comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hieͣ .x. Speculator ephraum cũ deo. ꝓpħa
laqueus tortuosus: suꝑ om̃s uias eius.
Insaniam indomo dei confixert̃: cor-¬
ruptist̃ scd̃m diem collis. Recordabit᷑
iniqͥtatis eoꝵ: ulciscet᷑ suꝑ peccata eoꝵ.
Idcirco ds̃ pͥncipes dedit. ut ppłm cor¬
rigerent delinquentem: & adrectũ
iter retraherent. Unde & ad hiezechi-¬
el loqͥt᷑. Speculatorẽ ce dedi domui
isrł. Ergo & hieroboam quasi specu-¬
lator datꝰ inppło ẽ: & quasi ꝓpħa cũ
deo meoͬ hocẽ cũ dõ qͥ hȩc osee loq̃r.
At ille iuxta id qͦd suprascriptũ ẽ laqͦ¬
us facti ęstis speculationi. & rete ex¬
pansũ suꝑ thabor. & uictimas declina¬
stis in ꝓfundũ: ȩtiam nunc ppłi issł
laqueus appellat᷑. eo qͦd om̃s in laꝗũ
eiꝰ corruant: maxime cũ insaniam
in domo dei posuerit. siue confinxe¬
rit. id est inbethel uitulũ aureum
fecerit. hoc enim interpretat᷑ domꝰdĩ:
&tam ꝓfunde inscelere peccauerit:

Expanded text:
um. LXX: Speculator Ephraim cum Deo propheta: um. LXX: Speculator Ephraim cum Deo propheta: laqueus tortuosus super omnes vias ejus, insaniam in domo Dei confinxerunt: corrupti sunt secundum dies collis: recordabitur iniquitates eorum, ulciscetur super peccata eorum. Idcirco Deus principes dedit, ut populum corriperent delinquentem, et ad rectum iter retraherent: unde et ad Ezechiel loquitur: Speculatorem te dedi domui Israel . Ergo Jeroboam quasi speculator datus in populo est, et quasi propheta cum Deo meo, hoc est, cum Deo, qui haec Osee loquitur. At ille juxta id quod supra scriptum est: Laqueus facti estis speculationi, et rete expansum super Thabor, et victimas declinastis in profundum, etiam nunc populi Israel laqueus appellatur, eo quod omnes in laqueo ejus corruant, maxime cum insaniam in domo Dei posuerit, sive confinxerit, id est, in Bethel vitulum aureum 97 fecerit, hoc enim interpretatur domus Dei: et tam profunde in scelere peccaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd in ramoht galaad pͥncipes locuti
st̃ ad hieii. Qͥd uenit ad te iste uesanꝰe
Igit᷑ ꝓpter multitudinẽ iniqͥtatum
tuarũ. qͥbꝰ inscelere diu debachatꝰ es.
non ꝓpħam meum. s te insanũ esse
cognosce: qͥa ad hoc laborasti. ut mea
uerba calcares . Pam̃tia aqͥla uertit
ẽtnoteciñ: quã nos uel iracundiam.
uel memoriam doloris in latino pos¬
sumꝰ dicere. Diem ultionis. & retri-¬
butionis. qͥdam int̃p̃tant᷑ diem iudi¬
cii:qͣndo affliget᷑ isrł. qͥnunc dm̃ uide¬
re se iactat: & non sco sp̃u regitur. s de¬
moniaco inpartes uarias circũfert᷑
creatorẽ. Quoꝵ insania multiplex
eadem sepe repetentes. uideamꝰ lectoriᷤᷤ
prudentiȩ diffidere. breuit̃ ã monemꝰ.
insanientes contra dm̃ locunt᷑ m̃datia.
Speculator ephraim cũ dõ meo. ꝓpħa
eiꝰ. Insania in domo dei eiꝰ ꝓ funde pecca:¬
uert̃. sicut indiebꝰ gabaa. Recordabit᷑.
iniqͥtatis eoꝵ: & uisitabit peccata eoꝵ.¬

Expanded text:
quod in Ramoth Galaad principes locuti sunt ad Jehu: Quid venit ad te iste vesanus ? Igitur propter multitudinem 96 iniquitatum tuarum, quibus in scelere diu debacchatus es, non prophetam meum, sed te insanum esse cognosce, qui ad hoc laborasti, ut mea verba calcares. Pro amentia, Aquila vertit ἐγκότησιν, quam nos vel iracundiam, vel memoriam doloris, in Latino possumus dicere. Diem ultionis et retributionis, quidam interpretantur diem judicii, quando affligetur Israel, qui nunc Deum se videre jactat, et non sancto Spiritu regitur, sed daemoniaco in partes varias circumferturcreatorem: quorum vesania multiplex eadem saepe repetentes, videamur lectoris prudentiae diffidere, breviter admonemus, insanientes, contra Deum loquuntur mendacia . speculator Ephraim cum Deo meo propheta eius insania in domo Dei eius profunde peccaverunt sicut in diebus Gabaa recordabitur iniquitatis eorum et visitabit peccata eo
Abbreviated transcription (Latin):
comedentes eiꝰ carnẽ. cuiꝰ caro cybus
credentiũ est. Qcqͥd fecerint. sacri¬
ficioꝵ ordinẽ. ritũq simulantes. siue
dederint elemosinã. siue pudicitiam
reꝓmittant. siue humilitate simula¬
ta fictisq blandiciis simplices qͦsq
decipiant: nichil de huiꝰcemodi sacri

Expanded text:
comedentes ejus carnem, cujus caro cibus comedentes ejus carnem, cujus caro cibus credentium est. Quidquid fecerint, sacrificiorum ordinem ritumque simulantes, sive dederint eleemosynam, sive pudicitiam repromittant, sive humilitatem simulent, fictisque blanditiis simplices quosque decipiant, nihil de hujusce
Abbreviated transcription (Latin):
placerent: s ut multis hostiis immo¬
latis. carnes earum comederent: iux¬
ta illud qͦd dñs loqr̃ in ęuangelio am̃
am̃ dico uobis. quęritis me. ñ qr ui-
distis signa. s qͥa manducastis depa-¬
nibꝰ. & saturati estis. Om̃e enim stu-¬
dium uictimarũ in eo habent. ut
deuorent hostias: non ut ꝑ eas placeats
dño: nec suscipiet eas dñs: quas ñ illi.
s suo uentri immolauert̃. & gutturi.
Unum autem esse altare ȩccłȩ. et
unam fidem. & unũ baptisma apłs
docet. qͦd hȩretici deserentes. multa
sibi altaria fabricati st̃: non ad placan¬
dum dñm. s indelictoꝵ multitudinẽ.
ꝓpterra leges dei acciꝑe nonmerent᷑.
cũ eas quas accȩperant ante contẽꝑ se¬
rint: & siqͥd dixerint de scripturis. ne¬
quaqua diuinis uerbis. s echnicoꝵ
sensibꝰ cõparandũ est. Isti multas im¬
molant hostias. & comedunt carnes
earũi: unã xp̃i hostiam deserentes. nec

Expanded text:
placerent; sed ut, multis hostiis immoplacerent; sed ut, multis hostiis immolatis, carnes earum comederent, juxta illud quod Dominus loquitur in Evangelio: Amen, amen dico vobis, quaeritis me, non quia vidistis signa; sed quia manducastis de panibus, et saturati estis . Omne enim studium victimarum in eo habent, ut devorent hostias, non ut per eas placeant Deo: nec suscipiet eas Dominus quas non illi, sed suo ventri immolaverunt et gutturi. Unum autem esse altare in Ecclesia, et unam fidem, et unum baptisma apostolus docet , quod haeretici deserentes, multa sibi altaria 89 fabricati sunt, non ad placandum Deum, sed in delictorum multitudinem. Propterea leges Dei accipere non merentur, cum eas quas acceperant, ante contempserint. Et si quid dixerint de Scripturis, nequaquam divinis verbis, sed ethnicorum sensibus comparandum est. Isti multas immolant hostias et comedunt carnes earum, unam Christi hostiam deserentes: nec
Abbreviated transcription (Latin):
tate st̃. Hostias afferaẽ immolabunt¬
:carnes. & comedent dñs non suscipi¬
uerint hostias. & comederint carneᷤ.
tiuitatem cessabt̾ paulisꝑ ab onere
regis. & principum: & hoc patientur
qͥa ephraim princeps eoꝵ multipli¬
cauit altaria: non in qͥbꝰ immolaret
deo. s inqͥbꝰ peccatis peccata comunge¬
ret. Quȩ altaria. id est arȩ uertent᷑
ei indelictũ: ut qnͣdo plura fuerint.
tanto illiꝰ scelera duplicentur. Deinde
ut supra dixerat. qͥd faciam tͥ ephra¬
im. qͥd fatiam tͥ iuda. uelut ãbigens.
& reqͥrens quo medicamine sanaret
infirmũ. & quibꝰ consiliis peccantem
rechraeret ad salutẽ: scribam inqt¬
ꝑ moysen. S qͥd ꝓdest ultra alias
scribere: cũ contẽpserit eas qͥs ante
suscepit: Annon contẽptꝰ dei. ẽ. qnͣdo
me iubente. ut unum in hierłm eẽt
altare. ꝑ om̃s montes & colles idola
fabricatist̃. qͥbꝰ irritarent dm̃:
Altaria quoq idcirco fecert̃. nonut mͥ

Expanded text:
tatae sunt. Hostias affer, tatae sunt. Hostias affer, carnes, et comedent, et Dominus non suscipiverint hostias, et comederint carnes, tivitatem cessabunt paulisper ab onere regis et principis. Et hoc patientur quia Ephraim princeps eorum multiplicavit altaria, non in quibus immolaret Domino, sed in quibus peccatis peccata conjungeret: quae altaria, id est, arae vertentur ei in delictum, ut quanto plura fuerint, tanto illius scelera multiplicentur. Deinde ut supra dixerat: Quid faciam tibi, Ephraim? quid faciam tibi, Juda? velut ambigens et requirens, quo medicamine sanaret infirmum, et quibus consiliis peccantem retraheret ad salutem. Scribam per Moysen. Sed quid prodest ultra alias scribere, cum contempserit eas quas ante suscepit? Annon contemptus Dei est, quando, me jubente, ut unum in Jerusalem esset altare, per omnes montes et colles idola fabricati sunt, quibus irritarent Dominum? Altaria quoque idcirco fecerunt, non ut mihi
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmittens: siue turpis lucri gr̃a
om̃ia faciens. Uel certe cledit ama¬
mercedes: & cum hoc fęcerit. tradet᷑
gentibꝰ. Sicut enim gentes corpora-¬
lia simulachra uenerant᷑. sic & isti
idola deos putant quȩ de suo corde
finxert̃: & idõ reputant᷑ innumero
nationũ. Sin autem inquit nunc.
& inp̃senti scło egerint pęnitentiã.
lum. ad distintionem magni regis.
qui societatẽ cũ belial habere non
pocest: s statim ut receptꝰ fuerit. de
corde credentium fugat paruum
regem. & principes eius. Iuxta hȩ¬
braicum autem congregabuntur
in eccłam dei qui fuerant ante dis¬
ꝑsi. & mercede conduxerant sͥ natio-¬
nes. & quiescent ab onere regis: suꝑ
cens: sine nobis regnatis. atq utinã
regnaretis: & a principibꝰ qͦs habent
insynagogis diaboli constitutos.
Quia multiplicauit ephraim al
taria ad peccandũ: factȩ st̃ ei arȩ in
delictum. Scribam ei multiplices
⁊leges meas: quȩ uelut alienȩ repu¬

Expanded text:
repromittens, sive turpis lucri gratia repromittens, sive turpis lucri gratia omnia faciens. Vel certe dedit amamercedes, et cum hoc fecerit, tradetur gentibus. Sicut enim nationes corporalia simulacra venerantur: sic isti idola deos putant, quae de suo corde finxerunt, et ideo reputabuntur in numero nationum. Sin autem, inquit, nunc, et in praesenti saeculo egerint poenitentiam, lum, ad distinctionem magni regis, qui societatem cum Belial habere non potest; sed statim ut receptus fuerit, de corde credentium fugat parvum regem et principes ejus. Juxta Hebraicum autem, congregabuntur in Ecclesia Dei qui fuerant antea dispersi, et mercede sibi conduxerant nationes, et quiescent ab onere regis, 88 scens: Sine nobis regnatis: atque utinam regnetis , et a principibus quos habent in synagogis diaboli constitutos. Quia multiplicavit Ephrataria ad peccandum, factae sunt ei arae in delictum. Scribam eis multiplices leges meas, quae velut alienae compu
Abbreviated transcription (Latin):
a matoribꝰ tuis: & e contrario factum
est inte. Cũq dederint dona gen-¬
tibꝰ & mercede ad auxiliandum s
conduxeriñ nationes: congregabun᷑
adpugnam. & uinctipariter ab du¬
centur. & qͥa amant offerre ad-¬
uersariis munera. ideo paulisper
beneficium consequentur: ut non
soluant stipendia regi & pͥncipibꝰ:
donec ꝑueniant in assyrios. ubi ne¬
quaqũã tributa & stipendia dabt̃
ut liberentur: s redigent᷑ inultimã
seruitutem. De hȩreticis non ambi-¬
gimꝰ. qn uxta errorem m̃tis suȩ e¬
untes ad assyrios ascendere se putent:
non descendere. Unde dr̃ ad eos ꝑ
ysaiam. Qͥd factũ est tͥ nunc quia
ascendistis om̃s intecta uana: Quo¬
rum assyrioꝵ princeps est sensus
magnꝰ: unde insemet ipso germina¬
uit ephraim. p̃sũptione sui ȩstimanᷤᷤ
se creuisse. Siue onager factus est
solitarius: ut non in ȩccła consita. s
diaboli deserta penetraret. Amauit
munera ꝓerrore suo ipse sibi p̃mia

Expanded text:
amatoribus tuis , et econtrario factum amatoribus tuis , et econtrario factum est in te. Cumque dederit dona gentibus, et mercede ad auxiliandum sibi conduxerint nationes, congregabuntur ad pugnam, et vincti pariter abducentur. Et quia amant offerre adversariis munera, ideo paulisper beneficium consequentur, ut non solvant stipendia regi et principibus, donec perveniant in Assyrios, ubi nequaquam tributa, et stipendia dabunt ut liberi; sed redigentur in ultimam servitutem. De haereticis non ambigimus, quin juxta errorem mentis suae euntes ad Assyrios, ascendere se putent, et non descendere. Unde dicitur ad eos per Isaiam: Quid factum est tibi nunc, quia ascendistis omnes in tecta vana ? quorum Assyriorum princeps est sensus magnus. Unde in semetipso germinavit Ephraim, praesumptione sui aestimans se crevisse. Sive onager factus est solitarius, ut non Ecclesiae consita, sed diaboli deserta penetraret. Amavit pro errore suo, ipse sibi praemia
Abbreviated transcription (Latin):
ad assur: onager solitarius sͥ. Ephra¬
im munera dedert̃ amatoribꝰ suis. s
& cũ mercede conduxert̃ nationes:
Nunc congregabo eos: & quiescent
paulisꝑ ab onere regis. & principum.
Ledͣ &. Qͥla ipsi ascendert̃ ad assyri-¬
os: germinabit apud semet ipsum.
Ephraim munera dilexit: idcirco t᷑ͣ¬
detur ingentibꝰ. Nunc suscipiam eoᷤ.
& quiescent paululum: ut unguant
regem. & principes. Deuoratus est
inquit isrł: & factus est tamquam
uas inutile. siue inmundum: de quo
non supersit testa in qua hauriri
possit aqua: aut modicum quid
igniculi. Et quia factus est uas in¬
mundum: ideo ascenderunt ad as¬
syrios imitantes onagrum solitariũ:
nequaquam ut oues pasti a dño. s
male abutentes libertate sua. &
educti in captiuitatẽ: qͦs ꝓpħa plan-
git & dicit. Ephraim munera de¬
dert̃ assyriis: & conduxert̃ merce¬
de amatores suos. De qͥbꝰ scribit hie¬
rechiel. Om̃ibꝰ meretricib dantur
mercedes: tu autem dedisti mercedeᷤᷤ

Expanded text:
ssur, onager solitarius sibi: Ephraim munera dederunt amatoribus, sed et cum mercede conduxerunt nationes: nunc congregabo eos, et quiescent paulisper ab onere regis et principum. LXX: Quia ipsi ascenderunt ad Assyrios, germinavit apud semetipsum Ephraim: munera dilexerunt: idcirco tradentur in gentibus, nunc suscipiam eos, et quiescent parvum, ut ungant reges et principes. Devoratus est, inquit, Israel, et factus est tamquam vas inutile, sive immundum, de quo non supersit testa, in qua hauriri possit aqua, aut modicum quid igniculi. Et quia factus est vas immundum, ideo ascenderunt ad Assyrios imitantes onagrum solitarium: 87 nequaquam ut oves pasti a Domino, sed male abutentes libertate sua, et educti in captivitatem, quos propheta plangit et dicit: Ephraim munera dederunt Assyriis, et conduxerunt mercede amatores suos, de quibus scribit Ezechiel: Omnibus meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercedes
Abbreviated transcription (Latin):
macedone. & magnitudinẽ urbis. &
nomen acciꝑet. Qͦd autẽ inlxͣx. dr̃¬
habet᷑: s mamath. qͦd appellat᷑ desidera-¬
bile. Ex quo ꝑspicuũ ẽ. falsos esse si
stulert̃. putasse machinas egypti ci-¬
uitatẽ esse. Possumꝰ hoc qͦd dicit᷑. ecce enĩ
ꝓfecti st̃ a uastitate. egẏptꝰ congrega-¬
bit eos. memphis sepeliet eos. & de tͥbu
iuda acciꝑe. qnͣdo interfecto godolia
ab ismahele. que nabuchodonosor t̾re
p̃posuerat. reliqͥȩ ppłi cũ hieremia ꝓ¬
pħa ad egy ptũ transfugert̃. ubi perse¬
quentibꝰ postea chaldeis. uel captist̃.
uel sepulti. Desiderabile autẽ argenti
eoꝵ. qͦd urtica possedit: uillas. & oĩa
ornam̃ta uillarũ intellige: quȩ p̃cio
emunt᷑ argenti Ad̾q se qͥt᷑. lappa in
tabernaculis eoꝵ. longam significat

Expanded text:
Macedone et magnitudinem urbis et Macedone et magnitudinem urbis et nomen acciperet. Quod autem in habetur; sed MAMAD  , quod appellatur desiderabile. Ex quo perspicuum est, falsos eos esse simnstulerunt, putasse Machmas Aegypti civitatem esse. Possumus hoc quod dicitur: Ecce enim profecti sunt a vastitate, Aegyptus congregabit eos, Memphis sepeliet eos, et de tribu Juda accipere: quando, interfecto Godolia ab Ismaele, quem Nabuchodonosor terrae praeposuerat, reliquiae populi cum Jeremia propheta ad Aegyptum transfugerunt, et ibi persequentibus postea Chaldaeis, vel captae sunt, vel sepultae . Desiderabile autem argentum eorum, quod urtica possedit, villas et omnia ornamenta villarum intelligemus, quae pretio emuntur argenti. Quodque sequitur, lappa in tab
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliet eos. Desiderabile argenti¬
eoꝵ urtica hereditabit: lapꝑa in-
tabernaculis eoꝵ. LEx. Qͥd fati-¬
etis in die conuentꝰ: in die sollẽpnita¬
tis dñi: Ideo ecce ibt̃ de miseria egypti:
⁊ sucipi&e eos m̃phiᷤᷤ: ⁊ sepeli& eos machinaᷤ.
argentũ eoꝵ interitꝰ possidebit: spine
incabernaculis eoꝵ. Cũ uenerit in¬
qt dies captiuitatis. & seuissimꝰ hostiᷤ
ingruerit. quȩ mea sollempnitas ẽ.
quã ego placabilẽ habeo hostiam:
qͥa mede meis hostibꝰ uindicat. & in¬
iurie ponit modũ. & flagellat. impioᷤᷤ
filios: Qͥd gͥ fatietis indie festiuitatiᷤ
dñi: respondete. Illisq tacentibꝰ. sibi
ipse respondet: immo quȩ facturi st̃
diuinis oculis intuet᷑. Ecce inqtͥ mise¬
ria & uastitate pm̃tibꝰ. & assyrio
atq chaldeo captos ligare cupientibꝰ:
ad ȩgyptũ confugert᷑. Ibi memphiᷤᷤ
sepeliet eos: quȩ eo cẽpore erat metro¬
polis ȩgyptiꝰ antequã alexandria quȩ
prius appellabat᷑. nõ. ab alexandro

Expanded text:
os, desiderabile argentrum urtica haereditabit, lappa in tabernaculis eorum. LXX: Quid facietis in die conventus, et in die solemnitatis 94 Domini? Ideo ecce ibunt de miseria Aegypti, et suscipiet eos Memphis, et sepeliet eos Machmas, argentum eorum interitus possidebit, spinae in tabernaculis eorum. Cum venerit, inquit, dies captivitatis et saevissimus hostis ingruerit, quae mea solemnitas est? quam ego placabilem habeo hostiam? quia me de meis hostibus vindicat, et injuriae ponit modum, et flagellat impios filios. Quid igitur facietis in die festivitatis Domini? Respondete. Illisque tacentibus, sibi ipse respondet, immo quae facturi sint, divinis oculis intuetur: Ecce, inquit, miseria et vastitate prementibus, et Assyrio atque Chaldaeo captos ligare cupientibus, ad Aegyptum confugerunt. Ibi Memphis sepeliet eos, quae eo tempore erat metropolis Aegypti, antequam Alexandria, quae prius appellabatur NO  , ab Alexandro
Abbreviated transcription (Latin):
amentiȩ. L. Wenert̃ dies ul¬
tionis: uenert̃ dies recributionis
tuȩ. & affliget᷑ isrł sicut ꝓpħa in¬
saniens: homo qͥ habeat sp̃m. ꝓpter
multitudinem iniqͥtatũ tuarum
multiplicata ẽ am̃tia. Et in hoc loco
error ẽ solit᷑. Ubi enĩ int̃p̃tati sumꝰ
scito ce isrł. hoc ẽ. isrłitȩ & in hȩbreo
legit᷑. iadar: lxxͣx. tnͣstulert̃ & affliget᷑.

Expanded text:
amentiae. LXX: Venerunt dies ultionis, venerunt dies retributionis tuae, et affligetur Israel sicut propheta insaniens, homo qui habebat spiritum, propter multitudinem iniquitatum tuarum, multiplicata est amentia tua. Et in hoc loco error est solitus: ubi enim nos interpretati sumus, scitote, Israel, hoc est, Israelitae, et in Hebraeo legitur JADA
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificia nec libauert̃ dño uinum
quo inȩbruati st̃ in luxuriam: & ñ
placent ei nec illa quȩ offert̃. nec
ipsi qͥ offert̃. Sacrificia hęreticoꝵ
panis luctꝰ. ẽ. & lacrimarũ. Om̃ia
enim quȩ faciunt uertent᷑ infletũ:
nec audire potert̃. heati lugentes
qm ipsi consolabunt᷑: s e contrario
audient. ue ridentibꝰ: qͥa ipsi lugebt̃.
Qͥcqͥd offert̃. non deo. s morcui offe¬
rt̃: his uidelicet qͥ sceleratas hȩreses
confinxert̃. & qͥcũq de eoꝵ come-¬
derit uictimis: contam inabitur.
Cȩci infoueam ducent᷑ a cȩcis. Qͥc¬
qͥd fecerint. diuiciarũ causa faciunt
ut ppłm decipiant: ut domos deuo¬
rent uiduarũ. Panẽ luctꝰ possumꝰ
dicere uerba mortifera. qͥbꝰ iniqͥtatẽ
locunt᷑ contra dm̃: qͥ panis non in¬
gredit᷑ indomũ dñi. Hȩreticoꝵ¬
& enim conciliabula. non domꝰ dei
appellant᷑ s spelunca latronũ. Qͥd
fatietis indiȩ sollẽpni. indiȩ festiui-¬
tatis dñis Ecce enim ꝓfectist̃ a uasti¬

Expanded text:
sacrificia: nec libant Domino vinum quo inebriati sunt in luxuriam, et non placent ei nec illa quae offerunt, nec ipsi qui offerunt. Sacrifia haereticorum panis luctus est et lacrymarum: omnia enim quae faciunt vertentur in fletum. Nec audire poterunt: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur ; sed econtrario audient: Vae ridentibus, quia ipsi lugebunt . Quidquid offerunt non Deo, sed mortuis offerunt: his videlicet qui sceleratas haereses confinxerunt; et quicumque de eorum comederit victimis, contaminabitur, Caeci in foveam ducentur a caecis. Quidquid fecerint, deliciarum causa faciunt, ut populum decipiant, ut domos devorent viduarum. Panem luctus possumus dicere, verba mortifera, quibus iniquitatem loquuntur contra Dominum: qui panis non ingreditur in domum Dei: haereticorum enim conciliabula, non domus Dei appellantur, sed speluncae latronum. Quid facietis in die solemni, in die festivitatis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
eos & uinum m̃tiet᷑ eis. Ltx.
Noli gaudere isrł. & noli letari sicut
ppłi: quia fornicatꝰ es a dõ. Dilexisti
munera suꝑ oẽm areã tritici. Area &
corcular non cognouit eos. & uinũ
m̃titũ est illis: qͦa a dõ recesserunt.
Cũ in ꝑfundũ uenerint peccatoꝵ.
& despͥerauerint salutẽ suam: uni¬
uersa contẽpnent. Deniq & isrł re-¬
cedens a lege dei. & colens idola. ex
multis gentibꝰ unam gentem esse
se dicit: gaudens. & graculans qͥl
a dei notitia recesserit. & sit gens
mixta cũ cȩteris: & ꝓpterea corripit
eos & dicit. Ne gaudeas. ne lȩteris. nec
putes ce talem. ut st̃ cȩterę genera¬
tiones. Alit̃ enim nesciens dm̃. alit̃
punit᷑ recedens ad eo: qͥa seruus qui
scit uoluntatẽ dñi sui. & non facit eã.
uapulabit multũ. Mercedẽ fornica¬
tionis tue. areas multas & torcula-¬
ria reputasti: ut rerũ om̃ium ha-¬
bundantia fruereris. Ideo area. &
torcular. triticũ uinũq ñ facient. &

Expanded text:
eos, et vinum mentietur eis. LXX: eos, et vinum mentietur eis. LXX: Noli gaudere, Israel, et noli laetari sicut populi: quia fornicatus es a Deo tuo: dilexisti munera super omnem aream tritici. Area et torcular non cognovit eos, et vinum mentitum est illis. Qui a Deo recesserunt, cum in profundum venerint peccatorum, et desperaverint salutem suam, universa contemnent . Denique et Israel recedens a lege Dei, et colens idola, ex multis gentibus unam gentem esse se dicit: gaudens et gratulans quod a Dei notitia recesserit, et sit gens mixta cum caeteris, et propterea nunc corripit eos, et dicit: Ne gaudeas, ne laeteris, nec putes te talem esse, ut sunt caeterae nationes. Aliter enim nesciens Deum, aliter punitur recedens a Deo, quia servus qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Mercedem fornicationis tuae areas multas et torcularia reputasti, ut rerum omnium abundantia fruereris: ideo area et torcular, triticum vinumque non facient, et
Abbreviated transcription (Latin):
erant. ihi lappę. & urticę nascant᷑. &
spinȩ. Dicit᷑ & ad hȩreticos. Cũ dies
sollẽpnis aduenerit. qͥd facturi estis:
ꝑdie sollempni: aqͥla int̃p̃tatus ẽ
tempus. Ex quo manifestũ. ẽ. ñ festã
diem sonare. s tẽpus retributionis
statim enim seqͥt᷑: uenert̃ dies ulti¬
onis: uenert̃ ilies retributionis cuȩ.
Ecce uastati estis amultis hostibꝰ. as¬
syrii caldeiq uoᷤ iugulauert̃. fugistiᷤᷤ
ad scł̃m: & cȩc̃is estis nationibꝰ cõparati
Ibi uos memphis sepeliat: qͦd int̾p̃tat᷑
exore Et est sensus. Iuxta ur̃as blas¬
phemias recipietis: & qͦd locuti estis
insuppliciis sentietis. De siderabilia
hoc ẽ. dogmata. quȩ uobis arcifici
cõposueratis eloqͥo. qͦd interp̃tatur
argentũ. possidebit urtĩca: quȩ uoᷤᷤ
pa. & spina: intab̾naculis ur̃is. Spi-¬
ne qͥppe oriunt᷑ in manibꝰ eoꝵ qͥ in¬
ȩbriatist̃ calice babylonio. Et in
ȩuangłio legimꝰ. turpes cogitationeᷤ.

Expanded text:
ibi lappae et urticae nascantur 95 ac spinae. Dicitur et ad haereticos: Cum dies solemnis advenerit, quid facturi estis? Pro die solemni, Aquila interpretatus est, tempus. Ex quo manifestum est, non festum diem sonare, sed tempus retributionis: statim enim sequitur: Venerunt dies ultionis, venerunt dies retributionis tuae. Ecce vastati estis a multis hostibus: Assyrii vos Chaldaeique jugularunt, fugistis ad saeculum, et caeteris estis nationibus comparati: ibi vos Memphis sepeliet, quod interpretatur ex ore; et est sensus: juxta vestras blasphemias recipietis, et quod locuti estis, in suppliciis sentietis: desiderabilia, hoc est, dogmata quae vobis artifici composueratis eloquio, quod interpretatur argentum, possidebit urtica, quae vos pa vel spina in tabernaculis vestris, spinae quippe orientur in manibus eorum, qui inebriati sunt calice Babylonio . Et in Evangelio legimus, turpes cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
panis lugentiũ st̃. Non est enĩ lici¬
tũ de sacrificiis comedere lugentiũ:
sumꝰ dicere: ab eo qͦd parentibꝰ mor¬
tus immolent᷑. Et non solũ qͥ obtu¬
lerit.s ȩtiam qͥ comederit de huiꝰce¬
modi cẏbis: inmundus erit. Paniᷤ
enim eoꝵ. hoc est cẏbꝰ quẽ offerent.
non intrabit in domũ dñi. quȩ de¬
structa ẽ. quȩ baby lonio igne suc

Expanded text:
panes lugentium sunt. Non est enim licipanes lugentium sunt. Non est enim licitum de sacrificiis comedere lugentium, sumus dicere, ab eo quod parentibus mortuis immolentur. Et non solum qui obtulerit, sed etiam qui comederit de hujuscemodi cibis immundus erit: panis enim eorum, hoc est cibus quem offerunt, non intrabit in domum Domini, quae destructa est, quae Bab
Abbreviated transcription (Latin):
habitauert᷑ int̾ra dñi habitauit e¬
phrai inegypto: & in assyriis inmun¬
dũ comedit. Non libauert̃ dño uinũ
nec placuert̃ ei sacrificia eoꝵ: quia
panis luctꝰ eis. Om̃s qui manducaue¬
rint ea contaminabunt᷑: qͥa panes ani¬
marũ eoꝵ non intrabt̃ in domũ dñi.
Nonsolũ area. & corcular non pauit
eos. & uinũ m̃titũ ẽ. int̾ra isrł. qͣnͣdo
ꝑtriennium. & m̃ses sex cuncta ꝑier̃
s & ipsi habitatores recedent de t̾ra
dñi. & ducent᷑ int̾rã alienam: ne ha¬
bitent int̾ra scã. quã suis fornicati¬
onibꝰ polluert̃. Reuersus est in qtͥ
ȩꝓhraim inegyptũ: & in assyriis pol¬
lutum comedit. De hoc loco supra
qͥdã addidert̃. & in assyriis pollu.¬
tũ comedit: qͦd in hebraico ñ habet᷑.:
de quo iam diximꝰ. Cũ autẽ fuerĩt
inchaldea absq cẽplo. & absq altari
non placebt̃ ei qͥlibant diĩs alieni:
& qͥ incaptiuitate retinent᷑. atq in
assyriis idolotita cõmedunt: & qͣsi

Expanded text:
in terra Domini, habitavit Ephraim in Aegypto, et in Assyriis immundum comedit: non libaverunt Domino vinum, nec placuerunt ei sacrificia eorum: quasi panis luctus ejus: omnes qui manducaverint ea, contaminabuntur; quia panes animarum eorum non intrabunt in domum Domini. Non solum area, et torcular non pavit eos, et vinum mentitum est in terra Israel, quando per triennium, et menses sex cuncta perierunt, sed et ipsi habitatores recedent de terra Domini, et ducentur in terram alienam, ne habitent in terra sancta quam suis fornicationibus polluerunt. Reversus est, inquit, Ephraim in Aegyptum, et in Assyriis pollutum comedit. De hoc loco quidam supra addiderunt: et in Assyriis pollutum comedit, quod in Hebraico non habetur, de quo jam diximus. Cum autem fuerint in Chaldaea absque templo et absque altari, non placebunt ei, qui libant diis alienis, et qui in captivitate retinentur atque in Assyriis idolothyta comedunt, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tas. E emittã ignẽ inciuitates eiꝰ: et
deuorabit fundam̃ta illiꝰ. Inter anno.¬
õrian. id ẽ. iniqͥtatẽ. & peccatũ. hoc int̃¬
est. qͦd iniqͥtas ante legẽ. peccatũ post
legẽ. ẽ. Et qͥ ꝑmaneis indelictis. iniqͥta¬
tis eoꝵ dñs recordabit᷑ qua ante legẽ
cõmiserant: peccatoꝵ autẽ ñ recordabi¬
tur: s faciet ulcionẽ. Ideo autẽ & ue¬
terum iniqͥtatũ recordabit᷑. & pecca¬
ta pristina uisitabit: qͥa inȩgyptum¬
st̃ reuersi uel auxilia postulantes: uel
eosdem colentes deos inqͥbꝰ prius er¬
est isrł factoris sui. & edificauit simu¬
lachra in excelsis: totos colles. & monteᷤᷤ
& umbrosas arbores. ba̾alim. & astaroth.
& aliis idolis consecrans. Iudas quoq
incelligens isrłem dedei animo reces¬
sisse. & uisitata eoꝵ esse peccata:. non ẽ
conuersus ad dñm s inurbiũ munici-

Expanded text:
tas, et emittam ignem in civitates ejus, et devorabit fundamenta ejus. Inter ἀνομίαν, id est, iniquitatem, et peccatum, hoc interest, quod iniquitas ante legem, peccatum post legem est, et qui permanent in delictis, iniquitates eorum Dominus recordabitur, quas ante legem commiserant: peccatorum autem non recordabitur, sed faciet ultionem. Ideo autem et veterum iniquitatem recordabitur, et peccata pristina visitabit: quia in Aegyptumnt reversi, vel auxilia postulantes, vel eosdem colentes deos, in quibus prius erest enim Israel factoris sui, et aedificavit delubra in excelsis, totos colles et montes, et umbrosas arbores, Baal et Astaroth, et 90 aliis idolis consecrans. Judas quoque intelligens Israelem de Dei amore recessisse, et visitata eorum peccata esse, non est conversus ad Dominum, sed in urbium mun
Abbreviated transcription (Latin):
ut interirent: s qͥa uertert̃. ideo in-¬
terierunt. Neq enĩ hac ratione fe¬
cert̃. ut perirent: s qͥa fecert̃. idor¬
coperiert̃. Miectꝰ est uitulus cuus
samaria: iratꝰ est furor m̃s in eis:
Usq qͦ non potert̃ emundaris᷑ qͥa ex¬
m̃s suꝑ eos. Usq qͦ non potert̃ emun-¬
dari. In isrł. & hoc artifex fecit. & ñ est
ds̃: qͥa seducens erat uitulus tuus
samaria. In eo loco in quo nos posui¬
mꝰ aranearũ telas: inhebraico sqͥptũ ẽ
litterarũi: non ut qͥdam falso putant.¬

Expanded text:
ut interirent; sed quia verterunt, ideo inut interirent; sed quia verterunt, ideo interierunt. Neque enim hac ratione fecerunt, ut perirent; sed quia fecerunt, idcirco perierunt. Projectus est vitulus tuus, Samaria. Iratus est furor meus in eis: usqmeus super eos: usquequo non poterunt emundari in Israel? et hoc artifex fecit, et non est Deus: quia seducens erat vitulus tuus, Samaria. In eo loco, in quo nos posuimus aranearum telas, in Hebraico scriptum est litteram penultimam: non ut quidam falso putant
Abbreviated transcription (Latin):
fueris ut aqͥla: inde detraham te
dicit dñs. O culus quoq qͥ irri-¬
det patrem. & despicit senectutẽ
matris. effodit᷑ a cõrruis: & deuorãt
eum pulli aqͥlarum: ꝑdiabolum
& demones. clarũ uisionis suȩ
lum̃ amittens. Unde & in lege p̃¬
cipit᷑: ut non comedamꝰ aquilam.
Fec gͥaqͥla uenit super hȩreticorum¬
conciliabula. q̃ qͦndam fuerãt domꝰ
dñi: & idcirco uenit. qͥa p̃uaricati
st̃ fȩdus eius. & legẽ dei religͤr̃.¬
& sine causa inuocant᷑ eum. & dicũt
deus m̃s es: & cognouimꝰ de nos qui
uocam᷑ isrł. cernentes dm̃ꝰ & uocam᷑
nomine xp̃iano. frustra inquit
hoc faciunt. cũ ipsi reges constitue¬
rint. & contra meam fecerint uo¬
luntatẽ: & principes habeant ad¬
uersarios meos. qͦs ego nescio: quia
mei noticiam non merent᷑. Argen¬
tũ quoq suum. & aurum. qcquid
habere poterant naturaliter. ser-¬
monis. ac sensus uertert̃ inidola. qͦ
de suo corde finxert̃: & uertert̃. non

Expanded text:
fueris ut aquila, inde detraham te, fueris ut aquila, inde detraham te, dicit Dominus . Oculus quoque qui irridet patrem, et despicit senectutem matris, effodietur a corvis, et devorabunt eum pulli aquilarum : per diabolum ac daemones, clarum visionis suae lumen amittens. Unde in Lege praecipitur, ut non comedamus aquilam . Haec igitur aquila venit super haereticorumconciliabula, quae quondam fuerant domus Domini: et idcirco venit, quia praevaricati sunt foedus ejus, et legem Dei dert eum, et dicunt: Deus meus es, et cognovimus te, nos qui vocamur Israel, cernentes Deum, et vocamur nomine Christiano. Frustra, inquit, haec faciunt, cum ipsi sibi reges constituerint, et contra meam fecerint voluntatem, et principes habeant adversarios meos, quos ego nescio, quia mei notitiam non merentur. Argentum quoque suum, et aurum, et quidquid habere poterant naturaliter, sermones ac sensus verterunt in idola, quae de suo corde finxerunt: et verterunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
cert̃: & non eis suffecit hoc scelus:
nisi maiori impietati facinꝰ duplica¬
rent: E argentũ suum. & aurum
qͦd acceperant addiuicias. & ornatũ.
inidola uerterent. Ergo saul non
exuoluntate dei. s ex ppłi errore
factus est rex. Et qͥa radicem pie-¬
tatis non habuit: statim ut regna¬
re cȩpit. impietate succensus estͦ.
Potest hoc qͦd dicit. ipsi regnauer̃
& non ex me. pͥncipes extitert̃ & ñ
cognoui.ętiam de hieroboam accipi
filio nabath: & de cȩteris pͥncipibuᷤᷤ
qͥ ei in imperio successert̃. Nec statĩ
qͥa ds salomoni irat᷑. regnũ eiꝰ di¬
uidi uoluit: idcirco isrł bene susce¬
ƿit regem. Debuerat enim iuxta
legis precepta in t̾rogare dñm: an
uellet hoc fieri. Nam & desaluato
re dicit᷑. qͦd oporteat qͥdem cͣdi
filium hominis: s ue illi ꝑquem
tradendus sit. Diabolum qͥ pone¬
re cupit suꝑ astra cęli nidũ suum¬
& aqͥlã sepissime legimꝰ. Si exaltatꝰ

Expanded text:
terunt. Et non eis suffecit hoc scelus, terunt. Et non eis suffecit hoc scelus, nisi majori impietate facinus duplicarent, ut argentum suum et aurum quod acceperant ad divitias et ornatum, in idola verterent. Ergo Saul non ex voluntate Dei, sed ex populi errore rex factus est. Et quia radicem pietatis non habuit, statim ut regnare coepit, impietate succensus est. Potest hoc quod dicit: Ipsi regnaverunt, et non ex me: principes exstiterunt, et non cognovi, etiam de Jeroboam accipi filio Nabath, et de caeteris principibus, qui ei in imperio successerunt. Nec statim, quia Deus Salomoni iratus, regnum ejus dividi voluit, idcirco Israel bene suscepit regem. Debuerat enim juxta legis praecepta interrogare Dominum, an vellet hoc fieri. Nam de Salvatore 83 dicitur: quod oporteat quidem tradi Filium hominis, sed vae illi, per quem tradendus sit . Diabolum qui ponere cupit supra astra coeli nidum suum, aquilam saepissime legimus: Si exaltatus
Abbreviated transcription (Latin):
ductum intrandi inlibanũ. hoc ẽ
intemplũ dei: iuxta zachariam
ꝓpħam. in quo scriptũ ẽ. Aperili¬
bane portas cuas: & comedat igniᷤᷤ¬
tuba. ut uocifereris. & dicas. qͣsi
aqͥla suꝑ domũ dei. regem uenire
chaldeũ: non obaliã causam iubeo.
nisi qͦd transgressi st̃ fȩdus meũ:
& meas cerimonias reliquert̃. Un¬
de tẽpore necessitatis. & angustiȩ̨.
quando captiuitas uenerit me
inuocabunt: & dicent. ds̃ m̃s. cogno¬
uimꝰ te isrł. Nos qͥ appellam᷑ israel
scimꝰ ce.atq cognoscimꝰ: & nom̃ iacob.
qͥ t̾ placuit seruamꝰ antiquu. ut
dicam᷑ͦ isrł. Qͥbꝰ respondit dñs. Qͦ¬
modo uocamini isrł. cũ isrł eiecerit
bonũ. id est dñm dm̃ suum: a quo
apƿellatꝰ est isrł ͦ Id circo quia isrł
ꝓiecit bonũ: in imicus hoc est assy-¬
rius ꝑsequet᷑ eũ. atq comp̃hendet:
qͥ me rege deserto. peciert s regem.
contra uoluntatem meã. Deniq
eis imperia. & filios eoꝵ ac filias dic̃

Expanded text:
ductum intrandi in Libanum, hoc est, ductum intrandi in Libanum, hoc est, in templum Dei. Juxta Zachariam prophetam, in quo scriptum est: Aperi, Libane, portas tuas, et comedat ignituba, ut vocifereris et dicas, quasi aquila super domum Domini, regem venire Chaldaeorum, non aliam ob causam jubeo, nisi quod transgressi sunt foedus meum, et meas caeremonias reliquerunt. Unde tempore necessitatis et angustiae, quando captivitas venerit, me invocabunt et dicent: Deus meus, cognovimus te, Israel; nos qui appellamur Israel, scimus te atque cognoscimus, et nomen Jacob, qui tibi placuit, servamus antiquum, ut dicamur Israel. Quibus respondit Dominus: Quomodo vocamini Israel, cum Israel projecerit bonum, id est, Dominum Deum suum, a quo appellatus est Israel? Idcirco quia Israel projecit bonum, inimicus, hoc est, Assyrius persequetur eum, atque comprehendet: qui, me rege deserto, petierunt sibi regem, contra voluntatem Dei  Al. meaimperia, et filios eorum ac filias dicit
Abbreviated transcription (Latin):
magistros quiblasphemiam ȩ¬
gypti st̃ secuti: om̃ia insinu suo
libidini seruientia. & c̾rena reti-¬
nere: uel certe inportu. & refugio
nauigationis suȩ. nichil p̾ciosarũ
mercium. s t̾rena conqͥrere. Nos
autem sequentes hȩbraicam ue-¬
ritatem: cęptũ explanationis cexi¬
mus ordinem. Precipitur ꝓpħȩ :
& dicit᷑ ad eũ. Ingutture tuo sit
tuba̾. hoc est sic exalta uocẽ tuã.
ut tubȩ similis sit. ut plurimi au¬
diant: qͥa plurimi peccauerunt.
Cũq exaltaueris uocem tuam.
hoc dicito cũ clamore: quasi aqͥla
suꝑ domum dñi & est sensus: ue¬
niet nabuchodonosor cũ om̃i exer¬
citu suo. tam raptim. tamq uelocit᷑.
ut aqͥlȩ imitet᷑ uolatũ festinantis
ad predam: & ueniet non ad alium
locũ. s ad iħrłm in qͣ tẽplum dñi
sitũ est. ut eam destruat. atq sub¬
uertat. De hac aqͥla & ierechiel
plenius loquit᷑: magnarũ alarum.
plumarũq. & unguiũ: quȩ habet

Expanded text:
magistros, qui blasphemiam Aemagistros, qui blasphemiam Aegypti sunt secuti, omnia in sinu suo libidini servientia et terrena retinere: vel certe in portu et refugio navigationis suae, nihil pretiosarum mercium, sed terrena conquirere. Nos autem sequentes veritatem Hebraicam, coeptae explanationis texamus ordinem. Praecipitur prophetae, et dicitur ad eum: In gutture tuo sit tuba, hoc est, sic exalta vocem tuam, ut tubae similis sit: ut plurimi audiant, quia plurimi peccaverunt. Cumque exaltaveris vocem tuam, hoc dicito cum clamore, quasi aquila super domum Domini, et est sensus: Veniet Nabuchodonosor cum omni exercitu suo tam raptim, tam velociter, ut aquilae imitetur volatum festinantis ad praedam: et veniet non ad alium locum, sed ad Jerusalem, in qua templum Dei situm est, 82 ut eam destruat atque subvertat. De hac aquila et Ezechiel plenius loquitur : magnarum alarum plumarumque et unguium; quae habet
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsi regnauert̃ & non exme: pͥncipeᷤᷤ
:extitert̃. & non cognoui. Argentũ
suum. & aurũ suum fecert̃ s idola:
ut interirent. Lxx. Insinu eor
quasi terra. sicut aqͥla suꝑ domũ
dñi. ꝓ eo qͦd transgressi st̃ testam̃tũ
meum: & contra legem meam im-
cognouumꝰ te: qͥa isrł aduersatꝰ est
bona. In imicũ secuti st̃. sibimet ipsiꝰ
regnauert̃. & non ꝑ me: principes
excitert̃. & non indicauerunt mͥ.
Argentum suum. & aurũ suum fe¬
cerunt sͥ idola: ut dispereant. Hoc
qͦd nos incerpretati sumꝰ inguttu¬
re tuo sit tuba: ꝓ quo in hȩbreo scͥp¬
tum est. alecar scrhar: & aquila.
& sẏminachus. & theodotio. similit̃
transtulerunt. Soli lxͣx dixerunt :
insinu eoꝵ quasi terra. Qd qͥd sig-¬
nificet. incertũ est. Quidã eni᷑
ȩstimant sinum dupliciter accipi:
& inferiorem partẽ uestimenti.
a genitalibꝰ usq ad pedes: & colphũ
maris. id est sinũ. Uerbi gr̃a. Adri¬
atici. & ionii. & ꝓpontidis. falsosq

Expanded text:
 non ex me: principes exstiterunt, et non cognovi. Argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut interirent. LXX: In sinu eorum quasi terra sicut aquila super domum Domini: pro eo quod transgressi sunt testamentum meum, et contra legem meam impicognovimus te: quia Israel aversatus est bona: inimicum persecuti sunt, ex semetipsis regnaverunt, et non per me: principes exstiterunt, et non indicaverunt mihi: argentum suum et aurum suum fecerunt sibi idola, ut dispereant. Hoc quod interpretati sumus, in gutture tuo sit tuba, pro quo in Hebraeo scriptum est, ALECHCHAC SOPHAR  , Aquila et Symmachus et Theodotio similiter transtulerunt. Soli Septuaginta dixerunt: in sinu eorum quasi terra: quod quid significet, incertum est. Quidam enim aestimant sinum dupliciter accipi, et inferiorem partem vestimenti a genitalibus usque ad pedes: et colpum maris, id est, sinum, verbi gratia, Hadriatici, et Ionii, et Propontidis, falsosque
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Ab occultis meis munda me dñe:
& ab alienis parce seruo tuo. Qͥ si
iusto uiro non fuerint dñati. tunc
inmaculatus erit. & mundabitur
Sa delicto maximo. Deuoratꝰ. ẽ. israel:
nunc factus. ẽ innationibus. quasi
uas inmundum. Septuaginta ꝓ in-¬
mundo in utile transtulert̃: cȩtera si¬
militer. Inmundũ uas. siue inutile.
hębrei matulam uocant: qua ad susci¬
pienda. & ꝓicienda stercora uti solemꝰ.
Huius inmundiciȩ idolatras & hereti¬
& ethnicis miscuert̃: Talis erat ie cho¬
nias idolis mancipat᷑: de quo ꝑ hiere¬
miam loq̃r deus. In honorat᷑ est ie.¬
chonias: sicut uas cuiꝰ nulla ẽ. utilitas.
Econtrario paulus qͥ dicere poterat.
& argenteũqͥa habebat sapientiam.
& eloquium. quo xp̃i ȩuangelium
p̃dicabat. Qͦd autem dicit deuoratꝰ
est. uel absortꝰ: hoc significat. qͦd mnt̾

Expanded text:
mo: Ab occultis meis munda me, Domine, mo: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Qui si justo viro non fuerint dominati, tunc immaculatus erit, et mundabitur a delicto maximo. Devoratus est Israel, nunc factus est in nationibus quasi vas immundum. Septuaginta pro immundo, inutile transtulerunt, caetera similiter. Immundum vas, sive inutile, Hebraei matulam vocant, qua ad suscipienda et projicienda stercora uti solemus. Huic immunditiae idololatras et haereti ethnicis miscuerunt? Talis erat Jechonias idolis mancipatus, de quo per Jeremiam loquitur Deus: Inhonoratus est Jechonias, sicut vas cujus nulla est utilitas . Econtrario Paulus qui dicere poterat: et argenteum: quia habebat sapientiam, et eloquium, quo Christi Evangelium praedicabat. Quod autem dicit, devoratus est, vel absorptus, hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
runtur om̃i uento doctrinȩ.Cũq
uentũ seminauerint: metent tͣbi¬
nes & cẽpestates. Et primũ qͥdẽ culmꝰ.
hoc ẽ stipula. non erit ex his seminibꝰ:
nec aliquã potert̃ speciem segetis
habere fecundȩ. Qͦd siraro acciderit.
ut eccłastici ꝗd dogmatis habere si¬
mile uideant᷑: ipsũ germ̃. & spica fa-¬
rinam ñ faciet: in cuiꝰ farinȩ satis tribꝰ
mittit ferm̃tũ ȩuangelica mulier:
ut & sp̃c quo sentimꝰ. & anima qua
uiuimꝰ. & corpꝰ qͦ incedimꝰ. in unũ sp̃m scm̃¬
redigant᷑. iuxta apłm. in ipso uiuimꝰ mo¬
uem᷑. ⁊ sumꝰ. Qd si raro accidit hereticiꝰ. ut fa-¬
rinã qͦ sem̃tiᷤ eoꝵ faciat: de hac farina fi& sub¬
cnericius panis. qͥ non reuersat᷑. & qm
alieni comedent. Unde & nunc ait.
Qͦd si fecerit farinam: alieni come¬
dent eam. Alienoᷤᷤ autẽ illos debemꝰ
accipere: de qͥbꝰ scͥptũ est. Filii alieni
m̃titi st̃ mͥ. & inoctauo decimo psal-¬

Expanded text:
runtur omni vento doctrinae. Cumque runtur omni vento doctrinae. Cumque ventum seminaverint, metent turbines et tempestates, et primum quidem culmus, hoc est, stipula non erit ex his seminibus, nec aliquam poterunt speciem segetis habere fecundae. Quod si raro acciderit, ut Ecclesiastici quid dogmatis simile habere videantur: ipsum germen et spica farinam non faciet. In cujus farinae satis tribus mittit fermentum Evangelica mulier : ut et spiritus quo sentimus, et anima qua vivimus, et corpus quo incedimus, in unum stolum: In ipso vivimus, movemur et sumus . Quod si raro acciderit haereticis, ut farinam quoque sementis eorum faciat, de hac farina fiet subcinericius panis, qui non reversatur, et quem alieni comedent. Unde et nunc ait: Quod et si fecerit farinam, alieni comedent eam. 86 Alienos autem illos debemus accipere, de quibus scriptum est: Filii alieni mentiti sunt mihi . Et in octavo decimo psal
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. quȩ leui rũpunt᷑ ad tactu. Qͥa
uentũ seminabt̃: & curbinẽ metent.
Culmꝰ stans. ñ ẽ in eis germ̃: non fa¬
ciet farinã. Qͦd si & fecerit: alieni
comedent eam. Lx. Qͥa corrup-¬
ta uento seminauert̃: & subuersio
eoꝵ suscipiet ea: manipulus non
habet uires ut faciat farinã: Qͦd si
& fecerit. alieni comedent eam. A¬
ranearũ celis samariȩ uiculũ cõpa-¬
rarat: idcirco metapħoram seruat
in reliqͥs ut qͦs aranearũ lixerat
telas. cõpararet uento. & turbini. cul¬
misq non stantibꝰ. & si steterint. fa-¬
rinam non habentibꝰ: & si farinam
inquit fecerint. ab aliis deuorabit᷑.
Et quia tam de hȩreticis. quanidehiᷤᷤ
qui insamaria fabricati st̃ idola. cõ-¬
munis est sensus: cõmunit̾ disputan-¬
dunȩst. Isti uentũ seminant. siue qͦͤ
auento corrupta st̃ semina. quȩ me-¬
dullam non habent. quȩ greci
seminantes. in ania. uacuaq recipiunt:
immo seminantes in carne. de carne
metunt corruptionem: & circũfe-¬

Expanded text:
levi rumpuntur attactu. Quia ventum seminabunt, et turbinem metent: culmus stans, non est in eo germen, non faciet farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. LXX: Quia corrupta vento seminaverunt, et subversio eorum suscipiet ea: manipulus non habens vires ut faciat farinam: quod et si fecerit, alieni comedent eam. Aranearum telis, Samariae vitulum comparat: idcirco metaphoram servat in reliquis, ut quos aranearum telas dixerat, comparet vento, et turbini, culmisque non stantibus: et si steterint, farinam non habentibus; et si farinam, inquit, fecerint, ab aliis devorabitur. Et quia tam de haereticis quam de his, qui in Samaria fabricati sunt idola, communis est sensus, communiter disputandum est. Isti ventum seminant, sive quae a vento corrupta sunt semina, quae medullam non habent, quam Graeci seminantes, inania vacuaque recipiunt: immo seminantes in carne, de carne metunt corruptionem, et circumfe
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩretici quoq inmalicia oꝑum
suoꝵ lȩtificauert̃ regẽ diabolũ:
& inm̃daciis suis dogmatũ ꝑuer-¬
soꝵ pͥncipes: haut dubium quin
mundi huiꝰ quoꝵ falsã sapientiã
destruit ds̃. possumꝰ regem apud
hęreticos dicere. qͥ primus hȩresim
repꝑit: & pͥncipes eos. qͥ p̃positi hȩ¬
reticoꝵ ppłis falsũ sͥ uendicant
sacerdociũ. & simul notandum:
qͦd inpeccatis nr̃is gaudeant con-¬
trariȩ fortitudines. & rectores ac
pͥncipes cenebrarũ istarũ. Os adult̾an¬
teᷤ. qͣsi clibanꝰ succensꝰ a coquente. Qeuit
paululũ ciuitaᷤᷤ a ꝯmixtione ferm̃ti: donec
ferm̃taret᷑ totũ. lxxͣ. Om̃s adulteranteᷤᷤ
quasi clibanꝰ ardens ad coquendũ:

Expanded text:
itia operum suorum laetificaverunt regem diabolum, et in mendaciis dogmatum perversorum principes, haud dubium quin mundi hujus, quorum falsam sapientiam destruit Deus. Possumus regem apud haereticos dicere, qui primus haeresim reperit, et principes eos qui praepositi haereticorum populis, falsum sibi vindicant sacerdotium. Et simul notandum, quod in peccatis nostris gaudeant contrariae fortitudines et rectores ac principes tenebrarum istarum. Omnes adulterantes quasi clibanus succensus a coquente: quievit paululum civitas a commixtione fermenti, donec fermentaretur totum. LXX: Omnes adulterantes qua
Abbreviated transcription (Latin):
dei dicere. ululatꝰ lupoꝵ. & uacca-¬
rũ insanientium sonitꝰ est. Raro
hereticus diligit castitatẽ: & qͥcũq
manicheus. & marcion. & arrius.
& tatianus. & instauratores ueteris
hȩreseos. uenenato ore mella ꝓmit¬
tunt. Cȩtera iuxta apłm quȩ se¬
creto agunt. curpȩ est dicere. Suꝑ
triticũ & uinũ ruminabant: reces:

Expanded text:
Dei dicere, ululatus luporum et bacchaDei dicere, ululatus luporum et baccharum insanientium sonitus est. Raro haereticus diligit castitatem, et quicumqManichaeus, et Marcion, et Arius, et Tatianus, et instauratores veteris haereseos, venenato ore mella promittunt. Caeterum juxta Apostolum, quae secrete agunt, turpe est dicere . Super triticum et vinum rumina
Abbreviated transcription (Latin):
cuiisrł. qͥ te eduxert̃ de terra egẏpti:
&e non clamauert̃ ad dñm in corde suo:
s midolatriȩ fornicationibꝰ uoluta¬
bantur.. Siue qͥa dȩmonũ cultum
sequit᷑ libido. & luxuria: qͥa colebant
dȩmones. consequenter instar porcoꝵ.
incȩno libidinũ uersabantur. & pul¬
chre cantica idolis seruientium. ñ
carmina indm̃. s ululatũ appellat.
Suꝑ hȩreticis facilis interp̃tatio est.
qͦd uȩ habeant sẽpiternũ. qͥa recesse¬
rinta dõ: & miseri sint. qͥa reliquerint
creatorẽ suum qͥ redemit eos sangui-¬
ne suo:. Et ipsi loquant᷑ contra eum
m̃datia. impia falsitatis dogmata
componentes: & non clament incor-¬
dibꝰ suis. s ululent semꝑ inconcili¬
abulis: quȩ pulchrȩ cubilia appellat.
& ferarũ lustra. Istiusmodi ñ posst̃
dicere. Iauabo ꝑ singłas noctes lec¬
tũ meũł lacrimis meis stratum me¬
um rigabo: s uolutant᷑ in sordibꝰ
libidinũ: uacant stupris. & quiquid
locunt᷑ & putauerint se in laudes

Expanded text:
e eduxerunt de terra Aegypti , et non clamaverunt ad Dominum in corde suo, sed in idololatriae fornicationibus volutabantur. Sive quia daemonum cultum sequitur libido et luxuria, qui colebant daemones, consequenter instar porcorum in coeno libidinum versabantur. Et pulchre cantica idolis servientium, non carmina in Deum, sed ululatum appellat. Super haereticis facilis interpretatio est, quod vae habeant sempiternum, quia recessesunt a Deo, et miseri sunt, quia reliquerunt Creatorem suum qui redemit eos sanguine suo: et ipsi loquuntur contra eum mendacia, impia falsitatis dogmata componentes, et non clamant in cordibus suis, sed ululant semper in conciliabulis, quae pulchre cubilia appellat, et ferarum lustra. Istiusmodi non possunt dicere: Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo : sed volutantur in sordibus libidinum, vacant stupris, et quidquid loquuntur et putaverint se in laudem
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemauert̃: hoc idem facienteᷤᷤ
infalsi nominis eccła. qđ faciebant
eo cẽpore. quo inegypto scłi mora¬
bantur. hoc est quando gentiles
erant. Om̃s enim hereticoꝵ. & gen¬
tium questiones eẽdem st̃: quia ñ
scripturarum auctoritatẽ. s huma¬
ne rationis sensum secunt᷑. Ingutt᷑e

Expanded text:
blasphemaverunt: hoc idem facientes blasphemaverunt: hoc idem facientes in falsi nominis Ecclesia, quod faciebant eo tempore quo in Aegypto saeculi morabantur, hoc est, quando gentiles erant. Omnes enim haereticorum et gentilium quaestiones eaedem sunt, quia non Scripturarum 81 auctoritatem, sed human