comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. Iustificati in quid. insan¬
guine ipsus. Iustificati plane
med quod apecatis omĩbus libe¬
rati. Liberati autẽ apecea¬
tis om̃ibus. qm̃ ꝓnobis est dei
filius. qui nullũ habebat oe
nichil est aliud. quã uste uinc¬
dicta. Nõ ergo siẽ h ominis ani¬
mi. ꝑturbatio. ita est ira dei.
S & illius ira est. cui dieit alio
loco scã seriptura. Tu autẽ dñs
uirtutũ. cum tranquillitite
uidicas. Si ergo uistti diuma uĩc¬
dictt. tede nomen accepit. & iã
recontiliacio dei. que recte in¬
telligitur. nisi cum talis ira fi¬
nitur. Nec pumici eramus dõ.
nisi quẽ ad modum iusticie sunt.
mimica peccata. Quibus remis¬
sis tades inimicicie finuntur. &
reconciliantur iusto. quos ipse
iustificat. Quos ttanen &iam
inimicos. utiq dilexit. Quan¬
do quidem filio ꝓprio nõpe ꝑcit.
s& ꝓnobis omĩbus. cum ad huc
uumici eẽmus tradidit eũ. Rec¬
Di enuim cum miniei ermus reconei

Expanded text:
it. . Justificati, inquit, in sanguine ipsius. Justificati plane in eo quod a peccatis omnibus liberati: liberati autem a peccatis omnibus quoniam pro nobis est Dei Filius, qui nullum habebat pecnihil est aliud quam justa vindicta. Non enim sicut hominis animi perturbatio est ira Dei, sed illius ira est, cui dicit alio loco sancta Scriptura: Tu autem Dominus virtutum cum tranquillitate judicas . Si ergo justa divina vindicta tale nomen accepit, et jam reconciliatio Dei quomodo recte intelligitur, nisi cum talis ira finitur? Nec inimici eramus Deo nisi quemadmodum justitiae sunt inimica peccata, quibus remissis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo, quos ipse justificat: quos tamen etiam inimicos utique dilexit, quando quidem Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus cum adhuc inimici essemus tradidit eum. RecSi enim cum inimici essemus, re
Abbreviated transcription (Latin):
ne inereatur deo. ꝑtuntẽ dei
humilitatẽ redargui poss&.
atq sanari. Discit quoq homo
qua longe recesserit adeo. qͦd
illi ualeat. admedicinale dolo¬
rem. Quando ꝑttelem medra¬
torem redit. qui hominibus&
ds diumitate subuenit. & hoõ
infirmitate conuenit. Quod
autẽ mauis obedientie. nobis
pieberetur exemplũ. qui ꝑ
mobedientiã ꝑieramus. quã
deo patri ds̃  filius. obediẽs
usq admortẽ crucis : Qid pre¬
miũ ipsius obedientie : Ubi hos¬
tenderetur melius quã in carne
tanti mediatoris que ad uittim
ressuirexit e ternam. Perti¬
nebat &iam adiusticiã. bonita¬
temq creatoris. ut ꝑ eandẽ racio¬
nalem ereaturã superaretur
diabolus. quã se superasse gau¬
debat. e de ipso genere uenien¬
tem. quod genus origine uicia¬
ta. per unum tenebat uni

Expanded text:
ne inhaereatur Deo, per tantam Dei ne inhaereatur Deo, per tantam Dei humilitatem redargui posset atque sanari. Discit quoque homo quam longe recesserit a Deo, et quid illi valeat ad medicinalem dolorem, quando per talem Mediatorem redit, qui hominibus et Deus divinitate subvenit, et homo infirmitate convenit. Quod autem majus obedientiae nobis praeberetur exemplum, qui per inobedientiam perieramus, quam Deo Patri Deus Filius obediens usque ad mortem crucis ? Quid, praemium ipsius obedientiae ubi ostenderetur melius, quam in carne tanti Mediatoris, quae ad vitam resurrexit aeternam? Pertinebat etiam ad justitiam bonitatemque Creatoris, ut per eamdem rationalem creaturam superaretur diabolus, quam se superasse gaudebat, et de ipso genere venientem, quod genus origine vitiata per unum tenebat uni
Abbreviated transcription (Latin):
in carnatione que suꝑbis displic&.
salubriter urtuenda. atq cogititu¬
da sunt. Quorũ est ent̃ unũ qͦd de¬
monstratum est homini. quẽ locũ
haber& inrebus quas ds̃ condidit.
Quando quidem sic deo con iungi po¬
tuit humana natura. ut ex duabꝰ
substtattiis fier& una ꝑsona. Hac
phoc iam extribus. deo anima &
carne. Ut suꝑbi illi maligni sp̃c.
quise ad decipiendũ. quasi ad ad¬
iuuandũ medios inter ponunt. nõ
ided se audeant homini pponere.
quia nõ habent carnẽ. Ꝙ maxime
e & mori meadem carne digna
secolit ꝑsuadeant. quia uidentur
eẽ inmortales. De inde ut grã dĩ
nobis sine ullis precedentibus me¬
ritis in homine xp̃o comendaret᷑.
Q uia nec ipse ut tanta unitute uer
bo dõ con unctus. una cũ illo ꝑ¬
sona dei filius fier&. ullis ẽ pre¬
cedentibus mertus assecutus. Id ẽ¬
cepit. exillo eẽ & ds̃. Unde dic¬
tum est. uerbũ caro factum est.
Est xiam illud. Ut suꝑbia ho¬
minis. que maxime inpedim̃to ẽ

Expanded text:
ne, quae superbis displicet, salubriter intuenda atque cogitanda sunt. Quorum est unum, quod demonstratum est homini, quem locum haberet in rebus quas condidit Deus: quandoquidem sic Deo conjungi potuit humana natura, ut ex duabus substantiis fieret una persona, ac per hoc jam ex tribus, Deo, anima et carne: ut superbi illi maligni spiritus, qui se ad decipiendum quasi ad adjuvandum medios interponunt, non ideo se audeant homini praeponere, quia non habent carnem; et maxime quia et mori in eadem carne dignatse coli persuadeant, quia videntur esse immortales. Deinde, ut gratia Dei nobis sine ullis praecedentibus meritis in homine Christo commendaretur: quia nec ipse ut tanta unitate Deo vero conjunctus una cum illo persona Filius Dei fieret, ullis est praecedentibus meritis assecutus; coepit, ex illo est et Deus: unde dictum est, Verbum caro factum est Etiam illud est, ut superbia hominis quae maxime impedimento est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlixus de duobus hominibus.
disputtit. Uno eodemq pri¬
mo adam ꝑ ciuuis peccatũ & mor¬
tem. tam quã heredtatriis
malis. & posteri eius obligati
sumus. Altero autẽ sed̾o adam.
qui nõ homo ttattũ. soe &iam
ind̾e qm̃ ꝓpter unũ illũ. tene¬
bat diab olus om̃s. ꝑ eius incia¬
tum carnem. concupiscentia¬
liter generatos. Iustum est.
ut ꝓpter hunc unũ dimititit
om̃s. ꝑ ipsius in maculaettom gr̃am
spirittiliter generat o:¬

Expanded text:
lus de duobus hominibus disputat, uno eoque primo Adam, per cujus peccatum et mortem tanquam haereditariis malis posteri ejus obligati sumus; altero autem secundo Adam, qui non homo tantum, sed etiam inde quoniam propter unum illum tenebat diabolus omnes, per ejus vitiatam carnem concupiscentialiter generatos, justum est ut propter hunc unum dimittat omnes per ipsius immaculatam gratiam spiritualiter regenerato
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ aliunde sus cipere
in quo eẽt mediator dei & ho¬
minũ. nõ degenere illiuis adam.
mũ creauit. nõ degenere creauit
alicuius. Ioterat ergo uł sicuł
alio quolib& modo. cfeaie unum
aliunde. quo uinceietur uictor
prioris. S&. melius uidicauit
ut de ipso quod uictũ fuerat.
genere assumeret hominẽ deus.¬
ꝑ quẽ generis humani uincaer &
mimicum. & tamen ex uirgine
cuius conceptũ sp̃c̃ nõ caro. fides
nõ libido preuenit. Nec in ter¬
fuit carnis concupiscentia. ꝑ
quã seminantur. & concipiunt᷑
ceteri. qui traunt originale
peccatum. S& ea penitus re¬
motissima credendo. nõ concum¬
bendo scã est fecundati uirgi¬
nitas. Ut illud quod nascebat᷑
ex ꝓpagine primi hominis. ten¬
tum modo generis. nõ & eruni¬
nis originem ducer&. Nascebat᷑
namq nõ trangressionis contti¬
gione uiciatu natura. s& om̃iũ
taliũ uiciorum. sola medieina.
habens. nullum habiturus omĩ¬
no peccatũ. Per quẽ renasceren¬
tur liberandi apeecato. qui nas¬

Expanded text:
hominem aliunde suscipere in quo esset mediator Dei et hominum, non de genere illius Adam, mum creauit non de genere creauit alicuius. Poterat uel sic uel alio quo uellet modo creare unum alium, de quo uinceretur uprioris. Sed melius judicavit, et de ipso quod victum fuerat genere assumere hominem, peper quem generis humani vinceret inimicum; et tamen ex virgine, cujus conceptum spiritus, non caro: fides, non libido praevenit . Nec interfuit carnis concupiscentia, per quam seminantur et concipiuntur caeteri, qui trahunt originale peccatum: sed ea penitus remotissima, credendo, non concumbendo sancta est fecundata virginitas; ut illud quod nascebatur ex propagine primi hominis, tantummodo generis, non etiam criminis originem duceret. Nascebatur namque non transgressionis contagione vitiata natura, sed omnium talium vitiorum sola medicina. habens, nullum habiturus omnino peccatum, per quem renascerentur liberandi a peccato, qui nas
Abbreviated transcription (Latin):
& transtulit in regnũ filii ir arita¬
tis sue. In quo habemus redemptio¬
catorum. In hac redemptione. ttoqͣm
preciũ ꝓ nobis latus est sanguis
xp̃i. Quo accepto diabolus. non
ditatus est. s& necatus. ut nos ab
eius neximus solueremur. Nec
quem quã secũ eorũ. quos xp̃c ab
omĩ debito liber. in debite fuso
suo sanguine redemiss&. pecca¬
torũ retibus obuolutũ traer&.
ad scdẽ. hac sempiterne mortis
exicium. S& hactenus moreren¬
tur. ad xp̃i gr̃am pertinentes.
pre cogniti. & predestinati. & e¬
lecti. ante constitutione mundi.
quatenus pro illis ipse mortuus
est xp̃c̃. carnis taotum morte

Expanded text:
lit in regnum Filii charitatis suae, in quo habemus redemptiocatorum . In hac redemptione tanquam pretium pro nobis datus est sanguis Christi, quo accepto diabolus non ditatus est, sed ligatus: ut nos ab ejus nexibus solveremur, nec quemquam secum eorum quos Christus ab omni debito liber indebite fuso suo sanguine redemisset, peccatorum retibus involutum traheret ad secundae ac sempiternae mortis exitium ; sed hactenus morerentur ad Christi gratiam pertinentes, praecogniti et praedestinati et electi ante constitutionem mundi , quatenus pro illis ipse mortuus est Christus, carnis tantum morte,
Abbreviated transcription (Latin):
sit ea ille qui sua nõ habebat.
& abillo imerito est ꝑductus
ad mortem. Tanti ualuit san¬
guis ille. ut neminẽ xpõ in du¬
tum meterna morte debit t
detinere debuerit. qui xp̃m
morte indebitit uł ad tempus
occidit. Comendat gͦ ds̃ heari¬
tatem suam in nobis. qm̃ cum
adhuc peccator es eẽmus. xp̃o¬

Expanded text:
sit ea ille qui sua non habebat, sit ea ille qui sua non habebat, et ab illo immerito est perductus ad mortem. Tanti valuit sanguis ille, ut neminem Christo indutum in aeterna morte debita detinere debuerit, qui Christum morte indebita vel ad tempus occidit. Commendat ergo charitatem suam Deus in nobis: quoniam cum adhuc peccatores essemus,
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit. ipsos & iustificabit.
uos aut̃ ustificab̾it. ipsos &
głi ficabit. Horum predestina¬
torũ. nemo cũ diabolo perit.
nemo usq admortẽ sebh diabo¬
li potestate remanebit. De inde
sequitur. quod iam supͣ cõmemo¬
raui. Quid ergo clicimus ad
hec : Si ds ꝓ nob̾ quis contranose
ui filio ꝓprio nõ peꝑcit. s&s ꝓ
nobis omĩbus tradidit eũ. Quo¬
modo nõ giã eum illo. omĩa nob̾
clonauit : Quur ergo non
fier& mors axopĩ. iimo cur nõ
preter missis. aliis innumera¬
bilibus modis. quibus adnos li¬
berandos. uti poss& omĩpotens.
tsat potissimũ eligeretur ut sie¬
r&. Ubi nec dediuinitate eius
aliquid inminutum est. aud mu¬
tatum. ⁊ de humanitate suscep¬
ta. taantũ beneficii conlatum ẽ
hominibus. ut adei filio sempi¬
terno. eodemq hominis filio mors
tempor alis indebitti redderetur.
qua eos asempiterna morte de¬
bitti liberar&. Leccatit nr̃a dia¬
bolus tenebat. ⁊per illa nosme¬
rito figebat inmortem. Dini¬

Expanded text:
illos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit. Horum praedestinatorum nemo cum diabolo peribit; nemo usque ad mortem sub diaboli potestate remanebit. Deinde sequitur quod jam supra commemoravi : Quid ergo dicemus ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Quinobis omnibus tradidit illum; quomodo non et cum illo omnia nobis donavit . 21. Cur ergo non fieret mors Christi? Imo cur non praetermissis aliis innumerabilibus modis, quibus ad nos liberandos uti posset Omnipotens, ipsa potissimum eligeretur ut fieret; ubi nec de divinitate ejus aliquid imminutum est aut mutatum, et de humanitate suscepta tantum beneficii collatum est hominibus, ut a Dei Filio sempiterno eodemque hominis filio mors temporalis indebita redderetur, qua eos a sempiterna morte debita liberaret? Peccata nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito figebat in morte. Dimi
Abbreviated transcription (Latin):
uł ademendada peocatti. uł ad
exercendã. ꝓbandamq iusticiã.
uł ad demonstrandã uite huiꝰ
miseriã. Ut illa ubi erit bea¬
titudo uera atq ꝑpetua. & de¬
sideretur ardentius. & institn¬
cius inquiratur. S& circaeos
ista seruãtur. de quibus apłs
dicit. Scimus qm̃ diligentibꝰ

Expanded text:
ad emendanda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista servantur, de quibus Apostolus dicit: Scimus quoniam dilig
Abbreviated transcription (Latin):
Uaor uis enior & ipsamors
carnis depeccato primi ho¬
minis horiginaliter uenerit trm̃
bonis eius. usus głosissimos marti¬
res fecit.A ideo nosolum ipsa
s& omĩa scłi huius mala. dolores
laboresq hominũ. quãquã de
peccatorum & maxime de pec¬
cati. originalis meritis ueniant.
unde facta est & ipsa uitti um¬
culo mortis obstrictit. ⁊ttmen &
remissis peccatis remanere de¬
buerunt. cum quibus homo ꝓue
rttate certur&. & unde exer¬
cfritur uirtus fideliũ. Ut nouus
homo ꝑtestitinentũ nouũ. inter
mala huius scłi. nouo scło p̃parare¬
tur. Miseriã quã i meruit uitti
ista clampnatti. sapienter tole¬
rans. Ꝙe quia finietur. prudent᷑
gratulans. Beatitudinem uero
quã uitũ futura sine fine habitu¬
ra est. fideliter & pacienter ex¬
pectans. Diabolus enĩ adomina¬
tu. & acordibus fidelium foras
missus. icorũ dam natione.
atq infidelitute. lic& & dampna¬
tus obiã ipse reggnabat. tuntũ
ꝓcondicione mortailitictis huiuiᷤ.¬

Expanded text:
uamvis enim et ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen bonus ejus usus gloriosissimos martyres fecit. Et ideo non solum ipsa, sed omnia saeculi hujus mala, dolores laboresque hominum, quanquam de peccatorum, et maxime de peccati originalis meritis veniant, unde facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen et remissis peccatis remanere debuerunt, cum quibus homo pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium: ut novus homo per testamentum novum, inter mala hujus saeculi novo saeculo praepararetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans; beatitudinem vero quam liberata vita futura sine fine habitura est, fideliter et patienter exspectans. Diabolus enim a dominatu et a cordibus fidelium foras missus, in quorum damnatione atque infidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortalitatis huju
Abbreviated transcription (Latin):
suirexit. Illud est maius. & ad
intellegendũ ꝓfundius uidere
diabolũ uictũ. quando uicisse¬
occisus est. Tunc enĩ sanguis ille
qm̃ eius erat. qui nullũ habuit
om̃mno peccatũ. ad remissionem
nr̃orum fusus est peccatorũ. Ut
quia eos cliabolus merito tenebat.
quos peccati reos. conditione
mortis obstrinxit. hos ꝑ um me¬
rito dimitter&. quẽ nullius
peccati reũ. inmerito pena
mortis affecit. Hac iusticia
uictus. & hoc unculo unctusẽ
fortis. ut uasa eius eriperent᷑.
que apud eũ cũ ipso & angelis
eius. fuerant uasa ire. & inuasa
misclie uerterentur. N ec qͥppe
se facta cũ primũ uocatus est.
nairat apłs paulus. Nam int̾
cetera que audiuit. &iã sibi
hocdictum sic loquitur. Udhoc
enĩ tibi apparui. ut constituã
te minstrũ. & testẽ eorum
que adme uides: Quibu &rã
p&o tibi liberanste de ppłis &
degentibus. in quos ego mitttĩ
te. Aperire ocłos cecorũ. ut
auerttaitur a tenebris. ⁊ apoᷤ¬
testute satune ad dm̃. & ut ac¬

Expanded text:
d intelligendum profundius, videre diabolum victum, quando sibi vioccisus est. Tunc enim sanguis ille, quoniam ejus erat qui nullum habuit omnino peccatum, ad remissionem nostrorum fusus est peccatorum, ut quia eos diabolus merito tenebat, quos peccati reos conditione mortis obstrinxit, hos per eum merito dimitteret, quem nullius peccati reum immerito poena mortis affecit. Hac justitia victus, et hoc vinculo vinctus est fortis, ut vasa ejus eriperentur , quae apud eum cum ipso et angelis ejus fuerant vasa irae, et in vasa misericordiae verterentur . Haec quippese facta, cum primum vocatus est, narrat apostolus Paulus. Nam inter caetera quae audivit, etiam hoc sibi dictum sic loquitur: Ad hoc enim tibi apparui, ut constituam te ministrum et testem eorum quae a me vides, quibus etiam praeeo tibi, liberans te de populo et de gentibus, in quas ego mitto te aperire oculos caecorum, ut avertantur a tenebris, et a potestate satanae ad Deum, ut ac
Abbreviated transcription (Latin):
titũ ineremo. serpentũ mor¬
sibꝰ nõꝑibant. Uetus enĩ homo
nr̃. cõfixus ẽ cruci cũ illo. ut
euacueretur corpus peccati.
Per serpentẽ aut̃ mors intelligit᷑.
que facla ẽ aserpente inparadi¬
so. modo locucionis ꝑeficientẽ
id qͦd efficitur. demonstrante.
Ergo uirga inserpentẽ. xp̃c in
mortẽ.&. serpens rursus inuir
serpentis cauda significat. qͣm
moyseᷤ tenuit. ut redigeret᷑
in uirga. Serpenteᷤᷤ aut̃ mago¬
rũ. tãquã mortui scłi nisi qt¬
rati in corpus eius inttrauerĩt
resurgere millo nõpoterun.
Lapis cͦ iacob ut dixi. melius
aliquid significauit. quã ser¬
pentes magorũ. At enĩ fadũ
magorũ. multo mirabiliuss.
Uerũ hec ut. nõpre iuidicant

Expanded text:
rpentum morsibus non peribant. Vetus enim homo noster confixus est cruci cum illo, ut evacuaretur corpus peccati . Per serpentem enim intelligitur mors, quae facta est a serpente in paradiso , modo locutionis per efficientem id quod efficitur demonstrante. Ergo virga in serpentem, Christus in mortem: et serpens rursus in virserpentis cauda significat, quam Moyses tenuit, ut rediret in virgam . Serpentes autem magorum tanquam mortui saeculi, nisi crrati in corpus ejus intraverint, resurgere in illo non poterunt . Lapis ergo Jacob, ut dixi, melius aliquid significavit quam serpentes magorum: at enim factum magorum multo mirabilius. Verum haec
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ dĩ missũ nobis de altissimis
audeo fiducialit̾ dicere. nec
dm̃ patrẽ. nec uerbũ eiꝰ. nec spͣm¬
scm̃ eius. quod ds unus est. ꝑ id
quod est atq id ipsũ ẽ. ullo mͦ
eẽ mutibilem. hac ꝑhoc multo

Expanded text:
tamen Dei missum nobis de altissimis audeo fiducialiter dicere, nec Deum Patrem, nec Verbum ejus, nec Spiritum ejus, quod Deus unus est, per id quod est, atque idipsum est, ullo modo esse mutabilem, ac per hoc multo
Abbreviated transcription (Latin):
quod in altitrio ponit. & cũtiti
⁊ꝑ hactti pietatis celebracione
cõsumitur. ude uł quo modo
cõficiatur. unde in usũ religio¬
nis ad sumatur & si nusquã dis¬
cant experim̃to uł suo uł alioꝵ
ut nũquã illã speciem rerũ ui¬
deant. nisi inter celebracionẽ
sacram̃torũ cũ offertur & dat᷑.
dicat᷑q illis auctoritute grauis¬
sima. cinus corpis & sanginᷤᷤ sit
uichil aliud credunt. nisi om̃mo
in illã speciem chim occłis appa¬
ruisse mortadiũ & de latere tibi
ꝑcusso. licorem illũ om̃ino flu
meminerĩ uiriũ mearũ. fr̃sq
m̃õs ad moneã. ut & ipsi memi¬
nerint suarũ. Ne tiltra qͣm
tutũ est. humana progrediat᷑
infirmitas. Quẽ ad modũ hec
hec faciant angłi. uł pocius dĩ
quẽ ad modũ hec faciant ꝑ angło
suos. & quantũ sieri uelit atiã
ꝑ angłoᷤᷤ malos. siue sinendo. sine
iubendo. siue coggendo. ex ocul¬
ta sede altissum impern sui
nec ocłorũ acie penetrare nec
fiduciã racionis enucleare.

Expanded text:
quod in altari ponitur et peracta pietatis celebratione consumitur, unde vel quomodo conficiatur, unde in usum religionis assumatur. Et si nunquam discant experimento vel suo vel aliorum, et nunquam illam speciem rerum videant, nisi inter celebrationes Sacramentorum cum offertur et datur, dicaturque illis auctoritate gravissima, cujus corpus et sanguis sit, nihil aliud credent, nisi omnino in illa specie Dominum oculis apparuisse mortalium, et de latere tali percusso, liquorem illum omnino fluxmeminerim virium mearum, fratresque meos admoneam ut et ipsi meminerint suarum, ne ultra quam tutum est humana progrediatur infirmitas. Quemadmodum enim haec faciant Angeli, vel potius Deus quemadmodum haec faciat per Angelos suos, et quantum fieri velit etiam per angelos malos, sive sinendo, sive jubendo, sive cogendo, ex occulta sede altissimi imperii sui; nec oculorum acie penetrare, nec fiducia rationis enucleare,
Abbreviated transcription (Latin):
quod lapis iacob. melius itañ ali¬
quio lapis iacob quã serpentes
magorũ. Nã sic̃ uoicero sapidis
xp̃m incarne inqua unctus ẽ
oleo exultacionis p̃participibꝰ
sius. ita uirga morsi cõuersa
inserpentẽ. ipsũ xp̃m factũ obe

Expanded text:
quod lapis Jacob; melius tamen aliquid lapis Jacob, quam serpentes magorum. Nam sicut unctio lapidis Christum in carne, in qua unctus est oleo exsultationis prae participibus suis ; ita virga Moysi conversa in serpentem, ipsum Christum factum ob
Abbreviated transcription (Latin):
qua isrł. & testificabor tibi. ds̃ds̃
tuus egosũ. Ad supta ẽ uirga ad
significaeionẽ. & inserpentẽ an¬
gelica facultute mutatua est.
Que facultus cũ desit homini. ad¬
sũptus ẽ ttcm̃ & ab homine lapis.
ad talẽ aliquã si gnificacionem.
Inter factũ homent. & factũ ho¬
minis plurtiiũ distat. llluo & ini¬
randũ ẽ. & intellegindũ. H oc
aut̃ tuntũ mͦ. intelligendũ. qͦd

Expanded text:
 Israel, et testificabor tibi; Deus Deus tuus ego sum . Asssumpta est virga ad significationem, et in serpentem angelica facultate mutata est : quae facultas cum desit homini, assumptus est tamen et ab homine lapis ad talem aliquam significationem . Inter factum angeli et factum hominis plurimum distat: illud et mirandum et intelligendum est, hoc autem tantummodo intelligendum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sona signifꝗ canda. inponitur ꝓphe
ut eã gerat uiministerio ꝓphecie.
Sicuti eius ꝑsonã gerebat. qui uesti¬
m̃tũ suũ diusit. induo decĩ partiᷤ
& excis dect̃ seruo regis salomo¬
nis. dedit regi futuro isrł. Ali¬
quando aetiã res. qui nõ erat qͦd
ꝓphe. & erat iã uiterrenis rebuᷤ
oihinus modi significacionẽ ad¬
supta ẽ. Siciti sõpnio uiso ei
gilans iacob fec̃ delapide. quem
dormiens abebat ad capuo suũ.
Aliquando ad hocfit. tadẽ species¬
Ii el aliquantũ mensura. sic̃ potiut
serpens ille aneus ex altatus ine¬
remo. Sic̃ possunt & litere. Uel
ꝑhacto ministerio transitura. sic̃
panis ad hoc factus. in accipiendo
sacram̃to cõsumitur. Sed quia
bec om̃ibꝰ notti sunt. quippe queꝑ
homines fiunt. honorẽ tamquam
religiosa possutt habere. Stu¬
porem tamquã mira nõpossunt.
taq illa que ꝑangłos fiunt. quo
dificiliora & ignociora eo mirabi¬
liora sunt nobis. Illis aut̃ tamqͣm

Expanded text:
ponitur prophetae, ut eam gerat in ministerio prophetiae; sicut ejus personam gerebat qui vestimentum suum divisit in duodecim partes, et ex eis decem servo regis Salomonis dedit, regi futuro Israel : aliquando etiam res quae non erat quod propheta, et erat jam in terrenis rebus, in hujusmodi significationem assumpta est; sicut somnio viso Jacob evigilans fecit de lapide, quem dormiens habebat ad caput : aliquando ad hoc fit eadem species, vel aliquantulum mansura, sicut potuit serpensille aeneus exaltatus in eremo , sicut possunt et litterae; vel peracto ministerio transitura, sicut panis ad hoc factus in accipiendo Sacramento consumitur. 20. Sed quia haec hominibus nota sunt, quia per homines fiunt, honorem tanquam religiosa possunt habere, stuporem tanquam mira non possunt. Itaque illa quae per Angelos fiunt, quo difficiliora et ignotiora, eo mirabiliora sunt nobis: illis autem tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
R.
serã exceptis. alia sunt
que quã uis exeadem matheria
corporali. ad aliquid tam̃ diumntꝰ
adnũciandũ nr̃is sensibꝰ ad mo¬
uent᷑. que ꝓprie miracula. &
signa dicuntur. Hec in om̃ibuᷤ
que nobiᷤ ad nõ dõ adnũciantur
ipsius dĩ ꝑsona suscipitur. Cum
aut̃ suscipitur. aliquando in
angło demonstratur. aliquan¬
do mnea specie que nõ est quod
angłs. quãuis ꝑ angłm disposita
ministretur. Rursus cũ in ea
specie suscipitur que nõ est. qͦd
angłs aliquando iam erat.
ipsũ corpus. & ad hoc demonstran¬
dũ. inaliquã mutticionẽ assumi¬
tur. Aliquando ad hoc ex orit:
& rẽ ꝑhacdi. rursũ absumitur.
Sic̃ atiã cũ homines. ad nũerant. Aba¬
quando ex sua ꝑsona. uerba dĩ locũ¬
hec dic̃ chĩs. aud tale aliquid. Aliqũa

Expanded text:
. peram, exceptis, alia sunt illa quae quamvis ex eadem materia corporali, ad aliquid tamen divinitus annuntiandum nostris sensibus admoventur, quae proprie miracula et signa dicuntur, nec in omnibus quae nobis a Domino Deo annuntiantur, ipsius Dei persona suscipitur. Cum autem suscipitur, aliquando in angelo demonstratur, aliquando in ea specie quae non est quod angelus, quamvis per angelum disposita ministretur: rursus cum in ea specie suscipitur quae non est quod angelus, aliquando jam erat ipsum corpus, et ad hoc demonstrandum in aliquam mutationem assumitur; aliquando ad hoc exoritur, et re peracta rursus absumitur. Sicut etiam cum homines annuntiant, aliquando ex sua persona verba Dei loquuHaec dicit Dominus ; aut tale aliquid:
Abbreviated transcription (Latin):
bra alcirũ tuarũ ꝓtegeme. Et de sp̃ali qratura
multt transtulit: quibꝰ significant allud quod
itti nõ eẽt. s itti dici opꝰ eẽt. Sicuti est egosũ
ds̃ ⁊ elans &e penitae ix hominem fecisse. De rebꝰ
aũ que om̃ino uonsut. non crax̃ aliqua uocabu.¬
la. quibꝰ uel figuraret locutiones. uel spiraiet
suspicando dedeo qd neq iipso neq inulla cre¬
atura inueniri potest. Rebus enĩ que mere¬
atura repperuitur sol& seriptura diuina
uelud infantula oblecttontiti formare. Quibꝰ
infirmorũ adquerenda suꝑiora & inferiora
deserenda prosuo modulo tt̃quã passibus
mouentur affectiis. Que uͦ proprie dedõ
dicuntur que innulla creatura reperiant᷑
rtro ponit scriptura diuma. Sic̃ illud
quod dictũ est admorsen. Egosũ qui sum
& qui est misit me aduos. Cũ enĩ tẽ aliqͦ
modo dicatur & coipus & animus nisi ꝓprio
quodam modo uell& intelligi nõ id utiq

Expanded text:
mine alarum tuarum protege me . Et de spirituali creatura mine alarum tuarum protege me . Et de spirituali creatura multa transtulit, quibus significaret illud quod ita non esset, sed ita dici opus esset; sicuti est, Ego sum Deus zelans ; et, Poenitet me hominem fecisse . De rebus autem quae omnino non sunt, non traxit aliqua vocabula, quibus vel figuraret locutiones, vel spissaretsuspicando de Deo, quod neque in ipso, neque in ulla creatura inveniri potest. Rebus enim quae in creatura inveniuntur, solet Scriptura divina velut infantilia oblectamenta formare, quibus infirmorum ad quaerenda superiora et inferiora deserenda, pro suo modulo tanquam passibus moveretur affectus. Quae vero proprie de Deo dicuntur, quaeque in nulla creatura inveniuntur, raro ponit Scriptura divina; sicut illud quod dictum est ad Moysen, Ego sum qui sum; et, Qui est, misit me ad vos . Cum enim esse aliquo modo dicatur et corpus et animus, nisi proprio quodam modo vellet intelligi, non id utique
Abbreviated transcription (Latin):
spalem creaturam: & tam̃ de deo falsa estimãt.
Eo irmotiores aurio quoid quod sapunt: nec in
corpore miperit᷑ nt in facto & condito spũ nec
in ipso crratoie. Qui enĩ opinat᷑ dm̃ uerbi grã: an-¬
didũ uł rutilii fallit᷑. S tamen hit inurniunt᷑ in
corpost. Aursus qui opinat᷑ dm̃ ñc̃ obliuscentem.
nunc recordantẽ. uł sicut huiꝰ modi ẽ nichil ominꝰ in
cĩore est . S: cam̃ hec murnunt in am̃o. Qͥ autẽ
putat eiꝰ et̃ potenciȩ dm̃ ut seipsum genuerit: eo
plus errat quod non solũ ds̃ ita non est : s nec
spalis nec corporalis creaturti. Dulla enim om̃i.¬
no res est: que se ipsam gignat ut sit. St itrgo
ab bui modi falsittitib humanꝰ animus purgitit¬
tur: scã scriptura paruulis cõgruens. nulliꝰ gent¬
ris rerũ uerba uitauit. Ex quibꝰ quasi gradatim ad
dunna atq sublimia nr̃ intellectꝰ uel ut nutrit
asiurgeret. Nã e uerbis ex rebꝰ corporalibꝰ suptis
usaet cũ de deo loqueret᷑ uelui cũ ait. Sub ũ¬

Expanded text:
alem creaturam, et tamen de Deo falsa existimant, eo remotiores a vero, quo id quod sapiunt, nec in corpore reperitur, nec in facto et condito spiritu, nec in ipso Creatore. Qui enim opinatur Deum, verbi gratia, candidum vel rutilum, fallitur; sed tamen haec inveniuntur in corpore. Rursus qui opinatur Deum nunc obliviscentem, nunc recordantem, vel si quid hujusmodi est, nihilominus in errore est; sed tamen haec inveniuntur in animo. Qui autem putat ejus esse potentiae Deum, ut seipsum ipse genuerit, eo plus errat, quod non solum Deus ita non est, sed nec spiritualis nec corporalis creatura: nulla enim omnino res est quae se ipsam gignat ut sit. 2. Ut ergo ab hujusmodi falsitatibus humanus animus purgaretur, sancta Scriptura parvulis congruens, nullius generis rerum verba vitavit, ex quibus quasi gradatim ad divina atque sublimia noster intellectus velut nutritus assurgeret. Nam et verbis ex rebus corporalibus sumptis usa est, cum de Deo loqueretur; velut cum ait, In teg
Abbreviated transcription (Latin):
nalibus. Quasi parui lus in xp̃o. lac uob̾¬
potũ dedi nõ escã. Nodũ enĩ poteratiss
nec aduc quidẽ potestis. Hoc cũ dicitur
qͥbusdã rrascuntur & sibi cõtumeliose dici
putant. & plerũq malunt credere eos pociꝰ
aqͥbus hec auduoit nõ hab̾e qđ dicant
quase capere nõposse qđ cdixerit. R aliqͣ¬
do afferimꝰ eis racionẽ. Nõquã petunt
cũ dedõ quer̃ qr nec ipsi eã ualent sumere
nec nos fortasse uł apreendere uł ꝓferre.
Sed qͣ demonstretur eis qua sint mabiles
mouiqͣ idonei ꝑcipiendo qđ exigunt. S&
quia nõ audunt qđ uolunt aud callide
nos agrir putant ut nr̃am occultemꝰ impe¬
riciã. aud maliciose quod eis inuideamuᷤᷤ
periciã. Atq iti indignantes perturba¬
tiq discedunt. capł .i. De triplici eroris

Expanded text:
s. Quasi parvulis in Christo, lac potum dedi vobis, non escam: nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis . Hoc cum dicitur quibusdam, irascuntur, et sibi contumeliose dici putant; et plerumque malunt credere eos potius, a quibus hoc audiunt, non habere quod dicant, quam se capere non posse quod dixerint. Et aliquando afferimus eis rationem, non quam petunt cum de Deo quaerunt; quia nec ipsi eam valent sumere, nec nos fortasse vel apprehendere vel proferre: sed qua demonstretur eis quam sint inhabiles minimeque idonei percipiendo quod exigunt. Sed quia non audiunt quod volunt, aut callide nos agere putant ut nostram occultemus imperitiam, aut malitiose quod eis invideamus peritiam; atque ita indignantes perturbatique discedunt. CAPUT II. 4. De Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
sua nõ conigrit ꝑuersam. quam mutare defẽ-¬
sam. ic quidẽ omium morbꝰ est: triũ genr¬
rũ quȩ ꝓposui. Eoꝵ scilicae qui sccłm corpꝰ dedõ
sapiunt. &̾ coꝵ qui scd̾m sp̃alem creaturã sic̃ẽ

Expanded text:
suam non corrigere perversam, quam mutare defensuam non corrigere perversam, quam mutare defensam. Et hic quidem omnium morbus est trium generum quae proposui: et eorum scilicet qui secundum corpus de Deo s
Abbreviated transcription (Latin):
DISSERIMUS: pRIOS OEORTA UT
nouerint stilũ nr̃m adurrsus corũ
uigilare calũpmas: qui fidri c̃tẽp.¬
nentes iniciũ. in matuio a ꝑurrso
rationis amore fallunt. Iuorũ non¬
nulli ea qux̧ de corporalibꝰ rebꝰ. siue
siue qux natura humani ingemi & diligentiȩ
inuacitate. url artis adiutorio perceperũt. adr̾
incorpoias & spiritales transfene conant: ut ex
his illa metiri atq opinari urlint. Sunt autẽ
alii qͥ scđm animi humani naturã uł affectũ de
deo sentiunt. siquid sentiunt. Et ex hoc enore
cũ de deo disputat: sermonisuo distortas ce fal¬
laces regulas figunt. Est itẽ aliud genꝰ homi
mutabił est nitunt transcendere. ut adĩcõmu-¬
tabilẽ substantiam quȩ ds̃ est erigant inten.¬
tionem. S: mortalitatis hontre pregrauati: cũ
& inderi uolunt sciit quod nesciunt: & quod uo-¬
lunt scur nõ possunt. pre suptionss opinionum
suarum audacius affirmando. intereludunt sibi-¬
mae intelligentiȩ uias: magis eligentes sentenciã

Expanded text:
disserimus, prius oportet ut noverit, stilum nostrum adversus eorum vigilare calumnias, qui fidei contemnentes initium, immaturo et perverso rationis amore falluntur. Quorum nonnulli ea quae de corporalibus rebus, sive sive quae natura humani ingenii et diligentiae vivacitate vel artis adjutorio perceperunt, ad res incorporeas et spirituales transferre conantur, ut ex his illas metiri atque opinari velint. Sunt item alii qui secundum humani animi naturam vel affectum de Deo sentiunt, si quid sentiunt; et ex hoc errore, cum de Deo disputant, sermoni suo distortas et fallaces regulas figunt. Est item aliud hominum gemutabilis est, nituntur transcendere, ut ad incommutabilem substantiam quae Deus est, erigant intentionem: sed mortalitatis onere praegravati, cum et videri volunt scire quod nesciunt, et quod volunt scire non possunt; praesumptiones opinionum suarum audacius affirmando, intercludunt sibimet intelligentiae vias, magis eligentes sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
tur tuaut̃ idẽ ipsees. Pro inde substciã dĩ
sine ulla sui comutucione mutaibilia facien¬
tẽ aesine ulla suo tp̃rali motu tpralia cre¬
antẽ intueri & plene nosse difficile est. Sit
ideo est necessaria purgatio m̃tis nĩe. qua
illud meffabile mefabilit̾ uideri possit. Qa
nondũ p̃diti fide nutrim᷑. Uꝑ quedã colera¬
biliora ut ad illud captendũ apti & abiles efficia.¬

Expanded text:
tur; tu vero idem ipse es . 3. Proinde substantiam Dei sine ulla sui commutatione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et plene nosse difficile est: et ideo est necessaria purgatio mentis nostrae, qua illud ineffabile ineffabiliter videri possit; qua nondum praediti, fide nutrimur, et per quaedam tolerabiliora, ut ad illud capiendum apti et habiles efficiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter humilibꝰ cõsentur. Innocentẽ fieri. ñ
amentẽ. Puim existere : nõ in uistũ Nũ quã
amaie suũ: alienũ ñ atogtanter arguere
malũ. Semetipsũ magis indelictis despicere.
ñ abioꝵ nrquit̾ ficri curiosũ. Pec suspiciomĩ¬

Expanded text:
 innocentem fieri, non amentem; pium existere, non injustum; malum nunquam amare meum, non arroganter arguere alienum; me magis in delictis despicere non aliorum nequiter fieri curiosum; nec suspicionib
Abbreviated transcription (Latin):
deiectione tristes. sine errore iustos. sine
impiaate rigidos. sine crudelitate distric¬
tos. sinr ebitudure bonos. sine effusione
misericordes. sine iactantia mittes. sine
simultate pacificos. absq insania uigilan-¬

Expanded text:
ne errore justum, sine impietate rigidum, sine crudelitate districtum, sine hebetudine bonum, sine effusione misericordem, sine jactantia mitem, sine simultate pacificum, sine insania vigilan
Abbreviated transcription (Latin):
uelle quã sat est. Nõ illudere nescientibꝰ.
nec sapientioribꝰ iniudere. Tua ubi donare.¬
fene: nr̃a nobis eirata flchilit̃ in crepase.
Quȩ oderis odnẽ semꝑ: amait torꝑcerde
quȩ diligis Exfidr uissa c̃plere: operisi fide̾¬

Expanded text:
velle, quam sat est, non illudere nescientibus, nec sapientioribus invidere; tua tibi dona referre, mea mihi errata flebiliter increpare; quae oderis, odire, semper amare toto corde, quae diligis; ex fide jussa complere opera, sed fide
Abbreviated transcription (Latin):
impendat. nõ ttoñ ꝓpterea meputa ttice¬
re debuisse. qr nõtã debiussẽ expedite hac
dilucide quã illi qͦs itelligi̾ potui eloqui.
Heq enĩ oĩa que ab om̃ibꝰ cõs cribuntur in
omniũ manibꝰ ueniunt. Et fieri potest
ut nõ nulli qͥaetiã hec nr̃a intelligere ua¬
lent illos planiores nõ niueniant libros ⁊ n
mistos saldẽ incidant. Ideoq utileest plures
aplurib̾ fieri diuerso stilo nõ diuersa fide
xtiã dequestionibꝰ eisdẽ ut adpluronos res ipsa
ꝑueniat. Acl aliossic. ad alios aut̃ sic. At sulle
quise ista nõ intellexisse cõqrit᷑ nulla umqͣ
dectilib̾ reb̾ diligent̾ & acute disputatir
intellegere potuit. secũ agat uotis & studus
ut proficiat nõ mecũ querelis & cõuicus ut toi¬

Expanded text:
impendat. Non tamen propterea putet me taceimpendat. Non tamen propterea putet me tacere debuisse, quia non tam expedite ac dilucide quam illi quos intelligit, eloqui potui. Neque enim omnia quae ab omnibus conscribuntur, in omnium manus veniunt: et fieri potest ut nonnulli qui etiam haec nostra intelligere valent, illos planiores non inveniant libros, et in istos saltem incidant. Ideoque utile est, plures a pluribus fieri diverso stilo, non diversa fide, etiam de quaestionibus eisdem, ut ad plurimos res ipsa perveniat; ad alios sic, ad alios autem sic. At si ille qui se ista non intellexisse conqueritur, nulla unquam de talibus rebus diligenter et acute disputata intelligere potuit; secum agat votis et studiis ut proficiat, non mecum querelis et conviciis ut t
Abbreviated transcription (Latin):
noscit. redeatꝰ meeit̃. Ubi m̃m: rruoca me.
Ita ingrediamur simul haritatis uiã.
tendentes adeũ deqͦ dictũ est. quen te fa¬
ciem eiꝰ semꝑ. Et hoc placitũ piũ atq tu¬
tũ corã dño dõ nr̃o cũ omibꝰ interim qͥea
que scribo leggunt. & in om̃ibꝰ scriptis mĩs
maximeq inhis ubi queritur imitts tri¬
Quia neq ꝑiculosius alicubi erratur. neq
laboriosius aliqͥd queritur neq fructuo¬
sius aliqͥd inuenitur. Quis qͥs gͦ cũ me le¬
git clic̃. hoc nõbene dictũ est. qm̃ nõ in¬
telligo locucionẽ mam rep̃endit nõ fidem.
& forte uere potuit dici planus. Perũptai¬
men nullus hominũ iiti locitus est ut
in om̃ibus ab omibꝰ intellegeretur. Uiderat
gͦ cui hoc insermone mõ displic& utrũ
alios inttilibꝰ reb̾ questionib̾q uersatos cũ¬
itelligat. me nõ intelligat. Et si ttti est po¬
nat librũ meũ. uł aciã sihoc uidetur abi¬
ciat. & eis pociꝰ quos intelligit oꝑam & tẽpꝰ

Expanded text:
noscit, redeat ad me; ubi meum, revocet me. Ita ingrediamur simul charitatis viam, tendentes ad eum de quo dictum est, Quaerite faciem ejus semper . Et hoc placitum pium atque tutum coram Domino Deo nostro cum omnibus inierim, qui ea quae scribo legunt, et in omnibus scriptis meis, maximeque in his ubi quaeritur unitas Triquia nec periculosius alicubi erratur, nec laboriosius aliquid quaeritur, nec fructuosius aliquid invenitur. Quisquis ergo cum legit dicit, Hoc non bene dictum est, quoniam non intelligo; locutionem meam reprehendit, non fidem: et forte vere potuit dici planius; verumtamen nullus hominum ita locutus est, ut in omnibus ab omnibus intelligeretur. Videat ergo cui hoc in sermone meo displicet, utrum alios in talibus rebus quaestionibusque versatos intelligat, cum me non intelligit: et si ita est, ponat librum meum, vel etiam, si hoc videtur, abjiciat; et eis potius quos intelligit, operam et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
opinaturos. me sensisse qđ nõsensi. audñ
sensisse qd sensi. Quoꝵ errorẽ michi tri¬
bui nõdeb̾e qͥs nesciat. siuł ut mesequẽtes
neq adp̃endentes deuiaueruit fal maliqͣ
falsitittẽ dũꝑquedã densa. & opãca cogor¬
uiã carpere : Suando qͥdẽ nec ipsis sc̃ĩs diu¬
noꝵ libroꝵ auctorititibꝰ ullomodo qͥ qͣ
recte tribuerit tũmultos. & uarios errores &¬
reticoꝵ cũ om̃s exeisdẽ scripturis falsas atq
fallaces opiniones suas conerent᷑ defendere.¬
Ammonae me plane hac michi ub& suauiᷤ¬
simo imꝑio lex xp̃i hoc est hartitis ut cũ a¬
liqͥd falsi in libris mĩs mesensisse homines pu¬
itoit qđ ego nõsensi atq idipsũ falsũ al¬
teri displicae. alteri plac&. malim me re¬
p̾endi arep̃hensore falsitatis. quã ab eiꝰ lau¬
datore laudari. Abillo enĩ quã ius ego
nõ iecte. qͥ hoc nõsenserĩ. error ttam̃ ipse
nehe uituꝑatur. ab hoc aut̃ nec ego rec¬

Expanded text:
opinaturos me sensisse quod non sensi, aut non opinaturos me sensisse quod non sensi, aut non sensisse quod sensi. Quorum errorem mihi tribui non debere quis nesciat, si velut me sequentes neque apprehendentes deviaverint in aliquam falsitatem, duiam carpere: quandoquidem nec ipsis sanctis divinorum librorum auctoritatibus ullomodo quisquam recte tribuerit tam multos et varios errores haereticorum, cum omnes ex eisdem scripturis falsas atque fallaces opiniones suas conentur defendereAdmonet me plane ac mihi jubet suavissimo imperio lex Christi, hoc est charitas, ut cum aliquid falsi in libris meis me sensisse homines putant quod ego non sensi, atque idipsum falsum alteri displicet, alteri placet, malim me reprehendi a reprehensore falsitatis, quam ab ejus laudatore laudari. Ab illo enim quamvis ego non recte, qui hoc non senserim, error tamen ipse recte vituperatur: ab hoc autem nec ego rec
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. tt̃quã maior minorem. Cui fili
hec loqutussũ uob̃ tristicia impleiuo
chor ur̃m. Seo ego ueritatẽ dico ex¬
pedit uobis. ut ego uadã. Nam si nõ abi¬
ero. ad uocatus nõueniae aduos. Hoc aut̃
dix̃. nõ ꝓpt̃ inequalitittẽ uerbiꝰ  ⁊ spũscĩ¬
s ttonquã impedim̃to eẽt p̾sentia filii
hominis. apud eos quominus uenir& ille
qui minor nõ est. quia nõ semedipsũ exi¬
nauit. sic̃ filius formam serui accipi

Expanded text:
sanctus, tanquam major minorem; cui Filius sanctus, tanquam major minorem; cui Filius haec locutus sum uobis, tristitia cor uestrum impleuit. sed ego ueritatem dico: expedit uobis, ut ego eam. nam si non abiero, aduocatus non ueniet ad uos. hoc autem dixit non propter inaequalitatem uerbi dei et spi tanquam impedimento esset praesentia Filii hominis apud eos, quominus veniret ille qui minor non esset, quia non semetipsum exinanivit sicut Filius, formam servi accipi
Abbreviated transcription (Latin):
paraclitũ dabit uobis. ut uobiscũ sit in
xteinũ. Sp̃m ueritatis. quẽ hic mundus
accipere nõpotest. Edest dilectores mũdi.
Animalis enĩ homo. nõ ꝑcipit ea que sunt
sp̃s dĩ. Seo adhuc uideri potest. ideo
dictũ. & ego rogabo patrẽ meũ. ⁊ aliũ
paraclitũ ad uocatũ dabit uobis. quasi
nõ sufficiat solus filius. Illo aut̃ loco itu
de ilo dictũ est tẽquã solul omĩno suesfti¬
ciad. Cũ uenerit ille sp̃s ueritatis. docebit¬
uos om̃em ueritittẽ Nũ quid gͦ separatur
hinc filius. ttiquã ipse n nõdoceat omnẽ
minus potuit docere filius: Dicant gͦ
siplaca. maiorem eẽ filio spm̃ sc̃m. quẽ
minorem illo solent dicere. anquia nõ
dictũ est ipse solus. auo nemo nisi ipse
uos docebit omẽm ueritittẽ. ideo ꝑmit¬
tunt ut cũ illo docere. credatur &
endis his que dei sunt. ubi ait. Sic &
que dĩ sunt nemo scit. nisi sp̃s dei. Utiã
isti ꝑuersi possint ex hoc dicere. qđ et
filius nõ doceat que deisunt. nisi sp̃s

Expanded text:
tum dabit uobis, ut nobiscum sit in aeternum, spiritum ueritatis, quem hic mundus accipere non potest, id est dilectores mundi? animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei. sed adhuc uideri potest ideo dictum: et ego rogabo patrem, et alium aduocatum dabit uobis, quasi non sufficiat solus filius. illo autem loco ita de illo dictum est, tamquam solus omnino sufficiat: cum uenerit ille spvos omnem veritatem . Numquid ergo separatur hinc Filius, tanquam ipse non doceat omnem minus potuit docere Filius? Dicant ergo, si placet, majorem esse Filio Spiritum sanctum, quem minorem illo solent dicere. An quia non dictum est, Ipse solus; aut, Nemo, nisi ipse, vos docebit omnem veritatem; ideo permittunt ut cum illo docere credatur et endis iis quae Dei sunt, ubi ait, Sic et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei : ut jam isti perversi possint ex hoc dicere, quod et Filium non doceat quae Dei sunt nisi Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
uidebim̾ eũ sicuti est. Quos enĩ dix̃ fa¬
mulo suo morsi. egosũ qui sũ.idices
ittq filuis isrł. qui est misit me aduos.
hoc cõtemplabimur cũ iuiuemꝰ inet̾nũ.
Itu quippe ait. Hec est aut̃ uita aterna
ut cognoscant te unũ uerũ dm̃. ⁊ quẽ

Expanded text:
cuti est. quod enim dixit famulo suo Moysi: ego sum qui sum; et dices itaque filiis Israhel: qui est, misit me ad uos: hoc contemplabimur, cum uiuemus in aeternum. ita quippe ait: haec est uita aeterna, ut cognoscant te unum uerum deum et quem
Abbreviated transcription (Latin):
Confirmatũ chor eius nõcomouebitur
cdonec uideat bmicos suos. Uõ enim
cũ uiderit. iã nõ comouebitur. Qͥd
ergo est cũtradioerit regnũ deo &
tutri. quasi modo nõ habeat regnũ
ds̃ ⁊ pater: Sed quia om̃s iustos quibꝰ
turus est ad speciem. quã uisione diẽ
idem apłs. facie ad faciem. uti dictũ ẽ
cũ tradiderit regnũ dõ &e patri.

Expanded text:
 cor ejus; non commovebitur, donec videat super inimicos suos . Non enim cum viderit, jam commovebitur. Quid ergo est, Cum tradiderit regnum Deo et Patri? quasi modo non habeat regnum Deus et Pater? Sed quia omnes justos, in quibus  perducturus est ad speciem, quam visionem dicit idem apostolus, Facie ad faciem ; ita dictum est, Cum tradiderit regnum Deo et Pat
Abbreviated transcription (Latin):
corda mundantur. sic̃ scriptũ est.
Dunoans fide corda corũ. robutiqr aut̃
quod illi acontemplationeͥ cordi mundẽ¬
tur. illa maxime sentencia. Beati mũoo
corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. U quia hec ẽ
uitti & terna. dic̃ ds̃ inpsalmis. Longitu¬
dinẽ dierũ replebo eũ. ⁊ ostendã illi salu¬
titre meũ. Siue gͦ audiamus. ostenoe
nob filiũ. siue audiam̾ ostende nobis
patrẽ. tantundem ual&e. quia neuter
sine altero potestest ostendi. Unũ qͥppe
sunt sic̃ ait. ego ⁊ pat̾ unũ sumus. Deniq
ꝓpt̾ ipsã inseparabilitatẽ sufficientẽ ali¬
quanoo nominatur. uł pat̾ solũ. uł filiu̾
solus. ad impleturus nos leticia cũ uultu
suo. Nec inde separatur utrisq sp̃s. id est
sp̃s ueritatis. quẽ hic mundus accipere
nõ potest. Noc est plenũ gaudiũ nr̃m.
quo amplius nõ est. Brui trinitate deo
ad cuius imaginẽ facti sumus. ꝓpter
hoc aliquando ttti loqͥtur de sp̃u scõ. tũ¬
quã ipse solus sufficiat. ał beatitudinem

Expanded text:
sicut scriptum est: Mundans fide corda eorum. Probatur autem quod illi contemplationi corda mundentur, illa maxime sententia: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Et quia haec est vita aeterna, dicit Dominus in psalmis: Longitudine dierum replebo eum et ostendam illi salutare meum. siue ergo audiamus: "ostende nobis filium", siue audiamus: ostende nobis patrem, tantundem ualet, quia neuter sine altero potest ostendi. unum quippe sunt, sicut ait: ego et pater unum sumus. denique propter ipsam inseparabilitatem sufficienter aliquando nominatur uel pater solus uel filius solus adimpleturus nos laetitia cum uultu suo. Nec inde separatur utriusque spiritus, id est Spiritus veritatis, quem hic mundus accipere non potest; hoc est enim plenum gaudium nostrum, quo amplius non est, frui scilicet Trinitate Deo ad cujus imaginem facti sumus. Propter hoc aliquando ita loquitur de Spiritu sancto, tanquam ipse solus sufficiat ad beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm potestittẽ ⁊ iurtutẽ. Io est ut ne¬
cessaria nõ sit dispensacio similitu di¬
nũ. ꝑ angłi cos principatus. & potefba¬
tes uirtutes. Exquarũ ꝑsona. nõ mẽ¬
uenient̃ intelligitur dici. incantica cã¬
ticoꝵ ad sponsã. S imnilitu dines auri fa¬
ciem̃ tibi. cũ distinccionibꝰ argenti. quo¬
ad usq rex irecubitu suo est. Io est qͦ ad
usq xp̃c. insecretõ suo est. Quia uita nr̃a
absconditti est cũ xp̃o indeo. Cũ xp̃c in¬
quio apparuerit uitti nr̃a. tunc & noᷤ
apparebim̾ cũ ipso ingła. Quos antequã
fiat. udenus nunc ꝑspeculũ menigma¬
te. hoc est insimilitudinb̾. tunc aut̃
facie ad faciem. Hec nobis cõtemplatio
promititur. accionũ omiũ finis. atq
aeterna ꝑfeccio gaudioꝵ. Bilii enĩ dĩ
sumꝰ. & nõdũ apparuit qͥd erimus. Sci¬

Expanded text:
id est ut necessaria non sit dispensatio similitudinum per angelicos principatus et potestates et uirtutes. ex quarum persona non inconuenienter intellegitur dici in cantico canticorum ad sponsam: similitudines auri faciemus tibi cum distinctionibus argenti, quoad usque rex in recubitu suo est, idest quoad usque Christus in secreto suo est, quia uita nostra abscondita est cum Christo in deo; cum Chriruerit vita nostra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . » Quod antequam fiat, videmus nunc per speculum in aenigmate, hoc est, in similitudinibus; tunc autem facie ad faciem . Haec enim nobis contemplatio promittitur actionum omnium finis, atque aeterna perfectio gaudiorum. « Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit q
Abbreviated transcription (Latin):
nõdũ bene t̾tellexerat. eo quoq modo
io ipsũ potuisse dicerx. dñe ostende te¬
nobis ⁊ suficit nobis. Ut enĩ hoc intelli¬
ger&e. responsũ est ei adño. Tanto tpr̃e
uobis cũ sũ. ⁊ nõ cognoiustime : Pinlippe
qui uidit me. uidit ⁊ patrẽ. Seo quia
uolebat eũ exfide uiuere. antequã
illuo poss& uidere. secutus est & ait
N on credis quia ego mpatre. & pater
in me est. Quã cliũ sum̃ incorpore. pere¬
grinamur adño. Per fidem enĩ ambu¬
lamuis. nõ ꝑspeciem. Contemplatio qͥppe

Expanded text:
nondum intellexerat eo quoque modo nondum intellexerat eo quoque modo idipsum se potuisse dicere: Domine, ostende nobis te, et sufficit nobis. Ut enim hoc intelligeret, responsum est ei a Domino: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philqui vidit me, vidit et Patrem. Sed quia volebat eum ex fide vivere antequam illud posset videre, secutus est, et ait: Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non per speciem . Contempla