comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nullo alio ordine. Nisi ꝑ eum quĩ descendit
decaelo. potest ascendere incelũ. Vnde cilias
ipse dicit. Nemo uenit ad patrem: Nisi ꝑme
Hec idõ Nichodemo cunctis dicunt᷑ caticumi¬
nis. ut discant eiꝰ membris renciscendo incor¬
pore. ꝑquem possint ascendere in regnũ di
Et quia ciscensio uł ingressus regni fieri non
potest cbsquȩ fide etscicnam̃tis dominicȩ
possionis: recte sub infestur. Et sic̃ moyses
ex clttiuit serpentẽ in desesto: itaiexaltari
oportet filiũ hominis Vt omnis qui credit¬
in ipso non peretit: sed habeat uitã ȩt̃ nam.
Mira magisteriiꝰ arte celestis dñs magistrum
legis moscicȩ adspirittlẽ legis eiusdem
sensum inducit. recordans historiȩ ueteris.
& hanc infigurim suȩ passionis. atq huma¬
nȩ sciluctionis ftctam edisserens. Namit
quippe liber Numerdrũ. quia ꝑtensus in
heremo populus isrł itineris longi ce la¬
boris. murmuni uerit contri dnm etmoysen

Expanded text:
nullo alio ordine, nisi per eum qui descendit nullo alio ordine, nisi per eum qui descendit de coelo, potest ascendere in coelum; unde alias ipse dicit: Nemo venit ad Patrem, nisi per me . Haec ideo Nicodemo et cunctis dicuntur catechumenis, ut discant ejus membris renascendo incorporari per quem possint ascendere in regnum Dei. Et quia ascensio vel ingressus regni coelorum non potest fieri absque fide et sacramentis Dominicae passionis, recte subjungitur: Et sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominisin ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Mira magisterii coelestis arte Dominus magistrum legis Mosaicae ad spiritalem legis ejusdem sensum inducit, recordans historiae veteris, et hanc in figuram suae passionis atque humanae salvationis factam edisserens. Narrat quippe liber Numerorum, quia pertaesus in eremo populus Israel itineris longi ac laboris, murmuravit contra Dominum et Moysen;
Abbreviated transcription (Latin):
prir omiecła. Et rursum Vosenimestis
corpusxp̃i: & membrũ demenbro. Ne¬
mo ergo ascendit incelum: Nisi qui des¬
cendit decelo filius hominis qui. ẽ. incȩlo.
qđ estaꝑte dicere. Nemo aiscendit incelũ.
Nisi xp̃s in corpore suo qđ ẽ eccła. Qui
inseipso quidem primũ cernentib. apłis
eminentiorib nimirũ menbris suis as¬
cendit. Et ex inde inm̃bris suis cottidie
ascendens: secum colligit incelum Hinc
est enim qđ ipsum corpus eius int̃ aduersã
p̃sentis scłi dep̃hensum glatur et dicit
N unc autẽ excilitiuit cciput meũ: suꝑinimicos
meos. Ac si patent̃ dicat Qui occisum ciu¬
deis xp̃m: cciput ui delic& meũ suscita uit
amortuis. Ac̃ fr ustrirtis omnib inimicoꝵ
insidus. subleuabit incelum: spero me etiã
dep̃sentib periculis eruens. meo capiti iux¬
gcit in regno. Quia ergo nemo ascendit in
celũ. Nisi qui descendit deccielo. quisquis in
celum ascendere desiderat. ei qui descendit
unitate coniungat aꝑte incellegens. quia

Expanded text:
iam ; et rursum: Vos enim estis corpus Christi, et membra de membro . Nemo ergo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo, quod est aperte dicere: Nemo ascendit in coelum, nisi Christus in corpore suo, quod est Ecclesia, qui in seipso quidem primum cernentibus apostolis eminentioribus nimirum membris suis ascendit, et exinde in electis suis quotidie ascendens se colligit in coelum. Hinc est enim quod ipsum corpus ejus inter adversa praesentis saeculi deprehensum gloriatur et dicit: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos , ac si aperte dicat: Qui occisum a Judaeis Christum, caput videlicet meum suscitavit a mortuis, ac frustratis omnibus inimicorum insidiis sublevavit in coelum, spero me etiam de praesentibus periculis eruens meo capiti jungat in regno. Quia ergo nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, quisquis in coelum ascendere desiderat, ei qui descendit unitate conjungat, aperte intelligens quia
Abbreviated transcription (Latin):
beneficiis uicem rependenteo: diligamꝰ
totocorde. totti anima. totti uirtute
dm̃ patrem. qui nos tunto amore pri¬
or dilexit ut ꝓprio filiosuo nonpcir.¬
ceret sed ꝓnobis omnib trirderet illũ.
D iligam ipsum filium. qui cũ in forma
dĩ esset: Nñre lib̾tatis etuitȩ gr̃ai for¬
mã serui aiccepit: Factusq est oboe
qui ubi uult spi̾rt. et ubicumq
spuirt. continuo flãmam eiꝰ dem
dilectionis diuinȩ aiccendit. Cre¬
damus ipsum patrem. et filium
nomen eiꝰ inuicem : cui. ẽ. gła im¬
perium. & potestos ante om̃ia et in¬

Expanded text:
beneficiis vicem rependentes, diligamus toto corde, tota anima, tota virtute, Deum Patrem, qui nos tanto amore prior dilexit, ut proprio suo Filio non parceret, sed pro nobis omnibus traderet illum. Diligamus ipsum Filium, qui cum in forma Dei esset, nostrae libertatis et vitae gratia formam servi accepit, factusque est obedqui ubi vult spirat, et ubicunque spirat, continuo flammam ejusdem divinae dilectionis accendit. Credamus ipsum Patrem, et Filium nomen ejus invicem, cui est gloria, imperium et potestas, etc. HOMILIA XI
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit ergo dño: & ait Quo¬
modo potest homo Nasci cũ senex
sit: Numquit potest inuentrẽ matris
suȩ iterrto introire & ncsci. Qui a
enim
um scđcie natiuittitis adhuc
inscius ꝑ seuenibat: descilute autẽ
suc iã sollicitus
extiterat: ne¬
cessario deuna quã nouerat Nati¬
uittite. an posset iterari. uł quoor di¬
ne regeneratio posset impleri quere¬
bat: ne huius exs pers remanendo
uite caelestis. pasticeps. eẽ. nequir&e
N otandũ citẽ quia qđ decarnali dix̃:
hoc etiã despiritili. ẽ. regenerrtione
senciendum: Nequaquã ui delic& eã
postquã semel expleta fuerit posse re¬
peti. Siue enim hereticus. siue sc̃is¬
maticus. siue sticinorosus. quisq in con¬
fessione scãe trinutitis baptitet: Non
ual& ille qui itt baptizcitus. ẽ. abonis
catholicis rebaptizari. Ne confessio
uł in uocatio tanti
nominis uidecitur annullari: Et quia
Nichodemꝰ ad primã dñi responsionẽ
sollicitus quomodo intellegenda dili¬
gen ter inquirit. meretur iã plenius

Expanded text:
Quomodo potest homo nasci, cum sit senex? Nunquid potest in ventrem matris suae iterato introire, et renasci? Quia enim secundae nativitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario de una quam noverat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat, ne hujus expers remanendo, vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem quia quod de carnali dixit, hoc etiam de spiritali est regeneratione sentiendum: nequaquam videlicet eam, postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus quisque in confessione sanctae Trvalet ille qui ita baptizatus est, a bonis catholicis rebaptizari, ne confessio vel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et quia Nicodemus ad primam Domini responsionem sollicitus, quomodo sit intelligenda diligenter inquirit, meretur jam planius
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo enim potest hȩc signa facere
quetu fticis: Nisi fuerit ds̃ cumeo Adõ
igitur iħm uenisse aid magisterium
lis ꝓdentib intellexit: Nec dũ tamen
ipsum dm̃ esse cognouit. Sed quia
quẽ magistrum nouenit ueritatis.
studiose docendus ad ut: merito ad
agnitionem diuinitatis eiꝰ ꝑfeste
doctus subiit. Merito utriusq na¬
tiuittitis eiꝰ. diuine scilicet & humai¬
ne : sed et passionis atq ascensionis.
ip̃sius circhana ꝑcepit. Nec non etiã
modũ scđȩ regenenrtionis. ingressũ¬

Expanded text:
st haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. A Deo igitur Jesum ad magisterium lis prudenter intellexit; cum Deo tamen ipsum Deum esse non novit; sed quia quem magistrum noverat, veritatis studiose docendum adhuc obtulit, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit; merito utriusque nativitatis ejus, divinae, scilicet, et humanae, sed et Passionis atque ascensionis ipsius arcana percepit, nec non etiam modum secundae generationis, ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Am̃ am̃ dicotibi: Nisi quis Nicitus
fuerit denuo: Non potest uidere reg¬
num dĩ. Quȩ sentencici tanto aꝑciũs
cunctis fidelib lucet.
quanto constat qui& sine huius
luce fideles esse nequeunt. Quis enĩ sine
Necdum lucis mysteri capere nouerat
Nam et nox in qua uenit: ipsam eiꝰ quã
p̃mebat᷑ ignorantiã desigat. Nec dũ
enim
eorũ Num ero socicitꝰ erat:
quibus
ait apłs. Euistis aliquan
tenebrȩ : Nunc autẽ luxin
dño: sed int̃ eos pocius rema¬
nebat quibus loquit᷑ iscucis. Surge
illuminare iherłm quiciuenit lum̃

Expanded text:
natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis enim sine necdum lucis mysteria capere noverat. Nam et nox, in qua venit, ipsam ejus qua premebatur ignorantiam designat. Necdum enim eorum numero sociatus erat quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , sed inter eos potius remanebat, quibus loquitur Isaias: Surge, illuminare, Jerusalem, quia venit lumen
Abbreviated transcription (Latin):
audistis princeps iu¬
dacorum uenit addu
Nocte : cupiens secre¬
ta illius allocutione
plenius discere misceria fidei: cuiꝰ
aꝑtti ostensione signorũ aliqua¬
tenus iam ru dim̃to ꝑceperat. Qui
qm̃ prudent̃ et quȩ ab illo fieri uide¬
bat intellegere cunauit: sublimit̃ ea

Expanded text:
udistis, princeps Judaeorum venit ad Dominum nocte, cupiens secreta ejus allocutione plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum aliquatenus jam rudimenta perceperat. Qui quoniam prudenter ea quae ab illo fieri videbat, intelligere curavit, subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
dem unius xp̃i ꝑsonã quȩ ex ducibus
posuit ep̃os. regere eccłam: dĩ. quã cid¬
quisiuit sanguinesuo: Neq enim ds̃
in sua substan cia sed in homine
as sumpto: sanguinẽ quem ꝓeccla
funderet habuit. H inc etiam psal¬
mista dicit. Ascendit ds̃ iniubilatione
Quomodo enim ds̃ nisi in homine ascen¬
deret qui insuę Natur maiestatis seꝑ̃
ubiq p̃sens adest: Sed & hoc que¬
rendum quomodo dictumsit. & ne mo

Expanded text:
s posuit episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine suo . Neque enim Deus in sua sententia, sed in homine assumpto sanguinem, quem pro Ecclesia funderet, habuit. Hinc etenim Psalmista dicit: Ascendit Deus in jubilatione . Quomodo enim Deus, nisi in homine, ascenderet, qui in suae naturae majestate semper ubique praesens adest? Sed et hoc quaerendum, quomodo dictum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Si terrena dixi uobis et non creditis. quomo¬
do si dixero uobis celestia credeer oter¬
rena illis dixit. ut in superiori lestione
inuenimus. cum¬
depassione acresurresti¬
one sui corporis qđ deteme as¬
sumpserat loqueret᷑ dicens:
Sol uite templũ hoc: & intribus diebus
excittibo illud Nonttim̃ credebant
ergo terrena audientes nonca pi ebant
sufficiunt: Ad dit autẽ adhuc dnis
& deccelestib sacrr m̃tis. & de terrenis
instruere. eum quem uidet scipient᷑
acdiligent̃ his que audit intendere
Caelestis namq est ascensio eius ad
uitt̃ sempit̾nam: terrena uero ex¬
altatio eius admortẽ tem poralem.

Expanded text:
Si terrena dixi vobis, et non creditis, quomoSi terrena dixi vobis, et non creditis, quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis? Terrena illis dixit, ut in superiore lectione inde passione et de resurrectione sui corporis, quod de terra assumpserat, loqueretur dicens: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud . Non tamen credebant ergo terrena audientes non capiebant, sufficiunt? Addit autem Dominus adhuc, et de coelestibus sacramentis, et de terrenis instruere eum, quem vidit sapienter ac diligenter his quae audit, intendere. Coelestis namque est ascensio ejus ad vitam sempiternam; terrena vero exaltatio ejus ad mortem temporalem.
Abbreviated transcription (Latin):
itite cuius corgñi suȩ uisicticionis illustr&.
Et uocem eiꝰ cudis : cumte p̃sente loquit᷑. is
qui spuscõ repletus . ẽ. Sed non scis unde
ueniat cuit quo uadat: quia etiã site p̃¬
sente quempiam sp̃s ad horã repleuerit.
Non potest uidere quomodo in eũ intrũ¬
uerit uł quomodo redierit. qui nici¬
tuni ẽ. inuisibilis. Sic .ẽ. omnis qui
Natus. ẽ. ex spũ Et ipse enim inuisibi¬
lit̃ agente sp̃u incipit. eẽ. qđ nonerat.
ita ut infideles nesciant unde ueniat
aut quo ucidat: id.ẽ. qui ci agr̃a rege¬
nertitionis uenit in adoptionẽ filiorũ dĩ: &
uadit in ꝑceptionẽ regni caelestis. Querente
a utẽ ad huc nichodemo quomodo possint
hȩc fieri. Subiungit dñs dicens. Tues ma¬
gister in isrł & hȩc ignorcis: Non quasi in¬
sulttire uolens. qui magister uocet᷑ cũ sub
audit᷑ ignorcs scien m̃tum cęlestium: sed
adhumilitaitis illũ uiã ꝓuocans. sine qua
ianua regni ccelestis Non pocest in ueniri.

Expanded text:
 cujus cor gratia suae visitationis illustret. Et vocem ejus audis, cum te praesente loquitur is qui Spiritu sancto repletus est, sed non scis unde veniat, et quo vadat: quia etiamsi te praesente quempiam Spiritus ad horam impleverit, non potes videre quomodo in eum intraverit, vel quomodo redierit, qui natura est invisibilis. Sic est omnis qui natus est ex Spiritu. Et ipse enim invisibiliter agente Spiritu incipit esse quod non erat, ita ut infideles nesciant unde veniat, aut quo vadat, id est, quia a gratia regenerationis venit in adoptionem filiorum Dvadit in perceptionem regni coelestis. Quaerente autem adhuc Nicodemo quomodo possint haec fieri, subjungit Dominus, dicens: Tu es magister in Israel, et haec ignoras? Non quasi insultare volens ei qui magister vocetur, cum sit ignarus sacramentorum coelestium, sed ad humilitatis illum viam provocans, sine qua janua coelestis non potest inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
cõpuctiti sunt inter filios dĩ : Et apłsiohs
& sp̃u regenenrtur in ui sibilit̃ in nouum
muttit᷑ hominẽ : & decarnali efficit᷑ spiri¬
talis. Qui idõ res te nonsolũ spirittlis
set etiam sp̃s uocat᷑: qui a sicut substtin¬
ciã sp̃s inuisibilis . ẽ. nr̃is aspestib: itti

Expanded text:
computati sunt incomputati sunt inet Spiritu regeneratur, invisibiliter in novum mutatur hominem, et de carnali efficitur spiritalis. Qui ideo recte non solum spiritalis, sed etiam spiritus vocatur, quia sicut substantia spiritus invisibilis est in aspectibus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsusq a carnali distinguens: ait. Qđ na¬
tum . ẽ. excarne caro est: & qđ Natum . ẽ ex
sp̃u: sp̃s est. Naturr sp̃s inuisibilis: carnis
est uisibilis. Atq idõ carnalis genenitio:
uisibilit̃ administrutur. Ui sibilib incre¬
mentis. qui incarne Nascit᷑. ꝑ aettitum mo¬
menta ꝓficit: spiricalis autẽ generatioto
lium pietas nouit : quia peccator infontẽ
descendit: sed purificctꝰ ascendit Filius
mortis descendit: sed filius resurrestionis
ascendit Filius p̃uaricationis descendit:
sed filius reconcilicitionis ascendit Filius
irae descendit: sed filius miscđiȩ ascendit
Filius diciboli descendit: sed filius dĩ ascen¬
dit. Sola hec et ła mat̾ quȩ genuenit nouit.
ceterũ oculis inspicientiũ uidet᷑ talis exire
defonte qualis intriruit: totumq ludus
es se qđ agit᷑ Vnde infine uidentes głam
scõrum : dicent gem̃tes intormentis: Hisu&
quos ciliquando habuimꝰ inde risum: &
insimilitudinẽ imꝓperui : quomodo ergo

Expanded text:
ens ait: Quod natum est ex carne, caro est; et quod natum est ex spiritu, spiritus est. Natura spiritus invisibilis, carnis est visibilis; atque ideo carnalis generatio visibiliter administratur visibilibus incrementis. Qui in carne nascitur, per aetatum momenta proficit: spiritalis autem generatio tolium pietas novit, quia pedescendit, sed purificatus ascendit. Filius mortis descendit, sed filius resurrectionis ascendit; filius praevaricationis descendit, sed filius reconciliationis ascendit; filius irae descendit, sed filius misericordiae ascendit; filius diaboli descendit, sed filius Dei ascendit. Sola haec Ecclesia mater, quae generat novit, caeterum oculis insipientium videtur talis exire de fonte, qualis intravit. Totumque ludus esse quod agitur, unde in fine videntes gloriam sanctorum, dicent gementes in tormentis. Hi sunt quos aliquando habuimus in derisum, et in similitudinem improperii , quomodo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qui nocte uenit ad dñm: necdũ
lucis mysteria capere nouenit.
Namet nox inquauenit. ipscm
eius qua p̃mebat᷑ ignonintiam
designat Necdũm enim eorũ
num̃ero sociatus enit: quibus
cut apłs. Fuistis aliquando
tenebrę: nunc utẽ lux indño:
sed inter eos potius remanebat
quibus loquit᷑ iscicis. Surge

Expanded text:
qui nocte venit ad Jesum, necdum lucis mysteria capere noverat; nam et nox, in qua venit, ipsam ejus qua premebatur ignorantiam designat; necdum enim eorum numero sociatus erat, quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; sed inter eos potius remanebat, quibus loquitur Isaias: Surge,
Abbreviated transcription (Latin):
nac. Qucisi aliena cictione torpescimꝰ.
de ipsis donis quae c̃tulit nos distric¬
tus iudicat. Consideremꝰ ergo que tic¬
cepimꝰ : atq ĩ eorũ erogatione iugi¬
lemꝰ. Nulla nos abspirittli oꝑe ter¬
rena cura impediat: ne sun terra
tolentũ cibs conditur. talenti dñsad
iracundiã ꝓuocetur. Piger et em̃ ser¬
uus cũ ic̃ uidex culpas exaiminat.
talentũ detr̃ti leuat: quia sunt ple¬
riq qͥ tunc se a terrenis oꝑib sub tra¬
unt : quando iã ꝑ cnimtid uersionẽ
iudicis ad ciet̃nũ suppliciũ trituntur.
Ante ergo deccilenti nr̃i ponendara¬
tione uigilemus : ut cũ ic̃ iudex
adferiendũ imminet: lucrũ nos
qđ fecimꝰ excuset. ITẼAL̃¬

Expanded text:
nat: quia si a bona actione torpescemus de ipsis donis quae contulit, nos districtus judicat. Consideremus ergo quae accepimus atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla nos a spiritali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti Dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim servus cum jam Judex culpas examinat talentum de terra levat. Quia sunt plerique qui tunc se a terrenis operibus subtrahunt, quando jam per animadversionem Judicis ad aeternum supplicium trahuntur. Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam Judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset.
Abbreviated transcription (Latin):
futunim ꝓmisit. Illo inquiens die : in no¬
mine meo petetis. Indie et enim petunt:
quici non int̾ tenebius pressunt rum ut
nñt inp̃senti. sed inluce sempit̾nȩ pacis
& głaebectorum spuum ꝓnobis int̃ cessio
fundit᷑. Pos sunt ciutẽ idem sp̃s elestoium
in illa celesti ciuittite positi. etiã ꝓseipsis
in nomine salucitoris petere intellegi. quia
uidelicet tempus uniuerscilis iudicii &
resurrestionis corporũ inquib ꝓdñocesta

Expanded text:
futura promisit: Illo, inquiens, die in nofutura promisit: Illo, inquiens, die in nomine meo petetis. In die etenim petunt, quia non in tenebris pressurarum, ut nostra in praesenti, sed in luce sempiternae pacis, et gloriae beatorum spirituum pro nobis intercessio funditur. Possunt autem idem spiritus electorum in illa coelesti civitate positi, etiam pro seipsis in nomine Salvatoris petere intelligi, quia, videlicet, tempus universalis judicii et resurrectionis corporum in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uerbus loquar uobis: sed palam de
patre annunciabo uobis Illã nimi¬
rum horam significat: qua ei ꝑacta
ritalit᷑ intus instructispiritali dilec¬
tione succensi quo ꝑfectius om̃ia quę
detignitione diuinitatis morttilib erant
capienda cȩperunt. eo ardentius sola que
cdeiꝰ uisionem ꝓmerendã iuuarent. pe¬
tere ac desidemre cunrunt. Hoc.ẽ. enim
qđ subiunxit Illodie. in nomine meo pe¬
tetis. Pos sumꝰ horã quam pollicit᷑ infutura
uitti intelligere. in qua palã depatre
annuntiat: id.ẽ. pala patrẽ ostendit
electis. quandosicut aplscut Videbimꝰ
eũ fccię ad sticiem. Dequa annunciatio¬
ne dicit et ioħs. Carissimi nunc filudĩ
sumꝰ: et nondum apparuit quiderimus.
Scimꝰ quici cum appciruerit. simileseierim:
uidebimꝰ enim eum sicutiest Vbi uenr¬
ucitionis sortem ꝑtingumꝰ. aqua ad huc
int̃ insidicis hostium peregrinam interris
Quam scõrum peticionem: aptissime in die

Expanded text:
proverbiis loquar vobis, sed palam de proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Illam nimirum horam significat, qua eis, peraritualiter intus instructi, spirituali dilectione succensi, quo perfectius omnia quae de agnitione divinitatis mortalibus erant capienda, ceperant, eo ardentius sola quae ad ejus visionem promerendam juvarent, petere ac desiderare curarent. Hoc est enim quod subjunxit: Illo die in nomine meo petetis. Possumus horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre annuntiat, id est, palam Patrem ostendet electis, quando, sicut Apostolus ait: Videbimus eum facie ad faciem . De qua annuntiatione dicit et Joannes: Charissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus enim quia, cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ubi veravationis sortem pertingamus, a qua adhuc inter insidias hostium peregrinamur in terris, quam sanctorum petitionem aptissime in die
Abbreviated transcription (Latin):
utique Pe̾titt et accipietis: ut gaudiũ
ur̃m sit plenum. Acsi patenter diccit
N on fluxa scłi gaudici quȩ et merore
st̃ꝑmixta & cesto sunt fine obnoxia:
sedillud singulare gaudium ipatre
petite. cuius plenitudo nullo cuilib&
in quietu dinis aditictum minuitur¬
cuiꝰ aet̃nitts Nullo unquã t̃mino dis¬
soluitur. Si enim ꝑstiteritis inpeter¬
do ꝓculdubio quȩ petitis accipietis
Dehuius plenitu dine gaudii: petrus
fidelib scribit dicens Credentes aut̃
exultabitis leticia in ennarrbili &
glori ficatt reportantes fidem fidei
uĩtie: salutem animarũ uñrum. Pe¬
tere autẽ huiꝰ modi gtudium .ẽ. non
uerbis itntũ modo p̾citriȩ caelestis in¬
troitum flagitare: sed et digna oꝑci¬
tione ꝓ eius ꝑceptione cesture. Neq
enim quippiam utilittitis affertbe¬
ne orando suꝑna querere: qui non
desistit ꝑuer sẽ ui uendo infimis im¬
plicari: Haec in ꝓuerbus locutus sũ
uobis: Uenithora cumiam non inꝓ

Expanded text:
itaque: Petite et accipietis, ut gaudium itaque: Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. Ac si patenter dicat: Non fluxa saeculi gaudia, quae et moerore semper mista, et certo sunt fine obnoxia, sed illud singulare gaudium a Patre petite, cujus plenitudo nullo cujuslibet inquietudinis attactu minuitur, aeternitas nullo unquam termino dissolvitur. Si enim perstiteritis in petendo, procul dubio quae petitis accipietis. De cujus plenitudine gaudii Petrus fidelibus scribit, dicens: Credentes autem exsultabitis laetitia inenarrabili et glorificata, reportantes finem fidei vestrae salutem animarum vestrarum . Petere autem hujusmodi gaudium est, non verbis tantummodo patriae coelestis introitum flagitare, sed et digna operatione pro ejus perceptione certare. Neque enim quidpiam utilitatis affert bene orando superna quaerere, qui non desistit perverse vivendo infimis implicari. Haec in proverbiis locutus sum vobis. Venit hora, cum jam non in
Abbreviated transcription (Latin):
toris ab aet̃nae salutis peticione re¬
tardata: sed obstaculo ꝓpriȩ cupidi¬
tatis. abintuitu dominice uoluntatis
impedita. Quid ciutẽ principaliter
petendum acsine ulla dubiettite eis
qui fidelit̃ inpetendo ꝑsticerint sit pa¬
rindum apatre : dñs subdendo mani¬
festat dicens Petite et accipietis: ut
gaudium ur̃m sit plenum: Ordo quip¬
pe sensus est Petite utgaudium ur̃m
sit plenum: et accipietis. Plenũ ergo
gaudium: beaititudinẽ pacis ꝑ petue
appellat. Nam ut tacetimꝰ degcudio
reꝓborum. quo sibi luctũ mere ntur
aet̾num: habent scĩ etiam in presenti
gaudium despe calestium bonorum:
cum ꝓdño terrenis exercent᷑ ad uer¬
sis Habent gaudium : cum amore fru¬
t̃nitatis suadente. discunt gaudere
cum gcudentib flere cum flentibus:
sed non. ẽ. plenum gaudium qđ fletu
uariantẽ miscetur Plenum quippe
gaudium fit: ubi Nemine flente cum
solis dat᷑ gcudere gaudentibus. Nit

Expanded text:
toris ab aeternae salutis petitione sit retoris ab aeternae salutis petitione sit retardata, sed obstaculo propriae cupiditatis ab intuitu dominicae voluntatis impedita. Quid autem principaliter petendum, ac sine ulla dubietate eis qui fideliter in petendo perstiterunt sit parandum a Patre, Dominus subdendo manifestat, dicens: Petite et accipietis ut gaudium vestrum sit plenum. Ordo quippe sensus est: Petite ut gaudium vestrum sit plenum, et accipietis. Plenum ergo gaudium beatitudinem perpetuae pacis appellat. Nam ut taceamus de gaudio reproborum, quo sibi luctum mercantur aeternum, habent sancti etiam in praesenti gaudium de spe coelestium bonorum, cum pro Domino terrenis exercentur adversis: habent gaudium cum amore fraternitatis suadente, discunt gaudere cum gaudentibus, et flere cum flentibus. Sed non est plenum gaudium quod fletu variante miscetur. Plenum quippe gaudium fit, ubi, nemine flente, cum solis datur gaudere gaudentibus. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
terque niottindum quid cum ꝓpeccantibus¬
oiumus: et sieorum saluationẽ impetnire
Nequimus. nequa quã tamen fructu
praecis nũte priuam᷑. Quia et si illinon
sunt digni saluari : Nos tamen amoris
quem illis impendimꝰ. mercede dona¬
bimur. Sicque inttili quoq peticione:
ait. Siquit petieritis patrem in nomine
meo : dabit uobis. Intuendum enim
quia non ct simplicit̃ dabit: sed dabit
dabit: Nobis ttimen cum ꝓaliorum er¬
rtitib miseri cordit̃ int̃uenimꝰ p̃mium
nr̃ũe benignitatis resticuet. Sequitur
Usquemodo non petistis quicquã in no¬
mine meo Nonpetierunt eaten in nomi¬
ne sclucitoris: quia dum ipsum scluato¬
rem uisibili p̃sentia complesterentur.
minus ad inuisibilia salutis doncim̃tis
intuitum erexerirnt. Sed et nñr fragi¬
littis patrem petens. Non in nomine id .ẽ
salucitoris pecit : dum contrir rtitionẽ
sucie petit scilutis. Non ut apłorum
simplicitas corporali uisu sui salua¬

Expanded text:
ter quae notandum quia cum pter quae notandum quia cum poramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia, etsi illi non sunt digni salvari, nos tamen amoris quem illis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione ait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . Intuendum enim, quia non ait simpliciter, dabit, sed dabitudabit, nobis tamen, cum pro aliorum erratibus misericorditer intervenimus, praemium nostrae benignitatis restituet. Sequitur: Usque modo non petistis quidquam in nomine meo. Non petierunt eatenus in nomine Salvatoris, quia dum ipsum Salvatorem visibili praesentia complecterentur, minus ad invisibilia salutis dona mentis intuitum erexerant. Sed et nostra fragilitas Patrem petens non in nomine Jesu, id est, Salvatoris petit, dum contra rationem suae petit salutis, non ut apostolorum simplicitas corporali visu sui Salva
Abbreviated transcription (Latin):
in infirmitate ꝑficitur Vel utilin quidẽ
& quȩ ad uerim salutem respiciant petim:
sed ipsi male uiuendo audnitum a nobis
iusti iudicis auestimus: incidentes in illud
salomonis. Qui aiuertit aurem suam Ne
audiat legem. onitio eiꝰ erit exetru bilis:
ułdum ꝓpeccantib quibus quã ut resi¬
piscant oramꝰ. Et si salubrit̃ petimus atq
ex nr̃o merito dignisumus ciuditu: ipsorũ
tam̃ ꝑuersitts neimpetremꝰ obsistit łit
etiam aliquando ut salutaria prsus &
p̃cibus sollicitis. etdeuotis quenimꝰ cictio
Si cut cumgenib flexis cottidiȩ rogamus
patrem dicentes. ad ueniac regnumtuũ:
idem ttim̃ regnum non mox oratione fini¬
ta sed tempore congruo sumꝰ aiccepturi.
Qđ pia ꝓuisione nr̃i conditoris constat acti¬
tari: ut̃ uidelicet desideria nñie deuoti¬
onis dilatione crescant: & cremento cotti¬
diano magis magisq ꝓfesto. ttndẽ ꝑfec¬
tius ccipicint atiũdia quȩ requirunt᷑ Iu¬

Expanded text:
in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, in infirmitate perficitur; vel utilia quidem, et quae ad veram salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertimus, incidentes in illud Salomonis: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis; vel dum pro peccantibus quibusdam, ut resipiscant, oramus, et si salubriter petimus, atque ex nostro merito digni sumus auditu, ipsorum tamen perversitas ne impetremus obsistit. Fit etiam aliquando ut salutaria prorsus et precibus sollicitis, et devotis quaeramus actioneffectus, sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes: Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed tempore congruo sumus accepturi. Quod pia provisione nostri Conditoris constat actitari, ut, videlicet, desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et incremento quotidiano magis magisque provecta, tandem perfectius capiant gaudia quae requirunt. In
Abbreviated transcription (Latin):
et anime nrde medi¬
Et idõ qui cumque uult¬
sanare peccatorum suorum uul¬
nera : non dispicicit medicamenta
requinrt medicum. qui se non sentit
egrotum. Et quis est fr̃s  dilectis

Expanded text:
et animabus nostris mediet ideo quicumque voluerit peccatorum suorum sanare vulnera, non despiciat medicamenta bus talibus medicum, qui se non sentit aegrotum. Et quis est, fratres dilectis
Abbreviated transcription (Latin):
licito corde seruauerint:: ma iorib eos do¬
nis pcat̃ nȩ dilestionis esse remunertito
N on autẽ arbi trundum quicipat̃ sine filio
aut sp̃ũscõ amare uł amoris possit mu¬
nere dare: nec rursus estimandũ quia
filius sine patre et spũscõ. ualett amari.
uł credi. Qđ ergo ait ipse enim pater
amat uos : intelligendum .ẽ. una cum
filio et sp̃uscõ amare. quosamore dig¬
nos iudicat. Et qđ ad iuncxit quia
uos me amastis. etidem ratione senci¬
endum ẽ : qui aquicumq filiũ reste
amat. hunc cumpatre et amborũ spũ
amat. Quici quorũ insẽpanibilis est
ricituni di uinitatis: horum unci eadẽq

Expanded text:
licito corde servaverint, majoribus eos dolicito corde servaverint, majoribus eos donis paternae dilectionis esse remuneratos. Non autem arbitrandum quia Pater sine Filio et Spiritu sancto amare, vel amoris possit munera dare. Nec rursus aestimandum quia Filius sine Patre et Spiritu sancto valeat amari vel credi. Quod ergo ait: Ipse enim Pater amat vos, intelligendum est una cum Filio et Spiritu sancto amare, quos amore dignos judicat. Et quod adjunxit: quia vos me amastis, eadem ratione sentiendum est, quia quicamat, hunc cum Patre et amborum Spiritu amat, « quia quorum inseparabilis est natura divinitatis, horum una eademque
Abbreviated transcription (Latin):
umphum patris ostendit oculis. ꝓnnũi infir¬
mittite ꝓpicius int̾uenit: Potest et uti non in¬
conuenient̃ accipi qđ ait. Et nondico uobis
quia ego rogaibo patrẽ deuobis: qui non dep̃¬
senti rogo sed defuturo tempore posuit rogabo.
qđ sc̃ĩs in interna pace receptis. non opus sit
iũ aliquid rogare deillis. qui nimirum
ttnta becititudine donaiti sint. quȩ amplior
es se non potest. Ipse enimpat̾ amat uos: quia
uos me ⁊ mastis. et credidistis quici aidõ exiu
Non itti intelligendũ ẽ. quaisi amor et credu¬
littis discipulorũ p̃cesserit amorẽ quo illos
pcit̃ cimaret. meritumq humanũ prius sit
munerib giũe celestis: cũ aꝑtissime dicat
apłs Aut quis prior deditilli et recribuet᷑
ei qm̃ exipso et ꝑ ipsum. et in ipsosunt om̃ia.
seditti pocius quia pait̃ illos gratuito amore
puenerit. atq ad amandũ credendumq
filium amando sustulerit.: Et quic ipsiag¬
nittum filu dilestionem acfidem. pioet sol¬

Expanded text:
stendit oculis, pro nostra infirmitate propitius intervenit. Potest et ita non inconvenienter accipi quod ait: Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem de vobis, quia non de praesenti rogo, sed de futuro tempore posuit rogabo, quod, sanctis in interna pace receptis, non opus sit jam aliquid rogari de illis, quia nimirum tanta beatitudine donati sunt, quae amplior esse non potest. Ipse enim Pater amat vos, quia vos me amastis, et credidistis quia a Deo exivi. Non ita intelligendum est, quasi amor et credulitas discipulorum praecesserit amorem quo illos Pater amaret, meritumque humanum prius sit muneribus gratiae coelestis, cum apertissime dicat Apostolus: Aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ; sed ita potius, quia Pater illos gratuito amore praevenerit, atque ad amandum credendumque Filium amando sustulerit, et quia ipsi agnitam filii dilectionem ac fidem pio et sol
Abbreviated transcription (Latin):
imitemur eum dicentem alibi: cũ
enim tertio in terrogaret᷑ ad ñõ sr̃¬
mon amasme Respondit tertio.
Dñe tuscis quia a mote. Ait dñs: pasce
oues metis. Et hoc tertio quod quidẽ
dictũ ẽ.: ad conpanitionẽ prioris
proficit erroris. Qui enĩ dñm ter¬
tio negauenit. tertio confitetur.
Et quotiens culpa delinquendo con¬
tnisxerat. toties gr̃am diligendo
conquireret. Uidete ergo quantũ
fletus profuerit petro: antequam
fleret lapsus ẽ: postea quã fleuit
electus est. Et qui ante lacrimas
prȩuaricatus extitit: post̃ lacri¬
mas pastor ad sumptus ẽ: Et alios
regendos accepit qui prius se ipsum

Expanded text:
imitemur eum alibi dicentem: cum imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ipse
Abbreviated transcription (Latin):
inrogando lacrimne inquã tacite
quõdam modo p̃ces sunt. Ueniã¬
nom postulant sed merent᷑. Causci
non di
sermonum: quia sermo in prtie¬
cando forte fallit. lacrima om¬
nino non fallit. Sermo enim int̃¬
dum non totum profert negotiũ.
lacrima semꝑ totum prodit affec¬
tum. Et ideo petrus iam non utit᷑
sermone quo fefellenit: quo pec¬
cauenit. quofidem dmisenit: neꝑ
id ei non credatur ad conficen¬
dum. quo usus fuenit ad negan¬
dum. Ac ꝑhoc magis uult causã
suã flere quam dĩcere. quod uo¬
ce negauenit lacrimis confiteri: ui¬
uenio autem et aliud quur tticue¬
rit petrus nettincita ueniȩ postu¬
latio ꝑ inpudentiam plus offende¬
ret quam impetruret. Solet enim
citius mereri indulgentiam. qui
uere cundius deprecatur: In omni
igit᷑ culpa ante flendumẽ: sic
p̾rȩcandum. Scimus hoc iam exẽ¬
pło quem ad modum nr̃ti peccata
curemus. ł cce nihil nobis a poscolus
nocuit quo negtuit: et plurimũ
profuit quod emendauit. Deniq

Expanded text:
in rogando. 14. Lacrymae, inquam, tacite quodammodo procedunt, veniam postulant 405 et merentur; causam non dics quam sermonum, quia sermo in prcando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
enimds aduespenum requirit erin¬
tem illum dñspullorum canto
de negantẽ. Adam reus fucti
nudũs erubuit : petrus conscius
correptus ingẽmuit: ille tamquam
Hic tam quam emendatus prupit ao
lacrimas: illi uel ut latenti et celan¬
ti sẽ adiuinitate dicitur. Adam
ubies: non quo adam a conspectu
dñi latere potuerit certus quod
peccatrici conscientiȩ nullus cercus
locus sĩt dum metuit dep̃hendi. Res
petrus: quia sc̃riptumẽ. Oculidñi
suꝑ iustos : et aures eius ad p̃ces eorũ.
Ergo petrus prumpit ad lacrimas
nihil uocẽ p̃catur inuenio enim qđ
fleuerit. non inuenio quid dixerit:
lacrimas eius lego satis factioNẽ
non lego. Recte p̾lanc petrus fleuit
et tacuit. quia quod de fleri solet
non solet excusari. Et quod defendi

Expanded text:
enim Deus ad vesperam requirit erranenim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit deprehendi. Respt, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi
Abbreviated transcription (Latin):
cuc adam mulier circum scripsĩt:
itt et cpłm femina circum ueniret.
Usittitus enim ad decipiendum serus
est fraudis suȩ uasculum in hostiaria
diobolus recognouit: Fideles iuros
non nisi ꝑmulierem obpugnare con¬
sueuit. ibi adam ꝑeuam supenit.
hic petrum uincit ꝑhostiariã. łuit
enim sicut legimus in paridyso deli¬
ciarum diabolus. nec de fuit sicut
incellegimus inp̃torio iudeorum. Ibi
inminẽbat scittinas serpens. hic iu¬
dus coluber purgebat: est ergo eadẽ
simlicudo deceptionis in petro que
inadam fuit. Qm̃ cademẽ. et simnibi¬
tudo mandati: accepit enim
adño uterq mandatum. Ad ã
netangeret. apłds nenegaret.
Ille nelignum scientiaẽ p̃sũme¬
ret: hĩc ne crucem sapienti ae
p̃teriret: Sed trins grediens ut̃q
p̃ceptum pari modõ delin¬
qunt. Gustauit ille¬
quod non licebat.: Loquitur iste
quod nondecet : Et tamen facili¬
or negatio petri: quã ad ae pre¬
uaritin. Cicius enim apło: quã
proto plausto subuenitur. hunc

Expanded text:
cut Adam femina circumscripserit, ita et apostolum femina circumvenerit. Usitatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ilquod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio Petri, quam Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplasto subvenitur. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
& uinũ effundat᷑. Sed uinũ nouum
inutres Nouos. mittunt: & utriique
c̃seruant᷑. Proinde quiaiã sponsus
ablatus. ẽ: utiq nobis filii gillius
pulchri sponsi lugendũ estꝰ Speci¬
osus forma p̃filiis hominũ: cuius
diffusã gr̃ti in labis eius. Int̃manꝰ
ꝑsequentiũ non habuit speciem: neq
decorem: & ablata . ẽ. detenir uittieiꝰ:
& reste lugemꝰ . si flagnrmꝰ desiderioeiꝰ
Betiti quib eũ licuit ante passionẽ tunc
habere p̃sentẽ. int̾rogare sicut uel¬
lent: et audire sicut audire deberent
Illos dies concupier̃ uidere patres ante
aduentũ eiꝰ. Neq uider̃: quia incilia
dis pensatione fuerint ordinati: ꝑ quos
uenturus ad nuntiaret᷑. Nonꝰ quih ue

Expanded text:
 vinum effundatur; sed vinum novum  vinum effundatur; sed vinum novum in utres novos mittunt, et utraque servantur . Proinde quia jam sponsus ablatus est, utique nobis filiis illius pulchri sponsi, lugendum est. Speciosus enim forma prae filiis hominum, cujus diffusa gratia in labiis ejus , inter manus persequentium non habuit speciem neque decorem, et ablata est de terra vita ejus . Et recte lugemus, si flagramus desiderio ejus. Beati quibus eum licuit ante passionem tunc habere praesentem, interrogare sicut vellent, et audire sicut audire deberent. Illos dies concupierunt videre patres ante adventum ejus, neque viderunt: quia in alia dispensatione fuerant ordinati, per quos venturus annuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
tate uistoriã In illo ergo dominico exem¬
plo: illius cciusa ieiunu: non iordanis
tinctio: sed diaiboli tempttitio fuit Cur¬
tio quinquagesimo die ꝑficit᷑. Haec
ratio est: Omnis reste ieiunat: qui
animã suã ingemitu orcitionis. et ccs¬
tigatione corporis humiliat: ex fide
non ficta : aut abillecebrir carnis in¬
opict aliqua spiritali. Ueritatis &
sapientiȩ delectatione suspensa: ad
famẽ sitimq stciendã descendit
Eius intentione deutroq iei uni gene¬
re. dñs respondit. interrogantib
cur discipuli eiꝰ non ieiunarent
Nã deillo primo qͦđ habet anima hu¬
milictionẽ : Non possunt inquit lu¬
gere filii sponsi: quandiu cumeis. ẽ.
sponsus. Sed ueniet hora quando au¬
bunt. Deillo ciutẽ altero quiꝰ hab&
epulas mentis: itti consequent̃ locu¬
tus est Nemo as sumit pannũ nouũ
uestim̃to ueteri: nemuior sc̃issurr
ficit Neq mictunt uinũ Noũu iN
utres ueteres. neutres rumpantur.¬

Expanded text:
atione victoriam. In illo ergo dominico exematione victoriam. In illo ergo dominico exemplo illius causa jejunii, non Jordanis tinctio, sed diaboli tentatio fuit. CAtio quinquagesimo die perficiatur, haec ratio est. Omnis qui recte jejunat, aut animam suam in gemitu orationis et castigatione corporis humiliat ex fide non ficta; aut ab illecebra carnali inopia aliqua spirituali veritatis et sapientiae delectatione suspensa, ad famem sitimque sentiendam descendit ejus intentio. De utroque jejunii genere Dominus respondit interrogantibus cur discipuli ejus non jejunarent. Nam de illo primo, quod habet animae humiliationem: Non possunt, inquit, lugere filii sponsi, quamdiu cum eis est sponsus. Sed veniet hora quando aubunt. De illo autem altero, quod habet epulas mentis, ita consequenter locutus est: Nemo assuit pannum novum vestimento veteri, ne major scissura fiat: neque mittunt vinum novum in utres
Abbreviated transcription (Latin):
rexit amortuis ꝑgłam patris: it᷑a et nos
in nouitate uitȩ ambulemꝰ. Sicut ipsũ
uetus paschai qđ agni occisione celebru¬
tinuit enim ad p̃bendum Nobis humi¬
lititis & deuotionis exemplũ: ut illa
&iam sacrimentti ueniens suscipere dig¬
naret᷑ : quib uenturus ipse p̃nuncia¬
bat᷑ Vthinc ostenderet quanta religi¬
uationis dedisse credendus. ẽ. ut post
ipsius xp̃i baptismũ aicceptũ continuo
ieiunare necesse ess&: sed plane illo
exemplo docuit iei unandũ esse : quan¬
do forte cicriore lucttimine cũ tempta¬
tore confligim᷑ Obhoc enĩ etxp̃s qui
sicut homo dignatus. ẽ. Nasci. Non res¬
puit sicut homo temptari: ut xp̃icinus tali¬
magisteris instructus: non possit atẽp¬
tatione superur: Siue ergo continuo
post baptismũ : siue quolib& int̾ uallo
tẽporis int̃posito: quando simile p̃lium
temptationis infestur. homini ieiunan¬
dum est. Ut et caro impleait decastigati¬
one mi liciã: & animꝰ imperet dehumili¬

Expanded text:
rexit a mortuis per gloriam Patris, sic et nos in novitate vitae ambulemus . Sicut ipsum vetus Pascha, quod agni occisione celebratinuit enim ad praebendum nobis humilitatis et devotionis exemplum, ut illa etiam sacramenta veniens suscipere dignaretur, quibus venturus ipse praenuntiabatur: ut hinc ostenderet quanta religiegulam observationis dedisse credendus est, ut post ipsius Christi Baptismum acceptum, continuo jejunare necesse sit: sed plane illo exemplo docuit jejunandum esse, quando forte acriore luctamine cum tentatore confligimus. Ob hoc enim Christus, qui sicut homo dignatus est nasci, non respuit sicut homo tentari, ut christianus magisterio ejus instructus non possit a tentatore superari. Sive ergo continuo post Baptismum, sive quolibet intervallo temporis interposito, quando simile praelium tentationis infertur homini, jejunandum est: ut et corpus impleat de castigatione militiam, et animus impetret de humili
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis odhuc inscius ꝑse¬
uensbat : de salute autẽ sua
iã sollicitꝰ extiterat : necessa¬
rio de una quã nouenit natiui¬
tate anposset iteniri uł quo
or dine rege neratio possẽt
impleri quȩrebat : ne huius
expers remanendo. uit e uae¬
lestis particeps ẽẽ nequret
Nottnꝰ ũ autẽ quia qđ decar na¬
li dixit : hoc etiã despiritali ẽ.
regenenitione sentiendũ. Ne¬
qũaquã uidelicet et̃. post quam
semel expleta fuerit posse rep̾eti
Siue enim hereticus siue scismati¬
cus siue facinorosus quisq in con¬
fessione scãe trinitatis baptitet.
non ualet ille quibaptiratus est.
abonis catholicis re baptiz ari. ne
confessio uł inuocatio ttinti nonii¬
nis uideatur anullari. Et quia
nicodemus ad primam dñi respor¬
sionẽ sollicitus quo modo intellegen¬
da diligent̃ inquirit. meret᷑ iam

Expanded text:
ivitatis adhuc nescius perseverabat, de salute autem sua jam sollicitus exstiterat, necessario de una quam noverat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat, ne hujus expers remanendo, vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem quia quod de carnali dixit, hoc etiam de spiritali est regeneratione sentiendum: nequaquam videlicet eam, postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Sive enim haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus quisque in confessione sanctae Trinitatis baptnon valet ille qui ita baptizatus est, a bonis catholicis rebaptizari, ne confessio vel invocatio tanti nominis videatur annullari. Et quia Nicodemus ad primam Domini responsionem sollicitus, quomodo sit intelligenda diligenter inquirit, meretur jam
Abbreviated transcription (Latin):
Ubiergo cor ardet : flammã mẽbrañ
sentiunt. Ubi xpĩ ignis operatur.
diciboli necesse est uincatur in cen¬
dium. Et ubi dei spiritus feruet.
frigida sit flamina mortalium
Ethinc est Rm̃i fr̃s. quod triumphũ
betiti laure Nni totus ubi quae
mundus conisona hodie deuo¬
tione concolebrat: hinc qđ
INsuperabi lem fidem eius
letior Noma mira tur: quia
radiis acterNisolis ac census.
ignem seculi patienter sustinuit.
et conisi der ter euasit

Expanded text:
Ubi ergo cor ardet, flammam membra non Ubi ergo cor ardet, flammam membra non sentiunt; ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma mortalium. Et hinc est, carissimi, quod triumphum beati Laurentii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter evasit
Abbreviated transcription (Latin):
uendi dã pnata morte transiret.
Uere in cõparabile salutaris huius si¬
dei sacram̃tum: quo ꝑ tormenta bea¬
titudo queritur. et flũmis refrigeriũ
p̃ paratur. Ut eit ꝑatriar cha dauid
uerbis martirũ dicens. Irtinsiuimꝰ ꝑ
ignẽ et aiquã. et in duxisti nos in refrige¬
rium. Transiebat ꝑ ignẽ ecaquã becit
laurertius : cũ hinc eũ mortifera mun¬
di flama torreret. hinc cuelestis irri¬
gui uitalis undo ꝑfunderet. Transie¬
bat ꝑignẽ et aquã: c̃ũ uĩ furentis
incendii diuin fontis clementia tem¬
paret. Ardebat ergo laurentius:
sed uincebat ignis ille dequo salucitor¬
ait. Ignẽ ueni mictere interram
et quid uolo. nisi ut ardeat : O nouũ
mircaindumq. certam̃ : unius eiusdẽq
uiri et flãmis corpꝰ urebatur. et ar¬
dentis fider calore menis ignuta fer¬
uebat: Sicut lo quebantur ad in uicẽ
aeuangelici illi uiri dicentes: Nonne
cor prm̃ arders erat in nobis in uia:

Expanded text:
vendi damnata morte transiret. vendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo per tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum dicens: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum mirandumque! unius ejusdemque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad invicem evangelici viri dicentes: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis in via ?