comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Frccudulent promissio quid est plus decruce adhuc uincentem
descendere andesepulchro mostuum surgere sesurrexit
& non credidistis ergo & icom sidecruce descenderit similiter
non creditir: sed mihi uidentur hoc daemones inmittere statim
enim ut crucifixus est dñs senserunt uirtutẽ crucis & iatellexe¬
runt fracstas esse uirtutes suces. & hoc agunt ut decruce descen¬
dat: sed dñs sciens aduersccrioꝵ insidias ꝑman& inpatibulo ut dia¬
bolum destruat. idipsum aũ & latrones qui finxierant cumeo
in ꝓperabant ei: hic ꝑtropum qui appellat᷑. iar eo quo
ꝓuno latrone uterq inducit᷑ blasphemas se lucas uero ad serit
quod altero blasphemante alter confisussit. & e contrario in¬
crepa uerit blasphemantem non quo discrepent euangelia
sed quo primum uterq blasphemecuerit. dehino sole sugiente¬
terre commota sixisq disruptis & ingruentibus tenebris unus
crediderit in ihm & priosem negationem sequenti confessione

Expanded text:
Fraudulenta promissio. Quid est plus de cruce adhuc descendere viventem, an de sepulcro mortuum resurgere? Resurrexit, et non credidistis. Ergo si etiam de cruce descenderet, similiter non crederetis. Sed mihi hoc videntur daemones immittere. Statim enim ut crucifixus est Dominus, senserunt virtutem crucis, et intellexerunt fractas esse vires suas, et hoc agunt, ut de cruce descendat, 235 sed Dominus sciens adversariorum insidias, permanet in patibulo, ut diabolum destruat. Idipsum autem et latrones, qui crucifixi erant cum eo, improperabant ei. Hic per tropum, qui appellatur σύλληψις, pro uno latrone uterque inducitur blasphemasse. Lucas vero asserit, quod altero blasphemante, alter confessus sit, et econtrario increpaverit blasphemantem . Non quod discrepent Evangelia; sed quod primum uterque blasphemaverit, dehinc sole fugienteterra commota, saxisque disruptis, et ingruentibus tenebris, unus crediderit in Jesum, et priorem negationem sequenti confessione
Abbreviated transcription (Latin):
duo lectrones quacre in loco eodem crucifiguntur. prietereuntes
quico prieter grediebant᷑ uiam & inuero itinere scribturccrum
ambulare nolebaent mouebant capitao qui lam ante mouertin
pedes & non stacbant suꝑ petram. Idipsum aũ insultaens dicit
fctuus populus quod faclsi tester confinxercnt. alios sccluos
fecit seipsum non potest sccluum facere. &iam uolentes consi
uos damnat sententico. quienĩ alios sccluos fecit seipsum¬

Expanded text:
duo latrones qduo latrones qrgrediebantur viam, et in vero itinere Scripturarum ambulare nolebant. Movebant capita sua, quia jam antea moverant pedes, et non stabant super petram. Idipsum autem insultans, dicit fatuus populus, quod falsi testes confinxerant. Alios salvos fecit, seipsum nropria condemnat sententia. Qui enim alios salvos fecit, utiqu
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc eodem pscel mofuerat prophetatum diuiserun
sibi uestimentao meco & suꝑ uestimentũ meum misq
sortem: & sedentes seruabant eum diligentico militũ
& sccerdotũ nobis proficit ut maior & coꝑcior res ur¬
getis uirtus appacrect: &inposueunt suprot
ccopud q̃us cccuscom gus scribtaõ hic et ihr̃ rexiudieorũ
non possum dignȩ admirari ꝓregi magnitudinẽ quod
reddentis falsistestibus & ad sedicionẽ lamorem quie
infelici populo concitecto nullae molicicẽ in uenerin
ccusã inter fectionis eius nisi quodrox iudeorũ esr& &illi forsitan in lu¬
dentes ridentes quȩ ocfecerint: geterum pilatus & iam nolentibus
responder it quod scribs. scribs uelitis nolitis iudaci om̃suobis gen¬
tium turba sesponditihr̃ rex iudaeorum at hoc est imperactor cre¬
dentium & considentium : Tunc crucifixi sunt cum eo duo latrones
unus adextris & unus asinistris. sigol gotha tumulus et adcom &
non aedcemnactoꝵ locus & ideo dñs ibicrucisigit᷑ ut suscit& adcem.

Expanded text:
c in eodem psalmo fuerat prophetatum: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem . Et sedentes servabant eum. Diligentia militum et sacerdotum nobis proficit, ut major et apertior resurgentis virtus appareat. Et imposuerunt super caput ejus causam ipsius scriptam, Hic est Jesus, rex Judaeorum. Non possum digne admirari pro 234 rei magnitudine, quod redemptis pretio falsis testibus, et ad seditionem clamoremque infelici populo concitato, nullam aliam invenerint causam interfectionis ejus, nisi quod rex Judaeorum esset. Et illi forsitan illudentes ridentesque hoc fecerint. Caeterum Pilatus etiam nolentibus respondit: Quod scripsi, scripsi. Velitis, nolitis, Judaei, omnis vobis gentium turba respondet: Jesus rex Judaeorum est, hoc est, imperator credentium et confitentium. Tunc crucifixi sunt cum eo duo latrones, unus a dextris, et unus a sinistris. Si Golgotha tumulus est Adam, et non damnatorum locus, et ideo Dominus ibi crucifigitur, ut suscitet Adam,
Abbreviated transcription (Latin):
huno congaricuerunt ut tolleret crucem eius. nequis puta
huicloco iohannis euaengelistie historiam &se contrariã
ille enim dicit exeunte dñoo deprietorio portcosse cruce
sucem maettheus rcũ referat quod inuenerit hominem
cyrineum nomine simonem quẽ angaridiantes in posue¬
runt ꝯ crucem ihũ sed hoc intellegendum quomo do egit¬
diens de praetorio ihr̃ ipse postac uerit srucem sucõ postect
ob uicm habuerit simonem cui postandam crucem in posuerꝰ
iuxteo ancego genuero crucẽ ihũ suscipiunt nationer & pe¬
regrinus peregrinis oboedi ens postcet i gnomini c̃c̃ scclucctorir
& uenerꝰ in locũ qui dr̃ golgothao quod est cccl uccrie locus
audiui quendam exposuisse caluariae locũ in quo sepultus
est cedaom & ideo sic aeppellatum quic ibi antiquihominis
sit conditum capud & hocesse quod a posto lus diccet surge

Expanded text:
is putet huic loco Joannis Evangelistae historiam esse contrariam. Ille enim dixit, exeuntem Dominum de praetorio portasse crucem suam; Matthaeus autem refert quod invenerunt hominem Cyrenaeum, nomine Simonem, quem angariantes imposuerunt ei crucem Jesu. Sed hoc intelligendum est quod egrediens de praetorio Jesus, ipse portaverit crucem suam: postea obvium habuerint Simonem, cui portandam crucem imposuerint. Juxta anagogen vero, crucem Jesu suscipiunt nationes, et peregrinus obediens portat ignominiam Salvatoris. Et venerunt in locum qui dicitur Golgotha, quod est Calvariae locus. Audivi quemdam exposuisse Calvariae locum, in quo sepultus est Adam, et ideo sic appellatum esse, quia ibi antiqui hominis sit conditum caput, et hoc esse quod Apostolus dicat: Surge
Abbreviated transcription (Latin):
uerã extrec urber enim & forar postam loccosunr inquibs
trunceentur cecpite demnatora & col ucrie idet decol¬
latorum sumpserat nomen propter eo ccũ ibi crucis¬
xus est dnĩs ut ubi prius erat a reedamncctorũ ibi erigerent᷑
sic proomniũ scclute quacsi noxius internoxius crucisigitur:
inccũ quispico contendere uoluerit ideo ibi dñm crucifixũ
uti conguis ipsius suꝑaedice tumulum destillaret interro ge¬
mus eum quare & alulatrones in eodem loco crucifixi
s int ex quo cepar& ccoucricõ non sepulcrum primi
hominis sed locũ significare decollctorum ut ubi
habundecuit peccoctum suꝑ habundaeret geotico
adam uero sꝙultum iuxta cebron & crcbie inies u

Expanded text:
xtra urbem enim et foras portam, loca sunt in quibus truncantur capita damnatorum, et Calvariae, id est, decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, ibi erigerentur sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigeretur. Sin autem quispiam contendere voluerit, ideo ibi Dominum crucifixum, ut sanguis ipsius super Adae tumulum distillaret, interrogemus eum, quare et alii latrones in eodem loco crucifixi sint? Ex quo apparet Calvariam non sepulcrum primi hominis, sed locum significare decollatorum, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret gratia . Adam vero sepultum juxta Hebron et Arbe
Abbreviated transcription (Latin):
frate peccat infractrem ut emendare uecleat quod peccauit
potet s dimittir sinccũ ꝑmaneant opereo srustroc uoce ced¬
summitur poertentiã hoc est quod in psalmo de eodem infe¬
licissimo iudadr̃ & oratio gusficet inpec cctd̃ ut non solũ
emendare nequiuerit ꝓditionis nefcs sed adprius scelus
&icem ꝓprii homicidu crimencoddideit dele quid&
copostolus insecunda cedcorinthior epistula loquitur
ne habindantior tristitia aebsorbectur frato: Porincipes cũ sccco do¬
tino acceptis argenteis dicer non licet mutere eor in corbanan quia
preconim saenguinirest uereculicem liquanter & camelum glãtien¬
tes sienim ideo non mittunt pecunicẽ in corbcenan hoc et in Sa tobi¬
suȩ selinquerent exaceri emptione monumentum. ceterum nosqui
pereorini e amus a lege & ꝓpheris procua eoꝵ studia suscep imusꝰ
ins cdutẽ & inprecio sanguin ir eius requiescimur figuli ctũ ager

Expanded text:
frater peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, frater peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti: si autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc est quod in psalmo de eodem infelicissimo Juda dicitur: Et oratio ejus fiat in peccatum , ut non solum emendare non quiverit proditionis nefas, sed ad prius scelus, etiam proprii homicidii crimen addiderit. Tale quid et Apostolus in secunda ad Corinthios Epistola loquitur: Ne abundantiortum acceptis argenteis, dixerunt: Non licet mittere eos in corbonam, quia pretium sanguinis est. Vere culicem liquantes, et camelum glutientes. Si enim, ideo non mittunt pecuniam in corbonam, hoc est in gazophsuae relinquerent ex agri emptione monimentum. Caeterum nos qui peregrini eramus a lege et prophetis, prava eorum studia suscepimus in salutem, et in pretio sanguinis ejus requiescimus. Figuli autem ager
Abbreviated transcription (Latin):
dit quod damnactur ess& poenitentiaẽ suctus retulit triginta
argenteos principibus sacerdotum & senioribus dicens pec caui
tradens sanguinem iustum. aucritiae magnitudinẽ impie¬
tatis pondur exclusit uidens iudas dñm ad iudicatum mostir
praecium setulit saccerdotibur quasi inpo lestates uac eset ꝑse¬
cutorum mutare sententiam Itaq: lic& mutocuerit uolun tactẽ
sucem: it amen uoluntatis prime exitum non mutecuit siaũ
peccocuit ille quitra didit sanguinem iustum quaento macgir
peccaueꝰ quiredemerent sanguinẽ iustũ & offerendo prieciũ
cedprodicionẽ dircipulũ prouoccorant qui diuers as naturas
conantur introducere & dicunt iudcem ꝓditorẽ male fuisse
nacturae nec electione aeposto latus potuisse seruari sespon¬
Deant quomodo mala natura egerit poenitertiec̃: atilli
secessit & hacbiens laqueo sesuspendit nihil ꝓfuit egisse
poenitenti tẽ ꝑ quam scelur corrigere non potuit siquaendo si

Expanded text:
dit, quod damnatus esset, poenitentia ductus, retulit triginta dit, quod damnatus esset, poenitentia ductus, retulit triginta argenteos principibus sacerdotum et senioribus, dictradens sanguinem justum. Avaritiae magnitudinem impietatis pondus exclusit. Videns Judas Dominum adjudicatum morti pretium retulit sacerdotibus, quasi in potestate sua esset persecutorum mutare sententiam. Itaque licet mutaverit voluntatem suam, tamen voluntatis primae exitum non mutavit. Si autem peccavit ille qui tradidit sanguinem justum, quanto magis peccaverunt, qui redemerant sanguinem justum, et offerendo pretium ad proditionem discipulum provocaverant? Qui diversas naturas conantur introducere, et dicunt Judam proditorem malae fuisse naturae, nec electionem apostolatus potuisse servare, respondeant quomodo mala natura egerit poenitentiam. At illi recessit, et abiens laqueo se suspendit . Nihil profuit egisse poenitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Si quando sic
Abbreviated transcription (Latin):
s& hominem & continuo ecollus caentecuit inclio euaengelio
legimus quia post negationem petri & cantũ galli sespexe¬
rit scclucctor petrum & intuitu suo eum adcmarces lacri¬
iaes prouocar it nec fieri poterat ut innegationis tenebrir
ꝑmanese quẽ lux respexerat mundi : Et egressus forar
plorauit comare. In atrio caipheredens non poterat agae
poenitentiãc egredit᷑ foras de impiorum concilio ut pecui¬
de negationes sordes amaris fletibus lau&: iaeneccũ focc¬
to consiliũ inierun om̃s principes sacerdotũ & sanor &spoħ
ceduersum iħ̃m ut eum morti traderent & uinitum ceddu¬
xerunt & tracdederunt pontio pilato praesidi. non solum adpila¬
& cerne sollici tudinẽ sacerdotũ in malum tota notae uigi¬
laerunt ut homici diũ faccerent & uinctũ tradider unt piloc¬
to habebaent enĩ hunc morẽ utquem adiudi coessent mosti
ligactũ iudicitraderent : dunc uidens iudas quieum tradi¬

Expanded text:
set hominem. Et continuo gallus cantavit. Et recoset hominem. Et continuo gallus cantavit. Et recolegimus: quia post negationem Petri, et cantum galli, respexerit Salvator Petrum, et intuitu suo eum ad amaras lacrymas provocarit. Nec fieri poterat, ut in negationis tenebris permaneret, quem lux respexerat mundi. Et egressus foras, flevit amare. In atrio Caiphae sedens, non poterat agere poenitentiam. Egreditur foras de impiorum concilio, ut pavidae negationis sordes amaris fletibus lavet. Mane autem facto, consilium inierunt omnes principes sacerdotum et seniores populi adversus Jesum, ut eum morti traderent. Et vinctum adduxerunt, et tradiderunt eum Pontio Pilato praesidi. Non solum ad Pila cerne sollicitudinem sacerdotum in malum. Tota nocte vigilaverunt, ut homicidium facerent. Et vinctum tradiderunt Pilato. Habebant enim hunc morem, ut quem adjudicassent morti, ligatum judici traderent. Tunc videns Judas, qui eum tradi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcunientis uideretur in scnia sed sicut hoc uobis non propheteuit
sic illud manifestissime uaticinatus et quod circum dccretur hilrm
ab execitu & non relinquetur lapis suꝑlcepidem intemplo: petruis
uero sedebat foris inatrio foras sedebat ut uidere ex itum regi &
non ad propin quat ihũ neministris aqͥua suspicio na sceretur
Etterum ne gouit cum iuromento quia non nori hominẽ scio¬
prietos utdicent petrum non dm negarre sed hominẽ & esse sm¬
sum nescio hominẽ quia sciodm̃ hoc quac̃ friuolũ sit prudeir
lestor intellegit sic defendentiũ cpostolũ ut dm̃ mendiccu
seum faciat siergo iste non negauit egomentitus et dñs qui
dixeraet aemendicotibi quicc hacc nolte ante quaẽ gellus ccn¬
tette me ne gubis cerne quid dicaat menegebis non ho
unde & ephratae in iudicum libro non possunt sint he
madicere : Tunc coepit detestacri & iurare quia non nouis¬

Expanded text:
percutientis videretur insania. Sed sicut hoc vobis non prophetavit, percutientis videretur insania. Sed sicut hoc vobis non prophetavit, sic illud manifestissime vaticinatus est, quod circumdaretur Jerusalem ab exercitu, et non relinqueretur lapis super lapidem in templo. Petrus vero sedebat foris in atrio. Foris sedebat, ut videret exitum rei. Et non appropinquabat Jesu, ne ministris aliqua suspicio nasceretur. Et iterum negavit cum juramento, quia non novi homineita ut discerent Petrum non Deum negasse, sed hominem, et esse sensum, Nescio hominem, quia scio Deum. Hoc quam frivolum sit prudens lector intelligat. Sic defendunt apostolum, ut Deum mendacii reum faciant. Si enim iste non negavit, ergo mentitus est Dominus, qui dixerat: Amen dico tibi, quia hac nocte, antequam gallus cantet, ter me negabis. Cerne quid dicat, me negabis, non hoUnde et Ephrathaei in Judicum libro non possunt σύνθημα dicere. Tunc coepit detestari et jurare, quia non 226 novis
Abbreviated transcription (Latin):
quare confitenti credenoluisti: Dicit illi ihrtudixisti. &ccduer¬
sumpilactum & aduersum caipham similis sesponsio ut propria
quem desolio sacerdotre li suror ex cusserat: eadem rabies ad
sciscendas uestes ꝓuocaet. scidit ccũ uesti mentt sua ut ostendat
iudieos sacedocii gloriec̃ ꝑdidissa & uacucem sedem habere¬
pontificis sed & consuetudinis iudaicie est. eum cliquid blces¬
phemũ & quasi contra dm̃ccudierint scindere uestiment asua
quod occalum quoq & bar nabcen quaendo in hyecconice deorum
cultu honorabantur fecisse legimus: Herodes ccũ quic non
dedit honorem dõ sed adquieuit imnodercto. fecuori poruli
& colasis eum ciederunt. ut com pleet urquod scribtũ
et dedimaxillaes mets clapis & facciem mecc̃ non aed uerti
ac confusione sputorũ : Aluaũ palmas infccciem e deder
dicentes ꝓ pheti s̃ an obis xp̃e quis at quite ꝑcussit: stultũ
erit uerberantibus rerpondere & prophettareciedentem cum palẽ

Expanded text:
quare confitenti credere noluisti? Dicit illi Jesus: Tu dixisti. Adversus Pilatum et adversus Caipham similis est responsio, ut propria Quem de solio sacerdotali furor excusserat, eadem rabies ad scindendas vestes provocat. Scindit vestimenta sua, ut ostendat Judaeos sacerdotalem gloriam pontificis. Sed et consuetudinis Judaicae est, cum aliquid blasphemum, et quasi contra Deum audierint, scindere vestimenta sua, quod Paulum quoque et Barnabam, quando in Lycaonia deorum cultu honorabantur, fecisse legimus . Herodes autem, quia non dedit honorem Deo, sed ut quievit immoderato favori populi, et colaphis eum ceciderunt. Ut compleretur quod scriptum est: Dedi maxillas meas alapis, et faciem meam non averti a confusione sputorum . Alii autem palmas in faciem ei dederunt, dicentes: Prophetiza nobis, Christe, quis est qui te percussit? Stultum erat verberantibus respondere, et prophetizare caedentem, cum palam
Abbreviated transcription (Latin):
sus & ccrundinẽ indextera illius & genuflexu ante
eum inludebant eũ dicentes hacbesex iudieorum. milit&
quidem quia rex iudieorũ suerat appellatus : & hocsseri¬
be & seccerdotes crimen obiecerant quod sibi inpopulo ihł
usurpar& imperiũ inludentes hoc facciunt ut nudectũ pris¬
tinis uestibus induant clamidẽ coccinec prorus solem bo
quoreges ueteres ut ebant᷑ : & prodicdematie ponaent
ei coronaẽ spinecõ prosceptro regali dent ceclõmum &
adorent quacsi regem: nos cc̃uomĩa hiec intellegamus
mistice: quomodo enĩco iphees dix oport& unũ hominem
mori ꝓomnibus nesciens qui ddicer& sic & isti quodcumq
fecerunt lic& aliamente fecerint tamenmbis qui
credimus saccra mentoo tribuebant inclamide coo¬
cineo opera gentium cruenta sustentat. In coro¬
na spinec i celedistũ soluit centiquum Incclcomo
uenencto occidit conimoclia siue ccclamum te¬
nebet in manu ut sac crilegium scribes e iudieorũ
e & puentes in eum acceperunt harundinem

Expanded text:
rundinem in dextera ejus: et genu flexo ante eum, illudebant ei, dicentes: Ave, rex Judaeorum. Milites quidem, quia rex Judaeorum fuerat appellatus, et hoc ei Scribae et sacerdotes crimen objecerant, quod sibi in populo Israel usurparet imperium, illudentes hoc faciunt, ut nudatum pristinis vestibus, induant chlamyden coccineam pro rufo limbo, quo reges veteres utebantur: et pro diademate ponant ei coronam spineam: pro sceptro regali dent calamum, et adorent quasi regem. Nos autem haec omnia intelligamus mystice. Quomodo enim Caiphas dixit: Oportet unum hominem mori pro omnibus , nesciens quid diceret: sic et isti quaecumque fecerunt, licet alia mente fecerint, tamen nobis, qui credimus, sacramenta tribuerunt. In chlamyde coccinea, opera gentium cruenta sustentat: in corona spinea, maledictum solvit antiquum: in calamo, venenata occidit animalia. Sive calamum tenebat in manu, ut sacrilegium scriberet Judaeorum. Et exspuentes in eum, acceperunt arundinem,
Abbreviated transcription (Latin):
manus suas & dixisse in nocens egosũ cosanguine iusti huios
& posteci flc gellatũ tradedisse ihm ut crucis gesetur. sed
sciendum romams eũ legibus ministrasse quibus sc̃m Qt
utqui crucisigitur prius flagellir ueberetur: tracditusq
necq ihs militibus uerberaendus & illud sacrttis simum corpus
pestusqi dĩ capcex flagella secuerunt: boc ccu fastum et
utquiꝰ scribtum ercet multoe flageila peccactorum illo flagel¬
lcto nos a uerberibus liberaremur dicente scribtura
codiustum flagellum non adꝓpinquecuit tabenaculotuo:
T uncmilites priesidis suscipienter duxerunt iħm̃ in prieto¬
no congregauerunt adeum uniuersam eohostẽ¬

Expanded text:
manus suas, et dixisse: Innocens ego sum a sanguine justi hujus, manus suas, et dixisse: Innocens ego sum a sanguine justi hujus, et postea flagellatum tradidisse Jesum ut crucifigeretur? Sed sciendum est Romanis eum legibus ministrasse, quibus sancitum ut qui crucifigitur, prius flagellis verberetur. Traditus est itaque Jesus militibus verberandus, et illud sacratissimum corpus, pectusque Dei capax, flagella secuerunt. Hoc autem factum est, ut quia scriptum erat: Multa flagella peccatorum , illo flagellato, nos a verberibus liberaremur, 231 dicente Scriptura ad virum justum: Flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo . Tunc milites praesidis suscipientes Jesum in praetorio, congregaverunt ad eum universam cohortem
Abbreviated transcription (Latin):
cromanuũ gus gentiliũ operc pergocrent᷑ & cobimpietate iu¬
diecrũ quidamauer crucifige eũ nos alienos face&. quod¬
amodo hoc contestans &dicens. ego quidẽ in nocentẽ uolui libera
crimen in pinguit᷑ in nocens sũ a sanguine iufti huiur. iud ex qui cogi
E trespondens uniuers us populus dix. sanguisgus suꝑnos & su
ꝑfilios nr̃or ꝑseuerat usq: in praȩsentẽ diem haec in priecectio¬
suꝑ iudieor & sconguis dñi nonccuferetur eebes, Ande ꝑesaiã
loquitur sileuaueritis ad memanus non exccudicem uos
manus enĩ ur̃ae sanguine plenȩ sunt : optimae hiereditatẽ
iudei filiis reliquerunt dicentes sangnis hus suꝑnos & suꝑ filios¬
ebact inturbis qui homicidiorũ austor eret. Dimis sus est
populo iudieorũ idet diabolus quiusq: hodie regnat inꝗs &
cobsoluitur ab uxore pilccti & cbipso prenide iustus aeppel¬
latur & centurio consitetur quiccdĩ filius sit : quiercot
eruditus lestor quomodo sibi conueniat pilactũ loc uisse

Expanded text:
cro manuum ejus Gentilium opera purgarentur, et ab impietate Judaeorum, qui clamaverunt, crucifige eum, nos alienos faceret, quodammodo hoc contestans, et dicens: Ego quidem innocentem volui liberarcrimen impingitur: Innocens ego sum a sanguine justi hujus. Judex qui cogitEt respondens universus populus, dixit: Sanguis ejus super nos et super filios nostros. Perseverat usque in praesentesuper Judaeos, et sanguis Domini non auferetur ab eis. Unde per Isaiam loquitur: Si levaveritis ad me manus, non exaudiam vos. Manus enim vestrae sanguine plenae sunt . Optimam haereditatem Judaei filiis reliquerunt, dicentes: Sanguis ejus, et caetebat in turbis, qui homicidiorum auctor erat, dimissus est populo Judaeorum, id est, diabolus, qui usque hodie regnat in eis,traditus, absolvitur ab uxore Pilati, et ab ipso praeside justus appellatur. Et centurio confitetur quod vere Dei Filius sit. Quaerat eruditus lector, quomodo sibi conveniat Pilatum lavisse
Abbreviated transcription (Latin):
tis suis & duxer̃ ut crueisigerent. quandos lagellectur ihr
& conspuitur & in ridetur non hoeb& ꝓpricc uestimenteo
sed eccque propter nr̃copeccct a sumpserat cumccũ cruci¬
sigitur & in lusionir atq iñsionis pompc preterierit tuno
pristinces ustes secipit & ꝓprium ced s̃umit ornatũ stactimq
elemente turbantur & crecctori dat testimoniũ crecctur

Expanded text:
xerunt eum, ut crucifigerent. Quando flagellatur Jesus, et conspuitur, et irridetur, non habet propria vestimenta: sed ea quae propter nostra peccata sumpserat. Cum autem crucifigitur, et illusionis atque irrisionis pompa praeterierit, tunc pristinas vestes recipit, et proprium assumit ornatum: statimque elementa turbantur, et t
Abbreviated transcription (Latin):
illi ipse quoq respondes quidenĩ ccit mael fecit hoc dicendo
pilactus ceb soluit ihm̃ at illi magis clamaebcent dicentes cruci¬
sigectur ut impleretur quod inuinedisimo primo pscelmo
dixerat Circum deder me canes multi congregatioma¬
lignantiũ obsedit me: & illud hiers mie fasto est miba
hereditas mecc sicut leo insiluam deder suꝑ me uocem suc̃
escric quoq inhane sententic̃ congruente & xpestaui ut fec¬
iudicium fecerunt ccũt iniqui tarem & non iustitiam sedelamorẽ
Videns ccũpilatus qui anihil ꝓficer& sed macgis tumultur fier& accꝙ
tec ecquec lacbit macnus coram populo dicens. In nocens egosum

Expanded text:
illi, ipse quoque respondit: Quid enim mali fecit? Hoc dicendo, illi, ipse quoque respondit: Quid enim mali fecit? Hoc dicendo, Pilatus absolvit Jesum. At illi magis clamabant, dicentes: Crucifigatur. Ut impleretur quod in vigesimo primo psalmo dixerat: Circumdederunt me canes multi: et congregatio malignantium obsedit me . Et illud Jeremiae: Facta est mihi haereditas mea sicut leo in silva: dederunt super me vocem suam . Isaia quoque in hac sententia congruente: Exspectavi ut fajudicium, fecerunt autem iniquitatem, et non justitiam, sed clamorem . Videns autem Pilatus quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, accepta 230 aqua, lavit manus coram populo, dicens: Innocens
Abbreviated transcription (Latin):
ba rabbas. yste in euangelio quod scribit᷑ iuxtec hebreor
filiur macgistri eorũ interp̃tactur qui propt̃ sedicionem &
homicidium fuerat condempnatus offert ocũqs optionem pilcto
dimit tendi quem uelint latronis aniħm non dubitans ih mpo¬
tius eligendum sciens eum ꝓp̃t inuidicõ tracditũ igit᷑ causco
crucis manifeste dñiuita est : sedente ccũ illa ꝓtribun al misit
aedeũ uxor qus dicens nihiltibi & iusto illi multa enimpaessec sũ
hodie puisum ppt̃ eum : ͥota quodgentibus sepe codõ somnicc¬
reuelentur & quod inpglato &uxore eiur iustũ dñm confiten¬
tibus gentilis populi testimoniũ sit dicit illis pilectus quid
illis praeses quid enim mali fecit at illi clamabeent dicentes cru¬
cisicatur. multas lbercendi sad ucctoris pilatus occasionos
dedit primũ latronẽ iusto conferens de inde infereis quid¬
respondesent crucifigatur nonstatim ad qui euit sed iux
tac suggessionẽ uxoris quan maende uercet nihil tibi & iusto

Expanded text:
nt eum. Iste in Evangelio, quod scribitur juxta Hebraeos, filius magistri eorum interpretatur, qui propter seditionem et homicidium fuerat condemnatus. Offert autem eis optionem Pilatus dimittendi quem velint, latronem, an Jesum: non dubitans, Jesum potius eligendum, sciens eum propter invidiam traditum. Igitur causa crucis manifeste invidia est. Sedente autem illo pro tribunali, misit ad eum uxor ejus, dicens: Nihil tibi et justo illi: multa enim passa sum hodie per visum propter eum. revelentur; et quod in Pilato et uxore ejus justum Dominum confitentibus Gentilis, populi testimonium sit. Dicit illis Pilatus: Quidillis praeses: Quid enim mali fecit? At illi magis clamabant, dicentes: Crucifigatur. Multas liberandi Salvatoris Pilatus occasiones dedit. Primum, latronem respondissent: Crucita suggestionem uxoris, quae mandaverat: Nihil tibi et justo
Abbreviated transcription (Latin):
I hs aũ stetit ante priesidem & interrogecuit cũ prererdicenr.
tues rex iudieoꝵ pilato nihil aliud eriminir interrogante
nisiutrum rexiudieoꝵ sit cerguunt᷑ inpietactis iudeiquod
ne feso quidem inuenire potuerint quod obicerent saluao
uitus ꝓ mebcet sententicc̃ aliquoc &perte sesponderit soc cer¬
dotibus ccũ & principibur sespondore noluerit indignossuo

Expanded text:
s autem stetit ante praesidem, et interrogavit eum praeses, dicens: Tu es rex Judaeorum? Pilato nihil aliud interrogante criminis, nisi utrum rex Judaeorum sit, arguuntur impietatis Judaei, quod ne falso quidem invenire potuerint quod objicerent Salvatovitus promebat sententiam, aliqua ex parte responderit: Sacerdotibus autem et principibu
Abbreviated transcription (Latin):
unuersas gentes deinde side tinguerent sccciimento & post
sidem ecebaeptis moc quoc essent obreruande prieciprent ac neput
mandacui uobis ut qui crediderint qui intrinitate fuer int bapti¬
sati omĩa ficicent quie pnecatt sunti fceago uobiscumsũ
summationẽ scħ cumdiscipulis sefuturũ er re ꝓmittit & in illos
ostendit semꝑese uicturos essenum quec̃ acredentibur recer¬
surũ  quicu usq ced consummationẽ mundi sui priereiticõ
pollicetur non ignorat ecc̃ diẽ in qua dies escit futurũ cũ aposto

Expanded text:
gentes, deinde fidei tingerent sacramento, et post fidem ac baptisma, quae essent observanda praeciperent. Ac ne puquaecumque mandavi vobis: ut qui crediderint, qui in Trinitate fuerint baptizati, omnia faciant quae praecepta sunt. Et ecce ego vobiscum los ostendit semper esse victuros, et se nunquam a credentibus recessurum. Qui autem ad consummationem mundi sui praesentiam pollicetur, non ignorat eam diem in qua die se scit futurum cum aposto
Abbreviated transcription (Latin):
loco dix̃ adnunti cobo nom̃tuũ fratrib meis quisaluactorem
nequa quam in iudȩ a concipiunt sedingentiũ multitudine
Etoogragaticumsenioribus consilio accepto pecunicẽ copiosã
dederunt militiburdicentes dicite quia dis cipulseiur naste

Expanded text:
loco dixit: Annuntiabo nomen tuum fratribus meis : qui Salvatorem loco dixit: Annuntiabo nomen tuum fratribus meis : qui Salvatorem nequaquam in Judaea conspiciunt, sed in gentium multitudine. Et congregati cum senioribus, consilio accepto, pecuniam copiosam dederunt militibus, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgebant adpostolos ut ꝑ illos fide seminariũ spargeretur: &
ecce ihr̃ occurrit illis dicens habete : Quae nimcquae sebomt quie
ita currebacnt merebantur obui comhabere dnim sesurgentem¬
& primȩ audire habete ut male dictũ ȩue mulieris in muhierib
solueretur : Ille aũ accesserunt & tenuerunt pedes gus & codo¬
rauerunt eum istie accedunt & tenent pedersus quiador aue¬
runt cum. eeterum illa quie que rebat uiuentẽ cummortius
& nesciebat adhuc silium resurrexisse. merito audit net an¬
gas me nundum aum aescendi ad patrem: ¶unc ait illis ibr
nolitetimere & inueteri & innouo instrumento hoc sonꝑ ob¬
seruandum est quod quaendo angustior aliqua cepparuerit
uis io primũ timor pellitur ut sic mente placata possint quie
dicuntur ccudiri: Ite nuntiate fratribus meis ut eoent in
goclilȩã ibime uidebunt: Iis fractribus dequibus & in alio

Expanded text:
Pergebant ad apostolos, ut per illos fidei seminarium spargeretur. Et Pergebant ad apostolos, ut per illos fidei seminarium spargeretur. Et ecce Jesus occurrit illis, dicens: Avete. Quae sic quaerebant, quae ita currebaet primae audire, Avete, ut maledictum Evae mulieris in mulieribus solveretur. Illae autem accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Istae accedunt et tenent pedes ejus, quia adoraverunt eum. Caeterum illa quae quaerebat viventem cum mortuis, et nesciebat adhuc Filium Dei resurrexisse, merito audit: Ne tangas me, nondum enim ascendi ad Patrem meum. Tunc ait illis: Nolite timere. Et in Veteri et in Novo Instrumento hoc semper observandum est quod quando angustior aliqua apparuerit visio, primum timor pellatur, ut sic mente placita possint quae dicuntur audiri. Ite, renuntiate fratribus meis, ut eant in omnia quae facta fuerant. His fratribus de quibus in alio
Abbreviated transcription (Latin):
qus exterrioi sunt iusto des & facstis unt uelut mortui
Rerpondensq: cengelus dixit mulieribus nolitetimere uos sciog̃
instar mortuorum stupe facsti laecent. & ta menangelus
non illor sed muliere consolactur nolite timere uos. Nlli inqun
time cont in his ꝑ seuer& pacuor in quibus ꝑman& in creduli¬
toos ceterũ uos quia ihm quaeritis crucifixum acud&e quod re¬
surrexerit & ꝓmissa ꝑferit uenite & uidete ubi positus eraet ut si
meis uerbis non creditis ua cuo credatis sepulchro & gradu concito
ꝑgite ac nuntiate discipulis quioc sursexit & priecedat uoingolilecẽ.
hoc est inuolutrobrũ gentiũ ubiante gror erat & lubricum &
firmo acstacbili pede uestigiũ non ponebant: Rexierunt
cito demonumento cumtimore & gacudio magno currentes
nuntia re discipulis gus. dupplexmenter mulierum tenebat
asfestus timoris & gacudii alter demiret culi maegnitudine. alter
& desiderio resurgentis & tamo uterq femineũ cogtat gracdũ

Expanded text:
ejus, exterriti sunt custodes, et facti sunt velut mortui. ejus, exterriti sunt custodes, et facti sunt velut mortui. Rinstar mortuorum stupefacti jacent, et tamen angelus non illos, sed mulieres consolatur. Nolite timere vos. Illi, inquit, timeant: in his perseveret pavortas. Caeterum vos, quia Jesum quaeritis crucifixum, audite quod resurrexerit et promissa perfecerit: Venite et videte ubi positus erat Dominus, ut si meis verbis non creditis, vacuo credatis sepulcro. Et gradu cumcito pergite, nuntiate discipulis ejus, quia surrexit, et praecedet vos in Galilaeam, hoc est in volutabrum gentilium, ubi ante error, erat et lierunt cito de monumento cum timore et gaudio magno, currentes nuntiare discipulis ejus. Duplex mentes mulierum tenebat affectus, timoris et gaudii: alter de miraculi magnitudine, 242 alter ex desiderio resurgentis; et tamen uterque femineum concitabat gradum.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nr̃ unus adq idem filiusdĩ & filius hominis iuxte utruemq naturã
diuinitatis &cccrnis. nunc magnitudinis suae nunchumilitatis siga
demons trat : unde & in praesenti loco quaẽ quã homo sitquicruci fixus est
qui sepultus quiclourus tumulo quẽ lapis oppositus quohib&.
tamen quȩ sor is agunt᷑ ostendunt filiũdi: Sol fugiens. tenebreingru¬
enter. terra commota. uelum scissum. saxa disrupia mortui
suscitrti angelorum ministeria quie& abinitio nectiuita tisg:
dm̃ ꝓbabant. admariam gabrihel uenit cũ ioseph angelus loquit᷑
ida pastaribur nunt ict. angeloꝵ postet audit chorus glao¬
in excelsisdõ & suꝑ terrã paex hominibur bone uoluntaotis tempta¬
tur in solitudinẽ & post uiltoria statim seruiunt angeli nuncquo¬
q: angelus uenit custus sepulchri dominici & inuestitu
candido signa glam triũ phantis nec non ascendente ced
cielos dño duo angeli oliuen monte cernunt᷑ pollicentir
ceppostolis secundum saluatoris aduentũ: prietimoreccũ

Expanded text:
unus atque idem Filius Dei et Filius hominis, juxta utramque naturam, divinitatis et carnis, 241 nunc magnitudinis suae, nunc humilitatis signa demonstrat. Unde et in praesenti loco, quamquam homo sit qui crucifixus est, qui sepultus est, qui clausus tumulo, quem lapis oppositus cohibet, tamen quae foris aguntur, ostendunt Filium Dei, sol fugiens, tenebrae ingruentes, terra commota, velum scissum, saxa dirupta, mortui suscitati, angelorum ministeria, quae ab initio nativitatis ejus Deum probabant. Ad Mariam Gabriel venit, cum Joseph angelus loquitur; idem pastoribus nuntiat, angelorum postea auditur chorus  in terra pax hominibus bonae voluntatis . Tentatur in solitudine, et post victoriam statim serviunt angeli. Nunc quoque Angelus venit custos sepulcri Dominici, et in vestitu candido signat gloriam triumphantis. Necnon ascendente ad coelos Domino, duo angeli in Oliveti monte cernuntur, pollicentes apostolis secundum Salvatoris adventum . Prae timore autem
Abbreviated transcription (Latin):
bris sustinent. nos uero dicamus nox preternt diescc̃uad pro¬
pinquecuit. scribtum et aum ꝑ cuticempastorem & dispagor¬
tur oues gregis. Hoc aliis uebis in guecharia ꝓpheta scribtũ
ast nisi fallor expersonec ꝓphete. addm̃dicitur ꝑcute pastose
&dis pergentur oues senge simo quieq & oetecuo psalmo qui
totus cdño cconitur huic sensui congruente quonicem quen
poncet cenimec̃ pro ouibus suis & demultis gregibus errorum siat
imus grex & unus paestor de hoc testimonio in libello quende
optimo genere interpretundiscribsimus plemus dictum et
Respondens ccũ petrus ait illi & siom̃s scandali gatisuerint

Expanded text:
bris sustinent. Nos vero dicamus: Nox praeteriit, dies autem approbris sustinent. Nos vero dicamus: Nox praeteriit, dies autem appropinquabit . Scriptum est enim: Percutiam pastorem et dispergentur oves gregis. Hoc aliis verbis in Zacharia propheta scriptum est; et, nisi fallor, ex persona prophetae ad Deum dicitur: Percute pastorem, et dispergentur oves . Sexagesimo quoque octavo psalmo, qui totus a Domino canitur, huic sensui cponat animam suam pro ovibus suis; et de multis gregibus errorum fiat unus grex, et unus pastor . De hoc testimonio in libello, quem de Optimo Genere interpretandi scripsimus, plenius dictum est. Respondens autem Petrus, ait illi
Abbreviated transcription (Latin):
mante regnum dĩ intra uosat : Ego cumiudis peteperint re¬
nũ patris atende quid dicat patris nondi om̃is patamo menst
silu cũ in quã crediderint indõ patre & adduxerit eor pater ad
silium tunc deuino eorum bibat dns & insimilitudinẽ ioseph
regnans inegypto In ebriabitur cum fratribus suis. & hym¬
nodicto xierunt inmonte oliueti hoc est quod inquodec̃ psad mo
legimus manducacuerunt & adorauer om̃s pingues terrie
iuxta hoc exemplum quiplane sed uatoris accclice saturatus a
in ebrictus fuerit potest lauda redm̃ & canscendee montẽ oliueti
ubi laborum refestio doloris quae s olaccium & ueriluminis notitige¬
at: Tunc dicit illis ihr̃ am̃s uos scandelũ patiemini in me inisto
nostie praedicit quod pcessuri sunt ut compassisuerint non der¬
perant scclutem sed agentes paenitentiain liberentur & signaenter¬
ceddidit inistee noctae satndalum pacremini. quic quomodo qui

Expanded text:
mante: Regnum Dei intra vos est . Ergo cum Judaei receperint remante: Regnum Dei intra vos est . Ergo cum Judaei receperint regnum Patris attende quod dicat, Patris, non Dei, omnis Pater nomen est Filii. Cum, inquam, crediderint in Deum Patrem, et adduxerit eos Pater ad Filium, tunc de vino eorum bibet Dominus, et in similitudinem Joseph regnans in Aegypto, inebriabitur cum fratribus suis . Et hymno dicto, exierunt in montem Oliveti. Hoc est quod in quodam psalmo legimus: Manducaverunt et adoraverunt omnes pingues terrae . Juxta hoc exemplum, qui Salvatoris pane saturatus, et calice inebriatus fuerit, potest laudare Dominum et conscendere in montem Oliveti, ubi laborum refectio, dolorisque solatium, et veri luminis notitia est. Tunc dicit illis Jesus: Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte. Praedicit quod passuri sunt, ut, cum passi fuerint, non desperent saddidit, in nocte ista scandalizabimini: quia quomodo qui
Abbreviated transcription (Latin):
post quam typicum pascha suerat impletum & agni carnes cum cipos¬
tolis comederat cod sumat panem qui confortat corhominis & aduosũ
pcesche trans greditur sa cramentũ ut quo modo in praesigurco qͥus mel¬
chisedech summidi sacedos panem & uinũ ferens fecerat ipse quoque
inueritacte siu corporis &saenguinis sepresentactur: &inlucceha¬
mus
duos cadicerquibus discipulis ꝓpinaerit unum primi metiris & celterum sccun¬
di ut qui interscẽr primo mense agnum comedere n onpotuerit secundo¬
mense interpenitentes hedum comedat: dicoccutem uob non bibam
ammodo de hoc genimine uitis usq indiemillum cumillum bibaem uob̵¬
cũ nouũ in regno patris mei deccrncdibus traensit cod sp̃ittoliceqđ
uinec deegopto transplantata populus ihł sit cuiꝑ hieremicm
delisto cat nit & om̃is sparsim scribtura testatur dicens egosed ñr
dehac uinecc nequaquam essebibiturum nisi segno patris sui. regnũ
patris fidem puto esse credenciũ a postolo quoq: idipsum confir¬

Expanded text:
Postquam typicum Pascha fuerat impletum, et agni carnes cum apostolis comederat, assumpsit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum Paschae transgreditur sacramentum. Ut quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech summi Dei sacerdos panem et vinum offerens fecerat, ipse quoque in veritate sui corporis et sanguinis repraesentaret. Et in Luca legimus duos calices quibus discipulis propinarit . Unum primi mensis, et alterum secundi, ut qui inter sanctos primo mense agnum comedere non potuerit, secundo inter poenitentes haedum comedat. Dico autem vobis, non bibam amodo de hoc genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. De carnalibus transit ad spiritualia, quod vinea de Aegypto transplantata sit populus Israel, cui per Jeremiam dilecto canit, et omnis sparsim Scriptura testatur. Dicit ergo se Dominus de hac vinea nequaquam esse bibiturum, nisi in regno Patris sui. Regnum Patris, 217 fidem puto esse credentium, Apostolo quoque idipsum confir
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud est enim iedificccse celuid suscitare : Et surgens princepr sa¬
colomnia locũ excutit desolio pontificem ut uesania mentis mo¬
tu corporis de monstrare : Qucentũ ih̃stacebat aed in dignos
responsione sue fadsos testes & sacerdotes impios tanto magir pon¬
tifex surore supercctus eum adrespondendum ꝓuocaet ut ex
quac lib& occasione sermonis locum inueniat accusandi
nihilominus ihr̃ tacet. sciebat enim quasi dr̃ quid quit respon¬
diss& torquendum cd calomniac: & princepr saccerdotum
uid adiuraes impiissime sacerdotũ ut ccocures aut credas
si ut accuses crguunt celii condempnare tacentẽ siut credcer

Expanded text:
Aliud est enim aedificare, quam suscitare. Et surgens princeps saAliud est enim aedificare, quam suscitare. Et surgens princeps sacalumniae locum, excutit de solio pontificem, ut insaniam mentis motu corporis demonstraret. Quanto plus Jesus tacebat ad indignos responsione sua falsos testes et sacerdotes impios, tanto magis pontifex, furore superatus, eum ad respondendum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum inveniat accusandi. Nihilominus Jesus tacet. Sciebat enim, quasi Deus, quidquid respondisset, torquendum ad calumniam. Rursum summus sacerdos Quid adjuras, impiissime sacerdotum? ut accuses, an ut credas? Si ut accuses, arguunt te alii condemnare tacentem. Si ut cred
Abbreviated transcription (Latin):
cunositrote scire cupiebat quidiudicaret dedño pontifex
utrũ eum neci ceddicer& anflagellir ciesum dimater& & in hoc
diuersites decem copostoloꝵ & petri illifugunt istie qui tiõ¬
quã ꝓcul taemen sequitur soluactorem : Nouissimie aũuens¬
duo fclsi testo adixerunt hic dix̃ possum destruere templũ
dĩ & post triduum aedificare illud: Quomodo fad sitestes sur
si eccdicunt quie dñm suprac legimur : sed fcelsus testis ese qui non
eodem sensu dista intellegit quodicunt᷑ : Dñs enim dieraet detemplo
corporis sui sed & in ipsis uerbis celumnicnt᷑ & pacucis additr& mutatis
quasi iuxtam calamniã faciunt : Selucctor dixerat soluite
templum hoc. isti commutant &cgunt. possum destruee
templum dĩ uosinquid soluite non ego quicinlicitum et ut ipsi nob
infercmus manius de inde illi uestunt & post triduũ edificare
illud atꝓpria detemplo iudaico dixisse uidecctur: eñs aut̃
ut ostendex animcol & spirans templũ dixerat &ego intriduosusci
teebo illud:

Expanded text:
curiositate scire cupiens quid judicaret de Domino pontifex, utrum eum neci addiceret, an flagellis caesum dimitteret. Et in hoc diversitas caeterorum apostolorum et Petri. Illi fugiunt, iste quanquam procul tamen sequitur Salvatorem. Princeps auteduo falsi testes, et dixerunt: Hic dixit: Possum destruere templum Dei et post triduum reaedificare illud. Quomodo falsi testes sunt, si ea dicunt quae Dominum dixisse legimus? Sed falsus testis est qui non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. Dominus enim dixerat de templo corporis sui, sed et in ipsis verbis calquasi justam calumniam faciunt. Salvator dixerat: Solvite templum hoc, isti commutant et aiunt: Possum destruere templum Dei. Vos, inquit, solvite, non ego, quia illicitum est, ut ipsi nobis inferamus manus. Deinde illi vertunt, et post triduum aedificare illud, ut proprie de templo Judaico dixisse videatur. Dominus autem ut ostenderet animale et spirans templum, dixeratabo illud.
Abbreviated transcription (Latin):
as inistris. post biduũ pascha fosturus & traden dur
cruci & inludendur ab hominibus & ecceto acselle potan¬
dus rectae prȩmitut glãm trium phantis ut securco
sccendela polli citactionis priemio compenscera: a notin¬
dũ
mittere pecuniam mec̃ nummulariis &ue niois ego recep isi
utque quod meum est cumusuris tollite lttque ab eo talen¬
tum & dateq qui hab& decem teclenta quod putaeueret se
pro excusatione dixisse inculpam propricm ugtitur souur
ccũ malus ceppellatur quicalum inam dño faccit pig& quia
noluit talentum duplicari. ut inceltero suꝑbiȩ inaltero
neglegentiae condemnetur si inquid durum &cru deltra esse

Expanded text:
s erunt. Post biduum Pascha facturus, et tradendus cruci, et illudendus ab hominibus; et aceto ac felle potandus, recte praemittit gloriam triumphantis, ut secutura scandala, pollicitationis praemio compensaret. Et notandum committere pecuniam eam nummulariis, et veniens ego, recepissem utique quod meum est cum usura. Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. Quod putaverat se pro excusatione dixisse, in culpam propriam vertitur. Servus autem malus appellatur: quia calumniam domino facit. Piger, quia noluit talentum duplicare, ut in altero superbiae, in altero negligentiae condemnetur. Si, inquit, durum et crudelem esse
Abbreviated transcription (Latin):
untutes quas uidebatur nacturelita possidere ꝑd&¬
Et elegunter &icm quod uidetur inquid hab&e ocufcretur
cbeos quid quid enim sinefide xp̃iet none debet inputoo¬
ri quimaele eo abusur est sed illiqui&icẽ in aelosnua no¬
exteriore illicerit flestus & stridor dentiũ dñs lum en
est qui abeo foraos mittitur cccret uerolumine quid
sit ccũ pletur & stridor dentium supradiximus : cum
cc̃ũ uenerit silius hominis in ma gestate succ & om̃s ange¬
licum eo. dunc sedebit suꝑ sedem malitatis suie & con

Expanded text:
virtutes quas videbatur naturaliter possidere, pervirtutes quas videbatur naturaliter possidere, perdit. Eleganter etiam, quod videtur, inquit, habere auferetur ab eo. Quidquid enim sine fide Christi est, non ei debet imputari, quia male eo abusus est; sed illi qui etiam servo malo naexteriores: illic erit fletus et stridor dentium. Dominus lumen est; qui ab eo foras mittitur, caret vero lumine. Quid sit autem fletus et stridor dentium, supra diximus. Cum autem venerit Filius hominis in majestate sua, et omnes angeli cum eo: tunc sedebit s
Abbreviated transcription (Latin):
raent inuebo di : exeo quod maclus seruur ausus erdic
metis ubi non seminafi & congregras ubi non sparsisti in¬
tellegimus & icc̃ gentilium & philosoporum bonoẽ uiteẽ
recipere dnm & utiliter habere eos qui iustae aliter quil niustae
agunt & ad comparationa meius qui naturcli legi soui& con¬
demnari eos quis cribiamlegem neglegant : Omni enim habun¬
danti debitur & habundabit. ei ccũ quin on hebiet quoduidet᷑
ta a hacbeaent ac ume ingenii sisuerint neglegentis & de¬
sidicobonum natur&e corruprint ad comparittione ei
qui pccululum taerdior labore & industria componsccuit
quodminus habuit ꝑdumbonum nature & priemiũ quod
qs suerat sepromirsum uident transire addios. pot qr
& sic intellegi s quisidem hab& & bon cõ in dño uoluntirte
& iam siquid minus inopere ut homo haebuerit dabitur
abono iudice qui ccũfidem non habuerit &iam ceteras

Expanded text:
rant in verbo Dei . Ex eo quod malus servus ausus est dicere: rant in verbo Dei . Ex eo quod malus servus ausus est dicere: Metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, intelligimus, etiam gentilium et philosophorum bonam vitam recipere Dominum, et aliter habere eos qui juste, aliter qui injuste agant, et ad comparationem ejus qui naturali legi serviat, condemnari eos qui scriptam legem negligant. Omni enim habenti dabitur, et abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur ter, et habeant acumen ingenii, si fuerint negligentes, et desidia bonum naturae corruperint, ad comparationem ejus qui paululum tardior labore industriae compensavit quod minus habuit, perdunt bonum naturae, et praemium quod eis fuerat repromissum videtur transire ad alios. Potest et sic intelligi: ei qui fidem habet, et bonam in Domino voluntatem, etiamsi quid minus in opere ut homo habuerit, dabitur a bono judice; qui autem non habuerit fidem, etiam caeteras