comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ p̃ceptũ claudii corinehũ.
isti duo uenerint.
rursus  ꝙ reddita libertate
rede undi in morte caesaris.
domesticos etuernaculos
salutat: quos & aec cłam
appellat at dicens.
Et domesticã. inquit eorũ eccłam.
sub saluto: Salutate epheni cũ
dilectũ mihi qͥ ẽprimitiuus.¬

Expanded text:
ceptum Claudii, Corinthum isti duo venerint, rursusque reddita libertate redeundi in morte Caesaris, domesticos et vernaculos salutat, quos et Ecclesiam appellat, dicens: t domesticam eorum ecclesiam, subaudis saluto. Salutate Ephaenetum dilectum mihi, qui est primitivus
Abbreviated transcription (Latin):
SITUATORIS A¬
monitus apłs paulus.
uenit chorinthium quȩ
est methropolis ciuitas acha¬
ie prouincice grecorum
ubimoratus. est anno integd
& mensibus sex. ibiq instanter
predicauit euangelium. in tan¬
tum ut poene om̃s ciꝰ dem ciuita¬
tis habitatores. ad fidem xp̃i con¬
uerteret: Sed postquam ipse
discessit ab eis: multi illorum seduc¬
tisunt auideis &pseudo apłis.
Quod audiens apłs scripsit eis hanc
epłam abepheso. & misit ꝑthi¬
motheum. uolens eos ad fidẽ
xp̃i reuo care. quiad tẽpus abea
recesserant: & reliquos confir¬

Expanded text:
atoris admonitus Apostolus Paulus, venit Corinthum, quae est metropolis civitas Achaiae, provinciae Graecorum, ubi moratus est anno integro et mensibus sex; ibique constanter praedicavit Evangelium, tantum ut pene omnes ejusdem civitatis habitatores ad fidem Christi converteret. Sed postquam ipse discessit ab eis, multi illorum seducti sunt a Judaeis et pseudoapostolis. Quod audiens Apostolus, scripsit eis hanc Epistolam ab Epheso, et misit per Timotheum, volens eos ad fidem Christi revocare, quia ad tempus ab ea recesserant, et reliquos confir
Abbreviated transcription (Latin):
apłs alias ait: Sp̃u ambulate & de¬
sideria carnissiue corporis non ꝑ¬
fici&is: Et cuius rei causa apłs cor¬
pus suum domabat. refrenans illud
aprauis delecittionibus: ꝓtinus
manifescat subdens: Ne forte in qͥd
cum aliis p̃dicciuerim : ipserȩꝓbus
efficiar: Probus dicitur laude dig¬
nus & ad ꝓbatus: Unde econtra
in probus. laude indignus & non ꝓ
batus: Sic dicet dñs reꝓbis: nescio
uos Id ẽ non ad probo ad meam
partem ꝑtinere: uelnon ad probo
uos dignos laude. eẽ : Timens igitur
apłsreprobari & indignus laude
apparere: dicebat: Ideo castigo
predicatione mea edo cti Et ego
ipse alienus existã laude & p̃mio re¬
munerationis. audiensa d ño. recepisti
mercedem tuam: Neforte etiam
aliiscuratis: ipse remaneam in uulne

Expanded text:
Apostolus alias ait: Spiritu ambulate, et deApostolus alias ait: Spiritu ambulate, et desideria carnis sive corporis ne perficiatis . Ex cujus rei causa Apostolus corpus suum domabat, refrenans illud a pravis delectationibus, protinus manifestat subdens, ne forte, inquit, cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar. Probus dicitur laude dignus et approbatus, unde contra improbus laude indignus dicitur, et non probatus. Sic dicet Dominus reprobis: Nescio vos , id est, non approbo ad meam partem pertinere, vel non approbo vos dignos laude esse. Timens igitur Apostolus reprobari et indignus laude apparere, dicebat: Ideo castigo praedicatione mea edocti, et ego ipse alienus existam a laude et praemio remunerationis, audiens a Domino: Recepisti mercedem tuam, ne forte etiam aliis curatis, ipse remaneam in vulne
Abbreviated transcription (Latin):
rando. ieiunando. bonis operibus
insistendo: Ille p̃dicator uerbe¬
rat acerem. quisine effectum pre¬
dicationis. p̃dicat. uidelicet uerba
tantum modo ꝓferens non operib:
exornans.: Qui aliud p̃dicat atꝙ
aliud agit: & hoc qđ p̃dicat. mira¬
culis & exemplis non laborat: Apłs
uitẽ aerem non uerberabatꝰ quia in
unum uerba non proferebat: cõplens
st roborans opere: quod p̃dicabat ore:
Et inseruitutem redigo: id ẽ. seruũ
illud mihi facio. ut quod p̃dico uerb
non destruam operibus. sed pocius
seruim uerb: exemplis: his quibus
p̃dico: Castigare corpus est: multis
tribulationibus quȩ superius enu¬
merauimꝰ affligere : & illa ei dare
quȩ ad uitam &̃ nam ꝓficiunt. non
adluxum Seruituti uero subicit᷑.
dum non suam delectacionem ꝑfi¬
cit seduoluntatẽ sp̃s. id ÷ raciona¬
bilitatẽ anime: Sic debet unus¬
quisq fidelium agere. castigan¬
do uidelicet corpussuum. & ser¬
uituti subiciendo : implens qđ

Expanded text:
rando, jejunando, bonis operibus rando, jejunando, bonis operibus insistendo. Ille praedicator verberat aerem, qui sine effectu praedicationis praedicat, videlicet verba tantummodo proferens, non operibus exornans, qui aliud praedicat atque aliud agit, et hoc quod praedicat, miraculis et exemplis non roborat; Apostolus autem aerem non verberabat, quia in vanum verba non proferebat, complens et roborans opere quod praedicabat ore. et in servitutem redigo, id est servum illud facio mihi ut, quod praedico verbis non destruam operibus, sed potius serviam verbis et exemplis his quibus praedico. Castigare corpus est multis tribulationibus quae superius enumeravimus, affligere; est illa ei dare quae ad vitam aeternam proficiunt, non ad luxum. Servituti vero subducitur, dum non suam delectationem perficit, sed voluntatem spiritus, id est rationabilitatis animae. Sic debet unusquisque fidelium agere, castigando videlicet corpus suum, et servituti subjiciendo, implens quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ambulando deuirtute inuir tutẽ:
donec uidectur anobis ds̃ deorũ
insron: Nec debemus desperare
dep̾mio ꝓmisso: sicut apłs ñ despe¬
rabat cum diceret Ego igitur
sic curro intra terminos fidei bene
uiuendo. non quasi incertum.
quia non dubito deremuneratio¬
ne certũ habens. quid sit m ꝓmis¬
sum: Illi qui currebant instadio.
mincertum cusfebant: quia non
erant securi dep̃mio: Sed ut nos
certisimus deremuneratione.
exempli causa ponit se apłs in me
in me dium. quatinus illum imitem᷑.
Sicpugno non quasi aerem uerberans.
eleuando & deponendo gladium.
uel ut stultus miles. qui non positꝰ
contra hostem uerberat a erem agi¬
tando brachi a & gladium. uolens
apparere p̃eliator: paulus ergo pug¬
nabat. contra aereas potestates de
quibus loquitur inepła adephe¬
sios. pugnabat contra philoso phos
& magos & bestiales homines. dequi¬
autem non materiali gladio: sed
p̃dicando: miracula faciendo.o¬

Expanded text:
ambulando de virtute in virtutem, ambulando de virtute in virtutem, donec videatur a nobis Deus deorum in Sion . Nec debemus desperare de praemio promisso sicut Apostolus non desperabat, cum diceret: Ego igitur sic curro, infra terminos fidei bene vivendo, non quasi in incertum, quia non dubito de remuneratione certum habens quid sit mihi promissum. Illi qui currebant in stadio, in incertum currebant, quia non erant securi de praemio. Sed ut nos certi simus de remuneratione, exempli causa ponit se Apostolus in medium, quatenus illum imitemur: Sic pugno, non quasi aerem verberans, elevando et deponendo gladium, velut stultus miles qui non positus contra hostem verberat aerem, agitando et brachium et gladium, volens apparere praeliator. Paulus ergo pugnabat contra aereas potestates, de quibus loquitur in Epistola ad Ephesios; pugnabat contra philosophos, et magos, et bestiales homines, de quiautem non materiali gladio, sed praedicando, miracula faciendo, o
Abbreviated transcription (Latin):
& in terra reuertitur: Accipiebant
uestes : u& ustate & tineis consume¬
bantur: accipiebant equum: cor¬
rum pebatur ꝑ mortem: & consũptꝰ
auermib impuluerem transiebat.
Dabatur eis corona terrenis & marces¬
centibus floribus c̃serta: sed qua si
uentus transiebat: Nr̃a autẽ coro¬
na & remuneratio. incorruptibilis. ẽ.
qui a nulla in mutacione corrũp&:
Necerit ad ornata merces cibilibus
floribus nr̃a corona: sed inmodũ
regalis diadematis. &nis gemis
conserta in et̃num spĩtaliter nobis
seruabitur: lamergo corona & re¬
muneratio ipse ds omp̃s erit & con¬
templacio tocius trinitatis uiden¬
tes dm̃ sicuti est: in quo habebimꝰ
uitam sine fine mansuram: omnẽq:
dentes fulgidum: erimus fulgidi:
Uidentes beatum. erimꝰ beati : uiden¬
tes inmor talem. erimus inmor¬
tales. felicesq ꝑ om̃ia scła: Qua¬
ꝓpter debemus urrere creden¬
do sperando desiderando corpus
castigando. helemosinis insudando:

Expanded text:
et in terram revertebatur. Accipiebant et in terram revertebatur. Accipiebant vestes, quae vetustate et tineis consumebantur. Accipiebant equum, qui corrumpebatur per mortem, et consumptus a vermibus, in pulverem transibat, Dabatur eis corona terrenis et marcescibilibus floribus conserta, sed quasi ventus transibat. Nostra autem corona et remuneratio incorruptibilis est quae nulla immutatione corrumpetur. Nec erit adornata marcescibilibus floribus nostra corona, sed in modum regalis diadematis aeternis gemmis conserta, in aeternum spiritualiter nobis servabitur. Nostra ergo corona et remuneratio ipse Deus omnipotens erit, et contemplatio totius Trinitatis, videntes Deum sicuti est, in quo habebimus vitam sine fine mansuram, omnemque dentes fulgidum erimus fulgidi, videntes beatum erimus beati, videntes immortalem erimus immortales, felicesque per omnia saecula. Quapropter debemus currere credendo, sperando, desiderando; corpus castigando, eleemosynis insudando,
Abbreviated transcription (Latin):
r& licet om̃s post illum ad eundem
locum ꝑuenissent. Quanto magis
nob ẽ. obseruandum ab omnibus
quȩ cursum nr̃m impedire posfant.
cum omnib nobis promissasit salus eternaᷤ
Siquerimus ergo aquibus reb debe¬
amus abstinere & quȩ cursum nr̃m
impediendo separant & retrochunt
a promissobrauio: interrogemꝰ apłm
& ipse nobis demonstrabit illo in lo¬
co ubi dixit: Manifesta autẽ sunt
oꝑa carnis: Aduteriũ uidelicet:
fornicatio. in mundicia. luxur ia.
ista & his similia contraria sunt nr̃o
cursui: Et illi quidem qui curruns
intrastadium ideo curr̃ ut corrup¬
tibilem coronam accipiant: nos aut̃
ideo currimꝰ intra metas fidei nr̃e.
ut coronam incorruptam: accipiamꝰ:
Quod superius appellauit brauium
greco uocabulo nunc uocat latine
rona & remuneratio corruptibilis
erat id ẽ tẽpora lis. quia cum tem¬
pore transiebat: Uerbi grã: acci¬
piebant aurum : argentum : corrup¬
tibile erat: quia de terra sumitur

Expanded text:
ret, licet omnes post illum ad eumdem ret, licet omnes post illum ad eumdem locum pervenissent, quanto magis nquae cursum nostrum impedire possunt, cum omnibus nobis promissa sit salus aeterna? Si quaerimus ergo a quibus rebus debeamus abstinere, et quae cursum nostrum incipiendo superent et retrahant a promisso bravio, interrogemus Apostolum, et ipse nobis demonstrabit illo in loco, ubi dicit: Manifesta autem sunt opera carnis: adulterium videlicet, fornicatio, immunditia, luxuria . Ista et his similia contraria sunt nostro cursui. Et illi quidem, qui currunt intra stadium, ideo currunt ut corruptibilem coronam accipiant, nos autem ideo currimus intra metas fidei nostrae, ut coronam incorruptam accipiamus. Quod superius appellavit bravium Graeco vocabulo, nunc vocat Latine rona et remuneratio corruptibilis erat, id est temporalis, quia cum tempore transibat. Verbi gratia: accipiebant aurum, argentum, quod corruptibile erat, quia de terra sumebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Dequa unitate. dicit dñs: nemo ascendet
incelum nisi qui decȩlo descenđ filius
hominis quiẽ. incelo. cũ corpore ui¬
delicet suo. qđ ẽ. aeccła: Sic curri¬
te ofideles infide. recte credendo.
& bene uiuendo : ut conp̃hendatis
palmam ꝑhennis remunerationis:
Sollicite acuiriliter uult apłs ut cur¬
ramus: quia magna. ẽ ꝓmissio ad qũã
ten dimus: Om̃is autem qui in ago¬
ne id .ẽ. incertamine & pugna c̃ten¬
dit seu desudat: ab omnibus seabsti¬
net quȩ contraria sunt cursui illius:
Illi iuuenes quiad cursum p̃parabant
ab omnibus escis & potibus omnibq
rebus abstinebant quȩ inpedire
poterant cursum illorum: Nec so¬
lum anim a cõmescione: & suꝑ flua
potacione corpus refrenabant:
sed &iam laminas plumbeas noctib
ponebant circalumbos. nefluxum
libidinis ꝑsomnum paterentur.
Qm̃ libidonimum debilicat corpus:
Et si illi om̃s itti sep̃parabant cũ scirent
unum coronandum. & illi solum modo
rȩpmissum brauium qui prior ueni¬

Expanded text:
nus: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo , cum corpore videlicet suo, quod est Ecclesia. Sic currite, o fideles in fide, recte credendo et bene vivendo, ut comprehendatis palmam perennis remunerationis. Sollicite ac viriliter vult Apostolus ut curramus, quia magna est promissio ad quam tendimus. Omnis enim qui in agone, id est in certamine et pugna, contendit sive desudat, ab omnibus se abstinet quae contraria sunt cursui illius. Illi juvenes qui se ad cursum praeparabant ab omnibus escis et potibus, omnibusque rebus abstinebant, quae impedire poterant cursum illorum. Nec solum animi a comestione, et superflua potatione corpus refrenabant, sed etiam laminas plumbeas noctibus ponebant circa lumbos, ne fluxum libidinis per somnum paterentur, quoniam libido nimium debilitat corpus; et si illi omnes ita se praeparabant, cum scirent unum coronandum, et illi solummodo repromissum bravium qui prior veni
Abbreviated transcription (Latin):
cũ utiq ꝑsubstanciã non hoc erat.
sed ꝑ significationem: Similiter lo¬
quens de duobus filiis habra he. non
dixit. hec significant duotes tam̃ ta:
sed haec sunt duotestam̃ta. AGer

Expanded text:
cum utique per substantiam non esset, sed per significationem. Similiter loquens de duobus filiis Abrahae, non dixit, haec significant duo Testamenta, sed: Haec sunt duo Testamenta. Chr
Abbreviated transcription (Latin):
habundeq: Quidam &iam somni¬
ando fingunt: quod tante par ui¬
ititis suerit ille lapis. ut maria so¬
ror morsi ferret illam inpectore
suo: ꝑ illam uastam so litudinẽ.
Sed illi quitalia c̃fingunt: dicant
ubi. & quando. uel quomodo scđm
lit teram impletum sit. qđ scđm
quia suxer̃ mel depaera & oleum defirma
para & tunc p̃benđ ẽ. assensus qđ se¬
cutasit eos paera: At cum nusquam
inueteri thestamento hoc factum
reperire poterint : submitant uocẽ.
& inclinent aurem. & spĩtaliter ista
penetrare ualeant : qm̃ lit teram in his
sequi nom possunt: Namsicut docto¬
res tradunt oreb petra quã moyses
ꝑcussit : mons est lapideus cuius latꝰ
ꝑcussit moyses: qua ꝓpter melius est
ut sp̃italiter ista intelligantur: sic̃
& superiora: Vnde & apłs sp̃italẽ
appellat. eandem petrã: quia spĩta¬
liter est intelligenda.: Significat

Expanded text:
abundeque. Quidam etiam somniabundeque. Quidam etiam somniando fingunt quod tantae parvitatis fuerit ille lapis, ut Maria soror Moysi ferret illum in pectore suo per illam vastam solitudinem. Sed illi qui talia confingunt, dicant ubi, et quando vel quomodo secundum litteram impletum sit, quod secQuia suxerunt mel de petra, oleumque de firma petra, et tunc praebendus assensus quod secuta sit eos petra? At cum nusquam in Veteri Testamento hoc factum reperiri poterit, submittant vocem et inclinent aurem ut spiritaliter ista penetrare valeant, quoniam litteram in his sequi non possunt. Nam, sicut doctores tradunt, Oreb petra quam Moyses percussit, mons est lapideus, cujus latus percussit Moyses. Quapropter melius est ut spiritaliter ista intelligamus, sicut et superiora. Unde et Apostolus spiritalem appellat eamdem petram quia spiritaliter est i
Abbreviated transcription (Latin):
re aliquo ea uirtute creatus . ẽ. ille
cyb & appositus. ẽ eis sine aliquo
labore illorum Hoc etiam signi¬
ficans : quia decȩlis uenturus erat
nos pasceret: Unde & mana pͥma
feria siue prima sabbati. quȩ nuns
obreuerantiam dominicȩ resurrec¬
tionis dies dominica uocatur : pri¬
mum uenit decęlo ad saturitaitẽ
ppłi: Bibebant autem desp̃itali sub
para: consequenti eos eadem petra:
Iudci & quidam &iam simplicium
doctorum ex hoc loco fabulosȩ
disputant uolentes ad firmare
qđ postquam morses ꝑ cussit uirga
bis silicẽ ppłsq bibit ac ium̃ta.
semꝑ secuta sit eos illa petra: Et
ubi cũq figebant tentoria : uol ue¬
batur inmedium castrorum. Nul¬
lo homine impellente : emittens
largissimos riuulos. ad sacietatẽ
płi & ium̃ torum: Dicunt autẽ
tã diu hoc fatum. eẽ. ꝑ qua dragin¬
ta annos: usque dũuenirent in
terra madian ubi foderunt puteos.¬
& in uenerunt a quam dulcemi satis

Expanded text:
re aliquo, ea virtute creatus est ille re aliquo, ea virtute creatus est ille cibus, et appositus est eis sine aliquo labore illorum. Hoc etiam significans, quia de coelis venturus erat  pasceret. Unde et manna prima feria, sive prima sabbati, quae nunc ob reverentiam Dominicae resurrectionis dies Dominica vocatur, primum venit de coelo ad saturitatem populi. Bibebant autem de spiritali, subaudis petra, consequente eos eadem petra. Judaei et quidam simplicium doctorum ex hoc loco fabulose disputant, volentes affirmare quod postquam Moyses percussit virga bis silicem, populusque bibit ac jumenta, semper secuta sit eos illa petra, et ubicunque figebant tentoria, volvebatur in medium castrorum, nullo hominum impellente, emittens largissimos rivulos ad satietatem populi et jumentorum. Dicunt autem tandiu hoc factum esse per quadraginta annos, usque dum venirent in terra Madian, ubi foderunt puteos, invenerunt aquam dulcem satis
Abbreviated transcription (Latin):
mate amorte originalis pecca¬
ti & actualis. liberamur:: Mor¬
ses enim: xp̃m significat: nubes
transeundo liberati sunt a morte:
baptis ma significat. qđ rubore
sanguinis xp̃i consecratur. ꝑ qđ nos
amorte &̃ naliberamus : Etom̃s
eandem escam sp̃i talem manduct¬
uerunt : & om̃s eundem potũ spĩta¬
lem biberunt: Manna quȩ decȩ¬
lo id ẽ. deisto aere eis data .ẽ. & aqua
quȩ depetra fluxit dic̃ sp̃italia. ẽẽ.
quia spĩ taliter intelligenda sunt:
Significibant enim corpus & sanguinẽ
dñi. quo modo consecratur & ꝑcipi¬
tur in ȩcła uel quia non munda¬
na lege & consu & udine parata sunt.
sed uir tute dĩ sine cõmixtione
elementorum. aquȩ uidelicet
ȩs ca. atq eisdata: & aqua similiter
non consuetudine mundana sed uir¬
tute spĩtali omnipotentis dĩ eis pro¬
fluxitepetra: Id circo & ille erbus¬
panis angeloꝵ dictus. ẽ: quia uir¬
tute om̃i potentis dĩ qua angłi i¬
uunt & subsistunt sine labo¬

Expanded text:
mate a morte originalis peccamate a morte originalis peccati et actualis liberabimur: Moyses enim Christum significat, nubes transeundo a morte sunt liberati baptisma significat, quod rubore sanguinis Christi consecratur, per quod nos a morte aeterna liberamur. Et omnes eamdem escam spiritalem manducaverunt, et omnes eumdem potum spiritalem biberunt. Manna quod de coelo, id est de isto aere eis datum est, et aquam quae de petra fluxit, dicit spiritalia esse; vel quia spiritaliter intelligenda sunt: significabant enim corpus et sanguinem Domini quod modo consecratur et percipitur in Ecclesia, vel quia non mundana lege et consuetudine parata sunt, sed virtute Dei sine commistione elementorum, aquae videlicet esca atque eis data, et aqua similiter non consuetudine mundana, sed virtute spiritali omnipotentis Dei, eis profluxit ex petra. Idcirco et ille panis angelorum dictus est, quia virtute omnipotentis Dei qua angeli vivunt et subsistunt sine labo
Abbreviated transcription (Latin):
iudeidequorum ꝓgenie originem
duco omnes subnube fuerunt.
quȩ p̃cedebat eos desuꝑ ꝑdiem::
Etomnes mare transier̃: quia mortẽ
adueritatẽ istoriȩ̨ ꝑtinet: iudȩi
egredientes de egẏpto subnube
fuerunt: quia nubes ꝑdiem gradi¬
aebatur siue ferebatur suꝑ eos.:
Alcioriautẽ sensu scđm ambrosium
subnube fuer̃. qui a omnia quȩ ges¬
ta sunt. illis in obscuritate & infi¬
gura fac tasunt: In hoc uero quia
nube tuti sunt ab aduersariis egrp¬
ciis. quando nubes seinter posint
inter illos & gypcios. & aquȩ fuer̃
a dextris & sinistris. & post modũ
ptectisunt ꝑdiem abypsa nube
tisunt: baptizati dicuntur fuis
se ꝑmoysen innube quȩ erat post
ipsos. & in mari ꝑcuius medium
transi erunt:: Siue &iam in hoc
dicuntur . eẽ. baptizati ꝑ mossen
innube &mari: quia om̃ia quȩ
facta sunt illis infigura. nobis eue¬
niunt inueritate: Namsicut
illi ꝑmos senducem. ex egypto
liberatisunt. & mortẽ eua ser̃ ꝑ
nubem & ꝑmare: ita & nos

Expanded text:
de quorum progenie originem duco, omnes sub nube fuerunt, quae praecedebat eos desuper per diem, et omnes mare transierunt, quia mortem ad veritatem historiae pertinet, Judaei egredientes de Aegypto, sub nube fuerunt, quia nubes per diem gradiebatur sive ferebatur super eos . Altiori autem sensu, secundum Ambrosium, sub nube fuerunt, quia omnia quae gesta sunt illis in obscuritate et in figura facta sunt. In hoc vero, quia nube tecti sunt, adversariis suis Aegyptiis, quando nubes se interposuit inter illos et Aegyptios, et aquae fuerunt a dexteris et a sinistris; et postmodum protecti sunt per diem ab ipsa nube ti sunt, baptizati dicuntur fuisse per Moysen in nube quae erat post ipsos et in mari per cujus medium transierunt. Sive etiam in hoc dicuntur baptizati per Moysen in nube et in mari, quia omnia quae facta sunt illis in figura, nobis eveniunt in veritate. Nam sicut illi per Moysen ducem ex Aegypto liberati sunt, et mortem evaserunt per nubem et mare, ita et nos
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dixit in eugło: Quisitit uenut
adme & bibat & cetera: Ss talis
quoq et consequens petra dicitur:
qui a xp̃m sub sequentem sp̃i taliter
significabat: Dequa paera sp̃itali¬
& consequenti. bibebant illi quia
ubi cumq deficiebat eis humanum
auxilium: Ad erat xp̃s prestans illis¬
suffragium. Cuius potencia qui est
uerbum dĩ patris liberati sunt det̃ra
egypti & interram rȩꝓmissionis in¬
tro ducti: Ideoq dicitur consequi
eos quia subueniebat eis: Nec enim
pera aquam dedit illisunauice. sed
xp̃s ꝑpotenciã suam.: Notandum
ab apło omni a ista id circo eẽ. chicta:
nequis sibi inbaptis mate confidat.
aut inesca & potu sp̃itali ut putet sibi¬
dm̃ parcere si peccauerit criminalit̃ :
nisi penitencia digna hoc promeruit:
non intelligentes bene ficium dĩ.
sex centa uidelicet milia Hae com
nia quȩdiximus denube : mari morse.
aesca potu: & pa&rx : infigura facta sunt
nri id ẽ nr̃ȩ ueritatis quibus

Expanded text:
ipse in Evangelio: Qui sitit, veniat ad me et bibat , etc. Spiritalis quoque et consequens petra dicitur, quia Christum subsequentem spiritaliter significabat. De qua petra spiritali consequente bibebant illi, quia ubicunque deficiebat eis humanum auxilium, aderat Christus, praestans suffragium, cujus potentia qui est Verbum Dei Patris liberati sunt de terra Aegypti, et in terram repromissionis introducti. Ideoque dicitur, consequentes eos, quia subveniebat eis. Nec enim petra aquam dedit illam una vice, sed Christus per potentiam suam. Notandum ab Apostolo omnia ista idcirco esse dicta, ne quis sibi in baptismate confidat, aut in esca et potu spiritali, ut Deum putet sibi parcere si peccaverit criminaliter, nisi poenitentia digna hoc promerueritnon intelligentes beneficium Dei, quadraginta videlicet millia. Haec autem omnia quae dicimus de nube, mari, Moysi, esca, potu et petra, in figura facta sunt nostri, id est nostrae veritatis; quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipient: nec dolebunt se in cas¬
sum cucurrisse: cũ om̃s qui ꝑse¬
munerationẽ accipient: Illeue¬
sd̾ unꝰ: significcit numerum elec¬
torum qui cõparatione reꝓborũ
paruissimus erit. licet insesit ꝑ¬
fectus: Unde dñs dicit: Multis
uocati. sed pauci electi: Quasi
diceret: Multi incipiunt curre¬
re : sed ante deficiunt & lasses¬
cunt quam ꝑueniant ad brauiũ:
Pauciq s̃. qui ꝑ ueniunt ad palm̃a
uic toriae: Significat &iam

Expanded text:
percipient, nec dolebunt se incaspercipient, nec dolebunt se incassum cucurrisse, cum omnes qui munerationem acceperint. Ille vero unus significat numerum electorum, qui comparatione reproborum parvissimus erit, licet in se fit perfectus. Unde Dominus dicit: Multi sunt vocati, pauci vero electi ; quasi diceret: Multi incipiunt currere, sed ante deficiunt et lassescunt quam perveniant ad bravium, paucique sunt qui perveniunt ad palmam victoriae. Significat enim
Abbreviated transcription (Latin):
Latine uero palma uictoriae appel¬
lari potest uł corona: Cunctisq
astantibus uiris: & mulieribus ad
spectaculum illud curebant om̃s.
sed unus qui prior p̃currebat
accipiebat brauium. cȩteris in
uinum currentibus. quia nihil
uti litcitis p̃sttibat eis suus cursus.
nisi risum. & cachinnum. ppłis
excitabant: sibi autẽ magnã ira
cundiam: Alciori uͦ intelligen¬
cia ꝑsta dium ꝑ qđ illi curebant
debemꝰ intellegere fidẽ nr̃am.
intra cuius metas currere debe¬
mꝰ ab exordio fideinr̃ȩ usq ad t̃¬
minum huius uite: quo usq ꝑue¬
mamus usq ad brauium reꝓmis¬
sum dequo dñs ait. qui ꝑseuera¬
uerit usq in finẽ. hic saluus erit:
loctamen distat inter illorum
cursum & nr̃m : quia ibi omnes
qui adhoc erant p̃paraticur¬
rebant : sed unus quiceteros p̃¬
currebat prior ꝑueniendo ad
brauium accipiebat solus remu¬
nerationem suae uictoriae:
In nr̃o autẽ cursu om̃s quibene
cucurrerint p̃mium suilaboris

Expanded text:
Latine vero palma victoriae appelLatine vero palma victoriae appellari potest vel corona, cunctisque astantibus viris et mulieribus, ad spectaculum illud currebant omnes: sed unus qui prior currebat, accipiebat bravium, caeteris in vanum currentibus; quia nihil utilitatis praestabat eis suus cursus, nisi risum et cachinnum populis excitabant, sibi autem verecundiam magnam. Altiori vero intelligentia, per stadium, per quod illi currebant, debemus intelligere fidem nostram intra cujus metam currere jubemur ab exordio fidei nostrae usque ad terminum hujus vitae, quousque perveniamus ad bravium repromissum, de quo Dominus dicit: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Hoc tamen distat inter illorum cursum et nostrum, quod ibi omnes qui ad hoc erant parati currebant, sed unus qui prae caeteris currebat, prior perveniendo ad bravium, accipiebat solus remunerationem suae victoriae. In nostro autem cursu, omnes qui bene currerint, praemium sui laboris
Abbreviated transcription (Latin):
sed unus accipit e¬
Plens & desiderans egregius p̃¬
dicator corinthios om̃sq: fideles
ꝑuocare adcur sum bonȩ operatio¬
nis. quatinus fortiter insudando
inqui ens: Nescitis quodhi quiins¬
ta dio currunt: & cętera: Fuit
quodam tempore gigas quidam
nomine haercules. apud grecos for¬
tissimus omniq uirtute corporis
roboreus: Agilitate quoq seu
uelocitate pedum incursu uelocis¬
simꝰ atq ꝑniciosissimꝰ: qui uno ane¬
litu cucurrit atq ut ita dicamus
ꝑ uolauit. centum uiginti quinq
passus. sicq substrit uno in loco: qđ
spacium sui cursus stadium appel¬
lauit astando : & .ẽ. oc ttiua pars
miliarui: Inde post modum inole¬
uit mos apud grecos & c̃su&udo
diuturna : ut ex singulis urbibus.
castellis: oppidis. nec non & uillulis.
iuuenes sep̃parent: quatinus adue¬
niente festi uitate deorum pos¬
sent currere ad illud stadium.
quod m̃surabatur cen.xx. quinq
siue pallium uelaliqđ p̃mium qđ
brauium greco uocabulo dicebat᷑.

Expanded text:
sed unus accipit et desiderans egregius praedicator, Corinthios omnesque fideles provocare ad cursum bonae operationis quatenus fortiter insudando inquiens: Nescitis quod hi qui in stadio currunt, etc. Fuit quodam tempore gigas quidam nomine Hercules, apud Graecos fortissimus, omnique virtute corporis roboreus, agilitate quoque seu velocitate pedum in cursu velocissimus atque pernicissimus, qui uno anhelitu currit, atque ut ita dicamus pervolavit centum viginti quinque passus: sicque subdit uno in loco, quod spatium sui cursus stadium appellavit, a stando: et est octava pars milliarii. Inde postmodum inolevit mos apud Graecos et consuetudo diuturna, ut ex singulis urbibus, castellis, oppidis, necnon et villulis, juvenes se praeparent, quatenus adveniente festivitate deorum, possent currere ad illud stadium, quod mensurabatur centum viginti sive pallium, aut aliquod praemium, quod bravium Graeco vocabulo dicebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
abhuno deo principium supsisse.¬
uisus ẽ. eis quasi unus exipsis. licet
idola non ad oraretꝰ. paulatimq
trochebat eos ad illaquȩ minus
credebant: sua dens ut in eum cre¬
s id ẽ infilium: Factussũ infirmis
cõparando & coȩquando me illoꝵ
s & intellectulucri facerem. talia
p̃dicando quȩ eorum capacitati
congruebant & quȩ ipsi capere¬
x poterant: Omnib sub gentib
iudȩisque omniã superius dicta¬
S factussum in firmꝰ uidelicet
infirmis: Iudȩis iudȩus: sama¬
ritani. ssamaritanus quir epro¬
missionem dexp̃o expectabant.¬
g gentilibus gentilis. ut om̃ssal uos¬
N facerem p̃dicando illis uerbum¬
g fidei: Omnia autẽ facio ꝓpter

Expanded text:
ab uno Deo principium sumpsisse,visus est eis quasi unus ex ipsis, licet idola non adoraret, paulatimque trahebat eos ad illa quae minus credebant, suadens ut in eum creid est in Filium Factus sum infirmis,comparando et coaequando me illoruet intellectu lucrifacerem talia praedicando, quae eorum capacitati congruebant, et quae ipsi capere poterant, omnibus subaudis gentibus Judaeisque omnia superius dicta. Factus sum infirmus videlicet infirmis, Judaeus Judaeis, Samaritanus Samaritanis, qui repromissionem de Christo exspectabant, gentilibus gentilis, ut omnes salvos facerem praedicando illis verbum Dei. Omnia autem facio propter
Abbreviated transcription (Latin):
suis auditoribus : Aliomodo m
Proph&iam hic pro doctrina
possumus accipere: Ut sit sensus :
Siue ꝓph& iam. id .ẽ. doctrinam
quis habet: scđm rationem fidȩi
dispenset illam. neplus sapiat.
quam oportet sapere: Rationẽ
autem fidciei: uerita tẽ catholi¬
cȩ fidei dicit. scđm quam debet
quilibet doctor dispensare
predicationem suam: ne forte aue¬
ritate deui &ty Siue ministeriũ.
subiquis habet. inminis trando.
non plus sapicit: quam oport&
sapere: Inministerio & enim
bi redebet : id ẽ nonplus quam
oport& sapere: habes quodminis¬
tres pauperibus & drphanis. noli
supbire. quia gratis tibi adõ datũẽ
Potest & deminis terio ec desiastico
intelligi de quo nemo deb& suꝑbi¬
pater monas terii constitutus
sed magis deb& sedhumiliaret.
ad tendens illud quod dicitur
Omis quise humilicit: exaltabitur.
& quanto magnus es humiliatẽ
in om̃ibus Siue qui docet in doc

Expanded text:
suis auditoribus. Alio modo, suis auditoribus. Alio modo, prophetiam hic pro doctrina possumus accipere, ut sit sensus: sive prophetiam, id est doctrinam, quis habet secundum rationem fidei, dispenset illam, nec plus sapiat quam oportet sapere. Rationem autem fidei, veritatem catholicae fidei, dicit, secundum quam debet quilibet doctor dispensare praedicationem suam, ne forte a veritate deviet: sive ministerium, subaudis quis habet, in ministrando, non plus sapiat quam oportet sapere. In ministerio etenim bire debet, id est non plus sapere quam oportet sapere. Habes quod ministres pauperibus et orphanis, noli superbire, quia gratis tibi a Deo datum est. Potest et de ministerio ecclesiastico intelligi, de quo nemo debet superbipater monasterii constitutus, sed magis debet se humiliare, attendens illud quod dicitur : Omnis quise humiliat, exaltabitur, et quanto magnus es, humilia te in omnibus: sive qui
Abbreviated transcription (Latin):
QUEDATA EST NOBIS
DITEE RENTES
In hoc loco: defectus dictionis. est:
Qua propter necesse ẽ. ut subaudiat᷑
aliquid ad conpletionem senfus
Dicatur itttq hocmodo: Sumus itaq
nos habentes donationes scđm grãm
quȩ data ẽ nob adõ differentes.
&bin uicem discantes. sic̃ & membra
cosporis: Uerbi grã Oculusñ:
auris n eaurisoculus: Sic sunt
ineccła. qui sunt oculi: & non sunt
aures: Sunt aures. & non sunt
oculi: Quia sunt doctores sunt¬
& auditores: Sunt elemosina¬
rir: & cexeri ordines in quibus diui¬
sa ẽ. grã Cr̃e dicitur gratis da¬
ta Et quic quid habent fides
donorum & donationum. grã dĩ ẽ
quit sine suis meritis. illud ꝑ̃ceper̃
Siue pro phe ci am. sub quis audit
scđm rationem fidaei. habet illã
quia fides hoc promeruit Sienĩ
sp̃m nequaquam accepissemus:
legitur agabus ꝓph&asse. post dni
ascensionem. & quat tuor filice
philippi: ipsi &iam apłi. ꝓphetȩ
suer̃: quia futura p̾mia electorum.
& poenas rȩꝓborum p̃dicebant

Expanded text:
quae data est nobis, differentes. In hoc loco defectus dictionis est, quapropter necesse est ut subaudiatur aliquid ad completionem sensus. Dicatur itaque hoc modo: Sumus igitur nos habentes donationes secundum gratiam quae data est nobis a Deo, differentes et ab invicem distantes, sicut et membra corporis. Verbi gratia: oculus non est auris, nec auris oculus: sic sunt in Ecclesia qui sunt oculi, et non sunt aures, sunt aures et non sunt oculi: sunt doctores, sunt auditores, sunt eleemosynarii, et caeteri ordines in quibus divisa est gratia. Gratia dicitur gratis data, et quidquid habent fideles donorum et donationuquia sine suis meritis illud perceperunt: sive prophetiam, subaudis quis habet: sive rationem fidei habet illam, quia fides hoc promeruit. Si enimspiritum nequaquam accepissemus. Legitur Agabus prophetasse post Domini ascensionem, et quatuor filiae Philippi. Ipsi etiam apostoli prophetae fuerunt, quia futura praemia electorum et poenas reproborum praedicabant
Abbreviated transcription (Latin):
meis fecistis. mihi fecistis Atqui
de mercede a& na r&ributio¬
nis dubitat. in hilaritate cor
tit quod tribuit: & in futuro
co. sine simulatione : sub ad
implenda ẽ. Omis dilectio
amore nonagitur. simulatio
& finctio uo canda ẽ: Ideoq
qui fratrem diligere dicitur cor

Expanded text:
meis fecistis, mihi fecistis . At qui meis fecistis, mihi fecistis . At qui de mercede aeternae retributionis dubitat, in hilaritate cordtit quod tribuit, et in futuro tio sine simulatione, subaudis adimplenda est. Omnis dilectio amore non agitur, simulatio et fictio vocanda est. Ideoque qui fratrem diligere dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ruerat: inspem ueniae sistit:
Ecce. quo modo ex ortatio species
est predicationis:: Qui tribuit
insim plicitate Idẽ. quicle¬
mosinam pauperib lcrgitur.
& doctrinaminscio: ideofticiat.
ut dõ & non hominib placeat:
Et sub audien dum. ittes Qui tri¬
b̾uit: insimplicitate tribuat:
ne glegat: Haec sollicitudo
id ẽ. magnaicura: circa animal
maxime deb& eẽ.: Qui miseret᷑
sub̵ pauperis. cybum esurienti
porrigendo & potũ sicienti
uestimꝰ tum algenti & tectum
uaganti. inhilaritate . & in gau¬
dio m̃tis hoc faiciat. quia hila¬
rẽ datorem diligit ds̃ Cum
gaudio & enim mentis. elemo¬
sina dandi .ẽ. & miseri cordia
prestanda: securus demercede
quihuic operie infit̾it. quia par¬
ua tribuit. ac temporalici &re¬
cepturus ẽ. maxima premia
pauperi largitur in terra. ad nõ
recipitur incęlo sicut betitus
ambsð sius dicit: Ipse denique
dicturus . ẽ. electis indicie iudi¬
ti: quam diuuni exhis minimis

Expanded text:
ruerat, in spem veniae sistit. ruerat, in spem veniae sistit. Ecce quomodo exhortatio species est praedicationis. Qui tribuit simplicitate, id est, qui eleemosynam pauperibus largitur, et doctrinam inscio, ideo faciat, ut Deo et non hominibus placeat, et est subaudiendum: Ita qui tribuit, in simplicitate tribuat.  non negligat. Haec sollicitudo, id est magna cura, circa animas maxime debet esse. Qui miseretur, subaudis pauperis, cibum esurienti porrigendo, et potum sitienti, vestimentum algenti, et testum vaganti, in hilaritate et gaudio mentis hoc faciat, quia hilarem datorem diligit Deus. Cum gaudio etenim mentis eleemosyna danda est, et misericordia praestanda. Securus sit de mercede qui huic operi insistit, quia qui parva tribuit ac temporalia, recepturus est maxima praemia pauperi largitur in terra, a Domino recipitur in coelo, sicut beatus Ambrosius dicit: Ipse idemque dicturus est electis in die judicii: Quandiu uni ex his minimis
Abbreviated transcription (Latin):
sceleris sui. tristitia desperatio¬
nis ꝑfunditur: quia non audiuit
uerbum consolationis a predica¬
torib: Quemsi inuenerit quili¬
b& smmplex predicator: statim
ꝑ contando ꝑquirit abeo. cuiu
rei causa tristetur mestusq incedat:
Cum ꝑta causa consolatur illum
uerbis simplicib quibus ualet
simulq: hos tatur nedesperet de
uenia salutis danspariter a et̾na¬
exem pla consolatoria acdicens
Quid in desperationis malum labe¬
rise Considera siual es misericor¬
dids dñi quantȩ sint: dequibus
psadmista dicit Miseri cor dico
quid dauid nonerat rex & pro¬
ph&a quando simul patra uit
ad ulterium cũ homicidio
Ettamen ueniam meruit :
Num quid pariis postquam
electus ẽ. adñõ. non nega uit il¬
lum terdicens. non noui illums
Et tamen pius dñs postea p̃fec̃
ilum aec łcie sucie Num quid
& latro non meruit audiere.
hodie mecum eris inpara diso
T cilibis uerbis exor tatorus illũ
alloquens. qui in desperationem

Expanded text:
sceleris sui tristitia desperatiosceleris sui tristitia desperationis perfunditur, quia non audivit verbum consolationis a praedicatoribus; quem si invenerit quilibet simplex praedicator, statim percontando perquiri ab eo cujus rei causa tristetur, moestusque incedat: et comperta causa consolatur illum verbis simplicibus, quibus valet, simulque hortatur ne desperet de venia salutis, dans pariter exempla consolatoria, ac dicens: Quid in desperationis malum laberis? Considera si mavis misericordias Domini quantae sint, de quibus Psalmista dicit: Misericordia quid David non erat rex et propheta, quando simul patravit adulterium cum homicidio? et tamen veniam meruit. Nunquid Petrus postquam electus est a Domino, non negavit illum ter dicens: Non novi illum ? et tamen pius Dominus postea praefecit illum Ecclesiae suae. Nunquid et latro non meruit audire: Hodie mecum eris in paradiso ? Talibus verbis exhortaturus illum alloquens qui in desperationem
Abbreviated transcription (Latin):
ligitur: Qui exortatur. in exortan¬
do. sub non debet plussapere quã
oportet sapere : qui non opos tet
superbire: Hoc autem anim ach¬
uestendum. huc usq sub audiendũ
eẽ. asuperibus huius aepłae: non
plus sapere quam oportet sapere.
Exhortatiospeties dẽ p̃dicationis
& doctrine & maxime adolentẽ
& desperantẽ respicit : Nerbigrã.
Sunt multi doctores qui sapientia
diuinarum scripturarum pollentes.
pariterq: eloquio uerborum flo¬
rentes: tota dicie allo cuntur popu¬
lum disputantes derectitudine
fidaei. de app&iti uirtutum led
execratione uiciorum. defelicita te
ꝑ p&ui regni. & ꝑditione inferni:
& ꝓtelato sermone. poene usq
ad solis occubitum: exemplum
consolationis ipsis minime ꝓfer̃:
Inter imuero dum audit aliquis
excircumstantibus poenas in¬
ferni quȩ ab illis minantur: his.
qui criminalibus delictis tenent᷑
obnoxii. & recolit aliquod facmnꝰ
gauissimum ꝑ petrasse. homi cidi¬
um uidelicet. adulterium. aut
aliquod horum: obim manitatẽ

Expanded text:
r. Qui exhortatur, in exhortando, subaudis non debet plus sapere quam oportet sapere, quia non oportet inde superbire. Hoc autem animadvertendum, hucusque subaudiendum esse a superioribus hujus Epistolae: Non plus sapere quam oportet sapere. Exhortatio est species praedicationis et doctrinae, et maxime ad dolentem et desperantem respicit. Verbi gratia: Sunt multi doctores qui sapientia divinarum Scripturarum pollentes pariterque eloquentia verborum florentes, tota die alloquuntur populum, disputantes de rectitudine fidei, de appetitu virtutum, et exsecratione vitiorum, de felicitate perpetui regni, et perditione inferni: protelato sermone pene usque ad solis occubitum, exemplum consolationis lapsis minime proferunt. Interim vero dum audit aliquis ex circumstantibus poenas inferni, quae ab illis minantur his qui criminalibus delictis tenentur obnoxii, et recolit se aliquod facinus gravissimum perpetrasse, homicidium videlicet, adulterium, aut aliquid horum: ob immanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
alium exurgere sacerdotẽ etnon
scđm ordinẽ aa rondici: trans¬
lat oenim sacerdocio: necesse est. ut ec
legis trans lacio fiat:: Hinc incipit
iã plenius differencias nouitestam̃ti
ostendere dicens : Si consũ macio id ÷
ꝑfectio uitȩ atq iustificacionis
ꝑ sacerdociũ leuiticũ fuit: quit necesse
fuit aliũ exurgere sacerdotẽ scđm
ordinẽ mel chisedech: Nãquia
aaron primũ post legẽ datã. sacer¬
dotẽ fuisse detribuleui Mulli
dubium est: ldeo sacerdocium
quo functus est leuiticũ nominauit
sacerdociũ: Uelcerte quia ipse
leui infiliis. functus illo sacerdoceã
est .: Namne potes illius s usceper̃¬
illud: moy ses scilicae & aaron
cũ reliquis fratribus suis exeadem
tribu: Nam leuigenuit caath

Expanded text:
alium exsurgere sacerdotem et non secundum ordinem Aaron dici? Translato enim sacerdotio, necesse est ut et legis translatio fiat. Hinc incipit jam plenius differentias Novi Testamenti ostendere, dicens: Si consummatio, id est perfectio vitae atque justificationis, per sacerdotium Leviticum fuit, quid necesse fuit alium exsurgere sacerdotem secundum ordinem Melchisedech? Namque Aaron primum post legem datam sacerdotem fuisse de tribu Levi nulli dubium est: ideo sacerdotium quo functus est, Leviticum nominavit sacerdotium. Vel certe quia ipse Levi in filiis functus illo sacerdotio est: namillud, Moyses scilicet et Aaron, cum reliquis fratribus suis ex eadem tribu. Nam Levi genuit Caath
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem: & con unctus ad p̃di¬
cationis officium paulo apło
quã timotheus: Ideo in quid
quia iħs xp̃s filius dĩ ẽ: non fuit
sicut ipse dixit: ȩgo sum ueritas :
Quot quot enĩ ꝓmis siones dĩ pa¬
trissunt ficte ꝑꝓph&as denati¬
uitate xp̃i. passione. morte :
resurrectione atq ascensione
eiꝰ desalute quo que gentium.
pmissionum: Unde ipse dicit.
pendens incruce: Consumatũ
est id ẽ cõpleta sunt omnia
quȩ deme predicta erant:
deo & ꝑ ipsum amendeo adglo¬
riam nr̃m:: Ideo quia in xp̃o ad¬
impletȩ sunt ueraciter ꝓmis¬

Expanded text:
ad fidem, et conjunctus ad praediad fidem, et conjunctus ad praedicationis officium a Paulo apostolo quam Timotheus. ideo, inquit, quia Jesus Christus Filius Dei est, non fuit sicut ipse dixit: Ego sum veritas . Quotquot enim promissiones Dei, Patris sunt factae per prophetas de nativitate Christi, passione, morte, resurrectione atque ascensione ejus, de salute quoque gentium, s promissionum. Unde ipse dicit pendens in cruce: Consummatum est , id est, completa sunt omnia quae de me praedicta erant. Ideo et per ipsum Amen Deo ad gloriam nostram. Ideo quia in Christo adimpletae sunt veraciter i
Abbreviated transcription (Latin):
accipere adiuitibus & principib
quod promittit. alicui imple¬
re differt: non ser uans suum ꝓ¬
missum: Ut sit apud me ẽ&non:
Id. ẽ ut ꝓmittã me uenire & non
ueniam: & uidear ueritatẽ loqui
& menciar minime: Hidelis
autẽ ds̃ idest ueraxẽ: quia quic¬
quid ꝓmittit opere implet :
Et ipse qui ẽ uerax ipse cognosc̃
quia sermonr qui fuit apud nos
quando uobis p̃dicauimꝰ uel qui
fit modo demeo ad uentu aduos.
non est in illo sub sermone. est.
& non id ẽ ueritas & mendaciũ.
aut mutabilittis aliqua ut uerũ
uiderer loqui & non esset uerũ:
sed ẽ in illo sermone ẽ : Hoc ẽ
uerittis ibi . ẽ: quia inueritate
locutussum: Qua si diceret:
id circo a ur̃a men datia non mo¬
ueor : quia leuitatis uicio non
suc cũbo: Dei enĩ filius. sub. est
iħs xp̃s : qui in uobis p̃dicatus est
Siluanus ipse ẽ. silas & syleas sic̃
lucius ipse ẽ lucas: Quare
ergo ponitur siluanus ante ti¬
motheũ  Quia antea electus. ẽ

Expanded text:
accipere a divitibus et principibus, accipere a divitibus et principibus, quod promitit alicui, implere differt, non servans suum promissum, ut sit apud me est et non? id est, ut promittam me venire, et non veniam: et videar veritatem loqui, et mentiar? Minime. Fidelis autem Deus, id est verax est, quia quidquid promittit, opere implet; et ipse qui est verax, ipse cognovit, quia sermo noster qui fuit apud nos, quando vobis praedicavimus, vel qui fit modo de meo adventu ad vos, non est in illo, subaudis sermone est et non, id est veritas et mendacium, aut mutabilitas aliqua, ut verum viderer loqui, et non esset verum; sed est in illo sermone; est, hoc est: veritas ibi est; quia in veritate locutus sum; quasi diceret: Idcirco aura mendacii non moveor, quia lenitatis vitio non succumbo. Dei enim Filius estistus, qui in vobis praedicatus est Sylvanus ipse est Sylas et Syleas, sicut Lucius ipse est Lucas. Quare ergo ponitur Sylvanus ante Timotheum? Quia ante electus est
Abbreviated transcription (Latin):
gebamus dedeo: quia adhuc par¬
quia uos gloriari potestis qđ scõs
ni id ẽ indie udicii: quanidon
coronam &̃ nȩ remunerationis
prouobis recipiemꝰ: Et hac
considentia siue spe. securus
deuobis. uolui prius uenire
ad uos: quando priorem epłam
haberetis: Habuistis unam gr̃am:
quando primum aduos ueni.
dum cito uenistis ad fidẽm:
Et debui iterum uenire: ut uos
castigarem & corriperem. & uos¬
haberitis scđm grãm: Sed ideo
non ueni quia timu isiuentrẽ qđ
non possem uos ita corripere
ꝑmeam p̃sentiam: ne forte in pa¬
uoluissem. id ẽ ad uos uenire
uoluissem. dũ non ueni. nĩiquid
leuitate usussum. leuitate
dicitur uti: qui quod ꝓmit tit
uerbis non expl& operibus :
Et apłs tunc leuitate usus: eẽt.
non expleret: Sed dũ non pro¬
missquã uis uell&: non tamen
usus ẽ. leuitate: A ut q cogito
scđm carnem cogito. id ẽ carnali¬
carnem cogitat: qui ꝑamiciciis
& honoribus principum. & pro
luchris tem pralibus quȩ sperat

Expanded text:
gebamus de Deo, quia adhuc parquia vos gloriari potestis, quod sanni, id est in die judicii, quando coronam aeternae remunerationis pro vobis recipiemus. Et hac confidentia, sive spe, securus de vobis, volui prius venire ad vos, quando priorem Epistoam gratiam haberetis. Habuistis unam gratiam, quando primum ad vos veni, dum cito venistis ad fidem; et debui iterum venire ut vos castigarem et corriperem, ut et voshaberetis secundum gratiam. Sed ideo non veni, quia timui, si venirem, quod non possem vos ita corripere per meam praesentiam, ne forte impavoluissem, id est cum ad vos venire voluissem, dum non veni, nunquid levitate usus sum? Levitate dicitur uti, qui quod permittit verbis, non explet operibus. Et Apostolus tunc levitate usus esset, non expleret. Sed dum non promisit, quamvis vellet, non tamen usus est levitate. Aut quae cogito, secundum carnem cogito? id est carnalicarnem cogitat, qui pro amicitiis et honoribus principum et pro lucris temporalibus quae sperat
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ patris & tocius trinitatis: Qm̃
sicut una substantia trinitas. est
& in diuisa maiestas: ita inseparabi¬
men aequalis in dignitate: A eccłce
dĩ quȩ ẽ corinthi:: Forsitan non
habebant adhuc p̃latũ ep̃m: ideo
om̃i aeccłae dirigit: Benedictus

Expanded text:
totius Trinitatis, quoniam sicut una substantia Trinitatis est et indivisa majestas, ita et inseparabimen aequalis in dignitate. Ecclesiae Dei quae est Corinthi. Forsitan non habebant adhuc praelatum episcopum, ideo omni Ecclesiae dirigit. Benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc scło: sed in gr̃a dĩ id ẽ in sa¬
pientia quȩ gratis adeo nobisda¬
ta ẽ: P seudo apłi conuersaban¬
tur duplici corde: quia aliter
docebant atq aliter uiuebant:
Uel quia pocius pluchris tẽporali¬
bus p̃dicationi in sistebant :
quã pamoare dĩe salute aliorũ
Philosophi quoq p̃ dicabant
incarnali sapientia id ẽphilo¬
sõphicȩ & fucato sermone uolen¬
tes apparere sapientes: uel in hoc
quia xp̃m negabant passum.
mortuum atq: mortins resur¬
rexisse: Habundantius autem
ad uos in simplicitate conuersa¬
tus sum Quia cũ abaliis eclesus
aliquid accepissem. a uobis nihil
accepi: neoccasionem falsis apłis
darem accipien dimunera: & ut
uos liberius rep̃hendere possẽ.
Hon alia scribimus uob modo. quã
quȩ legistis in priori epła: & cog¬
nouistis inuita mea atq p̃dicatio¬

Expanded text:
in hoc mundo, sed in gratia Dei, id est in sain hoc mundo, sed in gratia Dei, id est in sapientia quae gratia a Deo nobis data est. Pseudoapostoli conversabantur duplici corde, quia aliter docebant atque aliter vivebant. Vel quia potius pro lucris temporalibus praedicationi insistebant, quam pro amore Dei et salute aliorum. Philosophi quoque praedicabant in carnali sapientia, id est philosophice, et fucato sermone, volentes apparere sapientes: vel in hoc, quia Christum negabant passum, mortuum, atque a mortuis resurrexisse; abundantius autem ad vos, in simplicitate conversatus sum: quia cum ab aliis ecclesiis aliquid accepissem, a vobis nihil accepi, ne occasionem falsis apostolis darem accipiendi munera, et ut vos liberius reprehendere possem. Non enim alia scribimus vobis modo quam quae legistis in priori Epistola, et cognovistis, in