comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta cõuestirier tu multitudine pecuelũ
partim ad uescendu ꝓtim ad cultus
agroꝵ partim ad uehendu partim
ael corpora uestiencia Nominezꝙ
ipsum quasi contemplatore celi ac cle¬
dꝵ eoꝵq cultorem atq hoĩs utilitate
omes agros et maria patentia.Hec igi
et alia mnumerabilia cũ cernimꝰ pol¬
sumꝰ ne dubitare quin his presit ali¬
quis uł effector sihec nata sũt ut pla¬
toni uidetur uł si semꝑ fuerũt ut aril¬
totili placet moderator tm̃ operis et
muneris. Sic mentem hoĩs ꝙͣpuis ea
nõ uideas ut deu nõ uides. tñ ut deũ
agnoscis ex operibꝰ eius sic ex mẽoria
reru et ĩuentioẽ et celeritate motus
omniq puleritudine uirtutis iũ diui¬
na mentis agnoscito. In quo igit. loco
Credo equide ĩ capite et cur credam
afferre possu S alias ubi sit auĩs. certe
quide ite ẽ que est et natura propͥa
puto et sua set facigneam fac spira¬

Expanded text:
/ta convesti/rier, tum multitudinem pecudum /ta convesti/rier, tum multitudinem pecudum partim ad vescendum, partim ad cultus agrorum, partim ad vehendum, partim ad corpora vestienda, hominemque ipsum quasi contemplatorem caeli ac deorum cultorem atque ho- minis utilitati agros omnis et maria parentia—: haec igitur et alia innumerabilia cum cernimus, possumusne dubitare quin is praesit aliquis vel effector, si haec nata sunt, ut Platoni videtur, vel, si semper fuerunt, ut Aristoteli placet, moderator tanti operis et muneris? sic mentem hominis, quamvis eam non videas, ut deum non vides, tamen, ut deum adgnoscis ex operibus eius, sic ex memoria rerum et inventione et celeritate motus omnique pulchritudine virtutis vim divinam mentis adgnoscito. In quo igitur loco est? credo equidem in capite et cur credam adferre possum. sed alias, ubi sit animus; certe quidem in te est. quae est eius natura? propria, puto, et sua. sed fac igneam, fac spira
Abbreviated transcription (Latin):
maturitater frugu et ad tẽperatioẽ
corporu aptas eoꝵ ꝙ om̃ moderato¬
ren et ducem Colemllinamq acrenoe
et diminutione luĩs qĩ fastoꝵ notante
et significante dies tu meode orbe
in .xu. partes distributo. quũq stellas
ferri eosde cursus cõstantissime sernã¬
tes disparibꝰ inter se motibꝰ nocturnã¬
ꝙ celi forma undiq si deribꝰ omata
tu globum terre emihẽtem efirmarifi¬
xuͦ in meclio uniuersi mũdiloco cluia¬
bus oris distantibꝰ habitabile et culta
quaru astera qua nos ĩ colimus subaxe
posita ad stellas septem uñ horrifer
cant greci anthyscona ceteras partes
incult̾as ꝙ aut frigore rigeant ant u¬
rantur calore. Hicꝰ autentꝰ ubi habita¬
mus nõ intermittit suo tpre celu pites¬
cere arbores frondescere uites letifice
pãpinis pubescere xamas bachar uber¬
tate ĩcuruescere segetes largiri fruges
florere omiã fonte scatere herbus pra¬

Expanded text:
um et ad temperationem corporum aptas eorumque omnium moderatorem et ducem solem, lunamque adcretione et deminutione luminis quasi fastorum notantem et significantem dies, tum in eodem orbe in duodecim partes distributo quinque stellas ferri eosdem cursus constantissime servantis disparibus inter se motibus, nocturnamque caeli formam undique sideribus ornatam, tum globum terrae eminentem e mari, fixum in medio mundi universi loco, duabus oris distantibus habitabilem et cultum, quarum altera, quam nos incolimus, Sub a/xe posita ad ste/llas septem, unde ho/rrifercant Graeci anti/xqona, ceteras partis incultas, quod aut frigore rigeant aut urantur calore; hic autem, ubi habitamus, non intermittit suo tempore Caelu/m nitescere, a/rbores fronde/scere, Vite/s laetificae pa/mpinis pube/scere, Rami/ bacarum ube/rtate incurve/scere, Segete/s largiri fru/ges, florere o/mnia, Fonte/s scatere, herbis pra
Abbreviated transcription (Latin):
s cicatricibꝰ. Sensi ein et pecletenti
progrediens extenuatur dolor non
ey ipsa res ĩmutari soleat aut possit
sici quod ratio debuerat usus doc
minora esse que sũt iisa maiora E
ergo opus est dicet aliquis ratioẽ a¬
oĩno consolatione ulla qua solemus
uti cu leuare dolorem merẽtiu uo¬
lumꝰ hoc em fere tu habemꝰ prõptu¬

Expanded text:
 enim et pedetemptim progrediens extenuatur dolor, non quo ipsa res immutari soleat aut possit, sed id, quod ratio debuerat, usus docet, minora esse ea quae sint visa maiora. Quid ergo opus est, dicet aliquis, omnino ratione aut consolatione illa, qua solemus uti, cum levare dolorem maerentium volumus? hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝙͣtum emẽtita sit opimo apꝰpareat
Atq hoc idem et thelamon ille decl¬
et theseus futuras mecũ cõmẽtabar
miserias et anaxagoras sciebam me¬
genuisse mortalez. hi eniz omẽs diu co¬
gitantes cde rebus humamis intellige¬
Daut eas nequaꝙ pro opinione utilgi

Expanded text:
mentita opinio, appareat. atque hoc idem et Telamo ille declet Theseus: futuras mecum commentabar miserias et Anaxagoras: sciebam megenuisse mortalem. hi enim omnes diu cogitantes de rebus humanis intellegebant eas n
Abbreviated transcription (Latin):
Non magis est sanus ꝙͣ id corpus quod
ĩ morbo ẽ ita fit ut sapiẽtia santas sit aĩ
Insipiẽtia aute quasi insantas quedã
que est insania eademq dementia mł¬
toq melus hec notata sũt uerbis lati¬
nis ꝙͣ grecis. quod aliis quoq multis lo¬
çis reperietur. S icl aliai nũc quod m¬
stat. Totu igitur id quod querimꝰ qđ

Expanded text:
uod in morbo est. ita fit ut sapientia sanitas sit animi, insipientia autem quasi insanitas quaedam, quae est insania eademque dementia; multoque melius haec notata sunt verbis Latinis quam Graecis. quod aliis quoque multis locis reperietur; sed id alias, nunc, quod instat. totum igitu
Abbreviated transcription (Latin):
terentius a ph̾ya sũptu cu tam cõmo¬
de dixit nos equoꝵ fontibꝰ haustu est
nõ et dicemꝰ melius et cõstantius sentic¬
mus. Ninc est enim ille uultus semꝑ idẽ
quẽ dicitur xantippe predicare solita
ĩ uiro suo fuisse socrate. eodem semper
se uidisse exeunte illũ domo et r̃uertẽ¬
tem. neq uero eadem frons erat que
M. Crassi illiuis ueteris que semel ait
ĩ omni uita risisse lucilius. set tranqlla
et serena sic em accepimꝰ. Iure autem
erat semꝑ idem uultus cũ mentis qua
is fungitur muilla fieret mutatio Qrͣ ac

Expanded text:
sophia sumptum cum tam commode dixerit, nos, e quorum fontibus id haustum est, non et dicemus hoc melius et constantius sentiemus? hic est enim ille voltus semper idem, quem dicitur Xanthippe praedicare solita in viro suo fuisse Socrate: eodem semper se vidisse exeuntem illum domo et revertentem. Nec vero ea frons erat, quae M. Crassi illius veteris, quem semel ait in omni vita risisse Lucilius, sed tranquilla et serena; sic enim accepimus. iure autem erat semper idem voltus, cum mentis, a qua is fingitur
Abbreviated transcription (Latin):
multu potest preuisio animi et p̾parato
ad minuẽdu dolore sint semp oiãhoi
huaua meditata et nimiru hec ẽ illa p̃s¬
tans et diuina s apiẽtia et perceptas pem̃¬
tus et pertractatas res humanas hr̃e nł

Expanded text:
multum potest provisio animi et praeparatio ad minuendum dolorem, sint semper omnia homini humana meditata. et nimirum haec est illa praestans et divina sapientia, et perceptas penitus et pertractatas res humanas habe
Abbreviated transcription (Latin):
uł uexant stimulos admouẽt ignel
adhibẽt respirare nõ sim̃t et tN obli¬
uisci iubes quod contra natura ẽ qui
quoda natura datu est auxiliu exto¬
queas ĩneterati doloris Est em tatcda
illa quide medicina set tũ magna quã
affert longiquitas et dies Iubes me
bona cogstare obliuisci malor. Dicẽl

Expanded text:
ulos admovent, ignis adhibent, respirare non sinunt, et tu oblivisci iubes, quod contra naturam est, qui, quod a natura datum est, auxilium extorqueas inveterati doloris? est enim tarda illa quidem medicina, sed tamen magna, quam adfert longinquitas et dies. Iubes me bon
Abbreviated transcription (Latin):
do habet arcdorem libido. leuitater
letitia gestiens humilitate metus. s
egrituddo maiora quedam tabẽ tru¬
tłatu afflictione feditate lacerat
exestuat auĩ planeq conficit. Hanc nͥ
exuimus sic ut abitiamus miseria ca¬
rere nõ possummꝰ. Atq hoc quide per¬
spicuu est tu egritudine existere cũ
quid ita uisu EEt ut magnu quoddã
malu acdesse et urgere ꝯ uideatur
Epicuro aute placet opimione mali
egritudie esse natura ut quicũq
ĩflicatur in aliquod manis malu
sud sibi accidisse oꝑmetur sit cõti¬
nue megritudine. Cyrenayti non
omni malo egritudine effici uolũt
set nisperato et n opmato malo. Et
id quide nõ mediotre ad egritu

Expanded text:
do. habet ardorem libido, levitatem do. habet ardorem libido, levitatem laetitia gestiens, humilitatem metus, sed aegritudo maiora quaedam, tabem cruciatum adflictationem foeditatem, lacerat exest animum planeque conficit. hanc nisi exuimus sic ut abiciamus, miseria carere non possumus. Atque hoc quidem perspicuum est, tum aegritudinem existere, cum quid ita visum sit, ut magnum quoddam malum adesse et urgere videatur. Epicuro autem placet opinionem mali aegritudinem esse natura, ut, quicumque intueatur in aliquod maius malum, si id sibi accidisse opinetur, sit continuo in aegritudine. Cyrenaici non omni malo aegritudinem effici censent, sed insperato et necopinato malo. est id quidem non medi
Abbreviated transcription (Latin):
la ostultissime poeta ipẽ tibi addidisti
Non merãt mhis que tibi casus ĩuerãt
et quide ĩueterato malo cu tumor aĩ
resedisset. Est autez egritudo ut doce¬
bo in opimone maliꝰ recentis set me¬
res in edelicet regmi desiderio nõ filie
Illam em oderas et iure fortasse re¬
gno non equo aiõ carebas. Est aute
fmpudens luctus merore se cõfitiẽ¬
tis quod imperare nõ liceat liberis
Dyonisius quidem torannus syracu¬
sis expulsus corithy pueros docebat
isq eb imperio carere nõ poterat
Farquino nero quid impucdẽtius qui
bellu gerens cu his qui eius nõ tule¬
rant superbiam iscu restitui ĩ regͥ
n uegentiu n latioꝵ armis potuss
Cumas contulisse se dicitur. inq ea
urbe semo et egritudine ẽẽ cõfectu
hoc tu igitur denses sapienti accidere
posse ut egritudine opprimatur idest
miseria itam cum omnis pecturbatõ
miseria est. tu carmficina est egritu¬

Expanded text:
la, o stultissime Aeeta, ipse tibi addidisti; la, o stultissime Aeeta, ipse tibi addidisti; non inerant in is quae tibi casus invexerat, et quidem inveterato malo, cum tumor animi resedisset—est autem aegritudo, ut docebo, in opinione mali recentis —; sed maeres videlicet regni desiderio, non filiae. illam enim oderas, et iure fortasse; regno non aequo animo carebas. est autem inpudens luctus maerore se conficientis, quod imperare non liceat liberis. Dionysius quidem tyrannus Syracusis expulsus Corinthi pueros docebat: usque eo imperio carere non poterat. Tarquinio vero quid impudentius, qui bellum gereret cum is qui eius non tulerant superbiam? is cum restitui in regnum nec Veientium nec Latinorum armis potuisset, Cumas contulisse se dicitur inque ea urbe senio et aegritudine esse confectus. Hoc tu igitur censes sapienti accidere posse, ut aegritudine opprimatur, id est miseria? nam cum omnis perturbatio miseria est, tum carnificina est aegritu
Abbreviated transcription (Latin):
egritudine sipossumꝰ depellamꝰ. Id eĩz
fłut propositu qñ quide eam tu indĩ
tibi in sapiente cadere dixisti quocd e
nullo modo existimo tetra einz res est
misera detestabilis omniq contençioẽ
uelis ut ita dicam remisq fugiencla
Qualis eni mhil ille uidetur tantalo
prognatus pelope natus qui quidem
a sodero oenamao rege ypodomia ra¬
ptis nactus nuptiis. Iofus ille quicde
pronepos. Tam ue ergo abiectus tamq¬
nefractus. Nolite ntquit hospites ad¬
a me a dire illico istic ne cõtagio mea
boms umbra ue obsit tanta ius scelerib
corpore hęret. tute tyestam cdamin abis
orbabisoẜ luce propter uim sceleris alieĩ
Quid illu filiu solis nõ ne prĩs ipsius lu¬
de indignu putas refugere ꝯculi corꝰ
inatie ectabuit lacritne per clidere
humorem exangues genes situ intoris
barba pedore sorricda atq ĩtonsa ĩ¬
fuscat pectus illume scabru. hec ma¬

Expanded text:
aegritudinem, si possumus, depellamus. id enim aegritudinem, si possumus, depellamus. id enim sit propositum, quandoquidem eam tu videri tibi in sapientem cadere dixisti, quod ego nullo modo existimo; taetra enim res est, misera, detestabilis, omni contentione, velis, ut ita dicam, remisque fugienda. qualis enim tibi ille videtur Ta/ntalo progna/tus, Pelope na/tus, qui quondam a/ socru Oe/nomao rege Hi/ppodameam ra/ptis nanctus nu/ptiis—? Iovis iste quidem pronepos. tamne ergo abiectus tamque fractus? Noli/te inquit hospite/s ad me adi/re, ilico i/stic, Ne co/ntagio/ mea boni/s umbrave o/bsit. Tanta vis sce/leris in co/rpore hae/ret. tu te, Thyesta, damnabis orbabisque luce propter vim sceleris alieni? quid? illum filium Solis nonne patris ipsius luce indignum putas? Refu/gere oculi, co/rpus macie exta/buit, Lacrimae/ peredere u/more exangui/s genas, Situm i/nter oris bárba paedore hórrida atque Intónsa infuscat péctus inluvié scabrum. haec ma
Abbreviated transcription (Latin):
turbatio sit animi motus uł rationis
expers uł ratione aspernans uł roĩ
nõ obediens. Isq motlis aut bom aut
mali opimone citetur bifariam qua
luptas gestiens idest preter modum
elata letitia opimone pñtis magni
alicuiꝰ bom Altera cupiditas q̃ recte
uł libido dici potest que ẽ ĩmodera¬
ta appetitio opmati magni bom roĩ
nera uoluptas gestiens  et libido bd¬
noꝵ opimone tierbantur ut duo reli¬
qua metus et egritudo maloꝵ. naz
et metus opimid magni mali ĩpenꝰ¬
dentis et egritudo ẽ opimo magm
mali pñtis et quide recens opifno
talis mali ut m eo rectu indeat᷑ eẽ
angi id ante ẽ ut is qui doleat optere¬
opinetur se dolere. His autem perturbatio¬
nibꝰ quas ĩ uita honĩ stulticia quasi qua¬
sdam furias ĩmittit et uicitat omĩbus
uiribꝰ atq opibus repugnandu ẽ siuo¬
lumꝰ hoc quod datu Est iuite tranquil¬
le placideq traducere set ceta alias nẽ

Expanded text:
turbatio sit animi motus vel rationis turbatio sit animi motus vel rationis expers vel rationem aspernans vel rationi non oboediens, isque motus aut boni aut mali opinione citetur bifariam, qualuptas gestiens, id est praeter modum elata laetitia, opinione praesentis magni alicuius boni, altera, cupiditas, quae recte vel libido dici potest, quae est inmoderata adpetitio opinati magni boni rationi nera, voluptas gestiens et libido, bonorum opinione turbantur, ut duo reliqua, metus et aegritudo, malorum. nam et metus opinio magni mali inpendentis et aegritudo est opinio magni mali praesentis, et quidem recens opinio talis mali, ut in eo rectum videatur esse angi, id autem est, ut is qui doleat oportereopinetur se dolere. his autem perturbationibus, quas in vitam hominum stultitia quasi quasdam Furias inmittit atque incitat, omnibus viribus atque opibus repugnandum est, si volumus hoc, quod datum est vitae, tranquille placideque traducere. Sed cetera alias; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo greci omnez animi perturbatio¬
nem appellãt. Uocant eni pathos .i.
morbis quicũq est morus m aio per
turbidus nos meluis. egris eni corpo¬
ribꝰ similuna est animi egritucdo At
nõ similis egrotationis ẽ Olibido non
ĩmoderata letitia que est uoluptas
animi elata et gestiens. Ipse etiam met
nõ est morbi atl modu similis ꝙꝙͣ e
gritudim est finitimꝰ set proprie ut
Egrotatio in corpore sic egritudo n
atiimo nomen habet nõ seuiactum
a dolore. Igitur doloris huiꝰ origo no¬
bis explicanda est idest causa effitiẽl
egritudine in aiõ tanꝙ̃ egrotationẽ
ĩorpore na ut medici Causa morbi
ĩuenta curatione esse ĩuentam putãt
sic nos causa egritu cdinis reperta me¬
dendi facultate reperiemus Est igitꝰ
causa oĩs m opinione. Neq uero egri¬
tudinis solu set etiam reliquaru ouu
perturbationu que sũt genere quatuꝰ¬
or spetiebꝰ plureł. Nam cũ omĩs per¬

Expanded text:
verbo Graeci omnem animi perturbatioverbo Graeci omnem animi perturbationem appellant; vocant enim pa/qos, id est morbum, quicumque est motus in animo turbidus. nos melius: aegris enim corporibus simillima animi est aegritudo, at non similis aegrotationis est libido, non inmoderata laetitia, quae est voluptas animi elata et gestiens. ipse etiam metus non est morbi admodum similis, quamquam aegritudini est finitimus, sed proprie, ut aegrotatio in corpore, sic aegritudo in animo nomen habet non seiunctum a dolore. doloris huius igitur origo nobis explicanda est, id est causa efficiens aegritudinem in animo tamquam aegrotationem in corpore. nam ut medici causa morbi inventa curationem esse inventam putant, sic nos causa aegritudinis reperta medendi facultatem reperiemus. Est igitur causa omnis in opinione, nec vero aegritudinis solum, sed etiam reliquarum omnium perturbationum, quae sunt genere quattuor, partibus plures. nam cum omnis per
Abbreviated transcription (Latin):
teruos rebus aduersis si inudentia egri¬
caqͥet misereri meunde et inuidere nõ
cadit aute ĩuidere in sapiente ergo
neq misereri quide quod sihec refer¬
re sapiens soleret misereri etia solẽt
Abest ergo a sapiente egritudo hec¬
ergo sic Nicuntur a stoyeis concluclũ¬
tutꝰq contortus set latius aliꝙͣto dicẽ¬
qͥa sunt et diffusins sententiis tñ uten¬
dum eoꝵ potissimu qui maxime forti
et ut itadicam uirili utantur ratione
quibꝰ in hil est uberius mhil eruditins
inhil granius mediocritates uł ꝑturba¬
tionũꝰ uł morboꝵ animi mihi nõ sane
probant.Omẽ en malu etia mecdio¬
cre magiu est. Nos aute icl aginꝰ ut
in sapie̾nte nullu sit oĩno. Nam ut
corpus etiam si mediocriter egrũ sanĩ
nõ est sic in aiõ ista mediocritas caret
sanitate. Itam preclare nrĩ ut alia mł¬
ta molestia solicitudinez angorem ꝓ¬
pter similitudine corpoꝵ egtoru eg¬
tudinez noiãrũt. hoc prope moduͦ

Expanded text:
ricadit misereri, in eundem etiam invidere; non cadit autem invidere in sapientem: ergo ne misereri quidem. quodsi aegre ferre sapiens soleret, misereri etiam soleret. abest ergo a sapiente aegritudo. Haec sic dicuntur a Stoicis concludunturque contortius. sed latius aliquando dicenda sunt et diffusius; sententiis tamen utendum eorum potissimum, qui maxime forti et, ut ita dicam, virili utuntur ratione quibus nihil est uberius, nihil eruditius, nihil gravius, mediocritates vel perturbationum vel morborum animi mihi non sane probant. omne enim malum, etiam mediocre, malum est; nos autem id agimus, ut id in sapiente nullum sit omnino. nam ut corpus, etiamsi mediocriter aegrum est, sanum non est, sic in animo ista mediocritas caret sanitate. itaque praeclare nostri, ut alia multa, molestiam sollicitudinem angorem propter similitudinem corporum aegrorum aegritudinem nominaverunt. hoc propemodum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ Socrates aut plato. Quid iaces a
quid meres ⁊ ut cur succũbis cedisq
Fortune que peruellẽ te forsita potuĩt
et pungere nõ potuerit certe uites fra¬
gere magna uis est ĩuirtutibꝰ eas exci¬
t̾a si forte doriiũt. Iam tibi aderit pͥm¬
ceps fortitudo que te aiõ tanto eẽ cog
ut omĩa que possũt hoĩ euenire cõtetu

Expanded text:
aut Plato: quid iaces aut quid maeres aut cur succumbis cedisque fortunae? quae pervellere te forsitan potuerit et pungere, non potuit certe vires frangere. magna vis est in virtutibus; eas excita, si forte dormiunt. iam tibi aderit princeps fortitudo, quae te animo tanto esse coget, ut omnia, quae possint h
Abbreviated transcription (Latin):
toq melus hec notata sũt uerbis lati¬
m̃s ꝙͣ grecis. quod aliis quoq multis lo¬
çis reperietur. S icl aliai nũc quod in¬
stat: Totu igitur id quod querimꝰ qd
et quale sit uerbi uis ipsa declarat. Eds
eni sanos intelligi necesse ẽ. quoꝵ mens
motu qiͣ morbo perturbata nullo sit q

Expanded text:
notata sunt verbis Latinis quam Graecis. quod aliis quoque multis locis reperietur; sed id alias, nunc, quod instat. totum igitur id quod quaerimus quid et quale sit, verbi vis ipsa declarat. eos enim sanos quoniam intellegi necesse est, quorum mens motu quasi morbo perturba
Abbreviated transcription (Latin):
censet necesse esse omẽs m egritudine
ẽẽ quise ĩ malis eẽ arbitrantur siue illa
ante preuisa et expectata sint siue ĩne¬
terauerũt. nã neq uetustate. minui ma¬
la neq fieri premeditata leuiora stultã¬
qr etia ẽẽ meditatione futuri mali a̾
fortasse ne futuri quide. Satis eẽ odi

Expanded text:
set necesse esse omnis in aegritudine esse, qui se in malis esse arbitrentur, sive illa ante provisa et expectata sint sive inveteraverint. nam neque vetustate minui mala nec fieri praemeditata leviora, stultamque etiam esse meditationem futuri mali aut fortasse ne fu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit nõ didicisse meluis. Alios peciuẽ
cupidos glorie nõ nullos multos libicli¬
nu seruot ut cu eoꝵ uita mirabiliter
pugnet orõ quod quide mihi uidetur
else turpissimu ut em si gramaticum
se professus quisꝙͣ barbate loquatur
Alit si absur de camt is quise hrĩ uelit
muł: cu hoc turpior sit ꝙ meo ipõ pec¬
uite professus delinquit in uita .D. nõ¬
ne uerendu igitur si est ut dicis neph

Expanded text:
fuerit non didicisse melius, alios pecuniae fuerit non didicisse melius, alios pecuniae cupidos, gloriae non nullos, multos libidinum servos, ut cum eorum vita mirabiliter pugnet oratio. quod quidem mihi videtur esse turpissimum. ut enim si grammaticum se professus quispiam barbare loquatur, aut si absurde canat is qui se haberi velit musicum, hoc turpior sit, quod in eo ipso pecvitae professus delinquit in vita. Nonne verendum est igitur, si est ita, ut dicis, ne ph
Abbreviated transcription (Latin):
Rit ihilminꝰ curandu putem. M. mĩme
miru id quide na efficit hoc phya me¬
detur aĩs manes solicitudines detrahit
cupiditatibꝰ liberat pellit timores s hec
eius ius nõ idem potest apud omẽs tñ ua¬
let multu cu est udoneam complexa nã
fortes enim nõ mõ fortꝰ adiuuat ut ẽ in
ueteri prouerbio set multo magis rõ que
quibusclam qi p̃ceptis confirniat uim
fbrtitudinis te natura excelsu quẽda
indelicet et altu et humana despitiẽte
genuit. Itaq facile maiõ forti facile cõ¬
tra morte Babita insedit orõ Es hec ea¬
dem nũ censes apud eos ipõs ualere insi
admodu paueos a quibꝰ ĩuenta et dis¬
putata et cõscripta sũt. Quotus em ꝯs
Aĩd ac uita constitutus ut ratio postulat
qui disciplina suã nõ ostẽtatione sciẽ
set lege uite putet qui obtemperet ipse
sibi et decretis suis pareat. Uidere licet
alios tanta leuitate et iactatioẽ uti his

Expanded text:
ut nihil minus curandum putem. Minime ut nihil minus curandum putem. Minime mirum id quidem; nam efficit hoc philosophia: medetur animis, inanes sollicitudines detrahit, cupiditatibus liberat, pellit timores. sed haec eius vis non idem potest apud omnis: tum valet multum, cum est idoneam complexa naturam. fortis enim non modo fortuna adiuvat, ut est in vetere proverbio, sed multo magis ratio, quae quibusdam quasi praeceptis confirmat vim fortitudinis. te natura excelsum quendam videlicet et altum et humana despicientem genuit; itaque facile in animo forti contra mortem habita insedit oratio. sed haec eadem num censes apud eos ipsos valere nisi admodum paucos, a quibus inventa disputata conscripta sunt? quotus enim animo ac vita constitutus, ut ratio postulat? qui disciplinam suam non ostentationem scientiae, sed legem vitae putet? qui obtemperet ipse sibi et decretis suis pareat? videre licet alios tanta levitate et iactatione, ut iis
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑs usus ẽ aristotiles. demde qui eũ secu¬
ti sũt. Urã aute meõria phylo quẽ nos
frequenter audiuimus instituit alio tpore
precepta rethor tradere alio philosopho¬
rum ad qua nos cõsuetudine a famili¬
aribus nostris adducti mn tusculano quod
Itam cuante meridiem in achademia¬
sicut pridic feceramꝰ post meridiẽ in
achademiam descendimꝰ in qua dispu¬
tatione Habitam nõ quasi narrãtes ex¬
ponimꝰ set eiscdem fere uerbis ut actum
disputatu q est. Est igitur abundãtibꝰ
ad hũc moclu sermo ille nobił ĩstitut
et atali quodam inductus exordio.
Ici nõ potest ꝙͣ sim hexterna dis¬
putatioẽ tua delectat uł potius
aduit᷑. et si emi mihi su conscius
nũꝙͣ me nimis cupidu fuisse. tũ
interlu obiitiebatur aĩo metus quida
et dolor cogitantis fore aliqũ fme huiꝰ
lucis et amifsione ouũ uite cõmodor hoc
genere molestie sic mihi crede su liberat

Expanded text:
Aristoteles, deinde eum qui secuti sunt. nostra autem memoria Philo, quem nos frequenter audivimus, instituit alio tempore rhetorum praecepta tradere, alio philosophorum: ad quam nos consuetudinem a familiaribus nostris adducti in Tusculano, quod itaque cum ante meridiem disicut pridie feceramus, post meridiem in Academiam descendimus. in qua disputationem habitam non quasi narrantes exponimus, sed eisdem fere verbis, ut actum disputatumque est. Est igitur ambulantibus ad hunc modum sermo ille nobis institutus et a tali quodam ductus exordio: Dici non potest, quam sim hesterna disputatione tua delectatus vel potius adiutus. etsi enim mihi sum conscius numquam me nimis vitae cupidum fuisse, tamen interdum obiciebatur animo metus quidam et dolor cogitanti fore aliquando finem huius lucis et amissionem omnium vitae commodorum. hoc genere molestiae sic, mihi crede, sum liberatus,
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpit. Qua cecitate hoiẽs cũ queda¬
p̾clara cuꝑerent eaq nesciret n ubi n
qualia essent funditus alii euerterũt su¬
as ciuitates alii ip̃i occiderũt Atq hi qd
optima petentes nõ tam uolũtate ꝙͣ di¬
slis errore fallũtur. Quidqui pecume
cupiditate qui noluptatu libidinc fe¬
rũtur quoꝵq ita perturbant᷑ amini ut
nõ multu abłint ab insama quod ĩsipi¬
entibꝰ contingit omĩbꝰ his nulla neẽ al¬
hibenda curatio. Utru minus ꝙ noceat
ammi egrotatioẽs ꝙͣ corporis. an quol
corpora curari possũt asõꝵ nulla medici
na est At et morbi pernitiosiores plureso
sunt animi ꝙͣ corporis hi eni ip̃i ocdiosi
sũt qui ad quĩ ꝑtinẽt eumq sollicitãt
animusq eger ut ait enniius semꝑetrat
neꝙ pati neq perpeni potest cupere mĩq
desimt quibꝰ duobꝰ morbis ut omitta
alios egritudine et cupiditate quitando

Expanded text:
corrumpit. qua caecitate homines, cum quaedacorrumpit. qua caecitate homines, cum quaedaclara cuperent eaque nescirent nec ubi nec qualia essent, funditus alii everterunt suas civitates, alii ipsi occiderunt. atque hi quidem optuma petentes non tam voluntate quam cursus errore falluntur. quid? qui pecuniae cupiditate, qui voluptatum libidine feruntur, quorumque ita perturbantur animi, ut non multum absint ab insania, quod insipientibus contingit omnibus, is nullane est adhibenda curatio? utrum quod minus noceant animi aegrotationes quam corporis, an quod corpora curari possint, animorum medicina nulla sit? at et morbi perniciosiores pluresque sunt animi quam corporis; hi enim ipsi odiosi sunt, quod ad animum pertinent eumque sollicitant, animusque aeger, ut ait Ennius, semper errat neque pati neque perpeti potest, cupere numquam desinit. quibus duobus morbis, ut omittam alios, aegritudine et cupiditate, qui tandem
Abbreviated transcription (Latin):
undiq ad uitia cõsentiens multitudo.
tu plane inficimur opimĩonu prauita¬
te a naturaq desciscimꝰ ut nobis optiẽ
naturam ĩuidisse uideantur qui nihil
melius homini in hil magis expetendu
ihil p̃stantius honoribus imperiis po¬
pulars gloria indicauerũt ad qua fert
optimis quisq uerãq illa honestatem
expetens ꝙͣ una natura maxiẽ ĩ quirit
ĩssima ĩ anitate uersatur. Consectaturq
nullazeminẽte effigiem uixtutis. s adia¬
bratam ymagine glorie. Est em gloria
solida quecdlam res exp̃ssa nõ adifiubra¬
ta ea est cõsentiens laus bonoꝵ ĩcorrupta
uox bene uidicãtiu de excellentie uirtu¬
te ea uirtuti resonat tanꝙͣ yinago glorie
que quia recte t̾cõꝵ plerũq comes e nõ ẽ
bonis uiris repudianda Illa aute que seci
mutatrice esse uult temeraria atq ĩcõ¬
siderata et plerũq peccatoꝵ uitiorũq
laudatria fama popularis simulatioẽ
honestatis forma eius pulcritudinemq

Expanded text:
undique ad vitia consentiens multitudo, tum plane inficimur opinionum pravitate a naturaque desciscimus, ut nobis optime naturae vim vidisse videantur, qui nihil melius homini, nihil magis expetendum, nihil praestantius honoribus, imperiis, populari gloria iudicaverunt. ad quam fertur optumus quisque veramque illam honestatem expetens, quam unam natura maxime anquirit, in summa inanitate versatur consectaturque nullam eminentem effigiem virtutis, sed adumbratam imaginem gloriae. est enim gloria solida quaedam res et expressa, non adumbrata; ea est consentiens laus bonorum, incorrupta vox bene iudicantium de excellenti virtute, ea virtuti resonat tamquam imago; quae quia recte factorum plerumque comes est, non est bonis viris repudianda. illa autem, quae se eius imitatricem esse volt, temeraria atque inconsiderata et plerumque peccatorum vitiorumque laudatrix, fama popularis, simulatione honestatis formam eius pulchritudinemque
Abbreviated transcription (Latin):
melinato iam ĩpost meridianiĩ tempꝰ
die proposci eoꝵ alique qui aderant
causa disserendi. Tu res acta sic ẽ. D.uiͦ
mihi cadere in sapiẽte egritudo. A¬
nu relique quoq pertut̾batioẽs aĩfor¬
midines libidines iracũdie. Hec enim
fere sũt eiusmodi que greci pathe app¬
ellant ego poteram indrbos et id uer

Expanded text:
meridianum tempus die, poposci eorum aliquem, qui aderant, causam disserendi. tum res acta sic est: Videtur mihi cadere in sapientem aegritudo. Num reliquae quoque perturbationes animi, formidines libidines iracundiae? haec enim fere sunt eius modi, quae Graeci pa/qh appellant; ego poteram morbos, et id ver
Abbreviated transcription (Latin):
duce cursu uite conf̾icere possem. haud
erat sane qł quisꝙ ratioẽ ac doctrina
requireret. Nũc uero pernulos nobis de¬
dit igniculos quos celeriter malis mo¬
ribus opimonibꝰ q deprauatis sic resti¬
guimꝰ ut nusꝙͣ nature lumẽ appareat
Sũt enim igeniis nrĩs semĩa ĩnata uirtutũ
quesi adolescere liçẽt. ipsa nos ad beatã
uita natura perducẽt. na aut simł atq
editi mlucem et suscepti sumus ĩ omineo¬
tinua ptauitate et in sũma opinionum
peruersitate uersamur ut pene cũ lacte

Expanded text:
duce cursum vitae conficere possemus, haut duce cursum vitae conficere possemus, haut erat sane quod quisquam rationem ac doctrinam requireret. nunc parvulos nobis dedit igniculos, quos celeriter malis moribus opinionibusque depravati sic restinguimus, ut nusquam naturae lumen appareat. Sunt enim ingeniis nostris semina innata virtutum, que si adolescere liceret, ipsa nos ad beatam vitam natura perduceret. Nunc autem simul ut editi in lucem et suscepti sumus, in omni continuo pravitate et opinionum perversitate versamur, ut pene cum lacte
Abbreviated transcription (Latin):
tasse insm̃a per manes . D. nuĩme uero me¬
q biduo duaꝵ rerũ quas maxiẽ timebã
spero liberatu metu. Cras ergo ad clep¬
sidra siceni diximꝰ set tibi hoc indeo ñ
posse deberi. A Ita prorsus et illudꝗd
ante meridie hõc eotle tprẽ sic fatiem
tiusq optimis studiis obsequemur
UIDNAM ESSEBR¬
ute cause putem. cur cũ cõ¬
stemus ex aiõ et corpore cor¬
poris curandi tuendiq cã
quesita sit ars eius atq uti¬
Altas deoꝵ ĩmortaliu inuẽ¬
tioni consecrata animi au¬
tem medicina ntam desiderata sit an
ꝙͣ ĩuenta nectam culta postea ꝙͣ cogmi¬
ta est. Neqtam multis grata et pͥrob̾ata
pluribꝰ etiam suspecta et ĩuisa. anqcor
poris grauitatez et dolorem aiõ iudi¬
camut animĩ morbu corpore nõ sen¬
timꝰ ita fit ut aũs dese ipłe tu iudic
cu idipm̃ quo iudicatur ignoret et ꝗ¬
sitales nos natura gemuis ut eamip̾a
intueri et perspicere eademq optima

Expanded text:
entia permanes. Minime vero, meque biduo duarum rerum, quas maxime timebam, spero liberatum metu. Cras ergo ad clepsydram; sic enim diximus, et tibi hoc video non posse deberi. Ita prorsus; et illud quidem ante meridiem, hoc eodem tempore. Sic faciemus tuisque optumis studiis obsequemur. Quidnam esse, Brute, causae putem, cur, cum costemus ex animo et corpore, corporis curandi tuendique causa quaesita sit ars atque eius utilitas deorum inmortalium inventioni consecrata, animi autem medicina nec tam desiderata sit, ante quam inventa, nec tam culta, posteaquam cognita est, nec tam multis grata et probata, pluribus etiam suspecta et invisa? an quod corporis gravitatem et dolorem animo iudicamus, animi morbum corpore non sentimus? ita fit ut animus de se ipse tum iudicet, cum id ipsum, quo iudicatur, aegrotet. Quodsi talis nos natura genuisset, ut eam ipsam intueri et perspicere eademque optima
Abbreviated transcription (Latin):
tua aut qualis potes ne dicere. Ansioiã
ad intelligendu nõ hẽo que hrẽ uelle
ne his quile que heõ mihi ꝑcenti li¬
cebit. nõ ualet fortasse tm̃ auĩs ut se
ipsu uideat aut ut oculus sic auis se
nõ uidens alia cernit. nõ uidet an̾te

Expanded text:
tua aut qualis? potesne dicere? an, si omnia tua aut qualis? potesne dicere? an, si omnia ad intellegendum non habeo quae habere vellem, ne is quidem quae habeo mihi per te uti licebit? non valet tantum animus, ut se ipse videat, at ut oculus, sic animus se non videns alia cernit. non videt autem,
Abbreviated transcription (Latin):
solatione hec expressimꝰ. Aiõꝵ ĩ terris
aĩs mixtu atq concretu ant ꝙ exterra
natu atq fictu esse indeatur. mhil ne¬
aut humidu quide aut flabile aut ig¬
neu his em naturis nł mest quod im
meorie mentis cogratioĩ hẽat et ꝙ p̃¬
terita teneat et fufura prouicdeat et cõ¬
plecti possit pñtia que sola diuina sut
possint insi a deo. Singularis igitur est¬
quedam natura atq ius anmi seiũc¬
ta abhis usitatis notisq naturis it a
quicquid est illud quod sentit quod
sapit quod niuit quod iuget celeste et
diuinu est ob eamq rem eternu sit neçe
est. Nec uero deus ipse qui ĩtelligit᷑ a nob̾
alio modo intelligi potest isi mens so
luta et libera et segregata ab om̃i cõcre¬
tione mortali oĩa setitiens et monẽs ip̃¬
q prelita motu sempiterno hoc genẽ
atq eacdem enatura ẽ humana meni
ubi igitur aut qualis est ista mens ubi

Expanded text:
solatione hoc expressimus: 'Animorum nulla solatione hoc expressimus: 'Animorum nulla nimis mixtum ac concretum aut quod ex terra natum ac fictum esse videatur, nihil humidum quidem aut flabile aut igneum; his naturis nihil est quod vim memorie, mentis, cogitationis habeat, terita teneat et futura provideat et complecti possit praesentia. quae sola divina sunt, possint nisi a deo. singularis est igitur quaedam natura atque vis animi seiuncta ab his usitatis notisque naturis. ita, quicquid est ilsapit, quod vult, quod viget, caeleste et divinum est, ob eamque rem aeternum sit, necesse est. Nec vero Deus ipse, qui intelligitur a nobis alio modo intelligi potest, nisi mens soluta quaedam et libera, segregata ab omni concretione mortali, omnia lentiens et movens, ipsaque praedita motu sempiterno. Hoc egenere atque eadem e natura est humana mens.' Ubi igitur aut qualis est ista mens? —ubi
Abbreviated transcription (Latin):
media uideremꝰ. Prorsus hec diuina mͥ
uidetur uis que tot res efficiat et tantas
Quid est ein memoria reru et uerbor
qluid porro ĩuentio. profecto id quod
nõ em ambrosia deos aut nectare aut
iuuẽtute pocula ministrante letari arbi¬
tror. Nec homeru andio qui bãnimede
a diis raptu ait propter torma ut Ioui
pocula ministraret nõ iusta causa cur
laumedonti tanta fierent ĩiuria. finge¬
bat hec homerus et huãna ad deos trãi¬
ferebat diuina malem ad nos. Que aute
diuina uigere sapere ĩuenixe meminisse
ergo anĩs qui ut ego dico diumꝰ est ut
cux ipides dicere audet dens et quidem
sideuis aut aĩa aut ignis ẽ ide est auĩs
Hoĩs nazut illa deoꝵ natura celestis et tẽ¬
ra uacat et humore sic utriusq haru
reru humanus auis expers est. Smautẽ
est quedam quinta natura ab aristotile
inducta primu Hoc et deoꝵ ẽ et aioru
hanc nos sinã secuti his ip̃is uerbis ĩ cõ¬

Expanded text:
media videremus. prorsus haec divina mihi media videremus. prorsus haec divina mihi videtur vis, quae tot res efficiat et tantas. quid est enim memoria rerum et verborum? quid porro inventio? profecto id, quo potest. non enim ambrosia deos aut nectare aut Iuventate pocula ministrante laetari arbitror, nec Homerum audio, qui Ganymeden ab dis raptum ait propter formam, ut Iovi bibere ministraret; non iusta causa, cur Laomedonti tanta fieret iniuria. fingebat haec Homerus et humana ad deos transferebat: divina mallem ad nos. quae autem divina? vigere, sapere, invenire, meminisse. ergo animus qui ..., ut ego dico, divinus est, ut Euripides dicere audet, deus. Et quidem, si deus aut anima aut ignis est, idem est animus hominis. nam ut illa natura caelestis et terra vacat et umore, sic utriusque harum rerum humanus animus est expers; sin autem est quinta quaedam natura, ab Aristotele inducta primum, haec et deorum est et animorum. Hanc nos sententiam secuti his ipsis verbis in Con
Abbreviated transcription (Latin):
esse qui eaf abricatus eẽt ĩ celo. na cũ
Archimenides lune solis ꝗnq exrãtuĩ
Motus ĩspera illigauit effecit ide qđ
ille qui ĩ thimeo mũdu edicauit᷑ pla¬
tomis deus ut tarditate et celeritart
clissi millimos motus una regeret cõ¬
uersio quod sim hoc mũdo Ficri sme
deo nõ potest. ne ispera quide eos
motus archimemdes sine diuino ĩ¬
gemo potuiss imitari. Mihi uerone
Sec quider notiora et illustriora ui¬
poetam graue plenũq carmten sine
celesti aliquo mentis iastinctu pute
fundere aut eloquẽtia sine masore
quadam ui fluere abundante sonã¬
tib uerbis ubcribꝰꝙ sententiis. Phra
hec nos primu ad illoꝵ cultu demde
adius hoiu quodsituẽ ĩ humam̃ ge
neris sotietate tu ad modestia magm¬
tudinemq animi erudiuit. Eademd
ab aĩo tanꝙͣ ab oculis calignie clispu¬
lit ut omĩa supera infexa pͥma ultima

Expanded text:
esse, qui ea fabricatus esset in caelo. nam cum esse, qui ea fabricatus esset in caelo. nam cum Archimedes lunae solis quinque errantium motus in sphaeram inligavit, effecit idem quod ille, qui in Timaeo mundum aedificavit, Platonis deus, ut tarditate et celeritate dissimillimos motus una regeret conversio. quod si in hoc mundo fieri sine deo non potest, ne in sphaera quidem eosdem motus Archimedes sine divino ingenio potuisset imitari. Mihi vero ne haec quidem notiora et inlustriora capoëtam grave plenumque carmen sine caelesti aliquo mentis instinctu putem fundere, aut eloquentiam sine maiore quadam vi fluere abundantem sonantibus verbis uberibusque sententiis. philohaec nos primum ad illorum cultum, deinde ad ius hominum, quod situm est in geni societate, tum ad modestiam magnitudinemque animi erudivit, eademque ab animo tamquam ab oculis caliginem dispulit, ut omnia supera infera prima ultima
Abbreviated transcription (Latin):
magintudo que illatam multapossit
effingere. que illa nis. que taude ẽ q̃
ĩuestigat occulta. que ĩuentio atqex¬
cogitatio clicitur. Ex hac netibi t̾rena
mortaliq natura et caduca cõcreta
ea uidetur at qui primꝰ quod sũme sa¬
piẽtie pitagore uisu est omĩbꝰ rebus
ĩposuit nomina aut qui disũpatos ho
mines congregauit et ad sotietate
uite cõuocauit aut qui sonos uocis c
infiniti uidebant᷑. paucis lrãꝵ notis
termĩauit aut qui errãtiu stellaꝵ cur¬
sus progressioẽs ĩstitunoẽs notauit. oẽi
magni etiam superiores qui frugesq
mansue facti et exculti a necessariis acł
elegantiora defluximꝰ nam et am̃bus
obsectatio magna parte ẽ ĩuenta et
temꝑata uarietate et natura sonoꝵ et
astra suspeximꝰ tu ea que sũt ĩfixa cẽ¬
tis locis tu illa nõ re set uocabulo errã¬
tia quor cõuersioes om̃isq motꝰ qui
aiõ iudit is docuit simile aiũ suu ei

Expanded text:
magnitudo, quae illa tam multa possit magnitudo, quae illa tam multa possit effingere? Quid? illa vis quae tandem est quae investigat occulta, quae inventio atque excogitatio dicitur? ex hacne tibi terrena mortalique natura et caduca concreta ea videtur? aut qui primus, quod summae sapientiae Pythagorae visum est, omnibus rebus imposmines congregavit, et ad societatem vitae convocavit? aut, qui sonos vocis, qui infiniti videbantur, paucis literatum notis terminavit? aut, qui errantium stellarum cursus, progressiones, institutiones notavit? Omnes magni, etiam supenerunt, a quibus mansuefacti et exculti a necessariis artificiis ad elegantiora defluximus. nam et auribus oblectatio magna parta est inventa et temperata varietate et natura sonorum, et astra suspeximus cum ea quae sunt infixa certis locis, tum illa non re sed vocabulo errantia, quorum conversiones omnisque motus qui animo vidit, is docuit similem animum suum eius
Abbreviated transcription (Latin):
maiori studio et arte uersantur. quoꝵ
quãta mens sit difficile ẽ existim are
ita multa meminere. Quorsus igit
hec spectat orõ que sit illa uis et ufide
sit intelligendu puto Non est certe nͨͤ
cordis nͨ sanguinis nec cerebri nec ath¬
omoꝵ. aiã sit ignis ue nescio nec me
pudet ut istos Rateri nescire quod
nesciam Ilud si ulla alia dere obscura
affirmare possem sine aĩa sine ignis sit
anis. eu urare esse diuimi. Quicd eiz
obsecroteterra netibi hoc nebuloso et
caliginoso celo aut sata aut concreta
indetur tanta uis meõrie. Si quidũt
hoc nõ uides at quale sit iudes sme
id quide at quãtu sit profecto iudes
Quid igitur utru capacitate aliquã
ĩ aiõ puit iniꝰ esse quotanꝙͣ ĩ aliquod
uas ea que meminimus infuncdant᷑
Absurdu id quide est. Quis em fũch
aut quetalis animi figura intelligip̾
aut que tanta oĩo capacitas an ĩ p̾ri¬
mi qͣi ceram aiũ put amus et ẽẽ meõ¬

Expanded text:
maiore studio et arte versantur, quorum maiore studio et arte versantur, quorum quanta mens sit, difficile est existimare; ita multa meminerunt. Quorsus igitur haec spectat oratio? quae sit illa vis et unde sit, intellegendum puto. non est certe nec cordis nec sanguinis nec cerebri nec atomorum; animae sit ignisne nescio, nec me pudet ut istos fateri nescire quod nesciam: illud, si ulla alia de re obscura adfirmare possem, sive anima sive ignis sit animus, eum iurarem esse divinum. quid enim, obsecro te, terrane tibi hoc nebuloso et caliginoso caelo aut sata aut concreta videtur tanta vis memoriae? si quid sit hoc non vides, at quale sit vides; si ne id quidem, at quantum sit profecto vides. quid igitur? utrum capacitatem aliquam in animo putamus esse, quo tamquam in aliquod vas ea quae meminimus infundantur? absurdum id quidem; qui enim fundus aut quae talis animi figura intellegi potest aut quae tanta omnino capacitas? an inprimi quasi ceram animum putamus, et esse memo
Abbreviated transcription (Latin):
ut a platone omibꝰ locis disserit᷑ Nihil
enim illeputat ẽẽ quodoriat᷑ et ĩt̾cat
idq solu esse quod semptale sit quale
id eam appellat ille nos spẽm nõ potu¬
it aiis hec in corpore inelusus agnos¬
cere Cognita attulit ex quo tam fuul¬
taru reꝵ cognitioĩs admiratio tollit
neq ea plan& iudet aĩs cu repente
intam insolitu tamq perturbatum
domiciliu ĩmigrauit. s cu se collegit
atq recreauit tfi agnoscit illa r̾ninis¬
cendo ita inhil est aliud discere insi
recordari. Ego aute maiore etiã quo¬
dam modo memoria admiror Quid
est ei illud quod memininiꝰ aut quã
Habet uim aut unde natura. Nõ qͥro
quãta meõria symonides fuisse dicat
quata theodretes. quata is qui a pyr¬
ro legatus ad senatu est missus. Cõme¬
as. qNanta nuper carneades quãta
qui mõ fuit seꝑsius metrodorus. Quã¬
ta nr̃ hortensius. de coĩ oĩ mẽoria
loquor et eoꝵ maxime qui maliquo

Expanded text:
 a Platone disseritur—nihil enim putat esse, quod oriatur et intereat, idque solum esse, quod semper tale sit quale est ide/an appellat ille, nos speciem—, non potuit animus haec in corpore inclusus adgnoscere, cognita attulit; ex quo tam multarum rerum cognitionis admiratio tollitur. neque ea plane videt animus, cum repente in tam insolitum tamque perturbatum domicilium inmigravit, sed cum se collegit atque recreavit, tum adgnoscit illa reminiscendo. ita nihil est aliud discere nisi recordari. Ego autem maiore etiam quodam modo memoriam admiror. quid est enim illud quo meminimus, aut quam habet vim aut unde naturam? non quaero, quanta memoria Simonides fuisse dicatur, quanta Theodectes, quanta is, qui a Pyrrho legatus ad senatum est missus, Cineas, quanta nuper Charmadas, quanta, qui modo fuit, Scepsius Metrodorus, quanta noster Hortensius: de communi hominum memoria loquor, et eorum maxume qui in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
tr est Neq tam multis grata et probat
pluribꝰ etiam suspecta et ĩusa. anꝙ cor¬
poris grauitate et clolorem noihi¬
pamus animi morbu corꝑorenosen¬
tum it̾a fit ut aiñs dese ipsetu inidie
citaes nos natura gemuisut eam p
intuei et perspicere dadero ophinau¬

Expanded text:
multis grata et probata, pluribus etiam suspecta et invisa? an quod corporis gravitatem et dolorem animo iudicamus, animi morbum corpore non sentimus? ita fit ut animus de se ipse tum iudicet, dsi talis nos natura genuisset, ut eam ipsam intueri et perspice
Abbreviated transcription (Latin):
sicłi smnam sequi .A. qua nõ enim noui¬
M dicam sipotero latine. scis em megre¬
celoqui in latino sermone nõ plui solere
ꝙͣ in greco latine . A. et recte quidẽ. S que
tandem est epicarmi ista sententia. M. e
concederem quiꝰ mortui cẽnt coR mifos
non ẽẽ. perfice sipotes ut ne moriendum
quide esse miseru putem. M.Iam istud
quide inhil negotii est . D. qũo hoc inhil¬

Expanded text:
Siculi, sententiam sequi. Quam? non enim noviSiculi, sententiam sequi. Quam? non enim novi. Dicam, si potero, Latine. scis enim me Graece loqui in Latino sermone non plus solere quam in Graeco Latine. Et recte quidem. sed quae tandem est Epicharmi ista sententia? E/morconcederem, qui mortui essent, eos miseros non esse, perfice, si potes, ut ne moriendum quidem esse miserum putem. Iam istuc quidem nihil negotii est, sed ego mai
Abbreviated transcription (Latin):
rit ut appellarem açioma utar post a
si ĩuenero melius. Idergo est pronũtiã¬
dum quia est ueru at̾it falsum. Cum
igitur dicis miser marcus Crassus aut
hoc dicis miser est marcus crassus ut
possit uidicari ueru id falsu nesit ał
nhil dicis oĩno. A age iam concedo
nõ esse miseros qui mortui sũt quoiã
Extorsisti ut faterer qui oĩno noneẽt
cos ne miseros quide ẽẽ posse. M qd
qui iuuimꝰ cu moriendu sit nõne
miseri sumus. Que enim in uita põt
esse iocunditas cu dies et noctes cogi¬
tandu sit iam iam ẽẽ moriendu. Ri¬
At quiergo intelligis quãtu malide
humana conditione deieceris. A qm̃
modo . M. qr simori et mortus miscrũ
esset inf̾initu quoddam et sempit̾mi
malu haberemꝰ i uita . D. mĩc uideo cal¬
cem ad quem eu sit decursu nil sit p̾teã
extimescendum. M. sed tu mihi uideris
epicarmni acuti nec insulsi hominis ut

Expanded text:
rit ut appellarem aci/wma , utar post alio, rit ut appellarem aci/wma , utar post alio, si invenero melius —id ergo est pronuntiatum, quod est verum aut falsum. cum igitur dicis: miser M. Crassus, aut hoc dicis: miser est Crassus, ut possit iudicari, verum id falsumne sit, aut nihil dicis omnino. Age, iam concedo non esse miseros, qui mortui sint, quoniam extorsisti, ut faterer, qui omnino non essent, eos ne miseros quidem esse posse. quid? qui vivimus, cum moriendum sit, nonne miseri sumus? quae enim potest in vita esse iucunditas, cum dies et noctes cogitandum sit iam iamque esse moriendum? Ecquid ergo intellegis, quantum mali de humana condicione deieceris? Quonam modo? Quia, si mors etiam mortuis miserum esset, infinitum quoddam et sempiternum malum haberemus in vita; nunc video calcem, ad quam cum sit decursum, nihil sit praeterea extimescendum. sed tu mihi videris Epicharmi, acuti nec insulsi hominis ut