comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uantus De effectu oracionis.
autem fit orationis effectus:
uide ⁊ ꝑpende in sec̃tiorib dei. que
sola orãtione nobis manifestantur
et aperiuntur. Oranoͥ enim facta
incenaculo cum ess petrus inIope.
uid̾ discum app̾nsũ .iiii. iniciis de ce¬
lo plenũ reptilib dictũq est ei.
Macta ⁊ man. Itẽ or̃one coenelius
ductus est ad petrũcum apparuit
ei angelus dicens. Corneli exaudite
sunt orationes tue: i elemosine
tue accepte sunt aute dm̃. Micte
consolabitur: ⁊ non discedet donͦ
aspiciat altissimus. Idem .i. llon¬

Expanded text:
 De effectu orationis. Quantus autem sit orationis effectus, vide et perpende in secretioribus Dei, quae sola oratione nobis manifestantur et aperiuntur. Oratione enim facta in coenaculo, cum esset Petrus in Joppen, vidit discum appensum quatuor initiis, de coelo, plenum reptililibus, dictumque est ei: « Macta et manduca . » Oratione Cornelius ductus est ad Petrum cum apparuit ei angelus, dicens: « Corneli, exauditae sunt orationes tuae, et eleemosynae tuae acceptae sunt ante Deum. Mitte consolabitur, et non discedet, donec aspiciat Altissimus. » Item i
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ. pͥ hunc iudicẽ iniqũ ⁊ si ꝑso¬
nã dei nullatenus teneat. pͥ conici.
quantũ deus uistus. ⁊ bonus curet
deprecantes se. cum uet homo in¬
iustus eos qui illũ assiduis precib
tundunt uel ꝓpter tedium deuitã¬
dum potest concẽpnere. Item apłs.
semꝑ erat memor subditoꝵ et in
tunctis orationib suis ꝓ eis orans.
Idem. oratione subditoꝵ se credebat
esse reddendũ illis absentib. Idem
ñ petit oratione minori iuuati.
In aꝑtione oris adorandũ ppło uer¬

Expanded text:
. Per hunc judicem iniquum etsi personam Dei nullatenus gerat potest conjici, quantum Deus justus et bonus curet deprecantes se, cum nec homo injustus, eos qui illum assiduis precibus quaerunt, vel propter taedium devitandum, potest contemnere. Item, Apostolus semper erat memor subditorum, etiam in cunctis orationibus pro eis orans . Idem, oratione subditorum se credebat esse reddendum illis absentibus . Idem etiam petit oratione minorum juvari in apertione oris, ad annuntiandu
Abbreviated transcription (Latin):
tione igͣstur melus soluuntur. ⁊ a¬
periuntur dubia: quam inquisitõ¬
ne alia. Item ineodem .xxuii. petrus
sernabatur incarcere. oratio autẽ
fiebat sine intermissione ab ecołia
ad dm̃ ꝓ eo.. pͥatet quantus sit et¬
fectus &dnis. q̃ educit petrũ de car¬
cere: daniele de lacu leonã. corneliu
de infidelitate: quam plures de mor¬
te: hec celos claudit ⁊ aperit. Item¬
in eodem xxx. Anania surgens uade
inuitum qui dr rectus. ⁊ quãre in
domo iude saulũ nomine tarsen.
nulli operi ita frequenter ⁊ iugi¬
ter instabat sicut orationi ad̾o ut
sepe ꝑ noctaret moratione qui ĩ
instante passione factꝰ in agonia
ꝓlissius orabat: ⁊ discipulis aitdi

Expanded text:
tione igitur melius solvuntur et aperiuntur dubia, quam inquisitione alia. Item cap. XII: « Petrus servabatur in carcere, oratio autem fiebat sine intermissione ab Ecclesia ad Deum pro eo. » Patet quantus sit effectus orationis, qui educit Petrum de carcere; Danielem de lacu leonum , Cornelium de infidelitate , quamplures de morte . Haec coelos claudit et aperit. Item c. IX: Anania, surgens vade in vicum qui vocatur Rectus, et quaere in domo Judae Paulum nomine, Tarsense etiam nulli operi ita frequenter et jugiter instabat, sicut orationi, adeo ut saepe pernoctaret in oratione . Qui etiam instante passione « factus in agonia, prolixius orabat
Abbreviated transcription (Latin):
am nemo timeat neexcitet dormi
Si amicus homo surgit ⁊ dat non
amicicia s tedio ꝯpulsus quanto
lam de udice inquo ⁊ uidua im¬
ꝓba petente inportune ab eo udica¬
ri de au̾sario suo: quam ⁊ exaudiũ.
Lnde dñs subiunxit. Audite qͥd
iudex cuutatis dicit ⁊ facit. Deus au¬
tem non faciet uindictã electoꝵ su¬
orum clamanciũ ad se die ac noc¬
te.⁊ pacientiam habebit in illisᷤ

Expanded text:
 Nemo timeat ne excitet dormieeda ait : Si amicus homo surgit, et dat, non amicitia, sed taedio compulsus, quanto lam de judice iniquo, et vidua improba petente improbe vel importune ab eo vindicari de adversario suo, quam et exaudivit. Unde Dominus subjungit: « Audite quid judex iniquitatis dicit » et facit: « Deus autem non faciet vindictam electorum suorum clamantium ad se die ac nocte, et patientiam habebit in
Abbreviated transcription (Latin):
ior  mundos ecce tuba canit. surgi¬
te mortui. Iam udex crapulatꝰ a ui
no iudicat᷑us orbẽ ĩ nubib celi ad in¬
diciũ ꝓcedit: iã gladiꝰ bis acutus q̃
obstancia demetñs ex ore eiꝰ exit. sur¬
ge quousq pigͥtaris: Circũda tͥ ual¬
lũ. cinge te fossa. ⁊ p̾ꝑate ad iudiciũ
saluatoris. qr qua hora ñ putas filius
hominis ueniet. Ut ⁊̃ conteraris
dicas cũ ꝓpħa. Circũdederunt me
ge. mor. dolores ĩferni cͥc̃dederũt me.
tuo ⁊ igne gehenne arguas me:
neq ĩ ira tua ⁊ igne pͦ gatorio cor¬
ripias me. s miserere mei. ħ ure:
turbata sũt omĩa ossa mea⁊⁊ ani¬

Expanded text:
or es mundo? Ecce tuba canit: « Surgite mortui; » quia jam judex « crapulatus a vino , » judicaturus orbem in nubibus coeli, ad judicium procedit. Jam « gladius bis acutus, » quaeque obstantia demetens, ex ore ejus exit. Surge; quousque pigritaris? circumda tibi vallum, cinge te fossa; praepara te ad judicium Salvatoris, quia « qua hora non putas, Filius hominis veniet . » Ut etiam conteraris, dicas cum Propheta: « Circumdederunt me gemitus mortis, dolores inferi circumdederunt me . » tuo, » id est igne gehennae, « arguas me; neque in ira tua, » et igne purgatorio, « corripias me ; » sed « miserere mei. » Hic ure, turbata sunt omnia o
Abbreviated transcription (Latin):
iiͦii. q̃ gͣssit dñs in suscitatione lazari.
citandoͬ. qnto mag̾ tibi lacͥmand̾ &
clamand̾ qͥ lapide cõsuetudinis pec¬
ꝑ multoꝵ annoꝵ curricula fetidꝰ cõpa¬
truisti insfcore tuo. gͦ ut de abisso ui¬
tioꝵ susciteris turba te ip̃m ꝑ dolorẽ:
ĩ freme ꝑ gehenne horrorẽ lacrima¬
re ꝑ pietatẽ. miserere amme tue. ꝑla.¬

Expanded text:
 gessit Dominus in suscitatione Lazari: citando, quanto magis tibi lacrymandum, clamandum, qui lapide consuetudinis pper multorum annorum curricula, fetidus computruisti in stercore tuo? Ergo, ut de abysso vitiorum susciteris, turba teipsum per dolorem, infreme per gehennae horrorem, lacrymare per pietatem, « Miserere animae tuae pla
Abbreviated transcription (Latin):
de mised̾ia intercedente etiam
samuel intercedens ꝓ saule qui eũ¬
ruit samuel. quod om̃s adam usq
bersabeẽ cognouerunt: qr samust
ex asꝑante eumq grauiter molestã¬
te.tenuit dñm furentẽ. dicens ⁊ aut
dimitte eis. aut dele me de libro ui

Expanded text:
de misericordia intercedente etiam Samuel intercedens pro Saule, qui volruit Samuel, « quod omnes a Dan usque Bersahee cognoverunt, quia Samuel exasperante, eumque graviter molestante, tenuit Dominum furentem, dicens: « Aut dimitte eis, aut dele me de libro vi
Abbreviated transcription (Latin):
indumentum :⁊ absq oꝑimento
pauꝑem.Si non bñdixerint mͥ
lat̾a eiꝰ. ⁊ de uellerib ouiũ meaꝵ
calefactus est. Si foris ⁊ extra tab̾¬
naculũ meũ mansit ꝑegrinus.
si hostiũ meũ uatori non patuit:
feci omniũ misertus. nec misere¬
atur michi deus. Item pͦ xxxiiiiꝰ.
domine quis similis tui: Eripiẽs
grat ut ꝑ pium et sc̃m ĩpetũ ce¬
teris iltutib ⁊ maxime obedien

Expanded text:
ndumentum, et absque operimento pauperem; si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est; si foris, et extra tabernaculum meum mansit peregrinus; si ostium meum viatori non patuit. aec non feci omnium misertus, nec misereatur mei Deus. Item psal. XXXIV: « Domine, quis similis tui, eripiens grat, ut, per pium et sanctum impetum, caeteris virtutibus et maxime obedien
Abbreviated transcription (Latin):
na que diligenda sunt inutilit̾
eligigunt. dum predictis exterio¬
riti ꝓcellis ad non diligenda m̃tẽ
redueunt adhibenda est igitur pꝰ¬
dentie fortitudo: ut ad tenend̾ ꝙ p̾
tenter eligimus. insurgentib mo¬
lestiis fortissime reluc temui: Hac
stimulo carnis resistebat. hac incar¬
cerib hac in omnib angustiis quas
adchorr̃ enu̾at ar mabatur. cũ dice¬
bat. Quando enim uifirmor tũc
fortior sum. ⁊ po. Que igitur erit dif¬
ferentia inter pacientiam et forti¬
tudinemꝰ. Pͥa. ꝯsistit intolerando
auer sa. foe. inresistendo ⁊ agendo
contra mala. Hac uirtute dauid
in aduersis innocentiam seruais:
ead̾ ꝑsequenti se sauli pepcit: eadem
comedit. Ad hanc quoq necesse est
nos confugire cum au̾sis tempta¬
mur. quiersis enim usq ad uic tori¬
am difficile resistitur. nisi pruden¬
tie fortitudo copuletur. hanc domi
nus ꝯmendans ait. Estote fortes in
bello. Cum fortis armatus. cꝰ.a. s. ⁊ c̃.¬

Expanded text:
na, quae diligenda sunt, inutiliter na, quae diligenda sunt, inutiliter eligunt, dum praedictis exterriti procellis, ad non diligenda mentem reducunt. Adhibenda est igitur prudentiae fortitudo, ut ad tenendum, quod prudenter eligimus, insurgentibus molestiis fortissime reluctemur. Hac  angelo Satanae resistebat. Hac in carceribus, hac in omnibus angustiis, quas ad Corinthios enumerat, armabatur, cum dicebat: « Quando enim infirmor, tunc fortior sum , » et potens. Quae igitur erit differentia inter patientiam et fortitudinem? Patientia consistit in tolerando adversa, fortitudo in resistendo et agendo contra mala. Hac virtute David in adversis innocentiam servavit, eadem persequenti se Sauli pepercit ; eadem,comedit . Ad hanc quoque necesse est nos confugere, cum diversis teneamur. Adversis enim usque ad victoriam difficile resistitur, nisi prudentiae fortitudo copuletur. Hanc Deus commendans, ait: « Estote fortes in bello. Cum fortis armatus cus
Abbreviated transcription (Latin):
osq ꝓfessos: ⁊ qui ꝑ prudentiam
eligendũ elegerant aduersitatãde̾¬
fecisse incur su. Uerbi gratia. filii
ifrael prudent᷑ elegerunt ex ire de
egipto qr uixta consiliũ domini eiꝰ¬
q preceptis obedire p̾dentir ꝓposu¬
erunt. s indeserto sitis molestias
inpatienter sustinuerunt. qui ĩ
inter hostiũ incur susanter mniu¬
rias itineris ollas carnium deside¬
rant ad pepͣo i allia .e. reuertentẽ :
cuni post̾ioꝵ deberent obliuisci. ⁊ ĩ¬
sitas Esicut scriptũ inuenies. nͥ ad
nutũ cuncta suppetant nũmis qͥb̃
ꝓster nuntur quos dũ pauꝑtas
urit. dum contemptus ex cruci¬
at. dum sublimes ⁊ splendidos as¬
piciunt quos aute eleclionẽ fe¬
cerunt heredes. Rũ lege ad fastidi¬
tas reuol ant diuicias ademptã
sibi głiam conqueruntur:. suis
inuident⁊ ꝙ magnum suscepte
religionis ẽ dispendium. dum ad
modica suspirant que relique¬
runt. quanta ꝓ relictis ex spec tẽt
non attendunt. tales ꝓfecł obo¬

Expanded text:
fessos, et qui per prudentiam eligendum elegerant, adversitatum defecisse incursu: verbi gratia, filii Israel prudenter elegerunt exire de Aegypto, quia juxta consilium Domini, ejusque praeceptis obedire prudenter proposuerunt, sed in deserto sitis molestias impatienter sustinuerunt . Qui etiam inter hostium incursus, inter injurias itineris ollas carnium desideraverunt, ad pepones et allia Aegypti revertentes , cum posteriorum deberent oblivisci, et iersitas, et sicut scriptum invenies, nisi ad nutum cuncta suppetant, minimis quibusque prosternuntur. Quos dum paupertas urit, dum contemptus excruciat, dum sublimes et splendidos aspiciunt, quos, aut electione fecerunt haeredes, aut lege, ad fastiditas revolant divitias, ademptam sibi gloriam conquaeruntur, suis invident: et quod magnum susceptae religionis est dispendium, dum ad modica suspirant, quae reliquerunt, quanta pro relictis exspectant, non attendunt. Tales profecto bo
Abbreviated transcription (Latin):
De hoc funiculo flagellum uel¬
fiabellũ memineris facienduo
quo sentrtatur de tẽplo pectoris¬
tui scłarium strepitus. ⁊ turba.
uoluptatum: ꝑ ꝙ diuiciarum pru¬
rigo diffugiat. mollicies contemp¬
natur. uarietas fertuloꝵ despiciatur.
gẽmarum fulgor ⁊ operosa uasa ꝯ¬
culcentum fastis descidat gu̾is . ⁊ potes¬
tatis. teges. palatio. cilicium: lino. fa¬
uori. cõntemptus. ob sequiisaniur ie

Expanded text:
De hoc funiculo flagellum memineris faciendum, quo ejiciatur de templo pectoriscularium strepitus, et turba voluptatum, per quod deliciarum prurigo diffugiat, mollities contemnatur, varietas ferculorum despiciatur, gemmarum fulgor et operosa vasa conculcentur, fastus decidat generis et potestatis; reges palatio, cilicium lino, favori contemptus, obsequiis injuri
Abbreviated transcription (Latin):
pello frequentatas a cunis delici¬
as gr̃am mariti sobolis. obsequi¬
orum diligentiam: et quamcum¬
q felicitatẽ temporalẽ. que tem¬
perantia castigatur. ⁊ cohercetur.
cum incipit homo ꝓpter p̃dicta
ex tolli S hoc officium est iusticie:

Expanded text:
pello, frequentatas a cunis delicipello, frequentatas a cunis delicias, gratiam mariti, sobolis, obsequiorum diligentiam, et quamcunque felicitatem temporalem, quae temperantia castigantur et coercentur, cum incipit 277 homo propter praedicta extolli, sed hoc officium est justitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ascendunt. sed sepe sunt inui¬
eiosine hac eninusus cususlibet
uirtutis impetus est non tatio
bRiale cuncta ministrat impetꝰ.
Temꝑantia metitur uires.iame¬
dio uirtutis non recedit.Snde
nnunc remissa intendit. nũc
ardua modatur Sie ipsa uirtu¬
tes ꝑhenuat ꝑficit:i ad p̃mium
usq ꝑducit ꝑ hane imponit fi¬
nem. sa. ⁊ re. ho. finem . s. castigati
onis. hec est enim frenumi .i fasci¬
na miuronalis qua constringun¬
tur et cõprimuntur ubera nimiᷤ
lacte habundantia. hec in prefato
niis occursura uoluptatũ. hac tibi
paulatim suecidenda est deliciarũ
consuetudo reicienda obsequioꝵ
sedullitas fest̾rũ cultus ⁊ odores ꝑe¬
grini. penitus dediscendi. quidũ
apud alios tibi uel aliis apud
te male place ent integritatẽ
uilnerali ant animorum. llsus
egre dediscitur. ab eo autem p̃cipu¬
e difficillimum est reuelli. qui mł¬
to nos tenuit tempore. multa pla¬
cuit uoluptate: ex quo grauior
hostis nos exspectat. hostem ap¬

Expanded text:
ascendunt, sed saepe sunt in viascendunt, sed saepe sunt in vitio. Sine hac enim usus cujuslibet virtutis impetus est, non ratio: . . . . Male cuncta ministrat Impetus. Temperantia metitur vires, et a medio non recedit. Unde et nunc remissa intendit, nunc ardua moderatur; sic ipsa virtutes perennat, perficit, et ad praemium usque perducit. Per hanc Imponit fineonis. Haec est enim frenum et fasca matronalis, qua constringuntur et reprimuntur ubera lacte nimis abundantia. Haec in praefato niis occursura voluptatum. Hac tibi paulatim succidenda est deliciarum consuetudo, rejicienda obsequiorum sedulitas festivi cultus et odores peregrini penitus dediscendi. Qui dum tibi apud alios, vel ab aliis apud te male placerent, integritatem vulnerat animorum. Usus aegre dediscitur, ab eo autem praecipue difficillimum est revelli, qui multo nos tenuit tempore, multa placuit voluptate, ex quo gravior hostis nos exspectat. Hostem ap
Abbreviated transcription (Latin):
iis inuicem ꝯunc lis tempe¬
rantia necessario supponitur
uirtutem seruat᷑a in prosperisque
ex fortitudine seruata est in aũsis.
llir tuti nichil eque noxiũ est̾ qͣm
uoluptatis ad mixtio in ꝯcessiss
negligenter cauetur hostis cuius
ingressus pacificus expectatur. sic
płmq bonum corruit ꝓpositum:
cum mens minus illecebras adu̾¬
satur et refugit᷑. cum ꝓsꝑitate re¬
soluitur.cum inpensaꝯ reu̾enti¬
am diligit cum insolitis insoles
dilectus tei. de quo dr᷑. Incrassat
satus inpinguatis dilatus. d̾eli¬
quid dm̃ factorẽ suũ. ⁊ recessit a
deo salutari suo. temꝑantia ĩ dñs
ad instruend nos. declinauit tͦ¬
bas uolentes eum raꝑe ⁊ statue
re sibi in regẽ. recusans oblate dig
rantie fines tam m illecebris tũ t̃
ꝓsꝑitate. puta fama facundia.
gn̾e. dignitate. opib ⁊ huiꝰ modi:
tũ inuir tute ⁊ bonis oꝑib exce¬
numquam ꝓgreditur. Ca si de¬
sit: detere uirtutes uel decidunt
a summo uel ad summũ nou

Expanded text:
is invicem conjunctis temperantia necessario supponitur, virtutem servatura in prosperis, quae ex fortitudine servata est in adversis. Virtuti nihil aeque noxium est, quam voluptatis admistio in concessis. Negligenter cavetur hostis, cujus ingressus pacificus exspectatur. Sic plerumque bonum corruit propositum, cum mens minus illecebris adversatur, et refugit, cum prosperitate resolvitur, cum impensam reverentiam diligit, cum insolitis insolescdilectus Dei, de quo dicitur: « Incrassatvit impinguatus, dilatatus, dereliquit Deum factorem suum, et recessit a Deo salutari suo . » Temperantia etiam Dominus, ad instruendum nos, declinavit turbas volentes eum rapere, et statuere eum sibi in regem, recusans oblatae digrantiae fines, tum in illecebris, tum in prosperitate puta fama, facundia genere, dignitate, opibus, et hujusmodi, tum in virtute et bonis operibus excenunquam progreditur: ea si desit, caeterae virtutes, vel decidunt a summo, vel ad summum non
Abbreviated transcription (Latin):
quo ascendͦr in celum ꝑficitur. qͦ
ꝑdita ouis ad gregem refertur qͦ
granũ inhorreum domini ducit᷑.
et rigata fructũ affert inpacien¬
tia. heł sunt.iiii. angeli domus iob:
inquam uentus n ͭ uens. septesu
conuniantes filios oppressit. Sic ⁊
domus conscientiebone uolun¬
inundante temptatione et irru¬
ente in eam sepe diuua euertit᷑.
lo igitur presumas s ⁊ fundata
domo tua supra firmam petram
pauidus clansa cum petro. Domi¬
ne saluum me fac. Eicontra omnẽ
temptationem huc faniculo tri
tuum in salutari tuõ. nͣl intes¬

Expanded text:
quo ascenditur in coelum, perficitur, quo quo ascenditur in coelum, perficitur, quo perdita ovis ad gregem refertur, quo granum in horreum Domini ducitur et rigata, « fructum affert in patientia . » Hi sunt quatuor anguli domus Job , in quam ventus irruens septem convivantes filios oppressit. Sic et domus conscientiae et bonae voluninundante tentatione et irruente in eam, saepe domum evertit, elo igitur praesumas, sed et fundata domo tua supra firmam petram , pavidus clama cum Petro: « Domine, salvum me fac . » Et contra omnem tentationem huic funiculo triptuum in salutari tuo ; nihil in te
Abbreviated transcription (Latin):
salutare utrrritum culmen ascend̃.
uelut ex insidiis psilit n occur sat
elatio.totũ domus domini edificium
contussura ad rumam: ꝙ sur rex̾at
ad consummationem. Quid enim
ꝑniciosius iusto quam ꝙ uistais iu¬
teri desid̾at: qui ad salutationes in
foro hilarescit ⁊ exultat. qui adula¬
torio fauore demulcetur: qui pene
pis metitur ⁊ mentitur. Eui dum
male głiatur ⁊ presumit ꝙ non ẽ.
inconfusionem ꝓsternitur et amit¬
tit ꝙ est. tanto q fit a deo ꝑ parietẽ
suꝑbie remocior quanto sibi uide¬
batur puirtutum celsitudinem
et quam necessaria sit inbngestiᷤ
hilitas. sñ ħ̾ilitate ꝑ prudentiam
eligere ꝙ diligendum est. ex ronea
discretio est: au̾sa ꝑfortitudinem
suꝑare i actans uictoria illecebris
ꝑ temꝑantiam resistere temptam̃¬
ta sobrietas. Unde hiis necesse est
quartam rotam coniugari. quam
uelud omnium completionẽ clau¬
fulamq uirtutũ. Augꝰ iusticiam
nominauit. qua currus dorrunt

Expanded text:
salutare virtutum culmen ascendit, salutare virtutum culmen ascendit, velut ex insidiis prosilit et occursat elatio, totum domus Domini aedificium concussura ad ruinam, quod surrexerat ad consummationem. Quid enim perniciosius justo, quam quod justus videri desiderat, et quod ad salutationes in foro hilarescit et exsultat, quod adulatorio favore demulcetur, quod pene peris metitur et mentitur; qui dum male gloriatur et praesumit quod non est, in confusionem prosternitur et amittit quod est; tantoque fit a Deo per parietem superbiae remotior, quanto sibi videbatur per virtutum celsitudinem et quam necessaria in bene gestis humilitas. Sine humilitate per prudentiam eligere quod diligendum est, erronea discretio est; adversa per fortitudinem superare, jactans victoria; illecebris per temperantiam resistere, temulenta sobrietas. Unde iis necesse est quartam rotam conjugari, 278 quam velut omnium completionem clausulamque virtutum Augustinus justitiam nominavit, qua currus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbit q̃uam refrenat uisticia. Ule¬
ulicitis ne in hiis modis excedamꝰ
inutiliter aliquid agendo resistimꝰ.
hec a quibusdam dicitur sobrie
si nusla molesta nulla leta ꝓpo¬
fitum tibi religionis ex torsit᷑ s
n ꝙ habet amittere pos se recogitãs.
cata plasmate subsederunt. Suꝑbia
totum uirtutis corpus inficitur: uita¬
le coltimen emarcessit. formosa queq
deformantur. fuꝑbia na. celestis sub¬
limes appettent mentes ⁊ uelud ad
ꝓprios ortus reuolans ingłiam. ⁊ pu¬
ritatem hominũ irrũpit. que a gła
et puritate ꝓrupit. angeloꝵ. Ea priꝰ
in celis de hinc interris truimphan᷑
sicut angelis innataẽ ut ab eis non
recederet. sic homines infecit ut a dõ
seꝑaret. Eque deiecit angłm. ihomi¬
nem. dm̃ temptare a diecit. ut qũe ui¬
debat simił ꝯsortem nature. ꝯsortem
faceret ⁊ruine. Pͥma hec ⁊ ultima
ꝑnicies ax̃ omnia uitia suꝑauit pꝰ
omnia sup̃atur Nam postqͥuam fi¬
del anĩma deabisss uicior emergens

Expanded text:
rbiam refrenat justitia. Illelicitis, ne in his modum excedamus, inutiliter aliquid agendo resistimus. Haec a quibusdam dicitur sobrietsi nulla molesta, nulla laeta propositum tibi religionis extorserint. Sum, et quod habet amittere posse recogitans, cataplasmate supersederunt. Superbia totum virtutis corpus inficitur, vitale columen emarcescit, formosa quaeque deformantur . Superbia natione coelestis, sublimes appetit mentes, et velut ad proprios ortus revolans in gloriam et puritatem hominum irrumpit, quae a gloria et puritate prorupit angelorum. Ea prius in coelis, dehinc in terris triumphans; sicut angelis tota innata est, ut ab eis non recederet, sic homines infecit, ut a Deo separaret; et quae dejecit angelum et hominem, Deum tentare adjicit, ut quem videbat similis consortem naturae, consortem faceret et ruinae. Prima haec et ultima pernicies ante omnia vitia superavit, et post omnia superatur. Nam postquam fidelis anima de abysso vitiorum emergens,
Abbreviated transcription (Latin):
tis urbs roboris eius: i qͣi murus ua¬
lidus circũdans eum. Elxxx. uiii. Ma¬
nus fortium dominabitur: ã autẽ
remissa est tributis seruiet. ⁊ xxu.
manus fortiũ ꝑat diuitias. ecͦ .lxxx.¬

Expanded text:
tis, urbs roboris ejus; et quasi murus validus circumdans eum. » Et cap. XII: « Manus fortium dominabitur quae autem remissa est, tributis serviet. » Et c. X: « Manus fortium parat divitias. » Et E
Abbreviated transcription (Latin):
enim salbatizat incorꝑe .⁊ non in
plenus spurciciis. Summo oꝑe igi¬
tur ⁊ omni uigilantia custodiend̾
est cor. Non enim quod intrat inos.
ut furta. adult̾ia. homicidia. Sm¬
nia mala simiłr. ⁊ omnria bona. Uñ
Si ocłs tuus fu̾it simplex ⁊c̃. s ñ nͥ¬
inchoat: spes ⁊ caritas. eam ꝯsũmãt.
dauid ait. Cor mundũ erea in me
deus ꝓmo enimin eo creatũ ꝑ uul¬
nerationẽ naturaliũ. ispoliationẽ
gratuitoꝵ. qͣi desierat ẽẽ. ñ qr sine
corde est qui cor habet inmundĩrorãs
Ait. For mund̾ c̃. ĩ ce deus. ⁊ spm̃ rͤ¬

Expanded text:
enim sabbatizat in corpore, et non in herniosus, et plenus spurcitiis. Summopere igitur et omni vigilantia custodiendum est cor. « Non enim quod intrat in os , » ut furta, adulteria, homicidia, et omnia mala, similiter et omnia bona. Unde: « Si oculus tuus fuerit simplex, totum inchoat, spes et charitas eam consummant. Et ait David: « Cor mundum crea in me Deus. » Primo enim in eo creatum per vulnerationem naturalium, et spoliationem gratuitorum, quasi desierat esse. Unde, quia sine corde est, qui cor habet immundum, orans ait: « Cor mundum crea in me Deus, et spir
Abbreviated transcription (Latin):
mundicia autẽ cordis maxime est
necessaria scolarib accedñtib ad
sal . pa. lectionẽ. Unde augꝰ. In tani
excellenti luce ocł rationis non
figitur: nisi ꝑ mundiciã fidei priꝰ
purgetur. Alis. ii homo non ꝑcip
ea que st̃ sp̃s aersob hoc donũ sp̃c¬
sc̃i ꝙ est intellectus huic beatitu¬
ut ostendatur ista rebere coniũ¬
gi ⁊ se cõmꝑtari qr amanͣtis tu¬
is intellexi. s hoc ramusculo mũ¬
dicie. inprincipio predicationis
nr̃e diffiisius disputauimus. hec
etiam potissime necessaria est sa¬
cerdõti. Uñ moy. Mundamim qui
fertis uasa dñi. Sicut enim ab ra¬
git. sic ⁊ sacerdoti uentilabiͣtur
fidei ⁊ mundicie cordis. maxime
dum sacxificio altaris assistit. qũ
inpͥtumꝰ insurgunt ⁊ infestant.
ut hoc flabello eas abigat. fidelem¬
q ancillã custodie hostii deputet

Expanded text:
» Munditia autem cordis maxime est necessaria scholaribus accedentibus ad sacrae paginae lectionem. Unde Augustinus: In tam excellenti luce oculus rationis non figitur, nisi per munditiam fidei prius purgetur. « Animalis enim homo non percipit ea quae Dei sunt . » Ob hoc donum Sp est intellectus, huic beatituut ostendatur ista debere conjungi, et se comitari; quia « a mandatis tuis intellexi . » Sed de hoc ramusculo munditiae in principio praedicationis nostrae diffusius disputavimus. Haec etiam virtus potissime necessaria est sacerdoti. Unde Moyses: « Mundamini, qui fertis vasa Domini . » Sicut enim Abragit, sic et sacerdoti ventilabrum fidei et munditiae cordis, maxime eum sacrificio altaris assistit; quando importunius insurgunt et infestant « ut hoc flabello eas abigat, fidelemque ancillam custodiae ostii deputet
Abbreviated transcription (Latin):
Mundicia cordis cen uirtus genalis.
omnes uirtutes omnia bona oꝑa⁊ co
gitationes bonas complectitur. Que¬
cũq enim sidei ⁊ aliis uirtutib attri¬
buuntur inmundicia cordis ꝯdudũ¬
tur:ut aqua ortũ hñt. hec ctilibet
fideli necessaria est. sine qua non est sal
corꝑis S̾ quis gliatur se mundum
habere coreEtiam in angłisnnuñ¬

Expanded text:
Munditia cordis, ceu virtus generalis, omnes virtutes, omnia bona opera, et cogitationes complectitur. Quaecunque enim fidei et aliis virtutibus attribuuntur, in munditia cordis concluduntur, ut a qua ortum habent. Haec cuilibet fideli necessaria est, sine qua non est salucorporis. « Et quis gloriatur se mundum habere cor? Etiam in angelis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo. dilpiscatoram pedeslauit dutͣ¬
attorem in oscio exceỹ dñ loquitut tũ
samantana. dum adpedes i sedũte pet¬
latͥte mana. de celorum disputat regno
dͥ ab infenis resurgũs pͥmum mulietiłe
apparuit. Sathanas autem ex artang¬
sito fastigio non aliam ob tãm ͥ obꝯra

Expanded text:
um discipulorum pedes lauat, dum traditorem osculo excipit, dum loquitur cum Samaritana, dum ad pedes sibi sedente Maria de caelorum disputat regno, dum ab inferis resurgens primum mulierculis apparescit. satanas autem ex archangelico fastigio non aliam ob causa
Abbreviated transcription (Latin):
noremdedat retognosiit coramdo e
debilia ⁊ extrema. ł ula milia ee
hiimulitatẽ solilater. q̃ doram hõib
psict fortia. pluis stupto dd̾ saltã¬
temꝙͣ pugnãtem ꝓngnando hostẽ
humiliatum despexit

Expanded text:
recognoscit. Coram Deo egit debilia, et extrema vilia, ut illa ex humilitate solidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Plus stupeo David saltantem, quam pugnantem. Pugnando hostem humilitatem despexit
Abbreviated transcription (Latin):
siles famam alituꝰ ap̾ p̾latum quo
mimis eidetur p̃benda. aliasantem
dandateneor ei iemm confiten qi sit
locita lotustaemm ore ledens ⁊i fruitꝰ
cõmedens ⁊ arbores: ẽ malitia q̃ testi

Expanded text:
si laesi famam alicujus apud praelatum, quo minus detur ei praebenda, alias autem danda teneor ei confiteri, quia sic locusta. Locusta enim ore laedens, et fructus comedens et arbores, est malitia,
Abbreviated transcription (Latin):
homins ut corꝑalit᷑ eisatis fanat᷑ dam¬
pnum corꝑale eñtulert. quia nõ dimit¬
titur ptc̃miͥ restituatur ablatum. s
appeiat ꝑ euis sugesonem ⁊ hr nuni¬
aliter eim insitare teneatut u̾tranq

Expanded text:
omini, ut corporaliter ei satisfaciat, si damnum corporale ei intulit; quia « non dimittitur peccatum nisi restituatur ablatum. » Sappetat per ejus suggestionem, et hualiter ei sat
Abbreviated transcription (Latin):
ditans gñtili ppło suctedente deletus ÷¬
secłi i sapientes mundi petrił uatobul
pistatores mitũtur. cuiusrei cã scͥptura
suꝑbia s. ꝙ adnsarium ht̃ deum. ob
ꝙ in ełigłio ⁊ pħiseus anogans sꝑnitur.
⁊ humilis publicanis auditur. decem

Expanded text:
situlae gentili populo succedente deletus eet sapientes mundi Petrus et Iacobus piscator mittitur, cuius rei causa scriptura sit, quod aduersarium habet deum. ob quod in euangelio et pharisaeus adrogans spernitur et humilis publicanus auditur. decem
Abbreviated transcription (Latin):
trose inceilunt molecoreisł sasrimar¬
Qia tõsnoncogente adħ. quidamu̾
pertorosequasi artuati a multum
reserut deme tenate supino. qiuidã
manib inomnem paitem se extendẽt
.riuentilat esium digito sudã¬
tibaurum quidam erecto i exterio
colio ⁊ qͣi asito palo incedunt. unde
ysaias eieuate st̃ filie ierłm ł i ambu¬
iauenunt coło extento. de suꝑbia oꝑis:¬

Expanded text:
trose incedunt, mole corporis et gastrimargia eos non cogente ad hoc. Quidam vero pectorose quasi arcuati: Et multum referunt de Mecoenate supino, Quidam manibus in omnem partem se extendunt. Unde: Ventilat aestivum digitis sudantibus aurum. Quidam erecto et extento collo, et quasi affixo palo incedunt. Unde Isaias: « Elevatae sunt filiae Israel, et ambulaverunt collo extento . » De superbia o
Abbreviated transcription (Latin):
quiopͥtula sua uendebat ut dm̃ enis
intraret tilioq euis egrotantimamus
inpon̾et. Quitum bñ acret̾et adci¬
tatem iudens ciues ⁊ pompam uemre
sibi obiuam hompilatõnes ⁊ quedam¬
ꝑtoh honore libi exhibito quine suꝑbia
oretur expoliauit se i pietit in fliũ¬
tempserunt. ille uͦ telictis semit̾iissus.
midis adiellulam suam rediit. Item
ipiendas qui tamenĩ lublmit̾iacute

Expanded text:
cui opuscula sua vendebat, ut domum ejus intraret filioque ejus aegrotanti manus imponeret. Qui cum accederet ad civitatem, videns cives et pompam venire sibi obvios; horripiliones pro honore sibi exhibito; qui et ne superbia oriretur, exspoliavit se, et projecit in fltempserunt. Ille vero relictis semicinctiis suis, nudus, in cellulam suam rediit. Sic sipiendas syllabas. Qui tamen ita subtilite
Abbreviated transcription (Latin):
illa die frĩ sunt amici ħodes ⁊ pilatus ta¬
les enim seorsum ambulant. p aritͥsedãt.
sibi concordant ⁊ conueniunt. li susur¬
tia ⁊ detractões ꝓt̾tant ut mb se se distor¬
aliter concordes :⁊ ⁊ concordit̾ discor des muie
mant. ħ ã pesus .s. derractõis ai cartatem
inpugnat. ⁊ ledit quam cet̾a incia de¬

Expanded text:
illa die facti sunt amici Herodes et Pilatus . » Tales enim seorsum ambulant, pariter sedent, sibi concordant et conveniunt, ut susurria et detractiones proferant, ut in noc sese discorditer concordes, et ct pestis detractionis, acrius charitatem impugnat et laedit, quam caetera vitia. De
Abbreviated transcription (Latin):
¶Item ysais concipietis ignem ardo¬
auctorem. ¶Itemsicut signasua
ħt saꝑbia ut nonlattͥt ut otssos sub¬
lies aliaeniam inaliis membrł.
odlium iñqͣm sanabile uulmus. Itẽ¬

Expanded text:
Item Isaias : « Concipietis ignem ardoauctorem. Item: Sicut signa sua habet superbia, ut non lateat ut oculos sublimes alia etiam in aliis membris, odium, et nunquam sanabile vulnus. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
minatõ hõium: de tratior¶ I tem.
absenti nondetrahes stultus eminz s
magisecrusabili qui p̃senti contuine.¬
baminfeit. ꝓditor uͦ ⁊ dolosul magis:
atris abilisorin absentem ledit nocdit

Expanded text:
minatio hominum, detractor. » Item absenti non detrahes. Stultus enim est, sed magis excusabilis, qui praesenti contumeliam infert; proditor autem et dolosus magisque accusabilis, qui absentem laedit et
Abbreviated transcription (Latin):
suetudines i llorum int̾ quos uinitur.
itaut his e tõe mouende ꝯcuprłcentre
nonstudeant nec insenet aliis tio us
protendetur ħ consuetutoniimquia
non pot̾it us adsuꝑfliritatem porex.
ħ qrits sciolus: sonsuetudnis illuis ho

Expanded text:
suetudines illorum, inter quos vivitur, ita ut his occasione movendae concupiscentiae non studeant, nec in se, nec aliis; sed quousque protendetur haec consuetudo? Nunquid non poterit usque ad superfluitatem porrigi? Sed quis sciolus est consuetudinis illius ho
Abbreviated transcription (Latin):
situt ille quidixit. ponam intelo so
ti. ⁊ hiide quib dicitur posuert̃ incelũ
linquit celum. quales funt quigrati¬
amquaminfundente spũscõ suscepe¬
teret. nonait. pedem uagum admala.
non manum noxam nõ occulum lasci¬
num ł q cumq membra quib iturad
sim̃ non fue dominati. tuntimmna ũ.

Expanded text:
sicut ille qui dixit: « Ponam in coelo solte ; » et hi, de quibus dicitur: « Posuerunt in coelum linquunt coelum: quales sunt, qui gratiam, quam infundente Spiritu sancto accepeteret. Non ait: Pedem vagum ad mala, non manum noxiam, non oculum lascivum, vel quaecunque membra, quibus itur ad Si mei non fuerint domina
Abbreviated transcription (Latin):
q mititescolligat ⁊ oborat si suꝑba
omneluitutes destrint idisfipat oĩaq
uitiacoaiuat ⁊ consolidat. temin
porta religionis xͥane subatestacõe x¬
sitetur catetͥ⁊ andus ꝙ abteñtiabit

Expanded text:
tes colligit et roborat, sic et superbia omnes virtutes destruit et dissipat, omniaque vitia coacervat et consolidat. Item: In porta religionis Christianae sub attestatione profitetur catechizandus quod abrenuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
tera. baratrumq macelli. alii ob
ãmbitionem dig. uel fame tan¬
to maior fame sitis est. quam
uirtutis. quis enim uirtutem
amplectitur ipsa premia si tol¬
las patriam tamen obruit olim
gloria paucorum.et laudis tĩtu¬
liq cupido. Ex itus quis est. fame.
ut pueris placeas et declamatio
fics. alii obexcusationẽ miserie
et peccati sui hẏstrionib et in¬
dignis etiam dantes ut dicatur
de eis nichil negant qd̃ exigit᷑¬

Expanded text:
tas barathrumque macelli. Alii ob ambitionem dignitatis vel famae: Tanto major famae sitis est quam Virtutis. Quis enim virtutem amplectitur ipsam Praemia si tollas? patriam tamen obruit olim Gloria paucorum, et laudis titulique cupido. Exitus ergo quis est famae? Ut pueris placeas et declamatio fias. Alii ob excusationem miseriae et peccati sui histrionibus et indignis etiam dantes, ut dicatur de eis: Nihil negant quod exigat
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Est enim quedam sancta ꝓdi¬
galitas qua quis animam dat ꝓ
des et cupias. qͦil. cũq necesse est
ꝓ uirib tuis. nichil autem suꝑͭ
uires. Snde tobias. Modicũ ha¬
bes: modicum tribue. Metiri se
quẽq suo modulo ac pede uerũ
est. bucce nõcenda mensura tue.
spectandaq reb insũmis in ini¬
misq etiam cum piscis emetur
ne cupias mullũ cum sit tibi
gobio tantum in loculis. Ne fi¬
as cum hi̾s colatorrũ lactis tibi
retinens tantũ sordes petc̃oꝵ et

Expanded text:
. Est tamen quaedam sancta prodigalitas, qua quis animam dat prdes et cupias quodcunque necesse est pro viribus tuis, nihil autem supra vires. Unde Tobias : Modicum habens, modicum tribue. Metiri se quemque suo modulo, ac pede verum est. Buccae Noscenda est mensura suae, spectandaque rebus In summis, minimisque; etiam cum piscis emetur, Nec cupias mullum cum sit tibi gobio tantum In loculis. Ne fias cum his colatorium lactis tibi retinens tantum sordes peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis. s nichil dãt nisi quod exigi¬
tur. ergo nichil dant bono uiro
et honesto de quib enam dicitur. qr¬
Mꝯirũ ẽ ũ ⁊ a quib accipiant que
expendunt cum uerius diceretur.
Mirum est ubi et in que expen¬
dant que accipiunt. et a tõt rapi¬
unt. Nale enim accipiunt: et peius
expendunt. quia melius ea serua¬
rent ut essent soluendo hiis a qͥb
rapuerunt. aliĩ ob negligentiã
uel in sc̃iam. qui ꝓfusores suorum.
fiunt petitores alienoꝵ. generali¬
ter enim ꝓdigalitatem comitan¬
tutr cupiditas. auar icia. et rapina.
Snde poeta. Qͥcumq ꝓfunda trax¬

Expanded text:
ab eis, sed nihil dant nisi exigatur. Ergo nihil dant viro bono et honesto. De quibus etiam dicitur: Mirum est ubi, et a quibus accipiant quae expendunt, cum verius diceretur: Mirum est ubi, et in quae expendant, quae accipiunt, et a tot rapiunt. Male enim accipiunt et pejus expendunt, quae melius ea servarent, ut essent solvenda his a quibus rapuerunt. Alii ob negligentiam vel inscientiam, qui profusores suorum fiunt, petitores alienorum. Generaliter enim prodigalitatem comitantur cupiditas, avaritia et rapina. Unde poeta: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
in eo naturalia. spoliando illum
gratuitis. huiusmodi etiam ho¬
mines designati sunt ꝑemorois¬
sam que expendendo fere omnia
bona sua inmedicos non poterat
curari. antequam ueniret ad
uerum medicũ. sunt aliqui ꝓdi¬
alii ob libidinem coeundi et bo¬
na tota feruntur ad car nem que
lacrimula una ab sorbet. luxurio¬
sum fastidiens apud eõs cibos de¬
licatos cum domi nigrum et muᷤ¬
cidũ panẽ cum hesterno uire
ligutiat. Et iuuenal. Qui bo¬
na dona presepib et caret oĩ
maioꝵ sensu. alii ob gulam. Uñ
horꝰ. Meinꝰ ut reb maternis atq
paternis fortiter assũptis .ii. ce h.

Expanded text:
in eo naturalia, spoliando eum in eo naturalia, spoliando eum gratuitis . Hujusmodi etiam homines designati sunt per haemorroissam, quae expendendo fere omnia bona sua in medicos, non poterat curari antequam veniret ad verum medicum . Fiunt autAlii ob libidinem coeundi, « et bona tota feruntur ad Cyanem, » quae lacrymula una absorbet luxuriosum, fastidiens apud eum cibos delicatos, cum domi nigrum et mucidum panem, cum hesterno jure liguriat. Et Juvenalis: Quae bona donavit praesepibus, et caret omni Majorum censu. Alii ob gulam. Unde Horatius : Ut rebus maternis atque paternis Fortiter assumptis Urbanus coe
Abbreviated transcription (Latin):
lurimi sicut in edificando ⁊¬
digi.igilantissimi ⁊ ebrii.
sic ⁊ in piis causis et necessitatib
cotidianis subministrandis aua¬
rissimi. lltargici. sompnolen¬
ti ⁊ pigri. de fuiusmͦi poeꝰ. ait.
Seruorũ uentres modico casti¬
gat iniquo. Ipse etiam esuriens
neq enim omnia sustinet um¬
quam: muscida cerulei panis
consũmere frusta. qui de lana
capͥna et ꝓ nichilo litigando ob¬
uirgat serͣuũ ne pauꝑtatem
leuet atcollat ue ꝓpinquam.
Uiciũ autẽ ꝓdigalitatis sugillat
dominus inluca. inducens para¬
bolam de filio ꝓdigo qui uiuẽ¬
do luxuriose consupsit patris:
quib consumptis in religione
longinqua pauit porcos. pastꝰ
et ipse desiliquis porcoꝵ.Repre¬
henditur autem in eo ꝓdigali¬
tas temporalis pecunie᷑. quam
consumpsit ꝓ temporali concu¬
fidelis dans preciũ mestimabi
prehenditur in eo ꝓdigalitas na¬
ture. et ꝓdigalitas gr̃e. descondit
enim ab ierusalẽ in iherico et
incidit in la. qui corruperunt

Expanded text:
lurimi, sicut in aedificando, edigi, vigilantissimi, et ebrii: sic et in piis causis et necessitatibus quotidianis subministrandis avarissimi, lethargici, et somnolenti, et pigri. De cujusmodi poeta ait: Servorum ventres medio castigat iniquo, Ipse quoque esuriens, neque enim omnia sustinet unquam, Mucida caerulei panis consumere frusta. Qui de lana caprina et pro nihilo, litigando objurgat servos: Nec paupertatem levet attollatve propinquum. Vitium autem prodigalitatis sugillat Dominus in Luca, inducens parabolam de filio prodigo, qui vivendo luxuriose consumpsit bona patris, quibus consumptis in regione longinqua pavit porcos, pastus et ipse de siliquis porcorum. Reprehenditur autem in eo prodigalitas temporalis pecuniae, quam consumpsit pro temporali concufidelis dans pretium inaestimabprehenditur etiam in eo prodigalitas naturae, et prodigalitas gratiae. Descendit enim ab Jerusalem in Jericho, et incidit in latrones, qui corruperunt
Abbreviated transcription (Latin):
bis illum. S ꝑegrina uidicia uel
incarnimationes uel execrationes
aque uel fri candentis sepe fallũt
nec effec tum consecuntur. Ilł enim
sepe dampnatur innocens. ergo
si non euenerit qd̾ pollicetur ni¬
raculoꝵ iste nec tale udicium lo¬
eutus est dominus. Si autem eue¬
cepit iudicium in lege loqui uel
ewangelio: ergo interfici debet
contra dominum et sic loquens
uerbum qd̾ locutus sum attesta¬
breos .ix. ait. omnis cõt᷑uersie finis
modo minus credens comburit᷑
cum homo eius fidei non possit
raculis antiquoꝵ pateum ¶ Item

Expanded text:
is eum. » Sed peregrina judicia et incarminationes, vel exsecrationes aquae, vel ferri candentis, saepe fallunt, nec effectum consequuntur. Istis enim saepe damnatur innocens. Ergo si non evenerit quod pollicetur miraculator iste, nec tale judicium locutus est Deus. Si autem eveaecepit in lege loqui vel Evangelio, ergo interfici debet, contra Deum sic loquens verbum, quod locutus sum, » attestabraeos VI, ait: « Omnis controversiae finis modo minus credens comburitur, cum homo ejusmodi fidei non possit raculis antiquorum patrum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Quomõdo igitur ecclesia corda ho¬
minum uidicio ꝑegrino exami¬
nare presumit. Et quomodo legi¬
berandi uon dantur. sed statim cõ¬
buruntur immo etiam quedam
matrone honeste nolentes consen¬
tire libidini sacerdotum de semi¬
ne chanaan genitorum ab eis in li¬
bro mortis scripte sunt ⁊ acusate
ut catate ⁊ dampnate etiam a quo¬
dam potente et stulto zelatore fidei
xp̃iane. loculis diuitum catharoꝵ emũctis
⁊ abire p̾missoꝵ unicꝰ q pauꝑ et
confitens et in spem pretendens cõ¬
bustus est. eo qd̃ ep̃is congregatis di¬
ceret quia nequaquam idicrum
ferri candentis subiret. nisi ei pri¬
us ꝑ eos constaret qd̃ sine mortali
peceato et temptatione dm̃ hoc fi¬
eri poss. Qui audientes hoc uer¬
bum una omnes eum reliquer̃t
dicentes regi. non lic̾e sibi inter esse
iudicio sanguinis. ¶temad
runt regna. quandoq occulta uic¬

Expanded text:
Quomodo igitur Ecclesia corda hoQuomodo igitur Ecclesia corda hominum judicio peregrino examinare praesumit? Vel quomodo induberandi non dantur, sed statim comburuntur? Imo etiam quaedam matronae honestae nolentes consentire libidini sacerdotum « de semine Chanaan » genitorum ab eis, in libro mortis scriptae sunt et accusatae ut Catharae, et damnatae etiam a quodam petente et stulto zelatore fidei Christianae, loculis divitum Catharorum emunctis et abire permissorum. Unicus, quia pauper et ibus confitens, et in spem praetendens, combustus est, eo quod episcopis congregatis diceret, quod nequaquam judicium ferri candentis subiret, nisi ei prius per eos constaret, quod sine peccato mortali, et tentatione Domini hoc fieri posset. Qui audientes hoc verbum una omnes eum reliquerunt, dicentes regi, non licet sibi interesse judicio sanguinis. Item runt regna:
Abbreviated transcription (Latin):
tem ut exemplis utamur.
nio quidam manicheus conuictũ
et confessus heresim suam de cõi
decreto consilii incarceratus est ñ
interfectus. non membro muti¬
latus. s ne alios corrumperet. et
si forte peniteret in carcere sam¬
sonis eꝰdem ciuitatis archiep̃i posi¬
tris a qͦ ⁊ tenui dieta alitus est. donͥ
obiret. Qui ñ archiep̃c iudicium
ignis in diocesi sua exerceri om̃io
ꝓhibuit. Iudicium uero aque sus¬
tinuit quoquomodo. non concedẽs¬
mus tamen alicui sacerdoti male¬
dictionem aque celebrate nisi priꝰ
prestita cautione sacerdon bene¬
dicturo aquam a principib de
non mutilando membro et de san¬
guine non effundendo. S infide¬
les olim xp̃iano non comineto uł
confesso dabant inducias .xxx.die¬
rum ut secum deliberaret an ydo¬
lis. sacrificare uellet: a conuicto aũ
uel confesso et nomen xp̃i negan¬
te nichil amplius quam ut sacri¬
ficaret ydolis exigebatur: non enĩ
nt sic sentiret incorde ꝓbabatur.

Expanded text:
Item, ut exemplis utamur: Item, ut exemplis utamur: nio, quidam Manichaeus convictus, et confessus haeresim suam de communi decreto concilii incarceratus est, non interfectus, non membro mutilatus, sed ne alios corrumperet, et si forte poeniteret in carcere Samsonis ejusdem civitatis archiepiscopi positus, aqua et tenui diaeta altus est donec obiret. Qui etiam archiepiscopus judicium ignis in dioecesi sua exerceri omnino prohibuit; judicium vero aquae sustinuit quoquo modo, non concedens tamen alicui sacerdoti suo benedictionem aquae celebrare, nisi prius praestita cautione sacerdoti benedicturo aquam a principibus de non mutilando membro, et de sanguine non effundendo. Sed et infideles olim Christiano non convicto vel confesso, dabant inducias triginta dierum, ut secum deliberaret, an idolis sacrificare vellet. A convicto autem aut confesso, et nomen Christi negante, nihil amplius, quam ut sacrificaret idolis, exigebatur. Non enim, si sic sentiret in corde, probabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aquo inuenta ex necessitate semꝑ
habebit efficatiam: ¶tem si
eccłia infidelium comꝑmicteret
eccłie fidelium ͤ suscepturam fidem
xp̃i. si eam uerã esse probauerit atꝗ
ex aminauerit uidicio ferri can¬
dẽtis numquid eccłia catholica
propter tot lucrandos subiret in
fidem xp̃i incerto cõmitt̾ente iu¬
dicio: ne astutia et malignitate
diaboli ex ꝑmissione dei ꝑiclitare¬
tur. Ob quam causam non passi
sunt uidei rotulum suum defer¬
re circa ciuitatem rem̃sẽ tẽpore
siccitatis denegata pluiia eccłie
ad ꝑreces et ad ꝓcessiones eiusdem
tem peregͤrina uidicia appro
parificare iohi qui inferuentis
olei dolium missus. illesus ⁊ men¬
te ⁊ corpore ex iuit. Similes etiam
uideri uolunt beato marcello ꝑisi¬
manus eus fab̾ massam ferri ig¬
nitam poneret eo prunas indha¬
ribolo poni rogante ait. de calore
calet. et .ix. pondera habet. manꝰ
aut̃ mei corporis numquam fia̾t
statera ponderis ferri candentis.

Expanded text:
a quo inventa, ex necessitate semper a quo inventa, ex necessitate semper habebit efficaciam? Item: Si ecclesia infidelium promitteret Ecclesiae fidelium se suscepturam fidem Christi, si eam veram esse probaverit et examinaverit judicio ferri candentis, nunquid Ecclesia catholica propter tot lucrandos subiret in fidem Christi incerto committere judicio, ne astutia et malignitate diaboli, et ex permissione Dei periclitaretur. Ob quam causam nec passi sunt Judaei rotulum suum deferre circa civitatem Remensem tempore siccitatis, denegata pluvia Ecclesiae ad preces et ad processiones ejusdem. Item: Peregrina judicia approbparificare Joanni, « qui in ferventis olei dolium missus, illaesus, » et mente et corpore, « exivit. » Similes etiam videri volunt beato Marcello Parisimanus ejus faber massam ferri ignitam poneret, et eo prunas in thuribulo poni rogante, ait: De calore ignis calet, et novem pondera habet. Manus autem tui peccatoris, nunquam fiat statera ponderis ferri candentis.
Abbreviated transcription (Latin):
ortante ut eligẽnt pocius mori ꝓ le¬
gib dei. quam uiuere contra eas.
Est et alia aꝑta que fit propter mi¬
micos puniendos uel conuerten¬
dos qualiter tres pueri. de igne ñ
corpore liberati sunt propter qd̃
igitur petis aꝑtam alicuius libera¬
tionem. nec propter conuersionem
fratrum. nec fidei assertionem.
deumq temptando ꝓuocas ad eam
statum gratie conaris reducere ad
turus illi manifesta temꝑe suo.
non sicut antiquis qui tanquam
mamotcti alliciendi erant mñncuł
et temꝑalib ad amorem celestium.
Dominus etiam iustis sub nouo.t.
priorum et antiqua ne intuemini.
Ecce ego facio noua et tͥunc orient᷑
dio. non in miraculis s in deo .s.
in fide eius et bonis ꝯperib uin¬
cendo diabolum. ¶Item forma
baptismalis a xp̃ocinuenta non sẽꝑ
consequitur effectum suum inpe¬
diente macula. etiam unius crimi¬
nalis. quomodo igitur forma execͣ¬
bilis incarministionis ferri nescio

Expanded text:
hortante, ut eligerent potius mori pro lehortante, ut eligerent potius mori pro legibus Dei, quam vivere contra eas . Est et alia aperta, quae fit propter inimicos puniendos, vel convertendos; qualiter tres pueri de igne, etiam corpore liberati sunt; propter quod iigitur petis apertam alicujus liberationem, nec propter conversionem fratrum, vel fidei assertionem, Deumque tentando, provocas ad eam,statum gratiae conaris reducere ad turus illis manifesta tempore suo, non sicut antiquis, qui tanquam mammotrecti alliciendi erant miraculis et temporalibus ad amorem coelestium. Dominus etiam justis sub Novo Tespriorum, et antiqua ne intueamini. Ecce ego facio nova, et nunc orientur, dio, non in miraculis, sed in Deo, scilicet in fide ejus et bonis operibus vincendo diabolum. Item: Forma baptismalis a Christo inventa, non semper consequitur effectum suum, impediente macula etiam unius criminalis. Quomodo igitur forma exsecrabilis incarminationis ferri, nescio