comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chebanꝰ hõ qͦndam ditissimꝰ ꝓsiciscens ad
ꝓphanãd̃ athenas. magñ auri pondꝰ. seꝯ
deculit. qͥ inuia sec̃ delib̾ans. ⁊ ꝯsid̾ans se ñ
posse. simul uirtutes. ⁊ diuicias possidẽ:
ꝯ ad dediscendam auariciã iret. diuitiasq
fom̃tũ ⁊ nutͥmentum ẽẽ. auaricie ꝯspi¬
cẽt: ꝓiecit ase aur̃. ĩ qͥens. odiuitie abite.
ꝓcul sitis anob̾. nc̃ uõ sarcinati auro

Expanded text:
Thebanus, homo quondam ditissimus, proficiscens ad philosophandum Athenas, magnum auri pondus secum detulit. Qui in via secum deliberans, et considerans se non posse simul virtutes et divitias possidere, cum ad dediscendam avaritiam iret, divitiasque fomentum et nutrimentum esse avaritiae conspiceret, projecit a se aurum, inquiens: O divitiae, abite, procul sitis a nobis. Nunc vero sarcinati auro
Abbreviated transcription (Latin):
geił. In dolio degentis qui uacuis spei. ⁊timo¬
ris exꝑs locupletẽ tͣnseg̃ pauꝑtatẽ. ad quẽ
arissipꝰ qͥdã aulicꝰ. ꝯͣm̃darẽt i laudaret. ola
sua: accedens. ait cu c̃ sapiens . ⁊ pħ sis. si regi
te regib mendicando adulatõne. nttii.

Expanded text:
timoris expers, locupletem transegit paupertatem. Ad quem Aristippus quidam aulicus, cum mundaret et lavaret olera sua, accedens ait: Tu cum sapiens et philosophus sis, si regibte regibus mendicando adulatione mentiri.
Abbreviated transcription (Latin):
ad nocatorũ. Sic̃ .ii. multiplex talentũ.
pit. ⁊ ulłm gͣtis solu̾it. s lingã uenalẽ
facit. lic̾et mod̾ic̾ sit m̃brũ inudo sitũ
ideo nidex uende̾ tustũ uidiciũ aut
testis. uetũ testimoniũ: ꝙ ad uocatꝰ
tus. uer̾ confiliũ. si uidex es: uideaᷤ
ut hãs unde uiuas. uendẽ enĩ iudiciũ ⁊̃¬
si indigeas. cum iudicium ad uinctum
sit offõ iudicis. i iusticie. simoniat̾ est.
Si patͦuus es. ⁊ salarium habes ab ecc̃. eceͣ
tibi uendẽ patͦciniũ. ꝙ gratis cunc est ꝯfe¬
tatũ: nõ srflua. ꝓsequor gͦ uiciim qd c̾ca
osfm̃ nõ artem. qr ⁊ mala sũt ucia bõĩs
errore sub ip̃o: ꝓuitio iuitꝰ: cͥmina sepe
tulit. Non res inuiciũ. s m.f. ca. ħ genus¬

Expanded text:
advocatorum. Sicut enim multiplex talentum «pit, et nullum gratis solvit, sed linguam venalem facit, licet sit modicum membrum in udo situm, judex ideo vendere justum judicium, aut testistus verum consilium. Si judex es, vide ut habeas unde vivas. Vendere enim judicium, etiamsi indigeas, cum judicium adjunctum sit officio judicis et justitiae, Simoniacum est. Si patronus es, et salarium habes ab ecclesia, etibi vendere patrocinium, quod gratis tunc est confetamen, non superflua. Prosequor ergo vitium quod circam, non artem quia: 134 Et mala sunt vicina bonis errore sub ipso, Pro vitio virtus crimina saepe tulit. Non res in vitium, sed malefacta cadu
Abbreviated transcription (Latin):
uonẽ dispensatũ. s tołat eccͣ romana
eis ob uiari usu. utentium ĩ ꝯͣriũ tacito
ꝯsensii. qr uͭ corripit. nͨ ĩ ꝓbat. uͭ dispensat:
sic̃ dispensaret debigamo ordinãdo. qͥ
ris. nͥl firmitatis. s ab roganda. ⁊ delen¬

Expanded text:
non est dispensatum, sed tolerat Ecclesia Romana eis obviari, usu utentium in contrarium, tacito consensu, quia nec corripit, nec improbat, nec dispensat, sicut dispensaret de bigamo ordinando, quiris, nihil firmitatis, sed abroganda et delen
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ ꝑec. Qͥ ambłatis poͣpatice ut descen¬
datis ĩ egyptum. ⁊ os meu̾ nõ int̾roga¬
slis. sperantes auxiliũ infortitudĩe pha¬
raonis hũtes sidutiã in umbra egypti.
diuiciis ⁊ pompa scłari. Uñ amos .xxu.¬

Expanded text:
um, qui ambulatis, » pompatice, » ut descendatis in Aegyptum, et os meum non interrogastis, sperantes auxilium in fortitudine Pharaonis, habentes fiduciam in umbra Aegypti : » Divitiis et pompa saeculari. Unde Amos
Abbreviated transcription (Latin):
rum suoꝵ derelinquet eas. ⁊ in nouissi¬
mo suo erit insipiens: ꝑdix auis estuͣ¬
munda. ꝑ quã sic̃ hẽticꝰ ita ⁊ fen̾ator
accipi pot̾ qͥ ꝯgregat diuitias alienas
mis suis reꝑiettir insipiens. Hec ẽ. enĩ
pͥma pona: que uranet tales . iix ħedi¬
tas calium tͣnsit int̾tiũ ħedem. Sic̃ płi¬
ma exempla docuerunt. ⁊ qr ñ ht̃ euẽ
dilabuntur. Sed̾a pena eorum est: ꝙ iuix
poterunt ablata restituere. Adeo enim
hoc pecc̃m sr̃ omĩa alia inscosũ est ⁊ ce¬
tores malunt ẽẽ ꝙͣ ablatoꝵ reslitutores.
Tercia pena erit eis in iehenna: ꝙ aur̃
bulsens sr̃ ip̃os enteᷤ cõnerone effundet᷑.
habundant̃ ⁊ ex om̃i ꝑte. Quarta pena:¬

Expanded text:
quet eas, et in novissimo suo erit insipiens. » Perdix avis est immunda, per quam sicut haereticus, ita fenerator accipi potest, qui congregat divitias alienas.mis suis reperietur insipiens. Haec est enim prima poena, quae manet tales. Vix 133 haereditas talium transit in tertium haeredem, sicut plurima exempla docuerunt. Et quia Non habetdilabuntur. Secunda poena eorum est, quod vix poterunt ablata restituere. Adeo enim hoc peccatum super omnia alia vitiosum est et tetores malunt esse quam ablatorum restitutores. Tertia poena erit eis in gehenna: quod aurum bulliens super ipsos entes cum Nerone effundetur abundanter, et ex omni parte. Quarta poena
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾ãt. qm̃ ampliꝰ faciẽ eiꝰ ñ eent uisuri.
⁊ deducebant eũ ad nauẽ. solus pͥnceps
nrector ẽ : incꝰ discessu subditi dolent ⁊
flent. maxͤ ñ uisuri eum amplius

Expanded text:
m amplius faciem ejus non essent visuri, et reducebant eum ad navem . » Bonus princeps et rector est, in cujus discessu subditi dolent et flent, maxime non visuri eum amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ turbam aduocatoꝵ gͣrientiũ. bene in¬
qͥt sit pͥncipib. qui cot̾ellos amou̾unt ab
eceͣ qui si eam a cotẽllis ad uocatis mũda¬
ssent: opꝰ meliꝰ. ⁊ utiliꝰ ꝑegissent. It̾ hii in
nouissimis suis maxͤ inueniunt᷑ insipi¬
entes. curpiq morte decedentes. Quidam
enĩ qͥa lingirã uenale̾ huerunt: inuti ⁊
elingues mortem antecessert̃. Cuidam ⁊
morienti: uisa ẽ. lingua celiꝰ aura moueri.¬
.R. d. gͣut̃t ⁊ defacili sic̃ arundo uen̾to agi¬
tat᷑  peccaui in lingua. cuidã uisũ ẽ. ĩ fu̾s
labium mou̾i ciciꝰ labio cocodrilli. Qͥdam ⁊
c̃ offerret᷑ ei eucharislia. in extremis. ait.
Iudicet᷑ priꝰ utr̃ rectum sit ꝙ accipiã. cͥastã¬
tes. Nosqͥdem lirectũ. utũ iudicamꝰ. Qͥb
ille. Non est inqͣm inhoc rectum iudici

Expanded text:
pter turbam advocatorum garrientium. Bene, inquit, principibus sic qui cerebellos amoverunt ab ecclesia, qui si eam a coterellis advocatis mundassent, opus melius et utilius peregissent. Item: Hi in novissimis suis maxime inveniuntur insipientes, turpique morte decedentes. Quidam enim quia linguam venalem habuerunt, muti et elingues mortem antecesserunt. Cuidam etiam morienti visa est lingua celerius aura moverir et de facili, sicut arundo vento agitatur, peccavi in lingua. Cuidam visum est inferius labium moveri citius labio crocodili. Quidam etiam cum offerretur eucharistia in extremis, ait: Judicetur prius utrum rectum sit quod accipiam. Cui astantes: Nos quidem et rectum et justum judicamus. Quibus il
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt archa biis qͥ eam poctare eẽnt ydonex¬
tage ⁊reuelare eam: ꝙ sacram̃toꝵ eccͤ. dig¬
nam amiuustratõnẽ. Uñ caueant sibi. ne
mures. extales eoꝵ corrodant. similiq pe¬
na philisteoꝵ ꝑcuciant᷑ ꝓmouentes in dig¬
nos. Sios ꝓmodi: timeant ne corruant siẽ
dagon. capite truncato ⁊ ab scisis sũmita¬
tib manuũ i pedũ ip̃oꝵ. ut om̃o sint in¬
ntiles. It amẽd ÷ hodie ne accidat ꝙ tẽꝑe
uidic̃ accidit. Sic .i. tu̾c ꝓcurau̾unt phi¬
listei ne eẽt sab̾ ferrariꝰ misrł. qͥ fabricare
sciret lancea. ł gladiũ. usq ad aculeũ
bouis. qͥ etiam nc̃ de est. qͥa ñ÷ qui exci¬

Expanded text:
re essent idonet revelare eam per sacramentorum Ecclesiae dignam administrationem. Unde caveant sibi ne mures extales eorum corrodant similique poena Philisthaeorum percutiantur promoventes indignos, sicque promoti timeant ne corruant sicut Dagon capite truncato, et abscissis summitatibus manuum et pedum ipsorum, ut omnino sint inutiles. Item: Timendum est hodie ne accidat, quod tempore judicum accidit. Si enim tunc procuraverunt Philisthaei ne esset faber ferrarius in Israel, qui fabricare sciret lanceam vel gladium usque ad aculeum bovis , qui etiam nunc deest, quia non est qui exci
Abbreviated transcription (Latin):
ad suũ cuũ: ĩpedicioris ⁊ tardioris lingue
buit moyses. ⁊ neccẽ erat clamosa uoce
uti. ꝙ pp̃ regiũ fastum ꝓpe accede̾ ñ ꝑmut¬
os eiꝰ. erat .n. qͣntum ad egyptios sonore uo¬
cis ⁊ eloquentie ĩ cõꝑabilis. s sereputabat

Expanded text:
ad servum tuum impeditioris et tardioris linguae buit Moyses, et necesse erat, clamosa voce uti, quia propter regium fastum prope accedere non permitos ejus. » Erat autem, quantum ad Aegyptios, sonorae vocis et eloquentiae incomparabilis, sed se reputabat
Abbreviated transcription (Latin):
debiles ⁊ infirmos de eccͣ hortariq eos ꝑ¬
totã uiã huiꝰ uite. uigilant᷑ ꝙ ⁊ strenue
eos cͦꝰtodire. u reg̃e. qͦusq ascendant in mõ¬
tẽ dñi celestẽ ierłm. laudentq sponsũ
ris tuto itine̾ minantis eos ꝑ desertũ
Si iosias rex iuda ad huc puer auditis

Expanded text:
debiles et infirmos de Ecclesia, et hortari per totam viam hujus vitae, vigilanterque et strenue eos custodire et regere, quousque ascendant in montem Domini coelestem Jerusalem, laudentque sponsum ris tuto itinere minantis eos per desertum Si Josias rex Juda adhuc puer, auditis
Abbreviated transcription (Latin):
bet : tunc ueh p̾gnantib ⁊ nutͥentib.
Erit .ii. cũc tͥbulatõ magna. qͣlis ñ suit
ab incio mundi. ꝓͦcedens ex ambitõne
dignitat᷑ ⁊ honoꝵ q̃ inchoata ẽ ^ tẽꝑe le¬
gis. qñ iudĩ apͥncipib romanis ambieit̃

Expanded text:
bet, » tunc: « Vae praegnantibus et nutrientibus. Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi , » procedens ex ambitione dignitatum et honorum quae inchoata est tempore legis; quando Judaei a principibus Romanis ambierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̾cepto dñi hospes unius noc̾ts c̃tã¬
ta diligentia est eligendus. ne fama p̃¬
dicationis macłetur infamia hospitis
ꝗͣto diligentiꝰa eligendꝰ est sac̃dos. nõ hos¬
c̾tanta matitate ⁊ sollicitudine est ordi
motõnẽ indignorum ĩmo u̾ius
intrusionẽ repellonda̾ ⁊ c̾futandã: in¬
tueri libr̃ ossm̾ p̾latoꝵ qͦd atcẽptare cũ¬
timeant uiriles ⁊ ꝑfecti: desinãt ad id
exeqͤndum intrudi. łetiam canonice
eligi: indigni. p̃sũptuosi. de hoc ait

Expanded text:
ex praecepto Domini, hospes unius noctis cum tanta diligentia est eligendus, ne fama praedicationis maculetur infamia hospitis, quanto diligentius eligendus est sacerdos, non hostanta maturitate et sollicitudine est ordinmotionem indignorum, imo verius intrusionem repellendam et confutandam, intueri libtimeant viriles et perfecti, desinant ad id exsequendum intrudi, vel etiam canonice eligi, indigni praesumptuosi. De hoc ait
Abbreviated transcription (Latin):
r. It̃ exsollẽpnitatib ordinis. nid̾. pu¬
ta indutiar̃. ꝓducendoꝵ testium. citõnil.
.dex expedire. q̃s. ⁊ iam exmedia ꝑte bo¬
nonienses resectas ab iecerunt statuen
t̾nunet᷑. It̃ canoni derogat᷑. canone qͣrio.
tacito ꝯsensu rõane ece ⁊ usu utentium ĩ¬

Expanded text:
ri. Item : Ex solemnitatibus ordinis judiciarii puta induciarum, producendorum testium, citationumdex expedire, quas etiam jam ex media parte Bononienses refectas abjecerunt, statuenterminetur. Item : Canoni derogatur canone contrario, tacito consensu Romanae Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ni fingłis casib alia ⁊ alia rõ ĩ fͥomat.
pactũ. ꝙ mea plene instrui nõ pot̾is: ex
ĩ dignat̾one .m. Iũo carnoteñ librũ decre¬
torum ad pedes suos ꝓiecit .q. uilẽ ⁊ iͣuti¬
le. It agelliꝰ. Leges ut̾e sunt tele aranear̾.
q̃ fortiora aĩalia tͣnsmtitũt: minꝰ forcia uͦ
debilia : recinẽt. Dat ueniã cornis uexat
censura colũbas. It̃ ex ũbo cꝰdã sapientis.
tis: inea allegat᷑. s prudens iudex ñꝗͣ¬

Expanded text:
n singulis casibus alia et alia ratio reformat pactum, quod in ea plene instrui non poteris. Ex indignatione magister Ivo Carnotensis librum decretorum ad pedes suos projecit, quasi vilem et inutilem. Item Agellius: Leges urbium sunt telae aranearum, quae fortiora animalia transmittunt, minus fortia et debiliora retinent. Dat veniam corvis, vexat censura columbas. Item ex verbo sapientis: tis in ea allegatur. Sed prudens judex n
Abbreviated transcription (Latin):
sui. ĩ eis ⁊̃ ipͣ temulc̾tus. optimates. ⁊ ꝯ¬
cubine eiꝰ dieb ꝯuiuii bibñtes uinũ.
punitꝰ ÷ ĩ destructione cuͣu. sue ⁊ amis¬
sione regni. qͣto mag̾ punient᷑ qui
aĩasscãs regendas. eccͣsticaq sacͣm̃ta : ãnu¬
nistranda indignis: It.m .cc .xlii. Cũ¬

Expanded text:
 optimates et concubinae ejus diebus convivii bibentes vinum punitus est in destructione civitatis suae, et amissione regni : quanto magis punientur qui animas sanctas regendas, ecclesiasticaque sacramenta administranda indignis? Item Matthaei, c
Abbreviated transcription (Latin):
doniꝰ. hii sunt quos tim̃t ũ: qui timent᷑.
hii sunt qui soliti sunt inferre calũpnias.
afferce minas. aufr̾e substantias. hii sunt
qͥ cãs morant᷑: admissi. impediunt p̾t̾mis¬
si. fastidiunt sũ p̃cio ãmoniti obliuiscunt᷑.
potati. dedignant᷑ locupletati. hii sunt qͥ
qui iuident reue̾ntiã cłicis. originẽ nobi¬
lib: ͣ sessum pͥorib ꝯgressum eqͣlib cinc̃tis
iura. discĩctis pͥulegia. Scolas in stituendis.
honorariũ instituentib honore institutis.
hii sunt in exactionib arpie. incollo᷑cutiõi¬
saxei. ad iudicand̾: lignei. ad succensend̾
flãmei. adignoscendũ ferrei. ad fallend̾
uulpes. ad iascend̾ tygres. ad semend̾ tauri.
ad ꝯsum̃dũ minotauti. quoꝵ si nares aff̃¬
flau̾it. rubiginosi aura marsupii. ⁊ si dolo¬
si spes refulgeat nũmi: mox uidebis. ⁊odoᷤᷤ
argi. ⁊ spinguos ungues ⁊ briarei manus

Expanded text:
donius: Hi sunt qui timent etiam qui timentur; hi sunt, qui soliti sunt inferre calumnias, afferre minas, auferre substantias. Hi sunt, qui causas morantur admissi, impediunt praetermissi, fastidiunt admoniti, obliviscuntur potati, dedignantur lociginem nobilibus, concessum prioribus, congressum aequalibus, cinctis jura, discinctis privilegia, scholas instituendis, honorarium instituentibus, honorem institutis. Hi sunt in exactionibus harpyiae, in collationisaxei, ad iudicandum lignei, ad suscensendum flammei, ad ignoscendum vulpes, ad irascendum tigres, ad saeviendum tauri, ad consumendum minotauri. Quorum si nares afflaverit uspiam rubiginosi aura marsupii, quod si dolosi species refulgeat nummi, mox videbis et oculos Argi, et Sphingum ungues, et Briarii manus,
Abbreviated transcription (Latin):
gregem elephas ducit excelsissimꝰ. adeo aũ
hũana nͣ desipuit. ꝙ u̾tens t̾gum suũ ad
solẽ iꝰticie declinat uidicium. statuens.
inbrutis ꝓsalute corꝑali. nͣ. duce. It̃ salo.
Siẽ qui mittit lapidem in ac̾uum m̾cu¬
rii: sic qui dat honorem insipienti. It de¬
tate cunei. inbelles: in medio. alioqͥn
nͨ t̾ribił erit ł ordinata. s porte inferi p̃ua¬
lebunt ad u̾sus eam. It̃ leuit᷑ .lxxi. hõ¬

Expanded text:
s ducit excellentissimus. Adeo autem humana natura desipuit, quod vertens tergum suum ad solem justitiae, « declinans judicium, statuens din brutis pro salute corporali natura duce. Item Salomon: « Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii, sic qui dat honorem insipienti . » Item: Detate cunei, imbelles in medio. Alioquin nec terribilis erit, nec ordinata, sed portae inferi praevalebunt adversus eam . Item Levitici
Abbreviated transcription (Latin):
dendum est de cupiditate ⁊ negligentia
sua. Omissis.q. artib lib̾alib celestib q
disciplius: om̃s codicẽ legunt. ⁊ forensia
qͥrunt. ut foris ⁊ inexti̾orib apparea̾t.sͥ¬
q głam . ilucrũ uendicent. hos apłs deui¬
litate officii redarguens iniꝰ epł ad cor. xx¬

Expanded text:
upiditate et negligentia sui. Omissis enim artibus liberalibus, coelestibusque disciplinis, omnes codicem legunt, et forensia quaerunt ut foris et in exterioribus appareant, sicque gloriam et lucrum mendicent. Hos Apostolus de vilitate officii redarguens, in pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcaro. puta pannꝰ fucatꝰ ł ald̾ m̾cimoniũ
iule: ꝓ cara sp̃e. Sic aut̃ uendens. reiq uẽ¬
dite. ⁊ credite p̾cium augens ex dilat̾o ͤ tẽꝑis:
plꝰ peccat eo qui mutuat ad usurã carã spẽm
ꝓcara. Ille enĩ rem uilẽ: ꝓ cara sub pallio
⁊ sp̃e m̾cat᷑e nõ dico uendidit sic̃ assit. s ad
usuram decdit. ut c̃ augm̃to recipiat. It̾. fe¬
n̾atoe plus peccat qͣm sur. qui tu̾i de noc¬
te. ł clam: hõmẽ suis bonis spoliat. ł la¬
tro qͥ dedie ⁊ manifeste. hio .ii. gainuat¬
malesiciuni. ⁊ artem rapiendi bona ꝓxͦ¬

Expanded text:
pro caro; puta pannus fucatus, vel aliud mercimonium vile pro cara specie. Sic autem vendens, reique venditae et creditae pretium augens ex dilatione temporis, plus peccat eo, qui mutuat ad usuram caram speciem pro cara. Ille enim rem vilem pro cara sub pallio et specie mercaturae, non dico vendidit, sicut asserit, sed ad usuram dedit, ut cum augmento recipiat. Item: Fenerator plus peccat quam fur, qui tantum de nocte, vel clam hominem suis bonis spoliat, vel latro, qui de die et manifeste. Hic enim contmaleficium et artem rapiendi bona proxi
Abbreviated transcription (Latin):
intota cuittate iux uuꝰ fen̾ator in uenie¬
bat᷑. ⁊ille ꝙͣ occultꝰ. nec feñabat᷑ nisi pau¬
ꝑib. nͨ cunc nisi clam ⁊data fide ꝙ nõ
publicarẽt. de qͥ sifote p̃ua oriebat᷑ suspi¬
cio: dicebat᷑ domꝰ ilĩ domꝰ diaboli. Uinea.
putens. ag̃.idia. ⁊ deinceps osculum pacis
pium habebat ꝑiũ ⁊̃ ad eius occ̾sum ex¬
pauescebant. ⁊ alt̾utrũ eum digito mõ¬
ssrabant. ad eo .ii. detestabile tiio tẽꝑis

Expanded text:
in tota civitate vix unus fenerator inveniebatur, et ille quidem occultus, nec fenerabatur nisi pauperibus, nec tunc nisi clam, et data fide quod non publicarent. De quo si forte oriebatur prava suspicio, dicebatur domus illius domus diaboli, vinea, puteus, ager diaboli, et deinceps osculum pacis pium habebat. Pueri etiam ad ejus occursum expavescebant, et alteruter eum digito monstrabat. Adeo enim detestabi
Abbreviated transcription (Latin):
ant hõmũ corrũꝑe mores. fortiꝰ eũtũt.
fames ⁊ ambitio honoris. S ħ qͣnto su¬
ꝑet cet̾as pestes. ampliꝰq ueneno mali¬
cie sue noceat: id̾ ep̃c scribit. It̾ po. Inse¬
lix ꝙͣ res nͨ femina ucẽ possunt: sub¬

Expanded text:
ant hominum corrumpere mores, Fortius evertunt fames , » et ambitio honoris. Sed haec quanto superet caeteras pestes, ampliusque veneno malitiae suae noceat, idem episcopus scribit: Infelix, quem res, nec femina vincere possunt, Sub
Abbreviated transcription (Latin):
tuentes: nõ ꝑmittunt eos suꝑ aliqͦ cͥmi¬
ne accusari. dicentes. Isti nr̃i iudei sunt
ĩ mo peiores indeis sunt. quia iũdeꝰ ex p̃cep¬
ceptũ dnũ fen̾ant᷑. tales eciam in decestatõ¬
nẽ cͥminis sicłici su̾nt: nõ potest cłica¬
le pͥmlegium eos adu̾sus pͥncipes cueri.
confiscant᷑ enĩ om̃ia bona eorum cũ de¬
cedunt. ut i eis nullam potestatẽ ha¬
beat ep̃c. ł ip̃i etiam si testar uolcu̾nt:
ex eis. Exemplũ aũ. demõachis cadauer
feu̾atoris ad sepult᷑am deferentib milite
ꝗͣdam dũo fen̾atoris eis obuo: ꝑatet. supͣ
intitulo: de accipientib mi̾a illicite ad¬
canda: ad huc tñpestifo̾s illos palpãt
⁊ iͣ suis uiciis fouent. Uñ cũ aqͥb dam
p̃sentib inconcilio qͥreret᷑: qui ⁊ qͣles

Expanded text:
tuentes, non permittunt eos super aliquo crimine accusari, dicentes: Isti nostri Judaei sunt, imo pejores Judaeis sunt, quia Judaeus, ex praescripetiam in detestationem criminis, si clerici fuerint, non potest clericale privilegium adversus principes tueri. Confiscantur enim omnia bona eorum cum decedunt, ut in eis nullam potestatem habeat episcopus, vel ipsi, etiamsi testari voluerint ex eis. Exemplum autem de monachis cadaver feneratoris ad sepulturam deferentibus, milite quodam domino feneratoris ei obvio, patet supra in titulo: « De accipientibus munera illicite accanda, adhuc tamen pestiferos illos palpant et in suis vitiis fovent. Unde, cum a quibusdam praesentibus in concilio quaereretur, qui et quales
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ suꝑba fides. Si instificationẽ hẽo ex fide:
qͦm gratis: It̃ sic̃ legit᷑ in tragedia qͣdam se¬
necẽ. Uisum est cuidã ꝙ uid̾e̾t neronẽ ap̾
inferos balneantẽ. ministrosq cur̃a eum
aurum feruens infandẽ. dicentẽꝙ cũ uidẽt
choꝵ aduocatoꝵ ad se uenientẽ. huc inqͥt
uenale genus hõnũ o aduocati amici mei
accedite. ut meꝯ inhoc uase balneetis. ad¬
huc enĩ suꝑẽ. locꝰ in eo. quẽ uob̾ reserua¬
ui. It̃. ex eo qd̾ turpe iignominiosum ẽ.
alicui exꝓbrari eiꝰ linguam ẽẽ uenalẽ. ł ꝙ

Expanded text:
ba fides: Si justificationem habeo ex fide, quomodo gratis? Item: Sicut legitur in tragoedia quadam Senecae: Visum est cuidam quod videret Neronem apud inferos balneantem, ministrosque circa eum aurum fervens infundere, dicentemque, cum videret chorum advocatorum ad se venientem: Huc, inquit, venale genus hominum. O advocati amici mei accedite, ut mecum in hoc vase balneetis: adhuc enim superest locus in eo, quem vobis reservavi. Item: Ex eo quod turpe et ignominiosum est alicui expr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗone qͥ eẽnt notoris dcm̃ est qͥ pub fatẽ¬
hoc indicant. ut si .q. capistrũ uenale
ĩsiũmitate uirge: fen̾andã peccimiã cͥꝯfe¬
rant. Sic q exufflatum est decretũ illd. It
in hos intorq̃ri potest ꝑ ꝯtͣrium sensum

Expanded text:
onem qui essent notorii, dictum est: Qui publice faterhoc indicant, ut scilicet qui capistrum venale in summitate virgae fenerandam pecuniam circumferant. Sicque est exsufflatum decretum illud. Item: In hos intorqueri potest per contrarium sensum,
Abbreviated transcription (Latin):
si in apice regiminis eẽt ꝯstitutꝰ: dedisti
tam modicã sũmã c̃ indigeat. nͨ sñ ꝓ¬
bras. quas acceꝑat. It̃ nat᷑a apum que
explodũt burdones mõstrat tales ado
labimus. Uñ dd̃. Exusuris. ⁊ uuiqͥ. re.a.e.¬
dñs młtiplicare. dando illd̃ ad usurã.⁊

Expanded text:
si in apice regiminis esset constitutus, dedisti tam modicam summam cum indigeat, nec sine pbras quas acceperat. Item natura apum, quae explodit burdones, monstrat tales a labimus. Unde David: « Ex usuris et iniquitateinus multiplicare, dando illud ad usuram ,
Abbreviated transcription (Latin):
Exꝑte aũ adu̾sarii młtos sollicites: płimũ
odii ⁊ ꝑpetui cẽ colligis. Si dix̾is. tueor cãm
amici. ut en ⁊ adu̾sariũ moneam ad pa¬
cẽ. S qͥd erit si c̾ã eiꝰ inuistam cognou̾is: tc̃
monebo ad pacẽ. ꝑ tͣnsactõnẽ gͦ mones
eũ ut paciscat᷑ de alieno. ut alienũ recipi
aliqͥd sũpsis. S ⁊uir quidã iͦtus ⁊ prudẽs
cõꝑiens cam̃ amici sui inuistam: qͣm pͥ
fouat. reliquit. tͣnsferens se ad ꝑtẽ adu̾sa¬
rii cuendã ñ tñ sic̃ ꝓditor. Si aũ ã lucͥ ad¬
uocas: si indiges. in exceptionẽ ⁊ remediũ
ꝓmodico labore płimũ slipendii exigas.
Si uͦ nõ indiges. ⁊ accipis: moctałr p̾cas.¬

Expanded text:
tem adversarii, cum multos sollicites, plurimum odii et perpetui colligis. Si dixeris Tueor causam amici, ut eum et adversarium moneam ad pacem. Sed quid erit, si causam ejus injustam cognoveris? Tunc monebo ad pacem. Per transactionem ergo mones eum, ut paciscatur de alieno, ut alienum recipiat, aliquid sumpseris. Sed et vir quidam justus et prudensiens causam amici sui, injustam quam prius foverat, reliquit, transferens se ad partem adversarii tuendam, non tamen sicut proditor. Si autem causa lucri advocas, si indiges, in exceptionem et remediumii, ne pro modico labore, plurimum stipendii exigas. Si vero non indiges et accipis, mortaliter peccas
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb edas ⁊ bibas. ꝙͣ ꝙͥd edas ⁊ bibas. Nam sũ
secesseris. Alis qͥn habebis ꝯuiuas quos ex
turba salictantiũ hominũ dator digessit.
sirat. aut̃ qͥ amic̃ in atͥo q̃rit. ĩ ꝯuiuio ꝓbat.
Nullũ ht maiꝰ malũ occupaͤus ħo ⁊ abonis

Expanded text:
das e bibas. Nam sine secesseris; alioqui habebis convivas, quos ex turba salutantium nomenclator digesserit. Errat autem, qui amicum in atrio quaerit, in convivio probat. Nullum habet maius malum occupatus homo et bonis
Abbreviated transcription (Latin):
Latorib aleatorib. magis tirocinatoribꝰ.
de corripiendis histͥonib ⁊ curiosis rogat
ne ꝑdat qd̾ illi dare solebant: m̾ceua¬
riꝰ ẽ. It .ii. ad ches .iiii. de ex cõicandis ⁊
uitandis eisd̾ incõmunione. Confidimꝰ¬

Expanded text:
agicis, aleatoribus, tyrocinatoribus. De corripiendis histrionibus et curiosis rogat ne perdat, quod illi dare solebant, mercenarius est. Item II ad Thessal. III, de excommunicandis et vitandis eisdem in communione: « Confidim
Abbreviated transcription (Latin):
git ᷑ inpena : quã ꝯmissũ ÷ inculpa. Ex
usuris ã pene ⁊ culpe redimet dñs animaᷤ
eoꝵ qͥ redem̾int aĩas suas ꝑ abstinentiã
abusuris pecune. ⁊ pene supͣ ꝗͣcitatem
culpe illate. aqͥb qͥ ñ abstinuerit. diabolo
peccatum. ut ab eo ad recipiat. q sangͥs.¬

Expanded text:
 culpa. Ex usuris autem poenae et culpae « redimet Dominus animas eorum , » qui redemerint animas suas per abstinentiam ab usuris pecuniae, et poenae supra quantitatem culpae illatae: a quibus qui non abstinuerint, diabolo peccatum, ut ab eo aliud recipiat, quia « s
Abbreviated transcription (Latin):
liandos animos. ẽ qͥdã qͦ plus debent: mag̃
od̾int. leue es: alienũ debitorẽ facit guͣe  ini¬
micũ. qͥd gͦ: bñsicia nõ parãt anicicras:
parant. si accept᷑os licuit elig̾e. Si collata:
nõ sꝑsa sunt. Itaꝙ dum fane m̃tis es: hoc
cõsilio sapientũ ut̾e. ut magis ad rem existi¬
toe qͥdam. aũ iouis statuã crepuit sat᷑ histͥoͥ.
penam In pit̾ instituit uiu̾e de ꝓpͥo. It ex¬

Expanded text:
 magis oderint. Leve aes alienum debitorem facit; grave, inimicum. Quid ergo? Beneficia non parant amicitias? parant si accepturos licuit eligere. Si collata, non sparsa sunt. Itaque dum sanae mentis es, hoc consilio sapientium utere, ut magis ad rem existitor quidam: Ante Jovis statuam crepuit satur histrio poenam; Juppiter instituit vivere de proprio. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
nos . s. qm̃ ñ inqͥeti. ut qui aliena nego¬
tia curant. uagantes bac illac fu̾imꝰ it
subditis. s ut nosmet ip̃os formã da¬
remꝰ uob̾ ad mmuitand̾ nos. ꝯͦtͣ curiosos
egestate: ab aliqͦ necc̾ia petẽ. nͨ ÷ ꝯͣ uld¬

Expanded text:
non inquieti, » ut qui aliena negotia curant, vagantes hac illac, « fuimus subditis, « sed ut nosmetipsos formam daremus vobis ad imitandum nos. » Contra curiosos egestate ab aliquo necessaria petere. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
rax p̾cedat ce ⁊ añ omẽm actum. ẽsi¬
lium stabile. It .lx. labia imprudenti¬
ũ stulta ⁊ inconsid̾ata narrabunt ũba
aͥ pͣdentiũ statã pond̾abunt᷑. more fatu¬
orum cor illorum. iincoede saꝑientiũ os

Expanded text:
rax praecedat te, et ante omnem actum consilium stabile. Item: « Labia imprudentium stulta et inconsiderata narrabunt, verba autem prudentium statera ponderabuntur. In ore fatuorum cor illorum, et in corde sapientum os
Abbreviated transcription (Latin):
stelrilẽ doctͥnam. q̃ ñ excitet g̾mina
uͥtutũ s et̾nũ p̃nuntiet int̾nũ. sł descen¬
dat de celo suꝑ tecinis .i. doctͥna urens
Nichil adeo obest subtilitati sic̃ numa
subtilitas. Pulu̾em ne moueas ⁊ disꝑ¬
gas. ne eo moto inuoluat᷑ ⁊ obcuretur
immo excecet᷑ ocłs m̃tis tue. It̾ seneca.
Alluid ÷ ꝓpõitũ declamantib ⁊ assensũ

Expanded text:
st doctrinam, quae non excitet germina utum, sed aeternum pronuntiet interitum; « et descendat de coelo super te cinis, » id est doctrina urens,nihil adeo obest utilitati, sicut nimia subtilitas. Pulverem ne moveas et dispergas, ne eo moto involvatur et obscuretur, imo excaecetur oculus mentis tuae. Item Seneca : Aliud est propositum declamantibus et as
Abbreviated transcription (Latin):
nał. uꝰ ad talũ sordidꝰ ħ epitethõ uigulare
sufficiat ĩ horacii. tantalꝰ alabͥs siciens su¬
gientia captat flumina. Sd rides: muta¬
to noĩe de te fabła narratur .s. ꝯgestis
Undiq saccis ⁊̃ dormis ĩ hians ⁊ taͣqͣ ꝑc̾e
sacͥs cogĩs aũ pictis tãꝙͣ gaud̾e̾ tabellis.¬

Expanded text:
ue ad talum sordidus. » Hoc epitheton jugulare sufficiat illud Horatii: : Tantalus a labris sitiens fugientia captat Flumina. Quid rides? Mutato nomine, de te Fabula narratur, congestis undique saxis Indormis inhians, et tanquam parcere sacris Cog
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionis: s ⁊ corꝑis. ut ĩ nuit exclusuia
dictio. ñ ꝙͥ si lesi famã alicꝰ ap̃ p̾latũ qͦ minꝰ
det᷑ ei p̾benda. ałas ã daͣda teneor ei ꝯfit̾i. ꝙ
sic eũ lesi ⁊ p̾bñdam detͣhendo abstuli: de¬
ħ ⁊̃ locta. locta .N. ore ledens. i fructꝰ co¬
medens: ⁊ arbores. ẽ. malieia. q̃ teslĩomũ¬

Expanded text:
innuit exclusiva dictio. Nunquid si laesi famam alicujus apud praelatum, quo minus detur ei praebenda, alias autem danda teneor ei confiteri, quia sic eum laesi, et praebendam ei detrahendo, abstuli? DeHaec est locusta. Locusta enim ore laedens, et fructus comedens et arbores, est malitia, quae testi
Abbreviated transcription (Latin):
cie. ł afluentie. ⁊ epłe regũ ⁊ pͥncipũ.
It̃ hãc ꝯm̃dãs sene ait. Ciues romani si¬
mul cenat᷑i ĩ honorẽ iouis. tͣlocs ĩ loco
puͣp ꝯ alii uasa aurea alii argentea.¬
alii gẽntea. ⁊ capetia uestesq sicas ar¬
tisiciosissime ꝯtextas affr̾et. ⁊ ĩpupͤ st̃¬
n̾ent. libr uit̾ hos ĩtueri ꝯcordiã ⁊ silĩ¬
tudinẽ alt̾iꝰ catonis. domi forisq eg̃gia
fc̃a cub̾onis. qͥ lĩneos lectulos. c̾ alii ar¬

Expanded text:
tiae, et affluentiae, et epulae regum et principum. Item hanc commendans Seneca, ait : Cives Romani simul coenaturi in honorem Jovis in loco publico, cum alii vasa aurea, alii gemmea, alii argentea, et tapetia, vestesque sericas artificiosissime contextas afferrent, et in ent, libet inter hos intueri concordam et similitudinem alterius Catonis domi forisque egregia facta; Tuberonis, qui ligneos lectulos, cum alii ar
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ elucescit. ꝙͣ millo apologo flacci oracii
dñtis. Ceriuus eqñ pugna melior cõib hb̾
pellebat donͦ minor nũc̃tamĩe lõgo: im¬
plorauit opes hõis. frenũq recepit. s pꝰqͣ
uictor uiolens disfessit ab hoste: ñ eqͥtẽ
dorso ñ freñ deꝑulit ore. sic qͥ pauꝑiẽ u̾itꝰ
pociore metalł lib̾tate caret. dñm u̾ehet
iuxta u̾bũ sapientis. Sepiꝰ sinciꝰ iiiiꝰ ridet

Expanded text:
lius elucesci quam in illo apologo Flacci Horatii dicentis: Cervus equum pugna melior communibus herbis Pellebat, donec minor in certamine longo, Imploravit opes hominis, frenumque recepit Sed postquam victor violens discessit ab hoste, Non equitem dorso, non frenum depulit ore. Sic qui pauperiem veritus, potiore metallis Libertate caret, dominum vehit juxta verbum Sapientis: Saepius, sinceri
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ pͤtorose .q. arcuati ⁊ mlt᷑ refeit᷑ de me¬
cenate. su. qͥdã mãib ĩ oẽm ꝑtẽ se extẽdt̃.
Uñ uẽtilat estiuũ digitis sudatibꝰ aur̃. qͥ¬
dã ep̾to. ⁊ extẽto collo ⁊ qͣi affixo palo ĩcedt̃.
Uñ isa. eleuate sunt filie ierłm. ⁊ ambula¬
u̾unt collo extente. de sybia oꝑis ait. dd.

Expanded text:
rcuati: Et multum referunt de Mecoenate supino, Quidam manibus in omnem partem se extendunt. Unde: Ventilat aestivum digitis sudantibus aurum. Quidam erecto et extento collo, et quasi affixo palo incedunt. Unde Isaias: « Elevatae sunt filiae Israel, et ambulaverunt collo extento . » De superbia operis, ait David: «
Abbreviated transcription (Latin):
cuat p̾ceptum dñi qr furiose studens
cꝰ siuita p̾dicaret et lingͣ sine labore
⁊ sermone p̃meditato. tali enĩ dabr᷑ ĩ
illa hora qͥd loqͣtur. It̾ in actib apłoꝵ.
lucas redarguens cͦiosos p̾dicatores. et
anditores ait. athenienses õs aduene
et hospites ad nil a̾ uacabant. nͥ aut
die aut audire aͥd noui. ñ ut cõd̾ent
ł fac̾ent illd̾ s ut ad mirarẽt᷑. It̾ apłẽ¬

Expanded text:
cuat praeceptum Domini, quia furiose studens,Cujus si vita praedicaret, et lingua sine labore et sermone praemeditato. Tali enim « dabitur in illa hora quid loquatur . » In Actibus apostolorum Lucas, redarguens curiosos praedicatores et auditores, ait: « Athenienses omnes advenae et hospites ad nihil aliud vacabant, nisi aut dicere, aut audire aliquid novi; » non ut crederent vel facerent illud, sed ut adm
Abbreviated transcription (Latin):
nes capite ꝯ plutos. barba nitidos. et
de capsula totos. hii offũdñtes ĩ silła
sepe cadunt a tota or̃one. ut aliena.
mouentes: risu̾ ẽ cornicła ablatis ei
pennis mutuatis a singłis auib. It̾
tales u̾bum dm̃i solidum ꝑdũt. ⁊ ꝯfi

Expanded text:
nes capite complutos, barba nitidos, et de capsula totos? Hi offendentes in syllaba, saepe cadunt a tota oratione, ut aliena moventes risum cum cornicula ablatis ei pennis mutuatis a singulis avibus. Tales verbum Domini solidum perdunt, i
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ igneis linguis apparuit u igniti f̾u̾entio¬
re. diłone. ignita. eloqͥa. ⁊ õib lingͥs ꝓfer¬
rent. It̾ ignẽ ueni mittẽ int̾ram. ⁊iqͥ. uo¬
lo nͥ ut ardeat: It̃ basilio magno p̾dicã¬
te uidebatur audientib ꝙ lingua ignea

Expanded text:
in igneis linguis apparuit , ut igniti ferventiore dilectione, ignita eloquia et omnibus linguis proferrent. Item: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? » . Item: Basilio magno praedicante videbatur audientibus quod lingua ignea
Abbreviated transcription (Latin):
dinuib ĩꝓbisq or̃onib pociꝰ delectabilib
⁊ pruritum aurib gn̾antib ꝙͣ utilib
utũt᷑. cał p̾dicator ñ me mag̾ uiuare po¬
tit ꝙͣ nauseabundꝰ nauis gub̾nator. qͥ
uix stare pͭͣ. attonitꝰ ⁊ uomitans nͨ se nͨ a¬
lios reg̾e ualens. Anminori cͤa regi deb ui

Expanded text:
dinibus, improbisque orationibus potius delectabilibus, et pruritum auribus generantibus, quam utilibus utuntur. Talis praedicator, nonne me magis juvare poterit, quam nauseabundus navis gubernator, qui vix stare potest attonitus et vomitans non se, nec alios regere valens? Non minori cura
Abbreviated transcription (Latin):
iluimul insipiens¬
iͥ ce stultus ꝑibunt.
de stultis disputacionib
dictum est. quelibet sint inutiles.
quia tamen uident᷑ habere aliqͥd
utilitatis: alliciuat ⁊ decipiunt.
licet au̾ stulti ꝑeant: magis tamen
insipientes. qui de celestib supͣ uireᷤ
⁊ supͣ ea que sufficiunt ad salutẽ
inquirunt. qui uespis ⁊ pugioni
Non plus saꝑe: ꝙͣ oportet saꝑe. Itẽ¬

Expanded text:
imul insipiens et stultus peribunt . » De stultis disputationibus dictum est; quae licet sint inutiles, quia tamen videntur habere aliquid subtilitatis, alliciunt et decipiunt. Licet autem stulti pereant, magis tamen insipientes, qui de coelestibus supra vires et supra ea quae sufficiunt ad salutem, inquirunt; qui vespis et pugionib« Non plus sapere quam oportet, sed, » e
Abbreviated transcription (Latin):
.iiͣ. nͥ eiꝰ. ĩ explicabile. et ad mira¬
bile. siłr ⁊ magnitudo eiꝰ cꝰ nõ est
finis. It̃ tegñda ÷ archa. ad reue¬
rentiam. licet detecta sit qͦ ad cĩ¬
monias. It fumus aromatũ tẽꝑa¬
bat uisũ sac̃dotis ne ingrecdiens

Expanded text:
n ejus inexplicabile et admirabile; similiter magnitudo ejus, cujus non est finis. Item: Tegenda est arca ad reverentiam, licet detecta sit quoad caeremonias . Item: Fumus aromo tum temperabat visum sacerdotis, ne ingrediens
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ faciles odisse nu̾dicias ⁊ sqͣlorẽ appet̾e¬
orcibis ñ tm̃ iulib utis c̾tis.i horridis qͣ¬
ad̾ ã desid̾are delicatas res luxie ẽ. iͥ. usi¬
tatas ⁊ ñ inagno ꝑabses fug̾e̾: dem̃tie
t̃pet᷑ uita it̾ bonos mores: p p ᷤ. susꝑici

Expanded text:
disse munditias et squalorem appetere; cibis non tantum vilibus uti, sed horridis. Quemadmodum desiderare delicatas res luxurie est, ita usitatas et non magno parabiles fugere dementie. tur vita inter bonos m
Abbreviated transcription (Latin):
ideo illam implicari non oportet.
het enim quicꝙͣ minus conuenit.
ꝙͣ subdola illa calliditas animi
magna conantibus. Deponamuᷤ¬
igͣ huius delirationis acute con¬
cignationes. q̾stiunculas muti¬
les ne diutius cum iudeis ui¬
deam montem seyr multipli¬
ci ⁊ inani circuitu: circuire. atã
diu in ramesse ꝑuagando. ad tr̃am
ꝓmissionis .i. ad u̾itatem theologie
nequeuntes ꝑuenire. Ad maiora igͣ
natus: reb studeas non uerb̾. ut qͥe¬
quid legeris. qͥcqͥd uisputaueris. qͥc¬
qd p̾dicau̾is ad mores uite. ⁊ ad ali¬
os exemplo tui informandos referã
puta. in te marcencia excita. Tumi¬
da: roma. Fluida: coħce. soluta: con¬
aringe. cupiditates tuas: uexa ⁊
extirpa. Ignorantiã tuara: illu¬
mina. It ꝓ uisputacionis utilita¬
te ⁊ contra eisdem mnutilitatẽ:
monem᷑ exemplo antiquoꝵ. Pa
cont᷑ mobedienciam corripuerũt.
Apostoli u̾bo ⁊ exemplo ⁊ etiam
morte contͣ infidelitatem p̾dica¬
uerunt. Doctores eccłe contra ħe

Expanded text:
Ideoque illam inplicari non oportet; nec enim quicquam minus convenit quam subdola ista calliditas animis magna conantibus. VAigitur hujus declamationis acutae concinnationes, quaestiunculas inutiles, ne diutius cum Judaeis videamur montem Seir multiplici et vano circuitu circuire ; et tam diu in Ramesse pervagando ad terram promissionis, id est ad veritatem theologiae, nequeuntes pervenire . Ad majorem igitur natus, rebus studeas, non verbis; ut quidquid legeris, quidquid disputaveris, quidquid praedicaveris, ad mores in te, et in aliis, exemplo tui, 8 informandos referas. Puta, in te marcentia excita, tumida doma, fluida coerce, soluta constringe, cupiditates tuas vexa et exstirpa, ignorantiam tuam illumina . Pro disputationis utilitate, et contra ejusdem inutilitatem monemur exemplo antiquorum. Pcontra inobedientiam corripuerunt. Apostoli verbo et exemplo, et etiam morte contra infidelitatem praedicaverunt. Doctores vero E
Abbreviated transcription (Latin):
mori sciamꝰ ⁊ infra cauendũ ÷ magis
ne res nos ñ u̾ba detͥiptant Qd mͥ
uocum dissimilitũdines uiffuit
quis. quib nemo unꝙͣ nisi uum
disputat captus est: Res fallunt
ã ulas. discern̾e. It. Ille cui ꝓbas ha¬
bere cornua. non tam stultus est.
Ut frontem suam temptet. ⁊ tan¬
gat. sic ista sine noxa decipiunt.
Sm pͥstigiatox acceptabula. ⁊ caleu¬
li pigmeoꝵ in quib ip̃a fallacia de¬
lectat s non uaco aduersus istas in¬
eptias. ingens negotium est in ma
mors me sequitur. uita fugit. ad¬
uersus hoc me doce. It nil turpiꝰ
celesti philosofia captante clamores.¬
It. sit aliquid int̾ clamorem thea¬
tri. ⁊ scole. It. Disputaciones p̾ꝑate
⁊ esfuse aurib populi. plus habent
strepitus: minus utilitatis. Nemo
consilium clare dat. submissa u̾ba
facilius intrant. ⁊ herent. nec mul¬
tis opus est: s efficatib. ñ gͦ clamã¬
dum in disputationib theologie.
nͥ disputandum de friuolis. sut ait
seneca. de iusticia. de pietate. de

Expanded text:
mori sciamus . Et infra: Cavendum est magis, ne res nos, non verba decipiant. Quid mihi vocum dissimilitudines diffinit quis, quibus nemo unquam, nisi dum disputat, captus est? Res fallunt, ideo illas discerne. Item; Ille cui probas habere cornua, non tam stultus est, ut frontem suam tentet et tangat. Sic ista sine noxa decipiunt, quomodo praestigiatorum acetabula, et calculi Pygmaeorum, in quibus ipsa fallacia delectat. Sed non vaco adversus istas ineptias. Ingens negotium in manibusmors me sequitur, vita fugit; adversus haec me doce . Item: Nil turpius coelesti philosophia captante clamores. Sid aliquid inter clamorem theatri et scholae. Disputationes praeparatae et effusae auribus populi, plus habent strepitus, minus utilitatis. Nemo consilium clare dat. Submissa verba facilius intrant et haerent: nec multis opus est, sed efficacibus . Non ergo clamandum in disputationibus theologiae; non disputandum de frivolis, sed, ut ait Seneca , de justitia, de pietate, de
Abbreviated transcription (Latin):
It̾ iere. Non sum tam ineptus. ut
credam me posse carꝑe ad plenũ
fructus illius arboris: cuiꝰ radices
anbulare deb̾enꝰ in domo com con¬
sensu. faciunt aqͣs contͣdictionis.
quib contͣdicunt ⁊ sibi ĩuicem. ⁊

Expanded text:
 : Non sum tam ineptus, ut credam me posse carpere ad plenum fructus illius arboris, cujus radicesambulare debemus in domo cum consensu, » faciunt « aquas contradictionis , » quibus contradicunt, et sibi invicem, et
Abbreviated transcription (Latin):
płis. statuit ꝑuulũ ĩ mectio eoꝵ. dicens. nͥ qͥs hu¬
m̃uliau̾it se sic̃ ꝑ uulꝰ iste: ñ po. ilĩ re.c. ꝙ netm̃
dũ piscator pedes lauat. dũ tͣditorẽ ĩ ocło exci¬
pit. dũ loqͦ ꝯsamaritana. dũ ad pedes sͥ sedẽte
maria. deceloꝵ disputat regno dũ abĩsts. resur¬

Expanded text:
pulis, statuit parvulum in medio eorum dicens: « Nisi qumiliaverit dum discipulorum pedes lauat, dum traditorem osculo excipit, dum loquitur cum Samaritana, dum ad pedes sibi sedente Maria de caelorum disputat regno, dum ab inferis resur
Abbreviated transcription (Latin):
dig̾is : s ñ pot̾o a fugiendis petenda.
astruxero: Pudeat ꝙ. inre tã seria se¬
nes ludimus. It̾ opueriles meptie
in hoc barbam dimisimꝰ. hoc ÷ qd̾ tis¬
tes docemꝰ ⁊ pallidi. Celestis philosophi
uocatꝰ es. opem te lat᷑um naufragis.
captis. egris. egentib. intente secu¬
ri p̾stantib capud pollicitꝰ es Adu̾¬
susuicia nobis pugna : ad u̾sus pes¬
des herebi adu̾sus monstra huius ma¬
nuta iacłai iacłaris: dubula leonẽ
excipis: deuia st̃ ista q̃ dieis. Nichil
subtiliꝰ arista. d̾ ip̃a subtilitas que¬
sertis roseis redunitꝰ ungentis delibut᷑
nebulonũ ⁊ lenonũ turba constipatꝰ.
morib u̾tutes singłas conm̃dans
eis. uicia opposita redarguens ⁊ uitu¬
ꝑans. Tandẽ palemon ualde conmo¬
tus suã de sura deposuit om̃ia insig¬
nia luxure ⁊ le nociin deiecit. foca¬
lia .s. reticła coronulas ⁊ huius modi.¬
sicq una ⁊ acutissima disputatõne
gͣuissimꝰ philosophus euasit: qui

Expanded text:
ilicet non potero a fugiendis petenda sastruxero. Pudeat quod in re tam seria senes ludimus. O pueriles ineptiae! In hoc barbam demisimus? Hoc est quod tristes docemus et pallidi? Coelestis philosophiavocatus es. Opem te laturum naufragis, captis, aegris, egentibus, intentae securi praestantibus caput pollicitus es . Adversus vitia est nobis pugna, adversus pestes erebi, adversus monstrum hujus manuta jacula jacularis? Subula leonem excipis? Acuta sunt ista quae dicis. Nil acutius arista: sed ipsa subtilitas quaesertis roseis redimitus, unguentis delibutus, nebulonum et lenonum turba constipatus,moribus, virtutes singulas commendans, eisque vitia opposita redarguens et vituperans. Tandem Polemon valde commotus suram de sura deposuit, omniaque insignia luxuriae et lenocinii, focalia, et reticula et coronulas, et hujusmodisicque una et acutissima disputatione gravissimus philosophus evasit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
C̃ũ n ad ymaginẽ ⁊ siłitudinẽ dĩ. ꝯdi¬
ti s. imꝰ. ex uicio nr̃o ꝑsonas nob̾ płi¬
mas suꝑ inducimꝰ. ⁊⁊ qͦmͦ inteat᷑lib
scenis unus atq id̾ hist̾o ue̾ ħculẽ ro¬
bustũ ostendit. nc̃ molł inuenem
frangit᷑. nũc tremulus in cibele̾. Ita

Expanded text:
ilitudinem Dei conditi simus, ex vitio nostro personas nobis plurimas superinducimus. Et quomodo in theatralibus scenis unus atque idem histrio, nunc Herculem robustus ostendit, nunc mollis in Venerem frangitur, nunc tremulus in Cybelem: ita
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑbra: tot̾ uͥtutis corpꝰ ĩ ficit᷑. Uitale colum̃
emarcescit. formosa q̃ deformant᷑. sr̃bia natõ¬
ne celestis: sublimes appetit m̃tes. ⁊ uelud
ad ꝓͥos ortꝰ reuolans ĩ głam ⁊ puritatẽ hoĩm ir¬
dehͥnc int̾ris tͥumphans. sic̾ mangłis incelo¬
m̃ata ÷ ut ab eis nõ reced̾ent: Sic hoĩes infe¬
cit ut adeo seꝑaret. ⁊ que deiecit angłm ⁊ ho¬
minẽ: dm̃ tẽptare ad iecit. ut quẽ uidebat
ħ iultima ꝑnicies añ omr̃a uicia suꝑa¬
uit: pꝰ oͣmĩa suꝑat᷑. Nã ptꝙͣ fidelis aũa de
abisso uitorr enĩgens. salutare uͥtutũ culme
ascendit. uelut ex insidiis ꝓsilit:⁊ occͤsat ela¬
tio. totũ domꝰ dñi edificium ꝯcussura ad ru
rio fauore demulcet᷑. ꝙ pene hoĩem diffitẽs

Expanded text:
Superbia totum virtutis corpus inficitur, vitale columen emarcescit, formosa quaeque deformantur. Superbia natione coelestis, sublimes appetit mentes, et velut ad proprios ortus revolans, in gloriam et puritatem irdehinc in terris triumphans; sicut angelis tota innata est, ut ab eis non recederet, sic homines infecit, ut a Deo separaret; et quae dejecit angelum et hominem, Deum tentare adjicit, ut quem videbat tima pernicies ante omnia vitia superavit, post omnia superatur. Nam postquam fidelis anima de abysso vitiorum emergens, salutare virtutum culmen ascendit, velut ex insidiis prosilit et occursat elatio, totum domus Domini aedificium concussura ad ruirio favore demulcetur? quod pene hominem diffitens,
Abbreviated transcription (Latin):
Uides gͥ ꝗͣta moꝵr dilapidatio sit sr̃bia. ⁊ ꝙͣ
necc̾ia sit. ĩ bene gestis humilitas. Sine hu¬
młitate ꝑpͥdentiã eligẽ qd̵ diligend̾ ẽ: eitonea
discretio est. ad u̾sa ꝑfortitud̾iem suꝑare: iacens
uictoria. illecebris ꝑtemꝑantiã resist̾e̾: temulẽ¬

Expanded text:
itur quanta morum dilapidatio sit superbia; quam necessaria in bene gestis humilitas. Sine humilitate, per prudentiam eligere quod diligendum est, erronea discretio est. Adversa per fortitudinem superare, jacens victoria. Illecebris per temperantiam resistere, temulen
Abbreviated transcription (Latin):
ło flagͥellũ memin̾is faciend̾ : q̃ eitiat᷑ detẽplo
pectoris tui: scłariũ strepitꝰ . i t̾ba uoluptatũ. ꝑ
ꝙ deliciar pͣrigo diffugiat : mollicies ꝯtẽpnat᷑.
uarietas ferdoꝵ despiciat᷑. gẽmar̃ fulgor. ⁊
oꝑosa uasa ꝯculcent᷑. fastꝰ decidat gn̾is. ⁊ p̃ta¬
tis. teges palatio. ciliciũ lino. fauori ꝯtẽptꝰ. ob¬
seqͥis: in uirie p̾sẽant : talib oblectato studiis:
erit tͥ fructꝰ laboris deus. inqͦ oĩa bona ꝯse

Expanded text:
o flagellum memineris faciendum, quo ejiciatur de templo pectoris tui saecularium strepitus, et turba voluptatum, per quod deliciarum prurigo diffugiat, mollities contemnatur, varietas ferculorum despiciatur, gemmarum fulgor et operosa vasa conculcentur, fastus decidat generis et potestatis; reges palatio, cilicium lino, favori contemptus, obsequiis injuriae praeferantur. Talibus oblectatus studiis erit tibi fructus laboris Deus, in quo omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ licet ꝑuulꝰ ex collo pẽdeat̃ nepos. licet spar¬
so cͥne iscissis uestib ub̾a qͥb de nutͥerat
mat̃ ostendat. licet inliminẽ pr̃ iaceat:
ꝑ calcant̾ ꝑge prẽm. sictis ocłie ad uexil¬
lum cͥcis euola. Solunt pietatis genus:
inhac reẽẽ crudelem. Nescio qͣte dicas.¬
nũc ꝯpede p̃pedu. Nõ ÷ nob̾ ferreũ pͦtꝰ.
nͨ dura p̃cordia. nõ exsilice natꝰ. hitrane¬
me nutͥere tigͥdes.  nos ꝑ ista tͣnsiuimꝰ.
Nc̃ tͥ blandis uidua soror ł t lac̾tis. Nc il¬
li ẽqͥb ad oleuisti ĩmule aiunt. cͥ nos s̾ui¬
tã. ⁊nir laxis ub̾ũ pellib arata rugis
sronte. Antiqũ referenf mãma lac dare
ꝯgemeret. dicant si uolũt rigͣnatici. Ite
om̃is domus iuclinata reobit. facile u̾pit ħ or̃a

Expanded text:
t. licet paruulus ex collo pendeat nepos, -licet sparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad uexillum crucis uola! pietatis genus est in hac re esse crudelem. Ueniet postea diesconpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos seruitan et laxis uberum pellibus, arata rugis fronte antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumpit haec
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ fecisti sic̃ aranea ãĩ. e. ⁊ c̃ Auiditas cẽ¬
ꝑaliũ: hõies fac̃ araneas. araneas u̾mis:
pittͥdꝰ. ⁊ uenenosus. qͥ deuorat mꝰcas ut
texat inutiles celas. qͣs cexendo: sese eus¬
c̾at. S ⁊ qͥdã aranee sunt: deuorando¬
sic̾ escã panis substantiolã pauꝑm. qͥ

Expanded text:
e fecisti sicut araneam animam ejus, » etc. Aviditas temporalium homines facit araneas. Aranea vermis est putridus et venenosus, qui devorat muscas, ut texat inutiles telas, quas texendo sese eviscerat. Sic et quidam araneae sunt, « devorando, ut escam panis , » substantiolam pauperum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscẽ. Nõ enĩ in necc̾itate fidĩ ÷ uͥ semꝑ
adipiscaris seq̃ntia in miracłorum sr̾ficie
ut obtura u̾unt eora leonũ ⁊c̾. Sc̃itatĩ
gͦ siłem scitati istorum: p̃sumit se hr̃e m̃o
maiorẽ. qͥ ex necc̾itate ⁊ tãꝙͣ ñ fullãt mira¬
ꝓbant. uͥ ilłd̃ de edituo aureliañ supẽ
tis. Q aliꝰ pꝰea dep̃hensꝰ ꝯfessus ÷ sesistu¬
lisse ⁊ ilłd̾ derecluso ꝯpendiensi. Qͣ ꝗ ꝯfili
x ad ꝯsilium cꝰdam decam religiosi ꝯfessa
ei pꝰͦ.ꝙ oĩo inmunis eẽt apuitate hetica ca¬
tharoꝵ: ĩ pͣgatõnẽ sui culit fecrũ. ⁊ bis ꝯbu¬
sta ÷. Et̃ iłłd̾ deꝑegͥno anglico. cͥ sũ comite
suo redeunti deꝑtib iero solimitanis socio
suo diu̾̃tente ad sc̃m iacobum: Impõit̃:

Expanded text:
adipiscere. Non enim in necessitate fidei est, ut semper adipiscaris sequentia in miraculorum superficie, « ut obturaverunt ora leonum, » etc. Sanctitatem ergo similem sanctitati istorum praesumit se habere, imo majorem, qui ex necessitate, et ita quod non fallant, miraprobant, ut illud de aedituo Aurelianensi sustis. Quae alius, postea deprehensus, confessus est se sustulisse. Et illud de recluso Compendiensi, qui pro consimili Quae ad consilium cujusdam decani religiosi confessa omnino immunis esset a pravitate haeretica Catharorum, in purgationem sui tulit ferrum, et bis combusta est. Et illud de peregrino Anglico, cui sine comite suo redeunti de partibus Jerosolymitanis, socio ejus divertente ad S. Jacobum, impositum