comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissime. uob̾ p̃cipue tanto mag̃ ar¬
bitror hanc ẽẽ necessariã: qͣnto maior
noscit᷑ materia suppetere suꝑbiendi ũe¬
nus. etas. scientia. cathedra. ⁊ ꝙ maiusẽ
possunt ⁊ humilitatis. Meditantibꝰ qd̾
honores blandiunt᷑: s onera pensantl
tedio st̃ atq formidini: Non aũt um̃s
capiunt hoc u̾bũ Multi enĩ ñ tarita fi¬
dutia ⁊ alacritate. currerent ad honorᷤ
si ẽẽ sentirent ⁊ onera: Grauari ꝓfecto
metuerent: nec cũ tanto labore ⁊ ꝑicu¬
lo. quaꝵlibet affectarent infulas digni¬
Solares. pueri. ⁊ ĩpuberes. adolescentuli. ob
snguinis dignitatẽ. ꝓmouent᷑ ad eccła.¬
sicas cdignitates ⁊ ⁊ de sub ferula transfe¬
runt᷑ ad pͥncipandũ p̃sbiteris: letiores in¬
teñ ꝙ uirgas euaserint. qͣm ꝙ meruerint
pͥncipatũ⁊ nec tã illis blandit᷑ adeptum.
qͣm ademptũ magisteriũ Et hoc ꝗdem
minitio ꝓcessu uͦ tp̃ris paulatĩ in solescen¬
tes decti st̃ in breui uenditare altaria: sub¬

Expanded text:
dilectissime, vobis praecipue tanto magis arbitror hanc esse necessariam, quanto major noscitur materia suppetere superbiendi. Genus, aetas, scientia, cathedra, et, quod majpossint et humilitatis. Meditantibus quidem honores blandiuntur, sed onera pensantibus taedio sunt atque formidini. Non autem omnes capiunt hoc verbum. Multi enim non tanta fiducia et alacritate currerent ad honores, si esse sentirent et onera. Gravari profecto metuerent, nec cum tanto labore et periculo quarumlibet affectarent infulas digniScholares pueri et impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris; laetiores interim quod virgas evaserint, quam quod meruerint principatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, sub
Abbreviated transcription (Latin):
adb. siꝗd potest peccatoris oratio Domiꝰ
ip̃s meldensis cũ accepit literas ur̃as. forte
ñ ad nos uisitandi gr̃a uenrbat. Cũq iã
e dor.io nr̃a rescrib̾e pararet: suis nr̃as tãꝗͣ
ur̃i familiaris litt̾as iung̾e curauit. suo
sꝑans negotio ꝓfuturas. Cui cũ : ĩpossẽ ne¬
gare q uellet ⁊ id solũ ur̃e reu̾er. tie. famili¬
art̃ breuit̃q intimandũ putaui: qr si

Expanded text:
id potest peccatoris oratio. Dominus episcopus Meldensis cum accepit litteras vestras, forte tunc ad nos visitandi gratia veniebat. Cumque jam e domo nostra rescribere pararet, suis nostras tanquam vestri familiaris litteras jungere curavit, suo sperans negotio profuturas. Cui cum non possem negare quod vellet, id solum vestrae Reverentiae familiariter breviterque intimandum putavi quia si
Abbreviated transcription (Latin):
his ꝗ tales ñ st̃ mirandũ ñ imitandũ. Ce
terũ currit᷑ in clero passim. ab om̃i etate
⁊ ordine ⁊ a doctis parit᷑ ⁊ indoctis. ad ecłasti¬
cas curas. tãꝗͣ sine curis iã ꝗsq uicturꝰ sit.
cũ ad curas ꝑuenerit: Nec mirũ de his ꝙ
necdũ insernet ip̃is exꝑti st̃: Uidentes
nẽpe illos. ꝗ iã ꝓpͥos humeros cupite sar¬
cine submiserunt. ñ solũ ñ gemere tãꝗͣ
sub onere. s in suꝑ appetere plus onera¬
ri ͥ ñ deterrent᷑ ꝑiculis. q̃ cupiditate ce¬

Expanded text:
his qui tales non sunt, mirandum non imitandum. 27. Caeterum curritur in clero passim ab omni aetate et ordine, a doctis pariter et indoctis ad ecclesiasticas curas, tanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas pervenerit. Nec mirum de his qui necdum in semetipsis experti sunt. Videntes quippe illos qui jam proprios humeros cupitae sarcinae submiserint, non solum non gemere tanquam sub onere, sed insuper appetere plus onerari, non deterrentur periculis, quae cupiditate cae
Abbreviated transcription (Latin):
in nr̃a. nequaꝗͣ humilitatẽ abhorreat
Non despicit illa maiestas cor ꝯtritũ ⁊
humiliatũ in ñr̃o genere: q̃ corpꝰ ex eo
humilitatis assumere ñ dedignata ẽ:
Nescio qͦ pacto familianus sẽꝑ humilita¬
ti solet sociari diuinitas. Deniq illa se in¬
duit: ut appareret hõib. Substantiã. for¬
mã. habitũq gestauit humilẽ: ip̃ius nob
cõm̃dans uirtutis excellentiã. quã spetiali

Expanded text:
nostram nequaquam humilitatem abhorreat. Non despicit illa majestas cor contritum et humiliatum in nostro genere, quae corpus ex eo humilitatis assumere non dedignata est. Nescio quo pacto familiarius semper humilitati propinquare solet divinitas. Denique illa se induit, ut appareret hominibus. Substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis exc
Abbreviated transcription (Latin):
Uelim nolim ip̃i me astare nece̾e̾ ẽ. ipsi
hoꝵ q̃ gesserĩ incorꝑe reddere rationẽ. cui
nar u̾bũ p̃teruolat: nec subterfugit co¬
gitatio: Sub tã equo libratore m̾itoꝵ.
sur cã intimo secretoꝵ inspectore. quis
łabit᷑ se castũ babere cor: Sola ꝓfecto
q̃ ñ solet głarr ñ nouit p̃sumere: ꝯten¬

Expanded text:
nolim, ipsi me adstare necesse est: ipsi horum quae gesserim in corpore, reddere rationem, cui nec verbum praetervolat, nec subterfugit cogitatio. Sub tam aequo libratore meritorum, sub tam intimo secretorum inspectore, quis gloriabitur castum se habere cor? Sola profecto, quae non solet gloriari, non novit praesumere, conten
Abbreviated transcription (Latin):
iateat ꝯscientiã: Audit d̃s in corde cogitan¬
ns: ꝙ ñ audit uł ip̃e ꝗ cogitat: Aderat auris
ꝓpre absentis. ori furiiue poscentis pecuniã:
rego qͣntũlibet in occulto ledere cogitans.
aut ꝓximũ neꝗt̃. aut turpit̃ me ip̃m. ñ
uerear aurẽ nusquã absentẽ: Tremenda
ꝓrsus auris ⁊ reu̾enda: cuiñcessat ꝗes: nõ

Expanded text:
atet conscientiam. Audit Deus in corde cogitantis, quod non audit vel ipse qui cogitat. Aderat auris Prophetae absentis ori furtive poscentis pecuniam : et ego quantumlibet in occulto laedere cogitans aut proximum nequiter, aut turpiter me ipsum, non verear aurem nusquam absentem? Tremenda prorsus auris et reve
Abbreviated transcription (Latin):
uł uite m̾ito. uł pecunie. siue eciã car¬
nis ⁊ sanguinis. q̃ regnũ dĩ ñ posside¬
bunt p̃rogatiua: ñ idõ corda quiescunt.
duplici sẽꝑ estuantia desid̾io ⁊ qͦ utiq
mag̃ ac mag̃ ⁊ dilatent᷑ in plura: ⁊ ad
celsiora subliment᷑: Uerbi gr̃a. cũ factꝰ¬

Expanded text:
e merito, vel pecuniae, sive etiam carnis et sanguinis, quae regnum Dei non possidebunt, praerogativa, non ideo corda quiescunt, duplici semper aestuantia desiderio, quo utique magis ac magis et dilatentur in plura, et ad celsiora sublimentur. Verbi gratia, cum fact
Abbreviated transcription (Latin):
susceptio. p̃bet ãpliora sꝑandi fidu¬
tia p̃missa itaq deuotissimaꝵ gr̃aꝵ ac¬
tiõẽ ꝓ exꝑta beniuolentiaͥ audeo petere
q iterandis gratiis. scd̾o me fatiat debito¬
lasse dolebat. eadẽ lib̾tate tenere ꝯcedatiᷤᷤ.

Expanded text:
bet ampliora sperandi fiduciam. Praemissa itaque devotissimarum gratiarum actione pro experta benevolentia, iterum audeo petere quod iterandis gratiis secundo me faciat debitolasse dolebat, eadem libertate tenere concedatis,
Abbreviated transcription (Latin):
dens. aut aliꝗd eiꝰmõi s qr mitis s ũ ⁊ hu¬
milis corde: Ame inꝗt discite: Non ad
doctrinã patͥarchaꝵ. ñ ad ꝓpħarũ libros
ego uos muto: s me uob̾ exẽplũ. me
formã humilitatis exhibeo: Inuiderũt
mͥ altitudinẽ quã habeo ap̃ patrẽ ãgłs
⁊ femina: ille potentie. illa scientie:
Uos aũt emulamini karismata meliora:
discentes a me qr mitis sũ ⁊ humił cord
Cõmodũ reor indagare aliꝗd ⁊ de suꝑbia:
qͣtmꝰ ex opposito sibi uitio. uͥtutis decor
manifestior appareat: Suꝑbia ẽ appe¬
titus ꝓpͥe excellentie: Hec in sp̃es duas
diuicdit᷑: in cecã ⁊ uanã suꝑbiã: Que
ꝗdẽ ⁊ aliis nõib appellari possunt ꝯtu¬
matia ⁊ uanitas. Quarũ pͥor intelli¬
gentie: posterior uoluntatis uitiũ ẽ:
ã ex illa ratioĩs failit᷑ ocłs: ⁊ ex ista uo¬
luntatis appetitꝰ male afficit᷑. Qd̃ me¬
lius ex singłarũ diffinitioĩb demonstra¬
bimꝰ. Ceca suꝑbia seu ꝯtumatia ẽ uitiũ:

Expanded text:
dens, aut aliquid ejusmodi: sed, quia mitis sum et humilis corde . A me, inquit, discite. Non ad doctrinam patriarcharum, non ad prophetarum libros ego vos mitto; sed me vobis exemplum, me formam humilitatis exhibeo. Inviderunt mihi altitudinem quam habeo apud Patrem, angelus et femina: ille potentiae, illa scientiae. Vos autem aemulamini charismata meliora, discentes a me quia mitis sum et humilis corde. 19. Commodum reor indagare aliquid et de superbia, quatenus ex opposito sibi vitio virtutis hujus decor manifestior appareat. Superbia est appetitus propriae excellentiae. Haec in species duas dividitur, in caecam et vanam superbiam. Quae quidem et aliis nominibus appellari possunt, contumacia et vanitas: quarum prior intelligentiae, posterior voluntatis vitium est. Nam ex illa rationis fallitur oculus, et ex ista voluntatis appetitus male afficitur. Quod melius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca soperbia seu contumacia est vitium,
Abbreviated transcription (Latin):
Iutelligitis q̃ dico Cui honorẽ: honorẽ:
Om̃is aĩa inꝗt: potestatib sublimiorib
subelita sit: Si om̃is: ⁊ ur̃a: Qͥs uos exci¬
pit ahuniu̾sitate. Siꝗs uos tẽptat exci¬
uł obsequi dictis obꝓbrio ducunt: Ip̃i st̃
quob̾ dicere solent: Seruate ur̃e sedis
honorẽ. Decebat ꝗdẽ ex uob̾: uob̾ cõmissã
acłam crescere: Nunc uͦ saltẽ in illa qua
suscepistis maneat digͥtate: Et uos enĩ
ũo p̃decessore ĩpotentior: Si ñ crescit per
uos: ñ decrescat ꝑ uos. Hec isti: Ap̃s alit̾ :
iissit. ⁊ gessit: Rea̾dite ait q̃ st̃ cesaris ce¬
ĩplere curauit: Conditor cesaris. cesan nõ
cunctatꝰ ẽ reddere censũ: Exẽplũ enĩ dedit
uob̾: ut ÷ uos ita fatiatis. Quando uͦdei
sacerdotib debitã negaret reu̾entiã: ꝗ hãc

Expanded text:
Intelligitis quae dico: cui honorem, honorem. Omnis anima, inquit, potestatibus sublimioribus subdita sit . Si omnis, et vestra. Quis vos excipit ab universitate? Si quis tentat excivel obsequi dictis opprobrio ducunt. Ipsi sunt qui vobis dicere solent: « Servate vestrae sedis honorem. Decebat quidem ex vobis, vobis commissam Ecclesiam crescere: nunc vero saltem in illa qua suscepistis maneat dignitate. Et vos enim vestro praedecessore impotentior? Si non crescit per vos, non decrescat per vos. » Haec isti. Christus aliter et jussit, et gessit. Reddite, ait, implere curavit. Conditor Caesaris, Caesari non cunctatus est reddere censum: exemplum enim dedit vobis, ut et vos ita faciatis. Quando vero Dei sacerdotibus debitam negaret reverentiam, qui hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in altero: fidelis suimet custos. ꝗ sibi
oleũ fauoris sine fraude reseruet: ne in
aduentu sponsi. lãpas ꝯscientie uacua
ex tinguat᷑: Non in altero inqͣm Nec añ
tutũ arbitrat᷑ labiis hõiũ cõmittere głã
suã: arche utiq sine claue ⁊ sine sera ⁊
nulliq omĩo ciause notere uolenti:.llõ
tutũ plane s stultũ. ibi chesaurũ reconde
Si ponis inos meũ: ĩã ñ in tua potestate s¬

Expanded text:
n in altero . Fidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae vacua exstinguatur. Non in altero, inquam. Nec enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sine clave, et sine sera, nullique omnino clausae nocere volenti. Non tutum plane, sed stultum, ibi thesaurum tuum reconderSi ponis in os meum, jam non in tua, se
Abbreviated transcription (Latin):
lũ attendo iudicẽ: quẽ ⁊ solũ ÷ iustifica¬
torẽ agnosco: Pat̃ dedit ei iuditiũ facere:
qr filiꝰ hõis ẽ: Non usurpo mͥ uł suꝑ me
seruus filii potestatẽ: nec me annii mero
illis. de ꝗb ita ꝯqueri solet: Tulerunt
hoĩes ame iuditiũ: Nat̃ ñ iudicat quẽ¬
quã. s om̃e iuditiũ dedit filio: ⁊ ego mͥ¬

Expanded text:
judicem, quem et solum justificatorem agnosco. Pater dedit ei judicium facere, quia filius hominis est . Non usurpo mihi vel super me servus Filii potestatem, nec me annumero illis, de quibus ita conqueri solet: Tulerunt homines a me judicium. Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : et ego m
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd habes ꝙ. ñ accepisti: Si aũt accepisti.
ꝗd głaris qͣsi ñ acceꝑis: Itẽ ꝗhumanai¬
laudes ꝯsueuit ꝑfecte ꝯtẽpnere: cũ lau¬
dari ꝑcipit de eo ꝙ ip̃e nouit ñ eẽ: nul¬
latenꝰ acgescens. illud sibi cõmeiorar:
Qͥ te beatificant: in errorẽ te mittunt. S
⁊ illiꝰ nichominꝰ u̾siculi recordat᷑: Uerũ¬
tñ uani filii hõium ⁊ m̃daces filii hõiũ in
stateris: ut decipiant ip̃i de uanitate in

Expanded text:
Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Itemlaudes consuevit perfecte contemnere, cum se laudari percipit de eo quod in se novit non esse, nullatenus acquiescens, illud sibi commemorat: Qui te beatificant, in errorem te mittunt . Sed et illius nihilominus versiculi recordatur. Verumtamen vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitat
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ laudib delectat᷑: his ita p̾missis: ap¬
temꝰ ĩa ꝯtraria humilitati. singła singłis
opponentes. Humilitas ẽ ꝯtẽptus ꝓpͥe ex¬
cellentie: Contẽptus opponit᷑ appetitui:
humilitatis opponunt᷑: Contra cecã: ut
ꝗs de se nouerit sentire humilit̃: Con¬
tra uanã: nec ꝯsentire alit̾ sentientib.
Nẽpe ꝗde se ip̃o sentire humilit᷑ nouit:
inneutro ip̃ius de se iuditiũ falli potest.
uidelicet ut aut maius aliꝗd putet ẽẽ qͣm
sit. aut a se eẽ ꝙ sit: Et id̾o patient᷑ carẽs
solet ne insolescat uerus humilis illud
sibi iugi meditatiõe reuoluere: Non alta
sapientes: s humilib ꝯsentientes. Et
illud: Non ãbulaui inmagͥs: neq in
mirabilib suꝑ me: Siñ humilit̾ sen¬
tiebã: s exaltaui aĩam meã Et itẽ. Qͥ
se putat aliꝗd eẽ cũ nicħ sit: ip̃e se sedu¬
cit Contra hoc aũt ut a se sentiat ñ eẽ qd̾¬
ꝙ se sentit eẽ: sollicite se ip̃m int̾rogat :

Expanded text:
Dei laudibus delectatur. His ita praemissis, aptemus jam contraria humilitati, singula singulis opponentes. Humilitas est contemptus propriae excellentiae. Contemptus opponitur appetitui. humilitatis opponuntur: contra caecam, ut quis de se noverit sentire humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod sit. Et ideo patienter carens solet, ne insolescat, verus humilis illud sibi jugi meditatione revolvere: Non alta sapientes, sed humilibus 469 consentientes : et illud, Non ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me. Sitiebam, sed exaltavi animam meam : et item: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Contra hoc autem ut a se sentiat esse, quod se sentit esse, sollicite se ipsum interrogat:
Abbreviated transcription (Latin):
agilent᷑ ꝙ extincte fidei nulla
iã debeat᷑ ꝓbatio s reꝓbatio: Solã itaq iu¬
suscipit examinandã S ñ omniũ iusti¬
lis sit cuiꝰq fides: tribulatio ꝓbabit: Sicuꝰ
deficit. deficit enĩ cũ in caritate ñ ꝑ seuerat.
ficta ẽẽ dinoscit᷑: Si cuiꝰ ꝑ seuerat: ꝓbata
⁊ ꝑfecta censer᷑: Liquet ex his satis ut ar¬
bitror: ñ om̃s ꝗhabuerint caritarẽ. habe¬
re ⁊ ꝑseu̾antiã in caritate: Alioꝗn frustͣ
cõmonet discipłos dñs: manete inꝗe
indilectiõe ma: Aut enĩ si necdũ dilige¬
bant. ñ de ꝯuerar dicere manete. s estot
in dilectiõe m̃a: aut si iã diligebant.
nece̾e̾ ñ erat moneri de ꝑseu̾antia. qua
scd̾m istos pͥuari ñ pot̾ant: Curet gͥ ser¬
uus bonꝰ ⁊ fidelis. fide ẜuare ñ ficta can¬
tatẽ. de corde puro ⁊ ꝯscientia bona plu¬
ris estimans aĩe uitã qͣm corꝑis: minꝰ
horrens carnis mortẽ qͣm fidei Iã de moꝰ¬

Expanded text:
lla jam debeatur probatio, sed reprobatio. Solam itaque jususcipit examinandam. Sed non omnium justilis sit cujuscunque fides, tribulatio probat. Si cujus deficit deficit enim, cum in charitate non perseverat, ficta esse dignoscitur, si cujus perseverat, probata et perfecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra commoneret discipulos Dominus: Manete, inquiens, in dilectione mea . Aut enim, si necdum diligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Curet igitur servus bonus et fidelis 468 fide servare non ficta charitatem de corde puro et conscientia bona: pluris aestimans animae vitam quam corporis, minus horrens carnis mortem quam fidei. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
apłm: ita de se loq̃ntẽ: Parco aũt. neꝗs
me existimet supra id ꝙ uidet in me: aut
audit aliꝗd ex me: Cũ uͦ laudari se cõꝑit.
de bono q. se forte habere cogͦscit: nicħominꝰ
qͣntũ inse ẽ. scuto u̾itatis curat a se iacu¬
lũ fauoris repellere⁊ dans c̃õ głam ⁊ laudẽ
dicens. Gratia dĩ sũ id ꝙ sũ: Et ꝓpulsãs
a se omnẽ suspitionẽ: ait dño: Non nob̾¬
dñe ñ nob̾: s nõi tuo da głam: Metuit
nimirũ si alit̃ eg̾it: ne forte audiat ab ip̃o:
Recepisti m̾cedẽ tuã Et it̾m: Głam ab in¬

Expanded text:
de se loquentem: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Cum vero laudari se comperit de bono quod se forte habere cognoscit, nihilominus, quantum in se est, scuto veritatis curat a se jaculum favoris repellere: dans gloriam Deo, et dicens: Gratia Dei sum id quod sum . Et propulsans a se omnem suspicionem, ait Donon nobis, sed nomini tuo da gloriam . Metuit nimirum, si aliter egerit, ne forte audiat ab ipso, Recepisti mercedem tuam ; et iterum, Gloriam ab in
Abbreviated transcription (Latin):
xxp̃o ꝓ frib ñ timeat cũ huiꝰ mõi ꝯsciẽtia
Ip̃am teniq sinecx̾ ẽ iuutire iehenna: se¬
curus medias penetrans flãmas. leta decan¬
tet ꝯicientia Et si ãbulauero in medio ũ¬
bre mortis ñtimem mala: q̃m tu meẽ es:
Cõparemꝰ siplacet thesauros regũ.⁊ fastigia
regnoꝵ cũ huꝰ mõi fidutia: Nemne cuncta
iputabit᷑. Et hanc fidurã oꝑat᷑ caritas
star bx fide ĩificta.⁊ itẽ q ex alio loco in rñtẽ
uenit. fides ĩme oꝑib mortua ẽ: duo ista
mutunt nos ad qͣrndã fidu triphariã di¬
uisionẽtut dietꝰ ieto mortian ficta: ꝓ¬

Expanded text:
pro fratribus non timeat cum hujusmodi conscientia ; ipsam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta reputabitur? Et hanc fiduciam operatur charitas stat, de fide non ficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt nos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mortua, ficta, p
Abbreviated transcription (Latin):
usq infinẽ: hic saluus erit: Non aũt
di rant. qr in tp̃r tẽptatioĩs recelunt:
Beati si interĩ rapti fuissent: an qͣm ma¬
litia mutaret corda eoꝵ: Nunc uͭ ue p̃gnã¬
tib ⁊ lactantib in illis dieb: teneros utq
fetus gestantib. ⁊ de uita recenti facile
inꝑiculis exturbandos. Tales st̃ aĩe par¬
uã hadhue ⁊ tenerã habentes caritatẽ:
⁊ obhoc earũ fidẽ uiuã s fictã. nece̾e̾ est¬

Expanded text:
usque in finem, hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Beati si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda eorum. Nunc vero vae praegnantibus et lactantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed ficta
Abbreviated transcription (Latin):
uꝗͥetare desinatis: necdũ ñ ualentẽ ꝓ
se respondere rep̃henditis: mag̃ hor era¬
ritats inopia. qͣm u̾itatis ficlutia de¬
scendere. totã ꝓ eo respondentẽ ecełu
audiatis. ꝓhũberto sic̃ rogaui uorioꝰ
rogo: ut ur̃m ei cũ pot̾itis. nec ꝯsilu¬

Expanded text:
quietare desinatis: ne, dum non valentem pro se respondere reprehenditis, magis hoc ex charitatis inopia, quam veritatis fiducia descendere, totam pro eo respondentem Ecclesiam audiatis. Pro Humberto, sicut rogavi vos, iterum rogo; ut vestrum ei, cum poteritis,
Abbreviated transcription (Latin):
festũ hc̃. ego aũt ñ ascendã: Nec istoꝵ
malitie: nec illiꝰ ĩprudentie se cream¬
dũ putauit: Querens deniq.e cr
dere debeat⁊ cui tanta sua cõm. trat dis¬
pensanda mist̾ia: ⁊ qͣsi difficꝰ i.e¬
niens. sub ãmitatiõe int̃re

Expanded text:
festum hunc, ego autem non ascendam . Nec istorum malitiae, nec illius imprudentiae se credendum putavit. Quaerens denique cui se credere debeat, cui tuto sua committat dispensanda mysteria, et quasi difficile inveniens, sub admiratione inte
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ honorare ⁊ ꝙ dilectũ dõ ⁊ hõib faci¬
at sacerdotẽ: cuiꝰ ꝓpe memoria ñ in car¬
nis successioe. s in sp̃uali bñdictiõe sit
adhuc regiõe dissimilitudinis ꝯsututũ:
Uerũ qͣntalibet uenustate sui eminere
appareat: sine caritate tñ nec p̃uũ ht̃.
nec m̾itũ: Nec mirũ: Qd̃ enĩ absq iłla
bonũ suscipit᷑: fides: Nec si montes rrẽ.

Expanded text:
tium honorare, quod dilectum Deo et hominibus facitium honorare, quod dilectum Deo et hominibus faciat sacerdotem, cujus quippe memoria, non in carnis successione, sed in spirituali benedictione sit,adhuc regione dissimilitudinis constitutum. 9. Verum quantalibet venustate sui castitas eminere appareat, sine charitate tamen nec pretium habet, nec meritum. Nec mirum. Quod enim absque illa bonum suscipitur? F
Abbreviated transcription (Latin):
porib: p̃dultia tñ: Nullis eleuata cul¬
minib: excelsa tñ. Castitas. caritas. humi¬
litas. nulliꝰ ꝗdẽ coloris st̃: s ñ nulliꝰ decori:
llec mecliocris detoris: ꝗ diuinos qͦ delecta¬
ie possit aspectꝰ: Qͥd ⁊ castitate decoriꝰ⁊
q̃mundũ de ĩmundo ꝯceptũ semine.
de hoste domesticũ. angłm deniq de hoĩe
Sola ẽ castitas q̃ in hoc mortalitatis ⁊ loco ⁊
tat: Sola int̾ nuptiaꝵ sollẽpnia. more
beate illiꝰ uendicat regioĩs. inqua neq nu¬
bunt neq nubunt᷑: p̃bens qͦdãmͦ tr̃is. ce¬
lestis iã illiꝰ ꝯu̾satioĩs exꝑientiã Uas int̾im
fragile ꝙ portamꝰ. in qͦ ⁊ crebro ꝑiclitam̃.
ne corrũpant᷑ in desid̾iis: ne carnis uo¬
luptatib cõputrescant. quẽadmodũ le-¬
git᷑ de ꝗbdã. qr cõputruerunt ut ium̃¬
ta instertore suo. Hoc itaq pulcritudinis¬
tante ornam̃tũ digne dix̾im sacerdo¬

Expanded text:
poribus, praedulcia tamen; nullis elevata culporibus, praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque delectare possit aspectus. Quid castitate decorius, quae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine Sola est castitas, quae in hoc mortalitatis et loco, et tat. Sola inter nuptiarum solemnia morem beatae illius vindicat regionis, in qua neque nubunt, neque nubuntur: praebens quodammodo terris coelestis jam illius conversationis experientiam. Vas interim fragile quod portamus, in quo et crebro periclitamur, ne corrumpantur desideriis, ne carnis voluptatibus computrescant: quemadmodum legitur de quibusdam, quia computruerunt ut jumenta in stercore suo . Hoc itaque tantae pulchritudinis ornamentum digne dixerim sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
hec oĩa nec negotiatiõis studio: nec ꝓpͥo ma¬
nuũ exertitio uob̾ elaborastis: s nec iure
hereditario possidetis : nͥ forte ⁊ uos in corde
ur̃o dix̾itis: hereditate possideamꝰ scũa¬
riũ dĩ Et hec pauꝑes mͦ ꝗdẽ corã dõ tan¬
tũ: cui corda loquunt᷑. Nec enĩ audent
aꝑte causari adu̾sũ uos: ꝗb interĩ ꝓ ui
ta sua nece̾e̾ habent potiꝰ supplicare: Ce¬
terũ in futuro stabunt in magna ꝯstã¬
tia. adu̾sus eos ꝗ se angustiauerunt: stã¬
te ꝗppe ꝓeis patre orphanoꝵ.⁊ iudice
uiduarũ Ipsiꝰ enĩ tẽ uox erit. Quãdiu
ñfecistis uni de bis minimis mĩs: nec mͥ¬
uos inqͣm. absit ut intalib honorificã¬
dũ putetis minist̾ium ur̃m uident᷑
ꝗdẽ honorifica: s ocło ꝗ uidet infatie. ñ
ꝗuidet in abscondito: Nam q̃ uident᷑ in
abscondito. nullis apparent fucata colo¬
nb spectabilia st̃ m̃ Nullis ꝯdita sa¬

Expanded text:
haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio mahaec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritis: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Et haec pauperes modo quidem coram Deo tantum, cui corda loquuntur. Nec enim audent aperte causari adversum vos, quibus interim pro sua vita necesse habent potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice viduarum. Ipsius enim tunc vox erit: Quandiu non fecistis unis de his minimis meis, nec mvos, inquam, absit ut in talibus honorificandum putetis ministerium vestrum. Videntur quidem honorifica, sed oculo qui videt in facie, non qui videt in abscondito. Nam, quae videntur in abscondito, nullis apparent fucata coloribus, spectabilia sunt tamen; nullis condita sa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝗdẽ in scõ qͣm infreno: hoc me etiã
tacente. ⁊ siñ curia regũ. tñ penuria par¬
ꝑum clamat: Sileat licet fama: s ñ fa¬
mes. fama ꝗdẽ silet: qr ñ potest mundꝰ
olisse uos. Nã qͦmͦ mundꝰ arguet pectatũ
a qͦ potiꝰ laudat᷑ pectator indesid̾iis aĩe sue
⁊ iniquꝰ bñdicit᷑: Clamant uͦ nudi eli¬
mant famelici: ꝯq̃runt᷑ ⁊ dicunt: Dia¬
te pontifices: infreno ꝗd facit aurũ:
Uita nr̃a cedit nob̾ in suꝑfluas copias
Nr̃is necessitatib detrahit᷑: ꝗcꝗd accedu
uanitatib ũris. Duo deniq malo de
una ꝓdeunt radice cupiditans. a
uos uanitani: ꝑitis. ⁊ nos spoliande
ꝑimitis. Ium̃ta gͣdiunt᷑ onusta g̃¬
mis÷ ⁊ nr̃a ñ curatis nuda crura caligulis
Anuli. cathenule. tintinnabula: ⁊ clauate
q̃dã corrigie: multaq alia tã spetiosa colo¬
rib qͣm ponderib p̃tiosa. muloꝵ dependẽt
ceruicib ͥ fr̃m aũt laterib. nec semicin¬
tia miserantes apponitis Huc accedit qd̃

Expanded text:
nitur in sancto, quam in freno! Hoc me etiam tacente, etsi non curia regum, tamen penuria pauperum clamat. Sileat licet fama, sed non fames. Fama quidem silet, quia non potest mundus odisse vos. Nam quomodo arguet mundus peccatum, a quo potius laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur! 7. Clamant vero nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
putat᷑: Int̾ płima ꝗppe uͥtutũ insigͥa
q̃ ur̃am plurimũ nobilitant digni
tis ꝯstantia Qs gͦ suo uł hortatu uł ꝯ
silio. tantũ robur firmissimi pectoriᷤᷤ
ritatis in uob̾ tã sc̃m. tã eximiũ. tam
om̃ib imitabile pͥncipib ꝓpositũ.
euellere sua fraude conatꝰ ẽ. Fallacit̃
ñ ueratit̃ uos diligit: fraudulent̃
ritate famã ur̃am obnubilare ꝯten¬
locutũ ẽ. ⁊ u̾bũ dõ placidũ. uob̾ dignũ.
pie iustũ. ac iuste piũ. euacuare ne¬
scio qua malitia nocendo pauꝑi sata¬

Expanded text:
putatur. Inter plurima quippe virtutum insignia, quae vestram plurimum nobilitant dignittis constantia. Quis ergo suo vel hortatu, vel consilio tantum robur firmissimi pectoris ritatis in vobis tam sanctum, tam eximium, tam omnibus imitabile principibus propositum evellere sua fraude conatus est? Fallaciter, non veraciter vos diligit, fraudulenter ritate famam vestram obnubilarelocutum est, et verbum Deo placitum, vobis dignum, pie justum, ac juste pium, evacuare, nescio qua malitia, nocendo pauperi sata
Abbreviated transcription (Latin):
Obliuioni datꝰ sũ tãꝗͣ mortuus a corde: id:
a ꝓpͥa uoluntate: Bona obliuio: si te ip̃m n¬
scias ut ꝓximo ꝓsis. Bene aut mortuusa
corde: siia s̃i tͥ uir eet studeas. s ei qͥ ꝓre mor¬
tuusẽ: Ben mortuus : acorde. ꝗdicit.

Expanded text:
Oblivioni datus sum, tanquam mortuus a corde , id est a propria voluntate. Bona oblivio, si te ipsum nescias, ut proximo prosis. Bene autem mortuus a corde, si jam non tibi vivere studeas, sed ei qui pro te mortuus est. Bene mortuus est a corde, qui dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
caritare qͣr describit apłs. de corde puro. et
ꝯscientia bona: ⁊ fide ñficta: Porro puritaᷤᷤ
cordis. in duob ꝯsistit. in inꝗrenda gła
actis uł clictis suis. nicħ suũ q̃rat ep̃s: sed
tantũ aut dĩ honorẽ. aut salutẽ ꝓximoꝵ.
aut utrũq. Hoc enĩ agens ĩplebit ñ solũ

Expanded text:
charitate, quam describit Apostolus, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . 10. Porro puritas cordis in duobus consistit: in quaerenda gloria actis vel dictis suis nihil suum quaerat episcopus, sed tantum aut Dei honorem, aut salutem proximorum, aut utrumque. Hoc enim agens i
Abbreviated transcription (Latin):
mas uanitatẽ ⁊ curiositatẽ irruere
cernens infremuero: qͦad meũ forte
balatu cruentis bestiis a qͦ ppiã occurrat.
⁊ sucturrat᷑ ꝑituro: Qͥd fatient de me
te insiliunt: Et ꝗde si ñ uult ut
cebit. S si ego sileo. ne ponere uidear
in celũ os meũ: clamat᷑ tñ in ecła. ñ in ue¬
ste p̃tiosa Clamat᷑ aũt spetialit᷑ ad femi¬
fragiliori qͦ sexu audierit rephendi: an
forte nulla timet᷑ ꝯfusio si solus ego sub¬
musitare desiero: Nũꝗd ⁊ si ego ñ loqͦr
sua cuiq ñ loꝗt᷑ ꝯscientia: Qͥd si alius
audatior me ñ ꝗdẽ de apło ut ego. ñ de¬

Expanded text:
mas, vanitatem et curiositatem, irruere mas, vanitatem et curiositatem, irruere cernens, infremuero, quo ad meum forte balatum cruentis bestiis a quopiam occurratur, et succurratur perituro. Quid facient de me, te insiliunt? Et quidem si non vult ut cebit? 464 Sed, etsi ego sileo, ne ponere videar in coelum os meum, clamatur tamen in Ecclesia: Non in veste pretiosa. Clamatur autem specialiter ad femifragiliori quoque sexu audierit reprehendi. An forte nulla timetur confusio, si ego solus submussitare desiero? Nunquid etsi ego non loquor, sua cuique non loquitur conscientia? Quid si alius audacior me, non quidem de Apost
Abbreviated transcription (Latin):
Uolens itaq placere hoĩb. dõ ñ places. Si
do s dõi cur qualis ppłs. talis ⁊ sacerdos:
Enĩuero si sac̾dos pastor ẽ. ⁊ ppłs oues
dignũ ẽ ut innullo appareat ouib
pastor dissimilis: Si instar mĩ ꝗouis
sũ pastor m̃s ⁊ ip̃e incuruus gradit᷑.
uultũ gerens deorsũ.⁊ trã sẽꝑ respitiens.
⁊ soli uentri m̃te ieunꝰ pabula q̃ritãs:
iii qͦ discernim᷑: Ue siuen̾it lupꝰ: nõ
erit ꝗ p̃uideat: ꝗ octurrat: ꝗeripiat:
Decet ne pastorẽ more pecoꝵ. sensib in¬
cubare corporeis ⁊ herere infimis: inhia
trenis ÷ ⁊ ñ potiꝰ erectũ stare ut hoĩem :÷
celũ m̃te suspicere ⁊ q̃ sursũ st̃ ⁊ q̃rere
si uł mutũ facere audeã: iubetq ori ma¬
nũ apponere: dicens monachũ ꝗ nõ
habeã iudicare de ep̃is. Utinã ⁊ ocłos
si claudas: ut nec cernere posse. q̃ ꝯtra¬
dicere ꝓhibes. Magna uͦ p̃sũptio. si ouiꝰ
cũ sim in ip̃m pastorẽ lupas seuissi¬

Expanded text:
olens itaque placere hominibus, Deo non places: si do, sed Deo, cur qualis populus, talis et sacerdos? Enimvero, si sacerdos pastor est, et populus oves, dignum est ut in nullo appareat ovibus pastor dissimilis? Si instar mei, qui ovis sum, pastor meus et ipse incurvus graditur, vultum gerens deorsum, et terram semper respiciens, et soli ventri mente jejunus pabula quaeritans, in quo discernimur? Vae, si venerit lupus! non erit qui praevideat, qui occurrat, qui eripiat. Decetne pastorem more pecorum sensibus incubare corporeis, haerere infimis, inhiare terrenis: et non potius erectum stare ut hominem, coelum mente suspicere, quae sursum sunt et quaeresi vel nutum facere audeam, jubetque ori manum apponere, dicens monachum, qui non habeam judicare de episcopis. Utinam et oculos mihi claudas, ut nec cernere possem, quae contradicere prohibes! Magna vero praesumptio, si ovis cum sim, in ipsum pastorem meum lupas saevissi
Abbreviated transcription (Latin):
sir s. ille sihi p̃parare ꝯsueuerunt. cegirã¬
tes nimirũ q̃ st̃ mundi. qͦmͦ placeant
uieis. Uerũ tu sacerdos dĩ altissimmi. cui
ex his placere gestis: Oundo. an dõ. Si
mundo⁊ cur sacerdos: Nã si placere uis¬

Expanded text:
re consueverunt, cogitantes nimirum quae sunt mundi, quomodo placeant viris. 5. Verum tu, sacerdos Dei altissimi, cui ex his placere gestis, mundo, an Deo? Si mundo, cur sacerdos? Si Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
steriũ honorificabitis aũt ñ cultu uesti¬
uin ñ equoꝵ fastir: ñ amplis edifitiis. s
ornatis morib⁊ studus sp̃italib: oꝑib boniᷤ:
Qũa multi alit̾: Cernit᷑ ĩnnullis sac̾dotib
uestium cultꝰ plurimꝰ: uͥtutũ aut nullus
aut exiguus. Qͥb ego si rememorẽ illud
apłicũ. ñi mueste p̃tiosa. uereor ñ indignẽt᷑.
dũnimirũ indignũ ducant. in se assũp¬
tã sententiã. quã pͥus inuiliorẽ sexũ ⁊ or¬
dinẽ ꝓlatã fuisse recognou̾int: Quasi uͦ
ũeodẽ utant᷑ medici ferro. secandis regib
qͦ⁊ ppłarib hõib: aut capiti fit iniuria.
su ip̃is forpicib capilli excrescentes detondẽ¬
tur. ꝗb ⁊ unguiũ fu̾int secata suꝑflua
Aitñ si delignant᷑ pari cũ muliertulis. ñ
ꝗdẽ ame s ab apło feriri sente.itia: decli¬
gnent᷑ ⁊ cũ ip̃is eadẽ inuolui culpa De
bricatas pelliculas quas gulas uocant.
manio circũdare sacratis: ⁊ sacrantio

Expanded text:
e. 4. Honorificabitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, studiis spiritualibus, operibus bonis. Quam multi aliter! Cernitur in nonnullis sacerdotibus vestium cultus plurimus; virtutum aut nullus, aut exignus. Quibus ego si rememorem illud apostolicum, Non in veste pretiosa , vereor ne indignentur, dum nimirum indignum ducant in se assumptam sententiam, quam prius in viliorem sexum et ordinem prolatam fuisse recognoverint. Quasi vero non eodem utantur medici ferro secandis regibus, quo et popularibus hominibus: aut capiti fiat injuria, si ipsis forcipibus capilli excrescentes detondeantur, quibus et unguium fuerint resecata superflua. Attamen si dedignantur pari cum mulierculis, non quidem a me, sed ab Apostolo feriri sententia, dedignentur et cum ipsis eadem involvi culpa. Desrubricatas pelliculas, quas gulas vocant, manibus circumdare sacratis, et sacrantibus
Abbreviated transcription (Latin):
sũmatũ Harid ĩacile si uł prudẽ¬
ti beniuolentiã. uł fidel. ne᷑ sapien¬
tiã dep̃bendas. Sine numero aũt ssi
opꝰ curãq pastoralẽ. digne ñ posse ãmi¬
nĩ rat̃ sapientia de se ip̃a loq̃ns: ego sapi¬
entia inꝗt habito in ꝯsilio: S: quali ꝯsi¬
lo Nũꝗd in qualicũq Et eruditis ait
nis. Causã tuã tracta cũ amico tuo:: se¬
cretũ ex traneo ne reueles. Pulchre aũt
q: ꝑaliũ quẽdã sapientẽ. cũ sine ꝯsilio nil
agendũ ꝯsulat: uiroꝵ tñ ꝯsilu intuens
paucitatẽ. ita loꝗt᷑ Multi suit tͥ amici:
unꝰ aũt sit tͥ ꝯsiliariꝰ de nuille: Unus in¬
quit de mille: Benignã gͦ ñ cubitau̾im
iaurtales nunũ s duos ip̃osq ido¬
nes: ĩatis indulsit: ꝓuidosͥ beniuolos:
ut facile adsint cõpunitiales: ut gͣtis
delota: ure subiectioĩs. Hoꝵ ac ꝗescen¬
doꝯ siliis. nec p̃ceps eritis in sententia: nec
uchenieris imundicta: Non in corrigen

Expanded text:
summatum. Haud facile siquidem vel prudenti benevolentiam, vel fideli inesse sapientiam deprehendas. Sine numero autem sunopus, curamque pastoralem digne non posse admiliorum mater Sapientia de se ipsa loquens: Ego Sapientia, inquit, habito in consilio. Sed quali consilio? nunquid in qualicunque? Et eruditis, ait, net: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles . Pulchre quoque per alium quemdam Sapientem, cum sine consilio nil agendum consulat, virorum tamen consilii intuens paucitatem, ita loquitur: Multi sint tibi amici, unus autem sit tibi consiliarius de mille . Unus, inquit, de mille. Benignam ergo non dubitaverimmortales, non unum, sed duos, ipsosque idoneos satis indulsit, providos, benevolos; et, ut facile adsint, comprovinciales; ut gratis, debitores jure subjectionis. Horum acquiescendo consiliis, nec praeceps eritis in sententia, nec vehemens in vindicta; non in corrigend
Abbreviated transcription (Latin):
de qua omniũ plena uͥtutũ maria. glo¬
nandũ ẽẽ putauit: Audito ꝗppe ab
angło aue grã plena. quasi solã ex illa
plenitudine humilitatẽ in se cogͦsceret. so¬
iã rependisse ac respondisse memorat᷑ in
gr̃am: respexit inꝗens d̃s humilitatem

Expanded text:
de qua omnium plena virtutum Maria gloriandum esse putavit. Audito quippe ab angelo, Ave, gratia plena, quasi solam ex illa plenitudine humilitatem in se cognosceret, solam rependisse ac respondisse memoratur in gratiam: Respexit, inquiens, Deus humilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑiculis patet uita pontificis. cui om¬
niũ nece̾e̾ ẽ ferre tẽptatiões. Siego la¬
tens in cauerna: qͣsi sub modio ñ ꝗdẽ
lucens s fumigans. uentoꝵ tñ ĩpetus
nec sic declinare suffitio: s ꝯtinuis tẽp¬
tationũ uariisq fatigatꝰ ĩpulsib. instar
uento agitate arundinis. hac illacq
cutũferor⁊ ꝗd positꝰ supͣ montẽ. positꝰ
suꝑ candelabrũ: Solus mͥ seruandꝰ
solus tñ ip̃e mͥ sũ scandalo: solus re¬
dio. solus oneri atq ꝑiculo: ita ut ꝓpͥe
gule ⁊ uentri ⁊ ocło scandalicanti. fre¬
quent̃ irasci oporteat: Qͥb gͣ molestus
a. igit᷑. ꝗb lacesuit᷑ iniuriis : cui etiã
si ꝓo̾a cessent. nũquã tłi de alienis de¬
unt. foris pugr. e intꝰ timores. Nuꝑ

Expanded text:
tis periculis patet vita pontificis, cui omnium necesse est ferre tentationes? Si ergo latens in caverna, et quasi sub modio, non quidem lucens, sed fumigans, ventorum tamen impetus nec sic declinare sufficio, sed continuis tentationum variisque fatigatus impulsibus, instar vento agitatae arundinis, hac illacque circumferor: quid positus supra montem, positus supra candelabrum? Solus mihi servandus, solus tamen ipse mihi sum scandalo, solus taedio, solus oneri atque periculo, ita ut propriae gulae et ventri, et oculo scandalizanti frequenter irasci oporteat. Quibus ergo molestiis angitur, quibus lacessitur injuriis, cui etiam, etsi propria cessent, nunquam tamen de alienis desunt foris pugnae, intus timores? 2.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ue tẽptatori letitia. ꝙ hinc recedẽbant uͥ
salus ñ sit: Siꝗdẽ nec saluator zelat᷑ nisi
salutẽ: nec malignꝰ inuidet nͥsaluti
Si aũt pot̾ant ⁊ qͦmͦ aut sine caritate st̃ qͣm¬
diu milsa fide st̃. cũ sine caritate salus eẽ
ñ possit : aut deserentes fidẽ ñ eciã desert̃
caritatẽ: cũ caritas ⁊ infidelitas simul ẽẽ
ñ possint: Recedunt gͦ ꝗdẽ a fide. qr ue¬
ritas asserit: ꝯsequent̃ ⁊ a salute qr sal¬
uator redarguit: Inde nos colligimꝰ ꝙ
eos habere bonũ. s in bono potiꝰ radi¬

Expanded text:
hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa fide sunt, cum sine charitate salus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiam deserunt charitatem, cum charitas et infidelitas simul esse non possint? Recedunt ergo quidam a fide, quia Veritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos colligimus, eos habere bonum, sed in bono potius radi
Abbreviated transcription (Latin):
hec patienti Iatͣ hec aũt: ego recordabor uer
siculoꝵ uioꝵ. Qͥ tescendunt mare inna¬
uib: fatentes oꝑationẽ in aꝗs młtis. Ascẽ¬
ilunt usq ad celos⁊ ⁊ descendt̃ usq ad a

Expanded text:
haec patienti. Inter haec autem ego recordabar illorum haec patienti. Inter haec autem ego recordabar illorum versiculorum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis, ascendunt usq
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗd potest peccatoris oratio Nlacuit
p̃stantie ur̃e. nouũ aliqd̾ a nob̾ licta¬
tũ reꝗrere: Grauam᷑ pondere cdigͥtatis:
s dignatioĩs munere gratulam᷑: Et
blandit᷑ poᷤtentis fauor: ⁊ petitiõis ter¬
ret exactio: Qͥ enĩ nos sumꝰ ut scribamꝰ¬
ep̃is: Uñ dare: inde ⁊ negare cõpel¬
lor ꝙ postulor: Scribere tante altitudi¬
ni supra me ẽ: ⁊ eidẽ ñ obedire. ꝯtͣ me
Utrobiq ꝑiculũ⁊ s in ea parte manus im¬
minere uidet᷑: si ñ obeliero Hac itaq
exiens qua minꝰ apparet: fatio ꝙ iube¬
tis. Dat ꝗppe ausũ ip̃us digͥtatis. di¬
gnant̃ indulta familiaritas:⁊ excusar
p̃sũptionẽ auctoritas ĩꝑantis. Igit᷑ ex¬
qͦ regni celoꝵ c..u. dõ auctore uõo
traditas suscepistis⁊ ac iuxia ritũ forriᷤ
illiꝰ mulieris. manũ mittere cepistis
ad fortia: si qua uos aut egisse q̃ ñ de¬
beretis. aut ꝑtulisse q̃ nolletis audr.¬
mꝰ⁊ ⁊ illa agentẽ doluimꝰ: ⁊ ꝯdolummꝰ

Expanded text:
acuit Praestantiae vestrae novum aliquid a nobis dictatum requirere. Gravamur pondere dignitatis, sed dignationis munere gratulamur. Et blanditur petentis favor, et petitionis terret exactio. Qui enim nos sumus, ut scribampis? Unde dare, inde et negare compellor quod postulor. Scribere tantae altitudini, supra me est: et eidem non obedire, contra me. Utrobique periculum; sed in ea parte majus imminere videtur, si non obediero. Hac itaque exiens qua minus apparet, facio quod jubetis. Dat quippe ausum ipsius dignitatis dignanter indulta familiaritas, et excusat praesumptionem auctoritas imperantis. CAPUT quo regni coelorum claves Deo auctore vobis traditas suscepistis, ac juxta ritum fortis illius mulieris, manum mittere coepistis ad fortia , si qua vos aut egisse quae non deberetis, ant pertulisse quae nolletis audivimus, et illa agentem doluimus, et condoluimus
Abbreviated transcription (Latin):
micos ꝯtra u̾itatẽ nulla debet ẽẽ meti¬
culosa cũ sit ꝑiculosa palpatio: ꝙ. hoc me
fateor mouit ⁊ mouet.ꝙ illã int̃ nos
ĩa aũt habitã de sacram̃tis collationẽ. in
pͥncipio p̃clicti opusculi defendere : ab¬
struere conatꝰ estis. In qua utiq colla¬
tioe siur̃a sumniã sententie bñ me¬

Expanded text:
micos contra veritatem nulla debet esse metimicos contra veritatem nulla debet esse meticulosa, cum sit periculosa, palpatio, quod hoc me, fateor, movit et movet, quod illam inter nos jam ante habitam de sacramentis collationem, in principio praedicti opusculi defendere et astruere conati estis. In qua utique collatione, si vestrae summam sententiae bene me
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ nos ꝓ dĩ amore ap̃ ur̃m comitẽ
causã tueri suscepimꝰ. de ur̃a ꝯfidẽtes
caritate ur̃o patͦtinio cõmittimꝰ ⁊ ꝑ uos
ut fidelit᷑ sꝑamiꝰ. t̾re pͥncipi. celi dño co¬
oꝑante reconciliandũ: patͥe. uxori. filiis.
reb ⁊ amicis suis restituendũ: hoc aũt
satagendo.⁊ egenũ de manu pectatoris
uibabitis :: oppssoris ip̃ius nichominꝰ
saluti ꝯsũletis: nob̾ qͦ uos ñ mecliocrit̃
offitiosũ exhibebitis⁊s ⁊ offitiũ ĩplendo
pacificoꝵ uob̾ in t̃ filios sedẽ in excelso
collocabitis. Deceto epłam illã qͣm ad
me ĩa olim scrib̾e scĩtas ur̃a clignata ẽ.
ñme sic̃ uos audisse audiui incendio
trãdisse s ashuc penes me seruare no¬
u̾itis. Qdenĩ hoc liuoris. ĩmo furoris fu¬
isset  opꝰ utile ⁊ laudabile. uͥ nicħ nͥ ꝙ
sane fidei. ꝙ. doctͥne saluberrime. ꝙ he
ddificatioĩs sp̃ualis ẽ. dephendi temera¬
rio dãpnari iuditio: Excepto qi int̾ a¬

Expanded text:
cujus nos pro Dei amore apud vestrum Comitem causam tueri suscepimus, de vestra confidentes charitate vestro patrocinio committimus, per vos, ut fideliter speramus, terrae principi, coeli Domino cooperante, reconciliandum; patriae, uxori, filiis, rebus et amicis suis restituendum. Hoc autem satagendo, et egenum de manu peccatoris liberabitis, et oppressoris ipsius nihilominus saluti consuletis: nobis quoque vos non mediocriter officiosum exhibebitis; sed et officium implendo pacificorum, vobis inter filios Dei sedem in excelso collocabitis. De caetero, epistolam illam, quam ad me jam olim scribere Sanctitas vestra dignata est, non me sicut vos audisse audivi incendio tradidisse, sed penes me adhuc servare noveritis. Quid enim hoc livoris, imo furoris fuisset, opus utile et laudabile, ubi nihil nisi quod sanae fidei, quod doctrinae saluberrimae, quod aedificationis spiritualis est deprehendi, temerario damnare judicio? excepto, quia inter a
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ in hoĩe isto quẽ uidetis. pau¬
ꝑtatẽ ⁊ celigionẽ ⁊ ut si uni ñ cõpati¬
min:. alterũ in eo reuereamini: qͦ nul¬
latenꝰ id ei negare possitis. ꝓpt̃ ꝙ uos
cũ tanto labore delonge reꝗiere cura¬
ei succurrite: qr qͣntũ uos illi sua pau¬
ꝑtas. tantũ ĩmo ampliꝰ uob̾ illũ ueces¬
sariũ. facit sua eque religiositas. De¬
niq de multis qͦs eadẽ decausa. ĩa ad
uos mnisimꝰ: nullũ fuisse recolimꝰ. de
mag̃ dõ placere sciamꝰ: quã si huic be¬

Expanded text:
etis, paupertatem et religionem, ut si uni non compatimini, alterum in eo revereamini: quo nullatenus id ei negare possitis, propter quod vos cum tanto labore de longe requirere curaei succurrite: quia quantum vos illi sua paupertas, tantum, imo amplius, vobis illum necessarium facit sua aeque religiositas. Denique de multis quos eadem de causa jam ad vos misimus, nullum fuisse recolimus, de quo magis Deo placere sciamus, quam si huic be
Abbreviated transcription (Latin):
gato ꝗ uos ur̃amq ciuitatẽ. tanta cele¬
bratiõe ꝯcilii uoluit honorare: ꝑ oĩa
qͣntũ inuob̾ ẽ. deuotꝰ ⁊ obediens assistatiᷤ:
roborare ⁊ ꝯfirmare bona q̃q ab eo ius¬
tiori ut decet honore suscipiatis: ⁊ de ca¬
sam̃to ꝙ tenetis. hominiũ ꝙ debetis¬

Expanded text:
stramque civitatem tanti celebratione concilii voluit honorare, per omnia, quantum in vobis est, devotus et obediens assistatis; roborare et confirmare bona quaeque ab eo jusngonensem, abundantiori, ut decet, honore suscipiatis; et de casamento quod tenetis, hominium
Abbreviated transcription (Latin):
se dignant̃ acꝗeuistis uerã suscipere
defensionẽ:⁊ ꝙ falsã adu̾sus eũ iustis¬
sime repulistis accusationẽ Illus ar̃ir
ꝙ. ad ꝯsũmandũ pietatis opus̃¬
uxori ⁊ liberis eiꝰ suã hereditatẽ emignis¬
sime disposueratis: satis mirari ñ os¬
sum ꝗd ĩpedierit. ut tã purũ u̾ꝯum
in aliis pͥncipib siq̃n u̾bũ leuitatis.¬

Expanded text:
se dignanter acquievistis veram suscipere se dignanter acquievistis veram suscipere defensionem, et quod falsam adversus ipsum justissime repulistis accusationem. Illud autem quod ad consummandum pietatis opusuxori et liberis ejus suam haereditatem benignissime disposueratis; satis mirari non possum quid impedierit, ut tam pium verbum in aliis principibus si quando verbum levitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ suscipit᷑: hoc ñ solũ ñ renuere s li
bentissime debetũ ãplectr lotus nimirũ
q salua iustitia. pietas ur̃a locũ inuen̾it:
Ecce hoc scd̾o ur̃e supplico exinuietati. ut sic̃
dm̃ uob̾ uulus misereri: ita uos hũberto
P pͥncipi theobaldo.b. abb̃s de clara¬
ualle. salutẽ ⁊ oratiõẽs. Ualde tumeo
ne occupatissimis aurib ur̃is. crebris
int̃pellatiõib. mĩs p̃sũptioĩb me in¬
gerendo molestꝰ fiã. S ꝗd fatiã. Siuoᷤᷤ
offendere timeo sepiꝰ ad uos scͥptitando::
qͣntomag̃ dm̃ cuiutiq mag̃ timor ᷤᷤ de¬
beo. tum̃dũ ẽ mͥ ne offendã. ñ int̃pellan¬
do ꝓmisero. Alias aũt indulgeat mͥ be¬
nigͥtas ur̃a: qr ñpossũ ñmisereri illiu
pauꝑis.⁊ hoc facti de diuite. ꝙ ẽ infeliciꝰ:
Non possũ ñ cõpati uidue ⁊ orphanis: s
uiuo orbati patre.ꝙ. ẽ miserabiliꝰ. Gr̃as
ago uob̾ ꝓ gr̃a quã de hac re. iocłis ur̃i
inuenire meruin⁊ ꝙ ipsiꝰ hũberti ꝓ

Expanded text:
dum suscipitur; hoc non solum non renuere, sed et libentissime debetis amplecti, laetus nimirum quod salva justitia, pietas vestra locum invenerit. Ecce hoc secundo vestrae supplico Eximietati, ut sicut Deum vobis vultis misereri, ita vos Humberto principi THEOBALDO, BERNARDUS abbas de Clara-Valle, salutem et orationes. 1. Valde timeo ne occupatissimis auribus vestris, crebris interpellationibus meis praesumptuosius me ingerendo molestus fiam. Sed quid faciam? Si vos offendere timeo, saepius ad vos scriptitando; quanto magis Deum, cui utique magis timoris debeo, timendum est mihi, ne offendam non interpellando pro misero? Alias autem indulgeat mihi Benignitas vestra, quia non possum non misereri illiuset pauperis, et hoc facti de divite, quod est infelicius. Non possum non compati viduae et orphanis, sed vivo orbatis patre, quod est miserabi quam de hac re in oculis vestris invenire merui, et quod ipsius Humberti pro
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ in nob̾ ñ uitã occidit: Uñ: audait᷑ en¬
rat᷑. O mors ero mors tua. Pectatũ exti¬
guit ꝙ. aĩe uitã expulerat: aĩamq rel¬
tuit in nocentie Uerũ si p̃ualet mori
caritas. ita ut illã in ꝯgͥssu ꝑimere posi
cur dr̃ fortis ut mors.⁊ ñ potiꝰ morte fe¬
uor: Anforte qr ⁊ ip̃a mors ẽ.⁊ se ip̃s for¬
tior ẽẽ ñ potest Bona mors: ñ uite s
mortis. Bona mors ⁊ neqͣqͣm ab horien¬
ꝗdẽ s ad tp̃s ÷ restituendã in tp̃r. duran

Expanded text:
em in nobis, non vitam occidit. Unde et audacter minatur: O mors, ero mors tua . Peccatum exstinguit, quod animae vitam expulerat; animamque restituit innocentiae. 11. Verum, si praevalet morti charitas, ita ut illam in congressu perimere possit, cur dicitur fortis ut mors, et non potius, morte fortior? An forte quia et ipsa est mors, et se ipsa fortior esse non potest? Bona mors, non vitae, sed mortis. Bona mors, et nequaquam abhorrenquidem, sed ad tempus, restituendam in