comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di fid̾i ꝯ. cã. hoc eum fecisse. ¶ Gai¬
us seius cũ domum suam hres ⁊ ĩ
p̃torio uxorissne se transtuliss qt¬
damres de domo sua ĩ eodem p̾to¬
rio tͣnstulit ibiq post młtos dies
decetens test̾o urorem suam hrdem
⁊ alio᷑ ꝯpłes reliquid. quo testõ sig
inficauit u̾ba q̃ infra scripta sunt.

Expanded text:
issi causa hoc eum fecisse. Gaius Seius cum domum suam haberet et in praetorio uxoris suae transtulisset, quasdam res de domo sua in eodem praetorio transtulit ibique post multos dies decedens testamento uxorem suam heredem et alios complures reliquit. quo testamento significavit verba, quae infra scri
Abbreviated transcription (Latin):
uidam in cest̾o ita scpͥsit. ¶ Dem.
rer .p. gallitanorũ lego iñ tutelam
uie reficiende que ẽ ĩ colonia eoꝵ uf
septura ĩ tucelam antelieme tire qi
summa ascͥpta nõ est. pot̃ tñ ind̾i
tanta suñia legata quanta ei rei suf¬
fic̾et si modo nõ appeat aliam fuis¬
intudine eiꝰ pecume. aut ex medio¬
critate facultatum: qmͣ testat̾x re¬
liqͥd. tũc enĩ ꝓ offõ indici᷑ scd̾ estĩa¬
com̃ patͥmonui ⁊ legati qnͣtitas dif

Expanded text:
uidam in testamento ita scripsit: "rei publicae Graviscanorum lego in tutelam viae reficiendae, quae est in colonia eorum usque scriptura in tutelam Aureliae viae, quia summa adscripta non est: potest tamen videri tanta summa legata, quanta ei rei sufficeret: si modo non apparet aliam fuisnitudine eius pecuniae aut ex mediocritate facultatium, quam testatrix reliquit: tunc enim officio iudicis secundum aestimationem patrimonii et legati quanti
Abbreviated transcription (Latin):
rei q̃om fĩ ueto ⁊ peto a te fi lia Ra¬
rissima ne uelis irasci ꝙ am pliorẽ
gnta que supͣ feci p̾staturum. ¶q̃ro
an ex hus extremis u̾bis quib c̃ fi¬
lia suo intest̾o pat̾ loquius est ef f¬

Expanded text:
em fieri ueto. et peto a te, filia carissima, ne uelis irasci, quod ampliorgata quae supra feci praestaturum'. quaero, an ex his extremis uerbis, quibus cum filia sua in testa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ consumptam de dote accõm młr
cũ patre suo nõ consenserit utiq
nõ ignorans sic emĩre s eplicatur uͭ
siquid̾ maior qnͣtitas ĩ pͥore dote
fint illius ꝑtis sit tartũmodo młr
cõntenta. ꝙ si ĩ stimina dotis nõĩe
legata ampliis sit ꝙͣ in doce pͥnci¬
pali compe nsacõ fiat usq ad eand̾
sũmam que cõcurrit. ⁊ id tm̃modo
qd excedit ĩ se qñti sũma ex testõ ꝯ
sequatur. nõ enĩ u̾isimile est pa¬
t̾em duplici p̾stacõne dotis filium
p̃t̾ea tum putau̾it se efficacit̾ lic
nõ ꝯsenciente filia ĩ stituisse adu̾¬
sus gen̾ũ de dote accõm. ¶Lucius
ticius relictis duob filus suis hr̃¬
dib diu̾si sexus institutis. addidit
cap̾ generale uti legata ⁊ lib̾tates
ab hus ħr̃dibus suis p̾starent᷑ qͥͥa¬
dam tũ ꝑtem testamenti a filio
pecut. ut om̃e honus legatorũ
in se sustm̾et ĩ hunc modũ ea

Expanded text:
esse consumptam de dote actionem mulieri, cum patri suo non consenserit, utique non ignoras. sic enim res explicatur, ut, si quidem maior quantitas in dote fuit, illius petitione sit tantummodo mulier contenta: quod si in summa dotis nomine legata amplius sit quam in dote principali, compensatio fiat usque ad eandem summam quae concurrit et id tantummodo, quod excedit in sequenti summa, ex testamento consequatur: non est enim verisimile patrem duplici praestatione dotis filium praeterea cum putaverit se efficaciter licet non consentiente filia instituisse adversus generum de dote actionem. Lucius Titius relictis duobus filiis suis heredibus diversi sexus institutis addidit caput generale, uti legata et libertates ab his heredibus suis praestarentur: quadam tamen parte testamenti a filio petit, ut omne onus legatorum in se sustineret, in hunc modum: "ea
Abbreviated transcription (Latin):
It̃ quero si nitegrum p̾dum relic¬
⁊ cohrdi soluendurisit. uł hecip̃o
missarium mimine compellendũ
¶Lucia ticia ĩ testata moriens a filiis
qͣuit᷑ post moetem eiꝰ. filii euis. id̾
qr hĩdes cũ dimiserunt hr̃ditatem
mñs. dimiserũt ⁊̃ domũ ĩ quadiui

Expanded text:
item quaero, si integrum praedium relicet coheredi soluendum sit, ut hoc ipso, deicommissarium minime compellendum. Lucia Titia intestata moriens a filiis quit: post mortem filii eius idem qui heredes cum diuiserunt hereditatem matris, diuiseru
Abbreviated transcription (Latin):
Iidem ẜuus ⁊ legatus ⁊ Pulur
lib̾ ẽẽ iussui sit. fauor libtatis p̾ue
ostendr̃ legatũ pp̾ uoluntatẽ de fũc¬
instituto pꝰt mortem dm̃ eꝰ cn acqui¬
sita b̃rditas est᷑ o lib̾tatem fid̃i cõmis¬
ut siipulando duo rei ꝯstituit possut̃¬
⁊ ita ĩ test̾o potest idem fi¶Arcelł.

Expanded text:
idem seruus et legatus et liber esse iussus sit, fauor libertatis praostenditur, legatum propter defuncinstituto post mortem domini eius cui adquisita hereditas et libertatem fideicommisut stipulando duo rei constitui possunt, ita et testamento potest id fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ dignum p̾ferre. ac si ita quos digꝰ¬
nos putaĩie pete posse. marcels ait.
eos qui nõ offend̾unt. Idem ait si ne¬
minẽ eligat om̃s ad peticõm fid̾icom¬
missi admicti und̾i qͣia iam p̾senti die
dͤatum. cum sic relinquit᷑ quib uo¬
les nec ulli offerat. ꝓlane si cet̾i de¬
fundti sunt suꝑͣstiti dandum. uł hr̃¬
dił eiꝰ. si pͥus qm̃ pet̾et decessiss ¶te¬
ũ. aut̃ notat si om̃s pet̾e potu̾umt᷑¬
nõ ⁊ qui decesserunt ad ħrdes tnͣs¬
miserunt utiq siuno pefente iam
esegere nõ potest cui de uidet᷑ eĩ ꝯ ꝙͤ

Expanded text:
et indignum praeferre. at si ita: 'his quos dignos putaueris', petere posse ait eos qui non offenderint. idem ait, si neminem eligat, omnes ad petitionem fideicommissi admitti uideri quasi iam praesenti die datum, cum sic relinquitur 'quibus uoles' nec ulli offerat. plane si ceteri defuncti sunt, superstiti dandum uel heredi eius, si prius quam peteret decessit. Scaeuola autem notat: si omnes petere potuerunt,non et qui decesserunt, ad heredem transmiserunt, utique si uno petente iam eligere non potest, cui det? videtur enim
Abbreviated transcription (Latin):
ta pp̾osita fu̾it ualet legatum. nam
⁊ si tum moreret᷑ hr̃s suus lib̾ ẽẽ ius¬
sus ẽe recte sũ lib̾tate ei ab hr̃de le¬
gari posse constitit. qr suꝑuacuum
sit lib̾tatem dare qmͣ ex testam̃to hr̃¬
dis caꝑturꝰ nõ sit. set ex testãtoris
ht̃. ¶ Sichum aut pamphilum uͥ¬
trũ hr̃s meus nol ticiodato. d̾ utrũ
uelit darc eo die quo testamentũ
meũ retitatũ erit dicat. si nõ dxx̾it
hr̃s pampbilum aut stichum dare
malit ꝑ m obligatũ eum ẽe puto.
ac si stichum aut pamphilũ dare
dampnatꝰ eẽ. utrũ legatariꝰ ele¬
eĩt. si du̾it se stichũ dare uelle sti¬
cho mortuo lib̾ari eũ. si añ diem le¬
gati cedentẽ alt̾ mortuus fu̾it. alt̾
qui suꝑ erit ĩ obligõne manebit.¬

Expanded text:
t legatum: nam et si, cum moreretur heres, servus liber esse iussus esset, recte sine libertate ei ab herede legari posse constitit, quia supervacuum sit ei libertatem dare, quam ex testamento heredis capturus non sit, sed ex testatoris habet. "Stichum aut Pamphilum, utrum heres meus volet, Titio dato, dum, utrum velit dare, eo die, quo testamentum meum recitatum erit, dicat". si non dixerit heres, Pamphilum an Stichum dare malit, perinde obligatum eum esse puto, ac si Stichum aut Pamphilum dare damnatus esset, utrum legatarius elegerit. si dixerit se Stichum dare velle, Sticho mortuo liberari eum: si ante diem legati cedentem alter mortuus fuerit, alter qui supererit in oblig
Abbreviated transcription (Latin):
ditoꝵ filiꝰ solus extipiat iussisse tes¬
tatorem nõ ꝓpom. ¶ Ticia cum
nub̾et gaio seio dedit ĩ dotem p̾di¬
a. ⁊ quasdam alios res. post ea dece¬
dens codicilł ita cauit. gaul seium¬

Expanded text:
ditorum filius solus excipiat, iussisse testatorem non proponi. Titia cum nuberet Gaio Seio, dedit in dotem praedia et quasdam alias res, postea decedens codicillis ita cauit:
Abbreviated transcription (Latin):
ceͤ det. noͦ hr̃dis. nisi dum carat ut mi¬
mui instrͤum ticiũ elegerit. idem ẽ ⁊ si po¬
nas usumtr̃ legatũ. ¶ Si hr̃s dãp¬
natus ee .x. uui ex lib̾tis dare. ⁊ nõ
ꝯstitu̾it cuidaret hr̃s om̃ib eadem
nͣoͣcx. p̃stare cogendꝰ est ¶ Elsus.¬

Expanded text:
cedit, non heredis, nisi dumtaxat ut ministrum Titium elegit. idem est et si ponas usum fructum legatum. Si heres damnatus esset decem uni ex libertis dare et non constituerit cui daret, heres omnibus eadem decem praestare cogendus est. Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
Iis cui legatus sit stichꝰ. sit. Dem.¬
aut pamphilus. cũ stichum sibi lega¬
tum putaret uendicaret. amplius
mutande uendicac̃ois ius nõ habet.
tanqmͣ si dampnatus hĩs alt̾utrum
dare stichum ded̾it cũ ignoret sͥ ꝑmi ᷤᷤ¬
sum uł pamphilum dare nicħ repe¬
te possit. ¶Dem.¬

Expanded text:
is, cui legatus sit Stichus aut Pamphilus, cum Stichum sibi legatum putaret, vindicaverit, amplius mutandae vindicationis ius non habet: tamquam si damnatus heres alterutrum dare Stichum dederit, cum ignoret sibi permissum vel Pamphilum dare, nihil repetere possit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
cum e̾e ĩ ꝯfilio dicentem ⁊ urri ꝯsu¬
ł itum ĩ sm̃nam suam. ut cũ octaliciꝰ
caculꝰ filia ex asse hr̃de instituta li¬
b̾to ducenta legass petissq abeo
ut ea cõcubine ip̃is daret ⁊ lib̾tꝰ
uiuo testatore decessiss ⁊ ꝙ ei relic¬
tum erat apd̾ filiã remansiss tog̃¬
etur filia id fid̾i cõmissum cõcubi¬
ne reddere. ¶Qd̾ alicuiꝰ ħrdis
nominatim fid̾i cõmittit᷑ pt̃ ui¬
d̾i ita demum dari uoluisse si il¬
lẽ exiitiss hr̃s. ¶ Si fillio hr̃di ꝑs

Expanded text:
cum esset in consilio Duceni Veri consulis, itum in sententiam suam, ut, cum Otacilius Catulus filia ex asse herede instituta liberto ducenta legasset petissetque ab eo, ut ea concubinae ipsius daret, et libertus vivo testatore decessisset et quod ei relictum erat apud filiam remansisset, cogeretur filia id fideicommissum concubinae reddere. Quod alicuius heredis nominatim fidei committitur, potest videri ita demum dari voluisse, si ille exstitisset heres. Si filio heredi
Abbreviated transcription (Latin):
um indebr̃ meuis fc̃o eiꝰ lib̾atus ẽc
unũ reum ħebat qd̾ is sibi deb̾et
duob ĩ solidum seꝑatim legasset
hoñat᷑ hr̃s ouob s̃ at̾fat̾e uni ac¬
cõm cedendo. alt̾i pͤcumã soluẽdo.

Expanded text:
tus esse unum reum habebat quod is sibi deberet duobus in solidum separatim legasset, oneratur heres duobus satisfacere uni actione cedendo, alteri pecuniam solvendo.
Abbreviated transcription (Latin):
testator testo exp̾ssit a quib hr̃dib
legata prestari uellet. licet coditil¬
los ad om̃s scpserit. appet tñ ea q̃
codicilł dedit ab hii p̃standa ẽẽ quo
musie fungi de b̾e testo suo ostend̾¬

Expanded text:
testator testamento expresserit, a quibus heredibus legata praestari uellet, licet codicillos ad omnes scripserit, apparet tamen ea quae codicillis dedit ab his praestanda esse, quos munere fungi de
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ legau̾it ⁊ is fugiss caucões
tem sumptu hr̃dis. ¶ Si ita le¬
get᷑ sempnio .x. aut si nolu̾it ho¬
minẽ stichũ .do. lego. ħ c̾au duo
legata sunt. s uno ꝯtentus ẽe d¬
¶Siquis legau̾it ex illo dolio am¬
ĩ ueniri possunt. nõ extinguit᷑ le

Expanded text:
alienum legaverit et is fugisset, cautiones tem, sumptibus heredis. Si ita legetur: "Sempronio decem aut, si noluerit, hominem Stichum lego", hoc casu duo legata sunt, sed uni contentus essquis legaverit ex illo dolio aminveniri possint, non exstinguitur le
Abbreviated transcription (Latin):
ne asc̾ͥbinit᷑ ex dic adite hr̃ditatis.
complecam ab ħirde nõ traditum
s. a legatario detentum hr̃s uen¬
dicare cum frudibus pot̾it ¶ Cũ
igta legatur illi hoc amplius fũ¬
dum illũ tũ ꝯmĩbus reb que me
odem fundo efunt. mancipia qͦ¬
q continent᷑ . ¶Cum ita le¬
gat᷑ quicqͥd ĩ horreo meo ẽtrͤ
⁊ is ciui legatum ẽ ex rebi ñ lega¬
tis nõ ignorante eo ampliendi
legriti sui gr̃a ĩ horreum ĩtułit
ꝙ illatum ẽ nõ udet᷑ ẽẽ legatũ.
¶Qd a legatario petitum erat
ut alii restitũet si legatarius de̾
non possimis ¶ In fid̾i cominisso
ꝙ familie relinquit᷑ hu ad peti¬
tom̃ enus admitti possunt qui no¬
innͣati sinat. aut post om̃s eos eͣi¬
tinctos. qͣmier nomine defimcti
fu̾nt etemꝑe quo testator mo

Expanded text:
 ex die aditae hereditatis conpletam ab herede non traditum, sed a legatario detentum heres vindicare cum fructibus poterit. Cum ita legatur: "illi hoc amplius fundum illum cum omnibus rebus, quae in eodem fundo erunt", mancipia quoque continentur. Cum ita legatur: "quidquid in horreo meo erit" et is cui legatum est ex rebus non legatis ignorante eo ampliandi legati sui gratia in horreum intulerit, quod illatum est non videtur esse legatum. Quod a legatario petitum erat, ut alii restitueret, si legatarius decenon possunt. In fideicommisso quod familiae relinquitur hi ad petitionem eius admitti possunt, qui nominati sunt, aut post omnes eos exstinctos qui ex nomine defuncti fuerint eo tempore, quo testator mo
Abbreviated transcription (Latin):
I quis ĩ testõ hoc modoscripserit
filius m̃s si ticiũ adoptau̾it hr̃s es¬
to. ⁊ si nõ adoptau̾it ex hĩs esto.
⁊ filio parato a doptare titius no¬
lit se ad arrogand̾ dare erit filiꝰ
hr̃s qiͣ exͣpleta cõdicoe. Dimog̃.¬

Expanded text:
hoc modo scripserit: "filius meus si Titium adoptaverit, heres esto: si non adoptaverit, exheres esto" et filio parato adoptare Titius nolit se adrogandum dare, erit filius heres quasi expleta condicione. Hermog
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ondicõnes que cont̾ hono ᷤ mo¬
res inserunt᷑ remittende sunt. uc¬
luti si ab hostib patrẽ suũ ñ re¬
derãit. ⁊ si parentib suis pationo¬
ue alim̃ta ñ p̾stitĩt.¬

Expanded text:
ondiciones, quae contra bonos mores inseruntur, remittendae sunt, veluti "si ab hostibus patrem suum non redemerit", "si parentibus suis patronove alimenta non praestit
Abbreviated transcription (Latin):
stest̃o data e̾et. ꝓ iñ ⁊ si ita sipͥse¬
rit cuiꝰ nom̃ codicilł scripsero.
ille mͥ heres esto. pari põe dicen d̾.
er̃ instõem uale nlło uiir impe¬
diente. ¶ Si quem ita ĩstitut᷑
scripi hr̃s esto ual instõ ⁊̃ ĩ filio

Expanded text:
ento data esset. proinde et si ita scripserit: "cuius nomen codicillis scripsero, ille mihi heres esto", pari ratione dicendum erit institutionem valere nullo iure impediente. Si quem ita institutum scripsi, heres esto", valet institutio
Abbreviated transcription (Latin):
sołone ꝗuid ĩiuto me sc̾a liberis ͦ
Tũ ho tico legatus ẽet q̃sitũ ẽ uͤ
trũ arbit̾am hr̃dił est quẽ nelit
picoleum oscend̾it utile ee eund̾nt
argum̃to ꝓbori ait. ꝙ ꝯstet usũ
fr̃ lib̾tis legatũ ⁊ ei qui eoꝵ suꝑ¬

Expanded text:
uidem inuito me facta libereris. Cum homo Titio legatus esset, quaesitum est, utrum arbitrium heredis est quem uelit pitolium ascenderit' utile esse euidenti argumento probari ait, quod constet usum fructum libertis le
Abbreviated transcription (Latin):
faltidie locus sit ꝙ nñ abscid̾it
rõe falcidre ex sequenti testo cõ¬
sequar. It̾ si dño hr̃s extito qui
lig̾o sicut man̾es si eum fundũ
emissem. ¶Si ita scpͥtũ erit am¬
plius qmͣ tico legaui hr̃s meus se¬
io .x. dato. dubitandũ nõ erit qrã
ticõ suũ legatũ mane̾at. ⁊ seio ni¬
datũ fere ẽ sic legare luco ticio

Expanded text:
 inde abscidit ratione Falcidiae, ex sequenti testamento consequar. Item si domino heres exstitero, qui ligatio, sicut maneret, si eum fundum emissem. Si ita scriptum erit: 'amplius quam Titio legaui heres meus Seio decem dato', dubitandum non erit, quin et Titio suum legatum maneat et Seio nitat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hac adieccone .s. hec amꝑliu¬
aliquid leget᷑ nmime dubitand̾
est. qͥm̃ id ꝙ ita legau̾at debeat᷑
multo q minus dubitandũ est.
nam cũ lib̾tas ulłius momenti
tum insmari ꝙ alio qͥn uołet et
si solũ datum fuiss. ¶ Qui .u.
in archa hẽbat ita legauit uł
stipulanti ꝓmisit .x. que ĩ archa

Expanded text:
cum h‹a›c a‹die›ctione 'hoc amplialiquid legetur, minime dubitandum est, quin id quod ita legauerit debeatur: multoque minus dubitandum, nam cum libertas nullius momenti tum infirmari, quod alioquin ualeret, et si solum datum fuisset. Qui quinque in arca habebat ita legauit uel stipulanti promisit 'decem quae in arca
Abbreviated transcription (Latin):
Isuus legatꝰ unoͣ te s tatore fu¬
sisse dicatur ⁊ impensa. ⁊ ꝑiculo
eiuis cui legatus sit redoi d. amĩ
rem legatam eo loco pr̃are hr̃s
debeat. in quo a testatore sit re

Expanded text:
ruus legatus uiuo testatore fugisse dicatur, et impensa et periculo eius cui legatus sit reddi debet, quoniam rem legatam eo loco praestare heres debeat, in quo a testatore sit rel
Abbreviated transcription (Latin):
legatũ ei id̾o ascͥptũ apꝑeat. qd̾
eidem tugelã filiorũ mup̃tit. nõ
qd̾ alioqͥn daturꝰ e̾et ⁊̃ sñ tute
a factis tutorem datũ in ħ enĩ le¬
gato pt̃ dici nõ iõ ei relictum
quia tutorẽ eũ ẽe uolu̾it testa

Expanded text:
tum ei ideo adscriptum appareat, quod eidem tutelam filiorum iniunxit, non quod alioquin daturus esset etiam sine tutela factis tutorem datum: in hoc enim legato potest dici non ideo ei relictum, quia et tutorem esse uoluerit testa
Abbreviated transcription (Latin):
de quo querit᷑ a legato quidẽ si ad¬
huc uu̾et pupillꝰ repeslendũ
fuisse a sb̃stitucone: aũt nõ ẽẽ sũ¬
mouendũ. cũ eo c̾au ĩ huscepta
tutela fimret᷑. ¶Lucus ticius ex
tͥb filus ĩ columib unũ ht̃ emã¬
cipatũ eius etatis. ut curatores ac¬
tente eide filio emãcipato curator
a p̾tore det᷑. an uire publico: u¬
ti possit. ⁊ incħominꝰ tͥum filioꝵ
nõis uacacõnes postulare.R̾.¬

Expanded text:
adhuc uiueret pupillus, repellendum fuisse, a substitutione autem non esse summouendum, cum eo casu etiam suscepta tutela fin‹i›retur.Lucius Titius ex tribus filiis incolumibus unum habet emancipatum eius aetatis, ut curatores actente eodem filio emancipato curator a praetore detur, an iure publico uti possit et nihilo minus trium filiorum nomine uacationem postulare.
Abbreviated transcription (Latin):
si t̾cia ⁊ qrͣta sit delata. licet in qrͣ¬
tam p̾us detertus sit. qd̾ hĩ .i. qͣ
te ex quo uissus adnũstrare. illiꝰ
et quo datus est ꝑid̾m sustinet.¬
¶ Eũ qui pupillũ patͥius boĩs absti¬
nu̾at decineadũ ĩ grtͣa tutela ex¬
istimaui. qͣiͣ depoit̾a illa. cetr̃a pu¬
ta rem recte factur p̾torẽ.s eciã
unã tutesã suffic̾e credid̾it si tã
diffusa ⁊ negocõsa sit. ut ꝓ płib¬

Expanded text:
si tertia et quarta sit delata, licet in quasi tertia et quarta sit delata, licet in quartam prius dete ex quo iussus est administrare, illius ex quo datus est periculum sustinet. Eum, qui pupillum bonis paternis abstinuerat, detinendum in quarta tutela existimaui quasi deposita illa. Ceterum putarem recte facturum praetorem, si etiam unam tutelam sufficere crediderit, si tam diffusa et negotiosa sit, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
ibto quostam ex lib̾il tucores au̾
curatores testͥo de dit quͣuus eos
y doneos ẽe cõstat. incħ omnurs
uire publico pot̾u̾nt extusari ne
uob pupilł. dũisis decretis darr
e qui potuit extusati. ⁊ pͥusamͣ
causas extusacois allegaret.u
aius et pupilł quoꝵ iam tutelã
admistrabat decessit uͥ delut c̃g¬
pete ei excusacõ. statira tenrat
eum pͥus decretũ qi ĩioco etie
tutele quarta sõ roganda. nam
ipo ture tutor ẽ. ⁊ añ qm̃ excuset
to loco inueniat᷑ extusan. set
dus est honus illuis quo tutele
t c me mouet qd̾ dicat aliqͥs
ucc nõ exigi. an admistretur tu¬
tela. hec em̃ eo ꝑtinet. ne sit fi¬
sustineat cessac̃om᷑ puto eius
⁊ putandã quoq tutelã eam ¶¬
dem euenire pt̾ si duob tesfĩs¬
cũ hrẽt tres tucelas tutor datus
ci debebit. si querat᷑ q̃ ꝑor dela¬
tasit tutela. set adite hr̃ditatis
uł condic̾onis exñtis. illa quoꝙ
et̃ diftr̃a. tutelarũ de quib diximi

Expanded text:
osdam ex libertis tutores aut curatores testamento dedit. quamuis eos idoneos esse constet, nihilo minus iure publico poterunt excusari, neduobus pupillis diuersis decretis datus est qui potuit excusari, et priusquam causas excusationis allegaret, unus ex pupillis, quorum iam tutelam administrabat, decessit, ubi desiit ei competere excusatio, statim tenuit eum prius decretum, quasi in loco tertiae tutelae quarta subroganda: nam ipso iure tutor est et antequam excusetur. to loco inuenitur, excusari: sed dum est onus illius quoque tutelae. nec me mouet, quod dicat aliquis hoc ne exigi, an administretur tutela: hoc enim eo pertinet, ne sit fisustineat cessationis, puto ei imputandam eam quoque tutelam.Idem euenire potest, si duobus tescum haberet tres tutelas, tutor datus ci debebit, si quaeratur, quae prior delata sit tutela, sed aditae hereditatis uel condicionis existentis.Illa quoque erit differentia tutelarum, de quibus diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
debitorib ea que legata.
non data leget᷑ debitori acredi¬
tore. uale q eum legatũ br̃e qr
accõem. ut pignus recipiat pͥ¬
usꝙͣ pocĩam soluat. sic aut̃ loqs
uilianus quasi debitũ ñ debe¬
at lucrari. s si alia testantis uo¬
lunitas fuit ⁊ ad hec ꝑuenit᷑ erẽ¬
e redem dampnatila fi deussore
nõ pet̾e. areo posse pet̾e. s areo p¬
de uetitum ac fideuissore petat
reo ex test̾̃o tem̃ celsus putat. id
celsus ait ulłam dubitacõnem
hr̃e qnͥ hrde pet̾e a debitore uetito
cedens debitori suo dederit ex¬
cepcõm ei compet̾e posse puto q̃i

Expanded text:
debitoribus ea quae nori data legetur debitori a creditore, ualere legatum habereque eum actionem, ut pignus recipiat, priusquam pecuniam soluat. sic autem loquitur Iulianus, quasi debitum non debeat lucrari: sed si alia testantis uoluntas fuit, et ad hoc peruenietur exeeredem, damnatum a fideiussore non petere, a reo petere posse, sed a reo petere uetitum, si a fideiussore petat, reo ex testamento teneri Celsus putat.Idem Celsus ait nullam dubitationem habere, quin herede petere a debitore uetito cedens debitori suo dederit, exceptionem ei competere puto, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ. s eiꝰ ⁊tempłone lib̾acio
relictaẽ. ẽẽt. utͥq autẽ legatari
deb̾o ticiosit ei legatũ mei grã.
ut ego lib̾er. nemo me negabit
legatanũ. ut ⁊ iuł. eodem libro
scripsit. ⁊ marcellꝰ ait notat utͥ¬
us legatũ eẽ tam meũ qmͣ credi¬
toris m̃i ⁊ si soluendo sũt inc̾esse

Expanded text:
one liberatio relicta esset.Utrique autem legatarii debeo Titio sit ei legatum mei gratia, ut ego liberer, nemo me negabit legatarium, ut et Iulianus eodem libro scribit. et Marcellus notat utriusque legatum esse tam meum quam credit
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾and̾. alioqͥn si fideuissorem cẽ¬
Qd tñ si donacõmis ca fi deuissor
int̾ueñit. nec hat adu̾sus reũ re¬
gressũ. ł qͥd si ad fidenissore pc̃cia
ꝑuen̾it ⁊ ip̃e reũ dederit. uice sua
ip̃e ꝙ fideiusẜit pacto ẽ reus ub̾¬
and̾. alioqͥn solemꝰ dr̃e pacti excep¬
cõm fideuissori dandam que reo
competit. s cũ alia sit mens legã¬
sñ dubiont ⁊ uilianꝰ scridit pac¬
to erit fideuissor liberandꝰ. s ⁊
ħ puto int̃dũ acceptilacõe li be¬
rand̾ si uł ip̃e reus ip̃e ue fu̾it. aũ
ĩ eam remsocius fuit. Idem iu¬

Expanded text:
n si fideiussorem coepquid tamen, si donationis causa fideiussor interuenit nec habet aduersus reum regressum? uel quid si ad fideiussorem pecunia peruenerit et ipse reum dederit uice sua ipseque fideiusserit? pacto est reus liberandus. atquin solemus dicere pacti exceptionem fideiussori dandam, quae reo competit: sed cum alia sit mens legansine dubio, ut et Iulianus scripsit, pacto erit fideiussor liberandus. sed et hic puto interdum acceptilatione liberandum, si uel reus ipse uere fuit aut in eam rem socius reus.Idem Iu
Abbreviated transcription (Latin):
functo donatore seio dedenit. ⁊ br̃s
ciꝰ petat debitum seius doli excepͦ¬
deamꝰ. ⁊ si quidẽ mͥliberacõ sit rel ͤ¬
tacũ solꝰ sim debitor. sui ame petaf
excepc̃oe uti possum. suieñ petat᷑
possum ag̾e ut lib̾e̾t. ꝑ accepti lacõ¬
nẽ. s ⁊ si cum alio sim debitor. pu

Expanded text:
functo donatore Seio dederit et heres eius petat debitum, Seius doli exceptuideamus. et si quidem mihi liberatio sit relicta, cum solus sim debitor, siue a me petatur, exceptione uti possum, siue non petatur, poss‹u›m agere, ut liberer per acceptilationem. sed et si cum alio sim debitor, pu
Abbreviated transcription (Latin):
argentũ ꝙ dieb festis ĩ balneo
un consueuit legatocedat. Rn¬
di om̃e legatum id̾i. ¶ cou¬
łr decedens ornam̃ta legauit
ira. seie amice mee ornam̃ta
umu̾sa dari uolo eodem test̾o.
ta scͥpͥserat funeron me arbitͥo
uiriolas ex smaragdi. s n hr̃
sus erat adici dederunt qĩtũ ẽ¬

Expanded text:
argentum, qu‹o› diebus festis in balineo uti consueuit, legato cedat. respondit omne legatum uideri.Mulier decedens ornamenta legauerat ita: 'Seiae amicae meae ornamenta uniuersa dari uolo'. eodem testamento ita scripserat: 'funerari me arbitrio uiriolas ex smaragdis': sed nequsus erat adici, dederunt: quae
Abbreviated transcription (Latin):
Dona aut̃ hic ut płm̃q solemꝰ
dr̃e ita accipienda sunt. ma¬
sitatis cuiꝰqr successionẽ qͣ suc¬
cedr̾ ĩ ius mortui suscipiunt q
eiꝰ rei ⁊ modũ ⁊ ĩ cõmodina
nain suie soluendo sunt bona.
sine nõ sunt. siue dampnum
hñt siue lucrũ. siue ĩ corporib
st̃. siue ĩ accõnib ĩ hoc lcco ꝓrͥe
bona applłabunt᷑. hereditas
aut̃ bonor. ue possõ. ut labeo

Expanded text:
ona autem hic, ut plerumque solemus dicere, ita accipienda sunt uniuersitatis cuiusque successionem, qua succeditur in ius demortui suscipiturque eius rei commodum et incommodum: nam siue soluendo sunt bona siue non sunt, siue damnum habent siue lucrum, siue in corporibus sunt siue in actionibus, in hoc loco proprie bona appellabuntur. Hereditatis autem bono
Abbreviated transcription (Latin):
de pecłio castrensi. uł qiͣ castren¬
si. ¶ S ⁊ eiꝰ qui ap̾ hostes deces¬
sit bonoꝵ possõ ad mitti posse.
ꝯͣuis ĩ suitente decedat. nlła du¬
bitacio ẽ. ¶ Acquir̾e quis bo
te bonor possõ mͥ petitasit. tẽ
compet:. cũ ratũ hu̾o id ꝙ act̃
ẽ. ¶ Demꝙ si añ decessero qmͣ
ratu ẜeam nsła dubitacio est¬

Expanded text:
uasi castrensi. Sed et eius, qui apud hostes decessit, bonorum possessionem admitti posse, quamuis in seruitute decedat, nulla dubitatio est. Adquirere quis bonte bonorum possessio mihi petita sit, tunc competet, cum ratum habuero id quod actum est. denique si ante decessero quam ratu
Abbreviated transcription (Latin):
acquitũt hr̃ditatem hus ĩ quorũ
ust̾ potestate. ut puta. si nepos exfi¬
lio ex hr̃dato hĩs sit institutꝰ. parrẽ
ei suũ sũ dadicõne faciet hr̃dem
⁊̃ qͣuidẽ necessatiũ s siquis hr̃s in¬
stitutas adoitet᷑ filio exhĩdato.¬

Expanded text:
adquirent hereditatem his in quorum sunt potestate, ut puta si nepos ex filio exheredato heres sit institutus: patrem enim suum sine aditione faciet heredem et quidem necessarium. Sed si quis heres institutus adoptetur a filio exheredato
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ent. sempnius. hr̃s esto filio ad¬
eunt ẽiussu patͥs sb̾stitirtus extlu¬
dec᷑. ¶ Si filius pͥusqmͣ saret se
nccͣĩ extitisse patͥ ħrdem decessent
relicto filio nccio ꝑmittendũ est
nepoti abstin̾e se ab ami brditate.
qr ⁊ pat̾ eius idem tribu̾etur
¶In om̃i successione qui ei hr̃s extitit᷑.
det᷑ e̾ẽ n ͨ pt̃ ticii omitt̾e hr̃ditatẽ¬
Ore nr̃e cuntatis. n pu ¶ Lp.¬
pillꝰ. n pupilla sñ auctoris auc¬
toritate obligar possimt. hrditas
aut̃ quĩ obliget noꝰ alieno eri¬
⁊ si nõ sit soluendo plꝰ qmͣ iqni¬
festũ ẽ ¶de ea aut̃ ħrditate loqui¬
ns in qua ñ succedunt hiꝰ ꝑsone¬

Expanded text:
non erit, Sempronius heres esto' filio adeunte iussu patris substitutus excluditur. Si filius prius quam sciret se necessarium exstitisse patri heredem decesserit relicto filio necessario, permittendum est nepoti abstinere se aui hereditate, quia et patri eius idem tribueretur. In omni successione qui ei heres exstitit, detur esse nec potest Titii omittere hereditateore nostrae ciuitatis neque pupillus neque pupilla sine tutoris auctoritate obligari possunt: hereditas autem quin obliget nos aeri alieno, etiam si non sit soluendo, plus quam manifestum est. de ea autem hereditate loquimur, in qua non succedunt huius
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuitum hr̃ditati obngare eũ ĩ cus
potesrate est. ne erͤallieno pat᷑ ob.¬
liget᷑. ¶ S in bonoꝵ possom pla¬
cuit ratam hũ posse eam qmͣ̃ atra
uoluntatẽ agnouit is qui pot̾ati
o delata sit ex senatus consulto or¬
phiciano mrĩs idem erit ꝓbandut
si ⁊ si nõ adierit filiꝰ dui tñ pocted

Expanded text:
tum hereditati obligare eum in cuius est potestate, ne aeri alieno pater obligaretur. Sed in bonorum possessione placuit ratam haberi posse eam, quam citra uoluntatem adgnouit is qui potestato delata sit ex senatus consulto Orfitiano matris, idem erit probandum. Sed et si non adierit filius, diu tamen possed
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ cogendꝰ hĩs sucpectã a dire
hrditatẽ ab eo cui lib̾tas alegata¬
rio. hr̃ditas au ħrde relicta. cum
status hoĩs ex legato penceat ⁊¬
nemo se cogat᷑ astͥng̾e hr̃ditari¬
si int̾ moras ñ manunnitente
legatario ẜuis decesserit. si ã¬

Expanded text:
on est cogendus heres suspectam adire hereditatem ab eo, cui libertas a legatario, hereditas a‹b› herede relicta est, cum status hominis ex legato pendeat et nemo se cogatur adstringere hereditarisi inter moras non manumittente legatario seruus decesserit? si a
Abbreviated transcription (Latin):
res eam pcc̾iam dare uolu̾r̃ ei a¬
sut̃. nicħ est qd ex testõ ag̾e pos¬
sit. nam cares eo ꝑtin ut tuto¬
res sciant que uoluntas testatoris
suit uti possiat eã pceĩam sñ ꝑi¬
ciũa facias nlłmͣ eĩ obligacõem
demscpsero. nam siue de solum
dampnau̾o monum̃tũ facias co¬
lie ħ ciscude uti facias. qm̃ in
t̾est illius qnͥͣ ⁊̃ si utͥq iuissi estis
hec face̾ mincẽ accone̾m ħebitis¬
¶ Ad anͣctem scͥbentis hoc quoq ꝑ¬
tinet cum quis iussit municiprꝰ
ẏmagines poni. nam si nõ ho¬
s sud accõ eo nom̃ne nlłi compe¬
tit. ¶ Itaq hd̃c qͥnti mucii scrip¬
tura lib̾i mei ibi sunto. uͥ matꝰ
sua eos ẽẽ uolet. nlłam q obliga¬
cõem parit. s ad auͣtem defuncti
conscruandã id ꝑtinebit. ut uͥ¬

Expanded text:
ei, asunt, nihil est, quod ex testamento agere possit: nam ea res eo pertinet, uti tutores sciant, quae uoluntas testatoris fuit, uti possint eam pecuniam sine pericunia facias: nullam enim obligationem dem scripsero: nam siue te solum damnauero, uti monumentum facias, coliae herciscundae, uti facias, quoniam interest illius: quin etiam si utrique iussi estis hoc facere, inuicem actionem habebitis. ad auctoritatem scribentis hoc quoque pertinet, cum quis iussit in municipio imagines poni: nam si non hosed sua, actio eo nomine nulli competit. itaque haec Quinti Mucii scriptura: 'liberi mei ibi sunto, ubi eos mater sua esse uolet' nullam obligationem parit, sed ad auctoritatem defuncti conseruandam id
Abbreviated transcription (Latin):
lem usurrũ ñ excedit. P Auł.
purũ sequentiũ condicõnale. uid̾i
eĩ hanc mẽe condicoemsi suuat.
or mee p̃stetis quo aduiuet an¬
rito qͥn qñmo ⁊ quatuor mensib

Expanded text:
lem usurarum non excedit. Paulus purum, sequentium condicionale: videri enim hanc inesse condicionem "si vivat" ori meae praestetis, quoad viveret, anrito quinquennio et quattuor mensib
Abbreviated transcription (Latin):
simł totum sicut in h̾rdis eleccõne
tr̃ enĩ pensiones deb̾e testator uolui ͭ
qnͣtitates dũ tarat pensionũ ĩ arbi¬
to hr̃dis aut legataru contulit.
¶ S siitasit legatũ br̃s meus dato n¬
cio .x.tͥma dic dato. utrũ pensiom¬
b an u̾o post tͥennũ debeant᷑.
nua bima trina die sensisse ꝓpona¬

Expanded text:
simul, sicut et in heredis electione. fieri enim pensiones debere testator uoluit, quantitates dumtaxat pensionum in arbitrio heredis aut legatarii contulit. Sed si ita sit legatum 'heres meus Titio decem trima die dato', utrum pensionibus an uero post triennium debeatur? et nua bima trima die sensisse propona
Abbreviated transcription (Latin):
N sigulos annos hr̃s damꝑnat᷑
suñc me uti fruifundo si mũicio
anin quo cołe deb̾eminor am te¬
cerit licet postea paciat᷑ qr cłtura
sum exclusus. tñ totius anni no¬
nas oꝑas stichi dan dampnatus
nõ a mone s a serta hora diei det
totuis dici nomĩe tenebr̃  lp̃.¬
fu̾it equis l nõ sit a diectũ pensi¬
onib. dicend̾ erit equas fi̾. sec
si adiectum sit pensionib ĩ equis
me quales debebunt᷑. que ergo
rit hrdi quas uir bonus arbit᷑

Expanded text:
 singulos heres damnatus sinere me frui fundo si initio anni, quo colere deberem, moram fecerit, licet postea patiatur, quia cultura sim exclusus, tamen totius anni nonas operas Stichi dare damnatus non a mane sed a sexta diei hora det, totius diei nomine tenetur. 3 Ulpnon sit adiectum 'pensionibus', dicendum erit aequas fieri. Sed si adiectum 'pensionibus inaequis', inaequales debebuntur: quae ergo di ded‹i›t, quas uir bonus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
accquiret hrditatẽ. si iamsit
ei delata cet̾m ex quib causis
repudi antẽ nicħ agere dyamiꝰ
er husdem causis. nec ꝓ herede
gerendo quicqmͣ agere: ¶ Sciẽ¬
dũ est si quis ꝑtem et qua institu¬
tus ẽ ignorauit .iuł. scripsit. ni
qua cõstitu sb̾citutus ẽ quid tñ
si ignorat cõdicoem extitisse.
puto posse adire ħ̃iditatẽ q̃ ad̾
si ignoret ancobrdis cuisb̾stitu¬
tus ẽ repudiacõe porcõ ei delata

Expanded text:
adquiret hereditatem, si iam sit ei delata: ceterum ex quibus causis repudiantem nihil agere diximus, ex isdem causis nec pro herede gerendo quicquam agere sciendum est. Si quis partem ex qua institutus est ignorauit, Iulianus scribit niqua substitutus est. quid tamen si ignorat condicionem exstitisse? puto posse adire hereditatem, quemadmodum si ignoret, an coheredis, cui substitutus est, repudiatione portio ei delata
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is nõ possit exsolui tt p̾tor
urbanus uir danissimus adeat᷑
qd̃ ꝓ sua religione estimet que
post alienari obligari ne debeant
monente pupillo accõne. si pos¬
tea pot̾it ꝓ han obreptum ẽẽ pͥo¬
⁊̃ socius ad diusiõem ꝓuocet au̾
si creditor qd̾ pignori agꝰ aꝑen¬
te pupilli acceꝑit ius exsequit᷑
ncħ̾ nouandum censeo. ¶Si
defunctꝰ dum uiu̾et resuenales
t᷑ eẽnt pignori obligatouendito¬
ri nõ puto pignus uałe. Nam uͥ
dominũ q̃itum ẽ mĩori cepit nõ
posse obligari.Quł.i.¬
dominio dignꝰ ꝯĩtum ẽ ⁊ ab imi¬
cõ obligõ inhesit qd̾ si a fisco e¬
m̾it nec dub̾o est quĩus pignori s
saluũ sit. si gͥ tales sp̾es ĩ pͥuato
uendicore incid̾rat imꝑiali bñsi¬
cõ opus ost ut ex Rep̃to pignus

Expanded text:
ceteris non possit exsolui, tunc praetor urbanus uir clarissimus adeatur, qui pro sua religione aestimet, quae possunt alienari obligariue debeant, manente pupillo actione, si postea potuerit probari obreptum esse praetot socius ad diuisionem prouocet, aut si creditor, qui pignori agrum a parente pupilli acceperit, ius exsequetur, nihil nouandum censeo'. Si defunctus dum uiueret res uenalest, essent pignori obligata uenditori, non puto pignus ualere: nam ubi dominium quaesitum est minori, coepit non posse obligari.dominio pignus quaesitum est et ab initio obligatio inhaesit. quod si a fisco emerit, nec dubitatio est, quin ius pignoris saluum sit. si igitur talis species in priuato uenditore inciderit, imperiali beneficio opus est, ut ex rescripto pig
Abbreviated transcription (Latin):
ieri ita legauit. quisqͥs mͥ hrs et̃
ticie uestẽ mea mũdũ ornam̃¬
taq muliebͥa dampnas esto da¬
re cassius ait. si nõ aꝑpeat quid
legatam ud̾i .R. pauł. Id̾ iabo¬
lenus scͥbit. quia u̾ismule e ĩ
quit testatricem trã ornam̃tor
umu̾sitati de rogasse. quib sigͥ¬
ficacõm milie briũ accomodas¬
si acced̾e. eo ꝙ illa demonstr̃o

Expanded text:
ier ita legauit: 'quisquis mihi heres erit, Titiae uestem meam mundum ornamentaque muliebria damnas esto dare'.Cassius ait, si non appareret quid legatam uideri.Paulus.Idem Iauolenus scribit, quia uerisimile est, inquit, testatricem tantum ornamentorum uniuersitati derogasse, quibus significationem muliebrium accommodasset: accedere eo, quod illa demonstratio
Abbreviated transcription (Latin):
la editꝰ. Iulianus scripsit ad¬
huc carboniano locum e̾e. ꝙ
⁊ duius pius repsit. nam ⁊ ma¬
gis ꝯsulend̾ ẽ hus quib maiꝰ
ꝑicłi intendr. nam si ałr ob¬

Expanded text:
la editus, Iulianus scripsit adhuc Carboniano locum esse: quod et diuus Pius rescripsit: nam uel magis consulendum est his quibus maius periculum intenditur. nam si a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si ita sit scriptum. quisquis
ẽ qui filium icu̾ ẽẽ dicit hr̃s
esto. qr nõ c̃ filius exh̾rdatus.¬
siquis filummsuũ hrdem ĩsti¬
tiut. ex minima ꝑte sic ille qͥ
ex illa natus est br̃s esto non
qiͣ filiũ suũ denĩ hic ꝯtendat.

Expanded text:
t si ita sit scriptum: 'quisquis est, qui filium meum se esse dicit, exheres esto', quia non est filius exheredatus.Si quis filium suum heredem instituerit ex minima parte sic 'ille qui ex illa natus est heres esto', non quasi filium
Abbreviated transcription (Latin):
pato a p̾tore contͣ tabulas bo¬
nor possõnera ñ sui hĩdis adep¬
tus ẽ. legata tñ ex ꝑte sua is¬
te emancipatꝰ lib̾is ⁊ ꝑentib
pr̾are coget᷑ ñ solida s diminui¬
ta indimdiũ ꝙ relinqͦ ĩ potes¬
tate manenti. s n ͨ adu̾sus eũ

Expanded text:
pato a praetore contra tabulas bonorum possessionem nomen sui heredis adeptus est.Legata tamen ex parte sua iste emancipatus liberis et parentibus praestare cogetur non solida, sed deminuta in dimidium, quod relinquitur manen
Abbreviated transcription (Latin):
dem fundi ꝓpnetatẽ nepotib
suis legauit. ⁊ hĩdes stichiex
eum fundum tradiderunt. qĩ¬
tum ẽ cũ nepotes legatari ig¬
norau̾ut̃ condicõem fundi
suprascͥpti priori test̾o datam
⁊ plusꝙͣ tp̃r statuto possed̾int

Expanded text:
usdem fundi proprietatem nepotibus suis legauit et heredes Stichi ex eum fundum tradiderunt. quaesitum est, cum nepotes legatarii ignorauerint condicionem fundi supra scripti priore testamento datam et plus quam tempore statuto possederint
Abbreviated transcription (Latin):
tͥs flliꝰ filia ab aui ab anie ꝑ ꝓ a¬
uiã nepos neptis ex filio. cadem
maioris filio filia mrt̾t̾e maioris
filiꝰ filia hii ꝓ aue st̃ sororis fuiꝰ
filia abaui abanie ꝑ ꝓ amiã nepg
neptis ex filio cc̃a num ꝑͣr. ⁊ exp̃o

Expanded text:
ratris filius filia, abaui abauiae per proauiam nepos neptis ex filio. eadem n patrui maioris filio filia. materterae maioris filius filia: hi sunt proauiae sororis filius filia, abaui abauiae per proauiam nepos neptis ex
Abbreviated transcription (Latin):
a pr̃na mea nupsit prĩ tuo peꝑit
te. au̾ama pr̃na tua nupsit patri
meo. peꝑit me. ego tͥ pat̾us sũ ⁊ tu
nupsernã quiex hus mastuli na¬
illis amite ¶ si uir ⁊ młr ille fili¬
ã eiꝰ dux̾it. illa filio ciꝰ nupẜit.
qͥ ex pre adolescentis nati ert̃ ex
mrẽ puelle natos frĩs filiq illi cos
par̾cs ⁊ amitas applłabt̃. ¶Anũcłe

Expanded text:
paterna mea nupsit patri tuo, peperit te, aut auia paterna tua nupsit patri meo, pepe‹ri›t me: ego tibi patruus sum et tu nupserit: nam qui ex his masculi naillis amitae. si uir et mulier ille filiam eius duxerit, illa filio eius nupserit: qui ex patre adulescentis nati erunt, ex matre puellae natos fratris filios, illi eos patruos et amitas appellabunt. auunculus
Abbreviated transcription (Latin):
nepotis neptisue. nepos neptis. fi¬
lii filie ue. ꝓ nepes ꝓ neptis nepote s
łex filio nati s ex filia nati nepte
ł ex filio nata. uł ex filia accep¬
liꝰ nepos. ꝓneptis ab neptis fuiꝰ ne¬

Expanded text:
nepotis neptisue nepos neptis, filii filiaeue pronepos proneptis, nepote uel ex filio nato uel ex filia, nepte uel ex filio nata uel ex filia accepliusneposproneposabnep
Abbreviated transcription (Latin):
sunt restitu̾̃e. itemẽ ⁊ si ip̃i fi¬
lio pat̾ rogatus sit restiruere
hrditatẽ. s ⁊ si tutor uł cura¬
tor atolescentis us fimosi ro¬
gatus sit iestitu̾e ħrdicatem
t̃ dubio ex treulłiano lccus
ent. ¶ Fuit qitum si ipĩ tuto¬
ri rogatus sit restitu̾e pupũ¬
io. an ip̃o actor e restiturom
face̾ possit. ⁊ ẽ decretũ adiuo
seu̾o nõ posse nrtori eiera ꝙ

Expanded text:
si ipsi filio pater rogatus sit restituere hereditatem. Sed et si tutor vel curator adulescentis vel furiosi rogatus sit restituere hereditatem, sine dubio Trebelliano locus erit. Fuit quaesitum, si ipsi tutori rogatus sit restituere pupillus, an ipso auctore restitutionem facere possit? et est decretum a divo Severo non p
Abbreviated transcription (Latin):
siue ex test̾ꝰ quis ħis ẽe: siue
ab ratestato rogatus ẽ resti¬
tũe ẜroitatẽ. ¶ In fiui quez
samilias militis indicio qͥ
de castrensi pecłio. us qͣicas¬
trensitestari pos̾ sengtus con¬
suitum locum ht̃. ¶ Bonoꝵ
quo possõres. uł alii successo¬
res extrebelliano resticũe po¬
t̾aris hrditatem. ¶ De illo

Expanded text:
e ex testamento quis heres esset sive ab intestato rogatusque sit restituere hereditatem. In filii quoque familias militis iudicio, qui de castrensi peculio vel quasi castrensi testari potest, senatus consultum locum habet. Bonorum quoque possessores vel alii successores ex Trebelliano restituere potuerunt hereditatem. De illo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ recte solutum. qnͣtũ aut̃ filio
meo diurnũ sufficiat mariana.
⁊ ianuaria estimabũt. quero an
ad res ytalica ͤ iitr̃a rome reꝑie¬
runt debitorũ ꝓuintialiũ. ut pe¬
cunia rome. aut uͥcumq petitũ
fint soluat᷑. quero cum n debito¬
re᷑ ĩ ptalia eenͣt. n eorũ p̾dia.
an exaccõ b̾ ad ytalite rei tutores¬

Expanded text:
non recte solutum. 'Quantum autem filio meo diurnum sufficiat, Marina et Ianuaria aestimabunt': quaero, an ad res Italicas instrumenta Romae reppererunt debitorum provincialium, ut pecunia Romae aut ubicumque petitum fuerit solvatur: quaero, cum neque debitores in Italia essent neque eorum praedia, an
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pat̾na pupillor.⁊ decessit ñ sol¬
uendo. querit᷑ an pupillꝰ res pos¬
sit uendicare. R. si man̾et res pu¬
pilli uendicari ab eo posse. ¶Pre¬
fectꝰ legionis ita test̾o cauit. uolo
ut in arbitͥo tutoꝵ filii mei si uo¬
luint hꝰ sũmne uncias inferre usi¬
rarũ noĩe. ita ne nũmi disꝑgont᷑
quero si appuit petũia fenerata a
tutorib uidic̾o tutele untias usu¬
rns. an u̾o eas quas stipulati sũt
cõem. n pupilli nemine ĩ fenus
dedissent id p̾stat᷑ qd testator ue¬
luisset. ¶Lucius ticins mutuã¬
pecũam a tutore accepit. ⁊ rem
b̾rditanã pignoriei dedit post bł¬
ennũiam pub̾ib hiis quoq tu¬
tela adim̃strata ẽ.fisco bona de

Expanded text:
llorum et decessit non soluendo: quaeritur, an pupillus res possit uindicare. respondi, si manent res pupilli, uindicari ab eo posse. Praefectus legionis ita testamento cauit: 'uolo, ut sit in arbitrio tutorum filii mei, si uoluerint, huius summae uncias inferre usurarum nomine ita, ne nummi dispargantur'; quaero, si apparuerit pecunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuras an uero eas quas stipulati sunt tionem neque pupilli nomine in faenus dedissent, id praestatur, quod testator uoluisset. Lucius Tipecuniam a tutore accepit et rem hereditariam pignori ei dedit: post triennium iam puberibus his, quorum tutela administrata est, fisco bona de
Abbreviated transcription (Latin):
piłlꝰ post pub̾tatem ronb atũ¬
tore acceptis renquacõem eius
łm suũ nõ amnt it in bonis tu
inꝓpbe alt̾m alius nomine cona¬
b̃r int̾pellare. Idemq dicemꝰ ⁊ iñ
duob magr̃atib collegis. quor
alt̾m res. publica ꝯuenit. s doc ĩ
magr̾atib tractari qiͣ dugreie¬
iusdem debiti ẽent. om̃imͦ ꝙ nõ
ita est. nam si ut̾q ydoneus est
elecc̃o locum nõ ht̃. ¶ Is aut̃
qui tp̃r lib̾atus est nõ ei similis
est qui nichħ ht̃. set ⁊ ei qui satis

Expanded text:
tatem rationibus a tutore acceptis reliquationem eius uilegium suum non amittit in bonis tutimprobe alterum illius nomine conabitur interpellare. idemque dicemus in duobus magistratibus collegis, quorum alterum res publica convenit. sed haec in magistratibus tractavi, quasi duo rei eiusdem debiti essent omnimodo: quod non ita est. nam si uterque idoneus est, electio locum non habet: is autem, qui tempore liberatus est, non ei similis est qui nihil habet, sed ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
semppni diuiserunc. ex quibuis
quidam cũ reliqua tͣherent pdo.¬
nei. ⁊ ĩ ip̃o tp̃r admĩstracõis eẽ de¬
sierunt. postea pupillꝰ hr̃s semꝓ¬
ni qui abstẽtꝰ erat ab imꝑatore
impetuit. ut bona pat̾na ei resti¬
tuerent᷑. quero an ex bonis eorũ
qui ydonei sũt indemptitati pau¬
ꝑ illi ꝓspici debeat. cum indun
placu̾nt ꝓ eiꝰ porcõne qui y done̾
a enĩ ẽ cã tutoꝵ. alia enĩ qlu rei.
.p. negotia adm̃istrant tutorem
fecisse. que ꝓbibent peciũam pu¬
pillarẽ in usus suos ⁊uert̾e quesi¬
tum ẽ an eiꝰ pecunie qua tutoru¬
sus ẽ post firitã quo tuteła ĩ diẽ

Expanded text:
nii diviserunt: ex quibus quidam, cum reliqua traherent, idonei in ipso tempore administrationis esse desierunt: postea pupillus heres Sempronii, qui abstentus erat, ab imperatore impetravit, ut bona paterna ei restituerentur: quaero, an ex bonis eorum, qui idonei sunt, indemnitati pupilli prospici debeat, cum indiviplacuerit, pro eius portione, qui idoneus a eni negotia administrant. Tutorem,fecisse, quae prohibent pecuniam pupillarem in usus suos convertere. Quaesitum est, an eius pecuniae, qua tutor usus e
Abbreviated transcription (Latin):
conuentꝰ᷑ edidit librũ racionũ. Sa
⁊ scd̾m eum ⁊ dempnat᷑ soluit. p̾¬
tea cum a debitorib pat̾ns quoꝵ
noĩa libro rõnũ nõ merant exi¬
gere uellet pupillꝰ. ⁊ ꝓlate sũt
ab hiis a poche tutoris q̃itum est
an adu̾sus tutore an adu̾sus debi¬
tores accõ ei competat.R. si tp̃r
am̃istrande tutele tutori tutelq̃ ẜ¬
gͥenti debitores soluissent. libe¬
sicum tutore actũ ẽet posse eumn¬
demadolescentẽ pp̃ eam cãrtu
tele exꝑiri. ⁊ adu̾sus excepcõem

Expanded text:
conuentus edidit librum rationum et secundum eum condemnatus soluit: postea ‹cum› a debitoribus paternis, quorum nomina libro rationum non inerant, exigere uellet pupillus, ‹prolatae› sunt ab his apochae tutoris: quaesitum est, utrum aduersus tutorem an aduersus debitores actio eiadministrandae tutelae tutori tutelam gerenti debitores soluissent, libesi cum tutore actum esset, posse eundem adulescentem propter eam causam tutelae ex
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sertim cũ suspectũeũ postulasse
gr̃atus plures tutores dant. nõ
p̾us adeos reuerti pupillꝰ potest.
qmͣ om̃s tutores ertusati fu̾int.
ni ꝓposito cũ imꝰ a magr̃atibus

Expanded text:
sertim cum suspectum quoque eum postulasse ratus plures tutores dant, non prius ad eos reuerti pupillus potest, quam omnes tutores excus‹si› fuerint: proposito cum unus a magistratibus
Abbreviated transcription (Latin):
pupillꝰ recusare possit. R. scd̾ ea
tutorũ nõ ꝑtin̾e alt̾o ex duob
fratb socus bonor ⁊ negocia:¬
ntõns defuncto hr̃de filio tutor
patriuis om̃ib uenditis nego¬

Expanded text:
pupillus recusare possit. respondi setutorum non pertinere. Altero ex duobus fratribus sociis bonorum et negotiationis defuncto, herede filio, patru
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ hr̃e uoluit debitũ qd̃ ex̃ ⁊duccõ¬
ne resiquat᷑ e agnouisse eum ind̾i¬
¶ Semꝑniũ qͥ ex pollitacõne debi¬
tor prie sue extit̾at bona res . pu. iͦ
su p̃sidis possedit quoꝵ bonorũ

Expanded text:
re voluit, debitum, quod ex conductione reliquatus est, adgnovisse eum videri. Sempronii, qui ex pollicitatione debitor patriae suae exstiterat, bona res publica iussu praesidis possedit: quorum bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
tisi ita scribat titius hĩs esto
siticius frditatẽ meã adierit
ta ea condicio erit. ut om̃i mͦ
ad hidem meũ legatũ transe¬
at ⁊̃ si meuiꝰ añ aditam hr̃¬
erit. nõ sb̾ condicione. qr ħ
diffinicio labeonis ꝓbanda ẽ
dicentis io demum legatũ ad

Expanded text:
a scribat: "Titius heres esto. si Titius hereditatem meam adierit, to ea condicio erit, ut omnimodo ad heredem Maevii legatum transeat, etiamsi Maevius ante aditam hereerit, non sub condicione, quia definitio Labeonis probanda est dicentis id demum legatum
Abbreviated transcription (Latin):
cõne qͣite ħrdem ĩstitui sb̃ ea
ꝯdicione ticio legatũ e sit. põ¬
pomiꝰ putat ꝑ m̾ biꝰ legati diẽ
ced̾e. atq li pure relictum e̾et
utile legatũ adħ si hr̃s erit da¬

Expanded text:
dem institui, sub ea condicione Titio legatum sit, Pomponius putat perinde huius legati diem cedere atque si pure relictum essettale legatum ab hoc 'si heres erit, da
Abbreviated transcription (Latin):
cello recte notata ẽ. inpugt eĩ u¬
tilitatẽ ꝓuꝑilli qus te saltem pot̾
hĩe uctessorem metueĩ honerũ
patͥs timid S quis inpub̾is hr̃dito¬
tem adibit. alioqͥn inquid ⁊ si fr̃
fuit oͦmiss a cqtesti ab intestato pos¬
sidebit hr̃ditatẽ ⁊ quidẽ inpune.
n ͨ eĩ iideb̃ uoluisse frand are e¬
dictũ quis  ꝓspitit ne hoñib ra¬
tͥs pupilli hereditas inplicaretur.
s qd̾ infrẽ̾ scripsit. tredoita intlłi¬
gend̾ si ñ inpub̾is fr̃ su̾it. s testato¬
ris ¶cet̾m utiꝙ si fr̃ apatre fr̾is sb̾sti¬

Expanded text:
cello recte notata est: impugnat enim utilitatem pupilli, qui ipse saltem potest habere successorem: metu enim onerum patris timidius quis etiam impuberis hereditatem adibit. alioquin, inquit, et si frater fuit, omissa causa testamenti ab intestato possidebit hereditatem et quidem impune: nec enim uidetur uoluisse fraudare edictum, qui sibi prospicit, ne oneribus patris pupilli hereditas implicaretur. sed quod in fratre scripsit, credo ita intellegendum, si non impuberis frater fuit, sed testatoris: ceterum utique si frater a patre fratri substi