comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nans uobis orminia delicta. desens qͦd
aduersus uos erat cirografum decre¬
ti quod erat contrarium uobis. tos¬
lers illud de mẽdio. et affigens illud
cruci. exuens se carne. principatus
et potestates exemplauit. fidrcialit̾
triumphans eos in semet ip̃o. Et ãd
tymotheum. humanus inquit ẜmo.
et omni acceptiorie dignus:. qr xp̃us
ihũs uenit in mundrm peccatores
saluos facere. quorum primus sum
ego. Sed ideo mĩam consecutus sum̃:
ut in me ostenderet primo xp̃s ihũs
omiem longanimitatem ad in for¬
mationem eorum qui credituri fũt
ilłi in uitam eternam. Item dicit. unꝰ
enu deus: unus est mẽdrator dei et
hominum homo xp̃us ihũs. qui dedit
semet ip̃m redemptionem pro om̃ib.
In secunda etiam ad eundem. noli
ergo inquit erubescere testimoniũ
domini nr̃i. neq me uinctum eius:
sed collabora euangelio secundum
uirtutem dei saluos nos facientis et
uocantis uocatione sua sancta. non
secundum opera nr̃: sed secundum
suum propositum et gr̃m que data

Expanded text:
mnia delicta, delens quod adversus nos erat chirographum decreti, quod erat contrarium nobis, tollens illud de medio, et affigens illud cruci, exuens se carnem, principatus et potestates exemplavit fiducialiter triumphans eos in semetipso . 48. Et ad Timotheum: Humanus, inquit, sermo et omni acceptione dignus, quia Christus Iesus uenit in hunc mundum peccatores saluos facere, quorum primus sum ego. sed ideo miserieordiam consecutus sum, ut in me primo ostenderet Christus Iesus omnem longanimitatem ad informationem eorum qui credituri sunt illi in uitam aeternam. item dicit: unus enim deus, unus et mediator dei et hominum, homo Christus Iesus, qui dedit semet ipsum redemptionem pro omnibus. in secunda etiam ad eundem: noli ergo, inquit, erubescere testimonium domini nostri neque me uinctum eius, sed conlabora euangelio secundum uirtutem dei saluos nos facientis et uocantis uocatione sua sancta non secundum opera nostra, sed secundum suum propositum et gratiam, quae data
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus ip̃e unus xpĩis ascendat
in celũ qui de celo descendit.ic et
aplus ait. sicut in uno corpore mul¬
ta membra hẽmus. omma autem
membra corporis cum sint multa
unum est corpus: ita et xp̃us. nõ
dixit ita et xp̃i. idem corpus xp̃i ues

Expanded text:
dentibus, ipse unus Christus ascendat dentibus, ipse unus Christus ascendat in coelum, qui de coelo descendit? Sic et Apostolus ait: Sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra corporis cum sint multa, unum est corpus; ita et Christus . Non dixit, Ita et Christi, id est, corpus Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ne quasi duo rp̃i ista accipiantur unꝰ
deus et alter homo. sed unus atq idem
moqr uerbum caro factum ẽ. et hĩta¬
uit in nobrs. ac per hoc per distartiã
diuinitatis et infirmitatis filius dei
manebat in celo. filius hommis ãbu¬
labat in terra. Per uinitatem uero per¬
sone qua utraq substantia unꝰ xp̃s
ẽ. et filius dei ambulabat in terra.
et idem ip̃e filius hominis manebat
in celo. fit ergo credibilior fides ex in¬
credibilioribus crẽditis. Si enim di¬
uina substantia longe distantior at¬
q incomparabili diuersitate subli¬
iior pocuit propter nos ita susciꝑe
hum anam substantiam. ut una
per sona fieret. ac sic filius homĩs
qui erat in terra per carnis infir¬
mitatem idem ip̃e eẽt in celo ꝑ par¬
ticipatum carm diuinitatem. qñ¬
to credibilius alii homines sancti et
fideles eius fuint cum homine xp̃o
unus xpũs in omnib. ut per eius
hane gratiam societatemq ascen¬

Expanded text:
ne quasi duo Christi ista accipiantur, unus ne quasi duo Christi ista accipiantur, unus Deus, et alter homo: sed unus atque idem mo, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Ac per hoc per distantiam divinitatis et infirmitatis filius Dei manebat in coelo, filius hominis ambulabat in terra: per unitatem vero personae, qua utraque substantia unus Christus est, et filius Dei ambulabat in terra, et idem ipse filius hominis manebat in coelo. Fit ergo credibiliorum fides ex incredibilioribus creditis. Si enim divina substantia longe distantior atque incomparabili diversitate sublimior, potuit propter nos ita suscipere humanam substantiam, ut una persona fieret, ac sic filius hominis qui erat in terra per carnis infirmitatem, idem ipse esset in coelo per participatam carni divinitatem: quanto credibilius alii homines sancti et fideles ejus fiunt cum homine Christo unus Christus, ut omnibus per ejus hanc gratiam societatemque ascen
Abbreviated transcription (Latin):
terrogutus ẽ. quomodo possint ista fi¬
eri. Nemo inquit ascendit in celum nͥ
qui de celo desceñdit filius hominis qͥ
ẽ in celo. Sic inquit fret generatio spiri¬
trilis ut sint ce lestes homines ex terreĩs:
quod ãdipisci non pot erunt nͥ mem¬
bra mea efficiaritur. ut ip̃e ascendat qui
descendit. Quia nemo ascendit nͥ qui
descendit/ nisi ergo in unitatem xp̃i
omes imitandi seuandiq ꝯcurrant.
ut xp̃us qui descendit ip̃e ascendat
non aliud deputans corpus suũ id est
uerius intessigitur. erunt duo i carne¬
una. de carne ip̃e dicit. Igitur iam ñ duo
sed una caro. uscendere omnino nõ po¬
terunt. Quia nemo ascendit ĩ celũ
nisi qui de celo descendit filius hoĩs
qui ẽ in ceso. Quanus enim in terra
factus sit filius hominis diuinitatẽ
tamen suam qua in celo manens
desçendit ad terrai non indigne cen¬
suit nomine filii hominis sicut carnẽ
suam dignatus est nomme filii dei

Expanded text:
terrogatus est, quomodo possint ista fiterrogatus est, quomodo possint ista fieri: nemo, inquit, ascendit in caelum, nisi qui de caelo descendit, filius hominis, qui est in caelo. \'sic\',inquit, \'fiet generatio spiritalis, ut sint caelestes homines ex terrenis, quod adipisci non poterunt, nisi membra mea efficiantur, ut ipse ascendat qui descendit, quia nemo ascendit nisi qui descendit\'. nisi ergo in unitatem Christi omnes mutandi leuandique concurrant, ut Christus, qui descendit, ipse ascendat, non aliud deputans corpus suum, id est uerius intellegitur: erunt duo in carneuna, de qua re ipse dixit: igitur iam non duo, sed una caro—, ascendere omnino non poternisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo. Quamvis enim in terra factus sit filius hominis, divinitatem tamen suam qua in coelo manens descendit ad terram, non indignam censuit nomine filii hominis, sicut carnem suam dignatus est nomine filii Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
õdit lucem. et non uenit ad sucem ut ñ ar¬
guantut opera eius: qui autem facit ueri¬
tatem uenit ad lucem. ut manifestentur
eius opera: quia in deo sunt facta. Huc
usqz est ad rem de qua querimꝰ pertinens
totus sermo ille contertus. deinceps in
aliud narrator abscedit. Cum ergo nicho¬
demus que dicebantur non intessigeret
quesiuit a dommio quomõdo possent ista
fieri. Uideamus quid dñs ad hoc respon¬
deat. profecto emm ad interrogata re¬
spondere dignabitur quomodo possunt
ista fieri. hoc dicturus ẽ quomodo possit
fieri generatio spiritalis inuenientes ho¬
mines ex generatione carnasi. Notata
itaq paululum eius imperitia qui se
ceceris de magisterio pre ferebat. et oĩm
talium incredulitate reprehensa quod
testimonium non acciperent uitatis.
addidit etiam se illis terrena dixisse
nec cos credidisse: querens uel admirans
quomõdo ẽẽnt celestia crẽdituri. Se¬
quitur tamen. et respondit quod alii cre¬
dant si illi non crẽdunt. et aliud quod ĩ¬

Expanded text:
uenit ad lucem, ut non arguantur opera eius; qui autem facit ueritatem, uenit ad lucem, ut manifestentur eius opera, quia in deo sunt facta. huc usque est ad rem, de qua quaerimus, pertinens totus sermo ille contextus; deinceps in aliud narrator abscedit. Cum ergo Nicodemus quae dicebantur non intellegeret, quaesiuit a domino, quomodo possent ista fieri. uideamus quid dominus ad hoc respondeat. profecto enim si ad interrogata respondere dignabitur: \'quomodo possunt ista fieri?\', hoc dicturus est, quomodo possint fieri regeneratio spiritalis uenientes homines ex generatione carnali. notata itaque paululum eius inperitia, qui se ceteris de magisterio praeferebat, et omnium talium incredulitate reprehensa, quod testimonium non acciperent ueritatis, addidit etiam se illis terrena dixisse nec eos credidisse, quaerens uel ammirans, quomodo essent caelestia credituri. sequitur tamen et respondet, quod alii credant, si illi non credunt, ad illud quod in
Abbreviated transcription (Latin):
reris quia dixi tibi oportet uos nasci
demo. ͤpũs ubi uult spirat. et uocem ei
audis. s non scis unde ueniat et quo ba¬
dat. sic ẽ omnis qui natus ẽ ex spiritu.
Respondit nichodemus et dixit ei. Quo¬
modo possunt hec fieri: Respondit ihũs
et dixit ei. Tu es magister in istael et

Expanded text:
reris, quia dixi tibi: oportet uos nasci denuo. spiritus ubi uult spirat et uocem eius audis; sed non scis unde ueniat et quo uadat. sic est omnis, qui natus est ex spiritu. respondit Nicodemus et dixit ei: quomodo possunt haec fieri? respondit Iesus et dixit ei: tu es magist
Abbreviated transcription (Latin):
scienti atq facienti preter unum scm
sanctoꝵ dicit in hac uita necessariã nõ
fuisse multum errat. nec pocest omnino
illi ip̃i placere quem laudat. Si autem
se ip̃m talem putat ip̃e se decipit et ueri¬
tus in eo non ẽ Non ob aliud nisi quia
falsum putat/ nouit ergo ille medicus
qui non ẽ opus sanis sed egrotantibus
quemãdmodum nos curundo ꝑficiat
in eternam salutem qui et ip̃am mortẽ
quãuis peccati merito inflicta sit: nõ tã¬
confert in hoc seculo eis quib peccata di¬
mictit ut etiam cum ei timore superando
suscipiant pro fidei sinceritate certamẽ.
et in quibus dicit etiam iustos suos qͦ¬
mam ãdhuc extolli possunt ñ adiuuat
ad perficiendam iusticiam ut dum nõ
iustificatur in conspectu eius omnis ui¬
uens. agnitionem gratiaꝵ semꝑ indus¬
gentie ip̃ius debeamus. et sic ab illa pri-¬
ma causa om̃m uiciorũ hoc ẽ a tumore su¬
perbre sancta humilitate sanetnur. deo¬

Expanded text:
scienti atque facienti, praeter unum sanctum scienti atque facienti, praeter unum sanctum sanctorum dicit in hac uita necessariam non fuisse, multum errat nec potest omnino illi ipsi placere quem laudat; si autem se ipsum talem putat, ipse sc decipit et ueritas in eo nonest, non ob aliud, nisi quia falsum putat. nouit ergo ille medicus, qui non est opus sanis, sed aegrotantibus, quemadmodum nos curando perficiat in aeternam salutem, qui et ipsam mortem, quamuis peccati merito inflicta sit, non aufert in hoc saeculo eis quibus peccata dimittit, ut etiam cum eius timore superando suscipiant pro fidei sinceritate certamen, et in quibusdam etiam iustos suos, quoniam adhuc extolli possunt, non adiuuat ad perficiendam iustitiam, ut, dum non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens, actionem gratiarum semper indulgentiae ipsius debeamus et sic ab illa prima causa omnium uitiorum, hoc est a tumore superbiae, sancta humilitate sanemu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ut infarites omnino super fluo bapti¬
zari iũdeantur sed aꝑte hoc nõ dicitur
ne tam firma salubriter ecce consuetudo
uiolatores suos ferre non possit. Sed si
pupillis opem ferre precipimꝰ qñto magiᷤᷤ
proistis laborare debemꝰ qruui destitutio¬
irs et miseriores pupillis etiam sub pa-¬
rentib remanebunt si eis xp̃i gr̃a dene¬
gabitur quam per se ip̃i flagitare ñ pos¬
sunt. Illud autem quod dicunt sine ullo
tes in hoc seculo uixisse uel uiuere Op¬
tandum ẽ ut fiat. conandum ẽ ut fiat.
supplicandum ẽ ut fiat. non tamen qua¬
si factum fuerit confitendum. hoc enim
optantib et conantib. et digna suppłi¬
catiore deprecantib quicquid remanse¬
rit peccatoꝵ per hoc quotidie soluitur
quod ueraciter in orationẽ dicimꝰ. diuit¬
te nobis debita nr̃a. sicut et nos dimicti¬
mus debitorib nr̃is. Quã oportet qͥsquis
cuilibet homini sancto et dei uoluntatẽ

Expanded text:
est, ut infantes omnino superfluo baptiest, ut infantes omnino superfluo baptizari uideantur. sed aperte hoc non dicitur. ne tam firmata salubriter ecclesiae consuetudo uiolatoros suos ferre non possit. sed si pupillis opem ferre praecipimur, quanto magis pro istis laborare debemus, qui destitutiores et miseriores pupillis etiam sub parentibus remanebunt, si eis Christi gratia denegabitur, quam per se ipsi flagitare non possunt ! Illud autem quod dicunt sine ullo tes in hoc saeculo uixisse uel uiuere optandum est ut fiat, conandum est ut fiat, supplicandum est ut fiat, non tamen quasi factum fuerit confidendum. hoc enim optantibus et conantibus et digna supplicatione deprecantibus, quidquid remanserit peccatorum, per hoc cotidie soluitur, quod ueraciter in oratione dicimus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. quam orationem quisquis cuilibet, etiam homini sancto et dei uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
mulier infidelis in comuge fideli. et qͣ
sancti nascebantur filii fideliũ. siue qr
in menstruo cruore mulieris a ꝯcubitu
continebat quicũq uir uel femina id
in legẽ dicerat. Nam hoc ezechiel inter
illa precepta ponit que nõ figurate ac¬
cipienda sunt. suie propter aliã quam¬
libet que ibi aperta proposita ñ ex ip̃a
necessitũdine ꝯiugioꝵ atq filioꝵ sc̃ita¬
tis asperginem illud tamen sine dubita¬
tione tenendum ẽ.quecũq illa sanci¬
ficatio sit non ualere ad rͥamos faciedos
lib̾et sanctis et iustis coniugib hercãt
ab iiquitate mundarentur que a re¬
gno dei separatos in dampnatioriẽ ue¬
nre compellit. Nec ꝑuuli de quib libet
sanctis iustisq procceati orignialis ꝑc̃ãi
reatu ab̾soluuntur. nͥ in xp̃o fuerĩt bap¬
tizati. pro quib tanto impensius loqui
debemꝰ quanto pro se ip̃i muiꝰ possunt:
id enĩ agit ista disputatio contra cuius
nouitatem antiqua ueritate intendum

Expanded text:
mulier infidelis in coniuge fideli et qua mulier infidelis in coniuge fideli et qua sancti nascebantur filii fidelium, siue quia in menstruo cruore mulieris a concubitu continebat, quicumque uir uel femina id in lege didicerat — nam hoc Hiezechiel inter illa praecepta ponit, quae non figurate accipienda sunt — siue propter aliam quamlibet, quae ibi aperte posita non est, ex ipsa necessitudine coniugiorum atque filiorum sanctitatis asperginem, illud tamen sine dubitatione tenendum est, quaecumque illa sanctificatio sit, non ualere ad Christianos facimlibet sanctis et iustis coniugibus haereant, ab iniquitate mundantur, quae a regno dei separatos in damnationem uenire conpellit, nec paruuli de quibuslibet sanctis iustisque procreati originalis peccati reatu absoluuntur, nisi in Christo fuerint baptizati, pro quibus tanto inpensius loqui debemus quanto pro se ipsi minus possunt. Id enim agit illa disputatio, contra cuius nouitatem antiqua ueritate nitendum
Abbreviated transcription (Latin):
hitur mors in corpore mortis huiꝰ. dic
ab origine tractum ẽ pcc̃m in hac carne
pc̃ci. propter quod sanandum et propa¬
gine ad tractum et uoluntate auctum.
atq ad ip̃am carnem resuscituidã me¬
dicus uenit in smmilitudine carnis põa.
qui non ẽ opus sanis sed egrotantibus
nes uenit uocare iustos sed pcc̃ores. Pn¬
inde quod ait aplũs cum fideles mont
ut se ab infidelibus conugib ñ disum¬
gerent.Sanctificatus ẽ enĩ uir infide¬
lis in uxore. et sanctificata ẽ mulier in¬
serit. nunc aũt sancti sunt. aut sic ẽcc¬
cipiendum quemadmõdum et nos alibi
et pesagius cum eandem ad corinthios
eplãm trnctaret exposuit. qd̾ exempla
iam precesserant. et uiror quos urres
et femmaꝵ quas mariti lucri fecerãt.
uoluntas xp̃iana etiam uinus ꝑentis
euicerat. aut si quod magis uerba am¬
plius uidentur sonare et quodãmodo
cogere aliqua illic intelligenda ẽ sãcti¬
ficatio qua sanctificabantur uir uel

Expanded text:
hitur mors in corpore mortis huius, sic hitur mors in corpore mortis huius, sic ab origine tractum est et peccatum in hac carne peccati; propter quod sanandum et propagine adtractum et uoluntate auctum atque ipsam carnem resuscitandam medicus uenit in similitudine carnis peccati, qui non est opus sanis. sed aegrotantibus, nec uenit uocare iustos, sed pecinde quod ait Apostolus, cum fideles moneret ut se ab infidelibus conjugibus non disjungerent, Sanctificatus est enim vir infidelis in uxore, et sanctificata est mulier insent, nunc autem sancti sunt, aut sic est accipiendum, quemadmodum et nos alibi et Pelagius cum eandem ad Corinthios epistolam tractaret exposuit, quod exempla iam praecesserant et uirorum quos uxores et feminarum quas mariti lucrifecerant Chuoluntas christiana etiam unius parentis cuicerat, aut si, quod magis uerba apostoli uidentur sonare et quodam modo cogere, aliqua illic intellegenda est sanctificatio, qua sanctificabantur uir uel
Abbreviated transcription (Latin):
morientium temponilis fuit. uictoria no¬
stra qua in corporibus absorta es resur¬
gentium eterna constabit. ubi ẽ aculeus
tuus. hoc ẽ pcc̃m quo puncti et uenenati
sumꝰ ut etiam in nr̃is corporib fieres et
ea tam longo tempore possideres. aculeꝰ
aũt mortis ẽ pc̃cm. uirtus uero peccati lex.
peccuuimus in uno omẽs ut mor̾ emi᷑. in
uno ommes accepimꝰ legem ut nõ emen¬
datione finiremꝰ pcc̃m s ut transgressiõe
augeremus. lex enĩ subintiauit ut abũ¬
daret peccirtum: et conclusit scriptã oĩa
sub peccato s deo grãs qui dedit uob uic¬
dauit pcc̃m superabundaret gr̃a: atq ut
promissio ex fide ihũ xp̃i daret᷑ credentib
et uinceremꝰ mortem per imimortalẽ resur¬
rectionem. et aculeum eius pcc̃m ꝑ gratiã
iustificant em. Nemo itaq de hac re fal¬
latur et fallat. onmes adimit atq aufert
iste sancte scripture sensus manifestus
ambages: quemadmõdum ab origine tͥ¬

Expanded text:
morientium, temporalis fuit, uictoria nomorientium, temporalis fuit, uictoria nostra, qua in corporibus absorta es resurgentium, aeterna constabit. ubi est aculeus tuus? hoc est peccatum, quo puncti et uenenati sumus, ut etiam in nostris corporibus fieres et ea tam longo saeculo possideres? aculeus autem -mortis est peccatum, uirtus uero peccati lex. peccauimusin uno omnes, ut moreremur in uno omnes; accepimus legem, non ut emendatione finiremus peccatum, sed ut transgressione augeremus. lex enim subintrauit, ut abundaret peccatumet: conclusit scriptura omnia sub peccato. sed deo gratias, qui dedit nobis uicdauit peccatum, superabundaret gratia atque ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus et uinceremus mortem per inmortalem resurrectionem et aculeum eius peccatum per gratuitam iustificationem\'. Nemo itaque de hac re fallatur et fallat. omnes adimit atque aufert iste sanctae scripturae sensus manifestus ambages. quemadmodum ab origine tra
Abbreviated transcription (Latin):
morientur. Nussa causa ẽ exagitandi que¬
stionẽ nullus tergiuersandi locus amplius:
uerba quib ĩd agebut interrogata respon-¬
dent. Cum mortale hoc inquit induerit ĩ¬
mortalitatem. tũc fiet sermo qui scriptus
ẽ.absortu ẽ mors ĩuictoria. ubi ẽ mors uic¬
toria tua. uͥ ẽ mors aculeus tuus. aculeus
aũt mortis peccatum. uirtus uero pcci lex.
de refurrectione corꝑis agebat qd absorbe¬
bit᷑ mors inuictoria cũ mortale hoc indu̾it
ĩmortalitatem. tũc ip̃i morti in sultabrtur
que ĩuictoriam resurrectione corporis ab¬
sorbebit᷑. tũc ei dicet᷑. ubi ẽ mors contẽcio
tua. uͥ ẽmors aculeus tuus. morti ergo
corporis hoc dicetur. hanc enĩ absorbebrt
uictoriosa ĩmortalitas. cũ mortale hoc in
etiam dei filius tecũ confligeret teq non
uitam donando sed suscipiendo superaret.
iicisti in morientib uicta in resurgenti¬
bus. uictoria tua qua absorbueras corꝑa

Expanded text:
morientur? nulla causa est est exagitandi quaemorientur? nulla causa est est exagitandi quaestionem, nullus tergiuersandi locus; apostoli uerba, quibus id agebat, interrogata respondent.. cum mortale hoc, inquit, induerit inmortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: absorta es.t mors in uictoriam. ubi est, mors, uictoria autem mortis peccatum, uirtus uero peccati lex. de resurrectione corporis agebat, quod absorbebitur mors in uictoriam, cum mortale hoc induerit inmortalitatem.. tunc ipsi morti insultabitur, quae in uictoriam resurrectione corporis absorbebitur. tunc ei dicetur: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? morti ergo corporis hvictoriosa immortalitas, cum mortale hoc immetiam dei filius tecum confligeret teque non uitando, sed suscipiendo superaret? uicisti in morientibus, uicta es in resurgentibus. uictoria tua, qua absorbueras corpora
Abbreviated transcription (Latin):
uificabit deus et mortalia corpora ur̃a
propter inhĩtantem sp̃m eius uobis. Ma¬
nifestum ẽ et huius mortis corꝑis que
resurrectiom corporis contraria ẽ acule¬
um fuisse pc̃cm. aculeũ autem quo mors
facta ẽ.nõ quẽ mors fecit. pcc̃o eĩ morim᷑
nõ morte peccamꝰ sic itaq dc̃m ẽ aculeus
mortis quomodo signum uite. ñ quod ho¬
minis uita uita faceret s quouita hoĩs¬
fieret. et quomodo lignũ sciẽ per quod scĩa fi¬
eret hominis non quod per suam scientiã fe¬
cerit homo. sic ergo et aculeus mortis qͦmors
fuctaẽ. nõ quem mors fecit. sic enĩ dicimus
et poculum mortis quo aliquis mortuus
sit uel mori possit. non quod moriens mor¬
tuus ue confecerit. Aculeus itaq mortis pͤ¬
catum ẽ. Pecrati punctu mortificatũ ẽ genꝰ
humanum. quid adhuc querimꝰ cuiꝰ mor¬
tis. utrũ aĩe an corporis. utrũ pͥme qua nuinc
omẽs morim. an secunde qua tunc impii

Expanded text:
uificabit deus et mortalia corpora nostra uificabit deus et mortalia corpora nostra propter inhabitantem spiritum eius in nobis, manifestum est et huius mortis corporis, quae resurrectioni corporis contraria est, aculeum fuisse peccatum, aculeum autem, quo mors facta est, non quem mors fecit; peccato enim morimur, non morte peccamus. sic itaque dictum est \'aculeus mortis\', quomodo lignum uitae, non quod hominis uita faceret, sed quo uita hofieret, et quomodo lignum scientiae, per quod scientia fieret hominis, non quod per suam scientiam fecerit homo. sic ergo et aculeus mortis, , quo mors facta est, non quem mors fecit. sic enim dicimus et poculum mortis, quo aliquis mortuus sit ucl mori possit, non quod moriens mortuusue confecerit. aculeus itaque mortis peccatum est, peccato punctum mortificatum est genus humanum. quid adhuc quaerimus cuius mortis, utrum animae an corporis? utrum primae, qua nunc omnes morimur, an secundae, qua tunc impii
Abbreviated transcription (Latin):
et mortem in adam uitam in xp̃o. que oĩa
uerba sermonis apłici quãtũ potui satisq
uisum ẽ in primo ut iam dixi duor illoro
sib̾ro perscrutatus aperu. ꝙͣꝙͣ etiã ibi ad
corinthios locum ip̃m de resurrectione diu
tractum sic in fine concluserit ut nos du-¬
bitare non sineret mortem quoqz corporis
merito accĩdisse pcc̃i. Cum enim dixisset o¬
portet corruptibile hoc induere incorrupti¬
oriem. et mortase hoc induere ĩmortalita¬
tem. cum autẽ corruptibile hoc inditum
fuerit incorruptionem et mortale hoc mmi¬
mortalitatem Tunc fiet inquit sermo qͥ
scriptus ẽ.absorta ẽ mors ĩuictoria. ubi ẽ
mors contentio tua. ubi ẽ mors aculeus
tuus: deinde subiecit. aculeus aũt mortis
ẽ peccatum. uircus autẽ pcci lex. quia ergo
sicut apłi aꝑtissima uerba declarant eo
absorbebitur mors ĩuictoria. quomodo cor¬
ruptibile et mortale hoc induet incorrup¬
tionem et immortalitatem ĩdem quod ui¬

Expanded text:
et mortem in Adam, uitam in Christo; quae omnia et mortem in Adam, uitam in Christo; quae omnia uerba sermonis apostolici, quantum potui satisque uisum est, in primo, ut iam dixi, duorum illorum libro perscrutatus aperui. Quamquam etiam ibi ad Corinthios locum ipsum de resurrectione diu tractatum sic in fine concluserit, ut nos dubitare non sineret mortem quoque corporis merito accidisse peccati. cum enim dixisset: oportet corruptibile hoc induere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem. cum autem corruptibile hoc indutum fuerit incorruptionem et mortale hoc inmortalitatem, tunc fiet, inquit, sermo qui scriptus est: absorta est mors in uictoriam. ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? deinde subiecit: aculeus autem mortis est peccatum, uirtus uero peccati lex. quia ergo, sicut apostoli apertissima uerba declarant, 10 absorbebitur mors in uictoriam, quo corruptibile et mortale hoc induet incorruptionem et inmortalitatem, id est quo ui
Abbreviated transcription (Latin):
rurit. sic accipiamus ne tot eantis aper-¬
tissimis diuinaꝵ scriptura ꝯ testimoni¬
is quib docemur preter xp̃i societatem
que i ilso et cum illo fit cum sacram̃tis
eus imbuimur. et eius membris ĩcor¬
doramur uitam salutemq eternam
depisa hominem posse nimis ĩsipient
atq infeliciter reprignare iudicem᷑ Neq enim
alio sensu dictum ẽ ad romanos. per unum
hominem pecctum intrauit in inundum.
et per pecctum mors. atqz in om̃es homines
pertransiit. ꝙͣ illo quo dc̃m ẽ ad corinthios.
Per hominem mors et per hoĩem resurrec
tio mortuoꝵ. Sicut eram in adam omnes
moriunt᷑. sic et in xp̃o om̃es uiuificabunt᷑.
nemo quippe ambigit a cibi de corpore mor¬
tis dictum quoniam de resurrectione corpo¬
ris magna amplius intentione questio
uersabatut. et ĩdeo uidet᷑ ibi de peccato
tacusse quia non erat questio de iusticia.
Hic autẽ ad romanos utrumq posuit. et u¬
dauit. peccatum in adam. iusticiam ĩ xp̃o

Expanded text:
ntisque apertissimis divinarum Scripturarum testimoniis, quibus docemur praeter Christi societatem, quae in illo et cum illo fit, cum Sacramentis ejus imbuimur, et ejus membris incorporamur, vitam salutemque aeternam adipisci neminem posse, nimis insipienter atque infeliciter repugnare judicemur. Neque enim alio sensu dictum est ad Romanos, Per unum hominem peccatum in mundum intravit, et per peccatum mors; atque ita in omnes homines pertransiit: quam illo quo dictum est ad Corinthios, Per hominem mors, et per hominemtio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. nemo quippe ambigit hoc ibi de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis magna apostoli intentione quaestio uersabatur. et ideo uidetur ibi de peccato tacuisse, quia non erat quaestio de iustitia; hic autem ad Romanos utrumque posuit et udauit, peccatum in Adam, iustitiam in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
in ilso tempore sine xp̃o. alienati a
societate israel. et peregrini testamẽ¬
torum. et promissioris spem nõ ha¬
bentes. et sine deo in hoc mundo: nc̃
autem in xp̃o ihũ: qui aliquando e¬
natis longe facti estis prope in san¬
guine xp̃i. ip̃e ẽ enim pax nr̃a qui¬

Expanded text:
, illo tempore sine Christo, alienati a , illo tempore sine Christo, alienati a societate Israel, et peregrini testamentorum et promissionis, spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo: nunc autem in Christo Jesu, qui aliquando eratis longe, facti estis prope in sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
isticia. Sed conclusit scriptura oĩa
sub peccato: ut promissio ex fide ihũ
ip̃i daretur credentibris. Ad ephesios
etiam. et uos cum eẽtis motui delic¬
tis et peccntis urĩs in quib aliꝙͣdo
ambulastis secundum seculũ mnun¬
di huius. secundum principem pote¬
statis aeris spũs eius qui mĩc ope¬
ratur in filiis diffidentie. in quib et
ommes nos aliquando comiersati su¬
mꝰ in desideriis carnis nr̃e: facientes
uoluntatem carnis et affectionum.
et eramus naturaliter filii ire sicͭ
et ceteri. Deus autem qui diues est
in m̃ia: propter mustam dilectioriem
qua disexit nos. et cum eẽmꝰ mortui
peccatis cõruuificauit nos xp̃o cuius
gña sumus salui facti. et paulopost.
gratia in quit salui facti estis ꝑ fidẽ.
et hoc non ex uobis: sẽd dei donum ẽ
Non ex operibus ne forte quis extol¬
latur. ipius enim sumus fignientũ.
creati in xp̃o ihũ in operibus bonis que
preparauit deus ut in illis ambule¬
mꝰ. Et paulopost. qui eratis inquit¬

Expanded text:
. sed conclusit scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. Ad Ephesios etiam: et uos, cum essetis mortui delictis et peccatis uestris, in quibus aliquando ambulastis secundum saeculum mundi huius, secundum principem potestatis aeris, spiritus eius, qui nunc operatur in filiis diffidentiae, in quibus et nos omnes aliquando conuersati sumus in desideriis carnis nostrae, facientes uoluntatem carnis et affectionum, et eramus naturaliter filii irae sicut et ceteri; deus autem, qui diues est in misericordia, propter multam dilectionem, qua dilexit nos et, cum essemus mortui peccatis, conuiuificauit nos Christo, cuius gratia sumus salui facti. et paulo post: gratia, inquit, salui facti estis per fidem et hoc non ex uobis, sed dei donum est, non ex operibus, ne forte quis extollatur. ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Iesu in praeparavit Deus ut in illis ambulemus. Et paulo post: Qui eratis, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩd quod in me hĩtut peccatum. Scio
enim quia non habrtat in me. hoc ẽ
in carne mea bonum: uesse enim ad
iacet michi per ficere autem bonum
non inuenio. Non enim quõd uoło
faciobonuem: sed quod nolo malum
hoc ago. si autem quod nolo ego hoc
facio: iam non ego operor illud. sed
quõd habitat in me ꝑeccritum. Inue¬
mo ergo legem michi uolenti facere
bonum: quoniam michi malum ad¬
iacet: Con delector enim legi dei: se¬
cundum inceriorem hominem. Di¬
deo autem aliam segem ĩ membris
meis: repugnantem segi .s. mẽtiᷤ iee.

Expanded text:
id quod in me habitat peccatum. scio id quod in me habitat peccatum. scio enim quia non habitat in me, hoc est in carniacet mihi, perficere autem bonum non. non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. si autem quod nolo ego hoc facio, iam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. iunenio ergo legem nolenti mihi facere bonum. quoniam mihi malum adiacet. condelector enim legi dei secun d um interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi menti
Abbreviated transcription (Latin):
tempore ut fit lustus et iustificans
cum qui ex fide ẽ ihũ. Item alioloco:
ei qui operatur inquit merces nõ im¬
putatur secundum gr̃am: sed scd̾m
deb̾itum. Ei uero qui non operatur
credit autem in eum qui iustificat
impium deputatur fides ad iusti¬
ciam. Sicut et dauid dicit Reatitu¬
dinem hominis cui deus accepto fert
iusticiam sine operibus. Beati quoꝵ
remisse sunt iniquitates: et quorũ
tecta sunt peccata. Beatus uir cui
non imputauit dñs pc̃cm. Item pau¬
issi: sed et propter nos quibus depu¬
tabitur credentibrs in eum qui exci
emm xp̃us inquit cum infirim ẽẽ¬
mus adhuc iuixta terpris pro im¬
piis mortuus ẽ. et alibi. Scimus ĩ¬
quit quia ler spiritalio ẽ: ego autẽ
carnalis sum uenundatus sub pec¬
cato. quod enim operor ignoro. non
enim quod uolo hoc ago: s quod odi
illud facio. Si autem quod nolo hoc
facio: consentio legi qm bona. Nunc
autem iam non ego operor issud: s

Expanded text:
tempore, ut sit iustus et iustificans tempore, ut sit iustus et iustificans eum, qui ex fide est Iesu. item alio loco: ei qui operatur, inquit, merces non inputatur secundum gratiam, sed secundum debitum; ei uero qui non operatur. credit autem in eum qui iustificat impium, deputatur fides ad iustitiam. sicut et Dauid dicit beatitudinem hominis, cui deus accepto fert iustitiam sine operibus: \'beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. beatus uir, cui non inputauit dominus peccatum\'. item pauilli, sed et propter nos, quibus deputabitur credentibus in eum, qui excienim Christus, inquit, cum infirmi essemus adhuc, iuxta tempus pro impiis mortuus est. et alibi: scimus, inquit, quia lex spiritalis est; ego autem carnalis sum, uenundatus sub peccato. quod enim operor, ignoro; non enim quod uolo, hoc ago, sed quod odi, illudfaeio. si autem quod nolo, hoc facio, consentio legi, quoniam bona. nunc autem iam non ego operor illud, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Item alio loco. in hoc inquit manifestus
ẽ filius dei: ut soluat opera diaboli. Nõ
ergo pertinebunt paruuli ad grãm ma¬
infestationis filn dei. si non in eis sol¬
uet opera diabosi. Iam nunc actende ĩ
hanc rem pauli apostoli testimonia.tan¬
to utiq plura quanto plures epistolas
scripfit: et quanto diligentius curauit
commendare gratiam dei aduersus
eos qui operibus gloriabantur. atq
ignorantes dei iusticiam. et fuam iusti¬
ciam uolentes constituere iusticie dei
non erant subretti. In epistola ad roma¬
nos. Iusticia inquit dei in homines qui
crẽdunt. Non enĩ ẽ distinctio: om̃es em̃
peccauerunt et egent gloria dei. iusti¬
ficati gratis per grãm ip̃ius. per redem¬
ptionem que ẽ in xp̃o ihũ: quem propo¬
suit deus propiciatorium per fidem in
sanguine istius ad osterisionem iusti¬
cie eius propter propositum preceden¬
tium peccatorum in dei patientiam.
ad ostendendam iusticiam ip̃ius ĩ hoc

Expanded text:
item alio loco: in hoc, inquit, manifestatus item alio loco: in hoc, inquit, manifestatus est filius dei, ut soluat opera diaboli. non ergo pertinebunt paruuli ad gratiam manifestationis filii dei, si non in eis soluet opera diaboli. Iam nunc adtende in hanc rem Pauli apostoli testimonia tanto utique plura, quanto plures epistolas scripsit et quanto diligentius curauit commendare gratiam dei aduersus eos, qui operibus gloriabantur atque ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non erant subditi. in epistola ad Romanos: iustitia, inquit, dei in omnes qui credunt; non enim est distinctio. omnes enim peccauerunt et egent gloriam dei, iustificati gratis per gratiam ipsius per redemptionem, quae est in Christo Iesu, quem proposuit deus propitiatorium per fidem in sanguine ipsius ad ostensionem iustitiae eius propter propositum praecedentium peccatorum in dei patientia, ad ostendendam iustitiam ipsius in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
per adoptionem populo dei fuerint so¬
ciati tenentes xp̃m passum iustũ pro
iniustis ut eos adducat ad deum. Ex
epistosa etiam iohannis hec micħi oc¬
necessaria. Quõd si in lumine inquit
ambulauerimus sicut et ip̃e ẽ ĩ lũe.
societatem hẽmus in inuicem : et san¬
gius ihũ filii eius purgabit nos ab
omni delicto. Item alio loco. si testimo¬
mum inquit hominim accipimꝰ. te¬
stimonium dei maius ẽ: quia hoc ẽ
testimonium dei. qui crediderit in fi¬
lium dei: habet testimorium ĩ semet
ip̃o. Qui non credĩderit deo mendacẽ
facit eum: quia non credidit in testimo¬
mum quod testi ficatus ẽ de filio suo. et
hoc est testimonium: quia uitam et̾nam
dẽdit nobis deus. et hec uita in filio eiꝰ.
Quihabet filium hẽt uitam. qui nõ hẽt
filium uitam non hẽt. Non solum igit
regnum celorum s nec uitam paruuli
habebunt: si filium dei non hẽbunt quẽ
nisi per baptismum eius hẽre ñ possunt.

Expanded text:
per adoptionem populo dei fuerint soper adoptionem populo dei fuerint sociati tenentes Christum passum iustum pro iniustis, ut eos adducat ad deum. Ex epistola etiam Iohannis haec mihi ocuisa sunt. quodsi in lumine, inquit, ambulauerimus, sicut et ipse est in lumine. societatem habemus in inuicem et sanguis Iesu filii eius purgabit nos ab omni delicto. item alio loco: si testimonium, inquit, hominum accipimus, testimonium dei maius est, quia hoc est testimonium dei. qui crediderit in filium dei, habet testimonium in semet ipso. qui non crediderit deo, mendacem facit eum, quia non credidit in testimonium, quod testificatus est de filio suo. et hoc est testimonium, quia uitam aeternam dedit nobis deus, et haec uita in filio eius est. qui habet filium, habet uitam; qui non habet filium, non uitam habet. non solum igitur regnum caelorum, sed nec uitam paruuli habebunt, si filium non habebunt, quem nisi per baptismum eius habere non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sereditatem immortalem. et inconta¬
miatam. florentem. seruatam ĩ celis
robis qui in ueritate dei conuer samini
per fidem in salutem paratam palam
fieri in tempore nouissimo. et paulo
post. Inueniamim inquit in laudem
t honorem ihũ xp̃i quem ignoraba¬
tis ĩquem mõdo non uidentes creditis:
quem cum uideritis exultabitis gau¬
dio menarrabili. et horiorato gaudio
percipientes testamentum fidei salu¬
tem ammarum ur̃arum. Item alioso¬
co. uos autem inquit genus electum.
regale sacerdotium. geris sancta. po¬
pusus in ãdoptione. ut uirtutes emũ¬
ciemus eius qrui uos de teriebris uoça¬
uit in admirabile lumen suũ. Et itm¬
rp̃us inquit pro peccatis nr̃is passus
ẽ. iustus pro iniustis: ut nos adducat
ad deum. Item cum commemorasset ĩ
archa noe octo homines saluos factos.
sic et uos inquit simili forma baptis¬
ma saluos facit. Ab hac ergo salute ⁊
lumme alien sunt paruuli. et in per¬
ditiorie ac tenebris remanebunt. nisi

Expanded text:
hereditatem inmortalem et intahereditatem inmortalem et intaminatam, florentem, seruatam in caelis uobis, qui in ueritate dei conuersamini per fidem in salutem paratam palam fieri in tempore nouissimo. et paulo post: inueniamini, inquit, in laudem et honorem Iesu Christi, quem ignorabatis, in quem modo non uidentes creditis, quem cum uideritis exultabitis gaudio inenarrabili et honorato gaudio percipientes testamentum fidei, salutem animarum uestrarum. item alio loco: uos auteminquit, genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptione, ut uirtutes enuntietis eius qui uos de tenebris uoeauit incipiunt admirabile lumen suum.etiterum:Christusinquit, pro peccatis nostris passus est, iustus pro iniustis, ut nos adducat ad deum. item cum commemorasset in arca Noe octo homines saluos factos: sic et uos, inquit, simili forma baptisma saluos facit.fab hac ergo salute et lumine alieni sunt paruuli et in perditione ac tenebris remanebunt, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
omni creature. et qui credrderit et
baptizatus fuerit saluus erit. Qui
uero non credĩderit condempnabit᷑.
Quis autem nesciat credere ẽẽ infan¬
tibus baptizari. non credere aũt non
Gaptizari. Ex iohannis autem euan¬
gesio quamius iam nõmissa posuinꝰ
atende etiam ista. Iohannes bapt̃a
& illo. ecce agnuis dei. ecce qui tossit
peccatu mundi. et ip̃e de se rp̃o. qui de
ouibus meis sunt uocem meam au¬
diunt: et ego noui illas et secuntur me
ego uitam eternam do issis. et nõ ꝑibũt
inctermim. Quia ergo de ouib̾ meis
non ẽẽ incipiunt pariuili nisi ꝑ bap¬
tismum. profecto si hoc non accipiunt
perib̾unt. Uitam enim eternam quã
uis dabit ouibus non hẽbunt. Item
ailioloco. Ego sum uia. ueritas. ⁊ uita.
nemo uenit ad patrem nisi per me.
hanc doctrmam suscipientes apostoli
uide quanta contestatione declarerit.
petrus in prima epistola. benedictus
sue. qui regenerauit nos in spẽ uite
eterne per resurrectionem ihũ xp̃i ĩ

Expanded text:
 qui crediderit et baptizatus fuerit, saluus erit; qui uero non crediderit, condemnabitur. quis autem nesciat credere esse infantibus baptizari, non credere autem non baptizari? ex Iohannis autem euangelio quamuis iam nonnulla posuerimus adtende etiam ista. Iohannes Baptista de illo: cccc agnus dei, ecce qui tollit peccata mundi; et ipse de se ipso: qui de ouibus meis sunt uocem meam audiunt, et ego noni illas et secuntur me; et ego uitam aeternam do illis et non peribunt in aeternum. quia ergo de ouibus eius non esse incipiunt paruuli nisi per baptismum, profecto, si hoc non accipiunt. peribunt; uitam enim aeternam, quam suis dabit ouibus, non habebunt. item alio loco: ego sum uia, ueritas et uita; nemo uenit ad patrem nisi per me. Hanc doctrinam suscipientes apostoli uide quanta contestatione declarent. Petrus in prima epistola: benedictus sericordiae suae qui regenerauit nos in spem uitac aeternae per resurrectionem Iesu Christi, in
Abbreviated transcription (Latin):
demptionem in remissione peccatorũ
et alio loco. et estis inquit illo repleti
qui ẽ caput omnis principatus et
potestatis in quo etiam cirtũcisi estiᷤᷤ.
crtũcisione non mamifacta in expo¬
liatione corporis carnis ĩ circũtisiõe

Expanded text:
demptionem in remissione peccatorum demptionem in remissione peccatorum . Et alio loco: Et estis, inquit, in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis: in quo etiam circumcisi estis circumcisione non manufacta, in exspoliatione corporis carnis, in circumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
carne sua legem mandatorũ decre¬
tis euacuans. ut duos conderet ĩ se.
unum nouum hominem faciens pa¬
cem et cominutans utrosq in uno
corpore deo per crucem. Interficiẽs
mimicitias in semet ip̃o. et ueniens
euangelizauit pacem uobis qui e¬
ratis longe et pacem his qui prope.
quia per ip̃m hẽmus accessum am¬
bo in uno xp̃o ad patrem. Itẽ alibi.
sicut ẽ ueritas in ihrĩ: deponere uos
secundum priorem conuersationem
ueterem horminem eum qui corrũ¬
pieur secuñdum concupiscentias
deceptionis. Renoriamini autẽ spũ
mentis ur̃ẽ: et induite nouũ homi¬
nem cum qrui secundum deũ creatꝰ
ẽ in iusticia et sanctitate ueritatis.
Et alibi. nolite contristare spm̃ sc̃m dei
in quo signati estis in diem redempti¬
onis. Ad colossenses etiam ita loquit᷑.
Gratias agentes patri: idoneos facien¬
ti nos in partem sortis sarictorũ in lu-¬
mine. qui eriprut nos de potestate te¬
nebrarum: et transtulit in regnum
filii caritatis sue. in quo habemus re¬

Expanded text:
carne sua legem mandatorum decretis euacuansut duos conderet in se in unum nouum hominem faciens pacem et commutaret utrosque in uno corpore deo per crucem, interficiens inimicitias in semet ipso. et ueniens euangelizauit pacem uobis, qui eratis longe, et pacem his, qui prope, quia per ipsum habemus accessum ambo in uno spiritu adpatrem. item alibi: sicut est ueritas in Iesu, deponere uos secundum priorem conuersationem ueterem hominem, eum qui corrumpitur secundum concupiscentias deceptionis; renouamini autem spiritu mentis uestrae et induite noum hominem, eum qui secundum deum creatus est in iuEt alibi: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in diem redemptionis . 47. Ad Colossenses etiam ita loquitur: Gratias agentes Patri idoneos facienti nos in partem sortis sanctorum in lumine, qui eripuit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum Filii charitatis suae, in quo habemus re
Abbreviated transcription (Latin):
pertment. inter homines mortui fũt
pio quibus isse mortuus ẽ. nec ab eo
reconciliari et saluari possunt: infi
dmissa non reputet delicta eorum.
Itm ad gasathas. gratia uobrs et pax
adco patre et domino ihũ xp̃o: qui
dedit semetipm pro peccatis nr̃is ut
ameret nos de presenti seculo mali¬
gno. Et alio loco. lex transgressionis
gnitia propoĩta est. donec ueniret
semen cui promissum ẽ dispositum
rer angesos in mami mẽdiatoris. me

Expanded text:
pertinent, inter homines mortuos sunt, pertinent, inter homines mortuos sunt, pro quibus ille mortuus est, nec ab eo reconciliari et saluari possunt, nisi dimissa non reputet delicta eorum. Item ad Galatas: gratia uobis et pax a deo patre et domino Iesu Christo, qui dedit semet ipsum pro peccatis nostris, ut eximeret nos de praesenti saeculo maligno. et alio loco: lex transgressionis gratia proposita est, donec uenirct semen cui promissum est, dispositum per angelos in manu
Abbreviated transcription (Latin):
a modo neminem nouimus scdm
carnem: et si noueramus secundũ
carnem xp̃m: sed ninc iam nõ noui¬
mus. Si qua igitur in xp̃o noua cre¬
atur: uetera transierunt. ecce facta
sunt noua. omnia autem ex deo qui
recorciliauit nos sibi per xp̃m. et
dedit nobis ministerium reconcili¬
ationis. quemãdmõdum. quia deus
erat in xp̃o mundum reconcilians
sibi non reputans illis delicta eoꝵ
et ponens in nob̾is uerbum reconci¬
liationis. Pro xp̃o ergo legatione fũ¬
gimur: tanquam deo exhortante ꝑ
nos. ob̾secmamus pro xp̃o reconcilia¬
ri deo. eum qui non nouerat peccatum
pro nobis pecoatum fecit. ut nos sim
iusticia dei i ip̃o. Cooperantes aũt
et iegamus ne in uacuum gratiam
dei suscipiatis. Dicit enim tempore
icteptabiłi exaudiui te: et in die sa¬
sutis adiuui te. Ecce nunc tempus
acceptabile. ecce minc dres salutis.
Dhanc reconciliationem et salutẽ
si non pertinent pariuili quid eos
querit ad baptismmum xp̃i : si autem

Expanded text:
amodo neminem nouimus secundum amodo neminem nouimus secundum carnem et, si noueramus secundum carnem Christum, sed nunc iam non nouimus. si qua igitur in Christo, noua creatura; uetera transierunt, ecce facta sunt noua. omnia autem ex deo, qui reconciliauit nos sibi per Christum et dedit nobis ministerium reconciliationis. quemadmodum? quia deus erat in Christo mundum reconcilians sibi. non reputans illis delicta eorum et ponens in nobis uerbum reconciliationis. pro Christo ergo legatione fungimur tamquam deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo reconciliari deo. eum qui non nouerat peccatum pro nobis peccatum fecit, ut nos simus iustitia dei in ipso. cooperantes autem et rogamus, ne in uacuum gratiam dei suscipiatis. dicit enim: tempore aceeptabili exaudiui te et in die salutis adiuui te. ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. ad hanc reconciliationem et salutem si non pertinent paruuli, quis eos quaerit ad baptismum Christi ? si autem
Abbreviated transcription (Latin):
quis me liberabit de corpore mortis
huius. gratia dei per ih̃m xp̃m do¬
minum nr̃m. Dicunt qui possunt ho¬
nimem nasci nisi in corpore mortis hu¬
ius: ut possint etiam dicere non ei ne¬
cessariam grãm dei per ihm xp̃m. qui
liberetur de corpore mortis huiꝰ. Iten
paulo post. Quod enim impossibile
erat segi in quo infirmabatur ꝑ car¬
nem: deus filium suum misit in si¬
misitudine carnris peccati. et de pcc̃o
dampnauit peccatum in carne. Di¬
cant qui audent oportuisse nasci xͣ
in simisitudine oarnis peccati nͥ nos
nati ẽẽmus in carne peccati. Item
ad corinthios. tradidi enim uobis
in primis inquit quod et accepi: qr
xpũs mortuus ẽ pro peccatis nr̃is
secuñdum sceipturas. Item ad eosdẽ
corinthios in secunda: caritas enim
xp̃i compessit nos: iudicantes hoc.
ꝯuoniam unus pro omnibus mortuᷤ
ẽ. Ergo omnes mortui sunt: et pro
ominib mortuus. ut qui uiuũt iã
non sibi uiuant. sed ei qui pro iĩs
mortuus ẽ et resurrerit. Itaq nos

Expanded text:
liberabit de corpore mortis huius? gratia dei per Iesum Christum dominum nostrum. dicant qui possunt hominem nasci nisi in corpore mortis huius, ut possint etiam dicere non ei necessariam gratiam dei per Iesum Christum, qua liberetur de corpore mortis huius. item paulo post: quod enim inpossibile erat legis, in quo infirmabatur per carnem, deus filium suum misit in similitudine carnis peccati et de peccato damnauit peccatum in carne. dicant qui audent oportuisse nasci Christum in similitudine carnis peccati, nisi nos nati essemus in carne peccati. Item ad Corinthios: tradidi enim uobis in primis, inquit, quod et accepi, quia Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum scripturas. item ad eosdem Corinthios in secunda: caritas enim Christi conpellit nos iudicantes hoc, quoniam unus pro omnibus mortuus est; ergo omnes mortui sunt et pro omnibus mortuus est, ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. itaque nos
Abbreviated transcription (Latin):
aplũs cum illud peccatum ac mortẽ
ꝯmemoraret que ab uno in omnes ꝓ¬
pagatione transisset: eum pͥncipem
posuit. a quo propagatio gen̾is hũãi
sumpsit exordium. Imitant᷑ quidem
adam: ꝯuot quot per mnobedrentiam
transgrẽdiuntur mandatum dei.S
aliud ẽ quod exemplum ẽ uolintate
peccantibrs: aliud quodorigo ẽ cum
peccuto nascentibus. Nam et xp̃mi
mitantur sancti eius: ad sequendam
iusticiam. unde et idem aplũs ait. I¬
mitatores mei estote sicut et ego xp̃i.
Sed preter hanc iuitationem gratie
eius. illummationem. iustificatioriẽ

Expanded text:
apostolus cum illud peccatum ac mortem apostolus cum illud peccatum ac mortem commemoraret, quae ab uno in omnes propagatione transisset, eum principem posuit, a quo propagatio generis humani sumpsit exordium. Imitantur quidem Adam, quotquot per inoboedientiam transgrediuntur mandatum dei; sed aliud est quod exemplum est uoluntate peccantibus, aliud quod origo est cum peccato nascentibus. nam et Christum imitantur sancti eius ad sequendam iustitiam. unde et idem apostolus dicit: imitatores mei estote sicut et ego Christi. sed praeter hanc imitationem gratia eius inlu