comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quaq magna uasa diuersa sunt: alia in honorem. alia in contumeliam. Est
tera ad bibendum: est et matula ad secreciora nature. Nam cum semen
terre bone centesimum et sexagesium et tricesimum fructum euangelia doce-
et centenarius fructus pro uirgiitatis corona primũ gradum teneat
sexagenarius pro robore uduarum m secundo sit numero. trĩcenarium federa
nup̃ciarum ipsa digitoꝵ cõiunctione testetur: digannia in quo erit numero:
Immo extra numerũ. Certe in bona terra nõ orit᷑. sed in uepribus et spmis uul¬
pium que herodi impiissimo comparantur ⁊ ut in eo se putet esse laudab
si scortis melior sit : si publicarũ libidinũ uictimas superet: si uni sit prostituta
plurib. Rem dicturus sum incredibilem: multorum testimoniis a¬
probabo. Ante annos plurimos cum in cartis ecclesiasticis iuuarem damasũ
mane urbis ep̃m. et orientis atq occidentis smodicis consultacionib

Expanded text:
quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant et centenarius pro uirginitatis corona primum gradum teneat, sexagenarius pro labore uiduarum in secundo sit numero, tricenarius foedera nuptiarum ipsa digitorum coniunctione testetur, digamia in quo erit numero ? immo extra numerum. certe in bona terra non oritur, sed in uepribus et in spinetis uulpium, quae Herodi inpiissimo conparantur, ut in eo se putet esse laudabilem, si scortis melior sit, si publicarum libidinum uictimas superet, si uni sit prostituta, non pluribus. Rem dicturus incredibilem multorum testimoniis adprobabo. ante annos plurimos, cum in chartis ecclesiasticis iuuarem Damasum, Romanae urbis episcopum, et orientis atque occidentis synodicis consultationibus
Abbreviated transcription (Latin):
itore. cesis pariilis liberis. mane mortue sunt reperte. suffocatis laqueo
faucibus. et mutius complexibus se tenentes. Quod igitur barbare castitati
tuit inferre captiuitas. hoc matrona nobilis faciat᷑. et experiet alterum
uirum que priorem aut bonum perdidit. aut malum experta est: ut contra iu
si ille dornnerit. in quartum quintumq procedet: ut quo a meretricibus pro¬
t differat : Omni racione uidue prouidendum est: ne castitatis primos
cedat limites. Quod si excesserit. et uerecundiam superet matronalẽ. ĩ omnẽ
achabitur luxuriam: ita ut prophetam mercatur audire dicentẽ. Facies n¬
retricis facta est tͥ. ĩpudorata estu. Quid igit᷑. Dampnamus scd̾a matrimonia:
mine : sed prima laudamus. Abicimꝰ. de eccłia digamos: Absit: sed mor¬
gamos ad contmenciam prouocamus. In archa noc nõn solum munda. sed et im-¬
a fuerunt ammalia. Habuit et homines habuit et serpentes. In domo

Expanded text:
lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum consi ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis primos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo
Abbreviated transcription (Latin):
apprehensis utraq manu liberis in subiectum se precipitauit incendium. ne
icie damna sentiret: et lucreciam que amissa gloria castitatis noluit
pollute consciencie suꝑiuuere : ac ne multa longo sermone contexã. que po-¬
tes de primo contra Iouimanum Uolumine in edificacionẽ tuam sumere. u-¬
num tantum quod in patria tua gestum est repetam: ut scias ꝓudiciciam eciam
arbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilem. Gens teuton
ex ultimis oceani atq germamie profecta litorib omnes gallias mundauit: se-¬
piusq cesis romanis exercitib apud aquas sextias mario pugnante superata ẽ.
Quoꝵ trecente mãtrone cum aliis se uiris captiuitatis condicione tradendas
dicillent: primum consulem romanum deprecate sunt. ut templo cereris
ac ueneris in seruicium traderent: quod cum non impetrarent submouentes

Expanded text:
adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne adprehensis utraque manu liberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et Lucretiam, quae amissa gloria castitatis noluit pollutae conscientiae superuiuere. ac ne multa longo sermone contexam, quae potes de primo contra Iouinianum uolumine in aedificationem tuam sumere, unum tantum, quod in patria tua gestum est, repetam, ut scias pudicitiam etiam barbaris ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilem. gens Teutonum ex ultimis oceani atque Germaniae profecta litoribus omnes Gallias inundauit saepiusque caesis Romanis exercitibus apud Aquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris captiuitatis condicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouente eas
Abbreviated transcription (Latin):
due fuerint. Uesci debere de sacerdotalibus çibis mortiusq sicut patri & matri
exhibendum in feriarum officium: sm autem alios acceperint. alienas:¬
eas et a patre et a sacrificiis fieri. et inter externas debere reputari. Quod quid
iet et gentilitas in condempnacionem nr̃i. si hoc non exhibeat ueritas
xp̃o. quod tribuit mendacium diabolo: qui et castitatem reperit perditricem
Ierophanta apud athenas ei urat uirum : et eterna debilitate fit castus. Fa¬
mẽ uinus uxoris ad sacerdocium admittit᷑: Flammica queq uinus mariti U¬
xor eligit ÷ Ad tauri egipcii sacra semel maritus assumntur. Ut omittam
uirginis ueste et appolinis uinonisq achiua et diane ac inmnerue que perpe¬
tua sacerdocii uirgntate marcescunt: stringam breuiter regmam carthagi¬
is que magis ardere uoluit quam iarbe regi nubere: et hasdrubalis uxorẽ que

Expanded text:
duae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri duae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhibendum inferiarum officium, sin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna debilitate fit castus, flamen unius uxoris ad sacerdotium admittitur, flaminica quoque unius mariti uxor eligitur, ad tauri Aegyptii sacra semel maritus adsumitur, ut omittam uirgines Uestae et Apollinis Iunonisque Achiuae et Dianae ac Mineruae, quae perpetua sacerdotii uirginitate marcescunt. stringam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere uoluit quam Iarbae regi nubere, et Hasdrubalis uxorem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
apłi uoluntates: Una qua precipit. dico autem in nptis et uidius. bo¬
num est illis si sic permanserint. sicut et ego: altera qua indulgit si autem se nõ
contment. nubant. Melius est nubere quam uri. Primum quid uelit. demde¬
demde quid cogatur uelle demonstrat. Uult nos permanere post nupcias sicut
osum : et pr̃oposite beatitudims apostoli ponit exemplum. Si autem nor
uiderit nolle quod ipse uult incontmencie nr̃e tribuit indulgenciam quam e
bus eligamus uoluntatem : quod magis uult et quod per se bonum est
quod mali comparacione fit leuius. et quodãmodo nec bonum est. quia prefert᷑
Ergo qui eliginus quod apłus non uult. sed uelle compellitur. ymo ac¬
quiescit deteriora cupientibus: non apłi sed nr̃ãm facimus uoluntatem. Legi
n ueteri testamento pontifices semel maritos. et filias sacerdotum si ui¬

Expanded text:
sunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bosunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam uri. primum, quid uelit, deinde, quid cogatur uelle, demonstrat. uult nos permanere post nuptias sicut se ipsum et propositae beatitudinis apostoli ponit exemplum. sin autem nos uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ? quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia praefertur malo? ergo, qui eligimus, quod apostolus non uult, sed uelle conpellitur, immo adquiescit deteriora cupientibus, non apostoli sed nostram facimus uoluntatem. legimus in ueteri testamento pontifices semel maritos et filias sacerdotum, si ui
Abbreviated transcription (Latin):
d altare. insi qui unam habuerit uxorem. Non solum enm ab officio sace¬
docii digamus excluditur.sed et digana ab elemosma ecclesie. Dum indigna pu
stipe. que ad secunda conuigia deuoluta est: quamquã in lege sacerdotali
tencatur. et laicus qui talem se prebere debet. ut possit eligi in sacerdocium. Nõ
eligit᷑. si digamus fuerit. Porro eligunt᷑. ex laicis sacerdotes. Ergo et laic
tenetur a mandato per quod ad sacerdocium peruent: Aliud est quod uult a¬
us : aliud quod cogitur uelle. Ut concedat secunda matrimomia: mee est
incontmnencie. non illuis uoluntatis. Uult omnes esse sicut seipsum. et ea cogi
que dei sunt: et solutos nequaquam ultra alligari. Sed si Labentes per in¬
contmenciam ad baratrum stupri uiderit peruemire. Diganne porrigit manum:
in una magis quam cum pluribus uolutentur. Quod nequãquã amare
dictum. et contr̃a apostoli regulam secundus nupciator exaudiat. Que enmn

Expanded text:
ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. non solum enim ab officio sacead altare, nisi qui unam habuerit uxorem. non solum enim ab officio sacerdotali digamus excluditur, sed et ab elemosyna ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda coniugia deuoluta est. quamquam in lege sacerdotali teneatur et laicus, qui talem se praebere debet, ut possit eligi in sacerdotium. non enim eligitur, si digamus fuerit, porro eliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus tenetur mandato, per quod ad sacerdotium peruenit. Aliud est, quod uult apostolus, aliud, quod cogitur uelle. ut concedat secunda matrimonia, meae est incontinentiae, non illius uoluntatis. uult esse omnes sicut se ipsum et ea cogitare, quae dei sunt, et solutos nequaquam ultra alligari. sed, si labentes per incontinentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum una magis quam cum pluribus uolutentur. quod nequaquam amare dictum et contra apostoli regulam secundus nuptiator exaudiat. duae emm
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes. redderent beneficia sem̃bus que pariili acceperunt : scribe et phari¬
sei econtrario docebant filios ut parentibus responderent. corban. hoc est do¬
num. qd̾ altari pollicitus sum. et in templi dona promisi. tu a me acceperis
cibos. Uerterȩtur in tuum refrigerium ⁊ atq ita fiebat. ut egentibus patre et
matre. sacrificium offerrent filii. quod sacerdotes scribeq consumerent. Si
ergo apłs pauperes uiduas. cas tamen que adolescentule sunt et nulla debilita¬
te franguntur cogit sius mamibus laborare. ne grauetur ecclesia et possit anus
uiduas sustentare : qua excusacione utitur que õpibus mundi fluit. que potest
etiam aliis mistrare: et de iniquo mãmona facere sibi amcos. qui possent eam
rnã recipere tabernacula: simulq ꝙ uidua non eligatur insi uinus uiri U¬
xor : et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse pruulegium. ut nõ admitta

Expanded text:
pauperes et redderent beneficia senibus, quae paruuli acceperant, scribae et pharipauperes et redderent beneficia senibus, quae paruuli acceperant, scribae et pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus responderent: \'corban, hoc est donum, quod altari pollicitus sum et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, uertetur in tuum refrigerium\'. atque ita fiebat, ut egentibus patre et matre sacrificium offerrent filii, quod sacerdotes scribaeque consumerent. si ergo apostolus pauperes uiduas — eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas sustentare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi amicos, qui possint eam in aeterna suscipere tabernacula? simulque considera, quod uidua non eligatur nisi unius uiri uxor. et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse priuilegium, ut non admittatur
Abbreviated transcription (Latin):
triuntur alimentis. que filioꝵ et nepotum ceruicibus imponunt: quib
perat. ut discant domum suam colere. et remunerari parentes. suffic¬
ter eis tribuere. ut nõ grauetur ecclesia. et possit certis uidius ministrari
ibus scriptum est̾ honora iuduas. que certe uidue sunt. hoc est que oĩ¬
ebilitat. Ex quo intelligi datur. adolescentulas uiduas exceptis his qs
excusat infirmitas uel suo labori. uel liberoꝵ ac propinquoꝵ minsterio de¬
legari. Honor autem in presenciarum. uel pro elemosma. uel pro munere
accipitur. ut est illud. pbr̃i duplici honore digni habeantur. maxime qui
laborant in uerbo et doctrina ⁊ et in euangelio dominus dixerit. mandatum le¬
gis in quo dicitur. honora patrem tuum et matrem tuan. non in uerboꝵ sono
qui inopiam parentum cassa potest adulacione frustrari. sed inuictus neces¬
sariis ministrandis debere intelligi. Iubente enim deo ut filii alexent parentes

Expanded text:
nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae oatio. ex quo intellegi datur adulescentulas uiduas exceptis his, quas excusat infirmitas, uel suo labori uel liberorum ac propinquorum ministerio deligari. honor autem inpraesentiarum uel pro elemosyna uel pro munere accipitur, ut est illud: presbyteri duplici honore dignis habeantur, maxime, qui laborant in uerbo et doctrina. et in euangelio dominus disserit mandatum legis, in quo dicitur: honora patrem tuum et matrem tua m, non in uerborum sono, qui inopiam parentum cassa potest adulatione frustrari, sed in uictus necessariis ministrandis debere intellegi. iubente enim deo, ut filii alerent parentes
Abbreviated transcription (Latin):
tui nupciarum. Quodq addidit. tantum in dño. amputat ethnicorum
ugia: de quibus et in alio loco dixerat. Nolite iugum ducere cum inf¬
libus. Que enim participacio iusticie cum inquitate : Aut que societas
lucis cum tenebris: Que cõueniencia xp̃i cum belial: Aut que pars fideli
cum infidele. Qui consensus templo dei cum idolis. Ne scilicet aremus cũ
e et asmo. ne tunca nupcialis uario sit texta sub tegnime : exemploq t¬
lit quod concesserat et quasi peniteat eum sentencie sue. retrahit: beatior erit:¬
hominis. spũs sancti auctoritate confirmat : ut nõ indulgens homo fragili-¬
eo annoꝵ puellarum debet uidua blandiri. ꝙ non minus sexagenariam elec¬
ni precipit. neq enim innuptas uel uuenculas cogit. ut nubant. qui
de nupciis quoq loquitur. tempus breue est. superest ut & qui habent u-¬
es. sic sint quasi non habeant : sed de his uidius disputat. que suoꝵ n

Expanded text:
tui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum tui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae socilucis cum tenebris? Quae conventio Christi cum Belial? Aut quae pars fideli cum infideli? Qui consensus templo Dei cum idolis ? Ne scilicet aremus in bove, et asino : ne tunica nuptialis, vario sit texta subtegmine. Extemploque tollit quod concesserat, et quasi poeniteat cum sententiae suae, retrahit: Beatior erithominis: Spiritus Sancti auctoritate confirmat, ut non indulgens homo fragiliin eo annorum puellarium debet uidua blandiri, quod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nuptis quoque loquitur: t e mpus breue est; superest, ut et, qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, sed de his uiduis disputat, quae suorum
Abbreviated transcription (Latin):
nubere quam ur̃i. Cur apłe: Statim intulit. Quia peuis est uri: alioqn
solutum bonum est. et sine comparacione peioris esse quod apłs est : ĩ
solutum. nõ ligatum nec seruum. sed liberum : cogitantem ea que dei sunt.
ea que uxorĩs. Et protinus in consequentibus mulier inquit alligata
uiro quamdui uir eius uiuit. Quod si dormierit uir eius libera est: cui
lt nubat ⁊ tantum in dommo. Beacior autem erit. si sic permanserit:
cundum meum consilium. Puto autem: ꝙ et ego spm̃ dei habeam. Et in hoc
in sensus est. quia idem spũs: diuerse epistole sed unus auctor epłaꝵ:
uente uiro. mulier alligata est : et mortuo soluta. Ergo matrimonum uin¬
um est et iuduitas solucio. Uxor alligata est uirõ: et uir alligatus ẽ¬
uxori. in tantum. ut sui corporis non hab̾eant potestatem. et alterutrum de¬
i reddant : nec possint habere pudicicie libertatem. qui seriuunt dña¬

Expanded text:
nubere quam u r i. cur, apostole ? statim infers: quia peius est uri. Alioquin nubere quam u r i. cur, apostole ? statim infers: quia peius est uri. Alioquin absolutum bonum est et sine conparatione peioris esse, quod apostolus est, id est solutum, non ligatum, nec seruum sed liberum, cogitantem ea, quae dei sunt, non ea, quae uxoris. et protinus in consequentibus: mulier, inquit, alligata est uiro, quamdiu uiuit uir eius. quodsi dormierit uir eius, libera est: cui uult, nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium. puto autem, quod et ego spiritum dei habeam. et in hoc idem sensus, quia idem et spiritus; diuersae epistulae, sed unus auctor epistularum. uiuente uiro mulier alligata est et mortuo soluta. ergo matrimonium uinculum est et uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatus uxori in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem et alterutrum debitum reddant nec possint habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt domina
Abbreviated transcription (Latin):
riarum consolaciõ. in altero pena peccati est. Sequitur. Nullam occasionẽ
dare aduersario. maledicti grã. In quo breui accnctoq precepto. multa simł
monita contmentur: ne propositum uidue exquisicior cultus infamet: ne
iloꝵ nutibus et hilaritate uultus uiuenum post greges se trahat: n
aliud uerbo aliud habitu polliceatur. et cõuenat ei uer̾siculus ille uulgaris.
risit. et arguto quiddam promisit ocello: atq ut omnes nubendi causas breui
sermone cõncluderet. cur hoc precepisset. ostendit dicens. Iam emm quedã
abierunt retro post sathanam. Ideo ergo scd̾a. et si necesse est tercia. in con¬
tmentibus aperit matrimonia ut a sathana abstrahat : ut magis mulierem
alicũq uiro iunctam faciat esse. quam diabolo. Sed ad corinthios tal¬
liquid loquit. Dico autem in nuptis et iudius. Bonum est illis si sic per¬
inserint. ut ego ÷ si autem se non continent. nubant. Melius est emi

Expanded text:
riarum consolatio est, in altero poena peccati. sequitur: nullam occasionem riarum consolatio est, in altero poena peccati. sequitur: nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. in quo breui accinctoque praecepto multa simul monita continentur: ne propositum uiduae exquisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepisset, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit matrimonia, ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant; melius est enim
Abbreviated transcription (Latin):
mum ⁊ que tribulantibus de sua substanciola submmistrauit ⁊ cuus ipse
deus est. et que permanet in obsecracione et oracionib nocte ac die: postq
iungit contraria : que autem in deliciis est. Uiuens mortua est: statimq in¬
fert᷑. ut discipulum suum omni muniat arte doctrme. Adolescenciores au¬
tem iuduas deuita. Que cum lasciuerint. in xp̃o nubere uolunt: haben¬
tes dampnacionem. qd̾ primam fidem fecerunt irritam. Propter has igit ͭ
significat. Uult apłs alterum matrimonium p̾referens digamiam form̃cacio¬
mn ⁊ scd̾m indulgenciam duntaxat. nõ scd̾m imperium. Simulq singula
testimonii uerbã tractanda sũt. Uolo inquit adolescentulas nubere. Cur
quero. Quia nolo adolescentulas formcari. Procreare filios. Quam ob cau¬
sam: Ne metu partus et adulterii. filios necare cogantur. Matres familias
esse. Quare obsecro: Quia multo tolerabilius est digamum esse quã scor¬
tum. secundum habere uirum. quam plures adulteros. In altero enim mise¬

Expanded text:
um, quae tribulantibus de sua substantiola ministrauit, cuius spes deus est et quae permanet in obsecratione et orationibus nocte ac die. post quae iungit contraria: quae autem deliciis est, uiuens mortua est. statimque infert et discipulum suum omni munit arte doctrinae: adulescentiores autem uiduas deuita, quae, cum lasciuierint in Christo, nubere uolunt habentes - damnationem, quod primam fidem irritam fecerunt. propter has igitur, raecus sermo significat — uult apostolus alterum matrimonium praeferens digamiam fornicationi, secundum indulgentiam dumtaxat, non secundum imperium. Simulque singula testimonii uerba tractanda sunt. uolo, inquit, adulescentulas nubere: cur, quaeso? quia nolo adulescentulas fornicari. procreare filios: quam ob causam? ne metu partus ex adulterio filios necare cogantur. matres familias esse: quare, obsecro ? quia multo tolerabilius est digamum esse quam scortum, secundum habere uirum quam plures adulteros. in altero enim mise
Abbreviated transcription (Latin):
e si tribuat. quam omnibus execrandam si negare temptauerit: presertn
cum postumus eius simplicius nomen patris referat. et nulla sit excusacio
e ac sine herede domus. sub quoꝵ patrocimo interdum sibi libido blan¬
ditur ut quod propter intemperanciam suam facunt. Uideantur facere desi¬
io liberoꝵ. Sed quid ego quasi ad retractantem loquor : cum audiam
multos palacii procos. ecclesie uitare presidio quos certatim diabolus inflãmat.
iudue nostre castitatem probent. quam et nobilitas. et forma. et etas.
opes faciunt cunctis appetibilem: ut quanto plura sunt que impugnant
ciciam. tanto uictricis maiora sint premia. Et quia nobis de p̾ortu egr¬
dientibus quasi quidam scopulus opponitur. ne possimus ad pelagi tuta de¬
currere. & apostoli pauli scribentis ad timotheum profertur auctoritas. ĩ qua
de uidius disputans ait. uolo autem uniores nubere. filios procreare. ma

Expanded text:
esse, si tribuat, quam omnibus exsecrandam, si negare temptauerit, praesertim esse, si tribuat, quam omnibus exsecrandam, si negare temptauerit, praesertim cum postumus eius Simplicius nomen patris referat et nulla sit excusatio desertae ac sine herede domus, sub quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideantur facere desiderio liberorum. sed quid ego quasi ad retractantem loquor, cum audiam eam multos palatii procos ecclesiae uitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut uiduae nostrae castitatem probet, quam et nobilitas et forma et aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de uiduis disputans ait: uolo autem iuniores nubere, filios procreare, ma
Abbreviated transcription (Latin):
I uetere uia nouam semitam querimus. et in antiqua detritaq materia
udem artis excogitamus eleganciam : ut nec eadem sint. et eadem sint.
Anum iter : et peruemendi quo cupias multa compendia. Sepe ad ui¬
earum repetentes uarios testimonioꝵ flores in unam pudicie coronam
texiumus: nunc ad agerunciam nobis sermo est. que quondam uati¬
cimo futuroꝵ ac dei presidentis auxilio nomen accepit : quam auie ma
ris. amiteq probatarum in xp̃o femmnarum nobilis turba circũastat:
quarum auia metronia per quadragnita annos uidua perseuerans. annã
obis filiam phanuelis de euangelio retulit benigna mater quartum et
decimum implens iuduitatis annium. centenariõ uirgnium choro cingit᷑:
celerini patris ageruncie que paruula nutriuit infantem. et in suo natã
suscepit grenno. per annos.xx ͭͥ mariti solacio destituta. erudit neptem quod
tre didicit. Hec breui sermone perstrixi : ut ostendam adolescentulam
meam non prestare monogannam generi suo. sed reddere: nec tam laudandã

Expanded text:
In ueteri uia nouam semitam quaerimus et in antiqua detritaque materia rudem artis excogitamus elegantiam, ut nec eadem sint et eadem sint. unum iter et perueniendi, quo cupias, multa conpendia. saepe ad uietentes uarios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. nunc ad Geruchiam nobis sermo est, quae quodam uaticinio futurorum ac dei praesidentis auxilio nomen accepit, quam auiae et matris amitaeque, probatarum in Christo feminarum, nobilis turba circumstat: quarum auia Metronia per quadraginta annos uidua perseuerans Annam nobis, filiam Fanuhelis, de euangelio retulit, Benigna mater quartum et decimum inplens uiduitatis annum centenario uirginum choro cingitur, soror Celerini, patris Geruchiae, quae paruulam nutriuit infantem et in suo natam suscepit gremio, per annos uiginti mariti solacio destituta erudit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam non praestare monogamiam generi suo sed reddere nec tam laudandam
Abbreviated transcription (Latin):
riis. qui dei per ierennam uoce laudantur: et promittitur eis ꝙ non deficiat de stirpe eoꝵ¬
ꝯis sunt et illi filii recab. qui uinũ et siceram non bibebant. qui morabantur in tente¬
et eorum qui primi in captiuitatem ducti sunt. Iste est ionadab filius rechab. qui in regnoꝵ¬
stans coram dnõ. Hoc reor et septuagesu psalii titulum significare filiorũ ionad¬
o scribitur currum ascendisse cum hieu: et huius fuln sunt qui in tabernaculis semp

Expanded text:
riis, qui dei per Hieremiam uoce laudantur, et promittitur eis, quod non deficiat de stirpe eoriis, qui dei per Hieremiam uoce laudantur, et promittitur eis, quod non deficiat de stirpe eohis sunt et illi filii Recab, qui vinum et siceram non bibebant, qui morabantur in tentet eorum, qui primi in captiuitatem ducti sunt. iste est Ionadab, filius Rechab, qui in Regnostans coram domino. hoc reor et septuagesimi psalmi titulum significare: filiorum Ionado scribitur currum ascendisse cum Hieu; et huius filii sunt, qui in tabernaculis semp
Abbreviated transcription (Latin):
tas: secularium et maxime potentiũ consortia deuita. Quid tibi necesse est ea uidere cre¬
us: quorum cõtemptu monachus eẽ cepisti: soror precipue tua. matronarum decli
colloquia: ne inter sericas uestes et genimas circũ sedentium feminarum se sordidatã
pleat. aut miretur: qr alterum propositi penitentia: alterum iactantie seimariũ ẽ.
beto simplicitatẽ columbe: ne ciuiꝗͣ machineris dolos: et serpentis astutiam. ne aliorum sup
quem senseris tibi aut semper aut crebro de nũmis loquẽtem. excepta elemosmna que in

Expanded text:
petas, saecularium et maxime potentium consortia deuita. quid tibi necesse est ea uidere crepetas, saecularium et maxime potentium consortia deuita. quid tibi necesse est ea uidere crebrius, quorum contemptu monachus esse coepisti? soror praecipue tua matronarum declinet colloquia nec inter sericas uestes et gemmas circumsedentium feminarum se sordidatam leat aut miretur, quia alterum propositi paenitentia, alterum iactantiae seminarium est. beto simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetis dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum suppristianum. Quem senseris tibi aut semper aut crebro de nummis loquentem, excepta eleemosyna quae in
Abbreviated transcription (Latin):
lsi. Hanc primam captiuitatem sustimusse dicuntur. ꝙ post solitudinis libertater¬
es uinculo: et non penitus expedito pergis gradu: siue hic siue ibi multitudines h
cas. Qui cristum desiderat et illo pane uescitur: non querit magnopere ꝙͣ de preciosis
uilis et uespertimnis cibus olera et legumina: interdumq pisciculos pro summis d
is stercus cõficiat. Quicquid post gulam non sentitur: idem tibi sit qd panis et le¬
mina. Habes aduersum iouimanum libros de cõtemptu uentris et gutturis plenus¬
serentes. Semper in manu tua sit sacra lectio. Frequenter orandum: et flexo corpo
mens erigenda ad dominũ. Crebre iugilie: et uentte uacuo sepius dormiendũ. Ru¬
isculos et glõlas et palpantes adulatores: quasi hostes fuge. Pauperib et fratril
refrigeria sumptuum manu propria distribue. Rara est in hominibus fides. Non
dis uerum eẽ quod dico cogita uide loculos. Hiumlitatẽ uestium tumenti aiõ nõ ap¬

Expanded text:
lsi hanc primam captiuitatem sustinuisse dicuntur, quod post solitudinis libertatees uinculo et non penitus expedito pergis gradu, siue hic siue ibi multitudines hs. qui Christum desiderat et illo pane uescitur, non quaerit magnopere, quam de pretiosis uilis et uespertinus cibus olera et legumina interdumque pisciculos pro summis dis stercus conficiat. Quidquid post gulam non sentitur, idem tibi sit quod panis et legumina. Habes adversus Jovinianum libros de codisserentes. semper in manu tua sacra sit lectio, frequenter orandum et flexo corpore mens erigenda ad dominum. crebrae uigiliae et uentre uacuo saepius dormiendum. rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores quasi hostes fuge. pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue; rara est in hominibus fides. non credis uerum esse, quod dico? cogita Indae loculos. humilitatem uestium tumenti animo non ap
Abbreviated transcription (Latin):
inhi sine magno uita labore dedit mortalib. Nobilem te ecclesia Habeat: ut prius
senatus habuit. Prepara tibi diuicias quas quotidie eroges: et nuĩꝗͣ deficiant. Dum
uiget etas. dum adhuc cains spargitur caput. anteꝗͣ subeant morbi tristisq senectus.
et labor et dure rapiat inclementia mortis. Nihil iimediocre cõtemptus sum. Cotũ
sumnũ totum imperfectum desidero. Sanctum ugilantiũ presbrm̃ qua auiditate susce¬
permi. melius est ut ipsus uerbis. ꝗͣ ieis discas lris. Qui cur tam cito profectus sit. et
nos reliquerit. non possum dicere: ne ledere quẽpiam uidear. Tamẽ quasi pretereuntem
et festiautẽ paululum tenuui et gustum ei nostre amcicie dedi: ut per eum discas
nobis non desideres. Sanctam conseruã tuam. et tecum in dommo militantem:
per te salutari uolo

Expanded text:
nil sine magno uita labore dedit mortalibus. nobilem te ecclesia habeat, ut prius nil sine magno uita labore dedit mortalibus. nobilem te ecclesia habeat, ut prius senatus habuit. praepara tibi diuitias, quas cotidie eroges et numquam deficiant, dum uiget aetas, dum adhuc canis spargitur caput, antequam \'subeant morbi tristisque senectus et labor et durae rapiat inclementia mortis.\' nihil in te mediocre contentus sum: totum summum, totum perfectum desidero. sanctum Uigilantium presbyterum qua auiditate susceperim, melius est, ut ipsius uerbis quam meis discas litteris; qui cur tam cito profectus sit et nos reliet festinantem paululum retinui, et gustum ei nostrae amicitiae dedi, ut per eum discas, quid in nobis desideres. Sanctam conservam tuam, et tecum in Domino militantem, per te salutari volo.
Abbreviated transcription (Latin):
stcuxit ¶Arnobius et mequalis et mimiꝰ est. et absq operis sui partitoẽ cõfusus.
anctus hilarius gallicano coturno adtollitur: et cum grẽ floribus adornetur. lõ¬
gis interdum periodis inuoluitur: et a lectoẽ simpliciorum fratrum procul est: Taceo
eteris uel defunctis. uel adhuc uiuentib: suꝑer quibus in utrãq partem post no
ris: quin potuis uel errare me necessitudine estimato. uel amore labi. q amicũ adulatoẽ¬
cipere. Magnum habes ingenium et infitã sermonis suppellectilẽ. et facile
queris et pure: facilitasq ipsa et puritas mixta prudentie est. Capite quippe sano.
nnes sensus uigent. Huic prudentie et eloquentie si accederet studium uel inteli¬
tia scripturarum. uiderem te breui arcem tenere nois. et ascendentem cum iacob tecta
syon canere indogmatib. quod in cubiculis cognouisses. MAccingere queso te accingere

Expanded text:
struxit! Arnobius inaequalis et nimius est et absque operis sui partitione confusus. struxit! Arnobius inaequalis et nimius est et absque operis sui partitione confusus. sanctus Hilarius Gallicano coturno adtollitur et, cum Graeciae floribus adornetur, longis interdum periodis inuoluitur et a lectione simpliciorum fratrum procul est. taceo de ceteris uel defunctis uel adhuc uiuentibus, super quibus in utramque partem post nos ris: quin potius vel errare al. errore  me aestimato, vel amore labi, quam amicum adulatione decipere. Magnum habes ingenium, et infinitam sermonis supellectilem: et facile loqueris et pure, facilitasque ipsa et puritas mixta prudentiae est. Capite quippe sano nes sensus uigent. huic prudentiae et eloquentiae si accederet uel studium uel intellegentia scripturarum, uiderem te breui arcem tenere nostrorum et ascendentem cura Ioab tecta Sion canere in domatibus, quod in cubiculis cognouisses. accingere, quaeso te, accingere.
Abbreviated transcription (Latin):
in parabolis loquebatuꝵ. et contestans misticum eẽ quod dicebatur. aiebat. Qui habet¬
es audiendi. audiat. Nisi aperta fuerint uinuersa que scripta sunt ab eo qui habet cdi¬
uem dauid. qui aperit et nemo claudit. daudit et nemo aperit: nullo alio reserante
dẽtur. Si haberes hoc fundamentum: imio si quasi extrema manus tuo opere re¬
duceretur. ihil pulchrius. iihil doctius. nihilq latinius tius haberemus uolium̃b.
etcullianus creber est in sentenciis: sed diffĩcilis in loquendo. ¶Beatus ciprianus
instar fontis purissimi dulcis incedit. et placidus est: cum totus sit i exhortatoẽ uirtu¬
tum. occupatus persecutõnis angustiis. scripturas diuinas nequaꝗͣ. disseruit. ¶Inclito
uictorius martirio coronatus. qd̾ intelligit eloqui non pt̃. Lactantius quasi quid̃
fluuius eloquentie tulliane utmam tam nra affirmare potuisset: ꝗͣ facile aliena de¬

Expanded text:
in parabolis loquebatur et contestans mysticum esse, quod dicebatur, aiebat: qui habetin parabolis loquebatur et contestans mysticum esse, quod dicebatur, aiebat: qui habetaures audiendi, audiat. nisi aperta fuerint uniuersa, quae scripta sunt, ab eo, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo eludit, eludit et nemo aperit, nullo alio reserante pandentur. si haberes hoc fundamentum, immo quasi extrema manus in tuo opere duceretur, nihil pulchrius, nihil doctius nihilque Latinius tuis haberemus uoluminibus. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. beatus Cyprianus instar fontis purissimi dulcis incedit et placidus et, cum totus sit in exhortatione uirtutum, occupatus persecutionis angustiis scripturas diuinas nequaquam disseruit. inclito Uictorinus martyrio coronatus, quod intellegit, eloqui non potest. Lactantius, quasi quidam fluuius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra adfirmare potuisset, quam facile aliena de
Abbreviated transcription (Latin):
mles eris : O si mihi liceret istiusmodi ingenum. non per aomos montes et helicoms
ices ut poete canunt. sed per syon et ytabirium et syna. et excelsa ducere scapturarum
si cõtingeret docere que didici: et quasi per manus misteria tradere prophetarum: nasc̾et̾
is aliquid quod docta grecia non hret̃. ¶Audi ergo mi conserue: amnce: gern¬
ne: asculta paulisper. quo in scripturis sanctis callide gradiaris. Cotum qd̾ legius in di¬
is libris. nitet quid̃ et fulget etiam in cortice: sed dulcius in medulla est. Qui ed¬
uel uidere uult mideum: frangit micem. Reuela inquit dauid oculos meos: et conside¬
o mirabilia de lege tua. Si tantus propheta tenebras ignorantie cõfitetur: qua no
putas pariuilos et pene lactentes iscientie nocte circundari: Hoc lautem uelamen nõ
mn in facie moui: sed et in euangelistis. et in apostolis positum est. Tuebis saluato

Expanded text:
miles eris! o si mihi liceret istius modi ingenium non per Aonios montes et Heliconis miles eris! o si mihi liceret istius modi ingenium non per Aonios montes et Heliconis uertices, ut poetae canunt, sed per Sion et Itabyrium et Sina et excelsa ducere scripturarum, si contingeret docere, quae didici, et quasi per manus mysteria tradere prophetarum, nasceretur nobis aliquid, quod docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi conserue, amice, germane, ausculta paulisper, quo in scripturis sanctis calle gradiaris. totum, quod legimus in diuinis libris, nitet quidem et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. qui esse uult nuculeum, frangit nucem. reuela, inquit Dauid, oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. si tantus propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas paruulos et paene lactantes inscitiae nocte circumdari? hoc autem uelamen non solum in facie Moysi, sed et in euangelistis et in apostolis positum est. turbis saluator
Abbreviated transcription (Latin):
a te facultatẽ meam queri ut in quo ego lapsus sum. tu firmo pergeres gradu. librũ
tuum quem pro theodosio principe prudenter ornateq cõpositum transimsisti. libenter
legi. et precipue mihi in eo subdiuisio placuit. Cũq in primis partib uicas alios: in pe¬
nultinnis. te ipsum superas. Sed et ipsum genus eloquii pressum est et intidum: et cũ
nia puritate. crebrum ẽ in sentẽciis. Iacet enim ut ait quidã oratio: in qua tantum
uerba laudantur. Preterea magna est rerum consequentia: et alterum pendet ex alt̾o.
cquid assumpseris uel finis superiorum: uel micium sequentium est. Felix theodo¬
sius qui a tali cristi oratore defenditur. Illustrasti purpuras eius: et utilitatẽ legum
is seculis consecrasti. Nacte uirtute qui talia habes rudimenta. qͣlis exc̃citat

Expanded text:
a te facultatem meam quaeri quam uoluntatem, ut, in quo ego lapsus sum, tu firmo pergeresgradu. Librum a te facultatem meam quaeri quam uoluntatem, ut, in quo ego lapsus sum, tu firmo pergeresgradu. Librum tuum, quem pro Theodosio principe prudenter ornateque conpositum transmisisti, libenter legi. et praecipue mihi in eo subdiuisio placuit; cumque in primis partibus uincas alios, in paenultimis te ipsum superas. sed et ipsum genus eloquii pressum est et nitidum et, cum Tulliana luceat puritate, crebrum est in sententiis. iacet enim, ut ait quidam, oratio, in qua tantum uerba laudantur. praeterea magna est rerum consequentia et alterum pendet ex altero. quidquid adsumpseris, uel finis superiorum uel initium sequentium est. felix Theodosius, qui a tali Christi oratore defenditur. illustrasti purpuras eius et utilitatem legum futuris saeculis consecrasti. macte uirtute: qui talia habes rudimenta, qualis exercitatus
Abbreviated transcription (Latin):
differenter omnib patet: institorem potius habeto ꝗͣ monachiun. Preter uictum et ue¬
stitum et maximas necessitates mamfestas. ihil cuĩꝗͣ tribuas: ne filiorum panem canes
ant. Utrum cristi templum amina credẽtis est . Illam exorna: illam uesti. illi offer do¬
naria: in illa cristum suscipe. Que utilitas parietes fulgere gẽmis: et cristum in paupere
fame mori: iam nunc non sunt tua q̃ possides. Dispensatio tibi credita ẽ. Memento
ananie et saphire. Illi sua timide seruauerunt: tu cõsidera ne cristi substantiam impru¬
denter effundas. id est ne mimoderato iudicio rem pauperum tribuas non pauperibus:
et secundum dictum pridentissimi uiri liberalitate liberalitas pereat. Noli aspicere ad
faleras et nomina uana catonum. Ego te inquit intus et in cute noui. Esse cristianum
grande est non uideri. Et nescio quomodo plus placent mundo: qui cristo displicent. Hec
non sicut aiunt mineruã. sed ingredientem pelagus amicus amicum monui: malens

Expanded text:
differenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. quae utilitas parietes fulgere gemmis et Christum in paupere fame mori? iam non sunt tua, quae possides; dispensatio tibi credita est. memento Ananiae et Sapphirae. illi sua timide seruauerunt; tu considera, ne Christi substantiam inprudenter effundas, id est, ne inmoderato iudicio rem pauperum tribuas non pauperibus et secundum dictum prudentissimi uiri liberalitate liberalitas pereat. noli aspicere ad phaleras et nomina uana Catonum. ego te, inquit, intus et in cute noui. esse Christianum grande est, non uideri. et nescio quomodo plus placent mundo, quae Christo displicent. haec non sus, ut aiunt, Mineruam, sed ingredientem pelagus amicum amicus monui malens
Abbreviated transcription (Latin):
psecro te quo modo hec opimio defenditur. qua creduntur anme non ex illa u
primi hominis fieri omnes. sed sicut illa una uni: ita singulis singule: Ea uero que
untur alia contra hanc opinionem: facile puto me posse repellere. Sicuti est illi
qd̾ eam sibi uidentur urgere. quoniõ cõsummauerit deus omma opera sua sexto die. et
timo requieuit: si nouas adhuc aiãs creat. Quib si dixerimus quod ex euangel
ra posiusti pater meus usq minc operatur: respondent. Operatur dictum est isi¬
tas administrando: non nouas instituendo.¬

Expanded text:
secro te, quomodo haec opinio defenditur, qua creduntur animae non ex illa una primi hominis fieri omnes sed sicut illa una uni ita singulis singulae? Ea uero, quae dicuntur alia contra hanc opinionem, facile puto me posse refellere, sicuti est illud, quo eam sibi quidam uidentur urgere, quomodo consummauerit deus omnia opera sua sexto die et septimo requieuerit, si nouas adhuc animas creat. quibus si dixerimus, quod ex euangelio in supra dicta epistula posuisti: pater meus usque nunc operatur, respondent: \'operatur\' dictum est institutas administrando, non nouas instituendo
Abbreviated transcription (Latin):
uemam non posse consequi post rumã qr aluid est tormentis cedere. et se cristi¬
anum negare. aluid xpĩ diabolum dicere. sicut tibi ipã scriptura atq cõtex
dum. sed quĩ et amicis qui ad nostrum hospiciolum conuenerunt presentiam
nostram negare non possumus et tibi non statim respondere ad mod̾ usum ẽ
arrogantis. latam disputationem breui sermone cõprehendimus : ut nõ tam
epistolam ꝙͣ. cominentariolum dictaremus.
Ad Marcellam. Excusatoria.

Expanded text:
em non posse veniam consequi post ruinam. Aliud est tormentis cedere, et se Christiem non posse veniam consequi post ruinam. Aliud est tormentis cedere, et se Christianum negare: aliud Christum, diabolum dicere, sicut tibi ipsa Scriptura, atque contendum: sed quoniam amicis, et qui ad nostrum hospitiolum convenerunt, praesentiam nostram negare non possumus, et tibi non statim respondere, admodum visum est arrogantis, latam disputationem brevi sermone comprehendimus, ut non tam Epistolam, quam Commentariolum dictaremus. AD MARCELLAM. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
cet in spiritum qui filium hominis denegarit. Aut si spnĩ sanctum in hoc loco¬
uatrem intelligendum putat. Patris nulla est a negatore facta mentio ci
negaret/. Petrus apostolus eo tempore cum ancille interrogatione ꝑt̾ritus
minum negauit. in filium homis an in spm̃ sanctum uideturꝰ cõmisisse ꝓct
Si id qd̾ aitꝰ. nescio hominem ridicule uoluerit interpretari: non xpĩ eum
gasse sed hominẽ mendacem faciet saluatorem qui se hoc est filium dei ne¬
dum esse predixerat. si autem negauit filium dei unde et amare fleuit et
nam negationem trina cum postea cõfessione deleuit. manifestum ẽ pet
in spicitumꝰ sanctum id non posse dimitti quod habeat ẜ blaspheniam. ut
n uideas ni uirtutib domim beelzebuti caliũmeris in factis. ¶ Doceat ero
aliquem negatorem beelzebub uocasse xpm̃ et ultro referam gradum negatorẽ¬

Expanded text:
peccet in spiritum, qui filium hominis denegarit. aut si spiritum sanctum hoc locopeccet in spiritum, qui filium hominis denegarit. aut si spiritum sanctum hoc loco intellegendum patrem putat, patris nulla est a negatore mentio facta, cum negaret. Petrus apostolus eo tempore, cum ancillae interrogatione perterritus dominum negauit, in filium hominis an in spiritum sanctum uidetur commisisse peccatum? si id, quod ait: nescio hominem, ridicule uoluerit interpretari non Christum eum negasse, sed hominem, mendacem faciet saluatorem, qui se, hoc est filium dei, negandum esse praedixerat. si autem negauit filium dei, unde et amare fleuit et trinam negationem trina postea confessione delenit, manifestum est peccatum in spiritum sanctum id non posse dimitti, quod habeat blasphemiam, ut, cum uideas in uirtutibus deum, Belzebub calumnieris in factis. doceat igitur aliquem negatorem Belzebub uocasse
Abbreviated transcription (Latin):
eius int̾ se non esse diuisum. Cum ei diaboli studium sit dei ledere creaturam. qͦ ͦᷤ.
sd̾ uoluntatis poterit ẽẽ sanare languentes. et seipsum de obsessis fugare co¬
tibus Pobet itaq nouacianus aliquem de his qui sacrificare tõpulsi sunt
te tribunal uidicis respondisse omma que in euangelio sccipta sunt nõ a
filio dei sed a beelzebuth principe demomorum esse ꝑfecta. et tunc poterit
acutius aliquid interrogemus respondeant quid sit contra filium hominis dicere
et in spm̃ sanctum blasphemare. Ego quippe assero uixta sensum illius eos
isphemasse. Qui enim interrogatur an xpĩanus sit. et xpĩanum se nõ
respondet: utiq negando xpiñ idest filium hominis. spiritui sancto nõ fecit ĩuiriã
autem xpm̃ negando negauit et spiñ: edissecat hereticus quomodo non

Expanded text:
eius inter se non esse diuisum. cum enim diaboli studium sit dei laedere creaturam, quomodeius inter se non esse diuisum. cum enim diaboli studium sit dei laedere creaturam, quomodo eiusdem esse poterit uoluntatis sanare languentes et se ipsum de obsessis fugare corporibus? probet itaque Nouatianus aliquem de his, qui sacrificare conpulsi sunt ante tribunal iudicis, respondisse omnia, quae in euangelio scripta sunt, non a filio dei, sed a Belzebub, principe daemoniorum, esse perfecta, et tunc poterit  Ut autem et acutius aliquid interrogemus, respondeant, quid sit contra filium hominis dicere et in spiritum sanctum blasphemare. ego quippe adsero iuxta sensum illius eos,anctum blasphemasse. qui enim interrogatur, an Christianus sit, et Christianum se non esse responderit, utique negando Christum, iioc est filium hominis, spiritui sancto non fecit iniuriam. si autem Christum negando negauit et spiritum, edisserat hereticus, quomodo non