comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditur iterum inclaustro confabu¬
lationi: incapitulo excusation:
in eccłia uane modulationi. Hoc
ostium claudit᷑ sepiꝰ frib nouiter
eisdẽ quandoq ꝓpt̾ necessitatẽ cor¬
poris. uł ad doctrinã ordinis. seu
ad edificationem m̃tis. Pot̃ hoco-¬
stium appellari licentia loquende.
que aꝑitur aut claudit᷑. cumdat᷑
aut negatur. ẜ hoc ostium sepe in¬
troeunt: qui ostiũ m̃tis frangunt
fascinatio &e enimnugacitatis sedu¬
cit cor. C auendum ẽ tam̃ ne hoc
ostium pateat uento uenienti are¬
gione deserti. ne domus quatuor
angulis concussa subũtat᷑. &e filis
iob oppressi moriantur: Desertire
deo derelicta multitudo̾. aquib
uentꝰ ueniens idẽ. grauis temptatio
irruit: que atͣnquillitate consci¬
entiã subũtit. Domus uͦm̃tis que
quatuor angulis. idẽ prudentia.
t̾ẽpantia. fortitudine & iusticia. sal¬
stituitur: quandoq uento tempta-¬
tionis. seu turbine u̾boꝵ quassata

Expanded text:
ditur iterum in claustro confabuditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi. Hoc ostium clauditur saepius fratribus noviter eisdem propter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium appellari licentia loquendi, quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium mentis frangunt, fascinatio enim nugacitatis seducit cor. Cavendum est tamen, ne hoc ostium pateat vento venienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi moriantur . Deserti reDeo derelicta multitudo, a quibus ventus venit, id est, gravis tentatio irruit, quae a tranquillitate conscientiam subvertit. Domus vero mentis, quae quatuor angulis, id est prudentia, temperantia, fortitudine et justitia constituitur, quandoque vento tentationis, seu turbine verborum quassata
Abbreviated transcription (Latin):
orunt a liqui quod affluentiã
ciborum. comitari soleat in¬
undatio ũborum. Norunt etiam
multi: quod saturitatem uentris.
sequit᷑ leuitas oꝑis. &e uanitas
m̃tis. Scriptum ẽ. enim. Sedit po¬
pulus manducare & bibere:ce
surrexerunt ludere. Ludere in¬
quit.ñ legere. st̃ enim quidam
post delicaticibi diũsa fercula qͥ
cum inclaustro sedeant. ñ lectio¬
nice silentio. s rumorib ce curio¬
sitati uacant: qui locum ce tempꝰ
loquendi ce tacendi nusquã et
numqũa seruant: s instabiles
ce ociosi nc̃ hos ñ ilos ad colloqͥ¬
um uocant. Pone inquit dauid
custodiã ori meo: ce ostiũ cucum¬
stantie labiis meis. Ostiũ dixit:
non murum. Si enim murꝰ pon̾e¬
t᷑. loquendi licentiã omnino ne¬
gari uideret᷑. S ostiũ ponitur.
quod temꝑe ce loco claudit᷑ ⁊ apit᷑
Est tempꝰ & locꝰ tacendi &e loquendi.
Aꝑitur itaq ostium inclaustro ho¬
ra constituta lectioni: incapitulo
confessioni: in eccłia orationi. Clau¬

Expanded text:
orunt aliqui, quod affluentiam ciborum comitari solet inundatio verborum. Norunt etiam multi quod saturitatem ventris sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium vocant. Pone, inquit Psalmista, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Ostium dixit, non murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi et tacendi. Aperitur itaque ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clau
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. ꝑ resurrectionis głam tuts
ad uite uiriditatẽ uenit. huius
ramipullulant: ut ex resuitediõe
illius multiplicati longe latec fi¬
deles crescant. fructus huiꝰ arbars
.ẽ. caro xp̃i ce sanguis. Q uierbos
fructu se ipsos cibant: et̃ne uite sa¬
lutem absq scrupulo dubitatiois
expectant. Lignumuͦ uite qd̾ ẽ in
medio claustri fut᷑s batitudinis.l
sapientia d̾i patris fuit ab initio
creature. cibꝰ angłoꝵ: incarnatal
d̾i sapientia. facta ẽ. tedemptio pi¬
catorum: salus ustoꝵ. S ub tasbꝰ
huius arboris .i. sub tutela diuine
ꝓtectionis. iusti resident: aspectu
eus delectant᷑. & amenitate gau¬
dent: saciantur fructꝰ dulcedine
.i. contemplatioẽ. fructꝰ eiꝰ salutẽ
conseruat: ce uitamp̃stat. Hoc ẽgͥ

Expanded text:
tuit, per resurrectionis gloriam rursus ad vitae viriditatem venit. Hujus rami pullulant, ut ex resurrectione illius multiplicati, longe lateque fideles crescant. Fructus hujus arboris est caro Christi et sanguis. Qui ex hoc fructu seipsos cibant, aeternae vitae salutem absque scrupulo dubitationis exspectant. Lignum vero vitae quod est in medio claustri futurae beatitudinis, id est, sapientia Dei Patris, fuit ab initio creaturae cibus angelorum; incarnata vero Dei Sapientia facta est redemptio peccatorum, et salus justorum. Sub ramis hujus arboris, id est sub tutela divinae protectionis, justi resident, aspectu ejus delectantur, et amoenitate gaudent; satiantur fructus dulcedine, id est contemplatione; fructus ejus salutem conservat, et vitam praestat. Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥ bic uirebat ꝑfidem: illic uires¬
cit ꝑ speciẽ. Et ramieiꝰ pullulant.
qr plerumq ex passione iusti fide¬
les quiq ad amorem celestis patrie
multiplicantur: de uiriditatẽ ucte
spũalis accipiunt: dũ hunc ꝓd̾o
fortiter egisse gratulantur. Ex fiu¬
ctugͥ ligni iusticie qd̃ in medio mo¬
ralis claustri ponitur. anima cum
suis uirtutibꝰ satiatur. Est etialig¬
num uite scdm form̾ã humanita¬
tis: xp̃c inmedio eccłie. Hoc autẽ

Expanded text:
et qui hic virebat per fidem, illic vireset qui hic virebat per fidem, illic virescit per speciem. Et rami ejus pullulant. Quia plerumque ex passione justi fideles quoque ad amoremmultiplicantur: et viriditatem vitae spiritualis accipiunt, dum hunc pro Deo fortiter egisse gratulantur. Ex fructu igitur ligni justitiae, quod in medio moralis claustri ponitur, anima cum suis virtutibus satiatur. Est et lignum vitae secundum formam humanitatis Christi in medio Ecclesiae. Hoc aute
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur: ut animmi uirtutes in eo
delectent᷑ Est autẽ anime claustrũ:
contemplationis secrecum. Plan¬
tatur aũ arbor iusticie. in t̾rabone
uoluntatis. radicat᷑ in ꝓfundo hu¬
militatis: crescit ꝑ desidium. ex¬
pandit ramos ꝑ exemplum. dat fru¬
ctũ boni oꝑis: cibat esurientem dul¬
cedine contemplationis. De hoc lig¬
no ꝑ beatũ iob dicit᷑. lignũ ht̃ spẽ.
Si p̾cisum fuerit. rursũ iurescit: &
rami eius pullulant. Uñ beatꝰ gg̃.
in moralib. Ligni nomine aligͣndo
crux. aliqnͣdo uir uistus: aliq̃n uͦ
incarnata dĩ sapientia figuratur.
In ligno siquidem crucis. habemꝰ
spem salutis. Qd̃ uͦ hic deligno d̾r
iusticie: cuiuslibet hominis assig¬
natur. Lignũ enĩ ht̃ spẽ: quia fut᷑e
beatitudinis iustus expectat retͥ¬
butionẽ. Sip̃cisũ fuerit: rursũ
uirescit. Uñ beatꝰ gg̃. Cũ in morte
passionis ꝓuitate iustꝰ afficitur:
inet̾ne uite uiriditate recuꝑatur

Expanded text:
ponitur, ut animi virtutes in eo ponitur, ut animi virtutes in eo delectentur. Est autem animae claustrum contemplationis secretum. Plantatur autem arbor justitiae in terra bonae voluntatis, radicatur in profundo humilitatis, crescit per desiderium, expandit ramos; per exemplum dat fructum boni operis, cibat esurientem dulcedine contemplationis. De hoc ligno per beatum Job dicitur: Lignum habet spem: si praecisum fuerit rursum virescit, et rami ejus pullulant . Unde beatus Gregorius in Moralibus: « Ligni nomine aliquando crux, aliquando vir justus, aliquando vero incarnata Dei Sapientia figuratur. » In ligno siquidem crucis habemus spem salutis. Quod vero hic de ligno dicitur, justitiae cujuslibet hominis assignatur. Lignum enim habet spem, quia futurae beatitudinis justus exspectat retrbet spem, si praecisum fuerit, rursum virescit. Quia cum in morte passionis pro veritate afficitur, in aeternae vitae viriditate recuperatur,
Abbreviated transcription (Latin):
quod future comꝑaiumꝰ amenitati.
ponit᷑ lignũ uite: ut uita sit in a¬
menitate. Non est enim felix ame¬
nitas: cũ uita coartatur intramor¬
tis metas. S cum uita sine fine fuĩt.
tẽ amenitas uite. cum uita felix
erit: ita ut audiat homo qd̃ ꝑ ꝓ
pħam dicitur adño. longitudine
dierum replebo eum. & ostñdam
illi salutare meum. Longitudo tẽꝑis
est spacium et̾nitatis: ostñsio salu¬
taris. uisio saluatoris. hoc autẽ sa¬
lutare est lignum uite. diu̾sa sũt
ligna uite. Est enim lignũ uite:
arbor qued̾a matĩalis. que apͥncipio
fuit in medio paradisi. Est ce lig¬
nũ uite: quasi arbor quedã iusticia
in medio moralis claustri. Est etiã
S & in medio elaustri future bea¬
titudinis. est quasi lignum uite
sapientia d̃i patris: ne pͥmi ligni
fructum tangeret homo post pec¬
catum. antequã eiectꝰ eẽt a parady¬
so: audiuit adomino uidete ne su
mat de ligno uite. Arbor uͦ iusticie
q̃ ẽ lignũ uite. in claustro anime

Expanded text:
quod futurae comparavimus amoenitati ponitur lignum vitae, ut vita sit in amoenitate. Non est enim felix amoenitas, cum vita arctatur intra mortis metas. Sed cum vita sine morte fuerit, tunc amoenitas vitae cum vita felix erit, ita ut audiat homo quod per Prophetam dicitur a Domino: Longitudine dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum : longitudo temporis est spatium aeternitatis; ostensio salutaris est visio Salvatoris. Hoc autem salutare est lignum vitae. Diversa sunt ligna vitae: est enim lignum vitae arbor quaedam materialis, quae a principio fuit in medio paradisi. Est et lignum vitae quasi arbor quaedam justitia in medio moralis claustri. Est etiam Sed in medio claustri futurae beatitudinis est quasi lignum vitae Sapientia Dei Patris. Ne primi ligni fructum tangeret homo post peccatum, antequam ejectus esset a paradiso audivit a Domino: Videte ne forte sumat de ligno vitae . Arbor vero justitiae, quae est lignum vitae, in claustro animae
Abbreviated transcription (Latin):
contradicunt. Ordinauit iudas
sicut suꝑius diximus iuros. qui
pugnarent adu̾sum eos quierant
marce: donec sca emundarent.
uiri sunt uiriles affectꝰ animi. qͥ
adu̾sum eos qui sunt in arce pu¬
gnant: quando uirtutes uiciis ui¬
riit̾ repugnant. Iudas gͥ ad pug-¬
nandum uiros ordinat: dũ uera
confessio suis in locis uirtutes ordi¬
nate locat. Ponit gͥ inprimo loco
timorẽ pene:. in scdo. dolorẽ culpe:
int̾tio laborem penitentie: in qͣrto
fructum elemosine. s: ne desperet.
ad iungit spemuenie. timori: con¬
solationẽ dolori: retributionẽ labori:
elemosine fructum iusitationi pau-¬
perum. Adiungit etiam ieiunium
compunctioni: ugilias orationi:
lectionem meditationi: oe sic incir¬
cuitu iudas arcem obsidet. donec
abimmundiciis m̾tem confessio
purget.

Expanded text:
contradicunt. Ordinavit Judas, contradicunt. Ordinavit Judas, sicut superius diximus, viros, qui pugnarent adversum eos, qui erant in arce, donec sancta emundaret . Viri, sunt viriles affectus animi, qui adversum eos qui sunt in arce pugnant, quando virtutes vitiis viriliter repugnant: Judas igitur ad pugnandum viros ordinat, dum vera confessio suis in locis virtutes ordinate locat. Ponit igitur in primo loco timorem poenae, in secundo dolorem culpae, in tertio laborem poenitentiae, in quarto fructum eleemosynae. Sed, ne desperet, adjungit spem veniae timori, consolationem dolori, retributionem labori, eleemosynae fructum visitationi pauperum. Adjungit etiam jejunium compunctioni, vigilias orationi, lectionem meditationi. Et sic in circuitu Judas arcem obsidet, donec ab immunditiis mentem confessio purget.
Abbreviated transcription (Latin):
qui secum ꝑsonas suspectas & nota¬
biles hab̾e ñ erubescunt. Cos qͥmi ie¬
rosolimissunt antiochenos uolis
scͥbi. quia diuites eẽ cupiunt & ui¬
deri: & qui ante conũsionẽ scl̃i cil
paucis ire consueuerant. nc̃ inml¬
titudine magna ce apparatu copi¬
oso curias frequentant: & ꝑ hoc sim¬
plicibꝰ dant intelligi: quod pauꝑta
ñ conueniat p̃lationi. Moralit̾ aut̃
iason desidans interp̃tatur: gynna¬
sium uͦ ẽ. locꝰ ubi gentilium ludi
antiquitꝰ solebant fieri: ephebia.
est lupanar. ubi ephebi solebãt
pomi E phebi sunt uiriles affectus
anumi. quos iason asensu regis anti¬
cchi in lupanatibus ponere statu¬
it quia carnale desidium eosdem
afectũ instinctu diaboli. libidini
quandoq substernit. Ginnasiũ
ũ inierosolimis edificant qͥ leues
& instabiles animocuriositatis
lusibꝰ exultant. Antiocheni scribi
desiderant: qui diuitiarum copi-¬
is abundant. Ecce &e in arce ce sub
aite sunt: qui uide .i. confessioni

Expanded text:
qui secum personas suspectas et notaqui secum personas suspectas et notabiles habere non erubescunt. Eos, qui in Hierosolymis sunt, Antiochenos volunt scribi, quia divites esse cupiunt, et videri. Qui ante conversionem saeculi cum paucis ire consueverant, nunc in multitudine magna et apparatu copioso curias frequentant, et per hoc simplicibus datur intelligi, quod paupertas non conveniat praelationi. Moraliter autem Jason desiderans interpretatur. Gymnasium vero est locus, ubi gentilium ludi antiquitus solebant fieri. Ephebia est lupanar, ubi ephebi solebant poni. Ephebi, sunt viriles affectus animi, quos Jason assensu regis Antiochi in lupanaribus ponere statuit, quia carnale desiderium eosdem affectus instinctu diaboli libidini quandoque substernit. Gymnasium vero Hierosolymis aedificant, qui leves et instabiles animo curiositatis lusibus exsultant. Antiocheni scribi desiderant, qui divitiarum copiis abundant. Ecce et in arce et sub arce sunt qui Judae, id est, confessioni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisit ei argentitalenta trecenta
sexaginta. suꝑhec ꝓmittebat. ce a-¬
lia centum quinquaginta. si pote¬
stati eius concederetur gynnasiũ
&e epbebiam sibi constituere: & eos
qui in ierosolimis erant antioche noͦ
scribere. Quod cum annuisset &e ob¬
tinuisset iason pͥncipatum. statim
ad gentilem ritũ contribules suos
tͣnfferri p̃cepit: & ausus ẽ. sub ipsa
arce gynnasium constituere: e ob
nere. Ambiebat inquit iasonfrat
onie summũ sacerdotiũ. Ex tunc ita
tua domine: ex tunc uenale sac̃doti¬
um: &e tunc &e nunc. Adhuc enimin
eccłia ẽ. iason cum onia adhuc p̃cib
ce p̾cio. quorumdam celebrat᷑ electio.
Qui boc ordine in eccłia magistri
fiunt: gynnasium ce epbebiam in
unt. Gynnasium: est domus inqͦͣ
solebant filudi gñtilium. Ginnasi¬
um in ierłm edificant p̾lati. quiint̃
fr̃s scł̃aria narrant: qui cũ suis exbor¬
tationibꝰ auditores ad fletum mo¬
uere deberent. ad risum mouent.
Epbebiam uͦ inierłm constituunt

Expanded text:
promisit ei argenti talenta trecenta promisit ei argenti talenta trecenta sexaginta, super hoc promittebat et alia centum quinquaginta, si potestati ejus concederetur gymnasium et ephebiam sibi construere, et eos, qui in Hierosolymis erant, Antiochenos scribere. Quod cum rex annuisset, et obtinuisset Jason principatum, statim ad gentilem ritum contribules suos transferre coepit, et ausus est sub ipsa arce gymnasium constituere et optnere . Ambiebat, inquit, Jason frater Oniae summum sacerdotium. Extunc ira tua, Domine, extunc venale sacerdotium, extunc et nunc. Adhuc enim Jason est in Ecclesia cum Onia: adhuc precibus et pretio quorumdam celebratur electio. Qui hoc ordine in Ecclesia magistri fiunt, gymnasium et ephebiam in unt. Gymnasium, est domus in qua fieri solebant ludi gentilium. Gymnasium in Israel aedificant praelati, qui inter fratres saecularia narrant: qui cum suis exhortationibus auditores ad fletum movere deberent, ad risum movent. Ephebiam vero in Israel constituunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Effrem fructificans: pharao
dissipans: chananeꝰ motꝰ: gazer.
constructio int̃p̃tatur. Cum his gͥ
qui fructum bonioꝑis colligunt.
motus carnis habitare ñ desinunt:
s eis sub tributo seruiunt. quã diu
filii effrem ciuitati dominantur.
& p̾sunt. S cum pharaorex egypti
gazer .i. animam uirtutibꝰ construc¬
tam. capitae dissipat: om̃s qui in ea
habitant .i. uirtutes amme trucida¬
re ñcessat. & dedit eam filie sue in
dotem. filia pharaonis regis egipti:
est lex peccati. Gazergͥ rex egipti
lex peccati animam carnalit̾ ui¬
uentem in dotem sibi conscribit:
ae sic gazer filie pharaonis indotẽ
tribuitur: quando constructiocor¬
ꝑis & anime. legi peccati subiugat᷑.
S & in ierłm iason frat̃ onie gynna¬
sium &e ephebiam edificauit sub
arce. Cum enim suscepisset antiochꝰ
regnum. qui nobilis appellatur.
ambiebat iason frat ome. summũ
sacerdotium᷑aditoq rege antiocho.

Expanded text:
dedit Ephraim, fructificans; Pharao, dedit Ephraim, fructificans; Pharao, dissipans; Chananaeus, motus; Gazer, constructio interpretatur. Cum iis igitur, qui fructum boni operis colligunt, motus carnis habitare non desinunt, sed eis sub tributo serviunt, quandiu filii Ephraim civitati dominantur et praesunt. Sed cum Pharao rex Aegypti Gazer, id est, animam virtutibus constructam capit et dissipat: omnes, qui in ea habitant, id est, virtutes animae, trucidare non cessat. Et dedit eam filiae suae in dotem . Filia Pharaonis regis Aegypti, est lex peccati. Gazer igitur Aegyptlex peccati animam carnaliter viventem in dotem sibi conscribit, et sic Gazer filiae Pharaonis in dotem tribuitur, quando constructio corporis et animae, legi peccati subjugatur. Sed et in Hierusalem Jason frater Oniae, gymnasium et ephebiam aedificavit sub arce. Cum enim suscepisset Antiochus regnum, qui Nobilis appellabatur, ambiebat Jason frater Oniae summum sacerdotium. Aditoque rege Antiocho
Abbreviated transcription (Latin):
adũsum eos qui erant inarce:do-¬
nec scã emundarent. E arcem possu-¬
mus acciꝑe m̃tis rationem qũa toti¬
ens alienigene possident. quotienᷤ
uicia m̃ti domine̾ntur. ut eã auir¬
tutibꝰ alienent. Mirum ẽ. tamen
quod filii ierłm isrł obtinent. alie¬
nigene uͦ dominant᷑ in arce. & ineadẽ
potestatem hñt: & nisi apl̃s questio¬
nis nodum solueret: dubitaret for¬
sitan aliquis qualit hocfieri posset
Uideoinquit apłs aliam legẽ inm̃¬
bris meis. repugnantẽ legi m̃tis
mee: ce captiuantem me in lege
peccati. Ecce alia lex inm̃bris: ce alia
sic aliquando alienigene dominant᷑
adũsant᷑ uide. manent inciuitate.
Multa enim cum ipsa confessione
inm̃te sunt qui nocent: & tam̃ expel¬
li ñ possunt. Multa etiam ex mala
consuetudine ꝓcedunt que rationi
ñ obediunt: s quadam assiduitate
rationem uincunt. Similit̃ effrem
chananeum qui habitabat ingazer
ñ expulit. usq quo pharao rex egip¬
ti gazer cepit: & eamfilie sue indotẽ

Expanded text:
adversus eos qui erant in arce, donec sancta emundarent . Per arcem possumus intelligere mentis rationem, quam toties alienigenae possident, quoties vitia menti dominantur, ut eam a virtutibus alienent. Mirum est tamen quod filii Israel Hierusalem obtinent, alienigenae vero dominantur in arce, et in eadem potestatem habent: et nisi Apostolus quaestionis nodum solveret, dubitaret forsitan aliquis qualiter hoc fieri posset. Video, inquit Apostolus, aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati . Ecce alia est lex in membris, et alia Sic aliquando alienigenae dominantur adversantur Judae, manent in civitate. Multa enim cum ipsa confessione in mente sunt quae nocent, et tamen expelli non possunt. Multa etiam ex mala consuetudine procedunt quae rationi non obediunt, sed quadam assiduitate rationem vincunt. Similiter Ephraim Chananaeum, qui habitat in Gazer non expulit, usquequo Pharao rex Aegypti Gazer coepit, et eam filiae suae in dotem
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ obedientia uocatur de qͦ dicit᷑.
Quia obedisti uociuxoris tue płꝰqͣm
mee: maledictat̾ra inoꝑe tuo. Qua¬
tuor autem sunt uoces: sciłc uxoriꝰ
mundi. diaboli. ce cli. Audiã gͥ quid
loquatur in medominꝰ ds̃. ñ qͥd
loquatur diabolus: ñquid loqͣt᷑
caro aut mundꝰ. uox uxoris uox
carnis: uoxautem carnis uolup¬
tas: uox mundi uanitas: uoxdi¬
aboli iniquitas: uox di bonitas.
uocigͥ uxoris obediunt. qͥ carnis
suggestionibꝰ ñ contradicunt: & plꝰ
uociuxoris. quamuoci creatoris. Est
autem uox creatoris ad subiectos de
p̾latis dicens. Quedicunt facite. q̃
autem faciunt face̾ nolite. Ut ꝑu̾sis
obedias p̃latis monuit: quietiã
male oꝑantibꝰ obedire iussit: ut sic
ingrediaris & egrediaris cũ dauid
sub saule: & eundem honores licet
reꝓbum cumsamuele. Inobedien¬
tes igit᷑ ce suꝑbos seipsos ẽẽ testan¬
tur: qui p̾latis licet ꝑu̾sis ñ obedi¬
unt: &e eos ñuenerantur. Nec boniꝰ

Expanded text:
tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: tamen obedientia vocatur, de qua dicitur: Quia obedisti voci uxoris tuae plus quam meae, maledicta terra in opere tuo . Quatuor sunt autem voces, scilicet uxoris, mundi, diaboli et Dei. Audiam igitur quid loquatur in me Dominus Deus , non quid loquatur diabolus, non quid loquatur caro, aut mundus. Vox uxoris, vox carnis; vox autem carnis, voluptas; vox mundi, vanitas; vox diaboli, iniquitas; vox Dei, bonitas. Voci uxoris obediunt, qui carnis suggestionibus non contradicunt: et plus voci uxorautem vox Creatoris ad subjectos de praelatis dicens: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite . Ut perversis obedias praelatis innuit, qui etiam male operantibus obedire jussit, ut sic ingrediaris, et egrediaris cum David sub Saule , et eumdem honores, licet reprobum cum Samuele . Inobedientes igitur et superbos seipsos esse testantur, qui praelatis licet perversis non obediunt, et eos non venerantur. Nec bonis
Abbreviated transcription (Latin):
hanc obedientiã multi desidat
ut extra obedientiam eẽ queant
Multis autem modis ħ obedicis
queri solet .i. auxilio. consilio as
genio. Auxilio uidlc parentũ.ꝯ Al¬
o frm̃ simulationis ingemo. ut e
minis parentum uł exhortatiolb
fr̃m ñ potest obtineri saltẽ simul¬
tionis ingenio possit ad ipisci. ha
autẽ obedientia q̃ ꝯceditur alel
parentum exactione. seu fr̃m sedu¬
ctoria exbortatione. uł cẽ bonioꝑiꝰ
simulatoria ostensione: obedienti¬
e nomen ht̃. s recaret. Adhanco
obedientiam &ẽ aliis modis ꝑueni¬
t᷑: ut quod illis tribꝰ modis p̃ceden¬
tib ñ pot̾. ꝓmissione munĩs obti¬
neatur. Sic ad huc cum petrosy¬
mon magꝰ moratur in eccłia: mo¬
rat᷑ &e saphira cumanania. ꝑ petrũ
boni p̃lati: ꝑ symonemananiam.
ce saphiram. mausubditi design̾at᷑.
uoluit emere symon grãm. istiobe¬
dientiã: ananias ce saphira abscon
hec est obedientia cum symonia.
Est & alia sp̃es inobedientie que

Expanded text:
Hanc obedientiam multi desiderant Hanc obedientiam multi desiderant ut extra obedientiam esse queant. Multis autem modis haec obedientia quaeri solet, id est, auxilio, consilio et ingenio. Auxilio videlicet parentum, m, simulationis ingenio, ut quod minis parentum vel exhortationibus fratrum non potest obtineri, saltem simulationis ingenio possit adipisci. Haec autem obedientia, quae conceditur alicui, parentum exactione, seu fratrum seductoria exhortatione, vel etiam boni operis simulatoria ostensione, obedientiae nomen habet, sed re caret. Ad hanc etiam obedientiam aliis modis pervenitur, ut quod illis tribus praecedentibus non potest, promissione muneris obtineatur. Sic adhuc cum Petro Simon Magus moratur in Ecclesia, et Saphira cum Anania ; per Petrum boni praelati; per Simonem, Ananiam et Saphiram mali subjecti designantur. Voluit emere Simon gratiam, isti obedientiam. Ananias et Saphira abscondecuniae. Haec est obedientia cum Simonia. Est et alia species inobedientiae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tit em̃dationem. restat ut ferri
recipiat incisionẽ: idẽ. correctio¬
nem discipline. Est aũ tumor mol¬
lis cum mens inflata delectatur
uoluptuosis:. dum sectatur ociũ.
somnolentia torpescit. Ex his gͥlan¬
guor anime nascit᷑ quando duri-¬
tia obstinationis pressa. uł molli¬
ciȩ dissoluta mens suꝑba nichil
oꝑat᷑. Assumit sͥ inobedientia q̃nq
nom̃ obedientie. ut solo nomine
gloriet᷑ S quia obedientia multis
modis dicitur: expedit ut sermo
de ea habitus altius ordiatur. Im¬
ponit᷑ enim nom̃ obedientie p̃cepto.
facto. &e loco. ut designet quod p̃cipi¬
tur: monstret quod agitur. nomi¬
de facto. compleuit eã: de locoa¬
pud illammorat᷑ obedientiam cũ
aliquam remotam seruat curiã.
aliquando placet: aliqñ displicto
Placet quibusdam ñ quia habũ¬
det frĩbꝰ s piscibꝰ: placet quia fa¬
mulis habundet ce fabulis. placto
quia solus cuncta posside: &e sib
fit. ut uocetur obedientia eũ nilit

Expanded text:
tit emendationem, restat ut ferri tit emendationem, restat ut ferri recipiat incisionem, id est, correptionem disciplinae. Est autem tumor mollis, cum mens inflata delectatur voluptuosis; cum sectatur otium, somnolentia torpescit. Ex his igitur languor animae nascitur, quando duritia obstinationis pressa, vel mollitie dissoluta, mens superba nihil operatur. Assumit sibi inobedientia quandoque nomen obedientiae, ut solo nomine glorietur. Sed quia obedientia multis modis dicitur, expedit ut sermo de ea habitus altius repetatur. Imponitur enim nomen obedientiae, praecepto, facto et loco, ut designet quod praecipitur, monstret quod agitur, nomide facto, complevit eam; de loco, apud illam moratur obedientia, cum aliquam remotam servat villam aaliquando placet, aliquando displicet. Placet quibusdam, non quia abundet fratribus, sed piscibus. Placet, quia famulis abundat et fabulis. Placet, quia solus cuncta possidet; et sic fit, ut vocetur obedientia cum non sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedens:. sicut sanies ex uulnere.
sic ex ulcere contemptꝰ emanat.
Morbꝰ inobedientie langorẽ aĩȩ.
Qui enimoꝑari ñ uult ce pot̃: ui¬
uit s languet. Uiuit potestate:
languet uoluntate. hoc morbo
pͥmꝰ homo languit: qui cũ uiueret
potestate. & sanus eẽt bona uolunta-¬
te. bestiis t̃re p̃positus fuit ꝑ inobedi-¬
entie uͦ culp̃a subpositus. etiam nẽ
muscis ce culicibꝰ ꝑ posteros seruit.
Quando infirmitas carnis adu¬
nat᷑ intumorẽ: contingit qͣndoq
ut generet languore. Mens emm
carnalis ꝑtumorem suꝑbie. incur¬
rit sepissime languorẽ in obedien¬
tie. Due sunt autẽ tumoris sp̃es:
duri uidl̃c ce mollis. Duritia tumo¬
ris incarne ẽ obstinatio carnaliũ
inꝯuersione. Hoc autẽ tribꝰ moĩs
mederi solet: emplastro sciłc. un¬
guento. & ferro:idẽ exemplo bo¬
nioꝑis:. u̾bo commonitionis: di¬
sciplina correptionis. Cumenim
mens ñ emittit saniem ꝑ ꝯfessio¬
nẽ. uł ex commonitione ñ ꝓmit¬

Expanded text:
cedens, sicut sanies ex vulnere, sic ex ulcere contemptus emanat. Morbus inobedientiae languor est animae. Qui enim operari non vult et potest, vivit, sed languet. Vivit potestate, sed languet voluntate. Hoc morbo primus homo languit, qui cum viveret potestate, et sanus esset voluntate, bestiis terrae praepositus fuit, per inobedientiae vero culpam suppositus, etiam nunc muscis, et culicibus per posteros servit. Quando infirmitas carnis adunatur in tumorem, contingit quandoque ut generet languorem. Mens enim carnalis per tumorem superbiae incurrit saepissime languorem inobedientiae. Duae autem sunt tumoris species, duri videlicet et mollis. Duritia tumoris in carne, est obstinatio carnalium in conversatione. Huic autem tribus modis mederi solent, emplastro scilicet, unguento et ferro, id est, exemplo boni operis, verbo commonitionis, disciplina correptionis. Cum enim mens non emittit saniem per confessionem, vel ex commonitione non promit
Abbreviated transcription (Latin):
s solis extĩoribꝰ delectatur. S qr
similis similem querit: uult ta
m̃ sociam falsã habere mariam.
Quib licet unum eẽt necessariũ.
unum tam̃ ẽ contrarium: quia
cũ unitatem seruare deb̾ent. de¬
tractiomi student. Tales p̾latoꝵ
dignitatem ñ reuerentur nec
potestatẽ timent: s abutuntur
lege claustrali. ce claustri statuta
abusiones claustri quib tota re¬
ligionis summa corrumpitur:
idest p̃latꝰ nͥegligens discipulꝰ
in obediens uiuenis ociosꝰ. senͣex
obstinatꝰ. mõn̾achꝰ curialis: mo¬
cibus exquisitis: rumo inclaust᷑.

Expanded text:
exterioribus delectatur. Sed quia similis similem quaerit, vult tamen habere sociam falsam Mariam. Quibus licet unum esset necessarium, unum tamen est contrarium; quia cum unitatem servare deberent, detractioni student. Tales praelatorum dignitatem non reverentur, nec potestatem timent, sed abutuntur lege claustrali, et claustri statuta abusiones claustri, quibus tota religionis summa turbatur, cilicet prelatus negligens, discipulus inobediens, juuenis ociosus, senex obstinatus, monachus curialis, mocibus exquisitus, rumor in claust
Abbreviated transcription (Latin):
quert̃. Sic maria que insilentio de¬
beret ẽẽ. marthe detrahit: c q̃ u̾ba
domim audire ꝯsueuerat. ũbositati
seruit. hec est falsa maria. Esteñi
uera maria ce falsa maria: uera mar¬
tha &e falsa martha. uera mariata¬
cet. audit lacrimat᷑: falsa Maria
conquerit᷑ quod ñ egrediat᷑. quod
ext̃ĩora ñ ordinet: qd̃ scl̃arib ñ ad¬
misceatur. Uera maria emit un¬
guentum. frequentat sepulchrũ:
ut unguat mortuum. Einit p̾cio
bonioꝑis: frequentat desidio de¬
uotionis: ungit ũbo consolationiꝰ.
falsa maria uendit: frequentat ñ
sepulcrũ s forum. Limeo autem:
ne cumredierit. cum fatius uirgi¬
nibꝰ clausam inueniat ianuam.
uera martha conquerit᷑ qd̃ solami¬
nistret: qd̃ sollicitudine rei famili¬
aris turbet᷑: quod cũ sorore u̾ba
dñi ñ audiat. S qͥd dic̃ ei domuiꝰ:
Marcha marcha sollicitaes: ce tur¬
baris gͣ plurima. Porro unum est
necessarium. Docet xp̃c quidsit ne¬

Expanded text:
quaerunt. Sic Maria, quae in silentio dequaerunt. Sic Maria, quae in silentio debet esse, Marthae detrahit, et quae verba Domini audire consueverat, verbositati servit. Haec est falsa Maria. Est enim vera Maria et falsa Maria; vera Martha et falsa Martha. Vera Maria tacet, audit, lacrymatur; falsa Maria conqueritur quod non egrediatur, quod exteriora non ordinet, quod saecularibus non admisceatur. Vera Maria emit unguentum, frequentat sepulcrum, ut ungat mortuum. Emit pretio boni operis, frequentat desiderio devotionis, ungit verbo consolationis. Falsa Maria vendit, frequentat non sepulcrum, sed forum. Timeo autem, ne cum redierit, cum fatuis virginibus clausam inveniat januam . Vera Martha conqueritur, quod sola ministret, quod solitudine rei familiaris turbetur, quod cum sorore verba Domini non audiat. Sed quid dicit ei Dominus? Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima. Porro unum est necessarium . Docet Christus quid sit ne
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens ẽẽ ñ negligens. Oculi autẽ
ut setalem subiectis exhibeat qua¬
lem se xp̃c discipulis p̾buit imitan¬
dum: ut cumapło dicẽ possit. imi-¬
tatores mei estote sic̃ ce ego iħuxp̃i.
Intribꝰ maxime p̾lati xp̃mimitari
cerdos. rexce minister.Sacerdos
cum in ara crucis seipsũ hostiam
daret: rex cum aligno regnaret:
minister. cum petͥ pedib aquam
ministraret. Sacerdotigͥ dignitas:
regi potestas: ministro competit of¬
ficium. Dignitatidebet᷑ reuẽntia:
potestati obedientia:. officio cura.
tis. Quid. Nonne in his subiecti p̃¬
latos imitari debent: N. S c̃ uid̾int
p̾latos indignitate humiles: inpo¬
testate mites: in amministratione
cure familiaris seruientesͥ. sint ip¬
si humiles. mites: iniuncta officia
benigne suscipientes. Sunt enĩqui¬
dam qui p̾latorum occupationes
accusant: ingressus ce egressuseoꝵ
dampnant. Causas ignorant: ce si
cognouerint turbant. Consiliis se
ingerunt: cur quomͦ. aquo factũsit

Expanded text:
sapiens esse, non negligens. Oculi, autemut se talem subjectis exhibeat, qualem se Christus discipulis praebuit imitandum, ut cum apostolo dicere possit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . In tribus maxime praelati Christum imitari cerdos, rex, et minister. Sacerdos, cum in ara crucis seipsum hostiam daret; Rex cum a ligno regnaret; minister, cum Petri pedibus aquam ministraret. Sacerdoti igitur dignitas, regi potestas, ministro competit officium; dignitati debetur reverentia, potestati obedientia, officio cura. tis. Quid? nonne in his subjecti praelatos imitari debent? Non. Sed cum viderint praelatos in dignitate humiles, in potestate mites, in administratione curae familiaris servientes, sint ipsi humiles, mites, injuncta officia benigne suscipientes. Sunt enim quidam, qui praelatorum occupationem accusant, ingressus et egressus eorum damnant. Causas eorum ignorant, et si cognoverunt, turbant. Consiliis se ingerunt, cur, quomodo, a quo factum sit
Abbreviated transcription (Latin):
suam ponit ꝓ ouibꝰ suis: mercenna¬
tiꝰ uͦ fugit. Animam ꝓ ouibꝰ suis po-¬
nit: qui ꝑiculosũ regiminis ascen¬
dens locum clauso silentii ostio.
claustralium gregem in pace custo¬
dit. Animam ponit: qui solus int̾
mundana ꝑicula ext̾ĩora negotia
familiaris solus exit: qui int̃ adu
lantium ac detrahentiũ linguas
medius incedit: qui ꝓ infirmis la¬
borat. & laborantes pascit: consola¬
tur pusillammes. c& cũ suꝑbis incre¬
pando contendit. Talis pastordicẽ
pot̾. Cognoscomeas: ce cognoscũt
me mee. Cognoscunt oues pastorẽ.
quem sepe uident p̃sentem. quẽ¬
subiectis familiaritas notum: be¬
neficientia reddit amicum. Oues
uͦ pastor agnoscit: dum subditoꝵ
mores ce actꝰ diligent̃ attendit.
Uñ scͥptum ẽ. Consid̃a diligenter
uultum pecoris tui. Uultũ pecoris

Expanded text:
suam dat pro ovibus suis, mercenasuam dat pro ovibus suis, mercenarius vero fugit . Animam suam pro ovibus suis ponit, qui periculosum regiminis ascendens locum, clauso silentii ostio, claustralium gregem in pace custodit. Animam mundana pericula exteriora negotia famlantium et detrahentium linguas medius incedit, qui pro infirmis laborat, et laborantes pascit, consolatur pusillanimes, et cum superbis increpando contendit. Talis pastor dicere potest: Cognosco oves meas, et cognoscunt me meae . Cognoscunt oves pastorem, quem saepe vident praesentem, quem familiaritas notum, beneficentia reddit amicum. Oves vero pastor agnoscit, dum subjectorum mores et actus diligenter attendit. Unde scriptum est: Considera diligenter vultum pecor
Abbreviated transcription (Latin):
bia. negligentiam generant: reliqͣ
uero quatuor idest ꝓuidentia ce dis¬
cretio. humilitas ce caritas. ipsã
negligentiam. & si nutrita fuerit
eliminant. Ad ꝓuidentiam siqͥd̃ẽ
ꝑtinet consilium: ad discretionem
uidicium: adhumilitatẽ custodia.
ad caritatem diligentia. Consilium
ꝓuidentiȩ separat abonis mala:.
iudicium discretionis eligit q̃ me¬
liorasunt. humilitatis custodia
uirtutum euitat dampnũ. dili¬
gentia ꝑiculũ. In his negligentia
locum ñ habet. Illos uͦ qui ꝓuidenti¬
ȩ oculos stulticie caligine cooꝑtos
hñt:. qui ab exercitio bomioꝑis inber¬
tes torpent: qui ꝑcupiditatẽ ad uo-¬
luptuosa distrahunt᷑ & ꝑ suꝑbiã
humilibꝰ ñ condescendunt: illos dico
negligentia possidet: ce eorũ disol¬
uit actiones. ꝑ stulticiam intrat ne¬
gligentia. ꝑ inhectiam manet:cu-¬
piditatis desidio pascitur: ꝑsuꝑ¬
biam regnat. Audiat gͥ negligens
pastor. quid sͥ ce diligenti pastoridi¬
catur. Bonus pastor inquit anim̃a

Expanded text:
bia negligentiam generant. Reliqua vero quatuor, id est, providentia et discretio, humilitas et charitas, ipsam negligentiam, etiamsi nutrita fuerit, eliminant. Ad providentiam siquidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium providentiae separat a bonis mala, judicium discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia virtutum evitat damnum, diligentia periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui providentiae oculos stultitiae caligine coopertos habent, qui ab exercitio boni operis inertes torpent, qui per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt; illos, dico, negligentia possidet, et eorum dissolvit actiones. Per stultitiam intrat negligentia, per inertiam manet, ambitionis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat igitur negligens pastor, quid sibi et diligenti pastori dicatur. Bonus pastor, inquit, animam
Abbreviated transcription (Latin):
nec posst̃ s uolunt: quid̃a qui nce
sciunt nec possunt nec uolunt.
Scͥre ce posse ce uelle caritatis ẽ uł
suꝑbie. scire ce posse ce nolle humi¬
litatis uł inhertie. nec scire nec pos¬
se ce uelle cupiditatis et stulticie.
nec scire nec posse nec uelle discit¬
tionis &e ꝓuidentie. Qui enim sei¬
unt ce possunt ce uolunt pẽẽ. siue¬
lint ꝓdesse caritatis ẽ: alioquin
suꝑbie. Quiuͦ sciunt ce possunt
s nolunt. humilitatis ẽ quod re¬
nuunt: inhertie uero cumsciant
si omnino desistunt. Qͥ aũ nec sci¬

Expanded text:
c sciunt, nec possunt, nec volunt. Scire, et posse, et velle, charitatis est vel superbiae; scire, et posse, et nolle, humilitatis vel inertiae; nec scire, nec posse, sed velle, cupiditatis et stultitiae; nec scire, nec posse, nec velle, discretionis et providentiae. Qui enim sciunt, et possunt, et volunt praeesse, si velint prodesse, charitatis est, alioquin superbiae. Qui vero sciunt, et possunt, et nolunt, humilitatis est quod renuunt, inertiae vero cum sciant si omnino desistunt. Qui autem nec sci
Abbreviated transcription (Latin):
fuit angłice &e humane riune. fo¬
nam inquit angłs sedem meam
ad aquilonem. Et homindixit. s¬
tis quasidi. scientes bonum &e na¬
lum. Timeat gͥ p̃latus quod metis
let ẽẽ potentior cortuit: homodi
uideri uellet sapientior desipuit.
Sunt ce tres spẽs negligentium

Expanded text:
fuit angelicae et humanae ruinae. Pofuit angelicae et humanae ruinae. Ponam, inquit angelus, sedem meam ad Aquilonem . Et homini dixit: Eritis sicut dii, scientes bonum et malum . Timeat igitur praelatus, quod meruit llet esse potentior, corruit; homo, cum vellet videri sapientior, desipuit. Sunt et tres species negligentium
Abbreviated transcription (Latin):
unitatemcum grege. quandoñdi¬
uidit᷑ a subiectis ꝑp̃ciosiorem habi¬
tum. uł ꝑdelicatiorem cibumꝰ. dũ
fit unꝰ ꝑ compassionẽ cum infirmis.
ꝑ dispensationem cũ delicatis: ut
cumapłodicere possit. om̃ib omĩa
factꝰ sum. ut omnes lucͥfacerẽ. Pastor
uͦ negligens fugit. St̃ enĩquidam
fugiunt quod p̾cipiunt fugiunt: cũ
se subtrahunt. fugiunt cũ ꝑ alienas¬
i domos uagantes discurr̃t fuguint
quique sua st̃ querunt. fugiunt qui
licet p̾sentes sint cum negligentias
uidint. se subsilentio abscondunt.
fugiunt. qui remoti a conuentusub
ocio uiuuntꝰ qui a commnuni ftm̃
ꝯsilio recedunt: qui praua agunt e
rep̃hendi nolunt. Uñ beatꝰ gregoriꝰ¬
dicit. libet inquit ut dũ licent̾ etial
licita faciunt. subditoꝵ nemocont᷑¬
dicat. Et in eodem. Cunctis se estimat
p̃latꝰ amplius saꝑe: quibꝰse uidet
ampliꝰ posse. Hoc amant scił uidet
sapientes. ce ẽẽ potentes. heccauli

Expanded text:
unitatem cum grege, quando non diunitatem cum grege, quando non dividitur a subjectis per pretiosiorem habitum, vel per delicatiorem cibum, dum fit unus per compassionem cum infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut cum Apostolo dicere possit: Omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem . Pastor vero negligens fugit. Sunt quidam fugiunt quod praecipiunt; fugiunt, cum se subtrahunt; fugiunt, cum per alienas domos vagantes discurrunt; fugiunt, qui quae sua sunt quaerunt; fugiunt, licet praesentes sint, qui cum negligentias viderint, se sub silentio abscondunt; fugiunt, qui remoti a conventu sub otio vivunt, qui a communi fratrum concilio recedunt, qui prava agunt et reprehendi nolunt. Unde beatus Gregorius: « Libet, inquit, ut dum licenter etiam illicita faciunt, subditorum nemo contradicat. » Et in eodem: « Cunctis se existimat praelatus amplius sapere, quibus se videt amplius posse. » Hoc amant, scilicet videri sapientes, et esse potentes, haec causa
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum quid possint: ꝑ effectꝰ quid
uelint ratio manif estat. Et uocẽ
inquit meam audiunt. Tres sunt
pastoris uoces. suauis sciłc. dulcis.¬
&e alta.Suauis ad infirmũ: ad mo¬
rientem dulcis: ad surdum ꝑtinet
alta Infirmatur autẽ qui temptat᷑:
moritur quidesꝑat: surdus ẽ. quiñ
audit. Audiunt autẽ quiobediunt
Audit enimquandoq infirmꝰ suauẽ
uocem consolationis. desꝑans dul¬
cedinem obsecrationis. surdꝰ asꝑita¬
tem increpationis. Et sequunt᷑ me
mee. Oues pastorem sequunt᷑ Quẽ
Illum qui p̃cedit. Quo: Aduitã sidi¬
ligens: ad mortem si negligens p̾ce¬
dat. Sienuncecꝰ cecumducat: ambo
infoueam cadent. Quomꝰ p̃cedunt:
uitace doctrina. Sicfiet unũ ouile.
ce unus pastor Pastorunus debet ẽẽ
inse: ce unꝰ cumgrege. Unus inse. ut
quoddocet u̾bis impleat oꝑe. ut ꝑ
iracundiam ñ mutetur amansue¬
tudine. ñ eleuet᷑ ꝓsꝑis: ñ frangat᷑
adũsitate: s idem ꝑmaneat patien¬
tia ꝑseuerante. Tenet autẽ pastor

Expanded text:
m quid possint, per effectum quid velint, ratio manifestat. Et vocem, inquit, meam audiunt . Tres sunt pastoris voces, suavis scilicet, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, ad morientem dulcis, ad surdum pertinet alta. Infirmatur autem qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit; audiunt autem, qui obediunt. Audit enim quandoque infirmus vocem suavem consolationis, desperans dulcedinem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae . Oves pastorem sequuntur. Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens; ad mortem, si negligens praecedat. Si enim caecus caecum ducat, ambo in foveam cadunt . Quomodo praecedunt? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile, et unus pastor : pastor unus debet esse in se, et unus cum grege; unus in se, ut quod docet verbis, impleat opere ut per iracundiam non mutetur a mansuetudine, non elevetur prosperis, non frangatur adversitate, sed idem permaneat patientia perseverante. Tenet autem pastor
Abbreviated transcription (Latin):
lationis ignem fugientes. pauꝑta¬
ti ce labori se subtrahunt. In cami¬
no ce enimpauꝑtatis: decoqui solen
uiciacarnis. Carnem crudam iccͥco
desid̾ant: ut quando ce quomodo.
&e quantum uelint sibi coquant.
Tales sunt quidamqͥ morantur in
claustro. quasi insylo:qui nichila¬
liud faciunt. nͥ quod uł quomodo.
uł quantumuolunt. Illi uͦ qͥ male
uiuunt & subiectos bene uiuere
coguntꝰ errantes reuocant: s for¬
tes occidunt. Reuocant uerbis. oc¬
cidunt exemplis. Religiosi uideri
student: quia religiosos sub sehñt.
bloriantur de eoꝵ patientia ñde
sua quod oꝑari nolunt imꝑant:
oꝑantur ipsi quod aliis oꝑarili¬
citum eẽ ñ putant: subiectos co¬
gunt. & ipsi anemine cogi uolt̾̃.
De obedientia¬

Expanded text:
lationis ignem fugientes, paupertalationis ignem fugientes, paupertati et labori se subtrahunt. In camino etenim paupertatis decoqui solent vitia carnis. Carnem crudam idcirco desiderant, ut quando, et quomodo, et quantum velint sibi coquant. Tales sunt quidam, qui morantur in claustro, quasi in Silo, qui nihil aliud faciunt, nisi quod, vel quomodo, vel quantum volunt. Illi vero, qui male vivunt, et subjectos bene vivere cogunt, errantes revocant, sed fortes occidunt. Revocant verbis, occidunt exemplis. Religiosi videri student, quia religiosos sub se habent. Gloriantur de eorum patientia, non de sua. Quod operari nolunt, imperant: operantur ipsi quod aliis operari licitum non esse putant, subjectos cogunt, et a nemine cogi volunt. inobedient
Abbreviated transcription (Latin):
Quibene uiuunt ce subiectos maleui¬
beneuiuant: necesse tñ ẽ. ut de gre¬
ge s commisso gregis domino rati¬
onem reddant. Cur suscipiunt cu¬
ramgregis: &e fugiunt pondꝰ labo¬
ris: Sinesciunt: cur suscipiunt:
Sisciunt ce peccare ꝑmittunt. cũ
soli bene iuuere possent̾ cur mortẽ
incurrunt: Tales p̾lati nutriunt
filios heli. quicum mulieribꝰ queob¬
seruant ante ostium tab̃naculi
dormiunt: qui uenientes insy lo
sacrificare ñ ꝑmittunt: s anteqũã
incendatur adeps. carnemcrudam
rapiunt. Quasi filii sunt heli. qͥ sub
p̾latis bene uiuentibꝰ dissolute ui¬
uunt: quicũ mulieribꝰ dormiunt:
cum uł hoc realit̃ agunt. uł dũ car¬
nis se desidiis comungunt. Illos
qui ueniunt insylo ne sacͥficent
impediunt: cũ nouit̃ conu̾sos. uer¬
bis a&e exemplis ab exercitiobone
oꝑationis aũtunt. Accendi ñ ꝑmit¬
tunt adipem: quia extincto carita¬
tis igne ñ infundunt boneactio¬
neoedis dulcedinem. Carnemcru-¬
dam ñ coctam querunt: quiatribu¬

Expanded text:
que vivunt, et subjectos male vibene vivant, necesse tamen est, ut de grege sibi commisso, gregis Domino rationem reddant. Cur suscipiunt curam gregis, et fugiunt pondus laboris? Si nesciunt, cur suscipiunt? si sciunt et peccare permittunt, cum soli bene vivere possent, cur mortem incurrunt? Tales praelati nutriunt filios Heli, qui cum mulieribus, quae observant ad ostium tabernaculi, dormiunt; qui venientes in Silo, sacrificare non permittunt, sed antequam incendatur adeps, carnem crudam rapiunt . Quasi filii sunt Heli, qui sub praelatis bene viventibus male vivunt. Qui cum mulieribus dormiunt, cum vel hoc realiter agunt, vel cum carnis desideriis se conjungunt. Illos qui veniunt in Silo, ne sacrificent impediunt, cum noviter conversos verbis et exemplis ab exercitio bonae actionis avertunt. Accendi non permittunt adipem. quia exstincto charitatis igne non infundunt bonae actioni cordis dulcedinem. Carnem crudam, non coctam quaerunt, quia tribu
Abbreviated transcription (Latin):
candelabra aurea: inquo &e altare au¬
reum. ante ostium oraculi positũ . Erat
etiam inint̾iori domo oraculum in quo
erat archa fedis: inquo erant tabule
legis. Immoremur itaq in his que p̃¬
libauimus: ut ex ipsis aliquid ad edi¬
ficationem claustralium extorquere
ualeamus.

Expanded text:
candelabra aurea, in quo et altare aucandelabra aurea, in quo et altare aureum ante ostium oraculi positum . Erat etim in interiori domo oraculum, in quo erat arca foederis, in qua erant tabulae legis. Immoremur itaque in his, quae praelibavimus, ut ex ipsis aliquid ad aedificationem claustralium extorquere valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nentis dilectionis puritate.S quia
nemo cito fit summꝰ. & iustꝰ in initio
accusator est sui: de iterum ad edifici¬
um quod est in monte. oportet ꝑgͣdꝰ
ascendere: iccirco si ad pulcͥtudinis
tante sublimitatem ascendere festinaᷤ.
necesse ẽ ut ꝑ gradꝰ uirtutum pede¬
temptu ascendas. Attende gͥ dispo¬
sitionem edificii matĩalis: ut inte
disponere possis mati̾am & ordinẽ
spiritalis. Erat enim in mat̾iali edi¬
ficio templi atrium extĩus: quod in
paralipomenon uocat᷑ basilicagͣndiᷤ
inqua conueniebat uulgꝰ. In ea siqͥ¬
dem adducebantur pecudes: ut de
manu populi susciꝑent eas sac̃dotes.
Erat autem ce aliud atrium quod uo¬
cabat᷑ sacerdotum in quo erat mare
eneum positum. ad abluendas manꝰ
&e pedes sacerdotum. Ibidem erant
luteres ad abluendas hostias: ibi alta¬
re eneum ad immolandum eas.Se¬
quitur &e porticus templi. inqua sa¬
lomon duas columnas ereas fixit: in¬
de & templum. inquo m̃se auree. et

Expanded text:
nentis dilectionis puritate. Sed quia nentis dilectionis puritate. Sed quia nemo cito fit summus, et justus initio accusator est sui , et iterum ad aedificium, quod est in monte, oportet per gradus ascendere: idcirco si ad pulchritudinem tantae sublimitatis ascendere, festinas, necesse est ut per gradus virtutum pedetentim ascendas. Attende igitur dispositionem aedificii materialis, ut in te disponere possis materiam et ordinem spiritualis. Erat enim in materiali aedificio templi atrium exterius. Quod in libro Paralipomenon vocatur basilica grandis, in quam conveniebat vulgus . In eam siquidem adducebantur pecudes, ut de manu populi susciperent eas sacerdotes. Erat autem et aliud atrium, quod vocabatur sacerdotum, in quo erat mare aeneum positum ad abluendas manus et pedes sacerdotum . Ibidem erant luteres ad abluendas hostias, ibi altare aeneum ad immolandum eas. Sequitur: Et porticus templi, in qua Salomon duas columnas aereas fixit, inde et templum, in quo mensae aureae, et
Abbreviated transcription (Latin):
cum marmore & auro: ut siquid de¬
sides inpuritate uite. & firmit̾ con¬
serues Est gͥ morale pauim̃tũ hu¬
milis concordiamorum. intrinsecꝰ &
extrinsecus uestitum aurõ. intͥnsecꝰ
intĩus scił intentionis puritate. ex¬
t̾ius bonoꝵ exemplorũ splendidissi¬
ma claritate. Hoc enim aurum ful¬
get in pauim̃to oraculi contempla-¬
sationis. Suꝑ hoc pauim̃tũ calcas:
anime: in hoc oratorio si ꝓnꝰ adores.
aurũ ñ t̾ram uides: ubi enĩ ẽ. puri-¬
tas mĩtis. ñ apparet puluis t̾tenȩ cu¬
piditatis. Nichil enim erat inintĩori¬
bꝰ templi: qd̃ ñ tegeretur ut ait scͥp¬
tura puritate auri. Sienĩ respicis sur¬
sum uides aurum. qr dũ stemplariᷤᷤ
celestia. pure diligis dm̃. dum respicis
parietes aurũ uides: qr dũ diligis ꝓx¬
imum ut pure diligas ipsũ. diligis
ꝓpt̾ dm̃. Nichilgͥ erat intemplo qd̃
ñ tegeretur auro: quia in ꝑfectorum
m̃te. nichil est quod ñ uestiat᷑ suꝑemi¬

Expanded text:
cum marmore et auro, ut si quid decum marmore et auro, ut si quid desideres, in puritate vitae firmiter conserves. Est igitur morale pavimentum, humilis eoncordia morum. Intrinsecus et extrinsinterius scilicet intentionis puritate, exterius bonorum exemplorum splendidissima claritate. Hoc enim aurum fulget in pavimento templi contemplarsationis. Super hoc pavimentum calcas, animae. In hoc oratorio si pronus ores, aurum non terram vides. Ubi est enim puritas mentis, non apparet pulvis terrenae cupiditatis. Nihil enim erat in interioribus templi, quod non tegeretur, ut ait Scriptura, puritate auri. Si enim respicias sursum, vides aurum, quia dum contemplaris coelestia, pure diligis Deum. Dum respicis parietes, aurum vides, quia dum diligis proximum, ut pure diligas ipsum, diligis propter Deum. Nihil erat in templo quod non tegeretur auro , quia in perfectorum mente nihil est, quod non vestiatur superemi