comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eq uͦ supse nõ cõprehendas. id circo nõcępit. aut
nequoiꝗ desinet. Si ipse circuitũ uł atram̃to ł grtifio
duccis. ł centro expͥmas. unde coeꝑis aut ubi desie¬
ris in t̾uallo int̾posito. nõ facile uł oculis colliges.
ł mente repetes . & ttim̃ et coepisse. et deuissẽ. ipse
tͥ testis es Nã o si sensus subterfugit. ueritatẽ nõ
subruit Quȩ autẽ initiũ habe nt. & finẽ abent.
⁊ qͥbus finis dcitur initiũ datũ constait finẽ
aut̃ mundi futurum. ipse saluator doco in
eũ głio suo dicens Pretert enĩ figura huiꝰ mundi:
& cęlũ et t̾ra p̾teribt̃: Et infra Ecce ego uob̾cũ
sum usq ad consũmationẽ mundi Quomͦ gͦ coȩt̃¬
nũ ͣ mundũ asserunt. et creatori om̃iũ sociant.
atq aqualẽ eẽ dispitant crecieurã. corpusq
materiale mundi. inuisibili illi atq inacces¬
sibili naturȩ diuinȩ c̃iungendũ putant. cũ

Expanded text:
neque uero si ipse non conprehendas, idcirco non coepit aut neque uero si ipse non conprehendas, idcirco non coepit aut nequaquam desinet. si ipse circuitum uel atramento uel graphio ducas uel centro exprimas, unde coeperis aut ibi desieris interuallo interposito non facile uel oculis colliges uel mente repetes: et tamen et coepisse et desiuisse te ipse tibi testis es. nam etsi sensum subterfugit, ueritatem non subruit. quae autem initium habent et finem habent et quibus finis datur initium datum constat. finem autem mundi futurum ipse saluator docet in euangelio suo dicens: praeterit enim figura huius mundi et caelum et terra praeteribunt etinfra: ecce ego uobiscum sum usque ad consummationem mundi. quomodo ergo coaeternum deo mundum adserunt et creatori omnium sociant atque aequalem esse disputant creaturam corpusque materiale mundi inuisibili illi atque inaccessibili naturae diuinae coniungendum putant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ł quis instrux̃ eũ: De quo etiã alibi legimꝰ quia
ten& circuitũ t̾rę.& terrã uelut nichilũ fecit:
ieremias ait Dii qui nõ fecer̃ cęlũ et terrã peri¬
bt̃ a t̾ra: et de sub cęlo isto Dñs qui fecit t̾rã in¬
uirtute sua. & correx̃ orbem insapientia sud. &
in sua prudentiaa extendit cęlũ. et multitudinẽ
aq incęlo Et ad didie Infatuatꝰ ÷ homo ascien¬
tia sua. Qui erũ corruptibilia mundi sequit᷑.
onis astutia Cũ gͦ tot oracula audias. quib
testificat᷑ ds̃ qđ fecerit mundũ. noli eum sine prin¬
cipio eẽ credere : quia qͦsi spera mundꝰ ẽẽ dicatur.
ut principiũ eiꝰ nullũ uideitt̾ extare: et cũ intt¬
nat quasi in cireuit om̃ia comoueant᷑. Et unde
incipiat. ubi desinait. nõ facile cõprehendcis. quic
circuitꝰ principiũ. sensu colligere impossibile ab ecͥit̾
Neq enĩ sperȩ potes initiũ rep̃perire. ł unde coeꝑit
glob lunȩ. ł ubi desinat menstrua lunȩ defectio.:

Expanded text:
instruxit eum? de quo etiam alibi legimus quia tenet circuitum terrae et terram uelut nihilum fecit. et Hieremias ait: dii qui non fecerunt caelum et terram peribunt a terra et desub caelo isto. dominus qui fecit terram inuirtute sua et correxit absoluit sapientia sua et in sua prudentia extendit caelum et . multitudinem aquae in caelo. et addidit: infatuatus est homo ab scientia sua. qui enim corruptibilia mundi sequitur tae disputationis astutia? Cura ergo tot oracula audias, quibus testificatur deus quod fecerit mundum, noli eum sine principio esse credere, quia quasi sphaera mundus esse dicatur, ut principium eius nullum uideatur extare. et cum intonat, quasi in circuitu omnia commouentur, ut unde incipiat, ubi desinat non facile conprehendas, quia circuitus principium sensu colligere inpossibile habetur. neque enim sphaerae potes initium repperire uel unde coeperit globus lunae uel ubi desinat menstrua lunae defectione.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩdificationẽ eccłȩ ista reficere uidemꝰ: S quia his
occupari. infructuosũ negotiũ est: ad illa magis
intendamꝰ animũ: in quib. uitȩ sit ꝓfectꝰ at̾nȩ: De
qualitate gͥ et substantia cęli. satis ÷ ea ꝓmere quȩ in
y sciae scriptis repꝑimꝰ : qͥ medio crib et usittitis serm
.qͣlitaitẽ natͥȩ cęlestis exp̃s¬
sit dics: qđ firmauerit cęlũ sic̃ fumũ: subtilẽ eiꝰ natͥã
nec solidã cupiens declartire: Adspeciẽ qͦq eiꝰ ab un¬
dat. qđ ipse decęli firmam̃to locutus ẽ : ꝙ fecit ds̃
cęlũ sic̃ camerã: qđ infrai cęli ambitũ. uniuersẽ
claudant᷑ . quȩ uł inmari gerunt᷑ & terris:
Qđ similit̾ signiccit᷑ cũ legit᷑: qr cęlũ dñs extendit
Extendit᷑ eñi. ł quasi pellis ad tab̾nacula habitaitio¬
nesq scõr: ł quasi liber ut plurimoꝵ scribant᷑
nomina: qͥ xp̃i gram fide & deuotione meruer̃¬

Expanded text:
aedificationem ecclesiae ista proficere uideremus. sed quia his aedificationem ecclesiae ista proficere uideremus. sed quia his occupari infructuosum negotium est, ad illa magis intendamus animum in quibus uitae sit profectus aeternae. De qualitate igitur et substantia caeli satis est ea promere repperimus, qui mediocribus et usitatis sermonibus qualitatem naturae caelestis expsit dicens quod firmauerit caelum sicuti fumum, subtilem eius naturam nec solidam cupiens declarare. ad speciem quoque eius abundat quod ipse de caeli firmamento locutus est quia fecit deus caelum sicut cameram, quod intra caeli ambitum uniuersa claudantur, quae uel in mari geruntur et terris. quod similiter significatur, cum legitur, quia caelum deus extendit. extenditur enim uel quasi pellis ad tabernacula, habitationes sanctorum, uel quasi liber, ut plurimorum scribantur nomina, qui Christi gratiam fide et deuotione meruer
Abbreviated transcription (Latin):
nõ principiũ: E quãꝗ lectionis seriȩ possimꝰ astru¬
ere: qͦd primo diem fecerit dñs et noctẽ quȩ sunt
uices tẽpoꝵ. ⁊ scđo die firmam̃tũ fecerit quo
discreũ aquã quȩ subcęlo ẽ. & a qua quȩ suꝑcęlũ:
tam̃ saitis ÷ ad presentẽ assertionẽ : qđ in principio
cȩlũ fecerit: unde p̃rogatiua generationis &
causa est Terrã fecerit . in ꝗͣ eẽt generationis sub¬
stantia In his enĩ. quat tuor illa elem̃ta crecita
sunt : ex qͥbus generant᷑ om̃a ista quȩ mundisunł
Elementa aut̃ quete tuor. aer. ignis. aqua. & t̾¬
ra: quȩ in om̃ib sibi mixta sunt: Siquidẽ et
interiti ignẽ repꝑicis: qͥ exlapidib et ferro fre¬
quent̃ excutit᷑: & incęlo cũ sit ignitꝰ et micans ful¬
gentib stellis polꝰ.: a qua eẽ possit intelligi: q̃ uł suꝑ
bre dimittit᷑: quȩ plurib colligere possemꝰ: siqͥđ ad

Expanded text:
non principium. Et quamquam lectionis serie possimus adstrunon principium. Et quamquam lectionis serie possimus adstruere quod primo diem fecerit Dominus et noctem, quae sunt vices temporum; et secundo die firmamentum fecerit, quo discrevit aquam quae sub coelo est, et aquam quae super coelum; tamen satis est ad praesentcoelum fecerit, unde praerogativa generationis et causa; et terram fecerit, in qua esset generationis substantia. In his enim quatuor illa elementa creata sunt, ex quibus generantur omnia ista quae mundi sunt. Elementa autem quatuor, aer, ignis, aqua, et terra, quae in omnibus sibi mixta sunt. Siquidem et in terra ignem reperies, qui ex lapidibus et ferro frequenter excutitur; et in coelo, cum sit ignitus et micans fulgentibus stellis polus, aqua esse possit intelligi, quae vel sbre demittitur. Quae pluribus colligere possemus, si quid ad
Abbreviated transcription (Latin):
ertit: et erat sẽꝑ Sed etiam anigłi. domintao¬
nes & potestates: ⁊ sicaliqndo coeper: crane
tam̃ ici quando hic mundꝰ ẽ factꝰ Om̃a nẽiq
crecita & conditasunt: uisibilia et mnuisibilici.
Siue sedes. siue dom nactiones. siue p̾ncipatꝰ. siue
potestates: Om̃a in qt ꝑipsũ. & in ipsum crea
sunt: Id ÷ in ipsũ creata. Quia ipse ẽ heres
patris.eo qđ apatre in ipsũ transierit heredic̃
gie itaq apłs et ͦ loco filiũ dix̃ auctorẽ om¬
niũ: et maiestate sua continentẽ om̃ia
coepunt. quia unus ds̃ ex quo om̃a Et enim
tãꝗ ex suo fecit. qui unde uoluit fecit : ꝑ ipsũ
c̃tinuatõ finis inipsũ: Ex ipso gͦ. mat̾ia : ꝑ ipsum
oꝑcitio quȩ ligtiuit atq constrinx̃ uniũsa In ip¬
sum: qͥa et quã di uult om̃a eiꝰ uirtute mo¬
nent atq c̃sistunt. & finis eoꝵ in dĩ uoluntatem
recurrit: et eiꝰ arb itrio resoluunt᷑: Inpͥncipio itaq
do: nõ ante mundũ Dies aut̃: tẽporis portio ẽ.

Expanded text:
t et erat semper. sed etiam angeli, dominationes et potestates etsi aliquando coeperunt, erant tamen iam, quando hic mundus est factus. omnia namque creata et condita sunt, uisibilia et inuisibilia, siue sedes siue dominationes sine principatus siue potestates, omnia inquit per ipsum et in ipsum creata st in ipsum creata? Quia ipse est haeres Patris, eo quod a Patre in ipsum transierit haereditas, gie itaque Apostolus et hoc loco Filium dixit auctorem omnium, et majestate sua continentem omnia. coeperunt; quia unus Deus Pater, ex quo omnia. Etenim tamquam ex suo fecit; quia unde voluit fecit. Per ipsum continuatio; finis in ipsum. Ex ipso ergo materia. Per ipsum operatio quae ligavit atque constrinxit universa. In ipsum, quia quamdiu vult, omnia ejus virtute manent atque consistunt, et finis eorum in Dei voluntatem recurrit; et ejus arbitrio resolvuntur. CAPUT VI. In prido, non ante mundum: dies autem temporis portio est,
Abbreviated transcription (Latin):
estimare: sed ea uirtute. quȩ suffultiat substanti¬
am t̾rȩ atq sustinectt: Deniq quc̃i in potestate dĩ sit
t̾re constitutio. & ici hinc collige. qm̃ scriptũ ert:
Qui aspicit terrt̃. et facit etĩ tremere: Et alibi Ad huc
ego semel concutio t̾ram Nõ ergo libram̃tis suis im¬
mobilis manetꝰ s frequent̾ dĩ nutu & arbitrio com¬
mouet᷑ : sic̃ & iob dicit Quia dñs cõmouet eã afun¬
dam̃tis : colũnȩ aut̃ eiꝰ excigitant᷑ & alibi Nuda in¬
ferna in conspectu eiꝰ. ⁊ non ÷ morti in uolucrũ. exten¬
dens borean ꝓ nichilo: suspendens terrã innichilum.
alligans a quã innubib suis Colĩȩ cęli uolauer̃ &
expaiuer̃ ab increpatione eiꝰ: uirtute mitigauit mare: dis¬
ciplinci ftraiuit coetũ: clcustra aut̃ cęli timent eũ: uo¬
luntaite gͥ dĩ immobilis manet. et stat inscłm t̾rti: scđm¬

Expanded text:
aestimare, sed ea uirtute, quae subfulciat substantiaestimare, sed ea uirtute, quae subfulciat substantiam terrae atque sustineat. denique quam in potestate dei sit terrae constitutio etiam hinc collige, quoniam scriptum est: qui aspicit terram et facit eam tremere et alibi: adhuc ego semel concutio terram. non ergo libramentis suis inmobilis manet, sed frequenter dei nutu et arbitrio commouetur, sicut et Iob dicit quia dominus commouet eam a fundamentis, columnae autem eius exagitantur et alibi: nuda inferna in conspectu eius, et non est morti inuolucrum. extendens boream pro nihilo, suspendens terram in nihilo, alligans aquam in nubibus suis. columnae caeli euolauerunt et expauerunt ab increpatione eius. uirtute mitigauit mare, disciplina strauit cetum, claustra autem caeli timent eum. uoluntate igitur dei inmobilis manet et stat in saeculum terra s
Abbreviated transcription (Latin):
Et infra: Conclusi mare pottͥis: et dixi: Usq. huc ue¬
nies. et nõ transibis: s inte cõminuent᷑ fluctꝰ tui Nõ¬
ne euident̃ ostendit ds̃ om̃a maiestate sua c̃siste¬
re: nõnumero. ponđe. atq m̃sura: Neq enĩ cre¬
aturti legẽ tribuit s accepit : aut serucit acceptt̃:
õ gͦ quod inmedio sit t̾̃ra: qucisi ȩqua lance susper¬
lit᷑ . sed q inauestas dĩ uolunttitis suȩ etim
lege constringͣ. ut suprci instabile atq in a¬
ne stabilis ꝑseueret: Sic & dauid quoq pro
m̃to nec etĩ inclinare patiat᷑ Non gͦ m̃surã cen¬
tri. s udicii diumi acciꝑe debemꝰ: q nõ artis m̃sura ẽ.
sed potefiatis : mensura iustitiȩ: m̃sura cognitionis: qͥa
om̃a nõ tt̃q inm̃sci p̃teretint eiꝰ scientiã: sed cognitioni
eiꝰ tãꝗ dem̃sci subiaceant: Neq enĩ cũ legimus ego con¬
firmaui colũnas eiꝰ: uere colũnis et̃ subnixã possumꝰ

Expanded text:
et infra: conclusi mare portis et dixi: usque huc ueet infra: conclusi mare portis et dixi: usque huc uenies et non transibis, sed in te comminuentur fluctus tui. nonne euidenter ostendit dre, non numero, pondere atque mensura? neque enim creatura legem tribuit, sed accipit aut seruat acceptam. non ergo quod in medio sit terra, quasi aequa lance suspenditur, sed quia maiestas dei uoluntatis suae eam lege constringit, ut supra instabile atque inane stabilis perseueret, sicut Dauid quoque promento nec eam inclinari patiatur. non ergo mensuram centri, sed iudicii diuini accipere debemus, quia non artis mensura est, sed potestatis, mensura iustitiae, mensura cognitionis, quia omnia non tanquam inmensa praetereant eius scientiam, sed cognitioni eius tanquam dimensa subiaceant. neque enim cum legimus: ego confirmaui columnas eius, uere columnis eam subnixam possumus
Abbreviated transcription (Latin):
Det̾rȩ quoq ł qͣlitate uł positione tractare. nichil
ꝓsit ad spẽ fut ri : cũ scitissit adscientiã. qͦd scriptu¬
rcirũ diuinarum series cõp̃hendit: quia suspendit
t̾rã in nichilo: Qͥd nob̾ discutere utrũ in aere pen¬
detit ansuꝑ aquc̃i. ut inde nascait̾ conero uersia:
quomͦ aeris nati tenuis & mollior. molẽ pos¬
sit sustentare t̾renã. Aut quomꝰ sisuꝑ aquas.
nõ demergat᷑ in ciquã grauis terrarũ riuna.
Aut qͦmodo ⁊ maris un dci nõcedait. & in lat̾ti
eiꝰ sese locosuo mota diffundat: Multi oe iã
in medio aeris terrã eẽ dixer̃. & mole sua im¬
mobilẽ manere : qđ aequabili motu hinc atq inde ex om̃i
parte ꝓpendeat : De quo scitis putaonꝰ dictũ ad ño
adiob seruũ suũ: quando locutꝰ ꝑ nubẽ ait Ubi erus
cũ fundarẽ terr̃ti: Indica mͥ si habes scientiã Qͥs
posuit m̃surc̃ eiꝰ sinosti: aut quis : qui suꝑ indux̃ m¬
surcis suꝑ etd aut ꝗͥd suꝑ circuli eiꝰ confixi sunt.

Expanded text:
errae quoque uel qualitate uel positione tractare nihil prosit ad speciem futuri, cum satis sit ad scientiam quod scripturarum diuinarum series conprehendit quia suspendit terram in nihilo. quid nobis discutere utrum in aere pendeat an super aquam, ut inde nascatur controuersia, quomodo aeris natura tenuis et mollior molem possit sustentare terrenam aut quomodo, si super aquas, non demergatur in aquam grauis terrarum ruina? aut quomodo ei maris unda non cedat et in latera eius sese loco suo mota diffundat? multi etiam in medio aeris terram esse dixerunt et mole sua inmobilem manere, quod aequabili motu hinc atque inde ex omni parte protendat. de quo satis putamus dictum a domino ad Iob seruum suum, quando locutus per nubem ait: ubi eras, cum fundarem terram? indica mihi, si habes scientiam. quis posuit mensuras eius, si nosti? aut quis est qui superinduxit mensuram super eam? aut super quid circuli eius confixi sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
rent pͥncipium ẽẽ mundi. nesine principio mun¬
dũ et̃ homines arbitrarent᷑: Ende et daiuid cum
decelo et t̾ra & mari loqueret᷑. ait Om̃a inscipi¬
entia fecisti Dedit gͦ principiũ mũdo. deditdriã
creature infirmitatẽ. ne anarchon. ne increaitũ.
et diuinȩ consortẽ substatię crederemꝰ: & pulcre
addidit fecit. ne mora infaciendo fuisse eftima¬
ret᷑ : ut uł sic intelligerent homines. quã in cõpara¬
bilis oꝑcitor eẽt : qͥ tantũ opꝰ. breui exiguoq
mom̃to sue oꝑcitionis ab solueretnit uõlu
titas effectꝰ. sensus. tẽporis p̃uenirae : Nemo
oꝑcntẽ uidit : s agnouit operatũ Ubi gͥ mora.
artis igit᷑ usum nec uirtutis expendit. qͥ mom̃to
suȩ uoluntatis. maiestatẽ tainte oꝑationis impleuit.
ut eti quę nõ erant eẽ faceret tc̃ uelocit̾. ut neq
uoluntas oꝑcitioni p̃curreroe. nec oꝑatio uolun¬
tati Mirtiris opꝰ. queris oꝑcitorẽ. qͥs principiũ

Expanded text:
rent principium esse mundi, ne sine principio mundum esse homines arbitrarentur. Unde et David cum de coelo, et terra, et mari loqueretur, ait, Omnia in sapientia fecisti . Dedit ergo principium mundo, dedit etiam creaturae infirmitatem, ne anarchon, ne increatum, et divinae consortem substantiae crederemus. Et pulchre addidit, Fecit, ne mora in faciendo fuisse existimaretur; ut vel sic intelligerent homines quam incomparabilis operator esset, qui tantum opus brevi 5 exiguoque momento suae operationis absntatis effectus sensum temporis praeueniret. nemo operantem uidit, sed agnouit operatum. ubi igitur moartis igitur usum nec uirtutis expedit qui momento suae uoluntatis maiestatem tantae operationis inpleuit, ut ea quae non erant esse faceret tam uelociter, ut neque uoluntas operationi praecurreret nec operatio uoluntati. miraris opus, quaeris operatorem, quis principium
Abbreviated transcription (Latin):
grinetur acorpore. ut assit dõ Uigilet cor eiꝰ. caro dor¬
micit: ne male incipiat uigilare peccatie To dñe
sadulos pios cultꝰ. ut nouerit posside uas tuũ : nouerit
humiliciri. dilectionẽ teneat. ueritatis murũ. Pudoris
septũ eiꝰ ñ pineȩ. uelam̃ eiꝰ ñ uincant cꝯp̃ssi: pudici¬
de simplicitas. in uerbis modus. Erga om̃s pudor
Qđ bonũ est teneat: ab onũ specie abstineat mala.
Ueniat suꝑ etĩ benedictio morit᷑i : & os iudue bene¬

Expanded text:
grinetur a corpore, ut adsit Deo: vigilet cor ejus, caro dorgrinetur a corpore, ut adsit Deo: vigilet cor ejus, caro dormiat, ne male incipiat vigilare peccatis. 112. Tu,sedulos pios cultus; ut noverit possidere vas suum, noverit humiliari: dilectionem teneat, veritatis murum, pudoris septum. Non pineae velamen ejus, non vincant cupressi, pudicide simplicitas, in verbis modus, erga omnes pudor, icordia: quod bonum est teneat, ab omni specie abstineat mala: veniat super eam benedictio morituri, et os viduae bene
Abbreviated transcription (Latin):
dicct̾ Nm̃ placuer̃ dõ facta tui. In onũ tempore
sint uestim̃ta tuci cendida. n oleũ inecpite tuo ñdesit
Quo fcces suas mosticas possit accende ut cũ uenerit
sponsus ꝑit̾ illcis scpientes uirgines cȩlesti thalcmo digna
mmeret̾. quȩ deuotionis ac fidei suae graiuitatisq lumine
signato teneat cloustiri pudicitie. signacula ueritatis
Agrũ suũ colere nouerit. quẽ colebat scs iacob & sexage¬
siptos exco. centesimos qͦq fructꝰ capessat. In hui uir¬
tutibus et fortitudmbus ꝗgri. suscites in eti gĩam. et
resuscites karitaitem: Inueniat quẽ dilexit. tenecit
eũ nec dimittait eũ. donec bona illa uulnent hecirtiti¬
tis excipicit. quȩ oculis p̾feruntur. Semꝑ pcaita noc¬
tib et diebus. toto sp̃ũ m̃tis inuigilet. ne umquam
uerbũ ecĩ inueniat dormientẽ. Et q̃m uult se dilect
tuus sępius quęri. ut exploret affectũ. recurrentem
sequatur. Exeat fides. & anima eiꝰ in uerbũ tuũ pe¬

Expanded text:
iam placuerunt Deo facta tua . In omni tempore sint vestimenta tua candida, et oleum in capite non desit, quo faces suas mysticas possit accendere; ut cum venerit Sponsus, inter illas sapientes virgines coelesti thalamo digna numeretur, quae devotionis ac fidei suae, gravitatisque luminesignato teneat claustra pudicitiae, signacula veritatis. Agrum suum colere noverit quem colebat sanctus Jacob; et sexagesimos ex eo centesimosque fructus capesset. In hujus virtutibus et fortitudinibus 274 agri suscites in ea gratiam, et resuscites charitatem. Inveniat quem dilexit, teneat eum, nec dimittat eum; donec bona illa vulnera charitatis excipiat, quae osculis praeferuntur. Semper parata noctibus et diebus toto spiritu mentis invigilet , ne umquam Verbum eam inveniat dormientem. Et quoniam vult se dilectus ejus saepius quaeri, ut exploret affectum; recurrentem sequatur, exeat fides et anima ejus in verbum tuum pere
Abbreviated transcription (Latin):
Ut illic agni tu sequat᷑ uestigia. in meridiano
pasccit in meridicino maneat. nec ingrege sodoliũ
incedat. Sed agnis tuis admixtti. sine offensione uer¬
sctur. comes uirginũ. pedissequa mariarũ: E grede¬
re icciq tu dñe ihu indie sponscliũ tuorũ. Suscipe
iã dudũ de uotã tibi sp̃u. punc etiã ꝓfessionem
imple. agnitionẽ uoluntatis tue assume abinitio.
inscilute. insc̃ĩficatione sp̃s. et fide ueritatis. ut dicat
stimulci tuci. Tenuisti manũ dexterã mea & in uo

Expanded text:
ut illic Agni sequatur vestigia, et in meridiano pascat, in meridiano maneat, nec in grege sodalium incedat: sed agnis tui admixta, sine offensione versetur comes virginum, pedissequa Mariarum . 114. Egredere itaque tu, Domine Jesu, in die sponsalium tuorum, suscipe jamdudum devotam tibi spiritu, nunc etiam professione; imple agnitione voluntatis tuae; assume ab initio in salutem, in sanctificatione spiritus et fide veritatis, ut dicat famula tua: Tenuisti manum dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
immorciri. et sibi tontũ ad eẽ atq lucere singuli
popłi credunt. cũ similit̾ luceant uninersis. ut¬
nemo his ꝓpiorem aliũ quc̃i ipse ẽ arbitretur. exẽ¬
plũ magnitudinis eorũ euidens qđ om̃ib ominib
orbis lunȩ idem uidet̾ Nã et si interdũ augeatur

Expanded text:
immorari, et sibi tantum adesse atque lucere singuli immorari, et sibi tantum adesse atque lucere singuli populi credant; cum similiter luceant uninemo his propiorem alium quam ipse est arbitretur. exemplum magnitudinis eorum euidens. quod omnibus hominibus orbis lunae idem uidetur. nam etsi interdum augeatur
Abbreviated transcription (Latin):
diem de signandi eiꝰ habecit potestcitẽ. cursus sui
munere: Sic accipiunt ñ nulli qđ ait ꝓpħci. Solem
in potestate diei. lunã et stellais inpotestaite noctis
Circumferunt enĩ lumen. In camos quoq ordinca sim᷑
cursũ c̃ficiens consũmcit annũ. Scdm hebrȩos aliquib
dieb ad iectis. scdm romamos bis sexto semel intra qͥn¬
quenniũ uniꝰ diei adiectione celebrato. Sol stiticilis¬
ł quoq annus ẽ. cũ sol expleto ꝑ omĩai signe circuitu.
mid unde principiũ cursus sui sũpsit recurrit. Annuc
non tum aliorũ cõpcrutione maignai. quã suo mu¬
nere: ut est ccielũ maignũ uinaire magnũ. Nam
ninaignꝰ sol qui cõplet orbẽ terrarũ suo cclore. uł
lunci suo lumine. nec solũ terras s etiã aerẽ hunc
&mcire caeliq faciem. quȩ̃ ingucieũq parte fue¬
rint cęli. illuminant omĩci. et hȩc quę spectcint̃
acunctis ut ea ttimquc̃i suis tantũ regionibus

Expanded text:
diem designandi ejus habeat potestatem cursus sui diem designandi ejus habeat potestatem cursus sui munere. Sic accipiunt nonnulli quod ait propheta: Solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis . Circursum conficiens, consummat annum, secundum Hebraeos, aliquibus diebus adjectis; secundum Romanos, bis sexto semel intra quinquennium unius diei adjectione celebrato. Solstitialis quoque annus est, cum sol expleto per omnia signa circuitu, in id unde principium cursus sui sumpsit, recurrit. Annua non tam aliorum comparatione magna, quam suo munere, ut est coelum magnum, et mare magnum. Nam et magnus sol, qui complet orbem terrarum suo calore, vel luna et mare, coelique faciem. Quae in quacumque parte fuerint coeli, illuminant omnia, et aeque spectantur a cunctis; ut ea tamquam suis tantum regionibus
Abbreviated transcription (Latin):
contendas : medio die. sicontrci occidentẽ: inocecisu
diei Ex tribus igit᷑ partib fit tibi sol obuius. ex
oriente. exmeridicmo. exoccidente. mone. & sero:
post tergũ est meridie quoq alctere At u aseptentrio¬
ne num quã ẽ sol: et ideo umbiti si contra septentrionẽ
dirigcis. siue mane siue sero siue meridie ñ potest eẽ
post tergũ: Soli sunt enĩ in hoc quẽ nos in colimꝰ orbe
teritirũ. circa meridiem positi : qui inciustrailẽ plagã
iudecintur umbrci tremsmittere Hoc autẽ fieri dicitur
summo aestu: cũ ad aquilonẽ sol dirigit. Posteci nos
autumnus excipiens. infringit quidẽ estuũ mognitu¬
dinẽ. sed paulisꝑ relcexcito ac deposito calore ꝓtempe¬
riem medi moderciminis. sine fraude nos atq ullei noxa
flcitib tradit ẏemcilibus Sint inquit etic̃ indies ut
ñ fciciant dies. sed ut in eis habetint principatũ. Ut
ortũ diei uberiore sol illumin& gr̃a. ut ꝑtotum

Expanded text:
contendas, medio die, si contra occidentem, in occasu contendas, medio die, si contra occidentem, in occasu diei. extribus igitur partibus illa tibi sol obuius, ex oriente, ex meridiano, ex occidente. mane et sero pos tergum est, meridie quoque a latere, at uero a septentrione numquam est sol et ideo umbra, si contra septentrionem dirigas siue mane siue sero siue meridie, non potest esse pos tergum. soli sunt enim in hoc quem nos incolimus orbe terrarum circa meridiem positi qui in australem plagam uideantur umbram transmittere. hoc autem illa dicitur summo aestu, cum ad aquilonem sol dirigit. postea autumnus excipiens, infringit quidem aestuum magnitudinem: sed paulisper relaxato ac deposito calore, per temperiem medii moderaminis sine fraude nos atque ulla noxa flatibus tradit hyemalibus. 24. Sint, inquit, etiam in dies. Non ut faciant dies, sed ut in eis habeant principatum, ut ortum diei uberiore sol illuminet gratia, ut per totum
Abbreviated transcription (Latin):
erucis : sed umbrei salutis quia in eci erat peccatorũ
remissio. & resuscitutio mortuorũ: Exemplũ ergo
possumꝰ cciꝑe. qͥa yemales dies breues. iumbras
maiores habent Mestiui dies ineuores. sed umbrcis
minores habent: Medio quoq minor umbra quel¬
uel inpͥncipio est diei uł fine. & hoc apd nos inparte
occidentis: Cȩterũ sunt qui ꝑ duos totius anni dies
sine umbrci fuerint in partib meridicinis. eo quod
solem habentes suꝑ uerticẽ suũ: undiq ꝑ circuitum
illuminent᷑ Unde & ac cr̃r dicunt᷑ grẽce: Plerique
etiã ferunt sic eregione exalto fieri solem. ut ꝑ angustcĩ
puteorũ. aquc̃ quȩ in profundo ẽ: iuderint refulgere.
sse autẽ dicunt᷑ in meridicino qui cinfiscii uocantur.
eo qđ umbrã ex uitroqͣ: latere trans mittant: Umbra enĩ¬
eregione solis ambulcintib post tergum est. ut putai sic̃tra
orientẽ ꝑgas matutinis horis. Si c̃tra meridicinã plaigã

Expanded text:
crucis, sed umbra salutis; quia in ea erat peccatorum crucis, sed umbra salutis; quia in ea erat peccatorum remissio, et resuscitatio mortuorum. Exemplum ergo possumus accipere; quia hyemales dies breves, sed umbras majores habent: aestivi dies majores, sed umbras minores habent. Medio quoqvel in principio est diei, vel fine, et hoc apud nos in parte occidentis. Caeterum sunt qui per duos totius anni dies sine umbra fiunt in partibus meridianis, eo quod solem habentes super verticem suum, undique per circuitum illuminentur, unde et ἄσκιοι dicuntur Graece. Plerique etiam ferunt sic e regione ex alto ferri solem, ut per angustiam puteorum aquam, quae in profundo est, viderint refulgere. Esse autem dicuntur in meridiano, qui ἀμφίσκιοι vocantur, eo quod umbram ex utroque latere transmittant. » Ee regione solis ambulantibus pos tergum est, ut puta si contra orientem pergas, matutinis horis, si contra meridianam plagam
Abbreviated transcription (Latin):
breuib ⁊ malignis cuius trpũ plerũq icicob inꝑsona
sua exprimit. uł popłi eiꝰ: umbrã habebat plurimã.
que solẽ iusticiȩ ñ iudebat Et uidebat illũ nõ exalto
supͣ caput suũ. sed exmeridicino illuminantẽ quando
Yemps illi erat Eccłȩ autẽ dicit᷑ semps abut.
discessit sibi. flores uisi sunt int̾ra. tempꝰ messis adue¬
nit. Ante aduentũ xp̃i yemps erat. Post aduentũ
umbrabatur: Popłs autẽ gentiũ qui erat confusionais¬
ac gentilis. qui & sedebat in tenebris: lucẽ uiderunt
magnã: Qui sedebant in regione umbrȩ mortis.
lux orta est illis Magna lux diumitaitis: quã nulla
umbra mortis int̾polat: Ideoq excilto illumincit.
quia et hoc scriptum ẽ. dicente Zacharici In quibus
uisitauit nos oriens excilto : illuminare his qͥ intenebr̃
numbra mortis sedent Est scine & aliqua scilutis um¬
bra ñ mortis : ut est illa: Sub umbra alarũ tuarũ

Expanded text:
breuibus et malignis, indicii typum plerumque Iacob in persona breuibus et malignis, indicii typum plerumque Iacob in persona sua exprimit uel populi huius, umbram habebat plurimam, quae solem iustitiae non uidebat et uidebat illum non ex alto supra caput suum, sed ex meridiano indicii, quando hiems indicio erat. ecclesiae autem dicitur: hiems abiit, indicium sibi: flores uisi sunt in terra, tempus messis aduenit. ante aduentum Christi hiems erat, post aduentum obumbratur. populus autem gentium, qui erat confusionis, gentiles, qui sedebant in tenebris, lucem uiderunt magnam ; qui sedebant in regione umblux orta est illis. Magna lux divinitatis, quam nulla umbra mortis interpolat. Ideoque ex alto illuminat, quia et hoc scriptum est, dicente Zacharia: In quibus visitavit nos oriens ex alto: illuminare iis qui in tenebris et in umbra mortis sedent . Est sane et aliqua salutis umbra
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit animai mea Cur non potus quẽ diligit.
ed srncigoga dilexit: eccła diligit. nec um quã
eircci xp̃m suũ mutut affectũ Ubi inquit pcscis
ubi mnes in meridicmo: Se qui te cupio queisi
alumnci: quȩ queisi copulceita ante retinebã. et
greges tuos querere quia amisi meos In meridici¬
no pciscis. hoc ẽ ineccłȩ loco: ubi iusticia resplen¬
det. ubi fulg& iudiciũ sic̃ meridies. ubi umbraͣ
ñ cernitur. ubi icuores dies sunt. qđ eis sol iusti¬
cicie tcuquã aestiuis mensibus diutuꝰ immo¬
retur. Deniq dies dñi non ẽ breuis sed magnꝰ.
quia scriptũ ẽ. Donec uenicit dies dñi maignꝰ:
Unde et iacob ait Om̃s dies uitȩ meȩ quos ago breues
& maligni Est enĩ maligna lux dubici Ergo dies
breues dubiȩ lucis funt & umbrosi. dies magni sine sine
umbra sunt. ut plurimi inciliquib locis feruentiorib
usu exemploq cognorunt Srncigoga ittiq indieb

Expanded text:
dilexit anima mea. Cur non potius quem diligit? dilexit anima mea. Cur non potius quem diligit? Sed Synagoga dilexit, Ecclesia diligit, nec umquam circa Christum suum mutat affectum. Ubi, inquit, pascis, ubi manes in meridiano. Sequi te cupio quasi alumna, quae quasi copulata ante retinebam, et greges tuos quaerere, quia amisi meos. In meridiano pascis, hoc est in Ecclesiae loco, ubi justitia resplendet, ubi fulget judicium sicut meridies, ubi umbra non cernitur, ubi maiores dies sunt, quod eis sol iustitiae tamquam aestiuis mensibus diutius immoretur. denique dies domini non est breuis, sed magnus, quia scriptum est: donec ueniat dies domini magnus. unde et Iacob ait: omnes dies uitae meae quos ago, breues et maligni; est enim maligna lux dubia. ergo dies breues dubiae lucis sunt et umbrosi. dies magni sine umbra sunt, ut plurimi in aliquibus locis feruentioribus usu exemploque cognorunt. synagoga itaque in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
huius. reducit & reuocat᷑ aurarũ clementici.
quȩ fouens omĩa petendos cogit in partus.
Ut terra germinet ac resolutai sulcis semina
reuiue scant. uirescant arbores. ad ꝓpetuitatẽ qͦq
conseruendi generis eorũ quȩ uł int̾ris sunt uel¬
inciquis goudent. annius foctibus successio ꝓpa¬
gritin Ast ubi ad estiucis conuersiones in sep¬
tentrionẽ se sub rigit. spatici diurnci ꝓducit.
noctes uero artuit ac stringit. Ittiq quo magis
usu assiduo aeri huic copulcitur atq miscetur.
eo ampliꝰ et aere ipsũ uciporcit & terrarũ exsiccat
humorẽ: A dolescere sticit seminai. ntomquam
insucos uiriles maturescere ponia silucrũ: Tum qe
flagraincior est. minores umbitis fcicit in meridiano
qm̃ exalto hunc illumincit locũ. Unde & synago¬
go dicit mecinticis canticorũ. Annintici m quem
dilexit animci meci. ubi pascis ubi manes inme¬
ridicmo. neforte fican circũ amictoi suꝑ greges
sodalui tuorũ. Hoc ẽ. annuntici mͥ aep̃e quem

Expanded text:
hujus reducit, et revocat aurarum clementiam, quae fovens omnia, repetendos cogit in partus, ut terra germinet, ac resoluta sulcis semina reviviscant, virescant arbores, ad perpetuitatem quoque conservandi generis eorum quae vel inaquis gaudent annuis fetibus successio propagetur. ast ubi ad aestiuas conuersiones in septentrionem se subrigit, spatia diurna producit, noctes uero artat ac stringit. itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur atque miscetur, eo amplius aerem ipsum uaporat et terrarum exsiccat umorem et adolescere facit semina et tamquam in sucos uiriles maturescere poma siluarum. tunc quia flagrantior est, minores umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc inluminat locum.\' unde et synagoga dicit in Canticis canticorum : adnuntia mihi, quem dilexit animorte fiam circumamicta super greges sodalium tuorum , hoc est: Annuntia mihi, Christe, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorare qui possumꝰ : Hunc adeci quȩ scđm
signis diximus: Temporci autẽ quȩ sunt nisi mu¬
tationũ uices: Yemps. uer. aestus: atq autumnꝰ
Inistis igit᷑ temporib aut uelocior est transitus
solis : aut tairdior: Alia enĩ p̃stringit radiis suis
alia inflãmat caloribus: Ittiq cũ sol meridiama¬
partib immorcitur : yemps nobis ꝓcul ẽ Nam
cũ sol longius ab est.⁊ terra rigescit gelu. strin¬
gitur frigore. & plurimci noctis umbit terras
oꝑit. Ut multo ꝓlixiorai sint diei spatia quã noctis
Hinc cciusa oritur ut rb̃nis flatib. nimici uis
niurũ pluuicirũq fundaitur: Cũ uͦ ex meridicinis
decedens partibus suꝑ t̾ram redit: noctis ac diei
ex aequat tẽporci: & quo magis morcis suis ad¬
iungit cursibus. eo paulcitm tempiem aeris

Expanded text:
commemorare qui possumus? Nunc ad ea quae secuncommemorare qui possumus? Nunc ad ea quae secunsignis diximus. Tempora autem quae sunt, nisi mutationum vices, hyems, ver, aestas atque autumnus? In istis igitur temporibus aut velocior est transitus solis, aut tardior. Alia enim praestringit radiis suis, alia inflapartibus inmoratur, hiemps \' nobis est. nam cum sol longius abest, terra rigescit gelu, stringitur frigore et plurima noctis umbra terras operit, ut multo prolixiora sint noctis spatia quam diei. hinc causa oritur, ut hibernis imperialis nimia uis niuium pluuiarumque fundatur. cum uero ex meridianis decedens partibus super terram redit, noctis ac diei exaequat tempora et quo magis moras suis adiungit cursibus, eo paulatim temperiem aeris
Abbreviated transcription (Latin):
sententici Deniq impiger de p̾̃sso arcitro t̾ram sem¬
dit agricolci. nudus arat. nudus serit. nudus sole
fer uenti tostus aestu incireti terit fruges. et ne¬
goticitor impatiens flantib euris. in tuto plerũq¬
nciugio sulecit mare: Unde importunitutem
eorũ temeritatemq c̃ demncins ꝓpħci: ait Erubesce
sydon ait mare: Hoc est sipericula uos ñ mouent.
uł pudor cõprucit : uerecundici confundeit:
Erubesce sỹdon inqua nullus uirtuti locus. nulla
salutis curã. nulla iuuentus ꝓ ex cubiis patriȩ
bello deditri. armisq exercitti: sed om̃is sollicitudo
de quȩstu: om̃e studiũ mercaturę. Sem̃ in qͥt mer
Si non exuoluntate sed exnecessitate curcis sucis
noꝑa cõponit: Ubi enĩ directti necessittis: ibi in
nolumus. Nequis ea quȩ anobis de illorũ asser¬
tionib usurpant᷑ ad refellendũ: ad cognoscerdũ
as sumpta arbitrent᷑. Nam quȩ pueri risimus eci senes

Expanded text:
sententia. denique inpiger depresso aratro terram scisententia. denique inpiger depresso aratro terram scindit agricola, nudus arat, nudus serit, nudus sole feruenti tostas aestu in area terit fruges, et negotinavigio sulcat mare. Unde importunitatem eorum, temeritatemque condemnans propheta ait: Erubesce, Sidon; dixit mare , hoc est, si pericula vos non movent, vel pudor comprimat, verecundia confundat. Erubesce, Sidon, in qua nullus virtuti locus, nulla salutis cura, nulla juventus bello dedita, armisque exercita, sed omnis sollicitudo de quaestu, omne studium mercaturae. Semen, inquit, msi non ex voluntate, sed ex necessitate curas suas et opera componit? Ubi enim decreta necessitas, ibi inhnolumus; ne quis ea quae a nobis de illorum assertionibus usurpantur ad refellendum, ad recognoscendum assumpta arbitretur. Nam quae pueri risimus, ea senes
Abbreviated transcription (Latin):
non ad institutti morũ. actus nr̃i fcictciq refercintuꝵ.
cur leges propositȩ sunt. uirci etiã ꝓmulgata.
quib aut pęnci imꝓbis decernit᷑. aut securitas
defertur in noxiis: Cur ñ uenici dcit᷑ reis. cum
utiq ut ipsi aiunt non sua uoluntate sed ex ne¬
cessitute deliquer̃: Cur laborcit agricolci ⁊⁊ non
magis expectuit utmȩ laborcitos fructꝰ priuile¬
io sue natiuitatis inueat receptriculis horreor
Si ieci natus ẽ ut ei diuitiȩ atq opes afflucnt. utiq
oꝑicintur ut sibi spontaneos reditus sine ullo se¬
mine t̾ra parturicit. ñ uomerẽ aruis imprimait.
uinci fundcintur. sponte ei oleũ nullis insertoi caiudicib
siluestris olea bacci desudet. nec diffusi aequoris trrins¬
fretcitor ꝑiculiĩ ꝓpriae salutis sollicitꝰ mercator horres¬
cat. cui ocioso potest quadã ut auint sorte genitali
diuiticirũ thesauris illcibi. sed non ẽ hȩc est uniuersoꝵ

Expanded text:
non ad instituta morum actus nostri factaque referantur, non ad instituta morum actus nostri factaque referantur, cur leges propositae sunt, iura etiam promulgata, quibus aut poena inprobis decernitur aut securitas defertur innoxiis? cur non uenia datur reis, cum utique, ut ipsi aiunt, non sua uoluntate, sed ex necessitate deliquerint? cur laborat agricola et non magis expectat, ut inelaboratos fructus priuilegio suae natiuitatis inuehat receptaculis horreorum ? si ita natus est, ut ei diuitiae absque opera affluant, utique operiatur, ut sibi spontaneos reditus sine ullo semine terra parturiat, non uomerem aruis imprimat, nntiafluentia uina fundantur, sponte ei oleum nullis inserta caudicibus siluestris oleae baca desudet. nec diffusi aequoris transfretator periculum propriae salutis sollicitus mercator horrescat, cui otioso potest quadam, ut aiunt, sorte genitali diuitiarum thensaurus inlabi. sed non haec est uniuersorum
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ qui ad diem sȩpe mutant᷑. et multiplicit̾ inse
recurr̃. insignici deferant potestcitũ: Nã si itci
ẽẽt. quante ad diem regciliũ ncitiuitatũ exprimũ¬
tur figurȩ: quottidie g reges nascerent᷑. nec rega¬
lis infilios transmitteretur successio. s semꝑ exdiuerso
staitu qui ius imꝑicilis ad quirerent potestaitis orirent᷑:
Quis igitur regũ geniturc̃ filii sui colligit siei debeat᷑
imꝑium. & ñ proprio successionẽ regni in suo trans¬
cribit arbitrio : Legimꝰ certe qđ abia geraut asci. et
asa geñ iosciphcit. n iosciphat gen̾ iorã. et iorã geñ
oriam. & reliqua omnis usq ad captiuitritẽ ꝑreges
generis parit̾ & honoris ductoi successĩo ẽ Nũ qͥd
quia reges fuer̃. signis cȩlestib formandos motus
imꝑcire potuer̃: Quis enĩ hominũ potest nn
habe dominatum: De inde si adnecessitritẽ genitalem.

Expanded text:
motus, qui ad diem saepe mutantur et multipliciter in se motus, qui ad diem saepe mutantur et multipliciter in se recurrunt, insignia deferant potestatum ? nam si ita esset, quantae ad diem regalium natiuitatum his figurae! cottidie ergo reges nascerentur nec regalis in filios transmistatu, qui jus imperialis acquirerent potestatis, orirentur. Quis igitur regum genituram filii sui colligit, si ei debeatur imperium, et non proprio successionem regni in suos transcribit arbitrio? Legimus certe quod Abia genuit Asa, e t Asaph genuit Iosaphat, sui genuit Ioram, Ioram genuit Oziam, et reliqua omnis usque ad captiuitatem per reges generis pariter et honoris ducta successio est. numquid quia reges fuerunt, signis caelestibus formandos motus suos imperare potuerunt? quis enim hominum potest in his habere dominatum? deinde si ad necessitatem genitalem,
Abbreviated transcription (Latin):
sed signorũ motib defercit᷑: Hichil inqͥt ille de¬
uquit. s noxici eũ stella conspexit saturni
sydus occurrit. auertit se paululũ et aeriincm
abstulit. crim̃ aboleuit. Sed hȩc eorũ scipientici. telȩ
aranea cõpcirat᷑. in quẽ si culex aut muscci incidit :
exuere se non potest. Si uͦ ucilidiorũ animcortium
ullũ genꝰ incurrisse uisum est: ꝑtransiuit & casses
rupit infirmos. atq incines laqueos dissipauit. Palia
sunt retici chaldeorũ ut in his infirmi herecnt. uci¬
lidiores sensu offensionẽ habere ñpossint: Itciq
uos qui uclidiores estis cũ uidetis mathemciticos
dicite. Telcĩ arcineae texunt. quȩ nec usũ aliquẽ potest
hab̾e nec uinculci. Sic tu ñ qucm culix aut museci
lapsũ tuȩ infirmitcitis in curitis: S quasi passer aut
colũba casses in ucilidos prepetis uolatꝰ celeritute
dissolucis: E enĩ quis prudentiũ credcit qđ signoꝵ

Expanded text:
sed signorum motibus deferatur? nihil, inquit, ille desed signorum motibus deferatur? nihil, inquit, ille deliquit, sed noxia eum stella conspexit. Saturni ei sidus quaerunt: auertit se paululum et aerumnam abstulit, crimen absoluit. sed haec eorum sapientia telae araneae comparatur, in quam si culex aut musca incidit, exuere se non potest, si uero ualidiorum animantium ullum genus incurrisse uisum est, pertransiuit et casses rupit infirmos atque inanes laqueos suam. talia sunt retia Chaldaeorum, ut in his infirmi haereant, ualidiores sensu offensionem habere non possint. itaque uos, qui ualidiores estis, cum uidetis mathematicos, dicite: telam araneae texunt. quae nec usum aliquem potest habere nec uincula, si tu non quasi culex aut musca lapsu tuae infirmitatis incurras, sed quasi passer aut columba casses inualidos praepetis uolatus celeritate dissoluas. etenim quis prudentium credat quod signorum
Abbreviated transcription (Latin):
noceat: Sic enĩ ecidẽ signa quȩ uenerant᷑ appellci¬
re consuer̃ Necesse enĩ habeo eorũ uti nominib
quorũ utor assertionib Ne ignoratai magis
quã ucicue facto. atq destructa: sua argum̃¬
tri cõmemorent: Itciq cũ illũ uagũ celeremq
motũ ñqueant cõp̃hendẽ : sȩpe fit ut ꝑ illcan
puncti nmom̃ti in cõp̃hensibilis subtilitaitem.
poncnt benefici signi aspectũ: ubi grauis atq
mantur: Quaȩ si naturci noxici eẽ credunit᷑. d̃s
ergo summꝰ arguitur si fecit qđ malũ est. nfuit
improbitatis oꝑator Si uͦ exsuci uoluntute putunt᷑
assũpsisse qđ noceat in sontibus: & nullius adhuc
fcicinoris pessimi sibi conscus. quib pena ascribit᷑
antequã culpci: Quidtum irrcitioncibile qđ eticim
irraitionabiliũ besticirũ excedcit immcinitatẽ. ut
usus fraudis aut gr̃ȩ ñ meritis hominũ deputet᷑.

Expanded text:
noceat. Sic enim eadem signa quae venerantur, appellanoceat. Sic enim eadem signa quae venerantur, appellare consueverunt. Necesse enim habeo eorum uti nominibus, quorum utor assertionibus, ne ignorata magis quam vacuefacta atque destructa sua argumenta commemorent. Itaque cum illum vagum, celeremque motum non queant comprehendere, saepe fit ut per illam puncti et momenti iponant benefici signi aspectum, ubi gravis atque mantur? Quae si natura noxia esse creduntur, Deus ergo summus arguitur, si fecit quod malum est, et fuit improbitatis operator. Si vero ex sua voluntate putantur assumpsisse quod noceat insontibus et nullius adhuc facinoris pessimi sibi consciis, quibus poena ascribitur antequam culpa; quid tam irrationabile, quod etiam inrationabilium bestiarum excedat inmanitatem, ut usus fraudis aut gratiae non meritis hominum deputetur,
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ sucie disputationis arcessere De inde illud
c̃sideremꝰ. qđ planettis ea signa appellant: qͣrũ
motibus formari asser̃ uitae nr̃ȩ necessitaites Si ue
igit᷑ ut nom̃ soncit semꝑ uagentur. Siue ut ipsi
dicunt qđ concito motu fercintur. & decẽ milies
indie: Aut si hoc meredibile uidetur multiplicẽ
speciem innumera sui c̃uersione cõmutent: fide
caret qđ tum uago sui errore. & tam celeri motu.
fixcc̃ĩ nobis atq immobilẽ iuuendi substanticim
sortemq decernant: Fer̃ ttm̃ non eẽ ȩquales
om̃ium motus. sed aliorũ motꝰ celeriores. aliorũ
trirdiores ẽẽ circuitus. ut inecidẽ horci & iudeant
se frequent̃: nfrequent̾ abscondant. dũ aliud ab alio
eritur: Auint autẽ plurimũ referre. utrũ ge¬
rati beneficia signa uideant an maleficci et noxia.
& meo naituutatis eẽ distuntiam: qđ bene fici signi
aspectꝰ plurimũ c̃ferat. malefici nnoxii: plurimũ

Expanded text:
fidem suae disputationis arcessere. Deinde illud fidem suae disputationis arcessere. Deinde illud consideremus, quod planetas illa signa appellant, quorum motibus formari asserunt vitae nostrae necessitates. Sive igitur, ut nomen sonat, semper vagentur: sive, ut ipsi dicunt, quod concito motu ferantur, et decies millies in die, aut si hoc incredibile videtur, multiplicem speciem innumera sui conversione commutent; fide caret quod tam vago sui errore, et tam celeri motu fixam nobis atque immobilem 70 vivendi substantiam, sortemque decernant. Ferunt tamen non esse aequales omnium motus, sed aliorum celeriores, aliorum tardiores esse circuitus; ut in eadem hora et videant se frequenter, et frequenter abscondant, dum aliud ab alio praeteritur. Aiunt autem plurimum referre, utrum ortum generati benefica signa videant an malefica et noxia; et in eo nativitatis esse distantiam, quod benefici signi aspectus plurimum conferat, malefici et noxii plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
Liberalẽ aunt signo ortũ arietis. eo qđ lancĩ sucim
aries ñ inuitus deponat. & huiꝰ modi uirtutẽ malũt
uilis animintis naturȩ de putcire: quã cęlo. Unde
nob serenittis fulg&. npluuia sępe descendit:
Laboriosos & patientes seruitu quos noscentes tenir
aspexerit : quia animal. laboriosũ autẽ & assuetũ
iugo. spontainea seruituti colle subdentem:
tẽ. eo qđ animal uenenaitũ sit Quid igit᷑ aucto¬
ritatẽ uiuendi docturũ te signorũ cęlestium
dignitaiteͥ p̃tendis. nde nugis quibusdcĩ argum̃¬
tum assertionis assumis: Nam si de animalib assũp¬
te huimodi morũ ꝓprietates cȩli motib imprimũt᷑.
& ipsũ uidet᷑ besticilis naiture potestati eẽ subiectũ.
exqua causcis uitrilis substuintię qucis hominib im¬
ꝑtir& accepit: Qđ si hoc abhorra&e auero: multomai¬
gis illud ridiculũ. ueri eos subsidio destitutos. hinc

Expanded text:
? liberalem aiunt signo natum arietis, eo quod lanam suam ? liberalem aiunt signo natum arietis, eo quod lanam suam aries non inuitus deponat, et deligit uirtutem malunt uilis animantis naturae deputare quam caelo, unde nobis et serenitas fulget et pluuia saepe descendit, laboriosos et suauis seruitii quos nascentes taurus aspexerit, quia animal laboriosum ad sumendum iugum spontanea seruituti colla subdat, ouim, eo quod animal uenenatum sit. quid igitur auctoritatem uiuendi daturum te signorum caelestium dignitate praetendis et de nugis quibusdam argumentum adsertionis adsumis? nam si de animalibus adsumptae huiusmodi morum proprietates caeli motibus inprimuntur, et ipsum uidetur bestialis naturae ex qua causas vitalis substantiae, quas hominibus impertiret, accepit. Quod si hoc abhorret a vero, multo magis illud ridiculum, veri eos subsidio destitutos, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
imminecit ignorant. possunt aliis quȩ futura sunt
denunticire: Ridiculũ est crede. quia si possent. sibi
arietis ortus eẽ dicat᷑. exusu pecudis ȩstimetur p̾stcĩ¬
tissimus consilio. qđ ingrece huiꝰ modi immineat
pecus. aut locupletior. eo qđ uestitũ habecit.
aries noturalẽ. et quot annis lucrũ eapicit indu¬
menti. eoq uiro illi familiaria uidecint᷑ quȩstuũ
ẽ compendici: Similit̾ & detciuri ⁊ de piscui
signis argum̃tantur. ut ex natura uiliũ animan¬
tiũ : cęli motus nsignorũ int̾ p̃taindcis existiment
potestaites Cybus ergo nr̃ uiuendi nobis decretri
constituit. n alim̃ta nr̃ci nob̾. id est aries. tonirus.
& piscis. morum imprimunt disciplinã Quo modo
igit᷑ decęlo nobis causas rerũ. et substatiam
uitȩ huiꝰ arcessunt. cũ ipsis cęlestib signis. cau¬
sas motus sui exqucilitaitibus escę uilis imꝑtiant

Expanded text:
immineat ignorant, quomodo possunt aliis quae sibi futura sunt, immineat ignorant, quomodo possunt aliis quae sibi futura sunt, denuntiare? Ridiculum est credere, quia si possent, sibi arietis ortum esse se dicat, ex usu pecudis aestimetur praestantissimus consilio, quod in grege hujusmodi emineat pecus: aut locupletior, eo quod vestitum habeat aries naturalem, et quotannis lucrum capiat indumenti, eoque viro illi familiaria videantur quaestuum esse compendia! Similiter et de tauri, et de piscium signis argumtium caeli motus et signorum interpretandas extiment potestates. cibus ergo noster uiuendi nobis decreta constituit et alimenta nostra nobis, id est aries, taurus et piscis, morum inprimunt disciplinam. quomodo igitur de caelo nobis causas rerum et substantiam uitae huius arcessunt, cum ipsis caelestibus signis causas motus sui ea qualitatibus escae uilis inpertiant