comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bruto.Fs.cx. milia hoc si aliena res es¬
set certe facere non potiusset Demde nũ¬
mi nuãti sunt Carnifitio quem scribam su¬
um fuisse negare non potest Fostremo ⁊ piui
kabonii tabule predam illam istius fuisseclamãt
RECITA NOIINA CABONH
Hic etiam priore actione . Q. hortensius pu¬
pillum Iunsum uenisse pretexcatum in no
strum conspectum et testes secum patruo te¬
stimonium dicente questus est et me postu¬
lariter agere atq inuidiam cõmouere ꝙpu¬
erum producerem clamitauit. Quid erat
hortensi tandem in illo puero popͥulare ꝗd
ĩuidiosum gracchi credo aut saturnini aut
alicinis hominis eius modi produxeram fi¬
lium ut nomĩe ipso ⁊c meõria patris aĩos
imperite multitudinis concit arem .ł. Iunii
erat hominis de plebe rornana filius quem
pr̃ moriens tum tutoribus et propinquis tũ
legibus tum equitati magr̃atu tũ iudi¬
tus nostris commẽdatum Putauit. Hic istiꝰ

Expanded text:
Bruto HS cx milia. hoc, si aliena res esBruto HS cx milia. hoc, si aliena res esset, certe facere non potuisset. deinde nummi numerati sunt Cornificio, quem scribam suum fuisse negare non potest. postremo ipsius Haboni tabulae praedam illam istius fuisse clamant. Recital NOMINA HABONI. hic etiam priore actione Q. Hortensius pupillum Iunium praetextatum venisse in vestrum conspectum et stetisse cum patruo testimonium dicente questus est, et me populariter agere atque invidiam commovere, quod puerum producerem, clamitavit. quid erat, Hortensi, tandem in illo puero populare, quid invidiosum? Gracchi, credo, aut Saturnini aut alicuius hominis eius modi produxeram filium, ut nomine ipso et memoria patris animos imperitae multitudinis commoverem. P. Iuni erat, hominis de plebe Romana, filius, quem pater moriens cum tutoribus et propinquis, tum legibus tum aequitati magistratuum, tum iudiciis vestris commendatum putavit. hic istius
Abbreviated transcription (Latin):
factus est. primo negabat opus inceptu
referre posse cum mstaret kabomus m
me causam conferebat quod eum codicẽ
obsignasset. Petit a me kabonius et amicos
allegat facile impetrat iste quod ageret ne¬
sciebat. Si macceptum nõ tetulisset puta¬
bat se aliquid defensionu habiturum ka¬
bonium porro intelligebat remtotam eẽ
patefacturum. lam et siquid poterat eẽ
apertius ꝙ nunc est ut uno miniis teste
haberet Rabonio opus inacceptum retulit
qua driennio posttp̃ diem operi dixerat
Hac conditione si quis de pplo redemp¬
tor accessisset cum die ceteros redemptoẽs
exclusisset cum in eius arbitrium ac pote¬
statem uenire nolebant qui sibi ereptam
predam arbitrarentur. Nõne argumẽta¬
mur quo ista pecuma ꝑueniret. Eecit ipẽ
inditum ptimu eum uehementius eũ
eo .d.brutsis contenderet qui de sua pecu
re non poterat opem addito predibus ac¬
ceptis de Hs .d.lx. milibus remisit.d

Expanded text:
factus est, primo negabat se opus in acceptum factus est, primo negabat se opus in acceptum referre posse; cum instaret Habonius, in me causam conferebat, quod eum codicem obsignassem. petit a me Habonius et amicos adlegat: facile impetrat. iste, quid ageret, nesciebat; si in acceptum non rettulisset, putabat se aliquid defensionis habiturum; Habonium porro intellegebat rem totam esse patefacturum,— tametsi quid poterat esse apertius quam nunc est?—ut uno minus teste ag eret, Habonio opus in acceptum rettulit quadriennio post quam diem operi dixerat. hac condicione, si quis de populo redemptor accessisset, non esset usus; cum die ceteros redemptores exclusisset, tum in eius arbitrium ac potestatem venire nolebant qui sibi ereptam praedam arbitraretur. nunc ne argumentemur, quo ista pecunia pervenerit facit ipse indicium. primum cum vehementius cum eo D. Brutus contenderet, qui de sua pecunre non poterat, opere addicto, praedibus acceptis de HS DEX milibus remisit D.
Abbreviated transcription (Latin):
manis sit nouam facere Ostendam m edibꝰ
priuatis longa difficiliq nectura colũpnas
singulas ad ipluuium Hs. quadragenis
milbus non ninus magnas locatas Sed ĩ¬
eptum est de tam persp cua istius impi¬
dentia pluribus uerbis disputare p̃sertim
cum iste aperte tota lege oiũm sermonema
atq extimationem contemserit qui etia
ad extremum ascripserit redina sibi hẽto
quasi quicꝙp redimmi ex opere illꝯ tollẽt᷑
ac nõ totum opis ex rediuinis constiruẽt᷑
At enim sipupillo redimi nõ licebat non
necesse erat rem ad ipsum peruenire po¬
terat aliquis ad id negotium de populo
accedere omẽs exclusi. sunt nõ tamus a¬
perte ꝙͣ pupillus idem prestituit operi fa¬
tiundo Hł. decemotꝰ. locat c̾cit Idus septe¬
bris angustiis temporis excluduntur omes
Quid ergo kabonius ist ara diem quomõ
assequitut. Nemo kabomio molestus est
ficiscitur ꝙͣ opus effetm̃ est. Postea ꝙ̃ reus

Expanded text:
maius sit novam facere. ostendam in aedibus maius sit novam facere. ostendam in aedibus privatis longa difficilique vectura columnas singulas ad impluvium HS CCI33 CCI33 non minus magnas locatas. sed ineptum est de tam perspicua eius impudentia pluribus verbis disputare, praesertim cum iste aperte tota lege omnium sermonem atque existimationem contempserit, qui etiam ad extremum adscripserit: REDIVIVA SIBI HABETO; quasi quicquam redivivi ex opere illo tolleretur ac non totum opus ex redivivis constitueretur. at enim si pupillo redimi non licebat non necesse erat rem ad ipsum pervenire; poterat aliquis ad id negotium de populo accedere. omnes exclusi sunt non minus aperte quam pupillus. diem praestituit operi faciundo Kalendas Decembris, locat circiter Idus Septembris; angustiis temporis excluduntur omnes. quid ergo? Habonius istam diem quo modo adsequitur? nemo Habonio molestus est ficiscitur quam opus effectum est. posteaquam reus
Abbreviated transcription (Latin):
uum inductum. Q sitanta pecunia colũp¬
caussi rescinderis reficito Quiderat qd
rescinderet cum suo quemq loco lapidẽ
reponeret qui redemerit satisdet dãpni
infecti ei qui a uetere redemptore accipe¬
ret deridet cum sibi ipm̃ iubet satisclate
Rabonium pecunia presens soluitur quibꝰ
debonis eius enis qui quod tu. łħ .d. lx
fecturum esse clamauit. Quibus de bonis
pupilli ciuꝰ etatem et solitudinem etiam¬
situtores non essent defendere. pr̃ debuit
tutoribus defendentibus non modo priãs
eius fortunas set etiam bona tutorum ade
aliquis cedendus et apportandus fuit ma¬
china sua Nam illo non sagum non ma¬
teries aduecta est . tm̃ operis et in ista loca¬
tione fuit quantum pauce opere fabrorii
mercedes tulerunt et manus pretium ma¬
chine. Utrum existimatis minus operis
esse unam colũpnam efficere ab integto
nonam nullo lapide rediuiuo an quatu¬
or illas reponere. Nemo dubitat ꝗn młto

Expanded text:
vum inductum. quodsi tanta pecunia columvum inductum. quodsi tanta pecunia columCAVSA RESCIDERIS, REFICITO. quid erat quod rescinderet, cum suo quemque loco lapidem reponeret? QVI REDEMERIT SATIS DET DAMNI INFECTI EI QVI A VETERE REDEMPTORE ACCEPIT. Deridet, cum sibi ipsum iubet satis dare Habonium. PECVNIA PRAESENS SOLVETVR. quibus de bonis? eius qui, quod tu HS DLX I:~3 CCI39 effecturum esse clamavit. quibus de bonis? pupilli, cuius aetatem et solitudinem, etiamsi tutores non essent, defendere praetor debuit. tutoribus defendentibus non modo patrias eius fortunas, sed etiam bona tutorum ademaliqui caedendus et adportandus fuit machina sua; nam illo non saxum, non materies ulla advecta est; tantum operis in ista locatione fuit quantum paucae operae fabrorum mercedis tulerunt, et manuspretium machinae. Vtrum existimatis minus operis esse unam columnam efficere ab integro novam nullo lapide redivivo an quattuor illas reponere? nemo dubitat quin multo
Abbreviated transcription (Latin):
mittito ne ue partem dato neue redim¬
ito. Quid ita ne uitiosum opus fieret. At
erat probatiotua neparum locuplex eẽt
At erat et esset arapluus si uelles populo ca¬
utum predibis et prediis. Hic tesi res ipsa
siindignitas ĩ iurie tue non cõmouebat
sipupilli calamitas propraquoꝵ lacrime¬
DBruticiuus predia subierunt periculu
M. marcelli tutoris auctoritas apud te
ponderis nlhabebat ne illud quidem
aiaduertebas eius modi fore hoc peccatũ
tuum quod tu neq negare posses.In tã.¬
bulas enmmi retulisti nec cum defensione
aliqua confiteri Addicitur ⁊d opus ⁊ħ
mi arbitrium se affecturos esse clamarẽt
Et enim quid erat operis id quod uos ui¬
distis omẽs ille colũne quas dealhatas iu¬
detis machina apposita nulla ĩpensa de¬
lecte eisdemq lapidibus reposite sunt
Hoctu Hs d lx milibus loca uisti atq
in illis columnis dico esse que a tuo redẽ¬
otore commote non sint.Dico esse ex q̃
tantum tectorum uetus deletum sit et uo¬

Expanded text:
MITTITO NEVE PARTEM DATO NEVE REDIMITO. quid ita? ne vitiosum opus fieret? at erat probatio tua. ne parum locuples esset? at erat et esset amplius, si velles, populo cautum praedibus et praediis. hic te si res ipsa, si indignitas iniuriae tuae non commovebat, si pupilli calamitas, si propinquorum lacrimBruti, cuius praedia suberant, periculum, si M. Marcelli tutoris auctoritas apud te ponderis nihil habebat, ne illud quidem animadvertebas, eius modi fore hoc peccatum tuum quod tu neque negare posses, —in tabulas enim legem rettulisti,—neque cum defensione aliqua confiteri? addicitur opus HS nis arbitrium se effecturos esse clamarent. etenim quid erat operis? id quod vos vidistis; omnes illae columnae, quas dealbatas videtis, machina adposita nulla impensa deiectae eisdemque lapidibus repositae sunt. hoc tu HS DLX milibus locavisti. atque in illis columnis dico esse quae a tuo redemptore commotae non sint; dico esse ex qua tantum tectorium vetus deiectum sit et no
Abbreviated transcription (Latin):
damnatus exit inquit u̾gis ad morte
cedetur hic illi flentes rogare atq oraẽ
ceperunt ut sibi suas segetes fructusq
omẽs arationesq uacua Apromo tra¬
dere liceret ut ipsis ie ignomimia mole¬
stiaq recederent hac lege Iud decumas
uendidit uerres dicat licet hortensis
si uolet magno uerrem uendidisse hec
conditio fuit isto pr̃ aratorum ut secu
preclare agi arbitrarentur si nacuos ag¬
ros Apromo tradere liceret Multas eni
cruces propoĩtas effugere cupiebant ꝙ̃tũ
Apronius edidisset deberi tt̃ exedicto
datidum erat. Etiam nesi plus edidiss
ꝙ ꝙͣtum natum esset etiam quomodo
magrãtus ex ipius edicto exigere debe¬
bantꝰ ab aratore petere poterat Uer Ar¬
chemidoro recuperatore quid si minus¬

Expanded text:
damnatus erit,' inquit, 'virgis ad necem damnatus erit,' inquit, 'virgis ad necem caedetur.' hic illi flentes rogare atque orare coeperunt ut sibi suas segetes fructusque omnis arationesque vacuas Apronio tradere liceret, ut ipsi sine ignominia molestiaque discederent. hac lege, iudices, decumas vendidit Verres. dicat licet Hortensius, si volet, magno Verrem decumas vendidisse. haec condicio fuit isto praetore aratorum, ut secum praeclare agi arbitrarentur si vacuos agros Apronio tradere liceret; multas enim cruces propositas effugere cupiebant. quantum Apronius edidisset deberi, tantum ex edicto dandum erat. etiamne si plus edidisset quam quantum natum esset? etiam, quando magistratus ex istius edicto exigere debebant. at arator repetere poterat. verum Artemidoro recuperatore. quid si minus
Abbreviated transcription (Latin):
sibus nũtiebat recupatores sede dohor¬
te sua daturu minabatur Agirinẽses
uiri fortissimi iuditiu soe passliros esse
dicebant Ingerebat iste Archemidor
mu et huꝰ modi recuperatores quorũ
ciuis .x. nemo erat set greci sacrilegi iã
pridem repente cornelꝗ uidebant agi¬
rincrses quicꝗd ad eos recupatores
pronius attulisset ulũ ꝑfaciłe probatuꝵ
condeninari cum istin̾s ĩuidia ĩ faria¬
ꝙ malebant ꝙ ad eius pactiones cõdi¬
tionesq accedere. Querebant que mu
ba recuperatores darent tespondebat si
patẽt aduersus edictum fecisse que ĩ iudi¬
tio dicturum esse dicebat miquissimis ũ¬
bis improbissiis recuperatoribus cõ¬
flictari malebant ꝙͣ quicꝙͣ cũ isto sua
uoluntate decidere Sũmittebat iste tħ¬
imarchidem qui mone̾t eos sisaperẽt
ut transigerent pernegabant. quid gͦ
sisigulos Hs quinquageni milibꝰ
cdamnari mauultis. malle dicebant
tum iste clare omĩbus audientibꝰ qui

Expanded text:
sibus iniciebat: recuperatores se de cohorsibus iniciebat: recuperatores se de cohorte sua daturum minabatur. Agyrinenses, viri fortissimi, iudicio se passuros esse dicebant. ingerebat iste Artemidorumius modi recuperatores, quorum civis Romanus nemo erat, sed Graeci sacrilegi iam pridem improbi, repente Cornelii. videbant Agyrinenses, quicquid ad eos recuperatores Apronius attulisset, illum perfacile probaturum: condemnari cum istius invidia infamiaque malebant quam ad eius condiciones pactionesque accedere. quaerebant quae in verba recuperatores daret. respondebat, Sl PARERET ADVERSVS EDICTVM FECISSE; qua in re in iudicio dicturum esse aiebat. iniquissimis verbis, improbissimis recuperatoribus conflictari malebant quam quicquam cum isto sua voluntate decidere. summittebat iste Timarchidem qui moneret eos, si saperent, ut transigerent. pernegabant. 'quid ergo? in singulos HS quinquagenis milibus damnari mavultis?' Malle dicebant. tum iste clare omnibus audientibus, 'qui
Abbreviated transcription (Latin):
citm nimis ac ui uenisset poscere pecu¬
mam gratdem ceꝑit ut accepto lucro
discederet Hollese aegotii quicꝙͣ hrẽ
dicebat set accepta pecunia cꝙ primu¬
contemnendi siper urõs magrãtus lice¬
at set homines satis fortes et satis plane
frugi ac sobrii et in pramis hec ciuitas de
quo loquor iud Itaq homini inprimis¬
ĩprobissimo responident Agriaerses sese
decumas ei quem admodum deberent
daturos lucrum cum ille magno p̃serti
emisset nõ adituros Apronius certioẽ
facit istum cinares erat quid rei esset.¬
Statim tꝙͣ cõiuratio aliqua Agiri contͣ
rem .p. facta aut legatus paterꝰ pulsatꝰ
esset. Ita agirio magrãtus et ꝗñq pͥmi
accitũ istius enocantur uemiunt s oracu¬
sas presto est Apremus ait eos ipsos qui
uenissent contra edictum pr̃ fecisse Que¬
rebant quid respondebat se ad recupa¬
tores esse dicturu Iste equissimus homo
Formidine illam suam tmiseris. Agrinẽ¬

Expanded text:
et vi ac minis venisset, poscere pecuet vi ac minis venisset, poscere pecuniam grandem coepit ut accepto lucro discederet; nolle se negoti quicquam habere dicebat, sed accepta pecunia velle qucontemnendi, si per nostros magistratus liceat, sed homines et satis fortes et plane frugi ac sobrii, et in primis haec civitas de qua loquor, iudices. itaque homini improbissimo respondent Agyrinenses sese decumas ei quem ad modum deberent daturos: lucrum, cum ille magno praesertim emisset, non addituros. Apronius certiorem facit istum cuia res erat. statim, tamquam coniuratio aliqua Agyri contra rem publicam facta aut legatus praetoris pulsatus esset, ita Agyrio magistratus et quinque primi accitu istius evocantur. veniunt Syracusas; praesto est Apronius; ait eos ipsos qui venissent contra edictum praetoris fecisse. quaerebant, quid? respondebat se ad recuperatores esse dicturum. iste aequissimus homo formidinem illam suam miseris Agyrinen
Abbreviated transcription (Latin):
nii tantum eiuus sermo iqui natissimꝰ
et blanditie flagitiose ualuerũt ut
nunꝙͣ ammum tuum creca tuaru for¬
tunarum cogitatioq tangeret. Ceritis
Ind quod et quantum incendium de¬
cumanorum mipetu non solum per a¬
gros set etiam pet reliquas fortunas a¬
Patorum non solum per bona set etia
Per iura libertatis et ciuitatis isto pr̃
peruaserit Uidetis pendere alios ex
atbore pulsari alios autem et uerbera¬
ti porro alios in publico custoditi de¬
stinatui alios in cõniuo condemnari
ex agris auferq et diripi quid est hoc
tii fidelis prouintia sub uebana nõne
omiã potius enis modi sunt quesi Ath
quitie fugitiuoꝵ insolentia consecuta
stis per multa iuditia et testimoma cini¬
tatum et reliquarum audietis Ac p̃m̃d
Agirinensi populo fideli et illustri brerat
cognoscite Agirinensis est iprimis hone¬
sta Ciuitas dicilie hominu ante huncpr
locupletium sũ moꝵq aratorum euis dgͥ
decumas cum emisset idem Aproniusꝰ
Agitiũ uenit qui cum apparitoribus eo

Expanded text:
ntum eius sermo inquinatissimus et blanditiae flagitiosae valuerunt ut numquam animum tuum cura tuarum fortunarum cogitatioque tangeret? cernitis, iudices, quod et quantum incendium decumanorum impetu non solum per agros sed etiam per reliquas fortunas aratorum, neque solum per bona sed etiam per iura libertatis et civitatis isto praetore pervaserit. videtis pendere alios ex arbore, pulsari alios, alios autem verberari, porro alios in publico custodiri, destitui alios in convivio, condemnari ex agris auferri ac diripi. quid est hoccios fidelis, provincia suburbana. nonne omnia potius eius modi sunt quae, si Atquitiae fugitivorum insolentia consecuta.stis permulta, iudices, testimonia civitatum, et reliquarum audietis. ac primum de Agyrinensi populo fideli et inlustri breviter cognoscite. Agyrinensis est in primis honesta Siciliae civitas hominum ante hunc praetorem locupletium summorumque aratorum. eius agri decumas cum emisset idem Apronius, Agyrium venit. qui cum apparitoribus eo
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua sed studiorum turpitudo sranli¬
tudoq coniunxit uectis mores impro¬
bos imputosq noscitis. fingirę uobis si
potestis aliquem qui in ommbus istis
rebus par ad ommu flagitiotu nefa¬
rias libidines esse possit. Iserat apro¬
mus ille qui ut ipso non solum uita ħ¬
etiam corpore att ore significat ĩ mati¬
sa aliqua norago at aut gurges uit¬
in oranibus striptis intonoruta ep¬
licationihus huno it ipuris cõuilu¬
is principem adhibeoa tantamooha
bebat moꝵ similitudo conuinct onetii
atq concordiam ut apremus eru aliis
dus ac desernis uiclecatur ut quera
odissent neq udere uollent srde ceis¬
te esse not posset ut cut aliine cõui¬
uiis quidet hiisdoni goibin apromꝰ
hic hisdem etiara potulis uterctur
Dostremo ut ocͥor ħprotii peterritꝰ
oris ot cornors queos ut anint nebe¬
stie quidem fecre possent uni isti sua¬
uis et iceimdue uideretucera¬

Expanded text:
aliqua, sed studiorum turpitudo similialiqua, sed studiorum turpitudo similitudoque coniunxit. Verris mores improbos impurosque nostis: fingite vobis si potestis, aliquem qui in omnibus isti rebus par ad omnium flagitiorum nefarias libidines esse possit; is erit Apronius ille qui, ut ipse non solum vita sed corpore atque ore significat, immensa aliqua vorago est aut gurges vitin omnibus stupris, hunc in fanorum expilationibus, hunc in impuris conviviis principem adhibebat; tantamque habet morum similitudo coniunctionem atque concordiam ut Apronius, qui aliis dus ac disertus videretur; ut quem omnes odissent neque videre vellent, sine eo iste esse non posset; ut cum alii ne conviviis quidem isdem quibus Apronius, hic isdem etiam poculis uteretur; postremo ut odor Aproni taeterrimus oris et corporis,—quem, ut aiunt, ne bestiae quidem ferre possent,—uni isti suavis et iucundus videretur
Abbreviated transcription (Latin):
orum utilitatem reiꝑ cõposita cõparataq
essent ad suos improbissios questus cõuer¬
teret qui pm̃ certos instituerit nomiẽ decu¬
manos reuera mĩstros ac satellites cupidi¬
tatum suarum per quos ostendam sic pro¬
uintiam per triẽnum uexatam atq uas¬
tatam Iud. ut eam multis annis multor
ĩnocentia sapientiaq recreare nequeamꝰ
Coru omniu qui decumani uocabantur
princeps erat . Q ille apromꝰ quem uidetis
de cuius improbitate singular grauissiaꝵ
legationum querimonias iudistis Aspici¬
te Iud uultu hominis et aspectum et ex
ea contumatia quam hic ĩperditis rebus
retinet illos eius spiritus siciliẽ ses quos
fuisse putetis cogitate ac recordamim. hic
est apromus quem inprouintia tota uertes
cũ undiq nequissimos homiẽs cõqui sisset
et cum ipse secum sui similes duxisset nõ
parum multos nequitia luxuria audatia
sui similimu iudicauit Ita ꝙ istos int̾ se
per breui tprẽ non resnõ ratio nõ omẽdã

Expanded text:
rei publicae composita comparataque essent ad suos improbissimos quaestus converteret; qui primum certos instituerit nomine decumanos, re vera ministros ac satellites cupiditatum suarum, per quos ostendam sic provinciam per triennium vexatam atque vastatam, iudices, ut eam multis annis multorum innocentia sapientiaque recreare nequeamus. Eorum omnium qui decumani vocabantur princeps erat Q. ille Apronius, quem videtis; de cuius improbitate singulari gravissimarum legationum querimonias audivistis. aspicite, iudices, vultum hominis et aspectum, et ex ea contumacia quam hic in perditis rebus retinet illos eius spiritus Siciliensis quos fuisse putetis cogitate ac recordamini. hic est Apronius quem in provincia tota Verres, cum undique nequissimos homines conquisisset, et cum ipse secum sui similis duxisset non parum multos, nequitia luxuria audacia sui simillimum iudicavit; itaque istos inter se perbrevi tempore non res, non ratio, non commendatio
Abbreviated transcription (Latin):
ad euertiidas fortaa aratotur ue¬
catdas ditpiendasq essouiolit enꝰ
udatie nequitie exidelitat ti deliisi¬
mos sotios optimosq qiues scitote hec
pr̃ traditos iud atq addũctos fuisso no¬
tus instiratis et edictis tota ryr onica
lege quẽ admodum ante dixi reiecta
et repudiata primu edictu sucd an¬
dite pxeclarumr ꝙͣtim decimnãtu
edidisset aratorert sibi decume date
portere ut ttã arator decumano dare
cogeretur quomodo quantus poposcit¬

Expanded text:
fortunas aratorum vexandas diripiendasque esse voluit: huius audaciae nequitiae crudelitati fidelissimos socios optimosque civis scitota hoc praetore traditos, iudices, atque addictos fuisse novis institutis et edictis, tote Hieronica lege, quem ad modum antea dixi, reiecta ac repudiata. primum edictum, iudices, audite praeclarum: quantum decumanus edidisset aratorem sibi decumae dare oportere, ut tantum arator decumano dare cogeretur. quo modo? quantum poposc
Abbreviated transcription (Latin):
ditio reprtat et pnat Sctopb perse¬
quatur sꝑcere ui adicti seuerita¬
tem rr̃ faueo arato enpic octupli dã¬
nari Rpronium quid ralidem postuiat
aretor ihi rasi ex edicto uditiũ in
oetrpluta qid apeomus noti pecusat
quia pr̃ iubet reciiperatores renicexe de¬
curias scribamus quas decurias de co¬
horte mea reiitiens inquit quid ista co¬
hors quorum horũ est uolusi atuspicis
et Cornelũ modici et horum canum
quos tribimal uides morm lambere
Nes recnpeta ⁊ oreca dedit ĩtiqquos de

Expanded text:
et poenam octupli persequatur: exspecto vim edicti, severitatem praetoris: faveo aratori, cupio octupli damnari Apronium. quid tandem postulat arator? nihil nisi ex edicto iudicium in octuplum. quid Apronius? non recusat. quid praetor? iubet recuperatores reicere. 'decurias scribamus.' quas decurias? 'de cohorte mea reicies,' inquit. 'quid? ista cohors quorum hominum est?' Volusi haruspicis et Corneli medici et horum canum quos tribunal meum vides lambere; nec recuperatorem dedit; iniquos de
Abbreviated transcription (Latin):
iudino ut gracorr decumanu petioqua¬
turs miserum ates niqaur ex agro ho¬
mines teaduai inforum ab aratro ad
subsellia ab isurerum rusticarum ad
insolitam littta artꝑ in uiditium cum
onĩbus ⁊t aliis uectigalibus asye ma
ꝑ polless scleat asse tu de optimo de
elistissimo et honeltissimo genere hoiũ
Hoc est de aratoribus era iura cõstitu¬
ebas que gronihui aliis essent contraria
Ut: uti est cosnus decuranum petere
an aratocem petere uadituim inte¬
gcate ãi perra fieri eum qu manii
quos ierit an cum qui digitt licins¬
sit possidere quid ꝗmꝰsigulis uigis a¬
rant qui ad opete ipĩ non receduat¬
quo in nuo magnus anta tept̃. nus
quent larer farn arem sium u̾eĩent

Expanded text:
Iudicio ut arator decumanum persequatur? miserum atque iniquum! ex agro homines traducis in forum, ab aratro ad subsellia, ab usu rerum rusticarum ad insolitam litem atque iudicium? cum omnibus in aliis vectigalibus, Asiae Mque possessor soleat esse, tu de optimo, de iustissimo, de honestissimo genere hominum, hoc est de aratoribus, ea iura constituebas quae omnibus aliis essent contraria? Vtrum est aequius, decumanum petere an aratorem repetere? iudicium integra re an perdita fieri? eum qui manu quaesierit, an eum qui digito sit licitus possidere? quid? qui singulis iugis arant, qui ab opere ipsi non recedunt,—quo in numero magnus ante te praetorenquent Larem familiarem suum? venient
Abbreviated transcription (Latin):
tatum oiũm consulibus edidit togato
um uoiã reciperentut. Qua dete Cti
lentulum.patronum. Sĩcilie clarissium
a dolescentem dicerę audistis Sicalos tũ
da esset docerent de schenii cala mitate
questos esse propter que hane ĩuitiamꝗ
Sthemo facta esset cos statuisse ut quoł
dico postula retur Que cum ita cilent tu¬
ta ne amentia preditus atꝙ audatia f¬
isti ut inre tam clara tam testata tau
abste ipso peruagata tabula publicas
rumpere dudere. At quẽ adiuodu co¬
cupisti. Non neita at bmibus nobis ta
Uideti ne totum hoc nomen corã
facit delatum esse in litura. Qud
istis antea seciptuta sud maci na
litura correxit qmd anobiep¬

Expanded text:
itatum omnium consulibus edidit, rogareitatum omnium consulibus edidit, rogareum nomina reciperentur. qua de re Cn. Lentulum, patronum Siciliae, clarissimum adulescentem, dicere audistis, Siculos, cum o his agenda esset docerent, de Stheni calamitate questos esse, propterque hanc iniuriam quae Sthenio facta esset eos statuisse ut hoc quod dico postularetur. quae cum ita essent, tantane amentia praeditus atque audacia fuisti ut in re tam clara, tam testata, tam abs te ipso pervulgata tabulas publicas corrumpere auderes? at quem ad modum corrupisti? nonne ita ut omnibus nobis tacvidetisne totum hoc nomen, coram ubi facit delatum, esse in litura? quid fuit istic antea scriptum? quod mendum ista litura correxit? quid a nobi
Abbreviated transcription (Latin):
deret recipi uouen ableatis licet. Hoc
fun inprouintia ualla lex uetat Mala
mproba defensione ueru aliqua tr
uti uideretur Postremo illo desperatissio
per fugio uti posset se iprudente fecisse
existifuasse id licere ꝙͣ ꝙ̃ perditissima
defensio est ⁊ amen aliquid dici udeter
Tollit ex talibus id quod erat et facit cora
delatum esse.ł lic iudete in quot laqos
lam de loco superiore dixerat et inser¬
monem multis demonstrarat licẽ nome
recipere absentis se cxemplo fecisse id¬
quod fecisset. ł lec eum dictasse priore
actione et ui. pomperus dorus dixit de
cuius uirtute antea cõmemoram et r
pomperus theodorus homo. EN. pom̃p
clarissiti unti iuditio plutunis madlo
in rebus probatissimus et ouim extutat¬
oue ornatissimus. Et possides Macto sole¬
cent et qui ex ulo ipso uuldictint utip
scudebat licere fieri sepe esse factum ni
quod fecisset aliorum exemaplo institum¬
ꝙ fecisse. Dicit preterea testenioni tor
Sicilia que ĩ comunibus postulatis Cia¬

Expanded text:
is licet; hoc fieri in provincia nulla lex vetat,' mala et improba defensione, verum aliqua tamen uti videretur; postremo illo desperatissimo perfugio uti posset, se imprudentem fecisse, existimasse id licere. quamquam haec perditissima defensio est, tamen aliquid dici videretur. tollit ex tabulis id quod erat, et facit coram esse delatum. hic videte in quot se laqlam de loco superiore dixerat et in sermone multis demonstrarat licere nomen recipere absentis; se exemplo fecisse quod fecisset. haec eum dictitasse priore actione et Sex. Pompeius Chlorus dixit, de cuius virtute antea commemoravi, et Cn. Pompeius Theodorus, homo et Cn. Pompei, clarissimi viri, iudicio plurimis maximisque in rebus probatissimus et omnium existimatione ornatissimus, et Posides Macro Solucent, et qui ex isto ipso audierunt viri defendebat, licere fieri; saepe esse factum; iste quod fecisset aliorum exemplo institutoque fecisse. dicit praeterea testimonium tota Sicilia, quae in communibus postulatis civ
Abbreviated transcription (Latin):
dicausa simile sup̃tu ẽ ut orationi q̃da
hoc modo. Neq equus in domitus ꝙͣuis bñ
nã compositus sit ydoneus põt eẽ ad cas
utilitates que desideratit ab equo. neq hõ
ĩdoctus ꝙͣius sit ingeniosus ad uirtutem

Expanded text:
di causa simile sumptum est, ut orationi quaedadi causa simile sumptum est, ut orationi quaedahoc modo: «Neque equus indomitus, quamvis bene natura conpositus sit, idoneus potest esse ad eas utilitates, quae desiderantur ab equo; neque homo indoctus, quamvis sit ingeniosus, ad virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
est sicuti mẽbru aliqd̾.ẜ tanꝙ̃ sanguit per
sẽ per totu corpus orationis
Ontentio est per ꝙͣ contraria efferũt᷑
ea ẽ in u̾boru exornationb ut añ
dociuꝰ huiꝰmodi Inmicis te placa¬
bilem amicis ĩexorabile prebes. In sinãru
Quiꝰ moĩ uos huiꝰ ĩ tõmodis lugetis isterei
pecalamitate letatur uos ur̃is fortun
diffiditis iste solus suis eo magis confidit
ulud ex uerbis celerit relatis constat. Hoc
ꝙ piam aliquid exre dispar siłe. Ea
sumit aut orandi cansa aut ꝓbãdi
lausa ant apertius dicendi aut ante ocu
di. Ornandi causa sumit per cotrariũ
sico Non enz queadmodin palestra qui
tegtõ face. Hic perit imparor ĩperito
ex̾citu tradit. Hoc sine simili satis plane
et perspicne et probabilit dici potiit Hoc
mõ dicitut. Alinuc bonos impatores a
melioribus ex̾citus accipere solere s oran¬

Expanded text:
us sicuti membrum aliquod, sed tamquam sanguis perfusus us sicuti membrum aliquod, sed tamquam sanguis perfusus est per totum corpus orationis. Contentio est, per quam contraria referentur. Ea est in verborum exornationibus, ut ante docuimus, huiusmodi: «Inimicis te placabilem, amicis inexorabilem praebes.» In sententiarum huiusmodi: «Vos huius incommodis lugetis, iste rei publicae calamitate laetatur. Vos vestris fortunis diffiditis, iste solus suis eo magis confidit.» illud ex verbis celeriter relatis constat; hic quampiam aliquid ex re dispari simile. Ea sumitur aut ornandi causa aut probandi aut apertius dicendi aut ante oculdi. Ornandi causa sumitur per contrarium sic: «Non enim, quemadmodum in palaestra, qui tegro facem, hic peritus imperator inperito ercitum tradit.» Hoc sine similei satis plane et perspicue et probabiliter dici potuit hoc modo: «Dicitur minus bonos imperatores a melioribus exercitus accipere solere»; sed ornan
Abbreviated transcription (Latin):
contemnendus est qui in naufragio nauẽ
ꝙͣse mauult ĩ columen ita utuꝑandus¬
saluti consulit. Ham emn fracta multi
intellexisse qui se deuouisse dicitur et pro
legionibus et se in hostes ĩ misisse medios¬
unde amisit uitam at non perdidit. teei̃
te quotidie magis enitescit. Qd̾ siprore .p.
decere acçedere ad peritulũ et roẽ d̾mõst᷑ͣ¬
tu ẽ et exͦ. comprobatu qͣre Hu sapiẽtes sũt
expolitio uersatur de qua producti sumus
ut plura diceremꝰ qd̾ nõ modo cu carisa
dicimꝰ iuuat et exornat oratione s max ͤ
qͣr cõuenit ex̃ causam in excendo roẽs ad¬
hibere expolitionis indicendo utitu exor¬
UOmmocatio ẽ tu in loco firinissio
quo tota causa cõtinetur manetur
diutius eodem sẽpus redit᷑ Hac
uti maxime tõuenit etid oratoris boni
maxime ꝓpͥu nõ ei datur auditori po¬
testas aĩi dere firmissima dimoriendi
Fsuic exͫ satis udoneu subici non potunt

Expanded text:
contemnendus est, qui in navigio non navem contemnendus est, qui in navigio non navem quam se mavult incolumem, item vituperandusaluti consulit. Navi enim fracta multi cius intellexisse, qui se devovisse dicitur et pro legionibus in hostis immisse medios. Amisit vitam, at non perdidit. Re enimte cottidie magis enitescit. Quodsi pro re publica decere accedere periculum et ratione demonstratum est et exemplo conprobatum, ii sapientes sunt expolitio versatur: de qua producti sumus, ut plura diceremus, quod non modo, cum causam dicimus, adiuvat et exornat orationem, sed multQuare conveniet extra causam in exercendo rationis adhibere expolitionis, in dicendo uti, cum exorommoratio est, cum in loco firmissimo, a quo tota causa continetur, manetur diutius et eodem saepius reditur. Hac uti maxime convenit et id est oratoris boni maxime proprium. Non enim datur auditori potestas animum de re firmissima demovendi. Huic exemplum satis idoneum subici non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜolibro qd̃̾ opus fuerat diximꝰ demõ¬
strantes argumẽtatione quẽ admodu
cui moĩ eẽt exornatio uerbi cui cõchsioĩ
nomẽ est. Igitur hui moĩ uehemẽter or¬
hoc modo. Igitur septe partibus tracta¬
bitur et ab eiusde sinẽ nõ recedamꝰ exẽplo
erit necessario ẽ re piͫ pereat. Et qmĩ
omiã sunt cõmoda a patria accepta nu¬
lu ĩ cõmodu pro patria putandu est¬
grane. Ergo qui fugiũt id periculu qd̾¬
p̾tote .p. subcundu ẽ stulte faciĩt. Nn
neq effugete ĩ cõmoda possũt et ĩgrati
ĩtintate reper nĩtur. At qui prie pe¬
ricula suo periculo expetũt. hii sapiẽto
ter est miquu uitam quata a nã acceptam
propter patriam conseruaris neͣ cu cogat
reddere patrie. cum rogat non dare et cũ
possis cu sũma uirtute et honore ꝓ prĩa
intire malle per dedecus et ignania ui
tur nolle indiscrimen uenire. Itaq uti

Expanded text:
secundo libro, quae opus fuerunt, diximus, demonsecundo libro, quae opus fuerunt, diximus, demonstrantes argumentationes quemadmodum cuiusmodi esset exornatio verborum, cui conclusioni nomen est. Ergo huiusmodi vehementer orsententiarum. Hoc modo igitur septem partibus tractabitur - et ab eiusdem sententiae non recedamus exemplo,erit, necesse erit cum re publica pereat; et, quoniam omnia sunt commoda ‹a› patria accepta, nullum incommodum pro patria grave putandum est. Ergo qui fugiunt id periculum qstulte faciunt: nam neque effugere incommoda possunt et ingrati in civitatem reperiuntur. At, qui patriae pericula suo periculo expetant, hi sapientes nter est inicum vitam, quam a natura acceptam propter patriam conservaris, naturae cum cogat reddere, patriae cum roget non dare; et, cum possis cum summa virtute et honore pro patria interire, malle per dedecus et ignaviam ‹vitur, nolle in discrimen venire. Ita uti
Abbreviated transcription (Latin):
exuscitatioẽ cu et nos cõmodati dice̾ uid¬
amur et auditoris aĩu cõmoueꝰ sic. Quis
ẽtam tenui ratioẽ p̃ditus cuiꝰ aĩus tantis
ingustiis ĩ iudie continet᷑ qui nõ hũc ho¬
mine studiosissime laudet et sapiẽtissimͣ
iuudicet qui pro salute patrie pro ĩcolumi¬
tate ciuitatis pro xer .p. fortunis ꝙͣii.
magnu atq atrox pitulu studiose susci¬
magis cupio satis laudate ꝙͣ possim idq
H certe scio nobũ omĩbus usu uenite fa¬
dem res igitur his tribus indicendo r̃bꝰ
titatioẽ. s de cadẽ re tu dicemꝰ plurimii
utemur cõmutatiombus. I. lamtu ter
simplicit pronũtiauerimꝰ ratione pote¬
rimꝰ subicere. Deinde duplice sma uł¬
Deide afferre contrariu de quibꝰ oĩbus
diximꝰ in u̾botu erornationib. Dem̃
simile et exemplu de quo suo loco plura
dicenrꝰ. Denide conchusionẽ de qua in

Expanded text:
exsuscitationem, cum et nos commoti dicere videexsuscitationem, cum et nos commoti dicere videamur, et auditoris animum commovemus, sic: «Quis est tam tenui cogitatione praeditus, cuius animus tantis angustiis invidiae continetur, qui non hunc hominem studiosissime laudet et sapientissimum iudicet, qui pro salute patriae, pro incolumitate civitatis, pro rei publicae fortunis quamvis magnum atque atrox periculum studiose suscic hominem magis cupio satis laudare quam possum; idemque hoc certo scio vobis omnibus usu venire.» Eadem res igitur his tribus in dicundo commcitatione.› Sed de eadem re cum dicemus, plurimis utemur commutationibus. Nam cum rem simpliciter pronuntiarimus, rationem poterimus subicere; deinde dupliciter vel sdeinde afferre contrarium - de quibus omnibus diximus in verborum exornationibus -; deinde simile et exemplum - de quo suo loco plura dicemus -; deinde conclusionem, de qua in
Abbreviated transcription (Latin):
quoq uehemẽtius ĩ mutabimꝰ. Hoc quoq
cõmo datissime scribi nõ potest neq paru
est apertu qͣre nõ eget exemplis. Tertiũge
si sententia traiciemꝰ aut ad ẜmotina¬
tione aut exuscitatione. Ser mocinatio
est de qua planius paulo post suo loco dicez
tingemꝰ in qua constituetire alicuiꝰ ꝓsoẽ
orõ accomodata ad dignitatez. hoc modo
Et quo facilius tes tognosti possit ne ab ea¬
Dem sententia recedamꝰ sapiens qui omiã
rei .p. cansa suscipienda ꝑicła putabit se¬
pe ipẽ secu loquitur hoc modo Hõ mͥ¬
soli s etiam atq adeo multo potuis natꝰ
sum patrie uita que fato debet᷑ saluti prĩe
poti is iiu persoluatur. Aluit Hec me
tute atq honeste produxit usq ad hanc
etatem muniuit meas rationes bors le¬
sciplims. Quid ẽ qd ame ei satis ꝑ solui
possit unde hec accepta sunt. Quare hec
rei publice nullu periculu fugi. Item
mutatur res tractando si traducitur ad

Expanded text:
ehementius inmutarimus. Hoc neque commodissime scribi potest neque parum est apertum; quare non eget exempli. CAPUT 55 Tesi sententiam traiciemus aut ad sermocinationem aut exsuscitationem. Sermocinatio est - ‹de› qua planius paulo postingemus -, in qua constituetur alicuius personae oratio adcommodata ad dignitatem, hoc modo, ut, quo facilius res cognosci possit, ne ab eadem sententia recedamus: «Sapiens omnia rei publicae causa suscipienda pe ipse secum loquitur: “Non mihi soli, sed etiam atque multo potius natus sum patrie; vita que fato debetur saluti patrie potissimum solvatur. Hec me tute atque honeste produxit ad hanc etatem, monuit me ad has rationes bosciplinis. Quid est quod a me satis persolvi possit, unde haec accepi?» Exinde ut haec rei publicae nullum ipse periculum fugiet.» Item mutatur res tractando, si traducitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
pus. Hec ipã que michi dẽ multis sola r̃¬
licta sunt uobis et tut̾ cõdono potãti. uos
me urõ quo pacto uob̾ nidet᷑ utamini.
atq ab utamini uobis licebit ĩponite ĩ me
quicquid libet. statinte. dicite atq obtem
perabo. Hoc genuc tam et si alias quoq
tor utru de duobꝰ potius aut qd̾d̃
pluribꝰ potissimu dicat hoc modo
Obfuit eo tpr̃e piurimu tei .P. consulu
siue stultitia siuc malitia dicere optetꝰ
siue utrũꝵ. Item tu istud ausus es dicero
igno moribus tuis appelle nomie
Speditio ẽcu rõnibus cõpluribus
enu̾atis quibꝰ aliqua res aut fieri¬
aut nõ fieri potuerit cetere tollũt
pia telinquit ꝙ̃ nos intendim. Hoc  nodo
Hlecesses cu constet istu fundu nr̃ñ fu¬
sse ostendas teaut uacuu dixisse aut usu
cipiotetu fuisse aut emisse. aut here¬
ditatetibi uenisse uatuu cu ego adesses

Expanded text:
pus, haec ipsa, quae mihi de multis sola relicta sunt, vobis et vestrae condono potestati. Vos me vestro quo pacto vobis videbitur utamini atque abutamini licebit; inpunite in me quidlibet statuite; dicite atque innuite: parebo.» Hoc genus tametsi alias quoquetor, utrum de duobus potius aut quid de pluribus potissimum dicat, hoc modo: «Offuit eo tempore plurimum rei publicae consulum sive stultitiam sive malitiam dicere oportet sive utrumque.» Item: «Tu istuc ausus es dicere, digno moribus tuis appellem nomine?» Expeditio est, cum rationibus conpluribus enumeratis quibus aliqua res confici potuerit, ceterae tolluntur, una relinquitur, quam nos intendimus, hoc modo: «Necesse est, cum constet istum fundum nostrum fuisse, ostendas te aut vacuum possedisse, aut usu tuum fecisse, aut emisse, aut hereditati tibi venisse. Vacuum, cum ego adessem,
Abbreviated transcription (Latin):
tentie tñslatione uerba quoq conuertantur
plura hic subiecimꝰ exempla ut qrã diffi ᷝ ͤ
est hoc genus exornationis ĩuentu diluci¬
du eẽt ut cu bñ eẽt intellectu facilius in
dicendo inueniretur
Ermissioẽ tu ostendemus ĩ dicendo
nos aliqua rem totam tradere et cõ

Expanded text:
tentiae relatione verba quoque convertantur. Plura subiecimus exempla, ut, quoniam difficile est hoc genus exornationis inventu, dilucidum esset, ut, cum bene esset intellectum, facilius in dicendo inveniretur. Permissio est, cum ostendemus in dicendo nos aliquam rem totam tradere et conc
Abbreviated transcription (Latin):
iamus uuuabit ad coniecturales argu¬
mẽ tatiomes s nõ erit tanꝙͣ inpserisq ut
cu uelimꝰ ca possimꝰ uti na facere
uniõ doterimꝰ nisi nobis ipã tiegot
natura dabit facultatem
Isolutio est que cõuĩtionibꝰ uerbor
emedio sublatis sepatis ꝑtibis eftere
hocmõ. Sere more parenti pareto¬
gatis. obsequort amitis. Obtempa legis
ste Descende in integra defensigei Etol
de ueruo ẽtemre. Hoc geniis et atruo

Expanded text:
gumentationes. Sed non erit, tamquam in plerisque, ut, cum velimus, ea possimus uti: nam fere non poterimus, nisi nobis ipsa negotii natura dabit facultatem. Dissolutum est, quod, coniunctionibus verborum e medio sublatis, separatis partibus effertur, hoc modo: «Gere morem parenti, pare cognatis, obsequere amicis, obtempera legibus.» Item: «Descende in integram defensionem, noli ude verum invenire.» Hoc genus et a
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ positu ẽ alio uerbo qd iderua¬
Reat. Hoc mõ. Rem publica radicituse¬
uertisti. ciutate funditꝰ deiecisti. Ites
patti nepharie uerb̾asti Parẽti manus
scelerate ĩ tulisti. Nectẽ est eius qui audi
aĩ cõmoneri cu grauitas prioris dã
tenonat᷑ int̾ptetatioẽ uerboru
Ommntatio ẽ cu due substantie
int̾ se discrepãtes ex transiectione
ita efferũtur ut a priore posteror
confraria priori proficiscat Esse optet¬

Expanded text:
 positum est, alio verbo, quod idem valeat, hoc modo: «Rem publicam radicitus evertisti, civitatem funditus deiecisti.» Item: «Patrem nefarie verberasti, parenti manus scelerate attulisti.» Necessum est eius, qui audit, animum commoveri, cum gravitas prioris dicti renovatur interpretatommutatio est, cum duae sententiae inter se discrepantes ex transjectione ita efferuntur, ut a priore posterior contraria priori proficiscatur;
Abbreviated transcription (Latin):
Diũctio ẽ cu uerbu quo res cõpre¬
hendit᷑ nõ int̾ponimꝰ. s aut pͥmũ
Suit postremu collocamꝰ Primũ
hoc pacto. Deflorescit fotme dignitas
aut morbo aut uetustate. Postremũ sic
aut morbo aut uetustate forme dig̾tas
Florescit. Ad fistinitate disiũctio estap¬
posita qͣte tarius utimir ea ne sacieta¬
te pariat. Breuitate parit cõiũctio qͣ¬
te sepius adhibendaẽ hae tres exornati¬
ones de simpiici gne̾ mauant
Onduplicatio ẽ cu toẽ amplifica¬
tionis aut cõmiẜationis eiusdẽ uni
aut plurimoꝵ uerboꝵ iteratio fithͦ
mõ Tu multus gay greci tumult dome¬
sticos et intestinos comꝑat. Itẽ cõmotus
nõ es cu tibi pedes mat̾ amplexaret᷑ nõ
ĩ hor conspectu proditor patrie. Prodi¬
tor inꝙͣ patrie uenire audes ĩ hor isp̾tu

Expanded text:
o est, cum verbum, quo res conprehenditur, non interponimus, sed aut primum aut postremum conlocamus. Primum hoc pacto: «Deflorescit formae dignitas aut morbo aut vetustate.» Postremum sic: «Aut morbo aut vetustate formae dignitas deflorescit.» Ad festivitatem diiunctio est adposita: quare rarius utemur, ne satietatem pariat; ad brevitatem coniunctio: quare saepius adhibenda est. Hae tres exornationes de simplici genere manant. Conduplicatio est quom ratione amplificationis aut commiserationis eiusdem unius aut plurium verborum iteratio, hoc modo: «Tumultus, Gai Gracce, tumultus domesticos et intestinos conparas !» Item: «Commotus non es, cum tibi pedes mater amplexaretur, non in horum conspectum, proditor patriae? Proditor, inquam, patriae, venire audes in horu
Abbreviated transcription (Latin):
Socratica medicina quesanaret eaz cupi¬
ditatem permanat i uenas et inheret
ĩ isceribus illud malu existit q morbꝰ
et egrotatio que auelli ĩueterata nõ po¬
ssũt eiq morbo nomẽ est auaritia. Simi¬
literq ut ceteri morbi ut glorie cupiditas
ut mulierositas ut ita appellem eam q̃¬

Expanded text:
Socratica medicina, quae sanaret eam cupiSocratica medicina, quae sanaret eam cupiditatem, permanat in venas et inhaeret in visceribus illud malum, existitque morbus et aegrotatio, quae evelli inveterata non possunt, eique morbo nomen est avaritia; similiterque ceteri morbi, ut gloriae cupiditas, ut mulierositas, ut ita appellem eam q
Abbreviated transcription (Latin):
prim morbi confitiũtur que uocant
illi nocemata eaq que sunt hñs mor¬
bis contraria que hñt ad rescertai
uitiosas offensiones atq fastidiu de¬
inde egritudines que appellatur asto¬
rie offensiones hoc loco nimiu opere
cõsumitur a storcis maxiẽ a crisippo
dui morbis corpoꝵ cõꝑatur morboru
ammi similitudo quã orõne p̃termissa
mĩme necessaria ea que rem cõtinent
Pertractemꝰ intelligatur igit᷑ pertur¬
batione iactantibis seopimonibꝰ m¬
constanter et turbide in motu esse sẽp
Cu aute hic feruor cõcitatioq amni
ĩueterauerit et tanꝙͣ ĩuenis medulłq
nisederit tu existit et morbus et egro¬
tatio et offensiones et que fũt eis mõ¬
bis egrotatiombꝰq congrarie Hec que
dico cogitioẽ interse differũt requid
copulat᷑a sũt eaq ormĩtur ex libiclme
et letitia Nam cu ẽ concupita pecuia
n adhibita continuo rõ qi quedam

Expanded text:
primum morbi conficiuntur, quae vocant primum morbi conficiuntur, quae vocant illi nosh/mata, eaque quae sunt eis morbis contraria, quae habent ad res certas vitiosam offensionem atque fastidium, deinde aegrotationes, quae appellantur a Storiae offensiones. hoc loco nimium operae consumitur a Stoicis, maxime a Chrysippo, dum morbis corporum comparatur morborum animi similitudo; qua oratione praetermissa minime necessaria ea, quae rem continent, pertractemus. intellegatur igitur perturbationem iactantibus se opinionibus inconstanter et turbide in motu esse semper; cum autem hic fervor concitatioque animi inveteraverit et tamquam in venis medullisque insederit, tum existet et morbus et aegrotatio et offensiones eae, quae sunt eis morbis aegrotationibusque contrariae. Haec, quae dico, cogitatione inter se differunt, re quidem copulata sunt, eaque oriuntur ex libidine et ex laetitia. nam cum est concupita pecunia nec adhibita continuo ratio quasi quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
tur de quodam aut quibusda que ca¬
torimata dyaletici appellãt ut hrẽ di¬
uitias capere honores. Diligentia rerũ
ipãru ẽ ut honoꝵ ut peciutie. Oũ aut
perturbationu fonte esse dicũt ĩtem¬
perantia que est atota mẽte a recta ra¬
tione defectio sic aduersa aprescriptioẽ
roĩs ut nullo mõ appetitioẽs animi n
regi n contineri queant. Quẽadmodũ
igitur temperantia sedat appetitiones
eẜ effic ut he recte rationi pareãt con¬
seruatq considerata niditia mẽtis sic
Huic inimica intempantia omẽ animi
statu ĩf̾lãmat cõturbat icitat. Itam et
egritudines et metus et relique pturba¬
trones omẽs gignũtur ex ea Qulẽ adino
cusanguis corruptꝰ est aut pĩtuita re¬
dundat aut bilis incorpore morbi egro¬
tationesq nascũtur sic prauaꝵ opimid¬
nu conturbatio et ipsatu inter se repu¬
gnantia santate spoliat animu morb̾
donturbat. Ex perturbationbꝰ autem

Expanded text:
tur de quodam aut quibusdam, quae katur de quodam aut quibusdam, quae kathgorh/mata dialectici appellant, ut habere divitias, capere honores, indigentia rerum ipsarum sit, ut honorum, ut pecuniae. Omnium autem perturbationum fontem esse dicunt intemperantiam, quae est a tota mente a recta ratione defectio sic aversa a praescriptione rationis, ut nullo modo adpetitiones animi nec regi nec contineri queant. quem ad modum igitur temperantia sedat adpetitiones et efficit, ut eae rectae rationi pareant, conservatque considerata iudicia mentis, sic huic inimica intemperantia omnem animi statum inflammat conturbat incitat, itaque et aegritudines et metus et reliquae perturbationes omnes gignuntur ex ea. Quem ad modum, cum sanguis corruptus est aut pituita redundat aut bilis, in corpore morbi aegrotationesque nascuntur, sic pravarum opinionum conturbatio et ipsarum inter se repugnantia sanitate spoliat animum morbisque perturbat; ex perturbationibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
sequente et quasi comite pauoris. Contͣ¬
batione metu excutiente cogitata for¬
midine metu permanẽte. Udluptatus
aute partes hoc modo describũt ut ma¬
liuolentia sit uoluptas ex malo alterius
sine emolumẽto suo Delectatio noluptas
suauitate auditui aiũ delimens et qua¬
lis est hec aurin. tłes sũt ocłoꝵ et tactio¬
nu et odorationu et sapoꝵ que sũt om̃s
umꝰ generis ad perfundendu auĩ tanꝙͣ
illi q̾efacte uoluptates. Iactatio ẽ uolu¬
ptas gestiens et se efferens in solentius. Q
Rute  libiclini subiecta sũt easic diffim¬
ũt ut irasit libido pumendi eius qui ui¬
deatur lesisse ĩiuria Excandescentia at̃
siumicitia ira ulciscendi tempus obser¬
uans. Discordia ira acerbior intimo o¬
dio et corde concepta Incligentia libi¬
do mexplebilis. Desideriu Ibido eiui
qui nõdu adsit uidendi distingũt iͣ
etiam ut libidosit earu rexu que dicũ¬

Expanded text:
sequentem et quasi comitem pavoris, contusequentem et quasi comitem pavoris, conturbationem metum excutientem cogitata, formidinem metum permanentem. Voluptatis autem partes hoc modo describunt, ut malevolentia sit voluptas ex malo alterius sine emolumento suo, delectatio voluptas suavitate auditus animum deleniens; et qualis est haec aurium, tales sunt oculorum et tactionum et odorationum et saporum, quae sunt omnes unius generis ad perfundendum animum tamquam inliquefactae voluptates. iactatio est voluptas gestiens et se efferens insolentius. Quae autem libidini subiecta sunt, ea sic definiuntur, ut ira sit libido poeniendi eius qui videatur laesisse iniuria, excandescentia autem inimicitia ira ulciscendi tempus observans, discordia ira acerbior intimo animo et corde concepta, indigentia libido inexplebilis, desiderium libido eius, qui nondum adsit, videndi. distinguunt illud etiam, ut libido sit earum rerum, quae dicun