comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
detulerĩ deferriq iusseriũ/An pr̃ aliquis dubitare/ quõ ueli¬
giõnes deorũ sunt institute c̃ aput maronẽ legat enee uerba
socys imperãtis / Mũt patheras libate Ioui p̃cibus q uocate au-¬
crsen genitorẽ cui nõ trũ dinotalitatẽ. uecũ eciã uentorũ t̾buit
p̃tatem / postamꝰ uentos / at mea facra quot aius urbe uelit porta
templis sibi ferre dicatis / Idemꝰ de ioue liber ⁊ pan ⁊ incieliud
⁊ appollo fecenũ /⁊ pꝯea d̾ hys ipis successocos corũ accesseriũ¬
Sicut facuũ qui cput reges et̃ malos pana geritis mendacibꝰ
cendi facultate et copia / incredibile ẽ qnͣtas mendaciorũ nebu¬
las excitauerit. Itaq admirati eos ⁊ susteperiũ pr̃imi sacra¬
fere illorũ / ⁊ uniu̾sis gentibus tradideriũ / ob hanc uanitatẽ
sibilla sic̃ eos grate increpat/ Erecia quid̃ confidis ĩ uiris

Expanded text:
detulerunt, deferrique jusserunt. An potest aliquis dubitare, quomodo relidetulerunt, deferrique jusserunt. An potest aliquis dubitare, quomodo religiones deorum sint institutae, cum apud Maronem legat Aeneae verba sociis imperantis: Nunc pateras libate Jovi, ptum immortalitatem, uerum etiam uentorum tribuit potestatem: poscamus uentos, atque haec me sacra quotannis urbe uelit posita templis sibi ferre dicatis. idem scilicet de Ioue Liber et Pan et Mercurius et Apollo fecerunt ac postea de his ipsis successores eorum. accesserunsicut faciunt qui apud reges etiam malos pangericis mendacibus cendi facultate et copia incredibile est quantas mendaciorum nebulas excitaverit. Itaque admirati eos et susceperunt primi sacra illorum et universis gentibus tradiderunt. Ob hanc vanitatem Sibilla sic eos grece increpat: Grecia quid confidis in viris
Abbreviated transcription (Latin):
sgracione Romam cestires suos consecrauerũt Et manri suob
reges / Dic paulatĩ xeligiones esse ceperut dũ illi pͥmi qui cos
nõuerant/ eo ritu suos I.ᷤ ac nepotes / deiũ om̃s posteros
om̃ibus colebantur. p̾uatimi uero singuli ppłi gentis a̾ urbis
sue conditores seu uiri fortitudine insignes erant seu feiẽ casti¬
tate mirabiles/ suma ueneratõe coluerũt/ ut egopꝙy ysidem mauei
Inbam/ Macedones stabrũ poeni uraniom latini fũmãs abiuĩ
fancũ Romani quirinũ / Rodẽ ꝙ utiꝙͣᵘ  ᵘͤ ͦ althene miueruã r
Samos Iunonẽ / paphos uenerẽ / uultanũ leu̾panos liberũ na pos
appollinẽ delos / sic ꝓpopulos et religiones uaria sacra susterta
sunt dñ honies grati esse in suos principes cupiũt dalios aqͦs
honores ques uita carentibus deferant ĩuenire nõ pñi p̃terea
pietas eorũ qui successerant eorũ plu̾̾inũ contulit ad exrorẽ
Qrui ut dina stirpe nati uiderõtur dinos honores ꝑntibus

Expanded text:
ratione Romani Cesares suos consecraverunt et Mauri suos reges. Sic paulatim religiones esse ceperunt, dum illi primi qui eos noverant eo ritu suos liberos ac nepotes, deinde omnes posteros ovinciis omnibus colebantur. Privatim vero singuli populi gentis aut urbis sue conditores, seu viri fortitudine insignes erant, seu femine castitate mirabiles, summa veneratione coluerunt ut Egiptus Ysidem, Mauri Iubam, Macedones Cabyrum, Peni Uraniam, Latini Faunum, Sabini Sancum, Romani Quirinum: eodem utique modo Athene Minervam, Samos Iunonem, Paphos Venerem, Vulcanum Lemnos, LiApollinem Delphi. Sic per populos atque regiones varia sacra suscepta sunt, dum grati homines esse in suos principes cupiunt, et quod alios honores, quos vita carentibus deferant, invenire non possunt. Praeterea pietas eorum, qui successerant, plurimum contulit ad errorem; qui ut divina stirpe nati viderentur divinos honores parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
celũ nõ eingiłabit uͨ consurget de sompno suo Interra frẽs
ieuediturri abeunt huiꝰ terree domꝰ habitatores/ Itaq delcã
hostia p̃terita quos ibi religuistis Inquilite ignoti hospitis cꝑai¬
liũ occurest in ħiẽ / horroꝰ comas exigit herebitq uoꝵ  fs cũ
andientis more suo de opibus fortuã suis mortẽ lusisse motalib
Et ut in aq̃ methaphiora ꝑseuerem pulsabit anũ / emidẽ alud rob¬

Expanded text:
celum non evigilabit nec consurget de somno suo». Interea, fratres, irredituri abeunt huius terree habitatores domus. Itaque dilecta hostia pretervecti quos ibi reliquistis inquirite: ignoti hospitis supercilium occurret in limine, horror comas eriget herebitque vox faucibus, cum audieritis more suo de opibus fortunam, de suis mortem lusisse mortalibus, et ut in aque methaphora perseverem pulsabit animum illud
Abbreviated transcription (Latin):
dici pĩ Eloquẽtia uero sine doctrina eoq multiplici ⁊ uaria
esse nõ pr̃/ nisi forte ploquẽtẽ ꝑ eloquẽte posuedmꝰ quo nichil
ẽ falsius/ Et hͨ est radip nel poe ͭ ͤ nel oratoie̾ raitatis d̾ que
multa d̾mitus in eo libro qui oratoꝵ inscribit᷑ disputauit cycero
Quãnis sane doctorũ ⁊ eloquẽtiũ tͣchors quotꝙͦ ab origine nsͣq
ꝓphentur disputent ꝑ orent res decoras / stilo quo exoruẽt et
tonuissimo artificio ac ⁊ poesꝰ  eris tegant Nonue om̃s
indocti ⁊ muti ⁊ elingnes uidebunt᷑ ubi abadu̾so sola xpĩ uox
intonint ueressimũ q illud egy ꝓpħete / ab sorti sunt ut ĩ ꝯꝑaciõe¬

Expanded text:
esse potest, eloquentia vero sine doctrina eaque multiplici et varia esse non potest, nisi forte loquacem pro eloquente ponamus, quo nichil est falsius, et hec est radix vel poetice vel oratorie raritatis, de qua multa divinitus in eo libro qui Orator inscribitur disputavit Cicero, quamvis sane doctorum et eloquentium omnis cohors, quotquot ab origine rerum usque phentur et disputent, perorent, res decoras stilo quolibet exornent et tenuissimo artificio ac poeticis velis tegant. Nonne omnes indocti et elingues videbuntur, ubi ab adverso sola Cristi vox inton
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deus mõ ore suo p̃cipit ut nos abeo nõ uirtutes illas diu
alio equidẽ nos misisset Si õmo ullũ clariꝰ exemplar man¬
suetudinis inrenisset au forte eius ineffabilis ⁊ infinita
demencia nõ satis inse sperantibus nota est / Cottidie nos ex¬
spectat / uotat exritat moẽt hortatur Inu̾itat ꝑ leas ꝑ nũtcios
refrigenũ dolorũ ueniã pctõrã spem bonorũ uitum demq sẽp¬
teruã pollicicetur dereliuquat inquit imptu uiã suã ⁊c / Erd¬

Expanded text:
 Deus noster iure suo precipit ut ab eo non virtutes illas et alio equidem nos misisset, si omnino ullum clarius exemplar mansuetudinis invenisset. An forte eius ineffabilis et infinita clementia non satis omnibus in se sperantibus nota est? Quotidie nos expectat, vocat, excitat, monet, hortatur, invitat, per nuntiosrefrigerium dolorum, veniam peccatorum, spem bonorum, vitam denique sempiternam pollicetur. «Derelinquat impius viam suam et vir
Abbreviated transcription (Latin):
da dilacionis actio ẽ subita uos ira coupiat / cũ exarferit ĩ bui
ira eius bñ om̃s qui confidiã in eo uoera quidẽ confidencia nisi
de utute nõ nascitur / hanc coiamꝰ ut ipar̃ adipiseant᷑ q̃ inter
repentina ꝑicula reddat intrepidos ac btos Qaud enũ aliud
remedy ẽ frẽs / aut q̃ nõ instanũta uictoie̾ quibꝰ fidamiꝰ inh ͦ
bello / u spes nra se collocet/ aut ĩ mltitudiẽ diuiciarũ an eciã
regnis ⁊ caduca ponͣ Au inu̾tute membroꝵ ⁊ in corpoe̾s roboe
inequis incucribus in uellico apparatu Absit hͦ ab aĩa nrã / nõ st̃
hec ad salutẽ uie/ nõ sit mitobis sux q̃ iusti uideant ⁊ dicant Ecce

Expanded text:
exarserit in brevi ira eius, beati omnes qui confidunt in eo». Vera quidem confidentia nisi de veritate non nascitur; hanc colamus ut illam adipiscamur, que inter repentina pericula reddat intrepidos ac beatos. Quid enim aliud remedii est, fratres, aut quenam instrumenta victorie quibus fidamus in hoc bello, ubi spes nostra se collocet? An in multitudine divitiarum? An in regnis et caduca potentia? An in virtute membrorum et corporeo robore? An in equis et curribus et bellico apparatu? Absit ab anima nostra: non sunt he ad salutem vie; non sit in nobis super quem iusti rideant et dicant: «Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
supent ⁊ usu armati de rõnis arce deiciãt / allidere onen s
ad petram / petra aut̃ erat ꝓpũs /Naui quis obsetro tã peupte
taq inflamate libidinis usquã eut / qui acritꝰ admerniã ⁊̃ dugti
tissimũ concrete nostrotũ sordes coluerũ lauarẽtur Nullus eals¬
ler cuit uos herbis arentibus oportuus adeo est quͣ crugor iste sin
denotã aiañ ep alta nube calida contõplacõnis esfluperit
multo sit oportiun̾or humanis ardoribus extigirendis a̾ sedandis
nel domini ⁊ecolens sue salutis tan̾ã presertim suiq amore
susceptam / suarũ libidinũ nõ incipiat oblinsai ⁊ abiueptatire¬
piq leticia pulchius subito u̾tatur iulat̾inas/ at qui omia hͨ.¬

Expanded text:
superent et usu armati nos de rationis arce deiciant allidere monemur superent et usu armati nos de rationis arce deiciant allidere monemur ad petram: «petra autem erat Cristus». Nam quis, obsecro, tam prerupte tamque inflammate libidinis usquam erit, qui acriter ad memoriam reductis inde potissimum concrete nostrorum sordes vulnerum lavarentur? Nullus imber aut ros herbis arentibus oportunus adeo est, quin cruor ille si devotam in animam ex alta nube calide contemplationis influxerit multo sit oportunior humanis ardoribus extinguendis aut sedandis. omini, vel amici mortem recolens, sue salutis tam presertim suique amore susceptam suarum libidinum non incipiat oblivisci et ab inepta turpique letitia pulcras subito vertatur ad lacrimas? Atqui omnia h
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ d̾ sum̃a eerũ nr̃aꝵ ꝑiclitam᷑ cũ fallacissimo hoste res est
nobis / nrm ui nũt dolis agit᷑ tã uarie ut nũt ueri hostes nũ
slati amici a fres appareat Cud eĩ inconstanciꝰ uolupᵗͤ
quid blandis Cuud insidiosius Sciũt qui experti sunt Tris
auĩ nõ expertus ẽ si homo ẽ plena etate . corpore integro /
Letiũ qͦmꝑtinacior hostis eo clarior uictora blandissime
uoluptates magnas pates animi ar̾tute detorquẽt ait cicero /¬
⁊ seneca/ uoluptates inquit p̃cipue exturba ⁊ inritissimas hade¬
l latronũ more quos catellitem scerilitas egipcy uocant in hoc
nos amplectł ⁊ stragulant / ac ẽ cetera nos uolut ab adu̾to
feririt mala Iupuria anũ deiectura complectit᷑ ueniẽti gͦ re¬
siscendũ/ occuerendũq principys / ⁊ illud aũ occulos hũdimu
btus̃ qui tenebit ⁊ allidet ꝑuulos iuos ad petrã/ Si quidẽ par

Expanded text:
et de summa rerum nostrarum periclitamur; cum fallacissimo hoste res est et de summa rerum nostrarum periclitamur; cum fallacissimo hoste res est nobis, nunc vi nunc dolis agimur tam varie, ut nunc veri hostis, nunc simulati amici frons appareat: quid enim inconstantius voluptate, quid blandius, quid insidiosius? Sciunt qui experti sunt: quis autem non expertus est, si homo est, plena etate, corpore integro? Ceterum, quo pertinacior hostis, eo clarior victoria. «Blandissime domine voluptates magnas partes animi a virtute detorquent» ait Cicero, et Seneca «Voluptates» inquit «precipue exturba et invisissimas habe; latronum more, quos stilistas Egiptii vocant, in hoc nos amplectuntur ut strangulent». Sic est. Cetera nos velut ab adverso feriunt mala: luxuria animum deiectura complectitur. Venienti igitur resistendum, occurrendum principiis et illud ante oculos habendum: «Beatus qui te
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatõnes cede maũ posset excludere/ Ego te inquit aselle
faciã / nõ calcitres n ͨ te ordeo alam ẜ paleis ⁊ fame conficiã
⁊ siti graui ouerabo põdere ꝑestus indagabo ⁊ frigora ut
abũ pocius qui lascinã cogitatis Scdũs uero sitiã ⁊ dixisse
⁊ fecisse legaur suũ namq asinũ sic eĩ cipẽ corpus suũ¬
appellabat Imdũ noctu ĩ nuis cuulũ demergens fede
uoluptatis incendiũ mentis ardore ⁊ caruis algore suꝑauit
h ͨ robis exempla sequẽdã sunt fratres / hͨͦ tenendũ iter / et nob
nr̃ asellus loris agitandꝰ cibis arcendus granioribꝰ sarcinis
deprimẽdus/ ⁊⁊ uerendus demq moĩs omibus castigandus
⁊ redigendus ⁊̃ seruitutẽ/ fr̃es mei inhͦ tam ꝑiculoso et con¬
tinuo certannẽ qd̵ urã cũ carue gerit᷑ hoste domesticoi intẽdite
aigilate laborate circũspicite / adome strepidũ galeati ĩ aciẽ

Expanded text:
cogitationes cede manus posset excludere, «Ego te» inquit «aselle, cogitationes cede manus posset excludere, «Ego te» inquit «aselle, faciam ut non calcitres, nec te ordeo alam, sed paleis, et fame conficiam et siti, gravi onerabo pondere, per estus indagabo et frigora, ut cibum potius quam lasciviam cogites». Secundus vero similia et dixisse fecisse, suum nempe asinum, sic enim et ipse suum corpus appellabat, nudum noctu nivis in cumulum demergens fedum voluptatis incendium pulcro mentis ardore et carnis algore superavit. Hec vobis exempla sequenda sunt, fratres; hoc tenendum iter et nobis noster asellus loris agitandus, cibo arcendus, gravioribus sarcinis premendus et urendus, denique modis omnibus castigandus et redigendus in servituteo certamine, quod nostra cum carne geritur, hoste domestico, intendite, laborate, vigilate, circumspicite ad omnem strepitum galeati et in aciem
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ymo uero asellus hic nẽ mntritꝰ inpascius uoluptatũ
planas et latas seculi uias qd inpiger euaserit duce indiget¬
ad ascidendũ in montẽ syon cꝯ ixertic̃e ardiuis a augrsca
⁊ scupẽs trames fert Qued hit ꝓcomedy est / nisi ut quo fis seri
eo acrus suma ui ⁊ onũi scudio incũbanius ut solita dedistes
insueta condiscat ducũ opus ⁊ laboriosũ fatror s ralubre /ã
prositõ si salui esse uolumꝰ frenũ excipere ⁊ pati uerbera cogẽ¬
dus ẽ asellus iste cui insistunꝰ / ne suo more lascimẽs at recal¬
citrans nos inpcipiciũ secũ teahat fecisse id quosdã uidiumꝰ
s plures audimꝰ̃ ⁊ legimꝰ S in p̾mis eciã illos eximios rerũ¬
contemptores mundanoꝵ hplarionẽ monachũ ⁊ francistũ de¬
assisio/ Quorũ p̾mꝰ aduersus fla̾mã uoluptatis generosa
indignacioe uix dũ prbes uirditꝰ mardescens Et ut ⁊co̾mms
de isto scribit Iratus sibi ⁊ pectus pugnis uerberant qua si

Expanded text:
quidem, imo vero asellus hic noster nutritus in pascuis voluptatum ssuetus per planas et latas seculi vias, quid ni piger evaserit ad ascendendum montem Syon, cuius in verticem arduus et angustus et scrupeus trames fert? Quid hic vero remedii est, nisi ut quo serius, eo acrius summa vi et omni studio incumbamus, ut solita dediscens insueta condiscat? Durum opus et laboriosum, fateor, sed salubre; nam profecto si salvi esse volumus frenum excipere et pati verbera cogendus est asellus iste cui insistimus, ne suo more lasciviens atque recalcitrans nos in precipitium secum trahat. Fecisse id quosdam vidimus, sed plures audivimus aut legimus, sed in primis illos eximios contemptores rerum mundanarum Hilarionem monachum ac Franciscum, quorum primus adversus flammas voluptatis generosa indignatione vix dum pubes viriliter inardescens et, ut Ieronimus de illo scribit, iratus sibi et pectus pugnis verberans quasi
Abbreviated transcription (Latin):
xore auulsi ĩtẽtmet ad expondãt quecm̃ꝙ instuntu libidinũ
pr srtum ad pactandũ uemiũt iut u̾ carẽ adces stimul Ieo  ꝑ
ho faltem freuo sese mens incitata colubeat/Non eguidẽ quesicior
corpus ab adolastencia indomitũ posequi inlicencia ⁊ libertate
co aluuꝰ haut facile faenari / tũ sit sciptẽ ꝙ qui delicate a

Expanded text:
 instinctu lidibinis presertim ad peccandum veniunt, ut ubi carnem acres stimuli perurgent, hoc saltem freno se se mens incitata cohibeat! Non equidem infitior corpus ab adolescentia indomitum postquam in licentia et libertate coaluerit haud facile frenari, cum sit scriptum quod «qui delicate a
Abbreviated transcription (Latin):
penitendi quͣ recordar / quis int ħ hesitet fres mei an erubesteꝰ
malit au sanctificari au scipendiõi pctĩ mortẽ eligat an uitã
eteruã ¶u si in optione horũ nemo dubitet /ns ineo dubitare
ꝯueniet̾ aut cari aut spĩtui si parendũ cũ ᵈ co̾mpcio ⁊ mors
cũ aniiis uris inquit hdi quid uos perlaborẽ Afecistis labor iste
a robis cito recedet hnĩfacta arobis dum uiuitis nõ abssccdet
Di qua ꝑ uoluptatẽ nequit fecistis uoluptas cito abibit m̾gte neq̾ter

Expanded text:
ino nostro». Quis inter hec hesitet, fratres mei? An erubescere malit, an sanctificari? An stipendium peccati mortem eligat an vitam eternam? Quodsi in optione horum nemo dubitat, nec in eo dubitare conveniet, an carni an spiritui sit parendum, cum inde corruptio et mors, in animis vestris» inquit «siquid vos per laborem recte feceritis, labor ille a vobis cito recedet, beneficium a vobis dum vivitis non abscedet; siqua per voluptatem nequiter feceritis, voluptas cito abibit, nequiter
Abbreviated transcription (Latin):
ant ꝙ luctus diuellatur /Lᵈ ᵘtiq ngm est diuelli/ ad hec
uidenda iutĩd ⁊ quietũ delegistl locid arripuistis iter rañ
⁊ semadi bono collinio luustis oculos / Dic agite / ꝑgite quo cepistꝭ¬
ep st̃s nemo se intergũ flectat Etatua salis inꝙͣ mulier
honã sine pitõ ẽ / S pectutori dĩ peccasti quieste/ Quuescite

Expanded text:
aut invitus divellatur unde necessarium est divelli. Ad hec videnda lucidum et quietum delegistis locum, arripuistis iter rectum et securum, bono collirio linistis oculos; sic agite, pergite qua cepistis, nemo se in tergum flectat. Statua salis, in quam mulhominum sine peccato est, sed peccatori dicitur: «Peccasti?» Quiesce. Quiescite
Abbreviated transcription (Latin):
uicinã mctitudo auĩ semp ceruiaiba inpendentẽ faciat Retec̃i
go clara uoce testatur / ꝙ qui mũ uolentes utiliter d̾ morte nõ
cogitant / tito uolentes ꝙ ualde uereor nintiliter cogitabĩ ht̃¬
ipos rosiregitis nõ est opus uirũd urors pondꝰ catuis sordidũ
⁊ gne aia miserã inbecillẽ mole sua p̃unt ⁊ suffocat / nebis¬
ea iuagis nols ⁊ ꝑ difficilis lucta ẽ Reliquistis em̃ dyabolũ
ac mũdũ et utruq sacre domꝰ obseratis foribus exlusistis.¬

Expanded text:
icinam, incertitudo autem semper cervicibus impendentem faciat. Ceterum ego clara voce testatus quod qui nunc volentes utiliter de morte non cogitant, cito nolentes et, quod valde vereor, inutiliter cogitabunt, huarnis sordidum et grave animam miseram imbecillem mole sua premit et suffocat. Ea vobis iugis et perdifficilis lucta est. Reliquistis enim dyabolum ac mundum et utrunque sacre domus obseratis foribus exclusistis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non intramꝰ Certe ego qui pctorũ un̾icudis ĩ mũdo uelut
incarce̾ adhuc su /citates ueteres ꝓspiciens agnostore uidoe¬
et easdem ingredilres nõ agnesto Transite auĩ regũ põtificũq
pallacia aut lumã cimũ suꝑborũ quos famliaritor nostis
nt afflictiones suas sunł ⁊ rcus ille uir dixit lignĩspem ħt

Expanded text:
et non intramus. Certe ego, qui peccatorum vinclis in mundo velut et non intramus. Certe ego, qui peccatorum vinclis in mundo velut in carcere adhuc sum, civitates veteres prospiciens agnoscere videor; easdem ingrediens non agnosco. Transite ante regum pontificumque palatia, ante limina civium superborum, quos familiariter nostis. inter afflictiones suas simplex et rectus vir ille dixit
Abbreviated transcription (Latin):
Alud ait prosper nam m quid prodest ꝙ longo fluiã curfu
Semper et inhausts ꝓna feruntur aqͥs Enu̾atigpalos adhĩ
parentes/ Epigui uitã temporis hospes ago Cogitate cuutates
quas inhabitastis S sic illas cogitate no desideret Amẽs
est eñ qui ĩ portu positus desiderat tempestates / gandete pociꝰ
salcia puppe uos undos e tanto nanfragio euasisse / p̃teriti natꝙ
Discrimĩs memoria suanis desiderũ insanũ / Cogitate qualess
teas ⁊ porticꝰ errabati / in templis nõ orandĩ aĩo inforo nõ mer¬
ceruentibus /d curãtes fingite uera nũt᷑ uobis greditũ ad
easdem urbet/ eego quid suspicanũ reridebitis forsan notas
t̾res Recognoscetis forsitan antiqͣ menia / ꝙ̃uis et illa iugiter
ruant durabit ut cũq species locorũ int̾labent᷑ fluimiã stabẽ
montes querite notos habitores nestio quomõ ꝓpe omes
abierut/ Magnus uos habebit scupor eandẽ simul cuntatẽ
ingressos ut dicatis cũ heraclito Iueandẽ cuntatẽ bis int̾ins

Expanded text:
illud ait Prosper: Nam michi quid prodest quod longo flumina cursu semper inexhaustis prona feruntur aquis? enumeratisque aliis parentes. Exiquas inhabitastis, sed sic illas cogitate ne desideretis: amens est enim qui in portu positus desiderat tempestates. Gaudete potius salva puppe vos nudos e tanto naufragio evasisse: preteriti nempe discriminis memoria suavis, desiderium insanum. Cogitate quales teas ac porticus errabatis, in templis non orandi animo, in foro non mercernentibus non curantes. Fingite vero nunc vobis reditum ad easdem urbes: rogo, quid suspicamini? Revidebitis forsitan notas turres, recognoscetis antiqua menia, quamvis et illa iugiter ruant: durabit utcunque species locorum, interlabentur flumina, stabunt montes. Querite notos habitatores: nescio quomodo, prope omnes abierunt. Magnus vos habebit stupor eandem simulque aliam civitatem ingressos, ut dicatis cum Heraclito: in eandem civitatem bis intramus
Abbreviated transcription (Latin):
tacio restrerectio eiusdẽ aiãtũ nratũ ⁊ infine eciã corporid uita
sit anisereatur afflictis opem ferat egentibus mnauũ prebeat fati
at emertũ seuegutẽ insequũtur s incelestis excubitor seguo
dato insidias r̃tegat in antigua lege q̃ oliu atergo ꝓiecta decora
temieꝰ ⁊ effrenate adpaciendũ incitarẽtut hinc puie̾ ꝓdicoẽs
hũt uexr̃publicarũ euersiones/ hunc cũ hostibus claidestina col
piendũ nõ libido uoluptatis impellat/ Stup uero ⁊ adrelieria
R on tabe flagicnd nullis exntad ahs illecebris nsi uoluptatis¬

Expanded text:
io, resurrectio eiusdem animarum nostrarum et in fine etiam corporum vita sit; misereatur afflictis, opem ferat egentibus, manum prebeat fatigatque emeritam senectutem insequuntur, ut ni celestis excubitor signo dato insidias retegat, in antiqua longeque olim a tergo proiecta dedecora temere et effrenate ad potiendum incitarent. Hinc patriae proditiones, hinc rerum publicarum eversiones, hinc cum hostibus clandestina collipiendum non libido voluptatis impelleret. Stupra vero et adulteria et omne tale flagitium nullis a
Abbreviated transcription (Latin):
u habitare quisꝙ disputae̾ nbi sedere essetsolitus / addens eoã
sepulchra scudiose contemplaĩ urͣ hͦ fateor adĩgeniũ exntadũ
hĩ enĩ emu̾lacõ calor ingens inuatq inagnañ ⁊ padẽti¬
comꝑabilẽ uirũ illud dixisse leginꝰ maxie cui istu accid᷑
aõ certũ se hrr̃e ut se nõ cũ pntibꝰ modo ẜ cũ onis ͤ d laris
uiris comparet illud aliud spectaculũ horrendũ si efficatissind

Expanded text:
 habitare, ubi sedere, ubi disputare esset solitus», addens et eorum se sepulcra studiose contemplari. Valet hoc, fateor, ad ingenium excitandum: habet enim emulatio calcar ingens iuvatque magnanimum etcomparabilem virum id dixisse legimus: «maximo cuique id accidere animo certum se habere, ut se non cum presentibus modo, sed cum omnis evi claris vir
Abbreviated transcription (Latin):
ungendio /in h. tũ cauẽda uobis opinenũ ĩ mĩabilia funt adũtꝰ
quẽ sꝵ armatũ s intẽtũ esse añu oporti ad sinã eñ qut qt
contaiud̃ tõni uel auditis ab alio uel insilencio cogitatis ligior
dolosa estrertate delos / insidias declinate / eoqꝑ uigilançia quo co¬
loraciora p cõnis tegiture sermo nel crgitatõ uernt daũ¬

Expanded text:
abilia sunt adversus abilia sunt adversus que semper armatum et intentum esse animum oportet. Ad summam enim quicquid contrarium rationi vel auditis ab alio, vel silentio cogitatis, lingua dolosa est. Vitate dolos, insidias declinate eoque vigilantius, quo coloratiore rationis palio tegitur sermo vel cogitatio. Venit
Abbreviated transcription (Latin):
liõ trineret/ paganus Iuuenis ⁊ paganus senex s. deceepitꝰ p̾anꝰ
felix qui tociꝰ uie dei̾ũ ⁊ louge lucis exrorẽ facili compendio coͫ¬
repit ad uesterã /Nu uero constiẽ pondus indesꝑaciõr auget ant
opp̾mnet / memorantẽ Et bũficiorũ dei ĩmenior dauid quãtaq sce¬
lecũ mole obrutus nõ desperando miseritordiã consecutus ẽ/ Et Quãtꝰ
tere fidei oppugnator augꝰ quãtus eiusdẽ fidei ꝓpñgnator enaseu̾
Quad maria mulier incinitate peccatux incuntatẽ inꝙͣ nõ deĩ
quͣi pctores nõ inhabitãĩ ẜ mũdi Nonie de ciue babilot ^cetit
dicicie muaculis po geniteicẽ xp̃i solam p̾nũd aput nos mtꝰ u̾gies
obtirusse uideatur locũ/ A gumẽtũ eidens qm̃ꝙͣ ireꝑabilis uideaẽ
ageꝰ ub. herbe iutiles neglcã soli ubertate iuꝑuriata recipiendis
abiendisd semũbus uerborũ purgat᷑ de oportuno at utili reꝑatur

Expanded text:
non timeret, paganus iuvenis et paganus senex sed decrepitus cristianus? non timeret, paganus iuvenis et paganus senex sed decrepitus cristianus? felix, qui totius vie devium et longe lucis errorem facili compendio correxit ad vesperam. An vero conscientie pondus in desperationem aget aut opprimet, memorantem quot beneficiorum immemor David, quantaque scelerum mole obrutus, non desperando misericordiam consecutus est? Quantus it? Quantus vere fidei oppugnator Augustinus, quantus eiusdem fidei propugnator evaserit? Quid Maria «mulier in civitate peccatrix», in civitate, inquam, non Dei, quam peccatores non inhabitant, sed mundi, nonne de cive babildicitie maculis post genitricem Cristi solam primum apud nos inter virgines obtinuisse videatur locum? Argumentum evidens, quanquam irreparabilis sit i erbe inutiles, neglecta soli ubertate, luxuriant, recipiendis alendisque seminibus verborum Dei purgatur et oportuno atque utili repar
Abbreviated transcription (Latin):
congessisse uideor Inde eigo uel aliude Cuã quisq laborbus sus
aptissiuũ fenserit ducẽ legat / cuiꝰ uite at exemplis insisteus pos
regis nr̃ uestigia secũ pergat / Et si quis forte diffidit  posse
⁊ ceisti belligeris lata indonictoꝵ senũ nuitacio difficilix uidetut
an nou suctuenit et hos paus fuisse pueros qui senes / autr p̃terea
ꝙ puelle ⁊ infier eĩ cõncati in prepura potueriũ nõ poteritie
quasi uero uil liy molles nel durati uri illi / quitqd̾ inse potuerũ
et nõ in illo ponus que cos confortabat inquo se posse onnã glabat᷑ apostolꝰ¬
ppnat. uero fenectus ab honesto rerrahet/ adquid uel sola posfitꝰ
pellexe dũ cogitare cepit uiator dei ultimũ biene yeꝰ ac deueno ho¬
spiciũ ꝓre esse / patamq c̃ laborũ fiue mercedẽ are uictorũ
tenuit senectus/ quo nĩq̃ spretis om̃ibus / as inp̾nus illa tanta lrãꝵ
Nlã qua tum longa etate floruerat duusso magistery houore ꝑpͬ

Expanded text:
congessisse videor. Inde ergo vel aliunde quem quisque laboribus suis aptissimum senserit ducem legat, cuius vite atque exemplis insistens post regis nostri vestigia secum pergat, et siquis forte diffidit idem posse et Cristi bellis indomitorum senum imitatio difficilis videtur, an non succurrit et hos prius fuisse pueros quam senes? An preterea quod puelle et infirmi et educati in purpura potuerunt, non poteritis, quasi vero vel hi molles vel durati illi viri quicquam in se potuerint et non in illo potius qui eos confortabat, in quo «se posse omnia» gloriabatur Apostolus? An vero senectus ab honesto retrahet, ad quod vel sola possit impellere, dum cogitare ceperit viator diei ultimum, breve iter ac devexum, hospitium prope esse paratamque cum laborum fine mercedem? An Victorinum tenuit senectus, quominus spretis omnibus atque in primis illa tanta literarum gloria, qua tam longa etate floruerat, dimisso magisterii honore, pr
Abbreviated transcription (Latin):
ille longe uie curã suscipiatit is susceptã solicitudinẽ nõ depoas/
Nuerat diues continẽtie landẽ/ pauꝑ lastine uit infam̃o pa¬
deat mouachũ nõ actui mõ sed cogitatu fedo aliquẽ sub celo
locũ esse/ Epulpent arigido lumẽ molles cue e⁊ defideria deli¬
cata aduris cubilibus arceãt᷑ ¶uid auĩ tam diui̾sĩ qm̃ rigor¬
herenii ⁊ mollicies carins delicatissima res ẽ ille amor carual
sompno / quiete cibis alitur leui amictu er exquisito cultu/ cãdestĩo
muenure leticia aocis ⁊ cantibus delcãtur / asperitates odit ac
refugit / nullũ igit᷑ illi intͤ dueiciã at ebp domos urãs

Expanded text:
non deponat. Querat dives continentie laudem, pauper lascivie vitet infamiam, pudeat monachum non actui modo, sed cogitatui fedo aliquem sub cilicio locum esse. Exulent a rigido limine molles cure et desideria delicata a duris cubilibus arceantur. Scitum est heremi et mollities carnis? Delicatissima res est amor ille carnalis; somno, quiete, cibis alitur, leni amictu et exquisito cultu, clandestino murmure, letitia, iocis et cantibus delectatur, asperitates odit ac refugit; nullum igitur illi intra durissimas atque as
Abbreviated transcription (Latin):
condicõnis ingere̾ / ut iter durũ tempus asperũ ingeris sarcina lu
delicatus mollis infirmꝰ eger adolescens senep/ lpo oͣnis sibili s̃
ligue dolose ¶ riud laboras seu quo pergis qͦd uel tã mane pocu¬
pas etꝭ sero aggeedieris n potius dũ lici de futuro uidet fortuã
Qruotiens istis iregerim̃ fres̃ / neq ad defensionẽ uerba/ neꝙ acute
sufficiũ sagitte /tũ demũ carbones desolatory d̃ mediũ ꝑferant᷑
Ego ne fems ⁊ puellis infremior q̃ repe nõ exiguũ labore̾ ut
regnorũ delicias / cepe etiã spũ contempsenũ nõ hoiter pun

Expanded text:
conditionis ingerere ut iter durum, tempus asperum, ingens sarcina, tu conditionis ingerere ut iter durum, tempus asperum, ingens sarcina, tu delicatus, mollis, infirmus, eger, adolescens, senex – hi enim omnes sibili sunt lingue dolose –, quid laboras, seu quo pergis, quid vel tam mane preoccupas vel tam sero aggrederis, gaude potius dum licet, de futuro viderit fortuna; quotiens istis urgemini, fratres, neque ad defensionem verba neque acute sufficiunt sagitte, tum demum carbones desolatorii in medium proferantur: ego ne feminis ac puellis infirmior, que sepe non exiguum laborem ut regnorum delitias, sepe etiam spiritum contempserunt? Non
Abbreviated transcription (Latin):
auat inquit oñn catura tua ꝓpħã aut̃ rex et reges ⁊ onña
aspera ingĩ graue tũdebis aña dominug mens ꝑꝓ tramn uerax
quã tu mendax contratiũd clamiat Iugũ suũ suaue ⁊ omis fuĩ lene
dicet ille tu pccõr fragilis ⁊ mõilis rũdeto at dñs mens fortis sitq̃¬
at ĩ mortalis / Di fatiger illi herebo/ illius ing̾nuo coquiestam lit̃ ⁊
fatigatis uoluptatẽ suã ⁊ graciorẽ efficit quiete Sunt qui fatrgas¬
nonẽ exticio querã  quid sune me ẽpulerit in illũ ibo ille ĩmoᷝ s
fixies psfaitigabilis iei amans / nou se au̾tet uͭ cdruã sa iuillo con
ꝑnũctiatas huis uite uelqmuas ⁊ labores et ꝑicla ⁊ sandala et
uite p̃mia at solacia infinẽ ꝓmissa laborantibus hoc tibi datur
⁊ dipontue adligñ dolosã Siue hoc quidẽ saus ẽ sed penerrabilio
aduersary tuspis urgere non desunt ⁊ padrũ tumulos ⁊ fegilitatẽ

Expanded text:
viat» inquit «omnis creatura tua»; propheta autem rex et reges et omniaviat» inquit «omnis creatura tua»; propheta autem rex et reges et omniaaspera, iugum grave. Respondebis: At Dominus meus, tam verax quam tu mendax, contrarium clamat: «iugum suum suave et onus suum leve». Dicet ille: Tu peccator fragilis et mortalis. Respondeto: At Dominus meus sanctus, fortis, immortalis; si fatiger, illi herebo, illius in gremio conquiescam; habet et fatigatio voluptatem suam et gratiorem efficit quietem. Sunt qui fatigationem exercitio querant. Siquid sane me impulerit, in illum ibo; ille immobilis, fixus, infatigabilis et mei amans; non se avertet ut corruam, sed si in illo confprenuntiatas huius vite molestias et labores et pericula et scandala et vite premia atque solatia in finem promissa laborantibus. Hoc tibi datur et apponitur ad linguam dolosam. Si ne hoc quidem sat est, sed penetrabilior adversarii cuspis urgere non desinit et peccatorum cumulos et fragilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
orbemi domint soq de aduersarys ulcistens tot aiãs dua hostũd er¬
puit /acute sagitte que facili iactu durissimis adhese̾ precordys.
Carbones uero desolatoryͦs sen uastatores / uteũq eni in antiquis
condicibus lctiũ estꝰ quid aliud putem nisi ardentes ⁊ ignitas aĩas
eorã qui uos in hoc fãcto ꝓposito precesserũt/ Sepe cui uerba nõ
proderant /ep ͣ ꝓfue̾ / puduito non sequi cui non cerdere nõ pude
remedia sunt sagitte potentis acute Si ille forte nou sufficiat.
carbones desolatory dicã adne res careat exemplo Inpͥmis meditae̾
tu quisquis inhoc statu es qui dolosa ligna crecũstpit qui poteus ẽ
qui tibi hũc anũ dedit / qui᷑ fa ᷝ ͤ illi sit qui inspreauit fouere.
perficere quã incepit / audis illã uera falsis mscentẽ/ ne si falsa
suit omĩa pariter respleantur dicet caue ne quẽ tuneas / ne tui
te fubiatas / int libertate melius liber esto/ Cruuid uano terrore

Expanded text:
orbem domuit seque de tot adversariis ulciscens tot animas duci hostium eripuit: vere acute sagitte, que facili iactu durissimis adhesere precordiis: carbones vero desolatorios seu vastatores, utrunque enim in antiquis codicibus lectum est, quid aliud putem, nisi ardentes et ignitas animas eorum, qui vos in hoc sancto proposito precesserunt? Sepe cui verba non proderant, exempla profuere puduitque non sequi cui non credere non pudebremedia sunt: sagitte potentis acute; si forte ille non sufficiant, carbones desolatorii. Dicam aliquid, ne res careat exemplo. In primis meditare tu quisquis in hoc statu es, quem dolosa lingua circumstrepit, quam potens est qui tibi hunc animum dedit, quam facile illi sit quod inspiravit fovere, perficere quod incepit. Audis illam veris falsa miscentem, ne si falsa sint omnia pariter respuantur. Dicet: cave nequem timeas, necui te submittas, nil libertate melius, liber esto; quid vano terrore,
Abbreviated transcription (Latin):
meniores insistanmꝰ / Cogitet secũ quisq si quid uirtuose gesstit ĩ
uita/ quiͣ illũ gloria s⁊ quãta secuta delcãtio ẽ Di quid libidige
turpitudinis magnitudinẽ fructui exigno seu uerius nulli / sl
⁊ fame dampnũ estimet ⁊ corporis aĩeq iacturã intendatq
aceiter quidẽ qd̵ tanto precio uenale ꝓponitur nũdinãtibus indo
carus demenis/ ⁊ mortales ocailos futs mulconte fallentibut.
tendat intima rerũ introspicere / suꝑficiems contempne̾ neq con¬
cupiscencie inẜuiat S saluti i omibus lapfũ rerũ pñciũ consi¬
deret pu̾tipy menior finẽq ꝓspiciens ⁊ menuẽrit pudoris
astris se quaus ilatrbris luce clariꝰ t̾m sciens / ⁊ blandientes
illecebras maftulo suꝑalio r̾iciens om̃s cogitatus ad honesti stu¬
diũ deflectat Cogitet Iuuenis pudiciciã inIuuẽtuto pulch̾umã
nasi prilchritudinẽ cũ castitate Cogitet de foriis ipsũ uigs¬

Expanded text:
memores insistamus. Cogitet secum quisque, siquid virtuose gessit in vita, quanta illum gloria et quanta secuta delectatio est; siquid libidinosturpitudinis magnitudinem fructui exiguo, seu verius nulli, simul et fame damnum extimet et corporis animeque iacturam, intendatque acriter quid est quod tanto precio venale proponitur nundinantibus mundo, carne, demoniis et mortales oculos fuco mulcente fallentibus; tendat intima rerum introspicere superficiemque contemnere neque concupiscentie inserviat, sed saluti. In omnibus lapsum rerum presentium consideret principii memor finemque prospiciens, et meminerit pudoris atris se quamvis in latebris luce clarius cerni sciens, et blandientes illecebras masculo supercilio reiciens omnes cogitatus ad honesti studium deflectat. Cogitet iuvenis pudicitiam in iuventute pulcerrimam, ornari pulcritudinem castitate, cogitet deformis animum ips
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sicut teca fluit auferent᷑ h funt fliuuã babilonis quori
ad babilomis Ius srectancud / nou cuntatis regie cuih incolatid
ad lram̃ allis infecmis fabulas applicare posse ⁊ diperi nouã
forte xem dipero Oi infallor uerã is aiõre status ea fluauaᷤ
uite est ut rartareis uadis omibus ĩ nͦri ⁊ de uno quoq nacti
aliquid de letheo oblimonẽ nẽ melioris De flegetonte realũ
estus ati cupidinuõ de acharõte infeuctuosã pmar̃ ⁊ dolorẽ¬

Expanded text:
et «sicut cera que fluit auferentur». Hec sunt flumina Babilonis quorumad Babilonis ius spectantium, non civitatis regie cuius incolarumad literam illas inferni fabulas applicari posse si dixerim, novam forte rem dixero sed ni fallor veram? Is animorum status, ea fluctuatio vite est, ut tartareis vadis omnibus immersi et de unoquoque nacti aliquid, de Lethe oblivionem nature melioris, de Flegetonte irarum estus atque cupidinum, de Acheronte infructuosam pe
Abbreviated transcription (Latin):
nri ut facerẽt urgerẽt neq illi ultis cedexẽt̾ ac singlã q̃ adrg¬
terrenos homiẽs ac mortales esse nõ deos quorũ exor suis in
r̾mis̃ si mansissent grande ꝑicliũ erat ptãre honit qd deo
debitũ est uni̾ occõne hac demones freti calliditate insita defuctoꝵ
offertur obsequiũ Ipa statue hᵒ. est ydoli materia uite corporis
demone maluso aĩe locũ optinẽte ut sic excorpore ⁊ aiã fctus
ab homiiẽ illusor honuĩ deus conscet Cuiꝰ faciendi officiũ t̾me¬
uenisset ut deos ephonũbus factos concedere sata gens tã iulta
uideor / redeundũ est Exomibus gͦ uys quibus ad celũ consce¬
disse sunt crediti qui adiunferua descenderat / mlla robis eligeda
qmi longissime ab arenos atz palustribus/ alto ⁊ confragoso calle
gradiendũ ẽ linquenda uicia aphendende uirtutes stulticia
desexenda sectanda sapientia Illarũ enĩ fuis horũ prinipiũ
esse solet hic ẽ ordo / qui ex flacti uerbit᷑ elicit᷑ uirtus ẽ uaũ fuge̾

Expanded text:
ri, ut faciunt, urgerent neque illi ultro crederent ac singula que ad reterrenos homines ac mortales esse, non deos. Quorum error suis in terminis si mansisset, grande periculum erat prestare homini quod debitum Deo: verum occasione hac demones freti calliditate insita defunctoroffertur obsequium, ipsa statua, hoc est idoli materia, vicem corporis, demone autem incluso anime locum obtinente, ut sic ex corpore atque anima factus ab homine illusor hominum deus constet, cuius faciendi artificium Trimevenisset ut, deos ex hominibus factos ostendere satagens, tam multa videor: redeundum est. Ex omnibus igitur viis, quibus ad celum conscendisse sunt crediti qui ad inferna descenderant, nulla nobis eligendquam longissime ab arenosis atque palustribus, alto et confragoso colle gradiendum est: linquenda vitia, apprehendende virtutes, stultitia deserenda, sectanda sapientia; illarum enim finis harum principium esse solet. Hic est ordo qui ex Flacci verbis elicitur: Virtus est vitium fugere
Abbreviated transcription (Latin):
adeo/ ut sepe nos cepto inpares aguostamꝰ / an iõ meliore confilio
desiscamus/ Quid de diuinuis ẽ ppandũ luiqͣmus igitur iͣ augelis
quorũ excellentissim eciam sub ponde̾ corruerũ ᵈ sane celi¬
cole/ nos huaña tractemus / et fortasse consulcius fuerit nõ ingredi
iter hoc arduũ premptũos ꝙ meͦ calle desistere / ⁊ hac saltem uita
dum adest frui qui spe inc̾ti certũ perdexe / ueniet alter ꝑiculosior
quo proxamor uera qui et ⁊cãs ppĩ semitas ⁊ sancta iuissa fatebĩ
et has p̃petas et h ͨ possibilia nou negabit S difficultatẽ rerũ
nrauiq molliciẽ multoq maxime nr̃e etatis decus desperatis ac
perditis moribus n  aquoqm satis ne dicam nimiũ dici pĩ u̾bis
exagerans / feruenti ꝓposito quoddã diffidencie fugus auspexerit
aut forte facilia predicans differenda concduidet posse enĩ cũ libueu̾

Expanded text:
adeo, ut sepe nos cepto impares agnoscamus atque ideo meliore consilio adeo, ut sepe nos cepto impares agnoscamus atque ideo meliore consilio desistamus, quid de divinis est sperandum? Linquamus illa igitur angelis, quorum excellentissimi etiam sub pondere corruerunt: celestia sane celicole, nos humana tractemus, et fortasse consultius fuerit non ingredi iter hoc arduum preruptumque, quam medio calle desistere, et hac saltem vita dum adest frui, quam spe incerti certum perdere. Veniet alter, eo periculosior quo proximior vero, qui et rectas Cristi semitas et sancta iussa fatebitur et has pervias et hec possibilia non negabit, sed difficultatem rerum nostramque mollitiem multoque maxime nostre etatis, de cuius desperatis ac perditis moribus nichil a quoquam satis ne dicam nimium dici potest, verbis exaggerans ferventi proposito quoddam diffidentie frigus asperserit, aut forte facilia predicans differenda concludet: posse enim cum libuerit
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscetis quia ego sum dus ⁊ uidebitis q ego sum dous dulce
uia felix t̾miq̃ uacate / ⁊ gͦ uidete / ociũ agat e et agnoscere / et
nõ mõ ꝑ bnssimũ labore ad longenã requie̾ qdipiũ ꝑ optabile
consistite hic nullo strepitu autibꝰ / mallũ puluere rorũ iuseiiciũ
obstante otulis / onũs hostis dolos tendiculat prospicite/ G ragͥiuis
ut dixi enĩ illi gratias qui nos om̃e ueritate docuit Iaui eiusq pro¬
fectum uel suapte naͣ uel consuetudine ĩ nom uersa bñ institute
mentes at aures ultro ͤ ꝓn eee didicerint Qandquid aꝑte uero dis¬
sonũ est Illud tamẽ occulaus dyabolicũ inueniur exore impery
cauendũ qui apꝑuteͦ melior sed deterior existẽtent xpiũ laudande
impedire cogit uriũ iter quo adxpiũ perrenit᷑ Iste quidẽaget ho
mõ fcm̃ fateor quidꝙ xpus̃ iubet ẜ implere dei precepta supͣ
honinẽ est Itaq si in rerũ hũanarũ executiõe laboramꝰ usque¬

Expanded text:
s» et «videbitis quia ego sum Deus». Dulcis via, felix terminus; vacare et videre, otium agere et agnoscere, et non modo per brevissimum laborem ad longevam requiem, quod ipsum peroptabile consistite: hic nullo strepitu auribus, nullo pulvere rerum transeuntium obstante oculis, omnes hostis dolos tendiculasque prospicite. Quamvis enim, ut dixi, illi gratias qui nos omnem veritatem docuit, iam eousque profectum sit, ut vel suapte natura, vel consuetudine in naturam versa, bene institute mentes atque aures ultro respuere didicerunt quicquid aperte dissonum vero est, illud tamen occultius dyabolicum murmur ex ore impii cavendum, qui apparenter melior sed deterior existenter, Cristum laudando impedire cogitet vestrum iter, quo ad Cristum pervenitur. Iste quidem aget hoc modo: Sanctum fateor quicquid Cristus iubet, sed implere precepta Dei supra hominem est; itaque si in rerum humanarum executione laboramus usque
Abbreviated transcription (Latin):
marte marcurio quos maioros gencũ deos appellant timuit aꝑte
confiteri. Et idtirco ait late hoc patere ut idem de ioue ceter. sqs
antiquioi̾bus dys intelligamꝰ quorũ meõriã si eadẽ rõne ueles̃
consecraueriũ qͣ se ymaginẽ nomẽq filie conseceaturũ esse dixit

Expanded text:
Marte Mercurio, quos maiorum gentium deos appellauit, timuit aperte Marte Mercurio, quos maiorum gentium deos appellauit, timuit aperte coner. et idcirco ait late hocpatere, ut idem de Ioue ceterisque antiquioribus diis intellegamus, quorum memoriam si eadem ratione ueteres consecrauerunt, qua se ima
Abbreviated transcription (Latin):
liũ consecrabo ħ quidẽ ciceronis ad lrnũ uã funt inquibꝰ ⁊ suũ
tenũt  morẽ / Et ita dolori suo parut ^ ꝟeritati Cum subintelligẽtiũ
indicio repugnaret / dũ et homiẽs adcelũ nõ ueritate s fama
tolli solitos ꝯmemorauit seꝙ priori exͦ definictã filiã qui sũm
locaturã nõ quidẽ uere sõ ad opimonẽ onũ mortaliũ polli¬
cetur/ Insuper ipĩs dys approbantib illis inꝙͣ dys qui ulla
re inagis qui erroribus mortaliũ ⁊ suꝑsticiõe delc̃anturr ut
facile credi possit illos seu homĩẽs mali fuerũ seu demones
ulteo ciceromi anconsecratiõe filie consensiuasꝰ quo uel errãtis
facundia nel scientis causa saltẽ esset ercoris hos quorũ inbecal¬
lius ingeniũ uerborũ splendor hebetaret / Rc̃e id quidẽ de ci
hercule libero esculapio castore pollute iucuctanter foteretue
de appolline ac Ione prĩbus eocũ Idem de neptimo uultas

Expanded text:
alium consecrabo"». Hec quidem Ciceronis ad literam verba sunt, in quibus et suum alium consecrabo"». Hec quidem Ciceronis ad literam verba sunt, in quibus et suum tenuit morem et ita dolori suo paruit, ne veritati sub intelligentium iudicio pugnaret, dum homines ad celum non quidem veritate sed fama tolli solitos commemorat, seque priorum exemplo defunctam filiam, quam summo locaturum, non quidem vere, sed ad opinionem omnium mortalium polliceretur, ipsis insuper diis approbantibus, illis, inquam, diis, qui nulla re magis quam erroribus mortalium et superstitione delectantur, ut facile credi possit illos, seu homines mali fuerint seu demones, ultro Ciceroni in consecratione filie consensuros, quo vel errantis facundia vel scientis causa saltem esset errorum his quorum imbecillius ingenium verborum splendor hebetaret. Sane hunc ipsum CiHercule Libero Aesculapio Castore Polluce incunctanter fateretur, de Apolline ac Ioue patribus eorum, item de Neptuno Uulcano
Abbreviated transcription (Latin):
homies fuisse / ꝙ ip̃ins̃ testimoniũ eo d guissimũ iudicari ꝙ
etiã angurale habuit sacerdociũ/ ⁊ eosdem se colere uenecas qe
testatur Itaq int pancos u̾siculos duas ues nob dedit / nã
ueteribus sunt consecrati / ⁊ illos mortuos esse docuit ⁊ orignnẽ
uane suꝑsticionis oũdit / Cũ uero inquit ⁊ mares ⁊ femias
complaids exhenubus in deorũ ũo esse rideamꝯtat eorũ ĩ urbib
at agas angustissima delubra uenerem᷑ / asfenciani᷑ eocũ sapie
quorũ ingenys ⁊̃ inuẽtis ome uitã legibus ⁊̃ institutis opcultã
ꝓfctõ fuit sͣ cadini ꝑgenies aut amphitonis aut hyndatꝭ in
celũ tollnda fama fuit huic idem honos certe dicrodus est.
qd̾ quidẽ faciã teꝙ onũ optimã at doctissimã approbantibus
dys dmortalibu ipĩs in eorũ cetu locatã ad oppinionẽ onui mõt¬

Expanded text:
homines fuisse. Quod ipsius testimonium eo debet gravissimum judicari, quod homines fuisse. Quod ipsius testimonium eo debet gravissimum judicari, quod et augurale habuit sacerdotium, et eosdem se colere venerarique testatur. Itaque intra paucos versiculos duas res nobis dedit. Nam quo illi a veteribus sunt consecrati, et illos mortuos esse docuit, et originem uanae superstitionis ostendit. cum uero inquit et mares et feminas complures ex hominibus in deorum numero esse uideamus et eorum in urbibus atque agris augustissima delubra ueneremur, adsentiamur eorum sapientiae quorum ingeniis et inuentis omnem uitam legibus et institutis excultam profecto fuit. Si Cadmi progenies, aut Amphytrionis, aut Tindaris in celum tollenda fama fuit, huic idem honos certe dicandus est; quod quidem faciam teque omnium optimam atque doctissimam approbantibus diis immortalibus ipsis in eorum cetu locatam ad opinionem omnium mort
Abbreviated transcription (Latin):
spomĩ oꝑib eũ qui aũ temps tãq homo honoratus fuerati mũ
ut deũ adoraueriũ / ⁊ hͨ uite hũane deceptio / Caũ aut̾ asscũ
aut regibus deseruientes / ĩcõmutabile nomẽ lapidibus ⁊ lignis
imposuerũs Sane quodꝙ ait offectuł aut regibus eo ꝑtinet᷑
ubi ccero ͣ xcellenciũ uiroruã / lactanciꝰ uero regũ definctorũ
uenerenciã/ ecr̃oris posuerit fundamẽtũ hic et pietatẽ ⁊ affitiũ
ficasse etiã nel poetas ut ille uel illustres artifices ut lnc ait
est iut exrotũ cunulũ nichil fuigi possit efficacius / c̃ in altero¬
suñt occulorũ Iualtero fint autiũ blandĩta / Cruibꝰ preapue
bsibus ⁊ ueritas ⁊ falsitas in aĩam fubit/ Cetiũ lactancis hys
q ꝑxnne auditis explicitis itud uts adciceronẽ morcꝰ tulis
solus extitit płõnis nuitator in eo libro quo se ipe de morte¬
filie consolatus ẽ / nõ dubitanit dicere deos qui publice colũt᷑

Expanded text:
am homo honoratus fuerat, nunc ut deum adoraverunt; et hec fuit vite humane deceptio, quoniam aut affectui aut regibus deservientes homines incomunicabile nomen lapidibus et lignis imposuerunt». Sane quod ait «affectui» aut «regibus» eo pertinet, quod ubi Cicero excellentium virorum, Lactantius vero regum defunctorum reverentiam errorisficasse etiam vel poetas, ut ille, vel illustres artifices, ut hic aitest ut ad errorum cumulum nichil fingi possit efficacius, cum in altero oculorum, in altero sint aurium blandimenta, quibus precipue sensibus veritas et falsitas in animam subit. Ceterum Lactantius his que proxime audistis explicitis iterum versus ad Ciceronem: «Marcus Tullius» quidem solus extitit Platonis filiae consolatus est, non dubitavit dicere, deos, qui publice colerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
cet pt au idcreco p̃cipiat ut extit a̾ ĩõ miuet᷑ ut terreat ut
impleti memor ⁊̃ iudicio sit p̃cepti futs ĩ auonior neglõ sout᷑
hant imprã ⁊ falsloquã suggestionẽ. fres̾ merclameã suigli¬

Expanded text:
t an idcirco precipiat, ut excitet; ideo minetur, ut terreat, ut t an idcirco precipiat, ut excitet; ideo minetur, ut terreat, ut impleti memor in iudicio, sic precepti futurus immemor neglecti? Contra hanc impiam atque falsiloquam suggestionem, fr