comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ quoq est repente de celo
et sonitu uehementis sp̃s. et uoce aure
lenis expͥmitur: quia uidelicet ueni¬
ens. et uehemens est. et lenis. Lenis:
quia noticiam suam quatinꝰ cognos¬
ci ut cumq ualeat. nr̃is sensib tẽꝑat.
Uchemens: quia quantũlibet hãc
temꝑet. aduentu tam̃ suo infirmi¬
tatis nr̃e cecitatẽ illuminando per¬
turbat. Illustratione eñi sua nos le¬
inter tangit: s inopram nr̃amim¬
hac uta positis contẽplatoribꝰ suis.
nequaqũa se diuinitas sicut ẽ insi¬
nuat: s lippientib mentis nr̃e ocłis
claritatem suam tenuiter demon¬
strat. Qd̃ bene ipsa legis acceptõ¬
ne signatur cum dicitur: quia mo
contemplatio in quã nos ascendimꝰ:¬
ut ad ea que ultra infirmitacem
nr̃ãm sunt. uidenda subleuemur.
S in hanc dñs descendit: quia
nobis multũ ꝓficientib. parũ de
se aliquid nr̃is sensib aꝑit: si tam̃
dici in illo uel paruu. uel aliquid
potest. qui unus semꝑ et idem per¬

Expanded text:
o et sonitu vehementis spiritus, et voce aurae lenis exprimitur; quia videlicet veniens, et vehemens est et lenis: lenis, quia notitiam suam, quatenus cognosci utcunque valeat, nostris sensibus temperat; vehemens, quia quantumlibet hanc temperet, adventu tamen suo infirmitatis nostrae caecitatem illuminando perturbat. Illustratione enim sua nos leniter tangit, sed inopiam nostram implatoribus suis, nequaquam se Divinitas sicut est insinuat, sed lippientibus mentis nostrae oculis claritatem suam tenuiter demonstrat. Quod bene ipsa legis acceptione signatur, cum dicitur, quia Moycontemplatiout ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt videnda sublevemur? Sed in hunc Dominus descendit, quia nobis multum proficientibus, parum de se aliquid nostris sensibus aperit; si tamen dici in illo vel parum vel aliquid potest, qui unus semper et idem per
Abbreviated transcription (Latin):
ad interitũ ꝑuenit. Uelut tinea hõ
consumit᷑: cum de se oritur. un con¬
teratur. Ac si aꝑte dicat. Si illi sp̃s eẽ.
ex se inmutabiles nequeunt qͥ nulla
carnis infirmitate depͥmunt᷑: qua
temeritate se homines in bono ꝑma¬
nere constanter existimant. quos ĩ eo
qd̃ intellectus ad sũma euehit. carna¬
lis infirmitas aggrauans p̃pedit: ut
ꝑ corrupt̃õnis uitiũ insemet ip̃is ha-¬
beant. unde ab intima nouitate ue¬

Expanded text:
ad interitum pervenit. Velut tinea homo ad interitum pervenit. Velut tinea homo consumitur, cum de se oritur unde conteratur. Ac si aperte dicat: Si illi spiritus esse ex se incommutabiles nequeunt, qui nulla carnis infirmitate deprimuntur; qua temeritate se homines in bono permanere constanter existimant, quos in eo quod intellectus ad summa evehit, carnalis infirmitas aggravans praepedit, ut per corruptionis vitium in semetipsis habeant unde ab intima novitate ve
Abbreviated transcription (Latin):
uantomagis hii qui habitant do¬
mos luteas: qui terrenũ habent
fundamentũ consument᷑ uelut atinos
Luteas quippe domos habitamus:
quia incorpora terrena substimus.
Que bene paulus considerans ait.
habemus thesaurum istum ĩ na¬
sis fictilib. Et rursum. Scimꝰ qͥasi
terrestris domꝰ nr̃a. huiꝰ habitatio¬
nis dissoluatur: qd̃ edificationem
ex deo habemus domum non manu¬
factam. Terrenũ quippe fundam̃¬
tum est sustantia carnalis: qd̾ in se
sollicite psalmista conspexerat. cũ
dicebat. Non est occultatũ os meũ
a te. qd̾ fecisti in occulto: et sibs¬
tantia mea in inferiorib terte. ui¬
nea aũt de ueste nascitur: et ean¬
dem uestem de qua orit᷑. oriendo col¬
rumpit. Quasi quedam uͦ uestis
anime caro est. Sed hec nimirũ uestiꝰ
habet tineam suam: quia ab ip̃a car¬
nalis temptatio oritur. ex qua lace ra¬
tur. Quasi eñiquadã tinea sua. ue¬
stis nr̃a consumitur: cũ caro corrup¬
tibilis temptarionẽ gignit. et ꝑ hanc

Expanded text:
uanto magis hi, qui habitant domos luteas, qui terrenum habent fundamentum, consumentur velut tinea? Luteas quippe domos habitamus, quia in corporibus terrenis subsistimus. Quae bene Paulus considerans 171 ait: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Et rursum: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam . Terrenum quoque fundamentum est substantia carnis. Quod in se sollicite Psalmista conspexerat, cum dicebat: Non est occultatum os meum a te, quod fecisti in occulto, et substantia mea in inferioribus terrae . Tinea autem de veste nascitur, et eamdem vestem, de qua oritur, oriendo corrumpit. Quasi quaedam vero vestis animae caro est; sed haec nimirum vestis habet tineam suam, quia ab ipsa carnalis tentatio oritur, ex qua laceratur. Quasi enim quadam sua tinea vestis nostra consumitur, cum caro corruptibilis tentationem gignit, et per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
angłica est insemet ip̃a mutabił.
qũa iudelicet mutabilitatẽ iuncit
per hoc qd̃ ei qui semꝑ est idem iũ
culis amoris illigatur: recte nunc
dicitur.
cce qui seruiunt ei: non sunt sta¬
biles. Acq enisdem ꝓtinus docu¬
mentũ mutabilitatis ad iungitur.
cũ de apostatis spiritib subinfertur.
t in angłis sius reꝑit pͣuitatẽ.
mitatis humane considerationẽ¬

Expanded text:
angelica est in semetipsa mutabilis, angelica est in semetipsa mutabilis, quam videlicet mutabilitatem vicit per hoc, quod ei qui semper idem est vinculis amoris illigatur, recte nunc dicitur: Ecce qui serviunt ei, non sunt stabiles. Atque ejusdem protinus documentum mutabilitatis adjungitur, cum de apostatis spiritibus subinfertur: Et in angelis suis reperit pravitatem. mitatis human
Abbreviated transcription (Latin):
angłica. et si contemplatione aucto¬
ris inherendo instatu suo inmut a¬
biliter ꝑmanet: eo ip̃o tamen quo
creatura est. in semet ip̃a uicissitudi¬
nem mutabilitatis ht̃. Mutariau
ex alio ad aliud ire est: et insemet¬
ipsam stabilem non ẽẽ. Una queq eñi
res quasi tot passib ad aliud tendit :
quot mutabilitatis sue motib sub¬
iacet. Sola aũ natura incomp̃hen¬
sibilis abstatu suo nesci moueri: q̃
ab eo qd̃ semꝑ idem est. nescit inmu¬
tari. Nam si angłoꝵ substantia. a
mutabilitatis motu fuisset aliena:
bene ab auctore condita. nequaqũa
mnre ꝓbis spiritib. a beatudinis sue
arce cecidisset. Mire autẽ om̃ps ds̃
natuã sũmoꝵ spũum bonã sed
mutabilem condidit: ut et si per¬
manere nollent ruerent: et qui
in conditionẽ ꝑsisterent tanto ĩ ea
iam digniꝰ. quanto et ex arbitrio
starent: et eo maioris apud dm̃
meriti fierent. quo mutabilitatis
sue motũ uoluntatis stat̃õne fixis¬
sent. Quia gͦ ip̃a quoq natura

Expanded text:
angelica etsi contemplationi auctoris inhaerendo, in statu suo immutabiliter permanet; eo ipso tamen quo creatura est, in semetipsa vicissitudinem mutabilitatis habet. Mutari autem, ex alio ad aliud ire est, et in semetipso stabilem non esse. Unaquaeque enim res quasi tot passibus ad aliud tendit, quot mutabilitatis suae motibus subjacet. Sola autem natura incomprehensibilis a statu suo nescit moveri, quae ab eo quod semper idem est, nescit immutari. Nam si angelorum substantia a mutabilitatis motu fuisset aliena, bene ab auctore condita, nequaquam in reprobis spiritibus a beatitudinis suae arce cecidisset. Mire autem omnipotens Deus naturam summorum spirituum bonam, sed mutabilem condidit, ut et qui permanere nollent, ruerent, et qui in conditione persisterent, tanto in ea jam dignius, quanto et ex arbitrio starent; et eo majoris apud Deum meriti fierent; quo mutabilitatis suae motum voluntatis statione fixissent. Quia ergo ipsa quoque natura
Abbreviated transcription (Latin):
enu de doctrine sue altitudi
ri uideri appetunt: quasi ꝑtimelit
que fingunt. Et cum minoris labo¬
ris sit audire qũa dicere: ad eaꝑfi¬
renda audaces sunt. que uidelicet
astrunt. quia ipsi iux audire potu¬
erunt. Unde ad huc subditur.¬

Expanded text:
enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc subditur
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾io uniuersitatis speciem in¬
pleat transeundo tardatur. Nam
et si celum ac terra post inet̾num
ꝑmanent: ex semet ip̃is tamen nẽ
ad nichilũ ꝓperãt: s ꝓ eoꝵ usu qͥbꝰ
seruiũt in melius mutata ꝑseue¬
rant. Stare gͦ soliꝰ creatu̾ris ẽ: per
quẽ cuncta ñ transeuntẽ tr̃aseunt.
et in quo aliqua ne transeant reti¬
nentur. Uñ et redẽptor nr qͥa diui¬
nitatis ciꝰ statꝰ. capi abhumana m̃¬
te ñ potuit: hunc nobis ad nos ueni
ens. natus. mortuus. sepultus. sur¬
gens. atq ad celestia rediens quasi
tianseundo monstrauit. Qd̾̃ bene ꝑ¬
cuangłium illuminato ceco innuit.
cui transiens auditũ prebuit: s stans
ocłos reparauit. Per humanitatisqy¬
pe dispensatõnẽ transire habuit. ꝓr
diuinitatis uero potentiam qͣ ubiq
p̃sens est stare. Uoces igit᷑ cecitatis nr
dñs audiens transire dicitur: qͥa hu¬
mane miserie. homo factus miserit

Expanded text:
ministerio universitatis speciem imministerio universitatis speciem impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, sed pro eorum usu quibus serviunt in melius mutanda perseverant. Stare ergo, solius creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in quo aliqua, ne transeant, retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hunc nobis ad nos veniens, creatus, natus, mortuus, sepultus, resurgens, atque ad coelestia rediens, quasi transeundo monstravit. Quod bene Evangelium illuminato caeco innuit, cui transiens auditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per divinitatis vero potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, quia humanae miseriae factus homo miseret
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq inuisibilis. ubiq tota. ubiq
in comp̃hensibilis. Per inhiantem
mentẽ sine aspectu cernitur. sine
uoce auditur. sine motu suscipit᷑.
sine corpore tangitur. sine loco re¬
tinetur. Hanc nimirũ substancĩã.
cum animus cogitat: assuetus rebꝰ
corporalib diuersarũ imaginum
fantasmata sustinet. Que dum ab
intentionis suc oculis abigit manu
discretõnis: postponens ei om̃ia iam
hanc aliquatenꝰ conspicit. Qũa si nec¬
dum quid sit apprehendit: agnouit
certe qͥd non sit. Quia gͦ ad insue¬
ta mens rapitur. cũ diuinitatis es¬
sentiam rimatur: recte nunc dicit᷑.
tetit quidã cuiꝰ non agnoscebam
Omnis quippe creatura. quia ex ni-¬
chilo facta est. et persemet ipsam
ad nichilum tendit: non stare ha¬
bet. s defluere. Racionalis uero cre¬
atura eo ip̃o quo ad imaginẽ aucto¬
ris est condita. ne ad nichilum tr̃a¬
seat figitur: irrationalis autẽ ne¬
quaqͣm figitur. s donec uisionis sue

Expanded text:
ubique invisisibilis, ubique tota, ubique ubique invisisibilis, ubique tota, ubique incomprehensibilis per inhiantem mentem sine aspectu 167 cernitur, sine dubio auditur, sine motu suscipitur, sine corpore tangitur, sine loco retinetur. Hanc nimirum substantiam cum animus cogitat assuetus rebus corporalibus, diversarum imaginum phantasmata sustinet. Quae dum ab intentionis suae oculis abigit manu discretionis, postponens ei omnia, jam hanc aliquatenus conspicit. Quam si necdum quid sit apprehendit, agnovit certe quid non sit. Quia ergo ad insueta mens rapitur, cum divinitatis essentiam rimatur, recte nunc dicitur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam Omnis quippe creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
infirma libenter iacet. Cum ergo
miris conatib ab his exurgere nitit᷑:
magnũ ualde est si ad cognitionem
suam repressa acorporali specie aĩa
ꝑducatur: ut semet ipsam sine cor¬
porea imagine cogitet: et co gitãdo
se. uiam sibi usq ad considerandam
eternitatis substantiã paret. Hoc¬
autem mͦ quasi quandam scalai
sibi exhibet semet ipãm: ꝑ qũa ab
exterioribꝰ ascendendo in se transeat.
et a se marictorẽ tendat. Cum enĩ
corporeas imagines deserit insemet¬
ipsam mens ueniens. non modicũ
ascendit. S qũaius incorporea sit
anima: quia tamen corpori inheret.
ex ip̃a sui qualitate cognoscitur. q̃
carnali loco retinetur. Que dũ obli¬
uiscitur scita cognoscit in cognita.
meminit obliuioni maudata. hy¬
larescit post tristiciã. ad dicit᷑ post
leticiam. ipsa sui diuersitate in di¬
cat. quantũ a substancia et̾ne et
incõmutabilis nature distat: que
semꝑ ut est. idem est. ubiq p̃sens.

Expanded text:
infirma libenter jacet. Cum vero infirma libenter jacet. Cum vero miris conatibus ab his exsurgere nititur, magnum valde est, si ad cognitionem suam, repressa corporali specie, anima perducatur; ut semetipsam sine corporea imagine cogitet, et cogitando se, viam sibi usque ad considerandam aeternitatis substantiam paret. autem modo quasi quamdam scalam sibi exhibet semetipsam, per quam ab exterioribus ascendendo in se transeat, et a se in auctorem tendat. Cum enim corporeas imagines deserit, in semetipsam mens veniens, non modicum ascendit. Sed quamvis incorporea sit anima, quia tamen corpori inhaeret, ex ipsa sui qualitate agnoscitur, quae carnis loco retinetur. Quae dum obliviscitur scita, cognoscit incognita, meminit oblivioni mandata, hilarescit post tristia, addicitur post laeta: ipsa sui diversitate indicat quantum a substantia aeternae incommutabilitatis distat, quae semper, ut est, idem est: ubique praesens,
Abbreviated transcription (Latin):
non dicmniꝰ : nisi de eo utiq quem
expͥmere aut nolumꝰ. aut ñ ualemꝰ.
s qua mente hoc loco dicitur. qͥdã
udelicet exponitur: cũ ꝓtinus sub¬
inferntur. cuiꝰ non agnoscebam uul¬
tum. Humana quippẽ anima pͥmo¬
tũ hominũ. uicio a paradisi gaudiis ex¬
pulsa. lucem inuifibilium ꝑdidit:
et totam se mamore uisibiliũ fudit:
tantoq ab interna speculatione ce¬
cata est. qͣnto foras deformit̃ sparsa.
Uñ fit ut nulla nouerit: nisi ea
que corporeis oculis ut ita dixe¬
rim palpando cognoscit.Homon.
uoluisset. etiam carne spiritalis
futurus fuerat: peccando factus
est etiam mente carnalis: ut sola
cagitet. que ad animũ ꝑ imagineᷤᷤ
corporũ trahit. Corpus quippe ẽ
celi. t̾re. aquarũ. animaliũ. cũc¬
tarũq rerum uisibilium: quas in¬
desinenter intuetur. In quibus
dum totam se delectata mens ꝓhi¬
cit: abinterne intelligencie sub¬
tilitate grossescit. Et quia ĩa eri¬
gere ad sũma se non ualet: mhis

Expanded text:
non dicimus, nisi de eo utique, quem exprimere aut nolumus, aut non valemus. Sed qua mente hoc loco dicitur quidam, videlicet exponitur, cum protinus subinfertur: Cujus non agnoscebam vultum. Humana quippe anima, primorum hominum vitio a paradisi gaudiis expulsa, lucem invisibilium perdidit, et totam se in amorem visibilium fudit; tantoque ab interna speculatione caecata est, quanto foras deformiter sparsa; unde fit ut nulla noverit nisi ea quae corporeis oculis, ut ita dixerim, palpando cognoscit. Homo enim, voluisset, etiam carne spiritalis futurus erat, peccando factus est etiam mente carnalis ut sola cogitet, quae ad animum per imagines corporum trahit. Corpus quippe est coeli, terrae, aquarum, animalium, cunctarumque rerum visibilium, quas indesinenter intuetur, in quibus dum totam se delectata mens projicit, ab internae intelligentiae subtilitate grossescit; et quia jam erigere ad summa se non valet, in his
Abbreviated transcription (Latin):
constanter uidemur. Quia gͦ ad con¬
templandũ int̾m solis radiũ. nubes
sese nr̃e corruptionis int̾serit: nec
iad infirmos mentis nr̃e oculos. illud¬
sisicut est in cõmutabile lum̃ erũpit:
ad huc dm̃ quasi in nocturna uisio¬
ne cernimꝰ. cũ ꝓculdubio subincer¬
ta contẽplatione caligamꝰ. S quam¬
uis extremũ de illo aliquid mens
conceꝑit: inconsideratione tamen
enis magnitudinis ĩ horrescit. Et
magis metuit quia ip̃s contẽpla¬
tionis eius uestigiis se imparẽ sin¬
sontus. atq ad se relapsa eum arciꝰ
diligit: cuiꝰ miram dulcedinẽ fer¬
rẽ. non ualens uix hanc sub incer¬
itaũsione gustauit. S quia ad huiꝰ
subleuacionis eulm̃ minime ꝑtingi¬
teu. nͥ pͥus desiderioꝵ carnaliũ ĩpor

Expanded text:
constanter videmus. Quia igitur ad conconstanter videmus. Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desideriorum ca
Abbreviated transcription (Latin):
disi gaudiis. et cetitatis pena multa¬
ti. iux susurii uenas apprehendimꝰ:
quia ip̃a quoq mira eius opera
derat: tanto eiꝰ rectitudinẽ rep̃ssa
formidat. Unde et recte subditur.¬
ror nocturne uisionis est: pauor
occulte contẽplatõnis. Humana
et eñi mens quo altius eleuata. q̃
sĩt et̃na consid̾at: eo de factistem¬
poralib grauiꝰ tremefacta formadat:
quia tanto se ream uerius cernit. qͣn¬
to se ab illo lumine discrepasse. qd̃
suꝑ se int̾micat conspicit. Sicq fit:
ut illummata plus metuaͭ. quia
magis aspicit a ueritatis regula per
quanta discordat: eamq grauius
formidine suus ip̃e ꝓfectus quatiat.
que pͥus securiꝰ nichil uidebat : qͣm¬
iis quantalibet uirture ꝓfecerit.
non iam manifestũ aliquid de eter¬
nitate cõprehendit: s ad huc subcu-¬
iusclam caligine imaginationis cõ¬
spicit. Unde et hec eadem nocturna
iuisio dicitur. Innocte quippe sieut
et suꝑius diximus. dubie indie aũ

Expanded text:
disi gaudiis, et caecitatis poena multadisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix susurrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira ejus opera derat, tanto ejus rectitudinem repressa formidat. Unde et recte subjuror nocturnae visionis, est pavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspicit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc sub cujusdam caligine imaginationis conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem
Abbreviated transcription (Latin):
enim que sunt cuncta creata cer¬
nimꝰ: in creatoris ammuirationem
subleuamur. Nam sicut aqua le¬
niter fluens rimata ꝑ uenas q̃rit᷑
ut augeatur : tantoq se uastius
fundit. qͣnto uenas aꝑtiores inue¬
nerit: ita dũ studiose nos diuinita¬
tis noticiam ex creature eiꝰ consi¬
deratione colligimꝰ. quasi susurii il¬
luis ad nos uenas aꝑimꝰ: quia per
hoc qd̃ factum cernimus. uirtutem
factoris ammiramur: et ꝑ ca q̃ sunt
inpublico. illud ad nos emanat qd̃
latet in occulto. Quasi eñi ꝑ quen¬
dã ad nos sonitum erũpit. dum cõ¬
sideranda nobis sua oꝑa ostendit: qͦ
semet ip̃m ut cũq indicat. dũ qũa
sit incõp̃hensibilis manifestat. Quia
igitur considerare eum digne ñ possu¬
mus. ñ eiꝰ uocẽ. s uix susuriũ audimꝰ:
plene eñi per pendere neq ipsa q̃ sũt
creata sufficimꝰ: recte dicitur. Quasi
furtiue suscipit auris mea: uenas
susurii eius. Proiecti quippe a para¬

Expanded text:
enim quae sunt cuncta creata cerenim quae sunt cuncta creata cernimus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos venas aperimus; quia per hoc quod factum cernimus, virtutem factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a para
Abbreviated transcription (Latin):
um uel uel uenas susurii intelli¬
gere aliter ualeamꝰ. Qui em̃ suii¬
occulte loquitur: et uocem non ex¬
primit. s imitatur. Nos igitur quo
usꝙ corruptione p̃mimur. nullomͦ
claritatem diuine potencie sieut ĩ se
incõmutabilis manet uidemꝰ: quia
acies infirmitatis nr̃e non sustinet
hoc qd̾ de eiꝰ eternitatis radio suꝑ
nos intolerabiliter fulget. Cũ ergo
se nobis om̃ps ds̃. per rimas incõtẽ¬
placionis indicat. nequaqũa nobis
loquitur s susurat: quia et si se ple¬
ne non intimat. quidũ t̃n de se hũa¬
ne menti manifestat. Tunc autem
nequaqũa iam susurat s loquitur:
cum eiꝰ nobis spẽs certa reuelatur.
hinc est em̃ qd̃ in euangłio ueritas
dicit. Palam de patre annuntiabo
uobis. Hĩc ẽ qd̾ ioħs ait. uidebimꝰ
eum sicuti est. hinc paulus dicit.
Tunc cognoscam: sicut et cognitꝰ
sum. Nunc aũ diuinũ susuriũ tot
ad nos uenat habet: quot creatis
oꝑib ip̃a diuinitas presidet. Dum

Expanded text:
um, vel venas susurrii intellium, vel venas susurrii intelligere aliter valemus. Qui enim susocculte loquitur, et vocem non exprimit, sed imitatur. Nos igitur quousque carnis corruptione premimur, nullo modo claritatem divinae potentiae, sicut in se incommutabilis manet, videmus: quia acies infirmitatis nostrae non sustinet hoc quod de ejus aeternitatis radio super nos intolerabiliter fulget. Cum ergo se nobis omnipotens Deus per rimas contemplationis indicat, nequaquam nobis loquitur, sed susurrat, quia etsi se plene non intimat, quiddam tamen de se humanae menti manifestat. Tunc autem nequaquam jam susurrat, sed loquitur, cum ejus nobis species certa revelatur. Hinc est enim quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre annuntiabo vobis . Hinc Joannes ait: Videbimus eum sicuti est . Hinc Paulus dicit: Tunc cognoscam, sicut et cognitus sum . Nunc autem divinum susurrium tot ad nos venas habet, quot creatis operibus ipsa divinitas praesidet. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
ta auisibilib inusibilia conspicit.
et repleta in uisibilibus uisibilia ꝑ¬
fecte contẽpnit. Notandũ uero quod
non ait quasi furtiue suscepit aurs¬
auris ica susurium eiꝰ: s uenassu¬
surii eiꝰ. Susurium quippe occulti
uerbi ẽ: hec est ip̃a locutio aspirat¬
nis interne. uene autẽ susurii dicun¬
tur causarũ origines. quib hec ipsa
aspiratio ad mentem ducitur. Qua¬
si eñi uenas susurii sui aꝑit: cũ nob̾
ds̃ latenter in sinuat quibus modis
ad nr̃e in telligencie aurem uenit.
Aliqñ eñi nos amore. aliqñ t̾rore
compungit: aliq̃n p̃sentia qͣm nul¬
la sĩt ostendit. et ad eterna diligen¬
da desiderium erigit. Aliquando pͥ¬
us eterna indicat ut post tempora¬
lia uilescant: aliqñ nr̃a nobis mala
nis etiam malis doleamꝰ extendit.
anr̃a pͣuitate nos corrigit. uenas
itaq diumi susurii furtim audi¬
re est: occultos diuine aspiratio¬
nis modos tenuit et latenter ag¬

Expanded text:
ta a visibilibus, invisibilia conspicit, ta a visibilibus, invisibilia conspicit, et repleta invisibilibus, visibilia perfecte contemnit. Notandum vero quod non ait: Quasi furtive suscepit auris mea susurrium ejus; sed venas susurrii ejus. Susurrium quippe occulti verbi, est haec ipsa locutio aspirationis internae. Venae autem susurrii dicuntur causarum origines, quibus haec ipsa aspiratio ad mentem ducitur. Quasi enim venas susurrii sui aperit, cum nobis Deus latenter insinuat, quibus modis ad nostrae intelligentiae aurem venit. Aliquando enim nos amore, aliquando terrore compungit; aliquando praesentia quam nulla sint ostendit, et ad aeterna diligenda desiderium erigit; aliquando prius aeterna indicat, ut post temporalia vilescant. Aliquando nostra nobis mala nis etiam malis doleamus, extendita nostra pravitate nos corrigit. Venas itaque divini susurrii furtive audire, est occultos divinae aspirationis modos tenuiter et latenter ag
Abbreviated transcription (Latin):
ad desideranda inuisibilia accendit.
Et qm̃ mundana corda sola iusibi¬
lia diligunt. hunc mundꝰ non ac¬
cipit: quia ad diligenda inuisibilia
non assurgit. Scl̾ares et eñi mentes.
qͣnto se foras ꝑ desideria dilatant: tã¬
to ad receptionẽ illius sinũ cordis
riorum carnalium sorde purgati. ad
perceptionem scĩ spiritꝰ ip̃a hac pur¬
gatione dilatentur: uerbum hoc
absconditum dicitur: quia illud
aquibusdam ꝓculdubio in corde cõ¬
cipitur: qd a maxima hominum
parte nescitur. Uel certe hec ip̃a af
pitu mentẽ eleuat. uerbum abscon¬
ditum audiatur: qͥa sermo sp̃s inore
cordis silet̾ sonat. Uñ et subditur.¬
ꝑni susurii auris cordis furtiue sus¬
cipit: quia subtilitatem locutõ¬
nis intimrafflata mens et raptĩ
et occulte cognoscit. Nisi enim se
ab exteriorib desideriis abscondat:¬
interna interua non penetrat. De
cultatur autem ut audiat. et au¬
dit ut occultetur: quia et subtrae¬

Expanded text:
ad desideranda invisibilia accendit. ad desideranda invisibilia accendit. Et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares etenim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis riorum temporalium sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purgatione dilatentur, verbum hoc absconditum dicitur, quia illud a quibusdam procul dubio in corde percipitur, quod a maxima hominum parte nescitur. Vel certe haec ipsa afpitu mentem sublevat, verbum absconditum auditur, quia sermo Spiritus in aure cordis silenter sonat. Unde et subditursurrii superni auris cordis furtive suscipit, quia subtilitatem locutionis intimae afflata mens et raptim et occulte cognoscit. Nisi enim se ab exterioribus desideriis abscondat,interna non penetrat. Et occultatur ut audiat, et audit ut occultetur; quia et subtrac
Abbreviated transcription (Latin):
absconditũ clectoꝵ mentibꝰ dicit᷑.
cum potestas uingeniti filii creden¬
tib manifestatur. Potest etiam ꝑ¬
uerbum absconditum allocucio ĩ¬
time aspirationis intelligi: de qua
ioħs dicit. Unctio eiꝰ docet nos de om¬
nib. Que nimirũ aspiratio. huma¬
nam mentẽ contingendo subleuat. ⁊
temporales cogitationes de primẽs.
eternis hanc desideriis inflaminat:
ut nil ei iam nisi que suꝑna sũt
libeat. et cuncta que inferiꝰ de hu¬
mana perstrepunt corruptione cõ¬
tempna t. Absconditũ ergo uerbũ
audire est: locucionem sc̃i sp̃s corde
concipere. Que ꝓfecto sciri non pot̃:
nisi a quo haberi potest. Unde et
ueritatis uoce de hac abscondita lo¬
cutione dicitur. Ego rogabo patr̃e.
et alium ꝑaclitũ dabit ut maneat
uobiscum in eternũ. sp̃m ueritatis:
qũe mundꝰ non pot̃ acciꝑe. Sicut
enim isdem paraclitus id est post me¬
diatoris ascensum. alius humani
generis consolator insemet ip̃o inui¬
sibilis est ita omnẽ quẽ impleũit

Expanded text:
absconditum electorum mentibus dicitur, cum potestas unigeniti Filii credentibus manifestatur. Potest etiam absconditum allocutio intimae aspirationis intelligi, de qua Joannes ait: « Unctio ejus docet nos de omnibus . » Quae nimirum aspiratio humanam mentem contingendo sublevat, et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat; ut nihil ei jam nisi quae superna sunt libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione, contemnat. Absconditum ergo verbum audire, est locutionem sancti Spiritus corde concipere; quae profecto sciri non potest, nisi a quo haberi potest. Unde et Veritatis voce de hac abscondita locutione dicitur: Ego rogabo Patrem, et alium paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis quem mundus non potest accipere . Sicut enim isdem Paraclitus post Mediatoris ascensum, alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est; ita omnem, quem repleverit,
Abbreviated transcription (Latin):
minem fecit. factum impie non affh¬
git. Qd̾ tunc eliphar didiciticum uocẽ
quasi aure lenis audiuit. In considera¬
tione namq diuine magituduns dis¬
citur: qũa humiliter in sua animad¬
uersione timeatur. Et qui suꝑna degu¬
stat. inferiora equanimiter tolerat:
quia plene intus conspicit. qͣnti esti¬
met qd̃ foris agit. Male eium se rec¬
tum estimat: qui regulam summne
rectitudinis ignorat. Et sepe ligrãi
rectũ creditur: si ad regulani non
ducatur. S cum regulẽ iuñgitur.
ꝑ quant̃ã tortitudinẽ intumeseit
inuenitur: quia nimirũ rectitudo
accedens increpat. qd̾ oculas decep¬
tus approbat. Eliphar itaq qͥa super¬
na conspexit. districtum iudicium
de inferioribꝰ exerit: et qũauis bea¬
tum iob non recte redarguit. incõ¬
paratione tam̃ creatoris omnium¬
creature modum recte describens

Expanded text:
minem fecit, factum impie non afflminem fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit, in comparatione tamen creatoris omniumcreaturae modum recte describit
Abbreviated transcription (Latin):
sticia diuine iusticie comparata ĩ¬
iusticia est: quia et lucerna intene¬
bris fulgere cernitur. s in solis ra¬
dio posita tenebratur. Quid ergo
eliphar raptus in contemplatio¬
ne cognouit: nͥ qd̃ iustificari hõ
dei cõparatione non possit: Recta
namq credimus que exterius oꝑa¬
mur: s cũ minime interna cog
quia tanto quisq subtiliꝰ de tene¬
bris iudicat. quanto ei uerius clari¬
tas lucis constat. Qui eñi lucẽ ui¬
det: scit qui de tenebris estimet.
sam qui candorẽ lucis ignorat:
et obscura ꝓlucidis approbat. Bene aũ
subditur.
ut factore suo purior erit uir: Qͥs¬
quis de ꝑcussione murmurat: qͥd
aliud qũa iusticiam ferientis accusat:
pͣiorẽ gͦ se uir factore suo estimat. si
contra flagellum querelam parat: eũ¬
q sibi ꝓculdubio postponit. cuiꝰ uidi¬
cium de sua afflictione redarguit. Ut
gͦ homo rep̃hendere ñ auoeat iudicem
culpe. hunc humilida eogitet auctorẽ
nature: quia qui mire ex nichilo ho¬

Expanded text:
stitia divinae justitiae comparata, injustitia est: quia et lucerna in tenebris fulgere cernitur, sed in solis radio posita tenebratur. Quid ergo Eliphaz raptus in contemplatione cognovit, nisi quod justificari homo Dei comparatione non possit? Recta namque credimus quae exterius operamur, sed cum minime interna cognquia tanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto ei verius claritas lucis constat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis ignorat, et obscura pro lucidis approbat. Bene autem subditur: 170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eñi caro suꝑflua generat: que
semper sp̃s ferro sollicitudinis re¬
cidat. S hec in nobis tunc subti¬
lius conspicimꝰ: cum speculatio¬
nis alta penetramꝰ. Uñ recte nũc
incontẽplationis arce subleuata:
tanto semet ip̃am desuꝑflius duniꝰ
cruciat. qͣnto nimis subtile conspi¬
cit ẽẽ. qd̾ amat. Et cũ pulchrum
intuetur. hoc qd̃ suꝑ se appetit:
districte iudicat quicquid inse in
infirmũ pͥus tranquille tolerabat
pili ꝑtimescunt. quia aute com¬
punctionis uim. cogitationes su¬
ꝑflue fuguint. ut nl fluxũ. nil¬
iam remissum libeat: qͥa afflatã
mentẽ. etiam contra semet ip̃am
iusitationis intime seueritas in¬
flaminat. Cumq hoc qd̾ incorde
illicitũ nascitur. continua distͥ¬
tione resecatur: fit plerumq
ut uegetata mens paulo latius
radio sue speculatõnis inhereat:
et pene figat spm̃ qui transibat.
Nec tamen hec ip̃a contẽplat̃õnis
mora. diuinitatis uim plene aꝑit:

Expanded text:
mper enim caro superflua generat, quę mper enim caro superflua generat, quę semper spiritus ferro sollicitudinis recidat. Sed hec in nobis tunc subtilius conspicimus, cum speculationis alta penetramus. Verum hancin contemplationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de superfluis cruciat, quanto nimis subtile conspicit esse quod amat; et cum pulchrum intuetur hoc quod super se appetit, districte judicat quidquid in se infirmum prius tranquille tolerabat. pili pertimescunt, quia ante compunctionis vim cogitationes superfluae fuga afflatam mentem etiam contra semetipsam visitationis intimae severitas inflammat. Cumque hoc, quod in corde illicitum nascitur, continua districtione resecatur, fit plerumque ut vegetata mens paulo latius radio suae speculationis inhaereat, et pene figat spiritum qui transibat. Nec tamen haec ipsa contemplationis mora Divinitatis vim plene aperit,
Abbreviated transcription (Latin):
nis sunt uite ueteris cogitatõnes:
quas sic amente incidimꝰ. ut de a¬
missione earũ nullo dolore fatige¬
mur. Bene aut̃e ꝑ moysen dicitur:
leuite radant omĩs pilos carnis sue.
Leuita quippe: assũptus uocatur.
Oportet gͦ leuitas om̃s pilos carnis
radere: quia is qui in obsequiis di¬
uinis assumitur. debet ante dei ocu¬
los. acunctis carnis cogitationibꝰ
mundus apparere: ne illicitas co¬
gitationes mens ꝓferat. et pulchr̃a
anime speciem quasi pilis frutifi¬
cantib deformem reddat. S quan¬
talibet ut diximꝰ quempiã uirtꝰ
scẽ conuersationis euexerit: ad¬
huc tam̃ ei de uetustate uite nas
citur. qd̃ toleretur. Unde et ip̃i le¬
uitarũ pili radi p̃cepti sunt: non
euelli. Rasis eñi pilis inca rne ra¬
dices remanent. et crescunt iterũ
ut recidantur: quia magno qui¬
dem studio superflue cogitationes
abscidende sunt. s tamen ampu¬
tari fuditꝰ nequaqũa possunt. Se¬

Expanded text:
nis sunt vitae veteris cogitationes, nis sunt vitae veteris cogitationes, quas sic a mente incidimus, ut de amissione earum nullo dolore fatigemur. Bene autem per Moysen dicitur: Levitae radant omnes pilos carnis suae . Levita quippe assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis radere, quia is qui in obsequiis divinis assumitur, debet ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundus apparere, ne illicitas cogitationes mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fruticantibus deformem reddat. Sed quantumlibet, ut diximus, quempiam virtus sanctę conversationis evexerit, adhuc tamen ei de vetustate nascitur vitę, quod toleretur. Unde et ipsi Levitarum pilii radi precepti sunt, non evelli. Rasis enim pilis, in carne radices remanent, et crescunt iterum ut recidantur, quia magno quidem studio superfluę cogitationes amputandę sunt, sed tamen amputari funditus nequaquam possunt. Se
Abbreviated transcription (Latin):
iusibilia cognoscimꝰ: et tam̃ hec
ñ solide s raptim uidemus. Neq
eñi in suauicate contẽplationis
intime. diu mens figitur: quia
ad semet ip̃am. ipsa inmensitate
luminis reuerberata reuocat᷑. Cũq
internam dulcedinẽ degustat. amo¬
re estuat: ire suꝑsemet ip̃ãm niti¬
tur: s ad infirmitatis sue tenebͣs
fracta relabitur. Et magna uir¬
tute ꝓficiens. uidet quia uidere ñ
possit. hoc qd̃ ardenter diligit. nec
tamen ardenter diligeret. nisi ali¬
qͣtenꝰ uideret. Non gͦ stat s tr̃a¬
sit sp̃s: quia suꝑnã lucẽ nr̃a nobis
contemplatio. et inhiantib aꝑit.
et mox infirmantib abscondit. Et
quia inhac uita quantalibet utute
profecerit quis. adhuc tamen cor¬
ruptionis sue stimulũ sentit: cor¬
pus quippe qd corrũpitur aggrauat
animã. et depͥmit terrena in habi¬
tatio sensum multa cogitantem:
recte subditur.
Nhorruerunt pili carnis mee. Pili¬
et eñi carnis sunt: quelibet super¬
flua humane corruptionis. Pili car¬

Expanded text:
ia cognoscimus, et tamen haec non solide, sed raptim videmus. Neque enim in suavitate contemplationis intimae diu mens figitur, quia ad semetipsam ipsa immensitate luminis reverberata revocatur. Cumque internam dulcedinem degustat, amore aestuat, ire super semetipsam nititur, sed ad infirmitatis suae tenebras fracta relabitur; et magna virtute proficiens, videt quia videre non possit hoc quod ardenter diligit, nec tamen ardenter diligeret, nisi aliquatenus videret. Non ergo stat, sed transit spiritus, quia supernam lucem nostra nobis contemplatio et inhiantibus aperit, et mox infirmantibus abscondit. Et quia in hac vita quantalibet virtute quis profecerit, adhuc tamen corruptionis suae stimulum sentit: Corpus quippe, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , recte subditur: Inhorruerunt pili carnis meae. etenim carnis sunt quaelibet superflua humanae corruptionis. Pili car
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducitur: nisi abhis que exteriꝰ
implicant studiose subtrahatur.
hinc est eñi qd̃ persemet ip̃am ue¬
ritas dicit. Nemo potest duobus
dominis seruire. Hinc paulus ait.
Nemo militans deo implicat se ne¬
gociis secularib: ut ei placeat eui
ticia interna concipitur. nͥ ab et̃na
implicatione cessetur: recte nẽ
uerb absconditi et diuini susurii
tempꝰ expͥmitur cũ dicitur. In horro¬
re usionis nocturne q̃n solet sopor
occupare homines: quia nimirum
tumultu sopiatur. S humanus
animus quadam sue contẽplatõ¬
nis machina subleuat᷑ quo suꝑ se
altiora conspicit. eo insemet ipso
terribilius contremiscit. Unde et¬
S apte subdit᷑.¬

Expanded text:
perducitur, nisi ab his quae exterius perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dixit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui titia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum tumultu sopiatur. Sed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et apte subdit
Abbreviated transcription (Latin):
sabbata uidentes irrident: cũ ma¬
ligni sp̃s ip̃a uacationis ocia. ad co¬
gitationes illicitas ꝑtrahũt: ut
una queq anima quo remota ab
externis actionib deo seruire cre¬
ditur. eo magis eoꝵ tirannidi illi¬
cita cogitando famuletut. Sc̃i aũ
uiri. quia a mundi oꝑib ñ torpore
s uirtute sopiunt᷑. laboriosius dor¬
munt qũa uigilare potuerunt:
quia in eo quod actiones huiꝰ sclĩ
deserentes suꝑant. robusto conflic¬
tu cordis contra semet ip̃os pugnãt:
ne mens ꝑ negligenciam torpeat.
ne sub acta ocio ad desideria ĩmũ¬
da frigescat: ne in ip̃is bonis desi¬
¶ deriis¬
plus iusto inferueat: ne sub discre¬
tionis specie sibimet parcendo aper¬
fectione languescat. Agit hec: et
ab huius modi inquieta per concu¬
piscenciam se penitus subtrahit:
cum terrenarũ actionũ strepitũ
deserit: et per quietis studiũ uir¬
tutib intenta uigilans dormit.
Neq eñi ad contẽplanda interna

Expanded text:
sabbata videntes irrident, cum masabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus Deo servire creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri quia mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt. Quia in eo, quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta otio, ac desiderio immunda, frigescat, ne ipsius bonis desideriisplus justo inserviant, ne sub discretionis specie et parcendo a perfectione languescant. Agit haec, et ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna
Abbreviated transcription (Latin):
teriorib oꝑib cessans interna pe¬
netrat: quia intenta mente quod
pͥncipale est hominis. mutationẽ
sui redẽptoris obseruat. Cap̃ qͥppe
in lapide ponere est: mente xp̃o
inherere. Qui eñi a p̃sentis uite
actione remotisunt. s ad suꝑna
nullo amore iapuntur: dormire
quia caput in lapide tenere contẽp¬
nunt. Sunt namq nonnulli qͥ mũ¬
diquidẽ actiones fugiunt: s nullis
uirtutib exercentur. hii nimirum
tepore ñ studio dormiunt: et iccirco dor¬
miunt interna ñ conspiciũt qͥa cap̃
ñ in lapide s interra posuerũt. Quibꝰ
plerũq contigit. ut qͣnto securius
abexternis actionibꝰ cessant: tanto
lacius inmunde in se cogitationis stre¬
pitũ ꝑ ocium congerant. Unde et sub
indee specie. per ꝓpħam torpens ocio
anima defletur: cũ dicitur. Uiderũt
eam hostes: et deriserunt sabbata eiꝰ.
Precepto et eñi legis. ab exteriori
oꝑe in sabb̃ato cessatur. Hostes ergo

Expanded text:
terioribus operibus cessant, interna peterioribus operibus cessant, interna penetrant, qui intenta mente, quae principale est hominis, imitationem sui Redemptoris observant. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum congregant. Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto enim legis ab exteriore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem posuit et obdormunt:
a t̾ra scalam celo inherentẽ ĩ nixũ
scale dñm ascendentes angłos et des¬
est dormire: in hoc p̃sentis uite tr̃a¬
situ. a rerũ tẽporalium amore qͥesc̃e.
Initinere dormire est: indierũ laben¬
cium cursu. ab appetitu uisibilium.
mentis ocłos claudere: quo pͥmis ho¬
minib seductor aꝑuit: qui dixit.
Scit eñi ds̃ qd̃ in quocũq die come¬
deritis ex eo: aꝑient᷑ oculi ur̃i. Unde
et paulopost subdit᷑. Tulitq de fr¬
uctu illius et comedit: deditq ui¬
ro suo. Qui comedit et aꝑti sunt
oculi amboꝵ. Culpa quippe ocłos
concupiscentie aꝑuit: quos innocen¬
cia clausos tenebat. Ascendentes uͦ
ciues suꝑne patrie contẽplari. uł
quanto amore auctori suo super
semet ip̃os inhereant: uel quanta
compassione karitatis. nr̃is infir¬
mitatib condescendant. Et notan¬
dum ualde est. qd̵ ille dormiens
angłos conspicit. qui in lapide ca¬
put ponit quia nimirũ ip̃e ab ex¬

Expanded text:
lapidem posuit, et obdormivit: lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et dese dormire, est in hoc praesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu vimentis oculos claudere: quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quod in quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . Unde et paulo post subditur: Tulit de fructu illius, et comedit; deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculconcupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascives supernae patriae contemplari; vel quanto amore suo auctori super semetipsos inhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapidem caput ponit, quia nimirum ipsi, qui ab ex
Abbreviated transcription (Latin):
nes. Quisquis ea que mundi s̃¬
agere appetit quasi iugilat. Quisqͥs
eternam quietẽ querens huiꝰ mũdi
strepitũ fugit: uelut obdormiseit.
S pͥus sciendum est: quia inscript᷑a¬
sacra figurate positus tribus modis
mors carnis: aliquando torpor ne¬
gligentie: aliq̃n uero expͥmitur
calcatis desideriis terrenis quiesui¬
te. Somni namq uel dormitionis
nomine. mors carnis intimat᷑. sicit
paulus ait. Nolumꝰ aũ uos ignora¬
re fratres: de dormientib. Et pau¬
lopost. Ita et d̃s̃ eos qui dormierũt
ꝑ iħ̃m adducet cum eo. Somno tur¬
sum torpor negligentie designat᷑.
sicut ab eodem paulo dicitur. hora
est iam nos de somno surgere. Et
rursum. Eiugilate iusti: et nolite
peccare. con Somno quoq calcatis
ratur: sicut sposo uite incanticis
canticoꝵ dicitur. Ego dormio: et
coe meũ iugilat. Quia uidelicet
scã mens quo se abstrepitu tempo¬
ralis concupiscencie conpͥmit eo
uerius interna cognoscit: et tan¬
to alacriꝰ ad intima uigilat: qͣnto

Expanded text:
Quisquis ea quae mundi sagere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptsacra figurate positus, tribus modis ando enim somno mors carnis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine mors carnis intimatur, sicut Paulus ait: « Nolo vos ignorare, fratres, de dormientibus . » Et paulo post: « Ita et Deus eos qui dormierunt per Jesum, adducet cum eo . » Somno rursum torpor negligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: « Hora est jam nos de somno surgere ; » et rursum: « Evigilate, justi, et nolite peccare . Somno quoque calcatis ratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
et bene paulus cũ et uirtutum
ossa habere se cerneret. et tamen
sub districto examine hec eadem
eius ossa trepidarent: ait. Michi
ꝓminimo ẽ ut auobis iudicer
aut abhumano die: s neq me
ip̃m iu dicõ. Nichil eñi michi
conscius sum. S quia auditis ue-¬
nis diuini susurii hec eadẽ eiꝰ ossa
tremuerant: illico ad unxit. Sed
non in hoc iustificatus sum. Qui aũ
iudicat me. dñs est. Ac si diceret.¬
Et recta egisse me recolo. ⁊ tam̃
de meritis ñ p̃sumo: quia ad eius
exam̃ uita nr̃a ducitur. sub quo nr̃e
fortitudinis et ossa turbant᷑. S cũ
culationis ium de libertate aliquid
intine securitatis rimat᷑: stare du
suꝑ semet ip̃am non potest: quia ⁊¬
si hanc sp̃s ad sũma euehit: caro ta¬
men ip̃o ad huc corruptõnis sue põ¬
dere deorsum p̃mit. Uñ et subdit᷑.¬

Expanded text:
e bene Paulus cum et virtutum e bene Paulus cum et virtutum ossa habere se cerneret, et tamen sub districto examine haec eadem ejus ossa trepidarent, ait: Mihi pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die. Sed neque me ipsum judico; nihil enim mihi conscius sum . Sed quia auditis venis divini susurrii, haec eadem ejus ossa contremuerunt, illico adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, sub quo nostrae fortitudinis et ossa turbantur. 57. Coculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritus ad summa evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum premit. Unde et subdit