comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
titiam: Quia ñ super bierint sed inxpm crediderint :
Isra helis autẽ magnã partẽ ideo corruisse: quiaof¬
fenderit in lapidem offensionis & p&rã scandali
&ignorauerit iustitiam dĩ: & quaerens suã statuere
incuius dam commentariis. sicrespondisse apłm:
utmagis inplicuerit quam soluerit quaestionem:
ait enim adid quod ꝓposuerat : quid ergo dicemus
numquid iniquitas aputdm̃: & non est uolentis neque
currentis sed miserentis dĩ: & cuius uult miser&ur : & que
uult indurat: & uoluntatieius quis potest resistere:
sic a postolũ respondisse: O homo quiterra &cinis es au¬
des dõ facere quaestionẽ. &uas fragile atq testaceum
rebellas contra figulum tuũ : num quid figmentũ potest
dicere ei quise finxit quare mesic fecisti: Aut non hab&
potestatẽ figulus luiti ex eadem massa facere aliud quidẽ
uas in honore aliud uero in contumeliã: Aderno igitur

Expanded text:
titiam, quia non superbierint, sed in Christum crediderint, titiam, quia non superbierint, sed in Christum crediderint, Israhelis autem magnam partem ideo corruisse, quia offenderit in lapidem offensionis et petram scandali et ignorauerit iustitiam dei et quaerens statuere iustiin cuiusdam commentariis sic respondisse apostolum, ut magis inplicuerit, quam soluerit quaestionem. ait enim ad id, quod proposuerat: quid ergo dicimus? numquid iniquitas apud deum? et: non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei et: cuius uult, miseretur et, quem uult, indurat et: uoluntati eius quis potest resistere? sic apostolum respondisse:\' o homo, qui terra et cinis es, audes deo facere quaestionem et, uas fragile atque testaceum, rebellas contra figulum tuum? numquid figmentum potest dicere ei, qui se finxit: quare me sic fecisti? aut non habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere aliud quidem uas in honorem, aliud uero in contumeliam? aeterno igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tium & quib: prius dicebatur non plebsmeauos ⁊ nunc
uocentur filiidiuiui: quod non solũ degentib dicere uide¬
r&ur : &iameos qui ex istahelis multitudine crediderunt.
uasa misericordie & electionis appellat ⁊ Clamatenim
esaias ꝓ isrł si fuerit numerus filiorũ isrł tãquã are¬
na maris: reliquiae saluae fient: Hoc ẽ : &iam simultitudo
non crediderit : Tamen pauci credent uerbũ enĩ con¬
summatũ atq breuiatum. Insua ds̃ aequalitate libra¬
uit: ut humilitate & incarnationexp̃i eos saluos face¬
r& qui in eũ credere uoluissent : Hoc ipsũ & malio lo¬
codicit esaias. : Nisidñs saba oth. reliquiss& nobis sem̃ :
sicut sodoma facti essemus. & sicut gomorra similis
fuissemus ⁊ Cumq testimonia proposuiss&. quibus du¬
plex uocatio praedicitur. & gentium & populi iudaeorũ :
transit ad coherentẽ disputationẽ: & idcirco dicit
Gentes quae non sectabantur iustitiã adp̃hendisse ius¬

Expanded text:
tium, et, quibus prius dicebatur: \'non plebs mea\', nunc tium, et, quibus prius dicebatur: \'non plebs mea\', nunc uocentur filii dei uiui. quod ne solum de gentibus dicere uideretur, etiam eos, qui ex Israhelis multitudine crediderunt, uasa misericordiae et electionis appellat. clamat enim Esaias pro Israhel: si fuerit numerus filiorum Israhel tamquam harena maris, reliquiae saluae fienthocest:etiam si multitudo non crediderit, tamen pauci credent. uerbum enim consummatum atque breuiatum in sua deus aequitate librauit, ut humilitate et incarnatione Christi eos saluos faceret, qui in eum credere uoluissent. hoc ipsum et in alio loco dicit Esaias: nisi dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus et sicut Gomorra similes fuissemus. cumque testimonia proposuisset, quibus duplex uocatio praedicitur et gentium et populi Iudaeorum, transit ad cohaerentem disputationem et idcirco dicit gentes, quae non sectabantur iustitiam, adprehendisse ius
Abbreviated transcription (Latin):
essentias subiacentes: alia lique facit: alia indurat: alia sol¬
uit. alia constringit: Liquatur enĩ cera: & induratur lutũ
& tamen nonẽ caloris diuersa natura ⁊ sic & bonitas dĩ atq
clementia : uasa irae quaeapta sunt in interitũ: idest popi¬
lũ isrł. Indurat ÷ uasa autẽ misericordiae quae praepara¬
uit ingloriam. quae & uocauit. hoc est nos. qui non solũ
ex iudaeis sumus sed&iã exgentib: non saluat in rationa¬
bilitet & absq iudicii ueritatẽ: Sed causis praecedeni
quia alii non susceperunt filiumdi: alii recipere
sua sponte uoluerunt : Haec autẽ uasa misericordiae: non
solum populus gentiumẽ : sed & his qui ex iudaeis crede
reuoluerunt: & unus credentiũ effectũs ẽ populus: ex
quo ostenditur non gentes eligi : sed hominũ uoluntates:
atq ita factũ ẽ. ut impler&ur illud quod dictum ẽ ꝑ osea:
uocaui non plebem meã plebẽmea: hoc est populum gen¬

Expanded text:
essentias subiacentes alia liquefacit, alia indurat, alia solessentias subiacentes alia liquefacit, alia indurat, alia soluit, alia constringit; liquatur enim cera et induratur lutum et tamen non est caloris diuersa natura. sic et bonitas dei atque clementia uasa irae, quae apta sunt in interitum, id est populum Israhel, indurat, uasa autem misericordiae, quae praeparauit in gloriam, quae et uocauit, hoc est nos, qui non solum ex Iudaeis sumus, sed etiam ex gentibus, non saluat inrationabiliter et absque iudicii ueritate, sed causis praecedentibus, quia alii non susceperunt filium dei, alii recipere sua sponte uoluerunt. haec autem uasa misericordiae non solum populus gentium est, sed et hi, qui ex Iudre voluerunt, et unus credentium effectus est populus. Ex quo ostenditur non gentes eligi, sed hominum voluntates, atque ita factum est, ut impleretur illud quod dictum est per Oseam: uocaui non plebem meam plebem meam, hoc est populum gen
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ siuemalũ : Intantũ autẽ dedit omnib potestatem
ut uox inpia disput& contracreatorẽ suũ: & causas uolun¬
tatis illius perscrut&ur : Sinautẽ ds̃ uolens ostendere
iram & notam facere potentiã suã. sustinuit inmulta paci¬
entia. uasa ire apta in interitũ: ut ostender& diuitia s
gloriae siae Inuasa misericordiae quae p̃parauit ingloriã
quos & uocauit nos. non solũ exiudaeis: sed &iã exgentibus
Sicut inoseie dicit. uocaui non plebemmeã. p̃lebem meã. & ñ¬
dilectã dilectã. & erit in loco ubi dictũ ẽ ei. ñ plebsmea uos.
ibi uocabuntur filiidĩ uiui. &c&era quae secuntur.si inqui
patientia dĩ indurauit faraonẽ: & multo tempore poenas
distulit israhelis. ut iustius condemnar&: quos tanto tem¬
pore sustinuerat: non dĩ accusanda patientia ẽ. & infini¬
taclementia sedeorũ durinia quibonitatẽ dĩ inperdito
nẽ abusi sunt: Alioquin unus ẽ solis calor: & secundum

Expanded text:
bonum siue malum. in tantum autem dedit omnibus potestatem, bonum siue malum. in tantum autem dedit omnibus potestatem, ut uox impia disputet contra creatorem suum et causas uoluntatis illius perscrutetur. sin autem uolens deus ostendere iram et notam facere potentiam suam, sustinuit in multa patientia uasa irae apta in interitum, ut ostenderet diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, quae praeparauit in gloriam, quos et uocauit nos non solum ex Iudaeis, sed etiam ex gentibus, sicut in Osee dicit: uocaui non plebem me am plebem meam tam, et erit in loco, ubi dictum est ei: non plebs mea uos, ibi uocab untur filii dei uiui et cetera, quae sequuntur. si, inquit, patientia dei indurauit Pharaonem et multo tempore poenas distulit Israhelis, ut iustius condemnaret, quos tanto tempore sustinuerat, non dei accusanda patientia est et infinita clementia, sed eorum duritia, qui bonitatem dei in perditionem suam abusi sunt. alioquin unus est solis calor et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
causatur : Nos uelbona ñ fecisse: uel fecisse mala : cũ in potes¬
tate illius sit. & uoluntate absq bonis & malis operibus
uel eligere aliquẽ uelabicere: Praesertim : cũ uoluntati
illius humana fragilitas resistere non potest: atquam uali¬
dam quaestionẽ. scripturarũ ratione contextã. & paene
in solubile breui apłs sermone dissoluit dicens Ohomo
tuquises qui respondeasdõ: & est sensus: exeo quod respon¬
des dõ & calumniã facis. & descripturis tanta perquiris.
ut loquaris contra dm̃. & iustitiam uoluntatis eius inqͥ ras.:
t̃cadõ creatum putas. & illius non posse resistere uoluntati:
Hoc considera: quia uas fictile nondicit figulo quareme
sic fecisti: Figulus enĩ hab& potestatẽ deeodem luto aut
eadem massa : aliuduas facere in honorẽ aliud uero incon¬
tumeliã : ds̃ autẽ aequali cunctos sorte generauit: & dedit
arbitrii libertatẽ : ut faciat unus quisq quod uult: siue

Expanded text:
causatur nos uel bona non fecisse uel fecisse mala, cum in potescausatur nos uel bona non fecisse uel fecisse mala, cum in potestate illius sit et uoluntate absque bonis et malis operibus uel eligere aliquem uel abicere, praesertim cum uoluntati illius humana fragilitas resistere nequeat. quam ualidam quaestionem scripturarum ratione contextam et paene insolubilem breui apostolus sermone dissoluit dicens: o homo! tuquis es, qui respondeas deo? et est sensus: ex eo, quod respondes deo et calumniam facis et de scripturis tanta perquiris, ut loquaris contra deum et iustitiam uoluntatis eius inquiras, te a deo creatum putas et illius non posse resistere uoluntati, hoc considera, quia uas fictile non dicit figulo: quare me sic fecisti? — figulus enim habet potestatem de eodem luto et de eadem massa aliud uas facere in honorem, aliud uero in contumeliam -, deus autem aequali cunctos sorte generauit et dedit arbitrii libertatem, ut faciat unusquisque, quod uult, siue
Abbreviated transcription (Latin):
coeperat disputare: siesau &iacob nec dũ natierant
nec aliquid egerant boni aut mali. ut uel promererentur
dm̃. uel offenderent. &electio eorũ atq ab iectio. Non meri¬
ta singulorũ sed uoluntatẽ eligentis. & abicientis ostendit.
quid ergo dicemus : Iniquus ẽ ds̃ꝰ: secundũ illud exemplum:
quod loquitur ad morsen: miserebor cuumisertus. ero: Qmi¬
sericordiam praestabo cuius miserebor: si hoc inquid recipi¬
mus. ut faciatds̃ quod cũq uoluerit. &absq merito &operi¬
b ueleligat aliquẽ uel condemn&. Ergo ñ est uolentis neq
currentis: sed miserentis dĩ: Maxime : cũ eadẽ scriptura.
hoc ẽ. idem ds̃ loquatur ad faraonẽ: In hoc ipsũ excitauite :
ut ostendam inte uirtutẽ meã: & adnunti&ur nom̃ meum
inuniuersa terra ⁊ Si hoc itaẽ. & ꝓuoluntate sua miser&ur
israheli. & indurat faraonẽ: Ergo frustra quaeritur atq

Expanded text:
coeperat disputare. si Esau et Iacob necdum nati erant coeperat disputare. si Esau et Iacob necdum nati erant nec aliquid egerant boni aut mali, ut uel promererentur deum uel offenderent, et electio eorum atque abiectio non merita singulorum, sed uoluntatem eligentis et abicientis ostendit, quid ergo dicimus ? iniquus est deus ? secundum illud exemplum, quod loquitur ad Moysen: miserebor, cui misertus . fuero, et misericordiam praestabo, cuius miserebor, si hoc, inquit, recipimus, ut faciat deus, quodcumque uoluerit, et absque merito et operibus uel eligat aliquem uel condemnet, ergo non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei, maxime cum eadem scriptura, hoc est idem deus, loquatur ad Pharaonem: in hoc ipsum excitaui te, ut ostendam in te uirtutem meam et adnuntietur nomen meum in uniuersa terra. si hoc ita est et pro uoluntate sua miseretur Israheli et indurat Pharaonem, ergo frustra queritur atque
Abbreviated transcription (Latin):
sarra ẽ : semendĩ appellatur: Scriptũ ẽ enĩ⁊ inisaac uocabũ
tibi semen: Idest non quifili carnis hi filuidi: sed qui filui
sunt reꝓmissionis isti estimantur insemine: & hoc non
solũ inismahel. & isaac. accidisse conuincimus sed&iã in
duob rebecchae filiis esau. &iacob: ⁊ quorũ alt̃ abiectus:
alter electus ẽ : & hoc totũ dicit : ut in priorib fratribus
ismahele &esau populũ iudaeorũ abiectũ ẽẽ signific&:
In priorib autẽ hoc est inisaac & ia cob: electũ gentium
populũ: ueleos qui exiudaeis inxp̃m credituri erant᷑:
& qm̃ hoc uolens ad probare. proposuerat testimonium
nascentiũ geminorũ. esau &ia cob deqͥb scriptũ ẽ. maior
serui& minori & in malachia legimus. Iacob dilexi esau
autẽ hodio habui: uenientẽ elatere quaestionẽ moresuo
pro ponit & disserit: & hac solura: reuert&lur: adid de quo

Expanded text:
Sara est, semen Dei appellatur. Scriptum est enim: In Isaac vocabitur Sara est, semen Dei appellatur. Scriptum est enim: In Isaac vocabitur tibi semen, id est, non qui filii carnis, hi filii Dei; sed qui sunt filii repromissionis, isti existimantur in semine. Et hoc non solum in Ismael et Isaac accidisse coduobus Rebeccae filiis, Esau et Iacob, quorum alter abiectus, alter electus est. et hoc totum dicit, ut in prioribus fratribus, Ismahel et Esau, populum Iudaeorum abiectum esse significet, in posterioribus autem, hoc est in Isaac et Iacob, electum populum gentium uel eos, qui ex Iudaeis in Christum credituri erant. et quoniam hoc uolens adprobare proposuerat testimonium nascentium geminorum Esau et Iacob, de quibus scriptum est: maior seruiet minori et in Malachia legimus: Iacob dilexi, Esau autem odio habui, uenientem e latere quaestionem more suo proponit et disserit et hac soluta reuertitur ad id, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
& dolorisuo & constientiae testem inuocauerat spm̃ scm̃
quodfratressui & cognati. secundũ carnẽ. idest israhelitae
difiliũ non re cepissent : Quorũ fuit adoptio & gloria: &
testam̃ta & legis latio. & cultura & promissa : ex quib &iam
ipse xp̃s secundũ carnẽ de maria generatus ẽ uir ginẽ:
& tam continuo cordis dolore torqu&ur : ut ipse opt&. Ana¬
thema eẽ ax̃po. id est solus perire : Ne omne israheliticum
genus pereat : & quia hoc dixerat: statim uenientẽ eregio¬
ne pracuid& quaestionẽ : quidergo dicis Tom̃s quiexisł
sunt perierunt: & quomodo tuipse & c&eri apłi. & infini¬
ta iudaci populi multitudo. xp̃m dĩ filiũ recepistis. : quam
ita soluit: sr ł inscripturis scis dupliciter appellatur : & induo
isaae Is mahel quisecundũ carnẽ natus ẽ : hereditatem
patris non accepit : Isaac quiderȩꝓmissione generatus ex

Expanded text:
et dolori suo et conscientiae testem inuocauerat spiritum sanctum, et dolori suo et conscientiae testem inuocauerat spiritum sanctum, quod fratres sui et cognati secundum carnem, id est Israhelitae, dei filium non recepissent, quorum fuit adoptio et gloria et testamenta et legislatio et culturipse Christus secundum carnem de Maria generatus est Virgine: et tam continuo cordis dolore torquetur: ut ipse optet anathema esse a Christo, id est solus perire, ne omne Israeliticum genus pereat . Et quia hoc dixerat, statim venientem e regione praevidit quaestionem. Quid ergo dicis? Omnes qui ex Israel sunt perierunt? Et quomodo tu ipse et caeteri Apostoli, et infinita Judaici populi multitudo, Christum Dei Filium recepistis? Quam ita solvit: Israel in Scripturis sanctis dupliciter appellatur, et in duos Isaac, Ismael, qui secundum carnem natus est, haereditatem patris non accepit. Isaac, qui de repromissione generatus ex
Abbreviated transcription (Latin):
chae ia cob & abiectum esau sicut & hieremias & bap¬
tista iohannes eleguntur inutera⁊ &ipseapłs paulus. prae¬
destinatur in euangelium antequã nascatur: nobis autẽ nihil
plac&: nisi quod ecclesiasticum ẽ & publice in ecclesi a
dicere nontimemus : Ne uixta phetagort̃ & platonẽ & dis¬
cipuloseorũ sub nomine xp̃iano introducunt dog¬
ma gentiũ: dicamus animas lapsas eẽ decaelo & pro
diuersitate meritorũ in his uel illis corporib poenas
antiquorũ luere peccatorũ : multoq melius est sim¬
pliciter imperinã confiteri & inter c&era quaenescimus.
& iam huius loci obscuritatẽ refugere: quamdum uolumus
di probare iustitiam : ba silidis & manic haei heresim defe¬
dere : & hiberas nenias aegrptiaque portenta sectari dica¬
mur : Igitur ut possumus & a postolicae uoluntatis sequen¬
tes uestigia : nepuncto quidem ut dicitur atq ungue trans¬
uerso: ab illius sententiis recedamus: fleuerat supra

Expanded text:
cae Jacob, et abjectum Esau : sicut et Jeremias, et Bapcae Jacob, et abjectum Esau : sicut et Jeremias, et Baptista Joannes eliguntur in utero : et ipse Apostolus Paulus praedestinatur in euangelium, antequam nascatur. nobis autem nihil placet, nisi quod ecclesiasticum est et publice in ecclesia dicere non timemus, ne iuxta Pythagoram et Platonem et discipulos eorum, qui sub nomine Christiano introducunt dogma gentilium, dicamus animas lapsas esse de caelo et pro diuersitate meritorum in his uel illis corporibus poenas antiquorum luere peccatorum. multoque melius est simpliciter imperitiam confiteri et inter cetera, quae nescimus, etiam huius loci obscuritatem refugere quam, dum uolumus dei probare iustitiam, Basilidis et Manichei heresim defendere et Hiberas nenias Aegyptiaque portenta sectari. dicamus igitur, ut possumus, et apostolicae uoluntatis sequentes uestigia ne puncto quidem, ut dicitur, atque ungue transuerso ab illius sententiis recedamus. fleuerat supra
Abbreviated transcription (Latin):
scabellũ pedũtuorũ: Nec sine spũ scõ proph&auerunt
ꝓph&ae ÷ &uerbodñi caeli firmatisunt: & spũ oris etis
omnis uirtus eorũ : & quicquid patris & filu est: hoo
idem & sp̃s sc̃i ẽ : & ipse sp̃s cum mittatur apatre. & pro
mo tuncuerũ accipunt baptisma absq spũ enim sc̃o: In¬
perfectũ ẽ mysteriũ trinitatis: & in eodem uolumine
p&rus annaniae & saffire dixisse narratur: quod mẽti¬
entes spũi scõ: non sint hominib mentiti sed dõ.⁊
Quid signific& illud quod a postolus paulus disputat adro¬
manos scribens : Quidergo dicimus. num quid iniquitas
apuddm̃ : absit  usque adeũ locum ubi ait : Nisi dñs saba¬
oth reliquiss& nobis sem̃: sicut sodoma facti essemus. & si¬
cut gomorra similes fuissemus ÷ Om̃nis quidem ad roma¬
auxilio: qui perapostolos haec ipsadictauit : sed praecipu¬
aelocus hic: In quo quidam uolentes dĩ seruare iustitiã
ex praecedentib causis. dicunt electum in utero rebec¬

Expanded text:
o prophetauerunt prophetae et uerbo domini caeli firmati sunt et spiritu oris eius omnis uirtus eorum; et, quicquid patris et filii est, hoc idem et spiritus sancti est et ipse spiritus, cum mittatur a patre et pro mo tunc uerum accipiunt baptisma — absque spiritu enim sancto inperfectum est mysterium trinitatis - et in eodem uolumine Petrus Ananiae et Sapphirae dixisse narratur, quod mentientes spiritui sancto non sint hominibus mentiti, sed deo. Quid significet illud, quod apostolus Paulus disputat ad Romanos scribens: qui d er g o dicimus? apud Deum? Absit, usque ad locum ubi ait: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus: omnis quidem ad Romaauxilio, qui per Apostolum haec ipsa dictavit: sed praecipue locus hic, in quo quidam volentes Dei servare justitiam, ex praecedentibus causis, dicunt electum in utero Rebec
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt tot substantiae quod nomin&: cumq illud
eis oppositũ fuerit. Genedicete sp̃s & animae iusto¬
rũ dñm : scripturã non recipiunt : dicentes eã inhe¬
braico non haberi: Nos autẽ in praesenti loco ut supra
diximus : sp̃m quicũ anima & corpore integer con¬
seruatur: non substantiã sp̃s scĩ. quae non potest inite¬
rire : sed gratias enis donationes que accipimus quaȩ
nr̃a uel uirtute ueluitio. & accenduntur & extin¬
guntur in nobis¬

Expanded text:
non sunt tot substantiae, quot nomina. cumque illud non sunt tot substantiae, quot nomina. cumque illud eis\' oppositum fuerit: benedicite, spiritus et animae iustorum, dominum, scripturam non recipiunt dicentes eam in Hebraico non haberi. nos autem in praesenti loco, ut supra diximus, spiritum, qui cum anima et corpore integer conseruatur, non substantiam spiritus sancti, quae non potest interire, sed gratias eius donationesque accipimus, quae nostra uel uirtute uel uitio et accenduntur et extinguntur in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
locum: & ad animae nr̃ae. aemolumenta conuertimus :
inspiritali ecupia: Ad sub limiora transimus. Terrȩ¬
na dimittimus: ad futurorũ beatitudinẽ & caelestib
disputamus ut praesentis uitae meditatio : umbra sit
futurae beatitudinis: quos tales xp̃s inuenerit. ut &
corpore & anima & spũ integr̃i conseruentur.
& perfectã habeant. triplicis insescientiae ueritatẽ:
Hossua pace scĩ ficauit & facit eẽ perfectos ÷ multi
simpliciter hunc locum deresurrectione intelle¬
gunt : ut & sp̃s & anima & corpus inaduentum dñi
integra conseruentur: Ali ex hocloco. triplicem In
homine uolunt adfirmare substantiã ⁊ sp̃s quosenti¬
mus : anima quauiuimus corpus quo iIncedimus ⁊
Sunt qui ex anima tantũ & corpore subsistere hominẽ
desserentes : sp̃m ineo tertium non substantiã uelint
intellegi. sed efficientiã : perquã & mens innobis
& sensus. & cogitatio & animus. appellantur. : &utiq

Expanded text:
locum et ad animae nostrae emolumenta conuertimus; locum et ad animae nostrae emolumenta conuertimus; in spiritali θεωϩία ad sublimiora transimus, terrena dimittimus, de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus, ut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit, ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctificabit et faciet esse perfectos. multi simpliciter hunc locum de resurrectione intellegunt, ut et spiritus et anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiuimus, corporis, quo incedimus. sunt, qui ex anima tantum et corpore subsistere hominem disserentes spiritum in eo tertium, non substantiam uelint intellegi, sed efficientiam, per quam et mens in nobis et sensus et cogitatio et animus appellatur, et utique
Abbreviated transcription (Latin):
integritas conseruanda est : quae dicere potest: benȩdc
animamea dñm : quisanat om̃s infirmitatestuas. &de
qua scriptum est: misit uerbũ suũ & sanauit eos: sps
quoque integer. in nobis conseruatur : quando noner¬
ramus inspiritalib: : seduiuimus spũ : ad quiescimus spũi
& opera carnis mortificamus inspũ ad ferimus quȩ
om̃s fructus ens: caritatẽ. gaudium. pacem & c&era
Aliter: praecipitur nobis salomonedicente. Tuautẽ de¬
scribe ea tripliciter inconsilio & scientia: ut respondeas
uerba ueritatis hisqui proponunt tibi triplex incorde
nr̃o descriptio: & regula scripturarũ ẽ: prima ut in¬
tellegamus eã iuxta historiã: secunda iuxta tropo logiã
Tertia iuxta intelle gentiã spĩtalem: in istoriaeorum.
quae scripta sunt ordo seruatur⁊ intropologia: delittera
admaiora consurgimus. & quic quid inprioripopulo
carnaliter factũ est. iuxta moralem inter pra&amur

Expanded text:
integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, anima mea, dominum, qui sanat omnes infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum et \' sanauit eos. spiritus quoque in nobis integer conseruatur, quando non erramus in spiritalibus, sed uiuimus spiritu, adquiescimus spiritui et opera carnis mortificamus spiritu adferimusque omnes fructus eius: caritatem, gaudium, pacem et cetera. Aliter: Praecipitur nobis Salomone dicente: tu autem describe eatripliciterin consilio et scientia, ut respondeas uerba ueritatis his, qui proponunt tibi. triplex in corde nostro descriptio et regula scripturarum est: prima, ut intellegamus eas iuxta historiam, secunda iuxta tropologiam, tertia iuxta intellegentiam spiritalem. in historia eorum, quae scripta sunt, ordo seruatur; in tropologia de littera ad maiora consurgimus et, quicquid in priori populo carnaliter factum est, iuxta moralem interpretamur
Abbreviated transcription (Latin):
rũ utatur officiis. uerbi gratia. sioper&ur manus. pesam¬
bul& oculus uideat. Auris audiat. dentes cibos molant
stomachus coquat. aliius digerat: Aut si nulla membrorũ
parte truncatus ẽ. & hoc quisquã. potest credere apostolũ
procredentib: dep̃cari. ut indie iudicii integrũ omniũ xp̃s
corpus inueniat. Cu momnia corpora morte dissoluta sint.
autsi ut quidam uolunt repperta fuerint. adhuc spirantia.
habentes debilitates suas. & maxime martrrũ. & eorũ
qui proxp̃i nomine uel oculos effossos uel amputatas nares
uel abscisas manus habent : Ergo integrũ corpusẽ. de quo
dliximus in alia qua estione : & non tenens caput: ex quo om¬
ne corpus conexum atq conpactũ: accipit augmergtun
ad ministrationẽ xp̃i hoc corpus ecclesiae est & qui¬
cumq huiuscorporis tenuerit caput. & c&era membra
seruauerit: habebit integrũ corpus: quantũ potest
recipere humana natura ⁊ iuxta hunc modũ & animae

Expanded text:
rum utatur officiis, uerbi gratia, si operetur manus, pes amrum utatur officiis, uerbi gratia, si operetur manus, pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, dentes cibos molant, stomachus concoquat, aluus digerat aut si nulla membrorum parte truncatum est: et hoc quisquam potest credere, apostolum pro credentibus deprecari, ut in die iudicii integrum omnium Christus corpus inueniat, cum omnium corpora aut morte dissoluta sint aut, si, ut quidam uolunt, reperta fuerint adhuc spirantia, habeant debilitates suas, et maxime martyrum et eorum, qui pro Christi nomine uel oculos effossos uel amputatas nares uel abscisas manus habeant? ergo integrum corpus est, de quo diximus in alia quaestione, et non tenens caput, ex quo omne corpus conexum atque conpactum accipiat augmentum in administrationem Christi. hoc corpus ecclesia est et, quicumque huius corporis tenuerit caput et cetera membra seruauerit, habebit integrum corpus, quantum potest recipere humana natura. iuxta hunc modum et animae
Abbreviated transcription (Latin):
tia sanitatũ. Alii proph&ia: alii discr&io sp̃m ⁊ omnia
autem haec operatur unus atq idem sp̃s: diuidens singu¬
lis prout uult: de hoc spũ nease aufer&ur . rogabat dauid¬
dicens: spm̃ scm̃ tuum neauferas ame : quiquando aufertur
non in substantia sui : sedei a quo aufestur extinguitur : ego
puto unũ atq idem significare. sp̃m nolite extinguere :¬
& quod in alio loco scribit: spũ feruentes : In quoenĩ feruor
sps multiplicat. aequitatẽ & cariatis rigori non tepescit
In hoc sp̃s nequaquã extinguitur : ds̃ igitur pacis scĩ fic& uos
peromnia uel in om̃nib: : siue plenos atq ꝑfectos : hoc enim
ei reconciliati sumus : qui est pax nr̃a. qui fecit uttaq unũ:
qui& inalio loco pax dĩ dicitur : superans omnẽ sensum
quae custodit corda cogitationesq scõrum: Qui autẽ scĩ¬
ficatur siue ꝑfectus ẽ. In omnibus. in hoc & sp̃s. & anima
& corpus indie dñi conseruatur : corpus si singulorũ membro¬

Expanded text:
 spiritu, alii Prophetia, alii discretio spirituum. Omnia autem haec operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . De hoc Spiritu, ne a se auferdicens spiritum sanctum tuum ne auf eras a me. qui quando aufertur, non in substantia sui, sed ei, a quo aufertur, extinguitur. ego puto unum atque idem significare: spiritum nolite exiting uere et, quod in alio loco scribit: spiritu feruentes. in quo enim feruor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur. deus igitur pacis sanctificet uos per omnia uel in omnibus siue plenos atque perfectos; hoc enim ei reconciliati sumus, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum, qui et in alio loco pax dei dicitur superans omnem sensum, quae custodit corda cogitationesque sanctorum. qui autem sanctificatur siue perfectus in omnibus est, in hoc et spiritus et anima et corpus in die domini conseruatur. corpus, si singulorum membro
Abbreviated transcription (Latin):
Ille samarita. Id est seruator & custos. dequo inpsal¬
mo scribitur. Non dor mitauit neque obdormia qui
custodit is rahel: ut israhel qui inter pr&atur uigil.
qui descendit ad danihel. ad te quoque ueniat. a possis
dicere. Ego dormio. & cor meum uigilat.

Expanded text:
ille Samarita, id est seruator et custos, de quo in psalille Samarita, id est seruator et custos, de quo in psalmo scribitur; non dormitabit neque obdormiet, qui custodit Israhel, ut Hir, qui interpretatur \'uigil\', qui descendit ad Danihel, ad te quoque ueniat et possis dicere: ego dormio et cor meum uigilat.
Abbreviated transcription (Latin):
sis sex notariis quia in hac prouintia latini sermonis
scriptorũque penuria est describi fecerit. Quae¬
cumque ab adolescentiausque in praesens tempus
dictabimus Non nos honorant qui paruuli & minimi
xp̃ianorum nominum sumus et ob conscientiã pec¬
catorum b&hlemitici. ruris saxa in colimus
sed xp̃m qui honoratur inseruis suis. & a postolis re¬
promittit dicens quiuos recipiunt. me recipiunt.
Et quime recipiunt recipiunt eum qui me misit:
Itaque carissima filia hane epistolã amoris mei ue
illum hab&o. ephitaphium & quic quid pos se me scie¬
ris in opere spirita li. audacrter impera. ut sciant
secula post futura. eum qui dicit in esaia. posuit
me ut sagittam electam. Infar&rã suã abscondit
me duos uiro stantis maris atque terrarũ inter
se spatiis separatos suo a cumine uulnerasse. Et¬
cũ mutuo in carne se nesciant: amore sp̃s copulen¬
tur : subscriptio scãm te corpore & spũ seru&.

Expanded text:
sis sex notariis, quia in hac prouincia Latini sermonis sis sex notariis, quia in hac prouincia Latini sermonis scriptorumque penuria est, describi sibi fecerit, quaecumque ab adulescentia usque in praesens tempus dictauimus, non nos honorans, qui paruuli et minimi Christianorum omnium sumus et ob conscientiam pecca-, torum Bethlemitici ruris saxa incolimus, sed Christum, qui honoratur in seruis suis et apostolis repromittit dicens: qui uos recipiunt, me recipiunt; et qui me recipiunt, recipiunt eum, qui me misit. Itaque, carisillum habeto epithaphium et quicquid posse me scieris in opere spirituali, audacter impera, ut sciant saecula post futura eum, qui dicit in Isaia Posuit me ut sagittam electam in pharetra sua abscondit me, duos uiros tanti maris atque terrarum inter se spatiis seperatos suo acumine uulnerasse. cum mutuo in carne se nesciant, amore spiritus copulentur. Subscriptio. Sanctam te et corpore et spiritu seruet
Abbreviated transcription (Latin):
rum uoluptatem amorem sui conilians. Inde
pirineum transiens spanias occuparit. et hoc
studii habuerit ut diuitum domos. & inͥpsis
ceminas maxime ad p&er& quae ducuntur
uariis desideriis semꝑ hscentes & nũ quã
ad scientiã ueritatis peruenientes : hoc
ille scribit ante annos circiter trecentos
& scribit in his libris quos aduersus omnes hereses doc¬
tissimo & eloquentissimo sermone conposuit. ex quo ꝑ¬
pendit prudentiatua qualucinus noster laude sit dignus
qui clausit aurẽ ne audir& iudicium sanguinis: omnem
substantiam suam dispersit dedit pauperibus ut iustitia
eius maner& in a&ernũ: nec patriae suae largitate
contentus misit hiero solymarum & alexandrinae eccle¬
siae tantum auri quantum multorũ possit mopiae sub¬
uenire: quem cum multi mirentur & praedicent. Ego
in illo magis laudabo feruorem & studium scripturarũ
quod ille desiderio nostra opus cula flagitauit & mis¬

Expanded text:
rum uoluptate amorem sui concilians, inde rum uoluptate amorem sui concilians, inde Pireneum transiens Spanias occuparit et hoc studii habuerit, ut diuitum domus et in ipsis feminas maxime adpeteret, I quae ducuntur uariis desideriis semper discentes et numquam ad scientiam ueritatis peruenientes. hoc ille scribit ante annos circiter trecentos et scribit in his libris, quos aduersus omnes hereses doctissimo et eloquentissimo sermone conposuit. Ex quo perpendit prudentia tua, qua Lucinus noster laude sit dignus, qui clausit aurem, ne audiret iudicium sanguinis, et omnem substantiam suam dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. nec patriae suae largitate contentus misit Hierosolymarum et Alexandrinae ecclesiae tantum auri. quantum multorum possit inopiae subuenire. quod cum multi mirentur et praedicent, ego in illo magis laudabo feruorem et studium scripturarum. quo ille desiderio nostra opuscula flagitauit, ut mis
Abbreviated transcription (Latin):
dicari potest. qui spurcissima per spanias basili¬
dis heresi se uiente & instar pestis & morbitotas
intra pirineum & oceanum uastante prouintias
fidei ecclesiasticae tenuit puritatem nequaquam
suscipiens armazel. barbelon abraxan balsa¬
mum a ridiculam leusiboram c&eraque magis
postenta quã nomina quae ad inperitorum & muli¬
ercularum animos concitandos quasi de hebraicis
fontib: hauriunt barbaro simplices quos quȩ ter¬
rentes sono ut quem non intellegunt plus miren¬
tur. Refest hierineus uir apostolicorũ tempo¬
rũ & papita se auditores euangelistae iohannis
discipulus epis copus que ecclesiae lugnensis. qđ
marcus quidam debasilidis ꝙ nostici stirpe des¬
cendens . primum adgalli as uenerit. et eas pastes
ꝑquas rodanus agaromia fluunt. sua doctrina
maculauerit maximeque nobiles feminas qͦuaȩ¬
dam in occulto mesteria repromittens hoc er¬
rore seduxerit magicis astib: & secraa corpo¬

Expanded text:
dicari potest, qui spurcissima per Spanias Basilidicari potest, qui spurcissima per Spanias Basilidis heresi saeuiente et instar pestis et morbi totas intra Pireneum et Oceanum uastante prouincias fidei ecclesiasticae tenuit puritatem nequaquam suscipiens Armazel, Barbelon, Abraxan, Balsamum et ridiculum Leusiboram ceteraque magis portenta quam nomina, quae ad inperitorum et muliercularum animos concitandos quasi de Hebraicis fontibus hauriunt barbaro simplices quosque terrentes sono, ut, quod non intellegunt, plus mirentur? refert Irenaeus, uir apostolicorum temporum et Papiae, auditoris euangelistae Iohannis, discipulus episcopusque ecclesiae Lugdunensis, quod Marcus quidam de Basilidis Gnostici stirpe descendens primum ad Gallias uenerit et eas partes, per quas Rodanus et Garunna fluunt, sua doctrina maculauerit maximeque nobiles feminas quaedam in occulto mysteria repromittens hoc errore seduxerit magicis artibus et secreta corpo
Abbreviated transcription (Latin):
positi & renati in xp̃o nonsumus graecus & barbaros
seruus & liber masculus & femina sed omnes in eo
unum sumus quanto magis cumcorruptiuum hoc
induerit incorruptionem & mostale induerit in¬
mostalitatem. Non nubent. neque nubentur sed
erunt sicut angeli in caelis: qͣuando heitur non
nubent neque nubentur sederunt sicut angeli
in caelis Non natura & substantia corporum tolli¬
tor sed gloriae magnitudo monstratur : Neque
enim scriptum esterunt angeli sed sicut angeli
ub: similitudo promittitur. ueritas denegatur:
erunt in quit sicut angeli. idest similer angelorũ
Ergo homines esse non desinunt. In xp̃i quidem &
angelico splendore decorati. sed tamen homines
Vt & apostolus a postolus sit. et maria maria
& confundatur heresis quae ideo incesta magna
promittit. ut quae cesta & moderata sunt aufe¬
rat. & quia hereseos semel fecimus mentionem
qualucinus noster dignȩ tubae loquentiae pse¬

Expanded text:
positi et renati in Christo non sumus Graecus et barbarus, positi et renati in Christo non sumus Graecus et barbarus, seruus et liber, masculus et femina, sed omnes in eo unum sumus, quanto magis, cum corruptiuum hoc induerit incorruptionem et mortale induerit inmortalitatem, non nubent neque nubentur, sed erunt sicut angeli in caelis! quando dicitur: non nubent neque nubentur, sed erunt sicut angeli in caelis, non natura et substantia corporum tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur. neque enim scriptum est: erunt angeli, sed: sicut angeli, ubi similitudo promittitur, ueritas denegatur. erunt, inquit, sicut angeli, id est similes angelorum: ergo homines esse non desinunt, incliti quidem et angelico splendore decorati, sed tamen homines, ut et apostolus apostolus sit et Maria Maria et confundatur heresis, quae ideo incerta et magna promittit, ut, quae certa et moderata sunt, auferat. Et quia hereseos semel fecimus mentionem, qua Lucinus noster dignae tuba eloquentiae prae
Abbreviated transcription (Latin):
multiplic&ur: ut in pace sit locus eius. & habitatio
illius insion. Inspecula in sublimitate dogmatum
at que uistutũ in anima credentis cuius cotidie
angelusuid& faciẽ dĩ areuelato uultu gloriã dñi
contemplatur Vnde obsecrote currentẽ ut
aiunt inpello ut lucinũ tuũ desideres quidem
ut fratrẽ sed gaudeas regnare cũ xp̃o. quia rap¬
tus ẽ ne malitia mutar& mentẽ eius. placita eñ
erat dõ anima illius. & in breui spatio tempora mul¬
ta conpleuit. pos dolendi magis qui quotichae sta¬
mus in proelio peccatorũ uitiis sordidamur
accipimus uulnera. et deotioso uerbo reddi turi
sumus rationem illeiam securus & uictor te aspi¬
ch de excelso & fab& laboranti iuxta se locum
p̃parat eodem amore. & eadem caritate qua obli¬
tus officii coniugalis: in terraquoq soror ẽ tehabe¬
re coeperat .Immo fratrẽ quia casta conunetio
sexum non haba nuptialẽ. ad huc in carne pro¬

Expanded text:
 Christo multiplicetur, ut in pace sit locus eius et habitatio  Christo multiplicetur, ut in pace sit locus eius et habitatio illius in Sion, in \'specula\', in sublimitate dogmatum atque uirtutum, in anima credentis, cuius cotidie angelus uidet faciem dei et reuelato uultu gloriam domini contemplatur. Unde obsecro te et currentem, ut aiunt, inpello, ut Lucinum tuum desideres quidem ut fratrem, sed gaudeas regnare cum Christo, quia raptus est, ne malitia mutaret mentem eius. placita enim erat deo anima illius et in breui spatio tempora multa conpleuit. nos dolendi magis, qui cotidie stamus in proelio peccatorum, uitiis sordidamur, accipimus uulnera et de otioso uerbo reddituri sumus rationem. ille iam securus et uictor te aspicit de excelso et fauet laboranti et iuxta se locum praeparat eodem amore et eadem caritate, qua oblitus officii coniugalis in terra quoque sororem te habere coeperat, immo fratrem, quia casta coniunctio sexum non habet nuptialem. et si adhuc in carne
Abbreviated transcription (Latin):
sesto dicitur adducendus uirginalis uterus demons¬
tratur qui absq cortu & semine uiriđm nobis fu¬
dit infantẽ qui calore sp̃s scĩ exsiccar& fontes libi¬
dinũ & canera inpsalmo. interra desesta &inuia
& sine aqua sic in scõ apparuitibi. Aduersum mostis
ergo duritiã & crudelissimã necessitatẽ hoc solacio
erigimur. qđ breui uisuri sumus eos quos dolenis
absentes. neq eñi mors sed dor mitio & somnus
appellatur: Vnde & beatus a postolus u& at dedor¬
mientib contristari. ut quos dormire nouimus
suscitari posse credamus. et post digestũ soporẽ
uigilare cum scĩs &cumangelis dicere gloria
in excelsis dõ & suꝑ terrã pax in hominib: bone uo¬
luntatis: Incaelo ubi non ẽ peccatũ gloria est
& ꝑ p&ua laus & in de fessa p̃conia: Interra
autem ubi seditio bella atq discordiae pax inp̃¬
canda est & pax non in omnib sed in his qui bonae
sunt uoluntatis salutationem audiunt a postoli

Expanded text:
serto dicitur adducendus, uirginalis uterus demonsserto dicitur adducendus, uirginalis uterus demonstratur, qui absque coitu et semine uiri deum nobis fudit infantem, qui calore spiritus sancti exsiccaret fontes libidinum et caneret in psalmo: in terra deserta et inuia et sine aqua, sic in sancto apparui tibi. aduersum mortis ergo duritiam et crudelissimam necessitatem hoc solacio erigimur, quod breui uisuri sumus eos, quos dolemus absentes. neque enim mors, sed dormitio et somnus appellatur. unde et beatus apostolus uetat de dormientibus contristari, ut, quos dormire nouimus, suscitari posse credamus et post digestum soporem uigilare cum sanctis et cum angelis dicere: gloria in excelsis deo et super terram pax hominibus bonae uoluntatis. m caelo, ubi non est peccatum, gloria est et perpetua laus et indefessa praeconia; in terra autem, ubi seditio, bella atque discordiae, pax inprecanda est et pax non in omnibus, sed in his, qui bonae sunt uoluntatis et salutationem audiunt apostolica
Abbreviated transcription (Latin):
ue nerabils mihi dormitione lucini uix breuem
epistolam dictare potui non quo eius uicem
doleam quem scio admeliora transisse di¬
centem. transiens ui debo uisionem hanc mag¬
nam sed quotor quear desiderio non meruisse
me eius uiri uidere faciem quem inbreui tem¬
pore huc uenturũ eẽ credebã. Uerum est
illud suꝑ necessitatẽ mostis prophetale uatici¬
nium. quõ f̃f. diuidat. et carissima interse no¬
mina crudelis adura dissociet. sed habemus
consolationem quem dñi sermone iugulatur & dici¬
tur adeam. ero mors tua. omors: ero morsus tuus
inferne: Et in consequentib: ad duc& urẽntem
uentum dñr desesto ascendentẽ qui siccauit om̃s
uonas eius & desolaliit fontem illius. exiuit enĩ
uirga deradice iesse. et flos de uirginali fruc¬
tice pollulauit. quiloquer&ur incantico canti¬
corum. Ego flos campi relilium conuallium.
flos noster mostis interitus. Ideoq & mostuus ẽ
ut mors illius moste morer&ur quem autẽ dede¬

Expanded text:
uenerabilis mihi dormitione Lucini uix breuem epistulam dictare potui, non quo eius uicem doleam, quem scio ad meliora transisse dicentem: transiens uidebo uisionem hanc magnam, sed quo torquear desiderio non meruisse me eius uiri uidere faciem, quem in breui tempore huc uenturum esse credebam. uerum est illud super necessitate mortis prophetale uaticinium, quo fratres diuidat et carissima inter se nomina crudelis et dura dissociet. sed habemus consolationem, quod domini sermone iugulatur et dicitur ad eam: ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne; et in consequentibus: adducet urentem uentum dominus de deserto ascendentem, qui siccabit omnes uenas eius et desolabit fontem illius. exiuit enim uirga de radice Iesse et flos de uirginali frutice pullulauit, qui loqueretur in Cantico canticorum: ego flos campi et lilium conuallium. flos noster mortis interitus; ideoque et mortuus est, ut mors illius morte moreretur. quod autem de de
Abbreviated transcription (Latin):
cillimo principio supra dictioperis. quod ipse ad iu¬
u& & in penultimis prophetae pastib inquibus
gog. & magoz. bella narrantur: et in extremis
in quib sacratissimi & in explicabilis templi aedifi¬
catio uari&as mensuraq: describitur: scs frater
noster oceanus. cuiuos cupitis cõmendari. tantus
ac talis ẽ: & sic eruditus in lege dñi ut absq nr̃o
rocatu instruere uos possit  & nr̃am suꝑ cunetis
quae stionib scripturarum promodulo cõmunis
ingenii explicare sententiam. In colume suos a
prolixa adate florentes xp̃s ds̃ noster tueatur
omnipotens domini uere sc̃ĩaIiuo¬

Expanded text:
cillimo principio supra dicti operis, quod ipse adiucillimo principio supra dicti operis, quod ipse adiuuet et in paene ultimis prophetae partibus, in quibus Gog. et Magog bella narrantur, et in extremis, in quibus sacratissimi et inexplicabilis templi aedificatio, uarietas mensuraque describitur. Sanctus frater noster Oceanus, cui uos cupitis commendari, tantus ac talis est et sic eruditus in lege domini, ut absque nostro rogatu instruere uos possit et nostram super cunctis quaestionibus scripturarum pro modulo communis ingenii explicare sententiam. incolumes uos et prolixa aetate florentes Christus deus noster tueatur omnipotens, domini uere sa
Abbreviated transcription (Latin):
fusus ẽ. ut iuxta uulgare pro uerbiũ propriũ
quoq: ignorarem uocabulũ diuq tacui sciens
tempur esse lacrimarũ. hoc autẽ annocũ tres
explicassem libros sibitus imp&us barbarorũ
De quib tuus dicit uergilius lateque uagantes
palestinae phoenicis syriae ꝑ cucurrit adinstas
torrentis cuneta secum trahens ut uix manus
corũ misericor dia xp̃i potuerimus euadere.
quod si iuxta inclytũ oratorem silent inter aria¬
ma leges quanto magis studia scripturarũ quae
& librorũ multitudine & silentio ac̃ librariorũ
sedulitate quod que uel propriũ ẽ securitate
&otio dic tantium indigent: duo staque libros
misi scãe filiae meae fabiolae : quorũ exempla si
uolueris ab ipsa poteris mut᷑ari pro angostia
quippe temporis alios describere non potui :
quos cum legeris & uestibula uideris facilis con¬
iectura erit qualis ipsa futura sit domus sed
credo in dĩ misericordia quinos adiuuit ꝑ diffi¬

Expanded text:
fusus est, ut iuxta uulgare prouerbium proprium fusus est, ut iuxta uulgare prouerbium proprium quoque ignorarem uocabulum, diuque tacui sciens tempus esse lacri- marum. hoc autem anno, cum tres explicassem libros, subitus lmpetus barbarorum, de quibus tuus dicit UPalaestinae, Phoenices, Syriae percucurrit ad instar torrentis cuncta secum trahens, ut uix manus eorum misericordia Christi potuerimus euadere. quod si iuxta inclitum oratorem \'silent inter arma leges\', quanto magis studia scripturarum, quae et librorum multitudine et silentio ac librariorum sedulitate, quodque uel proprium est, securitate et otio dictantium indigent! duos itaque libros misi sanctae filiae meae Fabiolae, quorum exempla, si uolueris, ab ipsa poteris mutuari; pro angustia quippe temporis alios describere non potui. quos cum legeris et uestibula uideris, facilis coniectura erit, qualis ipsa futura sit domus. sed credo in dei misericordia, qui nos adiuuit in diffi
Abbreviated transcription (Latin):
dentaliũ autumat ut quomodo corpus excorpore
sic anima nascatur exanima & simili cumbrirtis
animantib condicione subsistat suꝑ quo quid
mihi uider&ur inopusculis contrarufinum olim
scripsisse me noui aduersus eum libellũ quẽ scãe
memoriae. a nastasio episcopo romanae ecclesiae
dedit. in quo lubrica & subdola immo stulta confes¬
sione dũ auditorũ simplicitati in ludere nititur
suae fidei immo ꝑ fidiae inlusit quos libros reor
sc̃m parentẽ uestrũ habere oceanũ. olim enim
editi sunt multis rufini libris aduersus nos calũ¬
nias respuentes. ceste habes ibi uirũ sc̃m &eru¬
ditum augustinũ episcopum qui uiua ut aiunt
uoce docere te poterit & suam immo per se
nr̃am explicare sententiã er echi helis uolumen
olim ag gredi uolui. & sponsionẽ creberrimã
studiosis lec torib reddere. sed in ipso dic tan¬
di exordio. Ita animus meus occidentaliũ prouin¬
ciarũ & maxime urbis romae uastatione con¬

Expanded text:
dentalium autumat, ut quo modo corpus ex corpore dentalium autumat, ut quo modo corpus ex corpore sic anima nascatur ex anima et simili cum brutis animantibus condicione subsistat. super quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rutinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum. quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in quo lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simplicitati inludere nititur, suae fidei, immo perfidiae inlusit. quos libros reor sanctum parentem uestrum habere Oceanum; olim enim editi sunt multas Rufini libri aduersus nos calumnias respuentes. certe habes ibi uirum sanctum et eruditum Augustinum episcopum, qui uiua, ut aiunt, uoce docere te poterinostram, explicare sententiam. Ezechielis uolumen olim adgredi uolui et sponsionem creberriman studiosis lectoribus reddere, sed in ipso dictandi exordio ita animus meus occidentalium prouinciarum et maxime urbis Romae uastatione con
Abbreviated transcription (Latin):
Iominis uere sc̃is. Atque ompi orricionũ capata¬
te uenerandis filiis marcellino & anapsy chiae
Hieronimus inxp̃o salutem tandem exafrica ues¬
trae litteras unanimitatis accepi & non me paeni¬
t&. impudentiae quatacentib uobis epistolas meas
frequenter in gessi ut rescriptũ mererer. & uos
esse sopites non aliis nuntiantib: sed uestro potissi¬
mo sermone cognoscerẽ suꝑ anima estatu memini
uestrae quaestiunculae. immo maxime ec clesiasticae
quaestionis utrum lapsa decaelo sit. ut pythagoras
filo omnesque platonici. & origenes putant ana¬
porro eadĩ substantiae ut sto ici manicheus & spana
prisciliani haeresis suspicantur an inthesauro
habeantur dĩ olim conditae. ut quidã ecle siastici
stulta ꝑ suasione confidunt. an cotidie a dõfiant
& mittantur incorpora secundũ illud quod in
euangelio scriptũ ẽ. pater meus usq modo
operatur. & ego operor. Ap ceste extraduce
ut testullianus a pollnaris & maxima pars occi¬

Expanded text:
OMINIS VERE SANCTIS ATQVE OMNI OFFICIORUM CARITATE VENERANDIS FILIIS MARCELLINO ET ANAPSVCHIAE HIERO- NVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Tandem ex Africa uestrae litteras unanimitatis accepi et non me paenitet inpudentiae, qua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut rescriptum mererer et uos esse sospites non aliis nuntiantibus sed uestro potissimum sermone cognoscerem. super animae statu memini uestrae quaestiunculae, immo maximae ecclesiasticae quaestionis, utrum lapsa de caelo sit, ut Pythagoras philosophus omnesque Platonici et Origenes putant, an anippoia dei substantiae, ut Stoici, Manichaeus et Hispana Priscilliani haeresis suspicantur, an in thesauro habeantur dei olim conditae. ut quidam ecclesiastici stulta persuasione confidunt, an cotidie a deo fiant et mittantur in corpora secundum illud, quod in euangelio scriptum est: Pater meus usque modo operatur et ego operor, an certe ex traduce, ut Tertullianus, Apollinaris et maxima pars occi