comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Postbeneficiadñ Laus digna consequit᷑ i. Dicenim. dñe nom̃tuũ in a& nun
est optaredõ quod alit̃ euenire nefas put&ur. Sic enimdicimꝰ scĩfic&¬
nomentua qđ utiq scm̃ est Adueniat regnũ tuũ: Cuius  egnũ sine dubi¬
tatione uenturũ est. sed istatalia cum dicim̃ nrm̃ uelle declaramus:
precatur ergo ut humano genere semꝑ nom̃ eius debeat ꝑ manere :
quatenus ab aduentux p̃i. ꝑ aennit̃ dicidebeant utiq: xp̃iani: Sequit᷑¬

Expanded text:
Post beneficia Domini laus digna consequitur. Dicit enim: Domine, nomen tuum in aeternum; rtalium est, optare Deo quod aliter evenire nefas putetur. Sic enim dicimus: Sancnctum est: 460 Adveniat regnum tuum; cujus regnum sine dubitatione venturum est. Sed ista talia cum dicimus, nostrum velle declaramus. Precatur ergo ut in humano genere semper nomen ejus debeat permanere; quatenus ab adventu Christi perenniter dici debeant utique Christiani. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
& occidrt neges portes. Reges dicituitioꝵ noxias cateruas quae nos
intus uelut barbare nationes semꝑaffligunt Has ꝑ cussas dicit quando satis¬
factione paenitentiũ uulnerant᷑ : Namꝗđ nob̵ salus illius uuilnis ẽ
Occidit &iam in nobreges fortes cum sp̃s in mundos pecca¬
toꝵ labe dominantes emundatione delictoꝵ seddit ex traneos
quimerito in uoluntate sca dicuntur occisi : quia nos extinguere

Expanded text:
et occidit reges fortes. Gentes dicit vitiorum noxias catervas, quae nos intus, velut barbarae rationes, semper affligunt. Has percussas dicit, quando satisfactione poenitentium vulnerantur. Nam quod nobis salus, illis vulnus est. Occidit etiam in nobis reges fortes, cum spiritus immundos peccatorum labe dominantes, emundatione delictorum reddit extraneos. Qui merito in voluntate sua dicuntur occisi, quia nos exstinguere
Abbreviated transcription (Latin):
allelicia Iterũ nob̵ alleluia dicendum ẽ gratiaquidẽ semꝑ
nouun t seo p̃ce dentib expositionib omnino notissimã huic psabmꝰ
subiectus est. quisimili uerboꝵ assonatione cantat᷑: Diuersas enim
es inchoat sed in unã conuenientiã uociferationis exultat. cuius
uersus unifines non in probedicimꝰ uocitandos: sic̃ incentessimo
XUII psalmoiam diximꝰ. Ubi quat tuor uersus similis ententia termm¬
nantur : Quic quid enim dicitur admisericordiã dñi sefest᷑ sine
qua subsistere nullatenus praeualemꝰ. Merito ergo sȩpius ipsare¬
pecitur : quȩ om̃a in nob̵ indulgentissimis munerib: operatur:
Namsi causanitantis ecr&i discutias : clementia ẽ dñi omne qđ ui¬
uimus miseri cordia quod ualemꝰ qua ꝓ pt̃ nec ab ore nr̃o deb&
necacorde discedere quatenus & ipsa nos dign&augit uitione

Expanded text:
m est, gratia quidem semper novum, sed praecedentibus expositionibus omnino notissimum. Huic psalmus subjectus est, qui simili verborum assonatione cantatur. Diversas enim res inchoat; sed in unam convenientiam vociferationis exsultat; cujus versus unifines non improbe dicimus vocitandos, sicut in centesimo psalmo jam diximus, ubi quatuor versus simili sententia terminantur. Quidquid enim dicitur, ad misericordiam Domini refertur, sine qua subsistere nullatenus praevalemus. Merito ergo saepius ipsa repetitur, quae omnia in nobis indulgentissimis muneribus operatur. Nam si causam tanti secreti discutias, clementia est Domini omne quod vivimus, misericordia quod valemus. Quapropter nec ab ore nostro debet, nec a corde discedere; quatenus et ipsa nos dignetur jugi tuitione
Abbreviated transcription (Latin):
eST Sp̃s inore ipsoꝵ. Os babent & non loquent᷑ quid prodest õs
quod nonlo quitur : quid oculõs quod nonuid&÷ quidaures qđ nonaudit
quidnares qđ non odorant᷑: quidmanus quae non palpant. quid pe¬
des qui non mouent᷑  uo cabulasant enimuana non officia pfitura
Nomina sinerib: presimptio caduca non ueritas fireoat quid homines
iniuestro exitio noxia deleramenta ꝑ quiritis: Cur queuos destruantur
sabricatis: quanto dignius ut auctoriurt̃ subdamin & desinatiserrorẽ
colere que fecestis  Vnde hieremius ꝓph&a mepis tolascia iudȩo sc̃o

Expanded text:
abent et non loquentur. Quid prodest os quod non loquitur? quid oculus qui non videt? quid auris quae non audit? quid nares quae non odorantur? quid manus quae non palpant? quid pedes qui non moventur? Vocabula enim sunt vana, non officia profutura; nomina sine rebus; praesumptio caduca, non veritas firma. Quid homines in vestro exitio noxia deliramenta perquiritis? Cur quae vos destruant fabricatis? Quanto dignius ut Auctori vestro subdamini, et desinatis errorem colere quem fecistis. Unde Jeremias propheta in epistola sua Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
Coriso labitux praemissȩ laudis causa narrat᷑. quia iudicabit¬
dñs populũ suũ haebreumscilic& cui prȩstitit magna miracula
Cui proph&as suos nepeccar& at tribuit. Ad quem ipsum quoq
filium misit. Vt eiu standem aliquando scelerata duritia soluer&ur. Sed
quiade testabili obstinatione duratus est iudicabit eumutiq quia noluit
qu ẽe ipsius quem de cunctis nationib: elegerat possidendum. Cuidict
audipopulus m̃s & loquar & alibi popule m̃s quid fecitibi isto ergo
iudicabit. Defidelib aut̃ audi quid sequit᷑ & inseruis sus consolabitur
utiq dumillis p̃mia promissarestitu&: quihic ꝓpt̃ nom̃ eius laboriosa

Expanded text:
solabitur. Praemissae laudis causa narratur: Quia judicabit populum suum, Hebraeum scilicet, cui praestitit magna miracula, cui prophetas suos, ne peccaret, attribuit; ad quem ipsum quoque Filium misit, ut ejus tandem aliquando scelerata duritia solveretur. Sed quia detestabili obstinatione duratus est, judicabit eum utique; quia noluit esse ipsius, quem de cunctis nationibus elegerat possidendum. Cui dicit: Audi, populus meus, et loquar ; et alibi: Popule meus, quid feci tibi ? Istos ergo judicabit. De fidelibus autem audi quid sequitur: Et in servis suis consolabitur; utique dum illis praemia promissa restituet, qui hic propter nomen ejus laboriosa
Abbreviated transcription (Latin):
ilus quepos sunt fugere subtectum aut prodessesibi: Sicnil es illis
pian qui facrua ea & oõis oui conpidun INeis. Post
irrisaom gentilium nominã falsitatem sententia digna prolata est
ut collatis sensibus careant qui eos insensatos sibim& effecerunt
Conueniunt talib: personis reueraquȩ dieta sunt. Omnienimratione
deserit᷑: omni prudentia uacuatur: quiusq ad hoc ꝑuenit ut non p¬
futura sed suapotius colere uideatur exitia. & intuere qm̃ fabrica¬
tores & cultores doloꝵ cõplectitur unadampnatio. Item. Si malaera¬
gentium argentum & aurum operamanuum hominũ : usque quoneq¬
enimest sps̃ inoreipsoꝵ. Deniq gentilium execrandam cõmemorat

Expanded text:
 Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis. Post irrisam gentilium numinum falsitatem, sententia digna prolata est; ut collatis sensibus careant, qui deos insensatos sibimet effecerunt. Conveniunt talibus personis revera quae dicta sunt. Omni enim ratione deseritur, omni prudentia vacuatur, qui usque ad hoc pervenit, ut non profutura, sed sua potius colere videatur exitia. Et intuere, quoniam fabricatores et cultores idolorum complectitur una damnatio. Vers. gentium argentum et aurum, opera manuum hominum, os habent et non loquentur, etc. Gentilium exsecranda commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
nuuo hominuo. Simulacra gentium . ritusq: derid&: neaurea signa de¬
osque colat argenteos & put&ur homini prces tare qđ coepit ab homine
quanto melius consulunt sielisa frangantur. tuncuere aliquid psunt si ad pe¬
cunias trans lata descendunt quo cir cads̃ ipsoꝵ non ex audit integer sed
praestat potius inminutus & considera qm̃ ꝑspecies diuersarũ disinitio¬
num : pulcherrimus dictorũ ordo descendit. Hic enim de signant᷑simula¬
era ꝑ illud uande sunt id estaurũ & argentum m& alloꝵ scilica qualitate

Expanded text:
uapropter Simulacra gentium ritusque deridet, ne aurea signa deosque colat argenteos, et putetur homini praestare quod coepit ab homine. Quanto melius consulunt, si elisa frangantur? Tunc vere aliquid prosunt, si ad pecunias translata descendunt. Quocirca deus ipsorum non exaudit integer, sed praestat potius imminutus. Et considera, quoniam per species diversarum definitionum pulcherrimus dictorum ordo descendit. Hic enim designantur simulacra per illud unde sunt, id est aurum et argentum, metallorum scilicet qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
confusio nominat᷑ : Sed haec om̃a uirtus diuina destruit quandonos ad
miseri cordiaesuae dona ꝑducit : Ad didit : & om̃a regnachanaan : occi
dit Chanaanint̃ pr&at᷑ bumiliatio Seo nonillaquȩ ꝑducit ad dñm
N am& illihumiliatidicunt᷑ : quidehonore scõ decidunt & pessima conuer¬
satione merguntur: Sicut in alio psalmodicit. & humili auicalomnia¬
torẽ : Namsi humiliatio & ad poenam minimeꝑtiner& non legera&¬

Expanded text:
confusio nominatur. Sed haec omnia virtus divina destruit, quando nos ad confusio nominatur. Sed haec omnia virtus divina destruit, quando nos ad misericordiae suae dona perducit. Addidit, dit. Chanaan interpretatur humiliatio: sed non illa quae perducit ad Dominum. Nam et illi humiliati dicuntur, qui de honore sancto decidunt, et pessima conversatione merguntur; sicut in alio psalmo dicitur: Et humiliabit calumniatorem . Nam si humiliatio et ad poenam minime pertin
Abbreviated transcription (Latin):
supplantatorẽ interpr&arisȩ peiam dictũ . ẽ. qui bene dictionẽ
frat̃ naglorios animis cupiditate prȩripuit. Quod ad euocatam
uniuersitat e ingentium. cõpetent̃ aptat᷑ : quae aduentũ dñi salua¬
toris ad secreduluatetrahens sinagoge munera ꝓmissa ꝑcepit
& priorem populũ religiosa festinatione superauit: Sedpꝰ illã
patriar chȩ misticã luctã. qaiamiacob cum angelo constant̃ ex¬
ercuit ipse quoq is rł appellarimeruit : quia tãtȩ concertationis
fixa mente pondera tolereiuit : Iir ł aut̃ interp̃tatur ur uidens dm̃ quod
adilamꝑtin& signifi cationem quam dñs possedit inbeates: Elegititaq
ia cob dumeccłȩ populum : diuersarũ gentiũ congregatione subunauit :
Posseditirł quando millabeat orũ sesurrestione ipse i nomnib ꝓbabat̃ ha

Expanded text:
supplantatorem interpretari saepe jam dictum est, qui benedictionem fraternam gloriosa nimis cupiditate praeripuit. Quod ad evocatam numerositatem gentium competenter aptatur, quae adventum Domini Salvatoris ad se credulitate trahens, Synagogae munera promissa percepit, et priorem populum religiosa festinatione superavit. Sed post illam patriarchae mysticam luctam quam Jacob cum angelo constanter exercuit, ipse quoque Israel appellari meruit; quia tantae concertationis fixa mente pondera toleravit. Israel autem interpretatur vir videns Deum, quod ad illam pertinet significationem quam Dominus possidet in beatis. Elegit itaque Jacob, dum Ecclesiae populum diversarum gentium congregatione subadunavit. Possidet Israel, quando in illa beatorum resurrectione, ipse in omnibus probatur ha
Abbreviated transcription (Latin):
quistatis indomodñi hoc ẽ. qui ꝑseues tenti. & intituba bili uolun¬
tate : in ipsius scã credulitate consistitis. Contra illos scilic& dio¬
tum qui pacientes defectũ deconlato subito honore cecider̃ seqͥt᷑
inatrus dom dĩ nr̃i A triũ dicit᷑ amplissime domꝰ primꝰ ingressos
ubi sibi habitantes : ꝓpt̃ expellendũ frigus focos facere noscebanT

Expanded text:
Qui statis in domo Domini, hoc est, qui perseveranti et intitubabili volunQui statis in domo Domini, hoc est, qui perseveranti et intitubabili voluntate in ipsius sancta credulitate consistitis. Contra illos scilicet dictum, qui patientes defectum de collato subito honore ceciderunt. Sequitur, In atriis domus Dei nostri. Atrium dicitur amplissimae domus primus ingressus, ubi sibi habitantes propter expellendum frigus focos facere noscebant
Abbreviated transcription (Latin):
Postgrad alium pulcherrimã construstionẽ quaeusq: adillã ꝑuenit
summitatẽ quue in a&ernũ securos efficit & felices. Congrue
nimis ponitur alleluia : uł laudib: dñi scã ꝑ fruat᷑ ecclesia cuitale
munus noscitur ẽẽ p̃paratũ. Quu ꝓpt̃ sincerismentib: alacres
allelua dicere. festinemꝰ ut illi scoꝵ populo ꝑ diuinã gratiam
Quis tatis indimo dñ Inatrus domus dĩ ut̃i
Dost p̃teritos sicut dictum ẽ. psalmos quib: dominiũ uistutũ culmen
diuinami serationȩ ꝓph&ac conscendit in domo dñi stantes alloquit᷑
ut pͥcollatatãingentia beneficia laudare non desinant cȩlit̃raq
creatorẽ & respice p̃cepta ista in his duob: uersib: quadistindtionecre¬
uer̃ primodix̃ laudate nom̃ dñi & ne quib: lib& hoc putir esin uintũ :
Aodidit laudateserui diniñ Id ẽ. quiseruiipsius estis bonauo luntate deuoti
& dĩmuos haberesentitis quẽ nulla suꝑstitione contẽpnitis. tertiodic̃

Expanded text:
Post gradalium pulcherrimam constructionem, quae usque ad illam pervenit summitatem, quae in aeternum securos efficinimis ponitur, Alleluia; ut laudibus Domini sancta perfruatur Ecclesia, cui tale munus noscitur praeparatum. Quapropter sinceris mentibus alacres Alleluia dicere festinemus, ut illi sancto populo per divinam gratiam Qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. Post praeteritos sicut dictum est psalmos, quibus ad omnium virtutum culmen divina miseratione propheta conscendit, in domo Domini stantes alloquitur, ut post collata tam ingentia beneficia laudare non desinant coeli terraeque Creatorem. Et respice praecepta ista in his duobus versibus qua distinctione creverunt. Primo dixit: Laudate nomen Domini. Et ne quibuslibet hoc putares injunctum, addidit, laudate servi Dominum, id est, qui servi ipsius estis prona voluntate devoti, et Dominum vos habere sentitis, quem nulla superstitione contemnitis. Tertio dicit;
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut uniquensuor Inicapite Quod des cenidit Iribi aubuto Inbiqrbã
a abon. Quodde Scenidi⁊ Inonaues uioĩ xieius. Incipit superio¬
ris uersus per cõparationes subtilissimas facta declaratio priscis enĩ
temporibus idiiunguebuntur in reges: ali iinprophexs alit inp̃
pontificum reuȩrentissimam dignitatem quitam en
similitudinem pronuntiabunt dñi xp̃i : Sicut & alia multa
quae illis temporibus figurditer a gebantur ueniens aut̃
in uisibiliter & incorporiditer unctus est dnĩs xp̃s. c&crum
corporditer unctus fuis se non legitur R ex omip̃s
proph& mirbilis pontifex u&ernus quise in maculatum
propeccatoribus obtulit immolandum : Dcisto auten
unguento quad ra gesimus quartus psalmus dicit proptr¬
a un xitte ds dr̃tuus olcolu&itiae precon sortibus cuis

Expanded text:
 in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron, quod descendit in oram vestimenti ejus. Incipit superioris versus per comparationes subtilissimas facta declaratio. Priscis enim temporibus alii ungebantur in reges, alii in prophetas, alii in pontificum reverentissimam dignitatem; qui tamen similitudinem pronuntiabant Domini Christi, sicut et alia multa quae illis temporibus figuraliter agebantur. Veniens autem invisibiliter et incorporaliter unctus est Dominus Christus. Caeterum corporaliter unctus fuisse non legitur Rex omnipotens, Propheta mirabilis, Pontifex aeternus, qui se immaculatum pro peccatoribus obtulit immolandum. De isto autem unguento quadragesimus quartus psalmus dicit: Propterea unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
nuncbenedicite postaduentux p̃i qua congregatiestis in eo: Nancbene¬
dicite inaltimogradiumpsalmo quia insuminitate urtutũ congregatiestis:
Ante ergo quã ꝑ ueneritis ad quintũ decimũ gradum. hoc ẽ ad excelsum non pote¬
ratis bene dicere dño. Eccenune dicoaob. Ec cenuno benedicitedño. quan¬
dodicit᷑ eccequodam modores digito de monstrat᷑. ec cenune quib dicit

Expanded text:
minum, post adventum Christi: quia congregati estis in eo. Nunc benedicite in ultimo graduum psalmo: quia in summitate virtutum congregati estis. Antequam ergo perveneritis ad quintum decimum graduum, hoc est, ad excelsum, non poteratis benedicere Domino. Ergo nunc dico vobis: Ecce nunc benedicite Domino. Quando dicitur, ecce: quodammod
Abbreviated transcription (Latin):
gradiũ psalm̃ fuerat. Ad dñm cũ tribularer claman& ex audiuit me In
secundo conscenderat : Leua uiocalos ieosinmontes : Int̃tio la&atꝰsum
in his qaae dicta s̃ mibi : Inquarto adteleuauioculosmeos quihabitas incaelo
nit ad tertũ decimũ psalmũ immouenitad quartũ decimũ & p̃om̃is urtu¬
tes humilitatẽposuit : Frus taenim habem̾uirtutes si nompseuirtutes
humilitated ñi coronaent᷑. quid enĩdix̃. Sñenonẽ. ex altatũ cormeũ neq
elatis̃ oculonei: Qm̃ ergohumilẽ semonstrauerat xp̃ĩaduentũ postulat¬

Expanded text:
graduum psalmus fuerat: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me; in graduum psalmus fuerat: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me; in secundo conscenderat: Levavi oculos meos in montes. In tertio: Laetatus sum in his quae dicta sunt mihi; in quarto: Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo. nit ad tertium decimum psalmum, immo venit ad duodecimum, et post omnem virtutem, humilitatem posuit. Frustra enim habemus virtutes, si non ipsae virtutes humilitate Domini coronentur. Quid enim dixit? Domine, non est exaltatum cor meum: neque elati
Abbreviated transcription (Latin):
gio consit&ur: Ad didi dit. In no ctib ex tollite manusurãs in scã & benedicite
dim: In nostib: mandustius significat teterrimã tempꝰ qđ semꝑ ereber¬
rimis tribulationib: obscuratur : In hocergosae culo leuandes̃ manus ubi
bonaoperatio dñ mer&urauxiliũ  Sic moy ses quam diumanus tendebat
amalechaudatia superba premo batur. prae sagans cruce beatis si me
facite: dñs eninnontantũ nos exigitpia uerba scofacta. Ad didit in
scã ut eam manꝰ semine  xp̃iani : Namsullã her&icifaciant aut pagani
nomini fidelis xpĩanus obtulerit: In quota menactu nequis sibi aliquid
arrog& dnm dic̃ esse bene dicendũ quandoips edonat & animã mise¬
ricor dem & substantiã largiorem: Sic caritatẽ dñi & laudibus si¬
eris & pia doc& operatione cõplendam: Insꝑactisrespice quã digna

Expanded text:
gio confitetur. Addidit, In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite gio confitetur. Addidit, In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum. In noctibus, mundi istius significat teterrimum tempus, quod semper creberrimis tribulationibus obscuratur. In hoc ergo saeculo levandae sunt manus ubi bona operatio Domini meretur auxilium. Sic Moyses quandiu manus tendebat, Amalech audacia superba premebatur : praesagans crucem beatissimae facite; Dominus enim non tantum a nobis exigit pia verba, sed facta. Addidit, in sancta, ut eam manus seminet Christiani. Nam si illam haeretici faciant aut pagani, nomini fidelis Christianus obtulerit. In quo tamen actu, ne quis sibi aliquid arroget, Dominum dicit esse benedicendum, quando ipse donat et animum misericordem et substantiam largiorem. Sic charitatem Domini et laudibus sacris, et pia docet operatione complendam. His peractis, respice quam digna
Abbreviated transcription (Latin):
nomine paulus honorabilẽ gentib fecit. Sic enim eius epistola prae¬
non essem: Demoy se quoq: in aliopsalmo : Mist mox senseruum suum
Qua ꝓp̃t studiam deꝑfectis propriedicit᷑ qui& amici si ne dubionuncupanT
Addidit quistatis indomo dñi Io .ẽ. quorũ animꝰ indño religionis firmoues¬
tigio ꝑseuerat : Stare emĩ deillis dicit᷑ qui ab onop̃posito : facilitatiscri¬
mine non labunt᷑. Sicut dictũ est de diabolo: qui ar changelus fuit & in
ueritate nonstait : Nomin a quidẽ domꝰ concludit & atria qm̃atrium
ingressus ẽ mansionis: Significat enimeos siue quuam in pen&rabilib:
sunteccłaẽ. Siue qui inin gressaeius esse meruer̃: Diuersaeñ loca
subunitatis gratia habere constat aecclenã. hins̃ quoq distis aliud geñ firmita¬
tis adiecitdinrĩ. Hoo ẽ nonquẽ gentilitas colit sed quẽ uera catholicardi¬

Expanded text:
nomine Paulus honorabilem gentibus fecit; sic enim Epistola ejus praenomine Paulus honorabilem gentibus fecit; sic enim Epistola ejus praenon essem . De Moyse quoque in alio psalmo: Misit Moysen servum suum . Quapropter istud jam de perfectis proprie dicitur, qui et amici sine dubio nuncupantaddidit, qui statis in domo Domini, id est quorum animus in Domino religionis firmo vestigio perseverat. 457 Stare enim de illis dicitur, qui a bono proposito facilitatis crimine non labuntur, sicut dictum est de diabolo qui archangelus fuit, et in veritate non stetit . Nominata quidem domus, concludit et atria; quoniam atrium ingressus est mansionis. Significat enim eos, sive qui jam in penetralibus sunt Ecclesiae, sive qui in ingressu ejus esse meruerunt. Diversa enim loca sub unitatis gratia habere constat Ecclesiam. His quoque dictis aliud genus firmitatis adjecit, Dei nostri; hoc est, non quem gentilitas colit, sed quem vera catholica reli
Abbreviated transcription (Latin):
deo duos uersus simul positushus qm̃ sibi inuicem : matua conex none
iungunt᷑ ut nob̵ impl&us sensus euidentius apparer&: primum que ram
cur & hic & in superi orepsalmo ecceposuerit. scilic& ut rebus certis
atq ꝑfectis non solumsermosed &iam articularis praestar&᷑ ostensio
Nuno aũt dictũ ẽ. quia tot gradibus ascensus illesolus laudaridebuit
quitanta concessit. Primũ enim fuit quod ꝓficient̃ ascenderat: deinde
qđ suꝑ hanc ascensũ alium non habebat: Tunc enĩma iori studio pre¬
dicanđ est dns : quando facit sua largitate securos: Siueut aliis
plac& tempꝰ istud significat mundiale quandohic exercendus est
animꝰ: ut ibi a & nis acꝓp&uis laudib: occup&ur: Benedicite dñm:
significat lauda tequianos illum benedicendo laudamꝰ: illeaũ ͥnos be¬
nedicendos cĩficat: Audisti seruum & nealiquid putares abiectũ: Addidit
dñi ut depotentia summi principis dignitas crescer& seruientis. Hoc se

Expanded text:
one junguntur, ut nobis impletus sensus evidentius appareret. Primum quaeramus cur et hic et in superiori psalmo, Ecce posuerit; scilicet ut rebus certis atque perfectis non solum sermo, sed etiam articularis praestaretur ostensio. Nunc autem dictum est, quia tot gradibus ascensis, ille solus laudari debuit, qui tanta concessit. Primum enim fuit, quod proficienter ascenderat: deinde quod super hunc ascensum, alium non habebat. Tunc enim majori studio praedicandus est Dominus, quando facit sua largitate securos. Sive ut aliis placet tempus istud significat mundiale, quando hic exercendus est animus, ut ibi aeternis ac perpetuis laudibus occupetur. Benedicite Dominum, significat laudate: quia nos illum benedicendo laudamus; ille autem nos benedicendo sanctificat. Audisti servum; et ne aliquid putares abjectum, addidit Domini; ut de potentia summi principis dignitas cresceret servientis. Hoc se
Abbreviated transcription (Latin):
suores cuelestes ꝑhumanus consu& udines dinoscit᷑ indicare : Lactꝰ eñ i nr̃
strat᷑ꝰ qui& ẽ nob̵ confert & finẽ luborũ. Vnde lectꝰ ipsius id estrequies
consumatio intelligenduẽ beatissimȩ passionis nã & ipsũ qđ dix̃ suscen¬
dero significat ascensionẽ quando ascendit incȩlos a seda ad dexterũ
patris tunc enĩ iurationis id ẽ ꝓmissionis ipsius uota compl&a sant

Expanded text:
nes dignoscitur indicare. Lectus enim noster stratus quietem nobis confert et finem laborum: unde lectus ipsius, id est requies, consummatio intelligenda est beatissimae passionis. Nam et ipsum quod dixit, si ascendero, significat ascensionem, quando ascendit in coelos et sedit ad dexteram Patris. Tunc enim jurationis, id est promissionis ipsius vota completa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Egyptus bic mundus ẽ quidiueriis cladib: affligapopulũ xp̃ianum :
Primogenita enĩ mundi quasi aegyptiꝑcutit : quandonatos homines
inoriginale peccato: potentiae suce inspiratione corr&̧it ab homine
usq ad pecus Ioest a prudentiorib: huius scłi usq admansue¬
tos & simplices uiros oma enimnis ꝑgratiam cbũ liberent᷑
adiabo louelut pharaonis impic dominatione deprimuntur:¬

Expanded text:
gyptus hic mundus est qui diversis cladibus affligit populum Christianum; Primogenita enim mundi, quasi Aegypti percutit, quando natos homines in originali peccato potentiae suae inspiratione correxerit. Ab homine usque ad pecus, id est a prudentioribus hujus saeculi usque ad mansuetos et simplices viros. Omnes enim nisi per gratiam Domini liberentur, a diabolo velut Pharaonis impia dominatione deprimuntur
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ p̃dicatio totũ mundũ tamquã uentus celerrimꝰ ꝑ cucurrit:¬
dequib: alio lo coscriptũ .ẽ. Sagittas suas ardentib effecit:
Namipsis quoq uentis pennȩ pro discursus cucleritate tribuunt᷑ : Aitenim
& ascendit suꝑ cherubin & uola uituo lauit suꝑ pennas uentorã : Subnec¬
tit dethesauris suis unde reuera spiritales poterant prodire diuitie¬

Expanded text:
quorum praedicatio totum mundum tanquam ventus celerrimus quorum praedicatio totum mundum tanquam ventus celerrimus De quibus alio loco scriptum est: « Sagittas suas ardentibus efficit . » Nam ipsis quoque ventis pennae per discursus sua celeritate tribuuntur; ait enim: « Transcendit super cherubin et volavit, volavit super pennas ventorum. » Subnectit: « de thesauris suis. » Unde revera spiritales poterant prodire diviti
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq secundũ operasua. Educes nubes ab extrsmo terns
sul gora in pluuiam fecit quiprodu cit uenros
de the sauuissuis. hoc si ad litterã intendas scer&a natura
dñi testat᷑ amminis tratione cõpleri: Sed qm̃ dehebreopopulo
dicit̾ inforius. conuenithoc quoq hominib applicare Edux nubes
ab extremot̃re quamdo proph&as ab humili ꝓposito ad p̃cationis
fecit fastigiaꝑ uere: Quimerito nubib: cõparant᷑ qm̃ imbresui
eloquii a futuri iudicii nos calore defendunt. dumanimab:
nr̃is prosutura de promunt : Nubes enim sicut frequent᷑
dictum ẽ. proph& as accipidebere scripturatestatur dicens:
Mandab onubib meis nepluant suꝑ eã pluuiã segt᷑: fulgora
in plouiã fecit: predicationes itaq: proph&arũ fulgoras unt :
& in matura messe dñõ praestante coales cant: Addidit : qui ꝓduc̃
uentos dethesaurissuis : uentos enimim ꝓbe ponimꝰ apostolos:

Expanded text:
cut sequitur. Educens nubes ab extremo tecut sequitur. Educens nubes ab extremo tefulgura in pluviam fecit. Qui producit ventos de thesauris suis. Hoc si ad litteram intendas, secreta naturae Domini testatur administratione compleri. Sed quoniam de Hebraeo populo dicit inferius, convenit hoc quoque hominibus applicare. Eduxit nubes ab extremo terrae, quando prophetas ab humili proposito ad praedicationis fecit fastigia pervenire. Qui merito nubibus comparantur; quoniam imbre sui eloquii a futuri judicii nos calore defendunt, dum animabus nostris profutura depromunt. Nubes enim sicut frequenter dictum est prophetas accipi debere Scriptura testatur, dicens: Mandabo nubibus 459 meis, ne pluant super eam pluviam. Sequitur, fulgura in pluviam fecit. Praedicationes itaque prophetarin maturam messem, Domino praestante, coalescant. Addidit, qui producit ventos de thesauris suis. Ventos enim non improbe ponimus apostolos,
Abbreviated transcription (Latin):
Namquãuis sint inenarrabilia operadm̃ : totusq mundus refen¬
re nonp̃ualeat quod operatur in manido hic tam̃ uni uersa
stupenda breuitate conclusas̃ om̃a dm̃fecisse que uoluit in caelo & in
terra in mari& in abyssis ut & creataquȩ uides eius uoluntatẽ facta eẽ
cognosceres & illaquȩ humanis ne queunt conspestib apparere. ipsus
potentia continere posse sentires. Caelũ positũ .ẽ procunctis cȩ¬
lestib: terra pomnib: quȩ in humogignunt᷑ : mare cõmemoratũ dicamꝰ
proistis sinib: quoscũ meantium dis cursus inuisitat. Abyssusuero oce¬
anum de signat qui& nob̵ ignotus : ut & quidamre ferunt altitudine
magna profundus ẽ : In hisa ut̃ omnib: uoluntas dñi sine aliqua dubi¬
in mari & in omnib: ab yssis: Deniq prouoluntate bonitatis suae pla¬
cuit dõ incuelestib: animab: & in aridis mentib: siue inscłi flustib¬
atq: in pfunditate malitiae uers antib: facere mirabilia s eddens uni¬

Expanded text:
Nam quamvis sint inenarrabilia opera Domini totusque mundus referre non praevaleat quod operatur in mundo, hic tamen universa stupenda brevitate conclusa sunt: omnia Deum fecisse quae voluit in coelo, et in terra, in mari, et in abyssis; ut et creata quae vides, ejus voluntate facta esse cognosceres; et illa quae humanis nequeunt conspectibus apparere, ipsius potentia contineri posse sentires. Coelum positum est pro cunctis coelestibus, terra pro omnibus quae in terra gignuntur, mare commemoratum dicamus pro istis sinibus quos commeantium discursus invisitat, abyssus vero Oceanum designat, qui et nobis ignotus, et ut quidam referunt altitudine magna profundus est. In his autem omnibus voluntas Domini sine aliqua dubin mari, et in omnibus abyssis. Pro voluntate bonitatis placuit Deo in excelsis animabus, in aridis mentibus, in saeculi fluctibus, in profunditate malitiae facere mirabilia, si
Abbreviated transcription (Latin):
nignus. est dñs psallrre nocoinie ius em̃ suauis ost dr̃is
Considera quo dl audate tertiopos uit : ut ꝑ laudis similem qualitatẽ sc̃ãe
trinitatis in diuisibilem nob̵ ostender& unitatem. ł audis enim domi¬
nicȩ usq: ad diuisionem posit ã multi plex causa narrat᷑. Nã cũ sint om̃a
ualdebona quȩ fec̃ cuius ipsesit boñitatis aduertitur a quotaliar
manassenoscuntur : Ad didit quoq: suauis ut non solũ benignum
sed & dulcẽ esse sentires. Sic enim& alibidicit: Sustate& uidete
qm̃ suauis est dñs. Psallite uero dmponit᷑ : adbonas corporis ope¬
rationes sefertur : ut in hacmundi conuersatione dñm uideam᷑

Expanded text:
nignus est Dominus: psallite nomini ejus, quoniam suavis est. Considera quod laudate tertio posuit, ut per laudis similem qualitatem sanctae Trinitatis indivisibilem nobis ostenderet unitatem. Laudis enim dominicae usque ad divisionem positam multiplex causa narratur. Nam cum sint omnia valde bona quae fecit, cujus ipse sit bonitatis advertitur, a quo talia manasse noscuntur. Addidit quoque, suavis, ut non solum benignum, sed et dulcem esse sentires. Sic enim et alibi dicit: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Psallite vero dum ponitur, ad bonas corporis operationes refertur; ut in hac mundi conversatione Dominum videamur
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ et uitamusq: in scłor Illic mmonte scilic& sion
id ẽ in eccła quae fratrumadunatione consistit. Mandauit bene¬
distionem hoc ẽ misit dñm saluator ẽ quioredentiũ uita ẽ & beati¬
tudo ꝑp&ua uerum hoc. montis nom̃ sae pe diximꝰ caelestẽ illã hieru¬
salẽ signficare : cuius & harc terrenaportat imaginẽ ipsaẽ enim
qua euitã contin& sinefine quae gaudium sine intermissione & qđ
omnegenus felicitatis excedit asuobe neficioregit᷑ & possidocur aue¬
tore: dicendo en milliecon cordiu significata est ostendit᷑ quiadis
discor dib benedictio nulla prestat᷑ Vides congregatio illa quib
si milidi dinib: & quanta ã miratione laudata sst : Vt nullus dubit&
ingens. ẽẽ donum : quando ab ipso laudatur quidaturus ẽ premium

Expanded text:
tionem et vitam usque in saeculum. Illic, in monte scilicet Sion, id est Ecclesiae, quae fratrum adunatione consistit, mandavit benedictionem, hoc est, misit Dominum Salvatorem, qui credentium vita est et beatitudo perpetua. Verum hoc montis nomen saepe diximus coelestem illam Jerusalem significare, cujus et haec terrena portat imaginem. Ipsa est enim quae vitam continet sine fine, quae gaudium sine intermissione; et quod omne genus felicitatis excedit, a suo beneficio regitur et possidetur auctore. Dicendo enim illic, ubi concordia significata est ostenditur, quia discordibus benedictio nulla praestatur. Vides congregatio illa quibus similitudinibus, et quanta admiratione laudata sit; ut nullus dubitet ingens esse donum, quando ab ipso laudatur qui daturus est praemium
Abbreviated transcription (Latin):
cani cũ ꝯuadutor. Postilliũ p̃cedentis palm̃ sc̃issonã p̃deatio nẽ inquiro
detimogradu iã positus ꝓph&a populis beatã p̃dicat unitatẽ ut quise x p̃ana
religione cons tringunt : inuna caritatis conuenientia ꝑseuerant qđ lica
ud inonachos quidã aptandũ eẽ iudicauerint nos tam̃dicimꝰ & adgenerali¬
tatis concordũ ꝑtinere Qm̃ hoo non tantũ monas terus sedini uerse
prenuntiat᷑ ecłae. Ittm, Exui. psulmꝰ quarto decimꝰ canticũgradiũ
ne ꝓtenta manu fieriquã sermonib: explicari. bonũ respicit ad caritatẽ
qm̃ ꝑfecti uiri cõmunib sehortant᷑ exemplis & alt̃ alterius iurtutes
imitãdo mutuȩ dilaetonis se incendio cõprehendunt Frequent̃ eñbonũ
facimꝰ & ad uersitate animi disdedimꝰ : est eñ ꝑfecta uirt᷑ utipsc̃ bonit
debeattibi placere qđ feceris habiticre id est inbono ꝓposto permanere
sunt constiaiti: quib est sicut in actib: apos tolorũ legitur cor unũ

Expanded text:
 graduum. Post illam praecedentis psalmi sanctissimam praedicationem, in decimo quarto gradu jam positus propheta populis beatam praedicat unitatem; ut qui se Christiana religione constringunt, in una charitatis convenientia perseverent. Quod licet ad monachos quidam aptandum esse judicaverint, nos tamen dicimus et ad generalitatis concordiam pertinere: quoniam hoc non tantum monasteriis, sed universae pronuntiane protenta manu fieri, quam sermonibus explicari. Bonum respicit ad charitatem, quoniam perfecti viri communibus se hortantur exemplis, et alter alterius virtutes imitando, mutuae dilectionis se incendio comprehendunt. Frequenter enim bonum facimus, et adversitate animi dissidemus. Est enim perfecta virtus, ut ipsum bonum debeat tibi placere quod feceris. Habitare, id est in bono proposito permanere. sunt constituti, quibus est sicut in Actibus apostolorum legitur cor unum
Abbreviated transcription (Latin):
edoocii Incip̃ psalmꝰ exoeiii canticũ gra duum. Respi¬
tiamus oculo cordis intento quemad modũ uestigia summauir¬
tutũ transmissis gradib proph&a conscenderit. Ille enimbe¬
ate frat᷑ nitati quã in unodixerat congregandã nunc qđ sup. ẽ
salubrit̃ ꝑsuad& ut felixadunatio in laudes dñi flagrantis si mo
caritati s tudio contin&ur quatenꝰ fideles uiros ꝑfestaope¬
ratio consequat᷑ & hic imitent᷑ suauitatẽ quae in illa patria
in scĩs credit᷑mentib: eẽ mansura: Dignũ ẽ. enĩ ut benedictio
illis oluatur : ad quem summostudio constitascensum: meñto

Expanded text:
eclaratur. PSALMUS CXXXIII. Canticum graduum. Respiciamus oculo cordis intento, quemadmodum vestigia summa virtutum transmissis gradibus propheta conscenderit. Illi enim beatae fraternitati, quam in unum dixerat congregandam, nunc quod superest salubriter persuadet, ut felix adunatio in laudes Domini flagrantissimo charitatis studio concitetur, quatenus fideles viros perfecta operatio consequatur; et hic imitentur suavitatem, quae in illa patria in sanctis creditur mentibus esse mansura. Dignum est enim ut benedictio illi persolvatur, ad quem summo studio constat ascensum. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
conniudo paraui lucernã xp̃ooeo: Illic cũ dicit᷑ illebeatitudinis
requies significat᷑ : dequa superius pat̃ dix̃ haec requi es mea in scłm
quae ẽ un ds̃ nec beatitudine separat᷑ nec potestate nec natura diui¬
dit̃ Seqͥt᷑ Producã cornudauid & hic dauid in telligendus ẽ Sicut
sup̃ diximꝰ dnĩ saluator cuius cornu id est fortitudo potestatis in
illa iudicitione mons trandaẽ : ubi abipsoscĩs &erna prȩmia conce¬
dunt᷑ : Neq enĩ hoc dese poterat dauid dicere qui& ipse int̃reliquos
beatos ñdaturus ẽ minꝰ sed a dño accepturus est prȩmiũ & ut dñm
lum̃ prȩdicationis baptis tȩ iohannis qui fuit reuera iucernax pĩ
mundanis tenebris cueles telum̃ ostendens. Iteor. Illic producam¬

Expanded text:
vid: paravi lucernam Christo meo. Illuc cum dicitur, illa beatitudinis requies significatur de qua superius Pater dixit: Haec requies mea in saeculum quae est unus Deus, nec beatitudine separatur, nec potestate, 454 nec natura dividitur. Sequitur, producam cornu David. Et hic David intelligendus est sicut supra diximus Dominus Salvator, cujus cornu, id est fortitudo potestatis in illa judicatione monstranda est, ubi ab ipso sanctis aeterna praemia conceduntur. Neque enim hoc de se poterat David dicere, qui et ipse inter reliquos beatos non daturus est munus, sed a Domino accepturus est praemium. Et ut Domlumen praedicationis Baptistae Joannis, qui fuit revera lucerna Christi, mundanis tenebris coeleste lumen ostendens; de quo a
Abbreviated transcription (Latin):
ũnum & ut agnos ceres hoc & patrẽ facere qđ filius operatur
hic patrem dicit inimicos eiꝰ confundere qđ filiũ constat aẽ ficturũ :
Ipitemt̃ in ẽuaingło dcit. pat non indecat quẽ quã saedomne iuditiũ dedt filio Sel
patres testimonio filiglora deuent̃ &x ponit Nũ xalibi deunitate axoperto¬
nis dicit᷑ pat mneus usq modo operaẽ ago operor ꝗđ &iã despũses intellig

Expanded text:
gnosceres hoc et Patrem facere quod Filius operatur, hic Patrem dicit inimicos ejus confundere, quod Filium constat esse facturum. Ipse enim in Evangelio dicit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Sed Patris testimonio Filii gloria decenter exponitur. Nam et alibi de unitate cooperationis dicitur: Pater meus usque modo operatur, et ego operor Ibidem, 17; quod
Abbreviated transcription (Latin):
orate dolenilus ar tabi uo si quudem betelicaimsis arostosleos
qͣn hus robus tissint ẽ iurilitatis inditiam est. & fixa sab suo
cpite perseuerat Maltis enim pasnombus duino munere sipe¬
ratis apos toli uirosre constantiramos perdĩ gratiam proba¬
uerunt seruantes &iam regulas quas acha acceperunt
sub suo se mansisse capite mons trauerunt: Sed nehano barbam
cuius cumquȩ hominis fortassis aduerteres. addidit aa ron
quixp̃ĩ speciem praeferens. Iamipsum in sacerdotio sũo sub
quadam imaginatione gestabat frequenter enim nomina
de ipso trans latitia dicimus Sicut salomon dauid sanison
ita & hic a aror. Adiecit Quod descendit inora
uesli menti eius. Oraues timenti dñi aluatoris signi ficat
suae digna tionesẽĩ ficat. Iteo Sicut unguentum

Expanded text:
s apostolos, quoniam haec robustissimae virilitatis indicium est, et fixa sub suo capite perseverat. Multis enim passionibus divino munere superatis, apostoli viros se constantissimos per Dei gratiam probaverunt: servantes etiam regulas quas a Domino acceperunt, sub suo se mansisse capite monstraverunt. Sed ne hanc barbam cujuscunque hominis fortassis adverteres, addidit, Aaron, qui Christi speciem praeferens, jam ipsum in sacerdotio suo sub quadam imaginatione gestabat. Frequenter enim nomina de ipso translatitia dicimus, sicut Salomon, David, Samson: ita et hic Aaron. Adjecit, quod descendit in oram vestimenti ejus. Ora vestimenti Domini Salvatoris significatur suae dignatione sanctificat. Ipsa est enim
Abbreviated transcription (Latin):
& pilii eorũ us & in Sctoi scl̃i sedebuat suꝑsedẽ tuam. Explanauit
qđ superius diẽ : Nã & hic deapłis loquit᷑ c&erisq fidelib quix pĩ filu
dicifide iintegritate meruerunt. Ipsis enĩ dicit᷑ sedebitis suꝑduo decim
sedes iudicantes duo decĩ trib: issł hisergo sedes dñi dabit᷑ qui& participss ei
regniesse meruerunt . Sicut in euangło ipsedic̃ pat̃ uolo ubi sũego &ipsi sint mecũ
& ne ambigeres quib: ee dandũ. Illos scilic& dic̃ quites tam̃tũ dni & testimonia
omnẽq doctrinã pura de uotione custodiunt: Sed ne hoc p̃miũ putares eẽ
forsitan tẽ poraledic̃ usq in scłm sedebunt suꝑ sedemtuã cuius sełi neritfinis

Expanded text:
sedem tuam. Explanavit quod superius dixit. Nam et hic de apostolis loquitur caeterisque fidelibus, qui Christi filii dici fidei integritate meruerunt; ipsis enim dicitur: Sedebitis super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . His ergo sedes Domini dabitur, qui et participes ejus regni esse meruerunt, sicut in Evangelio ipse dicit: Pater, volo ut ubi sum ego, et ipsi sint mecum . Et ne ambigeres quibus esset dandum, illis scilicet dicit qui testamentum Domini et testimonia, omnemque doctrinam pura devotione custodiunt. Sed ne hoc praemium putares esse forsitan temporale, dicit, usq
Abbreviated transcription (Latin):
habere ñ poss̃ : quando oculi crebris motib: agitati uigilare noscunt᷑ pmuseñ¬
posuit sonũ & posteiquẽ ad modũ pse somñ impleat᷑ ex posuit Reuera
somnꝰ qm̃ triduana tantũ pausatione susceptꝰ ÷ quinullã corporicor¬
quȩrebatur dic̃ enĩ uotũ suum in boc fuisse seꝑ intentũ donec ecdesiȩ
firmits scȩ̃ p̃dicationis ordine fundaree᷑. Locus enĩ dñi ẽ tabnaculũ
peetoris xp̃iani &atria ecclessuȩ catholice : quȩ ille tãquã cuelũ sẽꝑ
inhabitat : hae inuenta s̃ postquã dni aduentu constructa iguerunt
Inuenta plane quando ipsenos quae sicit. ipsereꝓperit ipse suapigate cons¬
tͥrix̃ & tab̵ naculũ sibi ex nob̵ &in nob̵ fec̃ quanchipsenos a& ne uite ꝓpria
amisoratione restituit : &illud mem̃to quia si c̃ superius dxx̃ ꝓmis
sisse x pmdõ iacob : Ita abie ipse eũ uotũ asperit red didisse quatenus
implaa ueritas iurationis ipsius apparer&. Item Suntro iero¬

Expanded text:
habere non possunt, quando oculi crebris motibus agitati vigilare noscuntuposuit somnum, et postea quemadmodum ipse somnus impleatur exposuit. Revera somnus, quoniam triduana tantum pausatione susceptus est, qui nullam corpori corquaerebatur. Dicit enim votum suum in hoc fuisse semper intentum, donec Ecclesiae firmitas sanctae praedicationis ordine fundaretur. Locus enim Domini, est tabernaculum pectoris Christiani, et atria Ecclesiae catholicae, quae ille tanquam coelum semper inhabitat. Haec inventa sunt, postquam Domini adventu constructa viguerunt. Inventa plane, quando ipse nos quaesivit, ipse reperit, ipse sua pietate construxit; et tabernaculum sibi ex nobis et in nobis fecit, quando ipse nos aeternae vitae propria miseratione restituit. Et illud memento, quia sicut suistum Deo Jacob, ita et hic ipsi eum votum asserit reddidisse, quatenus impleta veritas jurationis ipsius appareret. Sed ne per
Abbreviated transcription (Latin):
Etego primogenitũ ponã illũ ecelsũ prȩregib t̃rȩ : hoc est qđ hic posuit
ñ frustrabit᷑ eũ frustrare ẽ eni mirritũ ꝓmissa deducore qđ hicmento
negat posse ꝓuenire : qm̃ deceptionis locus cẽ ñ potuit ubi ꝓmissio ueracis¬
simi declurat᷑ auctoris Sedt᷑ de fructuuentristui ponã suꝑsedẽtium
ꝑructꝰ uentris ẽ dñ siduatoris doc trinacuelestis dequa populus xp̃i anus
Dõ enĩ homini pater iurt uerita tẽ quã ñ euacuat sed a dimpla dicens de
fructũ uentristiu ponã suꝑsedemtuã : Nosañ sunꝰ fruct᷑ uentris euis
quos spiritalit̃ tamquã exutero genera uit quasi cus todiam sequentia sedebimꝰ¬

Expanded text:
Et ego primogenitum ponam illum, excelsum prae regibus terrae . Hoc est quod hic posuit, non frustrabitur eum. Frustrare est enim in irritum promissa deducere; quod hic merito negat posse provenire, quoniam deceptionis locus esse non potuit, ubi promissio veracissimi declaratur auctoris. Sequitur, De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Fructus ventris est Domini Salvatoris doctDeo homini Pater jurat veritatem, quam non evacuat, sed adimplet dicens: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Nos sumus fructus ventris ejus, quos spiritualiter tamquam ex utero generavit. Qui si sequentia custodiamu
Abbreviated transcription (Latin):
tui ecũlten: Sacerdotes tui induant᷑ iustita id est tãquã carnis
cuelestib uestiant᷑. Sicut apłs dic̃ Inditilorica iustitiȩ &ciritatis
ut possitis igniti ucula inimici extinguere scilic& ut intrepide
her&i corũ iaculis ualeant obiuare. Siue iustitiã ipsũ signat¬
ips mergo dec& sacerdotes indiu & semꝑ corde ges tare qui tam̃ sic induit
ut intus cc̃ dign&̃ Sic bep̃titatis idemdicit a postolus. om̃s quin x p̃obapti rati

Expanded text:
 id est, tanquam armis coelestibus vestiantur; sicut Apostolus dicit: Induti loricam justitiae et charitatis, ut possitis ignita jacula inimici exstinguere ; scilicet ut intrepide haereticorum jaculis valeant obviare. Sive justitia ipsum signIpsum ergo decet sacerdotes induere, et semper corde gestare, qui tamen sic induitur, ut intus esse dignetur, sicut baptizatis idem dicit Apostolus: Omnes qui in Christo baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
possidere sub iunx̃ & ben& ibierit ubi beneest om̃i bona
confluunt & ad gaudium suauitatis adducunt: Significat
enĩ illa p̃mia quȩ nec oculus uidit nec auris audiuit nec
in corbominis ascendit que p̃parauds̃ diligentib se Ioẽ

Expanded text:
possidere, subjunxit, et bene tibi erit. Ubi bene est, omnia bona possidere, subjunxit, et bene tibi erit. Ubi bene est, omnia bona confluunt, et ad gaudium suavitatis adducunt. Significat enim illa praemia, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae pr
Abbreviated transcription (Latin):
beatus es etben& ibieuip: Considerandu estcur superius
pluralinumero posuerit beatos & nunc singularit̃ dixerit
manducab̵ usus iste scripture diuinȩ ꝓprius est ad singu
scilic& quia mat̃ eecła sic sepe dictumest quã uis plurimos
beatos contineat scã unitate l&at᷑: de indo pͥserute mur
quuduelit dicere labores fructuumtuarum cũn defructib
labores sed delaborib fructib sine dubitatione nascant
Sedlabores signific aruoluit operasbonas qua in hocmudo
ita fiunt ut epulo suaui infutura r&ributione concedant:
Nanduca reestenĩ aliqua esca refici & deipsa sacie aue gaudere:
Istier golabores quis bonoꝵ operũ ꝑcipiunt᷑ in illaresur¬
rectione quando auditi fuerit: uenitebenodictipatris
mei ꝑcipite regnũ qđ ob paratum est ab initiomundi: &ne
istud pabulumcarneum putares addiditbeatuses : Nemo
enĩ decar nali cõmestione beatꝰ effioit᷑ nisi qui pspitalu
dona saginat᷑ : et ne istũbeatũ mediocrem fructum erederes

Expanded text:
eum. Sed primum considerandum est cur superius plurali numero posuerit, beatos, et nunc singulariter dixerit, munducabis. Usus iste Scripturae divinae proprius est ad singulscilicet quia mater Ecclesia sicut saepe dictum est, quamvis plurimos beatos contineat, sancta unitate laetatur. Deinde perscrutemur quid velit dicere, labores fructuum tuorum, cum non de fructibus labores, sed de laboribus fructus sine dubitatione nascantur. Sed labores significare voluit opera bona, quae in hoc mundo ita fiunt, ut epulum suave in futura retributione concedant. Manducare est enim aliqua esca refici, et de ipsa satietate gaudere. Isti ergo labores qui sunt bonorum operum, percipiuntur in illa resurrectione, quando auditum fuerit: Venite, benedicti Patris meistud pabulum carneum putares, addidit: Beatus es. Nemo enim de carnali comestione beatus efficitur, nisi qui per spiritualia dona saginatur. Et ne istum beatum mediocrem fructum crederes
Abbreviated transcription (Latin):
carnalit̃ sapienti i predñrait Reon de gladiũ tuũ in locũ suũ. calicẽ quẽ deditm
pat̃ nonbibã illũm &iterũ nea suo ꝓpositu uidert ᷑ excedere alio loco p&ro dix̃
uader aome ratinas scandalũ mihies sed ne minorẽ putes quem iurasse cognoses
audide ips̃ patre Iurauit dñs & non penitebit eũ : & iurauit dñs ad abra hcm
& hoc ipsũ depatre dicit inferius Iurauit dñs dauid ueritatẽ : Nã & illud qđ

Expanded text:
adium tuum in locum suum. Calicem quem dedit mihi Pater, non bibam illum ? Et iterum ne a suo proposito videretur excedere, alio loco Petro dixit: Vade retro me, Satana, scandalum mihi es . Sed ne minorem putes quem jurasse cognoscis, audi de ipso Patre: Juravit Dominus, et non poenitebit eum . Et, Juravit Dominus ad Abraham . Et hoc ipsum de Patre dicit in
Abbreviated transcription (Latin):
plane qđ superius dicit dnm singulari numero tab̵ naculũ ꝓmis¬
sisre & hic ꝓph&i cũ fidelib xp̃ĩ anis tab nacula seasferit intro ire:¬
x p̃s dñs catholicc̃ ꝓmisit eccłam : ꝓph&a merito plurali dix̃ qm̃ tuno
re fidem miscuit populo xp̃iano quando iã in numerabiles ecđie
toto orbe ꝓmissȩ s̃ Sed ñ sufficit cũ ꝓfessum fuisse intrassetaintũ
ecclesias nisi & adorasre sedicer& ubi dñĩ xp̃i pedes scĩssimi constita
pedes significant euangelicas iusiones sic̃ scriptũ est: Qũa speciosi
pedes eu angelizantiũ pacem: ibienĩ st&er̃ pedes&iꝰ. uibi
fidei ueritus apꝓbat᷑ eẽ fundata In hoc enĩ nob̵ in a&̃ mũn
Stare enĩ plerũq: ad constuntiã refertur Sic̃ in euangło seriptũ est.
Qui habasponsa sponsus est. amicus aut̃ sponsistat & audit eũ stare enĩ

Expanded text:
plane quod superius dicit Dominum singulari numero tabernaculum promisisse, et hic propheta cum fidelibus Christianis tabernacula se asserit introire Dominus catholicam promisit Ecclesiam, propheta numero plurali dixit: quoniam tunc se fide miscuit populo Christiano, quando jam innumerabiles Ecclesiae toto orbe promissae sunt. Sed non sufficit eum professum fuisse intrasse tantum Ecclesias, nisi et adorasse se diceret, ubi Domini Christi pedes sanctissimi constiterunt. Pedes significant evangelicas jussiones, sicut scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem . Ibi enim steterunt pedes ejus, ubi fidei veritas approbatur esse fundata. In hoc enim nobis in aeternum Stare enim plerumque ad constantiam refertur, sicut in Evangelio scriptum est: Qui habet sponsam sponsus est; amicu