comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bros nr̃os & antequã pelagiati appasore coepis sent cons¬
iriptos & editos : & uiderequã multis eor ũ locis futur̃
nescientes pelagianã heresem cedebamus p̃dicando gitet
senspsi adbeatas nemoriae simplicianũ epm̃ dredi ane¬
ss eecdeslat in meiepis copatus exordio qua nel ⁊ uopusiu

Expanded text:
bros nostros et antequam Pelagiani apparere coepissent, consbros nostros et antequam Pelagiani apparere coepissent, conscriptos et editos, et videre quam multis eorum locis futuram nescientes Pelagianam haeresim caedebamus, praedicando gratiam, scripsi ad beatae memoriae Simplicianum episcopum Mediolanensis Ecclesiae, in mei episcopatus exordio, quando et initium
Abbreviated transcription (Latin):
Prȩdicandũ est prũsosait qui hab& aures audiendi audiat Quis au¬
capisumat &bbat. bibat &unat sic̃ enĩ p̃dicanda est pi& as
ut ab eoqui hab& aures audiendids̃ recte colatur. Piexedi¬
canda est pudicitia ut abeo qui hab&taures audiendi nihil
genit lib membris in licitũ ꝑpecr&: Ditcedicanda est
iritas ut ab eoquihab& aures audieudi Ds & ꝓximus dili¬
gatur i ta p̃dican daest & ista p̃destinatiobeneficiorũ dr̃ itqui
hab& aures audiendi ñ in seipso sed indño glori &ur: Quod aut̃e
dicunt ñopus fuisse huius cemodi disputationis incestominus
intelligentiũ tot corda turbari Qnmñminus utiliter
sincac definitionẽ p̃destinationes ꝑcot annos defensa est
catholicasi descũ contraalios tũ maxime contrta pelagianos
tot eatholi corũ &aliorũ & nr̃is p̃cedentib: uibnis : mult
miror cos dicerenec adtendere ut dealiis hic taceam ipsosli¬

Expanded text:
Praedicandum est prorsus, ut qui habet aures audiendi, audiat . Quis aucapit, sumat et bibat, bibat et vivat. Sicut enim praedicanda est pietas, ut ab eo qui habet aures audiendi, Deus recte colatur; praedicanda est pudicitia, ut ab eo qui habet aures audiendi, nihil genitalibus membris illicitum perpetretur; praedicanda est charitas, ut ab eo qui habet aures audiendi, Deus et proximus diligatur: ita praedicanda est et ista praedestinatio beneficiorum Dei, ut qui habet aures audiendi, non in se ipso, sed in Domino glorietur. 52. Quod autem dicunt, « non opus fuisse hujuscemodi disputationis incerto minus intelligentium tot corda turbari: quoniam non minus utiliter sine hac definitione praedestinationis per tot annos defensa est catholica fides, tum contra alios, tum maxime contra Pelagianos, tot catholicorum et aliorum et nostris praecedentibus libris » : multum miror eos dicere; nec attendere, ut de aliis hic taceam, ipsos li
Abbreviated transcription (Latin):
rima p&itione ꝑseuerantiã nos dicer& poscere: id no
orare asserens dicendo sc̃i fic&ur nomentuũ cũ iam
in baptis mate sc̃ĩ ficati fuerimus ut in eo quodesse coepimi
per seueremus. Uideant tam̃ hi quib: amantib me
ngratus esse non debeo qui p̃ter hoc quod inquȩstionẽ
uenit omnia mea sicut scribitis seꝓfitentur amplecta
VTide ant inqua utru in primilibri posteriorib partib
neresis apparere adsimplicianu medio laueu sem
epm stripss reman serit aliquid qđ uoco indubior
gratiadiiñ secundũ merita nr̃a dari&i ut uuibruex sus

Expanded text:
prima petitione perseverantiam nos diceret poscere; id nos prima petitione perseverantiam nos diceret poscere; id nos orare asserens, dicendo, Sanctificetur nomen tuum , cum jam in Baptismate sanctificati fuerimus; ut in eo quod esse coepimus, perseveremus. Videant tamen ii, quibus amantibus me, ingratus esse non debeo, qui praeter hoc quod in quaestionem venit, omnia mea, sicut scribitis, se profitentur amplecti: videant, inquam, utrum in primi libri posterioribus partibus, iana haeresis appareret, ad Simplicianum Mediolanensem episcopum scripsi, remanserit aliquid quo vocetur in dubium, gratiam Dei non secun
Abbreviated transcription (Latin):
itanos a nob̃ habere initiũ fidei sicut finẽ : sic argu¬
men tuntes multo magis nos habere a nob̵ illud
initiũ sia nob habemus ꝑ manere usq: infinẽ cũ ꝑficere
qũã inchoare sit maius. Acsic ident idem conclu¬
dunt gratiã dĩ secđm merita nr̃ a dari si autẽ utr̃uo
dĩcdonũ ẽ & haec dona sua ds̃ qđ negicre quis potest
daturũ se esse proces ciuit: p̃destinatio p̃dicanda. ẽ : ut
possit uera dĩ grata hoc est quue . ñ. secundũ merita
nr̃adatur. insuperabili munitione defendi : &ego
quidem in illo libro cuius est titulus decorreptione
& gratia qui sufficere non potuit omnib dilectorib:
nr̃is : Puto me it aposuisse donũ dĩ esse &iam ꝑ seuera¬
re uiqfinẽ : ut hoc antea sime fallit obliuio tamex¬
oresse atq: euide it uł nusqũa uł paene nus qua scris¬
serim: sed ita hoc nunc dixi ut non anteme nemo dixe¬
rit: Beatus quippe crprianus in orati one domenica
sicut iã ostendimus p&itiones nostras ita expo suit: ut in ipsa

Expanded text:
ita nos a nobis habere initium fidei, sicut finem, sic argumentantes, multo magis nos habere a nobis illud initium, si a nobis habemus permanere usque in finem, cum perficere quam inchoare sit majus: ac sic identidem concludunt, gratiam Dei secundum merita nostra dari. Si autem utrumque Dei donum est, et haec Deus dona sua quod negare quis potest? daturum se esse praescivit; praedestinatio praedicanda est, ut possit vera Dei gratia, hoc est, quae non secundum merita nostra datur, insuperabili munitione defendi. 55. Et ego quidem in illo libro, cujus est titulus, De Correptione et Gratia, qui sufficere non potuit omnibus dilectoribus nostris, puto me ita posuisse donum Dei esse, etiam perseverare usque in finem , ut hoc antea, si me non fallit oblivio, tam expresse atque evidenter, vel nusquam, vel pene nusquam scripserim. Sed ita hoc nunc dixi, ut non ante me nemo dixerit. Beatus quippe Cyprianus in Oratione Dominica, sicut jam ostendimus, petitiones nostras ita exposuit, ut in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabir. miscere quosdã ñꝑ seuera turos certo
numero scõrũ suorũ: ut quib: non ex pedit in hu¬
ius uitae temptatione securitas ñ possint esse
secur: multos eñ aperniciosa clatione reprimit qđ
potens estenĩ ds̃ statuereillũ: Nonergo scipsũ seddĩ
uerutam bonũ est ñ altũ sapere sedtimere in cogitatio¬

Expanded text:
judicavit, miscere quosdam non perseveraturos certo judicavit, miscere quosdam non perseveraturos certo numero sanctorum suorum; ut quibus non expedit in hujus vitae tentatione securitas, non possint esse securi. Multos enim a perniciosa elatione reprimit quoPotens est enim Deus statuere illum : non ergo se ipse, sed Deus. Verumtamen bonu
Abbreviated transcription (Latin):
hab& unde gractias agat. quidamnatur. non hab&
damnatis non omnib: quidomnib: deber&ur osten¬
der& atq: ita gractius suãgractiã inuasis mis eđa
comm̃ dar& : Cur ineadem causame quã illũ potiu
puni& : Aut illũ quãmo potius libenobit hocñ dioo:
iquȩris quare : quia fateor me ñ inuenire quidi cã
s: & hoc quȩris quare quia in hacre sic̃ iusta est
istceius. sic magna est miscđa eius: ita inserutabilia
iudicia eius: Ad huc ꝑgat & dicat : curquib dam
non dedit Curputas nisiquia ñm̃ litꝰ qui dic̃ ex
nõb̵ ex ier̃. sed ñ enaent ex nob. Nãsi fuis sent ex nob
mansissent urique nob̵cũ : Nũquider gohomi¬
nũ naturȩ duaest̃ absit. siducenaturce essent gra¬
tia ulla ñ es s& nulliem̃ dar&ꝰ gratu italiberatio si
naturae debita redder &ꝰ : Hominib: autẽ uid& ur
omnes quibomi apparent fideles ꝑ seueraentir̃ usq:
finẽ accipere debuisse Ds autẽ melius esse

Expanded text:
habet unde gratias agat; qui damnatur, non habethabet unde gratias agat; qui damnatur, non habetdamnatis non omnibus, quid omnibus deberetur ostenderet, atque ita gratius suam gratiam vasis misericordiae commendaret; cur in eadem causa me quam illum potius puniet, aut illum quam me potius liberabit? » Hoc non dico: si quaeris quare; quia fateor me non invenire quid dicam. Si et hoc quaeris quare; quia in hac re sicut justa est ira ejus, sicut magna est misericordia ejus, ita inscrutabilia judicia ejus. 19. Adhuc pergat et dicat, Cur quibusdam non dedit? Cur putas, nisi quia non mentitur qui dicit, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum ? Numquid ergo hominum naturae duae sunt? Absit. Si duae naturae essent, gratia ulla non esset: nulli enim daretur gratuita liberatio, si naturae debita redderetur. Hominibus autem videtur, omnes qui boni apparent fideles, perseverantiam usque in finem accipere debuisse. Deus autem melius esse
Abbreviated transcription (Latin):
mus igitur illos opexrios inuinȩa qui totodi elabo¬
rocuerunt: & eos qui ora und nempe caus a diuersa est
in pensilaboris : & tamenidom iudicium in rodib: ti¬
ne mer codis: Nũquid & hic audier̃ mur murtantes
a patrefamilias nisi hoc uolo. Ita quippe cius erga
alios fuit largitas: ut erga alios nullaes s& iniquitas:
& isti quidem utrique inbanissunt : Verũ tamen
quantũ adiustitiã expectat & gratiã : potest acde
reo quiliberatur r ec cediesreo quidam natun colle
quod tuũ est & uade. Huic auteni uolo quod ñdeb& donare:
anno mihi lic& facere quoduolo: alitoculus tuus nequã
est quia ego bonussum. Hicille sidicat curnon & mihi
merito audi & homotuquis es quires pondeas dõquẽ
cer te inuno urm benegnissimũ Largitorẽ. In teuero
ex accorẽ iustissimum innullotamen cernis inuistum
ũenim iustus ess& &iã siutrũq pumr& quiliberaetur

Expanded text:
mus igitur illos operarios in vinea qui toto die labomus igitur illos operarios in vinea qui toto die laboraverunt, et eos qui hora una: nempe causa diversa est impensi laboris, et tamen idem judicium in redditione mercedis. Numquid et hic audierunt murmurantes a patrefamilias, nisi, Hoc volo? Ita quippe ejus erga alios fuit largitas, ut erga alios nulla esset iniquitas. Et isti quidem utrique in bonis sunt: verumtamen quantum ad justitiam spectat et gratiam, potest et de reo qui liberatur, recte dici reo qui damnatur, Tolle quod tuum est, et vade; huic autem volo quod non debetur donare. An non licet milii facere quod volo? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum ? Hic ille si dicat, Cur non et mihi? merito audiet, O homo, tu quis es, qui respondeas Deo ? Quem certe in uno vestrum benignissimum largitorem, in te vero exactorem justissimum, in nullo tamen cernis injustum. Cum enim justus esset, etiamsi utrumque puniret: qui liberatur,
Abbreviated transcription (Latin):
manas : sed cur inquid graciadĩ non secundũ merita ho¬
minũdatur Respondeo qm̃ ds̃ misericorsest: curero
inquid no nomnib: & hic respondeo qm̃ds̃ iudex est
Ac ꝑ hoc & gratis abeodatur gractia & iusto eius in aliis
iudicio demonstroctur. quid in eis quib: datur confero
groctia : Nonitaq simus ingrati qđ secundum placia
uoluntatis suce in luudem gloriae grocticesuae tã
multos libertet misericors ds̃ decã debita perditione
Vt sunde neminem liberor& ñess& in iustus: exuno
quippe omnes incondemp nationẽ noniniustã uid¬
catisunt ire sediustã. Quiergo liberaetur. groctiã
diligat quiñ liberatur. debitũ agnoscat : Si in remit¬
tendo debitũ bonitas in exigendo aequitas intelligitur
nus quã es se apuddm̃ iniquitas inuenitur: sed cur in qui
non solũm paruulorũ uerũ &iã ingeminorũ una atq:
eadem causatã diuers imiudicium: Non nesi milis
quȩstio est cur indiuersa causa idemiudiciũ:. Recola¬

Expanded text:
Sed « cur, » inquit, « gratia Dei non secundum merita hominum datur? » Respondeo, Quoniam Deus misericors est. « Cur ergo, » inquit, « non omnibus? » Et hic respondeo, Quoniam Deus judex est. Ac per hoc et gratis ab eo datur gratia; et justo ejus in aliis judicio demonstratur, quid in eis quibus datur conferat gratia. Non itaque simus ingrati, quod secundum placitum voluntatis suae, in laudem gloriae gratiae suae tam multos liberat misericors Deus de tam debita perditione, ut si inde neminem liberaret, non esset injustus. Ex uno quippe omnes in condemnationem non injustam judicati sunt ire, sed justam. Qui ergo liberatur, gratiam diligat, qui non liberatur, debitum agnoscat. Si in remittendo debito bonitas, in exigendo aequitas intelligitur, nusquam esse apud Deum iniquitas invenitur. 17. « Sed cur, » inquinon solum in parvulorum, verum etiam in geminorum una atque eadem causa, tam diversum judicium? » Nonne similis quaestio est, cur in diversa causa idem judicium? Recola
Abbreviated transcription (Latin):
liquando infidesua ñ habuisse ueritatẽ praedestinau¬
nis huius & gratiae quae nunccontro ouos her&icos
curadiligentiore defenditur : Ille in quãoc sicat quidiceres
aud& aliquanco cã noncsusse uelñ uer deciter orcessesiueuter¬
derint infideles siueut ꝑseu crent fideles : Quocbo iasis
orionut seꝑea didonaes se uti que credidit. Nec ab illi s

Expanded text:
liquando in fide sua non habuisse veritatem praedestinationis hujus et gratiae, quae nunc contra novos haereticos cura diligentiore defenditur: ille, inquam, hoc dicat, qui dicere audet aliquando eam non orasse, vel non veraciter orasse, sive ut crederent infiemper ea Dei dona esse utique credidit, nec ab illo es
Abbreviated transcription (Latin):
ter cluinemus addm̃. Adtendant ergo quomodo falluntur
quiputant ẽẽ a nob̵ ñdari nob ut p&amus quaera mus pu¬
mus & hoces sedicunt qđ gratia prȩceditur merito nr̃o ut
sequai illat accipimus p&entes & inuenimus quȩ ren¬
nus at quepolsemus. Accepimus enispm̃adoptionis filiorũ
quocla mamus abbapat̃ quo dudit Ebeatus am̃bros¬
uss ait enĩ &ora redũ gratae spiritalis ẽ : sic̃ scriptũ est
& semꝑ ec quo es secoepit poposeit ecles ix itads̃ uocatis
suis daturũ seesse praes ciuit ut in ͥps ap̃destinatione iã
dederit : Qđ apłs sine ambiguitate decla ratis cribens quip¬
pe adumotheũ conlabora inqui Teuangelio secundũ uir¬
tutẽ dĩ saluos nos facientis &uocantis uocatione suas c̃ã:

Expanded text:
t aliquanta : « Attendant ergo quomodo fallantur qui putant esse a nobis, non dari nobis, ut petamus, quaeramus, pulsemus: et hoc esse dicunt quod gratia praeceditur merito nostro, ut sequatur illa, cum accipimus petentes, et invenimus quaerenmus, atque pulsemus: Accepimus enim spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus Abba, Pater . Quod vidit et beatus Ambrosius. Ait enim : et semper ex quo esse coepit poposcit Ecclesia, ita Deus vocatis suis daturum se esse praescivit, ut in ipsa praedestinatione jam dederit. Quod Apostolus sine ambiguitate declarat. Scribens quippe ad Timotheum: « Collabora, inquit, Evangelio secundum veritatem Dei, salvos nos facientis et vocantis vocatio
Abbreviated transcription (Latin):
Aahuebelaminntio ne in fantiũs retiscentus e der naseeo¬
tere quia contne quos mca dirigebatur untentio siemaho
uisi sunt refollendi ut siue poenaess & peccatioriginalis in par
nantur. Hullo modo tamen quc̃i manichecrũ error inhocit
duarũ naturterũ boniscilica & mali ꝑ mextio creder&ur
osit ut causam par uulorũ sic relinquamusut nob essedica¬
nus incestũ utrũ in ep̃o regenesteti simoriantur paruu

Expanded text:
adhuc de damnatione infantium non renascentium et de renascentere, quia contra quos mea dirigebatur intentio, sic mihi visi sunt refellendi, ut sive poena esset peccati originalis in parvinantur; nullo modo tamen quam Manichaeorum error inducit, duarum naturarum, boni scilicet et mali, permixtio crederetur: absit ut causam parvulorum sic relinquamus, ut esse nobis dicamus incertum, utrum in Christo regenerati, si moriantur par
Abbreviated transcription (Latin):
uero inlibroteritio delibro arbitrio ita depar uulis disputa¬
uerim &eia sueruessor quoddicunt pelagam. ignopartea
& difficultaã sine quibus nullus hominum nascitur primor¬
dici ñ supplica esse naturȩ. uincerentur tam manichequiuo¬
lunt duas. boni scilic& & mali co&nas essenatura s : Nũ quid
ideo fides indubiũ uocanda uel deserenda est qua contra ipso
pelagianos catholica defendit ecđu quieasserit esse origi¬
nalepeccatũ : Cuius reatus generoctione contracetus regenen¬
tione soluendus eit: Quodsi & isti nob cũ fatentur ut simul in ha
causa pelagianorũ destruamus errorẽ : Curputant esse du¬
bitandũ quod &iã par uulis ds̃ quib: dat suã graetiã ꝑ baptis ma¬
tis saeroem̃tũ eruat depotestate tenebrarũ & traensferat in
regnũ fihi caritatis suae : In eoergo quod aliis eãdat aliis ñ
crutabilia scrutari ualeat : quis inuestigabilia uestigare

Expanded text:
ergo in libro tertio de Libero Arbitrio ita de parvulis disputaverim, ut etiamsi verum esset quod dicunt Pelagiani, ignorantiam et difficultatem, sine quibus nullus hominum nascitur, primordia, non supplicia esse naturae; vincerentur tamen Manichaei, qui volunt duas, boni scilicet et mali, coaeternas esse naturas: numquid ideo fides in dubium vocanda vel deserenda est, quam contra ipsos Pelagianos catholica defendit Ecclesia, quae asserit originale esse peccatum, cujus reatus generatione contractus, regeneratione solvendus est? Quod si et isti fatentur nobiscum, ut simul in hac causa Pelagianorum destruamus errorem; cur putant esse dubitandum, quod etiam parvulos Deus, quibus dat suam gratiam per Baptismatis sacramentum, eruat de potestate tenebrarum, et transferat in regnum Filii charitatis suae ? In eo ergo quod aliis eam dat, aliis non c
Abbreviated transcription (Latin):
anuprouidenter & alubrator
ammoneniur quod peccatores suinus quipropeccatis rogare
compellimur. utdum indulgentia dedõ p&itur. cnscien¬
esuae animus recor d& nequis sibi quasi inuoceui ula¬
ceat & se ex tollendo pluspereat Instruitur & dociiꝰ peo¬
ca resecotidi e: dũ cotidi eꝓpeccatis iub& orare: siedeniq
& iohannes inepistola sua ponen sdixit:s. dexrimu
qui a peccatũ ñ habemus nos ipsos decipimus &uinicas
in nob non est. &era quue hic insererel angũ est : iamuero
cũdicunt scĩ nenos inferas intemptationem sed lihero nos
amalo : quidaliud quã ut inscitate per seuerent p̃cantur:
Nã ꝓfecto concesso sibusto dĩdono qđ essed ĩdonũ cõ ab illo
poscitur. satis aperte qu e monstratur Isto ergo con¬
cesso sibidonodĩ nemferantur intemprat ie moscõrũ¬

Expanded text:
am prouidenter et salubriter ammonemur, quod peccatores sumus, qui pro peccatis rogare conpellimur r, ut, dumindulgentiade de opetitur, conscientiae suae animus recordetur! ne quis sibi quasi innocens placeat et se extollendo plus pereat, instruitur et docetur peccare se cotidie, dum cotidie pro peccatis iubetur orare. sic denique et Iohannes in epistula sua monet dicens: \'si dixerimus quia peccatum non habemus, nos  et caetera quae hic inserere longum est. 9. Jam vero cum dicunt sancti, Ne nos inferas in tentationem, sed libera nos a malo ; quid aliud quam ut in sanctitate perseverent, precantur? Nam profecto concesso sibi isto Dei dono, quod esse Dei donum, cum ab illo poscitur, satis aperteque monstratur: isto ergo concesso sibi dono Dei, ne inferantur in tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
&t uerã dĩ grauiã id ẽ. quue ñ. secundũ meritic nr̃a datur
icut eã sũ seriotura p̃dicat p̃dicare :  Anuero timi
ẽ nctunc dese homo desper& ouando spercius ponenda
derionstratur indõ n aut̃ despe & siea inseipso
quando insermo ab exerenda nullo urgentedsuis &e saalio
mpetauit: Quandeno retũ est meccle sia ꝓ infide lib atq
rimieus eus ut erederent : Quando fidelis quis quã amicũp
dientũ eoniugem habuit infidelc̃se ñ eip&iuit adnomente ob:¬

Expanded text:
 quae non secundum merita nostra datur, sicut eam sancta Scriptura praedicat, praedicare? An vero timendum est, ne tunc de se homo desperet, quando spes ejus ponenda demonstratur in Deo, non autem desperaret, si eam in se ipso quando in sermonibus exerendam, nullo urgente adversario, non putavit. Quando enim non oratum est in Ecclesia pro infidelibus, atque inimicis ejus ut crederent? quando fidelis quisquam amicum, proximum, conjugem habuit infidelem, et non ei petivit a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
lium hominis quẽ confirmastiubi & ñ discedimus ate : is teceste
onest adã primus in quo discessimus abeo sed adã nouissims
uoquẽ fiat manus ut ñ discedamus abeo : X p̃s enĩtotus cũ mẽ¬
brissuis est propt̃ ecclesiã quae est corpus eius. plenitudo eius
cergi fit suꝑeũ manus dĩ ut ñ discedamus adõ : ad nos utique¬

Expanded text:
filium hominis quem confirmasti tibi; et non discedimus a te . Iste certe non est Adam primus, in quo discessimus ab eo: sed Adam novissimus, super quem fit manus ejus, ut non discedamus ab eo. Christus enim totus cum membris suis est, propter Ecclesiam, quae est corpus ejus, plenitudo ejus. Cum ergo fit super eum manus Dei, ut non discedamus a
Abbreviated transcription (Latin):
imoremineũ dabo incoreorũ ut ame ñ recedant: propter
qđ & poseda seuoluit nemferarriur interiptationẽ : quia
&s ñ infcrimuri nulla abei ratione dis cedimus : qđ poterat
nobis & norantib: diri sed orotioneur nos uoluit ad mo¬
nria quo accipiamus. haecbeneficia : aquonũn siab lio
accuienus aquoiussũ eit ut p&amus: Prorsus in hac
eoperosas disputeuon Xpect& eces a &l adten¬
iot cotid anas ortctionessuas : orat ut inc edulcre¬
dant: Dsergo conuertit ad fidem orat ut credentes
osuerent Ds̃ ereo donat ꝑseueraentiã usq nfinem
a cils̃ saccurĩ seesse pruesciit: ipsa est p̃desti atioscõ
rũ. quos elegit inxp̃o anti constitationẽ mundi utes ser
sciscininaculati inconsecto eis in caritate praedestinans
tũ uoluntatissu.o in luudomelariao gracciac suce in
qua gratificanit eos dilecco filiosuo. in quohabent re¬
deptionẽ ꝑsanguinẽ insius remissionẽ peccatorũ se¬
cundũ diuitias gractiaeeius qu aehubundauit in eos in

Expanded text:
 Propter quod et posci a se voluit, ne inferamur in tentationem: quia et si non inferimur, nulla ab eo ratione discedimus. Quod poterat nobis et non orantibus dari: sed oratione nostra nos voluit admoneri, a quo accipiamus haec beneficia. A quo enim, nisi ab illo accipimus, a quo jussum est ut petamus? Prorsus in hac re non operosas disputationes exspectet Ecclesia: sed attendat quotidianas orationes suas. Orat, ut increduli credant: Deus ergo convertit ad fidem. Orat, ut credentes perseverent: Deus ergo donat perseverantiam usque in finem. Haec Deus facturum se esse praescirum, quos elegit in Christo ante constitutionem mundi, ut essent sancti et immaculati in conspectu ejus in charitate, praedestinans tum voluntatis suae in laudem gloriae gratiae suae, in qua gratificavit eos in dilecto Filio suo, in quo habent redemptionem per sanguinem ipsius, remissionem peccatorum secundum divitias gratiae ejus, quae abundavit in eos in
Abbreviated transcription (Latin):
utobeant homines potestatẽ filuidĩfieri: ab ipso quippe
accipiunt eã quidat cordihum anocogitationes pias:
ꝑquas habeat fidem qua eoper&ur ꝑdilectionẽ ad
qđ bonũ sumendũ & tenendũ & in eo ꝑ seueranter
usq: infinẽ ꝓsiciendũ ñ sumus idonei cogitare aliquid
qua siex nob me ipsis sed sufficientia nr̃ a ex dõ est
ex duob: itaq: poruulis original: peccato parũ bstric¬
tis curifie as sumatur ille relinquatꝰ & exduob ueca¬
te iã grandib: impiis. curiste ita uoc&ur ut uocantẽ
sequatur : Ille autẽ aut ñ uoc&ur aut ñitauoce&ur
inscrutabilia sunt iudicia dĩ : ex duob: autẽ puscur
huic don& ꝑ seuerantia us quc infinẽ. illis̃ don&ur
nseriabiliora sunt iudicia ĩ : Illudta ĩ fidelib: de

Expanded text:
ut habeant homines potestatem filii Dei fieri . Ab ipso quippe ut habeant homines potestatem filii Dei fieri . Ab ipso quippe accipiunt eam, qui dat cordi humano cogitationes pias, per quas habeat fidem, quae operetur per dilectionem : ad quod bonum sumendum et tenendum, et in eo perseveranter usque in finem proficiendum, non sumus idonei cogitare aliquid quasi ex nobismetipsis, sed sufficientia nostra Ex duobus itaque parvulis originali peccato pariter obstrictis, cur iste assumatur, ille relinquatur; et ex duobus aetate jam grandibus impiis, cur iste ita vocetur, ut vocantem sequatur, ille autem aut non vocetur, aut non ita vocetur; inscrutabilia sunt judicia Dei. Ex duobus autem piis, cur huic donetur perseverantia usque in finem, illi non donetur; inscrutabiliora sunt judicia Dei. Illud tamen fidelibus d
Abbreviated transcription (Latin):
inlib: as aperiore  emorui ñ sumus icͥonei cogitare
aliquid euas iex nob̵ mn&cipsis sal sufficientia nr̃a exdo est
ilit aeuene cit᷑ pius est es se uerissimusentiti hoc autẽ
ambrosius itdicer& in eolibro loquebatur quede fug a se
ob defugiendo ꝓcło isto serino atq: ut inã quã facilis sermo
tã cautus & sollicitus effectus sed quod peuis est : frequenter
inrepit terrenarũ in lecebra cupitatũ & uanitatũofsusi
nentẽ occupat uo quod studeas uita ro: hoccogites ani¬
que uol ias : qđ cauere difficile est haminrexi nero autẽ in¬
pos sibileydenique uoti magiscã essere quã effectus testa¬
tur ꝓph&adicendo declinacormeũ intestimoniutua &
dunt atq: alio teehunt quã tuꝓposueris ad sȩculariar¬
uocant inundana inser̃ : uoluptaria inger̃ in locebros a
intoxcunt: ipsoque intempore quoe leuare mentem pasa¬
mus inserti inanib: cogitationib: ad terrena plerũq:
dexcimur: Non itaque in hominũ sed indĩ est potestate

Expanded text:
onei cogitare aliquid quasi ex nobismetipsis, sed sufficientia nostra ex Deo est militer et veraciter pius est, esse verissimum sentit. 20. Hoc autem Ambrosius ut diceret, in eo libro loquebatur quem de Fuga sanobis de fugiendo saeculo isto sermo; atque utinam quam facilis sermo, tam cautus et sollicitus affectus: sed, quod pejus est, freinrepit terrenarum inlecebra cupiditatum et uanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas uitare hoc cogites animoque uoluas. quod cauere difficile est homini, exuere autem inpossibile. denique uoti magis eam esse rem quam effectus testatur propheta dicendo: declinacormeumin testimonia tua edunt atque alio trahunt quam tu proposueris, ad saecularia reuocant, mundana inserunt, uoluptaria ingerunt, inlecebrosa intexmus, inserti inanibus cogitationibus ad terrena plerumque dejicimur . Non itaque in hominum, sed in Dei est potestate,
Abbreviated transcription (Latin):
modo &egosc̃s sũ id pecinus & rogamus ut qui in bapti:¬
moscĩsi catistmus. in eoqđ essecoepimus ꝑ seueremus : &
paulo post deacipsare adhucdis putans & docens Nosp¬
sanatoase & uiuificato comminatur ñ de. linquere
ne quideid&cerius fiat hanccontinuis oretionib p̃cẽsa¬
cimus hoedieb: ac noctib postulamus ut scincatio &u
uificatio quuedeb̃ gnaetia sumitur ipsius ꝑtectiono ser¬
ueur. Inscificatione igiur per seueraentiã hocest ut
in scificatione ꝑseueremus nos ab eop&ere istedoctor
intelligit eũ scĩsi catidicimus sc̃i fic& nom̃tuũ Qud
est enĩ paeere aliud quod accepimus nisiut ies quoqueno¬
bis pr uesteur ne habere desinamus sic̃et goseseũdo
iaoniest̃ custus ẽ ogus ut castus sit continens ut con¬
tuns atueis ꝑseuerent bonis quae scaccepis seno uer̃
Quods̃i accipe unt ꝓfecto &uipsam ꝑseuertentiã magnuusi
cũ dicius adueniat regnũtuũ : Nũ aliud poscimus

Expanded text:
 sum » ; id petimus et rogamus, ut qui in Baptismo sanctificati sumus, in eo quod esse coepimus perseveremus. Et paulo post de hac ipsa re adhuc disputans, et docens nos psanato a se et vivificato comminatur non delinquere, ne quid ei deterius fiat : hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus et noctibus postulamus, ut sanctificatio et vivificatio quae de Dei gratia sumitur, ipsius protectione servetur. In sanctificatione igitur perseverantiam, hoc est, ut in sanctificatione perseveremus, nos ab eo petere iste doctor intelligit, cum sanctificati dicimus, Sanctificetur nomen tuum. Quid est enim aliud petere quod accepimus, nisi ut id quoque nobis praestetur, ne habere desinamus? Sicut ergo sanctuita utique et castus, cum rogat ut castus sit; continens, ut contunt, ut in eis perseverent bonis, quae se accepisse noverunt. Quod si accipiunt, profecto et ipsam perseverantiam mcum dicimus, « Adveniat regnum tuum, » num aliud poscimus
Abbreviated transcription (Latin):
tamen sic alter magnadĩ bonitate liberatur : ut alt̃ nulla
eius iniquitate dum n&ur Num quideñ iniquita sese
apuddm̃ ab sit. sed in uestigabiles sunt ui acipsius : Itaq
miseđam eius inbis quihbertentur & uerita tẽ in his quipuni¬
untur sinedubitatione credamus : Neque in scrutabilra
somuraras ut in uesti gabilia uestigare conemur Eore
quippe infantiũ & lactantiũ suã ꝑfec̃ luudem ut quod in
his uideinus. quorũ liberetionẽ bonacorũ merita nullus

Expanded text:
tamen sic alter magna Dei bonitate liberatur, ut alter nulla tamen sic alter magna Dei bonitate liberatur, ut alter nulla ejus iniquitate damnetur. Numquid enim iniquitas est apud Deum? Absit: sed investigabiles sunt viae ipsius. Itaque misericordiam ejus in his qui liberantur, et veritatem in his qui puniuntur, sine dubitatione credamus: neque inscrutabilia scrutari, aut investigabilia vestigare conemur. Ex ore quippe infantium et lactentium suam perficit laudem : ut quod in his videmus quorum liberationem bona eorum merita null
Abbreviated transcription (Latin):
putatione cohibere quã silentio p̃terire : Pro indesi c̃apłs¬
ait̃ non uolentis nequecurrentis scmiserentis esedĩ qui&
paruulis quib: uult &iã ñ uolentib: nequecur rentib: sub¬
uenit: quosante constitirtionẽ mundi elagit inxp̃odatu¬
rus eis gractiã groctis hocest nullis eorũ uelfidei uel operũ
meritis pcedentib : & maiorib: &iã his quos p̃uid& si apud
eos factaessent suis miraculis credituros quib: ñuult sub¬
uenire ñ subuenit : Dequib: in sua praedestinatione occulte
quidẽ sed iuste aliud iudicauit : ñ enĩ est iniquitas apud dm̃
s aed inscrutabilia sunt iudicia eius & in uestigabiles i aeeius
uniuer se autẽ uiaedñi misericordia & ueritas. Inuestiga¬
dentib: monitis : sed cũ eo cuius miser&ur plerũq communi¬
b sic̃ duorũ geminorũ. quorũ unus assumitur. unusre¬
linquitur : Dispar ẽ exitus merita cominunia : Inquib:

Expanded text:
putatione cohibere, quam silentio praeterire. CAPputatione cohibere, quam silentio praeterire. CAPneque currentis, sed miserentis est Dei : qui et parvulis quibus vult, etiam non volentibus neque currentibus subvenit, quos ante constitutionem mundi elegit in Christo, daturus eis gratiam gratis, hoc est, nullis eorum vel fidei vel operum meritis praecedentibus: et majoribus etiam his quos praevidit, si apud eos facta essent, suis miraculis credituros, quibus non vult subvenire, non subvenit; de quibus in sua praedestinatione occulte quidem, sed juste aliud judicavit. Non enim est iniquitas apud Deum; sed inscrutabilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus : universae autem viae Domini misericordia et veritasdentibus meritis, sed cum eo cujus miseretur plerumque communibus. Sicut duorum geminorum, quorum unus assumitur, unus relinquitur, dispar est exitus, merita communia: in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tequã fidem relinquerent ex acuita emignorent : quid
res ponderipossit ignoro. ꝓuiemĩ dic̃ relicturis fidẽ bene¬
iciũ fuisse concessũ nehabere inciperent quod grocuiore
impi&ate desererent : satis ipdicat non iudicari hominẽ
exeoqđ p̃uoscitur malefuis sefacturus . sieiquocũq benesi¬
cio ut id ñ faciat consulatur: Consultũ est igitur & illiqui
iptus est nemalitia mutar& intellectũ eius: sed cur nonita
consultũ fuerit ymis & sidonis ut crederent & roeperen¬
tur nem alitiamutar& intellectũ eorũ : forsitan res¬
ponder& ille cuiplucuit isto modo hanc soluere quȩstio
go ueroquantũ ad hoc qđ auo attin& sufficeutseo ut secun¬
dũ istã quoq: sententiã dei. onstrentur hominas ñ udicar
dohis qus non fecor &iã si facur. fius sep̃uis sunt
quã quã ut dixih ancopinionẽ quaputantur in mori
ex aestimas se alicuius esse momenti quã maluimus dis¬

Expanded text:
tequam fidem relinquerent, ex hac vita migrarent? quid tequam fidem relinquerent, ex hac vita migrarent? quid responderi possit, ignoro. Qui enim dicit, relicturis fidem beneficio fuisse concessum, ne habere inciperent quod graviore impietate desererent, satis indicat non judicari hominem ex eo quod praenoscitur male fuisse facturus, si ei quocumque beneficio ut id non faciat consulatur. Consultum est igitur et illi, qui raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Sed cur non ita consultum fuerit Tyriis ac Sidoniis, ut crederent et raperentur, ne malitia mutaret intellectum eorum; forsitan responderet ille, cui placuit isto modo hanc solvere quaestionem: ego vero quantum ad hoc quod ago attinet, sufficere video, ut secundum istam quoque sententiam, demonstrentur homines non judicari de his quae non fecerunt, etiamsi facturi fuisse praevisi sunt. Quanquam, ut dixi, hanc opinionem, qua putantur in morieexistimasse alicujus esse momenti, quam maluimus dis
Abbreviated transcription (Latin):
scđa potius non eum illic ista fecis se qm̃gra uiori poena obn¬
xii fierent: sifidem quã tenuerant reliquis sent : quã sieã
nullo tempore tenuissent: Inqua sententia doctihomi¬
nis & ad modũ acutiquȩ sint ad huc̃ merita roquirenda
quid me nunc at tin& dicere. cũ&upsa nobis adidqđ agi¬
mus suffrag&ur sienim miseraetionedñs ñ fec̃ inistis
uir tutes ꝓquas feripossent fideles negracuius puniren¬
tur : Cũ posteafierent infideles quodeos futuros fuisse
oraesciuit : satis aperteque monstratur dehis peccatis
neminẽ iudicari mortuorũquae oraesciit fuisse fac¬
turũ : sialiquo modo ei neilla fanat subuenitur. sicut
yris & sidoneis sententia illa uert est. subuenis sedici¬
tur xp̃s quos maluit ñ accedere Adfidẽ quã scelere mul¬
tograuiore discedere afide. q uodeos siacces sissent prtee¬
uiderat fuisse facturos : Quãuis sidicatur cur non fac¬
tũest : ut crederent potius: & hoc eis. proesta: &ur utan¬

Expanded text:
a potius non eum illic ista fecisse: quoniam graviori poenae obnoxii fierent, si fidem quam tenuerant reliquissent, quam si eam nullo tempore tenuissent. In qua sententia docti hominis et admodum acuti, quae sint adhuc merito requirenda, quid me nunc attinet dicere, cum et ipsa nobis ad id quod agimus suffragetur? Si enim miseratione Dominus non fecit in istis virtutes, per quas fieri possent fideles, ne gravius punirentur cum postea fierent infideles, quod eos futuros fuisse praescivit; satis aperteque monstratur, de his peccatis neminem judicari mortuorum, quae praescivit fuisse facturum, si aliquo modo ei ne illa faciat subvenitur: sicut Tyriis et Sidoniis, si sententia illa vera est, subvenisse dicitur Christus, quos maluit non accedere ad fidem, quam scelere multo graviore discedere a fide, quod eos, si accessissent, praeviderat fuisse facturos. Quamvis si dicatur, Cur non factum est ut crederent potius, et hoc eis praestaretur, ut an
Abbreviated transcription (Latin):
alrituco nr̃a qͥ tringinta. ãuoꝵ etatẽ ge¬
testans legez nõ se ueisse soluere s mi¬
plere. Legis ar̾ qd̾ ĩ tece: p̃ceptis agnos¬
cit᷑. Uñ decies tricems aithe longituto
ꝑficit᷑. uuĩ et ip̃e noc ab adã tererius ꝯ¬
putat᷑. qd̾ bitimm̾e gluinant᷑ aithe lĩ¬
gua ĩ trinsecꝰ et extruisecꝯ. ut sopage
uutatis significet᷑ tollerantia caritatis
ne scandalis eccłia temptanribꝰ siue
ab eis qui ĩtꝯꝰ. sũ ab eis qͥforis sunt. ce¬
dat suꝑna iunctura et soluat᷑ ĩcłm pa¬
as. Est eĩ bitimien feruentissmu et
molentissimu glutinũ siginticans di¬
Ectoĩs ardorem ĩmagua fortitudĩs ad
tenendã societatẽ spiritale oĩa tolłante

Expanded text:
altitudo nostra, qui triginta annorum aetatem getestans Legem non se venisse solvere, sed implere . Legis autem cor in decem praeceptis agnoscitur: unde decies tricenis arcae longitudo perficitur; unde et ipse Noe ab Adam decimus computatur . Quod bitumine glutinantur agna intrinsecus et extrinsecus: ut in conpage unitatis significetur tolerantia caritatis, ne scandalis ecclesiam temptantibus siue ab eis, qui intus, siue ab eis, qui foris sunt, cedat fraterna iunctura et soluatur uinculum pacis. est enim bitumen feruentissimum et uiolentissimum gluten significans dilectionis ardorem ui magna fortitudinis ad tenendam soci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ baptismũ cͥtis passione signatũ qd̾ d̃
ligins quadraris eadem aitha fabricat᷑.
sic̃ ecc̃a de sanctis construit᷑ ad õe opꝰ bo¬
uũ sẽꝑ paratis. Quadratũ eĩ ꝙtũq ue
teris fumit̾ star. qd̾ sexies longͣ ad la¬
titudie suã. et decies ad latitudie suã
humam corꝑis ĩ stat oũdit. qr ĩcorpore
himiano xꝰ apparuit. qd̾ cubitis qnqua

Expanded text:
 Baptismum crucis passione signatur. Quod de lignis quadratis eadem arca fabricatur; sicut Ecclesia de sanctis construitur, ad omne opus bonum semper paratis . Quadratum enim, quacumque verteris, firmiter stat. Quod sexies longa ad latitudinem suam, et decies ad altitudinem suam, humani corporis instar, ostendit quia in corpore human
Abbreviated transcription (Latin):
li ⁊ examĩe ꝓbara poterit ĩ uorescerer
ꝯuẽientiꝰ q ligna portau̾it filiꝰ ne p̾r
senexq portaiet. Nõ sic pꝰ ea filiu feri¬
re ꝑmissꝯ: ne orbitare grauissima se fe¬
rirer. Nu̾qͥr ĩ sulło effuso sangi̾e redi¬
ret᷑ ninius esser ꝓbatꝯ abrabani. aut

Expanded text:
etiam examine probata posteris innotesceret; etiam examine probata posteris innotesceret; conuenientius ligna portauerit filius, ne pater senexque portaret; non sit postea filium ferire permissus, ne orbitate grauissima se feriret: numquid etiamsi nullo effuso sanguine rediretur, minus esset probatus Abraham? aut
Abbreviated transcription (Latin):
tor facris que ulło nat᷑ali usu ulła ue¬
gocii uct̾itare fc̃a st̃. nich. Ne sigͥficant
Si qͥs m̃z qui hebreas łras ignoramus
.i.ipõs uocu caracteres interet gos i
pariete conscriptos honoraro alid loc
q̾s esset tã excors ut eomodo picrum
pariete putaret. et no pociꝰ ĩtelligerer
scriptũ ut si naleit̾ nõ legere. nõ tamẽ
illos adpic̾et: aliꝙͥ significare dubitar
legerit. sic oportet moneat᷑. ut aliqͥd
uia fieri. ⁊ ĩ boc ncc̃iris ulła cogebar
łulla sua debar urilitas. ur dedorimẽtis
larere fieret. Si cansa enat̾edi dilunu
opꝰ erat fabricari aichan. Qͥd opꝰ erar
mansuerar eius aut ip̃as porissimum
fieri. aur ⁊̃ scriptis ad religionez posten
rar illo potissimũ nu̾o septena de mũ¬
dis. biua deĩniu̾̃dis aditũ ad archã fien
uc̃c̃itas utiq cogebar. Inlat̾e ã fieri i¬
⁊ memorie cõmendari plirreras qͥd co¬
gebar ĩ molare filiu iuber᷑ abrahan
uissꝰ ob hoc fuerit. ut eiꝰ obedientia ta

Expanded text:
quae nullo naturali usu, nulla negotii necessitate facta sunt? Nihilne significant? Si quis nostrum, qui Hebraeas litteras ignoramus, id est ipsos vocum characteres, videret eas in pariete conscriptas, honorato aliquo loco; quis esset tam excors, ut eo modo pictum parietem putaret? annon potius intelligeret scriptum, ut si legere non valeret, non tamen illos legerit, sic oportet moveatur, ut aliquiminam fieri; etiam hoc necessitas ulla cogebat, vel ulla suadebat utilitas, ut de dormientis latere fieret ? si causa evadendi diluvii opus erat fabricari arcam; quid opus erat mensuras ejus, aut ipsas potissimum fieri, aut etiam scriptis ad religionem posterirat illo potissimum numero septena de mundis, bina de immundis? Aditum ad arcam fieri necessitas utique cogebat; in latere autem fieri memoriae commendari per litteras quid cogebat? immolare filium iubetur Abraham: iussus hoc fuerit, ut eius oboedientia tali
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ sangnus ĩ t̾ra cũ eo accepto ab õibꝰ
gentibꝰ rencet᷑. amẽ. ħ est clara uox
saugn̾s ꝙͣ sangius ip̃e expͥmir exore
fidelumi qd̾ eodem sangin̾e iedempto¬
rũ. dicit dũs ad cayn. et n̾c maledc̃s
tu at̾ra q̃ apperuit os suu̾ acciꝑe sangi

Expanded text:
Christi sanguis in terra, cum eo accepto ab omnibus Christi sanguis in terra, cum eo accepto ab omnibus gentibus respondetur: amen. haec est clara uox sanguinis, quam sanguis ipse exprimit ex ore fidelium eodem sanguine redemtorum. Dicit deus ad Cain: et nunc maledictus tu a terra, quae aperuit os su
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̾o ĩ eoꝵ mortali corpe ad obediendu
desiderus eius offenderiuit ĩlapidez of¬
fentiõis er exaiterunt odio adu̾so eũ
cuiꝰ oꝑa udenres d̾o accepta ẽe dolue¬
runt. illo qͥcecꝰ nato iã indebat s̃ dice̾¬
te. scimꝰ qr pc̃tores d̾s exaudir ds. S¬
siqͥs eum coluerit et uolitate eiꝰ fe¬
cerit. hunc exaudit. tãꝙͣ hoc eis dic̾et
suꝑ sacrificuu cayn. nõ respicit sed sr̃
sacrificium abel respicit ita qͦ occidit᷑
iguarus eũ aqͦ dicebar. S tanꝙͣ uidex
reꝵ quẽ pumar ubi sit fr̾ eiꝰ. Renoit
ille nescire seuec eiꝰ se esse custodem
usq ad huc qͥd uob̾ Rndent iud̾i cũ eos
di uoce. Hoc eit sancraꝵ scripturaꝵ uo¬
ꝙ̃ dicimus. fallax ẽĩ cayn. Ignoratio
custodir ĩ corde suo xp̃m. Non dicir qd̾
cayn. Nunqͥd ego custos sum fũs nu
dicit dñs ad carn. Quis fecisti: uox sã¬
gunus frĩs tui clamat ad me derra.
Sic aiguir ĩscripturis sancris. uox di¬
umia uiteos. haber eĩ magnã uocem

Expanded text:
cato in eorum mortali corpore ad obediendum desideriis ejus , offenderunt in lapidem offensionis , et exarserunt odio adversus eum, cujus opera videntes Deo accepta esse, doluerunt, illo qui caecus natus jam videbat, sibi dicente, Scimus quia peccatores Deus non exaudit; sed qui eum coluerit, et voluntatem ejus fecerit, hunc exaudit : tanquam hoc eis diceret, Super sacrificium Cain non respicit, sed super sacrificium Abel respicit. Itaque occiditur ignarus eum a quo discat, sed tanquam judex reum quem puniat, ubi sit frater ejus. Respondet ille nescire se, nec ejus se esse custodem. Usque adhuc quid nobis respondent Judaei, cum eos Dei voce, hoc est, sanctarum Scripturarum vose Christum quem dicimus? Fallax enim Cain ignoratio, custodit in corde suo Christum, non dicit quod Cain, Numquid ego custos sum fratris mei? Dicit Deus ad Cain: Quid fecisti? Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra. sic arguit in scripturis sanctis uox diuina Iudaeos. habet enim magnam uocem
Abbreviated transcription (Latin):
ius xͫ añ freniuerant. Nunc iã ꝑemp¬
lierplena fiducie hostis timpora ligno
nea sicca. et postea ꝯpluta area et sicto
acculre ĩ sanctis uusteriu d̾i qd̾ est xͦ¬
quo nusterio torꝯ orb̾ uacuus erit.
sumc a̾t ĩ maifestat̾oe toto orb̾ id hab
iuele reꝓbato ely et cõnuitatũ sac̾¬

Expanded text:
istum ante fremuerant, nunc jam peremplier plena fiduciae, hostis tempora ligno area sicca, et postea compluta area sicco occulte in sanctis mysterium Dei, qquo mysterio totus orbis uacuus erat? nunc autem in manifestatione totus orbis id habet, muhelem reprobato Heli et commutatum
Abbreviated transcription (Latin):
petra at̃ erat xͦ quo aꝑto cuncta fulce
tarem nrãm ꝑ nocte lucens ꝑdiem
nõ lucens. qui nõ iitent uiteant er
qͥuidemr ceci fiant. rubet ex mate rubꝵ
uident spãdo et ꝑ paciẽtiã exp̾tanto
tanꝙͣ ĩ desro st̃ er illic laboriose er pieło¬
se temptationes ne reu̾tant᷑ corde ĩ ego¬
ptũ. Nec ibi tamẽ uꝰ teserit. nã et illa
cim fontes sepruagnita palme arbores
septeuario nũo teruplato rigantẽ. ut
ꝑcepti forme sp̃c donu legis decalogus

Expanded text:
erat Christus: quo aperto cuncta fulseritatem nostram, per noctem lucens, per diem non lucens, ut qui non uident. uideant, et qui uident, caeci fiant? rubet et mare rubruuident sperando et per patientiam expectando tamquam in deserto sunt; et illic laboriosae et periculosae temptationes, ne reuertantur corde in Aegyptum. nec ibi tamen Christus deserit; nam et illa cim fontes septuaginta palmarum arbores aefigurabant, decuplato rigante, ut per septiformem Spiritum demum legis Decalogus
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt et tamẽ honorant uelaniẽto
tanꝙͣ scientes unde sint nati. Mediꝰ
gentibus credidit indit miditate pũs
qr consensit ĩ uecem xͥ. et nũcauit fo¬
ras fr̃ibꝰ per eũ qͥppe maifestatũ est et
quodã modd publicatum nõ erat ĩꝓphia
seciersi. Id̾oq fir sinis fratrũ suor. Qd
eĩ aliud hodie gens ip̃a. nͥ q̃da scrima¬
ria xͥanoꝵ baiulans legẽ et ꝓpħas ad
testimoniũ asse̾ntiõis ecte. ut uos ho¬
noremus psacramentũ qd̾ nũciat illa

Expanded text:
sentiunt; et tamen honorant velamento, tanquam scientes unde sint nati. Medius gentibus credidit — uidit nuditatem patris, quia consensit in necem Christi et nuntiauit foras fratribus. per eum quippe manifestatum est et quodam modo publicatum, quod erat in prophetia secretum; ideoque fit seruus fratrum suorum. quid est enim aliud hodiequeristianorum baiulans, legem et prophetas, ad testimonium assertionis ecclesiae, ut nos honoremus per sacramentum quod nuntiat illa
Abbreviated transcription (Latin):
courestant᷑. Teneris. legitis. p̾dicatis.
uͥ et uos ip̃os deputauerunt isi ũllam¬
mus qͥ excͥcumcione credidit ĩ xͫ. unte
eraut er apłi. nec ĩ isto qui est exp̾puci¬
tem fidei ranꝙͣ ĩ pacis angło concurren¬
tes. Sed ⁊ õs quiquos lib nr̃i canonis
libros accipunit et legunt nͥ xꝰ morta¬

Expanded text:
contestantur, tenetis, legitis, praedicatis. ubi et uos ipsos deputauerim, nisi in illa mamus, qui ex circumcisione credidit in Christum, unde erant et apostoli, nec in isto, qui est ex ptem fidei, tanquam in pacem anguli concurrentes. Sed et omnes qui quoslibet nostri canonis Libros accipiunt et legunt, ubi Chr
Abbreviated transcription (Latin):
nescit ab uucrõe appellari. Qͥd ⁊̃ hoc
ipm ĩ euu̾głio cõmemiorans et dese fi¬
quirarũ aptissĩe testificans cũ queda
athaelem dixiss u̾e isrłita ĩ quo dolꝯ¬
lõ est esser. et cumue tanꝙͣ lapidem
iium habens ad capd̃. confesso esser¬
uͥ filiu di et regẽ isrł ista confessione
quodã miodo ungens lapide .i. ip̃ineẽ¬

Expanded text:
nescit ab unctione appellari? Qui etiam hoc ipsum in Evangelio commemorans, et de se figuratum apertissime testificans, cum quemdam Nathanaelem dixisset vere Israelitam, in quo dolus non esset; et cum ille tanquam lapidem illum habens ad caput, confessus eum esset Filium Dei et Regem Israel, ista confessione quodam modo ungens lapidem, id e
Abbreviated transcription (Latin):
qũ qͥde xp̃m dicit nec mortale corpꝰ hũis¬
se. insi illa mors uera esset. nec illas ci¬
catutes ueras fiusse. quas post resurr ͤ¬
ne dicipłis ostendit cũ eis. Qd̾ ⁊ paulꝰ
cõmeniorat unꝰ apparuit. nec ip̃am
carnc̃ nĩa resrecturam ĩ corpꝰ spuitale
mũdã. sic̃ aꝑtissie idem apls dicit. Seĩ¬
nat᷑ corpꝰ aumale. surger corpꝰ ꝙmrͣle.

Expanded text:
um dicit, nec mortale corpus habuisse, ubi illa vera mors esset; nec illas cicatrices veras fuisse, quas post resurrectionem discipulis ostendit, cum eis, quod et Paulus commemorat, vivus apparuit : nec ipsam carnem nostram resurrecturam, in corpus spirituale mutatam, sicut apertissime idem apostolus dicit, Seminatur c
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ caruez. Nou equitez crediterĩ aposto¬
lum d̾i conrrana sͥ scribere poruisse. ⁊
moto hanc. modo illam de dũo d̾o m̃o
nos sciatis ẽẽ contrarii siqͥde hec uetꝰ
uideat᷑ ẽẽ et antiqua opinio pauli de
ib̾u. cũ eũ et ip̾e dd̾ filum puriret ⁊
ceri. qd̾ tamẽ ubi falsum didicir. ĩter¬
polar er ĩfirmat scubeus que ad corm¬
thios. nos inquit nemiuez cognounu¬

Expanded text:
 carnem ? Non equidem crediderim Apostolum Dei contraria sibi scribere potuisse, et modo hanc, modo illam de Domino nostronobis sciatis esse contrarium Si quidem haec vetus videatur esse et antiqua opinio Pauli de Jesu, cum eum et ipse David filium putaret, ut caeteri: quod tamen ubi falsum didicit, interpolat et infirmat, scribensque ad Corinthios: Nos, inquit, neminem no
Abbreviated transcription (Latin):
facerer et sexantos agebat annos cũi
archami fabricata est. Quid aluid hic
ris quingentis usq ad sexcentos sigi
ficar᷑ ĩma̾ifestatõe euu̾gelica eccłiami
construit. Et ideo qrusͥ aduita consu¬
lit sit uelut quadraru liguũ ꝑ aro ad
om̃e opꝰ bonu. et iurrer ĩ fabricaz sant¬
tam. qr et scõs mensis anni sexceuresi¬
mi quo ĩtrat uoc ĩaichã eande senaui
etare significar. Duo eĩ meuses sexa¬
dies niensis cõmemorat ad eiusdez
quadrature significatione ꝑrinz q̃ ia¬

Expanded text:
os agebat annos, cum in arca fabricata — quid aliud hic tis quingentis usque ad seficatur, in manifestatione evangelica Ecclesiam construit; et ideo qui sibi ad vitam consulit, sit velut quadratum lignum, paratus ad omne opus bonum, et intret in fabricam sanctam: quia et secundus mensis anni sexcentesimi, quo intrat Noe in arcam, eamdem senariam aetatem significat. Duo enim menses sexadies mensis commemoratur, ad ejusdem quadraturae significationem pertinet, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ip̃e dicit ĩ euuͣgłio. Qui mecũ non
colugit spargit. qd̃ aditus ei fit alate¬
re. uemo quippe uitrat ĩ eccłia insi per
bitanerara et tricamerata ꝯstiuu̾t᷑
sic̾ ex om̃ibꝰ gentibꝰ. uł biꝑtira mł¬

Expanded text:
ur. Unde dicit in Evangelio: Qui mecum non colligit, spargit . Quod aditus ei fit a latere: nemo quippe intrat in Ecclesiam, nisi per bicamerata et tricamerata construuntur : sicut ex omnibus gentibus vel bipartitam mu
Abbreviated transcription (Latin):
gnita diebꝰ ex altata est aqͣ eande cõmẽ¬
dans nob̾ atq ꝯfirma̾s altirudĩe baptis¬
mi ĩconsecrando nouo hoĩe adtenẽdã
quieris et resiurexioĩs fidẽ. qd̾ pꝰ dies
qͥdragnta emissꝯ coruus nõ est reu̾sꝯ¬
ca cupidiratis teterruuos et ob hoc ad
a que foris sunt ĩ ħ mu̾do uinus ireros.
aut rebaptizan aur ab bns quo p̾ter

Expanded text:
CL diebus exaltata est aqua, eandem commendans nobis atque confirmans altitudinem baptismi in consecrando nouo homine ad tenendam quietis et resurrectionis fidem. Quod post dies quadraginta emissus coruus non est reuatis teterrimos, et ob hoc ad ea quae foris sunt in hoc mundo nimis intentos, aut rebaptizari, aut ab his quos pr