comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unum dixit non aliam nat᷑am
significauit s ꝑsonam. Cum ẽ
deus unus sit tres tñ ꝑsonest̾
et ideo unus est deus. quiã si
fatiamus filii uero fatientis
hoĩem ad ymaginem dei sue
ad dei pr̃is siue ad suam nicħ
interest quia utriusq una y¬
mago ẽ fecit ergo filius per
sp̃m sc̃m. Sicut᷑ enim pater
ꝑ filium dr̃ facere ita et filius
ego in sp̃u dei eitio demonia.I¬
gitur una trium ymago ẽ qr
siue p̃r siue filius siue sp̃s sc̃s¬
.s. unus ẽ deus ac ꝑ hoc unus
fc̃s est homo ad unius dei yma¬
ginẽ. In eo aũt ymago dei ẽ
homo ut sicut unus est o̾s
incelis ex quo omnia subsi¬
stunt spũalia ita unus eẽt ĩ
nalem originem. aliquib tñ
tur piscium maris et uolati¬
lium celi et tocius terre cu
non solum uiro s ⁊ młri ista
c̃nantur subiecta ꝙͣ constat
dei ymaginem non hĩe quod
quidem duplicimodo caret ra¬
cione per hoc enim neq ad fi¬
lium dixisse deus asseritur fa

Expanded text:
unum dixit, non aliam naturam unum dixit, non aliam naturam significauit, sed personam. cum enim deus unus sit, tres tamen personae sunt; et ideo unus est deus, quia, siufaciamus; filii uero facientis hominem ad imaginem dei: siue ad patris siue ad suam, nihil interest, quia utriusque una imago est. fecit ergo filius per spiritum sanctum. sicut enim pater per filium dicitur facere, ita et filius ego in spiritu dei eicio daemonia. igitur una trium imago est, quia, siue pater siue filius siue sanctus spiritus, unus est deus. ac per hoc unus factus est homo ad unius dei imaginem. in eo autem imago dei est homo, ut, sicut unus est deus in caelis, ex quo omnia subsistunt spiritalia, ita unus esset in nalem originem. Aliquibus tamtur piscium maris et uolatilium caeli et totius terrae, cum non solum uiro, sed et mulieri ista cernantur subiecta, quam constat dei imaginem non habere. quod quidem duplici modo caret ratione; per hoc enim neque ad filium dixisse deus adseritur: fa
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ẽẽ m̃datium. De ymagi¬
Aciamus inquit ne
boĩem ad ymaginem
et similitudinẽ en im
b quibusdam ex alia parte lec¬
tionis intelligendum ẽẽ ur̃.
ex hac uidelice̾t in qua legimꝰ
dixisse deum. uenite descẽda¬
mus et confundamus liguas
eorum quia quantum in suꝑ¬
fitie urͣ simile ẽ. unius enim
uox ẽ płali nũo loquentis s
discrepat sensu quia et dissilic
rõ est illic enim decreando ho¬
mine diẽ quẽ ad ymaginem
et similitudinem suam d̾e uult
creari illud a qd̾ dicit. uenite
descendamus et confundamꝰ
linguas eorum ad boc pertinet
ne se intellent boĩes. Unde ad¬
ad angłos p̃t uderi locutus d̃
ter enim dicit quia feũrus ert
per illos. ut puta creator illoꝵ
ac per hoc confundamus inqt
linguas eorum. Nam cum dic̃
go dei. et angłoꝵ sicut imꝑa¬
iecit. et fecit inquit deus hoĩez
ad ymaginem dei fecit eum
ut deus dix̾it deus fecerit nõ
alter deus aut differrens sed
idem deus. Qd̾ enim unus ad

Expanded text:
n esse mendacium. XLV. DE IMAGIFaciamus, inquit, hominem ad imaginem et similitudinem nostram. hoc quibusdam ex alia parte lectionis intellegendum esse uidetur, ex hac uidelicet, in qua legimus dixisse deum: uenite, descendamus et confundamus linguas eorum, quia, quantum in superficie uidetur, simile est: unius enim uox est plurali numero loquentis, sed discrepat sensu, quia et dissimilis ratio est. illic enim de creando homine dicit, quem ad imaginem et similitudinem suam deus uult creari. illud autem quod dicit: uenite, descendamus et confundamus linguas eorum, ad hoc pertinet, ne se intellegerent homines; unde ad angelos potest uideri locutus deus, ter enim dixit, quia facturus erat per illos, utpote creator illorum, ac per hoc: confundamus, inquit, linguas eorum. nam cum dicitgo dei et angelorum, sicut imperaiecit: et fecit, inquit, deus hominem; ad imaginem dei fecit eum, ut deus dixerit et deus fecerit, non alter deus aut differens, sed idem deus. Quod enim unus ad
Abbreviated transcription (Latin):
hy̾atu t̾re assuptus ẽ cune scci¬
is suis et orias rex tum non
utiq eẽt ex semine aaron. ⁊
ex tribu iuda et presumpsiss
agere sacerdotium stangrante
astare percussus lepra in frote
ẽ et sic expirauit: Illi aũt qui
dicunt samuelem non natur
ẽẽ sacerdotem et nichõ egisse
illum asserunt sacerdotium
sat̾ stultum ẽ ꝙ dieunt. ⁊ stũl¬
to suadere ꝙ bonum ẽ laboris
ẽ manͣ quanta enim hebetudi¬
ne dr̃ ut sole appente suꝑ t̾ra
dicant quia nox ẽ. Cum enĩ
negant ⁊ non uno loco leg̃t
hoc a deo ẽẽ dr̃e dectum ut ne¬
mo auderet sacerdotium ag̾e
preter aaron et filios eius ob¬
stinata mente contendunt.
sacerdotem fuisse samuelem
non enim intelligunt quia
si natus sacerdos nõ ẽ samuel
et sacerdocium egit presũptor
dr̃. quia hoc ds statuit ut nas¬
cerentur non fierent sac̾cdo¬
tes et de samuele hor sentire
puto totum non ẽẽ. Qũo ẽ

Expanded text:
hiatu terrae absumptus est cum sociis suis. et Ozias rex, cum non utique esset ex semine Aaron, sed ex tribu Iuda, et praesumpsisset agere sacerdotium, stans ante altare percussus lepra in fronte est et sic exspirauit. Illi autem, qui dicunt Samuhelem non natum esse sacerdotem et nihilo minus egisse illum adserunt sacerdotium. satis stultum est quto suadere quod bonum est, laboris est maximi. Quanta enim hebetudine ducuntur, ut sole apparente super terram, dicant quia nox est? Cum enim legant, et non uno loco legant, hoc a Deo esse decretum, ut nemo auderet sacerdotium agere praeter Aaron et filios ejus, obstinata mente contendunt, sacerdotem fuisse Samuelem: non enim intelligunt, quia si natus sacerdos non est Samuel, et sacerdotium egit, praesumptor dicitur: quia hoc Deus statuit, ut nascerentur, non fierent sacerdotes. Et de Samuele hoc sentire puto tutum non esse. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubio bonum est nasci
quia fructus natiuitatis est
cognitio ueritatis est. Si aũt
malum est nasci non erit bo

Expanded text:
sine dubio bonum est nasci, quia fructus nativitatis, cognitio est veritatis. Si autem malum est nasci, non erit bo
Abbreviated transcription (Latin):
telligendum deum.
ut sonant u̾ba .xxxuii.
opus ẽ enim ꝙ l mutum sit
clamare dicitur laude creatoĩs.
¶Hortatur enim aspitientes se
bñdice opificem sicut et om̃e
uas bñ compoitum laudat ar¬
tificem quippe cum legatur ĩ
psalmis. Numquid ꝯfitebitur
tibi puluis aut annũtiabit u̾¬
itatem tuam. In omni ergo ĩ¬
sensata sb̾a non uoluntas que
utiq nulla ẽ. S oꝑa bñdicũt
auctorem. Si aũt spũalit̾ ius
boc accipe terram hoĩem sigͣtũ
intellige sccłm dcm propłe. Me¬
mento enim ait dñe qm̃ terra¬

Expanded text:
tellegendum ut sonant uerba. opus est enim. quod licet mutum sit. clamare dicitur laudem creatoris; hortatur enim aspicientes se benedicere opificem, sicut et omne uas bene conpositum laudat artificem, quippe cum legatur in Psalmis: numquid confitebitur ait, puluis aut adnuntiabit ueritatem tuam? in omni ergo insensata substantia non uoluntas, quae utique nulla est, sed opera benedicunt auctorem. si autem spiritaliter uis hoc accipere, terram hominem significatum intellege secundum dictum profetae — memento, enim ait, domine
Abbreviated transcription (Latin):
zechiel inter alia ħ̾dicit dñs
ossib istis extendam suꝑ uos
cutem et dabo sp̃m meum in
uos et uiuetis. Humquid ħ
moderatus est sbarum ip̃ius
odorẽ hiis preesse. Luce gͥ fc̃a
et cursu diei moderato et ꝑacto
scd̾o die fecit firmam̃tum.i.
nunc enim compaginatur ĩ
sp̃e mundus ũ de confusione
rerum discretis sbus singule
partes aptarentur que ad mẽ

Expanded text:
zechihel inter alia: haec dicit dominus ossibus istis: extendam super uos cutem et dabo spiritum meum in uos et uiuetis. numquid hamoderator est substantiarum; ipsius ordo est his. praeesse. Luce igitur facta et cursu diei moderato et peracto secundo die fecit firmamentum, id est nunc enim conpaginatur in specie mundus, ut de confusione rerum discretis substantiis singulae partes aptarentur, quae ad me
Abbreviated transcription (Latin):
corpus suum denegauit qr
gladium sibi sum̾it. Unde nͨ
ab osculo eius se auertit pec¬
catores et enim eos polluñt
qui consentiunt malis eoꝵ.
Unde dẽm est. uidebas furez
et currebas cum eo. hinc est
ce ux̾orem p̃ris hẽbat non cor¬
ripent aut euitarent. Ut se e¬
uidebant tam turpit̾ et obse¬
neuiter eos uersari ac per hoc
.q. consentientes eos crimini
eius apꝰ arguit nec enim in
hac re accusatore opus erat
aut testib. publice enim no¬
uercam suam loco uxoris hẽ¬
at. Itaq quantum ad cãm

Expanded text:
corpus suum denegauit, qugladium sibi sumit unde nec ab osculo eius se auertit. peccatores etenim eos polluunt, qui consentiunt Malis eorum. unde dictum est: uidebas furem et concurrebas cum eo. Hinc est ce uxorem patris habebat, non corriperent aut euitarent, ut se euidebant tam turpiter et obscene inter eos uersari. ac per hoc quasi consentientes eos crimini eius apostolus arguit. nec enim in hac re accusatore opus erat aut testibus; publice enim nouercam suam loco uxoris habebat M Itaque, quantum ad ca
Abbreviated transcription (Latin):
unum deum non fem̃
non creatum nec geĩ¬
tum. nec ingenitum. S ex pa¬
tre filioq uenerabilit̾ ꝓcedentẽ.
et in patre simulq filio sub̾alit̾
permanentem. Sic gͥ ab utroq
procedis ut in seꝑabiliter in utro
consub̾alem. Ut neq potestate.
neq uoluntate. neq et̾nitate.
neqz sub̾a differre possis abeis
uel presidia quib procedis. Ig
eternum pr̃em sine natiuitate
eternum filium cum natiuita¬
te.et̾num sp̃m sc̃m cum proces¬
sione sine natiuitate. totũ pa

Expanded text:
um Deum, non factum, nec creatum, nec genitum, neque ingenitum; sed ex Patre Filioque inenarrabiliter procedentem, et in Patre simulque Filio substantialiter permanentem. Sic igitur ab utroque procedis, ut inseparabiliter in utroqconsubstantialem, ut neque potestate, neque voluntate, neque aeternitate, neque substantia differri possis ab eis vel praecidi a quibus procedis. Igitur aeternum Patrem sine nativitate, aeternum Filium cum nativitate, aeternum Spiritum sanctum cum processione sine nativitate; totum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ui sc̃o quia de meo inquit
acipiet. Ideoq in filio uidet᷑
deus qͣĩ in sua ymagine. Sic̃
enim nemo dignus inuen¬
tus est aperire librum et sigͣ

Expanded text:
ui sancto: quia de meo, inquit, accipiet t. ideoque in filio uidetur deus quasi in sua imagine. sicut enim nemo dignus inuentus est aperire librum et sig
Abbreviated transcription (Latin):
nescio ut qui tantam in uidi¬
am fato fatiant et in om̃ib
gestis ip̃m dicant auctorem
cum sit et non sit. ubi enĩ di¬
sciplina est non est et ubi cõ¬
et libido enim incetu comꝑe¬
scitur et questus peccimie pp
deum promerendum repudi¬
atur. In hac ergo parte nega¬
ri non põt quia non põtñ¬
ẽẽ ꝙ uincitur et tñ recte p̃t
dici et in eo ip̃o non ẽẽ quia
qui sequitur et consuetudĩe
mitiget nam male uiuere
uolentes ip̃i sibi ꝯstituũt
per luxuriam enim et uolũ¬
tatem fit intemꝑantia et in¬
quietudo que parit inconti¬
nentiam et rracundiam ⁊ sci¬
entes istud pena dignum ut
mmumes se fatiant pudorez
passi fatis hoc ascribunt cũ
de hac re cogitantib aduito

Expanded text:
nescio utquid tantam invidinescio utquid tantam invidiam fato faciant, ut in omnibus gestis ipsum dicant auctorem, cum sit et non sit. Ubi enim disciplina est, non est; et ubi conet libido enim metu compescitur, et quaestus pecuniae propter Deum promerendum repudiatur. In hac ergo parte negari non potest, quia non potquod uincitur, et tamen recte potest dici et in eo ipso non esse, quia qui sequitur et consuetudinem mitiget. nam male uiuere uolentes ipsi sibi fata constituunt. per luxoriam enim et uoluptatem fit intemperantia et inquietudo, quae parit incontinentiam et iracundiam. et scientes istud poena dignum, ut inmuues se faciant, pudorem passi fatis hoc adscribunt, cum de hac re cogitantibus adiuto
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine inmutati manemꝰ.
ordinem aũt sic dñt ẽẽ fatoꝵ
ut sit quid quilib effitiant tẽ¬
porib per interualla recurrẽtia¬
ad pristina ut puta quod hodie
fatiunt iterum fatiant posti
tempus non enim in uno di¬
cuntur man̾e. Ham per disci¬
plinam et consuetudinem uin¬
cuntur. Mulieribꝰ et enĩ ro¬
manoꝵ multis temporib umi
usus in cognitus fuit. Discipli¬
na enum facta consuetudine cõ¬
firmauit sensum suum ut reti¬
neret quod prodesse didicerat
numquid illis tp̃rib ħ fata
fuerunt et postea mortua st̃
ut cessaret res bene inuẽta
s non fata ħ̾. S disciplina ĩ¬
uenerat at ubi ante recessum
est a consuetudine pro ut di¬
sciplina et ueteres romano¬
ꝵ tante continentie fuerunt
ut etiam oblata munera re¬
futarent bonam famam di¬
uitias arbitrantes et uirtu¬
tem uoluptatib proponen¬
tes et hus facls successu ẽ
aut obierunt s non fati fu
it s discipline que etiam ip̃iꝰ
fati pedagogus est. Qũo eñi

Expanded text:
suetudine inmutati manemus. Ordinem autem sic dicunt esse fatorum, ut sit quid quibus efficiant temporibus per interualla recurrentia pristina, ut puta quod hodie faciunt, iterum faciant post tempus.. non enim in uno dicuntur manere; nam per disciplinam et consuetudinem uincuntur. Mulieribus etenim Romanorum multis temporibus uini usus incognitus fuit. disciplina enim facta consuetudine confirmauit sensum suum, ut retineret quod prodesse didicerat. numquid illis temporibus haec fata fuerunt et postea mortua sunt, ut cessaret res bene inuenta? sed non fata hoc, sed disciplina inuenerat. adubi autem recessum est a consuetudine, periit disciplina. Et ueteres Romanorum tantae continentiae fuerunt, ut etiam oblata munera refutarent bonam famam diuitias arbitrantes et uirtutem uoluptatibus praeponentes. et his fatis successum est aut obierunt; sed noit, sed disciplinae, quae etiam ipsius fati paedagogus est. Quomodo enim
Abbreviated transcription (Latin):
esto michi ueꝵ
lum̃ de lumine
uerbum filius
unus deus omp̃s. Inuocat te
deus fides mea quam dedisti mͥ
pp̃ bonitatem tuam ad salute
meam. Inuocat te deus meus
casta conscientia mea et suaui
amor fidei mee. Quam de obs¬
curis ignorantie tenebris ad
deitatis intelligentiam perlu¬
xisti qm scultus scłi amaritu¬
dine ablata et tue caritatis de¬
lectatione adhibita saporã mͥ
et mellifluam reddidisti. In¬
uocat te trinitas beata uox cla¬
ra et sincerus amor fidei meel
bulis illuminasti sꝑ̃ per in spiri¬
tionem tue gratie qͣm ad au¬
gens confortasti me ꝑ mist̾ium
predicationis m̃ris eccłie. qua
dulcis fc̃a est in ore cordis m̃i
qͣm suauiter saꝑit in ip̃o palla¬
to gaudiorum aĩe mee qͣm cre¬
brõ qͣm fortiter ꝓu

Expanded text:
esto mihi, verum lumen de lumine, Verbum, Filius unus Deus omnipotens. Invocat te, Domine, fides mea, quam dedisti mihi propter bonitatem tuam ad salutem meam. Invocat te, Deus meus, casta conscientia mea, et suavis amor fidei meae, quam decussis ignorantiae tenebris ad veritatis intelligentiam perduxisti: quam tulta saeculi amaritudine, et tuae charitatis dulcedine adhibita, saporam mihi et mellifluam reddidisti. Invocat te, Trinitas beata, vox clara et sincerus clamor fidei meae, bulis, illuminasti semper per inspirationem gratiae tuae, quam adaugens confirmasti in me per ministerium praedicationis matris Ecclesiae. Quam dulcis facta est in ore cordis mei! quam suaviter sapit in ipso palato gaudiorum animae meae! quam fortiter, qu
Abbreviated transcription (Latin):
filium .i.unam extrim¬
sonam. non solius p̾ris sed si¬
enim dei filius se solum ẽẽ de
pre genitum ait. Sic deus di¬
lexit᷑ mundum ut filium suũ
uigenitum daret. ⁊ c̾.⁊ post.
Qui aũt non credit iam uidi¬
catus ẽ. quia non credit ĩnoĩe

Expanded text:
Filium, id est unam ex Trin Trinitate personam, non solius Patris, sed sienim Deus Filium solum esse de Patre genitum, ait: Sic enim Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret ; et paulo post: Qui autem non credit, jam judicatus est, quia non credit in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Ultis si quidem modis
id significandum te ho¬
Minib de reb inferio¬
rib ad te sp̃es ducis quam rez¬
ueram iustam propriam nat᷑a
in uisibilem constat ẽẽ et in cor¬
poreum et in comprebensibilez¬
et in circuscriptam ac per b̾nũꝙͥ
alicui comparuisse scd̃m ecc̃am.
S modis quib uoluisti per as¬
sumptionem creaturarum ue¬
strarum spẽm adefficientias c̃aꝵ
credimus. Falluntur itaq antro¬
pomophositoꝵ hebreos sectato¬
res qui dum legunt hoĩem ad
credaris mentem non carnem
ad ymaginem tuam creasse. eĩ
nus sermo loquitur quia nec ẜ
qualitatem aut quantitatẽ sitũ
uel hĩtum seu motum aliquid
digne dicitur. De latitudine
altitudo. et profu̾ditas
tibi quodam modo in¬
ẽẽ legitur s latitudo caritatis
qua nos ab errore colligis et ꝯ¬
tines inueritate. Longitudo u̾o
qua nos longammit malos põ¬
tas donec cõmendatos futͬe
patrie restituas. Altitudo qua
profunditas quoq que dam¬
pnatos inferius uxͣ equitatẽ

Expanded text:
ultis siquidem modis ad significandum te hominibus, de rebus inferioribus ad te species ducis, quem revera juxta propriam naturam invisibilem constat esse et incorporeum, incomprehensibileet incircumscriptum: ac per hoc nunquam alicui apparuisse secundum essentiam, sed modis quibus voluisti, per assumptam creaturarum speciem, ad efficientias causarum credimus. Falluntur itaque Anthropomorphitarum haereseos sectatores, qui dum legunt hominem adcredaris mentem, non carnem, ad imaginem tuam creasse. CAPUnus sermo loquitur; quia nec secundum qualitatem aut quantitatem, situm vel habitum seu motum aliquid de te digne dicitur. Et tamen altitudo et profunditas tibi quodam modo inesse legitur. Sed latitudo quidem charitatis, qua nos ab errore colligis et contines in veritate; longitudo vero, qua nos longanimiter malos portas, donec emendatos futurae patriae restituas; altitudo autem, qua profunditas quoque, qua damnandos inferius juxta aequitatem
Abbreviated transcription (Latin):
fiat gentilis cum uideamus ex
paganis licet raro fieri iudeos
ecce quantum pertinet ad ritũ
manent. Quid uidetur de sodo¬
nia et gomorra quoꝵ qualis
fuerit exitus uindicte obtuti¬
b ad iacet sic fuerunt omni
spurcitia in famie aspersi diui¬
no igne consumi mererentur.
In cathaclismo omnes uniꝰ fa¬
ti fuerunt ut una morte et e¬
odem tp̃r cuncti perirent excep¬
to excepta domo dono noe et oĩs
exercitus pħonis uno de c̾to na¬
tus dr̃ ut in eptus error matha¬
seos iundicetur quia diuersi
sunt in rubro mari su cum suo
rege et alia quanta exempla st̃
que prete:mittimus quia ad
satiffationem suffitumt duo
exempla quanto magis tria.
Nam et cuncte gentes diu̾sa
hñt instituta et ꝙ alibi licet ħ
non licet et iterum ꝙ hic licet
alibi non licet. bic enim in
urbe roma et finib eius q̃
sacratissima appellatur licet
mulierib uiros suos dim¬
tere cum causa tũ sit in lege
diuina ne quidem uiri u̾t

Expanded text:
fiat gentilis, cum uideamus ex paganis, licet raro, fieri Iudaeos? ecce, quantum pertinet ad ritum  et in eo permanent. Quid uidetur de Sodoma et Gomorra, quorum qualis fuerit exitus, uindictae obtutibus adiacet? sic fuit, ut omnes spurcitiae infamia adspersi diuino igne consumi mererentur. in cataclismo omnes unius fati fuerunt, ut una morte et eodem tempore cuncti perirent excepta domo Noe. et omnis exercitus Pharaonis uno decreto natus dicetur, ut ineptus error matheseos uindicetur, quia demersi sunt in Rubrum Mare cum suo rege? et alia quanta exempla sunt, quae praetermittimus, quia ad satisfactionem sufficiunt duo exempla, quanto magis tria! Nam et cunctae gentes diuersa habent instituta et, quod alibi licet, hic non licet et iterum, quod hic licet, alibi non licet. hic enim in urbe Roma et finibus eius, quae sacratissima appellatur, licet mulieribus uiros suos dimittere, cum cautum sit in lege diuina, ne quidem uiri ut
Abbreviated transcription (Latin):
preuenerut repẽtino dei furore
ut nec ꝯu̾sionis tp̃s nec bñfi¬
tium remissionis mueniant.
Ideo unũ quẽq nr̃m sac̃ scͥpt᷑a
benigne monet dicens. Ne tar¬
dau̾is conu̾ti ad d̾m. ⁊ ne diffe¬
ras de die indiem. Subito eĩ
ueniat ira eius et intp̃r uindi¬
cte disperdet te. Dic̃ ⁊̃ bt̃s d̾d̃.

Expanded text:
untur repentino Dei furore, ut nec conversionis tempus, nec beneficium remissionis inveniant. Ideo unumquemque nostrum sancta Scriptura benigne praemonet, dicens: Ne tardaveris converti ad Dominum, et ne differas de die in diem: subito enim veniet ira ejus, et in tempore vindict
Abbreviated transcription (Latin):
runt ad eum nunc scimus
qͣm nosti omnia et non op¬
cre .q. adeo ex. Si enim non ⁊¬
u̾e adeo exiiit fides apłorum
exmanitur. S non p̃t quia a
saluatore probata ẽ. Rendit eĩ
eis modo creditis.i. tanta sigͣ̃
uidentes non credebatis. Itaͥ¬
deo exisse et uenisse ut phãc
exitionem filium istum dei c̃

Expanded text:
runt ad eum: nunc scimus runt ad eum: nunc scimus quoniam nosti omnia, et non op a deo existi. si enim non uere a deo exiuit, fides apostolorum exinanitur; sed non potest, quia a saluatore probata est. respondit enim eis; modo creditis, id est tanta signa uidentes non credebatis\'. itaqdeo exisse et uenisse, ut per hanc eiitionem filium istum dei c
Abbreviated transcription (Latin):
qr adeo exi. Nunc uideamus
Si de uirtutib ambig̾ent di¬
scipuli utͣr ex deo exissent ur¬
ẽẽnt cum uiderunt lazarum
iam fetidum quarta die resu¬
scitatum ceco anatiuitate ocu¬
los reformatos uel tactum
fimbrie mulierem a ꝓfluuio
lib̾atam. aque naturam ĩmu¬
tatam in uinũ. an de ꝑsoã dñ
nemo plane dubitauit de u̾¬
tutib quippe cum dr̃ent illũ
alii ẽẽ helyam. alui ieremiã aut
unium exꝓpħis nam cum la¬
pidare illum uellent iudei. re¬
spondit eiyħs. Multa bona
opera oñdi uobis a pre meo
pp̃ quod eorum opus lapida
tis me dixerunt uider nos
de bono ope non te lapidamus
s p̃p̃ blasphemiam et quia cũ
sis homo facis te deum. Sigͥ
qm̃ ergo omnis dubitatio
de saluatoris p̈ erat res enii
in audita et que in sensũ hu¬
manum non ruerat stuporẽ
hominib fatiebat cum audi¬
ebant dicentem illum se ado
exisse. ⁊ proprium sibi prem
ẽẽ deum idcico discipuli sat̾
sibi fcm̃ confitentes manife¬
statione uerborum dñi dixe¬

Expanded text:
 deo existi. Nunc uideamus si de uirtutibus ambigerent discipuli. utrum ex deo essent, cum uiderent Lazarum iam fetidum quarta die resuscitatum, caeco a natiuitate oculos reformatos. tactu fimbriae mulierem a profluuio liberatam, aquae naturam inmutatam in uinum, an de persona domini. nemo plane dubitauit de uirtutibus, quippe cum dicerent illum alii esse Heliam. alii Hieremiam aut unum ex profetis. nam cum lapidare uellent illum Iudaei, respondit eis Iesus: multa opera bona ostendi uobis a patre meo; propter quod eorum opus lapida. tis me? dixerunt ei Iudaei: nos de bono opere non lapidamus te, sed propter blasfemiam, quia, cum sis homo, facis te deum. si ebant? Quoniam ergo omnis dubitatio de saluatoris persona erat — res enim inaudita et quae in sensum humanum non ruerat stuporem hominibus faciebat, cum audiebant dicentem illum se a deo exisse et proprium sibi patrem esse deum —, idcirco discipuli satis sibi factum confitentes manifestatione uerborum domini dixe
Abbreviated transcription (Latin):
dñs oꝑatus est post absces¬
sum dm̃ bͥ in mundo ĩ apłos
oꝑatum ut plenius appeat
dñm de sua ꝑsona locutuz
quia relicto mundo reg̾sẜ
est ad d̾m. Aut si putas u̾¬
tutem hanc non ẽe xp̃m
Due erunt uirtutes. ⁊ duo
filu dei. ⁊ uͥ ẽ illud ꝙ legitur
unigenitus filius deĩ qui
est in sinm pr̃is. ⁊ it̾m. Sic eĩ
inquit. Dilexit deus mũdũ
bunc ut filium suum uni¬
cum daret pro eo. aĩadu̾tis
iam uirtutem dei que opata
est corporata in mundo ip̃z
unã ẽẽ que et dei uirtus di
catur ⁊ filius. et uideamus
quid crediderint aut cui apli
audientes a dṅo ecce it̾m re¬
linquo mundum et uado ad
pr̃em. Renderunt enxm. ec¬

Expanded text:
dominus operatus est, post abscessum domini hic in mundo in apostolos operatum, ut plenius appareat dominum de sua persona locutum, quia relicto mundo regressus est ad deum. aut si putas uirtutem hanc non esse Christum, duae erunt uirtutes et duo filii dei; et ubi est illud quod legitur: unigenitus filius dei, qui est in sinu patris, et iterum: sic enim, inquit, dilexit deus mundum hunc, ut filium suum unicum daret pro eo? animaduertis iam uirtutem dei, quae operata est corporata in mundo, ipsam unam esse. quae et dei ucatur et Filius. Et videamus quid crediderint, aut cui, Apostoli audientes a Domino, Ecce iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem: responderunt enim, Ec
Abbreviated transcription (Latin):
bat.erat enim.q. princepe mł¬
torum inter quos clarior erat
quorum societate ad impium
descendit certamen. uidit eĩ .ͣ.
se multas spũales potentias
Quippe cum in paradiso dei p̾¬
stantior eẽt cognitione mist̾ii
celestis ip̃a elatiõe inflatus uo¬
quosdam unitantes uitemus
qui contemplatiõe ag̾gati cc̃
se multis extolliti satellitib ĩ
hac fomitẽ conspironus p̾̃benti¬
bo impium sibi uindicare no¬
luerunt. Hinc ẽ tm̃ deus ut eiꝰ
presumptionem non pt̃ate s
rõne destrueret m̃m condidit

Expanded text:
bat\'. erat enim quasi princeps multorum, inter quos clarior erat, quorum societate ad impium descendit certamen. uidens enim infra se multas spiritales potentias, quippe cum in paradiso dei praestantior esset cognitione mysterii caelestis, ipsa elatione inflatus uoquosdam imitatos uidemus, qui contemplatione adgregati circa se militis extolliti satellitibus in hac re fomitem conspirationis praebentibus imperium sibi uindicare uoluerunt. Hinc est unde deus, ut eius praesumptionem non potestate, sed ratione destrueret, materiam condid
Abbreviated transcription (Latin):
rõnabilit̾ in prouidi et in con¬
sulti uocaremur si aduocantẽ
spem non sequeremur qui d¬
sꝑationi fu̾mus obnoxii.S
hr̃e filium neq emortua et
dissoluta corpora rursus reꝑa¬
ri aduitam. omnes pƀi ⁊ sec¬
tarum inuentores diuersis

Expanded text:
onabiliter inprouidi et inconsulti notaremur, si aduocantem spem non sequeremur, qui desperationi fueramus obnoxii ? \habere filium neque emortua et dissoluta corpora rursus reparari ad uitam. omnes philosofi et sectarum inuentores diuersis
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃i eimuchi sunt ille contra
fatum natus est eunuchus
et quare tam raro eunuchus
nascitur ut ineredulum iud̃¬
atur. quedam mulier fuit ĩ
urbe roma quam constat.
xI. maritos hũisse. ⁊ alius
uir qui.xii. huit uxores q̃
fata sunt que hus hoc decre¬
uerunt. Nam tp̃r imꝑatoris
constanti manifestum ẽ pu¬
ellam in parte campanie in¬
mutatam in masculum ⁊ ro¬
mam perductam que hec fa¬
ta fec̾unt alia ut opmior q̃
uos nescitis. O si de hoc noĩe
taceretis et aliqua euentui ⁊
casib remitt̾etis quedam ꝓ¬
uidentie concederetis. Ham

Expanded text:
cti eunuchi sunt, ille contra fatum natus est eunuchus. et quare tam raro eunuchus nascitur, ut incredulum uideatur? quaedam fuit mulier in urbe Roma, quam constat undecim maritos habuisse, et alius uir, qui duodecim habuit uxores: quae fata sunt, quae his hoc decreuerunt? nam tempore imperatoris Constantii manifestum est puellam in parte Campaniae inmutatam in masculum et Romam perductum: quae hoc fata fecerunt? alia, ut opinor, quae uos nescitis.. 0 si de hoc nomine taceretis et aliqua euentui et casibus remitteretis, quaedam prouidentiae concederetis! nam
Abbreviated transcription (Latin):
utraq ꝑte acutus proced̃bat.
lp̃e uero sp̃s oris eius ip̃e est
Caudius qui de ore eiꝰ ꝓcedit.

Expanded text:
utraque parte acutus procedebat. Ipse vero Spiritus oris ejus, ipse est gladius qui de ore ejus procedit.
Abbreviated transcription (Latin):
et conexa sint hec et indiui¬
dua. Hocti aũt quia erat te¬
nebrosa datum est lumina¬
re.ut quia quartadecima.
fuit luna qñ fc̃a est sic erit

Expanded text:
t conexa sint haec et indiuidua; nocti autem, quae erat tenebrosa, datum est luminare. et quia quarta decima fuit luna, quando facta est, sic ait
Abbreviated transcription (Latin):
xͥm ⁊̃ ip̃orum discipulorum.
suorum causa ad suꝑuentux
bellum arma procurari prece¬
pit. Noua enim et mirabilis

Expanded text:
m ipsorum discipulorum suorum causa ad superuenturum bellum arma procurari praecepit. noua enim et mirabilis
Abbreviated transcription (Latin):
scit ⁊̃ sãbellius audiens prez
prem ẽẽ qui filius dici non
possit quia ab ip̃o sunt omĩa
Filium aũt idcuco filium ap¬
pellari: quia non utiq ipse
per quem sunt omnia cõfu¬
tatur ⁊ arrius cum legit xͫ
uerum ẽẽ filium dei. Sine du¬
bio enim uerus dici nõ pos¬
set. nisi ꝓprie ẽẽt de deo ꝯuinci¬
tur et marcion addiscens. qr
uerbum caro fc̃m est qui puta
tur xp̃s carnem negandam.
scriptum ab euͣngłista quia
saluator non solum presentia
sui nuptiarum uocatus dedi¬

Expanded text:
scit etiam Sabellius audiens patrem patrem esse qui filius dici non possit, quia ab ipso sunt omnia; filium autem idcirco filium appellari, quia non utique ipse per quem sunt omnia. confutatur et . Arrius, cum legit Christum uerum esse filium dei; sine dubio enim uerus dici non posset, nisi proprie esset de deo. conuincitur et Marcion addiscens quia uerbum caro factum est, qui putat Christo carnem negandam. scriptum ab euangelista, quia saluator non solum praesentia sui nuptiarum uota deco
Abbreviated transcription (Latin):
h̾ que contria decipit concupi¬
scentia. aut que obstat caligõ
ut non ꝙ uerum est uideatur.
Nam solent litt̾e aliud nideri
sigͣre dum aut non bene pro

Expanded text:
 Quae contraria decipit concupiscentia aut quae obstat caligo, ut non quod uerum est uideatur! nam solent litterae aliud uideri significare, dum aut non bene pro
Abbreviated transcription (Latin):
que sine accessu. bili.¬
Eea que eligis illustras.
et sine recessu eaque respuis d¬
seris. et ideo inte nullus ḋfc̃s
nulla mutabilitas uenit. ds
qui intanet ip̃o manendo in¬
mutabilis sic in se transitõ Ø
didisti. ut apud te transire ne¬
quaqͣm possint. et ideo in con¬
spectu tuo tempus non defluit.
Quod apud nos finem dec̃rit
deus in cuius et̾enitate fixai
manent ea que non fixa ext̾iꝰ

Expanded text:
quae sine accessu ea quae eligis illustras, et sine recessu ea quae respuis deseris; et ideo in te nullus defectus, nulla mutabilitas venit. Deus qui in temetipso manendo immutabilis es, sic in se transitoria condidisti, ut apud te transire nequaquam possint; et ideo in conspectu tuo tempus non defluit quod apud nos fine decurrit. Deus in cujus aeternitate fixa manent ea, quae non fixa ext
Abbreviated transcription (Latin):
betis est credere nisi ꝑsona sit
que credi istud suadeat. unde
abraam et admirabilis fidei
est et cordis ꝑiti dum et il¬
lud credit ꝙ incredibile est
et hiic se comittit cui non dec̾¬
dere et stultum est et periculosũ
Fidem enim nr̃am ħ probat
rõnabilem quia non de alio
quam de deo credit posse eñ
ꝙ promittit. hoc ergo fidei ꝓ¬
pugnaculum est ħ triumphꝰ.
quod quidem perspitientes

Expanded text:
betis est credere, nisi persona sit, quae credi istud suadeat. unde Abraham et admirabilis fidei est et cordis periti, dum et illud credit quod incredibile est et huic se committit, cui non credere et stultum est et periculosum est. Fidem enim nostram hoc probat rationabilem, quia non de alio quam de deo credit posse eum quod promittit. hoc ergo fidei propugnaculum est, hic triumphus. quod quidem perspicientes
Abbreviated transcription (Latin):
explosa est non ex modica ꝑ¬
te nouatiani assertio quiã
duo crimina grauia concessa
pñie uidentur quia si forni¬
cationi ignosci non debet sic̃
nouatiano ur̃ qͣnto magis
homicidio aut adult̾io. M
hinc uanitas eius apparẽt
qñ hec que grauiora sũt con¬
cessa probantur. Quã obrem
nunc an ydolatriis concedi
posse promiserit. requirend̾

Expanded text:
explosa est non ex modica parte Nouatiani adsertio, qua duo crimina grauia concessa paenitentiae uidentur, quia si fornicationi ignosci non debet, sicut Nouatiano uidetur, quanto magis homicidio aut adulterio! sed hinc uanitas eius apparet, quando haec quae grauiora sunt concessa probantur. quam ob rem nunc, an idololatris concedi posse promiserit deus, requirend
Abbreviated transcription (Latin):
ũ cognitio dei que fuerat in a¬
dam incipet rursus in abrabã
ut ab eo geniti sub eius cogni¬
tiõe educarentur et pertraducẽ
non deficeret neq deesset ꝙ co

Expanded text:
ut cognitio Dei quae fuerat in Adam, inciperet rursum in Abraham: ut ab eo geniti, sub ejus cognitione educarentur, et per traducem non deficeret, neque deesset qui co
Abbreviated transcription (Latin):
unus quisq̃ eligit quid mag̾
apud illum beat gr̃am. Ham̾
et nobis ip̃is diuersa uolũtas
est et in uestib et in cibis et ĩ
cetero usu et in ip̃a sñia ꝙ ne
fati dicatur quia multoꝵ di¬
uersa asserunt fata. ħ res pro¬
bat quia freq̃nter mutatur ĩ
nobis uoluntas quod enim
diu amamus postea displicet
et diligere incipimus ꝙ prius
non libenter hũimus et fc̃as

Expanded text:
unus quisque eligit, quid magis apud illum habeat gratiam. nam et nobis ipsis diuersa uoluntas est et in uestibus et in cibis et in cetero usu et in ipsa sententia. quod ne fati dicatur - quia multorum diuersa adserunt fata — haec res prohibet, quia frequenter mutatur in nobis uoluntas. quod enim diu amamus, postea despicimus et diligere incipimus, . quod prius non libenter habebamus, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
si uitiosus uerum dixerit non
erit uerum quia auitioso dic¬
tum est cum alia causa sit ꝯ¬
uersationis et alia ꝓfessionis.
Honne persecutor odio xp̃ia¬
ni nominis professionem ꝓ¬
sequitur nõ conuersationem.
primo in loco sciens hoc ꝓfice

Expanded text:
si uitiosus uerum dixerit, non erit uerum, quia a uitioso dictum est, cum alia causa sit conuersationis et alia professionis. nonne persecutor odio Christiani nominis professionem persequitur, non conuersationem? primo in loco sciens hoc profice
Abbreviated transcription (Latin):
tes et cognoscentes dnm hunc
ẽẽ supra omnes ex apparentia in
effabilis głie proximare ad eũ
timuerunt s longe curuato ge¬
nu adorau̾nt postea prosequen¬
tib aliis signis quam qui fece¬
rat in egypto in omnib mira¬
bilib manifestatus ẽ unus eẽ
deus ħ omnib prope innotue¬
runt linguis ħ uicinis gt̃ib
terrori fuerunt quid tale ĩdiis
gentium cui genti cui ppło gło¬
riam suam oñderunt. que sĩg
aut uirtutes ad diumitatis s.
testimonia fecerunt. ubi aut
qñ loquti probantur.S irr̃õ¬
nabile uulgus aut apparentes
umbras au̾t demonia aut siła¬
era mortuoꝵ ut deos cołe cepe¬
runt que res in consuetudinẽ
uetustatis deducta arbitratus
rõnis sibi ueritatem posse defen¬
di cum ueritatis rõ ñ exconsu¬
etudine que ẽ ex uetustate s
ex deo sit qui non uetustate dc
probatur s eternitate quam
obrem fides concepta res s sn
initio est. In deum enim crede
nr̃m inciꝑe est. Nam ꝙ credit᷑

Expanded text:
tes et cognoscentes Dominum hunc tes et cognoscentes Dominum hunc esse supra omnes ex apeffailis gloriae proximare ad eum timuerunt, sed longe curuato genu adorauerunt postea prosequentibus aliis signis, quam quae fecerat in Aegypto in omnibus mirabilibus, manifestatus est unus esse deus. Haec omnibus prope innotuerunt linguis, haec uicinis gentibus terrori fuerunt. quid tale in diis gentium? cui genti, cui populo gloriam suam ostenderunt? quae signa aut uirtutes ad diuinitatis suae testimonium fecerunt? ubi aut quando locuti probantur?. Sed inrationabilis uulgus aut apparentes umbras aut demonia aut simulacra mortuorum ut deos colere coeperunt; quae res in consuetudinem uetustatis deducta arbitratur rationis sibi ueritatem posse defendi, cum ueritatis ratio non ex consuetudine neque ex uetustate, sed ex deo sit, qui non uetustate deus probatur, sed aeternitate. quam ob rem fides non coepta res, sed sine initio est. in deum enim credere nostrum incipere est; nam quod creditur,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ergo legem dignatus est
dare ut nemo ambigeret deũ
eẽ qui tradidit palam ⁊ enim
manifesta et uisa est omĩb
maiestas dei in tanto fulgo¬
re tt terrore ut et pret̾ eum
nemo alius deus crederetur.
et qd iubebat omni obseruati¬
one dignum hr̃etur et ut o¬
omnia deifice rõni conueniãt
inspitiatur tradita lex siqd ĩ
ea in iustum. Siquid in hoẽ¬
stum siquid ridiculosum sic
oportuit in notescere. non ut
in angło per inposturã appa¬
reret qui claudi non potest
oꝑante illecebrosa falła. neq
rerentur. Cum enim unius
suetudine delinquendi quia
mendatium uelamen prestite¬
rat ueritati clemens et miẜi¬
cors deus nolens opus suuz
perditiom obnoxium fieri i¬
sitare dignatus est genus hu¬
manum᷑ non sic apparens sic̃
hii qui falso dii appellari uolu¬
erunt s sicut est ueritas dei ĩ
se manifestauit ut errorem ad¬
ieret qui fłoꝵ deoꝵ predica¬
tione mundi sensum coꝵpat
deniq supra sexcenta milia ⁊¬
boĩum egresse de egepto uidẽ¬

Expanded text:
sic ergo legem dignatus est dare, ut nemo ambigeret deum esse qui tradidit. palam enim et manifeste uisa est omnibus maiestas dei in tanto fulgore et terrore, ut et praeter eum nemo alius deus crederetur et, quod iubebat, omni obseruatione dignum haberetur. Et ut omnia deificae rationi conueniant, inspiciatur tradita lex, si quid in ea iniustum, si quid inhonestum, si quid ridiculosum. sic oportuit deum innotescere, non ut in angule per inposturam appareret, qui claudi non potest,operante inlecebrosa fallacia, neque rerentur. Cum enim unius suetudine delinquendi, quia mendacium uelamen praestiterat ueritati, clemens et misericors deus nolens opus suum perditiositare dignatus est genus humanum. Non sic apparens sicut hi qui falso dii appellari voluerunt; sed sicut est Veritas Dei, ita se manifestavit, ut errorem adimeret, qui falsorum deorum praedicatione mundi sensum corruperat. Denique supra sexcenta millia hominum egressa de Aegypto, viden
Abbreviated transcription (Latin):
borare hiꝰ ut amplificentur ĩ
scło ꝙ sine pecc̃o non põt fieri.
Si proprius aũt aspitiatur i
uidebitur mimicus mag̾ illo¬
R ẽẽ mundus quos beatos dr̃
facere. uix enim aliquis il¬
loꝵ celestia cogitat. Sauden¬
dum ergo xan̾is est dum re¬
cte conuersantes premũtur ĩ
scło. loic enim uicit scłm qui
contentus modo quid illi e¬
uenerit in scło deo suo gr̃as
agit aquo siqua ħ denegata
uidentur tp̃ralia reddi sibispe¬
ret eterna. ut quid enim deus
futurum uiditium statuit nͥ
ut qui iniuste deprimuntur
ad tempus uita eterna donẽ¬
tur compressis hus qui per
pͬom contempnentes aut ñ
credentes futuꝵ dei iuditium
impunitatem se sceleꝵ arbit¬
ti sunt s fatorum assertores
negant futuꝵ iudatium. Si
enim nascuntur qui boni st̃.
et edͣ qui mali sunt quid la¬
udas aut accusas qñ neq
bonus congressus laborauit
ut uincezet neqz malus ne¬
quam ausi sunt crimina sua

Expanded text:
borare huius modi, ut amplificentur in borare huius modi, ut amplificentur in saeculo, quod sine peccato non potest fieri. si propius autem aspiciatur, uidebitur inimicus magis illorum esse mundus, quos beatos dicitur facere, uix enim aliquis illorum caelestia cogitat. Gaudendum ergo Christianis est, dum recte conuersantes premuntur in saeculo. hic enim uicit saeculum, qui contentus quo modo illi euenerit in saeculo deo suo gratias agit, a quo, si qua hic denegata uidentur temporalia, reddi speret aeterna. ut quid enim deus futurum iudicium statuit, nisi ut qui iniuste deprimuntur ad tempus, in uita aeterna exaltentur conpressis his, qui per potentiam contemnentes aut non credentes futurum dei iudicium inpunitatem esse scelerum arbitrati sunt? Sed fatorum adsertores negant futurum iudicium. si enim nascuntur qui boni sint et e contra qui mali sint, quid laudas aut accusas, quando neque bonus congressus laborauit, ut uinceret, neque malus nequam ausi - sunt crimina sua
Abbreviated transcription (Latin):
non in terris promissa sit sz ĩ
celis qũo ergo xp̃ianum se dic̃
qui non illic gloriari nult ubi
promissum.S̾z hic ubi prohi¬
bitum est. Si enim expediret
presentib frui non utiq ħ con¬
tempnentib celestia promitte
thematicis aures comodant ẽ
audiant ioh̾em apłm claman¬
tem et dicentem. Noli diligere
hunc mundum neq ea que ĩ¬
hoc mũdo sunt. Itaq si hec sũt
fidei uel legis nr̃e precepta ne
mundus diligat neqr ea que in
mundo sunt quid est uit quidã
nr̃m querantur contristari de
aliorum felicitate que est in m̃¬
do que apud deum forte in fe¬
licitas est cum magis gaud̾e
deberent quia non illis mũdꝰ
humanis rebo obnoxii.felici¬
tas enim ista securitatis facl¬
tate accepta diuinoꝵ careti
sollicitudone. Indiligens enĩ
sit ncc̃e ẽ contra diuina oracła
qui omnib nec̃is refertꝰ unde
sit sollicitus non h̃t alia enĩ
sollicitudine incipe solent la¬

Expanded text:
non in terris promissa sit, sed in non in terris promissa sit, sed in caelis: quo modo ergo Christianum se dicit, qui non illic gloriari uult, ubi promissum est, sed hic, ubi prohibitum est? si enim expediret praesentibus frui, non utique haec contemnentibus caelestia promitterani mathematicis aures commodant, cum audiant Iohannem apostolum clamantem et dicentem: nolite diligere hunc mundum neque ea, quae in mundo sunt? itaque si haec sunt fidei uel legis nostrae praecepta, ne mundus diligatur neque ea, quae in mundo sunt, quid est ut quidam nostrum querantur contristati de aliorum felicitate quae est in mundo, quae apud deum forte infelicitas est, cum magis gaudere deberent, quia non illis mundushumanis rebus obnoxii? Felicitas enim ista securitatis facultate accepta diuinorum caret sollicitudine. indiligens enim sit necesse est circa diuina oracula, qui omnibus necessariis refertus, unde sit sollicitus, non habet. alia enim sollicitudine incipere solent la
Abbreviated transcription (Latin):
tet nos intrare in regnum dei
contemptus enim et dei sin
expectans iuditium remun̾a¬
tus etiam uindicabitur. Si
enum in presenti uindicari de¬
siderat aut omni auiditate
presentib frui copus dubitat
de premissa uita ac per boc in
futuro inter perfidos deputa¬
tus pena dignus hebitur. o¬
Mundum enim deus ꝑꝑ exer¬
citium fecit et omnibꝰ copi¬
is honestauit duas causas ꝓ¬
ponens presentem et futura
celestem et terrenam ut. ad ꝓ¬
bationem ẽent hoĩum ut ꝗ
spreta futura uita presente
elig̾et carm deputaretur. qui
uer̾o presenti futuram añpo¬
neret spũalib dignus hr̃et᷑
et qui in uiste pressus poͬ in¬
iustorum querelam deo depo¬
neret uel seruaret in futuro i¬
iuditio reuelatus spuali głia
honoraretur. unde nullus sc̃o¬
rum in mundo głosus aꝑꝑuit
neq p̃ntes dilexit delicias. hĩc
uestitum hiis contenti simu.
S querĩ xp̃ianis et dolet siꝗs
felix uideatur in scło cum xp̃i¬
anorum dignitas et felicitas

Expanded text:
tet nos intrare in regnum dei. contentus enim et dei sui exspectans iudicium remuneratus etiam uindicabitur. si enim in praesenti uindicari desiderat aut omni auiditate praesentibus frui copiis, dubitat de promissa uita ac per hoc in futuro inter perfidos deputatus poena dignus habebitur. mundum enim deus propter exercitium fecit et omnibus copiis honestauit duas causas proponens, praesentem et futuram, caelestem et terrenam, ut ad probationem essent hominum, ut qui spreta futura uita praesentem elegeret carni deputaretur, qui uero praesenti futuram anteponeret spiritalibus dignus haberetur, et qui iniuste pressus potentia iniustorum querellas deo deponeret uel reseruaret in futuro iudicio releuatus spiritali gloria honoraretur. unde nullus sanctorum in mundo gloriosus apparuit neque praesentes dilexit delicias. hinc uestimentum his contenti simus. sed queritur Christianus et dolet, si quis felix uideatur in saeculo, cum Christianorum dignitas et felicitas
Abbreviated transcription (Latin):
stabilem te fatiunt. Quia et si
frangantur tu non efunderis.
Et cum efunderis super nos tu
non iaces s erigis nos. nec tu
dispergis s coligis nos. Sed q̃
imples omnia te toto imples i¬
omnia. An quia non post̾ te to¬
tum capere omnia partem tui
capiunt. et eandem ꝑtem sił ⁊
omnia capiunt an singła sĩgłi
et maiora maiora. an minora
capiunt minora.ergo ne aliqͣ
pars tui maior aliqua minor
an ubiq totus es. et ꝑes nlła
te totum capud. Quid gͦ dñe
dicam deus meus. Quid gͦ nͥ
nemo plane uenio. Non enun
est alius preter te trinũ ⁊ unũ
unum et trinum neq in celo sũ¬
sum neq in terra deorsum. Quis
tui similis quis magnificus in
sc̃ĩtate t̾ribił atq laudabilis in
omni uirtute. Sicut tu deus ñr
qui facis magna ⁊ mirabilia et

Expanded text:
stabilem te faciunt; quia etsi frangantur, tu non effunderis. Et cum effunderis super nos, tu non jaces, sed erigis nos; nec tu dispergeris, sed colligis nos. Sed quae imples omnia, te toto imples omnia. An quia non possunt te totum capere omnia, partem tui capiunt, et eamdem partem simul omnia capiunt? An singulas singula, et majores majora, minores capiunt minora? Ergone aliqua pars tui major, aliqua minor? An ubique totus es, et res nulla te totum capit? Quid ergo es, Domine Deus meus, quid ergo, Nemo plane, nemo. Nemo enim est alius praeter te trinum et unum, unum et trinum, neque in coelo sursum, neque in terra deorsum. Quis tui similis? Quis magnificus in sanctitate, terribilis atque laudabilis in omni virtute, sicut tu Deus noster, qui facis magna et mirabilia
Abbreviated transcription (Latin):
mundari de hoc enim filu isrł
postes suos sanguine linier̃t
ut tuti prestarentur a morte iͥ
et ħ aspersione ysopi orat mũ¬
dari. se apecc̃is ne tangatur a
morte et sequitur. lauab̾ me

Expanded text:
mundari. de hoc enim filii Israhel postes suos sanguine linierunt, ut tuti praestarentur a morte; ita et hic asparsione hysopi orat mundari se a peccatis, ne tangatur a morte. Et sequitur: lauabis me
Abbreviated transcription (Latin):
subisse nisi causa fc̃i noscatur.
Deniq hoc est ꝙ mouet młtos.
Nam potuit dei prĩs prouisio
per alteram personam hoc ne¬
gocium gerere ut hominib
errore constitutis oñderet ⁊¬
ueritatem. et dyabolum pre¬
sumptorem et salutis inuidũ
cum satellib eius compͥme¬
ret et exploderet deuictum qr
pernicatia et irreu̾entia neqssi¬
morum seruorum ministris fa¬
mulis fuerat compescenda et ñ
dũs õium rem sibi indignam
experiretur neq enim tanta
uis et po est sathane ut ꝑ al¬
teram potatem eiusdem condi¬
tionis superari minime potu¬
isset cum constat dei auxilio
istum ⁊̃ ab hoĩb uinci nam
quãius impar sit si ex t̾renis
sumamus exempla tñ ex a¬
liqua parte ꝯuemiẽt rõni ser¬
uum enim contra dauid re¬
gem rebellantem. Ioab ꝯẜuii

Expanded text:
subisse, nisi causa facti noscatur. denique hoc est quod mouet multos. nam potuit dei patris prouisio per alteram personam hoc negotium gerere, ut et hominibus in errore constitutis ostenderet ueritatem et diabolum praesumtorem et salutis inuidum cum satellitibus eius conprimeret et expoliaret deuictum, quia peruicacia et inreuerentia nequissimorum seruorum ministris famulis fuerat conpescenda, et non dominus omnium rem sibi indignam experiretur. Neque enim tanta uis et potentia est satanae, ut per alteram potestatem eiusdem condicionis superari minime potuisset, cum constet dei auxilio istum etiam ab hominibus uinci. nam quamuis impar sit, si ex terrenis sumamus exempla, tamen ex aliqua parte conueni ent rationi. seruum enim contra Dauid regem rebellantem Ioab
Abbreviated transcription (Latin):
si in unius morte euentus est
erit et in multorum et iam
non erit fati. Anaxatozas in
pilam coniectus iussu regis

Expanded text:
si in unius morte euentus est, erit et in multorum et iam non erit fati. Anaxagoras in pilam coniectus iussu regis
Abbreviated transcription (Latin):
adulteri os yris uiri usidis
ecce quib ministris sũ ma¬
gr̃is pagani prudentie siue
n̾omen asciscuntur. cum nõ

Expanded text:
adulteri Osiris, uiri Isidis: ecce quibus ministris sine magistris pagani prudentiae sibi nomen adsciscunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
esset.q. domus munita atq
firmata ut securi ẽent hĩtan¬
tes in ea. tercio die iussit con¬
gregari aquam que erat sub
celo hoc est intra capacitatem
firmam̃ti in congregationem
unam ut appareret arida que

Expanded text:
esset quasi domus munita adque firmata, ut securi essent habitantes in ea. Tertio die iussit congregari aquam quae erat sub caelo, hoc est intra capacitatem firmamenti, in congregationem unam, ut appareret arida, qu