comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diso lib̾tatis ꝑ pecc̾m uentũ ÷ ad seruitu¬
tẽ mundi: pͥmꝰ sermo decalogi de libtate ÷.
cias pascha: accingas lũbos. accipias scan¬
dalia in pedib uirgã teneas in manu. ⁊
arima c̃ a maritudine comedis. s nec in
pͥma inansione nec in scd̃a: nec in t̾cia. nec
c̃ ensieris mare rubrũ. ⁊ si ad marã uen̾is
⁊ fu̾it tͥ amaritudo in dulcedinẽ u̾sa. nec

Expanded text:
radiso libertatis per peccatum ventum est ad servitutem mundi, primus sermo decalogi de libertate ecias pascha, accingas lumbos, accipias sandalia in pedibus, virgam teneas in manu, et azyma cum amaritudine comedas. Sed nec in prima mansione, nec in secunda, nec in tertia, nec cum transieris mare Rubrum, etiamsi ad mare veneris, et fuerit tibi amaritudo in dulcedinem versa, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ydolũ. neq similitudinẽ om̃iũ. Aliud
÷ gͦ facere ydolũ. aliud similitudinẽ. U̾bi
gr̃a. Siqͥs in auro⁊ argento. lignoł lapi¬
de. faciat sp̃ẽm qͣdrupedis serpentis ła
uis. ⁊ statuat ad orandũ: ñ ydolũ s simi¬
litudinẽ fecit. Q facit qd̾ ñ ÷: sp̃em scłis
ꝗͣ ñ uidit ocłs s animꝰ sͥ fingit. ut siqͥs hu¬
manis m̃bris caput canis aut arietis for¬
met.ł in uno habitu hõis duas facies aut
humano pectori pͦtremas partes eqͥ aut
piscis: qͥ h facit. ñ similitudinẽ s ydolũ
facit. facit .i. qd̾ ñ ÷. nec ht̃ aliqͥd simile

Expanded text:
neque similitudinem omnem. Aliud est ergo facere idolum, aliud similitudinem. Verbi causa, si quis in auro et argento, ligno vel lapide, faciat speciem quadrupedis, vel serpentis, vel avis, et statuat adorandum, non idolum sed similitudinem facit. Qui vero facit quod non est, sn vidit, sed animus sibi fingit; ut si quis humanis membris caput canis aut arietis formet, vel in uno hominis habitu duas facies, aut humano pectori postremas partes equi aut piscis; qui hoc facit, non similitudinem, sed idolum facit: facit enim quod non est, nec habet aliquid simile
Abbreviated transcription (Latin):
ret formã humilitatis. ⁊ signaret ima¬
ginẽ fut᷑i sacͣm̃ti. Sciebat qͥnq futurũ.
ut gentiles q̃nq bonũ ꝯsiliũ ꝓferrent
mat᷑ lex in carne .i. in litt̾a. ⁊ nichil pot᷑
scd̾m litt̾am. nichil .i. ad ꝑfectũ addux̃

Expanded text:
ret formam humilitatis, et signaret imaginem futuri sacramenti. Sciebat quandoque futurum ut gentiles bonum consilium proferrent, matur lex in carne, id est in littera, et nihil potest secundum litteram. Nihil enim ad perfectum adduxit
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ diu̾se noĩat᷑. Uel pͦresurrectionẽ ma¬
ne facta credentes repleuit panib qͥa libͦs
legis ⁊ ꝓpħarũ priꝰ ignoros ad instructionẽ
eccłiȩ ꝯcessit. ut ipse sit panis in eugłio
res panes dicant᷑. qͥb ⁊ repleant᷑ cͤden¬
tes ex gentib. Uñ ascendent in montẽ bi

Expanded text:
atur. Vel post resurrectionem mane factam credentes replevit panibus, quia libros legis et prophetarum prius ignotos ad instructionem Ecclesiae concessit, et ipse fit panis in Evangelres panes dicantur, quibus repleantur credentes ex gentibus. Unde: Ascendent in montem, et
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Non dix qͥa d̃s mͥ loqͥt᷑. qͥd ag̾e debeã
qͦmͦ ab hoĩe ꝯsiliũ accipiã. ⁊ ab hoĩe gen¬
tili alieno ã ppło d̾i : ⁊ ñ qͥs dicat. s qͥd di¬
cat auscultat. Nosgͦ si inuenimꝰ aliqͥd sa¬
pient̾ ã gentilib dictũ: ñ c̃ auctoris noĩe
sꝑnamꝰ ⁊ dicta. nec qͥa legẽ ditimemꝰ:

Expanded text:
ei. Non dixit, Quia Deus mihi loquitur quid agere debeam, quomodo ab homine consilium accipiam, et ab homine gentili, alieno a populo Dei? et non quis dicat, sed quid dicatur auscultat. Nos ergo si invenimus aliquid sapienter a gentilibus dictum, non cum auctoris nomine spernamus et dicta; nec quia
Abbreviated transcription (Latin):
Puide aũ. Ad custociã humilitatis ab aliem¬
gena instruit᷑. ne qd̾ toto archana di ab ipso
d̾o dicebat excolletur. ⁊ putaret se humano
erant. fideles ex gentib ꝯplenda suggereis¬
⁊̃ ⁊ sp̃ualẽ intellectũ ad legẽ di afferrent
Sciebat qͦ moyses qͥa hc̃ popłm lex audiret.
⁊ fac̃. ⁊ q̃cq dicet: legis qͦ diminutio eugłia¬

Expanded text:
etc. Ad custodiam humilitatis ab alienigena instruitur, ne, qui tot arcana Dei ab ipso Deo discebat, extolleretur, et putaret se humano erant, fideles ex gentibus complenda suggererent, et spiritualem intellectum ad legem Dei afferrent. Sciebat quoque Moyses quia hunc populum lex audiret, et faceret quaecunque diceret, legis quoque diminutio sug
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ di moyses. ⁊ iethro sͥ occͣrenti exiit ob
dian ascend̾e̾ in montẽ d̾i. s siec in egip¬
tũ descend̾e. nec uxor moysi. s nc̃ ad eũ
uenit c̃ filiis. Non .i. pot̾at descend̾e in
egiptũ: ⁊ subire agones egiptios. nͥ athleta
ꝓbabił.⁊ qͥ in agone ꝯtendens ab oĩb se ab¬
stinet. Moyses qͥa magnꝰ ⁊ potens athleta
descendit in egiptũ ad agones ⁊ excitia

Expanded text:
tem Dei Moyses, et Jethro sibi occurrenti exiit obvdian ascendere in montem Dei, sed nec in Aegyptum descendere, nec uxor Moysi, sed nunc ad eum venit cum filiis. Non enim poterat descendere in Aegyptum, et subire agones Aegyptiorum, nisi athleta probabilis, et qui in agone contendens ab omnibus se abstinet. Moyses, quia magnus et potens athleta, descendit in Aegyptum ad agones et exercitia
Abbreviated transcription (Latin):
Uesꝑe manduc̃ carnes.⁊ mane replebi mi¬
ni panib. Dicant iudei q̃ ꝯseq̃ntia sit. ut
uesꝑe carnes sine panib comedant. aut mane
nib comedt̃.⁊ maiestatẽ d̾i apparere dñt.
Si rursũ panessine carnib comedant᷑: seruent
sͥ ista ⁊ his qͥ acqͥescentis incot᷑nicib putant
agnosci d̾m. Nosaũ qͥb infine ⁊ ad uesꝑã
mundi u̾bũ caro factũ ÷: in illa tn carne ag¬
nosci dm̃s dm̃. ꝗͣ suscepit ex uirgine. Has .x.
u̾bi d̾i carnes neq mane neq meridie qͥs

Expanded text:
Vespere manducabitis carnes, et mane replebimini panibus. Dicant Judaei quae consequentia sit, ut vespere carnes sine panibus comedant, aut mane nibus comedunt, et majestatem Dei apparere dicunt, si rursum panes sine carnibus comedantur? servent sibi ista, his qui acquiescentes vobis, in coturnicibus putant agnosci Deum; nos autem, quibus in fine ad vesperam mundi Verbum est caro factum, in illa tantum carne agnosci dicimus Deum, quem suscepit ex Virgine: has enim Verbi Dei carnes neque mane neque meridie quis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes ppłi ⁊ pb̃ri pleb̾. qͥa debent õĩ hora po¬
płin iudicare sẽꝑ ⁊ sine int̾missione sed̾e in
iudicio. dirim̾e lites. reꝯciliare dissidentes.
in gr̃am reuocare discordes. Discat unꝰqͥsq
pͥncipes qͦs appellauit cͥbunos. qͥa tͥbui posst̃
ł centiones ł qͥnqͣgenarii. qͥ p̾st̃ minorib¬

Expanded text:
ncipes populi et presbyteri plebis, qui debent omni hora populum judicare, semper et sine intermissione sedere in judicio, dirimere lites, et reconciliare dissidentes, in gratiam revocare discordes. Discat unusquisqprincipes, quos appellavit tribunos, quia tribui praesunt, vel centuriones, vel quinquagenarii q
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m castͣ sua ꝑu̾bũ d̾i. Est una qͥdẽ synago¬
ga dñi. s in .iiͦiͦi. castris diuidr. q̃ defcribunt᷑
in num̾is circa tab̾nacłm dñi posita. Armaꝰ
gͦ in castris dñi militans. ne ĩ plices te scłarib
negotiis. ⁊ in castris dñi sẽꝑ excubia sagas:
tȩ: qd̾ ÷ in paradysod̾imei. Henit gͦ ad sani¬
tatẽ iudicii: qͥ bene disposuit sermones
suos in iudicio. ¶Raphidĩ ÷ locꝰ in deserto

Expanded text:
per verbum Dei. Est una quidem Synagoga Domini. sed in quatuor castris dividitur, qui describuntur in Numeris circa tabernaculum Domini postia. Armatus ergo in castris Domini militans ne implices te saecularibus negotiis, et in castris Domini semper excubias agas, tae quod est in paradiso Dei mei. Venit ergo ad sanitatem judicii qui bene disponit sermones suos
Abbreviated transcription (Latin):
res in cordib suis debent aras fid̾i edificare.
in qͣ sp̾uales hostias offerant.¶Qd̾ moys᷑¬
lib̾aturꝰ filios isrł dimisit uxorẽ ⁊ filios
qͦs pꝰea in deserto receꝑit: sig̾cat qͥa p̾dica¬
tores c̃ mittunt᷑ ad opꝰ p̾dicationis. debet̃s
se. a sollicitudine tp̃rali exhonerare.¬

Expanded text:
res in cordibus suis debent aras fidei aedificare, in qua spirituales hostias offerant. liberaturus filios Israel dimisit uxorem et filios, quos postea in deserto recepit, significat quia praedicatores cum mittuntur ad opus praedicationis, debent se a sollicitudine temporali exonustare
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑oꝵ ¶On Non saciabt᷑ oels uisu nes
auris auditu nec nos saciari possumꝰ ꝯsidan¬
do q̃ scͥpta st̃. qͥb nos edificent. qͣncis nos
modis instruant. Cũ .it. ꝯspicio qđ moyses
ꝓpħa d̾oplenꝰ. cui ds̃ facie ad faciẽ. ꝯsi¬

Expanded text:
 I: Non satiabitur oculus visu, nec auris auditu, nec nos satiari possumus considerando quae scripta sunt, quibus nos aedificet, quantis nos modis instruat. Cum enim conspicio quod Moyses propheta Deo plenus, cui Deus facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
cio.u. ꝓfectionis suȩ inuenert locũ uͥ.lxx.
palmȩ erant.⁊ xii. fontes. S pͦ excep̃ eos he
remꝰ: uͥ niltale fuit. qͦusq uenirent ad loca
q̃ colloq̃bant᷑. S ille sensus ÷ ꝓbabilior ut
credamꝰ sic appellatã tc fuisse t̾rã. Multar̃¬

Expanded text:
ubi palmarum arbores jam esse coeperant post eremi vastitatem; quoniam palma graece sic appellatur. Initi non fuit, quousque venirent ad loca quae colebantur. Verum ille sensus est probabilior, ut credamus sic appellatam tunc fuisse terram. Multar
Abbreviated transcription (Latin):
u. Qͥuͦ sc̃ pecc̃ores patiunt᷑. ñ sitĩ aq̃ ñ famẽ
panis. s audiendi u̾bũ di. Sitiit gͦ popłs aꝗͣ:
errores. dicens ad moysen: ut sumat uirgã.
ꝑcutiat petrã. ⁊ educat aqͣs. Uult .it. eosiã de
pet᷑ bib̾e. ꝓficere.⁊ ad int̾iora myst̾ia uenire.
gens moy sen mͣm᷑at adu̾s eũ. ⁊displicet ei lex¬
ostendit ei moyses petrã: q̃ ÷ xp̃c. ⁊ inbibat

Expanded text:
ui vero sunt peccatores patiuntur non sitim aquae, non famem panis, sed audiendi verbum Dei. Sitivit ergo populus aquam, errores, dicens ad Moysen ut sumat virgam, et percutiat petram, et educat aquas. Vult enim eos jam de petra bibere et proficere, et ad interiora mysteria venire. gens Moysen murmurat adversus ostendit ei Moyses petram, qui est Christ
Abbreviated transcription (Latin):
¶Deuorauit eost̾ra. Impios ⁊̃ hodie t̾ra deuorat
qͥ sẽꝑ de t̾ra cogitant. t̾rena faciunt. de c̾reno
locunt᷑. litigant. t̾rã desid̾ant. in ea ponun
spẽ suã ad cełũ ñ respiciunt. fut᷑a ñ cogicas
iudiciu̾̃di ñ metuunt. nec ꝓmissa eiꝰ desidi¬
rant. Talẽ c̃ uid̾is dicito: qͥa deuorauit eũ
t̾ra. ⁊ si quẽ uid̾is luxuriȩ ⁊ uoluptatib

Expanded text:
coelorum. Impios etiam hodie terra devorat, qui semper de terra cogitant, terrena faciunt, de terra loquuntur, litigant, terram desiderant, in ea spem suam ponunt, ad coelum non respiciunt, futura non cogitant, judicium Dei non metuunt, nec promissa ejus desiderant; talem cum videris, dicite quia devoravit eum terra: et si quem videris luxur
Abbreviated transcription (Latin):
mandata: nulla egͥtudinẽ paciat᷑ .i. nec fe¬
bres. nec alios dolores corporeos. S ĩo iustissi¬
mꝰ iob. ⁊ om̃i pietate plenꝰ a capite usq ad
ꝑedes replet᷑ ulcere pessimo. S iusti ñ hñt
illas infirmitates: qͣs egiptii. Egiptꝰ .it. mun¬
dus. Dilig̾e gͦ mundũ ⁊ ea q̃ st̃ in mundo:

Expanded text:
mandata nullam aegritudinem patiatur, id est nec febres, nec alios dolores corporeos. Sed omnino Job justissimus, et omni pietate plenus, a capite usque ad pedes repletur ulcere pessimo. Sed justi non habent illas infirmitates quas Aegyptii. Aegyptus est mundus: diligere ergo mundum et quae in mundo sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diuina dulcedine repleta. iure responde¬
at. qͥd ÷ h. qͥa dũ ab infima cogitatione sus¬
pendit᷑: ea q̃ de suꝑnis ꝯspicit. insolite mi¬
rat᷑. ⁊ c̃ꝑ hanc uocẽ corꝑis nr̃i surditas rũ¬
pit᷑. uetustȩ uitȩ usus mutat᷑. ut aĩa suꝑ¬
no sp̃u afflata.⁊ in sũmis appetat qđ̵ ꝯtẽp¬
serat: ⁊ contẽpnat in infimis qd̾ appete

Expanded text:
ut divina dulcedine repleta jure respondeat Quid est hoc? quia dum ab infima cogitatione suspenditur, ea quae de supernis conspicit et insolite miratur. Et cum per hanc vocem torporis nostri surditas rumpitur, vetustae vitae usus mutatur, ut anima, superno spiritu afflata, et in supremis appetat quod contempserat, et contemnat in infimis quod appete
Abbreviated transcription (Latin):
faciendo ł bene uiuendo. aliis miscdiã
p̾stando. qd̾ reponebat᷑ ꝓ sabb̃o. ñ corrũpebat᷑.
qͥa bona ꝓfut᷑a reqͥe facta infut᷑a uita ma-¬
nent. integͣ. alioqͥn ebulliebant u̾mes.⁊ cõ¬
An forte de futo iõ dix̃ repones: ut intelliga¬
t᷑ tc̾ ante dñm posse reponi. qn fut᷑a ar¬
cha erat. Anpotiꝰ añ dñm dictũ ÷ q̃ sit ipsa
sensũ asserit. Hoc. nmͦ scͥpt᷑a dix̃ ꝓ ꝓlẽpsĩ¬

Expanded text:
faciendo, vel bene vivendo et aliis misericordiam praestando. Quod reponebatur pro sabbato non corrumpebatur, quia bona pro futura requie facta, in futura vita manent integra. Alioquin ebulliebant vermes et comAn forte de futuro, ideo dixit repone, ut intelligatur tunc ante Dominum posse reponi, quando futura arca erat? An potius ante Dominum dictum est, quod fit ipsa sensum asserit. Hoc enim modo Scriptura dixit p
Abbreviated transcription (Latin):
in eã. ut qͥ bib̾it ñ moriat᷑. ñ sentiat amari¬
tudinẽ. Siqͥs gͦ sine lignouitȩ. ⁊ sine mystio
crucis. sine fide .xͥ. sine intelligentia sp̃uali
bib̾it: amaritudine moriet᷑. Uñ litt̾a occi¬
dit .i. aqͣ mara. sibibat᷑ ñ mutata ⁊ in dul¬
istã hñs uĩ. a qͦlibet ligno id facere pot̾at ds̃.
locꝰ erat uͥ ligna om̃ino ñ inueniebant᷑. ut
ħ ipsũ ee̾t diuini adiutorii: qd̾ ei dꝰ lignũ os¬
tendit uͥ nullũ erat. ⁊ ꝑlignũ aqͣs dulces
fecit. p̃figͣans głam ⁊ gr̃am crucis. S in
tali & ligno qͥs nͥ creator ⁊ demonstͣtor
laudandꝰ ÷ ¶Ibi ꝯstituit ei p̃cepta atq uidi¬

Expanded text:
in eam, ut qui biberit non moriatur, non sentiat amaritudinem. Si quis ergo sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali biberit, amaritudine morietur. Unde: Littera occiaqua Mara, si bibatur non mutata et in dulistam habens vim, an quolibet ligno id facere poterat Deusniebantur, ut hoc ipsum esset divini adjutorii, quod ei Dominus lignum ostendit, ubi nullum erat, et per lignum aquas dulces fecit, praefigurans gloriam et gratiam crucis. Sed in tali etiam ligno quis nisi creator et demonstrator laudandus est. Ibi constituit ei praecepta. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
chii eiꝰ. Hinc ⁊ tabuer̾t habitatores chana
an .i. mutabiles: mobiles.⁊ c̃uident ÷ mo¬
u̾i regna sua. ⁊ alligari fortẽ Heniat gͦ suꝑ
eos timor: tremor. tremunt ⁊ timent de¬
mones crucẽ xͥ. in qͣ tͥũphati st̃ ⁊ exuti pͥn¬
cipatꝰ eoꝵ ⁊ potestates. Timor gͦ ⁊ tremor
cadet suꝑ eosc̃ in nob̾ signũ srucis fidelit̾
fixũ uid̾int. ⁊ m agnitudinẽ brachii qd̾dꝰ
nec tremor tuꝰ irruet suꝑ eos nͥ uiderint

Expanded text:
i ejus; hinc etiam tabuerunt habitatores Chanaan, id est mutabiles et mobiles, cum viderunt moveri regna sua, et alligari fortem. Veniat ergo super eos timor, et tremor: tremunt et timent daemones crucem Christi, in qua triumphati sunt, et exuti principatus eorum et potestate. Timor ergo et tremor cadent super eos, cum in nobis signum crucis fideliter fixum viderint, et magnitudinem brachii quod Dominus nec tremor tuus irruet super eos, nisi viderint
Abbreviated transcription (Latin):
ũ cedit descendisse in egiptũ. Scio ieroboã
fugientẽ a salomone descendisse in egip¬
cͥficia dño. ⁊ c̾. Sũpsit ꝓ obtulit posuit. anforte.
sensꝰ : ñ locutio: ut ea sũpsisse intelligat᷑.¬
q̃ moyses obtulisse. ꝗͣuis moyses ñ legatur
sacͥficasse. nec aaronnec qͥsꝗͣ hebreoꝵ qui

Expanded text:
t descendisse in Aegyptum. Scio Hieroboam fugientem a Salomone descendisse in Aegypetc. Sumpsit pro obtulit, posuit: an forte sensus est, non locutio, ut ea sumpsisse intelligatur obtulisse; quamvis Moyses non legatur sacrificasse, nec Aaron, nec quisquam Hebraeorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinẽ dicat uixta hostiũ. c̃ illiꝰ agni san¬
guinẽ uelit intelligi: cꝰ ĩmolatione pascha
ut ide agnꝰ iuxta ostiũ occidat᷑. an qd̾ ÷ cre¬
dibiliꝰ iõ dix̃ ex sangurie: qͥ ÷ iuxta ostiu̾.
qͥa ille qͥliniturꝰ: ipsũ uas. in qͦ sangui

Expanded text:
sanguinem dicat juxta ostium, cum illius agni sanguinem velit intelligi, cujus immolatione Pascha ut idem agnus juxta ostium occidatur? An, quod est credibilius, ideo dixit ex sanguine qui est juxta ostium, quia il
Abbreviated transcription (Latin):
te resurrectionis. ⁊ mane gła eiꝰ uisa ÷. c̃
uenissent aliȩ mulieres. pͥma sabb̃i ual¬
de mane: inuenert̾ angłos c̃ ingenticla¬
ritate sedentes ad sepulchrũ.⁊ dicentes.
ñ ÷ h. s surrex̃ a mortuis. uenite ⁊ uidete

Expanded text:
te resurrectionis, et mane gloria ejus visa est. Cum venissent aliae mulieres prima sabbati valde mane, invenerunt angelos cum ingenti claritate sedentes ad sepulcrum, et dicentes: Non est hic, sed surrexit a mortuis. Venite et videte
Abbreviated transcription (Latin):
tauit eũ dicens. Si audieris uocẽ.d. d.t. ⁊c̃.
U idet᷑ expon̾e qͣre iꝰtificationes ⁊ iudicia de
popłm qͥ eis boni aut ꝓfecti mͣm᷑antib ⁊
ꝯtͣdicentib mandaret᷑. Qͥ paulopꝰ. mirabi¬
liũ dei obliti ad ydola ꝯu̾tunt᷑. Dant᷑ gͦ p̃¬
cepta in qͥb tẽptent᷑. Uñ dedi uob̾ p̾cepta
⁊ iꝰtificationes ñ bonas. in qͥb ñ .u. Tẽpta

Expanded text:
tabat eum dicens: Si audieris vocem Domini Dei tui. Videtur exponere quare justificationes et judicia dedpopulum, quid eis boni aut perfecti murmurantibus et contradicentibus mandaretur, qui paulo post, mirabilium Dei obliti, ad idola convertuntur? Dantur ergo praecepta in quibus tententur; unde: Dedi vobis praecepta et justificationes non bo
Abbreviated transcription (Latin):
matrẽ. Dei gͦ ereat᷑a om̃ssumꝰ. s peccatis
suis qͥsq uenundat᷑ ⁊ a creatore discedit.
didimꝰ. ⁊ ita uidet᷑ filios recłpisse qͦs creauit:¬
⁊ alienos acqͥsiuisse. qͥ alienũ oñm peccan¬
do acqͥsierant. s recte redemisse nos dr̃. qͥ¬
peccuniȩdiaboli. Ille .it. ab inicio homici¬
nos dñs in egipto plantare. nec iñ tectis ⁊
humilib locis s in monte hereditatis cuȩ.

Expanded text:
vestram . Dei ergo creaturae omnes sumus, sed peccatis suis quisque venditur, et a Creatore discedit. didimus, et ita videtur suos recepisse, quos creavit; et alienos acquisisse, qui alienum dominum peccando acquisierant. Sed recte nos redemisse dicitur, qpecunia diaboli est, ille enim ab initio homicinos Dominus in Aegypto plantare, nec in dejectis et humilibus locis, sed in monte haereditatis suae.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eiꝰ subm̾sit. Uł magnificatꝰ ÷ miracła
ante passionẽ faciendo. p̾dicando incruce
moriendo. s głose magnificatꝰ ÷: c̃uictor re¬
surrex̃: uicto diabolo spoliato inferno.
secunt᷑: eqͥ sc̃. ⁊ õs qͥ in carne nati st̃: fig᷑a¬
lit̾ eqͥ st̃. ⁊ hñt ascensores suos. St̃ qͦs dñs

Expanded text:
tum ejus submersit. Vel magnificatus est, miracula ante passionem faciendo, praedicando, in cruce moriendo: sed gloriose magnificatus est, cum resurrexit victor victo diabolo, spoliato inferno. sequuntur equi sunt; et omnes qui in carne nati sunt, figural
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuiꝰ in abundantia aqͣrũ. aliꝰ ñ erat locꝰ
dignior ⁊ aꝑtior. Pret̾ea qͥ dix̃ ostendit illi
lignũ ds̃. ⁊ misit illud in aꝗͣ. ⁊ facta ⁊ dul¬
cis. qͣsi ñ posset sine ligno aꝗͣ. facere dulcẽ
ds. aut moyses lignũ nesciret. S si lex. f
Qͥ d ÷ tã amarũ ꝗͣ ut puer octauo die cͥccisio¬
nis uulnꝰ accipiat. ⁊ rigorẽ ferri ten̾a paci¬
popls d̃i ñ qd̃ in moy sebaptizatꝰ ÷ in nube
⁊ in mari. s qd in sp̃u ⁊ aqͣ ñ possit bib̾e
gustare. nec hostiarũ ferre amaritudinẽ.
nec sabb̃i obseruantiã. S si d̃s̃ ostendat
lignũ qd̾ mutat᷑ in hãc amaritudinẽ dul¬
xͥ missũ fu̾it in lege. ostendens qͦmͦ debeat
in lege cͥccisio sabb̃m. lex lep̾. ⁊ huiꝰmodi a¬
maritudo legis u̾tit᷑ in dulcedinẽ intelli¬
gentiȩ sp̃ał: ut popłs bib̾e possit. qͥ idola re¬

Expanded text:
 in abundantia aquarum, alius non erat locus dignior et aptior. Praeterea quod dicit, ostendit illi lignum Deus, et misit illud in aquam, et facta est dulcis, quasi non posset sine ligno aquam facere dulcere Deus, aut Moses lignum nesciret. Sed si lex secundum tam amarum, quam ut puer octavo die circumcisionis vulnus accipiat, et rigorem ferri tenera patipopulus Dei, non qui in Mose baptizatus est in nube et in mari, sed qui in spiritu et aqua non possit bibere et gustare, nec hostiarum ferre amaritudinem, nec sabbati observantiam. Sed si Deus ostendat lignum quod mittatur in hanc amaritudinem, dul missum fuerit in lege, ostendens quomodo debeat intelligi circumcisio, sabbatum, lex leprae et hujusmodi, amaritudo legis vertitur in dulcedinem intelligentiae spiritualis, ut populus bibere possit qui idola re
Abbreviated transcription (Latin):
intp̃r qͥd ÷ h. Ipsa uis nõis ad discend̾ inuitat.
ut c̃audis legẽ d̾i recitari. inqͥras sẽꝑ ⁊ dicas doc
tile sem̃ coriandri. ht̃ .ii. aliqͥd holeris qͦ nutͥre
⁊ dulcedinis plurimũ. Qͥd .ii. candidiꝰ. qͥd splen¬
didiꝰ eruditione diuina. qͥd dulciꝰ ⁊ suauiꝰ
ꝓbatio ÷ ñ ad pece̾m seductio ÷ nec io ꝓban¬
t᷑: ut ds̃ ñ nou̾it: s ipsos ipsis ostendit qͦ
humiliores fiant ad petendũ adiutoriũ.

Expanded text:
id est hoc? Ipsa vis nominis ad discendum invitat, ut cum audis legem Dei recitari, inquiras semper et dicas docttile, sicut semen coriandri: habet enim aliquid oleris quo nutrire et dulcedinis plurimum. Quid est candidius, splendidius eruditione divina? quid dulcius, suavius probatio est, non ad peccatum seductio; nec ideo probantur, ut Deus non noverit: sed ipsos ipsis ostendit quo humiliores fiant ad petendum adjutorium
Abbreviated transcription (Latin):
in mare. electos ascensores. t̾nos st̃tores dim̾¬
sit in mare rubrũ. Pħo uelut potentior
in malicia regnũ neqͥtiȩ tenens: qͣdrigasag̃.
N illi sacis ÷ unũ equũ ascend̾e. s płres singła
res. in crudelitate seuiores. in auaricia tetͥo¬
res: scito de qͣdrigis. ee. pħonis. qͦs currui suo
subiungat. In iplis fert᷑ ⁊ uolitat ꝑaꝑtos
scełm cãpos effusis habenis. St̃ alii ascen¬

Expanded text:
cit in mare: electos ascensores, ternistratores demersit in mare Rubrum. Pharao, velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit: non illi satis est unum equum ascendere, sed plures simul res, in crudelitate saeviores, in avaritia tetriores, scito de quadrigis esse Pharaonis, quas currui suo subjugat: in ipsis fertur et volitat per apertos scelerum campos, effusis habenis. Sunt alii ascen
Abbreviated transcription (Latin):
depascant᷑. ¶ Propt̾ correctionẽ legentiũ
⁊ inuenies ibi h.ee. tp̃s qd̾ statuit᷑ ad scd̾mpas¬
cha faciendũ. his qͥ inmundi in aĩa fu̾int.
ł occupati negotiis ꝑegͥnis. qͥ ñ fu̾ant inmun¬
di inaĩa Pñ longe ꝑegͥnabant᷑. qͣrtadecima
inmundi scd̃m pascha in h tp̃r faciunt:
in qͦ ⁊ manna de celo descendit. In die qͦpͥ¬
mũ pascha fit: ñ descendit manna. s inqͦ

Expanded text:
ionem legentium et invenies ibi hoc esse tempus quod statuitur ad secundum pascha faciendum his qui immundi in anima fuerint, vel occupati negotiis peregrinis. Qui non fuerant immundi anima, vel non longe peregrinabantur, quarta decima immundi, secundum pascha in hoc tempore faciunt, in quo manna de coelo descendit. In die quo primum pascha fit, non descendit manna, sed in quo
Abbreviated transcription (Latin):
difficult̾. Arta ÷ .it. ⁊angusta uia q̃ ducit
ad uitã. Est gͦ it̾ qͦ incedit᷑ ascensio tortuo¬
sa.⁊ ascensio specłȩ ł hñs specłam. ascensio
ad actꝰ ꝑtinet. specła ad fidẽ. Ostend̾r gͦ qͥa
in actib ⁊ in fide multa ÷ difficultas. mul¬
tꝰ labor. Multȩ .ii. tẽptationes uob̾ occrt.
multa offendicła uolentib ag̾e q̃ d̾i sc̃.
dein in fide inuenies corruosa. płimas q̃¬
stiones. obiectiones hereticoꝵ. ꝯtͣdictiones

Expanded text:
ta via quae ducit ad vitam. Est ergo iter quo inceditur ascensio tortuosa, et ascensio speculae vel habens speculam. Ascensio ad actus pertinet, specula ad fidem; ostenditur ergo quia et in actibus et in fide multa est difficultas, multus labor: multae enim tentationes nobis occurrunt, multa offendicula, volentibus agere quae Dei sunt. Deinde in fide multa invenies tortuosa, plurimas quaestiones, objectiones haeret
Abbreviated transcription (Latin):
erant .xii. fontes aqͣr̾. qͥb nichil inerat
amaritudinis: s amenitas płima ex den¬
sitate palmarũ. S priꝰ ductꝰ : ad aqͣs falsas.
⁊ amaras. qͥb ꝑ lignũ ad ño monstratt̃ dul-¬
coratis uenit᷑ ad fontes. S hystoriã solã seqͣ¬
m. ñ multũ nos edificat: ad quẽ locũ pͥmo
uenert̃. ad quẽ scd̃o. Primo aut̃ ducit᷑ po¬
płs ad litt̾am legis. aqͣ dũ ꝑmanet in ama¬
ritudine reced̾e ñ pot᷑. Cũ gͦ ꝑ lignũ uite fi¬
fontes. uͥ repꝑiunt᷑ arbores. lxx. palmar᷑.¬

Expanded text:
erant duodecim fontes aquarum, quibus nil inerat amaritudinis, sed amoenitas plurima ex densitate palmarum: sed prius ductus est ad aquas salsas et amaras, quibus per lignum a Domino monstratum dulcoratis, venitamur, non multum nos aedificat scire ad quem locum primo venerint, ad quem secundo. Primo autem ducitur populus ad litteram legis, a qua dum permanet in amaritudine sua, recedere non potest. Cum ergo per lignum vitae fufontes, ubi reperiuntur arbores septua
Abbreviated transcription (Latin):
suã in humili deiectos hr̃e fructꝰ. s palmi¬
tes sursũ duci in altolocarit. tͣduces fieri.
⁊t̾duces ñ in humilib arborib s in excel¬
sis ⁊ in altissimiscedris. d̾i ꝓpħis .s. ⁊ apłis.¬
de egipto ⁊ ꝑ ramos eoꝵ nr̃i palmites

Expanded text:
suam in humili dejectos habere fructus, sed palmites sursum duci, in alto locari, traduces fieri: et traduces non in humilibus arboribus, sed in excelsis et in altissimis cedris Dei, prophetis ss, et per ramos eorum nostri palmites
Abbreviated transcription (Latin):
huc annos .xiii. ut.ccc.xxxuii. annos.
cobintͣsse in egiptũ. ⁊ dicat eũ uixisse
annos.c.xxx. filiũ uͦ eiꝰ patrẽ moysi
noꝵ fuisse c̃ de egipto popłm lib̾auit.¬
⁊ genuisset caath patrẽ moysi qͦ an-
qͥ dicant extremo anno uitȩ ioseph
anniposst acced̾e illi fame. qͥa .lxx. unu̾¬

Expanded text:
huc annos XIII, ut CCCXXXVII annos cob intrasse in Aegyptum, dicat eum autem uixisse annos CXXX. filium uero eius patrem Moysi norum fuisse cum de Aegypto populum lib genuisset Caath patrem Moysi, quo andicat extremo anno vitae Joseph anni possunt accedere illi summae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Eqͥtatꝰ tuꝰ salus. aliosascen dit diabolꝰ ⁊an¬
głi eiꝰ. ludas equꝰ erat. ⁊ cꝰ ascensorẽ habu¬
it dm̃: de eqͥtatu salutis erat. Cũ cet̾is .i.
apłis missus egͦtis salutẽ ⁊ languentib p¬
stitit sanitatẽ. Ubi se diabolo substͣuit.
Qͥ pꝰbuccellã in eũ int᷑uit: equꝰ sathanȩ
angłos malos sessores. qͥb agunt᷑ ascensores
⁊ iõ feroces sc̃. Si uid̾is ꝑsecutorẽ tm̃ nimis

Expanded text:
Equitatus tuus salus. Alios ascendit diabolus et angeli ejus. Judas equus erat, et cum ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis erat: cum caeteris enim apostolis missus aegrotis salutem et languentibus praestitit sanitatem; ubi diabolo se substravit, qui post buccellam in eum intravit, equus Satanae angelos malos, quibus aguntur ascensores, et ideo feroces sunt. Si videris
Abbreviated transcription (Latin):
h̃s phistulã: ꝑ quã uocẽ reddit. sonora
chorus. s eunde pellis simplex c̃ duab
doꝵ tympanũ ÷ pellis extenta int̾ duo
ligna. p qͣmaceratio carnis sig̃cat᷑. chorꝰ
hocagat ⁊ in tympano .i. in morcificatio¬

Expanded text:
 fistulam; per quam vocem reddit sonoram. Chorus, secundum eumdem, pellis simplex cum duabuodorum tympanum est pellis extensa inter duo ligna: per quod maceratio carnis designathoc agat, et in tympano, id est in mortificatio
Abbreviated transcription (Latin):
hic ipse dꝰ ds tuus qͥ fecit ⁊ creauit te ⁊ acqͥ¬
siuit te: Uidet᷑ .ii. unꝰqͥsq illudacqͥrere: qd̾
ñ fuit suũ. Uñ heretici de saluatore dñt. qd̾
erant sui qͦs acqͥsiuit. Dato .ii. p̾cio. m̾catꝰ:
hoĩes: qͦs creator fecerat. ⁊ c̾tũ. ee. aiunt unu̾¬

Expanded text:
qui fecit et creavit te, et acquisivit te? Videtur enim unusquisque illud acquirere quod non fuit suum. Unde haeretici de Salvatore dicunt quia non erant sui quos acquisivit: dato enim pretio mercatus est homines quos Creator fecerat, et certum esse aiunt unum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ opꝰ fu̾it pharaonis in obedientia ut sig¬
na illa multiplicarent᷑. q̃ utilit̾ fiebant
ad t̾rendũ popłm d̾i. & ipsa discretione
ad pietatẽ informandũ. S hoc fuit d̾i
malicia illiꝰ cord̾ bene utenris ñ pharao
ns pacientia moleuentis¶ nosis¬

Expanded text:
 opus fuerit Pharaonis inobedientia ut signa illa multiplicarentur: quae utiliter fiebant ad terrendum populum Dei, atque ipsa discretione ad pietatem informandum. Sed hoc Dei fuit, malitia illius cordis bene utentis, non Pharaonis Dei patientia male
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ infidelib. Si dicis dñm maiestatis
crucifixũ. filiũ hõis. ee. qͥ de celo descendit:
audiat dic̃. qͥa errantisti. S tu fixꝰ esto in hacfide.
sciens qͥa d̃ ostendit tͥ hanc uiã fid̾i qͥ ait. Tol¬
lentes de ochot cast᷑: çollocate int̾ pauleũ⁊
magdalũ. ¶OR. fugiens egiptũ uenis ad
ascensionẽ oꝑis ⁊ fid̾i. ⁊ ad edificiũ tͦris. Uenis
ad mare. ⁊ occͣrt᷑ tͥ fluctꝰ tẽptationũ. Qͥ.m. uo

Expanded text:
in infidelibus. Si dicis Deum majestatis crucifixum filium hominis esse, qui de coelo descendit: audiat, dicit quia errant isti. Sed tu fixus esto in hac fide, sciens quia Deus ostendit tibi hanc viam fidei, qui ait: Tollentes de Othon castra, collocate inter Epauleum et Magdalum. Fuisset. Fugiens Aegyptum venis ad ascensionem operis et fidei, et ad aedificium turris: venis ad mare, et occurrunt tibi fluctus tentationum. U
Abbreviated transcription (Latin):
pło d̾i cedat.⁊ aq̃ q timebant᷑ dextͣ leuaq
murꝰ effecte. ñ solũ ꝑniciẽ nesciant: s ⁊
munim̃ exhibeant. Soliditatẽ recipit
liqͦr.⁊ solũ maris arescit. in puluem.bo¬
nitatẽ creatoris intelligite. si uolunta¬
ti eiꝰ obtẽꝑ es.si legẽ eiꝰ seqͣris: elem̃ta tͥ

Expanded text:
o Dei cedat, et aquae quae timebantur, dextra laevaque murus effectae, non solum perniciem nesciant, sed etiam munimen exhibeant. Soliditatem recipit liquor, et solum maris arescit in pulverem: bonitatem Creatoris intellige, si voluntati ejus obtemperes, si legem ejus sequaris, elementa
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ mulcet. Illos ꝑiusticiȩ distͥctionẽ t̾ret.
A.lit̾. Colũpna nub inheremo popłm p̾ibat.
⁊ splendore ignis nin die: s in nocte radia
tũ seq̃ntib p̾stars. de iudicio suo ꝯfiden¬
tib nulla luce claruit. pecc̃oꝵ uͦ tenebras
agnoscentib igne sui amoris infulsit.
ciens infirmitatẽ nr̃am. qͥa nocteluces
manifestũ ÷. in carne uelut in nube. In
iudicio uͦ tãꝗͣ int̾rore noct᷑no. qͥa tc̃ erit
magna tͥbulacio. tãꝗ ignis lucebit iu¬
stis: ⁊ ardebit iniustis. ¶ Reu̾s castra me

Expanded text:
nem mulcet, illos per justitiae districtionem terret. Aliter columna nubis in eremo populum praeibat, et splendore ignis non in die, sed in nocte radiabtum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. ciens infirmitatem nostram; quia nocte lucens, manifestum est in carne velut in nube: in judicio vero tanquam in terrore nocturno; quia tunc erit magna tribulatio, tanquam ignis lucebit justis,
Abbreviated transcription (Latin):
le intelligentes iudei pictaciał phy lacterta
⁊ c̃. Mor̃. Ei misisset.p .p. Sepe ꝯu̾si in ipso
tiȩ p̾̃dicam̃ta doct᷑nȩ signoꝵ miracła. ł gr̃am
curationũ accipiunt. pea duris ꝓbationib
tẽptationũ fatigant᷑. a qͥb lib̾osse. et. crede¬
pulsaret. facile ad uicia redirent a qͥb non
longe recessert. de egipto gͦ exeuntib euicino
tͣnqͥllitas ostendit᷑. ne in ipsa teneritudine
⁊ inchoatione turbati. ad hoc qd̾ reliq̃rant
redeant. Priꝰgͦ suauitatẽ securitatis accipi¬
unt. priꝰ pacis qͥete nutͥunt᷑ pꝰ uͦ cognitã dul¬
cedinẽ tanto tolerabiliꝰ tẽptationũ certami

Expanded text:
le intelligentes Judaei, pictatia vel phylacteria cum emisisset, etc. . Saepe conversi in ipso tiae, praedicamenta doctrinae, signorum miracula vel gratiam curationum accipiunt. Postea duris tentationum probationibus fatigantur, a quibus liberos se esse credepulsaret, facile ad vitia redirent, a quibus non longe recesserunt. De Aegypto ergo exeuntibus e vicino uaedam prius tranquillitas ostenditur, ne in ipsa teneritudine et inchoatione turbati, ad hoc quod reliquerant, redeant: prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur; post cognitam vero dulcedinem tanto
Abbreviated transcription (Latin):
agunt insidiis ut aut ille ex misero hoĩe
sermonẽ eliciat malũ. aut ille iniquũ
opꝰ extorq̾at. aut ille cogitationẽ pessimã
rapiat. deniq sem̃ u̾bũ d̾i uͥ cadit ⁊ deꝑit:
tͥplex descbit᷑ locꝰ. secꝰ uiã inspinis. in petͦsis.
ꝯtͣrio t̾rabona affert tͥplicẽ fructũ. sexage¬

Expanded text:
agunt insidiis, ut aut ille ex misero homine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. Denique semen verbi Dei ubi cadit et deperit, triplex describitur locus, secus viam, in spinis, in petrosis. Econtrario terra bona affert triplicem fructum, sexage
Abbreviated transcription (Latin):
mors iniqͥtatis opp̾ssit: inuenies qͦm ex¬
tendit dext̾am. ⁊ deuorauit eos t̾ra. ñ tͣn oino
desꝑandu. Si .ie. qͥ deuoratꝰ ÷ resipiscat:
pot euomi sic̃ ionas. Om̃s tos aliqͥn t̾ra
deuorabat:⁊ inferni penetlib retinebat.¬

Expanded text:
mors iniquitatis oppressit, invenies quomodo extendit dexteram, et devoravit eos terra. Non tamen omnino desperandum. Si enim qui devoratus est, resipiscat, potest evomi sicut Jonas. Omnes nos aliquando terra devorabat et in inferni penetralibus retinebat
Abbreviated transcription (Latin):
darent. nec tmn d̾s iudicauit illos ita alienos
fuisse ab iniuriis & ꝯtͥcionib qͣs popłs ille¬
ꝑtulit. ut nec isto dãpno ferirent᷑ qͥ pla¬
gis aliis ꝑcussi nͦ erant. ¶ Ut postulet
⁊ c̃. Mentes usui uite carnał inheren¬
tes: euelli ab infimis n posst̃. nͥ gͣdatim
ducta p̃dicatione ꝓficiant. Hinc ÷ qd̾

Expanded text:
darent: nec tamen Deus judicavit ita illos alienos fuisse ab injuriis et contritionibus quas populus Dei pertulit, ut nec isto daiis plagis percussi non erant. Ut postulet --Mentes usui vitae carnalis inhaerentes, evelli ab infimis non possunt, nisi gradatim ducta praedicatione proficiant. Hinc quippe
Abbreviated transcription (Latin):
bi qͥnta plaga peccoꝵ & i um̃toꝵ hic sub seuero
onesmilitũ cõminutȩ st̃. Ibi sexta plaga
uesicȩ curgentes ulc̾aq manantia. hic
spectalit̾ ep̃os & clericos obmissa tͣba płari¬
in eccłar̃ pͥmates cruciari ĩꝑau̾at. intu
mescens creboira & inuidia. ñ ꝑuulgi ce¬
coacta gͣndo. q̃ hominib & ium̾tis fuit ex¬
itio. hic sub gallo & uolusiano qͥd dic̾io
ꝑ secutori successert. pestisinfusa ÷ ꝑoĩa
spacia romani regni. & oẽ ꝓpe genꝰ huma¬
nũ dedit neci. Ibi octaua correctio. excitate
undiq locustȩ. hic excitatȩ undiq g̃s. ro¬
manu̾orbẽ cedib & incendiis uastauer̃t̃.
Ibinona plaga tenebrȩ t᷑ctabiles płꝰ ꝑcł̃i cõ¬
minantes ꝗͣ facientes. Hic aureliano ꝑsecu
b ruit. ostendens qͣd face̾t tantꝰ ultor nͥ paci¬
ens e̾et. ꝗͣꝗͣ int᷑ sex m̃ses tres int̾fecti sc̃ ĩꝑa¬
tores. aurelianꝰ cacitꝰ. ⁊ florianꝰ. Ibi decima

Expanded text:
Ibi quinta plaga, pecorum et jumentorum: hic sub Severo Ibi quinta plaga, pecorum et jumentorum: hic sub Severo ones militum, comminutae sunt. Ibi sexta plaga, vesicae turgentes ulceraque manantia: hic specialiter episcopos et clericos, omissa turba populari, Ecclesiarum primates cruciari imperaverat, inmescens crebro ira atque invidia, non pervulgi caegrando, quae hominibus et jumentis fuit exitio: hic sub Gallo et Volusiano, qui Decio persecutori successerunt, pestis infusa est per omnia spatia Romani regni, et omne prope genus humanum dedit neci. Ibi octava correctio, excitatae undique locustae: hic excitatae undique gentes Romanum orbem caedibus et incendiis vastaverunt. Ibi nona plaga, tenebrae tractabiles, plus periculi comminantes quam facientes: hic Aureliano persecbus ruit, ostendens quid faceret tantus ultor, nisi patiens esset; quanquam intra sex menses tres interfecti sunt imperatores, Aurelianus, Tacitus et Florianus. Ibi decima
Abbreviated transcription (Latin):
goga egiptiis. eccł̃ia romanis. ꝑsecuti st̃ egip¬
tii. ꝑsecuti st̃ & romani. Ibi decies ꝯtͣdicit᷑
plage egiptioꝵ: diu̾sȩ ħ calamitates roma¬
nor. Ibi pͥmũ sanguis de puteis & flumi¬
nib manat. Hic pͥma sub nerone plaga. ut
uͥq morientiũ sanguis c̾et.ł morb̾ in urbe
corruptꝰ.ł belł in orbe ꝓfusꝰ. Ibi scd̃a plaga
ranȩ in penetͣlib media pene habitatores
extinx̃. Hic sub domiciano satellites estre¬
nati iussu cruenti pͥncipis ⁊nopia pene õs
romanos ciues disꝑsit. Ibi t̾cia plaga scini¬
phes. musculȩ seuissimȩ. q̃ media estate ꝑ
loca seqͣlida g̃gatĩ uolant. capilłq hõrũ
setisq pecudũ urente morsuinferunt᷑.
Hic t̾cia plaga sub tͣiano iudeos excitante qͥ
c̃ añ disꝑsi qͣsi ñ e̾e̾nt qͥesce̾nt: repentino ca
muscȩ caninȩ. alũpne putredinis. u̾miũ
matres. Hic sub marco antonio lues mul¬
tis infusa ꝓuinciis. italiã & urbẽ romã.
morte dissolutũ. putredini ⁊ u̾mib dedit.

Expanded text:
goga Aegyptiis, Ecclesia Romanis. Persecuti sunt Aegyptii, persecuti sunt et Romani. Ibi decies contradicitur plagae Aegyptiorum, diversae hic calamitates Romanorum. Ibi primum sanguis de puteis et fluminibus manat, hic prima sub Nerone plaga, ut ubique morientium sanguis esset, vel morbis in Urbe corruptus, vel bellis in orbe profusus. Ibi secunda plaga, ranae in penetralibus, inedia pene habitatores exstinxit: hic sub Domitiano satellites effrenati, jussu cruenti principis, et inopia pene omnes Romanos cives dispersit. Ibi tertia plaga sciniphes, musculae saevissimae, quae media aestate per loca squalida gregatim volant, capillisque hominum setisque pecudum urente morsu inferuntur: hic tertia plaga sub Trajano Judaeos excitavit, qui cum ante dispersi, quasi non essent, quiescerent, repentino calmuscae caninae, alumnae putredinis, vermium matres; hic sub Marco Antonio lues multis infusa provinciis, Italiam et urbem Romam, morte dissolutum, putredini et vermibus dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpheticꝰ & sac̾ootał sermo aĩas sollicitet: ad
seruitiũ di exire de scło. renuntiare oĩb
q̃ possidet. aitend̾e legi & ubo di. ꝯtinuo añ¬
dies unanimes & amicos pharaonis dicentes.
tes ne laborent. ne militent. ne aliqͥd agant
t᷑ & otiũ. Qͥd ÷ seruire d̾õ. laborare nolunt.
& ociosas occasiones q̃r̃t. Herant t̾c u̾ba pha-¬
raonis. ħ & nc̃ amici eiꝰ loquunt᷑. nec solũ u̾b̾¬
pͥncipi hꝰ mundi t᷑didert̃ ꝓsꝑe agunt. oĩa
.ii. paleȩ q̃dabant᷑ apharaone. Uñ qͥdã faci¬
gatiꝰ dict̃ ad pharaonẽ. Qͥd tu affligis po
confitent᷑ se. et. pharaonis popłm. ñ .it. qͥ ex¬
mandauit ds eiecturũse eos de egipto in t̾rã
ire uellet in desertuĩmolare d̾o fuo ex man¬
dato eiꝰ. S intelligendũ ÷ quis ds̃ sciret qd̾
eet facturꝰ qñ p̃sciebat ñ ꝯsensurũ pharao¬
nẽ adpopłm dimittendũ. illud pͥmo dictũ

Expanded text:
et ad servitutem Dei, exire de saeculo, renuntiare omnibus quae possidet, attendere legi et verbo Dei: continuo audies unanimes et amicos Pharaonis dicentes: tes, ne laborent, ne militent, ne agant aliquidtur et otium. Quid est servire Deo? Laborare nolunt et otii occasiones quaerunt: haec erant tunc verba Pharaonis, haec et nunc amici ejus loquuntur, nec soluprincipi hujus mundi tradiderunt, prospere agunt; omnia, enim paleae quae dabantur a Pharaone; unde quidam fatigati dicunt ad Pharaonem: Quid tu affligis popconfitentur se esse Pharaonis populum, non emandauit deus eiecturum se eos de Aegypto in terram ire uellent in desertum immolare deo suo ex mandato eius. sed intellegendum est, quamuis deus sciret quid esset facturus, quoniam praesciebat non consensurum Pharaonem ad p
Abbreviated transcription (Latin):
efficit᷑ murꝰ egiptiisĩ ponit cenebras. ñ tͣns¬
fert᷑ colũpna ignisad egiptios: ut uideant
lucẽ.s nubẽ ut in tenebrismaneant. qͥa
dilexert tenebras ñ lucẽ. Et tugͦ si ab egip¬
tiss recedas. si de potestate demonũ effugias:
fortis ꝑmaneas. nec egiptioꝵ eqͥtatꝰ ⁊ qͣdrigȩ
ꝑt̾reant. nec reclames ꝯtͣ d̾i legẽ .i. moy sen
dicens. tãꝗͣ ñ e̾ent sepulcbra in egipto:
in solitudine: Hec fatiscentis in tẽpta¬
tione animi u̾ba st̃. beatꝰ ÷ qͥ sic tẽptacio¬
nes excipit: ut nulla cogitatio ei abigui¬

Expanded text:
ptiis imponit tenebras; non transfertur columna ignis ad Aegyptios, ut videant lucem: sed nubis, ut in tenebris maneant, quia dilexerunt tenebras, non lucem. Et tu ergo si ab Aegyptiis recedas, si de potestate daemonum fugias, vfortis permaneas: nec Aegyptiorum equitatus et quadrigae perterreant, nec reclames contra Dei legem, id est Moysen, dicens: Tanquam non essent sepulcra in Aegypto, a, etc? Haec fatiscentis in tentatione animi verba sunt: beatus est qui sic tentationes excipit ut nulla ei cogitatio ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
d̾r eomon ñ sic accipiendũ : tanꝗͣ possit isto¬
÷ qd̾ iste sig̾cat dies. uelut c̃ dicimꝰ et̾nũ dm̃.¬
at appellare: ȩt̾nũ. ne forte ita dix̾it sol¬
lẽpnit̾ et̾nũ: quẽ nefas hant p̃t̾mitt̾e aut
sponte mutare. Aliud .ii. ÷ qd̾ p̃cipit᷑ qͦusq
fiat sic̃ p̃ceptũ ÷ ut septies murosiericho
circuiret archa. aliud c̃p̃cipit᷑ sic obser¬
uari aliqͥd: ut nullꝰ t̾minꝰ p̾finiat᷑. aut¬

Expanded text:
 non sic accipiendum. est, tamquam possit istoest quod iste significat dies: uelut cum dicimus ipsum dat aeternum; ne forte ita dixerit sollemniter aeternum, quem nefas habeant praetermittere aut sua sponte mutare. aliud est enim quod praecipitur, quousque fiat — sicut praeceptum est, ut septies muros Hiericho circuiret arca — aliud cum praecipitur sic obseruari aliquid, ut nullus terminus praefiniatur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m qͥ genuit. ipse stultꝰ ꝑmanebit:
c̃ad factorẽ suũ & parentẽ uniu̾sa cͤat᷑a
ꝯfugir. Ic̃ indignat᷑ dicens. ne expugnan¬
tis nos exeant de t̾ranr᷑a. Non iussit nos
exire de t̾ra sua: ut sẽꝑ portemꝰ imaginẽ
t̾reni. ne eo relicto fugiamꝰ ad eũ: qͥ p̃ꝑa¬
uit regnũ cęloꝵ. relinq̃ntes iniaginẽ t̾reni
& suscipientes imaginẽ celestis. ło statuit
niente. fec̃alios doctores ꝯtͣ illos pugnan¬
tes. qͥ subicientes õs pͥncipatꝰ eoꝵ. potesta¬
tes. uͥtutes: defendant ã uiolentia filios
isrł. & doceant isrłitica oꝑa. in m̾te uid̾e
d̾m. relinqu̾e oꝑa pharaonis. exire de t̾ra
egypti. egyptios mores & totũ ueterẽ hõiẽ
c̃ actib ss. exuere. & indue̾ nouũ qͥ f dm¬
creatꝰ est. ¶OR̾. Mok. Surrex̃ in t̾ra .r.
n. ⁊ c. Primũ reqͥre uoloqͥs ÷ rex in egypto:
qͥ scit ioseph & qͥ nescit. Dũ .ii. ille regnaret
qͥ sciebat ioseph: ñ dñr afflicti filii isrł. neq

Expanded text:
 qui genuit. Ipse stultus remanebit, cum ad factorem suum et parentem universa creatura confugerit; ideo indignatur, dicens: Ne expugnantes nos exeant de terra nostra. Non vult nos exire de terra sua, ut semper portemus imaginem terreni: ne eo relicto fugiamus ad eum qui praeparavit regnum coelorum, relinquentes imaginem terreni, et suscipientes imaginem coelestis. Ideo statuit niente fecit alios doctores contra illos pugnantes, qui subjicientes omnes principatus eorum, et potestates, et virtutes, defendant a violentia filios Israel, et doceant Israelitica opera, et mente videre Deum; relinquere opera Pharaonis, exire de terra Aegypti, Aegyptios mores et totum veterem hominem cum actibus suis exuere, et induere novum, qui sec. Primum requirere volo quis est rex in Aegypto qui scit Joseph, et qui nescit. Dum enim ille regnaret qui sciebat Joseph, non dicuntur afflicti filii Israel, neque
Abbreviated transcription (Latin):
ũsũ di ꝓuidentiã. ranarũ q̃ rela simi¬
lẽ pͣgat. & malignas cogitationes eiꝰ.
& scinipharũ mordacitati similes
calliditatis aculeos discutit. libidi¬
nũ qͦ morsus cinomie spicłis simi¬
les depellit. stulticiãꝙ & intellectũ
Arguit ulcera pecoꝵ. arrogantiȩ tu¬
morẽ ⁊ feruorẽ furoris extinguit.
herceat. & simul ignẽ penitentie.
exẽpla: qͥb depascant᷑ õs inqͥeti. ⁊
turbidi motꝰ eiꝰ. ut discat oĩa scd̃m
ordinẽ facere. Ubi uͦ sufficient᷑ fuit
castigata ꝓ morib c̃ auctorẽ u̾berũ

Expanded text:
providentiam, ranarum querelae similem. Purgat etiam malignas cogitationes ejus, et sciniphum mordacitati similes calliditatis aculeos discutit. Libidinum quoque morsus cynomyiae spiculis similes depellit: stultitiamque et intellectum Arguit ulcera peccatorum, arrogantiae tumorem, et fervorem furoris exstinguit. erceat; et simul ignem poenitentiae, exempla, quibus depascantur omnes inquieti et turbidi motus ejus, ut discat omnia secundum ordinem facere. Ubi vero sufficienter fuerit castigata pro moribus, cum auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ito in mortali loco. pͥmogenita egipti¬
oꝵ pͥmitiuaponunt᷑. qͥa extingunt᷑. si
relique uite ꝯu̾satio em̃datiorẽ dirigat
cursũ. Si gͦ inaĩa ꝗͣ lex diuina ab erro
ꝑdurans nolit iungi isrlitice plebi. ut
exeat de ꝓfundo & euadat incolumis.
s in iniqͥtate ꝑmaneat. & descendat.
tanꝗͣ plũbũ in aꝗͣ ualidissimã. Iniqͥtas

Expanded text:
li loco primogenita Aegyptiorum primitiva ponuntur, quia exstinguuntur si reliquae vitae conversatio emendatiorem dirigat cursum. Sic ergo in anima, quam lex divina ab errorelitate perdurans, nolit jungi Israeliticae plebi, ut exeat de profundo et evadat incolumis, sed in iniquitate permaneat, et descendat tanquam plumbum in aquam validissimam. Iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
ni łegipto. q̃dã moyses. q̃dã uͦ ipse dꝰ. In pͥma
.i. plaga c̃ aqͣs u̾tit in sanguinẽ. eleuat aarõ
uirgã. ꝑcutit aꝗͣ. In scd̾a ꝑcutit aqͣs & edu¬
cit ranas. In t̾cia extendit manũ & ꝑcutit
uͥga pulu̾em t̾rȩ. & fiunt sciniphes. Inqͣr
fuint ulcera & uesicȩ. In septima eleuat
manũ in celũ. & fuunt uoces & gͣndo. ⁊ cͥ.¬
In octaua simułr extendit manꝰ in celũ
& dñs induẽuentũ. & ad ducͣ locustas.
S & in nona extendit manũ in celũ. & fi¬
unt tenebrȩ & caligo. In decima uͦ finis
& ꝑfectio totiꝰ oꝑismmistrat᷑ a dño. Sic

Expanded text:
prima enim plaga, ubi aquas vertit in sanguinem, elevat Aaron virgam et percutit aquam. In secunda percutit aquas et educit ranas. In tertia extendit manum et percutit virga pulverem terrae et fiunt sciniphes. In quafiunt ulcera et vesicae. In septima elevat manum in coelum et fiunt voces et grando scIn octava similiter extendit manus in coelum, et Dominus inducit ventum, et adducit locustas. Sed et in nona extendit manum in coelum, et fiunt tenebrae et caligo. In decima vero finis et perfectio totius operis ministratur a Domino. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
Et factũ ÷ inuia ad refectionẽ: obuiauit ei
angłs. & q̃rebat eu occid̾e. & assũpto sepho¬
ra calculo cͥc̾cidit p̃putiũ filii sui. & ꝓcidit
ad pedes eiꝰ & dix̃. Stetit sanguis cͥccisionis¬
ł infantis filii mei. & recessit ab eo ꝑꝑ qd̾ dix̃.¬
desiit sanguis cͥccisionis. Primũ q̃rit᷑ q̃m uo¬
lebat angłs occid̾e. utrũ moysen qͥa dictũ ÷
occͣrit ei angłs & q̃rebat eu̾ occid̾e. Nã cui
putat᷑ occͣrisse. nͥ ei qͥ oĩb p̾fuit: An puerũ
q̃ rebat occid̾e. cumat̾ cͥc̃cidendo subuenit.
ut intelligat᷑ occid̾e uoluisse infantẽ. qͥa

Expanded text:
et factum est in uia ad refectionem obuiauit ei angelus et quaerebat eum occidere. et assumto Sepphora calculo circumcidit praeputium filii sui; et procidit ad pedes eius et dixit: stetit sanguis circumcisionis infantis desiit sanguis circumcisionis, primum quaeritur: quem uolebat angelus occidere, utrum Moysen, quia dictum est: occurrit ei angelus et quaerebat eum occidere? nam cui putabitur occurquaerebat occidere, cui mater circumcidendo subuenit, ut ob hoc intellegatur occidere uoluisse infantem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tib peccoꝵ uͥnec aaron nec moyses ali qͥd
manu oꝑant᷑. d̾r ut moyses fauillã spar¬
gat. incelũ. Ambo iubent᷑ sum̃e: s ille
sparg̾e. ñ int̾rã s in celũ. tãꝗͣ aaron qͥ datꝰ
erat ad popłm t̾rã ꝑcut̾e deberet.ł in aqͣm¬
łin t̾rã manũ extend̾e. Moyses uͦ qͥ erat
Qͥd duo illa suꝑtora signa uͥ nec moyses nec aã¬
ron aliqͥd manuoꝑant᷑. qͥd sͥ itult ista di¬

Expanded text:
tibus pecorum, ubi nec Aaron nec Moyses aliquid manu operantur, dicitur ut Moyses favillam spargat in coelum; ambo jubentur sumere, sed ille spargere non in terram sed in coelum: tanquam Aaron qui datus erat ad populum terram percutere deberet, vel in aqin terram manum extendere; Moyses vero, qui erat Quid duo illa superiora signa, ubi nec Moyses nec Aaron aliquid manu operantur? Quid sibi vult ipsa di
Abbreviated transcription (Latin):
eos ꝑdiẽ in colũpna nub. ꝑ noctẽ in colũpna
ignis. ñ hoc in ramesse nec in sochot. q̃ scd̾a
st̃ castra. t̾cia st̃ in qͥb funt signadiuina.
ħ erat tͥduũ ad qd̾ festinabat moyses ⁊ aaron.
ꝑuenire filios isrł. ut possent t̾cis diei misti

Expanded text:
eos per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis; non hoc in Ramesse, nec in Socoth, quae secunda sunt castra. Tertia sunt in quibus fiunt signa divina: hoc erat triduum ad quod festinabant Moses et Aaron, pervenire filios Israel, ut possent tertii diei frui