comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inͣ̃ litter e dõni . pp̃. cõm̃dau̾int. nulla ame pat̾na ur̾a ã monitio refutats
quia nec auoita. Qd aliũde me expetisse benedictionẽ calu̾pniamini. uera¬
aqꝰ quã. S cũ clericoꝵ pͥmo ingenio pꝰ ea uiolentia regi fuissẽ p̃sentat.
& ĩde cũ uirga bastorali a rege michi ĩtrusa ad eccłam carnotensẽ ad¬
ductꝰ. cũq cericis petetib & pulsantib nullũ diẽ consec̾tionis mee
uelletis p̃ figere: ĩ terea consiliũ mͥ fuit electioni eor ñ om̃i mode as
cis uoluntate. Adquẽ cũ ꝑ uenissem adpetitionẽ ȩccłȩ carnotensis aplla
auctoritate sũ constrictꝰ. ꝙ ita in ep̃m consec̾tꝰ. Hisqe huiꝰ moĩ tã rationib
quã auctoritatib munitꝰ. licet irritatꝰ magis quã canonice uocatus. liet
tũ. comitẽ uidelicet stephanũ ex parte dõni nr̃i regis & urã ꝓpt̾ circusta¬
tes inumcos habuero: paratꝰ in quã ero uob̾ occurrere. & quãtũ salua

Expanded text:
 litterae Domni papae commendaverint , nulla a me paterna vestra admonitio refutata est, quia nec audita. Quod aliunde me expetisse benedictionem calumniamini, veritaaliquo. Sed cum clericorum primo ingenio, postea violentia regi fuissem praesentatus, et inde cum virga pastorali a rege mihi intrusa ad ecclesiam Carnotensem adductus, cumque, clericis petentibus et pulsantibus, nullum diem consecrationis meae velletis praefigere, interea consilium mihi fuit electioni eorum non omnimode ficis voluntate, ad quem cum pervenissem, ad petitionem Ecclesiae Carnotensis apostolica auctoritate sum constrictus, et ita in episcopum consecratus. His et hujusmodi tam rationibus quam auctoritum, comitem videlicet Stephanum ex parte domini nostri regis et vestra propter circumstantes inimicos habuero: paratus, inquam ero, vobis occurrere, et quantum salva
Abbreviated transcription (Latin):
icut eger ad medic̃. sic ẽẽ deba peccator ad creatorẽ suũ. E gͦ peccator
ẽ : delio orare d̾m. sicut eger mediẽ. duob aũ modis ĩpeditur oratio
peccatoris.ł nulla . ł nimia luce. Nulla luce illustͣt᷑. qͥ peccata sua
nec uid& nec ꝯfitet᷑. Econtͣio nimia luce obruit᷑. qͥ ea tanta uid&. ut
de indulgentia desꝑa. Hoꝵ neut̃ orat. Qͥd gͦ. Temꝑanda ẽ lur. ũ pec¬
cata sua uideat peccator udeat ⁊ ꝯfiteat᷑. acpipsis or& ut remittant᷑.
pͥma gͦ eiꝰ oratio deba fieri uerec̃do affectu. ħ aũ fit cũ nec dũ peccator au¬
ꝑem sp̃a. qͥsit in ora uestim̃ti dñi tanꝗͣ. fimbͥa ꝑ qu̾e habeat accessũ.
huiꝰ oratioĩs tenuit typũ illa eugłica mulier. q̃ flurũ sanguinis pati¬
ebat᷑ cupiensq sanari accessit & intͣ se cogitauit dicens. si tetigero fim¬
bͥam uestim̃tti eiꝰ salua ero. Scd̾a oratio fit puro affectu. ⁊ ħ sit qñ pec

Expanded text:
icut aeger ad medicum, sic esse debet peccator ad Creatorem suum. Qui ergo peccator est, debet orare Deum, sicut aeger medicum. Duobus autem modis impeditur oratio peccatoris: vel nulla, vel nimia luce. Nulla luce illustratur qui peccata sua nec videt, nec confitetur. E contrario nimia luce obruitur, qui ea tanta videt, ut de indulgentia desperet. Horum neuter orat. Quid ergo? Temperanda est lux, ut peccata sua videat peccator et confiteatur, ac pro ipsis oret, ut remittantur. Primo ergo ejus oratio debet fieri verecundo affectu. perem spiritu, qui sit in ora vestimenti Domini tanquam fimbria, per quem habeat accessum. Hujus orationis tenuit typum illa evangelica mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur; cupiensque sanari accessit, et intra se cogitavit dicens: Si tetigero fimbriam vestimenti ejus, salva ero . Secunda oratio fit puro affectu: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uetuerunt honestatẽ coniugii cõm̃dãtes. & fedã cõcubinatus consuctudi.¬
nẽ coercere cupientes. rigore̾ iusticiȩ teneri decreuert᷑. Qd uͦ alii
alit̾ scripsert̃ ħ in telligo quia ĩ tuitu miscd̃ ȩ quorrdã ĩ becillitati occur¬
nentes. rigorẽ canonũ teꝑare maluerunt. In qͥb sententiis ñ alia mͥ
uidr̃ eẽ distantia nͥ eã quã ĩt̾ se habent ui diciũ & miscdia. que qͦ tiens

Expanded text:
vetuerunt, honestatem conjugii commendantes, et fedam concubinatus consuetudivetuerunt, honestatem conjugii commendantes, et fedam concubinatus consuetudinem coercere cupientes, rigorem justitiae teneri decreverunt. Quod vero alii aliter scripserunt, hoc intelligo, quia intuitu misericordiae quorumdam imbecillitati occurrentes, rigorem canonum temperare maluerunt. In quibus sententiis non alia mihi videtur esse distantia, nisi ea
Abbreviated transcription (Latin):
epͣm. ẜ ãquã aliqͥs aliqua illicita pollutione maculauit. i conuigiũ ducere
nuili x p̾ianorr licet ł licebit. Legit᷑ qͦq ĩ concilio cabilonensi. cap̃.xxiiii.
quia iuxta canonicã auctoritẽ raptores ad coniugia legitima raptas
culte factas ñ ẽe̾ legitimas. Et pp̃. euaristꝰ. contub̾nia ñ cõuigia dic̃ ẽẽ
illarũ mulier̃ q̃ nͣst̃ a parentib tradite. ⁊ legib dotate. & a sac̾dotib
sollẽpnit̾ benedicte. habet᷑ & ĩ concilio aquis gram habito. Qui mulierẽ
rapuerit ł furatꝰ fuerit. aut seduxerit: nũ ꝗͣ eã uxore̾ ħat. Et in hunc
cap̃.u. Uirgines quȩ uirginitatẽ ñ custodierit. sieos dẽ qͥ eas uiolauerin
maritos acceꝑint. eo qd solas nuptias uiolauerint. pꝰ penitentiã uniꝰ anni
reconcilient᷑. Dic̃ qͦq beatꝰ augtinꝰ. ĩ libro de bono coniugali. Posse sane fi¬
eri legitimas nuptias ex male coniunctis honesto pꝰ ea placito consequente

Expanded text:
Eam quam aliquis aliqua illicita pollutione maculavit, in conjugium ducere nulli Christianorum vel licet licebit. » Legitur quoque in concilio Cabilonensi capitulo 24, quia juxta canonicam auctoritatem raptores ad conjugia legitima raptas culte factas non esse legitimas. Et papa Evaristus contubernia non conjugia dicit esse illarum mulierum, quae non sunt a parentibus traditae, et lesolemniter benedictae. Habetur in concilio Aquisgrani habito: Qui mulierem rapuerit, vel furatus fuerit, aut seduxerit, nunquam eam uxorem habeat. E cap. V: Virgines, quae virginitatem non servaverint, si eosdem, qui eas violaverunt, maritos acceperint, eo qreconcilientur. » Dicit quoque B. Augustinus in libro De bono conjugali : « Posse sane fieri legitimas nuptias ex male conjunctis, honesto postea placito consequente,
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ enĩ ieronimꝰ. Monacꝰ ñ docentis. s dolentis ꝑt officiũ. Et alibi. Cerici
oues pascunt. ego pascor. Et alibi. Sicupis eẽ Niceris. monachus. ide̾ sol

Expanded text:
Dicit enim Hieronymus: « Monachus non docentis, sed dolentis habet officium. » Et alibi: « Clerici Dicit enim Hieronymus: « Monachus non docentis, sed dolentis habet officium. » Et alibi: « Clerici oves pascunt; ego pascor. » Et alibi: « Si cupis esse quod diceris monachus, id est sol
Abbreviated transcription (Latin):
pe debuistis. In qͦ & illi fr̃i ñ modicã ĩtulistis uerecundiã. & amico ur̃o ñ mini¬
mã fecistis inuiriã. Non enĩ erat tantã p̃cũ instantia ab amico postulãdꝰ
tsumꝰ. qͥ confirmant abbati scĩ cipͥani uis illud p̃dictȩ ȩccłe. qd̾ se hab̾e dicebat
eñ pdictus abbas modis om̃ib nitebe̾t᷑. ut p̃dicte ȩccłe pͥoratꝰ ei ad omino. p̃p
concderet᷑. Qd dñs. p̃p̃. nob̾ reclamantib. & lib̾tatẽ clericor ꝓ posse nr̃o de¬
sendentib sace̾ noluit. p̃cauens sic̃ ipse dicebat. ne sub hac occasione p̃dictꝰ abbas
cdericos moliret᷑ excludere. ⁊ monachos suos in trude. Clericorũ uͦordini
publicã in fertis inuiriã : qͥ monachorũ ordinẽ ad tã rumosã suꝑbiam
cellentia. ut scd̃m beatũ augtinũ. uix ꝙ̃ bonꝰ monacꝰ bonũ clericũ faciat.
s quia clericꝰ ista dix̃ declericis. audiamꝰ monac᷑ dicentẽ de monachis.

Expanded text:
 illi fratri non modicam intulistis verecundiam, et amico vestro non minimam fecistis injuriam. Non enim erat tanta precum instantia ab amico postulandusterfuimus, quae confirmant abbati Sancti Cypriani jus illud praedictae Ecclesiae, quod se habere dicebat enim praedictus abbas modis omnibus nitebatur, ut praedictae Ecclesiae prioratus ei a domno papa concederetur. Quod domnus papa nobis reclamantibus, et libertatem clericorum pro posse nostro defendentibus facere noluit, praecavens, sicut ipse dicebat, ne sub hac occasione praedictus abbas clericos moliretur excludere, et monachos suos intrudere. Clericorum autem ordini publicam infertis injuriam, qui monachorum ordinem ad tam ruinosam superbiam a, ut secundum beatum Augustinum: « Vix etiam bonus monachus bonum clericum faciat. » Sed quia clericus ista dixit de clericis, audiamus monachum dicentem de monachis.
Abbreviated transcription (Latin):
eã mulierẽ in conuge̾. quãpͥus habuit pelicẽ. Qd iccirco uobis uidetur
iuicitũ quia hactenꝰ apuo uos fuit insolitũ. Nunc uero dicitis hoc ipsũ icciro
uenisse in oubiũ qd̾ rogerius romane ȩccłȩ legatꝰ rome hanc consuetuoinẽ
silua nectis asseruit. & hoc posse fieribeati augꝰtini sententia cõꝓbauit.
de qͣre ħ uob̾ respondemꝰ. quia suꝑ hoc diu̾sas hab̾mꝰ sententias. alias ꝓhi

Expanded text:
eam mulierem in conjugem, quam prius habuit pellicem. Quod idcirco vobis videtur illicitum, quia apud vos hactenus fuit insolitum. Nunc vero dicitis hoc ipsum idcirco venisse in dubium, quod Rogerius Romanae Ecclesiae legatus Romae hanc consuetudinem Silvanectis asseruit, et hoc posse fieri beati Augustini sententia confirmavit. De qua re vobis respondemus quia super hoc diversas habemus sententias, alias
Abbreviated transcription (Latin):
bono ñtorpescere. Quesiuit a me dilectio tua. utrũ contͣ eũ qͥ ante or¬
dinationẽ suã desimoniaca hesi.⁊ qͥb dã cͥminib apuo metꝰpolitanũ. & cõ¬
ꝓuinciales epõs ate & aliis honestis pulsatꝰ diẽ statutę ex aminationis an¬
tcipando subt̾ fug̃. ⁊ uiolentia pͥncipis consec̾tionẽ adeptꝰ sedi episcoli
ẽ in trusus: agere debeatis sicut ep̃m.ł sicut tantũ mͦ dericũ. Ego plane
hac ao inqͥsita respondeo. ꝗͥa licet ap̃ quoudã inꝑitiã existimet᷑ ep̃c. illis

Expanded text:
bono non tepescere . . . . Quaesivit a me dilectio tua utrum contra eum qui ante ordinationem suam de Simoniaca haeresi, et quibusdam criminibus apud metropolitanum et comprovinciales episcopos a te et aliis honestis pulsatus, diem statutae examinationis anticipando subterfugit, et violentia principis consecrationem adeptus sedi episcopali est intrusus, agere debeatis sicut episcopum, vel sicut tantummodo clericum. Ego plane hoc ad inquisita respondeo, quia licet apud quorumdam imperitiam
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ nos ꝓ pace ȩcclȩ solliciti photiũ fr̾em nr̃m recipimꝰ. sic̃& aorian
pp. tharasiũ: nullũ cõputet canonieũ usił. pͥuilegia enĩ paucor. cõmuntꝰ
om̃em susspectionẽ excluderent: beatꝰ p̃p. S regorius hrinc rigor ẽ ita
mo disicauit clericis angłon. ut siꝗͥ eẽnt ext̾ sacros ordines constituti qͥse
continere ñpossent. uxores sortirent᷑. & stipendia sira soris accipent.
itelligens leuiorẽ eẽ casũ siruentes conugali uinculo excipent᷑. qdõ si
uago concubitu ĩt̾minatȩ libidinis uoragine ab sorberent᷑. Sic alie dis¬
pensatioẽs salubri delibatione ad misse cessante necessitate. debent & ipse
cessare. nec e̾ ꝓ lege habendũ. qd̾ aut utilitas suasit. aut necessitas imꝑauꝰ.
Uĩ legit᷑ ĩ ȩpła beati. pp̃. leonis ad epos asfricȩ. Suꝑ ẽ sr̃s ut concorditer

Expanded text:
m nos pro pace Ecclesiae solliciti, Photium fratrem nostrum 6 recipimus, sicut et Adrianus papa Tharasium, nullus computet canonicum usum. Privilegia enim paucorum communem omnem suspicionem excluderent, beatus papa Gregorius hunc rigorem ita modificavit clericis Anglorum, ut si qui essent extra sacros ordines constituti, qui se continere non possent, uxores sortirentur, et stipendia sua foris acciperent, intelligens leviorem esse casum, si ruentes conjugali vinculo exciperentur, quam si vago concubitu interminatae libidinis voragine absorberentur. Sic aliae dispensationes salubri deliberatione admissae, cessante necessitate, debent et ipsae cessare; nec est pro lege habendum quod aut utilitas suasit, aut necessitas imperavit. Unde legitur in epistola beati papae Leonis ad episcopos Africae: « Superest, fratr
Abbreviated transcription (Latin):
deploro. Uñ qͥa uid eo me p̃ e̾e̾. s nulli fere ꝓ desse. sepe de lid̾o reñtiare eti
pastorali. & ad pͥstinã quietẽ redire. ubi illũ expecta̾ qͥsalliũ me saciat abi¬
silla nuitate sp̃o & tẽpestate. S pene sola retinet me pat̾nitatis ur̃ȩ ola¬
tio cui qͣtũ debeã nec ipse pensare suffitio. Tam̃ nisi uiderer os meũ ponie
ĩcelũ ĩ uriar᷑ aduersus eũ agerẽ.qͥ uii. annis ꝓ rachel seruienti. uãiure
nocte supponi. Que saltẽ si fetaret. & speciositatẽ rachel sua fecũditate
cõpensaret. uix tam̃ ea conoitione toleranda uidet᷑. ut adãplexꝰ Rachei ꝑ
alios .uii. annos ꝑueniendi copia daret᷑. Nc̃ uͦ quia huiꝰ sterilitatẽ ex ꝑior. ꝙ

Expanded text:
eo me praeesse, sed nulli fere prodesse, saepe delibero renuntiare curae pastorali, et ad pristinam quietem redire, ubi illum exspectem, qui salvum me faciat a pusillanimitate spiritus et tempestate . Sed pene sola retinet me paternitatis vestrae dilectio, cui quantum debeam nec ipse pensare sufficio. Tamen nisi viderer os meum ponere in coelum , injuriarum adversus eum agerem, qui septem annis pro Rachel servienti, Liam jussit nocte supponi . Quae saltem si fetaret, et speciositatem Rachel sua fecunditate compensaret, vix tandem ea conditione toleranda videretur, ut ad amplexus Rachel post alios septem annos perveniendi copia donaretur. Nunc vero, quia hujus ster
Abbreviated transcription (Latin):
de spicimꝰ ex his q̃dã. ueł conctorũ patiam̃ dispendia. ẜt infra. Et hoc seribo
romani pontifices. qͥ trans latioẽs ep̃orũ q̃ districte apłicis ⁊ canonicis sa¬
netionib ꝓlbitȩ ante suerant. maiori ȩccłȩ utilitati consulentes fieri ꝑmiser
necẽ sstatẽ. popłorũ ĩ suis officuis reconciliauert᷑. quorũ noĩa ĩ seruis. annorau

Expanded text:
despicimus ex his quaedam, ne cunctorum patiamur dispendia. » Et infra: « Et hoc scribo despicimus ex his quaedam, ne cunctorum patiamur dispendia. » Et infra: « Et hoc scribo Romani pontifices, qui translationes episcoporum, quae districte apostolicis et canonicis sanctionibus prohibitae ante fuerant, majori Ecclesiae utilitati consulentes fieri permisernecessitatem populorum in suis officiis reconciliaverunt: quorum n
Abbreviated transcription (Latin):
sipuerĩt. Probet gͥ tua modestia utrũ aliqñ colligi nude ac irreuerent᷑ cũ
nestorio sentiant & in uicẽ collo quat̾. licet aliqsi catt̾iatã habuerint con¬
scientiã: colligant᷑ aũ nc̃ acta penitentia suꝑ his in qͥb surrepti st̃. quã uis
confit̾i fortasse reuereant̾ ex cessti. Infra. Ut̃ aũ ñ estimem̃ amare cõtentioe
ãplectam̃ epĩ reuerentis sum iohis cõmunionẽ in dulgentes ei. ⁊ causa dispensa¬
tionis eiꝰ negotiũ ñ subtiliꝰ. ł districtiꝰ. suie uehem̃tiꝰ erga se recognoscentis
pubtm ⁊ archimanoritã. dispepsatioẽs rerũñ nũꝗͣ cogu̾t parũ ꝗd ad ebito
qͥsdã foras erire. ut maiꝰ aliqͥd iucsaciant. Sic̃ enĩ hiiqͥ mare nauigant. tẽ¬
pes tate urgente nauiq piditãte anxiati q̃dã exonerant. ut cetera salua
p maneant. ata & noscũ ñ habemꝰ saluandorũ omĩũ negoci onũ penitꝰ certituoinẽ¬

Expanded text:
sipuerint. Probet igitur tua modestia utrum aliquando hi, qui dicuntur colligi, nude ac irreverenter cum sipuerint. Probet igitur tua modestia utrum aliquando hi, qui dicuntur colligi, nude ac irreverenter cum Nestorio sentiant et invicem colloquantur; licet aliquando canteriatam habuerint conscientiam, colligantur autem nunc, acta poenitentia super iis, in quibus subrepti sunt, quamvis confiteri fortassamplectamur episcopi reverendissimi Joannis communionem, indulgentes ei, et causa dispensationis ejus negotium non subtilius vel districtius sive vehementius erga se recognoscat Presbyterum et Archimandritam. Dispensationes rerum nonnunquam cogunt parum quidem a debito quosdam foras exire, ut majus aliquid lucrifaciant. Sicut enim hi qui mare navigant, tempestate urgente, navique periclitante, anxiati quaedam exonerant, ut caetera salva permaneant: ita et nos, cum non habemus salvandorum omnium negotiorum penitus certitudine
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ destrutionẽ. Et cũ scd̃m apłm quorũdã peccata manisesta sint p̃¬
uedentia ao uioitiũ. quorroã aũ & sub sequant᷑. & simoniaca istiꝰ ĩ trusio qͣ licet
urast. ñ dũ tam̃ p̃cedit ad uidiciũ. qm̃ ista execͣbilis negotiatio ꝑcu
biculario & pedis seqͣs facta e̾. manifesta relatione ad aures ur̃as ꝑ¬
uener. nͥ plantationẽ quã ñ plantaũ dns stabilire p̃ ꝓperetis. q e¬
lectione regiis p̃cib que idẽ ualent secundũ uulgale ꝓ ubiũ qd̾minẽ
extorta urã auctoritate confirmetis. habent᷑ enĩ apus nos quidã
neso tratores ex ealeores illius dicde regine. qͥ sedm qd nob̾ dixert̃ cap¬

Expanded text:
m quorumdam peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium quorumdam et subsequantur, Symoniaca istius intrusio, quae licet vera sit, nondum tamen praecedit ad judicium, quoniam ista exsecrabilis negotiatio per cubicularios et pedisequos facta est, manifesta relatione ad aures ves plantationem quam non plantavit Dominus stabilire praeproperetis, et electionem regiis precibus, quae idem valent secundum vulgare proverbium quod minae, extortam, vestra auctoritate confirmetis. Habentur enim apud nos quidam negotiatores creditores illius dictae reginae, qui secundum quod nobis dixer
Abbreviated transcription (Latin):
ex aliis ciuitatib ad alias ꝓpt̾ necessitatẽ sen utilitat̾ tẽpor st̃ transmutat.
ex sub iectis manifestũ est.Pigenes in petris ẽ oroinatꝰ epͣs.s qm̃ ciues eiꝰ¬

Expanded text:
ex aliis civitatibus ad alias propter necessitatem seu utilitatem temporum sunt transmutati, ex aliis civitatibus ad alias propter necessitatem seu utilitatem temporum sunt transmutati, ex subjectis manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ oĩ necessariasiẽeꝰ cognouert̃. dec̾tũ tẽpauerũ. & ita genitos quoꝵ con¬
ũsatio ĩ monasteriis ł religiosis eccłiis ꝓbata suerit. ñ solũ ad prb̾atũ. s &¬
ad sũmũ sac̃dotiũ ꝓ moueri ꝑ misert̃. Et ut de nr̃is tẽporib taceamꝰ. sicut
legit᷑ ĩ gestis romanorũ pontificũ. Felix t̃tiꝰ natioẽ romanꝰ ex patrefe¬
lice ꝑrb̾to suit. at̾prĩb odagri regis usq ad tpra theoderici regis. Itẽ
agapnꝰ natione romanꝰ. ex patre gordiano prb̃to sũmꝰ pontisex suit.
Selasius nationẽ affer ex patre ualerio ep̃o.sedit annos.i.i.i. m̃ses.u.i.ii.
dies.x.uiiiii.i. Silueriꝰ natione cãpanꝰ ex patre ormisda romano ep̃õ. sedit
annũ .i. m sesr. dies.xx.i. d dedit natione romanꝰ ex patre stephano
sub oiacono. seait annos. i..i.dies.x.x.i.ii.Thodorꝰ natione grecꝰ. ex patre
theoooro epõ. sedit annos.ui. iñses.u dies.x.x.lii.i. Quia uͦ epõrũ plurimi

Expanded text:
e Dei necessarias esse cognoverunt, decretum temperaverunt, et ita genitos, quorum conversatio in monasteriis vel religiosis Ecclesiis probata fuerit, non solum ad presde nostris temporibus taceamus, sicut legitur in gestis Romanorum pontificum, Felix tertius, natione Romanus, ex patre Felice presbytero fuit a temporibus Odoacri regis usque ad tempora Theodorici regis. Item Agapitus natione Romanus, ex patre Gordiano presbytero summus pontifex fuit. Gelasius, natione Afer, ex patre Valerio episcopo sedit annos III, menses VIII, dies XVIII. Silverius natione Campanus, ex patre Ormisda Romano episcopo, sedit annum I, menses V, dies XXI, Deusdedit natione Romanus ex patre Stephano subdiacono, sedit annos III, dies XXIII. Theodorus natione Graecus, ex patre Theodoro episcopopo, sedit annos VI, menses V, dies XXIV. Quia vero episcoporum plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
scõo capietilo dic̃. qm̃ freqñt̃ siue ex necessitate. siue alio quolibet mꝰ transgredi
maneat̃ scõrũ patrũ dect᷑a. & scĩssimꝰ .p̃p. leo ĩ eodẽ sp̃u p̃cip̃ dicens. Ubi necessitas
ñ ẽ. nullomͦ uiolent᷑ scõrũ patrũ ĩstituta. Ubi uͦ necessitas fuerit. ad utilitatem
ȩccłȩ qͥ potestatẽ ht ea dissipet. Ex necessitate enĩ fit mutatio legis. Et felix pp.
cõtẽpari oportet qd̾ ubi occurrit necessitas. sepe constitutiones patrũ trans¬
gredim᷑. & carthtignensis sinodus.x.xx.u. cap̃ dic̃. Precipimꝰ ut deriei

Expanded text:
o dicit, quoniam frequenter sive ex necessitate, sive alio quolibet modo transgredi maneant sanctorum Patrum decreta. Et sanctissimus papa Leo in eodem spiritu praecepit dicens: Ubi necessitas non est, nullo modo violentur sanctorum Patrum statuta. Ubi vero necessitas fuerit, ad utilitatem Ecclesiae qui potestatem habet, ea dispenset. Ex necessitate enim fit mutatio legis. Et Felix papa: Contemplari oportet, quod ubi occurrit necessitas, saepe constitutiones Patrum transgredimur. Et Carthaginensis synodus XXXV capi
Abbreviated transcription (Latin):
athanasiũ atexandrinũ epm. & cirillũ n policronũ ierosolimitanos. & iosem
quẽ caiitas ugã ierisostomũ uocat . & flauianũ. asinodo depositos apostilia
sedes ĩpͥstinũ honorẽ restituit. Sigͥ qui adonatistis & bosono ordinatia
& aliminib orthodoxe ȩccłę. aspnodo plenaria seq̃strati. abͤade̾ sinodo
recipiunt. & ĩ cathalogo sac̾ dotũ hntur. ne ȩccła diminutionẽ ł diusionẽ
patiat᷑. quãtomagis orthodoxe fid ei uiros. & in maculatȩ uitȩ ñ oporet
cõtepnere .s ad p̾stinũ honorẽ reuocare : Sic̃ enĩ aplica sed es heo¬

Expanded text:
llum, et Polycronium Hierosolymitanos, et Joannem, quae charitas vestra Chrysostomum vocat, et Flavianum, a synodo depositos apostolica sedes in pristinum honorem restituit. Si igitur qui a Donatistis et Bonoso ordinati, et a liminibus orthodoxae Ecclesiae a synodo plenaria sequestrati, ab alia synodo recipiuntur, et in catalogo sacerdotum habentur, ne Ecclesia diminutionem vel divisionem patiatur; quanto magis orthodoxae fidei viros, et immaculatae vitae non oportet contemnere, sed ad pristinum honorem revocare? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
se purgare ñ ualens. uirgã pastoralẽ redderet & anulũ. deqͦ apłicũ accepistis
ĩ epm reformare contenoitis: cuiꝰ male facta defendere. ꝗd ẽ aliud nisisimilẽ
onẽ peccatas alienis consentire.cur ñ magis sufficiet eade̾ fouere et de¬
fendere: Neq enĩ ĩ hoc ꝓtegit uos clipeus ignorantie. cũ ħ sicut dixi
nota sint. ñ tantũ eccłtus lugunensis galliȩ. s om̃ib ferme eccłus latinȩ
linguȩ. Est & aliuo in lit̾is illis. in quo euidentissime & irreuerentissime. os¬

Expanded text:
se purgare non valens, virgam pastoralem redderet et annulum, de quo apostolicum accepistis se purgare non valens, virgam pastoralem redderet et annulum, de quo apostolicum accepistis iscopum reformare contenditis: cujus malefacta defendere, quid est aliud nisi similemonem peccatis alienis consentire, cur non magis sufficiet eadem fovere et defendere? Neque enim in hoc protegit vos clypeus ignorantiae, cum haec, sicut dixi, nota sint non tantum Ecclesiis Lugdunensis Galliae, sed omnibus ferme Ecclesiis Latinae linguae. Est et aliud in lit
Abbreviated transcription (Latin):
resipiscere: litt̾as contumeliosas & amaritudinis plenas sigillo ur̃o signatas. &
lesa uehem̃t̃ ĩ dolui. Cũ enĩ ut pace̾ mecũ hab̾etis. & ĩfiliũ susciꝑetis apłica
auctoritate fuissetis cõmonitus. nec ut frẽm me salatatis ĩ litt̾is urĩs. nec ut
aduidiciũ uocatis. cur obeoientie uinculis astringitis. quẽ nec suffra ganeũ. uec
collegã ẽtꝰ cognoscitis :: huic in uirie mee gͣuiorẽ suꝑ additis. qd̾ dem̾̃bratore̾
metꝰpolitane scois ñ apte satis appellatis. Nã cũ ramꝰ aridꝰ qͥiradice arboris matͥs
nũ ꝙͣ coaltitt. nec in seurens fructũ fec̃ magnicultoris manuexcisus ee̾t. eadẽ
licuit qd̾ nocebat excidere. que ratio ĩ pedit ut ei ñ liceat qd̃ ꝓ futurũ sperabat
illa destrux̃ uos edificare contenditis. cuiꝰ iudicus & constitutioĩb obuiare.
ȩccłam publicate sunt. qͥ ꝓ his & aliis similib a sede apłica dãpnatꝰ ẽ.itaut

Expanded text:
resipiscere. Litteras contumeliosas et amaritudinis plenas sigillo vestro signatas, et mecum vehementer indolui. Cum enim ut pacem haberetis, et in filium susciperetis apostolica auctoritate fuissetis fuisses, Bar.  commonitus, nec ut fratrem salutastis me in litteris illis, nec ut Cur igitur alienigenam ad judicium vocatis, cur obedientiae vinculis astringitis, quem nec suffraganeum, nec collegam esse cognoscitis? Huic injuriae meae graviorem superadditis, quod demembratorem metropolitanae sedis non apte satis appellatis. Nam cum ramus aridus, qui in radice arboris matris nunquam coaluit, nec in se virens fructum fecit, magni cultoris manu excisus esset; eadem licuit quod nocebat excidere, quae ratio impedit ut ei non liceat quod profuturum sperabat illa destruxit vos aedificare contenditis; cujus judiciis et constitutionibus obviare, Ecclesiam publicatae sunt, qui pro his et aliis similibus a sede apostolica damnatus est, ita ut,
Abbreviated transcription (Latin):
asinodo cui sarol int̾suit rer condẽpnatũ &. sofrenũ placẽtinũ ep̃m meritu
reꝓbatũ. nicolaus p̃p ambos recõciliauit. Sic ioħs. pp̃.u.ii.i. photiũ neophitũ apapa.
nicholao depositũ. ĩ t̾uentu augtorũ. basilii. leonis. alexandri. inpatͥarc hatu
dilectissimi filii ut apłica & cõpassioi̾s uiscera aꝑientes om̃s qͥ ĩ ȩccła q̃ apͥuos ẽ
correptionib subiacet recipiamꝰ. paciq & unanimitati scdentes. ipsũ dõnũ.pħ.¬

Expanded text:
rito reprobatum, Nicolaus papa ambos reconciliavit. Sic Johannes papa VIII Photium Neophytum, a papa Nicolao depositum, Augustorum interventu Basilii, Leonis, Alexandri, in patriarchatu dilectissimi filii, ut apostolica et compassionis viscera aperientes, omnes qui in Ecclesia quae apud vos est correptionibus subjacent, recip
Abbreviated transcription (Latin):
sub nõe ꝑsone. si c̃ ap̃decessorib meis expͣuaꝯ suetudi ne redemer̃.
inqͦ marime ĩ digeo consilio urõ si idtolerabile uob̾ uidet᷑. ł aurilio
si ĩ tolerabile iudicat᷑. Cet̾a qͥdẽ tolerabilia ł corrigibilia. mͥ ĩ paro.¬
chia nr̃a uidñtur. si hoc uro consilio. ⁊ auxilio. ad ordine̾ redigi

Expanded text:
sub nomine personae, sicut a praedecessoribus meis ex prava consuetudine redemerunt. sub nomine personae, sicut a praedecessoribus meis ex prava consuetudine redemerunt. In quo maxime indigeo consilio vestro, si id tolerabile vobis videtur, vel auxilio, si id intolerabile judicatur. Caetera quidem tolerabilia vel corrigibilia mihi in parochia nostra videntur, si hoc consilio vestro et auxilio ad ordinem redigi
Abbreviated transcription (Latin):
qe stercore erectũ diuna ꝓuidentia sue messis ordinaũ opariũ. ĩ ipsa agri
curaq̃ ꝓut grã diuina submĩstrat ad hibeo. S quia messis multa ẽ. & ab ini¬
mico hõe multũ ⁊ itaniorr prius seminatũ. ł suꝑ seminatũ ẽ. paucos fructus
ex meo labore caꝑe me sentio. Timens gͥ triticũ eradicare cũ lolio: itãque
desisctio ẽ pruoe̾tis agricole mͥblandiens. mult a. tolero. multa dissimulo
occurrentis ñ satis acute distĩgo. Inqͣm̃tis anxietate cũ diuinũ ame stuoiosiꝰ
in ploret᷑ auxiliũ. ĩ sufsitientie mee necessariũ. ac debitũ aurã p̃monuiss
scitas. nͥut id ipsũ subir e̾ ur̃a ꝑ fecisset autoritas. Pat̾ne gͥ filio ut̃i urͣ
consulite. pat̾ne succurrite. ut siꝗd ꝑ me diuina manꝰ dign̾ata fuerit
ordinata fieri uideo ĩ domo dĩ q̃ me torquent. maxime qd̾ up̃ nos
monẽdo. ĩ crepando. ex coͣmunicãdo. altaria ame redimere uolunt.

Expanded text:
tercore erectum divina providentia suae messis ordinavit operarium; in ipsa Decuram, prout divina gratia subministrat, adhibeo. Sed quia messis multa est, et ab inimico homine multum zizaniorum prius seminatum vel superseminatum est , paucos fructus ex meo labore capere me sentio. Timens igitur triticum eradicare cum lolio, et tanquam de discretione prudentis agricolae mihi blandiens multa tolero, multa dissimulo.occurrentis, non satis acute distinguo. In qua mentis anxietate, cum divinum a me studiosius imploretur auxilium, insufficientiae meae necessasanctitas, nisi ut id ipsum subirem vestra perfecisset auctoritas. Paterne igitur filio uteri vestri consulite, paterne succurrite, ut si quid per me divina manus dignata fuerit oordinata fieri video in domo Dei quae me torquent, maxime quod apud nomonendo, increpando, excommunicando, altaria a me redimere volunt
Abbreviated transcription (Latin):
seleutice ep̃m alexanoer antͥ̾ochenꝰ epͣs ĩ tharsũ cylicie transmutaũ. Reue¬
rentiꝰ ab archis feniciȩ ĩ tirũ transmutat̾us ẽ. Ioħs degoroolinia. mutatꝰe
ĩ pehonixũ. ⁊ er ꝑsedit ȩccłȩ. Palladĩ ex helinopoli mutatꝰ ẽ ĩ asponã. Aleran¬
der abalia helinopoli. ĩ adrianopolĩ mutatꝰ ẽ. Gregeriꝰ natantenus
pͥus ciuitatis capadotie fuit ep̃s. q̃ sasima or̃. dcinoe abeato basilio. ⁊ alioio

Expanded text:
 Tharsum Ciliciae transmutavit. Reverentius ab Argis Phoeniciae in Tyrum transmigratus est. Joannes de Gordolinia mutatus est in Proconixum, et ei praesedit Ecclesiae. Palladius ab Helinopoli mutatus est in Asponam. Alexander, ab alia Helinopoli, in Andrinopolim mutatus est. Gregorius Nazianzenus prius civitatis Cappadociae fuit episcopus quae Sasima d
Abbreviated transcription (Latin):
seueritati. ut maiorib malis sananois caritas sincera subueniat. Idẽ ĩ eadẽ ad ũ sus
qd̾ fatenoũ ẽ fieri ñ deberet. nͥ pacis ipsiꝰ cõpassioẽ sanaret᷑. S si ħ dicãt. & mutto
maxime humilit̾ doleant qͥ ĩ tanta morte p̃cisionis iacent.ut isto qͦdã uulnere maͥs
catholice r euiuiscant. Cũ enĩ p̃cistis ramꝰ inferit̾. fit aliud uulnꝰ in arbore qͦ possit
recipi ut uiuat qͥ sine uita radicis ꝑibat. S cũ receptꝰ recipienti coaluerit. ⁊ uigor
ꝯ seqͥt᷑ & fructꝰ. Si aũ ñ coaluerit. ille qͥdẽ arescit. s uita arboris ꝑmanebit.
Est enĩ ⁊ tale ĩ serendi genꝰ ut nullo p̃ciso ramo qͥ ĩtꝰ ẽ. ille qͥforis ẽ ĩserat᷑. ñ t̾nnu¬
lo s leuissimo arboris uulnere. Ita gͦ ⁊ isti cũ adradicẽ catholicã ueniunt. nec eis
Q uis post erroris sui penitẽtiã honor dericat̾us aut ep̃atꝰ auferat᷑. fio qͥde̾ aliꝗͥ tãqͣ

Expanded text:
seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habeant ergo isquod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recconsequitur, et fructus; si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed vita arboris permanebit. Est enim tale miserendi genus, ut nullo praeciso ramo qui intus est, ille qui foris est inseratur, nl leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam
Abbreviated transcription (Latin):
amultis correptio. nͥ cũ ille corripit᷑ ꝗͥ ñ ht̃ sotiã multitudinẽ. Cũ uꝰ idẽ mob plu¬
rimos occupau̾it. nihil aliud bonis restat ꝗͣ dolor ⁊ gemitꝰ. ut ꝑ illd̃ signũ ꝗd
cũ contagio peccandi maltitudinẽ in uaserit. diuinę disciplinę seuera miscd̾ia
necessaria ẽ. Nã consilia separationis &ĩ ania st̃ & ꝑniciosa atq saclega. qͥa ⁊im¬
pia ⁊ suꝑba fiunt. & pł ꝑt̾bãt ĩ firmos bonos. ꝗ̃ corrigant anmasos malos.
feriendaẽ. & maxime si occasionẽ atq oportumtatẽ p̃buerit aliqd flageliũ
de suꝑ dm̃ qͦ eos appareat ꝓ suis meritis uapulare: ltt̃ ałi as marcelintum i
Soleo audire ĩporestate eẽ iuoicis. mollire sentẽtiã imitiꝰ uindicare ꝙͣ. leges.

Expanded text:
a multis correptio, nisi cum ille corripitur, qui non habet sociam multitudinem. Cum vero idem morbus plurimos occupaverit, nichil aliud bonis restat, quam dolor et gemitus, ut per illud signum, quod ntagio peccandi multitudinem invaserit, divinae disciplinae severa misericordia necessaria est. Nam consilia separationis et inania sunt, et perniciosa atque sacrilega, quia impia et superba sunt, et plus perturbant infirmos bonos, quam corrigant animosos malos.ferienda est et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper domini, quo eos appareat pro suis meritis uapulare. tunc enim aures humi« Soleo audire in potestate esse judicis mollire sententiam et mitius vindicare  al.
Abbreviated transcription (Latin):
partim ex epłis romanoꝵ pontificũ. partim ex gestis concilioꝵ catholicoꝵ ep̃oꝵ. partĩ
inuno corpore adunare curaui. ut qui scripta illa exqͥbꝰ ista excepta sunt ad manũ bab̾e ñ
poterit. hinc saltẽ accipiat. qđ ad cõmodũ causȩ suȩ ualere ꝑspexerit. A fundam̃to itaq
xp̃iane religionis id ÷ fidei inchoantis. sic ea quȩ ad sacramenta ȩccłastica. sic ea quȩ ad in-
nent sub generalibus titulis distincta congessimus: ut ñ sit quȩrenti necesse. totũ uolumen
euoluere. sed tantũ titulum generalẽ suȩ quȩstioni congruentẽ notare. ⁊ ei subiuncta ca.¬
pitula sine int̾polatione transcurrere. In quo prudentẽ lectorẽ p̃monere congruũ dipamꝰ.
ur si forte quȩ legerit ñ ad plenũ intellexerit. uel sibi inuicẽ aduersari existimaũit ñ
statĩ rep̃hendat. s qͥd sccłm rigorẽ. qͥd scd̾m moderationẽ. qͥd scd̃m iudiciũ qͥd scdm miscłiam

Expanded text:
partim ex epistolis Romanorum pontificum, partim ex Gestis conciliorum catholicorum episcoporuore in unum corpus opus adunare curavi: ut qui scripta illa, ex quibus ista excerpta sunt ad manum habere non poterit, hinc saltem accipiat quod ad commodum causae suae valere perspexerit. A fundamento itaque Christianae religionis, id est fide inchoantes, sic ea quae ad sacramenta ecclesiastica, sic ea quae ad instnent, sub generalibus titulis distincta congessimus, ut non sit quaerenti necesse totum volumen evolvere, sed tantum titulum generalem suae quaestioni congruentem notare et ei subjecta capitula sine interpolatione transcurrere. In quo prudentem lectorem praemonere congruum duximus ut, si forte quae legerit, non ad plenum intellexerit, vel sibi invicem adversari existimaverit, non statim reprehendat; sed quid secundum rigorem, quid secundum moderationem, quid secundum judicium, quid s
Abbreviated transcription (Latin):
anestoriana b esi reũtẽtes ĩ suis gͣdibꝰ recipi uibet. ita scribenslao ȩp̃os ĩ hiberia ea

Expanded text:
a Nestoriana haeresi revertentes in suis gradibus recipi jubet, ita scribens ad a Nestoriana haeresi revertentes in suis gradibus recipi jubet, ita scribens ad
Abbreviated transcription (Latin):
hec fuit. ut qͦs bonos ordinaũat ne cͥ eodẽ remaneret᷑ ac fieret n̾ mediocre scandalũ.
ordinati recipent᷑. Uicimꝰ ut openor abigua. Iã gͦ qd̾ ꝓ remedio ac necesitate tẽpr̃is
statũtũ ẽ cõstat p̾mitꝰ ñ fuisse. ac fuisse regłas uec̾es quas ab apłis. ant apxis t̃dita¬
eccła romata custoore. custodiendasq manoat his qͥ eã audire cõnstienqtt. Sneces¬
stas tpris id fieri magnope postulabat. Ergo qd necessitas ꝓ remeap sepꝑtt̃. dessante
necessitate debet ut̾q cessare parit̾ qd urgebat. quia aliꝰ ẽ ordo legltimꝰ. calia
usurpatio qͣ ad psens fieri t̾pꝰ inpellit̾. S ħ canones apuo nceã tdifitaei de noria¬
tianis Neriꝑmisert᷑. Priꝰ ille canon a patͥb ĩstitutus ponendus ẽ ut possimꝰ aoucere
mundos. ⁊ aliqñ ueniunt ad catholicã eccłam. placuit scȩ̨ ⁊ magnꝰ e sinodo uit¬
accepta manꝰ ĩ posttione sic maneãt ĩ clero. Simili dispensadione.Beatꝰ ppgregortꝰ

Expanded text:
haec fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandalum, si ordinati reciperentur; vicimus, ut opinor, ambigua. Jam ergo quod pro remedio ac necessitate temporis statutum est, constat primitus non fuisse, ac fuisse regulas veteres, quas ab apostolis aut apostoliEcclesia Romana custodit, custodiendasque mandat his qui eam audire consueverunt, sed necessitas temporis id fieri magnopere postulabat. Ergo quod necessitas pro remedio reperit, cessante necessitate debet utique cessare pariter, quod urgebat, quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt, prius ille canon a Patribus institutus ponendus est, ut possimus advermundos, et aliquaccepta manus impositione sic maneant in clero. » CAP. XXI. Simili dispensatione beatus Gregorius papa
Abbreviated transcription (Latin):
płorũ uitãda dispnsant. Multa etiã a scĩs patͥb ĩ minuta scͥpt̾arũ testimnonuis cõꝑbant᷑¬
sic̃ scȩ̃ romane eccłȩ sc̃i pontisex leo neophitos ad sũmũ sac̃daciũ ꝑmisit ascend̃e quos
paułꝰ publica p̃dicatioẽ ab eodẽ officio studuit remouere. Siẽ etiã arrianos pꝰquã
conũsi fuer̃. legimꝰ in suis officiis fuisse susceptos. Inoe &̃ p̾taxatꝰ.p̃p leo destabilitate
ñ mutandorũ & oisc̃tio ẽ t̃panoorũ. ita scribit rustico episcopo narbonensi. Sic
quedã sunt ꝙ̃ nulla possunt ratioẽ cõuelli. ita multa st̃ ꝗ̃ aut necessitate t̃porũ
aut ꝓ consideratiẽ e ȩtatũ oportet t̾ꝑari. illa semꝑ consideratione seruata. ut in hisꝗ̃ dubia

Expanded text:
populorum vitanda dispensant, multa etiam a sanctis Patribus imminuta  Jur., immutatpopulorum vitanda dispensant, multa etiam a sanctis Patribus imminuta  Jur., immutatSicut sanctae Romanae Ecclesiae sanctus pontifex Leo neophytos ad summum sacerdotium permisit ascendere, quos Paulus publica praedicatione ab eodem officio studuit removere . Sicut etiam Arianos, postquam conversi fuerunt, legimus in suis officiis fuisse susceptos. Inde etiam praetaxatus papa Leo de stabilitate non mutandorum, et discretione temperandorum, ita scribit Rustico episcopo Narbonensi: « Sicut quaedam sunt, quae nulla ratione possunt convelli, ita multa sunt quae aut pro necessitate temporum, aut pro con
Abbreviated transcription (Latin):
uidr̃ c̃ꝓ qͣlitate. ł qͣntitate egritudinis ł egrotantis. nc̃ mordẽtia. nc̃ mollientia
egrotãti medicamena aponit̾. ⁊ nc̃ ferro secat cui fom̃to sub uenire ñ pot̾at. et
etou̾so. ei nc̃ sub uen̾ sgm̃to quẽ ferro seccare ñ auoebat. ita spũales medici
doctores uidelicet sc̃e ȩccłȩ. necase nec ĩt̾se dissentiunt cũ illicita ꝓ hibẽt. ne
cessaria iubet̾. sũma suadẽt. uenialia ĩdulget. cũ scđm duritiã cordis de linqñ¬

Expanded text:
um pro qualitate vel quantitate aegritudinis, vel aegrotantis, nunc mordentia, nunc mollientia aegrotanti medicamina apponit; et nunc ferro secat, cui fomento subvenire non poterat, et e converso ei nunc subvenit fomento, quem ferro secare non audebat; ita spdoctores videlicet Ecclesiae sanctae; nec a se, nec inter se dissentiunt, cum illicita prohibent; cum necessaria jubent, summa suadent; venialia indulge
Abbreviated transcription (Latin):
grã. Scunꝰ scc̃ ab apło didicimꝰ. humano gñi ꝓpt̾ uitandã fonicationẽ ĩdultũ ee ꝯui¬
neũ qͥ se ei p̾mitus alligauerit. Uoluntariꝰ eni ẽ. ñ necessarsꝰ. alio qͥn transgressor
ecẽt. d eũa urorẽ ñduceret. Post quã uͦ se alligauerit. audiat apł̃m dicẽtẽ. a¬
ugatus es uxori noliqͣrere solutionẽ. lo ẽquoq apo cũ denuptus ioqret̃. ñ oũ
mulier si nupserit p̾mi ũ meret̾.s tñ dix̃. ñ peccat sinubat łta qͦq siqs aliquẽ ad
cotidiatia ie uima ĩ uitet. rem quide remuneratiõe dignã adqͥescenti⁊ ꝑ seueran¬
ti suadet. S quii ñ ad qͥ euerit. ñ sit se ipso melior. s licet maneat faciente in feri¬
ĩ fra metas sobrietãs & m̃sȩ frugalis se cohibuerit. sũmorũ p̃mia ñ asseqͥt̾. s siui
de ad comessatioẽs & ebrietates ꝓ lapsus fuerit. rem  p̃hensione ⁊ confusione
dignã fecisse ꝑ hibet᷑. Isti itaq duostatus. unus suꝑior alt̃ inferior. qͥ ante uotust̃¬

Expanded text:
a, scimus, sicut ab Apostolo didicimus, humano generi, propter vitandam fornicationem, indultum esse connisi eum qui se primitus alligaverit: voluntarius enim est, non necessarius, alioquin transgressor esset quicunque uxorem non duceret. Postquam vero se alligaverit, audiat Apostolum dicentem: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . Idemque Apostolus, cum de nueretur; sed tantum dixit, non peccat, si nubat . Ita quoque si quis aliquem ad quotidiana jejunia invitet, rem quidem remuneratione dignam acquiescenti et perseveranti suadet; sed qui non acquieverit, non fit seipso melior: sed licet maneat faciente inferijor. Si vero intra metas sobrietatis et mensae frugalis se cohibuerit, summorum praemia non assequitur; sed si ad comessationes et ebrietates prolapsus fuerit, rem reprehensione et confusione dignam fecisse perhibetur. Isti itaq
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. Uñ se ita excusat dicens. Cũ gͦ hoc uoluissẽ. nũꝗd leuitate usus sũ. aut qd̾
cogito scd̃m carnẽ cogito. ut sit apud me. est ⁊ ñ: Hon enĩ sententiã suã se mu.¬

Expanded text:
tiam. Unde se ita excusat dicens: Cum ergo hoc voluissem, nunquid levitate usus sum? aut quod tiam. Unde se ita excusat dicens: Cum ergo hoc voluissem, nunquid levitate usus sum? aut quod cogito, secundum carnem cogito ut sit apud me
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ in qͥb obseruatis salus ad qͥrit᷑. ł i qͥbꝰ negglectis mors in oubitata consequit᷑
nulla ẽ admittẽda dispensatio. sed ita st̃ omĩa mandata. ł int̾̃dicta seruanda. sic̃
sangit diligntia. si honesta ł utilis sequat̾ cõpñsacio. potest p̃cedere auetoritate
p̃sidẽtiũ diligͥt̃ delib̾ata dispensatio. Multa enĩ talia ĩ eugłica historia. in actib
apłorũ. ĩ gestis conciliorũ : ⁊ contigisse legimꝰ .⁊ post modũ apłicorũ uirorũ auc¬
toritate roborata cognouimꝰ. Assumamꝰ itaq pͥmũ exemplũ de eugłio.
dñs qͥppe mittens discipłos a pdicãdũ. it̾dix̃ eis ⁊ ꝑam ⁊ saccłũ. Et qͥa uita
domini iħu ĩt̾ris disciplina est morũ: in stante tp̃r passionis suę & ꝑam reo.¬
dit n sacculũ. ĩ se ipso pͥmo dans exemplũ qd ĩ huiꝰ moĩ t̃dicionib necessitati
doniã. & p̃ sensisset hoceis minime ꝓ fut᷑m. mutauꝰ dispositionẽ suã. ñ tñ senten¬

Expanded text:
 in quibus observatis salus acquiritur, vel in quibus neglectis mors indubitata consequitur, nulla est admittenda dispensatio, sed ita sunt omnia mandata, vel interdicta servanda, sicut xit diligentia, si honesta vel utilis sequatur compensatio, potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, in Actibus apostolorum, in Gestis conciliorum et contigisse legimus, et postmodum apostolicorum virorum auctoritatDominus quippe mittens discipulos ad praedicandum, interdixit eis sacculum et peraDomini Jesu in terris disciplina est morum, instante tempore passionis suae et peram reddit et sacculum : in seipso primo dans exemplum, quod in hujusmodi traditionibus necessitati doniam , et praesensisset hoc eis minime profuturum, 3 mutavit dispositionem suam, non tamen senten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueñ. Palci qͥ hñtes uxores baptidati sunt. ac sic se ĩstituert ut opinio
eoꝵ innullo uacill& ee aut csicis uincti sunt. aut monasterus ex qͦ bap¬
tizatisunt. heserint. siñ c̾cubinã ñ pelicẽ nou̾int. sũ omib bonis opi¬
bus iugila u̾int ñ ꝓhibent᷑ huiꝰ mͦ adcłicatus ordinẽ assumi ita sane
ut in eos tp̃ra amaiorib c̃stituta seruentur. necito qͥlib& lector
cito acolitus cito diaconꝰ cito sacerdos fiat. Eccł asticoꝵ canonũ norma
nulli deb& esse in cognita sacerdoti. qr nesciri ħ apontifice satis est
indignũ indecoꝵ maxime cum alaicis religiosis uiris &esciatur : custo¬
dienda esse ducatur. Qli Nelo fidei ac discipline ductꝰ ñ patitur¬
ꝙ ñlice exponerẽ nͥ nossem ur̃am prudentiã legis totius. hab̾e no¬
ticiam & ido eos qͥ talia ꝑpetͣsse dñr uibebitis ĩmedio collocari.¬

Expanded text:
ero qui habentes uxores baptizati sunt, ac sic se instituerint ut opinio eorum in nullo vacillet, ut aut clericis juncti sint, aut monasteriis, ex quo baptizati sunt, haeserint, si non concubinam, non pellicem noverint, si in omnibus bonis operibus ut in eis tempora a majoribus constituta serventur, ne cito quilibet lector cito acolythus, cito diaconus, cito sacerdos fiat. CAP. 96. nulli esse debet incognita sacerdoti, quia nesciri haec a pontifice satis est indecorum: maxime cum a laicis religiosis viris et sciatur, et custodienda esse ducatur. Nquod non licere exponerem, nisi nossem vestram prudentiam legis totius habere notitiam. Et ideo,
Abbreviated transcription (Latin):
uabuntur. Aꝑiana religio ad ulteriũ in utroq sexupari ratione
condẽpnat. s uiros suos mulieres ñ facile de ad ul terio ad cusant.
⁊ ñ ħnt latentia peccata uindictam. Uiri autẽ liberiꝰ uxores ad¬
ulteras aput sac̃ dotes deferre c̃suerunt. ⁊ iđo mulierib ꝓdito
earum cͥmine c̃munio denegat᷑. uiroꝵ autẽ latente cõmisso non
facile ꝗsqͣ exsuspicione abstinetur qͥ utiq sũ mouebit᷑ sieiꝰ flagitium
cum quesitori fuerint delegata. aut absolutio aut dãpnatio ꝓnego¬
cu qualitate ꝓfert᷑ du legũ in ĩꝓbos exercet᷑ auctoritas. erit dic¬
tator immunis. Qui int̾ueniente repudio alu se matrimonio copu¬

Expanded text:
tiana religio adulterium in utroque sexu pari ratione condemnat. Sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, et non habent latentia peccata vindictam. Viri autem liberius uxores adulteras apud sacerdotes deferre consuerunt: et ideo mulieribus, prodito earum crimine, communio denegatur. Virorum autem, latente commisso, non facile aliquis ex suspicionibus abstinetur. Qui utique submovebitur, si ejus flagitium aecunque quaesitori fuerint delegata: aut absolutio, aut damnatio pro negotii qualitate profertur, et dum legum in impios exercetur auctoritas, erit dictator immunis. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
tuday feria añ pascha eis remittenda romane eccłe c̃suetuda de¬
monstrat. Cet̃ũ de ponde estimando delictoꝵ sac̃dotis :÷ iudicare.
ut ad tendat ad confessionẽ penitentis. ⁊ ad fletus atq lacͥmas corri¬
gentis. actũ iubere dimitti cũ uid̾int c̃gruam satis factionẽ. Sane
siqͥs egritudinẽ ĩcidit atq usq ad desꝑationem deuenerit eiẽ a ñ

Expanded text:
is remittendum Romanae ecclesiae consuetudo demonstrat. Caeterum de pondere aestimando delictorum sacerdotis est indicare, ut adtendat ad confessionem poenitentis et ad fletus atque lacrymas corrigentis, ac tum iubere dimitti, cum viderit congruam satisfactionem. Sane si quis aegritudinem inciderit atque usque desperationem devener
Abbreviated transcription (Latin):
cis abstinencia ĩꝑat᷑ ut possint dep̃cantes audiri. ꝙͣ toniag̃ sac̃ dos
utiq õi mom̃to paratꝰ ẽẽ deb& mundicie ꝓuritate securꝰ ne aut
sacrificiũ offerat. autbaptilare cogat᷑ s qͥ si c̃taminatꝰ ÷ a carnali
c̃cupiscentia ꝗd facae : excusabit s qͦ pudure  qͣ mente usur pabit
qͣ c̃scientia s q̃ m̃ito hic exaudiri se credit: Hortor tollat᷑ ħ ꝯpbn¬

Expanded text:
cis abstinentia imperatur, ut possint deprecantes audiri, quanto magis sacerdos utique omni momento paratus esse debet, munditiae puritati securus, ne aut sacrificium offerat, aut baptizare cogatur. Qui si contaminatus fuerit carnali concupiscentia, quid faciat? Excusabit? Quo pudore, qua mente usurpabit? Qua conscientia, quo merito hic exaudiri se credit, cum dictum
Abbreviated transcription (Latin):
se eccłe uouit obseqͥis asua infantia añ pub̾tatis annos baptizari &s lectoꝵ deb&
ministĩo sotiari. qͥ ab accessu ad olescentie usq ad xixͣ. etatis annũ si ꝓbabiliter
uixerit una tam̃ & ea ꝙͣ uirginẽ c̃muni ꝑsac̃dotẽ benedictione ꝑceꝑit uxore
content᷑ acolit᷑ & subdiac̃ ẽẽ debebit. pꝰ qͦ addiaconug̃dũ si se ipse pͥmitꝰ cõ¬
tinentia p̃eunte dignũ ꝓbarit accedat. ubi si ult .u. annos laudabilit minist̃¬

Expanded text:
se Ecclesiae vovit obsequiis, a sua infantia ante pubertatis annos baptizari, et lectorum debet ministerio sociari, qui ab accessu adolescentiae usque ad tricesimum aetatis annum, si probabiliter vixerit, una tantum, et ea quam virginem communi per sacerdotem benedictione perceperit, uxore contentus, acolythus et subdiaconus esse debebit, post quae ad diaconii gradum, si se ipse, primitus continentia praeeunte, d
Abbreviated transcription (Latin):
iniuste dãpnatos ł excomunicatos potestatiue sua auctoritate restituere &
sua eis oia redd̾e. & illos qͥ eos c̃dẽpnauer̾ aut ex cõmunicauer̃ apłico punire pri
uilegio Nec fas ẽ supplicũ apłice sedis scripto aut sine scripto p̃ces oblatas despi¬
cipiendũ e̾e̾t ꝙ ad notitia alme sedis ur̃ę fuiss& deductũ
custodiunt & nr̃is legib sub iugant. q nec dec& nec ordo patit᷑. ut in iqͥ&
caruales sp̾uales ꝑsequant᷑. ois .q. qͥ resistit alicui ne ũtendo nc celando ue¬
ritatẽ m̃tit᷑ aduers eũ contͣ que litigat. & qͥ uifens ẽ alit̾ oia sic̃ hosts agit.¬

Expanded text:
injuste damnatos vel excommunicatos, potestative sua auctoritate restituere; et sua eis omnia reddere, et illos, qui eos condemnaverunt, aut excommunicenim fas est , supplicum apostolicae sedis scripto, aut sine scripto preces oblatas despicipiendum esset, quam ad notitiam almae sedis vestrae esset dedcustodiunt, et nostris legibus subjugantur; quia nec decet, nec ordo patitur, ut iniqui et carnales, spirituales persequantur. Omnis enim qui resistit alicui, nunc vertendo, nunc celando veritatem, mentitur adversus eum, contra quem litigat. Et qui infestus est alic