comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam calamitatis sotio atq comite et se¬
cundas fortunas mnttere coactus est et
in aduersis sine ullo remedio atq alleua¬
mento permanere hic tu epłam meam se¬
pe recitas quam ego ad grieum pompein
de meis rebus gestis & de sũma reipub¬
lice misi et ex ca crimen aliquod ĩ pub¬
lium Sillam queris et si furorem incre¬
dibilem biennio ante conceptum erupil¬
se in meo consulatu scripsi de me hoc de¬
monstrassem. Dicis Sillam m illa fuisse
superiore coniuratione scilicet is sum qui ex¬
istimem gneum pisoncm & Catilinani et Uar¬
gatcium & Antronium nil scelerate nil au¬
Aacter ipsos per sese sine Publio Silla facere
potuisse de quo etiam siquis dubitasset antea
num id quod tu arguis cogitasset interfec
lictoribus sustulisti hanc suspitionem cum
dixisti hunc ut Catilinam consulem effice¬
ret contra patrem tuum operas manus com
garetur nil de suo consulatu quem iuditõ
Amiscrat per iim recuperando cogitasset

Expanded text:
etiam calamitatis socio atque comite et seetiam calamitatis socio atque comite et secundas fortunas amittere coactus est et in adversis sine ullo remedio atque adlevamento permanere. hic tu epistulam meam saepe recitas quam ego ad Cn. Pompeium de meis rebus gestis et de summa re publica misi, et ex ea crimen aliquod in P. Sullam quaeris et, si furorem incredibilem biennio ante conceptum erupisse in meo consulatu scripsi, me hoc demonstrasse dicis, Sullam in illa fuisse superiore coniuratione. scilicet ego is sum qui existimem Cn. Pisonem et Catilinam et Vargunteium et Autronium nihil scelerate, nihil audacter ipsos per sese sine P. Sulla facere potuisse. de quo etiam si quis dubitasset antea an id quod tu arguis cogitasset, ut interfectariis cum lictoribus, sustulisti hanc suspicionem, cum dixisti hunc, ut Catilinam consulem efficeret, contra patrem tuum operas et manum cgaretur, nihil de suo consulatu, quem iudicio amiserat, per vim recuperando cogitavisse.
Abbreviated transcription (Latin):
iusꝙͣ indulgentiam in suos testarer peterẽ
errato ueniam lutii Cecilii ex intimis ur̃is
cogitationibus atꝙ ex hu manitate comuni
Lex dies fuit proposita paucos ferri cepta nũ
uocassemus. Nil est actum prirs & id man¬
dato Sille Quintus Metellus pater se loqui
dixit Sillam illam rogationem de se nolle
ferri Ex illo tempore Lutius Cecilius mlta
de re publica egit agrarie legi que tora a
me reprehensa et abiecta est intercessorẽ
fore perpessus est improbis largitionibis r̃¬
stitit Senatus autoritatem ⁊funꝙͣ ĩpedunt
ita se gessit in arbitratu ut honore deposi¬
to domestici offitii nihil postea nisi de rei
publice cõmodis cogitarit Atq in ipsa ro¬
gatione ne per uimꝰ quid ageretur quil
Pamen nostrum Sillam aut Zecilium ue¬
rebatur Nõne om̃is ille terror om̃is sediti¬
patio greges horũ perditoꝵ metum nõb
seditionef asserebat Itaq publiu Sillam hꝰ¬
hoc importunssimo tum honoris tum

Expanded text:
iusque indulgentiam in suos testarer, peterem iusque indulgentiam in suos testarer, peterem veniam errato L. Caecili ex intimis vestris cogitationibus atque ex humanitate communi. lex dies fuit proposita paucos, ferri coepta nuvocassemus, nihil est actum prius, et id mandatu Sullae Q. Metellus praetor se loqui dixit Sullam illam rogationem de se nolle ferri. ex illo tempore L. Caecilius egit de re publica multa; agrariae legi, quae tota a me reprehensa et abiecta est, se intercessorem fore professus est, improbis largitionibus restitit, senatus auctoritatem numquam impedivit, ita se gessit in tribunatu ut onere deposito domestici offici nihil postea nisi de rei publicae commodis cogitarit. atque in ipsa rogatione ne per vim quid ageretur, quis tum nostrum Sullam aut Caecilium verebatur? nonne omnis ille terror, omnis seditipatio, greges hominum perditorum metum nobis seditionesque adferebant. itaque P. Sulla hoc importunissimo cum honoris tum
Abbreviated transcription (Latin):
enim reipublice maxime iudicatis rebs
continctur. Neq ego tantum fraterno a¬
mori dandum arbitror ut quisq desa¬
Iute suoꝵ consulat comunem relinquar ni
hil iuditio ferebat sec penam aribitus eam fe¬
rebat que fuerat nuper superioribus legibus cõ¬
stituta. Iraq hac rogatione non iudicum sen¬
tentia set legis iuditium corrigebat. Nemoni¬
ditium reprehendit cum de pena querit s&
legem damnato enim
niꝰditium que manebat Pena legis queleua¬
bitur. Noli igitur animos eoꝵ ordinu qui p̃¬
sunt iuditiis sũma cum grauitate et dignita¬
te alienare ⁊ causa nemo labefactare uiditiu
est conatus nihil est huimoĩ promulgatum
Semper Cecilius in calamitare fratris sui ĩu¬
dicum potestatem perpetuandam legis ⁊cer¬
bitatem mitigandam putauit. Sec quid ego
de hoc plura disputerti dicerera fortasse &
facile & libenter dicerem si paulo etiam lõ¬
tulisset implorarem sensus uestros unins cu¬

Expanded text:
enim rei publicae maxime iudicatis rebus enim rei publicae maxime iudicatis rebus continetur; neque ego tantum fraterno amori dandum arbitror ut quisquam, dum saluti suorum consulat, communem relinquat. at nihil de iudicio ferebat, sed poenam ambitus eam referebat quae fuerat nuper superioribus legibus constituta. itaque hac rogatione non iudicum sententia, sed legis vitium corrigebatur. nemo iudicium reprehendit, cum de poena queritur, sed legem. damnatio est enim iudicum, quae manebat, poena legis, quae levabatur. noli igitur animos eorum ordinum qui praesunt iudiciis summa cum gravitate et dignitate alienare a causa. nemo labefactare iudicium est conatus, nihil est eius modi promulgatum, semper Caecilius in calamitate fratris sui iudicum potestatem perpetuandam, legis acerbitatem mitigandam putavit. sed quid ego de hoc plura disputem? dicerem fortasse, et facile et libenter dicerem, si paulo etiam lonulisset, implorarem sensus vestros, unius cu
Abbreviated transcription (Latin):
ne hoc quidem publii Sille mihi iudetur
silentio pretermittenda esse uirtus ꝙ cu
ab hoc illa colonia deducta sit et cũ cõmo¬
da colonoꝵ a fortinis pompeianoꝵ rei p¬
publice fortima diuiserit ita carus utrisq
atq iocundus ut non alteros de monisse
sec utrosq constituisse uudeatur. At enm
et gladiatores es omnis ista nis rogatiors
Fecilie cansa comparabat atq hoc loco ĩ
Lutiu Cecilium prudentissimu atq orna¬
tissiru uirum liehementer ĩuectus est¬
cuiꝰ ego de uirtute et constantia iudices tan¬
tum dico talem hunç in ista rogatione quã
promulgauit non detollenda set deleulãda
calamitate fratris sui fuisse ut censitu esse
temo destiterit frãtris antoritate deductus
Atq mea re per Lutium Cecilium Silla accu¬
satur In qua be est uterq laudandus pͥmu
Cecilius qui id promulgaret in quo resinu¬
dicatas uidebatur uoluisse rescindere ut sta¬
tuerctur. Silla recte reprehendit. Status

Expanded text:
ne haec quidem P. Sullae mihi videtur ne haec quidem P. Sullae mihi videtur silentio praetereunda esse virtus, quod, cum ab hoc illa colonia deducta sit, et cum commoda colonorum a fortunis Pompeianorum rei publicae fortuna diiunxerit, ita carus utrisque est atque iucundus ut non alteros demovisse sed utrosque constituisse videatur. at enim et gladiatores et omnis ista vis rogationis Caeciliae causa comparabatur. atque hoc loco in L. Caecilium, pudentissimum atque ornatissimum virum, vehementer invectus estcuius ego de virtute et constantia, iudices, tantum dico, talem hunc in ista rogatione quam promulgarat non de tollenda, sed de levanda calamitate fratris sui fuisse ut consulere voluterno, destiterit fratris auctoritate deductus. atque in ea re per L. Caecilium Sulla accusatur in qua re est uterque laudandus. primum Caecilius—quid? 'id promulgavit in quo res iudicatas videbatur voluisse rescindere, ut restitueretur Sulla.' recte reprehendis; status
Abbreviated transcription (Latin):
eos a colonis ut hoc discidio ac dissensione
facta opidum in sua potestate posset et poͬ¬
peianos habere. Primum omnis pompei¬
anoꝵ colonoꝵq dissensio delata ad patro¬
nos est cum iam inueterasset ac multos
annos esset excogitata. Demde a patronis
res cognita est ut nulla in re ⁊ ceterorum
sententiis Silla dissenserit. Postremo coloni
ipsi sic intelligunt non pompeianos a silla
magis ꝙͣ se se defensos. Atq hoc indices ex
hac frcquentia colonoꝵ honestissimor ho¬
minum intelligere potestis qui assunt labo¬
rant hunc patronu defensorem custode
illius colonie si momini fortuna atq ĩ omni
honore in columen habere nõ potuerunt
in hac tamen ea qua afflictus iacet per
uos tutari conseruari cupiunt Assunt ꝗ¬
pari studio pompeiam qui ab illis etiamł
crimen uocantur qui ita de ambulatiõe
et de suffragiis suis clim colonis dissensert
ut idem de comuni salute sentirent ac

Expanded text:
'eos a colonis ut hoc discidio ac dissensione 'eos a colonis ut hoc discidio ac dissensione facta oppidum in sua potestate posset per Pompeianos habere.' primum omnis Pompeianorum colonorumque dissensio delata ad patronos est, cum iam inveterasset ac multos annos esset agitata; deinde ita a patronis res cognita est ut nulla in re a ceterorum sententiis Sulla dissenserit; postremo coloni ipsi sic intellegunt, non Pompeianos a Sulla magis quam sese esse defensos. atque hoc, iudices, ex hac frequentia colonorum, honestissimorum hominum, intellegere potestis, qui adsunt, laborant, hunc patronum, defensorem, custodem illius coloniae si in omni fortuna atque omni honore incolumem habere non potuerunt, in hoc tamen casu in quo adflictus iacet per vos iuvari conservarique cupiunt. adsunt pari studio Pompeiani, qui ab istis etiam in crimen vocantur; qui ita de ambulatione ac de suffragiis suis cum colonis dissenserunt ut idem de communi salute sentirent. ac
Abbreviated transcription (Latin):
quicꝙͣ oneris absente se sustinerent. Uemre
omnes suas possessiones et patrimonio seor¬
natissimo spoliari maluit ꝗͣ ullam moram
cuiꝙ fieri creditoꝵ suoꝵ. A quo quidem ge¬
nere uidices ego nunꝙͣ timui cum in illa
rei publice tempestate uersarer illud erat
genus hoiũm horribile et pertimescendu
qui tanto amore suas possessiones amplexi
tenebant ut ab his membra diuelli citius ac
distrahi posse crederes Cintius nunꝙͣ sibi cog¬
nationem cum prediis esse existimauit siuisꝰ
Itaq se non modo ex suspitione tanti scele¬
ris uerum etiam ex omni hoium sermone
non armis set patrimonio suo uendicauit
sam uero quod obiicit ꝑompeianos esse a
Silla impulsos ut ad istam con iurationẽ
ac ad hoc nefarium facinus accenderent
id cuius modi sit intelligere nõ possum
An tibi pompeiam conturasse udentur
quis hoc unꝙͣ dixit aut que fuit huius
rei uel minima suspitio disiunxit inquit

Expanded text:
quicquam oneris absente se sustinerent; venire quicquam oneris absente se sustinerent; venire omnis suas possessiones et patrimonio se ornatissimo spoliari maluit quam ullam moram cuiquam fieri creditorum suorum. A quo quidem genere, iudices, ego numquam timui, cum in illa rei publicae tempestate versarer. illud erat hominum genus horribile et pertimescendum qui tanto amore suas possessiones amplexi tenebant ut ab eis membra citius divelli ac distrahi posse diceres. Sittius numquam sibi cognationem cum praediis esse existimavit suis. itaque se non modo ex suspicione tanti sceleris verum etiam ex omni hominum sermone non armis, sed patrimonio suo vindicavit. iam vero quod obiecit Pompeianos esse a Sulla impulsos ut ad istam coniurationem atque ad hoc nefarium facinus accederent, id cuius modi sit intellegere non possum. an tibi Pompeiani coniurasse videntur? quis hoc dixit umquam, aut quae fuit istius rei vel minima suspicio? 'Diiunxit,' inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
agebantur an intantis rebus tam no¬
uis consiliis tam periculosis tam turbu¬
lentis hominem amantissimu sui fami¬
liarissimum conuinctissimu offitiis ulu
consuctudine dimitendum eẽ arbitraretur ue¬
risimile non est ut quem in secundis rebus quẽ
in otio secum semper habusset hunc ĩ aduersis
et in eo tum ultu quem ipse comparabat a se
dimuteret.Ipse antem Cintius non erim mihi
deserenda est causa amici ueteris atq hospi¬
tis is homo est aut ea familia ut disciplindut
hoc credi possit tum bellum rei publice facere
uoluisse ut cuius pater cum ceteri deficerent
finitimi ac uicini singulari extiterit in rem
publicam nostram offitio et fide issibi nefa¬
rium bellum contra patriam suscipiendumØ
putaret Cuius es alienum uidemus iudices nõ
libidine set negotii gerendi studio esse cõtrac¬
tum qui ita rome debuit ut in prouintiis &
in regnis maxime ei pecunie deberent᷑ quas
cum peteret nõ cõmssit ut sui procuratores

Expanded text:
agebantur. an in tantis rebus, tam noagebantur. an in tantis rebus, tam novis consiliis, tam periculosis, tam turbulentis hominem amantissimum sui, familiarissimum, coniunctissimum officiis, consuetudine, usu dimittendum esse arbitrabatur? veri simile non est ut, quem in secundis rebus, quem in otio secum semper habuisset, hunc in adversis et in eo tumultu quem ipse comparabat ab se dimitteret. ipse autem Sittius—non enim mihi deserenda est causa amici veteris atque hospitis—is homo est aut ea familia ac disciplina ut hoc credi possit, eum bellum populo Romano facere voluisse? ut, cuius pater, cum ceteri deficerent finitimi ac vicini, singulari exstiterit in rem publicam nostram officio et fide, is sibi nefarium bellum contra patriam suscipiendum putaret? cuius aes alienum videmus, iudices, non libidine, sed negoti gerendi studio esse contractum, qui ita Romae debuit ut in provinciis et in regnis ei maximae pecuniae deberentur; quas cum peteret, non commisit ut sui procuratores
Abbreviated transcription (Latin):
strata est apenim Cintuis est ab hoc in
ulteriorem hyspaniam missus ut eam
proiuntiam perturbaret primum cin¬
tus iudices Lutio Irho Calo figulo con¬
sulibus profectus est aliquanto ante fu¬
rorem Catiline et susꝑinonem huius cõ¬
iurationis. Demde est profectus non
tum primum set cum in nidera locis
aliquanto ante eadem de cansa aliꝗͦt
annis fuisset ac profectus st tõ mo
ob causam set etiam necessanam cãm
magna ratione cum mauritanie re¬
ge contractata. Tu autem illo profecto
Silla procurante epas xera et regemn¬
te plumtnis et pulcherrimis Cansintii
prediis uenditis es alienum cius dem
nus impulit cupiditas retinende pos¬
sessionis ea Cintib non fucrit prediisdi¬
mititis. Iam uero illud ꝙͣ pacredibile
ꝙͣ absurdum qui fiome eedem facere
Familiapissimum suur dimitet a se
et maudare in ultimas terras iurum
quo facilius rome es que conabatur
efficeret si m hyspama turbatum cẽt
At hec ipsa perse sine ulla conuuratioẽ

Expanded text:
strata est. at enim Sittius est ab hoc in strata est. at enim Sittius est ab hoc in ulteriorem Hispaniam missus ut eam provinciam perturbaret. primum Sittius, iudices, L. Iulio C. Figulo consulibus profectus est aliquanto ante furorem Catilinae et suspicionem huius coniurationis; deinde est profectus non tum primum sed cum in isdem locis aliquanto ante eadem de causa aliquot annos fuisset, ac profectus est non modo ob causam sed etiam ob necessariam causam, magna ratione cum Mauretaniae rege contracta. tum autem, illo profecto, Sulla procurante eius rem et gerente plurimis et pulcherrimis P. Sitti praediis venditis aes alienum eiusdem dnus impulit, cupiditas retinendae possessionis, ea Sittio non fuerit praediis deminutis. iam vero illud quam incredibile, quam absurdufamiliarissimum suum dimittere ab se et amandare in ultimas terras! Vtrum quo facilius Romae ea quae conabatur efficeret, si in Hispania turbatum esset? at haec ipsa per se sine ulla coniunctione
Abbreviated transcription (Latin):
te dixi Neapoli fuit in ea parte italie q̃
maxcime ea suspitione caruit. Suid gͦ
indicat aut quid affert aut ipse Corne¬
luis aut uos qui ib eo hec mandata de¬
fertis gladiafores ques testamento pa
tris uldemis debehi Arrepta est fami¬
lia que si esset pretermissa posset alia fa¬
milia fausti inunus prebere Utinam
quidem hec ipsa non modo iniquor
inuidia esset equoꝵ expectationi satu
facere posset. Pteperat uehementer cũ
longe tempris muneris ab esset quasi
uero tempns dandi muneris nbn ua¬
lde appropinquaret nec oppinante
fausto cum is neq sciret neq uellet fa¬
milia est comparata at litere sunt fa¬
usti per quas ille precibus a publio sil¬
la petit uit emat gladiatgres et ut hos
ipsos erat neq solum ad sillam mis¬
se set ad Luturta Cesarem Quntũ pom¬
peium Caunti Memum quoꝵ de sentẽ¬
nulla suspitio est quod prefuit nil ad
rem ꝑtiet s& tamen munere seruili
obtulit se ad ferramenra prospitienda

Expanded text:
te dixi, Neapoli, fuit in ea parte Italiae quae te dixi, Neapoli, fuit in ea parte Italiae quae maxime ista suspicione caruit. quid ergo indicat aut quid adfert aut ipse Cornelius aut vos qui haec ab illo mandata defertis? gladiatores emptos esse Fatris deberi videmus. 'adrepta est familia.' quae si esset praetermissa, posset alia familia Fausti munus praebere. Vtinam quidem haec ipsa non modo iniquorum invidiae sed aequorum exspectationi satis facere posset! 'properatum vehementer est, cum longe tempus muneris abesset.' quasi vero tempus dandi muneris non valde appropinquaret. 'nec opinante Fausto, cum is neque sciret neque vellet, familia est comparata.' at litterae sunt Fausti,per quas ille precibus a P. Sulla petit ut emat gladiatores et ut hos ipsos emat, neque solum ad Sullam missae sed ad L. Caesarem, Q. Pompeium, C. Memmium, quorum de sentennulla suspicio est, quis praefuerit nihil ad rem pertinet; sed tamen munere servili obtulit se ad ferramenta prospicienda,
Abbreviated transcription (Latin):
rima fuit atq acerbissima cura catili¬
ne dies exeuriditum ceteris manendi
conditio tum descriptio totam purbe
cedis atq incendioꝵ constitutał est Tuc̃
tuus pater Corneli id quodtandem ali¬
quando confitetur illam sibi officiosa
prouintiami depoposcit ut cum prima
luce consulem salutatum ueniret intro¬
missus meo more et iurę amicitie me
in meo lecto trucidaret hoc tempore
cum arderet acertime conturado cu
Catilina egrederetur ad exercitu lentu¬
lus inurbe relinqueretur Cassins incendiis
Cethegiis cedi proponeretur. Antronio ut
occuparet ȩtruriara prescriberetur cum
omnia ordigiarentur instituerentur pa¬
rarentur. Ubi fuit Silla Cornelii num ro¬
me imo longe ab fuit Num in his legi¬
onibus quo se Catilina inferebat multo
etiam longius. Nur in agro Camerti
Pi cono gallico quas oras thiaxime quasi
morbus quidamꝰ illius furoris persererat
nihil uero minus fuit enim ut iam an¬

Expanded text:
rima fuit atque acerbissima. tum Catilirima fuit atque acerbissima. tum Catilinae dies exeundi, tum ceteris manendi condicio, tum discriptio totam per urbem caedis atque incendiorum constituta est; tum tuus pater, Corneli, id quod tandem aliquando confitetur, illam sibi officiosam provinciam depoposcit ut, cum prima luce consulem salutatum veniret, intromissus et meo more et iure amicitiae me in meo lectulo trucidaret. hoc tempore, cum arderet acerrime coniuratio, cum Catilina egrederetur ad exercitum, Lentulus in urbe relinqueretur, Cassius incendiis, Cethegus caedi praeponeretur, Autronio ut occuparet Etruriam praescriberetur, cum omnia ornarentur, instruerentur, pararentur, ubi fuit Sulla, Corneli? num Romae? immo longe afuit. num in eis regionibus quo se Catilina inferebat? multo etiam longius. num in agro Camerti, Piceno, Gallico, quas in oras maxime quasi morbus quidam illius furoris pervaserat? nihil vero minus. fuit enim, ut iam an
Abbreviated transcription (Latin):
Siest causa rihi ignota curri horten¬
sio cõĩcata respondet. Hortensuas sin ut
ais illum comitatu Antronii et Catiline
cum in campo consularibus comitiis q̃
a me habita sunt cedem facere uolue¬
runt. Antronium tum in campo ui¬
diius en quid dixi indisse uos ego
uidi. Uos erm tum iudices labodͤaba¬
tis neq suspicabamini ego tectus pre¬
sidio firmo amicoꝵ Catsime tunt et
Antronii copias et cõtiatum repressi nu
quis est igitut qui tum dicat ⁊̃ campũ
aspirasse Sillam at qui situm se cũ
Catilma sorictate scelebis com unxerat
cur ab eo discedebat cur cum Antromo
non erat cur in pari causa non patia
signa criminis xeperiuntur Sec qm̃
Cornelius ipse etiam nunc de indicando
dubitat ut dicitis anformat ad hoc cõo
dicit cum inter falcarios ad Marcum
Leccam nocte ea que consecuta est pos¬
terum diem non nouit me consule
Catiline denuntiatione conuenit Que
nox oium tempoꝵ conuirationis accer¬

Expanded text:
si vetera, mihi ignota, cum Hortensi vetera, mihi ignota, cum Hortensio communicata, respondit Hortensius; sin, ut ais, illum conatum Autroni et Catilinae, cum in campo consularibus comitiis, quae a me habita sunt, caedem facere voluerunt, Autronium tum in campo vidimus —sed quid dixi vidisse nos? ego vidi; vos enim tum, iudices, nihil laborabatis neque suspicabamini, ego tectus praesidio firmo amicorum Catilinae tum et Autroni copias et conatum repressi. num quis est igitur qui tum dicat in campum aspirasse Sullam? atqui, si tum se cum Catilina societate sceleris coniunxerat, cur ab eo discedebat, cur cum Autronio non erat, cur in pari causa non paria signa criminis reperiuntur? sed quoniam Cornelius ipse etiam nunc de indicando dubitat, et, ut dicitis, informat ad hoc adumbdicit, cum inter falcarios ad M. Laecam nocte ea quae consecuta est posterum diem Nonarum Novembrium me consule Catilinae denuntiatione convenit? quae nox omnium temporum coniurationis acer
Abbreviated transcription (Latin):
nabant et tamen id in uiolata uestra
amicitia integro offitio ueteri exemplo
atq instituto optimi cuiusq faciebant
Ego uero quibus ornamentis auersor
tiis aut cui dignitati uestre repugno
quid est quod iam ab hoc expectas ho¬
mor ad patrem insignia honoris ad te
delata sunt. Tu orratus erumnis ue
nis ad cur laceratdum quera inter¬
emisti ego iacentem et spbliatum pro¬
tego et Refendo atꝙ hic tu et repre¬
hendis me quia defendam et irasceril
Ego autem nor mocdo tibi non iras¬
cor s&c non reprehendo quidem factu
tuum. Te emili etistimo tibi statuisse
quid faciendum putares et satis idone
um offitii indicert posuisse. at accusat
cornelii filius idemq ualere deber ac
si pater indicaret. O patrerri corneliu
sapienitr qui quod premii solet esse
Iniuditio deliquerit ꝗ iod tupinidi¬
nis in confesiione io per accusatiorę
filii suscepit. Sed quid est tandem ꝗd
indicat per istum puerum cornelilis

Expanded text:
nabant, et tamen id inviolata vestra nabant, et tamen id inviolata vestra amicitia, integro officio, vetere exemplo atque instituto optimi cuiusque faciebant. ego vero quibus ornamentis adversor tuis aut cui dignitati vestrae repugno? quid est quod iam ab hoc expetas? honos ad patrem, insignia honoris ad te delata sunt. tu ornatus exuviis huius venis ad eum lacerandum quem interemisti, ego iacentem et spoliatum defendo et protego. atque hic tu et reprehendis me quia defendam et irasceris; ego autem non modo tibi non irascor sed ne reprehendo quidem factum tuum. te enim existimo tibi statuisse erscriberent. at quos viros! non solum summa um offici tui iudicem esse potuisse. at accusat C. Corneli filius et id aeque valere debet ac si pater indicaret. O patrem Cornelium sapientem qui, quod praemi solet esse in indicio, reliquerit, quod turpitudinis in confessione, id per accusationem tum praeturam petebat, P. Nigidium, indicat per istum puerum Cornelius?
Abbreviated transcription (Latin):
nihil est suspicatus ꝙͣ id qͦui de aliis iuł¬
ta cognouit. Cur dixisti testiõniu ĩ alios
quia coactus cur damnati sunt quia
creditum est Regum est dicere inque
uelis ac defendere quem uelis Ac sicõ¬
siderare ceperis utrum hoc magis mi
hi necesse fuerit facere antibi intelliges¬
te honestius inimicitiaꝵ modu sta¬
tuere potuisse ꝙͣ me humanitatis Anuo
tis tui Sapientissimus uir faimliarissi¬
mis suis non succensint pater tuus cũ
Sillam et defenderent er landarent.
Intelligebat hanc nobis a maioribus cẽ¬
datand disciplinam ut nulliuis amicitia
Et erat huic iudicio longe dissimilis illa
contentio tum afflicto publio silla con¬
sulatus uobis pariebatur sicut partus est
honoris erat fertamen ereptum repetẽ
Uos clamitabatis ut uicti in campb in
foro uinceretis Tun qui contra uos pro
Huius salute pugnabant amicissimi uri
quibus non. iras cebamini consulatum
uobis eripiebant Ngnori uestro repug¬

Expanded text:
nihil umquam est suspicatus quam is qui de aliis mulnihil umquam est suspicatus quam is qui de aliis multa cognovit. 'cur dixisti testimonium in alios?' quia coactus sum. 'cur damnati sunt?' quia creditum est. 'regnum est dicere in quem velis et defendere quem siderare coeperis utrum magis mihi hoc necesse fuerit facere an istud tibi, intelleges honestius te inimicitiarum modum statuere potuisse quam me humanitatis. at vero, tis tui, sapientissimus vir familiarissimis suis non suscensuit, pater tuus, cum Sullam et defenderent et laudarent? ter ac dictum sit in tabulas publicas rettraditam disciplinam ut nullius amicitia at erat huic iudicio longe dissimilis illa contentio. tum adflicto P. Sulla consulatus vobis pariebatur, sicuti partus est; honoris erat certamen; ereptum repetere vos clamitabatis, ut victi in campo in foro vinceretis; tum qui contra vos pro huius salute pugnabant, amicissimi vestri, quibus non irascebamini, consulatum vobis eripiebant, honori vestro repug
Abbreviated transcription (Latin):
me tenussima suspitione perstrpaxit
credas uelim non iis libentissime soleo
respondere quos mihi uideor facillime
posse superarȩ Tu quoniam minime
ignoras consuetudinem dicendi mea
Noli hac mea leuitate abuti mea
noli aculeos
orationis mee qui sunt reconditi excus¬
omissum Siquid est tibi remissum atq
concessum cum ille ualent apud me ex¬
cusationes iniurie tue iratus animus
tuus etas amicitia nrã tum non dum sta¬
tuo te uirium satis habere ut ego tibi luc¬
tari et congredi debeam qui si esses usu
atq etate robustior essem idem qui soleo
non sim lacessitus. Nunc tecum sic aga
tulissem ut potius iniuriam ꝙͣ retulis¬
se gram uidear. Neq uero qui irascare
intelligere possum si quod dum defen¬
do quem tu accusas curtibi quoq ipse¬
non succenses qui accuses cum quemego
defendo. Inimicum inquis accuso me¬
um et amicum ego defendo incum nõ
defendere imonecto magis cum de qͦ

Expanded text:
me tenuissima suspicione perstrinxit me tenuissima suspicione perstrinxit credas velim: non eis libentissime soleo respondere quos mihi videor facillime posse superare. tu quoniam minime ignoras consuetudinem dicendi meam, noli hac nova lenitate abuti mea, noli aculeos orationis meae, qui reconditi sunt, excus esse amissum si quid est tibi remissum atque concessum. Cum illae valent apud me excusationes iniuriae tuae, iratus animus tuus, aetas, amicitia nostra, tum nondum statuo te virium satis habere ut ego tecum luctari et congredi debeam. quod si esses usu atque aetate robustior, essem idem qui soleo cum sum lacessitus; nunc tecum sic agam tulisse ut potius iniuriam quam rettulisse gratiam videar. neque vero quid mihi irascare intellegere possum. si, quod eum defendo quem tu accusas, cur tibi ego non suscenseo, quod accusas eum quem ego defendo? 'inimicum ego,' inquis, 'accuso meum.' et amicum ego defendo meum. 'non defendere.' immo nemo magis eum de quo
Abbreviated transcription (Latin):
questus es aut quoniam tam facile in ue¬
eris in aricos iracundius aut uehetnẽ¬
tius expostulasti Tn cum tua uox nunꝙͣ sit
audita cum iuditio lecto descripto uilgato
qui eueris tacueris repente tantam reni re¬
nuntiare & ineum locum te deducas it
anteꝙͣ me comutati iuditii coargueris te
sũme negligentie tuo iuditio coninctum
esse fateare Mihi cinusꝙͣ salus tanti fuis¬
set ut meam negligerera. per ęgo ueritatẽ
rem. Qsiiam essem oblitus seueritatis et
constantie mee tamen ne amens eram
ut cur litere posteritatis causa reperte sit
que subsidio obluuotu esse possint Ego
recentem putarem memoriam cuncti
Senatus comentario meo posse superari
orationem tuarti reuoco ipse et reflecto
permitto aliquid iracundie tue do ado¬
lescentie cedo amicitic tribuo paretiti S&
nisi tibi aliquem modum uite constitue¬
tis coges oblitum me nostre amicitie ha¬
bere tationem mee dignitatis. Nemo ũꝙ

Expanded text:
questus es aut, quoniam tam facile invehquestus es aut, quoniam tam facile inveheris in amicos, iracundius et vehetius expostulasti? tu, cum tua vox numquam sit audita, cum indicio lecto, descripto, divolgato quieveris, tacueris, repente tantam rem ementiare et in eum locum te deducas ut, ante quam me commutati indici coargueris, te summae neglegentiae tuo iudicio convictum esse fateare? mihi cuiusquam salus tanti fuisset ut meam neglegerem? per me ego veritatem tas putarem? quod si iam essem oblitus severitatis et constantiae meae, tamne amens eram ut, cum litterae posteritatis causa repertae sint, quae subsidio oblivioni esse possent, ego recentem putarem memoriam cuncti senatus commentario meo posse superari?orationem tuam revoco ipse et reflecto, permitto aliquid iracundiae tuae, do adulescentiae, cedo amicitiae, tribuo parenti. sed nisi tibi aliquem modum tute constitueris, coges oblitum me nostrae amicitiae habere rationem meae dignitatis. nemo umquam
Abbreviated transcription (Latin):
quas ego in consulatu pro salute suscepi
meus contubernalis in consulatu cum¬
eodem perscriptu hoc inditiu puenerit
In quo ego tam subito et exiguo et turbi¬
do temp̾ore multas diumitas ita ut dixi
non mea sponte prouidi . Primu ne qui
posset tantum alit de rei publice aut de
alicuius periculo meminisse quantum
uellet Demde necin liceret unꝙͣ rep̃hen¬
dere illud inditiu aut temere creblitin
criminari. Postremo ne quid iam arne
ne quid ex meis cõmentariis quereretur
ne aut obliuio mea aut mernoria uude¬
retur nimia ne demq aut negligentia
turpis aut diligenna crudelis pritaretur
Sed tamen abste torquate quero cum
indicatus tuus inimitus ẽẽt et ẽet eius
rei frequeris Senatus et recens memoria
testis tibi modo familiari contubernali
prius etiam edituri inditiu fuerrat scri¬
be mei si uoluisses ꝙͣ in codice dicere retu¬
lissent cum uideres aliter fieri tacinsti pa¬
ssus es non mecum aut cum familiari meo

Expanded text:
quas ego in consulatu pro salute rei publquas ego in consulatu pro salute rei publmeus contubernalis in consulatu eodem perscriptum hoc indicium pervenerit. in quo ego tam subito et exiguo et turbido tempore multa divinitus, ita ut dixi, non mea sponte providi, primum ne quis posset tantum aut de rei publicae aut de alicuius periculo meminisse quantum vellet; deinde ne cui liceret umquam reprehendere illud indicium aut temere creditum criminari; postremo ne quid iam a me, ne quid ex meis commentariis quaereretur, ne aut oblivio mea aut memoria nimia videretur, ne denique aut neglegentia turpis aut diligentia crudelis putaretur. sed tamen abs te, Torquate, quaero: cum indicatus tuus esset inimicus et esset eius rei frequens senatus et recens memoria testis, et tibi, meo familiari et contubernali, prius etiam edituri indicium fuerint scribae mei, si voluisses, quam in codicem rettulissent, cur cum videres aliter fieri, tacuisti, passus es, non mecum aut ut cum familiarissimo
Abbreviated transcription (Latin):
mum exitiu patrie cõparasset cum ad
occasum interitumq fei publice Catili e
nam castris in his alitem templis atqo
tectis dux Lenitulus esset constitutus meis
consiliis meis laboribus ⁊nei capitis pericq¬
lis sine tumultu sine delectu sine armis
sine exercitu quinq homĩbus cõprehep¬
sis atq confossis incensione urben inter¬
nitione ciues uastatione italiam interi¬
tu rem publicam liberani Ego uitam o¬
omniu ciuium statum orbis terrę ur¬
bem hanc demq sedem oiũm nostrum
arcem regum ac nationu exteraru lu¬
men genfium domicilium imperii quĩq
hoiu amentiu et perditoꝵ petia redemi
At ne existimasti hec iniubatum ĩ iudi¬
tio non esse dicturu que uiratus ĩ maxi¬
ma contione dixisseri Atq illud adda¬
etiam ne qui forte incipiat improbus
subito te artiare Torquate et aliquid spe¬
rare dete atq ut idem omes exaudiat
clarissima uole dicam. Harum oui reꝵ

Expanded text:
mum exitium patriae comparasset, cum ad mum exitium patriae comparasset, cum ad occasum interitumque rei publicae Catilina in castris, in his autem templis atque tectis dux Lentulus esset constitutus, meis consiliis, meis laboribus, mei capitis periculis, sine tumultu, sine dilectu, sine armis, sine exercitu, quinque hominibus comprehensis atque confessis incensione urbem, internicione civis, vastitate Italiam, interitu rem publicam liberavi; ego vitam omnium civium, statum orbis terrae, urbem hanc denique, sedem omnium nostrum, arcem regum ac nationum exterarum, lumen gentium, domicilium imperi, quinque hominum amentium ac perditorum poena redemi. an me existimasti haec iniuratum in iudicio non esse dicturum quae iuratus in maxima contione dixissem? atque etiam illud addam, ne qui forte incipiat improbus subito te amare, Torquate, et aliquid sperare de te, atque ut idem omnes exaudiant clarissima voce dicam. harum omnium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
tomane res eas non probari quas me
consule om̃es boni pro salute cotnimi
gesserunt. Et quem tu horum qui assurit
Quibus te contra ipsoꝵ uoluntatem uendi¬
cabas auttam sceleratum statuis fuisse
ut hec omia perire uoluerit aut tam mi¬
serimi ut se perire cuperet et inihil haberet
quod saluum esse uellet. An uero clarissi¬
mum. uirum generis uestri ac nominis
reprehendit ꝗtu filium suum uita priua¬
uit ut in ceteris firmaret imperiura Tu
rem publicam reprehendis que domesti¬
cos hostes ne ab his ipsa necaretur necauit
Itaq attende iam torquate quam ego de¬
fugiam autoritatem consulatus mnei ma¬
xitria uoce ut omnes exaudire possint di¬
co semperq dicam adeste omẽs amimis
qui adestis quoꝵ ego frequentia magno
pere letor erigite mentes auresq idestral
et me de inufdiosis rebus ut ille putat di¬
centem attendite Ego consul cum exerci¬
tus perditoꝵ ciuium clam destino scelere
conflatus crudelissimum et luctuosissi¬

Expanded text:
Romanae res eas non probari quas me Romanae res eas non probari quas me consule omnes boni pro communi salute gesserunt. ecquem tu horum qui adsunt, quibus te contra ipsorum voluntatem venditabas, aut tam sceleratum statuis fuisse ut haec omnia perire voluerit, aut tam miserum ut et se perire cuperet et nihil haberet quod salvum esse vellet? an vero clarissimum virum generis vestri ac nominis nemo reprehendit, qui filium suum vita privavit ut in ceteros firmaret imperium; tu rem publicam reprehendis, quae domesticos hostis, ne ab eis ipsa necaretur, necavit? itaque attende, Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatus mei! maxima voce ut omnes exaudire possint dico semperque dicam. adeste omnes animis, Quirites, quorum ego frequentia magno opere laetor; erigite mentis aurisque vestras et me de invidiosis rebus, ut ille putat, dicentem attendite! ego consul, cum exercitus perditorum civium clandestino scelere conflatus crudelissimum et luctuosissi
Abbreviated transcription (Latin):
tantuminodo ut uos qui ea probatis
ex audire possetis De supplitio publii¬
Lentuli de carcere magrla et queribu¬
da uoce dicebat. In quo primurti erat
absurdum ꝙ cum ed que lemter dixeãt
nobis probare uolebat eos autem qui cir¬
cum iuditiu stabant andire nolebat
non intelligebat ea que clare diceret
ita illos andturos quibis se uendicabat
ut uos quoq andiretis qui id nõ pro¬
batis deinde alterum iam oratoris ui
ditiu non udere quid queq causa
postulet. nihil est enim tam alienum
ꝙ underi coniuratoꝵ penam mortẽq
Iigere Quod cum is tribumis plebis ł¬
facit qui unus uidetur ex illis ad lu¬
gendos coniuratos relictus nec miꝵ
est Difficile est enim tacere cum do¬
leas te si quid eius moĩ facis non modo
ralem adolescentem set in ea causa in
qua te uindicem coniurationis uelis
esse uehementer admiror Set repre¬
hendo illud madcime ꝙ isto ingenio
et prudentia preditus dausamSrero
publice non tenes qui arbitrere plebi

Expanded text:
tantum modo ut vos qui ea probatis tantum modo ut vos qui ea probatis exaudire possetis, de supplicio, de carcere magna et queribunda voce dicebat. in quo primum illud erat absurdum quod, cum ea quae leviter dixerat vobis probare volebat, eos autem qui circum iudicium stabant audire nolebat, non intellegebat ea quae clare diceret ita illos audituros quibus se venditabat ut vos quoque audiretis, qui id non probabatis. deinde alterum iam oratoris est vitium non videre quid quaeque causa postulet. nihil est enim tam alienum uam videri coniuratorum poenam mortemque lugere. quod cum is tribunus pl. facit qui unus videtur ex illis ad lugendos coniuratos relictus, nemini mirum est; difficile est enim tacere, cum doleas; te, si quid eius modi facis, non modo talem adulescentem sed in ea causa in qua te vindicem coniurationis velis esse vehementer admiror. sed reprehendo tamen illud maxime quod isto ingenio et prudentia praeditus causam rei publicae non tenes, qui arbitrere plebi
Abbreviated transcription (Latin):
uero consceleratas ac nefarias nec sanare
potui nec tollere Quare non sum tescuis
quanto periculo uiuam intanta multi¬
susceptum Quod si illis meis presidiis for¬
te inuides et siea tibi regia ilidentur ꝙ
omẽs boni oiũm generam atq ordinu
suam salutem cifm meam comungũt
consolare te ꝙ oiũm mentes improbor¬
mihi uni iacime sunt inferise et ad¬
uerse qui me non solum id circo odert
ꝙ coꝵ conatus improbos et furorem cõ
steleratum repressi set coetiam magis
ꝙ nihil iam se simile me uiuo conari
dosse arbitrarentur. At uero quid ego
miror siquid ab improbis de me ĩꝑbe¬
dicitur clm Lutius Torquatus pͥmum
ipse is fundamentis adolescentie iactis
ca spe proposita amplissime dignita¬
tis Denide Lutii torquati fortꝰssimi
consulis constantissimi. Senatoris semp
optimi ciuis filius interdum efferatut
ĩmoderatione nerboꝵ Quicum supp̃s¬
sa uoce descere publii Lentuli de au¬
datia conuiratoꝵ oraniu dixisset

Expanded text:
vero consceleratas ac nefarias nec sanare vero consceleratas ac nefarias nec sanare potui nec tollere. qua re non sum nescius quanto periculo vivam in tanta multillum esse susceptum. quod si illis meis praesidiis forte invides, et si ea tibi regia videntur quod omnes boni omnium generum atque ordinum suam salutem cum mea coniungunt, consolare te mihi uni maxime sunt infensae, et adversae, qui me non solum idcirco oderunt, quod eorum conatus impios, et furorem con sceleratum repressi; sed eo etiam magis, quod nihil iam simile, me vivo, conari posse arbitrantus, At vero, quid ego miror, si quid ab improbis de me idicitur, cum L. Torquatus primum ipse his fundamentis adulescentiae iactis, ea spe proposita amplissimae dignitatis, deinde L. Torquati, fortissimi consulis, constantissimi senatoris, semper optimi civis filius, interdum efferatur immoderatione verborum? qui cum suppressa voce de scelere P. Lentuli, de audacia coniuratorum omnium dixisset,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ labore si uoluntas mea si industria si
domussi aĩus si aures parent omĩbus. si
mihi ne ad ea quidem que pro salute
oium gessi recor danda et cogitanda ꝗc¬
ꝙ relinquit᷑ temporis tñ hoc reguim
Appellabitur cunis icarius qui uelit ẽẽ
ĩueniri nemo ꝑotest longe ab est regni
suspitio si queris qui sint tome regnu
occupare conati dit ne xeplices annaliũ
memoriam ex domestiels amaginibus¬
ĩuenies. Res enim gestę credo me mee nimis
tam immortalibis iudices hoc possum di
urbem et uitam omnium ciuium satis
adeptum fore si ex hoc tanto in omẽs mor¬
tales benefitio muillum anme periculum
redundabit. Et enim in qua ciuitate res
tantas gesserim memini et inqua urbe
intelligo plenum forum est horũ oꝵ qͦs
non remoui nisi uero paucos fuisse arbi¬
tramini qui conari aut sperare possent
setantum imperium posse delebe. Hor
ego faces eripere de manibus et gladios
extorquere potui sicut feci uolantates

Expanded text:
a labore; si voluntas mea, si industria, si a labore; si voluntas mea, si industria, si domus, si animus, si aures patent omnibus; si mihi ne ad ea quidem quae pro salute omnium gessi recordanda et cogitanda quicquam relinquitur temporis: tamen hoc regnum appellabitur, cuius vicarius qui velit esse inveniri nemo potest? longe abest a me regni suspicio; si quaeris qui sint Romae regnum occupare conati, ut ne replices annalium memoriam, ex domesticis imaginibusnvenies. res enim gestae, credo, meae me nimis tam immortalibus, iudices, hoc possum dic et vitam omnium civium satis adeptum fore, si ex hoc tanto in omnis mortalis beneficio nullum in me periculum redundarit. etenim in qua civitate res tantas gesserim memini, in qua urbe verser intellego. plenum forum est eorum hominum non removi. Nisi vero paucos fuisse arbitramini qui conari aut sperare possent se tantum imperium posse delere. Horum ego faces eripere de manibus et gladios extorquere potui, sicuti feci, voluntates
Abbreviated transcription (Latin):
magis seruire ꝙͣ uoluntati nemini
cedere multis obsistere si hoc putas ẽẽ
regium me regem esse confiteor Sin
te potentia inea si dominatio sidemq
aliquod dictum arrogaris aut suꝑbi
mouet quin id tu potius profers ꝙͣ
uerbi inidiam contumeliam male¬
dicti Ego tantis a me benefitiis in re
publica positis si nullum aliud p̃mium
mihi a senatu populoq xomano insi
honestum otiuum postlularem quis nõ
concederet.Sibi haberent honores sibi
imperia sibi prouintias sibi triumphos
sibi alia preclare laudis insigma mnihi
liceret etus urbis quaq conferuassem
conspectu tranquillo aio et quieto fru
Quid si hoc non posculo si ille labor meꝰ
pristinius si solicitudo si offitia opere si ui¬
gilie deseruiunt amicis presto sut oĩbꝰ
si neq amici in foro xequirũt studiu
meuth neq res publica in curia si me nõ
modo rerum gestarum uacatio set neq
honoris neq etatis excusatio uendicat

Expanded text:
magis consulere quam voluntati, nemini magis consulere quam voluntati, nemini cedere, multis obsistere. si hoc putas esse regium, regem me esse confiteor; sin te potentia mea, si dominatio, si denique aliquod dictum adrogans aut superbum movet, quin tu id potius profers quam verbi invidiam contumeliamque maledicti? ego, tantis a me beneficiis in re publica positis, si nullum aliud mihi praemium ab senatu populoque Romano nisi honestum otium postularem, quis non concederet? ceteri sibi haberent honores, sibi imperia, sibi provincias, sibi triumphos, sibi alia praeclarae laudis insignia; mihi liceret eius urbis quam conservassem conspectu tranquillo animo et quieto frui. quid si hoc non postulo? si ille labor meus pristinus, si sollicitudo, si officia, si operae, si vigiliae deserviunt amicis, praesto sunt omnibus; si neque amici in foro requirunt studium meum neque res publica in curia; si me non modo non rerum gestarum vacatio sed neque honoris neque aetatis excusatio vindicat
Abbreviated transcription (Latin):
minum famȩ atq sermonibus ꝙͣ tibi illos
competitores tuos uideri peregrinos ne
cesse erit Qui iam extota itafla delecti
nitm appelles ne peregrinoꝵ suffragiis
obruare. Qui si artuletint neruos et
industriam mihi crede excutient tibi
istam uerborum iactationem et te ex
somno excitabunt ne patientur se abs
te nisi uirtute uincentur honore sup¬
ari. Ac si Iudices ceteris patritiis me et
uos peregrinos iuderi oporteat a tor¬
quato tãmen hoc uitium sileretur. Est
enim ipse a materno genere munici¬
palis honestissimi ac nobilissimi ge¬
neris set tamen Esculani Aut igitirt
doceat Picentes solos non esse peregri¬
grinum post hac direris ne grauisii re¬
futare neq regem ne derideare nisi for¬
te regum tibi indetur ita uiuere ut
nonmodo homini nemini set ne cu¬
piditati quidem ulli seruuas Conteranẽ
binnes libidines non auri non argenti
non ceterarum perum indigere in
Senatu sentire libere populi utilitati

Expanded text:
minum famae ac sermonibus, quam tibi illos minum famae ac sermonibus, quam tibi illos competitores tuos peregrinos videri necesse erit qui iam ex tota Italia delecti eregrinum appelles, ne peregrinorum suffragiis obruare. qui si attulerint nervos et industriam, mihi crede, excutient tibi istam verborum iactationem et te ex somno saepe excitabunt nec patientur se abs te, nisi virtute vincentur, honore superari. ac si, iudices, ceteris patriciis me et vos peregrinos videri oporteret, a Torquato tamen hoc vitium sileretur; est enim ipse a materno genere municipalis, honestissimi ac nobilissimi generis, sed tamen Asculani. aut igitur doceat Picentis solos non esse peregrigrinum posthac dixeris, ne gravius refutere, neque regem, ne derideare. Nisi forte regium tibi videtur ita vivere ut non modo homini nemini sed ne cupiditati quidem ulli servias, contemnere omnis libidines, non auri, non argenti, non ceterarum rerum indigere, in senatu sentire libere, populi utilitati
Abbreviated transcription (Latin):
tam est admirandum regem esse me
quia ut tuuis etiam pertgrini reges
rome fuerunt ꝙͣ consulemh rome fuis¬
se peregrinum. Hoc dico inquit te ẽẽ
huic urbi ĩperioq missa eit. Sed scire
ex te ꝑ uelim quam obrem qui ex mu¬
ticipiis ueratit peregrin tibi esse nĩ¬
demntur Nemo enim istuc Marco illi
Catoni Seni cum plurimos haberet in¬
imicos Nemo Tito Corruncano nemo
Curioni nemo hiuic ipsi nrõ Caio ma¬
rio cum ei multi ĩuiderent obiecit
unꝙͣ. Equidem uehementer letor eu
esse me inquem tu cum cuperes nillas
contum liam iacere potueris que non ad
maximam partem eiuium ptineret. S&
tamen te atnępro magnis causis nosere
necessitudinis monendum esse etiam atq
etiam puto. Non possunt omnes ee pa q¬
tritii si lierum queris ne currant quide
nec se equales tiu propter istam calisamꝰ
ate anteiri putant Ac si tibi nos pere¬
grini uidemur quorum iam nomeri
Et honos inueterauit et hiuc urbi et ho¬

Expanded text:
tam est admirandum regem esse me, tam est admirandum regem esse me, quoniam, ut tu ais, duo iam peregrini reges Romae fuerunt, quam consulem Romae fuisse peregrinum. 'hoc dico,' inquit, 'te ehuic urbi imperioque missa est. sed scire ex te pervelim quam ob rem qui ex municipiis veniant peregrini tibi esse videantur. nemo istuc M. illi Catoni seni, cum plurimos haberet inimicos, nemo Ti. Coruncanio, nemo M'. Curio, nemo huic ipsi nostro C. Mario, cum ei multi inviderent, obiecit umquam. equidem vehementer laetor eum esse me in quem tu, cum cuperes, nullam contumeliam iacere potueris quae non ad maximam partem civium conveniret. sed tamen te a me pro magnis causis nostrae necessitudinis monendum esse etiam atque etiam puto. non possunt omnes esse patricii; si verum quaeris, ne curant quidem; nec se aequales tui propter istam causam abs te anteiri putant. ac si tibi nos peregrini videmur, quorum iam et nomen et honos inveteravit et urbi huic et ho
Abbreviated transcription (Latin):
solutum iri. Hic tibi ego de testimoniis
meis tantum respondeo si falsum dix¬
erim te in eos dixisse sin ueru non eẽ
hoc regnare cum ueꝵ iratos dicas ꝓ¬
bare de huius sp̃e tatitu dico nullas a
me opes publiu Sillam nullam potenti¬
am nihil deniq preter fidem deferisio¬
nis expectare. Nlsi inquit tu causam te¬
cepisses nun ꝙͣ mihi restitisset. set in dcã
causa profugisset. Si iam hoc tibi conce¬
dam Quintum. Hortensium tanta gra¬
uitate hoĩem si hos tales inros nõ sito
stare iuditio sed meo si hoc tibi idem qd
credi non potest insi ego huic adẽem hos
affuturos non fuisse uitertandem xex
est isne cui ĩnocentes hoĩes non resistũt
mis qui calantitosos nõ deserit. At hic
etiam quod tibi necesse minime fuit
facetui esse uoliusti tum Torquimum
et numam et me tertiu peregrinum re¬
gem esse dixisti. Muto eam de rege
querere. Illud quero peregrinu cur
me esse dixeris. Nam siira sum nori

Expanded text:
solutum iri.' hic tibi ego de testimoniis solutum iri.' hic tibi ego de testimoniis meis hoc respondeo, si falsum dixerim, te in eosdem dixisse; sin verum, non esse hoc regnare, cum verum iuratus dicas, probare. de huius spe tantum dico, nullas a me opes P. Sullam, nullam potentiam, nihil denique praeter fidem defensionis exspectare. 'Nisi tu,' inquit, 'causam recepisses, numquam mihi restitisset, sed indicta causa profugisset.' si iam hoc tibi concedam, Q. Hortensium, tanta gravitate hominem, si hos talis viros non suo stare iudicio, sed meo; si hoc tibi dem quod credi non potest, nisi ego huic adessem, hos adfuturos non fuisse, uter tandem rex est, isne cui innocentes homines non resistunt, an is qui calamitosos non deserit? at hic etiam, id quod tibi necesse minime fuit, facetus esse voluisti, cum Tarquinium et Numam et me tertium peregrinum regem esse dixisti. Mitto iam de rege quaerere; illud quaero peregrinum cur me esse dixeris. nam si ita sum, non