comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oculos uersantur et uos indere et pspicere
potestis si quod iupiter omen auertat huc̃
uestris sententiis afflixeritis quose miser
uertet Domu ne ut eam imaginem cla¬
rissimi uiti parentis sui quam paucis añ
diebiis laurcatam in sua gratulatioẽ con¬
spexit candem deformatam ignominia lu¬
gentemq iudeat An ad matrem que mni¬
sera modo consulem obsculata filiu suum
numc cruciat᷑ et solicita est ne euni de paulo
post spoliatum omĩ dignitate conspitiat Set
quid ego matrem aut domu appello nona
pena le̾gis et domo et parente et om̃ suor cõ

Expanded text:
ur et vos videre et perspicere potestis. si, quod Iuppiter omen avertat! hunc vestris sententiis adflixeritis, quo se miser vertet? domumne? ut eam imaginem clarissimi viri, parentis sui, quam paucis ante diebus laureatam in sua gratulatione conspexit, eandem deformatam ignominia lugentemque videat? an ad matrem quae misera modo consulem osculata filium suum nunc cruciatur et sollicita est ne eundem paulo post spoliatum omni dignitate conspiciat? sed quid eius matrem aut domum appello quem nova poena legis et domo et p
Abbreviated transcription (Latin):
enii sudices quod sentio ꝗͣ sit
Riguu aut siqua ecercitatio di¬
endi in qua me non infitior
mediocriter ẽe uersatum aut
si huice reiratio aliqua ab opti¬
maru artiu studio ac discipli
a aqua ego nullũ confittor etatis
mee tempis ab horrhisse caꝵ rerum oiũ ul
imprimis hic Auliis Licimius Archia fructa
a me repetere prope suouire debet Nam qͦ¬
ad longissime potest mens mea respicere

Expanded text:
eni, iudices, quod sentio quam sit exiguum, aut si qua exercitatio dicendi, in qua me non infitior mediocriter esse versatum, aut si huiusce rei ratio aliqua ab optimarum artium studiis ac disciplina profecta, a qua ego nullum confiteor aetatis meae tempus abhorruisse, earum rerum omnium vel in primis hic A. Licinius fructum a me repetere prope suo iure debet. nam quoad longissime potest mens me
Abbreviated transcription (Latin):
delapsa de manibus nr̃is in cum animu qui
consequit redimdarint unus erit consul et is
non in administrando bello s& insufficiẽdo
collega occupatus. Hunc iam qui impeditu¬
ri sutt

Expanded text:
elapsa de manibus nostris in eum annum qui consequitur redundarint? Vnus erit consul, et is non in administrando bello sed in sufficiendo conlega occupatus. hunc iam qui impedituri sint
Abbreviated transcription (Latin):
ignominia reuerti Anse in contraria ꝑtẽ
terraꝵ abdet ut gallia transalpina quẽ nuꝑ
sũmo cum impetio libentissime iuderit cum¬
dem lugentem merentem exulem indeat
In ea porro proiuntia quo aiõ Caium mure¬
nam fratrem suu aspitiet qui hinꝰ dolor ꝗ
illuis meror erit que utriusq lamentatio qͣ¬
ta autem perturbatio fortune atq sermõił

Expanded text:
trariam partem terrarum abdet, ut Gallia Transalpina, quem nuper summo cum imperio libentissime viderit, eundem lugentem, maerentem, exsulem videat? in ea porro provincia quo animo C.Gaium Murenam fratrem suum aspiciet? qui huius dolor, qui illius maeror erit, quae utriusque lamentatio, quanta autem perturbatio
Abbreviated transcription (Latin):
ssulem Indices ita comendo cupidissimu stu
diosissimu bonor acerrimu contra seditioi
fortissimu mbello inimicissimu huic con¬
uirationi qui nũc rem publicara labe factat
futurum esse promittam et spondeam

Expanded text:
sulem, iudices, ita commendo ut cupidissimum oti, studiosissimum bonorum, acerrimum contra seditionem, fortissimum in bello, inimicissimum huic coniurationi quae nunc rem publicam labefactat futurum esse promittam et spondeam
Abbreviated transcription (Latin):
seri cordiata implorat uestram potestatem
ac uestras oꝑes intuetꝰ Nolite perdeos ĩmor¬
tales Iudices hac cum re qua sehonestiorq
fote putauit etiam cetenis ante partis hone¬
statibus atꝙ omĩ digintate fortunaq pͥuare
atoꝑ ita uos sic murena Iudices orat atq ob¬
seccat si ĩ iuste nemineni lesit si nullius autis

Expanded text:
cordiam implorat, vestram potestatem ac vestras opes intuetur. nolite, per deos immortalis! iudices, hac eum cum re qua se honestiorem fore putavit etiam ceteris ante partis honestatibus atque omni dignitate fortunaque privare. atque ita vos L.Lucius Murena, iudices, orat atque obsec
Abbreviated transcription (Latin):
ta autem perturbatio fortune atq ser mõil
quod quibus i locis pantis anit diebis ftiũ
esse consulem Murenam nuntꝗ litereq ee¬
lebrassent et unde hospites arq amtici gra¬
tulatum Romam concurrerent repente
excidet ipse nuntius sue calamitatis quesi
a cerba simisera si luctuosa sirꝗt si alienissia
a mansuetudine et misericordia urã iudi¬
ces conseruate populi romani benefitiu red¬
dite rei publice consulem Date hoc ip̃ius pu¬
dori date patri mortuo. date generi et fam

Expanded text:
ta autem perturbatio fortunae atque sermonis, cum, quibus in locis paucis ante diebus factum esse consulem Murenam nuntii litteraeque celebrassent et unde hospites atque amici gratulatum Romam concurrerent, repente exstiterit ipse nuntius suae calamitatis! quae si acerba, si misera, si luctuosa sunt, si alienissima a mansuetudine et misericordia vestra, iudices, conservate populi Romani beneficium, reddite rei publicae consulem, date hoc ipsius pudori, date pat
Abbreviated transcription (Latin):
splendidus & gratiosus nullo negotio sit
occisus per facile hunc hominem ͦ inciani
sse Ad eam rem o̾peram suam pollicenst
ne dintius teneati iudices Sotietas cogit
cum iam proscriptionis mentio nulla fi¬
eret Et cum etiam qui antea metueratit
redirent aciam detuctos sese periculis at
tis manceps fit Crisogorius tria predia uil
nobilissima capitoni propria tradunt que
hodie possidet. In reliquas omnis forturias
iste .T. Roscius nomĩe Crisogoni quemad
modum ipse dicit impetum facit. Hec

Expanded text:
splendidus et gratiosus, nullo negotio sit splendidus et gratiosus, nullo negotio sit occisus, perfacile hunc hominem incautum esse; ad eam rem operam suam pollicentur. ne diutius teneam, iudices, societas coitur. cum nulla iam proscriptionis mentio fieret, cum etiam qui antea metuerant redirent ac iam defunctos sese periculis arbtis; manceps fit Chrysogonus; tria praedia vel nobilissima Capitoni propria traduntur, quae hodie possidet; in reliquas omnis fortunas iste T. Titus Roscius nomine Chrysogoni, quem ad modum ipse dicit, impetum facit. haec
Abbreviated transcription (Latin):
neat Terum id quod adhuc ese suspitiosu
nisi perspicuum res ipsa fecetit huisc ad finc
ulpc udicatore Occiso sexto poscio prita
Ameriam nuntiat Mallius glantia quida
homo tenuus libertinus eliensꝰ & famillaris
istius T Roscii & nuntiat domum non
filii se T. capitonis mimici Et cum post
oram primam noctis occisus esset pͥmo
diluculo nuntius ameriam uenit. Decem
horis nocturnis Sex & quinquaginta mi¬
lia passum cissis peruolauit nionꝰ modo ut
exoptatum inisco nuntium primus af¬
ferret sed etiam cruorem inimici ꝙ recen¬
tissimum telumq paulo ante e corpore ex¬
tractum ostenderet Quatriduo quo hec
gesta sunt res ad crisogonum in calcra
L dille uolaterras defert᷑ Magnitudo
pecunie de monstratur bontas predior ua
fundos decem & tres reliquit qui tiberim
fere omnes tangunt. Huius inopia & so¬
litudo cõmemoratur demoristratit cuma
pater huiusce Sextus Roscius homotim

Expanded text:
neat; verum id quod adhuc est suspiciosum neat; verum id quod adhuc est suspiciosum nisi perspicuum res ipsa fecerit, hunc adfinem culpae iudicatote. occiso Sex. Roscio primus Ameriam nuntiat Mallius Glaucia quidam, homo tenuis, libertinus, cliens et familiaris istius T. Titi Rosci, et nuntiat domum non fili sed T. Titi Capitonis inimici; et cum post horam primam noctis occisus esset, primo diluculo nuntius hic Ameriam venit; decem horis nocturnis sex et quinquaginta milia passuum cisiis pervolavit, non modo ut exoptatum inimico nuntium primus adferret sed etiam cruorem inimici quam recentissimum telumque paulo ante e corpore extractum ostenderet. quadriduo quo haec gesta sunt res ad Chrysogonum in castra L. Lucii Sullae Volaterras defertur; magnitudo pecuniae demonstratur; bonitas praediorum — nam fundos decem et tris reliquit qui Tiberim fere omnes tangunt — huius inopia et solitudo commemoratur; demonstrant, cum pater huiusce Sex. Roscius, homo tam
Abbreviated transcription (Latin):
micitie cum duobis Rosciis amerinis qͦ
alterum sedere in accusatoꝵ subs elliis uido
Alterum tria huiusce predia possidere au¬
dio Quas inimicitias sitam cauere potius¬
set ꝙ̃ mnetuere solebat iueret. Neq emi
udices iniuria metuebat Nam isti duo
sunt titi roscii quor alteri capitoni cog¬
nomen est Iste qui adese magniis uoca¬
tur homines eiusmodi Alter plurimar
patinaꝵ uetus ac nobilis gladiator haber
Hic autem nuper se ad cum latustam cõ¬
tulit qui ante hanc pugnam tiro esset
ꝙ scĩa facile ipsum hn t̃gistrum sȩclete
dudatia q superauit. Nam cura hic sext
Nosciuis esset arcerie titus autera iste Rosci
cume csemhic filius assiduus in prediis esser
eunqe se uoluntate patris rei fatuliati uiteq
nestice dedisset Iste autem Rome frequens
esset occiditur ad balneas palacinas redicus
aceria deae roscius. Spero ex hoc ipõ nõ co
obscurum ad quem suspitio inalefitii pti¬

Expanded text:
micitiae cum duobus Rosciis Amerinis, quorum micitiae cum duobus Rosciis Amerinis, quorum alterum sedere in accusatorum subselliis video, alterum tria huiusce praedia possidere audio; quas inimicitias si tam cavere potuisset quam metuere solebat viveret. neque enim, iudices, iniuria metuebat. nam duo isti sunt T. Titi Roscii, quorum alteri Capitoni cognomen est, iste qui adest Magnus vocatur, homines eius modi: alter plurimarum palmarum vetus ac nobilis gladiator habetur, hic autem nuper se ad eum lanistam contulit, quique ante hanc pugnam tiro esset quod sciam, facile ipsum magistrum scelere audaciaque superavit. nam cum hic Sex. Roscius esset Ameriae, T. autem iste Roscius Romae, cum hic filius adsiduus in praediis esset cumque se voluntate patris rei familiari vitaeque rusticae dedisset, ipse autem frequens Romae esset, occiditur ad balneas Pallacinas rediens a cena Sex. Roscius. spero ex hoc ipso non esse obscurum ad quem suspicio malefici perti
Abbreviated transcription (Latin):
milias honestatis amplitudinis q gratia no¬
mino Itaq ex sius omnibus cõmodis hoc
olum filio reliquit. Nam patrimonium do¬
mestici predones ui ereptum possident fama
& uita in nocentis ab hospitibus amicisq
paternis defenditur Hic tum ommi tem¬
pore nobilitatis fautor fuisset tum hos tu¬
nultu proximo eum omnium nobilur
dignitas & salus indiscrimen uerriret pr
ceteros in eam uicinitatem eam parrero
causamq opera studio autoritate defen¬
dit Eteim rectum putabat pro eor ho¬
nestate se pugnare propter quos ipse hone¬
stissimꝰ ratet̾ suos riumerabat. Posteaqͣ
iuctoria constituta est ab axmisq reces¬
simus cum proscriberentꝰ homĩes atq ex
omni regione caperent᷑ hi qui aduersan
fuisse pufabantur erat ille rome frequens
atq in foro et ore omniu quotidie uersa¬
batlir magis ut exultate uctoria nobilita¬
tis iuderctur ꝙ̃ timere nequid ex ea cala¬
tritatis sibi accidexet erant ei ueteres ini¬

Expanded text:
milias honestatis amplitudinisque gratia nomilias honestatis amplitudinisque gratia nomino. itaque ex suis omnibus commodis hoc solum filio reliquit; nam patrimonium domestici praedones vi ereptum possident, fama et vita innocentis ab hospitibus amicisque paternis defenditur. hic cum omni tempore nobilitatis fautor fuisset tum hoc tumultu proximo, cum omnium nobilium dignitas et salus in discrimen veniret, praeter ceteros in ea vicinitate eam partem causamque opera, studio, auctoritate defendit. etenim rectum putabat pro eorum honestate se pugnare propter quos ipse honestissimus inter suos numerabatur. postea quam victoria constituta est ab armisque recessimus, cum proscriberentur homines atque ex omni regione caperentur ei qui adversarii fuisse putabantur, erat ille Romae frequens atque in foro et in ore omnium cotidie versabatur, magis ut exsultare victoria nobilitatis videretur quam timere ne quid ex ea calamitatis sibi accideret. erant ei veteres ini
Abbreviated transcription (Latin):
attulit Uerum etiam egestatem. Acbusat
hi qui hunc ipsum iugulait summe qu¬
piuerunt Causam dicit is qui etiam adho
ipsum iudicium cum presidio ueniit ne
dic ibidem ante oculos uestros trucidetur
emq accusant hi quos ppłs poscit Causa
dicit is qui unis xellctuas ex illor nefaria
cede restat Atq ut facilius intelligere po¬
ssitis sudices ea que facta sunt indignior
esse ꝙͣ hec sunt que dicinꝰ ab mitio rem¬
quem ad moduiti gesta sit uobis expone
quo facilius & husis homis ĩnocentissim
nscrias et illoꝵ audatiam cognoscere pos¬
sitis & rei pu calamitatem sextus Nosci
pater hinissee municeps Amerinus fuit cu
genere & nobilitate et pecunia non tnodo
sui municipii uerum etiam eius uicimta¬
tis facile prinius tum gratia atq hospitu
florcas hominum nobilissimor Nam cu
metellis seriulus scipionibus erat ei non
modo hospitium uerum etiam domestie
usus & consuetudo quas ut equum est fa¬

Expanded text:
attulit verum etiam egestatem; accusant attulit verum etiam egestatem; accusant ei qui hunc ipsum iugulare summe cupierunt, causam dicit is qui etiam ad hoc ipsum iudicium cum praesidio venit ne hic ibidem ante oculos vestros trucidetur; denique accusant ei quos populus poscit, causam dicit is qui unus relictus ex illorum nefaria caede restat. atque ut facilius intellegere possitis, iudices, ea quae facta sunt indigniora esse quam haec sunt quae diciquem ad modum gesta sit vobis exponemus, quo facilius et huius hominis innocentissimi miserias et illorum audacias cognoscere possitis et rei publicae calamitatem. Sex. Roscius, pater huiusce, municeps Amerinus fuit, cum genere et nobilitate et pecunia non modo sui municipi verum etiam eius vicinitatis facile primus, tum gratia atque hospitiis florens hominum nobilissimorum. nam cum Metellis, Serviliis, Scipionibus erat ei non modo hospitium verum etiam domesticus usus et consuetudo, quas, ut aequum est, fa
Abbreviated transcription (Latin):
fiarit intelligis. Longo interuallo iuditi¬
um inter sicarios hoc primum cõmittit
cum interea cedes indignissime maxieq
facte sunit. Omnes hanc questionem tep̃¬
tore manifestis malefiris quotidimoq sã¬
guine dimissius putant futuram. Qua uo¬
ciferatione in ceteris inditiis accusatores
uni consueuerũt ea nos hoc tempore uti¬
mur qui causam dicimus. Petindꝰ abste
minibus audacissimis resistatis ut hoc
cogitetis insi in hac causa qui uester qsĩti
sit ostendetis eo prorumpere hominum cu¬
piditatem & scelus & audatiam ut non mno
clam uerum etiam hic in foro ante tribunal
tuum M.faimni ante pedes uestros iudices
inter ip̃sa subsellia çedes future sint Et enim
quid aliud hoc indicio temptatur isi ut id
fleri liceat Accusant hi qui in fortunas hu
inuaserunt eausam dicit il eui preter calami¬
tatem nihil reliquerunt Accusant hi quib
occidi patrem. Sex xoscii bono fuit Causa
dicit is cui non modo luctum mors pris

Expanded text:
fiant intellegis. longo intervallo iudicifiant intellegis. longo intervallo iudicium inter sicarios hoc primum committitur, cum interea caedes indignissimae maximaeque factae sunt; omnes hanc quaestionem te praetore manifestis maleficiis cotidianoque sanguine dignissimam sperant futuram. qua vociferatione in ceteris iudiciis accusatores uti consuerunt, ea nos hoc tempore utimur qui causam dicimus. petimus abs teminibus audacissimis resistatis, ut hoc cogitetis, nisi in hac causa qui vester animus sit ostendetis, eo prorumpere hominum cupiditatem et scelus et audaciam ut non modo clam verum etiam hic in foro ante tribunal tuum, M. Marci Fanni, ante pedes vestros, iudices, inter ipsa subsellia caedes futurae sint. etenim quid aliud hoc iudicio temptatur nisi ut id fieri liceat? accusant ei qui in fortunas huius invaserunt, causam dicit is cui praeter calamitatem nihil reliquerunt; accusant ei quibus occidi patrem Sex. Rosci bono fuit, causam dicit is cui non modo luctum mors patris
Abbreviated transcription (Latin):
timor quem mihi natura pudorq meus
attribuit & uestra digratas et ius aduersa¬
rior et dex rosci pieula Quapropter uos
oro atq obsccro iudices ut aftente bonaq
cum uenia uerba mea audiatis fideq sapi¬
entiaq urã fretus plus oreris substuliꝰ ꝙp
ferre me posse intelligo hoc onus si uos
aliqua ex parte alleuabitis feram ut poto
studio & industria iudices. Sin a uobis id
quod non spero deserar tamen animo mnco¬
non deficiam & id quod suscepi quoad po¬
tero perferam. Quod si perferre non pottro
opprimi me onere offltii malo ꝙͣ id quod
rihi cum fide semel impositum est alit
propter perfidiam abiicere aut propter iu¬
firmitatem amini deponere. Te quoq A
No. prebiusti cum huic idem questiotui iu¬
dex preesses talemte & nobis et po. Ro hoc
tempore imptias Quanta multitudo ho¬
mitium conuenerit ad hoc iudicium iu¬
des que sit oium mortalium expectatio
Que cupiditas ut acra ac seuera iuditia

Expanded text:
timor quem mihi natura pudorque meus timor quem mihi natura pudorque meus attribuit et vestra dignitas et vis adversariorum et Sex. Rosci pericula. quapropter vos oro atque obsecro, iudices, ut attente bonaque cum venia verba mea audiatis. fide sapientiaque vestra fretus plus oneris sustuli quam ferre me posse intellego. hoc onus si vos aliqua ex parte adlevabitis, feram ut potero studio et industria, iudices; sin a vobis, id quod non spero, deserar, tamen animo non deficiam et id quod suscepi quoad potero perferam. quod si perferre non potero, opprimi me onere offici malo quam id quod mihi cum fide semel impositum est aut propter perfidiam abicere aut propter infirmitatem animi deponere. te quoque mRomano praebuisti, cum huic eidem quaestioni iudex praeesses, talem te et nobis et rei publicae hoc tempore impertias. quanta multitudo hominum convenerit ad hoc iudicium vides; quae sit omnium mortalium exspectatio, quae cupiditas ut acria ac severa iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
uita dedatur. Sin aliud agitur nihil nisi
ut is nę quid desit quibus satis nihil est si hoc
solum hoc tempore pugnat ut ad illam o¬
pimam preclaramo predam damnatio
Sex Noscii uelud currulus accędat non ne
cum multa indigna tum uel hoc indig¬
nissimum est uos idoneos habitos per ꝗͦ
intea ipsi scelere & ferro assequi consuert
Qui ex ciuitate in senatum propter dig¬
nitatem ex senatu in hoc consilium delee¬
ti estis propter seueritattm ab his hoc postu¬
lare homines sicarios atq gladiatores nõ
modo ut supplitia uiterit que a uobis pro
malefitiis suis metuere atq hoxrere debet
uerum etiam ut spolus Se& roscũ hoc iudi¬
tio ornati auctiq discedanit. His de reba
tantis tamq atrocibus neq me satis cõmo¬
de dicere neq satis grauiter conqueri neq
satis libete uociferare intelligo. Nam cõmo¬
ditati ingenium grauitati etas libertati tem¬
pora sunt impedimẽto Huc accedit sũmus

Expanded text:
vita dedatur. sin aliud agitur nihil nisi vita dedatur. sin aliud agitur nihil nisi ut eis ne quid desit quibus satis nihil est, si hoc solum hoc tempore pugnatur ut ad illam opimam praeclaramque praedam damnatio Sex. Rosci velut cumulus accedat, nonne cum multa indigna tum vel hoc indignissimum est, vos idoneos habitos per quoantea ipsi scelere et ferro adsequi consuerunt? qui ex civitate in senatum propter dignitatem, ex senatu in hoc consilium delecti estis propter severitatem, ab his hoc postulare homines sicarios atque gladiatores, non modo ut supplicia vitent quae a vobis pro maleficiis suis metuere atque horrere debent verum etiam ut spoliis ex hoc iudicio ornati auctique discedant? his de rebus tantis tamque atrocibus neque satis me commode dicere neque satis graviter conqueri neque satis libere vociferari posse intellego. nam commoditati ingenium, gravitati aetas, libertati tempora sunt impedimento. huc accedit summus
Abbreviated transcription (Latin):
bilissimi sedeant Ego potissimũ
surrexerim qui neq etate neq
ingenio neq autoritate sim
cut his qui sedent comparã¬
dus. Omnes enim hi quos uidetis adesse
in hac causa iniuriam nouo scelere con¬
flatam putant oportere defendi. De fendẽ
ipsi propter miquitatem temporum nõ
audent. Ita fit ut adsint propterea ꝙ of
fitium sequuntur. Iaceanit alitem iderco
quia peribulum metuunt. Quid ergo¬
ut pecunia fortunisq nostris conteritus sit
sariguinem & uitam ne petat. Demde a uo¬
bis Iudices ut audatium sceleri resistatis Inno¬
centium calamitatem leuetis et in causa sex
roscii periculum quod in omnes intendit
propulietis. Quod si aut causa criminis aut
facti suspitio aut quelibet demq uel mini¬
ma res reperitur quam obrem uideantur
illi non nihil tameni in deferendo nonie
sçcuti postremo si preter eam predam qua
dixi quicꝗͣ aliud cause inueneritis non
recusamus quin eorum libidim Sex Rosci

Expanded text:
bilissimi sedeant, ego potissimum bilissimi sedeant, ego potissimum surrexerim, is qui neque aetate neque ingenio neque auctoritate sim cum his qui sedeant comparandus. omnes hi quos videtis adesse in hac causa iniuriam novo scelere conflatam putant oportere defendi, defendere ipsi propter iniquitatem temporum non audent. ita fit ut adsint propterea quod officium sequuntur, taceant autem idcirco quia periculum vitant. quid ergout pecunia fortunisque nostris contentus sit, sanguinem et vitam ne petat; deinde a vobis, iudices, ut audacium sceleri resistatis, innocentium calamitatem levetis et in causa Sex. Rosci periculum quod in omnis intenditur propulsetis. quod si aut causa criminis aut facti suspicio aut quaelibet denique vel minima res reperietur quam ob rem videantur illi non nihil tamen in deferendo nomine secuti, postremo si praeter eam praedam quam dixi quicquam aliud causae inveneritis, non recusamus quin illorum libidini Sex. Rosci
Abbreviated transcription (Latin):
uidetis adesse in quibus summa autorita
ese atq amplitudo si uerbum de re .p. feciss&
id quod in hac causa ficti necesse est mul¬
to plura dimisisse ꝙͣ dimisisse putaretur
Ego etiam si omnia que dicenda sunt li¬
bere dixero nequaꝙͣ tamen similiter oro
mea exirę atq in lulgus emanare pote¬
rit. Demde ꝙ ceterorum neq dictum ob¬
scurum potest esse propter nobilitatem &
amplitud inem neq temere dicto contra¬
diei propter etatem et prudentiam. Ego
siquid liberius dixero uel occultum c̃e pꝑ
sci adolescentie mec porerit tamet si ndn
modo ignoscendi ratio. Uerum etiam cog¬
noscendi consuetudo iam de cimitate sub¬
lata est. Accedit illa quoq causa ꝙ a cettris
forsiram ita petitum sit ut diceretie ꝙ a¬
ceteris forsitam ita petitum sit ut diceretꝰ
fitiis & digratate plurimum possunt. Quoꝵ
nec aut britatem aspernari nec uolntater
REDO EGO UOS IUDT¬
ces mirari quid sit ꝙ cura tot
summi oratores hominesq no¬

Expanded text:
videtis adesse, in quibus summa auctoritas videtis adesse, in quibus summa auctoritas est atque amplitudo, si verbum de re publica fecisset, id quod in hac causa fieri necesse est, multo plura dixisse quam dixisset putaretur. ego autem si omnia quae dicenda sunt libere dixero, nequaquam tamen similiter oratio mea exire atque in volgus emanare poterit. deinde quod ceterorum neque dictum obscurum potest esse propter nobilitatem et amplitudinem neque temere dicto concedi propter aetatem et prudentiam. ego si quid liberius dixero, vel occultum esse prsci adulescentiae meae poterit; tametsi non modo ignoscendi ratio verum etiam cognoscendi consuetudo iam de civitate sublata est. accedit illa quoque causa quod a ceteris forsitan ita petitum sit ut dicerent, ceteris forsitan ita petitum sit ut dicerent,iciis et dignitate plurimum possunt, quorunec auctoritatem aspernari nec voluntatemcredo ego vos, iudices, mirari quid sit quod, cum tot summi oratores hominesque no
Abbreviated transcription (Latin):
sertim quos ego pro uestra salute suscepi da¬
re letitiam gloritotibus uos iam oblitos
mei salitis eius a quo mea salus conserua¬
ta est hostes extitisse. Nolite aminum mne¬
um debilitare tum luctu tum etiam me¬
tu Cõmutate ur̃e uoluntates erga me. Si¬
nite me quod uobis fretus huic sepe pro¬
misi id a uobis ei persoluere. Teq C. flduii
oro et obtestor qui meoꝵ consilioꝵ ĩ con¬
sulati sotius periculoꝵ particeps rerum
quas gessi adiutor fiusti meq non modo
saluum semper sed etiam ornatum florẽ¬
temq esse uoliusti ut mihi perhos ꝯserues
eum per quem me tibi & his seruatum
uides Plura ne dicam tue etiam me lacri¬
me impediunt
audacissimus ego ex omnibus minime At
tanto officiosiot ꝙͣ ceteri. Ne istius quide
laudis ita suma eipidus ut aliis eara p̃erep¬
tam uelim. Que me igitur res preter ce¬
teros impulit ut causam sexti froscii reci¬
perem. Quia siquis istorum dixisset quos

Expanded text:
sertim quos ego pro vestra salute suscepi, dasertim quos ego pro vestra salute suscepi, dare laetitiam gloriantibus vos iam oblitos mei salutis eius a quo mea salus conservata est hostis exstitisse; nolite animum meum debilitare cum luctu tum etiam metu commutatae vestrae voluntatis erga me; sinite me, quod vobis fretus huic saepe promisi, id a vobis ei persolvere. teque, C. Flave, oro et obtestor, qui meorum consiliorum in consulatu socius, periculorum particeps, rerum quas gessi adiutor fuisti, meque non modo salvum semper sed etiam ornatum florentemque esse voluisti, ut mihi per hos conserves eum per quem me tibi et his conservatum vides. plura ne dicam tuae me etiam lacrimae impediuntaudacissimus ego ex omnibus? minime. an tanto officiosior quam ceteri? ne istius quidem laudis ita sum cupidus ut aliis eam praereptam velim. quae me igitur res praeter ceteros impulit ut causam Sex. Rosci reciperem? quia, si qui istorum dixisset quos
Abbreviated transcription (Latin):
timeo ne nihil propter lacrimas quȩ am
reddere quas tum meis necessitatibus ef¬
fudisti plurimas Quid enim possum ali¬
ud tusi merere nisi flere nisste cura mea
salute complecti. Salutem tibi iidem dae
possunt qui mihi reddiderũt. Huc tamẽ¬
exurge queso retinebo & conplectar nec
me solumti deprecatorem fortunaꝵ tuaꝵ
sed comitem soniumq profitebor Atq
spero nemo erit tam di lideli ammo tãq
inhumano nectam ĩ mernor ineoꝵ nõ
dicam in bonos meritoꝵ sed bonoꝵ ĩ me
qui ame meiseruatorem capitis diuellat
dc distrahat. Non ego meis ornatum be¬
nefitiis a uobis depretor iudices sed custo¬
dem salutis mee non opibis contendo nõ
autoritatȩ non gratia sed precibus sed la¬
crimis sed misericordia. Mecunq uos
simul miserrimus et optitaus obtestatur
parens & pro uno filio duo patres depreca¬
mur. Nolite iudices per uos per fortunas¬
nestras per liberos itunuicis meis his pre¬

Expanded text:
timeo ne tibi nihil praeter lacrimas queam timeo ne tibi nihil praeter lacrimas queam reddere, quas tu in meis acerbitatibus plurimas effudisti. quid enim possum aliud nisi maerere, nisi flere, nisi te cum mea salute complecti? salutem tibi idem dare possunt qui mihi reddiderunt. te tamen—exsurge, quaeso!—retinebo et complectar, nec me solum deprecatorem fortunarum tuarum sed comitem sociumque profitebor; atque, ut spero, nemo erit tam crudeli animo tamque inhumano nec tam immemor non dicam meorum in bonos meritorum, sed bonorum in me, qui a me mei servatorem capitis divellat ac distrahat. non ego meis ornatum beneficiis a vobis deprecor, iudices, sed custodem salutis meae, non opibus contendo, non auctoritate, non gratia, sed precibus, sed lacrimis, sed misericordia, mecumque vos simul hic miserrimus et optimus obtestatur parens, et pro uno filio duo patres deprecamur. nolite, iudices, per vos, per fortunas, per liberos vestros inimicis meis, eis prae
Abbreviated transcription (Latin):
ses a bapite meo non disscessit obiecta que¬
storia persona comitisq sumpta . O excu¬
bias tilas. SN plantii miscras .O. flebiles
uigilias o. noctes a cerbas. O custodigit
ctiam mei capitis infelicem Si quideta
ego tibi uiuus non prosum qui fortasse
thortuus profuisseq Memii enim tue¬
mini neq unꝙͣ obliuiscar tue noctis il¬
lius cum tib iugilanti assidenti merẽti
uana quedam misera atq mania falla
spe inductus pollicebar tne siessem ĩpri
testitutus presentem tibi gratiam relaturum
Sin autera mihi uitattꝰ sors ademisset aut
tus aliqua maior reditum peremisset hos¬
quos enim ego tum alios atimo in tuebar¬
dinnia tibi illoꝵ laborum premia pro me
persoluturos. Quid me aspectas quid mea
promissa repetis. quid meara fidem im¬
ploras. Nihil ego tibi tum de meis opibus
pollicebar Set eoꝵ erga me beniuolentiam
promitebam Hos prome lugere hos gemẽ
tidie aliquid tecum simul audiebamr Huc̃

Expanded text:
sis a capite meo non discessit, abiecta quaesis a capite meo non discessit, abiecta quaestoria persona comitisque sumpta. O excubias tuas, Cn. Planci, miseras, o flebilis vigilias, o noctes acerbas, o custodiam etiam mei capitis infelicem! si quidem ego tibi vivus non prosum, qui fortasse mortuus profuissem. memini enim, memini neque umquam obliviscar noctis illius cum tibi vigilanti, adsidenti, maerenti vana quaedam miser atque inania falsa spe inductus pollicebar, me, si essem in patriam restitutus, praesentem tibi gratias relaturum; sin aut vitam mihi fors ademisset aut vis aliqua maior reditum peremisset, hos, hos—quos enim ego tum alios animo intuebar?—omnia tibi illorum laborum praemia pro me persoluturos. quid me aspectas, quid mea promissa repetis, quid meam fidem imploras? nihil tibi ego tum de meis opibus pollicebar, sed de horum erga me benivolentia promittebam; hos pro me lugere, hos gemere, tidie aliquid tecum simul audiebam; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
si minus pro futura sinit obesse certe no
oporter Nam simul ac mę durachiu
altigisse audiuit statim ad me litoribi
dithissis insignibus abiectis ueste muta¬
ta profectus dt̃ O acerbari mihi iudices
memoriara temporis illius & loci cum
hic in me incidit cum complexus est
Conspersitq lacrimis nec loqui pre me¬
rore potuit O rem tum audicu crudo¬
lem tum uisu nefariam. O reliquos di
es noctesq eas quibus iste a me norto¬
cedens thesalorucam me in questoutq
produxir. Hic ego nunc de thacedonie
pretore nihil dicam amplius nsi cum
ut ciuem optimum semper & mihi ami¬
retitur mecum ea subire et perpeti uella
Qui cum ad me .L Tubero mens nȩcessa¬
rius qui fratri meo legatus fuisser dece¬
deris ex asia uenisset easq insidias qua
tihi paratas ab exulibus coniuratis a¬
dierats animo amnicissimo detulisset ĩ asia
me ire propter eius prouintię metum
cum reo fratre necessitudinem cõpar

Expanded text:
si minus profutura sint, obesse certe non si minus profutura sint, obesse certe non oportere! nam simul ac me Dyrrachium attigisse audivit, statim ad me lictoribus dimissis, insignibus abiectis, veste mutata profectus est. O acerbam mihi, iudices, memoriam temporis illius et loci, cum hic in me incidit, cum complexus est conspersitque lacrimis nec loqui prae maerore potuit! O rem cum auditu crudelem tum visu nefariam! o reliquos omnis dies noctesque eas quibus iste a me non recedens Thessalonicam me in quaestoriumque perduxit! hic ego nunc de praetore Macedoniae nihil dicam amplius nisi eum et civem optimum semper et mihi amirentur, mecum ea subire et perpeti vellet. qui, cum ad me L. Tubero, meus necessarius, qui fratri meo legatus fuisset, decedens ex Asia venisset easque insidias quas mihi paratas ab exsulibus coniuratis audierat ad me animo amicissimo detulisset, in Asiam me ire propter eius provinciae mecum et cum meo fratre necessitudinem compara
Abbreviated transcription (Latin):
cum suo metu presciterunt Brundusiu
ueni uel potius ad menia acçessi Urbem
unam thubi amicissimam declinaui q̃¬
se uel potius excidi ꝙͣ ex suo conplexu ut
criperer facile pateretur. In ortos. M leni
flacci contuli Qui cum omties metus pub¬
licatio bonoꝵ exilium mors proponerer
Hȩc perpeti si acciderent maluit ꝙͣ cus¬
todiam mei capitis dimutere Hiuua
ego & parentes eius prudentissimi atq op
uota de meo reditu exaudiens durachiun
quod erat in fide mea petere contendi
Quo cum uenissem cognoni id quod au¬
dieram refertam esse gretiam sceleratis¬
simor uiroꝵ ac nefario quoꝵ impium
ferrum ignisq pestiferos meus ille consu¬
latus e manibus extorserat qui anteꝙͣ de
tneo aduentu audirę potuissent tum cir
abessent aliquoru dierum uam ra ma¬
cedoniam ad plantiumq perrexi Hic
uero simulatq me mare trasisse cogno¬
uit. Audi audi atq attende laterensi
ut scias quid ego plantio debeam cõfiteanq

Expanded text:
cum suo metu praestiterunt. Brundisium cum suo metu praestiterunt. Brundisium veni vel potius ad moenia accessi; urbem unam mihi amicissimam declinavi, quae se potius exscindi quam e suo complexu ut eriperer facile pateretur. in hortos me M. Laeni Flacci contuli. cui cum omnis metus, publicatio bonorum, exsilium, mors proponeretur, haec perpeti, si acciderent, maluit quam custodiam mei capitis dimittere. cuius ego et parentis eius, prudentissimi atque optvota de meo reditu exaudiens Dyrrachium, quod erat in fide mea, petere contendi. quo cum venissem, cognovi, id quod audieram, refertam esse Graeciam sceleratissimorum hominum ac nefariorum, quorum impium ferrum ignisque pestiferos meus ille consulatus e manibus extorserat; qui ante quam de meo adventu audire potuissent, cum a me abessent aliquot dierum viam, in Macedoniam ad Planciumque perrexi. hic vero simul atque mare me transisse cognovit—audi, audi atque attende, Laterensis, ut scias quid ego Plancio debeam, confiteareq
Abbreviated transcription (Latin):
agrationem urbi atq italie toti minaret
nisi quieuissem Siciliam petiui animo
que & ipsa erat mihi sicut domus una
coniuncta & opprimebatur a .C. uirgilio
quo cum me uno uel maxime cuta
caligmeta temporum illoꝵ cum ipsa
pene insula inihi sese obiuam ferre uel¬
let pater ille eiusdem tribumis plebis cõ¬
nonibus propter eander rei .p. causait
sepe uexatus Nihil amplius dico insime
in siciliam uenire noluit. Quid dicam. C
uirgilio tali ciui & uiro beniuolentiam
in me memoriam cõmunium tempo¬
tum pietatem humanitatem fidem de¬
fuisse. N ihil uidelicet est coꝵ Sed quam
tempestatem nos nobiscum non tulis¬
semus. Metuit ut eata ipse non posset
operibus suis sustrnere tiulm conisslio te¬
pente mutato itera uibone brundusium ter¬
ra petere contendi. Nam maritittios cur¬
sus precludebat hiemis magnatudo curo
omna illa municipia que sunt auiborie
brundusium infide mea iudices essenr Tu
iter tuum mnultis inmitantibus magno

Expanded text:
agrationem urbi atque Italiae toti minaretur, agrationem urbi atque Italiae toti minaretur, nisi quievissem, Siciliam petivi animo, quae et ipsa erat mihi sicut domus una coniuncta et obtinebatur a C. Vergilio, quocum me uno vel maxime cum vcaliginem temporum illorum. cum ipsa paene insula mihi sese obviam ferre vellet, praetor ille, eiusdem tribuni pl. contionibus propter eandem rei publicae causam saepe vexatus, nihil amplius dico nisi me in Siciliam venire noluit. quid dicam? C. Vergilio, tali civi et viro, benivolentiam in me, memoriam communium temporum, pietatem, humanitatem, fidem defuisse? nihil, iudices, est eorum sed, quam tempestatem nos vobiscum non tulissemus, metuit ut eam ipse posset opibus suis sustinere. tum consilio repente mutato Brundisium terra petere contendi; nam maritimos cursus praecludebat hiemis magnitudo. cum omnia illa municipia quae sunt a Vibone ad Brundisium in fide mea, iudices, essent, iter mihi tutum multis minitantibus magno
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus monimenta nobis litere prodi¬
dexunt non semper easdem stũas ab eis¬
dera sed quascunq xei.p. status indigna¬
tio tem porum ratio concordie postuare
esse defendendas. Sego & fatio latereris
& semper faciam libertatemq quart in
me requiris quam ego neq dimisi unꝙͣ
neq dimitard non in ꝑtitiatia sed in
quadam moderatione posita putabo
Nunc uenio ad illud extremum quod
dixisti dum plancii in me taexitum
uerbis extollerem Me artem facere ex
cloaca lapidemq ex sepulcro uenerari
pro deo. Neq etiim thibi rasidiarum
periculum ullum neq mortis fuisse
cuiꝰ ego temporis rationem explicabo
breui neq inuitus. Nihil enim exc
meis est temporibus quod minus per¬
uagatum quodq minus aut mea ce¬
lebratione commhernoratione celebra¬
tum sit aut hominibus auditum atq
notum Ego enuim lateretisis ex illo in¬
cendio legum iuris senatus bonoꝵ oĩũ
cedens cum mea domus ardore suo defl¬

Expanded text:
tatibus monumenta nobis et litterae proditatibus monumenta nobis et litterae prodiderunt, non semper easdem sententias ab isdem, sed quascumque rei publicae status, inclinatio temporum, ratio concordiae postularet, esse defensas. quod ego et facio, Laterensis, et semper faciam libertatemque quam tu in me requiris, quam ego neque dimisi umquam neque dimittam, non in pertinacia, sed in quadam moderatione positam putabo. nunc venio ad illud extremum in quo dixisti, dum Planci in me meritum verbis extollerem, me arcem facere e cloaca lapidemque e sepulcro venerari pro deo; neque enim mihi insidiarum periculum ullum neque mortis fuisse. cuius ego temporis rationem explicabo brevi neque invitus. nihil enim est ex meis temporibus quod minus pervagatum, quodque minus aut mea commemoratione celebratum sit aut hominibus auditum atque notum. ego enim, Laterensis, ex illo incendio legum, iuris, senatus, bonorum omnium cedens, cum mea domus ardore suo defl
Abbreviated transcription (Latin):
secus. Stare etum omnes debemus tatiꝙͣ in
orbe aliquo rei .p. qui quoniam uersetur ea
diligere partem ad quam illuis nos utilitas
salusq conuerterit Ego antem SN. pompe¬
ium non dico autorem defensorem duce¬
salutis mee. Nam hec priuatim fortasse
offitioꝵ memoriam & gratiam q̃rutit¬
Sed dico hoc quod ad salutem rei.P. pti¬
net Ego eum non tucar quem omrice
in rem ꝑ principem esse concedunt. Ego
S.Ccsaris laudibus desim cui primum ppli
ro. nunc etiam Senatus cui ine semper
obligau pluritais atq amplissiiis iudi¬
tiis ludeam esse celebratas Tum hercule
confitear mne non iudicium aliquod ha
micum aut ininncum fuisse An cum
uideaiti nauem secundis uentis cursum
tenentem suum si non eum petat portu
quem ego aliquando probam sed aliuma
or minus tutum atq tranquillum
cum tempestate pugne periculose potiꝰ
ꝙ illi salute presertit proposita obtempe
sirdis uidis & in hac re .p. et in aliis ciui¬

Expanded text:
secus. stare enim omnes debemus tamquam in secus. stare enim omnes debemus tamquam in orbe aliquo rei publicae, qui quoniam versatur, eam deligere partem ad quam nos illius utilitas salusque converterit. ego autem Cn. Pompeium non dico auctorem, ducem, defensorem salutis meae—nam haec privatim fortasse officiorum memoriam et gratiam quaerunt—sed dico hoc quod ad salutem rei publicae pertinet: ego eum non tuear quem omnes in re publica principem esse concedunt? ego C. Caesaris laudibus desim, quas primum populi Romani, nunc etiam senatus, cui me semper addixi, plurimis atque amplissimis iudiciis videam esse celebratas? tum hercule me confitear non iudicium aliquod habmicum aut inimicum fuisse. an, cum videam navem secundis ventis cursum tenentem suum, si non eum petat portum quem ego aliquando probavi, sed alium non minus tutum atque tranquillum, cum tempestate pugnem periculose potius quam illi, salute praesertim proposita, obtempesimis viris et in hac re publica et in aliis civi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam siquis idcirco aliquid ede digntate mea
diminutu putat ꝙ non ab omĩbiis eisde
a quibus ante solitus sum dissentire dissen¬
tiam Primum sibene de me meritis gratu
me prebeo non desino incurrere incrimẽ
hordinis nimium memoris nimiumq gra¬
ti. Sinautem sine ullo xei .p. decrimento
respitio etiam aliquando salutem tum me¬
am tum meoꝵ certe non modo non sum
reprehendendus sed etiam si ruere uellem bo
m uit me ut iod non facerem rogarent tes
uero ipsa p si loqui posset ageret mecum
ut quomam sibi serlussem semper nunꝙͣ
mihi fructus autem ex sese noni ut opor¬
tuisset letos & uberes sed magna acerbitate
permixtos tulissem utiam mihi serurre
consulerem meis se non modo satis hre
⁊ me sed etiam uereri ne parum mihi
pro ço quod tum ame hret reddidisset
Qsi horum ego nihil cogito & idem su
tem tequires meam quam tu poris in co
si semper cum his quiblis cum aliquando
conteridimnus deplignemus quod ẽ lorige

Expanded text:
Nam si quis idcirco aliquid de libertate mea Nam si quis idcirco aliquid de libertate mea dimin utum putat, quod non ab omnibus eisdem, a quibus antea solitus sum dissentire, dissentiam: primum si bene de me meritis gratum me praebeo, non desino incurrere in crimen hominis nimium memoris, nimiumque grati. Sin autem, sine ullo reip. detrimento, respicio etiam aliquando salutem, tum meam, tum meorum: certe non modo non sum repreni viri me ut id ne facerem rogarent. res vero ipsa publica, si loqui posset, ageret mecum ut, quoniam sibi servissem semper, numquam mihi, fructus autem ex sese non, ut oportuisset, laetos et uberes, sed magna acerbitate permixtos tulissem, ut iam mihi servirem, consulerem meis; se non modo satis habere a me sed etiam vereri ne parum mihi pro eo quantum a me haberet reddidisset. quid? si horum ego nihil cogito et idem sutem requires meam? quam tu ponis in eo, si semper cum eis quibuscum aliquando contendimus depugnemus. quod est longe
Abbreviated transcription (Latin):
uellem. Nam qui prore .p uutam dederunt¬
licet me desipere dicatis tumꝙ me herele cos
mortem potilis ꝙ ĩ mortalitatem assecutos pu¬
taui Ego uero si tum illor impior ferro aut
manis concidissem imperperuum Res. ꝓ ei
uile presidium salutis sue perdidisset. Quin
etiathi si me uis aliqua morbi aut natura ipa
consumpsisset tamen auxilia posteritatis essẽt
ĩminuta q peremptum esset mea morte id
exemplum qualis futurus in mne retinendo
tas fuisset ego mense decembri tmei consulat.
omnium paricidarum tella cõmossem que si
uiginti quiescissent dies in alioꝵ iugiliam cõ¬
susum recidissent. Quam obrem siuite cupidi¬
tas contra dem .p. est turpis certe multo mortis
cupiditas mea turpior fuisset cum pernitię ci¬
uitatis Nam ꝙ esse te in re .p. liberum gloria¬
tus es id ego et fattor & letor & tibi etiatn in
Hoc congratulor. Ꝙ me autem negasti ineo
neq te rieq quenꝙͣ diutius patiatꝰ errare

Expanded text:
vellem. nam qui pro re publica vitam ediderunt—vellem. nam qui pro re publica vitam ediderunt—licet me desipere dicatis—numquam me hercule eos mortem potius quam immortalitatem adsecutos putavi. ego vero si tum illorum impiorum ferro ac manu concidissem, in perpetuum res publica civile praesidium salutis suae perdidisset. quin etiam si me vis aliqua morbi aut natura ipsa consumpsisset, tamen auxilia posteritatis essent imminuta, quod peremptum esset mea morte id exemplum qualis futurus in me tas fuisset, ego mense Decembri mei consulatus, omnium parricidarum tela commossem? quae, si viginti quae sissem dies, in aliorum iugulum Consulum recidissent. Quamobrem si vitae cupiditas contra remp. est turpis, certe multo mortis cupiditas mea turpior fuisset, cum pernicie civitatis. 6. Nam quod te in republ. liberum esse gloriatus es, id ego et fateor, et laetor; et tibi etiam in hoc gratuler. quod me autem negasti: in eo neque te; neque quem quam diutius patiar errare.
Abbreviated transcription (Latin):
magis cons ulendum & parcendum putaui
tuid inme reprehendis quod Q. mnetello
laudi datum ese hodicq elt et semper erit ma¬
xime glorie Quem ut potes ex multis audi¬
re qui tum affuerũt inuictissimis uiris con¬
stat boniis cessisse neq fuisse dubium quin
contentione et armis superior posser esse Frot
ille cum suum non cum senatus factum de¬
fenderet cum perseuerantiam sententię suc
non salutem xei.p. retiniusset tamnen ob illa
quo ille uoluntarius uulnus accepit iustissios
oium metelloꝵ & clarissimos triumphos glo¬
rie laude superauit. Q et illos ipsos improbis¬
simos ciues interfici noluit et ne aliquis
bonius interiret in eadem cede prouidit Ego
tantis periculis propositis cum si uictus essẽsꝰ
interitus Rei pisi uicissem infimta dimica¬
tio putaretur cominitteretur ut idem perdi¬
tor rei.p. nominarer qui seruator fuissem
putarem Nledum emori cum pertucię rei .p.

Expanded text:
magis consulendum et parcendum putavi, magis consulendum et parcendum putavi, tu id in me reprehendis quod Q. Metello laudi datum est hodieque est et semper erit maximae gloriae? quem, ut potes ex multis audire qui tum adfuerunt, constat invitissimis viris bonis cessisse, nec fuisse dubium quin contentione et armis superior posset esse. ergo ille cum suum, non cum senatus factum defenderet, cum perseverantiam sententiae suae, non salutem rei publicae retinuisset, tamen ob illaquod illud voluntarium volnus accepit, iustissimos omnium Metellorum et clarissimos triumphos gloria et laude superavit, quod et illos ipsos improbissimos civis interfici noluit et ne quis bonus interiret in eadem caede providit; ego tantis periculis propositis cum, si victus essem, interitus rei publicae, si vicissem, infinita dimicatio pararetur, committerem ut idem perditor rei publicae nominarer qui servator fuissem? putarem, nedum emori cum pernicie rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium meum defuisset. Armnis fuit ar¬
mis inꝗͣ fuit dimicandum Quibus ⁊ ser¬
uis atq scruoꝵ ducibus cedem fieri senatus
& bonor rei.p. exitiosum fusser Uinci aũt
in probos abonis fatcor fuisse preclarum si
finem eur uincendi uderem quem profec¬
to non uidebam Ubi enim presto fuisset mihi
aut tam fortis consul ꝗͣ. L. Opimius ꝙͣ. E
marius ꝙͣ.L. flaccus quibus ducibus imp¬
bos ciues Res p uicit armatis. Aut si minlis
fortes attamen tam iusti ꝙͣ .p. mutius qui
irmeꝰ que priuatus .p. scipio sumserat eati
berio gtacco interempto iure optimo sũp¬
ta esse defendit. Esset igitur pughandumtũ
consulibus nihil aliud dico msi illud uc¬
torie tre graues aduersarios paratos interi¬
tus nullos ultores esse udebam Hisce ego
auxilis salutis mee si idereco ddefin q nolii¬
di micare fatebor id quod is non mihi aux¬
lium sed me auxilio defuisse. Sin uitin quo
maiora studia in me bonoꝵ fuerunt hoc his

Expanded text:
auxilium meum defuisset—armis fuit, arauxilium meum defuisset—armis fuit, armis, inquam, fuit dimicandum; quibus a servis atque a servorum ducibus caedem fieri senatus et bonorum rei publicae exitiosum fuisset. vinci autem improbos a bonis fateor fuisse praeclarum, si finem tum vincendi viderem, quem profecto non videbam. Vbi enim mihi praesto fuissent aut tam fortes consules quam L. Opimius, quam C. Marius, quam L. Flaccus, quibus ducibus improbos civis res publica vicit armatis, aut, si minus fortes, at tamen tam iusti quam P. Mucius, qui arma quae privatus P. Scipio ceperat, ea Ti. Graccho interempto iure optimo sumpta esse defendit? esset igitur pugnandum cum consulibus. nihil dico amplius nisi illud: victoriae nostrae gravis adversarios paratos, interitus nullos esse ultores videbam. hisce ego auxiliis salutis meae si idcirco defui quia noluidimicare, fatebor id quod vis, non mihi auxilium, sed me auxilio defuisse; sin autem, quo maiora studia in me bonorum fuerunt, hoc eis
Abbreviated transcription (Latin):
sentixent nesciretur futialis illa uox nefa¬
riis stupris religiosis altaribus effeminata
secum & illos consules facerę acerbissime p
sonabat. Egentes in locnpletes perditi ini
bonos seruiꝰ in dños ael armabatt᷑ aderat
mecum senatus & quĩd ueste mutata ꝙ
pro me uno p̾ hominum memoriari pu¬
blico consilio susceptum est. Sed recordare
qui tum fuerint consulum nornue hostes
qui soli in hac urbe senatum senatui parere
non suerint edictoq suo non luctum .P.
cunctus equester ordo quem quidem ĩ con¬
tentionibus saltator ille Catelirte consul pre¬
scriptionis derimtiationȩ terrebat At tota
italia conuenerat cui quidem belli intestini
et uastitatis metus inferebatur. Hisce ego
auxiliis studentibus atq incitatis uti tn̾ie
laterensis potuisse confiteor. Set erat nõ urre
non legibus non disceptando decerrandũ¬
Nam profecto presertim tam bona ĩ causa
nunꝙͣ quo ceteri abimndarent id mihi ipit

Expanded text:
sentirent, nesciretur, furialis illa vox, nefasentirent, nesciretur, furialis illa vox, nefariis stupris, religiosis altaribus effeminata, secum et illos, et consules facere acerbissime psonabat; egentes in locupletis, perditi in bonos, servi in dominos armabantur. at erat mecum senatus, et quidem veste mutata, quod pro me uno post hominum memoriam publico consilio susceptum est. sed recordare qui tum fuerint consulum nomine hostes, qui soli in hac urbe senatum senatui parere non siverint edictoque suo non luctum patrerint. at erat mecum cunctus equester ordo; quem quidem in contionibus saltator ille Catilinae consul proscriptionis denuntiatione terrebat. at tota Italia convenerat; cui quidem belli intestini et vastitatis metus inferebatur. hisce ego auxiliis studentibus atque incitatis uti me, Laterensis, potuisse confiteor, sed erat non iure, non legibus, non disceptando decertandum—nam profecto, praesertim tam bona in causa, numquam, quo ceteri saepe abundarunt, id mihi ipsi