comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nulfus de Warc. Quid̾a autẽ nobilissimꝰ pͥnceps in bis¬
gundia nomme falco de iur. uł de serrata cõꝑta nol¬
titate & excellentia p̾fati comitis hildumi: am̃biebat
neqͥret. iurante patre nũquã se filiã suã burgundio¬
ni daturũ: contigit ut philippus rex francoꝵ eundi
comitẽ hilduinũ c̃ domno helinando laudunensi ep̃
aliisq ñnullis pͥncipibꝰ ꝓ cõmuni negotio regni rom
dirigeret ad dñm paꝑam. Qd̃ ubi notificatũ ẽ p̃dicta
pͥncipi falcom: insidias redeuntib ꝑ plurima loca
parauit: sicq in itinere capros & om̃ib que habeba
one accepta om̃s liberos dimisit: plurimaq eis donq
liberalit̾ contulit. & cũ magro honore ad ꝓpͥa remisit.

Expanded text:
um de Verduno. Quidam autem nobilissimus princeps in Burgundia nomine Falco de Jur, vel de Serrata, comperta nobilitate et excellentia praefati comitis Hilduini ambiebat upetrare nequiret, jurante patre nunquam filiam suam Burgundioni dandam, contigit ut Philippus rex Francorum eumdem comitem Hilduinum cum domno Helinando Laudunensi episcopo, aliisque nonnullis principibus, pro communi negotio regni Romam transmitteret ad dominum papam. Quod ubi notificatum est praedicto principi Falconi, insidias redeuntibus per plurima loca paravit, sicque in itinere captos, et omnibus quae habebant ione accepta, omnes liberos dimisit plurimaque eis dona liberaliter contulit, et cum magno honore ad propria remisit.
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ urbẽ cinomannicã ⁊ castellũ qd̃ dr̃ ad montẽ de
erat: ꝓ dissensiõe ⁊ lite q̃ erat tc̃ tẽporis int̾ regẽ an¬
gloꝵ. & comitẽ andegauensẽ. Egressi gͦ tarde de urbe
cinomannica. uenert ad illũ difficiłe transitũ: dicen¬
tib cunctis obuiantib qd nullatenꝰ transire possẽt.
nec ad castellũ qͦ tendebãt ꝑuenire. Interea dies in
noctẽ uertit᷑. pluuie qͦq nimietas exorta. iã pene de
do miserante tanta transier̃t facilitate: ut nullũ õmo
in transiendo impedim̃tũ haberent. Puenientib in
in castellũ. milites obuiã ꝓcessert᷑: nimiũq mirantes
qͣmͦ transissẽt benignissime eos susceper̃t. dicentes
qd̃ reuera miscd̃ia d̾i fuisset cũ eis. In crastino cũ ꝑ
cũ magno labore expeditũ fuit transire potuer̃t. sicq¬

Expanded text:
nter urbem Cenomanicam, et castellum quod dicitur ad montem de erat, pro dissensione et lite quae tunc temporis erat, inter regem anglorum et comitem Andegavensem. Egressi ica, venerunt ad illum difficilem transitum, dicentibus cunctis obviantibus quod nullatenus transire possent nec ad castellum quo tendebant pervenire. Interea dies in noctem vertitur, pluviae quoque nimietas exorta, jam pene de Deo miserante, tanta transierunt facilitate ut nullum omnino in transeundo impedimentum haberent. Pervenientibus ad castellum milites obviam processerunt, nimiumque mirantes quomodo transissent, benignissime eos susceperunt, dicentes quod revera misericordia Domini fuisset cum eis. In crastino cum recum magno labore expeditum fuit transire potuerunt, sicq
Abbreviated transcription (Latin):
bilitate. & moꝵ ꝓbitate. & diuiciarũ opulentia. id̾ẽ
bartholomeus famosus habebat᷑. Electus itaq una¬
manasse matͥs eiꝰ auuncło successerat p̾sentatur. et
nis . mͦ. cͦ. xiiͦi. celeberrime c̃secratꝰ. ouib desolatis
nouus pastor transmittit᷑. S ille laudunũ uemi¬
ens.⁊ ñ eccłam. ñ domũ ep̃ałe. immo nichil pene
p̾t̾ fauillas ⁊ cineres inueniens. dici ñ potest qͣntũ
doluerit. qͣntũ gemuerit. qm̃ ñ se honore sublima¬
tũ s onere deflebat p̃grauatũ. Ipsi enĩ scͥpture sentẽ¬
tia ñ immerito uisa ẽ tc̃ tẽꝑis posse congruere: homo
nascit᷑ ad laborẽ. Nec ñ ⁊ illud qd̾ dñs de semetipso

Expanded text:
bilitate, et morum probitate et divitiarum opulentia idem bilitate, et morum probitate et divitiarum opulentia idem Bartholomaeus famosus habebatur. Electus itaque unaManasse matris ejus avunculo successerat, praesentatur, et gis Francorum, celeberrime consecratus, ovibus desolatis novus pastor transmittitur. Sed ille Laudunum veniens, et non ecclesiam, non domum episcopalem, imo nil pene praeter favillas et cineres inveniens, dici non potest quantum doluerit, quantum gemuerit, quoniam non se honore sublimatum, sed honore deflebat praegravatum. Ipsi enim illa Scripturae sententia non immerito visa est tunc temporis posse congruere; « Homo nascitur ad laborem . » Nec non et illud quod Dominus de semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
bartholomeũ genuit c̃ aliis filiis et filiabꝰ: quarũ una
fuit erm̃trudis. qͣm rursũ de burgundia in franciã dela¬
tã. henricꝰ comes de grandipto c̃iugẽ duxit: et ex ea ehͥ¬
uocũ sibi filiũ henricũ comitẽ genuit: germanãq eus
adelad̾e matrẽ Ricardi uirdinensis ac laudunensis ar¬
chidiaçoni. Hic gͦ bartholomeus adhuc puerulus in
franciã ad ebalũ auunculũ suũ comitẽ rociensẽ defert᷑.
litterisq traditꝰ .a domno manasse remoꝵ archiep̃o
matris sue auunculo educat᷑. ⁊ pͥmo canonicꝰ sc̃e ma¬
nas rem̃sis eccłe. deinde thesaurariꝰ efficit᷑. Postea uͦ
cũ iã laudinensis eccłe ẽẽt canonicꝰ: adela uerman¬
densis comitissa. comunx hugonis magni qͥ fuit ger¬
manꝰ philippi regis francoꝵ c̃ pꝰ mortẽ eiꝰdẽ hugonis
de qͦ genuerat radulfũ comitẽ uermandensẽ ⁊ symo¬
nẽ ep̃m̃ nouiom̃sẽ. nupsisset ramaldo comiti claro¬
montensi. eundẽq bartholomeũ sciret mariti fui ẽẽ

Expanded text:
Bartholomaeum genuit, cum aliis filiis et filiabus, quarum una fuit Ermentrudis, quam rursum de Burgundia in Franciam delatam Henricus comes de Grandiprato conjugem duxit; et ex ea aequivocum sibi Henricum comitem genuit; germanamque ejus Adeladem matrem Ricardi Virdunensis ac Laudunensis archidiaconi. Hic ergo Bartholomaeus adhuc puerulus in Franciam ad Ebalum avunculum suum comitem Rociensem defertur, litterisque traditus a domno Manasse Remorum archiepiscopo, matris suae avunculo, educatur, et primo canonicus Sanctae Mariae Remensis ecclesiae, deinde thesaurarius efficitur. Postea vero cum jam Laudunensis Ecclesiae esset canonicus, Adela Vermandensis comitissa, conjux Hugonis Magni, qui fuit germanus Philippi regis Francorum, cum post mortem ejusdem Hugonis, de quo genuerat Radulfum comitem Vermandensem, et Simonem episcopum Noviomensem, nupsisset Rainaldo comiti Claromontensi, eumdem Bartholomaeum sciret mariti sui esse
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃e di genitricis eccła genib flexis supplicit̾ oraret:
ab inimicis suis qͥ eũ alibi aggredi ñ audebant dolose
circũuentꝰ. & ab oratioẽ surgens diuersis gladioꝵ
plagis ibid̾e ẽ int̾fectus. Cuiꝰ sanguine ꝑ auim̃tũ eccłe
respsũ. cũ multociens aqua suꝑ fusa. ñ posset ad ple¬
nũ ablui. pluresq spectatũ uenientes. ñ parũ suꝑ hoc
admirarent᷑. uir sapientissimꝰ magister anselmꝰ tc̃ tẽ¬
poris eccłe nr̃e canonicꝰ ⁊ decanꝰ. ꝑ totũ pene orbem
latinũ scientie & eloquantie sue fama notissimꝰ. non¬
nullis secrete colloqͥns p̾ñtiasse fert᷑. illã sanguinis ef
qm̃ tantũ scelus ñ aqua s potiꝰ igne foret expiandũ
Nec fefellit uirũ prudentẽ sua opinio. Post modicũ

Expanded text:
Sanctae Genitricis ecclesia genibus flexis suppliciter oraret, Sanctae Genitricis ecclesia genibus flexis suppliciter oraret, ab inimicis suis, qui eum aggredi non audebant, dolose circumventus, et ab oratione surgens, diversis gladiorum plagis ibidem est interfectus. Cujus sanguine pavimentum ecclesiae respersum, cum multoties aqua superfusa non posset ad plenum ablui, pluresque spectatum venientes non parum super hoc admirarentur, vir sapientissimus magister Anselmus, tunc temporis Ecclesiae nostrae canonicus et decanus, per totum pene orbem Latinum scientiae et eloquentiae suae fama notissimus, nonnullis secrete colloquens praenuntiasse fertur illam sanguinis effquoniam tantum scelus non aqua, sed potius igne foret expiandum. Nec fefellit virum prudentem sua opinio. Post modicum
Abbreviated transcription (Latin):
it filiꝰ philippi regis. pat̾ autẽ lũdouici iumioris
durã iusti iudicis regis regũ exꝑta ẽ animaduer¬
sionẽ. Sicut enim qͦndã ꝑ dauid regẽ filiumq
eiꝰ salomonẽ oip̃s d̃s urbem iherłm excellent᷑
głificauit. s postinodũ ꝓpt̾ peccata inhabitanti¬
um per nabugodonosor regem babilonis fundi¬
tus destrui ꝑmisit. sic etia eccłam nr̃am quã
ut p̃dictũ ẽ ꝑ multa tempora insigni gła subli¬
mauerat. in dieb nr̃is ñ qͥd̾e ex toto destrui sed
nimia passus ẽ tribulatione uexari. ita ut de ipsa
quoq ueracit̾ illud ꝓpħicũ dici possit: qm̃ susceꝑit
de manu dm̃ duplicia ꝓ om̃ib ꝑeccatis suis. Hanc
autẽ tribulationẽ quedã ꝑtͣbatio p̾cessit: que fut᷑e
calamitatis qͣsi seminariũ ⁊ radix ac p̾nuntia uisa ẽ
extitisse. Quid̃a etenĩ nobilis pͥnceps & castellanꝰ lau¬
dunensis nomine gerardus de cirisiaco. dũ in ead̾e

Expanded text:
it filius Philippi regis, pater autem Ludovici Junioris, it filius Philippi regis, pater autem Ludovici Junioris, duram justi judicis Regis regum experta est animadversionem. Sicut enim quondam per David regem filiumque ejus Salomonem omnipotens Deus urbem Hierusalem excellenter glorificavit, sed postmodum propter peccata inhabitantium, per Nabuchodonosor regem Babylonis funditus destrui permisit, sic etiam Ecclesiam nostram, quam, ut praedictum est, per multa tempora insigni gloria sublimaverat, in diebus nostris non quidem ex toto destrui, sed nimia passus est tribulatione vexari, ita ut de ipsa quoque veraciter illud propheticum dici possit: « Quoniam suscepit de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis . » Hanc autem tribulationem quaedam perturbatio praecessit, quae futurae calamitatis quasi seminarium, et radix, ac praenuntia visa est exstitisse. Quidam si quidem nobilis princeps et castellanus Laudunensis, nomine Gerardus de Cyrisiaco, dum in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ iuxta beatũ paulum apłm
tota sc̃a eccła unũ xp̃i corpus est.
et hus corporis menbra st̃ diuerse eccłe uł singuli
fideles. dumq patit᷑ unũ menbrũ compatiunt᷑ om̃ia
m̃bra. & dũ głificat᷑ unũ menbrũ. congaudent
om̃ia m̃bra: tribulationẽ & dolorẽ quẽ inuenit ec
clesia nr̃a in dieb nr̃is. & consolationẽ quã per
dñam nr̃am scãm dĩ genitricẽ post tribulationis
luctũ recebit. ur̃ẽ scribendo notificamꝰ dilectioni.
quatinꝰ & uos congaudentes nobis. do & pie ma¬
tri eiꝰ grãs agatis. Laudunensem itaq eccłam
certũ est inter p̃cipuas regni francoꝵ eccłas anti¬
quitꝰ fuisse celebrem: quã beatꝰ ReMigius remoꝵ
archiep̃c sicut in eiꝰ uita legit᷑ . ex ꝓpriis redditib
locupletauit: nobilissimũq & strenuissimũ uirũ
Cũq ab eiꝰ tempore usq ad nr̃am etatẽ ꝑ quingen¬
tos fere & eo ampliꝰ annos in magna ꝓsꝑitate flo¬
ruisset: ecce in dieb ludouici regis francoꝵ qͥ fu¬

Expanded text:
m juxta Beatum Paulum apostolum tota sancta Ecclesia unum Christi corpus est , et hujus corporis membra sunt diversae Ecclesiae, vel singuli fideles, dumque patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, et dum glorificatur unum membrum congaudent omnia membrconsolationem, quam per Dominam nostram sanctam Dei Genitricem post tribulationis luctum recepit, vestrae scribendo notificamus dilectioni, quatenus et vos congaudentes nobis, Deo, et piae Matri ejus gratias agatis. Laudunensem itaque Ecclesiam certum est inter praecipuas regni Francorum Ecclesias antiquitus fuisse celebrem, quam beatus Remigius Remorum archiepiscopus, sicut in ejus Vita legitur, ex propriis 528 redditibus locupletavit, nobilissimumque et strenuisscumque ab ejus tempore usque ad nostram aetatem, per quingentos fere et eo amplius annos, in magna prosperitate floruisset, ecce in diebus Ludovici regis Francorum, qui fu
Abbreviated transcription (Latin):
ła aũt. nec ꝓ formidine debet deseri. nec ex libidine amplecti: ne aut
peꝰ quis qͥsi ex huit tate suꝑbiat. si diuinȩ dispensationis ordinẽ sugi¬
endo c̃tempnat: aut ex eo iugũ suꝑni rectoris abiciat. quo ełi super¬
I cet̾os priuatũ regim̃ delectat:¬

Expanded text:
ta autem nec per formidinem debet deseri nec ex libidine amplecti. Ne autem ta autem nec per formidinem debet deseri nec ex libidine amplecti. Ne autem quis peius quasi ex humilitate superbiat, si divinae dispensationis ordinem fugiendo contempnat, aut eo iugum superni rectoris abiciat, quo eum super ceteros privatum regimen delectat
Abbreviated transcription (Latin):
ourisiũ in lis qͥ p̃sunt siet. Unoe magnoꝑe curandũ ẽ. ut qͥ regen¬
dis hominib p̃fert᷑: apuo se intra secretariũ ñitis in catheora p̃sioet
humilitatis. Cũq iuoicanti ei a ceteris foris assistit᷑. uigilanti ocło inces¬
sant̃ aspiciat. cui quandoq udici ipse de his iudicandꝰ assistat ut
secuͣꝵ cernat. Penset gͦ qͥa ad satisfaciendũ districto uidici de sua
tantũmͦ aĩa fortasse uix sufficit. qͥ cogit᷑ ȩtiã oe creoitis sibi ad liqͥ¬
dũrationes ꝑsolue. Quȩ nimirũ cogitatio si assioue m̃tẽ excoquat.
omnẽ suꝑbiȩ tumorẽ p̃mit. & rector ꝓuidꝰ. tanto iã neq rex apostata
neq dux ĩpius uocabit᷑: quanto ei cogitatio̾e sollicita potestas quȩ
accepta ÷. ñ honor s honꝰ estimat᷑. Hã cui ẽe̾ nunc iudicẽ
bene regit᷑: cũ ñ amando s timendo retinet᷑. Quȩ ut ministrari recte
ualeat: oportet pͥmũ ut hancñ cupiditas s necessitas ĩponat. Precep¬

Expanded text:
ur videre non possit. Unde magnopere curandum est, ut qui regendis hominibus praefertur, apud se intra secretarium mentis in cathedra praesideat humilitatis, cumque judicanti ei a caeteris foris assistitur, vigilanti oculo incessanter aspiciat, cui quandoque judici ipse de his judicandus assistat, ut securior cernat. Penset ergo quia qui ad satisfaciendum districto judici de sua tantummodo anima fortasse vix sufficit, quot us animas habet. Quae nimirum cogitatio, si assidue mentem excoquit, omnem superbiae tumorem premit. Et rector providus tanto jam neque rex apostata, neque dux impius vocabitur, quanto ei cogitatione sollicita potestas quae accepta est, non honor, sed onusbene geritur, cum non amando, sed timendo retinetur. Quae ut ministrari recte valeat, oportet primum, ut hanc non cupiditas, sed necessitas imponat. Percep
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate distingui: si aut mala male. aut bona bene⁊ aut
mala bene: aut bona male dicant᷑. Male enĩ malu̾ dr̃. cum
res ꝑu̾sa suadet᷑: sic̃ scriptũ ÷ Benedic dõ & morere. Bene bonũ or̃
regnũ cȩloꝵ. Malũ bene dr̃. qͥndo ꝑ os dicentis iocirco uiciũ expri
mit᷑. ut reꝓbet᷑: sic̃ paulus ait. feminȩ eoꝵ ĩmutauert̃ naturalem
usũ : in ełĩ usũ qͥ÷ contra naturã. Quõ loco execranda qͦq uiroꝵ fat¬
nora subdidit. S in honesta honeste narrauit: ut multos ad honesta¬
tis formã in honesta narrando reuocaret. Male aut̃ bonũ dr̃ cum
rectũ aliqͥd recto studio ñ ꝓfert᷑: sic̃ illuminato ceco farisei dixisse
ꝑhibent᷑. Tusis oiscipłs eiꝰ. Qd̃ maledictionis utiq dixert̃ studio
ñ rationis uoto. Nel sic̃ cayphas ait. Expeditunu mori ꝓ popło
ut ñ tota gens pereat. Bonũ qͥppe. s ñ bene locutꝰ :: qͥa dũ crudeliti¬

Expanded text:
qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium mitur ut reprobetur: sicut Paulus ait, Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum, qui est contra naturam. quo loco execranda quoque vitiorum facinora subdidit: sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur: sicut illuminato caeco pharisaei dixisse hibentur: Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt studio, non orationis voto; vel sicut Caiphas ait: Expedit unum mori pro populo, ut non tota gens pereat . Bonum quippe, sed non bene locutus est, quia dum crudelita
Abbreviated transcription (Latin):
ritate imꝑabatis eis: e cũ potentia. Ipsa enĩ quȩ subditis dicunt. bon¬
onãndo potiꝰ quã consulendo ꝓfert̃: qͥa uidelicet qͥcqͣm eis quasi ex eqͦ
dicẽ. semet ipsos existimant deiecisse. Singulatritate enĩ gaudent
culminis: & ñ equalitate conoitionis. S quã hec tum̃tia corda ree¬
toꝵ subtilit̃ dñs pensat: bene contra eos ꝑ eliu dr̃. Qui dic̃ regi
apostata. Unꝰ qͥsq enĩ suꝑb rector tociens ad culpã apostasiȩ oilab¬
in corde regentiũ: nͥ immitatione illiꝰ qͥ despectis agłoꝵ sotietatib
dixit. ascendã suꝑ altitudinẽ nubiũ. & similis ero altissimo : Unoc

Expanded text:
eritate imperabatis eis, et cum potentia . Ipsa enim bona quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam eis quasi ex aequo dicere semetipsos existimant dejecisse. Singularitate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apostasiin corde regentium, nisi ex imitatione illius qui despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, si
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlibet uirtutes oriunt᷑: sic̃ ꝑ moysẽ dr̃. Ignis exarsit inira mea: &
ardebit usq ad inferos deorsũ: comedit t̾ram & nascentias eiꝰ. Ignis
qͥppe t̾rã atq eiꝰ nascentias cõmedit: cũ libido carnẽ atq ꝑ hanc oĩa
bene acta consumit. Nã qͥcqͥd ꝓdit ex fruge rectitudinis: hoc nimi¬
rũ concremat flãma corruptionis. Dicat gͦ Ignis : usq ad ꝑdicionẽ
oeuorans. & oĩa eradicans genimina: qͥa si corruptionis malo ñ reni-¬
natura ȩquales genuit: ẜ uariante meritoꝵ ordine alios aliis
dispensatio occulta post ponit. Ipsa aũt diu̾sitas quȩ accessit ex iii¬
tio. recte ÷ diuinis iudiciis ordinata: ut qͥa om̃is hõ it̃ uitȩ equȩ non
gradit᷑ alt̾ ab altero regat᷑. Sc̃i aut̃ uiri cũ p̃sunt. ñ in se potestatẽ

Expanded text:
quaelibet virtutes orquaelibet virtutes orferos deorsum; comedet terram, et nascentia ejus . Ignis quippe terram atque ejus nascentia comedit, cum libido carnem, atque per hanc omnia bene acta consumit. Nam quidquid prodit ex fruge rectitudinis, hoc nimirum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, quia si corruptionis malo non resisnatura aequales genuit; sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata, ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
hebreos anathema dr̃ Tunc gͦ alienatio erit reꝓbis. cũ ab ha¬
ditate districti uidicis se anathema ẽẽ conspiciunt: qͥa hica
ensandũ : qͥa nonnulla peccata animã polluunt.
cͥmina extingunt. Unde beatꝰ iob crim̃ luxuriȩ desi¬
ens ait. Ignis : usq ad ꝑdicionẽ deuorans. Quia nu¬
rũ reatꝰ facinoris ñ solũ usq ad iniqͥtatẽ maculat: s eds
usq ad ꝑdicionẽ uorat. Et qͥa qͦlibet alia suerint bona ou
si luxurie scelus ñ abluit᷑. insñsitate huiꝰ cͥminis obruums
secutꝰ adiuxit. ẜt omĩa eradicans genimina. Genimina qꝑ
sunt animȩ oꝑationes bonȩ: cui tam̃ si ꝑu̾so ordine caroo
om̃ipotentis dĩ ocłos iusticiȩ pietatisq sunt oꝑa: que corruptionis
contagio mitnstrant᷑ inmunda. Qd enĩ ꝓdest si pie qͥsqͣm necessitati
cõpatit᷑ ꝓximi: quando in semet ipso impie destruit habitationem̃
di : Si gͦ ꝑ cordis mundiciã libidinis flamma ñ extinguit᷑ ⁊ incassũ

Expanded text:
Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum apud haereditatem districti judicis, se anathema esse conspiciunt, quia hic eum nnulla namque peccata animam polluunt, crimina vero extingunt. Unde beatus Iob crimen luxuriae diffiniens ait: Ignis est usque ad perditionem devorans, quia nimirum reatus facinoris non usque ad participationem maculat, sed usque ad perditionem devorat. Et quia quaelibet alia fuerint bona opera, si luxuriae scelus non abluitur, inmensitate huius criminis obruuntur, secutus adiunxit: et omnia eradicans genimina. Genimina quippe sunt animę operationes bonae. Cui tamen, si perverso ordine caro domnipotentis dei oculos iustitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contcompatitur proximi, quando impie semetipsum destruit habitationem Dei? Si ergo per cordis munditiam libidinis flamma non exstinguitur, incassum
Abbreviated transcription (Latin):
rat qd̾ gusta set ⁊ ad extremũ qͦq pleniꝰ acciꝑe meruit. qd̾ laborib¬
obata custo duiit. Ita gͦ uniꝰ cuiꝰq conu̾si. & inchoatio blanoa ꝑmulcet:
asꝑa medietas ꝓbat: & plena post ꝑfectio roborat.. Itẽ de p̃latis¬
sui cõparatioe despiciunt: nec conoescendendo consulunt. s. pñat

Expanded text:
rit quod gustasset; ad extremum quoque plenius accipere meruit, quod laboribrit quod gustasset; ad extremum quoque plenius accipere meruit, quod laboribta ergo vitam uniuscujusque conversi, et inchoatio blanda permulcet, et aspera medietas probat, et plena post perfectio roborat . Saepe asui comparatione despiciunt, nec condescendendo consolantur  Text.,
Abbreviated transcription (Latin):
aũt: inueniunt᷑ blandim̃ta dulcedinis. In medio qͦq tẽꝑe: certa¬
mina temptationis. Adi extremũ uͦ: ꝑfectio plenitudinis. Priꝰ gͦ illos
dulcia suscipiunt quȩ consolent᷑i post modũ amara gͣ exerceant: &
tunc demũ plene pia atq sublimia qͥ confirment. Nã & sponsã suã
ur qͥsq pͥus dulcib blandim̃tis fouet: quã tam̃ ĩã coniunctã asꝑis in¬
crepationib ꝓbat. Probatã uͦ: securis cogitationib possidet. Unde &
ples israhelitica cũ sponsãte se deo adsacram̃ti ᷤ nuptias ex egẏpto
uocaret᷑. qͣsi arrarsĩ uice pͥus accepit blandim̃ta signoꝵ. Conuinc¬
ta aũt: ꝓbationib exercet᷑ in heremo. Probata uͦ: in ꝓmissionis
tra uirtutis plenitudine confirmat᷑ Ante gͥ in miraculis degusta¬
uit. qͥd appeteret : postmodũ in labore tẽptata:. si custodire noue¬

Expanded text:
autem veniunt blandimenta dulcedinis; in medio quoque tempore certaautem veniunt blandimenta dulcedinis; in medio quoque tempore certamina tentationis; ad extremum vero perfectio plenitudinis. Prius dulcia suscipiunt quae consolentur, postmodum amara quae exerceant; et tunc demum suavia atque sublimia quae confirment. Nam et sponsam suam vir quisque prius dulcibus blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum despondente se Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta autem, probationibus exercetur in eremo; probata vero, in repromissionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante igitur in miraculis degustavit quod appeteret, postmodum in labore tentata est si custodire nove
Abbreviated transcription (Latin):
ad in̾tuenda sẽꝑ deterioꝵ exẽpla u̾tunt᷑. Neq enĩ eoꝵ uitã conside Ex libro xͦx¬
rant. qͥb se humiliando post ponant: s qͥb suꝑbiendo se p̾ferant
etĩores nãq respiciunt. qͥb meliores se e̾ẽ głiant᷑: & iotirco ꝓficere
ad meliora ñ possunt. qͥa hoc sibi suffic̾e estimant. qd̾ pessimos
ante cedunt. Omiseri uiã ꝑgunt: & in t̾go respiciunt. ꝑ sp̃e qͥdẽ qͣsi
uante se pedẽ ꝓserunt: s ꝑ considerationẽ prauoꝵ hominũ post se occłos
tendunt. Necte uid̾e appetunt: s ad inueniendos se cort̾a regłam sumuitt
i eñĩ semet ipsos qͥles st̃ cognoscere appetunt: ñ oetĩoꝵ conspicere. s
mnelioꝵ exẽpla debuerant. Iocirco gͦ peccatores se ẽẽ ñ intelligunt:
qͥa homines ñ attendunt. Nã si homines attenderent: quanto peccando
distarent a bonis hominib inuenirent. De trib modis ꝯu̾soꝵ. el.¬
res modi st̃ conu̾soꝵ. Inchoatio: medietas. atq ꝑfectio. Inͣcͥhoatiõe

Expanded text:
ad intuenda semper deteriorum exempla vertuntur. Neque enim eorum vitam considerant, quibus se humiliando postponant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga respiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt, sed per considerationem pravorum hominum post se oculos tendunt. Recti videri appetunt, sed ad inveniendos se tortam regulam sumunt. Si enim semetipsos quales sunt cognoscere appetunt, non deteriorum conspicere, sed meliorum exempla debuerant. Idcirco ergo peccatores se esse non intelligunt, quia homines non attendunt. Nam si homines attenderent quantum 770 peccando distarent a bonis hominibus, invenirent. De hoc ergo e modi sunt conversorum. Inchoatio, medietas, atque perfectio. In inchoatione
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑeunti homini existamꝰ adu̾sarii nec iudicanti dõ inueniamur
igaussus sũ ad ruinã eiꝰ qͥ me oderat: & exultaui qd̾ inuenissẽt eum
malũ. Quza uidelicet & inimicũ diligens dũ adu̾sario ruenti condo¬
luit. in mał illiꝰ ipse adbonũ creuit: ut inde iste ad be nignitatẽ
resseret. unde illũ mala quȩ merebat᷑ inuenissent.
estimant maledictione feriunt: qm̃ uirtute neqͦqͣm possunt.
In qͥb patent̃ apparet. qͥa mala si possent facerent: qͥa ea quȩ
face̾ neque unt in p̃dicari minime desistunt. Nã qͥ maledictionis¬
inimicũ impetunt. qͥd aliud in illo facẽ dm̃ uolunt ⁊ nͥ qd̾̃ ipsi facͥ
aut nequeunt aut erubescunt: Mortẽ nãq adu̾sario exoptant.
qͣm & si possunt. inferre metuunt: ne aut ꝑpetrati homicidii rei
teneant᷑ : aut iniqͥ appareant etiã cũ sunt. Qͥd: gͦ dõ dice̾. occide qui

Expanded text:
nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum; qui videlicet et inimicum diligens, dum adversario ruenti condoluit, in malis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde illum mala quae merebatur invenissent.stimant maledictione feriunt, quoniam virtute nequaquam possunt; in quibus patenter apparet quae mala si possent facerent, qui ea quae facere nequeunt imprecari minime desistunt; beatusinimicum impetunt, quid aliud in illo facere Deum volunt, nisi quod ipsi facere aut nequeunt, aut erubescunt? Mortem namque adversario exoptant, quam et si possunt inferre metuunt, ne aut perpetrati homicidii rei teneantur, aut iniqui appareant etiam cum sint. Quid est ergo Deo dicere: Occide quem
Abbreviated transcription (Latin):
suã liber accusator exaggerat. Qͥb libet uͦ si agitiis p̃mat᷑: minus ini¬
quus credit᷑. si adu̾sariꝰ minimȩ credit᷑. sentit᷑. Qua in re discernendũ
aliud ẽc̃ qd̃ nob: aliuouͦ qd̃ sibi & ceteris nr̃ inimicꝰ nocet. Nã si aliis
bonꝰ÷ sine nr̃a fositan culpa. ẽe̾̃ ñ potest nob̾ malus. Nec omnino iã de eiꝰ¬
ruina gaudendũ ÷: cuiꝰ nos solos certũ ÷ adu̾sa tolerasse. Cũ uͦ nr̃ ac
mnultoꝵ hostis ꝑunit᷑: de ereptio̾e ꝓximoꝵ potiꝰ qͣm de inmici interi¬
tu necesse ÷ ut animꝰ letet᷑. Oportet nãq ut ꝑeunte adu̾sario subtilit̃
pensare debeniꝰ: & qͥd debemꝰ ruine peccatoris. & qͥd iusticiȩ ferientis.
gaudendũ ÷ iusticiȩ udicis: ut nob̾ & in lu ctu sit pena morientis ꝑxi¬
mil& rursus in gaudiũ ueniat exhibita ȩqͥtas iudicantis dr̃ quatinꝰ

Expanded text:
suam livor accusator exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus inisuam livor accusator exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur, si adversarius minime sentitur. Qua in re discernendum est aliud esse quod nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa esse non potest nobruina gaudendum est cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis punitur, de ereptione proximorum potius quam de inimici interitu necesse est ut animus laetetur. Oportet namque ut pereunte adversario, subtiliter pensare debeamus, et quid debemus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. gaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
euenire plers̃q solet. ut ñ amissa caritate. & inimici nos ruina
letificeti & rursũ eiꝰ gła sine inuois culpa contristet: cũ & rus¬
co quosd̾a quo bene erigi credimꝰ. & ꝓficiente illo plerosq inuiste op
prum formidamꝰ. Qua inre m̃tẽ nr̃am nec eiꝰ iã defectꝰ erigit. nec eius
puectꝰ addic̾: si recta nr̃a cogitatio ñ qͥd in ipso s qͥd de ipso circa alios
agat᷑ attendit. S ad hec seruanda ualde : necessariũ subtilissime ois¬
cretionis exam̃: ne cũ nr̃a odia exeqͥm᷑. fallamͣ sub specie utilitatis ali¬
ene: Si aut de inimici morte gaudendũ ñ eẽt: omnino psalmista non
diceret. Letabit᷑ iuistꝰ cũ uiderit undictã impioꝵ: S aliud ÷ impium:
aliud uͦ inimicũ ꝑpeti. Nã st̃ pleriq inimici. qͥsunt ñ impii: qͥ nob̾¬
specialit ñ uident᷑ inimici. Numana aut mens omnẽ quẽ intmicũ
tolerat etiã ĩpiũ & inimicũ putat: qͥa eiꝰ culpas apud cogitationẽ

Expanded text:
Evenire plerumque solet ut non amissa caritate, inimici nos ruina letificet, et rursum eius gloria sine invidie culpa nos contristet; ut cum, rueeo, quosdam bene erigi credimus et proficprimi formidamus. Qua in re mentem nostram, nec ejus jam defectus erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si autem de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt plerique inimici qui non sunt impii, et specialiter non videntur inimici. Humana autem mens omnem quem inimicum tolerat, etiam impium et iniquum putat, quia ejus culpas apud cogitationem
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet subito exitu urgente inuisibilit̾ rapit᷑ qͥ uisibilit̾ rapiebat¬
H idet ipse qͦs rapit: s qͥs ipsũ in morte rapiat ñ uidet. Quẽ uidelicet tan
lit. Sepe uͦ euenit ut dũ peccatores suꝑna olementia expectat: in
mabre cordis cecitate ꝓsiliant. Unde &e scriptũ : An ignoras qͥa benig¬
nitas dĩ ad penitentiã. te adducit: Tu aut̃ scd̃m duriciã tuã & cor

Expanded text:
licet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed quis illum in morte rapiat non videt. Absque manlit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam
Abbreviated transcription (Latin):
inulte ꝑpetrabat. Estimat ds iniustȩ acta ñ cerne. qͥa differebat istũ
dãpnare: & magna eiꝰ potentia qͥsi qͦd̃a negligentia putabat᷑. Iniques
qͦq tociesse inpeccatis suis ñ uidĩ a dõ credidit. quoties inulte pecca¬
uit. Cui ꝑ quendã sapientẽ or̃. Nedicas. Peceauit & qͥd accidit mͥ tͥst
ẜ mendare ñ uult neqͥtiã: ꝓ qͣ dignã ñ ꝑtulit penã. Quo enĩ pie expa¬
tatꝰ:: eo est ad peccandũ neqͥt᷑ instigatꝰ. Et pacientiã suꝑne longanim¬
tatis despiciens. unde corrig̾e culpã debuit. inde cu. mulauit: sic̃¬

Expanded text:
tur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare; et magna ejus patientia quasi quaedam negligentia putabatur. Iniquus quoque ipse toties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit. Cui per quemdam sapientem dicitur: Ne dicas, peccavi, et quid accidit mihi triste ? Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam; et quo pie exspectatus est, eo est ad peccandum nequiter instigatus; et patientiae supernae longanimitatem despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, inde cumulavit, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ũ nosmet ipsos inspicimꝰ bene conditos. s ac ꝑsuasionẽ dia exl¬
boli cũ pestifera consensione deceptos: in nob̾ ipsis atten¬
dimꝰ aliud ẽẽ qd̾ fecimꝰ. aliud qd̾ facti sumꝰ. Conditiõe uidelicet
integros: s culpa uiciatos. Pinde conpuncti appetimꝰ uitare qd̾
fecimꝰ: ut ad id ꝗd facti fuimꝰ reformem᷑. Unde apte ꝑ elui dr̃. Ut¬

Expanded text:
um nosmetipsos inspicimus bene conditos, sed ad persuasionem diabolicam pestifera consensione deceptos, in nobismetipsis attendimus aliud esse quod fecimus, aliud quod facti sumus; conditione nos integros, sed culpa vitiatos. Proinde compuncti appetimus vitare quod fecimus, ut ad id quod facti fuimus reformemur. Unde et apte sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
pastib relinquunt᷑. At contra iustꝰ a delectationis transitorie iac¬
ditate restringit᷑. qͥa & nimirũ uitulꝰ ad laboris usũ uitȩ depite
sub iugo retinet᷑ Negant᷑ electis in hac uita bona t̾rena: qͥa t̃ra
concedunt᷑. Dant aũt reꝓbis bona gͦ in hac uita appatunt qͥa os
peratis egris omẽ qd̾ desiderant ñ nega t᷑: ꝑpendant gͥ usti q¬

Expanded text:
linquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne q
Abbreviated transcription (Latin):
in certamine uicioꝵ. ñ solũ nob̾ nr̃a infirmitas in notescit: s ȩtian
in ant: uirtute ꝓfecerimꝰ agnoscimꝰ. Nemo qͥppe uires suas in pac
cognoscit. Si enĩ bella desunt: uirtutũ ꝙ̃ꝑim̃ta ñ ꝓdeunt. Inꝓuiois¬
siqͥoẽ miles :: qͥ fortẽ se in pace głat᷑.¬

Expanded text:
in certaminibus vitiorum, non solum nobis nostra infirmitas innotescit, sed etiam in certaminibus vitiorum, non solum nobis nostra infirmitas innotescit, sed etiam in quanta virtute profecerimus, agnoscimus. Nemo quippe vires suas in pace agnoscit, si enim bella desunt, virtutum experimenta non prodeunt. Improvidus miles est qui fortem se in pace g
Abbreviated transcription (Latin):
memorem᷑: ut qͥ ex ꝑceptione munẽris oꝑa uͥtutis inferimꝰ. ex infi¬
mitatis nr̃ȩ memoria sacrificiũ humilitatis offeramꝰ. Aliqͣndo autẽ
post ꝓfectũ uiriũ: ñ solũ tẽptant uicia. s etiã flagella castigant
ũ aũt tẽptam᷑ uiciis: pia dispensatiõe nob̾cũ agit᷑. ne his iͥtutib
qͥb ꝓficimꝰ extollam᷑. Cũ uͦ flagellis atterim᷑: malis increpantib
ammonem᷑. ne mundo blandiente seducam᷑. Hicia dũ nos tẽptan
ꝓsicientes in nos uͥtutes humiliant. flagella dũ cẽptant: surgenas
in corde huiꝰ mundi uoluptates eradicant. ꝑ tẽptantia uicia discim
qͥo de nob̾ simꝰ : ꝑferientia flagella cognoscimꝰ qͥd de hoc munds
fugiamꝰ. Pilla restringim᷑. ne extrinsecꝰ ex tollam᷑: ꝑ ista cõprimin̾
ne qͥd intrinsecꝰ appetamꝰ. In hac gͦ uita dũ sumꝰ: & flagelł atteri a
aliquando uiciis tẽptari necesse:. Siue enĩ in laborib slagelloꝵ sel

Expanded text:
memoremur, et qui ex perceptione muneris opera virtutis inferimus, ex infirmitatis nostrae memoria sacrificium humilitatis offeramus. Aliquando autem post profectum virium, non solum tentant vitia, sed etiam pia dispensatione nobiscum agitur, ne his virtutibus quibus proficimus extollamur. Cum vero flagellis atterimur, malis increpantibus admonemur, ne mundo blandiente seducamur. Vitia dum nos tentant, proficientes in nos virtutes humiliant. Flagella dum tentant, surgentes in corde hujus mundi voluptates eradicant. Per tentantia vitia discimus quid de nobis simus, per ferientia flagella cognoscimus quid de hoc mundo fugiamus, per illa restringimur ne intrinsecus extollamur, per ista comprimimur ne quid exstrinsecus appetamus. In hac ergo vita dum sus tentari necesse est, sive enim in laboribus flagellorum, seu
Abbreviated transcription (Latin):
crescite a& multiplicamini. e ĩplete tra. subdidit. & t̾ror ũr ac tremor
sit suꝑ cuncta animalia t̾re. Nõ qͥppe animalib irracionalib ñ
ñ ab hoĩe timeat᷑ : qͥa contra naturã suꝑbire ÷ ab ȩquali uelle tune
nꝗͣuis plirũq a subditis etiã scĩ uiri timeri appetunt: s quan¬
do ab eusdẽ subditis dm̃ minime timeri dep̃hendunt: ut humana
salti formidine peccare metuant qͥ diuina iudicia ñ formidant Ne-¬
quaqͣm gͦ p̃positi ex hoc qͤsito timore suꝑbiunt: in qͦ ñ suã głam.
s subditoꝵ iusticiã quert̃. In eo enĩ qd̾ metũ sibi a ꝑu̾se uiuentib

Expanded text:
multiplicamini, subdidit: Et terror vester, et tremor sit super cuncta animalia terrae. Homo quippe animalibus irrationabilibusn ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri, quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri deprehendunt, ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam ergo praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo enim quod metum sib
Abbreviated transcription (Latin):
aspectuq delectabile: & tulit de fructu illiꝰ & comedit. Hinc gͦ
sandũ ÷ quanto debemꝰ moderamine erga illicita uisũ restri
nos qͥ mortalit̾ uiuimꝰ: si & mat̾ uiuentiũ ꝑ ocłos ad mortẽ uer
Hinc etiã sub iudeȩ uoce qͦ exteriora uidendo concupiscens. bi
teriorẽ fructũ ꝑ exteriore uisũ ꝑdidit: ꝑ ocłm corporis. ꝑtub
p̃dã cordis. Unde nob̾ ad custodiendã cordis munditiã: exterio
qͦq sensuũ seruanda :. Nã quantalibet uirtute mens polleat
quantalibet grauitate uigeat. carnales tñ sensus puerile qͥdu
exteriꝰ ꝑstrepunt. Et nͥ interioris grauitatis pondere & quasi uus¬
nili quoda uigore refrenent᷑: ad fluxa qͦq & leuia m̃te̾ enerua

Expanded text:
aspectuque delectabile, et tulit de fructu illius, et comedit . » Hinc ergo pensandum est, quanto debemus moderamine erga illicita visum restringere, nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam modo sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens, boninteriorem fructum per exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam, externona servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam exterius perstrepunt, et nisi interioris gravitatis pondere et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervem
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ dr̃ qͥa hõ cũ ab his qͤ fec̃ au̾tit᷑: de suꝑbia lib̾at᷑. Contra condito¬
rẽ qͥppe suꝑbire ÷: p̃cepta eiꝰ peccando transcend̾e. Ca qͣsi a se
ugũ oñationis excutit: cuiꝑ obedientiã sub ee contepnit. At
contra qͥ qd̃ fec̃ uitare appetit. id qd̾ a deo factꝰ ÷ recognoscit: & ad
conoitionis suȩ ordinẽ humilit̾ redit. dũ sua oꝑa fugiens. talẽ se qͥ
ã dõ factꝰ ÷ diligit. Qa uͦ ꝑ hanc intelligentiã gła suꝑna recipit᷑. &¬
ab hac corruptiõe uicioꝵ. illuc ad gladiũ conpellit᷑ transire penaꝵ
ruptione. & postmodũ a gladio lib̾at ͥ qͥa nimirũ uitã illiꝰ illicen¬
pit ab ulcione supplicii: cuiꝰ hic m̃tẽ subtrahit a delectatiõe peccar
Heq enĩ illic habet qd̾ formidare debeat. de gladio sententie: quẽ
hic post em̃dationẽ suã. pollutio ñ corruꝑit culpȩ. Qͥd oꝑet᷑ ĩ nuꝰ

Expanded text:
homo cum ab his quae fecit avertitur de superbia liberatur. Contra conditorem quippe superbire est praecepta ejus peccando transcendere, quia quasi a se jugum dominationis ejus excutit, cui per obedientiam subesse contemnit. At contra qui id quod fecit vitare appetit, id quod a Deo factus est recognoscit, et ad conditionis suae ordinem humiliter redit, dum sua opera fugiens, talem se qualis a Deo factus est diligit. Quia vero per hanc intelligentiam gloria sempitab hac corruptione vitiorum illuc ad gladium compellitur transire poenarum, ruptione, et postmodum a gladio liberat, quia nimirum illius vitam illic eripit ab ultione supplicii, cujus hic mentem subrahit a delectatione peccati. Neque enim illic habet quod formidare debeat de gladio sententiae, quem hic post emendationem suam pollutio non corruperit culpae. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
lerũq qͥ p̃sunt. nisi in ore cordis scĩ sp̃s freno teneat
ere. tantũ sibi in subditis estimant licere. Amica & em̃ potestati
ne semꝑ impacientia ÷ eiq etiã malę subiectȩ imꝑat : qͥa qd̃
asentit potestas exeqͥt᷑. S scĩ uiri plus se interiꝰ pacientiȩ iugo
hiciunt: quã foris hominib p̾sunt. Et eo ueriorẽ principatũ
hibent: qͦ humiliorẽ do intrinsecꝰ famulatũ tenent. Atq iocirco
pe plus quosdã tolerant: qͦ se de eis ulcisci ampliꝰ possunt. Ac
ũquã ad illicita transeant: plerũq nolunt ꝓ se exeqͥ etiã qd̃
cet. Subiectoꝵ strepitꝰ suffert̃: ꝑ amorẽ increpant. quos per
ansuetudinẽ portant. Unde ꝑbeatũ iob dr̃. Sine furore consur¬
ins in tͣba clamaui. Quia nimirũ boni contra tumultus in¬
entiũ clamorẽ habent & furorẽ ñ habent: qm̃ eos quos cle¬

Expanded text:
lerumque qui praesunt, nisi in ore cordis Spiritus sancti freno teneantagere, tantum sibi in subditis aestimant licere. Amica etenim potestati pene semper impatientia est; eique etiam malae subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas exsequitur. Sed sancti viri plus se interius patientiae jugo subjiciunt, quam foris hominibus praesunt; ethibent, quo humiliorem Deo intrinsecus famulatum tenent; atque idcirco saepe plus quosdam tolerant, quo se de eis ulcisci amplius possunt; ac ne unquam ad illicita transeant, plerumque nolunt pro se exsequi etiam quod licet; subjectorum strepitus sufferunt, per amorem increpant quos per mansuetudinem portant. Unde nunc recte dicitur: Sine furore consurgens in turba clamavi, quia nimirum boni contra tumultus insolentium clamorem habent, et furorem non habent, quoniam eos quos cle
Abbreviated transcription (Latin):
illũ a passione lib̾emꝰ. Quã uidelicet pietatis formã mediator
tam̃ moriendo uoluit hominib qͥa nos uidelicet minꝰ amase¬
hoc qd̾ a nob̾ tolleret. ad tẽpꝰ ipse sustineret. Passibiles qͥp
talesq nos repperit: e qͥ nos exist̾e fecit ex nichilo. reuocas
licet ȩciã sine sua morte potuit a passione. S ut quanta &
tus conpassionis ostend̾et. fieri ꝓ nob̾ dignatꝰ: qd ee nos uolla¬

Expanded text:
it Paulus.---Quam videlicet pietatis formam Mediator tamen moriendo hominibus voluit, quia nos videlicet minus amashoc quod a nobis tolleret, ad tempus ipse sustineret. Passibiles quippe et mortales nos reperit et qui nos existere fecit ex nihilo, revocare videlicet etiam sine sua morte potuit a passione. Sed, ut quanta esset virtus compasssionis, ostenderet, fieri pro nobis dignatus est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nat agnoscit. Relicus qͥppe turb ad tab̾naculũ redire ÷: post¬
positis extĩoꝵ tumultib secretũ m̃tis intrare. Ibi enĩ dñs consulit᷑
a qd̾ foris agendũ ÷ publice. intꝰ silent̃ audit᷑. Hinc : qd̾ sponsa in
go dormio: & cor meũ uigilat. Ac si diceret. Dũ exteriores sensus.
ab huiꝰ uitȩ sollicitudinib sopio: uancante m̃te. uiuaciꝰ in t̾ira
cognosco. Foris dormio. s intꝰ cor uigilat: qͥa dũ exteriora qͥsi non

Expanded text:
nat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire, est, postnat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire, est, postpositis exteriorum tumultibus, secretum mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur, et quod foris agendum est publice, intus silenter auditur. Hoc qormio, et cor meum vigilat, ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum exteriora quasi non
Abbreviated transcription (Latin):
estꝰ. insolent̃ inqͥetat. Aurẽ qͥppe cordis t̾renarũ cogitationũ
tͣba dũ ꝑstrepit claudit: atq in secreto m̃tis quanto mitꝰcuia¬
rũ tumultuantiũ sonꝰ cõpescit᷑. tanto ampliꝰ ueor p̃sidentis ib
sic uteriꝰ erudiri appetit. ut tam̃ exteriꝰ implicet᷑. Vnde cñi exterꝰ
apperit. auditũ: inde interiꝰ obsurdescit. Moyses israhelitici popłĩ¬
turb̾ p̃latꝰ ut legis p̃cepta ꝑcipiat in mont̾e ꝑducit᷑. atq ut int̾na
penetret. ab exĩnis occultat᷑ tumultib Unde & sci uiri qͥ exteri¬
oub ministeruis deseruire officiĩ necessitate cogunt᷑. studiose sẽꝑ
ad coidis secreta resugiunt: ibiq cogitationis intimȩ cacum̃ ascen¬
tumultib t̾eporaliũ. in cõtẽplationis suȩ u̾ticȩ suꝑnę uoluntatis
sententiã ꝑscrutant᷑. Hinc ÷ qd̾ isdẽ moyses crebo de reb dubiis
ad tab̾naculũ redit. ibiq secreto dnm consulit: & qͥo cerciꝰ decer-¬

Expanded text:
aestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit, atque in secretarium mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentsic interius erudiri appetit, et tamen exterius implicatur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascentemporalium, in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebro de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certi decer
Abbreviated transcription (Latin):
bat dicens. Nec qͣrentes ab hõib głam. neq a uob̃ neq ab aliis. cũ rs
uulꝰ in medio eoꝵ factꝰ suerat: qͥa timebat ne si int̾ discipłos hons
suȩ celsitudinis uendicaret. exẽpla elationis ostenderet. Tinebat
nimirũ nedũ ipse sibi potestatẽ pastoralis potentiȩ quereret. gr
suboitꝰ ꝑ abruta seqͤret᷑. & adimpietatẽ sequentes ouceret. qͥ pict¬
p̃ eẽ uigilant᷑ inspicit. Nec in eo qd̾ p̃latꝰ: intumescati nec iura

Expanded text:
ebat dicens: « Non quaerentes ab hominibus gloriam neque a vobis, neque avulus in medio eorum factus fuerat, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum ipse sibi potestatem pastoralis potentiae quaereret, grex subditus per abrupta sequeretur, et ad impietatem sequentes duceret, qui pietter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat, ne jura
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ corda ꝑu̾tat: ne ut dictũ ÷ impictatis our ꝑ officiũ pietatis existat
on aut̃ oebet hominũ ducatũ suscipe: qͥ nesci homines bene ui¬
uenoo p̃ced̾e̾: ne qͥ ad hoc eligit᷑nes alioꝵ ocilꝑam corripiat i qd̾
ciant. ut sibi & suboitis uiuant rut bonũ qd̾ faciunt. & intra sinũ
m̃tis abscondant. & tam̃ ex eo ad ꝓuectũ m̃tisequentiũ exẽpla recte
oꝑationis inꝑtiant. ut subditoꝵ culpã anima du̾tentes coirigant.
sunt ista: & nͥ diuma grã fulciat: ad custodiendũ difficilia. Scriptũ¬

Expanded text:
tium corda pervertat, ne ut dictum est, impietatis dux per officium pietatis existat. Non autem debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire, ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod ciant, ut sibi subditis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant, et eo ad provectum sequentium exempla rectae operationis impertiant, ut subditorum culpas animadvertentes corrigant, sunt ista, et nisi divina gratia fulciat, ad custodiendum difficilia. Rect
Abbreviated transcription (Latin):
ilpas conspicit ante quã ueniant: uelut insidianti morti.
nestras corporis claudit dicens. Pepigi fȩdus cũ ocłis meis:
ne cogitarẽ qͥdẽ de uirgine. Ut enĩ cogitationes cordis caste
nuare potuisset. fȩdus cũ ocłis pepigit: ne pͥus incaute respi¬
ut. qd post modũ inuitꝰ amaret. Uade nãq ÷ qd̃ caro deorsũ
ahit: & semel species formȩ cordi ꝑ ocłos illigata. uix magni
staminis manu soluit᷑. Ne ergo qͦdã lubrica in cogitatione
unda mens in cogitatio̾e seruet᷑: a lasciuia uoluptatis suȩ
pmendi st̃ ocłi. quasi qͥdã raptores ad cupã. Neq enĩ eua lignũ

Expanded text:
lpas conspicit antequam veniant, et velut insidianti hosti fenestras corporis claudit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Ut enim cogitationes cordis caste servare potuisset, foedus cum oculis pepigit, ne prius incante aspiceret quod postmodum invitus amaret. Valde namque est quod caro deorsum trahit, et semel species formae cordi per oculos illigata vix magni luctaminis manu solvitur. Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione munda mens in cogitatione servetur a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque