comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utrũlibet gregoriꝰ tñ in tͣetatu euangłioꝵ sic dicit.
Illi hñt soli in hac carne positi ligandi & soluendi po¬
testatẽ sicut scĩ apłi qͥ & illoꝵ exẽpla simul cũ doctri¬
na tenent. Item ex dictis origenis. Hec potestas soli
petro concessa est: & imitatorib petri. Nam quicũq
uestigia petri imitant᷑: recte hñt ligandi & soluendi
potestate. Sed aliud ñ recte & digne illud posse. aliud
est non posse absolute. Qd ñ possint ñ habetur illis aue¬
toritatib s qđ ñ recte possint. Illud qđ petro dictũ ẽ
gaueris sedm illas claues erit solutũ & in eęlis. uł li¬
gatũ & in celis. id est approbat᷑ a deo solutũ ẽẽ uł liga¬
tũ. Si autẽ iniꝰte aliquem ligant uł soluunt.: ñ est apud
dm̃ ligatus uł solutus. nͥ ipse contẽptor fuerit. Nec di¬
cimus sacerdotẽ imꝰte aliquẽ ligare uł soluere ex quo

Expanded text:
utrum libet. Gregorius tamen in Tractatu Evangeliorum sic dicit: utrum libet. Gregorius tamen in Tractatu Evangeliorum sic dicit: Illi soli habent in carne positi ligandi ac solvendi potestatem, sicut sancti apostoli, qui illorum exempla simul cum doctrina tenent. Iterum ex dictis Origenis: Haec potestas soli Petro concessa est et imitatoribus Petri. Nam quicunque vestigia Petri imitantur, recte habent ligandi et solvendi potestatem. Sed aliud est non recte et digne illud posse, aliud est non posse absolute. Quod non possunt, non habetur illis auctoritatibus; sed quod recte non possint. Illud quod Petro dictum est: gaveris secundum illas claves, erit solutum et in coelis, vel ligatum in coelis; id est approbatur a Deo ligatum vel solutum. Si autem injuste aliquem ligant vel solvunt, non est apud Deum ligatus vel solutus nisi ipse contemptor fuerit. Nec dicimus sacerdotem injuste aliquem ligare vel solvere ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
dotes. uictũ est petro & aliis in petro. tͥ dabo elaues
sunt discretio & potestas: prius enim est discernere qͥ
sint ligandi uł soluendi: & post utendũ est potestate. In
gandi qͥ etiã soluendiplures post consecrationẽ carent
illa discretionez & ita ñ om̃s sacerdotes illas duas hñt:
qd quida satis concedunt. Sed melius uidet᷑ ut dicamꝰ
& solos & eos om̃s illas habere. Licet enim aliquis an¬
te consecrationẽ habeat ilła discretionẽ. ñ tam̃ in eo
clauis est: qͥa ñ habet ex officio hoc facerezñ potest gͦ¬
ea claudere uł aperire:quare ñ est in eo clauis. Iteru᷑
indiscretꝰ sacerdos. tn᷑ & si careat illa discretione. tñ ha¬
bet officiũ sic discernendi: & ita & si usum eiꝰ ñ habeat.
tñ uidet᷑ habere & iuxta ħdici potest qd in conseeratio¬
ne om̃ib dantur ille duȩ: id est officiũ exercendi discre¬
tionẽ ce officiũ exercendi potestatẽ: de huiꝰmodi tn uͥ con

Expanded text:
laves sunt discretio et potestas. Prius enim est discernere qui sint ligandi qui solvendi; et post utendum est potestate. In gandi, qui etiam solvendi, plures post consecrationem carent illa discretione; et ita non omnes sacerdotes illas duas habent. Quod quidam satis concedunt. Sed melius videtur ut dicamus et solos, et eos omnes illas habere. Licet enim aliquis ante consecrationem habeat illam discretionem, non tamen in eo clavis est; quia non habet ex officio hoc facere nec potest claudere vel aperire. Quare non est in eo clavis. Iterum, indiscretus sacerdos, etsi careat illa discretione, tamen habet officium sic discernendi; et ita si usum ejus non habeat eam, tamen videtur habere. Et juxta hoc potest dici quod in consecratione dantur omnibus illae duae, id est officium exercendi discretionem et officium exercendi potestatem. De hujusmodi tamen ubi
Abbreviated transcription (Latin):
nis penitentia iterũ criminalit̾ peecanti: s dat᷑ aliqd̃
consiliũ. Itaq ñ littere que occidit: s sp̃s qui uiuificat
sectatores non ideo dicimus aliquẽ ñ penitere qͥa ite¬
rũ delicturus sit: s ideo ueracit̾ penitere. qͥa de p̾teri¬
tis dolet: & ut alia cõmittat nunc ñ habet in uolun¬
tate. De dauid namq legitur qđ post penitentiã ꝑ¬
actam cũ iam eẽt ei dictum. transtulit peccatũ do¬
minꝰ tuu a te. cõmisit. illud peccatũ. ꝓ quot tot mi¬
lia hominũ piert̃: id est quia popłm numerauit.
dignã facit satiffactionẽ ꝓ p̾teritis peccatis uere
consequit᷑ remissionẽ: & si tẽ moreret᷑ ñ incurreret
d̾anationẽ: s si postea ad mortẽ peceat. redeunt oiꝰa:
& si tẽ moreret᷑. de om̃ib puniretur. Hoc uolunt ꝓba
re parabola illa. Serue neꝙͣ om̃e debitũ dimisi tͥ qm̃ ro

Expanded text:
iterum criminaliter peccanti, sed datur aliquod consilium. Itaque nos non litterae quae occidit, sed spiritus qui vivificat sectatores; non ideo dicamus aliquem non poenitere quia iterum delicturus sit; sed ideo veraciter poenitere quia de praeteritis dolet, et ut alia committat tunc non habet in voluntate. De David namque legitur quod post poenitentiam peractam cum jam ei esset dictum: Transtulit Dominus peccatum tuum a te ; commisit illud peccatum pro quo tot millia hominum perierunt, scilicet quia populum numeravit. ignam facit satisfactionem pro praeteritis peccatis vere consequitur remissionem, etsi tunc moreretur non incurreret damnationem; sed si postea ad mortem peccat redeunt omnia, etsi tunc moreretur de omnibus puniretur. Et hoc volunt probare illa parabola. Serve nequam, omne deb
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ remiseritis unusqͥsq de corde ur̃o. Item hieronimꝰ.
Si ñ duniserimꝰ ex corde qđ in nos delinqͥt᷑: & hoc qđ p
penitentiã dimissum erat a nob̃ exigitur. Istud dicit
gregoriꝰ. Sed istis opponitur illud qđ in ꝓpħa legit᷑. ñ
consurget duplex tribulatio: uł iuxta aliam tͣnsiatio¬
nẽ. ñ iudicabit d̾s bis in ipsum qđ dictũ ẽẽ de saluan¬
dis quida dicunt: nec hñt ꝓ inconuenienti si duplex
D
una tribulatio. & una punitio. Sed iterũ opponit᷑ eis
qd̃ satis potest concedi. ut aliqͥs post condignã peni¬
tentiã criminalit̾ peccet: nec potest negari qł illa

Expanded text:
ris . Item Hieronymus: Si non dimiserimus ex corde quod in nos delinquitur, et hoc quod per poenitentiam dimissum erat, a nobis exigitur. Idem dicit Gregorius: Sed istis opponitur illud quod in propheta legitur: Non consurget duplex tribulatio . Vel juxta aliam translationem. Non judicabit Dominus bis in idipsum, quod dictum est de salvandis. Quidam dicunt nec habent pro inconvenienti, si duplex d una tribulatio et una punitio. Sed iterum opponitur eis quod satis potest esse, ut aliquis post condignam poenitentiam criminaliter peccet. Nec potest negari quin illa
Abbreviated transcription (Latin):
ert᷑ bonaz ita & de penitentia priore dicimꝰ qđ uera pe¬
intentia fuerit: si habuerit cor contͥtum: & licet mͦ mor¬
tua sicuti & alia bona priora: tñ reuiuiscere potest. si
de isto qđ postea cõmisit penitens fuerit. Q d̃ te dicit
ambrosius. sicut unũ est baptisma ita una est peni¬
tentia. dictum est de solłepni penitentia. In eode enĩ
capitulo ambrosius supponit. quȩ tm̃ publice agitur
solłepnis penitentia dicit᷑ quȩ fit extra eccłiam in ma¬

Expanded text:
erint bona. Ita et de poenitentia priore dicimus, quod vera poerint bona. Ita et de poenitentia priore dicimus, quod vera poenitentia fuit, si habuit cor contritum; et licet modo mortua sit sicut et alia priora bona, tamen reviviscere potest, si de isto quod postea commisit poenitens fuerit. Quod iterum dicit Ambrosius: Sicut unum baptisma, ita est una poenitentia. Dictum est de solemni poenitentia. In eodem enim capitulo Ambrosius supponit quae tantum publice agitur. Solemnis poenitentia dicitur quae fit in ma
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Sed qm̃ non littera s sp̃s uiuificat: sensum auẽto¬
ris in supͣdictis inspiciamus. Penitentia est p̾terita ma¬
la plangere ce plangenda non comittere: id est de p̃te
enĩ iudicat d̾s hominẽ ꝓ his que futura st̃. & non p̃sen¬
tia opere seu uoluntate. nec ulla ꝓbabilitate seqͥt᷑. si peni-¬
tentia est ꝑpetrata mala plangere & plangenda ñ com¬
mittere.& iste cõmittit plangenda. igit᷑ non fuit pe¬
intens. s hoc sequit᷑ igitur ñ est penitens: qđ nos be
ñ fuerit: nullatenꝰ a catholicis est dicendũ. Illud qđ ysi¬
dorus dicit. Inanis est penitentia quã sequens culpa
coinqͥnat: sic est intelligendũ. Inanis scił est: fructu¬
carens est. Est enĩ fructus penitentie. uitare penã ge¬
bennałe: & adipisci głam. Est enĩ illa penitentia mor¬
tua sicut & alia bona ꝓpter suꝑueniens malu & quamꝙͣ
mortua sint illa bonacñ tñ audet aliqͥs dicere qđ ñ fu¬

Expanded text:
tia. Sed, quoniam non littera, sed spiritus vivificat ; sensum auctotia. Sed, quoniam non littera, sed spiritus vivificat ; sensum auctorum in supradictis inspiciamus. Poenitentia est perpetrata mala plangere, et plangenda non committere, id est de dolerenim judicat Deus hominem pro iis quae futura sunt et non praesentia opere seu voluntate; nec ulla probabilitate sequitur si poenitentia est perpetrata mala plangere et plangenda non committere et iste committit plangenda: igitur non fuit poenitens. Sed hoc sequeretur: igitur non est poenitens, quod nos benSed quod olim non fuerit nullatenus a Catholicis est dicendum. Illud quod Isidorus dicit: Inanis est poenitentia quam sequens culpa coinquinat: sic est intelligendum. Inanis scilicet carens fructu. Est enim fructus poenitentiae vitare poenam gehennalem et adipisci gloriam. Est enim illa poenitentia mortua, sicut et alia bona propter superveniens malum; et quanquam mortua sint illa bona, non tamen audet aliquis dicere quod non fu
Abbreviated transcription (Latin):
tat.: adhuc peitentiã agere aut ignorat. aut dissimu¬
lat. Qid enĩ ꝓdest si peecata lucurie qͥs defleat: r̃e adhue
auariciȩ estib hanelat:ͦ Hec uerba gregorii magis ꝙͣ
sensum quid̃a dicunt attendentes. ñ amplius ad mor¬
tẽ peccare eũ qͥ semel penitet: & si amplius contin¬
gat eum ad mortẽ peccare:ñ sit penitentia quã priꝰ
egit. Alias quoq inducunt auctoritates ad idem
ostendendũ. Ysidorus de summo bono. Irrisor est
ñ penitens qui adhue agit qđ penitet: nec uidet᷑
dm poseere subditus: s subsannare suꝑbus. Ysaias¬
inundus est. qui & p̃terita plangit que gessit: & post
lacrimas ea que fleuerit non repetit. Idem. In anis
est penitentia: quã sequens eulpa coinqͥnat. Ambro¬
sius. de unica penitentia. Repperiunt᷑ qui sepius agen¬
da penitentiã putant: qui luxuriant᷑ in xp̃o. Nam
si uere agerent in xxp̃o penitentiã. iteranda ñ puta¬
rent. Idem. Sicut unũ baptismũ:ita una est peniten¬

Expanded text:
ssimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc avaritiae aestibus anhelet? Haec verba Gregorii magis quam sensum quidam attendentes, dicunt non amplius ad mortem peccare eum qui semel poenitet, etsi amplius eum contingat ad mortem peccare, non fuit poenitentia quam prius egit. Alias quoque inducunt auctoritates ad idem ostendendum. Isidorus de summo bono. Irrisor est enim poenitens qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare sumundus qui plangit quae gessit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Item: Inanis est poenitentia quam culpa sequens coinquinat. Ambrosius, de unica poenitentia: Reperiuntur qui saepius agendam poenitentiam putant qui luxuriantur in Christo. Nam si vere agerent in Christo poenitentiam, iterandam non putarent. Idem: Sicut unus baptismus, ita est una poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
tit. hoĩes ñ ex se. s ex gr̃a in eis &e ꝑ eos oꝑante peecata
dimittunt: & ita uerũ est qđ scił d̾s peccata dimit¬
tit sicut & illud tu es solus qui facis mirabiliã. & tn
ñ negat᷑ qͥn &e hoĩes miracłm factant: s ñ ex se. sicuti d̾s
ex se. Item nemo bonus nisi solus ds: qͥa ex se bonus: nec
debito future danationis. Peecato eniꝰ & pena peccati te¬
net᷑: ꝑ ueram cordis contͥcionẽ soluit᷑ a cecitate men¬
tis qui enĩ mortuus fuerat: iam uiuit: & qͥa uiuit in¬

Expanded text:
ex gratia in eis et per eos operante, peccata dimittunt. Et ita verum est quod solus Deus peccata dimittit. Sicut et illud: Tu es solus qui facis mirabilia . Et tamen non negatur quin et homines miracula faciant, sed non ex se, sicuti Deus ex se: Item: Nemo bonus nisi Deus , quia ex se bonus. Nec debito futurae damnationis; peccato enim et poena peccati tenetur. Per veram cordis contritionem solvitur a caecitate mentis; qui enim mortuus fuerat jam vivit, et q
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑. Unde in leuitico ostendere se sac̃dotib iubent᷑ le¬
ꝓsi:quos illi ñ faciunt leꝑsos s discermint qui mun¬
di uł inmundi st̃ita &e hic cũ ꝓ officio suo audierit¬
sacerdos percatoꝵs uarietates: seit qͥ ligandus sit qͥ sol¬
uendus: s istas auctoritates ita int̃pretari debem᷑᷑ ut
ñ auferamꝰ quã d̾s tribuit potestatẽ hominib. Bieit
namq ipsa ũitas quoꝵ cũq peccata remiseritis remit

Expanded text:
ratur. Unde in Levitico ostendere se sacerdotibus jubentur leratur. Unde in Levitico ostendere se sacerdotibus jubentur leprosi ; quos illi non faciunt leprosos, sed discernunt qui mundi vel immundi sunt. Ita eaudierit varietates, scit qui ligandus sit, et qui solvendus. Sed istas auctoritates ita interpretari debemus, ut non auferamus quam Deus potestatem tribuit hominibus. Dicit namque ipsa Veritas: Quo
Abbreviated transcription (Latin):
maiorib sũmis pontificib est commissum. Non enĩ maiꝰ
ri sine istoz de adultis dicunt sci qͥa nee sine isto possint
saluariisi ex contẽptu uł ex negligentia dimittunt.¬
olet queri utrũ soluat᷑ homo a peccato quã cito ht̃
uerã cordis contͥcionẽ qđ uidetur illa auetoritas
fessione oris ñ soluit᷑. Ad qͥd ergo utilis confessio oris:
Et si ante confessionẽ oris solutus est a peccato:a quo¬
re.ñ ẽ aliud quã solutũ ostendere. Similit̾ dr ligare:
id est ligatũ ostenderez & hoc uidentur probare istis
auctoritatib ait dñs in ꝓpħa. Ego solus deleo perca
ta & inqͥtates popłi. Item ambrosius. Iue solus dimit¬
tit peccata: qui solus ꝓ peccatis nrĩs mortuus est. Item
suꝑ terrã erit ligatũ & in celis: & cet̾a. Hunc locũ qui¬
da ñ intelligentes aliqͥd s̃ sumunt de suꝑcilio phari¬
seoꝵ: ut danare innoxios uł soluere se putent noxi¬
os: cũ apud dm̃ ñ sententia sac̃dotũ. s reoꝵ uita que¬

Expanded text:
id est summis pontificibus est commissum. Non enim majusri sine isto. De adultis dicunt sancti, quod nec sine isto possunt salvari, si ex contemptu vel negligentia dimittitri utrum solvatur homo a peccato, ut primum habet veram cordis contritionem. Quod videtur illa auctoritas fessione oris non solvitur; ad quid ergo confessio oris est utilis? Et si ante confessionem oris solutus est a peccato. Sre, non est aliud quam solutum ostendere: similiter dicitur ligare, id est ligatum ostendere. Et hoc videtur probari istis auctoritatibus. Ait Dominus in propheta: Ego solus deleo iniquitates et peccata populi . Item Ambrosius: Ille solus dimittit peccata populi qui solus pro peccatis nostris mortuus est. Item super terram, erit ligatum et in coelis , etc. Hunc locum quidam non intelligentes aliquid sibi sumunt de supercilio Pharisaeorum, ut damnare innoxios vel solvere se putent noxios, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita quae
Abbreviated transcription (Latin):
tisma sit & hereticoꝵ eoꝵ scił qͥ in nomine patris
eccłiã baptizant᷑ ñ sumunt ad salutẽ baptisiuis ad ꝑni¬
ciẽ hñtes formã sacmͣti: uirtutẽ eius ab negantes: ideo
eos ecclĩa ñ rebaptirat: qͥa in nomine sc̃e tͥnitatis
baptrrati sunt. ipsa ꝓfecto saeramenti forma. Augꝰ¬
tinꝰ in libro de fide ad petrũ. Si in heresi quacũq
uł scismate quisquã in nomine patris & filii & sp̃s

Expanded text:
nomine Patris Ecclesiam baptizantur non sumunt ad salutem baptismum, sed ad perniciem, habentes formam sacramenti, virtutem ejus abnegantes. Ideo eos Ecclesia non rebaptizat, quia in nomine sanctae Trinitatis baptizati sunt, ipsa profecto sacramenti forma. Augustinus in libro De fide ad Petrum: Si in haeresi quacunque vel schismate quisquam in nomine Patris, et Filii, et S
Abbreviated transcription (Latin):
zat: s sp̃m dei subministrare grãm baptismi. licet pa¬
ganꝰ sit qͥ baptizat. De his qui a mulierib baptrran¬
tur. querit᷑ utrũ rebaptizari debeant. Quid̃a dicunt
qd rebaptizandi st̃ ꝓ ista auctoritate. Ex consilio
cartaginensiũ quarto. Mulier baptizare ñ p̾sumat.
Sed ñ est p̃sumptio qđ necessitas cogit. Ysidorus quo¬
q dicit. Qui a mulierib baptrrant᷑: rebaptrrandi
ue scisiatieus siue facinorosus quisq in confessio¬
ne sc̃ȩ trinitatis baptrrat. ñ ualet ille qͥ sie bapti

Expanded text:
zat, sed Spiritus Dei subministrat gratiam baptismi, licet pazat, sed Spiritus Dei subministrat gratiam baptismi, licet paganus sit qui baptizat. De his qui a mulieribus baptizantur quaeritur utrum rebaptizari debeant? Quidam dicunt quod rebaptizandi sint, pro ista auctoritatate ex concilio Carthaginensi quarto: Mulier baptizare non praesumat. Sed non est praesumptio quod necessitas cogit. Isidorus quoque dicit: Qui a mulieribus baptizantur, rebaptizandi ve schismaticus, sive facinorosus quisquam in confessione sanctae Trinitatis baptizet
Abbreviated transcription (Latin):
tisicatꝰ. euiꝰ debito adhue teneti s post susceptionẽ
sacramenti plene mundatꝰ. & si moreret᷑ te̾ sine omni¬
dilatione iret in głam. Si opponit᷑ qđ nullũ peccatũ
impunitũ: dicimꝰ qđ ipsa contͥcio cordis. mors quoq &
bens cũ dilectione uelit baptizari. & ñ potest articło
necessitatis int̾uemiente:credimꝰ ꝑ ineffabilem d̃i mi-¬
sedĩam eum a p̃dicto solui debito quãdui em̃ soluere
uult: ñ imputat ei ds. Non enĩ alligauit ds sacramen¬
tis potentiã suã: & quãuis ꝑ sacram̃ta salutẽ dare de¬
creuerit: potest tñ & dat sine eis salutem.
tib ẽẽ traditũ: eiusq ministeriũ nec ab ipsis diaconi¬
b explere est licitũ. absq presbitero uł ep̃o: nisi his
ꝓcul absentib langoris cogat ultima necessitas: qđ¬
& laicis fidelib plerũq ꝑmittit᷑ ex dictis ysidori
ep̃i. Romanꝰ pontifex ñ hominẽ iudicat qui bapti¬

Expanded text:
tificatus cujus debito adhuc tenetur. Sed post susceptionem tificatus cujus debito adhuc tenetur. Sed post susceptionem sacramenti plene mundatus est; et si moreretur tunc sine dilatione iret in gloriam. Si opponitur quod nullum peccatum impunitum, dicimus quod ipsa contritio cordis, mors quoque ibens cum dilectione velit baptizari et non potest, articulo necessitatis interveniente, credimus eum per ineffabilem Dei misericordiam a praedicto solvi debito. Quandiu enim potest vult, non imputat ei Deus. Non enim alligavit Deus sacramentis potentiam suam; et quamvis per sacramenta salutemdare decreverit, potest tamen et dat sine eis salutem. tibus esse traditum, ejusque ministerium nec ab ipsis diaconibus expleri est licitum absque presbytero vel episcopo, nisi his procul absentibus languoris cogat ultima necessitas, quod laicis fidelibus plerumque permittitur ex dictis Isidori episcopi. Romanus pontifex: Non hominem judicat qui bapti
Abbreviated transcription (Latin):
ne effugiet fictũ.& ñ habitabit in corpore subdito pec¬
catis unde uidet᷑ qd iam sit mundatus a peccatis s si
ꝑ fidem & cordis uerã coniͥcionẽ iam solutus est a pec¬
catis: qͥd in baptismate ei postea remittit᷑. ᷤ Uidet᷑ enĩ
qd in baptismo ncħ remittat᷑ ercũ priꝰ sint ei remis¬
sa peccata. Ad hoc potest dici. qđ quãuis iste de quo
loquim iam iustus sit. quia ñ ht̃ uoluntatẽ peceandi
& de p̾teritis dolet. tñ ñdum plene iustificatus est:
cũ adhuc debito peccati teneat᷑. Cum enĩ uulnꝰ ꝑ con¬
fessionẽ cordis iam ostensũ sit medico:restat susciꝑe¬
eiꝰ medicinã. Sed qͥs nesciat medicam̃ta ẽẽ sacram̃ta
Undeqͥ sanat contͥtos: & alligat contͥciones eoꝵ: nec
sufficit medico uulnus confiteri. si contẽpnit᷑ eius
medicam̃tũ. Itaq constat qd ꝓ peecatis sins adhue
debet medicinã sacramenti susciperezñdum sͥ a debi¬
to peccati solutꝰ est. Quare nec a pereato plene ius¬

Expanded text:
nae effugiet fictum; et non habitabit in corpore subdito peccatis . Unde videtur quod jam sit mundatus a peccatis. Sed si per fidem et cordis veram contritionem jam solutus est a peccatis, quid in baptismo ei postea remittitur? Videtur enim quod in baptismo nihil remittitur ei, cum prius sint ei remissa peccata. Ad hoc potest dici quod quamvis iste de quo loquimur jam justus sit, quia non habet voluntatem peccandi et de praeteritis dolet, tamen nondum justificatus est, cum adhuc debito peccati teneatur. Cum enim vulnus per confessionem cordis jam ostensum sit medico, restat ejus recipere medicinam. Sed quis nesciat sacramenta esse medicamenta? Unde: Qui sanat contritos corde et alligat contritiones eorum . Nec sufficit medico vulnus confiteri, si contemnitur ejus medicamentum. Itaque constat quod pro peccatis suis adhuc debet medicinam sacramenti suscipere. Nondum igitur est a debito peccati solutus, quare nec a peccato plene jus
Abbreviated transcription (Latin):
querant baptizari. Qnͣdoq enĩ simulatorie querit᷑
baptismus. Item opponitur illud augͥtim ex libro
scdo de unico baptismo. Non impedit᷑ baptism
gr̃a quo minus peccata dimittat oĩa: si odiũ etiã fra¬
ternũ in eiꝰ eui dimittunt᷑ aĩo ꝑseuerat. soluit᷑. hes¬
ternus dies & quicqͥd supͣest. soluit᷑ etiam ipsa hora
momentanea & que ante baptismũ & in baptismo:
deinceps autẽ continuo eẽ reus incipit non solum
conseqͣntiũ. s etiã p̾teritoꝵ dierũ. horarũ mom̾toꝵs:
redeuntib om̃ib que dimissa sunt: s hoc nͨ scdm se

Expanded text:
quaerant baptizari, quandoque enim simulatorie quaerunt quaerant baptizari, quandoque enim simulatorie quaerunt baptizari. Item opponitur illud Augustini, ex lib V De unico baptismo: Non impeditur baptismi gratia quominus peccata dimittat omnia, etiamsi odium fraternum in eius cui dimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque ante baptismum et in baptismo. deinceps autem continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum horarum momentorum, redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. et saepe
Abbreviated transcription (Latin):
dari debet: sicut in tẽpore apłoꝵ ab eis solũm datum
fuit: de si ab alio traderet᷑. irritũ ha
deputat᷑. Eusebius papazmanus impositionis saeramen¬
tũ magna ueneratione tenendũ est. qd ab alus ꝑfiei n᷑
potest nͥ a suminis sacerdotib: nec tẽpore apłoꝵs ab ali¬
is quã ab ipsis apłis legitur ẽẽ factum: nec ab alus quã
qͥ eoꝵ locum tenent unquã ꝑfici potest. aut fieri de¬
bet. Nam si aliter pͣsumptũ fuerit. irritũ & uacuũ ha¬
bebit᷑. nec int̾ eccłiastica reputabit᷑ sacram̃ta. Querit᷑
que fit efficatia huiꝰ sacramenti.scił cũ in baptismo ple¬
ne sit aliqͥs mundatus: qͥd conferat ei istud sacramentũ:
ad qđ drͣ. qd in baptismo datur sp̃s ad remissionẽ. hie da¬
t᷑ ad robur. Rabanus. Nouissime a sũmo sacerdote ꝑ un¬
positionẽ manꝰ paraclytꝰ datur baptrrato:ut roboret᷑ ꝑ

Expanded text:
dari debet. Sicut in tempore apostolorum ab eis solummodo datum dari debet. Sicut in tempore apostolorum ab eis solummodo datum fuit; et si ab alio traderetur, irritum hadeputatur. Eusebius papa: Manus impositionis sacramentum magna veneratione tenendum est: quod ab aliis perfici non potest nisi a summis sacerdotibus. Nec tempore apostolorum ab aliis quam ab ipsis apostolis legitur esse factum, nec ab aliis quam qui eorum locum tenent, unquam perfici potest aut fieri debet. Nam, si aliter praesumptum fuerit, irritum et vacuum habebitur; nec intra ecclesiastica reputabitur sacramenta. Quaeritur quae sit efficacia hujus sacramenti, scilicet cum in baptismo plene sit aliquis mundatus; quid conferat ei istud sacramentum? Ad quod dicitur quod in baptismo datur Spiritus ad remissionem; hic datur ad robur. Rabanus: Novissime a summo sacerdote per impositionem manus Paracletus traditur baptizato, ut roboretur
Abbreviated transcription (Latin):
rei tante a maiorib cognoscendecnꝰ a paruulo cognitȩ:¬
e illis que p̾cedunt baptismũ uidendũ est qͥd eon¬
ferant. ut exorcismus. eatecismus: exoreitare est.
adiurare: ut exi ab eo sp̃e inmunde & cet̾azcathe ciza¬
re est instruere: ut de simbolo & aliis rudunentis fi¬
dei. Simbolum dr signũ uł collacio signũ. qͥa eo fide¬
les ab infidelib discernunt᷑. Collacio: qͥa in eo apłi¬
omnẽ integͥtatẽ contulert̃ discessuri ab inuicẽ: enim
simbolũ id est totius fidi collationẽ edidert᷑: ista que
p̾cedunt baptisiũ ñ confert̃ remissionẽ: ad qͥd ergo
ualent:  minuunt diaboli potestatẽ. ut etiã de aliquo
uidemꝰ qđ facto signo erucis minus potest in eo diabo¬
ius. O. uid̃a tñ uolunt qđ ex tẽ incipiat remissio: qđ
non uidet᷑ uerũ.
unc de sacram̃to confirmationis uidendũ est. Dicunt
auctores qd̃ hoc sacramentũ a sumis saẽdotib tm᷑

Expanded text:
rei tantae a majoribus cognoscendae non a parvulo cognitrei tantae a majoribus cognoscendae non a parvulo cognite illis quae praecedunt baptismum videndum quid conferant ut exorcismus et catechismus. Exorcizare est adjurare, ut exi ab eo, spiritus immunde; et catechizare est instruere, ut de symbolo et aliis rudimentis fidei. Symbolum dicitur signum vel collatio: signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia in eo apei integritatem contulerunt. Discessuri enim ab invicem symbolum, id est totius fidei collationem ediderunt. Ista quae praecedunt baptismum non conferunt remissionem. Ad quid ergo valent? Minuunt diaboli potestatem, ut de aliquo etiam videmus quod signo crucis minus potest in eum diabolus. Quidam tamen volunt ut extunc incipiat remissio, quod non videtur unc de sacramento confirmationis videndum est. Dicunt auctores quod hoc sacramentum a summis sacerdotibus tantum
Abbreviated transcription (Latin):
gͦtinꝰ in libro ad darilanũ. Si usq adeo in illo puero ac¬
celeratꝰ est usus uoluntatis &e racionisait intra uiscera
materna iam posset agnoscere & credere qđ in aliis
paruulis etas ut possint expectat᷑. in miracłis est ha¬
mentũ locutũ est. In eode dr de iheremia :priꝰꝗͣ exires
de uulua scĩficaui te. Tamen illa scĩficatio qua efficim᷑
priꝰ naseat᷑. Unde illa sc̃ificatio iherenne potest scdm̃ p̾des¬
tinationẽ ñ uiconuenient̃ intelligi:sicut filios appellat
euangłin nondũ regeneratos. Rece qd̃ aug̾tinꝰ dubitan¬
ter loquit᷑ inde: & inde nichil afserit: potuit enĩ ẽẽ ut
ab utero a peccato originali mundarent᷑: s ñ est de hoc
in eode libro. Non est dictũ eredidit infans in utero
s exultauit: nec ipsa elizabet dicit exultauit in fude.
s ex ultauit in gaudio & potuit ista significatio ẽẽ

Expanded text:
gustinus in Libro ad Dardanum: Si usque adeo in illo puero acgustinus in Libro ad Dardanum: Si usque adeo in illo puero acceleratus est usus voluntatis et rationis ut intra viscera materna jam posset agnoscere et credere, quod in aliis parvulis ut possint aetas exspectatur; in miraculis est hamentum locutum est. In eodem dicitur de Jeremia: Priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Tamen illa sanctificatio qua efficimur prius nascatur. Unde illa sanctificatio Jeremiae potest secundum praedestinationem non inconvenienter intelligi, sicut filios appellat Evangelium nondum regeneratos. Ecce quod Augustinus dubitanter loquitur inde; et nihil inde asserit. Potuit enim esse ut ab utero a peccato originali mundarentur; sed non est de hoc in eodem libro: Non est dictum: Credidit infans in utero, sed exsultavit. Nec ipsa Elizabeth dixit: Exsultavit in fide; sed exsultavit in generatione. Et potuit ista significatio esse
Abbreviated transcription (Latin):
um homo in baptismate lib̾et᷑ ab om̃i peccato: solet qͦri
çur & non a pena peccati. Isidorus de summo bono. Si
a pena presenti homines liberarent᷑ ꝑ baptismũ. ip
sũ putaret᷑ baptismũ. p̃ciũ. ñ illud eternũ. Ergo soluto rea¬
tu peccati. manet tñ queda tẽporalis pena. ut illa uita
freqͣntius querat᷑. que erit apenis om̃ib aliena.
ueri solet. si aliquis baptizari possit cũ adhue in u¬
tero matris sit. Ysidorus. Qui in maternis ute¬
ris sunt ideo baptizari cũ matre non possunt: qͥa qui
ñ p̃cessit. Augtinꝰ ad dardanũ: nec renasci quisꝙͣ pot̃ añ ꝗͣ
natus sit. Sed opponit᷑ de ioħe. de iheremia. qui ab utero
seĩficati sunt. Legitur enĩ de ioħ̾e in euangłio lucezce
sp̃u sc̃o replebit᷑ adhuc exx utero matris suȩ. Item exul
datus eẽt.  Et ita uidet᷑ qđ priꝰ renatus est quã natus:
& prius scdm̃ xp̃m natus. quã sedm̃ adam nasceret᷑. Au¬

Expanded text:
Cum homo in baptismo liberetur ab omni peccato, solet quaeri Cum homo in baptismo liberetur ab omni peccato, solet quaeri cur non et a poena peccati. Isidorus de summo bono: Si a poena prsum putarent baptismi pretium, non illud aeternum. Ergo soluto reatu peccati, manet tamen quaedam temporalis poena, ut illa uita feruentius requiratur quae erit a poenis omnibus aliena.eri solet utrum aliquis baptizari possit cum adhuc in utero matris sit. Isidorus: Qui in maternis uteris sunt, ideo baptizari cum matre non possunt; quia qui non praecessit. Augustinus ad Dardanum.: Nec renasci quisquam potest antequam natus sit. Sed opponitur de Joanne et de Jeremia, qui ab utero sanctificati sunt. Legitur enim de Joanne in Evangelio Lucae. Et Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matdatus esset? Et ita videtur quod prius renatus quam natus; et prius secundum Christum natus quam secundum Adam nasceretur. Au
Abbreviated transcription (Latin):
separandã ẽẽ alioꝵ decreta negant: quib magis credi¬
mus ut enim acp̃e in euangłio dicit: sola causa forn¬
cationis uxor dimitti potest.
eniꝰ qͤrat sac̃dosuis baptizari. & patrinus respondeat.
uolo: certũ est. qͥa in sua ꝑsona respondet. Item cum
querit credis in dm̃ & cetera. & patrinꝰ respondeat. credo:
si in ꝑsona pueri respondet: ñ uidet᷑ ueru̾cũ puer non¬
dũ credat: si autẽ dicat᷑ sub tali sensu. id est crediturus
est: temeraria uidet᷑ responsio. cũ ñ sit inde certꝰ. Augꝰ
ẽ qđ puer credit. id ẽ sacram̃tũ fidłi suscipit. Augͥtinꝰ ad bo¬
nefaciũ ep̃m. Itaq paruulũ & si nundũ fide ᷤᷤ illa qͤ in cre¬
dentiũ uoluntate consistit: iã tñ ipsiꝰ fidi sacram̃tũ fide
łe facit. N̾a sic̃ credere respondet᷑. ita & fideł uocat᷑. ñ rẽ
ip̃a mente annuendo:s ipstꝰ rei sacram̃tũ ꝑcipiendo.

Expanded text:
separandam esse. Aliorum decreta negant: quibus magis crediseparandam esse. Aliorum decreta negant: quibus magis credimus. Ut enim Christus in Evangelio dicit, sola causa fornicationis uxor dimitti debet . enim quaerat sacerdos: Vis baptizari, et patrinus respondeat: Volo; certum est quod non in sua persona respondet. Item cum quaerit: Credis in Deum, et patrinus respondeat: Credo; si in persona pueri responderet non videtur verum cum puer nondum credat. Si autem dicatur sub tali sensu: Credo, id est crediturus est; temeraria videtur responsio cum non sit inde certus. Auguli sensu verum est quod puer credit, id est sacramentum fidei suscipit. Augustinus ad Bonifacium episcopum: Itaque parvulum, etsi nondum fides illa quae in credentium voluntate conlem facit. Nam sicut credere respondetur, ita etiam fideles vocantur, non rem ipsam mente annuendo, sed ipsius rei sacramentum percipiendo.
Abbreviated transcription (Latin):
neo mergunt pueros inuocant nomen trinitatis: sed
qͥa baptizare ñ intendunt. ñ est baptismus. In om̃i enĩ
sacram̃to ista duo neressaria st̃: ut forma sacramenti ser¬
uet᷑: & intentio illud celebrandi habeatur.
ad romanos. Querit aliquis quare in aqua solũ¬
mͦ: ce non aliqͣn in uino baptismus conseerat᷑. Cui respon¬
dit beatꝰ ambrosius iccirco uniformit̾ id fieri in aqua.¬
Uel ut cõmunis materia baptizandi eẽt apud om̃s: uł ido¬
in aqua: qͥa de xp̃i latere manauit
i de aliquo dubitatur utrũ baptizatꝰ sit: baptrrari
debet. Non enim ut dicunt sc̃i iudicatur iteratũ: qđ
nescit᷑ factũ. Sed querit᷑ si scdo conferat ei baptismus re¬
missionẽ: qd̃ ñ est concedendũ. quia si illud fieret seꝑe bap¬
trrandus eẽt.
i a matre causa necessitatis baptizat᷑ filius: utrũ a ui¬
ro deb̾et separari. Deusdedit romanus pontifex dicit

Expanded text:
neum immergunt pueros, invocant nomen Trinitatis; sed neum immergunt pueros, invocant nomen Trinitatis; sed quia baptizare non intendunt non est baptismus. In omni enim sacramento ista duo necessaria sunt, ut forma sacramenti servetur et intentio illud celebrandi habeatur. ad Romanos: Quaerit aliquis quare in aqua solummodo et non aliquando in vino baptismus consecretur. Cui respondit beatus Ambrosius idcirco uniformitet ut communis materia baptizandi apud omnes iin aqua; quia de Christi latere aqua manavit. Si de aliquo dubitatur utrum baptizatus sit, baptizari debet. Non enim, ut dicunt sancti, judicatur iteratum quod nescitur factum. Sed quaeritur an secundo conferat ei baptismus remissionem? Quod non est concedendum; quia si illud fieret, saepe baptizandum esset. Si a marre causa necessitatis baptizatur filius, utrum a viro debet separari, Deusdedit Romanus pontifex dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tismũ sit uł ñ. Racharias papabonefacio. Retu¬
lerunt m nuncii tui qđ fuit sacerdos in eade ꝓuincia
qͥ latinã linguã penitus ignorabat: & dũ baptizaret. nes¬
ciens latine loqui. infringens linguã diceret. baptiro
hoc considerasti rebaptizare s si ille qui baptizauit ñ er¬
rorẽ introducens aut heresim: s ꝓ sola ignorantia roma¬
ne locutionis infringendo linguã qđ supra fati sumus
baptizans dixisse ñ possumus consentire ut demo bap¬
olet queri de illo qͥ ꝓ ludo seu muice. cõmemoratio¬
ne tñ tͥnitatis inmergit᷑. si baptizandus sit augͦtinꝰ
inde nichil diffinit. sic inde loquens. Si totũ ludiere &
mimice. & ioculatorie agitur: utrũ approbandus eẽt bap¬
tismus qui sic daretur. oracłm diuinũ implorandũ eẽ cen¬
serem. Sed ñ idet᷑ sapientib qđ debeat baptismus dici
ii ñ est intentio baptizandi: sicut ce mulieres qñ in bal¬

Expanded text:
tismus sit an non? Zacharias papa Bonifacio: Retutismus sit an non? Zacharias papa Bonifacio: Retulerunt mihi nuntii tui quod fuerit sacerdos in eadem provincia qui latinam linguam penitus ignorabat, et dum baptizaret nesciens Latine loqui, infringens linguam diceret: Baptizo hoc considera ti rebaptizare. Sed si ille qui baptizavit, non errorem introducens aut haeresim, sed pro sola ignorantia Latinae locutionis infringendo linguam quod supra fati sumus baptizatis dixisset, non possumus consentire ut denuo bapSolet quaeri de illo qui pro ludo vel mimice, commemoratione tamen Trinitatis immergitur, si rebaptizandus sit. Augustinus inde nihil definit, sic tamen loquens: Si totum ludicre, mimice, joculatorie agitur, utrum approbandus esset baptismus qui sic daretur, divinum oraculum implorandum esse censerem. Sed non videtur sapientibus quod debeat baptismus dici ubi non est intentio baptizandi; sicut et mulieres quando in bal
Abbreviated transcription (Latin):
ñ susceꝑant. Cipͥanus tñ ce quid̃a alii dicunt here¬
ticos ñ posse baptismũ xp̃i tradere:& eos qui apud
hereticos baptizant᷑ rebaptizandos eẽ. Cipͥanus: opor¬
tet scĩficari aquã prius a sacerdote: ut possit baptis¬
mo suo peccata abluere. Quomͦ autẽ scĩficare aquam
dus immunda erunt: ͦ Ouis autẽ potest dare qđ ip̃e
ñ habet: aut quomͦ potest sp̃ualia agere qui ipse ami
cens. Martirẽ gloriosum cipͥanum qͥ apud hereticos uł
scismaticos datũ xxp̃i baptismũ nolebat eognoscere dũ
eos miniũ detestaret᷑. tanta merita usq ad tͥumphũ
martirii consecuta st̃. ut & caritatis qua excellebat luce.
passionis falce ultima tolleret᷑. nec nos qͥa baptismatis
ueritatẽ etiã in hereticor inqͥtate agnoscimꝰ. ideo ei pͥ¬
ano meliores sumꝰ. sicut nec petro. qͥa gentes iudarra
uerit᷑ siquis corrupte uerba illa ꝓfert. utrũ bap¬

Expanded text:
non susceperant. Cyprianus tamen et quidam alii dicunt haerenon susceperant. Cyprianus tamen et quidam alii dicunt haereticos non posse baptismum Christi tradere; et eos qui apud haereticos baptizantur rebaptizandos esse. Cyprianus: Opportet sanctificari aquam prius a sacerdote, ut possint baptismo suo peccata abluere. Quomodo autem aquam sanctificare dus immunda erunt . Quis autem potest dare quod ipse non habet? aut quomodo potest spiritualia agere, qui ipse amiscens: Martyrem gloriosissimum Cyprianum, qui apud haereticos vel schismaticos datam Christi baptismum nolebat cognosceeos detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii consecuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce passionis falce ultima tolleretur. Nec nos quia baptismi veritatem et in haereticorum iniquitate agnoscimus, jam Cypriano melioQuaeritur, si quis corrupte profert verba illa, utrum bap
Abbreviated transcription (Latin):
qui in cathedra moysi sedeant: securuꝰ me fecit ma¬
gister m̃s. de quo dicit eius sp̃s. Hic est qui baptrrat
Iuxcta auctoritates p̾dictas indubitant̃ dicimus. qđ
ꝑ quẽcumq detur baptismꝰ.si ibi seruata fuerit sacra¬
menti forma.id est si in nomine sc̃e tͥntatis tradit᷑.
ñ sunt rebaptizandi:qͥa sacram̃tũ baptismi habent:
rem uͦ sacram̃ti ñ habent: si errori illoꝵ consentiunt:¬
& ideo cum ad eccliam ueniunt instruunt᷑ de fide:
mate. oracione dicta suꝑ hoiẽm. De illis qui ab here¬
ticis baptizant᷑ nescientes eos hereticos ẽẽ & in nul¬
lo eors errori consentientes. potest dici qđ̃ sacramen¬
tũ & rem sacramenti suscipiunt: & tñ eũ ad ecclĩam
ueniunt manus suꝑ imponit᷑ eis. ut ostendant᷑ er¬
rorẽ detestari. Illi uͦ qui ab ereticis baptirant᷑. &e ñ
in nomine tͥnitatis:cũ ad eccliam ueniunt baptrra¬
ri debent: nec dr iteratio: quia priꝰ baptismũ xp̃i

Expanded text:
qui in cathedra sedent Moysi, securum me fecit maqui in cathedra sedent Moysi, securum me fecit magister meus de quo dicit ejus Spiritus: Hic est qui baptizat . Juxta auctoritates praedictas indubitanter dicimus quod per quemcunque detur baptismus si ibi servata forma fuerit sacramenti, id est in nomine sanctae Trinitatis traditur; non sunt rebaptizandi, quia sacramentum baptismatis habent, rem vero sacramenti non habent si errori eorum consentiunt. Et ideo cum ad Ecclesiam veniunt instruuntur de fide,mate oratione dicta super hominem. De illis qui ab haereticis baptizantur nescientes eos haereticos esse, et in nullo eorum errori consentientes, potest dici quod sacramentum et rem sacramenti suscipiunt; et tamen cum ad Ecclesiam veniunt, manus superimponitur eis, ut ostendatur error detestari. Illi vero qui ab haereticis baptizantur et non in nomine Trinitatis, cum ad Ecclesiam veniunt rebaptizari debent; nec dicitur iteratio, quia prius baptisma Christi
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ est sacramenti ñ habebit si extra eccłiam catholi¬
cã ipsum sacramentũ habuerit. Item augͦtinꝰ suꝑ
iohẽm. Baptismꝰ talis est qualis est ille in cuiꝰ potes¬
tate datur: ñ qualis ille ꝑ cuiꝰ ministeriũ datur. Ide¬
N otestas baptismi in nullũ tͣnsit s ministeriũ tͣnsit
in bonos & malos: non exhorreat colu̾ba ministeri¬
um maloꝵ: s respiciat dñi potestatẽ Qͥd tibi facit
minister malus: ubi bonus est dñs: Neq qui plan¬
tat neq qui rigat est aliqͥdt:.s qui increm̃tũ dat d̃s
Si suꝑb fuit mnister cũ diabolo cõputat᷑. s ñ con¬
taminat᷑ bonũ xp̃i qd̃ ꝑ illum fluit purũ est. qdđ¬
ꝑ illum tͣnsit. liquidũ est. Item ꝑ lapideũ canalem
tͣnͣsit aqua ad areolas. In canali lapideo nichil gene¬
rat: s ortus plurimos fructus affert. Item nos di¬
cimꝰ ustos ẽẽ oportet tanti iudicis ministros sint
ministri iusti si uoluerint: si autẽ iusti ẽẽ noluerint

Expanded text:
ra Ecclesiam catholicam ipsum sacramentum habuit. Item Augustinus super Joannem: Baptismus talis est qualis est ille in cujus potestate datur; non qualis est per cujus ministerium datur. Idem: Potestas baptismi in nullum transit; sed ministerium transit in bonos et malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; sed respiciat Domini voluntatem. Quid tibi facit malus minister, ubi est bonus Dominus? Neque qui plantat, neque qui rigat est aliquid; sed qui incrementum dat Deus . Si superbus fuerit minister, cum diabolo computatur; sed non contaminatper illum transit liquidum est. Item: Per lapideum canalem transit aqua ad areolas. In canali lapideo nibil generat; sed hortus plurimos fructus affert. Item nos dicimus: Justos esse oportet tanti Judicis ministros. Sint ministri justi si voluerint; si autem noluerint esse justi
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo est scripturȩ: determinare p̃cedentia ꝑseqͣn¬
tia: dicit enĩ alibi qͥ ꝑdiderit animam suam ꝓpter
me:inueniet eam. Item. Qui me confessus fuerit
coram hõib: & ego confitebor eum corã patre meo.De
illis qui fidem xp̃i hñt. s articło necessitatis ñ posst̃
sacram̃tũ susciꝑe: querit᷑ utrũ saluent᷑ an ñ. Qd̃ ip¬
si saluent᷑. auctoritas & racio satis uidetur approbare
In euangłio dicit dñs: qui crediderit in me:etiã si mor¬
tuus fuerit uiuet. Et alibi. Sie d̾s dilexit mundũ

Expanded text:
cripturae determinare praecedentia per sequentia. Dicit enim alibi: Qui perdiderit animam suam propter me inveniet eam . Item: Qui me confessus fuerit coram hominibus, et ego confitebor eum coram Patre meo . De illis qui fidem Christi habent, sed articulo necessitatis non possunt sacramenta suscipere, quaeritur utrum salventur an non. Quod ipsi salvantur auctoritas et ratio videntur approbare. In Evangelio dicit Dominus Qui crediderit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet . Et alibi: Sic enim dilexit mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
lii quib magis uidetur assentiendũ. dicunt. qđ ꝓ il¬
lis peccatis de quib deo ꝑ penitentiã satiffecit.
nͨ sit amplius puniendus: etiã si postea uł similia uł
pͥora. ingratus fuit. uere fatendũ est eũ grauius ẽẽ pu¬
mendũ. Inde est etiã qđ eccłia difficilliorẽ inungit ei

Expanded text:
ibus magis videtur assentiendum dicunt quod pro illis peccatis pro quibus Deo per poenitentiam satisfecit non sit amplius puniendus; etiam si postea vel similia vel priora ingratus fuerat, eum vere fotendum est gravius esse puniendum. Inde est etiam quod Ecclesia difficiliorem ei in
Abbreviated transcription (Latin):
milia de cõtẽnentib dicta sunt: siquis eniꝰ contem¬
nit sacram̃ta baptismi:cet̾a ñ sufficiunt.
uerit᷑ de paruulis qui sine baptismate moru¬
tur ñ ex contẽptu religionis. ł qͥa nͨ potest
succurri eis necessitate aliqua: utrũ saluent᷑. Ad qd̃
dicit᷑ qd ñ saluent᷑. qͥa ñ hñt fidem que in adultis si¬
cut diximꝰ cũ ñ sit contẽptus religionis ucẽ bap¬
tisim supplet & qđ ñ saluent᷑. in multis ostendit lo¬
cis augtinꝰ. Tamen ut ipse ait in enchiridion. mitis¬
sima sane pena erit illis qui p̾ter peceatũ nullũ õri¬
ginale. insuꝑ addidert. Hoc queri solet. si capta ciui¬
uit. & istos ñ despiceret. si ideo occiderent᷑ qͥa in xp̃m
credituri ab illis crederent᷑ s quia ñ habemꝰ inde aue¬
toritatẽ. diuino iudicio relinquamꝰ.¬

Expanded text:
milia de contemnentibus dicta sunt. Si quis enim contemmilia de contemnentibus dicta sunt. Si quis enim contemnit sacramentum baptismatis, caetera non sufficiunt.Quaeritur de parvulis qui sine baptismate moriuntur, non ex contemptu religionis, sed quia non potest succurri eis necessitate aliqua: utrum salventur? Ad quod dicitur quod non salvantur, quia non habent fidem, quae in adultis, sicut diximus, cum non sit contemptus religionis vicem baptismi supplet. Et quod non salventur in multis ostendit locis Augustinus. Tamen, ut ipse ait in Enchiridio, mitissima omnium poena erit illis, qui praeter peccatum originale nullum insuper addiderunt. Hic quaeri solet si capta civivit, et istos non despiceret, si ideo occiderentur; quia in Christum credituri ab illis crederentur. Sed quia non habemus inde auctoritatem, divino judicio relinquam
Abbreviated transcription (Latin):
te enĩ nullus danat᷑. Sed dicunt ñ posse ẽẽ. ut ali¬
qͥs habens fide & caritatẽ morrat᷑ sine baptismate
Non enĩ ut dicunt ꝑmitteret eũ d̾s mori sine baptis¬
mo s ut mͥ uidetur: cũ ipsi ñ sint consiliarii dĩ. stul¬
tũ est & temerariũ. eos hoc affirmare. Item qͥ hoc
dicunt: scil nullũ saluari sine baptismo uł martirio:
auctoritates nob opponunt. Augꝰtinꝰ de fide ad petrũ
Ex illo tẽpore quo saluator dixit. siquis ñ renatus
fuerit ex aqua & sp̃u sco ñ potest introire in reg¬
nũ di absq sacramento baptisini. pͣter eos qͥ in ec¬
cłia catholica sine baptismo sanguinẽ fundunt: nec
regnũ celoꝵ potest quisq acciꝑe. nec uitã eternã
Item ex dictis aug̾tim ep̃i. Catecuminũ quãunᷤ in bo¬
nis oꝑib defunctũ uitam hr̃̾e ñ credimꝰ. excepto
dũtaxat nͥ martirio sacram̃tũ cõpleat s hoc oe si

Expanded text:
te enim nullus damnatur. Sed dicunt non posse esse ut alite enim nullus damnatur. Sed dicunt non posse esse ut aliquis habeat fidem et charitatem et moriatur sine baptismo. Non enim, ut dicunt, permitteret eos mori sine baptismo. Sed, ut mihi videtur, cum ipsi non sint consiliarii Dei, stultum est et temerarium eos hoc affirmare. Item qui hoc dicunt, scilicet nullum salvari sine baptismo vel martyrio, auctoritates nobis opponunt: Augustinus De fide ad Petrum: Ex illo tempore quo Salvator dixit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spnum Dei; absque sacramento baptismi praeter eos qui in Ecclesia catholica sine baptismate sanguinem fundunt, nec regnum coelorum potest quisquam accipere, nec vitam aeternam. Item ex dictis Anselmi episcopi: Catechuminum quamvis in bonis operibus defunctum vitam habere non credimus, excepto duntax
Abbreviated transcription (Latin):
latrone induxerat. augͦtinꝰ in libro retͣctationis.
Cum dicerẽ uicẽ baptisini passionẽ posse hr̃e. ñ satis
idoneũ posui exemplũ illius latronis: qͥa utrũ ñ
fuerit baptizatus incertũ est: magisq baptrratũ
fuisse credendũ est. Ambrosius de ualentino.Uen¬
trẽ meũ doleo. ut ꝓpħico utar exẽplo: quia quẽ rege¬
neraturus eram amisizille tñ grãm quã poposeit
ñ amisit. Istis auctoritatib patet qd̃ sufficit fides
sine sacram̃to ñ habentib tempus. qͥa & racio ꝓbat:
sic̃ enĩ baptismꝰ sine ꝓpria fide ualet paruulis nͨ ua¬
lentib habere fidẽ:ita fides ñ ualentib hr̃e sacram᷑¬
tũ debet ualere. Item nullus negabit ante baptis¬
mũ fidẽ & caritatẽ posse haberi multi enĩ eũ fide
& caritate ad baptismũ accedunt: nullus &e nega¬
bit eos tẽ posse mori & si tẽ morerent᷑. cũ fułe ce ea¬
ritatẽ habeant. certũ eos est non danari. In carita¬

Expanded text:
Augustinus in libro Retractationum: Cum dicerem vicem baptismi passionem posse habere, non satis idoneum posui exemplum illius latronis; quia utrum non fuerit baptizatus incertum est, magisque baptizatum fuisse credendum est. Ambrosius de Valentiniano: Ventrem meum doleo, et prophetico utar exemplo, quia quem regeneraturus eram amisi, ille tamen gratiam quam poposcit non amisit. Istis auctoritatibus patet quod sufficit fides sine sacramento non habentibus tempus, quod et ratio probat. Sicut enim baptismus sine propria fide valet parvulis non valentibus habere fidem, ita fides non valentibus habere sacramentum debet valere. Item nullus negabit ante baptismum fidem et charitatem posse haberi; multi enim cum fide et charitate ad baptismum accedunt. Nullus etiam negabit eos tunc posse mori; et si tunc morirentur cum fidem et charitatem habeant, certum est eos non damnari. In charita
Abbreviated transcription (Latin):
t caritas suam domum ad austrum & ri
meridiem positam. amice sibi pietati commisit ⁊
iusq suum om̃e ei contradidit: subdens ei ad obseqͥ¬
um primum mundiciam corꝑis ⁊ deinde congru.¬
as exercitationes: uidelicet lectiones. meditationes.
orationes. & sp̃uales affectiones. Et ne ingressa do.¬
mum miseria conturbaret beatitudinem filiorum
cłi. qui in septeno gradu. id est in ꝑfectione beatitu.¬
dinis positi in domo caritatis ludunt & iocundan.¬
tur beati pacifici: ip̃am pacem custodem in porta
constituit. Sic ordinatis domib suis: totius ciui¬
tatis quasi p̃positum quenclam & echonomum po.¬
suerunt liberum arbitrium. Quo ꝑacto: redeũt
ad domum patris regie puelle. Inimicus homo
suꝑueniens. ordinem ciuitatis uidens & inuidens.

Expanded text:
t Charitas suam domum ad austrum et meridiem 1255 positam, amicae sibi Pietati commisit; jusque suum omne ei tradidit, subdens ei ad obsequium primum Munditiam corporis; deinde, congruas exercitationes, videlicet lectiones, meditationes, orationes, et spirituales affectiones. Et ne ingressa domum miseria conturbaret Beatitudinem filiorum Dei, qui in septimo gradu , id est in perfectione beatitudinis positi, in domo Charitatis ludunt et jucundantur, ipsam Pacem custodem in porta constituit. Sic ordinatis domibus suis, totius civitatis quasi praepositum quemdam et oeconomum posuerunt Liberum Arbitrium. 4. Quo peracto, redeunt in domum patris puellae regiae. Inimicus homo superveniens, ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
passionis impetꝰ. sic̃ cito potus tͣnssigit᷑. Predie¬
ta comestione roboratis occurrit & ꝓponit᷑ calia hẽ
bibentes: desiderant &s sitiunt. Primo ẽ calia .
dem̾ sitis. hanc sequit᷑ potꝰ sitientes enĩ potant¬
tꝰ. celestib conformat᷑. In ebriationẽ sequit᷑ dor¬
mitio: dormitionẽ quies. Multi enĩ dormium

Expanded text:
passionis impetus, sicut potus cito transigitur. Praedicta comestione roboratus occurrit et proponitur calix, hunc videntes desiderant et sitiunt. Primo est calix, deinde sitis, hanc sequitur potus, sitientes enim potantatus, coelestibus confirmatur. Inebriationem sequitur dormitio, dormitionem quies. Multi enim dormiunt,