comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiri secꝰ diuina scͥptura fluenta quib eoꝵ corda rigant᷑ inhabi
.i. meliores sentẽtias nõ hereticas quib pascant᷑ eligũt. Alienos pril¬
los .i. hoĩes adeo pͥus alienos ⁊ filios diaboli. doctrina sua nutriũt
⁊exemplo. Nõ rostͤ lacerant .i. bonas sentẽtias more ħreticoꝵ lac̾ando
ñ ꝑuertũt. Felle .i. ira irrationabili carent. In cau̾nis petre nidificã
.i. in plagis xp̃i mortis. qui ÷ firma petͣ nidũ ponũt.i. fidẽ ⁊ re¬

Expanded text:
viri divinae Scripturae fluenta. quibus eorum corda rigantur, inhabviri divinae Scripturae fluenta. quibus eorum corda rigantur, inhabid est meliores sententias, non haereticas, quibus pascantur, eligunt. Alienos pullos, id est homines a Deo prius alienos, ut filios doctrina sua nutriunt exemplo. Non rostro lacerant, id est, bonas sententias more haereticorum lacerando non pervertunt. Felle, id est, ira irrationabili carent. In cavernis petrae nidificant, id est, in plagis mortis Christi, qui firma petra est, nidum ponunt. Per
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens noluit se seuerũ s mittẽ hominib p̃bẽ. Noluit prius pec¬
catores ferire. s eos mansuetudine atͣhere. Que mansuetudo: ꝑ co¬
lũbinã simplicitatẽ designat᷑. In igne uenit in hominib qr peccata
nr̃a que pͥus ꝑ mansuetudinẽ tolerauit: nos ꝑ zelũ rectitudinis ar¬
Estote prudentes sic̃ serpẽtes. I sinplices sic̃ colũ be. Serpens enĩ est¬
entẽ. affigit aurẽ suã terre. Ialiã cauda obturet. ne uocẽ incãtã¬
tis audiat. Itaq nec serpens sine colũba nec colũba sine serpẽte:¬
ẽẽ. in hominib debet: quͣtinus ⁊ colũbe simplicitatẽ astutia serpẽ¬
tis acceđet. ⁊ serpentis astucie simplicitas: tẽꝑaret. Seuptẽ uircu
tes ⁊̃ in colũba eẽ. legũt᷑. quas sp̃c sc̃s in fidelib gen̾at. Colũba
.ħ. secus fluenta habitat: ut uiso accipitre mergat se ⁊ euadat.
felle caret. In cau̾nis Eefre nidificat. Gemitũ ht̃ ꝓ cantu. Ita sc̃i

Expanded text:
veniens, noluit se severum, sed mitem omnibus praebere. Noluit prius peccatores ferire, sed cum mansuetudine attrahere, quia mansuetudo per columbinam simplicitatem designatur. In igne venit irius per mansuetudinem toleravit, nos per zelum rectitudinis, ar« Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . » Serpens enim astentem, affigit unam aurem terrae, et aliam cauda sua obturat, ne vocem incantantis audiat. Itaque nec serpens sine columba, nec columba sine serpente in hominibus esse debent, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis attendat, et serpein columba esse leguntur, quas spiritus in fidelibus generat. Columba enim super fluenta habitat, ut 485 viso accipitre mergat se ut evadat; felle caret, in cavernis nidificat, gemitum pro cantu habet. Ita sancti
Abbreviated transcription (Latin):
flamãdo roborauit. qules nãq doctores scẽ eccłie ante ad uẽtũ huiꝰ
spc̃ fuerint scimꝰ. Ipꝰ aduẽtũ illiꝰ cuiꝰ fortitudinis facti st̃ cognos¬
cimꝰ. Certe ipse pastor eccłie cui cͣdice erant claues regni celoꝵ
dũ mori timuit: uitã negauit. Tunc petrus negauit in tera:
quẽ in eadẽ passione latͦ in cruce ꝯfessus est. Itaq fortior fuit la¬

Expanded text:
flammando roboravit. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum Spiritus sancti fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sunt cognovimus. Certe ipse pastor Ecclesiae, cui traditae sunt claves regni coelorum, dum mori timuit, vitam negavit. Tunc Petrus negavit in terra, quem in eadem passione latro in cruce confessus est. Itaque fortior fuit la
Abbreviated transcription (Latin):
borandi erant. ⁊ lingue om̃iũ eis ꝯferende. Instruendi: ut scirẽt
quid p̃dicarent. Corroborãdi: ut p̃dicare ualerent. ħ tͥa enĩ neces
Si sciaentiã habuissent ⁊timuissent: defecissent. Si sciẽtiã ħuissent
⁊audaces fuissent: s genẽ locutionis caruissent: itm̃ defecissent.
rem ht̃. In luce illuminatio doctrine. In ardore feruor audatie de¬

Expanded text:
borandi erant, et linguae omnium eis conferendae. Instruendi, ut scirent quid praedicarent; corroborandi, ut praedicare auderent. Linguae eisSi scientiam habuissent, et timuissent, defecissent. Si scientiam habuissent et audaces fuissent, et genere  f. gratia locutionis caruissent, iterum defecissent.  lucem et ardorem habet: in luce illuminatio doctrinae, in ardore fervor audaciae de
Abbreviated transcription (Latin):
Misit qͥdẽ dñs passioni sue accedens: ad ierłm ueniens duos discipłõs
in castellũ ubi erat foris in biuio ante ianuã asina alligata cũ
pullo suo. ⁊ dirit eis. Soluite ⁊ adducite mͥ. Asina subugalis:
sig̾cat uideos. qui erant sub iugo legis. ligati multis p̃uaricati¬
onib. ⁊multis peccatis. Pullus asine: gentił popłs nouellus qͥ¬

Expanded text:
sioni suae Dominus accedens, ad Jerusalem veniens, duos discipulos in castellum, ubi erat foris in bivio ante januam asina alligata cum pullo suo, et dixit eis: « Solvite et adducite mihi . » Asina subjugalis significat Judaeos, qui erant sub jugo legis, ligati multis praevaricationibus et multis peccatis. Pullus asinae, populus
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑: cũ ea a deo exisse asserit᷑. Q đ cognoscens ille qui dixerat: Tu
es. xp̃c filiꝰ dei uiui. ex pauit pedes suos abeo lauari. Quid aucẽ mirũ
si posuit uestimẽta ꝓ discipłis: qui exiuit carnẽ ꝓ inimicis: Et qͥd
ret pedes discipłoꝵ qui fudit sanguinẽ suũ in mũdiciã pecatoꝵ
s querit᷑ qͣre c̃ dixisset cep̃ lauare pedes discipłoꝵ addtt post ea.

Expanded text:
catur, cum a Deo exiisse asseritur. Quod cognoscens ille qui dixit: Tu es Christus, Filius Dei vivi, expavit pedes suos ab eo lavari. Quid autem mirum si posuit vestimenta sua pro discipulis, qui exuit carnem pro inimicis? Et quid ret pedes discipulorum, qui fudit sanguinem propter immunditiam peccatorum? Sed quaeritur quare cum dixisset, coepit lavare pedes discipulorum, addidit pos
Abbreviated transcription (Latin):
iusta puteũ. Ecce homo iste hõibꝰ delictis adoo uideb̾et᷑. quẽ egẽ
tͥbulari patiebat᷑. Ideo ait. D̃s m̃s respice inine .i. corrobora me ne ego
deficiã in hac tͥbulatione. inqͣ uideor ate derelictus. Ideo respice in
quisti int̃p̃ralib: ut dares fut᷑a. Ipsi nesciũt qre me dereliqͥsti. s ego
exponã. Ideo me scł dereliqͥsti. qri ħ exigebant peccata płi mei quẽ redi¬

Expanded text:
juxta puteum. Ecce homo iste ab hominibus derelictus adeo videbatur, quod egere et tribulari patiebatur; et ideo ait: Deus, Deus meus, respice in me. Corrobora me, ne ego deficiam in hac tribulatione iniqua, derelictus a te. Ideo respice in quisti in temporalibus, ut dares aeterna. Ipsi nesciunt quare me dereliquisti, sed ego exponam. Ideo scilicet me dereliquisti, quia hoc exigebant peccata populi mei, quae redi
Abbreviated transcription (Latin):
caro: s uolũtas aĩe suꝑauit. Qui cũ audisset uolũtatẽ popłi: fugit in
mabo in nocte ⁊ ñ exadies. In nocte clamauit .i. in adu̾sitate passionis
tam̃ nõ sic̃ ego uolo: s sic̃ cu. Ecce pugnabat caro cũ sp̃u: s uolũ¬
cas dei p̃lata humane ÷ uolũtati. ⁊ exaudita ÷. Ideo timuit capud
ue desꝑarent martyres. cũ ex nat᷑a passiones cimerent. Nisi enĩ capud

Expanded text:
avit voluntas spiritalis; quia, cum cognovisset voluntatem populi, fugit in mabo in nocte, et non exaudies. In nocte clamavit, hoc est in adversitate passionis, tamen non sicut ego volo, sed sicut tu . » Ecce pugnabat caro cum spiritu, sed voluntas Dei praelata est humanae voluntati et exaudita est. Ideo timuit caput martyrum, ne desperarent martyres, cum ex natura passiones timerent. Nisi enim caput
Abbreviated transcription (Latin):
ciliꝰ ꝯfringũt᷑. Uñ redenptor nr̃ puellã in domo. iuuenẽ extͣ por¬
tã ciuitatis insepulcͦ autẽ lararũ resuscitat. Similrͣ in domo mor¬
portã mortuus educit᷑. cuiꝰ iniquitas usq ad inuerecũdiã publice
ꝑpetͣtionis aꝑit᷑. Sepulture augẽ p̃mit᷑: qui in perpetͣtionẽ neqͥ¬
tie I usu ꝯsuetudinis p̾ssus grauat᷑. S hos ad uitã miseratus re-¬

Expanded text:
r puellam in domo, iuvenem extra portam, in sepulchro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo / morportam educitur, cuius iniquitas usque ad inverecundiam publice perpetrationis aperitur. Sepulturę vero aggere premitur, qui in perpetratione nequitię etiam usu consuetudinis gravatur. Sed hos ad vitam miseratus sus
Abbreviated transcription (Latin):
erat illi si natꝰ nõ fuisset hõ ille. Sacͣmentis: ad dilectionẽ inui¬
tauit: cũ ipsi ꝓditori carnẽ suã ⁊ sanguinẽ tͣdidit. Sacͣmentũ  illd̃
ideo hõib dat᷑. ut corpꝰ eccłie capiti ꝯtinẽt᷑.I.N. in ipsa sacmẽti uni¬
tate pot̾ euidẽt̾ notari. Sic̃ multa grana faciũt unũ panẽ: ⁊ sicut
Obtulit gͦ d̾s uide sacͣmẽtũ unitatis: ut eum inuitaret ad uni

Expanded text:
erat ei si natus non fuisset homo ille . » Sacramentis ad dilectionem invitavit, cum ipsi proditori carnem suam et sanguinem suum tradidit. Sacramentum enim illud ideo hominibus datur, ut corpus Ecclesiae capiti coadunett evidenter notari. Sicut enim grana multa faciunt unum panem, et sicut Obtulit ergo Dominus Judae sacramentum unitatis, ut eum invitaret ad humi
Abbreviated transcription (Latin):
lat᷑nib quoꝵ alt̾ saluatꝰ est: qui ait. Memento mei dñe cũ ueneris
in regnũ cuũ. Predicẽte ⁊ promitẽte ipso xp̃o: hodie mec̃ eris ĩpara

Expanded text:
Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum , » praedicente et promittente ipso Christo: « Hodie mecum eris in parad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dicens. Adã uͥ es: i. inqͥntã miseriã positꝰ es: Arã uͦ ad qͣm. Deambulabat
refrigerationẽ carnis in mẽte hõis significabat. ẽẽ. ⁊ qͦd ipse ab amore ho¬
minis refrig̾ebat. Que refrig̾atio fuit pꝰ meridiẽ .i. pꝰ calorẽ caritatis. a
mente hõis discedentẽ. s qui recesserat ꝑ iusticiã: uenit ꝑmiãm. Puis-¬
cera mĩȩ. d .ni.i.q.ii.n.o.e. alco. Inclinaũ celos ⁊ descẽdit. ⁊ .c. s.p. eiꝰ. Incli¬
nauit celos .i. humiliaũ celestia. scł deitatẽ. ⁊ ipsos angłos ꝑ cũmiserati¬
onẽ ꝙͣ habuit de reparatione humani gen̾is.⁊ ipse descẽdit uniendo
sibi humanã nat᷑am. Inclinati st̃ angłi: cũ aucedentes addm̃ ministͣ¬
bant ei. S qͦ mius humił. quãuis particep nat᷑e fragilis tñ caligo sub
pedib eiꝰ .i. plenarie subiectꝰ. Icũ forcis miles ad pugnã uenisset: in so
luna. electa ut sol. Luna qr illuminans tenebras noctis. Sol: qr solo

Expanded text:
ositus es? Aura vero ad quam deambulat, refrigerationem charitatis in mente hominis esse significabat, et quod ipse ab amore hominis refrigerabat. Quae refrigeratio fuit post meridiem, id est post calorem charitatis a mente hominis discedentem. Sed qui recesserat per justitiam, venit per mis. » Inclinavit coelos, id est coelestia, etiam deitatem et ipsos angelos per commiserationem quam habuit de reparatione generis humani; et ipse descendit, uniendo sibi humanam naturam. Inclinati sunt angeli, cum descendentes ad Dominum, ministrabant ei . Sed quamvis humilis, quejus, id est plenarie subjecta; et cum fortis miles ad pugnam venisset, in solluna, electa ut sol. Luna, quia illuminans tenebras noctis; sol quia sola
Abbreviated transcription (Latin):
re. Yultis scire qui st̃ legati: y saias ⁊ alii ꝓpħe. Audite gͦ qͣm
ꝯsolationẽ legis in iunxit. Pos ministͥ mei dicite miseris: qͥ iacent
in dolorib qui desꝑant in infirmitatib. Opulillanumes ꝯforta¬
mini. Quia ecce ds ur̃ ueniet. Ecce medicina ur̃a. ecce salus ur̃a.
Deniet ⁊ saluabit uos. Sas infirmitates quib iacetis: sanabit.
Muti: quia peccata sua tacebant. Hec surditas. ⁊ tacit᷑nicas. Ialia
qtae secũt᷑: apͥmo homine initiũ sũpser̃t. Adã enĩ ĩ pͥmo p̃cepto sibi a
dõ in iuncto surdꝰ effectꝰ:. Cũ enĩ dictũ. ẽ . ei. inqͣc̃q die de ligno scientie
moriemini: cũ nõ fuit obseruator mandati. Cecꝰ fuit. cũ u̾eba diaboli¬
ñ intellex̃ dicentis. Et eritis sic̃ dii. Cum putaret uidł se fiers
dm̃ excecatũ iã gerebat an.mũ. Qd̃ deinceps dñs inꝓpauit dicnis.

Expanded text:
s scire qui sint legati? Isaias et alii prophetae. Audite ergo quam consolationem injunxit legatis: Vos ministri mei, dicite miseris populis qui jacent in doloribus, qui desperant in infirmitatibus: « O pusillanimes, confortamini, quia ecce Deus noster veniet. Ecce medicina nostra, ecce salus nostra veniet, et salvabit nos. Eas infirmitates quibus subjacetis sanabit, muti quia pequae sequuntur, a primo homine initium sumpserant. Adam enim in primo praecepto sibi a Deo injuncto surdus effectus est. Cum enim dictum sit ei: « In quacunque die de ligno scientiae « morte moriemini, » cum non fuerit observator mandati. Caecus fuit, cum verba daemonis intellexit, dicentis: Et eritis sicut dii. Cum enim putaret se fieri Deum, excaecatum jam gerebat animum. Quod ei deinceps 212 Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ceptione iohannis ꝯceptus est xp̃e. Quo ꝯcepto abiit maria
in montana cũ festinatione ⁊ intͣuit in domũ ⁊acharie ⁊ sa¬
lutauit elirabet. Et audita salutatione exultauit infans iu̾to
te zait. Unde hoc mͥ ut ueniat mat̾ dñi mei ad me: Et mansit
ibi maria trib mensib ⁊ reu̾sa est in domũ suã. Post ea ꝯtigit io¬
setpire in belleem cũ uxore sua p̃gnãte. cũq impleti sũt dies ut

Expanded text:
ceptione Joannis, conceptus est Christus. Quo concepto abiit Maria in montana cum festinatione, et intravit in domum Zachariae, et salutavit Elisabeth. Et audita salutatione exsultavit infans in utero ophetiae, et ait: « Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Et mansit ibi Maria tribus mensibus, et reversa est in domum suam . » Post haec contigit ire Joseph Bethlehem cum uxore sua praegnante.
Abbreviated transcription (Latin):
De hac porta uirginis dix dñs ad ezechielẽ. Portã autẽ ꝙͣ uides
na gr̃a. Ancilla peꝑit dm̃. Creat᷑a peperit creatorẽ. filia peꝑit pa¬
trẽ. filia diuinitatis mat̾ humanitatis. Duas natiuitates dñi acce¬
pimus. unã diuinã alt̾ã humanã. Tllã sine matre: istã sine patre
amus ꝓpt̾ reparationẽ nr̃am. Hodie suscepit mũdus infirinus
sanitatẽ. Hodie captiuus lib̾tatẽ. Hodie recuꝑauit exul heredita¬
tẽ. Suscipiamus rege̾ uenientẽ hodie preparemꝰ habitacula pec

Expanded text:
De hac porta Virginis dixit Dominus ad Ezechielem: « Porta haec quam vides, a! Ancilla peperit Dominum; creatura Creatorem, filia patrem, filia divinitatis, mater humanitatis. Duas nativitates Domini accepimus, unam divinam, alteram humanam. Illam sine matre, istam sine patre.amus propter reparationem nostram. Hodie suscepit infirmus sanitatem, hodie captivus libertatem, hodie recuperavit exsul haereditatem. Sus
Abbreviated transcription (Latin):
una erat que aa ron suerat sac̾dotis. posite st̃ a sc̃o moyse in tab̾¬
nacło testimonii. Uirga autẽ aaron post alt̾ũ diem inuenit᷑
est maria. flos filiꝰ eiꝰ suꝑ quẽ descendit sp̃s sc̃s in spetie colũbe.
Similit̾ uirga adron que sine semine genuit xp̃m. in nuce
de signat carnẽ. quȩ h̾uit passionis amaritu linẽ. Testa signi¬
ficat ossa. Nucleus: int̾ior: Animã candidã uirtutibus. Cũ his
⁊ similib eẽt. dũi natiuitas p̃nũtiata ⁊ p̃muntrata: uoluit dñs
premissa implere. Missus itaq gabriel ad mariam in naza¬
reth: annũtiautͥ descensũ dñi in ut̾ũ eiꝰ. Dignũ erat ut ga¬
briel qͥit̾p̾tat᷑ fortitudo dei annũtiaret nascitũ dñm. qͥ forti

Expanded text:
una erat quae Aaron fuerat sacerdotis: positae sunt a sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenituest Maria; flos filius ipsius, super quem descendit Spiritus sanctus in specie columbae. Similiter virga Aaron quae ssignificat carnem, quae habuit passionis amaritudinem. Testa significat ossa; nucleus interior, animam candidam virtutibus. Cum his et similibus esset Domini nativitas pronuntiata et demonstrata, voluit Dominus promissa implere. Missus est itaque Gabriel ad Mariam virginem in Nazareth, annuntiavit descensum Domini in uterum ejus. Dignum erat ut Gabriel, qui fortitudo Dei dicitur, annuntiaret nasciturum Deum, qui forti
Abbreviated transcription (Latin):
Orie᷑ͣ stella ex iacob. Merito itaq apparuit pastorib ⁊regibus.
cognata elixabeth. de qͣ legit᷑ in euuangłio. Et erat uxor ⁊acha
Captiui eramꝰ in carcẽ. iacebamꝰ in infirmitate. Natꝰ est saluator na¬
tus : medic̃. Ecce gaudiũ magnũ. Multo magis gaudendũ erat ho¬
minibus cũ angłi gauderent ⁊ dicerent. Gła in excelsis deo⁊c̃. Gt̃a¬
in excelsis erat apud angłos de restauratione diminuti ordinis.
Haudabant dm̃ de reparacione hõiũ: ad restaurationẽ angłoꝵ.
pͥus discordiã ħuimꝰ. s ꝑ mediatorẽ recõciliati sum̃. Quia peccan-¬
do extͣnei eramꝰ a deo. extͣneos nos a suo de putabant angłi ꝯsor¬
tio. Ad eo iulipendebant angłi homines. qͦd se ab eis adorari
per nucebant. hinc est enĩ quod loth ⁊abra ham angelos adorant
nec ipsi ꝓhibent ante aduentũ xp̃i. s nato dño cum ioħes ad

Expanded text:
orietur stella ex Jacob. Merito itaque apparuit pastoribus et regibus, cognata Elizabeth de qua legitur: « Et erat Zachariae Captivi eramus, in carcet medicus. Ecce gaudium magnum. Multo magis gaudium erat hominibus, cum angeli gauderent, et dicerent: Gloria in excelsis Deo. Gaudium erat apud angelos de restauratione diminuti ordinis. Laudabant Dominum de reparatione hominum, ad restaurationem angelorum. angelis habuimus; sed per mediatorem reconciliati sumus. Quia peccando extranei eramus, ideo et extraneos nos a suo consortio deputabant angeli. Adeo angeli vilipendebant homines, quod se ab eis adorari permittebant. Hinc est enim, quod Lot et Abraham angelos adorabant, nec ipsi 263 prohibentur ante adventum Christi. Sed nato Domino, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quod ualde uob̃ ꝑicłosũ est. Cũ dñs dicat. nolo eos dimittẽ ieiunos ne
deficiant in uia. Considerate gͦ honus ur̃m. Clamat uob̃ ꝓph̃a osȩȩ
Audite ħ sac̃dotes. Iattendite qomus isrł. quia uob̃ mẽdatiũ est. ⁊ un
iudiciũ expectent. sub ponit. Qm̃ laqueus facti estis sẏon ⁊ rete ex¬
pansũ. Quasi diceret. Uos qui alios expedire debetis: malo exẽplo
ur̃o alios illaqueatis. Pensace.gͥ. quid estis. uidetis ad qđ ministe¬
riũ in domo dei ordinati estis. Uob̃ tͣdidit ds peccuniã suã dũ redeat
dicens. Hegotiamini dũ uenio: Ds̃ autẽ qui dix̃ ego sũ pastor bonꝰ: pas-

Expanded text:
quod valde vobis periculosum est, cum Dominus dicat: Nolo eos dimittere jejunos ne deficiant in via . Considerate ergo onus vestrum, clamat vobis propheta Osee: Audite hoc, sacerdotes, et attendite, domus Israel, quia vobis judicium est ; et unde judicium exspectent, supponit: Quoniam laqueus facti estis Sion, et rete expansum ; quasi diceret: Vos qui alios expedire debetis, malo exemplo vestro alios illaqueatis. Pensate igitur quid estis? videtis ad quod ministerium in domo Dei ordinati estis. Vobis tradidit Deus pecuniam suam dum redeat, dicens: Negotiamini dum venio . Deus autem qui dixit: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
canis ÷ cuxa gregẽ dñi. S lupũ latͣcu p̃dicationis ñ fugat. Si ñ :
si unũ eoꝵ deest: Ẽregẽ dñi ꝑicłose seruatis. quia siñ estis lux:
cũ ꝑicło corpꝰ dñi tractatis. ⁊ officio ur̃o indigni estis. Si occło dis¬
creptionis caretis. tũc cecꝰ cecũ ducet. ⁊ ambo infoueã cadent. Si
salẽ p̃dicationis ñ habetis: tunc ieiunꝰ popłs dñi erit. ⁊deficiet ĩ uia.¬

Expanded text:
canis est circa gregem Domini, sed lupum latratu praedicationis non fugat. Si 487 non est si unum eorum deest, gregem Domini periculose servatis, quia si non estis lux, cum periculo corpus Domini tractatis, et officio vestro indigni estis. Si oculo discretionis caretis, tunc caecus caecum ducet, et ambo in foveam cadent . Si salem praedicationis non habetis, tunc jejunus populus Domini erit et deficiet in via
Abbreviated transcription (Latin):
carne ipsa inqͣ uiuimus resurgemꝰ. ñ sexũ s fragilitatẽ mu¬
accipient: ut qui in hac uita corpꝰ simul ⁊ anima ꝓmeruerũt:
parit᷑ in illa ꝑcipiant. Mathias dix̃. Et uitã et̾nã. Quia nul¬
lus finis t̾minabit. nullũ uitiũ fedabit. egͥtudo uẽtris ñ cons¬
nus se cimtusse indignati: fiducialit̾ exierũt euͣngłicare. sicut
dñs p̃ceꝑat om̃i creat᷑e. errantes ad uiã reuocare. credentes bap¬
nob̃ t̾ditũ fidelit̾ firmit̾q teneamus pactũ ⁊̃ ⁊ qͦd cũ dño in bap¬
si peccãdo cadimꝰ: penitẽdo cito surge̾ studeamꝰ. ut securi expec
nis possit ascẽdẽ desiderabilẽ. ill autẽ qui mala egerũt formi¬

Expanded text:
carne in qua vivimus, resurgemus; non sexum, sed fragilitatem muplicem poenam accipient, ut quae in hac vita corpus simul et anima promeruerunt, pariter in illa percipiant. Matthias dixit, Vitam aeternam; quam nullus finis terminabit, nullum vitium foedabit, aegritudo nulla connus se tenuisse indignati, fiducialiter exierunt evangelizare, sicut Dominus praeceperat, omni creaturae , errantes ad vitam revocare, credentes bapnobis traditum, fideliter, firmiterque teneamus; pactum etiam, quod cum Domino in Bapsi peccando cadimus, poenitendo cito surgere studeamus: ut securi exspecnis possit ascendere, desiderabilem; illis vero qui mala egerunt, formi
Abbreviated transcription (Latin):
ueris tẽperies. Ecuiꝰ medio: fons ꝓrũpens. totũ nemꝰ irrigat. di¬
igneo accintꝰ: ita ut eiuis cũ celo pene iũgat᷑ incẽdiũ. Cherubĩ¬
ꝓri. angłoꝵ p̃sidiũ. arcẽdis spiritib malignis suꝑ rũpheũ fla¬
plȩtꝰ ⁊in niu̾do libidinis laqueatꝰ. etiam sacͥ legiũ errore se pol¬
luit. qñ similacrũ camos moabitarũ icdolo fabricauit. S. ꝑ¬

Expanded text:
veris temperies. 3. E cujus medio fons prorumpens totum nemus irrigat, diigneo accinctus, ita ut ejus cum coelo pene jungatur incendium. praesidium arcendis spiritibus malis super romphaeae flaplexus, et vinculis libidinis laqueatus, etiam sacrilegii horrore se polluit: quia simulacrum Cathmos Moabitico idolo fabricavit. S
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sit inpossibile. malũ ñ potest. qr si posset: om̃ipotens ñ eẽt.
Creatorẽ celi ⁊t̾re. ꝑ patrẽ omĩa sig̾cat. Andreas dix̃. Iin iħ̃m. xp̃m¬

Expanded text:
nihil sit impossibile, malum non potest; quia si posset, omnipotens non esset. nihil sit impossibile, malum non potest; quia si posset, omnipotens non esset. Creatorem coeli et terrae: per Patrem omnia significat. Andreas dixit, Et in
Abbreviated transcription (Latin):
mũdus ⁊ castus ⁊ pius est. in hoc fac̃t eucharistiã ut ꝑutã bonã
⁊ orationes suas ꝓmisit in salutẽ ipsam eucharistiã ꝯficiẽti
⁊accipienti q̃ ꝑ se plena. ⁊ perfecta est .i. ex deo omĩpotẽte.i. ⁊ t̾b¬
⁊ fide sac̾dotis. ⁊ fide astãtiũ corpꝰ ⁊ sãguis dñi nr̃i iħu xͥ est.
dictũ ÷ .s si sac̾dos bonis operib exeqͥt᷑ quod credit ⁊ tractat.
facit eucharistiã sibi ⁊ accipientib ꝓdesse in salutẽ. Accedit .N.
bona. uita cõficientiũ ut eis accipientib ꝓsit. decimo die post¬
ascensionẽ dñi discipłis ꝓcimore uideoꝵ congregatis. dñs ꝓmissũ
paraclitũ misit. quo ueniente ut candaens ferrã inflamati
om̃iũq linguarũ ꝑitia repleti: simbolũ cõposuer̃t:
EYRUS dxit. Redo in dm̃ patrẽ om̃ipotẽtẽ. Ubi dicit
patrẽ intelligit᷑ statĩ filiꝰ. intelligit᷑ ⁊ sp̃e utriusq Est enĩ
harũ tͥũ personarũ sub̃a inseparabilis. Om̃ipocẽtẽ dic̃. qr cũ ei

Expanded text:
et castus et pius est, in hoc facit eucharistiam ut per vitam bonam t orationes suas prosit in salutem ipsam eucharistiam conficienti et accipienti, quae per se plena et perfecta est, id est, ex Deo omnipotente; id est est; dictum est. Sed si sacerdos bonis operibus exsequitur quod credit et tractat, facit eucharistiam sibi et accipientibus prodesse in salutem. Accedit enimbona, vita conficientium ut eis accipientibus ascensionem, discipulis prae timore Judaeorum congregatis, Dominus promissum Paracletum misit; quo veniente ut candens ferrum inflammati, omniumque linguarum peritia repleti, Symbolum composuerunt. Petrus dixit, Credo in rem, intelligitur Filius, intelligitur et Spiritus: utriusque etenim harum trium personarum substantia inseparabilis. Omnipotentem dicit, quia cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
DeNdũ est deniq qđ Augustinus. Ambrosius. Gregoriꝰ¬
y sodorꝰ hylariꝰ. Marimianus. In nocentiꝰ. Gelasius firmit᷑
credũt ⁊ diffiniũt quod baptisma ⁊ eucharistia ⁊ crismane ꝑ
bonos sac̾dotes augent᷑. nec ꝑmalos minuũtur. Beatꝰ uero
iex onuiꝰ sacerdos ad scãm ⁊ mũdã uitã ꝓuocans eacͥẽ ficłe licet
aliss uerb̾ ut quibusdã uidet᷑ expositione.xii. ꝓpħarũ dic̃ q̃d ita¬
eucharistiã ñ uerba faciũt. Qđ cũ maxima concordia cet̾oꝵ scõꝵ¬

Expanded text:
endum est denique quod Augustinus, Ambrosius, Gregorius, Isidorus, Hilarius, Maximianus, Innocentius, Gelasius firmiter credunt et diffiniunt quod baptisma, et eucharistia, et chrisma nec per bonos sacerdotes augentur, nec per malos minuuntur. Beatus vero Hieronymus sacerdotes ad sanctam et mundam vitam provocans, eadem fide, licet aliis verbeucharistiam et non verba faciunt; quod cum maxima concordia caetero
Abbreviated transcription (Latin):
ex maria uirgine. qr uͥgo concep̃. ⁊ uͥgo ꝑperit. ⁊ uͥgo ꝑmansit. Ioħes
dix̃. Passus sub pontio pilato. ħ dic̃. ne inaliũ. xp̃m credamꝰ nͥ in
ego sum. xp̃c. Crucifirꝰ mortuus ⁊ sepultus. Scd̃m carnẽ. Ad hoc na¬
tus est ut crucifigeret᷑. Ad hoc crucifirus ut moreret᷑. Ad hoc mor¬
inferia li dĩa comitante diuinitatẽ. eorꝑe uero in sepulẽ quelaẽte
conisa Sie ⁊ esurrer̃ a mortius. ut nobis exemplũ ⁊ tidẽ eluesoet¬
uonis ostẽderet. Iacob dir̃. Aicẽdit ad celos. in ipsa carres iqua
natͦ est. ⁊ passus est: in ipsa resurret̃. ⁊ uictor ceł os aiscratt. Sroet
a bertã dei patͥs omĩ potẽtis. Dext̃am pats: dic ꝓ sꝑuate iute¬
uentirus uidicare uiuos ⁊ mortuos. In quo ascẽdit corpe. ⁊uec̃us est
al suciciũ uistos a peccatorib separare. Bartholomeus dr̃. Dredo
i sp̃m seĩ. Aquo pat̾ ⁊ filtꝰ insuio oꝑe ł in catholica fide separi¬

Expanded text:
mansit. Joannes dixit, Passus sub Pontio Pilato: hoc dicit, ne in alium Christum credamus, nisi in Ego sum Christus . Crucifixus, mortuus, et sepultus, secundum carnem: ad hoc natus est ut crucifigeretur, ad hoc crucifixus ut moreretur, ad hoc morin anima comitante divinitatem, corpore vero in sepulcro quiescente. Tertia die resurrexit a mortuis; ut nobis exemplum et fidem resurrectionis ostenderet. Jacobus dixit, Ascendit ad coelos: in ipsa carne, in qua natus est et passus, in ipsa resurrexit et victor coelos ascendit. Sedet ad dexteram Dei Patris omnipotentis. Dextera Patrisventurus est judicare vivos et mortuos: in quo ascendit corpore, venturus est ad judicium, justos a peccatoribus separabit. Bartholomaeus dixit, Credo in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
urãm ut u̾mes peccatoꝵ extinguatis. Hec tria uob̃ necessaria st̃. lux
bone oꝑationis. Ocłs bone discreptionis. Sal p̃dicationis. Icorreptioi̾s.
De ilł qui bñ p̃dicant ⁊ male faciũt ait dñs. Q̃ diẽt facite sed̾m opera
eoꝵ nolite facẽ. dic̃t enĩ ⁊ ñ faciũt. Isti st̃. Iñ lux. St̃ alii qui occło
discreptionis carent. qui ñ disc̾nũt peccata. ⁊penitẽcias. qui ligatione
qui absolutione digni he̾ant᷑: de qͥb dñs ꝑ erechielẽ. Sac̾doces mei
ꝯtempser̃t legẽ meã. Ipolluert scu aria mea. Int̾ sc̃m ⁊ ꝓphanũ. ñ

Expanded text:
rmes, id est peccatores exstinguatis. Haec tria vobis necessaria sunt: Lux bonae operationis, oculus discretionis, sal praedicationis. Qui De illis qui bene praedicant et male faciunt ait Dominus: Quae dicunt facite, sed tamen opera eorum nolite facere; dicunt enim et non faciunt , isti sunt etenim lux. Sunt alii qui oculo discretionis carent, qui non discernunt peccata et poenitentias, qui ligatione, qui absolutione digni habeantur, de quibus Dominus per Ezechielem: Sacerdotes mei contempserunt legem meam, et polluerunt sanctuaria mea; in
Abbreviated transcription (Latin):
arrectũ ad eamdẽ memoriã posuit. Et ñ solũ reuix̃: uerũ ⁊ illesus
apparuit. Scimomalis uero cũ egritudine laboraret: ad eãde manoiã
Quadã it̃m die cũ bassus qͥdã ferͦ ad memoriã eiꝰdẽ matyris ꝓfilia egro¬
tante oraret. Iuẽtẽ puelle illo deculisset: ecce duo pueri de domo occu¬
rrer̃: qͥ cã mortuã ñtiarent. S amici qui erant cũ eo ꝓhibuer̃ pueros
illi dicẽ. ne ꝑ puplicũ plangeret. Qui domũ rediens nimio dolore ꝯmo¬

Expanded text:
arreptum ad eamdem memoriam posuit, et non solum reuixit sed etiam illaesus arreptum ad eamdem memoriam posuit, et non solum reuixit sed etiam illaesus apparuit. Sanctimonialis uero cum aegritudine laboraret, ad eamdem memoriaQuadam autem die, cum banus quidam Syrus ad memoriam ejusdem martyris pro filia aegrotante oraret, et vestem puellae huc detulisset, ecce duo pueri de domo accurrerunt ei, qui mortuam nuntiaverunt; sed amici qui erant cum eo, prohibuerunt pueros illi dicere, ne per publicum plangeret; qui, cum domum rediisset, nimio dolore commo
Abbreviated transcription (Latin):
dabat mimicos. Uoluit dñs pͥmo martiri celos patẽtes apparẽ. ut seqͦ¬
ces eiꝰ securi eẽnt de remuneratione. Noluit stans uideri: ut om̃s poste¬
ri crederent se similit̾ a dño adiuuari. Nec fuit inaudita eiꝰ oratio.
amicꝰ. de ꝑsecutore pessimno. p̃dicator fidͥelissimꝰ. ecce paulus cũ stepha¬
na rp̃i clariate ꝑfruit᷑. cũ stephano exultat. cũ st̃phano regnat. Iste
dat exemplũ or̃adi ꝓ persecutoribus. Ille dat exẽplũ uenie ꝯu̾tẽtib¬
precellit in exemplis p̃cellit in meritis. C̾ui scõ legr unꝙ̃ datũ
in aufrica sic̃ beato augustino referente didicimis.Ui. mortuos
Priꝰ quẽdã presbitũ. deinde puerũ. pꝰea quãdã srĩsimonialem
Dehinc quãdã puellã postea iuuenẽ deniq quẽdũ infantulũ. Suca¬
rius enĩ presbit̾ uetere morbo calculi laborabat. ꝑ inemoriã uͦ
De puero uͭ legimus quia cũ in arca luderet ȩxorbitãtes boues qͥ uehicl̃m

Expanded text:
dabat inimicos. Voluit Dominus primo martyri coelos patenter aperire, ut sequaces ejus securi essent de remuneratione. Voluit stans videri, ut omnes posteri crederent se similiter a Domino adjuvari; nec fuit ejus inaudita oratio,amicus, de persecutore pessimo praedicator fidelissimus. Ecce Paulus cum Stephano Christi claritate perfruitur; cum Stephano exsultat et cum eo regnat. Iste dat exemplum orandi pro persecutoribus; ille dat exemplum veniae converteprin Africa, sicut beato Augustino referente didicimus, sex mortuos; primo quemdam presbyterum, ddehinc quamdam puellam, postea iuuenem, deinde quemdam infantem. Eucharius enim presbyter uetere morbo calcibus laborabat et per memoriam eius est. De puero uero legimus quia, cum in area luderet, exorbitantem boues qui uehiculu
Abbreviated transcription (Latin):
lia quib aĩa ꝯmulata est. Si gͦ aliquis nr̃m ilł irretitꝰ est:
teri lege ut si aliquis lepsus. eet: extͣ castra efficeret᷑. ⁊sanus
factus : ostẽderet se sacerdoti. Similit̾ criminalib reus extͣ¬
eccłiam debet. ẽẽ. ⁊ꝑ sac̾dotẽ sanus in eccłiam recipi. Inui¬
tat nos dñs ad humilitatẽ cũ seruũ uisitare cupit. Nõ pauꝑ¬

Expanded text:
a commaculata est. Si ergo aliquis verum lepra illa irretitus est, eceptum erat in veteri lege ut si aliquis leprosus esset, extra castra ejiceretur, et sanus factus osteEcclesiam debet esse, et per sacerdotem sanus in Ecclesia recipi. Invitat nos Dominus ad humilitatem, cum servum visitare cupit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ramus diuitias: ad diuites infirmos currimus: ad pauperes autẽ ine
aborremus. Ecce rȩx regũ ad seruũ ire ñ differt. ⁊ ad filiũ regis ire
contempnit: Pauꝑ fuit xp̃c: ⁊ pauꝑes dilex̃. ut pauꝑes diuutiis
suis ditaret. dñs itaq uoluit ire ad seruũ. S centurio mandat ei
n.s. d.u.i.s.t.mn. ñ sũ dignꝰ quia gentił sũ. alienigena sũ. mules sum.
gladio accinctus. sangͥnẽ fũdens. Non sũ dignus cuo conspectu. ħ¬
die reueret᷑. Nemo ur̃m cũ accedit ad corpus dñi. Isi est inmũdus¬
didum hospiciũ: ⁊ in eo recipit eũ. Iste uͦ ait nõ sũ dignꝰ. s tm̃ dic
sũ ⁊centurionẽ. Uideamus cũ utͥusq fides magna eẽt: quȩ maior
fuiss Dic̃ lepsus. Siuis potes. in .m. Ait centurio. Dic tm̃ uerbo ⁊ .s. p.

Expanded text:
ramus divitias et ad divites infirmos currimus; ad pauperes autem ire abhorremus. Ecce Rex regnum ad servum ire non differt, et ad filium regis ire contendit. Pauper fuit Christus et pauperes dilexit, ut pauperes divitiis suis ditaret. Dominus itaque voluit ire ad servum, sed centurio mandat ei: Non sum dignus. Cur non sum dignus? Quia gentilis sum, alienigena sum, miles sum, gladio accinctus sum; sanguinem fundens, non sum dignus conspectui die reveretur. Nemo nostrum, cum accedit ad corpus Domini, dicit: Non sudidum hospitium, et in eo recipit eum. Iste vero: Non sum dignus, sed tantum dic rosum et centurionem. Videamus, cum utriusque fides magna esset, quae major fuisset. Dicit lep
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ quid imitari debeat. hee aues docent peccatorẽ quid faciat. sec
spũaliũ colu̾ba nos informans.uii. uirtutũ nob̃ est exempłũ. Pri¬
do debet abecͥ a cordib ur̃is. Hulũ adeo pessimuaauist a aplĩ

Expanded text:
justus quid imitari debeat; hae aves docent peccatorem quid faciat. Sed justus quid imitari debeat; hae aves docent peccatorem quid faciat. Sed spiritualiter columba nos informans, septem virtutum nobis est exempdo debet abesse a cordibus nostris; nullum adeo pessimum vitium est si
Abbreviated transcription (Latin):
tare. cunc curturẽ ⁊colũbã offerte. Colũba enĩ simplicitatẽ tͣtur
indicat castitatẽ. Castitatis enĩ adeo tͣtur amator est. ut si ꝯiugẽ
casu perdiderit. ñ aliã ultͣ querẽ curat. Iule gͥ colũbã offert: qͥ
se innocẽtẽ custodit. neminẽ ledit. nulliꝰ odiiꝰ fel in mẽte gerit
s ⁊̃ peccator. ł tͣturẽ ł colũbã offert. Nt̃q enĩ auis qr gemitꝰ ꝓcãtu
edere solet: in hoc scło ploratũ designat penitẽtiũ. Tunc gͦ pecca¬
tor colũbe ł cͣturi ꝯparat᷑. cũ peccatorẽ se recognoscẽdo ꝓnequitiis
suis lamẽtat᷑. S st̃ duo genera penitẽtiũ. Alii enĩ puplice penitẽ¬
debent. ut sicut fuit eremplũ corruptionis: sic sit exẽplũ correcti¬
onis. Cet̾i autẽ pͥuatĩ puniũt᷑. heȩ autẽ due aues utrũq genꝰ pe¬
nitentiũ indicant. Nam turt᷑ soliuagꝰ gemẽ consueuit. Colũba uͦ
formã uite ur̃e. qui libros ignoratis. in eis quid facẽ debeatis legi

Expanded text:
tare, etiam turturem et columbam offerte. Columba enim simplicitatem, turtur indicat castitatem. Castitatis enim ita turtur amator est, ut si conjugem casu perdidit, non aliam ultra quaerere curet. Ille igitur columbam offert, qui se innocentem custodit, neminem laedit, nullius odii fel in mente gerit. sed et peccator turturem vel columbam offert. Ultraque avis, quae gemitum pro cantu edere solet, in hoc saeculo ploratum designat poenitentium. Tunc ergo peccator columbae vel turturi comparatur, cum peccatorem se recognoscendo, pro nequitiis suis lamentatur. Sed sunt duo genera poenitentium. Alii enim publice, alilum correctionis. Caeteri autem privatim puniuntur. Hae autem duae aves utrumque genus poenitentium designant. Nam turtur solivagus gemere consuevit. Columba vero simi, sunt nobis forma vitae. Qui libros ignoratis, et in eis quid facere debeatis legit
Abbreviated transcription (Latin):
ret tangẽ. dedignat᷑ uidẽ. nec uidet ꝑ cõmiserationẽ accedẽ. s: hc̃
dñs ⁊ facto ⁊ dicto obiurgat. Ecce creator celi ⁊ t̾re rex angłoꝵ des¬
cendit in mũdũ ut tangeret lepsũ. ac si diceret. Ecce tange̾ ue¬
ni. ꝑ humilitatẽ qui uob̾ sordet ꝑ suꝑbiã. Nõ sit uile seruo. qͦd
fac̃ imꝑator. Ait enĩ salomon. Qui despicit pauꝑem ex ꝓbrat
factori eiꝰ. Quia ipse fec̃ nos ⁊ nõ ipsi nos. hoc tali facto nos increpat.
dicto in crepabit superbos cũ dicet. Infirmus fui. ⁊ nõ uisitastis
me. Et confestĩ mũdata est lepͣ eiꝰ. fec̃ quoddã aliud miraculum.

Expanded text:
ret tangere, dedignatur videre, nec vult per commiserationem accedere. Sed hunc Dominus et facto et digito obcendit in mundum, ut tangeret leprosum; ac si diceret: Ecce tangere veni per humilitatem, quod vobis sordet per superbiam. Non sit vile servo quod facit imperator. Ait enim Salomon: « Qui despicit pauperem, exprobrat Factori ejus , » quia « ipse fecit nos, et non ipsi nos . » Hoc tali dicto increpat nos, et increpabit superbos, quando dicet: « Infirmus fui, et non visitastis me . » Et confestim mundata est lepra ejus. Fecit et aliud miraculum
Abbreviated transcription (Latin):
tiis. Preceperat dñs in lege offerre ꝓ filio agnũ. si posset simul
curturẽ uel colũbã. Q uͦ ñ sufficeret ad offerendũ agnũ: duostur¬
cures ꝑ duos pullos colũbe offerret. Dñs gͥ qui ñ uenit soluere le¬
gem ss aq implere ⁊tam̃ in om̃ib actionib suis aliquomͦ uita nr̃am
ꝯformans: uoluit octauo die circũcidi. Quadragesimo in tẽplo pre
diuitũ. Pauꝑis enĩ uirginis filiꝰ in humili loco natus. uilib pã¬
nis in uolut᷑ in uili p̃sepio reuolutꝰ in mũdo ñ habens ubi caput
reclinaret. multa opbria passus in famoso loco turpi morte ocei¬
sus pomĩa ddocumenta pauꝑtatis ⁊ humilitatis. ⁊ cõtẽptus p̃sẽci

Expanded text:
 Praeceperat autem Dominus in lege offerre pro filio agnum, si posset, simul et turturem, vel columbam. Qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos turtures, aut duos pullos columbarum offerret. Dominus igitur, ere, et in omnibus actionibus suis aliquo modo vitam nostram informans, voluit octavo die circumcidi, et in quadragesimo in templo cum divitum. Pauper enim Filius Virginis, in humili loco natus, vilibus pannis involutus, in vili praesepio repositus, in mundo non habens ubi caput suum reclinaret, multa opprobria passus, et in famoso loco turpi morte occisus, per omnia documentum paupertatis et humilitatis, et contemptus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
innocẽtes: debẽt eẽ. Hii st̃ illi de quib dictũ est. Qui sc̃ isti qui ut
nubes uolant: ⁊ qͣsi colũbe ad fenestras suas: Uos enĩ nubes estis: qui¬
qui alios pluẽ debecis. uos uolare debetis ad celestia: ut uiã ostẽdatis
ȩxẽplo quã p̃dicatis uerbo. ⁊ quãuis in alto sitis: quasi colũbe specłari
ne accipit̾ ueniat debetis. fenestre uero: sũt sc̃pture per quas dm̃
uidetis. ꝑ quas ouib ꝓuidetis. Uos estis lux ⁊occłs. ⁊ sal. Lux: ut luce

Expanded text:
i de quibus dictum est: Qui sunt isti qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas? Vos enim nubes estis, qui alios compluere debetis; vos volare debetis ad coelestia, ut viam ostendatis exemplo quam praedicatis verbo; et quamvis in alto sitis, quasi columbae speculari, ne 486 accipiter veniat, debetis. Fenestrae vero sunt Scripturae per quas Deum videtis, per quas ovibus providetis. Vos estis lux, et oculus, et sal.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. uos ipsi int̾re ñ possitis. ñ ÷ officiũ ex m̾itt. nec meritũ ex officio
Multi intrãt qui ñ ħnt claues. ⁊ multi hñt claues qui non ĩtrãt.
ꝓdolor. Oues intrant ⁊ pastores eiciũt᷑. Dñs autẽ cũ uendentes
⁊ementes egeciss de tẽplo: accesserunt ad eũ ceci ⁊claudi. ⁊ sanaũ
eos. Quia indignos sac̾dotes de domo sua eiecit. Cecos uͦ insciẽtia:
Iclaudos in oꝑatione .i. peccatores plerosq dĩ legis ignaros. acce¬
dentes ꝑ penitẽtiã in tẽplo recipit. ⁊sanat. Dũ plerũq laicos simpli¬
ces int̾na inspiratione ꝯuertit. ⁊ sapientes lib̾atos excari ꝑmicit.
Ec cũ deberent eẽ occuli colũbarũ: efficiũt᷑ occłi coruoꝵ. Dicit xp̃c

Expanded text:
tis, vos ipsi intrare non possitis; non est officium ex merito, nec meritum ex officio. tis, vos ipsi intrare non possitis; non est officium ex merito, nec meritum ex officio. Multi intrant qui non habent claves, et multi habent claves qui non intrant. Proh dolor! oves intrant, et pastores ejiciuntur. Dominus autem cum vendentes et ementes ejecisset de templo, accesserunt ad eum caeci et claudi, et sanavit eos . Quia indignos sacerdotes de domo sua ejecit, caecos vero in scientia et claudos in operatione, id est, peccatores plerosque Dei legis ignaros accedentes per poenitentiam in templo recipit et sanat, dum plerumque laicos simplices interna inspiratione convertit, et sapientes liberatos excaecari permittit. Et cum deberent esse oculi c
Abbreviated transcription (Latin):
uatꝰ fuerit ex aqͣ ⁊spũ ñ pocest introire in regnũ qei. Prima ge¬
neratio : ex carnali patre: carnale fac̃. Sed̃a ex sp̃u: spiritales red¬
cũtur carnaliter hoĩnes ut intrent in mũdũ: sic nascũt᷑ spualit̾
ut intrent in celũ. Unde ait. qr alit̾ ñ pot̾ intire in regnũ dei. Uos
aut̾ estis minist̾ huiꝰ int̾itꝰ. uos facitis filios diaboli. filios dei. Ecce
porta celi uob̃ tͣdita est dũ aqͣ babtis matis uob̃ ꝯmissa : S cauete
ne sitis similes: aque babtismatis. Aqͣ abluit peccata. Ipꝰea descẽ¬
dit in loca fetida. Prauus sac̾dos similit̾ hoĩnes ꝑ officiũ saluat
ꝑ prauitatẽ meruit ut infernũ corruat. Pret̾ea uob̃ fr̃s claues reg¬
daudendi: alt̾a aꝑiendi. Potestas enĩ ligandi est una. clauis. Ialt̾a
potestas soluendi. Una penicẽtib aꝑit. Alt̾a obstinatis aditũ col¬
lit. S timẽdũ ÷ ne uos qui ianitores estis celi: cũ alios intͦmiseri¬

Expanded text:
t Spiritu Sancto, non potest introire in regnum Dei . Prima generatio ex carnali patre carnales facit, secunda ex Spiritu spiritales redcuntur carnaliter homines ut intrent in mundum, sic nascuntur spiritualiter ut intrent in coelum; unde ait: quia aliter non potest introire in regnum Dei. Vos autem estis ministri hujus introitus, vos facitis filios diaboli filios Dei. Ecce porta coeli vobis tradita est, dum aqua baptismatis vobis commissa est; sed cavete ne sitis similes aquae baptismatis; aqua abluit peccata, et postea descendit in loca fetida. Pravus sacerdos similiter homines per officium salvat, per pravitatem meruit ut in infernum corruat. Praeterea claudendi, altera aperiendi; potestas enim ligandi est una clavis, et altera potestas solvendi. Una poenitentibus aperit, altera obstinatis aditum tollit. Sed timendum est ne vos qui 485 janitores estis coeli, cum alios intromiseri
Abbreviated transcription (Latin):
immitandũ est. Ad nos enĩ fr̃s ꝑtinet hec fig̾a qi nos sumus illa fir¬
menti luminaria. quid firmamentũ nisi scripcura: suꝑ ꝙͣ firmata :
eccl̃ia. Qd lumi naria firmamenti nisi pastores eccłie. qui eam illuminãt¬
eam exponẽdo aliis: Oum eu angłium exponitis. quid aliud faci¬
significant sapientes ⁊ nor insipientes. Pre est mauis lumen diei qr
sapientiores doctores magis capaces instruũt᷑. Q d augustinꝰ nisi sol
in eccłia: Qͥb loquit᷑ nisi sapientib: Uos autẽ sac̾q̃otes murus sci¬
entes. minus lum̃ estis. uos p̃ estis nocti qr laicis p̃estis qui ignari
st̃ scͥpture. Sincenebris in noratie uersant᷑. S quodcũq lum̃ estis:
lum̃ estis tñ. uos estis lux mũdi. uos in medio nationis pͣue ⁊ꝑuerse

Expanded text:
imitandum est; ad nos enim, fratres, pertinet haec figura, quia nos sumus illa firmamenti luminaria. Quid firmamentum, nisi Scriptura super quam firmata est Ecclesia? Quid luminaria firmamenti, nisi pastores Ecclesiae qui eam illuminant exponendo aliis? Cum Evangelium exponitis, quid aliud facisignificant sapientes, et nox insipientes. Praeest majus lumen diei, quia sapientiores doctores magis capaces instruunt. Quid Augustinus, nisi sol in Ecclesia? quibus loquitur, nisi sapientibus? Vos autem, sacerdotes minus scientes, minus lumen estis, vos praeestis nocti, quia laicis praeestis qui ignari sunt Scripturae, et in tenebris ignorantiae versantur, sed quodcunque lumen estis, lumen estis tamen. Vos estis l
Abbreviated transcription (Latin):
cres passiones serui sui. qr iacet. qr paraliticꝰ. qr male torquet᷑.
ut sue aĩe angustias demonstraret. ⁊ dñm cõmouisset. Puer ĩqͥt
iacet in domo. Si aliquis querat quare hunc ñ aculit sic̃ illi alii
qui paraliticũ in lecto aculerũt. respũdit. qr ñ est opꝰ illi uidẽti
in conspectu afferre. cuiꝰ potentia ubiq est p̃sens. Itaq mandat ei
puer in domo iacet. Ac si diceret. Nõ opportet ut ante te afferam
Cur gͦ dñs ait. ego ueniã ⁊ curabo eũ. cũ ñ pecit aduẽtũ eiꝰ: Regu

Expanded text:
tres passiones servi sui qui jacet quasi paralyticus, et male torquetur, tres passiones servi sui qui jacet quasi paralyticus, et male torquetur, ut suae animae angustias demonstraret, et Dominum commovisset. « Puer, inquit, jacet in domo . » Si aliquis quaerat quare hunc non attulisset, sicut illi alii qui paralyticos in lecto attulerant, respondeo quia non est opus illum omniis afferre, cujus potentia est ubique praesens. Itaque mandat ei: Puer in domo jacet. Ac si diceret: Non oportet ut eum ante te afferam. Cur ergo Dominus ait: Ego veniam, et curabo eum, cum non petierit adventum eju
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrenno p̃ciperet. E tñ dolet ñ de filio ñ de milice s de seruo. xp̃iam
principes si uideant seruos suos infirmari: despiciunt. uili pendunt.
nec ullã curã de eis habent. Gentił autẽ iste curã de seruo magña
habens: misit senior es uideoꝵ ad celestẽ medicũ rogans eũ ut ueni¬
ret ⁊ sanaret fiłiui e iꝰ. Quia alienigena gentił erat ñ est ausus ad
dm̃ accedẽ corporalit̾ ut ait lucas. s misit seniores uideoꝵ q̃si
domesticos quasi indigenas qui securiꝰ rogarent. Et qui p̃sentia
enĩ dignus sum.ii.i.s.m. S tantũ dic uerbo. ⁊c̃. Rogauerat tam̃
ut ueniret: s ñ dicebat ħde aduentu corporis. s de accessu ꝯmise¬
rationis. Remotꝰ erat a gentilibus ꝑidolat̾am rogat ut accedat ñ
corporis. Rogauer̃ itaq uidei: ut ueniret. Dicentes quia dignũ
nobis. Qub ait dñs. Ego ueniã ⁊ curabo eũ. Ibat itaq cũ illis. Lu¬
diens gͥ centurio qr ueniebat. misit it̾um amicos dicens. Nolite

Expanded text:
iperet; et tamen dolet non de filio, non de milite, sed de servo. Christiani principes, si videant servos suos infirmari, despiciunt, vilipendunt, nullam de eis curam habent. Gentilis autem iste curam de servo magnam habens, misit seniores Judaeorum ad coelestem Medicum, rogans eum ut veniret, et sanaret servum ejus. Quia gentilis alienigena erat, non est ausus ad eum accedere corporaliter, ut ait Lucas, sed misit seniores Judaeorum quasi domesticos , quasi indigenas, qui securius rogarent; et qui praesentia ogaverat eum ut veniret, sed non dicebat hoc de adventu corporis, sed de accessu commiserationis. Remotus erat a gentilibus per idololatriam. Rogat ut accedat, noixisse de adventu corporis: « Rogaverunt itaque Judaei ut veniret, dicentes: Quia dignus nobis. Quibus ait Dominus: Ego veniam, et curabo eum. Ibatque cum illis. Audiens ergo centurio quia veniebat, misit iterum amicos dicens: Noli ve
Abbreviated transcription (Latin):
quetiũ plus illoꝵ impietatẽ quã suã mortẽ plangebat. Et recte plus.
morte ñ erat quod debuisset doleri. illoꝵ impietatẽ mors sequebatur.
eterna. huiꝰ autẽ mortẽ uita ꝑpetua. Immitemur gͦ saltẽ in aliquo hꝰ
stros. quo ille tunc dilex̃ inimicos suos. scitis enĩ quia sine dilectone
nulla uirtꝰ ualet. Ait enĩ iohes. Om̃is enĩ qui ñ diligit fr̃m suum
radix omĩũ uirtutũ. ꝑeũte itaq radice pereũt rami. Nichil marti¬
riũ ualet sine dilectione. nicħ elemosine sine ea. Unde apłs. Si tͣdi¬

Expanded text:
ua, plus illorum impietatem quam suam mortem. Et recte plus. morte nil erat quod debuisset doleri. Illorum impietatem mors sequebatur aeterna; hujus autem mortem vita perpetua. Imitemur ergo saltem in aliquo hujus stros, quo ille tunc dilexit inimicos suos. Scitis enim quia sine dilectione nulla virtus valet. Ait enim Joannes: « Omnis qui non diligit fratrem suum,radix omnium virtutum. Pereunte itaque radice, pereunt et rami . . . Nihil martyrium valet sine dilectione, nihil eleemosyna sine ea. Unde Apostolus: « Si tradi
Abbreviated transcription (Latin):
illa parua actiuã uitã designat. adꝙͣ fugit qui ñ potest ascẽdẽ¬
ad mõtẽ. Segor uͦ: int̾p̃tat᷑ paruula. Melius est enĩ ut in segor

Expanded text:
parva, activam vitam significat, ad quam fugit qui non potest ascendere montem. Segor enim interpretatur parvula. Melius est enim ut in Segor,
Abbreviated transcription (Latin):
Mores ꝯsid̾ate. et pulcͥtudinem
eiꝰ. scd̾m ea que ad uitĩorem hõiẽ.
noͣ scd̾m ea que ad ext̾iorem ꝑti¬
nent. Consid̾ate. et erubescite.:
sitam ẽ culpa ur̃a negligentia.
ur̃a desidia. qd̾ talis ẽ eo qd̾ nõ an-¬
nũtiauistis ei. pecc̃a sua.s ceła su¬

Expanded text:
pulchritudinem ejus, secundum ea quae ad interiorem hominem, non secundum ea quae ad exteriorem pertinent judicate; et erubescite, et sitan est culpa, vestra negligentia, vestra desidia; qui talis est, eo quod non annuntiastis ei peccata sua, scelera su
Abbreviated transcription (Latin):
Ur̃m patͦcinium ut defenset᷑. diuinũ
ꝑ uiãm sollicitudinem. et administ᷑¬
tõnem. aunlium ⁊ donũ ut ama¬
lo lib̾et᷑. ⁊ in bono iustificet᷑.⁊ ꝯcul
flectunt demonib interse ꝯcul¬
candi. et ꝑ tͣnseundi tͥbuunt. Se¬
quit᷑ cꝰ diripuerũt flumĩa t̾ram eiꝰ
Que st̃ ista flumĩa s tra male uiuẽ¬
tiũ diripientia. nͥ uicia cũ inpetu
fluentia. et malos ad torm̃ta tͣhen¬
tias Que ÷ t̾re direptio. nͥ uͥtutis cꝰ¬
libet dissiꝑatio flumĩa gͦ maloꝵ
t̾ram diripiunt cũ uicia uͥtutes
eoꝵ auferunt. Auferc enĩ suꝑbia
hũilitatẽ.tra pacem. In uidia cari¬
tatem. accidia sp̃ualem gxultacio¬
nem. auariria largitatem. gula ab

Expanded text:
rum patrocinium, ut defendatur; divinum per vestram sollicitudinem et administrationem auxilium et donum, ut a malo liberetur et in bono justificetur. Et conculcflectunt, daemonibus iter se conculcandi et pertranseundi tribuunt. Sequitur: Cujus diripuerunt flumina terram ejus. Quae sunt ista flumina terram male viventium diripientia? Ubi vitia cum impetu sunt fluentia, et malos ad tormenta trahentia. Quae est terrae direptio, nisi virtutis cujuslibet dissipatio? Flumina ergo malorum terram diripiunt, cum vitia virtutes eorum auferunt. Aufert enim superbia humilitatem, ira pacem, invidia charitatem, acedia spiritualem exsultationem, avariti