comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. setiam in uoluptate corruptela¬
rũ fi namq se dicunt parcẽ. ꝙ non
ꝯumbunt: ne nodis carneis artius
inplicetur. et sordidius inquinetur.
sum ergo apls dicat.omnia munda
mundis utiq hoib qui possunt inde¬
sus uoluntatis pusitate mutari
sto magis omnia munda sunt deo qͥ
mꝑ incõmutabilis ⁊ incõtaminabił
manet: De cuius sapĩa diria dc̃mn ẽ
i eis libris quos rerhendo uelemen¬
tius inqͥnamini: ꝙ nich inqͥnatum m
cam incurrit. ⁊ actingit ubiq põ suam
munditiam. Quapp̃ omimindissima
nanitas.⁊ta ne displicet tibi in m̃bro
humiano. unde humana genatio ppa¬
gatur. signũ regenatõnis himane
illũ cui munda sunt omnia dm̃ uissis¬
se constitui. ⁊ placet tibretiam in fla¬
gitus que illo m̃bro ab impudicis
chil est mundũ ex ꝑte sue nature cõ¬
maculari atq corrũpi: Quio enim
pacitur in uarus turꝑib corrupte¬
lis quem ꝯiugali quoq ꝯcubitu.

Expanded text:
num sed etiam in uoluptate corruptelanum sed etiam in uoluptate corruptelarum. ei namque dicunt parcere, quod non concumbunt, ne nodis carneis: artius inplicetur et sordidius inquinetur. cum ergo apostolus dicat: omnia munda mundis, utique hominibus, qui possunt in deterius uoluntatis peruersitate mutari, quanto magis omnia munda sunt deo, qui semper incommutabilis et incontaminabilis permanet? de cuius sapientia diuine dictum est in eis libris, quos reprehendendo uehementius inquinamini, quod nihil inquinatum in eam incurrit et adtingit ubique propter suam munditiam. quapropter, o inmundissima uanitas, itane displicet tibi in membro humano, unde humana generatio propagatur, signum regenerationis humanae illum, cui munda sunt omnia, deum iussisse constitui et placet tibi etiam in flagitiis, quae illo ihil est mundum, ex parte suae naturae commaculari atque corrumpi? Quid enim patitur in variis turpibus corruptelis, quem conjugali quoque concubitu
Abbreviated transcription (Latin):
uart qr nõ cogent. In quo enĩ m̃bro ꝯgru¬
ntius expoliatio carnalis ⁊ mortalis
acupĩe figuratur. qm unde carnalis ⁊
norcalis fetus exoritur: S sicut dicit
apls. omnia niunda mundis. imimũ¬
dioaut̃ ⁊ infidelib nicħ est inuudũ: f
plluta sunt eoꝵ ⁊ mens ⁊ ꝯscĩa. Itaq isti
minimis mundi sibi udentur. qr illa
pbra tamq̃m mmuinunda au̾̃santur. aut
illari se fingunt in eas infidelitatis
ierroris mimunditias incid̾unt. ut
im detestantur circũcisionem carnis
um dixit apłs signacłm iustitie fidei.
mp̾is tñ carnalib m̃bris diuma su
dimembra credant colligata ⁊ inqͥnata
di. ut cum carnem ininundam di¬
ri. ⁊ dm̃ illic ex parte qua ibi tenet᷑
amundũ fcm̃ dice ꝯpellantur: quippe
gem mundart oport̾e asserunt. Nuod
dncc fiat qͣntũ fieri potu̾it: int̾i nẽ
cim ꝑpeti omnta que carnes patum¬
tir. nõ tm̃ in labore ⁊ dolore afflictio¬

Expanded text:
uarique non cogerent. in quo enim membro congrueuarique non cogerent. in quo enim membro congruentius expoliatio carnalis et mortalis concupiscentiae figuratur, quam unde carnalis et mortalis fetus exoritur? sed, sicut dicit apostolus, omnia munda mundis; inmundis autem et infidelibus nihil est mundum, sed polluqui nimis mundi sibi uidentur, quia illa membra tamquam inmunda auersantur aut auersari se fingunt, in eas infidelitatis et erroris inmunditias inciderunt,. ut, cum detestantur circumcisionem carnis, quam dixit apostolus signaculum iustitiae fidei, in ipsis tamen carnalibus membris diuina ddetineri: ut cum carnem immundam dicunt, et Deum illic ex parte, qua ibi tenetur, immundum factum dicere compellantur; quippe quem mundari oportere adserunt: quod donec fiat, quantum fieri potuerit, interim nunc eum perpeti omnia, quae carnes patiuntur, non tantum in labore et dolore adflictio
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat qͣnta nob̾ cura legenl
et intlłigenda ⁊ in qñta auctoritat
Sum uͥo dicit figure nr̃e fuerunt
m figura contingebant illis. oster¬
dit iam nõ opus eẽ ut cum res ip̃
manifestatas agimus. figuraꝵ
nuntiantiũ celebratõni seruiam
unde dicit alioloco. nemo ergo uos
ꝑnemo uos in eis iudicet: declarat qͣm
n fio noc̃e ut tam hec obseruentur. Cũ
mtr dicit quod est umibra futuroꝵ: ostẽ
Mͣm oportũit ut illo tpr̃e obsertiaren¬
dit quo ista que nob̾ iam mantfestata
dutunt. ꝑ tales umibras figuraꝵ futu
nꝑdicebantur. Pinde si manichei re¬
mectõne dñi iustificarentur. cuitis
esurrectõnis dies ex die quid̾ passiõĩs
dus post diem tñ sabbati. hoc est post
eotimũ octauus fuit: ꝓfecto spoliaren¬
ar carnali uelaisito mortaliũ deside¬
ior ⁊ cordis circũcisione gaudentes
noꝰ eam in carne adumibratam figura¬
amnq derid̾ent tpr̃e ueti̾s testamenti
pͥuis iam tpr̃e noui testam̃ti fieri obser¬

Expanded text:
nobis cura legenda et intellegenda et quanta auctoritate cum uero dicit: figurae nostrae fuerunt et: in figura contingebant illis, ostendit iam non opus esse ut, cum res ipsas manifestas agimus, figurarum praenuntiantium celebrationi seruiamus. unde dicit alio loco: nemo ergo uos c etiam cum dicit: nemo uos in eis iudicet, declarat quam non sit necesse ut haeo obseruentur iam. cum autem dicit: quod est umbra futurorum ostendit quam oportuerit ut illo tempore obseruarentur, quo ista, quae nobis iam manifestata eluxerunt, per tales umbras figurarum futura praedicebantur.' Proinde si Manichaei resurrectione domini iustificarentur, cuius resurrectionis dies ex die quidem passionis tertius, post diem tamen sabbati. hoc est post septimum octauus fuit, profecto spoliarentur carnali uelamento mortalium desideriorum et cordis circumcisione gaudentes non eam in carne adumbratam figuratamque deriderent tempore ueteris testamenti, quamuis iam tempore noui testamenti fieri obser
Abbreviated transcription (Latin):
matis. atq ab edendis onmib temꝑa¬
tis cum tu ip̃e p̾fems eimgłicũ testi¬
montũ nõ comqͥnari hoĩem ex hiisq̃
m os ingredumtur ⁊ in uentrẽ ua¬
dunt. atq in latͥnam emittuntur.
Itaq has artissimas ⁊ fallatiam su¬
am manifestissua u̾itate p̾focan¬
tes angustias conatus euade: ait ħ
in secreto uema dice̾tur. in turbas a
falsa iactaret.cum ⁊ hoc de dño credẽ
sacrilegium sit ⁊ omnes qui legũt.
not̾iunt hoc ⁊ remotis turbis eum
plantus dixisse discipłis. Quapp̃ qr
ratur adimantũ ut ei solũ p̾ferat
manicheũ: compendio requiro. utrũ
ista dñi sñia qua dixit nõ inquinari
hoĩem ex hiis que in os eius intrãt
uera an falsa sit si falsam dicunt
cur eam tantus eoꝵ doctor adimantꝰ
a ppõ platam dicens ad expugnandũ te¬
stam̃tũ uetus obiecit. si aut̾ uera ẽ cur
adũsus eam credunt se comqͥnari si qua¬
cũq carne uescantur: Nisi forte uerum

Expanded text:
matis, atque ab edendis omnibus temperamatis, atque ab edendis omnibus temperatis; cum tu ipse proferas evangelicum testimonium non coinquinari hominem ex his, quae in os ingrediuntur et in uentrem uadunt atque in latrinam emittuntur ? itaque has artissimas et fallaciam suam manifestissima ueritate praefocantes angustias conatus euadere ait hin secreto uera diceret, in turbas autem falsa iactaret, cum et hoc de domino credere sacrilegum sit, et omnes qui legunt, nouerint hoc et remotis turbis eum planius dixisse discipulis. quapropter quia ratur Adimantum. ut ei solum praeferat Manichaeum, conpendio requiro, utrum ista domini sententia, qua dixit non inquinari hominem his, quae in os eius intrant. uera an falsa sit. si falsam dicunt, cur eam tantus eorum doctor Adimantus a Christo prolatam dicens ad expugnandum testamentum uetus obiecit? si autem uera est, cur aduersus eam credunt se coinquinari, si quacumque carne uescantur? nisi forte uerum
Abbreviated transcription (Latin):
concessum est tñ ut ad urõꝵ intestinoꝵ
aras uiua ꝑueniant: et misera peco¬
ua que cum cicius de corpore suo exeũt.
in nr̃a corpora intͣre nõ possant. Ita de¬
lirantes ad huc pritatis ꝙ nõ sumtis
intnuci uet̾is testam̃ti. qr nlłam car¬
nem inmundam dicimurs. tenentes
apłi snĩam dicentis.omnta mudai
mundis. ⁊ illud ubi dñs ait. nõ ꝙ mtͣt¬
mos ur̃m uos comqͥnat. s ex quod exit
Quod nõ ad solas turbas dñs dixit. sic̃
ut̃ adimantus quem post manicheũ
faustus p̾cipue laudat. cũ uetĩ cesta¬
mento calumpniaretur uoluit intel¬
ligi: s etiam remotus a turbis hoc id
discipłis suis euidentius ⁊ exp̾ssius
eloquutus est. Cum enĩ hanc dm̃ sen¬
tentiam testam̃to ueti opposuisset ad¬
imantus. qr in illoscripta sunt que¬
dam mimunda carnium a quib ille
ppłs iussus est abstin̾e: timuit ne sͥ
dice̾tur. Cur ergo uos nõ quosdam
s omnes carnes immundas existi¬

Expanded text:
concessum est tamen, ut ad uestrorum intestinorum concessum est tamen, ut ad uestrorum intestinorum aras uiua perueniant, et misera pecora, quae cum citius de corpore suo exeunt, in uestra corpora intrare non possunt! ita delirantes adhuc putatis, quod ideo sumus inimici ueteris testamenti. quia nullam carnem inmundam dicimus tenentes apostoli sententiam dicentis: omnia munda mundis, et illud, ubi dominus ait: non strum, vos coinquinat, sed quod exit . Quod non ad solas turbas Dominus dixit, sicut vester Adimantus, quem post Manichaeum Faustus praecipue laudat, cum Veteri Testamento calumniaretur, voluit intelligi; sed etiam remotus a turbis, hoc idem discipulis suis evidentius et expressius elocutus est. Cum enim hanc Domini sententiam Testamento Veteri opposuisset Adimantus, quia in illo scripta sunt quaedam immunda carnium, a quibus ille populus jussus est abstinere, timuit ne sibi diceretur: Cur ergo vos non quasdam, sed omnes carnes immundas existi
Abbreviated transcription (Latin):
iquibdam pp̃ epuilas euͣngłm predi¬
entib ꝯgruentissime dic̃it. quoꝵ ds̃
rnt̾ est. qͣnto nos arrogantiore impie¬
m iactatis: qui uentrem ur̃m non
tadatorem dice̾ nõ timetis: Cuius
ro dementie est pios se nid̾i uelle
banimaliũ int̾fectione se cempe¬
ent: cum ommes suas escas easd̾ ani¬
ius hr̃e dicant. quib ut putant in¬
uentib tanta iniln̾a ⁊ manib ⁊ den¬
ib ingerunt: Cur aut̃ si carnibus
lesci nõ nultis nõ ipa animalia deo
udlum putatis humanas. s ita di¬
mas nt tp̃a dei m̃bra credatis. a car
dadiruatis uentre qͣm mente. ⁊ isla
arus dei natura saluatur. que nr̃is
ascib exalari m̾uerit. qm que nr̃is
ins prora no lacrfticitis. qt ea iaua ab¬
sum̾e nõ potestis: ut eoꝵ antinas nt̾¬
cessione ur̃i stomachi libetis. Obeata
olera quib ⁊ manu euulsis ⁊ ferro con¬
cisis. ⁊ tgne cruciatis. ⁊ dente ꝯtritis

Expanded text:
de quibusdam propter epulas euangelium praedide quibusdam propter epulas euangelium praedicantibus congruentissime dixerit: quorum deus uenter, quanto uos adrogantiore inpietate iactatis. qui uentrem uestrum nmundatorem dicere non timetis! cuius porro dementiae est pios se uideri uelle, quod ab animalium interfectione se temperent, cum omnes suas escas easdem animas habere dicant, quibus, ut putant, uiuentibus tanta uulnera et manibus et dentibus ingerunt! Cur autem, si carnibus uesci non uultis, non ipsa ani- . malia deo  quas non solum putatis humanas, sed ita diuinas, ut ipsa dei membra esse credatis, a carneas adiuuatis uentre quam mente et illa potius dei natura saluatur, quae uestris uisceribus exhalari meruerit, quam quae uestro pecora non sacrificatis, quia ea uiua absumere non potestis, ut eorum animas intercessione uestri stomachi liberetis.s o beata olera, quibus et manu euulsis et ferro concisis et igne cruciatis et dente contritis
Abbreviated transcription (Latin):
elit seruiat. Sz uos qui hõi mendico e¬
nrienti panem nõ porrigitis. misericor¬
doestis in pecora: quib animas huma¬
is mẽe creditis. Dñs aut̃ iħx in ea cru¬
dis fuit: cum demones in gregem por¬
qr cum idab eo pet̾ent ire ꝑmisit. Qͥ
erum nond̾ demonstrato ꝑ passionem
sacrifitio corporis sui. cuidam lepso
mem mundau̾at ait. Uade ⁊ ostende te
derdoti. ⁊ offer ꝑ te quod p̾cepit moy¬
de in testimontũ illis. Magis enim
get: compeslitur animus humanus
nquir̾e. quid nos ꝑ hec doc̾e uoluerit.
qmi utiq nõ frustra ea de quib non
ndiget sibi iuberet offerri nisi aliqͥd
meis ostend̾et quod nob̃ ⁊ nosse ꝓdesset
et talib signio p̾figurari oporteret.
uos aut̃ qͣnto melius ⁊ honestius istis
qͣuis iam nr̃õ tempori nõ ncc̃iis tñ sig¬
rificantib aliquid ⁊ docentib sacrifitus
libderemini: qͣm uob̃ ab auditoribits
r̃is iiuas escaꝵ uictimas offerri ui¬
eretis ⁊ credetis. Nam cũ apłs paulus

Expanded text:
naliter seruiat. sed uos, qui homini mendico esurienti panem non porrigitis, misericordes estis in pecora, quibus animas humanas inesse creditis. dominus autem Iesus in ea crudelis fuit, cum daemones in gregem porcorum, cum id ab eo peterent, ire permisit. qui etiam nondum demonstrato per passionem sacrificio corporis sui cuidam leproso. quem mundauerat, ait: uade et ostende te sacerdoti, et offer pro te, quod praecepit Moyses. in testimonium eget, conpellitur animus humanus inquirere, quid nos per haec docere uoluerit, qui utique non frustra ea, quibus non indiget, sibi iuberet offerri, nisi aliquid in eis ostenderet, quod nobis et nosse prodesset et talibus signis praefigurari oporteret. uos autem quanto melius et honestius istis quamuis iam nostro tempori non necessariis, tamen significantibus aliquid et docentibus sacrificiis subderemini, quam uobis ab auditoribus uestris uiuas escarum uictimas offerri iuberetis et crederetis! nam cum apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
uemadmod̾ ⁊ qͣre accipiatur testa¬
mentũ uetus ab ħedib testam̃t
noui. iam sipͣdiximus. S qr paulo an
de pmissis eius faustus egit. nunc au
de pceptis ag̾e uoluit: respondeo istos
omnino nescire quid int̾sic int̾ pcepta
uite agende ⁊ p̾cepta uite significande
Exempli gr̃a. nõ ꝯcupisces: p̾ceptũ est
agende uite. Circũcides õem mascule
octauo die: pceptum est significande
uite. Ex hac quippe imꝑitia maniche
et omnos quib displicent litt̾e uet̾ia
turoꝵ nõ intlligentes. ⁊ ea mͦ non ol¬
seruari animadũtentes. ex more pii¬
sentis tp̃ris illa rep̾hendunt: que ui
iui tpr̃i congruebant. quo ista quei
manifesta sunt uentura significa¬
nur S quid dicturi sunt adu̾sus as¬
stolum qui ait. hoc omnia n figue
ꝯtingebant illis. scripta sunt autͥ

Expanded text:
uemadmodum et quare accipiatur testamentum uetus ab heredibus testamenti noui, iam supra diximus. sed quia paulo ante de promissis eius Faustus egit, nunc autem de praeceptis agere uoluit, respondeo istos omnino nescire, quid intersit inter praecepta uitae agendae et praecepta uitae significandae. exempli gratia: non concupisces praeceptum estagendae vitae: Circumcides omne masculinum octavo die, praeceptum est significandae vitae. Ex hac quippe imperitia Manichaei, et omnes quibus displicent litterae Veterturorum non intelligentes, et ea modo non observari animadvertentes, ex more praesentis temporis illa reprehendunt, quae utique illi tempori congruebant quo ista quae nunc manifesta sunt ventura significarentur. Sed quid dicturi sunt adversus Apostolum qui ait: Haec omnia in figura contingebant illis, scripta sunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
eius quod elt omile eius nitrauit adii¬
tam tpẽalem que est in fide. Ideo ait Ego
ueni ut uitam hẽant hoc est fidem que ꝑ
dilectõm oꝑatur. ꝑ quam fidem i otule
ingrediuntur ut uiuant. qr iustus ex
fide iuuit.⁊ abundantius hent. qui ꝑ¬
seu̾ando usq in finem ꝑ illud hostium
id est ꝑ fidem xp̃i egrediuntur. qm̃ uiri
fidelos moriuntur. ⁊ abundantius hẽ¬
bunt uitam ueniendo quo pastorille
p̾cessit. ubi nũqͣm deinde moriantur.
Qmus ergo ⁊ hic in ip̃o ouili non de¬
sunt pascua. qm̃ ad utrũq possumus
melligere quod dc̃m est ⁊ pascua inue¬
ment .i. et ad ingressum ⁊ egressum: tñ
tunc u̾e pascua inuenient ubi sacura¬
buntur qui esurumt ⁊ sicrunt iusti¬
tiam. Qualia pascua inuenit cui dcm̃
est hodie mecũ eris in padyso. Nũc q¬

Expanded text:
ejus, quod est ovile ejus, intraverit ad vitam temporalem, quae est in fide. Ideo ait, Ego veni, ut vitam habeant, hoc est fidem, quae per dilectionem operatur ; per quam fidem in ovile ingrediuntur ut vivant, quia justus ex fide vivit : et abundantius habeant, qui perseverando usque in id est, per fidem Christi egrediuntur, quoniam veri fideles moriuntur; et abundantius habebunt vitam, veniendo quo pastor ille praecessit, ubi nunquam deinde moriantur. Quamvis ergo et hic in ipso ovili non desunt pascua, quoniam ad utrumque possumus intelligere quod dictum est, et pascua inveniet, id est, et ad ingressum et ad egressum: tamen tunc vera pascua invenient, ubi saturentur qui esuriunt et sitiunt justitiam ; qualia pascua invenit cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso . Q
Abbreviated transcription (Latin):
cant cui dicimus. Deduc me dñe iniua
mus ad ea que ꝓposuit nec exposuit. Et
pastor quid̃ quisnam sit.ꝙͣ uis nõ dix̃
in ista lectõne que hodie recitata est
tũ in ea que sequitur aꝑtissime dict.
Ego sum pastor bonus. Quod ⁊ si non
dic̾et. quem aliũ p̃t̃ ip̃m intllige̾ dbeit¬
mus in eis u̾bis ubi ait: Qui intits
hostium pastor est ouium. huic hob¬
rius aꝑuit. ⁊ oues uocem eius ais
Et ꝓpͥas oues uocat nominatim. ibl

Expanded text:
cat cui dicimus: Deduc me, Domine, incat cui dicimus: Deduc me, Domine, inmus ad ea quae proposuit, nec exposuit. Et pastor quidem quisnam sit, quamvis non dixerit in ista lectione quae hodie recitata est, tamen in ea quae sequitur apertissime dicit: Ego sum pastor bonus. Quod etsi non diceret, quem alium praeter ipsum intelligere deberemus in eis verbis, ubi ait: « Qui intrat per ostium, pastor est ovium. Huic ostiarius aperit: et oves vocem ejus audiunt; et proprias oves vocat nom
Abbreviated transcription (Latin):
errauit redit ut audiat uocem illam pes¬
naculis iustoꝵ. Nam facile est audur
facile est laudare etigłm. facile est acli¬
mare dispitatori. ꝑseu̾are usq infirs
hoc est ouium uocem pastoris audientus.
eemptatio accidit. ꝑ seu̾a usq in ftren
adusarius tuus est in ista uia. hoc est in
ista mortali uita. S quid dicit: Concrd
cum adu̾sario tuo cito dum es cum co
in uia. Iudisti. credidisti. concordastisi
adusabaris: concorda. Si tibi p̾stitũ et
concordare noli ult̾ius litigare. Rñ en
finatur uia: nescis. S tñ scit ille si onre
es. Et si ꝑseu̾au̾is usq in finem: salrs
eris. Ac ꝑ hoc istam uocem nõ ꝯtempe
sui. nõ audiunt alieni. Ut potui. nri
posui nob̾. aut tracta ui nob̃cum. Si u
minus incellex̾unt. maneat pietas e
reuelabitur u̾itas. Qui aut̃ intellex̾imt
nõ se extollant qͣiͣ celeriores suꝑ tardio¬
res: ne extollendo se exorbitent. ⁊ facili
ꝑueniant tardiores. Ommes aut ꝑu¬

Expanded text:
berravit, redit, ut audivit vocem illam pasnaculis justorum . » Nam facile est audire Christum, facile est laudare Evangelium, facile est acclamare disputatori; perseverare usque in finem, hoc est ovium vocem pastoris audientium. Tentatio accidit, persevera usque in finem. s Christum, adversarius tuus est in ista via, hoc est in ista mortali vita. Sed quid dicit? « Concorda cum adversario tuo cito, dum es cum eo in via . » Audisti, credidisti, concordasti. Si adversabaris concorda. Si tibi praestitum est concordare, noli ulterius litigare. Quando enim finiatur via nescis, sed tamen scit ille. Si ovis es, et si perseveraveris usque in finem, salvus eris: ac per hoc istam vocem non contemnunt sui, non audiexposui vobis, aut tractavi vobiscum. Si qui minus intellexerunt, maneat pietas, et revelabitur veritas: qui autem intellexerunt, non se extollant quasi celeriores super tardiores, ne extollendo se exorbitent, et facilius perveniant tardiores. Omnes autem perdu
Abbreviated transcription (Latin):
nem. S nõ apud eum ꝑseu̾ando: non
audit hanc uocem. Uenit ad xp̃m. au¬
diuit alia ⁊alia u̾ba. illa ⁊ illa oĩa uera.
sana omnia. int̾ que omnia est ⁊illa
uox. qui ꝑsen̾au̾it usq in finem: Hic
saluus erit. Istam qui audierit: ouis
est. S audiebat eam nescioquis ⁊desi¬
puit. refriguit. audiuit alienam.Si
p̾destinatus est ad tp̃s errauit. in eter¬
nũ nõ ꝑibit. Redit ut audiat quod

Expanded text:
nem, et non apud Deum perseverando, non nem, et non apud Deum perseverando, non audit hanc vocem: venit ad Christum, audivit alia et alia verba, illa et illa omnia, vera sana omnia, inter quae omnia est et illa vox: « Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. » Istam qui audierit ovis est. Sed audiebat illam nescio quis et desipuit, refriguit, audivit alienam: si praedestinatus est, ad tempus erravit, in aeternum non periit; redit ut audiat quod
Abbreviated transcription (Latin):
añ constitutõm mundi. nam ⁊ hoc di¬
cit apłs sicut elegit nos in ip̃o añ cõ¬
stitutõm mnundi: scd̃ istam ergo p̾sciẽ¬
tiam dei ⁊ p̾̃destinatõm qͣm mlte oues
foris. qͣm młti lupi intus ⁊ qͣm młte
oues intus. ⁊ młti lupi foris. Qutd est
quod dixi qͣm młde oues foris: Qmͣ młti
mͦ luxuriantur. casti futuri. Qmͣ mł
Qm młti rapiunt res alienas. donat᷑i
unt. alienos sequuntur. Item qͣm mł
ti intus laudant.blasphematuri. Ca¬
sti sunt. fornicaturi. Sobrii sunt. se ui¬
no postea sepultuui. Stant casuri. Nõ
sunt oues. De p̾destinatis enĩ loquim
de hus loquimur quos nouit dñs qͥ
sunt eius. Et tñ ip̃i qͣmdui recte sapi¬
unt: xp̃i uocem audiunt. Etoe audiũt
audiunt alienos: in qua nõ oues non
audiint xp̃m. Que est ista uox: Qui
ꝑseu̾au̾it usq in finem. hic saluus
erit. Hanc uocem nõ negligit ꝓpͥus.
nõ audit alienus. Nam ⁊ille hoc ei p̾¬
dicat. ut ꝑseu̾et apud ip̃m usq in fi¬

Expanded text:
 constitutionem mundi: nam et hoc dicit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante constitutionem mundi . Secundum istam ergo praescientiam Dei et praedestinationem, quam multae oves foris, quam multi lupi intus; et quam multae oves intus, et quam multi lupi foris! Quid est quod dixi, quam multae oves foris? Quam multi modo luxuriantur, casti futuri; quam muquam multi rapiunt res alienas, donaturiunt, ti intus laudant, blasphematuri; casti sunt, fornicaturi; sobrii sunt, se vino postea sepulturi; stant casuri, non sunt oves. De praedestinatis enim loquimur; de his loquimur, quos « novit Dominus qui sunt ejus ; » et tamen ipsi quandiu recte sapiunt, Christi vocem audiunt. Ecce audiunt audiunt alienos, in qua non oves non audiunt Christum. Quae est ista vox? « Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . » Hanc vocem non negligit proprius, non audit alienus: nam et ille hoc ei praedicat, ut perseveret apud ipsum usque in fi
Abbreviated transcription (Latin):
pom fidem cogitare. egredi aut̃ ꝑ xp̃m
cdpto suum. Et ip̃e dño dicit. Luoeant
oi utã coram hoĩb. S plus me delectat
guoietur ⁊egredietur ⁊pascua mue-¬
ner: cum sequitus adiunxit. fur uõ
lent nisi ut furetur.⁊ mactet. ⁊ ꝑdat

Expanded text:
m fidem cogitare; egredi autem per Chad opus suum ; et ipse Dominus dicit: Luceant opera vestra coram hominibus . Sed plus me delectat gredietur et egredietur, et pascua inveniet, cum secutus adjunxit: Fur non venit, nisi ut furetur, et mactet
Abbreviated transcription (Latin):
miliet se. ut sano capite possit incrare.
lmaut̃ se nõ humiliat s extollit: per
nacheriam uult ascendere. Qui aut̃ ꝑ
matertam ascendit: ⁊ deo exaltatur ut
nominat ouile. nominat oues. Com¬
mendat hec omnia. s nond̾ exponit. Le¬
imus ergo. qr uenturus est ad ea u̾ba
nquibz nob̾ aliqua que dixit dignet᷑
ctpnere: ex quoꝵ expõne dabit nobis
brtasse etiam illa que nõ exposuit in tel¬
lige pascit enim manifestis. exercet
obicuris. Qui nõ intrat ꝑ hostium in
ouile ouunn. s ascendit alunde. Ue
niero q casurus est. Sit ergo humil
pbostium iutret. Plano pede ueniat.
bnõ offendet. Ile inquit fur est ⁊ latro.
Ques suas nult dice ouos alienas. ad
ir sias .i. furto sb̾latas. nõ ut saluet
but cccidet. Ergo fur est sre quodalieni
occidit. Qui aut̃ intrat ꝑ hostiũ: pastor est

Expanded text:
miliet se, ut sano capite possit intrare. miliet se, ut sano capite possit intrare. Qui autem se non humiliat, sed extollit, per maceriam vult ascendere: qui autem per maceriam ascendit, ideo exaltatur ut nominat ovile, nominat oves; commendat haec omnia, sed nondum exponit. Legamus ergo, quia venturus est ad ea verba in quibus nobis aliqua quae dixit dignetur exponere: ex quorum expositione dabit nobis fortasse etiam illa quae non exposuit, intelligere. Pascit enim manifestis, exercet obscuris. Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde. Vae misero, quia casurus est! Sit ergo humilis, per ostium intret: plano pede veniat, et non offendet. Ille, inquit, fur est et latro. Oves suas vult dicere oves alienas: ad hoc suas, id est, furto ablatas, non ut salvet, sed ut occidat. Ergo fur est, quia quod alienum occidit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
si quos forte seduc̾ent mactandos ⁊ ib¬
dendos nõ liberandos seducent. Et lae
dimittamus. Uideamus illos si forti¬
qu se udentes nõ solum iactant. led a
qo iluminatos uideri uolunt. Sunt
aut heretici. forte ip̃i ꝑ tanuam intͣue¬
rint: Ibsit. Sabelluis dicit. Qui filius
est ape est pat̾. S si filius nõ est pat̾. nõ
nñt ꝑ hostium qui filiũ dicit patrem
srris dicit. Aliud est pat̾ aluid est filiꝰ.
Recte dicet si dicet alius. nõ aliud. Qñdo
enm dicit aluid: ei ꝯtradicit a quo an¬
dir ego ⁊ pat̾ unũ sunius. Nec ip̃e ergo
ꝑhostiũ intrat. Predicat enĩ xp̃m qua¬
iemsibi fingit. nõ qualem u̾itas dicit.
som̃ hẽs. ren nõ hẽs. Alicuiuis rei uo¬
men est xp̃c. Tenc ip̃ãm rem si ius ꝑdesse
tibr nom̃ Alius nescio unde sit. sicuc fo¬
et msta uana heresum enitinare. Hoc
intret. xp̃m uerũ p̾dicet. Nõ solũ xp̃m
sam mlti querendo głam suam oues

Expanded text:
si quos forte seducerent, mactandos et ocsi quos forte seducerent, mactandos et occidendos, non liberandos seducerent. Et hos dimittamus: videamus illos si fortqui se videntes non solum jactant, sed a Christo illuminatos videri volunt: sunt autem haeretici. Forte ipsi per januam intraverunt? Absit. Sabellius dicit, Qui Filius est, ipse est Pater: sed si Filius, non est Pater. Non intrat per ostium, qui Filium dicit Patrem. Arius dicit: Aliud est Pater, aliud est Filius. Recte diceret, si diceret Alius; non, aliud. Quando enim dicit, Aliud, ei contradicit a quo audit, Ego et Pater unum sumus . Nec ipse ergo per ostium intrat: praedicat enim Christum qualem sibi fingit, non qualem veritas dicit. Nomen habes, rem non habes. Alicujus rei nomen est Christus: tene ipsam rem, si vis prodesse tibi nomen. Alius nescio unde, sicut Phoet multa vana haeresum enumerare? Hoc intret, Christum verum praedicet. Non solumnam multi quaerendo gloriam suam, oves
Abbreviated transcription (Latin):
benc iuiuendi uł cecitate nescumt. ul
inflatõne contempnunt. Nõ est aute
cuiqͣm spes uera. ⁊ certa semꝑ uiuendi
płmq tales hoĩes etiam ꝑsuadẽ hoib
ut bene uiuant. ⁊xp̃iani nõ sint. Per
aliam ꝑtem uolunt ascendere. raꝑ et
cocide̾: nõ ut bonus pastor ꝯseruare atq
saluare. fuerunt ergo quidam pħi de
uirtutib ⁊ uitiis subtilia mlta cracta¬
tes. diuidentes. diffimentes. rõciiatõ¬
nes acutissimas concludentes. libros
implentes. suam sapĩam buccis crep̃¬
tib uentilantes. qui etiam dice̾ aue¬
rent hoĩb nos sequimini: sectami
stram tenete si uultis beate uiuen
S nõ intrabant ꝑ hostium: ꝑdere lo¬
lebant. mactare. ⁊ occidere. Quid deise
dicam: Ecce ip̃i ph̾i sei legebant. imo
quod legebant xp̃m sonabant. tenturũ
sꝑabant. ⁊ p̾sentem nõ aguoscebant.
Iactabant se etiam ip̃i int̾ uidente. ħ
est int̾ sapientes. Et negabant xp̃m⁊
nõ intrabant ꝑ hostium. Ergo et ip̃i

Expanded text:
endi, vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera, et certa semper vivendi, plerumque tales homines etiam persuadere hominibus ut bene vivant, et christiani non sint. Per aliam partem volunt ascendere, rapere et occidere; non ut pastor, conservare atque salvare. Fuerunt ergo quidam philosophi, de virtutibus et vitiis subtilia multa tractantes, dividentes, definientes, ratiocinationes acutissimas concludentes, libros implentes, suam sapientiam buccis crepantibus ventilantes; qui etiam dicere auderent hominibus, Nos sequimini, sectam nostram tenete, si vultis beate vivere. Sed non intrarant per ostium: perdere volebant, mactare et occidere. 4. Quid de istis dicam? Ecce ipsi Pharisaei legebant, et in eo quod legebant, Christum sonabant, venturum sperabant, et praesentem non agnoscebant: jactabant se etiam ipsi inter videntes, hoc est inter sapientes, et negabant Christum, et non intrabant per ostium. Ergo et ipsi,
Abbreviated transcription (Latin):
quitur ꝑ p̾conem. exceptor nõ bacit. pco
dmit s itex dixit. Alii ergo sunt quos ñ
udierint oues in quib nõ erat uoxi
ur errantes. falsa dicentes. mania gar¬
rrentes. uana fingentes miseros sedu¬
centes. Nutid est ergo quod dixi. maior hoc
ei enim ꝑ ꝓpħas uox pastoris erat. qͣn¬
tomagis uecem pastoris ꝓferebat lin¬
qua ip̃a pastoris: Non omnes audierũt.
or quid putamus: Qui audierũt oues
erant. Etce audiuit iudas ⁊ lupus erat.
squebatur. s pelle ouina tectus pastori
Cum exaltau̾itis filiũ hõis: tunc agnos¬
atis qr ego sum. Quõ enĩ ista soluitur
questio. Audumt nõ oues ⁊ nõ audiũt
ouos: sequuntur uocem pastoris quidã
lupi. ⁊ ei quedam ꝯtradicunt oues. Po¬
stitmo pastorem occidunt oues. Solui¬
ur q̃o. Respondit enĩ aliquis ⁊ dicit. S
qntõ audiebant oues nond̾ erant: tũc

Expanded text:
quitur per praeconem, exceptor non facit, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Alii sunt ergo quos non audierunt oves, in quibus non erat vox Christi, errantes, falsa dicentes, inania garrientes, vana fingentes, miseros seducentes. 10. Quid est ergo quod dixi, Major haec Si enim per Prophetas vox pastoris erat, quanto magis vocem pastoris proferebat lingua ipsa pastoris? Non omnes audierunt. Sed quid putamus? qui audierunt, oves erant? Ecce audivit Judas, et lupus erat: sequebatur, sed pelle ovina tectus pastori Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Quomodo enim ista solvitur quaestio? Audiunt non oves, et non audiunt oves; sequuntur vocem pastoris quidam lupi, et ei quaedam contradicunt oves; postremo pastorem occidunt oves. Solvitur quaestio: respondet enim aliquis, et dicit, Sed quando non audiebant, oves nondum erant, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
meelo Hinc enim eas uocat noĩatim. Et
quis alius eas emittet. nisi qui caꝵ pctã
dmectet ut eum sequi disruptis libate
uinculis possant: Et quis eas p̾cessit quo¬
am seq̃ntur. nisi qui resurgens a mor¬
nus tam nõ moritur. ⁊ mors illi ultra nõ
ist quodait Ego sum hostiũ. ꝑ me si quis
introierit: saluabitur ⁊ ingredietur ⁊
egrdietur.⁊ pascua iueniet. In hoce¬
uident᷑ ostendit nõ solum pasdorem. s
etiam oues intrare ꝑ bostiũ. S quid est
ingredietur. ⁊ egredietur. ⁊ pascua inue¬
niet: Ingredi quippe in eccłam ꝑ hostiũ
sicut ait iste ip̃e iohes euͣngsista in epła
sua ex nob̃ exierunt. s nõ erant ex nob̾:
nõ est utiq bonũ. Talis ergo egressus
nõ posset a bono pastore laudari:ut dice¬
ret ⁊ingredietur ⁊egredietur.⁊pascua
mueniet. Est ergo aliquis nõ solũ ingres¬
suo s etiam egressus bonus: ꝑ hostiũ bo¬
nu quod est ip̃c. S qui sit iste landabil
egrmi aut̾ qñ ext̾ius aliquid oꝑamur.¬

Expanded text:
coelo : hinc enim vocat eas nominatim. Et quis alius eas emittit, nisi qui earum peccata dimittit, ut eum sequi duris liberatae vinculis posseum sequuntur, nisi qui resurgens a mortuis jam non moritur, et mors ei ultra non est quod ait: « Ego sum ostium: per me si quis introierit, salvabitur; et ingredietur, et egredietur; et pascua inveniet. » In hoc evidenter ostendit, non solum pastorem, sed etiam oves intrare per ostium. 15. Sed quid est, ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet! Ingredi quippe in Ecclesiam per ostsicut ait iste ipse Joannes evangelista in Epistola sua, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis ; non est utique bonum. Talis ergo egressus non posset a bono pastore laudari; ut diceret, et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Est ergo aliquis non solum ingressus, verum etiam egressus bonus per ostium bonum, quod est Christus. Sed quis est iste laudabilis egredi autem, quando exterius aliquid operamur
Abbreviated transcription (Latin):
pulsat ⁊ dignus est cui aꝑiatur si pul¬
sare ꝑsistat. Ille u̾o adhucandiat. ñi
credideritis: nõ intlłigetis. Quare ista
ꝯmendo: Qnia u̾o cum u̾ba hec obscr¬
ia sicut possum exposuero: aut quia
ualde sunt abdita. uł ego eoꝵ nõ app̾¬
hendero intsłigentiam. uł explican¬
di quod intlłigo nõ hũero facultatẽ
uł tam fu̾it quisq tarduo ut etiam
exponentem nõ sequatur: nõ de se
desꝑet. maneat in fide. ambulet in
uia. audiat apłm dicentem. ⁊ si quid
alit̾ sapitis. hoc quoq uob̾ ds̃ reuela

Expanded text:
pulsat, et dignus est cui aperiatur, si pulpulsat, et dignus est cui aperiatur, si pulsare persistat; ille vero adhuc audit, Nisi credideritis, non intelligetis . Quare ista commendo? Quia etiam cum verba haec obscura, sicut possum, exposuero, aut quia valde sunt abdita, vel ego eorum non apprehendero intelligentiam, vel explicandi quod intelligo non habuero facultatem, vel tam fuerit quisque tardus, ut etiam exponentem non sequatur; non de se desperet: maneat in fide, ambulet in via, audiat Apostolum dicentem, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revela
Abbreviated transcription (Latin):
audierimus quid sit hostiũ ⁊ quid sit
pastor. Et oues uocem eius audiunt.
Et ꝓpͥas oues uocat nominatim. Hes
enim nomina eoꝵ scripta in libro nte.
ꝓprias oues uocat nommatim. Hinc
qr scumit tiocem euts. Alienũ aut̃ nõ se¬
quuntur. s fugrunt ab eo. qr nõ noue¬
runt uocem alienoꝵ. Tecta sunt hec ple¬
na qõnib. grauida sacram̃tis Sequa¬
mur ergo ⁊ audiamus magistrũ ex
htis obscuris aliquid aꝑientem.⁊ꝑ io
quod aꝑit nos forte intrare facientẽ.
noo. Nuid ergo int̾est int̾ illos et nos
añqͣm ista u̾ba agnoscamus ⁊ nos: Ca
di. s foras reman̾e ꝑdendi. Quod ergo
nos audimus hec pie. quod anqͣm illa
ntlłigamus credimus uera eẽ atqꝑ
diuina: magna ab istis diũsitate di¬
stamus. Cum enim duo auduit ũba
enͣngłii. imus pius. alt̾ impius. et
talia sunt ut forte ambo nõ intelli¬
gant. unus dicit nicħ dixit alter
dicit uerũ dicit ⁊ bonũ est quod dixit
s nos nõ intlłigimus. Iste qr credit tam

Expanded text:
quod sit ostium, et qui sit pastor. Et oves vocem ejus audiunt, et proprias oves vocat nominatim. Habet enim nomina earum scripta in libro vitae. Proprias oves vocat nominatim. Hinc sciunt vocem ejus. Alienum autem non sequuntur, sed fugiunt ab eo; quia non noverunt vocem alienorum. Tecta sunt haec, plena quaestionibus, gravida sacramentis. Sequamur ergo et audiamus magistrum ex his obscuris aliquid aperientem; et per id quod aperit, nos forte intrare facientem. nos. Quid ergo interest inter illos et nos, antequam ista verba agnoscamus et nos? Quia di, sed foris remanere perdendi. Quod ergo nos audimus haec pie, quod antequam illa intelligamus, credimus vera esse atque divina, magna ab istis diversitate distamus. Cum enim duo audiunt verba Evangelii, unus impius, alter pius, et alia sunt ut forte ambo non intelligant, unus dicit, Nihil dixit; alius dicit, Verum dixit, et bonum est quod dixit, sed nos non intelligimus: iste quia credit jam
Abbreviated transcription (Latin):
eamd̃ escam spũalem manducaĩumt
et onnos eumid̃ potũ sp̃ualem bibert
Mare rubrum significat baptismumn
soyses ductor ꝑ mare rubrũ significa
xp̃m. Popłs transiens significat fidle
iors egyptioꝵ signi ficat abolitõnen
pcc̃oꝵ. In signis diũsis ead fides sicm
signis du̾sis: quõ in u̾bis diu̾sis. qre
t̾iba sonos mittant ꝑ tpr̃a. ⁊ titiq mo
sunt aliud u̾ba qͣm signa. Significer¬
do enim u̾ba: u̾ba sunt. Tolle signit¬
tõnem u̾ibo: strepitus manis est sign¬
ficata ergo sunt omnia. Nũquid non
ead credebant ꝑ quos hec signa mini
S illi uentura ẽẽ. nos aut̃ uenisse
Ideo ⁊ sic ait. Eumd̾ potũ spĩialembi¬
berunt. Sp̃tialem eumd̾. nam corp¬
ralem nõ eumd̃. Quid enĩ ille bibde
Bibebant enĩ de spuali seqñti peti
manente signa uariata. Ibi petra
et illi ꝓ magno sacram̃to eiusd̾ ip̃
biberunt aquam ꝓfluentem de pt
Nos quid bibamus norunt fidelcot
spẽm nisibilem intendas: aliud e
ui inclłigibilem significatõm:. eiu

Expanded text:
scam spiritualem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Mare Rubrum significat Baptismum; Moyses ductor per mare Rubrum significat Christum; populus transiens significat fideles; mors Aegyptiorum significat abolitionem peccatorum. In signis diversis eadem fides: sic in signis diversis, quomodo in verbis diversis; quia verba sonosunt verba quam signa. Significando enim verba sunt: tolle significationem verbo, strepitus inanis est. Significata ergo sunt omnia. Numquid non eadem credebant, per quos haec signa minissed illi ventura esse, nos autem venisse. Ideo et sic ait, Eumdem potum spiritualem biberunt. Spiritualem eumdem, nam corporalem non eumdem. Quid enim illi bibebant? Bibebant enim de spirituali sequente petmanente signa variata. Ibi petra Et illi pro magno sacramento ejusdem Christi biberunt aquam fnos quid bibamus norunt fideles. Si speciem visibilem intendas, aliud est: si intelligibilem significationem, eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
in carne: p̃cesserunt iusti sic in eũ
credentes uenturũ. quõ nos credimꝰ
in eum qui uenit. Tempora uariata
sunt nõ fides. Quia ⁊ ip̃a u̾ba ꝓ tp̃re
uariantur cum uarie declinantur
alium sonũ ht̃ uenturus est alium
sonũ ht̃ uenit. Nutatus est sonus
uenturus est ⁊ uenit. Ead̾ tñ fides u¬
trosꝙ ꝯiungit. ⁊ eos qui uenturũ eẽ
et eos qui eum uenisse crediderunt
fidei hostium. hoc est ꝑ xp̃m uidemus¬

Expanded text:
in carne, praecesserunt justi, sic in eum in carne, praecesserunt justi, sic in eum credentes venturum, quomodo nos credimus in eum qui venit. Tempora variata sunt, non fides. Quia et ipsa verba pro tempore variantur, cum varie declinantur: alium sonum habet, Venturus est; alium sonum habet, Venit: mutatus est sonus, venturus est, et venit: eadem tamen fides utrosque conjungit, et eos qui venturum esse, et eos qui eum venisse crediderunt. fidei ostium, hoc est per
Abbreviated transcription (Latin):
mes amnbulemus Incipranus eigo au¬
dire exponentem. quem audiuimus ꝓpo¬
aꝑuit lpẽ est hostium. Agnouimus. in¬
tremus. ut nos intrasse gaudoamus
Omnes quotquot uen̾unt fures sunt
et latrones. Quid est hoc dñe. omnos qͦt¬
quot uen̾unt: Nuid enĩ. tu nõ uenisti
S intlłige. omnes quotquot uen̾unt
dixi utiq p̾t̾ me Recolamus ergo añ
aduentul ip̃ius uen̾unt ꝓpħe. Nũquid
fures ⁊ latrones fuerunt: Absit. Nõ
p̾t̾ illum uen̾unt. qr cum illo uene¬
runt. Uenturus precones mittebat:
s eoꝵ corda quos miserat possidebat.
Uultis nosse qr cum illo uen̾unt. qui
est si ip̃e semꝑ: Carnem quippe accepit
ex tpr̃e. Quid est ergo semꝑ: In pͥncipio
erat ũbum. Cum illo ergo uenerunt:
qui cum u̾bo dei uen̾unt. Ego sum in¬
quit uia ⁊ u̾itas ⁊ uita.Si ip̃e est u̾itas
cum illo uen̾unt qui u̾aces fuerũt.
Quot quot ergo p̾t̾ illum: fures ⁊ la¬
trones .i. ad furend̃ ⁊ occidend̾. S nõ
audierunt eos oues. Maior hec qõ est.¬

Expanded text:
eo ambulemus . 8. Incipiamus ergo audire exponentem, quem audivimus propoaperuit. Ipse est ostium. Agnovimus, intremus, aut nos intrasse gaudeamus. Omnes quotquot venerunt, fures sunt et latrones. Quid est hoc, Domine, Omnes quotquot venerunt? Quid enim? tu non venisti? Sed intellige: Omnes quotquot venerunt dixi, utique praeter me. Recolamus ergo. Ante adventum ipsius venerunt Prophetae; numquid fures et latrones fuerunt? Absit. Non praeter illum venerunt, quia cum illo venerunt. Venturus praecones mittebat, sed eorum corda quos miserat, possidebat. Vultis nosse quia cum illo venerunt, qui est ipse semper? Carnem quippe accepit ex tempore. Quid est ergo semper? In principio erat Verbum . Cum illo ergo venerunt, qui cum verbo Dei venerunt. Ego sum, inquit, via et veritas et vita . Si ipse est veritas, cum illo venerunt qui veraces fuerunt. Quotquot ergo praeter illum, fures et latrones; id est, ad furandum et occidendum. 9. Sed non audierunt eos oves. Major haec q
Abbreviated transcription (Latin):
iactant quõ isti. Nũquid ⁊ nos ceci samꝰ
Qiuia u̾o ista omia qui faciunt. ⁊ nelori
ad quem finem refexunt manit facit
dñs de grege suo ⁊ de hostio qua intratir
ad ouile silicudinem ꝓposuit in bodier¬
na lectõne. Dicant ergo pagani. bene u¬
iumus. Si ꝑ hostiũ nõ intrant. quio es¬
ꝓdest unde glantur: Ad hoc entm debe
imicuiq ꝓdesse bene iuu̾e: ut detur iui

Expanded text:
actant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione. Dicant ergo Pagani: Bene vivimus. Si per ostium non intrant, quid prodest eis unde gloriantur? Ad hoc enim debet unicuique prodesse b
Abbreviated transcription (Latin):
duciuq qõ ⁊ ciuqͣm foete sufficiat. Me
uradhuc mouet. ⁊ quid me moueat cõ¬
niico uob̾cum. Ut quodã modo q̃rens
ubcum. reuelante illo nob̾cũ mercar
menire. Quid ergo me moucat accipi
Perechielem ꝓpham dñs obiurgat
ustoros ⁊ dicit int̾ cet̾a de ouib. erran
m nõ reuocastis. Et errantem dicit
ronem appellat. Si qñ errabat oius
ult ciuus uocem ut erraret audiebat:
pauldubio enĩ nõ erraret. si uocem
astoris audiret.Sz iõ errauit qr uocẽ
uduut alieni. Uocem furis ⁊ latro¬

Expanded text:
quaestio, et cuiquam forte sufficiat. Me autem adhuc movet, et quid me moveat communico vobiscum, ut quodammodo quaerens vobiscum, revelante illo vobiscum merear invenire. Quid ergo me moveat, accipite. Per Ezechielem prophetam Dominus objurgat pastores, et dicit inter caetera de ovibus, Errantem ovem non revocastis . Et errantem dicit, et ovem appellat. Si quando errabat ovis erat, cujus vocem ut erraret audiebat? Procul dubio enim non erraret, si vocem pastoris audiret: sed ideo erravit, quia vocem audivit alieni
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m natũ ex uirgine uenisse ĩ car¬
ne passumm ẽẽ. resurrexisse. in celũ
ascendisse. Totũ hoc sicut u̾ba auditis
p̾t̾iti tpẽis impletũ eẽ iam credimꝰ.
In eius sunt fidei societate nob̾cum
et illi pres qui credid̾unt de uirgĩe

Expanded text:
m natum ex Virgine, venisse in carne, passum esse, resurrexisse, in coelum ascendisse: totum hoc, sicut verba auditis praeteriti temporis, impletum esse jam credimus. In ejus sunt fidei societate nobiscum et illi patres, qui crediderunt de Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Am̃ am̃ dico nob̃ qui nõ intrat
ꝑ hostium in ouile oiuiũ s ascẽdit
alumde: ille fur est ⁊ latro. Dixerunt
enim se cecos nõ ẽẽ. Uidere aut̃ tunc
possent:si oues xp̃i eẽnt. Unde sibi u¬
surpant lumen qui furebant ꝯtra
salubrit̾ si adu̾tamus ammonuit.
Multi enim sunt qui scd̃ quamdam
inte huius ꝗsuetudinem dicuntur
boni bõres. boni uiri. bone benine n¬
centes. ⁊ qͣi obseruantes ea que in ledes
cepta sunt: deferentes honorem parere

Expanded text:
mus. 2. Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contrsalubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi envitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferen
Abbreviated transcription (Latin):
cipitasse. Si nõ sunt ip̃i discipli ip̃o
qui se modo de saxis nlło ꝑseqnte p̾cip¬
tant: nõ credainus Quid mirum si
fec̾unt illi quod solent: Nam pocesta¬
tes tomane nuqͣm talib supplicis
lunt. son enim nõ pot̾ant ocide aꝑre.
aorem mortem nõ inuenerunt. Postre¬
mo quidquid illud est nõ noui. Et li passa
Mo pars donati corporalem afflictom ab
a catholica: a sara passa es agar. redi
dnam tuam. Locus quid nocius ili¬
nglice lectõnis expone minime uale¬
mus. frẽs sufficiant int̾m caritaci
apr. ne hec que dicta sunt dicendo alia
¶ludantur de cordib urĩs. Hec tene
¶talia dicite: flammantes illuc ꝓce¬
te. accendite frigidos. Omelia.xii.
est de carne caro est. et quod natũ

Expanded text:
cipitasse: si non sunt ipsi discipuli ipsorum cipitasse: si non sunt ipsi discipuli ipsorum qui se modo de saxis nullo persequente praecipitant, non credamus: quid mirum, si fecerunt illi quod solent? Nam potestates Romanae nunquam talibus suppliciis usae sunt. Num enim non poterant occidere siorem mortem non invenerunt. Postremo quidquid illud est, non novi. Et si passa es, o pars Donati, corporalem afflictionem ab Ecclesia catholica, a Sara passa es Agar; redi ad dominam tuam. Locus quidem necessaringelicae lectionis exponere minime valeremus. Fratres, sufficiat interim Charitati vestrae, ne haec quae dicta sunt, dicendo alia, excludantur de cordibus vestris. Haec tenete, talia dicite, flammantes illuc procedite, accendite frigidos. TRACTATUS XII. est de carne, caro est
Abbreviated transcription (Latin):
num suum. quicumq dix̾it blaspłi¬
miam in dm̃i sydrac. mysac. abdenago
in int̾itum erunt. ⁊ domus eoꝵ in ꝑdi¬
tõm: quõ isti reges nõ moueatur qͥ
nõ treo pu̾os atcendunt lib̾atos de f¬
ma. s se ipõo libatos de gehenna. qͣndo
uident xp̃m a quo lib̾ati sunt exsuffi¬
dete qualia faciunt. et qͣlia patiũtur
Occidunt animas ⁊ affligunt in cor¬
pore. Sempit̾nas mortes faciunt. et
tpr̃ales se ppeti conq̃runtur. Et tñ qua
patiuntur ꝓferunt nob̃ nescio quod
in ꝑsecutõne suos martyres. Eoce nur¬
culus de petra p̾cipitatus est. ⁊ ecce don¬
tus bagaiensis in puteũ missus est
Qñ potestates romane talia sitpplit
decreu̾unt ut p̾cipitarentur homre
Quid aut̃ respondent nr̃i: Nuid su
stum nescio. Cam̃ quid tradunt nr̃i
Quia ip̃i se p̾cipitaũunt. ⁊ potestaces
infama u̾unt. Recordemur ꝯsuetudi¬
nem potestatũ romanaꝵ. ⁊ iuideamue
cui credend̃ sit. Dicunt nrĩ illos se p¬

Expanded text:
num suum, Quicumque dixerint blasphenum suum, Quicumque dixerint blasphemiam in Deum Sidrac, Misac, et Abdenago, in interitum erunt, et domus eorum in perditionem: quomodo isti reges non moveantur, qui non tres pueros attendunt liberatos de flamma, sed seipsos liberatos de gehenna, quando vident Christum, a quo liberati sunt, exsuffldete qualia faciunt, et qualia patiuntur. Occidunt animas, affliguntur in corpore: sempiternas mortes faciunt, et temporales se perpeti conqueruntur. Et tamen quas patiuntur? Proferunt nobis nescio quos in persecutione suos martyres. Ecce Marculus de petra praecipitatus est: ecce Donatus Bagaiensis in puteum missus est. Quando potestates Romanae talia supplicia decreverunt, ut praecipitarentur homines? Quid autem respondent nostri? Quid sit gestum nescio: tamen quid tradunt nostri? Quia ipsi se praecipitaverunt, et potestates infamaverunt. Recordemur consuetudinem potestatum Romanarum, et videamus cui credendum sit. Dicunt nostri illos se prae
Abbreviated transcription (Latin):
ait: Et ego deponam decretum omnib
tribub ⁊ lingius in omni t̾ra. Quale
decretum. Quicũq dix̾int blaphemiã
ni dm̃ sydrac. mysac abdenago in in¬
fitum erunt: ⁊ dom̃ eoꝵ m ꝑditõnem.
metur deus isrł. qr potuit cres pũos der
ne liberare. ⁊ nolunt ut seuiant reges
xp̃iani qr xp̃c exsufflatur. a quo nõ tus
pueri. s orbio t̾raꝵ cum ip̃io regib a ge¬
hennaꝵ igne liberatur. Non tres illi pi
fr̃es mei lib̾ati sunt ab igne temporili
seuimquid nõ ip̃e est ds̃ machabeoꝵ qui
et tͥum pu̾oꝵ. Illos ab igne liberauit
illi in toementis igneis corpore defca¬
runt. s in legitimis mandatis aĩo
ꝑmanserunt. Illi aꝑte lib̾ati sunt. il
occulte coronati sunt Plus est liberati
de flamima gehennaꝵ.qͣm de pocestate for¬
nacis humant. Si ergo nabugodonose
laudauit ⁊ p̾dicauit. ⁊ glam dedit deo
qr libauit de igne tres pueros. ⁊ cantan
głam dedit ut decretum mitt̾et ꝑ reg¬

Expanded text:
ait? « Et ego proponam decretum omnibus ait? « Et ego proponam decretum omnibus tribubus et linguis in omni terra. » Quale decretum? « Quicumque dixerint blasphemiam in Deum Sidrac, Misac, et Abdenago, in interitum erunt, et domus eorum in metur Deus Israel, qui potuit tres pueros de igne liberare. Et nolunt ut seviant regesquia Christus exsufflatur, a quo non tres pueri, sed orbis terrarum cum ipsis regibus a gehennarum igne liberatur? Nam tres illi pueri, fratres mei, liberati sunt ab igne temporali. Numquid non ipse est Deus Machabaeorum, qui et trium puerorum? Illos ab igne liberavit: illi in tormentis igneis corpore defecerunt, sed in legitimis mandatis animo permanserunt. Illi aperte liberati sunt, illi occulte coronati sunt . Plus est liberari de flamma gehennarum, quam de fornace potestatis humanae. Si ergo Nabuchodonosor rex laudavit et praedicavit et gloriam dedit Deo. quia liberavit de igne tres pueros, et tantam gloriam dedit, ut decretum mitteret per reg