comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝑueniat:
p̃pria profectionis amore contemnere sed
illicitoꝵ ueniam postulantem oporaet etiam
licitis abstinere dicente apło. Omnia licent sed
non omnia expediunt. Unde si penitentes ha¬
bent causam quam negligere forte non debe¬
ant et melius expecit quis eccłasticum quam
forense iudicium:
arguit quia est ħonestus questus & turpis. Ue¬
rumtam̃ poenitentibus utilius dispendia pati.
quam periculis negociationis obstringi quia
difficile est interementis uendentisq cõmer
post poenitentiȩ actionem redire ad mili¬
tiam secularẽ cum apłs dicat. Nemo mili¬
tans deo implicat se negociis sȩcularibus
Vnde non est liber alaqueis diaboli qui se
militia mundana uoluerit implicare.
tu morcis aut captiuitatis periculo peniten¬
tiam gessit et postea timens lapsum in conti¬
nentiae uenialis copulam uxoris elegit
ne crimen fornicationis incurreret rem
uidetur fecisse uenialem. si pret̃ coniugẽ
nullam omnino cognouerit. Inquo tamen

Expanded text:
ta perveniat. ta perveniat. propria perfectionis amore contemnere. Sed illicitorum veniam postulantem oportet etiam a licitis abstinere, dicente Apostolo: Omnia licent, sed non omnia expediunt. Unde, si poenitentes habent causam, quam negligere forte non debeant, melius expetit quis ecclesiasticum quam forense judicium. arguit, quia est honestus quaestus, et turpis. Verumtamen poenitenti utilius dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est inter ementis vendentisque commercpost poenitentiae actionem redire ad militiam saecularem, cum Apostolus dicat: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Unde non est liber a laqueis diaboli, qui se militia mundana voluerit implicare. tu mortis, aut captivitatis periculo, poenitentiam gessit, et postea, timens lapsum incontinentiae juvenilis, copulam uxoris elegit ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si praeter conjugem nullam omnino cognoverit. In quo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
bitrio ulris iunctȩ carent culpa simulieres
quȩ auiris habeatitur in matrimonio non
fuerunt quia aliud est nupta aliud con
cubina :
genuitatis Accipere. non duplicatio coniu¬
gi sed profectus est honestatis culpanda sit
sanet alium negligentia sed non penitus
desperanda ut crebris cohortationib: incita¬
ti quod necessarie expediuerunt fideliter
exequantur: Nemo enĩ desperandus est dum
in hoc corporo constitutus est quia non nunquã
quod diffidentiae ȩtatis differtur consilio ma¬
turiori perficitur:
Iorum causa dĩ iudicio reseruanda t̃. incuius
manu fuit ut talium obitus usq ad cõmunio¬
nis remedium differatur. Nos aut̃ quib: uiuen¬
tibus non communicauimus. mortuis cõmu¬
nicare non possumus:¬
issimulatio hȩc potest̃ non decontentu esse
remedii sed de metu grauius delinquendi
Unde poenitentia quȩ dilata est cum studio¬
sius petita fuerit non negetur ut quomodo
ad indulgentiae medicinam anima uulnera¬

Expanded text:
bitrio viris junctae carent culpa, si mulieres, bitrio viris junctae carent culpa, si mulieres, quae a viris habebantur, in matrimonio non fuerunt, quia aliud est nupta, aliud concubina. Qgenuitatis accipere, non duplicatio conjui, sed profectus est honestatis. Culpanda sit sane talium negligentia: sed non penitus desperanda: ut crebris exhortationibus incitati, quod necessarie expetiverunt, fideliter exsequantur. Nemo enim desperandus est, dum in hoc corpore constitutus est: quia nonnunquam quod diffidentia aetatis differtur, consilio maturiori perficitur, horum causa iudicio dei est servanda in cuius manu fuit ut talium obitus usque ad communionis remedium differretur nos autem quibus viventibus non communicamus mortuis communicare non possumusissimulatio haec potest non de contemptu esse remedii, sed de metu gravius delinquendi. Unde poenitentia, quae dilata est, cum studiosius petita fuerit, non negetur: ut quoquo modo ad indulgentiae medicinam anima vulnera
Abbreviated transcription (Latin):
rum aut̃ foedera inter ingenuos sunt legiti¬
ma et inter aequales & multo prius hoc
ipsum dño constituente quã initium roma¬
niiuris existeret: Itaq aliud est uxor aliud
concubina sicut aliud ancilla aliud libera
Propter quod etiã apłs ad manifestandum
harum ꝑ sonarum discretionem testimonium
ponit ex genesi ubi dicitur abrabȩ. fice an¬
cillam et filium eius. Non enĩ heres erit filiꝰ
ancillȩ. cum filio meo isaac. Unde cũ socie¬
tas nuptiarum ita ab initio constituta sit : ut
prȩter sexum coniunctionẽ quȩ haberet in se¬
xp̃i ecclesiae sacramentũ. dubium non est
cam mulierem non ꝑtinere ad matrimoniũ
inqua docetur nuptiale non fuisse mysteriũ
Igitur cuius libec loci clericus si filiam suam
uiro habenti concubinam in matrimonium
dederit non ita accipiendum est quasi iam
coniugato dederit nisi forte illa mulier et
ingenua facta et dotata legitime & publi¬
cis nuptiis honestata uideatur. paterno ar¬

Expanded text:
rum autem foedera inter ingenuos sunt legitirum autem foedera inter ingenuos sunt legitima, et inter aequales, et multo prius hoc ipsum Domino constituente, quam initium Romani juris existeret. Itaque aliud est uxor, aliud concubina: sicut aliud ancilla, aliud libera. Propter quod etiam Apostolus ad manifestandum harum personarum discretionem, testimonium ponit ex Genesi, ubi dicitur Abrahae: Ejice ancillam, et filium ejus, non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. Unde cum societas nuptiarum ita ab initio constituta sit, ut praeter sexuum conjunctionem, quae haberet in Christi et Ecclesiae sacramentum, dubium non est eam mulierem non pertinere ad matrimonium, in qua docetur nuptiale non fuisse mysterium. Igitur cujuslibet loci clericus, si filiam suam viro habenti concubinam in matrimonium dederit, non ita accipiendum est, quasi eam conjugato dederit, nisi forte illa mulier et ingenua facta, et dotata legitime, et publicis nuptiis honestata videatur. Paterno ar
Abbreviated transcription (Latin):
lienum est a consuetudine eccł astica ut qui
in pres biterali honore aut diaconii gradu
fuerint consecrati hi pro crimine aliquo
suo ꝑ manus impositionẽ remediũ accipiant
poenitendi quod sine dubio ex apłica tradi¬
cione descendit scđm quod scriptũ est. Sa¬
cerdos si peccauerit quis orabit pro illo: inde
buius modi lapsis ad promerendã miscđiã
dĩ priuata est ex petenda secessio ubi illis
satis factio si fuerit digna sit eciã fructuosa :¬
Cex continentiae eadem est altaris minis
siue lectoris licito et uxores ducere & filios
ꝓcreare potuerunt. sed cum ad prȩdictos ꝑ¬
uenerint gradus. coepit eis non licere quod
licuit. Unde et de carnale fiat spiritale con¬
iugium oportet eos nedimittere uxores et
quasi non habeant sic habere quo & salua
sit caritas conubiorum et cesset operatio
nuptiarum:¬
Ion om̃is mulier uiro iuncta uxor est uiri.
quia nec omĩs filius heres est patri Nuptia¬

Expanded text:
lienum esse a consuetudine ecclesiastica , ut, qui lienum esse a consuetudine ecclesiastica , ut, qui in presbyterati honore, aut diaconii gradu fuerint cosuo per manus impositionem remedium accipiant poenitendi. Quod sine dubio ex apostolica traditione descendit, secundum quod scriptum est: Sacerdos si peccaverit, quis orabit pro illo? Unde hujusmodi lapsis ad promerendam misericordiam Dei privata est expetenda secessio. Ubi illis satisfactio si fuerit digna, sit etiam fructuosaex continentiae eadem est altaris ministsive lectores, licite et uxores ducere et filios procreare potuerunt; sed cum ad praedictos pervenerunt gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali 68 fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charitas connubiorum et cesset operatio nuptiarumon omnis mulier viro juncta uxor est viri, quia nec omnis filius haeres est patri. Nuptia
Abbreviated transcription (Latin):
scriptis quia sicut quȩdã sunt quȩ nulla
possunt ratione compelli ita multa sunt
quȩ aut ꝓconsideratione ȩcatum. aut pro
necessitate rerum oporceat temperari illa
semꝑ conditione seruata ut in his quȩ uł
dubia fuerint aut obscura id nouerimus
sequordum quod nec prȩceptis cuangelicis
contrarium nec decrecis scoꝵ inueniatur
aduersum:
INcipiunt ad inquisitiones ciusdem episcopi
subiecta responsa¬
ulla ratiosinit ut inter epõs habeantur
qui nec aclericis sunt electi nec aplebibus
expeciti. nec a prouincialibus ep̃is cumn metro¬
politani iudicio conseorati. unde cum sȩpe
questio demale accepto honore nascatur
quis ambigat nequaquam istis esse tribu¬
endum quod non doceatur fuisse collatũ.
Siqui aut clerici abistis pseudo ep̃is in eis
eccłiis ordinati sunt qui ad proprios epõs
ptinebant & ordinatio eorũ consensu et
iudicio prȩsidentiũ facta est potest rata

Expanded text:
scriptis. Quia sicut quaedam sunt, quae nulla scriptis. Quia sicut quaedam sunt, quae nulla possunt ratione compelli, ita multa sunt, quae aut pro consideratione aetatum, aut pro necessitate rerum oporteat temperari: illa semper conditione servata, ut in his, quae vel dubia fuerint aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis Evangelicis contrarium, nec decretis sanctorum inveniatur adversum. Incipiunt ad inquisitiones ejusdem episcopi subjecta responsaulla ratio sinit, ut inter episcopos habeantur, qui nec a clericis sunt electi nec a plebibus expetiti nec a provincialibus episcopis cum metropolitani iudicio consecrati. Unde cum sepe questio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam ab istis esse tribuendum, quod non doceatur fuisse collatum? Si qui tamen clerici ab istis pseudoeecclesiis ordinati sunt, quae ad proprios episcopos pertinebant, et ordinatio eorum cum consensu et judicio praesidentium facta est, potest rata
Abbreviated transcription (Latin):
si illi aduersitate ꝓpriis uiribus resistendo.
cum et consilium nr̃m et forcitudo sit xp̃e
ac sine quo nichil possumus ꝑ ipsũ cuncta
possimus qui confirmans predicatores euan xui¬
gelii & sacramentoꝵ ministros. Eoce ego
inquit uobiscum sum omnib: dieb usqͦ. ad¬
consummationẽ scłi. Et iterũ. Hȩc inquit
locutus sum uobis: ut in me pacẽ habea¬
tis in hoc aut mundo tribulationẽ habe¬
bitis sed confidite quia ego uici mundum
Quȩ pollicitationes quia sine dubio mani¬
festae sunt: nullis debemus scandalis in¬
firmari ne electione dĩ uideam᷑ ingrati:
cuius tam potentia sunt adiutoriã quã
uera ꝓmissa. De consultationibi aut dilectionis
tuae quas separatim conscriptas archidiaco¬
nus tuus de tulit quid sentiendum sit inter
presentes oportunius queretur si nobis con¬
spectui copia proueniret. Nam cum quȩdã
interrogationis modum uidcantur excole¬
re. intelligo eas colloquus aptiores eos quã

Expanded text:
si illi adversitati propriis viribus resistendo, si illi adversitati propriis viribus resistendo, cum et consilium nostrum, et fortitudo sit Christus, ac sine quo nihil possumus, per 1419 ipsum cuncta possimus. Qui confirmans praedicatores Evangelii et sacramentorum ministros, Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibconsummationem saeculi . Et iterum: Haec inquit locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis: in hoc autem mundo tribulationem habebitis, sed confidite, quia ego vici mundum . Quae pollicitationes quia sine dubio manifestae sunt, nullis debemus scandalis infirmari, ne electioni Dei videamur ingrati, cujus tam patentia sunt adjutoria, quam vera promissa. De consultationibus autem dilectionis tuae, quas separatim conscriptas archidiaconus tuus detulit, quid sentiendum sit inter praesentes opportunius quaereretur, si nobis conspectus tui copia proveniret; nam cum quaedam interrogationis modum videantur excedere, intelligo eas colloquiis aptiores esse, quam
Abbreviated transcription (Latin):
aut ignibus agitur: aut quibcunq supplicus
cum persecutionũ seuitiam suppleant & dissi¬
militudines morum & contumaciae in obȩdien
tium & maligna tela linguarum. quibi conflc¬
tationib: cum omiã semꝑ membra pulsentur
& nulla piorum porcio a conflictatione sit libe¬
ra ita ut nec periculis negocia careant nec labo¬
ris quis inter fluctus maris nauem diriget si
gubernator abscedat quis ab insidiis luporum
custodiec ouessi pastorum cura non uigilet.
Quis deniq latronib obsistet & furibus sispe¬
culatorem in ꝓspectu explorationis locatum
ab intentione sollicitudinis amor quictis ab¬
ducat: ꝑ manendum gͥ est inopere credito &
in labore suscepto constant̃ tenenda est iusti¬
tiae & benigne prestanda clementia odio
habeantur peccata non homines corripiantur
castigari necesse est.Nonscuientis plectatur
animo sed medentis: Ac si uebementior tribu¬
latio incubuerit. non ita ex pauescamus qua¬

Expanded text:
aut ignibus agitur, aut quibuscumque suppliciis, aut ignibus agitur, aut quibuscumque suppliciis, cum persecutionum saevitiam suppleant, et dissimilittium, et malignarum tela linguarum. Quibus conflictationibus cum omnia semper membra pulsentur, et nulla piorum portio a conflictatione sit libera, ita ut periculis nec otia careant, nec labores. Quis inter fluctus maris navem diriget, si gubernator abscedat? Quis ab insidiis luporum custodiet oves, si pastorum cura non vigilet ? Quis denique latronibus obsistet et furibus, si speculatorem in prospectu exploratab intentione sollicitudinis amor quietis abducat? Permanendum ergo est in opere credito et in labore suscepto. Constanter tenenda est justitia, et benigne praestanda clementia. Odio habeantur peccata, non homines. Corripiantur castigari necesse est, non saevientis plectatur animo, sed medentis. Ac si vehementior tribulatio incubuerit, non ita expavescamus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
defuisse nec eis iustam suꝑ ẽẽ quȩrimoniam qui
seab inchoatis disceptationibus sponte subtra¬
xerint. circa quos quam formam quã ue men¬
suram debeas tenere iustitiã tuo relinquo mo¬
deramini: suadens tamen caritatis hortatu.
ut sanandis ȩgris sp̃ĩtalem debeas adhibere
medicinam & dicente scriptura non ẽẽ nimiũ
iustus mitius agas cum eis qui zelo pudicitiae
uidentur modum excessise uindictȩ ne diabo¬
lus qui decepit adulteros de adulterii exultec
ultoribus : Miror aut̃ dilectionẽ tuam in
tantũ scandalorum quacunq occasione
nascentium aduersitate titubari. ut uacatio¬
nem episcopatus laboribus prȩoptare te
dicas & malle insilentio atq otio uitam degere
quam in his quȩ tibi commissa sunt ꝑmanere
Dicente uͦ dño beatus qui ꝑseuerauerit usq infinẽ
Unde eritbeata ꝑseuerantia nisi de uircute pa¬
tanda est quod contra xp̃ianã pietatẽ aut ferro

Expanded text:
defuisse, nec eis justam superesse querimoniam, qui defuisse, nec eis justam superesse querimoniam, qui se ab inchoatis disceptationibus sponte subtraxerunt. Circa quos quam formam, quamve mensuram debeas tenere justitiae, tuo relinquo moderamini. Suadens tamen charitatis hortatu, ut sanandis aegris spiritalem debeas adhibere medicinam, et dicente Scriptura: Noli esse nimium justus , mitius agas cum eis, qui zelo pudicitiae videntur modum excessisse vindictae, ne diabolus qui decepit adulteros, de adulterii exsultet ultoribus. Miror autem dilectionem tuam in tantum scandalorum quacunque occasione nascentium adversitate titubare, ut vacationem episcopatus laboribus praeoptare te dicas, et malle in silentio atque otio vitam degere, quam in his, quae tibi commissa sunt, permanere, dicente vere Domino, Beatus: qui perseveravit usque in finem , unde erit beata petanda est, quod contra christianam pietatem, aut ferro,
Abbreviated transcription (Latin):
non aut̃ dubitet dilectio tua nos siquod non¬
arbitramur neglecta fuerint quȩ ꝓcustodia
canonum & profidei integritate decernimus
uehementius commonendos quia inferiorum
ordinem culpae ad nullos magis referendae
sunt quam ad desides negligentesq rectores
qui multã sȩpe nutriunt pestilentiam dum
necessariam dissimulant ad hibere medici
nam:
Dat̃ .iii. Rł ianurias alypio & ardabure conss
eo rustico ep̃o narbonensi subditis responsionib
et ad eiusdem consulta rescriptis epłas fr̃nitatis
tuȩ quas hermes archidiaconus detulit libent̃
accepi : Diuersarum quidem causarum conexi¬
one multiplices. sed non ita patientiae legentis
onerosas ut aliquid earum inter concurrentes
undiq sollicitudines fuerit pretermissum.
Unde totius sermonis tui allegatione concepta
& gestis quȩ in ep̃orum honoratorũq ex amine
confecta sunt recensitis sabiniano & leoni
prbis actionis tuae intelleximus fiduciam

Expanded text:
Non autNon autarbitramur neglecta fuerint, quae pro custodia canonum, et pro fidei integritate decernimus, vehementius commovendos: quia inferiorum ordinum culpae ad nullos magis referendae sunt, quam ad desides, negligentesque rectores, qui multam saepe nutriunt pestilentiam, dum austeriorem dissimulant adhibere mnam. Data III cal. Januarii, Alypio et Ardabure conss. Leo Rustico episcopo Narbonensi. Subditis responsionibus, et ad ejusdem consulta rescriptis. Epistolas fraternitatis tuae, quas Hermes archidiaconus detulit, libenter accepi. Diversarum quidem causarum connexione multiplices, sed non ita patientiae legentis onerosas, ut aliquid earum inter concurrentes undique sollicitudines fuerit praetermissum. Unde totius sermonis tui allegatione concepta, et gestis, quae in episcoporum honoratorumque examine confecta sunt, recensitis, Sabiniano et Leoni, presbyteris actionis tuae intelleximus fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
prius errores suos & ipsos auctores errores
damnari a se sine ambiguitate fateantur
ut sensibus prauis etiã ꝑenitis nulla speran¬
di suꝑsit occasio nec ullum membrũ talium
possit societate uiolari. cum ꝑ omĩa illis ꝓfes¬
sio propria coeperit obuiare : circa quos etiã
illam canonum constitutionẽ prȩcipimus
custodiri. ut magno habeant beneficio si
ademta sibi omnȩ spe promotionis in quo
inueniuntur ordine stabilitate ꝑ petua
maneant si tamen iterata tinctione non fue¬
rint maculati non leuem apud dnm noxã
incurrit quid de talibus ad sacros promo¬
uendos ordines iudicarit quod sicum grandi exa¬
minatione promotio conceditur inculpatis
multomagis non debec licere suspectis dinde
dilectio tua cuius deuotione gaudemus iun¬
gat curam suam dispositionibus nr̃is &e det
operam ut circum specte ac uelociter impleat᷑
quȩ ad totius eccłȩ incolumitatem & lauda¬
biliter suggesta sunt & salubriter ordinata

Expanded text:
prius errores suos et ipsos auctores errorum prius errores suos et ipsos auctores errorum damnatos sine ambiguitate fateantur. Ut sensibus pravis etiam peremptis nulla sperandi supersit occasio, ne ullum membrum talium possit societate violari, cum per omnia illis professio propria coeperit obviare. Circa quos etiam illam canonum constitutionem praecipimus custodiri, ut adempta sibi omni spe promotionis, in quo inveniuntur ordine, stabilitate perpetua maneant: si tamen iterata tinctione non fuerint maculati. Non levem apud Dominum noxam incurrit, qui de talibus ad sacros promovendos ordines judicarit; quod si cum grandi examinatione promotio conceditur inculpatis, multo magis non debet licere suspectis. Proinde dilectio tua, cujus devotione gaudemus, jungat curam suam dispositionibus nostris, et det operam, ut circumspecte ac velociter impleantur, quae ad totius Ecclesiae incolumitatem, et laudabiliter suggesta sunt, et salubriter ordinata.
Abbreviated transcription (Latin):
eo ep̃s urbis romae ianuario ep̃o aquiliensi :¬
lectis fraternitatis tuȩ litteris uigorẽ fidei
tuȩ quẽ olim noueramus agnouimus. con¬
gratulantes tibi quod ad custodiã gregis xp̃i
pastoralem curam uigilanter ex equeris ne
lupi qui subspecie ouium sub intrarunt besti¬
ali seuitia simplices quosq dilacerent: Et ñ
solum ipsi nulla correctione ꝓficiant sed
etiam eaquȩ sunt sana corrumpant quod
neui ꝑ ea possit obtinere fallacia dilectio
nem tuam duximus commonendã insinuan¬
tes ad animȩ periculum ꝑtinere siquisquã
de bis quia nobis in hereticoꝵ atq scismati¬
corum secta delapsus & se ut cunq heretice
cõmunionis contagione macularit resipiscens
in cõmunione catholica sine ꝓfessione legiti¬
me satis factionis habeatur Saluberrimũ
enĩ & spiritali medicine utilitate plenissimũ
aut cuius libet ordinis clerici. qui se correc¬
tos uideri uolunt ad catholicã fidem quã iã¬
pridem amiserant rursum reuerti ambiunt

Expanded text:
opus urbis Romae Januario episcopo Aquileiensi.--Lectis fraternitatis tuae litteris vigorem fidei tuae, quem olim noveramus, agnovimus: congratulantes tibi, quod ad custodiam gregis Christi pastoralem curam vigilanter exsequeris, ne lupi, qui sub specie ovium subintrarunt, bestiali saevitia simplices quosque dilacerent, et non solum ipsi nulla correctione proficiant, sed etiam ea quae sunt sana, corrumpant: quod ne viperea possit obtinere fallacia, dilectinem tuam duximus commonendam, insinuantes ad animae periculum pertinere, si quisquam de his, qui a nobis in haereticorum atque schismaticorum sectam delapsis, et se utcunque haereticae communionis contagione macularit resipiscens, in communione catholica sine professione legitimae satisfactionis habeatur. Saluberrimum enim, et spiritualis medicinae utilitate plenissimum aut cujuslibet ordinis clerici, qui se correctos videri volunt, atque ad catholicam fidem, jampridem admiserant, rursum reverti ambiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quorum cunq uidetis animos ac non iustas
emulationes ut ipse apud uos cum suis repa¬
ratus mercatur pacem non fictã ꝑuidens
caritatẽ. Omnib igitur uobis ac singillatim
occurrat caritas uinculis quȩ nullis modis
axp̃o soluuntur uobiscum pariter inꝑpetu¬
um conexa lȩtetur in dño:¬

Expanded text:
quorumcunque videtis animos, ac non justas quorumcunque videtis animos, ac non justas aemulationes, ut ipse apud nos integer, apud vos cum suis reparatus mereatur pacem, non fictam pervidens charitatem. Omnibus igitur vobis ac singillatim occurrat charitas, et vinculis quae nullis modis a Christo solvuntur, vobiscum pariter in perpetuum connexa, laetetur in Domin
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscum porrigo: Cui porrigo : mecũ porri¬
gite Hȩe enĩ adcorinthios apłica est docla¬
rata benignitas ut in uno spũ ductã acreduc¬
tam sententiam bonis semꝑ indifferenter
sequantur. Nam fateor hec me primũ res be¬
ne habet erga eustachium diaconum quod
nec contra fidem unquam quicquam locutus
sit nec loquentem ad miserit. nec ad mortem crim̃
aliquod cõmis isse. uł iactatui numquã uł fic¬
tum de eo recognouerim & quid in bis saluus
est si quo pacto conuersationes a mabiles non
habet. habendus est ut minus ꝓtempore di¬
lectus non ut inimicus estimatus diabolo in ꝑ¬
petuum mancipandus. cognosco illũ inter
illas simultates ac turbines contra multorũ
studia non dico qualia diuersã sensisse & cũ
hinc res calamitatesq ipsȩ emendatȩ sint
adhucdizomani & erriaci subdia conorum
non potuisse apud uos cõmendationẽ reuiuis ce¬
re. compescitt queso ab illo predictis quae

Expanded text:
vobiscum porrigo, cui porrigo, mecum porrivobiscum porrigo, cui porrigo, mecum porrigite. Haec enim ad Corinthios apostolica est declarata benignitas , ut in uno spiritu ductam ac reductam sententiam boni semper indifferenter sequantur. Nam fateor, haec me primum res bene habet erga Eustathium diaconum, quod nec contra fidem unquam quidquam locutus sit, nec loquentem admiserit, nec ad mortem crimen aliquod commisisse, vel jactatum unquam, vel fictum de eo recognoverim. Et qui in his salvus est, si quo pacto conversationes amabiles non habet, habendus est, ut minus pro tempore dilectus, non ut inimicus aestimatus, diabolo in perpetuum mancipandus. Cognosco illum inter illas simultates ac turbines, contra multorum studia, non dico qualia, diversa sensisse, et cum hinc res calamitatesque ipsae emendatae sint, adhuc Dizoniani et Cyriaci subdiaconorum non potuisse apud vos emendationem reviviscere. Compescite, quaeso, ab illo praedictisque,
Abbreviated transcription (Latin):
dico dĩ iudicio dereliquo maxima sollicitu
eniam nunc ad maximam quasi quodam
themaphotimnum & quod michi anxium est
ac difficillimũ maiorum meorũ reuoluam
sententias fuerat de illo quoq pacto ut
etiã ipsi commeministis aliquid utiq grauius
constitutum uerum quia id ꝑrumorẽ falsum
ut ad seritis sub reptum huic sedi & licitum
ꝑ insidias demonstratis quia res ad salutem
redit et uł ueniam nos in tantum uobis ad¬
nitentibus post condemnationẽ more apłico
ris rebus durius arbitramur. Pro urã gͦ appro
ep̃m photinum habetote licitum ita constitue¬
re ut de precamini & nr̃am inmdius conuersa
sententiam labore uł testimonio ur̃o compo¬
tes uoti suscipite eque eustisium ame sepissi¬
me comꝓbatum nolite expectare ut diaco¬
nugrã expolietur. Sollicitos enĩ uos ꝓsalute
libenter audio. Contra caput etiã si faciendum
sit non libentor admitto Cui manũ porrigitis:

Expanded text:
dico Dei judicio, de reliquo maxima sollicituddico Dei judicio, de reliquo maxima sollicitudjusdem tit. 57. Veniam nunc ad maximum quasi quoddam thema Photinum, et quod mihi anxium est ac difficillimum, majorum meorum revolvam sententias. Fuerat de illo quoquo pacto, ut etiam ipsi commeministis, aliquid utique gravius constitutum; verum quoniam id per rumorem falsum, ut asseritis, subreptum huic sedi et elicitum per insidias demonsrediit, veniam nos hanc in tantum vobis adnitentibus post condemnationem more apostolico ris rebus durius arbitramur. Pro vestra ergo arepiscopum Photinum habetote licitum ita constituere, ut deprecamini, et nostram in melius conversam sententiam labore vel testimonio vestro compotes voti suscipite. Aeque Eustathium a me saepissime comprobatum nolite exspectare, ut diaconii gratia exspolietur: sollicitos enim vos pro salute libenter audio, contra caput etiam, si faciendum est, non libenter admitto, cui manum porrigitis,
Abbreviated transcription (Latin):
ulla discussione ordinationes illicitas facie¬
bat credentes se posse ꝑ istã institutionem
locum in eccła catholica reperire de quo
antea desperauerant. Nunc illud quod suꝑ est
interrogo qui post mensem aut amplius rediit
cum se prb̃m abonoso confideret ordinatũ
si non sacramenta confecit. si non popłis dis
tribuit si non missas scđm consuetudinem
compleuit . quid debis censeatis queso ꝓmatis
apertius ad summã cerce ut nichis ab onoso
acceperunt rei sunt usurpatȩ dignitatis:
qui conficiendo ꝑsa cramentorũ sibi uindica¬
uerunt aut non uindicauerunt auctoritatẽ
atq id se putauerunt essẽ quo his nulla
fuerat regulari ratione concessum:
sisse & aduertite quod ut dicitis necessitas
imperauit. In pace etiã eccłas constitutas ñ
posse prȩsumere. sedut sȩpe accedit quotiens
apopłis aut a turba peccatur quia in om̃s
ꝓpter multitudinẽ non potest uindicari in¬
ultum solge transire. priora g̃ dimittenda

Expanded text:
ulla discussione ordinationes illicitas facieulla discussione ordinationes illicitas faciebat: credentes se posse per istam institutionem locum in Ecclesia catholica reperire, de quo antea desperaverant. Nunc illud quod superest interrogo, qui post mensem aut amplius rediit, cum se presbyterum a Bonoso confideret ordinatum, si non sacrametribuit, si non missas secundum consuetudinem complevit, quid de his censeatis, quaeso, promatis apertius? Ad summam certe qui nihil a Bonoso acceperunt rei sunt usurpatae dignitatis, qui conficiendorum sacramentorum sibi vindicaverunt aut non vindicaverunt auctoritatem, atque id se putaverunt esse quod his nulla fuerat regulari ratione concessum. sisse, et advertite quod ut dicitis necessitas imperavit, in pace jam ecclesias constitutas non posse praesumere; sed, ut saepe accidit, quoties a populis aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari, inultum soleat transire. Priora ergo dimittenda
Abbreviated transcription (Latin):
nec post penitentiam clericum fieri ipsi
canones sua auctoritate ꝑmittunt. Unde
constat qui decatholica Ad bonosũ transie¬
runt damnatũ atq se passi sunt uł cupier̃
ab codem ordinari. non oportuisse ordina¬
tionis ceclesiasticȩ suscipere dignitatẽ. qui
commune omnium eccłarum iudicium de¬
serentes suam peculiarit᷑ in bonoso uanita¬
tem sequendam eẽ duxerunt. sed multos
constatuim passos atq inuitos ad tractos
repugnantesq ab codem ordinatos Dicat
michi uolo quisq boc credit si non post
ordinationem bonosi interfuit cũ confice¬
ret sacramenta si cõmunioni eius partici
patus non est si statim discedentibus de
eius pessimo conciliabulo ad ȩccłam redi¬
it et iste talis potest habere colorẽ aliquẽ
aut menses ad eccłam redierunt. in telligit᷑
eos quia incatholicam nouerunt sc ꝓpter
uitia sua non posse suscipere ordinationem
id circo ad illum ꝑrexisse. qui passim et sine¬

Expanded text:
nec post poenitentiam clericum fieri ipsi nec post poenitentiam clericum fieri ipsi canones sua auctoritate permittunt. Unde constat, qui de catholica ad Bonosum transierunt damnatum, atque se passi sunt vel cupierunt ab eodem ordinari, non oportuisse ordinationis ecclesiasticae suscipere dignitatem, qui commune omnium Ecclesiarum judicium deserentes, suam peculiariter in Bonoso vanitatem sequendam esse duxerunt; sed multos constat vim passos, atque invitos attractos repugnantesque ab eodem ordinatos. Dicat mihi, volo, quisquis hoc credit, si non post ordinationem Bonosi interfuit, cum conficeret sacrpatus non est, si statim discedens de ejus pessimo conciliabulo ad Ecclesiam rediit: iste talis potest habere excusationis aliquem vel menses ad Ecclesiam redierunt, intelligitur eos, quia in Catholica noverant se propter vitia sua non posse suscipere ordinationem, idcirco ad illum
Abbreviated transcription (Latin):
busq se illud nequidem nomine audisse
iussit eos baptizari. Uidetis ergo rite bapti¬
tatos illo dono iterari non posse & aliter
sola aqua lotos baptizari in nomine patris
et filii et sp̃s scĩ nec essarium ꝑuideri Ita
& denouatianis tantum iussum esse lucida
manifestatione legitur. quod id circo dis¬
tinctam esse ipsis duab heresibus ratio
manifesta de clarat. quia paulianiste in
tizabant & nouatiani isdem nominibus
tremendis uenerandisq baptizant. nec apud
istos de unitate potestatis diuinȩ hȩc est
patris et filii et sp̃s scĩ questio aliquando
cõmota est. Ideo de omnib segregatis hȩc
sola electa. ẽ. cui istud crederent conceden¬
sacramento peccarent: Si qui uͦ de catho¬
lica adheresim transiens aut fidelis ad
a postasiam reuertens resipiscens redire
uoluerit. nunquid eadem ratione pote¬
rit adclerum ꝑmitti. quorũ cõmissum ñ
nisi longa pęnitentia poterit ab olere

Expanded text:
busque se illud ne quidem nomen audisse, busque se illud ne quidem nomen audisse, jussit eos baptizari. Videtis ergo rite baptizatos, illo dono iterari non posse: et aliter sola aqua lotos baptizari in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti necessarium pervideri. Ita et de Novatianis tantum jussum esse lucida manifestatione perlegitur, quod idcirco distinctum esse ipsis duabus haeresibus ratio manifesta declarat, quia Paulianistae intizant. Et Novatiani iisdem nominibus tremendis venerandisque baptizant, nec apud istos de unitate potestatis divinae, hoc est Patris, et Filii, et Spiritus sancti, quaestio aliquando commota est, et ideo de omnibus segregatis haec sola electa est, cui istud crederent concedentus sancti sacramento peccarent. Si quis vero de catholica ad haeresim transiens, aut fidelis ad apostasiam revertens resipiscens redire voluerit, nunquid eadem ratione poterit ad clerum permitti? Quorum commissum non nisi longa poenitentia poterit aboleri,
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt ad catholicam ecłam. placuit scȩ̃ et
magnȩ synodo ut accepta manus impositione
sic maneant inclero Possum uͦ dicere de solis
hoc nouatianis eẽ preceptum nec ad aliarũ
heresim clericos ꝑtinere. Nam si utiq de
omnib ita definirent. ad didissent a nouati¬
anis aliisq hereticis reuertentes debere in
suum qr dinem recipi. quod ita  eciam illud
maxime quod de pauli anistis dictum est.
poterit confirmare . a quib uenientes etiã
baptizari prȩcipiunt. Nunquid nã cũ de
paulianistis iubent om̃s qui abhereticis
reuertuntur erunt hoc exemplo baptizan¬
di. Quod cum nullus audeat facere de ipsis
tantum esse prȩceptũ ratio ipsa demonstrat
Deniq baptiratos rite ab euangelista philip¬
po petrus et iohannes sola manus impositi¬
one consummant. Illos uͦ quos apłs paulus
iobis baptismate baptitatos reperit inter¬
rogauitq an sp̃m scm̃ suscepissent fatenti¬

Expanded text:
veniunt ad catholicam Ecclesiam, placuit sanctae et veniunt ad catholicam Ecclesiam, placuit sanctae et magnae synodo, ut accepta manus impositione sic maneant in clero. Possumus vero dicere de solis hoc Novatianis esse praeceptum, nec ad aliarum haeresum clericos pertinere; nam si utique de omnibus ita definirent, addidissent a Novatianis aliisque haereticis revertentes debere in suum ordinem recipi: quod si ita esset, etiam illud maxime, quod de Paulianistis dictum est, poterit confirmare, a quibus venientes etiam baptizari praecipiunt. Nunquidnam cum de Paulianistis jubent, omnes qui ab haereticis revertuntur, erunt hoc exemplo baptizandi? quod cum nullus audeat facere, de ipsis tantum esse praeceptum ratio ipsa demonstrat. Denique baptizatos rite ab evangelista Philippo Petrus et Joannes sola manus impositione consummant : illos vero quos apostolus Paulus Joannis baptismate baptizatos reperit , interrogavitque an Spiritum sanctum suscepissent, fatenti
Abbreviated transcription (Latin):
agant uerum etiã honore cumulant᷑: Sed
cerdotum summa de liberatio hȩc fuit. ut
quos bonosus ordinauerat. ne cũ eodem
remanerent acfieret non mediocre scanda¬
lum ordinati reciperentur. Uicimus ut opi¬
nor ambigua lam ergo quod proremedio
ac necessitate temporis statutũ est constat
primitus non fuisse. ac fuisse regulas uece¬
dat his qui eam audire consũcuerunt: Sed
necessitas temporis id fieri magnopere pos
tulabat. Ergo quod necessitas premedio
reperit. cessante necessitate debet utiq
cessare pariter quod urgebat. Quia alius
est ordo legitimꝰ : alia usurpatio quã ad
prȩsens fieri tempus impellit: Sed canones
apud niceã constituti de nouatianis fueri
ꝑmiserunt . prius ille canon a patrib: insti¬
tutus ponendus est ut possimus aduertere
uł quid uł qualit̃ ab eisdem sensum sit uł
prȩceptum. De his inquit qui nominant
sc̃ ipsos catharos idẽ mundos & aliqͣndo

Expanded text:
agunt, verum etiam honore cumulantur. CAPagunt, verum etiam honore cumulantur. CAP aliorumque consacerdotum summa deliberatio haec fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandalum, ordinati reciperentur. Vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, constat primitus non fuisse, ac fuisse regulas vetediendasque mandat eis, qui eam audire consueverunt. Sed necessitas temporis id fieri magnopere potulabat. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter, quod urgebat, quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt, prius ille canon a Patribus institutus ponendus est, ut possimus advertere vel quid vel qualiter ab eisdem sensum sit vel praeceptum. De his, inquit, qui nominant seipsos catharos, id est mundos, et aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
nichil indante erat. quod ille posset acci¬
pere. ac quiescimus et uerum est. certe qui
quod non habuit : dare non potuit . Dam¬
nationẽ utiq quod habuit ꝑ prauam ma¬
nus inpositionem dedit. Et̃ qui particeps
faccus est̃ damnato quomodo debeat hono
nedictio: aufert omne uitium qđ auitioso
fuerat iniectum:
rgo si ita ẽ. applicentur ad ordinationẽ
sacrilegi adulteri atq omnium criminũ
rei : qua ꝑ benedictionem ordinationis crimi¬
na uł uitia putantur auferri. Nullus sit
pęnitentiȩ locus quia id potest prestare
ordinatio. Quod longa satis factio prestare
consueuit. nr̃a euolex est eccłȩ uenientibus
abhereticis qui tamen illic baptitati sunt
permanus imposĩtionis laicam tantum tri¬
buere cõmunionẽ. nec exhis aliquem inle¬
ricatus honorem uł exiguum subrogare:
tuͦ hi quia catholica adheresim transierunt
quos non aliter oportet nisi pęnitentiam
suscipi apud uos non solum pęnitentiam ñ

Expanded text:
nihil in dante erat, quod ille posset accinihil in dante erat, quod ille posset accipere. Acquiescimus, et verum est. Certe quia quod non habuit dare non potuit, damnationem utique, quam habuit, per pravam manus impositionem dedit: et qui comparticeps factus est damnationis, quomodo debeat honornedictio auferre omne vitium quod a vitioso fuerat injectum. Ergo si ita est, applicentur ad ordinationem sacrilegi, adulteri atque omnium criminum rei, quia per benedictionem ordinationis crimina vel vitia putantur auferri. Nullus sit poenitentiae locus, quia id potest praestare ordinatio, quod longa satisfactio praestare consuevit. Sed NOSTRAE LEX EST ECCLESIAE, venientibus ab haereticis, qui tamen illic baptizati sunt, per manus impositionem laicam tantum tribuere communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem vel exiguum subrogare. At vero ii, qui a Catholica ad haeresim transierunt, quos non aliter oportet nisi per poenitentiam suscipi, apud vos non solum poenitentiam non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpterq ei baptismum uidetur esse concessũ
Si ita creditur michi credite non modicum errat᷑
quia quicqͥd bene gestum fuerit et scđm prȩ
non est solui interpeccata crediomnino
non debec: Fritq in tegrum estimare abole¬
ri non posse prioris nomen uxoris cũ non
tate completum :
difficultate longiorem exigit disputatio¬
nem cum nos dicamus abhereticis ordi¬
natos uulneratũ ꝑ illam manus impositi¬
onem habere caput ubi uulnus infixum .ẽ.
medicina est adhibenda ut possit recipe¬
re sanitatem. Quȩ sanitas post uulnus secuta
sine cicatrice esse non poterit. atq ubi
pęnitentiae remedium nec essarium est. illic or
dinationis honorem locum habere non
posse. Nam sicut legitur quod tetigerit
immundus. immundũ erit : Quomodo id ei
tribuetur quod mundicia ac puritas consũ¬
euit accipere : Sed econtra asseritur eum
qui honorem amisit. honorem dare non
posse. Nec illum aliquid accepissẽ. quia

Expanded text:
propter quae ei baptismum videtur esse concessum? propter quae ei baptismum videtur esse concessum? Si ita creditur, mihi credite, non modicum erratur, quia quidquid bene gestum fuerit, et secundum non est, solvi inter peccata credi omnino non debet: eritque integrum aestimare aboleri non posse prioris nomen uxoris, cum non tate completum. Qdifficultate longiorem exigit disputationem, cum nos dicamus ab haereticis ordinatos vulneratum per illam manus impositionem habere caput. Ubi vulnus infixum est, medicina est adhibenda, ut possit recipere sanitatem: quae sanitas post vulnus secuta sine cicatrice esse non poterit, atque ubi poenitentiae remedium necessdinationis honorem locum habere non posse . Nam si, ut legitur, quod tetigerit immundus, immundum erit: quomodo id ei tribuetur, quod munditia ac puritas consuevit accipere? Sed e contra asseritur, eum qui honorem amisit, honorem dare non posse: nec illum aliquid accepisse, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ro siuna eademq sit uxor eius qui ante ca¬
thecuminus postea sit fiddis filiosq ex ca
cũ esset cathecuminus susceperit ac postea
alios cumfidelis utrum sint fr̃s appellandi
nomen regeneratio spiritalis creditur abstulis¬
se quod cum ita sentire atq iudicare absurdũ
est quȩ malum ratio est hoc defendit & uacua
magis opinione iactariquã aliqua auctori¬
tate᷑ roborari: cum non possit inter peccata
deputari quod lex prȩcepit et ds iungit nunqͥd
si quis cathecuminus uirtutibus studerit humi¬
litatẽ secutus fuerit. patientiã tenuerit. de¬
mosinas fecerit. morti destinatos qualibet ra¬
tione eripuerit. adulteria exorrucrit. castita¬
tem tenuerit. quero si bȩc cum fuerit factus
fidelis admittit quia ꝑ baptismum totum qđ
uetus homo gesserit putatur auferri. aspicia¬
mus gentilem hominẽ cornelium orationibi
atq demosinis reuclationem petrumq ipsũ

Expanded text:
ro, si una eademque sit uxor ejus, qui ante caro, si una eademque sit uxor ejus, qui ante catechumenus, postea sit fidelis, filiosque ex ea, quum esset catechumenus, susceperit, ac postea alios cum fidelis, utrum sint fratres appellandi ibus filiorum nomen regeneratio spiritalis creditur abstulisse? Quod quum ita sentire, atque judicare absurdum est, quae malum ratio est hoc defendi, et vacua magis opinione jactari, quam aliqua auctoritate roborari, quum non possit inter peccata deputari, quod lex praecepit, et Deus conjunxit? Nunquid si quis catechumenus virtutibus studuerit, humilitatem secutus fuerit, patientiam tenuerit, eleemosynas fecerit, morti destinatos qualibet ratione eripuerit, adulteria exhorruerit, castitatem tenuerit, quaero, si haec quum factus fuerit, fidelis amittit, quia per baptismum totum, quod vetus homo gesserit putatur auferri? Aspiciamus gentilem hominem Cornelium orationibus atque eleemosynis revelationem, Petrumque ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
baptismo an & illa quȩ scđm dñi prȩcepta
ac dei instituta complentur ux orẽ ducere
crimen est aut non est crimen. Sicrimen est
ergo prȩfata uenia dixerim erit auc tor
inculpa. qui ut crimina committerent in pa¬
radyso cum ipse eosiungeret benedixit : Si
uero non est crimen quia quod ds̃ iunxit ne¬
fas sit crimen appellari. Et salomon addidit
łt enĩ adeo prȩparatur uiro uxor. quomodo
creditur intercrimina esse dimissum qđ dõ
auctore legitur comsũmatum:. Quid de taliũ
filiis ꝑcensetur nunquid non erunt ad mittendi
inhereditatis consortio qui ex ea suscepti sunt
quȩ ante baptimum fuit uxor eruntq appel¬
landi uł naturales uł spurii quia non .ẽ. legiti¬
mum matrimonium. nisi illud ut nobis uide¬
tur quod post baptismum ad sumitur: ipse
dñs cum interrogaretur a iudȩis siliceret dimit¬
tere uxorẽ. atq exponeret fieri non debere.
addidit: Quod gͦ ds̃ iunxit: homo non sc̃paret :

Expanded text:
baptismo? An et illa quae secundum Domini praecepta, baptismo? An et illa quae secundum Domini praecepta, ac Dei instituta complentur? Uxorem ducere crimen est, aut non est crimen? Si crimen est, ergo praefata venia dixerim, erit auctor in culpa, qui ut crimina committerentur, in paradiso cum ipse eos jungeret, benedixit. Si vero non est crimen quia quod Deus junxit, nefas sit crimen appellari, et Salomon addidit: etenim a Deo praeparatur viro uxor, quomodo creditur inter crimina esse dimissum, quod Deo auctore legitur consummatum? Quid de talium filiis percensetur? Nunquid non erunt admittendi in haereditatis consortio, qui ex ea suscepti sunt, quae ante baptismum fuit uxor? Eruntque appellandi, vel naturales, vel spurii, quia non est legitimum matrimonium, nisi illud, ut vobis videtur, quod post baptismum assumitur? Ipse Dominus cum interrogaretur a Judaeis, si liceret dimittere uxorem, atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod vero Deus conjunxit, homo non separet.
Abbreviated transcription (Latin):
dicam non ex apłica traditione & ratione inte¬
penitus non ad mittere nec adultimũ eccłasti¬
ci ordinis locum tales assumere et sĩ reperti
fuerint sub mouere:
einde ponitur non dici oportere digamum eũ
qui cathecuminus habuerit atq amiserit¬
uxorem si post baptismum fuerit aliã sorti¬
tus eamq primam uideri quȩ nouo homini
copulata sit. quia illud coniugium ꝑ baptis¬
misa cramentum cum cȩteris criminib ñt
ab lutum. quod cum de una utiq dicitur cer¬
te sitres habuerit in uetere positus homine
uxors. erit eiquȩ post baptismum quarta est
sic interpretantibus prima. uirginis aeque
nomn accipiet quȩ quarto ducta est loco.
Quis oro istud nonuideat contra apłi esse
p̃ceptum qui ait unius uxoris uirum opor¬
tere fieri sacerdotem sed obicitur quod in
baptismo totum quicquid inuetere homine
gestum est sĩt solutum. Dicite michi cũ pace
urã loquor Crimina tantũ dimittuntur in

Expanded text:
dicam, non ex apostolica traditione et ratione intedicam, non ex apostolica traditione et ratione intepenitus non admittere, nec ad ultimum ecclesiastici ordinis locum tales assumere, et, si reperti fuerint, submovere. II. Deinde ponitur non dici oportere digamum eum qui catechumenus habuerit atquxorem, si post baptismum fuerit aliam sortitus, eamque primam videri, quae novo homini copulata sit: quia illud conjugium per baptismi sacramentum cum caeteris criminibus sit ablutum, quod cum de una utique dicitur, certi, si tres habuerit in veteri positus homine uxores, erit ei quae post baptismum quarta est, sic interpretantibus prima. Virginis aeque nomen accipiet, quae quarto ducta est loco. Quis, oro, istud non videat contra Apostoli esse praeceptum, qui ait: Unius uxoris virum oportere fieri sacerdotem? Sed objicitur, quod in baptismo totum, quicquid in veteri homine gestum est, sit solutum. Dicite mihi, cum pace vestra loquor, crimina tantum dimittuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
multa posita esse ꝑuidi quȩ stuporẽ mentibus
nr̃is indicerent facerentq nos non modicum
dubitare. utrum aliter putaremus anita illa
essent posita quem ad modum ꝑ sonabant. quȩ
cum sepius repeti fecissem aduerti sedi apłicae
adquam relatio quasi ad caput eccłarũ missa
currebat aliquam fieri inuiriam. cuius ad huc
in ambiguum sententia duceretur. unde de
quibus iam dudum scripsisse memini. nunc
iterare formã argumentis eiudentioribus re
non solum clericos effectos agnoui uerum etiam
ad infulas summi sacerdotii ꝑuenisse quod con¬
tra legis esse prȩcepta nullus ignorat. Nam cũ
moyses legis lator clamitet et sacerdos uxorẽ
uirginem accipiat. ac ne in hoc prȩcepto aliquid
putaretus ambiguum: addidit Non uiduam
neq ciectam contra quod prȩceptum diuina
auctoritate subnexum. nulla defensio manda¬
ti alterius opponitur. nisi consuetudo ura quȩ
ut ipsĩ fatemini ex ignorantia et ut uerecundius

Expanded text:
multa posita esse pervidi, quae stuporem mentibus multa posita esse pervidi, quae stuporem mentibus nostris injicerent, facerentque nos non modicum dubitare utrum aliter putaremus, an ita illa essent posita, quemadmodum personabant. Quae cum saepius repeti fecissem, adverti, sedi apostolicae, ad quam relatio, quasi ad caput Ecclesiarum missa currebat, aliquam fieri injuriam, cujus adhuc in ambiguum sententia duceretur. Unde de quibus jam dudum scripsisiterare formam argumentis evidentioribus, renon solum clericos effectos agnovi, verum etiam usque ad infulas summi sacerdotii pervenisse: quod contra legis esse praecepta nullus iMoyses legislator clamitet: Sacerdos uxorem virginem accipiat; ac ne in hoc praecepto aliquid putaretur ambiguum addidit non viduam, neque ejectam . » Contra quod praeceptum divina auctoritate subnixum nulla defensio mandati alterius opponitur, nisi consuetudo vestra, quae, ut ipsi fatemini, ex ignorantia ut verecundius
Abbreviated transcription (Latin):
uirum cornelium ep̃m sermensis urbis. nec
non & fratrẽ nr̃m nicetã aliosq non nullos
fuisse prȩsentes cum honoribus quos sepe habe¬
re memorant augerentur. Unde frat̃ kemẽ
sicorũ assertio fidem recipit ueri. susc̃ipien¬
dos esse ambigere non debes quosdã diu ec¬
clesias sibi creditas passus es retinere:¬
Nnocentius rupho. et eusebio. & cȩteris ep̃ĩs
machedonib: et dia conib in dño salutem
Magna me gratulatio habuit cum post
tot discrimina totius ut ita dixerim mun¬
di Vitalis arthidia conus urãrum portitor
litterarũ ex illis partib ad nosusq directꝰ
aduonit. quẽ cum uidissemus ilico ut oportebat
ꝑcunctati de ur̃ostatu sumus. Uerum ubi repe¬
rimus uos ex sententia degere dd̃ nr̃o uberes
gratias reculimus quoduos famulos suos suisq
altaribus seruientes et in aduersis tuctur et in
ꝓsperis gubernare dignetur quicum tradidis¬
set epłas eas prȩcipi illico recenseri in quibus

Expanded text:
virum Cornelium episcopum Sirmiensis urbis, nec virum Cornelium episcopum Sirmiensis urbis, nec non et fratrem nostrum Nicetam, aliosque nonnullos fuisse praesentes, cum honoribus, quos se habere memorant, augerentur. Unde, frater charissime, si eorum assertio fidem recipit veri, suscipiendos esse ambigere non debes, quos tandiu Ecclesias sibi creditas passus es retinerentius Rufo, et Eusebio, et caeteris episcopis Macedonibus, et diaconibus in Domino salutem. Magna me gratulatio habuit, cum post tot discrimina totius ut ita dixerim mundi Vitalis archidiaconus vestrarum portitor litterarum ex illis partibus ad nos usque directus advenit, quem cum vidissemus illico, ut oportebat, percontati de vestro statu sumus. Verum ubi reperimus vos ex sententia degere, Domino Deo nostro uberes gratias retulimus, quod vos famulos suos, suisque altaribus servientes et in adversis tueatur, et in prosperis gubernare dignetur. Qui cum tradidisset epistolas eas, praecepi illico recenseri, in quibus