comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtissime confitet᷑. quãuis añ nullis contra qũ
loquit᷑ sensisse credat᷑ : hoc etiã de pͥma homius
conditione responderim. ꝓpt̃ eos qui similitr
mouent᷑ cur homo ꝑ inmumerabilia atq a¬
finita retro tẽpora e̾reatꝰ ñ sit. tãq sero sit en¬
ditꝰ. ut minus quã sex milia sint annoꝵ exq̃
eẽ coepisse insacris luteris inuenit᷑. Si enimn
breuitas eos offendit tẽporis qđ ã pauci eis
uident᷑ anni ex quo institutꝰ homo innr̃is arx¬
toritatib legit᷑: considerent nichil ẽẽ duar
num in quo ẽ. aliquid extremũ. &om̃a e
spatia definita si et̾̃nitati int̾minatae cõpiritꝰ.
ñ exigua existimanda s̃ s nulla. Ac phoc siñ
quinq uł sex uerũ etiã sexaginta milia sui
sexcenta. aut sexagies. aut sexcenties milis
dicerent᷑ annoꝵ. aut itidẽ ꝑ totidẽ totiesms¬
plicare^ łraec sũma. uͥ iam nullũ nuimeri nis
habemus. ex quo dẽ hominẽ fec̃: similit̃ qul

Expanded text:
nullis contra quam loquitur, sensisse credatur: hoc etiam de prima hominis conditione responderim, propter eos qui similiter moventur, cur homo per innumerabilia atque infinita retro tempora creatus non sit, tamque sero sit conditus, ut minus quam sex millia sint annorum, ex quo esse coepisse in sacris Litteris invenitur. Si enim brevitas eos offendit temporis, quod tam pauci eis videntur anni ex quo institutus homo in nostris auctoritatibus legitur; considerent nihil esse diuturnum, in quo est aliquid extremum, et omnia saeculorum spatia definita, si aeternitati interminatae comparentur, non exigua existimanda esse, sed nulla. Ac per hoc, si non quinque vel sex, verum etiam sexaginta millia, sive sexcenta, aut sexagies, aut sexcenties, aut sdicerentur annorum; aut itidem per totidem toties multiplicaretur haec summa, ubi jam nullum numeri nomen haberemus, ex quo Deus hominem fecit; similiter quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
corporis quȩ ad gratiat animã ñ peccati pͥmi ẽ.
causa s poena: nec caro corruptibilis animam
peccatricẽ. s anima peccatrix fec̃ eẽ. corruptibilẽ
carnẽ. Ex qua corruptione carnis licet existant
quędã inicitam̃ta uitioꝵ. & ipsa desidĩa uitiosa:
ñ tam̃ om̃a uitȩ uuquę uitia tribuenda s̃ carni.
ne ablnis om̃ib purgemus diabolũ qͥ ñ habet
carnẽ. & sĩ enĩ diabolus fornicator. uł ebriosus.
uł si quid huiꝰ modi mali ẽ. qđ ad carnis ꝑtiniet
uolup̃tates. ñ potest dici. cũ sit etiã taliũ pecca¬
tor suasor & instigator occultꝰ: ẽ. tam̃ maxime
suꝑb atq inuidus. Qua illũ uitiositas sic obti¬
nuit: ut ꝓpt̃ hanc eẽt. in carrerib caliginosi
huiꝰ aeris ȩt̃no supplicio destinatꝰ. Haec aũ uitia
quȩ tenent indiabolo pͥncipatũ. carni tribuit
apłs: quã certũ ẽ. diabolũ ñ hab̾e. Dic̃ enĩ : ini¬

Expanded text:
corporis, quae adgrauat animam, non peccati primi est corporis, quae adgrauat animam, non peccati primi est causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem. Ex qua corruptione carnis licet existant quaedam incitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia uitae iniquae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. Etsi enim diabolus fornicator uel ebriosus uel si quid huius modi mali est, quod ad carnis pertinet uoluptates, non potest dici, cum sit etiam talium peccatorum suasor et instigator occultus: est tamen maxime superbus adque inuidus. Quae illum uitiositas sic obtinuit, ut propter hanc esset in carceribus caliginosi huius aeris aeterno supplicio destinatus. Haec autem uitia, quae tenent in diabolo principatum, carni tribuit apostolus, quam certum est diabolum non habere. Dicit enim ini
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit saltm nediis corporatis religionis obseqͥo
subderent᷑. Quid ita. nͥ quia eas quãuis nulli cor¬
pori sõciatas ñ credidit illis ẽẽ meliores: Qua¬
ꝓpter si ñ audebunt isti sic̃ eos ausuros eẽ non
arbitror. dis beatissimis & tam̃ in ȩt̃nis corporib
constitutis humanas animas ante ponere: cur
mos homines ita fuisse conditos ut si ñ peccassent
nulla morte a sius corporib soluerent᷑. s ꝓ meritis
oboedientiȩ custoditȩ immortalitate donati cũ
eis iuuerent in ȩt̃nũ. & talia scõs in resurrectione
habituros ea ipsa inquib hic laborauer̃ corpora.
ut nec eoꝵ carm aliqͥd corruptionis uł difficulta¬
tis. nec eoꝵ beatitudimi aliqͥd doloris & infelici.¬
ratae sunt acorporib siuis : quia caro eoꝵ reqͥescit
inspe. quas libet sine ullo iã sensu contumelias
accepissẽ uideat᷑. Non enĩ sic̃ platoni uisum est
corporã obluuonẽ desiłant: s potius quia

Expanded text:
praecepit saltem ne dis corporatis religionis obsequio praecepit saltem ne dis corporatis religionis obsequio subderentur. Quid ita, nisi quia eas, quamuis nulli corpori sociatas, non credidit illis esse meliores? Quapropter, si non audebunt isti, sicut eos ausuros esse non arbitror, dis beatissimis et tamen in aeternis corporibus constitutis humanas animas anteponere: quur mos homines ita fuisse conditos, ut, si non peccassent, nulla morte a suis corporibus soluerentur, sed pro meritis oboedientiae custoditae inmortalitate donati cum eis uiuerent in aeternum; et talia sanctos in resurrectione habituros ea ipsa, in quibus hic laborauerunt, corpora, ut nec eorum carni aliquid corruptionis uel difficultatis nec eorum beatitudini aliquid doloris et infeliciratae sunt a corporibus suis, quia caro eorum requiescit in spe. quaslibet sine ullo iam sensu contumelias accepisse uideatur. Non enim, sicut Platoni uisum est, corpora obliuione desiderant, sed potius, quia
Abbreviated transcription (Latin):
arum de ꝓximo reuoluant᷑. In hac itaq duris.¬
sima c̃ditione constituit etiã bonas atq sapien-¬
ces animas. immortalit̃ iuuerẽt ut neq incor¬
porib ꝑmanere. neq sine his possint in at̾na
puritate durare. De qͦ platonico dogmate iam
in libris suꝑiorib diximꝰ xp̃iano tẽpore erubuisse
porphyriũ: & ñ solũ ab animis humanis remo¬
iusse corpora bestiarũ. uerũ etiã sapientiũ animas
ita uoluisse de corporeis nexib lib̾ari. ut corpus
om̃e fugientes beate apud patrẽ sine fine ceneant᷑.
taq ne a xp̃o unci uidet᷑ uitã scĩ pollicente ꝑ pe¬
tuam etiã. ipse purgatas animas sine ullo admi.¬
serias pͥstinas reditu inȩt̃na felicitate constituit:
& ut xp̃o aduersaret᷑ resurrectionẽ incorrupti.¬
bilium corpori negans ñ solum sine trenis sed
sine ullis om̃ino corporib eas asseruit insempit̾nũ
ẽẽ uicturas. Nec tam̃ ista qualicũq opinione

Expanded text:
arum de proximo reuoluantur. In hac itaque durisarum de proximo reuoluantur. In hac itaque durissima condicione constituit etiam bonas adque sapienper adque inmortaliter uiuerent, ut neque in corporibus permanere neque sine his possint in aeterna puritate durare. De quo Platonico dogmate iam in libris superioribus diximus Christiano tempori erubuisse Porphyrium et non solum ab animis humanis remouisse corpora bestiarum, uerum etiam sapientium animas ita uoluisse de corporeis nexibus liberari, ut corpus omne fugientes beatae aput Patrem sine fine teneantur. Itaque ne a Christo uinci uideretur uitam sanctis pollicente perpetuam, etiam ipse purgatas animas sine ullo ad miserias pristinas reditu in aeterna felicitate constituit; et ut Christo aduersaretur, resurrectionem incorruptibilium corporum negans non solum sine terrenis, sed sine ullis omnino corporibus eas adseruit in sempiternum esse uicturas. Nec tamen ista qualicumque opinione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegerint. ue a suis corporib separati in ipsorum
deoꝵ qui sua corpora nũquã deserunt recipiant᷑
sinũ: seilicet in memores suꝑa ut conuexa reui¬
sant. ⁊ Rursus & incipiant ad corpora uelle
reuerti. Qđ uirgilius explatonico dognate dix.¬
isse laudat᷑. lta quippe animas mortaliũ Nec
insuis corporib semꝑ ẽẽ posse existimat. sed
mortis necessitate dissolui: nec sine corporib
durare ꝑ petuo. s alt̾nantib uicib indesinent̃
iuuos exmortuis & ex uuus mortuos fieri putat:
ut aceteris hominib hoc uideant᷑ differre sa-¬
pientes qđ pꝰ mortẽ ferunt᷑ ad sydera. ut aliqͣncto
duituis in astro ł congruo quisq requiescat. atq
inde rursus miseria pͥstinar oblitus & cupiditate¬
habendi cor poris uictꝰ redeat ad labores erũnasq
mortaliũ : Illi uͦ qui stultã duxerint uitã ad cor¬
pora suis meritis debita siue hominũ siue besti¬

Expanded text:
peregerint, ut a suis corporibus separati in ipsorum peregerint, ut a suis corporibus separati in ipsorum deorum, qui sua corpora numquam deserunt, recipiantur sinum, . Scilicet inmemores supera ut conuexa reuisant Rursus et incipiant in corpora uelle reuerti; quod Vergilius ex Platonico dogmate dixisse laudatur. Ita quippe animas mortalium nec in suis corporibus semper esse posse existimat, sed mortis necessitate dissolui, nec sine corporibus durare perpetuo, sed alternantibus uicibus indesinenter uiuos ex mortuis et ex uiuis mortuos fieri putat; ut a ceteris hominibus hoc uideantur differre sapientes, quod post mortem feruntur ad sidera, ut aliquanto diutius in astro sibi congruo quisque requiescat adque inde rursus miseriae pristinae oblitus et cupiditatehabendi corporis uictus redeat ad labores aerumnasque mortalium; illi uero, qui stultam duxerint uitam, ad corpora suis meritis debita siue hominum siue besti
Abbreviated transcription (Latin):
siue credentib s om̃ib nota ẽ. qua fit aminae
a corpore separatio. qua certe corpꝰ animantis
qđ euident̃ iuiuebat euident̃ emorit᷑. eis potuisset
accide nͥ peccatũ merito sequeret᷑. Licet enim
ustoꝵ ac pioꝵ anma de functoꝵ qđ inirequie
uiuant dubitare fas ñ sit: usq ad eo tamen eis
meluis eẽt cũ suis corporib bene ualentib iuuere.
ut etiã illi qui om̃nmodo ẽẽ sine corpore beatis.¬
simũ existimant. hanc opinionẽ suã sententia
repugnante coniuncant. Neq enĩ quisquam
audebit illoꝵ. sapientes homines siue morit᷑os
siue iã mortuos. id ẽ. aut carentes corporib aut
corpora relicturos. diis immortalib ante pone¬
re: qͥb ds̃ sũmꝰ apud platonẽ munꝰ ingens. ix¬
dissolubilẽ seilicet uitã. ⁊dẽ. ec̃iũ cũ suis corporib
c̃sortũ pollicet᷑. Obtime aũ cũ hominib agi ar¬
bitrat᷑ idem plato si cam̃ hanc uitã pie uisteq

Expanded text:
siue credentibus, sed omnibus nota est, qua fit animae siue credentibus, sed omnibus nota est, qua fit animae a corpore separatio, qua certe corpus animantis, quod euidenter uiuebat, euidenter emoritur, eis potuisset accidere, nisi peccati meritum sequeretur. Licet enim iustorum ac piorum animae defunctorum quod in requie uiuant dubitare fas non sit, usque adeo tamen eis melius esset cum suis corporibus bene ualentibus uiuere, ut etiam illi, qui omni modo esse sine corpore beatissimum existimant, hanc opinionem suam sententia repugnante conuincant. Neque enim quisquam audebit illorum sapientes homines, siue morituros siue iam mortuos, id est aut carentes corporibus acorpora relicturos, diis immortalibus anteponere, quibus Deus summus apud Platonem munus ingens, indissolubilem scilicet vitam, id est aeternum cum suis cum hominibus agi arbitratur idem Plato, si tamen hanc uitam pie iusteque
Abbreviated transcription (Latin):
Ddico. Si dii minores quib int̃ animalia ter¬
iismia cȩcera. etiã hominẽ faciendũ cõmisit
plato. potuerunt sic̃ dic̃ abigne remoriere
irendi qualitacẽ. lucendi relinquere. quȩ ꝑ
sulos emicaret: lta ne dõ summo conceder e
diitabimꝰ cuiꝰ ille uoluntati pocestatiq cori¬
oisst nemoriant᷑ quȩ orta sint᷑. & tã diuersa
tã dissimlia idẽ. corporea & incorporea sibi¬
ne omexa nilla possint dissolutione se¬
uingi. ut de carne hominis eui donat immora¬
litatẽ corruptionẽ auferat naturã relinquat.
congruentiã figurae mẽbrorq detineat de¬
trahat ponderis carditatẽ: Sed de fide resur¬
rectionis mortuoꝵ & decorporib eori immorta¬
lib diligentuis sids̃ uoluerit infine huiꝰ oꝑis
disserendũ ẽ. Nuncͣ de corporib pͥmoꝵ hominũ
qđ instituimꝰ explicemꝰ: qm̃ nec mors ista quȩ
bona ꝑhibetur bonis nec tant᷑ paucis intelligentib

Expanded text:
Illud dico: Si di minores, quibus inter animalia terIllud dico: Si di minores, quibus inter animalia terrestria cetera etiam hominem faciendum commisit Plato, potuerunt, sicut dicit, ab igne remouere urendi qualitatem, lucendi relinquere quae per oculos emicaret: itane Deo summo concedere dubitabimus, cuius ille uoluntati potestatique concessit, ne moriantur quae orta sint, et tam diuerstam dissimilia, id est corporea et incorporea, sibimet connexa, nulla possint dissolutione sejungi, ut de carne hominis, cui donat immortalitatem, corruptionem auferat, naturam relinquat, congruentiam figurae membrorumque detineat, detrahat ponderis tarditatem? Sed de fide resurrectionis mortuorum, et de corporibus eorum immortalibus diligentius, si Deus voluerit, in fine hujus operis i bus. Nunc de corporibus primorum hominum quod instituimus explicemus; quoniam nec mors ista, quae bona perhibetur bonis nec tantum paucis intellegentibus
Abbreviated transcription (Latin):
pondo quã pauciora amplius p̃mant mẽbra :¬
tam̃ suȩ carnis leuiora portat anima cũ in
santate robusta sunt quã inlanguore cũ macra
sint. & cũ alus gestantib onerosior sit saluus
& ualidus. quã exilis & morbidus: ipse tam̃
alsiũ corpꝰ moriendũ atq portandũ agilior
ił cũ ibona ualitudine. plus habet molis. quã
aimpeste uł fame iunttũ roboris. Tantum
ulit in habendis etiã trenis corporib quã uis
ilhue corruptibilib atq mortalib. ñ quan
atis pondus: s tẽꝑationis modus. & quis
atis explicat quantũ distẽ int̃ p̃sentẽ quam
aͥmꝰ sanitatẽ & immortalitatẽ futuram :
miaq nr̃am fidẽ redarguunt phylosõphi
lponderib corporũ. Nolo enĩ quȩrere eur ñ
cnlant tr̃enũ eẽ posse corpꝰ incelo: cũ tra uni¬
unsi libretur minchlo. Fortassis enĩ de ipsõ
nido mundi loco. eoqđ eocoeant quȩq gri¬
dua etiã argumentatio ueri similior habeat᷑.

Expanded text:
pondo quam pauciora plus premant: membra pondo quam pauciora plus premant: membra tamen suae carnis leuiora portat anima, cum in sanitate robusta sunt quam in languore cum macra sunt. Et cum aliis gestantibus onerosior sit saluus et ualidus quam exilis et morbidus, ipse tamen ad suum corpus mouendum adque portandum agilior est, cum in bona ualetudine plus habet molis, quam cum in peste uel fame minimum roboris. Tantum ualet in habendis etiam terrenis corporibus, quamuis adhuc corruptibilibus adque mortalibus, non quantitatis pondus, sed tentationis modus. Et quis verbis explicat quantum distat inter praesentem, quam dicimus sanitatem et inmortalitatem futuram? Non itaque nostram fidem redarguunt philosophi de ponderibus corporum. Nolo enim quaerere, quur non credant terrenum esse posse corpus in caelo, cum terra uniuersa libretur in nihilo. Fortassis enim de ipso medio mundi loco, eo quod in eum coeant quaeque grauiora, etiam argumentatio ueri similior habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝓpt̃ scõr qualia in resuirrectione fuiras
intueant᷑ paulo attentus ponda ipsa trena.
Si enĩ ars humana effic̃ ut ex metallis quȩio
fabricata etiã natare possint: quanto craliꝰ
& efficatuis occultꝰ aliquis modus oꝑatens
dĩ. cuiꝰ om̃i potentissima uolunitate plato aiͦ
nec orta interire. nec colligata posse disol
cũ multo mirabilius incorporea corpores qu
potest molib p̃stare trenis ut nullo mita
bats: ut quãtus tr̃ena tamĩ incorri s tibilta
ĩ corpora uͥ uolunt ponant & qͦ uolunt agant.
situ motuq facillimo. An il si hoc angłi faci¬¬
unt ue quȩ libec auimalia t̾restria rapiant
unde libet. constituantq uͥ libet: aut eos ñ
posse aut onera sentire eredendũ ẽ Cur gͦ
ulla difficultate posse de ferre qͦ uoluerint.¬
& sistere ubi uoluerint. sua corpora ñ eredamꝰ.
Nam cũ t̾renoꝵ corpori sic̃ onera ingestando
sintire consueuimꝰ. quanto maior ẽ. quantitas.
tanto sit maior & grauitas. ⁊ ita ut plura

Expanded text:
 sanctorum qualia in resurrectione futura sunt, intueantur paulo adtentius pondera ipsa terrena. Si enim ars humana efficit, ut ex metallis, quae in  modis uasa fabricata etiam natare possint: quanto credibilius et efficacius occultus aliquis modus operationis Dei, cuius omnipotentissima uoluntate Plato dicit nec orta interire nec conligata posse dissolui, cum multo mirabilius incorporea corporeis quam potest molibus praestare terrenis, ut nullo in ima atis, ut quamuis terrena, tamen incorruptibilia iam corpora ubi uolunt ponant et quo uolunt agant, situ motuque facillimo! An uero si hoc angeli faciant et quaelibet animalia terrestria rapiant unde libet constituantque ubi libet, aut eos non posse aut onera sentire credendum est? Quur ulla difficultate posse ferre quo uoluerint et sistere ubi uoluerint sua corpora non credamus? Nam cum terrenorum corporum, sicut onera in gestando sentire consueuimus, quanto maior est quantitas, tanto sit maior et grauitas, ita ut plura
Abbreviated transcription (Latin):
inmedio paradysi eũ arbore uetita simules
mirabilis dĩ grã prȩstabat᷑: tam̃ & alios sit¬
bant cibos. p̃c̃ unã arborẽ quȩ fuerat int̃de
ñ quia ipsa erat malũ. s ꝓpt̃ cõmendandĩ se
& simplicis oboedientiȩ honũ : quȩ magno
Nam uͥ nullũ malũ tangebat᷑: ꝓfecto si phitt
molestia aliquid esuriendo ac sitiendo sentes
De ligno aũ uitȩ ꝓpt̾ea gustabat᷑: ne mois ale
decumq subriꝑet. ut senectute confata de
sis cempoꝵ spatus interirent. Quanqua are
accipiatur lignũ uicȩ in paradyso arprls
dĩ: dequa scriptũ ẽ. lignũ uita ẽ. amplecden¬
uͥ pͥmi homines parentes generis humani scãe
seripturee ueritate fusse narrant᷑. ad intelligibi.¬
lia referunt: arboresq illas & ligna fructifera
inurtutes uit&e moresq conuertunt : tãquã uisi¬
bilia & corporalia illa ñ fuerint.⁊ s incelligi iliũ
signficandorũ causa eomͦ dicta uł seripta sint:

Expanded text:
in medio paradiso cum arbore uetita simul erat, in medio paradiso cum arbore uetita simul erat, mirabili Dei gratia praestabatur, tamen et alios sumebant cibos praeter unam arborem, quae fuerat interdicta, non quia ipsa erat malum, sed propter commendandum purae et simplicis oboedientiae bonum, quae magna Nam ubi nullum malum tangebatur, profecto, si prohibitum molestiae aliquid esuriendo ac sitiendo sentirent; de ligno autem uitae propterea gustabatur, ne mors eis undecumque subreperet uel senectute confectacursis temporum spatiis interirent: tanquam caetera accipiatur lignum vitae in paradiso corporaDei, de qua scriptum est, Lignum vitae est amplectenubi primi homines parentes generis humani sanctae Scripturae veritate fuisse narrantur, ad intelligibilia referunt, arboresque illas et ligna fructifera in virtutes vitae moresque convertunt: tanquam visibilia et corporalia illa non fuerint, sed intelligibilium significandorum causa eo modo dicta vel scripta sint.
Abbreviated transcription (Latin):
in corporib igneis. louẽq ipsũ eoꝵ regẽ in om̃l
corporeis elem̃tis: Nam si animȩ ut beata sit cor
ẽ. om̃e fugiendũ: fugiant du eoꝵ deglobis sidañ¬
fugiat iuppit̃ decȩlo & tr̃a. Aut si ñ possinti
miseri uidicent᷑. S neutrũ isti uolunt: qͥnaq
a corporib separationẽ audent dare dis sus
ne illos mortales colere uideant᷑.: nec beatiaudi¬
nis pͥuationẽ. ne infelices eos eẽ fateant. Nongͥ
adbeatitudinẽ c̃sequendã om̃a fugienda sint
corpora: s corruptibilia. molesta. grauia. mor¬
bunda.⁊ ñ qualia fec̃ pͥmis hominib bonitas
dĩ. s qualia eẽ cõpulit poena peccati. S nas¬

Expanded text:
in corporibus igneis, Jovemque ipsum regem eorum in omnibus in corporibus igneis, Jovemque ipsum regem eorum in omnibus corporeis elementis? Nam si animae, ut beata sit, corpus est omne fugiendum, fugiant dii eorum de globis sidfugiat Iuppiter de caelo et terra; aut si non possunt, miseri iudicentur. Sed neutrum isti uolunt, qui neque a corporibus separationem audent dare dis suis, ne illos mortales colere uideantur, nec beatitudinis priuationem, ne iad beatitudinem consequendam omnia fugienda sunt corpora; sed corruptibilia, molesta, gravia, moribunda; non qualia fecit primis hominibus bonitas Dei, sed qualia esse compulit poena peccati . CAP
Abbreviated transcription (Latin):
illigatas. &lestes quidẽ igneis. ioius aũ ipsius am¬
mã quẽ mundũ istũ uolunt. om̃ib om̃ino cor¬
poreis elemontis. quib hȩc tota moles atra iN
celũ surgit inclusã. Hanc enĩ animã plato ab
intimo t̃ra medio qđ geometrar centron uocant.
ꝑ om̃s partes eiꝰ usq ad cęli summa & extrema
diffundi & excendi ꝑnumeros musicos opinat᷑:
ut sit iste mundus ammal maximũ. beatisimũ.
sempit̃nũ: euiꝰ anima & ꝑfetã sapientie felees¬
teneret. & corpꝰ ꝓpͥũ ñ relinqueret: eniꝰq dors
& mȩt̃nũ ex illa uiueret. & eã quãuis ñ sim¬
plex s tot corporib tantisq cõpactũ bebtam
atq tardare ñ posset. Cur gͥ suspicionib istai
ꝑmutant. Cur nolint cređ̾e diuma uolintat
atq pocentia immortalia corpora posse fueri
t̾rena. in quib anmae nulla ab eis morte sepa¬
natȩ nullii eoꝵ onerib ad grauatȩ sempitns
ac felicit̃ uiuant.÷ qđ dõs suos posse asserunt

Expanded text:
gneis, Iouis autem ipsius animam, quem mundum istum uolunt, omnibus omnino corporeis elementis, quibus haec tota moles a terra in caelum surgit, inclusam. Hanc enim animam Plato ab intimo terrae medio, quod geometrae centron uocant, per omnes partes eius usque ad caeli summa et extrema diffundi et extendi per numeros musicos opinatur, ut sit iste mundus animal maximum beatissimum sempiternum, cuius anima et perfectam sapientiae felicit aeternum ex illa uiueret et eam quamuis non simplex, sed tot corporibus tantisque conpactum hebetare adque tardare non posset. Cum igitur suspicionibus suitant, cur nolunt credere, divina voluntate atque potentia immortalia corpora fieri posse terrena, in quibus animae nulla ab eis morte separatae, nullis eorum oneribus aggravatae, sempiterne ac feliciter vivant; quod deos suos posse asserunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec ea quȩ orta occidant nec ea quȩ sunt iuncta¬
soluant᷑. nec ea quȩ sunt exelem̃tis sũpta reddant᷑.
atq ut anim& in corporib consticutae nec umquã
ea deserant. & cũ eis immortalitate ac sẽpit̾na
beatitudine ꝑ fruantur posse dm̃ facere c̃ficet᷑
plato: Cur g̾ ñ possit ut nec trestria moriant᷑.
An ds̃ ñ ẽ potens quo usq xp̃iani credunt. s qͦ
usq platonici uolunt: Nimirũ quippe c̃siliũ
dĩ ꝓpħas adenuntiandã eiꝰ quantũ dignatus ẽ.
uoluntatẽ sp̃s eius docuerit. phylo sophos aũ
mea cognoseenda c̃iectura humana deceperit.
Uerũ ñ usq ad eo decipi debuer̾ ñ solũ ignorantia
uerũ magis ꝑuicatia. ut  sibi aꝑtussime refra¬
gentur: magnis disputationũ uirib asserentes.
animȩ ut beata eẽ. possit. ñ tr̾enum tantũ sed
om̃e corpꝰ ẽẽ fugiendũ. & deos rursũ dicentes

Expanded text:
ut nec ea quae orta ut nec ea quae orta soluantur nec ea quae sunt ex elementis sumta reddantur adque ut animae in corporibus constitutae nec umquam ea deserant et cum eis inmortalitate ac sempiterna beatitudine perfruantur, posse Deum facere confitetur Plato? Quur ergo non possit, ut nec terrestria moriantur? An Deus non est potens quo usque Christiani credunt, sed quo usque Platonici uolunt? Nimirum quippe consiliumDei prophetas ad enuntiandam eius, quantum dignatus est, uoluntatem Spiritus eius docuerit, philosophos autem in ea cognoscenda coniectura humana deceperit. Verum non usque adeo decipi debuerunt, non solum ignorantia, uerum etiam peruicacia, ut et sibi apertissime refragentur magnis disputationum uiribus adserentes animae, ut beata esse possit, non terrenum tantum, sed omne corpus esse fugie
Abbreviated transcription (Latin):
magnus moriat᷑ in solubilẽ ac sempit̃nã uelinit:
quid causa ẽ. ut in corpore maioris animantis
tãquã mediũ mẽbroꝵ ȩtna sit t̃a. & aliorum
ammantiũ t̃restriũ aopora. si ds̃ sic̃ alud uelit.
eeña eẽ ñ possint: S tĩre in quunt t̾ra reddenda
ẽ: Unde animaliũ t̾restriũ sũpta s̃ corpora. Ex quo
fit inquiunt ut ea sit necesse dissolui & mori:
& eo mͦ tr̃a stabili ac sempic̾nȩ unde fuerunt
sũpta restitui. Siqͥs hoc etiã deigne similit̾ af¬
firmet. & dicat reddenda eẽ uniuerso igm corp¬
ora quȩ in de sumpta s̃ ut cȩlestia fierent ammalia
nonne immortalitas quã talib diis uelut deo
sũmo loquente ꝓmisit plato. tã quã iuolentia
disputationis huiꝰ int̾cidet : Anibi ꝓpt̃ea ñ fit
quia ds̃ ñ uult. cuiꝰ uoluntatẽ ut ait plato nul¬
la uis uincit: Quid gͦ ꝓhibet ut hoc etiã de tres¬
trib corporib ds̃ posfit efficere. quando quidem

Expanded text:
magnus moriatur, insolubilem ac sempiternam uelint: magnus moriatur, insolubilem ac sempiternam uelint: quid causae est, ut in corpore maioris animantis tamquam mediuelit, aeterna esse non possint? Sed terrae, inquiunt, terra reddenda est, unde animalium terrestria sumpta sunt corpora: ex quo fit, inquiunt, ut ea sit necesse dissolvi et emori; et eo modo terrae stabili ac sempiternae, unde fuerant sumpta, restitui. Si quis hoc etiam de igne similiter affirmet, et dicat reddenda esse universo igni corpora, quae inde sumpta sunt, ut coelestia fierent animalia; nonne immortalitas, quam talibus diis, velut Deo summo loquente, promisit Plato, tanquam violentia disputationis hujus intercidet? An ibi propterea non fit, quia Deus non vult, cujus voluntatem, ut ait Plato, nulla vis vincit? Quid ergo prohibet, ut hoc etiam de terrestribus corporibus Deus possit efficere, quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
sint int̾ se contraria.ut & beatitudinẽ querimus
animȩ. & eã semꝑ ẽẽ uelimꝰ incorpore uelut erum¬
noso uinculo colligatã: eũ eor auctor & magister
plato donũ adõ summo dis abillo factis dicat eẽ
concessũ. ne aliquando moriant̃. idẽ. acorporib
quib eos conexiuit separent᷑. Contendunt gͦ isti¬
unuersã t̾ram dĩ sui ñ quidẽ sũmi s tam̃ magni
id ẽ. totius huiꝰ mundi mebroꝵ. inmedio p̾sitũ
& sempitñũ eẽ ñ dubitent. Cũ gͦ dĩ ille summus
fecerit eis alterũ quẽ putant dm̃ id ẽ. istũ mindũ
cȩteris dius qui infra eũ sunt p̃ferendũ. eundẽq
eẽ. ex istiment animantẽ. anima scilieet sic̃ asserunt
rationali uł incellectuali intã magna mole corpo¬
ris eiꝰ inclusa. ipsiusq corporis tãquã mẽbra locis
siuis posita atq digesta quatuor constituerit ele¬
menta. quoꝵ coniuncturã neumquã dĩ eoꝵ tam

Expanded text:
sint inter se contraria, ut et beatitudinem quaeramus sint inter se contraria, ut et beatitudinem quaeramus animae et eam semper esse uelimus in corpore, uelut aerumnoso uinculo conligatam; cum eorum auctor et magister Plato donum a deo summo dis ab illo factis dicat esse concessum, ne aliquando moriantur, id est a corporibus, quibus eos conexuit, separentur. CAPUT XVIIsui, non quidem summi, sed tamen magni, id est totius huius mundi, membrum in medio positum et sempiternum esse non dubitent. Cum ergo deus ille summus fecerit eis alterum quem putant deum, id est istum mundum, ceteris dis, qui infra eum sunt, praeferendum, eundemque esse existiment animantem, anima scilicet, sicut adserunt, rationali uel intellectuali in tam magna mole corporis eius inclusa, ipsiusque corporis tamquam membra locis suis posita adque digesta quattuor constituerit elementa, quorum iuncturam, ne umquam deus eorum tam
Abbreviated transcription (Latin):
cõpacta sit ñ simplex. s ꝓpt̃ suã inuctissimã uolun¬
tatẽ qua potens ẽ. facere ut nec orta occidant trce
conexa soluant᷑. s incorruptibilit̃ ꝑseuerent :
hoc quidẽ utrũ plato uerũ de syderib dicat. alia
quȩstio ẽ. Neq enĩ e continuo concedendũ ẽ. glo¬
bos istos luminũ siue orbiculos luce corporea sũꝑ
trã seu die seu nocce fulgentes sius quib dã ꝓpͥis
anmis uiuere: eisq intellectualib & beatis. Qđ
etiã demundo uniuerso ipsõ tãquã uno ammali
maximo. qͦ cuncta oxtã continent᷑ animalia. uis.¬
tanter affirmat. S hacc ut dnxt alia quęstio ẽ.
quã nuinc discutiendã ñ suscepimꝰ. Hoc tantũ ẽtra
istos cõmemorandũ putaui. qui sẽ platonicos uocari
xp̃iani. ne cõmune illis cũ uulgo uocabulũ uile faciat
palliatoꝵ tanto magis inflato quanto magis ȩxieuã
paucitatẽ ⁊ & querentes qͥd indoctrina xp̃iana re¬
p̃hendant exagitant ȩc̃nitatẽ corporis: taquã hare¬

Expanded text:
conpacta, non simplex, sed propter suam inuictissimam uoluntatem, qua potens est facere, ut nec orta occidant nec conexa soluantur, sed incorruptibiliter perseuerent? Et hoc quidem utrum Plato uerum de sideribus dicat, alia quaestio est. Neque enim ei continuo concedendum est globos istos luminum siue orbiculos luce corporea super terras seu die seu nocte fulgentes suis quibusdam propriis animis uiuere eisque intellectualibus et beatis, quod etiam de ipso uniuerso mundo, tamquam uno animali maximo, quo cuncta cetera continerentur animalia, instantequam nunc discutiendam non suscepimus. Hoc tantum contra istos commemorandum putavi, qui se Platonicos vocari Christiani, ne commune illis cum vulgo vocabulum, vilem faciat palliatorum, tanto magis inflatam, quanto magis exiguam paucitatem: et quaerentes quid in doctrina christiana reprehendant, exagitant
Abbreviated transcription (Latin):
sbi repugnantes aduersus sẽipsõs malunt dicere.
di nobis nondesiuant contradicere : Nempe
platoms haee uerba sunt. sic̃ ea cicero inlatinũ
untit: quib inducit sũmũ dñi deos qͦs fecit
Aoquentẽ acdicentẽ. Uos qui deoꝵ satu orti
istis. aitendite quoꝵ oꝑum go parens effectorq
sin. Haec sunt in dissolubilia me inuito: quãquã
inestis. Nlequaquã tam̃ dissoluomini. neq uos
dimortis fata ꝑiment: Nec erunt ualentior a
Qũ conssiũ meũ. qđ mauis ẽ. iunculũ ad ꝑpeti¬

Expanded text:
bi repugnantes aduersum se ipsos malunt dicere, bi repugnantes aduersum se ipsos malunt dicere, dum nobis non desinant contradicere? Nempe Platonis haec uerba sunt, sicut ea Cicero in Latinum uertit, quibus inducit summum deum deos quos fecit adloquentem ac dicentem: Vos, qui deorum satu orti estis, adtendite: quorum operum ego parens effectorque sum, haec sunt indissolubilia me inuito, quamquam potestis; ne utiquam tamen dissoluemini, neque uos ulla mortis fata periment, nec erunt ualentiora quam consilium meum, quod maius est uinculum ad pe
Abbreviated transcription (Latin):
anime acorpore sẽparationẽ int̾ poenas eiꝰ eẽ de¬
puitandũ: quia uidelicet eiꝰ ꝑfectã beatitudinem
cunc illi fieri existimant. cũ omñ ꝓrsus corpore
exuta addm̃ simplex & sola && qͦdã mͦ nuda re¬
dierit. Ubi siml quo ista refelleret᷑ opinio ineoꝵ
lit̾is inuenirẽ: oꝑosius mͥ disputandũ ẽẽt. quo
demonftrarẽ ñ corpꝰ eẽ animȩ s corruptibile arpꝰ
onerosum. Unde illud ẽ. qđ de seripturis nr̃is ia
sipiore libro cõmemorauimꝰ. Corpꝰ enĩ corruptibile
ad grauat animã. Addendo utiq corruptibile:
ñ qualicũq corpore. s quale factũ ẽ. expeccato con¬
saquente uindicta. animã ꝑ hibuit ad grauari. Qđ
itã siñ addidisset: nichil aliud incelligere debemꝰ
ed cũ aptissime plato dõs asũmo dõ factos habe
met̃nũ cũ suis corporib ꝑmanebunt. nec ab eis
illi morce soluent̾: quid ẽ. qđ isti ad exagitandã
qanã fidẽ fingunt se nescire qđ sciunt. aut etiã ei¬

Expanded text:
e a corpore separationem inter poenas eius esse deputandam, quia uidelicet eius perfectam beatitudinem tunc illi fieri existimant, cum omni prorsus corpore exuta ad Deum simplex et sola et quodam modo nuda redierit. Ubi si nihil, quo ista refelleretur opinio, in eorum litteris inuenirem, operosius mihi disputandum esset, quo demonstrarem non corpus esse animae, sed corruptibile corpus onerosum. Unde illud est quod de scripturis nostris in superiore libro commemorauimus: Corpus enim corruptibile adgrauat animam. Addendo utique corruptibile non qualicumque corpore, sed quale factum est ex peccato consequente uindicta, animam perhibuit adgrauari. Quod etiamsi non addidisset, nihil aliud intellegere deberemus. Sed cum apertissime Plato deos a summo Deo factos haberaeternum cum suis corporibus permanebunt nec ab eis ulla morte soluentur: quid est quod isti ad exagitandam Christianam fidem fingunt se nescire quod sciunt, aut etiam si
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ sequit᷑ nͥ homo ꝑ grãm lib̾et᷑. Napia
corpꝰ qđ det̾ra ẽ. rediret intram: nͥ sua mea
quȩ illi accidit eũ deseritur sua uita id ẽ anti
Unde constat int̃ xp̃ianos ueracit̃ catholiam
tenentes fidem. etiã ipsã nob̵ corporis marũ
ñ lege natura. qua nullã mortẽ hominis as feͥ
s merito inflictã eẽ peccati: qm̃ parratũ u¬
dicans dĩ dix̃ homini inquo tunc om̃s erans

Expanded text:
ultimo sequitur, nisi homo per graultimo sequitur, nisi homo per graod de terra est, rediret in terram nisi sua morte, quae illi accidit, cum deseritur sua uita, id est anima. Unde constat inter Christianos ueraciter catholicam tenentes fidem etiam ipsam nobis corporis mortem non lege naturae, qua nullam mortem homini Deus fecit, sed merito inflictam esse peccati, quoniam peccatum uindicans Deus dixit homini, in quo tunc omnes eramus:
Abbreviated transcription (Latin):
si uuere desistit iam pꝰ mortẽ ẽ. Nũ quã gͦ mori¬
ens idẽ inmorte eẽ cõp̃hendit᷑. lta etiã intranscur.¬
su tẽporũ quȩxit᷑ p̃sens. nec inuenit᷑: quia sine
ullo spatio ẽ. ꝑ qđ transicur ex fucuro in p̃ceritum.
Nonne gͦ uidendũ ẽ. ne ista ratione mors corporis
nilla cẽ dicatur: Si enĩ ẽ. quando ẽ quȩ innullo
& inqua nullus eẽ potest. quando qͥdẽ si uiuitur
ad hue ñ ẽ. quia hoc ante mortẽ ñ in morte. sĩ aũ
uiuere iam cessatũ ẽ. iã ñ ẽ. quia & hoc pꝰ mortẽ
c̃ ñ inmorte. S rursus si nulla mors ẽ. ante
mparadiso bene iuuendo egissemꝰ: ut reuera mil¬
li mors eẽ. Nunc aũ ñ sõlũ ẽ: uerũ etiã tam
nolesta ẽ. ut nec ulla explicari locutione p̾ssit
xilla ratione uitari. Loquam᷑ gͦ scđm ẽsuetu

Expanded text:
i uiuere destitit, iam post mortem est. Numquam ergo moriens, id est in morte, esse conprehenditur. Ita etiam in transcursu temporum quaeritur praesens, nec inuenitur, quia sine ullo spatio est, per quod transitur ex futuro in praeteritum. Nonne ergo uidendum est, ne ista ratione mors corporis nulla esse dicatur? Si enim est, quando est, quae in ullo et in qua ullus esse non potest? Quando quidem si uiuitur, adhuc non est, quia hoc ante mortem, non in morte; si autem uiuere iam cessatum est, iam non est, quia et hoc post mortem est, non in morte. Sed rursus si nulla mors est ante in paradiso bene uiuendo egissemus, ut re uera nulla mors esset. Nunc autem non solum est, uerum etiam tam molesta est, ut nec ulla explicari locutione possit nec ulla ratione uitari. Loquamur ergo secu
Abbreviated transcription (Latin):
si & inuita & imorte simul ñ pocest ẽe. An potus
& inuita & inmorte simul ẽ. inuita seiliat inꝯͥ
uiuit doneo tota detrahat᷑. inmorde aũ. quiaũ
morit᷑ cũ uita de trabitur.: Si enĩ ñ ẽ. inira.

Expanded text:
si et in uita et in morte simul non potest esse. An potius si et in uita et in morte simul non potest esse. An potius et in uita et in morte simul est; in uita scilicet, in qua uiuit, donec tota detrahatur; in morte autem, quia iam moritur, cum uita detrahitur
Abbreviated transcription (Latin):
impellunt᷑ accessu. Neq enĩ cui uita breuior fuit
celerius diẽ dux̃. quã ille cui longior: sed cum
& qualit̾ & aqualia mom̃ta raperent᷑ ambobis.
alt̾ habuit ꝓpius alt̃ remotius qͦ ñ impari uelo¬
eitate ambs currebant. Aluid ẽ. aũ ampliuis uȩ
pegisse: aliud tardiuis ambilasse.Qug̾ us qd
mortẽ ꝓducciora spatia tẽporis agit: ñ leftus pa
s pluris itineris conficit. Porro si exllo qusꝙ
incipit mori hoc ẽ. &ẽ inmorte. ex qͥ millo ag ar¬
perit ipsa mors id ẽ. uitȩ detractio. que cũ deda¬
hendo finita fuerit post morcẽ iã erit ñ imnora:
ꝓfecto oxquo eẽ incipit in hoc corpore imote :
Q uid enĩ aliud dieb horis mom̃tisq singilis aguꝰ
donec ea consũmata mors quȩ agebat᷑ impleter.
& incipiat iã cẽpus eẽ pꝰ mortẽ qd cũ uita dcca¬
heretur erat imnorte: Nũquã gͥ inuta honii
ex qͦ ẽ. iisto corpore moriente pocuis quã uuna.

Expanded text:
inpelluntur accessu. Neque enim, cui uita breuior fuit, inpelluntur accessu. Neque enim, cui uita breuior fuit, celerius diem duxit quam ille, cui longior; sed cum aequaliter et aequalia momenta raperentur ambobus, alter habuit propius, alter remotius, quo non inpari uelocitate ambo currebant. Aliud est autem amplius uiae peregisse, aliud tardius ambulasse. Qui ergo usque ad mortem productiora spatia temporis agit, non lentius pergit, sed plus itineris conficit. Porro si ex illo quisque incipit mori, hoc est esse in morte, ex quo in illo agi coeperit ipsa mors, id est uitae detractio quia, cum detrahendo finita fuerit, post mortem iam erit, non in morte: profecto, ex quo esse incipit in hoc corpore, in morte est. Quid enim aliud diebus horis momentisque singulis agitur, donec ea consumta mors, quae agebatur, inpleatur, et incipiat iam tempus esse post mortem, quod, cum uita detraheretur, eex quo est in isto corpore moriente potius quam uiuente,
Abbreviated transcription (Latin):
ullus moriens erit: si moriens & uiuens simul
ẽẽ nullus pocest. Quãdui quippe anima incor¬
pore ẽ. ñ possumus negare uuientẽ. Aut si mori¬
ens pocus dicendus ẽ. in cuiꝰ iã corpore agitur
ut moriat᷑. nec simul quisquã p̃ocest ẽẽ uiuens
enĩ quisq inisto corpore morituro eẽ coeꝑit: nũꝗͣ
meo ñ agit᷑ ut mors ueniat. Hoc enĩ agit eiꝰ muta¬
bilitas coto corpore uita eius. si tam̃ uita dicenda
ẽ: ut ueniat᷑ inmortẽ. Hemo quippe ẽ. qui ñ ei
pꝰ annũ sit quã ante annũ fuit. & cras quã ho-¬
die. & hodie quã heri. & paulo pꝰ quã nunc
& nunc quã paulo ante ꝓpinquior: qm̃ qͥcqͥd
temporis uiuitur despatio uiuendi demit᷑. & coti¬
die fit mimis minꝰq qđ restat: ut om̃ino nichil
sit aliud tẽpus uitȩ huiꝰ quã cursus ad mortẽ. in qͦ
nemo uł paululũ stare. uł aliquanto cardius ire
ꝑ mitit᷑: s urgent᷑ om̃s pari motu. nec diuerso

Expanded text:
ullus moriens erit, si moriens et vivens simul ullus moriens erit, si moriens et vivens simul esse nullus potest: quamdiu quippe anima in corpore est, non possumus negare viventem. Aut si moriens potius dicendus est, in cujus jam corpore agitur ut moriatur, nec simul quisquam potest esse vivens enim quisque in isto corpore morituro esse coeperit, numquam in eo non agitur ut mors ueniat. Hoc enim agit eius mutabilitas toto tempore uitae huius si tamen uita dicenda est, ut ueniatur in mortem. Nemquam hodie, et hodie quam heri, et paulo post quam nunc, et nunc quam paulo ante propinquior; quoniam, quidquid temporis uiuitur, de spatio uiuendi demitur, et cottidie fit minus minusque quod restat, ut omnino nihil sit aliud tempus uitae huius, quam cursus ad mortem, in quo nemo uel paululum stare uel aliquanto tardius ire permittitur; sed urgentur omnes pari motu nec diuerso
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc uiunt: ante mortẽ quã inmorte potius
dicendi sunt. quia illa cũ uenerit aufert om̃em
corporis sensũ. qͥ ea ꝓpinquante molestus ẽ. Ac ꝑ
hoc quomͦ morientes dicamꝰ eos qͥ ñdũ mortui s̃.
s imminente morte iã extrema & mortifera af¬
flctione iactant᷑: explicare difficile ẽ. Etiã si rec¬
te isti appellant᷑ morientes. quia cũ morsquȩ iam
impendit ad uenerit ñ morientes s mortui nun¬
cupant᷑ : nullus ẽ. gͦ moriens nͥ uiuens. qm̃ cum
intanta ẽ. extromitate uitȩ inquanta ĩ quosagere
animã dicimꝰ. ꝓfecto qui ñdũ anima caruitꝰ
adhuc uiuit. Idẽ ipse gͥ simul & moriens ẽ.it
& uiuens: s morti accedens uita cedens. Ad huc
tam̃ inuita. quia i ẽ. anima corpori : ñdũ aũ
inmorte. quia ñ dũ ab scessit a corpore. S si eum
abscesserit nec tuno inmorte s pꝰ mortẽ potius
erit. quando sit inmorte quis dixerit. Nã neq

Expanded text:
adhuc vivunt, ante mortem quam in morte potius esse adhuc vivunt, ante mortem quam in morte potius esse dicendi sunt: quia illa cum corporis sensum, qui ea propinquante molestus est. Ac per hoc quo modo morientes dicamus eos, qui nondum mortui sunt, sed inminente morte iam extrema et mortifera adflictione iactantur, explicare difficile est, etiamsi recte isti appellantur morientes, quia, cum mors quae iam inpendet aduenerit, non morientes, sed mortui nuncupantur. Nullus est ergo moriens nisi uiuens, quoniam, cum in tanta est extremitate uitae, in quanta sunt quos agere animam dicimus, profecto qui nondum anima caruit adhuc uiuit. Idem ipse igitur simul et moriens est et uiuens, sed morti accedens, uita cedens; adhuc tamen in uita, quia inest anima corpori; nondum autem in morte, quia nondum abscessit a corpore. Sed si, cum abscesserit, nec tunc in morte, sed post mortem erit; quando sit in morte quis dixerit? Nam neque
Abbreviated transcription (Latin):
bono. Cũ uͦ mea sunt qui iã mortui nuncupantur:
ñ absurde dr̃ & malis mala & bonis bona. ln
requie sunt enĩ animȩ piori a corpore separatȩ.
impiori aũ poenas luunt : doneo istarũ ad ȩc̃nam
uitã. illarũ uͦ ad ȩt̾nã mortẽ quȩ scda dr̃ corpora
reuiuiscant. S id tempus qͦ animae acorpore se¬
paratȩ aut in bonis sunt aut inbialis. utrũ post
mortẽ potuis an inmorte dicendũ ẽ.: Si enim pꝰ
mortẽ ẽ: iam ñ ipsa mors quȩ trans acta atq
p̃terita ẽ. sed post eã uita p̾sens animȩ bona seu
mala ẽ. Mlala aũ tunc eis erat. quando erat.
hoc ẽ. quando eã patiebantur cũ morerent᷑: qm̃
grauis & molestus eiꝰ ierat sensus. quo malo
bene utunt᷑ boni. ꝑ acta aũ mors quonam modo
diligentius attendamus: nec illa mors ec̃ apparebit.
cul greuẽ ae molestũ inmorientib diximꝰ sensam.
Quã diui eñ sentiunt: adhuc utiq uiuant. Q si

Expanded text:
bono; cum uero in ea sunt, qui iam mortui nuncupantur, bono; cum uero in ea sunt, qui iam mortui nuncupantur, non absurde dicitur et malis mala et bonis bona. In requie sunt enim animae piorum a corpore separatae, inpiorum autem poenas luunt, donec istarum ad aeternam uitam, illarum uero ad aeternam mortem, quae secunda dicitur, corpora reuiuescant. paratae aut in bonis sunt, aut in malis, utrum post mortem potius, an in morte dicendum est? Si enim post mortem est, jam non ipsa mors, quae transacta atque praeterita est, sed post eam vita praesens animae, bona seu mala est. Mors autem tunc eis mala erat, quando erat, hoc est, quando eam patiebantur, cum morerentur: quoniam gravis et molestus eis inerat sensus; quo malo bene utuntur boni. Peracta autem mors quonam modo diligentius attendamus, nec illa mors esse apparebit, cujus gravem ac molestum in morientibus diximus sensum. Quamdiu enim sentiunt, adhuc utique vivunt; et si
Abbreviated transcription (Latin):
suã ñ cunctarenturꝰ impende.Sin eos usus redac¬
tum eẽ monstrauit qđ ad poenã peccantis ante
fuerat constitutũ. ut inde iustitiȩ fructꝰ uberioꝵr
nasceretur. Alors gͦ ñ ideo bonũ uidi debet : qr
in tantã utilitatẽ ñ ui sua s diuma opitulatione
conuersa ẽ. ut quȩ cunc metuenda ꝓposita est
Ne pecratũ cõmuteret᷑. nunc suscipienda ꝓpo¬
Natur ut peccatũ ñ cõmitat᷑. cõmissũq dele¬
atur. magnęq uictoriar debita iustitiae palma
eus suscipit᷑: ne tota contingat. & scda in suꝑ
q̃ numquã finitutta accedat. Su scipitur enim
animȩ a corpore separatio: ne dõ ab anima separa¬
to etiã ipsa separetur acorpore. ac sic totuis homi¬
nis pͥma morte cõpleta scda excipiat sempit̾na.
Quo cnxa. mors quidẽ ut dixi. cũ eã morientes pati¬
untur. cũq in eis ut moriant᷑ facit. nemini bona
ẽ: s laudabilit̾ colerat᷑ ꝓtenendo uł ad ipiscendo

Expanded text:
suam non cunctarentur inpendere, in eos usus redacsuam non cunctarentur inpendere, in eos usus redactum esse monstrauit, quod ad poenam peccati antea fuerat constitutum, ut inde iustitiae fructus uberior nasceretur. Mors ergo non ideo bonum uideri debet, quia in tantam utilitatem non ui sua, sed diuina opitulatione conuersa est, ut, quae tunc metuenda proposita est, ne peccatum committeretur, nunc suscipienda proponatur, ut peccatum non committatur commissumque deleatur magnaeque uictoriae debita iustitiae palma eius suscipitur, ne tota contingat et secunda insuper, quae numquam finiatur, accedat. Suscipitur enim animae a corpore separatio, ne Deo ab anima separato etiam ipsa separetur a corpore, ac sic totius hominis prima morte conpleta secunda excipiat sempiterna. Quocirca mors quidem, ut dixi, cum eam morientes patiuntur cumque in eis ut moriantur facit, nemini bona est, sed laudabiliter toleraretur pro tenendo uel adipiscendo
Abbreviated transcription (Latin):
dnte mortẽ Nelaudes homenẽ quẽ quã. Dicamꝰ
tuã cũ accidit: pꝰ morcẽ illius uł illius factũ ẽ.
luid uł illud. Dicamꝰ & de p̃senti tempore ut
possumus: uelut cũ ita loqium᷑ ⁊ Moriens ille
cestitus ẽ & illis atq illis illud acq illud mori¬
ens dereliquit: quãuis hoc nͥ uiuens om̃mo
furre ñ posset. Ꝙ potuis ance mortẽ fecerit Ñ
imnte. Loquam᷑ etiã sic̃ loquit᷑ scripturai diuma:
qꝵ mortuos quoq ñ pꝰ mortẽ s inmorce ẽẽ non
nus. nec tam̃ eo mͦ possumus dicere eos qͥ iam
snt moitu morientes. Non enĩ adhuc mori¬
ntur: qui quantũ aitinet ad corporis moitẽ
dequa iune diserimꝰ. ⁊ã sunt de corporib se¬

Expanded text:
Dicamus etiam cum acciderit: Post mortem illius uel illius factum est illud aut illud. Dicamus et de praesenti tempore ut possumus, uelut cum ita loquimur: Moriens ille testatus est, et: Illis adque illis illud adque illud moriens dereliquit; quamuis hoc nisi uiuens omnino facere non posset et potius hoc ante mortem fecerit, non in morte. Loquamur etiam sicut loquitur scriptura diuina, quae mortuos quoque non post mortem, sed in morte esse non entes, nec tamen eo modo possumus dicere eos, qui iam sunt mortui, morientes. Non enim adhuc moriuntur, qui, quantum adtinet ad corporis mortem, de qua nunc disserimus, iam sunt a corporibus se
Abbreviated transcription (Latin):
tio  Si aũ ñ ẽ. in morte. quid ẽ. uitȩ ipsa de tu¬
tio Nonenĩ frustra cũ uita fuerit corpou ita
de tracta. post mortẽ iã dr̃: nͥ qr mors erat cua
detraheretur. Nam si ea detracta non ẽ. homo
mmorte s pꝰ mortẽ. quando nͥ cũ detrahitͥ eric

Expanded text:
tio? Si autem non est in morte, quid est uitae ipsa detractio? Non enim frustra, cum uita fuerit corpori tota detracta, post mortem iam dicitur, nisi quia mors erat, cum detraheretur. Nam si ea detracta non est homo in morte, sed post mortem: quando, nisi cum detrahitur, erit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicatur & moriens. cũ uigilans & dormens
simul eẽ ñ possit: quȩrendũ ẽ. quando erit mo¬
ens. & enĩ antequã mors ueniat ñ ẽ. morins
ħuiuens: cũ u̾ mors uenerit. mortuus erit in
moriens. Illud gͦ ẽ. ad huc ante morcẽ. hoc un
post mortẽ. Quando gͦ in morte. tune ẽ moutt
moriens. mortuusq reddant᷑. Quando itaq se
mouens id ẽ. inmorte. uͥ neq sit uiuens qđ a
ante mortẽ. neq mortuus qđ ẽ. pꝰ mortẽ sedas¬
ens idẽ. inmorte: difficillime defuit᷑. Quid
qͥ ppe ẽ. anima in corpore maxime si etiã senes
ad sit ꝓculdubio uiuit homo qͥ consta ȩx ati
& corpore: ac ꝑhos ad hue ante morẽ uns
imimoete aẽ dicendus ẽ. Cũ uͦ anima abscesseri

Expanded text:
esse dicatur et moriens, cum vigilans et dormiens simul esse non possit: quaerendum est quando erit moriens. Etenim antequam mors veniat, non est moriens, sed vivens: cum vero mors venerit, mortuus erit, non moriens. Illud ergo est adhuc ante mortem, hoc jam post mortem. Quando ergo in morte? tunc enim estmoriens mortuusque reddantur. Quando itaque sit moriens, id est in morte, ubi neque sit uiuens, quod est ante mortem, neque mortuus, quod est post mortem, sed moriens, id est in morte, difficillime definitur. Quamdiu quippe est anima in corpore, maxime si etiam sensus adsit, procul dubio uiuit homo, qui constat ex anima et corpore, ac per hoc adhuc ante mortem, non in morte esse dicendus est; cum uero anima a
Abbreviated transcription (Latin):
patientiae: ñ aufert uocabulũ poene. Ita cum
exhominib pͥmis ꝑpetuata ꝓpagine ꝓculdubio
sit mors poena nascentis: tam̃ si ꝓ pietate iustitiaq
pendatur fit gła renascentis. & cũ sit mors pec.¬
ati retributio: aliquando impetrat ut nichilre¬
rgenerationis lauacro ꝑxͥ confessione moriun᷑:
anũ eis ualec ad dimietenda peccata. quantũ
sabluerent᷑ saero fonte baptismatis. Qui enim
dix̃ si quis non renatus fuerit exaqua & spũ scõ
ñ intrabit in regnũ geloꝵ : alia sententia ⁊stos
fict exceptos. uͥ ñ minus generaliter ait. Qui

Expanded text:
patientiae, non aufert uocabulum poenae. Ita cum patientiae, non aufert uocabulum poenae. Ita cum ex hominis primi perpetuata propagine procul dubio sit mors poena nascentis. tamen si pro pietate iustitiaque pendatur, fit gloria renascentis; et cum sit mors peccati retributio, aliquando inpetrat, ut nihil reregenerationis lauacro pro Christi confessione moriuntur, tantum eis ualet ad dimittenda peccata, quantum si abluerentur sacro fonte baptismatis. Qui enim dixit: Si quis non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum, alia sententia istos fecit exceptos, ubi non m