comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur: hac sĩ eade hora de hacluce fuiss& egressum
Reuertentes ergo iux tamore ꝓpe altare recõ ditus. hibiq
fercannis .iIIͦI. demoratur : Constructa uero ad orientalẽ pla¬
gam altaris demuncula ibi post totannos inmaculatum
tranfertur sine ulla putredine ⁊ Ibi &iã recta fide. paen¬
tib: merita illius clares cunt diuinis iurtutib ad iuuan¬
OSTDIS CESSUAL UERO BEATNIRIFURSEI.IEPESTI
ua qua ille inspu p̾uiderat.: ultra marinis dese uiebat̃
inoris⁊ Expulso naq: xp̃ianis simorige anna: incur su
gentilium monas teriũ qđ ibidẽ conruterat. mona¬
chis destructi sreb ꝙ om̃ib: spoliatuest: Ipiẽ abbas foil¬
nanus uterinꝰ supra dicti uirifratꝰ subtustodia morita¬
rus ductꝰ eet: nisi illũ diuina dextera nunciato. aduen¬
tu supͣdicti anne regis ꝑterritis gentilib: ꝓptermultoꝵ
seruas set ꝓfectum: Monachis eni decaptiuitate yrdẽp¬

Expanded text:
invenitur, acsi eadem hora de hac luce fuissit egressus. invenitur, acsi eadem hora de hac luce fuissit egressus. Reverenter ergo iuxta morem prope altare reconditur, ibique fere annis quatuor demoratur. Constructus vero ad orientalem altaris partem domuncolam, ibi post tot annos inmaculatum ho transfertur sine ulla putridine, ubi etiam recta fide petentibus merita illius clarescunt divinis virtutibus, adiuvanost discessu vero beati viri Fursei tempestas illa, quam ille in spiritu praeviderat, ultramarinis deseviebat in oris. Expulso namque christianissimo rege Anna, incursu gentilium monasterium, quod ibidem construxerat, monachis distractis rebusque omnibus spoliatus est. Ipse abbas Foilnanus, uterinus supradicti viri frater, sub custodia moriturus ductus esset, nisi illum divina dextera, nunciato adventu supradicti Annani regis perterritis gentilibus, propter multorum servasset profectum. Monachis enim de captivitate redemp
Abbreviated transcription (Latin):
integrum ibidẽ philo sophantur ÷ lunc quib clam causis
ingruentib: a popło uł rege altieris ingenii ad consilium
uocatus immo&ia compulsus. desideratũ sibi heremi
dere liquid locũ : Omĩaq: animo ꝑiugili tractans. ac
turbatũ eẽ. ꝓuintiã gentiliũ incursione ꝑspitiens. nec
ibi cliuturnũ monasteriale. ordine̾ ꝑpensans ad gallia¬
rũ litora dimissus orclinatis omib: nauigauit : Ibĩ quae
agens infirmitate corripitur : Ibiq diuiacens uirorũ
nobiliũ uł ipsius reuerentis simiregis uisitatione sre¬
quentatus. abore illius sermonis gratiae. & condimen¬
tũ uitae ad sumebant axternȩ : Et sic pͥsentia relinquens.
ad aet̃iiam comigrauit regna: Corpꝰuero illius ab inlustri
uiro herche naldo patritio retentum causa aecclesiae.
parabatur dies inquodã loco in porticu interim corpꝰ scmi sui¬
macũdiligentia custoditur : At post tantos dies itauile sii

Expanded text:
integrum ibidem phylosophantur. 9. Tunc, quibusdam causis integrum ibidem phylosophantur. 9. Tunc, quibusdam causis ingravantibus, ad populo vel regi altiores ingeni ad consilium vocatus, immo etiam conpulsus, desideratum sibi herimi dereliquids locum. Omniaque animo pervigili tractans ac turbatam esse provintia gentilium incursione perspiciens nec ibi diuturnum monasterialem ordinem perpinsans, ad Galliarum litore, dimissis ordinate omnibus, navigavit, ibique icio iter agens, infirmitate correpitur, ibique diu iacens, virorum nubilium vel ipsius reverentissimi regis visitatione frequentatus, ab ore illius sermonibus gratiae condimentum vitae adsumebat aeternae, et sic praesentia relinquens , ad aeterna conmigravit regna. 10. Corpus vero illius ab inlustri vero Erchynoaldo patricio retentum causa eclesiae, riginta parabatur dies, in quodam loco in porticu interim corpus sanctum summa cum diligentia custoditur ac post tantos dies ita inlaesus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ monasteriũ inquodat castõ constructũ siluarum
& maris uicinitate amoenum:
Rexgentis illius anna. ac nobilis quiq tectis &mune¬
rib: adornar : His ritegestis uir sc̃s ab omĩ scł. atq
ipsius monasterii cura alienare se. cupiens cũ sapien¬
tib: frib: tractauit : Habuit enim secum reuerentis¬
simos & spales uiros quiexemplo tantiuiri & in mo¬
nas terii ꝓbatione & indiuersis laborib uiae adhu¬
milita t̾is & caritatis graciam ꝓficerent: Inter quos
&ia germanos ꝓprios habuit foilnanũ scm admodũ
uirũ c̃ui&ia sortita monas terii & animarũ clereliquid.
curam: Alteru̾uero ultanu nomine quidiuturna mo¬
nasteri: ꝓbacione adheremitale̾ uitam multis iami
annis ab eode electã. derelictis omib curis & reb achre̾m¬
qui ia the horica pascebatur uita solus ꝓfectꝰ est labori
cotidiano &orationib continus deseruientib annum

Expanded text:
Quod monasterium in quodam castro constructum, silvarum Quod monasterium in quodam castro constructum, silvarum et maris vicinitate amoenum rex gentis illius Anna ac nubiles quique tectis et muneribus adornarunt. 8. His rite gestis, vir sanctus ab omni saeculi atque ipsius monasterii cura alienare se cupiens, cum sapientibus fratribus tractavit, Habuit enim secum reverentissimos et spiritalis verus, qui exemplum tanti viri et in monasterii probatione et in diversis laboribus vitae ad humilitatis et caritatis gratiam proficerunt. Inter quos etiam germanus proprius habuit: Fuilanum sanctum admodum verum, cui etiam sortito monasterii et animarum dereliquit curam; alterum vero Ultanum, diuturna monasterii probatione ad heremitalem vitam multis iam annis ab eodem electum. Derelictis omnibus curis et reeoricam pascebat vitam, solus profectus est. Labore cottidiano et orationibus continuis deservientibus, annum
Abbreviated transcription (Latin):
ita factu est: Cõpl&is ueroans .x. omib sine ꝑ sõnarum¬
acceptione uerbũ dñi aduncians irruentiũ popłor
multitulines nonferens. aliquantorũ &iam anios¬
in uidia stimulante contra se comotos esse dephendens
relictis omib qua habere udebatur. paucis cũ frb ad
insulam quandam paruulam inmari ꝓfectus e. atq
exinde non multum pest dehibnia peregrina litola
petens ꝑbritanias in saxoniam transuec tus estiubi
honorisicatus e. a sigibertorege & susceptus. Verbo
dñi barbarorũ mitigabat cor:
Compl&is uero .xii. annis quos angłs dni predixerat.
quadam insirmitate correptꝰ angłica fruitur uisione:
ubi & ia pͥlicationis instantia ad monitus nullũ ui¬
uendisinẽ audiuit: Terciũ diem tacendo euangelicũ
pͥceptũ admonens : Uigilate &orate. qr nescitis dic̃
neꝙ oram: Nđ uir doplenus intelligens locu monas¬
terii apdicto sĩbi rege traditũ accelaełut construere.

Expanded text:
ita factum est. ita factum est. acceptione verbum Dei adnontians, inruentium popolorum multitudines non ferens, aliquantorum etiam animosinvidia stimulante, contra se commotus esse deprehendens, relictis omnibus quae habere videbatur, paucis cum fratribus ad insolam quandam parvolam in mare profectus est atque exinde non multum post de Hibernia pericrina litora petens per Britannias in Saxoniam transvectus est, ubi honorifice a Siggiberctho rege susceptus verbo Domini barbarum mitigabat cor. 7. Conpletis vero duodecim annis quos angelus praedixerat, sanctns quadam infirmitate correptus, angelica fruitur visione, ubi etiam praedicationis instantiam admonitur, nullum vivendi finem audivit; certum diem tacendo euangelicum praeceptum admonens: Vigilate et orate, quia nescitis diem neque horam. Quod vir Deo plenus intellegens, loco monasterii a praedicto sibi rege traditum adceleravit construere.
Abbreviated transcription (Latin):
su sindes uerbi cli pͥdicabat. & ea quae uiderat & aucie¬
rat om̃ib: popłis sc̃oꝵ ad nunciabat : Trit uero in illo in¬
coparabilis gracia : Nihil terrenu us quã conpaens: omi
p&enti sc̃ tribuens : Prelatis & subditis ȩ qualis magna¬
tib et regib timꝰdus: Humilis & cõtemptorib sccđi im¬
mitandus: Omib bonis conmabbs. iniquis et peccatori¬
b terribilis : Diuinis uirtutib clarus. exobses s̃s enim
corporib demonia fugabat & pauperes : ecreabat: dũq
instabat anniuer sarius quouisionẽ a corpore sub la¬
tus iudebat. memiorans semꝑunius diei iter sibi suit¬
se iniunctum Mul tis enim sapientib acreligio sis
comitantib uiris. eadem noc te molestia corporalicrr¬
reptus in solũ tantũ pec tusculo uita ƿalpitante. uidit an¬
głm dñi etiqͥta dopus prȩdicacionis sunt congriia sibi ad¬
nuntiantem & unius diei iter exponentẽm ac .xii. an¬
nis inopere predicationis cõpl&urũ prȩdi cantem: Quod

Expanded text:
inde verbum Dei praedicabat et ea quae viderat vel audierat omnibus populis Scottorum adnuntiabat. Erat vero in illo inconparabilis gratia, nihil terrenum cuiquam petens, omni petenti se tribuens, praelatis et subditis equalis, magnatis et regibus timendus, humilibus et contemptoribus saeculi imitandus, omnibus bonis amabilis, iniquis et peccatoribus terrebilis, divinis virtutibus clarus. Ex obsessis enim corporibus daemonia fugabat et pauperes recreabat. 5. Dumque instabat anniversarius, quo visione a corpore sublatus vidibat, memorans semper, unius diei iter sibi fuisset iniunctum. Multis enim sapientibus ac religiosis comitantibus viris, eadem nocte molestia corporale correptus, in solo tantum pectusculo vita palpitante, vidit angelum Domini ea quae ad opus praedicationis sunt congrua sibi adnuntiantem et unius diei iter exponentem hac duodecim annos in opere praedicationis completurum praedicentem. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
uiros illius ꝓuntiae in quã uir dm̃ furscus notꝰ erat : Quos
ut uidit. obisse credebat OSpͥsules cunctoꝵ memoria. usq
ad nr̃a tẽpora celebrabat: Propius ad se accedentes uidit.¬
ac familiariter ꝓropriadicentes nomina. quiuo cabantur¬
becanus & meł danus & loqui cueo ceper: lunc aspiciebit¬

Expanded text:
viros illius provinciae, in qua vir Domini Furseus haec videns quasi obisse credibatur, praesules cunctorum memoria usque ad nostra tempora clebratos, propius ad se accedentes ac familiariter propria edicentes nomina, qui Beoanus et Meldanus vo
Abbreviated transcription (Latin):
stetit : Nec enim pedes mouere infirmatus ualebat. seelqͥa¬
si iammortuus ad ꝑximã deportatuse cassam : Et cũ se tenebra¬
rum caliguie circudari uidiss& . iiͦiͦͬi. manus desuꝑ ad sc̃
extensas conspexit. tenensq illũ ꝑbrachianiueis sub uoli¬

Expanded text:
restetit. Nec enim pedes movere infirmatus valebat, sed quarestetit. Nec enim pedes movere infirmatus valebat, sed quasi iam mortuus ad proximam deportatus est casam. Et cum se tenebrarum caligine circumdare vidisset, quattuor manus desuper ad se extensas conspexit, tenentesque illum per brachia niveis subvola
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis quidẽ genere sed nobilior fide sclidigniti¬
te inter suos clarus c& indiuior mutuer ũ grapcipu¬
us, huius uiri infantia : sacris quib dã miraiculoꝵ presa¬
nam pro uidenciã commis sus sacris literis a monasticis
formã praecipuus corpore castus mente deuotus. affabilis collo¬
quio et mabilis aspectu ꝓ adencia p̾ditus. tẽperancia cla¬
rus in interna fortitudine firmꝰ censura iusticia stabi¬
lis. longanimitate assiluus. paciencia robustus. humi
construxit loco. ubi undiq religiosis confluentib uiris
aliquos & ia parentũ suoꝵ pia solicitudine euocarecura¬
uit: Hac ex causa dumpatriã parentesq usita reꝓpe¬
raret : At inter illos sacri uerbi simina sp̃alib semina¬
tia. corripitur : Acde inde: adpaternã amicis sug¬
gorentib: conmigrauit clomũ: Illo uero suꝑalterius manum
innitente perrex̃. haut longeadomo uesꝑtinalẽ exorsus
psalmodum oracioni intencius tenebris subitocircũdatꝰ

Expanded text:
nobilis genere, sed nobilior fide; saeculi dignitate inter suos clarus, sed divinorum munerum gratia precipuus. Huius viri infantia, sacris quidem miraculorum praesaam providentibus, sacris litteris et monasticis forma praecipuus, corpore castus, mente devotus, affabilis conloquio, amabilis aspectu, prudentia praeditus, temperantia clarus, in interna fortitudine firmus, censura iustitiae stabilis, longanimitate largus, pacientia robustus, humilconstruxit loco, ubi undique religiosis confluentibus viris, aliquos etiam parentum pia sollicitudine evocare curavit. Hac ex causa dum patriam parentesque visitare properaret et inter illos sacri verbi semina spiritalia spiritalibus seminatia correpitur hac deinde ad paternam, amicis suggerentibus, commigravit domum. Quo, illo super alterius manum innitente, perrexit hac haud longe a domo, vespertinalem exorsus psalmodiam, oratione intentus, tenebris subito circumdatus
Abbreviated transcription (Latin):
qx agit iniqua respondedicens: Nũquid ego illoꝵ iu¬
dersus e homosũ peccator mortuus suppeccatis me¬
is : & lugens meaꝓpriam ala: mortuus eiũ causã non ho¬
becuram łaliquo Haec om̃ia ergo qui cogitat
& ꝓcurat. operarius ẽ. uniuer seiusticiȩ subgra¬

Expanded text:
quia agit iniqua, responde dicens: Nunquid ego juquia agit iniqua, responde dicens: Nunquid ego judex sum? homo sum peccator, mortuus sub peccatis meis, et lugens mea propria mala; mortuus enim causam non habet curare pro aliquo. Haec omnia ergo qui cogitat et procurat, 1007 operarius est universae justitiae sub gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃timorem tuũ dñe in utero accepimꝰ et doluimꝰ:
de teipsum inferiorẽ es se p̃om̃i creature idẽ deceriori
aqͣuis hominem quã lib& peccatorẽ: habeto discrecio¬
ne discutiens temet ipsũ. et ñ iudices ꝓximũ tuũ. neq
aspicias aliena delicta : sa cua plange peccata. & denulli¬
us hominis hactu sollicitussiss estomansuctus spũ. eti
iracundus: Nihil incordetuo. neq odiũ inimicantẽ tibi
sine causa: neq iras caris inimicire ȩ: neq dispicias eũ nn
cessitate & intribulacione eiꝰ : neq reddas malũ ꝓmalo
has alicui qui ad s̃ cognoscit om̃i a & uid& unũ quẽq
Noncredis detrahenti. neq: c̃gaudeas ad maliloqͥum
enꝰ . Neod erisaliquẽ ꝓpt̃ peccatũ eiꝰ & scriptũ est. Nol¬
teiudicare ut ñ iudi cemini: Neq dispicias peccantem
sedhora ꝓillo ut detilli dĩ conuersionẽ in penitrncia
ut misereat᷑ illi : Potens ẽ enĩ dns. & si audieris ꝓaliquo

Expanded text:
Propter timorem tuum, Domine, in utero accepimus, et doluimus, Propter timorem tuum, Domine, in utero accepimus, et doluimus, ce te inferiorem esse omni creaturae, id est, deteriorem a quovis homine, quamlibet peccatore. Habeto discretionem, discernens temetipsum, et non dijudices proximum, neque inspicias aliena delicta, sus hominis actu sollicitus sis. Esto mansuetus spiritu, et non iracundus. sine causa, neque irascaris inimicitiae ejus, neque despicias eum in necessitate et tribulatione ejus, nec reddas malum pro malo, has alicui, quia Deus cognoscit omnia, et videt unumquemque. Non credas detrahenti, neque congaudeas ad malum eloquium ejus. Non oderis aliquem propter peccatum ejus, quia scriptum est: Nolite judicare, et non judicabimini ; neque despicias peccantem, sed ora pro illo, ut det illi Dominus conversionem in patientia et misereatur illius, potens enim est Dominus. Et si audieris pro aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
cione celle: in oratione & de p̃cacione cũ gemitu. cũpuri¬
tatecordis et oculoꝵ et custodia lingu& et sermonũ:
In abrenunciationererũ materialiũ. & desiderioꝵ carniis:
hirertamine cruc̃is : id est cruciacione et pauꝑtate
sp̃s. in continentia scilic& agone pugnc Inpenitencia
& luctu. in simplicitate anime et taci turni cate inie¬
iunio & uigiliis noct᷑nis in operatione manuũ:
cet paulus apłs dicens operantes manib: nr̃is Infa¬
mea siti infrigore it nuditate in laborib: in angusti¬
is et ꝑsecucionib Infoueis et spłlncis & cauernis¬
terit : esto factor uerb: & ñ auditor tantũ operans ta¬
lentum induplohabens uestẽ nupcialẽ fundatꝰ supra
derelinquat: Cogitans omnẽ diem mortĩ esse uicinum.
et quasi iã clausur in monum̃ to nihil de hoc scło curesin
xlia escarum : humilitas et luctu non recetant ate :¬
& timor dĩ ꝑmaneat inte om̃ihora: Scriptũ est enĩ :

Expanded text:
ione cellae, in oratione et deprecatione, cum gemitu, cum puritate cordis, et oculorum, et custodia linguae et sermonum, in abrenuntiatione rerum materialium et desideriorum carnis, in certamine crucis, id est, cruciatione et paupertate spiritus, in continentia spirituali et agone pugnae, in poenitentia et luctu, in simplicitate animae et taciturnitate, in jejunio et vigiliis nocturnis, in operatione manuum cet Paulus apostolus, dicens: Operantes manibus nostris, in fame et siti, in frigore et nuditate, in laboribus et angustiis et persecutionibus, in foveis et speluncis et cavernis . Esto factor verbi, et non auditor tantum , operans talentum in duplum, habens vestem nuptialem, firmatus supra derelinquant, cogitans omnem diem mortis esse vicinam, et quasi jam clausus in monumento, nihil de hoc saeculo cures . Inedia escarum, et humilitas, et luctus non recedant a te, et timor Dei permaneat in te omni hora. Scriptum est enim:
Abbreviated transcription (Latin):
ex posuit dicens: Inueniens lanã & linum feclt it l
manibus si is Nanificã & linifcam matroner istam
Sc̃s sermo describit: Queritis forte a nobis quid sit lana.
quid sit linũ : Lana carnale aliquid significat. linum spi¬
one uł coitu nascitur : Linũ uero sine aliqua carnis tiolup¬
tate : deterra ꝓcreatur: Ideo castitatis ima ginẽ preferre
uidetur intantũ sacer dotes ueteritestam̃ti : exp̃cepto le¬
gis ꝓpt̃ castitatis indicium lineis femo ralibus utebant᷑:
Ergo lana carnale aliquid÷. lino spiritale significatur:¬

Expanded text:
t utile manibus suis. Lanificam et linificam matronam istam sanctus sermo describit. Quaeritur autem a nobis quid sit lana, quid sit linum. Lanam carnale aliquid puto, linum spione animalium nascitur. Linum vero sine carnis voluptate de terra procreatur; ideo castitatis imaginem praeferre videtur: in tantum ut sacerdotes Veteris Testamenti ex praecepto Legis, propter castitatis indicium, lineis femoralibus uterentur. Ergo in lana carnale aliquid, in lino vero spirituale significatur
Abbreviated transcription (Latin):
dumẽ : Non autẽ illud quod collectũ est infusum : ad colum
reuo candum ẽ: Ergo uide quod agas ut habeas infuso. ut bra¬
chiatua fir mes infuso quodte cõnsoletur. quod te confir¬
met: quod tibi det fiduciam de p̃candi & sperandi : Quid
pudeat exercere lanificium sc̃m̃: Siquis habeat plenuncel¬
larium plenũ orreum: omĩa ista in colosunt. transeat in
fuso : insinis trasunt : quã diu pauperibus nonerogaueris :
At ubi coeperis elemosina facere. tunc trans feruntur addex¬
tram : & fit opus unde uestis fieri possit: Denique quẽ ad mo

Expanded text:
dum est: non autem quod collectum est in fusum, ad colum dum est: non autem quod collectum est in fusum, ad colum revocandum est. Ergo vide quid agas, ut habeas in fuso, ut brachia tua firmes in fuso, quod te consoletur, quod te confirmet, quod tibi det fiduciam deprecandi et sperandi. 4. Chatres, exercete lanificium sanctum. Si quis habet plenum cellarium, plenum horreum; omnia ista in colo sunt, transeant in fusum. In sinistra sunt, quamdiu pauperibus non erogaveris: at ubi coeperis eleemosynam facere, transferuntur ad dexteram, et fit opus, unde vestis fieri possit. Omnes do
Abbreviated transcription (Latin):
cam: Neque ista lanifica sunt. auiris aliena: Auditequid
sit: brachia sua firmauit infuso: Potuit dicere in colũ fusũ
lorte non frustra quã uis possit uideri nec ab surdum intelle¬
gi infuso lanificium significatũ: In lanificio bonũ opustam¬
quam caste mulieris & matro neinpigrae : et diligenter tam̃
adtendite: In lanificio isto duo instrumenta ista colũ & fusũs
In colum lana inuoluta. quae filo ducenda & tenenda transe¬
at infusum: Quod in colo inuolutumẽ : adhuc insinis traest¬
& nondum in fusũ ẽ : quod fuso collectumẽ : iam preaeritũ
est: Opus ergotuũ iñ susosit : non inclo: Incolo enĩẽ quod
facturus es : Infuso quod fecisti : Vide ergo sialiquid habes
ibi securus dõ dicis: Daquia dedi Dimit te quia dimisi:
fac quia feci: Non enĩ petes praemium. nisi opere gesto:
Non hopere gerendo: Q uic quidergo operaris totus ani¬
mus ad fusũ sit : quia quod pendit incolo: ad fusũ traicien¬

Expanded text:
cam: neque enim ista lanificia sunt a viris aliena. Audite quid sit, Brachia sua firmavit in fusum. Potuit dicere, In colum. Fusum dixit, forte non frustra. Quamvis possit videri, nec absurde intelligi de fuso lanificium significatum, de lanificio bonum opus, tanquam castae mulieris et matronae impigrae et dilattende in lanificio duo instrumenta, colum et fusum. In colo lana involuta, quae filo ducenda transeat in fusum. Quod in colo involutum est, adhuc in sinistra, et nondum in fuso est: quod in fuso collectum est, jam praeteritum est. Opus ergo tuum in fuso sit, non in colo. In colo enim est quod facturus es; in fuso quod fecisti. Vide ergo si habes aliquidibi securus Deo dices: Da, quia dedi; dimitte, quia dimisi; fac, quia feci. Non enim petis praemium, nisi opere gesto, non opere gerendo. Quidquid ergo operaris, totus animus ad fusum sit. Quia et quod pend
Abbreviated transcription (Latin):
bis nidũ ser monibus scĩs. scđm illud quod scriptũ est : Et tur¬
tur inuenĩsibi nidum suum ubi reponat pullos suos: Et quia
nobis scriptura salomonis cõmendat. Mulierem magnã
habentẽ magnũ uirum dicens. Mulierẽ fortẽ quis in ue¬
niet: De hac scđm lectionis tenbrẽ pauca quȩ ds̃ digna¬
tur. suggerere auribus Nr̃is cupimus intimare:¬
Mulierem fortẽ quis inueni et: difficileẽ inuenire eam.
et difficile ẽ nescire eam: Non ne ipsa ẽ ciuitas in monte
quȩ abscondi non potests Quare dictũ ẽ. quis inueniet :
cum dici debuerit. ouis non inueniet e Sed tu ciuitatem
in monte positã uides umnt autẽ in monte ponatur :

Expanded text:
um quod scriptum est, Turtur invenit sibi nidum ubi reponat pullos suos . Et quoniam nobis Scriptura Salomonis commendat mulierem magnam, habentem magnum virum, dicens, Mulierem fortem quis inveniet? ideo de hac secundum tenorem pauca quae Deus dignatur suggerere, auribus vestris cupimus intimareMulierem fortem quis inveniet? Difficile est invenire eam, imo difficile est nescire eam. Nonne ipsa est civitas in monte, quae abscondi non potest ? Quare ergo dictum est, Quis inveniet? cum dici debuerit, Quis non inveniet? Sed tu civitatem in monte positam vides: ut autem in monte poneretur,
Abbreviated transcription (Latin):
atineis non penetretur : Si uult ad sacramentũ illius ꝑ¬
uenire lintei quo figuratur aeccła: Quare autẽ ter
decȩlo sub missũ ẽ: ñisi quia om̃s gentes in nominẽ tri¬
nitatis baptitantur. que ꝑtinent ad quadtuor partes
orbis terrarũ quadisseminatur aec cł a: quã significa¬
bant quat tuor lineae . quibus uas illud conectebatur
&in nomine patris & filii et spu scĩ credentes in uodan¬
tur᷑ ꝑtineant ad soci&atẽ cõmunionemque scõrum
Quattuor ergo lineae quatuor orbis partes.: et trina
sub missio mis terium trinitatis ostendit: Quaeres:
&iam duo denariũ apłorum numerum ostendit tam¬
quã ternis de quatuor de putatis: Quat̃ enĩ trinaixii
um trinitatis prȩdicaturierant duodecim a postoli
Ideo quattuor lineae : tercia uice decaelo dimissesunt : Sic ut¬
Quod autẽ ascendit in solarium: hoc significauit quod aecła¬
relictis terrenis cupiditatibus spiritalit̃ ascensura erat in

Expanded text:
tineis non penetretur, si vult ad sacramentum illius ltineis non penetretur, si vult ad sacramentum illius lintei pertinere, quo figuratur Ecclesia. Quare autem ter de coelo submissum est, nisi quia omnes Gentes in nomine Trinitatis baptizantur, quae pertinent ad quatuor partes orbis terrae, qua disseminatur Ecclesia, quam significabant quatuor lineae, quibus vas illud connectebatur, et in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti credentes innovantur, ut pertineant ad societatem communionemque sanctorum? Quatuor ergo lineae, quatuor partes orbis, et trina submissio mysterium Trinitatis ostendit. Quae res etiam duodenarium numerum Apostolorum ostendit, tanquam ternis per quatuor deputatis: quater enim tria, duoum Trinitatis praedicaturi erant duodecim Apostoli, ideo quatuor lineae tertia vice de coelo demissae sunt. 5. Quod autem ascendit in solarium, hoc significat, quod Ecclesia a terrenis cupiditatibus spiritualiter ascensura erat in
Abbreviated transcription (Latin):
uerat ds̃ qui aelemosinas eorũ acceptauerat: Oc cidendier¬
go erant et manducandi: idẽ. ut inter ficeretur in eis uita
praeterita quia non nouerant xp̃m & transibr E nt in corpꝰ¬
erꝰtãqua in nouam uitã soci&atis aeccłae : Nã et ipse
p&rus cũ ad eos ueniss& cõmemorauit breuit̃ quid sibi
in illa uisione monstratũ sit : Ait eñi : & uos scitis quam
inlicitũ sit uiro udaeo toniungi aut accedere ad alie¬
nigenas : sec mihi ostendit ds̃ neminẽ cõmunẽ: aut ite¬
mundũ hominẽ dicere : Q uod utique tunc ͦstendit ds̃ :
cũ uox illa sonuit. quȩ dis̃ mundauit tuc omunenedixe¬
inquoerant illa animalia: Nonũtique sine ciusa
Nouimus enĩ quod linteum tinea non consumit: queues¬
licae aeccłae ꝑtinere. excludat acorde suo corruptionẽ
malarum concupiscenciarũ : & ita incorruptibiliter
sirmetur infide : ut prauis cogitacionibustamquam

Expanded text:
verat Deus, quia eleemosynas eorum inde acceptaverat. Occidendi erverat Deus, quia eleemosynas eorum inde acceptaverat. Occidendi ergo erant et manducandi, id est, ut interficeretur in eis vita praeterita, qua non noverant Christum; et transirent in corpanquam in novam vitam societatis Ecclesiae. Nam et ipse Petrus cum ad eos venisset, commemoravit breviter quid sibi in illa visione monstratum sit. Ait enim: Et vos scitis quam illicitum sit viro Judaeo conjungi, aut accedere ad alienigenam: sed mihi Deus ostendit, neminem communem aut immundum hominem dicere. Quod utique tunc ostendit Deus, cum vox illa sonuit: Quae Deus mundavit, tu ne immunda dixein quo erant illa animalia. Non utique sine causa. Novimus enim quod linteum tinea non consumit, quae vesesiae catholicae pertinere, excludat de corde suo corruptionem malarum concupiscentiarum; et ita incorruptibiliter firmetur in fide, ut pravis cogitationibus tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscentus ante quã ueniret xp̃s: Illo adueniente dona¬
tis sibi peccatis mundes unt factę: Unde iam post
nomissio nẽ peccatorum. quare non recipiantur.
in corpus xp̃i qđ eit aeccla dĩ cuiꝰ ꝑ sonã petrus gestabat.
xp̃rẽ: Recipiant inse quasi in escam suã iam mundatas gen
gentilis homo et qui cũ illo gentilȩs erant. quibus aele mosi¬
ne acceptȩ mundauerant eũ. ad quendã modũ restabat.
Ut tãqũa crbus mundus incorporaretur aecclesia. hocest
corporidnĩ: larus autẽ trepidabat tradere gentibus euan¬
gelium : quia illi qui crederant ex circũ cisione ꝓibebaN
a pos tolos tradere incircum cisis xp̃ianam fidẽ. et dicebant
nureos debere accedere ad participationẽ aeuangelir nisi
suscepissent circũcisionẽ quȩ traditaera t partib eoru:
eis qui ueneranta cornelio et ꝑrexit cũeis: Cornelius
eñi et quicũ illo erant tãquam ex illis animalibus ab edn¬
tur quae uase fuerant de mostrata: quostam̃ iam munda¬

Expanded text:
cupiscentiis suis, antequam veniret Christus; illo adveniente, donatis sibi peccatis, mundae factae sunt. Unde jam post remissionem peccatorum quare non recipiantur in corpus Christi, quod est Ecclesia Dei, cujus personam Petrus gestabat? Christi est; recipiat in se quasi in escam suam jam mundatas Gentgentilis homo, et qui cum illo erant, cujus eleemosynae acceptae mundaverunt eum ad quemdam modum: restabat ut tanquam cibus mundus incorporaretur Ecclesiae, hoc est, corpori Domini. Petrus autem trepidabat tradere Gentibus Evangelium: quia illi qui creApostolos tradere incircumcisis christianam fidem; et dicebant non eos debere accedere ad participationem Evangelii, nisi suscepissent circumcisionem, quae tradita erat patribus eorumeis qui venerant a Cornelio, et perrexit. Cornelius enim et qui cum illo erant, tanquam ex illis animalibus habebantur, quae in vase fuerant demonstrata: quos tamen jam munda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditã quȩ siuit pastor & inuentã : gaudens in humerissuis¬
portauit: Ipse pastor ẽ mons : Quis autẽ in humeris eius :
ciuitas in monte: Facile. ẽ ut uideas eam collo catam it
monte: quando eam inuenires cum later&: Inue prae
a spinis. utique delictorũ suorũ & lbienĩ quȩsise magnũ. ẽ:
&iibi inuenisse mirabile ẽ : Haec eius difficilis cõmendatur¬

Expanded text:
inventam gaudens in humeris reportavit . Iste pastor, mons est: ovis autem in humeris ejus, civitas in monte. Facile est ut videas eam collocatam in monte: quando eam invenires, cum lateret in vepribus, in spinis utique delictorum suorum? Ibi enim quaesisse magnum est: ibi invenisse mirabile est. Haec ejus difficilis invent
Abbreviated transcription (Latin):
sitantũ modo audirentur : At cũ oculos nr̃os dirac alami¬
tas
et tempus obsidionis ꝑcusserit : & nunc tempore mortalita¬
tis affligat. mortuorũque omnium sepeliendis corporibus:
uix illi qui re manere uidebant᷑ occurrent: considerantes
in captiuitatẽ ductȩ sunt. sustinuimus matres familias
abductas pregnantes. abscisas. nutritas. auulsis aemani¬
bus par uulis. atque inuia semiuius ꝓiectis. nec uiuos
ipsos filios retinere nec mortuos ꝑmiser̃ sepelire :

Expanded text:
si tantummodo audirentur. At cum oculos nostros dira calamitas et obsidionis percusserit, et nunc tempore mortalitatis affligat; mortuorum hominum sepeliendis corporibus vix illi qui remanere videbantur, occurrerint. Considerantes in captivitatem ductae sunt, sustinuimus matresfamilias abductas, praegnantes abscissas: et nutrices avulsis e manibus parvulis, atque in vias projectis, nec vivos ipsos filios retinere, nec mortuos permiserunt sepelire.
Abbreviated transcription (Latin):
humanas auaritias cogitemus. siad ꝓpri&atẽ accipiant᷑
lapides praeciosi : Quid magnum est si quibus libet
lapidibus praeciosior inueniatur aec cł a s̃ Nullatalis
conparatio ẽ: sed sunt lapides p̃tiosi In illa tamp̃tiosi
sunt lapides isti : ut uiuidicantur : Sunt ergop̃tios lapi¬
des ornantes eam : sed ẽ ipsa praetiosior: Volo aliquid
cõm̃dare caritati urãe quantũ capio. quantũ capitis.
quantum timeo. quantũ timere debetis : Dehis lapid
onelegis: Praeciosi plane istilapides sunt: De ipsis enim¬
fuit cyprianus. Deipsis enĩ fuit ambrosius. & ceterieorũ
similes ex illorũ numero quidã errauerunt inormen

Expanded text:
humanas avaritias cogitetis, si ad proprietatem accipiantur lapides pretiosi, quid magnum est, quod quibuslibet lapidibus pretiosior invenitur Ecclesia? Nulla talis comparatio est: sed sunt lapides pretiosi in illa. Tam pretiosi sunt lapides isti, ut vivi dicantur . Sunt ergo lapides pretiosi ornantes eam: sed est ipsa pretiosior. Volo aliquid commendare Charitati vestrae, quantum capio, quantum capitis, quantum timeo, quantum timere one Legis. Pretiosi plane isti lapides sunt; de ipsis fuit Cyprianus, de ipsis fuit Ambrosius, et caeteri eorum similes. Ex eorum numero quidam erraverunt ab orn
Abbreviated transcription (Latin):
& corpus. et maxime a talibus feminis hanc impii abar¬
barica exigebat potentiam : ut eaquȩ sesciebat multorũ
mancipiorũ suisse dominambarbarorũ se subito
popłm tuũ si ne p̃cio & non fuit multitudo in cõmuta¬
tionibus eorum : Dura adelicatis & a nobilibus muli¬
eribus seruitia : sine ulla miseratione humanitatis
ab arbaris exacta sunt : strepittus clamoris huius inau¬
ĩquã aut oculis meis fontẽ lacrimarũ. a plorabodiaeh aenae¬

Expanded text:
 cum a talibus feminis hoc impia barbarica exigebat potentia, ut quae se sciebat multorum mancipiorum fuisse dominam, barbarorum se subito populum tuum sine pretio, et non fuit multitudo in commutationibus eorum . Dura a delicatis, et a nobilibus mulieribus servitia sine ulla miseratione humanitatis a barbaris exacta sunt. Strepitus clamoris hujus in auaquam, et oculis meis fontem lacrymarum? et plorabo die ac noc
Abbreviated transcription (Latin):
euadere: et ad illa quȩ acernasunt crimina urã uos faci¬
unt ꝑuenire : Non insultans : sed gemens & dolens haecdico
rebelli sp̃u se emendare noluerit. impletur in eo illud.
qđ scriptũ ẽ : Et qui in sordibus est: sordescat ad huc:
lustus autẽ : iusti ora faciat & sc̃s sanctiora: Non enim
spesbonorũ : in isto ẽ mundo posita: Spes enĩ quȩ uidetur
Ait apłs: non ẽ spes Quia et ipsa spes mundana quae uidet᷑ :
ina maritudine. ẽ uersa : Amaram enĩ potionẽ : mundus
suis d lectoribus ꝓpi nauit: Oinfelicitas generis humani:
Amarus est mundus & diligit᷑: Putassidulcis esset. qua
Vbi est quod a mastis Y ubi est quod pro magnot enebatis:
ubi ẽ qđ omittere nolebatis : ubi tot regiones : ubitante

Expanded text:
evadere, et ad illa quae aeterna sunt, eorum crimina eos faciunt pervenire. Non insultans, sed gemens et dolens haec dico. rebelli spiritu emendare se noluerit, impletur illud quod scriptum est, Qui in sordibus est, sordescat adhuc; justus autem justiora faciet, et sanctus sanctiora . Non enim spes bonorum in isto est mundo posita. Spes enim quae videtur, ait Apostolus, non est spes : quoniam et ipsa spes mundana quae videtur, in amaritudine vera est. Amaram enim potionem mundus suis dilectoribus propinat. O infelicitas generis humani! Amarus est mundus, et diligitur; putas, si dulcis esset, qualubi est quod amastis? ubi est quod pro magno tenebatis? ubi est quod dimittere nolebatis? ubi sunt tot regiones, ubi tantae
Abbreviated transcription (Latin):
solebat esseluxuriosus. sit castus : Qui suꝑbus sit humilis:
Quierat inuidus. sit benignus: Uuiꝑquas libet fraudes uel
calum nias solebat resalienas rapere: incipiat desuis. largio¬
res elemosinas dare:mis delicatũ ẽ : quod a nobis requirit
et plus quã uires nrãs sufferunt uigilate : Non nobis dicit
auino uł a carnibus abstinere. non a nobis ista requirit:
Sed hoc dignatur in iungere : quod omnes homines pos¬
sent cũ ipsius grã sine grandi labore complere : Rogo¬

Expanded text:
iosus, sit castus; qui superbus, sit humilis; qui erat invidus, sit benignus; qui per fraudes vel calumnias solebat res alienas rapere, incipiat de suis largiores eleemosynas dare. Nimis delicatum est quod a nobis requiritet plus quam vires vestrae sufferunt vigilate; non nobis dicit, A vino vel a carnibus abstinete; non a nobis requiruntur: sed hoc dignatur injungere, quod omnes homines possunt cum ipsius gratia sine grandi labore complere.
Abbreviated transcription (Latin):
te breuit̃ : Quisquis adhuc malus est : non putet neminẽ
bonũ esse : His quiẽ bonus: non putet se solũ esse : Tenete
hoc: Ecce repeto: Uidete quiadico Quisquis malus est
interrogans conscientiam suã : et male sibi renuncians:
non arbitretur ne minẽ bonũ ẽẽ : Quis quis bonus est :
non arbitretur se solũ bonũ ẽẽ : Et nontimeatbonus in
mixtionẽ malorũ : quia ueniet tempus ut inde segre

Expanded text:
te breviter: Quisquis adhuc malus est, non putet neminem bonum esse: quisquis bonus est, non putet se solum bonum esse. Tenetis hoc? Ecce repeto, videte quia dico: Quisquis malus est, interrogans conscientiam suam, et male sibi renuntians, non arbitretur neminem bonum esse: quisquis bonus est, non arbitretur se solum bonum esse; et non timeat bonus in commixtione malorum, quia veniet tempus ut inde segre
Abbreviated transcription (Latin):
a pec catoribus: sed ille alius cuius ueritate animahu
mana in lustratur. ad quẽ gaudent angłi: Hominum
autẽ infirmitate acies cordis. & si trepidant subradiis
eius: ad eum tam̃ contem plandũ ꝑ mandatapur gantir
Cum cȩperit ipsol in ho mine habitare ꝑfidem : non tani¬
uideat inte iracundiam quȩ nascitur ut occidat suꝑ ira¬
cundiam tuã sol: id est deserat xp̃s mentẽ mentẽtuam :
quia nonuult ds̃ habitare cũ iracundiatua : Uidetur
enĩ quasi ipse ate occidere: cũ tuabipsõ occideris : quia
Ad hoc forte ꝑtinet quod audistis &iam in euange¬
lio: Periclitabatur nauigium in stag no : & dor miebat
et uentus ẽ et procelle nonde sunt: Tẽptationibus cotidia¬
nis huius scłi prope oppletur tr̃m nauigim: Vnde fit
istas non paro: Modtranquillitatẽ haberes interiuscũ¬

Expanded text:
a peccatoribus; sed ille alius cujus veritate humana a peccatoribus; sed ille alius cujus veritate humana natura illustratur, ad quem gaudent Angeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per mandata purgantur. Cum coeperit iste sol in homine habitare per fidem, non tantum in te valeat iracundia quae in te nascitur, ut occidat super iracundiam tuam, id est, deserat Christus mentem tuam; quia non vult habitare Christus cum iracundia tua. Videtur enim quasi ipse a te occidere, cum tu ab ipso occidas: quia ira 4. Ad hoc forte etiam pertinet quod audistis in Evangelio: Periclitabatur navigium in stagno, et dormiebat et ventus et procellae non desunt: tentationibus quotidianis hujus saeculi prope oppletur nostrum navigium. Unde autem fit, istas non patereris; sed tranquillitatem haberes interius, c
Abbreviated transcription (Latin):
conditione mortalitatis hu mane.qua interra eadem sorte
de uenimus : sed & iam spe illi ustereditatis quia non scimus¬
o quid futurũ sit : quo modo aut iudaeus ẽ. aut hereticus
uertetur addm̃ : ut int̃scõs primum locũ habere merea ᷑:¬
De ponentes inquid mendacium : lo qui mini ueritatẽ unus¬
quisque cũ ꝓximosuo : quia sumus inuicẽ membra :
Irascimini & nolite peccare : Si propterea irascerisser¬
uotuo quia peccauit : netu ipse pecces. iras ceretibi: Sol
non occidat suꝑ iracundiã urãm: Intellegitur quidem
secundũ tempus fr̃s: quia et siex ipsa humana conditione.
et infirmitate mortalitatis quã portamus fur ripit
ira xp̃iano : non deb& diuteneri et fieri pridiana:
Eice illam decorde. ancequã occidat lux ista uisibilis:
netedeserat lux illa in uisibilis: S&deţalit̾. nelius intelle¬
gitur. quia noster soliusticiae & ueritatis xp̃s. non iste
solqui ddoratur a paganis et manicheis et uidetur xiã

Expanded text:
ione mortalitatis humanae, qua in hanc terram eadem sorte devenimus; sed etiam spe illius haereditatis, quia non scimus quid futurus sit qui modo nihil est. 3. Evertetur ad Deum, et inter sanctos primum locum habere mereloquimini veritatem unusquisque cum proximo suo: quia sumus invicem membra. Irascimini; et nolite peccare. Si propterea irasceris servo tuo quia peccavit: ne et tu ipse pecces, irascere tibi. Sol non occidat super iracundiam vestram : intelligitur quidem secundum tempus, fratres; quia etsi ex ipsa humana conditione et infirmitate mortalitatis, quam portamus, subrepit ira christiano, non debet diu teneri et fieri pridiana. Ejice illam de corde antequam occidat lux ista visibilis, ne te deserat lux illa invisibilis. Sed et aliter bene intelligitur, quia est noster sol justitiae veritas Christus, non iste sol qui adoratur a Paganis et Manichaeis, et videtur etiam
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ pigrorum ẽ : inuenis hominẽ porrigentem laud¬
humansanũ : elemosiña pauperi : Mec tamen dedõ ibi cogi¬
sibiliter xp̃ianis misceri: lineam uult haberesinetu¬
nica : Non nouit neque cõmendat talia opera mulier
ista: Inuenit haec mulier lanãs & linu : & fecit utiler

Expanded text:
carne, pigrorum est. Invenis hominem porrigentem manu eleemosynam pauperi, nec tamen desibiliter Christianis misceri? lineam vult habere sine tunica. Non novit neque commendat talia opera mulier ista. Invenit haec mulier lanam et linum, et fecit utile.
Abbreviated transcription (Latin):
&iam om̃nes intellegere possint: aꝑtius caritatiurãe in¬
sinuo : Sic sunt enĩboni& mali : quo modo siduo uasa sint
plena et unũ habeat putredinẽ & aliu aromatap̃cios ã
cũ uno uentilabro fuerint uentilata. Illud uas ubi sunt¬
aro mata: hodorẽ desiderabilem: illud ubi fuerit cloaca
foctorem in tolerabilẽ rudit : Itasimulboniatq mali:
indis mrete quidẽ turbad: sed altodĩ uiditio separati
quoties aliqua tribulatio in mundo uenerit. quibonisuNT
uelut scã uasa grãs agunt dõ qui eos castigare dignatur :
Illi uero qui sunt sũ ꝑbi. luxuriosi uł cupidi : blasphe¬
tum malifximus ut talia patiamur ł Unde fit si& iam

Expanded text:
 omnes intelligere possint, apertius Charitati vestrae insinuo. Sic sunt boni et mali, quomodo si duo vasa sint plena, et unum habeat putredinem, et aliud aromata pretiosa: cum uno ventilabro ventilata fuerint, illud vas ubi aromata, odorem desiderabilem, aliud autem fetorem intolerabilem reddit. Ita simul boni atque mali indiscrete quidem turbati, sed alto Dei judicio separati. Quoties aliqua trivelut vasa sancta, gratias agunt Deo qui eos castigare dignatur; illi vero qui sunt superbi, vel luxuriosi, vel cupidi, blasphetum mali fecimus ut talia patiamur? At vero de
Abbreviated transcription (Latin):
mus : Cuigilauit ille id ẽ redieate fidestua : et adiu uan¬
te illo considerabis in animatua: quiater renabonaquȩ
dantur malis: noncũ illis ꝑ seuerabunt: Aut enĩ uiuentes
eos deserunt : aut inorientibus desoruntur : Tibi autem
quod ꝓmitticur : manebit iin acernum: Illis qđ tẽpo¬
ralit̃ concẽditur : cito tolletur: florebit enĩ ut flos feni:
Omnis enĩ carofenũ : Aruit foenũ flos decidit : uerbum
autẽ dñi manet in aeternũ : Pone ergo dorsũ adid quod
adit: et faciem ad illud quod manet: Cuigilante xp̃o
ideo transit periculum: Ad hoc eñ ꝑtinet fr̃s totum:¬
cimini & nolite peccare: Sol non occidat suꝑ iracun¬
diã urãm: nel ocũ detis diabolo: Uetus ergo dabado¬
cum : nouus non det : Quifurabatur : iam non furet᷑:
Uetus ergo furabat᷑ : nouus nonfuretur : Ipseho mot̃

Expanded text:
mus. Evigilabit ille, id est, rediet ad te fides tua; et adjuvante illo, considerabis in anima tua, quia quae dantur modo malis, non cum illis perseverabunt: aut enim viventes eos deserunt, aut a morientibus deseruntur; tibi autem quod promittitur, manebit in aeternum. Illis quod temporaliter conceditur, cito tollitur. Floruit enim ut flos feni. Omnis enim caro fenum: aruit fenum, et flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . Pone ergo dorsum ad id quod cadit, et faciem ad illud quod manet. Evigilante Chris transiet periculum. Ad hoc enim pertinet, fratres, totumcimini, et nolite peccare: sol non occidat super iracundiam vestram: neque locum detis diabolo: vetus ergo dabat locum, novus non det. Qui furabatur, jam non furetur : vetus ergo furabatur, novus non furetur. Ipse homo est,
Abbreviated transcription (Latin):
Quat tuor li neae quibus uas illud dependebat: quat¬
tuor partes mundi inquibus xp̃i ȩ uangelium prȩdica¬
tur significas se uidentur: Quod tercia uice decaelo demis¬
sũ ẽ uas illud : significauit misterium trinitatis. & sacra¬
mentũ baptis matis: Quod autẽ dictũ ẽ p&ro macta &
manduca : hoc significatũ est : quod aeccła catholica om̃s
qui in xpo credunt prius occisura : & postea manducatu¬
raesset : hoc ẽ occisura esset infidelitatẽ. ut insereret fide:
dlemo enĩ potest in xp̃o credere : nisi prius moriatur. quod
fuit scđm illud quod apłsait: Mortuienĩ estis & uita ur̃a
abscondita est cũ xp̃o in dõ: Quo modo enĩqui abherea¬
cis circum ueniuncur. uiui deuorantur amorte: sic illi
quiad xp̃m ueniunt. moriuntur p̃tericis : ut uiuant
futuris: Pereunt diabolo : & xp̃o adquirunt᷑: Moriunt᷑
morciit uitae felicit̃ inseruntur: Quã rem ut aiam¬

Expanded text:
Quatuor lineae quibus vas illud dependebat, quatuor partes mundi, in quibus Christi Evangelium praedicatur, significasse videntur. Quod tertia vice submissum est vas illud, significavit mysterium Trinitatis et sacramentum Baptismatis. Quod autem dictum est Petro, Macta et manduca; hoc significatum est, quod Ecclesia catholica omnes qui in Christum credunt prius occisura, et postmodum manducatura esset; hoc est, occisura esset infidelitatem, ut insereret fidem. Nemo enim potest in Christum credere, nisi prius moriatur quod fuit; secundum illud quod Apostolus ait, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Quomodo enim qui ab haereticis circumveniuntur, vivi devorantur a morte: sic illi qui ad Christum veniunt moriuntur praeteritis, ut vivant futuris; pereunt diabolo, et Christo acquiruntur; moriuntur morti, et feliciter vitae inseruntur. Quam rem ut e
Abbreviated transcription (Latin):
ut scđm consu& ud inẽ fidel it cum silentio et quiete¬
ł eaquȩ uobis praedicatur accipiatis: Animus mũ
noster quando dõ donante aliquid potuerit descã rum
scripturarum ex posicione concipere: spiritalem
nidum in cordibus nr̃is desiderat inuenire: & ideo
uelud castissimiturtures diuina uerba scĩ sp̃s feruo¬
re innido cordisum̃ fouere contendite: Neꝑ mittatis
ut in uobis sem uerbi dĩ peccatorum frigore congeles¬
catꝓpt̃ illud quod scriptumẽ: Ab undauit iniquitas
refrigescit caritas multorũ: Estote magis sic utĩ apłs
turtures post quã generant oua sulla ꝑmiserint refrigera¬
re perdent fructũ eorũ: ita & uos si conceptũ uerbi dĩ ꝑobli¬
uionẽ refrigerare ꝑ mittitis desiderabilem fructũ habere

Expanded text:
ut secundum consuetudinem fidelium cum silentio et quiete ea quae vobis praedicantur, accipiatis. Animus enim noster quando, donante Deo, aliquid potuerit de lectione sanctarum Scripturarum concipere, spiritualem nidum in cordibus vestris desiderat invenire. Et ideo velut castissimi turtures divina verba sancti Spiritus fervore in nidum cordis vestri fovere contendite, nec permittatis ut in vobis semen verbum Dei peccatorum frigore congelescat, propter illud quod scriptum est, Abundavit iniquitas, refrigescit charitas . Estote magis, sicut dicit Aturtures postquam genuerint ova, si illa permiserint refrigerari, perdent fructum illorum; ita et vos, si conceptum verbum Dei per oblivionem refrigerari permittitis, desiderabilem fructum habere
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ : et cũ pagano mendatium: Cũ ꝓximotuoloque¬
quitecũ natus ẽ exadam & ȩua: Oñs ꝓximisumus ton¬
ominẽ : et ante quã sit xp̃ianus : Non enĩ nosti qualis¬
futurus sit apud dm̃ : quo modo illũ prȩscierit dr̃:
lgnoras aliquando quẽ ir rides: ador antem idolum:
Conuertetur & ad orabit dm̃. fortasse religiosiusquã
tu : quieum paulo anteꝰ  i debas: Sunt ergo ꝓixinr̃i la¬
tentes in his omnibus qui non sunt in accła : & sundore

Expanded text:
veritatem et cum pagano mendacium. Cum proximo tuo loquequi tecum natus est ex Adam et Eva. Omnes proximi sumus conhominem, et antequam sit christianus. Non enim nosti quid sit apud Deum, quomodo illum praesciverit Deus ignoras. Aliquando quem irrides adorantem lapides, convertitur, et adorat Deum, fortasse religiosius quam tu, qui eum paulo ante irridebas. Sunt ergo proximi nostri latentes in his hominibus, qui nondum sunt in Ecclesia; et sunt longe
Abbreviated transcription (Latin):
habet & frum̃tũ : Nemoquȩrat expellere totã paleam :
prȩter aream. inuentus prius ab auibus colligatur :
ad tendite: Grana cũ coeperint triturari interpale¬
inter cedit medio palea: & quicũque longius ad ten¬
dat aream : paleam solũ putat. nisidigentius in tuea¬
tur: Nisi manũ porrigat. nisi spuoris id est flatu
purgante discernat : difficile ꝑueniut ad discrecionẽ gra¬
tiarũ: Ergo aliquando et ipsagrana ita sunt quasi se iunc¬

Expanded text:
habet et frumentum. Nemo quaerat exire totam paleam, praeter aream inventus, prius ab avibus colligatur, icamus attendite. Grana cum coeperint triturari, inter paleintercedit palea. Et quicumque longius attendit aream, paleam solam putat: nisi diligentius intueatur, nisi manum porrigat, nisi spiritu oris, id est, flatu purgante discernat, difficile pervenit ad discretionem granorum. Ergo aliquando et ipsa grana ita sunt, quasi sejunc
Abbreviated transcription (Latin):
UIDAMFRAIRESCUM ADABBAEMNO¬
mine lucium ad uenissent: re qui siuit eosseneR
dicens: Quqͥd soletis manib uris operare .⁊ atilli
dixerunt : Nos nichilmanibus operamur: sed secun¬
dum quod dicit apłssine cessatione oramus: Quib:
dixisseał : dicit eis : Quando ergodormitis. quisorat
ꝓ uobis .& & non inuenerunt qui dresponderent ei:
tunc dicit eis: Indul gfte ergomidii ꝗm̃ non facitis.
sicut dicitis. Ego autẽ di cã uob. quemad modum manib
meis operans sinecessatione oro: Sedeo enĩ demane

Expanded text:
uidam fratres, cum ad abbatem Lucium advenissent, requisivit eos senex, dicens: Quid soletis manibus vestris operari? At illi dixerunt: Nos nihil manibus nostris operamur, sed secundum quod dicit Apostolus, sine cessatione oramus . Quibudixissent, dixit eis: Quando ergo dormitis, quis orat pro vobis? Et non invenerunt quid responderent ei. Tunc dixit eis: Indulgete ergo mihi, quoniam non facitis sicut dicitis. Ego autem dicam vobis quemadmodum manibus meis operans sine cessatione oro. Sedeo enim de mane
Abbreviated transcription (Latin):
uidã frat̃. r̃equisiuit albatẽ moysendicens: oũamo¬
dum potest sehomomortificare. &dicit ei iusi qͦui
ar. Abitratus fuerit habere iamtrieunium insapulero
adhunc sermonẽ
ꝑuenire non potes ltẽ dipi¬
Illemonachus
notest tãquã mortuus huuic
quiduas resorruerit ĩde
carnissuae
inuro opere tantũ intentus ẽbono: Quando enĩbonaope¬
ega exerc& ueniens diabolus locu non inilenit & discedio
dens tẽ malũ opus exercet: ueni enfrequent̃ sp̃sdr. iu¬

Expanded text:
uidam frater requisivit abbatem Moysen, dicens: Quomodo potest se homo mortificare? Dixit ei senex: Nisi quis arbitratus fuerit se habere jam triennium in sepulcro, ad hunc sermonem pervenire non potest Ille monachus potest tanquam mortuus huic qui duas res horruerit, id earnis suae in opere tantum intentus est bono . Quando enim bona opera exercet, veniens diabolus locum non invenit, et discedit: si autem malum opus exercet, veniens frequenter,