comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua me hic uti noluit ini̾nus laboris
fliturum ꝙ si nihil alud esset actum nͥ
ut hanc causam obtinerem lege recita¬
ta per orassem. Neq me illa oratio co¬
mbueret ꝙ ait Actuiis indignu esse fa¬
cinus si serdator iuditio quenꝙͣ circum¬
uenerit legibis eum teneri sieques ro¬
manus hoc idem fecerit non teneri.
Ut tibi concedam hoc indignum esse
quod cuiꝰ modi sit iam indero Tumihi
concedas necesse est esse indignius in ea
ciuitate que legibus teneatur discedi a
legibus. Hoc efim uincnlum est huiꝰ
dignitatis qua fruimur in re.p hoc
fu sidametitum libertatis. Hic fotis equi¬
tatis mens et anis et consiliu & sma
ciuitatis posita est in legibus corpora no¬
stra sine merite sic cuiitas sine lege sius
partibus et nerius aç sanguine et me¬
bris uti non potest Legitm ministri
magistratus Legum interpretes ⁊udi¬
ces legum deniq idcirco omnes serui
sumas ut liberi esse possimus. Quid
est Quinte naso cur tu m isto locose¬

Expanded text:
qua me hic uti noluit minus laboris qua me hic uti noluit minus laboris futurum. quod si nihil aliud esset actum nisi ut hanc causam obtineremus, lege recitata perorassem. neque me illa oratio commovet, quod ait Attius indignum esse facinus, si senator iudicio quempiam circumvenerit, legibus eum teneri; si eques Romanus hoc idem fecerit, non teneri. Vt tibi concedam hoc indignum esse quod cuius modi sit iam videro, tu mihi concedas necesse est multo esse indignius in ea civitate quae legibus contineatur discedi ab legibus. hoc enim vinculum est huius dignitatis qua fruimur in re publica, hoc fundamentum libertatis, hic fons aequitatis; mens et animus et consilium et sententia civitatis posita est in legibus. Vt corpora nostra sine mente, sic civitas sine lege suis partibus ut nervis ac sanguine et membris uti non potest. legum ministri magistratus, legum interpretes iudices, legum denique idcirco omnes servi sumus ut liberi esse possimus. quid est, Q.Quinto Naso, cur tu in isto loco se
Abbreviated transcription (Latin):
displiccat ne mihi legum presidio a ca¬
pitę periculum proptilsare Mihi uero
iudites nqn displicet sed utor ĩstituto meo
in hom̃is honesti pudentisq inditio nõ
solum meo consillo un consueni sed ul¬
tum ȩtiam eius quem defendo et cõsilio
et uoluritati obtempero. Nam ut hec a
me causa delata est qui leges eas adqͥs
dhibemur et in quibus uersamur nos¬
se deberem. Dixi habito statim de eo
qui coisset quo quis condem naretur
illum esse liberuta teneri antem nostrũ
ordinem atq ille me orare et obsecrare
cepit ut ne sese lege defenderem Cum
ego que mihi uiderentur dicerem
teaduxit me ad suam sententiam Af¬
firmabat enim lacrimans non se cupi¬
diorem esse ciuitatis xetinende ꝙͣ exis¬
timationis Morem homini gessi et
tamen ideirco feci neq enim id semp
facere debemus quod udebam per
se ipsata sine lege copiosissime posse
defendi. Uidebam in hac defersione
qua iam sum usus plus dignitatis ĩ illa

Expanded text:
displiceatne mihi legum praesidio cadispliceatne mihi legum praesidio capitis periculum propulsare. mihi vero, iudices, non displicet, sed utor instituto meo. in hominis honesti prudentisque iudicio non solum meo consilio uti consuevi sed multum etiam eius quem defendo et consilio et voluntati obtempero. nam ut haec ad me causa delata est, qui leges eas ad quas adhibemur et in quibus versamur nosse deberem, dixi habito statim eo: 'Qui coisset quo quis condemnaretur' illum esse liberum, teneri autem nostrum ordinem. atque ille me orare atque obsecrare coepit ne sese lege defenderem. cum ego quae mihi videbantur dicerem, traduxit me ad suam sententiam; adfirmabat enim lacrimans non se cupidiorem esse civitatis retinendae quam existimationis. morem homini gessi et tamen idcirco feci — neque enim id semper facere debemus — quod videbam per se ipsam causam sine lege copiosissime posse defendi. videbam in hac defensione qua iam sum usus plus dignitatis, in illa
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ ueritate cognita deponatis. Hũc
quoniam ad ortiã que abste dicta sut
Pite Acti de oppiaiuci damnatione
respondi confireare necesse est̃ te opimone
mliltum fefellisse ꝙ existimatis me causa
Auli cluentii non facto eius sec lege de¬
fensurum. Nam hoc persepe dixisti tibi
sic renuntiari me habere manimo cam
Hanc presidio legis deferidere. Ita ne ese
iur et est nescio quis de us quos amicos
nobis abitramut qui nostra consilia ad
aduersarios deferat. Quis nam tibi hoc
renuntiauit quis tam improbus fuit
ciu ego auten narraui nero ut opinõ
in citpa est sed ni miru tibi istune lex
ipsa renuntiauit. Set num tibi ita defen¬
disse uideor ut tota in causa mentione
nullam feccrim legis. Num sęcus hãc
causam deferdissetn ac si lege habitus
teneretur Cexte ut hominemꝰ confirmare
oportet nullus est locus ame purgandi
istius inuidiosi criminis ꝑtetetmiss:
Quid ergo est queret fortasse quispiam

Expanded text:
omni veritate cognita deponatis. nunc, omni veritate cognita deponatis. nunc, quoniam ad omnia quae abs te dicta sunt, T.Titi Atti, de Oppianici damnatione respondi, confiteare necesse est te opinionem multum fefellisse, quod existimaris me causam A.Auli Cluenti non facto eius sed lege defensurum. nam hoc persaepe dixisti tibi sic renuntiari, me habere in animo causam hanc praesidio legis defendere. itane est? mur, et est nescio quis de eis quos amicos nobis arbitramur qui nostra consilia ad adversarios deferat. quisnam hoc tibi renuntiavit, quis tam improbus fuit? cui ego autem narravi? nemo, ut opinor, in culpa est; nimirum tibi istud lex ipsa renuntiavit. sed num tibi ita defendisse videor ut tota in causa mentionem ullam legis fecerim, num secus hanc causam defendisse ac si lege habitus teneretur? certe, ut hominem confirmare oportet, nullus est locus a me purgandi istius invidiosi criminis praetermissus. quid ergo est? quaeret fortasse quispiam
Abbreviated transcription (Latin):
cum id etatis filio fuisse non p̃terisset
eas se tamen ab eo balneas non ex libris
patris set ex rabulis et ex censu querere
Crassus tum itabrutum ultus est ut illũ
recitationis sue peniteret. Moleste cin
fortasse tulerat se m iis orõnibus repre¬
hensum quas dere publica habuisset
In quibus forsitan magis requiratur cõ¬
stantia. Ego aute illa fecitata nõ moles¬
te fero neq enm ab illo tempore quod
tum erat neq ab ea causa que tum age¬
batur aliena fuerunt nęq mihi quicꝙ
oneris suscepi cum ista digi quorĩnus
honeste hanc causam & libere possem de¬
fendere Ꝙsi uelim confiteri me causa
Auli Clucrtii nunc cognosse antea fuis¬
se in illa opinione pop̾ulari quis tandẽ
id possit reprehendere pręsertim iudi¬
cescum aubbis quoq ipsis hoc impe¬
trari sit equissimum quod ego et ab ĩ¬
itio peti et nunc peto ut siquam huc
gralugrem de illo iuditio opinionem
atulistis. Hanc causam prospecta atq

Expanded text:
cum id aetatis filio fuisse, non praeterisset; cum id aetatis filio fuisse, non praeterisset; eas se tamen ab eo balneas non ex libris patris sed ex tabulis et ex censu quaerere. Crassus tum ita Brutum ultus est ut illum recitationis suae paeniteret; moleste enim fortasse tulerat se in eis orationibus reprehensum quas de re publica habuisset, in quibus forsitan magis requiratur constantia. ego autem illa recitata esse non moleste fero. neque enim ab illo tempore quod tum erat, neque ab ea causa quae tum agebatur aliena fuerunt; neque mihi quicquam oneris suscepi, cum ita dixi, quo minus honeste hanc causam et libere possem defendere. quod si velim confiteri me causam A.Auli Cluenti nunc cognosse, antea fuisse in ea opinione populari, quis tandem id possit reprehendere? praesertim, iudices, cum a vobis quoque ipsis hoc impetrari sit aequissimum quod ego et ab initio petivi et nunc peto ut, si quam huc graviorem de illo iudicio opinionem attulistis, hanc causa perspecta atque
Abbreviated transcription (Latin):
bus et multa in equites romanos cum ex
ca oratione asperilis dicta recitasset quo
mmi illoꝵ iudicum in Crassum incen¬
derentur aliquantu esse amotus dicitur
taq in respondendo primu exposuit
utriusq rationem temporis ut ratio ex
re et causa habita inderetur. Demde ut
intelligere posset Brutus quem hoiem
et non solum qua eloquentia ueꝵ etiam
quo lepore et quibus facetiis preditu la¬
cessisset tres & ipse excitauit recitatores
cum singulis libellis quos Marcus brut
pater illdus accusatoris de iure ciuili re¬
liquit coꝵ mitia cum recitarent ea q
uobis nota esse arbitror forte euert ut
uiri in priuernate essemus. Ego et brut
filius fundum natem flagitabat in alba¬
no eramus. Ego et brutus filius Albanu
poscebat. In tiburti forte cum sedissem
autem hominem sapientem ꝙ filii tie¬
quitiam inderet que predia el relinq¬
ret testificari uoluisse dicebat quod si
potuisset honeste scribere se in balncis

Expanded text:
bus, et multa in equites Romanos cum ex bus, et multa in equites Romanos cum ex ea oratione asperius dicta recitasset quo animi illorum iudicum in Crassum incenderentur, aliquantum esse commotus dicitur. itaque in respondendo primum exposuit utriusque rationem temporis ut oratio ex re et ex causa habita videretur, deinde ut intellegere posset Brutus quem hominem et non solum qua eloquentia verum etiam quo lepore et quibus facetiis praeditum lacessisset, tris ipse excitavit recitatores cum singulis libellis quos M. Brutus, pater illius accusatoris, de iure civili reliquit. Eorum initia cum recitarentur, ea quae vobis nota esse arbitror: 'forte evenit ut ruri in Privernati essemus ego et Brutus filius,' fundum Privernatem flagitabat; 'in Albano eramus ego et Brutus filius,' Albanum poscebat; 'in Tiburti forte cum adsedisseautem, hominem sapientem, quod fili nequitiam videret, quae praedia ei relinqueret testificari voluisse dicebat. quod si potuisset honeste scribere se in balneis
Abbreviated transcription (Latin):
tuse ipse prose loqui possent nemo adhi¬
beret oratorem. Hurc adhibemur ut
constituant᷑ sed que exre ipa causaq
ducantur hominem ingenlosum Mar¬
cum Antonium aiunt solitum esse dicere
id cixco se nullam unꝙͣ orationem scrip¬
sisse ut siquid aliquardo non opiis esset
ase esse dictum posset se negare dixisse
sit id nisi literis mandauerimus horum
memoria non comprehendatur Ego
uero in isto genere libentius cum multo
rum hount tum eloquentissimi et sapiẽ¬
tissimi Lutii Crassi autontatem sequor ꝗ
cum Lutium plancum defenderet accu¬
sante Marco bruto homie indicendo ue¬
hementi et Callido cum Brutus duobus
recitatoribus constititis ex duabus cius
orationibus capita alterna intex se contra¬
ria recitanda curasset ꝙ in dissuasione
rogationis eius que contra coloniam Har¬
botiensem ferebatur quãtum potest de au¬
toritate Senatus detrabit in suasione le¬
gis Seruilie sũmis ornat senatum laudi¬

Expanded text:
causae ipsae pro se loqui possent, nemo adhicausae ipsae pro se loqui possent, nemo adhiberet oratorem. nunc adhibemur ut constituantur sed quae ex re ipsa causaque ducantur. hominem ingeniosum, M.Marcum Antonium, aiunt solitum esse dicere 'idcirco se nullam umquam orationem scripsisse ut, si quid aliquando non opus esset ab se esse dictum, posset negare dixisse'sit, id nisi litteris mandarimus, hominum memoria non comprehendatur. ego vero in isto genere libentius cum multorum tum hominis eloquentissimi et sapientissimi, L.Lucii Crassi, auctoritatem sequor qui, cum Cn.Gnaeum Plancum defenderet accusante M.Marco Bruto, homine in dicendo vehementi et callido, cum Brutus duobus recitatoribus constitutis ex duabus eius orationibus capita alterna inter se contraria recitanda curasset, quod in dissuasione rogationis eius quae contra coloniam Narbonensem ferebatur quantum potest de auctoritate senatus detrahit, in suasione legis Serviliae summis ornat senatum laudi
Abbreviated transcription (Latin):
probata non eent. Tum illius ip̃ius uidi¬
ciĩ Iumani. Fromde quasi ego non ab
nitio huiꝰ defensionis dixetim ĩiudio¬
sum illud fuisse iuditiu aut cum de in¬
famia iuditioꝵ disprtarem potuerim
illud quod populare ẽẽt in illo tẽpore
preterire. Ego uero siquid eius mõi dixi
neq cognitum cõmemorau neq protes¬
timbnicꝰ dixi et illa oratio potius tempo¬
ris mei ꝙͣ inditii & antoritatis fuit Cum
tum actusarem et mihi ĩnitio proposius¬
sem ut annos et populum romanil et
iuditium cõmouerem cumq omnes of¬
fensiones iuditioꝵ non ex mea opinioẽ
sed ex hoiu rumore proferrem istam
rem que tam populariter esset agirata
greterire non potui sed erat uche meter
siquis in orõnibus nostris quas ĩ iuditiis
habiurnus autoritates nostras consig¬
natas sehabere arbitratur. Omẽs emitti
ille orationes causaru et temꝑgru sut
non hoium ip̃oꝵ ac patronoꝵ. Namsi

Expanded text:
probata non essent tum illius ipsius iudiprobata non essent tum illius ipsius iudici Iuniani; proinde quasi ego non ab initio huius defensionis dixerim invidiosum illud iudicium fuisse aut, cum de infamia iudiciorum disputarem, potuerim illud quod tam populare esset illo tempore praeterire. ego vero si quid eius modi dixi, neque cognitum commemoravi neque pro testimonio dixi, et illa oratio potius temporis mei quam iudici et auctoritatis fuit. cum enim accusarem et mihi initio proposuissem ut animos et populi Romani et iudicum commoverem, cumque omnis offensiones iudiciorum non ex mea opinione sed ex hominum rumore proferrem, istam rem quae tam populariter esset agitata praeterire non potui. sed errat vehementer, si quis in orationibus nostris quas in iudiciis habuimus auctoritates nostras consignatas se habere arbitratur. omnes enim illae causarum ac temporum sunt, non hominum ipsorum aut patronorum. nam si
Abbreviated transcription (Latin):
factuti ese pritio illoꝵ equitate et sapia
consulum ut id quod Senatus decreue¬
rat ad illud inindie presens ĩcendium
restinguendum id postea perferendus
id populum non arbitratentur. Ipse
demde populus Romanus qui Lutii Entii
tribum plebis fictis queri moniis antea
concitatis rem illam & rogationem fla¬
gitarat. Idem Caii Iunii filii pueri ꝑuuli
Pacrimis cõmotus maximo clambre &
et questionem. Ex quo ntelligi potuit
id quod sepe dictum est ut mare quod
sua hatura tranquillu sit uentoꝵ iuagita¬
ti atq turbari. sic et populus romanus sua
sponie esse pacatum Hominu seditiosor
uocibus et molentissimis tempestatibus
concitari. Est etiam reliqua permagna
iutoritas quam ego turpiter pene p̾re¬
terii. Mea enim esse dicitur Recitasut
ex oratione nescio qua Actius quam
nieam esse dicebat ebhortatione quãda
iudicum ad honeste iudicandu et cõ¬
memorationem tum illoꝵ iuditioꝵ que

Expanded text:
factum est primum illorum aequitate et sapientia factum est primum illorum aequitate et sapientia consulum, ut, quod senatus decreverat ad illud invidiae praesens incendium restinguendum, id postea referendum ad populum non arbitrarentur. ipse deinde populus Romanus qui L.Lucii Quincti fictis querimoniis antea concitatus rem illam et rogationem flagitarat, idem C.Gaii Iuni fili, pueri parvoli, lacrimis commotus maximo clamore et t. ex quo intellegi potuit, id quod saepe dictum est, ut mare quod sua natura tranquillum sit ventorum vi agitari atque turbari, sic populum Romanum sua sponte esse placatum, hominum seditiosorum vocibus ut violentissimis tempestatibus concitari. est etiam reliqua permagna auctoritas quam ego turpiter paene praeterii; mea enim esse dicitur. recitavit ex oratione nescio qua Attius quam meam esse dicebat cohortationem quandam iudicum ad honeste iudicandum et commemorationem cum aliorum iudiciorum quae
Abbreviated transcription (Latin):
cum uit optimus & homo ĩ nocentis¬
simus peciinia circũuentus esse dice¬
retur cum inindia flagraret ordo
senatorius potuit mhil decerni po¬
tuit illa concitatio inultitudinis sine
summo periculo rei publice repudiari At
quid est decretum ꝙͣ iuste ꝙ sapienter
q diligenter si qui sunt quoꝵ opera fac¬
tum sit ut iuditium publiciun corrum¬
peretur Utrum uidetur Senatus id factũ
udicare an si factum sit moleste grau¬
terq fetre. Si ipse Aulus Cluentius smã
de iuditiis rogaretur aliam non diceret
atq iĩ dixerunt quoꝵ sententiis Clucn¬
tium condemnatum esse dicitis. s& q̃ro
⁊ nobis num istam legera existo Senatus
cons ulto lutius Lucullus consul homo
sapientissimus tulerit num atmo post̃
Marcus Lucullus et gneus Cassius in. quol
tum consules designatos idem illud Sena¬
tus decreuerit non tulerunt et quod tu
habiti pecuna factum esse arglus neꝙ
id ulla tenuissima suspitione confixmas

Expanded text:
cum vir optimus et homo innocentiscum vir optimus et homo innocentissimus pecunia circumventus diceretur, cum invidia flagraret ordo senatorius, potuit nihil decerni, potuit illa concitatio multitudinis sine summo periculo rei publicae repudiari? at quid est decretum? quam iuste, quam sapienter, quam diligenter! si qui sunt quorum opera factum sit ut iudicium publicum corrumperetur. Vtrum videtur id senatus factum iudicare an, si factum sit, moleste graviterque ferre? si ipse A.Aulus Cluentius sententiam de iudiciis rogaretur, aliam non diceret atque ei dixerunt quorum sententiis Cluentium condemnatum esse dicitis. sed quaero a vobis num istam legem ex isto senatus consulto L.Lucius Lucullus consul, homo sapientissimus, tulerit, num anno post M.Marcus Lucullus et C.Gaius Cassius, in quos tum consules designatos idem illud senatus decreverat. non tulerunt; et quod tu habiti pecunia factum esse arguis neque id ulla tenuissima suspicione confirmas,
Abbreviated transcription (Latin):
hominis honestissim tudelicet et sa¬
pientissimi id circo se exheredasse fi-¬
lium ꝙ is ad oppianici damnationẽ
pecunim accepisset de cuiꝰ hominis
leuitate et const antia plura non diça
Hoc testamentu ipsum quod recitas
euismodi est ut ille cum eum filium
exheredaret quem oderat ei filio co¬
heredes hormines alienissimos cõiun¬
geret quem diligebat. Sed tu Acti cõ¬
fideres censeo diligenter utrum censoꝵ
uuditium grane telis esse an egnati
Si Egnati leue est quod censores de ce¬
terisꝰ subseripserunt. Ipsum enim gne¬
um Egnatium quem tu grauem esse
uis exꝰ Senatu eiecerunt: sin autem
Censorum hunc Egnatiu quem pat
Censoria subscripsidne exheredat cen¬
sores in Senatu cum patrem eniterẽt
retinuerunt At enim Senatus uni¬
uersus iudicauit illud corruptu esse
iuditium. Quo mõ friscepit causam an
potuit rem deletam eis moĩ repudi¬
are cum Tribuno plebis ppło concita¬
to rem pene ad manus reuocauisse

Expanded text:
hominis honestissimi videlicet et sahominis honestissimi videlicet et sapientissimi, idcirco se exheredasse filium quod is ob Oppianici condemnationem pecuniam accepisset. de cuius hominis levitate et inconstantia plura non dicam; hoc testamentum ipsum quod recitas eius modi est ut ille, cum eum filium exheredaret quem oderat, ei filio coheredes homines alienissimos adiungeret quem diligebat. sed tu, Atti, consideres censeo diligenter utrum censorium iudicium grave velis esse an Egnati. si Egnati, leve est quod censores de ceteris subscripserunt; ipsum enim Cn.Gnaeum Egnatium quem tu gravem esse vis ex senatu eiecerunt; sin autem censorium, hunc Egnatium quem pater censoria subscriptione exheredavit censores in senatu, cum patrem eicerent, retinuerunt. at enim senatus universus iudicavit illud corruptum esse iudicium. quo modo? suscepit causam. an potuit rem delatam eius modi repudiare? cum tribunus plebis, populi concitator, rem paene ad manus revocasset,
Abbreviated transcription (Latin):
non potuisse cum aiaduersum ẽẽt inꝰ
iudices. Quã de re tora si ynum factu
ex omĩ antiquitate protulero plura nõ
dicam non enim mihi exemplu sũmi
et clarissimi uiti publii Affricani pre¬
tereundum inderlir qui cum esset ben¬
sor et in equitum censu Caius licinius
sacerdos prodiret clara uoce ut omis
contio auidire possit se scire illum uerb
conceptis pererasse siquas contradicere
uellet usitrum esse tum suo testimonio
Deinde cum contra nemo diceret ius¬
sit equum traducere. Itaq iscimis arbi¬
trio et populus romanus et extere gẽ¬
tes confrute osse consuerunt ipse sua
sciã adignominiama alteruis ontentꝯ
non fuit Ꝙsihoc habito facere licuis¬
set facile illis ipsis iudicibuis & false su¬
spitioni et inuadie popula riter excita¬
te restitisset Unum etiam est quod me
maxime conturbat cui loco respõde¬
posse uix uideor quod elogium recitas¬
ti de testamento gnei Egnatui patris

Expanded text:
non potuisse, cum animadversum esset in non potuisse, cum animadversum esset in iudices. qua de re tota si unum factum ex omni antiquitate protulero, plura non dicam. non enim mihi exemplum summi et clarissimi viri, P.Publii Africani, praetereundum videtur; qui cum esset censor et in equitum censu C.Gaius Licinius Sacerdos prodisset, clara voce ut omnis contio audire posset dixit se scire illum verbis conceptis peierasse; si qui contra vellet dicere, usurum esse eum suo testimonio. deinde cum nemo contra diceret, iussit equum traducere. ita is cuius arbitrio et populus Romanus et exterae gentes contentae esse consuerunt ipse sua scientia ad ignominiam alterius contentus non fuit. quod si hoc habito facere licuisset, facile illis ipsis iudicibus et falsae suspicioni et invidiae populariter excitatae restitisset. Vnum etiam est quod me maxime perturbat, cui loco respondere vix videor posse, quod elogium recitasti de testamento Cn.Gnaei Egnati patris,
Abbreviated transcription (Latin):
insenatum non legit locum quidem
senatorium ludis et cetera ornamẽca
reliquit et eum omni ignominia libe¬
rat quod cum facit iudicat eius sentẽ¬
tie gratis esse oppianicu condemtiatu
et eundem popiliu postea Lentulus ⁊
anibitus iditio pro test̾ monio diligẽ¬
tissime laudat Quare si neq Lucii gelli
iuditio sterit lentulus neq Lentuli esti¬
mationi contentus fuit gellius et si uitrq
censor censoris oppiniorie standum ues
putauit quid est quam obrem quisqͣ
nostrum censorias subscriptiones obs
fixas et inperpetuu ratas putat esseop¬
tere At in ipsum abitum ammaduer¬
terunt nullam quidem obturpitudine
nullum ob totius iute non dicana uitiꝰ¬
um sed erratun neq enim hoc homiẽ
santior neq probior neq in omĩbus of¬
fitiis retinendis diligentior ẽẽ quisꝙͣ
potest neq illi aliter dicunt ser eandem
illam famam uiditii corrupti secuti sũt
set putauerunt pretermitti accrsatore

Expanded text:
in senatum non legit, locum quidem in senatum non legit, locum quidem senatorium ludis et cetera ornamenta relinquit et eum omni ignominia liberat. quod cum facit, iudicat eius sententia gratiis esse Oppianicum condemnatum. et eundem Popilium postea Lentulus in ambitus iudicio pro testimonio diligetissime laudat. qua re si neque L.Lucii Gelli iudicio stetit Lentulus neque Lentuli existimatione contentus fuit Gellius, et si uterque censor censoris opinione standum non putavit, quid est quam ob rem quisquam nostrum censorias subscriptiones omnis fixas et in perpetuum ratas putet esse oportere? at in ipsum habitum animadverterunt. nullam quidem ob turpitudinem, nullum ob totius vitae non dicam vitium sed erratum. neque enim hoc homine sanctior neque probior neque in omnibus officiis retinendis diligentior esse quisquam potest; neque illi aliter dicunt, sed eandem illam famam iudici corrupti secuti sunt;sed putarunt praetermitti accusatorem
Abbreviated transcription (Latin):
illo ipso tempore illis censoribus eranit.
udicia cuni equestri ordine cõmimi¬
cata ut uiderentur per horu ydoncoꝵ
ignominiam sua aptoritate illa iudi¬
se. Quod si hanc apud eos ipsos censores
mihi aut alii cansam agere licuisset
homĩbus tali prudentia certe probauis¬
sem resenim indicat inhil ipsos habu¬
isse cogniti et nihil comperti ex tota ipã
subsciptione rumore quendam et
plausum popularem esse quesitu Na
in Lutium popilium qui oppianicũ
condemnarat subscripsit Lutius gel¬
luis ꝙ is pecuniam accepisset quo ĩno¬
centem condemnaret iam id ipsum qu¬
ante diuinationis est scire ĩnocente
fuisse rcum quem fortasse nimnꝙͣ uide¬
rat cum hondines sapreritissimi iudi¬
ces ut nihil dicam dehis qi condem¬
narunt causa cognita sibi dixerunt
nõ liquere u exi̾m esto condemnat
Popiltu gellius iudicat accepisse aclu¬
entio pecuimam negat hoc lenitulus.
Nam popilium ꝙ erat libertini filius

Expanded text:
illo ipso tempore illis censoribus erant illo ipso tempore illis censoribus erant iudicia cum equestri ordine communicata, ut viderentur per hominum idoneorum ignominiam sua auctoritate se. quod si hanc apud eosdem ipsos censores mihi aut alii causam agere licuisset, hominibus tali prudentia praeditis certe probavissem; res enim indicat nihil ipsos habuisse cogniti, nihil comperti; ex tota ista subscriptione rumorem quendam et plausum popularem esse quaesitum. nam in P.Publium Popilium qui Oppianicum condemnarat subscripsit L.Lucius Gellius, quod is pecuniam accepisset quo innocentem condemnaret. iam id ipsum quantae divinationis est, scire innocentem fuisse reum quem fortasse numquam viderat, cum homines sapientissimi, iudices, ut nihil dicam de eis qui condemnarunt, causa cognita sibi dixerint non liquere! verum esto; condemnat Popilium Gellius, iudicat eum accepisse a Cluentio pecuniam. negat hoc Lentulus; nam Popilium, quod erat libertini filius,
Abbreviated transcription (Latin):
candem tu in pacem constitues inpro¬
bitati Senaitris Ouod si hoc exemplũ
ex re militati an maducrsionem len¬
soriama transferendum fuit sortitione
id ipsum factum essę oportit sinaũt
sortiri ad penam ad hominu delicto
fortune iuditio cõmitere minime
censorium est certe in multoꝵ pecca¬
to carpi paucos adignominam et
turpituchnem noa oportet ueru om̃ẽs
tata res erat in contione atribuno se¬
ditioso in cognitas ausa probatura il¬
lud erar maltinidin era illicitum est
contra dicere nemo demq ut defen¬
deret contrariam partem laborabat
In ĩuidia porro magna milia iuditia
uencrant et enim paucis postra mẽsib
alia uehemens erat an iuditiis ex notati¬
one tabularum inuidia uersata Preter.¬
mitti acensoribus et negligi macula
iuditioꝵ posse non audebatur homĩes
quos cereris uitiis atq omĩ dedecore ĩ¬
fami uidebat eos hac quoq sub scripti¬
one norare uoluerunt et eb magis ꝙ

Expanded text:
eandem tu in pace constitues improeandem tu in pace constitues improbitati senatoris? quod si hoc exemplum ex re militari ad animadversionem censoriam transferendum fuit, sortito id ipsum factum esse oportuit. sin autem sortiri ad poenam et hominum delictum fortunae iudicio committere minime censorium est, certe in multorum peccato carpi paucos ad ignominiam et turpitudinem non oportet. verum omnes tata res erat in contione a tribuno seditioso; incognita causa probatum erat illud multitudini; nemini licitum est contra dicere, nemo denique ut defenderet contrariam partem laborabat. in invidiam porro magnam illa iudicia venerant. etenim paucis postea mensibus alia vehemens erat in iudiciis ex notatione tabellarum invidia versata. praetermitti ab censoribus et neglegi macula iudiciorum posse non videbatur. homines, quos ceteris vitiis atque omni dedecore infamis videbant, eos hac quoque subscriptione notare voluerunt, et eo magis quod
Abbreviated transcription (Latin):
ei mortis et supplitii metus est amaiorib
constiturus ne aut nimium multi pena
capitis subirent ideieco illa sortitio com¬
parata est. Hoc tuidem faties censor ĩ
Senatu legendo sierunt plures qui ob
ĩnocentem condemnandum pecunia
acceperint ut non aiaduertas ⁊ nom̃es
set carpes ut uelis et paucos ex multis
ad ignomimam sortiere. Habebit igit
te scꝰente et indente curia Senatore
pplus romanus iudicem res publica
ciuem sine ignominia quenꝙͣ qui
ad perniciemꝰ in nocentis fideta sua
et religionem pecuma cõmutarit et
qui precio adductus eripuerit patriam
fortunas liberos cui in nocen is censo¬
rie scueritatis nota non inuretur. Nulꝰ
es prefectus moribus tu magister ue¬
teris discipline et seueritatis si aut re¬
rines quenꝙͣ sciens in Senatu scelere
tanto contaminatum ant stacius quis
incandem culpam sit non cadem peã
onem supplitii maigres inbello timi¬
ditati militis propositam esse noluert

Expanded text:
ei mortis et supplici metus est a maioribus ei mortis et supplici metus est a maioribus constitutus; ne autem nimium multi poenam capitis subirent, idcirco illa sortitio comparata est. hoc tu idem facies censor in senatu legendo? si erunt plures qui ob innocentem condemnandum pecuniam acceperint, tu non animadvertes in omnis, sed carpes, ut velis, et paucos ex multis ad ignominiam sortiere? habebit igitur te sciente et vidente curia senatorem, populus Romanus iudicem, res publica civem sine ignominia quemquam qui ad perniciem innocentis fidem suam et religionem pecunia commutarit, et qui pretio adductus eripuerit patriam, fortunas, liberos civi innocenti, is censoriae severitatis nota non inuretur? tu es praefectus moribus, tu magister veteris disciplinae ac severitatis, si aut retines quemquam sciens in senatu scelere tanto contaminatum aut statuis qui in eadem culpa sit non eadem poena onem supplici maiores in bello timiditati militis propositam esse voluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pecuma non ut illa quintiana contioẽs
habebantur.Omẽs qui Oppiameu con¬
demnarunt in culpa sunt ac suspitioẽ
ponendi duos solos iudeo autoritate Cẽ¬
sorum affines ei turpitudim indicari
aut illud afferant aliquid esse quod de
iis duobus habuerint compertum de
ceteris comperisse. Nam illud quidem
minime probandu est adnotationes
autoritatemq censoriam exemplum
illos consuetudine militari transtulisse
Statuerunt enim ita maiores nostri
ut si a multis esset flagitiu xermilita¬
ris ad missum sortitione in quosda
aiaduerteretur ut mętus indelicet acd
om̃is pena ad pancos perueniret ꝙ ide
faciunt censores indelectu digniratis
et miuditio ciuium & inanima duer¬
sione uitioꝵ qui conuenit. Nam miles
qui locum nohtenuit qui hostiu impe¬
tum uimq pertimuit potest ⁊ dem pos¬
tra et miless esse melior et urbonus et
ciuis utilis Quare ne in bello propter
hostium metum delinquerer amplior

Expanded text:
pecunia, non, ut in illa Quinctiana contione pecunia, non, ut in illa Quinctiana contione habebatur, omnes qui Oppianicum condemnarunt in culpa sunt ac suspicione ponendi. duos solos video auctoritate censorum adfinis ei turpitudini iudicari. aut illud adferant, aliquid eos quod de his duobus habuerint compertum de ceteris comperisse. nam illud quidem minime probandum est, ad notationes auctoritatemque censoriam exemplum illos e consuetudine militari transtulisse. statuerunt enim ita maiores nostri ut, si a multis esset flagitium rei militaris admissum, sortito in quosdam animadverteretur, ut metus videlicet ad omnis, poena ad paucos perveniret. quod idem facere censores in delectu dignitatis et in iudicio civium et in animadversione vitiorum qui convenit? nam miles qui locum non tenuit, qui hostium impetum vimque pertimuit, potest idem postea et miles esse melior et vir bonus et civis utilis. qua re ne quis in bello propter hostium metum delinqueret, amplior
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝙͣ aliud dicent preter sermonem atq
famam nihil est testibus nihil tabulis ni
Cissent tamen id non ita fixum esse de¬
beret ut conuelli non liceret non utar
exemploꝵ copia que summa est nõ rem
ueterem noti hominem potentem ali¬
quem aut gratiosum proferam nuper
cum Iunium Quintum publitiu pretores
et Marcum pletoriu caium flaminiu
ediles cux persuasi ut scribam uirati legerẽt
cum quem iidem isti Censores eraridim
reliquisse subscripserunt. Cum enim in
homine nulla cuilpa ĩuenirerur quod il¬
le meruisset non quid de eo statu tumeet
querendum esse dixerunt. Nam hec
quidem que de iuditio corrupto subscp¬
serint quis est qui ab illis satis cognita
et diligenter iuelicata arbitretur. Ni mar¬
cum aquilium et insirum guctam uido
esse subscriptum. Quid est hoc duos esse
corruptos solos peciinia dicant ceteri ui¬
delicet gratis cbndemnarunt. Non est
igitur carcũ uentus non est̾ oppressus

Expanded text:
quicquam aliud dicent praeter sermonem atque quicquam aliud dicent praeter sermonem atque famam. nihil se testibus, nihil tabulis, nit. quod si ita fecissent, tamen id non ita fixum esse deberet ut convelli non liceret. non utar exemplorum copia quae summa est, non rem veterem, non hominem potentem aliquem aut gratiosum proferam. nuper cum Iunium Q.Quintum Publicium praetores et M.Marcum Plaetorium C.Gaium Flaminium aedilis curulis, persuasi ut scribam iurati legerent eum quem idem isti censores aerarium reliquissent. cum enim in homine nulla culpa inveniretur, quid ille meruisset, non quid de eo statutum esset, quaerendum esse duxerunt. nam haec quidem quae de iudicio corrupto subscripserint quis est qui ab illis satis cognita et diligenter iudicata arbitretur? in M'.Manlium Aquilium et in Ti.Tiberium Guttam video esse subscriptum. quid est hoc? duos esse corruptos solos pecunia iudicant; ceteri videlicet gratiis condemnarunt. non est igitur circumventus, non oppressus
Abbreviated transcription (Latin):
sub posita persona falsum testamentu
obsignatum curarit qui eu cuiꝰ noĩe
id obsignatum est interfecerit qui auũ¬
culumt filiĩ si inserutute ac uinculis
Necarit qui mnunicipes suos proscriben¬
dos occidendosq curarit qui eius uxo¬
rem quem occiderat in matrimoniu
duxerit qui ꝓccuniam proportione
duxerit qui socrum qui uxorem qui
hoc tempore fratris ixorem speratosq
liberos fratremq ipsum qui demq suos
liberos interfecerit qui cum uenenu
priuigno suo quereret sit manifeste de¬
prehesisus cuius ministris consciisq dã¬
natis ipse adductus in inditium pecu¬
mam iudici dederit ad sententias ĩu¬
dicum corrumpendas dum hec inꝙͣ
de Oppianico constabunt nec ullo ał¬
gumento Cluentiane peçunie crimen
tenebitur quid est ꝙ te ista censoria siue
uoluntas siue oppinatio fuit adiuuare
aut hunc in nocentem opprimete pos¬
se uideatur. Quid igitur Censores secuti
sunt ne ipsi quideiti ut grauissime dicat

Expanded text:
supposita persona falsum testamentum supposita persona falsum testamentum obsignandum curaverit, qui eum cuius nomine id obsignatum est interfecerit, qui avunculum fili sui in servitute ac vinculis necaverit, qui municipes suos proscribendos occidendosque curaverit, qui eius uxorem quem occiderat in matrimonium duxerit, qui pecuniam pro abortione dederit, qui socrum, qui uxores, qui uno tempore fratris uxorem speratosque liberos fratremque ipsum, qui denique suos liberos interfecerit, qui, cum venenum privigno suo dare vellet, manifesto deprehensus sit, cuius ministris consciisque damnatis ipse adductus in iudicium pecuniam iudici dederit ad sententias iudicum corrumpendas, dum haec, inquam, de Oppianico constabunt neque ullo argumento Cluentianae pecuniae crimen tenebitur, quid est quod te ista censoria sive voluntas sive opinio fuit adiuvare aut hunc innocentem opprimere posse videatur? quid igitur censores secuti sunt? ne ipsi quidem, ut gravissime dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptio censoria non minis calamitatis
ciuibus ꝙͣ illa acexbissima proscriptio pos¬
sit afferre ne censorium stilum euiius mu¬
cronem multis remediis maiores nostri
retuderunt eque post hac atq illum dic¬
tatorium gladium pertimescamus. Sin
autem quod subscriptum est quia ueru
est id circo graue debet esse hoc q̃ramꝰ
uerum sit anfalsum. Remoueant᷑ auto¬
ritates censorie tollatur id ex causa qđ
in causa non est. Doce quam pecunidm
cluennius dederit Unde dederit quem
ad modum dederit. Unum deniq a¬
liquod a cluentio profecte pęcunie ue¬
stigium ostende Unce deride uirum
bonum fuisse oppianicum homine.
mnitgrum. NiHil de illo unꝙͣ secus esse
exiseimatum nihil deniq prerudicatũ
tum autoritatem censoriam amplexato
tum illoꝵ iuditiu cum re conuinctu
esse defendito Cum uero eum fuisse Op¬
pianicum const abit qui tabulas publi¬
cas municipii sui corrupisse ⁊udicatus.
sit qui testamentum interleuerit qui

Expanded text:
scriptio censoria non minus calamitatis scriptio censoria non minus calamitatis civibus quam illa acerbissima proscriptio possit adferre, ne censorium stilum cuius mucronem multis remediis maiores nostri rettuderunt aeque posthac atque illum dictatorium gladium pertimescamus. sin autem quod subscriptum est, quia verum est, idcirco grave debet esse, hoc quaeramus verum sit an falsum; removeantur auctoritates censoriae, tollatur id ex causa quod in causa non est; doce quam pecuniam Cluentius dederit, unde dederit, quem ad modum dederit; unum denique aliquod a Cluentio profectae pecuniae vestigium ostende. vince deinde bonum virum fuisse Oppianicum, hominem integrum, nihil de illo umquam secus esse existimatum, nihil denique praeiudicatum. tum auctoritatem censoriam amplexato, tum illorum iudicium cum re coniunctum esse defendito. dum vero eum fuisse Oppianicum constabit qui tabulas publicas municipi manu sua corrupisse iudicatus sit, qui testamentum interleverit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
censoriam ignominiam impedimentu
esse oportere dixerunt. Censores deniq
sepe Numero superioꝵ censoꝵ inditiis si
ista iuditia appellari uultis non steterũt
Atq etiam ipsi inter se censores sua ua¬
ditia tanti esse arbitrantur ut alter alte¬
rius iuditium non modo reprehendat
sed etiam rescindat ut alter de senatu o¬
mouere uelit alter retineat et ordine am¬
plissimo dignum existimet ut alter in
erarios referri aut tribu moueri iubeat
alter uetet. Quare qui uobis inmẽtem
uenit hec appellare iuditia que applo
romano rescindi auiratis indicibus re¬
pudiari amagistratibus negligi ab iis
qui eandem potestatem adept̾i sunt
cõmutari inter collegas discrepare ui¬
deatis Que cumita sinit uideamnus ꝗd
tandem censeres de illo iuditio corrupto
illi subscripserint. Sii deo quia subscriple¬
rint uidete quid agitis ne in unum
quenq nostrum censoribus ĩ posteru
potestatem regiam permutatis ne sub¬

Expanded text:
censoriam ignominiam impedimento censoriam ignominiam impedimento esse oportere duxerunt. censores denique ipsi saepe numero superiorum censorum iudiciis, si ista iudicia appellare voltis, non steterunt. atque etiam ipsi inter se censores sua iudicia tanti esse arbitrantur ut alter alterius iudicium non modo reprehendat sed etiam rescindat, ut alter de senatu movere velit, alter retineat et ordine amplissimo dignum existimet, ut alter in aerarios referri aut tribu moveri iubeat, alter vetet. qua re qui vobis in mentem venit haec appellare iudicia quae a populo Romano rescindi, ab iuratis iudicibus repudiari, a magistratibus neglegi, ab eis qui eandem potestatem adepti sunt commutari, inter conlegas discrepare videatis? quae cum ita sint, videamus quid tandem censores de illo iudicio corrupto illi subscripserint. si quia subscripserint, videte quid agatis ne in unum quemque nostrum censoribus in posterum potestatem regiam permittatis, ne sub
Abbreviated transcription (Latin):
Neminem uoluerunt maiores nostri nõ
modo de existimatione cunusꝙͣ set ne
pecumaria quidem dere minima eẽ
iudicem nisi qui inter aduersarios con¬
uenisset. Quapropter in omibus legibus
quibus exceptam est de quibus catisis aut
magistratum capere non liceat aut iu¬
diccm legi aut alterum accusare. Hec
ignomiNic causa pretermissa timoris
cnim causam nor uite penam in illa
potestate esse uoluerunt. Itaq not solu
iudices ostendam quod iam iudetis po¬
puli romani suffragiis sepe nunero cen¬
sorias subscriptiones esse delatas ueru
etiam iditiis eoꝵ qui uuirati statuere ma¬
iore cum religione & diligentia debrie¬
runt.Primu iudices seratores eꝗtesq
romani in compluribus iam reis quos
contra leges pecimias cepisse subserlptuo
sue potius rehgioni ꝙͣ censorum opinioni
paruerunt.Deinde p̾retores urbani qui
uirati debent optimum quenq in selec¬
tos iudices referre nunꝙͣ sibi adl eam re

Expanded text:
neminem voluerunt maiores nostri non neminem voluerunt maiores nostri non modo de existimatione cuiusquam sed ne pecuniaria quidem de re minima esse iudicem, nisi qui inter adversarios convenisset. quapropter in omnibus legibus quibus exceptum est de quibus causis aut magistratum capere non liceat aut iudicem legi aut alterum accusare, haec ignominiae causa praetermissa est. timoris enim causam, non vitae poenam in illa potestate esse voluerunt. itaque non solum illud ostendam quod iam videtis, populi Romani suffragiis saepenumero censorias subscriptiones esse sublatas, verum etiam iudiciis eorum qui iurati statuere maiore cum religione et diligentia debuerunt. primum iudices, senatores equitesque Romani, in compluribus iam reis quos contra leges pecunias accepisse subscriptum est suae potius religioni quam censorum opinioni paruerunt. deinde praetores urbani qui iurati debent optimum quemque in lectos iudices referre numquam sibi ad eam rem
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse Neq inre nota consuram tempꝰ
exemplis. Ponam illud unum Cauim.
getam cum alutio Metello et Gneodo¬
Initio censoribus e senatu ciectus esset
censorera ipsum postea esse factura &
ciuus mores a censoribus erant rep̃hensi
hunc postea et populi romani et eoꝵ qui
inipsum nãduerterant moribus p̃fuisse
Q illud inditiu putaretur ut ceteri
furpi iuditio damnati inperpetuu om̃i
honore ac dignitate priuarentur Siç
hominibus ignominia notatis neq ad
honorem aditus neq in curiam teditꝰ
esset. Nunc siquem gnei Lentuli ac Lutii
Gellii libertus furti condemnarit is oĩbꝰ
ornamentis amissis nunꝙͣ ullam hones¬
tatis sue partem recuperabit quos autẽ
ipse Lutuis gellius et gneus Lentulus duo
censores clarissimi uiNꝰ sapientissimiq ho¬
mines furti et captaru ipsaru pectiniaꝵ
nomĩe notauerunt non modo ĩ senatti
redierunt s& etiam illaru ipsarum pe¬
cuniarum nomine iuditiis absoluti sũt

Expanded text:
fuisse. neque in re nota consumam tempus; fuisse. neque in re nota consumam tempus; exempli causa ponam illud unum, C.Gaium Getam, cum a L.Lucio Metello et Cn.Gnaeo Domitio censoribus ex senatu eiectus esset, censorem esse ipsum postea factum et, cuius mores erant a censoribus reprehensi, hunc postea et populi Romani et eorum qui in ipsum animadverterant moribus praefuisse. quod si illud iudicium putaretur, ut ceteri turpi iudicio damnati in perpetuum omni honore ac dignitate privantur, sic hominibus ignominia notatis neque ad honorem aditus neque in curiam reditus esset. nunc si quem Cn.Gnaei Lentuli aut L.Lucii Gelli libertus furti condemnarit, is omnibus ornamentis amissis numquam ullam honestatis suae partem reciperabit; quos autem ipse L.Lucius Gellius et Cn.Gnaeus Lentulus, duo censores, clarissimi viri sapientissimique homines, furti et captarum pecuniarum nomine notaverunt, ei non modo in senatum redierunt sed etiam illarum ipsarum rerum iudiciis absoluti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq offitii constituta necessitudo Ø
Quare quicquid de subscriptionibus coꝵ
mihi dicendum erit eo dicam animo
ut omnem rationem non de illoꝵ facto
sed de ratione censoria habitam existimaĩ
uelim ALentulo autem familiati meo
qui a me pro eximia sua uirtute sũmilq
honoribus quos a populo romano adep¬
tus est honoris caussa nomiatur facile hoc
iudices impetrabo ut quam ipse adhibere
consuenit in periculis arnicor fidem &
diligentiam tum uim animni libertatẽq
dicendi in hac mihi concedat ut tantu
mihi sũmam quãtum sine huius peri¬
culo preterire omnino non possu ame
tamen ut equum est omnia cante pe¬
detentimq dicentur ut neq fides hius
defensionis relicta neq cuiusꝗͣ aut dig¬
nitas lesa aut aicitia iuolata ẽẽ uideat᷑
Uideo igitur iudices aĩaduertisse Censo¬
res in itidices quosdam illius Iuniam cũ
animaduersionibus censoriis hanc cim¬
tatem ita contentam ut rebus iudicatis

Expanded text:
utriusque officiis constituta necessitudo est. utriusque officiis constituta necessitudo est. qua re quicquid de subscriptionibus eorum mihi dicendum erit, eo dicam animo ut omnem orationem meam non de illorum facto sed de ratione censoria habitam existimari velim; a Lentulo autem, familiari meo, qui a me pro eximia sua virtute summisque honoribus quos a populo Romano adeptus est honoris causa nominatur, facile hoc, iudices, impetrabo ut, quam ipse adhibere consuevit in amicorum periculis cum fidem et diligentiam tum vim animi libertatemque dicendi, ex hac mihi concedat ut tantum mihi sumam quantum sine huius periculo praeterire non possim. A me tamen, ut aequum est, omnia caute pedetemptimque dicentur ut neque fides huius defensionis relicta neque cuiusquam aut dignitas laesa aut amicitia violata esse videatur. video igitur, iudices, animadvertisse censores in iudices quosdam illius consili Iunanimadversionibus censoriis hanc civitatem ita contentam ut rebus iudicatis
Abbreviated transcription (Latin):
sit cos illi iudices absoluant quod cum
fiat non iuditia rescinduntur sed hoc
statuitur exstimationem litium non esse
iuditium sceuola condemnatus est̃ aliis
criminibus frequentissimis aprilie testi¬
bus omni contentione pugnatu est̾ rit
lis hec capitis estimaretur Que res sir̾i
iudicate pondus habuisset ille postea uł
ĩsdem nel aliis inimicis xeus hac lege
ipsa factus esset Sequit᷑ id quod illi iudi¬
tiu appellant maiores autem nostrio
nunꝙͣ neq ĩuditium nominauerumt
neq promde ut rem iudicatam obser¬
uarunt animaduersionem atq autori¬
tatem censoriam. Qua dęre anteqͣ dicẽ
incipio per panca mihi de meo offitio
uerba fatienda sunt ut ame cum huiꝰce
periculi tum ceteroꝵ quoq offitioꝵ et
nicitiaru ratio conseruata ẽẽ idea¬
tur. Nam mihi cum uiris fortibus qui¬
censores proxime fuerunt ambobus c̃ ami¬
citia Cum altero uero sicuti & pleriq ue¬
strum sciunt magniis usus et sumina

Expanded text:
sit, eos idem iudices absolvant; quod cum sit, eos idem iudices absolvant; quod cum fit, non iudicia rescinduntur sed hoc statuitur, aestimationem litium non esse iudicium. Scaevola condemnatus est aliis criminibus frequentissimis Apuliae testibus. omni contentione pugnatum est uti lis haec capitis aestimaretur. quae res si rei iudicatae pondus habuisset, ille postea vel isdem vel aliis inimicis reus hac lege ipsa factus esset. sequitur id quod illi iudicium appellant, maiores autem nostri numquam neque iudicium nominarunt neque proinde ut rem iudicatam observarunt, animadversio atque auctoritas censoria. qua de re ante quam dicere incipio, perpauca mihi de meo officio verba facienda sunt, ut a me cum huiusce periculi tum ceterorum quoque officiorum et amicitiarum ratio conservata esse videatur. nam mihi cum viris fortibus qucensores proxime fuerunt ambobus est amicitia; cum altero vero, sicuti plerique vestrum sciunt, magnus usus et summa
Abbreviated transcription (Latin):
sitanta iis fuit istius criminis ut qua
quisq lege ex illis iudicibus reus factus
esset tanen hac plaga periret cur ĩtanta
multitudine accusatoꝵ tantis premiis
ceteri rei facti non sunt. Hic profert᷑
id quod iuditium appellari non opor¬
tet Publio Septimio scenole litem eo
noniiẽ esse extimatam Cuius rei que cõ¬
suetudo sit quonia apud homines peri¬
tissimos dico pluribus uerbis dicere nõ
debeo Nunꝙ enim ea diligentia que
solet adhiber in ceteris inditiis eadem
reo condemnato adhibenda est ĩlitibꝰ
extimandis Ferę indices aut quod sibi
cum quem semel condemnarunt ĩimi¬
cum putant esse si que meum lis capitis
illata est non admiitũt aut quod se per¬
functos iam esse arbitrantꝰ cum de reo
iudicarunt negligentius attendunt ce¬
tera. Itaq et maiestatis ab soluti sũt per¬
multi quibus damnatis de pecuniis repe¬
pecuniis repetundis ad quos peruenisse
becimnias in litibus extimandis statutu

Expanded text:
si tanta vis fuit istius criminis ut, qua si tanta vis fuit istius criminis ut, qua quisque lege ex illis iudicibus reus factus esset, tamen hac plaga periret, cur in tanta multitudine accusatorum, tantis praemiis, ceteri rei facti non sunt? hic profertur id quod iudicium appellari non oportet, P.Publio Septimio Scaevolae litem eo nomine esse aestimatam. cuius rei quae consuetudo sit, quoniam apud homines peritissimos dico, pluribus verbis docere non debeo. numquam enim ea diligentia quae solet adhiberi in ceteris iudiciis, eadem reo damnato adhibita est. in litibus aestimandis fere iudices aut, quod sibi eum quem semel condemnarunt inimicum putant esse, si qua in eum lis capitis inlata est, non admittunt aut, quod se perfunctos iam esse arbitrantur cum de reo iudicarunt, neglegentius attendunt cetera. itaque et maiestatis absoluti sunt permulti quibus damnatis de pecuniis repepecuniis repetundis, ad quos pervenisse pecunias in litibus aestimandis statutum