defure diñs. ꝙ. fur

Expanded text:
reducendi sunt. Si tamen illis peccatis laborant quibus mors temporalis debetur, a judice saeculari puniri possunt, si tamen eos puniat intuitu justitiae, non ex ira, vel animi rancore. De fure dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̾. adcorrete̾ionem et
cautelam aliorum. Und̾
si poc̃m renuttitur quo ad de
rmp penitentianirestat ñ
quo ad ꝓxiium puniend̾¬

Expanded text:
raliter, ad correctionem et cautelam aliorum. Unde, si peccatum remittitur quoad Deum, per poenitentiam, restat tamen, quoad proximum, puniend
Abbreviated transcription (Latin):
q uon sufficit confiteri
dõsme sacerdote. Nec ẽue
humilis et penitens: si non
desiderat et requirit sacerdo¬
tis iudicium. Sitamẽnon¬
ficit confiteri socio uel pxĩo
diet soluendi. et iõ quilibet
ip̃i dimittunt. et deus diuunt¬
tit. si tamendesit saceidos: so¬
cio uel primo facienda ẽ con¬
fessionis ẽ: ut si de ẽ sacerdos.
confiteatur ꝓxuno. epe
enun contingit q penitens
non pot̃ uerecundari añ sac̃¬
dotem. q̾i desideranti nec locꝰ
nec tempꝯ offert. et sulle cui.
conficebr̃ potestatem soluẽ
uenia exsacerdotis desiderio:
qui cumenconfitu᷑tur sccio
¶Mundati enim sunt lep¬
si dumirent orare. uel se os¬
tend̾e sacerdotilis aũqͣ. adeos
ꝑuenirent. Ut patet din
adcor respice̾.dum exnc̃cita¬
te ꝓhibentur ad sacerdotes

Expanded text:
 non sufficit confiteri Deo sine sacerdote, nec est vere humilis et poenitens, si non desiderat et requirit sacerdotis judicium. Sed nlicui confiteri socio vel proximo di atque solvendi, et ideo, quibus ipsi dimittunt, et Deus dimittit. Si tamen desit sacerdos, proximo vel socio facienda est confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem desideranti nec tempus, nec locus offert. Etsi ille cui confitebitur potestatem non venia ex sacerdotis desiderio, qui crimen confitetur socio. Mundati enim sunt leprosi, dum ibant ora vel se ostendere sacerdotibus, antequam ad eos pervenirent. Unde patet Deum ad cor inspicere, dum ex necessitate prohibetur ad
Abbreviated transcription (Latin):
diũs. quodalia beñdic¬
tio que congruit solis sacer¬
docibꝰ. Alia que ahonnubus¬
bonis cõmuuit̾ exhibetur
Deniq illi sacerdotes in quꝰ
plenitudinem tribu̾e duͣr.
non quia illi soli trausfun
dant grãm. s quia illi soli
illicite et digne idagunt. nͨ
subditos mala uita sacer¬
dotis ledit. si bona faciunt
que ille dicit. Unde gg̾ pp̾.
Mulci dum plus iuitam
sacerdotum qmͣ suã discuci¬
uut. merroris foueam dela¬
buntur: minus consid̾auteᷤ
ꝙ uoneos uita sacerdotum
uũ led̾et. si humilit̾ bonis sac̾¬
dotum ammonitionibꝰ au¬

Expanded text:
mus, quod alia est benedictio quae congruit solis sacerdotibus, alia quae ab omnibus communiter exhibetur. Denique sacerdotes in quibus 264 plenitudinem tribuere dicuntur, non quia illi soli gratiam transfundant, sed quia illi soli licite et digne id agant. Nec subditos mala vita sacerdotis laedit, si vere faciunt quod ille dicit. Unde Gregorius: Multi dum plus vitam sacerdotis quam suam discutiunt, in erroris foveam dilabuntur, minus considerantes, quod non eos vita sacerdotum laederet, si humiliter bonis sacerdotum admonitionibus au
Abbreviated transcription (Latin):
funt ex coĩcatoe noctatus. asua suꝑ hoc nõ cururt ꝓ̃fũp¬
toe cessare. ip̃o iur sit ftũs in famis. niadprbliea oftoꝑ
seu ꝯfilra. nec ad eligntos aliquos oehi̾moi. nad restroi
dĩtais succõem accedat ¶ nlłs p̾t̾ea ip̃i supe̾ quoc̃o ne¬
Q d si forte iutex extit̾it. e̾uis siña nlła optineat frĩtate
aicãe alique ad eius audĩam p̃fea̾ntur. Si fu̾i̾t ad uocatus
eĩ pnciniu ulłatenꝰ aromittat. si tabłio inst̾ra ꝯ fecta pip¬

Expanded text:
unicatione notatus, a sua super hec non curauerit presumptione cessare, ipso iure sit factus infamis, nec ad publica officia seu consilia, nec ad eligendos aliquos ad huiusmodi, nec ad testimonium lus preterea ipsi super quocunque ned si forte iudex extiterit, eius sententia nullam obtineat firmitatem, nec cause alique ad eius audientiam perferantur. Si fuerit aduocatus, eius patrocinium nullatenus admittatur. Si tabellio, instrumenta
Abbreviated transcription (Latin):
dem dilłetis filiis. frĩb ordĩs minoꝵ. Inꝗsitoribus ⁊¬
hr̃tice pͣuitatis. p̃ntib a futiũs inurbe. tuscia prĩmoiͦ
bti petri. ducatu spoleñ. empania. Maritima. qromaĩa.
hr̃ticam. Inurbe tuscia. prĩmoĩo btĩ petͥ. ducatu spo¬
letañ. canpania. maritimia. q Romania efficaciꝰ ⁊lib̾uis
implicatis. int̾pretandi.ł declarandi. Una ẽ diccesaĩs locoꝵ
ab ẽẽ ꝯtingeit statuta. ꝯt hrͣticos. credẽtes. receptatores.
fantoẽs ꝯdeffẽssores ipõr. edita incapitalib seu statutoꝵ

Expanded text:
 Dilectis Filiis Fratribus Ordinis Minorum Inquisitoribus hæreticæ pravivitatis præsentibus, & futuris in Urbe, Tuscia, Patrimonio Beati Petri, Ducatu Spoletano, Campania, Maritima, & Romania hæreticam in Urbe, Tuscia, Patrimonio Beati Petri, Ducatu Spoletano, Campania, Maritima, & Romania efficacius, & liberius impleatis; interpretandi, & declarandi una cum Diœcesanis locoruabesse contigerit, Statuta contra hæreticos, credentes, receptatores, fautotes, & defensores ipsorum edita; & in Capitularibus, seu Statutorum