comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in amplissima ciuitate. s natꝰ est iubecheem iudȩ. ca¬
quȩ nec ciuitatis nomine nuncupabatur. hodieq il¬
lam incole loci illiꝰ uillam appellant. Tam parua. tã
nobilitaretur. Elegit gͦ infirmos. pauꝑes. indoctos. ñ
quia reliquit firmos. diuites. sapientes. nobiles. s si
ipsos pͥmos eligeret. merito diuitiarum suarũ. merito
substantiarũ. merito nataliũ sibi eligi uidentur. atq
inflati dehis reb salutẽ humilitatis ñ reciꝑent sine
qͣ nemo potest redire ad illam uitam unde ñ lab̾em᷑
ipse humilit̃ natꝰ ẽ. in discipłors nobilitate iactare
se uoluit. Non elegit reges aut senatores. aut phy¬
losophos. aut oratores immo uͦ elegit plebeios. pauꝑ.¬
es. indoctos. piscatores. Petrꝰ piscãtor.cipͥanꝰ orator.
Nisi fidelit̾ p̃cedet piscator ñ humilit̃ sequeret᷑ orator.
Non dese qͥsqͣm desꝑet abiectus. Ceneat. xp̃m. et spes

Expanded text:
in amplissima civitate, sed natus est in Bethlehem Judae, in amplissima civitate, sed natus est in Bethlehem Judae, quae nec civitatis nomine nuncupatur. Hodieque illam incolae loci illius villam appellant: tam parva, tam tivitate nobilitaretur. Elegit ergo infirmos, pauperes, indoctos: non quia reliquit firmos, divites, sapientes, nobiles; sed si ipsos primos eligeret, merito divitiarum suarum, merito substantiarum, merito natalium sibi eligi viderentur, atque inflati de his rebus, salutem humilitatis non reciperent, sine qua nemo potest redire ad illam vitam, unde non laberemur ipse humiliter natus est, in discipulorum nobilitate jactare se voluit. Non elegit reges, aut senatores, aut philosophos, aut oratores: imo vero elegit plebeios, pauperes, indoctos, piscatores. Petrus piscator, Cyprianus orator. Nisi fideliter praecederet piscator, non humiliter sequeretur orator. Non de se quisquam desperet abjectus: teneat Christum, et spes
Abbreviated transcription (Latin):
um impleuit ȩccłias. ut plurimi etiã ex ipsis sapien¬
tib scłi. quib uidebatur ignominiosa crux xp̃i. ea
infronte signent᷑. et de qua erubescendũ putabant.
nob̃q insultabant eam inpudoris constituant. loco
impolitos elegerit ds̃. cum hab̾et aute ocłos fuos tͣ.¬
bam magna. ĩnc omparatione quidẽ illoꝵ pauꝑi¬
or pauciores. s in genere suo multos. diuites. nobi¬
les. doctos. sapientes. quos postea etiam collegit. ex
ds̃ ut confundat sapientes. et ignobilia huiꝰ mundi
elegit ds̃ et ea quȩ non funt. id ÷ ñ computant᷑ ut
quȩ sunt euacuentur. Uenerat enĩ docere humili¬
tatẽ. et expugnare suꝑbiã. uenerat humił ds̃. nullo
modo hic prius altos querere qui tam humilis uene¬
rat. Primo quia elegit nasci de illa femina. quȩ de¬
sponsata erat fabro. Non elegit gͦ amplos natales ne
in hac t̾ra nobilitas suꝑbiret. Non elegit saltim nasci

Expanded text:
um implevit Ecclesias, ut plurimi etiam ex ipsis sapienum implevit Ecclesias, ut plurimi etiam ex ipsis sapientibus saeculi, quibus videbatur ignominiosa crux Christi, ea in fronte signentur; et de qua erubescendum putabant, nobisque insultabant, eam in pudoris arce constituant. Ex  cum haberet ante oculos suos turbam magnam, in comparatione quidem illorum pauperiorum pauciores, sed in genere suo multos divites, nobiles, doctos, sapientes, quos postea etiam collegit, expDeus, ut confundat sapientes; et ignobilia hujus mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, id est, non computantur, ut quae sunt evacuentur . Venerat enim docere humilitatem, et expugnare superbiam. Venerat humilis Deus: nullo modo hic prius altos quaereret, qui tam humilis venerat. Primo, quia elegit nasci de illa femina, quae desponsata erat fabro. Non elegit ergo amplos natales, ne in hac terra nobilitas superbiret. Non elegit saltem nasci
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ut eẽ. humiles nosceremꝰ. Conceptꝰ c̃. contineus oiã
natꝰ est gignens omĩa. mortuus ẽ. uiuificans omĩa. s
pꝰ triduum resurrer̃ et ascendit incelũ & humanã qͣm
susceꝑat carnẽ ad patris dext̾am collocauit. Mirabile
ẽ. frs et hoc quidẽ  qđ credere impii nolunt. Mirabi¬
le ẽ. hominẽ resurrexisse incarne. et incelũ ascendisse
cum carne. s multo ẽ. mirabiliꝰ totũ mundũ rẽ tam
incredibilem credidisse. Quid ẽ. in credibiliꝰ. dm̃ talia
talia fecisse an mundũ crede potuisse: quod si et ipse
modus confidetur a nobis qͦcredit mundus etiam ipse
uere diuinus aduertitur. et ualde mirabilis inuenit᷑.
Ineruditos lib̾alib disciplinis. et omĩno qͣntũ ad scłi
doctrinas ꝑtinet impolitos. ñ ꝑitos grãmatica. non
armatos dialetica. piscatores xp̃i cum retib fidei ad
mare scłi paucissimos misit. Quid dico paucissimos:
duodecim misit Et tam̃ ꝑ eos sic omni genere pisci¬

Expanded text:
 ut esse humiles nosceremus: conceptus est continens omnia, natus est gignens omnia, mortuus est vivificans omnia: sed post triduum resurrexit, et ascendit in coelum, et humanam quam susceperat carnem, ad Patris dexteram collocavit. Mirabile est, fratres, et hoc est quod credere impii nolunt; mirabile est hominem resurrexisse in carne, et in coelum ascendisse cum carne: sed multo est mirabilius, totum mundum rem tam incredibilem credidisse. Quid est incredibilius Deum talia fecisse, an mundum credere potuisse? Quid, si et ipse modus consideretur a nobis, quo credidit mundus? etiam ipse vere divinus advertitur, et valde mirabilis invenitur. Ineruditos liberalibus disciplinis, et omnino quantum ad saeculi doctrinas pertinet impolitos, non peritos grammatica, non armatos dialectica, piscatores Christus cum retibus fidei ad mare saeculi paucissimos misit. Quid dico paucissimos? Duodecim misit; et tamen per eos sic omni genere pisci
Abbreviated transcription (Latin):
Est plane ille sirninꝰ ds̃. uera iusticia. uł ille uerꝰ deu
summa iusticia. qͣm ꝓfecto esurire ac sitire debemus.¬
Ea nr̃a ẽ. in hac ꝑegrinatione iusticia. et qua postea
saturati.ea nr̃a ẽ. net̾nitate plena iustcia. E tquẽad¬

Expanded text:
est plane ille summus deus uera iustitia uel ille uerus deus est plane ille summus deus uera iustitia uel ille uerus deus summa iustitia, quam profecto esurire ac sitire, ea nostra est in hac peregrinatione iustitia, et qua postea saturari, ea nostra est in aeternitate plena iustitia. non e
Abbreviated transcription (Latin):
ctꝰ ẽ nobis a dõ sapientia. et iusticia. et scĩficatio. qͥa¬
pore. ut cum illo maneamus in ȩt̃nũ. et ipsce ex quo¬
dam tempore uerbum caro factum ÷ et habitauit
in nobis. Propt̾ea gͥ cum ꝓnuntiatur inscripturis aut
narratur aliquid de sapientia. siue dicente ipsa siue cũ
de illa dr̃. filius nob̃ potissimum insinuatur. Ea por ꝯsent¬
ro iusticia quȩ uiuit inse ipsa ꝓculdubio ds̃ ÷ atq in¬
cominutabilit̾ uiuit. Sic̃ autẽ cum sit inse ipsa uita¬
et̃na etiam nobis fit uita cum eiꝰ efficimꝰ᷑ ut cumq par¬
tic Ipͤs. ita cum inse ipsa sit iusticia. etiã nob̾ fit iusticia
cum ei coherendo iuste uiuamus. Et tantomagis minꝰ¬
ue iusti fumus. qͣnto illi magis minisue coheremꝰ. Unde
scriptum ÷ de unigenito filio dĩ cum sit utiq patris sa¬
pientia et iusticia. & semꝑ inse ipso sit. qu od factus sit
nob adõ sapientia et iusticia. &e scĩficatid. et redemptio
ut quemadmodũ scriptum ẽ. qͥ głatur indño głetur.¬

Expanded text:
t ergo nobis a Deo sapientia et justitia et sanctificatio, qx aliquo tempore, ut cum illo maneamus in aeternum, et ipsdam tempore Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. 5. Propterea igitur cum pronuntiatur in Scripturis, aut enarratur aliquid de sapientia, sive dicente ipsa sive cum de illa dicitur, Filius nobis potissimum insinuatur. Cujusro iustitia, quae uiuit in se ipsa, procul dubio deus est atque incommutabiliter uiuit. sicut autem, cum sit in se ipsa uita, etiam nobis fit uita, cum eius efficimur utcumque participes, ita, cum in se ipsa sit iustitia, etiam nobis fit iustitia, cum ei cohaerendo iuste uiuimus, et tanto magis minusue iusti sumus, quanto illi magis minusue cohaeremus. a unde scriptum est de unigenito filio dei, cum sit utique patris sapientia atque iustitia et semper in se ipsa sit, quod factus sit nobis a deo sapientia et iustitia et sanctificatio et redemptio, ut, quem ad modum scriptum est, qui g
Abbreviated transcription (Latin):
spu nr̃o deus cum suo. Ita tam̃ ut ds̃ cum suo sp̃u
sciat etiam qͥd agat᷑ in nob̾. nos aũt sine eiꝰ sp̃u sci¬
re ñ possumus qͥd agat᷑ in dõ. Deus aut scit in no
bis. ee qđ ipsi nescimus in nob̾. Nam infirmitatẽ
suã petrꝰ nesciebat. qͣndo a dño qđ ter ẽẽt nega¬
turꝰ audiebat. Et eger se ignorabat. medicꝰ egrũ
sciebat. Sunt gͦ quedã quȩ ds̃ nouit in nobis nes¬
cientib nob̾. Tam̃ qͣntum adhomines ꝑtinet. ne¬
mo sic se nouit qͦmͦ ipse homo. Alius neseit qͥd u
illo agat᷑. s sp̃s eiꝰ nouit. Accepto autẽ sp̃u dĩ disci¬
imus ce qͥd agatur indõ. ñ totũ. qͥa ñ accepimꝰ to¬
tum. De pignorae multa nouimꝰ. Pignus enĩ ac¬
cepimꝰ. et huiꝰ pignoris plenitudo postea dabitꝰ.
Int̾im in hac ꝑegrinatione pignꝰ nos consoletur.
qͥa qͥ nos dignatus ẽ. oppignerare. multũ paratus
ẽ. dare. Si talis est arra. quid ẽ. cuiꝰ ẽ. arra: ¶uis

Expanded text:
spiritu nostro, Deus cum suo: ita tamen ut Deus cum suo Spiritu sciat etiam quid agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nous in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nesciebat, quando a Domino quod ter esset negaturus audiebat , et aeger se ignorabat; medicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est arrha, quid est cujus est arrha? 6. S
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ÷ qͣm ipse ce idõ quȩ pat̃ udicat ꝑipsum iudicat.
Omĩa eñi quȩ appetunt unitatẽ. hanc habent regulã
uł formam. uł exemplũ. uł si qͦ alio uerbo dici se funt.
qm̃ solam eiꝰ similitudinẽ illa aqͦ eẽ. accepit impleuit.
Sitam̃ accepit: ñ in congrue dr̃ ꝓea significatione qͣ
filiꝰ appellatur. quia ñ de ipso ẽ. s de pͥmo sũmoq pͥn¬

Expanded text:
minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hanc habent regulam, vel formam, vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit: si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro ea significatione, qua Filius appellatur, quia non de seipso e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ molestia nunc agit᷑ post aũt nullã paciet᷑. Hunc
sp̃m qđ illi ñ habeant qͥ sunt ab eccłia segregati. ui.¬
das apłs aꝑtissime declarauit dicens. Qui se ipsos segre¬
gant animales sp̃m ñ habentes. Unde in ipsa ęccłia
etiã illos qͥ ꝑnomina hominũ qͣmuis ineiꝰ unitate con¬
stitutoꝵ quedã scismata moliebant᷑ paulꝰ apłs argu¬
ens int̾ cȩt̃a ait. Ammał autẽ homo ñ ꝑcipit quȩ st̃
sp̃s dĩ. Stulticia ẽ. eñ illi. et ñ potest scire qm̃ sp̃ua
lit̃ diudicatur. Ostendit qͥd dixerit ñ ꝑcipit idẽ sci¬
entia ñ capit uerbũ. hos in ȩccłia constitutos paruu¬
los dic̃. ñ dum sp̃uales s adhuc carnales. et lacte alen¬
Sp̃ualis autẽ iudicat om̃ia. et ipse anemine iudicat᷑.
Et eñ nos ce om̃s animȩ rationales scđm ueritatẽ de
inferiorib recte iudicamus. sic de nob̾ qͣndo eidẽ cohe¬
remꝰ sola ipsa ueritas iudicat. De ipsa uͦ nec pat̃. ñ eñi

Expanded text:
. Hunc Spiritum quod illi non habeant, qui sunt ab Ecclesia segregati, Judas apostolus apertissime declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quaedam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi, et non potest sliter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alengant semet ipsos, animales, spiritum non habentes, adiunxi Ut enim nos et omnes animae rationales, secundum veritatem de inferioribus recte judicamus; sic de nobis, quando eidem cohaeremus, sola ipsa Veritas judicat. De ipsa vero nec Pater, non enim
Abbreviated transcription (Latin):
caro adimpleta ẽ. Poterat ꝑosse os facere. poterat ad
faciendã mulierẽ ñ costã s carnẽ detrahere. Quid gͥ
significauit : facta ẽ. mulier in costa. tãꝗͣ infirmus ẽ¬

Expanded text:
caro adimpleta est. Poterat pro osse os reddere, poterat ad caro adimpleta est. Poterat pro osse os reddere, poterat ad faciendam mulierem non costam, sed carnem detrahere. Quid igitur significavit? Facta est mulier in costa tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
illam nosti. Isti autẽ si cognouissent numqͣm dĩn¬
infirmari. In illiꝰ infirinitate. tu fortis esto. qͥa qđ in¬
firmum ẽ. dĩ. fortiꝰ : hominib. Subhac reriun ima¬
gine. adam. qͥ erat forna futuri. p̃buit nob̾ magnũ
iuditiũ sacram̃ti. immno ds̃ in illo p̃buit. Nam et dor¬
tere eiꝰ de lat̾e scilicet dorinientis. qͥa et de late̾ incruce
pendentis lancea ꝑcusso sacram̃ta ȩccłiȩ ꝓfluxerunt.
Sed quare hoc dicere uolui fr̃s: quia infirmitas. xp̃i
nos fac̃ fortes. Magna ibi imago p̾cessit. Potuit ds̃
carnẽ detrabere homini undẽ faceret feminã. et
magis uidet᷑ quasi congruere potiusse. fiebat cnĩ
serus infirmior. et magis de carne infirmitas fie¬
ri debuit. qͣm de osse. Ossa eñi in carne. firiniora sunt.
Non detrax̃ carnẽ unde faceret mulierẽ.s de trarit os.
Et detracto osse formata ẽ. mulier. et in locum ossis

Expanded text:
nosti illam: isti autem si cognovissent, nunquam Dnosti illam: isti autem si cognovissent, nunquam Dinfirmari; in illius infirmitate tu fortis esto, quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . 8. Sub hac rerum imagine Adam qui erat forma futuri , praebuit nobis magnum indicium sacramenti; imo Deus in illo praebuit. Nam et dortere ejus, de latere scilicet dormientis; quia et de latere in cruce pendentis lancea percusso Sacramenta Ecclesiae profluxerunt. Sed quare hoc dicere volui, fratres? Quia infirmitas Christi nos facit fortes. Magna ibi imago praecessit. Potuit Deus carnem detrahere homini unde faceret feminam, et magis videtur quasi congruere potuisse. Fiebat enim sexus infirmior, et magis de carne infirmitas fieri debuit quam de osse: ossa enim in carne firmiora sunt. Non detraxit carnem unde faceret mulierem; sed detraxit os, et detracto osse formata est mulier, et in locum ossis
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: inprudentiã meã. Quid enĩ tam simile un¬
prudentiȩ. qͣm cum hab̾et inpotestate una uoce suos ꝑ¬
secutores ꝓsternere pateret᷑ se teneri. flagellari. con¬
spu. colaphizari. spinis coronari. ligno affigie inpru¬
sapientes. Stultũ qͥdem ẽ. Sed & granũ qͣndo cadit in
t̃ram. si nemo sciat consuetudinẽ agricolarũ stultum
uidet᷑. Labore magno metit᷑ portat᷑ ad areã. tritura¬
tur. uentilatur. Post tanta ꝑicła cęli et tempestatũ.
& labores rusticanorũ. curãq dñoꝵ. mittit᷑ iuhorir¬
um frum̃tũ purgatum. Uenit hy emps. et quod pur¬
gatum erat ꝓfertur & ꝓicit᷑. In prudentię uidetur
S Non sit imprudentia. spes facit. Nongͦ ille peꝑcit
sibi. quia et pat̾ illi ñ peꝑcit. s ꝓ nob̾ om̃ibꝰ tradidit eũ.
Et de se ipso. Qui dilexit me inquit apłs. et tradidit
se ipsum ꝓme. Quia granũ nͥ cecid̾it int̾ram ut moria¬
tur. fructũ inquit ñ reddet. Nec ẽ. imprudentia. s tu

Expanded text:
 est. Quid enim tam simile imprudentiae quam, cum haberet in potestate una voce suos persecutores prosternere, pateretur se teneri, flagellari, conspui, colaphizari, spinis coronari, ligno affigi? Imprusapientes. Stultum quidem est: sed et granum quando cadit in terram, si nemo sciat consuetudinem agricolarum, stultum videtur. Labore magno metitur, portatur ad aream, trituratur, ventilatur: post tanta pericula coeli et tempestatum, et labores rusticanorum curamque dominorum, mittitur in horreum frumentum purgatum. Venit hiems; et quod purgatum erat, profertur et projicitur: imprudentia videtur; sed ut non sit imprudentia, spes facit. Non ergo ille pepercit sibi; quia et Pater illi non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Et de ipso, Qui dilexit me, inquit Apostolus, et tradidit seipsum pro me : quia granum, nisi ceciderit in terram ut moriatur, fructum, inquit, non reddet . Haec est imprudentia; sed tu
Abbreviated transcription (Latin):
ita palã de patre annunciante filio ut eiꝰdẽ substantiȩ cõ.¬
spiciant᷑ &e ipse qͥ annunciat. Tunc in eiꝰ nominȩ petunt
qͥ petunt. qr in sono eiꝰ nominis ñ aliud qͣm res ẽ. ipsa
quȩ hoc nomine uocat᷑ intelligunt. nec animi uanitate
uł infirmitate confingunt tãꝗͣ in alio loco patrẽ. in alio
filiũ ante patrẽ stantẽ & ꝓ nob̾ rogantẽ. spatia sua queq
amborũ occupantib molib. & uerbũ ad eũ cuiꝰ: uerbũ
facere uerba ꝓnob̾. interuallo interposito int̾ os loquen.¬
tis et auricłas audientis. et alia talia q̃ sibi animales
idẽq carnales incordibꝰ fabricant. Qͥcqͥd eñĩ tale sp̃uali¬
bus de dõ cogitantib excorporũ consuetudine occurrit.
negando atq respuendo tanqͣm inportunas muscas ab
interiorib ocłis abigunt. et sinceritati eiꝰ lucis ad qͥescunt
qͣ teste ac iudice has ipsas imagines corpoꝵ. suis internis
asꝑectib irruentes. falsas omĩno ẽẽ. conuincunt:¬

Expanded text:
ita palam de Patre annuntiante Filio, ut ejusdem substantiae conspiciatur et ipse qui annuntiat. Tunc in ejus nomine petunt qui petunt; quia in sono ejus nominis non aliud quam res ipsa est quae hoc nomine vocatur, intelligunt, nec animi vanitate vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est Verbum facere verba pro nobis, intervallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino esse convincunt
Abbreviated transcription (Latin):
dit. infra cor hominis erat. Idõ ascendit in cor. qͥa supͣ
illud ÷ cor qͦ ascendit. Quod seruat bonis. cor illuc as¬
cendit. ñ qđ ascendit in cor tuum. s qͦ ascendit cor tu¬
ñ ascendit. qͥa ñ ẽ. terrena cogitatio. Sic intelligite qđ
ocłs non iudit. nec auris audiuit. nec in cor hominis as¬
cendit quȩ p̃parauit ds̃ diligentibꝰ se. Adhuc quid hoc

Expanded text:
dit, infra cor hominis erat: ideo in cor ascendit, quia supra dit, infra cor hominis erat: ideo in cor ascendit, quia supra illud est cor quo ascendit. Quod servat bonis, cor illuc ascendit. Non quod ascendit in cor tuum, sed quo ascendit cor tuor ascendit, quia non est terrena cogitatio. Sic intelligite, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus dil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissorẽ. Magnum ẽ. qđ ꝓmutitur. et ñ uidetur. et e.¬
rigit᷑ fides qua credimus qđ ñ uidemꝰ. ut meream᷑ ui-¬
dere qđ credimꝰ. Quicumq irridet hanc fidem. ut idõ
putet ñ sibi eẽ. credendum quia ñ uidet. qͣndo uenerit
qđ ñ credebat erubescet. Confusus separatur. separatus
damnatur. Qui autẽ credidit. segregatur ad dext̾am
et stabit cum magna fidutia et letic̾ia int̾ illos quib
dicet᷑. Uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnum
qđ uobis paratum ẽ. ab origine mundi. Hedit nob̾
naturam ut ẽc̃mus. dedit animã ut uueremꝰ. dedit m̃tẽ
ut intelligeremꝰ. dedit alim̃ta ut mortalẽ uitã fusten¬
taremꝰ. dedit lucem de cęlo. dedit fontes de t̾ra.S ħ oĩa
cominunia ꝰ funt bonoꝵs et maloꝵ. S ħ dedit et malis.
nichil ne ꝓpͥum seruat boniss seruat plane. Et qͥd ÷ illud
qd scruat bonis: qđ ocłs ñ uidit. nec auris audiuit. nec
incor hominis ascendit. Qđ enĩ in cor hominis ascen¬

Expanded text:
s, et magnum est quod promittitur, et non videtur: et erigitur fides qua credimus quod non videmus, ut mereamur videre quod credimus. Quicumque irridet hanc fidem, ut ideo putet non sibi esse credendum, quia non videt; quando venerit quod non credebat, erubescit; confusus separatur, separatus damnatur. Qui autem crediderit, segregatur ad dexteram, et stabit cum magna fiducia et laetitia inter illos quibus dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis pdit animam, ut viveremus: dedit mentem, ut intelligeremus: dedit alimenta, ut mortalem vitam sustentaremus: dedit lucem de coelo, fontes de terra. Sed haec omnia communia dona sunt bonorum et malorum. Si haec dedit et malis, nihil ergo proprium servat bonis? Servat plane. Et quid est illud quod servat bonis? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Quod enim in cor hominis ascen
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ iħc xp̃c cum eẽt. uerbũ apd patrẽ ꝑ qđ facta funt
om̃ia. qͥ cum informa dĩ eẽt. ñ rapinã arbitratꝰ ẽ. eẽ.
ȩqual dõ quale caꝑent ꝓmͦ suo angłi. et unde in cęlo
potestates & uirtutes sp̃s intellectuales pascerent᷑. hõ
autẽ infirmus et carne inuolutus iaceret interra nec
posset adeum ꝑuenire panis cęlestis. ut panẽ angłoꝵ man¬
ducaret homo. et manna descendet adueriorẽ popłm
nales. Nũqͥd dixi me scire aliqͥd in uob. nͥ iłm xp̃m et hẽ
erat uerbũ. et uerbum erat apud dm̃ &e ds̃ erat ũbũ.
Dñs gͦ nr̃ iħc xp̃c pane fecit nob lac. incarnatꝰ et appa¬
rens mortalib ut in eo finiet᷑ mors. et ñ ab erraremus
a uerbo credentes in carnẽ. Qđ factum ẽ. uerbũ credamꝰ.
hinc crescamus. ipso lacte nutriam᷑:. Anteqͣm ualidi si¬
mus ad capiendũ uerbũ ñ recedamꝰ afide lactis nr̃i.¬

Expanded text:
t omnia; qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ; qualem caperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et manna descenderet ad veriorem popnales : «Numquid dixi me scire aliquid in vobis, nisi Jesum erat s panis, se fecit nobis lac, incarnatus et apparens mortalis; ut in eo finiretur mors, et non aberraremus a Verbo, credentes in carnem quod factum est Verbum. Hinc crescamus, ipso lacte nutriamur; antequam validi simus ad capiendum Verbum, non recedamus a fide lactis n
Abbreviated transcription (Latin):
ce stephane domum nicb eos ampliꝰ docuit qͣm. xp̃m
crucifixum. Quid si dicat aliquis. nec resurrexisse
xp̃m eos audisse. qͣndo ꝑeuuangłm geniti sunt : unde
ẽ. gͥ quod eis dicit. tradidi enĩ uob in pͥmis qͥa. xp̃s mor¬
surrex̃ t̃cia die ᷤ scripturas. si nichil nͥ crucifixũ docue¬
rat: si autẽ ñ ita intelligunt. s hoc qͦq ad xp̃m cru-¬
cifixum ꝑtinere concedunt. sciant in xp̃o crucifixo
multa homines discere. et maxime qͦd uetꝰ homo nr̃
fimul crucifixus ẽ. ut euacuet᷑ corpus peccati. ut ultra
ñ seruiamꝰ peccato. Unde etiam de se ipso dic̃. Michi

Expanded text:
et Stephanae domum, nihil eos amplius docuit quam Christum et Stephanae domum, nihil eos amplius docuit quam Christum crucifixum, quid? si dicat aliquis nec resurrexisse Christum eos audisse, quando per euangelium geniti sunt? unde est igitur, quod eis dicit: tradidi enim uobis in primis, quia Chrissecundum scripturas, si nihil nisi crucifixum docuerat? si autem non ita intellegunt, sed hoc quoque ad Christum crucifixum pertinere contendunt, sciant in Christo crucifixo multa homines discere et maxime, quod uetus homo noster simul crucifixus est, ut euacuetur corpus peccati, et ultra non seruiamus peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ȩuuangłizare. xp̃m ñ tantũ dicere quȩ sint credenda
dexp̃o s etiam quȩ obseruanda ei qui accedit ad cõpa¬
gem corporis xp̃i. immo uͦ cuncta dicere quȩ sunt tes¬
denda de ap̃o non solum euꝰ sit filiꝰ unde sed̾m diuiꝰ¬
nitatẽ. unde scđ̾m carnẽ genitꝰ. quȩ ꝑpessus & quare
dederitq fidelib s etiam qualia m̃bra quib sit caput
querat. instituat. diligat. lib̾et. atq ad ȩt̾nã uitam
honorẽq ꝑducat. Hȩc cum dicunt᷑ aliquando breuiꝰ
fidelium ꝑtinet ñ p̃termittit᷑. hoc intelligi potest eti¬
am in eo quod commemorant dixisse apłm paulum.
fixum. Quod illi putant ita dictum. tãqͣm nichil.
aliud eis. infinuatũ eẽt. ut pͥmitus credent ac deinde
baptizati. quicqͥd aduitam moresq ꝑtinet discerent.
hoc inquiunt apło satis suꝑq suffecit. Quid eis dixit:
qđ et si multos pedagogos hab̾ent in xp̃o. s ñ multos
patres. quia eos inxp̃o ibu ꝑ euuangłium ipse genuisset.

Expanded text:
euangelizare Christum, non tantum dicere, quae sunt credenda de Christo, sed etiam quae obseruanda ei, qui accedit ad conpagem corporis Christi, immo uero cuncta dicere, quae sunt credenda de Christo, non solum cuius sit filius, unde secundum diuinitatem, unde secundum carnem genitus, quae perpessus et quare, dederitque fidelibus, sed etiam qualia membra, quibus sit caput, quaerat, instituat, diligat, liberet atque ad aeternam uitam honoremque perducat. haec cum dicuntur, aliquando breuius fidelium pertinet, non praetermittitur. Hoc intellegi potest etiam in eo, quod commemorant dixisse apostolum Paufixum. quod illi putant ita dictum, tamquam nihil aliud eis insinuatum esset, ut primitus crederent ac deinde baptizati quidquid ad uitam moresque pertinet discerent. hoc, inquiunt, apostolo satis superque suffecit, qui eis dixit, quod et si multos paedagogos haberent in Christo, sed non multos patres, quia eos in Christo Iesu per euangelium ipse genuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃ ad patriã. Et cum sano ce puro interiori ocło ubi¬
q sit p̾sens. eoꝵ qͥ ocłm illum infirmũ ummundũq ha¬
bent ocłis etiam carins apparere dignata ẽ. Quia eñi
insapientia dĩ ñ poterat mundus ꝑsapientiã cognos
cere dm̃. placuit dõ ꝑstulticiam p̃dicationis saluos fa¬
cere credentes. Non gͥ ꝑ locorũ spatia ueniendo. s in
carne mortali mortalib apparendo. uenisse ad nos
dr̃. Illuc gͦ uenit ubi erat quia in hoc mundo erat. &
mundus ꝑ eum factus ẽ. S qm̃ cupiditate fruendi ꝑ
ipso creatore creatura homines configurati huic mun¬
do. et mundi nomine congruentissime uocati. ñ eã
cognouerunt ꝓptẽa dix̃ euuangłista. et mundꝰ eum
ñ cognouit. Itaq insapientia dĩ ñ poterat mundus
ꝑsapientiam cognoscere dm̃. Cur gͦ uenit cũ hic eẽt.

Expanded text:
fecit ad patriam. Et cum sano et puro interiori oculo ubifecit ad patriam. Et cum sano et puro interiori oculo ubique sit praesens, eorum qui oculum illum infirmum immundumque habent oculis etiam carneis apparere dignata est. quia enim in sapientia dei non potercere deum, placuit deo per stultitiam praedicationis saluos facere credentes. non igitur per locorum spatia ueniendo, sed in carne mortali mortalibus apparendo uenisse ad nos dicitur. illuc ergo uenit, ubi erat, quia in hoc mundo erat et mundus per eum factus est. sed quoniam cupiditate fruendi pro ipso creatore creatura homines configurati huic mundo et mundi nomine congruentissime uocati non eam cognouerunt, propterea dixit euangelista: et m undus eum non cognouit. itaque in sapientia dei non poterat mundus per sapientiam cognoscere deum. cur ergo uen
Abbreviated transcription (Latin):
nis filii sui. Quam uocationẽ significat ubi ait. Non
exoꝑib s exuocante dictum ẽ. quia maior seruiet
minori. Numqͥt dix̃ ñ ex oꝑib s excredente : prorsus
ȩciam ħ abstulit homini. ut totũ daret dõ. Dixit gͦ
s exuocante. ñ quacumq uocatione s qua uocatio¬
ne sit credens. Nanc intuebat᷑ etiã cum diceret. Sine
⁊ dĩ fortiꝰ ÷ hominib. Non enim ad eum qui ubiq p̃.¬
sens ẽ. locis mouem᷑. sed bono studio bonisq morib.
Qđ ñ possemus nͥ ipsa sapientia tante ȩtiã nr̃e infirmi¬
S quia nos cũ ad illam uenimꝰ sapient̃ faciiꝰ. ipsa cum
adnos uenit ab hominib suꝑb qͣsi stulte fecisse putata
c̃. & qm̃ nos cum ad illã uenimꝰ conualeseimꝰ. ipsa cũ
ad nos uenit quasi infirma existimata ẽ. S qđ stultiun
ẽ. dĩ. sapientiꝰ ẽ. qͣm homines. et qđ infirinum ẽ. dĩ foitiꝰ
ẽ. qͣm homines. Cum gͦ ipsa sit patria uiã se qͦq nobis

Expanded text:
s Filii sui . Quam vocationem significans, ait: Non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, Quia major serviet minori . Numquid dixit, Non ex operibus, sed ex credente? Prorsus etiam hoc abstulit homini, ut totum daret Deo. Dixit ergo, sed ex vocante: non quacumque vocatione, sed qua vocatione fit credens. 33. Hanc into de doctrina Christiana: Non enim ad eum, qui ubique praesens est, locis movetur, sed bono studio bonisque moribus. Quod non possumus, nisi ipsa sapientia tantae etiam nostrae infirmiSed quia nos cum ad illam venimus, sapienter facimus, ipsa cum ad nos venit, ab hominibus superbis quasi stulte fecisse putata est. Et quoniam nos cum ad illam venimus, convalescimus, ipsa cum ad nos venit, quasi infirma existimata est. Sed quod stultum est dei, sapientius est quam homines, quod infirmum est dei, fortius est quam homines. cum ergo ipsa sit patria, uiam quoque se nobis
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate male usi fumꝰ ut morerem᷑. xp̃s mortali¬
tate ^ uisus ẽ. ut uiueremꝰ. Corrupto animo femine un¬
gressus ⁊ morbꝰ. integro corpore feminȩ processit
saluis. Ad eadẽ contraria ꝑtinet quod etiam exemplo
uirtutum eiꝰ uitia nr̃a curantur.Iam uͦ similia qͣsi li¬
gamenta menbris et uulneribꝰ nr̃is adhabita illa st̃.
quod ꝑfeminã deceptos. ꝑfeminã natꝰ homo homiues.
mortales mortalis. mortuos morte lib̾auit. Ds̃ tu¬

Expanded text:
mortalitate male usi sumus, ut moreremur, Christus mortalimortalitate male usi sumus, ut moreremur, Christus mortalitate bene usus est, ut uiueremus. corrupto animo feminae ingressus est morbus, integro corpore feminae processit salus. ad eadem contraria pertinet, quod etiam exemplo uirtutum eius uitia nostra curantur. iam uero similia quasi ligamenta membris et uulneribus nostris adhibita illa sunt, quod per feminam deceptos per feminam natus homo homines, mortalis mortal
Abbreviated transcription (Latin):
uit in nob̾: sic̃ enim curatio uia ẽ. ad sanitatẽ. sic ista
curatio peccatores sanandos reficiendosq fuscepit. Et
quemadmodũ medici alligant uulnera ñ in compo¬
site s apte id faciunt. ut uinculi utilitatẽ quedã pul¬
chritudo etiam consequat᷑ sic medicina sapientię
ꝑ hominis susceptionẽ nr̃is÷ accomodata uulnerib dqb̾dã
ri corporis adhibet quedam contraria sic̃ frigidũ
calido. uł humido siceũ. uł quid aliud huimodi:
Adlbet etiam quedam similia. sic̃ linteolũ uł roti¬
do uulneri rotundũ. uł longũ oblongo. ligaturãq
ipsam ñ eandẽ menbris omnib s simile similib coap¬
tat. sic sapientia dĩ hominẽ curans. se ipsam exhibu
am homo lapsus ẽ. hunulitatẽ adhibuit adsanan¬
dũ.Serpentis sapientia decepti sumus. dĩ stulticia
lib̾am. Quẽ admodũ autẽ illa sapientia uocabatur. erat
autẽ stulticia contemnentib diñ. sic ista quȩ uocat᷑
stulticia sapientia ẽ. uncentib diabolum. Nos in¬

Expanded text:
ret in nobis. Sicut autem curatio uia est ad sanitatem, sic ista curatio peccatores sanandos reficiendosque suscepit. et quemadmodum medici, cum alligant uulnera, non incomposite, sed apte id faciunt, ut uinculi utilitatem quaedam pulchritudo etiam consequatur: sic medicina sapientiae per hominis susceptionem nostris est accommodata uulneribus, de quiri corporis adhibet quaedam contraria, sicut frigidum calido uel humido siccum uel quid aliud eius modi, adhibet etiam quaedam similia, sicut linteolum uel rotundo uulneri rotundum uel oblongum oblongo, ligaturamque ipsam non eandem membris omnibus, sed similem similibus coaptat: sic sapientia dei hominem curans se ipsam exhibuiam homo lapsus est, humilitatem adhibuit ad sanandum. serpentis sapientia decepti sumus, dei stultitia liberamur. quemadmodum autem illa sapientia uocabatur, erat autem stultitia contemnentibus deum, sic ista quae uocatur stultitia sapientia est uincentibus diabolum. nos im
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ mundus crucifixꝰ ẽ. et ego mundo. Proinde at.¬
tendant et uideant qͤmadmnodũ doceat᷑ atq disca¬
tur. xp̃s crucifixus. et ad eiꝰ crucem noueruus ꝑtine¬
re quod etiam nos in eiꝰ corpore crucifigim᷑ mundo
ubi intelligitur om̃is coercitio malarum concupis¬
centiarũ. Ac ꝑhoc fieri ñ potest ut eis qui cruce xp̃i¬
informant᷑ professa adult̾ia ꝓmictantur. Nam et si¬
apłs petrus de sacramento ipsius crucis hoc ẽ. passio¬
nis xp̃i aminonet ut qui ea consecrant᷑ peccare desi¬
te dñi dĩ reliquum incarne uiuat. & cęt̾a. quibꝰ con

Expanded text:
 mundus crucifixus est et ego mundo. proinde adtendant et uideant, quemadmodum doceatur atque discatur Christus crucifixus, et ad eius crucem nouerint pertinere, quod etiam nos in eius corpore crucifigimur mundo: ubi intellegitur omnis cohercitio malarum concupiscentiarum. ac per hoc fieri non potest, ut eis, qui cruce Christi formantur, professa adulteria permittantur. nam et apostolus Petrus de sacramento ipsius crucis, hoc est passionis Christi, admonet, ut qui ea consecrantur peccare desite domini dei reliquum in carne uiuat et cetera, quibus con
Abbreviated transcription (Latin):
Non potui loqui uobis quasi sp̃ualib s quasi carnalib
hoc gͦ inter illos nesciebat. quod ꝑ illum scire ñ pot̾ant.¬
bat. Demiq sciebat int̾ ꝑfectos. quod int̾ paruulos nes¬
ciebat. Ibi quippe ait. Sapientiam loqͥm᷑ int̃ ꝑfectos.
Eonamq genere locutionis nescire dr̃ quisq qđ occul¬

Expanded text:
non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. hoc ergo inter illos nesciebat quod per illum scire non poterantbat: denique sciebat inter perfectos, quod inter parvulos nesciebat. Ibi quippe ait: Sapientiam loquimur inter perfectos. Eo namque genere locutionis, nescire quisquis dic
Abbreviated transcription (Latin):
pientiũ. et prudentiã prudentiũ reprobabo. Non
enim suam in eis ꝑdit et repbat. qͣm ipse donauit. s qͣ
sibi arrogant qui ñ habent ipsius. Unde cõmemorato
isto ꝓpłnco testimonio. sequit᷑ et dic̃ apłs. Ubi sapieis
ubi scriba. ubi conqͥsitor huiꝰ scłi nonne stultã fẽcit dd
sapientiã huiꝰ mundis nam qm̃ in dĩ sapientia ñ cog

Expanded text:
pientium et prudentiam prudentium reprobabo. Non enim suam in eis perdit et reprobat, quam ipse donauit, sed quam sibi adrogant, qui non habent ipsius. Unde commemorato isto prophetico testimonio sequitur et dicit apostolus: Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor huius saeculi? Nonne stultam fecit Deus sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa si ascendit incor ioħs. si aliqͦmͦ potest dici. in tan¬
tum ascendit incor iohannis inqͣntum ipse iohannes
ñ erat homo. Quid ÷ ñ erat homo: in qͣntum ceꝑat
eẽ. angłs quia om̃s scĩ angłi. qͥa annunciatores dei.
Idõ carnalib et animalib non ualentib ꝑcipe quȩ
sunt sp̃s dĩ quid ait apłs: cum enim dicitis. ego fũ
pauli. ego apollo. ñne homines estis: quid cos uo¬
lebat facere. quib exprobrabat qͥa homines erant:
uultis nosse quid eos facere uolebat: audite inpsal¬
mis. Ego dixi dii estis. et filii altissimi om̃s. Ad hoc
gͦ nos uocat ds̃. ne simus homines. S tẽ in melius
ñ erimꝰ homines si pͥus nos eẽ. homines agnoseamus.
idẽ. ut ad illam celsitudinẽ. abhumilitate surgamꝰ.
necum putamꝰ nos aliquid eẽ. cum nichil simus. ñ

Expanded text:
quia si ascendit in cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tanquia si ascendit in cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tantum ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joannes non erat homo. Quid est, Non erat homo? In quantum coeperat esse angelus: quia omnes sancti, angeli; quia annuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed tunc in melius non erimus homines, si prius nos homines esse agnoscamus, id est, ut ad illam celsitudinem ab humilitate surgamus: ne cum putamus nos aliquid esse, cum nihil simus, non
Abbreviated transcription (Latin):
cerẽ quod ocłs non uidit. nec auris audiuit. nec incor
hominis ascendit. ñ de sunt qͥ dicant. Putas quid est:
ecce quid ẽ. qđ seruat ds̃ solis bonis. qͦs tam̃ ipse fecerit
bonos. Ecce qđ ẽ. breuit̃ p̃ciũ nr̃m. definitũ ꝑ prophe¬
tam. Ero illorũ ds̃eipsi erunt mͥ plebs. Ero illoꝵ ds̃. Pre¬
tium nob̾ se ipsum ꝓmisit. Quere aliud si inueneris me¬
lius. Si dicerem ꝓmisit aurũ gaudes. Se ꝓmisit et tri¬
stis es: si diues dm̃ ñ habet. quid habet: nolite aliquid
lum dm̃ abillo desid̾abitis. Nolite timere in opiam.
euuangłio. Dñe ostende nob̃ patrẽ et sufficit nobis.¬
Qui autẽ susceperunt pacem nunciandã popło cõ¬
dit. qͦmͦ ascendit in cor iohannise an ñ erat homo io¬
hannes: an forte nec incor iohannis ascendit. s cor
iohannis in illam ascendit. Qđ eñi ascendit incor
hominis. de imo ÷ adhominẽ. Quoautẽ ascendit cor
hominis sursũ ͤ ab homine. Etiam sic fr̃s dici potest

Expanded text:
cerem, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, non desunt qui dicant, Putas quid est? Ecce quid est quod servat Deus solis bonis, quos tamen ipse fecerit bonos: ecce quid est. Breviter praemium nostrum definitum est per prophetam: Ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi plebs . Ero illorum Deus: praemium nobis se ipsum promisit. Quaere aliud, si inveneris melius. Si dicerem, Promisit aurum; gauderes: se promisit, et tristis es? Si dives Deum non habet, quid habet? Nolite aliquid lum ab illo desiderate. Nolite timere inopiam: dEvangelio: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobisQui autem susceperunt pacem nuntiandam populo, condit, quomodo ascendit in cor Joannis? An non erat homo Joannes? An forte nec in cor Joannis ascendit, sed cor Joannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in cor hominis, de imo est ad hominem: quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Etiam sic, fratres, dici potest
Abbreviated transcription (Latin):
entiã carnales. Non potui uob̾ loqͥ qͣsi spũalibꝰ sed quasi
carnalibꝰ. Ergo cum sp̃uales sp̃ualib loquunt᷑. dies diei
eructat uerbum. Cum uͦ et ipsi carnales ñ tacent fidẽ
crucifixi xp̃i qͣm possunt caꝑe parui. nox nocti annun¬
ciat. scientiã. Tuus ẽ. dies. et tua ẽ. nox. Adte ꝑtinent
spũales. ad te ꝑtinent carnales. Illos illustras incõmuta.¬
bili sapientia et ueritate. illos solaris carnis manifesta¬
tione. tanqͣm luna consolans noctẽ. Animał autẽ¬

Expanded text:
ualibus, sed quasi carnalibus . Ergo cum spirituales spiritualibus loquuntur, Dies diei eructat verbum: cum vero et ipsi carnales non tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommutabili sapientia et veritate; illos consolaris carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus e
Abbreviated transcription (Latin):
git gͦ dominꝰ et oratores. S illi suꝑbirent. si ñ pͥꝰ elige¬
ret piscatores. Elegit diuites. S dicerent merito diui¬
tiarum suarum se electos eẽ. nͥ pͥmo elegisset pauꝑes.
Elagit imꝑatores postea.S melius est ut romã cũ uene¬
rit̾ imꝑator deposito diademate ploret ad memoriã
piscatoris. qͣm ut piscator ploret admemoriã imꝑato¬
ris. Infirma enĩ mundi elegit ut confundat fortia.
Ignobilia munili elegit et ea quȩ non sunt tãqͣm sit̃¬
caro inconspectui eiꝰ. Uidete quẽ ad mõdũ nobis ab¬
stulit głam. ut daret głam. Abstulit nr̃am. ut daret¬
suam. Abstulit inanem. ut daret plenam. Abstulit
nutantẽ. ut daret solidam. Quanto gͦ gła nr̃a for¬
tior et firmior. quȩ indõ est.
rĩ gͦ inte debes gloriari quod ꝓhibuit ueritas.
glorietur. Placuit enĩ dõ qͦ maxime humanã
suꝑbiam p̃sumptionis extingueret. ut non gloriet᷑
lib̾andis. nͥ grã lib̾andis. Ita gͦ ñ głetiur om̃is caro corã

Expanded text:
inus postea et oratores; sed illi superbirent, si non prius eligeret piscatores: elegit divites; sed dicerent merito divitiarum suarum se electos esse, nisi primo elegisset pauperes: elegit imperatores postea; sed melius est ut Romam cum venerit imperator, deposito diademate, ploret ad memoriam piscatoris, quam ut piscator ploret ad memoriam imperatoris. Infirma enim mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi elegit, et ea quae non sunt, tanquam qcaro in conspectu ejus. Videte quemadmodum nobis abstulit gsuam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, ut daret solidam. Quanto ergo gloria nostra fortior et firmior, quia in Deo est! Non ergo in te debes gloriari; prohibuit veritas: itas. Placuit enim Deo, quo maxime humanae superbiam praesumptionis exstingueret, ut non glorieturliberandis nisi gratia liberantis. Ita ergo non gloriatur omnis caro coram
Abbreviated transcription (Latin):
lac uob̾ potum dedi. ñ escam. Nondũ eñi poteratis.s
nec adhuc qͥdẽ potestis. Adhuc enĩ estis carnales. Tales
etiam circũferunt᷑ om̃i uento doctrine : de quibꝰ dicit.
Ut ultra ñ simus paruuli lactati &e circumlati om̃i
uento doctrinȩ. Qui gͦ uiuit ex corpore carnalis
homo uł animał uocat᷑. Carnalis. quia carnalia secta¬
tur. Animał autẽ quia fert᷑ dissoluta lasciuia aĩe
suȩ qͣm ñ regit sp̃s neq cohercet intra metas natura¬
lis ordinis. qͥa et ipse se ñ subdit regendum dõ. Qui
autẽ sp̃u animã regit. & ꝑanimã corpꝰ. qđ facere ñ po¬

Expanded text:
lac vobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales . Tales etiam circumferuntur omni vento doctrinae de qualibus dicit: Ut ultra non simus parvuli, jactati et circumlati omni ur. Qui ergo vivit ex corpore, carnalis homo vel animalis vocatur: carnalis, quia carnalia sectatur; animalis autem, quia fertur dissoluta lascivia animae suae, quam non regit spiritus, neque coercet intra metas naturalis ordinis; quia et ipse se non subdit regendum Deo. Qui autem spiritu animam regit, et per animam corpus , vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
sorte mortalitatis nix̃. exqͦ de adam nascim᷑. ñ ÷ pͥus
dĩ. om̃s dissensiones et scismata generant᷑. Inqͦ senfu
noꝵ ꝓmissoꝵ cupiditatẽ. in quibꝰ quidẽ sp̃ualia figurãtꝰ.
tam̃ carnalit̃ sapiant. et carnalia de dõ siue inhac ui
ta siue post hanc uitã sꝑent atq desident. animales st̃.
Eccłia uͦ qđ ẽ. popłs dĩ. etiam in istiꝰ uitȩ ꝑegrinatione.
antiqͣ res ẽ. in aliis hominibꝰ habens animalẽ portionẽ.
in aliis aũt sp̃ualẽ. Ad animales ꝑtinet uetus testam̃tũ.
ad sp̃uales nouũ.S pͥmis temporib utrũq occultũ
fuit. abadam usq ad moysen. Amoy se aũt ianifesta¬
tum ẽ. uetꝰ et in eo ipso occultabat᷑ nouũ. qͥa occulte sig
uũ uet̾is aũt sacram̃ta cessarũt. s concupiscentiȩ tales
ñ cessauer̃. In illis enĩ sunt. qͦs apłs iam ꝑsacram̃tũ noui

Expanded text:
sorte mortalitatis nostrae ex quo de Adam nascimur non est prdei, omnes dissensiones et schismata generantur. in quo sensu norum promissorum cupiditatem, in quibus quidem spiritualia figurantur,tamen carnaliter sapiant, et carnalia de Dta siue post hanc uitam sperent atque desiderent, animales sunt. ecclesia uero, quod est populus dei, etiam in istius uitae peregrinatione antiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritalem. ad animales pertinet uetus testamentum, ad spiritales nouum. sed primis temporibus utrumque occultum fuit ab Adam usque ad Moysen. a Moyse autem manifestatum est uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte signuum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis en
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deisto tempore neq de hoc mundo ÷ neq in ea felici¬
tate qͣ excecantur homines qͥ obliuiscunt᷑ dm̃. Noc nos¬
se pͥmitus et. xp̃iano corde tenere debemus. ñ adp̃sentis
temporis bona nos factos eẽ. xp̃ianos s adnescio quid
aliud qđ deus iam ꝓmittit et homo ñ dum capit. de
hoc eñi bono dictum ẽ. qđ ocłs ñ uidit. noc auris audi¬
uit nec incor hominis ascendit quę p̃parauit ds̃ diligen¬
tib se. Ergo quia hoc bonum tam magnũ. tam p̾clarũ.¬

Expanded text:
n de isto tempore, neque de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur Deum. Hoc nosse primitus et christiano corde tenere debemus, non ad praesentis temporis bona nos factos esse christianos; sed ad nescio quid aliud, quod Deus jam promittit, et homo nondum capit. De hoc enim bono dictum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentib
Abbreviated transcription (Latin):
biis huius scłi. Si enĩ cognouissent. numꝗͣm dñin głȩ̃
crucifixissent. E xforma enĩ serui crucifixus ẽ. et tam̃
głe dñs crucifixus est. Talis enim erat illa susceptio quę
dm̃ hominẽ faceret. et hominẽ dm̃. Quid tam̃ ꝓpt̾ quid
et quid seđm qͥd dicat᷑. aduiuante dño prudens et di¬
ligens et pius lector intelligit. Nam ecce diximꝰ quia
scđm id qđ ds̃ est glorificat suos. scđm ħ utiq quod
dñs głȩ ẽ. Et tam̃ dñs głe crueifixus est quia recte dr̃
et deus crucifixus. ñ exuirtute diuinitatis. s ex infir¬
mitate carnis. Una ꝑsona ẽ. xp̃s deus & homo. Prop¬
ter qđ etiã nemo inquit ascendit incęlum nͥ qui decę¬
lo descendit filiꝰ hominis qͥ ẽ. incelo. Si gͦ attendas di¬
stinctionẽ substantiaruĩ. filiꝰ dĩ de celo descendit. filiꝰ
hominis crucifixus est. Si unitatẽ ꝑsone. et filiꝰ homi¬
nis descendit de cęlo. et filiꝰ dĩ crucifixus est. Ipse enim

Expanded text:
bus hujus saeculi: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Ex forma enim servi crucifixus est, et tamen Dominus gloriae crucifixus est. Talis enim erat illa susceptio, quae Deum hominem faceret, et hominem Deum. Quid tamen propter quid, et quid secundum quid dicatur, adjuvante Domino, prudens et diligens et pius lector intelligit. Nam ecce diximus: Quia secundum id quod Deus est glorificat suos; secundum hoc utique, quod Dominus gloriae est. Et Dominus gloriae crucifixus est; quia recte dicitur: Et Deus crucifixus est, non ex virtute divinitatis, sed ex infirm est, quoniam una persona est Christus Deus et homo. Propter quod etiam: Nemo, inquit, ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Si ergo attendas distinctionem substantiarum, Filius Dei de coelo descendit, Filius hominis crucifixus est: si unitatem personae, et Filius hominis descendit de coelo, et Filius Dei est crucifixus. Ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens ea qua ipse ẽ. sua sapientia. & filiꝰ sapientia patͥs
de sapientia qđ ÷ pat̃. de quo ÷ genitus filiꝰ. quo circa cõ¬
sequent̃ est et intelligens pat̾. ea qua ipse sua est intelli¬
gentia Neq enim eẽt sapiens. qͥ ñ eẽt. intelligens. fili
autẽ intelligentia patris. de intelligentia genitꝰ quod
os. ut eos faciat menbra p̃destinati unici filii sui. Nõ
ea uocatione qua uocati funt. et qͥ noluer̃ uenire ad
nuptias. illa quippe uocatione et iudei uocati sunt
qͥb xp̃s crucifixus scandalũ ẽ. et gentes quib crucifi¬
xus xp̃s stulticia ẽ. s ea uocatione p̃destinatos uocat.
qͣm distinxit apłs dicens. Ipsis autẽ uocatis uideis i grecis

Expanded text:
 sapientia Patris de sapientia quod est Pater, de quo genitus est Filius. Quocirca consequenter est et intelligens Pater ea qua ipse sua est intelligentia; neque enim esset sapiens qui non esset intelligens: Filius autem intelligentia Patris de intelligentia genitus quod os, ut eos faciat membra praedestinati unici Filii sui, non ea vocatione qua vocati sunt et qui noluerunt venire ad nuptias ; illa quippe vocatione et Judaei vocati sunt, quibus Christus crucifixus scandalum est; et Gentes, quibus crucifixus stultitia est: sed ea vocatione praedestinatos vocat, quam distinxit Apostolus, dicens, ipsis vocatis Judaeis et Graecis