comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
summi. Sepe inscͥpturis sacris sinagoga
tur: quia sicut illȩ male abusȩ sunt
donis di: sic & istȩ beneficiis dĩ semꝑ
extiterunt ingratȩ. Unde esaias de il¬
lis ait. Nisi dñs exercituum reliquis-¬
set nobis semen. quasi sodoma fuisse¬
mus: ce quasi gomorra similes essemꝰ.
Audite uerbum dñi pͥncipes sodomor:
ꝑcipite aurib legem dñi nr̃i populus
sicut in eodem ꝓpħa scͥptum ẽ. domꝰ
isrł fuit: quȩ tunc infellis a¬
maritudinem conu̾sa ẽ. quando
xͥmortem meditabatur. Unde &e ipsi
in cruce pendenti. acętum felle mix-¬
tum arundine porrexert̃: ut in eo de-¬
monstraretur. scientiam legis quam
ipsi rectam acceꝑunt felle malitiȩ suȩ
hab̾e corruptam: cum datorem legis
ad se uenientem reciꝑe noluerunt: in¬
suꝑ irritauerunt & cruci affixerunt.
Aliter: hac sententia ce hereticorum ne¬
quitia ꝑcũtitur: qui licet gr̃s sp̃alis
mitus acceꝑint: ipsi tam̃ errorib suis
illud maculare ñ ꝑtimescebant: &e ĩo

Expanded text:
epe in Scripturis sacris Synagoga ntur, quia sicut male illae abusae sunt donis Dei, sic et istae beneficiis semper exstiterunt ingratae. Unde Isaias de illis ait: « Nisi Dominus exercituum reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus: et quasi Gomorrha similes fuisseerbum Domini, principes Sodomorum, percipe auribus legem Dei nostri, populus sicut in eodem propheta scriptum est, domus Israel fuit, quae tunc in fellis amaritudinem conversa est, quando Christi mortem meditabatur. Unde et ipsi in cruce pendenti acetum felle mistum arundine porrexerunt, ut in hoc demonstraretur scientiam legis, quam ipsi rectam acceperunt, felle malitiae suae habere corruptam, cum datorem legis ad se venientem recipere noluerunt, insuper irritaverunt et cruci affixerunt. Aliter hac sententia et haereticorum nequitia percutitur, qui licet gratiae spirimitus acceperunt, ipsi tamen erroribus suis illud maculare non pertimescebant et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ritam narrans. ex uoce primitiue eccłȩ
letabundus ꝓsequitur: dicens. Uñs de
sina uenit: ce de seir ortus ẽ nobis. Per
nomina locorum: demonstrat effectus
rerum. Sina enim interp̃tatur ãpho-¬
ra mea uł mensura mea: siue manda-¬
tum. Seir: pilosus siue ispidus. Pha-¬
ran. ferorcitas eorum siue friigifer.Si¬
na gͥ figuram tenet ueteriᷤᷤ testam̃ti:
quod certam m̃suram mandatorum
iuxta dechalogi decretum tenens ui-¬
bere nouit. s iuuare ñ nouit: nec secta¬
tores suos ꝑspm̃ dilectionis liberat: sed
ꝑtimorem pene. seruili conditione sub-¬
ditos ligat. Unde doctor gentium scri-¬
bendo adgalathas. ꝑduas uxores ce
ꝑduos filios habrahe. duorum testa-¬
m̃torum. ac duorum poplorum ꝑ alle-¬
goriam expressit figuram: dicens. Scͥ-¬
ꝑtum ẽ qm̃ abraam duos filios ha-¬
buit: unum de ancilla. &e untim deli-¬
bera. S qui de ancilla: scđm carnẽ

Expanded text:
ns, ex voce primitivae Ecclesiae laetabundus prosequitur dicens: « Dominus in Sina veniet et de Seir ortuslest nobis. » Per nomina locorum demonstrat effectus rerum. Sina interpretatur amphora mea, vel mensura mea, sive mandatum. Seir pilosus, sive hispidus. Pharan ferocitas eorum, sive frugifer. Sina igitur figuram tenet Veteris Testamenti, quod certam mensuram mandatorum juxta decalogi decretum tenens, jubere novit, sed juvare non novit, sed sectatores suos per spiritum dilectionis liberat, sed per timorem poenae servili conditione subditos ligat. Unde et doctor gentium scribendo ad Galatas, per duas uxores et per duos filios Abrahae, duorum testamentorum ac duorum populorum per allegoriam expressit figuram dicens: « Scriptum est quoniam Abraham duos filios habuit: unum de ancilla, et unum de libera. Sed qui de anci
Abbreviated transcription (Latin):
des effici mereant᷑. Ego occidam ce
ego uiuere faciam: ꝑcutiam ce ego
sanabo: ce. non ẽ qui demanu mea
possit eruere. Duob modis ommpo¬
tens uulnerat: quos reducere adsa¬
lutem curat. Aliquando enim car-¬
nem ꝑcutit: &e m̃tis duriciam suo
pauore tabefacit Uulnerando ergo
ad salutem reuõcat: cum electos suos
affligit exterius. &e interius uiuificat:
Recte gͦ ꝑ moysen loquitur dicens.
Ego occidam ce uitiere faciam: ꝑcuti¬
am &e ego sanabo. Occidit enim ut
uruificet: ꝑcutit ut sanet. Quia idcir¬
co foras uerbera ad mouet: ut intus
uulnera infligat. Quia mentis nr̃e
duritiam suo desiderio ꝑcutit. si ꝑcu-¬
tiendo sanat: quia terroris sui iaculo
transfixos ad sensum nos rectitudinis
reuocat. Corda enim nr̃a male sana
sunt. cum nullo dĩ amore sauciant᷑.
Cum ꝑegͥnationis suȩ erumnã non
sentiunt: cum erga infirmitatem ꝓ¬
xum nec quolibet minimo affectu
languescunt. S uulnerant᷑: quia

Expanded text:
des effici mereantur. « Ego occidam et des effici mereantur. « Ego occidam et ego vivere faciam; percutiam et ego sanabo, et non est, qui de manu mea possit eruere. » Duobus modis omnipotens Deus vulnerat, quos reducere ad salutem curat. Aliquando enim carnem percutit, et mentis duritia in suo pavore tabescit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum eleaffligit exterius, et interius vivificat. Recte ergo per Moysen loquitur dicens: « Ego occidam et vivere faciam, percutiam et ego sanabo. » Occidit enim, ut vivificet; percutit, ut sanet, quia idcirco foras verbera admovet, ut intus vulnera infligat, quia mentis nostrae duritiam suo desiderio percutit, sed percutiendo sanat, quia terroris sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat, corda enim nostra male sana sunt, cum nullo Dei amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cum erga infirmitatem proximi, nec quolibet minimo affectu languescunt, sed vulnerantur, q
Abbreviated transcription (Latin):
significat quod idolatre nullum
adiutorium indie necessitatis habeãt.
abidolis quib antea cultum exhibue¬
rant: s nec mundi amatores qui ꝑ
auaritam quȩ ẽ idolorum seruitus
pecunias inmundo congregabant:
qui delitiis atq lururiȩ deseriuebant:
quorum ds̃ uent̾ erat. & gła inconfu¬
sionem ipsorum qui t̃rena sapiebant.
nichil secum ferunt de uniũso labore
suo: quando ꝓpeccatis suis ad tartarũ
amalignis spiritib ꝑtrahuntur. Uide¬
te quod egosim solus: & ñ sit alius ds
preter me. Hȩc ammonitio generalit̃
ad omnes homines ꝑtinet: ut relicta
falsitate idolorum atq deceptione he-¬
reticorum. necnon & omntum iniqͥ-¬
tatũsordib adunũ ⁊ solũ dm̃ patrẽ: ifiliũ
&espm̃ scm̃ ꝑfidẽ catholicã colendũ con¬
ũtantur: cumq ex toto corde. tota ani¬
ma totaq urtute. diligant: &e man¬
data eiꝰ atq iudicia diligenter con¬
seruent: quatinus regni cȩlestis here¬

Expanded text:
significat, quod idololatrae nullum significat, quod idololatrae nullum adjutorium in die necessitatis habeant ab idolis, quibus antea cultum exhibuerant. Sed nec mundi amatores, qui per avaritiam, quae est idolorum servitus, pecunias in mundo congregabant, qui deliciis atque luxuriae deserviebant, quorum Deus venter erat, et gloria in confusione eorum qui terrena sapiebant, nihil secum conferunt de universo labore suo, quando pro peccatis suis ad tartarum a malignis spiritibus pertrahuntur. « Videte quod ego sim solus, et non sit alius Deus praeter me. » Haec admonitio generaliter ad omnes homines pertinet, ut relicta falsitate idolorum, atque deceptione haereticorum, nec non et omnium iniquitatum sordibus, ad unum et solum Deum Patrem et m, per fidem catholicam colendum convertantur, eumque ex toto corde, tota anima, totaque virtute diligant, et mandata ejus atque judicia diligenter conservent, quatenus regni coelestis haere
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi sunt dii eorum in quib habebãt
fidutiam: de quorum uictanis come¬
debant adipes. ce bibebant uinum li¬
baminum: Surgant &e opitulent᷑ uob̃:
&e in necessitate uos ꝓtegant. Nidebit
inquit quod infirmata sit manus:
cum iuderi fecerit quod. oꝑa malorũ
quȩ fecerunt inidolatͥa uł cęteris trã-¬
sgressionib infirma fuerint: qũado
ad nichilum redacta. mebil eis qui
ea fecerant ꝓfuerint. Et̾ clausi quoq
defecerunt: hoc ẽ siue iudȩi ad captiui¬
tatem abinimicis ducti id ẽ consumpti
sunt: uł omnes impii inpotestatem
demonum traditi ultra ñ preualebunt.
Residuiq consumpti sunt: quia abhac G̃s¬
uita exeuntes. non habebunt ulterius
potestatem atq facultatem aliquid
faciendi. Idcirco ineccłaste scͥptum ẽ.
Quodcumq potest manus tua facere.
instanter oꝑare: quia nec opus. nec
ratio. nec sapientia. nec sciencia er̃t ap̃
inferos quo tu ꝓꝑas. Quod autem
subiungitur. ubi sunt dii eorum in
quib habebant fidutiam &reliqͣ:

Expanded text:
sunt dii eorum, in quibus habebant fiduciam? Ex quorum victimis comedebant adipes, et bibebant vinum libaminum. Surgant et opitulentur vobis, et in necessitatibus vos protegant. » Videbit, inquit, quod infirmata sit manus, cum videri fecerit quod opera malorum, quae fecerunt in idololatria vel caeteris transgressionibus, infirma fuerint, quando ad nihilum redacta, nihil eis, qui ea fecerant, profuerint. Et clausi quoque defecerunt. Hoc est, sive Judaei ad captivitatem ab inimicis ducti, ibidem consumpti sunt, vel omnes impii in potestatem daemonum traditi, ultra non praevalebunt. Residuique consumpti sunt, quia ab hac vita exeuntes, non habebunt ulterius potestatem atque facultatem aliquid faciendi. Idcirco in Ecclesiaste scriptum est: « Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec sapientia, nec scientia, erunt apud inferos, quo tu properas . » Quod autem subjungitur, « ubi sunt dii eorum in quibus habebant fiduciam, » et reliqua,
Abbreviated transcription (Latin):
omꝰ regiᷤ egypti. Q scies qr dñs d̃s tuꝰ ipse ẽ.
deus fortis & fideliᷤᷤ custodiens pactũ & mi¬
scdiam diligentib se. et his qui custo¬
diunt p̾cepta eius in mille generatio¬
nes: & reddens odientib se statim ita¬
ut disꝑdat eos &e. ultra ñ differat. pro¬
tinus eis restituens quod merentur:
Custodi gͦ p̃cepta ce cęximonias atq
iuditia quȩ ego mando tͥ hodie ut
facias: Scdm aliam autem editio
nemubi legitur. statuit terminos gen¬
tium scdmn numerum angłorum dei.
ce indamhe lis uisione ubi angls de
pͥncipeꝑ sarum sͥresistenti. ꝓph̃ȩ narra¬
uit: uidetur aliud nobis insinuari
Angłorum enim ministeria suꝑ gentes
singłas. &e suꝑ homines singłos orcti-¬
nata creduntur: quatinꝰ ẽorum sub
regunine atq defenfione humana
natura iuxta dispensationẽ omp̃tis
d̃i custodiatur atq ab inmicis tueat᷑:
Unde dũs in euangelio de paruulis
ñ scandalizandis docens: mox sub¬
iungit: dicens: Angeli eorum in ce¬

Expanded text:
 scies quia Dominus Deus tuus, ipse est Deus tuus, fortis et fidelis, custodiens pactum et misericordiam diligentibus se, et his, qui custodiunt praeceptum ejus, in mille generationes; et reddens odientibus se, statim ut disperdat eos, et ultra non differat, protinus eis restituens quod merentur. Custodi ergo praecepta et caeremonias atque judicia, quae ego mando tibi hodie ut facias. Secundum aliam autem enem, ubi legitur, statuit terminos gentium secundum numerum Angelorum Dei et in Danielis visione, ubi Angelus de principe Persarum sibi resistenti Prophetae narravit, videtur aliud nobis insinuare: Angelorum enim ministeria super gentes singulas, et super homines singulos ordinata creduntur, quatenus sub eorum regimine atque defensione humana natura juxta dispensationem omnipotentis Dei custodiatur atque ab inimicis tueatur. Unde Dominus in Evangelio de parvulis non scandalizandis docens, mox subjunxit dicens: « Angeli eorum in coe
Abbreviated transcription (Latin):
ce uoluntatis suȩ secreta ꝑlegis iulicia
& ꝓptarum scͥpta manifestaret: ficut
suꝑiꝰ inpresenti libro moyses testatꝰ ẽ
dicens: Te elegit dñs ds tuus ut sis
ei populus peculiaris de cunctis ppłis
qui sunt suꝑ terram: Non quia cun¬
ctas gentes numero uincebatis. uobis
iunctus ẽ dñs. et elegit uos. cum om¬
nib sitis pplĩs pauciores: s quia dile¬
xit uos dñs &e custodunt iuram̃tum

Expanded text:
 voluntatis suae secreta per legis judicia et prophetarum scripta manifestaret, sicut superius in praesenti libro Moyses testatus est dicens : « Te elegit Dominus Deus tuus, ut sis ei populus peculiaris de cunctis populis, qui sunt super terram; non quia cunctas gentes numero vincebatis, vobis junctus est Dominus et elegit vos, cum omnibus sitis populis pauciores, sed quia dilexit vos Dominus et custodivit juramentum
Abbreviated transcription (Latin):
subputatis singulis specieb uitiorum. sub-¬
infertur: Propterea destruet ted̃s ĩfinẽ: e
dicerent. Manus nr̃a excelsa: & non do¬
minus ds fecit hȩc omnia. Ido enĩ dñs
sepe priorem popłm tolerando sustinuit:
ne gentes eis confines nomen ce poten¬
tiam: eius blasphemarent. Unde ce moy¬
ses ad dñm ꝓpeccato isrł indignantem.
et eos disꝑdere uolentem: ait: Ne que-
so dñe dicant egyptis callide eduxit eoᷤ
ut interficeret inmontibꝰ &e deleret et̾ra.¬

Expanded text:
supputatis singulis speciebus vitiorum subsupputatis singulis speciebus vitiorum subinfertur: « Propter ea destruet te Deus in finem;dicerent: Manus nostra excelsa, et non Deus fecit haec omnia. » Ideo enim Dominus saepe priorem populum tolerando sustinuit, ne gentes eis confines, nomen et potentiam ejus blasphemarent. Unde et Moyses ad Dominum pro peccato Israel indignantem, et eos disperdere volentem ait: « Ne, quaeso, Domine, dicant Aegyptii: Callide eduxit eos, ut interficeret in montib
Abbreviated transcription (Latin):
ginem: lactentem cum homine sene.
Enumeratis uniũsis ętatibꝰ: ostendit
nulli ętati in extrema ultione eẽ par¬
cendum. quos idem idolatriȩ fȩdaue-¬
rat cultus. Allegorice autem iniuiue¬
ne. lasciuum celibidiosum: in uirgi¬
ne. abonis oꝑibꝰ sterilem: in lactente.
hebetem: in sene. pigrum &e in utilem
ostendit: Hos gͦ omnes iusta uindicta
di in extrema ultione consumet: quos
nunc amionitio & corre ptio apecca¬
tis ñ cohibet. Et dixi. Ubi nam sunt:
Cessare faciam ex hominib memoriã
s corre ptio. Huius sententiȩ expletio¬
nem facile dinoscẽ potest: qui iudeos
uidet aterra reꝓmissionis eiectos. et ꝑ
totum orbem dipsos. Generaliter autẽ
omnib peccatoribꝰ ce in pęnitentib hoc
futurum imminet. quod descõrum t̾̃ra
tollentur: ut memoria eorum in cetu
electorum non numeret᷑: Unde ꝑpsal¬
mistam in quinqͣgesimo pͥmo psalmo.
capiti omnium iniquorum simul cum
toto corpore pęna predicitur futura: cum

Expanded text:
ginem, lactentem cum hoginem, lactentem cum ho» Enumeratis universis aetatibus ostendit nulli aetati in extrema ultione esse parcendum, quos idem idololatriae foedaverat cultus. Allegorice autem in juvene lascivum et libidinosum: in virgine a bonis operibus sterilem, in lactante hebetem, in sene pigrum et inutilem ostendit, hos ergo omnes justa vindicta Dei in extrema ultione consumet, quos nunc commonitio et correptio a peccatis non cohibet. « Et dixi: Ubinam sunt, cessare faciam ex hominibus memoriam sed correptio. Hujus sententiae expletionem facile dignoscere potest, qui Judaeos videt a terra repromissionis ejectos, et per totum orbem dispersos. Generaliter autem omnibus peccatoribus, et impoenitentibus, hoc futurum imminet, quod de sanctorum terra tollentur, et memoria eorum in coetu electorum non numeretur. Unde per Psalmistam in quinquagesimo primo psalmo, capiti omnium iniquorum, simul cum toto corpore poena praedicitur futura, cum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum sterilitate. Et deuorabunt eos
morsu aues amarissimo: maligni ui-¬
delicet sp̃s peccata preterita imꝓꝑan-¬
tes. ore lacerabunt seuissimo. Uentes be¬
stiarum iminitt̃a in eos: cum furore
trahentium suꝑ terram. atq serpenti-¬
um Bestiȩ atq serpentes: idem mali-¬
gni sp̃s sunt. Qui bestiȩ dicuntur. ꝓ¬
pter ferocitatem: serpentes propt̃ calli¬
ditatẽ Erahũt bestiȩ atty serpentes repbos¬
dentib suꝑ terram cum furore: quan¬
do hoc quod prius blandiendo carnali¬
b ꝑsuaserant ut seducerent: pꝰmodum
furibundo earnalib animo apeccatori¬
b expetunt ut crucient. foris uastabit
eos gladius: & intus pauor: foris uastabit
impios gladius ce intus pauor:: quando
in extrema ultione undiq corpꝰ ignis et̃¬
ni torquebit exustio: et intus mentem
angustiȩ opprimet magnitudo. Unde
scͥptum ẽ. Uermis eorum ñ moriet᷑: et
ignis ñ extinguet᷑. Iuuenem suul ac uir¬

Expanded text:
operum sterilitate, « et devorabunt eos operum sterilitate, « et devorabunt eos aves morsu amarissimo: » maligni videlicet spiritus peccata praeterita improperantes, ore lacerant saevissimo. « Dentes bestiarum immittam in eos, cum furore trahentium super terram atque serpentium. » Bestiae atque serpentes, maligni spiritus sunt. Qui bestiae dicuntur propter ferocitatem, serpentes propter calliditatem. Trahunt bestiae atque serpentes reprodentibus super terram cum furore, quando hoc quod prius blandiendo carnalibus persuaserant ut seducerent, postmodum furibundo animo a peccatoribus expetunt, ut crucient. « Foris vastabit eos gladius, et intus pavor. » Foris vastabit impios gladius, et intus pavor, quando in extrema ultione, undique corpus, ignis aeterni torquet exustio, et intus mentem angustiae opprimit magnitudo. Unde scriptum est: « Vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur. Juvenem simul ac vir
Abbreviated transcription (Latin):
Comedet terram cenascentia eiꝰ: Terram
comedet et nascentia eiꝰ: cum carnem
peccatͥcem ꝓpter oꝑa libidinis flamma
ȩc̃nȩ ultionis comburet. Nascentia enĩ
carnis ꝓpͥe oꝑa sunt concupiscentiȩ car¬
nalis: quȩ sunt fornicationes. in mun¬
diciȩ. inpudicitiȩ. luxuria. idolorũ ser-¬
uitus. ueneficia. inimicitiȩ contentiones
emulationes. irȩ. rixe. dissensiones. sectȩ
inuidiȩ. homicidia. ebrietates. comessa¬
tiones. & his similia. quȩ qui agunt
ut paulus testatur. regnum d̃i non cõ¬
sequentur: Et montium fundam̃ta
comburet: cum suꝑborũ iniqua con-¬
silia quib se inpune posse peccare cre-¬
debant. et̾̃nis cruciatib consumet: Con-¬
mala: quando ñ solum mala oꝑa. s
ce cogitationes atq praua ꝓ quib pu¬
niantur in memoriã adducet uerba:
Sagitas suas. in eis cõnplebit: quando
iram in dignationis suȩ ꝑuaria torm̃¬
ta ostendet Consum̃tur fame: hoc ẽ
ñ cibi. nec potus. s ꝑpetua bonorum

Expanded text:
Comedit terram et nascentia ejus. » Terram comedit et nascentia ejus, cum carnem peccatricem propter opera libidinis, flamma aeternae ultionis comburit. Nascentia enim carnis, proprie opera sunt concupiscentiae carnalis, « quae sunt fornicationes, immunditiae, impudicitiae, luxuria, idolorum servitus, veneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, irae, rixae, dissensiones, sinvidiae, homicidia, ebrietates, comessationes et his similia, quae qui agunt, » ut Paulus testatur, » « regnum Dei non consequentur . » Et montium fundamenta comburet, cum superborum iniqua consilia, quibus se impune posse peccare credebant, aeternis cruciatibus consumet, conmala. » Quando non solum mala opera, sed et cogitationes atque prava pro quibus puniantur in memoriam adducet verba. Sagittas suas in eis complebit, quando iram indignationis suae per varia tormenta ostendit: « Consumuntur fame. » Hoc est, nec cibi, nec potus, sed perpetua bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
cundo eos qui non crediderunt ꝑcdi¬
dit. Quibus tamen. si consensum
prebeamus qmlibet culpam bis feriri
non posse: hoc ex peccato ꝑcussis atq
in peccato suo morientib debet estima-¬
ri: quia eorum ꝑcussio hic cępta. illic
finitur: ut incorrectis unum flagellũ
sit quod temporaliter incipit. s in et̃¬
nis suppliciis consũmat᷑: quatinus eis
qui omnino corrigi renuunt. iam p̃¬
sentium flagellorum ꝑcussio. sequen¬
tium sit unnt̾rum torm̃torũ Sequitur.

Expanded text:
cundo eos qui non crediderunt perdicundo eos qui non crediderunt perdidit. Quibus tamen si consensum praebemus, quamlibet culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta illic perficitur, ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt, jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentorum. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
spiritib qui suꝑbiendo ꝑdiderunt an¬
glicam dignitatem. ad trudendum in¬
ferni carcerib tradentur: B ene gͦ ddȩmo¬
nes gens stulta dici possunt: quia odi¬
unt iu̾sticiam. ce amant iniquitatem:
Ignis surcensus ẽ infurore meo: et ar¬
debit usq ad inferni nouissima: De hiˢ
quos dampnant flagella ce ñ liberani:
scriptum ẽ. Pcussisti eos nec doluerunt:
attriuisti eos &e renuerunt acciꝑe disci
plinam: His flagella ab hac uita incho
i ardebit usq adĩfernos deorsũ. Qnͣtũ ad p̾sen¬
tẽ. ⁊ enĩ ꝑcussionẽ spectat. recte dr igniᷤ exarsit
abira mea: qnͣtũ uͦ ad et̾nã dãpuationẽ.
apte hoc subditur. & ardebit
iiusq ad inferos deorsum: licet a
quibdam dici soleat illud qͦd scͥptũ ẽ.
non uindicat ds̃ bis inid ipsum Qui ta¬
men hoc quod ꝑꝓph̃am de iniquis di¬
citur non atcendunt: et duplici confu¬
ẽ. Ih̃c popłm de terra ȩgypti saluãs: se¬

Expanded text:
spiritibus, qui superbiendo perdiderunt anspiritibus, qui superbiendo perdiderunt angelicam dignitatem, ad puniendum, inferni carceribus tradentur. Bene ergo daemones gens stulta dici possunt, quia odiunt justitiam, et amant iniquitatem. « Ignis succensus est in furore meo, et ardebit usque ad inferni novissima. » De his quos damnant flagella et non liberant, scriptum est: « Percussisti eos, et non doluerunt: attrivisti eosplinam; his flagella ab hac vita inchoaet ardebit usque ad inferos deorsum . » Quantum ad praesentem etenim percussionem spectat, recte dicitur: « Ignis exarsit ab ira mea. » Quantum vero ad aeternam damnationem, apte hoc subditur, et ardebit usque ad inferos deorsum, licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: « Non vindicat Deus bis in idipsum. » Qui tamen hoc, quod per Prophetam de iniquis dicitur, non atest : Jesus, populum de terra Aegypti salvans, se
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil grauius ẽ in pęnis: quã presen¬
tia ce uisione di priuari. Inde psalmista
dñm deprecatur dicens: Ne ꝓicias me
a facie tua. Et item. Ne auertas inquit
faciem tuam ame. Hinc ce iob ad dñm
loquitur dicens. Afacie tua ne abscõ¬
dar. Cur gͦ filii ce filiȩ hoc ẽ utriusq
sexus homines irritantes eum ꝓ malis
suis quȩ faciunt. eius miscđiam ñ me-¬
rentur: ab illo deseri in nouissimis eo¬
rum ꝓbabit᷑: quando pęnas sustine¬
bunt quod dñm habent iratum. Hoc
est enim consicłare nouissima eorum:
manifestari tormenta illorum Gene¬
ratio enim ꝑũsa ẽ: et infideles filii.
et ingentestulta. irritabo illos. Quia
gͦisrłitȩ derelicto deo idola coluerunt:¬
ce deserentes uerum & inuum dm de¬
seruierunt uanitati: gentib qui po¬
puli dei nomine. necdum eo tempore
uocari meruerunt. indirectione tradi¬
ti sunt. Similiter ce ecclastici qui de¬
serta ueritate ad errores declinauer̃t:
si ꝓmalis sius ñ pęnituerint: malignis

Expanded text:
Nihil gravius est in poenis, quam praesentia et visione Dei privari. Inde Psalmista Dominum deprecatur dicens: « Ne projicias me a facie tua . « Et item: » Ne avertas, inquit, faciem tuam a me. » Hinc et Job ad Dominum loquitur dicens: « A facie tua ne abscondar . » Quia ergo filii et filiae, hoc est, utriusque sexus homines irritantes eum pro malis suis, quae faciunt, ejus misericordiam non merentur, sed ab illo deserti, in novissimis eorum probabitur, quando poenas sustinent, quod Deum habent iratum, hoc est enim considerare novissima eorum, manifestari tormenta illorum. « Generatio enim perversa est et infideles filii. et in gente stulta irritabo illos. » Quia ergo Israelitae derelicto Deo idola coluerunt, deserentes verum et unum Deum, deservierunt vanitati, gentibus, qui populi Dei nomine necdum eo tempore vocari meruerunt, in direptionem traditi sunt. Similiter ecclesiastici, qui deserta veritate ad errorem declinaverunt, si pro malis suis non poenituerint, malignis
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝓ quem cęli ardentes soluentur: et
elementa ignis ardore tabescescent. No¬
uos uͦ cȩlos & nouam terram & ꝓmissa
satagite immaculati &e inuiolati ei inue¬
niri in pace: & dũi nr̃i longanimitatem
salutem arbitramini. Huius gͦ sacratis¬
simi aduentus diem scẽ pater ante ocłos
semꝑ habe. tuosq tecum in occursum
suꝑni iudicis prepara cum lampãdib
bonorum operum lucentib quatinus
eius grãm inuemens. cum his qui adex¬
tris eius stabunt audire merearis: Ale¬
nite benedicti patris mei ꝑcipite regnũ
quod uobis paratum ẽ ab origine mũ
di. quod nos ꝓmissum tecum audire.
don uinq illud simul ꝑcipere ipse con¬
cedat: qui nos a potrstate tenebrarum
eruere et in regnum suum conuocare
te cuptinus sc̃e ꝑ ater. nr̃iq memorem
in sacris orationib fieri. Diuinitas dm̃¬

Expanded text:
 quam coeli ardentes solventur, et elementa ignis ardore tabescent. Novos vero coelos, et novam terram, et promissa spectantes, satagite immaculati et inviolati ei inveniri in pace, et Domini nostri longanimitatem salutem arbitremini . » Hujus ergo sacratissimi adventus diem, sancte Pater, ante oculos semper habe, tuosque laetum in occursum superni Judicis praepara cum lampadibus bonorum operum lucentibus, quatenus ejus gratiam inveniens, cum his qui a dextris ejus stabunt audire merearis: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi ; » quod nos promissum laetum audire, donumque illud simul percipere ipse concedat qui nos a potestate tenebrarum eruere et in regnum suum convocare te cupimus, sancte Pater, nostrique memorem in sacris orationibus fieri. Divinitas D
Abbreviated transcription (Latin):
cui tua dilectio pre ẽ. ñ solum u̾bo s e¬
tiam sanguinis sui effusione ad fidem xͥ
conuertit. Unde rationabiliter agis: qd̃
ab illo ininisterii tui patrociniũ quęris.
a quo ordinis tui ac sedis pͥmam accepi-¬
sti finitionem. Ido quoq memoratus
martyr ꝑ famulũ suum dignant̾ imp̃e¬
dit quod ab illo quȩrebas. Poͣro quia
lectionis diuinȩ a nobis petisti solamen:
direximus tͥ codicem quem ex scõrum
patrum dictis in historiam ihu naue sen-¬
su allegorico ꝓlatis collegerã. In quo oꝑe
in aliquantis locis ꝓ paruitate sensus
nr̃i ubi necesse fuit diuina concedente
grã. aliqua in seruerã petens
ut fr̃m qui tecum sunt utilitatib illũ
ac cõmodes. ut discant extypo ih̃u bi¬
storici misterium ueri iħ̃u dñi uidelicet
saluatoris qui sangume suo nos rede-¬
mit. ac de infirmitate qua peccatis
nris exigentib grauabamur. saluauit.
Ante annos gͦ aliquot tractatum me

Expanded text:
cui tua dilectio praeest, non solum verbo, sed ecui tua dilectio praeest, non solum verbo, sed etiam sanguinis sui effusione ad fidem Christi convertit. Unde rationabiliter agis quod ab illo ministerii tui patrocinium quaeris a quo ordinis tui ac sedis primam accepisti functionem. Ideo quoque memoratus martyr per famulum suum dignanter impendit quod ab illo quaerebas solatium. Porro quia lectionis divinae a nobis petisti solamen, direximus tibi codicem, quem ex sanctorum Patrum dictis in historiam Jesu Nave sensu allegorico prolatis collegeram. In quo opere, in aliquantis locis, pro parvitate sensus nostri, ubi necesse fuit, divina concedente gratia, aliqua inserueram; petens ut fratrum qui tecum sunt utilitatibus illum accommodes, ut discant ex typo Jesu historici, mysterium veri Jesu, Domini videlicet Salvatoris, qui sanguine suo nos redemit, ac de infirmitate qua peccatis nostris exigentibus gravabamur, salvavit. Ante annos ergo aliquot, tractatum in
Abbreviated transcription (Latin):
BE ATIS¬
SIMO
canitatis officio plurimum uenerando
friduricho epõ. rabanus ui lissimus seruo¬
rum di famulus in xͦ salutem. Studiũ
ne. plures qui sanctitatẽ tuã nouerunt
laudant. Et merito. quia assiduus es
in lectione. ce frequens in doctrina: ꝓut
ratio ordinis tui postulat. quem lucẽ
mundi cum apłis saluator nuncupat.
ac de uͦ lumine illustratã luc̃nam suꝑ
candelabrum posuit. ut luceas omnibꝰ
qui in domo di sunt. Unde plurum fr̃m
uenerationẽ tuam colunt. atq colendo
diligunt. nob̃q inde ualde amabilis
es. quod ñ tam presentes s etiam absen-¬
tes fr̃no ꝓuocas amore ac salubri inci-¬
tas exortatione. ut legis di cõmune
tecum exerceamus negotium. Nec absur-¬
dum ẽ quod facis licet nos ad hoc offi-¬
tium impares atq indigni simus: cũ
ibi quęris sacrȩ legis confirmationem.
unde accepisti xͥane religionis exordiũ.
Sc̃issimus gͦ antistes & beatissimus xp̃i
martyr bonefacius. gentem fresonum

Expanded text:
beatissimo charitatis officio plurimum venerando, Friduricho episcopo, Rabanus vilissimus servorum Dei famulus in Christo salutem. Studium ne, plures qui sanctitatem tuam noverunt, laudant, et merito, quia assiduus es in lectione et frequens in doctrina, prout ratio ordinis tui postulat; quem lucem mundi cum apostolis Salvator nuncupat, ac de vero lumine illustratam lucernam super candelabrum posuit, ut luceas omnibus qui in domo Dei sunt. Unde plurimi fratrum venerationem tuam colunt, atque colendo diligunt: nobisque inde valde amabilis es quod non tantum praesentes, sed etiam absentes fraterno provocas amore, ac salubri incitas exhortatione, ut legis Dei commune tecum exerceamus negotium. Nec absurdum est quod facis, licet nos ad hoc officium impares atque indigni simus, cum ibi quaeris sacrae legis confirmationem, unde accepisti Christianae religionis exordium. Sanctissimus ergo antistes et beatissimus Christi martyr Bonifacius gentem Fresonum,
Abbreviated transcription (Latin):
linquerunt suũ domiciliũ. in iuditiũ diei
magni. uinculis ȩternis subcaligine reser¬
uauit. De cuius diei certitudine. pͥmus
apłorum petrus nos in sua epła instruit
dicens. Unum uero hoc ñ lateat uos km̃m.
quia unus dies apud dm̃ sicut mille an¬
ni. &e mille anni sicut dies unus. Non
tardat dñs ꝓmissis. s pacienter agit pro¬
pter uos. nolens aliquem ꝑire s omnes
ad pȩntenciam reu̾ti. Adueniet autem
dies dñi ut fur. in quo cȩli magno impe¬
tu transient. elem̃ta uͦ calore soluentur.

Expanded text:
iquerunt suum domicilium, in judicium diei magni vinculis aeternis sub caligine reservavit . » De cujus diei certitudine primus apostolorum Petrus nos in sua Epistola instruit, dicens: « Unum vero hoc non lateat vos, charissimi, quia unus dies apud Deum sicut mille anni, et mille anni sicut dies unus. Non tardat Dominus promissis, sed patienter agit propter vos, nolens aliquem perire, sed omnes ad poenitentiam reverti. Adveniet autem dies Domini ut fur, in quo coeli magno impetu transient, elementa vero calore solventur.
Abbreviated transcription (Latin):
moriȩ haistulfo archiep̃o confeceram. tͥ ad
rescribendum accõmodaui. S quia illũ
necdum reciꝑe potui. remunerationis ui-¬
ce presens opus transmisi: ut saltim hoc
beneficio ammonitus. remittas fenus qd̃
acceꝑas. Lege diligenter iħm naue.
qui ñ solum nomine uerum etiam ge-¬
stis iħm xp̃m tipice prefigurauit. Tran¬
sit iordanem hostium regna subũtit. di-¬
uisit terram uictori popło. &e ꝑsingulas
urbes. uiculos. montes. atq confinia. ec-
psit. Sicq cognostis ipsius libri textum
eugłicȩ lectioni concordare. quȩ dm̃ salua-¬
toris ostendit aduentum: p̃dicationem.
passionem. triumphum atq uictoriam:
qua mortem uincendo. cȩlestium t̾restͥum.
atq infernorum. ad quisiuit sibi dnãtio¬
nem. qui ascendens incȩlum sedensq
ad dexteram patris. uidex ẽ uenturus ui¬
at testationẽ. non solum homines s ce an

Expanded text:
moriae Haistulfo archiepiscopo confeceram, tibi ad rescribendum accommodavi. Sed quia illum necdum recipere potui, remunerationis vice praesens opus transmisi, ut saltem hoc beneficio admonitus, remittas fenus quod acceperas. Lege diligenter Jesum Nave, qui non solum nomine, verum etiam gestis Jesum Christum typice praefiguravit. Transiit Jordanem, hostium regna subvertit, divisit terram victori populo, et per singulas urbes, viculos, montes atque confinia, Ecclpsit. Sicque cognoscis ipsius libri textum evangelicae lectioni concordare, quae Domini Salvatoris ostendit adventum, praedicationem, passionem, triumphum atque victoriam, qua mortem vincendo, coelestium, terrestrium atque infernorum acquisivit sibi dominationem: qui ascendens in coelum, sedensque ad dexteram Patris, judex est venturus viattestationem
Abbreviated transcription (Latin):
Seam: Nadat & non reuertat᷑ in domũ
suam: ne forte moriatur in bello ⁊ et alius
motiere ista quasi meliore conditione
moriantur in bello qui iam dedicauert̃
edificia sua. ⁊iamq epulati sunt de nouel¬
lis. iamq duxerunt sponsas suas: quam
hii qui nondum: S: qm̃ his reb tenet᷑
humanus affectus. et magni estimant᷑
hec ab hominib: intelligendũ ẽ. ad hoc
ista dici inbellum ꝓcedentibꝰ. ut quisqͥs
animo his tenetur appareat cum reuer¬
qtur: neꝓpter hoc mninus fortiter agat:
dum timet ne ante moriatur quam do-¬
mum dedicauerit aut de nouella sua
biberit: aut sponsam suam duxerit: Nã
utiq quantum ad feminam ꝑtinet: me-¬
lius alteri nubit intacta quam uidua:
S hȩc ut dixi instituta sunt: ꝓpter uiroꝵ

Expanded text:
eam vadat et revertatur in domum eam vadat et revertatur in domum smouere ista, quasi meliore condicione moriantur in bello qui iam dedicauerunt aedificia sua iamque epulati sunt de nouellis iamque duxerunt sponsas suas quam hi qui nondum. sed quoniam his rebus tenetur humanus adfectus et magni extimantur haec ab hominibus, intellegendum est ab hoc ista dici in bellum procedentibus, ut quisquis animo his tenetur adpareat cum reuertitur, ne propter hoc minus fortiter agat, dum timet, ne ante moriatur quam domum dedicauerit aut de nouella sua biberit aut sponsam suam duxerit. nam utique quantum ad feminam pertinet, melius alteri nubit intacta quam uidua; sed haec, ut dixi, instituta sunt propter uirorum
Abbreviated transcription (Latin):
hodie contra inimicos ur̃os pu¬
gnam cõmittitis: nõ ꝑtimescat
for ur̃m̃. Nolite metuẽ nolide dedere: nec
formidetis eos: quia dñs d̃s̃ ur̃ in medio
ur̃i ẽ. et ꝓ uobis contra adu̾sarios dimi¬
.as. cabit ⁊ ut eruat uos de periculo In .lxx.¬
labit uobiscum inimicos ur̃os: et saluos
faciet uos Ecce quem admodum ce. in
amus ⁊ s ut adiuti cooꝑemur: Sic e¬
nim ait debellabit uobiscum: ut etiã
ipsos acturos quod agendum eẽt osten¬
deret: Duces quoq ꝑ singlas turmas
audiente exercitu. ꝓ clamabunt: Quis
e homo qui edificauit domum nouã
ce non dedicauit illam: Uadat et reuerta¬
tur in domum suam: ne forte moriatur
in bello. & alius dedicet illam: Quis s̃ hõ
qui plantauit uineam. & necdum eam fe¬
cit eẽ cominunem: et de qua omnib uesci
liceat: Uadat ce reuertat᷑ in domum
suam: ne forte moriatur in bello: et alius
homo eius fungatur officio Quis s̃ hõ
qui desponsauit uxorem de non accepit

Expanded text:
hodie contra inimicos vestros pugnam committitis, non pertimescat cor vestrum, nolite metuere, nolite cedere, nec formidetis eos: quia Dominus Deus vester in medio vestri est, et pro vobis contra adversarios dimicabit, ut eruat labit vobiscum inimicos vestros, et salvos faciet vos. » Ecce quemadmodum et in amus, sed ut adjuti cooperemur. Sic enim ait: « Debellabit vobiscum, » ut etiam ipsos acturos quid agendum esset, ostenderet. « Duces quoque per singulas turmas audiente exercitu proclamabunt: Quis est homo qui aedificavit domum novam, et non dedicavit eam vadat et revertatur in domum suam ne forte moriatur in bello et alius dedicet illam quis est homo qui plantavit vineam et necdum eam fecit esse communem et de qua vesci omnibus liceat vadat et revertatur in domum suam ne forte moriatur in bello et alius homo eius fungatur officio quis est homo qui despondit uxorem et non accepit
Abbreviated transcription (Latin):
cȩpit gͦ iosue omnem terram. si¬
cut locutus ẽ dñs ad moysen. et
tradidit eam in possessionem filiis isit
scđin partes et trib suas: quieuitq t̾ra
quod cȩperit terram: Quantum enim
terrȩ cȩpit qui udȩam tenit solam:
Noster autem dñs ihs ipse uere cepit
omnem terram: in eo quod exomm t̾ra.
atq ex omnib nationib ad eum concur¬
rit credentium multitudo: fdditur e¬
tiam post hȩc postqm̃ omnem terram
cepit iħ s: et requieuit inquit terra ap̃¬
liis. Hoc quomͦ uere uidebitur dici de
filio naue quia cessauit terra abellis:
quȩ numqmͣ uere temporib eius cessa¬
uit abellis: S hoc completur in solo do-¬
mino meo Si enum consideres te qui
uenisti ad ib̃m et ꝑgrãm baptisii remis¬
sionem consecutus es peccatorum: & iã in
aduersus carnem: cessauit terra tua a
cuinferas: ita & cessantib inte omnib
preliis efficieris pacificus: ce filius dei
uocaberis. S hoc fiet postea quam bel-¬
la transieris &e adu̾sarios uiceris:tunc

Expanded text:
Cepit ergo Josue omnem terram, sicut locutus est Dominus ad Mosen, et tradidit eam in possessionem filiis Israel, secundum partes et tribus suas. Quievitque terra quod ceperit terram. Quantum enim terrae cepit qui Judaeam tenuit solam? Noster autem Dominus Jesus, ipse cepit vere omnem terram in eo quod ex omni terra atque ex omnibus nationibus ad eum concurrit credentium multitudo. Additur etiam post haec, posteaquam omnem terram cepit Jesus, et « requievit, » inquit, « terra a praeliis. » Hoc quomodo vere videbitur dici de filio Nave, quia cessavit terra a bellis, quae nunquam vere temporibus ejus cessavit a bellis? Sed hoc completur in solo Domino meo. Si enim consideres te, qui venisti ad Jesum, et per gratiam baptismi missionem consecutus es peccatorum, etiam in spiritus adversus carnem, cessavit terra tua a cumferas, ita et cessantibus in te omnibus praeliis efficieris pacificus, et filius Dei vocaberis. Sed hoc fiet posteaquam bella transieris, et adversarios viceris; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
t post hȩc mortuus ẽ iosue fi-¬
lius nun. seruus dñi centum¬
ce decem annorum. sepelieruntq eũ
infinib possessionis suȩ inthamnach
sare: quęsita ẽ in monte effrauim. asep

Expanded text:
t post haec mortuus est Josue, filius Nun, servus Domini, centum decem annorum: sepelieruntque eum in finibus possessionis suae in Thamnath Sare, quae sita est in monte Ephraim, a sep
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum auctorẽ omnium. ꝑpetuo
conseruet incolumem: Reliquias di-¬
lectissime quas flagitasti ꝑ portitorẽ
horum apicum transmisiz De reliquo
sciasme exintimo mentis affectu ꝓm-¬
ptum semꝑq paratum in omnib q̃
ur̃a precipere decreuerit uoluntas:
fratintatem tuam bene ualere dulcis

Expanded text:
bonorum actor est omnium, perpetuo bonorum actor est omnium, perpetuo conservet incolumem. Reliquias, dilectissime, quas flagitasti, per portitorem horum apicum transmisi; de reliquo scias me ex intimo mentis affectu promptum semperque paratum in omnibus quae vestra praecipere decreverit voluntas; fraternitatem tuam bene valere, dulcis
Abbreviated transcription (Latin):
tificem in signem eloquentissimumq
gregonũ: ceceteros patres quorũ no¬
mina ñ necesse tͥ credimus enumerari:
qui intantum tuȩ sunt industriȩ co¬
gniti: ut ueraciter illorũ linguam.
urm̃ dicere possim sermonem: ut qd̃
illi mira pulchritudine. ac nunia lon¬
gitudine sermonis ꝓferebant: tu eoꝵ
uestigia sagacit̾ prudent̾q sequendo:
cõmatico melli fluoq comp̾hendis
sermonez Breui enum expositione suc-¬
cincta. ut ait isidorus doctor egregius:
ñ faciunt deplixitate fastidium: Pro-¬
lixa autem ce occulta tedet oratio: bre-¬
uis ce aperta delectat: Ideo urãm de-¬
precor clem̃tiam ut ꝑlectis istius epłȩ
litterulis: & si ur̃a uoluntas ita opor¬
tere iudicauerit: iubeatis illam ob
inditium infronte libelli ponere: quẽ
mͥ rogaui auobis rescribere: ut pos-¬
centis ce prestantis pariter affectus
pareat et effectus: Intercedentẽ ꝓno-
bis urãm beatitudinẽ ds di filius qͥ

Expanded text:
tificem insignem, eloquentissimum tificem insignem, eloquentissimum Gregorium et caeteros Patres, quorum nomina non necesse tibi credimus enumerari. Qui in tantum tuae sunt industriae cogniti, ut veraciter illorum linguam vestrum dicere possim sermonem, cum quod illi mira pulchritudine ac nimia longitudine sermonis proferebant, tu eorum vestigia sagaciter prudenterque sequendo, commatico mellifluoque comprehendis sermone: brevi enim expositione succincta, ut ait Isidorus doctor egregius, non faciunt de prolixitate fastidium; prolixa ergo et occulta taedet oratio, brevis et aperta delectat. Ideo vestram deprecor solertiam ut perlectis istius epistolae litterulis, et si vestra voluntas ita oportere judicaverit, jubeatis illam, obietatis indicium, in fronte libelli ponere quem mihi rogavi a vobis rescribere, ut poscentis et praestantis pariter affectus pareat et effectus. Intercedentem pro nobis vestram beatitudinem Deus Dei Filius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
domo dñi semꝑ existas: Scriptum
namq legimus: ñ potest ciuitas occul¬
tari supra montem posita: Item alio
in loco: Nemo accendit lucernam ce
ponit eam sub modio: s magis super
candelabrum. ut luceat omnibus qui
in domosunt. Auditum enim habeo
suꝑ eptaticum uos fecisse sermonem:
scribendo dictasse: Qua ꝓpter causa fa¬
miliaritatis urãm obsecro familiarita¬
tem: ut mͥscribere. mͥq tuas dirigere
studeas opuscula quȩ exueterum ȩccł̃a¬
sticorum sententiis. quasi flores diu̾sis¬
ex pratis electi domũ dm̃ ornant: et
quẽcumq se amantem decorant: Deniq
quia postulata mͥ credo quod concedaᷤ.
mitto menbranas in quib opto eos
primum suscipiam libros: quos suꝑ
eptaticum ur̃m composuit ingeniũ:
Non tamen ꝓpterea ista posco. quasi
desint nobis istius oꝑis scͥptores: ha-¬
bemus namq origenem. uictorinũ.
ambrosiũ. iherontiũ. cassianum. isi¬
dorum. agustinũ. fulgentiũ. atq pon¬

Expanded text:
domo Domini semper existas; scriptum domo Domini semper existas; scriptum namque legimus: Non potest civitas occultari supra montem posita; item alio in loco: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed magis super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Auditum enim habeo, super Eptaticum vos fecisse sermonem, scribendo dictasse: quapropter, causa familiaritatis, vestram obsecro fraternitatem ut mihi scribere mihique tua dirigere studeas opuscula, quae ex veterum ecclesiasticorum sententiis, quasi flores ex diversis pratis electi, domum Domini ornant et quemcunque se amantem decorant; denique, quia postulata mihi credo quod concedas, mitto membranas in quibus, opto, eos primum suscipiam libros quos super Eptaticum vestrum composuit ingenium. Non tamen propterea ista posco quasi desint nobis istius operis scriptores: habemus namque Origenem, Victorinum, Ambrosium, Hieronymum, Cassianum, Isidorum, Augustinum, Fulgentium, atque pon
Abbreviated transcription (Latin):
sticis doctorib philosophia humana:
Quibus ꝑlectis in quantum nr̃i in geni-¬
oli fuit capacitas: intellexi illos deom¬
nibus quȩ necessaria sunt sc̃ȩ di ecclȩ
laudabili magnitudine cebreuitate
ẽẽ complexos: Certe inueritate dico
uobis: quia dici ñ pot̾ in quanta hi-¬
laritate mentis gratulatus grãs egi
deo: qui tam utile uas istis intempo¬
ribus insua sc̃a ȩccła habere uoluit:
ex quoille qui multum. &e ille qui par¬
uum potum quȩrit haurire ac bib̾e
potest: Et exilla die fateor multum
desideraui ur̃e familiaritatis particepꝰ
fieri: ut saltim aliquando longe lateq
iam olim disꝑsa meruissem ur̃a acci-¬
perescripta: Ac ꝓpterea paucas direxi
adte litterulas: frat̾na ammonens
caritate ne mentis accumen otio mnerti
torpere seu obdormire ꝑmittas: s se¬
dulo cotidieq sacras scrutando scͥptu¬
ras. fretus patrum auctoritate p̾ceden-¬
tium: uigil atq indefessus. utdisq in

Expanded text:
asticis doctoribus philosophia humana. asticis doctoribus philosophia humana. Quibus perlectis, in quantum nostri ingenioli fuit capacitas, intellexi, illos de omnibus quae necessaria sunt sanctae Dei Ecclesiae laudabili magnitudine et brevitate esse complexos. Certe in veritate dico vobis quia dici non potest in quanta hilaritate mentis gratulatus gratias egi Deo, qui tam utile vas istis in temporibus in sua sancta Ecclesia habere voluit, ex quo ille qui multum, et ille qui parvum potum quaerit, haurire ac bibere possit; et ex illo die, fateor, multum desideravi vestrae familiaritatis particeps fieri, ut saltem aliquando longe lateque jam olim dispersa meruissem vestra accipere scripta; ac propterea paucas direxi ad te litterulas, fraterna admonens charitate ne mentis acumen otio inerti torpere seu obdormire permittas, sed sedulo quotidieque sacras scrutando Scripturas, fretus Patrum auctoritate praecedentium, vigil atque indefessus utilisque in
Abbreviated transcription (Latin):
UNSGRTUIRO
meritoq in¬
signi ae prestantissimo fr̃i rabbano
mauro. Hunbertus licet indignus
infula tunc sac̾dotali preditus. in¬
marcescibilem eternȩ sospitatis in
xp̃o iħ̃u salutem Legi litteras tuaᷤ
dulcissime fr̃ quas scõ boneq iemo¬
riȩ uiro haistulso archiep̃o scͥpsisti
in fronte libelli: quemsudore ꝓprio
prudentissimoq ingenio compo-¬
suisti. ad p̾dicandum uianm circulo
doimnici diei: te defestiuitatib scõrũ.
ac fide. spe. & caritate: nec ñ de ceteris
uirtutum speciebꝰ Preterea legi &
alios tres libros quos ad eundem
uenerabilem uirum fecisti: quos pla¬
cuit de insticutione elerieorum no¬
minari Quorum primꝰ de ecclasticis
ordinib ce .iiiͦi. carismatib diuinis
narrat: Sed̾s continet de officio ca-¬
nonicarum horarum: e defestiuita¬
tibus
uariis. deieiumis & orationibꝰ Tercius
ñ ignobiliter instruit: qualiter discen-¬
da atq disserenda scriptura ẽ diuine
legis: & quid utilitatis conferat ȩccła-¬

Expanded text:
ustri viro meritoque insigni ac praestantissimo Patri, RABANO MAURO, HUNBERTUS, licet indignus, infula tamen sacerdotali praeditus, immarcescibilem aeternae sospitatis in Christo Jesu salutem. Legi litteras tuas, dulcissime frater, quas sancto bonaeque memoriae viro, Haistulfo archiepiscopo, scripsisti in fronte libri quem sudore proprio prudentissimoque ingenio composuisti, ad praedicandum in anni circulo Dominici diei et de festivitatibus sanctorum, ac fide, spe et charitate, nec non de caeteris virtutum speciebus. Praeterea legi et alios tres libros quos ad eumdem venerabilem virum fecisti, quos placuit de Institutione clericorum nominari, quorum primus de ecclesiasticis ordinibus et quatuor charismatibus divinis narrat. Secundus continet de Officio canonicarum horarum, et de festivitatibus variis, de jejuniis et orationibus. Tertius non ignobiliter instruit qualiter discenda atque disserenda Scriptura divinae legis, et quid utilitatis conferat ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
rat iacob centum nouellis ouibus:
cum passionis eius memoriam con¬
dunt in agro cordis sui: quatinꝰ ad
eius exemplum discant ferre labores.
ce habere patientiam: oꝑibrq boms
insistere quod significat sichem qui
int̾pretatur bumerꝰ: Hunc gͦ agrum
iacob nr̃ centum nouellis ouibus in
possessionẽ emit: quia p̾cio sangui¬
nis sui possedit ȩccłam ubi nouellas
oues quȩ asrenderunt de lauacro
habet: ut fiat centum ouium pastor:
cum angłicas atq hiinanas insua
potestate retinet caulas: Eleax ar
quoq silius aaron mortuus ẽ cesepe¬
lierunt eum ingabaath finees filii
eius quȩ data e᷑ eiin monte effraum:
Quod autem iosue mortuo. eleatari
consequenter mors memoratur: si¬
gnificat quod post passionem redem¬
ptoris nr̃i ac resurrectionẽ. finem acce¬
pit uetus sacerdotium: & uictie le¬
gales consũmate sunt. cum necessa¬
rio subsequebatur noui testamenti
sac̾dotium: ubi agni immaculati

Expanded text:
rat Jacob centum novellis ovibus; rat Jacob centum novellis ovibus; cum passionis ejus memoriam condunt in agro cordis sui; quatenus ad ejus exemplum discant ferre labores, et habere patientiam, operibusque bonis insistere; quod significat Sichem, qui interpretatur humerus. Hunc ergo agrum Jacob noster centum novellis ovibus in possessionem emit, quia pretio sanguinis sui possedit Ecclesiam, ubi novellas oves quae ascenderunt de lavacro habet, ut fiat centum ovium pastor cum angelicas atque humanas in sua potestate retinet caulas. « Eleazar quoque filius Aaron mortuus est, et sepelierunt eum in Gabaath Phinees filii ejus, quae data est ei in monte Ephraim. » Quod autem Josue mortuo Eleazari consequenter mors memoratur, significat quod post passionem Redemptoris nostri ac resurrectionem finem accepit vetus sacerdotium, et victimae legales consummatae sunt, cum necessario subsequebatur Novi Testamenti sacerdotium, ubi Agni immaculati