comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riis municipiis tribuat᷑ sacerdotale fastigiũ. & honor. cui debent exel¬
lentiora cõmitti. ipsa sui numerositate uilescat. Qđ nunc in sua da¬
decesserint: loca ipsa ad ius eiꝰ antistitis redigant᷑ cuiꝰ fuert̃ antea
ꝓpria. Et in utile est. ut sacerdotalis dignitas. in c̃siderate ordinantis
facilitate suꝑflua multiplicatione minuat᷑ .iii. e iis autẽ quȩ
in sacro uirginitatis ꝓposito c̃stitutȩ barbaricã ꝑtulere uiolentia e
integritatẽ pudoris ñ animo sed corpore ꝑdidert᷑. ea nob uidet᷑ serua
da moderatio: ut neq in uiduarũ deiciant᷑ gradũ. neq in sacrarũ & ꝑ¬
seuerantiũ uirginũ Numero censeant᷑. Quib si in om̃ibꝰ uirginalibꝰ pt¬
uerant. & castimoniȩ soliditatẽ m̃te custodiunt: sacram̃toꝵ nonest
neganda cõmunio. Quia iniustũ. ẽ. illas in eo uł argui uł notari qł

Expanded text:
riis municipiis tribuatur sacerdotale fastigium, et honor, cui debent excelriis municipiis tribuatur sacerdotale fastigium, et honor, cui debent excellentiora committi, ipsa sui numerositate vilescat. Quod nunc in sua dioedecesserint, loca ipsa ad jus ejus antistitis redeant, cujus fuerint ante priora: et inutile est, ut sacerdotalis dignitas inconsiderata ordinandis facilitate superflua multiplicatione minuatur. De his autem, quae in sacro virginitatis proposito constitutae barbaricam pertulereintegritatem pudoris, non animo, sed corpore perdidere, ea nobis servanda videtur moderatio, ut neque in viduarum dejiciantur gradum, nec in sacrarum et perseverantium virginum numero censeantur. Quibus si in omnibus virginalibus perseverant et castimoniae soliditatem mente custodiunt sacramentorum non est neganda communio, quia injustum est eas in eo argui, vel notari, quod
Abbreviated transcription (Latin):
certarũ remisimꝰ c̃sideratione causarũ: antiqͥs deinceps custodienda
st regulis. ne qđ ad tẽpꝰ pia lenitate c̃cessimꝰ: iusta post ultione
plec̃tamꝰ in eos specialiꝰ & ꝓpensius cõmouendi. qͥ in ep̃is ordinandis
scoꝵ patrũ statuta neglexerint. & qͦs refutare debuerint c̃seciarint
nde qui ep̃i talẽ consecrauerint sacerdotẽ qualẽ c̾e̾ ñ liceat. etiã si
aliqͦ mͦ damnũ ꝓprii honoris euaserint. c̃secrationis tam̃ ius ulteriꝰ
ñ habebt̃. nec unquã ei sacram̃to int̾erunt: qđ neglecto diuino
iudicio immerito prȩstitert̃ ii. Lod sane qͦd ad sacerdotalẽ
ptinet dignitatẽ. int̾ omĩa uolumꝰ canonũ statuta seruari. ut ñ in
quibꝰlibet locis neq quibꝰcunq castellis & ubi ante ñ fuert̃ ep̃i cora
quentiorib ciuitatibꝰ oporttat pꝰsidere. ne quł scoꝵ patrũ dliuinitꝰ
inspirata decreta uetuert̃ uiculis & possessionibꝰ uł obscuris & solti¬

Expanded text:
einceps custodienda sunt regulis, ne quod ad tempus pia lenitate concessimus, justa postulatione plectamus, in eos specialius et propensius commovendi, qui in episcopis ordinandis sanctorum Patrum statuta neglexerunt, et quos refutare debuerint, consecraverint. Unde si qui episcopi talem consecraverint sacerdotem, qualem esse non liceat, etiamsi aliquo modo damnum proprii honoris evaserint, ordinationis tamen jus ulterius non habebunt, nec unne, quod ad sacerdotalem pertinet dignitatem, inter omnia volumus canonum statuta servari: ut non in quibuslibet locis, neque in quibuscunque castellis, et ubi ante non fuerunt episcopi, quentioribus civitatibus oporteat praesidere, ne quod sanctorum Patrum divinitus inspirata decreta vetuerunt, viculis, et possessionibus vel obscuris, et solita
Abbreviated transcription (Latin):
da credamꝰ. & remotis iis quȩ hostilitas intulit. unicuiq id qđ legia¬
me habuit reformet᷑. Om̃iq studio ꝓcurandũ est: ut recipiat unꝰqs

Expanded text:
da credamus, et remotis malis quae hostilitas intulit, unicuique id quod legitida credamus, et remotis malis quae hostilitas intulit, unicuique id quod legitime habuit reformetur; omnique studio procurandum est ut recipiat unus
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ. Regressus ad nos filiꝰ mis adõdatus sedis nr̃ȩ diaconꝰ. dilecca¬
nẽ tuã poposcisse memorauit: ut de iis a nob̾ auctoritatẽ apłicȩ st¬
dis acciꝑes. quȩ quidẽ magnã difficultatẽ di iudicationis uident᷑ a sim
Sed ꝓ inspectione tẽporaliũ niecessitatũ adhibenda curatio est. ut uil¬
nera quȩ aduersione hostilitatis illata st̃. religionis maxime ratione
uiris feminȩ eoꝵs remanserit destitutȩ. quȩ uiros ꝓpͥos aut iter¬
emptos putarent aut nunquã a dominatione crederent liberandos a
in alioꝵs c̃iugiũ sollicitudine cogente transierint. cũq nunc statu
rerũ auxiliante dño in meliora c̃uerso ñ nulli eoꝵ qͥ putabant᷑ ꝑisst
remearint: merito caritas tua uidet᷑ ambigere. qͥd de mulieribꝰ quȩ
aliis iunctȩ st̃ uiris. a nob̾ debeat ordinari. Sed qͥa nouimꝰ scriptũ qd
a dño iungit᷑ mulier uiro. & iterũ pͣceptũ agnouimꝰ ut qđ d̾s iunxt

Expanded text:
salutem. 111 Regressus ad nos filius meus Adeodatus, sedis nostrae diaconus, dilectionem tuam poposcisse memoravit, ut de his a nobis auctoritatem sedis apostdis acciperes, quae quidem magnam difficultatem dijudicationis videntur afferre: sed pro inspectione temporalium necessitatum adhibenda curatio est, ut vulnera, quae adversitate hostilitatis illata sunt, religionis maxime ratione viris feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios aut interemptos putarent, aut nunquam a dominatione crederent liberandos, et in aliorum conjugium solitudine cogente transierint: cumque nunc statu rerum, auxiliante Domino, in meliora converso nonnulli eorum, qui putabantur periisse, remearint, merito charitas tua videtur ambigere quid de mulieribus, quae aliis junctae sunt viris, a nobis debeat ordinari. Sed quia novimus scriptum, quod a Deo jungitur mulier viro, et iterum praeceptum agnovimus, ut quod Deus junxit
Abbreviated transcription (Latin):
ne om̃s sibi omĩa uindicarent. sed e̾e̾nt insingulis ꝓuintiis singuli
quoꝵ int̾ fr̃s haberet᷑ pͥma sententia. & rursũ quidã in maioribꝰ urbibꝰ
estituti sollicitudinẽ eis susciꝑent ampliorẽ. ꝑ qͦs ad unã Petri sedẽ
uniuersalis ȩccłȩ cura conflueret. & nichil usquã a suo capite dissidere
Quigͦ scit se quibꝰdã e̾e pͣpositũ : ñ moleste ferat aliquẽ sibi e̾e prelaũ
sed oboedientiã quã exigit etiã ipse dependat. Eit sic̃ ñ uult graus
oneris sarcinã ferre: itã ñ audeat alii importabile pondus imponeit
Discipłi enĩ sumꝰ humilis & mitis magistri. dicentis. Discite ame qua
mitis sũ & humilis corde. & inuenietis requiem animabus ur̃is.
Iugũ eñi meũ suaue est: & onꝰ meũ leue est Qđ quomͦ experiemut.

Expanded text:
ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulis provinciis singuli, ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulis provinciis singuli, quorum inter fratres haberetur prima sententia: et rursum quidam in majoribus urbibus constituti sollicitudinem susciperent ampliorem, per quos ad unam patris sedem universalis Ecclesiae cura conflueret, et nihil usquam a suo capite dissideret. Qui ergo scit se quibusdam praepositum non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam quam exigit etiam ipse dependat, et sicut non vult gravis oneris sarcinam ferre, ita non audeat alii importabile pondus imponere. Discipuli enim sumus humilis et mitis Magistri dicentis: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim me
Abbreviated transcription (Latin):
ad unitatẽ concordiȩ & custodiã ꝑtinet disciplinȩ. nulla dissensione uio-¬
materies querelarũ. hortor & moneo. ut quȩ pia st̃ ordinate salubrit᷑q
oneñĩ poterit unitatis nr̃ȩ firma e̾e cõpago. nisi nos ad inseparabilem
soliditatẽ uinculũ caritatis astrinxerit. Quia sic̃ in uno corpore multa
nẽbra habemꝰ. omĩa aut̃ mẽbra ñ eundẽ actũ habent: ita multi unũ
corpꝰ sumꝰ in xp̃o. Singuli aut̃ alter alteriꝰ mẽbra. Cornexio uniꝰ corpo¬
is. unã sanitatẽ. unã pulchritudinẽ facit Et hȩc qͥdẽ co nexio unius
porporis unanim itatẽ requirit. sed pͣcipue exigit concordiã sacerdotũ.
ubꝰ & si dignitas cõmunis ñ est: ordo tam̃ generalis est. Qm̃ & int̾beatis¬
simos apłos. in similitudine honoris fuit quȩdã discretio potestatis. Et
cũ omiũ par esset electio: uni tam̃ datũ ÷ ut cȩteris pͣmineret. De qua

Expanded text:
ad unitatem concordiae et quod ad ad unitatem concordiae et quod ad materia querelarum, hortor et moneo, ut quae pie sunt ordinata, salubriterque » Nec enim poterit veritatis nostrae firma esse compago, nisi nos ad inseparabilem soliditatem vinculum charitatis astrinxerit; quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent, ita multi unum a. Connexio totius corporis unam sanitatem, unam pulchritudinem facit, et haec quidem connexio totius corporis unanimitatem requirit, sed praecipue exigit concordiam sacerdotum. Quibus etsi dignitas communis non est, tamen ordo generalis est, quoniam et inter beatissimos apostolos in similitudine honoris fuit quaedam discretio potestatis, et cum omnium par esset electio, uni tamen datum est ut caeteris praeemineret. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
copellat. Si aũt longius recessit: sui pͣcepti auctoritate reuocabit᷑. ut
nec cupiditati nec ambitioni occasio relinquat᷑ inI. N euocandis aũt
idte ep̃is moderatissimũ e̾e̾ te uolumꝰ. ne ꝑ maioris diligentiȩ speciem
fratnis głari uidearis iniuriis. Unde si causa aliqua maior extiterit. obqua
rationabile ac necessariũ sit fr̃m aduocare c̃uentũ: binos de singulis
puintiis ep̃os qͦs metropolitani crediderint e̾ẽ mittendos. ad frat̾nitatẽ
tuã uenire sufficiat. ita ut a prȩstituto tẽpore ñ ultra quindecim dies qui
conuenerint retardent᷑. Si aũt in eo qđ cũ fr̃ibꝰ tractandũ definiendũ ue¬
credideris. diuersa eoꝵ fuerit a tua uoluntate sententia : ad nosomĩa sub
gestoꝵ testificatione referant᷑. ut remotis ambiguitatibꝰ qđ dõ placeat
decernat᷑ Adhunc eni finẽ omnẽ effectũ nr̃m curãq dirigimꝰ: ut qđ

Expanded text:
compellet. Si autem longius recessit, sui praecepti auctoritate revocabitur, ut compellet. Si autem longius recessit, sui praecepti auctoritate revocabitur, ut nec cupiditati, nec ambitioni occasio relinquatur. CAPUT LIX. Utad te episcopis moderatissimum esse te volumus, ne per majoris diligentiae speciem fraternis gloriari videaris injuriis. Unde si causa aliqua major exstiterit ob quam rationabile ac necessarium sit fraternum advocare conventum, binos de singulis provinciis episcopos, quos metropolitani crediderint esse mittendos, ad fraternitatem tuam venire sufficiat, ita ut a praestituto tempore non ultra quindecim dies qui concredideris, diversae horum fuerint a tua voluntate sententiae; ad nos omnia sub gestorum testificatione referantur, ut remotis ambiguitatibus quod Deo placeat decernatur. Ad hunc enim finem omnem affectum nostrum curamque dirigimus, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
catis causa nascitur: quȩ ꝓuintiali nequeat examine definiri.: fratus¬
tẽ tuã de totiꝰ negotii qualitate metropolitanꝰ curabit instruere. ut si ana
positis partibꝰ nec tuo fuerit res sopita iudicio: ad nr̃am cognitionẽ al¬
quid illud est transferat᷑ U. Siquis aut̃ ep̃s ciuitatis suȩ medios
tate despecta ad ministrationẽ loci celebrioris ambierit. & ad mais
se plebẽ quacunq ratione transtulerit: a cathedra qͥdẽ pellat᷑ alis
Sed carebit & ꝓpria: ut nec illis prȩsideat qͦs ꝑ auariciã c̃cupiuit us
illis qͦs ꝑ suꝑbiã spreuit. Suis gͥ t̃minis quisq contentꝰ sit. nec lub¬
ep̃o ipsius nemo suscipiat. nemo sollicitet. nisi forte ex placito caritatis id
int̃ dantẽ accipientẽq c̃ueniat. Nã grauis iniuriȩ reus est. qui de fr̃is
eccła id qđ est utiliꝰ aut p̾ciosius audet uł abicere uł tenere: Itaq si intra¬
puintiã res agit᷑: transfugã clericũ ad ȩccłam suã metropolitanꝰ redire

Expanded text:
t! causa nascitur, quae provinciali nequeat examine definiri, fratertem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, et si coram positis partibus, nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem quidquid illud est, transferatur. Si episcopus, mediocritate civitatis suae despecta, administrationem loci celebrioris ambierit, et ad majorem se plebem quacunque occasione transtulerit, a cathedra quidem pellatur aliena, sed carebit et propria, ut nec illis praesideat quos per avaritiam concupivit, nec illis quos per superbiam sprevit; suis episcopo ipsius, nemo suscipiat, nemo sollicitet nisi forte ex placito charitatis id inter dantem, accipientemque conveniat. Nam gravis injuriae reus est qui de fratris Ecclesia id quod est utiliiam res agatur, transfugam clericum ad suam ecclesiam, metropolitanus redire
Abbreviated transcription (Latin):
solent qͦs ꝓbitatis docum̃ta ñ adiuuant: quam diligens & quã pre¬
dens habenda ÷ dispensatio diuinoꝵ munerũ & cȩlestiũ dignitatũ.
ne in aliqͦ apłica & canonica decreta uiolent᷑. & iis ȩccła dni regend

Expanded text:
solent, quos probitatis documenta non adjuvant, quam diligens, et quam prusolent, quos probitatis documenta non adjuvant, quam diligens, et quam prudens habenda est dispensatio divinorum munerum, et coelestium dignitatum, ne in aliquo a
Abbreviated transcription (Latin):
ilad orbri honorẽ uł ad episcopatꝰ culmen ascendat. si aut ipsum
niniꝰ uxoris uirũ. aut uxorẽ eiꝰ ñ uniꝰ uiri fuisse c̃stiterit: Monente
bis aut a scłari actu repente c̃uersis officiũ pastorale credat᷑. cũ
ponis gradus militiȩ xp̃ianȩ de in crem̃tis ꝓfectuũ debeat existur
an possint cũiq maiora cõmitti: Merito beatoꝵ patrũ uenerabiles
sanctiones cũ de sacerdotũ electione loquerent᷑. eos demũ idoneossam
addministrationibꝰ censuert̃. quoꝵ om̃is ȩtas a puerilibꝰ exordiis usq
adꝑfectiores animos ꝑ disciplinȩ ȩccłasticȩ stipendia cucurrisset.
unicuiq testimoniũ prior uita preberet. Nec potest de eiꝰ ꝓuectio¬
ne dubitari: cui ꝓ laboribꝰ multis. ꝓ moribꝰ castis. ꝓ actib strenus
celsioris loci pręmiũ debet᷑. Si enĩ ad honores mundi. sine suffra¬
gio tẽporis. sine merito laboris. indignũ. ẽ. ꝑueniri. & notari anb

Expanded text:
ii honorem, vel ad episcopatus culmen ascendat, si aut ipsum non unius uxoris virum, aut uxorem ejus non unius viri fuisse constiterit? Monente ibus, aut a saeculari actu repente conversis officium pastorale credamus, cum per omnes gradus militiae Christianae de incrementis profectuum debeat aestimari, an possint cuique majora committi? Merito beatorum Patrum venerabiles sanctiones, cum de sacerdotum electione loquerentur, eos demum idoneos sacris adminad perfectiores annos, per disciplinae ecclesiasticae stipendia cucurrisset, ut unicuique testimonium prior vita perhiberet. Nec potest de ejus provectione dubitari, cui pro laboribus multis, pro moribus castis, pro actibus strenuis celsioris loci praemium debetur. Si enim ad honores mundi sine suffragio temporis, sine merito laboris indignum est pervenire, et notari ambitus
Abbreviated transcription (Latin):
periꝰ prelibatũ est ep̃oꝵ iudicia & sũmarũ causarũ negotia. siue cun¬
ita dubia apłicȩ sedis auctoritate sunt agenda & finienda. & om̃a cõ¬
iuitio. si huius ȩccłȩ pontifex pͣceꝑit. Nec cui liceat sine p̾iudicio
nmanȩ eccl̃ȩ cui in om̃ib causis debet reuerentia custodiri. relictis
is sacerdotib qͥ in eadẽ ꝓuintia dĩ ȩccłas nutu diuino gubernant.
ad alias conuolare ꝓuintias. uł aliarũ ꝓuintiarũ ep̃oꝵ iudiciũ expe¬
tere uł pati. sed om̃ib eiꝰdẽ ꝓuintiȩ ep̃is congregatis: iudiciũ aucto
ent retractandũ: & quicqͥd iniuste actũ est reformandũ: CVIVS SURΑ¬

Expanded text:
 praelibatum est episcoporum judicia, et summarum causarum negotia, sive cuncta dubia , apostolicae sedis auctoritate sunt agenda et finienda. Et omnia comjudicio, si hujus Ecclesiae pontifex praeceperit. Nec cui liceat sine praejudicio Romanae Ecclesiae cui in omnibus causis debet reverentia custodiri relictis his sacerdotibus qui in eadem provincia Dei ecclesias nutu divino gubernant, ad alias convolare provincias, vel aliarum provinciarum episcoporum judicium experiri vel pati, sed omnibus ejusdeerit tractandum: et quidquid injuste actum est, reformandum. Pastor
Abbreviated transcription (Latin):
simplices sicut colũbȩ. Uidete qͦq ne inuacuũ curratis aut laboretis.
sed alterutrũ fulti precib & orationibꝰ uoluntatẽ dĩ facere c̃tendite.
e amemoratis si in corrigibiles apparuerint uos in om̃ibꝰ separate
imilit̃ & ab om̃ib qͦs apłs cõmemorat dicens. cũ his nec cibũ sume

Expanded text:
simplices ut columbae. Videte ne in vacuum quoque curratis aut laboretis, simplices ut columbae. Videte ne in vacuum quoque curratis aut laboretis, sed alterutrum fulti precibus et orationibus voluntatem Dei facere contendite, et a memoratis, si incorrigibiles apparuerint, vos in omnibus separate. Similiter et ab omnibus quos Apostolus commemorat dicens, cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
sancimꝰ. ut om̃s qͥ incatholica fide suspecti sunt. in accusationem
recte credentiũ ñ suscipiant᷑. quia suspecti om̃s semꝑ st̃ amouendi
specti sunt. Nec eis omnino ÷ credendũ. qͥueritatis fidẽ ignorant
inilit̾ om̃s quos sc̃oꝵ patrũ statuta tã prȩteritis quã futuris tẽporibꝰ
anathematitant sũmouemꝰ. & ab om̃i accusatione fideliũ alienamꝰ.
iscreti eñi debent ẽẽ fideles ab infidelib & iusti ab iniustis. qm̃
in fideles & maliuoli modis quib possunt semꝑ infestant fideles.
& ꝑdere nitunt᷑. Et ideo ñ sunt suscipiendi sed repellendi & ꝓcul
abiciendi. ne ꝑdere fideles aut infamare possint. Qua ꝓpt̃̾ km̃i
caliũ & antiqui hostis tẽptam̃ta. ꝑ quȩ etiã ꝓprios ꝓpinquos corã
nob uulneratos cadere uidimꝰ. Attendite laqueos insidiantiũ. qͥbꝰ
notos & cõmilitones strangulare solent. olite tales sequi. sed ꝓcul
repellite eos. Estote iuxta ueritatis uocẽ prudentes ut serpentes. &

Expanded text:
sancimus, ut omnes qui in catholica fide suspecti sunt in accusatione recte credentium non suscipiantur, quia suspecti omnes semper sunt amovendi ide suspecti sunt, nec eis omnino esse credendum. Item ex decrettemporibus anathematizant submovemus, et ab omni accusatione fidelium alienamus. Discreti ergo semper debent esse fideles ab infidelibus, et justi ab injustis, quoniam infideles et malivoli modis quibus possunt semper infestant fideles et perdere nituntur, et ideo non sunt suscipiendi, sed repellendi et procul abjiciendi, ne perdere fideles aut infamare possint. Quapropter, chajacula et antiqui hostis tentamenta, per quae etiam proprios propinquos coram nobis vulneratos cadere vidimus. Attendite laqueos insidiantium quibus notos et commilitones strangulare solent; nolite tales sequi, sed procul repellite eos. Estote, juxta Veritatis vocem, prudentes ut serpentes, et
Abbreviated transcription (Latin):
ns quasi ad caput. iuxta apłoꝵ eorũq successoꝵ sanctiones ep̃i qui
uluerint & quib necesse fuerit suffugere eamq appellare debent.
ut inde accipiant tuitionẽ & liberationẽ: unde accepert̃ informationẽ
atq consecrationẽ. Quod om̃ib minime conuenit denegari ep̃is. sed
absq ulla custodia aut ex cõmunicatione uł damnatione aut expoli¬
mone libere ire concedatur. Simulq idem inspirante dño consticuert̃
it iulla fieret sy nodus prȩc̃ eiusdẽ sedis auctoritatẽ. Nec ullus ep̃s

Expanded text:
omnes quasi ad caput , juxta apostolorum eorumque successorum sanctiones, episcopi, qui omnes quasi ad caput , juxta apostolorum eorumque successorum sanctiones, episcopi, qui voluerint vel quibus necesse fuerit, suffugere, eamque appellare debent, ut inde accipiant tuitionem et liberationem, unde acceperunt informationem atque consecrationem. Quod omnibus minime convenit denegare episcopis, sed absque ulla custodia, aut excommunicatione, vel damnatione, vel expoliatione, libere ire concedatur. Simulque idem inspirante Domino constituerunt, ut nulla synodus fieret praeter ejusdem sedis auctoritatem, n
Abbreviated transcription (Latin):
dotale ꝓuexit: ut mandatis ipsius inhȩrentes. in quadã sacerdotum
eiꝰ specula constituti. ꝓhibeamꝰ illicita & sequenda doceamꝰ. Unde di¬
reccis ꝑbonifaciũ diaconũ nr̃m litteris. ad monemꝰ ut quȩ male pullu
cis neq sentiatis: qua qͦl a beato eei&o apło & a reliquis apłis ce path
gndinquere patrẽ. & alteros sequi. Ipse enĩ caput est totiꝰ ȩccłȩ. cuil ait
iis Iues petrus. & suꝑ hanc petrã edificabo ȩccłammeã. & Rł. Eius eñi
iis primitꝰ apud uos fuit. quȩ postea iubente dño Romã translataest.
cui adminiculante grã diuina hodierna p̾sidemꝰ die. Nec ab eiꝰ disposi¬
tione uos deuiare oportet: adquã cuncta maiora ȩccłastica negotia di¬
iuna disponente grã iussa sunt referenda. ut abea regularit᷑ disponan-¬
tur aqua supsere pͥncipia. Si ur̃a uͦ antiochena quȩ olim pͥma erat
rmanȩ cessit sedi: Nulla est quȩ eiꝰ non sit subiecta dicioni: Ad qua

Expanded text:
 ut mandatis ipsius inhaerentes, in quadam sacerdotum ejus specula constituti, prohibeamus sollicita, et sequenda doceamus . Unde directis per Bonifacium diaconum nostrum litteris admonemus, ut quae male pullultis neque sderelinquere patrem, et alios sequi. Ipse enim caput est totius ecclesiae, cui ait Dominus: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo ecclesiam meam, etc.  Ejus enis primitus apud vos fuit, quae postea, jubente Domino, Romam translata est, cui, adminiculante gratia divina, hodierna praesidemus die. Nec ab ejus dispositione vos deviare oportet, ad quam cuncta majora ecclesiastica negotia divina disponente gratia jussa sunt referri, ut ab ea regulariter disponantur, a qua sumpsere principia. Si vestra vero Antiochena, quae olim prima erat, Romanae cessit sedi, nulla est quae ejus non subjecta sit ditioni, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
us extollit᷑ aut̃ miscdia iudicio. In om̃ib gͦ fili dilectissime cor cuũ¬
cstodi. sic̃ scriptũ est. Om̃i custodia seruacor cuũ. qͥa ex ipso uita
qudit. Hȩc breuit̾ ꝓ cõmemoratione caritatis rescripsi. Sed peto ut
pne orare debeas. quatinꝰ om̃ps ds̃ & a malignis me spiritib & a per¬
uersis hõinibꝰ custodire dignet᷑. qͥa in hac uitȩ meȩ ꝑegrinatione
mala me simul & multa circundant. ita ut cũ psalmista iure dicã
nne ꝑtransiert̃ irȩ tuȩ. & t̾rores tui cont᷑bauert̃ me. Circundedert̃
me sic̃ aqua totadie. circundedert̃ me simul Cȩlestis gr̃a & nos in ur-
sola gͦ creatoris nr̃i ꝓtectione fidendũ est. Cui ex intimo corde

Expanded text:
extollit autem misericordiam judicio . » In omnibus ergo, fili dilectissime, cor custodi, sicut scriptum est: « Omni custodia custodi cor tuum, quia ex ipso vita procedit . Haec breviter pro commemoratione rescripsi: sed peto ut pro me orare debeas, quatenus omnipotens Deus et a malignis me spiritibus, et a perversis hominibus custodire dignetur; quia in hac vitae meae peregrinatione mala me simul et multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota die, circumdederunt me simul. Coelestis gratia et nos in urbisola ergo Creatoris nostri protectione fidendum est, cui ex intimo corde
Abbreviated transcription (Latin):
ntinueritis recenta sunt.U. Ideo ista prȩculimꝰ hm̃i. ut intel
aimas ur̃as diligatis. & quibꝰ illi ñ cõmunicant ñ cõmunicetis. &
quos eiecerint non recipiatis. Ualde eñi timenda ÷ sententia ep̃i.
icet in iuste liget. Quod tam̃ sũmoꝑe prȩuidere debet. ui¬
Ios aũt̃ hortantes monemꝰ om̃s qͥ xpianitatẽ suscepistis. & a xp̃o
incabulũ xp̃ianũ sũpsistis: ne in aliquo xp̃ianitatẽ uram irritã
ruatis. sed sponsionẽ quã dño inbaptismo fecistis firmit̃ teneatis.
rreꝓbi sed condigni corã eo inueniamini. Et quicunq ur̃m
anunẽ uitã susceptã habet. & uouit se nichil ꝓpriũ habere: ui¬
aat ne pollicitationẽ suã irritã faciat. sed hoc qđ dño est pollicu
fcelit̾ custodiat. ne damnationẽ sed premiũ sibi adquirat. Qm̃
liius est ñ uouere. quã uotũ ꝓut meliꝰ potest ñ ꝑficere. Grauius¬

Expanded text:
retinueritis retenta sunt . Ideo ista praetulimus, charissimi, uretinueritis retenta sunt . Ideo ista praetulimus, charissimi, uanimas vestras diligatis, et quibus illi non commmunicant non communicetis, et quos ejecerint non recipiatis. Valde enim timenda est sententia episcopi licet injuste liget, quod tamen summopere praevidere debet. Vos autem hortantes monemus omnes qui Christianitatem suscepistis, et a Christo vocabulum Christiani sumpsistis, ne in aliquo Christianitatem vestram irritam faciatis, sed sponsionem quam Domino in baptismo fecistis, firmiter teneatis, ne reprobi, sed condigni coram eo inveniamini. Et quicunque vestram communem vitam susceptam habet, et vovit se nihil proprium habere, videat ne pollicitationem suam irritam faciat, sed hoc quod Domino est pollicitus, fideliter custodiat ne damnationem, sed praemium sibi acquirat, quoniam satius est n
Abbreviated transcription (Latin):
usib secretoꝵ cȩlestiũ dicata a quibꝰdã irruentib uexent᷑. Quod
siqͥs fecerit: post debitȩ ultionis acrimoniã quȩ erga sacrilegos ius
ymenda est ꝑpetua damnet᷑ infamia. & carceri tradat᷑ aut exilio ꝑpe
cruert̃. & tantis maxima pars earũ abundat rebꝰ: ut nullus sit in
eis cõmunẽ uitã agens indigens. sed om̃a necessaria ab ep̃o suisq
ministris ꝑcipiat. Ideo si aliquis extiterit modernis aut futuris tẽpo¬
rib qͥ hoc auellere nitat᷑: iã dicta dãnatione feriat᷑. iiii
Iuod aut̃ sedes in episcopoꝵ ȩccłiis excelsȩ constitutȩ & prȩparate¬
ĩuieniunt᷑ in throno: speculationẽ & potestatẽ iudicandi . & sol¬
iendi atq ligandi a dño sibi datã materiem docent. Unde ipse sal¬
uator in euangłio ait. Quȩcunq ligaueritis suꝑ t̾rã ert̾ligata &
ccipite sp̃m scm. Quorũ remiseritis peccata remuttent᷑ eis & quoꝵ

Expanded text:
usibus secretorum coelestium dicata, a quibusdam irruentibus vexentur. Quod usibus secretorum coelestium dicata, a quibusdam irruentibus vexentur. Quod si quis fecerit, post debitae upromenda est, perpetua damnetur infamia et carceri tradatur aut in exilio creverunt et in tantis maxima pars earum habundavit rebus, ut nullus sit in eis communem vitam eligens indigens, sed omnia necministris percipit. Ideo si aliquis exstiterit modernis aut futuris temporibus qui hoc avellere 32 nitatur, jam dicta damnatione feriatur. Quod autem sedes in episcoporum eccinveniuntur in throno , speculationem et potestatem judicandi, et solvendi atque ligandi a Domino sibi datam maxime docent. Unde ipse Salvator in Evangelio ait: Quaecunque ligaveritis super terram, erunt ligata et Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum
Abbreviated transcription (Latin):
tenent apłoꝵ erant. & sunt usq adhuc. & futuris semꝑ debent et
tẽporibꝰ. Ex quib ep̃i & fideles dispensatores eoꝵs. omnibꝰ cõmune
uitã degere uolentib ministrare cuncta necessaria debent ꝓut ni
potuerint. ut nemo in eis egens inueniat᷑. Ipsȩ enĩ res. fideliũ oli¬
tiones appellant᷑. qͥa dño offerunt᷑. Non gͦ debent in alios usus
quia uota st̃ fidelium & p̃cia peccatoꝵ. atq ad prȩdictũ opus explen
nẽ annaniȩ & saphẏrȩ ꝑcipiat. aut reus sacrilegii efficiat᷑. sicut¬
& illi fuert̃ qͥ de p̃cio prȩdictarũ rerũ fraudabant. Hȩc fr̃s ualde
fidelit̃ dispensandȩ. ne sacrilegu reatũ incurrant qͥ eas inde ab¬
strahunt ubi traditȩ st̃. & qͦd peuis ÷ anathema maranatha fiant.
tam̃ quȩ potior ÷ corpore mortui & alienati a consortio fideliũ caqͥ
& in ꝓfundũ baratri labant᷑ Vnde attendendũ ÷ om̃ibꝰ & fidelit̾
custodiendũ. & illiꝰ usurpationis contumelia depellenda. ne prȩdis

Expanded text:
 erant et sunt usque adhuc, et futuris semper debent esse temporibus; e quibus episcopi et fideles dispensatores eorum omnibus communem vitam degere volentibus ministrare cuncta necessaria debent, prout melius potuerint, ut nemo in eis egens inveniatur. Ipsę enim res fidelium “oblationes” appellantur, quia Domino offeruntur. Non ergo debent in alios usus, quia vota sunt fidelium et pretia peccatorum, atque ad praedictum opus explendnem Ananiae et Saphirae percipiat, et reus sacrilegii efficiatur, sicut illi fuerunt, qui pretia praedictarum rerum fraudabant, de quibus lefideliter dispensandae, ne sacrilegii reatum incurrant, qui eas inde abstrahunt, ubi traditae sunt, et quod peius est, anathema maranatha fiant, tamen, quae potior est corpore, mortua alienata a consortio fidelium cadat et in profundum baram, et illius usurpationis contumelia depellenda, ne praedia
Abbreviated transcription (Latin):
iundictis. quatinꝰ cȩteri timorẽ habeant talia cõmittere. & ds̃
gaudeat fr̃nitate ac concordia. & cuncti sumant seueritatis atq
bonicatis exemplũ. Nã si qͦd absit eccłasticã sollicitudinẽ uigo¬
rẽq neglegimꝰ. ꝑdit desidia disciplinã. & animabꝰ fideliũ ꝓfecto
nocebitur. Hi uero in nulliꝰ st̃ accusatione recipiendi. nec eor
x cõmunicatos qͦq a sacerdotibꝰ nullus recipiat ante utriꝰq par
examinationẽ uistã. nec cũ eis in oratione aut cibo uł potu aut
osculo cõmunicet. nec aue eisdicat. Quia qͥcunq inhis uł alus
ꝓhibitis scient̃ ex cõmunicatis cõmunicauerit: iuxta apłoꝵ in¬
stitutionẽ & ipse simili excõmunicationi subiaceat. Abhis gͦ &
derici & laici se abstineant. qͥ eadẽ pati noluerint. Infidelibꝰ qͦq¬

Expanded text:
vindictis, quatenus caeteri timorem habeant talia committere, et Deus vindictis, quatenus caeteri timorem habeant talia committere, et Deus gaudeat fraternitate ac concordia, et cuncti sumant severitatis atque bonitatis exemplum. Nam, si, quod absit, ecclesiasticam sollicitudinem vigoremque neglnocebitur. Hi vero in nullius sunt accusatione recipiendi, nec eoruxcommunicatos quoque a sacerdotibus nullus recipiat ante utriusque partis examinationem justam, nec cum eis in oratione, aut cibo, vel potu, aut osculo communicet, nec ave eis dicat: quia quicunque in his vel aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, juxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicatione subjaceat. Ab his ergo et clerici et laici se abstineant, qui eadem pati noluerint. XLV.
Abbreviated transcription (Latin):
ita eccłȩ gubernacula firmiter contra impetꝰ aduersantiũ tenere
& regere: ut naufragii detrim̃ta dõ auctore ñ sentiat. Talibus g
quicquã fieri sinatis. sed nr̃a fulti auctoritate Nociua cõpescite.
illicita ꝓhibete.⁊. Conspirationũ uͦ crimina ur̃is in partibꝰ
uigere audiuimꝰ. & plebes contͣ epos suos conspirare nob̾ manda¬
tũ est. Cuiꝰ criminis astutia ñ solũ int̾ xp̃ianos ab ominabilis est.
sed etiã int̾ echnicos. & ab exteris legib ꝓhibita . Et iccirco huiꝰ cri¬
minis reos ñ solũ ȩccłasticȩ sed etiã scłi dãnant leges. & ñ solũ con-¬
istunt clerici. honore quoutunt᷑ carere pͣcepert̃. cȩteros uͦ cõmunio¬
ne pͥuari & ab ȩccła extorres fieri iussert̃. om̃sq simul utriusq
ordinis uiros infames. e̾ẽ. censuert̃. & ñ solũ facientes. sed & eis
consentientes. Iustũ est enĩ. ut qͥ diuina contẽnunt mandata. &
inobȩdientes patrũ existunt uissionib : seuerioribꝰ corrigant᷑

Expanded text:
ita aecclesiae gubernacula firmiter contra impetus tenere et regere, ut naufragii detrimenta Deo auctore non sentiat. Talibus ergo quicquam fieri sinatis; sed nostra fulti auctillicita prohibete. Conspirationum vero crimina vestris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Cujus criminis astutia non solum inter Christianos abominabilis est, sed etiam inter ethnicos, et ab exteris legibus prohibita. Et idcirco hujus criminis reos non solum ecclesiasticae, sed etiam saeculi damnant leges, et non solum conistunt clerici, honore quo utuntur cadere praeceperunt. Caeteros vero communione privari, et ab Ecclesia extorres fieri jusserunt, omnesque simul utriusque ordinis viros infames esse censuerunt, et non solum facientes, sed et eis consentientes. Justum est enim, ut qui divina contobedientes patrum existunt jussionibus, severioribus corrigantur
Abbreviated transcription (Latin):
homo uidet infacie. ds̃ aut̃ in corde. Et dñs ꝑ ꝓpħam loquitur¬
dicens. Dñs scit cogitationes hominũ. qm̃ uanȩ sunt. Non ego
mutat sedẽ qui ñ mutat mentẽ. nec mutat ciuitatẽ. qͥ non sua
sponte sed consilio & electione alioꝵs mutat᷑. Non gͥ migrat de
ciuitate ad ciuitatẽ. qͥ ñ auariciȩ causa. ñ sponte dimittit suã.
sedut iã dictũ ÷. aut pulsus a sua. aut necessitate coactus. ait
electione & ex hortatione sacerdotũ & popłoꝵ translatus .ẽ. ad
alterã ciuitatẽ. Nã sicut ep̃i habent potestatẽ regularit̾ ordi
tas exposcerit. supradicto mͦ & mutare & intronizare potestatẽ

Expanded text:
homo videt in facie, Deus autem in corde. Et Dominuhomo videt in facie, Deus autem in corde. Et Dominudicens: Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt. Non ergo mutat sedem, qui non mutat mentem, nec mutat civitatem qui non sua sponte sed consilio et electione aliorum mutatur. Non igitur migrat de civitate ad civitatem, qui non avaritiae causa sponte dimittit suam: sed, ut jam dictum est, aut pulsus a sua, aut necessitate coactus, aut electione, aut exhortatione sacerdotum et populorum translatus est ad alteram civitas coegerit, supradicto modo et mutare et inthronizare potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
consulere uoluistis. scitote cã cõmuni utilitate atq necessitate
fieri licere. sed ñ libito cuiusquã aut dñatione. Petrus sc̃s mag¬
ster nr̃ & pͥnceps apłoꝵ. de antiochia utilitatis causa translatꝰ
est romã. ut ibidẽ potius ꝓficere posset. Eusebius qͦq de quadã
parua ciuitate. apłica auctoritate mutatus est in alexandriam.
imilit̾ felix. de ciuitate qua ordinatꝰ erat. electione ciuiũ ꝓpt̾
doctrinã & bonã uitã quã habebat. cõmuni ep̃oꝵ ac reliquorũ¬
sacerdotũ & popłoꝵ consilio translatꝰ est ephesũ. Non eñi transit
de ciuitate ad ciuitatẽ. qͥ ñ suo libitu aut ambitu hoc facit. sel
utilicate quadã aut necessitate. alioꝵ hortatu & consilio potu
transfertur. Nec transfertur de minoriciuitate admaiorem:
qͥ hoc ñ ambitu nec ꝓpria uoluntate facit. sed aut ui a propria
sede pulsus. aut necessitate coactus. aut utilitate loci aut popłi
ñ suꝑbe sedhumilit̾ ab aliis translatꝰ & intronizatus est. quia

Expanded text:
 consulere voluistis, scitote eam communi utilitate atque necessitate fieri licere, sed non libitu cujusquam aut dominatione. Petrus sanctus magister, et princeps apostolorum de Antiochia utilitatis cest Romam, ut ibidem potius proficere posset. Eusebius quoque de quadam parva civitate apostolica auctoritate mutatus est Alexandriam. Similiter et Felix de civitate, qua ordinatus erat electione civium, propter doctrinam et bonam vitam quam habebat, communi episcoporum et reliquorusacerdotum ac populorum consilio translatus est Ephesum. Non enim transit de civitate ad civitatem qui non suo libitu, aut ambitu hoc facit, sed utilitate quadam, aut necessitate, aliorum hortatu, et consilio potiorum transfertur. Nec transfertur de minori civitate ad majorem, qui hoc non ambitu nec propria voluntate facit, sed aut vi a propria sede pulsus, aut necessitate coactus, aut utilitate loci, aut populi, non superbe, sed humiliter ab aliis translatus et inthronizatus est: quia
Abbreviated transcription (Latin):
unũ capillum ereare Unusqͥsq eñi sicut ante altare stans dĩ timoitꝰ
habet prȩ ocłis. & ꝓpͥã conscientiã mundã seruans dõ. qđ in memotie
retinet nullatenꝰ habet int̾mitere. qm̃ os qͦd mentit᷑ occidit anim
dotũ causã suã alieno cõmitat iudicio nisi ad sedẽ apłicã fuerit
appellatũ. sed unꝰqͥsq cõpuintiales iudices & notos habeat. niss
aliqua uim temerariȩ multitudinis illic timuerit. aut infestos us
suspectos in ibi iudices habuerit. ꝓ quib causis ad maioris autis¬
ma gͦ quȩ aduersus absentes in om̃i Negotio aut loco agunt᷑ aut
nes hominũ. qm̃ uanȩ sunt. Sapiens gͦ non . ẽ. qͥ nocet. nec quicqua
mali uult qͥfidelis est. aut cuiquã insidias machinat᷑. ortam

Expanded text:
unum capillum creare. Unusquisque enim sicut ante altare stans Dei timorem habet prae oculis et propriam conscientiam mundam servat Deo, quod in memoriam retinet, nullatenus habet intermittere, quoniam os quod mentitur occidit animdotum causam suam alieno committat judicio, nisi ad sedem apostolicam fuerit appellatum, sed unusquisque comprovinciales judices et notos habeat, nisi aliquam vim temerariae multitudinis illic timuerit, aut infestos, aut suspectos inibi judices habuerit, pro quibus causis ad majoris auctorit, quae adversus absentes in omni negotio aut loco aguntur autnes hominum quoniam vanae sunt . » Sapiens ergo non est qui nocet, nec quidquam mali vult qui fidelis est, aut cuiquam insidias machinatur. Hortam
Abbreviated transcription (Latin):
scernit. Hȩc & alia ꝑpericulosa considerantes apłi. statuert̃ ne
facile cõmouerent᷑ aut lacerarent᷑ uł accusarent᷑ colũnȩ sc̃e dĩ¬
eccłȩ. quȩ & apłi & successores eoꝵ ñ immerito dicunt᷑. Sed siquis
aduersus eos uł eccłas eors cõmotꝰ fuerit. aut causas habuerit.
quȩ sananda st̃ & caritatiue em̃dent quȩ iuste em̃danda cogno¬
uerint. Si aũt aliqͥ eos priꝰ quã hȩc egerint. lacerare. accusare: aut
infestare p̾sũpserint : excõmunicent᷑ & minime absoluant᷑ ante¬

Expanded text:
nis. Haec et alia periculosa considerantes apostoli, statuerunt, ne facile commoverentur aut lacerarentur vel accusarentur columnae sanctae Desiae, quae apostoli et successores eorum non immerito dicuntur. Sed si quis adversus eos vel Ecclesias eorum commotus fuerit, aut causas habuerit, quae sananda sunt, et charitative emendent quae juste emendanda agnoverint. Si autem aliqui eos, priusquam infestare praesumpserint, excommunicentur, et minime absolvantur, ante
Abbreviated transcription (Latin):
natio. nec rata erit nec uires ullas habebit. qm nullus alteriꝰ iudicis
nisi sui sententia tenebit᷑ aut damnabit᷑. Unde & dñs loquit᷑ dice s¬
Ne transgrediaris t̃minos antiquos. qͦs statuert̃ patres tui. Nullus aũt
primas uł metropolitanꝰ. diocesiani ȩccłam uł parochianũ aut aliqu
de eiꝰ parochia p̃sumat ex cõmunicare uł iudicare. aliquidue ager
absq eiꝰ consilio uł iudicio. sed hoc obseruet qđ ab apłis ac patribꝰ a
p̃decessorib nr̃is . ẽ statutũ. & a nob̃ confirmatũ. Idest. Siqͥs me¬
tropolitanꝰ ep̃s nͥ qđ ad suã solũmͦ ꝓpriã ꝑtinet parochiã. si ne¬

Expanded text:
natio nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis, nisi sui, sententia tenebit« Ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui . » Nullus autem primas vel metropolitanus dioecesani Ecclesiam vel parochiam aut aliquem de ejus parochia praesumat excommunicare, vel judicare, vel aliquid agere absque ejus consilio vel judicio; sed hoc observet, quod ab apostolis ac patribus et praedecessoribus nostris est statutum et a nobis confirmatum, id est si quis metropolitanus epis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporalia bona ꝑdunt ut ꝑcipiant ȩt̃na. Eorũ uͦ despectio & irri¬
sio in ipsos retorquebit᷑ qui eos affligunt & contumeliis afficiunt.
cũ & abundantia eoꝵs in egestatẽ. & suꝑbia transierit in confuso
suamq auferri eis suppellectilẽ. & sic nudos & expoliatos adiudi¬
successorũ. & pͣcepta imꝑatoꝵs ac constitutiones legũ id ipsum
ohibeant. & apłicȩ sedis auctoritas id ipsũ fieri uetet. Prȩceptũ . ẽ.¬
s in antiquis statutis. ep̃os eiectos atq suis rebꝰ expoliatos eccłas
ꝓprias reciꝑe. & pͥmo sua om̃a eis reddi. & demũ siquis eos iuste
ccusare uoluerit: ȩquo ꝑiculo facere. Iudices ẽẽ decernentes¬
ep̃os recta sapientes & in ȩccła conuenientes. ubi cestes essent
singulors qͥ oppressi uidebant᷑. Nec prius eos respondere debe¬
r:qua om̃a sua eis & ȩccłiis eoꝵs. legibꝰ incegerrime restituant᷑¬

Expanded text:
temporalia perdunt ut percipiant aeterna. Eorum vero despectio et irrisio in ipsos retorquebitur qui eos affligunt et contumeliis afficiunt, cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confusiosuaque eis auferri supellectilia, et sic nudos et exspoliatos ad judisuccessorum, et praecepta imperatorum, ac constitutiones legum, id ipsum habeant, et apostolicae sedis auctoritas id ipsum fieri vetet. Praeceptum est ergo in antiquis statutis, episcopos ejectos, atque suis rebus exspoliatos, Ecclesias proprias recipere, et primo sua omnia eis reddi, et tum demum, si quis eos juste accusare voluerit, aequo episcopos recta sapientes, et in ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum, qui oppressi videbantur, nec prius eos respondere debere, quam omnia sua eis et ecclesiis eorum legibus integerrime restituant
Abbreviated transcription (Latin):
det concordia altissimꝰ. & głatur in membris suis.⁊⁊.¬
olli archiep̃i primates uocent᷑ nisi illi qͥ primas tenent ciuitates
quarũ ep̃os apłi & successores eoꝵs regularit᷑ patriarchas & pri.¬
mates ẽe instituert̃. nisi aliqua gens ad fidẽ deinceps conuertat᷑.
cui necesse sit ꝓpt̃ multitudinẽ ep̃orũ primatẽ constitui. Reliqͥ
uͦ qui alias metropolitanas sedes adepti sunt. ñ primates sed me¬
tropolitani nominent᷑. ⁊ I. Si axtẽ aliqͥs metropolitanoꝵ¬
suã ꝑtinent parochiã agere. aut eos grauare uoluerit: ab omlꝰ
districte corrigat᷑ ne talia deinceps pręsumere audeat. Si ueri
incorrigibilis eisq in obȩdiens apparuerit: ad hanc apłicã sedẽ
cui om̃a ep̃oꝵ iudicia terminare p̾cepta st̃ eiꝰ contumacia refe¬
ratur. ut uindicta de eo fiat. & cȩteri timorẽ habeant. Si aut̃
ꝓpt̃ nimiã longiquitatẽ. aut tẽporis in cõmoditatẽ. uł itinen

Expanded text:
det concordia Altissimus et gloriatur in membris suis. Ndet concordia Altissimus et gloriatur in membris suis. Nulli archiepiscopi primates vocentur, nisi illi qui primas tenent civitates, quarum episcopmates esse constituerunt, nisi aliqua gens deinceps ad fidem convertatur, cui necesse sit propter multitudinem eorum primatem constitui. Reliqui vero, qui alias metropolitanas sedes adepti sunt, non primates, sed metropolitani nominentur. C. III. Primae sedis episcoam propriam pertinent parochiam, agere, aut eos gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, ne talia deinceps praesumere audeat. Si vero incorrigibilis eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnia episcoporum judicia terminare praecepta sunt, ejus contumacia referatur, ut vindicta de eo fiat, et caeteri timorem habeant. Si autem propter nimiam longitudinem, aut temporis incommoditatem,
Abbreviated transcription (Latin):
i aũt ñ minꝰ quã a trib apłis tantꝰ uir fuit ep̃s ordinatꝰ: patet pro¬
sitas int̾uenerit debent etiã plures augeri. Idest si archiep̃s diem
obierit. & alter ordinandus archiep̃s electꝰ fuerit. om̃s eiusdem
netur. Oportet enĩ. ut ipse qͥ illis om̃ib prȩesse debet. ab om̃ibus
illis eligat᷑ & ordinet᷑ Reliqui uͦ cõpuintiales ep̃i si necesse fuerit.
ceteris consentientib a trib iussu archi ep̃i consecrari possunt ep̃is
ed melius. ẽ. si ipse cũ om̃ib cũ qͥ dignꝰ est elegerit. & cuncti parit̃
sacrauerint pontificẽ: Et licet istud necessitatȩ cogente concessum
prȩsũptũ fuerit: uirib carere ñ dubiũ est. qͥa irrita erit eiꝰ secus
acta ordinatio. Ipse aut̃ archiẽps nichil de eoꝵ causis aut aliis com¬
munib iuxta statuta apłoꝵ absq cunctors illoꝵs agat consilio.
nec illi nisi qͣntũ ad ꝓprias parochias ꝑtinet sine suo. qm̃ tali gai¬

Expanded text:
Si autem non minus quam a tribus apostolis tantus vir fuit ordinatus, patet prositas intervenerit, debent etiam plures augeri. Si autem archiepiscopus obierit, et alter ordinandus archiepiscopus fuerit, omnes ejusdem netur. Oportet autem ut ipse qui illis omnibus praeesse debet, ab omnibus illis eligatur et ordinetur. Reliqui vero comprovinciales episcopi, si necesse fuerit, caeteris consentientibus, a tribus jussu Sed melius est, si ipse cum omnibus cum qui dignus est elegerit, et cuncti pariter consecraverint pontificem pontifices. Et licet istud, necessitate cogente, concessum praesumptum fuerit, viribus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus acta ordinatio; ipse autem archiepiscopus nihil de eorum causis, aut de aliis communibus juxtnec illi, nisi quantum ad suas parochias
Abbreviated transcription (Latin):
& apłicȩ ȩccłȩ fundatore. & beato petro pͥncipe apłoꝵ accepimꝰ fid¬
ciã : ut ꝓ uniuersali xp̃i sanguine redẽpta ȩccła impigro laborem
affectu. & om̃ib dño famulantibꝰ succurramꝰ. & cunctis pie uiuen¬
tib apłica auctoritate opem feramꝰ. Om̃s qͥ in xp̃o uolunt pie u¬
uere: necesse. ẽ ut ab impiis & dissimilibꝰ patiant᷑ opprobria. & depͥ¬

Expanded text:
datore, et beato Petro principe apostolorum, accepimus fiduciam, ut pro universali Christi sanguine redempta Ecclesia, impigro laboremus affectu, et omnibus Domino famulantibus succurramus, et cunctis pie viventibus apostolica auctoritate opem feramus. Omnes qui in Christo volunt pie vivere, necesse est, ut ab impiis et dissimilibus patiantur opprobria,
Abbreviated transcription (Latin):
uberib nutriant᷑. auctoritate defendant᷑ & a suis oppressionib
releuent᷑. quia ñ potest nec debet mat̾ obliuisci filiũ suũ Iudicia
uia licet in alios transferat᷑ ep̃os: beato tam̃ apło eetro dictũ est.
quȩcunq ligaueris suꝑ t̾rã erunt ligata & in cęlis. & quȩcunq
solueris suꝑ t̾rã ert̃ soluta & in cȩlis. Et reliqua pruulegia quȩ¬

Expanded text:
uberibus nutriantur, auctoritate defendantur, et a suis oppressionibus uberibus nutriantur, auctoritate defendantur, et a suis oppressionibus releventur, quia non potest, nec debet mater oblivisci filium suum. 29 Judicia t terminandae; quia licet in alios transferant episcopos, beato tamen apostolo Petro dictum est: Quaecunque ligaveris super terram erunt ligata et in coelis, et quaecumque sol
Abbreviated transcription (Latin):
careant suspicione. qͥa colũnas suas dñs firmit̾ stare uoluit. ñ
a quibꝰ libet agitari. Nullũ nanq eors sententia a ñ suo iudice
dicta constringat. qͥa & leges scłi id ipsũ fieri pͣcipiunt. Duodecĩ
eni iudices quilibet ep̃s accusatꝰ si necesse fuerit eligat. a quib
eiꝰ causa iuste iudicet᷑. Nec priꝰ audiat᷑ aut ex cõmunicet᷑ uł iudi¬
cetur: quã ipsi ꝑse eligant᷑. Et regularit uocato pͥmo ad suorũ¬
conuencũ ep̃oꝵs: ꝑ eos eiꝰ causa iuste audiat᷑. & rationabilit̃ discer¬
nat᷑. Finis uero eiꝰ causȩ ad sedẽ apłicã deferat᷑. ut ibidẽ terminet᷑.
ecantea finiat᷑ sicut ab apłis eorũq successorib olim statutũ est:
qua eiꝰ auctoritate fulciat᷑. Ad eã quoq ab om̃ib maxime tam̃
aboppressis appellandũ est & concurrendũ quasi ad matrẽ. ut eiꝰ

Expanded text:
careat suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluerit, non careat suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluerit, non a quibuslibet agdicta constringat, quia et leges saeculi id ipsum fieri praecipiunt. Duodecim enim judices quilibet episcopus accusatus, si necesse fuerit, eligat, a quibus ejus causa juste judicetur, nec prius audiatur, aut excommunicetur, vel judicetur, quam ipsi perationabiliter discernatur. Finis vero ejus causae ad sedem apostolicam deferatur, ut ibidem terminetur. Nec antea finiatur, sicut ab apostolis vel successoribus eorum olim statutum est, quam ejus auctoritate fulciatur; ad eam quoque ab omnibus maxime tamen ab oppressis appellandum est et concurrendum quasi ad matrem, ut ejus
Abbreviated transcription (Latin):
hȩrentes firmam̃to sc̃ȩ scripturȩ ñ obscurat mundana iniquitas
Iccrco meditari uos oportet scripturã. & p̃cepta diuina quȩ ire¬
scripturis continent᷑ diligent̃ attendere. ne transgressores legis
qͥi sed impletores appareatis Patriarchȩ uͦ uł pͥmates accusatum
discutientes ep̃m. non ante sententiã ꝓferant finitiuã: quã apłica
fulti auccoritate. aut reum se ipse conficeat᷑: aut ꝑ innocentes &
regularit̃ examinatos conuincat᷑ testes. Qui minori ñ sint nume
idest .lxx. duo. Detractores qͦq qͥ diuina auctoritate eradicandi
sunt. & actores inimicoꝵs. ab episcopali sũmouemꝰ accusatione uł
cestimonio. Nec sũmorũ quispiã minorũ accusationibꝰ impetat᷑.
aut disꝑeat. Neq inre dubia certa iudicet᷑ sententia. nec ullũ
iudicium nisi ordinabilit̃ habitũ teneat᷑. Absens uͦ nemo iudicet᷑.
qͥa & diuinȩ & humanȩ hoc ꝓhibent leges. Accusatores eoꝵ om̃i

Expanded text:
haerentes sanctae Scripturae non obscurat mundana iniquitas. Idcirco meditari vos oportet et Scripturas, et praecepta divina, quae iScripturis continentur, diligenter attendere, ne transgressores legis Dei, sed impletores appareatis. Patriarchae vero vel primates accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant finitivam, quam apostolica fulti auctoritate, ac reum seipsum confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes. Qui minori it, id est septuaginta et duo. Detractores quoque, qui divina auctoritate eradicandi sunt, et auctores inimicorum ab episcopali submovemus accusatione vel testimonio. Nec summorum quispiam, nec minorum accusationibus impetatur aut dispereat, neque in re dubia certa judicetur sententia, nec ullum judicium, nisi ordinabiliter habitum, teneatur. Absens vero nemo judicetur, quia et divinae et humanae hoc prohibent leges. Accusator autem eorum omni