comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fructu st̃. Nã & ille uidentes ser-¬
uantib legẽ dei repositã esse.
m̃cedem glorie: conseruari earũ
ab angłis habitacła sibi autẽ dis¬
simulationis. & contumacie sup¬
plicia futura. et pudorẽ. x confu¬
sionẽ: ut intuentes gloriã altis¬
simi. erubescant in eius conspec-¬
tũ uenire. cuiꝰ mandata teme-¬
rauerint. Sic̃ enĩ preuaricatio
adȩ. ita & confusio: qm̃ sic̃ ille ꝑ
incuriã mandatoꝵ celestiũ lap¬
sus ẽ. & pudore se ꝓlapsionis abs¬
condit. fulgorẽ diuine p̾sentie.
uerecundia peccatricis consci¬
entie subire non ausus: ita et
anime peccatoꝵ ubrantis lumi¬
nis eius splendorẽ non sustine-¬
bunt: quo teste se reminiscent᷑
ꝑ ordinẽ quẽdã digesta leticia.¬
Primũ qͦd uicerint carne̾: nec
illecebris eiꝰ inflexe sint. Deinde.
qͦd ꝓ precio sedulitatis. & innocẽ¬
tie sue securitate potiant᷑. nec
qͥbusdã sic̃ impioꝵ aĩe errorib

Expanded text:
fructu sunt. Nam et illae videntes serfructu sunt. Nam et illae videntes servantibus legem Dei repositam esse mercedem gloriae, conservari earum ab Angelis habitacula, sibi autem dissimulationis et contumaciae supplicia futura, et pudorem et confusionem; ut intuentes gloriam Altissimi, erubescant in ejus conspectum venire, cujus mandata temeraverint. Sicut enim praevaricatio Adae, ita et confusio; quoniam sicut ille per incuriam mandatorum coelestium lapsus est, et pudore se prolapsionis abscondit, fulgorem divinae praesentiae verecundia peccatricis conscientiae subire non ausus: ita et animae peccatorum vibrantis luminis ejus splendorem non sustinebunt, quo teste se reminiscentur m ordines quibus digesta eriPrimum, quod vicerint carnem, nec illecebris ejus inflexae sint. Deinde, quod pro pretio sedulitatis et innocentiae suae, securitate potiantur, nec quibusdam sicut impiorum animae erroribus
Abbreviated transcription (Latin):
le humane. eoquod iusti qͥ preces¬
ser̃t. uideant᷑ usq ad udicii diẽ.
ꝑplurimũ scilicet temporis. debi¬
ta sibi remuneratione fraudari.
Corone enĩ dies expectat᷑ ab om̃i¬
b: ut intra eũ diẽ. & uicti erubeᷤ¬
cant. et uictores palmã adipis-¬
cant᷑ uictorie. Illud qͦ ñ reliquit
occultũ: eoqͦd suꝑiores uideantur
qͥ ante generati sunt. infirmiores
qui postea. Comparauit utero
mulieris partus huiꝰ seculi: quoni¬
ã fortiores sunt qͥ in uiuentute
uirtutis nati sunt: inferiores qui¬
in tẽpore senectutis. Defecit enĩ
multitudine generationis hoc se-¬
culũ tãquã uulua generantis: et
tãquã senescens creat᷑a. robur ui-¬
uentutis sue. uelut marcenti iam
uiriũ suarũ uigore deponit. Er
go dũ expectatur plenitudo tẽ¬
poris. expectant anime remune¬
rationem debitam. Alias mance
pena: alias gła. & tam̃ nec ill
interĩ sine inuiria: nec iste sine

Expanded text:
lae humanae, eo quod justi qui praeceslae humanae, eo quod justi qui praecesserunt, videantur usque ad judicii diem, per plurimum scilicet temporis, debita sibi remuneratione fraudari, Coronae enim dies exspectatur ab omnibus; ut intra eum diem et victi erubescant, et victores palmam adipiscantur victoriae. Illud quoque non reliquit occultum eo quod superiores videantur qui ante generati sunt, infirmiores qui postea. Comparavit enim utero mulieris partus hujus saeculi ; quoniam fortiores sunt qui in juventute virtutis nati sunt, infirmiores qui tempore senectutis. Defecit enim multitudine generationis hoc saeculum tamquam vulva generantis, et tamquam senescens creatura robur juventutis suae, velut marcenti jam virium suarum vigore, deponit. 47. Ergo dum exspectatur plenitudo temporis, exspectant animae remunerationem debitam. Alias manet poena, alias gloria; et tamen nec illae interim sine injuria, nec istae sine
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: & reuelabit᷑ altissimꝰ suꝑ sedẽ iudicii
Hȩ sunt habitationes de qͥb dicit
dñs. multas mansiones ẽẽ apud pa¬
trẽ suũ: quas sius ꝑgens ad patrẽ
discipulis p̃pararet. S esore usus
sũ script᷑is: ut cognoscant gentileᷤᷤ.
ea qͣ in philosophie libris mirant᷑.
translata de nostris. Atq utinã
ñ suꝑflua his & inutilia miscuis¬
sent: ut dicerent animas homi¬
nũ parit̾ ac bestiarũ esse cõmu¬
nes. earũq sũmum premiũ. si
magnoꝵ philosophoꝵ anime. in
apes. aut luscinias demigrarent:
ut qui ante. hominũ genus ser¬
mone pauissent. postea mellis
dulcedine. aut cantꝰ suauitate
mulcerent. Satis fuerat dixisse
illis. qͦd liberate aĩe de corporib
aiden peterent. idẽ locũ qͥ non ui¬
ĩ deret᷑. quẽ locũ latine infernum
dicimus. Deniq & scrit᷑a. habita¬
cula illa animarũ. promtuaria
nuncupauit: que occurrens qͤre¬

Expanded text:
sunt, et revelabitur Altissimus super sedem judiciisunt, et revelabitur Altissimus super sedem judiciie sunt habitationes de quibus dicit Dominus, multas mansiones esse apud Patrem suum, quas suis, pergens ad Patrem, discipulis praepararet . Sed Esdrae usus sum scriptis, ut cognoscant gentiles, ea quae in Philosophiae libris 408 mirantur, translata de nostris. Atque utinam non superflua his et inutilia miscuissent; ut dicerent animas hominum pariter ac bestiarum esse communes, earumque summum praemium, si magnorum philosophorum animae in apes aut luscinias demigrarent; ut qui ante hominum genus sermone pavissent, postea mellis dulcedine, aut cantus suavitate mulcerent. Satis fuerat dixisse illis quod liberatae animae de corporibus αἴδην peterent, id est, locum qui non videretur, quem locum latine infernum dicimus. 46. Denique et Scriptura habitacula illa animarum promptuaria nuncupavit : quae occurrens quere
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uides eã. unde ueniat aut quo
uadat. Est & in te: et cũ dõ. Deni¬
q cor regis in manu dei: & ab
eo regitur & gub̾natur. Cor re¬
plet᷑ mente. quia mens aĩe prin-¬
cipale ẽ: & uirtus anime ẽ. Non
eam uirtutẽ dico. qͦ in lacertis.
s q̃ in consiliis: tẽꝑantia. pietate.
atq iusticia ẽ. Si cor hõis in ma¬
nu oĩ: multomagis. anima. Si
anima in manu dei ẽ. ñ utiq a-¬
numa nr̃a sepulchro simul cum
corpore includit᷑. nec bustotene¬
tͦ s quiete pia fũgit᷑. Et ido hõies
frustra preciosa struunt sepul¬
era: quasi ea anime ñ soliꝰ corpo¬
nis receptacula sint. Animarũ
autẽ suꝑiora ẽe̾ habitacła: scrip¬
te testimoniis ualde ꝓbat᷑. Si qui-¬
dẽ & in esdre libris legimꝰ quia
cũ uenerit uidicii dies. reddet.
defunctoꝵ corpora terra: & pul.¬
uis reodet ea que in tumulis re¬
qͥescũt. reliquias mortuoꝵ. Et
habita cula inqͥt reodent a¬
nimas q̃  his commendate

Expanded text:
non vides eam unde veniat, aut quo non vides eam unde veniat, aut quo vadat. Est enim in te, et est cum Deo. Denique cor regis in manu Domini, et ab eo regitur et gubernatur. Cor repletur mente, quia mens animae principale est, et virtus animae. Non eam virtutem dico quae in lacertis, sed quae in consiliis, temperantia, pietate, atque justitia est. Si cor hominis in manu Domini, multo magis anima. Si anima in manu Dei est, non utique anima nostra sepulcro simul cum corpore includitur, nec busto tenetur: sed quiete pia fungitur. Et ideo homines frustra pretiosa struunt sepulcra, quasi eae animae, et non solius corporis receptacula sint. 45. Animarum autem superiora esse habitacula Scripturae testimoniis valde probatur. Siquidem et in Esdrae libris legimus: Quia cum venerit judicii dies, reddet terra defunctorum corpora, et pulvis reddet eas quae in tumulis requiescunt, reliquias mortuorum. Et habitacula, inquit, reddent animas quae his commendatae
Abbreviated transcription (Latin):
ait dñs. Potestatẽ habeo ponen¬
di animã meã: & potestatem ha¬
beo iterũ sum̃di eam. Uides igit᷑
qͥa ñ moritur cũ corpore. que et
ponit᷑ & resumit᷑. & in manꝰ dei
patris cõmendat᷑: S forte di cas
speciale ẽẽ. qͦd xp̃i est. Ꝙ quãuis
ille que st̃ hominis susceꝑit: tam̃
qͥ alteriꝰ ẽ cause & istud astruere
ne tempꝰ teramꝰ. audi dicentem.
Quis scit. an nocte hac a te anima¬
tua reposcat᷑: Nũquid dixit mo¬
riat᷑ in te anima tua: S repos¬
caturate. Que data ẽ reposcitur
uel repetunt a te. Repetitur enĩ
anima ñ interimit᷑. Que repetit᷑
manet: qͦd int̾imitur ñ manet.
Quom enĩ interunitur de qua¬
dũ quẽquã qͥ potest corpꝰ occide¬
rezanimam autẽ ñ potest: De
qua dixit ꝓpheta. anima mea
in manib meis semꝑ. Semꝑ inqͥt:
ñ in tempore. Et tu cõmenda a¬
nimã tuam in manꝰ dñi ñ solũ
cũ recedit e corpore. s etiã cũ ẽ
in corpore. est ĩmanib dñi: quia

Expanded text:
nus: Potestatem habeo ponendi animam meam; et potestatem habeo iterum sumendi eam . Vides igitur quia non moritur cum corpore, quae et ponitur et resumitur, et in manus Dei Patris commendatur. Sed forte dicas speciale esse quod Christi est, et quamvis ille quae sunt hominis susceperit, tamen quia alterius est causae et istud astruere, ne tempus teramus, audi dicentem: Quid scis an nocte hac a te tua anima reposcatur ? Numquid dixit: Moriatur in te anima tua? Non; sed, reposcatur a te. Quae data est, reposcitur, vel repetunt a te. Repetitur enim anima, non interimitur. Quae repetitur, manet: quae interimitur, non manet. Quomodo enim interimitur, de quadum quemquam qui potest corpus occidere, animam autem non potest ? De qua dicit propheta: Anima mea in manibus tuis semper . Semper, inquit, non in tempore. 44. Et tu commenda animam tuam in manus Domini: non solum cum recedit e corpore, sed etiam cum est in corpore, est in manibus Domini; quia
Abbreviated transcription (Latin):
& mortalia derelinquit. fitq il¬
lius similis quod desiderat. & in
quo uuit. & pascit᷑. Ꝙ qͥa immor¬
tali intendit: non ẽ ipsa morta¬
lis. Que enĩ peccat morit᷑: ñ utiq
aliqͣ sui dissolutione: s merito mo¬
ritur dõ: quia uiuit peecato.Er¬
go q̃ ñ peccat non morit᷑. qͥa ma¬
net in substantia sui: manet in
uirtute & gła. Nã quomodo sub¬
stantia eiꝰ interire potest: cum
utiq anima sit. que uitã infun¬
dit: Et cui aĩa infundit᷑. uita
infunditur. A quo anima disce
dit: morit᷑. Anima ergo uita ẽ.
Quomodo potest mortem reciꝑe:
cũ sit contrariaͦ Sic̃ enĩ nix calorẽ
ñ recipit. nã statĩ soluitur: & lux
non recipit tenebras. nã statĩ dis¬
cutit: infuso enĩ lumine. tenebra¬
rũ horror aufert᷑: & sic̃ ad moto
igne. niuiũ rigor desinit: ita et
anima q̃ uitã creat mortẽ non
recipit. & ñ morit᷑. Anima autẽ
mortẽ non recipit. Anima gͦ ñ

Expanded text:
et mortalia derelinquit, fitque ilet mortalia derelinquit, fitque illius similis quod desiderat, in quo vivit et pascitur; et quia immortali intendit, non est ipsa mortalis. Quae enim peccat, moritur; non utique aliqua sui dissolutione, sed merito moritur Deo, quia vivit peccato. Ergo quae non peccat, non moritur; quia manet in substantia sui, manet in virtute et gloria. 42. Nam quomodo substantia ejus interire potest, cum utique anima sit quae vitam infundit? Et cui anima infunditur, vita infunditur: a quo anima discedit, vita discedit. Anima ergo vita est. Quomodo enim potest mortem recipere, cum sit contraria? Sicut enim nix calorem non recipit, 407 nam statim solvitur: et lux non recipit tenebras, nam statim discutit infuso enim lumine, tenebrarum horror aufertur, sicut admoto igne, nivium rigor desinit, ita et anima quae vitam creat, mortem non recipit, et non moritur: anima autem mortem non recipit; anima ergo non
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: qͥa corda tẽptantur: impe¬
diuntur cogitationes. q̃ impe¬
diunt᷑ uisu: impediuntur audi¬
tu. odore: tactu. sapore. Non seqͣ¬
mͦ illecebrosa & seductoria: s se¬
quam᷑ illud qͦd bonũ est. Illi ad¬
hereamꝰ: illud imitem᷑: illuis p̾sen¬
tia. illiꝰ cõmunicatio. nos meliorẽ
faciat. Mores nr̃os coloret: illuᷤ¬
nos quedã nos societas informet.
Qui enĩ bono adheret. assumit
inde qͦd bonũ ẽ: quia scriptũ ẽ.
Cũ sc̃o sc̃s eris. & cũ electo elec¬
tus eris. & cũ ꝑu̾so subuersus eriᷤ:
et cũ innocente innocens eris.
Assiduitate enĩ atq imitatione:
q̃dam similitudinis imago for¬
matur. Ideoq addidit. Qm̃ tu il¬
luminas lucernã meã dñe. Qẽnĩ
qͥ appropinquat lumini. citiꝰ il¬
luminatur: & plus in eo splendor
et̾ni luminis refulget eꝑrimo.
Ergo anima q̃ adheret illi inui¬
sibili bono dõ atq unmortali. et
ipsa corporea hec fugit. & t̾rena.

Expanded text:
dunt; quia corda tentantur, impedunt; quia corda tentantur, impediuntur cogitationes, quae impediuntur visu, impediuntur auditu, odore, tactu, sapore. Non sequamur illecebrosa et seductoria: sed sequamur illud quod bonum est, illi adhaereamus, illud imitemur, illius praesentia, illius communicatio nos meliores faciat, mores nostros coloret, illius quaedam nos societas informet. Qui enim bono adhaeret, assumit inde quod bonum est; quia scriptum est: Cum sancto sanctus eris et cum electo electus eris, et cum perverso perversus eris, et cum innocente innocens eris : assiduitate enim atque imitatione quaedam similitudinis imago formatur. Ideoque addidit: Quoniam tu illuminas lucernam meam, Domine . Etenim qui appropinquat lumini, citius illuminatur, et plus in eo splendor aeterni luminis refulget e proximo. Ergo anima quae adhaeret illi invisibili bono Deo, atque immortali, et ipsa corporea haec fugit, et terrena,
Abbreviated transcription (Latin):
illudit᷑. x sapor eiꝰ deceptio est.
Deniq ñ ociose dictũ est. Oculi
tui recta uideant: & lingua tua
ne loquat᷑ ꝑuersa. Quod ñ esset
dictum: nͥ frequent̾ errarent.
Uidisti meretricẽ. captus es uul¬
tu eiꝰ. & forma decoram putasti.
Errauert ocłi tui: ꝑuersa uide¬
rt̃: alia nunciauerunt. Hã si ue¬
re udissent. uidissent deformẽ me¬
retricis affectũ: inhorrentẽ ꝓcatiã:
indecentẽ impudicitiã: marcentiᷤᷤ
libidinis tetram colliuonẽ: animi
uulnera: conscientie cicatrices.
Qui uidebit inqͥt mulierẽ ad
concupiscendũ eam. Uides quod
iste falsũ quesiuit: qͥ ñ ueritatẽ
s adulterium requisiuit. Uidere
enĩ quesiuit ut concupisceret:
non ut uerũ cognosceret. Er¬
rat igitur ocłs: ubi errat affectꝰ.
animas capit. Deceptio auditꝰ.
Deniq multo blandimento ser¬
monis. mulier fornicaria sepe uiue¬
nis cor. seduxit: decepit. illusit
retib. his que decipiunt & illu¬

Expanded text:
illuditur: et sapor ejus deceptio est. illuditur: et sapor ejus deceptio est. Denique non otiose dictum est: Oculi tui recta videant . Et: lingua tua non loquatur perversa . Quod non esset dictum, nisi frequenter errarent. Vidisti meretricem, captus es vultu ejus, et forma decoram putasti: erraverunt oculi tui, perversa viderunt, alia nuntiaverunt. Nam si vere vidissent, vidissent deformem meretricis affectum, inhorrentem procaciam, indecentem impudicitiam, marcentes libidines, tetram colluvionem, animae vulnera, conscientiae cicatrices. Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum eam . Vides quod iste falsum quaesivit, qui non veritatem, sed adulterium requisivit. Videre enim quaesivit ut concupisceret, non ut verum cognosceret. Errat igitur oculus, ubi errat affectus.animas capit . Deceptio est auditus. Denique blandimento multo sermonis mulier fornicaria saepe juvenis cor seduxit, decepit, illusit retibus iis quae decipiunt et illu
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ: qͥa plena est delictoꝵ. De¬
niq dictũ ẽ. Dimitte mortuosse¬
pelire mortuos suos. S & supra
similiter ait. Anima eiꝰ in bonis
demorabit᷑. & sem̃ eius heredita¬
te possidebit terrã:. hoc ẽ anima
timentis deũ habitabit in bonis.
ut semꝑ in eis sit: & scđm ea qͦd
potest etiã de eo accipi. qͥ sit in
corpore. ut & ipse si timeat dm̃.
in bonis habitet. & in celestibuᷤ
sit: et possideat corpus suũ & do¬
minetur ei quasi in seruitutẽ
redacto: et possideat hereditatẽ
glorie. & celestiũ ꝓmissorũ. Unde
& nos si uolumꝰ p̾ost mortẽ cor¬
poris huiꝰ in bonis esse. caueamꝰ
ne adglutinet᷑ anima nr̃a huic
corpori. ne cõmisceat᷑. ne inhere¬
at: ne trahat᷑ a corpore. & tanꝗͣ.
ebria ꝑtͣbatiõibꝰ eiꝰ uacillet. & flu¬
itet: nec sese ei credat atq eiꝰ de¬
lectationib. ut cõmittat se euiᷤ
sensib. Ham & oculus eiꝰ error
& fraus ẽ: qͥa fallit᷑ iusus. Q au¬
ris eiꝰ deceptio. quia & audituᷤᷤ

Expanded text:
um, quia plena delictorum, meritoque dictum est: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sed et supra similiter ait: Anima ejus in bonis demorabitur, et semen ejus haereditabit terram , hoc est, anima timentis Deum habitabit in bonis, ut semper in eis sit, et secundum ea. Quod potest etiam de eo accipi qui sit in corpore; ut et ipse si timeat Deum, in bonis habitet, et in coelestibus sit, et possideat corpus suum, et dominetur ei quasi in servitutem redacto, et possideat haereditatem gloriae et coelestium promissorum. 40. Unde et nos si volumus post mortem corporis 406 hujus in bonis esse, caveamus ne agglutinetur anima nostra huic corpori, ne commisceatur, ne inhaereat, ne trahatur a corpore, et tamquam ebria perturbationibus ejus vacillet et fluitet, nec se ei credat atque ejus delectationibus, ut committat se ejus sensibus. Nam et oculus ejus error et fraus est, quia fallitur visus: et auris ejus deceptio est, quia et auditus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit: benedictio perituri in me
ueniat: Nam & isaac benedixit
filios suos moriens: & iacob bene¬
dixit patriarchas. Tam̾ benedic¬
tionis illiꝰ gr̃a. poterat solis bene¬
dicentiũ meritis deputari: uel
pietati pat̾ne. Hic uero nulla
prerogatiua meritoꝵ. nulla est¬
pietatis. s soliꝰ mortis priuilegiũ:
cũ benedictio cuiꝰq morituritan¬
tũ uirtutis habet. ut eã sibi sc̃s
ꝓpheta optauerit. Ac ꝑ hoc. cogi¬
temꝰ semꝑ hunc u̾siculũ: & corde
teneamꝰ. Si quẽ uidemꝰ pauꝑem
moriturũ. sumptu iuuemꝰ: &di¬
cat unusqͥsq nostrũ. Benedicti

Expanded text:
dixit: Benedictio morituri in me dixit: Benedictio morituri in me veniat ? Nam etsi Isaac benedixerit filios suos moriens, et Jacob benedixerit Patriarchas: tamen benedictionis illius gratia poterat solis benedicentium meritis deputari, vel pietati paternae. Hic vero nulla praerogativa meritorum est, nulla pietatis, sed solius mortis privilegium: cum benedictio cujusque morituri tantum virtutis habeat, ut eam sibi sanctus Propheta optaverit. Ac per hoc cogitemus semper hunc versiculum, et corde teneamus. 37. Si quem viderimus pauperem moriturum, sumptu juvemus; et dicat u
Abbreviated transcription (Latin):
quia dñs resurrectio. Illud quoq
egregiũ. qͦd ait script᷑a. Ante mor¬
tem ne laudaueris quẽ quã. Unus¬
qͥsq enĩ in nouissimis suis cognos¬
citur. & in filiis estimat᷑: sibene
filios suos instituit. & disciplinis.
competentib erudiuit. Si quidẽ
ad negligentiã patris refertur
dissolutio filioꝵ: dũ qͥa unꝰquisq
quãdu uiuit obnarius ẽ lapsui:
nec senectus immunis a crimine.
ri ante gub̾nator ñ potest. quã
in portum nauẽ deduxerit:
qͦmodo laudabis hominẽ. priꝰ
quã in stationẽ mortis successe¬
rit: Et ipse sui ẽ gub̾nator:
& ipse uite huiꝰ iactat᷑ ꝓfundo
Quamdiu in salo isto: tamdiu
sistit int̾ naufragia. Dux ipse.
nͥ confecto prelio. ñ sumit lau¬
reã : nec miles arma deponit:
nec stipendii m̾cedẽ adipiscit᷑.
nͥ hoste superato. Mors igitur
stipendioꝵ plenitudo: summa
mercedis gratia. remissio ẽ. Quã¬
tũ autẽ morti dedit. sc̃s iob qui

Expanded text:
quia Dominus est resurrectio. 35. Illud quoque quia Dominus est resurrectio. 35. Illud quoque egregium, quod ait Scriptura: Ante mortem non laudaveris quemquam . Unusquisque enim in novissimis suis cognoscitur, et in filiis suis aestimatur, si bene filios suos instituit, et disciplinis competentibus erudivit. Siquidem ad negligentiam patris refertur dissolutio filiorum. Tum quia unusquisque, quamdiu vivit, obnoxius est lapsui, nec senectus immunis a crimine; ri ante gubernator non potest, quam in portum navem deduxerit, quomodo laudabis hominem, prius quam in stationem mortis successerit? Et ipse sui est gubernator, et ipse vitae hujus jactatur profundo, quamdiu in salo isto, tamdiu inter naufragia. Dux ipse nisi confecto praelio non sumit lauream, nec miles arma deponit, nec stipendii mercedem adipiscitur, nisi hoste superato. Mors igitur stipendiorum plenitudo, summa mercedis, gratia missionis est. 36. Quantum autem morti dedit sanctus Job, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tuã sub pene atrocitate u̾tigi¬
nẽ: dũ saxi desuꝑ imminentis
suꝑ capita accumbentiũ. inter
epulas impendentẽ ruinã. Hec
plena st̃ fabularũ. Hec tam̃ ne¬
gauerĩ penas e̾e̾ post mortẽ. S
quid ad mortẽ. id quod post mor
la ergo erunt supplicia : q̃ refe¬
rantur ad mortem. Mors enĩ ut
supͣ diximꝰ: absolutio ẽ & seꝑatio
amine & corporis. Non ẽ autem
mala absolutio: quia dissolui &
igit᷑ mala mors. Deniq mors
peccatoꝵ pessima. Non mors u-
tiq pessima generalit̾: s pessi¬
ma specialiter peccatorũ. Deni-¬
q preciosa mors iustoꝵ. Unde
liquet. acerbitatẽ ñ mortis esse
s culpe. Pulcre autẽ grecia fine
mortem appellauerunt. Eͭeaeue¬
sic̃ ẽ illud. Lazarus amicꝰ noster
dormit: s uado ut suscite̾ eum.
Somnus autẽ bonꝰ. qm̃ quies ẽ.
sic̃̾ scriptũ ẽ. Ego oormiui. et
pit me. Dulcis igitur qͥes mortiᷤᷤ.
Deniq dñs suscitat quiescentes:

Expanded text:
tuam sub poenae atrocitate vertigituam sub poenae atrocitate vertiginem, tum saxi desuper imminentis super capita accubantium inter epulas impendentem ruinam. 404 Haec plena sunt fabularum, nec tamen negaverim poenas esse post mortem. Sed quid ad mortem id quod post mortla ergo erunt supplicia quae referantur ad mortem. Mors enim, ut supra diximus , absolutio est et separatio animae et corporis: non est autem mala solutio; quia dissolvi etigitur mala mors. Denique mors peccatorum pessima. Non utique mors pessima generaliter: sed pessima specialiter peccatorum . Denique pretiosa justorum. Unde liquet acerbitatem non mortis esse, sed culpae . 34. Pulchre autem Graeci a fine mortem appellaverunt; τελευm, sicut est illud: Lazarus amicus noster dormit: sed vado ut suscitem eum . Somnus autem bonus, quoniam quies est, sicut scriptum est: Ego dormivi, et pit me . Dulcis igitur quies mortis. Denique Dominus suscitat quiescentes,
Abbreviated transcription (Latin):
Patienciꝰq oeficit. qͥ p̃sũpta mor¬
te deficit: quã qͥ inopinata. His
tum responsũ ẽẽ arbitror: qͥa
ꝑ uitã ad mortẽ ẽ transitus. per
mortẽ ad uitã reditus. Neq enĩ
nͥ qͥ mortui fuerint. posst̃ resurgere
Insipientes autẽ. mortẽ quasi sõ¬
nu̾ maloꝵ formidant: sapien¬
tes quasi reqͥem post labores.
& finẽ maloꝵ expetunt. Duab
autẽ ex causis: mortẽ insipienteᷤᷤ
uerent᷑. Una qͦd eã interitum
appellent. Interitus autẽ homi¬
nis ẽẽ ñ potest. cũ aĩa suꝑstes cor¬
pori sit: saluo eo qͦd ipsum corpꝰ
maneat resurrectio. Altera aũ
causa qͦd penas reformident. po¬
etarũ uidelicet fabulis t̾riti: la¬
tratus cerberi. & cociti flumi¬
nis tristẽ uoraginẽ. acharonem
tristiorẽ furiarũ agmina. aut
seuior sede̾ habeat. Licii quoque
uiscera reparanda fecunda suppli-¬
ciis: que uult᷑ ĩmanis sine ullo fi¬
ne depascit᷑. Irionii qͦ orbis ꝑpe¬

Expanded text:
patientiusque deficit qui praesumpta morpatientiusque deficit qui praesumpta morte deficit, quam qui inopinata. His tum responsum arbitror, quia per vitam ad mortem est transitus: per mortem autem ad vitam reditus. Neque enim nisi qui mortui fuerint, possunt resurgere. Insipientes autem mortem quasi summum malorum reformidant: sapientes quasi requiem post labores, et finem malorum expetunt. 33. Duabus autem ex causis mortem insipientes verentur. Una, quod eam interitum appellant: interitus autem hominis esse non potest, cum anima superstes corpori sit, salvo eo quod ipsum corpus maneat resurrectio. Altera autem causa, quod poenas reformident, poetarum videlicet fabulis territi, latratus Cerberi, et Cocyti fluminis tristem voraginem, Charontem tristiorem, Furiarum agmina, aut saevior sedem habeat. Tityi quoque iscera reparandis fecunda suppliciis, quae vultur immanis sine ullo fine depascitur. Ixionii quoque orbis perpe
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. ñ est graue mori. s gͣue
ẽ uiuere sub metu mortis. Non
gͦ mors grauis: s metus mortis.
Metus autẽ opinionis ẽ. Opinio
ñ mortis utiq s uite ẽ. Ergo u¬
lud graue. uita magis inuenit᷑
esse. Liquet gͥ. quia mortiᷤ metuᷤ.
ñ ad mortem referendꝰ ẽ. s ad
uitã. Non enĩ habemꝰ qͦd in morte
metuamꝰ: si nichil quod tim̃dum
sit. uita nr̃a cõmisit. Et enĩ pru¬
dentib delictoꝵ supplicia terroreᷤᷤ
st̃. Delicta autẽ: non mortuoꝵ ac¬
tus sunt. s uuentiũ. Uita igitur
ad nos refert᷑: cuiꝰ actus in nr̃a
potestate est. Mors autẽ nichil ad
nos. Est enĩ & separatio anime &
corporis. Anima absoluit᷑: corpus
resoluit᷑. Que absoluit᷑ gaudet:
qͦd resoluit᷑ in t̾rã suã nichil sen¬
tit. Qͦd nichil sentit: nichil agnoᷤᷤ
cit. Tam̃ si mors malũ. quomodo
iuuenes ñ timent fieri senes: nec
finitimã morti uerentur etatẽ:

Expanded text:
mortis, non est grave mori, sed grave mortis, non est grave mori, sed grave est vivere sub metu mortis. Non ergo mors gravis, sed metus mortis. Metus autem opinionis est: opinionon mortis utique, sed vitae est. Ergo illud grave vitae magis invenitur esse. Liquet igitur quia mortis metus non ad mortem referendus est, sed ad vitam. Non enim habemus quod in morte metuamus, si nihil quod timendum sit vita nostra commisit. Etenim prudentibus delictorum supplicia terrori sunt: delicta autem non mortuorum actus sunt, sed viventium. Vita igitur ad nos refertur, cujus actus in nostra potestate est: mors autem nihil ad nos; est enim separatio animae et corporis: anima absolvitur, corpus resolvitur. Quae absolvitur, gaudet: quod resolvitur in terram suam, nihil sentit: quod nihil sentit, nihil ad nos. 32. Tamen si mors malum, quomodo juvenes non timent fieri senes, nec finitimam morti verentur aetatem;
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis & patiencie chesauros
contẽpnere. Bonitas enĩ dĩ ad
penitentiã te ꝓuocat: ad corree¬
tionẽ inuitat. Duritia autẽ tua
qua in erroris ꝑtinatia ꝑseueraᷤᷤ.
futuri iudicii auget seueritatẽ:
ut dignã retributionẽ. tuoꝵ acci¬
pias delictoꝵ. Non igit᷑ mors ma-¬
lum. Nã neq apud uiuentes mors
est: neq apud defunctos. Apuo ali¬
os enĩ non ẽ. Alii adhuc uiuunt:
alii transier̃t. Itaq neq apud eoᷤ
amara ẽ. qͥ eã adhuc nesciunt. hoc
ipso quia nescunt: neq apud eos
qui iam & scđm corpus nichil
sentiunt: et scđm animã liberati
tes estimat᷑. non mors ipsa t̾ribiliᷤᷤ
s opinio de morte: qũa unꝰquisq
ꝓ suo int̾pretat᷑ affectu. aut ꝓ
sua conscientia ꝑhorrescit. Sue
igit᷑ cuiꝰq conscientie uulnus ac¬
cuset: non mortis acerbitatem.
Deniq uistis: mors. qͥetis ẽ portus
Nocentib naufragiũ putatur.
Certe his qͥb grauis est timor

Expanded text:
bonitatis et patientiae thesauros bonitatis et patientiae thesauros contemnere; bonitas enim Dei ad poenitentiam te provocat, ad correctionem invitat: duritia autem tua, qua in erroris pertinacia perseveras, futuri judicii auget severitatem, ut dignam retributionem tuorum accipias delictorum. 30. Non igitur mors malum. Nam neque apud viventes mors est, neque apud defunctos: apud alios enim non est, quia adhuc vivunt, alii transierunt. Itaque neque apud eos amara est, qui eam adhuc nesciunt, hoc ipso quia nesciunt; neque apud eos qui jam et secundum corpus nihil sentiunt, et secundum animam liberati tes aestimatur, non mors ipsa terribilis est, sed opinio de morte, quam unusquisque pro suo interpretatur affectu, aut pro sua conscientia perhorrescit. Suae igitur unusquisque conscientiae vulnus accuset, non mortis acerbitatem. Denique justis mors quietis est portus, nocentibus naufragium putatur. Certe iis quibus gravis est timor
Abbreviated transcription (Latin):
pientiã. & numerum. & ut scirẽ
ꝑ impiũ leticiã. & molestiã & iac¬
tantiam: ꝙ inuenio eã amariorẽ
quã mortẽ. Non qͥa amara sit moiͦ.
s quia impio amara: & tam̃ ama¬
rior uita quã mors. Grauiꝰ ẽ enĩ
ad peccatũ uiuere. quã in pecca¬
to mori: quia impiꝰ quã du uiuit
peccatũ auget. Si moriat᷑. pecare
desinit. Pleriq criminũ suoꝵ ab¬
solutione letantur. Si emendat᷑i
recte: si ꝑseueraturi in eis stulte:
qͥa longe illis plus dãpnatio ꝓfu¬
isset. ne increm̃ta facerent pec
digni morte sunt. S et illos qui
talia condẽpnant in aliis qualia
ipsi agunt. in excusabiles habe¬
ri: & sua dãpnatos sententia.
Cũ enĩaliᷤ condempnant se ipsos
condẽpnant: nec sibi blandiri¬
eos oportere. qͥa penarũ adtẽpꝰ
immnunes uidentur. & ex ortes
reatus: cũ grauiores penas intra
se luant. et sibi rei. sint. qͥ aliis
ñ uident᷑ : atq in se intorquaant
cũ de alioꝵ peccatis iudicant.
S noli inquit o homo. duune

Expanded text:
ut scirem per imperium laetitiam, et molestiam, et jactationem; et inveni ego eam amariorem, quam mortem : non quia amara sit mors, sed quia impio amara; et tamen amarior vita, quam mors. Gravius est enim ad peccatum vivere, quam in peccato mori; quia impius quamdiu vivit, peccatum auget: si moriatur, peccare desinit. 29. Plerique criminum suorum absolutione laetantur. Si emendaturi sunt, recte: si perseveraturi in eis, stulte; quia longe illis plus damnatio profuisset, ne incrementa facerent peccdigni morte sunt : sed et illos qui talia condemnant in aliis qualia ipsi agunt, inexcusabiles haberi, ut et sua damnatos sententia . Cum enim alios condemnant, se ipsos condemnant. Nec sibi eos blandiri oportere, quia poenarum ad tempus immunes videntur, et exsortes reatus; cum graviores poenas intra se luant, et sibi rei sint, qui aliis non videntur; atque in se intorqueant cum de aliorum peccatis judicant. Sed noli, inquit , o homo, divinae
Abbreviated transcription (Latin):
relinquat᷑ rabies eiꝰ exanimis
& emortua: cõpago uiscerũ
in terrã resoluatur: id autẽ qͦd
familiare uirtutib. amicũ disci¬
plinis. studiosũ glorie. sequar bo¬
ni. dõ subditũ est. ad illud sublime
euolet: & cũ illo puro et ꝑpetuo
bono atq immortali maneat. ipsi
adhereat. & cũ ipso sit de qͦ cog¬
nationẽ ducit: ut qͥdã ait. ciuꝰ
& genꝰ sumus: Non enĩ animã¬
mori cũ corpore manifestũ est:
qͥa ñ ẽ de corpore. Non ẽẽ autẽ eã
de corpore: script᷑a multis modis
edocet. Nã & adam a dño dõ nr̃o
accepit sꝑitũ uite: & factus est
in animam uiuentẽ. Et dauid
ait. Conu̾tere anima mea in re¬
qͥem tuã: quia dñs benefecit tͥ
in qͦ benefecerit. audi. Quia
liberauit inqͥt pedes meos alap¬
su. Uides gratulari eũ mortis
huiꝰ remedio. qͥa finis ẽ factus
erroris: qͥa culpa ñ nat᷑a deficit
Deniq quasi exutus & liber: di¬
cit. Placebo dño. in regione uiuo¬
rũ. Illa ẽ enĩ uera regio. Deniq

Expanded text:
relinquatur rabies ejus exanimis, et emortua compago viscerum in terram resolvatur: id autem quod familiare virtutibus, amicum disciplinis, studiosum gloriae, sequax boni, Deo subditum est, ad illud sublime evolet; et cum illo puro et perpetuo bono atque immortali maneat, ipsi adhaereat; et cum ipso sit de quo cognationem ducit, ut quidam ait: Cujus et genus sumus ? Non enim mori animam cum corpore manifestum est, quia non est de corpore. Non esse autem eam de corpore Scriptura multis modis edocet. Nam et Adam a Domino Deo nostro accepit spiritum vitae, et factus est homo in animam viventem . Et David ait: Convertere, anima mea, in requiem tuam; quia Dominus benefecit mihi . Et in quo benefecerit, audi: Quia liberavit, inquit, pedes meos a lapsu . Vides gratulari eum mortis hujus remedio, quia finis factus est erroris, quia culpa, non natura defecit. 39. Denique quasi exutus et liber, dicit: Placebo Domino in regione vivorum . Illa est enim vivorum regio. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq confectus uulneregra¬
ui: unusquisq morbo absũptiis.
& iã morti ꝓximꝰ. Hic uersiculꝰ
quantos benedici facit: Quoti¬
ens mͥ pudorẽ incussit. si mori¬
tͣm preterii. si ñ iusitaui graui¬
ter egrũ. si fastidiui in opem:
si captuũi ñ redemi. si senẽ spre¬
ui: Sit gͦ in corde semꝑ. ut sti¬
mulet duriores: ut admoneat
pintiorẽ. Resonent te postre¬
ma u̾ba morit᷑i: & benedictionẽ
tui. egrediens anima corpore. secũ
uehat. Eripe &̃ eũ qͥ ad mortẽ du¬
cit᷑: qͥ ꝑiturus erat. nisi tu subue¬
nisses: ut oicas. Benedictio ꝑituri¬

Expanded text:
unusquisque confectus vulnere gravi, unusquisque morbo absumptus, et jam morti proximus. Hic versiculus quantos benedici fecit! Quoties mihi pudorem incussit, si moriturum praeterii, si non visitavi graviter aegrum, si fastidivi inopem, si captivum non redemi, si senem sprevi! Sit ergo in corde id semper, ut stimulet duriores, ut admoneat promptiores. Resonent te postrema verba morituri, et benedictionem tui egrediens corpore anima secum vehat. Eripe etiam eum qui ad mortem ducitur, qui periturus erat, nisi tu subvenisses, ut dicas: Benedictio peritur
Abbreviated transcription (Latin):
gemitus. int̾ cibos fletus. lacrue
doloris: timoris sollicitudines: nul¬
la requies a ꝑturbationib:. nulla
a laborib reclinatio. ire & indig¬
nationis motꝰ horridior. Pleriq
cupuint mortẽ: & non impetnͣt.
Si autẽ impetͣuerint gratulant᷑:
quia sola ẽ mors requies uera.
S dicet aliquis scriptũ esse:. qͥa
õs mortẽ non fecit. Uita erat in
ꝑadiso. ubi lignũ uite: & uita e¬
rat lux hominũ. Mors igit᷑ ma
do mors mala: si aut scđm genti¬
les sensu caret. aut scđm apłm

Expanded text:
gemitus, inter cibos fletus, lacrymae, gemitus, inter cibos fletus, lacrymae, dolores, timores, sollicitudines, nulla requies a perturbationibus, nulla a laboribus reclinatio, irae et indignationis motus horridior. Plerique cupiunt mortem, et non impetrant: si autem impetraverint, gratulantur; quia sola est mors requies viro.Sed dicet aliquis scriptum esse quia Deus mortem non fecit: vita erat in paradiso, ubi lignum vitae , et vita erat lux hominum. Mors igitur mala, do mors mala, si aut secundum gentiles sensu caret, aut secundum
Abbreviated transcription (Latin):
hit: qͥb impedit᷑ anue uigor ac
reuocat᷑ intentio. Unde pulcre
dicit sc̃s iob. Nem̃to quia lutũ
qͥnat animã. inquinam̃to intẽpe-¬
rantie. Coriũ & carnẽ inqͥt me
indiusti: et ossib & neruis intexu
anima nr̃a. istuis corporis ner¬
uis: & ideo int̾dum rigescit: se¬
pe curuat᷑. Et addidit. Ab iniqͥ¬
tate innocentẽ me ñ fecisti. Si enĩ
impiꝰ fuero : ue michi. Sin autem
sim iustus: non pot̾o reclinare
Pienus enĩ confusionis sũ: indux¬
isti suꝑ me tẽptationes. Quid eiũ ẽ
aliud hec uita÷ nisi plena laqͦoꝵ :
Int̾ laqueos ambulamus: inter
Deniq idẽ supra ait. Nũquid ñ
uita hominis & in celo. Sic̃ m̾¬
cennarii inquit merces. uita eiꝰ
In labore scilicet &r tempore leui¬
or fabulis. & fluitans: & natans
u̾bis. Cuiꝰ habitatio in luteis oo¬
mib: & ipsa uita in luto. Nul¬
la firmitudo sententie: nulla
constantia. In die nox desid̾atur:
in nocte dies querit᷑. Int̾ escam

Expanded text:
hit, quibus impeditur animae vigor, ac hit, quibus impeditur animae vigor, ac revocatur intentio. Unde de se pulchre dicit sanctus Job: Memento quia lutum nquinat animam inquinamento intemperantiae. Corium et carnem me, inquit, induisti, ossibus et nervis intexuianima nostra istius corporis nervis, et ideo interdum rigescit, saepe curvatur. Et addidit: Ab iniquitate innocentem me non fecisti. Si enim impius fuero, vae mihi: si autem sim justus, non potero me reclinare. Plenus enim confusionis sum. Introduxisti super me tentationes . Quid enim est aliud haec vita nisi plena laqueorum? Inter laqueos ambulamus, inter Denique idem supra ait: Numquid nonvita hominis et in coelo, Sicut mercenarii, inquit, merces vita ejus , in labore scilicet et tepore, levior fabulis, et fluitans, et natans verbis: cujus habitatio 395 in luteis domibus, et ipsa vita in luto. Nulla firmitudo sententiae, nulla constantia. In die nox desideratur, in nocte dies quaeritur: ante escam
Abbreviated transcription (Latin):
pus: corpꝰ mortis appellans. Quis
enĩ oculis. potuit uidere uirtu¬
tũ splendorem: Quis iusticiam
manib cõprehende: Quis sapi¬
entiã. oculoꝵ obtutib intueri᷑
Deniq qñ aliqͥd cogitamus. ne¬
min̾e nobis occurrere. neminẽ
uolumꝰ obstreꝑe aurib nr̃is:
atq ita intendimus animo. ut
plerũq ñ uideamꝰ presentia.
Quin etiam. in noctib sinceruis
rogitamꝰ: & tc̃ meliꝰ que mouent
corde meditam᷑. Unde & ꝓpheta
ait. Que dicitis in cordib ur̃is: &
in cubilib ur̃is cõpungimini.
Sepe ã aliqui claudunt oculos.
si quid ꝓfunde uolunt nisu cogi¬
tationis eruere: ocłoꝵ impedi¬
m̃ta uitantes. Sepe &̃ solitudi¬
nes captamꝰ. ne ciuus sermo. nr̃is
aurib insusurret & quasi semi¬
ta quedã. inherentẽ cogitations.
animã abducat a uero: atq ab
intentione deflectat. Multas igit᷑
ocupationes nobis corporis huiꝰ
necessitas gignit. atq usus inue¬

Expanded text:
pus, corpus mortis appellans . Quis pus, corpus mortis appellans . Quis enim oculis potuit videre virtutis splendorem? Quis justitiam manibus comprehendere? Quis sapientiam oculorum obtutibus intueri? Denique quando aliquid cogitamus, neminem nobis occurrere, neminem volumus obstrepere auribus nostris, atque ita intendimus animo, ut plerumque non videamus praesentia. Quinetiam in noctibus sincerius cogitamus, et tunc melius quae movent, corde meditamur. Unde et Propheta ait: Quae dicitis in cordibus vestris, in cubilibus vestris compungimini . Saepe etiam aliqui claudunt oculos, si quid profundae volunt nisu cogitationis eruere, oculorum impedimenta vitantes. Saepe etiam solitudines captamus, ne cujus sermo nostris auribus insusurret, et quasi semita quaedam inhaerentem cogitationi animam abducat a vero, atque ab intentione deflectat. 12. Multas igitur occupationes nobis corporis hujus necessitas gignit, atque usus inve
Abbreviated transcription (Latin):
solium ueritatis attingit᷑: nisi
qñ ab isto secernit᷑ corpore. neq
ab ipso decipit᷑ & illuditur:
Illuditur enĩ uisu ocłoꝵ ⁊ illudi¬
tur auditu auriũ: et idõ relinqͣt
illud & deserat. Inde & apłs cla-¬
mat. Ne tetigeritis. ne attamina¬
ueritis. nec gustaueritis. que su¬
om̃ia ad corruptelã. In corrupte¬
la enĩ st̃: que sunt corporis indul¬
gentia. Et ideo ostendens ñ ꝑcor¬
poris diligentiã s ꝑ aĩe leuatio¬
nem. & cordis humilitatẽ. inue-¬
nisse quod uerũ est: addidit. Nr̃a
autẽ conu̾satio in celis est. Ibi
igit᷑ querat qͦd uerũ ẽ. quod ẽ et
manet: seq in sese colligat. & con¬
greget omnẽ aciem uirtutis sue:
neq aliis cõmittat & credat. seo
ipsum se cognoscat.& intelligat:
et quod sibi uidet᷑ uerũ esse. hoc
sequendũ nouerit: quod delec¬
tatione carnali eligendũ estima¬
uerit. hoc sciat falsum: ab eo
fugiat & recedat. quia fraudis
ẽ plenũ. Merito igitur depre¬
ciauit & dehonestauit hoc cor¬

Expanded text:
solium veritatis attingit, nisi quando se ab isto secernit corpore, neque ab ipso decipitur et illuditur? Illuditur enim visu oculorum, illuditur auditu aurium; et ideo relinquat illud et deserat. Unde Apostolus clamat: Ne tetigeritis, ne attaminaveritis, ne gustaveritis omnia quae sunt ad corruptelam . In corruptela enim sunt, quae sunt in corporis indulgentia. Et ideo ostendens non per corporis indulgentiam, sed per animae elevationem, et cordis humilitatem se invenisse quod verum est, addidit: Nostra autem conversatio in coelis est. Ibi igitur quaerat quod verum est, quod est et manet, seque in se colligat, et congreget omnem aciem virtutis suae; neque aliis committat et credat, sed se ipsum cognoscat et intelligat; et quod sibi videtur verum esse, hoc sequendum noverit; quod delectatione carnali eligendum aestimaverit, hoc sciat falsum, ab eo fugiat et recedat, quia fraudis est plenum. 11. Merito ergo depretiavit et dehonestavit hoc cor
Abbreviated transcription (Latin):
si bonis seruiatis sedulo. s si ̾
quoq nullã habent m̾cedem.
si peccantes puniant᷑ a iudicib
s illa merces ẽ.sĩ etiã ñ peccan¬
tes. Et uos ergo contẽplatio¬
nẽ dñi iħu. etiã si difficilibus

Expanded text:
si bonis serviatis sedulo? Sed si equoque nullam habent mercedem, si peccantes puniantur a judicibus: sed illa merces est, si etiam non peccantes. Et vos ergo contemplatione Domini Jesu etiamsi difficilibus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ diu breue ẽ. & magis lubricũ.
Monete eos. ut magis crucẽ dnĩ
filii stabat: nullus me hoc do¬
cuit. nisi iohannes euuangelista
Mundũ alii concussũ in passioe
dnĩ conscripsert̃: celũ tenebriᷤᷤ
obductũ: refugisse solẽ. in ꝑa-¬
disũ latronẽ. s post piã confes¬
sionẽ receptũ. Ioħes docuit quod
alii ñ docuert̃: quẽ admodũ in
cruce positus. matrẽ appella¬
uerit: pluris putans. qͦd iuctor
supplitioꝵ. pietatis officia ma¬
tri exibebat: quã qͦd regnum
celeste donabat. Nam si religi¬
osũ est qͦd latroni donat᷑ ueni¬
a: multo uberiore pietatis est.
qͦd a filio mat̾ tanto affectu ho¬
noratur. Ecce inqͥt filiꝰ tiuis. ec
ce mat̾ tua: testabat᷑ de cruce
xp̃s. Et int̾ matrẽ atq disci¬
płm diuidebat: pietatis offitia

Expanded text:
est diu, breve est et magis lubricum. est diu, breve est et magis lubricum. Monete eos ut magis crucem Domini t crucem filii stabat: nullus me hoc docuit, nisi sanctus Joannes evangelista . Mundum alii concussum in passione Domini conscripserunt, coelum tenebris obductum , refugisse solem, in paradisum latronem, sed post piam confessionem receptum . Joannes docuit quod alii non docuerunt, quemadmodum in cruce positus matrem appellaverit, pluris putans quod victor suppliciorum pietatis officia matri exhibebat, quam quod regnum coeleste donabat. Nam si religiosum est, quod latroni donatur venia; multo uberioris pietatis est, quod a filio mater tanto affectu honoratur: Ecce, inquit, filius tuus . . . . Ecce mater tua . Testabatur de cruce Christus, et inter matrem atque discipulum divideba
Abbreviated transcription (Latin):
Loth quoq. sodomitani excidii
euasit ignẽ: & tu potes suscipere
angelos. si aduenientib hospitiũ
tuũ offeras. Quid de raab dicã:
que hoc munere inuenit salutẽ:
Compatimini his qͥ alligati tenen¬
tͫ uncłis. tanquã simul alligati:
consolamini in luctu positos.
Meliꝰ ẽ enĩ ire in domũ luctus:
quã in domũ gaudii. Illic officiũ
meritũ bonĩ. hic uitiũ lapsuᷤ re¬
fert᷑. Postremũ illinc m̃cedẽ spe¬
rans: hic recepisti. Sentite labo¬
rantib : tã quã simul laboranteᷤᷤ
Mulier uiro deferat: ñ seruiat.
Regendam se p̃beat: ñ coercen¬
dã. Indigna ẽ cõnuigio: q̃ digna
ẽ uirgio uir quoq uxorẽ taꝗͣ
gub̾nator dił igat. tanquã conꝰ¬
sortẽ. uite honoret: participet
ut coheredẽ gr̃e. Matres ablac-¬
tate filios: diligite illos s orãte
ꝑ his ut longeui suꝑ t̾ram sint :
non in ter̃ra. s suꝑ te̾rrã. Nrchil
enĩ longeuu in hac terraĩ & qͦd

Expanded text:
Lot quoque Sodomitani excidii Lot quoque Sodomitani excidii evasit ignem . Et tu potes suscipere angelos, si advenientibus hospitium tuum offeras. Quid de Rahab dicam, quae hoc munere invenit salutem ? 106. Compatimini iis qui alligati tenentur vinculis, tamquam simul alligati. Consolamini in luctu positos: Melius est enim ire in domum luctus, quam in domum gaudii . Illic officii meritum boni, hic vitium lapsus refertur. Postremo illinc mercedem sperans, hic recepisti. Sentite 1048 de laborantibus tamquam simul laborantes. 107. Mulier viro deferat, non serviat. regendam se praebeat, non coercendam. Indigna est conjugio, quae digna est jurgio. Vir quoque uxorem tamquam gubernator dirigat, tamquam consortem vitae honoret, participet ut cohaeredem gratiae. 108. Matres, ablactate filios, diligite eos: sed orate pro iis ut longaevi super terram sint, non in terra, sed super terram; nihil enim longaevum in hac terra; et quod
Abbreviated transcription (Latin):
telo uulnerentur. Maledicent
inqͥt. & tu benedices. Ambienda
hominũ maledictio: que acqͥrit
dominicã benedictionẽ. Quod
suꝑest carissimi considerate.
qͥa iħs extra portã passus est.
& egredimini de hac t̾rena ciui¬
tate: qͥa ciuitas ur̃a suꝑior est
ierłem Ibi conu̾samini: ut dica¬
tis. nr̃a autẽ conuersatio in cẽ-¬
lis est. Idõ iħs exiuit de ciuita¬
ce: ut uos exeuntes dẽ hoc mun-¬
do.: supra mundũ sitis. Al oyses
solus qui am̃ uid ebat. extra.
castra habebat tab̾naculũ. qͣndo
loquebat᷑ cũ deo. & hostiarũ
que ꝑ peccato fiebant. sanguis
quidem altarib inferebatur:
icorpora autẽ extra castra. cõm¬
burebantur. Qa nemo intͣ mun¬
di huiꝰ uitia positus. peccatum
deponit: nec sanguis eiꝰ acceptus
est deo: nͥ de corporis huiꝰ ex eat
inquinamento. Hospitalitatẽ di¬
ligite. ꝑ quã sc̃s abraham inue
nit. xp̃m: hospitio suscepit: filiũ
sara meruit. effeta iã senectute.

Expanded text:
telo vulnerentur: Maledicent, telo vulnerentur: Maledicent, inquit, et tu benedices . Ambienda hominum maledictio, quae acquirit Dominicam benedictionem. 104. Quod superest, charissimi, considerate quia Jesus extra portam passus est , et vos egredimini de hac terrena civitate; quia civitas vestra superior est Hierusalem. Ibi conversamini, ut dicatis: Nostra autem conversatio in coelis est . Ideo Jesus exivit de civitate, ut vos exeuntes de hoc mundo, supra mundum sitis. Moyses solus qui Deum videbat, extra castra habebat tabernaculum, quando loquebatur cum Deo : et hostiarum, quae pro peccato fiebant, sanguis quidem altaribus inferebatur , corpora autem extra castra, comburebantur; quia nemo intra mundi hujus vitia positus peccatum deponit, nec sanguis ejus acceptus est Deo, nisi de corporis hujus exeat inquinamento. 105. Hospitalitatem diligite, per quam sanctus Abraham invetum hospitio suscepit, filium Sara meruit effeta jam senectute:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ hominis ẽẽ uenturũ. p̃uide¬
bat sp̃u: ut tolleret peccata
mundi. Quod tibi ex petri res¬
ponsione aperit᷑ misteriũ: di¬
cente eo. Si peccauerit in me
frat̾ meus: quotiens remutã
gr̃e : e idõ contẽplatione donat᷑.
S quid sibi uult. qͦd & uxores a
filios. & om̃s disposuit suos: et
p̃cepit ut & ipsi adorarent suꝑ
terram: Non utiq ut elem̃tu
qͦd plerũq repletur. sangiunt
in quo officina ẽ scelerũ. aut
uastis plerũq horret cautibus
aut p̾ruptis rupibus. aut steri¬
li & ieiuino solo s ut carnẽ pri¬
sidio nobis futurã.  fortasse
iacob. Nolite exasꝑari: sic̃ esau.
Imitamini sc̃m dauid: qͥ tanquã
bonꝰ magister reliqͥt nobis quod
imitaremur dicens. Pro eo ut di¬
ligerent me detrahebant mͥ: ego
autẽ orabam.  cũ malediceret᷑:
orabat. Bonũ scutũ oratio. qua
contumelia excludit᷑: maledictũ
repellitur: & in ipsis qͥ maledixe.¬
rint̾. frequent̾ retorquet᷑: ut suo

Expanded text:
ne hominis esse venturum praevidene hominis esse venturum praevidebat spiritu, ut tolleret peccata mundi . Quod tibi ex Petri responsione aperitur mysterium, dicente eo: Si peccaverit in me frater meus, quoties remittam gratiae; et ideo contemplatione donatur. 102. Sed quid sibi vult quod et uxores, et filios, et omnes disposuit suos, et praecepit ut et ipsi adorarent super terram ? Non utique ut elementum, quod plerumque repletur sanguine, in quo officina est scelerum, aut vastis plerumque horret cautibus, aut praeruptis rupibus, aut sterili et jejuno solo: sed ut carnem praesidio nobis futuram. Et fortasse Jacob . Nolite exasperari sicut Esau. Imitamini sanctum David, qui tamquam bonus magister reliquit nobis quod imitaremur, dicens: Pro eo ut diligerent me, detrahebant mihi: ego autem orabam ; et cum malediceretur, orabat. Bonum scutum oratio, qua contumelia excluditur, maledictum repellitur, et in ipsos qui maledixerint, frequenter retorquetur; ut suo
Abbreviated transcription (Latin):
& ab illo &a te remouere cul¬
pam secedendo. Pote̾ imitari
patriarcham: qͥ de consilio ma-¬
tris. longinqua petiit. Ꝙ cuiꝰ
matris: Rebecce utiq: hoc ẽ
patientie. Cuiꝰ enĩ nͥ patientie.
hoc consiliũ ẽẽ poterat: Ama¬
bat mater filium: maluit enĩ
sibi eũ exulare quã deo. Et
qͥa bona mat̾: utriq detulit. ui-
niori filio benedictionẽ quam
conseruare poterat. Non enĩ
filiũ filio. s impigrũ otioso p̃.¬
tulit: fidelem infido. S etiã
filio ipsi seniori. ñ parũ con¬
tatem ñ ꝓpter imꝓbitatẽ. exu¬
labat a parentib: loquebat᷑ cũ
deo: augebatur censu: liberis
gr̃a. Neq ista elatus cũ fr̃ĩ oc¬
curreret: s humiliatus ad orauit.
Non utiq illũ immitẽ. illũ fu¬
ribundum. illũ degenerẽ: s eu̾
quẽ in fr̃e considerabat. Ideoq
adorauit septies. numero scili¬
cet remissionis: quia ñ homi¬
nẽ adorabat. sed eũ quẽ in car¬

Expanded text:
et ab illo et a te removere culet ab illo et a te removere culpam, si cedendum putes. Imitare patriarcham, qui de consilio matris longinqua petiit . Et cujus matris? Rebeccae utique, hoc est, patientiae. Cujus enim nisi patientiae hoc consilium esse poterat? Amabat mater filium; maluit enim sibi eum exsulare quam Deo. Et ideo quia bona mater, utrique detulit, juniori tamen filio benedictionem, quam conservare poterat, dedit; non enim filium filio, sed impigrum otioso praetulit, fidelem infido. Sed etiam filio ipsi seniori non parum contatem non propter improbitatem exsulabat a parentibus, loquebatur cum Deo, augebatur censu, liberis, gratia. Neque istis elatus est, cum fratri occurreret: sed humiliatus adoravit, non utique illum immitem, illum furibundum, illum degenerem; sed eum quem in fratre considerabat. 1047 Ideoque adoravit septies, numero scilicet remissionis; quia non hominem adorabat, sed eum, quem in car