comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. tactus qui etiã cunctis mem¬
bris cõmuniter noscitur attributꝰ
Elegantio t̾am̃ nibis urmanib ẽ.
que singłarit̃ date sunt ad multas
firmior q memoria. Nam qd̃ obli¬
uisci possumus: istis scribentib si¬
ne labore retinemus. hee sunt di¬
uersarum artium opifices: et pe¬
ne totius nĩe oꝑationis esfectus.
Nam quio ꝓdẽet sensum aliqua
facienda conciꝑe si hec laboriosa
manus ĩi ꝓbaretur implere: Hec
illud arbitror pretereunctũ quod
pedes nr̃i manusq denaria digi¬
torũ quanticate formant᷑: ut cur¬
sus uite nr̃e acq oꝑacio sacram̃ta
celestis decalogi concineret. ne pret̃
legem dñi aut cogicare aliquid
aut agere deb̾emus. facies ipsa¬
cit indicia: In effigiem nr̃am exe¬
unt occulte cogitationes: et ex hac
parte cognoscitur: qualis intus a¬
nimus uoluntasq uersetur Uultꝰ
si quidẽ nr̃ qui a uoluntate no¬
minatur speculũ quoddã est ani¬

Expanded text:
tus est tactus, qui etiam cunctis membris communiter noscitur attributus. Elegantior nobis in manibus est, quae singulariter datae sunt ad multas firmior memoria; nam quod oblivisci possumus, istis scribentibus sine labore retinemus. Hae sunt diversarum artium opifices, et pene totius nostrae operationis effectus. Nam quid prodesset sensum aliqua facienda concipere, si haec laboriosa manus non probaretur implere? Nec illud arbitror praetereundum, quod pedes nostri manusque denaria digitorum quantitate formantur, ut cursus vitae nostrae atque operatio sacramenta coelestis Decalogi contineret: ne praeter legem 635 Domini aut cogitare aliquid, aut agere deberemus. Facies ipscit indicia; in effigie nostra exeunt occultae cogitationes, et ex hac parte cognoscitur qualis intus animus voluntasque versetur. Vultus siquidem noster, qui a voluntate nominatur, speculum quoddam est ani
Abbreviated transcription (Latin):
est uulnerabilis quia non est necesse
ut uulneretur: sic illa non ideo non
fuit mortalis. quia non erat necesse ut
morerecur. Talem puto habitudinem
adhuc incorpore animali atq morta¬
li etiam illis qui sine morte huic trans¬
lati sunt fuisse concessam. Neq enun e¬
noch et helias ꝑtam longam etatem.
senectute marcuerunt. Nec tamen cre¬
do eos iam in illam spiricualem qua¬
litatem corporis cominutatos. qualis in
resurrectione promicticur:. que in do¬
mnino prima precessit: nisi quia isti for¬
tasse nec his cibis egent. qui sui consũp¬
tione reficiunt. sed ex quo translati s̃
ita uiuunt ut similem habeant soci¬
quibus helias ex calice aquȩ et ex col¬
lirida panis sine cibouixit. Aut si et
his sustentaculis opus est: ita in para

Expanded text:
est vulnerabilis, quia non est necesse est vulnerabilis, quia non est necesse ut vulneretur: sic illa non ideo non fuit mortalis, quia non erat necesse ut moreretur. Talem puto habitudinem adhuc in corpore animali atque mortali, etiam illis qui sine morte hinc translati sunt, fuisse concessam. Neque enim Enoch et Elias per tam longam aetatem senectute marcuerunt. Nec tamen credo eos jam in illam spiritualem qualitatem corporis commutatos, qualis in resurrectione promittitur, quae in Domino prima praecessit: nisi quia isti fortasse nec his cibis egent, qui sui consumptione refiita vivunt, ut similem habeant sociquibus Elias ex calice aquae et ex collyride panis sine cibo vixit; aut si et his sustentaculis opus est, ita in para
Abbreviated transcription (Latin):
hentes: si tamen induti non nudi
eniamur. Et enun qui suimus in
hac habitatione ingemiscimus graua¬
ti. in quo nolumus expoliari. seo super¬
uestiri: ut absorbeatur mortale a uita.
Proinde si non peccasset adam. non e¬
rat expoliandus corpore: sed suꝑuesti¬
endus immortalitate et incorruptiõe
ut absorberetur mortale auita: idest
ab animali inspiricuale transiret.
Neq enim metuendum fuit. ne forte
si diucius hic uiueret in corpore ani¬
mali. senectute grauaretur: et paula¬
tim ueterascendo ueniret ad mortem.
Si enim deus ifraelicarum uestimen
tis et calciamentis prestitit quod per
tot annos non sunt attrita. quid mirũ
si obedienti homini eiusdem potencia
prestaretur. ut animale ac mortale
habens corpus. haberet in eo quendã
statum. quo sine defectu esset annos¬
us: tempore quo deus uellet a morta¬
licate ad immortalitatem sine inedia
morte uenturus: Sicut enim hec ipsa
caro quam nunc habemus. non ideo ñ

Expanded text:
cupientes si tamen et induti non nudi cupientes si tamen et induti non nudi inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione ingemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde si non peccasset Adam, non erat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorruptione, ut absorberetur mortale a uita, id est ab animali in spiritale transiret. Neque enim metuendum fuit, ne forte, si diutius hic uiueret in corpore animali, senectute grauaretur et paulatim ueterescendo perueniret ad mortem. si enim deus Israhelitarum uestimetis et calceamentis praestitit, quod per tot annos non sunt obtrita ; quid mirum si obedienti homini ejusdem potentia praestaretur, ut animale ac mortale habens corpus, haberet in eo quemdam statum, quo sine defectu esset annosus, tempore quo Deus vellet, a mortalitate ad immortalitatem, sine media morte venturus? Sicut enim haec ipsa caro quam nunc habemus, non ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
lege dictum est qua die edericis mor¬
te moriemini. non ad mortem corpo¬
ris sed ad mortem anime que inpec¬
cata fit referre conancur:: qua morte
mortuos significauit dominus infi¬
deles: de quibus ait. Sine mortuos
sepelire mortuos suos. Quid ergores¬
pondebunt cum legitur hoc deum pri¬
mo homini etiam post peccatum in¬
crpando et dampnando dixisse. ter
us et interram ibis: Neq enim secũ¬
di anunam. sed quod manifestum ẽ
situndum corpus cerra erat: et morte
ausdem corporis erat icurus in terram.
Quamius enim secundum corpus terra
nũ. et corpus in quo creatus est anuna
gestaret: camen si non peccasset in
epus fuerat spirituale mutandus :
in illam incorruptionem que fide¬
bus et sanctis promiccitur sine mor
spericulo transiturus. Cuius rei desi¬
lerium nos habere non solum ipsi sen¬
aimus in nobis: uerum eciam acdmo¬
dente.ipostolo agnoscimus: ubi ait. Et¬
dim in hoc ingemiscimus: habitacu
n nr̃m quod de celo est suꝑindui

Expanded text:
lege dictum est: qua die ederitis, morlege dictum est: qua die ederitis, morte moriemini, non ad mortem corporis, sed ad mortem animae, quae in peccato fit, referre conantur. qua morte mortuos significauit dominus infideles, de quibus ait: sine mortuos sepelire mortuos suos. quid ergo respondebunt, cum legitur hoc deum primo homini etiam post peccatum increpando et damnando dixisse: terra es et in terram ibis? neque enim secundum animam, sed, quod manifestum est, secundum corpus terra erat et morte eiusdem corporis erat iturus in terram. quamuis enim secundum corpus terra esset et corpus in quo creatus est animale gestaret, tamen, si non peccasset, in corpus fuerat spiritale mutandus et in illam incorruptionem, quae fidelibus et sanctis promittitur, sine mortis? supplicio transiturus. cuius rei desiderium nos habere non solum ipsi sentimus in nobis, uerum etiam monente apostolo agnoscimus, ubi ait: etenim in hoc ingemescimus, habitaculum nostrum, quod de caelo est, superindui
Abbreviated transcription (Latin):
UAMUIS
in medi
et magin
curarum
estibus a¬
que nos
cdecinei
apeccan¬
ribus derelinquencibus legem dei. l
ea quoq ipsa nr̃orum etiam peccate
meritis impucemus: studio camend
marcelline learissime. quo nobis es gr¬
tior atq iocundior ducius esse debist
nolui: acq ut uerum dicam non p̃
si enim me compulit uel ipsa carii
qua in uno incommutabili unun
mus in melius cominucandi. uel ii¬
mor ne te in osfenderem deum qui
desiderium cale donauit. cui serusꝰ¬
do illiseruiam quai donauit: sie in
ne compulit. sic duxit et traxit ad dis¬
soduendas pro tantillis uiribus questio¬
nes quas michi scribendo indixisti⁊
ut ea causa in animo meo paulisper
uinceret alias: donec aliquio efficerẽ
quome cue bone uoluntati. et eorũ
quibus hec cure sunt. et si non suffici¬
encer tamen obedienter deseruisse
constaret. Qui dicunt adam sic crea¬
tum ut etiam sine peccati merito
moreretur non pena culpe. sed neces¬
sitate nacure: profecto illud quod in

Expanded text:
uamuis in mediis et magnis curarum aestibus aquae nos detinent a peccatoribus relinquentibus legem dei – licet ea quoque ipsa nostrorum etiam peccatorum meritis inputemus -, studio tamen tuo, Marcelline carissime, quo nobis es gratior atque iucundior, diutius esse debitor nolui atque, ut uerum audias, non potui. sic enim me conpulit uel ipsa caritas, qua in uno incommutabili unum sumus in melius commutandi, uel timor, ne in te offenderem deum, qui tibi desiderium tale donauit, cui scruiendo illi seruiam qui donauit, sic, inquam, me conpulit, sic duxit et traxit ad dissoluendas pro tantillis uiribus quaestiones, quas mihi scribendo indixisti, ut ea causa in animo meo paulisper uineeret alias, donec aliquid efficerem, quo me bonae tuae uoluntati et eorum quibus haec curae sunt etsi non sufficienter, tamen oboedienter seruisse constaret. Qui dicunt \'Adam sic creatum, ut etiam sine peccati merito moreretur non poena culpae, sed necessitate naturae\'. profecto illud, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
magna questio est aliamq disputa¬
tionem desiderat: eo tamen quan¬
tum arbitror moderamine tempe¬
ratam. ut magis inquisitio cauta
laudetur. quam precipitata reure¬
hendatur assertio. Ubi enun de obs
obscurissima disputatur. non adiu¬
uantibus diuinarum scripturarũ
certis clarisq documentis. cohibere
se debet humana presumptio: nicħ
faciens in partem alceram declinan¬
do.Et si enum quodlibet horum quẽ¬
admodum demonstrari et explica¬
ri possit ignorem: illud camen cre¬
do quod etiam hinc duinorum e

Expanded text:
magna quaestio est aliamque disputamagna quaestio est aliamque disputationem desiderat, eo tamen, quantum arbitror, moderamine temperatam, ut magis inquisitio cauta laudetur quam praecipitata reprehendatur assertio. ubi enim de re obscurissima disputatur non adiuuantibus diuinarum auctoritatum certis clarisque documentis, cohibere se debet humana praesumptio nihil faciens in partem alteram declinando. etsi enim quodlibet horum, quemadmodum demonstrari et explicari possit, ignorem, illud tamen credo, quod etiam hinc diuinorum e
Abbreviated transcription (Latin):
uero utrum et ipsa eodeminodo pro¬
pagata reatu qui ei dimititur
obstricta sit. neq enum possumus
dicere solam carnem paruuli nõ
etiam animam incligere saluato¬
ris et redemptoris auxilio: alienã¬
q esse ab ea gratiarum actione q̃
in psalmis est ubi legimus. et dici¬
mus. benedic anima mea dominũ.
et noli obliuisci omnes retributio¬
nes eius. qui propicius fit omnib
iniquitatibus tuis. qui saudt om̃s
langores tuos. qui redimit de corrup¬
tione uitam tuam: an etiam non ꝓ¬
pagaca eo ipso quo carni peccati
aggrauanda mniscetur. iam ipsius
peccati remissione et sua redempti¬
one opus habeat: deo persuminam
prescientiam iudicante. qui paruu¬
li abisto reatu non mereantur abso¬
ui.etiam qui nondum nati nichil
alicubi propria uita sua egerunt
uel boni uel mali: et quomodo deus
etiam si non de tracduce animas cre¬
at. non sit tamen auctor reatus eius¬
dem. propter quem redempcio sacra¬
menti necessaria est. anime paruuili

Expanded text:
uero, utrum et ipsa eodem modo prouero, utrum et ipsa eodem modo propagata reatu, qui ei dimittatur, obstricta sit-neque enim possumus dicere solam carnem paruuli, non etiam animam indigere saluatoris et redemptoris auxilio alienamque ab ea esse gratiarum actione, quae in Psalmis est, ubi legimus et dicimus: benedic, anima mea, dominum et noli obliuisci omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos, qui redimit de corruptione uitam tuam —, an etiam non propagata eo ipso, quo carni peccati aggrauanda miscetur, iam ipsius peccati remissione et sua redemptione opus habeat, deo per summam praescientiam iudicante, qui paruulorum ab isto reatu non mereantur absolui, etiam qui nondum nati nihil alicubi propria sua uita egerunt uel boni uel mali, et quomodo deus, etiamsi non de traduce animas creat, non sit tamen auctor reatus eiusdem, propter quem redemptio sacramenti necessaria est animae paruuli,
Abbreviated transcription (Latin):
a ulterius nec nobis donanda opte¬
mus. nec in nobis punienda timea¬
mus: ab illo redemptore liberati. qͥ
non uenundatus sub peccato. redi¬
mit ifrael ab omnibus iniqui tati¬
bus eius: siue propria cuiusquam
uita cominissis. siue originaliter
rractis. Hon enum parum pagiuar̃
duunarum auctoritati ueritatiq
iesserunt: qui et si noluerunt lite¬
is suis aperte expruere paruulis
nmissionem necessariam peccatoꝵs.
edemptionem tamen eis opus esse
confessi sunt. Alio quippe uerbo eti¬
am ipso de xp̃iana eruditione de¬
prompto: nichil aliud dixerunt.
omnino. Nec dubitandum est his
qui duinas paginas fideliter le¬
gunt. fideliter audiunt. fideliter
tenent. quod abilla carne que prius
uoluptate peccati facta est caro pec¬
cati. deinceps per successionem trã¬
seunte in omnes proscriptione pec¬
cati et mortis. caro sit propagata pec¬
catiꝰ excepta una similitudine car¬
nis peccati: que tamen non esset.
nisi esset caro peccati. de anuna

Expanded text:
ta ulterius nec nobis donanda opteta ulterius nec nobis donanda optemus nec in nobis punienda timeamus ab illo redemptore liberati, qui non uenundatus sub peccato redemit Israhel ab omnibus iniquitatibus eius siue propria cuiusquam uita commissis siue originaliter tractis. Non enim parum scripturarum diuinarum auctoritati ueritatique cesserunt, qui, etsi noluerunt litteris suis aperte exprimere paruulis remissionem necessariam peccatorum, redemptionem tamen eis opus esse confessi sunt. alio quippe uerbo, etiam ipso de christiana eruditione deprompto, nihil aliud omnino dixerunt. nec dubitandum est eis qui diuina scripta fideliter legunt, fideliter audiunt, fideliter tenent, quod ab illa carne, quae prius uoluntate peccati facta est caro peccati, deinceps per successionem transeunte in omnes transcriptione iniquitatis et mortis caro sit propagata peccati excepta una similitudine carnis peccati, quae tamen non esset, nisi esset caro peccati. De anima
Abbreviated transcription (Latin):
solus sine peccato est: et nr̃a pos
delere peccata. Peruerse autem
que a sinistris sunt: amicicie culs
peccatis. Tales etiam illi uigint
annorum adolescentuli figurai
noui. populi premiserunt. qui il
teriam promissionis intrarunt: quai
nec in dexteram. nec insinistram dic¬
ti sunt decliuasse. Non enim ea uigin¬
ti annorum etas comparanda est in¬
nocentie paruulorum: sed ni fallor
hc numerus mysticum aliquid ad¬
umbrat et resonat. Uetus enim testa¬
mencum in quinq moysi libris ex¬
cellit: nouum autem quatuor euã¬
geliorum auccoritate prefulget. Qui
numeri per se multiplicati: ad uice¬
ium peruenunt. Quater enum qͥ¬
ni.uel quinquies quatermi: ugon¬
t sunt. Talis populus ut predixi e¬
rudicus in regno celorum per duo
testamenta. uetus et nouum. non de¬
dinans in dexteram superba presũ¬
ptione iusticie. neq in sinistram se¬
cura dilectione peccati. in terram
promissionis intrat: ubi iam pecca¬

Expanded text:
solus sine peccato est et nostra potest solus sine peccato est et nostra potest delere peccata; peruersae autem sunt, quae a sinistris, amicitiae cum peccatis. tales etiam illi uiginti annorum adulescentuli figuram noni populi praemiserunt, qui in terram promissionis intrarunt, qui nec in dextram nec in sinistram dicti sunt declinasse. non enim et uiginti annorum aetas conparanda est innocentiae paruulorum, sed, ni fallor, hic numerus mysticum aliquid adumbrat et resonat. uetus enim testamentum in quinque Moysi libris excellit, nouum autem quattuor euangeliorum auctoritate praefulget. qui numeri per se multiplicati ad uicenarium perueniunt; quater enim quini uel quinquiens quaterni uiginti sunt. talis populus, ut praedixi, eruditus in regno caelorum per duo testamenta, uetus et nouum, non declinans in dextram superba praesumptione iustitiae neque in sinistram secura dilectione peccati in terram illius promissionis intrabit, ubi iam pecca
Abbreviated transcription (Latin):
peccato quod erat minatus imple¬
uit. nisi quia rectissime si sic dicti
fuerit respondebitur remissione
illam peccati factam. ne homo a ꝑ¬
cipienda uita impediretur eter¬
na: subsequutum uero illius com¬
minacionis effeccum. ut piecas ho¬
minis in illa humilitate exerceret᷑
atq probarecur: Sic et mnortem cor¬
poris et propter peccatum homun
deus inflixit: et post peccatorum
remissionem propter exercendam
iusticiam non adeunt. Teneamu
ergo indeclinabilem fidei confa¬
onem. Solus unus est qui sine pa¬
cato natus est insimilicudine car¬
nis peccati. sine peccato uxit itꝰ
aliena peccata: sine peccato mo¬
tuus est propter nr̃a peccata. Nor
declinemus in dexteram aut u¬
sinistram. In dexteram enum di¬
clinare est seipsum decipere: diꝰ¬
cdo se sine peccato. In sinistram aũ
per nescio quam peruersam et psa¬
uam securitatem.se tanquam is¬
pune dare peccatis. Uias enumq
a dextris sunt nouit dominus.

Expanded text:
peccato quod erat minatus inplepeccato quod erat minatus inpleuit?\' nisi quia rectissime, si dictum fuerit, respondebitur remissionem illam peccati factam, ne homo a percipienda uita inpediretur aeterna, subsecutum uero illius comminationis effectum, ut pietas hominis in illa humilitate exerceretur atque probaretur? sic et mortem corporis et propter peccatum deus homini inflixit et post peccatorum remissionem propter exercendam iustitiam non ademit. Teneamus ergo indeclinabilem fidei confessionem. solus unus est qui sine peccato natus est in similitudine carnis peccati, sine peccato uixit inter aliena peccata, sine peccato mortuus est propter nostra peccata. non declinemus in dexteram aut sinistram; in dexteram enim declinare est se ipsum decipere dicendo se esse sine peccato, in sinistram autem per nescio quam peruersam et prauam securitatem se tamquam inpune dare peccatis. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
esset caro peccati: que in deliciis obe¬
dientiam non seruauit. antequam
esset caro peccati. Sicut ergo illi pri¬
ĩni homines postea iuste uiuendo.¬
unde merito creduntur per domi¬
ni sanguinem ab extremo supplicio
liberati. non tamen in illa uica ine¬
ruerunt ad paradisum reuocari: sic
et caro peccati etiam si remissis pec¬
catis homo in ea iuste uixerit. non
continuo merecur eam mortem non
perpeci. quam traxit de ougine pec¬
cati. Tale aliquid nobis insinuatum
est de patriarcha dauid in libro re¬
gnorum: ad quem propheta cun
missus esset eiq propter peccatũ
quoo admiserat euentura mala ex
iracundia dei comininaretur. con¬
fessione peccati ueniam meruit:
respondente propheca quod ei flag¬
cium facinusq remissum sit: et ca¬
men consequuta sunt que deus fu¬
erat comininatus: ut sic humilia¬
retur a filio. Quare et hic non diei¬
tur si deus propter peccatum illud
fuerat courminatus. eur dunisso

Expanded text:
esset caro peccati, quae in deliciis oboeesset caro peccati, quae in deliciis oboedientiam non seruauit, antequam esset caro peccati. sicut ergo illi primi homines postea iuste uiuendo-und.c merito creduntur per domini sanguinem ab extremo supplicio liberati—non tamen in illa uita meruerunt ad paradisum reuocari, sic et caro peccati, etiamsi remissis peccatis homo in ea iuste uixerit, non continuo meretur eam mortem non perpeti, quam traxit de propagine peccati. Tale aliquid nobis insinuatum est de patriarcha Dauid in libro Regnorum, ad quem propheta cum missus esset eique propter peccatum, quod admiserat, euentura mala ex iracundia dei comminaretur, confessione peccati ueniam meruit respondente propheta, quod illud ei flagitium facinusque remissum sit; et tamen consecuta sunt quae deus fuerat comminatus, ut sic humiliaretur a filio. quare et hic non dicitur: \'si deus propter peccatum illud fuerat comminatus, cur dimisso
Abbreviated transcription (Latin):
Nequaquam igitur in morce pro
iusticia subeunda. uel contempnen¬
da laudaretur precipua pacientia:
si mortis non esset magna. multuo¬
q dura molestia. Cuius cimnorem
qui uncit ex fide: mnagnam ipsius
fidei comparat gloriam. iustamq mer¬
cedem. Unde mirandum uon est. et
mortem corporis non fuisse uenturã
homini. nisi precessisset peccatum. cu¬
ius eciam talis pena consequeretur:
ut post remissionem peccatorum per¬
mictatur etiam fidelibus euenire:
ut in eius timore uincendo exercere¬
tur fortitudo iusticie. Caro enum que
primo facta est non erat caro peccati:
in qua noluit homo incer delicias
paradisi seruare iusticiam. Unde sta¬
tuit deus. ut post eus peccatum pro¬
pagata caro peccati. ad recipiendam
iusticiam laboribus et molestiis ni¬
teretur. Propter hoc etiam de paradi¬
so dimissus adam. contra eden habi¬
tauit: idest. contra sedem deliciar̃.:
ut significaret quod in laboribus
qui sunt deliciis concrarii erudiend:

Expanded text:
nequaquam igitur in morte pro nequaquam igitur in morte pro iustitia subeunda uel contemnenda laudaretur praecipua patientia, si mortis non esset magna multumque dura molestia. cuius timorem qui uincit ex fide, magnam ipsius fidei conparat gloriam iustamque mercedem. unde mirandum non est et mortem corporis non fuisse euenturam homini, nisi praecessisset peccatum, cuius etiam talis poena consequeretur, et post remissionem peccatorum eam fidelibus euenire, ut in eius timore uincendo exerceatur fortitudo iustitiae. Caro enim, quae primo facta est, non erat caro peccati, in qua noluit homo inter delicias paradisi seruare iustitiam. unde statuit deus, ut post eius peccatum propagata caro peccati ad recipiendam iustitiam laboribus et molestiis niteretur. propter hoc etiam de paradiso dimissus Adam contra Edem habitauit, id est contra sedem deliciarum, ut significaret quod in laboribus, qui sunt deliciis contrarii, erudienda
Abbreviated transcription (Latin):
diuini libri que posu de labore ho¬
mnis et de parturitione mulieris.
nisi qui prorsus alienus a fide cacho¬
lica eisdem litteris aduersatur. Uer̃¬
et quia tales non desunt: quemad¬
modum eis hac questione proposica
respondemus dicentes ante remissi¬
onem esse illa supplicia peccatorum:
post remissionem autem certamina
exercitationesq iustorum: ita ullis
quos de morte corporis similicer.
mouet. respondere debemus: ut
eam et peccaco accidisse fateamur.
et post peccatorum remissionem ut
magnus timor eius a proficientib
superetur: ad certamen nobis esse¬
relictam non dedignemur. Si enĩ
parua uircus esset fidei. queper di¬
lectionem operatur. mortis inetum
iuncere non posset. tanta marti rũ
gloria: nec dominus diceret. maio¬
rem hac dilectionem nemo habet:
quam ut animam suam quis po¬
nat pro amicis siuis. Quod in epła
sua iołis ita dicit. Sicut ille animã
suam pronobis posuit: sic et nos de¬
bemus animas pro fratribus ponere

Expanded text:
diuini libri, quae posui de labore hodiuini libri, quae posui de labore hominis et de parturitione mulieris, nisi qui prorsus alienus a fide catholica eisdem litteris aduersatur. Verum quia et tales non desunt, quemadmodum eis hac quaestione proposita respondemus dicentes ante remissionem esse illa supplicia peccatorum, post remissionem autem certamina exercitationesque iustorum, ita et illis, quos de morte corporis similiter mouet, respondere debemus, ut eam et peccato accidisse fateamur et post peccatorum remissionem, ut magnus timor eius a proficientibus superetur, ad certamen nobis relictam esse non dedignemur. si enim parua uirtus esset fidei, quae per dilectionem operatur, mortis metum uincere non esset tanta martyrum gloria nec dominus diceret: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis. quod in epistola sua Iohannes ita dicit: sicut ille animam suam pro nobis posuit, sic et nos debemus animam pro fratribus ponere.
Abbreviated transcription (Latin):
de uiueret. et non respiciences que
udentur sed quȩ non uidentur..
sritu ex fide sp̃em iusticie expec¬
aremus: Qui aucem dicunt si pec¬
cato mors ista corporis accidisset. nõ
utiq post remissionem peccatoruo
quam redemptor nobis cribuit mo¬
irtemur: non intelligunt quomo¬
dores quarum reritum ne post hãc
utam obsuit deus soluit: tamen
ad certamen fidei siit manere.
per illas erudiantur et exerce¬
aur proficiences in agone iusticie.
sset et enum alius hoc non incelli¬
gens dicere. Si propter peccatum di¬
nit deus homini insudore uultus
du edes panem cuum: et spinas et
tribulos pariet terratibi: quare et
terra ficdeluuum: Item si propter pec¬
catum mulieri dictum est in gemi¬
tu paries: cur etiam post peccato¬
rum remissionem fideles femine.
eosdem dolores in parturiendo pa¬
tiuntur et tamen constat propt᷑
peccatum quod admiserant. illos
a deo primos homines hec audisse
atq meruisse: nec resistit his uerbis

Expanded text:
de uiueret et non respicientes quae de uiueret et non respicientes quae uidentur, sed quae non uidentur spiritu ex fide spem iustitiae expectaremus? Qui autem dicunt: si peccato mors ista corporis accidisset, non utique post remissionem peccatorum, quam redemptor nobis tribuit, moreremur, non intellegunt quomodo res, quarum reatum, ne post hanc uitam obsint, deus soluit, tamen eas ad certamen fidei sinit manere, ut per illas erudiantur et exerceantur proficientes in agone iustitiae. posset enim et alius hoc non intellegens dicere: \'si propter peccatum dixit deus homini: in sudore uultus tui edes panem tuum, et spinas et tribulos pariet tibi terra, quare et terra fidelium? item si propter peccatum mulieri dictum est: in gemitu paries, cur etiam post peccatorum remissionem feminae fideles eosdem dolores in parturiendo patiuntur?\' et tamen constat propter peccatum, quod admiserant, illos a deo primos homines haec audisse atque meruisse nec resistit his uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
ferens nichilq tale ciiusquam
orum carni iam tribuens. quale
carne propria demonstrauerat:
ut et ipsi ex fide uiuerent: eiusq
iusticie in qua ex fide uuutur
premium quod postea erit uisibil
nunc interim per pacientiam in¬
uisibiliter expectarent. Ad hunc in¬
tellectum credo etiam illud esse refe¬
rendum quod ait de spiritu sancto.
non potest ipse uenire nisi ego abiero
hoc enum erat dicere. Non poteritis
iuste uuiere ex fide. quod de ineo
dono idest de spiritu sancto habeba¬
tis: nisi ur̃is oculis hoc quod incue¬
mini abstulȩro: ut spiritualiceꝵ.
cor ur̃m inuibilia credendo profici¬
at. hanc et fide iusticiam. identidẽ
loquens de spiritu sancto: ita com¬
mendat. Ille inquit arguec mun¬
diun de peccato. de iusticia de iudi¬
cio. de peccato quidem: quia non
crediderunt inme de iusticia: qͥa
id patrem uado et ram non iudebi¬
is me. Que est ista iusticia qua eũ
non uderent: nisi ut iustus ex fi¬

Expanded text:
ferens nihilque tale cuiusquam ferens nihilque tale cuiusquam eorum carni iam tribuens, quale in carne propria demonstrauerat, ut et ipsi ex fide uiuerent eiusque ustitiae, in qua ex fide uiuitur, praemium, quod post erit uisibile, nunc interim per patientiam inuisibiliter expectarent. ad hunc intellectum credo etiam illud esse referendum, quod ait de sancto spiritu: non potest ipse uenire, nisi ego abiero. hoc enim erat dicere: \'non poteritis iuste uiuere ex fide, quod de meo dono, id est de sancto spiritu, habebitis, nisi a uestris oculis hoc quod intuemini abstulero, ut spiritaliter cor uestrum inuisibilia credendo proficiat\'. hanc ex fide iustitiam identidem loquens de spiritu sancto ita commendat: ille, inquit, arguet mundum de peccato, de iustitia, de iudicio: de peccato quidem, quia non crediderunt in me, de iustitia, quia ad patrem uado etiam non uidebitis me.quaeestistaiustitiaqua eum non uiderent, nisi ut iustus ex fi
Abbreviated transcription (Latin):
surgite eamus huic: idest ut mori ar
non habens mortis causam. de pecca¬
to sub auccore peccati: sed de obedien¬
tia et iusticia faccus obediens usq
ad mortem: et hoc ergo testunonio¬
illo deinonstratum est. et quoofide¬
les timorem mortis uincunt. ad ago¬
nem ipsius fidei percinere: qui pro¬
fecco defuisset:si mox esset creden¬
tes immortalitas consequuta. Quã¬
uis itaq multa clominus uisibili
miracula fecerit. unde ipsa fides
uelut quibusdam prtmordiis lat¬
centibus germinaret. et in suumi
bur ex illa teneritudine coalescẽt
tanto est enim fortior quancoma¬
gis iam ista non querit: tamen illud
promissum quod speramus. inuis¬
biliter uoluit expectari. ut iustus
ex fide uiueret: intantum ut i
ipse qui die tercio refurrexit ince
homines esse uoluerit: sed eis de¬
monstrato in sua carne resurrectio¬
nis exemplo. quos huius rei testes
habere dignatus est. incelum ascẽ¬
derit. illorum quoq se oculis au¬

Expanded text:
surgite, eamus hinc, id est, \'ut moriar surgite, eamus hinc, id est, \'ut moriar non habens mortis causam de peccato sub auctore peccati, sed de oboedientiae iustitia factus oboediens usque ad mortem\'. et hoc ergo illo testimonio demonstratum est et, quod timorem mortis fideles uincunt, ad agonem ipsius fidei pertinere, qui profecto defuisset, si mox esset credentes inmortalitas consecuta. Quamuis itaque multa dominus uisibilia miracula fecerit, unde ipsa fides uelut quibusdam primordiis lactescentibus germinaret et in suum robur ex illa teneritudine coalesceret — tanto est enim fortior, quanto magis iam ista non quaerit —, tamen illud, quod promissum speramus, inuisibiliter uoluit expectari, ut iustus ex fide uiueret, in tantum ut nec ipse qui die tertio resurrexit inter homines esse uoluerit, sed eis demonstrato in sua carne resurrectionis exemplo, quos huius rei testes habere dignatus est, in caelum ascenderit illorum quoque se oculis au
Abbreviated transcription (Latin):
fides esset: si homines in crecdendo p̃¬
mia uisibilia sequerentur. hoc est
si fidelibus merces ummortalitatis
in hoc seculo redderetur: hinc et ip¬
se dominus mori uoluit: ut quem¬
admodum de illoscriptum est per
mortem euacuaret eum qui habe¬
bat pocestatem mortis. idest diabolũ
et liberaret eos qui timore mortis ꝑ
totam uicam rei erant seruicutis.
hoc testimonio satis etiam illudmõ¬
stratur. et mortem istam corporis.
principe atq auctore diabolo hoc
est ex peccato accidisse quod sile ꝑ¬
suasit. Neq entm obaliud potestatẽ
habere mortis uerissime diceretur.
unde ille qui sine ullo peccato uel
originali uel proprio moriebatur
dixit quod paulo ante comiemo¬
raui. ecce uenit princeps mundi ioest
diabolus qui potestatem habebat
mortis: et in me uichil inueniet id eft
peocati. propter quod homines morife¬
cit: et quasi diceretur ei. quare ergo
moreris: sed ut sciant omnes inquit
quia uoluntatem patris mei facio.

Expanded text:
fides esset, si homines in credendo prfides esset, si homines in credendo praemia visibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus merces immortalitatis in hoc saeculo redderetur. 51. Hinc et ipse Dominus mori voluit, ut, quemadmodum de illo scriptum est, per mortem evacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id est, diabolum, et liberaret eos qui timore mortis per totam vitam rei erant servitutis . Hoc testimonio satis etiam illud monstratur, et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, hoc est, ex peccato accidisse, quod ille persuasit; neque enim ob aliud potestatem habere mortis verissime diceretur: unde ille qui sine ullo peccato vel originali vel proprio moriebatur, dixit, quod paulo ante commemoravi, Ecce veniet princeps mundi, id est, diabolus, qui potestatem habebat mortis, et in me nihil inveniet, id est, peccati, propter quod homines mori fecit. Et quasi diceretur ei, Quare ergo moreris? Sed ut sciant omnes, inquia uoluntatem patris mei facio,
Abbreviated transcription (Latin):
rapiantur innubibus obiuiam xͦ
in aera: et sic semper cum domino
uiuant. Et recte illis: quia non e¬
runt iam posteri. qui propter hoc
credant non sperando quod non
uident. sed amando quod uident.
Que fides est eneruis et debilis: nec
fides omnino dicenda: quando qui¬
dem ficdes ita difita est. fides est
sperancdarum substancia conuinctio
rerum. que non uicdentur: Unde eti¬
am in eadem ubi et hoc scriptum ẽ.
ad hebreos epistola. cum consequent
enuinerasset quoscdam qui deo fide
placuerunt: secunctum fidem in¬
quit mortui sunt hii omnes. cum
non accepissent promissiones: sedlon¬
ge eas uiclences et salutantes: et con¬
ficentes quia hospides et peregrini
sunt super terram. Et paulopost ean¬
dem fidei laudem: ita conclusit. Et
omnes inquit testimonium conse¬
quuti per fidem: non tulerunt pro¬
missiones dei. Pro nobis enim melio¬
ra prouilerunt:ne sine nobis per¬
fecti perficerentur. Hec laus fidei
non esset. nec omnnno ut iamdixi

Expanded text:
rapiantur in nubibus obviam Christo rapiantur in nubibus obviam Christo in aera, et sic semper cum Domino vivant . Et recte illis, quia non erunt jam posteri qui propter hoc credant, non sperando quod non vident, sed amando quod vident. Quae fides est enervis et debilis, nec fides omnino dicenda, quandoquidem fides ita definita est: Fides est sperantium substantia, convictio rerum quae non videntur. Unde etiam in eadem, ubi et hoc scriptum est, ad Hebraeos Epistola, cum consequenter enumerasset quosdam, qui Deo fide placuerunt: Secundum fidem, inquit, mortui sunt hi omnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas videntes et salutantes, et confitentes quia hospites et peregrini sunt super terram. Et paulo post eamdem fidei laudem ita conclusit: Et omnes, inquit, testimonium consecuti per fidem, non tulerunt promissiones Dei: pro nobis enim meliora providerunt, ne sine nobis perfecti perficerentur . Haec laus fidei non esset, nec omnino, ut jam dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorum. Pocerat autem etiam
hoc donare credentibus: ut nec istĩ
experirentur corporis mortem. Sed
si hoc fecisset carni quedam felicitas
adderetur: minueretur autem fidei
fortitudo. Sic enim homines mortẽ
istam tunent: ut non obaliuo feli¬
ces dicerent esse. xp̃ianos. nisi quod
mori omnino non possent: ac ꝑ hoc
nemo propter illam uicam que
post istam mortem beata futura ẽ
per urtutem etiam contempnende
ipsius mortis. ad xp̃i gratiam festina¬
ret sed propter renouandam mortis
molestiam delicatius crederetur
in xp̃m. Nlus ergo gratie prestitit:
plus fidelibus suis sine cdubitatio¬
ue donauit. Quid enum magnum
erat uidendo non mori eos qui cre¬
derent: credere se non moriturũ:
Quanto est maius. quanto est forti¬
us. quanto laudabilius. ita credere
ut se speret moriturumn: sine fine
uicturum: Deniq hoc quibusclaor
in fine largietur: ut mortem istam
repentina cominutatione non senti¬
ant÷ sed simul cum resurgentibus

Expanded text:
peccatorum. Poterat autem etiam peccatorum. Poterat autem etiam hoc donare credentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent, ac per hoc nemo propter illam uitam, quae post istam mortem beata futura est, per uipsius mortis ad Christi gratiam festinaret; sed propter removendam mortis molestiam delicatius crederetur in Christum. Plus ergo gratiae praestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donavit. Quid enim magnum erat, videndo non mori eos qui crederent, credere se non moriturum? Quanto est majus, quanto fortius, quanto laudabilius, ita credere, ut se speret moriturus sine fine victurum? Denique hoc quibusdam in fine largietur, ut mortem istam repentina commutatione non sentiant, sed simul cum resurgentibus
Abbreviated transcription (Latin):
crediit. quod apostolus sine ambi¬
gutate loquucus est. quia per homui¬
uem mors. et per hominem resurrec¬
uo mortuorum: sicut enum in adam
omnes moriuntur sic et in rp̃o om̃s¬
uiuificabuntiu Neq enim aluinde.
quam de corporis resurrectione dice¬
bat. Omnium ergo corporis mortem.
per unum hominem factam dixit:
et omnium. corporis resurrectionem
inuitam eternam per unum ihm¬
xpͥm futuram esse promisit. Quomͦ
etgo plus nobis nocuit ille peccando.
Iulam iste profuit redunendo: cum
per illius peccatum temporaliter.
moriamui: per istius autem redemp¬
lonem non ad temporalem uitam.
ed ad perpetuam resurgamus: Nos¬
tum ergo corpus mortuum est prop¬
ir peccatum: xp̃i autem corpus
solum mortuum est sine peccato: ut
fusos sanguine sine culpa omniũ
culparum cyrographa delerentur:
quibus debitores qui mneum eredũt
a diabolo antea tenebantur. Et ideo
ait. Hic est sanguis meus qui pro
multis effundetur in remissionem

Expanded text:
credunt, quod apostolus sine ambicredunt, quod apostolus sine ambiguitate locutus est: quia per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum. sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in vivificabuntur ? Neque enim aliunde, quam de corporis resurrectione dicebat. Omnium ergo corporis mortem factam per unum hominem dixit, et omnium corporis resurrectionem in vitam aeternam per unum Christum futuram esse promisit. Quomodo ergo plus nobis nocuit ille peccando, quam iste profuit redimendo; cum per illius peccatum temporaliter moriamur, per istius autem redemptionem non ad temporalem vitam, sed ad perpetuam resurgamus? Nostrum ergo corpus mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum est sine peccato; ut fuso sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo antea tenebantur. Et ideo, : hic est sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
comprimitur: Seo quia erat in eo si¬
militudo carnis peccati: mutatio¬
peti uoluit ab ipsa exorsus infant
cendo caro illa peruenire pocuisse.
nisi uiuenis fuisset occisus. Que tal
mors in carne peccati inobedientide
debita redditur: in similitudine au¬
tem carnis peccati. obecdientie uolun¬
tate suscepta est Ad eam quippe iturꝰ
eamq passurus: hoc ait. Ecce uenit
princeps mundi huius: et in me nich̾
inueniet.Sed ut sciant omnes quia
uoluntatem patris mei facio: surgite
eamus hinc. his dictis perrexit ad in¬
debitam mortem: factus obediens
usq ad mortem. Quapropter illi qui
dicunt si primis hominis peccato fac¬
tum est ut moreremur. xp̃i aduentu
fieret ut credentes in eum non more¬
renur: et addunt quasi rationem
dicentes. neq enim preuaricatoris trãs¬
gressio plus nobis nocuit. quam incar¬
natio uel redempcio profuit saluato¬
ris: cur non pocius hoc actendunt.
hoc audiunt. hoc sine disceptatione

Expanded text:
conprimitur. sed quia erat in eo siconprimitur. sed quia erat in eo similitudo carnis peccati, mutatiopeti uoluit ab ipsa exorsus infantia, scendo illa caro peruenire potuisse, nisi iuuenis fuisset occisus. quae tamen mors in carne peccati inoboedientiae debita redditur, in similitudine autem carnis peccati oboedientiae uoluntate suscepta est. ad eam quippe iturus eamque passurus hoc ait: ecce ucnit princeps mundi huius et in me nihil inueniet; sed ut sciant omnes, quia uoluntatem patris mei facio. surgite, eamus hinc. his dictis perrexit ad indebitam mortem factus oboediens usque ad mortem. Quapropter illi qui dicunt: si primi hominis peccato factum est, ut moreremur, Christi aduentu fieret, ut credentes in eum non moreremur, et addunt quasi rationem dicentes: neque enim praeuaricatoris transgressio plus nobis nocuit, quam incarnatio uel redemptio profuit saluatoris, cur non potius hoc adtendunt, hoc audiunt, hoc sine disceptatione
Abbreviated transcription (Latin):
est quippe qui audeat dicere domi¬
num iħm xp̃m tantum maiorib
non etiam paruulis esse iħm. qui
uenit insimilitudine carnis pecca
ut euacuaret corpus peccati: in qu
infirmissimo nulli usui congrius
uel idoneis infantilibus membris.
anima rationalis miserabilis igno¬
rantia pregrauatur: Quam plane
ignorantiam nullomodo credide¬
rim fuisse uunfance illo. in quo ue¬
bum caro factum est ut habitaret
in nobis: ne illam ipsius animi in¬
firmitatem in xp̃o paruulo fuer
suspicatus. quam iudemus in par¬
uulis. Per hanc enim etiam cun
motibus irrationabilibus pertura¬
tur. nulla ratione. nullo imperio.
sed dolore aliquando uel doloris
terrore cohibentur: ut omnino ui¬
deas illius inobedientie filios que
mouetur in membris. repugnan
legi mentis: nec cum uult ratio
conquiescit: uerum etiam et ipsa
sepe uel dolore corporis tanquam
uapulando compescitur. uel paues¬
cendo uel cali aliquo animi motu:
non tamen uoluncate precipiente

Expanded text:
est igitur qui audeat dicere domiest igitur qui audeat dicere dominum Christum tantum maioribus. non etiam paruulis esse Iesum? qui uenit in similitudine carnis peccati, ut euacuaret corpus peccati, in quo infirmissimo nulli usui congruis uel idoneis infantilibus membris anima rationalis miserabili ignorantia praegrauatur. quam plane ignorantiam nullo modo crediderim fuisse in infante illo, in quo uerbum caro factum est, ut habitaret in nobis, nec illam ipsius animi infirmitatem in Christo paruulo fuerim suspicatus, quam uidemus in paruulis. per hanc enim etiam, cum motibus inrationabilibus perturbantur, nulla ratione, nullo imperio, sed dolore aliquando uel doloris terrore cohibentur, ut omnino uideas illius inoboedientiae filios, quae mouetur in membris repugnans legi mentis nec. cum uult ratio, conquiescit; uerum et ipsa saepe uel dolore corporis tamquam uapulando conpescitur uel pauescendo uel tali aliquo animi motu non tamen uoluntate praecipiente
Abbreviated transcription (Latin):
ad hereditatem salutis eterne: qua¬
rum rerum presentrum ficde ufor¬
mauit eos. qui cum gererentur ad¬
erant atq impleri predicta cernebãt:
quarum etiam preteritarum fide
qui potea fuerunt et nos ipsos. et qͥ
deinde futuri sunt informare non
cessat. Una ergo files est que omnes
saluos facit. qui ex carnali generati¬
one spiritualiter renascuntur: ter¬
muraca in eo qui uenit pro nobis
uidicari et mori: uidex uiuorum
et mortuorum. Sed huius unius fidei.
pro significationis oportunitate per
uaria tempora sacramenta uariata
sunt. Idem ipse itaq salus est paruu¬
lorum atq maiorum: de quo dixert̃
angeli. Matus est uobis hodie saluator.
Et de quo dictum est ad mariam¬
uirginem. Uocabis nomen eius iħm:
ipse enim saluum faciet populum
suum apeccatis eorum. Ubi aperte
demonstratum est. eum hoc nomine
quo appellatus est iħic: propter salu¬
tem quam nobis tribuit nominari
Iħc quippe latine saluator est. Qitis

Expanded text:
ad hereditatem salutis aeternae, quaad hereditatem salutis aeternae, quarum rerum praesentium fide informauit eos, qui cum gererentur aderant atque inpleri praedicta cernebant, quarum etiam praeteritarum fide qui postea fuerunt et nos ipsos et qui deinde futuri sunt informare non cessat. una ergo fides est, quae omnes saluos facit, qui ex carnali generatione in spiritalem renascendo saluantur, terminata in eo, qui uenit pro nobis iudicari et mori, iudex uiuorum et mortuorum. sed huius unius fidei pro significationis oportunitate per uaria tempora sacramenta uariata sunt. Idem ipse itaque saluator est paruulorum atque maiorum, de quo dixerunt angeli: natus est uobis hodie saluator et de quodictumest aduirginemMariam: uocabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum, ubi aperte demonstratum est eum hoc nomine, quo appellatus est Iesus, propter salutem quam nobis tribuit nominari; Iesus quippe latine saluator est. quis
Abbreviated transcription (Latin):
inanentis concupiscencie reatum. pre¬
terire post peccatorum remissionem
Que cum ita sint: ex quo per unum
hominem peccatum intrauit in mun
dum et per peccatum mors. et ita in
omnes homines pertransiit. usq infi¬
nem carualis generationis et corrupti¬
bilis seculi. cuius filii carnaliter gene¬
rant et generantur. nullo eristente
homine de quo in hac uita constitu¬
to ueraciter dici possit. quod nullũ
habeat omnino peccatum. excepto
uno mediatore qui nos creatori nr̃o
per remissionem reconciliat peccaco¬
rum: id est ipse dominus nr̃. hanc
suam medelam nullis humani ge¬
ueris temporibus ante ultimum
futurum uidicium adhuc denega¬
uit eis. quos per certissimam presci¬
entiam et futuram beneficientiam.
secum regnaturos in uitam predes¬
tinauit eternam. Namq ance nati¬
uitatem carnis infirmitatemq pas¬
sionis et uircutem resurrectionis
sue. earum rerum futurarum fide
eos qui tunc fuerunt informabat

Expanded text:
manentis concupiscentiae reatum praemanentis concupiscentiae reatum praeterire post peccatorum remissionem. Quae cum ita sint, ex quo per unum hominem peccatum intrauit in hunc mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit usque in finem carnalis huius generationis et corruptibilis saeculi, cuius filii generant et generantur, nullo existente homine, de quo in hac uita constituto ueraciter dici possit, quod nullum habeat omnino peccatum excepto uno mediatore, qui nos creatori nostro per remissionem reconciliat peccatorum, idem ipse dominus noster hanc suam medellam nullis generis humani temporibus ante ultimum futurum adhuc iudicium denegauit eis, quos per certissimam praescientiam et iustissimam beneficentiam secum regnaturos in uitam praedestinauit aeternam. namque ante natiuitatem carnis infirmitatemque passionis et uirtutem resurrectionis suae earum rerum futurarum fide eos qui tune fuerant informabat
Abbreviated transcription (Latin):
tustate quod nascitur: renasci incti¬
get ut sanetur. Quia parentes fide¬
les nati carnaliter et renati spiritua¬
liter.filios carnalicer genuerunt
filii uero antequam nascerentur
renasci quomodo pocuerunt:Hec
mireris quod dixi. manente concu¬
piscentialiter lege peccati: reatum
eius solui per gratiam sacramenti
Sicut enim facta et cogitata et dicta
iniqua. quantum ad ipsos motus
anuni et corporis pertinet. etiam p̃¬
terierunt et non sunt eis. tamen pre¬
teritis et non iam existentibus rea
tus eorum manet. nisi peccatorum
remissione soluacur: sic contra in
hac non iam preterita seo adhuc ma¬
nente lege concupiscentie. reatus eiꝰ
soluitur et non erit cum fit in bap¬
tismo plena remissio peccatorum.
deniq si continuo consequatur ab hac
uita emigratio: non erit omnino qͦd
ergo non est mirum preteritorum. dic¬
torum. faccorum. atq cogitatorum re¬
atum manere ante peccatorum remis¬
sionem.sic contra non debet esse mur̃¬

Expanded text:
tustate quod nasciturrenasci inditustate quod nasciturrenasci indiget, ut sanetur, quia parentes fideles et nati carnaliter et renati spiritaliter filios carnaliter genuerunt, filii uero antequam nascerentur, renasci quomodo potuerunt? Nec mireris, quod dixi manente concupiscentialiter lege peccati reatum eius solui per gratiam sacramenti. sicut enim facta et dicta et cogitata iniqua, quantum ad ipsos motus animi et corporis pertinet, iam praeterierunt et non sunt, eis tamen praeteritis et non iam existtus eorum manet, nisi peccatorum remissione solvatur: sic contra in hac non jam praeterita, sed adhuc manente lege concupiscentiae, reatus ejus solvitur, et non erit, cum fit in Baptismo plena remissio peccatorum. Denique si continuo consequatur ab hac vita emigratio, non erit omnino quodergo non est mirum, praeteritorum dictorum, factorum, atque cogitatorum reatum manere ante peccatorum remissionem: sic contra non debet esse mir
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Uerumptamen sicut ipsa car¬
ne quamiuis corruptibili bene utun¬
uir qui membra eius ad opera bona
muertunt: in qua carne non sũt
qua non secundum eam sapunt
neq uuint: sicut deniq etiam
mortem que primi peccati pena ẽ.
bene utuntur qui eam pro fratri¬
hus pro fide. pro quacumq uera et
sancta iusticia fortiter impendũt
i pacienter: sic et illa etiam lege
rcati quod iam remissum in ue¬
tate carnis manet. bene utunt᷑
aigati fideles: qui ex eo quod sũt
lltpi nouitate dominari sibi libi¬
linem minime pacuintur: exeo
auitem quod adhuc trahunt ade ue¬
lustatem. regenetandos inmortalit̃
silios mortaliter generant: cum ea
propagine peccati qua illi qui re¬
nati sunt obnoxii non tenentur: et
lia illi qui nascuntur renascendo
soluuntui: Quamdiu ergo manet
lex concupiscentialis in membris:
manente ipsa reatus eius soluitur.
accepit renouariq iam cepit. Ex illo
autem. manente concupiscentie ue¬

Expanded text:
uobis. uerum tamen sicut ipsa caruobis. uerum tamen sicut ipsa carne quamuis corruptibili bene utuntur qui membra eius ad opera bona conuertunt, in qua carne non sunt, quia non secundum eam sapiunt neque uiuunt, sicut denique etiam morte, quae primi peeeati poena est, bene utuntur qui eam pro fratribus, pro fide, pro quacumque uera et sancta iustitia fortiter et patienter inpendunt, sic illa etiam lege peccati, quod iam remissum in uetustate carnis manet, bene utuntur coniugati fideles, qui ex eo quod sunt in \'Christi nouitate dominari sibi libidinem minime patiuntur, ex eo autem quod adhuc trahunt Adae uetustatem regenerandos inmortaliter filios mortaliter generant cum ea propagine peccati, qua illi qui renati sunt obnoxii non tenentur et qua illi qui nascuntur renascendo soluuntur. quamdiu ergo manet lex concupiscentialis in membris, manente ipsa reatus eius soluitur; enerationis accepit renouarique iam coepit. ex illa autem manente concupiscentiae ue