comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ieruce p̃i głari Unde tͥ insultat impius: inde glecur
puis. Unde insultat suꝑbus. inde głetur xp̃ianus. Nolieru¬
bescere de cruce ap̃i. Ideo in fronte tanꝗͣ in sede pudoris
signum istum accepisti. Recole frontẽ tuã. ne linguã expa¬
carne. Signũ noui testam̃ti. signum in liba fronte. Ibieni
occultacis ẽ. hic reuelatio. Illud÷ sub uelamine. hoc in facie
Iuam dui enim legit᷑ moyses uelamen suꝑ cor eorũ positũ :
Quare: quia ñ tͣnsierunt ad xp̃m. Cum enmm tnsieris ad xp̃m
auferetur oñe uelamen. ut qͥ habebas ĩ occulto circũcisionẽ
in fronte portes crucẽ. Nos aut̃ reuelata faciȩ głam dñi spe¬
tes. ne ignorans dĩ usticiam et aã uolens constituere.
iusticiȩ dĩ non sis subiectus. Nam in eo signum xp̃i. esse
prenunciatum. qͥs ambigat : inde cultellus petrmus. Pet
aut̃ erit. xp̃s. Inde octauus dies circũcisionis. dñicꝰ resur¬
rectionis. I deo apłs inde tnsiens. inde ueniens. tͣnsiens sci¬

Expanded text:
Christi gloriari: unde tibi insultat impius, inde glorietur pius; unde insultat superbus, inde glorietur christianus. Noli erusbescere de cruce Christi: ideo in fronte tanquam in sede pudoris signum ipsum accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam expacarne: signum novi Testamenti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio est, hic revelatio: illud est sub velamine, hoc in facie. Quamdiu enim legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Quare? Quia non transierunt ad Christum. Cum enim transieris ad Christum, auferetur velamen: ut qui habebas in occulto circumcisionem, in fronte portes crucem. Nos autem revelata facie gloriam Domini spetes, ne ignorans Dei justitiam et tuam volens constituere, justitiae Dei non sis subjectus. praenuntiatum quis ambigat? Inde cultellus petrinus: Petra autem erat Christus . Inde octavus dies circumcisionis, et dominicus resurrectionis. Ideo Apostolus inde transiens, inde veniens, transiens sci
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ mͥ mundus crucifirus: et ego mundo. Ad hoc enĩ ⁊ ip¬
se dñs crucem suam ubi eum dementia suꝑbȩ impietatis ir¬
risit in eoꝵ qui in illum credent frontib fixit. ubi ÷ qͦdãmͦ
sedes uerecundiȩ. ut de nomine eius fides nõ erubescat et
magis dĩ głam qͣm hominum diligat. bat gͦ ad locum¬
ubi erat crucifigendus. portans crucẽ suam iħs. Grande
spectacłm.S si spectet impietas grande ignominiȩ docu
mentum. Si pietas. gnde fidĩ munim̃tum. Si spectet ĩpie¬
tas. ridet regẽ ꝓ uirga regni lignum sui portare supplicũ.
Si pietas uidet regem bauilantem lignum ad semet ipsũ
figendum. qd fixurus fuerat. ⁊̃ in frontib regum. in eo
sꝑnendus ocłis impiorum in quo erant głatura corda sc̃oꝵ
dicturo enim paulo. mͥ aut̃ absit głari nisi incruce dñi

Expanded text:
quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum diligat. TRACubi erat crucifigendus, portans crucem suam Jesus. Grande spectaculum; sed si spectet impiementum; si pietas, grande fidei munimentum: si spectet impietas, ridet regem pro virga regni lignum sui portare supplicii. Si pietas, videt regem bajulantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum, in eo spernendus oculis impiorum in quo erant gloriatura corda sanctorum. Dicturo enim Paulo: Mihi autem absit gloriari nisi in cruce Domi
Abbreviated transcription (Latin):
abiectus. et deformis cõpositio eius. Hoc ÷ uultus eiꝰ despectꝰ
i deformis positio eius. Homo in plaga positus. & sciens ferre
infirmitates. Deformitas xp̃i. te format. Ille enim si deformis
eẽ. noluisset. tu formã qͣm ꝑdidisti nõ recepisses. Pendebat gͦ
ĩ cruce de formis. s deformitas illius pulchritudo nĩa erat.
In hac gͦ uita. deforinem xp̃m teneamus. Iuidẽ deformem
mͥ mundus crucifirus ÷ et ego mundo. Hȩc ÷ deformitas
ap̃i. Numqͥd dixi me aliquid scire in uob̾ nisi uam: hȩc ÷
uia: credẽ i crucifirum. Huius deformitatis signũ. in frõte
portamus. De ista de formitate ip̃i non erubescamus. ichi:¬
merue ubi mundi phy losophus erubuit. ibi thesaurum
idui i ẜonam saremam sustulisti. ibi totum : qd̃ quesisti.
E quad ibi magnum literet ostendisti. quale adiutoriũ ł quẽ
michi inquit mundus crucifirus÷ et ego mumdo x uandoe

Expanded text:
abjectus, et deformis positio ejus, hoc est virtus ejus: despectus et deformis positio ejus, homo in plaga positus, et sciens ferre infirmitates . Deformitas Christi te format. Ille enim si deformis esse noluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat ergo in cruce deformis: sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo vita deformem Christum teneamus. Quid est, deformem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Haec est deformitas Christi. Numquid dixi me aliquid scire in vobis, nisi viam? Haec est via, credere in crucifixum. Hujus deformitatis signum in fronte portamus: de ista deformitate Christi non erubescamus. Hxit, in cruce. Ubi mundi philosophus erubuit, ibi thesaurum isti. Bonam sarcinam sustulisti, ibi totum est quod quaesisti; et quid ibi magnum lateret, ostendisti. Quale adjutorium? Per quem mihi, inquit, mundus crucifixus est et ego mundo . Quando
Abbreviated transcription (Latin):
tum sp̃s uellet. a capite hoc posuit. Fructus inqͥt sp̃s est
caritas. Ac deinde cetera tamꝗͣ ex isto capite exorta ⁊ religa¬
ta contexuit. Iuȩ sunt gaudiũ. pax. longuanimitas. be.¬
nignitas. bonitas. fides. mansuetudo. ꝯtinentia. Iuis autẽ
bene guidet. qͥ bonum non dilig̃ unde gaudet᷑. quis pacẽ
ueram nisi cum illo potest hab̾e. quẽ ueracit̃ diligit: quis÷
longuanimus. in bono ꝑseuerant᷑ manendo. isi ferueat. di¬
ligendo : quis ÷ benignus. nisi diligat cui opitulatur: qͥs
bonus. nisi diligendo efficiatur: qͥs salubriter fidelis. nisi
nisi diligat unde honestatur : merito itaq magist̾ bonus
dilectionẽ sic sepe commendat. tamꝗͣ sola precipienda sit
sine qua ñ possunt ꝓdesse. cetera bona. et quȩ nõ potest
hab̾i sine cet̾is bonis quib homo efficitur bonus. Qui

Expanded text:
tus vellet, a capite hoc posuit, Fructus, inquit, spiritus charitas est: ac deinde caetera tanquam ex isto capite exorta et religata contexuit, quae sunt, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi nisi diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quibus homo efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
hereses. inuidiȩ. ebrietates. ꝯmessationes. & his similia quȩ
predico uob̾ sicut predixi. qm̃ qͥ talia agunt. regnum dei
ñ possidebunt. Hec ꝓfecto apłica falsa sententia ÷ si tales post
quantalibet a libuti regnum dĩ possidebunt. S qm̃ falsa
non.ẽ: ꝓfecto regnum dĩ ñ possidebut̃. Et si in regni dĩ pos¬
sessione numꝗͣ erunt. et̾̃no supplitio cenebunt᷑. qm non est
medius locus ubi ñ sit ĩ supplitio. qͥ illo nõ fuerit ꝯstitutus

Expanded text:
milia; quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum Dei non possidebunt. Haec profecto apostolica falsa sententia est, si tales post quantalibet tempora liberati regnum Dei possidebunt. Sed quoniam falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regni Dei possessione numquam erunt, aeterno supplicio tenebuntur; quoniam non est medius locus, ubi non sit in supplicio, qui illo non fuerit constitutus
Abbreviated transcription (Latin):
indilectione. studentes seruare unitatẽ sp̃s in uincło pa-¬
cis. Cum esses languidꝰ portabat ꝓximus tuus.: Sanus fac
P ax multa diligentib legẽ tuam & non ÷ eis scandalum.
Pacem multam dix̃ eis qui diligunt legem dĩ. & ideo non
eis eẽ. scandalum. Illi gͦ qui scandalum pacunt᷑ pacem
ꝑdunt. Et quos dix̃ ñ pati scandalũ. aut ñ facere : diligen¬
tes legẽ dĩ. Ergo ĩ caritate positi sut̃. S dic̃ aliqͥs. Legẽ dĩ
dixit. diligentib ñ fr̃s. audi quid dñs dicat. mandatũ no¬
uum do uob̾. ut uos inuicem diligatis. Quid ÷ lex nͥ mãda¬
tum : Quomͦ aut̃ ñ paciunt᷑ scandalũ. nisi dum sufferunt
ĩuicẽ sic̃ paulus dicit. sufferentes ĩuicẽ ĩdilectione. studẽtes
seruare unitatem sp̃s in iuncło pacis: & quia ipsa : lex xp̃i.¬

Expanded text:
in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Cum esses languidus, portabat te proximus tuus; sanus facPax multa diligentibus legem tuam, et non est eis scandalum . Pacem multam dixit eis qui diligunt legem Dei, et ideo non eis esse scandalum. Illi ergo qui scandalum patiuntur, pacem perdunt. Et quos dixit non pati scandalum, aut non facere? Diligentes legem Dei. Ergo in charitate positi sunt. Sed dicit aliquis, Legem Dei dixit diligentibus, non fratres. Audi quid Dominus dicat: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Quid est lex, nisi mandatum? Quomodo autem non patiuntur sum . Et Paulus dicit: Sufferentes invicem in charitate, studentes servare unitatem Spiritus in vinculo pacis . Qui autem odi
Abbreviated transcription (Latin):
sic est. Si preoccupatus fuerit homo in aliqͦ delicto:
uos qui sp̃uales estis instruite huiusmodi ĩ sp̃u lenitatis
ĩtendens te ipsum ne & tu tempteris. Uide si ñ dix̃. fieri
tamꝗͣ ille. ut illum lucrifacias. Non utiq ut ipsum
delictum fallacit̾ ageret aut se id hab̾e simularet. s
ut in alterius delicto quid ⁊̃ sibi accidẽ possit attend̃e
atq alteri tamꝗͣ sibi ab altero uellet. misedit᷑ subueniret.
hoc ÷ ñ mencientis astu. s ꝯpacientis affectu. Alter alterius¬

Expanded text:
 delicto, uos, qui spiritales estis, instruite huius modi in spiritu lenitatis intendens te ipsum, ne et tu tempteris. uide, si non dixit fieri tamquam ille, ut illum lucrifacias, non utique, ut ipsum delictum fallaciter ageret aut se id habere simularet, sed ut in alterius delicto, quid etiam sibi accidere posset, adtenderet atque ita alteri, tamquam sibi ab altero uellet, misericorditer subueniret, hoc est non mentientis astu, sed conpatientis affectu. sic Iu
Abbreviated transcription (Latin):
onem predestinans nos in adoptionẽ filioꝵ. ñ quia ꝑ nos
scĩ et immacłati futuri eramus. s elegit. predestinauitq
ut essemus. Fec̃ aut̃ hoc scd̃m placitũ uolũtatis suȩut ne¬
mo de sua s de illius erga se uoluntate głetur. fecit hoc
in dilecto filio suo. in qͦ sortem ꝯsecuti sumus. predestina¬
ti scđm ꝓpositum ñ nr̃m s eius qui uniuersa oꝑat᷑. usq

Expanded text:
nos in adoptionem filiorum: non quia per nos sancti et immaculati futuri eramus, sed elegit praedestinavitque ut essemus. Fecit autem hoc secundum placitum voluntatis suae, ut nemo de sua, sed de illius erga se voluntate glorietur: fecit hoc in dilecto Filio suo, in quo sortem consecuti sumus, praedestinati secundum propositum, non nostrum, sed ejus, qui univers
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquo delicto. uos qͥ sp̃uales estis instruite huiꝰmodi
in sp̃u lenitatis. intendens te ipsum ne & tu tempteris.
P reoccupationes st̃ enim iste in quib delinquit᷑. dũ quid
faciendum sit. aut ad horã ñ uidet᷑. aut & qui uidit iun¬
citur. ut scilicet fiat peccatum cum uł latet ueritas. uł
qui sp̃uales estis instruite huiusmodi in spũ lenitatis: alios
tamꝗͣ sp̃uales alloquit᷑. & ipse carnał est: s quid dixit
in ꝑfectione cȩlesti. et angłica. ñ dum erant in illius pa¬
triȩ securitate. s in huius ꝑ egrinationis solitudine uersa¬
bantur. quid eis dixit : c̾erte sp̃uales eos uocat. Uos inqͥt qͥ
sp̃uales estis instruite huiusmodi in sp̃u lenitatis t̾tendẽs
te ipsum ne & tu tempteris. Ecce qͣm sp̃ualem iã appella

Expanded text:
quo delicto, uos qui spiritales estis, instruite huius modi in spiritu lenitatis, intendens te ipsum, ne et tu tempteris. praeoccupationes enim sunt istae, in quibus delinquitur, dum, quid faciendum sit, aut ad horam non uidetur aut et qui uiderit uincitur, ut scilicet fiat peccatum, cum uel latet ueritas uel qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis? alios tanquam spirituales alloquitur, et ipse carnalis est? Sed quid dixit et fectione coelesti et angelica, nondum erant in illius patriae securitate, sed in hujus peregrinationis sollicitudine versabantur? quid eis dixit? Certe spirituales eos vocavit: Vos, inquit, qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis, intendens t
Abbreviated transcription (Latin):
foci passionen iã ꝓpinqͣntẽ cęlebraturi sumus. reprimen¬
darum carnalium uoluptatum crucem nob̾ ipsi faciamꝰ¬
sicut dicit apłs. Iui aut̃ iħu xp̃i sunt: carnẽ suam cruci¬
fixerunt. cũ passionib et concupiscentiis. In hac quidem
cruce ꝑ totam istam uitã quȩ ĩ mediis cemptacionib du¬
citur. ꝑpetuo debet pendẽ xp̃ianus. Non ÷ enim ĩ hac t̾ra
tp̃s euellendi clauos de quib ĩ psalmo dr̃. Confige clauis
a timore tuo carnes m̾as. Carnes sut. carnales cõcupiscẽtiȩ
Cliui sunt. precepta iusticiȩ. his illas timor dĩ ꝯfigit. qui
nos illi acceptabilem hostiam crucifigit. Unde. itẽ dic̃ apłs.
uita beata atq tͣnquilla. cum om̃s motus eiꝰ rationi ueri¬
tatiq consentiunt. et uocantur gaudia. & amores sc̃ĩ. et
casti et boni. Si aut̃ nõ ꝯsentunt: nichilominus dũ negli¬
gent̃ regunt᷑. ꝯscindunt. et dissipant animũ. & facuit̃
possumus labore crucifigamus in nob̾. donec absorbeat᷑

Expanded text:
fixi passionem jam propinquantem celebraturi sumus, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis ipsi etiamicit Apostolus: Qui autem Jesu Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis . In hac quidem cruce, per totam istam vitam, quae in mediis tentationibus ducitur, perpetuo debet pendere christianus. Non enim est in hac vita tempus evellendi clavos, de quibus in Psalmo dicitur: Confige clavis a timore tuo carnes meas . Carnes, sunt carnales concupiscentiae; clavi, sunt praecepta justitiae: his illas timor Domini configit, qui nos illi acceptabilem hostiam crucifigit. Unde item dicit Apostolus: vita beata atque tranquilla, cum omnes motus ejus rationi veritatique consentiunt; et vocantur gaudia, et amores sancti, et casti et boni. Si autem non consentiunt, nihilominus dum negligenter geruntur, conscindunt et dissipant animum, et faciuntpossumus labore crucifigamus in nobis, donec absorbeatur
Abbreviated transcription (Latin):
Illa ⁊ gͦ species quȩ rapit om̃em animã racionalem desidio sui
gentẽ. Ianto aut̃ ad sp̃ualia resurgentẽ. qͣnto a carnalib mo¬
rientem. Cum uidimus eum sicuti ÷ iam tͣnsiet ꝑegrinatiose
nr̃a. Postea uͦ gaudebimus gaudio angłorum. hȩc enim uia qͥd
est: iua fides est. Propt̃ fidem tuã factus : deformis. xp̃s. Mance
aut̃ speciosus ip̃s. Speciosus forma prefilus hominum. uide

Expanded text:
Ipsa enim species quae rapit omnem animam rationalem desiderio sui, gentem; tanto autem ad spiritalia resurgentem, quanto a carnalibus morgo cum viderimus eum sicuti est, jam transiet peregrinatio nostra: postea vero gaudebimus gaudio Angelorum. Haec enim via, quid est? Fides est. Propter fidem tuam factus est deformis Christus, manet autem speciosus Christus. Speciosus forma prae filiis hominum
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas. in ambob enim ab inuicem ira portat᷑. Ad di¬
uersum aut̃ infirmitatis genus aliud exemplum. uidẽdũ
ułuti siquis in se loqͣcitatem uicerit. et ꝑtinatiã ñ dũ
uicerit. alius uͦ adhuc loquax s iam ꝑtinax ñ sit. debet
ille hiuus locacitatem. et iste illius ꝑtinaciam donec illd̃
in illo et hoc in isto sanetur caritate portare. Par quippe
infirmitas in duob si uno accidat tp̃r tolerare se ĩuicem
ñ ualent. cum aduersum se intendunt. Nam aduersꝰ aliqͣm
terciũ. ⁊ duo irati sibi ꝯueniunt. & se tolerant qͣmꝗͣ nec tole
una magis se portant. & qͣsi incumbunt sibi qͣm si unꝰ tris¬
tis ess et alius gaudet. Si aut̃ aduersum se tristes sint. ꝓr¬
sus se tolerare ñ possunt. Et ideo in huiusmodi affectioni¬
bus suscipienda ÷ aliqͣntulum ipsa egritudo. de qͣuis ꝑ te
iaceant. s incuruat tam̃ ut iacentem erigat. Ille langui¬

Expanded text:
infirmitas; in ambobus enim ab inuicem ira portatur. ad diinfirmitas; in ambobus enim ab inuicem ira portatur. ad diuersum autem infirmitatis genus aliud exemplum uidendum est; ueluti si quis in se loquacitatem uicerit et pertinaciam nondum uicerit, alius uero adhuc loquax, sed iam pertinax non sit, debet ille huius loquacitatem et iste illius pertinaciam, donec illud in illo et hoc in isto sanetur, caritate portare. par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem tertium et duo irati sibi conueniunt et se tolerant, quamquam nec toleruna magis se portant et quasi incumbunt sibi, quam si unus tristis esset et alius gauderet; si autem aduersum se tristes sint, prorsus se tolerare non possunt. et ideo in huius modi affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua uis per te iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem erigat. Nequ
Abbreviated transcription (Latin):
pitis hon̾e. ille qui precedit. post om̃s redeat. et ei succedat
cuiꝰ ferebat capt̾ cum ipse preiret. ita inuicẽ hon̾a sua por¬
tantes fretum tnseunt. donec ueniant. ad t̾rȩ stabilitatem
stam ceruorum natãm fortasse intendat salomon cũ ait.
ceruus amicitiȩ et pullus gr̃arum collocatur tecum. Nichil
enim sic ꝓbat amicum. quẽadmodũ honeris amici portatio.
Nec tñ inuicem portaremus honera nr̃a. si unum tp̃s infirmi¬
tatis ess amborum qͥ honera sua sustinent. aut unũ infir¬
mitatis genus. S diuersa tꝑa et diuersa gn̾a infirmitatis
faciunt ut honera nr̃a iuicem portare ualeamꝰ. Uerbi
grã. Iram fr̃is tunc portab̾ cum tu aduersus eũ nõ irasceris
ut rursum eo tp̃r qͦ te ira preoccupauerit. ille te lenita¬
te et tranqͥllitate subportet. Hoc exemplum ad id ꝑtina
cũ diuersa sint tꝑa portantium honera sua. qͣmiuis ipsa sit

Expanded text:
pitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat pitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat cuius ferebat caput, cum ipse praeiret: ita inuicem onera sua portantes fretum transeunt, donec ueniant ad terrae stabilitatem. istam ceruorum naturam fortasse intenderit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae et pullus gratiarum tuarum colloquatur tecum. nihil enim sic probat amicum quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis genus; sed diuersa tempora et diuersa genera infirmitatis faciunt, ut onera nostra inuicem portare ualeamus. uerbi gratia, iram fratris tunc portabis, cum tu aduersus eum non irasceris, ut rursum eo tempore, quo te ira praeoccupauerit,, ille te lenitate et tranquillitate supportet. hoc exemplum ad id pertinet, cum diuersa sunt onera portantium onera sua, quamuis ipsa non sit
Abbreviated transcription (Latin):
ens. ut dic̾et. In ħ cognoscit̾ qm̃ discipłi nũ estis. si uos ĩui¬
cem diligatis. Huius aut̃ dilectionis officium ⁊ inuicem
honera ur̃a portate. S hoc officiũ ñ ÷ sempit̾num. ꝑducet
sane ad beatitudinẽ sempit̾nam. in qͣ nulla erut̃ honera
nr̃a quȩ inuicem portare uibeam᷑. Nũc uͦ cum in hac uita
id ÷ ĩ hac uia sumus. hon̾a nr̃a portemus. ut ad eã uitã
quȩ caret om̃i hon̾e ꝑueniamꝰ.Sic̃ enĩ de ceruis ñ nulli
talium cognitionũ studiosi scripser̃. cũ fretũ ad insulam tͣn¬
seunt pascuoꝵ gr̃a. sic se ordinant ut honera capitũ suoꝵ
quȩ gestant ĩ cornib suꝑ inuicem portent. ita ut poste¬
rior suꝑ anteriorem. ceruice ꝓiecta caput collocet. Eqr
necesse ÷ unum esse. qui ceteros precedens non ante se hat
cui capt̃ melinet. uicib dicunt᷑ id agere. ut lassatꝰ sui ca-¬

Expanded text:
ens, ut diceret: in hoc cognoscitur, quoniam discipuli mei estis, si uos inuiens, ut diceret: in hoc cognoscitur, quoniam discipuli mei estis, si uos inuicem diligatis. huius autem dilectionis officium est: inuicem onera uestra portate. sed hoc officium non est sempiternum; perducet iternam, in qua nulla erunt onera I nostra, quae inuicem portare iubeamur. nunc uero, cum in hac I uita, id est in hac uia sumus, onera nostra portemus, ut ad eam uitam, quae caret omni onere, perueniamus. sicut enim de ceruis nonnulli talium cognitionum studiosi scripserunt, cum fretum ad insulas transeunt pascuorum gratia, sic se ordinant, ut onera capitum suorum, quae gestant in cornibus, superinuicem portent, ita ut posterior super anteriorem ceruice proiecta caput collocet, et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui ca
Abbreviated transcription (Latin):
Alia sunt gͦ honera in quib uusquisq propͥum portat: ti x¬
nec portat cum alio alter nec picit malt̾m. & alia sut̃ on̾a
in quib recte dicis fr̃i porto tecum. aut porto ꝑte. Si gͦ
bant posse hominem ꝯtaminari peccatis alienis. respondit
negligentia subintrare. ut quasi securi facti qđ ñ ꝯtamina¬
rentur peccatis alienis. neminẽ curarent corrigere ĩuicẽ
onera ur̃a portate. breuit̃ dictum breuit̾q distinctũ : hon̾a
rum sarcinas portantib hominib & sub eis frust᷑ sudantib
dñs dicit. Uenite ad me om̃s qͥ laboratis & honerati estis. et
ego reficiam uos. Quomͦ reficit peccatis honeratos. nͥ indul
gentia peccatorũ: Quia ueteris testam̃ti custodia timo A¬
rẽ habebat: ñ potuit aꝑtius significari noui testam̃ti donũ
ẽẽ. caritatem. qͣm hoc loco ubi apłs dic̃. Inuicem honera
urã portate. et sic adimplebitis legem xp̃. Hanc enĩ legem
diligamus tantum ĩ ea sententia precepti pondus cõstitu¬

Expanded text:
 sunt onera, in quibus unusquisque proprium portat, nec portat cum alio alter, nec projicit in alterum; et alia sunt onera, in quibus recte dicis fratri, Porto tecum, aut Porto pro te. Si os ergo qui putabant posse hominem contaminari peccatis alienis, respondit negligentia subintrare, ut quasi securi facti quod non contaminarentur peccatis alienis, neminem curarent corrigere, Invicem onera vestra portate. Breviter dictum, breviterque distinctum est: et rum sarcinas portantibus hominibus, et sub eis frustra sudantibus, Dominus dicit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. QuomNVM LXXXIIII. Quia ueteris testamenti custodia timorem habebat, non potuit apertius significari noui testamenti donum esse caritatem quam hoc loco, ubi apostolus dicit: inuicem onera uestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. hanc enim legem diligamus, tantum in ea sententia praecepti pondus constitu
Abbreviated transcription (Latin):
portant inuicem honera sua. nͥ qui hñt caritatem : quĩ non
hñt caritatem gͣues sut̃ sibi. Iui aut̃ hñt caritatẽ. portat᷑
se. Lesit te aliquis. petit ueniã. Si ñ dimittis. ñ portas onꝰ
fr̾is tui. Si dimittis. portas infirmũ. Et tu si forte in aliquam
infirmitatẽ cecidis quasi homo: oportet ut sic te portet
et ille. quemadmodũ & tu. Audi quid precesserit. Fr̃s ĩqͥt

Expanded text:
qui habent charitatem? Qui non habent charitatem graves sunt sibi. Qui autem habent charitatem portant se. Laesit te aliquis, petit veniam; si non dimittis, non portas onus fratris tui. Si dimittis, portas infirmum. infirmitatem cecideris, quasi homo, oportet ut sic te portet et ille, quemadmodum et tu. Audi quid praecesserit: «Frat
Abbreviated transcription (Latin):
Constituamus gͦ aliquẽ castum. continentẽ. ñ auarum. non
idolis seruientem. hospitalem. indigentib ministrantem
ñ cuiusꝗͣ inimicum. non ꝯtenciosum. pacientẽ. quietum.
nullum emulantem. nulli inuidentẽ. sobriũ. frugalem:
hereticũ. Nulli utiq dubium ÷ ꝓpt̾ hoc solũ qd heretioꝰ⁊ reg¬
num dĩ ñ possessurũ. Constituamus alium fornifationẽ. in¬
solum qđ catholicus ÷ regnum dĩ. possidebit. agens talia de
quib sic ꝯcludit apłs. quȩ predico uob̃ sicut predixi. qm̃
qui talia agunt regnum dĩ non possidebt̃ : si hoc dicimus
nos ipsos seducimus. Nã sermo dĩ non nos seducit. qͥ nec tacoe
nec parcit. nec ulla adulatione nos decipit. Ideo quippe &
alibi dic̃. Hoc aut̃ scitote cognoscentes. qm om̃is fornicator
aut inmundus. aut auarus. qd̃ ÷ idoloꝵ seruitꝰ. ñ ht̃ heredi

Expanded text:
Constituamus ergo aliquem castum, continentem, non auarum, non idolis seruientem, hospitalem, indigentibus ministrantem, non cuiusquam inimicum, non contentiosum, patientem, quietum, nullum aemulantem, nulli inuidentem, sobrium, frugalem haereticum: nulli utique dubium est, propter hoc solum quod haereticus est regnum dsolum quod catholicus est, regnum Dei possidebit, agens talia de quibus sic concludit Apostolus: « Quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt? Si hoc dicimus, nos ipsos seducimus. Nam sermo Dei non nos seducit, qui nec tacet, nec parcit, nec ulla adulatione nos decipit. Ideo quippe et alibi dicit, Hoc autem scitote cognoscentes, quoniam omnis fornicator, aut immundus, aut avarus,
Abbreviated transcription (Latin):
confligis aliud opus estͭ Suggeritur aliqđ luchrũ delectat.
Habet fraudem. s magnum ÷ luchrum. Delectat ñ ꝯsentis.
Pugnam uide. Adhuic suadetur. adhuc instatur. adhuc deli¬
beratur. Ergo qui pugnat. ꝑiclitatur. Uidimus pugnam
cetera uideamus. Contempsit iusticiam ut fraudẽ facer&:
uictus ẽ. Contempsit luchrum ut iusticię seruiret: uicit.
In his trib uictum doleo. pugnantem metuo. uictori gau¬
deo.S etiã ille. qui uicit. numquid om̃mo egit inse. ut
prorsus eum peccunia ñ attemptet. aut nichil ei excitet

Expanded text:
cis, advertite. Suggeritur aliquod lucrum, delectat; habet fraudem, sed magnum est lucrum; delectat, non consentis: pugnam vide, adhuc suadetur, adhuc instatur, adhuc deliberatur ergo qui pugnat, periclitatur. Vidimus pugnam, caetera videamus. Contempsit justitiam, ut fraudem faceret; victus est: contempsit lucrum, ut justitiae serviret; vicit. In his tribus, victum doleo, pugnanti metuo, victori congaudeo. Sed etiam ille qui vicit, numquid omnino egit in se, ut prorsus eum pecunia non attentet, aut nihil in eo excitet
Abbreviated transcription (Latin):
quis ita loquatur. ut inimico suo uł quem putet inimi¬
cum dicat. malam carnem. ac ñ potius malã animam
habes aduersum me: postremo sicut carnalitates ut ita
dicam siquis audisset non dubitaret carni tribuere. ita
nemo dubitat animositates ad animum ꝑtinere. Cur gͦ
hȩc om̃ia et his similia doctor gentium in fide & ueri¬
tate oꝑa carnis appellat. nͥ quia eo locutionis mͦ quo totũ
significatur a parte ipsum hominẽ uult nomine carnis
mał moratib quorumcumq uicioꝵ. eo qd̾ anima carne
affecta sic uuit. ꝓfecto ñ uniuersam hominis naturam
diligent̃ aduerat. Nam corpus quidem corruptibile
aggrauat hominẽ. Unde ⁊̃ idem apłs idem agens de
hoc corruptibili corpore de qͦ paulo ante dixerat. & si ex¬
terior homo nrͣ corrumpit̾ scimus inqͥt qr si t̾rena nr̃a

Expanded text:
quis ita loquatur, ut inimico suo uel quem putat inimiquis ita loquatur, ut inimico suo uel quem putat inimicum dicat: \'Malam carnem,\' ac non potius: \'Malum animum habes aduersus me\'? Postremo sicut carnalitates, ut ita dicam. si quis audisset, non dubitaret carni tribuere, ita nemo dubitat animositates ad animum pertinere. Quur ergo haec omnia et his similia doctor gentium in fide et ueritate opera carnis appellat, nisi quia eo locutionis modo, quo totum significatur a parte, ipsum hominem uult nomine carnis malis moribus quorumcumque vitiorum, eo quod anima carne affecta sic vivit; profecto non universam hominis naturam diligenter advertit. Nam corpus quidem corruptibile aggravat animam . Unde etiam idem apostolus agens de hoc corruptibili corpore, de quo paulo ante dixerat, Etsi exterior homo noster corrumpitur : Scimus, inquit, quia si ter
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum ad rem presentẽ satis eẽ. uidebitur ꝯsid̾atus. pot̾it
nifesta eẽ dixit. eaq ꝯmemorata dampnauit. ñ illa tantũ
inuenimus q̃ ad uoluptatẽ ꝑtinent carnis. sicuti sũt for¬
nicationes. immunditię. luxuriȩ. ebrietates. ꝯmessaciones
uerum etiam illa quib animi uitia demonstnͣtur auolup¬
tate. a uoluptate carnis aliena. Iuis enĩ seruitutem quȩ
xdolis exhibetur ueneficia. imicitias. contenciones. emu¬
lationes. animositates. dissensiones. hereses. inuidias.
non potius intelligit animi uicia esse quã carnis
quandoqͥdem fieri potest ut ꝓpt̾ idolatriam uł he¬
resis alicuiꝰ errorem a uoluptatib corporis temꝑetur.
et tam̃ etiam tunc homo quãius carnis libidines cõ¬
tinere atq cohibere uideatur scđm carnem iuiuere
hac apłica auc toritate coniuincitur. et in eo qd̾ absti¬
net auoluptatib carnis. dampnabilia oꝑa carnis ag̾e
demonstratur. Iuis inimicitias ñ in animo habeat. ĩut

Expanded text:
e locus, quantum ad + rem praesentem satis esse uidebitur, consideratus poterit nifesta esse dixit, eaque commemorata damnavit, non illa tantum invenimus, quae ad voluptatem pertinent carnis, sicuti sunt fornicationes, immunditiae, luxuriae, ebrietates, comessationes; uerum etiam illa, quibus animi uitia demonstrantur a uoluptate carnis aliena. Quis enim seruitutem, quae idolis exhibetur, ueneficia, inimicitias, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, inuidias non potius intellegat animi uitia esse quam carnis? Quando quidem fieri potest, ut propter idololatriam uel haeresis alicuius errorem a uoluptatibus corporis tempe- . retur; et tamen etiam tunc homo, quamuis carnis libidines continere adque cohibere uideatur, secundum carnem uiuere hac apostolica auctoritate conuincitur, et in eo, quod abstinet a uoluptatibus carnis, damnabilia opera carnis agere demonstratur. Quis inimicitias non in animo habeat? aut
Abbreviated transcription (Latin):
debetis. S qͣmdu sunt in uob & est. alia lex in membris
ur̃is repugnãs legi m̃tis ur̃e. ꝯcupiscentias carnis ne ꝑfece¬
rft̃is. Iuid enĩ uultis: ut om̃ino ñ sint ꝯcupiscentiȩ carnis
Non uos ꝑmitunt implere qđ uultis. nolite eas ꝑmittere
implere qđ uolunt. Quid uultis : ut om̃ino ñ sint. S st̃.
Caro ꝯcupiscit aduersus sp̃m: ꝯcupiscat sp̃s aduersꝰ carnẽ.¬

Expanded text:
debetis: sed quamdiu sunt in vobis, et est alia lex in membris vestris repugnans legi mentis vestrae, concupiscentias carnis ne perficeritis. Quid enim vultis? Ut omnino non sint concupiscentiae carnis. Non vos permittunt implere quod vultis; nolite eas permittere implere quod volunt. Quid vultis? Ut omnino non sint. Sed sunt. Caro concupiscit adversus spiritum: concupiscat spiritus adversus carnem.
Abbreviated transcription (Latin):
predico inquit uob̾ sicut predixi. qm qui talia agunt
regnum dĩ non possidebunt. Ista in nob̾ tamꝗͣ idola
poris membra. ut quȩ seruiebant ĩmunditiȩ cupiditatis.
posui. Audiamus gͦ istum architectum q̃dam noua cõs¬
truentem. quędam uetera deicientẽ. Sp̃u inquit ãbula¬
te. Noua ÷ ista ꝯstructio. Et cõcupiscentias carnis ne ꝑfe¬
ceritis: ueterum ÷ ista destructio. Caro eium ꝯcupiscit:

Expanded text:
praedico, inquit, vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Ista in nobis, tanquam idola a corporis nostri membra, ut quae serviebant immunditiae cupiditatis, posui. Audiamus ergo istum architectum, quaedam nova construentem, quaedam vetera dejicientem. Spiritu, inquit, ambulate, nova est ista constructio: et concupiscentias carnis ne perfeceritis, veterum est ista destructio. Caro enim, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tio qua diligitur qđ diligi non oportet. Odio quippe hm̃s
ꝯcupiscentiam nr̃am qua caro concupiscit aduersus sp̃m.
Et quid ÷ ista concupiscentia nisi mala dilectio: et diligimꝰ
concupiscentiam nr̃am. qua sp̃s concupiscit aduersus carnẽ.
& qͥd ÷ ista concupiscentia. nisi bona dilectio: st amor
quo amatur et qd̾ amandum non ⁊ et istum amorẽ odit
ciente qͦ bene uiuimus: iste deficiat qͦ male uiuimus. do¬
nec ad ꝑfectum sanetur. & in bonum ꝯmutetur om̃e qͥ¬
uiuimus. Quamdiu uicus repugnat᷑ plena pax non ÷l
quia et illa que resistunt ꝑicłose debellant᷑ prelio. & illa
quȩ uicta sunt. non dum securo triumphant᷑ ocio. s ad¬
huc sollicito premunt᷑ imꝑio. Egritudo animi racionał ⁊¬
cum bonis inferiorib delectatus suꝑiora ex parte appetit
et exparte ñ appetit. ideoq in duas diuidit᷑ uoluntates.
Cumq una non ÷ tota non ẽ. Et hoc ad est uni. qd̾ deeft

Expanded text:
tio qua diligitur quod diligi non oportet? Odio quippe habemus tio qua diligitur quod diligi non oportet? Odio quippe habemus concupiscentiam nostram qua caro concupiscit adversus spiritum: et quid est ista concupiscentia, nisi mala dilectio? Et diligimus concupiscentiam nostram qua spiritus concupiscit adversus carnem: et quid est ista concupiscentia, nisi bona dilectio? quo amatur et quod amandum non est: et istum amorem odit ciente quo bene vivimus, iste deficiat quo male vivimus; donec ad perfectum sanetur, et in bonum commutetur omne qideo, quamdiu uitiis imperatur, plena pax non est, quia et illa, quae resistunt, periculoso debellantur proelio, et illa, quae uicta sunt, nondum securo triumphantur otio, sed adhuc sollicito premuntur imperio. cum bonis inferioribus delectatus, superiora ex parte appetit, et ex parte non appetit. Ideoque in duas dividitur voluntates; cumque una est, tota non est: et hoc adest uni, quod deest
Abbreviated transcription (Latin):
uersus sp̃m. aut erat ibi ista pugna. ubi pax erat sola.
S facta transgressione postea qͣm homo noluit seruire
dõ. et donatus : sibi. nec sic donatus sibi ut possit saltĩ
possidẽ se. s ab eo possessus aqͦ deceptus. cepit caro con¬
cupiscere aduersus sp̃m. & hoc in bonis ꝯcupiscit aduer¬
sus sp̃m. Nã in mał ñ habae ꝯtͣ quẽ ꝯcupiscat. Ibi enim
ꝯcupiscit aduersus sp̃m. ubi ÷ sp̃s. Id̃ enm ait caro ꝯcu¬

Expanded text:
versus spiritum, aut erat ibi ista pugna, ubi pax erat sola: versus spiritum, aut erat ibi ista pugna, ubi pax erat sola: sed facta transgressione, posteaquam homo noluit servire Deo, et donatus est sibi; nec sic donatus sibi, ut possit saltem possidere se; sed ab eo possessus, a quo deceptus; coepit caro concupiscere adversus spiritum. Et hoc in bonis concupiscit adversus spiritum: nam in malis non habet contra quem concupiscere. Ibi enim concupiscit adversus sp
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Uidete quale bellum ꝓposuit. qualẽ pugnã q̃lem
riram. Intus intra te ipsum caro concupiscit aduersus
sp̃m. Si ñ ꝯcupiscit et sp̃s aduersus carnem. facitis adul¬
terium. Si aut̃ sp̃s ꝯcupiscit aduersus carnem. luc tam
udeo. uctũ non uideo. Pugna ÷ .ꝯcupiscit caro aduersus
sp̃m. Delectat adulterium. fateor qr delectat. s sp̃s cõ¬
cupiscit aduersus carnem. Delec tat & castitas. Ergo uin¬
cat sp̃s carnem : aut certe ñ uincatur a carne. Adult̾iũ
tenebras querit castitas lucem desidat. Quomͦ ius m̃o¬
resistatur. repugnetur. Non eiũ ñ habes unde repug¬
nes. Ds̃ tuus ẽ inte. Sp̃s bonus datus : tͥ. et tamen ꝑ¬
mittitur ipsa caro ꝯcupiscere aduersus sp̃m. suggesti¬
onib prauis & delectacionib genumis. Fiat qd̾ ait apłe.¬
Hon regnet pecc̃m in ur̃o mortali corpore. t̃ diait ñ
sit. iami ÷ tibi. Qđ ideo peccatum uocatur. quia merito
peccati ꝯtigit. Ñ enim in paradiso caro ꝯcupiscebat ad¬

Expanded text:
s. Videte quale bellum proposuit, qualem pugnam, qualem rixam, intus, intra te ipsum. Caro concupiscit adversus spiritum. Si non concupiscit et spiritus adversus carnem, fac adulterium. Si autem spiritus concupiscit adversus carnem, luctam video, victum non video, pugna est. Concupiscit caro adversus spiritum: delectat adulterium. Fateor quia delectat. Sed spiritus concupiscit adversus carnem: delectat et castitas. Ergo vincat spiritus carnem: aut certe non vincatur a carne. Adulterium tenebras quaerit, castitas lucem desiderat. Quomodo vis innoresistatur, repugnetur. Non enim non habes unde pugnes. Deus tuus est in te, Spiritus bonus datus est tibi. Et tamen permittitur ipsa caro concupiscere adversus spiritum, suggestionibus pravis et delectationibus genuinis. Fiat quod ait Apon regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non dixit, non sit. Jam est ibi. Quod ideo peccatum vocatur, quia merito peccati contigit. Non enim in paradiso caro concupiscebat ad
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc si non intelligatur ꝑ icłosissime auditur. Ideo sollicitus
ne male homines intelligendo ꝑeant suscepi hȩc uerba
qđ dixi pericłose auditur. si ñ intelligat᷑ : multi ꝯcupiscen¬
cus carnalib et dampnabilib uicti. ꝯmittunt quȩq
facmora.atq flagitia. et inmundiciis tã pessimis uolu¬
tantur quȩ turpe ÷ etiam dicere. & dicunt sibi ista u̾ba
apłi. Uide quid dix̃ apłs. Ut ñ ea q̃ uultis illa faciatis.
Nolo gͦ facere cogor. ꝯpellor. uincor. facio quȩ nolo sic̃ ait
carnem. ut ñ ea q̃ uultis illa faciatis. Uidetis ꝗͣ ꝑicłose
auditur. si non intelligitur. Uidetis quẽ admodum ꝑtine¬
at ad offitiũ pastoris oꝑtos fontes aꝑire. et aqͣm puram
in noxiam sicientib ouib ministrare. Caro enĩ ꝯcu

Expanded text:
Hoc si non intelligatur, periculosissime auditur. Ideo sollicitus Hoc si non intelligatur, periculosissime auditur. Ideo sollicitus ne male homines intelligendo pereant, suscepi haec verba n intelligatur? Multi concupiscentiis carnalibus et damnabilibus victi, committunt quaeque facinora atque flagitia, et immunditiis tam pessimis volutantur, quae turpe est etiam dicere; et dicunt sibi ista verba Apostoli. Vide quid dixit Apostolus, Ut non ea quae vultis, illa faciatis. Nolo facere, cogor, compellor, vincor, facio quae nolo, sicut ait ea quae vultis, illa faciatis. Videtis quam periculose auditur, si non intelligitur. Videtis quemadmodum pertineat ad officium pastoris, opertos fontes aperire, et aquam puram, innoxiam, sitientibus ovibus ministrare. 8. Pu
Abbreviated transcription (Latin):
ciatis. Cum caro concupiscit aduersus sp̃m. et sp̃s aduer¬
sus carnem. ut ea quȩ nõ uolumus faciamus. nec. carnis
ꝑficiuntur ꝯcupiscentiȩ qͣmius fiant. nec nr̃a ꝑficiuntur
bona oꝑa qͣmuis fiant. Sicut tunc ꝑficitur carnis ꝯcu¬
piscentia cũ ꝯsentit et sp̃s ad oꝑa mala. ut ñ ꝯcupiscat¬
aduersus illam s cum illa. sic et bona oꝑa nr̃a tuo ꝑfici¬
entur. qͣn ita sp̃ui caro ꝯsenserit. ut aduersum eã ⁊̃ ipsa
ñ ꝯcupiscat. Hoc enĩ uolumus. cũ ꝑfectionẽ iusticiȩ cõ¬
ne ꝑfeceritis. Non dixit ne habueritis. neq hoc dixit ne
feceritis s ne ꝑfeceritis. Qd sit aut̃ hoc adiuuante dño
dicã. ut potero. Adestote ut intelligatis. si sp̃u ambulatis
carnis ne habueritis. neq hoc saltem uoliusse dicere. cõ
cupiscentias carnis ne feceritis. s dixisse ꝯcupiscentia
carnis ne ꝑfeceritis. Ipsum nob̃ luctamen ꝓposuit. ĩ hoc
prelio uersamur. si deo militamus. Iuid gͦ sequit᷑: Caro

Expanded text:
inde cum caro concupiscit adversus spiritum et spiritus adversus carnem, ut non ea quae volumus faciamus; nec carnis perficiuntur concupiscentiae, quamvis fiant; nec nostra perficiuntur bona opera, quamvis fiant. Sicut enim tunc perficitur carnis concupiscentia, cum adversus illam, sed cum illa; sic et bona opera nostra tunc perficientur, quando spiritui caro consenserit, ut adversus eum etiam ipsa non concupiscat. Hoc enim volumus, cum perfectionem justitiae co carnis: non dixit, Ne habueritis; neque hoc dixit, Ne feceritis; sed, ne perfeceritis. Quid sit autem hoc, adjuvante Domino, dicam ut potero: adestote, ut intelligatis, si Spiritu ambulatis. carnis ne perfeceritis. Seqcupiscentias carnis ne feceritis: sed dixisse, Concupiscentias carnis ne perfeceritis. Ipsam nobis luctam proposuit. In hoc praelio versamur, si Deo militamus. Quid ergo sequitur? Ca
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑ caritatẽ oꝑatur Multi enim dicunt credo. s fidessin
oꝑib ñ saluat. Opus aut̃ fidĩ ipsa dilectio ÷ dicente paulo
anteqͣm credẽs uł nulla erant. uł si bona uidebant᷑ ĩ ania
erant. Si enĩ nulla erant: sic eras qͣsi homo sine pedib aut
uexatis pedib ãbulare nõ ualens. Si aut̃ bona udebãt᷑
anteꝗͣ credes currebas qͥdem s pret̃ uiã currendo erra¬
bas potiusꝗͣ ꝑueniebas. est gͦ nob̾ & currendũ. & ĩ uia
currendũ. Qui pret̾ uiam currit. manit̃ currit. ĩmo ad
laborẽ currit. Tanto plus errat: qͣnto pret̾ uiã currit.
Iuis ÷ uia ꝑ qͣm currimus : xp̃s dixit. Ego sum uia. Iuȩ pa¬
tria quo currimus : ip̃s dix̃. Ego sũ ueritas ł illũ currisR
ad illum curris: in ipso requiescis. Sine dilectione fids¬
manis ÷ Cũ dilectione fides xp̃iani: sine dilectione fides
demonis. Q aut̃ non credunt. peiores sunt qͣm d̾mones
et cardiores ꝗͣ demones. Nescio quis ñ uult credẽ in xp̃m

Expanded text:
 Christus. Multi enim dicunt, Credo; sed fides sine operibus non salvat. Opus autem fidei ipsa dilectio est, dicente Paulo antequam crederes, vel nulla erant; vel si bona videbantur, inania erant. Si enim nulla erant; sic eras quasi homo sine pedibus, aut vexatis pedibus ambulare non valens: si autem bona videbantur; antequam crederes, currebas quidem, sed praeter viam currendo, errabas potius quam perveniebas. Est ergo nobis et currendum, et in via currendum. Qui praeter viam currit, inaniter currit: imo ad laborem currit. Tanto plus errat, quanto praeter viam currit. Quae est via per quam currimus? Christus dixit, Ego sum via. Quae patria, quo currimus? Christus dixit, Ego sum veritas . Per illum curris, ad illum curris, in ipso requiescis. Sed ut inanis est. Cum dilectione fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt quam daemones, et tardiores quam daemones. Nescio quis non vult credere in Christum;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsumamini. Quid÷ mordetis et comeditis inuicem:
litigatis inuicem. detrahitis inuicem. obꝓbria obicitis in¬
uicem. Quid aut̃ uult falsus testis. nisi nocere mor¬
dendo. et ꝯsumere menciendo : deniq ãmonens homines
et comeditis inuicem. uidete ne ab inuicem ꝯsumami

Expanded text:
icem consumamini . Quid est, mordetis et comeditis invicem? Litigatis cum invicem, detrahitis invicem, opprobria objicitis inum. quid autem uult falsus testis nisi nocere mordendo et consumere mentiendo? denique admonens homines et comeditis inuicem, uidete, ne ab inuicem consumami
Abbreviated transcription (Latin):
osus nec adulter aut fornicator. nec luxuriosus. aut ama¬
tor peccuniȩ. aut ueneficis. & simul hȩc om̃ia potest nõ
esse. Neq enim unũ aliqd̃ uitium om̃ia ceteraꝯ sequunt᷑¬
qͣmuis ꝯtͣ fidemł ut̾q uiuat. et spe uana ut̃q fallat᷑. & ca
ritate sp̃uali ut̃q dissentiat. et obhoc ut̾q ab illiꝰ unicȩ
columbȩ corpore aliemis sit. Qui ñ solum diabolo et¬
igne ꝓmittunt. uerum eis tantum qui xp̃i baptismate abluti
et corporis eiꝰ & sanguinis eius participes facti sunt quomͦ¬
libet uixerint. inquacumq heresi uł impietate fuerint:

Expanded text:
osus nec adulter aut fornicator nec luxuriosus aut amaosus nec adulter aut fornicator nec luxuriosus aut amator pecuniae aut ueneficus et simul haec omnia potest non esse. neque enim unum aliquod uitium omnia cetera consequuntcontra fidem uterque uiuat et spe uana uterque fallatur et a caritate spiritali uterque dissentiat et ob hoc uterque ab illius unicae columbae corpore alienus sit, cur in uno eigne promittunt, uerum eis tantum, qui Christi baptismate abluti et corporis eius et sanguinis participes facti sunt, quomodolibet uixerint, in quacumque haeresi uel inpietat
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ hereticus ÷ ñ inuenuit̃ homines qd̾ reprehendant
preponere debeamus: ñ audeo precipitare sententiã. Si¬
autem quis dicat qr hereticus ÷ ñ potest hoc solum esse
quin & alia ꝯseqͣntur. carnał ÷ enim & animalis. hac ꝑ hoc
et emulus sit necesse ⁊ et animosus. et miudus. & ĩmicꝰ¬
ipsi ueritati. ab eaq dissentiens intelligat & de illis malis
qđ unum mitius elegerit. solum in quoqm. ẽẽ. non posse.
ea scilicet causa qm carnalis et animał: ułut ebriositas qͣm
ñ solum sine horrore nominare. s ⁊̃ cum hylaritate predici¬
re iam ppłi consuerunt. Numqͥd in qͦ fuerit sola. eẽ. pot̾it:
quis enim ehriosus. nõ & ꝯtenciosus. et animosus &e iniudus
et a preceptoꝵ sanitate dissentiens. & arguentib se gͣuiter in¬
imicus : tum uͦ ut & fornicator et adulter non sit difficile
ẽ. Potest tñ non. eẽ. hereticus sicut hereticꝰ potest ñ eẽ. ebri¬

Expanded text:
id, quod hereticus est, non inveniunt homines quod reprehendant, id, quod hereticus est, non inveniunt homines quod reprehendant, preponere debeamus, non audeo precipitare sententiam. autem quis dicat: \'quia haereticus est, non potest hoc solum esse, quin et alia consequantur; carnalis est enim et animalis ac per hoc et aemulus sit necesse est et animosus et inuiipsi ueritati ab eaque dissentiens>, intellegat et de illis malis quod unum mitius elegerit solum in quoquam esse non posse, ea scilicet causa, quoniam carnalis et animalis est. uelut ebriositas, quam non solum sine horrore nominare sed etiam cum hilaritate praedicare iam populi consuerunt, numquid in quo fuerit sola esse poterit? quis enim ebriosus non et contentiosus et animosus et inuidus et a praeceptorum sanitate dissentiens et arguentibus se grauiter inimicus? iam uero ut et fornicator et adulter non sit, difficile est. potest tamen non esse haereticus, sicut haereticus potest non esse ebri
Abbreviated transcription (Latin):
possidebt̃. Nec dubitandum ÷ quidẽ pęnas. ipsas quib cru¬
ciabunt᷑ qͥ regnum dĩ ñ possidebt̃ ꝓ diuersitate criminum
esse diuersas. et alias aliis acriores. ut ĩ ipso igne ȩc̾no ꝓdis¬
parib pondib peccatoꝵ sint disparia corm̃ta penarum.
Neq enĩ frustra ipse dñs ait. ĩ olerabilius erit sodomis ꝗͣ uob
in die iudicii.S tñ ad ñ possidendum regnum dĩ tantũ¬
dem ualet ex uicus illis qđ elegeris mitius ꝗͣtum uł plura
uł unũ. qđ ꝑspexeris gͣuius. qr et illi possessuri st̃ regnũ
dĩ. quos ad dexteram ꝯstituet ille uidex. nec eis qui ad dex
ex ore pastoris. nisi ite in ignem ęt̃num qͥ paratus : diabolo
et angłis eius. licet ex illo igne sicut dixi diuersa possint
distribui ꝓ criminũ diuersitate supplitia. Utrum aũ ca-¬
tholicum pessimis morib alicui heretico in cuiꝰ uita pret̃¬

Expanded text:
possidebunt. nec dubitandum est quidem poenas ipsas, quibus crupossidebunt. nec dubitandum est quidem poenas ipsas, quibus cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et alias aliis acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. neque enim frustra isin die iudicii. sed tamen ad non possidendum regnum dei tantundem ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum uel plura uel unum quod perspexeris grauius. et quia illi possessuri sunt regnum dei quos ad dextram constituet ille iudex, nec eis qui ad dextex ore pastoris nisi: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, licet ex illo igne, sicut dixi, diuersa possint distribui pro criminum diuersitate supplicia. Utrum autem catholicum pessimis morib
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾e dic̃. eos qui male uiuunt ad regnum dĩ ñ ꝑtinere.
His gͥ om̃ib uiciis circumseptum catholicum ñ adulemur:
nec ei quia xp̃ianus catholicus ÷ impunitatem ꝗͣ scriptura
diuina ñ ꝓmittit ꝓmittere audeamus. nec si aliqđ unum
habeat ex his quȩ dicta sunt. debemus ei societatem suꝑnę
illius patriȩ polliceri. Ad chorinthnos enim singła enum̾at
in quib singłis sub auditur qd̃ regnum dĩ nõ possidebut.
Holite inquit errare. neq fornicatores. neq idolis seruientes.
neq adulteri. neq molles. neq mascłoꝵ concubitores. neq
fures. neq auari. neq ebriosi. neq maledici. neq rapaces regnũ
dĩ possidebunt. Nait qͥ hȩc om̃ia uitia simul habuerint reg¬
num dĩ ñ possidebunt. s neq illi neq illi. ut singłis hoc sub¬
audias. qđ nulli eoꝵ regnum dĩ possidebunt. Sicut gͦ here¬
tici regnum dĩ non possidebunt. sic auari regnum dĩ non

Expanded text:
libere, dicit eos qui male uiuunt ad regnum dei non pertinere. His igitur omnibus uitiis circumseptum catholicum nec ei quia christianus catholicus est, impunitatem quam Scriptura divina non promittit, promittere audeamus: nec si aliquid unum habeat ex iis quae dicta sunt, debemus ei societatem supernae illius patriae polliceri. Ad Corinthios enim singula enumerat, in quibus singulis subauditur, quod regnum Dei non possidebunt: Nolite, inquit, errare; neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neures neque auari neque ebriosi neque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. non ait: \'qui haec omnia uitia simul habuerint regnum dei non possidebunt\', sed: \'neque illi neque illi\', ut in singulis hoc subaudias quod nulli eorum regnum dei possidebunt. sicut ergo haeretici regnum dei non possidebunt, sic auari regnum dei non