comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rẽs quodam mͦ uirtutes
dei assumens propheta
fortitudinem sapientiã
atq prudentiam. um¬
cuiq earum ꝓpria oꝑa
distribuit. fortitudini t̾ram. sapientie
orbem t̾rarum: prudentie celum. Audi
quippe scripture ordinem. Dñs qͥ fecit
derram in fortitudine sua. i ererit or¬
bem insapientia sua:⁊ in sua prudẽ¬
tia extendit celum. Et nos gͥ innr̃a¬
es. necessariam habemus fortitudinẽ
dei: quia absq ea impossibile nobis¬
est id exequi quod carni repugnat
Cum aute mortificata fuerint m̃bra
suꝑ derram: dinc parent sp̃c uolun
infortitudine sua. Si autem ad hanc t̾rã
uenias. ⁊ consideres id qd̾ in iob scͥptum
iuxta em̃datissima tamen exemplaria.
quomͦ statuerit eam suꝑ nichilum in¬
uenies fortitudine dei inmedietate mũ¬
di. terre libram sustineri. Ueniã ergo¬
⁊ ad orbem t̾rarum. qui grece. cͦ y i¬
bitata. Scio animã in habitatam. scio
desertam. Si enim ñ habet dm̃ patrẽ.
si non habet filium dicentẽ. ego ⁊ ꝑat̾¬

Expanded text:
res quodammodo virtutes Dei assumens Propheta, fortitudinem, sapientiam, atque prudentiam, unicuique earum propria opera distribuit. Fortitudini terram, sapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum. Audi quippe Scripturae ordinem: Dominus qui fecit terram in fortitudine sua, et erexit orbem in sapientia sua, et prudentia extendit coelum. Et nos igi, necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile est nobis id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus volunt terram in fortitudine sua. Si autem ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam ergo ad orbem terrarum, qui Graece bitata. Scio animam inhabitatam, scio desertam. Si enim non habet Deum Patrem: si non habet Filium dicentem: ego et Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ad uniuis sermuncłi iactum uilis &e
modiei. qui tam̃ illius intelligentie
uideatur acerrimus. fatuum eum
⁊ in siꝑientẽ ẽẽ conuincã: Sic gͥ ad
mundi sapientiã stultificandã. non
ẽ opus sapientiã dei descende: ⁊ cũ
ea colluctari quȩ deorsum ẽ sapien¬
tor meus & dñs assumꝑsit: ut contrariis
dissoluat contraria. ⁊ confirmem᷑ ab

Expanded text:
ad unius sermunculi jactum vilis et ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientor meus et Dominus assumpsit, ut contrariis dissolvat contraria, et nos confirmemur ab
Abbreviated transcription (Latin):
ex posuimus fatuum dei. sapientius
rere. qm̃ sapientia mundi stulticia
est apud dm̃.iinfatuauit ds̃ sapien¬
tiam mundi. Non insapientia sua
infatuauit sapientiã mundi: ut ẽẽ
stulticia arguatur. Neq enĩ dignat᷑
sapientia dei ad mundi sapientiam
conuincendã tota descendere. s potiꝰ
modicum. hoc ÷ incarnationis sacra¬
mentum. Qͥad necessarium fuit qd̃
fatuum dĩ erat ut hoc paruo ⁊ fatu¬
o dei infatuaret᷑ scł̃i sapientia: Non
enim ualebat scłi sapientia. magnitu¬
dinem in seuenientis sapientie sustine¬
re. Uerum exemplum inter ꝑonam.
ut ꝑspicue possit intelligi. quomodo
fatuum dei stultam fecerit sapientiã
mundi. Fingamus paulisꝑ me qͥ aliqͥd
putor nosse cum insipiente aliquo ⁊
inerudido conferre sermonẽ. qͥ nichil
intelligat: nichil acute disputationis
interroget. Nunqͥd nam opus mͥ est
ad illius stulticiam coarguendam di
alectice artis calliditatẽ. ⁊ ꝓfundors
sensuum acumen adhibere: Nonne

Expanded text:
exposuimus: Fatuum Dei sapientius exposuimus: Fatuum Dei sapientius rere: quoniam sapientia mundi stultitia est apud Deum: et infatuavit Deus sapientiam mundi, non in sapientia sua infatuavit mundi sapientiam, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum, hoc est Incarnationis sacramentum. Quid necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei, infatuaretur saeculi sapientia? Non enim valebat saeculi sapientia magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemplum interponam, ut perspicue possit intefatuum Dei stultam fecerit sapientiam mundi. Fingam paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget. Nunquidnam opus mihi est ad illius stultitiam coalecticam calliditatem, et profundorum sensuum acumen adhibere? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
efficiar. ⁊ipsa elongauit se a me lon¬
descendit in mundũ. euacuauit se¬
ipsum. ut euacuatione eius mundus
compleatur. Si autẽ hoc qd descendit
in mundum euacuauit se. euacuatio
ipsa sapientia ẽ. Qm̃ qd̃ fatuum est
num meoꝵ:i semꝑ dediti ad criminan¬
dum. uenenatas in me linguas uibra¬
rent. Nunc uͦ paulus quasi sapieis
& potestatem habens aplicam. ausus
ẽ dicere omnẽ sapientiam t̾renã que
in se. que in petro. que incet̾is apłis
erat. que mnistum mundũ descende¬
rat: stulticiam ẽẽ dei. Ad cõparationẽ
quippe illius sapientie. quã t̾renus
non capit locus. ad ilłã sapientiã q̃
celestis ẽ. que mundi limitẽ excedit:
hoc qd̃ descendit adhomines. fatuum
dei ẽ. Uerum idipsum fatuum dei:
sapientius ÷ hominib. Quib hoĩb:
Non utiq stultis. s sapientib. Dicas
licet sapientes scłi istius. siue pͥncipes.
siue uates: istis sapientib scłi. hoc qd̾

Expanded text:
efficiar, et ipsa elongavit se a me lonefficiar, et ipsa elongavit se a me londescendit in mundum, evacuavit seipsum, ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si autem hoc quod descendit in mundum evacuavit se, evacuatio ipsa sapientia est: quoniam quod fatuum est num meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus quasi sapiens, et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere, omnem sapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris apostolis erat, quae in istum mundum descenderat, stultitiam esse Dei: ad comparationem quippe illius sapientiae, quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum Dei est. Verum idipsum fatuum Dei sapientius est hominibus: quibus hominibus? non utique stultis, sed sapientibus: dicas licet sapientes saeculi istius, sive principes, sive vates istis sapientibus saeculi, hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
commnorantib. Eduxit enim uentos
de thesauris suis. In fatuatus ẽ omnis
homo abscientia. Si omnis homo infa¬
tuatus est abscientia:⁊ paulus homo
est. paulus infatuatus ẽ ã scientia. Ex
parde enim cognoscimus:iex parte ꝓ¬
ph̃amus. In fatuatus est abscientia ui¬
dens ꝑspeculum. in enigmate portiũ¬
culam quandã uidens: ⁊ si sic expedit
dicere ipsius quoq portiuncule par-¬
tem minimã recognoscens. Econt᷑rio
autẽ ut intelligeres quid sit. infatu¬
atus ẽ omnis homo abscientia: com¬
paratione peccatorum ierłm. sodomo¬
rum peccatum iusticia ẽ. Iustificata
ẽ enim ait sodoma exte. Quomͦ enĩ
non habent iusticiam sodomoꝵ pecca¬
ta ꝑse. sed adcollationẽ maioꝵ scele¬
rum iustificant᷑. sic e contrario scienti¬
a pauli ad illam celestem scientiam.
tellectum. stulticia reputat᷑. Iccireo
infatuatus est om̃is homo abscientia.
lale quiddam ȩccłiastes ut arbitror
dep̃hendens: effatus est. Dixi. sapieis

Expanded text:
commorantibus. Eduxit enim ventos commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis. III. Infatuatus est omnis homo a scientia . Si omnis homo infatuatus est a scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est a scientia. Ex parte enim, ait, cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatus est a scientia, videns per speculum, et in aenigmate, portiunculam quamdam videns, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intellige quid sit: infatuatus est omnis homo a scientia. Comparatione peccatorum Jerusalem, Sodomorum peccatum justitia est. Justificata est enim, ait, Sodoma ex te . Quomodo ergo non habent justitiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur: sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam,  lectionis intellectum stultitia reputatur. Idcirco infatuatus est omnis homo ab scientia. Tale quiddam Ecclesiastes, ut arbitror, deprehendens effatus est: Dixi, sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
entie. alii sermo scientie iuxta eun¬
dem spm̃: alii fides in eodem sp̃u.¬
Edurit gͦ nubes ab extremo terre.
fulgura in pluuiã fecit: ⁊ eduxit
uentos dethesauris suis. Et nos iux¬
ta miscdiam dĩ ad hos thesauros
occursuros putamus. & quia plu¬
res sunt thesauri: forte iuxta ordi¬
nem resurgentiũ erit & requies in
thesauris dei. Qd̾ autẽ dico. istius¬
modi est. Resurrectio mortuorum:
inquibdam ordinib futura ẽ. Ait
quippe apłs. Unusquisq autẽ re¬
surget in suo ordine:⁊ non ut lib&
miscent᷑ ordines resurgentiũ. Aliꝰ
ordo erit in illo. & in illo thesauro
dei. Alus ordo in alio:⁊ in alio the¬
sauro dei. Isti autẽ om̃s thesauri.
unum habent chesaurum: in qͦ suss̃¬
thesauri sapientie ⁊ scientie absconditi.
Et quomͦ possideo unam p̃ciosissimã
margaritam ꝑ plures alias margaritaᷤᷤ:
sic uenio ad thesaurum thesauroꝵ. &
dignus fuero spiritib. in dei thesauris

Expanded text:
entiae, alii sermo scientiae juxta eumentiae, alii sermo scientiae juxta eumdem spiritum, alii fides in eodem spEduxit ergo nubes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit: et eduxit ventos de thesauris suis, et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri: forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei: alius ordo in alio et in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunthesauri sapientiae et scientiae absconditi. Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum, dignus fuero spiritibus in Dei thesauro
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib ignes emittant᷑. Ut autẽ ⁊ ad
nouum testam̃tum ueniamꝰ :: paulus
& siluanus due nubes. inunum con¬
uenerunt: ⁊ ecce totum mundũ epłe
eorum fulgur illuminat. Fulgura in
pluuiã fecit:i eduxit uentos de thes¬
auris suis. Ergone hi uenti qui suꝑ
terras ꝑflant inthesauris dei sunt .&.¬
non horum natura manifesta ẽ qͦmͦ
& qua ratione subsistant: S sunt
quidam uencoꝵ thesaurt. Thesauri
sp̃uum: spiritꝰ sapientie. sp̃e cõsilii
& uirtutis. sp̃e scientie ⁊ pietatis. sp̃c
timoris dĩ. fortitudinis. dilectionis
& karitatis. Potes ⁊ ipse de scͥpturis
hos uentos congregare: & istorũ spũ¬
um inuenire thesauros. Ubi sunt
isti thesauri: Utiq in eo in quo st̃
thesauri sapientie ⁊ scientie abscon-¬
diti. In xp̃o sedem habent. Inde ori¬
untur hi sp̃e: ut alius sapiens sit.
alius fidelis. alius eruditus:⁊ alius
quodcumq donorum dĩ possideat.
Alii enim ꝑ sp̃m datur sermo sapi¬

Expanded text:
ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam ventorum thesauri, thesauri spirituum, spir pietatis, spiritus timoris Dei, fortitudinis et dilectionis et charitatis. Potes et ipse de scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti thesauri? utique in eo quo sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi, in Christo sedem habent. Inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius quodcunque donorum Dei possideat. « Alii enim per spiritum datur sermo sapi
Abbreviated transcription (Latin):
educat ds̃ nebulas. ꝓ ꝑterea si uolumus
nubes fieri ad quas ꝑuenit ueritas dei.
nouissimi omnium fiamus: ⁊ tã affectu
quam oꝑe dicamus. Puto enim nos ds
apłos nonissimos ostendit. Qd̾ si ñ sum
apłs. licet tamen mͥ fieri extremꝰ. ut edu¬
cens nubes ab extremo terre. educat &
me:⁊ fulgura in pluuia faciat. Aiunt
naturalium causarum serutatores qͥa
fulgura ex nubium collisione generẽ¬
tur inmorem silicum durioꝵ: quos
cum comploseris sibi. medius ex his
ignis elabitur: atq ita cum fulgore pa¬
riter & tonitrua mugire. tomtru scilic&
sonitum indicante concursus. ⁊ fulgura.
excussi luminis claritate.Si intellexisti
eremplum: considera nunc nubes rati¬
onales. Al oyses nubes erat.iesus naue
nubes erat. Isti si secum colloqͣnit᷑ ex ser¬
monib eoꝵ fulgura micant. Iheremiaᷤᷤ
⁊ baruch nubes erant. Sermocinent᷑
inuicem: & uidebis rutilare fulgores.
Potes ⁊ tu ipse de scripturis scĩs in hẽ
modum nubium inuenire concursu

Expanded text:
eas nebulas? Propterea si volumus nubes fieri, ad quas pervenit veritas Dei, novissimi omnium fiamus, et tam affectu quam opere dicamus; Puto enim, nos Deus apostolos novissimos ostendit. Quod si non sum apostolus: licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium collisione generentur, more silicum duriorum: quos cum comploseris, id est, colliseris sibi, medius ex his ignis extritus elabitur, atque ita cum fulgore pariter et tonitrua mugire: tonitruo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidelis. aliorum longam dubietatem.
Nlanguidum uinceret teporem. Dum
tempus habemus seminemꝰ in spiritu.
ut messem in spualib colligamus: nec
adtendamus ad paleas. quas uentilabrũ
xp̃i continuo separabit atritico. quan¬
tulum donec qui uenturus ẽueniat.
⁊ iuxta ꝓpħe uaticinium. discernet᷑
inter iustum ⁊ iniustum᷑ uinter ser¬
uientem deo ⁊ non seruientem. sicut
& a libi dñs dicit. Ecce qui seruiunt
michi epulabuntur. nos uero esurietis
Ecce qui seruiunt mͥ letabunt᷑. uos
ueniat: qui imminens ac uicinus ẽẽ.
& scł̃i ruinis undiq cocurrentib &
scripturarum contestatione ꝓbatur.

Expanded text:
et fidelis, aliorum longam dubietatem et fidelis, aliorum longam dubietatem languidumque vinceret teporem. Dum tempus habemus, seminemus in spiritu, ut messem in spiritualibus colligamus. Nec attendamus ad paleas: quas ventilabrum Christi continuo separabit a tritico, donec qui venturus est veniat. Et juxta Prophetae vaticinium discernatur inter justum et injustum, et inter servientem Deo et non servientem. Sicut et alibi Dominus dicit: Ecce qui serviunt mihi epulabuntur: vos vero esurietis. Ecce qui serviunt mihi laetabuntur, vos butionis inveniat, qui imminens ac vicinus esse, et saeculi ruinis undique concurrentibus, et Scripturarum contestatione probatur.
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ad talia nequeamꝰ. rebellamꝰ.
efferimur: i concessum ad peniten¬
tiam tempus uite negligimus. nec
penitendo pristina lacrimis peccata
diluimus: sed peccata non peniten¬
do cumulamus. Legamus ysaiam
ez echie regis aptum huic cause q̃¬
ramus exemplum: cui morituro
tur: quiq accepta tanti muneris gr̃a.
non ꝑeccatis. non uoluptatib. non
deliciis. sed soli dño indultũ uite
spacium humilis ⁊ sc̃s exhibuit. Ue¬
rum quia tibi honorabilis ⁊ dilectis¬
sime parens ꝑ nouam grãm om̃is
lacrimarum causa detersa estage.
caue. curre. festina. Age. ut in spi¬
ritualitate ꝓficias. caue. ne qͦd acce¬
pisti bonum. in cautus ⁊ negligens
custos amittas. curre. ut non negli¬
gas. festina. ut celerius comp̃hendas.
Si quidem paulus iam xp̃i cathenã
ꝓeuangłii adnuntiatione circum ferendo.
ntindum se comp̃hendisse dicebat: ꝗͣ
uis hora sexta. hoc ÷ media etate. dñi
uineam oꝑaturus. quasi feruidꝰ oꝑifex

Expanded text:
rursus ad talia nequeamus, rebellamus, rursus ad talia nequeamus, rebellamus, efferimur, et concessum ad poenitentiam vitae spatium negligimus, nec poenitendo pristina lacrymis peccata diluimus, sed peccata non poenitendo cumulamus. Legamus Isaiam zechiae regis aptum huic causae quaeramus exemplum: cui morituro tur. Quique accepta tanti muneris gratia, non peccatis, non voluptatibus, non deliciis, sed soli Domino indultum vitae spatium, humilis et sanctus exhibuit. IX. Verum, quia tibi, honorabilis et dilectissime parens, per novam gratiam omnis lacrymarum causa detersa est, age, cave, curre, festina. Age, ut in spiritualitate proficias. Cave, ne quod accepisti bonum, incautus et negligens custos amittas. Curre, ut non negligas. Festina, ut celerius comprehendas. Siquidem Paulus jam Christi catenam pro Evangelii annuntiatione circumferens, nondum se comprehendisse dicebat , quamvis hora sexta, hoc est media aetate Domini vineam operaturus, quasi fervidus opifex
Abbreviated transcription (Latin):
mo retractat uana ẽẽ om̃ia: quȩ aliqͦ
fine claudant᷑. Si autẽ contigerit
ut inter ceteros languidum insitã¬
tes. aut clericus aut sacerdos aut
laicus dei seruus adueniat. rogat᷑
ut oret: ⁊ qui sepe ꝓnichilo contem¬
ptus fuerat. necessitatis in tempore
supplicatur. ut p̃cib suis cõmeatũ
uite largioris oꝑtineat. Sic causa
discriminis que uicina timet᷑ dũ
despecta eligunt᷑ ⁊ preciosa uiles¬
cunt: uite illius que post mortem
est ꝑ mutacio figuratur. Ubi iam¬
& lazarus pauꝑ recipitur in requiem.
& diues in hac uita pomposus uerari
fertur in penis. Et cum sit dñs aut scõ¬
rum motus oraculis. aut creature sue
beneficio. aut medici arte confecta
miscdia restituat. sanitatem largit᷑¬
sit: cito succedente obliuione in contͣ¬
rium omnia ꝑ mutant᷑: timor in in¬
solentiam. gr̃a uertitur incontemꝑ¬
tum: i quasi qui nichil unqͣm in cõ¬
modi senserimus. aut qui reuocari

Expanded text:
mo retrectat vana esse omnia, quae aliquo mo retrectat vana esse omnia, quae aliquo fine clauduntur. Si autem contigerit, ut inter caeteros languidum visitantes, aut clericus, aut sacerdos, aut etiam laicus Dei servus adveniat, rogatur ut oret: et qui saepe pro nihilo contemptus fuerat, necessitatis tempore supplicatur, ut precibus suis commeatum vitae longioris obtineat. Sic causa discriminis, quae vicina timetur, dum despecta eliguntur, et pretiosa vilescunt, vitae illius quae post mortem permutatio figuratur: ubi jamLazarus pauper recipitur in requiem, et dives in hac vita pomposus vexari fertur in poenis. Et cum sic Dominus, aut sanctorum motus oraculis, aut creaturae suae beneficio, aut medici arte conferta misericordia restituat sanitatem, cito succedente oblivione, in contrarium omnia permutantur. Timor in insolentiam, gratia vertitur in contemptum: et quasi nihil umquam incommodi senserimus, aut qui revocari
Abbreviated transcription (Latin):
affligimur. suspiramꝰ. Nulla cura tẽ
scłi. nulla uillarum. Nemo de ꝑatri¬
monio cogitat. nemo de foro: om̃s calũ¬
pnie: omnia lucra inꝑiculis corꝑis
conquiescunt. Curritur ad medicos. ⁊
i ꝓ remedio carnali. ꝓmittunt᷑ mu¬
nera. aurum. argentum. interdum
etiam mancipia traduntur. ⁊ pene to¬
tum patrimoniũ aut negligitur aut
donatur. ut consulat᷑ uite quandoq
periture: ⁊ ꝓ ęt̾na salute om̃is admo¬
dum homo negligens ẽ. Om̃is auarꝰ
illic. omnis frugalitas. largitoris ani¬
mi tenacitate constringitur: uͥ ꝓm¬
ptior uoluntas ⁊ copiosior largitas
deb̾et oꝑari. Et cum scriptura dicat
nolite diligere mundum. neq ea q̃
inmundo sunt: nos sic mundana
concupiscimus. sic amamus. quasi
aliquid nascentes intulerimꝰ in secu¬
lum. aut recedentes de sclo nobiscũ
auferre possimus. Nemo ad breuitatẽ
temporis: nemo ad nature respicit
conditionem. Nemo considerat. ne¬

Expanded text:
affligimur, suspiramus: nulla cura tunc est affligimur, suspiramus: nulla cura tunc est saeculi, nulla villarum: nemo de patrimonio cogitat, nemo de foro: omnes calumniae, omnia lucra in periculis corporis conquiescunt. Curritur ad medicos, et pro remedio carnali promittuntur munera, aurum, argentum: interdum etiam mancipia traduntur, et pene totum patrimonium, aut negligitur, aut donatur, ut consulatur vitae quandoque periturae: et pro aeterna salute omnis admodum homo negligens est, omnis avarus: illic omnis frugalitas largitoris, animi tenacitate constringitur, ubi promptior voluntas et copiosior largitas deberet operari. Et cum Scriptura dicat: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt : nos sic mundana concupiscimus, sic amamus, quasi aliquid nascentes intulerimus in saeculum, aut recedentes de saeculo nobiscum auferre possimus. Nemo ad brevitatem temporis, nemo ad naturae respicit conditionem, nemo considerat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
& ecce erant trementes: ⁊ uniu̾sos
colles turbari:. intendi acie. ⁊ ecce non
erat homo:⁊ omnes uolucres celi paue¬
bant. Uidi: ⁊ ecce carmelus desertus &
om̃s ciuitates succense igni a facie dñi.
i a facie ire indignationis eius: ⁊ in te¬
rierunt uniuersaꝰ Uerum ne ex sug¬
gestu diaboli hec ad terrorem ñ adueri¬
tatem dicta crederentur. de p̾teritis fu¬
tura ꝓbantur.: quando talia indiluuio.
in sodomis. in egypto. in iherosolimis
sepe. obdelicta hominum facta referun¬
tur:i apłi qui hunc horrendum impii
& peccatorib diem inspũ preuidere
meruere humiles erant. mortuos susci¬
tantes: i nos supra om̃s erigim᷑. qui
peccando cotidie nosmet ipsos occidimꝰ.
non respicientes in nobis flebilem in¬
firmamq naturam: que nec in adu̾sis
fortis est. nec in ꝓsꝑis aliquando se¬
cura. Si intemꝑate cib sumptus: aut
ĩmoderate potus acceptis leuẽ corꝑi
febriculam concitarit. deicimꝰ animã:

Expanded text:
et ecce erant trementes, et universos et ecce erant trementes, et universos colles turbari: intendi aerem, et ecce non erat homo: et omnes volucres coeli pavebant. Vidi, et ecce Carmelus desertus: et omnes civitates succenset a facie irae indignationis ejus: et interierunt universa . VIII. Verum ne ex suggestione diaboli haec ad terrorem, non ad veritatem dicta crederentur, de praeteritis futura probantur, quando talia in diluvio, in Sodomis, in Aegypto, in Jerosolymis saepe ob delicta hominum facta referuntur. Et apostoli, qui hunc horrendum diem impiis et peccatoribus praevidere meruerunt, humiles erant, mortuos suscitantes: et nos supra omnes erigimur, qui peccando quotidie nosmetipsos occidimus, non respicientes in nobis flebilem infirmamque naturam, quae nec in adversis fortis est, nec in prosperis aliquando secura. Si intemperate cibus sumptus, aut immoderate potus acceptus, levem corpori febriculam concitarit, dejicimus animum,
Abbreviated transcription (Latin):
iacula palpebris terribilit̾ obiecta cho¬
ruscent. quanꝗͣ. ⁊ consuetudine ista
contingant: pauemus. contremiscimꝰ.¬
& proni ad t̾ram de posita suꝑbia cer¬
uicem sũ mittimus. Qͥd faciemus
in illa die miseri. quando reuoluto
celo cum angłis uirtutis. igneus dñs
totus adueniet: quando cadentib de¬
suꝑ stellis. sol intenebras: ⁊ in sangͥ¬
nem luna mutabit: quando montes
sicut cera liquescent: quando derra
ardebit& arescet : flumina. maria sicca¬
huntur: contra rerum naturam insũ¬
ꝑto diuinitus humore ariditatẽ in aqͥs
ignis oꝑabit᷑. quando peccatores dicent
montib cadite suꝑ nos. ⁊ collib tegite
nos. quando uocabunt homines mortẽ
& uocata non ueniet: quando disc̾mina
uertentur in uota. ⁊ quod semꝑ oderus
homines concuꝑiscent: qñ illud imple¬
bitur tempꝰ. quod lugubri iheremias dic̃
affectu dicens. Respexi interram:⁊ ec¬
ce non erant luminaria: uidi montes

Expanded text:
jacula palpebris terribiliter objecta cojacula palpebris terribiliter objecta coruscent, quamquam in consuetudine ista contingant: paet proni ad terram, deposita superbia, cervices submittimus. Quid faciemus in illa die miseri, quando, revoluto coelo, cum angelicis virtutibus igneus Dominus totus adveniet? Quando, cadentibus desuper stellis, sol in tenebras, et in sanguinem luna mutabitur? Quando montes sicut cera liquescent? Quando terra ardebit, et arescent flumina: et maria siccabuntur contra rerum naturam: insumpto divinitus humore, ariditatem in aquis ignis operabitur? Quando peccatores dicent montibus, Cadite super nos: et collibus, Tegite nos? Quando vocabunt homines mortem, et vocata non veniet? Quando discrimina vertentur in vota, et quod semper oderunt homines, concupiscent? Quando illud implebitur tempus, quod lugubri Jeremias dicit affectu, dicens: Respexi in terram, et ecce non erant luminaria: Vidi montes,
Abbreviated transcription (Latin):
sionum iusticia. iustiores mansiones
deferre. sicut ⁊ stellam stella dix̃ apls
ẽẽ clariorem. S stellam cum stella ñ
lapidem comparauit: quia t̾renꝰ lapis
incelestes stellas ẽẽ non poterat. sicut
nec ꝑeccator inter iustos in regno cȩloꝵ.
N Sunt quidem gradus glorie int̾ iustoᷤᷤ
incȩlo. sicut ⁊ inter peccatores gradus
pene. S quomͦ alia eum qui fratrem
fatuum dixerit. alia eum qui racha
dormenta cruciabunt. ita ⁊ in regno a¬
lia paulum apłm. qui ut alios saluos
faceret omnib omnia factus ẽ. alia
eum qui uix se edificare potuit laicũ
gloria manebit. S utinam consentiã
paucos ẽẽ qui dei mandata custodiant.
Nerum quia pauci sunt qui dei cre¬
dunt inueritate iudicium: ecce si ad¬
umbrato repente cȩlo solis claritas no¬
stris aspectib deneget᷑ i ꝓductis iN
nrãm humilitatẽ nubib pluuie terriᷤᷤ
immineant. si cõmotis ut assolet ele¬
mentis. in rotam sui currus tonitrua
concitentur. ⁊ hinc inde fulgurum

Expanded text:
sionum justitia justiores mansiones differre: sicut et stellam stella, dixit Apostolus, esse clariorem. Sed stellam cum stella, non lapidem comparavit; quia terrenus lapis inter coelestes stellas esse non poterat: sicut nec peccator inter justos in regno coelorum. Sed sunt quidam gradus gloriae inter justos in coelo: sicut et inter peccatores gradus poenae: Sed sicut alia eum, qui fratrem fatuum dixerit, alia eum qui racha, tormenta cruciabunt: ita et in regno, alia Paulum apostolum, qui ut alios salvos faceret, omnia omnibus factus est: alia eum, qui se vix aedificare potuit, laicum gloria manebit. Sed utinam consentiam paucos esse, qui Dei mandata custodiant: verum timeo, quia pauci sunt, qui Dei credant in veritate judicium. Ecce si umbrato repente de coelo, solis claritas nostris aspectibus denegetur, et productis in nostram humilitatem nubibus, pluviae terris immineant: si commotis ut assolet elementis, in rotam sui currus tonitrua concitentur, et hinc inde fulgorum
Abbreviated transcription (Latin):
quia aliud nunc dempꝰ gr̃e. in quo
plenitudo ꝑfectionis aduenit. ali¬
ud fuit legis. aliud ꝓpħarum. dicẽte
dño. Audistis quia dictum ÷ anti¬
quis. ne occiderent. Ego autẽ ꝑfecti¬
ora p̃cipio. Que in ordine euangłii
digesta. suo loco lector inueniec. Ex
quo enimn filius dei filius hominis
factus est. exquo uetus fermentũ
iudaice traditionis est factũ noua¬
conspersio. ex quo agnus ñ infig᷑a
s inueritate comeditur. ex quo scd̾m¬
apłm uetera transierunt ⁊ facta sunt
onũa noua. ex quo iussum ẽ. imaginẽ
terren hominis deponere & assume¬
re formam celestis. ex quo cõ mortui
ximus in xp̃o.¬

Expanded text:
quia aliud nunc tempus gratiae, in quo quia aliud nunc tempus gratiae, in quo plenitudo perfectionis advenit: aliud fuit legis, aliud prophetarum, dicente Domino: Audistis quia dictum est antiquis , ne occiderent: ego autem perfectiora praecipio, quae in ordine Evangelii digesta suo loco lector inveniet. Ex quo enim Filius Dei, filius hominis factus est: ex quo vetus fermentum Judaicae traditionis est factum novaconspersio: ex quo agnus non in figura, sed in veritate comeditur: ex quo sApostolum vetera transierunt, et facta sunt omnia nova, ex quo jussum est imaginem terreni hominis deponere, et assumere formam coelestis, ex quo commortui ximus in
Abbreviated transcription (Latin):
iure te mala malis reddere. ⁊ cũ iu¬
rantib iurare debere.: quod aliqͣndo
iurauit dñs. aut mala malis restitu¬
it. Scio primum ñ omnia nobis con¬
uenire seruis que dño conuenerunt:
ne incomꝑatione famuloꝵ. dñi uidea¬
tur iniuria. Alioquin forsitan recla¬
mare incipimus. cur ñ eurginibus
s de mulierib generamͣ: aut cͣ mor¬
tui nr̃i die tercia ñ resurgunt. Iuraũ
scio sepe dñs qui nos iurare ꝓhibuit:
nec statim ex hoc demere blasphemare
debemus. quod alios uetuerit qd̾ ipse
faciebat. quia dici nob̾ potest. Iurauit
dñs quasi dñs. quem iurare nemo
ꝓhibebat: uobis quasi seruis iurare
non licet: qui dñi ur̃i iurare lege ue
tamini. Uerum ne in exemplo eius¬
scandalum patiamͣt ex quo tempore¬
nos iurare noluit: nec ipse iurauit.
Equaliter de iuramenti causa bre¬
ui sermone satisfactum ẽ:ita etiã
ad uindicte negotium. hunc eundẽ
sensum facile ꝑspiet posse sufficere ⁊

Expanded text:
jure te mala malis reddere et cum jujure te mala malis reddere et cum jurantibus jurare debere, quia aliquando juravit Dominus, aut mala malis restituit. Scio primum, non omnia nobis convenire servis, quae Domino conveniunt, ne in comparatione famulorum, Domini videatur injuria. Alioquin forsitan reclamare incipimus, cur non e virginibus, sed de aliis mulieribus generamur? Aut cur mortui nostri die tertia non resurgunt? Juravit, scio, saepe Dominus, qui nos jurare prohibuit, nec statim ex hoc temere blasphemare debemus eum, qui alios vetuerit quod ipse faciebat: quia dici nobis potest, juravit Dominus quasi Dominus, quem jurare nemo prohibebat: nobis quasi servis jurare non licet, qui Domini nostri lege jurare vetamur. Verum ne in ejus exemplo scandalum patiamur: ex quo tempore jurare nos noluit, nec ipse juravit. Et qualiter de juramenti causa brevi sermone satisfactum est: ita etiam ad vindictae negotium hunc eumdem sensum facile prospicis posse sufficere:
Abbreviated transcription (Latin):
Quod frustra a latinis. in turba com¬
morantib imponit᷑ cum agrecis. solita¬
rie uiuentib legitime deputet᷑. Accipe
gͦ fili sermonẽ nr̃m ea simplicitate &
ueritate qua dicimus: quia non queri¬
lutem. Nec ad hoc loquimur ut huma¬
nas amicitias aucupemꝰ. nec nostre
adhulationis sermone ⁊ nos ⁊ alios
decipiamus. nec ut nos apud homi¬
nes aliquid uideamur. sed ut apud
dm̃. homines magna mereantur. De
questionib autem tuis ut pace tua lo¬
quar quia turbulentius ꝓponebas. ego
simpliciter respondere nolebam: qr
bellanti dexteram pacis dare ñ ꝑoterã:
licet etiam p̃posterum forte uideat᷑.
inde aliquid infine epłe retractare:
sed qm̃ apud xcp̃ianos non tam ordo
querit᷑ quam ꝓfectus: pauca que tibi
reor fore necessaria credidi subnectẽ¬
da: donec de ceteris que ut assolet de
mouent p̾sens si iusseris cũ p̾sente.
remota omni ammosicatis condentiõẽ
tractemus. Dixisti enim nn fallor hoc

Expanded text:
Quod frustra a Latinis in turba comQuod frustra a Latinis in turba commorantibus imponitur, cum a Graecis solitarie viventibus legitime deputetur. Accipe ergo, fili, sermonem nostrum, ea simplicitate et veritate qua diximus: quia non quaeritis: nec ad hoc loquimur, ut humanas amicitias aucupemur, ne nostrae adulationis sermone, et nos et alios decipiamus: nec ut nos apud homines aliquid videamur, sed ut apud Deum homines magna mereantur. X. De quaestionibus autem tuis, ut pace tua loquar, quia turbulentius proponebas, ego simpliciter respondere nolebam, quia bellanti dexteram pacis dare non poteram: licet etiam praeposterum forte videatur, inde aliquid in fine epistolae retractare. Sed quoniam apud Christianos non tam ordo quaeritur, quam profectus, pauca quae tibi reor fore necessaria, credidi subnectenda: donec de caeteris, quae ut assolent, te movent, praesens si jusseris cum praesente, remota omni animositatis contentione tractemus. Di
Abbreviated transcription (Latin):
quod in hac t̾ra hospites sumus:i ꝑegͥ¬
norum more. ꝓ dieb nouissimis ha¬
bitamus. Uos enim de hoc mundo
non estis dicitur nobis. Quidgͦ in ali¬
ena satagimus: quid turbamur: Ne¬
mo indeteriori ⁊ extranea patria plus
eligit possidere. qͣm sua. De his tantũ
sollicitudinem habere debemus ⁊ eu¬
ram: que nobiscum transfere possimꝰ.
Ambiunt t̾rena gentiles quib celestia
non debent᷑. concupiscunt p̃sentia qͥ
futura non credunt. Ap̃iam diuide
ant. qui auctorem omnium ꝑceperurs.
suꝑest ut acceptum incordib deũ ho¬
norent obsequiis: oꝑib colant. sermone
semꝑ i cogitatione fateantur: ut in ad¬
uentu eius non cum contumacib.⁊ con¬
temptorib punia̾t᷑ s cum scĩs ⁊ deũ
timentib choronentur: Hoc sane pru¬
prudentiam tuam p̃cor: ne me hec pu
tes suꝑstitionis alicuns ꝑsuasione di¬
ctasse. Ego te xpianum uolo eẽ non mo¬
nachum dici: ⁊ uirtutẽ ꝓprie laudis
possidere magis quam nom̃ alienũ.

Expanded text:
quod in hac terra hospites sumus, et peregrinorum more pro diebus novissimis habitamus. Vos enim de hoc mundo non estis , dicitur nobis. Quid ergo in aliena satagimus? quid turbamur? Nemo in deteriori et extranea patria plus eligit possidere, quam in sua. De his tantum sollicitudinem habere debemus et curam, quae nobiscum transferre possumus. Ambiant terrena gentiles, quibus coelestia non debentur. Concupiscant praesentia, qui futura non credunt. Christianis diant, qui auctorem omnium perceperunt. Superest, ut acceptum in corde Deum honorent obsequiis, operibus colant, sermone semper et cogitatione fateantur: ut in adventu ejus, non cum contumacibus et contemptoribus puniantur, sed cum sanctis et Deum timentibus coronentur. Hoc sane prudentiam tuam precor, ne me putes haec superstitionis alicujus persuasione dictasse. Ego te Christianum volo esse, non monachum dici, et virtutem propriae laudis possidere magis quam nomen alienum.
Abbreviated transcription (Latin):
dño stat aut cadit. Et qui stat: uide¬
at ne cadat. Et inuicem onera ur̃a
portate. Aliter sorores kmñe hominũ
liuor: aliter xp̃c iudicat. Non eadẽ
sententia ẽ. tr ibunalis eiꝰ & anguli su¬
surronũ. Multe hominib uie uiden¬
tur iuste.⁊ postea repperiunt᷑ praue:
& in testaceis uasculis chesaurus se¬
pe reconditur. Petrum ter negantẽ.
amare in locum suum restituere la¬
crime. Cui plus dimittit᷑. plus amat.
De toto grege siletur: & obumꝰ mor¬
bide pecudis salutem. angeli letant᷑
incelo. Qđ si cui uidet᷑ indignum: a
dño audiat. Amice si ego bonus:qͣre

Expanded text:
no stat aut cadit, et: qui stat, uideat ne cadat, et: inuicem onera uestra portate. aliter, sorores carissimae, hominum liuor, aliter Christus iudicat. non eadem sententia est tribunalis eius et anguli susurronum. multae hominibus uiae uidentur iustae et postea repperientur prauae, et in testaceis uasculis thesaurus saepe reconditur. Petrum ter negantem amarae in locum suum restituere lacrimae. cui plus dimittitur, plus amat. de toto grege siletur et ob unius morbidi pecudis salutem angeli laetantur in caelo. quod si cui uidetur indignum, a domino audiat: amice, si ego bonus, quare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓfecti de baneiacan.
castra metati sunt in monte gad¬
gad. Uicesima nona mansio int̾pretat᷑
nuntius siue expeditio & accinctio. uł¬
certe quod nos uerius arbitramur.¬
aliter possumus magistri discipłorũ
atq credentiũ. eos facere filios necessi¬
tatis. nisi p̃ceptores eoꝵ interfecerimꝰ.
Crudeles simus inoccisione eoꝵ ñ par-¬
cat manus nr̃a armum aut extremũ
auricule de ore leonis extrahere. Ma¬
ledictus qui facit opus dñi negligent̾:¬
& qui ꝓhibet gladium suũ asanguine.

Expanded text:
fecti de Baneiacan castra metati sunt in monte Gadgad. Vicesima nona mansio interpretatur \'nuntius\' siue \'expeditio et accinctio\'uelcerte-quod nos uerius arbitramuraliter possumus magistri discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus. crudeles simus in occisione eorum; non parcat manus nostra armum aut extremum auriculae de ore leonis extrahere. maledictus, qui facit opus domini neglegenteret qui prohibet gladium suum a sanguine.
Abbreviated transcription (Latin):
teribant benedictio dñi suꝑ uos. Pre¬
derit enim figura huius mundi. Et
propterea sc̃i eupiunt ad meliora tͣn¬
sire. nec p̃senti statu contenti. in ge¬
miscunt cotidie. Hȩc recordatꝰ sum
& effudi in me anmã meã: qm̃
transibo in locum tab̾naculi admi-¬
rabilis usq ad domum dei. Multũ÷
si de om̃il scripturis suꝑ uerbo tran¬
sitionis uelim erempla congerere.
⁊ ꝓfecti de hebrona

Expanded text:
aeteribant: benedictio domini super uos. praeaeteribant: benedictio domini super uos. praeterit. enim figura huius mundi et propterea sancti cupiunt ad meliora transire nec praesenti statu contenti ingemescunt cotidie: haec recordatus sum et effudi in me animam meam, quoniam transibo in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum dei. multum est, si de omnibus scripturis super uerbo transitionis uelim exempla congerere. Et profecti de Hebrona
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & dauid. in matutino inquit
inderficiebam om̃s peccatores terrȩ.
De nuntio autem & accinctione. hec
breuiter possumus dicere. qͦd filiis ne¬
cessitatis graudes ad uirtutẽ stimulos
suggeramus. cum eis nuntiauerimus
premia futuroꝵ. ⁊ accinctos in ire bel¬
la docuerimus. Horum trium qͥcqͥd
magister fecerit. in monte consistit.
I ꝓfecti de monte .xa¬
gadgad. castra metati sunt
in iethabatha. Tricesima mansio boni¬
tas. int̾pretat᷑. ut cum ꝑuenerimꝰ ad
ꝑfectum uirum. in sacerdotalẽ gradũ.
⁊ inetatem plenitudinis.xp̃i. inqua ⁊
erechiel erat iuxta fluuium chobaꝵ
possimus cum dauid intricesimo psal¬
mo canere. Inte dñe sꝑaui ñ confun¬
dar in et̾num. Pastor enim bonus po¬
T ꝓfecti de iethabatha. xxi.¬
castra metati sunt inhebrona.
Tricesima prima mansio int̾ptatur
transitio. Ad hanc uenit uerus hebre¬
qui dicere potest. Transiens uidebo
uisionem hanc magnã: de qua ⁊ ꝑsal¬
mista canit. Ꝙ non dixerunt qui p̃¬

Expanded text:
unde et Dauid: in matutino, inquit, interficiebam omnes peccatores terrae. de nuntio autem et accinctione haec breuiter possumus dicere, quod filiis necessitatis grandes ad uirtutem stimulos suggeramus, cum eis nuntiauerimus praemia futurorum et accinctos inire bella docuerimus. horum trium quicquid magister fecerit, in monte consistit. Et profecti de monte Gadgad castra metati sunt in Ietabatha. Tricesima mansio \'bonitas\' interpretatur, ut, cum peruenerimus ad perfectum uirum, in sacerdotalem gradum et in aetatem plenitudinis Christi, in qua et Ezechiel erat iuxta fluuium Chobar, possimus cum Dauid in tricesimo psalmo canere: in te, domine, speraui, non confundar in aeternum. pastor enim bonus poEt profectide Ietabathacastraatisunt in Hebrona. Tricesima prima mansio interpretatur \'transitio\'. ad hanc uenit uerus Hebraequi dicere potest: transiens uidebo uisionem hanc magnam, de quo et psalmista canit: et non dixerunt, qui pr
Abbreviated transcription (Latin):
Porro magdol. magnitudo uł turris.
Assumpta gͥ fortitudine nobilitam̃
in dño. ⁊ beelsephon ydoli archana cõ¬
tempnimꝰ. illiusq magnificentiã &
turritam suꝑbiam declinamꝰ. Not
enim est ab austro unde dnis uenit
⁊ ameridie inqua sponsus recũbit
in florib. s possessor aquilonis uenti
frigidissimi. aquo exardescunt mala
suꝑ terram. Qui cum sit frigidissimꝰ
nomine dexter uocat᷑. falso sibi assu¬
mens uocabulũ uirtutis ac dextere.
cum dotus sit insinistra.

Expanded text:
porro Magdol 2 \'magnitudo\' uel \'turris\'. porro Magdol 2 \'magnitudo\' uel \'turris\'. adsumpta igitur fortitudine nobilitamur in domino et Beelsephon idoli arcana contemnimus illiusque magnificentiam et turritam superbiam declinamus. non enim est ab austro, unde dominus uenit, et a meridie, in qua sponsus recumbit in floribus, sed possessor aquilonis, uenti frigidissimi, a quo exardescunt mala super terram; qui, cum sit frigidissimus, nomine dexter uocatur, falso sibi adsumens uocabulum uirtutis ac dexterae, cum totus sit in sinistra.
Abbreviated transcription (Latin):
fortis. Grandis : fortitudo. egyptũ di¬
mutere. & in extrema solitudine com
morari. Ex quo intelligimus locum
sochot adhuc iuxta egypti fuisse regio¬
nes. In eo enim quod dicitur quȩ ÷ in
extremis finib solitudinis: ostendit᷑
inter confinia eẽ heremi ⁊ egypti. Pre-¬
paremus nobis fortitudinẽ. assumamꝰ
ꝑfectum robur. ut inder erroꝵ tene¬
bras & confusionẽ noctis: scientie. xp̃c
lumem appareat. Dies quoq nr̃ nubẽ
habeat ꝓtegentẽ. ut his ducib ad scãm
terram ꝑuenire ualeamꝰ.
Rofectiq de etham: reuersi sunt¬
ad phyabr roth quod ÷ contͣ beel¬
sephon. & castra metati sunt e regio¬
ne magdol. Quarta mansio ẽ. phy ahy¬
roch quȩ interp̃tatur os nobiliũ. Scͥ¬
biturq ꝑ litteram hech. Quidam ma¬
le hyroth. uillas putęnt. errorq ma¬
nifestus quod ꝓ supͣdicto elem̃to. aui
litteram legant. Beelsephon in linguã
nrãm uertitur dñs aquilonis. aut as¬
census specule. aut habens archana.

Expanded text:
fortis. Grandis est fortitudo Aegyptum dimittere, et in extrema solitudimorari. ex quo intellegimus locum Sochoth adhuc iuxta Aegypti fuisse regiones. in eo enim, quod dicitur: quae est in extremis finibus solitudinis, ostenditur inter confinia esse heremi et Aegypti. praeparemus nobis fortitudinem, adsumamus perfectum robur, ut inter errorum tenebras et confusionem noctis scientiae Christi lumen appareat. dies quoque noster nubem habeat protegentem, ut his ducibus ad sanctam terram peruenire ualeamus. Profectique de Aetham reuersi sunt Phiahiroth, quod est contra Beelsephon, et castra metati sunt e regione Magdol. Quarta mansio est Phiahiroth, quae interpretatur \'os nobilium\', scribiturque per litteram heth. quidam male hiroth \'uillas\' putant, errorque manifestus, quod pro supra dicto elemento ain litteram legant. Beelsephon in linguam nostram uertitur \'dominus aquilonis\' aut \'ascensus speculae\' aut \'habens arcana\',
Abbreviated transcription (Latin):
mortui terrenis oꝑib opprimunt.
mortuos filios suos. Mlichi uident᷑
egyptioꝵ primogenita dogiata ẽẽ
phylosophor. quib deceptos homineᷤᷤ
atq irretitos tenebant. Quȩ cum isrł
uiuus effugerit. circundant mortu¬
is suis. ne exeuntiũ imitent᷑ exemplũ
Porro quod sequit᷑ in diis eoꝵ fecit
iudicia. siue ut. Laͣx. transtuleruis
ultiones. illud hebrei autumant qd̃
nocte qua egressus est popłs omnia
in egypto templa destructa sunt. si¬
ue motu terre. siue tactu fulminũ.
Sp̃ualiter autẽ discimus quod egre¬
dientib nob̾ eregypto erroꝵ ydola
cultura quatiat᷑.¬

Expanded text:
mortui terrenis operibus opprimunt mortui terrenis operibus opprimunt mortuos filios. mihi uidentur Aegyptiorum primogenita dogmata esse philosophorum, quibus deceptos homines atque inretitos tenebant. quae cum Israhel uiuus effugerit, circumdant mortuis suis, ne exeuntium imitentur exemplum. porro, quod sequitur: in diis eorum fecit iudicia siue, ut Septuaginta transtulerunt, ultiones, illud Hebraei autumant, quod nocte, qua egressus est populus, omnia in Aegypto templa destructa sint siue motu terrae siue tactu fulminum. spiritaliter autem discimus, quod egredientibus nobis ex Aegypto errorum idola cultura quatiat
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo saluatoris audientes. tonitru¬
um putauerunt. Cumq cõmoti fue-¬
rimus ad euangłicam tubam & exci¬
tati tonitru. gaudio eximus in m̃se
primo. quando hiems preteriit & a¬
biit sibi. siue quando ueris exordiũ
est quando terra parturit. quando
cuncta renouant᷑. ⁊ eximus quinta de¬
cima die mensis primi in crastinũ
pasche. pleno mensis lumine post
esum agni in maculati: ⁊ calciatos pe¬
des de apło. & accinctos pudicitia lũ¬
bos & baculos. & baculos in manib
p̃paratos. Quãuis enim in egypto
quartadecima mensis pascha facien¬
tes comederimꝰ agnum. tam̃ tunc
nobis lux plena complet᷑. quando in
manu excelsa ramessem dimittimꝰ.
quȩ excelsa dicit᷑. uel qd̃ egyptum
ꝑcusserit uel quod ꝓtexerit isrł ui¬
dentib egyptiis qui admirant᷑ nos
exire de scło & torquentur inuidia
⁊ postea denere cupientes. in ꝑsecu¬
tionib suffocant᷑. quando ⁊ egyptii
sepeliunt pͥmogenitos suos. ⁊ patres

Expanded text:
baptismo saluatoris audientes tonitrubaptismo saluatoris audientes tonitruum putauerunt. cumque commoti fuerimus ad euangelicam tubam et excitati tonitrui gaudio, eximus in mense primo, quando hiemps praeteriit et abiit sibi, quando ueris exordium est, quando terra parturit, quando cuncta renouantur, et eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschae pleno mensis lumine, post esum agni inmaculati et calciatos pedes de apostolo et accinctos pudicitia lumbos et baculos in manibus praeparatos. quamuis enim in Aegypto quarta decima mensis pascha facientes comederimus agnum, tamen tunc lux nobis plena conpletur, quando in manu excelsa Ramessem dimittimus, quae excelsa dicitur, uel quod Aegyptum percusserit uel quod protexerit Israhel uidentibus Aegyptiis, qui admirantur nos exire de saeculo et torquentur inuidia et postea tenere cupientes in persecutionibus suffocantur, quando et Aegyptii sepeliunt primogenitos suos et patres
Abbreviated transcription (Latin):
autem castra de ramesse. mense
primo. quintadecima die mensis pri¬
mi. Altera die post pascha egressi surs.
filii isrł in manu excelsa in conspectu
omniũ egẏptioꝵ. ⁊ egyptii sepeliebant
quos ꝑcusserat dñs ex eis. om̃e primo¬
genitum in terra egẏpti. ⁊ in diis eoꝵ
fecit dñs iudicia. Ramesse aquibdã
interp̾tatur cõmotio turbulenta. aut
amaritudo cominotioq tinee. Nos au¬
tem uerius estimamꝰ expͥmi tonitru-¬
um gaudii. Ad hanc urbem quȩ in ex¬
tremis egypti finib erat. populus cõ¬
gregatꝰ ÷. qui in desertũ exire cupie-¬
bat: eo quod tumultum scłi derelinqͣrs.
mouebat᷑ auitiis pristinis. & acomedẽ
te prius tinea peccatoꝵ. ⁊ omnẽ amari¬
tudinem uertens indulcedinẽ. ut dei
uocem in sẏna monte de suꝑ tonantis
audiret. Qd̃ autem uerba diuina &
eloquia scripturarũ in istius seculi
& mundi rota tomtruus appellentuꝵ:
psalmista declarat dicens. Nox doni-¬
trui tui in rota. & dei patris uocẽ in

Expanded text:
autem de Ramessemense primo, quinta decima die mensis primi, altera die post pascha egressi sunt fillii Israhelin manu excelsain conspectu omnium Aegyptiorum. et Aegyptii sepeliebant, quos percusserat dominus ex eis, omne primogenitum in terra Aegypti, et in diis eorum fecit dominus iudicia. Ramesse a quibusdam interpretatur \'commotio turbulenta\' aut \'amaritudo commotioque tineae\', nos autem uerius aestimamus exprimi \'tonitruum gaudii\'. ad hanc urbem, quae in extremis Aegypti finibus erat, populus congregatus est, qui in desertum exire cupiebat, eo quod tumultum saeculi derelinquens mouebatur a uitiis pristinis et ab excomedente se prius tinea peccatorum et omnem amaritudinem uertens in dulcedinem ut dei uocem in Sina monte desuper tonantis audiret. quod autem uerba diuina et eloquia scripturarum in istius saeculi et mundi rota tonitruus appellentur, psalmista declarat dicens: uox tonitrui tui in rota, et dei patris uocem in
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarios fregerit ⁊ concusserit deser¬
tos prius gentium popłos. p̃parentur
cerui inmontib: ⁊ sit dilectus sicut filiꝰ
unicornum. intemploq eiꝰ om̃is dicat
glam. Porro qͦd uertimus filios strido¬
ris: ad illum sensum refer qd̃ timore
supplicii & eius loci ubi est fletus &
stridor dentium. deserentes diaboli
uincula. xp̃o dño credentiũ turba
colla submittat.

Expanded text:
aduersarios fregerit et concusserit deseraduersarios fregerit et concusserit desertos prius gentium populos, praeparentur cerui in montibus et sit dilectus sicut filius unicornium in temploque eius omnis dicat gloriam. porro, quoduertimus\'filiosstridoris\', ad illum sensum refer, qsupplicii et ejus loci ubi « est fletus et stridor dentium » , deserens diaboli vincula, Christo Domino credentium turba colla submittat.