comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ sũ uerũ dicẽs. Unde et qr saluatoĩs dura
uidebant᷑ eloquia: płimi discipuloꝵ retrorsum abierũt.
nõ mixũ est si et nos ip̃i uiciis detrahẽtes. offẽdimus
płimos. Disposui tamẽ nasũ sect̾e fetẽte. timeat qui
strumosuso est. ꝗd tñ ad te ꝗ te ĩtelligis ĩnocentẽ: Hemo
rep̃hendat ꝙ aliquos aut laudamꝰ aut carpimꝰ: cũ et ĩ
arguẽdis malis sit correptio. Ceteꝵ et ĩ optimis p̃dicãdis.
bon̾i ad ꝟtutũ studia ꝯñtet᷑. Nos enĩ ut satis hebreor
lectione detenti. in latina lĩgua rubiginẽ obduximus.
In tantũ ut loquẽtib qͦ nobis. stridor ꝗdã nõ latinus
int̾strepat. Unde ignoscite ariditati. Et si impitꝰ sum
unũ hũilit᷑ renuebat. Nobis utrũq deest. qr et quod
pueri plausibile hũeramꝰ. ãmissimꝰ. nec scĩa quã uolebamꝰ
ꝯsecuti sumꝰ. Iuxͣ E sopi canis fabulã. dũ magͣ sectamur¬
etiã minora ꝑdẽtes. Nõ ꝓlongabũt᷑ uitͣ ẜmõnes mei

Expanded text:
factus sum uera dicens. et quia saluatoris dura uidebantur eloquia, plurimi discipulorum retrorsum abierunt.non mirum est, si et nos ipsi vitiis detrahentes, offendimus plurimos. Disposui tamen nasum secare fetentem: timeat qui strumosus est. Quid tamen ad te qui intelligis te innocentem? Nemo reprehendat quod aliquos aut laudamus, aut carpimus; cum et in arguendis malis sit correptio caeterorum, et in optimis praedicandis boni ad virtutum studia concitentur. Nos enim, ut scitis, Hebraeorum lectione detenti in Latina lingua rubiginem obduximus in tantum, ut loquentibus quoque nobis stridor quidam non Latinus interstrepat. unde ignosce ariditati: etsi inperitus suunum humiliter rennuebat; nobis utrumque deest, quia et, quidquid pueri plausibile habueramus, amisimus nec scientiam, quam uolebamus, consecuti sumus — Aesopici canis fabula —, dum magetiam minora perdimus. Non prolongabuntur ultra sermones mei
Abbreviated transcription (Latin):
.i. potẽtie secłaris querat᷑ auxiliũ: nõ parit̾ et christũ
uelimꝰ hr̃e et secilũ. Sed ꝓ breuib et caducis. eterna
sugedant. Sed et p̾cor nos qui fideles estis. ut uitam
patiamini. uel aliis scandalũ faciatis. s sit uobis sũmi
et ꝓlixa etate florẽtes. Christꝰ deus nr̃ tueat᷑ oĩpotẽs.
S et spũs sc̃s nobis p̃stare dignet᷑. Ut ĩ hoc seculo
factores mãdator suor effecti s in huiꝰ uite agone ꝓbati
et fideles ĩuẽti: spũalib fructib ditati. his ꝯcĩnẽtib

Expanded text:
eratur auxilium: non pariter Christum velimus habere et saeculum: sed pro brevibus et caducis aeterna succedant. Sed et precor qui fideles estis, ut ita vicandalum patiamini, vel aliis scandalum faciatis: sed sit in vobis summi te florentes, Christus Deus noster tueatur omnipotens. Sed et Spiritus sanctus nobis praestare dignetur, ut in hoc saeculo factores mandatorum suorum effecti, in hujus vitae agone probati, et fideles inventi spiritualibus fructibus dilatati, supernis
Abbreviated transcription (Latin):
s ĩ ecc̃a bñ ianuarii mr̃is iuxta porta
sc̃i laurencii a ꝯiuge sua sepultus est
custode eius sp̃c cepis clamare. ardeo. ardeo
eius nũciauit uxori. Uxor uͦ illius eos
qui diligenter inspicerent. artis eiꝰdẽ
uiros transmisit ad ecc̃am uolens

Expanded text:
t, in Ecclesia beati Januarii martyris juxta portam sancti Laurentii a conjuge sua sepultus est.custode, ejus spiritus coepit clamare: Ardeo, ardeo. ejus nuntiavit uxori. Uxor vero illius eos qui diligenter inspicerent artis ejusdem viros transmisit ad ecclesiam, volens
Abbreviated transcription (Latin):
positũ nõ fuiss. Exqua re colligẽd̾ ẽ.
qͣ ulcõe anima eius dãpnata sit. cuiꝰ
⁊ caro ẽ ab ecc̃a piecta. Q uid g̾ sacra
loca sepultis pr̃osunt. qñ hii qui in dig¬
ni sunt abeisdẽ sacris locis diuitꝰ ꝑitiũt¬

Expanded text:
ex re colligendum est qua ultione anima ejus damnata sit, cujus et caro est ab ecclesia projecta. Quid igitur sacra loca sepultis prosunt, quando hi qui indigni sunt ab eisdem sacris locis divinitu
Abbreviated transcription (Latin):
Ed quia sepe dum p̃dicacio modi
congruentib ubertĩ funditꝰ aput
semetĩpm de oñsione sui occłta leti¬
cia loꝙ̃tis aĩmus sublenat᷑ s Iagna
cura ncc̃e ÷ ut timoris laceracõne se
mordeat ne qui alioꝵ uuln̾a medẽdo
ad sałm reuocat ip̃e ꝑ negligẽtiam
sue salutis intumescat. ne ꝓxiõs iu¬
uãdo se deserat ne alios erigens cadtͣ.
Nam quibdã sepe m̃gnitudo uͥtut̃
occasio ꝑdicõnis fuit ⁊ cũ decõfidẽciꝰ
uiriũ inordinate securi sũt ꝑ neglig
cũ uiciis renicit quadã delc̃acõe eius
sibim ip̃i aĩmꝰ blandit: fit q ut bñ a¬
gentis mens metũ sue c̾ꝯspͤcõnis ab¬
iciat atq in sui cõfidentia securare¬
quiescat cũ iam torpenti seductor a¬
ta cõns ex altat. Mñ agit t añ iũs¬
ti iudicis oculos fonea m̃tis sit me¬
mocia iurtutis. q remĩscendo qd̾
gessit Oñ se aput se erigit aput hu¬
milicacis auctorẽ cadit. Hinc nãq
suꝑbieñti as̃e dicit᷑᷑ Quo płtͥor es

Expanded text:
ed quia saepe dum praedicatio modis congruentibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinatecum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor tationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum se apud se erigit, apud humilitatis auctorem cadit. Hinc namque superbienti animae dicitur: Quo pulchrior es,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbire. Ecce bone uir rep̃hẽsionis
mee ncc̃i ͭ ͤ cõpulsus dũ mõstrae̾ qͣns
ẽẽ deat pastor inuigilo. płcͫ depĩxi
hoĩem pictor fedus. alios q ad ꝑstõis
lictus dirigo qui adhuc indelictorum
fluctib u̾sor. S in hꝰ queso uite nau¬
fragio orõnis tue me tabula sustine
ut qr pondus ꝓpriũ depͥmit tui me¬
merici manus subleuet.o¬

Expanded text:
s meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus dirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hujus quaeso vitae naufragio orationis tuae me tabula sustine, ut quia pondus proprium deprimit, tui meriti manus me levet.
Abbreviated transcription (Latin):
ac si hũc aꝑte dñs ad moneat dicens
Ne de hiis que uides inelacõe cor sble¬
nes cautꝰ ꝑꝑende ꝙ es ut cũ sũma pe¬
necras esse te honũem recognoscas qͣ¬
tinꝰ dũ ultͣ te raꝑis ad tem ip̃m solli-¬
cicus insirmitatis tue freno reuoceriᷤ.

Expanded text:
ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione cor suble cautus perpende quod es; ut cum summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revo
Abbreviated transcription (Latin):
laudẽ ꝓtinꝰ p̾uatã querit. ⁊ sibi ar¬
rogancie incipit om̃e bonũ. ꝙ ut lar¬
gitoris p̃conio seriir accepit. opiõis
sue głam dilatare desidãt sacagit uͭ
mirabłis cũctis innotesdat. In suo
gͦ nomĩe fornicat ᷑ qui legalis thoricõ¬
nubiũ deserens corruptori spũi ĩ laud̾
appetitu sb̾ft̾it᷑. Hunc dauid ait. Tra
oꝑis elacõne dñatur. que tam̃ u̾tutiᷤ
elacio qmͣuis plene nõ suꝑat ut cũq
natur destituit᷑. destitutꝰ ad for̾diẽm
reuocat᷑. Hinc ⁊ .n dauid iteꝵ dͭ. Ego
int̾ uirtutes credidi. s qnͣte inf̾mitan ᷤ
sum d̾elictus agnoui. Hic rͤsũ dic ͭ
Iuraui ⁊ statui custo dire iudicia iusti ͤ¬
tue. S qr eius uiriũ nõ erat mane
in custodia qmͣ uirauit. debłitatẽ suã
ꝓtinus turbatꝰ inuenit uñ ⁊ ad p̃cis
opem repente se cõculit dicens. hũi¬
Ne de acceptis u̾tutib intumescat oͣ¬
⁊ ezechiel ꝓpħ̾a quociens ad cõtẽplaos
celestia ducit᷑. pͥus filiꝰ homĩs uocat

Expanded text:
audem protinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu substernitur. Hinc David ait: Tradoperis elatione dominatur: quae tamen virtutis elatio, quamvis plene non superat, utcunque d cum destituitur, destitutus ad formidinem revocatur. Hinc enim David iterum dicit: «Ego inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim, derelictus agnovi. Hinc rursum dicit: «Juravi et statui custodire judicia justituae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde ad precis opem repente se contulit, dicens: Humine de acceptis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur;
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. adinf̾ma sua m̃tis ocłs redeat se¬
seq salubrit̾ deorsũ p̃mat nͨ rcã q̃ egit
s q̃ agẽ negligit aspiciat. ut dũ cor ex si¬
memoria inf̾mi ͭ  actĩtur apud humili
auctorẽ robustius inu̾tuce solidet᷑. qͣrt¬

Expanded text:
ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute solidetur. Q
Abbreviated transcription (Latin):
nis suspensos se uidisse uarrauit. Qui
cũ iam deductus ẽet ut illuc iam ⁊ ip̃e m̾¬
g̾etur sbito angłm chorusci hĩtus appuis¬
se fatebatur. qui eũ ĩignẽ mergi ꝓħib̾et.
Cui et dixit. Egred̾e ⁊ qͣłr tibi post hec ui¬
uendũ sit cautissie attende. Postꝙͣ uoce
paulatĩ recalestentib menbris abet̾¬
no mortis sompno euigilans cuncta
que circa illũ fuercrat gesta narrauit.
tantisq se postinod̾ uigiliis ieiuuiis¬
q ꝯstrinyit ut infernieum uidisse ⁊ ꝑti¬
nuisse tormẽta ⁊̃ si tat̾et lĩgua ꝯu̾sãco
loqͣr̾etur. quippe cui oipo ͭͥ dei mira largiͣ.
ĩmorte actũ est ne mori debuiss. S qr
hũanũ cor grauis ualde duricie ẽ ip̃a q¬

Expanded text:
. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa q
Abbreviated transcription (Latin):
dũ est. ꝙ indisputacõe sua p̃dicator
eg̾gus ssticõni humilitatis spẽmad
iũxit. qr dũ plus qm ncce est ꝑ abstinẽ¬
diam caro att̾itur. humilitas foris oñ¬
ditur. S dehac ip̃a humilitate graui¬
ne in eo ꝙ escaꝵ delcãcõi incubant. lux
esum loquacitas. qnͣta m̃tis lenitas ĩ¬
sidiet᷑ aspicrant. ne dũ uentͥ mollit̾ S̾¬
uiũtꝰ uitõꝵ laqueis crudelit astligã
Tanto n longius a scło ꝑnte receditur.
qntͣo ꝑ inmod̾atũ usum dũ manꝰ ad ci¬
hum tendit᷑ ꝑutis pͥmi lapsus iterat᷑
cite semꝑ aspitiant ne cũ gule uitiũ
sugiant. ac̾ora hiis uicia ex uͥtute ge¬
neñt᷑. ne dũ carnẽ mat̾ant ad ĩpatiã

Expanded text:
one sua praedicator egregius superstitioni humilitatis speciem jungit, quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate gravine in eo quod escarum delectationi incubant, luxui per esum loquacitas, quanta mentis levitas insidietur, aspiciant, ne dum ventri molliter serviunt, vitiorum laqueis crudeliter astringantur. Tanto enim longius a secundo parente receditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iteraturcite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum car
Abbreviated transcription (Latin):
Lit̾ ãmo ͦͥ sũt gule dediti. atq alitꝰ
abstmẽtes. Illos .n. suꝑfluitas lo¬
cucõnis. leuicas oꝑis atq luxͣia. Istos
comitat᷑ Nisi .n. gule deditos ĩmod̾ata¬
loquacitas raꝑet. diues ille qui epłatꝰ
cotidie splendide dr᷑. in lingua gͣuiꝰ non
ardet dicens. Pat̾ abraham mise̾re mei
⁊ micte lazarũ ut intĩguat ex̾mũ digĩ¬
ti sui in aqua ut refget linguã meã qr

Expanded text:
liter admonendi sunt gulae dediti, atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos comitatur. Nisi enim gulae deditos immodloquacitas raperet, dives ille, qui epulatus quotidie splendide dicitur, in lingua gravius non arderet. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti su
Abbreviated transcription (Latin):
dicur. qr epulando cotidie crebrius ĩ lin¬
gua pͤcau̾at qui totꝰ ardens. refrigerari
sacra cestat᷑ dicens. Sedit ppłs mãducae
⁊ bibe ⁊ surrexerunt ludẽ Quos plex¬
q edacitas usq ad luxiam ꝑtħit. qr dum
sacietate uent̾ extendit. aculei libidĩs
excitant᷑. uñ ⁊ hosti callido qui pͥmi hoĩs
sensum in cõcupĩa pomi aꝑuit. s in pcc̃
laqueo stlixit. dina uoce dr᷑. Pectore ⁊¬
tat᷑ qui dũ aꝑta narrat occłta denũti¬
magna cura obseqͥũ a cotis impenditur
ut ip̃e delcãbłr cibis impleat᷑. Muri at̃¬

Expanded text:
ditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo strinxit, divina voce dicitur: Pectore tatur; qui dum aperta narrat, occulta denuntimagna cura obsequium a cocis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri a
Abbreviated transcription (Latin):
eis rõem reuertit᷑. Bñe oꝑantes pro
apportato lucio remimãt. Seruũ uoͣ
a bono oꝑe torpentez dãpnat. Quis
itaq hõ est. iste qui ꝑegre proficiscir᷑.
insi redep̃tor nr̃ qui in ei carne qm
assũpserat abiit. in celũ : Carnis .n.
locus ꝓpͥus terra est. que qiͣ ad ꝑegͥna
ducitur. dũ ꝑ redẽptorẽ nr̃m ĩ celo i¬
suis bona sua tradidit. quia fide lib
sius spũ alia dona ꝯcessit. Et uni qd̃¬
dedit qnͣq talẽta. alii duo. alii uero
ꝯmisit unũ. Qũq ⁊em̃ sunt coris sẽ¬
sus. uidel uisus auditꝰ gustꝰ odorat¬

Expanded text:
tionem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo scens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videl
Abbreviated transcription (Latin):
Ut gͦ de calẽti sui rõnib redeũte dño.
quisq securꝰ sit. cũ tremore penset tot¬
tidie qͥd accepit. Ecce nõq iam iuxͣ est
ut ille qui ꝑegre ꝓftũs est redeat. Qua¬
si ꝑegre quippe abiit qui de hac terra in
qua natꝰ est łoge discessit. S ꝓfc̃o reu̾¬
titur. ut de taletis rõnes ponat᷑. qͣiͣ a bõa
actiõe torpescimꝰ de ip̃is donis q̃ ꝯtulit
ra impediat. ne si ĩ t̾ra tałetu abston¬
amĩat. tasetu de t̾ra leuat. qr sũt płei¬
sb̾trahũt qñ iam ꝑ adu̾sioem iuditis ad

Expanded text:
e largitate torpescat, habens artem qua regitur quisque securus sit, cum tremore penset quotidie quid accepit. Ecce jam juxta est, ut ille qui peregre profectus est redeat: quasi peregre quippe abiit, qui de hac terra in qua natus est discessit, sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat: quia si a bona actione torpescemus de ipsis donis quae contulit, ra impediat, ne si in terra talentum absconaminat talentum de terra levat. Quia sunt plerisubtrahunt
Abbreviated transcription (Latin):
ca sñia ĩ extiores tenebͣs mittit᷑. Per
penã niuppe ĩ extiores tẽbras cadit. qui
ꝑ cłpo sua spõte ĩ intĩores tenebͣs̃ ceti¬
dit. Illic coaictꝰ patit᷑ teneb̾s ultionis
lenti acceptione secs est. Nis nãq est
qui uacit̾ dicat. Taletu m̃ime᷑: non¬

Expanded text:
ntiam in exteriores tenebras mittitur. Per poenam quippe in exteriores tenebras cadit, qui per culpam suam sponte in interiores tenebras cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, lenti acceptione securus est. Nullus namque est qui veraciter dicat: Talentum minime
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ ꝙ acceptũ nõ est. Pensate gͦ fres ca¬
atis ĩtlłigẽ q̃ nõ audistis. qͣteꝰ alia ex
catis ex uob̾ i ip̃is ag̾e q̃ nͨ du ex p̃¬
dicatoris ore didicistis. Pigrũ uoͣ ẜuũ
qua sñia feriat audiamꝰ. Toilite ab
eo talentu. ⁊ date ei qui ht̃ decem ta¬
lenta. Oportunũ ualde uidebat᷑ ut ẽ¬
a malo ẜuo unũ tałetu collit᷑ ei pociꝰ

Expanded text:
d acceptum non est. Pensate ergo, fratres chaatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex catis ex vobismetipsis agere quae necdum ex praedicatoris ore didicistis. Pigrum vero servum qua sententia feriat audiamus: Tollite ab eo talentum, et date ei qui habet decem talenta. 5. Opportunum valde videbatur ut cum malo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsc̃e ĩ cͦmittit᷑. qñ ĩ et̾na illa prͣia as¬
sic ĩti̾us gaud de mun̾e ut nõ sit
iã ꝙ ext̾i̾us doleat de coꝵ pͦne. Ser¬
iuis aũt ꝙ oꝑaridetalẽto noluit. ad
do cũ uerb̾ excũtoĩs redit dicens.
Do ͤ scio qr hõ durꝰ es. metis ubi
nõ seĩasti ⁊ s ggas ubi nõ sꝑsisi¬

Expanded text:
illa patria assic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione. 3. Servus autem qui operari de talento noluit, ad dominum cum verbis excusationis redit, dicens: Domine, scio quia homo durus es, metis ubi non seminasti, et congregas u
Abbreviated transcription (Latin):
patĩe nõ demrͣret. S expectauit ꝑ¬
paululũ. tołauit obprob̾a irrisiones
admirõ. ⁊ q de crute descẽde̾ noluit
de sepłchro ẜrexit. plus igͥ fuit de se
fuit mortẽ reẜgendo destru̾e qũa uita
descendẽdo ẜuare. S cũ uid̾i hũc ad ĩ¬
sultatões suas de crute destende mĩ¬
me c̾neͣnt cũ moriẽte uide̾nt. eũ se ui¬
tisse credidu̾nt. nom̃ illiꝰ se qiͣ extr̃e¬
isse gauisi sũt. S ecce de morte no¬
m̃ eius ꝑ m̃dũ creuit ex qͣ hũe in¬
fideles turba extinxisse se credidit.
⁊ q̃ gaudebat occisũ. dol mortium.
ꝑ peã. O bñ in libͦ iuditũ sãpson
illius fc̃a sigͥficant. ꝙ tũ gazã cĩtatẽ
philistinoꝵ fuiss ĩ gressus. philistei
pente obsidionib cirtũdedu̾nt custodeᷤ
hendisse gauisi sũt. S qd sãpson fec̃
agͦuimꝰ. Media nocte portus ciuitatiꝰ
abstulit ⁊ mõtis u̾ticẽ ascendit. Qũe

Expanded text:
non demonstraret. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones admirationem. Et qui de cruce descendere noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderint, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hunc infidelis turba exstinxisse se credidit. Et quae gaudebat occisum, dolet mortuum, per poenam. Quod bene in libro Judicum Samson illius facta significant , qui cum Gazam civitatem Philisthinorum fuisset ingressus, Philisthaei, pente obsidionibus circumdederunt, custodes hendisse gavisi sunt. Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem ascen
Abbreviated transcription (Latin):
catorib paulus dicit. fuistis alñ teñ¬
bre nũc aũt lux ĩ dño. In die gͦ per
nubẽ tolũpna mr̃ata ẽ. ⁊ ĩ nocte per
ens ꝑ lenitatis mãsuetud̾ie deml¬
cz. illos u̾o ꝑ iustĩe districtõ t̾ret.

Expanded text:
us dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. In die ergo per nubem columna monstrata est, et in nocte per ens per lenitatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret.
Abbreviated transcription (Latin):
bardorum ꝑ fidia seuience post ezec¬
hielis tractatus/ ab expoĩcione libro¬
rum destici̾t. ãb exponendis tinen epiᷤ¬
tolis quam diu uiu̾e potuit nũqͣm
ominino cessauit. Quarum uidelic
tot libros inscrinio dereliquit/ quot
annos adiuxit. Unde t̾ciumdecimũ.¬

Expanded text:
bardorum perfidia saeviente, post Ezecbardorum perfidia saeviente, post Ezechielis tractatus, ab expositione librorum destiterit, ab exponendis tamen epistolis, quamdiu vivere potuit, numquam omnino cessavit; quarum videlicet tot libros in scrinio dereliquit, quot annos advixit. Unde quartum-decimu
Abbreviated transcription (Latin):
depirent ut ayto tempore hec ead̾
michi inferret ⁊ emẽdatius dicta¬
rencur Que cum michi legisset ĩ¬
ueni dictorum meorum sensum
ualde utile est fuisse ꝑmucatun.
Unde necesse est ut tua expiencia õ¬
in excusacõne itq mora cessante
ad eius monast̾ium accedat conue¬
las detułit ad medium deducanc.
Quas tu suscipe. ⁊ michi celerrĩe
transiuicte. Enĩ uero quia studiosi¬
tas g̾gori qui post hec trib ferme
amus suꝑfluit falli nõ potuit/ consta
uimiarum quia plures libros quã
nuinc habeantur. composuit Quoꝵ
memoriam quidam in epłari eius ꝑ¬
stringens cat. iob. ez echiel. enuange¬
lia. et pastoralem exposuit ⁊ multa
alia ut sb̾ audias que iam in ueniri ñ
pñt. quoĩam reuera ante succensa
sunt quam edica. sicut reliqua ip̃ius
curiosius ppendatur omne g̾gorii trac¬
tandi tempus quo libros qui nunc
habentur exposuit adiõconatu suo
usq ad penultimũ sui pontificatus
annum extendicur. Et licet longo¬

Expanded text:
deperirent, ut apto tempore haec eadem deperirent, ut apto tempore haec eadem mihi inferret, et emendatius dictarentur. Quae cum mihi legisset, inveni dictorum meorum sensum valde inutilius fuisse permutatum. Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante, ad ejus monasterium accedat, convelas detulit, ad medium deducat: quas tu suscipe, et mihi celerrime transmitte. » Enimvero, quia studiositas Gregorii, qui post haec tribus ferme annis superfuit, falli non potuit, constat nimirum quia plures libros quam nunc habeantur composuit. Quorum memoriam quidam in episcopali ejus perstringens, ait: Job, Ezechiel, Evangelia et Pastoralem exposuit, et multa alia. Ut subaudias, quae jam inveniri non possunt, quoniam revera ante succensa sunt quam edita, sicut reliqua ipsius curiosius perpendatur omne Gregorii tractandi tempus quo libros qui nunc habentur exposuit, a diaconio suo usque ad penultimum sui pontificatus annum extenditur; et licet, Lango
Abbreviated transcription (Latin):
monii eetitisset ip̃e quoq conbus¬
toribus munus daret. Itaq cume
enuangeliis in ambonem uenerã¬
błis leuica petrus ascendes mox g̾
goriane sauctitati testimõĩum ꝑhi¬
buit inter uerba uere confessioĩs
sꝑitum efflauit ⁊ adolore mortis
extraneus iuxta pirgibasim sicut
hactenus cernitur. confessor uerita¬
tis meruit sepeliri. Hmc est quod ꝯ¬
sue tudinałr sꝑitus sanctus inspecie
cõlumbe suꝑ sc̾bentis greg̃ caput d̾¬
pingitur. ⁊ quod ex posicionum illiꝰ
pars maxima que utiq ab inuidis
exusta recolitur nõ hẽtur. quaru
ip̃e sumniam iohanni sb̾diacono
rauenne responsali suo singnifi¬
care uidetur inter cetera sic dest̃¬
bens. Quia carissimus ꝯdam filiꝰ
mens clandius aliqua me loquẽte
de prouerbiis de canticis canticorũ
de ꝓpħis delibris quoq regum et d̾
ept̾atico audierat. que ego sc̾to tͣ¬
dere pro infirmitate nõ potui ip̃e
ea suo sensu dictauit ne obliuioe

Expanded text:
erstes exstitisset, ipse quoque combuserstes exstitisset, ipse quoque combustoribus manus daret. Itaque cum Evangeliis in ambonem venerabilis levita Petrus ascendens, mox ut Gregorianae sanctitati testimonium praebuit, inter verba verae confessionis spiritum efflavit, et a dolore mortis extraneus juxta pyrgi basim, sicut hactenus cernitur, confessor veritatis meruit sepeliri. 70. Hinc est quod consuetudinaliter Spiritus sanctus in specie columbae super scribentis Gregorii caput depingitur, et quod expositionum illius pars maxima, quae utique ab invidis exusta recolitur, non habetur. Quarum ipse summam Joanni, subdiacono Ravennae, responsali suo, significare videtur, inter caetera sic describens: « Quia charissimus quondam filius meus Claudius, aliqua me loquente de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris quoque Regum et de Heptateucho audierat, quae ego scripto tradere prae infirmitate non potui, ipse ea suo sensu dictavit, ne oblivione
Abbreviated transcription (Latin):
res. gregoriũ prodigam dilapi¬
datoremq multiplicis prĩarcha¬
tus thezauris ꝑstreperent defici¬
ente ꝑsonali materie ad comb¬
urendos eius libros ceperunt pa¬
ricer anhelare. Quorum duz
quosdam ilm combussissent re
liquos uellent comburere. pe¬
trus dicconus familiarissimus
eius cum quo quatuor mira cu¬
lorum libros dispucauerat cre¬
ditur uehemencius obstitisse.
dicens. Ad oblicterandam eius
memoriam librorum exustiõ
nichil proficere quorum exem¬
plaria diuersis petentib mũ¬
di ambitum penetrassẽt. Shiu̾ges
ĩmane sacrileguun esse. tanti pa¬
tris tot ⁊ cantos tales libros ex¬
urere. suꝑ cuius cupud ip̃e sp̃
sanctum insinulitudine colũ¬
be crattantis frequentissime
ꝑspexit. Cumq dudum deuotũ
populum diaconus cerneret oc¬
casione temporis cum in uidis
resulcare in hoc om̃i sinãm dicit̾
prouocasse. ut quod dixerat iur̃ iu¬
rando consirmans si mori continuo
meruissec. ip̃i alibrorum exustione

Expanded text:
res, Gregorium prodigum dilapires, Gregorium prodigum dilapidatoremque multiplicis patriarchatus thesauri perstreperent, deficiente personali materie, ad comburendos libros ejus coeperunt pariter anhelare. Quorum dum quosdam jam combussissent, ac reliquos vellent exurere, Petrus Diaconus familiarissimus ejus, cum quo quatuor Dialogorum libros disputaverat, creditur vehementissime obstitisse dicens, ad obliterandam ejus memoriam librorum exustionem nihil proficere quorum exemplaria, diversis petentibus, mundi ambitum penetrassent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere, super cujus caput ipse Spiritum sanctum in similitudine columbae tractantis frequentissime perspexisset. Cumque dudum devotum populum Diaconus cerneret occasione temporis cum invidis resultare, in hoc omnium sententiam dicitur provocasse, ut, si quod dixerat jurejurando confirmans mori continuo meruisset, ipsi a librorum exustione
Abbreviated transcription (Latin):
Suscipe terra tuo.
corpus de corpore sumptum. Redde̾
quod ualeas uiuificante deo. Spi¬
tus astra petit. leti nil iura nocebũt.
Cui uite alterius mors magna uia ip̃i
est. Pontificis sũmi. clauduntur h ͨ¬
menbra sepulcro. Qui innumĩs
semp/uiuit ubiq bonis. Exuriem
dapibus. supauit frigore ueste. Atz¬
suralii animas mouitis texit ab
oste sacris. Inuplebat que sinalii¬
actu quid quid sermone docebat.
Esset ut exemplum mistica uerba
mina gente noua. Hic labor hoc
studium hec tibi cura fuit. Hec
uite. Ut domino offerens płi¬
ma. lucra gregis. Hiisq lucris
dei consul factus lecare triump¬
his. Nam mercedem oꝑm iam
sme fine tenes.
Uo scilicet liberalissimo pas¬
tore defuncto nehentissima
fames eodem anno in cũbuit ⁊ ꝙͣ¬
to pacituduo. tunc roma carueit.
licet rerum in opia toto pene m̃¬
do mõstinui̾t inuidorum camen
feritas minime recõgnouit. Nlã
sicut amaiorib tradicur cum cu¬
lumpiuarum uecerum intento¬

Expanded text:
Suscipe terra tuo Suscipe terra tuo corpus de corpore sumptum, Reddere quod valeas, vivificante Deo. Spiritus astra petit, lethi nil jura nocebunt, Cui vitae alterius mors magis illa via est. Pontificis summi hoc clauduntur membra sepulcro, Qui innumeris semper vivat ubique bonis. Esuriem dapibus superavit, frigora veste, Atque animas monitis texit ab hoste sacris. Implebatque actu quidquid sermone docebat, Esset ut exemplum mystica verba mina gente nova. Hic labor, hoc studium, tibi cura haec Ut Domino offerres plurima lucra gregis. Hisque Dei consul factus, laetare triumphis, Nam mercedem operum jam sine fine tenes. 69. Quo scilicet liberalissimo pastore defuncto, vehementissima fames eodem anno incubuit: et quanto patrono tunc Roma caruit, licet rerum inopia toto pene mundo monstraverit, invidorum tamen feritas minime recognovit. Nam sicut a majoribus traditur, cum calumniarum veterum incento
Abbreviated transcription (Latin):
amalis omnib pro ur̃a intercessio¬
ne tueatur. ut cicius me de tot ꝑcel¬
lis huius tempestatis eripiat᷑ atq
erne quietis lictore pducat.
doctrinis paĩter ⁊ opibus felicissss
illustrauit anno impii foce secunde.
iudictione quarta septima. quarto
iduum marciarum. acarnis corrup¬
tõne solutus est incorruptonis ꝑ¬
petue glorie sblimandus. Qui ui¬
delicet omi uite sue tempore sic no¬
uas basilicas nimuie fabricarat ita
miirum fabricatarum ueterum
sacra tecta cum summo studio an¬
nualiter reꝑarat. Quas redditib
luminarib officiis atq denariis
cumulãs in basilica beati petri apłi
fastigium de argenco purissimo ꝙ
aleone quarco pontifice in basilica
sixtiana sancte marie nomine de¬
dicata translatum est fabricauit.¬
Nͣius p̃terea uenerabłe corpus in¬
inextrema porticu basilice beati pe¬
tri apłi ante secretarium tunc an¬
suis hactenus epichaphiis predicã¬
tur. sepulcrum tali tytulo decorat᷑.

Expanded text:
a malis omnibus pro vestra intercessioa malis omnibus pro vestra intercessione tueatur, et citius me de tot procellis hujus tempestatis eripiat, atque in aeternae quietis littore perducatdoctrinis pariter ac operibus felicissimis illustravit, anno imperii Phocae secundo, indictione septima, quarto iduum Martiarum, a carnis corruptione subtractus est, incorruptionis perpetuae gloria sublimandus. Qui videlicet omni vitae suae tempore sicut novas basilicas minime fabricarat, ita nimirum fabricatarum veterum sarta tecta cum summo studio annualiter reparabat: quas reditibus, luminaribus, officiis atque donariis cumulans, in basilica beati Petri apostoli fastigium de argento purissimo, quod a Leone Tertio pontifice in basilica Sixtiana sanctae Mariae nomini dedicata translatum est, fabricavitHujus praeterea venerabile corpus in extrema porticu basilicae beati Petri apostoli ante secretarium tunc ansuis hactenus epitaphiis praedicantur, sepultum tali titulo decoratur:
Abbreviated transcription (Latin):
ligi nimis deꝓp̾is molestiis nõ debe¬
Ultum iam tempus est.
quod furgere de lecto nõ ualeo.
naiti modo podagre dolor cruciat. mͦ
nescio quis ntoto corpore cum do¬
lore se ignis expandit. Et fit plerũ¬
q ut uno in me tempore ardor cũ
dolore confligat et corpus mine.
animusq deficiat. Qͥantis autem
aliis necessitatibus extra hec que
preculi infirmitatis afficiar. enuine¬
rnre nõ ualeo. S breuiter dico. qa
sic me infectio noxii humoris im bi¬
bit. ⁊ uiuere michi sit. ⁊ mortem desi¬
deranter expectem quam gentĩb
meis solam credo esse remediũ. Pro¬
inde fr̃ sanctissime diuine pro me.
pietatis misericordicun deprecare.
ut ꝑcussionis sue erga me flagella
se peniteam. solumq michi incon¬
solacõne sit mortis expectatio. uñ
peto. ut prome orare debeatis qua¬
cenus de carnis hoc carcere cicius
educar. ne tantis laborib diutius
torquear.
te enixius oretis. quatenus
dinmpotens deus mentem iea

Expanded text:
ligi nimis de propriis molestiis non debeligi nimis de propriis molestiis non debeenim jam tempus est quod surgere de lectulo non valeo. Nam modo 1116 me podagrae dolor cruciat, modo nescio quis in toto corpore cum dolore se ignis expandit; et fit plerumque ut uno in me tempore ardor cum dolore confligat, et corpus in me animusque deficiat. Quantis autem aliis necessitatibus extra haec quae retuli infirmitatis afficiar, enumerare non valeo. Sed breviter dico quia sic me infectio noxii humoris imbibit, ut vivere mihi poena sit, et mortem desideranter exspectem, quam gemitibus meis solam esse credo posse remedium. Proinde, frater sanctissime, divinae pro me pietatis misericordiam deprecare, ut percussionis suae erga me flagella me poeniteat, solaque mihi in consolatione sit mortis exspectatio. Unde peto ut pro me orare debeatis, quatenus de hoc carnis carcere citius educat, ne tantis laboribus diutius torquear. te enixius oretis, quatenus omnipotens Deus mentem meam
Abbreviated transcription (Latin):
Hec autem dicens nec ego uobis
de me ip̃o muenio aliud quam debe¬
am nũciare nsi quod pectatis mĩs
facientibus ecce iam undecim mẽ¬
ses sunt ꝙ ualde rarum est si dele̾to
surgere aliquando potuero. Tan¬
tis enim podagre tantisq molesti¬
arum doloribus p̃mor ut uita mea
michi ꝑ grauissima peua sit Coti¬
die enum indolore deficio ⁊ mortis
remedium expectando suspiro. In
clero uero huiꝰ urbis ⁊ ppło tanti fe¬
brium langores irruerant. ut pe¬
ne nullus liber nullus seruus remã¬
serit qui esse ydoneus ad aliquod
officium uł umisterium possit. de
uicinis autem urbibus frages uo¬
bis mortalitatis cottidie uuntiãt᷑
Affrica aucem quałr mortalita te
et langoribus uostetur. quanto
uiciores estis. tanto credo quod sb̃ti¬
lius conguonistis. De oriente uero ⁊¬
qui uenunit. grauiores desolacõnes
nũ̃ciant. On hiis itaq omnĩbus qͦ
appropinquare finem mundi gn̾ał
ꝑcussionem esse congnoscunus aff¬

Expanded text:
Haec autem dicens, nec ego vobis Haec autem dicens, nec ego vobis de meipso invenio aliud quod debeam nuntiare, nisi quod, peccatis meis facientibus, ecce jam undecim menses sunt quod valde rarum est si de lecto surgere aliquando potuero. Tantis enim podagrae tantisque molestiarum doloribus premor, ut vita mea mihi gravissima poena sit. Quotidie enim in dolore deficio, et mortis remedium exspectando suspiro. In clero vero hujus urbis et populo tanti febrium languores irruerunt, ut pene nullus liber, nullus servus remanserit, qui esse idoneus ad aliquod officium vel ministerium possit. De vicinis autem urbibus strages quotidie mortalitatis nobis nuntiantur. Africa autem qualiter mortalitate et languoribus vastetur, quanto viciniores estis, tanto credo quod subtilius cognovistis. De Oriente vero qui veniunt, graviores desolationes nuntiant. In his itaque omnibus quia, appropinquante fine mundi, generalem percussionem esse cognoscitis, aff
Abbreviated transcription (Latin):
potuimus coram uob̾ fratres łrmi
rimati sumus. Nemo autem me
reprehendat si post hec alocucione
cessabo. Quia sicus omnes c̾uicis
nr̃e tribłatõnis excreueriuit/. uñ
gladiis circumfusi sumus undique
inminens mortis piculum timemꝰ
alii detiuncatis ad nos manibus
redde̾ut alii capti alii intempti nũci¬
antur. Iam cogor linguam ab expo¬
sicõne retinere. quia tedet anima
meã uite. Iam nullus in me sacri
eloquii studim requirat quia uer¬
sa est inluctum cythara mea ⁊ orga¬
num meum in uocem flentium Iã
cordis ccłus in mistiorum discussio
ne. nõ ugilat. quia dormitauit aĩa
mea predio. Iam minus lecto anĩo
dulcis est. quia oblitus sum man¬
ducare panem meum auoce genu¬
tuõ mei. Eui autem non li¬
cet descͥpture sacre sensibus loqui
Dosdam desicilia.
uementes affectu quo debui de
sespigite nr̃e excellencie require re
curaui. S de assiduitate egritudi¬
num michi tristia responderunt.

Expanded text:
potuimus, coram vobis, fratres charissimi, potuimus, coram vobis, fratres charissimi, rimati sumus. Nemo autem me reprehendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus redeunt; alii capti, alii interempti nunciantur. Jam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus in me sacri eloquii studium requirat, quia versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus ne non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui osdam de Sicilia venientes, affectu quo debui, de sospitate vestrae excellentiae requirere 1032 curavi. Sed de assiduitate aegritudinum mihi tristia responderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ac lac̾mas cogitur necessaria q̃z
filiorum suorum congnoscere ⁊ ea
que refugit animo patienter audi¬
re. acq post suspiria celestium quo¬
rilib carnalium hominum o¬
uera portare ⁊ sepe cum suꝑ ueniẽ¬
tibus cor in diuersam qualitatem
fͣsfundere. Nam aliquando de lucs
spitualibus gaudet. S cum quilib
merẽs supuenerit nisi eius mero¬
rem inse suscepit. tribulacõnis il¬
lius compatiens nõ est. Et aliquã¬
do de dampnis animarum luget.
S repente supueniunt qui de suis
ꝓsꝑitatibus lecantur. Quorum si
leticie sacerdos nõ congiludet minꝰ
amare creditur filios in quorum ga¬
udio nõ exultat. Precipue cum pa¬
ulus dicat. Gandere cum gaudenti¬
bus flere cum flentibus. Nichil gͦ
tam ouerosum mordine sacerdo¬
tum uideo ꝙ rigorem mentis
compatiendo flectere. ⁊ cum psoĩs
supuenientib animũ mutare. et
tamen ad hoc ualde est necessaĩum.
Nam quando expredicacõne eius
ad boni operis graciam reducitur

Expanded text:
ac lacrymas cogitur necessaria quaeque ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animo patienter audire, atque post suspiria coelestium, quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversam qualitatem transfundere. Nam aliquando de lucris spiritualibus gaudet; sed cum quilibet moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget; sed repente superveniunt qui de suis prosperitatibus laetantur, quorum si laetitiae sacerdos non congaudet, minus amare creditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . Nihil ergo tam onerosum in ordine sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando ex praedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
arnlphosi aliquid prũm possumꝰ
faciamus. quia miles de romana
ur̃be cultus est sicut ip̃e nouit. Che¬
odosicici irero qui hic remanserunt
togam nõ accipientes uix ad muro¬
rum quidem custodiam se accomo¬
dant. Et destructa ab omnib ciuitas
Antis curarum.
cumultib pro aĩarum.
ꝓcci̾ter ac ciuitatũ custodia g̾gorius
grauabatur ut incoli molestiam.
corruens nõ solum sicut ꝓposuerat
ꝑ ordinem ezehielis misteria mini¬
me ꝑtractaret uerum eciam hosti
dio exposicionib omnĩo desisteret
ad dies illos se ꝑuenisse defleret atz
dissolucõnem sui corꝑis totis cona¬
tibus flagicuret Qua ꝓpcer eidem
Iohanni ep̃o queritur dicens. Qd
multis diebus nr̃e btĩtudim mĩme
respondi. non hoc corpori meo. S lã¬
guori depucare. Quia pcc̃is meis sa¬
cientib eo tempore quo arnlphus.
ad romanam urbem ueniens alios
octidit. alios detruncauit tanta meꝰ¬
ticia affectus sum ut incoli molesti¬
am caderem.

Expanded text:
Ariulpho, si aliquid possumus, Ariulpho, si aliquid possumus, faciamus, quia miles de Romana urbe tultus est, 165 sicut ipse novit. Theodosiani vero qui hic remanserunt, rogam non accipientes, vix ad murorum quidem custodiam se accommodant, et destituta ab omnibus civitas, antis curarum tumultibus pro animarum pariter ac civitatis custodia Gregorius gravabatur, ut in coli molestias corruens, non solum sicut proposuerat per ordinem Ezechielis mysteria minime pertractaret, verumetiam hostildio expositionis omnino desisteret, et ad dies illos se pervenisse defleret, atque dissolutionem sui corporis totis conatibus flagitaret. Quapropter eidem Joanni episcopo queritur, dicens: « Quod multis vestrae beatitudini minime respondi, non hoc torpori meo, sed languori deputate: quia peccatis meis facientibus, eo tempore quo Ariulphus ad Romanam urbem veniens, alios occidit, alios detruncavit, tanta moestitia affectus sum, ut in coli molestiam caderem.
Abbreviated transcription (Latin):
lares et seculaĩum filii. huc undi¬
q concurrebant cum proficere ĩ
hoc mũdo uoluissent. S ecce iam
desolata. ecce contrita. ecce gentib
opp̃ssa est. Iam enim nemo ad eã
currit ut in hoc mundo proficiat.
Iam nullus potens ⁊ molentus re¬
mansit qui opprimẽdo predam diri¬
piat. Dicamus ergo. U̾bi est hĩta¬
culum leonum ⁊ pascua catulorum
leonum. Contingit ei quod de inde¬
ã. nouimus ꝑpropħ̾am dictum..
Dilata caluiciũ tuum sicut aquila.
Caluicium quippe hominis insolo
capite fieri solet. Caluitium uero
aquile fit incoco corpore. quia cum
ualde senuerit. plume euis ac p ẽ¬
ne ex omnib illuis membris cadt̃
Caluitium ergo suum sicut aqui¬
didit. dum ppłm ãmisic. Alarum
quoq penne ceciderunt. cum qui¬
bus uolare ad predam ꝯsueuerat.
quia omnes eius potentes extinc¬
ti sunt. ꝑ quos aliena rapiebat.¬
s quando est aliquis.
locus optinendi agat apud exar¬
chum frat̾nitas nr̃a ut pacem cum

Expanded text:
lares et saecularium filii, huc undilares et saecularium filii, huc undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. Sed ecce jam desolata, ecce contrita, ecce gemitibus oppressa est. Jam nemo ad eam currit, ut in hoc mundo proficiat. Jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo, praedam diripiat. Dicamus ergo: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum? Contingit ei quod de Judaea novimus per prophetam dictum: Dilata calvitium tuum sicut aquila . Calvitium quippe hominis in solo capite fieri solet, calvitium vero aquilae in toto fit corpore, quia cum valde senuerit, plumae ejus ac pennae ex omnibus illius membris cadunt. Calvitium ergo suum sicut aquierdidit, quae populum amisit. Alarum quoque pennae occiderunt, cum quibus volare ad praedam consueverat, quia omnes potentes ejus exstincti sunt, per quos aliena rapiebat modo est aliquando locus obtinendi, agat apud exarchum fraternitas vestra, ut pacem cum
Abbreviated transcription (Latin):
uersa composicio tamen
ip̃õs nos paucos qui remansimus
ad huc cottidie gladii ad huc cot¬
tidie inuumere tribulacõnes p̃¬
munt. dicatur ergo. Pone quoq
eam suꝑ carbones uacuam. Q a
enim senatus deest. ppłs inceriic
⁊ tamẽ in paucis qui sunt dolores
cua ardet roma. Quid aũc istad̾
homimnib dicimus cum ruinis cͤ¬
brescentib ip̃a quoq eius destrui
edificia uidemus. Unde apte de
ciuitate iam uacua sb̾ditur. Inca¬
lestat ⁊ liquefiat es eius Iam eĩ
⁊ ip̃a olla consumitur in qua p̾us
carnes ⁊ ossa ꝯsumebancur. quia
post quam defecerunt honmes eci¬
am paĩetes cadunt. Ubi autem st̃
qui in eius aliquando gła lecaban¬
tur. ubi eorum pompe. ubi super¬
bia ubi frequens ⁊ in mod̾atum g¬
gaudium Implecum est mea qd̃
eius ⁊ principes leones nõ erant
qui ꝑ diu̾sas mundi prouincias.
discurrentes predam seuiendo et
interficiendo mpiebanc. Hic leoñ
catuli. inuenie bãt pastua qui a
pueri adolescences iuuenes secu¬

Expanded text:
versa compositio ejus, et tamen versa compositio ejus, et tamen ipsos nos paucos qui remansimus, adhuc quotidie gladii, adhuc quotidie innumerae tribulationes premunt. Dicatur ergo: Pone quoque eam super prunas vacuam. Quia enim senatus deest, populus interiit; et tamen in paucis qui sunt dolores cua ardet Roma. Quid autem ista de hominibus dicimus, cum ruinis crebrescentibus ipsa quoque ejus destrui aedificia videmus? Unde apte de civitate jam vacua subditur: Incalescat et liquefiat aes ejus. Jam enim et ipsa olla consumitur, in qua prius carnes et ossa consumebantur: quia postquam defecerunt homines, etiam parietes cadunt. Ubi enim sunt qui in ejus aliquando gloria laetabantur? Ubi eorum pompa? ubi superbia? ubi frequens et immoderatum gaudium? Impletum est in ea quod duces ac principes leones non erant, qui per diversas mundi provincias discurrentes praedam saeviendo et interficiendo rapiebant? Hinc leonum catuli inveniebant pascua: quia pueri, adolescentes, juvenes saecu
Abbreviated transcription (Latin):
ta eius congesta sunt. quando ad
aqua calens accõnib mundi fer¬
uescerent. Et quasi frusta carmũ
mip̃o suo fernore reliquarentur.
de qua bene dicitur. Eff buit ooca¬
sit eius ⁊ decocta sunt ossa illius ĩ
medio eius. Quia p̾ͥus quidera in
ea uehemencer incaluit accõ głie
sccłaris ⁊ post modum ip̃a głia.
cum suis sequacib defecit. Per.
ossa enĩ. potestutes scłi. ꝑ curnes
uero ppłi desingnant᷑. Quia sicut
carnes portantur ossib. ita ꝑ po¬
tentes scli̾ infirmitas regit᷑ ppłoꝵ.
S ecce iam de illa omes seculi po¬
tences abl ati sunt. Ossa ergo ex¬
cocta sunt. Ecce ppłi defecerunt.
carnes eius liquefcẽ sunt. dicat᷑¬
ergo. Congere ossa que igne succẽ¬
tam. Consument carnes ⁊ coque¬
tur uniuersa composicõ. et ossa
calescent. Ubi enimi senacus ubi
ram ppłs. Concabuerunt ossa con¬
sumpte sunt carnes. omnis in ea
secularium dingnitatum ordo ex¬
tinctus est. Ex cocta est ergo uni¬

Expanded text:
ta ejus congesta sunt, quando ad ta ejus congesta sunt, quando ad aqua calens, actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium in ipso suo fervore liquarentur. De qua bene dicitur: Efferbuit coctio ejus, et decocta sunt ossa illius in medio ejus: quia prius quidem in easaecularis, sed postmodum ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes saeculi, per carnes vero populi designantur. Quia sicut carnes portantur ossibus, ita per potentes saeculi infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt. Ossa ergo excocta sunt, ecce populi defecerunt, carnes ejus liquefergo: Congere ossa quae igne succendam, consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Ubi enim senatus? ubi jam populus? Contabuerunt ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea saecularium dignitatum ordo extinctus est. Excocta est uni
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc coctidie ⁊ sine cessatione
feriuntur ⁊ finẽ nõ hñt flagella
celestis iusticie. quia nec inter fla¬
gella correcte sunc accõnis culpe.
alios in captiuitatem duci. alios
decruncari. alios incerfici uidimꝰ.
Quid est ergo quod inhac uita
libeat fres mei. Si et lecalem mũ¬
dum adhuc diligimus nõ iam gau¬
dia sed uulnera amamus Ip̃a at
que aliquando mudi dña esse
iuidebatur qualis remanserit rõa
conspicitis. in mensis doloribus.
multipłr acrita desolacione ciui¬
um im pressione hostium requẽ¬
cia nmarum ita ut mea comp¬
mitte meam aquam ⁊ conge̾ frusta
casio eius ⁊ dececta sunt ossa illius
in medio eius. Acq iterum. Con¬
gere ossa que igne succendam. Cõ¬
sumuntur carnes ⁊ coquetur uni¬
uersa composicio ⁊ ossa calescunt.
Pone quoq eam suꝑ primas ua¬
cuam ut in crlescat ⁊ liquefiat es
eius. Tunc enim olla nob̾ posita
est. cum hec ciuitas est constituta.
Tunc ineam aqua missa est ⁊ fius¬

Expanded text:
adhuc quotidie et sine cessatione adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur, et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si talem mundum adhuc diligimus, non jam gaudia sed vulnera amamus. Ipsa autem quae aliquando mundi domina esse videbatur, qualis remanserit Roma conspicimus, immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum: ita ut in ea compmitte in ea aquam, et congere frusta ctio ejus, et discocta sunt ossa illius in medio ejus . Atque iterum: Congere ossa, quae igne succendam: consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Pone quoque eam super prunas vacuam, ut incalescat et liquefiat aes ejus . Tunc enim nobis olla posita est, cum haec est civitas constituta. Tunc enim in ea aqua missa est, et frus