comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
De syon effatꝰ est. & de hierłm dedit
uocem suam: & luxert̃ pascua pa-¬
stoꝵ: & a refactus est uertex carmeli.
Nacurale ẽ. ut om̃s artifices suȩ artiᷤ
loquant᷑ exemplis: & unusquisq in qͦ
studio nutriuit ętatẽ. illius simili
tudines ꝓferat. Uerbi gr̃a. Qͥ nau¬
ta est. & gubernator. cristitiam suã
cõparat cẽpestatiꝰ dampnũ. naufragi¬
um uocat: inimicos suos uentos ap
& lȩtitiam. aurã placidissimã. & scdõs
nominat uentos: tranquilla maria.¬
& equora campis similia. E regione
miles qcꝗd dixerit. scutũ. gladium.
loricã. galeã. lanceã. arcũ. & sagitas:
mortẽ. uulnus. & uictoriam sonat.
nore philosophoꝵ. semꝑ socrates. &
plato. xenophon. & theofrastus. zeno.
& aristotiles. stoici uersant᷑. & peri¬
pathetici. Oratores. lysiam. & hẏpe¬
ridem. periclen. & demostenem. grac-¬
cos. catones. tullios. & hortensios. in
cȩlum laudibꝰ ferunt. Poetȩ si ẽpici
sc̃. homerũ. atq uirgiliũ. si lirici. pin-¬

Expanded text:
de Sion effatus est, et de Jerusalem dedit vocem suam, et luxerunt pascua pastorum, et arefactus est vertex Carmeli. Naturale est, ut omnes artifices suae artis loquantur exemplis, et unusquisque in quo studio trivit aeterbi gratia, qui nauta est et gubernator, tristitiam suam comparat tempestati; damnum, naufragium vocat; inimicos suos, ventos com et laetitiam, auram placidissimam et secundos nominat ventos; tranquilla maria et aequora, campi similia. E regione miles quidquid dixerit, scutum, gladium, loricam, galeam, lanceam, arcum, sagittam, mortem, vulnus, et victoriam sonat. In ore philosophorum semper Socrates et Plato, Xenophon et Theophrastus, Zeno et Aristoteles, Stoici versantur et Peripatetici. Oratores Lysiam et Hyperidem, Periclem et Demosthenem, Gracchos, Catones, Tullios, et Hortensios in coelum laudibus ferunt. Poetae, si epici sunt, Homerum atque Virgilium; si lyrici, Pin
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatẽ salomonis. ut conclude¬
rent eam inidumeam. Et mittam
ignem super muros gazȩ. & deuo¬
rabit fundamenta illius: & disꝑdã
habitatores azoti. & auferentus
tribus de ascalone: & inferam ma¬
reliqui alienigenarũ dicit dñs.
In certiam & quarcã generationẽ
peccata patrum se dñs cõminatꝰ
inlege filiis redditurum: non in
qualitate iudicii. ut alii peccent.¬
& alii puniantur: s magnitudine
clementiȩ. dum semꝑ expectat pę¬
nitentiam. An & qͦd inprima gene¬
ratione delinquit᷑ non prius corri¬
pit. & emendat: nisi tertia. & qrta
generatio uenerit᷑. Tale qͥds ẜaul ᷤ

Expanded text:
captivitatem Salomonis, ut concluderent eam in Idumaeam, et emittam ignem super muros Gazae, et devorabit fundamenta ejus, et disperdam habitatores Azoti, et auferetur tribus de Ascalone, et inferam mareliqui alienigenarum, dicit Dominus. In tertia et quarta generatione peccata patrum se Dominus comminatur in Lege filiis redditurum: non in aequalitate judicii, ut alii peccent, et alii puniantur, sed magnitudine clementiae, dum semper exspectat poenitentiam: et quod in prima generatione delinquitur, non prius corripit et emendat, nisi tertia et quarta generatio venerit. Tale quid et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Ciuitates eoꝵ munitas igne succende ᷤᷤ:¬
& iuuenes eoꝵ int̾ficies gladio. Q
paruulos elides: & pregnantes diuideᷤᷤ.
Dixicq arahel. Qd enim sũ seruus
tuus canis. ut faciam rem istã magnãe
& ait hȩlyseus. Ostendit mͥ dñs cere¬

Expanded text:
Civitates eorum munitas igni succendes, eCivitates eorum munitas igni succendes, et juvenes eorum interficies gladio, et parvulos elides, et praegnantes divides. Dixitque Azahel: Quid enim sum servus tuus canis, ut faciam rem istam tam magnam? Et ait Elisaeus. Ostendit mihi Dominus te re
Abbreviated transcription (Latin):
ec dicit dñs. Suꝑ tribꝰ sceleribus
gare. & suꝑ quatuor non conuertã
eum: eo qͦd transtulerit captiuitatẽ
ꝑfectã. ut concluderet eam inidumeã.
& mittã ignẽ in murũ garȩ. & deuo¬
rauit edes eius: & disꝑdã habitatorẽ
de azoto. & cenentẽ sceptrũ de asca

Expanded text:
ec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Gazae, et super quatuor non convertam eum; eo quod transtulerit captivitatem perfectam, ut concluderet eam in Idumaea. Et mittam ignem in murum Gazae, et devorabit aedes ejus, et disperdam habitatorem de Azoto, et ten
Abbreviated transcription (Latin):
merces non est reddita ei neq exer¬
citui eiꝰ suꝑ tẋrum ꝓseruitute qua
seruiuit michi aduersus eam: eoqͦd
aggerem ad capiendam cyrum qͣ
prius fuit insula illiꝰ cõportarit ex¬
ercitus. qͦd & alexandrũ macedonem
fecisse narrat hẏstoria: ut ex insula
planã terrã faceret. quã greci uocant.¬

Expanded text:
s non est reddita ei, neque exercitui ejus super Tyrum pro servitute, qua servivit mihi adversum eam : eo quod aggerem ad capiendam Tyrum, quae fuit prius insula, illius comportarit exercitus. Quod et Alexandrum Macedonem fecisse narrat historia, ut ex insula peninsulam faceret, quam Graeci vocant
Abbreviated transcription (Latin):
aueñ. & laix. & theodotio int̃p̃tati st̃¬
õñ. syminachus. & quinta edicio
transtulert̃ iniquitatemꝰ aquila
aNionauyẽ. id est inutilẽ: ut osten-¬
deret uana idoloꝵ auxilia. cũ ppłs
damasci. assyrio ueniente capiatua.
assẏrius. interfecto Rasiii rege damas¬
ci. de quo & ysaias loq̃r̃. omẽm syriȩ
ppłm qͥ appellat᷑ añam̃. in cyrenen
transtułit: & ob hanc causam esse nc̃

Expanded text:
dotio interpretati sunt ὢν: Symmachus et quinta editio transtulerunt, iniquitatem: Aquila, ἀνωφελοῦς, id est, inutilem, ut ostenderet vana idolorum auxilia, cum populus Damasci, Assyrio veniente, capietur Assyrius, interfecto Rasin rege Damasci, de quo et Isaias loquitur, omnem Syriae populum, qui appellabatur Aram, in Cyrenem transtulerit, et ob hanc causam
Abbreviated transcription (Latin):
erat.: & ei in regnũ successerat filiꝰ suuᷤ
benadab: a quo postea om̃s reges aña.¬
id est syrie. & damascibenadab uoca-¬
bulũ possedert̃. Unde pulchre ñ
dixit mictã ignẽ in azahel.s indomũ
azahel. id est in domũ eiꝰ regiam: cui
benadab filius eo tẽpore p̃erat. Q¬

Expanded text:
erat, et ei in regnum successerat filius suus benadab, a quo postea omnes reges Syriae et Damasci Benadab vocabulum possederunt. Quapropter non dixit: Mittam ignem in Azahel, sed, « in domum Azahel, » id est in domum ejus regiam, cui Benadab filius eo tempore praeerat.
Abbreviated transcription (Latin):
Ptribulis quȩ hȩbraice appellantur
arsoth. & a cheodotione trans latȩ st̃
rocȩ ferreȩ. quȩ nos plaustra ferrea
cis subter ferreis atq dentatis uolui¬
cur: ut excussis frum̃tis stipulam
inareis conteratͥ. & in cybos ium̃toꝵ
ꝓpter fęni sterilitatẽ paleas cõminuat.
filii adeR. Res. & delech. elementoꝵ
falsi similitudine. In eo quoq loco ubi
nos diximꝰ de domo uoluptatis. quod
hȩbraice dr̃. mebeth. eden. & om̃s si-¬

Expanded text:
tribulis, quae Hebraice appellantur ARSOTH  , et a Theodotione translatae sunt rotae ferreae, quae nos plaustra ferrea i, quod rotis subter ferreis atque dentatis volvitur, ut, excussis frumentis, stipulam in areis conterat, et in cibos jumentorum propter feni sterilitatem paleas comminuat. i sunt, filii Ader, RES et DALETH elementorum falsi similitudine. In eo quoque loco ubi nos diximus, de domo voluptatis, quod Hebraice dicitur MEBBETH EDEN  , et omnes si
Abbreviated transcription (Latin):
& necessitudine copulatos: eo qͦd hy-¬
ram princeps tẏri cum oarid atq
tantũ ut & ille in ȩdificationem
templi. atq palatii. ligna çȩdrina
ratibꝰ ioppem usq ꝑduceret: & hi
frumentũ. & oleum tyriis largiren¬
no darent: quas ille qͥa graminis
plȩne erant suscipere noluit. Ignẽ
igitur inmuros eiꝰ missurũ esse se¬
dicit. & deuoraturũ ȩdes. uel fun-¬
damenta illius: qͦd hiezechiel ꝓpħa
inuisione tẏri.nabuchodonosor re-¬
gem chaldeoꝵ fecisse cõmemorat.
ubi ait. Circumdabit te munitio¬
nibꝰ: & cõportabit aggerem ingyro.
&rursũ. Nabuchodonosor rex
baby lonis. seruire fecit exercitum
suum. seruitute magna: aduersũ
tẏrũ. Om̃e caput de caluatum.

Expanded text:
et necessitudine copulatos, eo quod Hiram princeps Tyri cum David et tantum ut et ille in aedificationem Templi atque palatii, ligna cedrina ratibus Joppen usque perduceret: et hi frumentum et oleum Tyriis largirenno darent: quas ille quia graminis plenae erant, suscipere noluit . Ignem igitur in muros ejus se missurum esse dicit, et devoraturum aedes vel fundamenta ejus, quod Ezechiel propheta in visione Tyri, Nabuchodonosor regem Chaldaeorum fecisse commemorat, ubi ait: Circumdabit te munitionibus, et comportabit aggerem in gyro . Et rursum: Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversum T
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ sulcos agri. Iut. dꝑterea
nunc dicent. non ẽ rex nobis. qͥa ñ
timuimꝰ dnm. Rex autẽ qͥd faciet
nobis Loquens uerba occasions
m̃dacis. disponit testam̃tũ: orietur
sicut gram̃ iudiciũ suꝑ desertum
agri. Postꝗͣ confregerit dñs simu¬
lachra isrł. & de ppłatꝰ fuerit aras.
uel statuas eoꝵ. & extrema captiui¬
tas uenerit: dicent. Non est rex nos.
& ne in longũ tẽpus putent sencen¬
tiam ꝓtelari: ad didit. Nunc dicent
quando uastant᷑ qndo sentient osee
regem ultimũ a se esse sublatũ. Ideo
aucẽ ab latꝰ a nobis est: qͥa ñ cimuimꝰ
dnm uerũ regem. Homo enĩ rex. nob̾¬
ꝓdesse qͥd poterat : Dicite qͦd uultis:
errores ueteres suspirate: pollicemi¬
niuobis ꝓsꝑa : quȩ uertent᷑ in contra¬
ria. fȩ̃dus ferietis: nequaquã cũ dõ.

Expanded text:
super sulcos agri. LXX: Propterea super sulcos agri. LXX: Propterea nunc dicent, non est rex nobis, quia non timuimus Dominum, rex autem quid faciet nobis? Loquens verba, occasiones mendaces: disponet testamentum, orietur sicut gramen judicium super desertum agri. Postquam confregerit Deus simulacra Israel, et depopulatus fuerit aras, vel statuas eorum, et extrema captivitas venerit, dicent: Non est rex nobis. Et ne in longum tempus putent sententiam protelari, addidit: Nunc dicent, quando vastabuntur, quando sentient Osee regem ultimum a se esse sublatum: ideo rex ablatus a nobis est, quia non timuimus Dominum verum regem: homo enim rex prodesse quid poterat? Dicite quid vultis, errores veteres suspirate, pollicemini vobis prospera, quae vertentur in contraria, foedus ferietis, nequaquam cum Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
limꝰ uiculos: qͦs adorare cõpellimur.
Indiebꝰ autẽ oseẽ ab eodem rege p̃cep¬
tũ est. ne tanto studio uituli colerent᷑:
s qͥ uellet iret hierosolimã. & intẽplo
sacrificaret deo. Huic aiunt sententie
ppłs contra dix̃ & hoc ẽ qͦd nunc dicit.
Statim enim ut ppłs dissensit a rege:
uenit interit᷑. Qͦdq seq̃r. ipse con¬
fringet simulachra eoꝵ. dedeo dicit.
inter se corda diuisa. & contrariis re¬
pugnare sententiis. ȩtiam ipsi non
negant: dũ diuersa sentiunt: unde
disꝑdentur. & confringet siue
suffodiet dñs simula chra. uel al¬
caria eoꝵ. quȩ de suo corde finxert̃:
& uastabit citulos qͥbꝰ singulis suis
appellabant᷑ nominibꝰ: & uocauert̃
nomina sua suꝑ t̾ras suas. ut neqͣꝗͣ
Qͥa nunc dicent. non est rex nobis :
non enim timemꝰ dñm. & rex qͥd
fatiet nobis ÷ Loqͤmini uerba uisi¬
onis inutilis. & ferietis fedus. &e ger¬
minabit quasi a maritudo iudiciũ

Expanded text:
limus vitulos quos adorare compellimur. limus vitulos quos adorare compellimur. In diebus autem Osee ab eodem rege praeceptum est, ne tanto studio vituli colerentur, sed qui vellet iret in Jerusalem, et in Templo sacrificaret Deo; huic, aiunt, sententiae populus contradixit. Et hoc est, quod nunc dicit: statim enim ut populus dissensit a rege, venit interitus. Quodque sequitur: ipse confringet simulacra eorum, de Deo dicit: inter se corda divisa, et contrariis repugnare sententiis, etiam ipsi non negant, dum diversa sentiunt. Unde disperdentur, et confringet, sive suffodiet Dominus simulacra, vel altaria eorum, quae de suo corde finxerunt, et vastabit titulos, quibus singuli suis appellantur nominibus, et vocaverunt nomina sua super terras suas, ut nequaquQuia nunc dicent, non est rex nobis: non enim timemus Dominum, et rex quid faciet nobis? Loquimini verba visionis inutilis, et ferietis foedus, et germinabit quasi amaritudo judicium
Abbreviated transcription (Latin):
populabit᷑ aras eoꝵ. Loe. Diuise¬
rt̃ corda sua: nunc peribt̃. Ipse suffo-¬
diet altaria eoꝵ: affligentur tituli
eoꝵ. Tradunt hębrei huiꝰcemodi fa-¬
bulam: suspicionẽ suam scriptura-¬
rũ occasione firmantes quãdiu &
reges. & ppłi parit̾ uitulos aureos
adorabant& habebant in impietate
consensum: non uenit captiuitas.
Patremꝰ rex decẽ cribuum fuit oseȩ.
dequo scriptũ est. qͦd fecerit qͥdem
malũ oseȩ inconspectu dñi. s non si¬
cut reges isrł. qͥ fuerc̃ ante eum.
Cuiꝰ nono anno salinanasar rex assy¬
rioꝵ cepit ppłm isrł. & edux̃ eos in
assyrios: & habitare fecit iuxta flum̃
gazan. inciuitatibꝰ medoꝵ. Quȩ̨rit᷑
ergo. qͣre sub pessimis regibꝰ capti non
fuerint: s sub eo qui cęperat exparte
aliqua ad meliora conuerti. Ad qͦd
hȩc infert̃. Excusabat se primũ ppłs.
&e dicebat. Regũ paremꝰ imperiis: nec
possumꝰ eoꝵ resistere tyrannidi. Co¬

Expanded text:
populabitur aras eorum. LXX: Divisepopulabitur aras eorum. LXX: Diviserunt corda sua: nunc peribunt: ipse suffodiet altaria eorum: affligentur tituli eorum. Tradunt Hebraei hujuscemodi fabulam, suspicionem suam Scripturarum auctoritate confirmantes: Quamdiu et reges et populi pariter vitulos aureos adorabant, et habebant in impietate consensum, non venit captivitas. Extremus rex decem tribuum fuit Osee, de quo scriptum est , quod fecerit quidem malum Osee in conspectu Domini, sed non sicut reges Israel, qui fuerunt ante eum, jus nono anno Salmanasar, rex Assyriorum, cepit populum Israel, et eduxit eos in Assyrios, et habitare fecit juxta flumen Gozan in civitatibus Medorum. Quaeritur ergo quare sub pessimis regibus capti non fuerint, sed sub eo qui coeperat ex parte aliqua ad meliora converti? Ad quod haec inferunt: excusabat se primum populus, et dicebat, Regum paremus imperiis, nec possumus eorum resistere tyrannidi: co
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ. Ita & hȩretici dũ essent
inȩccła plantati. & crescerent indomo
dei: uocabantur uinea sorech. & affe-¬
rebant uberrimos fructꝰ: postea uͦ
quanto plures facti st̃. tanto sibi mul¬
ciplicauert̃ altaria. ut ꝓ uno altari
qͦd uerũ est. plures erroris sui aras
exstruerent: & iuxta ubertatẽ t̾rę
suȩ. exuberauert̃ simulachris. Hȩ¬
recicoꝵ t̾ra fecunda. ẽ: qia dõ acumen
sensꝰ & ingenii ꝑcipientes. ut bona
naturȩ. in dei culcũ uerterent. fece¬
rynt sͥ exhis idola. Nullus enim
potest hęresim statuere: nisi qͥ ar-¬
dentis ingenii est. & habet dona
naturȩ: quȩ a deo artifice st̃ creata.
mirant᷑ ingenium. Istigͦ t̾rȩ suȩ
bona. uertert̃ intitulos mortuoꝵ:
qͥa om̃is doctrina eoꝵ. non ad uiuen¬
tes refert᷑. s ad mortuos: tam eos qͦs
colunt. quam illos qͦs decipiunt.
Diuisũ est cor eoꝵ: nunt interibt̃.
Ipse confringet simulachra eo de¬

Expanded text:
mortuorum. Ita et haeretici dum essent mortuorum. Ita et haeretici dum essent in Ecclesia plantati, et crescerent in domo Dei, vocabantur vinea Sorec, et afferebant uberrimos fructus: postea vero quanto plures facti sunt, tanto sibi multiplicaverunt altaria, 106 ut pro uno altari quod verum est, plures erroris sui aras exstruerent, et juxta ubertatem terrae suae exuberaverunt simulacris. Haereticorum terra fecunda est, qui a Deo acumen sensus et ingenii percipientes, ut bona naturae in Dei cultum verterent, fecerunt sibi ex his idola. Nullus enim potest haeresim struere, nisi qui ardentis ingenii est, et habet dona naturae; quae a Deo artifice sunt creata. mirantur ingenium. Isti ergo terrae suae bona verterunt in titulos mortuorum, quia omnis doctrina eorum non ad viventes refertur, sed ad mortuos, tam eos quos colunt, quam illos quos decipiunt. Divisum est cor eorum: nunc interibunt: ipse confringet simulacra eorum: de
Abbreviated transcription (Latin):
abundans inea. Scd̾m multitudinẽ
fructuũ suoꝵ multiplicauit altaria:
iuxta bona t̾rȩ eoꝵ ȩdificabt̃ titulũ.
&uitȩ frondosa aqͥla interp̃tatus ẽ¬
ñaoñ. possumꝰ dicere: eo qͦd uini ꝑdat
cat: quȩ cotae infrondibꝰ creuerĩt uits
quȩ si putate ã uinitore ñ fuerint:
inflagella frondesq luxuriant: & hu¬
morem quẽ debebant in uina mu-¬
tare. uana frondium. & folioꝵ ambi-¬
tione disꝑgunt. Istiusmodi uitis. dãp:¬
nosa est agricolis. Talis fuit isrł. creᷤᷤ¬
cens in multitudine ppłoꝵ: & non
bens ꝓpagines. & flagella fructifera.
multos botros actulit: & uuarum
sȩcunditas. ramoꝵ magnitudinem
coequauit. S hȩc quȩ prius talis
erat anteqũa offenderet dm̃: postea
habundantiam fructuum uercit in
offensȩ multitudinem: ut quanto
plures haberet ppłos. tanto plura
ȩdificaret altaria: & abundantiam
t̃rȩ numero uinceret idoloꝵ. A si
qͣs nos statuas. uel ticulos appellamꝰ:
qͥa ꝓͥe demonũ st̃. aut hominum

Expanded text:
dum multitudinem fructuum suorum multiplicavit altaria: juxta bona terrae eorum aedificabunt titulos. Pro vite frondosa, Aquila interpretatus esξοινον, possumus dicere, eo quod vini perdat σαν, quae tota in frondibus creverit. Vites quae putatae a vinitore non fuerint, in flagella frondesque luxuriant, et humorem quem debuerant in vina mutare, vana frondium et foliorum ambitione disperdunt: istiusmodi vitis damnosa est agricolis. Talis fuit Israel, crescens in multitudine populorum, et non bens propagines, et flagella fructifera, multos botros attulit, et uvarum fecunditas, ramorum magnitudinem coaequavit: sed haec quae prius talis erat antequam offenderet Deum, postea abundantiam fructuum vertit in offensae multitudinem: ut quanto plures haberet populos, tanto plura aedificaret altaria, et abundantiam terrae numero vinceret idolorum. Proήλας, quas nos statuas, vel titulos appellamus, qui proprie daemonum sunt, aut hominum
Abbreviated transcription (Latin):
de aliis scͥptũ ẽ: qͦd recipiant ampliuᷤᷤ
iudiciũ. Discipłi qͦ contrarioꝵ dogma¬
tũ. cũ eoꝵ fuerint contrita m̃dat̾ia.
& arȩ luciq subuersi: sero dicent. Non
habeniꝰ reges. qͥ nobis prius imꝑauerãt:
qͥsꝰ decipientibꝰ dñm ñ timuimꝰ. Qͥd
enim nobis ꝓfuit eosseqͥ: quoꝵ inne¬
cessicate ñsentimꝰ auxiliũs Hȩc loqͣt᷑
querentes aliqͣm excusationẽ: ut non
ꝑse. s ꝑ doctores pessimos errasse uide¬
ant᷑. Unde & lxx. uerba eoꝵ excusati
tabat dicens. Ne declines cor meũ
inuerba malitiȩ ad excusandas ex¬
cusationes inpeccatis. Libent̃ uiciis
nr̃is ad plaudimꝰ: & suꝑati uoluptati¬
bꝰ obtendimꝰ carnis infirmitatẽ: auc
dura maioꝵ imꝑia. Unde uerba &
uisiones hȩreticoꝵ mutiles ert̃: et
ferient fȩdꝰ. nequaqu̾a cũ dõ. s cum
amaritudine: quȩ cũ dies iudicii ue¬
nerit. germinabit suꝑsulcos agri eoꝵ:

Expanded text:
de aliis scriptum est, quod recipiant amplius de aliis scriptum est, quod recipiant amplius judicium . Discipuli quoque contrariorum dogmatum, cum eorum fuerint contrita mendacia, et arae lucique subversi, sero dicent: Non habemus reges qui nobis prius imperaverant, quibus decipientibus, Dominum non timuimus; quid enim nobis profuit illos sequi, quorum in necessitate non sentimus auxilium? Haec loquentur quaerentes aliquam excusationem, ut non per se, sed per doctores pessimos errasse videantur. Unde et LXX verba eorum, excusatiota devitat, dicens: Ne declines cor meum in verba malitiae, ad excusandas excusationes in peccatis . Libenter vitiis nostris applaudimus, et superati voluptatibus, obtendimus carnis infirmitatem, aut dura majorum imperia: unde verba et visiones haereticorum inutiles erunt. Et ferient foedus, nequaquam cum Deo, sed cum amaritudine, quae cum dies judicii advenerit, germinabit super sulcos agri eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
non segetes fȩcundas frum̃tiꝰ non
saltẽ ium̃toꝵ ꝙbos ordeũ: ñ legumi¬
na uaria. ñ uites. quȩ fructꝰ suos in
musta desudant: ñ poma arbores
germinabt̃. quȩ humorẽ t̾rȩ inua-¬
rios mutant sapores: s oriet᷑ uobis
amaritudoimmno a maritudinis ui¬
uertimꝰ. Est enim genꝰ herbe cala-¬
mo similis. quȩ ꝑsingula genicula
fruticẽ sursũ. & radicem mittit de¬
orsũ. Rursusq ipsi frutices. & uir¬
gulta. alterius herbȩ seminaria st̃ atq
ita in breui cẽpore.si ñ inimis radicibꝰ
effodiat᷑. cotos agros uepriũ similes fac̃.
Deniq ȩtiam sisicca eiꝰ aliqua pars. dũ¬
modo geniculũ habeat suꝑ cultã t̾rã
ceciderit: om̃ia replet gramine. Hȩc
iuxta lxx incerp̃tes diximꝰ: cȩterum in
hebraico nõs. scriptũ habet. qͦd in ama¬
ritudinẽ uertit᷑. hoc ẽ a maritudinis
iudiciũ: de quo & dñs loqr̃ in ȩuangłio.
Iniudiciũ ego in mundũ istũ ueni &

Expanded text:
eges fecunda frumenti, non saltem jumentorum cibus, hordeum, non legumina varia, non vites quae fructus 108 suos in musta desudant, non poma arbores germinabunt, quae humorem terrae in varios mutant sapores; sed orietur vobis amaritudo, immo amaritudinis juvertimus. Est enim genus herbae calamo simile, quae per singula genicula fruticem sursum et radicem mittit deorsum, rursusque ipsi frutices et virgulta alterius herbae seminaria sunt, atque ita in brevi tempore si non imis radicibus effodiatur, totos agros veprium similes facit. Denique etiam si sicca ejus aliqua pars, dummodo geniculum habeat, super cultam terram ceciderit, omnia replet gramine. Haec diximus juxta LXX interpretes, caeterum in Hebraico ROS   scriptum habet, quod in amaritudinem vertitur, hoc est, amaritudinis judicium, de quo et Dominus loquitur in Evangelio: In judicium ego in mundum istum veni : et
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ recedentes a dõst̃ siue inobȩdi-¬
entes: ut ualentinꝰ. marcion. & cȩteri.
Possumꝰ pͥncipes hȩreticoꝵ demoneᷤᷤ
dicereꝰ. qͥ uere a dõ recessert̃. & appel¬
lantur pͥncipes: iuxta qͦd dñs. loquit᷑

Expanded text:
eorum recedentes a Deo sunt, sive inobedieorum recedentes a Deo sunt, sive inobedientes, ut Valentinus, Marcion, et caeteri. Possumus principes haereticorum daemones dicere, qui vere a Deo recesserunt, et appellantur principes, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
saul unctꝰ est in regẽ: samuele irã dĩ
ppło nuntiante. Ibi inqͥt exosos habui
eos & sͥ regem hominẽ postulantes.
a meo imperio recessert̃: siue qͥa gal¬
gala idolatriȩ locus ẽ. ubi om̃ia sce¬
lera cõmisert̃. Uerũ qͥa galgala int̾¬
uolutabrũ: om̃s malitias hȩreticoꝵ
dicit eo cẽpore reuelandas. cũ eis de¬
derit d̾s uuluam sterilẽ. & ubera
arentia. & uiderint ignominiã suã:
& qͥ se iactabant ꝑsuꝑbiam qͦd ad ex¬
celsa conscenderint. deuoluent᷑ int̾rã:
siue ad inferos ꝑtrahent᷑. Uere here¬
tici odio dei digni st̃. qͥ locunt᷑ contra
dm̃ m̃datiũ: deqͥbꝰ dicit in consequen¬
tibꝰ. ꝓt̃ maliciã adinuẽtionũ eoꝵ de domo
m̃a eiciã eos. Seqͥt᷑. N addã ut diligã eo̾. Os̃¬
Et de hȩreticis qͥdẽ non est dubiũ.
quin de domo dei eiecti sint: et non
ad dat ut diligat eos. qũã diu in-
errore ꝑmanserint. Om̃sq pͥncipe ᷤᷤ

Expanded text:
Saul unctus in regem est, Samuele iram Dei Saul unctus in regem est, Samuele iram Dei populo nuntiante . Ibi, inquit, exosos habui eos, et sibi regem hominem postulantes, a meo imperio recesserunt. Sive quia Galgala idololatriae locus est, ubi omnia scelera commiserunt. Verum quia Galgala intevolutabra, omnes malitias haereticorum dicit eo tempore revelandas, cum eis dederit Deus vulvam sterilem et ubera arentia, et viderint ignominiam suam. Et qui se jactabant per superbiam, quod ad excelsa conscenderint, devolventur in terram, sive ad inferos pertrahentur. Vere haeretici odio Dei digni sunt, qui loquuntur contra Dominum mendacium, de quibus dicit in consequentibus: Propter malitiam adinventionum eorum de domo mea ejiciam eos. Non addam ut diligam eoEt de haereticis quidem non est dubium, quin de domo 103 Dei ejecti sint, et non addat ut diligat eos, quamdiu in errore permanserint, omnesque principes
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dep̃cat᷑. & dicit da eis dñe. sibiq
respondet: qͥd dabis eis ͤ & statim in¬
fert. Da eis uuluã sterilẽ. & ubera
arentia. ne habeant causas suꝑbiȩ &
in quo sͥ głari solent. meo confundant᷑.
Qd & de magistris contrarioꝵ dog
ad int̾fectorẽ. Tot enim diabolus
iugulat: quot hȩretici in errore fi¬
dr̃ beata sterilis inmaculata: quȩ ñ
cognouit cubile inpeccato. Beatus ẽ
enim uir ȩccłasticus: qͥ cõparatione
heretici inerrore filios non creauit.
Et malio loco legimꝰ: melius ẽ filios ñ
habere cũ uirtute. Exiniquo & enĩ
concubito sem̃ peribit: & cũ longi fue¬
rint tẽporis reputabunt᷑ in nichili:
& ignobilis in nouissimis erit senectꝰ
eoꝵꝰ. fẽcunda enĩ impioꝵ multitudo:
ad nichil ẽ utilis. Neq enĩ ex istimare
debemꝰ: qͦd uuluã sterilẽ. aut ubera
arentia. corporalit̃ dep̃catꝰ sit. Om̃s
neqͥtiȩ eoꝵ ingalgal: qͥa ibi exosos
habui eos. L  similiter. Ingalgal

Expanded text:
num deprecatur et dicit: Da eis, Domine. Sibique ipse respondit: Quid dabis eis? et statim infert: Da eis vulvam sterilem, et ubera arentia, ne habeant causas superbiae, ut in quo sibi gloriari solent, in eo confundantur. Quod et de magistris contrariorum doad interfectorem. Tot enim diabolus jugulat, quot haeretici in errore gedicitur: Beata sterilis immaculata, quae non cognovit cubile in peccato . Beatus est enim vir Ecclesiasticus, qui comparatione haeretici in errore filios non procrearit. Et in alio loco legimus. Melius est filios non habere cum virtute. Ex iniquo enim concubitu semen peribit : et cum longi fuerint temporis, reputabuntur in nihilum et ignobilis in novissimis erit senectus eorum: fecunda enim impiorum multitudo ad nihilum est utilis; neque enim aestimare debemus, quod vulvam sterilem, et ubera arentia corporaliter deprecatus sit. Omnes nequitiae eorum in Galgal: quia ibi exosos habui eos. LXX similiter. In Galgal
Abbreviated transcription (Latin):
S uȩ eis. cũ recessero ab eis. Ephraun:
ut uidi. tẏrus erat fundata inpul¬
chritudine: ephraim ȩducit ad int̾¬
fectorẽ filios suos. LXx. Ephraim
quasi auis auolauit: gła eoꝵ in partu:
& in parturicionibꝰ. & conceptu. Qͥ
ȩtiam si enutrierint filios suos: sine
filiis ert̃ in hominibꝰ. Quiauȩ eis est:
caro mea exeis. Ephraim sicut uidi.
incaptionẽ p̃buit filios suos: & ephra-¬
im ut educeret ad int̾fectionẽ filios
suos. Multũ in hoc loco inter se dis¬
cordant interp̃tes. In eo enĩ loco in quo
mea ex eis. Querensq causam cur sit
tanta uarietas: hancmͥ uideor reppe-¬
risse. Caro mea. lingua hȩbrea dicit᷑
Sasaaĩ. Rursũ si dicamꝰ recessio mea.

Expanded text:
e eis cum recessero ab eis. Ephraim, ut vidi, Tyrus erat fundata in pulchritudine: et Ephraim educet ad interfectorem filios suos. LXX: Ephraim quasi avis avolavit: gloria eorum in partu, et in parturitionibus et conceptu: quia etiam si enutrierint filios suos, sine filiis erunt in hominibus: quia et vae eis est: caro mea ex eis. Ephraim, sicut vidi, in captionem praebuit filios suos: et Ephraim, ut educeret ad interfectionem filios suos. Multum in hoc loco inter se discordant interpretes. In eo enim loco, in quo mea ex eis: quaerensque causam cur sit tanta varietas, hanc mihi videor reperisse: Caro mea, lingua Hebraea dicitur BASARI  : rursum si dicamus, recessio mea,
Abbreviated transcription (Latin):
eos d̾s. & fecit ire captiuos: & fuert̃
uagi innationibꝰ. Possumꝰ hoc ipsũ
& de om̃ibꝰ iudȩis dicere: quoꝵ qͥa
principes a deo recessert̃. cõmouen-¬
tesppłm ut eum ad mortẽ expete-¬
rent. ꝓpterea eiecit eos dedomo sua:
& non addidit ut ultra diligat eos.
ꝑcussit radicem eoꝵ. & ex sic̾cauit:
& fructũ ultra non fatient. Qd
& si fecerint. & uisi fuerint scͥpt̾am

Expanded text:
eos Deus, et fecit ire captivos. Et erunt eos Deus, et fecit ire captivos. Et erunt vagi in nationibus. Possumus hoc ipsum et de omnibus Judaeis dicere quorum quia principes a Deo recesserunt, commoventes populum, ut eum ad mortem expeterent: propterea ejecit eos de domo sua, et non addet, ut ultra diligat eos. Percussit radicem eorum et exsiccavit, et fructum ultra non facient: quod et si fecerint, et visi fuerint Scripturam
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ nequaqũã fatient. Qͦd & si
genuerint: int̾fitiam amantissima
uteri eoꝵ. Abiciet eos ds̃ m̃s. qͥa ñ
audiert̃ eum: & ert̃ uagi innatiõibꝰ
LX. Doluit ephraim radices
suas. a refactus est: fructꝰ nequaqm
affert. Quia & si genuerit: int̾fi¬
ciam desiderabilia uteri eoꝵ. Re-¬
pellet illos ds̃. qͥa ñ audiert̃ eum:
& ert̃ uagi innationibꝰ. Metaphorã
sumit ab arbore: cuiꝰ si radices arue¬
rint. fructꝰ afferre non poterit.
Et si paululum fecerit: statim in
ipso flore siccabit᷑. Dicit autẽ de
ephraim. cuiꝰ radix aruit. qͥa dm̃
in quo fundatus erat ꝑdidit: siue
patres suos abraham. ysaac. & iacob
in qͥbꝰ radicẽ miserat habere non
meruit: & ꝓptea fructũ iusticiȩ ñ
fatiet. Qͦd & si fecerit. int̾ficiam
inquit amantissima uteri eiꝰ: iuxca
id quod supra dixerat. Si enucrie¬
rint filios suos: absq liberis eos fa-¬
tiam in hominibꝰ. Unde & abiecit

Expanded text:
fructum nequaquam facient: quod et si fructum nequaquam facient: quod et si genuerint, interficiam amantissima uteri eorum. Abjiciet eos Deus meus, quia non audierunt eum: et erunt vagi in nationibus. LXX: Doluit Ephraim radices suas: arefactus est, fructum nequaquam affert: quia et si genuerint, interficiam desiderabilia uteri eorum. Repellet eos Deus, quia non audierunt eum: et 104 erunt vagi in nationibus. Metaphoram sumit ab arbore, cujus si radices aruerint, fructum afferre non poterit, et si paululum fecerit, statim in ipso flore siccabitur. Dicit autem de Ephraim, cujus radix aruit, quia Deum, in quo fundatus erat, perdidit, sive patres suos Abraham, Isaac, et Jacob, in quibus radicem miserat, habere non meruit: et propterea fructum justitiae non facit; quod et si fecerit, Interficiam, inquit, amantissima uteri ejus, juxta id quod supra dixerat: Si enutrierint filios suos, absque liberis eos faciam in hominibus: unde et abjecit
Abbreviated transcription (Latin):
apłs. aduersus potestates. & pͥncipat᷑.
& rectores tenebrarũ istarũ pugna¬
re nos dicit. Quęrit᷑ autẽ iuxta
hystoriam. quomodo de domo sua
eiecerit eos. id est decem cribꝰ: cũ in
domo dei non fuerint. S domũ dei
uel t̾ram scãm appellamꝰ. inqua
introducti st̃. non falsũ nom̃ isrłis:
uel qͦd ad eos quasi ad ppłm dei
mictebantur ꝓpħȩ. Qͦd. autem ñ
addat ut diligat eos. & om̃s reges
isrł adeo fuerint recedentes: ꝑspicuũ
est. Usq hodie enim ꝑmanent in
captiuitate. Alii hoc qͦd scripcũ est
de domo mea eiciam eos. ad regnũ
uda referri arbitrant᷑: ꝗͦd &e ipsi du-¬
cendi sint in captiuitatẽ. S qͦmͦ eis
poc̃it coaptari. non addã ut diligam
eos.cũ postea hiero solymam sint re¬
cũ legerimꝰ darid. asa. iosar hat. ere¬
chiam. & iosiam. reges fuisse iustos :
Unde adap̃i tẽpora transeundum est:
qͦd inaduentũ eiꝰ eiecti sint de domo dĩ:
domũ negotiationis. Pccissus est
ephraim. radix eoꝵ ex siccata est:

Expanded text:
Apostolus adversus potestates, principatus et rectores tenebrarum istarum pugnare nos dicit . Quaeritur autem juxta historiam, quomodo de domo sua ejecerit eos, id est, decem tribus, cum in domo Dei non fuerint? Sed domum Dei, vel terram sanctam appellabimus, in quam introducti sunt, vel falsum nomen Israelis, vel quod ad eos quasi ad populum Dei mittebantur prophetae. Quod autem non addat, ut diligat eos, et omnes reges Israel a Deo fuerint recedentes, perspicuum est: usque hodie enim permanent in captivitate. Alii hoc quod scriptum est, de domo mea ejiciam eos, ad regnum Juda referri arbitrantur, quod et ipsi ducendi sint in captivitatem. Sed quomodo eis poterit adaptari, non addam ut diligam eos, cum postea Jerosolymam sint recum legerimus David, Asa, Josaphat, Ezechiam, et Josiam reges fuisse justos? Unde ad Christi tempora transeundum est, quod in adventu ejus ejecti sint de domo Dei, domum negotiationis . Percussus est Ephraim: radix eorum exsiccata est:
Abbreviated transcription (Latin):
iã securis ad radicem arboris posi¬
ta ẽ. Om̃ĩs arbor quȩ non facit
fructũ bonũ excidet᷑. & inignẽ mit¬
cetur: Hęreticos. fructꝰ facere non
erant. & fundati: nemo dubitat. Qͦd
& si fecerint. & aliqͦs uteri sui fęcun¬
ditate generarint: dño ad uersante
morientur. Siue qͥa fructꝰ eoꝵ sunc
uniuersa quȩ fingunt. & de suo corde
generant. arefient. & peribt̃: & erit
cunctis ꝑspicuum. siccũ radicẽ frugeᷤᷤ
afferre non posse. Isti abicient᷑. immo
abiecti sc̃ a dõ. qͥa ñ audiert̃ eũ dicen¬
tẽ: ne transferas terminos qͦs posuert̃
patres tui: & id circo errant innatio¬
nibꝰ uagi. nunc ad has. nc̃ ad alias sen-¬
tentias transeuntes. dũ ñ eis placet
qͦd semel reppererint: sed semꝑ uetera
mutant nouis. & ethnicoꝵ imitant᷑
errorem. Uitis frondosa urł. fructꝰ ẽ¬

Expanded text:
dices arborum posita est. Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Haereticos fructus facere non erant et fundati , nemo dubitet: quod et si fecerint, et aliquos uteri sui fecunditate generarint, Domino adversante, morientur. Sive quia fructus eorum sunt universa quae fingunt, et de suo corde generant, arefient et peribunt: et erit 105 cunctis perspicuum, siccam radicem fruges afferre non posse. Isti abjicientur, immo abjecti sunt a Deo: quia non audierunt eum dicentem: Ne transferas terminos quos posuerunt patres tui . Et idcirco vagi erunt in nationibus, nunc ad has, non ad illas sententias transeuntes: dum non eis placet, quod semel repererint, sed semper vetera mutant novis, et ethnicorum imitantur errores. Vitis frondosa Israel: fruct
Abbreviated transcription (Latin):
sante dño succidet᷑. Abiecit enĩ eos
& uagi errant innationibꝰ. non ha¬
bentes altare: non sedẽ. ñ ciuitatem
ꝓͥam. Unde & dauid loq̃r inpsalmo.
Ne occidas eos: nequando obliuis¬
cant᷑ ppłi mei disꝑge illos inuir¬
tute tua: & in alio loco scd̾m multi¬
tudinem impietatũ eoꝵ expelle

Expanded text:
cidetur. Abjecit enim eos et vagi erunt in nationibus, non habentes altare, non sedem, non civitatem propriam. Unde et David loquitur in psalmo: Ne occidas eos, ne quando obliviscantur populi mei: disperge illos in virtute tua . Et in alio loco: Secundum multit
Abbreviated transcription (Latin):
nicationis generarint. & uerum
ilł sit ue: eũ ds̃ recẽserit ab eis Simulq
replicat qualis fuerit ephraim.
Quando inqͥtͥ erat inȩccła. ita scłi¬
aduersi poterat sustinere. qͥa habebat
eos tales liberos habere non pacit᷑:
& ęt̾no interitu derelinquit. Quod
ephraim qͦmͦ uidi. inuenationem
p̃buit filios suos: ita incelligimus.

Expanded text:
nicationis generarint, et verum nicationis generarint, et verum illis sit vae, cum Deus recesserit ab eis. Simulque replicat qualis fuerit Ephraim: quando, inqil adversi poterat sustinere, quia habebat eccatores tales liberos het aeterno interitui derelinquit. Quod Ephraim, quomodo vidi, in venationem praebuit filios suos, ita intelligimus:
Abbreviated transcription (Latin):
filios. & liberoꝵ multitudinem con-¬
gregauerint. tradent᷑ neci: & tunc
eis uerũ incũbat uę. cũ ab eis reces-¬
serit ds. Et consequent̾ exponit.
qualis qndã fuit ephraim: qͥ nunc
desertꝰ ẽ. Tã pulcher inqͥt erat. &
sic dei uallabat᷑ auxilio. ut tyrus
mari cingit᷑ uel certe ut scopulus
durissimus. qͥfixus int̾ra om̃s contẽp¬
nit ꝓcellas: & de curbinibꝰ. uentisq
non curat. Ipse autem id est ephra-¬
im. siue tyrus. quȩ erat fundata
captiuitatẽ filios suos. Multi hoc
capitulũ ad araelis tẽpora refert̃.
qͥ obsedit samariam. & longo cẽpore
afflixit fame: ut leuius arbitrent᷑
obsessi gladio perire quã media.
Nos autẽ dicamꝰ iuxta tropologiã.
ephraum. id ẽ hęreticos quasi auẽ
de ȩccła recessisse: & omẽm habere
głam inpartu. & inutero. & inconcep¬
tu. si multos generauerint filios: qͦs
puniendos: & puniendos ñ ab alio
quolibet. s ab ipso dño: qm̃ filios for¬

Expanded text:
filios, et liberorum multitudinem confilios, et liberorum multitudinem congregaverint, tradentur neci: et nunc eis verum incumbat vae, cum ab eis recesserit Deus. Et consequenter exponit, qualis quondam fuerit Ephraim, qui tunc desertus est: tam pulcher, inquit, erat, et sic Dei vallabatur auxilio, ut Tyrus quae mari cingitur, vel certe, ut scopulus durissimus, qui fixus in terra, omnes contemnit procellas, et de turbinibus ventisque non curat. Ipse autem, id est, Ephraim, sive Tyrus, quae erat fundata captivitatem filios suos. Multi hoc capitulum ad Azaelis tempora referunt, qui obsedit Samariam, et longo tempore afflixit fame, ut levius arbitrarentur obsessi gladio perire, quam inedia . Nos autem dicamus juxta tropologiam, Ephraim, id est, haereticos, quasi avem de Ecclesia recessisse, et omnem habere gloriam in partu, et in utero, et in conceptu, si multos genuerint filios, quos, et 101 puniendos, non ab alio quolibet, sed ab ipso Domino, quoniam filios for
Abbreviated transcription (Latin):
Ie
capturam: a qͥla. & symiachus. & theo¬
dotio. petrã durissimam. id est silicem:
quȩ lingua hebraica appellatur sr̃r̃.
tudinem rẽs. & peletñ. non esse aẽs. s
delecir legert̃ rr̃. id est uenationem.
siue capturã: unde & bechsaida domꝰ
dicit᷑ uenatoꝵ. Diuersitatẽ int̾p̃tũ
diximꝰ: reu̾tam᷑ ad sensum. Ephrai
idest decẽ tribꝰ. quasi auis auolauit
in captiuitatem: & de suo recessit loco.
Auem autem appellauit: ut uelocẽ
inbabylonem tnͣsicũ de monstraret.
Sin autẽ legerimꝰ. qͣsi auis auolauit
gła eoꝵ. hoc dicimꝰ. qͦd dei ab eis reces
intelligi potest: ut gła quȩ auolauit
ab ephraim. & iã a partu. & ab utero.
& a conceptu eoꝵ recedat: hoc ẽ dese-¬
rat filios eoꝵ: & posteros derelinquat.
Aut certe diꝗmꝰ. omẽm głam isrł
habuit inmultitudinẽ: & in eo se ma¬
iorem arbitratꝰ est iuda fr̃ę suo: qͥa
ipse decem cribubꝰ. ille duabꝰ p̃fuit.
Unde dñs loqͥt᷑. qͦd & iã si enutrierĩt

Expanded text:
e capturam: Aquila et Symmachus et Theodotion, petram durissimam, id est, silicem, quae lingua Hebraica appellatur SUR  ; tudinem RES et DALETH, non esse RES, sed DALETH, legerunt SUD, id est, venationem, sive capturam, unde et BETHSAIDA   domus dicitur venatorum. Diversitatem interpretum diximus: revertamur ad sensum. Ephraim, id est, decem tribus, quasi avis avolavit in captivitatem, et de suo recessit loco. Avem autem appellavit, ut velocem in Babylonem transitum demonstraret. Sin autem legerimus, quasi avis avolavit gloria eorum, hoc dicimus, quod Dei ab eis recessintelligi potest, ut gloria quae avolavit ab Ephraim, etiam a partu, et ab utero, et a conceptu eorum recedat, hoc est, deserat filios eorum, et posteros derelinquat. Aut certe dicimus, omnem gloriam Israel habuit in multitudine, et in eo se majorem arbitratus est Juda fratre suo, quia ipse decem tribubus, ille duabus praefuit. Unde Dominus loquitur, quod etiam si enutrierint
Abbreviated transcription (Latin):
p̃buit filios. Inuenationẽ autẽ eoꝵ
deqͥbꝰ scͥptũ ẽ: anima nr̃a sicut passer
erepta ẽ delaqueo uenantium. Et
ecluxit de ęccła liberos suos ad occisi¬
onem. siue ad uulnerationẽ: ut uulne¬
rẽt᷑ ab his qͥmittunt ardentes sagittaᷤ.
ut ꝑcutiant. paric̃ & exurant. Da eis
Si his quȩ ds ꝓbenedictione donauit
male abutam᷑. & in contrariũ quȩ
ab eo data st̃ conuertant᷑: expedit ut
auferant᷑ a nobis. Deniq lingua data
est ad laudandũ dnm dm̃: & quȩ bo¬
na st̃ eloquenda. Siqͥs ea abutat᷑ in
blasphemiam. contra hunc psalmista
dep̃cat᷑ : muta fiant labia dolosa. quȩ
locunt᷑ aduersus iustũ iniqͥtatẽ: insu¬
ꝑbia. & in abusione. Et in alio loco. Dis

Expanded text:
buit filios suos, in venationem autem eorum, de quibus scriptum est: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Et eduxit de Ecclesia liberos suos, ad occisionem, sive ad vulnerandum: ut vulnerentur ab his qui mittunt ardentes sagittas, ut percutiant pariter et exurant. Da eis,Si his quae Deus pro benedictione donavit, male abutamur, et in contrarium quam ab eo data sunt convertantur, expedit ut auferantur a nobis. Denique lingua data est ad laudandum Dominum Deum, et quae bona sunt eloquenda: Si quis ea abutatur in blasphemiam, contra hunc Psalmista Dominum deprecatur: Muta fiant labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem in superbia et in abu
Abbreviated transcription (Latin):
tentiginis. habens inore. idest insumi-¬
cate pellẽ. ut turpitudinẽ mẽbri uirił
ostenderet. Et qͥa in trauert̃ adbeel¬
fegor: id circo alienati st̃ adõ. & confu¬
sioni suȩ. id est idolo mancipati. ut
ꝓpter qͥd recesserant adõ. illud cole¬
rent: scđm qͦd scriptũ ẽ: a quo enĩ qͥs
suꝑat᷑: huiꝰ & seruus est. Ꝙ sicut gulȩ
seruientes. habent uentrẽ dm̃: ita qͥ
libidini seruiunt. habent dm̃ beelphe¬
gor. Et facti st̃ inqtͥ ab hominabiles
sicut ea quȩ dilexert̃: iuxta illud qͦd
scͥptũ est inpsalmis. Similes illis
fiant qͥ faciunt ea. & om̃s qͥ confidt̃
in eis: ut non solũ idolatrȩ. s idola
nuncupent᷑ dicente autem dño in
passione sua. torcular calcaui solus.
& degentibꝰ non est uir mecumꝰ & in

Expanded text:
tentiginis, habens in ore, id est, in summitentiginis, habens in ore, id est, in summitate, pellem; ut turpitudinem membri virilis ostenderet. Et quia intraverunt ad Beelphegor, idcirco abalienati sunt a Deo, confusioni suae, id est, idolo mancipati, ut propter quod recesserant a Deo, illud colerent, secundum quod scriptum est: A quo enim quis superatur, hujus et servus est , et sicut gulae servientes, habent ventrem Deum : ita qui libidini deserviunt, habet Deum Beelphegor. Et facti sunt, inquit, abominabiles, sicut ea quae dilexerunt, juxta illud quod scriptum est in Psalmis: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis , ut non solum idololatrae, sed idola nuncupentur. Dicente autem Domino in passione sua: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Et in
Abbreviated transcription (Latin):
alienati st̃ in confusionem: & factist̃
ab hominabiles. sicut ea quȩ dilexert̃.
Sicut uuam in deserco inueni
isrł: & sicut ficum in arbore. ficum cẽ¬
poranea m. uidi prẽs eoꝵ. Ipsi autem
ingressi st̃ ad beelphegor. & ab alienati
st̃ in confusionem: & facti st̃ ab homi¬
nabiles. sicut dilecti: ꝓ qͦ in aliis exem¬
plaribꝰ legimꝰ. & factist̃ dilecti quasi
ab hominabiles: qͦd magis congruit
ueritati. Cũ omĩs orbis esset desertꝰ.
& dei noticiam non haberet: inueni
ait ppłm isrł. quasi uuam insolitudi-¬
ne. & quomodo eum inuenerit docet.
Sicut prima poma ficulneȩ in cacu-¬
mine eiꝰ: uidi pr̃es eoꝵ. Ergo in abrahã
isããc. & iacob. inuentꝰ. ẽ ppłs. Et nota
ꝓprietatẽ parentes uidentur: ppłs in-¬
uenit᷑: & inutroq ẽ. uinea. & ficulnea.⁊
sub quibꝰ. reqͥescere dr̃ qͥ confidit in
elphegor idolũ moabitarũ: quẽnos
priapũ possumus appellare. Deniq
interp̃tat᷑ beelphegor. hoc est idolum

Expanded text:
nfusionem, et facti sunt abominabiles, sicut ea quae dilexerunt. LXX: Sicut uvam in deserto inveni Israel, et sicut ficum in arbore ficus temporanea vidi patres eorum, ipsi autem ingressi sunt Beelphegor, et abalienati sunt in confusionem, et facti sunt abominabiles sicut dilecti. Pro quo in aliis exemplaribus legimus: et facti sunt dilecti, quasi abominabiles, quod magis congruit veritati. Cum omnis orbis esset desertus, et Dei notitiam non haberet, inveni, ait, populum Israel quasi uvam in solitudine, et quomodo eum invenerit, dicit: Sicut prima poma ficulneae, in cacumine ejus vidi patres eorum. Ergo in Abraham, in Isaac, et Jacob inventus est populus. Et nota proprietatem, parentes videntur, populus invenitur et in utroque vinea est, et ficulnea, sub quibus requiescere dicitur qui confidit in elphegor idolum Moabitarum, quem nos Priapum possumus appellare. Denique interpretatur Beelphegor, idolum
Abbreviated transcription (Latin):
dulcissimis eoꝵ satiatꝰ ẽ. fructibꝰ. uua.
& ficu: quȩ si in deserto inueniantur.
& nec dũ mat᷑o cẽpore: obraritatem.
de pr̃ibꝰ intelligendũ ẽ: intrauert̃ ad
idolũ beelphegor. qͦd hab& mnore pellẽ.:
Qͥ cqͥd enĩ loquit᷑ hęreticus. mortiferũ
est. & auiuente dei sermone. se¬
iunctũ: siue intrauert̃ ad libidinem.
desistat in labiis: s qͦd ñ seruet in con-¬
scientia : aliud loquens. aliud fatiens.
Unde & ab alienatist adõ. & habent
gsam inconfusione sua: & facti st̃ ab¬

Expanded text:
dulcissimis eorum satiatus est fructibus, uva et ficu, quae si in deserto inveniantur, et necdum maturo tempore, ob raritatem mde patribus intelligendum est, intraverunt ad idolum Beelphegor, quod habet in ore pellem. Quidquid enim loquitur haereticus, mortiferum est, et a vivente Dei sermone sejunctum. Sive intraverunt ad libidinem: desistat in labiis, sed quod non servet in conscientia, aliud loquens, et aliud faciens; unde et abalienati sunt a Deo, et habent gloriam in confusionem suam, et facti sunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eoꝵ. ꝑ quã iniq gessert̃ in ꝓxi-¬
mu. educentes eũ de ȩccła : & uisitabit
peccata eoꝵ. qͥbꝰ insuas animas peccaue-¬
rt̃. Hoc ẽ qͦd inpsalmo legimꝰ Iuxta se¬
mitam. scandalũ posuert̃ mͥ. Nisi enĩ
qͥs dei uiderit semitam. id est xp̃i nom̃
audierit: non ingrediet᷑ ꝑ eam. Idcirco
& hęretici sub nomine xp̃i. uixta semi¬
tam ponunt laqueos: ut qͥ in xp̃o cal¬
care se credit. de quo legimꝰ qͦd ipse sit
uia: calcet & in eoꝵ laqueis. qͥ insaniam
indomo dñi confixert̃. Quasi uuam
indeserto inueni isrł: qͣsi pͥma pomã fi

Expanded text:
atis eorum, per quam inique gesserunt in proximum, educentes eum de Ecclesia, et visitabit peccata eorum, quibus in suas animas peccaverunt. Hoc est quod in psalmo legimus: Juxta semitam scandalum posuerunt mihi . Nisi enim quis Dei viderit semitam, id est, Christi nomen audierit, non ingredietur per eum. Idcirco et haeretici sub nomine Christi juxta semitam ponunt laqueos, ut qui in Christo calcare se credit, de quo legimus, quod ipse sit via, calcet et in eorum laqueis, qui insaniam in domo Dei confinxerunt. Quasi uvas i
Abbreviated transcription (Latin):
latores ȩphraim. qͥ insaniã indomo dei
confixert̃. hoc est in ȩccła: siuȩ inscͥpt᷑is
scĩs. ꝑuerse eas interp̃tantes: uel certe
inuno quoq credentium. quȩ domꝰ dei
rectissime nominat᷑. Propterea corrup-¬
ti sc̃. & interiert̃ iuxta diem collis: qnͣ¬
do iniqͥtatẽ in excelso lociiti st̃. & ascende

Expanded text:
latores Ephraim, qui insaniam in domo Domini latores Ephraim, qui insaniam in domo Domini confinxerunt, hoc est, in Ecclesia, sive in Scripturis sanctis, perverse eas interpretantes, vel certe in unoquoque credentium, qui domus Dei rectissime nominatur. Propterea corrupti sunt, et interierunt juxta dies collis, quando iniquitatem in excelso
Abbreviated transcription (Latin):
sicq in impietatis baratrũ sit demersꝰ.
ut uincat scelus qͦo qͦndam gestũ ẽ¬
TE
ingabaã: quando uxorem leuite reu̾¬
tentis de bethleem. illicito necauere
concubitu. Possumꝰ dies gabaa. & illud
tempꝰ acciꝑe: quando ꝓdeo elegert̃ sͥ
regem de urbe gabaã. idest saul. &
multo nunc eos dicit maiora peccasse.
eligendo hieroboam. & ad orando idola:
quam eo cẽpore. quo elegert̃ saul.
Hic enim scismati ętiam idolatria
copulata. ẽ: ibi uero. dei cultꝰ ꝑmansit
inppło. Ideo recordabit᷑ iniqͥtatis eoꝵ.
res scrutans historias. inuenire non
possũ scidisse ęccłam. & dedomo dñi
ppłos ȩduxisse. p̃ter eos qͥ sacerdotes
a deo positi fuerant. & ꝓpħȩ: id est spe-¬
culatores. Istigͦ uertunt᷑ in laqueũ
tortuosũ: in om̃ibꝰ locis ponentes scan-
fuerit corruat. & in xp̃o stare ñ possit:
uariisq abclucat᷑ erroribꝰ. & semitis tor-¬
cuosis ad p̃cipicia deferat᷑. Hist̃ specu-¬

Expanded text:
sicque in impietatis barathrum sit demersus, sicque in impietatis barathrum sit demersus, ut vincat scelus, quod quondam gestum et in Gabaa, quando uxorem levitae revertentis de Bethleem illicito necavere concubitu . Possumus dies Gabaa et illud tempus accipere, quando pro Deo elegerunt sibi regem de urbe Gabaa, id est, Saul. Et multo nunc eos dicit majora peccasse, eligendo Jeroboam et adorando idola, quam eo tempore, quo elegerunt Saul: hic enim schismati etiam idololatria copulata est: ibi vero Dei cultus permansit in populo. Ideo recordabitur iniquitates eorum, res scrutans historias, invenire non possum scidisse Ecclesiam, et de domo Domini populus seduxisse, praeter eos qui sacerdotes a Deo positi fuerant et prophetae, id est, speculatores. Isti ergo vertuntur in laqueum tortuosum, in omnibus locis ponentes scandaressus fuerit, corruat, et in Christo stare non possit, variisque abducatur erroribus, et semitis tortuosis ad praecipitia deferatur. Hi sunt specu