comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qeͥ diei ꝑ qͣm hosles ind̾et ocłos aꝑuit: s in an¬
benadab rex syrie int̾rm isrł cũ infi¬
nita multitudine ueniens. samariã mul¬
tis dieb obsedit. ⁊ adtant̾a angͣtiã in clusas.
ut matres filios suos comed̾ent. obsidionis
necessuate cohercuit. Uñ rex isrł ta obscena
in samia ꝑ motꝰ. ad cdomũ helssei furore
plenꝰ uenit. ⁊ ut p̃sentẽ ang̾tiã ualentẽ ab¬
solu̾e decollare destinauit. Qua ꝓpt̾ ipse ꝓ¬
płia uelud cde aĩe ꝑiculo curans. fixo respon
det sermõe. Eras eade hora hac state mo¬
diꝰ simile. ⁊ ordei modii m̾cabunt᷑ in huiꝰ
incͤitu urbis uno stat̾e. At unꝰ ex duob
ducib regis in fida m̃te garriens. si in qͥt
cataractas dñs in celũ sac̾et: uerũ qd diciᷤ
ẽẽ ualebit. Tui helseiꝰ ait. Tu hec ocłie.
tuis uidebis: s causa huiꝰ in fidelitatis. ex
his comed̾e ñ pot̾is. Seqͣnte de hinc nocte

Expanded text:
cem diei, per quam hostes videret, oculos aperuit; sed in Ancem diei, per quam hostes videret, oculos aperuit; sed in AnBenadab rex Syriae in terram Israel cum infinita multitudine veniens, Samariam multis diebus obsedit, et ad tantam angustiam inclusos, ut matres filios suos comederent, obsidionis necessitate coercuit. Unde rex Israel tam obscoena infamia permotus, ad domum Elisaei furore plenus venit, et ut praesentem angustiam valentem absolvere, decollare destinavit. Quapropter ipse Propheta velut de animae periculo curans, fixo sermone respondit, Cras eadem hora hac, statere modius similae, et hordei modii mercabuntur in hujus introitu urbis uno statere. At unus ex duobus ducibus regis infida mente garriens, Si, inquit, cataractas Dominus in coelo fecerit, verum, quod dicis, esse valebit. Cui Elisaeus ait: Tu haec oculis tuis videbis, sed causa hujus infidelitatis ex his comedere non poteris. Sequente dehinc nocte,
Abbreviated transcription (Latin):
rib & eqͥs. in struclas ꝑ totũ montẽ. in
eiꝰ circuitu astantes phalang̾es fecit esse
uisibiles. Unde ad hostes digrediens hoc
a dño impetͣbat ut illã geniẽ sic̃ antea in
forib loch cecitae ꝑcutet Hostes gͦ obcecatos de¬
mionstraturũ se uirũ quẽ quererent ꝓnit¬
tens. in samatiã urbẽ ꝑduxit. eoꝵq ocłos
aꝑuit ibs. qͦs rer isrł uidens. de helyseo que¬
siuit. utrũ occid̾et eos an non. Cui uir di
ñ ut int̃fic̾et imꝑauit: s uersa uice inimi¬
cos cibis refic̾et. & abirent. Non ita gͥ ut
luc̃e diei nͥ uid̾et hͥ popłs cecitate ꝑcutit᷑.
s p̃sentis helysei ⁊ locoꝵ ꝑ qͦs ambulabant
agnitio ab illoꝵ ocłis occultat᷑. Si ⁊ enim
cecata diei luce̾ ñ ꝯspic̾et: neq̃qͣm tanta
multitudo solũ helyseũ ducentẽ in samariã
potuisset. Ipsa gͦ cecitate ꝑcussi sunt: diun
quẽ uid̾unt nullo mͦ in tellexer̃t. Unde
simili mͦ uir dĩ suo minist᷑. ñ ad uidendã lu¬

Expanded text:
ribus et equis instructas per totum montem in ejus circuitu astantes phalangas fecit esse visibiles. Unde ad hostes digrediens hoc a Domino impetrabat, ut illam gentem, sicut antea in foribus Loth, caecitate percuteret . Hostes igitur obcaecatos, demonstraturum se virum quem quaererent, promittens, in Samariam urbem perduxit, eorumque oculos aperuit ibi. Quos rex Israel videns, ab Elisaeo quaesivit, utrum occideret eos, an non. Cui vir Dei, non ut interficeret imperavit, sed versa vice inimicos cibis reficeret, et abirent . Non ita igitur ut lucem diei non videret hic populus, caecitate percutitur; sed praesentis Elisaei, et locorum per quos ambulabant, agnitio ab illorum oculis occultatur. Si etenim caecata diei lucem non conspiceret, nequaquam tanta multitudo solum Elisaeum sequi ducentem in Samariam potuisset. Ipsa igitur caecitate percussi sunt, dum quem viderunt, nullo modo intellexerunt. Unde simili modo vir Dei suo ministro, non ad videndam lu
Abbreviated transcription (Latin):
zom̃e qd̾ in ebͥare pot non bib̾et. Cui cũ manue
nesciens ẽẽ angłm. pͣndiũ uoluisset p̃b̾e: angłs
inqͥt de cibis tuis ñ comeda. s dño si uis holo¬
caustũ ꝯpone. Qd̃ cũ manue illo p̾cipiente cõ¬
posuit: cũ igne holocausti corã eis. statĩ an¬
głs incelũ ascendit. Et hic t̾restris holo causti
ignis. de t̾ra in celũ ascendens de monstrau̾at:
qd̾ ꝑ nascit᷑i hõis fortitudinẽ. ds popłi lib̾atio¬
nẽ p̃parau̾at. Natus gͥ sanson. iuxiaq im

Expanded text:
et omne quod inebriare potest, non biberet. Cui cum Manue et omne quod inebriare potest, non biberet. Cui cum Manue nesciens esse angelum, prandium voluisset praebere, angelus inquit, De cibis tuis non comedam; sed Domino, si vis, holocaustum compone. Quod cum Manue illo praecipiente composuit, cum igne holocausti coram eis statim angelus in coelum ascendit . Et hic terrestris holocausti ignis de terra in coelum ascendens demonstraverat, quod per nascituri hominis fortitudinem Deus populi liberationem praeparaverat. Natus igitur Samson, jux
Abbreviated transcription (Latin):
gestaꝵꝵ intellectũ ꝑseqͥ disponimꝰ: hec licet
memorie causa stati historialit̾ numo inirabi¬
liũ inseremꝰ. Qͤ & si sepe fortuito casu d̾i uo¬
luntate in reb ꝓuen̾int: t̾ribiliꝰ tñ ⁊ celeriꝰ.
cereiꝰ ⁊ mirabiliꝰ in signi alicuiꝰ ostensione.
t̾n historialit̾ in holocausti hac concrema¬
cioue. nͥ t̾restͥ igne. s celesti hõc flamma
ostendebat᷑. qd fut᷑um tũc bellũ. ñ huma
prĩ de monstribat in solo uelłe osseusꝰ. qd dtuina
miseratio que tũc inisrł frigili ⁊ molli populo
suerat. ignitas gentiũ iras. sicut aqua ignem
possit extinguere.
terum cũ pbilisseis seruiret isrłitica plebs:
manue filii saruth de tͥbu dan. ffili uxori
priꝰ. de inde ipsi manue dĩ angłs ꝓpħali ha¬
Abitu apparuit. eosq de filio qͥ illis ẽẽt nascit᷑us.
qͣlit̃ sieret educandꝰ ꝯ docuit. qͣtinꝰ ne umqͣm
nouacula caput ipsiꝰ t̾nsiret. & sicerã.⁊ uinũ.

Expanded text:
gestarum intellectum prosequi disponimus, hoc licet gestarum intellectum prosequi disponimus, hoc licet memoriae causa statim historialiter numero mirabilium inseremus. Quae etiamsi saepe fortuito casu Dei voluntate in rebus proveniunt, terribilius tamen et celerius et certius et mirabilius in signi alicujus ostensione cum historialiter in holocausti hac concrematione, non terrestri igne, sed coelesti flamma hoc ostendebatur, quod futurum tunc bellum, non humaprius demonstrabat in solo vellere ostensus, quod divina miseratio, quae tunc in Israel fragili et molli populo fuerat, ignitas gentium iras, sicut aqua ignem, possit exstinguere.terum cum Philistaeis serviret Israelitica plebs, Manue filii Saruch de tribu Dan sterili uxori primo, deinde ipsi Manue Dei angelus prophetali habitu apparuit; eosque de filio qui illis esset nasciturus, qualiter foret educandus edocuit, quatenus ne unquam novacula caput ipsius transiret, et siceram et vinum
Abbreviated transcription (Latin):
ychas celestis nunciꝰ apparuit. illũq des¬
tructo ydolate ritu. de plebis sue lib̾ati¬
one ꝯmonuit. In cuiꝰ ꝯspectu. dũ gedeon obla¬
tionẽ ꝯpon̾et: de suꝑ caruis ius fundeis. celestis
ignis holocaustũ absũpsit. Et it̾m pꝰtulanti sig¬
nũ. siccitas inom̃i t̾ra.  ros in solo uelłe. ⁊ tur¬
sũ siccitas in solo uelle̾. ⁊ ros in om̾i t̾ra fuit.
d hec qͣuiuis sociant᷑ num̾o mirabiltũ: nil t̾u
uelut nouũ ostend̾e uident᷑. in ministratione re¬
rum. Qm̃ ⁊ celestis ignis res t̾renas ut sepe di¬
ximꝰ ⁊ dicemꝰ. freqͣnt̃ deuorat. ⁊ alt̾natim in
mundo ꝑ partes nubib rorat. d t̾n mutalia
de mirabilib scͥpt᷑aꝵ subuenuint. Que ⁊ si in
reb gestis diligentẽ ex planationẽ ñ exigunt:¬
sigͣaꝵ p̾signaciõe. in req spualiũ incelligen¬
tia referia st̃. d qm̃ in oꝑe isto reꝵꝑ t̃m modo

Expanded text:
Joas coelestis nuntius apparuit, illumque desJoas coelestis nuntius apparuit, illumque destructo idololatriae ritu, de plebis suae liberatione commonuit. In cujus conspectu dum Gedeon oblationem componeret, desuper carnis jus fundens, coelestis ignis holocaustum absumpsit. Et iterum postulanti signum siccitas in omni terra, et ros in solo vellere; et rursum siccitas in solo vellere, et ros in omni terra fuit . Sed haec quvelut novum ostendere videntur in ministratione rerum. Quoniam et coelestis ignis res terrenas, ut saepe diximus et dicemus, frequenter devorat; et alternatim in mundo per partes nimbus rorat. Sed tamen multa talia de mirabilibus Scripturarum subveniunt, quae etsi in rebus gestis diligentem explanationem non exiguntintelligentia referta sunt. Sed quoniam in opere isto rerum tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
casuᷤ sui ut supͣ dixi limitẽ currunt.
pꝰqͣm illiꝰ solito longioris diei spaciũ ꝑ ege¬
runt. ⁊ qd̃ uidet᷑. qđ nil ad seqͤntis noctis
longitudinẽ tẽporis. illa dies longa contu¬
lerit. cuiꝰ pͥnceps parit̾ in die cũ sole diei
regione: indi popłi deditionẽ. ipsa ad ño
t̾ra tͥbuit᷑. Qͥ pꝰ modũ pacis ocio resolutus.
inidoloꝵ t̾re illiꝰ & reliquaꝵ incͥcustu na¬
ecionũ cultũ ꝑuagat᷑. Popt̃ qd̾ gencib sepe
quoꝵ ydola ipse colebat. potestate a dño con¬
cessa. macipiũ seruire tͥbuit᷑. s captiuitatũ
ꝯsecuitutũ laborib cdurissimis afflicł. freqͣnt̃
a deo ꝑpenitentiã ueniã p̾cabat᷑. Ad cuiꝰ
libationẽ penitentũ lacͥmis sedatus ille.
iudices suscitalut. qͥ de seruitutis iugo ple¬
bẽ eruentes. ne qͣqͣm potentie dñio. s ar¬
bitroꝵ iure p̾siebant. Quoꝵ tẽporib dũ
madianitis seruiret popłs. gedeoni filio

Expanded text:
casus sui, ut supra dixi, limitem currunt, casus sui, ut supra dixi, limitem currunt, postquam illius solito longioris diei spatium peregerunt. Per quod videtur quod nihil ad sequentis noctis longitudinem temporis illa dies longa contulerit, cujus princeps pariter in die cum sole diei regione, in Dei populi deditionem ipsa a Domino terra tribuitur. Qui postmodum pacis otio resolutus, in idolorum terrae illius ut reliquarum in circuitu nationum cultum pervagatur. Propter quod gentibus saepe, quarum idola ipse colebat, potestate a Domino concessa, mancipium servire tribuitur. Sed captivitatum et servitutum laboribus durissimis afflictus, frequenter a Deo per poenitentiam veniam precabatur: ad cujus liberationem, poenitentium lacrymis sedatus ille, judices suscitabat, qui de servitutis jugo plebem eruentes, nequaquam potentiae dominio, sed arbitrorum jure praefiebant . Quorum temporibus dum Madianitis serviret populus, Gedeoni filio
Abbreviated transcription (Latin):
aliud signũ in sole etechie regis tp̃r. dequo
paulisꝑ dicemꝰ. factũ legr̃. centesimo oclauo
anno. pꝰ tẽpli restaur̾onẽ que sub dario fac¬
ta ẽ. sui cursꝰ spaciũ ꝯsũmauit. donec de¬
cimꝰ inde ouens. octogesimo .uiiͦi. anno.
pꝰ passionẽ saluatoris. allia ⁊ sparsa ꝯsulib
ꝑactis cursib ꝯsũmat᷑. Postquẽ undeeunꝰ
a ꝯsulatu pat̾ni ⁊ corqͣti. ad nr̃a usq temꝑa de¬
cͣrens. extremo atino hib̃nensiũ moriente
solarib uicenis nouo decies ⁊ lunarib decem¬
nouenilib iugies occies cͥculis. Post qͦs ⁊ inlu¬
qd̃ ꝯputatores saltũ noĩant. ⁊ solare ꝑ qͣdiantes.
bissextos diligent̃ dinum̾. itos. demũ duob
luminarib totidẽ dies hñtib ⁊ꝑ eursꝰ om̃s
ꝯditi orbis annꝰ in nouat᷑. Dũ gͦ hii cͥculoꝵ to¬
git᷑. qd̾ non mora illa aut reu̾sio aliqͥd in
luminariũ & tẽpoꝵ assueto cursu p̃peditũ
uł in solitũ reliqͤñt. s qͣsi ꝑdiẽ o̾em. in oc¬

Expanded text:
signum in sole, Ezechiae regis tempore, de quo paulo post dicemus, factum legitur, centesimo octavo anno post templi restaurationem, quae sub Dario facta est, sui cursus spatium consummavit: donec decimus inde oriens nonagesimo secundo anno post passionem Salvatoris, Alia et Sparsa consulibus, peractis cursibus consummatur. Post quem undecimus a consulatu Paterni et Torquati ad nostra usque tempora decurrens, extremo anno Hiberniensium moriente solaribus octovicenis nonodecies, et in lunaribus decemnovenalibus vicies octies circulis. Post quos et in luquod computatores saltum nominant; et solari per quadrantes et bissextos diligenter dinumeratos, demum duobus luminaribus totidem dies habentibus, et conditi orbis annus innovatur. Dum ergo hi circulorum togitur, quod non mora illa aut reversio aliquid in luminarium et temporum assueto cursu praepeditum vel insolitum reliquerunt; sed quasi per diem omnem in oc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ capilł it̾m fortitudo illiꝰ succreu̾it. si
etiã in hac uice. ñ tam in longo capillo a¬
missã iurtitẽ recuꝑau̾at. qͣm donũ sp̃ua¬
le qd̃ negligens a misit. afflicłꝰ penicentia
crescentib capillis paulati impetrabat.
R esertim cũ in huiꝰ mandati tnsgressione
ex parte licet aliqͣ excusabit᷑. qͣm uis sue
u̾tutis dalile petenti misf̾ium dic̃e non
negauit. non tam̃ se imꝑante uł conce¬
dente uł ꝯsentiente tondec᷑. Uñ asfuctus
postea adõ im petͣuerat faciliꝰ. qd̾ ñ spon¬
te s: dormiens sedeuctus a mittebat.
nde pꝰ non paruũ temꝑis silus iseł
mandatoꝵ tͣnsg̾ssiõe m̃ ossendentib.
incitata st̃ philistinoꝵ agmina: ad bellandũ
contͣ eos conueniunt. ⁊ filui isrł de se nil con¬
fidentes. archã testam̃ti dñi in ex̃citu suo
in pugnã contͣ adu̾sarios oducunt. S legis tͣns¬
gressores. neq̃q̃m legis archa tuet᷑. uiclo pociꝰ
⁊ deleto exparte popło. abaliengenis ipsa ca¬

Expanded text:
m fortitudo illius succrevit, si etiam hac vice, non tam in longo capillo amissam virtutem recuperabat, quam donum spirituale, quod negligens amisit, afflictus poenitentia crescentibus capillis paulatim impetrabat; praesertim cum in hujus mandati transgressione ex parte licet aliqua excusabatur, quamvis suae virtutis Dalilae petenti mysterium dicere non negavit, non tamen se impetrante, vel concedente, vel consentiente tondetur. Unde afflictus postea a Deo impetravit facilius, quod non sponte, sed dormiens seductus amiserat.nde post non parvum temporis, filiis Israel mandatorum transgressione Deum offendentibus, incitata Philistinorum agmina ad bellandum contra eos conveniunt. Et filii Israel de se nihil confidentes, arcam testamenti Domini in exercitu suo in pugnam contra adversarios conducunt. Sed Legis transgressores nequaquam Legis arca tuetur, victo potius et deleto ex parte populo, ab alienigenis ipsa ca
Abbreviated transcription (Latin):
tidem qͦq saoruel in uocante dñm. cũ
popłs sͥ regẽ pet̾et.⁊ saul filiũ cis de tͥbu
beniamin indei famine ussus ꝓpħa or¬
dinaret: dñs ꝑ pluuias ⁊ horribiles uoceᷤ
intonuit. qͣtinꝰ plels que audierat se do¬
minũ reppulisse ne regnarei sͥ intellig̾e¬
t᷑: qͦs fragores ꝑ samuelis it̾m dñs dep̾ca¬
tionẽ ꝯpescuit. pꝰqͣm popłi de hac re pe¬
nitudinem in trospexit.

Expanded text:
tidem Samuele invocante Dominum, cum populus sibi regem peteret, et Saül filium Cis de tribu Benjamin in Dei famine jussus Propheta ordinaret; Dominus per pluvias et horribiles voces intonuit, quibus plebs, quae audierat, se Dominum repulisse ne regnaret sibi, inteliigeret: quos fragores per Samuelis iterum Dominus deprecationem compescuit, postquam populi de hac re poenitudinem intus aspexit .
Abbreviated transcription (Latin):
la supueniente uesꝑa. uniꝰ diei in crem̃tũ luna.
sicut cotidie solet gessit. Ut eñi hoc manifestis
bis recursꝰ in se breuit᷑ dig̾emꝰ. qͦs senti pꝰ qͥngen¬
tos tͥgnta duos anos. sole ut inpͥncipio ⁊ luna
ꝑ oĩa ꝯuenientib nullis subuenientib impedi¬
ientis in id unde ceꝑant. redire ostendemue
Qͥnto nãq eitlo a uiundi pͥncipio. anuo centesi¬
no qͣrto decimo. gen̾ale tociꝰ mundi diluium
sub noe uenit. qͥ pꝰ diluuiui qͣdringentesimo.¬

Expanded text:
la superveniente vespera, unius diei incrementum luna, la superveniente vespera, unius diei incrementum luna, sicut quotidie solet, gessit. Ut enim hoc manifestis bis recursus in se breviter digeremus, quos semper post quingentos triginta duos annos, sole ut in principio, et luna per omnia convenientibus, nullis subvenientibus impedimentis, in id unde coeperant, redire ostendemus. Quinto namque cyclo a mundi principio, anno centesimo quarto decimo, generale totius mundi diluvium sub Noe venit, qui post diluvium quadringentesimo
Abbreviated transcription (Latin):
minare curreret. dũ altum int̾im reqͥesc̾e̾t:
dierꝵ ⁊ mensiũ ⁊ annoꝵ assuecũ cursũ con-¬
t̾baret. Dũ aut utrũq mora hanc habuit.
Non qd̵ ad belli illum inationẽ luna tune
in p̾sentia solis ꝓfic̾et stare imꝑat᷑: s ue qͥd
in ꝯgruo luminariũ meatu ꝑ uniꝰ qͥetẽ¬
lunari ꝯuenientẽ ẽẽ mõib euidenter
monstrauimꝰ. ⁊ illum tũc requieuisse.
si scripte uocib recitet᷑. nonne ipse illaie renx
ꝓnunciat obseruabilis cõmentꝰ. Lima uͦ non
t̃m iuhac stacione reqͥeuit. s. ⁊ incrementi &
detͥmenti sui int̾im osuetudinẽ ag̾e ũ potuit.
Di eñi dũ stetit luna. licet stans. sua increm̃ta
uł detͥmenta ag̃et: illud in erentũ lunare ul¬
tra solis cursũ in cieloꝵ ritiõib aliqͥd turbaret.
Dũ uͦ nil incͥculi. in se reũtentis cursu. dies illa
solito longior p̾buit: tũc manifestũ est. qd̾ in il¬

Expanded text:
minare curreret, dum alterum interim requiesceret, minare curreret, dum alterum interim requiesceret, dierum et mensium et annorum assuetum cursum conturbaret. Dum autem utrumque moram hanc habuit, exit. Non enim quod ad belli illuminationem luna tunc in praesentia solis proficeret, stare imperatur; sed ne quid in congruo luminarium meatu lunari convenientem esse in omnibus evidenter monstravimus, et illum tunc requievisse, etsi Scripturae vocibus reticetur, nonne ipse illarum rerum pronuntiat observabilis commeatus? Luna vero non tantum in hac statione requieverit, sed et incrementi vel decrementi sui interim consuetudinem agere non potuit. Si enim dum stetit luna, licet stans, sua incrementa vel decrementa ageret; illud incrementum lunare ultra solis cursum in cyclorum rationibus aliquid turbaret. Dum vero nihil in circuli in se revertentis cursu dies illa solito longior praebuit, tunc manifestum est, quod in il
Abbreviated transcription (Latin):
filios isrł. cũ ex aͥu̾so misc̾ent᷑ cohortes. et
uictoria in dĩ popło partẽ concedet: ih̾e
filiꝰ num pͥnceps popłi isrł. soli in media
die p̃cepit. ut ne se mou̾et.⁊ lune uͥ sue¬
rat staret. donec se dĩ popłs de inmicie.
uindicaret. Qd̃ ⁊ factũ : nam sol duos dies
in uno ꝯclusit: ⁊ luna diei spacio ñ oceurrit.
Inqͥ iussione ñ humani imꝑii auctoritate
liunmnaria reqͥescunt: s dñi imꝑantis ut
starent iussui obediunt. Nil eñi ꝑo iuben¬
serui sui oratiõi obediens p̾cepit hoc effici¬
unt. Sic .at. ꝑ hibet᷑. dol stecit cont gabaon.
luna aduallẽ achilon obediente dño uo¬
ei hoĩs. Ex qͦ intelligit᷑ deũ seruoꝵ suoꝵ p̾cib
obedire: ⁊ ad eoꝵ necessitates creat᷑as suas opor
cune gub̾nare. Hec luminariũ mora nil nouũ
ost̾ñdit. s ⁊ illa uarietas nil in anni cursu pre¬
liqͦꝵ dieix cõmouit. dũ parĩ sol ⁊luna. unũ¬
ꝗd̃q in suo ordine reqͥeuit. di eni unũ lu¬

Expanded text:
s, et victoria in Dei populi partem concederet, Jesus filius Nun princeps populi Israel soli in medio die praecepit ut ne se moveret, et lunae ubi fuerat staret, donec se Dei populus de inimicis vindicaret, quod et factum est. Nam sol duos dies in uno conclusit, et luna diei spatio non occurrit. In qua jussione non humani imperii auctoritate luminaria requiescunt, sed Domini imperantis ut starent, jussui obediunt. Nihil enim propter jubenservi sui orationi obediens praecepit, hoc efficiunt. Sic enim perscribitur: Sol stetit contra Gabaon, et luna ad vallem Hailon, obediente Domino voci hominis . Ex quo intelligitur Deum servorum suorum precibus obedire, et ad eorum necessitatem creatnarium mora nihil novum ostendit. Sed et illa varietas nihil in anni cursu et reliquorum dierum commovit, dum pariter sol et luna unumquodque in suo ordine requievit. Si enim unum lu
Abbreviated transcription (Latin):
gantib solutionẽ ñ minimã incutit. qͣmͦ
totũ sensibile corpꝰ in insensibili capillo mo¬
tũ forcitudinis hũit. cuiꝰ dãpnũ doloris sen¬
sũ neqͣqͣm in tulit. cũ illa tonsor a reliquo
corꝑe. ferramenti aculeo diuisit. De sam¬
pillꝰ illiꝰ numꝗͣ. serri a cumine uł alicuiꝰ
aculei condet᷑. Qu̾adiu gͥ in mandati dnuni
custodia ꝑ manserit: sp̃e sc̃i inun̾e marimã
sortitudinẽ habebat. Uñ cũ muliebͥ ꝑ suasiõe
p̃cepti dñici tͣnsgressionẽ ad inuenit: etiam
sp̃uale fortitudinis donũ qd habuerat. stat̃
recessit. ñ qͥa in in sensibili capillo ossiũ. &
catuis. & sangͥnis. qͥ nil exhis ht uircꝰ inerat.¬

Expanded text:
gantibus, quaestionem non minimam incutit, quomodo gantibus, quaestionem non minimam incutit, quomodo totum sensibile corpus in insensibili capillo motum fortitudinis habuit; cujus damnum doloris sensum nequaquam intulit, cum illum tonsor a reliquo corpore ferramenti aculeo divisit. De Sampillus illius nunquam ferri acumine vel alicujus aculei tonderetur . Quamdiu igitur in mandati divini custodia permanserat, Spiritus sancti munere maximam fortitudinem habebat. Unde cum muliebri persuasione praecepti dominici transgressionem adinvenit; etiam spirituale fortitudinis donum, quod habuerat, statim recessit. Non quia in insensibili capillo ossium, et carnis, et sanguinis, qui nihil ex his habet, virtus inerat
Abbreviated transcription (Latin):
capitis sui cͥnib habuit. Qd̃ ꝓcerto ꝓbatũ ẽ:
dũ eisdẽ nudatis. aliq̃n etiã uirtutẽ a misit.
Aam cũ dalilam in ualle sorrecti. mulierem
de regione philistum alienigenã adamaret.¬
⁊ illa pecuniã aphilistum pͥncipib qͥb samson
multa mala fec̃at. ꝓdiciõis eiꝰ m̃cedẽ accepiss.
ipse poscenti fortitudinis sue mist̾ium. in ca¬
pilloꝵ suoꝵ ob seruatio̾e fieri indicauit. et
illa dormientis in sinu suo uocato rasore ca¬
put totondit. ꝑ ductꝰq samson aphilisteie.
ocłis orbatꝰ molã manu u̾tebat. donec capilli
illiꝰ ad pͥorẽ longitudinẽ creu̾unt. De in de
philisteis epulantib: int̾ epulas sam son al
dix̾at. ut se ad duas colũpnas duc̃et. quib
reclinaret᷑. Quib ambab ut᷑inq manꝰ exien¬
dens: in uocato auxiliũ d̾o. toiã donũ ꝯcussit.
Qͤ cito corruens. tͥa philistinoꝵ milia partter
cũ ipso samson ꝓstrauit. S nat᷑as in uesti¬

Expanded text:
 certo probatum est, dum eisdem nudatus aliquando etiam virtutem amisit. Nam cum Dalilam in valle Sorecti mulierem de regione Philistinorum alienigenam adamaret, et illa pecuniam a Philistinis principibus, quibus Samson multa mala fecerat, proditionis ejus mercedem accepisset, ipse poscenti fortitudinis suae mysterium in capillorum suorum conservatione fieri indicavit. Et illa dormientis in sinu suo, vocato rasore, caput totondit. Perductusque Samson a Philistaeis, oculis orbatus, molam manu vertebat, donec capilli illius ad priorem longitudinem creverunt. Deinde Philistaeis epulantibus, ut inter epulas Samson illudixerat, ut se ad duas columnas perduceret, quibus reclinaretur. Quibus ambabus utraque manu apprehensis, invocato in auxilium Deo, totam domum concussit. Quae cito corruens, tria Philistinorum millia pariter cum ipso Samsone prostravit . Sed naturas investi
Abbreviated transcription (Latin):
archa ꝓsitatꝰ reꝑtꝰ. it̾m in loco suo restituit᷑.
Crastina uͦ fractis ad limen in centũ partes
tũ monstribat. Qͥ eni fugiunt: ꝑ seqͤnti et¬
dor sũ dant. Ret̾ea qͦq tota philistea feda
ad modũ plaga ꝑcutit᷑: nã & extales eoꝵ
foras ꝓminebant. ⁊ in gens soricũ. ⁊ in so¬
lens copia ꝑ totã ꝓuinciã diffundebatur.
Conuenient qͥꝓpe dñs illis in utͣmq penã
prestau̾at: qͣlem reix ipsas ꝯueniens rõ
exigebat. qͣtmꝰ qͥ misera aĩalia chuino cul¬
tu uen̾abant᷑: ꝑ miserrima aĩalia in aduen¬
tu dñice legis castigarent᷑. Et qͥ tab̾naculi
dñi int̾iora. id÷ archã extra limues suos
ꝓtraxere. hii in t̾ioꝵ suoꝵ soras ꝓminen¬
tiũ feda afflig̾ent᷑ clade. Qua ꝓpt̾ q̃n plaus¬
lro nouo impositã. duab fetis uaccie
uehendã. que iugũ antea ñ portau̾ant.
ten̾is domi uitulis mugientib ad fine.
suos redire archã ꝑ miser̃t. qͥnq muree.
⁊totidẽ a nulos aureos in dices plagars

Expanded text:
ratus repertus, iterum in loco suo restituitur. Crastino vero fracti ad limen in centum partes,tum monstrabat. Qui enim fugiunt, persequenti dorsum dant. Praeterea quoque tota Philistaea foeda admodum plaga percutitur: nam et extales eorum foras prominebant, et ingens soricum et insolens copia per totam provinciam diffundebatur . Convenienter quippe Dominus illis utramque poenam praestaverat, qualem rerum ipsarum conveniens ratio exigebat: quatenus qui misera animalia divino cultu venerabantur, per miserrima animalia in adventu dominicae legis castigarentur; et qui tabernaculi Domini interiora, id est, arcam extra limites suos protraxere, hi interiorum suorum foras prominentium foeda affligerentur clade. Quapropter quando plaustro novo impositam duabus fetis vaccis vehendam, quae jugum antea non portaverant, teneris domi vitulis mugientibus, ad fines suos redire arcam permiserunt, quinque mures et totidem anulos aureos indices plagarum
Abbreviated transcription (Latin):
nati. ño respondebunt. & tam̃ et̾ni ignis
ꝯ sortiũ int̾ cet̾os impios subibunt. At uͦ ⁊ hoc
loco qͥdã estimant. qd saul ñ diuino sp̃u. S
nialo illo qͦ sepe arripiebat᷑. ꝑ totũ illũ diem
ꝓpħaret. donec dd̾ etiã in minens mortis ꝑicu¬
lum ipso suo spũ arrepto. dm̃ dispensatione e¬

Expanded text:
nati Domino respondebunt: et tamen aeterni ignis consortium inter caeteros impios subibunt . At vero et hoc loco quidam aestimant, quod Saül non divino spiritu, sed malo illo quo saepe arripiebatur, per totum illum diem prophetaret, donec David etiam imminens mortis periculum, ipso suo spiritu arreptus, Domini dispensatione e
Abbreviated transcription (Latin):
Nde iordanis ripa egressis: urbs iherico
pͥma excananitidis enuitatib oceurrit. Que
lustrata circuitu diere .uiͭi. qͣsi arche dñice
ꝙͥ exctiꝰ ex pauescens ad uentũ cuo corruit.
Inq cͥcuitu nullo armoꝵ suffragio usus uic¬
tor. popłs: s ad clamorẽ in grro sonantẽ murꝰ
erat ad fundam̃ta usq dirutiꝰ. uͥ nil ext̾ uat᷑am
ẽẽ sactũ gesta res offend̾at. diqͥdẽ ⁊ hoc t̾remo¬
tib ẽẽ factũ freqͦñ script᷑a de nuntiat. quomͦ
in famoso illo t̾remotu. centũ libie uebes cor
cia cong̾it: hoc alt̾iꝰ destruentis. uł eciã se¬
nectutis tẽpꝰ consuinit. At c̾n hec dicentes.
nͥ casu accidisse muroꝵ iericho ruinã osten¬
dimꝰ. s ne contͣ nat᷑am sit. aliqͥd in miracłis
sactũ oslendeniꝰ. Hoc eñi sieut & cetera

Expanded text:
nde Jordanis ripam egressis, urbs Jericho prima ex Chananitidis civitatibus occurrit. Quae lustrata circuitu dierum septem, quasi arcae dominicae et exercitus expavescens adventum, cito corruit. In quo circuitu nullo armorum suffragio usus est victor populus, sed ad clamorem in gyro sonantem murus erat usque ad fundamenta dirutus . Ubi nihil extra naturam esse factum gesta res ostendit. Siquidem et hoc terrae motibus esse factum frequenter Scriptura denuntiat. Quomodo et in famoso illo terrae motu centum Lybiae urbes corrcia congerit, hoc alterius destruentis vel etiam senectutis tempus consumit. Attamen haec dicentes, non casu accidisse murorum Jericho ruinam, ostendimus; sed nec contra naturam sicut aliquid in miraculis factum ostendemus. Hoc eni
Abbreviated transcription (Latin):
Uo morse egredieme. d̾i popłi gub̾ st¬
nationẽ iłic filiꝰ num suscepisset. ñ¬
confortatꝰ sermõe dm̃i. de campestri¬
bus moab. ad iordanis fluuiũ castͣ moueri
iubet. Ac de in cũ arche onere testamenti
stetert̃ usq ad mare. oĩs fluminis alueus
aqͥs suis ꝯfestim nudatꝰ. suꝑiorq aquat
moles que de fontil augebat᷑. sursũ iN
aera montabat: qͦ usq oĩs isrł siccis pedib
alue sluminis tͣnsierͣant. In cuiꝰ nuracłi
testimanio .xii. lapides. qͣntos .xii. uiri
portare pot̾ant. de una głarea iordanic.
portati st̃ iulocũ castroꝵ. ⁊ tõtidẽ tanti
ex his qͦt̾ra sicca otinuerat positi st̃ meoꝵ
locũ. Certe ⁊ in hoc signo ꝓpositi oꝑis nr̃i
causa reqͥrit᷑. qualit̾ archam dñi fluuiꝰ natalit̾
pret̾ire ñ ꝑmittit. Ita em̾ aqͣre pars que ad
mare iꝑrexit. nat᷑e sue ꝯsuetũ cursũ obseqͥt.¬
dũ alciora deserens. ꝑ ꝓna ꝓpͥo more fluminis
paulatĩ delabit᷑. At uͦ humana industria

Expanded text:
diente, Dei populi gubernationem Jesus filius Nun suscepisset, confortatus sermone Domini, de campestribus Moab ad Jordanis fluvium castra moveri jubet: ac deinde cum arcae testamenti steterunt usque ad mare, omnis fluminis alveus aquis suis confestim nudatus, superiorque aquarum moles quae de fontibus augebatur, sursum in aera montabat, quousque omnis Israel siccis pedibus alveum fluminis transierat . In cujus miraculi testimonio duodecim lapides, quantos duodecim viri portare poterant, de ima glarea Jordanis portati sunt in locum castrorum, et totidem tanti ex his quos terra sicca continuerat, positi sunt in eorum locum . Certe et in hoc signo propositi operis nostri causa requiritur, qualiter arcam Domini fluvius naturaliter praeterire non permittit. Ita enim aquarum pars quae ad mare dum altiora deserens, per prona proprio more fluminis paulatim delabitur. At vero humana industria
Abbreviated transcription (Latin):
ad aeris sublimia ꝯscendit. S ⁊ hoc nonne
humana diligentia sepe esficit: ⁊ ab op¬
positis uallib aqͥs inexrelsũ montare.⁊ ad fon¬
ies redire offensas cõpellit. Qd̃ uͦ hoĩes uelud
ĩreui. de t̾rena c̃ssa mat̾ia freq̃nt̃ faciunt.
qͣm angłi tunc quoꝵ officiis hec oĩa mirabi¬
lia ꝑ agunt᷑. ꝑ aerẽ fac̾e ñ potuer̃t̃. cũ sit uat̾ale
aeris opꝰ⁊ ꝓpͥum officiũ aqͥs retiñe in nubibus.
ut docti indoctiq parit̃ norunt. cotidiana ad¬
minisscione retinet: Ita cunc dõ iubente
fiuminis cursũ ꝓhibuit: ut ꝑ illiꝰ fluenta ar¬
cha dĩ & sac̃dotes tͥnsirent.
erram gͥ repmssiõis pꝰ longi labore iti¬
ñis ingͦssi de fructib cauanitidis regi¬
onis popłi curba comedit: ⁊ maune de nu¬
bib esca ministrari desunt. Ii hoc tã longo
itiñe ad mixoe dignũ accidit illud. qd̾ ꝑ.xl.¬

Expanded text:
ad aeris sublimia conscendit. Sed et hoc nonne ad aeris sublimia conscendit. Sed et hoc nonne humana diligentia saepe efficit, et ab oppositis vallibus aquas in excelsum montare, et ad fontes redire offensas compellit? Quod vero homines velut terreni, de terrena crassa materia frequenter faciunt; quomodo Angeli tunc, quorum officiis haec omnia mirabilia peraguntur, per aerem facere non potuerunt? Cum sit naturale aeris opus et proprium officium aquas retinere in nubibus: et ut docti indoctique pariter norunt, quotidiana administratione retinet; ita tunc Deo jubente fluminis cursum prohibuit, ut per illius fluenta arca Dei et sacerdotes transirent.erram igitur repromissionis post longi laborem itineris ingressi, de fructibus Chananitidis regionis populi turba comedit, et mannae de nubibus esca ministrari desinit . In hoc tam longo itinere admiratione dignum accidit illud, q
Abbreviated transcription (Latin):
cia ꝑ suasũ: rapacis aluei uortex dem̾sit.
Quo facto nex incredibilit iracundie furo¬
re ad u̾sus fluuiũ ꝑ motꝰ. uelud in sensibi¬
lẽ creat᷑am ulcisci statuit. ac in mensum
amũe ꝑpeti anuo totis uirib inqͣtͣeentas
sexaginta fossas diuisit: nudatoq alueo.
meabilẽ uix genua tingentib feminis
reliqͥd. Uñ eodẽ excitu ⁊ rege eade̾ expe¬
ditione babiloniã obsidente. exelcissimo m¬
roꝵ obiectu. ad expugnandi molimine
repulsi. ad eufrates fluminis ꝑfluenta su¬
ꝑiora uada gu̾̃tunt. illa aũ p̾dicta arte
edocti. ꝑ alienũ limitẽ diu̾tentes ꝑ eiꝰ nu¬
datũ alueũ babilonis murũ sub utͣcntee..
urbẽ capiunt. Qd gͦ humana industria
laborioso conamine potuit : hoc d̃s uͥtute
sue potentie faciliꝰ ꝑegit. S forsitan qͥsqͣm
diparit̃ respondebit hoc factũ ẽẽ dicens.
Illic it. so ssure opꝰ alueos aqͣꝵ ꝑhumilio¬
ra diu̾itit. hic uͦ stans aqͥ nullo re nittente

Expanded text:
t. Quo facto, rex incredibiliter iracundiae furore adversus fluvium permotus, velut in sensibilem creaturam ulcisci statuit: ac immensum amnem perpeti anno totis viribus in quatercentas sexaginta fossas divisit; nudatoque alveo, meabilem vix genua tingentibus feminis reliquit. Unde eodem exercitu et rege eadem expeditione Babyloniam obsidente, excelsissimo murorum objectu ab expugnandi molimine repulsi, ad Euphratis fluminis perfluentis superiora vada convertunt. Illa autem praedicta arte edocti, per alienum limitem divertentes, per ejus nudatum alveum Babylonis murum subintrantes, urbem capiunt. Quod ergo humana industria laborioso conamine potuit, hoc Deus potentiae suae virtute facilius peregit. Sed forsitan quisquam dispariter respondebit hoc factum esse, dicens, Illic enim fossurae opus alveos aquarum per humiliora divertit; hic vero stans aqua, nullo renitente
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ secũ abstułat. Qm̃ & serpent̾e quẽ fec̾at:
filii isrł pꝰ modũ adorabant. Om̃is aũt illiꝰ
eias intres qͣdragenarias parces diuiditur.
Quadraginta it. annis inegypto. in domo

Expanded text:
retur secum abstulerat; quoniam et serpentem quem facerat, retur secum abstulerat; quoniam et serpentem quem facerat, filii Israel postmodum adorabant. Omnis autem illius aetas in tres quadragenarias partes dividitur. Quadraginta enim annis in Aegypto in domo
Abbreviated transcription (Latin):
n om̃i popłi isrł itin̾e colũpna nubis ꝑ diẽ
numꝗͣ. de fuit. nec corã popło colũpna ig¬
nis ꝑ noctem: ut noctis frigore de fensi. &
a tenebͥs illuminati. ꝑg̾ent cũ igne. & aca¬
lore solis ꝓtecti si erẽt in die subnube.
lũe dñs custos isrł uere ꝓtegit: nec sol ꝑ
diem. nec unqͣm luna ꝑ noctẽ exurit.
Uadragesimo anuo eg̃ssionis filioꝵ isrł
de egypto: quadragesima sed̾a mansiõe
in campestrib moab suꝑ iordanem popłs sedit.
uͥ moyses de utonomiũ. hoc ÷ tĩationẽ legis p̾dica¬
dentib nec caliginantib ocłis. in cegͦ corꝑe
tociꝰ humani gen̾is cõmune debitũ soluit᷑. Du¬
ab aut̃ causis ut sapientes aiunt. mortis eiꝰ et
sepulcͥ nemo ꝯscius erat: qͣtinꝰ illam faciem qͦ
ꝯsortio sermoĩs ctñi rutilau̾at. mortis merore
repressam nullꝰ uid̾et. ⁊ ne sepulcrũ eiꝰ popłs
isrł si cognouisset uͥ ẽẽt ad oraret᷑. Uñ & uͥgam
inqͥ signa fec̃at. ut plurimi putant ue adora¬

Expanded text:
n omni populi Israel itinere columna nubis per diem nunquam defuit, nec coram populo columna ignis per noctem , ut noctis frigore defensi, et a tenebris illuminari pergerent cum igne. Et a calore solis protecti fuerunt in die sub nube. Quem Dominus custos Israel vere protegit, nec sol per diem nec unquam luna per noctem exurit.uadragesimo anno egressionis filiorum Israel de Aegypto, quadragesima secunda mansione in campestribus Moab super Jordanem populus sedit, ubi Moyses Deuteronomium, hoc est, iterationem Legis praedicadentibus, nec caligantibus oculis, integro corpore, totius humani generis commune debitum solvit . Duabus autem causis, ut sapientes aiunt, mortis ejus et sepulcri nemo conscius erat, quatenus illam faciem, quae consortio sermonis Domini rutilaverat, mortis moerore repressam, nullus videret; et ne sepulcrum ejus populus Israel, si cognovisset ubi esset, adoraret. Unde et virgam in qua signa fecerat, ut plurimi putant, ne adora
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sementiã ut istłicicũ popłin dimitt̾ẽt regi
indicasset. & ipse rex dĩ p̃cepto nullomͦ con¬
sentiret. & nbente dño decẽ plagis t̾rã egr pti
flagellaret Pmo ꝑcussus in sanguinẽ uͤtit
nale face̾nt exicitiũ Hec autẽ pͥmicꝰ uindic¬
ta egrpuis cũ rege suo ꝯuenienter euenãt.
ut qͥ dĩ popłi infantes in flumen iactare p̃ce¬
ꝑant. eiꝰdem fluminis aqua insanguinẽ ũsa.
exiciũ bibentib inferret. ⁊ ñbibentib pena
praret At uͦ ⁊ hoc requitendũ est qͦd ad p̾sen¬

Expanded text:
Dei sententiam, ut Israeliticum populum dimitteret, regi indicaret, et ipse rex Dei praecepto nullo modo consentiret, et jubente Domino decem plagis terram Aegypti flagellaret; primo percussas in sanguinem vertit nt exitium . Haec autem primitus vindicta Aegyptiis cum rege suo convenienter evenerat, ut qui Dei populi infantes in flumen jactari praeceperant, ejusdem fluminis aqua in sanguinem versa exitium bibentibus inferret, et non bibentibus poenam praestaret. At vero et hoc requirendum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
lito accidert̃. Qrͣum ordo plagarũ sic̃ in
diffentia rerũ: ita ⁊ ministroꝵ creuit.
Pme nãq ex om̃ib tres plage ꝑ aaron
efficiunt᷑. Q pͥmo cũ ꝑcussisset aqͣm: in
sanguinẽ statim u̾tit᷑. Et cũ extendisset¬
it̾m eandẽ uirgam suꝑ aqmͣ. ranaꝵ initu¬
datio repleuit t̾r̾am: Et cũ t̾cio exdendisset
uirgã suꝑ puluerẽ tr̃e: scinifes ebulliunt.
& ꝑ aaron iste tres plage fiunt: ⁊ seqñtes cres
alie ꝑ u̾bũ morsi ministrant᷑. Nã illo u¬
bente locuste ⁊ musce uentunt: ⁊ mors

Expanded text:
lito acciderunt. Quarum ordo plagarum sicut in lito acciderunt. Quarum ordo plagarum sicut in differentia rerum, ita et ministrorum crevit. Primae namque ex omnibus tres plagae per Aaron efficiuntur. Qui primo cum percussisset aquam, in sanguinem statim vertitur. Et cum iterum extendisset eamdem virgam super aquam, ranarum inundatio replevit terram. Et cum tertio extendisset virgam super pulverem terrae, sciniphes ebulliunt : et per Aaron istae tres plagae fiunt. Et sequentes tres aliae per verbum Moysi ministrantur. Nam illo juben
Abbreviated transcription (Latin):
e cet̾is uͦ plagis quib ds̃ ꝑ morsen.
⁊ mor ses ꝑ aaron. pharaonẽ ⁊ t̾rã
eiꝰ. i seruos eiꝰ castigau̾at. nil excessisse ter¬
minos nate: ipsa plagaꝵ simplex narra¬
cio manifestat Qm̃ ⁊ si cẽ solito plures:
sẽꝑ tñ de aquis rane nascuntur Et eini¬
phes estatis tp̃r calore solis de pulu̾e or¬
unt᷑ Locuste ⁊ musce solis feruore soli¬
date undiq ꝯueniunt: ⁊ iumenta diu̾sis
causis morte solita. uite sue t̾minũ ꝑ agt.
Puluis qͦq cont᷑batꝰ de tra sepe aerẽ serem̃ĩ
obscurat. ⁊ uesicas ⁊ pꝰea ulcera in hominibꝰ
i uim̃tis infectus aer gen̾at Qrando &̃ ⁊
fulgures de congelantib ⁊ uehem̃t̃ tba¬
tis nubib ruunt. ⁊ absentia lucis ocłor
obtutꝰ. qñcũq lux recesserit: tenebre plꝰ
ipediunt: Mors qͦq in adam seminata
nat᷑. S quauis hec om̃ia in terũ natis insi¬
ca erant. egrptiis tñ plagali ꝯdiciõe. ad e¬
Ꝙꝵ ꝑfidiã cõpescendã. ⁊ fubito. ⁊ plusso¬

Expanded text:
e caeteris vero plagis quibus Deus per Moysen et Moyses per Aaron, Pharaonem et terram ejus et servos ejus castigaverat, nil excessisse terminos naturae, ipsa plagarum simplex narratio manifestat. Quoniam etsi tunc solito plures, semper tamen de aquis ranae nascuntur; et sciniphes aestatis tempore calore solis de pulvere oriuntur; locustae et muscae solis fervore solidatae undique conveniunt, et jumenta diversis causis morte solita vitae suae terminum peragunt; pulvis quoque conturbatus de terra saepe aerem serenum obscurat, et vesicas, et postea ulcera in hominibus et jumentis infectis aer generat. Grando etiam et fulgura de congelantibus et vehementer turbatis nubibus ruunt, et absentia lucis oculorum obtutus, quantocumque lux recessit, tenebrae plus praepediunt. Mors quoque in Adam seminata natur. Sed quamvis haec omnia in rerum naturis insita erant, Aegyptiis tamen plagali conditione, ad eorum perfidiam compescendam, et subito, et plus so
Abbreviated transcription (Latin):
mare diuidit᷑ ꝙ petͤ in oreb. ꝙ in cades
ꝑcutiumt᷑. Si gͦ imaginatiꝰ serpens ille
ꝑ signa tm̃ ostendit᷑. cur corã pharaone
cẽti magoꝵ serpentes ꝑ eũ de uorantur:
Qui obiectione facile docti respond̾e poter̾.
potãt. qd̾ ꝑ magoꝵ diabolicas incantatioes
imaginatũ fiebat. Iuxta gͦ hanc estimati-¬
onẽ ñ in naturã serpentis uirga u̾tit᷑: s ꝓ
signo in similitudinẽ imaginarie cõmu
que erat uͥga nat᷑aliter. uirga specialiter¬

Expanded text:
mare dividitur , et petrae in Oreb et in Cades mare dividitur , et petrae in Oreb et in Cades percutiuntur . Si ergo imaginarius serpens ille per signa tantum ostenditur, cur coram Pharaone caeteri magorum serpentes per eum devorantur ? Cui objectioni facile docti respondere poterunt, poterat quod per magorum diabolicas incantationes imaginatum fiebat. Juxta ergo hanc aestimationem non in naturam serpentis virga vertitur, sed pro signo in similitudinem imaginarie commutquae erat virga naturaliter, serpens specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
exhis firmate ñ posse. int̾ suȩ nat᷑e tea¬
minos ꝑ man̾e. & ridiculosis magoꝵ fabu¬
lationib dicentiũ. in auiũ sub̾a maiores
suos scła ꝑ uagasse. assensũ pr̃are uide¬
bim᷑: ac ꝑ hoc dm̃ in his ngub̾natorẽ .s.
mutatorẽ nat᷑ans dicem qd ab sit. Ne illũ
pꝰ pͥmam uat᷑aꝵꝵ om̃iũ ꝯditionẽ aliquid
nouũ qđ non ꝓpͥa nat᷑a retineat. facere cre¬
damꝰ. Hil eni sub sole nouum. nec ualet
qͥsqͣm dic̃e. hoc recens ẽ: ꝙ ideo płimi doc¬
tores pł diligunt illam uirgã uerã. que
semnꝑ maysi manib ꝯp̃hensa uͥgultꝰ ma¬
nebat. i maginarie tñi inserpentis formã
aliqͦtiens ꝓsigno fuisse uersam: preserti
cũ ad nullos usus. nͥ ad signi ostensionẽ
necessaria ẽẽt. Si q eñĩ uer̾ serpens fuis¬
set: serpens semꝑ pꝰ signi man̾et. Et en̾
uera uͥga fuerat exqͣ moyses egiptũ fla¬
gellare plagis ceꝑat. nũquã inserpentẽ
mutata. semꝑ uirga ꝑmanserat. de qua

Expanded text:
ex his firmiter possit intra suae naturae terminos permanere, et ridiculosis magorum fabulationibus dicentium in avium substantia majores suos saecula pervolasse, assensum praestare videbimur; ac per hoc Deum in his non gubernatorem, sed mutatorem naturarum dicemus: quod absit, ne illum post primam naturarum omnium conditionem, aliquid novum, quod non propria natura retineat, facere credamus. Nihil enim sub sole novum. Nec valet quisquam dicere, Ecce hoc recens est : et ideo plurimi doctores plus dicunt illam veram virgam, quae semper Moysi manibus comprehensa virgultum manebat, imaginarie tantum in serpentis formam aliquoties pro signo fuisse versam, praesertim cum ad nullos usus, nisi ad signi ostensionem necessaria esset. Si enim verus serpens fuisset, serpens semper post signa maneret. Etenim vera virga fuerat ex qua Moyses Aegyptum plagis flagellare coeperat; nunquam in serpentem mutata, semper virga permanserat. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
ses enĩ sũptũ de camino pulu̾em in celum
spargit: ⁊ uesice in hoĩb ⁊ ium̃tis. ⁊ ulcera
manantia ut puluis in om̃i t̾ra egyptinas¬
cunt᷑. Et pꝰea assumens uͥgam incelũ exten¬
dit. ⁊ gnͣdinis fulgoꝵq insolens copia in
t̾rã ruit: Itumq idẽ morses eandẽ uͥgã in
celũ direxit: ⁊ crib dieb cocidẽq noctib
ꝑ manentes tenebras. crassitudine palpabi¬
les. ⁊ admodũ ferales suꝑ trã duxit: uitima
autẽ plaga. non ꝑ aaron. neq ꝑ morsen
ta egrptioꝵ pͥmogenita deleuit: Qciens gͦ
de tra uindicta colligit᷑. ꝑ aaron uelut infe¬
rioris ordinis ministrat᷑. Que uͦ de uolatili¬
b. ⁊ morte ium̃toꝵ. que ⁊ ipsa uelut intra
uolant pena conthitur. ꝑ morsi imꝑiũ in

Expanded text:
ses enim sumptum de camino pulverem in coelum sparsit, et vesicae in hominibus et jumentis, et ulcera manantia ut pulvis in omni terra Aegypti nascuntur. Et postea assumens virgam in coelum extendit, et grandinis fulgurumque insolens copia in terram ruit. Iterumque idem Moyses eamdem virgam in coelum direxit, et tribus diebus totidemque noctibus permanentes tenebras crassitudine palpabiles, et admodum ferales super terram induxit . Ultima autem plaga neque per Aaron, neque per Moysen ta Aegyptiorum primogenita delevit . Quoties ergo de terra vindicta colligitur, per Aaron velut inferioris ordinis ministrum; quae vero de volatilibus et morte jumentorum, quae et ipsa velut in terra volant, poena
Abbreviated transcription (Latin):
tio conuocat᷑ : ꝑ extensionẽ in altũ morsai¬
ce manꝰ conducit᷑ Ac uͦ qñ humane mortis
exitꝰ a deo dispensatur. ñ hõi s angło minis¬
ceriũ illud ꝯmutit᷑: ut qͥ illud usq tẽpꝰ ꝑre
rũ quas posfidebant flagella minꝰ t̾rebant̾
saltim sue insignissime partis detͥmentũm
cõmune qd̃ sequebat᷑ int̾itũ uererent᷑. Istaꝵ
qͦq modꝰ plagarũ. undiq hoc est t̾ra. aquis.

Expanded text:
convocatur, per extensionem in altum Mosaicae manus conducitur. At vero quando humanae mortis exitus a Deo dispensatur, non homini, sed angelo ministerium illud commititur: ut qui illud usque tempus per rerum, quas possidebant, flagella minus terrebantur; saltem per suae insignissimae partis detrimentum commune, quod sequebatur, interitum vererentur. Istarum quoque modus plagarum undique, hoc est, terra,
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ pastũ ⁊ refectionẽ indesinent̾ ⁊ nat᷑aic̾
conthit᷑. Cũ enĩ ꝑ uitis arborẽ infundit᷑. in
uini saporẽ ⁊ colorẽ mutat᷑ N. cũ oliuetis lig¬
ni ad excelsas fũmitates ascendit: eadẽ aqͣ
olei pinguedinẽ fac̃. Ꝙ. cũ ab apib infauos ꝯge¬
robora digerit᷑: dactilos gignit. ⁊ ad sincere
suauitatẽ expressa ꝑuenit Et cũ in aĩaliũ
diu̾soꝵ pastũ deputat᷑: in sanguinis sub̾as
indiu̾sas ꝑ eandẽ carnẽ distinguit᷑. Nã ⁊
nutͥendis fecib. albi coloris ⁊ suauissims
dulcedinis inubib lac p̃parat. ⁊ ꝑ cuncta
relique carnis mẽbra. rubicundũ sangui¬
nis colorẽ fuscat: Multa st̃ p̃terea sangui¬
nis gen̾a. ꝑ eandẽ carnẽ que usq ad uigin¬
ci tres phisiologi enum̾ant. ex qͥb urmã
semen. fel nigrũ. ⁊ rufũ. saliuas. ⁊ lacͥmas.
icct̾a eẽ. denuntiant. Hec cotidianis am¬
ministrationib nature sue ꝑ resuarias aqͣ

Expanded text:
ae pastum et refectionem indesinenter et naturaliter contrahitur. Cum enim per vitis arborem infunditur, in vini saporem et colorem mutatur: et cum olivae ligni ad excelsas summitates ascendit, eadem aqua olei pinguedinem facit: et cum ab apibus in favos conger palmarum robora digeritur, dactylos gignit, et ad sicerae suavitatem expressa pervenit et cum in animalium diversorum pastum depudiversas per eamdem carnem distinguitur. Nam et nutriendis fetibus, albi coloris et suavissimae dulcedinis in uberibus lac praeparat, et per cuncta reliquae carnis membra rubicundum sanguinis colorem fuscat. Multa sunt praeterea sanguinis genera per eamdem carnem, quae usque ad viginti tria physiologi dinumerant, ex quibus urinam, semen, fel nigrum et rufum, salivas et lacrymas, et caetera esse denuntiant: haec quotidianis administrationibus naturae suae per res varias aqua
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ prudentia & responsis eius. & uidentes ammirati sunt. Etdit̃ẽ
mat̃ eius ad illum. Fili qͥd fecisti nobissic: Eccepat̃ tuus & egodolentes
quae rebamuste. Etait ad illos. Quid est. quod mequȩre batis. nes¬
ciebatis quia inhis quae patris mei sunt. oport& meesse: && ipsi
non intellexer̃ uerbũ qđ locutus est ad illos. Et descendit cũeis.

Expanded text:
mirati sunt. Et dixit mater ejus ad illum: Fili mi, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus et ego, dolentes quaerebamus te. Et ait ad illos: Quid est quod me quaerebatis? Nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt oportet me esse? Et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad illos. Et descendit cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ꝗdẽ in subiecto ẽ. sed de nullo subrato p̃dicat᷑: Acidens c̃ particulare ut ẽ q̃dã gramatiani. anistarc in ł alicuiꝰ

Expanded text:
ipsa quidem in subiecto est, sed si de nullo subiecto praedicatur, accidenipsa quidem in subiecto est, sed si de nullo subiecto praedicatur, acciden
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã demonstrare. nã qm̃ dix̃ de subiecto dnr̃ uniũ sale ẽ. Qđ u ait in subiecto nullos substantia ẽ. Ergͦꝰ ꝗ ait
q̃duĩ de subieto dici. in subieeto uͦ nullo eẽ : uniuisalẽ substantiã demonstrare c̃tenđ : Ut enĩ sepiũ dictũ ẽ ꝙ de sub¬
iecto dr̃ uniusale ẽ: Qđ in nullo subiecto ẽ: substantia ẽ. hȩc iuncta .i. de subiato quodã dici & in sabiecto
nullo eẽ. uniũs alẽ substantiã monstrant. P uniũ salẽ substantiã particulare accidens posuit dicens alia
aut̃ in subrecto ꝗdẽ s̃. de subiecto aũt nullo dnrͣ. Nãꝙ ait in subiecto s. aacidens monstrat. Qđ uͦ ad diđ de subiato
aũt nullo dur̃. particulare ẽ. accidens enĩ in subiecto ẽ. Particularitas de nullo subiecto p̃diait᷑. Engͦ q̃cũq res

Expanded text:
substantiam demonstrare. Nam quod dixit de subiecto dicuntur, universale est, qusubstantiam demonstrare. Nam quod dixit de subiecto dicuntur, universale est, qu: ut enim saepius dictum est, quod de subiecto dicitur, universale est; quod in nullo subiecto est, substantia. Haec iuncta, id est de subiecto quodam dici, et in subiecto nullo esse, universalem substantiam demonstrant. Post universalem substantiam particulare accidens posuit dicens: Alia autem in subiecto quidem sunt, de subiecto autem nullo dicuntur. Nam quod ait in subiecto sunt, accidens monstrat, quod vero addidit, de subiecto autem nullo dicuntur, particulare. Accidens enim in subiecto est, particularitas de nullo subiecto praedicatur. Ergo quaecunque res