comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ et sp̃es dicit. qͥa ita orta ut
ex eis nascant᷑ alia. & originis for¬
mam successione conseruent. De
hoĩe autẽ hoc dictum ñ est. qͥa &
unꝰ fiebat de qͦ femina facta est.
Non enim muita gen̾a hominũ
ut dicatur scđm genꝰ. ac si dicere¬
tur generatim. ut int̾ se similia
atq in unã originẽ seminis ꝑti¬
nentia distinguerentur a cet̾is.
mutatio. Nichil curandum in
nr̃a loquela. qͥd priꝰ increatura¬
rum ordine nominemꝰ. cũ deus

Expanded text:
genus dicuntur, quia ita orta ut ex eis nascantur alia, et originis formam successione conservent. De homine autem hoc dictum non est, quia unus fiebat, de quo et femina facta. Non enius: secundum genus, ac si diceretur generatim, ut inter se similia atque ad unam originem seminis pertinentia distinguerentur a ceteris.mutatio. Nec curandum in nostra loquela quid prius creaturarum ordine nominemus, cum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
bona.cur homo ad unaginẽ
dei factus. tantum cũ ceteris
hic dicatur.S forte p̃sciebat
ds̃ eum peccaturũ. nec in ꝑfe¬
ctione imaginis suȩ ꝑman¬
surum. Quienim singillatim
bonus est. magis cum omnib.
s non conuercitur. Cautũ est
gͦ ut diceret᷑ quod in p̃senti
uerum eẽt: et p̃scientiam fu
semꝑ tamen cum eis uniuer¬
sitas sit formosa. Et factũ est

Expanded text:
aginem Dei factus cum caeteris hoc dicatur? Sed forte praesciebat Deus eum peccaturum, nec in perfectione imaginis mansurum. Qui enim singillatim bonus est, magis cum omnibus, sed non convertitur. Cautum est ergo ut diceretur, quod in praesenti verum esset, et praescientiam futsemper tamen cum eis universitas sit formosa. « Et factum est
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ita. Notandũ quod
ubi dat᷑ potestas hominib her¬
bas et fructus comadendi: sub¬
infertur. & factum est ita. In qͦ
significatur. quia hoc dicente d̃o.
hȩc sibi in esum concessa nouit
homo. non qͦd statim ederit.
Si enim adomnia supͣdicta re¬
ferimꝰ. qͦd aitita & factum est:
ita. consequens erit ut dicamꝰ
eos iam multiplicatos sexto
die quoo post multos aunos¬

Expanded text:
tum est ita. » Notandum quod ubi datur potestas homini herbas et fructus edendi, subinfertur, « et factum est ita: » in quo significatur quod hoc dicente Deo, haec sibi in esum concessa cognovit homo, non quod statim ederit. Si enim ad omnia supradicta referimus quod ait « et factum est ita, » consequens erit ut dicamus eos jam multiplicatos sexta die, quod post multos
Abbreviated transcription (Latin):
minis motabilem. qͥ faciendus ad
imaginẽ dei. & si precepta seruaret.
ꝑpetua immutabilitate ꝑman̾et
Cet̾a uͦ animantia sic facta sunt
ut alia aliis. in alimoniã cednt

Expanded text:
minis, qui faciendus ad imaginem Dei, et, si praecepta servaret, perpetua immutabilitate maneret. Caetera vero animalia sic facta sunt, ut alia aliis in alimoniam cederent
Abbreviated transcription (Latin):
na. & c̃. Quia priusquã sidera
fierent ordo tempoꝵ nullis
notabat᷑ indiciis. uł meridi¬
ana hora uł quelibet alia.
Sunt enim luminaria in sig¬
non quod a conditione hoꝵ

Expanded text:
na, » etc. Quia priusquam sidera fierent, ordo temporum nullis notabatur indiciis, vel meridiana hora, vel quaelibet alia. Sunt ergo luminaria « in signon quod a conditione horu
Abbreviated transcription (Latin):
uł a iuratione. tam̃ nunc ex eo
quod aqua ibi inuenta est.
ysaac ad nom̃ ciuiratis q̃ ita
uocabatur alludens declina¬
uit paululum luteram. & ꝓ
stridulo hebreoꝵ sẏn. aqͦ sabe
incipit. grecũ sẏma. idẽ hebreũ
samech posuit. Pulmentũ uo¬

Expanded text:
 appellatam, tamen nunc ex eo quod aqua inventa est, Isaac ad nomen civitatis, quae ita vocabatur, alludens, declinavit paululum litteram, et pro stridulo Hebraeorum sin a quo Sabee incipitur, Graecum sigma, id est, Hebraeum samech, posuit. Alio
Abbreviated transcription (Latin):
Et sp̃s dñi ferebatur suꝑ aquaᷤ.
Siue totam corporalem mate¬
riam aquam appellauit. ut
insinuaret unde facta et for¬
mata sunt omnia quȩ ex hu¬
mida natura ꝑ uarias speci¬

Expanded text:
tus Domini ferebatur super aquas. » Sive totam corporalem materiam aquam appellavit, ut insinuaret unde facta et formata sunt omnia quae ex humida natura per speci
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ terrȩ altitudinẽ tegeret.
respondent quia in illis par¬
tib quas nunc illustrat solis
diurna lux. Nec mirum lucẽ
in aquis posse splendere. cum
etiam nautarum oꝑatione
sepius illustretur. qui in ꝓfun¬
do mersi misso ex ore oleo aqͣs
sibi illustrant. quȩ multo ra¬
riores quam sint mͦ fuere in

Expanded text:
omnem terrae altitudinem tegeret? patet quod in illis partibus, quas nunc illustrat solis diurna lux. Nec mirum lucem in aquis posse lucere, cum etiam nautarum operatione saepius illustrentur, qui in profundo mersi, misso ex ore oleo, aquas sibi illustrant: quae tunc multo rariores quam sint modo, fuere in
Abbreviated transcription (Latin):
tantes dei auxilio sulleuari.
dicant in monte dñs uide¬
bit. id est sicut abrahe mi¬
sertus est miserebitur nr̃i.
unde et in signum datiarie¬

Expanded text:
tant auxilio sublevari, dicant: In monte Dominus videbit, hoc est, sicut Abrahae misertus est, miserebitur et nostri. Unde et in signum dati arie
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfuert̃. importuna uiro exi¬
stens. tandem die septimo so¬
lutionẽ extorsit. ciuibq suis
nunciauit. Uerum est itaq qd
dicitur quia ꝑ tres dies non po¬
tuerunt soluere ꝓpositionem.
Quod autem sequitur. cumq
adeẽt dies septimꝰ. ꝑ se legendũ
atq distinguendũ ut sequenti
clausulȩ ñ copuletur. sic ꝑ tres
dies non potuert̃ soluere ꝓposi¬
tionẽ. Cumq ao eẽ dies septimꝰ.
hic suspende. ut subaudiatur
tunc solueit̾ eam. Et quomͦ so¬
lutionẽ eius inuenert̃ subiun¬
git. qͥa locuti sunt ad uxorem
sanson. Locutisunt scił post diẽ
septem dieb conuiuii. ñ tam̃ totis
septẽ dieb. s qͣtuor dieb qͥ suꝑfue¬
it̾ de septẽ post tres. fleuit gͥ septẽ
dieb. id est in illis septẽ dieb fleũ.
fleuit septem dieb. usq ad consũ¬

Expanded text:
superfuerunt, importuna viro suo exisuperfuerunt, importuna viro suo existens, tandem die septima solutionem extorsit, civibusque suis nuntiavit. Verum est itaque quod dicitur, quod per tres dies non potuerunt solvere propositionem, quod autem sequitur: Cumque adesset dies septimus: per se legendum est, ac distinguendum, ut sequenti clausulae non copuletur sic: per tres dies non potuerunt solvere propositionem. Cumque adesset dies septimus: hic suspende, ut subaudiatur, tunc solverunt eam. Et quomodo solutionem ejus invenerunt, subjungit: quia locuti sunt ad uxorem Samson; locuti sunt scilicetseptem diebus convivii, non tamen totis septem diebus; sed quatuor diebus qui superfuerunt de septem post tres. Flevit igitur septem diebus, id est in illis septem diebus, flevit. Flevit septem diebus, id es
Abbreviated transcription (Latin):
gentilium secutus humanum
nisi forte occulto instinctu diui¬
no excusetur. ut recte ab apło
inter scõs numeratus sit. ꝑcusse¬
o sic habet. Aten galaad. Qđ̃ int̾¬
p̃tatur uos galaad. quod est cũ
indignatione ꝓnuncianoũ. Ogͣi
dic̾ Uos qui estis aut qͣles ut int̾
eẽ cũ eo: inca. dan. Uł sic intelli¬
gendum est qd̃ dicit᷑ in castͥs dan.
ac sidic̾e̾tur in exercitu. siue in¬
dan. uł ꝑ castra dan nom̃ loci¬
signatur ubi mansit sanson pri¬
mum. Et forte ꝑ anticipationem
dictum est quia postea locũ ubi
sexcenti uiri de tribu dan inca¬
riathiarim iude mansert̃. legi¬
mus ex eo castroꝵ dan nomen
accepisse. nisi forte iccirco hic lo¬
cum illum conuenienter intel¬
ligere non possumus quod ille
in cariathiarim iude. iste int̾
sara et estaol nominatur. Non
potuerunt ꝑ tres dies soluere¬
ꝑ tres dies laborantes soluere
illam conati sunt. Quarta aut̃
son. ut solutionẽ eiꝰ iuestiga¬
ret. et illa quatuor dieb qui

Expanded text:
gentilium secutus humanum nisi forte occulto instinctu divino excusetur, ut recte ab Apostolo inter sanctos numeratus sit . Percusseo sic habetur Atem Galaad, quod interpretatur vos Galaad, quod est cum indignatione pronuntiatum. Quasi diceretur: Vos qui estis? aut quales inter e cum eo in castris Dan. Vel sic intelligendum est, quod dicitur in castris Dan; ac si diceretur in exercitu sDan. Vel per castra Dan nomen locisignatur, ubi mansit Samson primum. Et forte per anticipationem dictum; quia postea locum ubi sexcenti viri de tribu Dan in Cariathiarim Judae manserunt, legimus ex eo castrorum Dan nomen accepisse. Nisi forte idcirco hic locum illum convenienter intelligere non possumus, quod ille in Cariathiarim Judae, iste inter Saraa et Esthaol nominatur. Non potuerunt per tres dies solverper tres dies laborantes solvere illam conati sunt, quarta autem son, ut solutionem ejus investigaret, et illa quatuor diebus qui
Abbreviated transcription (Latin):
ut bella discerent. id est ut tan¬
ta pietate & obedientia legis
dei bellarent. quanta patres
eorum quideo etiam bellando
placuert᷑. non qͥa obtabile sit
bellum. s quia pietas laudabi¬
lis est etiam in bello. fuit q¬

Expanded text:
ut bellare discerent; id est, ut tanta pietate et obedientia legis Dei bellarent, quanta patres eorum qui Domino Deo etiam bellando placuerunt: non quia optabile aliquid est bellum, sed quia pietas laudabilis est in bello. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
et de cognatione eius. Scilicet
iuda. eratq ipse leuites tam
officio quam genere ex patre
de una tribu. ex matre de alt̾a.
Habitauit ibi. id est bethleem.
Habuit apud se puerum. Pue¬
rum uocat uł ꝓ etate qͥa ado-¬
lescens. ul ꝓ minist̾io qͥa famu¬
lus. Utentesq illius diuersorio.
Niuersorium dicit secretum col¬
uł cubiculum. in quo seorsum
domum dei. Domum dei uo¬
cat tab̾naculum in sylo siue
phanum quod micha edifica¬
uerat sculptili quod fecerat.
de se tacet quoo fac̾e uoluerant:

Expanded text:
ex cognatione ejus, scilicet Juda: eratque ipse levites tam officio quam genere; ex patre de una tribu; ex matre de altera, habitavitque ibi, id est in Bethlehem. Habuit apud se puerum. Puerum vocat vel pro aetate, quia adolescens erat, vel pro ministerio quia famulus. Utentesque illius diversorio. Diversorium dicit secretum colel cubiculum, in quo seorsum domum Dei. Domum Dei vocat tabernaculum in Silo, sive fanum quod Micha aedificaverat, sculptili quod fecerat. de se tacet, quod facore voluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nificat głam. ꝑ sessionem in
iudicio potestatem. ꝑ deambu¬
lationem in uia. pacem. Ibi gͦ
narrent᷑ iusticiȩ dñi ꝗͣtũ ad suffo
tum ad lib̾ationẽ suoꝵ. Tc̃ des¬
cendit popłs dñi ad portas qui
prius timore hostium egrediñ
audebat. ꝓstratis hostib ñ solum
egrediebatur. s etiam dñabatur
Inde leticia & gratulatio quȩ sȩ¬
quitur. Surge surge debbora.
Dñs in fortib dunicauit ex ef¬
fiaim siue iueffrem deleuit eos
in amalech. & post eum. siue ut
quidam rectius ex hebreo inter¬
pretari putant. et post te in ben-¬
iamin in popłos tuos o amalech.
Sensus hic est. Ad augmentũ
lecitiȩ presentis p̾terita et fu¬
tura dei mirabilia instantibus
dimicauit ex effrauim. In forti¬
b ex efframi dumicauit dñs.
& ꝑ illos deleuit eos qͥ erant in
amalech. Siue in fortib qͥ erant

Expanded text:
nificat gloriam; per sessionem in nificat gloriam; per sessionem in judicio, potestatem; per deambulationem in via, pacem. Ibi ergo narrentur, justitiae Domini, quantum ad suffoctum ad liberationem suorum; Tunc descendit populus Domini ad portas, qui prius timore hostium egredi non audebat, prostratis hostibus non solum egrediebatur, sed etiam dominabatur. Inde laetitia, et gratulatio quae sequitur: Surge, surge Debbora, Dominus in fortibus dimicavit: ex Ephraim, sive in Ephraim, delevit eos in Amalec, et post eum; sive ut quidam rectius ex Hebraeo interpretari putant et post te in Benjamin in populos tuos, o Amalec. Sensus hic est ad augmentum laetitiae praesentis, praeterita et futura Dei mirabilia instantibus dimicans ex Ephraim. In fortibus ex Ephraim dimicavit Dominus; et per illos delevit eos qui erant in Amalec. Sive in fortibus qui erant
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sequitur. Cessauert̃ fortes
lentes resist̾e̾ inimicis. donec
surgeret debbora. surg̾et dico
mater in isrł. Ideo noua bella
elegit dñs. ꝑ infirma fortia de¬
struens. ꝑ feminã suꝑbos hosteᷤᷤ
ꝓsternens. Et ut maiꝰ sit mira¬
culum. nutudei hoc ñ solum
duce femina. s et parua ma¬
nu pugnante factum est. Nam
sequitur. Cipeus et hasta si
apparuerunt in quadraginta
milib isrł. Nonerat in tot
paucis id est decem milib qui
ꝓ salute ppłi sui ꝑicło se dede¬
runt. De quib subdit. Cor
meum diligit pͥncipes isrł. Ao
quos rursum. Qui ꝓpͥa uolun¬
tate obtulistis uos discrimini:
benedicite dño. Qui ascenditis
suꝑ iudentes asinos & sedetis in
iudicio. & ambulatis in uia uos¬
dei & in gła estis & potestatem
babetis & pacem. nolite obliuis¬
ci oꝑum dñi. qͥb hȩc collata st̃
uobis. loqͥmini ubi collisi sunt
currus. & hostiũ est suffocatus
exercitus. ꝑnitentes asinos sig¬

Expanded text:
quod sequitur. Cessaverunt fortes quod sequitur. Cessaverunt fortes lentes resistere inimicis. Donec surgeret Debbora: surgeret dico mater in Israel. Ideo nova bella elegit Dominus, per infirma fortia destruens, per feminam superbos hostes prosternens. Et ut majus sit miraculum Dei, hoc non solum duce femina, sed et parva manu pugnante factum est. Nam sequitur: Clypeus, et hasta si apparuerint in quadraginta millibus Israel. Non erat in tot paucis, id est decem millibus, qui pro salute populi sui periculo se dederunt, de quibus subdit: Cor meum diligit principes Israel; ad quos rursum: Qui propria voluntate obtulistis vos discrimini benedicite Domino qui ascenditis super nitentes asinos et sedetis in iudicio et ambulatis in via loDei, et in gloria estis, et potestatem habetis et pacem, nolite oblivisci operum Domini quibus haec collata sunt nobis. Loquimini ubi collisi sunt currus, et hostium suffocatus est exercitus. Per nitentes asinos sig
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi potest. quasinimio
terrore liquefacti. S et hoc
quod ait terra mota est ad
ꝑturbationẽ hominum habi¬
tantium in terra conuenient̾
referri potest. qui auditis tan-¬
tis mirabilib motisunt atq
turbati. Sequitur. In diebus
sangar filii anath. in diebus
ia hel quieuerunt semitȩ & qͥ
ingrediebant᷑ ꝑ eas ambulaue¬
runt ꝑ calles deuios. Post an¬
tiqua mirabilia. ad noua mi¬
racła narranda accedit. Signi¬
ficat autem quod filii israbel
hostium terrore artabantur.
ut semitȩ quiescerent nemine
ambulante ꝑ eas. et si qͥ forte
ꝑ eas incede cogebant᷑. ñ pub¬
lica uia s ꝑ calles deuios lati
tando assultus hominum de¬
clinarent. Et hoc etiã in diẽb
sangar fact̾ũ est. qͥ licet tantȩ
fortitudinis ẽẽt ut sexcentos
uno uomere sterneret. tam̃ eꝯ¬
usq non potuit. ut tantam ac
talem pacem in terra poneret.
qualem modo ds̃ ꝑ hanc uicto¬
riam popło suo dedit: hoc est

Expanded text:
intelligi potest, quasi nimio intelligi potest, quasi nimio terrore liquefacti. Sed et quod ait, terra mota est, ad perturbationem hominum habitantium in terra convenienter referri potest: qui auditis tantis mirabilibus moti sunt atque turbati. Sequitur. In diebus Sumgar filii Anath, in diebus Jahel quieverunt semitae: et qui ingrediebantur per eas ambulaverunt per calles devios. Post antiqua mirabilia ad nova miracula narranda accedit. Significat autem, quod filii Israel acumquaque hostium terrorem arctabantur, ut semitae quiescerent nemine ambulante per eas: et si qui forte per eas incedere cogebantur, non publica via, sed per calles devios latenter eundo assultus hostium declinarent. Et hoc etiam in diebus Samgar factum est; qui licet tantae fortitudinis esset, ut sexcentos uno vomere sterneret, tamen eousque non potuit ut tantam ac talem pacem in terra poneret, qualem modo Deus per hanc victoriam populo suo dedit. Hic est
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti numini dĩtatis reueren¬
tiã p̾buert̃. Terra mota est. Ecce
signum p̾sentis deitatis. Qui
fundauit solus mou̾e potuit.
In exodo legimꝰ. quomͦ mons
syna descendente in ipsũ dño
totus fumauit. eratq motis
omnis terribilis. et ascendit
ex eo quasi fumꝰ de fornace et
nubes densissima oꝑuit mon¬
tem. Illic gͦ ex p̃sentia creatoris
terra mota fumigauit. illic
celi in nube densissima aquis
distillant. pauorẽ et reuerenti¬
am quasi qͦdam suo sudore
testati. montesq ipsa nubium
obumbratione tecti fluxerur
in fluctuatione nibium uo¬
litantium & descensu aqua¬
rum. Synai a facie dei israel.
hac una clausula omnia p̃ce¬
dentia comp̃henoit. Syna
motus est a facie dñi. Syna
stillauit aqͥs. syna a facie dni
defluxit. Quod enim quasi
generaliter ꝓpter miratłi ex¬
cellentiam p̾miserat t̾ra mo¬
ta est. cȩ̨li ac nubes stillauert̃.
montes fiuxert᷑. ubi hoc totũ
fluxert᷑ ꝑ hyꝑbolen dictum

Expanded text:
praesenti numini Deitatis prpraesenti numini Deitatis praebuerunt. Terra mota est. Ecce signum praesentis Deitatis. Qui fundavit solus movere potuit. In Exodo legimus , quomodo mons Sina descendente in ipsum Domino totus fumavit: eratque mons omnis terribilis, et ascendit ex eo quasi fumus de fornace, et nubes densissima montem operuit. Illic ergo ex praesentia Creatoris terra mota fumigavit: illic coeli in nube densissima aquis distillans pavorem, et reverentiam quodam suo sudore testati, montesque ipsa nubium obumbratione tecti fluxerunt in fluctuatione nubium volitantium, et descensu aquarum. Sinai a facie Dei Israel, hac una clausula omnia praecedentia comprehendit. Sina motus est a facie Domini. Sina stillavit aquis. Sina a facie Domini defluxit. Quod enim quasi generaliter propter miraculi excellentiam praemiserat: terra mota est, coeli ac nubes stillaverunt aquis, montes fluxerunt; ubi hoc totum fluxerunt, per hyperbolen dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ciro gentiũ dicitur. qͥa ñ uno
popło solum. s a multis genti¬
b habitabatur. Quȩ misit et
uocauit barach filiũ abino¬
en. hic barach idem ipse esse
putatur qui et lapbidoth.
Hanc autem estimationẽ ex¬
inde nominatã credimꝰ quod
utrũq nom̃ unã int̾pretatio¬
nem hab̾e inuenitur. B arach
pretatur. Barach gͥ ipse est
laphidoth maritus eiꝰ quẽ ut¬
pote uirum mulier ad preliuͣ
dicentes. Qui sponte obtulistis
de isrł animas urãs ad bellum.
benedicite dñm. hoc canticum
post uictoriam in laudem dei
cecinert̃ debbora & barach. Dñe
bes stillauert̾ aquis. Montes
flurert̃ a facie dnĩ & synai a fa¬
bilia in augmentũ p̾sentium
ad memoriã reuocat. Signifi¬
cat autem qͦd olim cũ ppłm
suum de egypto eductum ds̃
p̃cede̾t ducatũ p̃bens ꝑ desertũ
qd̃ coniunctum est t̾re edom
atq seyr. p̾sentiam creatoris
etiam muta elementa sense¬
runt. & qͣsi uicina maiestate
territa atq turbata. motu ipso

Expanded text:
 uno populo solum, sed a multis gentibus habitabatur. Quae misit, et vocavit Barach filium Abinoem. Hic Barach idem ipse esse putatur, qui et Lapidoth; hanc autem existimationem exinde natam credimus, quod utrumque nomen unam interpretationem habere invenitur. Barach egur interpretatur. Barach igitur ipse est Lapidoth, maritus ejus, quem utpote virum mulier ad praeliumdicentes: Qui sponte obtulistis de Israel animas vestras ad periculum, benedicite Dominum. Hoc canticum post victoriam in laudem Dei cecinerunt Debbora et Barac. Dbes distillaberunt aquis. Montes fluxerunt a facie Domini: et Sinay a fabilia in augmentum praesentium ad memoriam revocat. Significat autem, quod olim cum populum suum de Aegypto educturus Deus precederet ducatum praebens per desertum, quod conjunctum est terrae Edom atque Seir: praesentiam Creatoris etiam muta elementa senserunt et quasi vicina majestate territa atque turbata motu ipso
Abbreviated transcription (Latin):
qr de ipso dicit. Dicit autem qͥ
locum illum uł fontem illum
nominare uult. quos locꝰ ille
uł fons ille de maxilla nomi¬
nandus est. & maxilla nomi¬
nandus. Nam de ꝓiecta ma¬
xilla inuocans locum uł fontẽ
lehi euocat. id est maxilla. La¬
tentib apud se insidiis. Non
uideatur quod phi¬
listei
sansonem occudere
que¬
rentes. nec dormien¬
tem nec ligatum aggredi au¬
si sunt. donec uerum fortitu¬
dinis eius exꝑimentum cepis¬
sent. Tantus enim terror¬
illius in ipsis erat. ut nec
appropinqͣre illi auderent.
ne forte si indormentẽ aut
ligat im subito irruerent.
priusquam eum extinguere
possent excitatus et uinculis
ruptis uniuersos trucidaret.¬

Expanded text:
quia de ipso dicit. Dicit autem, quia quia de ipso dicit. Dicit autem, quia locum illum vel fontem illum nominare vult, quod locus ille vel fons ille de maxilla nominandus est, et maxilla nominandus. Nam de projecta maxilla invocans locum vel fontem Lechi vocat, id est maxillam. Latentibus apud se insidiis. Non mirum videatur, quod Philisthaei Samsonem occidere quaerentes nec dormientem nec ligatum aggredi ausi sunt, donec verum fortitudinis ejus experimentum cepissent. Tantus enim terror in ipsis erat ut nec appropinquare illi auderent, ne forte si in dormientem aut ligatum subito irruerent, priusquam eum exstinguere possent excitatus, et vinculis ruptis universos trucidaret
Abbreviated transcription (Latin):
eius loci post ea nom̃ ñ maxilla.
s fons inuocantis de maxilla
eẽ ꝑhibetur. Appellatũ est gͦ no¬
men loci illius maxilla. appella-¬
tum est & fons inuocantis
de maxilla. id est
uersis euentib ali¬
ud
nom̃ loci scilicet campi ꝓ int̾¬
fectione hominũ. aliud fontiꝰ ꝓ
emanatione aquarũ. fons gͥ.
fons dicitur de maxilla sci¬
licet ꝓductus. & ipse idem
fons inuocantis appellatur.
uidelicet sansonis qui deum
inuocans illum de maxilla
ꝓduxit. hebreus autẽ quoo
dicitur inuocantis ñ ad precẽ
s ad appellationẽ nominis refe¬
renoum dicit. ut sit sensus.
Nom̃ lociest inuocantis. io est no¬
minantis. uł appellantis fons de
maxilla. hoc est qͥ locũ suo noĩe
appellare uoluerit fontem de
maxilla appellandũ dicit. io est
lebi. Sic gͦ nomen loci est iuo¬
cantis uł appellantis fontemde
maxilla. Nom̃ itaq loci et in¬
uocantis est. et lociest. Inuocan¬
tis. quia ipse dixit. loci autem:

Expanded text:
ejus loci postea nomen non maxilla, ejus loci postea nomen non maxilla, sed Fons invocantis de maxilla esse perhibetur. Appellatum est nomen loci illius maxilla. Appellatum est et Fons invocantis de maxilla, ut pro versis eventibus, aliud nomen loci sit, id est campi, pro interfectione hominum; aliud fontis pro emanatione aquarum. Fons igitur, fons dicitur de maxilla, scilicet productus, et ipse idem fons invocantis appellatur videlicet Samsonis, qui Deum invocans illum de maxilla produxit. Hebraeus autem quod dicitur invocantis, non ad precem, sed ad appellationem nominis, referendum dicit, ut sit sensus. Nomen loci est invocantis, id est nominantis vel appellantis, fons de maxilla, hoc est qui locum suo nomine appellare voluerit, fontem de maxilla appellandum dicit, id est Lechi. Si ergo nomen loci est invocantis vel appellantis fontem de maxilla. Nomen itaque loci et invocantis est, et loci est, invocantis, quia ipse dicit: loci autem,
Abbreviated transcription (Latin):
uł effusus. siue expansus ingen¬
ti multitudine t̾rã occupans.
ge. quia leuis mat̾ia faciluncen¬
dio concremat᷑. In maxilla asiui
In marilla asini ꝑcussi mille ui-¬
cos. In dempore autẽ homor he¬
mor cumulum de cumulis. Qsi.¬
cumulis. id est aceruum de ca-¬
dauerib mortuoꝵ quos straui
in maxilla asini. Quod autem
dicit cumulum de cumulis.
sic intelligendum est. quia eos
in diuersis locis ꝓstrauerat. et
multos cumulos fecerat de om̃i
cumulus ingens. Iccirco appella¬
tum est nomen loci illius fons
inuocantis de maxilla. Ne forte
contͣrium ẽẽ uideat᷑. quoo suꝑius
locus hic lehi. io est maxilla uo¬
cari dicitur. hic autẽ ñ matilla
simplicit᷑. s fons inuocantis de
maxilla appellatus ꝑhibet᷑. Sic̃
enuim ingenesi abraham locum
appellasse legitur dñs uidet.
& statim subiungit scͥptura usq
hodie dicitur inqͥt in monte dñs
uidebit. ita et hoc nomen loci
lehi. id est maxilla dicit᷑. & tam̃

Expanded text:
vel effusus, sive expansus ingenvel effusus, sive expansus ingenti multitudine terram occupans. ignis, quia levis materia facili incendio concrematur. In maxilla asini,in maxilla asini percussi mille viros. Interpretatur autem homor hemor, cumulum de cumulis, qret, id est, acervum de cadaveribus mortuorum quos stravi in maxilla asini. Quod autem dicit cumulum de cumulis, sic intelligendum est, quia eos in diversis locis prostraverat, et multos cumulos fecerat: de omnibus cumulus ingens. Idcirco appellatum est nomen loci illius: Fons invocantis de maxilla. Ne forte contrarium esse videatur: quod superius locus hic Lechi, id est maxilla, vocandus dicitur; hic autem non maxilla simpliciter, sed Fons invocantis de maxilla appellatus perhibetur. Sicut enim in Genesi Abraham locum appellasse legitur, Dominus videt; et statim subjunxit Scriptura, usque hodie dicitur: In monte Dominus videbit . Ita et hic nomen loci Lechi, id est maxilla dicitur, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
natbei. Nom̃ patriũ ñ ꝓprium.
licet bȩc feceritis. Licet hanc uin¬
dictam ꝓ mea iniuria ulcisceno a
in socerum meum exercustis. tam̃
nondum me ita placastis. ut ad¬
suraq ipsius tibiȩ ut pote parce
inferiori femori affixa sic sedere
quasi consilium ñ habentes. et
nescientes quo se mouere possint
In hebreo sic habet. Sog alger hech.
id est tibiam suꝑ femur. Ut sic di¬
catur. ꝑcussit eos ingenti plaga
tibiam suꝑ femur. Quod tamen
ad eundem sensum referri pot̃.¬
Est & aliꝰ sensus. ꝑcussit eos ingẽ¬
ti plaga sic scił quia ꝑcussit tibiã
suꝑ femur. boc est ꝑcusso femore
insuꝑ et tibiam ꝑcussit. Qͥa en im
stantes uł ambulantes tibiis inni¬
tuntur. sedentes uͦ femori. possu¬
nus ñ inconuenient̾ ꝑ tibiã pe¬
dites. ꝑ femur eqͥtes intelligere.
Qͥd est suꝑ femur tibiã ꝑcutere.
nisi ꝑcussis maiorib etiam mino¬
res delere: In loco qui postea uo¬
catus est lehi. id est maxilla eoꝵ
fusus est exercitus. id est diffusus

Expanded text:
tur, nomen patrium, non proprium. Licet haec feceritis: licet hanc vindictam pro mea injuria ulciscenda in socerum meum exercuistis, tamen nondum me ita placastis, ut adsuraque ipsius tibiae, utpote parte inferiori, femori affixa sic sedere, quasi consilium non habentes et nescientes quo se movere possint. In Hebraeo sic habetur: Sogal ghereth, , id est tibiam super femur, ut sic dicatur, percussit eos ingenti plaga tibiam super femur. Quod tamen ad eumdem sensum referri potest. Alius sensus est: Percussit eos ingenti plaga, sic scilicet quod percussit tibiam super femur hoc est percusso femore insuper et tibiam percussit. Quia vero stantes vel ambulantes tibiis innituntur, sedentes vero femori, possumus non inconvenienter per tibiam pedites, per femur equites intelligere. Quid est ergo super femur tibiam percutere, nisi percussis majoribus etiam minores delere? In loco qui postea vocatus est Lechii, id est, maxilla, ubi eorum fusus est exercitus, id est diffusus
Abbreviated transcription (Latin):
oppressionem qͣsi intendisse
dixit. qͥa dñs celi ut uinceret᷑
sua ꝓuidentia disposuit. Quẽ¬
ad modum ergo in t̾ra montes
siue ualleᷤᷤ siue quelibet alia
terrena arguunt᷑ uł laudant᷑
cum ab hominib in eis ma¬
irentib. et in eis p̃sidentibus
rep̾hensibile siue laudabile
qͥd agit᷑. & ipsabec loca fecisse
dicuntur quȩ ab hominib in
tes mnordine suo pugnauert̃.
Intentionẽ et rationem osten¬
dit in eo quod ait manentes
in ordine suo. Manen enm
ubi moram faciunt. & uebem̃¬
ter intendunt. Inordine au¬
tem manent. ubi in eo quod
agunt rationẽ nondeserunt.
Maledicite teriȩ meroth dix̃¬
me ueniens dixͣ. uł ego ipsa an¬
gelus dei existens dico uobisex
parte eius ut maledicatis t̾rȩ
maiorem. semorẽ bonorabiliorẽ¬

Expanded text:
oppresionem quasi intendisse oppresionem quasi intendisse dicit; quia Dominus coeli, ut vinceretur sua providentia disposuit. Quemadmodum ergo in terra montes, sive valles, sive quaelibet alia terrena arguuntur, vel laudantur, cum ab hominibus in eis manentibus, et eis praesidentibus reprehensibile, sive laudabile quid agitur, et ipsa haec loca fecisse dicuntur, quae ab hominibus in tes in ordine suo pugnaverunt. Intentionem et rationem ostendit in eo quod ait: Manentes in ordine suo. Manent enim, ubi moram faciunt, et vehementer intendunt. In ordine autem manent, ubi in eo quod agunt, rationem non deserunt. Maledicite terrae Meroth me veniens dixit, vel ego ipsa angelus Dei existens dico vobis ex parte ejus, ut maledicatis terrae majorem, seniore
Abbreviated transcription (Latin):
desideriis fluctuaret. et secum
rixaretur utrum ad bellum ꝑge¬
ret necne. atq in hac dubitatio¬
ne moram faceret. magnanimi
de zabulon ⁊ neptalim ꝓmpti
ad contentionẽ & certam̃ inuen¬
ti sunt. Uł ruben diuiso ab aliis
et recedente ne ꝑgeret ad p̃lium.
quoo tam̃ contra se erat. id est
contra honorem suum mag¬
nanimoꝵ reꝑta contentio est.
Post ad alios quoq ircisionem
conuertit. Galaad dan & aser.
cum notat ubi pugnatum est.
In hebreo habet romezache.
quod int̾pretatur suꝑ altitudi¬
nem campi. Significat᷑ autẽ
qđ in cãpo ubi pliatũ est i¬
micis suꝑiores facti sunt. ubi
se dederunt discͥmini. Sic itaq
rome nomen loci intelligenduͣ
est. s altitudinem significat.
in quo errauit translatio. Stellȩ
manentes in ordine suo & cursu.
aduersus sysaram pugnauert᷑.
Non ut mathematici putant
ꝑ constellationis fatũ uictum
sysaram scͥptura affirmat. seo
figuratiue celestia ipsa ad eius

Expanded text:
desideriis fluctuaret, et secum desideriis fluctuaret, et secum rixaretur utrum ad bellum pergeret necne, atque in hac dubitatione moram faceret: magnanimi de Zabulon, et Nephthalim, prompti ad contentionem, et certamen inventi sunt. Vel Ruben diviso ab aliis, et recedente ne pergeret ad praelium, quod tamen contra ipsum erat, id est contra honorem ejus: magnanimorum reperta contentio est. Post ad alios quoque irrisionem convertit. Galaad, Dan, Aser. Icum notat ubi pugnandum est. In Hebraeo habetur: Romae Zachae quod interpretatur super altitudinem campi. Significatur autem quod in campo ubi praeliatum est, inimicis superiores facti sunt, ubi se dederunt discrimini. Sic itaque Romae non nomen loci intelligendum est, sed altitudinem significat, in quo erravit translatio. Stellae manentes in ordine, et cursu suo adversus Sisaram pugnaverunt. Non ut mathematici putant per constellationis fatum victum Sisaram scriptura affirmat, sed figurative coelestia ipsa ad ejus
Abbreviated transcription (Latin):
na calliditas cordis. Qͦ sic in¬
telligendum putant. Ex ma¬
gna calliditate cordis diuisit se
ruben ab aliis. & t̾minos suos
longe posuit a frequentia bel¬
loꝵ in tali diuisione ab utraq
parte. ut undecũq siue hinc
siue inde bella surgerent. ao
cum secure quiescentẽ ñ pondꝰ
prelii s sibilus tantum lenis
famȩ ꝑueniret. Unde subdit.
Quare habitas. scił o tu ruben.
int̾ duos terminos. id est ut ad
neutrã partẽ teneas. & hoc ideo
facis ut audias sibilos. id est le¬
nem famam tantũ securus de
longe. sibilos inquam gregum.
io est castroꝵ & exercituũ. audi¬
as dico & nichil facis. Unde ite¬
rum ad eiꝰ irrisionẽ repetit. dun¬
sioneĩ ruben magna calliditas
cordis. Si uͦ sic legatur. diuisio
contra se ruben magnanimoꝵ
reꝑta contentio est. hoc mͦ intel¬
ligi potest. Cum ruben eẽt di¬
uisus contra semetipsum. id est
cum dubitaret in semetipso ua¬
riis cogitationib. & contrariis

Expanded text:
na calliditas cordis. Quod sic inna calliditas cordis. Quod sic intelligendum putant. Ex magna calliditate cordis divisit se Ruben ab aliis, et terminos suos longe posuit a frequentia bellorum in tali divisione ab utraque parte, ut undecunque sive hinc sive illinc bella surgerent, ad eum secure quiescentem, non pondus praelii, sed sibilus tantum levis famae perveniret. Unde subdit: Quare habitas, scilicet, o tu Ruben, inter duos terminos; id est ut ad neutram partem te teneas, et hoc ideo facis ut audias sibilos, id est levem famam tantum, securus de longe; sibilos inquam gregum, id est castrorum et exercituum, audias dico, et nihil facias, unde iterum ad irrisionem ejus repetit: divisiones Ruben magna calliditas cordis. Si vero sic legatur: Divisio contra se Ruben magnanimorum reperta contentio est. Hoc modo intelligi potest. Cum Ruben esset divisus contra semetipsum, id est cum dubitaret, et in semetipso variis cogitationibus, et contrariis
Abbreviated transcription (Latin):
illos deleuit eos in amalech ut
sit sensus. deleuit eos quierats
in amalech ficut supra. Notat
quomͦ tempore moysi iosue
subiungit. significans quod
adhuc dñs ꝑ saulem qui de
beniamin nasciturus est ama¬
lech delebit. hoc est qͦd sequit᷑.
et post eum. id est pꝰ effrau. si¬
ue post de o effraim dimicabit
dñs in fortib in beniamin. id est
ꝑ fortes qui erunt in beniamin.
in popłos tuos. id est contͣ po-¬
pulos tuos o amalech. Sequit᷑.
De machir pͥncipes descende¬
runt. et de ⁊abulon qui exer¬
citum ducerent ao bellandũ.
hoc ad presentẽ hystoriã spe¬
ctat. Laudat enim illos qui de
machir siue zabulon. siue de
subire ñ dubitauert̃. E contͣrio
arguit eos qui se subtraxaue¬
runt. id est ruben et gad. uel
galaad & dan & aser. & dignos
irrisione ꝓ sua dissimulatioẽ
notat. Hoc est quod sequitur.
Diuiso contra se ruben. mag¬
nanimoꝵ reꝑta est contentio.
In hebreo sic habet᷑. Biflagoth.
ruuen gotholun. elchiche leu.
io est diutsiones ruben mag¬

Expanded text:
os qui erant in Amalec, ut sit sensus: Delevi eos qui erant in Amalec, sicut supra. Notat quomodo tempore Moysi, Josue subjungit, significans quod adhuc Dominus per Saulem qui de Benjamin nasciturus est, Amalec delebit, hoc est quod sequitur: Et post eum, id est Ephraim, sive post te, o tu Ephraim, dimicavit Dominus in fortibus in Benjamin, id est per fortes qui erunt in Benjamin pin populos tuos, id est contra populos tuos, o Amalec. Sequitur: De Machir principes descenderunt, et de Zabulon qui exercitum ducerent ad bellandum. Hoc ad praesentem historiam spectat. Laudat enim illos, qui de Machir, sive de Zabulon, sive de subire non dubitaverunt. E contrario arguit eos, qui se subtraxerunt, id est Ruben et Gad, vel Galaad, et Dan, et Aser, et dignos irrisione pro sua dissimulatione notat. Hoc est quod sequitur: Diviso contra se Ruben, magnanimorum reperta est contentio. In Hebraeo sic habetur: Biflagoth ruben gotholib helchiche lem ; id est divisiones Ruben mag
Abbreviated transcription (Latin):
tis se murorũ ambitu tuebant᷑.
ad bellum ꝑtinet. ñ enim mise¬
runt legatos qͥ pacẽ poscerent.
s aliquando crebras. aliqͣndo
raras. aliqͣndo nullas. bellumta
men est. quando est quodãmͦ

Expanded text:
tis se murorum ambitu tantummodoad bellum pertinet. Non enim miserunt legatos qui poscerent psed aliquando crebras, aliquando raras, aliquando nullas. Bellum est tamen quando est quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
mini ipse est beniamin. Nam
beniamm filius dext̾ȩ intͥpre¬
tatur. Sublato gͥ ben quod in
terp̾tat᷑ filius. quod relinquit᷑
iamii. ieminũ facit. id est dex¬
trarium. uł dextralẽ. uł dextrũ.
siue alio qͦlibet mͦ formet᷑ a de¬
xtra nuncupatus. Subt̾ sag̾.¬

Expanded text:
minus ipse est Benjamin. Nam Benjamin filius dexterae interpretatur. Sublato igitur ben, quod filius interpretatur, quod relinquitur jamini jeminum facit, id est dextrarium, vel dextralem, vel dextrum, sine alio quolibet modo formetur a dextra nuncupatus: unde
Abbreviated transcription (Latin):
tiationib uacauerunt. de tͣns¬
marinis regionib mercimonia
reportantes. Et thesauros ab¬
sconditos arenarum. Aurum¬
scilicet: uł geminas. Qgͣi lac su¬
gent. id est facile accipient. Be¬

Expanded text:
tiationibus vacaverunt, de transmarinis regionibus mercimonia reportantes, et thesauros absconditos, argentum, scilicet aurum vel gemmas quasi lac sugent, id est, facile accipient. Q
Abbreviated transcription (Latin):
iterum ut circũcidẽtur ñ ho¬
mo s popłs. Quidam enun de
egypto exeuntiũ filii in illo po¬
pulo incircũcisi erant. quos po¬
tuit circũcide iosue. illoꝵ scił
filios qͥ genuert̃ in deserto & con¬
tempserunt eos circumcidere.
qͥa in obedientes erant legi dei.

Expanded text:
iterum, ut circumcisus osdam. Quidam enim de Aegypto exeuntium filii in illo populo incircumcisi erant, quos potuit circumcidere Jesus; illorum scilicet filios qui genuerunt in deserto, et contempserunt eos circumcidere, quod inobedientes erant legi Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
in solitudine morabant᷑. & moy¬
ses non ex suo sz ex soceri sui con¬
ne. Est locus in deserto qui con¬
iungitur ciuitati petre inara¬
bia. ubioccubuit maria. & mo
die ibidem sepulchrũ mariȩ.
s et pͥncipes amalech. ibi cesi
sunt ã codorlaomor. Et in soli¬

Expanded text:
in solitudine morabantur, et Moyses non ex suo cognati sui conne est locus in deserto, qui conjungitur civitati Petrae in Arabia: ubi occubuit Maria, et Moydie ibidem sepulcrum Mariae, sed et principes Amalec ibi caesi sunt a Chodorlahomor. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑. Capita qͦq iniquoꝵ sun
magistri. in qͦs ultio nouissima
redund abit. Unde. exiuit san¬
guis de lacu usq ad frenos
equoꝵ. i est ultio tormentoꝵ
usq ad rectores ppłoꝵ. lauda¬

Expanded text:
batur. Capita quoque inimicorum sunt magistri, in quos ultio novissima redundabit; unde: Exivit sanguis de lacu usque ad frenos equorum , id est ultio tormentorum usque ad rectores popu
Abbreviated transcription (Latin):
admitti ñ feminas: Maxime qͥa
cum eu̾tissent isrłitȩ illã gentem
om̃s uiros occioẽ iussi st̃. feminas
autẽ ñ nisi eas quȩ nouerant
pam. qua gens illa eũti meruit.
quereret᷑ cur moabitas. et ammo¬
eo qͦd ñ obuiauert̃ uob̾ cũ panib
& aqͣ inuia cũ exiretis de egypto
& conduxert̃ aouersum te balaam
filiũ beor de mesopotamia. ut ma-¬
ledic̾et te. Has culpas nec tunc
feminis imputauert̃. quas con-¬
seruare maluertunt. Non trades

Expanded text:
inde, non feminas, maxime quia cum evertissent Israelitae ipsi gentes, omnes viros occidere jussi sunt, feminas autem pam qua everti illa gens meruit; quaereretur cur Moabitas et Ammaeo quod non obuiauerint uobis cum panibus et aqua in uia, cum exiretis de Aegypto, et quia conduxerunt aduersum te Balaam filium Beor de Mesopotamia, ut malediceret te. has culpas nec tunc, feminis inputauerunt, quas saluas conseruare maluerunt. Non trades
Abbreviated transcription (Latin):
Uiligentissime. Sicut aquila. ⁊ c
uercit. et illum nutrit qͥ irre¬
uerb̾ata acie solis radios aspicit.
Si lumina deflectit. qͣsi degene¬
rẽ negligit. Pullos quoq alis¬
et lassos alis sustentat. Alas suas.

Expanded text:
eipsum . Sicut aquila, etc. vertit, et illum nutrit qui irreverberata acie aspicit radios solis, et si lumina deflectit, quasi degenerem negligit; pullosquet lassos alis sustenta
Abbreviated transcription (Latin):
monte or ꝑ uiam marisrubri.
ut circiũrent terrã edom ex
quo ostenditur infinib et in
circuitu terre edom eas eẽ po¬
sitas. In his aaron mortuo mͣ¬
murant contͣ dñm et moysen.
manna fastidiunt a serpen¬

Expanded text:
monte Hor, per viam maris Rubri, et circumierunt terram Edom. Ex quo ostenditur in finibus atque circuitu terrae Edom eas poige. In his Aaron mortuo, murmurant contra Deum et Moysen, manna fastidiunt, a serpen
Abbreviated transcription (Latin):
cipue causa fu
it. ut scilicet
quę facta fuerant breuit̾ col¬
lecta. artius tenerent᷑ in me¬
moria. facile enĩ recinentur.
quȩ breuit̾ dicunt᷑. Quȩ locu

Expanded text:
uit causa hujus libri, ut scilicet quae facta fuerant, breviter collecta, arctius tenerentur in memoria, facile enim retinentur quae breviter dicuntur. Haec su
Abbreviated transcription (Latin):
Septem gentes. Abrabȩ ꝓmis¬
sum est quia decem delerent᷑.
tunc eium decẽ erant. S cum
filii isrł transierant iordanẽ.
iam tres deletȩ erant. filii enĩ
loth deleuerant gygantes.
filii esau horreos. capadoces¬

Expanded text:
Septem gentes. Abrahae permissum est quod decem delerentur: tunc enim decem erant, sed cum filii Israel transirent ad Jordanem, jam tres deletae erant. Filii enim Loth deleverunt gigantes; filii Esau Horraeos; Cappadoces
Abbreviated transcription (Latin):
sionem ampictat ydolis sacͥfi¬
candi. ideo enim p̾cipit intem¬
plo et ad altare deferri. ut ubi
integra est religio. ibi cultus
congriuis exhibeatur. Reqͥras

Expanded text:
sionem amputat idolis sacrificandi. Ideo enim praecipit in templo et ad altare Domini hostias offerri, ut ubi integra est religio, ibi cultus congruus exhibeatur. Mys
Abbreviated transcription (Latin):
in kł̃is. qͥd in pascha quid in
pentecoste. qͥd in neomenia mͣ-¬
sis septum. quid in ieiunio eiꝰ¬
uota sine auctoritate patrũ
et iuroꝵ cassa memorantur.
Bellum contra madianitas.
et obło ex ea in tab̾nacło dei.
Ruben. gad. et dimidia trib
manasse. contͣ iordanem in
heremo possessionẽ accipiunt.¬

Expanded text:
ndis, quid in calendis, quid in pentecoste, quid in neomenia mensis septimi, quid in ieiunio, eiuuotaabsque auctoritate patrum et uirorum cassa memorantur. bellum contra Madianitas eet oblatio ex ea in tabernaculo dei. primus Ruben et Gad et dimidium tribus Manasse citra Iordanen in heremo possessionem accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
meratur rursus popłs. nume¬
rant᷑ et leuitȩ. ut int̾fectis pes¬
simis nouus dei popłs censeat᷑.¬
filiȩ salphaãt dei iudicio he
reditatẽ accipiunt inter fãs.

Expanded text:
meratur rursum populus, numerantur et Levitae, ut interfectis pessimis, novus Dei populus censeatfiliae Salphad, et judicio Dei haereditatem accipiunt inter fratre
Abbreviated transcription (Latin):
QSͣi. sicut irritauert̃ me multi¬
tudine̾ falsoꝵ deoꝵ colendo. &
me reꝓbando. sic irritabo eos
multituoinẽ gentium assum̃¬
do. et illos reꝓbando. In uani¬

Expanded text:
Quasi: sicut irritaverunt me multitudinem falsorum deorum colendo, et me reprobando, sic irritabo eos in multitudinem gentium assumendo illos et reprobando. Et
Abbreviated transcription (Latin):
monte or mortuus scribit᷑. s for¬
sitan locus est binomiꝰ. Beroth
filiorum iacan. Locus est in de¬
serco sicut musera. ubi mortuus¬
est aaron. sicut in libris locorum
legitur. Et ostendit᷑ usq hodie
in decimo lapide urbis petrȩ in

Expanded text:
monte Hor mortuus scribitur, sed forsitan locus est binomius. Beroth enim filiorum Jacan locus est in deserto, sicut Mosera, ubi obiit Aaron, sicut in libris locorum legitur. Et ostenditur usque hodie in decimo lapide urbis Petrae in
Abbreviated transcription (Latin):
mons in t̾ra edom in qͦ habita¬
uit esau. in regione gebalena uͥ
habitauit ante correus quẽ int̾¬
fec̃ codorlaomor. qͥ mons ab esau
piloso et hispido seyr. io est pilo¬

Expanded text:
mons in terra Edom, in quo habitavit Esau in regione Gabalena, ubi habitavit antea Chorraeus quem interfecit Chodorlahomor; qui ab Esau piloso et hispido, Seir, id est pilo
Abbreviated transcription (Latin):
coierunt aduersus moysen &
aaron. ⁊cͥ. usq ad hoc. hec est
aqua contradictionis. ⁊c̃. No¬
tandum qͦq qd̃ eadem cades
et indeserto pharan et inde¬
serto syn sita est. sicut script᷑a
refert. Unde conicimꝰ partem
deserti pharan ubi cades est
specialit̾ syii appellari. Syn
autem non ipsa est cades qͣm
mox tͣnsgresso mari rubro int̾
helym et synai ꝑtͣnsiere. s alia
ꝓrsus. et aliis apuo hebreos scͥp¬
ta litt̾is. Scda uͦ eiusdem qͣdra¬
guni anni mansio est mons
hor. inqͦ occubuit aaron. pͥma
die qͥnti mensis. Ultima campe¬
stria moab suꝑ iordanẽ contra
iherico ubi deut̾ononiũ me¬
ditantes mansert̃. donec mor¬
tuo moyse. iosue duce pridie
decini mensis. iordanẽ tran¬
sierunt. fuert̃ gͦ mansiones
pͥmi anni duodecim. Secundi.
inguniti unã. ultuni et ipsaui
aliȩ nouem. simul scił om̃s

Expanded text:
erunt adversum Moysen et Aaron, etc., usque ad hoc, Haec est aqua contradictionis, etc. . Notandum quod eadem Cades, et in deserto Pharan, et in deserto Sin facta est, sicut Scriptura refert, unde conjicimus partem deserti Pharan ubi Cades est, specialiter Sin appellari: sin autem non est ipsa Cades, quam mox transgresso mari Rubro inter Elim et Sinai pertransierunt, sed alia prorsus, et aliis apud Hebraeos scripta litteris. Secunda vero ejusdem quadragesimi anni mansio est mons Hor, in quo occubuit Aaron primo die quinti mensis: ultima, campestria Moab super Jordanem contra Jericho, ubi Deuteronomium meditantes, manserunt, donec mortuo Moyse, Josue duce, primo die decimi mensis Jordanem transierunt. Fiunt ergo mansiones primi anni duodecim, secundi viginti et una, ultimi et ipsa aliae novem, simul scilicet omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uł longa patientia non corri¬
gendo. Unde in exodo. ego in¬
duraui cor pharaonis. Et in
psalmo. Conu̾tit cor eoꝵ ut o¬
dirent popłin eiꝰ. ⁊c̾. Causa uͦ
indurationis addit᷑. Ut tͣdct᷑
in manus tuas. io est ut cont̾e¬
retur a te. Qd̾ ñ fieret nͥ refiste¬
ret. nec resisteret nͥ induratus
eẽt. Huiꝰ rei iusticiam si quesie¬
rimus. inscrutabilia sunt ui¬
dicia dei: s iniquitas non est

Expanded text:
 Longa patientia, non corrigendo, unde in Exodo: Ego induravi cor Pharaonis ; et Psalmista: Convertit cor eorum, ut odirent populum ejus . Causa vero indurationis additur, ut traderetur in manus tuas, id est ut contereretur a te; quod non fieret nisi resisteret, nec resisteret nisi induratus esset. Hujus rei justitiam si quaesierimus, inscrutabilia sunt judicia ejus, sed iniquitas non est
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus. Turma tͥginta equites
sunt. Romani enĩ eqͥtes inuna
tribu tͥgnnta fuerunt. De sin¬
głis enĩ centuriis decẽ daban-¬
tur et fiebat turma. Cuneus
est collecta in unũ militũ mul¬
titudo Unde ꝓpt̾ quoo in unũ
coit. et ipsa coitio in unũ cuneꝰ
nõiatus est. qͣsi couueꝰ eo quod
in unum om̃s congregantur.

Expanded text:
s. Turma triginta equites sunt; Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt, de singulis enim centuriis decem dabantur, et fiebat turmest collecta in unum militum multitudo. Unde propter quod in unum coit, ipsa coitio in unum cuneus nominatus est, quasi couneus, eo quod in unum omnes cogantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cor liuoris putredo corru¬
ꝑit. ip̃a quo ex̾iora indi¬
cant ꝙͣ grauit̾ aĩm uesa¬
ma instigat. color quippe
pallore afficit᷑. ocłi depri¬
frigescũt. fit ĩ cogitatõe ra¬
bies. in dentib stridor. cũq
ĩ latebris cordis crestẽs abs¬
condit᷑ odiũ dolore ceco te¬
nil letũ de ꝓp̾is libet. qr ta

Expanded text:
cor livoris putredo corruperit, ipsa quoque exteriora indicant, quam graviter animum vesania instigat. Color quippe pallore afficitur, oculi deprifrigescunt, fit in cogitatione rabies, in dentibus stridor; cumque in latebris cordis crescens absconditur odium, dolore caeco teNil laetum de propriis libet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
gum̃ta uͥtunt᷑. qr eĩ illos re¬
ligionẽ reu̾en ꝯspiciũt. ip̃i
cultum religionis assimiñt.
⁊ bonoꝵ uitã sb̃ despͤtis uesti¬
b iniquis oꝑib p̾mũt. m̃di
quippe dilectores st̃. qui ħ ĩ
se qd̃ hõies uen̾ant᷑ ostẽdñt.

Expanded text:
gumenta vertuntur. Quia enim illos religionem venerari conspiciunt, ipsi cultum religionis assumunt, et bonorum vitam sub despectis vestibus iniquis moribus premunt. Mundi quippe dilectores sunt, hocque in se quod homines venerentur ostendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Saluatoris qr dura indebã¬
t᷑ eloqͥa: płimi discipłoꝵ re¬
trorsũ abierũt. uñ ñ mirũ
ẽ si ⁊ nos ip̃i uiciis detͣhen¬
tes offendimꝰ płimos. dispo¬
sui nasũ setare fetentẽ ti¬
meat qui scrumosꝰ ẽ. ⁊ ita¬

Expanded text:
ra uidebantur eloquia, plurimi discipulorum retrorsum abierunt. Unde non mirum est, si et nos uitiis detrahentes offendimus plurimos. disposui nasum secare fetentem: timeat, qui strumosus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ amicoꝵ t᷑ba n familie
gestio. nͥ gẽmaꝵ lapilli fuł¬
gentes. ñ uindenniaꝵ ub̾tas.
ñ densitas segetũ. ñ ioꝯditas
extensa pratoꝵ possũt aĩe exe¬

Expanded text:
familiae ongestio, non gemmarum lapilli fulgentes, non vindemiarum ubertas, non densitas segetum, non jucunditas extensa pratorum possunt animae exe
Abbreviated transcription (Latin):
samseq̃ns ñ deuias. ip̃am ro¬
gans ñ desperas ip̃am crgitãs
ñ erras ip̃a tenente ñ corruss.
ip̃a ꝓtegente ñ metuis. ipsa
duce ñ fatigaris ip̃a ꝓpicia ꝑ¬

Expanded text:
sam sequens non devias: ipsam rogans non desperas: ipsam cogitans non erras. Ipsa tenente non corruis; ipsa protegente non metuis; ipsa duce non fatigaris; ipsa propitia
Abbreviated transcription (Latin):
pũctõis uom̾em ad ꝓfe̾ndos
fructꝰ t̾ram sui cordis aꝑire.
S retro pꝰ aratrũ aspicit qͥ
pꝰ exordia boni oꝑis ad mala
reũtit᷑ que reliqͥt. ⁊ postea¬

Expanded text:
punctionis vomerem ad proferendos fructus terram sui cordis aperire, sed retro post aratum aspicit, qui post exordia boni operis, ad mala revertitur, quae reliquit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ant. ⁊ plerũq cũ oꝑant᷑ pati¬
ꝑ tatis timor eoꝵ aĩm ꝯcutit.
atq timentes ne egeant. er¬
ga egentes tenaces fiunt.
restͥnge̾ sẜ̾ ꝯtinentie ⁊ casti¬
tatis freno delibat. s cũ ceci¬
disse alios ⁊̃ post castitatẽ
t̾iora respiuens iã m̃tis gͤs¬
sib ad alta ibat. tales ⁊ si¬

Expanded text:
ant, et plerumque cum operantur paupertatis timor eorum animum concutit, atque timentes ne egeant, erga egentes tenaces fiunt, restringere sub continentiae et castitatis freno deliberat; sed cum cecidisse alios etiam post castitatem teriora respiciens jam mentis gressibus ad alta ibat. De