comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tumar s reus fus ẽ. Tamꝗ igrat insentit qam nhermuernt cei¬
mmateeuit de quit dumpnatione certissimus ineeuunm sponte dise¬
uetate ⁊ ecemilii ens absens. etiun dampnaretur mox iter gait
uindee patrie futurꝰ ingrate. Multa cõmemorare iampiges besuet
imniusta quib agitabatur illa ciuitas cum potentes plebẽm sibi fuls¬
reconarent᷑ plebsq illis subdi recusaret. Et utriuso partis dẽfeio¬

Expanded text:
eus factus est tamque ingratam sensit quam liberauerat ciuitatem, ut de sua damnatione certissimus in exilium sponte discederet et decem milia aeris absens etiam damnaretur, mox iterum a Gallis uindex patriae futurus ingratae. Multa commemorare iam piget foeda et iniusta, quibus agitabatur illa ciuitas, cum potentes plebem sibi subdere conarentur plebsque illis subdi recusaret, et utriusque partis defenso
Abbreviated transcription (Latin):
ne fae est dicere .qr nefas ẽ ꝓfecto se eccide̾ ilam si hoc sponte faciendi ul¬
Lcã iusta eẽ posset proculdubio iustior qͣ ista nõ eẽt. Quia uõ nec ista

Expanded text:
nefas est dicere, nefas est profecto se occidere. Nam si hoc sponte faciendi ulnefas est dicere, nefas est profecto se occidere. Nam si hoc sponte faciendi ulla causa iusta esse posset, procul dubio iustior quam ista non esset. Quia uero nec ista
Abbreviated transcription (Latin):
catos alloquendo studemus accende̾. siue aduirgmale integritatem
sine ad cõtinentiã uduale: siue ad ip̃am thori cõiugał fidẽ. cu hemus
meliori. ⁊ ab om̃ib peccãdi picuł remota cõpendia. ut quibusc̃q posti
remissionẽ recentissimã pecc̃oꝵ arripienda mortem. sibiq ingerẽda
pẽsuadere potuẽimꝰ eos. ad dñm saniores. purioresq mirtamus. Põco
siquis he aogrediẽdu ⁊ suadendu putat nõ dieo desipit. s insanit. Q
tande front̾e hoĩ dicit int̾fice te ne parius peccatis tuis adicias gͣnius
du uiuis sub dño barbaris morib ĩpudico. ꝗ nõ põt ñ sceleratissime
dicere int̾fice te peccatis tus om̃ib absolutis ne rursus talia uel ⁊
peiora cõmittas du uius in mudo tot ĩpuris uoluptatib illecebroso
tot ne fandis crudelitatib furioso. tot errorib et trorib inimico. Adcc

Expanded text:
mus. quibus baptizatos adloquendo studemus accendere siue ad uirginalem integritatem mus. quibus baptizatos adloquendo studemus accendere siue ad uirginalem integritatem siue ad continentiam uidualem siue ad ipsam tori coniugalis fidem, cum habeamus meliremissionem recentissimam peccatorum arripiendam mortem sibique ingerendam persuadere potuerimus, eos ad Dominum saniores purioresque mittamus? Porro si quisquis hoc aggrediendum et suadendum putat, non dico desipit, sed insanit: qua tandem fronte homini dicit: <Interfice te, ne paruis tuis peccatis adicias grauius, dum uiuis sub domino barbaris moribus inpudico\', qui non potest nisi sceleratissime dicere: \'Interfice te peccatis tuis omnibus absolutis, ne rursus talia uel etiam peiora committas, dum nimis in mundo tot inpuris uoluptatibus inlecebroso, tot nefandis crudelitatibus furioso, tot erroribus et terroribus inimico\'? Hoc quia
Abbreviated transcription (Latin):
sione acceperint pec̃oꝵ. Tim̃e eĩm tpe ẽ cauẽdi oĩa futura peccata
cum sunt oĩa deleta p̃tĩt.i. Quocd simorte spontanea recte fit. cur nõ tunc
potissimũ fit: Cur bapticatus sibi quisq parcit: Cur liberatu caput tot
rursꝰ ute huiꝰ ꝑicuł inserit cu sit facillime ꝓotestatis illata sibi nece.
oĩi deuitare scriptumq sit qui amat ꝑicł̾ in cidet ĩ illd̾. Cur ergo a¬
mant᷑ tot ⁊tanta picula. Ułcerte etia si nõ amãt᷑ suscipiunt᷑. cur ma¬
net in hac uita. cui. absceder licitu ẽ. An uo tam insulsa pusitas core¬
uertit. ⁊ a cõsideratione uei̾tatis au̾tit. ut si se quisq interimer̃ debeat
ne unius captiuãtis dñatu corruat inpcc̃m uiuẽdu sibi extimet. ut
ip̃m ꝑterat mundũ ꝑ om̃s horas tẽptatioĩb plenũ ⁊ talib. quał sub
uno ep̃o formidatur. Et ĩnumerabilib cetei̾s. sine quib hec uita non

Expanded text:
sionem acceperint peccatorum. Tunc enim tempus est cauendi omnia futura peccata, sionem acceperint peccatorum. Tunc enim tempus est cauendi omnia futura peccata, cum sunt omnia deleta praeterita. Quod si morte spontanea recte fit, quur non tunc potissimum fit? Quur baptizatus sibi quisque parcit? Quur liberatum caput tot rursus uitae huius periculis inserit, cum sit facillimae potestatis inlata sibi nece omnia deuitare scriptumque sit: Qui amat periculum, incidet in illud? Quur ergo amantur tot et tanta pericula uel certe, etiamsi non amantur, suscipiuntur, cum manet in hac uita, cui abscedere licitum est? An uero tam insulsa peruersitas cor euertit et a consideratione ueritatis auertit, ut, si se quisque interimere debet, ne unius captiuantis dominatu conruat in peccatum, uiuendum sibi existimet, ut ipsum perferat mundum per omnes horas tentationibus plenum, et talibus, qualis sub uno domino formidatur, et innumerabilibus ceteris, sine quibus haec uita non
Abbreviated transcription (Latin):
occultoꝵ nob̾ uidicui nõ usurpamus. Nemo scit ꝗd agat᷑ in hoĩe
nisi sp̃c hoĩs qui in ip̃o ẽ. Hoc dicimꝰ hoc assentimus. hoc̾ modis om̃ibꝰ
approbamus. Neminẽ spõtanea mortẽ sibi in ferre debere. Uelut
fugiendo molestias tẽporales. ne incidat ĩꝑꝑetuas. Neminẽ ꝑꝑ alie¬
nã pecc̃a. ne hoc ip̃o incipiat ħ̾re grauissimu ꝓpriu que nõ pollue¬
post morte speratur.qr reos sue mortis melior post morte uita nõ
Estat una cã de qua dicere cepera. qua utile Capitulũ. ⁊ A. suscipit¬
Iputatur. ut se quisq interficiat.s. ne in peccatu irruat uł blandi¬
ente uoluntate uł dolore seuiente. Qua cãm si uoluerimꝰ admitter
cousq ꝓgressa ꝑueniet ut hortandi sĩt homines. tũc se potius ĩ te¬
rimer̃. cum lauacro sancte regenerationis abluti uniu̾soꝵ remis¬

Expanded text:
occultorum nobis judicium non usurpamus. Nemo scit quid agatur in homine, occultorum nobis judicium non usurpamus. Nemo scit quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est . Hoc dicimus, hoc asserimus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere, velut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas: neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere gravissimum proprium, quem non polluepost mortem speratur; quia reos suae mortis melior post mortem vita non estat una causa, de qua dicere coeperam, qua utile putatur ut se quisque interficiat, scilicet ne in peccatum inruat uel blandiente uoluptate uel dolore saeuiente. Quam causam si uoluerimus admittere, eo usque progressa perueniet, ut hortandi sint homines tunc se potius interimere, cum lauacro sanctae regenerationis abluti uniuersorum remis
Abbreviated transcription (Latin):
deus iubet. seq iubere sine ulł ambagib intimat quis obediẽtia
incrimine uocet: Quis obsequiu piẽtatis accuset: S nõ ideo sine
scelere facit quisqͥs deo filium ĩ molare decrenerit. qr hoc abraa
etia laudabilit̾ fecit. Nam ⁊ miles cu obediens potestati sb̾qua
legitime ꝯstitutus ẽ hominẽ cecidit. nulla ciuitatis sue lege reuꝰ
ẽ homicidii. immo nisi fecerit. rens ẽ imperii deyti atq ꝯt̾empti.
Q uod si sua sponte atq anctoritate feciss crim̃ effusi humaĩ san¬
guinis incidisset. Itaq nñ punitur si fecit in ussus. in de punie¬
tur nisi fecerit iussus. Qd̾ sita ẽ iubẽte imꝑatore quãto magis
iubente creatore: Qui ergo audit nõ licere se occidere. faciat n i
ssit cuius nõ licet uissa cõntẽpner̃. Tantũmͦ uideat. utru diuina
iussio nullo nutet incerto. Mos ꝑ aurem conscientiã ꝯuenimus

Expanded text:
Deus iubet seque iubere sine ullis am. bagibus intimat, quis oboedientiam Deus iubet seque iubere sine ullis am. bagibus intimat, quis oboedientiam in crimen uocet? quis obsequium pietatis accuset? Sed non ideo sine scelere facit, quisquis Deo filium immolare decreuerit, quia hoc Abraham etiam laudabiliter fecit. Nam et miles cum oboediens potestati, slegitime constitutus est, hominem occidit, nulla civitatis suae lege reus est homicidii; imo nisi fecerit, reus est imperii deserti atque contempti. Quod si sua sponte atque auctoritate fecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecerit injussus, inde punietur nisi fecerit jussus. Quod si ita est jubente imperatore, quanto magis jubente Creatore? Qui ergo audit, non licere se occidere, faciat, si jussit cujus non licet jussa contemnere: tantummodo videat, utrum divina jussio nullo nutet incerto. Nos per aurem conscientiam convenimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cõcupiscentiał inobedientia q̃ adhuc ĩ m̃bris moribũdis ħitat. p̃tẽ
nr̃e uoluntatis lege. quasi lege sua mouetur: quanto magis absq
culpa ẽ incorporẽ nõ consentientis. si absq culpa ẽ ĩ corpore dõm
d quedam inquiunt sc̃e femine tp̃ore Capitulũ. xxui entis¬
ꝑsecutionis: ut inseptatores sue pudicitie deuitarent in raptu¬
ru atq necaturu se fluuiu piecerunt. Eoq modo defuncte sunt
Earumq martirya in catholica eccꝰ ueneratione celebe̾rima freq̃n¬
tantur. Dehis nihil temere audeo inlicare. Utrum eĩm eccłie ali¬
quib fide dignis testificationib. ut caru memoria sic honoret.
diuina ꝑsuaserit anctoritas nescio. Et fieri põt ut ita sit. Quicd si eͥ
hoc fecerunt. nõ humanitus decepte s diuinitus iusse. nec errã¬
tes. s obedientes. sic̃ de sanson. aluid nob̾ fas nõ ẽ credere Cũ au̾t

Expanded text:
concupiscentialis inoboedientia, quae adhuc in membris moribundis habitat, praeter concupiscentialis inoboedientia, quae adhuc in membris moribundis habitat, praeter nostrae uoluntatis legem quasi lege sua mouetur, quanto magis absque culpa est in corpore non consentientis, si absque culpa est in corpore dormd quaedam, inquiunt, sanctae feminae tempore persecutionis, ut insectatores suae pudicitiae deuitarent, in rapturum adque necaturum se fluuium proiecerunt eoque modo defunctae sunt earumque martyria in catholica ecclesia ueneratione celeberrima frequentantur. De his nihil temere audeo iudicare. Utrum enim ecclesiae aliquibus fide dignis testificationibus, ut earum memoriam sic honoret, diuina persuaserit auctoritas, nescio; et fieri potest ut ita sit. Quid si enim hoc fecerunt, non humanitus deceptae, sed diuinitus iussae, nec errantes, sed oboedientes? sicut de Samsone aliud nobis fas non est credere. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
si detestabile f̾acimus ⁊ dãpnabłe scelus ẽ ⁊̃ se ip̃m hominẽ occider̃
sicut ueritas manifesta pelamat. Quis ita desipiat. ut dicat iam nẽ¬
ne postea forte incidamus in adultur. Nõne si tantũ dñat᷑ iniꝗtas
ut non innocentia s pcta potius eligantur. Satius ẽ incertũ de futõ
adultium: qͣ certum de presenti homicidii. Nõ ne satius ẽ flagi¬
tium cõmicter̃. ꝙpenitendo sanetur. qͣ tale facinus. u̾ locus salu̾bi
penitentie nõ relinquitur. Hec dixi ꝓp eos uł eas q̃ non aliem sed
propru peccati deuitandi causa. ne sb alterius libidine etiam exci¬
bate sue forte consentiant. iii. sibi qua moriantur inferendam pu¬
tant Seterum absit a mente xp̃iana. que deo suo fidit. ueoq p̾xe
positi eius adiutorio nititur. absit inqͣ ut menstalis. quibus libet cã¬
nis sue oluptatib ad consensum turpitudinis cedat. Ed̾ si illa

Expanded text:
si detestabile facinus et damnabile scelus est etiam se ipsum hominem occidere, si detestabile facinus et damnabile scelus est etiam se ipsum hominem occidere, sicut ueritas manifesta proclamat, quis ita desipiat ut dicat: \'lam nne postea forte incidamus in adulterium\'? Nonne si tantum dominatur iniquitas, ut non innocentia, sed peccata potius eligantur, satius est incertum de futuro adulterium quam certum de praesenti homicidium? Nonne satius est flagitium committere, quod paenitendo sanetur, quam tale facinus, ubi locus salubris paenitentiae non relinquitur? Haec dixi propter eos uel eas, quae non alieni, sed proprii peccati deuitandi causa, ne sub alterius libidine etiam excitatae suae forte consentiant, uim sibi, qua moriantur, inferendam putant. Ceterum absit a mente Christiana, quae Deo suo fidit in eoque spe posita eius adiutorio nititur, absit, inquam, ut mens talis quibuslibet carnis uoluptatibus ad consensum turpitudinis cedat. Quod si illa
Abbreviated transcription (Latin):
ni uerum deum colẽtes. ⁊ supne patrie suspirantes. ab hoc facinerei
tereribunt. si eos diuina dispositio. uł probandos uł em̃dandos ⁊dtpus
hostro subiugauei̾t. quos in illa humilitate nõ deserit qui ppeas ta
humilit altissimus uenit. Presertim quos nullits mlitaris pe¬
testatis ueltał militie iura cõstringunt ip̃m hostem ferire supat
Qii ergo tam malus error obrepit ut hõ se occidat. ułquia ĩeupre
peccmt᷑. uel ne in eum peccet inimicus. cum uł pegctore:. uł pee¬
citurur ip̃m eccidere non audeat inimicum.. Sapitul umatocoꝰ
Ipus iecebrosissima uoluptate animu alliciat consentire pet̾o
mittat se debet ocçidere Mullom̃o quidem hoc faciet animꝰ ut con¬
sentiat libicdini ca̾nis sue aliena libidine concitate. quideo potius
eiusq s.apĩe q corpori enisq cõcupiscẽtie subiectus ẽ Aerumtamẽ

Expanded text:
gis Christiani, uerum Deum colentes et supernae patriae suspirantes, ab hoc facinore gis Christiani, uerum Deum colentes et supernae patriae suspirantes, ab hoc facinore temperabunt, si eos diuina dispositio uel probandos uel emendandos ad tempus hostibus subiugauerit, quos in illa humilitate non deserit, qui propter eos tam humiliter altissimus uenit, praesertim quos nullius militaris potestatis uel talis militiae iura constringunt ipsum hostem ferire superatum. Quis ergo tam malus error obrepit, ut homo se occidat, uel quia in eum peccauit, uel ne in eum peccet inimicus, cum uel peccatorem uel peccaturum ipsum occidere non audeat inimicum? CAPUT XXV. Quod pepus inlecebrosissima uoluptate animum adliciat consentire peccato. m, antequam hoc quisque committat, se debet occidere. Nullo modo quidem hoc faciet animus, ut consentiat libidini carnis suae aliena libidine concitatae, qui Deo potius eiusque sapientiae quam corpori eiusque concupiscentiae subiectus est. Verum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
te huiꝰ amore fec̃. Is cc ꝓbabit cum cã ꝓmissi. uirisq iurãdi ad cosdẽ
hostes cur graui: insenatu urb̃. qua bello am̾is offenderat. sine ulla
dubitatione remeauit. Tantus itaq uite liuiꝰ cõtẽptor cumieruencib
bosibip quaruret penas cam finire.q se up̃e perimer maliuiti magor
scestio ee dis homo interimat pedubio indicauit. Antͥ om̃e suos
Qudabiles ⁊ uirtutis insignib illustres uiros no proferunt roam
medioe que neq felicitas corrupent. Nam intanta uigoria uĩ¬
nt pauperimus. nec infelicitas fregent Nam ad tanta exite arenẽ¬
titur intrepidus. Porro si fortissimi ⁊ p̃clarissimi uiri trene patrie defẽso
trco.q licer falsoru: Montam̃ fallaces cultores. s ueracissimi etiam
niatores. qui hostes nictos more ac iure belli ferire potuerũt m ab re¬
tira uicti seip̃os ferire noluert. Et cum mortem minime fo̾midarẽt
sctore s t am̃ dños ferre.q̃: eam sibi inferre maluert. quanto mag

Expanded text:
 probauit, cum causa promissi iurisque iurandi ad eosdem hostes, quos grauius in senatu uerbis quam bello armis offenderat, sine ulla dubitatione remeauit. Tantus itaque uitae huius contemtor, cum saeuientibus hostibus per quaslibet poenas eam finire quam se ipse perimere maluit, magnum scelus esse, si se homo interimat, procul dubio iudicauit. Inter omnes suos laudabiles et uirtutis insignibus inlustres uiros non proferunt Romani meliorem, quem neque felicitas corruperit, nam in tanta uictoria mansit pauperrimus, nec infelicitas fregerit, nam ad tanta exitia reuertit intrepidus. Porro si fortissimi et praeclarissimi uiri terrenae patriae defensores deorumque licet falsorum, non tamen fallaces cultores, sed ueracissimi etiam iuratores, qui hostes uictos more ac iure belli ferire potuerunt, hi ab hostibus uicti se ipsos ferire noluerunt et, cum mortem minime formidarent, uictores tamen dominos ferre quam eam sibi inferre maluerunt: quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
postremo. uł febri q̃ romani numina partim pegͥna receperunt ꝑtĩ
sua poria sacranerunt. Quomͦ igͥ tanta animi et moꝵ mala bonis
pcep̾tis et legib. uł iminẽtia ꝓhiberẽt. uł insita extirpãda curarẽt
ditales qui etũ seminãda ⁊ augenda flagitia. curauerũt talia uł
sua. uł qi sua facta ꝑ theatricas cclebritates ppłis ĩ notescere cupiẽ¬

Expanded text:
postremo uel Febri, quae Romani numina partim peregrina receperunt, partim sua propria sacrauerunt. Quo modo igitur tanta animi et morum mala bonis praeceptis et legibus uel inminentia prohiberent, uel insita extirpanda curarent di tales, qui etiam seminanda et augenda flagitia curauerunt, talia uel sua uel quasi sua facta per theatricas celebritates populis innotescere cupie
Abbreviated transcription (Latin):
prõspis orta mala cõtinuo subsecuta sunt. ut cõrrupta. diruptuq concõ¬
dia prius seuis cruentisq seditionib. deinde mox malaꝵ conditione cãr
bellis etiam ciulib tante strages ederent̃. tantus sangͥs effundẽt:. tanta
cupicditate ꝓscͥptionu. ac rapinaꝵ ferueret ĩmanitas ut romani illi qͥ
uita integriore mala metuebant ab hostib ꝑdita integritate uitę crude¬
liora paterent᷑ a ciuuib. Eaq ip̃a libido dñandi q̃ int̾ ałia uitia gn̾is hu¬
mani feracior in erat unui̾so ppͦ romano. posteaq̃ ĩpaucis potẽtiõib
uicit. obtritos fatigatosq cet̾os etia iugo ẜuitutis opp̃ssit. Capitulũ. zi¬

Expanded text:
prosperis orta mala continuo subsecuta sunt, ut corrupta diruptaque concorprosperis orta mala continuo subsecuta sunt, ut corrupta diruptaque concordia prius saeuis cruentisque seditionibus, deinde mox malarum conexione causarum bellis etiam ciuilibus tantae strages ederentur, tantus sanguis effunderetur, tanta cupiditate proscriptionum ac rapinarum ferueret inmanitas, ut Romani illi, qui uita integriore mala metuebant ab hostibus, perdita integritate uitae crudeliora paterentur a ciuibus; eaque ipsa libido dominandi, quae inter alia uitia generis humani meracior inerat uniuerso populo Romano, postea quam in paucis potentioribus uicit, obtritos fatigatosque ceteros etiam iugo seruitutis obpressit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
morib remota om̃i molestͥaru asperitate diffluer̃. Neq eĩm ꝑpea cupi¬
tis habere pacem: ⁊ omi gne copiaꝵ habundar̾ ut his bonis honeste
utamini. hoc ẽ modeste. sõbrie teꝑant̾ pre. S ut infinita uarietas uolup¬
tatu insanis effusionib exquinat᷑. secudisq reb ea mala oriant᷑ ĩmori¬
bus. q̃ seuientib peiora sint hostib. At ille scipio pontifex maximus ũr. t
Ille uidicio totuis senatus uir optimus. istam uob̾ metuens calamitate:
nolebat emulam tunc impi romani cartaginẽ dirui. ⁊ decẽnẽti ut di¬
rueret cõtradicebat catonitimẽs infirmis animis. hostem securitatem.
⁊tanqͣ pupilt ciuib. idoneu tutorem necessarium uidens ẽẽ t̾rorem. nec
eum sña fefellit. Re ip̃a ꝓbatum ẽ qͣ uerũ dicẽt. Deleta quippe cartagine
magno scilicet trore romane rei publice depulso ⁊ extiacto. tanta de reb

Expanded text:
moribus remota omni molestiarum asperitate diffluere? Neque enim propterea cupimoribus remota omni molestiarum asperitate diffluere? Neque enim propterea cupitis habere pacem et omni genere copiarum abundare, ut his bonis honeste utamini, hoc est modeste sobrie, temperanter pie, sed ut infinita uarietas uoluptatum insanis effusionibus exquiratur, secundisque rebus ea mala oriantur in moribus, quae saeuientibus peiora sunt hostibus. At ille Scipio pontifex maximus uester, ille iudicio totius senatus uir optimus, istam uobis metuens calamitatem nolebat aemulam tunc imperii Romani Carthaginem dil\'ui et decernenti ut dirueretur contradicebat Catoni, timens infirmis animis hostem securitatem, et tamquam pupillis ciuibus idoneum tutorem necessarium uidens esse terrorem. Nec eum sententia fefellit: re ipsa probatum est quam uerum diceret. Deleta quippe Carthagine magno scilicet terrore Romanae rei publicae depulso et extincto tanta de rebus
Abbreviated transcription (Latin):
det Drus meus uͥq p̾sens ẽ ubiq: totus nusqͣ in clusus. quipossit adẽẽ
secretus abẽẽ nõ motus. Ile cum me adu̾sis reb exagitat. aut meritae¬
Caminat aut peca castigat. mercedemq mͥ et̾nam ꝓtoleratis pie malis
tp̃o⁊ alib ẜuat. Uos aũt qui estis cu quib loqui dignum sit saltem d̾ diis
uestris quãto minus de dño meo qui teribilis ẽ sup om̃s deos. qm̃ om̃s
dii gentiu demonia. dominus aũt celos fecit: Si nasica ille scipio uest̾
quondam pontifex iuueret que sub t̾rore belli punici. in suscipiendis fri¬
guis sacris cur uir optimus quereret᷑. uniu̾sus senatus elegit cuius os
fortasse nõ auderetis aspicer. ac ip̃e nos ab hac ĩpudẽtia coliberet:
Ureni: afflictis reb adu̾sis de tẽporib querimini Capitulũ. zo
Xp̃ianis nͥ quia ur̃am luxuriam cupitis ħre securam. Et ꝑclitissimis

Expanded text:
det: Dens meus ubique praesens, ubique totus, nusquam inclusus, qui possit adesse det: Dens meus ubique praesens, ubique totus, nusquam inclusus, qui possit adesse secretus, abesse non motus; ille cum me aduersis rebus exagitat, aut merita examinat aut peccata castigat mercedemque mihi aeternam pro toleratis pie malis temporalibus seruat; uos autem qui estis, cum quibus loqui dignum sit saltem de dis uestris, quanto minus de Deo meo, qui terribilis est super omnes deos, quoniam di gentium daemonia, Dominus autem caelos fecit. quondam pontifex uiueret, quem sub terrore belli Punici in suscipiendis Phrygiis sacris, cum uir optimus quaereretur, uniuersus senatus elegit, cuius os fortasse non auderetis aspicere, ipse uos ab hac inpudentia cohiberet. Quur enim adflicti rebus aduersis de temporibus querimini Christianis, nisi quia uestram luxuriam cupitis habere securam et perditissimis
Abbreviated transcription (Latin):
eis forte sublatus ẽ. Cum eͥ cogitant. qua conscientia deo ẜuierint ⁊ fide
incõcussa. nõ de illo sentiũt. ꝙ ita sibi ẜuientes. eumq ita ĩuocãtes
descrer̃ ullo modo potuerit. quãtuq illi castitas placeat dubitar̃
nõ possunt. uident esse consequentes. nequaqͣ illum fuisse ꝑmissu¬
rum. ut hec acciderent sanctis suis. si eomodo perire poss sanctitas qͥ
consolatione suam nõ fallacem. nec in spe rerum nutantiũ. uł labẽ¬
tium cõstituta. Witamq etia tp̃alem ip̃am minime penitendã. ĩqͥ e¬
ruclitur ad et̾nam. bonisq t̾renis tanqͣ peregͥna utitur. nec capitur.
insultant. eiq dicunt. cum forte in aliqua tp̃alia mala deuenerit.
nͥ ẽ deus tuus. ip̃i cdicant. ubi sunt dii eorum. cu tulia patiunt᷑. ꝓquib
euitandis eos uel colunt uł colendos ẽẽ ꝯtempnũt. nam ista respõ¬

Expanded text:
eis fortasse sublatus est. Cum enim cogitant. qua conscientia Deo seruierint, et fide eis fortasse sublatus est. Cum enim cogitant. qua conscientia Deo seruierint, et fide inconcussa non de illo sentiunt, quod ita sibi seruientes eumque inuocantes deserere ullo modo potuerit, quantumque illi castitas placeat dubitare non possunt, uident esse consequens nequaquam illum fuisse permissurum, ut haec acciderent sanctis suis, si eo modo perire posset sanctitas, quam consolationem suam, non fallacem nec in spe rerum nutantium uel labentium constitutam, uitamque etiam ipsam temporalem minime paenitendam, in qua eruditur ad aeternam, bonisque terrenis tamquam peregrina utitur nec capitur, insultant eique dicunt, cum forte in aliqua temporalia mala deuenerit: Ubi est Deus tuus? ipsi dicant, ubi sint di eorum, cum talia patiuntur, pro quibus euitandis eos uel colunt uel colendos esse contendunt. Nam ista respon
Abbreviated transcription (Latin):
ex tolli. Sic̃ ergo quidam morte rapti sunt ne malitia mutaret in¬
tellectum eoꝵ. ita quidam abistis ui raptum ẽ. ne prospitas muta¬
ret medestiam eoꝵ. Utrisq igitur que de carne sua. ꝙ turpem nulliꝰ
ẽẽt ꝑpessa contactu uł iam supbiebant. uł suꝑbire. si nec hostium
iuolentia. contrectate eẽnt forsitan poterant. nõ ablata ẽ castitas. s
humilitas ꝑsuasa. Illaru tumori succursum ẽ in manenti. istaꝵ cecu¬
sum ẽ inminenti. Quãqͣ et illud nõ sit tacendu. ꝙ quibdam qͣ ista p¬
pesse sunt. potuit uideri cõtinẽtie bonũ ĩ bonis corporalib deputandu
et tunc maner̃ si nullius libidine corpus actrectaretur nõ aũt ẽe po¬
situ in solo adito diuinitus robore uoluntatis. ut sit scm̃ et corpus q
sp̃s. Nec tale bonu ẽe qd̾ inuito animo nõ possit auferri. Qui error

Expanded text:
extolli. Sicut ergo quidam morte rapti sunt, ne malitia mutaret inextolli. Sicut ergo quidam morte rapti sunt, ne malitia mutaret intellectum eorum, ita quiddam ab istis ui raptum est, ne prosperitas mutaret modestiam earum. Utrisque igitur, quae de carne sua, quod turpem nullius esset perpessa contactum, uel iam superbiebant uel superbire, si nec hostium uiolentia contrectata esset, forsitan poterant, non ablata est castitas, sed humilitas persuasa; illarum tumori succursum est inmanenti, istarum occursum est inminenti. Quamquam et illud non sit tacendum, quod quibusdam, quae ista perpessae sunt, potuit uideri continentiae bonum in bonis corporalibus deputandum et tunc manere, si nullius libidine corpus adtrectaretur; non esse autem positum in solo adiuto diuinitus robore uoluntatis, ut sit sanctum et corpus et spiritus; nec tale bonum esse, quod inuito animo non possit auferri: qui error
Abbreviated transcription (Latin):
endo. de dono dei cum tremore exultasse. nec inuidisse cuiquã. paris
excellentiã scĩtatis et castitatis. s humana laude post posita. Que tã¬
to maior de ferri solet. quãto ẽ bonu rarius qd̾ exigit landẽ. optasse
potius. ut amplior earũ nuͣs ẽẽt qͣ ut ip̃e ĩpaucitate̾ ampliꝰ emine̾nt
Mec iste que tales sunt. siearũ qͦ aliquas barbarica libido comp̃ssit:
ꝑmissu hoc ẽẽ causent. Nec ideo dm̃ credãt ista negliger. quia ꝑmictit
q nemo ĩpue cõmittit Quecdam eni ueluti pondera malaꝵ cupicdi
tatum.⁊ ꝑ occultum p̾sens diuinu iuclicii relaxant᷑. et manifesto
ultimo reẜuant᷑. Fortassis autem iste que bene sibi sunt cõscie. nõ se
ex isto castitatis bono cor inflatum exculisse. Et tam̃ uim hostilem
incarne ppesie sunt. Habebant aliquid latentis infĩmitatis. q̃ posset
insuperbie fastum. si hanc humilitate inuastatione illa euasissẽt

Expanded text:
endo de dono Dei cum tremore exultasse, nec inuidisse cuiquam paris endo de dono Dei cum tremore exultasse, nec inuidisse cuiquam paris excellentiam sanctitatis et castitatis, sed humana laude postposita, quae tanto maior deferri solet, quanto est bonum rarius quod exigit laudem, optasse potius ut amplior earum numerus esset, quam ut ipsae in paucitate amplius eminerent: nec istae, quae tales sunt, si earum quoque aliquas barbarica libido conpressit, permissum hoc esse causentur, nec ideo Deum credant ista neglegere, quia permittit quod nemo tatum, et per occultum praesens divinum judicium relaxantur, et manifesto ultimo reservantur. Fortassis autem istae, quex isto castitatis bono cor inflatum extulisse, et tamen uim hostilem in carne perpessae sunt, habebant aliquid latentis infirmitatis, quae posset in superbiae fastum. si hanc humilitatem in uastatione illa euasissent,
Abbreviated transcription (Latin):
udentia creatoris mundi atq rectoris. ⁊ inscrutabilia sũt iudicia
eius. ⁊ mestigabiles uie eiꝰ Uerũtñ int̾ogate fid̾lit̾ aĩas mr̃is. ne forti
de isto integritatis ⁊ cõtinentie uł pudicitie bono. uos inflatuis extu¬
listis.⁊ humanis laudib delectate in hoc etiam aliquib ĩuidistis: Non
accuso qd nescio. nec audio qd̾ uob̾ int̾ogata ur̃a corda respondẽt. Tam̃
suita eẽ responderint. nolite admirãi sxc uos ãmisisse uñ hoĩb placer̃
gestistis illud uob̾ remãsisse qd̾ ostendi hoĩb nõ põt Si peccãtib nõ cõ¬
fensistis diuine gr̃e ne amitteret cliuinũ accessit. iuxiliũ. humaneis
glie ne amaret᷑. ħumanu successit ob ꝓbrium. In utroq eõsolami prisi¬
ilanimes illinc ꝓbate hinc c astigate. illinc iustificate. hic emẽdate.
Quarum uo corcla intẽgata respondent. Nunqͣ se debono uĩgmita¬
tis uł uicluitatis. uł ꝯut̾alis puclicitie suꝑbisse. S humilib cõsenti¬

Expanded text:
rovidentia Creatoris mundi atque Rectoris, et inscrutabilia sunt judicia eius et inuestigabiles uiae eius; uerum tamen interrogate fideliter animas uestras, ne forte de isto integritatis et continentiae uel pudicitiae bono uos inflatius extulistis et humanis laudibus delectatae in hoc etiam aliquibus inuidistis. Non accuso quod nescio, nec audio quod uobis interrogata uestra corda respondent. Tamen si ita esse responderint, nolite admirari hoc uos amisisse, unde hominibus placere gestistis, illud uobis remansisse, quod ostendi hominibus non potest. Si peccantibus non consensistis, diuinae gratiae, ne amitteretur, diuinum accessit auxilium; humanae gloriae, ne amaretur, humanum successit obprobrium. In utroque consolamini, pusillanimes, illinc probatae hinc castigatae, illinc iustificatae hinc emendatae. Quarum uero corda interrogata respondent numquam se de bono uirginitatis uel uiduitatis uel coniugalis pudicitiae superbisse, sed humilibus consenti
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ui sistum nec frẽm occidisse nec aliqd̾ ꝑpetnisse flagitiu quisqͣ ysto¬
ricoꝵ uł poetaꝵ dixit. aut finxit. certe uel pͥapo uł alicui cynoce falo.
rostremo. uł febri q̃ romani numina partim pegͥna receperunt ꝑtĩ
sua poria sacrauerunt. Quomͦ ig̾ tanca animi et̃moꝵ mala bonis
pcepͥtis et legib uł iminẽtia phiberẽt. uł insita extirpãda curarẽt
dii tales. qui etiĩ seminada. ⁊̃ angenda flagitia. curauerũt talia uł
sua uł qi sua facta ꝑ theatricas cẽlebritates ppłis ĩnotescere cupiẽ¬
tes. ut tanꝙͣ anctoritate diuina sua spõte nequissima. libido ac¬
cendẽturhumana frustra hoc exclamante cycerone qui cũ d̾ poetis

Expanded text:
 nec aliquod perpetrasse flagitium quisquam historicorum uel poetarum dixit aut finxit, certe uel Priapo uel alicui Cynocephalo, postremo uel Febri, quae Romani numina partim peregrina receperunt, partim sua propria sacrauerunt. Quo modo igitur tanta animi et morum mala bonis praeceptis et legibus uel inminentia prohiberent, uel insita extirpdii tales, qui etiam seminanda et augenda flagitia curaverunt, talia vel sua vel quasi sua facta per theatricas celebritates populis innotescere cupientes, ut tanquam auctoritate divina, sua sponte nequissima libido acc
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. Qui eis etiam multa sacra constituit. nõ tam̃ phibetu eas¬
temegus a numinib accepisse. sali igitur. anumi. malite
uite mala morm q̃ ita magna sunt. uthis doctsstn eorume
ietiam stintib urbib rẽs publicas perire confirmẽt. dr eer
ne suis cultorib acciderent minime arrarunt anmonẽ nt ebi¬
re fentur sicut supra disputatum ẽ omnimodo cuarũt titpte uq¬

Expanded text:
 non tamen perhibetur easdem leges a numinibus accepisse. Mala igitur animi, mala uitae, mala morum, quae ita magna sunt, ut his doctissimi eorum uiri etiam stantibus urbibus res publicas perire confirment, di eorum, ne suis cultoribus acciderent, minime curarunt immo uero ut augerentur, sicut supra disputatum est, omni modo curarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
torqͣtus occilit. Curnictꝰ nicto filio pepercit cato qui nõ peꝑcit sibi: An
turpiꝰ erat cõtra imꝑiꝰ ẽẽ uictorẽ.q co̾tra decus fer̾e uictore. Nullo mõ
iitur eito turpe xẽidicauit subinctore cesaare unier. Alioquin ab hac
turpitudme pat̾no ferro filiu liberaret. Quid ergo ẽ ñꝙ filiu ꝙͣ tu
amauit. cui parci a cesare ⁊ sꝑauit ⁊ uoluit. tantu głie illiꝰ cesarii. ne
ab illo etiã sibi parceret᷑: ut ip̃ cesar dixisse fertur. inuidit.aut Aliqd
quos agrnus: ut scm̃ uir iob qui tam horrenda mala insua carne
ppeti maluit.qͣ illatasibi morte om̃ib carere cruciatib. uł alios sc̃o
ex litteris nr̃is sumipa auctoritate celsissimis. qui captanttte dn̾a¬

Expanded text:
Torquatus occidit, quur uictus uicto filio pepercit Cato, qui non pepercit sibi? An Torquatus occidit, quur uictus uicto filio pepercit Cato, qui non pepercit sibi? An turpius erat contra imperium esse uictorem, quam contra decus ferre uictorem? Nullo modo igitur Cato turpe esse iudicauit sub uictore Caesare uiuere; alioquin ab hac turpitudine paterno ferro filium liberaret. Quid est ergo, nisi quod filium quantum amauit, cui parci a Caesare et sperauit et uoluit, tantum gloriae ipsius Caesaris, ne ab illo etiam sibi parceretur, ut ipse Caesar dixisse fertur, inuidit — quos agimus, ut sanctum uirum lob, qui tam horrenda mala in sua carne perpeti maluit quam inlata sibi morte omnibus carere cruciatibus, uel alios sanctos ex litteris nostris summa auctoritate celsissimis fideque d
Abbreviated transcription (Latin):
nõ facile repperiunt de cuiꝰ antor̾tate p̾scribant nͥ illu Catonẽ. qͥ se utiq
occidit. Non qr solus id fecit. s quia uir doctus et prob habebatur. ut mei̾to
putet᷑ etiam recte fieri potuisse uł posse quod fecit Decuiꝰ fc̃o quid potissi¬
mu dicam. nisiꝙ. amici eius etiã decti quidã uiri. qui hec fie̾i prudentius
dissuadebant. in beccillioris qͣ fortioris aĩ facimus ẽẽ censnerũt. Quo d̾mo¬
straret᷑. nõ honestas turpia precauens. s infirmitas adu̾sa nõ substinẽ
Hoc et ipe ẽato in suo Rrm̃o filio iudicauit. Nam si turpe erat sub iuctoia
cesaris unie̾. curauctor huius turpitudinis filio fuit. que de cesaris be¬
nigͥtate omĩa sperare p̃cepit: cur nõ ⁊ illum secu cocgit ad mortẽ. Nam
si ẽu filiũ qui cõtra ĩpium. in hoste prignauerat. etĩa uictorẽ land. ibiłr

Expanded text:
non facile reperiunt de cuius auctoritate praescribant, nisi illum Catonem, qui se Uticae non facile reperiunt de cuius auctoritate praescribant, nisi illum Catonem, qui se Uticae occidit; non quia solus id fecit, sed quia uir doctus et probus habebatur, ut merito putetur etiam recte fieri potuisse uel posse quod fecit. De cuius facto quid potissimum dicam, nisi quod amici eius etiam docti quidam uiri, qui hoc fieri prudentius dissuadebant, inbecillioris quam fortioris animi facinus esse censuerunt, quo demonstraretur non honestas turpia praecauens, sed infirmitas aduersa non sustinens? Hoc et ipse Cato in suo carissimo filio iudicauit. Nam si turpe erat sub uictoria Caesaris uiuere, quur auctor huius turpitudinis filio fuit, quem de Caesaris benignitate omnia sperare praecepit? Quur non et illum secum coegit ad mortem? Nam si eum filium, qui contra imperium in hostem pugnauerat, etiam uictorem laudabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
uo. Qued tam̃ magne potius fcũm ẽe qͣ bene testis ei eẽ potit plato
ipe quem legerat: qui profecto id p̃cipue potissimurq recisset uel ã
pͥcepiss. nis ea mente qua ĩ mortalitate aĩe uidit: nequaqͣ faci¬
endum: quin etiam phibendu ẽẽ iudicass. At eni multi se ĩ¬
cui quidem exempla concordant. S illa que tanto digͥora sunt imita¬
it de Ciuitate inciitater. potuit admoner̾. ut sibi manus inferrẽt. ne
ĩmanus ꝑsequentiu ꝑuenirẽt. Porro ille si hoc uixit. aut monuit. ut
ro modo sui exhac ita migrarẽt quib migrantib mãsiones et̾na
p̃paraturu ẽẽ se ꝓmisit. Qu̾elibet exempla ꝓponant gr̃tes. q̃ ig̾rant dm̃
Nanifestum hoc non licere. colentib unu ueru deum. Capitulũ. 23ͦ¬
Ed tam̃ etiam. illi p̾ter lucretiã. de qua supͣ satis qd̾ uidebatur diximus

Expanded text:
do. Quod tamen magne potius factum esse quam bene testis ei esse potuit Plato do. Quod tamen magne potius factum esse quam bene testis ei esse potuit Plato ipse quem legerat, qui profecto id praecipue potissimumque fecisset uel etiam praecepisset, nisi ea mente, qua inmortalitatem animae uidit, nequaquam faciendum, quin etiam prohibendum esse iudicasset. At enim multi se incui quidem et exempla concordant, sed illa, quae tanto digniora sunt imitait de ciuitate in ciuitatem, potuit admonere ut sibi manus inferrent, ne in manus persequentium peruenirent. Porro si hoc ille non iussit aut monuit, ut eo modo sui ex hac uita emigrarent, quibus migrantibus mansiones aeternas praeparaturum esse se promisit, quaelibet exempla proponant gentes, quae ignorant Deum, manifestum est hoc non licere colentibus unum uerum Deum. CAPUT ed tamen etiam illi praeter Lucretiam, de qua supra satis quod uidebatur diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
Nag̃ eĩm mens infirma dep̾henditur. q̃ ferre nõ põt. uł durã sui cõporis
u̾ututẽ. uł stultam uulgi oꝑꝓiionẽ. Raiorq animꝰ merito dicendꝰ ẽ.
qui uita erũpnosa mag põt ferre. qͣ fuge̾. ⁊ humanu iudiciu ma¬
ximeq uulgare q uod plerũq caligine erroi̾s ĩuoluitur p̃conscĩe luce
ac pũtate cõtẽpner. Quãobre si magno animo fieri putandu ẽ. cu
sibi ho ingerit mortẽ ille potius theobrotus in hac animi magͥtudine
repentur quẽ fere lecto platonis libro uͥd̾ ĩmortalitate aĩe disputauit
se p̾cipitẽ dedisse de muro. atq ita ex hac uita migͣsse ad eam quã cre¬
didit ẽẽ meliorẽ. Nilil eĩm urguebat. aut calamitatis aut criminis:
seu ueru sen falsum. ꝙ nõ ualẽndo ferre. seauferret . s. ad eapescendam
morte atq adeius ute suauia uncła rũpenda sola affuit aĩ magͥ̾tu¬

Expanded text:
Magis enim mens infirma deprehenditur, quae ferre non potest uel duram sui corporis Magis enim mens infirma deprehenditur, quae ferre non potest uel duram sui corporis seruitutem uel stultam uulgi opinionem, maiorque animus merito dicendus est, qui uitam aerumnosam magis potest ferre quam fugere et humanum iudicium maximeque uulgare, quod plerumque caligine erroris inuoluitur, prae conscientiae luce ac puritate contemnere. Quam ob rem si magno animo fieri putandum est, cum sibi homo ingerit mortem, ille potius Theobrotus in hac animi magnitudine reperitur, quem ferunt lecto Platonis libro, ubi de inmortalitate animae disputauit, se praecipitem dedisse de muro adque ita ex hac uita emigrasse ad eam, quam credidit esse meliorem. Nihil enim urguebat aut calamitatis aut criminis seu uerum seu falsum, quod non ualendo ferre se auferret; sed ad capessendam mortem adque huius uitae suauia uincla rumpenda sola adfuit animi magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
crudelitatis crimine. uerum etiã laudatꝰ est noĩe pretatis ꝙ uoluit fi¬
lu ne quaꝙͣ scelerate s obedient̾ occidere. Et merito q̃ritur. utrũ ꝓ
issu dei sit habendu. ꝙ iepte filia q̃ patri occũrit occidit. Cum id sei
uouiss mmolaturũ deo. ꝙ ei redeunti de p̃lio uictori pͥmitus occuriss. Nec
sanson alit excusat: ꝙ seip̃m cu hostib ruina domus opp̾ssit. nisi quia
sp̃e latent̾ hoc iuss erat. quiꝑ illu miracula faciebat. Capitulu .xxii.¬
Is ig exceptis quosuł lex iusta gn̾alit᷑. uł ip̃e fons iustitie deus sp̃alite
oceicdi iubet. quisquis hominẽ uł seip̃m uel quelibet occiderit. hoĩcidii
diligẽtius cõsulas. ne ip̃a quidẽ animi magͥrudo recte noĩabit̾. uͥ qͥsq
nõ ualendo collerare. uel queq aspa uel asiena peccã se ip̃e interemẽĩt

Expanded text:
crudelitatis crimine, uerum etiam laudatus est nomine pietatis, quod uoluit ficrudelitatis crimine, uerum etiam laudatus est nomine pietatis, quod uoluit filium nequaquam scelerate, sed oboedienter occidere; et merito quaeritur utrum pro iussu Dei sit habendum, quod Iephte filiam, quae patri occurrit, occidit, cum id se uouisset immolaturum Deo, quod ei redeunti de proelio uictori primitus occurrisset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat — his igitur exceptis, quos uel lex iusta generaliter uel ipse fons iustitiae Deus specialiter occidi iubet, quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, homicidii diligentius consulas, ne ipsa quidem animi magnitudo recte nominabitur, ubi quisque non ualendo tolerare uel quaeque aspera uel aliena peccata se ipse interemerit.
Abbreviated transcription (Latin):
des. Si ꝑpea nõ accipimus hoc dcm̃ defructetis ẽẽ. quia nullus eis se¬
sus ẽ necd̾ irrationabilib animantib. uolatilib natatilibus
amibłantib repcilib. quia nulla nob̾ ratione seciant. quas ñ eis
datu ẽ nobcum habere cõmune. uñ iustissima orchinatioñ cre¬
atoris ⁊ uita ⁊morseorum nostris usib subditur: Restat ut de homine intel
uina feẽ anctoritas: ut nõ liceat hominẽ occidi iubet. siue data lege. si¬
ue ad ꝑsonam pro tpͣe exp̃ssa. iussione nõ aũt ip̃e occidit qͥ ministeui debe
debenti.sic̃ adminiculu gladius utenti. Et id̾o nequaꝙͣ contra hoc p̃ce ptͦ
fecere. quo dictu ẽ nõ cecides. qui deo actore bella gesserũt. aut psona
gerentes publice potestatis ẜm eius leges hoc ẽ iustissime rationis imp¬
sum sceleratos morte punierũt. Et habraam nõ solum nõ ẽ culpatus.

Expanded text:
des, si propterea non accipimus hoc dictum de frutectis esse, quia nullus eis sedes, si propterea non accipimus hoc dictum de frutectis esse, quia nullus eis sensus est, nec de inrationabilibus animantibus, uolatilibus natatilibus, ambulatilibus reptilibus, quia nulla nobis ratione sociantur, quam non eis datum est nobiscum habere communem unde iustissima ordinatione creatoris et uita et mors eorum nostris usibus subditur: ruina fecit auctoritas, ut non liceat hominem occidi. Sed his exceptis, quos Deus occidi iubet siue data lege siue ad personam pro tempore expressa iussione, non autem ipse occidit, qui ministerium debet iubenti, sicut adminiculum gladius utenti; et ideo nequa.. quam contra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non occides, qui Deo auctore bella gesserunt aut personam gerentes publicae potestatis secundum eius leges, hoc est iustissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt; et Abraham non solum non est culpatus
Abbreviated transcription (Latin):
testis adsistat. Quanto magis intelligendu ẽ. nõ licer̃ homini
se ip̃m occidere. sum in eo quod scriptum ẽ nõ occides. nihilo de¬
inde adclito. Nullus nec ip̃e utiq cui p̃cipitur intelligatur exceptꝰ
Uñ quidam hoc p̾ceptum. etiam inbestias ac pecorã conantur ex¬
tendere. ut ex hoc nullum etiam eoꝵ liceat occidere. Cur nõ gͦ eti
herbas. ⁊ quicquid humor radicitus alitur. ac figitur. Nam̾ et
hoc genus rerum qͣuis nõ sentiat dicitur uiuere. ac phoc põt et
mori.proinde etiam cum uis adhibetur occidi. Uñ et a postolus
cum de huiusmodi semmib loquẽtur. Tu inquit qd seminas ñ
uimficatur nisi moriatur. Et inpsalmo scriptum ẽ. Oocidit uite
eorum in grandine. Num ig̾ obhoc cum audimis nõ occides. ui¬
gultum uellere nefas ducimus. ⁊ manicheoꝵ errori in sanissime
icquiescimꝰ. His igitur deliram̃tis remotis cum legimus nõ aoeci¬

Expanded text:
testis adsistat: quanto magis intellegendum est non licere homini testis adsistat: quanto magis intellegendum est non licere homini se ipsum occidere, cum in eo, quod scriptum est: Non occides, nihilo deinde addito, nullus, nec ipse utique cui praecipitur, intellegatur exceptus! Unde quidam hoc praeceptum etiam in bestias ac pecora conantur extendere, ut ex hoc nullum etiam illorum liceat occidere. Quur ergo non et herbas et quicquid humo radicitus alitur ac figitur? Nam et hoc genus rerum, quamuis non sentiat, dicitur uiuere ac per hoc potest et mori, proinde etiam, cum uis adhibetur, occidi. Unde et apostolus, cum de huius modi seminibus loqueretur: Tu, inquit, quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur; et in psalmo scriptum est: Occidit uites eorum in grandine. Num igitur ob hoc, cum audimus: Non occides, uirgultum uellere nefas ducimus et Manichaeorum errori insanissime adquiescimus? His igitur deliramentis remotis cum legimus: Non occi
Abbreviated transcription (Latin):
sq̃ nob̾ diuinitus p̃ceptum ꝑmissuue repperiri põt. ut uel ip̃is
adipiscende ĩmortalitatis uł illius cauendi carendiue mali cã no¬
bis metip̃is necem inferamus: Nam et prohibitos nos ẽẽ ĩtel¬
ligendu ẽ. ubi lex ait. Non occides. Presertim quia nõ adlidit pro¬
ximum tuu. sic̃ fasum testimoniu cum uetaret. falsu inquit testi¬
monium nõ dices adusus ꝓximu tuum Nec ideo tamẽ adu̾sus se
ip̃m quisqͣ falsum testimoniu dixerit ab hoc crimine se putauerit
alienum Qm̃ regulã cliligendi ꝓximum a semetipo dilector acce¬
pit. Qñ quidem ĩcriptum ẽ diliges ꝓeimu tuum tanqͣ te ip̃m. Po¬
ro si falsi testimonĩ nõminus reus est. qui de seip̃o falsum fatetur
qͣ si adu̾sus ꝓximu hoc faceret. cum in eo p̃c̃epto. quo fłm testimo¬
nium ꝑhibetur adu̾sus pximu ꝓhibeatur possitq nõ recte ĩtel¬
ligentib uideri nõ eẽ phibitu. ut adu̾sus se ip̃m quisq falsus

Expanded text:
squam nobis diuinitus praeceptum permissumue reperiri potest, ut uel ipsius adipiscendae inmortalitatis uel ullius cauendi carendiue mali causa nobismet ipsis necem inferamus. Nam et prohibitos nos esse intellegendum est, ubi lex ait: Non occides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\', sicut falsum testimonium cum uetaret: Falsum, inquit, testimonium non dices aduersus proximum tuum. Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testimonium dixerit, ab hoc crimine se putauerit alienum, quoniam regulam diligendi proximum a semet ipso dilector accepit, quando quidem scriptum est: Diliges pro x i mum tuum tamquam te ipsum. Porro si falsi testimonii non minus reus est qui de se ipso falsum fatetur, quam si aduersus proximum hoc faceret, cum in eo praecepto, quo falsum testimonium prohibetur, aduersus proximum prohibeatur possitque non recte intellegentibus uideri non esse prohibitum, ut aduersus se ipsum quisque falsus
Abbreviated transcription (Latin):
Qs sinotiment. tale ergo aliquid quale acadis regulo. etiam cinita
ci tim diligrnt qͣ ille deos colenti accidere potinsse fateant. et xamie
qui etiam eaptiuati sunt. Hoc intueant᷑ ⁊ taceant qui salubereme re¬
sigionꝰ hinc in prudent. atq inpudent᷑ illudunt. Qui sidas eorũ
peo no fuit ꝙ atcentissimus culto: illoꝵ. dum eis iuris iuraneli fiderae
s uuret patila carint.cum alam nõ bret captusꝙ aprid hosteon te

Expanded text:
Quod si non timent, tale ergo aliQuod si non timent, tale ergo aliti tam diligenter, quam ille, deos colenti accidere potuisse fateantur, et chriqui etiam captivi ducti sunt; hoc intueantur et taceant, qui saluberrimae religioni hinc impudenter atque imprudenter illudunt: quia si diis eorum probro non fuit, quod attentissimus cultor illorum, dum eis jurisjurandi fidem servaret, patria carnit, cum aliam non haberet, captivusque apud hoste
Abbreviated transcription (Latin):
quisq dementia mire cecitatis obnititur. ut cõtendẽ audeat unui¬
sam cuutater deos colente. infelice eẽ nõ posse. Unu noͣ homine
posse. ꝙ indelicet potentia dõꝵ suor multos potius sit idonea conẜnar
qͣ singulos. cu multitudo costet ex singuł. Si aũt dicunt M. Regulͦ
etiam̃ in illa captiuitate illisq cruciat᷑ib corporis animi uirtute be¬
atum ẽẽ potuisse. uirtus uera potius queratur. qua beata esse possit ⁊
ciuitas. Neq eĩm alunde beata ciuitas aliunde hom oornamapcecip
Deipnto quał in regulo uirtus fũt. Sufficit nunc ꝙ isto nobilissiroo u¬
cemplo coguntur fateri non ꝑꝑ corporis hona. uł earum rerum q̃ extem¬
secus homini accidunt. colendos deos. qñ quide ille carere las omnib
maluit ꝙͣ deosꝑ quosiurauit offendere. S quid faciamus hominib.
qu glantur setalem huisse ciuem. qualem timent hre cuurtate mut

Expanded text:
quisquam dementia mirae caecitatis obnititur, ut contendere audeat uniuequisquam dementia mirae caecitatis obnititur, ut contendere audeat uniuersam ciuitatem deos colentem infelicem esse non posse, unum uero hominem posse, quod uidelicet potentia deorum suorum multos potius sit idonea conseruare quam singulos, cum multitudo constet ex singulis. Si autem dicunt M. Regulum etiam in illa captiuitate illisque cruciatibus corporis animi uirtute beatum esse potuisse, uirtus potius uera quaeratur, qua beata esse possit et ciuitas. Neque enim aliunde beata ciuitas, aliunde homo, cum aliud cidisputo, qualis in Regulo uirtus fuerit: sufficit nunc, quod isto nobilissimo exemplo coguntur fateri non propter corporis bona uel earum rerum, quae extrinsecus homini accidunt, colendos deos, quando quidem ille carere his omnibus maluit quam deos per quos iurauit offendere. Sed quid faciamus hominibus, qui gloriantur se talem habuisse ciuem, qualem timent habere ciuitatem?