comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Deitis quia post biduum pascha fiet. ⁊
filius hominis tratletur ut erueifigatur :
Nunciat dñs pascha post biduum ⁊ passionẽ
suam : ut in pascha occidatur. qui ꝑ pascha
significabatur. Tota enĩ festintas ꝑ tot annos
antea celebrata niehil aliud nisi arp̃i passionẽ
signi ficabat. Merito gͥ simul conueniunt:⁊
significatio. ⁊ signi ficatum. Merito illa ⁊ non
alia die iam tandem morti traditur : qui ꝑ sin¬
gulos annos in huiꝰ facti significatione illa die
immolabatur. Pascha enim siue phase transitꝰ
dr̃: siue quia tunc dñs transiens ꝑ castra egiptio¬
rum om̃ia eorum primogenita interfecit. siue
etiam quia tunc saluator transunt de hor mun¬
do ad patrem. Unde ioħs ait. Sciens iħs quia ue¬
it hora eiꝰ ut transeat de hoc mundo ad patrẽ:
cum dileriss suos in finem. dilea eos. Hec aute
sollemnitas. septem diebus celebratur : de qua
in erodo sufficient̾ dicrimus. T̃ unc congregati s̃

Expanded text:
itis quia post biduum Pascha fiet, et Filius hominis tradetur, ut crucifigatur? Nuntiat Dominus Pascha post biduum, nuntiat et passionem suam, ut in Pascha occidatur, qui per Pascham significabatur. Tota enim illa festivitas per tot annos antea celebrata, nihil aliud nisi Christi passionem significabat. Merito igitur simul conveniunt et significatio et significatum. Merito illa et non alia die jam tandem morti traditur; qui per singulos annos in hujus facti significatione illo die immolabatur. Pascha enim sive Phase transitus dicitur; sive quia tunc Dominus transiens per castra Aegyptiorum, omnia eorum primogenita interfecit; sive etiam quia tunc Salvator noster transivit de hoc mundo ad Patrem. Unde Joannes ait: « Sciens Jesus quia venit ejus hora, ut transeat de hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos, in finem dilexit eos . » Haec autem solemnitas septem diebus celebratur, de qua in Exodo sufficienter diximus. Tunc congregati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uidĩ interfic̾e̾nt. Qina enim ꝓsalute mundi
moriturꝰ erat : ut aliqͣ gens eum occid̾et opor¬
tebat. Oportebat enim pati xp̃m ⁊ resurgere
amortuis : ⁊ ita intrare ingłiam suã.S que
alia gens rp̃m occid̃e debuit. insi illa que mi¬
quior erat. ⁊ que plus ceteris enis sanguinem
siciebat : Leus enim neminẽ cogit ad peccan .noͣ.¬
dum : eos tamen peccare ꝑmittit. qui uehe¬
menter peccare desid̾ant. Uult gͥ dñs ut hii
tales quorum tota uoluntas ꝓna ẽ. ad malum.
sc̃os suos in terficrant : quatenus ⁊ his maior
pena.⁊ illis cabundantior głia creseat. Eit
itaq in morte mr̃m duppler bonum : qm̃ ⁊
mali qui etiam si eos non occident tam en ꝑi¬
turi erant. in eorũ morte maiorẽ sibi penam
maiori głia cumulant᷑. Ac ꝑ hoc uoluit d̃s ut
filium suum uidi int̾fic̾ent. ⁊ quia in quissi

Expanded text:
i interficerent. Quia enim pro salute mundi moriturus erat, ut aliqua gens eum occideret, oportebat: « Oportebat enim pati Christum et resurgere a mortuis, et ita intrare in gloriam suam . » Sed quae alia gens Christum occidere debuit, nisi illa quae iniquior erat, et quae plus caeteris ejus sanguinem sitiebat? Deus enim neminem cogit ad peccandum; eos tamen peccare permittit, qui vehementer peccare desiderant. Vult igitur Deus, ut hi tales, quorum tota voluntas prona est ad malum, sanctos suos interficiant, quatenus et his major poena, et illis abundantior gloria crescat. Fit itaque in morte martyrum duplex bonum; quoniam et mali, qui etiamsi eos non occiderent tamen perituri erant, in eorum morte majorem sibi poenam majori gloria cumulantur. Ac per hoc voluit Deus Pater, ut Filium suum Judaei interficerent; et quia iniquiss
Abbreviated transcription (Latin):
contristati sunt ualde : ⁊ ceꝑunt singłi dic̾e.
Num quid ego sum dñe: At ille respon dens
ait. Qui intingit mecum manũ inparapside :¬
hic me tradet. Prius dicit unus ur̾m tradet
me : deinde dubitantibus om̃ibus ⁊ uno quoq
timente ꝓ se. seiebant enim eũ mentiri non
posse : mani festius eum ostendit dicens. Qͥ

Expanded text:
i dicere: Nunquid ego sum, Domine? 124 At ipse respondens, ait: Qui intingit mecum manum in paropside hic me tradet. Prius dicit: Unus vestrum tradet me; deinde dubitantibus omnibus et unoquoque timente pro se sciebant enim, eum mentiti non posse manifestius eum os
Abbreviated transcription (Latin):
git causam. Esurun enim ⁊ non dedistis mͥ anã¬
dueare : sitim &e non dedistis mi chi bib̾e. Hos¬
pes eram ⁊ nõ collegistis me. In firmus ⁊ in car¬
cere : ⁊ nõ insitastis me. Si gͥ ignis et̾nuis para¬
tuẜ ẽ. diabolo ⁊ angłis eius : manifestum ẽ. qm̃
sic predestinati sunt mali ad mortẽ ꝓpter mali
eiam suam. sic̃ bom aduntam ꝓbonitate sua.
S que tormenta patientur qui aliena rapunt.
cum isti talia patiuntur quia sua ñ tͥbuunt.
Si talia sustinebunt in miscdes. qualia passu¬
ros putamus crudeles: & ibunt isti in suppli¬

Expanded text:
 enim et non dedistis mihi manducare; sitivi et non dedistis mihi bibere; hospes eram et non collegistis me; infirmus et in 122 carcere, et non visitastis me. Si igitur ignis aeternus paratus est diabolo et angelis ejus, manifestum est quoniam sic praedestinati sunt mtiam suam, sicut boni ad vitam pro bonitate sua. Sic, quae tormenta patientur qui aliena rapiunt, cum isti talia patiuntur, quia sua non tribuunt? Si talia sustinebunt immisericordes, qualia passuri putamus crudeles? Et ibunt isti in suppli
Abbreviated transcription (Latin):
omia illa fuisse locutum : qm̃ una eademq
uoluntas ẽ. ei cum patre scđm diunitatem.
ꝙ uenit ad discipłos: ⁊ inueint eos dormientes.
ꝙ dicit petro. Sic : Non potinstis una hora in¬
gilare mecum : Sic inquit agitis : Sic mei
memores estis. sic mecum ugilatis ͦ Uigilate
I orate : ut non intretis in temptacionem. Ille
eni intrat intemptacionẽ : qui iam quasi iietꝰ
ipsa temptacione tenetur illaqueatus. Aliud
gͥ ẽ. temptari : aliud intemptacionẽ intrare.
Sp̃s quidẽ ꝓmptus ẽ: caro autẽ infirma. Qͣmuiᷤ
anima temptacionibus potenter resistat : caro
tamen que illam grauat infirma ⁊ fragilis ẽ.
nisi oratione ce attenta sollicitudine roboret᷑.
Iterum sedo abiit.: ⁊ orauit dicens. Pat̾ mi si
non potest hic calia transire nisi bibam illum:

Expanded text:
omnia illa fuisse locutum; quoniam una eademque omnia illa fuisse locutum; quoniam una eademque voluntas est ei cum Patre secundum divinitatem. Et venit ad discipulos et invenit eos dormientes; et dicit Petro: Sic non potuistis una hora vigilare mecum? Sic, inquit, agitis, sic mei memores estis, sic mecum vigilatis? Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem. Ille enim intrat in tentationem, qui jam quasi victus, ipsa tentatione tenetur illaqueatus. Aliud igitur est tentari, aliud in tentationem intrare. Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. Quamvis enim anima tentationibus potenter resistat, caro tamen quae illam gravat infirma et fragilis est, nisi oratione, et attenta sollicitudine roboretur. Iterum secundo abiit, et oravit, dicens: Pater mi, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum,
Abbreviated transcription (Latin):
faciem suam orans ⁊ dicens. Pater mi si pos¬
sibile ẽ. transeat ame caliar iste. Separatur
a discipłis. pusillum ꝓgreditur. in faciem ꝓ¬
cidit: quatenus nos doceat quid in ñris ora¬
ciomibus agere debeamus. Nemo autem pu¬
tet timore mortis eum orare. ut calia paffio¬
nis ab eo transferatur. cum petro de passione
suadenti dicat. uade retro sathana. scanda¬
lum es michi. quia non sapis ea que d̃ĩ sunt.
Non em̃ ab solute orat. ut calia ab eo trans fera¬
tur: s cali& iste. quia ⁊ si ꝓsalute mundi ue
nerat. a uidis tamen si fieri poss occidi no¬
lebat. Pater uero e contra ab illis eum oceidi
uolebat. qui aliis hominibus nequiores erant.
quatenus ad sue dampnationis cumulum ad
didissent : qui utiq damnandi erant etiam¬
si xrp̃m ñ occidissent. Uerumptam̾ ño sic̃ ego
uolo : s sic̃ tu uis. His aũ uerbis aꝑte osten¬
dit se non diunitatis s humanitatis affectu.

Expanded text:
faciem suam orans et dicens: Pater mi, si posfaciem suam orans et dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste. Separatus a discipulis pusillum progreditur, in faciem procidit: quatenus nos doceat quid in nostris orationibus agere debeamus. Nemo autem putet, timore mortis eum orare, ut calix passionis ab eo transferatur; cum Petro de passione dissuadenti dicat: « Vade retro, Satana; scandalum es mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt . » Non enim absolute orat ut calix ab eo transferatur, sed calix iste; quia etsi pro salute mundi mori venerat, a Judaeis tamen, si fieri posset, occidi nolebat. Pater vero econtra ab illis eum occidi volebat, quia aliis omnibus nequiores erant; quatenus ad suae damnationis cumulum hoc addidissent, qui utique damnandi erant, etiamsi Christum non occidissent. Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis. His autem verbis aperte ostendit, se non divinitatis, sed humanitatis affectu
Abbreviated transcription (Latin):
suos sub alas : ⁊ noluisti. Nemo enim saluabit᷑
qui saluari non uult. Tristis ẽ. anima mea usq
ad mortẽ. Sustinete hic : ⁊ uigilate mecum.
ĩristis ẽ. em̃. dñs de ꝑdicione udeorum. S ħ
tristicia cito finitur. qm̃ mors ꝓrima ẽ. Usq
ad mortem itaq tristis ẽ: quia pꝰ mortẽ nulli
tali sub iacet passiom. Ut enim de dño taceamꝰ:
nemo sc̃orũ pꝰ resurrectionẽ tristicie uł dolori
subiacebit. alioquin b̃i ñ e̾e̾nt. Qui enim aliqͦ
indiget. uł sin uoti compos nõ ẽ beatus diei
non potest. Tristis uͦ leticia indiget: ⁊ tristi¬
cia carere desidat. Non ẽ gͥ tristis beatus. sus¬
tinete hic ⁊ uigilate mecum. Necum inquit
uigit᷑e. mecum hoc honus sustinete.⁊ quod me
ꝓ meis mimicis facere uidetis: hoc ⁊ uos fa¬
cite ꝓiumicis ur̾is. Alit̾ em̃ non eritis hic
idẽ inuilla gethsemam: in loco pinguedinis
⁊ miscdie. E ꝓgressus pusillum : ꝓcidit in

Expanded text:
suos sub alas, et noluisti . » Nemo enim salvabitur suos sub alas, et noluisti . » Nemo enim salvabitur qui salvari non vult. Tristis est anima mea usque ad mortem; sustinete hic et vigilate mesum. Tristis est enim Dominus de perditione Judaeorum. Sed haec tristitia cito finitur, quoniam mors proxima est. Usque ad mortem itaque tristis est, quia post mortem nulli tali subjacet passioni. Ut enim de Domino taceamus, nemo sanctorum post resurrectionem tristitiae vel dolori subjacebit; alioquin beati non essent. Qui enim aliquo indiget, vel sui voti compos non est, beatus dici non potest. Tristis vero 126 laetitia indiget, et tristitia carere desiderat. Non est igitur tristis beatus. Sustinete hic et vigilate mecum. Mecum, inquit vigilate, mecum hoc onus sustinete; et quod me pro meis inimicis facere videtis, hoc et vos facite pro inimicis vestris: aliter enim non eritis hic, id est in villa Gethsemani, in loco pinguedinissus pusillum procidit in
Abbreviated transcription (Latin):
autem ⁊ om̃s discipłi dicrerunt. Nemo gͥ in
se: nemo inuiribus sins confid̾e potest. Om̃ns
constanera. om̃is uirtus.⁊ fortitudo non hoĩs
s cd̃i ẽ. Tunc uenit iħs eum illis iniullam que
dicitur gethsemami: ⁊ dixit discipłis sins. Se¬
dete hic donec uadam illuc ⁊ orem. Nina em̾
gethsemam uallis pinginum interp̾tatur:
illuc oraturus dĩis uenit. ut ex ipsa loci appel¬
latione ostendet quanta pietatis ⁊ miscłie pi¬
guedine habundet : qui ꝓsuis quoq imimeiꝰ
patrem oraret. ł assũpto petro ⁊ duobus filis
⁊ ebedei : cepit contristari ⁊ mestus eẽ. Quod
enim dĩis orat. quod contristatur ⁊ mestus sit:
om̃ia ad hominem referenda sunt. Hoc autẽ
tribus discipłis testibus agit siue ut nos doce̾t
ꝓ immicis orare : siue etiam ut se ostenderet¬
iudeos uelle saluare si uoluissent. Unde ⁊ ad
ierłm loquitur dicens. Quocies uolin congre¬
gare filios tiros. sicut gallina congregat pullos

Expanded text:
et omnes discipuli dixerunt. Nemo igitur in et omnes discipuli dixerunt. Nemo igitur in se, nemo in viribus suis confidere potest: omnis constantia, omnis virtus et fortitudo, non hominis, sed Dei est. Tunc venit Jesus cum illis in villam quae dicitur Gethsemani, et dixit discipulis suis: Sedete hic, donec vadam illuc et orem. Quia enim Gethsemani vallis pinguium interpretatur, illuc oraturus Dominus venit; ut ex ipsa loci appellatione ostenderet quanta pietatis et misericordiae pinguedine abundaret, qui pro suis quoque inimicis Patrem oraret. Et assumpto Petro, et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et moestus esse. Quod enim Dominus orat, quod contristatus et moestus sit, omnia ad hominem referenda sunt. Hoc autem tribus discipulis testibus agit, sive ut nos doceret pro inimicis orare, sive etiam ut se ostenderetaeos velle salvare, si voluissent; unde et Jerusalem loquitur, dicens: « Quoties volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos
Abbreviated transcription (Latin):
Seriptum ẽ. enim. ꝑ eutiam pastorem: ⁊ dis¬
ꝑgentur oues gregis. Seripture testimomo ꝓ¬
bat quod dicrerat. Nam ⁊ psalmista ait. Qm̃
quem tu ꝑeussisti ꝑ secuti sunt. E eussit em̾
pater filium : quia sicut ipse ait. non hab̾ent
in eum potestatem. nisi hoc eis datum fuiss
de suꝑ. Postꝗͣ autẽ surrerero : p̃cedam uos
ingalileam. Hec enim ꝓpħia consolatione ple¬
na ẽ. Ingalileam eos p̾cedit : idẽ inpatria eorũ
ois enim galilei erant : significans se tandẽ
illos ad meliorẽ patriam ducere. Respondens
autẽ petrus ait illi. E si om̃s scandalizati fue¬
rint inte: ego numꝗͣ scandalizabor. Non ein
putabat beatus petrus ut alieuiꝰ ꝑsecutionis
timore sue ficłi ⁊ dilectionis flamina extin¬
gui potuiss. Ait illi iłs. Amen dico tibi. qr
in hac nocte anteꝙͣ gallus cantet terme ne¬
gabis. Ait illi petriis. Etiam si oportuerit
me mori tecum : non te negabo. Similiter

Expanded text:
« Scriptum est enim: Percutiam pastorem, et dis« Scriptum est enim: Percutiam pastorem, et dispergentur oves gregis . » Scripturae testimonio probat quod dixerat. Nam Psalmista ait: « Quoniam quem tu percussisti persecuti sunt . » Percussit enim Pater Filium; quia, sicut ipse ait: « Non haberent in eum potestatem, nisi hoc eis datum fuisset desuper . » Postquam autem resurrexero, praecedam vos in Galilaeam. Haec enim prophetia consolatione plena est. In Galilaeam eos praecedit, id est in patriam eorum; omnes enim Galilaei erant, significans, se tandem illos ad meliorem patriam ducere. Respondens autem Petrus ait illi: Etsi omnes scandalizati fuerint in te, ego nunquam scandalizabor. Non enim putabat B. Petrus, ut alicujus persecutionis timore, suae fidei et dilectionis flamma exstingui potuisset. Ait illi Jesus: Amen dico tibi, quia in hac nocte, antequam gallus cantet, ter me negabis. Ait illi Petrme mori tecum, non te negabo. Similiter
Abbreviated transcription (Latin):
neq manducat neq bibit. Spreto gͥ uino ue¬
teri. uinum nouum nob̾cum in eccłia bibit:
quia repulsa iudeorum fide ⁊ doctrina nr̾am
fidem ⁊ doctrinã recipit. Quasi enim de uno
uino bibimus : dum unam fidem ⁊ doctrinã
tenemus. Lucas autẽ duos calices ponit : duo
significans testamenta. ł in primo calice dicit᷑.
non bibam a modo de hoc genimine uitis : ut
in telligamus uetus testamentũ. uixrta litteram
ẽẽ completum. Unde ⁊ mor subditur : donec
bibam illud uob̾eĩ nouum in regno dĩ. ꝓ hunmno
dicto: erierunt in montẽ oliueti. Merito ein
post talem refectionem hẏmnum dicunt.
⁊ in monte oliueti aseendunt : qm̃ qui xp̃i
carne ⁊ san guine reficiuntur. dm̃ laudare¬
⁊ in montem pascis ascende digni sunt. Tune
dicit illis iħs. Omnes uos seandalum pacie¬
nini inme: in ista nocte. Seandalum enim
dubitacionis passi sunt. dum eum quasi in¬
potentem teneri. ligari ⁊ flagellari uideru̾t.

Expanded text:
neque manducat, neque bibit. Spreto igitur vino veneque manducat, neque bibit. Spreto igitur vino veteri, vinum novum nobiscum in Ecclesia bibit; quia repulsa Judaeorum fide atque doctrina, nostram fidem et doctrinam recipit. Quasi enim de uno vino bibimus, dum unam finem et doctrinam tenemus. Lucas autem duos calices ponit, duo significans testamenta, et in primo quidem calice dicitur: Non bibam amodo de hoc genimine vitis, ut intelligamus vetus testamentum juxta litteram esse completum: unde et mox subditur: Donec bibam illud vobiscum novum in regno Dei. Et, hymno dicto, exierunt in montem Oliveti. Merito enim post talem refectionem hymnum dicunt, et in montem Oliveti ascendunt; quoniam qui Christi carne et sanguine reficiuntur, Deum laudare, et montem pacis ascendere digni sunt. Tunc dicit illis Jesus: Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte. Scandalum enim dubitationis passi sunt, dum eum quasi impotentem, teneri, ligari et flagellari viderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmultis effundetur inremisionẽ peccatorum.
Hic inquit ẽ. sanguis meus qui fundendus ẽ.
uos modo bibitis ⁊ uidetis incalice. Aliter em̃
testamentum nouum confirmari non potest.
Et hoc ẽ. quod apłs ait. ubi em testam̃tum ẽ:
mors necesse ẽ. intercedat testatoris. Testamen¬
tum enim in mortuis confirmatum ẽ. aAlioqͥn
nondum ualet: dum uunt qui testatus ẽ. Uñ
nec primum quidem sine sanguine dedieatũ ẽ.
Sanguine gͥ uetus testamentum : sanguine
dedicatur ⁊ nouum. S illud quidem sanguine
hẏrcorum: hoc autẽ sanguine xp̃i. Dico autẽ
uob̾. non bibam a modo de hoc geminine uitis.
usq indiem illum cum illud bibam uobiscum
nouum in regno patris mei. Regnum dĩ ec
nobiscum : quia in nob̾ manens. in nob̾ esurit.
⁊ sitit. in nob̾ cibatur atq potatur. Sic enim
ipse ait. Esurmi ⁊ dedistis michi bib̃e. Ipse
enim sedm se iam nunc neq esurit neq sitit

Expanded text:
pro multis effundetur in remissionem peccatorum. pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Hic, inquit, est sanguis meus qui fundendus est, vos modo bibitis, et videtis in calice. Aliter enim testamentum novum confirmari non potest: et hoc est quod Apostolus ait: « Ubi enim testamentum est, mors necesse est intercedat testatoris: testamentum enim in mortuis confirmatum est; alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est; unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est . » Sanguine igitur vetus testamentum, sanguine dedicatur et novum. Sed illud quidem sanguine hircorum, hoc autem sanguine Christi. Dico autem vobis. Non bibamamodo de hoc genimine vitis usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. Regnum Dei Eccnobiscum; quoniam nobiscum manens, in nobis esurit et sitit, 125 in nobis cibatur atque potatur. Si enim ipse ait: « Esurivi et dedistis mihi manducareenim secundum se jam nunc neque esurit, neque sitit,
Abbreviated transcription (Latin):
accipite ⁊ comedite : hoc ẽ corpus meum. Expo¬
nt dñs hoc in loco quid significaret. cum alibi
bili in sin corporis ⁊ sanguinis substanciã con¬
uertit. Sicut enim tunc ⁊ uiuebat ⁊ loquebat᷑.
&e tamen a discipłis comedebatur ⁊ bibebatur:
⁊ asidelibus suis in panis ⁊ uimi sacramento
cotidie bibitur ⁊ comeditur. Nisi enim panis
⁊ uinum in eius carnem ⁊ sanguinẽ uerteren¬
tur : numꝗͣ ipse corporaliter manduearent᷑
⁊ biberetur. Mutantur enim ista in illa : co¬
meduntur ⁊ bibuntur illa in istis. quod qua¬
liter fiat ipse solus nouit. qui om̃ia potest
⁊ omĩa nouit. Dirit enim tunc ꝑ se dicit &e
modo ꝑ suos ministros. hoc ẽ corpus meum:
& tanta ẽ. enis uerbi uirtus ⁊ efficatia. ut¬
statim fiat quod dicitur. Similiter autem dũ
dicit. Hic ẽ. sanguis meus. mor in euis sangͥ¬
nem uinum conuertitur. & accipiens calicem.
Hic ẽ. enim sanguis meus. noui testamenti: qͥ

Expanded text:
Accipite et comedite; Hoc est corpus meum. ExpoAccipite et comedite; Hoc est corpus meum. Exponit Dominus hoc in loco quod significaret, cum alibi bili in sui corporis et sanguinis substantiam convertit. Sicut enim tunc et vivebat, et loquebatur, et tamen a discipulis comedebatur et bibebatur;  et a fidelibus suis in panis et vini sacramento quotidie bibitur et manducatur. Nisi enim panis et vinum in ejus carnem et sanguinem verterentur, nunquam ipse corporaliter manducaretur vel biberetur. Mutantur enim ista in illa; comeduntur et bibuntur illa in istis: quod qualiter fiat, ipse solus novit qui omnia potest et omnia novit. Dixit enim tunc per se; dicit et modo per suos ministros. Hoc est enim corpus meum; et tanta est ejus verbi virtus et efficacia, ustatim fiat quod dicitur. Similiter autem, dum dicit: Hic est sanguis meus, mox in ejus sanguinem vinum convertitur. Et accipiens calicem hic est enim sanguis meus novi testamenti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditoris sin. Utrumq enim p̾dic̾e uoluit:
ut eo amplius sibi quisq caueret ⁊ ꝓdicionẽ
facere timeret. Bonum erat illi si natus non
fuisset homo ille. Simpliei sermone ⁊ uulga¬
ta locutione loquitur. non quod bonum uel
malum sit ei qui om̃ino non ẽ : nisi forte quis
hoc subtilius intellig̾e uelit. ut formato corpo¬
re ⁊ suscepta amina.si uidas in matris utero
priusꝗͣ nasceretur moreretur. melis illi eẽt
quam ut ad hoc tantum scelus ꝑ uenisset : qm̃
⁊ si beatitudinis głiam non haberet. penam
tamen ꝓdicionis non sustineret. Predimus em̃
om̃s homines etiam non natos resurgere : quibꝰ¬
cumq uel ad horam concessum ẽ. uiuere. Res¬
pondens autem nidas qui tradidit eum : diã.
Numquid ego sum rabbi : Ait illi. Tu dicristi.
Ecce miser uides dñm omnia scire : nec tuam
conscientiam eum latere. Cessa gͥ ⁊ cõfitere.
Cenantibus autẽ illis. accepit iħs panem:
benediait ac fregit. deditq discipłis suis. dicẽs.

Expanded text:
proditoris sui; utrumque enim praedicere voluit, ut eo amplius sibi suisque caveret, et proditionem facere timeret. Bonum erat illi, si natus non fuisset homo ille. Simplici sermone et vulgata locutione loquitur: non quod bonum vel malum ei sit, quod omnino non est nisi forte quis hoc subtilius intelligere velit, ut formato corpore et suscepta anima, si Judas in matris utero, priusquam nasceretur, moreretur, melius illi esset quam ut ad hoc tantum scelus pervenisset; quoniam et si beatitudinis gloriam non haberet, poenam tamen proditionis non sustineret. Credimus enim omnes homines, etiam non natos resurgere, quibuscunque vel ad horam concessum est vivere. Respondens autem Judas qui tradidit eum dixit: nunquid ego sum, Rabbi? Ait illi: Tu dixisti. Ecce, miser, vides Dominum omnia scire, nec tuam conscientiam cum latere; cessa igitur, et confitere. Caenantibus autem eis, accepit Jesus panem, et benedixit, ac fregit, deditque discipulis suis, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
cile ñ fint creare ⁊ resuscitare. ł ip̃e qͥdẽ pastor
bonis qui oues suas bene cognoseit. bonos a
malis separabit. ouesq statuet adextris:
hedos autem asimstris. Ques em dicuntur bo¬
m: ꝓpter simplicitatẽ ⁊ innocentiam. edi uͦ
dicuntur mali : ꝓpter uantatẽ ⁊ petulantiã.
In ipsa autẽ positione dertre ⁊ simstre : iam
er tunc utraq pars cognose̾e̾ poterit. cui mise¬
ricordia ⁊ cui pena inmineat. Tunc dicet rer
his qui a dertris eius erunt. Uenite benedicti
patris mei : possidete paratum uob̾ regnum
a constitucione mundi. Quare hoc : Nultis au

Expanded text:
cile non fuit creare et resuscitare. Et ipse quidem pastor bonus, qui oves suas bene cognoscit, bonos a malis separabit, ovesque statuet a dextris, haedos autem a sinistris. Oves enim dicuntur boni propter simplicitatem et innocentiam; haedi vero dicuntur mali propter vanitatem et petulantiam. In ipsa autem positione dexterae et sinistrae, jam ex tunc utraque pars cognoscere poterit, cui misericordia, et cui poena immineat. Tunc dicet rex his qui a dextris ejus erunt Venite, benedicti Patris mei, possidete, paratum vobis regnum a
Abbreviated transcription (Latin):
rum ercelsus ⁊ sublimis uenturꝰ ẽ. in maiesta¬
te sua .⁊ ingłia patris. uenient autẽ ⁊ om̃s an¬
głi cum eo ut ex ipsa sui exrercitus multitudi¬
ne eius uirtus ⁊ om̃i potencia manifestetur.
U tunc quidẽ sedebit in sede maiestatis sue:
.n. meliꝰ regia dignitaᷤᷤ ꝗͣ ĩ sede regia mam-¬

Expanded text:
rum excelsus et sublimis venturus est in majestate sua, et in gloria Patris. Venient autem et omnes angeli cum eo; ut ex ipsa sui exercitus multitudine, ejus virtus et omnis potentia manifestetur. Et tunc quidem sedebit in sede majestatis suae; enim melius regia dignita
Abbreviated transcription (Latin):
x ait discipłis suis. Non turbetur cor ur̃m
neq formidet. Creditis mđm.:⁊ inme cre¬
dite. Ego inquit uado.⁊ quo uado uos non potes¬
tis uenire modo. uenietis autẽ postea. S non tur¬
betur cor ur̃m ꝓpter hoc : neq formidet. Ilam
&e si uado.: uos tamen non relinquo. Ecce ego uob̾¬
cum sum om̃ibus diebus : usq ad consummacio¬
nem scłi. Creditis indm̃. ⁊ inme rredite. Nlon
enim sufficit uob̾ cred̾e in patrẽ : isi ⁊ infilium
credatis. Ego enim ⁊ pat̾ unum sumus. In domo
patris mei mansiones multe sunt. Ex quibus
eas que nobiliores ⁊ clariores sunt: uob̾ p̃̾parare
& dare disposui. uos eni estis qui ꝑ mansistis
mecum in temptacionibꝰ meis. X ego dispono¬

Expanded text:
 ait discipulis suis: Non turbetur cor vestrum, neque formidet. Creditis in Deum, et in me credite. Ego, inquit, vado, et quo ego vado, vos non potestis venire modo; venietis autem postea. Sed non turbetur cor vestrum propter hec, neque formidet. Nam etsi vado, vos tamen non relinquo: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . » Creditis in Deum, et in me credite. Non enim sufficit vobis credere in Patrem, nisi et in Filium credatis: « Ego enim et Pater unum sumus . » In domo Patris mei mansiones multae sunt. Ex quibus eas, quae nobiliores et clariores sunt, vobis praeparare et dare disposui. « Vos enim estis, qui permansistis mecum in tentationibus meis . » E
Abbreviated transcription (Latin):
sum in patre ce pater mine ẽ. S audite ad huc
maius argumentũ ⁊ eui nemo contra dicere pos¬
sit. Amen amen dieo uob̃ qui credit uime oꝑa
que ego facio ⁊ ipse faciet. ⁊ maiora horũ faciet
qr ego ad patrẽ uado. In hoc inquit apparet qd̾
di filius ego sum. quia non solum ego hec hoĩ¬
nibus ammuiranda oꝑa facio: uerum etiã illi
qui iuume eredunt similia ⁊ maiora oꝑa faciẽt.

Expanded text:
sam in Patre, et Pater in me est. Sed audite adhuc sam in Patre, et Pater in me est. Sed audite adhuc majus argumentum, et cui nemo contradicere possit. Amen, amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet, quia ego ad Patrem vado. In hoc, inquit, apparet quod Dei Filius ego sum; quia non solum ego haec omnibus admiranda opera facio, verum etiam illi qui in me credunt, similia et majora opera facie
Abbreviated transcription (Latin):
s sicut ego dico ocłis mentis : uidet ⁊ patrẽ. Nlon
credis quia ego in patre.⁊ pat̾ in me ẽ: Si em̾
hoceredis : neq me neq patrem uides. uerba
que ego loquor nob̾: ame ipso non loquor. Aquo
gͥ: apatre. ubi ẽ : Audi ubi ẽ. Pater autem
in me manens: ipse facit oꝑ a. Quis ẽ. ipse faẽ
oꝑa: Ipse loquitur unmne. Loquendo enim oꝑa¬
tur ads. Ipse enim diãr ⁊ facta sunt. uerbis enĩ
ce non herbis sanat infirmos iħs. S notandĩ
ualde cum ipse ⁊ pat̾ unum sint : ubiq tam̃
patrẽ głificat. Si enim diaiss ego ame ipso scdm
humanitatẽ non loquor. ẜ diuinitas inme ma¬
nens ipsa facit oꝑa: oꝑa bene quidẽ dixiss.
hoc tamen non dicit. ut omnẽ ad patrẽ głiam
referat. Non ereditis quia ego inpatre. ⁊ pat̾ in
me ẽ : Alioquin ꝓpt̾ oꝑa ipsa credite. Si uerbis
inquit non creditis : oꝑibus credite. Oꝑa enim
que ego facio ipsa manifeste ostendunt quia ego

Expanded text:
sed sicut ego dico, oculis mentis, videt et Patrem. Non sed sicut ego dico, oculis mentis, videt et Patrem. Non credis, quia ego in Patre et Pater in me est? Si enim hoc credis, equae ego loquor vobis, a meipso non loquor. A quo igitur? A Patre. Ubi est? Audi ubi est. Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quid est, ipse facit opera? Ipse loquitur in me. Loquendo enim operatur Deus. « Ipse enim dixit, et facta sunt . » Verbis enim et non herbis sanat infirmos Jesus. Sed notandum valde: cum ipse et Pater unum sint, ubique tamen Patrem glorificat. Si enim dixisset: Ego a meipso, secundum humanitatem non loquor, sed divinitas in me manens ipsa facit opera, bene quidem dixisset. Hoc tamen non dixit, ut omnem ad Patrem gloriam referat. Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Si verbis, inquit, non creditis, operibus credite. Opera enim quae ego facio, ipsa manifeste ostendunt quia ego
Abbreviated transcription (Latin):
&e tactus. Unde ẽ. illud. Bustate ⁊ uidete. id ẽ.
gustando uidete. Sic gͥ eum uidistis. dum eu
inme loquente audistis. amͦ cognoscetis eũ:
quia apud uos manebit ⁊ inuobis erit. Diẽ ei
philippus. Dñe ostende nob̾ patrẽ. ⁊ sufficit nob̾.
Iste em̃ non mente solumm᷑ ⁊ fide. s carnis etiã
occłis eum uidere desiderabat : sic̃ ⁊ moyses qͥ
ait. si iuem gr̾am in conspectu tuo ostende mͥ
faciẽ tuã ut sciam te. sui dñs. Nonme inquit
cum sum ⁊ non cognouistis me : ꝑhilippe qui
uidet me uidet ⁊ patrẽ. Ille de ext̾iori insu lo¬
quebatur : xp̃s autẽ ad int̾iorẽ id ẽ. ad intelligen¬
tiam ⁊ mentis occłos eos ꝓuocabat. Tanto tp̃r
uob̾eum sum . tanto tp̃r inter uos conuersatus
sum uob̾q in doetrina. in signis: ⁊ miracłis.
diuinitatem ⁊ potenciam meam reuelam. ⁊ ñ
cognouistis me : Philippe qui uidet me uidet¬
&e patrem. Non sicut tu in telligis occłis carnis

Expanded text:
et tactus. Unde est illud: « Gustate et videte , » id est et tactus. Unde est illud: « Gustate et videte , » id est gustando videte. Sic igitur eum vidistis, dum eum in me loquentem audistis. Et amodo cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Dicit ei Philippus: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Iste enim non mente solummodo, et fide, sed carnis etiam oculis eum videre desiderabat. Sicut et Moyses, qui ait: « Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi faciem tuam, ut sciam te . » Cui Dominscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui videt me, videt et Patrem. Ille de exteriori visu loquebatur: Christus autem ad interiorem, id est ad intelligentiam et mentis oculos eos provocabat. Tanto tempore vobiscum sum, tanto tempore inter vos conversatus sum, vobisque in doctrina, in signis, in miraculis divinitatem et potentiam meam revelavi, et non cognovistis me? Philippe, qui videt me, non, sicut tu intelligis, oculis carnis,
Abbreviated transcription (Latin):
huc ignorabat de quo itinere loquebat᷑. an mortis.
an celi. ⁊ dñs continuo sua responsione eis exposuit.
qualit̾ hec uerba intelligere debiussent. Ait .N.
Ego sum ua ueritas ⁊ uita. Nemo uenit ad pa¬
seitis : quia ego ⁊ pater unum sumus. Si uero
patrem scitis. quo ego uado scitis : qr ego ad patrẽ
uado. Ego inquit sum uia. S quare uia : Quia
nemo uenit ad patrẽ nisi ꝑ me. Ego sum uerita.
Unde hoc : Quia nemo cognoseit patrẽ nisi ꝑ
me. Nemo em̃ nouit patrẽ nisi filius ⁊ eii uo¬
luerit filius reuelare. Nicħ em̾ nisi ueritate¬
nondum uidetis. Iam en̾i uidistis eum. s nõ
in se. Uidistis autẽ eum: s in me. uidistis in¬
quit s mente ⁊ fide. Ipse enim loquit iume.
qr ego a me ipso non loquor. que dum auditis
uidetis. Qui enim mente audit. undet utiq q̃
audit. quia idem sunt uisus ⁊ auditus in m̾¬
te: ⁊ non solum isti. s gustus quoq ⁊ odoratus

Expanded text:
huc ignorabat de quo itinere loqueretur, an mortis, huc ignorabat de quo itinere loqueretur, an mortis, an coeli. Et Dominus continuo sua responsione eis exposuit qualiter haec verba intelligere debuissent. Ait enim: Ego sum via, veritas, et vita. Nemo venit ad Pascitis; quia ego et Pater unum sumus. Si vero Patrem scitis, et quo ego vado scitis, quia ego ad Patrem vado. Ego, inquit, sum via. Sed cur via? Quia nemo venit ad Patrem, nisi per me. Ego sum veritas. Unde hoc? Quia nemo cognoscit Patrem, nisi per me. « Nemo enim novit Patrem, nisi Filius et cui voluerit Filius revelare . nondum videtis. Jam enim vidistis eum, sed non in se. Vidistis autem eum, sed in me. Vidistis quidem, sed mente et fide. Ipse enim loquitur in me, quia ego a meipso non loquor. Quem, dum auditis, videtis. Qui enim mente audit, videt utique quod audit; quia idem sunt et visus, et auditus in mente; et non solum isti, sed et gustus quoque, et odoratus,
Abbreviated transcription (Latin):
mei ꝑcipite regnum quod uob̾ paratũ ẽ ab orgi¬
ne mundi. Necesse autẽ fuit ut ipse pruis iret.
& celi ianuas aꝑiret suoq introiti singłis quibꝰq
conuenientia loea p̾pararet. Multe eni̾ ibi siit
mansiones : quia ut apłs ait. stella differt astel¬
& patrẽ ⁊ ip̃m nõ spetie tamen s fide. Creden¬
do enim sciebant non uidendo. Qui gͥ ce patrẽ
sciebant ⁊ ipsum sciebant utiq ⁊ quo ibat. quia
patrẽ sciebant ⁊ uiam seiebant ipsam qr ipsum
seiebant. S qi hec uerba non dum intelligebant:
id ipsum quod sciebant se scire nesciebant. Un̾
&e thomas respondens ait. Dĩe nescimus quo ua¬
dis. Q quom possumꝰ uiam scire: Quidam em̃
ex ipsis putabant quod de morte diceret. Sieut
sum te sequi modo : Amnia in eã ꝓ te ponam.
uides gͥ qr de morte intelligebat. qui se si mul
cum ipso animã suam pon̾e dicebat: Hicẽ. itaq
quod ait thomas nescimus quo uadis: quia ad¬

Expanded text:
mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origimei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . » Necesse autem fuit ut ipse prius iret, et coeli januas aperiret, suoque introitu singulis quibusque convenientia loca pararet. Multae enim ibi sunt mansiones; quia, ut Apostolus ait, « Stella differt a stelet Patrem, et ipsum; non specie tamen, sed fide. Credendo enim sciebant, non videndo. Qui igitur et Patrem sciebant et ipsum, sciebant utique et quo ibat, quia Patrem sciebant, et viam ipsam sciebant, quia ipsum sciebant. Sed quia haec verba nondum intelligebant, id ipsum quod sciebant, se scire nesciebant. Unde et Thomas respondens ait: Domine, nescimus quo vadis: et quomodo possumus viam scire? Quidam enim ex ipsis putabant, quod de morte diceret: sicut sum te sequi modo? Animam meam pro te pono. Vides igitur, quia de morte intelligebat, qui se simul cum ipso animam suam ponere dicebat. Hinc est itaque, quod ait Thomas: Nescimus quo vadis; quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut sedeatis suꝑ tronos iudicantes duodecim tri¬
bus isrł. Si quo minus dixissem uob̾ quia uado
p̾parare uob̾ locum. tamen non turbari ẜ letari
deberetis. Si inquit minus in aliquo ⁊ non tam
sufficient̾idi axissem uob̾ quia uado p̃parare uob̾
locum. ualde tamen desid̾are de biustis aut qͣnto¬
euis illuc irem:⁊ in illus tante beatitudinis głiã
uos introducerem. Nunc aũ cum tocies uob̾ id
dicrerim. atq ꝓmiserim. quid trepidatis: Cer¬
ti g estote.⁊ nolite dubitare. quia si ego abiero .⁊
preparauero uob locum: iterum ueniã ⁊ accipi¬
am uos ad me ipsum. Quare: Ut ubi ego sum
ce uos sitis. Unde ⁊ suꝑus dixri. quia ubi ego sũ
ibi ⁊ minister m̃s erit. Accipit eñi dñs sc̃orũ aĩ¬
mas cotidie ad se ipsum: angłorũ ministerio ⁊
in effabili potencia sua. Hoc tamen tune plemis
&e habun dantius faciet. quando ad uidienim ue¬
niens corporibꝰ ammabus comunetis : suis fide¬
libus loquetur dicens. uenite benediet patris

Expanded text:
tis super thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Si quo minus dixissem vobis, quia vado praeparare vobis locum, tamen non turbari, sed laetari deberetis. Si, inquit, minus in aliquo, et non tam sufficienter dixissem vobis, quia vado praeparare vobis locum, valde tamen desiderare debuistis, ut quantocius illuc irem, et in illius tantae beatitudinis gloriam vos introducerem. Nunc autem, cum toties vobis id dixerim, atque promiserim, quid trepidatis? Certi igitur estote, et nolite dubitare, quia si ego abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio et accipiam vos ad meipsum. Cur? Ut ubi ego sum, et vos sitis. Unde et superius dixi, quia « Ubi ego sum, ibi et minister meus erit . » Accipit enim Dominus sanctorum animas quotidie ad seipsum, angelorum ministerio, et ineffabili potentia sua. Hoc tamen tunc plenius, et abundantius faciet, quando ad judicium veniens, corporibus animabus conjunctis, suis fidelibus loquetur dicens: « Venite, benedicti Patris
Abbreviated transcription (Latin):
timetis. Hoc en̾i ẽ. scđm faciem iudicare. Dice¬
bant gͦ quidam ea iherosolums. Nõne hic ẽ. quẽ
querunt interfic̾e̾ : Ecce palam loquitur.⁊ incħ¬
ei dicunt. Num quid u̾e cognouerunt principes
quia hic ẽ. rp̃s: S hunc scimus unde sit. xp̃s
autem eum uenerit nemo seit unde sit. Hoc au̾
tale e. ac si dic̾e̾nt. De cepti sunt principes nr̃i.
si xp̃m hunc ẽẽ putant. cimis nos ⁊ natitatis
locum ⁊ parentes nouimus. Qui em̾ dicũt xp̃s au̾
cũ uenerit nemo seit unde sit. er eo loco hoc tes¬
timonium sũpsisse uidentur. ubi đr generacio¬
nem eiꝰ quis ennararabit. Sciebant tamen iudi

Expanded text:
timetis. Hoc etenim est secundum faciem judicare. Dicetimetis. Hoc etenim est secundum faciem judicare. Dicebant ergo quidam ex Jerosolymis: Nonne hic est, quem que cognoverunt 243 principes, quia hic est Christus? Sed hunc scimus unde sit. Christus autem cum venerit, nemo scit unde sit. Hoc autem tale est, ac si dicerent: Decepti sunt principes nostri, si Christum hunc esse putant, cujus nos et nativitatis locum et parentes cognovimus. Quod enim dicunt: Christus autem cum venerit, nemo scit, unde sit, ex eo loco hoc testimonium sumpsisse videntur, ubi dicitur: « Generationem ejus quis enarrabit? » Sciebant tamen Judaei,
Abbreviated transcription (Latin):
sabb̃o: Propterea dedit uob̾. moyses cireumeisio¬
nẽ. uidelibet ut uos ab infirmitate sanarẽt.
Nlon quia er moyse ẽ. errcumei sio s er
patribus. prius enim quam de circumeisione
aliquid diceret moyses : circum eisus ẽ. abraã.
ꝓsaac. ⁊ iacob.⁊ multi alii. Onũ gͥ die fieri lieet
quid ad salutem ꝑtinet. E id circo in sabb̾o circũ¬
ciditis hominẽ. In iustum ẽ. gͥ ut mͥ in digne¬
mini. quia totum hominẽ sanum feci in sab̃b̃o.
Si enim mͥ non licet. nec uob̾licet. licet autẽ.
Si enim non licuiss : moyses no̾ uississ. Precipit
enim moyses. ut octauo die eireumeidatur in fan¬
tulus. siue ip̃m sabb̃m. siue alius qui libet dies
occurrerit. Nolite uidicare scđm faciem. s iustũ
iudienim iudicate: aut simul mecum moysẽ
rep̾hendite aut me quoq simul cum moyse iusti¬
ficate. Ambo enim idem facimus : ambo in sab̃bo
salutem oꝑamur. S illum non rep̾hentis qui a

Expanded text:
Sabbato? Propterea Moyses dedit vobis circumcisioSabbato? Propterea Moyses dedit vobis circumcisionem, videlicet ut vos ab infirmitate sanaret. Non quia ex Moyse est circumcisio, sed ex Patribus. Prius enim quam de circumcisione aliquid diceret Moyses, circumcisi sunt Abraham, Isaac et Jacob, et multi alii. Omni ergo die fieri licet quidquid ad salutem pertinet. Et idcirco in Sabbato circumciditis hominem. Injustum est igitur ut mihi indignemini, quia totum hominem sanum feci in Sabbato. Si enim mihi non licet, non vobis licet. Licet autem. Si enim non licuisset, Moyses non dixisset. Praecepit enim Moyses ut octavo die circumcidatur infantulus, sive ipsum Sabbatum, sive alius quilibet dies occurrat. Nolite judicare secundum faciem, sed justum judicium judicate; aut simul mecum Moysem reprehendite, aut me quoque simul cum Moyse justificate. Ambo enim idem facimus. Ambo in Sabbato salutem operamur. Sed illum non reprehenditis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
e obꝓbria ex ꝓbrantiũ tibi ceciđunt suꝑ me.
plonne moises dedit uob̾ legem : & uemo ex uob̾
facit legem. Hoc autẽ quare dicrerit: sub iun¬
gens ostendit. Quid me queritis interficere : Si
enini legẽ fecissent. si legis mandata custodissẽt:
numquam in nocentẽ ⁊ iustũ interficere quesis¬
sent. Respondit turba ⁊ dicrit. Demonium ha¬
bes. Quis te querit in terficere : Sic enĩ respon¬
dit turba. sic̃ sordida ⁊ turbata. sic̃ turbulenta
&e turbida. Respondit iħs ⁊ dixit eis. unum opꝰ
feci. ⁊ om̃s miramim. Nõ eorũ responsione mo¬
uetur. non conuieus conuicia reddit. Unum
opus feci inquit. ⁊ om̃s miramini. Miramini
quidẽ nõ quia magnum aliquid feci. talis emĩ
ammiratio bona eẽt: s quia in sabb̃o feci. Quare¬
gͦ ⁊ uob̃ ipsis non indignamini. qui in sabb̾o cir¬
cumeiditis homine: Si circumeisionẽ accipit
homo in sabb̃o ut non soluatur lex moisi. michi
indignamim qr totum hominẽ sanum feci in

Expanded text:
et opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me . » Nonne Moyses dedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem? Hoc autem cur dixerit, subjungens ostendit: Quid me quaeritis interficere? Si enim legem fecissent, si legis mandata custodissent, nunquam innocentem et justum interficere quaesissent. Respondit turba, et dixit: Daemonium habes. Quis te quaerit interficere? Sic enim respondit turba, sicut sordida et turbata, sicut turbulenta et turbida. Respondit Jesus, et dixit eis: Unum opus feci, et omnes miramini. Non eorum responsione movetur, non conviciis convicia reddit. Unum, inquit, opus feci, et omnes miramini. Miramini quidem, non quia magnum aliquid feci, talis enim admiratio bona esset; sed quia in Sabbato feci. Cur ergo et vobis ipsis non indignamini, qui in Sabbato circumciditis hominem? Si circumcisionem accipit homo in Sabbato, ut non solvatur lex Moysi, mitotum hominem sanum feci in
Abbreviated transcription (Latin):
aũ dico uobis. Polite uirare omnino. neq
ꝑcelum. quia thronus d̃i ẽ. neq ꝑ t̾ram
quia scabellum ẽ. pedum eius. neq ꝑiero¬
solimam. quia enuitas ẽ. regis magni : neq
ꝑ caput tuum iurab̃. quia non potes unũ
capillum album facere aut nigrũ. Sit aũ
sermo nr̃ ẽ. est: non ñ. Quod au̾ his habun

Expanded text:
ico vobis non iurare omnino neque per caelum quia thronus Dei est neque per terram quia scabillum est pedum eius neque per Hierosolymam quia civitas est magni Regis neque per caput tuum iuraveris quia non potes unum capillum album facere aut nigrum sit autem sermo vester est est non non quod
Abbreviated transcription (Latin):
officii et p̃positure ostendit. solo uerbo ĩ
terficiens illos. Sed ista om̃ia intimore xp̃i
sunt agenda : id est ꝓ amore dei : nõ causa
ad ulationis neq patrocinationis. quod qui¬
dam fatunt ut possint inuenire gratiam
p̃lati: et liberus quod eos delectet oꝑentur.

Expanded text:
officii et praepositurae ostendit solo verbo illos officii et praepositurae ostendit solo verbo illos interficiens . Sed ista omnia in timore Christi sunt agenda, id est, per amorem Dei, non causa adulationis neque patrocinationis, quod quidam faciunt, ut possint invenire gratiam praelati, et liberius quod eos delectat operentur.
Abbreviated transcription (Latin):
creator et factor. Et quomͦ in nomine dñ nr̃i
dñe sc̃ẽ pat̃. qui nos ꝑfilium tuũ fecisti. et
aebemus deo et patri: quia ꝑ illum qui me¬
⁊transmittimus ad dm̃ patrem dicentes:
Subiecti inuicem intimore xp̃i. Sicut audi¬
tores et sub iecti suis p̃latis subditi sunt
causa obedientie et reuerentiȩ. sic debent
ȩtiam p̾lati humiliare se erga subiectos: in
quantum uident esse equales illos sibi inuir¬
tutibus et uite meritis Inquantum autem in¬
dent illos erigere insuꝑbiam contra se et ui-¬
cia sectari . debent offitium sue p̾positure os¬
tendere. et fortiter redarguere et inere-¬
pare. Iuod ꝓbari potest ex factis apłi petri.
Qui cum udisset cornelium centurionem
cum omni domo sua humiliter se uelle ad¬
orare. econtra ille humiliauit se illi dicens.
Surge : nam et ego homo sum. Ubi autem
uidit ananam et saphiram. auia ueritatis
recede. et uiciis sub iacere : potentiam sui

Expanded text:
creator et factor. Et quomodo? In nomine Domini creator et factor. Et quomodo? In nomine Domini Domine sancte Pater, qui nos per Filium tuum fecisti et debemus Deo et Patri, quia per illum qui mestra, et transmittimus ad Deum Patrem, dicentes: Subjecti invicem in timore Christi. » Sicut auditores et subjecti suis praelatis subditi sunt causa obedientiae et reverentiae: sic debent etiam praelati humiliare se erga subjectos, in quantum vident illos aequales sibi in virtutibus et vitae meritis, in quantum autem vident illos erigi in superbiam contra se et vitia sectari, debent officium suae praepositurae ostendere et fortiter redarguere et increpare. Quod probari potest ex factis apostoli Petri, qui cum vidisset Cornelium centurionem cum omni domo sua humiliter velle se adorare, econtra ille humiliavit se illi, dicens: « Surge, nam et ego homo sum . » Ubi autem vidit Ananiam et Sapphiram a via veritatis recedere, et vitiis subjacere, potentiam sui
Abbreviated transcription (Latin):
ticum ezechie. ceterorumq ꝓpħarum. hoc
uero distat inter canticum ⁊ psalmum: quia¬
Nota canticum ore solum modo ꝓfertur et decan¬
tatur. ꝑ salmus autẽ addito quodam instru¬
mento musice artis: id est psalterio. Cantã¬
tes et psallentes in cordibus ur̃is dño. Ideoq
daixit eantantes in cordibꝰ ur̃is: quia multi sũt
qui cantant solummꝰ ore. quoꝵ mens non cõ¬
cordat uoci : et qui magis attendunt ad so¬
noritatem uocis ut auditoribus placeant: qͣm
considerent mente quid dicant. Illi uero can¬
tant in corde. quorum mens uoci concord̾at.
iuxta illud beati benedicti. sic stemus adpsal
lendum : ut mens nr̃a concord̾et uoci nr̃e.
nr̃i iħu xp̃i. deo et patri. P ro omnibus bene¬
ficiis nob adeo gratis datis: uł ꝓ om̃ibus ꝓs¬
peris et aduersis. aebemus semꝑ gras re¬
ferre deo et patri. Ideo om̃ĩpotenti patri.
quia om̃ibus creaturis est deus pater: id est

Expanded text:
ticum Ezechiae, caeterorumque prophetarum. Hoc ticum Ezechiae, caeterorumque prophetarum. Hoc vero distat inter canticum et psalmum, quia canticum ne solummodo profertur, sed et decantatur: psalmus autem addito quodam instrumento musicae artis, id est psalterio. « Cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino. » Ideo dixit cantantes in cordibus vestris, quia multi sunt qui cantant solummodo ore, quorum mens non concordat voci, et qui magis attendunt ad sonoritatem vocis ut auditoribus placeant, quam considerent mente quid dicant. Illi vero cantant in corde, quorum mens concordat voci, juxta illud beati Belendum, ut mens nostra concordet uoci nostrae. risti Deo et Patri. » Pro omnibus beneficiis nobis a Deo gratis datis, vel pro omnibus prosperis et adversis debemus semper gratias referre Deo Patri, id est, Deo omnipotenti Patri, qui omnibus creaturis est Deus Pater, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia uicia que ꝑ ebrietatẽ solent euenire.
qr ut quidam doctor dicit. ebrietas nullum
tra. suꝑbia. cęt̾ĩsq uitiis: ita illi qui replent᷑
sp̃u scõ. replentur castitate. humilitate. mã¬
suetudine : cet̾isq uitutibus. Loquentes uob̃¬
met ipsis. in psalmis. et humnis. et canticis.
ternatim camius psalmos. ꝑ salmi dicunt᷑
Hẏmnus grece. latmno eloquio sonat laus
dei. Hunꝰ autem si cõponitur et nõ can¬
tatur: nõ est imnus. Si cõponitur ⁊ canta¬
tur. sed nõ in laude dei: nõ est ymnus. Ui uͦ¬
cõponitur. et cantatur in laude dei: tunc est
ymnus. hymnos autem apud latinos ambro
cipue. Bene autem cum dixit canticis subrm¬
xit sp̃alibus : qr sunt cantica que nõ sunt sp̃a¬
lia. neque in laudem dei cantatur : sicut sũt
cantica scłarium hominum. Cantica autem sũt
et repleti: ut sunt cantica moysi. canticum
anne. canticum debbore. canticum ysaie. can¬

Expanded text:
omnia vitia quae per ebrietatem solent evenire, omnia vitia quae per ebrietatem solent evenire, quia, ut quidam doctor dicit, ebrietas nullum rbia, caeterisque vitiis: ita illi qui replentur Spiritu sancto, replentur castitate, humilitate, mansuetudine, caeterisque virtutibus, loquentes vobismetipsis in psalmis et hymnis et canticis  quando alternatim canimus psalmos. Psalmi dicuntur Hymnus Graece, Latine eloquio sonat laus Dei. Hymnus autem si componitur et non cantatur, non est hymnus: si componitur et cantatur, sed non in laudem Dei, non est hymnus. componitur et cantatur in laudem Dei, tunc est hymnus. Hymnos autem apud Latinos, praecUnde igitur cum dixit canticis, subjunxit spiritualibus, quia sunt cantica quae non sunt spiritalia, neque in laudem Dei cantantur. Sicut sunt cantica saecularium hominum. Cantica autem spiriet repleti, ut sunt cantica Moysi, canticum Annae, canticum Deborae, canticum Isaiae, can