comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
orbe diffusam iusti gemund & merent ob iniquitates quȩ fiunt in
medio eoꝵ. Non gͣ quis seꝑatos iustos. sed eum ipsis potius in maloꝵs tẽ¬
porali cõmixtione concorditer gemat. Non enim sedebit in conuenticło
uanitatis. quia ibi sedebit ubi conuersatur. Audiet aut̃ dicentẽ apłm.¬
slrã aut̃ conuersatio in celis. ẽ. Ibi cum facinorosis ñ erit. ibi curiã neqͥs¬
simoꝵ ñ patietur. ibi cũ impiis ñ sedebit. In tali spe habitabit. ut ad
rem cuiꝰ habet spem aliquando ꝑuenire mereatur. Non enim iam
resurreximus sicut xp̃c. aut iam cum illo sedemus in cȩlestib & tamen
qr talem spẽ nob̾ dedit. & ꝑ ipsam spem iam quodãmͦ ibi conuersamui
dicit apłs. Si aut̃ resurrexistis cum xp̃o. quȩ sursum st̃ querite. ubi xp̃c
enĩ estis. & uita urã abscondita. ẽ. cum xp̃o in deo. Non sedemꝰ in cõuen¬
tcło uanitatis: quia sicut dicit apłs. simul nos excitauit. & simul nos

Expanded text:
orbe diffusam iusti gemunt et maerent ob iniquitates quae fiunt in orbe diffusam iusti gemunt et maerent ob iniquitates quae fiunt in medio eorum. non ergo quaerat separatos iustos, sed cum ipsis potius in malorum temporali commixtione concorditer gemat. non enim sedebit in conuenticulo uanitatis, quia ibi sedebit ubi conuersatur, audiet autem dicentem apostolum: conuersatio nostra in caelis est. ibi cum facinerosis non erit, ibi curiam nequissimorum non patietur, ibi cum impiis non sedebit. in tali spe habitet, ut ad rem cuius nunc habet spem peruenire aliquando mereatur. non enim iam resurreximus sicut Christus aut iam cum illo sedemus in caelestibus, et tamen quia talem spem nobis dedit et per ipsam spem iam quodammodo ibi conuersamur, dicit apostolus: si autem resurrexistis cum Christo quae sursum sunt quaerite, ubnostra quae abscondita est cum Christo in Deo, non sedemus in conventiculo vanitatis, quia, sicut dicit Apostolus, Simul nos excitavit, et simul nos
Abbreviated transcription (Latin):
& flagitiosissimas turbas ñ audeant corriꝑe. ut corrigantur. ne ꝑ hoc
cogantur confiteri quia mali sunt. & dicatur eis. tritico purgato loqͥ¬
mini. Cur ꝑ has uoces tantã commixtixã eẽ fatemini: Et ideo qͥa
iusti ñ sunt ñ emundant & arguunt in miscłia. sed oleo adulatio¬
nis impinguant capita eoꝵ. quib ipsi. eẽ. capita nolunt. qm̃ sub uns¬
capite. qui in celo.ẽ. in unitate corporis qđ ꝑ totam t̃ram est. eẽ. no¬
lunt. ut merito plebib eoꝵ dicatur. qui uos felices dicunt. in eriorẽ
uos mutunt. & conturbant semitas pedum ur̃oꝵ. Qui gͦ ñ uult se¬
dere in concilio uanitatis. ñ euanescat typo suꝑbi e querens cõuena¬
cula iustoꝵ totius orbis unitate seꝑata. q̃ ñ pot̾ inuenire Iusti autẽ
sunt ꝑuniu̾sam ciuitatẽ quȩ abscondi ñ potest. qr suꝑ montem
constituta. ẽ. montem illum dico danieł. in qͦ lapis ille sine ma

Expanded text:
et flagitiosissimas turbas non audeant corripere ut corrigantur, ne per hoc et flagitiosissimas turbas non audeant corripere ut corrigantur, ne per hoc cogantur confiteri quod mali sunt et dicatur eis: \'certe tritico purgato loquimini: cur ei per has uoces tantam paleam commixtam ejusti non sunt, non emendant et arguunt in misericordia, sed oleo adulationis impinguant capita eorum , quibus ipsi capita esse volunt; quoncapite quod in caelo est in unitate corporis quod per totam terram est esse nolunt, ut merito plebibus eorum dicatur: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt et conturbant semitas pedum uestrorum. Qui ergo non uult sedere in conuenticulo uanitatis, non euanescat tyfo superbiae quaerens conuenticula iustorum a totius orbis unitate separata, quae non potest inuenire. iusti enim per uniuersam ciuitatem quae abscondi non potest, quia super montem constituta est — montem ill
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. tolerat ea quȩ sunt in contumelia. nec ꝓpter hoc relinquit domũ
ne fiat ipse ñ uas in contumelia. qđ tamen in domo toleratur. s ster¬
cus qđ de domo ꝓicitur. & ꝓpter ipsam temporalẽ cum malis in una
domo congregationẽ orat dicens. ne simul ꝑdidis cum.p.a .m. & cũ¬
at. cum his cum quib eũ simul uiuere caritas omĩa tolerans hortat᷑¬
Nonne apparet in his uerbis uor illoꝵ. qui ꝑ erechielem ꝓpħati suis
gemere & merere ob iniquitates ppłi quȩ fiebant in medio eoꝵ:
Et quia erant uasa in honore. ꝓpriũ signum acciꝑe meruerunt. ut
cum illi om̃s inciꝑent uastari atq deleri. ñ ds̃ ꝑderet cum peccatori¬
b animas eoꝵ. Isti aut̃ sunt infelices qui se ab omni maloꝵ congre¬
gatione tanquam triticũ a paleis purgatũ esse p̃sumunt. ꝑ istã enĩ¬
uanitatẽ preuidicauer̃ sibi. ut in ppłis quib p̃sunt iniquissimas

Expanded text:
eius, tolerat ea quae sunt in contumelia nec propter haec relinquit domum, eius, tolerat ea quae sunt in contumelia nec propter haec relinquit domum, ne fiat ipse non uas in contumelia, quod tamen in domo toleratur, sed stercus quod de domo proicitur, et propter ipsam temporalem cum malis in una domo congregationem orat dicens: ne simul perdideris cum pecreat cum iis cum quibus eum simul vivere charitas omnia tolerans hortatnonne apparet in his uerbis uox illorum, qui per Ezechielem prophetati sunt gemere et maerere ob iniquitates populi quae fiebant in medio eorum et, quia erant uasa in honore, proprium signum accipere meruerunt, ut, cum illi omnes inciperent uastari atque deleri, non deus perderet cum peccatoribus animas eorum? isti autem infelices, qui se ab omnium malorum congregatione tamquam triticum a paleis purgatos esse praesumunt, per istam uanitatem praeiudicauerunt sibi, ut in populis quibus praesunt iniquissimas
Abbreviated transcription (Latin):
iore scĩficatum. utile dño. ad omne opus bonum ꝑatum. nec ppt̾ ua
que erant in contumelia se a magna domo seꝑabat. sed eos in unitate
Ilius do mus arguens tolerabat. a quib se ñ imitando mundabat.
nouit ponere parmenianus uerba ꝓpħȩ dicentis. Non sedi cum
lauabo cum innocentib manus meas. & circ̃dabo altare dñi. ut audiã
uocẽ laudis ⁊ enarrẽ omĩa mirabilia tua. dñe dilexi. d.d.t̃. & locum
cũ uiris sanguinum uitã meam in quoꝵ manib delicta sunt. dextera
eoꝵ impleta. ẽ. munerib. Nouit hoc ponere parmenianus. & ñ curat
aduertere quemadmodũ his uerbis. sine ullo diuisionis nefarie sacri¬
legio seruatur. Spẽs enim domus & locus tab̾nacłi claritatis dei ẽ in
uasis. ut dixi ñ omnib. quȩ tam̃ in una domo magna s̃. s in his q̃
quisquis dilexerit speciem domus dei. & locum tabnacłi claritatis

Expanded text:
nore sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum paratum, nec propter uasa nore sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum paratum, nec propter uasa quae erant in contumelia se a domo magna separaret, sed eos in unitate illius domus arguens tolerabat a quibus se non imitando mundabat. Sed nouit ponere Parmenianus uerba prophetae dicentis: non sedi in cm nequissimorum. lauabo cum innocentibus manus meas et circumdabo altare domini, ut audiam uocem laudis et enarrem omnia mirabilia tua. domine, dilexi speciem domus uiris sanguinum uitam \'meam, in quorum manibus delicta sunt, dextera eorum impleta est muneribus. nouit haec ponere Parmenianus et non curat aduertere, quemadmodum his uerbis sine ullo diuisionis nefariae sacrilegio seruiatur. species enim domus et locus tabernaculi claritatis dei in uasis est ut dixi non omnibus, quae tamen in una domo magna sunt, sed in his quae quisquis dilexerit speciem domus dei et locum tabernaculi claritatis
Abbreviated transcription (Latin):
cauerent tangere inmundum. & cum facinorosis ñ introirent. cur hoc
ñ fecit apłs paulus: Ait enim. Palea ñ erant. qui ñ ex ueritate s ex in¬
uidia xp̃m annuntiabant: An inmundi ñ erant. qui ñ caste eugłiũ
p̃dicabant: Hos in illis tp̃rib ȩccła fuisse testatur. cuiꝰ excellentissimã
caritatẽ omnia tolerantẽ etiam posteriores imitati s̃. An inmunditia an
etiã auaritia: Quam cyprianus corde ñ tetigit. & tam̃ inter auaros col-¬
bet curiam malignoꝵ. & cum impiis ñ sederet. An ñ erat conuenticłm
uanitatis in eis. qui esurientib in ȩccła frĩb largissimo argento nitere
bat altare dñi. Ideo quippe tolerabat nocentes. ne desereret innocentes cũ
abilib fuit. in magna aut̃ domo ñ solum uasa sunt aurea & argentea
sed & ligna & fictilia. Et illa quidem s̃in honore. illa uero in contumelia.
Et mundabat semetipsum ab huiusmodi. ut. eẽt. etiam ipse uas in ho¬

Expanded text:
cauerent tangere immundum et cum facinerosis non introirent, cur hoc cauerent tangere immundum et cum facinerosis non introirent, cur hoc non fecit Paulus apostolus? an palea non erant qui non ex ueritate, sed ex inuidia Christum annuntiabant? an immundi non erant qui non caste euangelium praedicabant, quos in illius temporis ecclesia fuisse testatur et cuius excellentissimam caritatem omnia tolerantem etiam posteriores imitati sunt? an immunditia non est auaritia, quam Cyprianus corde non tetigit et tamen inter auaros colberet curiam malignorum et cum impiis sederet. an non erat conuenticulum uanitatis in eis, qui esurientibus in ecclesia fratribus largissimo argento nitere bat altare domini. ideo quippe tolerabat nocentes, ne desereret innocentes cum rabilibus erat. in magna autem domo non solum aurea uasa sunt et argentea, sed et lignea et fictilia. et illa quidem sunt in honore, illa autem in contumelia. et mundabat semet ipsum ab huiusmodi, ut esset etiam ipse uas in ho
Abbreviated transcription (Latin):
gatione paterentur. quosqͦs ab unitate xp̃i expellere ñ ualerent. caritate
xꝑi tolerare diligerent. Quomͦ aut̃ possunt de his ipsis quos in sua ui¬
cinitate malos arguunt iustũ habere iudicium. cũ temeraria cecitate
tã longe a se positos ignotissimos criminantur: Utrum enim uł ciues
suos uł uicinos quos arguunt malos. eẽ. nouerint. incertum ẽ. orbi t̃raꝵ
Quia uͦ ab eis quoꝵ uitam longe positoꝵ nosse ñ possunt. temeraria ce¬
citate seꝑant. certum. ẽ. orbi terraꝵ. Et quia cum laude patientiȩ mali
colerantur. ne ignoti dampnentur. certũ est orbi t̾rarũ. Quappt̃ securiꝰ
udicat orbis terrarũ bonos ñ. eẽ. qui se diuidunt ab orbe t̾rarum in qͣ¬
cumq parte t̾rarum. Postremossi ꝓpħȩ posteros monuer̃ in se ante tẽ¬
pus ultimȩ uentilationis a paleis corporaliter seꝑarent. & tali seꝑatioe

Expanded text:
gatione paterentur, quos ab unitate Christi expellere non ualerent, caritate gatione paterentur, quos ab unitate Christi expellere non ualerent, caritate Christi tolerare deligerent. quomodo autem possunt de his ipsis, quos in sua uicinitate malos arguunt, iustum habere iudicium, cum temeraria caecitate tam longe a se positos ignotissimos criminantur? utrum enim uel ciues suos uel uicinos quos arguunt malos esse nouerint, incertum est orbi terrarum; quia uero ab eis, quorum longe positorum uitam nosse non possunt, temeraria. caecitate separantur, certum est orbi terrarum, et quia cum laude patientiae mali noti tolerantur, ne ignoti boni damnentur, certum est orbi terrarum. quapropter securus iudicat orbis terrarum bonos non esse, qui se diuidunt ab orbe terrarum in quacumque parte terrarum. Postremo si prophetae posteros monuerunt, ut se ante tempus ultimae uentilationis a paleis corporaliter separarent et tali separatione
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑationib se frum̃tis palea remanserint & nesciunt. S unde securi suis
nͥ quia certũ habent bonos. eẽ. non potuisse. qͥ se ab unitate cõmunionis
donati quȩ ꝑ totã affricam diffunditur segregarunt: Quia si malos all¬
quos in sua uicinitate patiebantur. quos ostende ceteris ñ potuer̃ eos osti¬
dere potiꝰ debuer̃. quam diuidẽ se a tot innocentib. quib ꝑsuadi ñ pote¬
rant aliena peccata. ⁊̃ si ea ipsi optime nossent. Cur gͦ hec innocentia nõ
reditas patet. ut certa atq secura sit. eos qui se bonos dicunt. & se ab omĩ
tr̃ȩ unitate seiuingunt. eo ipso demonstrante quales sint.Sibi enĩ iusti
uidentur. & sꝑnunt cet̾os. & ideo cantant canticũ nouũ. qr de superbia
uet̾is hominis extolluntur. Ab ea quippe cõmunione seꝑantur eui dictũ
les. ẽẽnt. Si aut̃ humiles. ẽẽnt. etiã siuere malos in suȩ uicinitatis congre¬

Expanded text:
separantibus se frumentis palea remanserint, et nesciunt. sed unde securi sunt, separantibus se frumentis palea remanserint, et nesciunt. sed unde securi sunt, nisi quia certum habent bonos esse non potuisse qui se ab unitate communionis Donati, quae per totam Africam diffunditur, segregarunt, quia, si malos aliquos in sua uicinitate patiebantur, quos ostendere ceteris non ualebant, eos tolerare potius debuerunt quam diuidere se a tot innocentibus, quibus persuadere non poterant aliena peccata, etiamsi ea ipsi optime nossent? cur ergo haec innocentia non acumque Christi hereditas patet, ut certa atque secura sit eos, qui se bonos dicunt et se ab omnis terrae unitate seiungunt, eo ipso demonstrare quales sint? sibi enim iusti uidentur et spernunt ceteros et ideo non cantant canticum nouum, quia de superbia ueteris hominis extolluntur. ab ea quippe communione separantur cui dictules essent; si autem humiles essent, etiamsi uere malos in suae uicinitatis congre
Abbreviated transcription (Latin):
tium tris pars donati ꝓrsus ignorata ẽ: Fortasse dicent obesse s ñ po¬
tuisse qđ ignorabant. Sic gͦ & illis t̾ris obesse ñ potest. qđ gestum in
affrica ignorant. etiam siuera isti dicerent quȩ de affroꝵ criminib mẽ¬
tiuntur. Si aut̃ dicunt latere se ñ potuisse si fieret mͦ. dicant ꝑ om̃s orb̾
t̃rȩ partes. qđ scisma factum sit. Nimiũ est qđ int̾rogo. In ipsa affrica
dicunt donatiste carthaginienses uł quic̃q sunt in ciuitate cartagini
quot partes ꝑ numidiam & mauritaniã factȩ sint de ipsa parte dona¬
ti. quarum omĩum causas utiq nosse deberent. ne forte iusti aliqͥ in reqi¬
onib illis maloꝵ suoꝵ societatem congregationemq uitauerint. & exi¬
erint inde ne inmundum tangerent. ne cum facinorosis introirent. ne
forte isti iam ante aliquot annos in aliquo angulo numidiȩ. uł numidis

Expanded text:
tium terris pars Donati prorsus ignota est? Fortasse dicent obesse sibi non potium terris pars Donati prorsus ignota est? Fortasse dicent obesse sibi non potuisse quod ignorabant. Sic ergo et illis terris obesse non potest quod gestum in Africa ignorant, etiamsi vera isti dicerent, quae de Afrorum criminibus mentiuntur. Si autem dicunt latere se non pterrae partes quot schismata facta sint. nimium est quod interrogo: in ipsa Africa dicant Donatistae Carthaginienses uel quicumque sunt in uicinitate Carthaginis quot partes per Numidiam et Mauretaniam factae sint de ipsa parte Donati. quarum omnium causas utique nosse deberent, ne forte iusti aliqui in regionibus suis malorum societatem congregationemque uitauerint et exierint inde, ne immundum tangerent, ne cum facinerosis introirent, ne forte isti iam ante aliquot annos in aliquo angulo Numidiae uel Mauretaniae
Abbreviated transcription (Latin):
bat. istis uero temporib licet: Quid dici ꝑuersius pot̾ illo tp̃r. non po¬
tuis se bonos a malis corporaliter seꝑari. quando multa sacram̃ta corpo¬
raliter obseruari uidebantur. nunc aut̃ necessariam. eẽ. corporalẽ seꝑa¬
tionem. qñ iam illa spũaliter obseruabantur: Uȩ cecis ducentib &
cecis sequentib. Ita ne ñ timent ista dicentes. ne forte ꝑ tantã latitudin
orbis terrarum. qua fides xp̃i nomenq diffusum. ẽ. antequam se isti se¬
ꝑarent in aliqua parte tr̃arum ab affricanis regionib remotissima. iã
hoc iusti fecerint. & ad hoc isti in inmundiciȩ quã illi fugerant conta¬
gione uiuebant: Quis enim eos cauet. qͥs eos securos facit. si huiꝰmoi
a malis seꝑatio facienda. ẽ: An anteꝗͣ ab istis fieret ñquam factã fu¬
isse tam longe ut affricam omĩno nescirent. sic̃ in extremis illaꝵ par¬

Expanded text:
bat, istis uero temporibus licet? quid dici peruersius potest illo tempore non oporbat, istis uero temporibus licet? quid dici peruersius potest illo tempore non oportuisse bonos a malis corporaliter separari, quando multa sacramenta corporaliter obseruare iubebantur, nunc autem necessariam esse corporalem separationem, quando iam illa spiritaliter obcaecis sequentibus! Itane non timent ista dicentes, ne forte per tantam latitudinem orbis terrarum, qua fides Christi nomenque diffusum est, antequam se isti separarent, in aliqua parte terrarum ab Africanis regionibus remotissima jam hoc justi fecerint, et adhuc isti in immunditiae, quam illi fugerant, contagione vivebant? Quis enim eis cavet, quis eos securos facit, si hujusmodi a malis separatio facienda est, hanc, antequam ab istis fieret, nunquam factam fuisse tam longe, ut Africa omnino nesciret, sicut in extremis illarum par
Abbreviated transcription (Latin):
equissimoꝵ. & cum impiis ñ sedebo. Legant quales in se temporib
us in illo ppło tolerauit. qͥ unctionis mystico sacram̃to tantũ honorẽ
etulit. ut id nec in scełatissimis aulȩ contempneret. ĩmo tantũ uenera¬
tur. ut amplius omnino ñ posset: Nonne si eoꝵ uerba factis eoꝵ obi¬
temꝰ respondent nob. nos plane cum talib nullum habuimꝰ in corde
nsortium. nec tangebamus ĩmundum ubi potest coinquinari cõ¬
tus. id ẽ consentione atq placito conscientiȩ recedebamꝰ & exibamꝰ
ab eis. qui ñ solum talia ñ faciebamus. s nec facientib tacebamꝰ. Isti autẽ
seditiosi & insani qui defensiones p̃cisionis suȩ querunt ex oracłis ꝓpħaꝵ
suꝑest ut impietate uesana de uerbis ꝓpħicis mores arguant ꝓpħarum
An hoc dicturi sunt qđ illis temporib recede iustis a malo ppło ñ lice¬

Expanded text:
nequissimorum et cum impiis non sedebo. legant quales ipse temporibus nequissimorum et cum impiis non sedebo. legant quales ipse temporibus suis in illo populo tolerauerit, qui unctionis mystico sacramento tantum honorem detulit, ut id nec in sceleratissimo Saule contemneret, immo tantum ueneraretur, ut amplius omnino non posset. nonne, si eorum uerba factis eorum obiceremus, responderent nobis: \'nos plane cum talibus nullum habuimus in corde consortium nec tangebamus immundum ubi potest coinquinare contactus, id est consensione atque placito conscientiae recedebamus et exibamus ab eis, quia non solum talia non faciebamus, sed nec facientibus tacebamus\'? isti autem seditiosi et insani, qui defensiones praecisionibus suis quaerunt ex oraculis prophetarum, superest ut impietate uesana de uerbis propheticis mores arguant prophetarum. an hoc dicturi sunt, quod illis temporibus recedere iustis a malo populo non lice
Abbreviated transcription (Latin):
in tot gentiũ milib exsuffletur: Sed incredibił ẽ. cecitas hominũ &
omino nescio quemadiodũ credi posset. eẽ. in hominib tanta ꝑuersi¬
tas. nͥ exꝑim̃to uerboꝵ suoꝵ factoꝵq patesceret. usq adeo se clausos ha
bere cordis ocłos. ut cõmemorent sc̃ȩ scripturȩ testimonia. nec intueant᷑
n factis ꝓpħarum. quẽ admodum intelligenda sint uerba ꝓpħaruoꝰ.
Dix̃ ieremias quid paleis ad triticũ. ut ipse recedet a paleis ppłi sui ĩ qͣs
lla tanta & uera dicebat. Dixit ysaias recedite recedite. exite inde. &
nmundum nolite tangere: S cur ipse in ipso ppło inmunditiã quam
rauiter arguebat in una cum eis congregatione tangebat: Legant
uanta in malos ppłi sui. & quã uehement̾ ac ueraciter dixerit. a qͥb
tam̃ nulla corporali direptione seꝑauerit. Dixit dauid. Non sedi
uĩ concilio uanitatis. & cum facinorosis ñ introibo. odio habui curiã

Expanded text:
in tot gentium millibus exsuffletur? 23. Sed incredibilis est caecitas hominum, et in tot gentium millibus exsuffletur? 23. Sed incredibilis est caecitas hominum, et omnino nescio quemadmodum credi posset esse in hominibus tanta perversitas, nisi experimento verborum suorum factorumque patescum commemorent sanctae scripturae testimonia, non intueantur in factis prophetarum quemadmodum intellegenda sint uerba prophetarum. dixit Hieremias: quid paleis ad triticum? num ipse recederet a paleis populi sui in quas tanta illa uera dicebat? dixit Esaias: recedite recedite, exite inde et immundum nolite tangere. cur ipse in illo populo immunditiam quam grauiter arguebat in una cum eis congregatione tangebat? legant quanta in malos populi sui et quam uehementer ac ueraciter dixerit, a quibus se tamen nulla corporali diremptione separauit. dixit Dauid: non sedi in conuenticulo uanitatis et cum facinerosis non introibo. odio habui curiam
Abbreviated transcription (Latin):
exsuffietur. in parte honoretur: in parte uioletur. Ita enim ubi uiolant rei
sunt. ubi aut̃ confirmant. reatus sui testes inueniuntur. Si enĩ postea sic
confirmarent. ut iam uiolare desinerent. ñ discrepatio s correctio diceret᷑.
Cum aut̃ in quibdam imꝓbant qđ in aliis apꝓbant. in his accusantur.
in illis contra se testimoniũ dicunt. Quero enim qr̃ non baptires eos
qͦs felicianus in maximiani scisiate baptirauit. Quia xp̃i baptismum
acceper̃. an quia feliciani: Si qr feliciani apud maximianistas eũ dedit
dampnatꝰ. foris extra cõmunionem ur̃am dedit eũ. Hoc. ẽ. illd̃ baptis¬
ma qd̾ & saluii mẽbresitani & alioꝵ taliũ. Si aut̃ qr xp̃i plus apd̾ te
ate. quam ille sedens ad dexterã patris & crucifixus ꝓte. Parcitur ĩ pau¬
cisimis baptismo. xp̃i. ne felicianus ostendatur. & ñ parcitur. ne ipse xꝑc

Expanded text:
exufflent, in parte honorent in parte uiolent. ita enim ubi uiolant rei exufflent, in parte honorent in parte uiolent. ita enim ubi uiolant rei fiunt, ubi autem confirmant reatus sui testes inueconfirmarent, ut jam violare desinerent; non discrepatio, sed correctio diceretur: cum autem in quibusdam improbant quod in aliis approbant; in his accusantur, in illis contra se testimonium dicunt. Quaero enim quare non baptizes eos quos Felicianus in Maximiani schismate baptizavit: quia Christi Baptismum acceperunt, an quia Feliciani? Si quia Feliciani; apud Maximianistas eum dedit damnatus, foris extra communionem vestram dedit eum; hoc est illud Baptisma, quod et Salvii Membresitani et aliorum talium: si autem quia Christi; plus apud te a te, quam ille sedens ad dexteram Patris et crucifixus pro te? Parcitur in paucissimis Baptismo Christi, ne Felicianus offendatur: et non parcitur, ne ipse Christus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs trecenti decẽ donatistȩ bagaiensi concilio dampnauer̃ baptisiꝰ al¬
noscitur. acceptatur. admictitur. orbis aut̃ terrarum ꝑ quem xp̃i he¬
reditas sic exhibita ẽ. ut ꝓmissa ẽ. in qua &̾ ipsi ante paucos annos si¬
erunt. quẽ nullo iure dampnare potuer̃ & nulla saltẽ concilii pus¬
sitate dampnarunt. baptismus imꝓbatur. ex sufflatur. it̾atur. O sal
dampnatio quã maximianistȩ meruer̃. & laboriosa in nocentia os¬
tium quȩ apd̃ iulos ꝓpt̃ea xp̃ĩanum nom̃ amisit. qr talẽ dãpnas
locum inuenire ñ potuit. Si aut̃ illi a maximianistis soliuenientes ñ re¬
haptizantur. qui cum suis baptizatorib redeunt. sic̃ hi qui cum p̃texato
& feliciano redier̃: primo uideatur quemadinodũ eiusd̾ scismatis baptis¬
inum extra eoꝵ cõmunionem foris equalit̃ datum in aliis confirmet᷑. ĩ aliis

Expanded text:
quos trecenti decem Donatistae Bagaiensi concilio damnaverunt, Baptismus agquos trecenti decem Donatistae Bagaiensi concilio damnaverunt, Baptismus agnoscitur, acceptatur, admittitur: orbis autem terrarum, per quem haereditas Christi sic exhibita est ut promissa est, in qua et ipsi ante paucos annos fuerunt, quem nullo jure damnare potuerunt, et nulla saltem concilii perversitate damnarunt, Baptismus improbatur, exsufflatur, iteratur. O sancta damnatio, quam Maximianistae meruerunt; et laboriosa innocentia gentium, quae aput illos propterea christianum nomen amisit, quia talem damnationis locum inuenire non potuit! Si autem illi soli a Maximianistis uenientes non rebaptizantur qui cum suis baptizatoribus redeunt, sicut hi qui cum Praetextato et Feliciano redierunt, primo uideant, quemadmodum eiusdem schismatis baptismum extra eorum communionem foris aequaliter datum in aliis confirment in aliis
Abbreviated transcription (Latin):
questionẽ cur iã ñ faciant qd̾ ante faciebant. respondeant. quando
ista faciebamus. ñdum bagaiensi concilio cotum orbẽ terrarũ dãp¬
naueramus. Nc̃ aut̃ rogati miscłiter concessimꝰ. ut eos tali concilio
dampnaremꝰ quali maximianistas dampnauimꝰ. quoꝵ baptismũ
ñ repetimꝰ. Quid gͣ magnum . ẽ. quid difficile. p̃stare om̃ib tantã dis¬
nationẽ dampnationis: An iterare baptisiũ orbis t̃rarum licet. &¬
iterare dampnationẽ orbis cr̃arum ñ licet: Etiam hinc securi sint.
ñ inueniemus q concilio tot gentes ꝓuintiasq dampnauerint. Quos¬
dam paucos in affrica dampnauer̃. a quib totius orbis iudicio suꝑai
ĩ. nec ausi sunt postea ddampnare iudices apd qͦs suꝑati st̃: Quid euꝰ
etiã in cȩc̾is t̃rarum partib constitutos. qͥ magis talib iudicib eełi¬
sticis crede. quã uictis litigatorib maluerint᷑. & tam̃ maximianists

Expanded text:
quaestionem, cur jam non faciant quod ante faciebant, respondeant: Quando quaestionem, cur jam non faciant quod ante faciebant, respondeant: Quando ista faciebamus, nondum Bagaiensi concilio totum orbem terrarum damnaveramus: nunc autem rogati misericorditer concessimus, ut eos tali concilio damnaremus, quali Maximianistas damnavimus, quorum Baptismum non repetimus. Quid ergo magnum est, quid difficile, praestare omnibus gentinationem damnationis? an iterare baptismum orbis terrarum licet et iterare damnationem orbis terrarum non licet? etiam hinc securi sint; non inuenimus quo concilio tot gentes prouinciasque damnauerint. quosdam paucos in Africa damnauerunt, a quibus totius orbis iudicio superati sunt, nec ausi sunt postea damnare iudices aput quos superati sunt. quid enim etiam in caeteris terrarum partibus constitutos, qui magis talibus judicibus ecclesiasticis credere, quam victis litigatoribus voluerunt. Et tamen Maximianistarum,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽꝙ baptizati fuerint rebaptirantur. An parcitur eis:Si rebaptit antur
uiolatur dignatio bagiensis. In ea quippe etiã istoꝵ baptirarores dam¬
pnati sunt. Si aut̃ parcitur eis. rogandi sunt isti. ut rursum ad oppi¬
dum bagaiense conueniant. & si forte ille numerus trecentoꝵ decem
iam consecratus. ẽ. totidem conueniant. & illic sententiã contra totũ
orbem ꝓferant. sic̃ aduersus maximianistas ꝓtuler̃. ut cum uoluem̃
aliquẽ rebaptitare ex aliqua parte orbis uenientẽ pari pͥuilegio se de¬
fendant. asserentes sibi ita parci oportere sicut ei parcitur quẽ maxi¬
mianista rebaptizat. quia iam ñ solum maximianistȩ sed etiã tot̾
orbis meruit concilio bagaiensi dampnari. deinde scipsos a morte¬
tã magna & tam muabili lib̾ent. ut cũ cȩꝑint iam ñ rebaptitare
in eccła baptitatos quȩ ꝑ om̃s cerras.ẽ. constituta. si quis eis mouerit

Expanded text:
icumque baptizati uenerint, rebaptizantur an parcitur eis? si rebaptizantur. icumque baptizati uenerint, rebaptizantur an parcitur eis? si rebaptizantur. uiolatur dignatio Bagaiensis — in ea quippe etiam istorum baptizatores damnati sunt —; si autem parcitur eis, rogandi sunt isti, ut rursum ad oppidum Bagaiense conueniant et, si forte ille numerus trecentorum decem iam consecratus est, totidem conueniant et illic sententiam contra totum orbem proferant, sicut aduersus Maximianistas protulerunt, ut, cum uoluerint aliquem rebaptizare ex aliqua orbis parte uenientem, pari priuilegio se defendat asserens ita sibi parci oportere, sicut ei parcitur quem Maximianista baptizat, quia iam non soli Maximianistae, sed etiam totus orbis meruerit concilio Bagaiensi damnari. deinde se ipsos a tam magna inuidia liberabunt, ut, cum coeperint iam non rebaptiin Ecclesia baptizatos, quae per omnes terras est constituta, si quis eis moverit
Abbreviated transcription (Latin):
Qud enim ait ysaias : Recedite. recedite. exite inde. & inmundũ noli¬
ttangere. exite de medio eiꝰ. & seꝑamini qui fertis uasa dñi. Numquid
adlem tociens repetenda s̃. quociens fit seꝑatio cordis a malis: In mun¬
m enim ñ cangit qui ad peccatũ nulli consentit. Exit aut̃ inde. ut
ua sit eius causa apud dm̃. si etiam disciplinam corripiendi & argu¬
ili salua pace ñ regligat. Nlam qui uult corporaliter quasi manife
malos deserere. sp̃ualiter deserit latentes bonos. quos in exꝑtos &
ognitos cogitur accusare. dum seꝑationem suam conatur defendere
isti respondeant.Si mundus. ẽ. felicianus cur exiit de medio eoꝵ:
An a trecentis decem bagau considentib dampnari aliqͣ forte dignatio. ẽ. &
ideo de coto orbe quisquis ad eos uenerit rebaptizatur. quia ñ meruit totꝰ
orbis istam dignationẽ ut bagaiensi concilio dampnaretur: Ergo a ma¬
ximiano & a cet̾is socus eius ad primiani comunionẽ non redeuntib. qͥ¬

Expanded text:
 immundum nolite tangere. exite de medio eius et separamini, qui fertis uasa domini. numquid eadem totiens repetenda sunt, quomodo fiat separatio cordis a malis? immundum enim non tangit qui ad peccatum nulli consentit. exit autem inde, ut salua eius causa sit aput deum, si etiam disciplinam corripiendi et arguendi salua pace non neglegat. nam qui uult corporalmalos deserere, spiritualiter deserit latentes bonos, quos inexpertos et incognitos cogitur accusare, dum separationem suam conatur defendere. 21. Sed isti respondeant, Si mundus est Felicianus, cur exiit de medio eoruman a trecentis decem Bagai considentibus damnari aliqua forte dignatio est et ideo de toto orbe quisquis ad eos uenerit rebaptizatur, quia non meruit totus orbis istam dignationem, ut Bagaiensi concilio damnaretur? quid ergo? a Maximiano et a ceteris sociis eius ad Primiani communionem non redeuntibus qu
Abbreviated transcription (Latin):
quando quidẽ ipsa ei unitas impie cecidat religio displiceret. Cui
quidẽ isti donatistȩ sic̃ udicum gesta testantur. quib hi qđ imꝑa¬
uerant allegarunt calib uerbis supplicauer᷑ ut ei fortasse mitiꝰ ad ido¬
loꝵ eultum quidã timore consenserit. ꝙͣ eum isti furiosi laudauert̃
irer᷑ enim qđ apud eum solum iustitia locũ teneret. Quid gͦ aliud di¬

Expanded text:
quandoquidem ipsa ei unde impie ceciderat religio displiceret. cui quandoquidem ipsa ei unde impie ceciderat religio displiceret. cui quidem isti Donatistae, sicut iudicum gesta testantur quibus id quod impetrauerant allegarunt, talibus uerbis supplicauerunt, ut ei fortasse mitius ad idolorum cultum quidam timore consenserint quam eum isti furore laudauerint. dixerunt enim, quod aput eum sola iustitia locum haberet. quid ergo aliud di
Abbreviated transcription (Latin):
stis incdietum.ẽ. Peinde uisum ẽ. ut illi qͥ tanto ep̃oꝵ numero dãp¬
nati ft̃ cecdent locis ce facile cesser̃ nec multa pasi st. qͥ aut iesistere
temptauer. quemadmodũ afflcti sint. ds ignorati. Srtam si tanta
sunset ĩmanitas resistentium. ut ad iniurias uidicũ ꝑueniret sine
multo acerbiora romanis legib paterentur. Sic ost̾e cum postt̃mi¬
micauiss in qͦ se isti a catholica pcicłunt. consequent᷑ agi cepiset utba¬
dons eccłe quos miserat imperator ꝑ affricã euntes turbulentissimiˢ
& seuisimis seditionib agitarent tales in eos leges ꝓferuntur. ut
sismate consticutis fuerant fabricatȩ retinere sinerentur. Qua ue
iam suas iniurias potestas regia uindicauit. Quid enĩ ualent iuste
possidere inimici iustitiȩ: Nec ꝓ eis aliquid ꝓmulgasse qͥs inuenit᷑
napostata ulianus cui pax & unitas. xp̃iana nimiũ displicebat

Expanded text:
stis inductum est. Deinde jussum est ut illi qui tanto episcoporum numero damstis inductum est. Deinde jussum est ut illi qui tanto episcoporum numero damnattemptauerunt quemadmodum afflicti sint quis ignorat? sed tamen si tanta fuisset immanitas resistentium, ut ad iniurias iudicum perueniret, nonne multo acerbiora Romanis legibus paterentur? sic et tunc, cum post terminum causae, in qua se isti a catholica praeciderunt, consequenter agi coepisset, ut badonis ecclesiae quos miserat imperator per Africam euntes turbulentissimis et saeuissimis seditionibus agitarent, tales in eos leges proferebantur, ut  in suo iam schismate constitutis fuerant fabricatae, retinere sinerentur. qua in re iam suas iniurias potestas regia uindicauit. quid enim ualent iuste possidere inimici iustitiae? Nec pro eis aliquid promulgasse inuenitur nisi apostata Iulianus, cui pax et unitas christiana nimium displicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
si faciunt: Si auit̃ licere fatentur. etiã si ostendant. qđ nullo mͣ pos¬
sunt grauiora se ꝑpeti a catholicis imꝑatorib ꝙ̃ ipsi ꝑ uudices eorx
uł piegẽ barbaroꝵ scismaticis suis fecerunt. ut ꝑ insaniam cirdicei¬
lionum om̃i generi hominũ faciunt. Neꝙ hoc mirandum ẽ. si ptꝰ
possunt orincipes ꝙ̃ missi a principib uidices. si pł possunt roman
impatores ꝙy barbari reges. & si merito grauiora legib patitur lati
eontra leges ipse cõmitit. Unde merito constitutionib iustis gra¬
uiora patiuntur cutũ cellionum mancipes ꝙͣ faciunt curũ cellio¬
nes. & tam̃ tanta ẽ mansuetudo xp̃ianoꝵ ut penas eoꝵ incõꝑabi¬
litei supent facinora eoꝵ. S ecce dampnauer in concilio suo mari
mianistas. ecc x ep̃i donatistȩ ali aut̃ ꝑtinacia ꝑuersitatis sunsba¬
filicis ced̾e nolebant. Additi st̃ uidices. conciliũ eoꝵ ꝓconsula rib ge¬

Expanded text:
si faciunt? si autem licere fatentur, etiamsi ostendant, quod nullo modo possi faciunt? si autem licere fatentur, etiamsi ostendant, quod nullo modo possunt, grauiora se perpeti a catholicis imperatoribus quam ipsi per iudices eorum uel per reges barbarorum schismaticis suis fecerunt uel per insaniam circumcellionum omni generi hominum faciunt, neque hoc mirandum est, si plus possunt principes quam missi a principibus iudices; si plus possunt Romani imperatores quam barbari reges, et si merito grauiora legibus patitur latro quam contra leges ipse committit. unde merito constitutionibus iustis grauiora patiuntur circumcellionum mancipes quam faciunt circumcelliones. et tamen tanta est mansuetudo christiana, ut poenas eorum incomparabiliter supem episcopi donatistae. Illi autem pertinacia perversitatis suis basilicis cedere nolebant. Aditi sunt judices, concilium eorum proconsularibus Ge
Abbreviated transcription (Latin):
uenum g reges. db principes constituunt: qͥ primũ tantũm fustib
nẽ etiam ferro se armare cȩꝑunt. qͥ circũcellionũ notissimo nomine
ꝑpoiã asfricam uagantur. & contra omnẽ ordinem legũ potestatũ
cõmittunt. Quoꝵ scelera cum ad eos referuntur. fingunt se ignorans
tale hominũ genus. uł omĩno ad se ñ ꝑtinere contra om̃s homines
ore impudentissimo affirmant: neq hanc saltẽ uocem totiꝰ orbis ac¬
cipiunt. multo ꝓbabiliꝰ ueriꝰcy dicentis. nescire se quid in affrica ges¬
tu sit. siue a parde siue contra partẽ donati: quando scił in ipsa
affrica donatistarum ep̃os curcũ cellionum. uł facta nescire. uł ddic̃
ad se i ꝓtinere ꝓnuntiant. S ut dicere cȩꝑam. hoc ñ queritur. moa
utrũ patiantur grauĩa ꝙͣ faciunt: s utrum aduersus heieticos &
scismaticos tale aliquid fieri liceat. Si enim dicunt ñ licere cur ip

Expanded text:
venum greges, quibus principes constituunt, qui primum tantummodo fustibus, venum greges, quibus principes constituunt, qui primum tantummodo fustibus, nunc etiam ferro se armare coeperunt, qui Circumcellionum notissimo nomine per totam Africam vagantur, et saeva contra omnem ordinem legum potestatumque committunt: quorum scelera cum ad eos deferuntur, fingunt se ignorare tale hominum genus, vel omnino ad se non pertinere contra omnes homines ore impudentissimo affirmant: neque hanc saltem vocem totius orbis accipiunt, multo probabilius veriusque dicentis, nescire se quid in Africa gestum sit, sive a parte, sive contra partem Donati, quam scilicet in ipsa Africa Donatistarum episcopos Circumcellionum vel facta nescire, vel dicere ad se non pertinere. 18. Sed, ut dicere coeperam, hoc non quaeritur modo, utrum patiantur graviora quam faciunt: sed utrum adversus haereticos et schismaticos tale aliquid fieri liceat. Si enim dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
fecer̃ ꝑ reges barbaroꝵ rogatistis. uł ꝑ iudices catholicoꝵ imꝑatoꝵ
maximianistis uł eciã faciunt ꝑ furorẽ circũcellionũ quib c̃o post̃¬
nsi uide questis sec utum grauiora patiantur ꝙͣ faciunt. Qc quiden
niello m̃ concesserim. Multa enĩ eoꝵ seuisima numerant᷑ immo ieu¬
merariñ possunt. quȩ si potiora. eẽnt. uł in eos in qͦs addmitcunt᷑ mi
affugerent.eo ipso. eẽnt. certe grauiora. qđ ñ ab ordinatis potestatib
inberentur sertia ordinariis fuorib admittuntur. Non enĩ tam
multa sunt quȩ aduersus maximianistas ꝑ iudices humanȩ consi¬
tutioris eger̾. In eo genere actionum ponant si uolunt. ꝙͣ qđ etiam
ad ꝑsequendũ rogatum iꝗrũ ab eis ꝑ firmũ barbarum gesta st̃. ꝙ¬
suullum lice hostem ĩmanissimũ romanoꝵ in legitimis numerent.
heo ñ tam multa st̃. ꝙ̃ multa cotidie agunt. ꝑ furiosos ebriosoꝵ iu¬

Expanded text:
fecerunt per reges barbarorum Rogatistis, vel per judices catholicorum imperatorum fecerunt per reges barbarorum Rogatistis, vel per judices catholicorum imperatorum Maximianistis, vel etiam faciunt per furorem Circumcellionum quibuscumque posnde quaestio est, utrum grauiora patiantur quam faciunt, quod quidem nullo modo concesserim. multa enim eorum saeuissima et acerbissima numerantur, immo numerari non possunt, quae si pauciora essent uel eos in quos admittuntur minus affligerent, eo ipso ejubentur, sed extraordinariis furoribus admittuntur. Non enim tam multa sunt quae adversus Maximianistas per judices humanae constitutionis egerunt in eo genere actionum ponant, si volunt, quaeque etiam ad persequendum Rogatum Maurum ab eis per Firmum barbarum gesta sunt, etsi illum, licet hostem immanissimum Romanorum, in legitimis numerent: sed haec non tam multa sunt, quam multa quotidie agunt per furiosos ebriosorum ju
Abbreviated transcription (Latin):
qđ̃ cdei ẽ. Hiuͦ in utroq inobedientes atq impii nec deo reddunt ap̃ia¬
num amorẽ. nec regib humanũ timorem: ita ceci & insani ut sais¬
maticos suos maximianistas ꝑ potestates a catholicis imꝑatorib inissas
de basilicis excluserint. & ui magna iussionũ & auxilioꝵ federe sibi
compulerint. arguant catholicam. si ꝓ ea catholiei principes tale Ali¬
quia fieri p̃ceꝑint. Ipsi uͦ maximianistȩ anteꝗͣ. eẽnt. maximianiste
idd. ẽ. cum adhuc uno simul donatistarum consortio tenerent᷑. quę
ab eis rogatus ule maurus ꝑ regẽ barbarum firmũ. quam seua & ꝙͣ
acerba ꝑpessus sit recolant & taceant. nec conqueri audeant: si qͥd
huiꝰmodi a primianistis ꝓpt̾ suum scisma. uł cum primianistis ꝓꝑ
ortassis enim dicunt grauiora se ꝑpessos a catholicis imꝑatorib qͣ isti

Expanded text:
quod Dei est . Hi vero in utroque inobedientes atque impii, nec Deo reddunt christiaquod Dei est . Hi vero in utroque inobedientes atque impii, nec Deo reddunt christianum amorem, nec regibus humanum timorem: ita caeci et insani, ut cum schismaticos suos Maximianistas per potestates a catholicis imperatoribus missas de basilicis excluserint, et vi magna jussionum et auxiliorum cedere sibi compulerint, arguant Catholicam, si pro ea catholici principes tale aliquid fieri praeceperint. Ipsi vero Maximianistae antequam essent Maximianistae, id est, cum adhuc uno simul Donatistarum consortio tenerentur, quae ab eis Rogatus ille Maurus per regem barbarum Firmum, quam saeva, et quam acerba perpessus sit, recolant: et taceant, nec conqueri audeant si quid hujusmodi vel a Primianistis propter suum schisma, vel cum Primianistis proCAPUT XI.--17. Fortassis enim dicunt, graviora se perpessos a catholicis imperatoribus, quam isti
Abbreviated transcription (Latin):
des. as simosit. du idistis uideatur ut ermen i dolatne peuent iusteaer
imꝑa tonplui nauarit Aut si nec hoc uolunt. cur muenes cos iugoren
senliones nolu nto fateri cũ in enser imniquitatis fracdo dr auetotitateri
smiones nolan forte nec talia potestades isas humane constiutioniꝰ
deiues Serinuam eis qͥ male agunt. nͥ fore quẽa dmodu q muilli
cationẽ oꝑatur. eii ꝓuidentissimus apłs consequenti contextiore lee¬
cions satisapiat quid loquatur. Inic quippe ad didit ꝑe noc em̃
&s tributa p̃statis. dc deinde subiunxit. Reddite om̃ib debita. eui
tributum tributũ. cui uectigal uectigal. cui honorẽ honorem suear¬
morem timorẽ. Hoc gͦ iam restat ut istis disputationib suis ꝓhibeant
xꝑianos tributa ꝑsoluere. cum & dñs talia sentientib phariseis quoss
imitantur isti nũmo inspecto. reddite inquit cesari qđ cesaris e. ae pdlo

Expanded text:
et his similia —, quid istis uideatur, ut crimen idolatriae putent iuste ab et his similia —, quid istis uideatur, ut crimen idolatriae putent iuste ab imperatoribus uindicari, aut si nec hoc uolunt, cur in ueneficos uigorem senostolica numerentur. An forte nec talia potestates istae humanae constitutionis dex in iram eis qui male agunt? Nisi forte, quemadmodum nonnulli icationem operatur: cum providentissimus Apostolus consequenti contextione lectionis satis aperiat quid loquatur. Illic quippe addidit, Propter hoc enim et tributa praestatis: ac deinde subjunxit, Reddite omnibus debita; cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal; cui honorem, honorem; cui timorem, timorem . Hoc ergo jam restat, ut istis disputationibus suis prohibeant Christianos tributa persolvere: cum et Dominus talia sentientibus Pharisaeis, quos imitantur isti, nummo inspecto, Reddite, ait, Caesari quod Caesaris est, et Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ficerent. An forte dicent etiã si conuincuntur in sacrilega dissen¬
tione. ut ꝓ ea dementia si quid passi fuerint martyres ñ sint. nõ
tam̃ ad imꝑatoꝵ potestatẽ hec cohercenda uł punienda ꝑtinere
deb̾e: Qua in re quero quid dicant. An quia de religione uitiosa
uł falsa nichil curandum ẽ talib potestatib: S multa iã etiam
de paganis diximꝰ & de ipsis demonib qđ ꝑsecutiones ab ipsis¬
imꝑatorib patiant᷑. An & hoc displicet: Cur eͦ iꝑsi ubi ipossi cempla
supuertunt & ꝑ furores circũ cellionum talia facere aut uindicare ñ
ssart: an iustior ẽ. priuata uiolentia ꝗͣ regia siligentia. Scelhec
omtto. sluq quero qd manifeste enuimerat apłs diceris Sꝑa cainis
que sunt in quit: fornicationes ĩmumditie. coptentiones. enelaatoio¬
no anmniancates dissentiones. hereses. inudiȩ eorietatos. coesatione

Expanded text:
ficerent. An forte dicent, etiamsi conuincuntur in sacrilega dissenficerent. An forte dicent, etiamsi conuincuntur in sacrilega dissensione, ut pro ea dementia si quid passi fuerint martyres non sint, non tamen ad imperatorum potestatem haec cohercenda uel punienda pertinere debere? qua in re quaero quid dicant: an quia de religione uitiosa uel falsa nihil curandum est talibus potestatibus? sed multa iam etiam de paganis diximus et de ipsis daemonibus, quod persecutiones ab imperatoribus patiantur. an et hoc displicet? cur ergo ipsi ubi possunt templa subuertunt et per furores circumcellionum talia facere aut uindicare non cessant? an iustior est priuata uiolentia quam regia diligentia? sed haec omitto. illud quaero, cum maquae sunt, inquit, fornicationes, immunditiae, contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, haereses, inuidiae, ebrietates, comisationes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dicere. ñ gͦ ex passione certa iustitia. s ex iustitia passio głosa ẽ
ideoq dñs ne quisquã in hac re nebulam ostendet imꝑitis. & in
suoꝵ dampnatione meritoꝵ laudẽ quereret martyrum. ñ gene¬
raliter ait. beati qͥ ꝑsecutionẽ patiuntur s addidit magnam dif¬
ferentiã. quauere a sacrilegio pietas secernatur. Ait enĩ. Beati
nantur ante tempus a palea seꝑari. ac frum̃ta falsis criminatio¬
nib insectantur. dum ipsi ab ea potius tanꝗͣ leuissima palea ua¬
riis rumoꝵ flatib se ꝑati st̃. S inquiunt. Non hoc fecimꝰ. Uide¬
ant gͦ ex hac questione se primitus lib̾ari deb̾e. & tẽ audere si qͥd
molestiarũ. siue penarũ axꝑianis imꝑatorib patiuntur uł de¬
ponere in querimoniã. aut sumere in głam. De qua re. id ẽ ipsiꝰ
scismatis questione si nicħ aliud dicerẽ. ea quȩ suꝑiꝰ sunt dicta suf¬

Expanded text:
est dicere, non ergo ex passione certa iustitia, sed ex iustitia passio gloriosa est. est dicere, non ergo ex passione certa iustitia, sed ex iustitia passio gloriosa est. ideoque dominus, ne quisquam in hac re nebulas obtenderet imperitis et in suorum damnatione meritorum laudem quaereret martyrum, non generaliter ait: beati qui persecutionem patiuntur\', sed addidit magnam differentiam, qua uere a sacrilegio pietas secernatur. ait enim: beati nantur ante tempus a palea separare ac frumenta eius falsis criminationibus insectantur, ipsi ab ea potius tamquam leuissima palea uariis rumorum flatibus separati sunt. sed, inquiunt, \'non hoc fecimus\'. uideant ergo ex hac quaestione se primitus liberare debere et tunc audere, si quid molestiarum siue poenarum a christianis imperatoribus patiuntur, uel deponere in querimoniam uel assumere in gloriam. de qua re, id est ipsius schismatis quaestione, si nihil aliud dicerem, ea quae superius sunt dicta suf
Abbreviated transcription (Latin):
sis paganis. Nam utiq & ipsi falsa religione st̃ impii. quoꝵ simula¬
chra euerti atq confringi iussa sunt recentib legib. inhiberi etiam
sacrificia sub t̾rore capitali. Si quis gͦ dampnatus in tali crimine
fuerit. martyr amandus. ẽ. quia ꝓ suꝑstitione quã piam religio¬
nẽ putabat penas legib luit: Nullus certe quoqͦ modo xꝑianus
audet hoc dicere. Non gͦ quisquis in aliqͣ religionis questione fue¬
rit ab imperatore punitꝰ martyr efficitur. Neq enĩ uident qͥ talia
sentiunt in eum locũ se ꝓgredi. ut ipsos etiã demones martyrum
głam s uindicare posse contendant. quia istã patiuntur ꝑsecuti¬
onẽ ꝑ imperatores xꝑianos. ut pene toto orbe trarum eoꝵ templa
euertantur. idola cõminuantur. sacrificia subtrahantur. qͥ eos
honorant si dep̾hensi fuerint puniantur. Qđ si dementissimũ

Expanded text:
sis paganis. nam utique et ipsi falsa religione sunt impii, quorum simulasis paganis. nam utique et ipsi falsa religione sunt impii, quorum simulacra euerti atque confringi iussa sunt recentibus legibus, inhiberi etiam sacrificia sub terrore capitali. si quis ergo eorum damnatus in tali crimine fuerit, martyr habendus est, quia pro superstitione, quam piam religionem putabat, poenas legibus luit? nullus certe quoquo modo christianus audet hoc dicere. non ergo, quisquis in aliqua religionis quaestione fuerit ab imperatore punitus, martyr efficitur. neque enim uident qui talia sentiunt in eum locum se progredi, ut ipsos etiam daemones martyrum gloriam sibi uindicare posse contendant, quia istam patiuntur persecutionem per imperatores christianos, ut paene toto orbe terrarum eorum templa euertantur, idola comminuantur, sacrificia subtrahantur, qui eos honorant, si deprehensi fuerint, puniantur. quod si dementissimum
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ atq rectissimũ ordinem potestatũ. cum ipsis priuatis furio¬
soꝵ agminib multa grauia passi atq cotidie. nulla regia. nulla
eccłastica lege cõmittant. nos corpoꝵ ꝑsecutores uocant. se anima¬
rũ interfectores ñ uocant. cũ priuata licentia nec corporib parrãt.
S quia semꝑ ꝑ mansuetudinẽ xp̃ianam multo seueriꝰ ocłs euulsus
nob̾cum locuntur. & cũ eos obmutescere compellat ueritas. silere
ñ ꝑmittit iniquitas. An forte de religione fas ñ est ut dicat᷑ impr
fecer̃ causȩ suȩ udicẽ. ñ secuturi qđ ille iudicaret: S quorsũ ista
dñr: Numqͥd nã etiã si optineant ñ ꝑtinebit ad imprẽm aduer¬
sus eos aliqͥd statuere. qͥ praua in religione sect᷑ant᷑. & ꝓpt̃ea si int̾¬
fecerit eos quos punierit mres erunt: Hoc enim mͦ ista hereticis
lum hereticis quoquomͦ saltem xꝑiano nomine dealbatis. s etiã ip¬

Expanded text:
tissimum atque rectissimum ordinem potestatum, cum ipsi priuatis furiotissimum atque rectissimum ordinem potestatum, cum ipsi priuatis furiosorum agminibus multo grauiora passim atque cotidie nulla regia, nulla ecclesiastica lege committant, nos corporum persecutores uocant, se animarum interfectores non uocant, cum priuata licentia nec corporibus parcant. sed quia per mansuetudinem christianam multo seuerius uindicatur oculus euulsus nobiscum non locuntur, et cum eos ommutescere compellat ueritas, silere non permittit iniquitas. An forte de religione fas non est ut iudicet imperator fecerunt causae suae iudicem, non secuturi quod ille iudicaret? sed quorsum ista dicuntur?. numquidnam, etiamsi optineant non pertinere ad imperatorem aduersus eos aliquid statuere qui praua in religione sectantur, propterea, si fecerit eosque puniuerit, martyres erunt? hoc enim modo ista haereticis lum haereticis quoquo modo saltem christiano nomine dealbatis, sed etiam ip