comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ. censor iusticie.
et magister discipli¬
nȩ: incanticis can¬
ticorũ. sic iffacus
est dicens: Ubi pascis. ubi manes:
in meridicno: Quis in terrogabat.
Ubi pascis. ubi manes: & ille In me¬
ridiano Et minimͣ fr̃s dilec¬
tissimi qđ int̾rogat sp̃s sc̃s.
eo qđ non haba corpus. cui
tocus Nctus. ẽ. mundus: qui
ante tempus fuit. Nec initium
habuit. sic̃ uec aliquando finẽ ha¬
bebit. Neq. et̃nicas hab& ȩtatem.
Aut aliquando finem. qui nesciori¬
sione sua dñm xp̃m dicere: ut po¬
pulus quiignorabat. possit audire.
Ubi pascis: idest ubi pateris: & dñs
respondit In meri dicno. Cũ in
sexitihora ꝑmediũ cęli spacium.
sõl igneus in sucilibrr penderet.
& axe flãmigero diuisamensura
celi sub iectts umbrirs clipeo bre¬
uiante colligeret : cũ mundi peni¬
deret cumbne & inferi simulin
nocte : sic om̃is iudeti uestitaest
cecittite. quando furibundo im¬
petu clamabat: crucifige.cru¬
ci fige. Sicut om̃is crecituni sexta
hora non uidit solem: sic quicquid

Expanded text:
sor justitiae et magister disciplinae, in Canticis canticorum sic fatus est: Ubi pascis? ubi manes? In meridiano . Quis interrogabat? ubi pascis? ubi manes? Et ille: In meridiano. Et miramur, fratres dilectissimi, quod interrogat Spiritus sanctus, eo quod non habet opus, cui totus notus est mundus, qui ante tempus fuit, nec initium habuit, sicut ille aliquando finem habebit: ne quae aeternitas habet aetatem, aut aliquando finem, quae nescit orisione sua Dominum Christum dicere, ut populus qui ignorabat, possit audire: Ubi pascis, id est, ubi pateris? Et Dominus respondet: In meridiano, cum in sexta hora per medium coeli spatium sol igneus in sua penderet libra, et axe flammigero divisa mensura coeli, subjectas umbras clypeo vibrante colligeret, cum mundi penderet umbra et inferi simul in nocte. Sic omnis Judaea vestita est caecitate, quando furibundo impetu clamabant: Crucifige, crucifige . Sicut omnis creatura sexta hora non vidit solem, sic quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
cũ festinai cognoscite. & p̃ceptti uitȩ cũ
festinatione implere cunrte. Quidenĩ
ad huchodie lic& bene agere scimus.
utrum cius liceait ignoramꝰ: Festinan¬
tes ergo pascha cõmedite: id.ẽ. ad sol¬
lempnittitẽ pacriȩ caelestis anhelare
Nemo inhuius uitȩ itinere torpecit: Ne
inpatriã locum ꝑdat. Nemo morcis
ad cipetenda studia innectat: sed
cepiti ꝑ ficiat: neminime licecit im¬
plere qđ inchoat. Siad amorẽ dĩ pi¬
gri non sumꝰ: ad iuuat ipse quẽ amamꝰ¬

Expanded text:
cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere, scimus, utrum eras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda bona studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse quem amam
Abbreviated transcription (Latin):
claricas obscunr uerat. Viser gocica¬
tricibus. Respondit thomas &e dixit
Dñ sm̃s & ds̃m̃s Nouo genere uestigid
uulnerum: diuinicati ꝑhibent testi¬
monium: Qui templũ enit dĩ indum̃¬
tum corporis uulnerati. Quas hoc
loco in xp̃ominire substancias fixu¬
rum ꝑsp̃icit corporis: & dm̃p̃dicat
mas Nouis inquib antea non uixe¬
rint corporib induendcs: Ecce in
resurrectionis cuctorem. hoc ipsum
uideo resurrexisse qđ cecidit: et idõ
mortui dormire dicunt᷑: iuxiti ꝓpham
Num quid qui dormit non adiciet ut
resurgat: Quare mortẽ somnu
ad similauit: quici in uno eodẽq
homine. Numquidalter .ẽ. quine
somno reuoluit᷑: alter uero qui inet¬
dem somni scupore adiuigilan diosfi¬
cio suscittit᷑ monutiq sũt ipse abosq

Expanded text:
claritas obscuraverat. Visis ergo cicaclaritas obscuraverat. Visis ergo cicatricibus, respondit Thomas, et dixitgia vulnerum divinitati perhibent testimonium; quia templum erat Dei indumentum corporis vulnerati. Duas hoc loco in Christo mirare substantias. Fixuram perspicit corporis; et Deum praedicat mas novis, in quibus antea non vixerint, corporibus induendas? Ecce in resurrectionis auctore hoc ipsum video resurrexisse quod cecidit: et ideo mortui dormire dicuntur juxta prophetam, Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat . Quare mortem somno assimilavit? Quia in uno eodemque homine numquid alter est qui in somno resolvitur, alter vero qui in ejusdem somni stupore ad vigilandi officia suscitat
Abbreviated transcription (Latin):
mittũ manũs metis in lacus eiꝰ non credm
que in troduxit in credulos. quia liona ro¬
fidelicts quȩ scłorum fidei militiuit
Nisi uidero inquit in manib eiꝰ fixu¬
ram clauorum: uoxista inquirentis
est: non neguntis. Dum hoc dicit docere
uoluit : confirmare desidenuit Et idõ
ad eum dñs itti ct. Infer digicũ cũ
huc: & uide manꝰmetis. & cidfer manũ
tuã: & mitte in latus meum. Dũ benig¬
num prebet uerictis: modenrtũ res¬
ponsum incipłosuo non dubictcionis
uicium: sed sollicitudinis inscruxit
affectum. Quici ergo illo intẽpore
tanti misterii: Nouitts uersa¬
bat᷑ Merito curiosȩ ꝑscruttr¬
tiorinon .ẽ. exclusa sedulitus
accedit: qđ in his cipłi
uerbis mundi utilictis agitur
Unius interrogatio: uniuersitatis ins¬
tructioest. Ostendit ergo manedatꝰ
Necessarium enim erut ut manifesca¬
rũ p̃sens ex pressio cicatricũ cruci¬
fixi corporis fticeret fidem: Qui aspler¬
dor noue lucis pristinam obduxenit
uerititem : & agnitionẽ quod c̃ modo

Expanded text:
mittam manus meas in latus ejus, non credam. quae instruxit incredulos! quam bona infidelitas, quae saeculorum fidei militavit? Nisi videro, inquit, in manibus ejus fixuram clavorum. Vox ista inquirentis est, non negantis. Dum hoc dicit, doceri voluit, confirmari desideravit; et ideo ad eum Dominus ita ait: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas; et affer manum tuam, et mitte in latus meum. Dum benignum praebet Veritas ac moderatum responsum, in Apostolo suo non dubitationis vitium, sed sollicitudinis instruxit affectum. Quia ergo illo in tempore tanti mysterii novitas versabatur, merito curiosae perscrutationis non est exclusa sedulitas. Accedit, quod in his Apostoli verbis mundi utilitas agitur: unius interrogatio, universitatis est instructio. Ostendit ergo manus et latus. Necessarium enim erat ut manifestarum praesens expressio cicatricum crucifixi corporis faceret fidem; quia splendor novae lucis pristinam obduxerat veritatem, et cognitionem quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
panitum. Reuocabit᷑ ergo in con¬
tuberniũ pristinũ anime & cor¬
poris unitis: & nullis umꝰquã scłis
desocianda germanittis: Nr̃m .ẽ.
gnur auctoris & redemptoris inniti.
ut ad illorum numero ꝑtinere me
ni corporis animeq substancici. cũ¬
xp̃osimul regnet incelis: qua exp̃o
seruiuit interris.

Expanded text:
paratum. Revocabitur ergo in conparatum. Revocabitur ergo in contubernium pristinum animae et corporis unitas, et nullis unquam saeculis dissocianda germanitas. Nostrum est gratia Auctoris et Redemptoris inniti: ut ad illorum numerum pertinere na corporis animaeque substantia cum Christo simul regnet in coelis, quae Christo servivit in terris.
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt : Que dormitionis scuporti
laxcnti sunt lct mors corporis qđin
puluer ł con festun susceperit adẽ
ipsum discussit. resticuat. necrude
seđ reddcuiuum. ucis cognitus sp̃s
recognoscit: It ꝓpt̃ ea misteriũ
resurrectionis etiã demi¬
nimis exponens: itti cipłs
loquit᷑ resurrestio¬
nem grano tritici compartns¬
⁊ tenim tu qđ seminas non uiuificcit᷑
uisi prius morict᷑ Si quando ut
moris ẽ frugis: putrib sulcis agra¬
cola feneninte credunt᷑ Nũquid
aliud ẽ. qđ sẽpelit᷑ in semina: aliud
qđ ui rescit in germinci: Sed sin¬
dula queque corpora non denichilo.
Eed desui origine ꝓducunt᷑: et reuẽ¬
centia deueterib in nouant᷑ Cum
autẽ deresurrestione loqueretur.
aplos dicens. Qđ sẽminas non uiui¬
ficatur. nisi prius moriat᷑. Vides
quia mors qđ susceperit hoc refun¬
dit & unicuiq inquit. seminũ ꝓ¬
prium corpus. Nonutiq cigenere
suo alienum. sed natunre suȩ ꝓpri¬
um: & dematerie sue qualitate re¬

Expanded text:
quae dormitionis stupore laxata sunt. Ita mors corporis, quod in pulverem confectura susceperit, idem ipsum discussa restituet: nec rude, sed redivivum vas cognatus spiritus recognoscet. Et propterea mysterium resurrectionis etiam de minimis exponens ita Apostolus loquitur, resurrectionem grano tritici comparans: Etenim tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur. Si quando, ut moris est, fruges putribus sulcis agricola fenerante creduntur, numquid aliud est quod sepelitur in semina, aliud quod virescit in germina? Sed singula quaeque corpora non de nihilo; sed de sui origine producuntur, et recentia de veteribus innovantur. Cum autem de resurrectione loqueretur Apostolus, dicens: Quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur, vides quia mors quod susceperit, hoc refundit? Et unicuique, inquit, seminum proprium corpus : non utique a genere suo alienum, sed naturae suae proprium, et de materiae suae qualitate re
Abbreviated transcription (Latin):
illo una sabbatorũ: uenit ihs ianuis
clausis. & stetit in medio discipulorũ
Quid mirum si dñs aiddiscipulos glorifi¬
catũ corpus elaustris stupentib intro¬
misit: qui in leso materni pudoris signa¬
culo ianua mundihuius intrauit. Cuius
ortum natunr nesciunt non dubites si
potenciã exercere uidetis crium phante.:
quem tu stupenda ꝑspicis egisse Niciscen¬
tem Quidhic respondebunt iudei sepulto
dño : Descendentes & signantes lapidem
cum cuscodibus. Quȩcum isca sint quomodo
eum repellere pocuit obiestus repaculi.
quem non cohercuerat: sondus sepulchri
Immo quomodo cũ obseratti domꝰ exclude¬
re pocuit: quem indudere mortis porta
non potuit: Q uid mirum si substanciã cor¬
poris nr̃i ꝑclciusci hostia trinsmisit: cui
etiam penetrubilici suꝑnorum: & solis cin¬
gelis familiare secretum patere consũcuit:¬

Expanded text:
lo, una sabbatorum, venit Jesus januis clausis, et stetit in medio discipulorum. Quid mirum, si Dominus ad discipulos glorificatum corpus claustris stupentibus intromisit, qui illaeso materni pudoris signaculo, januam mundi hujus intravit, cujus ortum natura nescivit. Non dubites, si potentiam exercere videas triumphantem, quem tam stupenda perspicis egisse nascentem. Quid hic respondebunt Judaei, sepulto Domino discedentes, et signantes lapidem cum custodibus? Quae cum ita sint, quomodo eum repellere potuit objectus repaguli, quem non coercuerat pondus sepulcri? Imo quomodo eum obserata domus excludere potuit, quem includere mortis porta non potuit? Quid mirum, si substantiam corporis nostri per clausa ostia transmisit, cui etiam penetralia supernorum et solis Angelis familiare secretum patere consuevit
Abbreviated transcription (Latin):
tiam: sed pocius ꝑ iustam beneuolentiã
Sollicitat et erudit inuitum: quia benig¬
nita ꝓuocantis: eticĩ meritũ desiderat
adquiescentis. & di gnantissimi medici
scudium. infirmi requirit ad sensum. cuiꝰ
ineffabilẽ ad erudiendos nos dignationẽ.
etiã p̃sens euangłu lectio delanruit

Expanded text:
tiam; sed potius per justam benevolentiam tiam; sed potius per justam benevolentiam sollicitat et erudit ad vitam: quia benignitas provocantis etiam meritum desiderat acquiescentis, et dignantissimi medici studium, infirmi requirit assensum. Cujus ineffabilem ad erudiendos nos dignationem etiam praesens Evangelii lectio declaravit
Abbreviated transcription (Latin):
humani generis. sola maiestate ꝓster¬
nere. sine incarnationis humanitatẽ.
sine certamine passionis: sed homo qui
ꝓprio triins gressionis crimine tenebat᷑
obnoxius : qui ꝑculpã suã incurrebat
serui tutẽ Non uiolentia libenindus
fuit : sed miscđia redimendus Et quia
ds̃ equittis & iusticia. ẽ: ipse sibi lexest
Et quici homo iudicii. & iuris sui ccliberi
arbitrii p̃ditus uoluntate : qui uolun¬
tarius riuerat iniuscũ erat. ut erigerit᷑
inuitus Equius & salubrius fuit ut
qui ꝑsuꝑbiam adiabolo ꝑsuasus fue¬
rat ad mortẽ: a dõ ꝑhumilitatẽ sollici¬
taret᷑ ad uittm. Iusto ergo ordine quiꝑ
calliditatẽ maliuoli serpentis nonin¬
pulsus: sed senultus fuenrt ad ꝑdicionẽ
Rursum ꝑscpientiam boniuoli redemp¬
toris non compellit᷑: sed ducit᷑ ad salutẽ
Et quicum sua uoluntate corruis se uide¬
batur : cum sua rursus uoluntate repa¬
fa retur ut essec uistuti acremunerati¬
oni locus. Nonergo eum p̃cepit ꝑ uiolen¬

Expanded text:
humani generis sola majestate prosternere sine incarnationis humilitate, sine certamine passionis: sed homo, qui proprio transgressionis crimine tenebatur obnoxius, qui per culpam suam incurrerat servitutem, non violentia liberandus fuit, sed misericordia redimendus. Et quia Deus aequitas et justitia est, ipse sibi lex est: et quia homo judicii et juris sui ac liberi arbitrii praeditus voluntate; qui voluntarius ruerat, injustum erat ut erigeretur invitus. Aequius et salubrius fuit, ut qui per superbiam a diabolo persuasus fuerat ad mortem, a Deo per humilitatem sollicitaretur ad vitam. Justo ergo ordine qui per calliditatem malevoli serpentis, non impulsus, sed seductus fuerat ad perditionem, rursum per sapientiam benevoli Redemptoris non compellitur, sed ducitur ad salutem: ut qui cum sua voluntate corruisse videbatur, cum sua rursus voluntate repararetur; ut esset virtuti ac remunerationi locus. Non ergo eum praeripit per violen
Abbreviated transcription (Latin):
omnib imittindus. ẽ. itci uiuere. ut
si toto tempore sic uiuat᷑. uix possit᷑
diuitũ patrimonia sustinere: Ca¬
uete ista dilestissimi: cogitate quod
scriptum est. Post concupiscentias
tuas non etis. Qđ saluberrimum
p̃ceptum si omni tẽpore obseruan¬
dum est: Quanto amplius his dieb
quando uti turpe. si cupidictis nr̃a

Expanded text:
omnibus imitandus est, ita vivere, ut si toto tempore sic vivatur, vix possint divitum patrimonia sustinere? Cavete ista, dilectissimi: cogitate quod scriptum est, Post concupiscentias tuas non eas . Quod saluberrimum praeceptum si omni tempore observandum est, quanto amplius his diebus, quando ita turpe est si cupiditas n
Abbreviated transcription (Latin):
coctidie minrculoiũ signis Quotiens ꝑeũ
ad amorem quietis aet̃ ne conuestim᷑: quo¬
ciens citerrenarum rerumtumultib sepa¬
ramus. quid aliud quãmissi intrai rete fi¬
dei pisces adlitus trirhuntur : Sed cũ rete
magnis piscibus plenum dicit᷑ addicur.
& quantis scilic&. centũ quinquaginta
tribus A magno misterio Numerus Non
uacat: sed intento suos tantim ysterii
ꝓfunditas expesitit Neque et enĩ quan¬
tittitis sum mã sollerter euangelistai
exprimeret: Nisi hanc scicni merto ple¬
nam esse iudicass&. Scitis namq qđ
intestam̃to ueteri. omnis opatio ꝑde
calogi mandata p̃cipit᷑: in nouo autẽ
eius dem oꝑationis uistus ꝑseptiformẽ

Expanded text:
quotidie miraculorum signis. Quoties per eum quotidie miraculorum signis. Quoties per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud quam missi intra rete fidei pisces ad littus trahimur? Sed cum rete piscibus magnis plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaginta tribus. A magno mysterio iste numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque etenim quantitatis summam solerter evangelista exprimeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque quod in testamento veteri omnis operatio per Decalogi mandata praecipitur: in novo autem eisdem operationis virtus, per septiformem
Abbreviated transcription (Latin):
piscatione p̃multitu dine piscium recȩrũ¬
pitur: qui animȩ ad confessionẽ fidei etic̃
cum electis rȩpbi tainti intrunt. qui ipsam
quoq ecclam heresibus scindant. Iniscti
uero piscatione et multipisces etmagni ca¬
piuntur. & rete non rumpit᷑: quici scã elec¬
torum eccła. incontinua auctoris sui pace
requiescens. Nullis ic̃ dis sensionib dilaniat᷑
Captis autẽ tam magnis piscib: ascendicu
mon petrus et truxit rete intenirm. Iamere¬
do qđ uñr caritas aduertit. quid. ẽ. qđ pe¬
trus retȩ adtemim trahit. Ipsi quippe sc̃ã
eccła ẽ. commissa: ipsi specialit̾ dicit᷑. sy¬
mon ioħis amasme: pasce oues metis. Qđ er¬
go põst modũ aperit᷑ in uoce: hoc nunc sig¬
natur in opere. Quia igit᷑ p̃dicator eccłcie
nos a mundihuius fluctib separtit: Nimirũ
necesse. ẽ. ut rete plenum piscib petrus ad¬
tenum ducat: Ipsi enim pisces ad solidittitẽ
dit hoc egit uerbis. hoc epistolis: hocagit

Expanded text:
dine piscium rete rumpitur, quia nunc ad confessionem fidei etiam cum electis reprobi tanti intrant qui ipsam quoque Ecclesiam haeresibus scindant. In ista vero piscatione et multi pisces et magni capiuntur, et rete non rumpitur, quia sancta electorum Ecclesia, in continua auctoris sui pace requiescens, nullis jam dissensionibus dilaniatur. 4. Captis autem tam magnis piscibus, Ascendit Simon Petrus, et traxit rete in terram. Jam credo quod vestra charitas advertat quid est quod Petrus rete ad terram trahit. Ipsi quippe sancta Ecclesia est commissa, ipsi specialiter dicitur: Simon Joannis amas me? Pasce oves meas . Quod ergo postmodum aperitur in voce, hoc nunc signatur in opere. Quia ergo praedicator Ecclesiae nos a mundi hujus fluctibus separat, nimirum necesse est ut rete plenum piscibterram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem ldit. Hoc egit verbis, hoc epistolis, hoc agit
Abbreviated transcription (Latin):
Mortificabant animas quȩ non moriunt᷑.
& uiui ficcibant animas quȩ non uuuns.
N on morientẽ quippe uiuificat: qui ius¬
tum dampnait.: Et non uisturũ uiuifica¬
re dicit᷑ : qui reum supplicio al straere
concit᷑. Cause ergo pensande sunt: & tunc
ligandi atq soluendi potesits exercen¬

Expanded text:
animas quae non moriuntur et vivificabant animas quae non vivunt. Non morientem quippe mortificat qui iustum dampnat, et non victurum vivificare nititur qui reum de supplicio absolvere conatur. Causae ergo pensandae sunligandi atque solvendi potestas exercen
Abbreviated transcription (Latin):
Sic sic eos cidõ dicebat erigi: qui tantũ ꝑ
dõ consenserunt humiliari: Eccẽ quidis¬
trictum dĩ iudicium metuunt: anima¬
rum iudices fiunt. & cilios dampnant
uł libernt. qui semet ipsos dampnari
metuebant. Horum ꝓfecto nunc in ecła
ep̃i locum tenent: soluendi acligandi
auctoritatẽ suscipiunt: qui gnidum regi¬
minis sorciunt᷑ Grtndis honor: sed graue
pondus istius ẽ. honoris. Durum quippe
est ut qui nescit tenere modertimina uitȩ
suȩ udex uitȩ ficit alienȩ Et plerumquȩ
contingit uthunc iudicii locũ tenetit.
cui ad locum uitt minime concordat.
Ac sẽpe cigit᷑ ut uł dampn& immeritos. uł
alios ipse ligatd̾s soluat. sẽpe in soluen¬
dis acligandis subditis suȩ uolunttitis
motus. Non ciutẽ caiuscirũ meritti sẽquit᷑

Expanded text:
. Sic eos a Deo decebat erigi, quia tantum pro . Sic eos a Deo decebat erigi, quia tantum pro Deo concesserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt; et alios damnant vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Solvendi ac ligandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris: durum quippe est, ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Et plerumque contingit, ut hunc judicii locum teneat, cui ad locum vitae minime concordat. Ac saepe agitur ut vel damnet immeritos vel alios ipse ligatos solvat; saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causaru
Abbreviated transcription (Latin):
quia post resurrestionẽ suã ftictus
iam impassibilis. pofflationẽ sp̃s donum
scãe unctionis emanciuit. De hoc oleo ꝑꝓphe¬
tam dicit᷑ Computrese& uigum afticie oler.
S ubiugo quippe tenebam̃ demonicice domi¬
nationis sed uncti sum oleo sp̃s scĩ. Et quici
nosgr̃a libestatis unexit: dominationio
demonicioe iugum putruit ẜ culo aidtes
essent Id cuto hunc post resurrestionẽ
dñi patent̃ acceperunt: ut prodes se
non paucis sed plurib possent. Vnde
& in hac ipsa datione esp̃s dicit᷑ Quo¬
rum remiseritis peccata remittuntur
eis: & quorum retinueritis retentcs
Libet intueri illi discipuli cidtanta ho
nent humilitatis uocati. ad quantum
culmen glae sint ꝑducti: Ecce nonso¬
lum desemet ipsis securi fiunt: sed etic̃
alienȩ obligtitionis potesttitẽ relaxa¬
tionis ciccipiunt: principatũ supniiu¬
dicis sorciunt᷑: ut uice dĩ quibusdc̃ pec¬
catt retine ant. quibusdã relaxent¬

Expanded text:
quia, post resurrectionem suam factus quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit, Paulo attestaessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possent. Unde et in hac ipsa datione Spiritus dicitur: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt. Libet inera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationisque accipiunt. Principatum superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ Vnde isdem ioħs dicit: Qui non diligit
frem suum quẽ uid&. dm̃ quẽ nonuid&
quomodo potest diligere : Et ante quidẽ
discipulorũ mentib is dem sp̃s sc̃s inerꝰͣt
ad fidem: sed cm̃ manifesta datione
non nisi post resurrestionẽ dcitus est: Vn¬
Ade scriptum est̃: Nondumerat sp̃s daitus.
quich̃s nondum fuerat glorificctus
Vnde etiam ꝑ mossen dicit᷑ Suxerunt mel
depetiii : & oleum defirma petra Neque
enim quiequam tale iuxta historiãlegit᷑
si tota testamenti ueteris series recensẽtit᷑
Nusquã depetrir mel. Nusquã oleũ ille
populus suxit. sed quid uuxta pauli uo¬
cem petrir ertit xp̃s. mel depetrii suxer̃.
quieius dem redẽptoris nr̃i fcictti &
minicula uiderunt: Oleum uero de
firma petrir suxerunt: quici effusione
scĩsp̃s post resurrestionem eiꝰ ungui me¬
ruerunt. Quasi ergo infirma petrir mel
dedit. quando cid huc morttilis chĩsmi¬
niculorũ suorũ dulcedinẽ discipulis
ostendit. Sed firmai petrir oleũ fudit.

Expanded text:
Dei. Unde et idem Joannes dicit: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere ? Et ante quidem discipulorum mentibus idem Spiritus sanctus inerat ad fidem, sed tamen manifesta datione non nisi post resurrectionem datus est. Unde et scriptum est: Nondum erat spiritus quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque enim quidquam tale juxta historiam legitur, si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit,
Abbreviated transcription (Latin):
ttitur. Sed mortuus uenit forcis: cũ pec¬
cator nequicicis sucis sponte conficetur
Lazaro ergo dicit᷑ ueni forcis: ac sicipce
cuilibet mortuo inculpa diceret᷑: Tur
recitũ tuũ intrir conscientiã abscondis:
Forcis iam ꝑ confessionẽ egredere: qui
aputte interius ꝑnegatiõnẽ lates. Veni¬
at utiq foras mortuus: id .ẽ. culpã con¬
ficetit᷑ peccator. Uenientẽ uero foras sol¬
uantdiscipuli: ut pastores ecdae ei poe¬
nam debetint amouere quã meruit. qui

Expanded text:
tatur. Sed mortuus venit foras, cum pectatur. Sed mortuus venit foras, cum peccator nequitias suas sponte confitetur. Lazaro ergo dicitur Veni foras. Ac si aperte cuilibet mortuo in culpa diceretur: Cur reatum tuum intra conscientiam abscondis? Foras jam per confessionem egredere, qui apud te interius per negationem lates. Veniat itaque foras mortuus, id est culpam confiteatur peccator. Venientem vero foras solvant discipuli, ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere, quam meruit qui
Abbreviated transcription (Latin):
illa significat. quȩ ui delic& demons¬
tiut. quici prius mortuũ dñs uocaiuit
& uiui ficaiuit dicens. Lazare: ueni
foras. Et post modũ his qui ui uense gres¬
sus fuerat cidiscipulis. ẽ. solutus. sicut
scriptum. ẽ. Cumq egressus esset qui
fuerrt ligatus institis: tunc dix̃ disci¬
pulis Soluite eum: etsinite abire
Ecce illũ discipuli iã uiuentẽ soluunt:
quẽ magister resuscittiuerirt mortuũ
S ienim discipuli lazarũ mortuũ sol¬
uerent: fetorem magis ostenderent
quã uis tutem. Ex qua consideriti¬
one incuendũ . ẽ. qđ illos nos debemꝰ
ꝑpastoralẽ cuctortitẽ soluere. quos
Auctorem nr̃m cognoscimꝰ ꝑsuscitantẽ
zñum uiuificare. Quȩ nimirũ ui¬
uificatio ance opacionẽ restitudinis:
in ipsa iã cognoscit᷑ confessione pecca¬
ti Unde & huic ipsi mortuolazaro
Nequaquã dicit᷑ reuiuisce. sed ueni
forus. Om̃is quippe peccator. dumcul¬
pam suam intrui conscientiã abscondic.
incrorsus lat&. in suis penetrirlib occul¬

Expanded text:
t, qui videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis solutus est, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt quem magister resuscitaverat mortuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, introrsum latet, in suis penetralibus occul
Abbreviated transcription (Latin):
lis patri et filio: nontamen in carnatus ẽ.
isdem sẽfilius mittere ꝑ hibet dicens
Cum uenerit paniclitus quẽ ego mictam
uobis apatre Si enim mitti solũmodo
incarnari deb& incellegi: sc̃s ꝓcul dubio
sp̃s Nullo modo diceretur mitci. qui Ne¬
lius non incongrue mitti dicit᷑ quia gene¬
XI. nitur Hloc cum dixisset: insufficuit &
dicit eis Accipice sp̃m̃scm̃ Querendum¬
dedit interui consiscens. & sẽmel celop̃si den
pitur & post modum cũ decelo ueniens
inlinguis uarus de monstnitur. Curer¬

Expanded text:
lis Patri et Filio, non tamen incarnatus est, idem se Filius mittere perhibet, dicens: Cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis a Patre . Si enim mitti solummoincarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nelius non incongrue mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, et insufflavit, et dixit eis: Accipite Spiritum sandedit in terra consistens, et semel coelo praesidens. pitur, et postmodum, cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. Cur er
Abbreviated transcription (Latin):
LECTIONISHUIUS
euan gelicȩques¬
tio animũ pulsct:
quomodo post re¬
surrectionem corpus
dominicum uerum fuit. quod
clausis ianuis ad discipulos ic¬
gredi potuit. Sed sciendũ nobis. ẽ.
quod diuina oꝑatio si ratione comp̃¬
hendit᷑. non . ẽ. ammuubilis: Nec fides
hab& meritum. cui humanaratio¬
demptoris nr̃i oꝑci que ex semet ipsis
comp̃hendi nequaquam possunt.
excilia eius oꝑtitione pensandci sunt: uit
rebus uisibilibu fidem p̃betine sticta¬

Expanded text:
lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habdemptoris nostri opera , quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem prae
Abbreviated transcription (Latin):
S ed quia aidillud corpus qđ uideri pote¬
rat fides in tuentiũ dubittibat: oscendit
eis ꝑtinus manꝰ etlatus. Palpandam
carnem p̃buit: quã elausis icinuis in¬
troduxit. Qua in reduo mini et iuxta
humanã rtitionem sibi ualde contru¬
rici ostendit dũ post resurrestionẽ corpꝰ¬
demonstrtiuit. Nam et corrumpi neces¬
se .ẽ. qđ palpat᷑: et palpari non potest
qđ non corrumpit᷑ Sed miro modo atq
inestimabili redemptornr et in corrup¬
tibile post resurrestionẽ et pal pabile
corpus exhibuit. Ut monscrando iN¬
corruptibile inuittiret ad p̃mium:
p̃bendo pal pabile formaret ad fidẽ
tincorruptibilem se ergo et palpaibilẽ
demonstnruit: ut ꝑfecto. eẽ. post resur¬
rectionẽ ostenderet corpus suum. et eiꝰ¬
dem Naiture. et alterius głaie. Diciteis

Expanded text:
Sed quia ad illud corpus quod videri poterat, fides intuentium dubitabat, ostendit eis protinus 1553 manus et latus; palpandam carnem praebuit, quam clausis januis introduxit. Qua in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem demonstravit, nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur, sed miro modo atque inaestimabili redemptor noster, et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, praebendo palpabile formaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum, et ejusdem naturae et alterius gloriae. Dicit eis
Abbreviated transcription (Latin):
redemptione generis humani incarnuri
constituit: quem uidelic& inmundo ue¬
nire ad passionem uoluit: sed tamen
amauat filium quem ad passionẽmisit.
Elestos uero apłos. dñs non ad mundigciu¬
dia: sed sicut ipse missus . ẽ. ad passiones
inmundũ mittit. Quiaergo etfilus cimat᷑
apatre & taimen a pacre⁊ mittit᷑.
ĩto et discipuli amant᷑ d dño. quitamen
adpcissionem mnitcunt᷑ inmundo. lttque¬
dicit᷑ Sicut misit mep̾at̃: & ego mittouos.
Idest eq carittite uos diligo. cum int̾ seañ¬
dala ꝑsecutorum mitto quame caritace
pat̾ diligit. quem uenire ad tolerandas
passiones fecit. Quamuis mittyetiam
uxto naturrm diuinitaitis possit incelle¬
gi. Eo enimipso apatre filius mittitur:

Expanded text:
edemptione generis humani incarnari instituit. Quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit: sed tamen amavit Filium, quem ad passionem misit. Electos vero apostolos Dominus non ad mundi gaudia, sed, sicut ipse est missus, ad passiones in mundum mittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passiones mittuntur in mundudicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos , id est ea charitate vos diligo cum inter scandala persecutorum mitto, qua me charitate Pater diligit, quem venire ad tolerandas passiones fecit. Quamvis mitti etiam juxta naturam divinitatis possit intelligi. Eo enim ipso a Patre Filius mitti dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
repletisunt : ut in eis dns sedeat : et ꝑ
eossua udicia decernat. Alu tanto
ꝑfectiore scientia plenisunt: quanto
claritatẽ dei uicinius contẽ plantur.
Alia uero dõ ita c̃ iunotci sunt angłoiũ
agmna: ut anter haec et dm̃. nulla
cłia intersint. Tanto crdent amore

Expanded text:
replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ar
Abbreviated transcription (Latin):
nimur cumꝑ uenimus. Boni enĩ soli
nus quã sunc nisuncaela et malisoli
nus quã sunt nisi inferno. Haec aucẽ
uita quae int̾ccelũ et infernũ sita
est : sicut in medio c̃sistit. ica utrarũ q
partiũ ciues cõmunic̾ recipit.

Expanded text:
nimur, cum pervenimus. Boni enim soli nimur, cum pervenimus. Boni enim soli nusquam sunt, nisi in coelo; et mali soli nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem vita quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit, ita utrarumque partium cives communiter rec
Abbreviated transcription (Latin):
est ubi requiescat Vnde subditur
T unc cut seruissuis. Nuptiae quidẽ
ñ fuerunt digni. Ite ergo adexitꝰ
uiarũ . et quos cumq in ueniritis uo¬
cate adnuptias. Si IN scriptura sc¬
crauicis agtionesccipimus. exicꝰ
uicrum intelligimus defectꝰ actionũ
quic illi plerumq facile addm̃ ueni¬
unt quos in t̾renis actib prospera
nulla comittincur. Sequicur. Et gras¬
si serui eius. inuicis. c̃ gregauer om̃s
quos inuener malos et bonos. et im
plete sunt nuptiae discũ bentiũ. Ecce
iã ipsa qualitate c̃ iuuantiu aperte
ostenditur : quio ꝑ has regis nuptias
p̃ sens ceccła designatur. inqua cum
bonis et mali conueniunt. Permix ca
quippe est diuersittite filiorum. quio
sic om̃s ad sidẽ genertt. uc tam᷑ om̃s
ꝑ immutationẽ uitae ad libercatẽ¬
grae spiritalis culpis exi gentibus
ñ ꝑducat. Quo usque nãq hic uiui¬
mus. necesse esc ut uiꝗ̃ p̃senas sełi
ꝑ mixti ꝑgamus. tunc utem discer¬

Expanded text:
est, ubi requiescat. Unde et subditur: est, ubi requiescat. Unde et subditur: Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem non fuerunt digni. Ite ergo ad exitus viarum, et quoscunque inveneritis, vocate ad nuptias. Si in Scriptura sacra vias actiones accipimus, exitus viarum intelligimus defectus actionum, quia illi plerumque facile ad Deum veniunt, quos in terrenis actibus prospera nulla comitantur. Sequitur: Et egressi servi ejus in vias, congregaverunt omnes quos invenerunt, malos et bonos, pletae sunt nuptiae discumbentium. Ecce jam ipsa qualitate convivantium aperte ostenditur, quia per has regis nuptias praesens Ecclesia designatur, in qua cum bonis et mali conveniunt. Permista quippe est diversitate filiorum, quia sic omnes ad fidem generat, ut tamen omnes per immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque hic vivimus, necesse est ut viam praesentis saeculi permisti pergamus. Tunc autem discer
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. iudiciũ ꝑ angłos exhibe¬
tur. Quid nãq sunt illa angłoꝵ
agminai. nisi exercitꝰ regis nrĩ:
Unde et eisdẽ rex dñs saba oth di¬
citur. Sab aocħ quippe exercituũ
in t̃p̃iatur. Ad perdendos ergo ad¬
uerscrios suos exercitũ mictie. quic
nimirũ uindictã dns ꝑangłos exer¬
cet. cuiꝰ uindictae potentia tunc
nrĩ patres audiebant. nos autem
iũ cernimus. Ubi sunt enĩ suꝑbi illi
martirũ ꝑsecutores. ubiilli qui con¬
tra c̃ditorẽ suũ ceruicẽ cordis erexe¬
rane. et dehuiꝰ mundi gła mortifere
tume bane: Ecceiã mors martirũ
floret inside uiuentiũ. ethi qͥ contra
illos decrudelitate sua gloriati sunc.
ne quaquã ad memoriã nram̃ ueni¬
unt. uel innumero mortuorũ. Rebus
ergo recognoscimus: qđ in parabolis
cudiuimus. Sedliis qui inuitancem
se contempni conspicit: regis filii nup¬
tias uacuas ñ habebic. alalios mic¬
tit. quic et si cipud aliquos laborat
quandoq. taim̃ sermo dĩ in uenturus

Expanded text:
os exhibetur. Quid namque sunt illa angelorum agmina nisi exercitus regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur: Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum cervicem cordis erexerant, et de hujus mundi gloria mortifera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui contra illos de crudelitate sua gloriati sunt, nequaquam ad memoriam nostram veniunt, vel in numero mortuorum. Rebus ergo recognoscimus, quod in parabolis audimus, sed is qui invitantem se contemni conspicit, regis filii nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia et si apud aliquos laborat, quandoque tamen sermo Dei inventurus
Abbreviated transcription (Latin):
Qua parabola adelem̃tiã discipłos hor¬
taretur: et alus uerbis diceret. Dimit
tite : et dimiccet᷑ uob. Et in orotionedo¬
minica: libere frente poseatis. Dimie¬
te nobis debitti nr̃a: sicut et nos dimit¬
timus debicoribus nostris.
Que est ergo para bola adelemen¬
tiam discipulos pro uocantis.
Homo quidam ertic diues: qui ha¬
bebat uillicum.
siue dispensatorẽ. Hoc autẽ occo¬
nomos significat. Uillicus autẽ : ꝓpri¬
ȩ uillae gubnator est. Unde et auil¬
autẽ tt̃ peccunice quã frugũ et
om̃iũ quae dñs possi det dispensa¬
tor est. Unde et oco nomicus xeno¬
fontis pulcherrimꝰ lib̾ est. qui non
gubnationẽ uillae. sed dispensati¬
onẽ uniuersae domꝰ : tullio interp̃¬
tante significat. Iste igitur dispen¬
sator accuscitꝰ est addñm suũ quod
dissiparet substantiã eiꝰ. Quo uo¬
cato : dixit. Quid hoc audio dete:
Q uidixit insemet ipso. Quid faciam
quia dñs aiufert ame uillicationẽ

Expanded text:
tiam discipulos hortaretur, et aliis diceret verbis: Dimitte, et dimittetur vobis ; ut in Oratione Dominica libera fronte poscatis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae est ergo parabola ad clementiam discipulos cohortantis? Homo quidam erat dives, qui habebat villicum sive dispensatorem, hoc enim οἰκονόμος significat. Villicus autem e uillae gubernator est, unde et a uilautem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t esare. qui dixit in semet ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit. Sic dico uob: gaudiũ erie corã an¬
gelisdĩ. suꝑ unopeccatore poenitentiã agen¬
gente. Terciã quoq parabolã ꝓposuit ho¬
minis haibentis duos filios: et diuidentis
in t̃ eos substantiã. Cũq. minor faculta¬
tib ꝑ ditis egere coepisset : et comederet
siliquas porcorũ cibũ reuers ad patrẽ
susceptꝰ est abeo. Fr̃ quoq i uidenð seni¬
or. patris uoce corripitur: qđ laetari
debuerit et gaudere : qua r̃ eiꝰ mortu¬
us fuerit et reuixit. perierat et in¬
uentꝰ est. Has tres parabolað contra
phariscieos et scribas locutꝰ est: qui no¬
lebant reciꝑe poenitenti c̃ peccatorũ :¬
et publicanorũ salutẽ. Dicebat autẽ¬

Expanded text:
angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et inuentus est. has tres parabolas contra pharisaeos et scribus locutus est, qui nolebant recipere paenitentiam peccatorum et publicanorum salutem. dicebat aute
Abbreviated transcription (Latin):
cꝓpinquantib salucitori publica¬
nis ec peccctorib uecudirent eũ :
murmurtibant pharisciei et seribe
dic entes. Quare iste peccatores suscipit
et come dit cũ eis: Quii locutꝰ est eis parabolã
centũ ouiũ et uniuꝰ ꝑdictie. quȩ ĩ uenta pas¬
toris humeris repor tatti est: et cur eẽtꝓpo¬

Expanded text:
alvatori publicanis, et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et Scribae, dicentes: Quare iste peccatores suscipit, et comedit cum eis ? Qui locutus est eis parabolam centum ovium, et unius perditae, quae inventa pastoris humeris reportata est. Et cur e
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾. Quid ĩgitur mirum. sisiNe
corruptione nascitur. qui de scĩ¬
ficatione concipitur non enĩ
decebat ut ille qui nob afferebat
sclute: matri preriperet integri¬
tatis dignicatẽ. Nam qui terra
mari cceloq n c̃cipitur: intra
unius corpus culi membra suscipi¬
tur. Naec est illa nouitas hiere¬
micie ꝓpħae uaticinio p̃nuncia¬
ta: faciet in quid nouũ dris
suꝑ terra: femina enĩ circũ dabit
uirum. O femina suꝑ femincis be¬
nedictti. quae uirum omnino ñ
nouit : et uirdꝰ suo utero circum¬
dedit. Circum da uirũ iciria:
fidem dando: quia ȩua ꝑdidic
uirũ. serpenti consentiendo
tationis ignarã. Territur uir¬
go nouitate uerborũ: ad quã
Netimetis maria. inuenisti enim
gram apud dm̃. Ne inquit a
conspec tu meo: mat̾ dñi mei ter
retiris. Ego c̃ ceptionis tuce
minis teradueni: ñ ut uirgini¬
tutem cid mictaris interueni.
Ipsemisit adte : qui est nasciturus

Expanded text:
mater. Quid igitur mirum, si sine mater. Quid igitur mirum, si sine corruptione nascitur, qui de sanctificatione concipitur: non enim decebat ut ille qui nobis afferebat salutem, matri praeriperet integritatis dignitatem. Nam qui terra, mari coeloque non capitur, intra unius corpusculi membra suscipitur. Haec est illa novitas Jeremiae prophetae vaticinio praenuntiata: Faciet, inquit, Dominus novum super terram; femina circumdabit virum . O femina super feminas benedicta, quae virum omnino non novit, et virum suo utero circumdedit! Circumdat virum Maria angelo fidem dando; quia Eva perdidit virum serpenti consentiendo.tationis ignaram; terrgo nouitate uerborum, ad quam nquit, Maria, inuenisti enim gratiam apud dominum. ne, inquit, ad conspectum meum, mater drearis: ego conceptionis tuae minister adveni, non ut virginitatem amitteres interveni; ipse me misit ad te, qui est nasciturus
Abbreviated transcription (Latin):
mundus. sucefidei. obsidẽ fecie.
Noli morari uirgo nuncid̃: festinan¬
ter responde uerbũ. et suscipe
filur. Dafidem: et senti uir tute:
Ecce inquid a Ricilla domini
ficit michi secundũ uerbum tuum.
Nec morare uertitur nuncius: et
uir ginalẽ thalamd̾ in gredit᷑ xp̃s.
Efficitur sub typo pregnans beata
felix. Concepit mox adcreduli¬
tatẽ uerbi uirilis ignara coni¬
sortu. Impletur uterus : nullo
ꝓphtino pollutus amplexu.
itoque uirgo cum concipit. uir¬
go grauida : uirgo cũ parit: uir¬
go post partũ.PReclaraergo
illa uirginitas: et gloriosa foecun¬
dittis: Exultat MARIA et ma¬
trẽ seletti miratur. et de sp̃ũ sc õ
se protulisse gaudet. nec quia pe¬
perit innupta territur: sed quia
genuerit cũ exultatione mirat᷑:
Gaudetimus ergo et nos fr̃s. in die
tante p̃clarae uirginis: quaedũ
disponsaretur ftibro. caeli nupsit
architecto. Promittitur enĩ ei
filius: ꝑuisitationẽ scĩ sp̃s. Haec
illa audiens gaudet: cupitq effici

Expanded text:
mundus suae fidei obsidem fecit. Noli morari, Virgo: nuntio festinanter responde verbum, et suscipe filium; da fidem, et senti virtutem. Ecce, inquit, ancilla Domini: fiat mihi secundum verbum tuum. Nec mora, revertitur nuntius, et virginalem thalamum ingreditur Christus. Efficitur subito praegnans beata  praedicatur hinc felix. Concepit mox ad credulitatem verbi, virilis ignara consortii: impletur uterus nullo humano pollutus amplexu. Exstat itaque virgo cum concipit, virgo gravida, virgo cum parit, et virgo post partum. Praeclara ergo illa virginitas, et gloriosa fecunditas. Exsultat Maria, et matrem se laeta miratur, et de Spiritu sancto se peperisse gaudet: nec quia peperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur. Gaudeamus ergo et nos, fratres, in die tantae Virginis, quae dum desponsaretur fabro, coeli nupsit architecto. Promittitur enim ei filius per visitationem sancti Spiritus. Haec illa audiens gaudet, cupitque effici
Abbreviated transcription (Latin):
suscepiti. mortis imperium ꝑ petuo
dampnauit: Minindoquȩ atque
desiderabili spestticulo. agnꝰ in no¬
cent̃ occisus: leonis qui occiderat
uires potent̃ at triuit. Agnus qui
tollit peccata mundi: leonẽ qui in¬
tulit peccatti mundo confregit: M¬
nus qui nos suȩ carnis et sanguinis
libamine nepereamꝰ reficit: leonẽ
qui nos migiens circuit et quẽ de nob

Expanded text:
ta, mortis imperium perpetuo damnavit, mirandoque ac desiderabili spectaculo agnus innocenter occisus, leonis qui occiderat vires potenter attrivit. Agnus qui tollit peccata mundi, leonem qui intulit peccata mundo confregit: Agnus, qui nos suae carnis et sanguinis libamine ne pereamus reficit, leonem qui nos rugiens circuit, et quem de nob
Abbreviated transcription (Latin):
tionis omnib annis ymmolatione
agni paschalis agere sollempnem
Quę ꝓfesto redemptio popłi illius.
spiritalis nrũe redẽptionis quȩ re¬
surgente amortuis dño hac noste cõ¬
pleta.ẽ. tẏpum gessit: Si cuc etiam
carnales eiusdem populi oppresso¬
res ȩgyptii. diriora nequicię spiri¬
tulis cirma designant: quib subiestũ
sibi genus humanũ impia domina¬
tione p̃mebat. Sed ueniensagn̾im¬
maculatꝰ dignatusimmolari ꝓ
nobis: dedit scinguinẽ suũ nr̃ae sã¬

Expanded text:
tionis omnibus annis immolatione tionis omnibus annis immolatione agni paschalis agere solemnem. Quae profecto redemptio populi illius spiritualis nostrae redemptionis, quae resurgente a mortuis Domino hac nocte completa est, typum gessit, sicut etiam carnales ejusdem populi oppressores Aegyptii diriora nequitiae spiritualis arma designant, quibus subjectum sibi genus humanum impia damnatione premebat. Sed veniens Agnus immaculatus dignatus est immolari pro nobis, dedit s
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnia nos digne ꝑagere. et ꝑ
hec contingere ad gtiudici prestet ae¬
terna: Int̾ hec uero notandũ quod
huiꝰ scicrirtis sime noctis. ac redẽpti¬
onis nĩre quã colimꝰ sollẽpnittis.
iũ olim. ẽ. inantiquo dĩ popło mys¬
tice de signata: Cum enĩ idem popls
diu fuisset exyptia seruitute grai¬
ucitus. Nec eũ dimittere uellent ae¬
gyptii ad liberũ sui conditoris exire
seruitium : tandem p̃cepit ei dñs iN
celebutione paschȩ immolare agnũ
eiusq carnes hac nocte assare et ae
dere: eiꝰ sanguine qui ess& fusus.
limeiꝰ postem domorũ sucrũ utrũq.
ac suꝑ liminare ꝑunguere. atq inter
paritum ac uigilante. horam sue re¬
demptionis expectare. Qđ dum
faceret : ecce noctis huiꝰ medio dns
ad ueniens ꝑ cussis ȩgyptiorũ primo¬
genitis. libeniuit popłm suũ a pon¬
dere longe seruitutis. atq. ad temĩ
ꝓmisse olimpatrie ꝑduxit: iubens
eũ hanc noctẽ in memorã suȩ saluo¬

Expanded text:
solemnia nos digne peragere, et per solemnia nos digne peragere, et per haec contingere ad gaudia praestet aeterna. Inter haec vero notandum quod hujus sacratissimae noctis ac redemptionis nostrae, quam colimus, solemnitas jam olim est in antiquo Dei populo mystice designata. Cum enim idem populus diu fuisset Aegyptia servitute gravatus, nec eum dimittere vellent Aegyptii ad liberum sui Conditoris exire servitium, tandem praecepit ei Dominus in celebratione paschae immolare agnum, ejusque carnes hac nocte assare et edere, et ex ejus sanguine, qui esset effusus in limine, postem domorum suarum utrumque ac superliminare perungere, atque intus paratum ac vigilantem, horam suae redemptionis exspectare: quod dum faceret, ecce noctis hujus medio Dominus adveniens, percussis Aegyptiorum primogenitis, liberavit populum suum a pondere longae servitutis, atque ad terram promissae olim patriae perduxit, jubens eum hanc noctem in memoriam suae salva
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis: sed nomine quoq. loci in quo.
appareret & loqueret᷑ cõmendarat:
S edec ipsi gaudio resurrestionis eiꝰ ita solũ
tunc frui ualemꝰ : si nunc decorruptela
uitiorũ ad instutũ oꝑa transmigrare
sattigimꝰ Vnde curendũ sũmopere. ẽ.¬
frs̃mei: ut quia resurrectionis dñi et scil¬
uatoris nr̃i tempus agnouimꝰ. quicieiꝰ
sollẽpnia celebrirmꝰ. continuis bonoꝵ
operũ ꝓfestibus ad contẽplandã eiꝰ cel¬
situdinẽ transmignemꝰ : quia nr̃ȩ re¬
surrestiome tempꝰ ignoramꝰ. qđ tam̃
futurũ nullo modo ambigimꝰ : et om̃i
quidẽ tempore. & in hac p̃cipue nocte
sellicittis ꝓ eiꝰ expestatione uigilicis
agamꝰ Ob̃secremus miscdicm illius.
qui susceptũ ꝓ nobis humilit̃ mortẽ. mox
sublimiter suꝑciuit: ut nr̃ȩ noscẽpore
resur restonis demorte aduitt̃ trans¬
mignire concedat Rogemꝰ eum
qui pascha nr̃m immolatus .ẽ. xp̃s.
ut et inchoatti paschalis gaudii

Expanded text:
sermonis, sed nomine quoque loci in quo sermonis, sed nomine quoque loci in quo appareret, et loqueretur eis commendaret. Sed et nosipsi gaudio resurrectionis ejus ita solum tunc frui valemus, si nunc de corruptela vitiorum ad virtutum opera transmigrare satagimus. Unde curandum summopere, fratres mei, ut quia resurrectionis Domini et Salvatoris nostri tempus agnovimus quia ejus solemnia celebramus continuis bonorum operum profectibus, ad contemplandam ejus celsitudinem transmigremus, quia nostrae resurrectionis tempus ignoramus, quod tamen futurum nullo modo ambigimus, et omni quidem, et in hac praecipua nocte, sollicitas pro ejus exspectatione vigilias agamus. Obsecremus misericordiam illius, qui susceptam pro nobis humiliter mortem mox sublimiter superavit, ut nostrae nos tempore resurrectionis de morte ad vitam transmigrare concedat. Rogemus eum qui pascha nostrum immolatus est Christus, ut et inchoata paschalis gaudii