comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ⁊ ip̃e testimoniũ iohi. Dixit enĩ de ioh̾e.
In uatis mulieꝵ nõ surrexit maior iohe
Daptista. S qr se illi p̃posuit. in hoc ꝙ plus
Erat iolx: d̾s erat. Qui aut̃ minorest in qͥt
in regno celoꝵ: maior est illo. Minor nati¬
uitate. maior potestate. maior diumita¬
te. maiestate. claritate. Tamqͣm in pͥncipio
at u̾bum. Sic aut̃ ꝑhibuerat in suꝑio¬
ib lectõnib iohes dño testimonium:
filiũ det quid̃ dic̾et. dñ nõ dic̾et. nec
¶nĩ negaret. Tacuerat dm̃. nõ negau̾at
ñ. S nõ oumino tacuit dm̃. fortassis einĩ
iuenimus hoc in hodienia lectõne. Dixe¬
at filiũ dei. s dicti sunt ⁊ hoĩes filii dei
tx̃at tante excellentie dñi fuisse illũ. ut¬
Nõ ip̃c dignus ẽẽt corrigiam calciamẽti
uis soluere. Iam magnitudo ista młtũ
Dat intlligi ciuius nõ erat dignus corri¬
iam calciam̃ti soluere. ille quo nemo
irrexat mator in natio in uatio mulie¬
umi. Plus erat omnib hoĩb ⁊ angłis.

Expanded text:
onium Joanni. Dixit enim de Joanne, In natis mulierum non exsurrexit major Joanne Baptista. Sed quia illi se praeposuit, in hoc quod plus erat Joanne, Deus erat. Qui autem minor est, inquit, in regno coelorum, major est illo . Minor nativitate, major potestate, major divinitate, majestate, claritate: tanquam in principio t in superioribus lectionibus Joannes Domino testimonium, ut Filium Dei quidem diceret, Deum non diceret, nec tamen negaret: tacuerat Deum, non negaverat Deum, sed non omnino tacuit Deum: fortassis enim invenimus hoc in hodierna lectione. Dixerat Filium Dei: sed dicti sunt et homines filii Dei. Dixerat tantae excellentiae illum fuisse, ut non esset ipse dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Jam magnitudo ista multum dat intelligi, cujus non erat dignus corrigiam calceamenti solvere, ille quo nemo surrexerat major in natis mulierum. Plus enim erat omnibus hominibus et Angelis.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut potestis meminisse qui cu¬
ram geritis ꝓuectus ur̃i tta sequitu
ut hec que mͣ lecta est. hodie nob̾ tractan¬
da ꝓponatur. Ab ip̃o pͥncipio usq ad ho¬
diernam lectõm que sup̃ dc̃a sunt. m¬
ministis iam ẽẽ tractata. Et si fortem
de młta estis obliti: certe uł officuir
nr̃m manet in urã iemoria quel
audieritio de baptismo ioh̃is. Et h
tenetis omnia audisse tñ uos credo
ꝙ teneatis que dcã sunt. etiani qͣresi¬

Expanded text:
sicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam esse tractata. Et si forte inde multa estis obliti, certe vel officium nostrum manet in vestra memoria. Quae hinc audieritis de baptismo Joannis, etsi non tenetis omnia, audisse vos tamen credo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃m est ⁊ hĩtauit in nob: reddite car¬
ni sonũ. reddite deo m̃tis obtutum.
Psallite intlligent᷑. Et iudetis qr ubũ
caro tln est er hnitaute i uobrs. dicat
et iohes testimoniũ. Post hec uenit ilx
et discipuli eus in uideam t̾ram ⁊ illic
demorabatur cum eis et baptizabat
Biptiratus baptirabat. ⁊õ eo baptũ¬
mo baptirat: quo baptizatus est. Dat bap¬
tismũ dñs baptiratuo a seruo: ostendẽs
humilitatis uiam. ⁊ ꝑducens ad bap¬
tismũ dñt. hoc est ad baptismũ surm
p̾bendo humilitatis exemplum. qr ipe
nõ respuit baptismũ serui. ⁊ in baptis
diamus. Ego sum uia. uitas. ⁊ iuta.
Si iitatem querts: uiam tene. Cam
ip̃a est uia: que est uitas. Ip̃a est quois
ip̃a est qua io. Nõ ꝑ aliuid is ad altum.

Expanded text:
factum est, et habitavit in nobis, reddite sonfactum est, et habitavit in nobis, reddite sonum carni, reddite Deo mentis obtutum. Psallite intelligenter, et videtis quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 4. Dicat et Joannes testimonium: Post haec venit Jesus et discipuli ejus in Judaeam terram, et illic demorabatur cum eis, et baptizabat. Baptizatus baptizabat. Non eo baptismo baptizabat quo baptizatus est. Dat baptismum Dominus baptizatus a servo, ostendens humilitatis viam, et perducens ad baptismum Domini, hoc est baptismum suum, praebendo humilitatis exemplum, quia ipse non respuit baptismum servi. Et in baptisdiamus: Ego sum via, veritas et vita . Si veritatem quaeris, viam tene: nam ipsa est via quae est veritas. Ipsa est quo is, ipsa est qua is; non per aliud is ad aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
corporeis filio dabat p̃cepta uite. Ille
patri manũ tenebat ut pedib ambu¬
laret. ille filio consiliũ dabat ut uram
iustitie tenet. Et hac ocłoo iudeo: ⁊ hac
ocłos intlłigo. Et meliores ocłi dantis
uite consilium. qm̃ ocłi tenentis manũ.
T̃anco tpr̃e uob̾cum sum ⁊ nõ cegnoui¬
stis me. Tales ocłos querebat cũ ait.
Philippe qui uidet me: uidet ⁊ patrem.
Isti oculi i intlłigentia sunt. isti ocł̃i
in mente sunt. Ideo cum dixisset psal¬
mus. qm̃ rex omnis t̾re ds: subiecit
statim. Pd̾allite inelligent᷑. Quod enĩ
dico psallite deo nrõ psallite. dm̃ drco re¬
gem ur̃m. S regem nrm int̾ hoĩes.i
uidistis taniqͥm hoĩem: uidistio passũ
crucifixũ. mortuũ. Lacebat aliquid i
illa carne quam oculis corporers ui¬
dere potiuistis. Quid ibi latebat: ꝑsal¬
lite inclłigent̾. Nolite oculis querere
quod mente conspicitur. Psallite lin¬
gua. qr int̾ uos caro. S qr u̾bũ caro

Expanded text:
corporeis filio dabat praecepta vitae . Ille corporeis filio dabat praecepta vitae . Ille patri manum tenebat, ut pedibus ambularet: ille filio consilium dabat, ut viam justitiae teneret. Et hac oculos video, et hac oculos intelligo. Et meliores oculi dantis vitae consilium, quam oculi tenentis manum. Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem . Isti oculi in intelligentia sunt, isti oculi in mente sunt. Ideo cum dixisset Psalmus, Quoniam rex omnis terrae Deus; subjecit statim, Psallite intelligenter. Quod enim dico, Psallite Deo nostro, psallite; Deum dico regem nostrum. Sed regem nostrum inter homines vidistis tanquam hominem, vidistis passum, crucifixum, mortuum: latebat aliquid in illa carne quam oculis carneis videre potuistis. Quid ibi latebat? Psallite intelligenter; nolite oculis quaerere quod mente conspicitur. Psallite lingua, quia inter vos caro; sed quia Verbum caro
Abbreviated transcription (Latin):
Punt qui putant cum in affrica sola
segnare. son enĩ nõ dom̃ est dexp̃o cum
Dcm̃ est regnauit dñs suꝑ ominem ter¬
stis in ipõ ꝑsalmo. recenti u̾su mͦ cantato:
Psallite deo nrõ psallite: psallite regi nr̃o
psallite. Quem dixit dm̃: ip̃m dixit regẽ
Psallite deo nr̃o psallite psallice regi
nro psallite. intelligent̾. Re in una ꝑte
uelis inclłige cui psallis: qm̃ rex omnis
t̾re dõ. Et quõ est onmis t̾re d̾o. rex qui
sugens. crescens.manducans. bilens
uigilans.dormieno. facigatus sedens¬
ad puteum. comphensus. flagellatus.n
sputis illitus spinis coronatus. suspẽ¬
sus. lancea ꝑcussus. mortuus. sepultꝰ.
Qũõ ergo rex omnis t̾te: Quod uideba¬
tur in loco caro erat. Oculis carners
caro apparebat. In carne mortali mare¬
stas mortalis occultabatur. Et quib
ocłis maiestas immortalis penetrata
compage carnis pot̾it intueri: Est a¬
lius ocłs. est int̾ior ocłs Nõ enĩ nullos
ocłos hẽbat et thobias: qñ cecus ocuł

Expanded text:
um in Africa sola regnare. Non enim non dictum est de Christo, cum dictum est, Regnavit Deus super omnem terstis in ipso Psalmo, recenti versu modo cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem nostrum: Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite intelligenter. Ne in una parte velis intelligere cui psallis: Quoniam rex omnis terrae Deus . Et quomodo est omnis terrae rex, qui sugens, crescens, manducans, bibens, vigilans, dormiens, fatigatus ad puteum sedens, comprehensus, flagellatus, sputis illitus, spinis coronatus, ligno suspensus, lancea percussus, mortuus, sepultus? quomodo ergo rex omnis terrae? Quod videbatur in loco, caro erat: oculis carneis caro apparebat; in carne mortali majestas immortalis occultabatur. Et quibus oculis majestas immortalis penetrata compage carnis poterit intueri? Est alius oculus, est interior oculus. Non enim nullos oculos habebat et Tobias, quando caecus oculis
Abbreviated transcription (Latin):
scõ fuerat consequutus. Moralis qͦs¬
suaius est locus. quod multi docentes
lunt. qui qd̃ nõ intelligũt docere se
dicunt: et plurimi st̃ discipłi. qui
studio suo assequũt᷑. et industria.
quod nõ didicerũt a magistris. De¬
nqz aute nos quidã intereẽ dixit in¬
ter docentes et doctores: fortasse hoc ar¬
bitratus. quia detores st̾ aliori
iuditio ad hoc munus electi. docentes
autẽ qui propͥa usurpatione hoc sibi
munus assumpserunt. Sed cedant
necesse est ei doctores quoqz: quem
testimonioꝵ meditatione celestiũ.

Expanded text:
sancto fuerat consecutus: moralis quosancto fuerat consecutus: moralis quoque suavis locus est, quod multi docentes sunt qui quod non intelligunt, docere se dicunt: et plurimi sunt discipuli qui studio suo assequuntur et industria quod non didicerunt a magistris. Denique ante nos quidam interesse dixit inter docentes atque doctores; fortasse hoc arbitratus quia doctores sunt aliorum judicio ad hoc munus electi: docentes autem qui propria usurpatione hoc sibi munus assumpserint. Sed cedant necesse est ei doctores quoque, quem testimoniorum meditatione coelestiu
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi usurpatio. eo qd̾ p̾sũꝑserit
dicere qd̾ suꝑ om̃s docentes intellexerit.
cũ uel legẽ moyses acceperit a deo. et
populo eius statuta tradiderit. aarõ
sacrificioꝵ oĩm decurso ritu sacerdo¬
talem docuerit disciplinã ihũ naue
significauerit quẽadmodũ circũcisio
possit iterari. samuel unctionis pro¬
phetie pariter ac regie sacramenta
monstrau̾it. uideretur inqmͣ incon¬
grua p̾sumptio: nisi premisisset su¬
periora. quib nõ ĩmerito suꝑdocẽtes
intellexisse se comprobaret. Debuit
hanc assumere confidentiã: qui doce¬
batur a dño. Et mandatũ quod doce¬
batur dñi erat. et ip̃e quẽ dñs docebat.
Merito suꝑ om̃s intellexit: quẽ doce¬
bat ip̃a sapĩa. Bude et alibi ait. Gea¬
tus quẽ erudieris dñe ⁊ de lege tua
docueris eum. Ostendit igitꝰ quod di¬
uinũ est homines docere non posse:
et ideo qd̾ docere p̾sumunt nesciunt.
Sed agnoscit discipulus qui docetur.
in quo preest donũ scientie. qd̾ de spũ

Expanded text:
hujusmodi usurpatio; eo quod praesumpserit dicere quod super omnes docentes intellexerit, cum vel Legem Moyses acceperit a Domino, et populo ejus instituta tradiderit , Aaron, sacrificiorum omnium decurso ritu, sacerdotalem docuerit disciplinam , Jesus Nave significaverit quemadmodum circumcisio possit iterari , Samuel unctionis propheticae pariter ac regiae sacramenta monstraverit . Videretur, inquam, incongrua praesumptio, nisi praemisisset superiora, quibus non immerito super docentes intellexisse se comprobaret. Debuit hanc assumere confidentiam, qui docebatur, a Domino: et mandatum quod docebatur, Domini erat, et ipse Dominus qui docebat . Merito super omnes intellexit, quem docebat ipsa sapientia. unde et alibi a beatus quem tu erudieris, domine, et de lege tua docueris eum. Ostendit igitur quod diuinum est homines docere non posse, et ideo qui docere praesumunt nesciunt, sed agnoscit disciIn quo praeter donum scientiae quod de Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
salutare dei. xp̃m sequitur. qui dicitur
salus dei. nõ que corꝑis. sed que et̾na
sunt querens: cum hec in coꝑe cõuerse¬
tur. Qui autẽ salutẽ dei querit. die u¬
tiq et nocte meditatur in lege: iugis
illi meditatio est diuinorũ decretorũ:
nec aliqua cra corꝑis huius au̾titꝰ᷑
studio discipline. Scqͥt᷑ bersus septimꝰ.¬

Expanded text:
salutare dei, Christum sequitur, qui dicitur salutare dei, Christum sequitur, qui dicitur salus dei, non quae corporis, sed quae aeterna sunt quaerens, cum hoc in corpore conuersetur. qui autem salutem dei quaerit, die utique et nocte meditatur in lege. iugis illi meditatio est diuinorum decretorum neque aliqua cura corporis huius auertitur a studio disciplinae. Sequitur uersus septimus
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ergo elegit mãdata dei. Utitur cõ¬
fidentia. ut cũ auctoritate deposcat sibi
diuina subsidia. Sequĩtur uͥsꝰ sextus.
Concupiui salutare tuum domine:
et lex tua meditatio mea est
Elius longeuitate uite istius de¬
lectatur: et concupiscit usq ad
deposite finẽ seuectutis. corꝑis huius
uitam producere: alii frangunt᷑ egri¬
tudinis infirmitate. de quibus nemo
potest dicere. ¶um infirmor: tune po¬
tens sum. Reatos se putant. si in offẽ¬
sa ualitudinis cõmoditate pociantur
quibus non est infirmitas ad salutẽ.
hoꝵ quoiz nemo potest diderez cõcupi¬
ui salutare tuũ. Suam eiũ magis
salutẽ qmͣ salutare dei querũt: medi¬
cis potius quã scripturis obedientes.
Contraria autẽ studiosis diuine cogni¬
tionis precepta medicine sunt: a ieiu¬
nio reuocant. lugubrare non sinunt.
ab onuĩ intentione meditationis ab¬
ducunt. Itaqz qui se medicis dederit:
seip̃m sibi ab negat. Qui ãt querit

Expanded text:
qui ergo elegit mandata dei, utitur conqui ergo elegit mandata dei, utitur confidentia, ut cum auctoritate deposcat sibi diuina subsidia. Sequitur uersus sextus: con cupiui salutare t tuum, domine, et lex tua meditatio mea est. alius longaeuitate uitae istius delectatur et concupiscit usque ad depositae finem senectutis corporis huius uitam producere. alii franguntur aegritudinis infirmitate, de quibus nemo potest dicere: cum infirmor, tunc potens sum. beatos se putant, si inoffensa ualitudinis commoditate potiantur, quibus non est infirmitas ad salutem. horum quoque nemo potest dicere: concupiui salutare tuusalutem quam salutare dei quaerunt, medicis potius quam scripturis oboedientes. contraria autem studiosis diuinae cognitionis praecepta medicinae sunt; a ieiunio reuocant, lucubrare non sinunt, ab omni intentione meditationis abducunt. itaque qui se medicis dederit, se ipsum sibi abnegat; qui autem quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
nus tua saluũ facere me: qm̃ mãda
uidetur orare: quia manus dei
xp̃s est. Ip̃m leginus dexteram dei. sic̾
supra ait. Dextera dñi fecit uͥtutẽ: dext̾a
diũ exaltauit me. Cur ergo hic ma¬
num dixit. nisi forte nõ solũ ꝓpt̾ diuer¬
sitatẽ gr̃e. qmͣ scriptores nõ pret̾mttẽ
solent. sed etiã ꝓpt̾ qnͣdam propͥetatem
manuũ dictũ est. ut ibi dextera dicatur.
ubi scribitur. quod exaltauit cũ uͥtute:
hic manus. ubi intelligi oporteat. qd̃
eum humilitate seruauit: Potes et
sic intelligere manus dñi: sicut dicit᷑ͫ
in usu. Magna est manus illius regis.
hoc est magnus exercitus: et illius ĩ¬
ferior manus est. ut etiam hic intel¬
ligamus. fiat adiumentũ tuũ atq
subsidium: ut mistat angelos tuos. o¬
peni tuã. subsidia potentie tue: ad libe¬
randũ populũ tuũ. Het est manus dei
de qua scriptũ est. ilonne om̃s muustri
sp̃s. qui mistuntur in ministerium
ꝓptꝰ eos qui futuri erant. heredes salutis:

Expanded text:
nus tua saluum facere me, quoniam mauidetur orare, quia manus dei Christus est. ipsum legimus dexteram dei, de quo supra ait: dextera domini fecit uirtutem, dextera domini exaltauit me. cur ergo hic manum dixit, nisi forte non solum propter diuersitatem gratiae, quam scripturae non praetermittere solent, sed etiam propter quandam proprietatem manuum dictum est, ut ibi dextera dicatur. ubi scribitur quod exaltauit eum uirtute, hic manus, ubi intellegi oporteat quod eum humilitate seruauit ? potest et sic intelleiri manus domini sicut dicitur in usu: \'magna est manus illius regis. hoc est magnus exercitus, et \'illius inferior manus est\\ ut etiam hic intellegamus: \'fiat adiumentum tuum atque subsidium, ut mittas angelos tuos, opem tuam, subsidia potentiae tuae ad liberandum populum tuum\'. haec est manus dei de qua scriptum est: nonne omnes ministri spiritus qui mittuntur in ministerium propter eos, qui futuri erunt heredes salutis?
Abbreviated transcription (Latin):
reterrmm homiiẽ cuĩ actibus ens ut
mduamus nouũ qui reuonatur m
aguitionẽ scõm naginẽ eiuis qui
grauit eum. ubi non est serus
tum est. xp̃m indiustis. Accepii¬
dimnetit: sed etiã nos facit sacerotes
sues aliis pccã dimittere. ⁊Aait ire¬
pla Tu fuxisti me et posust suꝑ
me nr̃anũ tuam. fuxit ꝑ lutum:

Expanded text:
rem hominem cum actibus eius, et induimus nouum qui renouatur in agnitionem secundum imaginem eius qui creauit eum, ubi non est seruustum est: Christum induistis. accepitit; 1603 sed etiam nos facit sacerdotes suos aliis peccata dimittere. Ideo ait Propheta: Tu finxisti me et posuisti super me manum tuam : finxit per lutum,
Abbreviated transcription (Latin):
phetico dixit spũ. ⁊ probauit euentu.
eũ enĩ repleta fuerit humilitas. pec¬
catum soluitur. Deniq ⁊ ĩ ẏsaie li¬
bro habes. quia dicit dñs. Sacerdotes
loquimini m̃ cor ihrliit: consolanu¬
ni cam: quia repleta est humilia¬
cio eius. solutũ est ꝑxc̃m eius: quia
accepit de manu diũ dupplicia pcũ
fua. Adu̾tis igitur quia ubi desola¬
tio. ibihumilitas. ⁊esolatonem
enũ sequitut humilitas: iuisto or¬
dine humilitatẽ pacientia. pacien¬
tiam probatio. probationẽ cõsola¬
cio. Q uo habes et in apło scriptũ:
quia tribulatio pacientiã oꝑatur
pacientia autẽ probationẽ probaicio
uero spem. spes autẽ non confundit: qr

Expanded text:
phetico dixit spiritu et probauit euentu; phetico dixit spiritu et probauit euentu; cum enim repleta fuerit humilitas, peccatum soluitur. denique et in Esaiae libro habes, quia dicit dominus saceloquimini ad cor Jerusalem; consolamini eam, quia impleta est humiliatio eius; solutum est peccatum eius, quia accepit de manu domini duplicia peccata sua. aduertis igitur quia, ubi desolatio, ibi humilitas; desolationem enim sequitur humilitas iusto ordine, humilitatem patientia, patientiam probatio, consolatio probationem. quod habes et in apostolo scriptum, quia t r ibulatio patientiam operatur patientia autem probationem, probatio autem spem; s
Abbreviated transcription (Latin):
complurium. deformitate misera¬
bilis. aarod utiq ex libro regnoꝵ
potest intelligi. Qiuppe cũ conun¬
ciaref᷑ semey filiꝰ gera scõ dauid. uirũ
sanquinariũ appellans. et malediceret
ei: qñ fugiebat filiũ suũ absalon. par¬
ricidalia ad tempus bella declinans.
tacebat rex. ⁊ sũmũ pacientie insigne
prestabat. E tenĩ cũ temptationis sue
rempus intesligeret. ut ei par icidale
prellũ moueretur: magis hunuleni
se bolebat bideri. quo diũ minigaret
offeusam: quã exasperandũ eiꝰ arbitia¬
lntur n̾ sua temptatione inditium
si forte suas miurias ultũ uet. Unde
et ad ꝓpłi ducem ab ysay iundicare cu¬
pientem: ait. Quid m et tibi est fili
dixit illi ut maledicat. E cte filiꝰ mo
quienuit de uentre meo: q̃rit aĩani
meam. Si autẽ mado extraneus ma¬
ledicit michi: Dimitte illũ ut male¬
dicat. qm̃ dñs dixit illi. ut bideat
humuilitatẽ mcã. et ietribuet m doꝰ
poria pro maledicto hic. Quod ⁊ pro¬

Expanded text:
conplurium deformitate miseraconplurium deformitate miserabilis. quod utique ex libro Regnorum potes intellegere. quippe cum conuiciaretur Semei filius Gera sancto Dauid, uirum sanguinarium appellans, et malediceret ei, quando fugiebat filium suum Abessalon parricidalia ad tempus bella declinans, tacebat rex et summum patientiae insigne praestabat. etenim cum temptationis suae tempus intellegeret, ut ei parricidale proelium moueretur, magis humilem se uolebat uideri, quo domini mitigaret offensam, quam exasperandum eius arbitrabatur in sua temptatione iudicium, si forte suas iniurias ultum iret. unde et ad populi ducem Abisai uindicare cupientem ait: quid mihi et tibi est, fili dominus dixit illi ut maledicat. ecce filius meus, qui exiuit de uentre meo, quaerit animam meam. si autem\' modo extraneus maledicit mihi, dimitte illum, ut maledicat, quoniam dominus dixit illi, ut uideat humilitatem meam et retribuat mihi dominus bona pro maledicto hoc. quod et pro
Abbreviated transcription (Latin):
teram. Gult enĩ discipulos suos et
miuriaꝵ eẽ patientes: nec referre
facile: nedũ ferire. Patientia enĩ
humilitatis indiciũ est. Et idõ qm̃
desolata erat. ac destituta ihrłm: di¬
bit inquit ꝑcutienti maxillã suã.
ut nõ se suducat iniurie. nͨ declinetꝰ
cedes dolorẽ: sed ꝓcutienti maxillã
offerat.Nitrumq intelligi potest.
siue ei qui ꝑcttere mapiat. siue ei
qui iam pcusserat: ut illud euãge¬
licũ compleatur. Qui te pausserit
ĩ maxillã: prebe ei et alterã. Et
prophetice hoc positũ est: ut doceret
ihellui. hoc est plebis iudaite eccłiam
nõ aliter cẽ saluandã: nisi ꝑ euã¬
gelii disciplinã: ut cũ ceperit euã¬
uitatis de sue anime ccruice depo¬
irat. cũ se suboiderit iugo xp̃i e
satiabitur inquit i obprobriis.
Nondixit. subibit obprobrium.
Facile est enĩ unã aut alterã cõtu¬
meliam sustinere: sed addidit. sa¬
trabifur̃ i obprobriis: quo facili

Expanded text:
alteram; uult enim discipulos suos et alteram; uult enim discipulos suos et iniuriarum esse patientes nec referire facile, nedum ferire; patientia enim humilitatis indicium est. et ideo, quoniam desolata erat ac destituta Hierusalem: dabit, inquit, percutienti maxillam suam, ut non se subducat iniuriae nec declinet caedis dolorem, sed percutienti maxillam offerat. utrumque intellegi potest, siue ei qui percutere incipiat siue ei qui iam percusserit, ut illud euangelicum compleatur: qui te percusserit in maxillam praebe ei alteram. et prophetice hoc positum est, ut doceret Hierusalem, hoc est plebis Iudaicae ecclesiam non aliter esse saluandam nisi per euangelii disciplinam, ut, cum coeperit euanuitatis de suae animae ceruice deponat, cum se subdiderit iugo Christi. Et satiabitur, inquit, in obprobriis. non dixit: \'subibit obprobrium\'; facile est enim unam aut alteram contumeliam sustinere. addidit: satiabitur in obprobriis, quo faciliu
Abbreviated transcription (Latin):
Castigat enĩ dñs omnẽ filiũ quem
captiuitatis flagellauit erumpnis.
Nimuũ enuĩ insoluerat et inflato
se corde iactauerat. ut caput tenere
nõ posset dñm ih̾ni. id est humiili¬
tatẽ grãm. iusticiã. sapientiã. hoc
est uere fidei magisteriũ nõ teneret.
et idco dũs castigauit eam: qͥ no
grauiora bulnera asperiorib medi¬
camẽtis curare consueuit: leurora
leuiorib: ita et dñs nr̃ grauior ã
pcc̃a maiore seueritate castigat. s¬
et ip̃a castigatio ad salutẽ profiait.
Dixit enĩ dñs. Percutiã. ⁊ ego sa¬
nabo. Deniq de ihrlm spẽ cepit icre¬
mias propha pronuttere. Nã ĩ posteri¬
orib sub hac lictaꝰ ait. Dabit ꝓcuci¬
enti maxllam suami: et satiabit᷑
mobprobriis. Dabit in sepulture¬
fossura os suũ:. si tamẽ est spes pati¬
entie. In euãgelio dñs iłs docẽs uir¬
tutẽ abos insigne patientie: ait. Q
te prusserit in maxillã: prebe ei al

Expanded text:
castigat enim dominus omnem filium quem castigat enim dominus omnem filium quem captiuitatis flagellauit aerumnis. nimium enim insoluerat et inflato se corde iactauerat, ut caput tenere non posset dominum Iesum, id est humilitatem gratiam iustit am sapientiam, hoc est uerae fidei magisterium non teneret. et ideo dominus castigauit eam, qui mograuiora uulnera asperioribus medicamentis curare consueuit, leuiuraleuiora leuioribus, itaet deus noster grauiora peccata maiore seueritate castigat, sed ipsa castigatio ad salutem proficit; dixit enim dominus: percutiam, et ego sanabo. Denique de Hierusalem spem coepit Hiemias propheta promittere; nam in posterioribus sub hac littera ait: dabit percutienti maxillam suam et satiabitur in obprobriis. dabit in sepultura os suum, si tamen est spes patientiae. in euangelio dominus Iesus docens uirtutem atque insigne patientiae ait: qui te percusserit in maxillam praebe ei et
Abbreviated transcription (Latin):
decima. ioth. q̃ latina significatic̃e ꝯfessio¬
ac dissonans uidetur interp¬
tatio. Si quidẽ qui desolati sunt.
citiꝰ cõtitent᷑. Stlagis ciũ sdt̃is rebus
aminius ert̃ollitur. Eñ autẽ u getur
adusis: tũc diuiũ implorat aicili¬
ui. Nami et in his que humana st̃.
hũc bsum esse cognostimus. ut cui
succedũt prosꝑa. animus elatior sit:
cur mũdi huius infesta sũt. ⁊ potẽtia
ailicuins adu̾satur: tũc confugiat᷑
tũc opem querat. uel rogando miti¬
get suꝑioris potestatẽ. uel se uirib
armet adiunctis: ne qi inferior po¬
tentioris uirib oppͥmatur. Deniq
iheremias sub bac lictã sic ait. Mauꝰ
suas extendit qui tribulat᷑ in omĩa
desideria eius. Didit enũ gẽtos introeũ¬
tes in scĩficationẽ suã. quib mãdasti
ne intrarẽt in eccłiam eius. de ihrlm
utiq hoc dicit ꝓpħa: cuius deplorat e¬
rumpnã. cuius p̾cessit desolatio ac dẽ¬
stitutio: ut postea sequeretur cõteslio.

Expanded text:
decima \'Ioth\', quae Latina significatione confessioo\'. nec discors ac dissonans uidetur interpretatio, siquidem qui desolati sunt citius confitentur. magis enim secundis rebus animus extolli solet, cum autem urgetur aduersis, tunc diuinum inplorat auxilium. nam et in his quae humana sunt hunc usum esse cognoscimus, ut, cui succedunt prospera, animus elatior sit, cui mundi huius infesta sunt et potentia alicuius aduersa, tunc confugiat, tunc opem quaerat, ut uel rogando superioris mitiget potestatem uel se uiribus armet adiunctis, ne quasi inferior potentioribus uiribus obprimatur. Denique Hieremias sub hac littera sic ait: manus suas extendit qui tribulat in omnia desideria eius; uidit enim gentes introeuntes in sanctificationem suam, quibus mandasti ne introirent in ecclesiam eius. de Hierusalem utique hoc dicit propheta, cuius deplorat aerumnam, cuius praecessit desolatio ac destitutio, ut postea sequeretur confessio;
Abbreviated transcription (Latin):
lii in auro. alii ĩ argẽto. alii
i uestib. alii ĩ possessionib.
uinetis. oleis. segetib: alii ĩ oꝑib
picture marinoꝵ. In diuersis de¬
niq singuli delectationes habẽt.
spiritalis ĩ bia testĩonioꝵ delecta¬
tur celestiũ. tanquã om̃e possi¬
dens patrimoniũ. In omĩbs di

Expanded text:
alii in auro, alii in argento, alii alii in auro, alii in argento, alii in uestibus, alii in possessionibus uinetis oleis segetibus, alii in operibus picturae, marmorum, in diuersis denique singuli delectationes habent: spiritalis in uia testimoniorum caelestium delectatur tamquam omne possidens patrim
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ nullus nisi ip̃s hoc di¬
cit. qui potest dicere. ego ⁊ pater
unũ sumꝰ. distingamus tũ nͥ
uereauiur. ne impugnet se ue¬
lut cõtrariis scriptura uenera¬
bilis. Consideremus eĩ quia nõ
dixit inditia oris eius. sicut abyssus
multa. sed iuditia tua dixit: n ͨ
apłs posuit inscrutabilia indi¬
cia oris eius. sed inscrutabilia
iuditia eius. Possumus enim
iuditia dei estimare. que occulta
nobis nõ patefecerit iuditia ãt
oris eius que ãnũtiauerit. et ꝑ
dnĩ propha ĩtelligitur. cui dicit᷑.
Clama. Et ille ait. Quid cla¬
miabo: Et inspiratũ ẽ. ut diceret.
Omĩs caro fenũ. Quod utiq
locutus oris dei functus officiõ
est. quia locutus est. iuditium
dei. Ergo ꝓphetica oracula iam
nõ sicut abyssus. sed etiã ipsa
sũt abyssus: quia nemo potuit
ĩ celo uel ĩ terra librũ aperire nͥ
ip̃s. Demamus nũc ad sextũ
uersum. In uia inquit testi¬
moniorũ tuoꝵ delectatus sũ:
siuit in onubus dminpss.

Expanded text:
em nullus nisi Christus hoc dicit, qui potest dicere: Ego et Pater unum sumus . 31. Distinguamus tamen, nec vereamur ne impugnet se velut contrariis Scriptura venerabilis. Consideremus enim quia non dixit: Judicia oris ejus sicut abysmulta., sed iudicia tua dixit, nec apostolus posuit: \'inscrutabilia iudicia oris eius\', sed inscrutabilia iudicia eius. possumus enim iudicia dei aestimare quae occulta nobis non patefecerit, iudicia autem oris eius quae adnuntiauerit et perdei propheta intellegitur, cui dicitur: clama, et ille ait: quid clamabo? et inspiratum est, ut diceret: omnis caro faenum. quod utique locutus oris dei functus officio est, quia locutus est iudicium dei. ergo prophetica oracula iam non abyssus, sed etiam ipsa sicut abyssus, quia nemo potuit in caelo uel in terra librum aperire nisi Christus. ueniamus nunc ad sextum uersum. Inuia, inquit, testimoniorum tuorum delectatus sum sicut in omnibus diuitiis.
Abbreviated transcription (Latin):
serpentes egiptios deuoraunt. Has
ergo diuitias habe amꝰ. his de lec¬
temur: ut currãt nobis equi ra¬
tionabiles. et cõmoremur ĩ pre¬
ceptis coꝵ. Et ideo ait. In man¬
datis tuis exercebor: et considerabo¬
quib finis est xp̃s qui dicit. Ego
sũ bia. Et in tiuus iusticiis medi¬
tabor. nõ obluuscar sermonum
tuoꝵ. Ammonet is locus memo¬
res scripturaꝵ nos cẽ debere: ⁊ iu¬
stitias nõ solũ sermone. sed etiã
operis meditatione muitari. Nõ
eiĩ qui disputãt legẽ: ⁊ nõ facuĩt
que legis sunt. sed qui factores

Expanded text:
serpentes Aegyptios deuorauit. has serpentes Aegyptios deuorauit. has ergo diuitias habeamus, his delectemur, ut currant nobis equi rationabiles et commoremur in praeceptis eorum. Et ideo ait: in mandatis tuis exercebor et consideraboquibus finis est Christus, qui ait: ego sum uia. Et in tuis iustitiis meditabor, non obliuiscar uerborum tuorum. admonet hic locus memores scripturarum nos esse debere et iustitias eius non solum sermone, sed etiam operis imitatione meditari. non enim qui disputant legem et non faciunt quae legis sunt, sed qui factores
Abbreviated transcription (Latin):
cucũferri orbe: tanꝙͣ airribus¬
et equis uelocib supra mũdum
rapta ascendit ad sponsũ. Deniq
in posteriorib cãticoꝵ partib
dicitur. ⁊dosiui te currus amiña¬
dab. Multos currus habet in se
eccli̾a: quos om̃s spĩalib habenis
dñs regit. Et aĩa una multas
cogitat̾iones habet. quas dñi ha¬
bena restringit et reuocat: neqñ
ĩ preruptũ nrͣ hic crus feratur.
aminadab autẽ int̾pretatione
significatur pater beneplaciti:
cuius filius legitur ĩ numeris
naison pͥnceps populi. qui sic ĩ¬
tellige interpretatione serpenti¬
nus. Et istud agnoscis si repcta s:
quia sicut scipens pependit ĩ lig¬
no qui te redemit. Ergo anima
currus est dei: ut ira eius ⁊ libi
lares refrenentur. Eccl̾ia quoq
currus est dei: que regenda est
gubernaculis xp̃i: ne̾ diuersor
populoꝵ motus cã dissensionesq
perturbent. Illo quoq naason
bene ĩtelligitur xp̃s: quia uirga
airon cõuersa in scipentẽ. illos

Expanded text:
circumferri orbe, tamquam curruscircumferri orbe, tamquam currus equis uelocibus supra mundum rapta ascendit ad sponsum. Denique et in posterioribus Canticorum partibus dicit: posui te currus Aminadab. multos currus habet in se ecclesia, quos omnes spiritalibus habenis dominus regit, et una anima multas cogitationes habet, quas domini habena restringit et reuocat, ne quod m praeruptum noster hic currus feratur. Aminadab. autem interpretatione significatur \'pater beneplaciti, cuius filius legitur in Numeris Naason princeps populi: qui sit, intellege interpretatione \'serpentinus\', et istud agnoscis, si repetas, quia sicut serpens pependit in ligno qui te redemit. Ergo anima currus est dei, ut ira eius et libiiscentiae refrenentur. ecclesia quoque currus est dei, quae regenda est gubernaculis Christi, ne diuersorum populorum motus eam dissensionesque perturbent. illo quoque Naason bene intellegitur Christus, quia uirga Aaron conuersa in serpentem illos
Abbreviated transcription (Latin):
per ea intellecta ec̃ q̃ facta sunt.
scriptũ. Eque mec ĩ currib pha¬
raonis assimilaut te proxima
mea. In quo dũ uelotium equoꝵ
curruui similitudo ecclie compara¬
ri uidetur: estimatur diues eius
gr̃a. Nõ igitur unã equã diuitis
regis accipias. sed absolute proe¬
quitatu. ut seꝑe dicimus qualis
ouis illius est pro grege ouium.
Pharao igitur ut potentissimus
rex ⁊ pred̾ines: hẽbat equos potẽ¬
tes. unde et scriptura dicit. Cur¬
rus pharaonis: qiͣ potentissimũ
genus ad belloꝵ usũ. et subsidiũ
preliandi. Deniqz his curribus
pharao fugientes hebreos facile
comprehendit. Sicut ergo equi
iuncti concorditer trahũt currũ
et patienter suscipiũt iugũ. et
gatio nationũ. gẽtilib ĩdomita
morib se ante iactabat. Ubi ue¬
ro suscepit iugũ dicentis. toslite
iugum meũ quia leue est. ⁊ ho
nus meũ quia suane. et cepit
sponsa xp̃i cõcordia ⁊ mãsuetu¬
dine populoꝵ eẽ sublimis. ⁊ toto

Expanded text:
per ea intellecta esse quae facta sunt. per ea intellecta esse quae facta sunt. scriptum: equae meae in curribus Pharaonis adsimulaui te, proxima mea. in quo dum uelocium equorum cursui similitudo ecclesiae conparari uidetur, aestimatur diues eius gratia. non igitur unam equam diuitis regis accipias, sed absolute pro equitatu, ut saepe dicimus: \'qualis ouis illius est?- pro "grege ouium". Pharao igitur, ut potentissimus rex et praediues, habebat equos potentes, unde et scriptura dicit \'currus Pharao\' quasi potentissimum genus ad bellorum usum et subsidium proeliandi: denique his curribus Pharao fugientes Hebraeos facile conprehendit. sicut ergo equi iuncti concorditer trahunt currum et patienter suscipiunt iugum et pgatio nationum gentilibus indomita moribus se ante iactabat; ubi uero suscepit iugum dicentis: tollite iugum meum, quia leue est est, et onus meum, quia suaue est, et coepit sponsa Christi concordia et mansuetudine populorum esse sublimis et toto
Abbreviated transcription (Latin):
quia in omĩb diuites facti estis
ĩ illo. in gnũ u̾ͥbo et in onuĩ sciẽtia.
In tantũ doctrina apłi corinthii
profecerũt. ut qui ante nõ pote¬
rant nisi sicut paruili lac solũ
bilexe: postea in omĩb diuitiis
habũdarẽt cognitionis ⁊ uerbi.
Delatabatur ergo dauid ĩ omĩb
diuitiis cognitionis. scientie. et
sapĩe. in omĩ actu bonoꝵ operũ.
Et si quis nũc intentus diui¬
piẽtie. hauriat disciplinã ꝯͥ n ͦ co¬
nitionis. pulcrior erit excquẽde .
rationalis moralisq datrine
grãm tenens. qui prophetica¬
enigmata dei spũ reuelante co¬
nouerit: euãgelii altitudinẽ
henderit: apłici sermonis mora¬
litatem auerterit: is tanqmͣ ĩ
omĩb diues. uberẽ capiat bolup¬
tatẽ. Et quia suauis est corꝑa¬
lis uoluptas. ideo nõ giͣ pro grẽ
qualitate cũ spiritalib cõparatꝰ.
sed qiͣ ad testĩoniũ suauitatis
accersitur. Siquidẽ et apls docet.
ĩuisibilia ⁊ sẽpiterna dei a nobis

Expanded text:
in omnibus diuites facti estis in ipso, inomni uerbo et in omni scientia. in tantum doctrina apostoli Corinthii profecerunt, ut, qui ante non poterant nisi sicut paruuli lac solum bibere, postea in omnibus diuitiis abundarent cognitionis et uerbi. delectabatur ergo Dauid in omnibus diuitiis cognitionis scientiae sapientiae, in omni actu bonorum operum. et si quis nunc intentus diuipientiae hauriat disci- plinam, θεnitionis pulchrior erit, exequendae rationalis moralisque doctrinae gratiam tenens. qui prophetica aenigmata dei spiritu reuelante cognouerit, euangelii altitudinem henderit, apostolici sermonis moralitatem aduerterit, is tamquam in omnibus diues uberem capiet uoluptatem. Et quia suauis est corporalis uoluptas, ideo non quasi pro gratiae qualitate cum spiritalibus conparatur, sed quasi ad testimonium suauitatis arcessitur, siquidem et apostolus docet inuisibilia et sempiterna dei a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ip̃a deliberationis susceptio
docta diffimitione distinguitur:
ut diusarũ cogitationũ cõairsus
auferat dicẽs. ĩn quo corrigit
iuuenior uiã sũã: Hic eĩ deliberã¬
tis est finis: quo uiã suã corri¬
gct. Et respondit. In custodiẽdo
u̾erba tua. Et benẽ ad deũ cõu̾sꝰ
respondit deliberanti qiͣ prece atq
orone delcta. cõsiliũ hoc dm̃ ĩspi¬
ratione reꝑperit: ut nõ p̾sũptio

Expanded text:
sed ipsa deliberationis susceptio docta definitione distinguitur, ut diuersarum cogitationum concursus auferat, dicens: in quo corrigit iuuenior uiam suam? hic enim deliberantis est finis, quo uiam suam corrigat. Et respondet: in custodiendo uerba t u a. et bene ad deum conuersus respondit deliberanti, quasi prece atque oratione delata consilium hoc domini inspiratione reppererit, ut non praesumptio
Abbreviated transcription (Latin):
niustus. Qmͣ noxie ei luctatus
est scrpens. et grauibz eñ spiris li¬
gauit. Suꝑiorẽ fecit: ut de altiori
deiceret. Inferiorẽ se p̾buit: ut sub¬
lumorẽ casu grauiore prosterueret.
Mala ruina est arrogantie: subruit
que se i plurimos torquet an fras¬
tus. Inflare uolebat et paulũ. Quẽ
paulũ: Illũ utiq apłm. nõ ab ho¬
minib neq ꝑ hoĩem. sed ꝑ ihm¬
xp̃m. Et pene deceperat: ita ut sti¬
mulũ carius sue. qui se hũliabat.
rogaret auferi. Sed bonus dñs
qui paulũ infirmitatib uellet fa¬
cere fortiorẽ. adhibuit ei angelũ
sathane: ut suis diabolus artib
uinccretur. on mẽtiebat᷑ pharisc¬
nuimo ctiã uera dicebat. Sed oĩs
qui se exaltat. etiã si uera dicat.

Expanded text:
iniustus. quam noxie ei luctatus iniustus. quam noxie ei luctatus est serpens et grauibus eum spiris ligauit! superiorem fecit, ut de altiore deiceret, inferiorem se praebuit, ut sublimiorem casu grauiore prosterneret. mala ruina est adrogantiae, quae suqua se in plurimos torquet anfractus. Inflare uolebat et Paulum. quem Paulum? illum utique apostolum non ab hominibus neque per hominem, sed istum . Et pene deceperat, ita ut stimulum carnis suae, qui se humiliabat, rogaret auferri. Sed bonus Dominus, qui Paulum infirmitatibus vellet facere fortiorem, adhibuit ei angelum satanae; ut suis diabolus artibus vinceretur. Non mentiebatur pharisammo etiam vera dicebat: sed omnis qui se exaltat, etiamsi vera dicat
Abbreviated transcription (Latin):
in discipulis triumphare. Itaq a
tanto crimine uolens uendicare
hũanũ genus introduxit phariscũ
et publicanũ in templo orantes.
et docuit. ctiã si bona cetera habrat.
qd̃ magis suꝑbus offendat. qmͣ hu¬
milis: quia nulla uͥtutũ doce sub¬
nixus sit. Studet eiĩ supplãtare
diabolus bonis oꝑibus intentos.
Quantũ laborauit phariscus ille
ne raperet aliena. ne iniustus eẽt.
ne adulteraret. qnͣtũ laborauit. ne
peccaret. sic̾ pectauit publicanus:
Quãtũ laborauit. ut bis ĩ sabbõ
ieumaret: Quãtũ laborauit. ut
decimã darct. oĩiqz ad quixeret
Quis nr̃m hec facit: Quãti habẽt
possessiones et soli nicumibũt fruc¬
tib: et soli sibi messes recondunt:
ã dutit hoc diabolus. ⁊ ꝑfodit cũ ul¬
cere graui. ut nõ teneret caput mẽte
carns inflatus: et in eo in quo lau¬
dabilis fore crederetur. ibi rephẽsi¬
bilior iudicaret᷑. ⁊̃ gebat enĩ grãs
dco: quod nõ eẽt raptor. adulter.

Expanded text:
in discipulis triumphare. Itaque a in discipulis triumphare. Itaque a tanto uolens crimine uindicare humanum genus introduxit Pharisaeum et publicanum in templo orantes et docuit, etiamsi bona cetera habeat, quod magis superbus offendat quam humilis, qui nulla uirtutum dote subnixus sit: studet enim subplantare diabolus bonis operibus intentos. quantum laborauit Pharisaeus ille, ne raperet aliena, ne iniustus esset, ne adulteraret! quantum laborauit, ne peccaret; sicut peccauit publicanus! quantum laborauit, ut bis in sabbato ieiunaret! quantum laborauit, ut decimam daret omnium quae adquireret! quis nostrum haec facit? quanti habent possessiones et soli incubant fructibus et solis sibi messes recondunt! aduertit hoc diabolus et perfudit eum ulcere graui, ut non teneret caput mente carnis inflatus et in eo, in quo laudabilis fore crederetur, ibi reprehensibilior iudicaretur. agebat enim gratias deo, quod non esset raptor adulter
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑlos: maledicti qui declinant¬
redemerit. iusticiã reformauerit.
serpens autẽ ꝑ in obedicitiã pcc̃m
ĩtreduxerit: qͣuid uicii habeat suꝑ¬
bia. hĩc estimare possumꝰ. cuius
auctor diabolus est: quẽ ĩducit pro¬
pheta dicentẽ. Ponã thronũ meũ
suꝑ nubes: et cro similis altissĩo.
Itaq cũ sit nequissimus. et hono¬
rem nõ dederit dño deo nr̃o: Pdeiore ᷤ
tamen discipulos erudiuit. Ille cĩ
sic se exaltauit. Ut uellet equari. ⁊
similis eẽ altissimo: discipulꝰ aũt
eius significatur ab apło ĩdigna¬
turus equalẽ similẽq se estimari
deo. scriptũ est eiũ. Cũ reuelatus
fuerit homo iniquitatis. et filius
igitur similem se p̾sumit: hic su¬
periorẽ. Ideoq et dñs ad discipulos
sues dixit. maiora his facietis: ut
quibz scrpens plus ad emerat qͣ ipẽ
amiserat. maiora xp̃s facere dona¬
ret. quã ip̃e ĩ terris fecerat. In se
enĩ uoluit p̾ncipẽ mũdi fallere:

Expanded text:
superbos; maledicti qui declinantsuperbos; maledicti qui declinantredemerit, iustitiam reformarit, serpens autem per inoboedientiam peccatum introduxerit, quid uitii habeat superbia hinc aestimare possumus, cuius auctor diabolus est, quem inducit propheta dicentem: ponam thronum meum supernubes et ero similis altissimo. itaque cum sit nequissimus, ut honorem non dederit domino deo nostro, peiores tamen discipulos erudiuit. ille enim se sic exaltauit, ut uellet aequari et similis esse altissimo, discipulus autem eius significatur ab apostolo indignaturus aequalem similemque se aestimari deo. scriptum est enim: cum reuelatus fuerit homo iniquitatis et filius igitur similem praesumit, hic superiorem. ideoque et dominus ad discipulos suos dixit: maiora his facietis, ut, quibus serpens plus ademerat quam ipse amiserat, maiora Christus facere donaret quam ipse in terris fecerat; in se enim uoluit principem mundi fallere,
Abbreviated transcription (Latin):
desiderare iuditia. Concupiscimꝰ
enĩ desiderare: qiͣ nõ sit potestatis
nr̃e desideris̃. sed grc̃ dei. Cũ enim
dũs oblectari. nos uiderit cupidita¬
te desiderii iuditioꝵ suoꝵ: sobriũ
auget affectũ. ¶unautẽ pecca¬
mus: nõ cõcupiscimus desiderare
iuditia dei. Neq enĩ egrotũanri
desiderat. uel incidi. ut possit re¬
cipere sanitatẽ. Rofugifi qui gr̃a¬
uius egrotat. ne uratur. ncũci¬
datur. ne alligetur. ne abstincat
a cibo. Qui autẽ salutarõ habet
ualitudinẽ: modico securus occur¬
rit. Unde dñs etiã nõ ociose ait.
Desiderio desideraun hoc pascha mã¬
ducare uobiscũ. Non solũ desideiãs:
sed etiã geminato desiderio cõcu¬
piscens remissionẽ tribuere ꝑccõꝵ.
Cõcupiscamꝰ gͦ et nos desiderare
iiditia dei. Bona conscic̃tia cũ exami¬
natur̾: probat᷑. Et cõcupiscauiꝰ deside¬
rare ĩ omĩ tẽpore: ut nullũ momẽtũ
bone p̾tereat uacuũ cupiditatis. se¬
quitur uersus quĩtus. Increpasti

Expanded text:
 concupiscimus enim desiderare, quasi non sit potestatis nostrae desiderium, sed gratiae dei. cum enim dominus oblectari nos uiderit cupiditate desiderii iudiciorum suorum, sobrium auget affectum; cum autem peccamus, non concupiscimus desiderare iudicia dei. neque enim aegrotus uri desiderat uel incidi, ut pcssit recipere sanitatem. refugit qui grauius aegrotat, ne uratur, ne incidatur, ne alligetur, ne abstineatur a cibo; qui autem salutarem habet ualitudinem, medico securus occurrit. unde etiam dominus non otiose ait: desiderio desideraui hoc pascha manducare uobiscum, non solum desiderans, sed etiam geminato desiderio concupiscens remissionem tribuere peccatorum. concupiscamus ergo et nos desiderare iudicia dei—bona conscientia quae, cum examinatur, probatur-et concupiscamus desiderare in omni tempore, ut nullum momentum bonae praetereat uacuum cupiditatis. Sequitur uersus quintus: increpasti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊a uinculis. Non solũ a uin¬
culis sollicitudinis secularis: sed
etiã a uinculis caritatis humane.
Tincula quã plurima sunt ĩ hoc
scło. Dincula sũt desideria uniẽdi.
uincula sũt oblectamẽta uolup¬
tatũ. Dincula sũt honoꝵ: Uincłã
cõuigii. Deniqz dicit tibi bonus
magister. Solutus es ab uxore:
ne quesieris uxorẽ. Nec tñ peccat.
qui uxorẽ acceperit: sed inuectit
sibi uincula mẽtis. quia sollicit᷑
ẽ quomͦ placoat uxori. Beatior eẽt:
soli deo placere desideraret. Carnis
autẽ alligatus est uinculis: qui
sui nõ habet potestate corpis. Er
go quia mãdatũ dei est. qd̃ legis
oraculo. et apłico sermone deprõp¬
tum est. ne qͥs uxorẽ diuitias. ho¬
norem. necessitudines deo preferat.
qui autẽ pretulerat fit obnoxius
iuditiis dei: ideo prius poposcit ne
abscondat ab eo deus mãdata sua.
Qui ciũ mãdata dei cognouerit.
et custodierit: nõ refugit iuditia
diuina. sed desiderat. meritoq tã¬
qmͣ reuelatis sibi mandatis ait.

Expanded text:
a uinculis, non solum a uinculis sollicitudinis saecularis, sed etiam a uinculis caritatis humanae. uincula conplura sunt in hoc saeculo: uincula sunt desideria uiuendi, uincula sunt oblectamenta uoluptatum, uincula sunt honorum, uincula coniugii. denique dicit tibi bonus magister: solutus es ab uxore? ne quaesieris uxorem. nec tamen peccat qui morem acceperit, sed innectit sibi uincula mentis, quia sollicitus est quomodo placeat uxori — beatior esset, si deo soli placere desideraret -, carnis autem, quia ligatus est qui sui non habeat corporis go quia mandatum Dei est, quod Legis oraculo et Apostolico sermone depromptum est , ne quis uxorem, divitias, honorem, necessitudines Deo praeferat: qui autem praetulerit, fit obnoxius judiciis Dei; ideo prius poposcit, ne abscondat ab eo Deus mandata sua. Qui enim mandata Dei cognoverit, et custodierit, non refugit judicia divina, sed desiderat; meritoque tamquam revelatis sibi mandatis ait:
Abbreviated transcription (Latin):
dico illo lazaro egentior cẽ post mor¬
tem:. Non est uia ueritatis honor
soculi: sollicitudo mũdi. Deniqz qui

Expanded text:
dico illo Lazaro egentior esse post mortem? non est uia ueritatis honor saeculi, sollicitudo mundi.denique, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dicũtur sacramẽta. quiã in eis ali¬
ud uidetur: et aliud intelligitur. Qd̾
uidetur. speciẽ ht̃ corꝑalem. qd̾ intelli¬
gitur fructũ ht spũalẽ. C orpus cigo
amen. Quare ergo in pane: audi apłin.¬

Expanded text:
ideo dicuntur sacramenta, quia in eis aliud videtur, aliud intelligitur. Quod videtur speciem habet corporalem, quod intelligitur fructum habet spiritalem. Corpus ergo Amen. Quare ergo in pane? Nihi
Abbreviated transcription (Latin):
Ita xp̃s misteriũ pacis et unitatis nr̃e
ini sua mensa consecrauit. Qui accepit
nusteriũ unitatis. et nõ tenet uincu¬
lum pacis. nõ misteriũ accepit per se:
fit: qñ in baptismate memibrum xp̃i
corporeũ efficitur nec alienatus ab illius
panis et calicis consortio. etiã si nõ uite¬

Expanded text:
it; mysterium pacis et unitatis nostrae in sua mensa consecravit. Qui accipit mysterium unitatis, et non servat vinculum pacis, non mysterium accipit pro se, fieri, quando in baptismate membrum corporis Christi efficitur, nec alienari ab illius panis calicisque consortio, etiam si ante
Abbreviated transcription (Latin):
diem mensis scdi. sed euangłiste ĩdif¬
ferenter pouũt et dies azior pro pa¬
scha; et pascha pro dieb azimoꝵ. Un
pascha. quia et pasche dies ĩ azimis
panib celebrari p̾cipiebant᷑. et nos qiͣ
pascha perpetuũ facientes. semꝑ ex hoc
nundo tnͣsire p̾cipimur. Ona die im
molato agno ad uesꝑam. sequũt᷑. septẽ
dies azimoꝵ: quia xp̃s in plenitudinẽ
tempoꝵ semel pro nobis passus toto
tempore scli. qui ꝑ seꝑtẽ dies uoluitur.
in azimus sinceritatis et ueritatis p̾cipit

Expanded text:
dem mensis. Sed evangelistae indifferenter ponunt, et diem Azymorum pro Pascha, et Pascha pro diebus Azymorum, Pascha panibus est celebrari praeceptus, et nos quasi pascha perpetuum facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur. Uno molato agno ad vesperam sequuntur septem dies Azymorum, quia Christus in plenitudine temporum semel pro nobis passus, toto tempore saeculi quod septem diebus agitur in azymis sinceritatis et veritatis praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ pro xp̃i noĩe non refutet: uel
quo corꝑalia a spãlib. unibram
a ueritate distinguat᷑. Sumat dei
nbũ gladiũ bis acutũ. ⁊ ex illo diuino
bes deccats. Mandatũ dñi ꝑscriptum
legis ⁊igroscere. quod nõ temporalis
nbeat obseniantiã celebritntio. seo
saluta ria et sempitua rriedia suc¬
so gr̃e ꝰp̃lis iufundat. ẽ ota gͦ dic
ii dege meditare: nõ ꝑfunttoria ti¬
bi debet cẽ tr̃stursio. Si agnĩ emcre
delis si untcicari domũ. praden eme¬

Expanded text:
quod pro Christi nomine non refutet uel quod pro Christi nomine non refutet uel quo corporalia a spiritalibus, umbram a ueritate distinguat, sumat dei uerbum, gladium bis acutum, et ex illo diuino ore doceatur mandatum domini, praescriptum legis agnoscere, quod non temporalis habeat obseruantiam celebritatis, sed salutaria et sempiterna remedia suco gratiae spiritalis infundat! Tota ergo die in lege meditare, non perfunctoria tibi debet esse transcursio. si agrum emere uelis, si mercari domum, pruden