comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne debitum reputaretur: suscipiens penã ⁊ nesciens cul¬
pam. dum sponte & tantũ in corꝑe morit᷑: ⁊ uitã no¬
bis ⁊ iusticiam ꝓmeret᷑. Alioqum sicorꝑalit̃ ñ pateret᷑.
debitum ũ soluiss : si ñ uoluntarie moreret᷑. mors¬
illa meritum ñ habuisset. Nc̃ autẽ sic̃ dictum est
mortis meritum ẽ peccatum. ⁊ peccati debitum mars:
xp̃o remiitente peccatum. ⁊ moriente ꝓ ꝓeccatoribꝰ:
ꝓfecto iam millum ẽ meritum. ⁊ solutum ẽ debitũ
teni ⁊ qđ ds̃ sit: Miracula ꝓbantur: facit quippe oꝑa.
q̃ nemo alius facere possit. ut taceam oracła ꝓpħarũ.
necũ ⁊ pat̾ne uocis testimonium elapse cęlitꝰ ad ipsum
a magnifica gła. Qđ si ds̃ ꝓ nobis. quis contra nos: Ds̃
qͥ iustificat. quis ẽ qͥ condẽpnet  S ipse ÷ ⁊ ñ alius. cui
cotidie confitem᷑ dicentes. tͥ soli peconui. quis melius:

Expanded text:
nae debitum reputaretur; suscipiens poenam, et nesciens culnae debitum reputaretur; suscipiens poenam, et nesciens culpam, dum sponte et tantum in corpore moritur et vitam nobis, et justitiam promeretur. Alioquin si corporaliter non pateretur, debitum non solvisset: si non voluntarie moreretur, meritum mors illa non habuisset. Nunc autem si, ut dictum est, mortis meritum est peccatum, et peccati debitum mors; Christo remittente peccatum, et moriente pro peccatoribus, profecto jam nullum est meritum, et solutum est debitum. 21. tem et quod Deus sit? Miracula probant. Facit quippe opera, quae nemo alius facere possit: ut taceam oracula Prophetarum, necnon et paternae vocis testimonium elapsae coelitus ad ipsum a magnifica gloria. Quod si Deus pro nobis, quis contra nos? Deus qui justificat, quis est qui condemnet? Si ipse est et non alius, cui quotidie confitemur dicentes: Tibi soli peccavi ; quis melius,
Abbreviated transcription (Latin):
in menbris suis repugnantẽ legi mentis suȩ: & capti¬
uantem se in lege peccati. Porro peccatum ut scͥptũ
ẽ seꝑat int̾ nos ⁊ dm̃. seꝑat ꝓinde etiam mors inter
corpus nr̃m & nos. Noñ potuit diuidi a dõ anima
ñ peccando. uec corpꝰ ab ipsa nͥ meriendo. Ed tt̾aq
aust̾ius ꝑtulit in ultione: id solum passa a subdita
qđ p̃sumpserat in accorem: Nil ꝓfecto congruentius
qͣm ut mors oꝑata sit mortem. sp̾ũał sorꝑalem. culpa-¬
bił penalem. uoluntaria necessariam Cum gͦ hac ge-¬
mina morte scdm utmq nat᷑am. homo dãpnatꝰ esset¬
uł fuisset. Altã qͥd̾ spũali ⁊ uoluntaria. altera corꝑali
⁊ necessaria: utriq ds̃ hõ una sua corꝑali ac uolunta¬
ria benigne ⁊ potent̾ occurrit. illaq una sua nr̃am
utmq dampnauit. Merito qͥd̾̃. Nam ex duab morti¬
b nr̃is. cum altera nob̃ inculpȩ meritum. altã in pe-¬

Expanded text:
in membris suis, repugnantem legi 553 mentis suae, et captiin membris suis, repugnantem legi 553 mentis suae, et captivantem se in legem peccati . Porro peccatum, ut scriptum est, separat inter nos et Deum : separet proinde etiam mors inter corpus nostrum et nos. Non potuit dividi a Deo anima nisi peccando, nec corpus ab ipsa nisi moriendo. Quid itaque austerius pertulit in ultione, id solum passa a subdito, quod praesumpserat in auctorem? Nihil profecto congruentius, quam ut mors operata sit mortem, spiritualis corporalem, culpabilis poenalem, voluntaria necessariam. 20. Cum ergo hac gemina morte secundum utramque naturam homo damnatus fuisset, altera quidem spirituali et voluntaria, altera corporali et necessaria; utrique Deus homo una sua corporali ac voluntaria benigne et potenter occurrit, illaque una sua nostram utramque damnavit. Merito quidem: nam ex duabus mortibus nostris, cum altera nobis in culpae meritum, altera in poe
Abbreviated transcription (Latin):
feri: Nc̃ gͦ qr utrumq nobis parit̾ necessariũ erat. ⁊ pie
inuere. & secure mori: ⁊ uiuendo niuere docuit. ⁊ mor¬
tem moriendo secitram reddidit: qm̃ qͥdem resurrectu¬
rus occubuit: ⁊ spem fecit morientib resurgendi. Sed
addidit ⁊ tercium benesicium. cũ etiam peccata dona¬
uit: sine quo utiq cetera ñ ualebant. Quidemĩ ꝗͣtũ qͥd̃
ad ueram summãq beatitudinem spectat. quantalibet
uitȩ rectitudo. seu longitudo ꝓdesse pot̾at: illi qui ł
solo originali peccato teneretur astrictꝰ: Peccatum
quippe p̃cessit. ut sequeretur mors: qd̾ sane si cauis.¬
moreret᷑. Qͥd nanq ustiꝰ poterat. ꝗͣ reciꝑe talionem:
Uita si qͥd̃ d̃s animȩ ẽ. ipsa corꝑis. Peccando uoluntarie
uolens ꝑdidit uiuere: nolens ꝑdat ⁊ uiuficare. Spõte
reppulit uitam c̃ uiuere noluit: ñ ualeat eam dare
regere corpꝰ. Si ñ paret suꝑiori: inferiori cur ĩꝑet. In¬
tus ẽ homo diuinȩ legis: inueniat ⁊ ipse aliam legẽ

Expanded text:
mque nobis pariter necessarium erat, et pie vivere, et secure mori; et vivendo vivere docuit, et mortem moriendo securam reddidit: quoniam quidem resurrecturus occubuit, et spem fecit morientibus resurgendi. Sed addidit et tertium beneficium, cum etiam peccata donavit, sine quo utique caetera non valebant. Quid enim quantum quidem ad veram summamque beatitudinem spectat quantalibet vitae rectitudo seu longitudo prodesse poterat illi, qui vel solo originali peccato teneretur adstrictus? Peccatum quippe praecessit, ut sequeretur mors: quod sane si cavismoreretur. Quid namque justius poterat quam recipere talionem? Vita siquidem Deus animae est, ipsa corporis. Peccando volens perdidit vivere: nolens perdat et vivificare. Sponte repulit vitam cum vivere noluit; non valeat eam dare regere corpus. Si non paret superiori, inferiori cur imperet? Intus est homo divinae legis: inveniat et ipse aliam legem
Abbreviated transcription (Latin):
mirac ła: doctrine quoq ñ existamius inereduli. ⁊ passi¬
ombꝰ non ingrati. Itaq totum nobis de xp̃o ualure do¬
dum salutiferum. totumq necessarium fuit: nec mi¬
uuis ꝓfuit infirmitas. ꝙ ⁊ maiestas: qi ⁊ si ex deicatis po.¬
tentia peccati ugum iubendo submouit. ex carnis
tam̃ infirmitate mortis uira moriendo coneussit.
Unde prilchre ait apł. Qđ infirmum est dei. fortiꝰ:
hominib. S ⁊ illa eiꝰ stulticia ꝑ quam ei placuit sal¬
uiim facere mundum. ut m̾undi confutaret sapi¬
entiam. confunderet sapientes. qđ uidelicet c̃ infor¬
ma ddei eẽt. deo equał. semet ipsum exinarutt for¬
mam serui accipiens: qđ diues ẽ ẽet. ꝓpt̾ nos egesi
ractus ẽ: de magno paruus. de celso humilis. infir¬
m de p̾otente. qđ esurit. qdđ situt. qđ fatigatus
x in itinere. ⁊ cetera q̃ passus est uoluntate. ñ ne¬
cessitate. sec gͦ. ipsiꝰ quedan. ñ ne fuit nobis iua

Expanded text:
miracula; doctrinae quoque non existamus increduli, et passimiracula; doctrinae quoque non existamus increduli, et passionibus non ingrati. 27. Itaque totum nobis de Christo valuit, totum salutiferum, totumque necessarium fuit, nec minus profuit infirmitas quam majestas: quia etsi ex deitatis potentia peccati jugum jubendo submovit, ex carnis tamen infirmitate mortis jura moriendo concussit. Unde pulchre ait Apostolus: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus. Sed et illa ejus stultitia, per quam ei placuit salvum facere mundum, ut mundi confutaret sapientiam, confunderet sapientes; quod videlicet cum in forma Dei esset, Deo aequalis, semetipsum exinanivit formam servi accipiens; quod dives cum esset, propter nos egenus factus est, de magno parvus, de celso humilis, infirmus de potente; quod esuriit, quod sitiit, quod fatigatus est in itinere, et caetera quae passus est voluntate, non necessitat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mortis moriendo soluere debitum qr iustꝰ. ⁊ õĩb
unꝰ ad iusticiam uitamq sufficere. quando qudẽ
⁊ peccatum. ⁊ mors ex uno in om̃s ꝓcesserit. S hoc
quoq necessarie om̃ino ꝓuisum ẽ. qͥd dilata mor¬
te homo inter homines dignatus ẽ aliqͣdiu con-¬
uersari : quatinꝰ crebris ⁊ ueris locutionib ad in¬
uisibilia exeitaret. miris oꝑib astrueret sidem.
rectis mores instrueret. Itaq in occłis hominũ
ds̃ hõ sobrie ⁊ iuste ⁊ pie conuersatꝰ: uera locu¬
tus. mira oꝑatus indigna passus. in quo nobis¬
iam defuit ad salutem: Accedat ⁊ gr̃a remisfio¬
nis peccatoꝵ. hoc ẽ ut gratis peccata dimittat:
⁊ opus ꝓfecto nr̃ȩ salutis consumatum ẽ. Nõ au¬
tem metuendum qd̾ donans pecratis aut po¬
testas dõ aut uoluntas passo ⁊ tanta passus ꝓ
peccatorib desit. si tam̃ sollietti in ueniam᷑ dig¬
ne ut oportet. ⁊ ĩ mitari exempla. ⁊ uenerarĩ

Expanded text:
o solvere debitum, quia justus; et omnibus unus ad justitiam vitamque sufficere, quandoquidem et peccatum, et mors ex uno in omnes processerit. 26. Sed hoc quoque necessarie omnino provisum est, quod dilata morte homo inter homines dignatus est aliquandiu conversari: quatenus crebris et veris 555 locutionibus ad invisibilia excitaret, miris operibus astrueret fidem, rectis moribus instrueret. Itaque in oculis hominum Deus homo sobrie, et juste, et pie conversatus, vera locutus, mira operatus, indigna passus, in quo jam defuit nobis ad salutem? Accedat et gratia remissionis peccatorum, hoc est, ut gratis peccata dimittat: et opus profecto nostrae salutis consummatum est. Non autem metuendum, quod donandis peccatis aut potestas Deo, aut voluntas passo, et tanta passo pro peccatoribus desit: si tamen solliciti inveniamur digne, ut oportet, et imitari exempla, et venerari
Abbreviated transcription (Latin):
cemꝰ: magum qͥdem geminȩ confessionis bonũ. s dei
ẽ donum. Ait itaq. Hon declines cormeum in u̾ba
malitiȩ ad excusandas excusationes in peccatis. E ob¬
rẽ ministros u̾bi sacdotes caute necesse ẽ ad utrumq
uigilare sollicitos. qđ uidelicet delinquentiũ cordib̾
tanto moderamine u̾bum timoris ⁊ contͥcionis infli¬
gant: quatinꝰ eos neꝗͣ a u̾bo confessionis ext̃reat. sic
corda aꝑiant. ut ora nõ obstruant. s nec absoluant
etiam cõpũctum. ñ uiderint ⁊ confessum. q̃ quidẽ
corde creditur ad iusticiam ore aut̃ confessio fit
habet aut dolosum ẽ aut uañ. Qiusqͥs uͦ in corde.
⁊ ñ in ore : aut suꝑb aut timidꝰ. De bechania.¬

Expanded text:
cemus, magnum quidem geminae confessionis bonum, sed Dei cemus, magnum quidem geminae confessionis bonum, sed Dei est donum. Ait itaque: Non declines cor meum in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis . Quamobrem ministros verbi sacerdotes caute necesse est ad utrumque vigilare sollicitos, quo videlicet delinquentium cordibus tanto moderamine verbum timoris et contritionis infligant, quatenus eos nequaquam a verbo confessionis exterreant; sic corda aperiant, ut ora non obstruant; sed nec absolvant etiam compunctum, nisi viderint et confessum: quandoquidem corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit habet, aut dolosus est, aut vanus: quisquis vero in corde, et non in ore, aut superbus est, aut timidus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum om̃ĩno ñ amittit. aut certe ad missum ⁊ pe¬
uitendo punit. ⁊ confitendo expellit. si tam̃ gła etiam
teri confunditur. id qͦ unde cõpungit᷑. talis pudor pec¬
catum adducit. ⁊ głam de conscientia ꝑdit: quando
malum qđ ex ꝓfundo cordis conpunctio conat᷑ expellere
pudor ineptus obstruso labioꝵ hostio ñ ꝑmitait exire
cũ exemplo daiud dicere potius oporteret. ⁊ labia mea
ñ ꝓhibebo dñe tu scisti. Qui ⁊ se ipsum redarguens. pi¬
to suꝑhuiꝰ modi stulto. ⁊ irrationabili pudore. qm̃ tacui
inqͥt inueterauert̃ ossa mea. Unde & optat hostiũ poni
cirẽstantiȩ labus suis. ut ori iamiam ⁊ aꝑire confessiom.
⁊ defensione claudere norit. Deniq ⁊ aꝑte hoc ipsum &riã
petiit a dño. sciens nimirũ qr confessio ⁊ magnificen¬
tia opꝰ eiꝰ. Et qd̃ uidelicet nr̃am malitiam. ⁊ qđ eque
diuinȩ bonitatis ⁊ urtutis ⁊ magnificentiã minime ta.¬

Expanded text:
peccatum omnino non admittit, aut certe admissum et poepeccatum omnino non admittit, aut certe admissum et poenitendo punit, et confitendo expellit: si tamen gloria etteri confunditur id quoque, unde compungitur, talis pudor peccatum adducit, et gloriam de conscientia perdit, quando malum quod ex profundo cordis compunctio conatur expellere, pudor ineptus obstruso labiorum ostio non permittit exire; cum eum exemplo David dicere potius oporteret: Et labia mea non prohibebo, Domine, tu scisti . Qui et seipsum redarguens, puto super hujuscemodi stulto et irrationabili pudore, Quoniam tacui, inquit, inveteraveverunt ossa mea . Unde et optat ostium poni circumstantiae labiis suis , ut oris januam et aperire confessioni, et defensioni claudere norit. Denique et aperte hoc ipsum orans petit a Domino, sciens nimirum, quia confessio et magnificentia opus ejus . Et quod videlicet nostram malitiam, et quod aeque divinae bonitatis et virtutis magnificentiam minime ta
Abbreviated transcription (Latin):
uetustate nõ desit auctoritas. Et de sepulero ista
sufficiant:
quem pene p̃terieram: uͥ ⁊ confessionis sac.¬
mentum. ⁊ saedotalis misterii mist̾ium continetur:
Bethfage qͥppe domus biice int̾p̃tat᷑. Scͥꝑtum ẽ autẽ.
ẜ peẽ uerbum mnore tuo. ⁊ in corde tuo. Non in alt̾o
tantum s simul in utroq uerbũ habers menue¬
ris. Et quidẽ u̾bum in corde peccatoris. oꝑat᷑
saliitiferam contͥcionem. u̾bũ in ore noxiam
tolit confusionem: ne ĩ pediet necessariã ꝯschao¬
snem.
dit enĩ scripta. Et pudor adducens peccatum. ⁊ ẽ pudor
adducens głam. Bonꝰ pudor quo peccasse aut certe pec-¬
care confunderis. ⁊ om̃is licet humanꝰ arbiter forte abfit.
diuinum ꝗ humanum tanto u̾ecundiꝰ reuereris aspe¬
ceum. quanto ⁊ ueriꝰ dm̃ quam hominem cogitas puri
tat longi ab illo ẽẽ om̃e peccatum. huiꝰcemodi ꝓculdu¬
bio pudor fugat opprobrium parat głam. dum aut

Expanded text:
vetustate non desit auctoritas. Et de sepulcro ista vetustate non desit auctoritas. Et de sepulcro ista sufficiant. quem pene praeterieram, ubi et confessionis sacramentum, et sacerdotalis ministerii mysterium continetur? Bethphage quippe Domus buccae interpretatur. Scriptum est autem: Prope est verbum in ore tuo, et in corde tuo . Non in altero tantum, sed simul in utroque verbum habere memineris. Et quidem verbum in corde peccatoris operatur salutiferam contritionem: verbum vero in ore noxiam tollit confusionem, ne impediat necessariam confessionem. Ait enim Scriptura: Est pudor adducens peccatum, et est pudor adducens gloriam . Bonus pudor est, quo peccasse, aut certe peccare confunderis: et omnis licet humanus arbiter forte absit, divinum tamen quam humanum tanto verecundius revereris aspectum, quanto et verius Deum quam hominem cogitas puriotat longius ab illo esse omne peccatum. Hujuscemodi procul dubio pudor fugat opprobrium, parat gloriam, dum aut
Abbreviated transcription (Latin):
S ienĩ cõ plantati facti sumꝰ similitudini mortis eiꝰ: si¬
mul ⁊ resurreccionis erimꝰ. Qđ dulce ẽ ꝑegnis post
multam longi itineris fatigationem. post płima t̾¬
re marisq ꝑicła ibi tandem quiescere: uͥ agnosẽt
suum dñm quieusse. Puto iam p̃ gaugaudio ñ senti¬
unt me laborem. nec grauam̃ reputant expensarũ.
s tanquam laboris p̾mium cursus ue brauiũ asse¬
citi uixta scͥpturȩ sententiam gaudent uehem̃ter.
cũ inuenerint sepulchrum. Nec casu uł subite. aite
ueluti lubrica popłaris fauoris opinione. id tam oele¬
bre nom̃ sepulchrum natum eẽ putetur. c̃ ħ ipsum
tantis recro temꝑib. Ysaias tam aꝑte ᷤᷤ dixerit. Eritĩ¬
quit in die illa radix iesse: qui stat in signũ ppłoꝵ.
ipsum gentes dep̃ cabunt᷑. & erit sepulchrum eius
głosum. Reuera gͦ impetum cermmꝰ qđ legumꝰ
ꝓphetatum. nonum quidem intuenti s legendi
antiquũ: ut sit absit nouitate ioeunditas. ut de

Expanded text:
complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . Quam dulce est peregrinis post multam longi itineris fatigationem, post plurima terrae marisque pericula, ibi tandem quiescere, ubi et agnoscunt suum Dominum quievisse! Puto jam prae gaudio non sentiunt viae laborem, nec gravamen reputant expensarum; sed tanquam laboris praemium, cursusve bravium assecuti, juxta Scripturae sententiam, gaudent vehementer cnm invenerint sepulcrum . Nec casu vel subito, aut veluti lubrica popularis favoris opinione, id tam celebre nomen sepulcrum nactum esse putetur, cum hoc ipsum tantis retro temporibus Isaias tam aperte praedixerit: Et erit, inquit, in die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur, et erit sepulcrum ejus gloriosum . Revera ergo impletum cernimus quod legimus prophetatum, novum quidem intuenti, sed legenti antiquum: ut sic adsit de novitate jucunditas, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
grã peccatores mira clementia necñ ⁊ uirtꝰ obedien.¬
tiȩ. lina cum fructib penitentiȩ cõmendat᷑. hoc
bone actionis. nec otium sc̃ẽ contẽplationis. nec la¬
cͥma penitentis. ext̃ bethaniam accepta ẽẽ poter̃t. illiqͥ
tanti habuit obedientiam. ut uitam quã ipsa ꝑdere
maluerit. factus obediens patri usq ad mortem. Ne
st̃ ille ꝓfecto diuinȩ quas sermo ꝓpħicꝰ ex uerbo dm̃
pollicetur. consolabitur inqͥens dñs syon. consolabi¬
tur om̃s ruinas eiꝰ : ⁊ ponet desertum eiꝰ quasi deli¬
tias. ⁊ solitudinem eiꝰ qͣsi hortum dm̃. gaudiũ ⁊ leti
eia inuemecur in ea grarũ actio. ⁊ uox laudis. Negͥ
tie i fortitudĩi coñidnta. t c̃ aut̃ cȩleste depositum
secure ⁊ fidelit eustodire sufficitis: nequaq de ipsa
adurtorio u̾q p̃sumitis. scientes quia ñ in fortitu

Expanded text:
ga peccatores mira clementia, necnon et virtus obedientiae una cum fructibus poenitentiae commendatur. Hoc studium bonae actionis, nec otium sanctae contemplationis, nec lacrymae poenitentis extra Bethaniam accepta esse poterunt illi, qui tanti habuit obedientiam, ut vitam quam ipsam perdere maluerit, factus obediens Patri usque ad mortem. Hae sunt illae profecto divitiae, quas sermo propheticus ex verbo Domini pollicetur: Consolabitur, inquiens, Dominus Sion, et consolabitur omnes ruinas ejus; et ponet desertum ejus quasi delicias, et solitudinemtia invenietur in ea, gratiarum actio, et vox laudis . Haec igitur tiae et fortitudini commendata. Tunc autem coeleste depositum secure et fideliter custodire sufficitis, si nequaquam de ipsa adjutorio ubique praesumitis,
Abbreviated transcription (Latin):
chillominꝰ ex om̃i reliqͦ fidelium genere. fructũ
fertili gleba tricesimum. ⁊ sexagesimũ. ⁊ cente¬
simũ. sũꝑ om̃em terram. multiplicit᷑ ꝓ creasti.
Unde ⁊ de magna multitudine dulcedinis tuę iocundi¬
ssime saciatĩ. & opulentissime saginati. memoriam
habundantiȩ suauitatis tuȩ uͥq erutuant qͥ te u¬
derunt. ⁊ usq ad extrena terrę magnificentiam
abes ante om̃ia in refectione animarũ
mentis p̃sepiũ. ⁊ in p̃sepio fenũ de prato uirgi¬
nali. quo uł sic cognoseat bos possessorẽ suum:
⁊ asmus p̃sepe dñi sui. Om̃is quippe earo fenũ.
⁊ om̃is gła eiꝰ flos feni. Porro homo quia suũ in qͦ
factꝰ ẽ ħonorẽ ñ intelligendo. cõꝑatꝰ ẽ ium̃tis insi¬

Expanded text:
hilominus ex reliquo omnium fidelium genere fructum hilominus ex reliquo omnium fidelium genere fructum fertilis gleba tricesimum, et sexagesimum, et centesimum super omnem terram multipliciter procreasti. Unde et de magna multitudine dulcedinis tuae jucundissime satiati et opulentissime saginati, memoriam abundantiae suavitatis tuae ubique eructant qui te viderunt, et usque ad extremum terrae magnificentiam hem . 12. Habes ante omnia in refectione animarum mentis praesepium, et in praesepio fenum de prato virginali, quo vel sic cognoscat bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui. Omnis quippe caro fenum, et omnis gloria ejus ut flos feni . Porro homo quia suum, in quo factus est, honorem non intelligendo, comparatus est jumentis insi
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝑsecutore. fecit paulũ p̃dicatorẽ. Quã obrẽ
ñ mmiror si etiã suꝑna illa curia iuxta testimonũ
saluatoris exultat. magis suꝑ uno peccatore penten¬
tiam agente. quiã supra plurimis iustis. qui ñ indi¬
gent penitentia. dum peccatoris & maligni tantis
sacͥficauit tab̾nacdm suum altissimꝰ. quo tanta ĩ
te. & ꝑ te generatio saluaret᷑. Salue ciuitas regis
magni. ex qua noua ⁊ rocunda mundo mira¬
cła. nullis pene ab initio defuere temꝑibꝰ. Sal¬
ue dña gentium. pͥnceps ꝓuintiarũ. patriareha
tutis. ita fores occasio ⁊ salutis. Salue terra pro¬
missionis: quȩ olim fluens lac ⁊ mel. tuis dum¬
taxat habitatorib. nẽ uniu̾so orbi remedia sa¬
lutis: uita porrigis alimenta. Terra inꝗͣ bona
⁊ optima. q̃ in fecundissimo illo sinu tuo. ex ar¬
cha pat̾ni cordis cęleste granũ suscipiens: tantaᷤ
ex suꝑno semine martirũ segetes ꝓtulisti. & ni¬

Expanded text:
dam persecutore fecit Paulum praedicatorem . Quamobrem dam persecutore fecit Paulum praedicatorem . Quamobrem non miror, si etiam superna illa curia, juxta testimonium Salvatoris, exsultat magis super uno peccatore poenitentiam agente, quam super plurimis justis qui non indigent poenitentia, dum peccatoris et maligni tantis ficavit sibi tabernaculum suum Altissimus, quo tanta in te et per te generatio salvaretur. Salve, civitas Regis magni, ex qua nova et jucunda mundo miracula nullis pene temporibus defuere ab initio. Salve, domina gentium, princeps provinciarum, Patriarchartutis, ita fores occasio et salutis. Salve, terra promissionis, quae olim fluens lac et mel tuis duntaxat habitatoribus, nunc universo orbi remedia salutis, vitae porrigis alimenta. Terra, inquam, bona et optima, quae in fecundissimo illo sinu tuo ex arca paterni cordis coeleste granum suscipiens, tantas ex superno semine martyrum segetes protulisti, et ni
Abbreviated transcription (Latin):
ratos. ⁊ ĩpios. raptores. saclegos. homicidas. ꝑuiros.¬
atq ad ulteros. de quoꝵ ꝓfecto ꝓfectione. sicut du¬
plex qd̾ dam constat ꝓuenire bonum. tta duplicat᷑
& gaudium: qñ qd ᷤᷤ tam suos de suo discessu. letisi¬
eant. ꝗͣ illos de aduentu qͥb subuenire festinant.
ꝓ st̃ qͥppe utrobiq ñ solũ utiq istos triendo. s etiam
iam ⁊ illos ñ oppͥmendo. Itaq letatur egrptus in
ꝓfectione eoꝵ. ista mag̃ in mani eoꝵ liberari se
merito głatur. Illa libent̃ amittit erudelissimos
suie uastatores. ista c̃ gaudio suscipit sui sidelissimo
defensores. ⁊ unde ista duleissime consolat᷑: inde
illa eque saluberrime desolatur. Sic xͦ sic nouit
uleisei in hostes suos: ut ñ solum de ipsis. s ꝑipsos
qͦq frequent̃ soleat. tanto głosiꝰ. qͣrito ⁊ potentiꝰ
triumphare. Iocunde. sane ⁊ cõmode: ut ꝗͦs diu
ꝑtulit oppugnatores: magis iã ꝓpugnatores habe
incipiat. faciatq de hoste militem. qͥ de saulo qͦn¬

Expanded text:
ratos et impios, raptores et sacrilegos, homicidas, perjuros, adulteros; de quorum profecto perfectione sicut duplex quoddam constat provenire bonum, ita duplicatur et gaudium; quandoquidem tam suos de suo discessu laetificant, quam illos de adventu quibus subvenire festinant. Prosunt quippe utrobique, non solum utique istos tuendo, sed etiam illos jam non opprimendo. Itaque laetatur Aegyptus in profectiomerito gloriatur. Illa libenter amittit crudelissimos sui vastatores: ista cum gaudio suscipit sui fidelissimos defensores; et unde ista dulcissime consolatur, inde illa aeque saluberrime desolatur. Sic Christus, sic novit ulcisci in hostes suos, ut non solum de ipsis, sed per ipsos quoque frequenter soleat tanto gloriosius, quanto et potentius triumphare. Jucunde sane et commode: ut quos diu pertulit oppugnatores magis jam propugnatores habere incipiat; faciatque de hoste militem, qui de Saulo quon
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s: carnem xͥ deserere ꝓotuer̃t. quando indiuinita¬
tis iitate manser̾t : Ad huc eẏtharam respace.
Ut iusicum mdos sonis dulcib reddat: tͥa parit̃¬
ad ẽẽ uident᷑. ars. manꝰ. ⁊ corda. ⁊ tam̃ unꝰ sonꝰ audi¬
Nec ars. nec manꝰ sonum reddunt: s ea cõcorda pariter
oꝑantur. Sic nec pat̾ nec sp̃s sc̃t suscipiunt carnen
⁊ tam̃ c̃ filio pariter oꝑantur. Sonũ sola corda excut.
carnem sola corda solꝰ xp̃c accep̃. Oꝑatio inrtͥb cõstat
uided̾s. Cont᷑ natam inqͥt. patere uirgo ñ potuit.
Et detestandꝰ manicheus. Si caro erat inquit: iurgo¬

Expanded text:
 Christi deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Ad hoc citharam respice, ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tres pariter esse videntur; ars, manus, et chorda. Et tamen unus sonus audid auditur. Nec ars, nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater, nec Spiritus sanctus suscipiunt carnem, et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit, carnem solus Christus accepit. Operatio in tribus constat; Judaeus: Contra naturam, inquit, parere virgo Maria non potuit. Et detestandus Manichaeus: Si caro, inquit, er
Abbreviated transcription (Latin):
se xp̃i głatur consecratum baptismate. Menti¬
tus ẽ plane ille sẏris leprolus: qͥ nescio damasci
aquas. aquis p̃tulit isrłis: cum iordanis nr̃i dõ denio¬
tus famulatꝰ tociens ꝓbatꝰ extiterit: siue quando
helie. siue quando hely seo. siue etiam ut antiquus
aliquid recolam: quando iosue ⁊ om̃i popło simul
impetum mirabilit̾ inhibens sicut in se transitũ
p̃buit. Demq qͥd in fluminib isto eminentiꝰ. qd̾ ip
sa sibi trinitas sui quidam eiudenti p̃sentia dedicaũ.

Expanded text:
se Christi gloriatur consecratum baptismate! Mentise Christi gloriatur consecratum baptismate! Mentitus est plane Syrus ille leprosus, qui nescio quas Damasci aquas aquis praetulit Israelis , cum Jordanis nostri devotus Deo famulatus toties probatus exstiterit, sive quando Eliae, sive quando Elisaeo , sive etiam ut antiquius aliquid recolam quando Josue et omni populo simul, impetum mirabiliter inhibens, siccum in se transitum praebuit . Denique quid in fluminibus isto eminentius, quod ipsa sui  al. sibi Trinitas quadam evidenti praesentia dedicavit?
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑb ñ adtendens ꝗͣ horrendum sit incidere ĩ manu¬
dei potentis uł uiuentis: facile ꝓrumpit in uerba
malitiȩ. ad excusandas excusationes in peccatis. M ag¬
na reuera malitia tui te ñ misereri. ⁊ solũ pꝰ pecͦ¬
catum remedium confessionis a te ipso repellere. ig¬
nemq insinu tuo inuoluere potiꝰ quã excut̾e. nec
p̃bere aurem consilio sapientis qͥ ait. Miserere aĩe
tuę parcens dõ. inde qui sibi neqͣ eui bonꝰ: Nc̃ ui.
ditium ẽ inundu nc̃ princeps huiꝰ mundi eitiet᷑ fo¬
ras. hoc ẽ de corde tuo. site tam̃ ipse. humiliando di
iudicas. Erit uditium cęli. quando uocabitur olũ
desursum. & terram discernere. popłm suum. in quo
sane timendum ne ꝓitiaris tu cũ ipso ⁊ angłis eiꝰ. si
tam̃ inuentꝰ fueris inuidicatus. Alioqͥn spũalis homo
qui omia diuidicat. ipse: a nemine uidioabit᷑. Propt
hoc gͦ iuditium incipit adomo dei. ut suos quos
de illis habeat tunc uidicare. quando uidelicet iu¬

Expanded text:
in manus Dei viventis, facile prorumpit in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Magna revera malitia, tui te non misereri, et solum post peccatum remedium confessionis a te ipso repellere, ignemque in sinu tuo involvere potius, quam excutere, nec praebere autem consilio Sapientis qui ait: Miserere animae tuae placensudicium est mundi, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras , hoc est de corde tuo, si te tamen humiliando ipse dijudicas. Erit judicium coeli, quando ipsum vocabitur coelum desursum, et terra discernere populum suum : in quo sane timendum, ne projiciaris tu cum ipso et angelis ejus, si tamen inventus fueris injudicatus. Alioquin spiritualis homo, qui omnia dijudicat, ipse a nemine judicabitur . Propter hoc ergo judicium incipit a domo Dei, ut suos, quos de eis habeat judicare, quando videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ succincto sermone. ⁊ cetera loca scã. ⁊ si ñ oĩa
saltim aliqͣ. qm̃ q̃ digne admirari ꝑ singła ñ suffiei¬
mꝰ: libet uł insigniora. ⁊ ipsa breuiter recordari.¬
Scegoitor in Demonte oliueti¬
monte oliueti. descenditur in ualle iosaphath
ut si diuitia diuinȩ miscdie cogites quatinꝰ
honorem iuditii nequaꝗͣ dissimules: qr ⁊ si in multis
miserationib suis multus ẽ ad ignoscendũ: indicia
tam̃ eiꝰ nchilominꝰ abẏssus multa quib agnoseitur
ualde omnino terribilis suꝑ filios hominum. Dauid
demq qui montẽ oliueti demonstrat dicens. hom ineᷤᷤ
⁊ iumenta saluabis dñe. quem admodũ multipli.¬
casti miscdiam tuã ds̃: etiam iuditiĩ uallem in eod̃
ꝑbiȩ ⁊ mamis peccatoris ñ moueat me. Cuiꝰ & p̃ci¬
pitium se om̃ino ꝑhorrescere fatetur: cum in alio
psalmo ita loqͥtur orans. Consige timore tuo carnes

Expanded text:
rcurramus succincto sermone et caetera loca sancta, et si non omnia, rcurramus succincto sermone et caetera loca sancta, et si non omnia, saltem aliqua: quoniam quae admirari per singula non sufficimus, libet vel insignioratur in montem Oliveti, descenditur in vallem Josaphat: ut sic divitias divinae misericordiae cogites, quatenus horrorem judicii nequaquam dissimules; quia etsi in multis miserationibus suis multus est ad ignoscendum, judicia tamen ejus nihilominus abyssus multa, quibus agnoscitur valde omnino terribilis super filios hominum. David denique qui montem Oliveti demonstrat, dicens, Homines et jumenta salvabis, Domine, quemadmodum multiplicasti misericordiam tuam, Deus; etiaerbiae, et manus peccatoris non moveat me . Cujus et praecipitium se omnino perhorrescere fatetur, cum in alio psalmo ita loquitur, orans: Confige timore tuo carnes
Abbreviated transcription (Latin):
plem cni benedix̃ dñs. Uestunenti flagrantiã sensit.
s uestiti presentiam ñ agnouit: soloq uestis tanꝗͣ
floris odore formsecus delectatus. quasi fruetꝰ int̾io¬
ris dulcedinẽ ñ gustauit : dum ⁊ electi filii simul
⁊ sacramenti fraudatꝰ coguitione remansit. Qͦ spe¬
ctat hoc ͦ Uestim̃tũ ꝓfecto sp̃s. Lutera ẽ ⁊ caro
deitatem: ne sub temine littere sensum p̾ui det spi¬
ritalem: forisq palpans hedi pellem: q̃ similitudinẽ
maioris. hoc est primi. ⁊ antiqui p̃cursoris exp̃sserat:
ad nudam ñ ꝑuenit ueritatem. Non sane in carne
peceati s in similitudine carnis peccati. qͥ peccatũ
non facere s tollere ueniebat. apparuit ea scilicet
de causa quã ipse non tacuit. ut qͥ uident ñ iude¬
ant. ⁊ qͥ uident ceci fiant. Hac gͦ similitudine decep¬
tus ꝓpħa cecus hodieq quem nescit benedicit. dũ quẽ
lectitat in libris ignorat. ⁊ in miracłis. ⁊ quẽ ꝓprus
attrectat manib : ligando. flagellando. colafitando.

Expanded text:
nedixit Dominus . Vestimenti fragrantiam sensit, sed vestiti praesentiam non agnovit: soloque vestis, tanquam floris odore, forinsecus delectatus, quasi fructus interioris dulcedinem non gustavit, dum et electi filii simul et sacramenti fraudatus cognitione remansit. Quo spectat hoc? Vestimentum profecto spiritus, littera est et caro rbum, in homine scit deitatem; nec sub tegmine litterae sensum pervidet spiritualem: forisque palpans haedi pellem, quae similitudinem majoris, hoc est primi et antiqui peccatoris, expresserat, 551 ad nudam non pervenit veritatem. Non sane in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati, qui peccatum non facere, sed tollere veniebat, apparuit, ea scilicet de causa quam ipse non tacuit, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Hac ergo similitudine deceptus Propheta, caecus hodieque, quem nescit benedicit, dum quem lectitat in libris, ignorat et in miraculis: et quem propriis attrectat manibus, ligando, flagellando, colaphizando,
Abbreviated transcription (Latin):
moreretur non iueret. At uͦ si uisticia non est. nõ
tam̃ contra iusticiam ẽ. Alioqͥn ⁊ iustꝰ. ⁊ misericors
simul eẽ non posset. S ⁊ si iustus ñ inuiste ꝓ pec¬
catorẽ satisfacere uoluit: ualeat: qͦ tam̃ pacdo etiã
unus ꝓ plurib: Etemm satis eẽ uidetur ad iticiã
siunꝰ um moriens uitam restituat. hic iam respo¬

Expanded text:
retur, non viveret. At vero si justitia non est, non tamen contra justitiam est. Alioquin et justus, et misericors simul esse non posset. Sed etsi justus 554 non injuste pro peccatore satisfacere valeat, quo tamen pacto etiam unus pro pluribus? Etenim satis esse videretur ad justitiam, si un
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo non peccat: quia generatio cęlestis conseruat
eum. At carnis traducẽre ais carualis testat᷑ coneu¬
piscentia. ⁊ peceatum qd̾ in carne sentimꝰ: manifeste
ꝓbat. qd sodm carnem. de carne peccatoris descendimus.
S: enim nichominus spuał illa gen̾atio ñ qͥdem in carne
s in corde sentitur. ab his dum taxat qui cũ paulodi
nꝰ ꝓfecisse se sentunt: ut ⁊ ipsi cũ om̃i fidutia dicãt:
ipse enim sp̃s testimonium reddit spui nr̃o: qd̾ sumꝰ
filii dĩ. Et illud. Nos autem ñ sp̃m hruꝰ mundi accepi

Expanded text:
ex Deo, non peccat, quia generatio coelestis conservat ex Deo, non peccat, quia generatio coelestis conservat eum . At carnis traducem, ais, carnalis testatur concupiscentia: et peccatum quod in carne sentimus, manifeste probat, quod secundum carnem de carne peccatoris descendimus. Sed enim nihilominus spiritualis illa generatio, non quidem in carne, sed in corde sentitur ab his duntaxat qui cum Paulo di et eatenus profecisse se sentiunt, ut et ipsi cum omni fiducia dicant, Ipse enim spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus fili
Abbreviated transcription (Latin):
tiam uniꝰ hominis peccatores constituti st̃ multa
ita ⁊ ꝑ umꝰ homuns obedientiam uisti constituentur
multi. S forte unus płib iusticiam qͥdẽ restitue o
tuit uitam ñ potuit. Punum ait hominẽ mors:
&̾ ꝑ unum hominem uita. Sicut enim in adã
om̃s moriunt᷑: ita ⁊ in xp̃o om̃s uiuficabuntur:
Quid enim  ynus peccauit. ⁊ om̃s rei tenentur. ⁊ u
mꝰ innocentia soli reputabitur innocenti. Unius
peccatum om̃ib oꝑatum ẽ mortem. ⁊ uniꝰ iusticia
um uitã restituet: Ita ne dei iusticia magis ad cõ¬
ualuit: Aut plus potuit adam in malo. ꝙ xp̃s
in bono: Ade peccatum imputabitur m. ⁊ xp̃i t̾ti
ctum om̃s contrahimus in qͦ quipp̾e om̃s peccanimꝰ.
qm̃ c̃ peccauit in ipso eramus. ⁊ eiꝰ carne ꝑ carnis
concupiscentiã geniti sumꝰ. At qͥ exdõ multo germa¬
nus scd̾m sp̃m nascimur. ꝗ scđ̾m carnem ex adã.
merari considimus. de quib apłs. qui elegit nos in¬
quit in ipso. haut dubium qͥn pat̾ insilio. ante

Expanded text:
ominis peccatores constituti sunt multi, ita et per unius hominis obedientiam justi constituentur multi . Sed forte unus pluribus justitiam quidem restituere potuit, vitam non potuit. Per unum, ait, hominem mors, et per unum hominem vita. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur . Quid enim? Unus peccavit, et omnes tenentur rei; et unius innocentia soli reputabitur uni  al. innocenti? Unius peccatum omnibus operatum est mortem, et unius justitia uni vitam restituet? Itane Dei justitia magis ad convaluit? aut plus potuit Adam in malo, quam Christus in bono? Adae peccatum imputabitur mihi, et Christctum merito omnes contrahimus, in quo quippe omnes peccavimus: quoniam cum peccavit, in ipso eramus, et ex ejus carne per carnis concupiscentiam geniti sumus. Atqui ex Deo multo germanius secundum spiritum nascimur, quam secundum carnem ex Adam; merari confidimus, de quibus Apostolus, Qui elegit nos, inquit, in ipso haud dubium quin Pater in Filio ante
Abbreviated transcription (Latin):
quib neutrum deee cognoseit᷑ur: nec monachi mã¬
suetudo. nec militis fortitudo. de qua re qͥd dicendũ
nͥ qd̾ ad nõ factum ẽ istud ⁊ est mirabile: in ocłis
nr̃is. Tales sibi dĩ elegit. ⁊ collegit afinib terrȩ
ministros exfortissimis isrł: qui ueri lectum sało¬

Expanded text:
quibus neutrum deesse cognoscitur, nec monachi manquibus neutrum deesse cognoscitur, nec monachi mansuetudo, nec militis fortitudo. De qua re quid dicendum, nisi quod a Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris? Tales sibi elegit Deus, et collegit a finibus terrae ministros ex fortissimis Israel, qui veri lectulum Salo
Abbreviated transcription (Latin):
cerent. ñne qui oder̃t te dne oderam. ⁊ suꝑ imnneos
tuos tabescebam : irruunt in adu̾sarios. hostes uelud
oues reputant. nequaꝗ ⁊ si paucissimi. uł seiam barba¬
riem uł inmimerosam multitudinẽ. onef repiiint
ouerunt siqͥdem. ñ de sius p̃sumere uirib. s de u̾ttute
dñi sabaoth sꝑare iuctoriam. eui niium facile ẽẽ
confidinit. iuxta sententiam machabei. c̃dudi mmultos
in manii paucoꝵ. ⁊ ñ eẽ differentiam in conspectu dĩ
celi. liberare inmultis & in paucis. ꝙ ñ in multttudi¬
nem. exereitꝰ c̃ uictoria belli. s de celo fortitudo ẽ.Qd
ot frequentissime eeꝑti st̃. ita ut plerumq quasi ꝑse¬
cutus sit. uinus mille ⁊ duo fugarent decem milła
tademqi miro quodam ac singulari mͦ cernutur.
⁊ agnis mitiores. ⁊ leonib fortiores: ut pene dubitem.
qͥd potiꝰ censeam appellandos. monachos iudelicet an
milites. nͥ qd̾ utrumiq forsã congruentiꝰ nominarĩ.

Expanded text:
cerent. Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos cerent. Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? irruunt in adversarios, hostes velut oves reputant; nequaquam, etsi paucissimi, vel saevam barbariem, vel numerosam multitudinem formidantes. Noverunt siquidem non de suis praesumere viribus, sed de virtute Domini sabaoth sperare victoriam: cui nimirum facile esse confidunt, juxta sententiam Macchabaei, concludi multos in manus paucorum, et non esse differentiam in conspectu Dei coeli liberare in multis, et in paucis; quia non in multitudine exercitus est victoria belli, sed de coelo fortitudo est . Quod et frequentissime experti sunt, ita ut plerumque quasi persecutus sit unus mille, et duo fugarint decem millia. Ita denique miro quodam ac singulari modo cernuntur et agnis mitiores, et leonibus ferociores, ut pene dubitem quid potius censeam appellandos, monachos videlicet, an milites: nisi quod utrumque forsan congruentius nominarim,
Abbreviated transcription (Latin):
& abhommantur. Capillos tondent: soientes uxta a¬
płm ignominiam ẽẽ uiro. si comam nitrierit: Nũꝗ
cunta.raro loti. magis aut̃ negleto cͥne ispidi. pulue¬
re fedi lorica ⁊ aluorate fusei. Porro ĩminente bello
intꝰ fide. foris ferro ñ auro se mununt: quatinꝰ ar¬
mati.⁊ ñ ornati hostib metum ineutiant. non ꝓuocẽt
auariumm. Equos habere cupiunt fortes ueloces nõ
iam̃ coloratos aut faleratos. Pugnam qͥppe ñ põpam
uictoriam s ñ głam cogitantes. ⁊ tam fudentes paa¬
gis ẽẽ formidini: ꝗͣ admirationi. Deinde. oontribulen¬
ti. aut impetuosi. ⁊ quasi ex leuitate p̃cipites: sed
confulte. Atq cũ omi cautela ⁊ ꝓuidentia se ꝙsos
ordinantes. ⁊ disponentes in atiem. uixta qd̾ de pa¬
trib scriptum ẽ: ueri ꝓfecto istłite ꝓcodunt ad
bella pacifici. At uͦ ubi uentum fuerit ad certam̃
tum demimi pristina lenitate post posita : tanquã sidi.¬

Expanded text:
et abominantur. Capillos tondent, scientes juxta Aet abominantur. Capillos tondent, scientes juxta Apostolum ignominiam esse viro, si comam nutrierit. Nunquam compti, raro loti, magis autem neglecto crine hispidi, pulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminente bello, intus fide, foris ferro, non auro se muniunt: quatenus armati, et non ornati, 548 hostibus metum incutiant, non provocent avaritiam. Equos habere cupiunt fortes et veloces, non tamen coloratos aut phaleratos: pugnam quippe, non pompam, victoriam, sed non gloriam cogitantes, et studentes magis esse formidini quam admirationi. Deinde non turbulenti aut impetuosi, et quasi ex levitate praecipites, sed consulte atque cum omni cautela et providentia se ipsos ordinantes, et disponentes in aciem, juxta quod de patribus scriptum est. Veri profecto Israelitae procedunt ad bella pacifici. At vero ubi ventum fuerit ad certamen, tum demum pristina lenitate postposita, tanquam si di
Abbreviated transcription (Latin):
emiitum eiꝰ qͥ p̃r Induit᷑ qd ille donauerterine alũe¬
de uestitĩ seu alum̃tum p̃sumit᷑. Et in iuctu nin ue¬
Situ canet᷑ om̃e suꝑfluum: soli necessitati consulrẽ.
Absq uxorib ⁊ absq libis. ⁊ ne qͥd desio ex uangł ica dẜ¬
fectione. absq om̃ino ꝓpͥo habitant uniꝰ moris uroo¬
mo una. sallieiti seruare initatẽ sp̃s: inuinełs pacis
D icos uauerse inultitudinis eẽ cor unũ. & anmã i nã.
d tã qs se ñ omino ꝓpͥam scqͥ uoluntatẽ. s mag̾ obseqͥ sati¬
git imꝑanti. sullo tẽꝑe aut occiosi sedent aut euri
ꝯtt. negas comedant panem. armoꝵ seu uestiñtoꝵ uł
munis indicit necessitas. ꝑ sona inter eos iime. acc ipie¬
turm d efeytur meliori:: ñ nobiliori. honore se inuicẽ pͥiie¬
munt . atterutrũ honera portant: ut sic adĩpleant ler¬
⁊ magos. ⁊ fabulatores. scurilesq eantilonas. atq ludoꝵ sp̃e¬
etacula. tanquã uanitates. ⁊ insanias falsas respuunt

Expanded text:
ille donaverit; nec aliunde vestimentum seu alimentum praesumitur. Et in victu et vestitu cavetur omne superfluum, soli necessitati consulitur.absque uxoribus, et absque liberis. Et ne quid desit ex evangelica perfectione absque omni proprio habitant unius moris in domo una, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Dicas universae multitudinis eita quisque non omnino propriam sequi voluntatem, sed magis obsequi satagit imperanti. Nullo tempore aut otiosi sedent, aut curingit, ne gratis comedant panem, armorum seu vestimentorum vel munis indicit necessitas. Persona inter eos minime accipitur: defertur meliori, non nobiliori. Honore se invicem praeveniunt; alterutrum onera portant, ut sic adimpleant leet magos, et fabulatores, scurrilesque cantilenas, atque ludorum spectacula, tanquam vanitates et insanias falsas respuunt
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nobis. ꝑ sp̃m gͦ qui ex deo ẽ: caritas diffusa
ẽ in cordib nr̃is: sicut ⁊ ꝑ carnem q̃ ÷ ex adam ma¬
net concupiscentia nr̃is insita menbris. Et qͦm
ista q̃ a ꝓgenitore corꝑm descendit. nũꝗͣ in hacui¬
ta mortali a carne Te cendit. sic illa ꝓ cedens ex pat᷑
spũuni ab intentione filioꝵ dum taxat ꝑfectorũ
nam uisticia ẽ ut plus noceat humaua atq t̾rena.
ꝗ ualeat diuina celestisq gen̾atio. dĩ electionẽ uin¬
cat carnalis successio: ⁊ eterno eiꝰ ꝓposito carniis p̃sc̃¬
bat temꝑalit̾ traducta concupiscentia : Quĩ ĩmo
suꝑ unum hominem mors. cur ñ multomagis ꝑ
unum ⁊ illum hominem uita : Et si om̃s mãdam
morunur. cur ñ longe potentiꝰ in xp̃o om̃s uinifica¬
bimur. Demiq ñ sicut delictum ita ⁊ donum : fã
uiditium ex uno in condẽpnationẽ. gr̃a aut̃ ex

Expanded text:
x Deo est, charitas diffusa est in cordibus nostris: sicut et per carnem quae est ex Adam, manat concupiscentia nostris insita membris. Et quomodo ista quae a progenitore corporum descendit, nunquam in hac vita mortali a carne recidit; sic illa procedens ex Patre spirituum, ab intentione filiorum duntaxat perfectorum nam justitia est, ut plus noceat humana atque terrena, quam valeat divina coelestisque generatio; Dei electionem vincat carnalis successio, et aeterno ejus proposito carnis praescribat temporaliter traducta concupiscentia? Quinimo si per unum hominem mors, cur non multo magis per unum, et illum hominem vita? Et si in Adam omnes morimur, cur non longe potentius in Christo omnes vivificabimur? Denique non sicut delictum, ita et donum. Nam judicium ex uno in c
Abbreviated transcription (Latin):
exitus. Mors ẽ porta patens. terre¬
eunecis. S querito post hane. q̃ sit
habenda
domꝰ. Est domꝰ delitiarum dõ serui¬
entium.
ẽ ⁊ diues ad ponam ꝓmerentium.

Expanded text:
cator: Mors est porta patens terrecunctis, Sed quaero post hanc quae habenda domus. Est domus delitiarum Deo famulantium, est et diversa poenas promerentium.
Abbreviated transcription (Latin):
unde & aiebat. Ad nazareth potest aliqͥd boni eẽ.
s nequaꝗͣ sola contemptꝰ fraglantia respondentẽ
sibi ueni: ⁊ iude philipum secutus ẽ. Inmo uͦ secũ
mirȩ illiꝰ suauitatis admodum resꝑsione delectatꝰ. hau¬
stuq boni odoris factus. saporis auidior odore ipso
duce. ad fructum usq sine mora ꝑuenire curatite
cupiens pleniꝰ exꝑiri. qd̾ tenuit̃ p̃sens erat. p̃sensq
degustare. qd̃ odorau̾at absens. Uideamꝰ ⁊ de olfatu

Expanded text:
Unde et aiebat: A Nazareth potest aliquid boni esse? Unde et aiebat: A Nazareth potest aliquid boni esse? Sed nequaquam sola contentus fragrantia, respondentem sibi, Veni et vide , Philippum secutus est. Imo vero mirae illius suavitatis admodum respersione delectatus, haustuque boni odoris factus saporis a vidior, odore ipso duce, ad fructum usque sine mora pervenire curavit, cupiens plenius experiri quod tenuiter praesenserat, praesensque degustare quod odoraverat absens. Videamus et de olfactu
Abbreviated transcription (Latin):
requirit. ⁊ ẽ de mimero beatoꝵ qͥ ñ uidert̃: ⁊ credi¬
dert̃. Nec enĩ opꝰ ẽ uł lactis poccłm. nͥ utiq paruu¬
neus. ⁊ licet in sudore uultꝰ sui panem uerbi come¬
dit. absq offensione:. S ⁊ securꝰ ac sine scandalo lo¬
quit᷑ dĩ sapientiam dum taxat int̾ ꝑfectos. sp̃uali¬
b sp̃alia cõꝑans. eum tam̃ in fantib siue peccorib
captus sit. ꝓ captu quidẽ eoꝵ ꝓponere tantum mͦ
tib pascus suauit̃ qͥdẽ ⁊ ruminat᷑ a peecore. &
manducat᷑ ab homine ⁊ uiro uires. ⁊ partiulos
⁊ nazareth q̃ int̾pretat᷑ flos : in qͦis qͥ natus
in bethleem erat. tanꝗͣ fruetꝰ in flore coale¬
scens. nutritꝰ ẽ ds̃ infans. ut floris odor fruetꝰ sapo¬
rem p̃cedet. ac de uarib ꝓpħarũ faucib se apłoꝵ¬
liqͦr sc̃s infunderet : iudcisq tenui odore contẽptis
gustu solido reficeret xp̃ianos. Senserat tam̃ florẽ
nathanael. qđ suꝑ om̃ia aromata suaue redolerot:

Expanded text:
mero beatorum qui non viderunt et crediderunt . Nec enim opus est vel lactis poculum, nisi parvuneus: et, licet in sudore vultus sui, panem verbi comedit, absque offensione. Sed et securus ac sine scandalo loquitur Dei sapientiam duntaxat inter perfectos, spiritualibus spiritualia comparans, cum tamen infantibus sive pecoribus cautus sit pro captu quidem eorum proponere tantummodotibus pascuis suaviter quidem et ruminatur a pecore, et manducatur ab homineet Nazareth, quae interpretatur flos, in qua is qui natus in Bethlehem erat, tanquam fructus in flore coalescens, nutritus est Deus infans: ut floris odor fructus saporem praecederet, ac de naribus Prophetarum, faucibus se Apoliquor sanctus infunderet; Judaeisque tenui odore contentis, gustu solido reficeret Christianos. Senserat tamen hunc florem Nathanael, quod super omnia aromata suave redoleret.
Abbreviated transcription (Latin):
tib eodem ꝓ mͦ dei feruere milites zelo. quo pse
qͦndam militum. dux uehem̃tissime inflamatur.
armata illa scissima manu. ñ tam̃ ferro. s. fuga¬
negociatores expulit. nũmularioꝵ effudit es : ⁊ui¬
thediras uendentium colũbas euertit. in dignisi¬
mũ uidicans orationis domum. huiꝰcemodi forensi
b iucestari. Tali ꝓinde sui regis ꝑmot᷑. exemplo de¬
uotꝰ exercitꝰ. multos sane indigniꝰ longeq tolerabi¬
Nꝰ arbitrans scã pollui ab infidelib ꝗͣ a mercatoribꝰ
incestari: in domo sẽa cum eqͥs ⁊ armis cõmoratur
tamq ab ipsa quã aceteris sacris. om̃i insideliti¬
tis spurcitia. ⁊ tirannica rabie ꝓpulsata: ipsi in
en die noctuq tam honestis ꝗͣm utilibꝰ officus or¬
cupant᷑. Honorant certatim dei templuni sadu¬
lis ⁊ sinceris obsequiis uigi in eo deuotionẽ ĩ mo¬
lantes: ñ quidẽ ueterum riui pecudum canes.

Expanded text:
tibus, eodem pro domo Dei fervere milites zelo, quo ipse tibus, eodem pro domo Dei fervere milites zelo, quo ipse quondam militum Dux vehementissime inflammatus armata illa sanctissima manu, non tamen ferro, sed flagenegotiantes expulit, nummulariorum effudit aes, et cathedras vendentium columbas evertit : indignissimum judicans, orationis domum hujuscemodi forensibus incestari  al infestari. Tali proinde sui Regis permotus exemplo devotus exercitus, multo sane indignius, longeque intolerabilius arbitrans sancta pollui ab infidelibus, quam a mercatoribus incestari, in domo sancta 549 cum equis et armis commoratur; tamque ab ipsa, quam a caeteris sacris omni infidelitatis spurca et tyrannica rabie propulsata, ipsi in ea die noctuque tam honestis quam utilibus officiis occupantur. Honorant certatim Dei templum sedulis et sinceris obsequiis, jugi in eo devotione immolantes, non quidem veterum ritu pecudum carnes,
Abbreviated transcription (Latin):
rosolimis templũ in qͦ partt̃ habitant: antiqͦ ⁊ fa¬
mosissimo illo salomonis ĩpar qͥdem structura s nõ
inferꝰ głia. Si qͥdem uniu̾sa illiꝰ magnificentia in co¬
ruptibilib auro ⁊ argento. in quadratura lapidũ
⁊ uarietate lignoꝵ continebat᷑. Cuius aut̃ om̃isde¬
cor. ⁊ grate uetꝰtatis ornatꝰ. pia ẽ habitantiũ reli¬
giositas: ⁊ ordinatissima conuersatio. Illud uariis
extitit. spectandum colorib. ħ diuersis uirtutib
⁊ sc̃ĩs actib uenerandũ. domũ qͥppe dĩ decet sc̃i¬
tudo: qr non tã politis marmorib. quã ornatis mo¬
ribꝰ delectẽtur: ⁊ puras diligit inentes. suꝑaurats
parietes. Ornatur tam̃ huiꝰ qͦ facies templi. seq
aruus ñ genimis.⁊ ꝓ autiquis coronis aureis c̃eu
pedentib clipeis paries oꝑit᷑. ꝓ oandelabris. duri¬
bulis. atq urceolis. domꝰ undiq frenis. sellis. ac
lanceis cõmuntt̃: plane his om̃ib liqͥdo demiontn¬

Expanded text:
rosolymis, in quo pariter habitant, antiquo et famosissimo illi Salomonis impar quidem structura, sed non inferius gloria. Siquidem universa illius magnificentia in corruptibilibus auro et argento, in quadratura lapidum et varietate lignorum continebatur: hujus autem omnis decor, et gratae venustatis ornatus, pia est habitantium religiositas, oribus: hoc diversis virtutibus et sanctis actibus venerandum. Domum quippe Dei decet sanctitudo , qui non tam politis marmoribus, quam ornatis moribus delectatur, et puras diligit mentes super auratos parietes. Ornatur tamen hujus quoque facies templi, sed armis, non gemmis: et pro antiquis coronis aureis, circum pendentibus clypeis paries operitur; pro candelabris, thuribulis, atque urceolis, domus undique frenis, sellis, ac lanceis communitur. Plane his omnibus liquido demonstran