comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trahitur. Ergo ⁊̃ bona fide emisse
debet. ⁊ possõem bona fide ad eptui
ẽẽ.Separata ẽ sausa possõn
⁊ usucapionis. nam uere dititur
quis emisse. s mala fide quẽ adm̃
qui sciens alieuã ren emt. pro
emptore ꝑpsa det᷑. licet usu nõ sã¬
pir ¶ Siubrditõe emp̃tio fc̃a sit.
pot̃ dici scd̃m sab̾ qui potiꝰ substan¬
tiam intuetur qm opinionem i.¬
sucaꝑeͫ euin᷑. Est tñ ñ nulla diu̾i ͤ¬
sitas ꝙ ubicumq rem putat alix¬
nan que st uenditori affectionẽ
emꝑtoris habeat. ⁊ cũ ñ dũ ꝑutat
condinonem extinisse quasi ñ pup
ri pot᷑. si cum desimttus emisset
heredi eius tradat᷑ qui nesciat de¬
functum emisse. s alia ex causa
sibi trads an usucapiocessat se¬
¶ Sabinut si sit empta sit ut insi
pecunia intͣ diem cectum solutã
sĩt in empta res fieret: non usu¬
cãpͣairum nsi post solutam petu¬
mã. S uideaus utrũ ꝯditiosit ħ.
anconuentio. Si uentio ẽ magis.
resoluetur quͣ implebiti. ¶ Six

Expanded text:
r et bona fide emisse debet et possessionem bona fide adeptus esse.Separata est causa possessionis et usucapionis: nam uere dicitur quis emisse, sed mala fide: quemadmodum qui sciens alienam rem emit, pro emptore possidet, licet usu non capiat.Si sub condicione emptio facta sit, potest dici secundum Sabinum, qui potius substantiam intuetur quam opinionem, usucapere eum. est tamen nonnulla diuersitas, quod ibi, cum rem putat alienam, quae sit uenditoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat condicionem exstitisse, quasi nondum ri potest, si, cum defunctus emisset, heredi eius tradatur, qui nesciat defunctum emisse, sed ex alia causa sibi tradi, an usucapio cesset.Sabinus, si sic empta sit, ut, nisi pecunia intra diem certum soluta esset, inempta res fieret, non usucapturum nisi persoluta pecunia. sed uideamus, utrum condicio sit hoc an conuentio: si conuentio est, magis resoluetur quam implebitur.Si in
Abbreviated transcription (Latin):
fide possidentis ncħ ꝓdest. Int̾dũ
⁊̃ si n fu̾t inchoafa usucapio a
defuncto ꝓcedit heredi eiut. ułi
siuicium᷑ ꝙ obstabat ñ ex ꝑsona
sex re purgatum fu̾it. ut pu¬
ta si fisci res ẽẽ desierit aut fur¬
tiua aut ui possessa. Iucini

Expanded text:
fides possidenti nihil prodest.Interdum etiamsi non fuerit inchoata usucapio a defuncto, procedit heredi eius: ueluti si uitium, quod obstabat non ex persona, sed ex re, purgatum fuerit, ut puta si fisci res esse desierit aut furtiua aut ui possessa. 25 Li
Abbreviated transcription (Latin):
irem quã tibi pignoran surripu̾o
eãq distrrag̾eo deusucapione du¬
bitatũ ẽ. ⁊ uetius ẽ utilit̾ ced̾e̾
temporausucapionit. P op̃.¬
Nui cũ ꝙ herede ił euptore usuca¬
ꝑet p̾cario rogͤamt usucapere
ñ pot̾. qͥd porro ĩ eas res int̾ ã tñ
ubiq uł utrobiq desinat. ex pͥ¬
ma canta poside qui p̃ cariouult
hr̃e.¶ Siex decẽ seruis quos eme¬
rim ałiquos putem alienos. ⁊ qui
sunt iciã reliquos usucapiam.
Ꝙ si ignorẽ qui sint alieni nemi
pore ꝙ defuisset adusucapionẽ
quͣiuis eum hoĩem heres possidere

Expanded text:
rem, quam tibi pigneraui, subripuero eamque distraxero, de usucapione dubitatum est: et uerius est utiliter cedere tempora usucapionis. 6 Pore usucaperet, precario rogavit, usucapere non potest: quid porro inter eas res interest, cum utrubique desinat ex prima causa possidere, qui precario vult habere? Si ex decem servis, quos emerim, aliquos putem alienos et qui sint sciam, reliquos usucapiam: quod si ignorem, qui sint alieni, nemipore, quod defuisset ad usucapionem, quamvis eum hominem heres possidere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcedi ñ solet. ꝙ ita ꝓcedit. siquis e¬
fitio alt̾ius post ea eodẽ loco extrut¬
to occupanti datã exceptionem
pponat x siquis ꝙ in fluminis ꝑu¬
plici diu̾titulo solus plurib annis

Expanded text:
ncedi non solet. quod ita procedit, si quis, aeficium, alterius postea eodem loco extructo, occupantis datam exceptionem opponat, uel si quis, quod in fluminis publici deuerticulo s
Abbreviated transcription (Latin):
emptũ ñ sit: ꝓ emptore usucapi
ñ pot̃. S si fundis emptus sit ⁊ am¬
plioees fines poslesse fint᷑. totum
tas eius possideatur ñ singłe ꝑtes¬
lius dona emusti apud quem mã¬
cipia de posita erant. trebaniis
ait. usute ñ caꝑturum. qr empta
ñ sunt. ¶ Tutor ex pupilłui actõ¬
ne rem qułã eius putabat ẽẽ eͣco¬
mit seruius ait posse eum usu¬
caꝑe in cuius opinione detursũ

Expanded text:
emptum non sit, pro emptore usucapi non potest: sed si fundus emptus sit et ampliores fines possessi sint, totum uersitas eius possideatur, non singulae partes.Eius bona emisti, apud quem mancipia deposita erant: Trebatius ait usu te non capturum, quia empta non sint.Tutor ex pupilli auctione rem, quam eius putabat esse, emit.Seruius ait posse eum usucapere: in cuius opinione‹m› decursum
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ctct .iii.errare eosait. qui exi¬
istimarent tuiusq reiquisq bo:¬
nafide ad eptussit possõem: ꝓ su¬
ousucaꝑe eum posle. nichil refer¬
re emerit. nec ne. au ei donatũ
sit. nec ne. si modo emptũ. uł da¬
natum sibi existimauit. qr neq
tio milla dos millũq legatũ sit
idem ⁊ mlitis estimatione placer
ut nisi quis uere litis estimatio¬
nẽ sb̾ierit. uslcaꝑe ñ passit

Expanded text:
uarto errare eos ait, qui existimarent, cuius rei quisque bona fide adeptus sit possessionem, pro suo usucapere eum posse nihil referre, emerit nec ne, donatum sit nec ne, si modo emptum uel donatum sibi existimauerit, quia ntio, nulla dos, nullum legatum sit. idem et in litis aestimatione placet, ut, nisi uere quis litis aestimationem subierit, usucapere non possit
Abbreviated transcription (Latin):
usucapturũ. Idem pot᷑ t si nego.¬
tia dñi gerens ignorantis emerit
ppͣ eandem utaitatẽ sisenuus tu¬
us pecuuari nõie emat rem qu
sciant auenã eẽ. utet tuignore
auenã eẽ tñ usuñ capies. ¶ sel¬
sus scribit siserius m̃i ad ipnca¬
tur posioẽm peculiari noĩe id ⁊

Expanded text:
usucapturum. idem potest dici et si negotia domini gerens ignorantis emerit propter eandem utilitatem.Si seruus tuus peculiari nomine emat rem, quam scit alienam, licet tu ignores alienam esse, tamen usu non capies.Celsus scribit, si seruus meus peculiari nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Iõq longi tp̃is p̃scriptõ ñdurabit.
inuenditione idem iuris ẽ qd̾ in lo¬
datione ut emptio sue rei consist̾e
uud. qmͣ ip̃as edes possidere: uami
bilib statuto locũ ẽẽ. solũ se mp¬
turũ eẽ ampliori. qd̾ ab surdũ ẽ.¬
⁊ minime nrri truuli ꝯueniensẽ¬
ut ut unares diuersis temꝑib da¬
piat᷑. ut puta cum edes exͣduab
reb ronstant. ⁊ ex solo ⁊ suꝑficie
te exemꝑto cũ nenditore rete ar¬
turum. ⁊ ego gn̾e rem samam ha¬
bitimim. ¶ S ã de molita dom
obiles posfidende suit. ut tp̃e ꝙ
in usutapione rerũ mobilium

Expanded text:
eoque longi temporis praescriptio non durauit. in uenditione idem iuris est, quod in locatione, ut emptio suae rei consistereliud quam ipsas aedes possidere: nam bilibus statuto locum esse, solum se capturum esse ampli‹o›ri: quod absurdum et minime iuri ciuili conueniens est, ut una res diuersis temporibus capiatur, ut puta cum aedes ex duabus rebus constant, ex solo et superficie, te ex empto cum uenditore recte acturum et eo genere rem saluam habiturum.Si autem demolita domus obiles possidendae sunt, ut tempore, quod in usucapione rerum mobilium
Abbreviated transcription (Latin):
deris surnpueris erit ea res furtiua
fc̃a s simul atq inmeã pot̾atẽ ue¬
optulit᷑. ꝓemptore incipit poisidere.¬
cmit nec suffcit tm̃ inea opinone
ẽẽ eum ut puret se ꝓemptore pot¬
sid̾e. s deb ⁊̃ subeẽ cansa emꝑtio¬
nis. si tñ existimam me deb̾e tibi

Expanded text:
deris, subripueris, erit ea res furtiva facta: sed simul atque in meam potestatem veoptulit, emit, nec sufficit tantum in ea opinione esse eum, ut putet se pro emptore possidere, sed debet etiam subesse causa emptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
ne fid̾i possessore usucapi possit.
ułi si h̾es rem defanicto cõmodatã
aũ locatã. uł ap̃ eũ de positã exis¬
timans hereditanam ẽẽ aliena.¬
u̾it.¶ Item siquis aliqua existimati¬
one deceꝑtus credid̾it ad se h̾edi¬
⁊ rem h̾editariã alienau̾it.:aut si
iis ad quẽ nius f̾. ancille ꝑtinet ꝑ¬
tum enis existimans suũ eẽ qꝑ ⁊
fetus petudũ adfructuarium ꝑti¬
sñ affectu furandi ñ cominiititur¬
fundi quoq aliem pot̃ aliquis sũ
ui nancisti possõem qui uł exne¬
glegentia dm̃ uacet uł qr dñssi¬
ne successore decesait uł longo t̃e¬
pore abfu̾it.I de¬
¶Uare quidẽ ñ p̃ot usucaꝑe qr in¬
cessigit aliemim se poradere. ⁊ ob
id mala fide possider. S si alu bo-¬
na fide accipienti tradid̾it. pot̾it
is usucaꝑe qr n ui possessũ neq
furtiuũ possidet. abonca ẽ em̃ sĩa

Expanded text:
e fidei possessore res usucapi possit: ueluti si heres rem defuncto commodatam aut locatam uel apud eum depositam existimans hereditariam esse alienauerit.Item si quis aliqua existimatione deceptus crediderit ad se herediet rem hereditariam alienauerit, aut si is, ad quem usus fructus ancillae pertinet, partum eius existimans suum esse, quia et fetus pecudum ad fructuarium pertisine affectu furandi non committitur.Fundi quoque alieni potest aliquis sine ui nancisci possessionem, quae uel ex neglegentia domini uacet uel quia dominus sine successore decesserit uel longo tempore afuerit. e quidem non potest usucapere, quia intellegit alienum se possidere et ob id mala fide possidet. sed si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit is usucapere, quia neque ui possessum neque furtiuum possidet: abolita est enim
Abbreviated transcription (Latin):
sui possõem non sb̾u̾tit s ⁊ s debito¬
ris sermuis surripuerit. qnͣnis credi¬
tor possid̾e desinat: tñ deb̾itor usu¬
capio durat ñ secłu. aͣc si eam cred¬
tor debitori tradidisset. nam qnͣtũ
ad usucapionẽ atinet. serm sb̾tra

Expanded text:
non subuertit. sed et si debitoris seruus subripuerit, quamuis creditor possidere desinat, tamen debitori usucapio durat, non secus ac si eam creditor debitori tradidisset: nam quantum ad usucapiones attinet, serui subtrah
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ cã durat. de hoc qd̾ p̃sario fumͣ¬
osus ħt. quemad̾m int̾dicto quoq
uti possidetis furiosi nomine rec
añ aditam heditatẽ. uił post adiꝰ ⁊¬
tam int̾cessisset adusucapionẽ
heredi ꝓcedit.: ¶ Si de functus e¬
mit heres ã putat eum ex dimati¬
onis cã possedisso usu eñ capturũ
ulianus ait. Domp̃.¬

Expanded text:
dem durat de hoc, quod precario furiosus habet, quemadmodum interdicto quoque uti possidetis furiosi nomine rectante aditam hereditatem uel post aditam intercessit, ad usucapionem heredi procedit.Si defunctus emit, heres autem putat eum ex donationis causa possedisse, usu eum capturum Iulianus ait. 32 P
Abbreviated transcription (Latin):
nus ticii actor: absente dño pe¬
tumã solu̾it. nec dñtum quidẽ
m̃imoꝵ ĩ eã sp̃em obligõis que
habuit auxiliũ exteptionis tnͣs¬
latũ fore: si extã solutio fc̃a ꝓpo¬
ad eã sp̃em soluendis petum¬
is seriũ ꝓposuisse. q̃ solui ñ de¬
petuliares ex cã fidenissionis.
qm seruus ñ exutilitate petu¬
tuo unũ solus petaur: nisimo
ra fc̃a sit mn eo mortuo. quẽ pe¬
titor elegit. tc̃ enĩ ꝑ iñ solus i¬
le qui decessit debetur. acisi solꝰ
ĩobligatõe deductus fusset.
Q si ꝓmissoris fu̾it electio. de¬
functo alt̾o. qui suꝑẽ eque pe¬
ti pot̾it. eñ uo sifcõ debitorił
alt̾ sit mortinis. cũ debitoris e¬
peti possit. ꝙͣ qui solui enã par̃.
n defuncti offerri estimatõpot̃.
si forte longe fuit iulior. qm̃ id
tur ñ cõmiserit stipulationem.
fideissor quẽadm tenebatur.
sidebito sñ hrde decessifset
confundit obligationẽ. ułi si
creditor debitoris adierit h̃r¬

Expanded text:
vus Titii actor absente domino pecuniam solverit, ne dominium quidem nummorum in eam speciem obligationis, quae habuit auxilium exceptionis, translatum foret, si ex ea causa solutio facta propoad eam speciem soluendis pecuniis seruum praeposuisse, quae solui non depeculiares ex causa fideiussionis, quam seruus non ex utilitate pecuqui uiuit solus petetur, nisi si mora facta sit titor elegit: tunc enim perinde solus ille qui decessit praebetur, ac si solus in obligationem deductus fuisset. Quod si promissoris fuerit electio, defuncto altero qui superest aeque peti poterit. enimvero si facto debitoris alter sit mortuus, cum debitoris epeti possit, quam qui solvi etiam potest, neque defuncti offerri aestimatio potest, si forte longe fuit vilior, quoniam id tur, non commiserit stipulationem. fideiussor, quemadmodum tenebatur, si debitor sine herede decessisset. confundit obligationem, veluti si creditor debitoris vel
Abbreviated transcription (Latin):
ipater mt p̾gnante uxore re¬
licta decesserit ⁊ ex cansa h̾e¬
existimanit. S si nems natus
sit: recte me egisset. quia iure¬
rum natura uerum fuisset.
me solum hr̃dem fuisse. ił
notat. uerius est meam ꝑtẽ.
ꝑdidisse. qua heres fuissem añ¬
quͣ. t̾cum fuisset neminem nas
nasci posse. quia uulue muli¬
rum totidem receptacula ha¬
bere potu̾unt. ⁊ ẽẽ mulierem
rome alexandemam abegip.¬

Expanded text:
pater meus praegnate uxore relicta decesserit et ex causa hereexistimant: si nemo natus sit, recte me egisse, quia in rerum natura uerum fuisset me solum heredem fuisse. Iulianus notat: uerius est me eam partem perdidisse, pro qua heres fuissem, antequam certum fuisset neminem nascnasci posse, quia uuluae mulierum totidem receptacula habere possunt: et esse mulierem Romae Alexandrinam ab Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
redendum fit iniuriarum uiditi¬
um. Et enĩ meminisse oportebit.
liberto ad u̾sus patronm non
quidẽ semꝑ u̾m int̾dum iniuiri¬
arum dari iudilim. si atrox sit
iniuria qmͣ pasussit. puta si ser¬
uius sit. ret̾um leuem coherrio¬
uem utiq patrono adu̾sus lib̾tũ
dabimus. nec ꝑatietur eum p̃tor
querentẽ quasi iniuriam passus
sit. nisi atrotitas mou̾it eum. Hec
enĩ ferre debet p̃tor heriserinm
hodie lib̾tum conquerentem. qd̾¬

Expanded text:
reddendum sit iniuriarum iudicium. etenim meminisse oportebit liberto aduersus patronum non quidem semper, uerum interdum iniuriarum dari iudicium, si atrox sit iniuria quam passus sit, puta, si seruilis. ceterum leuem cohercitionem utique patrono aduersus libertum dabimus nec patietur eum praetor querentem, quasi iniuriam passus sit, nisi atrocitas eum mouerit: nec enim ferre praetor debet heri seruum, hodie liberum conquerentem, q
Abbreviated transcription (Latin):
quiꝰatrotior ẽ. que inconspectu
fiat. Re atrocẽ iuiuriam hr̃i la¬
beo ait. ut puta si uulmus illa¬
tum os alicui ꝑtussum ẽ.

Expanded text:
quia atrocior est, quae in conspectu fiat. re atrocem iniuriam haberi Labeo ait, ut puta si uulnus illatum u‹e›l os alicui percussum.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾torẽ ei subuenire. S ⁊ siquis ex
lib̾is nuui non sunt in pot̾ate. cũ
parente uelit exꝑiri. nonteme¬
re iniuriaꝵ accõmmodãtã est᷑.
nisi atrotitas suascrit: certe his
qui sunt in pot̾ate proxsus nec cõ¬
pecit etiam si atrox fu̾it. ¶ L ã
p̾tor ait qͥd iniirie fcm sit cer¬
tum dicat᷑. quẽ admodũ accipien¬
dum sit certũ dic̾e. labeo ait. qui
dicat nom̃ in iurie. neq sb̾alt̾na¬
tione. puta illud. aut illud aut
s illam iniuriã se ꝑassũ. ¶ Si m
plures iniurias fec̾is. ꝑpta tur¬
ba ⁊ cetu facto domũ illius intro¬
eas. ⁊ hoc fr̃o efficiaturaut summul
⁊ conuicium ꝑatiar. ⁊ u̾lerer. an
rias passus ẽ coniug̃e. ¶ posse aͥ¬
hodie de omni iniuria s de att
rẽ. ⁊ maioreᷤ accipimus. atrotem ĩ
iuriam ã. aut ꝑsona. aut tp̃r aũ
re ip̃a fieri. labeo ait. ꝑsona a¬
trocior in iuria fit. cum magis¬
tratu .i. cũ pr̃ono. parenti fiat

Expanded text:
quis ex liberis, qui non sunt in potestate, cum parente uelit experiri, non temere iniuriarum actio danda est, nisi atrocitas suaserit. certe his, qui sunt in potestate, prorsus nec competit, etiamsi atrox fuerit. Quod autem praetor ait 'quid iniuriae factum sit, certum dicat', quemadmodum accipiendum sit? certum eum dicere Labeo ait, qui dicat nomen iniuriae, neque sub alternatione, puta illud aut illud, sed illam iniuriam se passum. Si mihi plures iniurias feceris, puta turba et coetu facto domum alicuius introeas et hoc facto efficiatur, et simul et conuicium patiar et uerberer: an simul passus est, coniungere. Posse hodie de omni iniuria, sed et derem et maiorem accipimus. Atrocem autem iniuriam aut persona aut tempore aut re ipsa fieri Labeo ait. persona atrocior iniuria fit, ut cum magistratui, cum parenti patrono fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sem retinemus. quicqm inter ẽ.¬
Q ã solo animo possidemus q̃ritur
utrumne usq eo possideannis. donͦ
aliꝰ corꝑe ingressus sit ut potoꝵ
sit illius corparalis pordessõ. an u̾o
ꝙ quasi magis ꝓb̾atur. usq eo pos¬
sideamus: donet reu̾tentes nos aliqͥt¬

Expanded text:
em retinemus, quicquam interest.Quod autem solo animo possidemus, quaeritur, utrumne usque eo possideamus, donec alius corpore ingressus sit, ut potior sit illius corporalis possessio, an uero quod quasi magis probatur usque eo possideamus, donec reuertentes no‹s› aliq
Abbreviated transcription (Latin):
possid̾it ⁊ semꝑ inh̾editate tolomi
mant̾it᷑.. ¶ Seruũtuũ titio lona
fide emi. ⁊ toitũ possedi. dem̃ cũ com¬
ꝑissem tiũ eẽ ne eum pet̾es celare
cepi. s̃ iõ magis hoctẽpore clam
possidere uidi me ait. nam retro qͦq
si sciens tuũ seruũ ñ ad nõ emerim
⁊ cũ clam eũ possidere cepissem. post¬
ea certiore te fecerm ñ de sine me
clampossidere. ¶Si serũ meum
bont fid̾i emptoꝵ clam abduxeñ¬

Expanded text:
ate coloni manserit.Seruum tuum a Titio bona fide emi et traditum possedi, deinde cum comperissem tuum esse, ne eum peteres, celare coepi. non ideo magis hoc tempore clam possidere, uideri me ait: nam retro quoque, si sciens tuum seruum non a domino emerim et, ‹c›um clam eum possidere coepissem, postea certiorem te fecerim, non ideo desinere me clam possidere.Si seruum meum bonae fidei emptori clam abduxe
Abbreviated transcription (Latin):
dominũ amniit̾e labeo ait. Item qd
amari. auaflimine occupatum sit.
possidere nos desininus aũsiis qui
posudet in alt̾sꝰ pot̾atẽ ꝑueu̾it. Itẽ
ꝙ mobłe ꝑ̃ multis modis desiminꝰ
possidere. an si uoluimus aũ seruũ pui¬
ta manumittamus ltẽ si ꝙ possidea¬
bam maliam spẽm translatũ sit.
ueluti uestim̃tũ ex lana factũ. Q ꝑ
coionũ possideo heres meus. nisi ipe

Expanded text:
dominum amittere Labeo ait.Item quod mari aut flumine occupatum sit, possidere nos desinimus, aut si is qui possidet in alterius potestatem peruenit.Item quod mobile est, multis modis desinimus possidere: si aut nolimus, aut seruum puta manumittamus, item si quod possidebam in aliam speciem translatum sit, ueluti uestimentum ex lana factum.Quod per colonum possideo, heres meus nisi ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ui uniu̾sas edes possidit. singulas
res que in edificio sunt ñ uitletur
possidere. Ldem dici delet. ⁊ denaue. ⁊
dearmario. possoẽm amitimꝰ
multis modis. uli si mortuũ ineũ los¬
cũ ĩ tulimus. quem possidebannis.
nõ possumꝰ possidere. ⁊ ꝯtemnimuis
religionẽ. ⁊ ꝓpmato eiuiteneamꝰ.¬

Expanded text:
ui uniuersas aedes possedit, singulas res, quae in aedificio sunt, non uidetur possedisse. idem dici debet et de naue et de armario.Possessionem amittimus multis modis, ueluti si mortuum in eum locum intulimus, quem possidebamus: non possumus possidere, etsi contemnamus religione
Abbreviated transcription (Latin):
Si conductor rem uendid̾it ⁊ cam
Iabemptore conduxit ⁊ utriq mer¬
cedes p̾snt: pͥor locator possessõem
ꝑcõductorẽ rectissime retinet. In¬
fans postid̾e recte pot̾ si tutore aucto¬
re cepit. nam iudicium maintis sup¬
pletur auctoritate tutoris. Ultilita
nndi uenditor. ⁊̃ si mandauit alicͥ
ut ẽptorẽ inuacuam possõem ĩ du¬
ceret. pͥusqmͣ id fieret: ñ recte ᷤ emp¬
tor ꝑ se ĩ possõem ueniet. Itẽ si ami¬
cus uenditoris mortus eo ꝓriq᷑mͣ sci¬
ret. idaut ñ ꝓhibentib h̾edib id
feu̾it. recte p̾assõ tradita ẽ. s si id fe¬

Expanded text:
Si conductor rem uendidit et eam ab emptore conduxit et utrique mercedes praestitit, prior locator possessionem per conductorem rectissime retinet.Infans possidere recte potest, si tutore auctore coepit, nam iudicium infantis suppletur auctoritate tutoris: utilitatindi uenditor etiamsi mandauerit alicui, ut emptorem in uacuam possessionem induceret, priusquam id fieret, non recte emptor per se in possessionem ueniet. item si amicus uenditoris mortuo eo, priusquam id sciret, aut non prohibentibus heredibus id fecerit, recte possessio tradita e
Abbreviated transcription (Latin):
factusfuit. ¶ Siquis possõem fundi
itatradid̾it ut ita demum cedere
Dadicat. si sp̃iui fundus eẽt. ñ iude.¬
tur pospp̃ cradita sifrndꝰ alienus
di eiꝰ eũ tradid̾it. pot̾it heres rxm̃¬

Expanded text:
factus fuerit.Si quis possessionem fundi ita tradiderit, ut ita demum cedere ea dicat, si ipsius fundus esset, non uidetur possessio tradita, si fundus alienus redi eius eum tradiderit, poterit heres
Abbreviated transcription (Latin):
pond̃. quia animo cepon̾e ⁊ muta.
re possõem nos posse ⁊ celsus ⁊ mar¬
cellus scribunt dubitari pot̾. ⁊ si a¬
nimo ad qum possõ pot̃. numquid ⁊̃
rere. Ergo nec auꝑiccet possõem: qͥ
quodã moto sb̾ conditione recer de
possessõe. s a ñ michi s ꝓcuratori
ineo possõem tradas indendũ ẽ. sego
siego errẽ ꝓcuratormeus ñ erret
au mͥpossõ adquiratur. ⁊ cum pla¬
ceat ignoranti ad qui. ad quiri po¬
t̾it ⁊ etrͣanti / Sed si ꝓcurator meus
erretꝰ ego ũ exrem magis ẽ ut adnͥ¬
ram posiõnẽ. serinis quoq m̃s igno¬
ranti in ad quiret possessõem. Nam⁊
seruus alignus ut celsus scribit sũ
ame sũ altemine ᷑ possideatur pot̾
michi ad quirere pattõem sĩ nominꝰe
meo eã adipiscatur quod ⁊ ip̃m ad

Expanded text:
o, quia animo deponere et mutare nos possessionem posse et Celsus et Marcellus scribunt, dubitari potest: et si animo adquiri possessio potest, numquid etiam rere: ergo nec amittet possessionem, qui quodammodo sub condicione recessit de possessione.Sed si non mihi, sed procuratori meo possessionem tradas, uidendum est, si ego errem, procurator meus non erret, an mihi possessio adquiratur. et cum placeat ignoranti adquiri, poterit et erranti. sed si procurator meus erret, ego non errem, magis est, ut adquiram possessionem. Servus quoque meus ignoranti mihi adquiret possessionem. nam et servus alienus, ut Celsus scribit, sive a me sive a nemine possideatur, potest mihi adquirere possessionem, si nomine meo eam adip
Abbreviated transcription (Latin):
actesiõ eiꝰ ꝙ penes me fuit. scilicet
si uolente meau̾de ꝑesulio tiuus li¬
b̾am petuliꝰ ad ministͣtõem habu̾it
uendid̾m tutore quoq uł curatore
uendente: dabitur accessõ eiꝰ tꝑis
quo pupillus uł fuosus possiderit.
em que nob surrep Eaius¬
ta ẽ ꝑm̃ intelligimur desinere possi¬
dere. atq eamque ui nobis erepta ẽ.

Expanded text:
accessio eius, quod penes me fuit, scilicet si volente me aut de peculio, cuius liberam peculii administrationem habuerunt, vendiderunt. Tutore quoque vel curauendente dabitur accessio eius temporis, quo pupillus uel furiosus possedit.em, quae nobis subrepta est, perinde intellegimur desinere possidere atque eam, quae ui nobis erepta est.
Abbreviated transcription (Latin):
in lib̾taten ꝓclamau̾it. ⁊ lib̾ale
iudicium implorau̾it: nichilo.
eũ possideo: donec liber fu̾it ꝓnũ¬
ciatus.. ¶Saltus sler nos estiug¬
q animo posidemus: qmͣuis ter¬
tis temꝑarib eos reluiqͣmuf. cet̾m
animo nr̃o. corpore ⁊̃ alieno possi¬
deims. sicut diximus ꝑcolonũ ⁊ ser¬
num. nec mouere nos dehos qd̃
quaida̾ res ⁊̃ ignorantes posside¬
mus. Ide̾m quas sermi petuliarit᷑
ꝯparauerint. nã uidemꝰ eas eꝓꝵdẽ¬
Nerua alius res mobiles. ex cepto
hoĩe. quadems subtustodia mi
sint hactenus possid̾s. Idẽ qͣten
si uolumꝰ natupalem possessõm¬
uancisci. possumꝰ. Nam pecus si¬
mulatq oberrau̾it aut uas exti¬
d̾it. ut ũ inueratur ꝓtinus desi̾e
a nobis possd̾i: licet a millo posside¬
atur dissimilr atz si sb̾tustodaa
mea sit nec inueniatur qr inp̃sĩ¬

Expanded text:
in libertatem reclamauerit et liberale iudicium implorauerit, nihilo mimo eum possideo, donec liber fuerit pronuntiatus.Saltus hibernos aestiuosque animo possidemus, quamuis certis temporibus eos relinquamus.Ceterum animo nostro, corpore etiam alieno possidemus, sicut diximus per colonum et seruum, nec mouere nos debet, quod quasdam etiam ignorantes possidemus, id est quas serui peculiariter parauerunt: nam uidemur eas eNerua filius res mobiles excepto homine, quatenus sub custodia nostra sint, hactenus possideri, id est quatenus, si uelimus, naturalem possessancisci possul atque aberrauerit aut uas ita exciderit, ut non inueniatur, protinus desinere a nobis possideri, licet a nullo possideatur: dissimiliter atque si sub custodia mea sit nec inueniatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tereaqueritu. siquis hoĩem uen¬
ditori pedibuerit. an accessione u¬
ti possit ex ꝑsona ẽils ⁊ sunt qui
ptent noñ posse. qr uenditoĩs ẽ
resolutd redibitõ. aui emptorem

Expanded text:
terea quaeritur, si quis hominem uenditori redhibuerit, an accessione ut possit ex persona eius. et sunt qui putent non posse, quia uenditionis est resolutio redhibitio: alii emptorem
Abbreviated transcription (Latin):
tirałr cõprehensa ad noi nͣ ꝑtinit.¬
In hiis qui in hodium pot̾ate ꝑuene.¬
nint mretinendo iura rr̃ suaꝵ sin¬
posader. qm̃ is qui intua potestate
ẽ ignoranti tibi ñ sorporalẽ posion
s iustam pot̃ ad quir̾e. sic ut id qd̾
ex peculo ad eũ ꝑtiu̾it pofsideat. nã
aseruotenetͣ id ĩ peculio sui ẽ ⁊ pe

Expanded text:
ter comprehensa ad nos non pertinet.In his, qui in hostium potestatem peruenerunt, in retinendo iura rerum suarum sinquoniam is, qui in tua potestate est, ignoranti tibi non corporalem possessione, sed iustam potest adquirere: sicut id, quod ex peculio ad eum peruenerit, possidet. nam neque enim rerum natura recipit, ut per eum ali
Abbreviated transcription (Latin):
bis ñ potadi qm relicte sunt inli¬
Uertate naturali. alio qͣl etiam
habenius. aut siq̃ mansuere fc̃e
custodie nr̃e subiete sunt. ¶ Qnt¬
dam recte putant. colimbas quo
que ab edificiis nr̃is uolant. Item
apes que exalieit nr̃is euolant.
⁊ scd̾m consuetudinem redeunt: a
nad poadi. ¶ Labeo ⁊ nerua filiꝰ.
responderunt. desin̾e me possid̾e

Expanded text:
i, quoniam relictae sint in libertate naturali: alioquin etiam habemus, aut si quae mansuetae factae custodiae nostrae subiectae sunt.Quidam recte putant columbas quoque, quae ab aedificiis nostris uolant, item apes, quae ex alueis nostris euolant et secundum consuetudinem redeunt, a nobis possideri.Labeo et Nerua filius responderunt desinere me possidere
Abbreviated transcription (Latin):
dstitunt nolle possidere: Si quis gͥ ea
mente possoẽa tradidit ut. post ea
restituatur: de siit posadere.
possidere aliũ possessorem minist̾ĩ¬
o meo facio. nec idem ẽ possidere. ⁊
alieno nõie posside̾. namis possidet
tuus noĩe possidetur. procurator
aliene possiõnis p̾stat ininsst̃ium.

Expanded text:
constituit nolle possidere. si quis igitur ea mente possessionem tradidit, ut postea ei restituatur, desinit possidere.possidere et alium possessorem ministerio meo facio. nec idem est possidere et alieno nomine possidere: nam possidet, cuius nomine possidetur, procurator alienae p
Abbreviated transcription (Latin):
mea iusserim: possidere me certũ ẽ.
qnͣiquã id nemo attigerit. aut si
uicinum mithi fundum mercattũ
sat ñ minuis posudere cepi qmͣ siꝑe¬
dem sinib intulissem. ¶Sidu ĩ
u ałt̾a ꝑte fundisũ. alius quis clam
animo potsessoris intͣuert: ñ desiii
me possidere existimandis sum. fa¬
cile exmilsums anb siiul sciero¬
rursus ficũ magna ini gressus ẽ e¬
certitus eamtantũmodo ꝑtem qmͣ
intͣuit optinet. P aulus.

Expanded text:
mo iusserim, possidere me certum est, quamquam id nemo dum att‹i›gerit: aut si uicinum mihi fundum mercato uecat, non minus possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem.Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intrauerit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero.Rursus si cum magna ui ingressus est exercitus, eam tantummodo partem quam intrauerit optinet. 19 Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ sibi ꝯtrou̾nã fc̃urum suspuica¬
batur. ⁊ ne fac̾et tunebat. is auti
qui cumpossid̾et ñ clam. s ce lan
mea cansa eͣ ut ñ uideatur clam
posdere. nõ em rõ optinende posi¬
¶ esionis: s origo nanciscende exiͥ¬
renda ẽ. nec quẽc clam posud̾e¬
e inciꝑe: qui sciente᷑ auͣt uolente
eo ad quẽ ea res ꝑtinet. aut al
anciscitur possõem: qui futuran
dtrou̾siã metuens ignorante . eo.
quem metuit furtiue in possõm
ingreditine.ui ad mindinas
pes fectus neminem reliq̃rit. ⁊ dimi¬
qpe amindins redit. aliquis occupa¬
u̾it possõm indi euin clam poradese
lateo scribit. Recinet gͦ posõm is qͥ¬

Expanded text:
spicabatur et, ne faceret, timebat. is autem qui, cum possideret non clam, se celauit, in ea causa est, ut non uideatur clam possidere: non enim ratio optinendae possessionis, sed origo nanciscendae exquirenda est: nec quemquam clam possidere incipere, qui sciente aut uolente eo, ad quem ea res pertinet, aut alianciscitur possessionem, qui futuram controuersiam metuens ignorante eo, quem metuit, furtiue in possessionem ingreditur.Qui ad nundinas profectus neminem reliquerit et, dum ille a nundinis redit, aliquis occupauerit possessionem, uideri eum clam possidere Labeo scribit: retinet ergo poss
Abbreviated transcription (Latin):
ui absenti seruo ulis¬
scribit᷑ in libertate moretur. ñ eam
m̃tem ht̃ ut statim uelit serui possõ¬
nẽ dimitt̾e. s magis destinationẽ su-¬
ã ind tp̃s dfr̾e quo seruus certior

Expanded text:
ui absenti seruo scribit, ut in libertate moretur, non eam mentem habet, ut statim uelit serui possessionem dimittere, sed magis destinationem in id tempus conferre, quo seruus certior
Abbreviated transcription (Latin):
u actionen. ¶Queatumẽ. Si pͥms
Heres ñ possideat. antesthxris possessio
eiatcedat ⁊ quidam inemporib
posiõ interrumpitur. s nouidem i
hedib pleriq ꝓbant. qm̃ plenus
est iussuccesilonis qmͣ emptionit.

Expanded text:
one.Quaesitum est, si heres prius non poss‹e›derat, an testatoris possessio ei accedat. et quidem in emptoribus possessio interrumpitur, sed non idem in heredibus plerique probant, quoniam plenius est ius successionis quam emptionis:
Abbreviated transcription (Latin):
tataris heredi ꝓcedit. que mori fu̾at
iniuncta: uenuea quo que unqnͣt
testaroris fnt. Indote qͣuoꝙ si data
res fu̾it. uł ex dote actepta. actessio
dabitum uł manto uł uxoꝵ. ¶ Si
is qui p̃cario bessit. accẽssione uelit
uti ex ꝑsona euis cuni cessit anpossit
qͣriur. ego puto eum qui p̾caria cõ¬
tesserit. qmdiu mauet p̃carm̃ ac¬
d cessione uti nõ posse. si tñ receꝑit pos¬
sõem rupto p̾cario. dicendum eẽ ac.¬
quo p̃cario posadebatur. ¶ Ex fcõ
qͣritur siquis mapranissus ex causa
peculiari haleat᷑ ñ cõncello sibi ꝑe¬
accessõe utian poisit. ⁊placuit nõ
uͣ eẽ dandam. hanc accessionem que¬
d clam habita ẽ ꝓ̃done possidente
Si iussu iudicis res mͥ restituta sitͣ:
accessõem eẽ mͥ dandam placuit.¬
La ⁊ legatario dandã accessionem eiꝰ
tẽpis quo fuit apd̾ testatorem scien¬
dum ẽ auheredis possõ ei accedit
fu̾it relictũ dicendũ ẽẽ id tẽꝑis quo
heres passedit añ existentẽ conditi

Expanded text:
tatoris heredi procedit, quae morti fuit iniuncta, uerum ea quoque, quae umquam testatoris fuerit.In dote quoque si data res fuerit uel ex dote recepta, accessio dabitur uel marito uel uxori.Si is, qui precario concessit, accessione uelit uti ex persona eius cui concessit, an possit, quaeritur. ego puto eum, qui precario concessit, quamdiu manet precarium, accessione uti non posse: si tamen receperit possessionem rupto precario, dicendum esse accquo precario possidebatur.Ex facto quaeritur, si quis manumissus ex causa peculiari habeat rem non concesso sibi peaccessione uti, an possit. et placuit non esse dandam hanc accessionem, quae clam habita est.Praedone possidente si iussu iudicis res mihi restituta sit, accessionem esse mihi dandam placuit.Sed et legatario dandam accessionem eius temporis, quo fuit apud testatorem, sciendum est. an heredis possessio ei accedat, fuerit relictum, dicendum esse id temporis, quo here
Abbreviated transcription (Latin):
habent si ⁊ ip̃i uelint nob̃ ad quire¬
re possessionem. Nam si iubeas ser¬
nũ tuum pofsidẽ ⁊ is eo animo in¬
tret inpossoem ut nołit ubi s poti̾
Perꝓcuratorẽ tutorẽ curatorẽus
possesno nobis ad quiritur c̃ ã fuo
noĩe nacti fu̾int possoẽnñ cũ ea m̃¬
te ut oꝑã duntaxat suam accõmo¬
darent: nob nt̃ upossũmu ad qui

Expanded text:
habent, si et ipsi uelint nobis adquirere possessionem: nam si iubeas seruum tuum possidere et is eo animo intret in possessionem, ut nolit tibi, sed potius procuratorem tutorem curatoremue possessio nobis adquiritur. cum autem suo nomine nacti fuerint possessionem, non cum ea mente, ut operam dumtaxat suam accommodarent, nobis non possunt adqui
Abbreviated transcription (Latin):
exalia causa. Int̾ta ã ꝑs. nec tradi.
nec usucapi potest. uli si ita tͥ tra¬
dam quitqͥd meiiis in ilło fundo
ẽ. nam qui ignorat: nec tradere. nei
Dsõem saltus reti̾et furere cepiss
ñ pot̃. dum furiret eiꝰ saltꝰ possõm¬

Expanded text:
ars nec tradi nec capi potest, ueluti si ita tibi tradam: 'quidquid mei iuris in eo fundo est': nam qui ignorat, nec tradere nec asionem saltus retineret, furere coepisset, non potest, dum fureret, eius saltus poss
Abbreviated transcription (Latin):
meã tu possideas ⁊ ego emani ate
possõem eiꝰ rei uł aipuler: utilise¬
rit. ⁊ ep̃tio ⁊ stipulatio. ⁊ sequitur
ciałr possõis soliꝰ conducende uł p̃¬
cario rogante animus int̾ueniat.

Expanded text:
meam tu possideas, et ego emam a te possessionem ejus rei, vel stipuler, utilis erit et emptio et stipulatio, et sequitur cialiter possessionis solius conducendae, vel precario rogandae animus interveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
sideatur: Idẽ erit ꝓbandum.¬
s exstipulatione fibi P auł¬
Dstichũ deleã ⁊ ñ tradam eũ. tuau
nactꝰ fu̾is possõem p̃do es. eque
siuendid̾o nec tradido rem. si ñ
uoluntate mea nactꝰ fu̾it possõn¬

Expanded text:
um.Si ex stipulatione tibi Stichum debeam et non tradam eum, tu autem nanctus fueris possessionem, praedo es: aeque si uendidero nec tradidero rem, si non uoluntate mea nanctus sis poss
Abbreviated transcription (Latin):
solidim possid̾e ñpossunt. Contͣna¬
turã quippe ẽ ut tũ ego aliqͥd
teneam. tu quoq id tenere inde¬
aris. Sabinus tñ scubit eũ qui p̾¬
cario dederit ⁊ ip̃m posad̾e: ⁊ eĩ
qui p̃cario acceꝑit. Idẽ trebati
apꝓbat existimans posse alium iꝰ¬
te aliũ iniuste posadere duos i̾uste
uł duos iuste ñ posse. quẽ laleo libre¬
ͥ rep̾hendit qm̃ in sũma possõi ñ mł.¬
tũ initer ẽ iuste quis an iniuste pos¬
ẽ sideat. ꝙ ẽ ueriꝰ. ñ it magis eadem
sto. uł in quo ego sedeo tu sedere

Expanded text:
solidum possidere non possunt: contra nasolidum possidere non possunt: contra naturam quippe est, ut, cum ego aliquid teneam, tu quoque id tenere uidearis.Sabinus tamen scribit eum qui precario dederit et ipsum possidere et eum qui precario acceperit. idem Trebatius probabat existimans posse alium iuste, alium iniuste possidere, duos iniuste uel duos iuste non posse. quem labeo reprehendit, quoniam in summa possessionis non multum interest, iuste quis an iniuste possideat: quod est uerius. non magis enim sto, uel in quo ego sedeo, tu sedere
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nelis postid̾e. ¶ Neratius tm
⁊ ꝓculus solo aninio ñ poite nos ad¬
rum infundomeo positum. sciam
me ꝯtinuo posad̾e simł atq possidẽ¬
di affectũ habuero. qr ꝙ deuit na᷑¬
turali possessioni id ammus inplet.
Eet̃m brutus ⁊ manilius pitant eũ
esaurũ tepisse qmͣuis nesciat ĩfũ¬
do ẽẽ ꝙ ñ ẽ uerũ. si .n. nesciat nõ
possidet thesaurĩ qmͣiuis fundum
possideat. s ⁊ si sciat ñ capiet longa
possõe. qr sut alienũ eẽ quidam
putant sadim sinam neriorem ẽẽ
nec alias eum qui scit possid̾e: insiꝰ
loco motꝰ sit. qr ñ sit sub custodia
nr̃a quib esentio. ¶ Ex plurimis
raĩs possidere eandẽ rom possumꝰ
ut quidam putant ⁊ eum qui usu¬
sidełat heres sun eandẽ rem possũ¬
⁊ ꝓemptore. ⁊ ꝓh̾e de possidere. nec
esum sicut dñium ñ pot̾ nisi exu¬
na cã conting̾e: Ita possidere ex ꝓ¬
nadũtaxat causa possumꝰ. ¶Lx¬
⁊ ꝯtͣ otrario płes eandem rem m

Expanded text:
oque uelis possidere.Neratius et Proculus et solo animo non posse nos ad thensaurum in fundo meo positum sciam, continuo me possidere, simul atque possidendi affectum habuero, quia quod desit naturali possessioni, id animus implet. ceterum quod Brutus et Manilius putant eum, ensaurum cepisse, quamuis nesciat in fundo esse, non est uerum: is enim qui nescit non possidet thensaurum, quamuis fundum possideat. sed et si sciat, non capiet longa possessione, quia scit alienum esse. quidam putant Sabini sententiam ueriorem esse nec alias eum qui scit possidere, nisi si loco motus sit, quia non sit sub custodia nostra: quibus consentio. Ex plurimis causis possidere eandem rem possumus, ut quidam putant et eum, qui ususidebat, heres sim, eandem rem et pro emptore et pro herede possideo: nec enim sicut dominium non potest nisi ex una causa contingere, ita et possidere ex una dumtaxat causa possumus.Ex contrario plures eandem rem in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ: ut possidere desierit. Ꝙ scciptum.
ẽ apuduet̾es neminem aibi causam
exalia causa id possideret. nõ sig̾i¬
diderit emptoriq tradiuierit
uec ille tradid̾it aliasu uidebitin
possõm dñi interuenisse alias contͣ
nam nec tunc quidemsemꝑ dñs a¬
nttit possõem cũ reposcemi eicõ¬
modatum non redditur. quid a si
alia que piam fuit iusta ⁊ rõuabi¬
Ilis cã ñ reddendi ñ utiq possoẽm eiꝰ¬

Expanded text:
est, ut possidere desierit.Quod scriptum est apud ueteres neminem sibi causam alia ex causa id possideret, non sididerit emptorique tradi iusserit nec ille tradiderit, alias uidebitur possessione dominum interuertisse, alias contra. nam nec tunc quidem semper dominus amittit possessionem, cum reposcenti ei commodatum non redditur: quid enim si alia quaepiam fuit iusta et rationabilis causa non reddendi, non utique ut possessi
Abbreviated transcription (Latin):
mo retinelo posdessõem s si alutra¬
did̾int. amitto postõem. Nan̾ con¬
stat possid̾e̾ nos. donec aut nr̃nuo¬
lutate disgesserimꝰ. aũ ui de iecti fu
tari. ⁊ uiditiũ lib̾ale pan paratus

Expanded text:
imo retinebo possessionem.Et si alii tradiderim, amitto possessionem. nam constat possidere nos, donec aut nostra uoluntate discesserimus aut ui deiecti fuertacus, et iudicium liberale pati paratus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ moueris. ⁊ inficiandi animũ ha¬
habeas: pleriq int̾im ⁊ sabimus ⁊
cassius recte respond̾erunt. possesso.¬
ren me man̾e. qͥa furtun sine
tͣctacde fieri ñ pot̾. nec animo
furtũ ad mittitur. ¶ Nld̾̃ quoq a
uet̾ib p̃ceptum ẽ. neminẽ sibi ip̃¬

Expanded text:
n moueris et infitiandi animum habeas, plerique ueterum et Sabinus et Cassius recte responderunt possessorem me manere, quia furtum sine contrectatione fieri non potest nec animo furtum admittatur.Illud quoque a ueteribus praeceptum est neminem sibi ip
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sũtia sit uid̃i michi traditam pͥse¬
cebitorẽ iussim alii dare. ñ enĩẽ cor
aas res q̃ ꝓpt̾ magnitudinem ponde¬
rissnoueri ñ possut ut colunnas
nam ꝓtraditis eas hr̃i siiure pee¬
sñti consensint. ⁊ uina tͣdita indi
cum claues celle uinarie emptori
tͣdite sunt.  ¶ Municipes ꝑ se ni¬

Expanded text:
praesentia sit, uideri mihi traditam Prisdebitorem iusserim alii dare. non est enim ceas res, quae propter magnitudinem ponderis moueri non possunt, ut columnas, nam pro traditis eas haberi, si in re praesenti consenserint: et uina tradita uideri, cum claues cellae uinariae emptori traditae fuerint.Municipes per se ni
Abbreviated transcription (Latin):
inuenditori cedit. ad sotios ꝓqua ꝑ.¬
¶ Si coĩs serma in dñi unius finido
ꝓprrio inuen̾it de ꝑte que solidño
semꝑ cedit ñ ẽ dubiũ qͥn soliꝰ dñi p̾¬
a ferat alius socius u̾idendimiẽ. Et
minquidsiunle sit atq cũ stipula¬
tur seruus iuscu uinꝰ dñi aut ꝑtͤ
dicionem aliquid accepit. uł noĩa¬
&magisditi pot̾it᷑ ¶ Q si sermuis

Expanded text:
inuentori cedit, ad socios, pro qua parSi communis seruus in domini unius fundo proprio inuenit, de parte, quae soli domino sem per cedit, non est dubium, quin solius domini pre ferat alter socius, uidendum est, et numquid simile sit, atque cum stipulatur seruus iussu unius domini aut per traditionem aliquid accipit uel nominamagis di
Abbreviated transcription (Latin):
eius solius qd̾ flumen reliquid ꝑi
fiat mea rogo ꝙ sentias. scribas mi¬
fundo tuo initio funs insula flu¬
men relisto alueo maiors qui in¬
t̾ eam insulam fu̾at ⁊ eũ fuudũ¬

Expanded text:
eius soli, quod flumen reliquit, fiat mea? rogo, quid sentias scribas mifundo tuo initio fuisset insula, flumen relicto alueo maiore, quir eam insulam fuerat et eum fundu
Abbreviated transcription (Latin):
caui fiuitus p̾dioꝵ sũptes suos
tatiat bõne fidei possõr eoͣdem per
postascimum neẽ ide trelatius
torem oporte. ut ꝙ ea m̃te in publico
positum est. ne licet pemato aufer¬
re. nec ei qui posu̾it. tuendi igitur
tiues erunt. ⁊ adu̾sus petentem ex¬
ceptione ⁊ accione ad n̾sui potadẽ ꝓ¬

Expanded text:
casu fructus praediorum consumptos suos faciat bona fide possessor, eodem per positas ciuium non esse, idque Trebatius torem oportere, ut, quod ea mente in publico positum est, ne liceret priuato auferre nec ei qui posuerit. tuendi ergo ciues erunt et aduersus petentem exceptione et actione aduersus posside
Abbreviated transcription (Latin):
Alabso ait pedũ qͣi positio qr d
nanuałr tenetur ab eo quiei insti
erua films ait eiuis qz uestigaiꝰ re-¬
man̾e. In huis q t̾ra man ceioq capi
Item bello capta ⁊ insula marina¬
ta ⁊ gemine lapilli ma̾garite in
łitoril muente eius fiuint quipri¬

Expanded text:
Labeo ait, a sedibus quasi positio, quia naturaliter tenetur ab eo qui ei insiserua filius ait eiusque rei uestigium remanere in his, quae terra mari caeloque capiuitem bello capta et insula in mari enata et gemmae lapilli margaritae in litoribus inuentae eius fiunt, qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ad quirendi. ꝙ sieam mentẽ
hũit sibisi adquirit. ¶ Item peo¬
mittendo nobis. liber homo quibo¬
na fide nob seruit. emendo. uł uen¬
dendq uł locando. uł ꝯducendo obli¬
gari po iure pot̾it ã dampnum
dando dãpni minrie tenebitim ut
tñ culpam indãpno dando exigere
deleamus guiorẽ. nec tam leuẽ
qmͣ ab exͥnes aut si iussu nr̃o quid

Expanded text:
 adquirendi: quod si eam mentem habuit, sibi adquirit. Item promittendo nobis liber homo, qui bona fide nobis servit, ut et emendo vel vendendo, vel locando vel conducendo, obligari ipso iure poterit. Sed damnum dando damni iniuriae tenebitur, ut tamen culpam in damno dando exigere debeamus graviorem nec tamen levem quam ab extraneo. At si iussu nostro quid
Abbreviated transcription (Latin):
alueo flum̾is coh̾et. s inrguiti
aũ alia qual seui mat̾ia ita ststi¬
netur. infliũe ut solũ eius ñ tan¬
modum publita atq ip̃iꝰ flumi¬
nis ẽ inficla. Si insula influ
nata fu̾lit mensura eonoĩe erit
instituenda atua insula ñ ab tu.
sit cuius p̃p ꝓpinquitatem post̾ior¬

Expanded text:
alueo fluminis cohaeret, sed uirgultis aut alia qualibet leui materia ita sustinetur in flumine, ut solum eius non tanmodum publica atque ipsius fluminis est insula.Paulus: si insula in flunata fuerit, mensura eo nomine erit instruenda a tua insula, non ab agsit, cuius propter propinquitatem poster
Abbreviated transcription (Latin):
antotũ illu sst ⁊ si in aueno an
ꝑtem etꝰ ad qͣnstat. anu̾o fructua¬
nio. Inspectõ ẽ in ilło. nũ ex oꝑis
serui ad quiratur. finge uerralu
fodienͣtem inuenisse. ut hoc dica¬
hx. druituarii ẽẽ ꝙ u̾o subdito ĩ
abdito loco positũ nch̾ agens s¬

Expanded text:
 sit? et in alieno, an partem eidem adquirat an uero fructuario? inspectio in illo est, num ex operis serui adquiratur. finge terram fodientem inuenisse, ut hoc dicatur fructuarii esse: quod uero subito in abdito loco positum nihil agens, s
Abbreviated transcription (Latin):
ñe ad nos ceꝑunt. aũ exh̾editare
idem p̾stabuntinec solim si nrõs
putan̾imꝰ. set ⁊ si communet aut
fructuarios. ut tnͣ ꝙ ad quisituri es
ent. si re uera cõe aut usuprii ẽẽnt:
id hodie ñ ad quirant. ¶ ehucqͥd
ue nobis bona fide noba fide seruit.
ret. excepto eo quod iux est. ut li¬
ber homo possidendo ĩisu capere
possit. qr nec possidere intelligitia¬

Expanded text:
d nos coeperunt aut ex hereditate, idem praestabunt: nec solum si nostros putaverimus, sed et si communes aut fructuarios, ut tamen, quod adquisituri non essent, si re vera communes aut usuarii essent, id hodieque non adquirant. Quidquid ve bona fide nobis servit ret: excepto eo quod vix est, ut liber homo possidendo usucapere possit, quia nec possidere intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
uuitate intesligintur possid̾e ꝙͣ
eis petulium hr̃e ꝑmiserimus. Es¬
furiosus adquirunt possõem ⁊ usu¬
capiunt. ⁊ herefsi h̾editarius ser-
qd̾ si mała fide eum possideannifñ
qui ab alio possidetun ꝑ cõem sic̃ ꝑ
prap̾si seriuum ad quirimuis. ⁊ singłi
solidũsi hoc agat seruus. ut imi
ad quipat sicut in dnũo ad quiren.¬
ꝑtin̾et ꝙ illũ ñ possidemus nam nͦ
filiũ. Eet̾m ⁊ ille ꝑ quẽ uolumꝰ
possidendi ⁊ iõ si furiosũ sermũ mi¬
seris ut possideas ne qͣqm uidrris ap¬
rem msis adpossidendim incipies
possid̾e. sicut pupillꝰ maxime tuto¬
re autt̾e atquirit possõem. namꝑ
aucalam qͥn possõrm nancissi pos¬
sim ñ dubitatim. ¶ Pupillus ꝑ
serum sũ pub̾em su inpub̃̾em ad¬
quint possõem si tutore auctore iꝰ¬
sit eum ire in potsõem. ¶Per ser¬
uum qui infuga ẽ nncħ̾ posse nos pos

Expanded text:
e intellegantur possidere, qui eis peculium habere permiserimus. igfuriosus adquirunt possessionem et usucapiunt, et heres, si hereditarius servuus. si mala fide eum possideamus, non qui ab alio possidetur. Per communem sicut per proprium adquirimus, etiam singuli in solidum, si hoc agat servus, ut uni adquirat, sicut in dominio adquirenpertinet, quod ipsum non possidemus: nam nec filium. Ceterum et ille, per quem volumus possidendi: Et ideo si furiosum seruum miseris, ut possideas, nequaquam uideris adrem miseris ad possidendum, incipies possidere, sicut pupillus, maxime tutore auctore, adquirit possessionem.Nam per ancillam quin possis nancisci possessionem, non dubitatur.Pupillus per seruum siue puberem siue inpuberem adquirit possessionem, si tutore auctore iusserit eum ire in possessionem.Per seruum, qui in fuga sit, nihil posse nos pos
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾e̾ posse pupillũ anint sam n se
rem fti ñ niris ẽẽ que suĩa recipi
pot̃. si eiꝰ etatis sint. ut intellectim
capiant. ⁊ ¶Si uir uxori cedat
possõcm donationis causa plĩq
putant possid̾e eam qũ tes fũm ͦ¬
firmari nire ciuli ñ pat̾ ⁊̃ qd̾ aitint ͤ
dicere ñ possid̾e und̾ rem cum marĩ

Expanded text:
e posse pupillum aiunt: eam enim rem facti, non iuris esse: quae sententia recipi potest, si eius aetatis sint, ut intellectum capiant.Si uir uxori cedat possessione donationis causa, plerique putant possidere eam, quoniam res facti infirmari iure ciuili non potest: et quid attinet dicere non possi
Abbreviated transcription (Latin):
L laqueum quẽ uenandi tã posu¬
eras. aper intidit. cũ coheret exẽp¬
tum enm abstuli. miͣitibi uideor
tuum aprimm abstulisse ⁊ si tiim
putas fuisie si soltum eui in fi¬
uam di misisiem. eo cafu timis ee
cessset an man̾et. ⁊ qmͣ actionem

Expanded text:
 laqueum, quem venandi causa posueras, aper incidit: cum eo haereret, exemptum eum abstuli: num tibi videor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in silvam dimississem, eo casu tuus esse desisset an maneret? et quam actionem
Abbreviated transcription (Latin):
ea pp̃ tũc terram fodiebat. s al¬
t̾uis rei oꝑam sinnebat. ⁊ fortuna
alicuid dedit. Itaq siin ip̃iꝰ fructu¬
ani s agro inuen̾it. puto partẽ
solam utagridũm habituum al¬
t̾am ad eũ tuiꝰ inf̾uo ꝓprietas est

Expanded text:
ea propter tunc terram fodiebat, sed alii rei operam insumebat et fortuna aliud dedit. itaque si in ipsius fructuarii agro inuenerit, puto partem solam ut agri dominum habiturum, alteram ad eum, cui
Abbreviated transcription (Latin):
mari extruximꝰ nr̃m fiat. tñ detre¬
tum p̾coris ad exhilendim ẽ ut id
fat̾e liceat. inmo ⁊̃ manui ꝓiben¬
dus ẽ. si tum incommodo ceteroꝵ
id faciat. nam tiuilem enm acfio
⁊q̃ res hostiles apud nos sunt nõ
publite s cupantiũ fiunt.¬

Expanded text:
iat, tamen decretum praetoris adhibendum est, ut id facere liceat: immo etiam manu prohibendus est, si cum incommodo ceterorum id faciat: nam ciuilem eum actionquae res hostiles apud nos sunt, non publicae, sed occupantium fiunt.