comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hil est idolũ Ipse boc dixit apłs. Scimus quia nibil c̃
idolũ. sed quae immolant gentes dęmoniis immolant
& non dõ Dixit. nolo uos ficri socios demoniorũ. Non
ergo hinc se excusent. quia quasi idolis insensatis doditi
non sunt. Demonis magis dediti sunt: quod est pericu¬
losuis. Lam si tantũ idola colerent. sicut eos ñ adiu¬
uarent: ita illis nihil nocẽrent. Si autẽ adores & ser¬
uias dęnioniis. domini tuierunt. Et qui erunt domi¬
i tui. Inuidi tui. Libertati tue necesse est semꝑ inude¬
ant. semꝑ te uelint possidere. semꝑ talẽ facere. qualẽ
possint secum trahere. Est enĩ insita maliuolentia quę¬
dam & ꝑnicies nocendi istis malis sp̃ib Gaudent de ma¬
lo hominũ. & de fallacia nr̃a Si nos fefellerint. pascun
si fuerit uiuus incensus minus ardet si duo ardeant.
minus morit᷑ si duo moriantur. Pęna illi ñ minuit᷑.
sed maliuolentia pascitur. Mecũ moriatur. non se mi¬
nus moriturũ dicens: sed solatiũ habet malũ alterius

Expanded text:
pse hoc dixit Apostolus, «Scimus quia nihil est idolum, sed quae immolant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo:» dixit, «Nolo vos fieri socios daemoniorum.» Non ergo hinc se excusent, quia quasi idolis insensatis dediti non sunt; daemoniis magis dediti sunt, quod est periculosius. Nam si tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent; si autem adores et servias daemonibus, erunt domini tui. Et qui erunt domini tui? Invidi tui: libertati tuae necesse est invideant, semper te velint possidere, semper talem facere, qualem possint secum trahere. Est enim insita malevolentia quaedam et pernicies nocendi istis malis spiritibus: gaudent de malo hominum; et de fallacia nostra, si nos fefellerint, pascuntsi fuerit vivus incensus, minus ardet, si duo ardeant? minus moritur, si duo moriantur? Poena illi non minuitur, sed malevolentia pascitur. Mecum moriatur, non se minus moriturum dicens, sed solatium habet malum alterius.
Abbreviated transcription (Latin):
frangit᷑ ab eis. sic & aeccłae dĩ prllulantes ꝑ totũ orbẽ
terrarũ passae sunt ꝑsecutiones undiq frementiũ infido¬
lium. Et ecce stant insulas. & iam placatũ est mare

Expanded text:
frangitur ab eis: sic et Ecclesiae Dei pullulantes per totum orbem frangitur ab eis: sic et Ecclesiae Dei pullulantes per totum orbem terrarum, passae sunt persecutiones undique frementium infidelium, et ecce stant insulae, et jam placatum est mare.
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui
sepultus. ipse resurrexit. dñs regnauit. Sȩuiant quan¬
tum possunt regna. Quid sunt factura regi regnoꝵ.
dño omniũ regũ. creatori omniũ scłoꝵ. An ideo con¬
temnit᷑. quia tã submissus & humilis apparuit: Miscdia
est. non impotentia. lile enĩ humilis apparuit. ut cũ ca¬
peremus. Sed iã uideamꝰ Dñs regnauit. exultet t̾ra.
iocundent᷑ insule multae. Est quidem. quia uerbum dĩ
ñ in sola continenti. terra praedicatũ est. sed etiam in
insulis quac constitutue sunt in medio mari. Et ipsae
plens apianis. plenae sunt serus dĩ. Non enĩ mare
sẽparat eũ qui fecit mare. Quo naues possunt accedere
uerba dĩ non possunt: Insulae impletae sunt. Ulerum¬
tamen possunt & in onfir figura recte accipi insulae
om̃s aeccłae. Quare insulac: Quia circumlatrantur
fluctib omnũ temptationum. Sed quomodo insula un¬
diq circumstre pentib fluctib tundi potest. frangi non
porest. magisq ipsa frangit fluctus uenientes quam

Expanded text:
ille qui sepultus est, ipse resurrexit. «Dominus regnavit.» Saeviant quantum possunt regna; quid sunt factura Regi regnorum, Domino omnium regum, Creatori omnium saeculorum? An ideo contemnitur, quia tam submissus, et tam humilis apparuit? Misericordia est, non impotentia: ille enim humilis apparuit, ut eum caperemus. Sed jam videamus: «Dominus regnavit; exsultet terra, jucundentur insulae multae.» Est quidem, quia verbum Dei non in sola continenti terra praedicatum est, sed etiam in insulis quae constitutae sunt in medio mari: et ipsae plenae christianis, plenae sunt servis Dei. Non enim separat mare eum qui fecit mare. Quo naves possunt accedere, verba Dei non possunt? Impletae sunt insulae. Verumtamen possunt et in figura recte accipi insulae, omnes Ecclesiae. Quare insulae? Quia circumlatrantur fluctibus omnium tentationum. Sed quomodo insula undique circumstrepentibus fluctibus tundi potest, frangi non potest, magisque ipsa frangit fluctus venientes, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nob mortuus reuixit. & modo uiuit. &e mors ei ultra ñ
dominabit᷑. Hanc głam ipsius cognouerunt populi. di¬
mittunt templa. currunt ad aeccłas. Confundantur
om̃s qui adorant sculptilia. Adhuc querunt adorare
sculptilia: Nolucrunt descrere idola. deserti sunt
ab idolis. Confundant᷑ om̃s qui adorant sculptilia.
Qui głantur in simulachris suis. At existit nescio qͥs
disputator qui doctꝰ sibi uidet᷑. & ait. Non ego lapidẽ¬
illũ colo. nec illud simulachrũ quod est sine sensur Nlon
enĩ propħa ur̃ potuit nossc quia oculos habent & ñ
uident. & ego nescio quia illud simulachrũ nec animã
habet. nec uidet oculis. nec audit auribus. Non ego il¬
lud colo. sed adoro quod uideo. & seruio ei quẽ ñ udeo.
Quis est iste. Numen quoddã inquit inuisibile. quod
prȩsidet illi simulachro. Hoc modo reddendo rationẽ
de simulachris suis deserti sibi uident᷑ quia ñ colunt ido¬

Expanded text:
nobis mortuus revixit, et modo vivit, et mors ei ultra non nobis mortuus revixit, et modo vivit, et mors ei ultra non dominabitur . Hanc gloriam ipsius cognoverunt populi; dimittunt templa, currunt ad ecclesias. «Confundantur omnes qui adorant sculptilia.» Adhuc quaerunt adorare sculptilia? Noluerunt deserere idola; deserti sunt ab idolis. «Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis.» Sed existit nescio quis disputator qui doctus sibi videbatur et ait: Non ego illum lapidem colo, nec illud simulacrum quod est sine sensu; non enim Propheta vester potuit nosse quia oculos habent et non vident , et ego nescio quia illud simulacrum nec animam habet, nec videt oculis, nec audit auribus: non ego illud colo; sed adoro quod video, et servio ei quem non video. Quis est iste? Numen quoddam, inquit, invisibile quod praesidet illi simulacro. Hoc modo reddendo rationem de simulacris suis, diserti sibi videntur, quia non colunt ido
Abbreviated transcription (Latin):
cendo cos ad amandũ xrp̃m. Quanti enĩ hodie adduxerunt
amicos suos aut ad panthomimum aut ad coraulã. Quare.
nisi amando illũ. Et uos amate xp̃m. Tanta enĩ spec¬
tacula prębuit. in quo nemo potest dicere aliquid se rep̃
displicet uidentib. & rogate illũ ut illuminet cos. & bene
spectent. Annuntiauerunt cęli iustitiã eius. & iudert̃¬
om̃s popłi głam eus. Confundant᷑ om̃s qui adorant sculp¬
tilia. Nonne factũ ẽ: Honne confusi sunt. Nonno
cotidie confunduntur: Sculptilia enĩ sunt man facta
idola. Quare iã confunduntur om̃s qui adorant sculpti¬
lia: Quia uiderunt om̃s popłi głam eius. lamom̃s popłi
głam xxp̃i confitentur. erubescant qui adorant lapides.
quia lapides illi mortui erant. nos uiuũ lapidẽ inuenimꝰ
mmo lapides illi numquã uꝑxert̃. ut nec mortui dicant᷑.
Lapis autẽ nr̃ uiuus c̃. & semꝑ uixit apud patrẽ. & pro

Expanded text:
cendo eos ad amandum Christum. Quanti enim hodie adduxerunt cendo eos ad amandum Christum. Quanti enim hodie adduxerunt amicos suos, aut ad pantomimum, aut ad choraulam? Quare, nisi amando illum? Et vos amate Christum. Tanta enim spectacula praebuit, in quo nemo potest dicere aliquid se repredisplicet vindetibus; et rogate illum ut illuminet eos, et bene spectent. «Annuntiaverunt coeli justitiam ejus, et vider 7. Confundantur omnes qui adorant sculptilia.» Nonne factum est? Nonne confusi sunt? Nonne quotidie confunduntur? Sculptilia enim sunt manu facta idola. Quare jam confunduntur omnes qui adorant sculptilia? Quia viderunt omnes populi gloriam ejus. Jam omnes populi gloriam Christi confitentur: erubescant qui adorant lapides. Quia lapides illi mortui erant, nos vivum lapidem invenimus: imo lapides illi nunquam vixerunt, ut nec mortui dicantur; lapis autem noster vivus est, et semper vixit apud Patrem, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
Quae sursum sunt scpite. non quae suꝑ terrã. Cȩpisti
sapere quae sursum sunt & non quo sunt suꝑ terram.
nonne factus es cȩlũ. Carnc̃ portas. & corde iã cęlũ es
Conuersatio enĩ tua in cęlis erit. Talis annuntias & tu
xp̃m. Quis enĩ fideliũ tacet xp̃m: Intendat karitaᷤᷤ ur̃a.
lutatis qͥa nos soli stantes hic annuntiamus xp̃m. & uos
non annuntiatis. Unde ad nos ueniunt xxp̃iani uolen¬
tes esse quos numquã uidimus. quos non nouimꝰ. quibus nũ¬
quã praedicauimus. An forte crediderunt nullo ante¬
annuntiante: Apłs dicit. Quomodo credent quẽ ñ
audierunt. Quomodo audient sinc prędicante. Ergo
ipsius. quia om̃s fideles quib cura est lucrari eos dõ
qui nondũ crediderunt. & faciunt hoc ex Naritate. cȩli
sunt. Intonat de illis ds̃ iudicii sui terrorẽ. & tremit qui
infidelis crat: & pauescit & credit. Ostendite hominibus
quid potuit xp̃c ꝑ totũ orbem terrarũ. loquendo eis. & addu¬

Expanded text:
rsum sunt sapite, non quae super terram» . Coepisti sapere quae sursum sunt, et non quae super terram sunt; nonne factus es coelum? Carnem portas, et corde jam coelum es: conversatio enim tua in coelis erit . Talis annuntias et tu Christum: quis enim fidelium tacet Christum? Intendat Charitas vestra: putatis quia nos soli stantes hic annuntiamus Christum, et vos non annuntiatis? Unde ad nos veniunt, christiani volentes esse, quos nunquam vidimus, quos non novimus, quibus nunquam praedicavimus? An forte crediderunt nullo annuntiante? Apostolus dicit: «Quomodo credent quem non audierunt, quomodo audient sine praedicante» ? Ergstitiam ipsius; quia omnes fideles quibus cura est lucrari Deo eos qui nondum crediderunt, et faciunt hoc ex charitate, coeli sunt. Intonat de illis Deus judicii sui terrorem; et tremit qui infidelis erat, et pavescit, et credit. Ostendite hominibus quid potuit Christus per totum orbem terrarum, loquendo eis, et addu
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est nũquid mortius facies mirabilia. Miis enim
occulta dĩ gr̃a est. qua hominũ mentes quodammͦ rou¬
uiscunt. ut possint a quibus libet cus minstris p̾cepta
sanitatis audire. Quã gr̃am commendat in euangelio
dicens. Nemo potest uenire ad me: nisi pater qui mi¬
sit me traxerit eum. Et paulopost aꝑtius hocipsum¬

Expanded text:
Numquid mortuis facies mirabilia?» Nimis enim occulta Dei gratia est, qua hominum mentes quodam modo reviviscunt, ut possint a quibuslibet ejus ministris praecepta sanitatis audire. Quam gratiam commendat in Evangelio dicens, «Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui misit me, traxerit eum:» et paulo post a
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine carnis peccati int̾ peccatores solus sine pec¬
cato. Unde illis qui se insipient̃ liberos putabant om̃is
ait qui facit peccatũ. seruus est peccati. Et quia ꝑ eũ
qui ñ habelat peccatũ oportebat liberari a peccatis: si
uos inquit filus liberauerit. tunc uere liberi eritis. Hic
ergo int̾ mortuos liber qui in potestate habebat animam
suã ponere & iterũ cã sumere. a quo eã nemo tollobat scd
eã ipse uoluntate ponebat. qͥ etiã carnẽ suã tãqͥ solutũ ab eiꝰ tẽplũ
resu̾citare poterat cũ uolebat. ꝗͣ pu̾surũ cũ õmꝰ descriu̾senł. solus
non remansit quia pat̾ non eũ deserint sicut ipse testat᷑.
ab inimicis tam̃ ꝓ quib orauit nescientib quid faciebas
& dicentib alios saluos fecit scipsum ñ potest saluũ fa

Expanded text:
similitudine carnis peccati inter peccatores solus sine pecsimilitudine carnis peccati inter peccatores solus sine peccato? Unde illis qui se insipienter liberos putabant, «Omnis,» ait, «qui facit peccacatum, servus est peccati.» Et quia per eum qui non habebat peccatum, oportebat liberari a peccatis: «Si vos,» inquit, «Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis» . Hic ergo «inter mortuos liber,» qui in potestate habebat ponere animam suam, et iterum sumere eam; a quo eam nemo tollebat, sed eam ipse voluntresuscitare poterat, cum volebat ; quem passurum cum omnes deseruissent, solus non remansit, quia Pater eum non deseruit, sicut ipse testatur : ab inimicis tamen pro quibus oravit nescientibus quid faciebant, et dicentibus, «Alios salvos fecit,» «seipsum non potest. Si
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quippe corpore precipuũ menbrũ apłm paulũ le¬
gimus. & audimus confitentẽ talib malis repletã ani¬
mã suã. cũ dicit tristitiã sibi ẽẽ magnã & contunuum
dolorẽ cordi suo pro fr̃ib suis scđm carnẽ qui sunt ifta¬
helitae : pro quib si contristatũ dicamus & dñm. cũ eius
passio propinquaret in qua illi se immanissimo scelere
fuerant obligaturi. non incongrue nos dicere ęxistimo
nesciunt quid faciunt. etiã in isto psalino de inceps dicit᷑
Deputatus sum cũ descendentib in lacũ Utiq a nesci¬
entib quid facerent qui eũ sic mori putauerunt ut mori¬
untur cęteri homines. tamquã necessitati subditũ. atq
illa necessitate deuictũ. Lacũ enĩ dixit uel miseriac uel
inferni profunditatem factus sũ inquit sicut homo sino
adiut orio uit mortuos liber. In his uerbis maxime ꝑsona
dñi apparet. Quis enĩ alius int̾ mortuos liber. iusi in

Expanded text:
hoc quippe corpore praecipuum membrorum apostolum Paulum lehoc quippe corpore praecipuum membrorum apostolum Paulum legimus et audimus confitentem talibus malis repletam animam suam, cum dicit tristitiam sibi esse magnam, et continuum dolorem cordi suo pro fratribus suis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Pro quibus si contristatum dicamus et Dominum, cum ejus passio propinquaret, in qua illi se immanissimo scelere fuerant obligaturi, non incongrue nos dicere existimo. nesciunt quid faciunt» ; etiam in isto psalmo deinceps dicitur, «Deputatus sum cum descendentibus in lacum:» utique a nescientibus quid facerent, qui eum sic mori putaverunt, ut moriuntur homines caeteri, tanquam necessitati subditum atque illa necessitate devictum. «Lacum» enim dixit, vel miseriae vel inferni profunditatem. 5. «Factus sum,» inquit, «sicut homo sine adjutorio, inter mortuos liber.» In his verbis maxime persona Domini apparet. Quis enim alius inter mortuos liber, nisi in
Abbreviated transcription (Latin):
ma mea. & uita mea in inferno appropinquauit. Nã
ipsam omnino sententiã uerbis aliis explicauit qua di¬
ctum ẽ : tristis est anima mea usq ad mortẽ. Quod
enim ait tristis est anuna mea. hoc dictũ est repleta ẽ
malis anima mea. & quod sequit᷑ usq ad mortẽ. hoc dic¬
tum ẽ & uita mea in inferno appropinquauit. Hos
autẽ humane infirmitatis affectus sicut ipsam carnẽ
infirmitatis humanas ad mortẽ carius humanę dñs
iħc non conditionis necessitate sed muserationis uolun¬
tate suscȩpit. ut transfiguraret in se corpis suũ quos
est aeccła. cui caput ẽẽ dignatus ẽ hoc est menbra sua
in sc̃is & fidelib sus. ut sicui eoꝵ inter humanas tem¬
ptationes contristari & dolere contingeret. ñ ideo se ab
enis gr̃a putaret alienũ. & ñ esse ista peccata sed infir¬
mitatis humane indicia. tamquã uoci pręmissę concines
chorus. ita corpus eius ex ipso suo capite addisceret. In

Expanded text:
ma mea, et vita mea in inferno appropinquavit. Nam ma mea, et vita mea in inferno appropinquavit. Nam ipsam omnino sententiam verbis aliis explicavit, quibus dictum est: Tristis est anima mea usque ad mortem. Quod enim ait, Tristis est anima mea: hoc dictum est, Repleta est malis anima mea: et quod sequitur, usque ad mortem, hoc dictum est, «et vita mea in inferno appropinquavit.» Hos autem humanae infirmitatis affectus, sicut ipsam carnem infirmitatis humanae, ac mortem carnis humanae Dominus Jesus, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas tentationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens chorus, ita corpus ejus ex ipso suo capite addisceret. In
Abbreviated transcription (Latin):
quib. Non enĩ uitus ꝑ quae homini dominat᷑ iniqͥtas
animã illã repletã possumus dicere. sed forte doloribus
quib anima suac carni in eius conpassione conpatituu
Non enĩ uel ipse qui dicit᷑ corporis dolor potest ẽẽ
sine amina. quẽ incuitabilit̾ imminentẽ precedit tristi¬
tia. qui soluis animac dolor est. Dolere ergo anima etiã
non dolente corpore potest: dolere autẽ corpus sine a¬
nima non potest. Cur itaq ñ dicamꝰ ñ humanis pecca¬
tis sed tamen humanis malis repletã fuisse animã. xp̃i.
de quo alius propħa dicit quod pro nob̾ doluerit. & eu
angłista assumpto inquit petro & duob filiis zebedei
cepit contristari & mestus ẽẽ. & ipse dñs de scipso tc̃
ait illis. tristis est anima mea usq ad mortẽ. Hec
futura prẽuidens propħa psalmi huiusce conscriptor
indiicens eũ loquentẽ. qm̃ repleta ẽ inquit malis ani¬

Expanded text:
quibus. Non enim vitiis, per quae homini dominatur iniquitas, quibus. Non enim vitiis, per quae homini dominatur iniquitas, animam illam repletam possumus dicere; sed forte doloribus, quibus anima suae carni in ejus passione compatitur. Non enim vel ipse qui dicitur corporis dolor, potest esse sine anima, quem inevitabiliter imminentem praecedit tristitia, quae solius animae dolor est. Dolere ergo anima, etiam non dolente corpore, potest; dolere autem corpus sine anima non potest. Cur itaque non dicamus non humanis peccatis, sed tamen humanis malis repletam fuisse animam Christi? De quo alius propheta dicit quod pro nobis doluerit : et evangelista, «Assumpto,» inquit, «Petro et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et nuestus esse;» et ipse Dominus de seipso tunc ait futura praevidens Propheta psalmi hujuscemodi conscriptor, inducit eum loquentem: Quoniam repleta est, inquit, malis ani
Abbreviated transcription (Latin):
aurẽ tuam
ad precem
meã. Ora¬
uit enĩ &
iñs non scđm formã dĩ sed scđm formã scru: scdm
hanc enĩ & passus est. Orauit autẽ & cũ in lȩtis reb
ageret quod diei nomine. & in aduersis quod uoctis no¬
mine significari arbitror Ingressus orationis in conspec¬
tu dĩ acceptatio eius est: inclinatio auris dĩ musericors
exauditio est. Nam menbra talia qualia nos habemꝰ
in corpore ñ habet ds̃. Est autẽ solita repetitio Nam
quod est intret in conspectu tuo oratio mea. idipsum ẽ
anima mea. & uita mea in inferno appropinquauit.
Audemus ne dicere aminã xp̃i replctã malis. cũ illa pas¬
sionis afflictio in carne ualuerit quicquid ualuit. Uln¬
de & ipse suos ad tolerantiã passionis accendens. & tam¬
quã ad respondendũ exhortans chorũ siũ. nolite inquit
timere eos qui occidunt corpus. animã autẽ ñ possunt
occidere. An occidi a persecutorib anima non potest.
malis autẽ repleri potest. Quod si ita ẽ. quę rendum

Expanded text:
uam ad precem meam.» Oravit enim et Dominus, non secundum formam Dei, sed secundum formam servi: secundum hanc enim et passus est. Oravit autem et cum in laetis rebus ageret, quod diei nomine; et cum in adversis, quod noctis nomine significari arbitror. Ingressus orationis in conspectu Dei, acceptatio ejus est; inclinatio auris Dei, misericors exauditio est: nam membra talia qualia nos habemus in corpore, non habet Deus. Est autem solita repetitio: nam quod est, «Intret in conspectu tuo oratio mea;» idipsum est, anima mea, et vita mea in inferno appropinquavit.» Audemusne dicere animam Christi repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne valuerit, quidquid valuit? Unde et ipse suos ad tolerantiam passionis accendens, et tanquam ad respondendum exhortans chorum suum: «Nolite,» inquit, «timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . An occidi a persecutoribus anima non potest, malis autem repleri potest? Quod si ita est, quaerendum
Abbreviated transcription (Latin):
SALMŨ ISTU de quo loqui ꝓposuimus
karitati ur̃ae donante dño accipite de spe
animos: quia ille qui promisit ita cętera completurus
est ut multa compleuit. Dat enĩ nobis ad eũ fiduciã
ñ meritũ nr̃m sed illius nusccłia. & ipse ẽ quantũ ar̃bi¬
tror intellectus ethañ isralelitac. unde psalmus iste
titulũ accepit. Uideris eiũ quis homo fuerit qui uo¬
cabatur ethaii. interp̃tatio tamen nominis eius ro¬
bustũ indicat. Et nemo in hoc scło robustus ẽ: nsi
in spe ꝓmissionis dĩ. Quantũ enĩ attinet ad nr̃a
merita infirmi sumus: quantũ ad eius miscđiam robu¬
sti sumus. Itaq iste infirmus in se robustus in mi¬
scđia dĩ inde cepit

Expanded text:
salmum istum, de quo loqui proposuimus Charitati Vestrae, donante Domino, accipite de spe animos, quia ille qui promisit, ita caetera completurus est, ut multa complevit. Dat enim nobis ad eum fiduciam, non meritum nostrum, sed illius misericordia. Et ipse est, quantum arbitror, «Intellectus Aethan Israelitae»; unde iste psalmus titulum accepit. Videris enim quis homo fuerit, qui vocabatur Aethan; interpretatio tamen nominis hujus Robustum indicat. Et nemo in hoc saeculo robustus est, nisi in spe promissionis Dei: quantum enim attinet ad merita nostra, infirmi sumus; quantum ad ejus misericordiam, robusti sumus. Itaque iste infirmus in se, robustus in misericordia Dei, inde coepit
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut oratio huius scĩ corporis mane id est post noc¬
tem infidolitatis in luce fidoi pręueniat dm̃. doneo ue¬
mat salus illa in cuius nondũ re sod iam spe salui fac¬
ti sumus. cãq cũ patientia fidelit exspectamꝰ. ubi nec
repellet dñs orationẽ nr̃am. qm̃ tunc nilul erit peten¬
dum. sed quicquid recte petitum ẽ optinendũ: Ilec
faciẽ suã auertet a nob̾. qm̃ uidebimꝰ cũ sicuti ẽ. Nec
inopes erimus. quia cõpia nr̃a ipse ds̃ erit om̃a in om̃ib
Hec laborabimus. quia nulla remanobit infirmitas
Nec exaltati humiliabim̾. & conturbabim̾: quia nulla
ibi erit aduersitas. Nec irã dĩ uel transcuntẽ susti¬
nebimꝰ. quia in cus benignitate manente̾ manebimus.
Nec terrores eius nos conturbabt̃. quia ꝓmissa reddi¬
ta nobis obuabunt. Nec territus longe fiet a
nobis notus & amicus. ubi nullus erit qui timeat᷑¬

Expanded text:
nisi ut oratio hujus sancti corporis mane, id est, post nocnisi ut oratio hujus sancti corporis mane, id est, post noctem infidelitatis in luce fidei praeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus, eamque cum patientia fideliter exspectamus ? Ubi nec repellet Dominus orationem nostram, quoniam tunc nihil erit petendum, sed quidquid recte petitum est, obtinendum: nec faciem suam avertet a nobis, quoniam videbimus eum sicuti est : nec inopes erimus, quia copia nostra ipse Deus erit omnia in omnibus : nec laborabimus, quia nulla remanebit infirmitas: nec exaltati humiliabimur et conturbabimur, quia nulla ibi erit adversitas: nec iram Dei vel transeuntem sustinebimus, quia in ejus benignitate manente manebimus: nec terrores ejus nos conturbabunt, quia promissa reddita nos beabunt: nec territus longe fiet a nobis notus et amicus, ubi nullus erit qui timeat
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Et ad hoc exaltant᷑ etiã in scło isto quędã eius
menbra. ut in eis sit maior humilitas. & suꝑ ipsum
corpus id est unitatẽ scoꝵ atq fideliũ cui caput est
xp̃o transeunt irae dĩ. ñ autẽ manent: quia ñ de fi¬
deli sed infideli est dictũ. ira dĩ manet suꝑ eum.
Et terrores dĩ conturbant infirmitatẽ fidoliũ. quia
om̃e quod accidere potest etiansi ũ accidat. prudent̃
timetur. Et aliquando terrores ipsi ita conturbant
animũ cogitantis circumpendontib malis. ut sicut aqua
undiq circũ fluers iudcantur. & simul circũdare metu¬
entẽ. Et quia ęccłac in hoc mundo peregrinanti ista
non desunt. dũ modo in his. modo in illis menbris eius
usquequaq contingunt. ideo dixit tota dic. continuatio¬
nem significans temporis donec finatur hoc scłm. Et
dine dẽserunt. de quib dicit apł̃s. Om̃s me derelique¬
runt. non illis imputetur. Ded ut quid haec omnia.

Expanded text:
mea» . Et ad hoc exaltantur etiam in saeculo isto quaedam membra mea» . Et ad hoc exaltantur etiam in saeculo isto quaedam membra ejus, ut in eis sit major humilitas. Et super ipsum corpus, id est unitatem sanctorum atque fidelium, cui caput est Christus, transeunt irae Dei; non autem manent: quia non de fideli, sed de infideli dictum est, «Ira Dei manet super eum» . Et terrores Dei conturbant infirmitatem fidelium; quia omne quod accidere potest, etiamsi non accidat, prudenter timetur. Et aliquando terrores ipsi ita conturbant animum cogitantis circumpendentibus malis, ut sicut aqua undique circumfluere videantur, et simul circumdare metuentem. Et quia Ecclesiae in hoc mundo peregrinanti ista non desunt, dum modo in his, modo in illis membris ejus usquequaque contingunt; ideo dixit, «tota die,» continuationem significans temporis, donec finiatur hoc saeculum. Et dine deserunt: de quibus dicit Apostolus, «Omnes me reliquerunt; non illis imputetur» . Sed utquid haec omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
capite sunt factae. cũ & saulo sit dictũ quid me ꝑ¬
sequeris. & ipse iã paulus tamquã electũ menbrĩ
in eodẽ corpore positus dicat. Ut suppleã quae
desunt pressurarũ xp̃i in carne mea. Ut quid ergo
ddñc ropulisti orationẽ meã. auertis faciẽ tuã a me:
Inops sum ego & in laborib a iuuentute mea. ex al¬
tatus autẽ humiliatus sum & confusus. in me transie¬
runt irac tuae. & terrores tui conturbauerunt me.
circũierunt me sicut aqua tota die. circũ dedert̃ me
simub. longe fecisti a me amicũ. & notos meos a miss¬
ria. Contigerunt & contingunt om̃ia haec in men¬
bris corporis xp̃i. & auertit ds̃ ab orantib faciẽ non
exaudiendo ad id quod uolunt. quando sibi nesciunt ñ
expedire quod petunt. & inops ẽ acccła cũ ẽsurit &¬
sitit peregrina unde satiet᷑ in patria. & in laborib
ẽ a iuuentute sua Ipsum enĩ corpus xp̃i & in alio
psalmo dicit. Sepe expugnauert̃ mo a uiuentute

Expanded text:
Saulo dictum sit, «Quid me persequeris» ? et ipse jam Paulus tanquam electum membrum in eodem corpore positus dicat, «Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea» . «Utquid» ergo «Domine, repulisti orationem meam, avertis faciem tuam a me? Inops sum ego, et in laboribus a juventute mea; exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus. In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota die, circumdederunt me simul. Longe fecisti a me amicum , et notos meos a miseria.» Contigerunt et contingunt omnia haec in membris corporis Christi. Et avertit Deus ab orantibus faciem, non exaudiendo ad id quod volunt, quando sibi nesciunt non expedire quod petunt. Et inops est Ecclesia, cum esurit et sitit peregrina, unde satietur in patria. Et in laboribus est a juventute sua: ipsum enim corpus Christi et in alio psalmo dicit, «Saepe expugnaverunt me a juventute
Abbreviated transcription (Latin):
sicut alii furor tuus. Quod enĩ grece positũ est timos.¬
orgt. ibi irã dicere latine nullus fere dubitauit interpres
Ubi autõ positũ est timos: plorĩq non putauert̃ iram
ẽẽ dicendã. cũ magni auctores latinę eloquentiae de gre
latinũ. Neq de hac re diutius disputandũ est: cui tam̃
si & nos aluid nom̃ adhbere debemus. tolerabilius indig¬
nationc̃ dixerĩ quã furorẽ furor quippe sicut se latinũ
qui dñm głae ñ cognouerunt. Apud eos cnĩ sic erat
quod ira dĩ non solũ commota sed etiã confirmata fuerit
suꝑ eũ. quẽ usq ad mortẽ nec quamlibet mortẽ sed quã
prę cęteris execrabilius habebant id est usq ad mortẽ
crucis perducere potuert̃. Vnde dioit apł̃s. Ap̃o nos

Expanded text:
sicut alii, «furor tuus.» Quod enim graece positum est sicut alii, «furor tuus.» Quod enim graece positum est ὀργὴ, ibi iram latine dicere nullus fere dubitavit interpres; ubi autem θυμὸς positum est, plerique non putaverunt iram esse dicendam, cum magni auctores latinae eloquentiae de phillatinum: neque de hac re diutius disputandum est; cui tamen si et nos aliud nomen adhibere debemus, tolerabilius indignationem dixerim quam furorem. Furor quippe, sicut se latinum qui Dominum gloriae non cognoverunt? Apud eos enim sic erat, quod ira Dei non solum commota, verum etiam confirmata fuerit super eum, quem usque ad mortem, nec quamlibet mortem, sed quam prae caeteris exsecrabilius habebant, id est, usque ad mortem crucis perducere potuerunt. Unde dicit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
Habitant in aduitorio altissim. & in ꝓtectione dĩ cęli or¬
morant᷑. Ded illi expulsi sunt de manu dĩ. qͥ dñm xp̃m de
lacu inferiore. Uel potuis in lacu infimo. sic enĩ est in
greco. Quid est enĩ lacus infimus. nisi ꝓfundissima mise¬
tia. qua ñ sit ꝓfundior. Qnde alibi dicit᷑. Eduxisti me
de lacu miseriae. In tenebrosis & umbra mortis posueruil¬
me. Utiq id existimantes quando quod faciebant nescie¬
knnt. & ignorabant eũ quẽ nemo principũ luiꝰ scłi cog¬
nouit. Umbra enĩ mortis nescio utrũ mors corporis hic¬
sit intelligenda. an illa potius de qua scriptũ est qui se¬
debant in tenebris & in umbra mortis lux orta est cis.
quia credendo in lucẽ & uitã ex tenebris & morte impi¬
etatis seducti sunt. Talem ergo illi qui nesciebant quod
facielunt dñm putauerunt. & int̾ tales nesciendo posuert̃
qualib ne hoc essent ipse subuenit. In me confirmata est

Expanded text:
habitant in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli comhabitant in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorantur . Sed illi expulsi sunt de manu Dei, qui Dominum Chrilacu inferiore;» vel potius, «in lacu infimo:» sic enim est in graeco. Quid est autem lacus infimus, nisi profundissima miseria, qua non sit profundior? Unde alibi dicitur, «Eduxisti me de lacu miseriae» . «In tenebrosis et in umbra mortis:» posuerunt utique id existimantes, quando quid faciebant nesciebant, et ignorabant eum quem nemo principum hujus saeculi cognovit . Umbra enim mortis, nescio utrum mors corporis hic intelligenda sit: an illa potius de qua scriptum est, «Qui sedebant in tenebris et umbra mortis,» «lux orta est eis» ; quia credendo in lucem et in vitam, ex tenebris et morte impietatis educti sunt. Talem ergo illi qui nesciebant quid faciebant, Dominum putaverunt, et inter tales nesciendo posuerunt, qualibus ne hoc essent ipse subvenit. 7. «vers. 8. In me
Abbreviated transcription (Latin):
uisci quando ñ facit. Nam neq obliuio cadit in dm̃.
quia millom̾ mutat̾: neq recordatio. quia ñ obliuscit᷑
Factus ergo sum ab eis nescientib quod faciebant tam¬
quã homo sine adiutorio. Cũ essem int̾ mortuos liber.
factus sum ab eis nescientib quod faciebant uelut uul¬
nerati dormientes in sepulchro. Et ipsi expulsi sunt
de manu tuala est. Cũ hec ab eis factus sum. ipsi
expulsi sunt de manu tua. Ip̃si adiutorio manꝰ tuac
priuati sunt: qui me sine adiutorio ẽẽ putauerunt.
foderunt enĩ sicut dicit in alio psalmo ante faciem
meã foucã. & inciderunt in cã. Melius enĩ sic intelli¬
gendũ ęxistimo. quã ut id quod dictũ est & ipsi expulsi
sunt de manu tua ad illos referatur dormientes in so-¬
pulchro quoꝵ non meminit adliuc: cũ sint in eis iusti
quoꝵ licet non memiinerit ut adliuc resurgant. de hus
tamen dictũ est Iustoꝵ animae in manu dĩ sunt. Hoc est

Expanded text:
visci, quando non facit: nam neque oblivio cadit in Deum, visci, quando non facit: nam neque oblivio cadit in Deum, quia nullo modo mutatur; neque recordatio, quia non obliviscitur. «Factus sum» ergo, ab eis nescientibus quid faciebant, «tanquam homo sine adjutorio;» cum essem «inter mortuos liber:» factus sum ab eis nescientibus quod faciebant, «velut vulnerati dormientes in sepulcro. Et ipsi expulsi sunt de manu tua:» id est, cum haec ab eis factus sum, «ipsi expulsi sunt de manu tua;» ipsi adjutorio manus tuae privati sunt, qui me sine adjutorio esse putaverunt. «Foderunt» enim, sicut dicit in alio psalmo, «ante faciem meam foveam, et inciderunt in eam» . Melius enim sic intelligendum existimo, quam ut id quod dictum est, «Et ipsi expulsi sunt de manu tua,» ad illos referatur dormientes in sepulcro, quorum non meminit adhuc: cum sint in eis justi, quorum licet non meminerit adhuc ut resurgant; de his tamen dictum est, «Justorum animae in manu Dei sunt» , hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
Tamquã uulnerati dormientes in se pulchro. Sed addit.
Quorũ non meministi adhuc. Ubi est dñi xp̃i a cęteris
mortius animaduertenda discretio. Nã & ipse uulue¬
ratus ẽ.: & mortuus positꝰ in sepulchro. Sed illi qͥ nescre¬
bant quod faciebant quis esset utiq nescientes. similẽ
illũ putauerunt aliis uulnere occisis & dormientib in
sepulchro quoꝵ ds̃ adhuc non meminit. id est quoꝵ non¬
dũ resurgendi tempus aduenit. Ideo namq mortuos
consueuit scriptura dicere dormientes. quia euigilaturos
id est resurrecturos uult intelligi. Sed hic uulneratus
& dormiens in sepulchro die tertio euigilauit. & factus
ẽ sicut passer singularis in tecto. id est ad dexterã pa¬
tris in cęlo. Nec iã moritur. & mors ei ultra non de¬
minabitur. Unde longe distat ab eis quoꝵ ad talẽ
resurrectionẽ ds̃ non menunit adhuc. Quod enĩ prȩce¬
dere oportebat in capite. corpori seruatur in finem.
Tunc autẽ dicit᷑ dĩ meminisse quando facit. tunc oblr¬

Expanded text:
Tanquam vulnerati dormientes in sepulcro.» Sed addit, «quorum non meministi adhuc:» ubi est Domini Christi a caeteris mortuis animadvertenda discretio. Nam et ipse vulneratus est, et mortuus positus in sepulcro : sed illi qui nesciebant quid faciebant, quis esset utique nescientes, similem illum putaverunt aliis vulnere occisis et dormientibus in sepulcro, quorum Deus adhuc non meminit, id est, quorum nondum tempus resurgendi advenit. Ideo namque mortuos consuevit Scriptura dicere dormientes, quia evigilaturos, id est, resurrecturos vult intelligi. Sed hic vulneratus et dormiens in sepulcro, die tertio evigilavit, et factus est sicut passer singularis in tecto , id est, ad dexteram Patris in coelo; nec jam moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Unde longe distat ab eis quorum ad talem resurrectionem Deus non meminit adhuc: quod enim praecedere oportebat in capite, corpori servatur in fine. Tunc autem dicitur Deus meminisse, quando facit; tunc obli
Abbreviated transcription (Latin):
tur nomine tenebrarum. Hinc dicit apłs. fiustis enĩ
aliquando tenebras. Sic & terra oblita homo est qu
oblitus est dm̃. Potest namq anima infidelis usq ad
tantas tenebras ꝑuenire. ut dicat stultus in corde
suo non ẽ ds̃. Totus ergo iste sensus ita continuat᷑ atq
contexitur. Ulamaui ad te dñe int̾ passiones meas. totu
die expandi manus meas ad te: id ost ñ destiti ad te

Expanded text:
s, «Fuistis enim aliquando tenebrae» . Sic et terra oblita, homo est qui oblitus est Deum: potest namque anima infidelis usque ad tantas tenebras pervenire, ut dicat stultus in corde suo, «Non est Deus» . Totus ergo iste sensus ita continuatur atque contexitur: «Clamavi ad te, Domine,» inter passiones meas; «tota die expand
Abbreviated transcription (Latin):
ipse iudicabat᷑. an potus ñ egrediebar altius dictum
debemus accipere. id est in interiorib mois latebam. ñ
ostendebã quis essem. non ꝓpalabar. ñ manifestabar
Et ideo sequit᷑. Oculi mei infirmati sunt ab iopia
Nam quos oculos eius intellecturi sumiu. si exteri¬
ores in carne in qua patiobatur positos ñ eos u
cius passione legunus infirmatos ab inopia. id est tãquã
mati sunt ab iopia cũ in eis osset lux indeficiens.
Sed nimirũ oculos suos dixit monbra quae in suo cor¬
pore cui caput ẽ ipse clariora & eminentiora & preci¬
pua diligebat. De quo corpore loquens apos tolu
corpus oculus. ubi auditus. Si totũ auditus. ubi oda¬
ratus. Si fuissent omnia unũ menbrũ. ubi corpus:
Nunc autẽ multa menbra. unum autem corpus.

Expanded text:
intus judicabatur? an potius, «non egrediebar,» altius dictum intus judicabatur? an potius, «non egrediebar,» altius dictum debemus accipere, id est, in interioribus meis latebam, non ostendebam quis essem, non propalabar, non manifestabar? et idco sequitur: «Oculi mei infirmati sunt ab inopia.» Nam quos ejus oculos intellecturi sumus? Si exteriores in carne in qua patiebatur positos, non eos in ejus passione legimus infirmatos ab inopia, id est, tanquammati sunt ab inopia, cum in eis esset lux indeficiens? Sed nimirum oculos suos dixit membra quae in suo corpore cui caput est ipse, clariora et eminentiora et praecipua diligebat. De quo corpore Apostolus loquens,corpus oculus, ubi auditus? si totum auditus, ubi odoratus? si fuissent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa membra, unum autem corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
pendebant euenisse significat. Impendebant autẽ qͣͥndiu
in ꝓphetia futura imnunebant oninia quae de illius
a me. Si eos quos nouerat accęperimꝰ dictũ ẽẽ notos
meos. oñs erunt. Nam quẽ ille non nouerat: Sed
cos dicit notos. quib & ipse notus erat quantum eũ
tunc nosse potuerunt. certe uel hactenꝰ quod sciebant
cũ innocentẽ etiamsi hominẽ tantummꝰ ñ & dm̃ puta¬
bant. quamuis & bonos quos ꝓbaret notos dicere potue¬
rit. sicut malos & quos imꝓbaret ignotos. quib in finẽ
dicturus c̃: non noui uos. Quod uero adiungit posuert̃
me abhominationẽ sibi: possunt & illi quidã intelligi. quos
notos sibi dixit. quia & ipsi genus illius mortis horrebatt
Sed melus intelligit᷑ de hnis de quib suis ꝑsecutorib su¬
perius loquebatur. Traditus sum inquit. & ñ egredie¬
bar. Vtrũ quia foris erant discipuli eius quando intꝰ

Expanded text:
pendebant evenisse significat: impendebant autem, quamdiu pendebant evenisse significat: impendebant autem, quamdiu in prophetia futura imminebant, omnia quae de illius a» «me.» Si eos quos noverat acceperimus dictum esse «notos meos,» omnes erunt: nam quem ille non noverat? Sed eos dicit «notos,» quibus et ipse notus erat, quantum eum tunc nosse potuerunt; certe vel hactenus quod sciebant eum innocentem, etiamsi hominem tantummodo, non et Deum putabant. Quamvis et bonos quos probaret, «notos» dicere potuerit; sicut malos quos improbaret, ignotos, quibus in fine dicturus est, «Non novi vos» . Quod vero adjungit, «Posuerunt me abominationem sibi:» possunt et illi quidem intelligi quos notos suos dixit, quia et ipsi genus illius mortis horrebant; sed melius intelligitur de his de quibus suis persecutoribus superius loquebatur. «Traditus sum,» inquit, «et non egrediebar.» Utrum quia foris erant discipuli ejus, quando ipse
Abbreviated transcription (Latin):
obȩdiens usq ad mortẽ. Quod cũ parũ udere  adiccit
Mortẽ autẽ crucis. Propt̾ hoc quantũ mibi udrur
etiã in isto psalmo talis uersus sequitur. Et omns
me induxisti. Scriptũ est in alio psalmo. omnes sus¬
pensiones tuae & fluctus tui suꝑ me ingrossi sunt.
uel sicut quidã melius transtulerunt suꝑ me transie¬
runt. Dieaton enĩ est in greco non eiceaton. Ubi er¬
go utrũq positũ est & suspensiones & fluctus: non ibi
poni potuert̃ ꝓ suspensionib fluctus. Quę duo sic ex¬
posuimus. ut suspensiones dicerenꝰ comminationes. flu¬
ctus autẽ iam ipsas passiones: quae utraq ueniunt
omnia tam̃ mala illis uerbis intelligique noluit: suꝑ me
transierunt dixit. ho uero suꝑ me inditisti. Transeuis
enĩ siue quae ñ attingunt sicut suspensioies. siue quae
attingunt sicut fluctus. Cũ aut̃ om̃s sipensioneᷤᷤñ ait suꝑ
me transierunt sed suꝑ me induxisti: onnia quae im¬

Expanded text:
ortem:» quod cum parum videretur, adjecit, «mortem autem crucis» . Propter hoc, quantum mihi videtur, etiam in isto psalmo talis versus sequitur: «Et omneme induxisti.» Scriptum est et in alio psalmo, «Omnes suspensiones tuae, et fluctus tui super me ingressi sunt» : vel, sicut quidam melius transtulerunt, «super me transierunt;» διῆλθον enim est in graeco, non εἰσῆλθον. Ubi ergo utrumque positum est, et «suspensiones» et «fluctus,» non ibi potuerunt poni pro suspensionibus fluctus. Quae duo sic exposuimus, ut suspensiones diceremus comminationes, fluctus autem jam ipsas passiones: quae utraque veniunt omnia tamen mala quae illis verbis intelligi voluit, «super me transierunt,» dixit: hic vero, «super me induxisti.» Transeunt enim, sive quae non attingunt, sicut suspensiones; sive quae attingunt, sicut fluctus. Cum autem, «Omnes suspensiones,» non ait, super me transierunt, sed «super me induxisti;» omnia quae im
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ est ibi. Non sentit quod corpus sentit. quia
pret̃ corpꝰ est. Incorporet᷑ & sentiet. Dicat ergo & au¬
diamus. audiamus & dicamu

Expanded text:
nondum est ibi: non sentit quod corpus sentit; quia praeter corpus est: incorporetur, et sentiet. Dicat ergo et audiamus, audiamus et dicamu
Abbreviated transcription (Latin):
resusrtiunt. e sunul sedere ferita pner sastuer. Et not
spem. ile he nobiscũ est scđm Raritatẽ. Hȩc compago tãqͥ
uinus hominis fecit duos in carne una. sponsu & spomꝰam
Unde & ipse dñs dicit. Igit iã non duo sed una caro.
Quomͦ ergo hc tenet᷑ ingeth: tenet᷑ in toreulari cor¬
pus eiꝰ id est ȩccła eius Quid est torculari: In p̾ssuris
DSed in torculari fructuosa pressura est. Uua i ut¬
te pressurã non sentit. integira uidet̾. sed nibil inde manat
Mntit᷑ in torculari. calcatur. premit᷑ Iniuria uidetir
fieri uuae. sed ista muria stt̾rilis ñ est. Immo si nulla
iuiria accederet. stẽrilis remaneret. Quicquid ergo

Expanded text:
 nos et ille hic nobiscum est secundum charitatem. Haec compago tanquam unius hominis facit duos in carne una, sponsum et sponsam. Unde et ipse Dominus dicit: Igitur jam non duo, sed una caro . Quomodo ergo hic tenetur in Geth? Tenetur in torculari corpus ejus, id est Ecclesia ejus . Quid est, in torculari? In pressuris. s. In torculari fructuosa pressura est. Uva in vite pressuram non sentit. Integra videtur, sed nihil inde manat. Mittitur in torculari: calcatur, premitur: injuria videtur fieri uvae: sed ista injuria sterilis non est, imo si nulla injuria fieret, sterilis remaneret. Attendamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cosite descenaant ad infernũ iuuentes q tugiort suꝑ
penies  cientes quia pereunt & tam̃ pereuntes Nu
Nuuentes perire. &c absorberi hatu terer. iarest deuo¬
Tuons terraarũ cupiaitatu absorberi. Diess hronun

Expanded text:
eos, et descendant ad infernum viventes. Quid est, eos, et descendant ad infernum viventes. Quid est, viventes? Scientes quia pereunt, et tamen pereuntes. Audi viventes perire et absorberi hiatu terrae, id est devoratione terrenarum cupiditatum absorberi. Dicis homini:
Abbreviated transcription (Latin):
simul fuimꝰ. Tu uero unãnimis m̃s duxnĩs & notꝰ m̃s
qui simul mecũ dulces capiebas cibos. Qui sunt dui¬
ces cibi: Non om̃s qui assunt nouerunt. sed ñ ama¬
ricent᷑ qui nouert̃: ut possint illis qui aahuc ñ nouerc
dicere. Sustate. & uidete quã dulcis est dns. Qui simil
mecũ dulces capiebas cibos. in domo di ambul aumiis on
consensu.Unde ergo dissensio Qui intus erat. fo¬
tis factus c̃ Ambulauit mecũ in domo di cũ consensu
¶liã aomũ erexit contra domu de. Quare als nsi¬
ueta c̃ ubi ambulaunꝰ cũ consensu. Quare illa cle¬
serta ẽ ubi simul dulces capiebamꝰ cibos. ciiat
mors sup sulos aescendant ad infernis uuentes. Qua
modo teplicauit & recolere nos fecit primu alud
suismatis intiũ. quando in illo primo porto i ulug
qluiul superbi se separauerunt. & erti.i sas iticare
poluerunt. Houa mors suꝑ cos uenit. A pcrat se
toria. & uuos absorbiut. Ueniat inquit mori sp

Expanded text:
simul fuimus. Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus: simul fuimus. Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus: qui simul mecum dulces capiebas cibos. Qui sunt dulces cibi? Non omnes qui adsunt noverunt; sed non amaricent qui noverunt, ut possint illis qui adhuc non noverunt dicere: Gustate, et videte, quoniam dulcis est Dominus . Qui simul mecum dulces capiebas cibos. In domo Dei ambulavimus cum consensu. Unde ergo dissensio? Qui intus erat, foris factus est. Ambulavit mecum in domo Dei cum consensu: aliam domum erexit contra domum Dei. Quare illa relicta est, ubi ambulavimus cum consensu? quare illa deserta est, ubi dulcesmors super eos, et descendant ad infernum viventes. Quo modo replicavit et recolere nos fecit primum illud schismatis initium, quando in illo primo populo Judaeorum quidam superbi se separaverunt, et extra sacrificare voluerunt. Nova mors super eos venit: aperuit se terra, et vivos absorbuit . Veniat, inquit, mors super
Abbreviated transcription (Latin):
es malũ. ignosçe: ne duo sitis. Et ñ defẽcit de plateis eiꝰ
nas. ideo murmuras ferre ñ potes contradictionẽ &
iniquitatẽ huꝰ ciuitatis. Requiesoe in his qui tecũ intꝰ
sunt: & noli querere solitudinẽ. Audi & de ipsis quae
dicat. Qm̃ si mimicus expbrasset mͥ. Et quidẽ superi¬
us conturbatus erat in exercitatione sua a uoce inimi¬
ci & a tribulatione peccatoris. Forte in illa ciuitate po¬
situs suꝑba illa turre erigente quę submersa ẽ ut diui¬
derent᷑ eoꝵ linguȩ. attende intus quid gemat propt̃
abscondere me utiq ab co. Ab illo qui foris ẽ ubi te
absconderes. Int̃ illos qui intus sunt: Nunc alitẽ
uide. si ñ nibil aliud restat nisi ut solitudinẽ queras.
Su uero inquit homo unanimis. dux m̃s & notus mo
Forte aliquando bonũ consiliuĩ decdisti. fortę aliquando
prȩcessisti me. & salubre aliquid moniusti. In acccła di

Expanded text:
es malum, ignosce; ne duo sitis. Et non defecit de plateis ejuses malum, ignosce; ne duo sitis. Et non defecit de plateis ejusnas, ideo murmuras, haec ferre non potes, contradictionem et iniquitatem civitatis hujus. Requiesce in his qui tecum intus sunt, et noli quaerere solitudinem. Audi et de ipsis quid dicat, Quoniam si inimicus exprobrasset mihi. Et quidem superius conturbatus erat in exercitatione sua a voce inimici et a tribulatione peccatoris, forte in illa civitate positus, superba illa erigente turrem quae submersa est ut dividerentur eorum linguae : attende intus quid gemat propter absconderem me utique ab eo. Ab illo qui foris est, ubi te absconderes? Inter illos qui intus sunt. Nunc autem vide, si non nihil aliud restat, nisi ut solitudinem quaeras. Tu vero, inquit, homo unanimis, dux meus et notus meus. Forte aliquando bonum consilium dedisti, forte aliquando praecessisti me, et salubre aliquid monuisti: in Ecclesia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
irisperitus. qui nouerat quid ibi ageretur. Et ait tibi¬
quia alit̾ non impetrabis. Amen enĩ dico uobis. quia si
dimiseritis hominib peccata: dimittentur uob̃. Si autẽ
ñ dimiseritis peccata homunib. neq pat̃ ur̃ dimittit
uobis. Quis hoc dicit: Qui scit quid ibi agat᷑. quo tu
ipse assessor patris. ipse iudex tuus. Dixit. Alit̃ non
accipies. Quid facturus es: Hon accepturus. Si
ñ dicturus. non accepturus. Si falsum dicturus. ergo
aut facturus ce dicturus. aut quod petis ñ. ꝓmeriturus.
quia hoc qui ñ faciunt. inusuris illius st̃ malis Sint
illi ibi qui adhuc idola aut adorant aut quęrunt. No¬
li tu plebs dĩ. noli plebs xp̃i. noli corpꝰ illius capitis. At¬
tende uinculũ pacis tuȩ. attende ꝓmissũ uite meȩ. Qđ
cnĩ tͥ ꝓdest. quia exigis iniurias quas pertulisti.UI.¬
tio te reficit. Ergo de malo alieno gaudebis: Passus

Expanded text:
jurisperitus: qui noverat quid ibi ageretur, ait tibjurisperitus: qui noverat quid ibi ageretur, ait tibi, Aliter non impetrabis. Amen enim dico vobis, quia si dimiseritis peccata hominibus, dimittentur vobis; si autem non dimiseritis peccata hominibus, neque Pater vester dimittet vobis . Quis hoc dicit? Qui scit quid ibi agatur, quod tu ipse assessor Patris, ipse judex tuus dixit, Aliter non accipies. Quid facturus es? Non accepturus, si non dicturus; non accepturus, si falsum dicturus. Ergo aut facturus et dicturus, aut quod petis non promeriturus; quia qui hoc non faciunt, in usuris illis sunt malis. Sint ibi illi qui adhuc idola aut adorant, aut quaerunt; noli tu, plebs Dei, noli, plebs Christi, noli, corpus illius capitis. Attende vinculum pacis tuae, attende promissum vitae tuae. Quid enim tibi prodest, quia exigis injurias quas pertulisti? Ultio te reficit? Ergo de malo alieno gaubebis? Passus