comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
declarat᷑: qͥa nimirũ głam ciꝰ qͣm in baptismo cre¬
dentes confitem᷑. in resurrectione uidentes con lau¬
dabimꝰ. Nec frustra sp̃c sc̃s hic inlucida nube. illic
apparebat in colũba: qͥa qͥ nc̃ simplici corde fidem
qͣm ꝑcipit seruat: tt̃ luce aꝑtȩ uisionis. qͦd credi¬
derat contẽplabit᷑. ipsaq qͦ illustrabit᷑ inꝑpetuũ grã
ꝓteget᷑. Et audientes discipłi: cecider̃t infaciẽ suam.

Expanded text:
declaratur; quia nimirum gloriam ejus, quam in baptismo credeclaratur; quia nimirum gloriam ejus, quam in baptismo credentes confitemur, in resurrectione videntes collaudabimus. Nec frustra Spiritus sanctus hic in lucida nube, illic apparebat in columba, quia qui nunc simplici corde fidem quam percipit servat, tunc luce apertae visionis quod crediderat contemplabitur, ipsaque qua illustrabitur in perpetuum gratia protegetur. Et audientes discipuli ceciderunt in fac
Abbreviated transcription (Latin):
helyas: debent & ipsi uob̃cũ inpenetra lib cor-¬
dis sui dño tab̾naculũ p̃parare. Concordat sane
hic euangłii locꝰ cũ uerb̾ ipsiꝰ moysi: qͥb incarna¬
tioni dñice testimoniũ ferens aiebat. Propħam
ipsũ audietis urta oĩa quȩ locutꝰ fuerit nob̾. Erit
aut̃ om̃is aĩa. qͦcũq ñ audierit ꝓpħ̾am illum:
ect̾minabit᷑ de plebe. Qũe gͦ moysel cũ uene.¬
rit incarne. audiendũ ab om̃i aĩa qͥ saluari uellit p̃¬
dix̃: hunc iã uenientẽ in carne ds pat̾ audiendũ dis¬
Et qͣsi manifestiꝰ fidẽ aduentꝰ eiꝰ illis insinuãs: hic uir
inqͥt hic. ẽ. ille qͦm moyses iste uob̃ sepiꝰ in mundo
nasciturũ ꝓmisit. Huiꝰ u̾b uxta p̃ceptũ illiꝰ moysi
& uos auscultate: & om̃s ueri amatores auscultare
iubete. Et notandũ sic̃ dño in iordane baptirato. sic
in monte clarificato totiꝰ sc̃e trinitatis misterium

Expanded text:
Elias debent et ipsi vobiscum in penetralibus corElias debent et ipsi vobiscum in penetralibus cordis sui Domino tabernaculum praeparare. Concordat sane hic Evangelii locus cum verbis ipsius Moysi, quibus incarnationi dominicae testimonium ferens aiebat: Prophetam ia quae locutus fuerit vobis. Erit autem: Omnis anima quaecunque non audierit prophetam illum, exterminabitur de plebe . Quem ergo Moyses cum venerit in carne, audiendum ab omni anima quae salvari velit praedixit, hunc jam venientem in carne Deus Pater audiendum diset quasi manifestius fidem adventus ejus illis insinuans: Hic vir, inquit, hic est ille, quem Moyses iste vobis saepius in mundo nasciturum promisit. Hujus verbis juxta praeceptum ipsius Moysis, et vos auscultate, et omnes veri amatores auscultare jubete. Et notandum, sicut Domino in Jordane baptizato, sic et in monte clarificato totius sanctae Trinitatis mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
sciunt. stant qͥdẽ inuia iusticie. nulla illicita ꝑpe¬
trant. s tam̃ ad celestẽ patriã anxie ñ anhelant:
tantoq sibi in reb licitis susũ p̃bent. qͦnto se ꝑpe¬
trasse illicita nulla meminert̃. Et plerũq pigri re¬
manent ad exercenda bona p̃cipua: qͥa ualde
sccuri st̃. qͦd nulla cõmiserint mala grauiora.
At contra ñ nũꝙͣ hi qͥ se aliqͣ illicita egisse memime¬
rt̃: ex ipso suo dolore cõpuncti in ardescunt ad a¬
morẽ d̃i: scseq in magnis uirtutib exercent. Maiꝰ
gͦ de peccatore conu̾so. ꝙͦ de stante iusto sit inclo:¬

Expanded text:
sciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpesciunt, stant quidem in via justitiae, nulla illicita perpetrant, sed tamen ad coelestem patriam anxie non anhelant, tantoque sibi in rebus licitis usum praebent, quanto se perpetrasse illicita nulla meminerunt, et plerumque pigri remanent ad exercenda bona praecipua, quia valde securi sunt, quod nulla commiserint mala graviora. At contra nonnunquam hi qui se aliqua illicita egisse meminerunt, ex ipso suo dolore compuncti inardescunt ad amorem Dei, seseque in magnis virtutibus exercent. Majus ergo de peccatore converso quam de stante justo
Abbreviated transcription (Latin):
nouẽ: ut centũ sint. Uariari gͦ ꝑbreuitatẽ & magni¬
tudinẽ numeri posit̃: qͥb unũ de est ut ꝑficiant᷑.
Ipsũ uͦ unũ sine uarietate in se manens: cũ accesse¬
rit cȩteros ꝑficit. Et si contigerit ut inueniat eam:
am̃ dico uob̾ qͥa gaudebit suꝑ ca magis qͦm suꝑ non¬
aginta nouẽ qͦ ñ errauerrt̃. Alii uͦ innonaginta
nouẽ ouib iustors putant numerũ intelligi. &
in una ouicula peccatoꝵ: scđm qͦd in alio loco
dixerat. Non enĩ ueni uocare iustos: s peccatores.
N cñi opꝰ habent sani medico: s hi qͥ male habers.
S notandũ. qͦd inluca nixta hanc parabolã scͥp
tũ ÷ qͦd ita gaudiũ crit in celo suꝑuno peccatore
penitentiã agente: qͦm suꝑ nonaginta nouẽ ius¬
tis qͥ ñ indigent penitentia. Unde considerandũ
ẽ. cur dñs plꝰ de conu̾sis peccatorib. qͣm de stan¬
tib iustis in cęlo gaudiũ. eẽ. fateat᷑: nͥ hoc qͦd
plerũq hi qͥ nullis se opp̃ssos peccatoꝵ molib

Expanded text:
 brevitatem et magnitudinem numeri possunt quibus unum deest, ut perficiantur: ipsum vero unum, sine varietate in se manens, cum accesserit caeteros perficit. Et si contigerit ut inveniat eam, amen dico vobis quia gaudebit super eam magis quam super nonaginta novem quae non erraverunt. Alii vero in nonaginta novem ovibus justorum putant numerum intelligi, et in una ovicula peccatorum, secundum quod in alio loco dixerat: Non enim veni vocare justos, sed peccatores; non enim opus habent sani medico, sed qui male habent . Sed nott in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quam super nonaginta novem justis qui non indigent poenitentia . Unde considerandum est cur Dominus plus de conversis peccatoribus quam de stantibus justis in coelo gaudium esse fateatur: nisi hoc quod plerumque hi qui nullis se oppressos peccatorum molibus
Abbreviated transcription (Latin):
ba furoris eruꝑit: s qͦ insimilituãmẽ medici. si
egrotũ uideat contͣ sua p̃cepta gerere dicat. Usquȩ¬
qͥ accedã ad domũ tuã⁊ Qnousq artis ꝑdã indus¬
triã: me aliud iubente. & te aliud ꝑpetrante: In¬
tantũ autẽ ñ. ẽ. iratꝰ homini s uitio: & ꝑunum
hominẽ iudeos arguit infidelitatis: ut statim m-¬
tulerit. Afferte eũ huc ad me. Et merepaute illũ

Expanded text:
ba furoris eruperit; sed quod in similitudinem medici, si aegrotum videat contra sua praecepta se gerere, dicat: Usquequo accedam ad domum tuam, quousque artis 134 perdam industriam, me aliud jubente, et te aliud perpetrante? Intantum autem non est iratus homini, sed vitio; et per unum hominem Judaeos arguit infidelitatis, ut statim intulerit: Afferte eum huc ad me. Et increpavit illum
Abbreviated transcription (Latin):
spũum. uł hominũ temptam̃ta. ieuniis & ora¬
tionib. ẽẽ. suꝑanda: irã quoq dñi cũ inultionẽ
nr̃ms scelerum fuerit accensa. hoc remedio sin¬
gulari posse placari. Ieniniũ aut̃ generale. ẽ.
ñ solũ ab escis. s ã cunctis illecebris abstinere
carnalib: immo ab om̃ib uitioꝵ continere pas
tis. sine intermissione. dm̃ pot inuocare sermomb̾
S tc̃ sine int̾missione euamꝰ: cũ ea solũ oꝑa ga mꝰ
quȩ nos pietati nr̃i cõmendent auctoris. Quo nimis¬
rũ ieiunio & qͣ oratione: uiuante dño cunctas
antiqͥ hostis debellabimꝰ. ac ꝓpulsabimꝰ insidias.¬

Expanded text:
tentamenta jejuniis et orationibus esse superanda; iram quoque Domini, cum in ultione scelerum nostrorum fuerit accensa, hoc remedio singulari posse placari. Jejunium autem generale est, non solum ab escis, sed a cunctis illecebris abstinere carnalibus, imo ab omnibus vitiorum continere passntis sine intermissione Deum potest invocare sermonibus? Sed tunc sine intermissione oramus, cum ea solum opera gerimus, quae nos pietati nostri commendent auctoris. Quo nimirum jejunio et oratione, juvante Domino, cunctas antiqui hostis debellabimus ac propulsabimus insidias
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nos hic. cẽ: qͥa reuera solũ hõĩs bonũ. ẽ. in trarem
gaudiũ dñi sui: & huit contẽplando inet̾nũ asfis¬
tere. Unde merito nichilumqͣm boni ueri habuis¬
se putandus. ẽ: cui reatu suo exigente contigit nũꝙͦ
sui faciẽ uidere ciratoris. Qͦd si beatꝰ petrꝰ glorifica¬
tã xͥ humanitatẽ contẽplatꝰ. tanto afficit᷑ gaudio
ut nullatenꝰ ab eꝰ intuitu uelit secerni: qͥd putandã
ẽ. illis inẽ. gauduꝰ beatitudins. qͥ diuinitansã
antuam̃ẽ uidere meruerint: Et si cũ duob tantũ
sĩs moyse uidelicet & helya. transsiguratã in mon-¬
ti bominis xp̃i speciẽ uudere. bonũ maximũ dip̃x.

Expanded text:
e; quia revera solum hominis bonum est intrare in gaudium Domini sui, et huic contemplando in aeternum assistere; unde merito nihil unquam boni veri habuisse putandus est, cui reatu suo exigente contigit nunquam sui faciem videre creatoris. Quod si beatus Petrus glorificatam Christi humanitatem contemplatus, tanto afficitur gaudio, ut nullatenus ab ejus intuitu velit secerni, quid putandum est illis inesse gaudii beatitudinis, qui divinitatis altitudinem videre meruerint? Et si cum duobus tantum sanctis, Moyse videlicet et Elia, transfiguratam in monte hominis Christi speciem vide
Abbreviated transcription (Latin):
& relucat corda patrũ adfilios & filioꝵ ad patres:
ce restituat omĩa mantiquũ statũ. Estimant gͦ dis¬
sor tuus ñ appared: Maxime: qͥa helyã uiderant
recessisse. Quando aut̃ adiciunt scribe qͦd hely
qͦd nͥ helyas uenerit. ñ sit scđm scripturas salua¬
toris aduentꝰ. At ille respondens: ait eis. helyas qͥdẽ

Expanded text:
et reducat corda patrum ad filios, et filiorum ad patres, et reducat corda patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituet omnia in antiquum statum. Existimabant apossor tuus non apparet, maxime quia Eliam viderant recessisse. Quando autem adjiciunt: Scribae dicunt quod nisi Elias venerit, non sit secundum Scripturas Salvatoris adventus. At ille respondens, ait i
Abbreviated transcription (Latin):
logis &e ꝓpħarum umbra discesstrat. quȩ uelam̃to suo
apłos texerat. uerum lum̃ in ȩuangłio repꝑit᷑. Et des¬
dixeritis uisionẽ: donec filiꝰ hominis amortuis
resurgat. futuri regni p̃meditatio. & gła trium¬
phantis: demonstrata fuerat inmonte. Non uult
gͦ hoc inpopłos p̃dicari: ne & incredibile. eẽt pro
rei magnitudine: & pͦ tantã glam apud rudes ani¬
mos. sequens crux scandalũ faceret.clxxiii.
Ei int̾rogauert cũ discipłi: dicentes. Qͥd gͦ scribȩ
dicunt. qͦd helyam oporteat pͥmũ ueniree Hisi
causas nouerimꝰ qͦre int̾rogauerint discipłi suꝑ he
lye noĩe: stulta uidet᷑ & extra ordinaria eoꝵ int̾ro¬
gatio. Qd eñi ꝑtinet ad ea qͦ supͣ scͥpta sunt de helya¬
& aduentu eiꝰ querere: Txaditio phariscoꝵ. ẽ.¬
iuxta malachiã ꝓpbͣaui. qͥ. ẽ. nouissimꝰ in duo¬
decĩ. qͦd helyas ueniat ante aduentũ saluatoris.

Expanded text:
legis et prophetarum umbra discesserat quae velamento suo legis et prophetarum umbra discesserat quae velamento suo apostolos texerat, utrumque in Evangelio reperitur. dixeritis visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat. Futuri regni praemeditatio, et gloria triumphantis demonstrata fuerat in monte. Non ergo vult hoc in populos praedicari, ne et incredibile esset pro rei magnitudine, et post tantam gloriam apud rudes animos sequens crux scandalum faceret. Et interrogaverunt eum discipuli, dicentes: Quid ergo Scribae dicunt, quod Eliam oporteat primum venire? Nisi causas noverimus, quare interrogaverint discipuli super Eliae nomine, stulta videtur, et extraordinaria eorum interrogatio. Quid enim pertinet ad ea, quae supra scripta sunt, de Eliae adventu quaerere? Tjuxta Malachiam prophetam, qui est novissimus in duodecim, quod Elias veniat ante adventum Salvatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
terrent᷑. Uł qͥa sc errasse cognouerant: uł qͥa nubes iu¬
cida oꝑuerat eos: aut qi dĩ patris uocẽ loquentis
audierant. Humana fragilitas conspectũ maioris
głȩ ferre ñ sustinet: ac toto ammo &e corpore contre¬
miscens. ad t̾ram cadit: qͥa qͦͣnto qͥs ampliora qͣsie-¬
rit. tantomagis ad inferiora collabit᷑. si ignoraue¬
rit m̃surã suã. Et accessit nĩc: & terigit eos. Qͥa illi
iacebant. & surgere ñ poterant: ipse clem̃ter accedit.¬
& tangit eosu̾it tactu timorẽ fugit: & debilitata m̃¬
bra solident᷑. Drẽq eis. Surgite: & nalite timere.
Quos manu iħc sanauerat: sanat & imꝑio. Primũ
mens pauescens & uaria cogitans intenta ñ erit
anditui. libentiꝰ eñ: metu sublato dicentis audiũ
admittit. leuantes autẽ ocłos suos: neminẽ uider̃t̃
itie nͥ solũ iħm. Si moyses & belyas ꝑseuerassent cũ
dno: patris uox uideret᷑ incerta. cui potissimũ da¬
ret testimoniũ. Uident gͦ nĩm stantẽ ablata nu¬

Expanded text:
terrentur vel quia se errasse cognoverant, vel quia nubes lucida operuerat eos, aut quia Dei Patris vocem loquentis audierant. Humana fragilitas conspectum majoris gloriae ferre non sustinet, ac toto animo et corpore contremiscens in terram cadit; quia quanto quis ampliora quaesierit, tanto magis ad inferiora collabitur, si ignoraverit mensuram suam. Et accessit Jesus, et tetigit eos. Quia illi jacebant, et surgere non poterant, ipse clementer accedit, et tangit eos, ut tactu timorem fuget, et debilitata membra solidentur. Dixitque eis: Surgite, et nolite timere. Quos manu sanaverat, sanat imperio. Nolite mens pavescens et varia cogitans intenta non erit auditui. Libentius enim metu sublato dicendis auditum admittit. Levantes autem oculos suos neminem viderunt, nisi solum Jesum. Si Moyses et Elias perseverassent cum Domino, Patris vox videretur incerta, cui potissimum daret testimonium. Vident ergo Jesum stantem, ablata nu
Abbreviated transcription (Latin):
Et tt̃ raddet unicuiq scłm opꝰ eiꝰ. Petrꝰ ad p̃dica¬
tionẽ mortis dñice scandalizatꝰ. sententia dñi fu¬
rat increpatꝰ: ꝓuocati discipłi ut ab negarent se
micere: id circo tristib leca succedunt: & dicit filiꝰ
hoĩs uenturus. ẽ. ingła patris sui cũ angłis sumi. li¬
mes mortẽ: audi głam triumphantis. Uereris cru¬
s oꝑa considerant᷑. clxxii.
mortẽ. donec uideant filiũ hoĩs uenicitẽ in reg¬
no suo. Regnũ dĩ in qͦ filiꝰ dĩ ulẽq & filiꝰ hõis reg¬
nat: hoc loco p̃sens eccłia uocat᷑. Et qͥa ñ nulli ex
discipłis usq adeo uicturi incorpore erant. ut ee¬
deliam di constructã conspiterent. & cont᷑ munb
ni glam ꝑauctoris sui potentiã etectã. consolatona¬

Expanded text:
m opus ejus. Petrus ad praedicationem Dominicae mortis scandalizatus, sententia Domini fuerat increpatus: provocati discipuli, ut abnegarent se, injicere: idcirco tristibus laeta succedunt, et dicit: Filius hominis venturus est in gloria Patris sui cum angelis suis. Times mortesed opera considerantur. Amen, mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo. Regnum Dei in quo Filius Dei idem qui et Filius hominis regnat hoc loco praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo victuri in corpore erant, ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent et contra mundi gloriam per auctoris sui potentiam erecta
Abbreviated transcription (Latin):
sione multipharia ꝓpħs multa scripsert̃: sic &
helyas cũ uenerit multa passurꝰ. ẽ. & contẽpnen¬
dꝰ abimpiis. Restituet gͦ omĩa pͥmo udelicet corda
hominũ illiꝰ cui instiaendo adcredendũ xp̃o ac ri¬
sistendũ ꝑfidie antixp̃i: demde ipsã suã animam
ꝓpt̾ martyriũ fidei xp̃i ponendo. Deqͦ mapocalips̃

Expanded text:
sione multifaria prophetae multa scripserunt, sic et Elias cum venerit, multa passurus est, et contemnendus ab impiis. Restituet ergo omnia, primo videlicet corda hominum illius aevi instituendo ad credendum Christo, ac resistendum perfidiae Antichristi; deinde ipse suam animam propter martyrium fidei Christi ponendo
Abbreviated transcription (Latin):
naum urbi subiacens. reposcit᷑ tributa: & ꝓ signoꝵ
magnitudine. hi qͥ exigebant ñ audent ipsũ reo¬
petere. s discipłm conueniunt. Siue malinose
uiterrogant. utrũ reddat tributa: an contra di¬
cat cesaris uoluntati. uixta qͦd in alio loco legimꝰ.
licet tributa cesari soluere. anñ: Et cũ introisset
indomũ: p̃uenit eũ m̃c dicens. Odidragina exi¬
gebant: scorsũ conuenerant petrũ. Cũq intrasse
domũ. anteꝙͣ petrus suggerat. dñs int̾rogat: ne
scandalizent᷑ discipłi ad postulationẽ tributr:
cũ uideant eũ nosse quȩ absente se gesta fc̃. Qͥd ͥ
uidet᷑ symone Reges t̾i ã qͥb accipuint tributũ¬
uł censũ: Afiliis suis. an ab alienis: Et ille diẽ.

Expanded text:
naum urbis, ibi a censore poscuntur tributa, et pro signorum naum urbis, ibi a censore poscuntur tributa, et pro signorum magnitudine hi qui exigebant non audent ipsum repetere, sed discipulum conveniunt; sive malitiose interrogant, utrum reddat tributa an contradicat Caesaris voluntati, juxta quod in alio legimus: Licet tributa Caesari solvere, an non? Et cnit eum Jesus dicens. Qui didrachma exigebant seorsum convenerant Petrum; cumque intrasset domum, antequam Petrus suggerat, Dominus interrogat, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributi, cum videant eum nosse quae absente se gesta sunt. Quid tibi videtur, Simon? Reges terrae a quibus accipiunt tributuel censum, a filiis suis, a
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ: & occident eũ. & tercio die resurget. Et
contristati sunt uehem̃ter. & reliqͦ. Semꝑ pspetis
miscet tristia: ut cũ repente uenerint ñ terreanto
aplõs: s a p̃meditatis ferant᷑ auimis. Si eñ con¬
tristat eos qͥ occidendus. ẽ: debet letificare qͦd die
t̃cia dr᷑ resurrecturꝰ. Porro qͦd contristant᷑ & conti¬
tant᷑ uchem̃ter. ñ de infidelitate uenit: alioqͥn¬
& petrũ sciebant. eẽ. correptũ. qͣre ñ saperet ea
qͦ di sunt. s ea gͦ hominũ. Nerũ ꝓdilectione ma¬
gistri: nichil de cosinistrũ & humile patiuntur
audire.
Ei cũ uenisscut capharnaũ: accesserunt qͥ di¬
dragna accipiebant ad petrũ. & dixert̃. Magistet
urͣ. ñ soluit didragma: ait eis. Etrã. Post augustũ
cesarẽ iudea. ẽ. facta tributaria: & om̃s censi capi¬
te ferebant᷑: unde & ioseph. cũ maria cognata
sua ꝓfessus. ẽ. in bethleem. Rursũ qm̃ nutritus
erat in narareth. qͦd. ẽ. oppidũ galilex. caphar¬

Expanded text:
hominum, et occident eum; et tertia die resurget. Et contristati sunt vehementer. Semper prosperis miscet tristia, ut cum repente venerint, non terreant apostolos; sed a praemeditatis ferantur animis: Si enim contristat eos quod occidendus est, debet laetificare quod die tertio dicitur resurrecturus. Porro quod contristantur, et contristantur vehementer, non de infidelitate et Petrum sciebant esse correptum, quare non saperet ea quae Dei sunt, sed ea quae hominum; verum pro dilectione magistri nihil de eo sinistrum et humile patiuntur audire. um venisset Capharnaum, accesserunt qui didrachma accipiebant ad Petrum, et dixerunt: Magister vester non solvit didrachma? Ait eis: Etiam. Post Augustum Caesarem Judaea est facta tributaria, et omnes censi capite ferebantur. Unde et Joseph cum Maria cognata sua profectus est in Bethleem. Rursum quoniam nutritus erat in Nazareth, quod est oppidum Galilaeae Caphar
Abbreviated transcription (Latin):
cobũ & ioħ̃em. & ascendit in montẽ ut oraret. &¬
it̾a. Hinc querit᷑. qͦmͦ pꝰ dies sex assũpserit eos &
duxerit inmontẽ excelsũ scorsũ. qͦd matheus
martꝰq testant᷑: cũ lucas euangelista ponat oc¬
tonariũ numerũ. S facilis responsio. ẽ: qͥa hic
&e extrem̃ qͦ sua ꝓmissa cõpleuit ad dit᷑ ideoq
lucas ñ pͦ diei octo. s temperatius ferc dies octo ponte.
Et in ratione mystica ibi post sex mundi etates scĩs
ab om̃i labore qͥ escendũ: bic uͦ tempore octauo de¬
signat. eẽ. resurgendũ. Unde pulchix & sextus psal

Expanded text:
Joannem, et ascendit in montem ut oraret, etc. . Hinc quaeritur, quomodo post dies sex assumpserit eos, et, duxerit in montem excelsum seorsum, quod Matthaeus Marcusque testantur, cum Lucas evangelista ponat octonarium numerum. Sed facilis responsio est: quia hic et extremus, quo sua promissa complevit, additur. Ideoque Lucas non post dies octo, sed temperatius, fere dies octo ponit. Et in ratione mystica illic post sex mundi aetates sanctis ab omni labore quiescendum: hic vero tempore octavo designat esse resurgendum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
pore iudicandi & bonis simul & malis informa ser¬
ui uidebitur: ut uidelicet impii qͦm sp̃uere. iudei qͦm
neganere. milites qũẽ crucifixere: pilatꝰ hadescp
qͦm iudicauere queant agnoscere iudicẽ. Et resplen¬
dunt facies eiꝰ sicut sol: uestim̃ta aut̃ cꝰ facta ft̃ alba¬
Rab sic̃ uix. Et hic inexemplũ future clarificationis
iplł resplendutt facies el sic̃ soł. ñ qͥa dm̃ &e scõs

Expanded text:
pore judicandi, et bonis simul et malis in forma servi videbitur, ut videlicet impii quem sprevere, Judaei quem negavere, milites quem crucifixere, Pilatus Herodesque quem judicavere, queant agnoscere judicem. Et resplenduit facies ejus sicut sol, vestimenta autem ejus facta sunt alba sicut nix. Et hic in exemplum futurae clarificationis ipsius resplenduit facies ejus sicut sol; non quia Domini et s
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ꝓpeccatore p̃ciũ reddebat᷑: dñs aut̃ nr̃ pecca¬
ta ñ fererat. nec dolus inuentꝰ. ẽ. in ore. Stater
s & simplicit̾ intellectus edificat auditorẽ: dũ
tante dñs fuerat pauꝑtatis. ut unde tributa red¬
deret ñ habuerit. Qa siqͥs obicere uoluerit. &¬
qͦmͦ iudas in loculis portabat pecuniã: respon¬
debimꝰ rẽ pauꝑũ inusus suos conu̾tere ne fas pu¬
tauit. nob̃q idẽ tribuit exemplũ. clxxuiii.

Expanded text:
quasi pro peccatore pretium reddebatur: Dominus autem noster peccatum non fecerat, nec dolus inventus est in ore ejus . SSed et simpliciter intellectus aedificat auditorem, dum tantae Dominus fuerat paupertatis, ut unde tributa reddiderit non habuerit. Quod si quis objicere voluerit quomodo Judas in loculis portabat pecuniam? respondebimus rem pauperum in usus suos convertere nefas putavit, nobisque idem tribuit exemplum. CAPUT XVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
tedicunt᷑. qi tc̃ aꝑtiꝰ uidebit᷑. qͦnta u̾itatis dignita¬
te oĩs diuinoꝵ eloqͥoꝵ. ñ solũ sensus s & sermo fue¬
rit platꝰ. Quãuis inmoy se &e helia om̃s qͥ cũ dño reg¬
naturi st̃: recte possint intelligi. In moyse qͥ dem qͥ
mortuus ac sepultus. ẽ. hi qͥ in iudicio resuscitand

Expanded text:
te dicuntur, quia tunc apertius videbitur, quanta veritatis dignitate dicuntur, quia tunc apertius videbitur, quanta veritatis dignitate omnis divinorum eloquiorum non solum sensus, sed et sermo fuerit prolatus, quamvis in Moyse et Elia, omnes qui cum Domino regnaturi sunt, recte possint intelligi. In Moyse quidem, qui mortuus et sepultus est, hi qui in judicio resuscitandi
Abbreviated transcription (Latin):
mista ita p̾catur. ampliꝰ laua me ab in iusticia
mea. & ãdelicto meo munda me. ñ potest fide¬
lib suis int̾ra dare claritatẽ. ꝙͥ cos conseruata
manet incęlis. Siue alit̾. Nemo. ẽ: qͥ sine attactu
alicuiꝰ peccati. uiuere possit suꝑt̾rã. S qͦd fullo
id. ẽ. doctor animarũ. seͥ mundator aliqͥs sui cor¬
poris eximiꝰ suꝑ t̾iã ñ potest: dñs faciet in celo:
sp̃c beatitudine luce reficiens. Seqͥt᷑. Et ecce ap¬
pariũt illis moyses & helias: cũ eo loqͦntes. Quales
apparuerint. & qͥd locuti st̃ cũ eo: lucas manifestiꝰ
scribit dicens. Erant aut̃ moyses & helias uisi in
maiestate: & dicebant excessũ eiꝰ quẽ completurꝰ
erat inicrłm. Moyses gͦ & helyas. qͥ locuti st̃ cũ aũo
inmonte & passionẽ eiꝰ ac resurrectionẽ dicĩbant:
oracula legis & ꝓphetiȩ designant. ꝙͦ in dño cõple¬
ta & nc̃ doctis qͥbq patent: & electis om̃ib infu¬
turo manifestiꝰ patebunt. Qui bene uisi in maiesta¬

Expanded text:
mista ita precatur: Amplius lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me , non potest fidelibus suis in terra dare claritatem, quae eos conservata manet in coelis. Sive aliter: Nemo est qui sine attactu alicujus peccati vivere possit super terram. Sed quod fullo, id est, doctor animarum, seu mundator aliquis sui corporis eximius super terram non potest, Dominus faciet in coelo, spiritus beatitudine ac luce reficiens. Sequitur: Et ecce apparuit illis Moyses et Elias cum illis loquentes. Quales apparuerint, et quid locuti sint cum eo, Lucas manifestius scribit, dicens: Erant autem Moyses et Elias visi in majestate, et dicebant excessum ejus, quem com. Moyses ergo et Elias, qui locuti sunt cum Domino in monte, et passionem ejus, ac resurrectionem dicebant, oracula legis et prophetiae designant, quae in Domino completa, et nunc doctis quibusque patet, et electis omnibus in futuro manifestius patebit. Qui bene visi in majesta
Abbreviated transcription (Latin):
tenemꝰ custodia ꝑfectionis. Nã sepe labentia cuncta
despicimꝰ: s tam̃ ad huc humane uertundiȩ usi p¬
pedim᷑. ut rece. tudinẽ ꝙͣ seruamꝰ inmente. ñ dũ ci¬
pͥmere ualeamꝰ in uoce. Et tanto cdĩ faciẽ acdiustice
defensionẽ negligimꝰ: qͣnto humanas facies conta¬
uaoꝵꝰ. iusticiã uercm᷑. S ualde cauendũ. ẽ. ne ꝑauaritiã
pecuniarũ. siue ꝑtimorẽ mortis. atq amorẽ corpo-¬

Expanded text:
tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem, quam servamus in mente, nondum exprimere valeamus in voce. Et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligamus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed valde cavendum est, ne per avaritiam pecuniariam, sive per timore
Abbreviated transcription (Latin):
diendo. ne ꝑeant amando. Sic dr̃ fideli. qͥ uoluerit
animã suã saluã facere. ꝑdet eã. qͥ aut̃ ꝑdiderit ami¬
mã suã ꝓpt̾ me saluã faciet eã: ac si agricole dicatur.
frum̃tũ si seruas: ꝑdis. Si seminas: renouas. Qͥs em̃
nesciat. qͦd frum̃tum cũ in semine mittit᷑. ꝑit ab
ocłis int̾ra deficite S unde putrescit inpuluere:
inde uiridescit in renouatione. Qͥa uͦ scã eccł̃ia aliud
tẽpꝰ habet ꝑsecutionis. atq aliud pacis: redẽptor
nr̃. ipsa eiꝰ tempora designauit in p̃ceptis. Nã ꝑse-¬
cutionis tẽpore ponenda. ẽ. anima: pacis aut̃ tẽpo¬
re ea qͥ ampliꝰ dñari posst̃. frangenda st̃ desideria
unu̾sũ lucretur: aĩȩ uͦ suȩ detrim̃tum patiature
Cũ ꝑsecutio ab adu̾sariis de est: ualde uigilantius
cor tustodiendũ. ẽ. Nã pacis tempore qͥa licet uiue¬
re. libet etiã ambire. Plerumq aut & auaritiam
uincimꝰ: s adhuc obstat. qͦd uias rectitudinis minen

Expanded text:
uerit animam suam salvam facere, perdet eam, et qui perdiderit animam suam propter me, salvam faciet eam, ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis, si seminas renovas. Quis enim nesciat quod frumentum, cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde viridescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis, Redemptor noster ipsa ejus tempora designavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt, frangenda sunt desideria mundum lucretur, animae vero suae detrimentum patiatur? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore, quia licet vivere, libet etiam ambire. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicebat. Castigo corpꝰ meũ. & in seruitutem
redigo: ne forte aliis p̃dicans ipse reꝓb efficiar.
Ecce in afflictione corporis audiumꝰ crucẽ carnis:
nc̃ incõpassione ꝓximi. audiamꝰ crucẽ m̃tis. Ait.
Qͥs infirmat᷑. & ego ñ infirmor: Qsͥ scandalirat᷑.
cdaret abstinentie: crucẽ portabat incorpore. Et qͥa
inse trahebat dãpna infirmitatis aliene: crucẽ
portabat incorde. Qui eñi uoluerit animã suã
saluã facere: ꝑdet eã. Q autẽ ꝑdiderit ammam

Expanded text:
qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, nunc in compassione proximi audiamus crucem mentis. Ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. Qui enim voluerit animam suam salvam facere, perdet eam. Qui autem perdiderit animam
Abbreviated transcription (Latin):
seribis & occidi: & tercia die resurgere. Est ait
sensus. Ic̃ me p̃dicate: cũ ista passus fuero. Qa
ñ prodest. xp̃m publice p̃dicari. & eiꝰ uulgari
npopłis maiestatẽ. quem pꝰ paululum flagella¬
numn iisuri sint: & crucifixum multa pati a se¬
morib &escrib̃. & pͥncipib sacerdotũ. Et ñc ib̾c
multa patit᷑ ab his qui rursum sͥ crucifigunt
filiũ dei: & cũ seniores putent᷑ inȩccłia. & prin¬
npes sacerdotũ. simplicem sequentes lit:erram.
occidunt filium dĩ. quia totũ sentitur in sp̃ũ.
E assumens eum petrus: cepit
increpare illũ dicens. Absit a te dñe: ñ erit tͥ
hoc. Qui conu̾sus: dix̃ petro. Uade post me satha

Expanded text:
scribis, et occidi, et tertia die resurgere. Est autem sensus: Tunc me praedicate, cum ista passus fuero, quia non prodest Christum publice praedicare, et ejus vulgare in populis majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint et crucifixum. Multa pati a senioribus, et scribis, et principibus sacerdotum. Et nunc Jesus multa patitur ab his qui rursum sibi crucifigunt Filium Dei. Et cum seniores putentur in Ecclesia, et principes sacerdotum, simplicem sequentes litteram, occidunt Filium Dei, quia totum sentitur in Spiritu. Et assumens eum Petrus coepit increpare illum, dicens: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc. Qui con
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ipse. eẽt ñe xp̃c. Supͣ mittens discipłos suos
ad p̃dicandũ iusserat eis. ut annuntiarent ad
uocabulũ saluatoris. Potest aut̃ fieri. ut iacuro
ante passionẽ suã & resurrectionẽ se noluerit p̃¬
dicari: ut cõpleto postea sangumis sacram̃to. s¬
portunius apłis diceret. Euntes docete. om̃s gnti¬

Expanded text:
 esset Jesus Christus. Supra mittens discipulos suos ad praedicandum jusserat eis, ut annuntiarent advvocabulum Salvatoris. Potest autem fieri, ut idcirco ante passionem et resurrectionem noluit praedicari, ut, completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis diceret: Euntes docete omnes gent
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̃u̾alebt adũsus eam. Ego portas inferi uitia
rao atq peccata. uł certe hereticoꝵ doctrinas:
ꝑqͦs illecti homines ducurt̃ ad tartarũ. Nemo
itaq putet de morte dici: qͦd apli conditioni
mortis subiecti ñ fuerint. Porte qͦ inferi & tor

Expanded text:
non praevalebunt adversus eam. Ego portas inferi reor vitia atque peccata: vel certe haereticorum doctrinas, per quas illecti homines ducuntur ad tartarum. Nemo itaque putet de morte dici, quod apostoli conditioni mortis subjecti non fuerint, quorum martyr
Abbreviated transcription (Latin):
cũq humiles acuere penitentes aspexerit. Hos
iã ã timore ꝑpetuȩ mortis miserans ab soluat:
Qͦs uͦ in peccatis qͦ egerint ꝑsistere cognouerit:
illos phennib supplicũs obligandos in sinuet.

Expanded text:
cumque humiles ac vere penitentes aspexerit, hos cumque humiles ac vere penitentes aspexerit, hos iam a timore perpetue mortis miserans absolvit, quos vero in peccatis, que egerint, persistere cognoverit, illos perhennibus suppliciis obligandos insinuet.
Abbreviated transcription (Latin):
Et tͥ dabo: claues regni cȩlors. Qui regẽ celoꝵ ma-¬
iori p̾cȩt̾is deuotione confessus. ẽ. merito p̃cet̾is
ipse collatis clauib regni celestis donatus. ẽ: ut
constaret om̃ib. qͥa absq ea confessione ac fide.
regnũ cȩlors nullus poss intraire. Claues autem
regni gelore. ipsã discernendi scientiã potentiãq
nominat: qͣ dignos reciꝑe in regnũ: in dignos
se cludere deberet ã regno. Et qͦtũq ligaueris suꝑ
t̾irtm: erit ligatũ incęlis. Et qͦdcũq solueris suꝑ
t̾ram: erit solutũ incelis. Quȩ soluendi atq ligan¬
di potestas. qͣmuis soli petro data uideat᷑ ã dño: abs¬
apłis datur. ipso teste qͥ pͦ passionis resurrectionisq
suȩ triũphum apparens. insusflauit & dic̃ oĩb
Accipite spm̃ scm. Quoꝵs remiseritis peccata. re¬
etiã nc̃ in ep̃is. ac p̃sbiteris. om̃i eccłiȩ officiũ idem
cõmittit᷑: ut uidelicet agnitis peccantiũ causis. qͦs¬

Expanded text:
bi claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut constaret omnibus, quia absque ea confessione, ac fide, regnum coelorum nullus potest intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secludere deberet a regno. Et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis. Quae solvendi ac ligandi potestas, quamvis soli Petro data videatur a Domino, absris apostolis datur, ipso teste, qui post passionis, resurrectionisque suae triumphum apparens, eis insufflavit et dixit omnibus: Accipite Speciam nunc in episcopis ac presbiteris omnibus ecclesie sue officium idem committitur, ut videlicet agnitis peccancium causis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
lexerunt inferm̃to seductionẽ phariseoꝵ & sad¬
duceoꝵ: immo omniũ hereticorũ. qͥ contraria sa-¬
piunt ucritati ex pressã uitandã. cẽ: qͣm & om̃ino
ipsi uitaucrt̃. & nob̃ fugiendũ. cẽ. censuerunt.
Post hȩc seqͥt᷑ mathcus: & dicit.

Expanded text:
lexerunt in fermento seductionem Pharisaeorum et Sadlexerunt in fermento seductionem Pharisaeorum et Sadducaeorum, imo omnium haereticorum qui contraria sapiunt veritati, expressam vitandam esse. Quam et omnino ipsi vitaverunt, et nobis fugiendam esse censuerunt. Post haec sequitur Matthaeus, et dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ferm̃tum phariseoꝵ & saduceorũ. & ferm̃tũ
herodis ñ corporalẽ panẽ s traditiones ꝑuersas.
& heretica significat adogmata ⁊ qđrt &e cibi quib
nutritꝰ. c̃. popłs dĩ. ñ ueram doctrinã integrãq. signifi¬
cent: Istiusmodi ferm̃tum qͦd om̃i ratione uitandũ. ẽ:
habuit martion & ualentinꝰ. & om̃s heretici. ferm̃tum
hãc ium habet: ut si farine mixtũ fuerit. qͦd paruũ
uidebat᷑ crescat inmai: & ad saporẽ suũ uniu̾sam
consꝑsionẽ trahat. Ita & doctrina heretica. si uel mo¬
dicã scintillã intuũ pectus iecerit. in brtui ingens
flãma succrescit: & totã hominis possessionẽ ad se
trahet. Hoc. ẽ: dequo & apłs loqͥtur. Modicũ ferm̃¬
rit cauendũ aferm̃to panũ. s a doctrina pha¬
riscoꝵ & sadducroꝵ. Qd eis utile erat ꝑsuasit: qͦd
nocuũ uitare iussit: doctrina enĩ suꝑsticiosa. & be-¬
retica. grauat. magis qͣm ad iuuet: mergit & non
crigit. A bono gͦ magistro discipłi instructi. intel¬

Expanded text:
fermentum Pharisaeorum et Sadduccaeorum, et fermentum Herodis non corporalem panem, sed traditiones perversas et haeretica significat dogmata, quare et cibi quibus nutritus est populus Dei, non veram doctrinam integramque significent? Istiusmodi fermentum, quod omni ratione vitandum est, habuit Marcion et Valentinus, et omnes haeretici. Fermentum hanc vim habet, ut si farinae mistum fuerit, quod parvum videbatur crescat in majus, et ad saporem suum universam conspersionem trahat. Ita et doctrina haeretica, si vel modicam scintillam in tuum pectus jecerit, in brevi ingens flamma succrescet, et totam hominis possessionem ad se trahet. Hoc est de quo et Apostolus loquitur: Modicum fermerit cavendum a fermento panum, sed a doctrina Pharisaeorum et Sadducaeorum. Quod eis utile erat persuasit, quod nocivum vitare jussit. Doctrina enim superstitiosa, et haeretica, gravat magis quam adjuvat: mergit, et non erigit. A bono ergo magistro discipuli instructi intel
Abbreviated transcription (Latin):
sil aut̃ colũbȩ recte uocat᷑ apłs pettꝰ: qͥa uidelicet
alũba multũ simplex. ẽ. animal: & ipse pruden¬
i ac pia simplicitate dnm seq̾bat᷑. memor illius
pepti qͦd cũ suis condiscipłis ab eodẽ magistro sim¬
niitatis ac ueritatis accepit. Estote prudentei sic̃
itpntes: & simplices sic̃ colũbe. Nel cẽte qͥa sp̃c sc̃s
bꝑdnm̃ in colũbe spetiȩ descẽdit: recte filiꝰ colũbȩ
nincupatur. qui spiritali grã plenus extitisse
nonstrat᷑. Et iusta satis laude dilectorẽ confes¬
t̃ t̃. ãqͦ ipse dĩ uimi filiꝰ asseuerat᷑. qͣm uis hoc ip¬
sumultũ dissimilit̾ fieri. nullus fideliũ dubi

Expanded text:
 columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Vel certe, quia Spiritusm in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confestestatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum d
Abbreviated transcription (Latin):
soluere noxios arbitrent᷑: cũ apud dm̃ ñ sentent
sacerdotũ. s reoꝵ uita querat᷑. Legimꝰ ileuitiroas
lepsis ubi iubent᷑ ut se ostendant sacerdotibꝰ. & si
prã habuerint. tc̃ ã sacerdote immundifiant ñ
sacerdotes lepsos faciant & immundos:s qͦd hal¬
ant noticiã lepsi. & ñ lepsi: & possint discernere
qͥ mundꝰ qͥ ue immundꝰ sit. Quomͦ gͦ ibi lepsũ sacds¬

Expanded text:
noxios arbitrentur, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita queratur. Legimus in Levitico de leprosis, ubi iubentur, ut ostendant se sacerdotibus et, si lepram habuerint, tunc a sacerdote inmundi fiant; non quod sacerdotes lęprosos faciant et inmundos, sed quod habeant noticiam lęprosi et non lęprosi, et possint discernere, qui mundus quive inmund
Abbreviated transcription (Latin):
tauerint. alii heliam. alii hieremiã. aut ẽ ꝓphe¬
tis unũ: cũ sic errare potuerint in helia. aitoͣ hicret
qͦmͦ herodes errauit in iohanne: dicens. qũe ego ce¬
collaui ioħem. ipse surrex̃ ã mortuis: & ido uirtii¬
tes oꝑant᷑ ineo. Nos aut̃ quẽ me. eẽ. dicitis: Non
aut̃ qͦͣsi nesciens sententiã de se uł discipłors uel
extraneoꝵ inquirit: s idõ discipłos qͥd de se sen¬
tiant interro gatꝰ ut confessionẽ recte fidei illoꝵ
digna mercede remuneret. Ideo qͥ alii de se sentis¬
ant inqͥrit: ut expositis pͥmo sententiis errantiũ:
discipłi ꝓbarent᷑ ueritatẽ suȩ confessionis. ñ deo¬
pinione uulgata. s de ipso ꝑcepisse dñice reucla¬
eda. tionis archano. Uos inqͥt. quẽ me. eẽ. dicitis: Qua¬
si ab hominũ generalitate sequestrans. & dõs ac
di filios ꝑ adoptionẽ iã factos insinuans: urctas
illud psalmiste. Ego dixidii estis: & filii excelli
om̃s. Respondens symon petrtis: dix̃. Iu es xp̃c

Expanded text:
taverunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut ex prophetis unum, cum sic errare potuerunt in Elia, aut in Jeremia, quomodo Herodes erravit in Joanne, dicens: Quem ego decollavi Joannem, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo . Vos autem quem me esse dicitis? Non autem quasi nesciens sententiam de se vel discipulorum, vel extraneorum inquirit, sed ideo discipulos, quid de se sentiant, interrogat, ut confessionem rectae fidei illorum digna mercede remuneret. Ideo quid alii de se sentiant, inquirit, ut expositis primo sententiis errantium, discipuli probarentur veritatem suae confessionis, non de opinione vulgata, sed de ipso percepisse Dominicae revelationis arcano. Vos, inquit, quem me esse dicitis? Quasi ab hominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem jam factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Respondens Simon Petrus dix
Abbreviated transcription (Latin):
futuro funditꝰ seorsũ abdiicunt᷑ ab eis: cũ abscon¬
det eos in abdito uultꝰ sui ã conturbatione homi¬
nũ. Et transfiguratꝰ. ẽ. ante eos. Qc aut̃ dicit trans¬
figuratꝰ. ẽ. ante eos: nemo putet pͥstinã eũ formã
& faciẽ ꝑdidisse. uł amisisse corporis ueritatẽ: &
ritale uł acriũ. Transfiguratꝰ saluator. ñ substan

Expanded text:
futuro funditus seorsum abducuntur ab eis. Cum abscondit eos in abdito vultus sui, a conturbatione hominum. Et transfiguratus est ante eos. Quod autem dicit: Et transfiguratus est ante eos, nemo putet pristinam eum formam et faciem perdidisse, et amisisse corporis veritatem, et itale, vel aereum. Tran
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionẽ & beatitudinẽ ac potestatẽ & clificatio¬
nẽ suꝑ cũ eccłiȩ infuturo ꝓmissã. ñ in p̾senti datam
A dificabo inqͥt suꝑte eccłiam incã: & porte inftri
ñ p̾ualebunt adu̾sus eã: & tibi dabo claues regni
cȩlors. Omĩa de futuro. Quȩ si statim dedissit er. nũ¬
qͣm ineo pͣue c̃fessionis error inuenissec locum.
Tunc dix̃ r̃c discipłis suis. Siqͥs uult
pͦ me uenire: ab neget semet ipsũ. Postquã discipłis
tat᷑ eos ad seqͥndũ suȩ passionis exemplũ. Et om̃ib
quidẽ ꝓpt̾ se tribulationẽ ꝑpessis salutẽ infuturo
ꝓmitut animarũ: ñ tam̃ om̃ib. uerũ ꝑfectiorib qͦn¬
ta ipse passurus. qͦd ue amortuis eẽt resurrecturus.¬

Expanded text:
benedictionem ac beatitudinem, ac potestatem, et aedificatiobenedictionem ac beatitudinem, ac potestatem, et aedificationem super eum Ecclesiae in futuro promissam, non in pam, et portae inferni non praevalebunt adversus eam, et tibi dabo claves regni coelorum. Omnia de futuro: quae si statim dedisset ei, nunquam in eo pravae confessionis error inveniret locum. Tunc Jesus dixit discipulis suis: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum. Pturba ad sequendum suae passionis exemplum. Et omnibus quidem propter se tribulationem perpessis, salutem in futuro promittit animarum, non tamen omnibus, verum perfectioribus: quanta ipse passurus, quodve a mortuis esset resurrecturus
Abbreviated transcription (Latin):
reficiebant᷑ incorde: minꝰ de terreno pane qͦ corpꝰ pas¬
ci solet. curabant. clxiiii.¬
Qui dixit illis. Intuemini: & cauete ã ferm̃to
phariscorũ & sadduccorum. In marco: ita scriptũ ẽ.
Hidete cauete ã ferm̃to phariscori: & ferm̃to htrodis.
fe̾rmentũ phariscori. ẽ: decreta legis diume. traditio¬
nib hominũ post ponere: uł certe legẽ uerb̃ p̃dica¬
re. factis impugnare. ferm̃tum eoꝵ. ẽ: dnm tẽptare.
nec doctrine ciꝰ aut oꝑib credere: s insultando alia
qͥb cradert debeãt petere. ftrm̃tum herodis. t̃: ad¬
ulteriũ. homicidiũ. temeritas iurandi. simulano

Expanded text:
reficiebantur in corde, minus de terreno pane, quo corpci solet, curabant. Qui dixit illis: Intuemini et cavete a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum. In Marco ita scriptum est: Videte, cavete a fermento Pharisaeorum, et fermento Herodis . Fermentum Pharisaeorum est decreta legis divinae traditionibus hominum postponere; vel certe legem verbis praedicare, factis impugnare. Fermentum eorum est Dominum tentare, nec doctrinae ejus aut operibus credere, sed insultando alia, quibus credere debeant, petere. Fermentum Herodis est adulterium, homicidium, temeritas jurandi, simu
Abbreviated transcription (Latin):
abaluis diligitur. Sui eũ respuunt: aliem suscipi¬
unit. Proprii in sectantur: complectunt᷑ mimici.
hereditatẽ ad optio expetit: familia reicit. Testam̃¬
iũ filis repudiant: serui recognosu̾nt. Itaq uim
irgnũ celoꝵ patit᷑. inferentesq diripiunt: qͥa gla
isrł apatrib debita. ã ꝓpbitis nuntiata. ã xp̃o ob

Expanded text:
ab aliis diligitur. Sui eum respuunt, alieni suscipiab aliis diligitur. Sui eum respuunt, alieni suscipiunt: proprii insectantur, complectuntur inimici. Haereditatem adoptio expetit, familia rejicit. Testamentum filii repudiant, servi recognoscunt. Itaque vim regnum coelorum patitur, inferentesque diripiunt: quia gloria Israel a patribus debi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ do. ẽ. maior sit illo qͥ ad huc consistit in p̃lio.
Aliud. ẽ. cñi coronã uictorie possidere: aliud ad¬
huc macie dimicare. Quidã nouissimũ angłmin
celis dño ministrantẽ. uolunt meliorẽ accipere. qͦ¬
libet pͥmo homine qͥ uersat᷑ in terris.
Alieb autẽ ioħis baptiste usq nc̃ regnũ cȩlors
uim patit᷑: & uolenti diripiunt illud. Ire dñs apłas
adoues ꝑditas ilr ł iusserat: ipsos constitui opor¬
itat in rgno. & in abrahȩ & ysãac & iacob familia
atꝙ agnitione retinere: s om̃is hȩc p̃dicatio ꝓfec¬
tĩ publicanis & peccatorib afferebat. Ex his em̃
ãcrdentes: ex his iam apłi. ex his iam regnũ celoꝵ.
sçicrũ iobanni aplebe ñ credit᷑. auctoritatẽ xp̃i oꝑa
ñ merent᷑: crux futura erat scandalo. Iam ꝓphecia
ceslat. iã lex expletur: iam p̃dicatio om̃is includi¬
rp̃c p̃dicat᷑: & ab aliis agnoscit᷑. Aliis nascitur: &

Expanded text:
cum Deo est, major sit illo qui adhuc consistit in praelio. cum Deo est, major sit illo qui adhuc consistit in praelio. Aliud est enim coronam victoriae possidere, 70 aliud adhuc in acie dimicare. Quidam novissimum angelum in coelis Domino ministrantem meliorem volunt accipere quolibet primo homine, quA diebus autem Joannis Baptistae usque nunc regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud. Ire Dominus apostolos ad oves perditas Israel jusserat: ipsos constitui oportebat in regno, et in Abrahae, et in Isaac, et Jacob familia, atque agnatione retineri. Sed omnis haec praedicatio profectum publicanis et peccatoribus afferebat. Ex his enim jam credentes, et ex his jam apostoli, ex his jam regnum coelorum. Caeterum Joanni a plebe non creditur, auctoritatem Christi opera non merentur, crux futura erat scandalo. Jam prophetia cessat, jam lex expletur, jam praedicatio omnis excludir, et ab aliis agnoscitur: aliis nascitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝵ. Recte gͦ qͥ nuntiare suꝑnũ iudicẽ mittit᷑. angłs uo¬
cat᷑: ut dignitatẽ seruet innoĩe qͣm explet oꝑatione
Altum qͥdẽ nom̃. ẽ: s uita nomine inferior ñ est.
Amen dico uob̾: ñ surrexit inter natos mulierum
maior ioħe baptista. Inter mulierũ inqͥt natos. hi
gͦ p̃fert᷑ hominib. qui de mulicrib nati sunt. &di
concubitu uiri: & ñ ei qͥ. ẽ. natꝰ ex uirgine & spũ sõꝰ
quãꝙͣ in eo qͦd dix̃ ñ surrexit int̾ natos mulicrũ
maior ioħe baptista. ñ ceteris ꝓphetis & patriar¬
chis. cunctisq hominib ioħem p̾tulit: s ioħ̃i gae¬
ros exeqͣuit. Non enĩ statim seqͥt᷑. ut si alii maiores
eo ñ sunt. ille maior alioũ sit: uerũ ut ȩqualitat᷑
cũ cȩceris scĩs habeat. Q autẽ minor. ẽ. in regnio geloꝵ:
maior. ẽ. illo. Multi de saluatore hoc intelligi uo¬
lunt: qͦd qͥ minor. ẽ. tempors. maior sit dignitati
Nos aut̃ simplicit̾ intelligamꝰ: qͦd om̃is sc̃ s qͥ iam

Expanded text:
ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur, angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine quam explet operatione. Altum quidem nomen est, sed vita nomine inferior non est. Amen dico vobis, non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista. Inter mulierum, inquit, natos. His ergo praefertur hominibus qui de mulieribus nati sunt, et de concubitu viri, et non ei qui quam in eo quod dixit: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista, non caeteris prophetis, patriarchis cunctisque hominibus Joannem praetulit, sed Joanni caeteros exaequavit: non enim statim sequitur, ut si alii majores eo non sunt, ille major aliorum sit cunctorum, ut aequalitatem cum caeteris sanctis habeat. Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo. Multi de Salvatore hoc intelligi volunt quod qui minor est tempore, major sit dignitate. Nos autem simpliciter intelligamus: quod omnis sanctus, qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
dicatio ueritatis. tale habet habitaculũ. Qui aut
falsa p̃dicant. adulatores sunt. sectant᷑ lucra que¬
runt diuitias: & deliciis affluunt. & mollib uesti¬
unt᷑: isti indomib regum st̃. Ex qͦ ostenditur. rigi¬
dã uitã &e austerã p̃dicationẽ uitare debere aulã¬
regit̃ & molliũ hominum palatia declinare: quas
freguentant. qͥ bysso serico. & mollibꝰ uestiunt᷑.
Sed qͥd existis uidere s Propb̃am: Etiam ditonꝰ¬
& plusqͣm ꝓph̃am. hic. ẽ. enim: de qͦ scriptũ. ẽ. Ece
ego mitto angłm meũ ante faciẽ tuã: qͥ p̃parabit
uiã tuã ante te. In eo ioħes ꝓphetis cȩteris maior est
qͦd quẽ illi pdicauerãt. eẽ. uenturum. hic uenisse di¬
gito demonstrauit dicens. Ecce agnꝰ dĩ: ecce qͥ tollit
peccata mundi. Et cui adfastigium ꝓpħale: tiam
baptiste accessit pͥuilegiũ: ut suũ dnm̃ baptirartt.
timoniũ: in qͦ etiã angłs p̃dicat᷑. Angłm aut̃ hic ai

Expanded text:
aedicatio veritatis tale habet habitaculum. Qui autem aedicatio veritatis tale habet habitaculum. Qui autem falso praedicant adulatores sunt, sectantur lucra, quaerunt divitias, et deliciis affluunt, et mollibus vestiuntur, isti in domibus regum sunt. Ex quo ostenditur rigidam vitam et austeram praedicationem vitare debere aularegum, et mollium hominum palatia declinare, quae frequentant qui bysso, serico et mollibus vestiuntur. Sed quid existis videre? prophetam? Etiam dicoic est enim de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. In eo Joannes prophetis caeteris major est, quod quem illi praedicaverant esse venturum, hic venisse digito demonstravit dicens: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Et cui ad fastigium prophetale etiam Baptistae accessit privilegium, ut suum Dominum baptizaret, timonium, in quo etiam angelus praedicatur . Angelum autem hic dici