comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suis boues meẽ crasse. cui rẽmanebt̃.
Predia. pͣta. domus. argentea uasa ⁊
aurea cui congregatã sunt: Ditiores
quosq ac questuosiores ecdie mee ho¬
nores ad qͥsierammͥ. reliqͦs ⁊ si nõ lice¬
bat hr̃e. spe tñ in fide tenebam. Qd
gͥ fatiam: Pꝓter illud unum tot ⁊
tanta ꝑdam: Nlam qͥcqͥd sine illo pos¬
sederim. amisisse me iudico. Qnpotiꝰ
⁊ ista. retinebo. ⁊ illum reuocabo si po¬
tero. S quomͦ: factum est. Auditum
est. Qd̃ factum est. non potest non
fieri. Nd̾ auditũ est. celatũ ẽẽ nõ po¬
terit. Fulco canonicus est regula¬
ris: si reu̾titur ad scłm: notabilis
erit et infamis. S tolerabłius est
hoc audire de illo: qͣm uiu̾e si ne
illo. Cedat gͦ nũc honestas utili¬
tati: pudor necessitati. Malo non
parcere uerecundie pueri. qͣm
miserabłi subiacere tristicie. adqͥ¬
escens itaq consilio carnis rationis
oblitus et legis. tanqͣm leo paratuᷤᷤ

Expanded text:
suis; boves meae crassae cui remanebunt? suis; boves meae crassae cui remanebunt? Praedia, prata, domus, argentea vasa et aurea, 10 cui congregata sunt? Ditiores quosque ac quaestuosiores ecclesiae meae honores acquisieram mihi; reliquos, etsi non licebat habere, spe tamen in Fulcone tenebam. Quid igitur faciam? Propter illum unum tot et tanta perdam? Nam quidquid sine illo possederim, amisisse me judico. Quin potius et ista retinebo, et illum revocabo si potero. Sed quomodo? Factum est, auditum est. Quod factum est, non potest non fieri: quod auditum est, celatum esse non poterit. Fulco canonicus est regularis; si revertitur ad saeculum, notabilis erit et infamis. Sed tolerabilius est hoc audire de illo, quam vivere sine illo. Cedat ergo nunc honestas utilitati, pudor necessitati. Malo non parcere verecundiae pueri, quam miserabili subjacere tristitiae. 6. Acquiescens itaque consilio carnis, rationis oblitus et legis, tanquam leo paratus
Abbreviated transcription (Latin):
reinouitas circumqͣꝙ diffusa. ꝑuenit
ad aures auuncłi. Quid gͦ faceret car
naliter amabat solatium perdebat: Et¬
si alis resilla fuit odor uite ad uitam:
s non illi. Quare. Quia animalis homo
non ꝑcipit ea que sunt sp̃c dei. Stulti¬
nõ tam de carne doleret. qmͣ gauderet
de spũ. S qi terrena non q̃ sursum st̃
sapiebat: turbatꝰ ⁊ tͥstistale aliqͥd secũ
uoluebat. Quid audio: uemͥ a qnͣta
spe decidi. S quid: Debet ne stare qͥcqͥd
absq mȩo consilio absq mea licentia
fecerit: Quod ius q̃ lex. q̃ iusticia. q̃ ra¬
tio. ut quẽ exutero nutͥendum suscepi.
alius fruatur ad ulto: Iam capd̾ asꝑ¬
sus canis. heu uite mẽe reliquũ expen¬
dam cũ merore: qr me deseruit bacu¬
lus senectutis meẽ. heumͥ. Si hac
nocte expecitur ame aĩa mea. q̃ para¬
ui cuiꝰ erunt: Promptuaria mea ple¬
na. eructantiã ex hoc ĩ illud:. oues
mee fetose habundantes in egressib

Expanded text:
rei novitas circumquaque diffusa pervenit rei novitas circumquaque diffusa pervenit ad aures avunculi. 5. Quid ergo faceret carnnaliter amabat, solatium perdebat? Etsi aliis fuit res illa odor vitae ad vitam , sed non illi. Qnare? Quia animalis homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stultisti haberet, non tam de carne doleret, quam gauderet de spiritu. Sed quia terrena, non quae sursum sunt, sapiebat, turbatus et tristis tale aliquid secum volvebat: Quid audio? vae mihi! a quanta spe cecidi! Sed quid? debetne stare quidquid absque meo consilio, absque mea licentia fecerit? Quod jus, quae lex, quae justitia, quae ratio, ut quem ex utero nutriendum suscepi, alius fruatur adulto? Jam caput aspersum canis, heu! vitae meae reliquum expendam cum moerore, quia me deseruit baculus senectutis meae. Heu mihi! si hac nocte expetitur a me anima mea, quae paravi, cujus erunt? Promptuaria mea plena, eructantia ex hoc in illud: oves meae fetosae, abundantes in egressibus
Abbreviated transcription (Latin):
nire ad me: talium est enim regnum
celoꝵ. Auunculus dicit. Sinite nepotes
meos ut ardeant mecũ. Ap̃c dicit. Mei
sunt: mͥ debent seruire. S oportet inqͥt
auuncłs eos mecum ꝑire. Xp̃c dicit.
mei sunt: ego illos redemi. S ego in¬
quit auunculus eos nittͥui. Tu quidẽ
ait xͦ illos nutristi: s pane meo ñ tuo.
Ego uͦ redemi nõ sangͥne tuo: s meo.
Sic carnalis auuncłs contra patrem
spuum ꝓ nepotib certat: quos dum
bonis cupit onerare t̾reni s celestib
exheredat. Ap̃c tñ non rapinam ar¬
bitrat᷑. si suos quos fecit. ⁊ redemit
sangͥne ꝓpͥo. ad se uenientes college¬
rit᷑. iuxta qd̾ ante ꝓmiserat: ⁊ eum
qͥuenit adme. non eitiam foras fuil¬
comipͥmo pulsanti letus aꝑuit. letis
amplexib letum excepit. Quid plu¬
ra. Ueterem hominem exuitur. no
uum induitur: qd̃q solo nomine
exciterat: morib ⁊ uita canonicum.
profitetur. tama uolat. Bonus odor xp̃õ.

Expanded text:
nire ad me; talium enim est regnum nire ad me; talium enim est regnum caelorum : avunculus ait. Sinite nepotes meos ut ardeant mecum. Christus dicit, Mei sunt, mihi debent servire: Sed oportet, inquit avunculus, eos mecum perire. Christus dicit: Mei sunt, ego illos redemi: Sed ego, inquit avunculus, eos nutrivi. Tu quidem, ait Christus, illos nutristi, sed pane meo, non tuo; ego vero redemi non sanguine tuo, sed meo. Sic carnalis avunculus contra Patrem spirituum pro nepotibus certat, quos dum bonis cupit onerare terrenis, coelestibus exhaeredat. Christus tamen non rapinam arbitratus, si suos quos fecit et redemit sanguine proprio, ad se venientes collegerit, juxta quod ante promiserat, Et eum qui venit ad me, non ejiciam foras , Fulconi primo pulsanti laetus aperuit, laetis amplexibus laetum excepit. Quid plura? veterem hominem exuitur, et novum induitur; quodque solo nomine exstiterat, moribus et vita canonicum profitetur. Fama volat, bonus odor Christo;
Abbreviated transcription (Latin):
tuo Gaufrido multũ restitit. S quid
nocuit᷑. Inmo plurimũ represtitit.
Desticit in uitus tandem senex a uun¬
culus aꝑsecutione. Exticit inuictus
puer nepos głosior de temptatione.
S heu quomͦ te uicit. qͥ illum uince¬
re non potuit᷑. Aut quomͦ qͥ te uicit. ab
illo suꝑatus ẽ: Nunqͥd te fortior ille᷑
Nunquid prudentior. Perte qͥ antea
utrumꝙ nouerant. Guirrico fulconẽ
p̃ferebant. At postqmͣ uentum ẽ ad bel¬
lum: exitus indicat hominũ errasse ui¬
ditium. Ibi ꝓhpudor turpiter fugit qͥ
p̃ferebat᷑. ubi fortiter uicit qͥ inferior
credebat᷑. S quid de auuncłi dicam ma¬
litia. qͥ axͥ milicia retrahit nepotessuos.
ut secum trabat ad inferos:. Ita ne solet
beare amicos. Quos x uocat secum mne¬
non irascatur ⁊ dicat. Quotiens uolui
congregare nepotes tuos quemad mod̾
gallina congregat pullos suos subalas.
⁊ noluisti. Ecce relinquet᷑ tͥ domustua
deserta. Xp̃c dicit. Sinite paruulos ue¬

Expanded text:
tuo, multum restitit: sed quid tuo, multum restitit: sed quid nocuit? Imo plurimum praestitit. Destitit invitus tandem senex avunculus a perseeutione; exstitit invictus puer nepos, gloriosior de tentatione. Sed heu! quomodo te vicit, qui illum vincere non potuit? Aut quomodo qui te vicit, ab illo superatus est? Nunquid te fortior ille? nunquid prudentior? Certe qui antea utrumque noverant, Guirrico Fulconem aeferebant. At postquam ventum est ad bellum, exitus indicavit hominum errasse judicium. Ibi, proh pudor! fugit qui praeferebatur, ubi fortiter vicit qui inferior credebatur. 4. Sed quid de avunculi dicam malitia, qui a Christi militia retrahit nepotes suos, ut secum trahat ad inferos? Itane solet beare amicos? Quos Christus vocat secum in aenon irascatur, et dicat: Quoties volui congregare nepotes tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce relinquetur tibi domus tua deserta . Christus dicit, Sinite parvulos ve
Abbreviated transcription (Latin):
to cum perdit reqͥrit. ⁊ nemo causatur:
te quoꝙ qͥmultis ouib uel uitulis apd̃
eum plurises. ademptũ si reppetit. qͥs
inde miretur. Siqͥdem non usurpat il¬
lam sͥ ꝑfectionem de qͣ dr̃. Siquis abstu¬
lerit cua. ne repetas. Repetebat gͦ suũ.
qͥ sua ad huc tenebat. At tu qͥiam sclmi
spreueras. sclarem seqͥ debebas: fugit
ouis tremebunda ueniente lupo. Abscõ¬
dit se columba tͤmens accipitre uiso.
De cau̾nula sua mus esuriens exire
nõ audet: abieute cato. Et tu cũ uidebaᷤ.
furem cͣrebas cũ co. Nam qͥd aliud qmͣ
uerit: uolebam si possem illiꝰ errorem
dissimłare: ne odium ⁊ nullũ fructũ
conseq̃rer ex ueritate. S nõ potui fa¬
teorintactũ tnͣsire. quem usq ad
hanc cliem cõperi spm scõ pro uirib
retinet a malo qd̾ potest. licet qñq
frustret᷑ effectus. non minus culpat᷑
affectus. In me certe feruorẽ nouiti¬
um extinguere uoluit: s deo grãs nõ

Expanded text:
to cum perdit, requirit, et nemo causatur; to cum perdit, requirit, et nemo causatur; te quoque, qui multis ovibus vel vitulis apud eum pluris es, ademptum si repetit, quis inde miretur? Siquidem non usurpat illam sibi perfectionem, de qua dicitur: Si quis abstulerit tua, ne repetas . Repetebat ergo suum, qui sua adhuc tenebat. At tu qui jam saeculum spreveras, saecularem sequi debebas? Fugit ovis tremebunda, veniente 9 lupo; abscondit se columba tremens, accipitre viso; de cavernula sua mus esuriens exire non audet, ambiente cato: et tu cum videbas furem, currebas cum eo? Nam quid aliud quam verit? 3. Volebam, si possem, illius errorem dissimulare, ne odium et nullum fructum consequerer ex veritate. Sed non potui, fateor, intactum transire, quem usque ad hanc diem comperi Spiritui sancto pro viribus quo  al. quod, potest, licet quandoque frustretur effectus, non minus culpatur affectus. In me certe fervorem novitium exstinguere voluit; sed, Deo gratias, non
Abbreviated transcription (Latin):
honorificata. Contemptus oblita sui.
ruet ĩ amplexum tui. gaudens quem
si. Audi. In eoꝓculdubio qd̾ te quem si¬
nu suo lacte nutͥendũ materno suscepe¬
rat: ante tempꝰ ablactasti. qd̾ exꝑtam
lactis dulcedinẽ in quo posses crescere ĩ
salutẽ. tam leuiter. tã celeriter exsuf¬
flasti. Opuer in sensate. opuer magis
sensu quam etate. quis te fascinauit
abñ cepto itinere tã cito discedere. a¬
uunculus inqͥes. Sic adam qͦndam ux¬
orem. uxor serpentẽ ad excusandas ex
terꝙ tñ sue culpe dignam excepit sen¬
tentiam. Nolo decanũ accuses. nolo
te ꝑ illum excuses. In excusabilis enĩ
es. Illius culpa cuam non excusat.
Qͥd nam ille fecit: Nunqͥd te rapuit:
Nunqd uim intulit: Rogauit. non
ligauit. Blandiendo at̾traxit. non
uiolenter traxit. Quis te cogebat
credere blandienti. ⁊ assentire attra¬
henti. Ille sua non dum reliquerat.
Qud mirũ site qͥ suus eras reqͥrebat
Si agnum de grege. uitulum de armen¬

Expanded text:
honorificata. Comtemptus oblita sui, honorificata. Comtemptus oblita sui, ruet in amplexum tui; gaudens quem si? Audi. In eo, procul dubio, quod te quem sinu suo lacte nutriendum materno susceperat, ante tempus ablactasti; quod expertam lactis dulcedinem, in quo posses crescere in salutem, tam leviter, tam celeriter exsufflasti. O puer insensate! o puer magis sensu quam aetate! quis te fascinavit a bene incoepto itinere tam cito discedere? Avunculus, inquies. Sic Adam quondam uxorem, uxor serpentem ad excusandas excterque tamen suae culpae dignam excepit sententiam . Nolo decanum accuses, nolo te per illum excuses: inexcusabilis enim es. Illius culpa tuam non excusat. Quidnam ille fecit? Nunquid te rapuit? nunquid vim intulit? Rogavit, non ligavit; blandiendo attraxit, non violenter traxit. Quis te cogebat credere blandienti, assentire attrahenti? Ille sua nondum reliquerat; quid mirum si te qui suus eras, requirebat? Si agnum de grege, vitulum de armen
Abbreviated transcription (Latin):
scire miseriam. ut ĩcipias miser non
eẽ. O bona mater caritas q̃ siue foue¬
at ĩ firmos. siue exerceat ꝓuectos.
siue arguat ĩ quietos. diu̾sa diuersis
exhibens. sic̃ filios diligit uniuersos.
Cum te arguit mitĩs ẽ. cũ blandit᷑
simplex ÷. Pie solet seuire. sine dolo
mulcere. patient̾ nouit irasci. hu¬
militer in dignari. Ipsa est q̃ homui¬
nũ mater ⁊ ã i ngłoꝵ. non solum
que in terriss etiam q̃ in celosunt
pacificauit. Ipsa est q̃ cl̾m hominipla¬
cans. hominem deo recõciliauit. Ip̃a est
mi fulco que fr̃s illos cum qͥb olimdul¬
ces capiebas cybos. habitare facit unius
moris in domo. Hec talis tanq honora¬
bilis mater a te se q̃ritur offensam: ex¬
postulat lesam. Lesa tñ non ꝓuocat sspre¬
ta te reuocat. ostendens tͥ inte. de se uera¬
citer scͥpͥtum ẽe. Caritas patiens ẽ. benig¬
na est. Licet lesa. licet offensa. si conu̾sus
fu̾is ad illam: obiuabit tͥ quasi mater

Expanded text:
scire miseriam, ut incipias miser non scire miseriam, ut incipias miser non esse. O bona mater charitas, quae sive foveat infirmos, sive exerceat provectos, sive arguat inquietos; diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos! Cum te arguit, mitis est; cum blanditur simplex est. Pie solet saevire, sine dolo mulcere: patienter novit irasci, humiliter indignari. Ipsa est quae hominum mater et Angelorum, non solum quae in terris, sed etiam quae in coelo sunt, pacificavit. Ipsa est quae Deum homini placans, hominem Deo reconciliavit. Ipsa est, mi Fulco, quae fratres illos, cum quibus olim dulces capiebas cibos, habitare facit unius moris in domo . Haec talis tamque honorabilis mater a te se queritur offensam, expostulat laesam. Laesa tamen non provocat: sed spreta te revocat, ostendens tibi in te de se veraciter scriptum esse, Charitas patiens est, benigna est . Licet laesa, licet offensa, si conversus fueris ad illam, obviabit tibi quasi mater
Abbreviated transcription (Latin):
ince repererit emendationem. Ad fal¬
peccator inde letari in adoles nẽsem.ii.¬
centia unde ĩ senectute non peniteat.
Non miror si mireris. s miror si nõ mi¬
reris unde mͥ ut ad te scribere uellem.
ciuem rusticꝰ. scolasticum monachus.
cũ nulla hinc tͥ occasio necessaria oc¬
currat: nulla se ratio patens ostendat.
Ad si attenderis qd̾ scpͥtum legis. sapi¬
entib ⁊ ĩ sipientib debitor sum. ⁊ u
lud caritas nõ querit que sua sunt.
fortassis in telliges. qͥ cqͥd illa usserit
non ẽẽ p̾sumptum. Caritas enĩ ad
te obiurgandũ me compulit. q̃ tibi
condolet. qmͣuis non dolenti. que tͥ
miseret᷑. licet non miserabili. Et in¬
de magis dolet. qd̾ cum sis dolendus
non doles: ⁊ inde magis miseret᷑. qd̃
cũ miser sis: miserabilis non es. Ne
frustra forsitan tͥ compatitur. dũmͦ
patienter tu audias unde cõpatiat᷑.
uult te tuũ sentire dolorem: ut iam
nõ habeas unde doleas. uult tetuam

Expanded text:
in te repererit emendationem. 8 in te repererit emendationem. 8 peccator, inde laetari in adolescentia, unde in senectute non poeniteat. 1. Non miror si mireris, sed miror si non mireris, unde mihi ut ad te scribere vellem, civem rusticus, scholaticum monachus, cum nulla hinc tibi occasio necessaria occurrat, nulla se ratio patens ostendat. At si attenderis quod scriptum legis, Sapientibus et insipientibus debitor sum ; et illud, Charitas non quaerit quae sua sunt : forsitan intelliges quidquid illa jusserit, non esse praesumptum. Charitas enim ad te objurgandum me compulit, quae tibi condolet, quamvis non dolenti: quae tibi miseretur, licet non miserabili. Et inde magis dolet, quod cum sis dolendus, non doles: et inde magis miseretur, quod cum miser sis, miserabilis non es. Nec frustra forsitan tibi compatitur, dummodo patienter tu audias unde compatiatur. Vult te tuum sentire dolorem, ut jam non habeas unde dolere: vult te tuam
Abbreviated transcription (Latin):
lit difficultatẽ. inuenitq facile ẽẽ
qd̃ inpossibile ante putauit. Solent
etiam fortissimi milites. audita bu¬
cina ante congressum trepidare.
At uͥ ad p̾lium uentum fuerit: speᷤᷤ
uictorie. ⁊ timor ne uincant᷑. reddit
intrepidos. Quid uͦ tu trepidas quẽ
fratrum unanimitas armatorũ
circũmuniet. cui angłi assistent a
latere quẽ dux belli xp̃c preibit su
qͥs contra nos : Securus potes pug¬
nare. uͥ securus es de uictoria. Ouere
culcatus. nec milies si fieri possit.
occisus fraudaberis a uictoria. tm̃ne
fugias. Sola causa qͣ perdere possis
uictoriam: fuga ẽ. fugiendo potes
illam amittere. moriendo nõ potes.
Et beatus si pugnando moriaris. qi
mortuus mox coronaberis. Ue autẽ
tͥ si cleclinando prignã. ꝑdis ⁊ uicto¬
riam simul ⁊ coronam. Q d̾ ipse aũ¬
tat a te fili dilectissime. qͥ in iudi¬
cio de his litt̾is meis maiorem tͥ ht̃ in¬
ferre dampnationẽ: si nullam ex eis

Expanded text:
lit difficultatem, invenitque facile esse lit difficultatem, invenitque facile esse quod impossibile ante putavit. Solent etiam fortissimi milites audita buccina ante congressum trepidare; at ubi ad praelium ventum fuerit, spes victoriae, et timor ne vincantur, reddit intrepidos. Quid vero tu trepidas, quem fratrum unanimitas armatorum circummuniet, cui Angeli assistent a latere, quem dux belli Christus praeibit, supro nobis, quis contra nos? Securus potes pugnare, ubi securus es de victoria. O vereculcatus, nec millies si fieri possit occisus, fraudaberis a victoria, tantum ne fugias. Sola causa, qua perdere possis victoriam, fuga est. Fugiendo potes illam amittere, moriendo non potes: et beatus si pugnando moriaris, quia mortuus, mox coronaberis. Vae autem tibi, si declinando pugnam, perdis et victoriam simul et coronam! Quod ipse avertat a te, fili dilectissime, qui in judicio de his meis litteris majorem tibi habet inferre damnationem, si nullam ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
iectis armis capis matutinos sõpnos.
cum illa hora xͤͦ resurrex̾it: ⁊ ignoras
qd̃ exarmatus. ⁊ tu timidior. ⁊ ho¬
stib minuᷤ timendus sis. Armatoꝵ
multitudo. circũuallau̾unt domũ
et tu dormis. Iam ascendũt aggerẽ.
iam dissipant sepem. iã irruunt ꝑ
posticium. Tuciꝰ ne ergo ẽ: ut te inue¬
niant solum qͣ cũ aliis. Nudũ in
lectulo. qͣm armatũ in campo. ł xꝑ¬
gisc̾e̾. sume arma. ⁊ fuge ad cõmi¬
litones tuos. quos fugiens deserueraᷤ:
ut qͥ te ab eis disiunxat. ip̃e te denuo
timor iungat. Quid armoꝵ refugis
pondus et asꝑitatem delicate miles.
Aduersarius instans ⁊ circumuolan¬
tia spicula. fatient clipeũ non esse
oneri: loricam non sentiri uel galeã.
Et qͥdem subito procedenti de umbra
ad solem. de ocio ad laborem. graue
cernit᷑ omne quod incipit. S post¬
qmͣ ab his dissuescere. ⁊ ad illa se
paulisꝑ assuefac̾e ceperit: usus tol¬

Expanded text:
jectis armis capis matutinos somnos, jectis armis capis matutinos somnos, cum illa hora Christus resurrexerit: et ignoras quod exarmatus, et tu timidior, et hostibus minus timendus sis? Armatorum multitudo circumvallaverunt domum, et tu dormis? Jam ascendunt aggerem, jam dissipant sepem, jam irruunt per posticum. Tutiusne est ergo tibi ut te inveniant solum, quam cum aliis; nudum in lectulo, quam armatum in campo? Expergiscere, sume arma, et fuge ad commilitones tuos, quos fugiens deserueras; ut qui te ab eis disjunxerat, ipse te denuo timor jungat. Quid armorum refugis pondus et asperitatem, delicate miles? Adversarius instans et circumvolantia spicula facient clypeum non esse oneri, loricam non sentiri vel galeam. Et quidem subito procedenti de umbra ad solem, de otio ad laborem, grave cernitur omne quod incipit; sed postquam ab his dissuescere, et ad illa se paulisper assuescere coeperit, usus tol
Abbreviated transcription (Latin):
erit lectus qͦ quiete ñ dormias. Si
tantũ in die qͣnt̃ ꝓfessus es ma¬
nib laborau̾is: durus erit cibus
quem libenter ñ comedas. Surge mi¬
les xp̃i miles surge. excut̾e de pulu̾e.
reuert̾e ad prelium unde fugisti. for¬
ti post figam preliaturus. głiosius
tͥumphaturus. Ht̃ quidem xp̃e mul¬
tos milites. qui fortissime ceꝑunt.
stet̾unt. uicerunt. paucos autẽ qͥ
de fuga conusi. rursus se ꝑiculo in¬
gessint qd̾ declinau̾ant. rursus fu¬
garint hostes quos fugiebant. Et
quia om̃e rarum preciosum. gaudeo
te de illis posse ẽẽ. qui qͣnto rariores.
tanto apparebunt głiosiores. Alias
aũ si multũ timidus es. cur uł times
ubi ñ ẽ. timor. ñ autẽ times ubi mag̾
timendũ ẽ. Anqr fugisti ex acie. pu¬
tas te manus hostium euasisse: li¬
bentius te insequitur adu̾sarius
fugientem: ꝗͣ sustineat repugnã¬
tem. ⁊ audatius insistit a tergo. ꝗͣ
resistit in faciem. Securus nunc pro¬

Expanded text:
erit lectus, in quo quiete non dormias. Si erit lectus, in quo quiete non dormias. Si tantum in die, quantum professus es, manibus laboraveris; durus erit cibus quem libenter non comedas. 13. Surge, miles Christi, surge, excutere de pulvere, revertere ad praelium unde fugisti, fortius post fugam praeliaturus, gloriosius triumphaturus. Habet quidem Christus multos milites qui fortissime coeperunt, steterunt, vicerunt: paucos autem qui de fuga conversi, rursus se periculo ingesserint quod declinaverant; rursus fugarint hostes quos fugiebant. Et quia omne rarum pretiosum; gaudeo te de illis posse esse, qui quanto rariores, tanto apparebunt gloriosiores. Alias autem si multum timidus es, cur vel times ubi non est timor, non autem times ubi magis est timendum? An quia fugisti ex acie, putas te manus hostium evasisse? Libentius te insequitur adversarius fugientem, quam sustineat repugnantem; et audacius insistit a tergo, quam resistat in faciem. Securus nunc pro
Abbreviated transcription (Latin):
is ociosus: post laborem sumes cũ de¬
sid̾io. Siquidẽ ocium parit fastidiũ.
excicium famẽ. fames autem miro
modo duscia reddit. que fastidium
facit insipida. Holus. faba. pultes.
panisq cibariuscum aqua. qͥescẽ¬
tiquidem fastidio sunt: sed ex̾citato
magne uidentur delicie. Iam forte
tunicis dissuetus. exhorres nimir̃
eas. tã ppt̾ hyemis frigus. qͣm ꝓpter
estatis ardorem. S nũqͥd legisti qͥ
timet priunam. ueniet suꝑ eum
nix : uigilias times et ieiunia. ma¬
nuumq laborem. sed hec leuia sunt
meditanti flaminas ꝑpetuas. Recor¬
datõ demũ tenebrarũ ext̾iorum. fac̃
ñ horr̾e solitudiẽm. Si futuram cogi¬
tes de u̾bis ociosis discussioẽm: nõ
ualde displicebit silentium. fsetus
et̾rius et stridor ille dentium. ante
cordis oculos reductus. pares tͥ red¬
det mattã et culcitͣm. Deniq si to¬
tum de nocte qd̾ regła precipit bñ
ad psalmos uigilau̾is: nimis durꝰ

Expanded text:
is otiosus, post laborem sumes cum deis otiosus, post laborem sumes cum desiderio. Siquidem otium parit fastidium, exercitium famem; fames autem miro modo dulcia reddit, quae fastidium facit insipida. Olus, faba, pultes, panisque cibarius cum aqua, quiescenti quidem fastidio sunt, sed exercitato magnae videntur deliciae. Jam forte tunicis dissuetus exhorres nimium eas, tam propter hiemis frigus, quam propter aetatis ardorem: sed 7 nunquid legisti, Qui timet pruinam, veniet super eum nix? Vigilias times et jejunia, manuumque laborem: sed haec levia sunt meditanti flammas perpetuas. Recordatio deinde tenebrarum exteriorum facit non horrere solitudinem. Si futuram cogitas de verbis otiosis discussionem , non valde displicebit silentium. Fletus aeternus et stridor ille dentium, ante cordis oculos reductus, pares tibi reddet mattam et culcitram. Denique si totum de nocte, quod Regula praecipit , bene ad psalmos vigilaveris; nimis durus
Abbreviated transcription (Latin):
seruierunt. Piper. Gingiber. Ciminũ
Saluia. ⁊ nulle huiꝰmodi spẽs salsa¬
mentoꝵ: palatũ quidem delectant.
s libidinem accendunt. Et tu mͥ ĩ
his securitatem pones tu cum huiꝰ¬
modi tutam duces adolescentiam:
Prudenter sobrieq conuersãti satis
est ad omne condimentũ sal cum
fame. Qua sola nõ expectata: neces¬
se ẽ alias atꝙ alias denescio qͥb suc¬
cis extraneis confici ꝑ nuxtiones. que
udelicet ⁊ palatum reparent. gu¬
lam ꝓuocent. excitent appetitum.
S quid faciet inquis qͥ aliud non
potest᷑ Bene. Scio qr delicatus es ⁊
qd̾ his assuetus mͦ duriora ñ possis. S
quid si potes face̾ ut possis᷑. Queris qͦ¬
m:. Surge. precing̾e. tolle ocium. exe¬
re iures moue brachia. complosas ex¬
plica manus. exercitare in aliquo.
et statim senties sola te appet̾e que
famẽ tollant: ñ fauces demulceãt.
Reddit quippe sapores reb exciciũ.
quos tulit mercia. Multa q̃ respu¬

Expanded text:
servierunt. Piper, gingiber, cuminum, servierunt. Piper, gingiber, cuminum, salvia, et mille hujusmodi species salsamentorum, palatum quidem delectant, sed libidinem accendunt. Et tu mihi in his securitatem pones? tu cum hujusmodi tutam duces adolescentiam? Prudenter sobrieque conversanti satis est ad omne condimentum sal cum fame; qua sola non exspectata, necesse est alias atque alias de nescio quibus succis extraneis confici permistiones, quae videlicet palatum reparent, gulam provocent, excitent appetitum. 12. Sed quid faciet, inquis, qui aliud non potest? Bene. Scio quia delicatus es, et quod his assuetus modo, duriora non possis. Sed quid, si potes facere ut possis? Quaeris quomodo? Surge, praecingere, tolle otium, exere vires, move brachia, complosas explica manus, exercitare in aliquo; et statim senties sola te appetere quae famem tollant, non fauces demulceant. Reddet quippe sapores rebus exercitium, quos tulit inertia. Multa quae respu
Abbreviated transcription (Latin):
serti sunt tui. ⁊ ceco cecum ducenti
indignautes. ne ꝑires post me in suum
te transtulere ducatum. Omolesta ca¬
ritas. odura necessitudo. Tantũ cuam
dilexere salutem. ut in meam in pui¬
gerent. Nisi me ꝑempto: cu saluari
non poteras. Et utinam ipsi te absq
me saluent. utinam ⁊ si ego moriar.
uel tu uiuas. S qͥd. Salus gͦ magis ĩcul¬
tu uestium. ⁊ cibo est opulentia. qmͣ
in sobrio uidtu uestituq moderato:
Si pellicie lenes icalide. si panni subti¬
les ⁊p̾ciosi. si longe manice ⁊ amplum
caputiũ. si oꝑtorium siluestre. ⁊ molle
staminum scm̃ fatiunt. quid mor or
⁊ ego quod te non sequor: S hec in fir¬
mantiũ sunt fomenta: non arma pug¬
nantiũ. Ecce enim qͥ mollib uestiun¬
tur: indomib regum sunt. Uinum ⁊
simil.a. mulsum. ⁊ pingina. corꝑi mi¬
litant non spũi. friruris nõ anima
saginatur. s caro. Multi in egypto
fratres multo tempore d̾o sinepiscib

Expanded text:
serti sunt tui: et caeco caecum ducenti serti sunt tui: et caeco caecum ducenti indignantes, ne perires post me, in suum te transtulere ducatum. O molesta charitas! o dura necessitudo! Tantum tuam dilexere salutem, ut in meam impingerent. Nisi me perempto, tu salvari non poteras? Et utinam ipsi te absque me salvent. Utinam et si ego moriar, vel tu vivas. Sed quid? Salus ergo magis in cultu vestium, et ciborum est opulentia, quam in sobrio victu vestituque moderato? Si pelliciae lenes et calidae, si panni subtiles et pretiosi, si longae manicae et amplum caputium, si opertorium silvestre et molle stamineum, sanctum faciunt; quid moror et ego quod te non sequor? Sed haec infirmantium sunt fomenta, non arma pugnantium. Ecce enim qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt . Vinum et simila, mulsum et pinguia corpori militant, non spiritui. Frixuris non anima saginatur, sed caro. Multi in Aegypto fratres, multo tempore Deo sine piscibus
Abbreviated transcription (Latin):
sum extinxerat. fuitim sublatus est. Tu
quoꝙ de sinumͥ ⁊ utero abscisus es. Ab¬
latum gemo. repeto uolenter auul¬
sum. Non possum obliuisci uiscera me¬
a. Quoꝵ nuinirũ parte detracta non
modica. non potest nisi torqueri pars
reliqua. uerumptũ quo cuo commͦ.
qͣ tui necessitate. hoc nobis moliti st̾
amici nr̃i quoꝵ manus sanguine ple¬
ne sunt. quoꝵ animamincã ꝑtran¬
siuit gladius. quoꝵ dentes arna et
sagitte. ilingua eoꝵ gladius acuit᷑:
Namutiq mͦ si in aliqͦ unqniͣ eos
offenderam qd̃ utiq mͥ conscius nõ
sum. plenam prorsus rependere uicẽ.
Mirum uͦ si non plus talione recepi.
si uidelicet in eos tale aliquid deliqͥs¬
se potui: quale ab eis nuno ꝑtuli.
Nam ut uerum fatear nonos de ossi¬
b meis uel carnem de carne mea. s
tulerunt mͥ. gaudium cordis mei.
fructum sp̃c mei. coronam spei mee.
uelut mͥ sentire uideor anime mẽe
dimnidium. ut quid hoc: forte mi¬

Expanded text:
sum exstinxerat, furtim sublatus est . Tu sum exstinxerat, furtim sublatus est . Tu quoque de sinu mihi, et utero abscissus es. Ablatum gemo, repeto violenter avulsum. Non possum oblivisci viscera mea; quorum nimirum parte detracta non modica, non potest nisi torqueri pars reliqua. 11. Verumtamen quo tuo commodo, qua tui necessitate hoc nobis moliti sunt amici nostri? quorum manus sanguine plenae sunt , quorum animam meam pertransivit gladius , quorum dentes arma et sagittae, et lingua eorum gladius acutus . Nam utique mihi, si in 6 aliquo unquam eos offenderam quod utique mihi conscius non sum, plenam prorsus rependere vicem. Mirum vero si non plus talione recepi; si videlicet tale aliquid in eos deliquisse potui, quale nunc ab eis pertuli. Nam, ut verum fatear, non os de ossibus meis, vel carnem de carne mea; sed tulerunt mihi gaudium cordis mei, fructum spiritus mei, coronam spei meae, et velut mihi sentire videor animae meae dimidium. Utquid hoc? forte mi
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ uenia tui direrim. quicquid ãpliꝰ
indulges tͥ inuictu. uestituq super¬
fluo. in uerbis ociosis. ĩnagatione li¬
centiosa ⁊ curiosa qmͣ uidelicet pro¬
inisisti. qmͣ apud nos tenuisti: hoc
riẽ. apostatare ẽ. Et hec dico fili. nõ
ut te confundam s ut tanqmͣ fili¬
habeas in xp̃o pedagogos. s nõ mul¬
tos patres. Nam si dignaris. ⁊ uerbo.
⁊ exemplo meo in religionẽ ego ce
genui. Nutͥui deinde lacte qd̃ solũ
adhuc ꝑuulꝰ capere poteris. daturꝰ
ipanem: si expectares ut grandescõs.
dimentis. roboraueram adhortationib
orationib solidaueram. iam iamq eua¬
uescat deficiat. pereat. ⁊ lugẽa miser.
non tam cassi laboris dampnũ: quam
dampnate sobolis miserabilem casum.
Placet netibi qd̾ alius non glorietur de
te. qͥ nichil uciq laborauit inte Simi¬
le mͥ contigit quod ⁊ illi meretͥti apud
salomonem. cui uidelicet paruulus
suus. ab altera que suum a se oppres¬

Expanded text:
ut cum venia tui dixerim quidquid tibi amplius ut cum venia tui dixerim quidquid tibi amplius indulgens in victu vestituque superfluo, in verbis otiosis, in vagatione licentiosa et curiosa, quam videlicet promisisti, quam apud nos tenuisti: hoc ri est, apostatare est. 10. Et haec dico, fili, non ut te confundam, sed ut tanquam filihabeas in Christo paedagogos, sed non multos patres . Nam si dignaris, et verbo, et exemplo meo in religionem ego te genui. Nutrivi deinde lacte, quod solum adhuc parvulus capere poteras; daturus et panem, si exspectares ut grandesceres.dimentis, roboraveram adhortationibus, orationibus solidaveram; jamjamque evanescat, deficiat, pereat; et lugeam miser, non tam cassi laboris damnum, quam damnatae sobolis miserabilem casum. Placetne tibi quod alius nunc glorietur de te, qui nihil utique laboravit in te? Simile mihi contigit, quod et illi meretrici apud Salomonem: cui videlicet parvulus suus ab altera, quae suum a se oppres
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ frustra qͥspiam blanditur de ab¬
solutione apłica. cuiꝰ conscientiam
uiuina ligatam tenet sententia:
Nlemo inquit mittens manũ suam.
ad aractrum. ⁊ alpitiens retro. apcul ẽ
regno dei. Nunqͥd ⁊ hoc ꝑsuadebunt
non ẽẽ retro aspicere. q̃ dicunt tibi.
euge euge filiole site lactauerint poc¬
catores ne adqͥescas ei. Noli credere om¬
ni spũi. Sint tͥ multi necessarii. unꝰ
autem sit tͥ consiliariꝰ demille. Tol¬
le occasiones. respue blandimenta.
adulationib claude aures. te inter¬
roga dete: qr tute melius nosti qmͣ
alius. Attende cortuũ. discute ĩten¬
tionem. consule ueritatẽ. tua tibi cõ¬
scientia respondeat cur abieris. cur
spũ sum deserueris. Si ut artius
ut rectius. ut ꝑfedius uiueres. secu¬
rus esto. qr non retro asperisti: sed et
gloriare cum apło dicens. Que retro
oblitus. ⁊ mea que ante sunt exten¬
tus: sequor ad palmam glorie. Sin
alias: noli altum sapere s time. qm̃

Expanded text:
tibi 5 frustra quispiam blanditur de abtibi 5 frustra quispiam blanditur de absolutione apostolica, cujus conscientiam divina ligatam tenet sententia? Nemo, inquit, mittens manum suam ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Nunquid et hoc persuadebunt non esse retro respicere, qui dicunt tibi: Euge, euge? Filiole, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Noli credere omni spiritui . Sint tibi multi necessarii, unus autem sit sibi consiliarius de mille . Tolle occasiones, respue blandimenta, adulationibus claude aures, te interroga de te, quia tu te melius nosti quam alius. Attende cor tuum, discute intentionem, consule veritatem: tua tibi conscientia respondeat, cur abieris, cur spiritu sum, deserueris. Si ut arctius, ut rectius, ut perfectius viveres; securus esto, quia non retro aspexisti: sed et gloriare cum Apostolo dicens: Quae retro oblitus, et ad ea quae ante sunt extentus, sequor ad palmam gloriae . Sin alias, noli altum sapere, sed time : quoniam,
Abbreviated transcription (Latin):
tere inuenta ẽ morsib lupi. De seculo
qppe non de clumaco teteste roberte.
uenisti cisterciũ. Quesisti. petisti. pul¬
sasti. s ꝓ cui ad huc teneritudine
te licet inuito dilatus es ꝑ bienniũ.
Quo tempore patienter expleto ⁊ absꝙ
calumpnia: tuis demum p̾cib. mul¬
tisꝙ si meministi lacͥmis. dui expec¬
tatam impetrasti miãm: ⁊ quem sa¬
tis desideraueras ingressum optinui¬
sti. Post hec ꝑannũ iuxta regłam
in omni patientia ꝓbatus. ꝑseuerã¬
ter. ⁊ sine querela conuersatus. post
annũ sponte ꝓfessus. tunc pͥmum
sclari ueste reiecta: religionis habitũ
suscepisti. D in sensate puer qͥs te fas¬
cmauit nou soluere uota tua q̃ distĩre¬
runt labia tua. an nõ uel erore tuo
iustificaberis. uel exore tuo cõdemp¬
naberis : qͥd deparentis uoto sollicitꝰ
es negligens tui. cũ erore tuo non
illius habeas iudicari. tuoꝵ nõ illiꝰ
uota labioꝵ exigendus sis. Et qͥd

Expanded text:
inventa est patere morsibus lupi? De saeculo inventa est patere morsibus lupi? De saeculo quippe, non de Cluniaco, te teste, Roberte, venisti Cistercium. Quaesisti, petisti, pulsasti; sed pro tui adhuc teneritudine, te licet invito, dilatus es per biennium. Quo tempore patienter expleto, et absque calumnia, tuis demum precibus, multisque si meministi lacrymis, diu exspectatam impetrasti misericordiam; et quem satis desideraveras ingressum, obtinuisti. Post haec per annum juxta Regulam , in omni patientia probatus, perseveranter et sine querela conversatus, post annum sponte professus; tunc primum saeculari veste rejecta, religionis habitum suscepisti . 9. O insensate puer! quis te fascinavit non solvere vota tua, quae distinxerunt labia tua? Annon vel ex ore tuo justificaberis, vel ex ore tuo condemnaberis? Quid de parentis voto sollicitus es, negligens tui; cum ex ore tuo, non illius, habeas judicari; tuorum, non illius, vota labiorum exigendus sis? Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
stare debuerit. an uotum patris
de filio. an filii de se ipso. presertĩ
cum filius aliqͥd maius deuouerit.
uideat ⁊ famulus tuus legis lator
noster benedictus qͥd regularius
fuerit. utrum qd̃ factum est. de ĩ¬
fantulo nesciente ipso: an qd̃ ipse
ꝑ se postmodum sciens ⁊ prudens fe¬
cit. cum iam etatem haberet ut
de se loqueret᷑. Quaniqmͣ dubiũ
non sit ꝓmissum illum fuisse. nõ
donatum. Nec eni peticio qmͣ regła
p̾cipit ꝓ eo facta fuit aparentib.
nec mianus iliꝰ cũ ipsa petiõne m¬
uoluta palla altaris ut sie osferetur co¬
ram testib. Ostenditur deinde terra que
cum illo ⁊ pro illo dicitur data fuisse. S
si cum terra eũ receperunt cur nõ et
cum terra retinuerunt᷑ An forte reqͥre¬
bant magisdatum qmͣ fructum. ⁊ plu¬
ris estimata est terra qmͣ anima. Alio¬
quin. oblatus monasterio. ⁊ quid que¬
rebat inscło. Nucriendus deo. cur ex¬
positus erat diabło. Oiuis xp̃i. curpa

Expanded text:
stare debuerit, an votum patris stare debuerit, an votum patris de filio, an filii de se ipso, praesertim cum filius aliquid majus devoverit. Videat et famulus tuus legislator noster Benedictus, quid regularius fuerit, utrum quod factum est de infantulo, nesciente ipso; an quod ipse per se postmodum prudens et sciens fecit, cum jam aetatem haberet ut de se loqueretur. Quanquam dubium non sit; promissum illum fuisse, non donatum. Nec enim petitio quam Regula praecipit, pro eo facta fuit a parentibus; nec manus illius cum ipsa petitione involuta palla altaris, ut sic offerretur coram testibus. Ostenditur deinde terra, quae cum illo, et pro illo dicitur data fuisse, Sed si cum terra eum receperunt, cur non et cum terra eum retinuerunt? An forte requirebant magis datum quam fructum, et pluris aestimata est terra quam anima? Alioquin oblatus monasterio, quid quaerebat in saeculo? nutriendus Deo, cur expositus erat diabolo? Ovis Christi cur
Abbreviated transcription (Latin):
plus ualebũt pura corda qm̃ asti¬
tauerba. ⁊ conscientia bona qmͣ mar¬
suppia plena: qñquidem uidexillen᷑
falletur uerbis nec flectet᷑. donus. Tu¬
um dñe ihũ tribunal appello tuo me
iudicio seruo. tͥ committo causã me¬
am. Dñe deus sabaoth qͥ iudicas iuiste
⁊ ꝓbas renes ⁊ corda. cuiꝰ occuli sic̃ falłe
nolunt ita falli nõ possũt: tu uidesqͥ
tua uides. qͥ querunt ⁊ sua. Tu nosti
quib ei uiscerib incunctis tempta¬
tionib suis semꝑ affuerm. qnͣtis ꝑ
eo gemitib aures cue pietatis pul¬
sauerim: qͣliter ad queq illiꝰ scanda¬
la ꝓturbationes. molestias. ego u¬
rebar: torquebar. affligebar. Et nũc
timeo ne frustra. Puto eni qnͣtum
expertus sum adolescentis ꝑse satis
feruentis. ⁊ ĩ solescentis. nͨ corꝑi talia
expedire fomenta: nec menti illa głe
temptam̃ta. Itaq arbiter meus
dñe iħu. deuultu tuo iudiciũ me
umꝑdeat occłi tui uideant eqͥta
tes. uideant ⁊iudicent. qͥd potius

Expanded text:
ra corda, quam astuta verba; et conscientia bona, quam marsupia plena: quandoquidem Judex ille nec falletur verbis, nec flectetur donis. Tuum, Domine Jesu, tribunal appello: tuo me judicio servo, tibi committo causam meam, Domine Deus sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et corda ; cujus oculi sicut fallere nolunt, ita falli non possunt; tu vides qui tua, vides qui quaerunt et sua . Tu nosti quibus ei visceribus in cunctis tentationibus suis semper adfuerim, quantis pro eo gemitibus aures tuae pietatis pulsaverim, qualiter ad quaeque illius scandala, perturbationes, molestias ego urebar, torquebar, affligebar. Et nunc timeo ne frustra. Puto enim, quantum expertus sum, adolescentis per se satis ferventis et insolescentis nec corpori talia expedire fomenta, nec menti illa gloriae tentamenta. Itaque, arbiter meus Domine Jesu, de vultu tuo judicium meum prodeat, oculi tui videant aequitatem . 8. Videant et judicent, quid potius
Abbreviated transcription (Latin):
ceptisq custodib estimantib qͥdem
ouem eẽ. ue. ue. admissus ẽ solus ad
solam. lupus ad ouicłam. Nec refu¬
git ouicła lupum. quem ⁊ ipsa pu¬
tabat ouem. Quid plura. Attrahit.
allicit. blandit᷑. ⁊ noui euugłũ pre¬
dicator cõmendat crapulam: par¬
symoniam dampnat. uoluntariã
pauꝑtatẽ. miseriam dicit. Ieiuiua.
uigilias. Silentiũ. manuuq labo¬
rem. uocat in saniam. E contra ocio¬
sicatem contemplatõnem nũcupat.
edacitatem. loquacitatem. curiosi¬
tatem. cunctam deuiq intemꝑan¬
tiam. nominat discretionẽ. Quan¬
do inquit delectat᷑ deus cruciatib
nĩis. ubi precipit scͥptura quempi¬
am sese interficere. Qualis uͦ religio
est. fodere terram. siluam ercidere.
stercora comportare: Nunqͥd non

Expanded text:
ceptisque custodibus, aestimantibus quippe ceptisque custodibus, aestimantibus quippe ovem esse, vae! vae! admissus est solus ad solam lupus oviculam. Nec refugit ovicula lupum, quem et ipsa putabat ovem. Quid plura? attrahit, allicit, blanditur, et novi evangelii praedicator commendat crapulam, parcimoniam damnat; voluntariam paupertatem, miseriam dicit; jejunia, vigilias, silentium, manuumque laborem, vocat insaniam: e contrario otiositatem, contemplationem nuncupat; edacitatem, loquacitatem, curiositatem, cunctam denique intemperantiam nominat discretionem. Quando, inquit, delectatur Deus cruciatibus nostris? ubi praecipit Scriptura quempiam sese interficere? Qualis vero religio est fodere terram, silvam excidere, stercora comportare? Nunquid non
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ. cui sua ratio magister. cut
ꝓpͥa conscientia uirga. ⁊ ingenita
uerecundia lex discipline ẽ. Qd̾ si cui
mirũ uidetur. quomͦ ergo puerue¬
recundꝰ. simpler. timoratꝰ. ausus fue¬
rit contra uoluntatẽ frm. magistri
imꝑrũ. regłare decretum. suũ dese¬
rere ⁊ uocum ⁊ locũ: miretur eciam
qd̾ ⁊̃ dd̾ sc̃itati subreptum ut qd̾ sa¬
pientie salomonis illusum. qd̾ sansomiꝰ
fortitudini obuiatũ. Qui ꝑ thoplastũ
dolo captũ expulit de patͥa felicitatis.
qͥd mirũ si tenero surripuit adolescẽ¬
tulo in loco horroris ⁊ uaste solitudiniᷤᷤ.
huc accedit qd̾ nec sicut illos babylo¬
nicos senes spẽs decepit eũ. nec sicut
gyezi pecunie amor. uͭ honoris ambi¬
tio sicut iulianũ apostatam. s fefel¬
lit illum scĩtas seduxit religio. ꝑdi¬
prior ab ipso pͥncipe prioꝵ. foris qui¬
dem apparens ĩ uestimentis ouiũ.
in tͥnsecus autem lupus rapar. De¬

Expanded text:
amplius: cui sua ratio magister, cui amplius: cui sua ratio magister, cui propria conscientia virga, et ingenita verecundia lex disciplinae est? Quod si cui mirum videtur, quomodo puer verecundus, simplex timoratus, ausus fuerit contra voluntatem fram, suum deserere et votum, et locum: miretur etiam quod et David sanctitati subreptum sit , quod sapientiae Salomonis illusum , quod Samson fortitudini obviatum . Qui protoplastum dolo captum expulit de patria felicitatis, quid mirum si tenero subripuit adolescentulo in loco horroris et vastae solitudinis? Huc accedit quod nec, sicut illos Babylonicos senes, species decepit eum ; nec, sicut Giezi, pecuniae amor ; nec honoris ambitio, sicut Julianum Apostatam; sed fefellit illum sanctitas, seduxit religio, perdiprior ab ipso principe priorum; foris quidem apparens in vestimentis ovium, intrinsecus autem lupus rapax; de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmitto. ⁊ tu times: Intrepidꝰ ueni. qͦ te
uocat humilitas. ꝑ trahit caritas. Se¬
curꝰ accede. talib preuent᷑ obsidib fũ¬
gisti seuum: reuertere ad mansuetũ.
Reuocet te mea leuitas. cuiꝰ seueritas
effugauit. uide fili qmͣ te cupiam du¬
ci non sp̃i seruitutis iterũ intimore.
s sp̃u ad optionis filioꝵ inqͦ clamare
⁊ tu non confundaris abba pater. cau¬
sa utiq tanti doloris mei nõ minis a¬
pud te s blanduentis. precib non
terrorib agens. Alius forsitan aliter
temptaret. Et uere quis alius nõ ma¬
gis discuteret reatũ ⁊incuceret me¬
tum. nõ opponeret uotum. ⁊ pponeret
iudiciũ. non argueret mnobedientie.
non indignaret᷑ apostasie. qd̾ de tu¬
ui animũ tuum. qͥ faciliꝰ possit amo¬
re flecti. qmͣ timore compelli. Deniq
qͥd necesse est bis pungere nõ recalci¬
trantẽ. ualde cimidũ magis exterre¬
re. ꝑ se satis erubescentẽ confundere

Expanded text:
promitto: et tu times? Intrepidus veni quo te promitto: et tu times? Intrepidus veni quo te vocat humilitas, pertrahit charitas. Securus accede, talibus praeventus obsidibus. Fugisti saevum, revertere ad mansuetum: revocet te mea lenitas, cujus severitas effugavit. Vide, fili, quam te cupiam duci, non spiritu servitutis iterum in timore, sed spiritu adoptionis filiorum, in quo clamare et tu non confundaris, Abba, Pater : causam utique tanti doloris mei non minis apud te, sed blandimentis; precibus, non terroribus agens. Alius forsitan aliter tentaret. Et vere quis alius non magis discuteret reatum, et incuteret metum; non oppoponeret votum, et proponeret judicium; non argueret inobedientiae, non indignaretur apostasiae; quod de tuvi animum tuum, qui facilius possit amore flecti, quam timore compelli. Denique quid necesse est his pungere non recalcitrantem, valde timidum magis exterrere, per se satis 3 erubescentem confundere
Abbreviated transcription (Latin):
puto fore qͥ fiusti. Mutatuᷤ mutatũ
inuenies:⁊ qnͣtum quem ante me¬
tuebas magistrũ. comitẽ amplectẽ
securus. Itaꝙ siue mea culpa recesse¬
ris. ut cu putas ⁊ ego non excuso. si¬
si ego non accuso. siue mea simul ⁊
tua qd̃ ego magis puto. ex hoc iam
si redire renueris solus ꝑfecto inex¬
cusabilis eris. Uis ab om̃i culpa liber
eẽ: Reuertere. Si tuam agnoscis. ig¬
nosco. Ignosce ⁊ tumͥ. ubi meam ag¬
nosco. Alioqͥn aut tͥ minis indul¬
ges qͥ tuam culpam ⁊ agnoscis idis¬
simulas. aut mͥ nimis inmisericoeᷤᷤ
es: cui uec satisfatienti ignoscendũ
putas. Iam si redire recusas aliam
quere occasionem uñ falso blan¬
diaris conscientie tue qr nõ erit
ultra qd̾ formidare deleas de rigo¬
redistridioris mes.Ioq emm
formidandum est qd̃ futurus simpre¬
senti formidolosꝰ: cui ad huc absenti. iã
toto sum corde ꝓstratus. totis astrictus
iuscerib humilitatẽ exhibeo. caritatẽ

Expanded text:
puto fore qui fuisti. Mutatus mutatum puto fore qui fuisti. Mutatus mutatum invenies, et quem ante metuebas magistrum, comitem amplectere securus. Itaque sive mea culpa recesseris, ut tu putas, et ego non excuso; sisi ego non accuso; sive mea simul et tua, quod ego magis puto: ex hoc jam si redire renueris, solus profecto inexcusabilis eris. Vis ab omni culpa liber esse? revertere. Si tuam agnoscis, ignosco: ignosce et tu mihi, ubi meam agnosco. Alioquin aut tibi nimis indulges, qui tuam culpam et agnoscis, et dissimulas; aut mihi nimis immisericors es, cui nec satisfacienti ignoscendum putas. 3. Jam si redire recusas, aliam quaere occasionem unde falso blandiaris conscientiae tuae: quia non erit ultra quod formidare debeas de rigore districtionis meae. Neque enim formidandum est quod futurus sim praesenti formidolosus, cui adhuc absenti jam toto sum corde  al. corpore prostratus, totis adstrictus visceribus. Humilitatem exhibeo, charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quantum memini murmurare
solebas. hinc ⁊ nũc sicut audiui
eciam absenti de rogare non ces¬
sas. Nontͥ imputet᷑ possem for¬
sitan excusare ⁊ dicere qr sic lasci¬
ui pueritie motus cohercendi e¬
rant. ac rudib annis debebant᷑
aspera illa discipline districtõnis
initia: scͥptura atcestante q̃ ait.
Pereute filium tuum iuugar. ili¬
berabis animam euis amorte. Et rur¬
sum. Quos enĩ diligit dñs corripit.
flagellat autem omnẽ filium quẽ
recipit. Et illud. Utiliora sunt uer¬
bera amici. qmͣ oscula mimici. S̾ed
fuerit ut dixi meẽ culpe qd̾ disces¬
sisti: ne dum de reatus ꝑpetratio¬
ne contendit᷑. emendatio retarde¬
tur. At uͦ hic uel ꝓcul dubio incipi¬
et ẽẽ ⁊ tue. si nõ parcas penitentũ
dulgeas confitenti. qr potui qͥdem
aliqñ mnali qͥb fuisse erga te ĩ dis¬
cretꝰ: s certe nõ maliuolus. Quod
si ⁊ infuturo hanc ipsam indiscre¬
tionem meã suspectam habes: no

Expanded text:
quantum memini, murmurare quantum memini, murmurare solebas; 2 hinc et nunc, sicut audivi, etiam absenti derogare non cessas. Non tibi imputetur. Possem forsitan excusare et dicere, quia sic lascivi pueritiae motus coercendi erant; ac rudibus annis debebantur aspera illa disciplinae districtioris initia. Scriptura attestante, quae ait, Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte ; et rursum: Quos enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit ; et illud: Utiliora sunt verbera amici, quam oscula inimici . Sed fuerit, ut dixi, meae culpae quod discessisti: ne dum de reatus perpetratione contenditur, emendatio retardetur. At vero hinc vel procul dubio incipiet esse et tuae, si non parcas poenitenti, induigeas confitenti: quia potui quidem aliquando in aliquibus fuisse erga te indiscretus, sed certe non malevolus. Quod si et in futuro hanc ipsam indiscretionem meam suspectam habes; nov
Abbreviated transcription (Latin):
entem. qm̃ peferire: Rcae. Aslentio.
Non ut contenderem cepi hec: set
ut contentõnem dirunerem. fu¬
gere ꝑsecutõnem. non est culpa
fugientis s ꝑsequentis. Non con¬
tradico. Omitto qd̃ factum est. nõ
reqͥrocur uel quomͦ factum est.
culpas non discutio. non retracto
causas. non inuirias. Solent e¬
num hec magisinstigare qmͣmi
tigare qmͣ iitigare discordias.
Solum qd̾ magis mͥ est cordi lo¬
quor. Me miserum qd̾ ce careo.
qd̃ te non uideo. quod sine te ui¬
uo. ꝓ quo mori mͥ uiuere ẽ. sine
qͦ uiuere mori. Non gͥ querocur
abieris. s qd̾ iam non redieris.
queror. Non causas discessionis:
s moras causor regressionis. ueni
factum ẽ. Redi in qmͣ redi. Netꝰ
cantabo. Mortuus fuerat᷑ ⁊ reuir¬
it. perierat iinuentus ẽ. Fuit cer¬
te mee culpe qd̃ discessisti. delica¬
to quippe ad olescentulo austerus
extiteram: ⁊ tenerum durꝰ nimiᷤ
inhumane tractaui. Hinc eñi
⁊ presens quondam aduersũ me

Expanded text:
entem, quam referire? Recte: assentio. entem, quam referire? Recte: assentio. Non ut contenderem coepi haec, sed ut contentionem dirimerem. Fugere persecutionem non est culpa fugientis, sed persequentis. Non contradico. Omitto quod factum est, non requiro cur, vel quomodo factum est: culpas non discutio, non retracto causas, non recordor injurias. Solent enim haec magis instigare, quam mitigare discordias. Solum quod mihi magis est cordi, loquor. Me miserum, quod te careo, quod te non video, quod sine te vivo, pro quo mori, mihi vivere est; sine quo vivere, mori! Non igitur quaero cur abieris, sed quod jam non redieris queror; non causas discessionis, sed moras causor regressionis. Veni factum est. Redi, inquam, redi, et laetus cantabo: Mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est . 2. Fuerit certe meae culpae quod discessisti. Delicato quippe adolescentulo austerus exstiteram, et tenerum durus nimis inhumane tractavi. Hinc enim et praesens quondam adversum me,