comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parũ est ĩuoluimꝰ igne. Audi aꝑti
piter qui gladiũ dedit uñ ambo
moriẽt᷑. hoc ẽ qd̾ dixerã. cccidisti et
possedisti.Adde ꝙ qui audĩt scan¬
dalicatur. ĩdignãtur. detͣhũt et
blasphemat. soc ẽ uulnerãt᷑ ad mõ¬
tẽ. sso ẽ bona arbor facies frnctus¬
malq tales ĩsolẽtias. aissolurces
dilapidatoes. simłtates seroala
odia qtq mag̾ dolendũ ĩt̾ ecłias
inimicitias graues. ꝓpetesq dis¬
cordias. uitẽs ꝙͣ nerꝰ sir ẜmo ille.

Expanded text:
Parum est: involvimus ignem: audi apertius. pariter, qui gladium dedit, unde ambo morerentur? Hoc est quod dixeram: Occidisti, et possedisti. Adde quod qui audiunt, scandalizantur, indignantur, detrahunt, et blasphemant; hoc est, vulnerantur ad mortem. Non est bona arbor faciens fructus tales, insolentias, dissolutiones, dilapidationes, simultates, scandala, odia: quodque magis dolendum, inter ecclesias inimicitias graves, perpetesque discordia
Abbreviated transcription (Latin):
recolet illd iustũ. Ita om̃e hũile ꝓ¬
bro ducitur int̾ palatino. ut facili
hũilis uelit ĩuenias. Timor dnĩ
simplicitas reputat᷑. ne dicã fatiu¬
tas uirũ c̾cũ spectũ ⁊ amicũ ꝓpͥe osci¬
entie calũpniãt᷑ ipcctam. Porro a¬
matorẽ quietis. ⁊s int̾dũ uacatẽ
ne adhr ad istq qui cͥcũdedert te la¬
queis mortis. Queso sustine pauliꝰ¬
per ⁊s̾porta me.ĩmo da ueniã nõ
tam temẽ.ꝙͣ timide hec loquenti.
Emulor eĩ te. emulatoe tã bona⁊
hĩtas. ĩ creduli ⁊ sb̃u̾sores st̃̾ tecu.
lupi nõ oues st̃. taliũ tu pastoͣ uti¬
ti in oues e quibꝰ uerti in lupos potu¬
erũt. hic hic nõ ꝑco tͥ ut parcat deus.
pastorẽ te ppło huic.c̾te aũ nega aũ
exhibe. Nõ negab̾ ne cuiꝰ sedẽ tenes
sericis. no tectus auro. nõ uectꝰ equo
albo. ñ stipatus milite. nͨ strepẽtibus
septus mĩstus. Absq hiis tñ c̾didit

Expanded text:
redolet, id justum. Ita omne humile proredolet, id justum. Ita omne humile probro ducitur inter palatinos, ut facilius humilis velit, invenias. Timor Domini simplicitas reputatur, ne dicam fatuitas. Virum circumspectum et amicum propriae conscientiae calumniantur hypocritam. Porro amatorem quietis, et sibi interdum vacantem, ne adhuc ad istos, qui circumdederunt te laqueis mortis? Quaeso, sustine paulisper, et supporta me. Imo da veniam, non tam temere, quam timide haec loquenti. Aemulor te aemulatione bona, et habitas; increduli et subversores sunt tecum. Lupi, non oves sunt: talium tamen tu pastor. Utirti in oves, e quibus verti in lupos potuerunt? Hic, hic, non parco tibi, ut parcat Deus. Pastorem te populo huic certe aut nega, aut exhibe. Non negabis: ne cujus sedem tenes,sericis; non tectus auro, non vectus equo albo, nec stipatus milite, nec circumstrepentibus septus ministris. Absque his tamen credidit
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt tͥ. euge enge. Paupum uita
ĩplateis diuitũ argẽ seminat᷑. Argẽ¬
tum micat ĩluto. ac curritur ũdiq
tollit ilt̾. no paupior s fortior aut
aut qui forte citius p̾currit. A te tñ
mos iste. uł potiꝰ mors ista nõ cep̃ ĩ te
utinã desinat. S reliqua ꝓsequamꝰ
Int̾ hec tu pastor ꝓcedis deauratꝰ ta
młta cͥcũdatus uarierate. Ques qo
capiũt: Si auderẽ dr̃e. demonum
mag̾ ꝙͣ ouiũ pascua hec. silic sic fa¬
titabat petrus. sic paulus ludebat.
uides om̃e ecłiasticũ çelũ feruere
sola ꝑ dig̾tate tuẽda. honori totu
datur. sci̾tati nicħ aut parũ. Si reqͥ¬
rẽte paulo sũmissiꝰ age̾ ac soticaliꝰ
te hr̃e tẽptaiu̾s. absit ĩquiũt non
decet tempi. nõ ogruit maiestati.
nõ ouenit quã geras ꝑsonã attẽdi¬
to. de placido dei nłtia mẽtio ẽ. ꝑꝓ iac
tura salutis nlła cuc̾tatio. nͥ qd sub¬
lime c̃. hoc salutare dicamꝰ. ⁊ qd̾ giꝰ¬

Expanded text:
dicunt tibi, Euge, euge? Pauperum vita in plateis divitum seminatur. Argentum micat in luto: accurritur undique, tollit illud non pauperior, sed fortior, aut qui forte citius praecucurrit. A te tamen mos iste, vel potius mors ista non coepit; in te utinam desinat. Sed reliqua prosequamur. Inter haec tu pastor procedis deauratus, tam multa circumdatus varietate. Oves quid capiunt? Si auderem dicere; daemonum magis, quam ovium pascua haec. Scilicet sic factitabat Petrus, sic Paulus ludebat? Vides omnem ecclesiasticum zelum fervere sola pro dignitate tuenda. Honori totum datur, sanctitati nihil, aut parum. Si causa requirente paulo submissius agere, ac socialius te habere tentaveris; Absit? inquiunt, non decet, tempori non congruit, majestati non convenit; quam geras personam attendito. De placito Dei ultima mentio est; tura salutis nulla cunctacio; nisi quod sublime est, hoc salutare dicamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
itone ẜplibutu agẽ. nͨ uidicio agiꝰ
sec appetitu. Quid tã bestiale. Et si
uanature honoris ĩniria ferae. si
degnando q absit gn̾ale oꝓb̾rum
gnũ t̾ ꝙͣ ut totũ tenes nõ sis ꝯtet̾
toto. nͥ inimicitias quasdã a erig¬
nas portiones ip̃iꝰ t̾ cdite unnisit̾¬
tis tãꝙͣ nõ sĩt tue satagas nescio
quo adhẽ face̾ tuas. uͭ etiã mem̃¬
se te uolo ꝑabole nathan de hoĩe
qui cẽtũ oues hñs. unã q̃ erat pa¬
upis ocupiuit. Nuc qͦ ueniat frm̃
ymo facinꝰ regis achab. qͥ reꝵ sũmã

Expanded text:
o libito agere, nec iudicio agi, sed appetitui. Quid tam bestiale? Et si liam nature, honoris iniuriam ferat? Sic degenerando, quod absit, generale opprobrium gnum tibi, quam ut totum tenens, non sis contentus toto, nisi minutias quasdam, atque exiguas portiones ipsius tibi creditae universitatis, tanquam non sint tuae, satagas nescio quomodo adhuc facere tuas? Ubi etiam meminisse te volo parabolae Nathan de homine, qui multas oves habens, unam quae erat pauperis concupivit . Huc quoque veniat factum, imo facinus regis Acha
Abbreviated transcription (Latin):
quid ilõ q̃ris: acceptio ꝑsonaꝵ No
pui te reũ poci existimes si facies pec¬
catoꝵ sumis. ⁊ nõ potiꝰ cãs diiudicas
mĩtoꝵ. Est itẽ uitui cuiꝰ si te ĩmunẽ
setis int̾ om̃s quꝰ noui ex hũs qui
cathedras ascedenĩt sedebis me ui¬
credulitatis hec ẽ cui. cuiꝰ callidissie
uul peculeq magnoꝵ neminẽ cop
satis cauisse u̾sutias. In cis ipĩs ꝓ

Expanded text:
Quid illud sit quaeris? Acceptio personarum. Non parvi te reum peccati existimes, si facies peccatorum sumis et non potius causas dijudicas meritorum. Est item vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me jucredulitatis haec est, cujus callidissimae vulpeculae magnorum neminem comperi satis cavisse versutias. Inde eis
Abbreviated transcription (Latin):
diuit. Cũ quali ueste ist ĩtrasti.
cũ tali egredieĩs. O uccẽ magͥficã
uccẽ prsus aplice lib̾tatis. Quid
Quid ille de tnͣsmarinis ꝑtibꝰ pene
a sinibꝰ t̾re t̾ra et man currẽs ꝓ epã¬
tu suis et alienis ⁊ facultatibꝰ emẽ¬
do rursus. iã enĩ emerat pͥus. Tuli
mł̾ta s retulit nõ oĩa tñ. Incidit

Expanded text:
divit: Cum quali veste intrasti, cum tali egredieris. O vocem magnificam! vocem prorsus apostolicae libertatis! Quid Quid ille de transmarinis partibus pene a finibus terrae, terra et mari currens pro episcopatu, suis et alienis facultatibus rursus emendo? Jam enim emerat prius. Tulit multa, sed retulit, non omnia tamen. Incidit
Abbreviated transcription (Latin):
sim ꝑtes oppͥssoꝵ ⁊ pumꝑe ad ap¬
plladũ. nã tã grauatq ꝙͣ grauare
uolẽtes. Quio hoc mĩst̾ii: Tuũ est
osiderare. nõ meũ ꝯm̃tari ĩstud.
Et curĩꝗs male applłati nõ ueni¬
ut ostẽsim suã ĩnccẽtiã malitia
ꝯuicturi: Dico ꝙ dr̃e ad hec solent.
dolumꝰ uexaiͣ frustia. In curia esse
qui ꝓcliuiꝰ faueat applłatibꝰ. fone¬
ant applłatoes. Cessuris rome do¬
micedẽ satius. fateor me nõ oĩo
tecde hiis. Quẽ das m̃ uitã tͥbris

Expanded text:
appellandum non tam gravatos, quam gravare volentes. Quid hoc mysterii? Tuum est considerare, non meum commentari istud. Et cur, inquis, male appellati non veniunt, ostensuri suam innocentiam, malitiam convicturi? Dico quod dicere ad haec solent: Nolumus vexari frustra. In curia esse, qui proclivius faveant appellantibus, foveant appellationes. Cessuris Romae, domi cedere satius. 9. Fateor me non omnino decredere his. Quem das mihi in tam crebris
Abbreviated transcription (Latin):
madata ⁊ ĩstitura ea qua clignũ
ẽ sollicitudiẽ obẜuẽt᷑. ne qͥd in
agro diũi tui aut neglecta ĩcul¬
tum. aut̃ fraute sb̾rectũ ĩueniat᷑
posse ĩuenuri ne dubites. m̃ in
ꝓmptu ẽ ut młta et inumera p̾t̾¬
mittã que passim neglecta iacẽt.
ñnlła ⁊̃ ex hus que plantauit dex¬
tera tua couulsa mõstrare. Nõne
os tuũ ĩ remẽsi ꝯilio sb̃iecta capła
ꝓmłgauit. Quis ea tenet: ꝗs ten¬
uit: falleris si tenei̾ putes. Si nõ
putas ip̃e peccasti. aut statuens ꝙ
nõ tenẽtur. aũ ꝙ nõ tenẽt᷑ clissimu¬
lãs. p̾cipimꝰ aisti ut tã epĩ ꝙͣ cłici n¬

Expanded text:
mandata et instituta ea, qua dignum est, sollicitudine observentur, ne quid in agro Domini tui aut neglectu incultum, aut fraude subreptum inveniatur. Posse inveniri ne dubites. Mihi in promptu est ut multa et innumera praetermittam, quae passim neglecta jacent nonnulla etiam ex his quae plantavit dextera tua, convulsa monstrare. Nonne os tuum in Remensi concilio subjecta capitula promulgavit? Quis ea tenet? quis tenuit. Falleris si teneri putas. Si non putas, ipse peccasti, aut statuens quae non tenerentur, aut quod non tenentur dissimulans. « Praecipimus, » aisti, ut tam episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
scies qͣnta ⁊ ĩ ꝙͣta tua necc̃itate re¬
spuens. ad te ꝓuite sc̾ͥpẜim ista.
nõ pp̃ te Nempe qd̃ t̾ scoit̃ soli pro¬
desse nõ uc. hiclocus anaritian
carpsit. Aquo iutio ĩmuis satis
tua oppino ẽ. an ⁊ op̾ tu uid̾is. Ui

Expanded text:
nta, et in quanta tua necessitate respueris. Ad te proinde scripserim ista, non propter te. Nempe quod tibi scribitur, soli prodesse non decet. Hic locus avaritiam carpit, a quo vitio immunis satis tua opinio est; an et opus, tu videris. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
a paupe ep̃o ꝯtinuisti. dans qd dare
ne ĩmunifiꝰ notaret᷑ accepit.cla
qd palã dedit.Sic de tuo sacculo cõ¬
sultũ ẽ nẽcuoie uiri. Sic qͦ curic ⁊¬
morẽ geros tuo bñfitio ĩuidiãde¬
clinauit eoꝵ qui diligũt min̾a.

Expanded text:
po continuisti dans, quod daret, ne immunificus notaretur; accepit palam, quod clam dedit. Sic de tuo sacculo consultum est verecundie viri. Sic quoque curie morem gerens tuo beneficio invidiam declinavit eorum, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
cca te st̃. Nũc nõ nõ te existime̾ oti¬
ose uacare osid̾atoi huic. qua appl¬
latoẽs ad legitimũ si fi̾ põt reuoces
usũ. ⁊ si ħ mea q̃ratur uł potiꝰ curet᷑
setetia. dico applłatoes ut nõ ꝯtẽꝑnẽ¬
das. sic n usuipadas oio. Porro hoᷤᷤ
quid ĩsolẽtiꝰ ceseã hac facile dixe¬
rim. ñ ꝙusurpatio quadã uidetur
ħforte aciius ĩsectadã que ãpliꝰ no
sacmetis accepriꝰ. Usurpata tñ ab
idignis idigne ne tractata mini¬
me accepãtur. Magis hñt dãpna¬
tionẽ quia debita ueneratoe nõ
hñt. fateor grãte ⁊ gn̾ale mũto bo

Expanded text:
 10. Nunc vero non te existimes otiose vacare considerationi huic, qua appellationes ad legitimum, si fieri potest, revoces usum. Et si hinc mea quaeratur vel potius curetur sententia, dico appellationes ut non contemnendas, sic nec usurpandas omnino. Porro horum quid insolentius censeam, haud facile dixerim: nisi quod usurpatio quamdam videtur hoc forte acrius insectanda, quae amplius nocSacramentis acceptius? Usurpata tamen ab indignis, indigneve tractata, minime acceptantur. Magis habent damnationem, quia debitam venerationem non habent. Fateor grande et generale mundo b
Abbreviated transcription (Latin):
liquet qr aut grauare ĩtẽdit. aut
tp̃s reclimẽ. Non ẽ aut suffugiũ ap¬
pelłatio. s refugiũ. Qnͣtos nouimꝰ
licuisse applłatõis suffragio nefaia
scimꝰ y̾bi grã. ĩcestũ. adult̾iũ. Qua¬
le est hoc tupitudie patͦcinaĩ ꝙ uł
marĩe formidai̾ a tupibꝰ oporteba.
Auousq murnir uniu̾se t̾re. aũ diꝰ¬

Expanded text:
are intendit, aut tempus redimere. Non est autem suffugium appellatio, sed refugium. Quantos novimus licuisse appellationis suffragio nefaria scimus, verbi gratia, incestum, adulterium. Quale est hoc, turpitudini patrocinari, quod vel maxime formidari a turpibus oportebat? Quousque murmur universae terrae aut di
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rori ip̃i ex his mag̾ fuit. at id boiꝰ
antiodotũ u̾sũ ẽ ĩuenenũ. Nõ mu¬
tatio dextẽ excelsi lec. Appllãtur
illicita audeãt mat̾moĩa solue̾ uł
phibẽ. Applłãtur ne ne rapinaᷤᷤ ne
fuita. ne sacͥlegia. ⁊ que cimõi sit.

Expanded text:
 fiunt, atque id bonis. Antidotum versum in venenum. Non mutatio dexterae Excelsi haec. 8. Appellantur illicita audeant matrimonia solvere vel prohibere. Appellantur ne rapinas, ne furta, ne sacrilegia, et quae ejusmodi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pellat ad te ut dixi . ⁊utinã tã fructũ¬
ose ꝙͣ necͣcie. utinã cũ oppͥss clamã
sentiat oppͥsor ⁊ noͥ suꝑbiat ĩpius
un icedit pauꝑ. Quro tã decoꝵ ũ ao
uictatce tui nõis oppͥssi refugiant.
u̾suti no effugiat. Quid e regice ta
ꝑnsũ cã recti alienũ. ut letet qͣ mal
fec. et qui tulit inanit᷑ fatiget. hu¬
nissime nõ mouis erga hoĩe: tͣ illa¬
te ĩurie emulauẽ dolorẽ. alabor ui

Expanded text:
pellatur ad te, ut dixi: et utinam tam fructuose, quam necessarie. Utinam cum oppressus clamat, sentiat oppressor, et non superbiat impius unde incenditur pauper. Quid tam decorum, ut ad invocationem tui nominis oppressi effugiant, versuti non refugiant? Quid e regione tam perversum, tam recti alienum, ut laetetur qui malum fecit; et qui tulit, inaniter fatigetur? Inhumanissime non moveris erga hominem, cui illatae injuriae cumulavere dolorem et labor i
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ gẽtiũ p̾ire or. s d̾ ip̃is gẽtib
quid respõdes: ỹmo ꝗd tua ꝯsid̾atio
respodec t̾ ꝑcũtanti sic. Quid uisu
io̾ ne putamꝰ sb̾stitit uelccit̾ currẽs
ẜmo: Qius p̾mꝰ ĩhibuit hũc salu¬
tarẽ cuisũ. que ilł cã quã nescimꝰ¬
aut neccĩtas potuit obstitisse. ñõ¬
qua dissimuladi est rõ. Qua fidu
Quo c̾tent siñ p̾clicãte. Petrus ad
cornelui. philippꝰ ad eunucũ missi
st̾̃ et si exeplũ rectiꝰ qͥrimꝰ. Augustiꝰ
abto gͥgorio destinatꝰ. formã fidi tã¬
dioit anglicis: ⁊te hiis tuita tecũ.
Ego adto et de ꝑtinacia gͥtoꝵ qͣ nob̾¬

Expanded text:
dinem gentium praeire oportet. Sed de ipsis gentibus quid respondes? Imo quid tua consideratio respondet tibi percunctanti sic? Quid visum ratione, putamus, substitit velociter currens sermo? quis primus inhibuit hunc salutarem cursum? Et ilaut necessitas potuit obstitisse. 4. Nobquae dissimulandi ratio est? Qua fiducQuomodo credent sine praedicante? Petrus ad Cornelium, Philippus ad eunuchum missi sunt , et, si exemplum recentius quaeremus, Augustinus a beato Gregorio destinatus, formam fidei tradidit Anglis. Et de his tu ita tecum. Ego addo et de pertinacia Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
et facultates ⁊uitas. si no putẽda
admodii ⁊ tenuitas ĩ hiis. ⁊ ĩ ilł se¬
culantas iuenit᷑. Matris noxie li¬
b̾tatis. gemĩa soboles lec. Quid ñ
peccet licẽtiꝰ nagũ ⁊ male lib̾ũ uul¬
gus cũ nõ sit qui arguat. Quid ñ
licẽtius ꝙ spolietur ac dep̾detur ĩ¬
ermis religio cũ nõ sit qmi defen¬
dat. Quo eĩ refuguĩ il. Nuqͥd ad

Expanded text:
et facultates, et vitas, si non pudenda admodum et tenuitas in his, et in illis saecularitas invenitur. Matris noxiae libertatis gemina soboles haec. Quidni peccet licentius vagum et male liberum vulgus, cum non sit qui arguat? Quidni licentius quoque spolietur ac depraedetur inermis religio, cum non sit qui defendat? Quo enim refugium illis? Numquid ad
Abbreviated transcription (Latin):
Eiugilia ħo dei cũ hec ꝯtĩgut. mouea¬
tur miẜatio. moueat᷑ ⁊ ĩ digͣtio tua.
alt̾am leso alt̾a ledẽdi debes. Cosole¬
turille dãpnoꝵ resartitu suoꝵ satis¬
fatice iiuriaꝵ siuc calũpniaꝵ. Cum
isto ita agat᷑ ut peniteat ferisse qd̃
nõ timuit face̾. ⁊ nõ de penis ĩncce̾¬
tis rideat. arbitror itẽ debẽ pati illũ
qui siñ cã forte appłat᷑. Formulã hãc
ratio eqͥtatis. Ini fallor ip̃a applłati¬
nũler ut illicite usipata applłato
ñ ꝓsit applłati. ñ applłato obsit. Ut¬
qd eĩ frustra fatigatꝰ sit ħo: Qmͣ ple¬
nũ iustitie. ut sese potiꝰ leẜit qͥ uołit
primũ. applłasse miq. iniquũ ẽ. In¬
q et ĩpune/ iniquaꝵ applłatõnum
fomes. Iniqua aũt ois applłato ad
re nõ ut graues. s signau̾is lic. ap

Expanded text:
 cum haec contingunt: moveatur miseratio, moveatur et indignatio tua. Alteram laeso, alteram laedenti debes. Consoletur ille damnorum resarcitu suorum, satisfactione injuriarum, fine calumniarum: cum isto ita agatur, ut poeniteat fecisse quod non timuit facere, et non de poenis innocentis rideat. 7. Arbitror idem debere pati illum, qui sine causa forte appellavit. Foratio aequitatis, et, ni fallor, ipsa appellationum lex, ut illicite usurpata appellatio nec prosit appellanti, nec appellato obsit. Utquid enim frustra fatigatus sit homo? Quam plenum justitiae, ut sese potius laeserit, qui voluit proximum? Appellasse inique, iniquum est; inique et impune, iniquarum appellationum fomes. Iniqua autem omnis appellatio, ad re, non ut graves, sed si graveris, licet. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uenit ille appellas ⁊ uetas ne
fieret qͦusq iss ⁊ rediss ab urbe.
Cuitñ appllatõi nͨ ip̃e detulit. Nam
ita ex his.⁊ mĩmis talibꝰ liq̾at nõ
lum. istã dissimłat. Uis ꝑfectius
cobertẽ ꝯtẽptũ. cura ĩ ip̃o ut̾o pessiẽ
matris p̾fccaĩ gͥmen neꝙͣ ꝙ ita fiet
si smꝑatio digna aĩau̾sice młcetͣ.
⁊olle usmpatoe et ꝯtẽptꝰ ercusati¬
onẽ nõ ħt. Porro ĩ excusabilitas an¬
sum erplodet. No sit ꝓiñ usũpator.
et otẽptor nlls ent aut admodũ
rarus. bñfacis tu. applłatonũ nega¬
to suffragio ĩmo suffugio. młta re¬
mittis negotia ad ꝯnoscẽtes uł qͥ
onoce̾ citius possit. uͥ eĩ c̾tior ac fa¬
cilior notio. ibi decisio tutior expe¬
ditiorq cẽ põt. Qmͣ plenũ gr̃e ꝙ¬

Expanded text:
intervenit ille appellans, et vetans ne fieret, quousque isset et redisset ab urbe: cui tamen appellationi nec ipse detulit. Nam itaque ex his et innumeris talibus liqueat, non lum, istam dissimulat. Vis perfectius coercere contemptum? Cura in ipso utero pessimae matris praefocari germen nequam. Quod ita fiet, si usurpatio digna animadversione mulctetur. Tolle usurpationem, et contemptus excusationem non habet. Porro inexcusabilitas ausum explodet. Non sit proinde usurpator, et contemptor nullus erit, aut admodum rarus. Bene facis tu, quod appellationum negato suffragio, imo suffugio, multa remittis negotia ad cognoscentes, vel qui noscere citius possunt. Ubi enim certior ac facilior notio, ibi decisio tutior expeditiorque esse potest. Quam plenum gra
Abbreviated transcription (Latin):
que aliq sb̃u̾tẽdi. Nõ oĩo ⁊ ab hꝑc ĩsi¬
Dico aũt hẽcicos. scismaticosq nã
hii st̃ ⁊ sb̾u̾si ⁊sbu̾sores canes ad
scissicẽ. uulpes ad fraudẽ. Erunt
rigẽdi ne pereãt. aut coleͣcẽdi. De¬

Expanded text:
siDico autem hereticos scismaticosque. Nam hii sunt subversi et subversores, canes ad scissionem, vulpes ad fraudem. Erunt rigendi, ne pereant, aut ne peri
Abbreviated transcription (Latin):
possessicẽ ⁊ dm̃u cede huic. tu cu¬
ram illiꝰ habe. ꝑs tua lec. ultra ne
extẽdas manu. Quid iqs. Nõ negͣ
p̾heesse. ⁊ dñari uetas płane sic. ⁊¬
Aiͣ nõ bñ p̾sit qui p̾hest ĩ solit̾ndi

Expanded text:
Possessionem et dominium cede huic: tu curam illius habe. Pars tua haec: ultra ne extendas manum. 2. Quid, inquis? non negas praeesse et dominari vetas? Plane sic. Quasi non bene praesit, qui praeest i
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵer in .fi .o. t̾.uͭ. eo. Penetrabat et
icẽdebãt u̾ba illa. itẽsa igni quẽ dñs
misit ĩ t̾rã. Occube̾bãt strenuissimi
bellatores. s nõ succubebat. triũpha¬
successisti ĩ he̾ditatẽ. Ita tu he̾s ⁊ orb̾
re̾ditas. At quatꝰ hec portio te ꝯtĩgit
aut otĩgit illq. id sobria osidaͣtoe
pesanou. Nõ eĩ ꝑ ce reor mod̾. s sanͦ
illũ c̾dita ẽ. nõ data possessio.Si per¬
gis usurpare .⁊ hãc. Cõtradicit tͥ qͥ

Expanded text:
um . Penetrabant et incendebant verba illa incensa igni, quem Dominus misit in terram . Occumbebant strenuissimi bellatores, sed non succumbebant: triumphasuccessisti in haereditatem. Ita tu haeres et orbis haereditas. At quatenus haec portio te contingit, aut contigerit illos, id sobria consideratione pensandum. Non enim per omnem reor modum, sed illum credita est, non data possessio. Si pergis usurpare et hanc, contradicit tibi qui
Abbreviated transcription (Latin):
nrepsit. Et si recte sapies ortatur
otio e. fugieda ꝓiñ otiositas matẽ
nugari. nou̾ca uͥtutu. Int̾ scłares
tinge nuge st. i ore sac̾totis blasfe¬
mie intoũ tñ si ĩcioat ferete fortas¬
endũ caute ⁊prudet nugacitati.
sis. Cosecrasti os tuũ euaglio talibꝰ
iapire illicitũ. asuesce̾ saclegu
Elabia sac̾dotis ait custedunit scias
etlege irqͣnit te ore enis. no ugas
ei facetiurbani ue noĩe colorat nõ
sufficit peg̾naĩ ab ore. procul ⁊ab a
aure relegnoi. fete ad cachinnos
mouens fedus moues. Porro de¬
trarẽ aut tetͣhete audire. ꝗd horu
dãpnabiliꝰ sit. nõ facile dixeri. De¬

Expanded text:
r. 22. Etsi recte Sapiens hortatur otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortasendum caute et prudenter nugacitati. sis. Consecrasti os tuum Evangelio: talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est. Labia sacerdotis, ait, custodiunt scientiam et legem requirunt de ore ejus : non nugas od faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, non facile dixerim.
Abbreviated transcription (Latin):
tecorus in gła. ⁊ ꝓbasti te imitatorẽ
dei. fortitudo tua. froucia fideł ꝯscĩe.
decor tuus.splẽdor bone opiniois
Ita q̃so ĩdue̾ fortitudiẽ ⁊ eĩ gaudi᷑
dñ fortituto tua. Porro spẽ t.⁊p. tua.¬
nestim̃tis głie tue. nestire cluplici¬
bus qͥbꝰ domestico suos fortis illa
mulier ĩdue̾ ꝯsueuit. Nõ sit ĩ ꝯscĩa
nutãs ĩfirmitas modice ficci. No
sit ĩ fama uenꝰ male sp̃ei ⁊ uesturis
duplicibꝰ. uͥ gaudebit spõsus sr̃ spõ
aĩam tuã. igaudeb̾ sr̃ te dꝰtꝰ. Mian

Expanded text:
decorus in gloria; et probasti te imitatorem Dei. Fortitudo tua, fiducia fidelis conscientiae: decor tuus, splendor bonae opinionis. Ita, quaeso, induere fortitudinem; etenim gaudium Domini fortitudo tua. Porro specie tuavestimentis gloriae tuae, vestire duplicibus, quibus domesticos suos fortis illa mulier induere consuevit . Non sit in conscientia nutans infirmitas modicae fidei, non sit in fama naevus malae speciei; et vestieris duplicibus, et gaudebit sponsus super sponsam animam tu
Abbreviated transcription (Latin):
Biaet disciplina ꝙ ignis ad ceren.
ꝙ solis indius ad niuẽ uł glaciers
S spies odꝰ. sapietior salomo fitẜ
s blandietibꝰ nimis sceleris rebus.
alr̾ exꝑte. alt̾ ex toto tesipuit. Ma¬
gnus qui iades ladusa nõ exciol
felicitas si arrisit nõ prisit. S qmͣ
taciliꝰ iuenis qui sapĩa retinuert̃¬

Expanded text:
ad disciplinam, quod ignis ad ceram, quod solis radius ad nivem vel glaciem? Sapiens David, sapientior Salomon fuit: sed blandientibus nimis secundis rebus alter ex parte, alter ex toto desipuit. Magnus qui incidens in adversa, non excidit felicitas si arrisit, non irrisit. Quanquam facilius inveneris qui sapientiam retinuer
Abbreviated transcription (Latin):
ferentes eẽ nõscũt᷑. Timĩ ẽ añ ab¬
utẽdo ⁊ ꝯfudedo face̾ uitia. añ be¬
ne ordinateq utẽto uͥtutes. So¬
lent cusc̾tonis cculo caligate alt̾¬
utrũ s̃ p̾ripe̾ loca t̾mino accupae
piclitet᷑ aut pietas clemẽtie. nĩ
celi rectitudo. Tli̾batꝰ pͥm cculus
clemẽt̾ nil ĩtuet᷑ suffusus fluxa
quadã ⁊ moliebri mollitie aĩrec¬
cum nõ urcet. Nõ eris ĩnccẽs si
aũ punias eũ cui forte pcedũ eẽt.
aũ pcas ei qui fuerat pumẽdꝰ. In¬
tͥbulatoibꝰ qͦ qualẽ te ĩuen̾is no¬
lo dissimules. si ostãte̾ ĩ tuis. cõ¬
dolẽtẽ ĩ alienis gaute. recti cor
tiẽs minime tñ ĩ alienis opati¬
ens sentiaris. Quid ĩ ꝓsꝑis Nich

Expanded text:
ferentes esse noscuntur. Tuum est, aut abutendo et confundendo facere vitia; aut bene ordinateque utendo, virtutes. Solent discretionis oculo caligante alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. periclitetur, aut pietas clementiae, aut zeli rectitudo? Turbatus prae ira oculus clementer nil intuetur; suffusus fluxa quadam et muliebri mollitie animi rectum non videt. Non eris innocens, si aut punias eum cui forte parcendum esset, aut parcas ei qui fuerat puniendus. tribulationibus quoque qualem te inveneris nolo dissimules. Si constantem in tuis, condolentem in alienis gaude. Recti cordtiens, minime tamen in alienis compatiens sentiaris. Quid in prosperis? nih
Abbreviated transcription (Latin):
an difficilior.pusillior aĩo. an mã¬
gnanimior. seuerꝰ mag̾ an plus¬
culũ dissolutꝰ. timoratior an fote
ficẽtior qmͣ o. Qmͣ latus tͥ paret.
campꝰ ĩ hoc gnͣe ꝯsiterãco. memoro
ego pauca neluti q̃dã semiuana
ꝑferẽs. nõ tñ ip̃e seres. s doĩs sem̃
serẽti. Oportet ĩnotescat t̾ celꝰ tuꝰ¬

Expanded text:
an difficilior, pusillior animo an magnanimior, serius magis an plusculum dissolutus, timoratior an forte fidentior quam oportet. Quam latus tibi patet campus in hoc genere considerandi! Memoro ego pauca, veluti quaedam seminaria proferens; non tamen ipse serens, sed dans semen serenti. Oportet innotescat t
Abbreviated transcription (Latin):
abitio ꝙͣ deuotio terit: An nõ uccbꝰ
eius nr̃m totadie resultat palatiꝰ.
An nõ q̃stibꝰ eiꝰ. tota legũ canonuq
clisciplina ĩsudat: An no spolus epꝰ
oĩs rtalia ĩhiat ĩ explebili auidita¬
te rapacitas: Quid ita. ĩmo ꝗd aliuo
tua ip̃iꝰ spũalia studia. nõ saltr ito¬
dit. s abscit: Quoties sca ac fecũda
lnuc aliqͣtenꝰ assentire o. Qmͣ ueo
iniq̃ fouet illa. sꝑnũt illi. Utͣsq de
bitor es. tñ ilł ut erigas. istis u rep̾¬
ꝑsequi aliqͣtẽ nõ ei̾t absre. magnoi
hus et pio opus ĩtuitu ẽ. ne ꝙ magil

Expanded text:
ambitio, quam devotio terit? At non vocibus ejus vestrum tota die resultat palatium? An non quaestibus ejus tota legum canonumque disciplina insudat? An non spoliis ejus omnis Italica inhiat inexplebili aviditate rapacitas? Quid ita, imo quid aliud tua ipsius spiritualia studia non saltem intercidit, sed abscidit. Quoties sancta ac fecunda huic aliquatenus assentire oportet. Quam vero inique fovetur illa, spernuntur illi! utrisque tamen debitor es, illis ut erigas, istis ut reprprosequi aliquatenus non erit ab re. Magno in his et pio opus intuitu est; ne quod magna
Abbreviated transcription (French):
tas a dnõ computetur. Atnde n bũfactis placere appetit. ne hane mercede acapic̃o pcait
qd̾ do daturꝯ est. Si deuita. stt apiditate cauendu suꝑbia ẽ. Difficile e eiut Dig pt

Expanded text:
itas a domino computetur, deinde, si benefactis placere appetit, ne hanc mercedem aucupans perdat itas a domino computetur, deinde, si benefactis placere appetit, ne hanc mercedem aucupans perdat quod daturus est deus. Sed deuicta ista cupiditate cauenda superbia est. difficile
Abbreviated transcription (Latin):
quithuꝓbi hoĩes habundare possunt. s firma ⁊ sempit̾na. ꝓ quiba accipiendis d̾
que ĩ hec inundo hona putantur. ⁊ mala penito cõtempnẽda sunt. Hic p̃stantissi¬
mũ illud ⁊ unicii exemplũ dominiti hoĩs ꝓponend̾ ẽ. Qui cũ se tot miatalis. tã¬
tũ reꝵ potatẽ hr̃e mõstraret ⁊ easpreuit que magna boa ⁊ ea sustinuit q̃ magna
mala iꝑiti putant. quos mores ⁊ disciplina. ne tauto nũꝯ quisꝙͣ agg̃di an¬
denõ e. At ubi fuerint carnaliũ uobuptatã illecebre suꝑate cauend̾ ẽ. ne subrepat
continencia siue pacĩa. aut ꝑ aliguã largicc̃e aut noĩe scĩe aut elequẽcie. In eo gen̾e ẽ ⁊ cupi
ditas horotis contra q̃ onũa pferantur ea que scupta sunt dlaude car tatis adeunitate
iactacie. doceat᷑ q ꝙͣ sit pude̾dꝰ̾ erõ plat̾e uelle. quos nollis inuitari. aut ei coi nõ funt quichte
magnus e a malis laudari aut boi sut aeos o mutari. s qui boĩ sunt nͥtuce uoisunt. u̾tus¬

Expanded text:
ui homines abundare possunt, sed firma et sempiterna, pro quibus accipiendis omnia, quae in hoc mundo bona putantur et mala, penitus contemnenda sunt. hic praestantissimum illud et unicum exemplum dominici hominis proponendum est, qui cum se tot miraculis tantam rerum potestatem habere monstraret, et ea spreuit quae magna bona, et ea sustinuit quae magna mala imperiti putant. quos mores et disciplinam ne tanto minus quisquam aggredi audendum est. At ubi fuerint carnalium uoluptatum inlecebrae superatae, canendum est, ne subrepat continentiam siue patientiam aut per aliquam largitionem aut nomine scientiae uel eloquentiae. in eo genere est et cupiantur ea quae scripta sunt de laude caritatis et de inanitate iactantiae doceaturque, quam sit pudendum eis placere uelle quos nolles imitari. aut enim boni non sunt et nihil magnum est a malis laudari, aut boni sunt et eos oportet imitari. sed qui boni sunt, uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
sentire uirtutis. ꝙͣ exemplis. uł recentib siqua occurrunt. uł de historia.⁊ ea maxie q
factoꝵ. Iam uõ cũ aliqua nõ petãndi consuetudo qd̾ onerosum putabat᷑.facile esse
ꝑsuaẜit incipiat gustar dulcedo pietatis ⁊conĩdari pultritudo uirtatis. ut carita¬
cis libertas ꝑ fuitute timoris emmeat. Bunc ia ꝑsiladend̾ ẽ fidelib p̾cedentibi. re¬
geueracõis sacram̃tis qͥ ncce ẽ plurmni moueant quid nt̾sit unt̾ duos hoĩes ueterem

Expanded text:
entire uirtutis — quam exemplis uel recentibus, si qua occurrunt, uel etiam de historia, et ea maxime quae factorum. Iam uero cum aliqua non peccandi consuetudo quod onerosum putabatur facile esse persuaserit, incipiat gustari dulcedo pietatis et commendari pulchritudo uirtutis, ut caritatis libertas prae seruitute timoris emineat. tunc iam persuadendum est fidelibus praecedentibus regenerationis sacramentis, quae necesse est plurimum mo
Abbreviated transcription (Latin):
uouptatibꝰ absterren. doloꝵ metu. Qd̾ cũ ĩ caꝵ consuctudinẽ uerterit. domite et
tissimas fallatias comparat. Eo fit ut hoies quos nõd̾ delctat pultri tudo u̾tutis
insi penis apcc̾ando detrahantur. que uerissime ꝑ sco̾s adiuinos uiros p̾dicantur ⁊ qd̾¬

Expanded text:
uoluptatibus absterreri dolorum metu; quod cum in earum consuetudinem uerterit, domitae et uoluptatibus absterreri dolorum metu; quod cum in earum consuetudinem uerterit, domitae et tissimas fallacias comparat. eo fit, ut homines, quos nondum delectat pulchritudo uirtutis, nisi poenis a peccando deterreantur, quae uerissime
Abbreviated transcription (Latin):
purgatissima ⁊ cõsumata. si nichil alud amat̾. hanc ⁊ diłctõe dici placet. S tũ dõ
int ⁊ corꝑi: nob io nõ curantibꝰ aliquo appetitu satagente. s tũi ꝓmpta ⁊ oblata sui¬
cibꝰ. Caritatis a uenenui ẽ spes adipiscendoꝵ aut retinendoꝵ tpiralur. Fnt̾mẽtũ eiꝰ e
iminucio cupiditatis. ꝑfectio. nulla cupiditas signũ ꝓuectus eiꝰ ẽ minuco̾ timo¬
ris. Signũ ꝑfectionis eiꝰ ẽ nullus timor.qr padit ẽ omiu maloꝵ. cupiditas ⁊cõsui¬
mata dilccĩo foras mittit timorẽ. Quisqͥs gͥ. eã mitt̾e̾ uult instet minuendis cup¬
iditatib. Est ã cupiditas amor adipiscendi aut obtinerdi tꝑãlia. Huiꝰ minuende
iniciu est dm̃ cimere. qui solus cueri sine amore nõ pot. Ad sapĩa cĩ tendr a nichi
uerius eo ꝙ dictũ ẽ mitiũ sapĩe timor dnĩ. Nemo quippe ẽ. qui nõ magis dolorem
fugiat ꝙͣ appetat uoluptatẽ. Qñ quidꝰ uidemus ⁊ ĩmanissimas bestias ⁊ marimis

Expanded text:
purgatissima et consummata, si nihil aliud amatur; hanc et dilectionem dici placet. sed cum deus t corpori, nobis id non curantibus aliquo appetitu satagente, sed tantum promta et oblata sumentibus. caritatis autem uenenum est spes adipiscendorum aut retinendorum temporalium. nutrimentum eius imminutio cupiditatis, perfectio nulla cupiditas. signum prouectus eius est imminutio timoris; si-, gnum perfectionis eius nullus timor, quia et radix est omnium malorum cupiditas, et consummata dilectio foris mittit timorem. quisquis igitur eam nutiditatibus. Est autem cupiditas, amor adipiscendi aut obtinendi temporalia. Hujus minuendae initium est, Deum timere, qui solus timeri sine amore non potest. Ad sapientiam uerius eo quod dictum est: initium sapientiae timor domini. nemo est quippe, qui non magis dolorem fugiat quam appetat uoluptatem, quando quidem uidemus etiam immanissimas bestias a maximis
Abbreviated transcription (Latin):
qm ex lib̾tate ꝗͣ cõsilii pcc̃o nõ obe¬
dire in ocupiscetia. ex lib̾tate aute
cõplaciti adu̾sa nõ formidare pro
iustitia. Est aũt in hac carepc̃ti. et
in hac cliei malitia nõ mediocre s
lii. iam lib̾tate arbitrii nõ abuti
ut plene qũq fiui possimꝰ ub̾tate
cõplaciti.Sic ꝓfcõ in nob̾ dei reꝑamꝰ
ymaginẽ. Sic antiqͦ honori illi capes
Qius ẽ bic ⁊ landabimꝰ eũ. fec̃ eĩ m .ĩi.¬

Expanded text:
ex libertate quidem consilii peccato non obedire in concupiscentia: ex libertate autem complaciti adversa non formidare pro justitia. Est autem in hac carne peccati et in hac diei malitia non mediocre Salii jam libertate arbitrii non abuti, ut plene 614 quandoque frui possimus libertate complaciti. Sic profecto Dei in nobis reparamus imaginem: sic antiquo honori illi capessQuis est hic, et laudabimus eum? Fecit enim mi
Abbreviated transcription (Latin):
sĩt boni ut nõ possir eẽ mali. nec
p̾uaricatores. Itẽ angłi cũita sint
mali.ut iam nõ ualcat ẽẽ boni. li¬
uen arbrii cẽ dicẽtur. S ⁊ nos illud
amixti sumus ł fucrim. Cet̾m ñ d̾o
caret libo arbitrio. nͨ diabolus qm̃
facit neccĩtas. s firma in bono uolũ¬
tas et uolũtana firmitas. qͥq is ñ
ualet in bonũ respirare nõ aliena
facit uiolẽta opp̾ssio. s sua ip̃ius ĩ
malo ostinata uolũtas. ac uolũta
na obstinatio. Nũc gͥ ex eo potius lib̾
quispiã nͨ itẽ malus dici debeat nͥ uo

Expanded text:
sint boni, ut non possint esse mali; nec praevaricatores item angeli, cum ita sint mali, ut jam non valeant esse boni; liberi arbitrii esse dicentur. Sed et nos illud admisti fuerimus. Caeterum nec Deus caret libero arbitrio, nec diabolus: quoniam facit necessitas; sed firma in bono voluntas et voluntaria firmitas: quodque is non valet in bonum respirare, non aliena facit violenta oppressio, sed sua ipsius in malo obstinata voluntas et voluntria obstinatio. Nunc igitur ex eo potius liberuquispiam, nec item malus dici debeat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
dantis. s abutẽtib. qui ip̃am iid
facultatẽ oũtit ĩ usum peccãdi quã
accepat ad głam nõ peccadi. Namet¬
si peccauit ex posse qd̾ accepit nõ tñ
ꝗa potuit s qa uoluit. Nec enĩ p̃uan¬
cante cliabolo et angłis eiuo q̃ alu p̾¬
dono nõ dono ascribend ẽ potatis.s
tum fuit uolutati posse stare ne ca¬
deret nõ tm̃ reẜge̾ si cadet. Non eñ
tam facile quis ualet erire te fonẽ
qmͣ facile in cam labi. Ceccidit sola

Expanded text:
tis, sed abutentis, qui ipsam videlicet facultatem convertit in usum peccandi, quam acceperat ad gloriam non peccandi. Nam, etsi peccavit ex posse quod accepit, non tamen quia potuit, sed quia voluit. Nec enim praevaricante diabolo et angelis ejus, etiam alii pnon dono ascribendus est potestatis, sed tum fuit voluntati posse stare ne caderet, non tamen resurgere si caderet. Non enim tam facile quis valet exire de fovea, quam facile in eam la
Abbreviated transcription (Latin):
minui huiꝰ biꝑtite siłitudĩs sapĩe
et potẽtie dei. nõ ꝙͣ gradu sũmo s
nõ posse peccare uł turbari. ĩ quo
utiq iam scõs angelos stare. ⁊ õm
semp cẽ dubiũ nõ ẽ qmͣ posse et
nõ pcc̃e ⁊ nõ turbari. In quo ħo ꝓfc̃o
c̾atus est. a quo illo ꝑ pccm ỹmo
nob̾ in illo et cũ illo corruẽtibꝰ. rursꝰ
riorem gradũ recepimꝰ. Neq eni
natus ẽ ex t̃o nõ pc̃cat. S hoc dcm̃
de p̾destinatis ad iutã. nõ q̃ oso nõ
peccẽt. s qͥ pcm̃ ipis nõ imputetur

Expanded text:
minui. Hujus bipartitae similitudinis sapientiae minui. Hujus bipartitae similitudinis sapientiae et potentiae Dei non quidem gradu summo, sed non posse peccare, vel turbari in quo utique jam sanctos Angelos stare, et Deum semper esse dubium non est, quam posse et non peccare, et non turbari, in quo homo profecto creatus est? A quo illo per peccatum, imo nobis in illo et cum illo corruentibus, rursuriorem gradum recepimus. Neque enim natum est ex Deo non peccat . Sed hoc dictum est de praedestinatis ad vitam: non quod omnino non peccent
Abbreviated transcription (Latin):
cecliti sumus obitoris ymaginem
qͣ in lib̾tate arbitrii. in reliquis aute
duabus biꝑtitã quãdã osignari siłi¬
tudine. Hinc est fortassis ꝗ solũ lib̾
arbm sui oĩo defectũ seudiminuttẽ
nõ patitur. q̃ in ip̃o potessimũ et̾ne ⁊¬
imp̾ssa uideatur. Nam ⁊ si hu̾it initiũ
nescit tñ occasum. Nec de iustitia uel
głia capit augmẽtũ. nͨ de poc̃o siue de
miẜia detrimẽtũ. Quro et̾nitati siłiꝰ
ꝙ nõ sit et̾nitas. porro in his alus¬
duabus lib̾tatib qm̃ nõ solũ ex ꝑte
minui s ex toto amitti possũt. acci¬
tentalis quedã mag̾ siłitudo sapĩe
atq potẽtie diuine imagini sr̃duͤ¬
ta cc̃gnoscitur. Ueniq ⁊ amisimus
illas ꝑ culpam ⁊ ꝑ grãm recuꝑaui
et cotidie alii qͣ plus alii minꝰ aut
in ipĩs ꝓficimꝰ. aut ab ipĩs deficimꝰ
possũt ⁊̃ sic amitti ut iam nõ uale¬
ant recuꝑari. Possũt ⁊ita possiteiꝰ
ut nͨ amitti queãt aliquo mͦ. nec

Expanded text:
conditi sumus conditoris imaginem quidem in libertate arbitrii; in reliquis autem duabus bipertitam quamdam consignari similitudinem. Hinc est fortassis quod solum liberum arbitrium sui omnino defectum seu diminutionem non patitur, quod in ipso potissimum aeteimpressa videatur. Nam etsi habuerit initium, nescit tamen occasum, nec de justitia, vel gloria capit augmentum, nec de peccato, vel miseria detrimentum. Quid aeternitati similius, quod non sit aeternitas? Porro in aliis libertatibus quoniam non solum ex parte minui, sed ex toto amitti possunt, accidentalis quaedam similitudo sapientiae ac potentiae divinae imagini superducta cognoscitur. Denique et amisimus illas per culpam, et per gratiam recuperamus, et quotidie alii quidem plus, alii minus aut in ipsis proficimus, aut in ipsis deficimus. Possunt etiam sic amitti, ut jam non valeant recuperari, possunt et ita possideri, ut nec amitti queant aliquomodo, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ais lib̾um arbit̾um. B̾uit̾ respõteo
Saluatur. Tolle lib̾um arbitũ. nõ
erit qd̃ saluetur. Tolle grãm. nõ ei̾t
im̃ saluctur. Opus lic sine duõb
effici nõ põt uoͣ aquo sit alto quił
in quo sit. Ds̾ auctor salutis ẽ. ⁊libꝰ
arbitiiũ tm̃ capax. Nec dare illam
salutem cooꝑari dr̃ lib̾um arbitu
dum cõsentit. hox ẽ dũ saluat᷑. Cõsẽ¬

Expanded text:
ais, liberum arbitrium? Breviter respondeo: Salvatur. Tolle liberum arbitrium, et non erit quod salvetur: tolle gratiam, non erit unde salvetur. Opus hoc sine duobus effici non potest; uno, a quo fit; altero, cui vel in quo fit. Deus auctor salutis est, liberum arbitrium tantum capax, nec dare illam salutem cooperari dicitur liberum arbitrium, dum consentit, hoc est dum salvatur. Consen
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ ⁊ si aliquit nõ sit grauior ĩ¬
cognosco grauior s trabor. at uõ
abhac neccĩtate ꝑ quã melius
optime cui ĩ hac re nõ potãs dest
nͦ uolũtas ut oꝑi. Cruiteo nẽpe
ꝙ ⁊ur̃e prudetie uĩm in talibus
cccupatõnẽ displicẽ congnoni. Et
quid uistissime ⁊ amicissĩe age gͦ si
ita nultis ĩmo quia sic c̾ntis ac de¬
c̾nitis ⁊ amico erpeclire ⁊ moãcho cõ¬
et mͥ ad salutẽ aĩc ꝯsulatur. Indica
necc̾itas. nlła tralẽ possit auctas. sic
forsitan nr̃ poss amicus declinare
p̾sũtonis notã. nam noxã uñ otra¬
here potucr̃ ignoro. cũ sciam mͥ ꝯsi¬

Expanded text:
modi, etsi aliud non sit, gravor incognosco. Gravor, sed trahor. At vero ab hac necessitate per quem melius optime? cui in hac re nec potestas deest, nec voluntas, ut comperi. Gaudeo nempetram in talibus occupationem displicere cognovi. Et quidem justissime, et amicissime. Age ergo si ita vultis, imo quia sic cernitis ac decernitis, et amico expedire, et monacho conet mihi ad salutem animae consulatur. Indicatnecessitas, nulla trahere possit auctoritas. Sic forsitan vester posset amicus declinare praesumptionis notam. Nam noxam unde contrahere potuerim, ignoro: cum sciam mihi consi
Abbreviated transcription (Latin):
mante. ymo uõ ispirãte t̾o adicẽ¬
da putauimꝰ. hortan uos ĩ cantate
p̾sumẽtes ne causar giam mũdi
qiͣ stantẽ aspiciatis ⁊e̾ stantem
amitatis. ne plus uob̾ ant ꝓ nob̾
succedat. ne lecitia tpalis luctũi
at que oꝑit ne mors longe esse
cosciũ sic̾ scͥptũ ẽ. Cum dixerĩt pax
et securitas. tũc subitaneus suꝑ¬

Expanded text:
 adjicienda putavimus, hortari vos in charitate praesumentes, ne casuri gloriam mundi quasi stantem aspiciatis, et vere stantem amittatis; ne plus vobis aut pro vobis succedat; ne laetitia temporalis luctum at quem operit; ne mors longe esse conscium, sicut scriptum est: Cum dixerint, Pax et securitas, tunc subitaneus s
Abbreviated transcription (Latin):
Roganuis ios cũ illo ⁊ ꝑ illo quatꝰ
de p̾benda sua ꝙ ip̃e suis cͥclitoribus
costituit ĩmobili̾ stare faciatis ne
tor pacti ĩueniatur. nta minꝰ ꝯtrti
dum fr quispiam h̾t aliquid ao¬
n̾sus ent. featur deite ut tomꝰ

Expanded text:
nos cum illo et pro illo, quatenus de praebenda sua quod ipse suis creditoribus constituit, immobiliter stare faciatis; netor pacti inveniatur; et ita munus contriti dum frater quispiam habet aliquid adversus eum. Precatur deinde ut domus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ manus ueniͣt tuc pculoubio et
pax mͥ ⁊ par ent de me. Nontamen
ittirco ⁊̃ me latente ⁊ tacẽte cessare
puto murmur ecłarũ si nõ cesset
romana curia ꝑuolũtate assisten¬
tium face̾ p̾udicium in absentes.

Expanded text:
 manus venerit, tunc procul dubio et pax mihi, et pax erit de me. Non tamen idcirco etiam me latente et tacente cessare puto murmur ecclesiarum, si non cesset Romana curia pro voluntate assistentium facere praejudicium in absentes.
Abbreviated transcription (Latin):
na obiciat uł potiꝰ adiciãt aliena.
ut ego nͨ indignus intuꝑat̃oibus
moneor nͣ ĩtebitas recipio lautes
nich̾ mea refert de hiis quoꝵ anc¬
tor nõ ertiti. Lautẽt si uolũt łuitu¬
porro de t̾tio eũdem eque archiep̃z¬
simł. ⁊ ep̃m laudunẽsẽ cũ rege pit̾
er mltis aliis reu̾ẽcdis ꝑsonis. qui
se utiq auctores in hus ⁊ pͥncipeᷤ
ertitisse minime diffitẽtur. Si be¬
ne egent quio adme. si alr quid
eque ad me. An tota ⁊sola culpa ⁊¬
mea est ꝙ affu ħo solis latebs di¬
gnus. soli mͥ uidex. soli accusator
⁊arbit̾ ꝯstitutꝰ. quatꝰ mostret acto¬

Expanded text:
na objiciant, vel potius adjiciant aliena. 2. At ego nec indignis vituperationibus moveor, nec indebitas recipio laudes: nil mea refert de his, quorum auctor non exstiti. Laudent si volunt, vel vituporro de tertio eumdem aeque archiepiscopum Laudunensem, cum Rege pariter et 56 multis aliis reverendis personis qui se utique auctores in his et principes exstitisse minime diffitentur. Si bene egerunt, quid ad me? si aliter, quid aeque ad me? An tota et sola culpa mea est quod adfui, homo solis latebris dignus; soli mihi judex, soli accusator et arbiter constitutus, quatenus monstret act
Abbreviated transcription (Latin):
recipiã adño meo. ⁊ hec miͣto at
cum onĩ gła respondẽm. Siquid ĩ
eis meũ ccgnosce̾. Nuc aũt ut qͥd
uiteor ego de fcĩs alienis aũ si meiꝰ
cur tamꝙͣ de mał cũ cucta bec uite
et p̾clare gesta fuisse. nlła ĩprutẽ
gisse ⁊ uque redarguor uñ laudaaiͣ
meiuerã. Si nõ feciut laudẽ non
merui. sic ꝓfcõ nec intuꝑatce. No¬
uum genus detractõis ⁊ reu̾a siłe
aliquid hñs oꝑi balaã qui ductus
et ꝯductus ad maledicẽdũ ppło
mag̾ bñdict̾oib cumłabat. Quid
ustius. quid iccũdiꝰ ut quẽ rep̾hẽdeͣ
intẽdis plus ꝯmẽdes ut p̾comis

Expanded text:
ito atque cum omni gloria responderem, si quid in eis meum cognoscerem. Nunc autem utquid judicor ego de factis alienis? aut si meis, cur tanquam de malis? cum cuncta haec juste atque praeclare gesta fuisse nulla imprudentregisse, et inique redarguor, unde laudari merueram. Si non feci; ut laudem non merui, sic profecto nec vituperationem. Novum genus detractionis, et revera simile aliquid habens operi Balaam, qui ductus et conductus ad maledicendum populo, magis benedictionibus cumulabat . Quid justius, quid jucundius, quam ut quem reprehendere intendis, plu
Abbreviated transcription (Latin):
petitioni defcrẽdo sr̃sedimꝰ. ⁊ siqͥde
to ispirãte placui̾t uob̾ nris p̾cibu
aurem inclinare nro ꝯsilio studio¬
q pacẽ cũ ep̃o. ĩmo cũ d̾o reformare
pati sumꝰ huiꝰ rei grã fritigari usq
ad uos qͦcũq uob̾ placui̾t. Sin aũt
uos ⁊ amicis audire ⁊ di sac̾doti obe¬

Expanded text:
tioni differendo supersedimus. Et siquidem Deo inspirante placuerit vobis nostris precibus aurem inclinare, nostro consilio studioque pacem cum episcopo, imo cum Deo reformare; parati sumus hujus rei gratia fatigari usque ad vos, quocunque vobis placuerit: sin autem, nos amicum audire,
Abbreviated transcription (Latin):
et sapiẽt̾ admĩstrare studuentis. hoc
requisistis mͦ tam acrit̃ repugnatis.
qua enĩ iam fiducia manus ꝓ uob̾
leuare possumꝰ ad spõsũ ecłie qua
ita ⁊ siñ cã ut putamꝰ ausulto ꝯtͣsta

Expanded text:
et sapienter administrare studueritis. Hocrequisistis modo tam acriter repugnatis? Qua enim jam fiducia manus pro vobis levare praesumimus ad Sponsum Ecclesiae, quam ita, et sine causa ut putamus, a
Abbreviated transcription (Latin):
tem cui uos satis dignat᷑ sotiastis s
nũc ip̃am grauit̾ lesistis quatꝰ atãto
malo citius desistatis. Aliqqͥn si non
uob̾ ⁊ filiis uns ⁊ regrio. ex hociã no¬
ueritis puitatẽ nra̾m in quibꝰ ualu¬

Expanded text:
tem, cui vos satis dignanter sociastis, sed nunc ipsam graviter laesistis, quatenus a tanto malo citius desistatis. Alioquin si non vobis et filiis vestris et regno; ex hoc jam noveritis parvitatem nostram, in quibus valu
Abbreviated transcription (Latin):
qr in ecła uirclimensi cui p̾fuerat.
dissipass bona drũ sui. an ꝙ ĩ urbe
cam̾acẽsi monast̾i sui manifestus
testructor sulbertus cede̾ compuls
est patrumo oiũm testimoĩo fides
de ꝓscibulo uen̾i̾s suũ d̾o scũariu¬

Expanded text:
quia in ecclesia Virdunensi cui praefuerat, dissipasset bona domini sui? An quod in urbe Cameracensi monasterii sui manifestus destructor Fulbertus cedere compulsus est Parvino, qui omnium testimonio fidelis de prostibulo Ven
Abbreviated transcription (Latin):
Hec loge ab illa que ĩflat. hãc qui
apponit. apponit dolorẽ. s dolore
huic nemo iꝙ sapies subt̾fug. Ee
quippe medicinalis tolor. ꝑquẽ
stupor ille letalis aĩ duri ⁊̃ ipeni¬
tentis extuditur. uͥ ito sapies qui
dre potuit. et tolor m̃s ĩ ꝯsp̾tu m
semꝑ. Nuc iam repetẽde reliqͥe si
abraã. ordine melchisedech. dig̾¬
tate aaron auctoritate moises
iudicatu samuel. potãte petrꝰ. un¬
ctioe xp̃s. Tu es cui claues tradite.
cui ouces credite st̃. Sũt quid̃ et
alii celi ianitores ⁊ gregii pastoe̾s.
s tu tanto głosius. ꝙͣto ⁊ differẽtiꝰ

Expanded text:
ec longe ab illa quae inflat. Hanc qui apponit, apponit et dolorem : sed dolorem hunc nemo unquam sapiens subterfugit. Est quippe medicinalis dolor, per quem stupor ille lethalis animi duri et poenitentis extunditur. Et ideo sapiens, qui dicere potuit: Et dolor meus in conspectu meo semper . Nunc jam repetendae reliquiae, si Abraham, ordine Melchisedech, dignitate Aaron, auctoritate Moyses, judicatu Samuel, potestate Petrus, unctione Christus. Tu es cui claves traditae, cui oves creditae sunt. Sunt quidem et alii coeli janitores, et gregum pastores: sed tu ta
Abbreviated transcription (Latin):
tens uł qinõ utes. Ipa quid ꝙ ad aĩ
uonũ spectat. ñ bona st ñ mala. Usus
tñ hor bonus. abusio malã. sollicitu¬
to peior. questus turpior. Esto ut alia
huit potuit qd̾ hũit hec dedit. sol¬
licitucunẽ ut dixi sr̃ ecłas. Nũquid
ĩdero. s forma fcĩ gͥgis. Et ne dam¬

Expanded text:
quasi non utens. Ipsa quidem, quod ad animi bonum spectat, nec bona sunt, nec mala: usus tamen horum bonus, abusio mala, sollicitudo pejor, quaestus turpior. Esto, ut aliahabuit potuit. Quod habuit, hoc dedit, sollicitudinem, ut dixi, super Ecclesias. Nunquid in clero, sed forma f
Abbreviated transcription (Latin):
sir. porro ñ ĩ alto nͨ ĩ imo qd̾ alt̾m
sup̃. alt̾u. ĩfia sit. Deniq ⁊ lcgito¬
to cxtminiũ hr̃e soler. ⁊ dilatoto
scssum. altitudo ruinã. ⁊ ꝑfũdu
absortone. Dico hec planiꝰ ne me

Expanded text:
imo, quod alterum supra, alterum infra sit. Denique et longitudo exterminium habere solet, et dilatatio scissuram, et altitudo ruinam, et profundum absorptionem. Dico haec planius, ne me