comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuria quȩ duo ẽmemoraui. fac
illumu. iurare. qͥa uerũ putat
tam̃ falsũ ẽ. nͥ ex animo iste ꝑiu.¬
rat. fallit ᷑. hoc ꝓuero habet: qđ
falsũ ẽ. ñ ꝓre falsa sciens iuratio¬
nẽ int̃ ponit. da aliũ. Scit falsũ eẽ¬
scit falsũ ẽẽ. Hidetis quã ista de.¬
testanda sit belua. & de reb hu.¬
manis ext̾minanda. Quis enĩ fie.¬
ri uelit. Dm̃s hoĩes talia detes.¬
tant᷑. fac aliũ. Putat falsũ esse
rũ ẽ. Uerbi grã ut intelligatis.
Pluit m illoloco. int̾rogas homi¬
ne ⁊ ctic̃ pluisse. & ad negociũ ip¬
siuis c̃petit ut dicat pluit. s pu¬
tat ñ plusse. Dicit᷑ enĩ. Uere
pluit. Uerei & uirat. & tam̃ pluit
ibi. sed ille nescit. & putat non
pliusse: ꝑurus ẽ. Int est quẽad¬
modũ uerbũ ꝓcedat ex animo.
Ream linguã ñ facit. nisi rea
cator antequã m̃tireris: mͣtien.¬
do efficeris qđ euitaras. Ueritas
ĩ te ñ est. nisi te ia dixeris pecca¬
torẽ. ut etiã eẽ cognoscas. Neri¬

Expanded text:
memoravi. Fac illum jurare, qui verum putat tamen falsum est; non ex animo iste pejerat, fallitur: hoc pro vero habet, quod falsum est, non pro re falsa sciens jurationem interponit. Da alium, qui scit falsum escit falsum esse. Videtis quam ista detestanda sit bellua, et de rebus humanis exterminanda? Quis enim hoc fieri velit? Omnes homines talia detestantur. Fac alium, putat falsum esse, rum est. Verbi gratia, ut intelligatis: pluit in illo loco, interrogas hominem, et putat pluisse, et ad negotium ipsius competit, ut dicat Pluit, sed putat non pluisse. Dicitur ei: Vere pluit? Vere, et jurat, et tamen pluit ibi, sed ille nescit, et putat non pluisse, perjurus est. Interest quemadmodum verbum procedat ex animo. Ream linguam non facit, nisi rea cator antequam mentireris, mentiendo efficeris quod evitaveras. Veritas in te non est, nisi te ita dixeris peccatorem, ut etiam esse cognoscas. Veri
Abbreviated transcription (Latin):
me .S. feria ultimȩ ebdomade ie.¬
iuniũ dissolui. & totã qͦdragesimã
inhonorari. s ꝑ totos dies ieiunare.
& oscis abstinentie c̃uenientib: idẽ
aridiorib uti. Qđ ñ oporteat in qua¬

Expanded text:
quinta feria ultimae hebdomadae dissolvi, et totam Quadragesimam inhonorari, sed per totos dies jejunare et escis abstinentiae convenientibus, id est aridioribus uti. LI. Non debere in Qua
Abbreviated transcription (Latin):
rit sacerdocii seu sacri ministerii
qͥpiã: ñ ei ampliꝰ liceat neq in alia
sy nodo spem restitutionis habere.
neq assertionis alicuiꝰ locũ. S &t
c̃municantes ei abici om̃s ab eccła.¬
& maxime si postꝗͣͣ cognouert᷑ sen¬
tentiã aduersus eũ fuisse ꝓlatã.

Expanded text:
rit sacerdotii seu sacri mysterii quippiam, non ei amplius liceat, neque in alia synodo spem restitutionis habere, neque assertionis alicujus locum, sed et communicantes ei abjici omnes ab ecclesia, maxime si postquam cognoverunt sententiam adversus eum fuisse prolatam,
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃m ñ oportet p̃ter iudiciũ me¬
tropolitanoꝵ & finitimoꝵ ep̃orũ
c̃stitiu adeccłȩ pͥncipatũ. Non eli¬
gant᷑ nisi hii qͦs multo ante nota
ꝓbabilis suita c̃m̃dat. & nichilomi¬
nus si in sermone fidei & recta ra¬
tione ꝑsuã c̃uersationẽ fuert̃ ꝓbati.

Expanded text:
icium metropolitanorum et finitimorum episcoporum constitui ad Ecclesiae principatum, nec eligantur nisi hi quos multo ante nota probabilisque vita commendat. Et nihilominus si in sermone fidei et recta operatione per suam conversationem fuerint probati.
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersi ẽstituimꝰ. ut qͥcũq ex alia
parroechia uoluerit alienũ minis¬
trũ fine c̃sensu ep̃i ipsius & sine
uoluntate ordinare: ñ sit rata or¬
amatio eiꝰ. Quic̃q autẽ hoc ustir¬
pauerit: a fr̃ib & coep̃is nr̃is &¬

Expanded text:
universi constituimus, ut quicunque ex alia parochia voluerit alienum ministrum sine consensu episcopi ipsius et sine voluntate ordinare, non sit rata ordinatio ejus. Quicunque autem hoc usurpaverit, a fratribus et coepiscopis
Abbreviated transcription (Latin):
Son oportet ministros al . Cł. luiii.¬
taris uł qͦslib& clericos spectaculis
aliqͥb q̃ aut innuptiis aut cenis ex¬
hibẽtur int̾ esse. s anteꝗͣ themelici
ingrediant᷑ surgere eos de c̃uiuio
& abire debere. Qđ ñ oporteat cle¬

Expanded text:
on oportet ministros altaris vel quoslibet clericos spectaculis aliquibus, quae aut in nuptiis aut in scenis exhibentur interesse, sed antequam thermelici ingrediantur surgere eos de convivio et abire debere. LV. Non oportet
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ep̃c de aliqͥb causis crimi¬
nalib in iudicio ep̃oꝵ fuerit accu¬
tias. & alios qͥdẽ in nocentẽ ꝓͣmum¬
ciare. alios reũ: ꝓpt̾ huiꝰ modi itaq
c̃trouersiã ãputandã placuit sc̃ȩ
sy nodo metropolitanũ ep̃m alteriꝰ
ꝓuincie uicinȩ aduocari. & aliqͣn¬
tos cũ eo ep̃os alios. qͥ parit᷑ residen¬
tes qͥcũq fuerint dirimant q̃stio

Expanded text:
s episcopus de aliquibus causis criminalibus in judicio episcoporum fuerit accutias, et alios quidem innocentem eum pronuntiare, alios reum; propter hujusmodi itaque controversiam amputandam, placuit sanctae synodo metropolitanum episcopum alterius provinciae vicinae advocari et aliquantos cum eo episcopos alios, qui pariter resident
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ep̃c criminalit᷑ accusatꝰ ab
exceꝑit unã cõsonãq sententiã.
ab aliis ulteriꝰ iudicari ñ poterit.
s manere circa eũ oportet tanꝗͣ
c̃uenientẽ q̃ ab om̃ib ꝓlata ẽ fir.¬
mã. ratãq sententiã. De ep̃is ua¬
eccłam uacantẽ suꝑuenerit. &¬
hanc obripient᷑ p̃ter plenariam
synodũ occupandã ẽẽ crediderit.
hunc abici oportet. ꝗͣuis eũ plebs
ꝗͣ diripuit. uelit sibi ep̃m retine.¬
re. Illa autẽ dicit᷑ sy nodꝰ plenaria.
inqͣ etiã ep̃c metropolitanꝰ affuerit.

Expanded text:
pus criminaliter accusatus ab exceperit unam consonamque sententiam, ab aliis ulterius judicari non poterit; sed manere circa eum oportet tanquam convenientem, quae ab omnibus prolata est, firmam ratamque sententiam. XVI. De episcopam vacantem supervenerit, et hanc obripienter praeter plenariam synodum occupandam esse crediderit, hunc abjici oportet, quamvis eum plebs quam diripuerit, velit sibi episcopum retinere. Illa autem dicitur synodus plenaria in qua etiam episcopus metropolitanus adfuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃pellor. &t causa eiꝰ audiat᷑. & di¬
ligentiꝰ tractet᷑. qͥa non oportet
ei negari audientiã roganti. Et
ille ep̃e qͥ aut iuste. aut iniuste ab
iecit cũ patient᷑ accipiat: ut nego¬
ciũ discutiat᷑. ut uł ꝓbet᷑ sententia
eiꝰ a plurimis: uł emendet᷑. Tam̃
priꝰquã om̃ia diligenter & fidelit᷑
fuerint ex aminata. eũ qͥ fuerit
c̃munione separatꝰ. nullꝰ alius de.¬
bet p̃sumere ut recipiat. & c̾muni¬
oni societ. Qui autẽ cõuenerint
ut ep̃c aut iniuriã aut c̃tumeliã
patiat᷑: austeriorib eos uerbis
castigent. ut obȩdiant honesta p̃ci.¬
pienti ep̃o. Quia sicut ille sincerũ
amorẽ debet̾ clericis exhibere ca.¬
ritatis. ita qͦq uicissim ministri
infucata debent ep̃o suo obsequia
qͦq scĩtas ur̃a statuat. ut nulli ep̃o
liceat alteriꝰ cnutatis eccłasticũ sol¬
licitare. & in sua dyocesi orclinare
clericũ. qͥa ex his c̃tentionib solent
nasci discordie. Et id̾o ꝓhibeat õiũ senten¬

Expanded text:
interpellet, et causa eius audiatur, ac diligentius tractetur: quia non oportet ei negari audientiam roganti. Et ille episcopus, qui iuste aut iniuste eum abiecit, patienter accipiat, ut negocium discuciatur, ut vel probetur sentencia eius a pluribus, vel emendetur. Tamen priusquam omnia diligenter fuerint examinata, eum qui fuerat communione separatus, nullus alius debet praesumere ut recipiat et communioni societ. Qui autem convenerint ut episcopus aut injuriam aut contumeliam patiatur, austerioribus eos verbis castigent ut obediant honesta praecipienti episcopo; quia sicut ille sincerum amorem debet clericis exhibere et charitatem, ita quoque vicissim ministri infucata debent episcopo suo obsequia sanctitas vestra statuat, ut nulli episcopo liceat alterius civitatis ecclesiasticum sollicitare et in sua dioecesi ordinare clericum, quia ex his contentionibus solet nasci discordia: et ideo prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
cia ꝓrcima morant᷑ romano ep̃o.
Et si uidicauerit renouandũ esse
iudiciũ. renouet᷑. & det iudices. Si
autẽ ꝓbauerit talẽ causã ut ea ñ re.¬
fricent᷑ q̃ acta st̃: quȩ decreuerit ro¬
placet: statuat᷑. Synodꝰ respondit.
placet. De ep̃is a synodo depositis.cIx.¬
audentirs ep̃c dixit. Aadendũ¬
est si placet huic sententiȩ ꝗͣ plena
scĩtate ꝓtulistis. ut cũ aliqͥs ep̃c de¬

Expanded text:
cia, propinqua morantur Romano episcopo. Et si judicaverit renovandum esse judicium, revocetur et det judices. Si autem probaverit talem causam, ut ea non refricentur quae acta sunt, quae decreverit Roplacet, statuatur. Placet. V. De episcopis a synodo depositis. Gaudentius episcopus dixit: Addenduest, si placet, huic sententiae quam plenam sanctitate protulistis, ut cum aliquis episcopus de
Abbreviated transcription (Latin):
sariũ arbitror ut diligentissime
tractetis si forte aut diues. aut sco.¬
lasticꝰ de foro aut exministratore
ep̃c fuerit postulatꝰ. ñ prius ordi¬
uet᷑. iusi aute & lectoris munere.
& officio dỹaconi. & prbri fuerit
fuerit: ascendat adculm̃ ep̃atus.
Potest enĩ ꝑ has ꝓmotiones quȩ
habent utiq ꝓlixũ tẽpus ꝓlari.
qua fide sit. qua ue modestia. &
grauitate. & nerecundia. Et si dig¬
nus fuerit ꝓbatͦ: diuino sac̃docio
ratio. nec disciplina patit᷑i ut te¬
mere ac leuiter ordinet᷑ aũt ep̃c.¬

Expanded text:
sarium, arbitror, ut diligentissime tractetis, si forte aut dives, aut scholasticus de foro, aut ex administratione episcopus fuerit postulatus, non prius ordinetur, nisi et ante lectoris munere, et officio diaconi, aut presbyteri fuerit fuerit ascendat ad culmen episcopatus: potest enim per has promotiones quae habebunt utique prolixum tempus, probari qua fide sit, qua modestia, qua gravitate, et verecundia, et si dignus fuerit probatus, divino sacerdotio ratio, nec disciplina patitur, ut temere, et leviter ordinetur aut ep
Abbreviated transcription (Latin):
Uos antiquus ꝑdur& in egipto uł li¬
bĩa & pentapoli. ut alexandrinꝰ ep̃e
ter aut̃ & apud antiochiã. cȩterasq
ꝓuincias. honor suus unicuiq seruȩt᷑.
eccłȩ. Poĩa autẽ manifestũ ẽ qd siqͥs
p̃ter uoluntatẽ & c̃scientiã metro¬
politani ep̃i fuerit ordinatꝰ. hoc

Expanded text:
os antiquus perduret in Aegypto, vel Libya, et Pentapoli, ut Alexandrinus epister autem et apud Antiochiam 60 caeterasque provincias honor suus unicuique servetur Ecclesiae. Per omnia autem manifestum est quod si quis praeter voluntatem et conscientiam metropolitan
Abbreviated transcription (Latin):
cia & oꝑib bonis ñ abicimꝰ. & par¬
simoniã cũ ueste humili ñ reꝓbamꝰ:
sic̃ etiã ornatũ p̃ter corporis dili¬
gentiã infucatũ laudamꝰ. Dissolutoᷤ
aut̃ & fractos inuestib incessu non
recipimꝰ. & domosdĩ honoramꝰ. &
c̃uentꝰ qͥ in his fiuint tanquã sc̃os &
ut iles recipimꝰ. pietatatẽ in pͥuatis
homib ñ cłudentes. & omnẽ locũ i
noĩe dĩ edificatũ honoramꝰ & c̃gre
gationẽ in eccła factã ad utilitatẽ
c̃munẽ recipimꝰ. & bona oꝑa q̃ supra
uires infr̃es pauꝑes exercent᷑. scd̃m
eccłasticas traditiones beatificamꝰ
& om̃ia que c̃ueniunt traditionib
cła fieri exoptamꝰ De concilio Sardicens

Expanded text:
tia et operibus bonis non abjicimus, et parcimoniam cum veste humili non reprobamus; sicut etiam ornatum propter corporis diligentiam infucatum laudamus. Dissolutos aurecipimus, et domos Dei honoramus et conventus qui in his fiunt, tanquam sanctos et utiles recipimus; pietatem in privatis domibus non concludentes, et omnem locum in nomine Dei aedificatum honoramus, ead utilitatem ommunem recipimus; et bona opera quae supra vires in fratres pauperes exercentur secundum ecclesiasticas traditiones beatificamus, et omnia quae conveniunt traditionibusclesia fieri exoptamus. V. CONCILIUM SARDICENS
Abbreviated transcription (Latin):
De mulierib q̃ fornitant᷑ scłxri.
agunt secũ ut utero c̾ceptos excuti¬
ant: antiqͣ qͥdẽ diffinitio usq ad exi
nius autẽ nc̃ diffinimꝰ. ut eis decẽ an¬
ui uolentes homicidiũ fecerint.
ad penitentiã qͥdẽ iugiter se submit¬
tant. Circa autẽ exitũ uite c̃muni¬

Expanded text:
De mulieribus, quae fornicantur, agunt secum, ut utero conceptos excutiant: antiqua quidem diffinitio usque ad exinius autem nunc definimus, ut eis X anQui voluntarie homicidium fecerint, ad poenitentiam quidem jugiter se submittant. Circa autem exitum vitae, communi
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ĩpletũ. & orationib iã ceꝑiq̃
c̃municare: licebit ep̃o etiã huma¬
nius circa eos aliqͥd cogitare. Qui
uͦ indifferentẽ habuerint lapsũ.
& sufficere sibi qđ eccłam introie¬
rint arbitrant᷑. isti om̃imꝰ tẽpora
statuta cõplebunt. De exc̃or iunica¬
dunt excorpore. antiquȩ legis
regula obseruabit᷑ etiã nẽ. ita
ut si forte qͥs recedit excorpore: neces¬
si desꝑatꝰ aliqͥs recepta c̃munione suꝑ¬
ut trib annis int̾ audientes ũbũ
sint tantũ modo. Post hec uͦ orent
cũ cathecuminis. De dyaconib ne corpꝰ

Expanded text:
fuerit impletum et orationibus jam coeperint communicare, licebit episcopo etiam humanius circa eos aliquid cogitare. Qui vero indifferentem habuerint lapsum suum, et sufficere sibi quod ecclesiam introierint arbitrantur, isti omnimodo tempora statuta complebunt. XII. De excommunicadunt ex corpore, antiquae legis regula observabitur etiam nunc, ita ut si forte quis recedit ex corpore, necessi desperatus aliquis recepta communione suput tribus annis inter audientes verbum sint tantummodo; post haec vero orent cu
Abbreviated transcription (Latin):
ricoꝵ ab ep̃o cõmunione fuerit
pruatꝰ. & ad alterũ ꝑrexerit
ep̃m. &e scierit ille adquẽ c̃fuge.¬
rit eũ ab ep̃o suo fuisse abiectũ.
ñ oportet ut ei c̃munionẽ indul¬
geat. Qđ si fecerit: sciat se c̃uoca¬
tis ep̃is causas ẽẽ dicturũ. Uniũsi
dixert. hoc statutũ. & pacẽ serua.
clericis si in iuste fuerint excõmuni
uet: reticere ñ debeo. Si ep̃c qͥs for¬
te iracundus qđ esse ñ debet cito aut
aspere cõmoueat᷑ aduersus prb̃rm.
aut dẏaconũ suũ. et ext̃minare
eũ de eccła uoluerit: ꝓuidendũ ẽ.
ne innocens dãpnet᷑. aut ꝑdat

Expanded text:
copo suo communione fuerit privatus, et ad alterum perexerit episcopum, et scierit ille ad quem confugerit eum ab episcopo suo fuisse abjectum; non oportet ut ei communionem indulgeat: quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causas esse dicturum. Universi dixeclericis, si injuste fuerint excommunicmoveat reticere non debeo: si episcopus quis forte iracundus, quod esse non debet, cito aut aspere commoveatur adversus presbyterum aut diaconum suum et exterminare eum de Ecclesia voluerit, providendum est ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶De his qͥ nuptias dampnant.
iouis gyetias ni ac¬
cusationẽ deduxerit. & mu¬
Lierẽ fidelẽ ac religiosã cũ uiro
suo dormientẽ abhominandã cre¬
diderit. aut etiã accusandã. tanqͣ
ñ posse c̃iugatos in regnũ dei ingre¬
di: anathema sit. De his qͥ carnẽ man¬

Expanded text:
nuptias damnant. Si quis nuptias in accusationem deduxerit, et mulierem fidelem ac religiosam cum viro suo dormientem abominandam crediderit aut etiam accusandam, tanquam non posse conjugatos in regnum Dei ingredi, anathema sit. II. De his qui carnes man
Abbreviated transcription (Latin):
tũ se existimans c̃uentꝰ qͥ ꝑ loca
& basylicas scõꝵ martyrũ fiunt.
uł accusauerit. uł etiã oblationiᷤ
que ibidẽ celebrant᷑ sꝑnendas esse
crediderit: meͬriasq scõꝵ c̃tĩpnen¬
das: anathema sit.¶ Hec autẽ
scripsimꝰ. ñ abscidentes cos qͥ in ec¬
cła dei scd̃m scͥpturas. scm ꝓposity
uersus scripturas & ecđ asticos ca¬
nones. & noua introducunt. p̃cepta.
Nosaut̃ uirginitatẽ cũ humilitate
ad miramur. & c̃tinentiã cũ casti.¬
tate. & religionẽ dõ acceptissimã

Expanded text:
loca et basilicas sanctorum martyrum fiunt vel accusaverit, vel etiam oblationes quae ibidem celebrantur spernendas esse crediderit, memoriasque sanctorum contemnendas, anathema sit. Haec autem scripsimus non abscidentes eos qui in Ecclesia Dei secundum Scripturas sanctum propositum versus Scripturas et ecclesiasticos canones et nova introducunt praecepta. Nos autem et virginitatem cum humilitate admiramur, et continentiam cum castitate et religione Deo acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
sccłiam ȩccłe c̃fugiant qͥ inuiriã
patiunt᷑i & qͥ peccantes in exiliũ
uł insulas dãpnant᷑. aut certe
quãcũq sententiã suscipiunt. ideoq
subuiemiendũ his. & sinedubitatione
eis petenda ꝑ eccłam indulgentia.
Si ł̾i hoc uobis plac&: statuat᷑. Uni¬
uersi dixert̃ placet. & statuatur.

Expanded text:
injuriam patiuntur, et qui peccantes in exsilium, vel insulas damnantur, aut certe quamcunque sententiam suscipiunt, ideoque subveniendum est his, et sine dubitatione eis petenda per Ecclesiam indulgentia. Si vero hoc vobis placet, statuatur. Universi dixerunt: Placet, et constituatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta eccłas suas sic̃ oportet religio¬
sos clericos simul manducent &
dormi int. & qͥcꝗd eis abȩccłiis cõpe¬
tit c̃munit̃ habeant. & rogantes
monemꝰ. ut ad apłicã scilicet c̃munẽ
uitã sũmoꝑe ꝑuenire studeant.

Expanded text:
inati sunt, sicut oportet religiosos clericos, simul manducent et dormiant, et quidquid eis ab ecclesiis competit communiter habeant. Et rogantes monemus ut ad apostolicam, scilicet communem, vitam summopere pervenire studeant;
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ ei petenti a patͥb c̃stitute absq
ĩpedĩto c̃cedant᷑. & iudices a se elec¬
ti tribuant᷑. ut in loco unde ẽ ille
qͥ accusat᷑. aut si ibi aliꝗͣ temerarie
multitudinis iuim timuerit: locũ
sibi c̃gruũ eligat. qͦ absq timore suos
si necessitas exposcerit testes habere.
& absq ĩpedim̃to suã canonice senten¬
tiã finire ualeat. qͣmulta ꝑ subrep¬
tionẽ euenire solent. Cap̃.xuii. Ne
aliqͥs. ñ licet ante ꝑactã causã recedere.
Ineccłasticis uͦ dicta causa recedđe licet
si necesse fuerit. aut si se p̃gͣuari uidit.

Expanded text:
it, induciae ei petenti a Patribus constitutae absque impedimento concedantur, et judices a se electi tribuanqui accusatur, aut si ibi aliquam temerariae multitudinis metuerit, locum is congruum eligat, quo absque timore suos, si necesse fuerit, testes habere, et absque impedimento suam canonice sententiam finire valeat, quia multa pro subreptione evenialiquis, non licet ante peractam causam recedere: in ecclesiasticis vero, dicta causa recedere licet, si necesse fuerit, aut si se praegravari viderit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iullꝰ seruus. nullꝰ lib̾tus. nullꝰ infidꝰ
nullus criminib irretitꝰ. nullꝰ calũp¬
niator. nullꝰ qͥ inimicitiis studet. nul¬
lus qͥ freq̃nt̃ litigat. & ad causandũ uł
dethendũ ẽ facilis: nulla infamis ꝑsona
uł om̃s qͦs ad causanda crumina publi¬
ca. leges publice ñ admittunt. ꝑmit¬
tantur ep̃os accusare. Qm accusatores
& accusationes qͣs scłi leges ñ recipiuNs.
qͦ ratione sac̃dotalis eas reciꝑe debeat¬
ordo inuenire nequeo. cũ hec & in ni¬
cena sẏnodo ꝓhibita sint. & illi magis
ab istis. ñ isti ab illis iudicari debeant.

Expanded text:
ullus servus , nullus libertus, nullus infidus, nullus criminibus irretitus, nullus calumniator, nullus qui inimicitiis studet, nullus qui frequenter litigat , et ad accusandum vel detrahendum est facilis, nulla infamis persona, vel omnes, quos ad accusanda crimina publica leges publicae non admittunt, permittantur episcopos accusare; quoniam accusatores et accusationes, quas leges saeculi non recipiunt, qua ratione sac, invenire nequeo, cum haec et in Nicaena synodo prohibita sint, et illi magis ab istis, non isti ab illis judicari debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
nõł inbertꝰ unã cũ patre suo
noĩe Atho. qͦndã uidelicet comite
rens qualit iclem pat̾ eiꝰ in lai¬
cali adhuc ordine in p̃diis ꝓpͥis
edificasset monasteria duo. uo¬
luntatẽ gerens. ut post suũ
decessũ p̾sens filiꝰ eiꝰ Lanb̾tꝰ in¬
locũ ei succederet. Quẽ infra tene¬
stitutũ memoratꝰ pat̃ ꝓpͥo arbitͥo
absq regłari. institutione extͣ
duit. Igit᷑ pꝰt qđdã ipsiꝰ tẽporis
spatiũ ut ipse dicit. salomon ep̃e
habitu. ut fert᷑ inuitũ. & subhac
occasione: pat̃na seu materna here¬
ditate a fr̃ib suis pͥuatũ eẽ. atq c̃tra
ra inuestigantes etiã subadiuratio¬
ne patrẽ ipsiꝰ si uerũ diceret int̾ro¬
gauimꝰ. S isdẽ clericꝰ Athorespondit.
s̃e talẽ habuisse & habere uoluntatẽ.
ut filiꝰ suus uerus monachus fuiss&.
& in locũ ei successiss&. S sub testi¬
ficatione iurando firmaliat. qđ
qͣndo pruitꝰ ei cucullã induit.¬

Expanded text:
ne Lambertus, una cum patre suo nomine Atho, quondam videlicet comite, rens qualiter idem pater ejus in laicali adhuc habitu in praediis propriis aedificasset monasteria, duo voluntatem gerens, ut post suum discessum praesens filius ejus Lamblocum ei succederet. Quem infra tenestitutum, memoratus pater proprio arbitrio absque regulari institutione extra duit. Igitur post quoddam ipsius temporis spatium ut ipse dicit Salomon episcopus ut ferunt invitum, et sub hac occasione paterna seu materna hereditate a fratribus suis privatum esse, atque contra ra investigantes, etiam sub adjuratione patrem ipsius si verum diceret interrogavimus. Sed idem clericus Atho respondit se talem habuisse et habere voluntatem, ut suus filius verus monachus fuisset, et in locum ei successisset. Sed sub testificatione jurejurando firmabat, quod quando primitus ei cuculla
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd agendũ sit de his qͥ cõmunicant
cũ his qͥ cũ ingeltrude sepe dãpnata
trictã. Qua ꝓpt̾ nc̃ beatitudini tuȩ
iniungimꝰ. ut suꝑ hoc nr̃a auctorita¬
te fret̾a curã de his sumere studeat.
& qͥa docta diuinitꝰ sc̃itas tua ualde
nouit aliud ẽẽ ex necessitate. aliud
ex ignorantia. atq aliud qđ studio
delinqͥt᷑ istudq posterius duob pri¬
orib strictius eẽ puniendũ: idcirco
sollerter inuigilet. & cauta discre¬
tione singłoꝵ modos diuidicet. qua¬
tuiꝰ hii qͥ ex necessitate uł ignorantia
delinquunt. auctoritate ur̃a ꝑte
absoluant᷑. si tam̃ ipsa eoꝵ ignoran¬
tia uł necessitas uera & ñ simulata¬
nolunt recta nosse. Unde psalmista.
de huiꝰmodi. Noluit in qͥt intelligere.
ut bene agerẽt. Illos aut̃ qͥ studio suo
ponunt: ñ nisi digna satiffactione
p̃ueniente uolumꝰ a te ꝓrsus absolui.

Expanded text:
quid agendum sit de his, qui communicant cum his, qui cum Ingeltrude saepe damnata trictos. Quapropter nunc beatitudini tuae injungimus, ut super hoc nostra auctoritate freta, curam de his sumere audeat. Et quia docta divinitus sanctitas tua valde novit aliud esse ex necessitate, aliud ex ignorantia, atque aliud quod ex studio delinquitur, istudque posterius duobus prioribus strictius esse puniendum, idcirco solerter invigilet, et cauta discretione singulorum mores dijudicet, quatenus hi, qui ex necessitate, vel ignorantia delinquunt, auctoritate nostra per te absolvantur, si tamen ipsa eorum ignorantia vel necessitas vera, et non simulatanolunt recta nosse. Unde Psalmista de hujusmodi: Noluit, inquit, intelligere ut bene ageret . Illos autem qui studio suo ponunt, nonnisi digna satisfactione praeveniente volumus a te prorsus absolvi.
Abbreviated transcription (Latin):
Dii qͥ arbores incidere uident᷑. si
c̃tigerit ut cadens arbor occiderit
hominẽ inculpabiles st̃. atq inno¬
xii. qͥa nec uoluntate eoꝵ nec desi¬
derio homicidiũ ꝑpetratũ ẽ. Si
uͦ aliqͦ eoꝵ culpa uł neglectu mo¬
rientis hõis ꝑiculũ cognoscit᷑ adue¬
nisse. abiciendi st̃ gradu. & in sacro
ordine nullatenꝰ suscipiendi. De co

Expanded text:
qui arborem incidere videntur, si contigerit ut cadens arbor occiderit hominem, inculpabiles sunt atque innoxii, quia nec voluntate eorum nec desiderio homicidium perpetratum est. Si vero aliqua culpa eorum vel neglectu morientis hominis interitus cognoscitur advenisse, abjiciendi sunt a gradu, et in sacro ordine nullatenus suscipiendi. De vo
Abbreviated transcription (Latin):
rensem & pͥmatẽ belgice ꝓuincie.
& Gunthariũ agrippine colonie
archiep̃os nc̃ corã nobis & sca sy¬
nodo sub gestoꝵ insinuatione qua¬
liter causam Lotharii regis & duaꝵ
mulieꝵ eiꝰ Theub̾ge scilicet & bual¬
boratũ offerentes. nicħq se plus
uel minꝰ aut alit̾ egisse ore ꝓprio
multis corã positis affirmantes.
& sententiã quã a sede apłica in
emittendã. & nos diuino succensi
zelo sub anathematis obtestatione
canonice ꝓtuleramꝰ publice iuua
uoce se uiolasse c̾fitentes. in qͥb õĩb
muenimꝰ eos apłicas atq canonicas
sanctiones in plurib excessisse.
& ȩqͥtatis normã neqͥter temeras¬
se: om̃i uidicamꝰ sac̃dotii officio
tere diffimentes. Qd qui decreta

Expanded text:
rensem, primatem Belgicae provincie, et Guntharium, Agripine Colonie archiepiscopos, nunc coram nobis et sancta synhodo sub gestorum insinuatione, qualiter causam Lotharii regis et duarum mulierum eius, Teutbergȩ scilicet et Vualboratum afferentes, nihilque se plus vel minus aut aliter egisse, ore proprio multis coram positis affirmantes: et sententiam quam a sede apostolica in emittendam, nosque divino succensi zelo sub anatcanonice protuleramus, publice viva voce se violasse confitentes; in quibus omnibus invenimus eos apostolicas atque canonicas sanctiones in pluribus excessisse, et aequitatis normam nequiter temerasse; omni judicamus sacerdotii officio tere diffinientes. Quod si juxta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ft̃. nec alios in loco eoꝵ c̃secrari
oportet. nͥ ex hac fuerint̾ luce sub¬
tracti. Qđ si de ministerio sibi c̃ces¬
so c̃querit᷑. q̃ licita st̃ sac̃dotes exple¬
ant. In hisu quȩ eis p̃sumere ñ licet.
uicinoꝵ usq ad recuꝑandã sanita¬
tẽ ep̃oꝵ auxilia subrogent᷑. & hoc
cũ cautelȩ studio ꝑagat᷑. ne ꝑ ne¬
cessitatis occasionẽ p̃sũptionis pul.¬
suscipiunt curã atq sollicitudi¬
nẽ aministratione eoꝵ discedere
ñ oportet. ut accepti talenti pul.¬
chritudo ñ deleat᷑. s certamine
eoꝵ salubriter augeat᷑. & tripli¬
cetur.¬

Expanded text:
non sunt, nec alios in loco eorum consecrari non sunt, nec alios in loco eorum consecrari oportet, nisi ex hac fuerint luce subtracti. Quod si de ministerio sibi concesso conqueruntur, quae licita sunt sacerdotes expleant. In his vero quae eis praesumere non licet, vicinorum usque ad recuperandam sanitatem episcoporum, auxilia subrogentur; et hoc cum cautelae studio peragatur, ne per necessitatis occasionem praesumptionis pulsuscipiunt curam atque sollicitudinem, ab administratione eorum discedere non oportet, ut accepti talenti pulchritudo non deleatur, sed certamen eorum salubriter augeatur et triplicetur
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ c̃stringatis nr̃e insti¬
tutionis censurã exposcere curas¬
tis. De qͥb si tam̃ ita ẽ. iubemꝰ cũ
ad penitentiã reuerti acceleraue¬
rint uno anno extra eccłam dei
c̃sistere. cuiꝰ sacratissima uasa extͣ
ritũ fidei xp̃ianȩ diripiendo au¬
ferre ñ dubitart᷑. scd̾o aut̃ anno
ante fores eccłȩ sine c̃munione
manere. t̾cio uͦ anno ȩccłam dei
tione astare. ñ manducantes car¬
nes. neq bibentes uinũ. p̃ter nata¬
lis & resurrectionis dñice dies.
Quarto p̃terea anno si his trib¬
priorib eoꝵ fructuosus fuerit
penitentie labor: c̾munioni fide¬
liũ restituant᷑. totaq m̃tis deua¬
tione spondentes talia se ulteriꝰ
nũꝗͣ facturos: corpꝰ & sanguinẽ
dñi susciꝑe mereant᷑. & usq ad
septimũ annũ trib in ebdomada
dieb sine esu carniũ & uini pota¬
tione maneant pęnitentes. Ideo
Dontifices qͥ aliqua occupant᷑ infir¬
mitate uł egritudine. abiciendi

Expanded text:
inculo constringatis, nostrae institutionis censuram exposcere curastis. De quibus si tamen ita est jubemus, quum ad poenitentiam reverti accelaverint, uno anno extra ecclesiam Dei consistere, cujus sacratissima vasa extra ritum fidei Christianae diripiendo auferre non dubitaverunt. Secundo vero anno ante fores ecclesiae sine communione maneant. Tertio vero anno ecclesiam Dei sine oblatione, non manducantes carnem neque bibentes vinum, praeter natalis et resurrectionis dominicae dies. Quarto praeterea anno, si his prioribus tribus eorum fructuosus fuerit poenitentiae labor, communioni fidelium restituantur, totaque mentis intentione spondentes, talia se ulterius nunquam facturos, corpus et sanguinem Domini suscipere mereantur, et usque ad septimum annum tribus in hebdomada diebus sine esu carnium et vini potatione maneant poenitentes. C. Pontifices, qui aliqua occupantur infirmitate vel aegritudine, abjiciendi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ mundi & amorẽ dĩ p̃dicando.
quã uolentiã inferendo ad celestẽ
amorẽ illũ accenderitis. Unde
om̃iũ ur̃m caritati hanc nr̃i apłatꝰ
mandare decreuimꝰ epłam. monen¬
tes atq p̃cipientes quatinꝰ si ita ue
bas. seu monachoꝵ reliqͦꝵ cõuentꝰ
monasticis illũ regłis inuitũ subia¬
cere c̃pellat. neq ullomodo fr̃s illiꝰ
ꝑ hanc occasionẽ licentiã habeant
pat̾na seu materna illũ qđ absit he¬
reditare pͥuare. s usq dũ diuina in¬
spiratione cõpunctꝰ ꝓpͥa uoluntate
regulis se subdat: liceat eũ amundanis
& laicalib remotũ uagationib uł
negotiis int̾ religiosos & eccłasticos
uiros in canonica degere uita. Hon
enĩ putamus qđ absit religiosos
canonicos a scõꝵ monachoꝵ c̃ sortio¬

Expanded text:
tum mundi, et amorem Dei praedicando, tum mundi, et amorem Dei praedicando, quam violentiam inferendo ad coelestem amorem illum accenderitis. Unde omnium vestrum charitati hanc nostri apostolatus mandare decrevimus epistolam, monentes atque praecipientes, quatenus si ita est bas seu monachorum reliquorum conventus monasticis illum regulis invitum subjacere compellat; neque ullo modo fratres illius per hanc occasionem licentiam habeant paterna seu materna illum, quod absit haereditate privare, sed usque dum divina inspiratione compunctus propria voluntate regulis se subdat, liceat illum a mundanis, et laicalibus remotum vagationibus vel negotiis inter religiosos et ecclesiasticos viros in canonica degere vita. Non enim putamus, quod absit! religiosos canonicos a sanctorum monachorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ntib monachico habitu uiolent̃
indutꝰ fuerit. asserens qͥa nũ ꝗͣ re¬
gulã aliqͣndo ꝓmisit. neq ego pat̃
deposcit benedictione ꝑcepta re¬
gule unꝗͣ subactũ monachũ fuisse.¬
clericꝰ atho. qͥa si eo tẽpore tã dure
obseruantiȩ monasticã intellexis.¬
set regulã. nũꝗͣ eidẽ filio suo Lan¬
b̾to coegisset portare cucullã. Qua¬
ꝓptͣ psalmographi c̃sulte ũba re.¬
colentes. qͥb uoluntarie se deo sa¬
crificare ꝓnũtiat᷑. uoluntaria oris
sui beneplacita fieri in c̃spectu dei
obsecrat. p̃sentẽ ut dictũ ẽ clericũ
noĩe lanbertũ minime debere exis¬
timauimꝰ sub tali iuolentia fieri
monachũ. Qđ enĩ qͥs ñ eligit nec
optat. ꝓfecto diligit. Qd̃ aut̃ ñ dili¬
git : facile c̃tẽpnit. Nullũ gͦ bonỹ
nisi uoluntariũ. Iccirco & dñs ñ
ferendã in uia uirgã ꝑ ꝗͣ uolen¬
tia ulli inferat᷑ p̃cepit. Quaꝓpt̃
c̃sultiꝰ agit᷑ si piis suasionib c̃tẽp.¬

Expanded text:
o habitu violenter indutus fuerit, asserens quia nunquam regulam aliquando promisit, neque ego pater deposcit, benedictione percepta regulae unquam subactum fuisseclericus Atho, quia si eo tempore tam durae observantiae monasticam intellexisset regulam, nunquam eumdem filium suum Lambertum coegisset portare cucullam. Quapropter Psalmographi consulte verba recolentes, quibus voluntarie se Deo sacrificare pronuntiat , et voluntaria oris sui beneplacita fieri in conspectu Dei obsecrat : praesentem, ut dictum est, clericum nomine Lambertum minime debere existimavimus sub tali violentia fieri monachum. Quod enim quis non elegit, nec optat, profecto non diligit. Quod autem non diligit, facile contemnit. Nullum quippe bonum, nisi volontarium. Idcirco et Dominus non ferendam in via virgam , per quam violentia ulli inferatur, praecepit. Quapropter consultius agitur, si piis suasionibus contemp
Abbreviated transcription (Latin):
borem. Idem hlud cuicoipatori.¬
comanꝰ imiꝑator dixisse. Uere
si ꝓpͥis oculis uidissẽ sacerdotẽ dei
aut alique eoꝵ qͥ monachico habity
circũ amicti st̃ peocantẽ: clamidẽ
meã explicarẽ. & cooꝑirẽ eũ: ne
ab aliqͦ uideret᷑. Inqͥb gͥ desideran¬
tissime fili necessario c̃monemini.
ut quẽ ad modũ fide & religione ac
honoris parilitate ei ad equari uide¬
mini: ita qͦq humilitate atq deuoti¬
one eqͥperari nichilominꝰ anheletis.
ita ut innullo inferior eo s potior
inueniamini pꝰt exẽpla. qͥ talẽ se ex¬
hibuit ante talia ꝓrsus exẽpla.S
hȩc qͥdẽ diximꝰ. cautos uos reddere
cupientes. ut si de dñi saẽdotib qui¬
noe filios imitantes patriã de reliqͦ¬
uerecũdiã c̾tegatis. ut affluenti¬
quẽ ad modũ & illi benedictione re¬
pleri moderante dño mereamini.

Expanded text:
bet. Idem Ludovico Imperatori.ntinus imperator dixisse: Vere si propriis oculis vidissem sacerdotem Dei, aut aliquem eorum, qui monachico habitu circumamicti sunt, peccantem, chlamydem meam exspoliarem et cooperirem eum, ne ab aliquo videretur. In quibus desideratissime fili, necessario commonemini, ut quemadmodum fide et religione ac honoris parilitate ei adaequari videmini, ita quoque humilitate atque devotione aequiparari nihilominus anheletis, ita ut in nullo inferior eo, sed potior, inveniamini post illius exempla, qui talem se exhibuit ante alia prorsus exempla. Sed hoc quidem diximus, cautos vos reddere cupientes, ut si de Domini sacerdotibNoe filios imitantes, patriam verecundiam cquemadmodum et illi, benedictione repleri, moderante Domino, mereamini.
Abbreviated transcription (Latin):
Nobilis : ur atq strenu tionẽ.¬
cet nullã epłam uxta c̃suetudinẽ
auobis nr̃o pontificio detulisset. licet
ñ ꝗͣ apłicȩ sedi moris fuerit absq sig¬
natis apicib undecũq legationẽ sus¬
ciꝑe: nos tam̃ uos in illo honorantes
dicas cognoscentes assertiones. nichilo.¬
minꝰ eũ & sic̃ decuit suscłpimꝰ. & ei
sicut honestũ fuit credidimꝰ. Qđ¬

Expanded text:
Nobilissimus vir atque strenuus vecet nullam epistolam juxta consuetudinem a vobis nostro Pontificio detulisset, licet nunquam apostolicae sedis modus fuerit absque signatis apicibus undecunque legationem suscipere, nos tamen vos in illo honorantes, dicas cognoscentes assertiones, nihilominus eum et sicut decuit suscepimus, et ei, sicut honestum fuit, credidimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Scelus qđ Lotharius rex. si tam̃ rex .xxxx
ueracit᷑ ilici possit qͥ nullo salubri
regunine corporis appetitꝰ refrenat.
s lubrica eneruatione magis illici¬
tis eiꝰ motib cedit. in duab feminis
Theub̾ga scilic& & Gualdrada c̃misit.
oĩb manifestũ ẽ. S & dudũ ep̃os
theugaldũ & Gunthariũ in tali fac̾¬
to eũ habuisse tutores atq fautores.¬
pene totꝰ orbis nob̾ undiq ad limina
sẏnodo inp̃sentia depositi & ab officio
sacerdotali ex cõmunicati. atq regi¬
mine ep̃atꝰ alienati indubitant᷑ ex¬

Expanded text:
Scelus, quod Lotharius rex si tamen rex veraciter dici possit, qui nullo salubri regimine corporis appetitus refrenat, sed lubrica enervatione magis illicitis ejus motibus cedit in duabus feminis, Thietberga scilicet et Gualdrada, commisit, omnibus manifestum est. Sed et dudum episcopos Thietgandum et Gunterium in tali facto eum habuisse tutores atqpene totus nobis orbis, undique ad limina synodo in praesentia depositi et ab officio sacerdotali excommunicati, atque a regimine episcopatus alienati indubitanter ex
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Nã eo tẽpore ad apłicã sedẽ
libellũ appellationis sue misit. in
qͦ ñ qͥdẽ adhuc c̾̃fessã. s ut cõtra se
falsũ diceret crim̃ cogi sese in notu¬
it. insuꝑ subiungens. qđ si ampliꝰ
c̃pulsa fuero. scito te ñ ueritate s
timore mortis & euadendi studio.
qͥa alit̾ non possum : qđ uolueriNT
dicã. Uos tam̃ memores estote mei.
hec uob̾ insinuantis. Unde p̃cipi¬
mꝰ uobis. ut cũ eadẽ Thebga ad
c̃dictã synodũ sic̃ statiumꝰ adue¬
nerit: causã eiꝰ diligenti examina

Expanded text:
tempore ad apostolicam sedem libellum appellationis suae misit, in quo non quidem adhuc confessam, sed ut contra se falsum diceret crimen, cogi sese innotuit. Insuper subjungens, Quod si amplius compulsa fuero, scitote non veritate, sed timore mortis, et evadendi studio, quia aliter non possum, quod voluerint dicam. Vos autem memores estote mei haec vobis insinuantis. Unde praecipimus vobis, ut cum eadem Theutberga ad condictam synodum sicut statuimus advenerit, causam ejus dili
Abbreviated transcription (Latin):
dus tale iuu crim̃ nouerat qͦ recte
posset ep̃atu priuari. uł infirmita¬
te se sentiebat forsitan p̃grauari.
qua impeditꝰ nullis posset ꝑximuiᷤ sua p̃la¬
tione ꝓdesse : pͥmatis sui debuerat
& ñ aliaꝵ dẏoceseon antistitũ p̃sto¬
lari iudiciũ. Qđ si quȩlibet ambi¬
guitas uł aliqͣ fortasse suꝑ eiꝰ exami¬
natione uł ep̃atꝰ ab renũtiatione
oborta fuisset c̾tentio: exmore ad
apłicã sedẽ referri c̾uenerat. & nr̃a
in his oĩb debuerant cuncti decreta

Expanded text:
 tale in se crimen noverat, quo recte posset episcopatu privari, vel infirmitate se sentiebat forsitan praegravari, qua impeditus nullis posset proximis sua praelatione prodesse, primatis sui debuerat et non aliorum dioeceseos antistitum praestolari judicium. Quod si quaelibet ambiguitas, vel aliqua fortasse super ejus examinatione, vel episcopatus abrenunciatione oborta fuisset contentio, ex more ad apostolicam sedem referri convenerat, et nostra in his omnibus debuerant cuncti decreta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽstat apio pͥncipe constantino qđ
longe suꝑiꝰ memorauimꝰ dm̃ appel¬
latũ. cũ nec posse dm̃ ab hõib iudi¬
cari manifestũ fit. S & Theodosius
minor sc̃e synodo scribens ephesine
pͥmȩ dixit. Deputatꝰ ẽ gͥ sandidiati
magnificentissimꝰ comes strenuoꝵ
q̃stiones seu potiꝰ expositiones c̃mu¬
p̃sulũ qͦq assensus ẽ subsequut᷑
apparet id causa patratũ fuisse adu¬
lationis. ñ legitime sanctionis. Ni¬

Expanded text:
at a pio principe Constantino quod longe superius memoravimus Deum appellatum, nec posse Deum ab hominibus, judicari manifestum est. Sed et Theodosius minor sanctae synodo scribens Ephesinae primae, dixit: Deputatus est igitur Candidianus, magnificentissimus comes strenuorum quaestiones seu potius expositiones, commupraesulum quoque assensus est subsecutus, apparet id causa fuisse patratum adulationis, non legitimae sanctionis.
Abbreviated transcription (Latin):
porib ab urbe roma dedert̃. Dictis
aut̃ diuersis tẽporib: & illa tẽpo
ra iuir sc̃s cõp̃hendit. quȩ crebes¬
centib paganoꝵ ꝑsecutionib ad sedẽ
apłicã deferri causas ep̃oꝵ difficil¬
lime ꝑmittebant. his ita diuina
fauente gr̃a pͣlibatis ostendimꝰ nul¬
lã differentiã eẽ int̾ illa decreta
quȩ in codice canonũ habent᷑
titudine uix ꝑsingula uoluminỹ
corpora repꝑiuntur cũ oĩa & oiũ¬

Expanded text:
poribus, ab urbe Roma dederunt. » Dietis poribus, ab urbe Roma dederunt. » Dietis autem diversis temporibra vir sanctus comprehendit, quae crebrescentibus paganorum persecutionibus ad sedem apostolicam deferri causas episcoporum difficillime permittebant. His ita divina favente gratia praelibatis ostendimus, nullam differentiam esse inter illa decreta, quae in codice canonum habentur, multitudine vix per singula voluminum corpora rep
Abbreviated transcription (Latin):
ut siqͥs mlla c̃miserit: ueniã sibi
deinceps nauerit denegari. itaq
nicħ int̾ est utrũ sint omĩa nec¬
ne decretalia sedis apłicȩ c̃stituta
int̾ canones c̃cilioꝵ inmixta. cũ
om̃ia in uno corpore c̃paginari
ñ possint. & illa eis int̾ sint que
firmitatẽ his q̃ dest̃ & iugorẽ suũ
assignent. p̃sertĩ cũ synodalia ges¬
ta int̃ que ipsi canones statuti st̃
in codice canonũ ñ habent᷑. s a nob̾
om̃i cultu debito uenerent᷑. Cõso¬
nat aut̃ huic beatissimo pape leo¬
ni sc̃s & facundissimꝰ in decretis
suis papa Gelasius. ita inqͥens. De¬
cretales epłas quas beatissimi pa-¬
pȩ diuersis tẽporib ab urbe roma
ꝓ diuersoꝵ patrũ c̃sultatione de
dert̃. uenerabilit᷑ suscipiendas. In
qͦ notandũ qͥa ñ dixit decretales
epłas q̃ int̾ canones habent᷑ nec tan¬
tũ quas moderni pontifices edider̃t.
s quas bettissimi pape diuersis tẽ¬

Expanded text:
ut si quis in illa commiserit, veniam sibi ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. Itaque nihil refert, utrum sint omnia necne decretalia sedis apostolicae constituta inter canones conciliorum immixta, quum omnia in uno corpore compaginari non possint, et illa eis intersint, quae firmitatem his quae desunt, et vigorem suum assignent, praesertim quum synodalia gesta, inter quae ipsi canones statuti sunt, in codice canonum non habeantur, sed a nobis omni cultu debito venerentur. Consonat autem huic beatissimo Papae Leoni sanctus et facundissimus in decretis suis Papa Gelasius, ita inquiens: Decretales epistolas, quas beatissimi Papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum Patrum consultatione d venerabiliter suscipiendas. » In quo notandum quia non dixit: « Decretales epistolas quae inter canones habentur, nec tantum quas moderni pontifices ediderunt; sed quas beatissimi papae diversis tem
Abbreviated transcription (Latin):
pontificũ st̃ recipiende. Et si ñ st̃
canonũ codici cõpaginate.qͣm int̃
ipsos canones unũ beati leonis ca¬
pitulũ c̃stat ẽẽ ꝑmixtũ. qͦ ita oĩa
decretalia c̃stitũta sedis apłice
custodiri mandant᷑. ut si qͥs in illa
c̃miserit : nouerit sibi ueniã de¬
negari. Ait enũ capitulo.uͦ. suoꝵ
decretali ũ. Ne qͥd uͦ sit qd̾ p̃t̾missũ
a nobis forte credat᷑. oĩa decreta¬
lia c̃stituta tã beatȩ recordationis
Innocentii quã oĩũ decessoꝵ nr̃oꝵ
dilectione custodiri mandamꝰ. ut
siqͥs in illa c̃miserit: ueniã sibi de¬
inceps nouerit denegari. Dicendo
uͦ omĩa decretalia ẽstituta nullỹ
dedecretalib õstitutis p̃termisit. qd̾
ñ mandauerit eẽ custodiendũ. Et
rursus asserendo oĩũ decessoꝵ nr̃oꝵ
nullũ pontificũ romanoꝵ qͥ ante
se fuert̃ excepit: cuiꝰ ita ñ p̃ceꝑit
decretalia c̃stituta ab oĩb custodiri.

Expanded text:
pontificum sunt recipiendae, etiamsi non sunt pontificum sunt recipiendae, etiamsi non sunt canonum codici compaginatae, quoniam inter ipsos canones unum B. Leonis capitulum constat esse permistum, quo ita omnia decretalia constituta sedis apostolicae custodiri mandantur, ut si quis in illa commiserit, noverit sibi veniam negari, Ait enim capitulo 5 suorum Decretalium : Ne quid vero sit quod praetermissum a nobis forte credatur, omnia decretalia constituta tam beatae recordationis Inndilectione custodiri mandamus, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. Dicendo vero omnia decretalia de decretalibus constitutis praetermisit, quod non mandaverit esse custodiendum. Et rursus asserendo: omnium decessorum nostrorum, nullum Pontificum Romanorum, qui ante se fuerunt, excepit, cujus ita non praeceperit decretalia constituta ab omnibus custodiri,
Abbreviated transcription (Latin):
uł scͥptũ. recipiendũ. eo qđ in codice
trinã eoꝵ & sanctiones q̃ ab om̃i lin¬
gua uenerant᷑. qͥa in codice canonũ
ñ hbent᷑ asscriptȩ. de codicib suq
eradant. Ut qͥd uł m̃branas occupunt.
tũ ĩmoremur. cũ nec ipsas diuinas
script᷑as noui & ueteris testam̃ti am
recipiemꝰ. si istos dixerimꝰ ñ audiendos:
Etenĩ neutroꝵ hord̾ in codice canony¬
tius ꝗͣ adrefistendũ sẽꝑ parati st̃.
Aientes qđ int̾ canones inueniat᷑
capitulũ scĩ pape innocentii. cuĩ
auctoritate doceat᷑. a nob̾ utrũq
testam̃tũ eẽ recipiendũ. quã ꝗͣ in
ipsis pat̾nis canonib nullũ eoꝵ ex
toto c̃tineat᷑ insertũ. Quib ad hec as¬
serendũ ẽ. qm̃ si uetꝰ nouũq testa.¬
ñtũ recipienda st̃: ñ qđ codici cano¬
nũ ex toto habeant᷑ annexa. s qd de
his recipiendis scĩ pape Innocentii
ꝓlata uideat᷑ eẽ sententia. restat
nimirũ. decretalis epłe romanoꝵ

Expanded text:
vel scriptum recipiendum, eo quod in codivel scriptum recipiendum, eo quod in coditrinas eorum et sanctiones quae ab omni lingua venerantur, quia in codice canonum non habentur ascriptae, de codicibus suis eradant. Ut quid vel membranas occupant, multum immoremur, cum nec ipsas divinas Scripturas Novi et Veteris Testamenti jam recipimus, si istos dixerimus non audiendos? Etenim neutrum horum in codice eccltius quam ad resistendum semper parati sunt, dicentes quod inter canones inveniatur capitulum sancti papae Innocentii, cujus auctoritate doceatur a nobis utrumque Testamentum esse recipiendum, quanquam in ipsis paternis canonibus nullum eorum contineatur ex toto insertum. Quibus ad haec asserendum est quoniam si Vetus Novumque Testamentum recipienda sunt, non quod codici canonum ex toto habeantur annexa, sed quod de his recipiendis sancti papae Innocentii prolata videtur esse sententia; restat nimirum quod decretales epistolae Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
Dem archiep̃is & ep̃is per galłias.
Si romanoꝵ pontificũ decreto
ceteroꝵ opuscula tractatoꝵ apꝓ¬
apłica ꝓhauit hodie teneatur accep¬
tũ: & qđ illa reppulit hactenꝰ ut
in efficax habeat᷑. qͣnto potiꝰ q̃ ipsa
ꝓcatholica fide. ꝓsanis dogmatib.
ꝓ uariis & multifariis eccłe necessi¬
tatib. & fideliũ morib diuerso tẽ¬
pore scͥpsit om̃i debent honore p̃fer.¬
ri. & ab oĩb ꝓrsus in qͥb libet oportu¬
nitatib discretione uł dispensati¬
one magistra reuerent᷑ assumi. ꝗͣ ꝗͣ
qͥdã ur̃m scripserint haud illa dẽ¬
cretalia priscoꝵ pontificũ in toto ca¬
& solũ nẽ adĩminutionẽ sedis apłi¬
ce potestatis. & ad suoꝵ augm̃tũ pri¬
iulegioꝵ minus accepta eẽ ꝑhibeaꝗ̃.¬
Si ideo ñ esse decretales De eo¬
epłas priscoꝵ pontificũ romanord̾
admittendas dict̃. qͥa in codice cino¬
nũ ñ habent᷑ asgcriptȩ. gͦdec Grego¬
rii scĩ. nec ullius alteriꝰ qui ante ipsũ

Expanded text:
is. Si Romanorum Pontificum decreto ceterorum opuscula tractatorum appapostolica probavit, hodie teneatur acceptum, et quod illa repulit, hactenus inefficax habeatur: quanto potius, quae ipsa pro catholica fide, pro sanis dogmatibus, pro variis et multifariis ecclesiae necessitatibus et fidelium moribus diverso tempore scripsit, omni debent honore praeferri, et ab omnibus prorsus in quibuslibet opportunitatibus discretione vel dispensatione magistum scripserint, haud illa decretalia priscorum Pontificum in toto caet solum nunc ad imminutionem sedis apostolicae potestatis, et ad suorum augmentum privilegioSi ideo non esse decretales epistolas priscorum Pontificum Romanorum admittendas dicunt, quia in codice canonum non habentur adscriptae, ergo nec S. Gregorii, nec ullius alterius, qui ante vel
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nullꝰ sac̃dos maiore suo ñ
innuente c̃ sac̃dote. ciulibet rei be¬
nedicere nitat᷑. Si & anterior stans
ad ꝓnũtiandũ aliquã lectionẽ bene.¬
dictionẽ qͥdẽ postulat. s ei qͥlib&
inferior ñ audet benedicere sur hoc
De maledicis enĩ ñ benedicis dicit
ꝑ hoc innuit᷑ qͣnte censurȩ freno in
sitos cohercendi st̃. si his nec etiam
benedicendi ius ullũ pęnitꝰ obtineatͭ.
Non quales saẽdotes Nioquantꝰ.¬
noꝑe p̃uidendũ. nec inuicariis be¬
ati Petri apłi uob̾ ẽ attendendũ.
qͥd sint s qͥd ꝓcorreptione ȩccłaꝵ.¬
uios inferiores dicetis seribis ee pha¬
riseis sedentib suꝑ cathedrã moysi
de qͥb dñs p̃cepit dicens. Quȩcũq
nolite facere. Prgo imꝑator õsidera.
si illos dixit audiendos qͥ suꝑ cathedrã
moysi seclebant. qͣnto potiꝰ q̃ suꝑ
cathedrã Petri resident ẽẽ existi¬

Expanded text:
ita ut nullus sacerdos, majore suo non innuente consacerdote, cujuslibet rei benedictionem dare nitatur. Sed et anterior stans ad pronuntiandam aliquam lectionem, benedictionem quidem postulat, sed ei quilibet inferior non audet benedicere, quia De maledicis enim, non de benedicis dicit per hoc innuitur, quantae censurae freno infcandis coercendi sunt, si his nec etiam benedicendi jus ullum penitus obtineant. Non quales sacerdotes Dompere providendum, nec in vicariis beati Petri apostoli vobis est attendendum qui sint, sed quid pro correctione ecclesiillos inferiores dicetis scribis et pharisaeis sedentibus super cathedram Moysi, de quibus Dominus praecepit, dicens: Quaecunque nolite facere . Ergo, imperator, considera si illos dixit audiendos, qui super cathedram Moysi sedebant, quanto potius qui super cathedram Petri resident esse existi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. & ipsa eiusdẽ antiqͥ hostis m¬
stinctu patrant᷑ ꝓfecto cõꝑimꝰ.
accusatore ñ indigent. Manifesta
qͥppe apło teste st oꝑa carnis. q̃ st̃
fornicatio.ĩmundicia & cętera.

Expanded text:
et ipsa eiusdem antiqui hostis instinctu patrantur, profecto comperimus. accusatore non indigent. Manifesta quippe apostolo teste sunt opera carnis, que sunt fornicatio, inmundicia et reliqua.