comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli eis rogaenter dissere nob̵ parabolam giganior
agni & reliqua non ergodebemus praeter opere intellegen¬
di desiderio ante eius notitiatm quiesese quã ceddño disseratur.
alicm pacrabolã ꝓ posuit eis dicens. sedebat dñs innacui turba
ꝓponit es & cdicm parabolã quasi diues pacter familices
hnuitcctos diuersis reficienr cibis ut unus quisq: secundum
nacturã stomecchi sui uacria alimenta suscipere unde & in
priori parabola non dixit clterã sed edic. sienimprie¬
msiss& alterũ altera expestare tertic̃ non potertms
praemisit alicc̃ ut plures ut plures sequaentur similtest
segnum cieloꝵ grano sincpis quod accipit᷑ homo seminacure
Incegro suo quodminimũ quidemest omnib seminibus cum ccũt
creuerit maius est omnibus oleribus & fit arbor Itae ut uolu¬
cres cieli uenient Et habitent in ramis eius:  onsit moles¬
tum lectori sitotas pacrabolaes ꝓponimus quie enĩ obscu¬

Expanded text:
discipuli ejus rogantes: Dissere nobis parabolam zizaniorum discipuli ejus rogantes: Dissere nobis parabolam zizaniorum agri, et reliqua. Non ergo debemus praepropero intelligendi desiderio ante ejus notitiam quaerere, quam a Domino disseratur. Aliam parabolam proposuit eis, dicens: Sedebat Dominus in navi, etproponit eis et aliam parabolam, quasi dives paterfamilias invitatos diversis reficiens cibis, ut unusquisque secundum naturam stomachi sui varia alimenta susciperet. Unde et in priori parabola non dixit alteram, sed aliam. Si enim praemisisset alteram, exspectare tertiam non poteramus, praemisregnum coelorum grano sinapis, quod accipiens homo seminavit in agro suo, quod minimum quidem est omnibus seminibus. Cum autem creverit, majus est omnibus oleribus, et fit arbor: ita ut volucres coeli veniant et habitent in ramis ejus. Non sit molestum lectori, si totas parabolas proponimus. Quae enim obscu
Abbreviated transcription (Latin):
cordasunt quie semen secipiunt : denit inquit malus &ra¬
pit quod seminat ũ at in corde es a secundo actertio hic est ant
qui uerbum audit in expositione quoque tesre bonȩ isteest
quicudit uerbũ. primũ ego debemur audise de lnde intellege¬
re& post intellegentiã fructor seddere doctrinarum & feccex¬
uel centesinũ frustũ uirginibꝰ sexagesimũ uduis & con¬
tinentibs troces imum scõ maetrimonio deputantes hono¬
rabiles enim nuptiae & cubile in maculctum quidam nr̃a
centesimũ frustũ cedmaestyses referunt quod si e secun
da consortia nupricrum excluduntur cefrustu bono:
Alicemparaebola m ꝓposuit illis dicens simile fictũ est seg¬
num cielorũ homini quis eminauit bonum senen inccro
dacpartboba est cum interprietatione sua non stactim posit
sed interiestis aliis parabolis & dirsesta hit enĩ ꝓponitur
& postea dimissis turbis uenitur domũ &accedunt ad eum

Expanded text:
corda sunt quae semen recipiunt. Venit, inquit, malus, et racorda sunt quae semen recipiunt. Venit, inquit, malus, et rapit quod seminatum est in corde ejus; et secundo ac tertio, hic est, ait, qui verbum audit. In expositione quoque terrae bonae, iste est, qui audit verbum. Primum ergo debemus audire, deinde intelligereus: Centesimum fructum virginibus, sexagesimum viduis et continentibus, tricesimum casto matrimonio deputantes. Honorabiles enim nuptiae, et cubile immaculatum . Quidam nostrorum centesimum fructum ad martyres referunt: quod si ita est, sancta consortia nuptiarum excluduntur a fructu bono. Aliam parabolam proposuit illis, dicens: Simile est regnum da parabola est cum interpretatione sua non statim posita, sed interjectis aliis parabolis edisserta. Hic enim proponitur, et postea dimissis turbis venitur domum et accedunt ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
est qui uerbum audit & sollicitudo scłi istius infaellatiam
diuiticcrũ suffocct uerbum & sine fructu esficitur. mihi
uidetur & illud qđ iuxta litte ruc adadam dĩ inter spinas
& tribulos panẽ tuũ manduccbir hoc signisicare mysticȩ
quod qui cũque se scłi dederit uoluptactibus curisq istius
mundi penem celestem & cibum uerum li nter spmnas co¬
medat & eleganter adiunxit. fallatia diuicirum suf¬
foecet uerbum: blaende enim sunt diuitiae aliud age nes
aliud polhieates
lu bricaest eccrum possessio dum huc illucq circũ feruntur
& instabiligeedu uelhacbenter deserunt uel non habenterserq¬
ciunt. unde & dns diuiter aesserit difficulter intrare regni
celorum suffocantibus diuitiis uerbũ đi & rigore urtutũ
emollientibus: Qui uero interrã bonã seminatus est hie q
quictudit uerbũ & intellegit & frustum aeffet sicut interra neo
tres fuete diuersitactes. secus uiam & petroscem & spinosa
loca sic interra bonac trina diuersitaes est : Cente simi& sex

Expanded text:
qui verbum audit, et sollicitudo soeculi istius et fallacia divitiarum suffocat verbum, et sine fructu efficitur. Mihi videtur et illud quod juxta litteram ad Adam dicitur: Inter spinas et tribulos panem tuum manducabis , hoc significare mystice, quod quicumque dederit se saeculi voluptatibus curisque istius mundi, panem coelestem et cibum verum inter spinas comedat. Et eleganter adjunxit: fallacia divitiarum suffocat verbum. Blandae enim sunt divitiae, et aliud agentes, et aliud pollicentes. Lubrica est earum possessio, dum huc illucque circumferuntur, et instabili gradu vel habentes deserunt, vel non habentes referciunt. Unde et Dominus divites asserit difficulter intrare in regnum coelorum, suffocantibus divitiis verbum Dei, et rigorem virtutum emollientibus. Qui vero in terram bonam seminatus est, hic est qui audit verbum, et intelligit, et fructum facittres fuere diversitates: secus viam, et petrosa, et spinosa loca: sic in terra bona trina diversitas est: centesimi, sexag
Abbreviated transcription (Latin):
tatur quare inme idem opus non eadem habeat & ccusa qgo ipsi ur̃i¬
iudicer erunt non potestate sed conparatione dumilli ex pulsione
oiemonũ dõ adsignant uos belgebub principidȩ momi orum sin iuis
deccpostolis dictũ est quod & magis intellegere deberus ipsierin

Expanded text:
us deputatur: quare in me idem opus non eamdem habeat et causam? Ergo ipsi judius deputatur: quare in me idem opus non eamdem habeat et causam? Ergo ipsi judices vestri erunt, non potestate, sed comparatione: dum illi expulsionem daemonum Deo assignant; vos Beelzebub principi daemoniorum. Sin autem de apostolis dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
segnũ gus. non potest regnũ et ciuitas contrac sediuis a prestare
sed quomodo concordia paruȩses crescunt sic discordia mcexi¬
miȩ uilabunt᷑ siergo suthantes pugnaet contrase & diemon
inimicus &t diemonis deb& &iac̃ mundi uenisse consum mationec
hcerent in eo locum ad uerrariȩ potestates quarum inter sebellum
paex hominũ est siccũ putatis. Oscribȩ &sphariscei quod recessio diemo¬
num oboedientia sit in principem suũ homines ignortntes frooudo¬
lenta simulatione deludant qui potestis dicere de corporũ sanitat¬
b quar dñs ꝑpetrauit. aliudest simẽbroꝵ quoq debilitactes & sp̃itehũ
nes filiiur̃ inquo eitiunt Ideo ips iiudices er ur̃ir filios iudieoꝵ uele¬
osbist ar gentis illis exmore significet uel cpostolos ex eorũ scirgt
generator siex orcistas qui& in uocationẽ dĩ eiciebant doe mones quo¬
aftat interrogationẽ prudenti ut consiteantur sps̃ scĩ esse opus

Expanded text:
e. Non potest regnum et civitas contra se divisa, perstare. Sed quomodo concordia parvae res crescunt, sic discordia maximae dilabuntur . Si ergo Satanas pugnat contra se, et daemon inimicus est daemonis, deberet jam mundi venisse consummatio, ne haberent in eo locum adversariae potestates, quarum inter se bellum pax hominum est. Si autem putatis, o Scribae et Pharisaei, quod recessio daemonum obedientia sit in principem suum, ut homines ignorantes fraudulenta simulatione deludant, quid potestis dicere de corporum sanitatibus, quas Dominus perpetravit. Aliud est si membrorum quoque debilitates, et spiritualium nes, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Filios Judaeorum, vel exorcistas gentis illius, ex more significat, vel apostolos, ex eorum stirpe generatos. Si exorcistas, qui ad invocationem Dei ejiciebant daemones, coarctat interrogatione prudenti, ut confiteantur Spiritus sancti esse opus. 80
Abbreviated transcription (Latin):
intellegendus qui uerbũ dixerit contrafiliũ hominis scandalita¬
trccrne mea & hominẽ tantu crbitrans quod filius sim
sebri & fractres habecm lacobum & ioseph & iudam & ho¬
no uorator & uini potatorsim toclis opinio atq blasphemia.
uã quoc̃ culpec non cacreoct erroris tamen hab& ueniam prop̃t
corporis uilntectem:
Quiccumanis esteintellegens opera dĩ cumdeuir tute nego¬

Expanded text:
intelligendus est: Qui verbum dixerit contra Filium hominis, scandalizaintelligendus est: Qui verbum dixerit contra Filium hominis, scandalizatus carne mea, et me hominem tantum aret fratres habeam Jacobum, et Joseph, et Judam, et homo vorator ac vini potator sim, talis opinio atque blasphemia quanquam culpa non careat erroris, tamen habet veniam propter corporis utilitatem. autem manifeste intelligens opera Dei cum de virtute nega
Abbreviated transcription (Latin):
& onĩ contritus pede & direptis aedibus tyrannicaeptiua ductic
est cceptiuitas: Qui non est mesum contrameest & qui non congre
shus matis quã quac̃ & itac ex suꝑfluo possit intellegi sed consequenti¬
b textuq: sermonis addiablũ refestur eo quod non poss& operari
saluictoris bel tebub operib comparuris ille cupit animas homi¬
nĩ tenere captiuccs. Dñs libercri. ille priedicat idola hic unius
oinotiticc̃ ille tredit aduitia hic aduirtutes reuocat quomodo
orgo possunt interse habere concordic̃ quorũ opera diuis a sunt¬
turo : & quomodo quidam nrorũ epis copos atq pbros postblasphe
tum & blas phemiã semitti hominib: quiccũ insp̃mscm blecs phema
te illud demarcho euangelista sumaemus exemplo quiccus ar
tantae irie manifestius ex priessit dicens quia dicebant spuum
inmundũ hacb& : Ergo quicũq opera sed uatoris bel gebubdie¬
spm̃ huic nullo tempore blas phemia semittet᷑. uel ittolocus Istȩ

Expanded text:
ni contritus pede: et direptis sedibus tyranni, captiva ducta est captivitas. Qui non est mecum, contra me est: et qui non congres 81 quamquam et ita ex superfluo possit intelligi, sed ex consequentibus textuque sermonis ad diabolum refertur: eo quod non possint opera Salvatoris Beelzebub operibus comparari. Ille cupit animas hominum tenere captivas; Dominus liberare. Ille praedicat idola; hic unius Dei notitiam. Ille trahit ad vitia: hic ad virtutes revocat. Quomodo ergo possunt inter se habere concordiam, quorum opera divisa turo. Et quomodo quidam nostrorum episcopos atque presbyteros post blasphetum et blasphemiam dimitti hominibus: qui autem in Spiritum sanctum te illud de Marco evangelista sumamus exemplum, qui causas tantae irae manifestius expressit, dicens: Quia dicebant, spiritum immundum habet. Ergo quicumque opera Salvatoris Beelzebubm, huic nullo tempore blasphemia remittetur . Vel ita locus iste
Abbreviated transcription (Latin):
tres introducens erse naturas spitolẽ anialem atq:
terrenã. Cum hic quect tuor sitt. unce̾ luxta uicem.
alicpetrosee tertic plenaspinis quasta terra bonce.
differimus pacrũ ꝑ inter p̃tationẽ ss cum discipulis uolentes
secreto audire quđ dr̃: Quihab& aures ccudiendiaudicct ꝓuo¬
cecmur addictorũ intellegentiac quo tiens his sermonib

Expanded text:
ralem vel animalem, atque terrenam; cum hic quatuor sint: una, juxta viam: alia petrosa, tertia plena spinis: quarta terrae bonae. Differimus parumper interpretationem ejus cum discipulis, volentes secrete audire quod dicitur. Qui habet aures audiendi audiat. Provocamur ad dictorum intelligentiam, quoties his sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
diemone liberatur. quod tunc quidem caernaeliter focstum
est sed& cotidie completur In conuersione credentiũ ut expul¬
sodemone primũ fidei lumen aspiciant deinde inlaudes di
tecentia prius horee lcexentur: Nhs̃ ccusciens cogiationes eoꝵ
dix eis omne regnũ diuisũ contrase desolactur: Turbe stupe¬
bant & confitebaentur eũ quitanta signa fociebat esse filiũ
ođ phccrisei uero opera di principi diemonũ deputabant
quib: dñs non aeddista sed a dcognata ses pondit ut uel sic conpel¬
lerent᷑ credere potentiue gus qui cordisuidebat occulta: si scetha¬

Expanded text:
beratur. Quod et tunc quidem carnaliter factum est, sed et quotidie completur in conversione credentium, ut expulso daemone, primum fidei lumen aspiciant, deinde in laudes Dei tacentia prius ora laxentur. Jesus autem sciens cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in se bant et confitebantur eum, qui tanta signa faciebat, esse filium David: Pharisaei vero opera Dei principi daemoniorum deputabant. Quibus Dominus non ad dicta, sed ad cogitata respondit: ut vel sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Et s
Abbreviated transcription (Latin):
moliunt indicos libor Incccuscc est quid enim fecerat ut phacrisad
adinter fectionem sui ꝓ uocar& nempe quod extendercet ma¬
nũ qui. enim pharisieorũ indie sccbbati non extendit mocnũ por¬
tans cibos calicem porrigens & cetera quie uistui necer saria su
Siergomanũ extende & climenta subleuare uel potum insabba¬
to non est criminis cur hoc inalio aerguant quod ipsi facese cocs¬
guuntꝰ priesertim cũ istȩ cementarius nihil tole postouerit sed ad
prieceptũ tm̃ solam extenderit maonũ : gh̃s ccũ sciens seces sit la de sci
õi uerbũ & suꝑ uni genitũ quides inu ꝓcessit patris sed super eũ
satam non confring& & linũ fumigans non exnguet. qui pec
cctori non porrigit manũ nec postat onus froctrisur iste
quas satũ calamum confring&. & qui modicaẽ sintellam fidei
contemnit in paruulir hic linũ extinguit fumigans. quorum
xp̃s utrumq non fecit ad hoc enĩ uenerat ut saluum facer& qđ
perierat : Nunc oblactur ei diemoniũ habens caecus & mutus

Expanded text:
moliuntur insidias, livor in causa est. Quid enim fecerat, ut Pharisaeos ad interfectionem 78 sui provocaret? nempe quod homo extenderat manum. Quis enim Pharisaeorum in die sabbati non extendit manum, portans cibos, calicemque porrigens, et caetera quae victui necessaria sunt? Si ergo manum extendere et alimenta sublevare vel potum in sabbato, non est criminis: cur hoc in alio arguunt quod ipsi facere coarguuntur, praesertim cum iste caementarius nihil tale portaverit, sed ad praeceptum Domini solam extenderit manum? JesusDei verbum, et super unigenitum, qui de sinu processit Patris, sed super eum, satam non confringet, et linum fumigans non exstinguet, doneccatori non porrigit manum, nec portat onus fratris sui, iste calamum quassatum confringit. Et qui modicam scintillam fidei contemnit in parvulis, hic linum exstinguit fumigans. Quorum neutrum Christus fecit; ad hoc enim venerat, ut salvum faceret quod perierat. Tunc oblatus est ei daemonium habens, 79 caecus, et mutus,
Abbreviated transcription (Latin):
mihi proderit: Gsgo dñs dixit side fieri quȩ crana si ncepis compari¬
setur hoc cepostolus docet totae fide posse fieri: Alicempcesteba¬
lam locutus ꝗs. simile est segnũ coelorum fermento quod ecc¬
ceptũ mulier aebs condit infacrincẽ scetis tribus donec ferm̃¬
tctũ est totum. diuersurest hominũ stoma ebus alii amaris
alii
ri oribus illilenibur deletant᷑
cibis
pponit itacq
dñs ut lam sup rac diximus diuer¬
sces pac raebulas ut luxta

Expanded text:
 quod Dominus dixit fide fieri, quae grano sinapis comparetur, hoc Apostolus docet tota fide posse fieri. Aliam parabolam locutus est eis. Simile est regnum coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae satis tribus, donec fermentatum est totum. Diversus est hominum stomachus: alii amaris, alii rioribus, alii lenibus delectantur cibis. Proponit itaque Dominus, ut jam supra diximus, diversas parabola
Abbreviated transcription (Latin):
si m lest y rũ : dienit aedsi nagogẽ sepe i custodia angelorũ turtẽ
hoc et lex eiecerꝰ cũ exirat uinec̃o ÷ ⁊ deiudeis ad gente al t̃daciutace
lierus ol yma In monte celuccrias: elidua quiaemi sit duos nummos
quiẽẽ quae drcens ꝑ quos lintellegit hominẽ qu e drecntẽ ꝗ sedm̃ obtilit.
Sicit ter rogacui dñm ꝓstimulo & ñ recessit ame. Diabulus petut ut tẽp¬
taret iob & ꝑmisiteũ dr̃ paulus ñ ẽ exauditus ut ꝑipsum stimulũ coronaiet̃
dicbolus exccuditus ÷ ut ꝑqs tempiationer iob coronaret᷑. ꝓinde
t postolus ait : Mescimus quid petimus nisi xp̃m ꝗ int̃pellat ꝓ nobis.¬

Expanded text:
a angelorum: turrem, hoc est Lex: ejecerunt eum extra vineam, id est, de Judaeis ad gentes. Aliter de civitate Jerosolyma in montem Calvariae. Vidua misit duos nummos, quod est, quadrans, per quos intelligit hominem quadrantem, qui se Deo obtulit. dicit: ter rogavi Dominum pro stimulo et non recessit a me: diabolus petiit ut temptaret Job, et permisit eum Deus; Paulus non est exauditus, ut per ipsum stimulum coronaretur: diabolus exauditus est, ut per ejus temptationes Job coronaretur: proinde Apostolus ait, nescimus quid petamus, nisi Christum qui interpellat pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis. ost quiudit illũ ste phanus, uidit & scculus quando ꝓferatus fut
iaenuco diderunt & alii pluros pilatus int̃p̃tatur os malicctoris il
quo format ñ format᷑. ito & ꝑsocutiones formant animas iustorum
a dregiũ cilorum ipsi in formes remans erꝰ a gã dĩ spineãe coronaem
dñs insesuscipit ut spinces pec coctorũ aeblucr& nastroꝵ: undedistũ x¬

Expanded text:
illum Stephanus: vidit et Saulus quando prostratus fuit in via: viderunt et alii plures. Pilatus interpretatur os malleatoris: qui format non formatur, ita et persecutores formant animas justorum ad regnum coelorum; ipsi informes remanserunt a gratia Dei, spineam coronam Dominus in se suscepit, ut spinas peccatorum nostrorum ablueret, unde di
Abbreviated transcription (Latin):
Ramis ÷ ÷ corporis siue animae ccudiendi uarbũ dĩ. stabitis ꝓpt̃me intes¬
timoniũ illis ÷ ÷ si crediderint testimoniũ ur̃merit illis ad uitaom. & si
ñ crediderint erit illis adpoenam: Diẽ & horec̃ nemo scit nisi pãt. ost ꝓ
demundo cũ carne aedcelũ, reliquit domũ s̃uac̃ ÷ ÷ ecclẽm dostorib
unius culusq operis ÷ ÷ unius cuiusq grãe uirtutis ꝑ gantoren qõm ost

Expanded text:
id est corpus sive anima audiendi verbum Dei: stantibus propter me in testimonium illis, id est si crediderint testimonium vestrum: erit illis ad vitam, etsi non crediderint erit illis ad poenam. De die et hora nemo scit: Nisi pater, ostede mundo cum carne ad coelum: reliquit domum suam, id est Ecclesiam: doctoribus uniuscujusque operis, id est uniuscujus
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos seudostor & senior. necontempnatis unũ ex his ne contra eorũ
inmontibus ost ordines angelorũ ꝗ consistunt incaelestib: si peccauerit
sr̃tuus corripe eum interte & ipsum ut detestio peccati nonsiat & in ꝓ¬
perio fractri ñ naescoct᷑. die ecđae .i ÷ congregationi fideliũ. & in imic
in odio sed operto eorũ siduo consenferint ÷ ÷ caro & anima sicaro consn¬
serit animae quaepetit ꝑsidẽ accepit. simile ẽ segnum cadorũ homini
regi qui uoluit rationẽ ponere cumseruissuis: qui deb& decimmilic tode

Expanded text:
sacerdos seu doctor et senior. Nec contemnatis unum ex his, ne contra eorum sacerdos seu doctor et senior. Nec contemnatis unum ex his, ne contra eorum relictis in montibus, ostendit ordines angelorum qui consistunt in coelestibus. Si peccaverit frater tuus, corripe eum inter te et ipsum: ut detectio peccati non fiet, et improperio fratri non nascatur, dic Ecclesiae, id est congregationi fidelium, ethnicus, in odio, sed opera eorum. Si duo consenserint, id est caro et anima: Si caro consenserit animae: qui petit, per fidem accepit. Simile est regnum coelorum homini regi, qui voluit rationem ponere cum servis suis. Qui debet decim millia tale
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i ingła patrir. alit̃ uetus testamentũ splenduit in nouũ. uestimenta
alboc sic̃nix .i x congregatio omniũ sidelium. ꝑ moysen ost litteraẽ
legis ꝑ helic̃ ordinẽ ꝓphetirũ. xxp̃scum discipulis. ost nouũ testam̃tũ
nubes terra ÷ ÷ legis littero. nub& candita .i. ÷ p̃dicactio euangelii
nubes pluuicles i ÷ p̃dicatio apostolorũ quifccciebant frustum
paenitentiae post ascensionẽ xp̃i. Cumueniss& adturbas .÷. ÷
gontiũ cedorcns idola. cadit in ignẽ .i. ÷ incupi ditatẽ. crebro in
aquac̃ ⁊ inluxoriam. tran sit hinc deiud eis ad gentes: uocde
mus ascendit in hacmum ost corneliũ: In oree inueu&s stactere
i x confessionẽ si dei humanitatẽ & diuinitatem. Daeis ꝓme & ꝓte
÷ ÷ ñ aetate paruulus sedm̃te paruulus. uindeait. apost. estote
paruuli in malitia quis candali auerit unũ ehis .i. ÷ siue lniu¬
ria corporclis Inaduersione fide. suspedat᷑ molao .÷ ÷ cura si ue

Expanded text:
cti in gloria Patris, aliter Vetus Testamentum splenduit in Novum: vestimenta alba sicut nix, id est congregatio omnium fidelium. Per Moysen ostendit litteram legis: Per Heliam, ordinem prophetarum, Christus cum discipulis ostendit Novum Testamentum: Nubes tetra, id est legis littera. Nubes candida, id est praedicatio Evangelii. Nubes pluvialis, id est praedicatio apostolorum, qui faciebant fructum poenitentiae, post ascensionem Christi, cum venisset ad turbas, id est gentium, adorantes idola, cadit in ignem, id est, in cupiditatem, crebro in aquam, id est in luxuriam, transit hinc de Judaeis ad gentes, vade mum ascendit in alium, ostendit cornemium, in ore ejus invenies staterem, id est confessionem fidei, humanitatem et divinitatem. Da eis pro me etlorum, id est non aetate parvus sed mente purus, unde ait Apostolus, Estote parvuli in malitia. Qui scandalizaverit unum ex his: id est sive injuria corporalis, sive in adversione fidei. Suspendatur mola, id est cura s
Abbreviated transcription (Latin):
adme. h peruul tenena figuraẽ gentiũ discipuli ꝗ prohibebient illos
figurem tenent iudieorũ : Camelus ꝑ foramen acus ñ possit transire
nisidipositis oncribus sic &iudiei nis i deposite honerit peccactoruim sue
diumas non possunt intrare regnũ dĩ : eii drelinquit petr ur
quidixit nos om̃a relinquimus ost quimultũ selinquit: Iomo quise¬
ma ipsũ ꝓponit pcedebaet illos .÷. ÷ priecedebat ouessuas &emplis

Expanded text:
rvuli tenent figuram gentium: discipuli qui prohibebant, figuram tenent Judaeorum, camelos per foramen acus non posset transire, nisi depositis oneribus, sic et Judaei nisi deposita onera peccatorum, sive divitias non possunt intrare in regnum Dei: quid relinquit Petrus qui dixit: nos omnia relinquimus, ostendit quia multum relinquit homo, qui semetipsum postponit, praecedat eos, id est praecedat oves suas exemplis
Abbreviated transcription (Latin):
inmare ÷ ÷ humiliase insaeculo ꝑ panitentiã ł ꝑire in ꝓprio peccato
mes ost seraes penitentes: semꝑ commondat illũ td poencc̃ .÷. ÷ c̃scienta

Expanded text:
in mare, id est, humiliare se in sacculo per poenitentiam, vel perire in proprio peccato:in mare, id est, humiliare se in sacculo per poenitentiam, vel perire in proprio peccato:rmes ostendit sero poenitentes, semper comedit illum in poena, quia
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtist̃ ost ꝗ ceperuit cordac hominũ ut uiderent suetiã dĩ dere. & si ne dubio
crederent: sestitutus est ÷ t in bonis opeibus: mi sit ilũ indomũ sucom .÷ ÷
reuocatuit illũ ad pristinã mundare nacturct̃ : Discen sioxp̃i denonte ost q
chis conꝗgebant sedutaebaent eũ. hic salutẽ ꝑ humilitatẽ intellegitur. ꝗ¬
incipit adtullit filiũ suũ. ordinenten& patriarcharũ silius geus
ost discipuli ñ poturunt curare : I ic discipuli figurã tenent patriare hec
credulitatẽ mecem ost dixisse sideẽ fides ad auge multũ disco
tunc dat̃ illi potestas ut facciat quaentũ uult ꝓ pt̃el&tosdĩ cũ uidit se
deunoquoq homine ꝑ confessionẽ & paenitentiã expellit. tunc con¬
cisseihs. adiemonio curauit & quasi mortuũ susciticuit: sic suscitecuit
genus humanũ amorte peccctorũ & liberauat adiemonia seuitute :
ꝑ molã circuitu scħ. ost ꝑ asinũ inmunditiã peccatorũ : Mergee¬

Expanded text:
endit quia aperuit corda hominum ut viderent scientiam Dei clare et sine dubio crederent: restitus est id est in bonis operibus. Misit illum in domum suam, id est revocavit illum ad pristinam mundanae naturae: discensio Christi de monte, ochis conquirebant. Salutabunt eum, hic salutem pro humilitate intelligit. Qui attulit filium suum, ostendit discipuli non potuerunt curare: hic discipuli figuram tenent Patriarcharumcredulitate mea, ostendit dixisse, si deest fides adauge, multum discertunc datur illi potestas, ut faciat quantum vult propter electos Dei: cum vidit se de uno quoque hominem per confessionem et poenitentiam expelli, tunc concisse Jesus, a daemonio curavit et quasi mortuum suscitavit: sic suscitavit genus humanum a morte peccatorum, et liberavit a daemonio servitutis, per molam circuitus s
Abbreviated transcription (Latin):
conuestat adaeternã. sic deui su. distũ ÷ duaste oculos meos & rł: De aud¬
tu sepe ceusestucis neccudicent᷑ linguces blasphemie. Deodoratu bonur
odorsumus dõ in his̃ ꝗ scclui fiunt. degustu nolite mode dicere sedbene¬
dicite. detastu ꝗ surebat᷑ lamñ furet᷑ sed laebor& manibs unde tribut
indigenti : ideo siunt dedũo toclenta. duo toclentt .i. ÷ Intellestus & operatio
quihab& haec & impl& exemplis & uerb̵ doce sccluat sem& ipsũ & alis
inferuit ideo geminat᷑ itdentũ unũ teclentũ ost intetũ. abs condit in¬
terra ÷ ÷ qui p̃dicationẽ euam geli ꝓterrenis rebus doc&: post mul¬
tũ uͦ tẽporis ÷ ÷ infinẽ mundi : matat ubi non seminauit ÷ ÷
ubiñ fuit p̃diccctio tollite teclentũ ÷. ÷ intellectũ. date s quige¬
minccuit In bono operẽ .u. sensus. sĩc ait apest ipsi sibi st lex

Expanded text:
isu dictum est, Averte oculos meos, et reliqua. De auditu, Saepi aures tuas, nec audiant linguas blasphemiae. De odoratu, Bonus odor sumus Deo, in his qui salvi sunt: de gustu, Nolite maledicere, sed benedicite: de tactu, Qui furabatur jam non furetur, sed laboret manibus, unde tribuet et indigenti. Ideo fiunt decem talenta: duo talenta, id est, intellectus et operatio; qui habet haec, et implet exemplis, et verbis docet, salvat semetipsum, et alios instruit. Ideo geminatur talentum: unuterra, id est qui praedicationem Evangelii pro terrenis rebus docet: post multum vero temporis, id est in fine mundi: Metit ubi non seminavit, id est, ubi non fuit praedicatio: tollite talentum, id est intellectum, date ei qui geminavit in bon
Abbreviated transcription (Latin):
ł ȩccło triticũ id÷ scĩ. inhorrea id ÷ in regna cielorũ. palea pec ca¬
tora qui palea leuis est & postat᷑ auento & ignis comburit. sic peccato¬
res ipsi custodiunt ignẽ. qui ñ defecit ignis. nisi deficiant lignac:

Expanded text:
 in horreum, in regna coelorum: paleae, pecca in horreum, in regna coelorum: paleae, peccatores, quia palea levis est, et portatur a vento, et ignis comburit, sic peccatores, ipsi custodiunt ignem, quia non deficit ignis nisi deficiant ligna.
Abbreviated transcription (Latin):
diuisi ł scerabaite uocatitur: saducie iustisicati cpud sem& ipsos & drẽ as
ꝓgenies uipercrũ .i. ÷ uenenũ in linguec hominũ tm̃ẽ nãpatricida & ma¬
tricida ẽ uepere: phacris eis aducȩi similant qui matrẽ succ̃ si naegagiet̃
omine uitiũ ł facite srustũ dignũ poenitentiae id ÷ qui haeb& ducestonicas
det ñ hebenti : qui feccit inlicitae delicits secbstineat: potens et dĩ de
lacpidibꝰ istis & sł . Napides eraetit quice lapides colebant sed plures inde
arborum id÷ iudeis securis exferro & ligno constat. si cxp̃s ex diuinita¬
te & humanitate radices cognationes. arborũ peccatorũ. ł radices
silu arborũ pacrentũ : Om̃is arborquae non facit fructũ bonũ excidet᷑
id ẽ diuidet᷑ cebieccłco : gne mittetur. id÷ indiem iudicii fortior me
ẽ id ÷ non solum de iohaenne. sed de omnibus fortior ẽxp̃s. ideo fortior
possum incaernationẽ qusplenius enarrare. ipse uos baptigat¬

Expanded text:
i apud semetipsos. Et dixit eis progenies viperarum: idem venenum in lingua tantum est, nam patricida et matricidae viperam: Pharisaei, Saducaei simulant qui matrem suam synagogem, omne vitium; vel facite fructum dignum poenitentiae, id est, qui habet duas tunicas, det non habenti: qui facit illicite, ab illicitis abstineat. Potest Deus a lapidibus istis, et reliqua. Lapides erant, quia lapides colebant, sed plures inde arborum, id est, Judaeis. Securis ex ferro et ligno constat: sic Christus ex divinitate et humanitate: radices, cogitationes: arborum, peccatorum; vel radices filii, arborum, parentum. Omnis arbor, qui non facit fructum bonum, excidetur: id est, dividetur ab Ecclesia. In ignem mittetur, id est, in die judicii. Fortior me est: id est, non solum de Joanne, sed de omnibus fortior est Christus: ideo fortior,possum incarnationem ejus plenius enarrare. Ipse vos baptizab
Abbreviated transcription (Latin):
tia ost. ꝑ germei conpunction ẽ cordis. ꝑ hebaõ fidẽ operũ. ꝑspiccm
ꝑfestionẽ operationis plenũ frustũ inspica. ost consũ mationemope¬
rũ ꝑfodcem amputatio p̃sentis uitae & consummatio scħ ost:
dimittit turbã iudieorum abut in nacuẽ .i. ÷ in ec đã exgentib. alie
ꝑsecutiones contrafideles flustus mittebant ut impleret᷑ nacuis. ost ꝑse¬
cutionẽ anti xp̃i seu seuissimã ut ꝓpe adnegationẽ ueniant. multidilest

Expanded text:
germen, compunctionem cordis, per herbam fidem operum, per spicam, perfectionem operationis, plenum fructum in spica, ostendit consummationem operum, per falcem amputatio, praesentis vitae et consummatio saeculi, dimittente turba Judaeroum habiit in navem, id est in Ecclesiam ex gencontra fideles; fluctus mittebat, ut impleretur navis, ostendit persecutionem Antichristi, seu saevissimam, ut prope ad negationem veniant multi: dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
effusionẽ scenguinis emtus x age cosepulturcẽ peregrinorum
icus pompeius eis. barabas ductus indesertũ .÷. ÷ in infenum
nis
ipsius siuemaer tyrium. exuerunt eum clamidem & induerunt eum
uestimentis suis ostendit in sine mundi conuersionem iudieoꝵ: ad iltd
quidiuiserunt uestim tor e sigurãtent euangelii. quidiuiss inta se

Expanded text:
etium sanguinis, emptus est ager ad sepulturam peregrinorum. Hyrus Pompeius est, Barabbas ductus in desertum, id est, in infernum: nis ipsius sive martyrium, exuerunt eum clamide, et induerunt eum vestimentis suis, ostendit in fine mundi conversionem Judaeorum. Milites qui diviserunt vestimenta ejus: figuram tenent Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
carnis & ꝑ pactientiã ꝑuenit᷑ ad regnũ dĩ. Ipse ẽ helics qui iohatnis
ꝗ ipse sp̃r erat in helico. In secundo ceduentli ꝗ in iohanne fuit. in pri¬
mo ceduentu. pueris sedentes inforo ostondit ꝓphetoes. caentecuimus
uobis & ñ seltacstis Tybits ÷ ẽ. nunticcuimus uobis duentum xp̃i
ñ credidistis . Iccm̃ tacuimus & ñ planx istis. i codnunti auimus uob
poenitenticc̃ expco uistis: confessio .iII. modis ost looudationes. confite¬
bortibi dñe pat̃ cieli: fidoi credo indm̃ ptetrẽ inco styrũ qui consitetur
me coret̃hominibꝰ. peccactorũ consitemini dño qm̃bonus. Abscondisti
t sccpientibꝰ .i. ÷ ꝗ sacpientico huius mundi utunt᷑. re uelasti pcoruulis
e discipulis. Vdctio trib modis scosta ẽ in nouo. uenite ad me om̃s
qui leborcotis : Inueteri. lienite filii coudite me. Infuturo. uenite

Expanded text:
ad regnum Dei. Ipse est Elias qui Joannis, quia ipse spiritus erat in Elia: in secundo adventu, qui in Joanne fuit in primo adventu; pueri sedentes in foro, hoc sunt prophetas: cantavimus vobis et non saltastis tibias, id est nuntiavimus vobis adventum et non credidistis; lamentavimus et non planxistis, id est adnuntiavimus vobis poenitentiam, expavistis confessioni, quatuor modis sunt laudationes. Confitebor tibi, Domine: Pater coeli fidei, credo in Deum Patrem: martyrum, qui confitetur me coram hominibus, peccatorum, confitemini Domino quoniam bonus: abscondisti a sapientibus, id est qui sapientia hujus mundi utuntur, revelasti parvulis, id est discipulis: Vocatio quatuor modis facta est in novo. Venite ad me, omnes qui l
Abbreviated transcription (Latin):
miserrime ceues sunt. ostendit iud eor quilnterã legis uti locusteslos
mels. luestre significat dulces se monesdi ł iudieos quis ascipier dulcẽ
xp̃mueniunt ꝑ confessionẽ Nordenis id ÷ discensio sigñi descendor¬
tes in humilitate ced xp̃m & baptit aebcent᷑ in iordẽne: ostodit ꝗ rds¬
censionẽ humiles uener a dbaptis mũ consitentes peccata sua. ostendunt

Expanded text:
miserrimae aves sunt, ostendunt Judaeos qui litteram legis uti locustae flos; mel Sylvestrae, significat dulces sermones Dei, vel Judaeos qui susceperunt dulcem Christum veniunt per confessionem. Jordanis, id est, descensio, significat descendentes in humilitate ad Christum. Et baptizabant in Jordane. Ostendit quia per descensionem hum
Abbreviated transcription (Latin):
trinittem edorare significant : N unc herodis clamuo cottis hic deficit
historiadum secreta indicat tempusftellȩ propta hoc distcent op iniones
quendomaguenerunt: Nã post acnnũ unũ ecut duos. ahidicunt. non in
faccoreds̃ culus uerbo scexccuolant monter mouebunt . cuinaturcat sioi
quodiub&. diligentar tempus stellȩ idest ut scissent in quotem pore: Forte
patituit . quod abipso nats esta filius ł desuo genere : Quicum ccudissent

Expanded text:
Trinitate adorare significant: Tunc Herodes clam vocatis, hic defecit Trinitate adorare significant: Tunc Herodes clam vocatis, hic defecit historia, dum secreti indicat tempus stellae, propter hoc distat opiniones, quando magi venerunt. Nam post annum unum aut duos, alii dicunt non in facere Deus cujus verbo saxa volant: montes movebunt, cui natura est fieri didicit ab eis tempus stellae, id est, ut sciret in quo tempore: forte putavit quod ab ipso natus esset filius, vel de suo genere. Qui cum audissent
Abbreviated transcription (Latin):
quis dix uodis. Eidimus it fellẽ inoriente. ftellamite sedlucidae lurducit cd
uorbum : Itõ stellam qus & non cadi & terrae nec non eorum fuit sed fili nec
suit intea nec portta si milis xp̃o incarne. qdeo stella illos condiuit. ut caela
caelstes aed caelestẽ duxiss&. & ideo non clia creature sedmuta ut mutos
mute admutos duxiss&. mutierant qu id olis aedorabant: her odes rex
oñs nec non illis bene ̃ & sex iustus dumapud regem iniquum fuerit
it non ttemt arisiunt apud idiũ regem socii segis. uel ideo turbati sunt
uregplacuissent. Item adlitteram turbatio sit madis. ostesiobo¬
na & madus oculus solis ortu turbatur & congregoens om̃s principes sacerdo¬
Inter roge parremtuũ & eednuntiabit tibi medores &dicent tibi i patres prin¬
ciprseniorũ & icribas : Vb ixp̃s nasceretur nondix̃ ubinatus eã : aisidi¬
quod fccstis negant caeci palpaent ut isiao ieccobdum re neglegunt. qum
ederando monstraut : Vre magi trerfilios noe cumtribus muno ybus

Expanded text:
us in Oriente, stella muta, sed lucida, lux ducit ad verbum: Item stellam ei, et non coeli et terrae, necnon eorum fuit, sed Filii Dei: Nec fuit postea nec antea, similis Christo in carne, ideo stella illos, ut coelestis coelestes ad coelestem duxisset, et ideo non alia creatura sed muta, ut mutus muta, ad mutum duxisset, munerant, qui idolis adorabant, Herodes rex tomnes, nec non illis bene esse: Rex justus dum apud regem iniquum fuerit, ut non tam fiunt cari apud alium regem socii regis, vel ideo turbati sunt ut regi placuissent, item ad litteram, turbatio fit malis ostensio bona, et malus oculus solis ortu turbatur. Et congregans omnes principes sacerdointerroga patrem tuum et annuntiabit tibi, majores tuos et dicent tibi, patres principes seniorum et scribas ubi Christus nasceretur: Non dixit ubi natus est ubiquod factis negant, caeci palpant ut Isaac Jacob: dum ire negligunt, quem adorando monstrant, tres magi tres filios Noe, cum tribus muneribus,
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ÷ mandatit legis. pueros clamantes intẽplo .i. ÷ in ȩccłc̃o: Selic¬
tis illis. abut foraes ost relictos iudieos abut adgentes : Bet hania¬
÷ ẽ domus oboediens. ibi mansit. ost xp̃m incorde obedisitiũ moc¬
nere : seuertit inciuitatẽ: ost in pꝰ moaduentu uenisse adiudieos.
quid erurut. nisi fidem iudieorum: arbor fici.i. ÷ sinecgo gec
tentiã : mons ÷ ÷ xp̃s. tollite hinc .i. ÷ iudieis lacta te inmase io in cond
credentium homo qui habebat duos silios. homoxp̃rx duossilios iudes

Expanded text:
id est, mandata legis: pueros clamantes in templo, id est, in Ecclesia. Relicid est, mandata legis: pueros clamantes in templo, id est, in Ecclesia. Relictis illis, abiit foras, ostendit relictos Judaeos: abid est domus obediens, ibi mansit, ostendit Christum in corde obedientium manere; revertit in civitatem, ostendit in primo adventu venisse ad Judaeos: qui esuriit nisi fidem Judaeorum? Arbor fici, id est synagoga, est Christus, tollite hinc, id est Judaeis jactate in mare, id est in corda credentium. Homo qui habebat duos filios: homo Christus est, duos
Abbreviated transcription (Latin):
trũ luminũ i. ref&tio laboris consolatio operis. notitia ueriluminir.
castellũ qđ contratuos X ÷ ÷hierusodem que contra legẽ euaengeli i
repug nabant. sol uite & adducite mihi ost conuersionẽ iudeorum siue
gentium ꝑ p̃dictionẽ ccpostolorũ: Dñsopus hab& ñ aliud nisi fidẽ
osterdit doctrinaẽ fecerunt eum desuꝑ sedere ÷ Exp̃s incorda fide¬
lium: stracuer uestimenta inuia conuersionẽ humilitatis ost:
ramosde cerboribus .÷. e dostrina gentiũ. turba p̃cedit ost iudieos.
turba sequens. signigentes. osanna soduum me fac. siue sccliuficco sic̃
saluccs iudȩos. scclua & gentes si c̃ sal uas angelos sedua humanũ gens:
Alit̃ ramos de crborilis .i. ÷ semplices doctores qui ꝑ simplicita tẽ doc¬
trinã pactrũ q̃si surculos cobscidunt : Intrecuit iħs intemplũ .i. ÷ in ȩcdã¬
qui bacptis mũ ł quã cumq soccractionẽ : cathedra .i. ÷ doetrina. mensa

Expanded text:
trium luminum, id est refectio laboris, consolatio operis, notitia veri luminis, castellum quod contra vos est, id est Jerusalem quae contra legem Evangelii repugnabat, solvite et adducite mihi, ostendit conversionem Judaeorum, sive gentium, per praedicationem apostolorum. Dominus opus habet non aliud nisi fidem ostendit doctrinam, fecerunt eum desuper sedere, id est, Christus in corda fidelium, straverunt vestimenta in via, conversionem humilitatis ostendit: Ramos de arboribus, id est, doctrina gentium, turba praecedit, ostendit Judaeos, turba sequens, significat gentes: Osanna, salvum me fac, sive salvifica, sicut salvas Judaeos, salva et gentes; sicut salvas angelos salva humanum genus: Aliter ramos de arboribus, id est, simplices doctores, qui per simplicitatem doctrinam Patrum quasi surculos abscindunt. Intravit Jesus in templum, id qui baptismum vel quamcumque sacrationem. Cathedra, id est, doctrina: mensa,
Abbreviated transcription (Latin):
÷ euangeli combulans ihs suprcomare ÷ ecccleens a maritudines
scb i. ambuleuit petrus suꝑa quacs ÷ suꝑ amaritudiner siue calcgnr
uitic peccatoꝵ petrũ mergentẽ inmari ÷ dubieto temside sic om̃s
quidubitat infide mergit᷑ in peccactũ extendit manũ iħs a dõherdit
eũ .i dedit eiccdiutoriũ fidei. he sunt iIII.or. leges .i naturae .ii. lex¬

Expanded text:
aritudines saeculi, ambulavit Petrus super aquas, super amaritudines sive, calcans vitia peccatorum, Petro mergente in mare, id est dubietatem fidei, sic omnis qui dubitat in fide, mergit in peccatum, extendit manum Jesus, apprehendit eum, id est dedit ei adjutorium fidei: haec sunt quatuor leges:
Abbreviated transcription (Latin):
ab aquilone .i. ÷ depotestate diaboli. &ouunt aedsidem recũbort .i. ÷
in habitant qr̃e cum trib tantũ .i. ÷ ꝓp̃t semissionẽ qui concupiscunt:¬
illuc flebunt illis ẽstridordentiũ . quorũ dr̃ uent̃ ẽ socrũ petri febri¬
citaentẽ .i. ÷ sinc gogae dubietas. tetigit manũ p̃stacuit auxiliũ dimis¬
sa febre .i t desinit incredulitar. ministrabat s .i. ÷ beiedicebat
s. ꝑ uesporũ ostendits finẽ mundi. Diema nicc.i. ⁊ petcecte ꝑuulos¬
i÷ homines in credulos ꝑ uolucres homines diuites: Nonreclince t cco¬
put ubiñ ẽ sides: Mostuus mostuũ sepelise i ÷ corpus aniam. alit̃ sipet¬

Expanded text:
ab aquilone, id est, de potestate diaboli, veniunt ad fidem, recumbent, id est, ab aquilone, id est, de potestate diaboli, veniunt ad fidem, recumbent, id est, inhabitant. Quare cum tribus tantuilluc flebunt: illis est stridor dentium, quorum Deus venter est: socrum Petri febricitantem: id est synagogae dubietas. Tetigit manum. Praestavit auxilium, dimissa febre, id est desinit incredulitas, ministrabat ei, id est benedicebat ei; per vesperum, ostendit ei finem mundi: daemonia, id est pecc homines incredulos: per volucres, homines divites: non reclinet caput, ubi non est fides: mortuus mortuum sepelire, id est corpus animam, aliter: si pec
Abbreviated transcription (Latin):
pulo ꝗ ñ e& mundus & sisccnitatẽ accepiss& ostaidis & sesacerdoti. &
offerebat᷑ ꝓ eomunus ir. turtures tcut .ii. pullos colũbarũ & siebat
cũas iuxta hoc opur lignũ ysopẽ & coccinũ ego ceccum ipsius ligni
&dis ꝑgebat sanguis celt̃ius atuis suꝑ istud lignũ & suꝑ alt̃ com auẽ
& ipse dimit tebat inaere lignũ crux xp̃i coctinũ passiogus &opor¬
&ã cescendat adiecłam post passionẽ corporis nr̃i in martyrio intesti¬
moniũ illi .i. ÷ ut ñ soluiss& legẽ ł uidissent qđ sanus esset aleprac:
centurio sigus at doltors. puer paraliticus contractus significat genur
humanũ inpeccatis condusũ : nuenit ihs incenturione trinamisteria
p̾mũ humilitas ubiait. dne ñsũ dignus. ut intres subtestũ meũ .ii. sides
sub potestate. miratus ihs̃ incenturione .i.  nuenit in eo sapioi¬
ticem quac suerit dostus ꝑ p̃dicactionẽ diuinã. ab oriente conuersi.
.i. ÷ cebinfcntia. ab occidente .i. ÷ a senestute. Ameridie aiuuetute

Expanded text:
isset a sacerdoti, et offerebatur pro eo munus, duos turtures, aut duos pullos columbarum, et fuerat cum eis juxta hoc opus, lignum hysopem, et coccinum, erga cacumen ipsius ligni, et dispergebatur sanguis alterius avis super istud lignum: et super alterum avem, et ipse dimittebatur in aere, lignum crux Christi, coccinum, passio ejus, et opornam ascendat ad Ecclesiam, post passionem corporis nostri in martyrio. In testimonio illis. Id est, ut non solvisset legem, vel vidissent quod natus esset a lepra. Centurio figurat doctores, puer paralyticus contractus, significat genus humanum, in peccatis conclusum. Invenit Jesus in centurione trina mysteria, primam humilitatem, ubi ait: Domine, non sum dignus, ut intres sub lectum meum: secunda fides, sub potestate. Miratur Jesus in centurione, id est, invenit in eo sapientiam, qua fuerat doctus per praedicationem divinam. Ab oriente conversi, id est, ab infantia; ab occidente, id est, a senectute; a meridie, a juventute;
Abbreviated transcription (Latin):
imorecaelesti. lacrimȩ .iIII. ixtur as habent. amara ꝓpeccato flere
coelida ꝑcoclorẽ caritatis & ꝓximi de flere delisto lacent acȩlo ꝑ
eius aemore flere : tribus cocusis laccrimae sundunt᷑ ꝓrecordatione. aliip
timose futuri ꝓperigrinatione: beati quie suriunt &rł .i. dx cui non
&cum d ño suo incaelũ uaedunt : beati mundo corde ÷ ÷ qui puso corde
nontangit ullac conscientico peccati quat mundus dr̃ mundos corde upi¬
cit
hominẽ & ꝓximũ. int̃ hominẽ & inimicũ suũ opost& uitiũ odire & hominẽ diligoꝵ
Beccti ꝗꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iustitiaẽ .I. X in xp̃o. has octobeatitudines
cedocto homines ꝑtinent qui fuer in cerca & modo debent esse ineccłae.¬
non hab& ubicocput seclina. Becti mites discite ameꝗmitis sũ: Beati
quilugent. uidens ciuitatẽ fleuit suꝑett. Beatiqui esuriunt m̃scibus est

Expanded text:
amore coelesti: lacrymae tres naturas habent, amara, pro peccato non flere, amore coelesti: lacrymae tres naturas habent, amara, pro peccato non flere, calida, per calorem caritatis proximi deflere delicta, jacent a coelo pro ejus amore flere; tribus causis lacrymis funduntur, pro recordatione, alii pro timore futuri, pro peregrinatione. Beati qui esuriunt, et reliqua: id estet cum dono suo in coelum vadent. Beati mundo corde, id est, qui puro corde; non tangitur ulla conscientia peccati, quia mundus Deus mundos corde respicit. homineBeati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, id est, in Christo: has octo beatitudines, ad octo homines pertinent, qui fuerunt in arca, non habet ubi caput reclinet. Beati mites: Discite a me, quia mitis sum. Beati qui lugent: Videns civitatem flevit super eam. Beati qui esuriunt: Meus cibus est
Abbreviated transcription (Latin):
deserto innccui suꝑ mare : haectria nob̵ reliquid incltitudinẽ mandoc¬
torum descendare indesotũ. deserere uitia & inuni tatẽ eccłȩ in trecre¬
Nccuis ȩcclãm signisicat quaehabet gubenactorẽ & nccuigatoser. &¬
ec qucc̃ qui lacsttent denccue ÷ ÷ episcopis. & laboratores & qui minis te¬
ria intus facciunt. & tricc offendunt nccues. priculũ inundis inuento
silice sic ecđa periculũ in undir tempactionis dicboli. Inuento pecca¬
torum insilice falsi frs̃ : quando ascendebat in montẽ significcebat
theoricaẽ ÷ ÷ contemplocquam. quando discendit doc& praelticam
x ccstucclem uitam. & cum sediss& Indicat Incarnationem gus ñ
apparuisse quia quis edit cũ uestimento corpis suũ defendit.
Iscender ad eũ discipuliqus i. xcorpus & anima & apperiens ossuũ ÷
sunt cũ diuites cẽ posst̃ : Beatimiter .i.x. quinulli molũ ꝓmedo seddunt
nc̃ non deomni fletu hoc dix̃: sed de tribus fletibur quos ȩccła debe h

Expanded text:
deserto, in nave super mare; haec tria nobis relinquit: in altitudinem mandatorum, discendere in deserto, deserere vitia, et in unitate Ecclesiubernatorem et navigatores, et aqua, qui jactant, hi de nave. Idem episcopi, et laboratores, et qui ministeria intus faciunt, et tres offendunt naves, periculum in undis, in vento, in silice: sic Ecclesiae periculum undis, tentationis diaboli, in vento peccatorum, in silice, falsis fratribus. Quando ascendebat in montem significabat theorica, id est, contemplativa: quando descendit, docet practica, id est, actuale. Et cum sedisset, indicat incarnationem ejus non apparuisse, quia qui sedit, vestimento corpus suum defendit. Accesserunt ad eum discipuli ejus: id est, corpus et anima. Et aperiens os suum, sunt cum divites esse possunt: beati mites, id est, qui nulli malum pro malo redditnunc, non de omni fletu hoc dicit: sed de tribus fletibus, quo saeculum oport
Abbreviated transcription (Latin):
minsma p̃dicat & sibi malora comittit . minimus uocabitur in regno
celorum ÷ ÷ in ec desia Disihabundauerit iusticia ur̃a plus quam
scribarum & saris eorum ꝗillim agnadocebant & modica sacielant l
auditis ꝗdictumx antiquis ñ occides .÷. x non soluore lezem qui iras¬
citur fratrisuo: i. Eira in cordesine uocerrus erit iniudicio .i. x indie
tiũ ad adiare & seliqua: Sade reconcibiare sratrituo ÷  munus oratio
usq quo frectri non reconciliaueris: pelinq ibimunus tuũ qm̃o hoc impletum
re & iã ꝗ diltũ et cũ aminibus hominibus pacẽ habete: Esto consentienfaduq
gladium petit nona porrigas unde sepun N& sicesi consentis neforte ad¬
urscrius trcedatte iudicr  netelex euangȩł tradatte xp̃o iudici
ꝗ non consentisti euaengelio eamistro .i.x angelo qui cenimas in pos¬
nã mittit. Inccorcerem ÷  In infernũ non exia inde .÷. ⁊ quide lnfe¬

Expanded text:
in regno coelorum, id est in Ecclesia: Nisi abundaverit justitia vestra plusquam Scribarum et Pharisaeorum: quia illi magna docebant, et modicum faciebant, vel Audistis quia dictum est antiquis, non occides: Id est, non solvere legem: qui irascitur fratri suo. Id est, ira in corde sine voce, reus erit in judicio: id est, in die tuum ad altare, et reliqua: vade reconciliari fratri tuo, id est munus, oratioum est, usquequo fratri non reconciliaberis: relinque ibi munus tuum: quomodo hoc impletum re, et jam quod dictum est, cum omnibus hominibus pacem habere. Esto consentiens advegladium petit, non ei porrigas, unde se pungat, et sic ei consentis, ne forte adversarius tradat te judici, id est ne lex Evangelii tradat te Christo judici: quia non consentistis Evangelio, ministro, id est angelo, qui animas in poenam mittit in carcerem, id est in infernum. Non exi
Abbreviated transcription (Latin):
rem gentiũ: sedebeet iuxta uiã .÷. ÷ iuxta fidẽ clamaebat adib̃m
miserere me: moralẽ sensũ cũ incumbimur in orationẽ : Tunc tur¬
be phaentis ma mentes fideliũ increpant. ut taccecent. dũ uolunt
nos exdudere aboratione ꝑ seuercentib nob̵: tunc i hsstanr secus nos
s tare enĩ diuinitatis ẽ. transire uͦ humanitoctis ẽ. pocepitillos
iecit uestimenta suoc ÷ ÷ p̾stinã conuersactionẽ. ex siliens hoc est
deignorantic̃ codscienticõ. deinsidelitatẽ codfidẽ : Inuenietis
pullũ colligectũ as̃t gentes celli goetes cũ culpa peccatorum : Suꝑ
quẽ nemo sedit ÷. ÷ ubinullus dostor p̃dicauit: Soluite & adducite

Expanded text:
bat juxta viam, id est, juxta fidem. Clamabat ad Jesum, Miserere mei. Moralis sensus: cum incumbimus in oratione, tunc turba, fantasma, mentes fidelium increpant, ut taceant, dum volunt nos excludere ab oratione perseverantibus nobis. Tunc Jesus stans, secus nos: stare enim divinitatis est, transire vero humanitatis est: praecepit illos rojecit vestimenta sua, id est pristinam conversationem suam: exiliens, id est de ignorantia ad scientiam de infidelitate ad fidem: invenietis pullum alligatum ostendit gentes alligatas, cum culpa peccatorum: super quem nemo sedit, id est ubi nullus doctor praedicavit: solvite et adducite