comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicente apło. Quid enim mͥ de his que foris sunt iudi¬
care. ñne dehis quȩ intꝰ sunt uos iudicatis: de genere
autem ciborum. q̃ possunt bono animo et simplici
corde sine uitio concupiscentię qͥcumq humani eibi
indifferent̃ sumi ꝓhibet idẽ apłs iudicari eos qͥ carnib
uescebant᷑. et uinum bibant. ab eis qui se abhuimodi¬
alimentis temꝑabant. Qui manducat in qͥt. ñ mandu¬
cantẽ ñ sꝑnat. Et qͥ ñ manducat. manducantẽ ñ udi¬
cet. Ibi etiam ait. Tuquis es qui udices alienũ seruũ:
ñ bono. uolebant illi cum homines eẽnt in occulta cor¬
dis ferre sententiã dequib solus ds̃ iudicat. Adhoce ꝑti¬
net etiã illud. quod alio loco dicit. Nolite ante tempꝰ¬
iudicare. qͦ adusq ueniat dñs et illuminet abscondita
tenebrarũ. & manifestabit cogitationes cordis. & tunc
laus erit unicuiq a dõ. Sunt gͦ quędam facta media
quȩ ignoramꝰ qͦ animo fiant. quia et bono et malo fie¬

Expanded text:
dicente apostolo: quid enim mihi eos qui foris sunt iudicare? nonne de eis qui intus sunt uos iudicatis? de genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine uitio concupiscentiae quicumque humani cibi indifferenter sumi, prohibet idem apostolus indicari eos qui carnibus uescebantmentis temperabant: qui manducat, inquit, non manducantem non spernat, et qui non manducat, manducantem non indicet. ibi etiam ait: tu quis es, ut iudices alienum seruum? suo non bono, nolebant illi, cum homines essent, in occulto cordis ferre sententiam: de quibus deus solus iudicat. Ad hoc pertinet etiam illud quod alio loco dicit: nolite ante tempscondita tenebrarum et manifestet cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a deo. sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fie
Abbreviated transcription (Latin):
ac fortitudine qđ ossa significant qͣm homo quẽ male
loquentiũ lingua debilitat cum sciat falsa eẽ. quȩ dicunt᷑:
cuiꝰ rei dolor. nullomͦ animȩ uiscera dilaniaret. si ñ amor
laudis eiꝰ ossa confringeret. Et carnis curã ne feceritis¬
in desidiis. Crastinꝰ eñ dies in qͥt. sollicitus erit sibi ipse
idẽ. ut cum oportuerit sumas cibum uł potũ uł indum̃tũ
cum ipsa scilicet necessitas urgere ceꝑit. Aderunt eñ ħ

Expanded text:
ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo, quem male ac fortitudine, quod ossa significant, quam homo, quem male loquentium lingua debilitat, cum sciat falsa esse, quae dicuntur? cuius rei dolor nullo modo animae uiscera dilaniaret, si non amor laudis eiin desideriis. Crastinus enim dies, inquit, sollicitus eriid est ut cum oportuerit sumas cibum uel potum uel indumentum. cum ipsa scilicet necessitas urguere coeperit, aderunt haec,
Abbreviated transcription (Latin):
si tam̃ ille qͥ ħ agit se ipsum p̾beat pacientię atq humilita¬
tis exemplũ. minus sibi assumendo qͣm offertꝰ. s tam̃ ab
eis qui se honorant. nec totũ nec nicħ accipiendo. et id
quod accipitur laudis aut honoris ñ ꝓpt̾ se qͥ totus corã
dõ eẽ. debet. et humana conteninere. s ꝓpt̃ illos accipia¬
tur quib consulere ñ potest. si minia deiectione uilescat.
Adhoc enĩ ꝑtinet quod dictum ẽ. Nemo iuuentutẽ tuã.
contemnat. cũ ille hoc dixerit qui alio loco ait. Si ho¬
minib placere uellẽ xp̃i seruus ñ eẽm. Magnum ẽ. de ho¬
norib et laudib hominũ ñ letari. s omnẽ minantẽ pon¬
pam p̃cide. Et siquid inde necessariũ retinetur. id totum
adhumilitatẽ honorantiũ salutemq conferre. Non enĩ
frustra dictum ẽ. Deus confringet ossa hominũ placere
uolentiũ. Quid enim languidius quid tam sine stabilitate

Expanded text:
si tamen ille qui hoc agit, seipsum praebeat patientiae atque humilitasi tamen ille qui hoc agit, seipsum praebeat patientiae atque humilitatis exemplum, minus sibi assumendo quam offertur; sed tamen aeis, qui se honorant, nec totum nec nihil accipiendo et id, quod accipitur laudis aut honoris, non propter se, qui totus coram deo esse debet et humana contemnere, sed propter illos accipiatur, quibus consulere non potest. si nimia deiectione uilescat. ad hoc enim pertinet, quod dictum est: Nemo iuuentutem tuam contemnat, cum ille hoc dixerit, qui alio loco ait: Si hominibus placere uellem, Christi seruus non essem. Magnum est de honoribus et laudibus hominum non laetari, sed et omnem inanem pompam praecidere et, si quid inde necessarium retinetur, id totum ad utilitatem honorantium salutemque conferre. non enim frustra dictum est: Deus confringet ossa hominibus placere uolentium. quid enim languidius, quid tam sine stabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis inspicit. s etiam quotidie celebrent᷑. Quȩ feditas si
tantũ flagitiosa et ñ etiã sacrilega eẽt. quib cumq tole¬
rantię uirib sustentandã putaremꝰ. Quãqͣm ubi ẽ. illud
qđ cum multa uitia enumerasset idẽ apłs. int̾ quȩ posuit
ebriosos ita conclusit ut diceret. cum talib nec panẽ ede:
s feramus ħ in luxu et labe domestica. et eoꝵ conuuioꝵ
quȩ pͥuatis parietib continent᷑. accipiamꝰq cum eis corpꝰ
rum sepulcbris. saltimꝰ de locis sacram̃torũ de domib ora¬
tionum tantũ dedecꝰ arceat᷑. De contentione autẽ &e dolo¬
quid adme attinet dicere qͣndo ista uicia ñ inplebes sed
in nr̃o numero grauiora sunt: horum autẽ morborũ ma¬
ter suꝑbia est &e humane laudis auiditas quȩ etiam
hipochrisin sepe generat: Hic non resistitur nͥ crebris di¬
uinorum librorum testimoniis incuciat᷑ tunor & caritasdĩ.

Expanded text:
oculis inspicit, sed etiam cotidie celebrentur. quam foeditatem, si oculis inspicit, sed etiam cotidie celebrentur. quam foeditatem, si tantum flagitiosa et non etiam sacrilega esset, quibuscumque tolerantiae uiribus sustentandam putaremus. quamquam ubi est illud, quod cum multa uitia enumerasset idem apostolus, inter quae posuit ebriosos, + ita conclusit, ut diceret: cum talibus nec panem edere? sed feramus haec in luxu et labe domestica et eorum conuiuiorum, quae priuatis parietibus continentur, accipiamusque . cum eis corpusrum sepulcris, saltem de locis sacramentorum, de domibus orationum tantum dedecus arceatur. quis enim audet uequid me attinet dicere, quando ista uitia non in plebe, sed in nostro numero grauiora sunt? horum autem morborum mater superbia est et humanae laudis auiditas, quae etiam hypocrisin saepe generat. huic non resistitur, nisi crebris diuinorum librorum test
Abbreviated transcription (Latin):
uicioꝵ detestanda et uitanda uno in loco posuerit de qͥb
innumerabiliũ peccatorum exurgit seges. unũ horum
quod scdo loco posuit acerrime in ęccłia undicatur.
Duo autẽ reliqͣ id ÷ pͥmum et ultimũ. tolerabilia uident᷑
hominib atq ita paulatĩ fieri potest ut nec uitia iam
putent᷑. Ait enim uas electionis. Non in cominessationib
et ebrietatib ñ incubilib etmpudiciciis. ñ in contentio¬
ne &e emulatione. s induite uos dominũ iħm xp̃m
et carnis curam ne feceritis in concupiscentiis. Horum gͦ
trium cubilia etimpuditiciȩ ita magnũ crim̃ putatur.
et nemo dignus ñ mͦ eccłiastico minist̾io. s etiã ipsa sacra¬
mentoꝵ communione uideatur. qui se isto peccato ma-¬
culauerit. Et recte omĩno. S quare solume commessationes
enĩ et ebrietates ita concesse et licite putant᷑. ut inhono¬
re etiam beatissimoꝵ martyrũ. ñ solum ꝑdies solemnes.
qđ ipsum quis ñ lugendum uideat qui hee non carneis

Expanded text:
uitiorum detestanda et uitanda uno in loco posuerit, de quibus innumerabilium peccatorum exurrexit seges, unum horum, quod quidem secundo loco posuit, acerrime in ecclesia uindicatur; duo autem reliqua, id est primum et ultimum, tolerabilia uidentur hominibus atque ita paulatim fieri potest, ut nec uitia iam putentur. ait enim uas electionis: Non in comissationibus et ebrietatibus, non in cubilibus et inpudicitiis, non in contentione et zelo; sed induite uos dominum Iesum Christum et carnis curam ne feceritis in concupiscentiis. Horum ergo trium cubilia et inpudicitiae ita magnum crimen putatur, ut nemo dignus non modo ecclesiastico ministerio, sed ipsa etiam sacramentorum communione uideatur, qui se isto peccato maculauerit. et recte omnino. sed quare solum? comissationes enim et ebrietates ita concessae et licitae putantur, ut in honore etiam beatissimorum martyrum non solum per dies sollemnes, quod ipsum quis non lugendum uideat, qui haec non carneis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. annuncibit᷑ dño generatio uentura ac si diceret᷑
dño placebunt qui annunciabunt ñ sibi. ut ita sit dño
annunciare sic̃ ẽ. dño uiuere. Sic dictum est qui mã¬
ducat dño manducat: & ñ manducat dño ñ manducat
Adhoc quippe addidit et gr̃as agit dõ. ut ostendet᷑¬
cte. tunc iustȩ. tunc pie fit. cũ opꝰ bonũ in eiꝰ fit laudẽ
cuiꝰ grã donatur ut fiat. In qͦ affectu ꝑficiens. quicqͥd
bonĩ facit dño facit. hoc est in eius laudẽ cuius gr̃am¬
ꝑcepit ut fiat. Unde ẽ. actio gr̃arum. quȩ intimo fide¬
lium mysterio celebrat᷑. Nẽmo enim nr̃m sibi uiuit.¬

Expanded text:
est: Adnuntiabitur domino generatio uentura, ac si diceretur domino placebunt qui adnuntiabunt non sibi\', ut ita sit domino adnuntiare, sicut est domino uiuere. sic dictum est: Qui manducat, domino manducat et, qui non manducat, domino non manducat. adcte, tunc juste, tunc pie fit cum opus bonum in ejus fit laudem, cujus gratia donatur ut fiat. In quo affectu proficiens, quidquid boni facit, Dpercepit, ut faciat; unde est actio gratiarum, quae intimo fidelium mysterio celebratur. Illud autem, quod sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uita humana suꝑ t̾ram. Nex et dies. Dies in comparatiõe
infideliũ. nox in comparatione angłorum. habent eñi¬
qͣm non habent infideles. s ñdũ habent fideles quem
angłi habent. Tunc autẽ habebunt. cum erunt ȩquales
angłis dĩ quod illis in resurrectione ꝓmissum est:¬

Expanded text:
, adhuc nox est. Nox et dies. Dies in comparatione infidelium, nox in comparatione angelorum. Habent eniquem non habent infideles; sed nondum habent fideles quem Angeli habent: tunc autem habebunt, cum erunt aequales Angelis Dei; quod illis in resurrectione promissum est
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo scientie. Ibi sedet deus. inplenitudine scientiȩ
Licet intelligamꝰ cherubin sublimes eẽ. cȩlorum potestates
atq uirtutes. tam̃ siuis eris cherubin. Si eñi cherubin
sedes ẽ. dĩ. audi quid dicat scriptura. Anima iusti. sedes
sapientiȩ. Quomͦ inquis ero plenitudo scientiȩ: Quis hoc
implet: habes unde impleas. Plenitudo legis caritas. Noli
ꝑmulta ire atq distendi. Terret te ramoꝵ diffusio: radicẽ
tene. et de magnitudine arboris noli cogitare. Sit inte ca¬
ritas et necesse ẽ. plenitudo scientię consequat᷑. Quid eñi
nescit qui caritatẽ scit. qͣndoquidẽ dictũ ẽ deus caritas ẽ:¬

Expanded text:
udine scientiae. Licet intelligamus Cherubim sublimes esse coelorum potestates atque virtutes; tamen si vis, eris Cherubim. Si enim Cherubim sedes est Dei, audi quid dicat Scriptura: Anima justi sedes est sapientiae . Quomodo, inquis, ero plenitudo scientiae? quis hoc implet? Habes unde impleas: Plenitudo Legis charitas . Noli per multa ire atque distendi. Terret te ramorum diffusio; radicem tene, et de magnitudine arboris noli cogitare. Sit in te charitas, et necesse est plenitudo scientiae consequatur. Quid enim nescit qui charitatem scit, quandoquidem dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet me. S quia restat illa clarificatio ubi illuminabum¬
tur occulta tenebrarum et manifestabunt᷑ cogitationes
cordis. & laus erit unicuiq a te. nunc inista uita. in ista ꝑe¬
grinatione in hac luce fidĩ quȩ incomparatione tenebra¬
rum infideliũ iam dies ẽ s in comparatione diei uͥ uidebi¬
mus facie ad faciẽ. ad huc nox ẽ. adhuc oratio mea p̾ueniet
te. Ut autẽ ista feruescat et exerceat᷑ oratio. qđ nob̾ qͣntũ
expediat nullis ut opinor uerb̃ explicari potest. differtur
bonũ quod inȩt̃nũ dabit᷑. et mala transitura crebrescunt:
deserunt. De quib dic̃ apłs. Om̃s me derelinquerunt. ñ illis
imputet᷑. S ut quid hȩc omnia nͥ ut oratio huiꝰ scĩ corpo¬
ris. mane id ÷ post noctem infidelitatis. in luce fidĩ p̃ue¬
niat dm̃. donec ueniat salus illa in cuiꝰ ñdũ re. s iam spe
salui facti sumus. eãq cũ pacientia fidelit̃ expectamꝰ.¬

Expanded text:
enit me: sed quia restat illa clarificatio, ubi illuminabuntur occulta tenebrarum, et manifestabuntur cogitationes cordis, et laus erit unicuique a te ; nunc in ista vita, in ista peregrinatione, in hac luce fidei, quae in comparatione tenebrarum infidelium jam dies est, sed in comparatione diei ubi videbimus facie ad faciem, adhuc nox est, adhuc «or Ut autem ista fervescat et exerceatur oratio, quod nobis quantum expediat, nullis, ut opinor, verbis explicari potest; differtur bonum quod in aeternum dabitur, et mala transitura crebrescunt. deserunt: de quibus dicit Apostolus, «Omnes me reliquerunt; non illis imputetur» . Sed utquid haec omnia, nisi ut oratio hujus sancti corporis mane, id est, post noctem infidelitatis in luce fidei praeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus, eamque cum patientia fideliter exspectam
Abbreviated transcription (Latin):
ne atq in hoc scło ducitur. in comparatione uitȩ infidelis
atq impie. ñ irrationabilit̾ lux & dies appellat᷑. dicente
apło. fuistis enĩ aliqͣndo tenebre. nunc autẽ lux inch̃o.
Et illud. Abiciamꝰ gͦ oꝑa tenebrarũ. et induamꝰ nos arma
lucis sic̃ indie honeste ambulemꝰ. Qui tam̃ dies nͥ rursus in¬
comparatione illiꝰ diei qͦequales angłs facti uidebimus dm̃
sicuti ÷ ipse quoq nox eẽt. non hĩc propħiȩ lucerna in¬
digeremus. Unde apłs petrꝰ ait. Habemus cerciorẽ ꝓpħicũ
sermonẽ cui benefacitis intendentes sic̃ lucernȩ mobseu

Expanded text:
ur, in conparatione uitae infidelis atque inpiae non inrationabiliter lux et dies appellatur dicente apostolo: fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino, et illud: abiciamus ergo opera tenebrarum et induamur arma lucis, sic ut in die honeste ambulemus: qui tamen dies ncomparatione illius diei quo aequales Angelis facti videbimus Deum sicuti est, ipse quoque nox esset; non hic prophetiae lucerna indigeremus: unde apostolus Petrus dicit, Habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes sicut lucernae lu
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ te ipsum. Cur gͦ ñ dicimꝰ qͥ hanc uirtutẽ habet ha¬
bere omnes. cum plenitudo legis sit caritas: an qͣntomagis
ẽ. in homine tantomagis ẽ. uirtute p̃ditus qͣnto autẽ minꝰ
tanto minꝰ in ẽ. uirtꝰ quia ipse ẽ. uirtus. & qͣntominus in ÷
uirtus. tantomagis ẽ. uicium. Ubi illa plena ce ꝑfecta
fuerit. nicħ exuitio remanebit. Nolite itaq putare

Expanded text:
ia est. cur ergo non dicimus qui hanc uirtutem habet habere omnes, cum plenitudo legis sit caritas? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute praeditus; quanto autem minus, tanto minus inest uirtus, quia ipsa est uirtus; et quanto minus inest uirtus, tanto magis est uitium? ubi ergo illa plena et perfecta erit nihil ex uitio remanebit. proinde mihi uide
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ commemorat nͥ qͥa dilectionẽ dĩ possunt ho¬
mines mentiri. qͥa rariores temptationes eã ꝓbant indi¬
lectione autẽ ꝓximi facilius conunicunt᷑ eam ñ hab̾e. dũ
iniq cum hominib agunt: consequens ẽ. autẽ ut qͥ exto¬
to corde extota anim̾a. extota mente ͫ diligit. diligat &
ꝓximũ tanqͣm se ipsum. qͥħ iubet ille. quẽ ex toto corde¬
& ex tota anima & ex tota mente diligit. Item diligere ꝓ¬
ximũ id ÷ omnẽ hominẽ tanqͣm se ipsũ qͥs potest nͥ dm̃
diligat: cuiꝰ p̃cepto & dono dilectionẽ ꝓximi possit imple
teneri. etiã unũ hoꝵ cominemorare plerumq fufficit cũ
agit᷑ de oꝑib iusticiȩ. s oportunꝰ illud de qͦ quisq faciliꝰ¬

Expanded text:
leri. Cur, nisi quia dilectionem Dei possunt homines mentiri, quia rariores tentationes eam probant; in dilectione autem proximi facilius eam convincuntur non habere, eum inique cum hominibus agunt? Consequens to corde, ex tota anima, ex tota mente Deum diligit, diligat et proximum tanquam seipsum: quia hoc jubet ille quem ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente diligit. Item diligere proximum, id est omnem hominem, tanquam seipsum quis potest, nisi Deum diligat, cujus praecepto et dono dilectionem proximi possit implerteneri, etiam unum horum commemorare plerumque sufficit, cum agitur de operibus justitiae: sed opportunius illud de quo quisque facili
Abbreviated transcription (Latin):
niens ꝑspm̃ quẽ ꝓmissum misit. in manifestatione dona¬
uit. qua sola caritate iusticia legis posset impleri ꝓpt̃ca dix̃.
ñ uenilegẽ soluere s adimplere. Hoc ẽ. enĩ nouũ testam̃tũ
quod hiue lectioni hereditas regni cęloꝵ promitit᷑. quod
infiguris uetĩs testam̃ti ꝓtempoꝵ distributione tegeba¬
tur. Unde idẽ dic̃. Maudatũ nouum do uob̃. ut uos in¬
uioẽ diligatis. Hȩc ẽ. autẽ uera dilectio. ut inberentes
ueritati iustę iuamus. et idõ contemnamꝰ omia morta¬
lia. p̃amore hominũ qͦ eos uolumus iuste uiuere. Ita enĩ et
mori ꝓfribꝰ utilit̃ parati eẽ. poterimꝰ. qđ nos dñs iħe. ap̃c¬
exemplo suo docuit. Cum enĩ duo p̃cepta sint inquib to
ta lex pendet ce propħe. dilectio dĩ et dilectio ꝓximi. ñ
immerito plerumq scriptura ꝓutroq unũ ponit. siue tan¬
tum dĩ sy̨cuti ẽ illud. scimus qm̃ diligentib dm̃ omĩa co¬
oꝑant᷑ in bonũ. et itum qͥsquis autẽ diligit dm̃ hie cog¬

Expanded text:
nctum quem promissum misit, in manifestatione donavit, qua sola charitate justitia Legis posset impleri, propterea dixit: Non veni solvere Legem, sed adimplere. Hoc est Novum Testamentum, quo huic dilectioni haereditas regni coelorum promittitur, quod in figuris Veteris Testamenti pro temporum distributione tegebatur. Unde idem dicit: Mandatum novum do vobis, ut vos inui diligunt. haec est autem uera dilectio, ut inhaerentes ueritati iuste uiuamus et ideo contemnamus omnia mortalia prae amore hominum, quo eos uolumus iuste uiuere. ita enim et mori pro fratribus utiliter parati esse poterimus, quod nos exemplo ta Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et dilectio proximi ; non immerito plerumque Scriptura pro utroque unum ponit: sive tantum Dei, sicuti est illud, Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum ; et iterum, Quisquis autem diligit Deum, hic cog
Abbreviated transcription (Latin):
homines. et uos facite eis. Hȩc ẽ. enim lex &e propħe. Et
pleraq talia reꝑimus in litteris scĩs. in quib sola dile¬
ctio ꝓximi adꝑfectionẽ p̃cipi uidet᷑. et taceri de dile¬
ctione dĩ. cum inutroq p̃cepto lex pendeat & propħȩ.
S hoc uideo qͥa & qui ꝓximum diligit. consequens ẽ. ut
ipsam p̃cipue dilectionẽ diligat. Deus autem dilectio :
et qͥ manet indilectione in dõ manet. Consequens gͦ est
ut precipue dm̃ diligat. Queri potest cur apłs solam
adult̃ab̾. ñ homicidiũ facies. ñ furab̾is ñ concupisces. et si
quod ẽ. aliud mandatum in hoc sermone recuꝑatur dili

Expanded text:
haec et uos facite illis; haec est enim lex et prophetae. et pleraque alia reperimus in litteris sanctis, in quibus sola dilectio proximi ad perfectionem praecipi uidetur et taceri de dilectione dei, cum in utroque praecepto lex pendeat et prophetae. sed et hoc ideo, quia et qui proximum diligit consequens est, ut ipsam praecipue dilectionem diligat; deus autem dilectio est, et qui manet in dilectione, in deo manet. consequens ergo est ut praecipue deum diligat. Quapadulterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces, et si quod aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. mensurã fidei. Sic̃ enim in uno corpore multa mem¬
bra habemus. omnia autẽ membra ñ eosdẽ actus ha-¬
bent. ita multi unum corpꝰ sumus in xp̃o. Singłi autem
alt̃ alt̾ius menbra. Habentes dona diuersa scđ̾m gr̃am
corpꝰ in xp̃o. Quod etiam sacram̃to altaris fidelib noto.
frequentat ȩccłia uͥ ei demonstrat᷑ qđ in eare qͣm of.¬
fert ipsa offert᷑ Merito illi in celestib sedib constitu¬
gaudent. cuiꝰ et̃nitate firmi. cuiꝰ ueritate certi. cuiꝰ mu.¬
les beatiq simus miscđit̾ diligunt nolunt nos sibi sa¬
crificari. sed ei cuiꝰ et ipsi nob̾cum sacrificium se ẽẽ noue

Expanded text:
em apostolus: sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eosdem actus habent, ita multi unum corpus sumus in Christo. singuli autem alter alterius membra, habentes dona diuersa secundum gratiam corpus in Christo. Quod etiam Sacramento altaris fidelibus noto frequentat Ecclesia, ubi ei demonstratur, quod in ea re quam offert, ipsa offergaudent, cuius aeternitate firmi, cuius ueritate certi, cuius mules beatique simus, misericorditer diligunt, nolunt nos sibi sacrificari, sed ei, cuius et ipsi nobiscum sacrificium se esse noue
Abbreviated transcription (Latin):
debitores. ostendit apłs dicens. Nemini quiꝰquã debeatis nͥ
cogitemꝰ reddimus potiꝰ qͣm donamꝰ. si nemini quicqͣm de¬
bendũ ẽ. nͥ ut inuicem diligamus. Ipsa quippe dilectio
exigit debitum. ut fr̃nȩ caritati sermentes eum qͥ se adu¬
uari recte uelit. in qͦ possumus adiuuemꝰ semꝑ existentes¬

Expanded text:
debitores ostendit Apostolus dicens: Nemini quidquam debeatis nisi cogitemus, reddimus potius quam donamus, si nemini quicquam debendum est, nisi ut inuicem diligamus. ipsa quippe dilectio exigit debitum, ut fraternae caritati seruientes eum, qui se adiuuari recte uelit, in quo possumus, adiuuemus. sed, mi frate
Abbreviated transcription (Latin):
N fide xͥ. ñ ẽ distantia iudei neq greci. ñ serui neq libi.
ñ masculi oe femine. In qͣntum eni omnes fideles sunt. om̃i
unũ sunt in xͦ iħu. Et si hoc fac̾ fides ꝑqͣm inhac uita iuste
ambulat᷑ quanto ꝑfectius atq cumulatiꝰ id species ipsa fa¬
ctura ẽ. cum uidebimꝰ faciȩ ad facieme nam nunc qͣmiuis p¬
mitias habentes sp̃s qui uita ẽ ꝓpt̃ iusticiã fidĩ. tam̃ qͥa adhuc¬

Expanded text:
n est distantia Judaei, neque Graeci, non servi neque liberi, non masculi et feminae: in quantum enim omnes fideles sunt, omnes unum sunt in Christo Jesu. Et si hoc facit fides, per quam in hac vita juste ambulatur; quanto perfectius atque cumulatius id species ipsa factura est, cum videbimus facie ad faciem ? Nam nunc quamvis primitias habentes spiritus, qui vita est
Abbreviated transcription (Latin):
licturꝰ es. noli ꝓ illa sic pugnare. ut tu relinqͣris. Uita nr̃a xꝰ
s etiã exaltari. Mori s etiam resurgere. Opꝰ te t̾̃ret. merce¬
dẽ uide. Quare uis ꝑuenire delicatus ad eam rẽ. adqͣm ñ
ꝑducit nͥ labor Prodest gͦ et securitas nr̃a cuiꝰ mini¬
st̃io qui es adiuuatur et nrã. Prodest & int̾cessio nrã cuius
minist̾io seueritas temꝑat᷑ & ura. Non nobis displiceat. qđ
rogamini abonis. quia nec udbis displicet quod timemi¬
ni a malis. Nam hominũ iniqͥtatem etiã apłs paulꝰ non
tantũ iudicio futͣ᷑o. uerũ etiã de p̃sentib ur̃is scłarib potesta
tib terruit. asserens oe ipsas ad dispensationẽ diuine proui¬
dentiȩ ꝑtinere. Om̃ĩs in quit anima potestatib sublimio¬
rib subdita sit. Non ÷ enim potestas nͥ adõ. Quȩ autẽ st̃
a dõ ordinato sunt. Qua ꝓpt̾ qui resistit potestati. ordina

Expanded text:
licturus es, noli pro illa sic pugnare, ut tu relinquaris. CAPUT XI. 16licturus es, noli pro illa sic pugnare, ut tu relinquaris. CAPUT XI. 16d etiam exaltari; mori, sed etiam resurgere. Opus te terret, mercedem vide. Quare vis pervenire delicatus ad eam rem, ad quam non urrant. Prodest ergo et seueritas uestra, cuius ministerio quies adiuuatur et nostra; prodest et intercessio nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamini a bonis, quia nec bonis displicet, quod timemini a malis. nam hominum iniquitatem etiam apostolus Paulus non tantum de iudicio futuro uerum etiam de praesentibus uestris ribus terruit, asserens et ipsas ad dispensationem divinae providentiae pertinere. Omnis, inquit, anima potestatibus sublimioribus subdita sit: non est enim potestas, nisi a Deo; quae autem sunt, a Deo ordinatae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ ꝓuidentiorẽ leuiorẽq sententiã. quod licet iudicib
facere. etiam ñ in causis ȩccłiȩ. Time gͦ nob̾eum iudiciũ dĩ
patris. et commenda mansuetudinẽ patris. Cum em̃ tu fa¬
cis. ȩccłia facit. ꝓpt̃ qͣm facis. et cuiꝰ filiꝰ facis. Contende bo¬
nitate cum malis. Illi scelere immam membra de corpore
uiuo uulserunt. tu oꝑe miscdiȩ effice. ut illa quȩ nefandis
oꝑib exercebant alicui utili oꝑi integra coꝵ membra de¬
seriuant. Illi non peꝑcerunt correctionẽ sibi p̃dicantib
dĩ seruis. tu parre comp̃hensis. parce ꝑductis. parce conum¬
ctis. Illi impio ferro funderunt sanguinẽ ap̃ianorum. tu
ab eorum sangume etiam uiridicum gladium choibe pro¬
pter ap̃m. Iui ministro ȩccłiȩ occiso extorserunt spacium
uiuendi. tu mnimicis eccłiȩ uiuentib relaxa spatium peni¬
tendi. Talẽ te oportet eẽ. in causa ȩccłiȩ iudicc̃ ap̃ianum.
petentib monentib interpellantib nob̾. dõ necesitate¬

Expanded text:
partem prouidentiorem lenioremque sententiam, quod licet iudicibus facere etiam non in causis ecclesiae? time ergo nobiscum iudicium dei patris et commenda mansuetudinem matris. cum enim tu facis, ecclesia facit, propter quam facis et cuius filius facis. contende bonitate cum malis. illi scelere immani membra de corpore uiuo auulserunt, tu opere misericordi effice, ut illa, quae nefandis operibus exercebant, alicui utili operi integra eorum membra deseruiant; illi non pepercerunt correctionem sibi praedicantibus dei seruis, tu parce comprehensis, parce ductis, parce conuictis; illi impio ferro fuderunt sanguinem Christianum, tu ab eorum sanguine etiam iuridicum gladium cohibe propter Christum; illi ministro ecclesiae occiso extorserunt spatium uiuendi, tu inimicis ecclesiae uiuentibus relaxa spatium paenitendi. talem te oportet esse in causa ecclesiae iudicem Christianum petentibus, monentibus, intercedentibus nobis. solent
Abbreviated transcription (Latin):
ñ honeraret᷑ non a nob̾ p̃dicaretur. non tanto p̃conio lau¬
daret᷑. habet gͦ laudem ex illa. Quid enim ait apłs. bonũ¬
apłi &e martyres. et non eos laudauer̃ s int̾fecerunt pociꝰ
at te. Modo autẽ temꝑauit aͣbba. circum aspex̃. appendit.
modatꝰ ẽ. circum dedit. Difcite quid audistis. Bonum fac et
habeb̾ laudem ex illa. Si enĩ iusta ẽ. potestas habebis laudẽ
ex illa. etiam ipsa laudante. Si autẽ iniqͣẽ. mortuus ꝓfide.
ꝓiusticia. ꝓueritate habeb̾ laudẽ exilla etiã illa seuiente.
Exilla enim habebis. non ipsa laudante s ipsa tͥ laudis occa¬

Expanded text:
non honoraretur, non a nobis praedicaretur, non tanto praeconio launon honoraretur, non a nobis praedicaretur, non tanto praeconio laudaretur. Habet ergo laudem ex illa, etiam nolente illa. Non et martyres; et non eos laudaverunt, sed interfecerunt potius stas, deciperet te. Modo autem temperavit verba, circumspexit, appendit, moderatus est, circumcidit. Discite quod audistis: Bonum fac, et habebis lauex illa in ipsa laudante. Si autem iniqua est, mortuus pro fide, pro justitia, pro veritate habebit laudem ex illa, in illum saeviente. Ex illa enim habebit, non ipsa laudante, sed ipsa tibi laudis occa
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Iniustũ enĩ ñ ẽ. ut improbis accipientib nocendi potesta¬
tem bonorum pacientia ꝓbetur & maloꝵ iniquitas puniat᷑.
Nam ꝑ potestatẽ diabolo datam. & iob ꝓbatꝰ ẽ. ut iustꝰ appa¬
reret. et petrꝰ temptatꝰ ne dese p̃sumeret. & paulꝰ colafizatꝰ ne
se extolleret. & iudas damnatꝰ ut se suspendet. Cum gͦ ꝑpo
testatẽ qͣm diabolo dedit. omĩa iustȩ ipse ds̃ fecerit. ñ tam̃
phis iustificatꝰ s ꝓiniqua nocendi uoluntate quȩ ipsius dia¬
boli fuit. ei reddet᷑ infine suppliciũ cum dicet᷑ impiis qui eiꝰ
nequitiȩ consentire ꝑseuerauerint. ite inignẽ ȩt̃nũ quem
p̃parauit pat̃ m̃s diabolo et angłis eiꝰ. Uis autẽ ñ tumere¬
ait aliquis. ses laurentius malũ fecerat ut a potestate occ¬
det᷑: qͦmͦ in illo impletum ẽ. bonum fac & habebis laudẽ
ex illa. qͣndo faciendo bonum tantos cruciatꝰ meruit ex

Expanded text:
mea. iniustum enim non est, ut improbis accipientibus nocendi potestamea. iniustum enim non est, ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et malorum iniquitas puniatur. nam per potestatem diabolo datam et Iob probatus est, ut iustus adpareret, et Petrus temptatus, ne de se praesumeret, et Paulus colaphizatus, ne se extolleret, et ludas damnatus, ut se suspenderet. - cum ergo per potestatem, quam diabolo dedit, omnia iuste ipse deus fecerit, non tamen pro his iuste factis, sed pro iniqua nocendi uoluntate, quae ipsius diaboli fuit, ei reddetur in fine supplicium, cum dicetur impiis, qui eius nequitiae consentire perseuerauerint: ite in ignem aeternum, quem parauit pater meus diabolo et angelis eius. Quia uerait aliquis, sanctus Laurentius malum fecerat, ut a potestate occideretur? Quomodo in illo impletum est, Bonum fac, et habebis laudem ex illa, quando propter bonum tantos cruciatus meruit ex
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ. a dõ. S quia ipsa mala cupiditas nulli nocet si ille ñ
ꝑmittat. ñ ẽ. inquit potestas nͥ a dõ. Unde ds̃ homo stans
ante hominẽ ñ hab̾es in me inqͥt potestatẽ. nͥ data tͥ fuis
sec desuꝑ. Ille iudicabit. ille docebat. Cum iudicabatur
docebat ut iudicaret qͦsdocuerat. Non hab̾es inqͥt in me
ñ habet potestatẽ nͥ cum acceꝑit desuꝑ. Quid ipse diabo¬
lus. ausus ÷ uł unã ouiculã tollere uiro scõ iob nͥ pͥꝰ dice¬
ret. mitte manũ tuãs hoc ẽ. da potestatẽ. Ille uolebat s
ille ñ sinebat. Quando ille ꝑmisit. ille ñ potuit. Non gͦ
dedit et diabolus abstulit. s dñs dedit & dñs abstulit. Sic̃
etiã nocentium potestas ñ ÷ nͥ a dõ fic scrptũ ẽ. loquente sa¬
iob scriptum ẽ. Qui regnare fec̃ inquit. hominẽ ypocritã.
ꝓpt̾ ꝑũsitatem popłi. Et de popło isrł dic̃ deus. dedi eis regẽ in ra

Expanded text:
non est a Deo: sed quia ipsa mala cupiditas nulli nocet, si ille non non est a Deo: sed quia ipsa mala cupiditas nulli nocet, si ille non permittat, Non est, inquit, potestas nisi a Deo. Unde Deus homo stans ante hominem, Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data fuisset tibi desuper . Ille judicabat, ille docebat: cum judicabatur, docebat, ut judicaret quos docuerat: Non haberes, inquit, innon habet potestatem, nisi cum acceperit desuper? Quid ipse diabolus, ausus est vel unam oviculam tollere viro sancto Job, nisi prius diceret, Mitte manum tuam, hoc est, da potestatem? Ille volebat, sed ille non sinebat; quando ille permisit, ille potuit: non ergo dedit et diabolus abstulit; sed, Dominus dedit, et etiam nocentium potestas non est nisi a deo, sic scriptum est loquente saIob scriptum est. qui regnare facit, inquit, hominem hypocritam propter peruersitatem populi. et de populo Israhel dicit deus: dedi eis regem in ira
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ urẽ seueritatis ostendunt. Proiide sic̃ dilectionẽ ius¬
si sunt t̾rentib deb̾e qͥ timent. ita dilectionẽ uissi sunt ti.¬
m̃tib debe qͥ t̾rent. Nichil nocendi cupiditate fiat. s omĩa
consulendi caritate. Et nichil fiet immanit̾. nichil inhuia¬
nit̃. Ita formidabit᷑ ultio cognitoris. ut nec intercessoris
religio contemnatur. qͥa &e plectendo & ignoscendo hoc so¬
lum bñ agit᷑ ut uita hominũ corrigatur. Qđ si tanta ẽ.
ꝑuersitas & impietas ut ei corrigende nec discipline nec¬
conscientia qͣm ds̃ cernit siue seueritate siue lenitate ñ nͥ
officium dilectionis impletur. Non ẽ enĩ potestas nͥ¬
uoluntas potest eẽ. a suo qͦq animo praua. Non ẽ aut̃
potestas nͥ adõ. Et hoc abdita altaq iusticia. qm̃ ñ ẽ ini¬
Non ẽ. enĩ pocestas nisi a dõ. Difinitiua sententia apłi ẽ.
Non dix̃. ñ ẽ cupiditas nͥ adõ. Est eñĩ mala cupiditas quȩ

Expanded text:
tatem vestrae severitatis ostendunt. Proinde sicut dilectionem jussi sunt terrentibus debere qui timent, ita dilectionem jussi sunt timentibus debere qui terrent. Nihil nocendi cupiditate fiat, sed omnia consulendi caritate, et nihil fiat immaniter, nihil inhumaniter. Ita formidetur ultio cognitoris, ut nec intercessoris religio contemnatur, quia et plectendo, et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut uita hominum corrigatur. quod si tanta est peruersitas et impietas, ut ei corrigendae nec disciplina pconscientia, quam deus cernit, siue seueritate siue lenitate non nisi officium dilectionis impletur. Quod autem in episuoluntas potest esse a suo quoque animo praua; non est autem potestas nisi a deo et hoc abdita altaque iustitia, quoniam non est inintentia Apostoli est. Non dixit, Non est cupiditas nisi a Deo. Est enim mala cupiditas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nere. quod uult ad maiora ꝓuehere. Quib ait. Si dilexeritis
eos qͥ uos diligunt id ẽ. reddiditis bona ꝓbonis qͣm mer¬
cedem habebitis. id ẽ. quid magnũ facitis. ñne et publicani¬
hȩc faciunt: uult autẽ illos &e hoc facere. &e longe ampliꝰ id
÷ ut ñ solum amicos uerũ etiã ininicos diligant. Post ħ
autẽ quod ẽ. redđe mala ꝓmalis. habent &e mali et medio¬
crit̾ mali. uł medioerit̃ boni. usq adeo ut lex eis dedit ul¬
ciscendi modum. ocłm ꝓ ocło dentẽ ꝓdente. quȩ si dici po
quod fecerit alioquin nequaqͣm lex ea constitueret. sed qr
ulciscendi libido uitiosa ẽ. magisq adiudicẽ ꝑtinet. in¬
ter alios hoc discernere. qͣm bonũ hominẽ sibi expetere.

Expanded text:
permanere, quos vult ad majora provehere, quibus dicit: «Si dilexeritis permanere, quos vult ad majora provehere, quibus dicit: «Si dilexeritis eos qui vos diligunt,» id est, si reddideritis bona pro bonis; «quam mercedem hababitis,» id est, quid magnum facietisciunt» ? Vult autem illos et hoc facere, et longe amplius; id est, ut non solum amicos, verum etiam inimicos diligant. Posterius autem, quod est reddere mala pro malis, habeant et mali, et mediocriter mali, vel mediocriter boni; usque adeo ut Lex eis dederit ulciscendi modum, «Oculum pro oculo, dentem pro dente» : quae, si dici poquod fecerit; alioqui Lex nequaquam id constitueret: sed quia ulciscendi libido vitiosa est, magisque ad judicem pertinet inter alios hoc decernere, quam bonum hominem sibi expetere.
Abbreviated transcription (Latin):
dantib dicens. Dñe ne statuas illis hoc delictum. Adqͣm rẽ
p̃ceptum ꝑtinet. diligite inimicos ur̃os benefacite eis qui
odunt uos. et orate ꝓeis qui uos ꝑsequunt᷑. Mala ꝓmalis ñ
ec̃. reddenda. paulꝰ apłs dic̃. Nulli malũ ꝓmalo reddentes.
Et apłs petrus. Non reddentes malũ ꝓmalo. uł maledie¬
tum ꝓmaledicto. Unde & inpsalmo legit᷑. Si reddidi retri-¬
buentib mͥ mala. Duorũ postremoꝵ illud mitius ad nouẽ¬
Illud uͦ ultimum qͦ nicħ ẽ. peius. ad eos ꝑtinet de qͥb in ip¬
so psalmodr̃. Pro eo ut diligerent me de trahebant mͥ.
dilectionẽ quippe debebant tantis dñi beneficiis. qͣm non
solum minime reddebant. uerũ etiã ꝓ illo bono irrogabant
malum. Duo uͦ media quȩ diximꝰ hominũ quodãmͦ eẽ. me¬
beant & boni. & mediocrit̃ boni. uł medioerit̾ mali. Idõdo.¬
minꝰ hoc ñ rep̃hendit. s ñ uult in eosolo fuos discipłos ꝑma

Expanded text:
dantibus, dicens: «Domine, ne statuas illis hoc delictum» . Ad quam rem praeceptum pertinet, «Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro eis qui vos persequuntur» . Mala pro malis non esse reddenda Paulus apostolus dicit, «Nulli malum pro malo reddentes» ; et apostolus Petrus, «Non reddentes malum pro malo, vel maledictum pro maledicto» : unde et in Psalmis legitur, «Si reddidi retribuentibus mihi mala» . Duorum postremorum illud mitius ad noveillud vero ultimum quo nihil est pejus, ad hos pertinet, de quibus in isto psalmo legitur. «Pro eo ut diligerent me, detrahebant mihi.» Dilectionem quippe debebant tantis Domini beneficiis; quam non solum minime reddebant, verum etiam pro illo bono irrogabant malum. Duo vero media quae diximus hominum quodam modo esse mebeant et boni, et mediocriter boni, vel mediocriter mali. Ideo Dominus hoc non reprehendit, sed non vult in eo solo discipulos suos
Abbreviated transcription (Latin):
Et apłs ait. Non uos ipsos uidicantes Rm̃i. sed date locum
ire. Scriptum ẽ eñi. Micbi iundictam. ego retribuam di¬
eit dñs. Nec ipse itaq p̃cepit ut noluit undicari. sed ut
ñ se ipsi uindicantes: dent locum ire dĩ qͥ dix̃. Micbi uindi¬
ctam ego retribuã. & dñs in ęuuangłio uiduã ꝓponit in
similitũdinẽ quȩ uindicari desid̾ans udicẽ interpellabat
in iustũ. qͥ eam tandem aliquando non iusticia ductꝰ sed
tedio uictus audiuit. hoc autẽ dñs ꝓposuit. ut ostendet
multomagis dm̃ iustum cito facturum iudicium electoꝵ

Expanded text:
sos vindicantes, charissimi, sed date locum irae; scriptum est enim, Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus » . Nec ipse itaque praecipit ut nolint vindicari, sed ut non se ipsi vindicantes dent locum irae Dei qui dixit, Mihi vindictam, et ego retribuam. Et Dominus in Evangelio viduam proponit in similitudinem, quae vindicari desiderans, judicem interpellabat injustum, qui eam tandem aliquando non justitia ductus, sed taedio victus audivit : hoc autem Dominus proposuit, ut ostenderet multo mag
Abbreviated transcription (Latin):
crimꝰ ab ira ꝑ ipsum. Si enim cũ inuici eẽmus. reconciliati
sumꝰ dõ ꝑ mortẽ filii eiꝰ. multomagis reconciliati salui erimꝰ
ab ira ipsius. Quia uͦ etiã cũ peccatorib pęna debita reddit᷑.
ñ ẽ imquitas apd dm̃. sic dicit. Quid dicemꝰ: nũquid impiꝰ
ds̃ qui infert iram : uno aũt loco et bonitatẽ et seuentatem
ab illo ẽẽ. breuit̃ ammonuit dicens. Uides gͦ bonitatẽ et se¬
ucritatẽ dĩ. In cos quidem qͥcecidunt scueritatẽ. in te aũt¬

Expanded text:
ici essemus. reconciliati sumus deo per mortem filii eius, multo magis reconciliati salui erimus in uita ipsius. quia uero etiam cum peccatoribus poena debita redditur, non est iniquitas apud deum, sic dicit: quid dicemus? numquid iniquus deus, qui infert iram? uno autem loco et bonitatem et seueritatem ab illo esse breuiter admonuit dicens: uides ergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem, qui ceciderunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sibi uult labores fructuum tuorum manducabis:
mͦ labores habemus fructus postea erit. S qͥa & ipsi labores
dant et letos faciunt de spe. Si gͦ labor nr̃ potuit man¬
ducari. et potuit iocundare man̾ducatus. fructus ipsiꝰ la¬
boris qͣlis erit: manducant labores suos. qͥ euntes ibant et
fiebant mutentes semina sua. Quanto iocundius mandu¬
cabunt fructus laborum. qͥ uenientes ueniunt cum exul

Expanded text:
Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi labores dant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabun
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi et tribulatio quam ꝓnomine xp̃i credentes fue¬
rant ꝑpessuri. Tam̃ ñ ab re ẽ. eundẽ sp̃m sc̃m etiã nomine
ignis significatum uidi. ꝓpt̾ quod et in aduentũ eiꝰ dic¬
tum ẽ. Uisȩ sunt illis linguȩ diuisȩ uelut ignis qͥ et insedit
suꝑ unum quẽq eorum. hĩc & ipse dñs ait. Ignẽ ueni mut̾e
sc̃s qͣndo adño missus ẽ. uisȩ sunt illis lĩguę diuisȩ uelut
quib dr̃. Refrigescet caritas multors. Spe gauden¬
eẽ. cum dix̃. concupiscit et deficit anima mea in atria dñi.
Non enim habet quod desid̾at. S numqͥd sine gaudio ẽ:
qͦ gaudior quod ait apłs. Spe gaudentes. Ibi iam̃ gaude.¬
bit. mͦ ad huc spe. Idõq qͥ spe gaudent. qͥa certi sunt se
accepturos. tolerant intorculari omnes pressuras. Propt̃ea
& ipse apłs cum dixisset spe gaudentes. qͣsi his loqueret᷑
tes: quia differemini. Oratis et differemini. tolerate quod
differemini. Toleret᷑ qđ differt᷑. quia cũ uenerit ñ aufert᷑.¬

Expanded text:
intelligi et tribulatio, quam pro nomine Christi credentes fuerant perpessuri; tamen non ab re est, eumdem Spiritum sanctum etiam nomine ignis significatum videri. Propter quod et in adventu ejus dictum est: Visae sunt illis linguae divisae, velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum . Hinc et ipse Dominus ait: Ignem veni mittere s quando a Domino missus est, visae sunt illis linguae divisae velut quibus dicitur: «Refrigescet charitas multoruesse, cum dicit, «Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini;» non enim habet quod desiderat: sed numquid sine gaudio est? Quo gaudio? Quod ait Apostolus: «Spe gaudentes.» Ibi jam re gaudebit, modo adhuc spe. Ideoque qui spe gaudent, quia certi sunt se accepturos, tolerant in torculari omnes pressuras. Propterea et ipse apostolus cum dixisset, «Spe gaudentes;» quasi his loqueretur, tes?» Quia differimini. Oratis et differimini; tolerate quod differimini: toleretur quod differtur; quia cum venerit, non aufert
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i huiꝰ fidĩ p̃dicator scđm grãm quȩ data ẽ illi plantator
ẽ. et rigator. Nec tam̃ qui plantat ẽ. aliquid neq qͥ rigat. s
Quia nec om̃iũ est fides qui audiunt uerbum. s quib
deus partitur mensuram fidei. sic̃ nec om̃ia geriinant
quȩ plantantur &e rigant᷑ s quib deus dat increm̃tum.
Cur autẽ ille credat. ille ñ credat. cum ambo idẽ audiant.
cum miracłm in eorum conspectu fiat. ambo idem uideant.
altitudo ẽ diuitiarum sapientiȩ et scientiȩ eiꝰ cuiꝰ inscruta
miseret᷑. et quẽ uult obdurat. neq eñi ꝓpt̃ẽa sunt ista iniu¬
tis offendimꝰ om̃s. suggerit dominicã tanqͣm qͦtidianã qͦ¬
tidianis. et si leuiorib tam̃ uulnerib medicinã. Iudicium
enim inquit sine miscłia. illi qͥ ñ fecit misccłiam hinc enĩ

Expanded text:
Christi huius fidei praedicator secundum gratiam, quae data est illi. plantator est et rigator. nec tamen, qui plantat, est aliquid, neque qui rigat; sed quia nec omnium est fides, qui audiunt uerbum, sed quibus deus partitur mensuram fidei, sicut nec omnia germinant. quae plantantur et rigantur, sed quibus deus dat incrementum. cur autem ille credat. ille non credat. cum ambo idem audiant et. si miraculum in eorum conspectu fiat, ambo idem uideant. altitudo est diuitiarum sapientiae et scientiae eius, cuius inscrutamiseretur et, quem uult, obdurat; neque enim propterea sunt ista iniutis offendimus omnes, suggerit dominicam tamquam cotidianam cotidianis etsi leuioribus, tamen uulneribus medicinam. iudicium enim, inquit, sine misericordia illi qui non fecit misericordiam. hinc enim
Abbreviated transcription (Latin):
rum malũ. Non gͦ sic impenditꝰ caritas ut peccunia. Excep
to enim qđ illa impendendo minuit᷑. hȩc augetur. etiã illo
int̾ se differunt. quod pecuniã cui dederimꝰ. tunc ei beniuo¬
lentiores erimꝰ. si reciꝑe ñ queramus. Non autẽ potest ec̃. uerꝰ
s. recedit a qͦ dat᷑. Caritas uͦ ñ solũ apdđ erescit qͥ hanc ab eo qͣm¬
diligit exigit. etiam si ñ recipit. s etiã ille aqͦ eã recipit.
tunc incipit hab̾e cum reddit. Proinde dñe fr̃ mutuã tͥ
caritatẽ libens reddo. gaudensq recipio. Quam recipio ad¬
huc repeto. qͣm reddo adhuc debeo. Unum enĩ magistrũ
mꝰ p̃cipientẽ atq dicentẽ. Nemini qͥcqͣm debeatis. nͥ ut in¬

Expanded text:
rum malum. 2. Non ergo sic impenditur crum malum. 2. Non ergo sic impenditur cto eniiu. quod illa inpendendo minuitur, haec augetur. etiam illo inter se differunt, quod pecuniam cui dederimus, tunc ei beniuolentiores erimus, si recipere non quaeramus, non autem potest esse uerussed recedit. a quo datur, caritas uero non solum apud eum crescit. qui hanc ab eo, qdiligit, exigit, etiamsi non recipit; sed etiam ille a quo eam recipit, tunc incipit habere cum reddit. Proinde, domine frater, mutuam tibi charitatem libens reddo, gaudensque recipio: quam recipio, adhuc repeto: quam reddo, adhuc debeo. Unum enim magistrum,mus praecipientem ac dicentem: Nemini quidquam debeatis, nisi ut in
Abbreviated transcription (Latin):
ubi summum bonum numqͣm amutatur: hoc piorũ p̃miũ
ẽ. cuiꝰ ad ipiscendi spe uitã istã temporalẽ atq mortalẽ ñ
tam delectabilit̾ qͣm tolerabilit̾ ducimꝰ. et mala eiꝰ tunc
bono consilio &e diuino munere fortit̃ ferimꝰ. cum bonoꝵ
ȩt̃noꝵ fideli dĩ ꝓmissione &e fideli nr̃a expectatione gau-¬
demus. Ad hoc nos exhortatꝰ apłs paulus ait. Sꝑe gauden
ds̃ ipse magister latente maiestate diuinitatis. et carnis in¬
firmitate apparente. non solum sermonis oracło docuit. ue¬
rum etiam suę passionis et resurrectionis exemplo. In alt̾a

Expanded text:
ubi summum bonum numquam amittatur? Hoc piorum praemium ubi summum bonum numquam amittatur? Hoc piorum praemium est, cuius adipiscendi spe uitam istam temporalem atque mortalem non tam delectabiliter quam tolerabiliter ducimus et mala eius tunc bono consilio et diuino munere fortiter ferimus, cum bonorum aeternorum fideli dei promissione et fideli nostra expectatione gaudemus. ad hoc nos exhortatus apostolus ait: Spe gaudenhoc enim deus ipse magister latente maiestate diuinitatis et carnis infirmitate apparente non solum sermonis oraculo docuit uerum etiam suae passionis et resun-ectionis exemplo; in altera
Abbreviated transcription (Latin):
manducatis panem doloris. Iste ẽ. labor fructuum panis
doloris. Nisi enĩ manducaret᷑. ñ diceret᷑ panis. Nisi autẽ ha¬
beret aliqͣm suauitatẽ panis iste. nemo illum manducaret
cum tanta suauitate. Plorat ingemitu qͥ orat. dulciores
st̃ lacrimȩ orantium. qͣm gaudia theatroꝵ et audi flãmã
desidii qua manducatur ip̃se panis de qͥb dicie. qͥ mandu¬
catis panem doloris. Alio loco dic̃ amans iste. cuiꝰ uocem in
psalmo plerũq agnoscimꝰ. Factȩ sunt mͥ lacͥmȩ meȩ panis
diȩ ac nocte. Unde facte sunt lacrime panise dum dr̃ mͥ
Si beata uita ẽ. in cruciatib corporis. cur non in eamanet
sapiens ut fruatur: si autẽ misera ẽ. qͥd obsecro te nͥ tipꝰ
impedit ne fateat᷑ ne oret dm̃. ne iusto &e miscdi supplicet.
qͥ potest uite huiꝰ macula uł auertere uł mitigare. uł ad ea
toleranda fortitudine armare. uł ab eis om̃imodo lib̾are. et
post hȩc uere beatam uitam dare. qͦ nullũ malũ ad mictat᷑. et

Expanded text:
manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte.» Unde factae sunt lacrymae panis? «Dum dicitur mihi si beata uita est in cruciatibus corporis, aut non in ea manet sapiens, ut fruatur? si autem misera est. quid, obsecro te, nisi typhus impedit, ne fateatur, ne oret deum, ne iusto et misericordi supplicet, qui potens est et uitae huius mala uel auertere uel mitigare uel ad ea toleranda fortitudine armare uel ab eis omni modo liberare et post haec uere beatam uitam dare, quo nullum malum admittatur et
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Oaltitudo diuitiarũ sapientiȩ et scientiȩ dĩ. Pos¬
filius. ex ipso et ꝑ ipsum et in ipso sunt om̃a. Quomͦ gͦ
ipso inquit et ꝑ ipsum et inipso sunt om̃a. Sic gͦ siue de
patre suit de filio. uerissime tam̃ dr̃ qđ ex ipso et ꝑ ipsũ
et in ipso sunt om̃a. sine dubio patris et filii demonstra¬
gula hoꝵ trium referri ad singulos uoluit. ex ipso dicenᷤ
Cur hanc trintatẽ unũ dñm dm̃ ñ uultis agnoscere. qͣn¬
doquidc̃ ñ ait exipsis et ꝑipsos et inipsis. s ait ex ipso et ꝑ
ipsum et in ipso sunt om̃a. Net ait ipsis gła .s. ipsi gła in¬

Expanded text:
o divitiarum sapientiae et scientiFilius, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Quomodo ergo ipso, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia? Si ergo sive de Patre sive de Filio, verissime tamen dicitur, quod ex ipso et per ipsum, et in ipso sunt omnia; sine dubio Patris et Filii demonstragula horum trium referri ad singulos voluit: ex ipso dicens,cur hanc Trinitatem unum Dominum Deum non vultis agnoscere? Quandoquidem non ait, Ex ipsis, et per ipsos, et in ipsis; sed ait, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: nec ait, Ipsis gloria; sed, ipsi glori