comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃bebat oculis uidendũ: sed etiã
manib contrectandũ. Quib ad ex¬
hibendã fidei ueritaitẽ incorpore.
digncitus. ẽ. et ic̃ nonnecessittite sed
potestate cibũ sumere. Tam̃ ad huc
illis p̃gaudio trepidantib firmam̃¬
tum cordis adhibuit descis scriptu¬

Expanded text:
praebebat oculis videndum, sed etiam praebebat oculis videndum, sed etiam manibus contrectandum. Quibus ad exhibendam fidei veritatem in corpore, dignatus est etiam non necessitate, sed potestate cibum sumere: tamen adhuc illis prae gaudio trepidantibus, firmamentum cordis adhibuit de sanctis Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
titem: Nonsine causa illa corpora spirita¬
lio nuncupcti s. Nonidõ dictti sunt spi¬
rittilia quic sp̃s erunt non corpora: Nam
ista quomodo habemꝰ dicunt᷑ animalia
corpora: & tum̃ animȩ non sunt sed corpora
Quomodo nunc ista animalia dicunt᷑ et ani¬
mȩ non sunt: sic illa spiritalia dicunt᷑:
dicit᷑ spiritale corpus Rm̃i : Nisiquia
ad nutu sp̃s serui&. Nichil ibi contrir¬
dicit exte: nichil inte. rebellat aduer¬
suste: non ibi erit qđ cpłs gemit: caro
uersus carnẽ. Nonibierit: uideo alic̃
legem in membris meis repugnantẽ legi
mentis meȩ: Hȩc bella non ibi erunt.
paxibierit: pax ꝑfectti ibi erit ubi uo¬
lueris eris: sed adño non recedes Vbi
uolueris et quocumq ieris dm̃tuũ ha¬
bebis dequo betitus eris et semꝑcũ illo
eris Nemo ergo fallat. Nemo argum̃¬
tetur: nemo suci suspitione deleret : quod
mei. quando sp̃s puttibat᷑: & ut se
corpus esse ꝑsuadere: nonsolum

Expanded text:
tatem. Non sine causa illa corpora spirituatatem. Non sine causa illa corpora spiritualia nuncupata sunt. Non ideo dicta sunt spiritualia, quia erunt spiritus, non corpora. Nam ista quae modo habemus, dicuntur animalia corpora: et tamen animae non sunt, sed corpora. Quomodo nunc ista animalia dicuntur, et animae non sunt: sic illa spiritualia dicunturdicitur spirituale corpus, charissimi, nisi quia ad nutum spiritus serviet? Nihil tibi contradicet ex te, nihil in te rebellabit adversus te. Non ibi erit quod Apostolus gemit, Caro versus carnem . Non ibi erit, Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae . daec bella non ibi erunt: pax ibi erit, pax perfecta ibi erit. Ubi volueris, eris: sed a Deo non recedes. Ubi volueris, eris: sed quocumque ieris, Deum tuum habebis. De quo beatus eris, semper cum illo eristetur, nemo sua suspicione deliret: quod nratres mei, quando spiritus putabatur, ut se corpus esse persuaderet, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
mouent᷑: uelocius cigunt᷑ Grauiora. dif¬
ficilius. atque tardius. Ceste regulam
fixisti. certe considenesti: & circũ spestis
omnib respondisti. Quia facilius mo¬
uent᷑. & uelocius agunt᷑: corporai leuiori.
quã grauiora. Itti ẽ. ut dicis Respon¬
de ergo michi quare leuissim arcinea
tarde se mou&: et griruis equus uelocit
uero ẽ: sed si alius portet. Si iutẽ ipse homo
corpus suum ualidus currit : Macer lan¬
uoic uixambul abat: Appende magrũ
& robustum hominẽ : Illũ languore pau
cas uix libellas appendentẽ Iulũ sclubri¬
tate corporis multa pondo incarne sua ge¬
rentem : temptaitu aimbos tollere grtuis
est ualidus : leuis ẽ. macilentus. Rece¬
dit portitor: apparet ambulctor. Ipsos
dimitte cu sibi ferunt corporcisuci. Vi deo
mignũ uixpas sum mouentẽ: uideo ua¬
lidum robustumquȩ currentẽ. Si hoc ua¬
let sanitis: immorttilittis quid ualebit:
Dabit ergo ds̃ minim facilittitẽ minum leui¬

Expanded text:
moventur, velocius aguntur: graviora difmoventur, velocius aguntur: graviora difficilius atque tardius. Certe regulam fixisti, certe considerasti, et circumspectis omnibus respondisti quia facilius moventur et velocius aguntur corpora leviora, quam graviora. Ita est, dicis. Responde ergo mihi. Quare levissima aranea tarde se movet, et gravis equus velociter vero est, sed si alius portet. Si autem ipse homo corpus suum portet, validus currit, macer languore vix ambulat. Appende macrum et robustum hominem; illum languore vix paucas libellas appendentem, illum salubritate corporis multa pondo in carne sua gerentem: tenta tu ambos tollere; gravis est validus, levis est macilentus. Recedat portator, appareat ambulator; ipsos dimitte sibi, agant corpora sua - video macrum vix passum moventem, video validum robustumque currentem. Si hoc valet sanitas, immortalitas quid valebit? Dabit ergo Deus miram facilitatem, miram levi
Abbreviated transcription (Latin):
ponderum. subaqua esse debuit suꝑtemĩ
Quando quidem lignum terrii est. Perdi¬
distiillũ ordinẽ : tenefidem: Hic ergo
de aliud qđ plus mireris: Corpora ipsa
grauissima et tam̃ terrena : quȩ moxut
dimissa fuerint suꝑ aquã continuo demer¬
gunt᷑ & ad ima ꝓfunda ꝑueniunt: sicut
aes. ferrum. postremo sicut . ẽ. plumbũ
Quid enim plumbo grauius: Accedit tam̃
manꝰ arcificis ad plumbũ : fticit inde
aliquod uos concauum: & Natat plũbũ
suꝑaquã Ergone non dabit ds̃ corpori
meo qđ dat artifex plumbo: Deinde
aquã ipsam ubi ponitis. redice ad ordinẽ
helem̃torum: certe respondebitis quod
aqua sit suꝑ temim. Quare ergo antequã
cunnt interir pendent innubib flu
mina: Reuoca deinde considenrtionẽ
tuã. et cogitacionẽ ad eti quȩ dicturꝰ su.
si dõ auxiliante potuero: quid facilius
mouet᷑. quid ue uelocius agit᷑ grauius
corpus anleuius. Quis non respondetit
Leuius: Leuiora enĩ corpora fcilius

Expanded text:
ponderum, sub aqua esse debuit, non suprponderum, sub aqua esse debuit, non suprquandoquidem lignum terra est. Perdidisti illum ordinem, tene fidem. Ergo de aliud, quod plus mireris. Corpora ipsa gravissima, et tamen terrena, quae mox ut dimissa fuerint super aquam, continuo demerguntur, et ad ima profunda perveniunt, sicut est ferrum, postremo sicut est plumbum. Quid enim plumbo gravius? Accedit tamen manus artificis ad plumbum, facit inde aliquod vas concavum, et natat plumbum super aquam. Ergone non dabit Deus corpori meo, quod dat artifex plumbo? Deinde aquam ipsam ubi ponitis? Redite ad ordinem elementorum. Certe respondebitis, quod aqua sit super terram. Quare ergo antequam currant in terra, pendent nubibus flu Revoca inde considerationem tuam et cogitationem ad ea quae dicturus sum, si Domino adjuvante potuero. Quid facilius movetur, quid velocius agitatur, gravius corpus, an levius? Quis non respondeat, Levius? Leviora enim corpora facilius
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ aliquid etiã dediuersitaite pon¬
derum disputtire: Rogote dic michi
Tenir: terrir est. Aqua: aqua est Aer:
aer est. Aether . id. ẽ. celum: & ignis
ille liiquidus celum est. Quattuor
nempe ista gradatim: quasi constru¬
xerunt ecedificauer̃ mundũ . Hoc. ẽ.
ex his quat tuor ȩdificatꝰ.ẽ. mundus.
Quere quid inimosit Tenirest: Quid
desuꝑ: A qua est. Quid suꝑaquã:
Aer est. Quid suꝑ aerem : Ccelum est.
Aether est. quid corpora solida: Qucie
tenent᷑ atq trucitint᷑: Non itti dico quȩ
labunt᷑ et fluunt. Corpora dicotrire¬
tubilici : quȩ sunt temre deputtinda.
Anaque. an aeri. an ȩtheri. Responsu¬
rus est Terrenum ergo corpus est lig¬
num. Plane. terrenum. Intemir nas¬
citur. intenir alitur. in temi crescit:
trirctabile .ẽ. nonfluxibile. Redi
mecũ cidillum ordinem ponderum.
Terra infundam̃to est. Ordinem se¬
quere Quid suꝑ temim: A qua
Q uare lignũ Natat suꝑ aiquã. qđ terrenũ
est corpus : Si reuocem adillum ordinem

Expanded text:
tamen aliquid etiam de diversitate ponderum disputare. Rogo te, dic mihi, Terra terra est, Aqua aqua est, Aer aer est, Aether, id est coelum, et ignis ille liquidus coelum est. Quatuor nempe ista quasi gradatim construxerunt et aedificaverunt mundum, hoc est, ex his quatuor aedificatus est mundus. Quaere quid in imo sit, terra est: quid desuper, aqua est: quid super aquam, aer est: quid super aerem, coelum est, aether est. Quid corpora solida quae tenentur atque tractantur? Non humida dico, quae labuntur et fluunt; corpora dico tractabilia, unde sunt? Terrae deputanda sunt, an aquae, an aeri, an aetheri? Responsurus es, Terrae. Terrenum ergo corpus est lignum? Plane terrenum. In terra nascitur, in terra alitur, in terra crescit. Tractabile est, non fluxibile. Redi mecum ad illum ordinem ponderum. Terra in fundamento est: ordinem sequere. Quid super terram? Aqua. Quare lignum natat super aquam? Terrenum est corpus: si revoces ad illum ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ista ꝓmittebant᷑: non uide¬
rectionẽ uidebant. sed in toto orbe ter¬
rarum diffusam eccłam non uidebant
Videbant caput: & decorpore credebant
Habemꝰ uices nñis: habemꝰ gr̃am dis¬
pensationis et distributionis nñte ad
credendũ : certissimis documentis
tem pora nobis inuna fide sunt dis¬
tributa. Illi uidebant caput etere¬
debant decorpore: Nos ui demꝰ corpꝰ
credamus decapite deTRIIII.

Expanded text:
ttebantur, nondum videentem videbant: sed toto orbe terrarum diffusam Ecclesiam non videbant: videbant caput, et de corpore credebant. Habemus vices nostras, habemus gratiam dispensationis et distributionis nostrae: ad credendum certissimis documentis, tempora nobis in una fide sunt distributa. Illi videbant caput, et credebant de corpore: nos videmus corpus, credamus de capite. SER
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sĩ hoc uelit ds̃: Responde con¬
tra dm̃ et dic: Non potest ds̃ Non¬
ne a tuquicumq paganꝰ. dicis om̃ipo¬
tentem dm̃ : Nonne in libro platonis
qđ hesterno die demonstriruit. Legit᷑
dixisse : Ds non fcictus duiscise factis.¬
Qm̃ estis orci: immortales quidem esse
sed indis solubiles non pocestis. Non
tamen dissoluimini: neq uos ulla
mortis fticiti ꝑiment: Necerunt uci¬
lentiora quã consilium meum: quod
maius. ẽ. uinculũ ad ꝑpetuitatẽ urãm
quã illa quib estis conligati. totum

Expanded text:
Quid, si hoc velit Deus? Responde conQuid, si hoc velit Deus? Responde contra Deum, et dic: Non potest Deus. Nonne et tu quicumque paganus, dicis omnipotentem Deum? Nonne in libro Platonis, quod hesterno die demonstravi , legitur dixisse Deus non factus diis a se factism estis orti, inquit, inmortales esse et indissolubiles non potestis; non tamen dissoluemini neque uos ulla mortis fata periment nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est uinculum ad perpetuitatem uestram quam illa quibus estis conligati.\' Si
Abbreviated transcription (Latin):
dine ponderum quescionẽ : intemi
nos esse uicturos: deipso corpore dñi
nobis fit questio. cum quo ascendit
modo recens sonuit inauribus nr̃is :
Et eleuctis manib suis benedixeis . Et
factum . ẽ. dum benediceret eis reces sit
ab eis et ferebat᷑ incelũ. Dñs xp̃s. Qui
dñs xp̃s : Qui enim sepanrturus es
hominẽ adõ. & facturus es aliam
ꝑsonam dĩ : aliam hominis: ut iam
non sic trinitis sed quat̃ nitis. Quo¬
modo tu homo anima et corpus: sic
dñs xp̃s uerbum anima et corpꝰ: sed
uerbũ non recessit a patre: & ad nos
uenit. et patrẽ non deseruit Et IN
uthero carnẽ accepit: & mundũ re¬
xit. Quidergo leuatũ ẽ. incelo. Nisi
qđ sumptũ est̃ detemir: Id . ẽ caro
illa. corpus illud. de quo loquens
ad discipulos cut. Pal pate et uide
rum difficile soluimꝰ: illud qđ de¬
monstratum . ẽ. in dño sine difficul¬
ttite fidei tenetmꝰ. Illi gurriant:
unt esse terrenũ corpus in caelo

Expanded text:
dine ponderum quaestionem, in terra dine ponderum quaestionem, in terra nos esse victuros; de ipso corpore Domini nobis est quaestio, cum quo ascendit modo recens sonuit in auribus nostris: Elevatis manibus suis benedixit eis. Et factum est, dum benediceret eis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum . Quinus Jesus. Quid enim, separaturus es hominem a Deo, et facturus es aliam personam Dei, aliam hominis, u jam non sit Trinitas, sed quaternitas? Quomodo tu homo anima es et corpus; sic Dominus Christus Verbum, anima et corpus. Sed Verbum non recessit a Patre: et ad nos venit, et Patrem non deseruit; et in utero carnem accepit, et mundum rexit. Quid ergo levatum est in coelum, nisi quod sumptum est de terra? id est, caro illa, corpus illud, de quo loquens ad discipulos ait: Palpate, et videtrum difficile solvimus; illud quod demonstratum est in Domino, sine difficultate fidei teneamus. Illi garriant, unt, esse terrenum corpus in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
tremo corruptionẽ tolle: & qđ uiscidde
incelo : Philosophi enim gentium illiual¬
de magni: quorum uobis iam uł inscinas
uł certe humanas sentencicis intimaui:
quesierunt quippe ista non sp̃ũ dĩ: sed
coniesturr cordis humani hinc maxi¬
me faciunt questionem: tractant subti¬
liter demomentis ponderum et ordinẽ
helem̃torum et dicunt: qđ etiã uidemꝰ
mundũ sic esse dispositum: ut ima sit
temr tanquã infundo eius. Seda aqua
suꝑ fundatti temr Et tercius aer: ueniat
Quastus aether cunctai cooperiat: illud
belem̃tum supnum. qđ aetherup pellat
Ignem dicunt esse liquidũ et purũ inde
si dera esse formatti: ibi nichil posse. eẽ
terrenum: ꝗm̃ ordo ponderũ non ad¬
mittit. Sidicamꝰ eis nr̃a corpora: No
futuri. cudacter et temere : immo
in fidelit̃ dicimꝰ. Credere enĩ debemꝰ
ttilia corpora nos habituros: ut uibi
uelimꝰ quando uoluerimꝰ ibi simus
Nam si respondemꝰ ad soluendã deor¬

Expanded text:
tremo corruptionem tolle, et quod vis adtremo corruptionem tolle, et quod vis adin coelo? Philosophi enim Gentium, illi valde magni, quorum vobis jam vel insanas vel certe humanas sententias intimavi quaesierunt quippe ista non spiritu Dei, sed conjectura cordis humani; hinc maxime faciunt quaestionem, tractant subtiliter de momentis ponderum et ordine elementorum: et dicunt, quod etiam videmus, mundum sic esse dispositum, ut ima sit terra tanquam in fundo ejus, secunda aqua superfundatur terrae, tertius aer veniat, quartus aether cuncta cooperiat. Illud elementum supernum, quod aethera appellant, ignem dicunt esse liquidum et purum, inde sidera esse formata, ibi nihil posse esse terrenum, quoniam ordo ponderum non admittit. Si dicamus eis nostra corpora in futura; audacter et temere, imo infideliter dicimus. Credere enim debemus talia corpora nos habituros, ut ubi velimus, quando voluerimus, ibi simus. Nam si respondemus, ad solvendam de or
Abbreviated transcription (Latin):
tem piscis assi. & manducauit. et reliquus
dedit eis. Dicit᷑ ergo nobis. Si corruptio
corporis non resurget. quare manduca¬
uit dñs xp̃s: Legistis quia manducauit
nunquid legistis quia esuriuit: Qđ man¬
ducauit ihs potestacis fuit non egescati
Si desidenrret manducare: egerã. Rur¬
sus si manducare non poss&. minus ua¬
ler& Nunquid et angłi quando sus¬
cepti sunt hospicio a patrib nr̃is. Non
manducauerunt : & tam̃ corruptbiles
rexit: Quidadhoc dicimꝰ: Nisi quia ethoc
pocescatis fuit. Nonneces sittitis: Sic resur
hibere. ut in illa carne cicatrix uulneris
putti nt et querunt a nobis par uuli qui mo¬
riunt᷑ paruuli resurresturis: anȩtas
erit plena reuiuiscentiũ: quorũ eritpar¬
ua morientiũ : hoc quidem inscripturis
reuocat᷑: Nunquid ꝓpt̃ ea et infirmitts
reuocat᷑: Si parui erunt num quid iace
recturis: ut reddat᷑ munere. qđ accessurũ
erac tempore. Credituri sumꝰ etiam senestt̃
resurresturm anilem et curuã. Pos¬

Expanded text:
ellis: et manducavit, et reliquias dedit illis . Dicitur ergo nobis: Si corruptio corporis non resurget, quare manducavit Dominus Christus? Legistis quia manducavit, numquid legistis quia esurivit? Quod manducavit, potestatis fuit, non egestatis. Si desideraret manducare, egeret. Rursus si manducare non posset, minus valeret. Numquid et Angeli, quando suscepti sunt hospitio a patribus nostris, non manducaverunt , et tamen corruptibiles rexit? Quid ad hoc dicimus, nisi quia et hoc potestatis fuit, non necessitatis? Sic resurgibus exhibere. In illa carne cicatrix vulneris, putant, et quaerunt a nobis: Parvuli qui moriuntur, parvuli resurrecturi sunt? an aetas erit plena reviviscentium, quorum erat parva morienilum? Hoc quidem in Scripturis revocatur, numquid et propterea infirmitas revocatur? Si parvi erunt, numquid jacebrecturas, ut reddatur munere, quod accessurum erat tempore. Non enim credituri sumus etiam senectam resurrecturam anhelam et curvam. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ergo om̃ia ethissimilia si filios et filias
unis ammonere contenditis : cũ ipsis ad
ȩt̃ nam becititudinẽ felicit̃ uenietis
homo sibi soli moritur. Sed sicut fre¬
quent̃ suggessi. quantoscumq aliquis
tinis accipi&. Et quanticumq exem¬
plo malȩ conuersctionis et ic̃ si illi non

Expanded text:
Haec ergo omnia et his similia si filios et filias Haec ergo omnia et his similia si filios et filias vestras admonere contenditis, cum ipsis ad aeternam beatitudinem feliciter pervenietis. homo sibi moritur; sed sicut frequenter suggessi, quantoscunque quilibetionis accipiet. Et qui tantiscunque exemplum malae conversationis, etiamsi illi eum
Abbreviated transcription (Latin):
quocies paschalis sollempnitts ue¬
nit. quicumq uiriquȩcumq. muliere
desacro fonce filios spiritalif ex ceper̃.
cognoscant se ꝓ ipsis fide iussores apud
dm̃ extitisse Et idõ semꝑ illis sollicitu¬
dinẽ uerȩ carictitis impendant: ad mo¬
casticcitẽ cus codiant: uirginitatẽ usq
ad nupcias seruent. amaledicto ułaꝑ
iurio linguã refrenent: Canticatur¬
pia. uł luxuriosa: exore non ꝓferant:
xonsuꝑbiant. non inuideant: inxcundicĩ
uł odium incorde non teneant. cuiguria
non obseruent: filacteria uł caniste¬
res diabolicos. Nec sibi Nec suis cliquan¬
do suspendant. P rȩcantatores uelud
ministros diciboli fugiant: fidẽ catho¬
licã teneant: Ad eccłam frequentius
cumunt: contempta uerbositate Lec¬
tiones diuinas cdtentius curib audi¬
ant Peregrinos excipiant: & scđm qđ
discordes cid concordiã reuocare con¬
tendant Sac̃ dotib & parentib honorẽ
& amorẽ uerȩ caritatis impendant.

Expanded text:
quoties Paschalis solemnitas vequoties Paschalis solemnitas venit, quicumque viri, quaecumque mulieres de sacro fonte filios spiritualiter exceperunt, cognoscant se pro ipsis fidejussores apud Deum exstitisse: et ideo semper illis sollicitudinem verae charitatis impendant. Admocastitatem custodiant, virginitatem usque ad nuptias servent, a maledicto vel a perjurio linguam refrenent, cantica turpia vel luxuriosa ex ore non proferant, non superbiant, non invideant, iracundiam vel odium in corde non teneant, auguria non observent, philacteria et characteres diabolicos nec sibi nec suis aliquando suspendant, praecantatores velut ministros diaboli fugiant, fidem catholicam teneant, ad ecclesiam frequentius currant, contempta verbositate, lectiones divinas attentius auribus audiant, peregrinos excipiant, et secundudiscordes ad concordiam revocare contendant sacerdotibus et parentibus honorem et amorem verae charitatis impendant:
Abbreviated transcription (Latin):
bertit᷑ ab ignorantiȩ cecittite. Renasci¬
turus. ẽ. tunc ad et̃ nittitẽ: Nunc rencis¬
citur ad salutẽ. Om̃s enim qui olim
in xp̃o baptizati ad sumere non possumꝰ
candidas uestes: conuersctionẽ saltẽ
candidã non relinquamꝰ: Sol& subni¬
gro habitu: anima satis purax latictre:
Nec multũ inter. ẽ: si non hab& quis can¬¬
didã uestem. Talis fuit latro ille in eu¬
uangłio: qui crucifixus cũ saluatore
clãmasse dicit᷑. Memento mei dñe: cũ
ueneris in regnũtuũ. Ad tendite ergo¬
dilectissimret uidete quid fides ob¬
tin&: q̃uĩ meretur regnũ saluatoris.
Latro poscit incruce: et dum poenę simi¬
litudinẽ pateret᷑. ad p̃mia et̃na ꝑdu¬
cit᷑. Imitamini ergo eiꝰ deuotionem.
cit latro moriendo: uos desiderate
bene uiuendo. Illius credelitoq pani¬
disus ciperit᷑: & nr̃ę spei ȩt̃ norũ mons¬
trirt᷑ firmittis p̃miorum. Le tem̾ ergo
& exultemꝰ in hacdie: in qua resurgens

Expanded text:
beratur ab ignorantiae caecitate: renasciberatur ab ignorantiae caecitate: renasciturus est ad aeternitatem, tunc renascitur ad salutem. Omnes enim qui olim in Christo baptizati, assumere non possunt candidam vestem, conversationem saltem candidam non relinquant. Solet sub nigro habitu anima satis pura latitare; nec multum interest si non habet quis candidam vestem. Talis latro fuit ille in Evangelio, qui crucifixus cum Salvatore clamasse dicitur, Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum . Attendite ergo, charissimi, et videte quid fidelis obtinet, quid meretur. Regnum Salvatoris latro poscit in cruce: et dum poenae multitudinem patitur, ad praemia aeterna perducitur. Imitamini ergo ejus devotionem, cit latro moriendo, vos desiderate bene vivendo. Illius credulitati paradisus aperitur, et nostrae spei aeternorum monstratur firmitas praemiorum. Laetemur ergo et exsultemus in hac die, in qua Dominus resurgens
Abbreviated transcription (Latin):
cel si orcunctis. Lucidior uniuersis.
inqua dñs resurrex̃: inqua nouam
sibi plebẽ ut ipsi uidetis regenenrti¬
onis sp̃u conquisiuit: in qua singuloꝵ
mentes gcuidio & exultatione ꝑfu¬
dit. hec ergo dies resurrectionis xp̃i.
defunctis uitti. peccatorib uenia:
scĩs est głci Si quidem oꝑatione uir¬
tutis eleuat deimis. suscitt deter¬
renis: colloca inexcelsis. Consũ¬
mat iustos. firmait dubios: lã mat
incredulos Adhoc enimhodie dñs
resurrexit: ut imaginẽ nobis future
resurrectionis ostender&. Et idõ hodie¬
u uittili lauacro resurgens dĩ popul
adinstar resurrestionis ecłam mum
splendore Niuei candoris illuminatae:
paschȩ sollempnitatẽ colamꝰ: future
resurrestionis speciem iam uidemus.
Resurrecturũ. ẽ. enim humanũ genus
in scłi consũ matione post mortẽ : nunc
resurgit inbaptismo Suscitandus. ẽ.
tunc dĩ populus post soporem: Nunc
suscitat᷑ post infi delittitẽ: Liberandus
est tunc amortali conditione: nuncli¬

Expanded text:
Celsior cunctis, lucidior universis, in qua Dominus resurrexit: in qua novam sibi plebem, ut ibi videtis, regenerationis spiritu conquisivit; in qua singulorum mentes gaudio et exsultatione perfudit. Hic ergo dies resurrectionis Christi defunctis vita, peccatoribus venia, sanctis est gloria: siquidem operatione virtutum elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis, consummat justos, firmat dubios, damnat incredulos. Ad hoc enim Dominus hodie resurrexit, ut imaginem nobis futurae resurrectionis ostenderet: et ideo hodie vitali lavacro resurgens Dei populus ad instar resurrectionis Ecclesiam nostram splendore nivei candoris illuminat. 2.Paschae solemnitatem colimus, futurae resurrectionis speciem jam videamus. Resurrecturum est enim humanum genus in saeculi consummatione post mortem, nunc resurgit in Baptismo: suscitandus est tunc Dei populus post soporem, nunc suscitatur post infidelitatem: liberandus est tunc a mortali conditione, nunc li
Abbreviated transcription (Latin):
Porta panrdisi. & portti eccłe. Perpor¬
ttm eccle: in tirmꝰ inportũ payirdisi.
Ittergo debemꝰ uiuere: negiciam̃
dedomo ilba:. & eiecti foras abestus
deuorem᷑. quas in alio loco ꝓphetta
formidans cõmemiorat Netrirdas
Bestuis animã cosfitente tibi Ecce
Nunc dñs stanssinpanidisi ianua:
loquit᷑ ad nos qui sum̃ indomo ipsius
congrextiti: & dicit. Hec ẽ. portti dñi.
iusti intnibuntinetĩ. Qđ ip̃se prestare
dignet᷑. qui uiuit et regnat in scba scłoꝵ¬

Expanded text:
 per portam Ecclesiae intramus in portam paradisi. Ita ergo debemus vivere, ne ejiciamur de domo illa, et ejecti foras a bestiis devoremur: quas in alio loco propheta formidans, commemorans ait, Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Ecce nunc Dominus stans in paradisi janua loquitur ad nos qui sumus in domo ipsius congregati, et dicit: Haec est porta Domini; justi intrabunt per eam . Quod ipse praestare dignetur, qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
iam supnr suggessie. neophito hrsc
duxiliante dño exemplũ bone conuer¬
scitionis. quantũ possumꝰ debemus
ostendere: ut non pilloꝵ distristi¬
one poenã recipere: sed potius ꝓe
dificatione ad indul gentiã peccatoꝵ

Expanded text:
uggessi, neophytis nostris, auxiliante Domino, exemplum bonae conversationis, quantum possumus, debemus ostendere: ut non pro illorum destructione poenam recipere, sed potius pro aedificatione ad indulgentiam peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
tuit decer nit esse fidelis conuix.
Qui ergo huius madi aduersitatibus
fracti. addĩ amorẽ redeunt. at que
ad p̃sentis uitae desideriis corrigun¬
tur. quid isti fr̃s hom̃i. nisi conpellun¬
tur ut intrent: Sed ualdeẽ. trem̃da
sententia quae protinus sub infert᷑.
Inttnta hanc cordis aure ꝑcipite fr̃s.
et domini mei. Inquantũ peccatores
fr̃smei inquantũ iusti domini mei.
Intenta hanc aure ꝑcipite: ut tanto
etm minus sentictis in ex amine. quan¬
to nunc cudistis formido losius inp̃di¬
catione. Ait enim. Dico aute muob:
quod nemo uirorum illorũ. qui uocati

Expanded text:
tuit, decernit esse fidelis conjux. tuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut intrent? 10. Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Intenta hanc cordis aure percipite, fratres et domini mei: in quantum peccatores, fratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illo
Abbreviated transcription (Latin):
quia in hoc quod male querimus
adipisci prohibemur. Et sequetur
a matores suos et non app̃hendet eos
quęret et non uueniet eos: quia
malignus sp̃s quibus se in suis desi¬
derius anima subdidit ad desideri¬
orum suorum effectũ minime com¬
p̃hendit. Sed dehac salubri aduer¬
sitaite quanta utilitts nascatur ad¬
iungit. cum subditur. Et dicit. Ua¬
dam etre uertar ad uirum meum
priorem. quia bene michi erat tunc
magis quã nunc. Post quam ergo
uias metis spinis septas inuenit᷑ post̃¬
quã amatores suos app̃hendere
non ualet : ad amorem uiri prioris
redit. quia plerumq post quã in hoc
mundo non possumus obtinere quae
uolumus. post quã interrenis deside¬
ris de in possibilitate lassamur:
tunc ad mentẽ dm̃ reducimus tunc
placere incipit qđ displicebat
Et is cuiꝰ nobis amans fuerint p̃cepta
repente dulcescit in memoria. Et
peccatrix anima quae adultemi co¬
nacaẽ esse nec tamen aꝑto opere po¬

Expanded text:
quia hoc quod male quaerimus, quia hoc quod male quaerimus, adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quaeret et non inveniet eos; quia malignos spiritus, quibus se in desideriis suis anima subdidit, ad desideriorum suorum effectum minime comprehendit. Sed de hac salubri adversitate quanta utilitas nascatur, adjungit cum subditur, Et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere po
Abbreviated transcription (Latin):
inueniet. et sẽquetur amatores suos
et non app̃hendet eos. quȩret et
non inueniet eos et dicet. Uadam
et re uertar ad uirum meũ priorẽ.
quia bene mihi erat tunc magis
licet ei est conuncta ꝑfidem. Sed
quae con iuncta dõ fuerit anima
amatores suos sẽquit᷑: quandomens
quae iam ꝑfidem credidit. adhuc
sẽ in mundis spiritibus in openitione
subs ternit mundi głam quȩrit car¬
nali delectationẽ pascitur ex qui¬
sitis uolupttitibus nutritur. Sedple¬
rumq om̃ps ds̃ . talem animã misericor¬
diter respicit. et eius uoluptatibus
a maritudines ꝑtimescit. Unde di¬
cit ecce ego sẽpiã uicis tucis sp̃inis.
Uicte firãe spinis septtie sunt: quando
in hoc quod malecupinius dolorũ
punctionibus inuenimus. Et sẽpiã
eas maceria. et sẽmitt ssuas non
inueniet. Uie nr̃ae maceria sẽpi¬
untur : cũ desidiriis nr̃is dure in
hoc mundo obiectiones resistunt.
Et sẽmittis nrt̃is inuenirȩ non possum̃:

Expanded text:
inveniet, et sequetur amatores suos, inveniet, et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quaeret et non inveniet eos, et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis licet ei est conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit, adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens Deus talem animam misericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae enim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus, dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria et semitas suas non inveniet. Viae enim nostrae maceria sepiuntur, cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
compellantur. Nam sunt non nulli
quibona facienda intellegunt: sed
haec fticere desistunt. Uiõent quae
cigere debeant: sedhaec ex desiderio
libus desideriis suis mundi huius ad¬
uersitais feriat: app̃hendere cemporas¬
lem glam conentur et nequetint. Etdũ
ꝑalt̃u pelagi quasi ad grandior escunts
huus scłi nãuigare prõ ponunt. semp
aduersĩs flacĩbus ad de ictionissuaie
lit tore repellantur. Cumq se
frangi indesideriis suis aduer¬
santẽ mundo conspitiunt quid
de se cctori suodebetint com me¬
monint᷑. itti ut ad eũ crubescen¬
tes redeant. qui eũ suꝑbientes
promundi amore deserebant.
Sepe namq non nulli ad tepõnilẽ
glam proficere uolentes. cut
Longa aegritudine tabescunt
uident. quia nihil confidere de
eius uolupta te debuerunt. Seq.
ipsos insuis desideriis rephendentes
addm̃ corda conuercunt. Dehis
quippe dñs ꝑprophetã dicit. Ecce
ego sẽpiam uiã tuã spinis: et sepiã
ẽtm maceria. et semictis suas non

Expanded text:
compellantur. Nam sunt nonnulli compellantur. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desiderio libus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat; apprehendere temporalem gloriam conentur, et nequeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantur, ita ut ad eum erubescentes redeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt,vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum corda convertunt. De his quippe Dominus per prophetam dicit: Ecce ego sepiam eam maceria, et semitas suas non
Abbreviated transcription (Latin):
uero conuiuas suos colligi exiuis
et sepibus p̃cipit nimirum agrestẽ
populũ colligere. id est gentĩlem¬
popłm quęrit᷑. Decuius significati¬
one ꝑsalmistam dicitur. Tunc exul¬
tabunt omnia ligna siluarum. ante
faciem dñi qm̃ uenit. Ligna enim
silucie gentes uocatę sunt̃. quia in
infidelĩtate sua tortę et infructuose
semꝑ fuerunt. Qui ergo ex illo agresti
usu conuersĩ sunt. ad cȩnam dominicã
quasi ex sẽpibus uenerunt. Notandũ
uero quia in hac inuittitione tercia
nondicitur inuitti. sed compelle in¬
trare. Alii enim uocantur. et ueni¬
re contempnunt. alii uocant᷑ et ue¬
niunt. alii ciutem nequaquã dicit᷑
quia uocantur. sed compelluntur
ut intrent. Uocantur et uenire con¬
tempnunt : qui donum quidem in¬
cellectus accipiunt. sed eundem iNi¬
tellectũ operibus non sequuntur. Uo¬
cantur et ueniunt : qui accepttm
intellectus grãm openindo ꝑficiunt.
Quidam uero sic uocant᷑ : ut etiam

Expanded text:
vero convivas suos colligi ex viis vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna enim silvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coenam dominicam quasi ex sepibus venerunt. 9. Notandum vero est quod in hac invitatione tertia non dicitur Invita, sed Compelle intrare. Alii enim vocantur, et venire contemnunt; alii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam dicitur quia vocantur, sed compelluntur ut intrent. Vocantur et venire contemnunt qui donum quidem intellectus accipiunt, sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vocantur et veniunt qui acceptam intellectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gladio feriunt: quia suꝑbos quosq
qui se inmundo dispexenint dñi uir¬
tute prosternunt. Puer ergo uegyp¬
tius qui inuia remanserat aim̃alechi¬
ttis interfecit: quia plerumq ipsi
mentes secularium p̃dicando supe¬
nint. qui prius cum seculciribus in hunc
mundum currere non ualebant. Sed
deductis ad cenã pauperibus: quid
puer sub iungat ciudiamus: Dñe fac¬
cumẽ. quod impenisti. et ad huclo¬
cus est. Multicales ad cȩnã domi¬
nicam ex iudeti collecti sunt: sed mul¬
ticudo quae exisrthelitico populo
credidit locum suꝑni conuiuu non
impleuit. Intrauit iam frequentia
iudeorum: sedhadhuc locus uacat
in regno ubi suscipi debeat numerosi¬
cas gentium. Unde et cisclem seruo
diciꝰtur. ł ei in uias et sepes et compl¬
le intnire : ut impleatur domus med
Cu de uicis et plateis ad caenã quoflã
dñs inuitat: illum uidelicet popłm
de signat qui tenere legem sub urba¬
na conuerscitione no uenit. Cum

Expanded text:
gladio feriunt, quia 1623 superbos quosque gladio feriunt, quia 1623 superbos quosque qui se in mundo despexerant Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius qui in via remanserat Amalecitas interficit, quia plerumque ipsi mentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum
Abbreviated transcription (Latin):
proserauit: Amalechita quippe
popłs lambens int̃p̃ctitur. Et quid
plambientem populum nisi mentes
seculairium designant᷑ : quȩ terrena
cuncta ambiendo quas lamb unt.
dum solis cemponilib delectantur.
Quasi enim popłs lambens p̃dã facit:
dũ terrena diligentes lucra. declie¬
nis d̃pnis exagerant. Sed puer aegrꝓ¬
tius aeger inuia relinquitur: quic
peccator quisq dum infirmari cibhuiꝰ
mundi statu coepoerit. mox secularib
mentibus indispectũ uenit. Quẽ tam̃
dauid inuenit: eiq cibum et potum
p̃bet: quia manu fortis dñs abiecta
mundi non dispicit: et plerumque
eos qui sequi mundum minime ualen¬
tes quasi inuia remanent. ad amoris
sui grãm conuertit. eisq uerbi sui
cibum potumq porrigit. et quasi du¬
ces sibi inuia eligitdum suos etiam
p̃dicctores facit. Dum enim xp̃m
peccatorum cordibus ingerunt quasi
dcuid suꝑ hostem ducũnt. Qui con¬
ui uantes a malechittis uelud dauid

Expanded text:
prostravit. Amalecita quippe prostravit. Amalecita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum, nisi mentes saecularium designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum potumque porrigit; et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalecitas velut David
Abbreviated transcription (Latin):
pectio hominẽ it uocat cid semet¬
ipsum. His enĩ qui patrẽ reliquit
et partẽ substantice quã ꝑcepe¬
nit prodige expendit post quam
esurire coepit insẽ reuersus dixit.
Quanti mer cennarii pcitris mei ha¬
bundant panibus Longe quippe
Mase discessenit. quando p̾eccabat
Quia post̃ quã terrenis rebus indigu¬
it: tunc cogitare coepit. quid de
spiritalib amisit. Pauperes ergo
et debiles: caeci et claudi uocant᷑
et ueniunt : quia infirmi quique
ac debiles mundo dispecti. plerũq
tanto celerius uocem dĩ cudiunt.
quanto in hoc mundo non habent
ubi delec tentur. Quodbene ama
lechitarum puer ille aegyptius
designat: quia malechĩtis p̃dan
tibus atq. currentibus aeger reman¬
sit inuia fame sitiq aruit. Quẽ ttm̃
dauid inuenit: ei crbum potũq
p̃buit. Qui ilico conualescens dux
dauid factus ẽ. conuiuantes ama¬
lechitas repperit et eos qui se debile
reliquenint. cũ magna fortitudine

Expanded text:
pectio hominem revocat ad semetpectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe a se discesserat quando peccabat. quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delelechitarum puer ille Aegyptius destibus atque currentibus aeger remansit in via, fame sitique aruit, quem tamen David invenit, ei cibum potumque praebuit, qui illico convalescens dux David factus est, convivantes Amalechitas repreliquerant cum magna fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
labori curiositaitis insud cit p̃pci¬
nstti uitȩ alimentti stistidit. Qui
carnalibus desideriis inseruit :
spiritalis conui ui i epulasrespuit
Quia ergo uenire suꝑbi rennuunt.:
pciupẽres eliguntur. Quur hoc:
quia iuxta pauli uocem infirma
mundi elegit ds̃: ut confundat for¬
tia. Sed ñottindum nobis ẽ quomo¬
do describant᷑. qui ad caenam uo
biles. Debiles dicuntur: qui iudi¬
tio suo apud semet ipsos infirmisuÑ.
Nam pauperes et quasi fortes sunt. qui
et positi in pauꝑtate suꝑbiunt. Cȩ¬
ci uero sunt. qui nullum ingenii lum̃
habent. Claudi quoq qui rectos
gressus in operistione non habent.
Sed dum morum uita in membrorum
debilictte signatur: profecto liquet
quia sicut illi peccatores fuerunt qui
Quoccti uenire noluerint. utihi quoq.
peccatores sunt qui inuitant᷑ et ueni¬
unt. Sed peccatores suꝑbi respuuntur¬
ut peccatores humiles eligant᷑.
Hosittiq cligitds̃ quos dispici
mundus qui plerumq ipsci dis¬

Expanded text:
labori curiositatis insudat, praeplabori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia . Sed notandum est quomodo describantur qui ad coenam vocebiles dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuunturut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa des
Abbreviated transcription (Latin):
coniugium. atq ad propagandã sobolẽ
prouidentia diuina constitutum : non¬
nulli ttimen non ꝑhoc fecundita tem
prolis. sed desideria expetunt uoluptai¬
tis. Et id circo ꝑrem iustã : significari
potest non in congrueres iniusca: Id cȩ¬
nam nosergo cet᷑ni conuiui i summus
pater samiliais inuittit: seddum alius
a uaritie. alius curiosittiti alius
uolupttti cornis est̃ deditus. nimirũ
reprobi simulom̃s excusant. Dũ
hunc terrena cura occupat. illũ
alien actus sagax cogitatio de¬
uasctit. alteriũs etiam mentem
uoluptts carnalis inquinat: ftis¬
tidiosus quisq ad ciẽt̃ nȩ uitȩ epu¬
las non festincit. Sequitur. Re¬
uersus seruus nuntiaiuit haec dño
suo. Tunc inctus pat̃ ftmilias
dirit seruosuo. Exicito inplateos
et uucos ciuittitis : et pcuperes
debiles caecos claudos intro¬
duc huc. Ecce qui terrenȩ substan¬
ticie plus iusto incubat : uenire
addominicã cenã recusct. Qui

Expanded text:
conjugium, atque ad propagandam sobolem conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam ergo vos aeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias dixit servo suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui
Abbreviated transcription (Latin):
bo um cicena sui inuictitoris excusãt
humilitatis uerba ꝑ: miscet dicens:
rogo te habe me excuscitũ. Dum enim
dĩcit rogo et tamen uenire contẽpnit.
humilitas sonat in uoce. suꝑbia in acti¬
one. Et ecce hoc di iudicat prauusquisq
cũ audit nec tam̃ ea quaie di udi cat
cigere demonstrat. Namdum cui libet
ꝑuerse agenti dicimus conuertere. dm̃
sequere. mundũ relinque: ubi hunc
nisi ad dominicã cenã uocamus : Sed cũ
respondit. ort prome qui a peccator sum
hoc sticere non possum. quid aliud agit
nis̃ et rogat et excusat: Dicens namque¬
quia pecccitor sum. humilittitẽ insinuat.
Sub iungens cutẽ. conuerti non possum:
suꝑbiãm demonstrat Rogando igitur
excuscit: quiet humilittitẽ suꝑ ducit in
uoce. et suꝑbiã exercet in accione. Ali¬
us cuitẽ dixit. Uxorem duxi. et ideo non
possum uenire. Quid ꝑ uxorem. nisi uolup¬
cas carnis accipitur : nam quã uis bonũ st

Expanded text:
boum a coena sui invitatoris excusat, boum a coena sui invitatoris excusat, humilitatis verba permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce haec dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑. Qui uidelicet corponi les sensus
quid int̃na comp̃hendere nesciunt.
sed sola ex teriora cognoscunt. et dese¬
rentes intima ea quae extrasunt tan¬
gunt: recte ꝑ eoscuriosittis designat᷑
Quae dum alienã quęrit uittĩ discutere
semꝑ sũa intima nesciens. studet exteri¬
orti cogittire. Graue namq curiosita¬
tis est̃ uitium. quȩ dũ cuius libet
mentẽ ad inuestigandam uittim
proximi ex terius dũcit: semꝑei sua
intima abscondit. ut aliena sciens
se nescict. Et curiosi animꝰ quanto
peritus fuerit alieni meriti. tanto
ficit ignarus sui. Propt̃ hoc namque
ec de eisdem quinq iugis bo ũdicit̃
eo probare illa: rogote habeme ex¬
cuscitum. Ipsci enim ex cusantis uerba
ciuitii sui significatione non discrepcinT
dũ dicit. eo probare: quia uidelicet cili¬
quando ꝑtinere probatio ad curiosĩtatẽ
solet. Sed notandum qđ et his qui propt̃
uillam. et his qui propt̃ probanda iuga

Expanded text:
nantur. Qui videlicet corporales sensus, nantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dum dicit: Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum est quod et is qui propter villam et is qui propter probanda juga
Abbreviated transcription (Latin):
aestimare possum: quid sibi corda
ura respondeant. Occultis enĩ fortasse
sibi cogitationib dicunt: excusa¬
re nolũmus. Ad illud enĩ suꝑnę refec¬
tionis conuiuium: et uocari et ꝑue¬
nire gnitulamur. Loquentes uobis
ttiliã mentes ur̃te uerum dicunt:
si non plus terrena quã cuelestia di¬
ligunt. si non amplius rebus corporie¬
libus quã spiritalib occupantur
Unde hic quoq ipsa excusantiũ causa
sub iungitur : cum protinus sub infer¬
tur. Prĩmus dixit. Uillam emi : et
necesse habeo exire et uidere illam:
rogote : habe me ex cuscitum. Quid
ꝑuillam. nisi terrena substantia de¬
signatur : Exuit ergo uidere uillã.
qui sola ex teriora cõgittit propter
substantiam. Alterdixit. Iugabo iũ
emi quinque. et eo probare illa: rogo
te habe me excusatum. Quid inquinq
iugisbo um. nisiquinq corporis sen¬
sus accipimus : Qui recte quoq iuga
uocati sunt : quia in tͥroq sexu gẽmi¬

Expanded text:
aestimare possum quid sibi corda aestimare possum quid sibi corda ra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exiit ergo videre villam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu gemi