comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no p̃t ẽẽ pater. Et similr si non est in
eo alius a filio cinus filius sit: non ua¬
let esse filius. Qua ꝓpt̾ non erit un
isse due ꝑsone dicantur i deo. q̃ ideo di¬
cuntur. quia deus ẽ pater. ⁊ deus ẽ filius.
⁊ semꝑ alius ẽ pater. ⁊ alius filius. Uide¬
tis igit᷑ quomo destruatur fides nra scd̾ir
sensum cius qui putat cosequi prem ec
cum filio incarnatum. si una ⁊ no plres
sunt res in deo plres ꝑsone. Si enun ua
est ħ̾ enis couseqncia. no solum hoc qd
de patre ⁊ filio dixi. s in omib trib ꝑ¬
soms tanta sequeretur confusio ut quic¬
quid re singulis ꝓpric dicitur : de omibr
sicut ostendi in patre ⁊ filio. Quare nec
ulsa crit ibi resaco. que milsatenus ibi
est: nisi scd̾m hoc. scd̾m quod alui sunt
abnnucem. Ergo nec płres erunt ꝑso¬
ne. Posito namq rem unam ee tres
ꝑsonas. aut illud̾ no consequetur ql
ticit. aut om̃ia illa sumilq dici conse¬

Expanded text:
non potest esse Pater; et similiter si non est in non potest esse Pater; et similiter si non est in eo alius a Filio, cujus sit Filius, non valet esse Filius. Quapropter non erit unde illae duae personae dicantur in Deo; quae ideo dicuntur, quia Deus est Pater, et Deus est Filius, et semper alius est Pater, alius est Filius. Videtis ergo quomodo destruatur fides nostra secundum sensum ejus, qui putat consequi Patrem esse cum Filio incarnatum; si una, et non plures sunt res in Deo personae plures. Si enim vera est haec ejus consequentia, non solum hoc quod de Patre et Filio, sed in omnibus tribus personis tanta sequetur confusio, ut quidquid de singulis proprie dicitur, de omnibusi ab invicem, sicut ostendi in Patre et Filio. Quare nec ulla erit ibi relatio, quae nullatenus ibi est, nisi secundum hoc, secundum quod alii sunt ab invicem. Ergo nec plures erunt personae. Posito namque unam rem esse tres personas; aut illud non consequetur quod dicit; aut omnia illa simul, quae dixi, conse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de altera. iccirco qm una res sunt duc
ꝑsone: ergo sicut de filio dicitur filius.
⁊ u̾bum ⁊ genitus. ita ħ dicentur de
pre. Et ꝯmadmodum pater ẽ ⁊ pater
⁊ genitor ⁊ ingenitꝰ: sic ista de filio di¬
cenda sunt. At si ita est : non ẽ alius
pat̾ qmͣ filius. nec filius c̾ alius a pre.
Quuare no sunt due: s ua ꝑsona. Iteo
namq ticunt᷑ Ruc ꝑsone: quia alii cre¬
duntur ab inuice pat̾ ⁊ filius. S tame
deus erit pat̾ ⁊ filius. Nam pater sem¬
ꝑ est asicuius pater. ⁊ filius alicuius
filius. nec umqmͣ pater sumiet ip̃ius
pater est. aut filius simnet ip̃ius fili¬
us ẽ. Set alius est pater. ⁊ alius ciis
ẽ pater. ⁊ smułr asius ẽ filius. ⁊ asus
cuius ẽ filius. Quare si in deo nõ ẽ ali¬
us pater. ⁊ alius cus pater est. nec fi¬
lius alius ẽ. ⁊ alius cums ẽ filius fal¬
so dicitur deus pater aut filius. Si enim
no ẽ in deo asius a patre cuius pat̾ sit.

Expanded text:
 de altera, idcirco quoniam una res duae sunt  de altera, idcirco quoniam una res duae sunt personae; ergo sicut de Filio dicitur Filius, et Verbum, et genitus; ita haec dicentur de Patre: et quemadmodum Pater est et Pater, et genitor, et ingenitus; sic haec de Filio dicenda sunt. At, si ita est; non est alius Pater quam Filius; nec Filius alius a Patre. Quare non sunt duae personae, sed namque dicuntur personae duae, quia alii creduntur ab invicem Pater et Filius: si tamen Deus erit Pater et Filius. Nam semper Pater est alicujus Pater et Filius alicujus Filius; nec unquam Pater suimet iFilius est; sed alius est pater, et alius cujus est pater, et similiter alius est filius, et alius cujus est filius. Quare si in Deo non est alius Pater, et alius cujus est Pater, nec Filius alius est, et alius cujus est Filius; falso dicitur Deus Pater aut Filius. Si enim in Deo non est alius a Patre cujus Pater sit,
Abbreviated transcription (Latin):
cut sunt duo angłi. aut due anime. co¬
sequi pr̃em quoq ẽẽ incarnatu si filiꝰ
ẽ incarnatus: puto quia sic rõcinat᷑
secum. Si una ⁊ ead̾m mimo res deus
est. ⁊ ip̃a eadm est pater. ⁊ est filius:
cum filius sit incarnatus. quomo no
⁊ pater ẽ incarnatus. De una quippe
⁊ eatm re nõ ẽ uera simul affirmaco
⁊ eius negaco. s de alia re affirmare a¬
siquid. ⁊ de alia idem ip̃m negare simł:
nicħ prohibet. Non idem cnim petrͦ.
mine idem ipe affirmet᷑ apłs. ⁊ alio ne¬
petrus. ⁊ alius stephamis possibile e
um cẽ. Si ergo cadm mu̾o ⁊ non
asia res ẽ pater qmͣ filius: no ẽ um̃
affirmari debere asiquid de fisio ⁊ ne¬
gari de patre. aut affirinari de patre.
⁊ de filio negari. Quicquid igit᷑ est
pater : est ⁊ fisius. ⁊ quod ricitur de
filio: nõ debet negari de patre. Est
si rata ẽ: utra ẽ hesis sabessi. Si eni
quicquid ticitur de una ꝑsona: dicit᷑¬

Expanded text:
cut sunt duo angeli aut duae animae, cocut sunt duo angeli aut duae animae, consequi Patrem quoque esse incarnatum, si Filius est incarnatus: puto quia sic ratiocinatur secum: Si una et eadem numero res Deus est, et ipsa eadem est Pater, et Filius; cum Filius sit incarnatus, quomodo non et Pater est incarnatus? De una quippe et eadem re non est vera simul affirmatio, et ejus negatio; sed de alia re affirmare aliquid, et de alia idem ipsum negare simul nihil prohibet. Non enim idem Petrus mine idem ipse affirmetur apostolus, et alio nealius est Stephanus, possibile est verum esse. Si ergo eadem numero et non alia res est Pater quam Filius, non est verum affirmari debere aliquid de Filio, et negari de Patre; aut affirmari debere de Patre, et de Filio negari. Quidquid igitur est Pater, est et Filius; et quod dicitur de Filio, non debet negari de Patre. Est  rata est, vera est haeresis Sabellii. Si enim quidquid dicitur de una persona, dicitur et
Abbreviated transcription (Latin):
sonar ce non sedm hoc qd connunter
dicuntur. Nullatemis namq patris
⁊ filii scd̾i ipas ꝓprietates. idesi scdir
pat̾nitatem. aut filiaconem ussa no¬
suntas aut potentia ẽ: set scdir diui¬
nitatis sban que comunis est illis.
Quare si dicit tres ꝑsonas ce tres r̃s
scd̾m ipa ꝓpria : palam ẽ qmͣ supflue
ẜoc ticat qmͣ eciam inconieient̾ cũ
addit. sicut sunt tres angeli aut tres
⁊ plures simus unus ꝑfectus deus ẽ.
Primũ quero an sit xͥamis. Responde¬
bit ut estimo se hoc ẽẽ. Ergo credat u¬
nu ee deum. ⁊ ipi ee tres ꝑsonas.
duab cooꝑantib. Qui antẽ ita credit:
affirmat eum nõ ẽẽ xp̃iamĩ. qui ali¬
quid uult asserere contͣ aliquid hoꝵ.
Si ergo iste ita credit: negat eũ c̃ẽ xͥ
tem banc fidem subu̾tere ipe nitat᷑.
uideannis. Cum ergo dicit ut de dua¬
b ꝑsonis ticam sicut incepi quod de tri¬
bus intessigatur. cum inqmͣ dicit. si
tue ꝑsone sunt una res. ⁊ non due. si¬

Expanded text:
sonarum esse, non secundum hoc quod communiter dicuntur 44. Nullatenus namque Patris et Filii, secundum ipsas proprietates, id est secundum paternitatem et filiationem ulla voluntas aut potentia est; sed secundum divinitatis substantiam, quae communis est illis. Quare si dicit tres personas esse tres res, secundum ipsa propria; palam est quam superflue hoc dicat, quam etiam inconvenienter, cum addit: Sicut sunt tres angeli, aut treset plures simul, unus perfectus Deus est. Primum quaero an sit Christianus. Respondebit, ut aestimo, se hoc esse. Ergo credit unum esse Deum, et ipsum esse tres personas, duabus cooperantibus. Qui autem ita credit, affirmat eum non esse Christianum, qui aliquid vult asserere contra aliquid horum. Si ergo iste ita credit, negat eum esse Chrtem hanc fidem subvertere ipse nitatur, videamus. Cum igitur dicit, ut de duabus personis dicam, sicut incoepi, quod de tribus intelligatur; cum, inquam, dicit, si duae personae sunt una res, et non duae si
Abbreviated transcription (Latin):
diimus cnum ⁊ dicimus quia deus est
pater. ⁊ deus ẽ filius. ⁊ comi̾sim pat̾
ẽ deus ⁊ fisius ẽ Reus. ⁊ tamen no cre¬
dimus nec dicimus płres ce deos: Se
ita unũ dm̃ eẽ mun̾o sicut natura.
qmͣuis pater ⁊ filius non sint uinis
Nam licet angeli nomen ab offico sup¬
tur: ita ⁊ angłs. Quod̾ ipe intessige̾
se monstrat : cum pariter dicit. Sicut
sunt tres angeli aut tres amme. Ga¬
leir. itaq significat plralitatem. ⁊ se¬
paconem. quaseir hent płres angeli
aut anime. id est qualem plres beni
substancie. Quod ad hue aꝑte mons¬
trare uidetur cum subait. Ita tamen
ut uolintate ⁊ potestate omino sint
idem . Sic enim intessigit uosintate
⁊ potestatem in issis psrib rebus. qui¬
admodum in płrib angelis uel aui

Expanded text:
cimus quia Deus est Pater, et Deus est Filius; et conversim, Pater est Deus, et Filius est Deus: et tamen nec credimus nec dicimus plures esse deos; sed ita unum esse Deum numero, sicut natura, quamvis Pater et Filius non sint unus, Nam, licet angeli nomen ab officio sumptur, ita et angelus. Quod ipse intelligere se monstrat, cum pariter dicit: Sicut sunt tres angeli, aut tres animae. Talem itaque significat pluralitatem et separationem, qualem habent plures angeli aut animae, id est qualem habent plures substantiae. Quod adhuc aperte monstrare videtur, cum subdit: Ita tamen ut voluntate et potestate omnino sint idem. Sic enim intelligit voluntatem et potestatem in illis pluribus rebus, quemadmodum in pluribus angelis aut a
Abbreviated transcription (Latin):
mit set mortua ẽ aĩa infructuosa: ubi fũt fruc¬
cus tui. Arbor digna igne ⁊ securi. digna suc
tus tui: Utiq spui  pũgentes ⁊ amara pecta
Que ntinam sit te penitendo pũgerẽt no con¬
frigerent. Sic amarescerent. nõ euauesc̾ent

Expanded text:
mit, sed mortuus est. Arbor infructuosa, ubi sunt 208 fructus tui? arbor digna securi et igne, digna succtus tui? Utique spinae pungentes et amara peccata: quae utinam sic te poenitendo pungerent, ut confoderent; sic amarescerent, ut evanescerent.
Abbreviated transcription (Latin):
N tercia qõne sicut intlłigo mandasas.
quod̾ greci decestant᷑ nr̃a comnibia. ubi
cognatio cognati de alia coꝑn ͥ ͤ coplantur.Ꝙ
cur faciant: ulsam uideo auctoritatẽ. aut rõm
ant non extendunt cognacõnes usq ad septi¬
mam gen̾acõnem sicut nos: aut inpossiblem¬

Expanded text:
n tertia quaestione, sicut intelligo, mandatis quia Graeci detestantur nostra connubia, ubi cognati cognatis de alia cognatione copulantur. Quod cur faciant, nullam video auctoritatem aut rationem.s, aut non extendunt cognationes usque ad septimam generationem, sicut nos; aut impossibile
Abbreviated transcription (Latin):
filio. ⁊ pater ẽ : quod oius ꝓprium est.
Similit̾ ꝑsona filii ⁊ deus ẽ quod com¬
nune ẽ illi cum parre. ⁊ filius est quod
no nisi de hac sola psona dictur. In hais
igitur duab ꝑsonis amũ ẽ comune. ide
deus. ⁊ duo ꝓpria que sunt pat̾ di filius ⁊
Quecumq em̃ issis sunt conniniao n

Expanded text:
Filio; et Pater est, quod ei proprium est. Filio; et Pater est, quod ei proprium est. Similiter persona Filii, et Deus est, quod commune est illi cum Patre; et Filius est, quod nonnisi de hac sola persona dicitur. In his igitur duabus personis unum est commune, id est Deus: et duo propria, quae sunt Pater et Filius. Quaecunque enim illis sunt co
Abbreviated transcription (Latin):
quomo defendat iste xp̃iamis fidem sua.
Certe aut uult confiteri tros deos: aut
non intssigit quod̾ dicit. S si tres deos
est. Hiuc homini no ẽ respondendum aue¬
toritate sacre scripture: quia aut ei non
ccedit. aut cam pu̾so sensu interprͣ. Qt
a deus ius ⁊ solus est. Racone igitur
qͣ se defendere nititur: eius error demons¬
trandus est. Ut autẽ facilius ⁊ bremius
sone sius ꝓprus uocib alie ab imucem
aꝑte resignantur. Nam nome sp̃e sci
non ẽ alienum a pre ⁊ filio. quia utq
est ⁊ spiritus sanctus. Quod autẽ in pre
⁊ filio de unitate substancie uł płra¬
sitate ꝑsonaꝵ muciemus : hoc in tribus
absq dubio cognoscemus. Dicat ergo.
Si due ꝑsone pater ⁊ fisius non sunt due
res: querannis pͥmũ quid uelit hie dice̾
Ruas res. Nam unamqmͣq ꝑsonam cr̃¬
timus ẽe hoc quod̾ cõmune ẽ ambob.¬
⁊ eẽ quod ꝓprium d̃ sibi. ꝑsona enim pa¬
tris. ⁊ deus est quod cõmunc est illi cur

Expanded text:
quomodo defendat iste Christianus fidem suam. quomodo defendat iste Christianus fidem suam. Certe aut vult confiteri tres deos, aut non intelligit quod dicit. Sed si tres deos est. Huic homini non est respondendum auctoritate sacrae Scripturae; quia aut ei non credit, aut eam perverso sensu interpretaturd Deus unus et solus est? Ratione igitur, qua se defendere nititur, ejus error demonstrandus est. Ut autem facilius et brevius sonae suis propriis vocibus aliae ab invicem aperte designantur. Nam nomen Spiritus sancti non est alienum a Patre et Filio, quia uterque est et Spiritus, et sanctus. Quod autem in Patre et Filio de unitate substantiae, vel pluralitate personarum inveniemus, hoc in tribus absque dubio cognoscemus. Dicat ergo: Si duae personae, Pater et Filius, non sunt duae res. Quaeramus primum quid velit hic dicere duas res. Nam unamquamque personam credimus esse hoc, quod commune est ambob quod proprium est sibi. Persona enim Patris, et Deus est, quod commune est illi cum
Abbreviated transcription (Latin):
telliget homem nisi hũanam ꝑsona.
Quomo ergo iste intessiget homiem
assumptum eẽ a u̾bo non ꝑsonam. idest
nat᷑am aliam. no aliam ꝑsonam assup¬
tam ee. Hec dixi ne quis anqmͣ sit y¬
doneus: altissimas de fide qones p̾su¬
mat discutere. aut si p̾sumpẜit: mil¬
sa difficustas aut inpossibisitas intel¬
sigendi ualeat illum a u̾itate. cui ꝓ
fidem adhesit excutere. Iam uenien¬
tum est ad id̾ ꝓptꝰ qd̾ incepimus. sib¬
sonas dicitur asserere uelud tͦs
angłos aut tres animas. Pagani
defendunt segem suam. iudei defendut
segem suam. ergo nos rͥani debemꝰ
aefendere segem mam. End̾iamꝰ quo¬
modo iste xp̃iamis defendet fidem suam.
Si inquit tres ꝑsone sunt una tmn res.
⁊ non sunt tres res unaqueq ꝑ se seꝑa¬
tim. sicut tres angesi aut tres anime ita
tame ut uoluntate ⁊ potencia omio sint
idem: ergo pat̾ ⁊ spiritus sc̃s cum filio in¬
caruatus ẽ. Uidete quid dicat iste homo

Expanded text:
telliget hominem, nisi humanam personam. telliget hominem, nisi humanam personam. Quomodo ergo iste intelliget hominem assumptum esse a Verbo, non personam, id est aliam naturam, non aliam personam esse assumptam? Haec dixi, ne quis antequam sit idoneus, altissimas de fide quaestiones praesumat discutere; aut, si praesumpserit, nulla difficultas aut impossibilitas intelligendi valeat illum a veritate, cui per fidem adhaesit, excutere. Jam veniendum est ad id propter quod incoepimus. CAsonas dicitur asserere esse velut tres angelos, aut tres animas. Pagani defendunt legem suam: Judaei defendunt legem suam: ergo et nos Christiani debemus defendere fidem nostram. Audiamus quomodo iste Christianus defendat fidem suam. Si, inquit, tres personae sunt una tantum res, et non sunt tres res, unaquaeque per se separatim, sicut tres angeli aut tres animae; ita tamen ut voluntate et potentia omnino sint idem: ergo Pater et Spiritus sanctus cum Filio incarnatus est. Videte quid dicat iste homo;
Abbreviated transcription (Latin):
dem ⁊ bonam consciam. qnͣ quidam
repessentes crca fidem naufragau¬
unt. Nemo ergo se temere mimer¬
rum ⁊ sapiencie grauitate. ne ꝑ mus¬
tipsicia sophismatum diu̾ticusa incau¬
ta seuitate discurrens: a liqua tenaci il¬
saqueetur fassitate. Cumq om̃es ut
cautissime at sacre pagine qõnes ac¬
cedant sint cõmouend̾i: illi utiq nr̃i tẽ¬
poris diasetici iimo d̾iasetice ħetici. qͥ
non nisi flatum uocis putat uniu̾sa
aluit qmͣ aĩam : prorsus a spũalium
qͥonuim disputacone sunt exsufflandi.
In hoꝵ quippe aĩab rõ que ⁊ princeps
mie. sic ẽ in ymagmaconib corꝑasi¬
bus obuoluta: ut ex cis se non possit
euosuere. nec ab ipis. ea que ip̃a sola ⁊
pura contempsari debet ualeat discer
sint unus deus : Et cius mes obseu¬
ia ẽ ad diuidicandum int̾ equm suum
⁊ cosorẽ eus. qͣlit̾ discernet inter unu
deum ⁊ płres resaçones eis. Den¬
q qui nõ potest intellige̾ aliquid esse
homem nisi in diuidiu: nllatenus ĩ¬

Expanded text:
dem, et bonam conscientiam, quam quidam repellentes, circa fidem naufragaverunt . Nemo ergo se temere immerrum et sapientiae gravitate ne per multiplicia sophismatum diverticula incauta levitate discurrens, aliqua tenaci illaqueatur falsitate. Cumque omnes, ut cautissime ad sacrae paginae quaestiones accedant, sint commonendi; illi utique nostri temporis dialectici imo dialectice haeretici, qui non nisi flatum vocis putant esse unaliud quam animam prorsus a spiritualium quaestionum disputatione sunt exsufflandi. In 43 eorum quippe animabus ratio, quae et princeps mine, sic est in imaginationibus corporalibus obvoluta, ut ex eis se non possit evolvere, nec ab ipsis ea, quae ipsa sola et pura comtemplari debet, valeat discernsint unus Deus? Et cujus mens obscura est ad discernendum inter equum suum et colorem ejus; qualiter discernet inter unum Deum et plures relationes ejus? Denique qui non potest intelligere aliquid esse hominem, nisi individuum; nullatenus in
Abbreviated transcription (Latin):
res. ⁊ non tres res : subuingit ꝑ se sepa¬
tim. Quippe talem uidetur ꝓm̃ĩciare
sepaconem : que prolibeat ee sumul in
codin homine prem ⁊ filium. Phanc
cõ dir qui ẽ pater ⁊ filius: non indet pa¬
trem ⁊ filium posse seꝑari. quin sint in
eod̾m homine sumil. Aut ergo aliam se
tre. iimo si simuil sunt pat̾ ⁊ filius. opi¬
natur consequi prem ce pticipem incar¬
naconis cum filio: aut si illam dicit. fru¬
stra saborat sicut iam dixi. quia xͥana fi¬
des hoc m̃o incelliga pr̃em ⁊ filiur esse
duas res. Sr cum ait. sicut sunt tres
angli aut tres anme : aꝑte monstrat se
non de plralitate uel seꝑacone illa loqui
que in illis ẽ psonis sedi ꝓpria. Nepe
geli dicitur aut due anime. Nec u¬
uum asiquid mim̾o de duob angesis
dicitur. aut duab animab sicut prem

Expanded text:
res, et non tres res, subjungit, per se separares, et non tres res, subjungit, per se separatim. Quippe talem videtur pronuntiare separationem, quae prohibeat esse simul in eodem homine patrem et filium. Per hanc esse Deum, qui est Pater et Filius, non videt Patrem et Filium posse separari, quin sint in eodem homine simul. Aut ergo aliam septre; imo si simul sunt Pater et Filius, opinatur consequi Patrem esse participem incarnationis cum Filio. Aut si illam dicit, frustra laborat, sicut jam dixi, quia Christiana fides hoc modo intelligit Patrem et Filium esse duas res. Sed cum ait: Sicut sunt tres angeli, aut tres animae, aperte monstrat se non de pluralitate vel separatione illa loqui, quae in illis est personis secundum propria. Nempe geli dicuntur, aut duae animae; nec unum aliquid numero de duobus angelis dicitur, aut de duabus animabus; sicu
Abbreviated transcription (Latin):
gulisingalis. Si si fuas rõs ce Ricit pro
pua. it est prem ⁊ filium. ut tam̃e it quod
comume ẽ non sit plres res s uia ⁊ sola res:
suꝑflue hoc dicit. Quia nemo xpiamis
unam rem esse: s duas. Solennis eni
usu dicere rem: quicquid aliquo mo dici¬
ius ce aliquit. Qui aute dicit de deo
prem aut filium : aliquid dicit de eo. Et
om̃es scuint in deo. pr̃em non ee filium.
⁊ filium non esse pr̃em : qmͣius in uno
honne pater sit filius. ⁊ filius sit pater.
si idem homo ẽ pater ⁊ filius. Quod io
fit : quia in deo ticuntur oppoite. in uno
u̾o homine. no ad muice. s at alium fi¬
lium pater. ⁊ at̾ alium pr̃em filius rici¬
tur. Hoc igitur mo nichis prohabet di
tamen intelsigatur cunis inodi sint res.
Non enim sic sunt pater ⁊ filius duo res.
Ut in hns tuab reb intelligatur coꝵ sb¬
ca q̃ sbumgit apte ostendat se non intes¬
sigere hoc nio duas ꝑsonas ce duas res.
Nam cun dicit sitres ꝑsone sunt una tin

Expanded text:
gula singulis? Sed si duas res esse dicit duo propria, id est Patrem et Filium; ut tamen id, quod commune est, non sit plures res, sed una et sola res: superflue hoc dicit; quia nemo Christiaunam rem esse, sed duas. Solemus enim usu dicere rem, quidquid aliquo modo dicimus esse aliquid. Qui autem dicit de Deo Patrem aut Filium, aliquid de eo dicit; et omnes sciunt in Deo Patrem non esse Filium, et Filium non esse Patrem; quamvis in uno homine pater sit filius, et filius sit pater, si idem homo est pater et filius: quod ideo fit, quia in Deo dicuntur opposite; in uno vero homine non ad invicem; sed ad alium filium pater, et ad alium patrem filius dicitur. Hoc ergo modo nihil prohibet dictamen intelligatur cujusmodi sint res. Non enim sic sunt Pater et Filius duae res, ut in his duabus rebus intelligatur eorum subea, quae subjungit, aperte ostendat se non intelligere hoc modo duas personas esse duas res. Nam cum dicit: Si tres personae sint una tantum
Abbreviated transcription (Latin):
mine uidicat᷑. Uerum eñi ẽ quia qnͣ¬
to opulencius nuit̾iur in sacra scrip¬
tura: ex hns que ꝑ obediam pascunt:
tanto subtilius ꝓuchimiur ad ea que ꝑ
intllitum saciant. Frustra quippe cona¬
tur dicere. Suꝑ omes docentes me i¬
tellexi : qui ꝓferre no audet. quia testi¬
monia tua moditaco mea est. Et me¬
ño ẽ familiare quod sequit᷑. quia ma¬
data tua q̃siui. Nmur hoc ipi qd
dico. qui no crediderit non intessiget.
Nam qui no crediderit nõ expietur.
Et qui exꝑtus nõ fu̾it: non cognos¬
cet. Qnͣtum enim rei auditum sup¬
at exꝑiencia : tm iuebit audientis
cogniconem exꝑientis scia. Et no
solum ad intellendum alcora prohu¬
betur mens ascendere smne fide ⁊ ma¬
datoꝵ dei obediencia: set eciam aliqͣn¬
do datus intllctus subtrahitur ⁊ fi¬
des ipa quasi subuertitur. neglecta
bona conscia. Ait em̃ de quibztam
apłs. Cum cognouissent deum: no
sicut deum glificau̾unt. aut gras ege

Expanded text:
mine judicatur . Verum enim est quia quanto opulentius nutrimur in sacra Scriptura ex his quae per obedientiam pascunt, tanto sublimius provehimur ad ea quae per intellectum satiant: frustra quippe conatur dicere: Super omnes docentes me intellexi , qui proferre non audet; quia testimonia tua meditatio mea est . Et menon est familiare quod sequitur: Quia mandata tua quaesivi. Nimirum hoc ipsum quod dico, qui non crediderit, non intelliget. Nam qui non crediderit, non experietur; et qui expertus non fuerit, non intelliget. Nam quantum rei auditum superat experientia, tantum vincit audientis cognitionem experientis scientia: et non solum ad intelligendum altiora prohibetur mens ascendere sine fide et mandatorum Dei obedientia, sed etiam aliquando datus intellectus subtrahitur, et fides ipsa subvertitur, neglecta bona conscientia. Ait enim de quibusdam Apostolus: Cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias eg
Abbreviated transcription (Latin):
Omino patri uinu̾se eccie
in terra ꝑegrinantis sum¬
mo pontifici urbano. fra¬
ter anselimis. uita pccor.
hiti monachus. siue uibente. siue y¬
mitente deo Cantuarie metroposis uo¬
catus epe. debitam subiecconem cum
suimili seruico ⁊ deuotis oromib. Qu
funma ꝓuidencia uram clegit scitatem.
cui fidem ⁊ uitam xpianam custodien¬
dam. ⁊ ecciam suam regendam comit¬
teret: ad nsłir alium reccius refertur.
si quid contͣ catholicam fidem oritur in
eccia. ui cius auctoritote corrigatur. n ͨ
ussi asii tucius si quid̾ contͣ errorem res¬
pondetur ostendit᷑. Ut cius prouidencia
craminct᷑. Qua ꝓpt̾ sicut milli digniꝰ
possum : ita ulli libencius p̾sentem epis¬
tolam qmͣ ure destino sapientie. Qua¬
tinus siquid in ea corrigendum est. ura
censura castigetur.⁊ qd̾ reglam uerita¬
tis tenet. ura auctoritate roboretur. Cu¬

Expanded text:
omino et Patri universae Ecclesiae in terra peregrinantis, summo pontifici URBANO, frater ANSELMUS vita peccator, habitu monachus, sive jubente sive permittente Deo, Cantuariae metropolis vocatus episcopus, debitam subjectionem, cum humili servitio, et devotis orationibus. Quna providentia vestram elegit sanctitatem, cui vitam et fidem Christianam custodiendam, et Ecclesiam suam regendam committeret; ad nullum alium rectius refertur, si quid contra catholicam fidem oritur in Ecclesia, ut ejus auctoritate corrigatur; nec ulli alii tutius, si quid contra errorem respondetur, ostenditur, ut ejus prudentia examinetur. Quapropter, sicut nulli dignius possum, ita nulli libentius praesentem epistolam, quam vestrae destino sapientiae; quatenus si quid in ea corrigendum est, vestra censura castigetur, et quod regulam veritatis tenet, vestra auctoritate roboretur . C
Abbreviated transcription (Latin):
pectator sic de pꝰ ẜensus in quã ꝑtẽ se p̾met. sic¬
Const̾itus ubi latebo quõ apꝑebo. Latere e¬
rt impossibise appere intoslerabise. Illus de¬
siderabo ⁊ nũꝙͣ erit. Istud excrabor⁊ ubiq erit
Quicquid nũt quid̾ erit tut. Quieruet de me

Expanded text:
peccator sic deprehensus in quam partem se premet? Constrictus ubi latebo? quomodo parebo? Latere erit impossibile, apparere intolerabile. Illud desiderabo, et nusquam erit: istud exsecrabor, et ubique erit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
nitetia no recipietur. tuc emendaco no ꝑuus¬
tet᷑. Hic cogita quid gesisti. qr talia optet te re¬
ciꝑe. Si fecisti musta bona ⁊ pauca masa multu
gaude. Si uo fecisti multa niasa ⁊ pauca bona.
mustu plange. Inutilis pctor. aut no sufficuit¬

Expanded text:
nitentia non recipietur, cum emendatio non promittetur. Hic cogita quid gessisti, quid oporteat te recipere. Si multa bona, pauca mala; multum gaude: si multa mala, pauca bona; multum luge. O inutilis peccator! an non suffici
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo ẽe cepisti ab astissimo pre tocius boni¬
tacis ad uita et̾na cũ ip̃o hudam ꝑ unicũ fi¬
liu sui ĩuitatus es. Miser ho recognosce hñc
honore intellige dignitatẽ ⁊ honore cuũ qͦ¬
a tanta magestate honoratus es. Ectia unꝰ
es deus ⁊ nimensus. cͤauit ceform auit ce re
deunt te ⁊ ĩuitauit te. maximos hnor. et
amplissimus amor. Recognesce o bõ honore
tuum. ⁊ curre gr̃as agens ad inuitatorẽ cu¬
um. ne forte si ingratus ire nosiu̾s ⁊ aut uil¬
sa aut bobus ues uxore ĩ pedieris iratus
recte pt dici de hõĩe. homo cũ in honore eet
uõ intessexit cõꝑatus ẽ umẽcis iusipientib
⁊ fumisis factus est illis. Dignũ certe ⁊ ius¬
tum ẽ uc qui noluit ẽẽ socius angelor fiat
similis iumẽtoꝵ. Et qui destruit in se yma¬
ginẽ ⁊ similitudine dei dignũ est ut yma¬

Expanded text:
esse coepisti, ab altissimo Patre totius bonitatis ad vitam aeternam habendam per unicum Filium suum invitatus es: miser homo, recognosce hunc honorem, intellige dignitatem tuam, qui a tanta majestate honoratus es. Aeternus enim Deus et immensus creavit te, formavit te, et invitavit te. Maximus honor, et amplissimus a mor. Cognosce, o homo, honorem tuum, et curre, gratias agens, ad invitatorem, ne forte si ingratus ire nolueris, sed aut villa, aut bobus, vel uxore te impedieris, iratus recte potest dici de te, homo: Homo cum in honore esset non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus et similis factus est illis. Dignum certe et justum est ut qui noluit esse socius angelorum, fiat similis jumentorum, et qui destruxit in se imaginem et similitudinem Dei, dignum est ut ima
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑtiliones ⁊ noctue. non nisi in nocte
celum uidentes de meridianis solis ra¬
dus disceptent ccͣ aquilas iym solem ir¬
reu̾berato uisu intuentes. Prius ergo
fide mñidandum ẽ cor sicut dicit᷑ de deo.
fide nudans corda coꝵ. ⁊ prius ꝑ precep¬
toꝵ domini cuscodiam illumiandi sut
oculi. quia p̾ceptu domini sucidum illu¬
minans oculos. ⁊ prius ꝑ humile obe¬
dienciam testimor dei debemus fieri
ꝑuuli ut discannũs sapĩam qmͣ dat
restimoniu fidele sap̃iam p̾stans par
uułis. Unde dñs. Confiteor tibi pat̾
dñe celi ⁊ terre quia abscondisti hec a
sapientib ⁊ prudentib ⁊ reuelasti ea ꝑ¬
uulis. Prius inqmͣ ca que carnis st̃
pꝰ ponentes scd̾m sp̃m uiuamus qmͣ
profunda fidei diuidicanda discuciamꝰ
Nam qui scd̾m carnem uiuit carnaf
siue aĩalis est. de quo dicitur. Amma

Expanded text:
vespertiliones et noctuae nonnisi in nocte vespertiliones et noctuae nonnisi in nocte coelum videntes, de meridianis solis radiis disceptent contra aquilas solem ipsum irreverberato visu intuentes. Prius ergo fide mundandum est cor, sicut dicitur de Deo: Fide mundans corda eorum ; et prius per praeceptorum Domini custodiam illuminandi sunt oculi, quia praeceptum Domini lucidum illuminans oculos ; et prius per humilem obedientiam testimoniorum Dei debemus fieri parvuli, ut discamus sapientiam, quam dat testimonium Domini fidele, sapientiam prfiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Prius, inquam, ea quae carnis sunt postponentes, secundum spiritum vivamus quam profunda fidei dijudicando discutiamus: nam qui secundum carnem vivit, carnalis sive animalis est, de quo dicitur: A
Abbreviated transcription (Latin):
corde credit ⁊ ore confitet᷑ non sit. set
semꝑ eandem fidem in dubitant̾ tenen¬
do amando ⁊ sedm illam uuẽdo humi¬
liter qnͣtum potest q̃rere iõnem quo¬
mo sit. Si potest inteslig̾e. deo gras a¬
gat. Si non potest: nõ mimittat cormi¬
a ad uentilandum s subiittat caput
ad uen̾andum. Cicius enim potest ĩ se
confidens humana sapia impingendo
corua sibi euellere: qmͣ inintendo pe¬
tram hanc euosu̾e. Solent enum quida
producere. nescientes quia si quis se ex¬
istimat scire aliquid uo dum cognouit
ꝯmat̾inodum oꝑteat eum scire: anqmͣ
heant ꝑ soliditatem fidei alas spuales
p̾simiendo ialtissimas de fide qones as¬
surgere. Unde fit ut dum ad illa que pͥ
fectum cogant᷑ descendere. Palam na¬
q ẽ quia non hent fidei firmitatẽ. qui
qm quod credunt intlligere no possut
disputant contͣ euisdem fidei a scis pa¬
tribr confirmadam u̾itatem. Uelud si

Expanded text:
Ecclesia corde credit, et ore confitetur, non sit; sed Ecclesia corde credit, et ore confitetur, non sit; sed semper eamdem fidem indubitanter tenendo, amando, et secundum illam vivendo, humiliter quantum potest, quaerere rationem quomodo sit. Si potest intelligere, Deo gratias agat; si non potest, non immittat cornua ad ventilandum, sed submittat caput ad venerandum. Citius enim potest in se confidens humana sapientia impingendo cornua sibi evellere, quam vi nitendo petram hanc evellere. Solent enim quidam, producere, nescientes quod si quis aestimat se scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire, antequam habeant per soliditatem fidei alas spiritales, praesumendo in altissimas de fide quaestiones assurgere. Unde fit ut, dum ad illa, quae pfectum cognantur descendere. Palam namque est quia illi non habent fidei firmitatem, qui, quoniam quod credunt intelligere non possunt, disputant contra ejusdem fidei a sanctis Patribus confirmatam veritatem; velut si
Abbreviated transcription (Latin):
nam firmitate se stabilitos ec gaudet
indignari michi possunt ⁊ hoc miputi¬
re no studiose grauitati s iactancio scui¬
tati: Si quid ergo de firmitate fidei nre
qui p̾fatam protulit sentenciam deo cor¬
rigente ad u̾itatem redit: millatemis
pitet me in hac epła contͣ se loqui. qui
iam no est quot fuit. Si .n. fuit aliqnͣ¬
do tenebre nũc aute lur in dno. no sut
arguende tenebre que iam no sunt. si
lux approbanda que lucet. Ueruptame
siue ad hue ad lucem redierit sine non:
eciam si fides in illis supet rõnem que
illis fidei uidetur repugnare ⁊ non michi
uidetur suꝑfluum repugnaciam istam
tate audent disputare ccͣ aliquid̾ eoꝵ que
fides xp̃iana confitetur. qm id intellec¬
tu capere neq̃unt.⁊ pocius insipienti su¬
ꝑbia uidicant nllatemis posse ee quod
neq̃unt intelligere : qmͣ humili sapien
bet disputare quomo qd̵ eccĩa catholica

Expanded text:
nam firmitatem se stabilitos esse gaudent, nam firmitatem se stabilitos esse gaudent, indignari mihi possunt; et hoc imputate, non studiosae gravitati, sed jactantiae levitati? Si quid ergo de firmitate fidei nosted si ille qui praefatam protulit sententiam, Deo corrigente, ad veritatem rediit, nullatenus putet me in hac epistola contra se loqui; quia jam non est quod fuit. Si enim fuit aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino; non sunt arguendae tenebrae quae jam non sunt, sed lux approbanda quae lucet. Verumtamen sive adhuc ad lucem redierit, sive non;tione, etiamsi fides in illis superet rationem, quae illis fidei videtur repugnare, non mihi videtur superfluum repugnantiam istam tate audent disputare contra aliquid eorum, quae fides Christiana confitetur, quoniam id intellectu capere nequeunt: et potius insipienti superbia judicant nullatenus posse esse, quod nequeunt intelligere; quam humili sapientbet disputare quomodo quod catholica
Abbreviated transcription (Latin):
nisi aut incarnatone dei patris ⁊ spiri¬
pediret. Quod̾ rogo ne putet aliquis
ine p̾sumpsisse quasi fortitudiem fidei
xpiane mee cristimem indigere defen¬
sionis anxilio. Quippe si ego contep¬
tibilis homũnco tot scis ⁊ sapientib
ubiq eristentib ad confirmandu fidei
rpiane firmamentu qͣi mea indigeat
defensione aliquid scribere temptare:
p̾sumptor utiq uidicari. ⁊ ridendus iu¬
honnes homistum paxillis ⁊ funib ⁊
asus rebus quibr nicancia sigari ⁊ sta¬
bisiri sosent. claborare circa moutem o¬
simpiu ad confirmadum illu. ne alicui
impussu mutaret᷑. aut subu̾teret᷑: mi¬
ꝵ si se a risu ⁊ derisu contineat. Quato
magis cum lapis qui abscisus de mon¬
te sine manib pcussit ⁊ comimiu sta¬
tuam qmͣ uidit in sompno Rabugodo¬
nosor. iam factus mons magnus mi¬
pseũit uniu̾sam t̾ram. si eu meis rom¬
bus fulcire. ⁊ quasi mitatem stabilire ni¬
tar. tot sci ⁊ sapientes qui suꝑ cius cter¬

Expanded text:
nisi aut incarnatione Dei Patris et Spirinisi aut incarnatione Dei Patris et Spiripediret. Quod rogo ne quis putet praesumpsisse me quasi fortitudinem fidei Christianae, meae existimem indigere defensionis auxilio. Quippe si ego contemptibilis homuncio, tot sanctis et sapientibus ubique existentibus, ad confirmandum fidei Christianae firmamentum, quasi mea indigeat defensione, aliquid scribere tentarem; praesumptor utique judicari, et deodandus pohomines alii onustum paxillis, et funibus, et aliis rebus, quibus nutantia ligari et stabiliri solent elaborare circa montem Olympum, ad confirmandum eum, ne alicujus impulsu nutaret aut subverteretur; mirum, si se a risu et derisu contineant; quanto magis cum lapis, qui abcissus de monte sine manibus, percussit et comminuit statuam, quam vidit in somnio Nabuchodonosor; jam factus mons magnus impleverit universam terram, si eum meis rationibus fulcire et quasi nutantem stabilire nitar; tot sancti et sapientes, qui super ejus aeter
Abbreviated transcription (Latin):
li aute tres anime. ita tame ut uosun¬
tate ⁊ potencia omino sunt idem: ergo
pater ⁊ spiritus ses cum filio est icirna¬
ꝑ te quadam edita ꝑficere contempsi. cre¬
dens no ca opus esse. qui ⁊ ille contra
rem sini abiurauerat. ⁊ ulls uidebatur
qui cum errare ignoraret. Partem ta¬
men illam qm̃ feceram. quidum frẽs
ns nesciente tͣnscripserunt. atq aluis le¬
gendam tradiderunt. Quod id cuto dico.
Ut si in alicunis manus pars illa ue¬
u̾t. quĩqm ibi niel falsum sit: tame
quoł ibi incepi diligencius ĩceptum ⁊
pfcm requirat᷑. Postqmͣ cnur in angli¬
a ad epatum nesco qua dei dispoicone¬
captus ⁊ retentus sum: audiui prefate
nouitatis auctorem in sua ꝑseu̾antem
sentẽtia dicere se non ob aluid abiurasse
qd̾ dicebat: uisi ꝯu̾̃ia a ppło int̾fici ti¬
niebat. Hac igitur causa quida fres¬
me p̃cibus suis coegerunt ut solu̾em
qstionem. qua ipe sic erat nretitus ut
millo mo se expediri ex ea posse crederei.

Expanded text:
li, aut tres animae: ita tamen ut potentia et voluntate omnino sint idem: ergo Pater et Spiritus sanctus cum Filio est incarnatolam, quam, parte quadam edita, perficere contempsi credens non ea opus esse; quoniam et ille, contra rem 42 suum abjuraverat et nullus videbatur qui eum errare ignoraret; partem tamen illam quam feceram quidam fratres, me nesciente, transcripserunt, atque aliis lugendam tradiderunt; quod idcirco dico ut, si in alicujus manus pars illa venerit, quanquam ibi nihil falsum sit, tamenquod illic incoepi, diligentius inceptum et perfectum requiratur. Postquam enim in Anglia ad episcopatum, nescio qua Dei dispositionecaptus et retentus sum; audivi praefatae novitatis auctorem in sua perseverantem sententia dicere se non ob aliud abjurasse quod dicebat, nisi quia a populo interfici timebat. Hac igitur causa quidam fratres precibus suis me coegerunt ut solverem quaestionem, qua ipse sic irretitus erat, ut nullomodo se expediri ab ea posse crederet;
Abbreviated transcription (Latin):
sus obliuisc̃is. Que suꝑ t̾ram sut defideras
⁊ diligis celestia u̾o nõ curas. Aꝓpinqͣs ad inrt̾it̃
songe fis a sałnte. Curris ad diabosum ⁊ ꝓson¬
aris a deo. Redi redi p̾uaricator hom̃o ad cor
suũ. qr sequitur deus oi potes pace eius qui

Expanded text:
us oblivisceris? Quae super terram sunt desideras et diligis, coelestia vero non curas? Appropinquas ad interitum, et longe fis a salute? Curris ad diabolum, et prolongaris a Deo? Redi, redi, praevaricator homo, ad cor, quia loquitur Deus omnipotens pacem ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
oppinionem huius defensoris. sicut ipe
putat nr̃e fidei sufficere credo subnga.
nec pat̾ nec spiritus sc̃s sint in filio.
Nam si alie due ꝑsone sunt in filio. ⁊
fisius in homine: ille quoq sunt in ho¬
mie. Unde putat consequi. cũ tres yso¬
ne simnis sint in eodm homie. si sunt
Una res: missatemis ꝑsonam filii pos¬
se in homie ip̃o incarnari sine alus du¬
ab ꝑsonis. Psonas tam̃e tres esse
non negat. noc filium eẽ incarnatu.
Qm igitur supͣ mostratum ẽ si tres
ꝑsone sunt tres res seꝑate. aut tres
ee deos consequi. ant alias de quibz
iam tc̃m ẽ absurditates: inuit brem¬
ter ostendam adiuuante uno soso deo.
Primũ quia ecĩa si sint tres dii. nicħ
issi proderunt ad defendendum pr̃em
⁊ sp̃m sc̃m ab incarnacone qd fieri nõ
posse putat sine deoꝵ mustitudme.¬
Denide quia non sunt plures di. si unꝰ
sosus. postea patefaciam qmͣus sit unꝰ
deus tres ꝑsonc: non tamen una quasib

Expanded text:
opinionem hujus defensoris, sicut ipse opinionem hujus defensoris, sicut ipse putat, nostrae fidei sufficere credo, subjungnec Pater, nec Spiritus sanctus sint in Filio. Nam si duae aliae personae sunt in Filio et Filius in homine, illae quoque sunt in homine. Unde putat consequi, cum tres personae simul sint in eodem homine, si sunt una res, nullatenus personam Filii posse in homine ipso incarnari, sine aliis duabus personis. Personas tamen tres esse non negat, nec Filium esse incarnatum. Quoniam igitur supra monstratum est, si tres personae sunt tres res separatae, aut tres deos esse consequi, aut alias de quibus jam dictum est absurditates; nunc breviter ostendam, adjuvante uno solo Deo, primum quia etiam si sint tres dii, nihil illi proderit ad defendendum Patrem et Spiritum sanctum ab incarnatione: quod fieri non posse putat sine deorum multitudDeinde, quod non sunt plures dii, sed unus solus. Postea patefaciam, quamvis sit unus Deus tres personae, non tamen una qualib
Abbreviated transcription (Latin):
facta sunt. ut quod fide tenemus de
diuina natura. ⁊ eius psonis preter
asiquis ca segere uosu̾it : puto quia ⁊
ibi de hoc mueniet qd nõ inprobare po¬
t̾it. nec contempn̾e uoset. In quib si
asiquid̾ qd̾ asibi aut nõ segi aut nõ me¬
mini me legisse. nõ qͣiͣ docendo qd doc¬
tores ñi nescicrunt. aut corugendo ꝙ
no bñdix̾unt. S dicendo forsitan qd
pondendum pro fide nr̃a ccͣ eos qui no¬
lentes credere qt̾ nõ intessigunt. deri¬
dent crodentes. siue ad ad iunadũ roli¬
giosum studium eoꝵ qui huisit̾ q̃rũt
intelligere qd firmissime credunt: ne¬
qͣqm ob hoc me redarguendum existi¬
mo. Ne tame hanc legentibz eplam la¬
borem muĩgam q̃rendi alia scupta. Ut
no solum fide u̾m eciam euidenti cog¬
noscant rone tres ꝑsonas nõ ẽe tres de¬
os. s unum solum. nec tame deo sedm
unam ꝑsonam incarnato ex nc̃citate
scdm alias ꝑsonas eundm din incar¬
nari : aliquid hic qnͣtum ad repessendu

Expanded text:
facta sunt, ut quod fide tenemus de facta sunt, ut quod fide tenemus de divina natura et ejus personis praeter ea aliquis legere voluerit, puto quia et ibi inveniet de hoc quod non improbare poterit, nec contealiquid quod alibi aut non legi, aut non memini me legisse, non quasi docendo quod doctores nostri nescierunt, aut corrigendo quod non bene dixerunt; sed dicendo forsitan quopondendum pro fide nostra contra eos, qui nolentes credere quod non intelligunt, derident credentes; sive ad adjuvandum religiosum studium eorum, qui humiliter quaerunt intelligere quod firmissime credunt: nequaquam ob hoc me redarguendum existimo. Ne tamen hanc legentibus epistolam, laborem injungam quaerendi alia scripta, ut non solummodo fide, verum etiam evidenti cognoscant ratione tres personas non esse tres deos, sed unum solum; nec tamen, Deo secundum unam personam incarnato, ex necessitate secundum alias personas eumdem Deum incarnari: aliquid hic, quantum ad repellendam
Abbreviated transcription (Latin):
cut putas ista parit̾ ex nc̃citate¬
consequi q̃ dicis. si consequitur quod
puto: ita mͥ nccͣia mea uidetur conse¬
qñcia. Ergo ostende non consequi
qd dico: ⁊ fatebor ego tetum nlłm in¬
comuẽiens sequi si solus filius ẽ m¬
carnatus. ant sitres ꝑsone sunt una
res. Quod̾ si ab hac ostensione defi¬
çis: non sosuis s magis sigas ques¬
tionem. cũ tu ipe mecu ꝓbas ĩmim̾a¬
inde nasci inconueiencia. Que si ne¬
ganda sunt: ambo debenius Rebemꝰ¬
parit̾ concsudere tres ꝑsonas no eẽ
unam rem. s solus filius ẽ incarna¬
tus. aut sisunt una res: omes pari¬
s eẽ incarnatas. Ostendendum ergo
est in quo iste fallitur. ⁊ quomo in¬
carnaconem solius filii no sequitur
tres ꝑsonas. et tres res seꝑatas. ant
si una sunt res tres ꝑsone: omes cas
incarnatas ee. Quod utiq deus
una ⁊ sola ⁊ indiuid̾ua ⁊ simplex sit
putatũ est. S ⁊ siquis segere digna¬
bitur duo ꝑua opuscła. monologion
scilicet. ⁊ prosologion. q̃ ad hoc marie

Expanded text:
i ex necessitate, quae dicis, sic consequitur quod dico ita mihi necessaria mea videtur consequentia. Ergo ostende non consequi, quae dico; et fatebor ego tecum nullum inconveniens sequi, si solus Filius est incarnatus, aut si tres personae sunt una res. Quod si ab hac ostensione deficis, non solvis, sed magis ligas quaestionem; cum tu ipse mecum probas innumera nasci inconvenientia; quae si neganda sunt, ambo debemus pariter concludere tres personas non esse unam rem, si solus Filius est incarnatus; aut si sunt una res, omnes pariter esse incarnatas. Ostendendum ergo est, in quo iste fallitur; et quo modo incarnationem solius Filii non sequitur tres personas esse tres res separatas; aut, si sunt una res tres personae, omnes eas esse incarnatas. Quod utique Deus una et sola, et individua, et simplex sit putatum est. Sed et si quis legere dignabitur duo parva opuscula mea, Monologion scilicet et Proslogion, quae ad hoc maxime
Abbreviated transcription (Latin):
rus ⁊ sosus deus. eui nemo placot. nͥ qui sibui¬
ipi displicet ⁊ nemo displicet nͥ qui sibimet¬
ipi psacet. Dissipat naq deus ossa eoꝵ qui
onrib placent. ⁊ quod astu ⁊ puscru est apud
uies abhomnabile est apud deu. Miru ẽ de
te homo miser ad masa quippe totus es anidꝰ
totus ꝓuidus tocus facisis. totus sapies ⁊ mo¬
bisis. ⁊ totus es sosicitus ad masum. Ad bona a̾
stustus totus incredusus. ⁊ rebessis ad ẜori es
Unde tibihoc nͥ a carue qmͣ tatum diligis ⁊ seq¬
⁊ dosor uͦmis ⁊ putredo. putes ⁊ fedidus fe¬
tor. Tu ipe es tenebuis ignorancie sic exeta¬
tus. ut nescias quid sis. nõ adu̾tis quo ua¬
dis. nõ aĩadu̾tis statũ tuũ neq nfidias ĩii¬
ai. ⁊ teꝑacones frudusentas nõ intessigis to¬
tus necgliges es nec cogitas quo tendere de¬
des. Uiam nescis ⁊ nõ inquiris. Grandis nar
restat uia. Sollicitus queris cib̃u. ueste ⁊ re¬

Expanded text:
rus et solus Deus, cui nemo placet, nisi qui sibimrus et solus Deus, cui nemo placet, nisi qui sibimetipsi displicet; et nemo displicet, nisi qui sibimetpsi placet. Dissipat namque Deus ossa eorum qui hominibus placent, et quod altum et pulchrum est apud homines, abominabile est apud Deum. Mirum est de te, homo miser; ad mala quippe totus es avidus, totus promptus, totus facilis, totus sapiens et mobilis, et totus sollicitus ad malum. Ad bona autem  totus incredulus, et rebellis es ad bonum. Unde tibi hoc nisi a carne, quam tantum diligis et seqt dolor. Vermis et putredo, putens et fetidus fetor. Tu ipse es tenebris ignorantiae sic excaecatus, ut nescias quid sis. Non attendis quo vadis, nec animadvertis factum tuum, neque insidias inimici et tentationes fraudulentas tus negligens es, nec cogitas quo tendere debes: viam nescis, et non inquiris. Grandis namque tibi restat via. Sollicite tibi quaeris cibum, vestitum et re
Abbreviated transcription (Latin):
que octurrut t̾ͥ dunictis deum ⁊ io̾c̾to onna di¬
mitent te. ꝓpt̾ creaturas resinqͥs creatorem.
⁊ ideo ꝯͣ te insurgent oes creature. qr offenden¬
do creatore offendisti oeu creatura. ⁊ ideo oes¬
creature q̃fce sut in m̃sterui ⁊ utilitate tua
cou̾centur in iundictam. ⁊ ue tibi erit sine fine
q nosusti habere bonu siune fine. Recognosde
ccaq miser ho. recognosce te ipmi. Recogita ꝙ
nichis fu̾is. actende qui uilis ⁊ masus. coside¬
ta qd fucurus es. Plange ho o miser plange
intessabisit̾ pectata tua. dese sac̾nris masicias
⁊ unserias tuas. qr uolutate ꝓp̾a pectasti. Dis¬
patat tibi suꝑ ouia dispsiceat in toto corde ⁊
ns bntem potestate ouus caris ⁊ nuttere
corpus ⁊ ariam in ge heuna. ausus fuisti offe¬
derelamarescat tibi amarissime cor tuũ. qr de
suꝑ ingratos ⁊ malos. facilit̾. uolutarie. liben¬
cer deseccabisitor offendisti. Gocus displiceas
tibi ut totus possis psacere sibi qui e summus ue¬

Expanded text:
rrunt tibi, dimittis Deum; et idcirco omnia dimittunt te. Propter creaturas relinquis Creatorem; et ideo contra te insurgent omnes creaturae. Quia offendendo Creatorem, offendisti omnem creaturam; ideo creaturae quae factae sunt in ministerium et utilitatem tuam, entiam tuam; et vae tibi erit sine fine, quia noluisti habere bonum sine fine. Recognosce itaque, homo, recognosce temetipsum. Recogita quod nihil facis. Attende quod vilis et malus esra quid futurus es. Plange, homo miser, plange incessanter peccata tua. Dele lacrymis malitias et miserias tuas, quia voluntate propria peccasti. Displiceat tibi super omnia, displiceat tibi toto corde et tis, habentem potestatem omnis carnis, et mittere corpus et animam in gehennam, ausus fuisti offendere. Amarescat tibi amarissime cor tuum, quod Dsuper ingratos et malos, faciliter, voluntarie, libenter et delectabiliter offendisti. Totus displiceas tibi, ut possis totus placere sibi, qui est summus, ve
Abbreviated transcription (Latin):
cogitas. quiqͥd uis. quicqͥd soqueris quicquid
facias cotũ est malicia ⁊ uanitas ꝙ inchis ẽ
bonũ sine sumo bono. ⁊ magna miẜia hois est
cũ isso nõ ee sine quo nõ p̃t ee. uide ho miser

Expanded text:
cogitas, quidqucogitas, quidqufacis, totum est malitia et vanitas; quia nihil est bonum sine summo bono. Et magna miseria hominis est cum i
Abbreviated transcription (Latin):
De uita u̾o ⁊ sasute aĩe tue semꝑ cepes nõ curas
Miser ħo ut miserũ pascas corpus ⁊ nescias/ et
carius uołutatib que post pancos dies a i̾m¬
b deuorabit᷑ satisfacias solicitus laboras. curris¬
⁊ discurris iugilias ⁊ sopnũ nõ capis ocułis ut re¬
pseas uentre. Et ꝓ aia tua que deo pͦsentanda
est in cesis cur no solicitus fatigaris. ut ip̃am.
pascas bomis oꝑib ⁊ induas ututib ne aꝑꝑeac¬
confusio ⁊ iuditas eius. Homo t̾stis queris sem¬
per inpsere uentrẽ. ⁊ cur nõ pascis anmiã esuri¬
entem. De uase st̾coꝵ semꝑ curas ⁊ de dei yma¬
gnie nõ curas. Pascis sterisem ⁊ que no parit.
aĩam autẽ esuriente no sacias bomis. Uet̾ est
qr aĩa tua ꝓptꝰ famẽ uite deficit. Ue t̾ ⁊ ue tibi
erit. qr recͥdis que sut cesaris cesari. ⁊ nõ reddis
que sur dei deo. ⁊ ideo masedictus es adeo ⁊ co¬
funderis abeo. uide miser ħo uide ꝯma totũ ẽ
uauitas. totũ stusticia totũ de miẜia quidqͣs

Expanded text:
ute animae tuae supertepens non curas, Miser homo, ut miserum pascas corpus et vestias, et carnis voluptatibus quae post paucos dies a vermibus devorabitur, satisfacias, sollicitus laboras, discurris, vigilas, et somnum non capis oculis, ut repleas 757 ventrem: et pro anima tua, quae Deo praesentanda est in coelis, cor non sollicitus fatigaris, ut ipsam pascas bonis operibus, et induas virtutibus, ne appareat nuditas ejus? Homo tristis, quaeris semper implere ventrem; cur non pascis animam esurientem? De vase stercorum semper curas, et de Dei imagine cur non curas? Pascis sterilem, et quae non parit: animam esurientem non satias bonis? Vae tibi est, quia anima tua propter famem in te deficit. Vae tibi, et vae tibi erit, quod reddis quae sunt Caesaris Caesari, et non reddis quae sunt Dei Deo; et ideo maledictus es a Deo, et confunderis ab eo. Vide, miser homo, vide, quia totum est vanitas, totum stultitia, totum dementia, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
a. redi ad et̾na ⁊ celestiagaudia. Rediuserredi
sapiencia redemit fua merrabisi bonitate ad seuo¬
cauit ⁊ exspectat adẜut cotidie ⁊ corenabit. Ett
queris ex illum: Quid desideras p̾tꝰ ipmyꝰ. Eed
maesi. sn pugnate desectat ipe pastae. Si po

Expanded text:
a, redi ad aeterna et coelestia gaudia; redi, miser, fecit sapientia, redemit sua inerarrabili bonitate, ad se vocavit et exspectat adhuc quotidie ut te coronet. Quid quaeris extra illum? quid desideras praeter illum? qium est: si te pugnare delectat, ipse palma est: si co