comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceret᷑ resuscitatꝰ ÷ qui uere erat natꝰ. & passꝰ.
& mortuus. Ynde beatissimi apłi om̃sq
discipłi. qͥ & de exitu crucis erant trepi¬
di. & de fide resurrestioĩs ambigui: ita
sunt u̾itate ꝑspicua roborati: ut dño in
celoꝵ eunte sublimia. ñ solum nulla af¬
ficerent᷑ tͥsticia⁊ sed etiam magno gaudio
replerent᷑. Et reuera magna & ineffabił
erat causa gaudendi cum inconspectu
scẽ multitudinis. supͣ oiũm creat᷑aꝵ cele¬
stium dignitatẽ humani gen̾is nat᷑a
conscenderet. suꝑ gressura angłicos or

Expanded text:
ceretur resuscitatus, qui vere erat natus, et passus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in coelorum 292 eunte sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et ineffabilis erat causa gaudendi, cum in conspectu sanctae multitudinis super omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscender
Abbreviated transcription (Latin):
retur a nob̾. Nongͦ hiĩ dies dilectissimi¬
censionẽq fluxerunt. ocioso tͣnsiere decͦsu:.
s magna in eis confirmata sacͣmenta. ma¬
gna sunt reuelata mist̾ia. In his metꝰ dire
mortis aufert᷑: & ñ solum anime s etiã car¬
nis immortalitaᷤᷤ declarat᷑. In his ꝑsufflatio¬
nẽ dñi infundit᷑ apłis oĩb sp̃c sc̃s: & beato¬

Expanded text:
P. II. Non ergo ii dies, dilectissimicensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. In his per insufflationem Domini infundit
Abbreviated transcription (Latin):
altacio cõm̃datur: ut in cuiꝰ passiõibꝰ indi¬
uisibił manet ditas : idem coet̾nus sit in
gła deitatis. Ad hanc participacionẽ in-¬
effabił muneris beatũ transitũ fidelibꝰ suiᷤᷤ
ipse dñs p̃parabat: cũ instanti iã ꝓximus
passioni. ñ solum ꝓ apłis suis atq: dicipłiᷤ:
sed etiam ꝓuniu̾sa eccl̃ia supplicaret & di¬
ceret. Non ꝓhis autẽ rogo tantũ: s ꝓhis

Expanded text:
altatio commendatur, ut in cujus passionibus indialtatio commendatur, ut in cujus passionibus indivisibilis manet Deitas, idem coaeternus sit in gloria Deitatis. Ad hanc participationem ineffabilis muneris beatum transitum fidelibus suis ipse praeparavit, cum instanti jam proximus passioni, non solum pro apostolis, atque discipulis, sed etiam pro universa Ecclesia supplicaret, et diceret: Non pro his a
Abbreviated transcription (Latin):
illa qͣm reparationi impendit humane:
dispensatio fuit miseratioĩs. ñ pͥuatio po¬
testatis. Nam cum ex et̾no consilio dei.
ñ eẽt aliud nom̃ sub celo datũ hõibꝰ. in
quo oporteat saluos fieri⁊ inuisibił uisi¬
bilem. intẽporał tẽporalẽ. impassibilis
passibilẽ substanciã suã fecit: ñ ut uurtꝰ
deficeret in infirmitate. s ut infirmitas
nominat᷑. apd̾ hebreos phase. id ẽ. transitꝰ
dicit᷑: attestante euangłista atq dicente.
Ante diem festum pasche. sciens ih̃s qͥa
uenit hora eiꝰ. ut transeat de hoc mundo
ad patrẽ. Cuiꝰ autẽ nature futurꝰ erat
transitꝰ iste nͥ nr̃e: cũ inseparabilit̾ & pat̾
infilio. & filiꝰ eẽt in patre: s quia uerbũ
& caro una ꝑsona ẽ. ñ diuiditur a susci¬
piente susceptꝰ: & honor ꝓuehendi ꝓue¬
hentis nominat᷑ augm̃tũ: dicente apło
qđ iã cõmemorauimꝰ. Propt̾ qđ & ds¬
suꝑ omne nom̃. Inqͦ utiq: assũpti hoĩs ex¬

Expanded text:
illa quam reparationi impendit humanae, illa quam reparationi impendit humanae, dispensatio fuit miserationis, non privatio potestatis. Nam cum et ex aeterno consilio Dei non esset aliud nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat salvos fieri ; invisibilis visibilem, intemporalis temporalem, impassibilis passibilem substantiam suam fecit: non ut virtus deficeret in infirmitate, sed ut infirmitas nominatur apud Hebraeos Phase, id est transitus, dicitur, attestante evangelista atque dicente: Ante diem festum Paschae sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Cujus autem naiste, nisi nostrae, cum inseparabiliter et Pater in Filio, et Filius esset in Patre? Sed quia Verbum et caro una persona est, non dividitur a suscipiente susceptus, et honor provehendi provehentis nominatur augmentum, dicente Apostolo, quod jam commemoravimsuper omne nomen . In quo utique assumpti hominis ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sẏmbolo ͣdicunt. nob̃cũ celebͣre ñ po̾st̾: qͥa
& si audent sͥ xp̃ianũ nom̃ assumere.
ab om̃i tam̃ creatura cui xp̃c caput est
repelluntur: uob̃ in hac sollẽpnitate
merito exultantibꝰ. pieq gaudentib. qͥ
nullũ recipientibꝰ inueritate mendaciũ.
nec de natiuitate xp̃i scd̃m carnẽ. nͥ de
passione ac morte: nͨ de corꝑali resuirectõe
eiꝰ ambigitiᷤ. Qm̃ sine ulla separatione dita-¬
tis uerũ xp̃m ab ut̾o uirginis ⁊ uerũ in
ligno crucis. uerũ insepulcͦ carnis. uerũ

Expanded text:
et Symbolo contradicunt, nobiscum celebrare non possunt: quia etsi audent sibi Christianum nomen assumere, ab omni tamen creatura, cui Christus caput est, repelluntur; vobis in hac solemnitate merito exsultantibus, pieque gaudentibus, qui nullum recipientes in veritate mendacium, nec de nativitate Christi secundum carnem, nec de passione ac morte, nec de corporali resurrectione ejus ambigitis: quoniam sine ulla separatione Deitatis, verum Christum ab utero Virginis, verum in ligno crucis, verum in sepulcro carnis, verum
Abbreviated transcription (Latin):
sepulti: nos etiam in ipso die t̾cio sucitati.
Uñ apłs dicit. Si consurrexistis cum xp̃o qͣ
sursũ st̃ querite: uͥ xp̃c ẽ. indext̾a dei sedeis.
Que sursũ sunt sapite: ñ que suꝑ t̾rã. Mor
indeo. Cũ enĩ xp̃c apparuerit uita ur̃a: tẽ
& uos apparebitis cũ ipso in gła. Alt autẽ
nouerint corda fidelium habere se unde
ad suꝑnã sapientiã spretis mundi cupi¬
ditatib ualeant eleuari: spondet nob̾ dñs
presentiã suã dicens. Ecce ego uob̾cũ sũ
om̃ib dieb usq: ad consũmationẽ scł̃i. Ñ

Expanded text:
sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. sepulti, nos etiam in ipso die tertio suscitati. Unde Apostolus dicit: Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt sapitein Deo. Cum enim Christus apparuerit vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Ut autem noverint corda fidelium habere se, unde ad supernam sapientiam spretis mundi cupiditatibus valeant elevari, spondet nobis Dominus praesentiam suam, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . N
Abbreviated transcription (Latin):
uet pinr̃is sua. nec suis nr̃a consumeret.
Que ita unam inse fecit ditatis humani-¬
tatisq ꝑsonã: ut sub dispensatione infir¬
mitatũ atq uircutũ. nec caro ꝑdiuinitatẽ
inuiolabit ⁊ nec diuinitas ꝑ carnẽ posset
ẽẽ. passibił. Suscepit nos illa nat᷑a. ꝗͦ & pro¬
paginem nr̃i gen̾is a cõmuni tramite ñ
abrumꝑet: ⁊ contagium peccati in õs
hoĩes tͣnseuntis excludet. Infirmitas sane
atq: mortalitas q̃ ñ peccatũ erãt s petia
peccati: a redẽptore mundi recepta sunt
tiois: hoc in xp̃o sacram̃tum ẽ. pietatis.
Prebuit enĩ se crudelissimo exactori. lib̾
a debito: ⁊ ministras diaboli iudaicas ma¬
nus. incruciatũ ĩmacłate carnis ad misit.
Qͣm ideo usq ad celerrimã resurrectionem
uoluit eẽ. mortalẽ ÷ ut credentib in eũnec
ꝑsecutio insuꝑabit. nec mors posset esse
terribił: cum ita dubitandũ ñ es set
de consortio głe:⁊ sicut dubitandũ ñ erat
nos in xp̃o crucifixi. nos sumꝰ mortui. nos

Expanded text:
tris sua, nec suis nostra consumeret: quae ita unam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrumperet, et contagium peccati in omnes homines transeuntis excluderet. Infirmitas sane atque mortalitas, quae non peccatum erant, sed poena peccati, a Redemptore mundi recepta sunt tionis, hoc in Christo sacramentum est pietatis. Praebuit enim se crudelissimo exactori liber a debito, et ministras diaboli Judaicas manus in cruciatum immaculatae carnis admisit. Quam ideo usque ad resurrectionem voluit esse mortalem, ut credentibus in eum nec persecutio insuperabilis, nec mors posset esse terribilis: cum ita dubitandum non esset de consortio gloriae, sicut dubitandum non erat dnos in Christo crucifixi, nos sumus mortui, nos
Abbreviated transcription (Latin):
salute gen̾is humani unigenitꝰ di filiꝰ gessit
adu̾titis: hoc sentite inuob. quł & in xp̃o ihũ.
Cuiꝰ humilitas nulli asꝑnanda diuitũ: nul¬
li ẽ. erubescenda nobiliũ. Nec enim intantũ
ꝓuehi potest q̃libet felicitatis humana fas¬
tigiũ: ut estimet sͥ pudendũ. qd manens

Expanded text:
salute humani generis unigenitus Dei Filius gessit advertitis, hoc sentite in vobis quod et in Christo Jesu, cujus humilitas nulli aspernenda divitum, nulli est erubescenda nobilium. Nec enim in tantum provehi potest quaelibet felicitas humana fastigium, ut aestimet sibi pudendum quod manens
Abbreviated transcription (Latin):
noĩs sui: & qui ascendit in celos. ñ deserto
ad optatos. qͥ sedet adext̾am patͥs. is tociꝰ
habitator ẽ. corporis: & ipse deorsũ con¬
fortat ad pacientiã ⁊ qͥ sursũ inuitat
dum ẽ: nec int̾ adu̾sa trepidandũ. Ibi qͥ¬
dem blandiunt᷑ deceptiones ÷ & hic graueᷤ¬
cunt labores: s quia misccłia dñi plena ẽ.
t̾ra. ad ẽ. nob̃ xp̃i uͥq uictoria. ut impleat᷑
nec unꝙͣ a paschali festo recedimꝰ: si afer
Int̾ om̃s namq: uite huiꝰ uarietates que diu̾¬
sarũ plene sunt passionũ: apłice exhortaci¬
onis meminisse debemꝰ. qͣnos instruit dicens.

Expanded text:
nominis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis; et ipse deorsum confortat ad patientiam, qui sursum invitat dum est, nec inter adversa trepidandum. Ibi quidem blandiuntur deceptiones, et hic gravescunt labores. Sed quia misericordia Domini plena est terra , adest nobis Christi ubique victoria, ut impleaturNec enim umquam a paschali festo recedimus, si a ferInter omnes namque vitae hujus varietates, quae diversarum plenae sunt passionum, apostolicae exhortationis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uniu̾sũ mundũ fidi auctoritas ꝯderet᷑.
Et licet reuolutio lapidis. euacuatio mo¬
num̃ti. depositio linteoꝵ. & dociꝰ facti an¬
głi narratores. copiose u̾itatẽ dm̃ce resur¬
rectioĩs astruerent ⁊ & mulierũ tam̃ ui¬
sui. ⁊ apłoꝵ ocłis frequent̾ manifestꝰ ap

Expanded text:
per universum mundum fidei auctoritas conderetur. per universum mundum fidei auctoritas conderetur. Et licet revolutio lapidis, evacuatio monumenti, depositio linteorum, et totius facti angeli narratores copiose veritatem Dominicae resurrectionis astruerent; et mulierum tamen visui, et apostolorum freque
Abbreviated transcription (Latin):
iniquoꝵ iudicio ꝯdẽpnari: ⁊ pꝰ dedecora
illusionũ cruci se ꝑmisisset affigi. S ĩ his
om̃ibꝰ simul st̃ & humilitas hoĩs. & celsitu¬
do deitatis. nec miscdie ratio maiestatem
miserentis obscurat: quia de in effabili po N¬
tencia factũ ẽ. ut dũ hõ uerꝰ ẽ. indõ iniuio¬
labili. &d̃s uerꝰ ẽ. incarne passibili: confer¬
retur hõĩ gła ꝑ contumeliã. incorruptio ꝑ
supplicĩi. uita ꝑmortẽ. Nisi enĩ u̾bum caro
fieret. & tam solida existeret unitas inutq
natura: ut a suscipiente susceptã nec ipsũ
breue mortis tẽpꝰ abiung̾et: nũꝙͣ ualeret
ad et̾nitatẽ redire mortalitaᷤᷤ. Sed affuit
nob̃ in xp̃o singłare p̾sidiũ ÷ ut in nat᷑a un
passibili mortis conditio reman̾et. ꝙͣ im¬
passibił eẽntia recepiss: & ꝑ id qd ñ pote¬
bilit̾ congruamꝰ. magna nob̾ & anumi &
corporis intenciõe nitendũ ẽ: ut cũ gͣuissi¬

Expanded text:
iniquorum judicio condemnari, et post dedecora iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum homo verus est in Deo inviolabili, et Deus verus est in carne passibili, conferretur homini gloria per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi enim Verbum caro fieret, et tam solida consisteret unitas in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset, et per id quod non potebiliter congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissi
Abbreviated transcription (Latin):
uertant᷑ amplectim᷑: & imitantes miscłiã
nos quoq: cum beato paulo apło nr̃as
uingimꝰ preces ÷ ⁊ ut ille popls miscdiam
consequatur optamꝰ. obcuiꝰ offensionem
grãm reconciliatioĩs accepimꝰ. qm̃ sicit
ait magist̾ gentiũ. ꝯclusit d̃s oĩa in incredu
& ludeis intellectũ abstulit. & sapientium
mundi corda tͣbauit: nͥ crux filii d̃i. qͦ ⁊phi¬
losophiã euanescere prudentiũ. ⁊ isrłiticã
fecit caligare doctͥnã: Omnẽ nãq sensum
humane m̃tis excessit diuini altitudo ꝯsi¬
lii. cũ placuit dõ ꝑstulticiã p̃dicatioĩs sal¬
uos fac̾e credentes: ut mirabilior fieret con¬
stancia ficdi ex difficultate credendi. In con¬
seq̃ns enĩ & irrationabile uidebat᷑. reciꝑe a
nimo qđ creatorẽ orum naturarũ insubstã¬
cia ueri hoĩs uirgo intemerata peꝑisset ⁊
qđ eqͣlis patͥ filiꝰ dĩ. qͥ impleret omĩa. ⁊ con¬
tin̾et uniu̾sa. furentiũ manibꝰ cõp̾hendi.

Expanded text:
vertantur, amplectimur; et imitantes misericorvertantur, amplectimur; et imitantes misericornos quoque cum beato Paulo apostolo nostras jungimus preces, et ut ille populus misericordiam consequatur optamus, ob cujus offensionem gratiam reconciliationis accepimus: quoniam, sicut idem magister gentium, conclusit et Judaeis intellectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi,
Abbreviated transcription (Latin):
eosdem rerũ exitꝰ miscdia ⁊ ira tendebat:
cum ꝑ eius dẽ sanguinis fusionẽ. xp̃c
solueret mundi captiuitatẽ: iudei int̾fice
nalem isrł malignitas sua ⁊ & nichil ei le¬
gis testificatio. nichil myst̾ioꝵ imagines.
nich ꝓpħarũ oracła ꝓfuert̃: cum pascha
dñi tot scłis celebratum. meo ioħs docet
impletũ. de quo publica ꝓtestaciõe dice¬
bad. Scce agnꝰ di: ecce qui tollit peccata mũ¬
di. Repugnat iniquitas iusticie. cecitas
luici. mendaciũ ueritati: s de uicio obluc¬
tanciũ. de scelere crudeliũ obtinuit iħs et̾¬
ne dispositioĩs effectumt᷑. ⁊ ita humano ge¬
neri sua morte consuluit: ut sacram̃tum
salutis etiã ipsis ꝑsecutorib ñ negaret.
Qui enĩ uenerat uniu̾sis credentibꝰ oĩa
peccata dimitte̾: a gen̾ali indulgentia.
nec iudaicũ uoluit crim̃ ex cludẽ. Quoꝵ ita¬
q ꝑfiliam detestam᷑ ⁊ eorundẽ fidẽ si con¬

Expanded text:
eosdem rerum exitus misericordia et ira tendebat: eosdem rerum exitus misericordia et ira tendebat: cum per ejusdem sanguinis effusionem Christus solveret mundi captivitatem. Judaei interficnalem Israel malignitas sua, et nihil ei legis testificatio, nihil mysteriorum imagines, nihil prophetarum oracula profuerunt, cum Pascha Domini tot saeculis celebratum in eo Joannes doceret impletum, de quo publica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit Jesus aeternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim venerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen excludere. Quorum itaque perfidiam detestamur, eorumdem fidem, si con
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩce passionis hystoriã euangłica
ut moris ẽ. narratione decursã.
ita oiũm urm̃ arbitror in hesisse pectoribꝰ.
ut unicuiq audientiũ ipsa lectio quedã
facta sit uisio. Habet enĩ hanc potenciã
fides uera ⁊ ut abhis mente ñ desit. qͥb
corporalis p̾sentia int̾ eẽ. ñ potuit: & siue
in p̃teritum redeat. siue infuturũ se
cor credentis extendat⁊: nullas sentiat
moras temporis cognitio u̾itatis. Ad est
ergo sensib nris rmago rerũ ꝓ nr̃a salu¬
te gestarũ: & quicqͥd tũ discipłorũ p̃st̾rx̃
tam ostanciam resurrectio dñi ascensioq
ꝓuexerit. S quia incogitacionẽ uenit
quales tunc ierłm popłi: & quales
fuerint sacerdotes: cum magno acci¬
pimꝰ tremore mentiũ tantũ facinꝰ im-¬
pioꝵ. Quamius enĩ ad salutẽ humani ge¬
neris ꝑtineret passio saluatoris. & et̾ne
mortis uincła temporali sint dñi morte
dirupta: aliud tam̃ crucifixi pacientia.
aliud crucifigentiũ egit insania: nec ad

Expanded text:
nicae passionis historiam, evangelica, ut moris est, narratione decursam, ita omnium vestrum arbitror inhaesisse pectoribus, ut unicuique audientium ipsa lectio quaedam facta sit visio. Habet enim hanc potentiam fides vera, ut ab iis mente non desit, quibus corporalis praesentia interesse non potuit; et sive in praeteritum redeat, sive in futurum se cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis. Adest ergo sensibus nostris imago rerum pro nostra salute gestarum, et quidquid tunc discipulorum perstrinxit tam constantiam resurrectio Domini 273 ascensioque provexerit; sed quia cum in cogitationem venit quales tunc Jerusalem populi et quales fuerint sacerdotes, magno accipiamus cum tremore mentium tantum facinus impiorum. Quamvis enim ad salutem humani generis pertineret passio Salvatoris, et aeternae mortis vincula temporali sint Domini morte dirupta, aliud tamen Crucifixi patientia, aliud crucifigentium egit insania, nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
quentiores p̃ces ⁊ elemosine largiores. Ne¬
mo enĩfere ẽ. qͥ ñ hac ex̾citacione ꝓfecerit:¬
& in abdito conscientie sue aliqͥd qͦ recte poᷤ¬
uoluerimꝰ oꝑari. ut aliqͥd sentiremꝰ crucis.
intempore dñice passioĩs ⁊ annitendũ nob̾
est ut etiam resurrectioĩs xp̃i inueniam᷑
eẽ. ꝯsortes: & de morte aduitã dũ inisto
sumꝰ corpore tͣnseamꝰ. Unicuiq enĩ hõi qͥ
ex alio in aliud aliqͣ conu̾satioe mutatur.
finis ẽ. ñ eẽ. qd fuit: & ortꝰ eẽ. qd ñ fuit. S
int̃ ẽ. cui qͥs aut moriat᷑ aut uiuat: qr ẽ.
mors que causa uiuendi ẽ: & ẽ. uita que
causa moriendi ẽ. Nec alibi qͣm in hoc tͣnsi

Expanded text:
quentiores preces et eleemosynae largiores. Nequentiores preces et eleemosynae largiores. Nemo enim fere est qui non hac exercitatione profecerit, et in abdito conscientiae suae aliquid quo recte posvoluerimus operari, ut aliquid sentiremus crucis in tempore Dominicae passionis, adnitendum nobis est ut etiam resurrectionis Christi inveniamur esse consortes, et de morte ad vitam, dum in isto sumus corpore, transeamus. Unicuique enim homini, qui ex alio in aliud aliqua conversione mutatur, finis est non esse quod fuit, et ortus, esse quod non fuit. Sed interest cui quis aut moriatur aut vivat: quia est mors quae causa est vivendi, et est vita quae causa est moriendi. Nec alibi quam in
Abbreviated transcription (Latin):
passio saluatoris obtinuit: qm̃ inhis qui
uituti subiciunt: idẽ hostes eadẽ fortitu¬
dine conterunt. Et nunc enĩ axp̃o uincit᷑
mundus: ⁊ cum a seruis suis qͣcũq uitioꝵ
incentiua suꝑant᷑. ipsiꝰ uirtꝰ ẽ. ipsiꝰq uictoria
Hec dilectissimi qͦ ad participationẽ crucis
ꝑtinent. sufficient̾ ut arbitror ur̃is sunt ho¬
die auribꝰ intimata: ut paschale sacͣmentũ
etiã in m̃b̃s corporis .xͥ. legitime celebret᷑. Su¬
ꝑ ẽ. ut de optinendo resurrectioĩs ꝯsortiodi¬
seramꝰ. Qd̃ ne continuato sermone. & mͥꝰ uob̾
fiat onerosũ: indiẽ sabb̃i ꝓmissa differemꝰ.
Ad erit ut credimꝰ gr̃a dĩ. ut debitũ nr̃m
ipsiꝰ auxilio compleat᷑: qͥ uiuit ⁊ r̃. cũ .p. i¬
ermone ꝓximo dilectissimi ñ incon¬
tĩ. & qđ festo honorat᷑ moribꝰ celebretur.
Quam aut̃̾ hoc utile sit ipsi ꝓbastis. & ex
ur̃a deuotione didicistis quantũ ꝓsĩt a¬
nimis atq: corporib ꝓlixiora ieiunia: fre¬

Expanded text:
passio Salvatoris obtinuit. Quoniam in iisvituti subjiciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a Christo vincitur mundus. Cum enim a servis suis quorumcumque vitiorum incentiva superantur, ipsius virtus est, ipsiusque victoria. Haec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus intimata: ut paschale sacramentum 277 etiam in membris corporis Christi legitime celebretur. Superest ut de obtinendo resurrectionis consortio disseramus. Quod ne, continuato sermone, et mihi et vobis fiat onerosum, in diem sabbati promissa 278 differemus. Aderit, ut credimus, gratia Dei, ut debitum nostrum ipsius auxilio compleatur, qui vivit et regnat cum proximo, dilectissimi, non incontium, et quod festo honoratur moribus celebretur. Quam autem hoc utile sit ipsi probastis, et ex vestra devotione didicistis quantum prosint animis atque corporibus prolixiora jejunia, fre
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitũ suũ ihm xp̃m uoluit subue¬
nire:. ut nec extͣ nat᷑ã eẽt nat᷑e reparatio.⁊
ultͣ ꝓpͥe originis dignitatẽ ꝓficeret sccl̃a ꝯ¬
dicio: felix si ab eo ñ deiceret᷑ qd d̾s fecit:
felicior si in eo maneat qd refecit. Multũ
fuit axp̃o accepisse formã: s plus ẽ. in .xͦ.
hab̾e substanciã. Suscepit enĩ nos in suã

Expanded text:
unigenitum suum Jesum Christum voluit subveunigenitum suum Jesum Christum voluit subvenire, ut nec extra naturam esset naturae reparatio, et ultra propriae originis dignitatem proficeret secunda conditio. Felix si ab eo non decideret quod Deus fecit, sed felicior si in eo maneat quod refecit. Multum fuit a Christo recepisse formam, sed plus est in Christo habere substantiam. Suscepit enim nos in suam
Abbreviated transcription (Latin):
reposcere uo ꝯsuetudinis debitũ sentio ⁊
ita sollẽpnitati sacͣcissime lectioĩs subiun¬
gat᷑ exhortacio sac̾dotis. Quia gͥ ap̃ fideleᷤ
aures ignorantie locꝰ tion ẽ: sem̃ u̾bi qd̾
est inp̃dicatiõe euangłii. debet int̾ra ur̃s
cordis augeri⁊ ut remotis suffocatiõib spi¬
narũ ac tͥbuloꝵ. lib̾a infructꝰ suos exe¬
ant plantaria pioꝵ sensuũ. & rectarum
germina uoluntatũ. Crux enĩ xp̃i que
saluandis ẽ. impensa mortalib: & sacra¬
mentũ ẽ ⁊ exemplũ. Sacramentũ qͦ uuitꝰ
implet᷑ diuina exemplũ. qͦ deuocio inci¬
tatiu humana: qm̃ captiuitatiᷤ iugo
erutis. etiã hoc p̾stat redẽptio. ut eam
seqͥ possit imitacio. Nam si mundana
mores. atq: omĩa insticuta sectetur. que
parabilit̾ uniam᷑. qͥ ẽ. ut ipse insinuauit
sempit̾ne. Collapsa enĩ inparentib
pͥmis humani gen̾is plenitudine. ita mi¬
sericors ds creat᷑e adimaginẽ suã facte. ꝑ

Expanded text:
reposcere vos consuetudinis debitum sentio, reposcere vos consuetudinis debitum sentio, ita solemnitati sacratissimae lectionis subjungatur exhortatio sacerdotis. Quia igitur apud fideles aures ignorantiae locus non est, semen verbi, quod est in praedicatione Evangelii, debet in terra vestri cordis augeri, ut remotis suffocationibus spinarum ac tribulorum, libera in fructus suos exeant plantaria piorum sensuum, et rectarum germina voluntatum. Crux enim Christi, quae salvandis est impensa mortalibus, et sacramentum est et exemplum: sacramentum, quo virtus impletur divina; exemplum, quo devotio incitatur humana: quoniam captivitatis jugo erutis, etiam hoc praestat redemptio, ut eam sequi possit imitatio. Nam si mundana mores atque omnia instituta sectetur, quaeparabiliter uniamur, qui est, ut ipse insinuavit, CAP. II. Collapsa enim in parentibus primis humani generis plenitudine, ita misericors Deus creaturae ad imaginem suam factae per 286
Abbreviated transcription (Latin):
tione retinenda ẽ: & ad hoc p̃sens ex̾citacio
debet intendi: ut qͦanimũ fideliũ exꝑi¬
mento breuis obseruantie delectarunt.
inconsuetudinẽ tͣnseãt. intemerata ꝑ ma¬
neant: ac si aliqͥd delict irrepserit. celeri
penitudine deleat᷑. Et qi antiquoꝵ morbo¬
rum difficit & tarda curatio ẽ: tanto ue¬
lociꝰ adhibeant̃ remedia. qͣnto recentiora
sunt uuln̾a. ut semꝑ ab om̃ibꝰ offensioĩbꝰ
mintegrũ resurgentes. ad illã incorrupti¬
bilẽ glłificande carnis resurrectionẽ ꝑti¬
& reg̃. cũ .p. ⁊ si.s. ĩ. sis. am̃. Sermo .xxi.
otum qͥdem dilectissimi paschale
sacͣmentũ euangłica nob̾ narratio
p̃sentauit: & ita ꝑ aurẽ carnis
penetͣtus ẽ. m̃tis auditꝰ ⁊ ut nemini nrm
rerũ gestaꝵ imago defuerit: cũ diuinitꝰ
inspirate textꝰ hystorie eudent̾ ostenderit.
cio ad dictꝰ ⁊ qua seuicia crucifixꝰ. & qua
sit gła suscitatꝰ. S adiciendũ ẽ. etiã nr̃i
sermoĩs officiũ: ut sic̃ pia expectacione

Expanded text:
tione retinenda est, et ad hoc praesens exercitatio debet intendi, ut quae animum fidelium experimento brevis observantiae delectarunt, in consuetudinem transeant, intemerata permaneant, ac si aliquid delicti irrepserit, celeri poenitudine deleatur. Et quia antiquorum morborum difficilis et tarda curatio est, tanto velocius adhibeantur remedia, quanto recentiora sunt vulnera: ut semper ab omnibus offensionibus in integrum resurgentes, ad illam incorruptibilem glorificandae carnis resurrectionem per. I. Totum quidem, dilectissimi, paschale sacramentum evangelica nobis narratio praesentavit, et ita per aurem carnis penetratus est mentis auditus, ut nemini nostrum rerum gestarum imago defuerit; cum divinitus inspiratae textus historiae evidenter ostenderit qcio addictus, qua saevitia crucifixus, et qua sit gloria suscitatus. Sed adjiciendum est etiam nostri sermonis officium, ut sicut pia exspectatione
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ oꝑe qđ celebratũ ẽ. sacͣm̃to: & natis
tẽporis. ñ sine crucis susceptione ducen¬
dũ ẽ. Quãuis enĩ forti & crudeli tyranno
ꝑpotenciã crucis xp̃i uasa antiq dep̃da¬
tioĩs erepta sint. & dñatio pͥncipis mun¬
di a redẽptoꝵ sit eiecta corporib: insidia¬
ri tam̃ etiã iustificatis eadẽ malignitas
ꝑseuerat. & multismodis eos in qͥbꝰ ñ reg¬
nat impugnat: ut siqͣs aĩas negligentes
imprudentesq: repꝑerit⁊ seuiorib eas la¬
queis rursum innectat ⁊ & aparadyso ec¬
cłie raptas. inconsortiũ sue dñatiõis indu¬
cat. Unde cũ qͥspiã obseruantie xp̃iane
limitẽ sesentit excełẽ. & in id cupiditates
suas tend̾e. qd eũ a recto itinere faciat de¬
uiare: returrat ad crucẽ dñi ⁊ & ligno
uite motꝰ noxie uoluntatis affigat ÷ ac uo¬
ce ꝓpħica ad dñm clamet ⁊dicat. Confige
clauis timoris tui carnes meas: aludiciiᷤ enĩ

Expanded text:
ominus opere quod celebratum est sacramento, et natis corporis, 275 non sine crucis susceptione ducendum est. Quamvis enim forti et crudeli tyranno per potentiam crucis Christi vasa antiquae depraedationis erepta sint, et dominatio principis mundi a redemptorum sit ejecta corporibus, insidiari tamen etiam justificatis eadem malignitas perseverat, et multis modis eos in quibus non regnat impugnat: ut si quas animas negligentes imprudentesque repererit, saevioribus eas laqueis rursum innectat, et a paradiso Ecclesiae raptas in consortium suae damnationis inducat. Unde cum quispiam observantiae Christianae se limites sentit excedere, et in id cupiditates suas tendere, quod eum a recto itinere faciat deviare, recurrat ad crucem Domini, et ligno vitae motus noxiae voluntatis affigat; ac voce prophetica ad Dominum clamet et dicat: Confige clavis a timore tuo carnes meas; a judiciis enim
Abbreviated transcription (Latin):
alenda. ⁊ fouenda famulatũ. ut teneat
ordinẽ suũ renouata nat᷑a :. nec ꝑu̾se aut tur¬
pit̾ suꝑiorib inferiora p̃ualeant. aut infe¬
rioribꝰ suꝑiora succũbant: & uiciis animũ
suꝑantib ibi fiat seruitꝰ ⁊ uͥ debet eẽ dñatꝰ.¬
Agnoscat gͥ popłs dĩ nouã se eẽ. inxp̃o crea¬
turã: ⁊ aquo suscepta sit. quẽ ue susceꝑit.
uigilant̾ intelligat. Que noua facta sunt.
ñ redeant adinstabilẽ uetustatẽ ⁊ & ñ amit¬
tat opꝰ suũ qͥ manũ misit ad aratrũ: s ad hoc
attendat qđ serit ⁊ ñ ad id respiciat qd reli¬
qͥti. Nemo in id recidat uñ surrex̃: s etiamN
si ꝓinfirmitate corporea in aliqͥbꝰ ad huc lan¬
guoribꝰ iacet: sanari instant̾ desicłet acle¬
uari. Hec ẽ. enĩ salutis uia.⁊ cepte in xp̃o
resurrectioĩs imitacio ⁊ ut qͥa in lubͥco istiꝰ
uite diu̾si casus lapsusq ñ desunt. uesti¬
gia gradientiũ. a fluidis ad solida tranꝰ¬

Expanded text:
alenda et fovenda famulatum: ut teneat alenda et fovenda famulatum: ut teneat ordinem suum renovata natura, nec perverse ac turpiter superioribus inferiora praevaleant, aut inferioribus superiora succumbant, et vitiis animum superantibus, ibi fiat servitus ubi debet esse dAgnoscat igitur populus Dei novam se esse in Christo creaturam, et a quo suscepta sit quemve susceperit vigilanter intelligat. Quae nova facta sunt, non redeant ad instabilem vetustatem; et non omittat opus suum, qui manum misit ad aratrum ; sed ad hoc attendat quod serit, non ad id respiciat quod reliquit. Nemo in id recidat unde surrexit, sed etiamsi pro infirmitate corporea in aliquibus adhuc languoribus jacet, sanari instanter desideret ac levari. Haec est enim salutis via, et coeptae in Christo resurrectionis imitatio: ut quia in lubrico istius vitae diversi casus lapsusque non desunt, vestigia gradientium a fluidis ad solida trans
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qͥ ꝓ oĩbꝰ mortuus ẽ. tocius spei nr̃e
forma p̾cessit: ñ hesitamꝰ diffidentia. nec
incerta expectaciõe suspendim᷑: s accepto
cionẽ nrãm acelestib t̾rena deflectant ꝓ
transactis habeant᷑. que ex maxima parte
iam ñ st̾: ⁊ mens intenta mansuris. ibi de¬
sidium suũ figat. uͥ qd offert᷑ et̾num ẽ.
Quãiusenĩ spe salui facti sumꝰ. ⁊ corrupti¬
bilem adhuc carnẽ mortalemq gestemꝰ:
recte tam̃ dicim᷑ in carne ñ eẽ. si carnales
nob̾ ñ dñentur affectꝰ: & m̾ito eiꝰrei depo
poscit infirmitas. S qr ñ õibꝰ desidiis ser¬
uendũ. nͨ qͥcqͥd caro ꝯcupiscit implendũ
estr de adhibendo temꝑantie mͦ ammoni¬
tos nos eẽ. cognoscimꝰ ⁊ ut carni que sub a¬
nimi ẽ. constituta iudicio. nͨ suꝑflria con¬
cedamꝰ: nͨ necessaria denegemꝰ. Unde idẽ
apls alibi ait. Nemo it unꝙͣ carnẽsuam
odio habuit: s nutͥt ⁊foueat eam. Cũ utiq
ñ adiuicia. nec ad luxuriã. s ad debitũ sit̃

Expanded text:
in eo qui pro omnibus mortuus est, totius spei nostrae forma praecessit. Non haesitamus diffidentia, nec incerta exspectatione suspendimur, sed accepto tionem nostram a coelestibus terrena deflectant. Pro transactis habeantur quae ex maxima parte jam non sunt; et mens intenta mansuris, ibi desiderium suum figat, ubi quod offertur aeternum est. Quamvis enim spe salvi facti simus, et corruptibilem adhuc carnem mortalemque gestemus, recte tamen dicimur in carne non esse, si carnales nobis non dominentur affectus; et merito ejus rei deponposcit infirmitas. Sed quia non omnibus desideriis serviendum, nec quidquid caro concupiscit implendum est, de adhibendo temperantiae modo admonitos nos esse cognoscimus, ut carni, quae sub animi est constituta judicio, nec superflua concedamus, nec necessaria denegemus. 284 Unde idem Apostolus alibi ait: Nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam : cum utique non ad vitia, non ad luxuriam, sed ad debitum sit
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ nouimꝰ. Resurrectio enĩ dñi non
finis carnis. s cõmutacio fuit: nec iurtu¬
tis augm̃to osũpta substancia ẽ. Qutaᷤᷤ
transĩt. ñ natura defetit: & factũ ẽ. corpꝰ
impassibile. qđ potuit crucifigi: fc̃m
est immortale qł potuit occidi. factũ
ẽ. incorruptibile qd̃ potuit uulnerari.
Et m̾ito dicit᷑ caro xp̃i in eostatu quo fu¬
erat nota nesciri: qi nichil in ea passibile.
nichil remanfit infirmũ: ut & ipsa sit
ꝑ essentiam: & ñ sit ipsa ꝑgłam. Qd autẽ
mirũ si hoc dexp̃i corpore ꝓfitetur. qͥ de¬

Expanded text:
am non novimus . Resurrectio enim Domini non finis carnis, sed commutatio fuit, nec virtutis augmento consumpta substantia est. Qualitas transiit, non natura defecit; et factum est corpus impassibile, quod potuit crucifigi; factum est immortale, quod potuit occidi; factum est incorruptibile, quod potuit vulnerari. Et merito dicitur caro Christi in eo statu quo fuerat nota, nesciri: quia nihil in ea passibile, nihil remansit infirmum, ut et ipsa sit per essentiam, et non sit ipsa per gloriam. Quid autem mirum, si hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
telligentie lumine scãrũ scͥpt᷑aꝵ occulta
pandebat: & rursꝰ idẽ uulnꝰ lat̾is fixu¬
ras clauoꝵ̃. & om̃ia recentissime passiõĩs
signa monstrabat. ut agnosceretur in eo
ꝓpͥetas diuine humaneq nat᷑e indiuidua
ꝑmane: & ita sciremꝰ u̾bum ñ hoc eẽ. qd̾¬

Expanded text:
telligentiae lumine, sanctarum Scripturarum occulta pandebat , et rursus idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae passionis signa monstrabat , ut agnosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus Verbum non hoc esse q
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝑ neqͥtiã simulatioĩs illudunt. ita ut qͥdã
illos & timeant pati infensos. & uelint ha¬
bere placatos: cum beneficia demonũ oĩbꝰ¬
I sint nocenciora uuln̾ibꝰ ⁊ qr. tucꝰ ẽ. hõi mi¬
miciciã diaboli meruisse quã pacem. Sapi
tatib & crucifixis corporis sensibꝰ ⁊ adnullũ
hostiũ metũ. adnullũ inclinant᷑ obseqͥum.
Uoluntatẽ enĩ dĩ etiã sͥ p̃fert̃: & tanto am

Expanded text:
ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos et timeant pati infensos, et velint habere placatos: cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora vulneribus, quia tutius est homini inimicitiam diaboli meruisse quam pacem. Sapietatibus et crucifixis corporis sensibus, ad nullum hostium metum, ad nullum inclinantur obsequium. Voluntatem enim Dei etiam sibi prae
Abbreviated transcription (Latin):
t epidꝰ ⁊ segnis ostendit᷑:. qui nulla ꝑsecutio¬
ne pulsat᷑. Pacẽ enĩ cũ hoc mundo nͥ ama¬
tores mundi hab̾e ñ possunt: & nulla un¬
quã iniqͥtati cũ equitate cõmunio: nul¬
la mendacio cũ u̾itate concordia: nullus ẽ.
tenebris cũ luce ꝯsensꝰ. Ꝙ etiã si pietas bo¬
noꝵ cupiat malos corrigi. conu̾sionẽꝗ:
multoꝵ ꝑ gram d̃i miserantis obtineat:
malignoꝵ tam̃ sp̃ũũ adu̾sus scõs insidie non
quiestunt: ⁊ siue occulto dolo. siue aꝑto p̃lio.
in om̃ibꝰ fidelibꝰ ꝓpositum bone uoluntatis
infestant. Inimitum namq isł ẽ: omne qł rec
tum. oẽ qđ castũ ẽ. Et cũ eis nicħ inquẽquã
ampliꝰ liceat ꝙͣ iꝰticia diuina ꝑmiserte: que
dignat᷑ suos aut corriꝑe disciplina. aut exc̃e
pacientia: agunt tam̃ u̾sutissima arte falla¬
cie. ut ex arbitͥo ꝓpͥe potestatis aut ledẽ inde¬
ant᷑ aut parcere : & multis qđ dolendũ est

Expanded text:
tepidus et segnis ostenditur, qui nulla persecutiotepidus et segnis ostenditur, qui nulla persecutione pulsatur. Pacem enim cum hoc mundo nisi amatores mundi habere non possunt, et nulla umquam iniquitati 276 cum aequitate communio, nulla mendacio cum veritate concordia, nullus est tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, conversionemque multorum per gratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive aperto praelio, in omnibus fidelibus propositum bonae voluntatis infestant. Inimicum namque est illis omneod sanctum est; et cum eis nihil in quemquam amplius liceat, quam justitia divina permiserit, quae dignatur suos aut corripere disciplina, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbitrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xp̃i. ꝑquẽ mͥ mundus crucifixꝰ ẽ. ⁊ ego
mundo: Ibi gͦ se constituat x pĩanꝰ. qͦ eum
secũ sustulit xp̃c: & ad id dirigat. omnem
uiã suã: uͥ scit humanã saluatã eẽ. nat᷑am.
Passio enĩ dñi usq ad finẽ ꝓducitur mun¬
di: & sic̃ in scĩs suis ipse honoratur. ipse di¬
ligitur & in pauꝑibꝰ ipse pascitur.ipse ue¬
stitur: ita inõibꝰ qui ꝓ iusticia adu̾sa tole¬
rant. ip̃e cõpatit᷑: nͥ forte estimandũ ẽ. mł¬
tiplicata ꝑ orbẽ fide ⁊ rarescente impioꝵ
num̾o. õs ꝑsecutiones. & oĩa que ad u̾sus
beatos martyres seuiert̃. finita eẽ. certamina:
tanꝙͣ suscipiende crucis ilł tantum neces¬
sitas incubuerit. qͥbꝰ ad expugnandam
xp̃i dilectionẽ atrocissima sunt illata sup¬
plicia. S aliud seruientiũ d̃o pietas ex ꝑi¬
tur: aliud etiã apł̃i p̃dicatio ꝓtestat᷑ qͥdic̃.
Om̃s qͥ pie uolunt iuiuere inxp̃o iħu: ꝑse
cutionem paciunt᷑. Qua sentencia nimis

Expanded text:
i, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ibi ergo se constituat Christianus, quo eum secum sustulit Christus; et ad id dirigat omnem viam suam, ubi scit humanam salvatam esse naturam. Passio enim Domini usque ad finem producitur mundi; et sicut in sanctis suis ipse honoratur, ipse diligitur, et in pauperibus ipse pascitur, ipse vestitur; ita in omnibus qui pro justitia adversa tolerant, ipse compatitur: nisi forte aestimandum est, multiplicata per orbem fide, et rarescente impiorum numero, omnes persecutiones, et omnia quae adversus beatos martyres saevierunt, finita esse certamina, tamquam suscipiendae crucis illis tantum necessitas incubuerit, quibus ad expugnandam Christi dilectionem atrocissima sunt illata supplicia. Sed aliud servientium Deo pietas experitur, aliud etiam Apostoli praedicatio protestatur, qui dicit: Omnes qui pie volunt vivere in Christo Jecutionem patiuntur . Qua sententia nimis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃beret exẽplũ. Ab exultantib ergo
angłis nascente dño gła in excelsis do
canit᷑: & pax in t̾ra bone uoluntatis.
hominibꝰ mintiatur yident enĩ celestẽ
ierłm: ex om̃ibꝰ mundi gentib fabricari
Deqͦ inenarrabili diuine pietatis opere.
quantũ letari debet humilitas hominũ :
cum tantum gaudeat sublimitas angłoꝵ¬

Expanded text:
praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo praeberet exemplum. Ab exsultantibus ergo angelis nascente Domino, Gloria in excelsis Deo canitur, et pax in terra bonae voluntatis hominibus nuntiatur . Vident enim coelestem Jerusalem ex omnibus mundi gentibus fabricari: de quo inenarrabili divinae pietatis opere, quantum laetari debet humilitas hominum, cum tantum gaudeat sublimitas ang
Abbreviated transcription (Latin):
ut manens qł erat. assumẽsq qd ñ erat.
ueram serui formã ei forme inqua deo
patͥ ẽ. equał unireti & tanto fedẽ natã
utramq consereret. ut nec inferiorem
consumeret głificatio ⁊ nec suꝑiorẽ minu
suscipit᷑ amaiestate humilitas ÷ a uir¬
tute infirmitas. ab et̾nitate mortalitas:
& ad repẽdendũ conditionis nr̃e debi¬
tum natura iniuiolabił nature ẽ. uni¬
ta passibili. Ds̃q uerꝰ. & homo uerꝰ. in
unitatẽ dñi temꝑatur: ut qd̃ nr̃is re¬
mediis congruebat. unꝰ atq idem dei
hominũq: mediator & mori posset ex
uno. et resurgere posset ex alt̾o. Merito
gͥ uirginee integritati nichil corrupti¬
onis intulit partꝰ salutis: quia custo¬
dia fuit pudoris. editio ueritatis. Tał
ergo dilectissimi natiuitas decuit clĩ
et humanitate congrueret. & diuini¬
tate p̃celleret. Nisi enim eẽt ds̃ uerus
ñ afferret remediũ: nͥ eẽt hõ uerꝰ non

Expanded text:
ut manens quod erat, assumensque quod non erat, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret, et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec superiorem minuesuscepta est a majestate humilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas; et ad reis naturae est unita passibili, Deusque verus et homo verus, in unitatem Domini temperatur; ut quod nostris remediis congruebat, unus atque idem Dei hominumque mediator , et mori posset ex uno, et resurgere posset ex altero. Merito igitur virgineae integritati nihil corruptionis intulit partus salutis: quia custodia fuit pudoris, editio veritatis. Talis igitur, dilectissimi, nativitas decuit Dei et humanitate congrueret, et divinitate praecelleret. Nisi enim esset, Deus verus non afferret remedium; nisi esset homo verus, non
Abbreviated transcription (Latin):
a sorde: nec infans cuiꝰ diei uniꝰ uita ẽ
suꝑ t̾ram. Nich̾ ergo inistã singłarem
natiuitatẽ de carnis concupiscentia
transiuit: nichil de peccati lege mana¬
uit. Hirgo regia dauitice stẏrpis eli¬
gitur: que sacro grauidanda fecu. di¬
uinã humanamq: ꝓlem pͥus conciꝑet
m̃te quam corpore. Et ne suꝑni igna¬
ra consilii. ad inusitatos paueret af¬
fatus: qđ in ea oꝑandum erat aspũ
sc̃o. colloqͥo discit angłico. Nec dãpnũ
credit pudoris : d̃i genitͥx mox fut᷑a.
Cur enim deconceptionis nouitate
desꝑet: cui efficientia de altissimi uir¬
tute ꝓmittitur: Confirmatur cceden¬
tis fides: etiam preeuntis attestacioe
miraculi. Donaturq elẏsabeth inopi¬
nata fecunditas: ut qui conceptum
ded̾at st̾ili: daturꝰ ñ dubitaret᷑ &. uir¬
pio erat apud dm̃. ꝑ quem facta sunt oĩa.
se ad susceptionem humilitatis nr̃e sine
diminutione sue maiestatis inclinans:

Expanded text:
a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita a sorde, nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Nihil ergo in istam singularem nativitatem de carnis concupiscentia transivit, nihil de peccati lege manavit. Virgo regi Davidicae stirpis eligitur, quae sacro gravidanda fetu divinam humanamque prolem prius conciperet mente quam corpore. Et ne superni ignara consilii ad inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virpio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione majestatis suae inclinans,
Abbreviated transcription (Latin):
aluator nr̃ dilectissimi ho¬
die natus ẽ: gaudeamꝰ. Neq
enim locũ fas ẽ. ibi eẽ. tͥsticie.
uͭnatał ẽ. uite. Que consump¬
to mortalitatis timore: ingerit nob̾
de ꝓmissa et̾nitate leticiam. Nemo
ab huiꝰ alacͥtatis participatione se cer¬
nitur. una cunctis leticie communiᷤᷤ
ẽ. ratio: quia dñs nr̃ peccati mortisq
destructor. ficut nullum areatu libe¬
rum repꝑit: ita lib̾andis omñib ue¬
nit. Exultet sc̃s. qi ꝓpinquat ad pal
andam auctori suo naturam gen̾is assũp¬
sit humani: ut inuentor mortis diabolus.
ꝑ ipsã ꝙͣ uicerat uinceretur. Inqͦ conflictu
ꝓ nob̾ inito magno & mirabili equitatis
iure certatũ ẽ: dum omĩps dñs cum se¬
ussimo hoste. ñ insua maiestate. sin nr̃a
congredit᷑ humilitate: obiciens ei eandẽ
formam. eandemq naturã. mortalitatis
quidẽ nr̃e participem: s peccati tociꝰ ex¬
ꝑtem. Alienum qͥppe abhac natiuitate
est: qł de om̃ibꝰ legitur. Nemo mundꝰ

Expanded text:
issimi, hodie natus est, gaudeamus. Neque enim locum fas est ibi esse tristitiae, ubi natalis est vitae; quae consumpto mortalitatis timore, nobis ingerit de promissa aeternitate laetitiam. Nemo ab hujus alacritatis participatione secernitur, una cunctis laetitiae communis est ratio: quia Dominus noster, peccati mortisque destructor, sicut nullum a reatu liberum reperit, ita liberandis omnibus venit. Exsultet sanctus, quia propinquat ad palmandum auctori suo naturam generis assumpsit humani, ut inventor mortis diabolus, per ipsam quam vicerat vinceretur. In quo conflictu pro nobis inito, magno et mirabili aequitatis jure certatum est: dum omnipotens Dominus cum saevissimo hoste, non in sua majestate, sed in nostra congreditur humilitate, objiciens ei eamdem formam eamdemque naturam, mortalitatis quidem nostrae participem, sed peccati totius expertem. Alienum quippe ab hac nativitate est, quod de omnibus legitur: Nemo mundus
Abbreviated transcription (Latin):
nos xp̃o: ut eẽmꝰ in ipso noua creatura.
nouũq: figm̃tũ. Deponamꝰ ergo ueterẽ
hominẽ cũ actibꝰ sius: & adepti participa¬
tionẽ generatioĩs xp̃i. carnis renuntiemꝰ
oꝑibꝰ. Agnosce o xp̃iane dignitatẽ tuã.
& diuine consors factus nature. noli in
ueterẽ uilitatem de generi conu̾satioe
recidere. Memento cuiꝰ capitis. & cuiꝰ sis
corporis membrũ. Reminiscere qi erutꝰ
de potestate tenebraꝵ: translatꝰ es indei
lumen & regnum. ꝑbaptismatis sacra¬
mentũ: sp̃c sc̃ĩ factus es templũ. Noli
tantũ habitatorẽ prauis de te actib
effugare. & diaboli te iterum subicere
seruituti: qr p̃cium tuũ sanguis ẽ. xp̃r.
quia inueritate te iudicabit. qͥ misclit̾¬

Expanded text:
ut essemus in ipso nova creatura, novumque figmentum. Deponamus ergo veterem hominem cum actibus suis ; et adepti participationem generationis Christi, carnis renuntiemus operibus. Agnosce, o Christiane, dignitatem tuam, et divinae consors factus naturae, noli in veterem vilitatem degeneri conversatione redire. Memento cujus capitis et cujus corporis sis membrum. Reminiscere quia erutus de potestate tenebrarum, translatus es in Dei lumen et regnum. Per baptismatis sacramentum Spiritus sancti factus es templum: noli tantum habitatorem pravis de te actibus effugare, et diaboli te iterum subjicere servituti: quia pretium tuum sanguis est Christi; quia in veritate te judicabit, qui i
Abbreviated transcription (Latin):
cessantibꝰ p̃liis q̃dã uidet᷑ arrid̾e tanqͥlli¬
tas: iugilant̾ cauenda sunt illa discͥmina
que de ocio ipsiꝰ pacis oriunt᷑. Adũsariꝰ it
nocendi arte deseuit: ut qͦs ñ ꝑculit ictu
afflictiõis: lapsu deiciat uoluptatis. Ui¬
dens itaq resistere sͥ pͥncipũ ficdem & uniꝰ
deitatis inseparabilẽ tͥmtatem ñ segnius
inpalaciis quã mȩccłiis adorari. int̾dictã
ꝓscͥptionũ ĩ auaritie mutat ĩcendiũ: & qͦs
dampniᷤᷤ ñ fregit᷑. cupiditate corrũpit. Ma¬
lignitas enĩ longo usu ꝓpͥa imbuta neqͥ¬
tia. ñ deposuit odiũ. s u̾tit ingeniũ: qͦsͥ
m̃tes fideliũ blandiꝰ subdat. inflammat.
concupiscentiis ⁊ qđ ñ potest uexare torm̃¬
tis. Serit discordia ⁊ accendit iras: incitat
linguas. Et ne abillicitis dolis cautiora
corda se reuocent. ꝯsũmandoꝵ scelerũ in¬
gerit facultates ⁊ qr illi tociꝰ fraudis hic
fructꝰ ẽ: tit qͥimmolatioẽ pecudũ & thurꝰ¬

Expanded text:
cessantibus praeliis quaedam videtur arridere tranquillitas, vigilanter cavenda sunt illa discrimina quae de otio ipsius pacis oriuntur. Adversarius nocendi arte desaevit: ut quos non perculit ictu afflictionis, lapsu dejiciat voluptatis. Videns itaque sibi resistere principum fidem, et unius Deitatis inseparabilem Trinitatem non segnius in palatiis quam in Ecclesiis adorari, interdictamproscriptionum in avaritiae mutat incendium, et quos damnis non fregit, cupiditate corrumpit. Malignitas enim longo usu propriae imbuta nequitiae, non deposuit odium, sed vertit ingenium, quo sibi mentes fidelium blanditiis subdat. Inflammat concupiscentiis, quos non potest 135 vexare tormentis; serit discordias, accendit iras, incitat linguas, et ne ab illicitis dolis cautiora corda se revocent, consummandorum scelerum ingerit facultates: quia illi totius fraudis hic fructus est, ut qui immolatione pecudum et ar
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ẽ: scito acqͥescit᷑ deceptorie uolup¬
tatz. S a carnalibꝰ desid̾iĩs rec̾ĩat᷑ ad spale
presidium: & mens habens noticiã dli sui.
a ꝯsiliis se male suasi hostis au̾tat. P rosit
illi pacientia di: nͨ ideo delinqͣndi ꝑtina¬
tia nutͥat᷑ ⁊ qi uindicta differt᷑. Non sit.
peccator de impunitate securꝰ: qr si tẽp᷑
penitencie amiserit. locũ indulgentie ñ
habebit: dicente ꝓpħa. Qͥa ñ ẽ. in morte qͥ me¬
morsit tui: ĩ inferno aũ qͥs ꝯfitebit᷑ tͥ: Qͥ autẽ
sͥ correctioĩs reparationẽ exꝑit᷑ eẽ. difficilẽ.
ꝯfugiat ad auxiliantis di clementiã: & uin¬
cła male consuetudinis ab illo poscat ab
tio: qm̃ misericors ̾s uoluntatẽ tim̃tium
se faciet. & dabit qđ petit᷑. qͥ dedit unde

Expanded text:
 cito acquiescitur deceptoriae voluptati. Sed a carnalibus desideriis recurratur ad spiritale praesidium; et mens habens notitiam Dei sui, a consiliis se male suadentis hostis avertat. Prosit illi patientia Dei, nec ideo delinquendi pertinacia nutriatur, quia vindicta differtur. Non sit peccator de impunitate securus, quia si tempus poenitentiae amiserit, locum indulgentiae non habebit, dicente propheta: Quia non est in morte qui memor sit tui; in inferno autem quis confitebitur tibi ? Qui autem sibi correctfugiat ad auxiliantis Dei clementiam, et vincula malae consuetudinis ab illo poscat abrtio, quoniam misericors Deus voluntatem timentium se faciet, et dabit quod petitur, qui dedit unde