comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ nͥ ita e̾e̾t: neq contͣ ꝓhibitio¬
nẽ dni apłs aliquid moneret.
neq contra ussionẽ eius aliqͥd
phiberet: Proinde in his duabꝰ
causis una de nubendo ł ñ
nubendo altera de infideli c̃¬
iuge dimittendo ł non dimit¬
tendo. aliqͥd simile ẽ. in uerb
apłi: aliqͥd dissimile: Simile
qͥdem illud qͦd et ibi dicit. p̃¬
ceptum dñi ñ habeo. consili¬
um autẽ do: & hic dicit. egodi¬
co ñ dñs Quale ẽ enĩ p̃ceptũ
dni ñ habeo. tale ẽ. ñ dicit dñs.
Et quale ẽ consilium do: taleẽ.
ego dico Illud autẽ ẽ dissimile.
quia de nubendo. et de ñ nuben¬
do potest dici. hoc bene fierili¬
expedit. uinum minus. aliud
magis. At uͦ de coniuge infide¬
lidimittendo. ł ñ dimittendo.
qm̃ unũ horum ñ expedit: ali¬
ud expedit dici non oportet.
Qͥ dimittit. benefacit: et qͥ ñ di¬
mittit. meliꝰ facit S dici opor¬
tet. ñ dimittat Quia scilicet
ñ expedit Sic gͦ possumꝰ dice̾.

Expanded text:
d nisi ita esset, neque contra prohibitionem Domini Apostolus aliquid moneret, neque contra jussionem ejus aliquid prohiberet. Proinde in his duabus causis, una de nubendo vel non nubendo, altera de infideli conjuge dimittendo vel non dimittendo, aliquid simile est in verbis Apostoli, aliquid dissimile. Simile quidem illud quod et ibi dicit, Praeceptum Domini non habeo, consilium autem do; et hic dicit, Ego dico, non Dominus. Quale est enim, Praeceptum Domini non habeo; tale est, Non dicit Dominus: et quale est, consilium do; tale est, ego dico. Illud autem dissimile est, quia de nubendo et non nubendo potest dici, hoc bene fieriexpedit, minus unum, magis aliud; at vero de conjuge infideli dimittendo vel non dimittendo, quoniam unum horum non expedit, aliud expedit, dici non oportet, qui dimittit bene facit, et qui non dimittit melius facit: sed dici oportet, non dimittat, quia, etsi licet, non expedit. Sic ergo possumus dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
ram illo iniusta ñ ẽ: s ꝓhibet apłs
consilio caritatis. qͥa infidelib
affert impedimentũ salutis:
Non solum qͥa ꝑnitiosissime sc̃ada¬
lizantur offensi: uerum &̃ qͥa
in alia coniugia cum cecide¬
rĩt. uiuentibus eis aqͥbus di¬
mittunt᷑ ad ulterinis nexibꝰ col¬
ligati difficile resoluunt᷑.: ido
hic uͥ qd licet non expedit. ñ
potest dici. si dimiserit infide¬
lem benefacit. si non dimiserit
melius facit. sicut dictum ẽ. qͥ
dat nuptum bene facit. & qͥ non
dat nuptum melius facit: qm̃
illud non solum. s utrumq pa¬
rit̾ licet Unde ad nichil horum
utrumq expedit Aliud minꝰ:
aliud amplius. Unde ad id qͦd
amplius expedit consilio apłi.
qͥcumq potest caꝑe ꝓuocatur:
Hic autem uͥ de dimittendo. uel
de ñ dimittendo infideli coniu¬
gio queritur utrũq qͥdem pa¬
riter licitum ẽ. ꝑ iustitiam q̃
coram dño ẽ: & idõ nichil horũ¬

Expanded text:
ram illo iniusta non est, sed prohibet apostolus ram illo iniusta non est, sed prohibet apostolus consilio caritatis, quia infidelibus affert inpedimentum salutis: non solum quia perniciosissime scandalizantur offensi, uerum etiam quia in alia coniugia cum ceciderint uiuentibus eis, a quibus dimittuntur, adulterinis nexibus colligati difficillime resoluuntur. Ideo hic, ubi id quod licet non expedit, non potest dici: si dimiserit infidelem, bene facit; si non dmelius facit, sicut dictum est: Qui dat nuptum bene facit, et qui non dat nuptum melius facit; quoniam illud non solum utrumque pariter licet unde ad nihil horum utrumque expedit, aliud minus, aliud amplius. Unde ad id, quod amplius expedit, consilio Apostoli quicunque potest capere provocatur. Hic autem, ubi de dimittendo vel non dimittendo infidelis conjugio quaeritur, utrumque quidem pariter licitum est per justitiam, quae coram Domino est et ideo nihil horu
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. que illi a dño ẽ inspirata
atq donata. fidele consilium.
ibi aliud facere ñ licet: hic aut̃
licet Ita sane: ut ipsum licitũ
partim qͥdem expediat: partĩuͦ
ñ expediat: Expedit tunc. qñ
lum ex hoc impedimentũ salu¬
tis infertur. uelut cum dat con¬
silium ñ nubendi apłs uirginibꝰ.
unde p̃ceptum dñi se non ha¬
bere testatur. licet aliud face¬
re id ẽ nubere. & minus conti¬
nentiȩ bonum tenere in nup¬
tiis. ipsumq licitum &̃ expedit.
qm̃ inuetita & illicita re ruitu¬
ram carnis infirmitatem. sic
excepit honestate nubendi.
ut neminẽ impediat ad salu¬
tem: quauis magis expediret
magisq honestum ẽe̾t. si uirgo
consilium qͦ p̃ceptum eam ñ
compellit arriperet: Tunc au¬
tẽ ñ expedit id qd̾ licitum ẽ. qñ
ꝑmittitur qͥdem. s usus ipsius
potestatis aliis affert impedi¬
mentum salutis. sicut ẽ. unde
iam du loqͥmur. discessio con¬
iugis fidelis ab infideliꝰ qd ñ ꝓ¬
hibet dñs p̃cepto legis. quia co¬

Expanded text:
tatis, quae est illi a Domino inspirata atque donata, fidele consilium. Ibi aliud facere non licet, hic autem licet: ita sane ut ipsum licitum partim quidem expediat, partim vero non expediat. Expedit tunc, quanlum ex hoc impedimentum salutis infertur: velut cum dat consilium unde praeceptum Domini se non habere testatur, licet aliud facere, id est nubere, et minus continentiae bonum tenere in nuptiis, ipsumque licitum etiam expedit, quoniam in vetita et illicita ruituram carnis infirmiexcepit honestate nubendi, ut neminem inpediat ad salutem, quamuis magis expediret magisque honestum esset, si uirgo consilium, quo praeceptum eam non conpellit, arriperet. tunc autem non expedit id quod licitum est, quando permittitur quidem, sed usus ipsius potestatis aliis affert inpedimentum salutis. sicut est, unde iam diu loquimur, discessio coniugis fidelis ab infideli, quam non prohibet dominus praecepto legis, quia co
Abbreviated transcription (Latin):
licet omĩno sint cautissime
p̃cauenda: tam̃ si ꝑidi necessitas
id debemꝰ resoluere. qd̃ maiori
nexu noscitur obligari Ed au¬
tẽ leuiꝰ ex his qͥd ue sit gͣuiꝰ purȩ
rationis acumine uestigeinus
Et enĩ dum ꝑuirare cõpellim᷑ cre¬
atorem qͥdem offendimꝰ s nos tan¬
tũmͦ maculamꝰ Cũ uͦ noxia pro¬
missa cõplemꝰ: & di uissa suꝑhȩ
contẽnimꝰ : & ꝓximis impia cru¬
delitate nocemꝰ & nosipsos crude
ui in scĩs habet uirare. hoc ie

Expanded text:
licet omnino sint cautissime praecavenda, tamen si periculi necessitas id debemus resolvere, quod minori nexu noscitur obligare. Quid autem levius ex his, quidve sit gravius purae rationis acumine investigemus. Etenim dum perjurare compellimur, creatorem quidem offendimus, sed nos tantummodo maculamus. Cum vero noxia promissa complemus, et Dei jussa superbe contemnimus, et proximis impia crudelitate nocemus, et nosipsos crudelut
Abbreviated transcription (Latin):
cernimus: tradiq aut monas¬
teriis. aut. xp̃ianis uiris. aut
mulieribus dm̃ timentibꝰ ut
sub eorum conuersatione cul¬
tum fidei discant: atq in me¬
lius constituti. tam in moribꝰ
cõmunio sit hebreis ad fidem xp̃i¬
anam translatis. cum aliis non¬
dum baptizatis. Ex eodẽ conc̾.u.
epe malorum consortia ꝙ̃ bo¬
nos corrumpunt: quantoma¬
gis eos qͥ ad uitia pnisunt: Hul¬
la gͥ ultra cõmunio sit hebreis
adfidem xp̃ianã translatis. cũ
his qui adhuc in ueteri ritucon¬
sistunt. ne forte eorum partici¬
patione subuertantur: Quicũq
gͥ amodo ex his qui baptizati sut̃.
in fidelium consortia ñ uitaue¬
rint: et hi xp̃ianis donentur:
et illi publicis cedibus deputen

Expanded text:
cernimus, tradique aut monascernimus, tradique aut monasteriis, aut Christianis viris, aut mulieribus Dominum timentibus, ut sub eorum cura et conversatione cultum fidei discant, atque in melius constituti, tam in moribuscommunio sit Hebraeis ad fidem Christianam translatis, cum aliis nondum baptizatis. Ex eodem conc. V, Saepe malorum consortia etiam bonos corrumpunt, quanto magis eos qui ad vitia proni sunt? Nulla igitur communio ultra sit Hebraeis ad fidem Christianam translatis cum his qui adhuc in veteri ritu consistunt, ne forte eorum participatione subvertantur. Quicunque igitur amodo ex his qui baptizati sunt, infidelium consortia non vitaverit, et hi Christianis donentur, et illi publicis sedibus deputent
Abbreviated transcription (Latin):
autem hec p̃cipit sc̃a synodꝰ.
nemini deinceps ad credendũ
uim inferre: Cui enim uult
d̾s miseretur. et quem uult
indurat Non enim tales in¬
uiti saluandi sunt: ẜ uolen¬
tes. ut integra forma sit ius¬
titie: Sicut homo ꝓpria ar¬
bitrii uoluntate serpenti obe¬
diens ꝑiit: sic uocante se grã
dĩ. propͥe mentis conuersioe
qͥsq credendo saluatur. frgo
non ui s libera arbitrii facul¬
tate ut conuertantur uocan¬
di sunt: non potius impellen¬
di: Qui autem iam pͥdem ad
xp̃ianitatẽ coactisunt. sicut
factum ẽ temporibꝰ religiosis¬
simi pͥncipis sisemandi. quia
iam constat eos sacͣmentisdi¬
uinis assotiatos. et baptismi
grãm suscepisse. et crismate unc¬
tos eẽ. et corporis dñi et sangui¬
nis extitisse participes õportet
etiam ut fidem quã ui uel ne¬
cessitate susceperunt. tenere
cogantur: ne nomen dñi blas
uel filias baptizatos. ne paren¬
tum ultra inuoluant᷑ erroribꝰ.
ab eorum consortio separari de¬

Expanded text:
autem hoc praecepit sancta synodus, nemini deinceps ad credendum vim inferre. Cui enim vult Deus miseretur, et quem vult indurat. Non enim tales inviti salvandi sunt, sed volentes, ut integra sit forma justitiae. Sicut homo propria arbitrii voluntate serpenti obediens periit, sic vocante se gratia Dei propriae mentis conversione homo quisque credendo salvatur. Ergo non vi, sed libera arbitrii facultate, ut convertantur salvandi sunt, non potius impellendi. Qui autem jampridem ad christianitatem coacti sunt sicut factum est temporibus religiosissimi principis Sisebuti, quia jam constat eos sacramentis divinis associatos et baptismi gratiam suscepisse, et chrismate unctos esse, et corporis Domini et sanguinis exstitisse participes, oportet ut fidem etiam quam vi vel necessitate susceperunt, tenere cogantur, ne nomen Domini blasilios vel filias baptizatos, ne parentum ultra involvantur erroribus, ab eorum consortio separari de
Abbreviated transcription (Latin):
non ab apłis s ab ipso dño¬
tinuit. sicut ipse beato pe¬
tro apło dixit: Iues petrus:
et reł. Ergo hec apłica sedes.
cardo et caput omĩũ ȩccłarũ.
a dño. et non ab alio ẽ consti¬
tuta Et sicut cardine ostiũ
regit᷑. sic huius scẽ sedis aue

Expanded text:
non ab apostolis, sed ab ipso Dotinuit, sicut ipse beato Petro apostolo dixit: Tu es Petrus et rel. Ergo haec apostolica sedes cardo et caput omnium aecclesiarum a Domino non ab alio est constituta. Et sicut cardine ostium regitur, sic huius sanctae sedis au
Abbreviated transcription (Latin):
duertere ꝓ sola religiosa
int̾ se consenserint uita: nul¬
latenꝰ sine conscientia epĩfi¬
at: ut ab eo singłarit̃. ꝓuiso
constituant᷑ loco: Nam uxore
nolente. aut altero eorũ: &̃ ꝓ

Expanded text:
ertere pro sola religione inter se consenserit vita, nullatenus sine conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituatur loco. Nam uxore nolente, aut altero eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad uite meritũ. s ad p̃miũ
dare: S sumt ñnulli qͥ qͥdẽ
nũmorũ p̃mia ex ordinatio¬
ne ñ accipiunt: et tamensa¬
cros ordines ꝓ humana grã
largiuntur. atq de largita¬
te eadem. laudis solũ modo
retributionẽ querunt: Hii
minirum qđ gͣtis acceptum
ẽ. gͣtis non tribuunt. quia de
impenso officio sc̃itatis. num¬
mum fauoris expetunt: Nñ
bene cum uirum iustum
describeret ꝓpħa: ait. Qui ex¬
cutit manus suas ab omni
munere:. Heq enim dicit.
qͥ excutit manus suas amu¬
nere : s adiunx̃ ab omni: qͥa
aliud ẽ munus ab obsequio
aliud munus a manu. aliud
munus alingua Munus
qͥppe ab obsequio ẽ subiec¬
tio indebitȩ impensa munꝰ
amanu: pecunia munus
a lingua fauor. Qui gͦ sacros
ordines tribuit. tumc ab oĩ
munere manus excutit. qñ
in diuinis rebus. ñ solum

Expanded text:
ad vitae meritum, sed ad praemium dare. Sed sunt nonnulli, qui quidem nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt, quia de impenso officio sanctitatis nummum favoris expetunt. Unde bene cum justum virum describeret Propheta ait: Qui excutit manus suas ab omni munere . Neque enim dicit, qui excutit, manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni: quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est, subjectio indebite impensa, munus a manu, pecunia, munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
on solum uenditores sunt
columbarum. et domum
di faciunt domũ negotia¬
tionis. qui sacros ordines
largiendo p̃ciũ pecuniȩ uel
laudis. uel etiam honoris inqͥ¬
runt: uerũ hii quoq qͥ gͣdum
uel gram̃ in ȩccła spiritalem
quã dĩo largiente ꝑceꝑe. non
simplici intentione s cuius¬
libet humanȩ causa retribu¬
tionis exercent: contra illud
petri apłi. qͥ loquitur. quasi
sermones di Qui ministrat.
tãquam ex uirtute quam ad¬
ministrat d̾s: ut in omnibus

Expanded text:
on solum venditores sunt columbarum, et domum Dei faciunt domum negotiationis, qui sacros ordines, largiendo pretium pecuniae, vel laudis, vel etiam honoris inquirunt; verum ii quoque, qui gradum vel gratiam in ecclesia spiritualem, quam Domino largiente perceperunt, non simplici intentione, sed cujuslibet humanae causa retributionis exercent contra illud Petri apostoli: Qui loquitur, quasi sermones Dei; qui ministrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
Icotidiana ieiunia: et refec a¬
tio satietatem fugiens Hi¬
chil enim ꝓdest tͣ. biduoaut
triduo transmisso. uacuum
portare uentrem. si pariter
obruatur: si conpensantur sa

Expanded text:
quotidiana jejunia, et refectio satietatem fugiens. Nihil enim prodest tibi, biduo aut triduo transmisso, vacuum portare ventrem, si pariter obstruatur, si compensantur sa
Abbreviated transcription (Latin):
endatium ẽ. falsa significatio.
cũ uoluntate fallendi: Item:
salute qd̾ pot̃. Cum autẽ ad hoc
uentũ fuerit. ut tali saluti con¬
sulere nͥ peccando ñ possit: iã
se existimet ñ habere qͥd faciat.

Expanded text:
endacium est falsa significatio cum voluntate fallendi. » Itemsalute, quod potest, cum autem ad hoc ventum fuerit, ut tali saluti consulere non peccando non possit, jam se existimet non habere, quod faciat
Abbreviated transcription (Latin):
fato beatissimo pontifici pa¬
tri nr̃o siluestro uniuersali
pape contradentes. atq re-¬
linquentes ei uel successori¬
bꝰ ipsius. pontificũ potestati
et ditioni. firma imꝑialis
censura ꝑ hanc nr̃am diua¬
lem sacram et pͥraglaticũ
constitutum decernimꝰ dis¬
ponendũ. atq uire scẽ roma¬
ne ȩccłȩ concedimꝰ ꝑmanen¬
dum. Unde congruũ ꝓspex¬
imꝰ. nrm̃ imꝑium et regni
potestatem. orientalibꝰ trans¬
ferri ac transmutari regio¬
nibus: et in bizantiȩ ꝓuin¬
tia in optimo loconõi nr̃o ciui¬
tatem edificari: et nr̃m illic
constitui imperium Qm̃ uͥ
pͥncipatus sacerdotum. et
xp̃ianȩ religionis caput ab
imꝑatore cȩlesti constitutũ ẽ.¬
tor terrenus habeat potesta¬

Expanded text:
fato beatissimo pontifici Pafato beatissimo pontifici Patri nostro Sylvestro universali papae contradentes, atque relinquentes ei vel successoribus ipsius pontificum potestati et ditioni firma imperiali censura per hanc nostram divalem sacram et pragmaticum constitutum decernimus disponendum, atque jure sanctae Romanae Ecclesiae concedimus permanendum, unde congruum prospeximus nostrum imperium et regni potestatem orientalibus transferri ac transmutari regionibus, et in Byzantiae provincia in optimo loco nomini nostro civitatem aedificari, et nostrum illic constitui imperium. Quoniam ubi principatus sacerdotum et Christianae religionis caput ab imperatore coelesti constitutum etor terrenus habeat potesta
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus imꝑialibꝰ eos ꝓmul-¬
gantibꝰ decorari. Et sicut impe¬
rialis militia: ita et clero & scẽ
romanȩ eccłȩ ordinari decerni¬
mus. ltem ibi. Ipse beatissimꝰ
papa suꝑ coronam clericatꝰ quã
gerit. ad głam beati petri om¬
nino ipsa ex auro ñ ẽ passus
uti corona frigium uͦ candi¬
do nitore splendidum. resur¬
rectionẽ dñicam designans.
eus sacͣtissimo uertici manis
nr̃a imposuuimꝰ: et tenentes
frenum equi ipsius. ꝓ reue¬
rentia beati petri stratoris of¬
ficium illi exhibuimus: statu¬
entes eodem frigi io om̃s eius
successores singłariter in ꝓceᷤ¬
sionibꝰ uti. ad imitationẽ in¬
ꝑii nrĩ Unde ut non ponti¬
ficalis apex uilescat. s magis
amplius quam terreni imꝑii
dignitas et głȩ potentia deco¬
retur. ecce tam palatiũ nrm̃
ut p̾latum est. quãq rome
urbis et om̃s italiȩ seu occi¬
dentalium regionum ꝓuin¬
tias. loca et ciuitates. sepe p̃¬

Expanded text:
tatibus imperialibus eos promultatibus imperialibus eos promulgantibus decorari, et sicut imperialis militia ita et clero et sanctae Romanae Ecclesiae ordinari decrevimus. Item ibid.: Ipse beatissimus papa super coronam quam gerit ad gloriam beati Petri, omnino ipsa ex auro non est passus uti corona. Phrygium vero candido nitore splendidum resurrectionem Dominicam designans, ejus sacratissimo vertici manu nostra imposuimus, et tenentes frenum ipsius pro reverentia beati Petri, stratoris officium illi exhibuimus, statuentes eodem phrygio omnes successores ejus singulariter in processionibus uti ad imitationem imperii nostri. Unde ut non pontificalis apex vilescat, sed magis amplius quam terreni imperii dignitas et gloriae potentia decoretur: ecce tam palatium nostrum, ut praelatum est, quam Romanam urbem et omnes Italiae seu occidentalium regionum provincias, loca et civitates saepe prae
Abbreviated transcription (Latin):
urbis rome.p̃p. et om̃ibꝰ eius
successoribus pontificibꝰ qͥ usq
in finem mundi in sede beati
petri erunt sessuri. atq de p̃¬
p̃senti contradimus palatĩ
imꝑii nrĩ lateranense qd̾ om̃i¬
bꝰ in toto orbe terrarum p̃fer¬
turatq p̃cellit palatiis Dem̃
diadema. uidelicet coronam
capitis nr̃i. simulq frigiũ .i. pille¬
ũ uł mitramꝰ nec non et suꝑhu¬
meralem. uidelicet lorum qͦ
imꝑiale circuidari assolet
collum: uerum etiã clamidẽ
purpuream atq tunicã coc¬
cineam. et omnia imꝑialia
indumenta. seu dignitatem
imꝑialium p̃sidentiũ Equũ
conferentes etiam & imꝑialia
namenta imꝑialia . Et om¬
nem ꝓcessionem imꝑialis cul¬
minis. et głam potestatis nrẽ.
Uiris etiam reuerentissimis cle¬
ricis in diuersis ordinibꝰ eidẽ
sacroscẽ romanȩ eccłȩ seruien¬
tibꝰ illud culmen singłare po¬
tentiam et p̃cellentiam habe¬
re sancimus. cuius amplissimꝰ
effici: necnon et ceteris digni¬

Expanded text:
urbis Romae papae, et omnibus ejus successoribus pontificibus, qui usque in finem mundi in sede bePetri erunt sessuri, atque de praesenti contradimus palatium imperii nostri Lateranense, quod omnibus in toto orbe terrarum praefertur atque praecellit palatiis: deinde diadema, videlicet coronam capitis nostri, simulque phrygium, id est, mitram, necnon et superhumerale, videlicet lorum quod imperiale circumdare assolet collum: verumetiam et chlamydem purpuream atque tunicam coccineam, et omnia imperialia indumenta, sed et dignitatem imperialium praesidentium equitum; conferentes etiam et imperialia namenta imnem professionem imperialis culminis et gloriam potestatis nostrae; viris enim reverendissimis clericis in diversis ordinibus ejusdem sacrosanctae Romanae Ecclesiae servientibus, illud culmen singulare potentiae et praecellentiae habere sancimus, cujus amplissimuseffici, nec non caeteris digni
Abbreviated transcription (Latin):
Sbierit. et alter ordinandus ar¬
chiep̃s electus fuerit: om̃s eius¬
dem ꝓuincie epĩ ad sedem me¬
tropolim conueniant: ut ab
ab omnibꝰ illis eligatur et ordi
epĩ: si necesse fuerit. ceteris con¬
sentientibꝰ a tribꝰ uissu archiep̃i
consecrari possunt ep̃ĩ S me¬
lius ẽ. si ipse cum omĩbꝰ eum qͥ
dignus ẽ. elegerit: et eum pari¬
ter sacͤuerit pontificem Et lic&
illud necessitate cogente conces¬
sum sit: illud autem qͦd de archi
nei eum ordinent. nullatenus
constitui: Sinautem aliter
p̃sumptum fuerit. uiribus
carere non dubium ẽ: quia
irrita erit euis secus acta or

Expanded text:
bierit, et alter ordinandus archiepiscopus fuerit, omnes ejusdem provinciae episcopi ad sedem metropolitanam conveniant, ut ab ab omnibus illis eligatur et ordinales episcopi, si necesse fuerit, caeteris consentientibus, a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt episcopi, sed melius est si ipse cum omnibus eum qui dignus est elegerit, et cuncti pariter consecraverint pontificem. Et licet istud necessitate cogente concessum sit, illud autem quod de archienei eum ordinent, nullatenus conpraesumptum fuerit, viribus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus acta or
Abbreviated transcription (Latin):
Spũaliter intelligite. que locu¬
tus sum: non hoc corpus quod
uidetis. manducaturi estis: &
bibituri illum sanguinẽ quẽ
fusuri sunt qui me crucifigeñ:
acramentum aliquod uobis
cõmendaui: spũaliter intel¬
lectum uiuificabit uos Caro
autem non ꝓdest quicquã:
ed quomͦ illi Intellexerun
carnem qui ppe sic intellexe¬
runt quomͦ in cadauere uen¬
ditur. aut in macello dilani¬
atur: Sciens autem iħc ait
oc uos scandalizat. quia dixi
do uobis carnem meam man¬
ducare. et sanguinem meum
bibere: Sigͦ uideritis filium
hominis ascendentem uͥ erat
pͥus. Quid est hoc: Hinc sol¬
uit quod illos nouerat Hinc
aperuit. unde fuerant scan¬
dalizati Hinc plane. si intel¬
ligerent: Illi autem putabanĩ
erogaturũ corpussiuum: ille
dixit se ascensurum in cȩlũ¬
U tiq integrum Cum uideri¬
tis filium hominis ascenden¬
tem uͥerat pͥus Ferte uel tc̃
uidebitis quia non eo modo
qͦ putatis erogat corpussuum:
uel tunc intelligetis quia gr̃a

Expanded text:
aliter intelligite quae locutus sum. Non hoc corpus, quod videtis, manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi: spiritaliter intellectum vivificabit vos; caro autem non prodest quidquam. Sed quomodo illi intellexerunt? Carnem quippe sic intellexerunt, quomodo in cadavere venditur, aut in macello dilaniatur. Sciens autem Jesus ait: hoc vos scandalizat, quia dixi: do vobis carnem meam manducare et sanguinem meum bibere. Si ergo videritis filium hominis ascendentem, ubi prius erat? Quid est hoc? Hinc solvit, quod illos moverat; hinc aperuit, unde fuerant scandalizati; hinc plane, si intelligerent. Illi autem putabant erogaturum corpus suum; ille dixit se ascensurum in coelum integrum. Cum videritis filium hominis ascendentem ubi erat prius, certe vel tunc videbitis, quia non eo modo quo putatis erogat corpus suum, vel tunc intelligetis, quia gratia
Abbreviated transcription (Latin):
et similitudo. illarũ rerũ
uocabula sunt. quȩ ante fu
oratur et dicitur Perfici
tate capiamus Postulat qͥppe
sacerdos. ut corpus xp̃i qͦd sub
spetiȩ panis ac uini nunc ge¬
ritur. manifesta uisione sicu¬
ti reuera. ẽ. quandoq capiat᷑.
głio scđm ioħem: Qui diligit
me diligetur a patre meo: et
ego diligam eum. et manifes.¬
tabo ei meipsum Quãuis ñ
improbabiliter qͥdam expo¬
nunt hoc loco carnis ac san¬
guinis ueritatẽ. ipsam eoꝵ dẽ
efficientiam .i. peccatoꝵ remis¬
inquit heresis in discipulis
xp̃i uelut aduritia sermonis¬
eius facta est Cum enĩ dice¬
ret.nͥ quis manducauerit car¬
nem meam et biberit sangui¬
nẽ meũ. non habebit uitam
eternam: illi non intelligen¬
tes dixerunt adinuicem: Du¬
rus est hiei fermo. Ouis potest
eum audire: Dicentes quia
durus ẽ hic sermo. separaueruis¬
se ab illo: et remansit cum du¬
odecim: Discedentibꝰ illis in¬
struxit illos qui remanserant.
p̃s ẽ. inquit qui inuificat. caro

Expanded text:
et similitudo illarum rerum uocabula sunt que ante fueroratur et dicitur: Perficiatate capiamus. Postulat quippe sacerdos ut corpus Christi quod sub specie panis uinique nunc geritur, manifesta uisione sicuti reuera est quandoque capiatur. gelio secundum Joannem: Qui diligit me, diligitur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Quamvis non improbabiliter quidam exponant hoc loco carnis et sanguinis veritatem ipsam eorum efficientiam id est peccatorum remisinquit, haeresis in discipulis Christi, velut a duritia ejus sermonis facta est. Quum enim diceret: Nisi quis manducaverit carnem, meam, et biberit sanguinem meum, non habebit vitam aeternam, illi non intelligentes dixerunt ad invicem: Durus est hic sermo, quis potest eum audire Dicentes, quia durus ese ab illo et remansit cum duodecim. Discedentibus illis instruxit illos qui remanserant. Spiritus est, inquit, qui vivificat, caro
Abbreviated transcription (Latin):
ipso non dixitꝰ. s cum e̾e̾t prm¬
ceps sacerdotum anni illius.
qui aut digni uel maligni. s
ordinem traditionis ut quã¬
uis aliquis boni meriti sit. ñ
tamen possit benedicere nͥ fu
erit ordinatus ut officii mi¬
nisterium exhibeat: di ẽ au¬
tem. effectum tribuere bene¬

Expanded text:
ipso non dixit; sed cum esset princeps sacerdotum anni illius, qui aut digni aut indigni, sed ordinationem traditionis: ut quamvis aliquis boni meriti sit, non tamen possit benedicere, nisi erit ordinatus, ut officium ministerii exhibeat. Dei autem est effectum tribuere bene
Abbreviated transcription (Latin):
cuminis baptizandis id de¬
cretum ẽ : ut in pasche sollẽpni¬
tate. uel pentecostes ad bayti.¬
zandũ ueniant: Ceteris sollẽp¬
nitatibꝰ infirmi tantum debe¬
dere ñ p̃sumat ep̃s: exceptis
egritudine laborantibꝰ quibus
mortis urgente ꝑicło. talibus
oportet ne in eternũ ꝑeant. re¬
mediissubueniri GR R̾s a6̾.

Expanded text:
umenis baptizandis id decretum est, ut in Paschae solemnitate vel Pentecostes ad baptizandum veniant. Caeteris solemnitatibus infirmi tantummodo debedere non praesumat episcopus, exceptis aegritudine laborantibus, quibus mortis urgente periculo, talibus oportet, ne in aeternum pereant, remediis subveniri. CAP. 64.
Abbreviated transcription (Latin):
te moueat qd̃ qͥdam eum
non ea fide ad baptismum ꝑci¬
piendum paruulos ferunt ut
grã spũali ad uitam regeneren¬
tur ȩternã: s eos putant hocre¬
medio tẽporalem retinere uel
recipere sanitatem: non enim

Expanded text:
te moueat, quod quidam non ea fide ad baptismum percipiendum paruulos ferunt, ut gratia spiritali ad uitam regenerentur aeternam, sed quod eos putant hoc remedio temporalem retinere uel recipere sanitatem. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
qui se ieuinare putant qͥnto.¬
in quadragesima. mox ut sig¬
num audierint. ad horam no¬
nam manducare Qui nullãꝰ¬
tenus ieumare credendi sunt:
si ante manducauerint . ꝗͣ
uesꝑtinum cȩlebretur officiũ
Concurrendum ẽ enim ad mis¬
sam: et auditis missarum sol¬
lempniis. et uesꝑtinis officiis.
largitis elemosinis ad cibum
accedendum ẽ: Siuͦ aliquis
necessitate constrictus fuerit.
ut ad missam uenire non ua¬
leat: estimata uesꝑtina hora.

Expanded text:
qui se jejunare putant in Quadragesima mox ut signum audierint, ad horam nonam manducare. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missam, et auditis missarum solemnibus et vespertinis officiis, largitis eleemosynis ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit, ut ad missam venire non valeat aestimata vespertina hora
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrinũ antistitem int̃
cetera idcirco potissimũ sine
ulla restitutione dampna¬
uerint: quia ponens in celũ

Expanded text:
Alexandrinum antistitem inter cetera, iccirco potissimum sine ulla restitutione dampnaverint, quia ponens in celu
Abbreviated transcription (Latin):
iustus pro iniustis: et scimus
et certum habemus et spe im¬
mobili retinemꝰ. quia xp̃c re¬
surgens ex mortuis iam non
moritur. mors illi ultra non
dñabitur Uerba ista apłist̃:
mel factum ẽ in memoria nr̃a
omni anno fit: Quociens pas¬
cha cȩlebrat᷑. numqͥd totiens
xp̃c occiditur: Sedtamen ani¬
uersaria recordatio rep̃sentat
qd̾ olim factum ẽ. et sic nos fa

Expanded text:
justus pro injustis ; et scimus, et certum habemus, et spe immobili retinemus, quia Christus resurgens ex mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Verba ista Apostoli mel factum est, in memoria nostra omni anno fit. Quoties pascha celebratur, nunquid toties Christus occiditur? Sed tamen anniversaria recordatio repraesentat quod olim factum est, et sic nos fac
Abbreviated transcription (Latin):
ephesina .i. cc. ep̃orum sub ui¬
niore theodosio augusto edi¬
ta ẽ: quȩ nestorium duas ꝑso¬
nas in xp̃o asserentem iusto
anathemate condempnauit:
ostendens manere in duabus
naturis unam dñi nr̃i iħu xp̃i

Expanded text:
Ephesina prima CC. episcoporum sub juniore Theodosio Augusto edita est, quae Nestorium, duas personas in Christo asserentem, justo anathemate condemnavit, ostendens manere in duabus naturis unam Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ab eccłiis et sedibꝰ ꝓpriis pelhi.
suaq eis auferri suppellectilia:
et sic nudos. et expoliatos ad
iudicia uocari: qd om̃iratiõe
caret: cũ constituta apłicoꝵ
eorumq successorũ. et p̃cepta
imꝑatorum ac constitutiones
quis statutis. ep̃os eiectos.
atq suis rebꝰ expoliatos. eccłas
pondere debere: quã omĩa sua
eis et eccłiis eorum legibꝰ inte¬

Expanded text:
ab ecclesiis et sedibus propriis pelli, suaque eis auferri supellectilia, et sic nudos et exspoliatos ad judicia vocari: quod omni ratione caret, cum statuta apostolorum eorumque successorum, et praecepta imperatorum ac constitutiones quis statutis, episcopos ejectos atque suis rebus exspoliatos ecclesiapondere debere, quam omnia sua eis et ecclesiis eorum legibus inte
Abbreviated transcription (Latin):
elagius papa romanꝰ pͥmo.¬
ep̃is om̃ibꝰ Scitote certã
tates. et unũ regẽ. ⁊ totidẽ
minores potestates sub se &
unũ metropolitanũ. aliosq
suffraganeos .x.ł .xi. epõs ui¬
dices ad quoꝵ uidiqũ om̃s
causȩ referant᷑: ut abhis oĩbꝰ
iuste consona uoce decer¬
nant᷑. nͥ ad maiorem aucto¬
ritatẽ fuerit abhis qͥ u¬
dicandi st̃. appellatũ. Unde
ñ oportet ut deg̃detur uel
dehonoret᷑. una queq ꝓuin¬
tia: s apt̾ semet ipsamꝰ hat̃
udices. sacerdotes & epõs
singłos. uideł iuxta ordineᷤ
suos Et qͥcũq causam habu
nis: nͥ ut iam p̃libatũ ẽ aiu¬
dicandis fuerit appellatꝰ. Anitiꝰ¬

Expanded text:
elagius papa Romanus episcopis omnibus. Scitote certam tates et unum regem, et totidem minores potestates sub se, et unum metropolitanum aliosque suffraganeos X vel XI episcopos judices ad quorum judicium omnes causae referantur, et ut ab his omnibus juste consona nantur, nisi ad majorem auctoritatem fuerit ab his qui judicandi sunt appellatum. Unde non oportet ut degradetur vel dehonoretur unaquaeque provincia, sed apud semetipsam habeat judices sacerdotes, et episcopos singulos, videlicet juxta ordines suos, et quicumque causam habuenis, nisi, ut jam praelibatum est, a judicandis fuerit appellatus. Si
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cuiusꝗͣ dispositione nͥuo
catus ab eo cuiꝰ iuris e̾e̾ dinos¬
cit᷑. ut quicquã ibi disponat
uel ordinet aut iudicet. si sui
gͣdus honore potiri uoluerit.
Sin autẽ aliter p̃sũpserit dap¬
nabitur. et ñ solum ille . s co.¬
oꝑantes et consentientesez.

Expanded text:
 ejus dispositione, nisi vocatus ab eo cujus juris esse dignoscitur, ut quidquam ibi disponat vel ordinet, aut judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Sin aliter praesumpserit damnabitur, et non solum ille, sed et cooperantes, et consentientes
Abbreviated transcription (Latin):
ullus pͥmas uel metropolita¬
nꝰ. diocesianã ęccłam. uel par¬
rochiam. aut aliquẽ de eiꝰ
parrochia p̃sumat excõmuns¬
agere. absq eius consilio ł iu¬
dicio: s hoc obseruent. qd̾ ab

Expanded text:
ullus primas vel metropolitanus dioecesani Ecclesiam vel parochiam, aut aliquem de ejus parochia praesumat excommunialiquid absque ejus consilio vel judicio, sed hoc observent quod ab
Abbreviated transcription (Latin):
sine consilio et uoluntate
om̃iũ cõpuincialiũ epõrum
extra agere aliquid tẽptaue¬
rit: gͣdus sui ꝑicło subiace¬
bit: et qͦd egerit. irritũ habe¬

Expanded text:
sine consilio et voluntate omnium comprovincialium episcoporum extra agere aliquid tentaverit, gradus sui periculo subjacebit, et quod egerit, irritum habe
Abbreviated transcription (Latin):
głarit̾ patriarchas & pͥmates
ẽe constituerunt. nͥ aliqͣ gens
deinceps ad fidem conuertat᷑.
Reliqui uͦ qͥ alias metropolita¬
nas sedes adeptisunt: ñ pͥma¬
tes. s metropolitani nominen¬
tur:. Si autẽ aliqͥs metropoli¬
tanorum inflatus fuerit et
sine omiũ conprouintialiĩ
p̃sentia uel consilio ep̃orũ. aut
eorũ. aut alias causas. nͥ eas
parrochiam agere. aut eos
gͣuare uoluerit: ab om̃ibus
districte corrigat᷑. ne talia de¬
inceps p̃sumere audeat Si uͦ
incorrigibilis ẽisq inobedi¬
ens apparuerit. ad hanc apłi¬
cam sedem. cui omĩa ep̃orũ
uidicia t̃minare p̃cepta sunt.
eiꝰ contumatia referatur. ut
uindicta de eo fiat. & ceteri
timorẽ hant: Si autẽ ꝓpter
numiã longinquitatẽ. aut tẽ¬
poris in cõmoditatẽ. uel itine¬
ris asꝑitatem. gͣue ad hanc sedẽ
eiꝰ causam deferre fuerit.: tunc
ad eiꝰ pͥmatem causa deferatur:
et. penes ipsum huiꝰ sc̃ẽ sedis
auctoritate uidicetur. Calixtꝰ¬

Expanded text:
ariter patriarchas et primates esse constituerunt, nisi aliqua gens deinceps ad fidem convertatur,Reliqui vero qui alias metropolitanas sedes adepti sunt, non primates, sed metropolitani nominentur. Si autem aliquis metropolitanorum inflatus fuerit, et sine omnium provincialium praesentia vel consilio episcoporum aut eorum, aut alias causas nisi easuam pertinent parochiam agere aut eos gravare voluerit, ab omnibus districte corrigatur, ne talia deinceps praesumere audeat. Si vero incorrigibilis, eisque inobediens apparuerit, ad hanc apostolicam sedem, cui omnia episcoporum judicia terminare praecepta sunt, ejus contumacia referatur, ut vindicta de eo fiat, et caeteri timorem habeant. Si autem propter nimiam longinquitatem, aut temporis incommoditatem, ris asperitatem, grave ad hanc sedem ejus causam deferre fuerit, tunc ad ejus primatum causa deferatur, et penes ipsum hujus sanctae sedis auctoritate judicetur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
se in nomine dñi baptizatos
fuisse forsitan confitent᷑ sine
cuiusdam dubitationis am¬
biguo. eos ad catholicam fidẽ
uenientes. in sc̃ȩ trinitatisno

Expanded text:
se in nomine Domini baptizatos fuisse forsitan confitentur, sine cujusquam dubitationis ambiguo eos ad catholicam fidem venientes in S. Trinitatis no
Abbreviated transcription (Latin):
sum ep̃c suã diocesim uisitat
nulli p̃multitudine hono¬
sus existat. nec umquã qͥnqͣ¬
genariũ nu̾m euectionis exce¬
dat. aut ampliꝰ ꝗͣ. una die ꝑ
unãꝗͣq basilicã remorandi li¬

Expanded text:
 episcopus dioecesem visitat, nulli prae multitudine onerosus existat nec unquam quinquagenarium numerum evectionis excedat, aut amplius quam una die per unamquamque basilicam remorandi li
Abbreviated transcription (Latin):
qualibet causam intret incu¬
riam: nec ante iudicem cincᷤ¬
tum causam dicere p̃sumat.
qm̃ omĩs curia a cruore dicit᷑.
ricum. incuriã introierit: ana¬
thema suscipiat In decretis mar¬
p̃sul romanꝰ om̃ibꝰ ep̃is: Ele¬
ricus cuiuslibet ordinis. absq
pontificis sui ꝑmissu. nullũ
p̃sumat ad scłare uidiciũ at¬
tͣhere. nec laico quelibet cleri¬
cum liceat accusare. In decretis¬

Expanded text:
quamlibet causam intret in curiam, nec ante judicem cinctum causam dicere praesumat: quoniam omnis curia a cruore dicitur,ricum, in curiam introiverit, anathema suscipiat. Hic inter caul Romanus, omnibus episcopis. Clericus cujuslibet ordinis, absque pontificis sui permissu, nullum praesumat ad saeculare judicium protrahere, nec laico quemlibet clericum liceat accusare. C
Abbreviated transcription (Latin):
mus: uerbis abrenuntiarẽ sa¬
tanȩ et angłis eius informamꝰ.
Unde hec et alia in hunc modũ
non pauca. nͥ tacita ac misti¬
ca traditione a patribus ec¬
cłastico more reuerentiori
diligentia sunt in ministe¬
riis obseruata silentio. qua

Expanded text:
mus, verbis abrenuntiare Satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca, nisi tacita et mystica traditione a Patribus ecclesiastico more, reverentiori diligentia sunt, in ministeriis observata silentio, qua
Abbreviated transcription (Latin):
diffiniendum ẽ. donec cer-¬
tum ẽ. maritum uiuere ĩ cap¬
tiuitate constitutũ. nullam
habere licentiam uxores eorũ
mgͣrae in aliud matrimoniũ:
cogente in alium ducatũ
seu ꝓuintiam fugerit. & ux¬
or eius cumualet et potest a¬
more parentũ aut rerũ sua¬
rum eum seqͥ noluerit: ipsa
secuta ñ fuit uiuit. semꝑ ĩnup¬

Expanded text:
definiendum est, donec certum est maritos vivere in captivitate, constitutum est nullam habere licentiam uxores eorum migrare ad aliud matrimonium. cogente, in alium ducatum seu provinciam fugerit et uxor ejus cum valet et potest, amore parentum aut rerum suarum eum sequi noluerit, ipsa secuta non fuit, vivit, semper innup
Abbreviated transcription (Latin):
diffidente uxorẽ se memorati
kine ee ꝑdocuit Qua de re dñe fili
merito illustris. statuimꝰ fide
catholica suffragante. illudẽeᷤ
conuigium. qͦd erat pͥmitꝰ grã
diuina fundatũ: conuentũq
scđȩ mulieris pͥorȩ suꝑstite. nec
diuortio eiecta. nullo pacto ẽẽ
posse legitimũ pandectarum¬

Expanded text:
diffidente uxorem se memorati esse perdocuit. Qua de re, dmerito illustris, statuimus, fide catholica suffragante, illud esse conjugium, quod erat primitus gratia divina fundatum, conventumque secundae mulieris priore superstite, nec divortio ejecta, nullo pacto esse posse legitimum. CA
Abbreviated transcription (Latin):
irgines que ante .xii. annoᷤ
insciis mundiburdiis suis
sacrum uelamen capitisuo
imposuerint: & illi mundi¬
burdi annũ et diem hoc tacen¬
do consenserint: in scõ ꝓposito
ꝑmaneant: Et si inp̃dicto an¬
no et die ꝓ illisse ꝓclamaue¬
rint. petitioni eoꝵ assensus p̃¬
beatur. nͥ forte dĩ timore tacti.
cum eorum licentia in religi
crationem suo ep̃o offert᷑.
in talibꝰ uestibus applicetur.
aut in albis paschalibus. aut
apłorum nataliciis. sacrum
minime uelamen imponat᷑ ⁊
te sicut de baptismate dictũ ẽ.
gͣui languore correptis. ne sine
hoc munere de scło exeant.im¬
plorantibꝰ ñ negetur. Ex dec̾a¬

Expanded text:
irgines quae ante duodecim annos insciis mundiburdis suis, sacrum velamen capiti suo imposuerunt, et illi mundiburdi annum et diem hoc tacendo consenserunt, in sancto proposito permaneant, et si in praedicto anno et die pro illis se proclamaverint, petitioni eorum assensus praebeatur, nisi Dei forte timore tacti, cum eorum licentia in religiocrain talibus vestibus applicetur, aut in Albis paschalibus, aut in apostolorum natalitiis, sacrum minime velamen imponatur; nnos, nisi forte, sicut de baptismate dictum est, gravi languore correptis. Ne sine hoc munere de saeculo exeant, implorantibus non negetur. Ex dec
Abbreviated transcription (Latin):
t nullũ eỹs prohibeat in¬
gredi ȩccłam. et audire uer¬
bum di siue gentilem. siue he¬
reticum. siue udeum. usq ad
missam cathecuminorum

Expanded text:
 nullum prohibeat ingredi ecclesiam, et audire verbum Dei, sive gentilem, sive haereticum, sive Judaeum, usque ad missam catechumenorum
Abbreviated transcription (Latin):
nicuiq fidelium in domo ui¬
sua oratorium licet habere.
et ibi orare: missas autem cę
tiones. ante horam diei ter¬
ciam minine sunt cȩlebran¬
de. quia eadem hora et dñs
ta nocte natiuitatis. Ex concil¬

Expanded text:
nicuique fidelium in domo sua oratorium licet habere, et ibi orare, missas autem ibi tiones ante horam diei tertiam minime sunt celebrandae, quia eadem hora et Dominta nocte Nativitatis. C
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciter ad sedem apłic̃ã
confessus es. qd̾ pontificii tui
uidebatur officium impedire.
uidelicet qđ ex matre non legi¬
tima ꝓcreatussis. quã uiuen¬
te ꝓpͥa urore pater tuus cogno¬
uisse cognoscitur: nos apłice man¬
suetudinis grã. inminem te a
ceteris que sacerdotium imꝑe¬
entes: ab huius te peccatium¬
cło absolutum. insus cepti sa¬
cerdotii officio confirmamꝰ.

Expanded text:
simpliciter ad sedem apostolicam confessus es, quod pontificii tui videbatur officium impedire, videlicet quod ex matre non legitima procreatus sis, quam vivente propria uxore pater tuus cognovisse dignoscitur, nos apostolicae mansuetudinis gratia admonente a ceteris quae sacerdotium impeentes, ab hujus te peccati vinculo absolutum in suscepto sacerdotali officio confirmam
Abbreviated transcription (Latin):
ełas singulas singulis pres¬
b̾ris dedimus. et unicuiq
ius propͥum habere statumꝰ:
ita uidelicet ut nullus alteriꝰ
parrochiȩ terminos. aut ius
inuadat᷑ s unusquisq suis
terminis sit contentus Et ta¬
liter ȩccłam et plebem sͥ cõmis¬
sam custodiat: ut ante tribu¬
nal eterni uidicis. ex omnibꝰ
sibi cõmissis rationem reddat.
et non iudicium .s głam pro
siuis actibus accipiat: Item. Ex¬

Expanded text:
ero singulas singulis presbyteris dedimus, et unicuique jus proprium habere statuimus, ita videlicet ut nullus alterius parochiae terminos aut jus invadat, sed unusquisque suis terminis sit contentus, et taliter Ecclesiam et plebem sibi commissam custodiat, ut ante tribunal aeterni judicis ex omnibus sibi commissis rationem reddat, et non judicium, sed gloriam pro suis actibus accipiat. Hanc q
Abbreviated transcription (Latin):
illicita uł non bona extitisset
conditio alligata. quȩ aut ui¬
gulare animam patris. aut agẽ
cõpelleret stuprũ sacͣtissimẽ
rabilus ẽẽt. stulte ꝓmissionis

Expanded text:
illicita vel non bona exstitisset conditio alligata, quae aut jugulare animam patris aut agere compelleret stuprum sacratissimaerabilius esset stultae promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
uirare ꝓhibuerit. s ꝑ cȩlum
ꝑ caput tuum: & hoc qͣsi par¬
uulis fuerat lege concessum.
ut qͦmꝰ uictimas immolabas
dõ. ne ea immolarent idolls. sic¬
& iurare ꝑmitterent᷑ in dm̃. ñ
qđ recte hoc facerent: s qd meliꝰẽ¬

Expanded text:
urare prohibuerit, sed per celum per caput tuum et hoc quasi parvulis fuerat lege concessum, ut quando victimas immolabant deo, ne eas immolarent idolis, sic iurare permitterentur in deum non quod recte hoc facerent, sed quod melius es
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt uiratio: nec in ueterilege
diceret᷑. ñ ꝑuirabis Reddes au¬
tem dno usiurandũ tuum
Non enĩ peccatũ p̃ciꝑetur nob̾¬
Item Non uob̾dicimꝰ ñ nos
uirare Si enĩ hoc dicimꝰ m̃ti¬
mͦ Quantũ ad me ꝑtinet iuro. s
quantũ mͥ uidetur. magna ne
credit. non expedire qđ ñ credit.
hac ꝑpensa ratione & conside¬
ratione librata. cũ magnoti¬
more dico coram do. aut testis
ẽẽ in animo meo.: & uideo qͥa

Expanded text:
et juratio, nec in veteri Lege diceretur, Non perjurabis; reddes autem Domino jusjurandum tuum . Non enim peccatum praeciperetur nobn vobis dicimus, non nos jurare. Si enim hoc dicimus, mentimur. Quantum ad me pertinet, juro; sed quantum mihi videtur, magna nec mihi non credit non expedire quod non credit, hac perpensa ratione et consideratione librata, cum magno timore dico, Coram Deo; aut, Testis esse in animo meo: et video quia
Abbreviated transcription (Latin):
i autem aliquȩ mulieres.
ita posteriorum uirorum
amore sunt captȩ. ut malint
his coherere. quã ad legitimũ
redire consortium: merito st̃
notandȩ. ita ut eccłastica com¬
munione pͥuent᷑. quȩ de re ex
cusabili contaminationẽ cͥmi¬
nis elegerunt: ostendentes si¬
bimet ꝓ sua incontinentia pla¬
ciusse. qd̾ iusta remissio poterat
expiare Redeant gͦ in suum
statum uoluntaria redintegͣ¬
tione conuigia. neq ullom᷑
ad opprobrium male uolun¬
tatis tͣhatur. qͦd conditione¬
cessitatis extorsit: quia sicut
he mulieres. quȩ ad uiros su¬
sunt habendȩ: ita ille q̃ in af¬
fectum ex dõ initum redeunt.

Expanded text:
 autem alique mulieres, ira posteriorum virorum amore sunt capthis cohaerere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegerunt, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse, quod justa remissio poterat expiare. Redeant ergo in suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit: quia sicut hae mulieres quae reverti ad viros susunt habendae, ita illae quae in affectum ex Deo initum redeunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s cum ordinatur duo ep̃i¬
Iponant et teneant euan¬
głiorum codicem suꝑ caput.
& suꝑ ceruicem eius: et uno
suꝑ eum fundente benedic¬
tionem: reliqui om̃s ep̃i qui

Expanded text:
pus cum ordinatur, duo episcopi ponant et teneant Evangeliorum codicem super caput et super cervicem ejus, et uno super eum fundente benedictionem, reliqui omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
rdinando ep̃o pontifex ma¬
num imponit: euangłicã
uͦ lectionem minister legit.
confirmationis uͦ epłam no-¬
tariuls scribit: Ex concilio aure
sine metropolitani ꝑmissu.
nec ep̃s metropolitanus sine
cõprouintiales ep̃i ammone¬
antur. ut se suo responso con¬
sensisse significent Quod sim
ter partes aliqua fuerit dubi¬
tatio. maiori numero metropo¬
litanus in electione consentiat:¬

Expanded text:
rdinando episcopo pontifex manum imponit, euangelicam vero lectionem minister legit, confirmationis autem eiunotarius scribit, sicut pontificesine metropolitani permissu, nec episcopus metropolitanus, sinecomprovinciales episcopi admoveantur, ut se suo responso consensisse significent. Quod si inter partes aliqua fuerit dubitatio, majori numero metropolitanus in electione consentiat
Abbreviated transcription (Latin):
tem tuam ita uolumus epõs
ordinare. ut ipsi sibi epĩ lon
go interuallo minime disiun¬
gantur: quatinus nulla sit ne¬
cessitas. ut in ordinatione ep̃i
conuenire non possint. Nam
eporum ordinatio. sine aggre¬
gatis tribus aut .iiii. epĩs. fie¬
ri nullatenus debet In decret̾
simul conuenire non pote¬
rint: assensum tamen suis p̃
cibus p̃beant: ut ab ipsa ordi¬
natione. animo non desint.
dicebatur et scłm carnem do¬
mini nuncupatus ẽ. frater.
a petro & iacobo et ioħe. apłs
ẽ. ordinatus: successoribus ui¬
delicet dantes formam eorum.
ut minus quã a tribus epĩs
reliqͥsq omnibus assensum
p̃bentibꝰ nullatenus ordinet᷑:⁊
et communi uoto ordinatio

Expanded text:
tem tuam ita volumus episcopos ordinare, ut ipsi sibi episcopi non longo intervallo sibi disjungantur, quatenus nulla sit necessitas ut in ordinatione episcopi convenire non possint. Nam episcoporum ordinatio, sive aggregatis tribus aut quatuor episcopis fieri nullatenus debet. CAP. simul convenire minime potuerint, assensum tamen suis precibus et scriptis praebeant, ut ab ipsa ordinatione animo non desint. dicebatur, et secundum carnem Domini nuncupatus est frater, a Petro, Jacobo et Joanne apostolis est ordinatus, successoribus videlicet dantes formam eorum, ut minus quam a tribus episcopis reliquisque omnibus assensum praebentibus nullatenus ordinetur, et cum communi voto ordinatio
Abbreviated transcription (Latin):
timore dñi: qͥ ex tẽpore accep¬
ti ordinis ps̃ b̾ram suam ut
sororem diligens. s quasi hos¬
tem cauens: ad se ꝓpius nũ¬
quã accedere sinebat: eamq
sibimet ꝓpinquare nulla oc¬
casione ꝑmuttens: ab eas cõ¬
munionem funditus fami¬
liaritatis absciderat Habñt
qͥppe sc̃iuiri hoc ꝓpͥum Nã
ut semꝑ ab illicitis longe sin:
a se plerumq etiam licita ab¬
scidunt: Unde idem uir. ne¬
quan ꝑ eam incurreret cul¬
pam: s ꝑ eam etiam ministra¬
re refutabat necessaria:¬

Expanded text:
timore Domini, qui ex tempore accepti ordinis, presbyteram suam ut sororem diligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius nunquam accedere sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium: nam ut semper ab illicitis longe sint, a se plerumque etiam licita abscindunt, unde idem vir nequam per eam incurreret culpam, sibi, per eam, etiam ministrari refutabat necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
fecti etatem ꝑueniat. nullus
metro politanorum ordinare
p̃sumat. ne ꝑ etatem qͦd aliqñ
pb̃r ordinetur. etiam si ualde
sit dignus: quia et ipse dñs .xxx.
annorum baptizatus ẽ. et sic do¬
cere ceyit: Non oportet gͦ qui
ordinandus ẽ. usq ad hanc le¬
annos etatis. nec diaconi or
ab anno .xxu. leuite in taberna¬
culo seruire p̃cipiunt᷑ : cuius
auctoritatem. in canonibus sc̃i
patres secuti sunt: Nos ꝙ diui¬
nȩ legis et conciliorũ p̃cepti
inmemores: infantes & pueros
leuitas facimus. ante legiti¬
mam etatem. et ante exꝑientiã
uitȩ: Id̾oq ne ulterius fiat a no¬
bis: & duuine legis & canonum
amionemur sententiis. Sed
.axu. annorum diaconi ordinen¬

Expanded text:
erfecti aetatem perveniat, nullus metropopraesumat, ne per aetatem, quod aliquando presbyter ordinetur, etiam si valde sit dignus, quia et ipse Dominus XXX annorum baptizatus est, et sic coepit docere . Non oportet ergo qui ordinandus est, usque ad hanc annos aetatis, nec diaconi ordanno 25 levitae in tabernaculo servire praecipiuntur; cujus auctoritatem in canonibus sancti Patres secuti sunt. Nos et divinae legis, et conciliorum praecepti immemores, infantes et pueros levitas facimus, ante legitimam aetatem, et ante experientiam vitae. Ideoque ne ulterius fiat a nobis, et divinae legis, et canonum admonemur sententiis, sed 25 annorum diaconi ordinen