comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuaserunt: ut illa quoq singularit᷑
mͥ donata crederem: quȩ inusũ seri.¬
entium mͥ cõmunit̃ data uiderẽ. Inͦ
connemienter satis. s ñ sufficienter des
quod me monebat locutum ẽẽ const¬
or. Hinc enim doceor. om̃ia quib ur
irrationalium fouetur. meę potiusd¬
ni ẽẽ assignanda: ꝓpt̃ea quod illa qua
quȩ his aluntur. niusum ineũ st̃ depit

Expanded text:
nes hoc persuaserunt, ut illa quoque singulariter nes hoc persuaserunt, ut illa quoque singulariter mihi donata crederem, quae in usum servientium mihi communiter data viderem. In quo te convenienter satis, sed non sufficienter de hoc, quod me movebat, locutum esse confiteor; hinc enim doceor omnia, quibus vita irrationalium fovetur, meae potius ditioni esse assignanda, propterea quod illa quoque, quae iis aluntur, in usum meum sunt de
Abbreviated transcription (Latin):
fecisset. si tibi soli mundũ dedisset: Ecce
grata & ultilis societas humanȩ c̃ũsationiᷤ:
Ubi solatia. nͥ oblectam̃ta quib ne fruerus:
Uide gͥquia & in hoc tͥ multũ contulit:
qͦd hec ad solamentuum tecũ ereauit. Si
inundus istis. & hȩc om̃ia tibiseruiunt:
qͦmͦ etiam om̃ia ad obsequiũ tuum facta
ñ sunt: Nunquid pat̾ familias solus
panem siium comedit: Nunquid solus
poculum suũ bibit: Nunquid solus uesti¬
mñtis sus indintur: Nunqͥd solus cile fit
igne suo: Nunqͥd solus habitat in domo
sua: Cotum tam̃ ũ inmerito eiꝰ dicitur:
quicqͥd habent hii. qui ei uł ꝑdilectionẽ.
uel ꝑ sub iectionẽ famulantur. Siue gͥ
illa quę tͥ seruiunt. sine illaquȩ tͥ ser¬
uientib necessaria sunt: om̃ia tibidata
sunt. om̃ia tibi obsequium impendt̃.
Quod me mouebat p̃cidisti potius. N¬
quam eradicasti. Ego namq hoc quere¬
bar quod unice diligens unice dilecta
ñ sum: quia pignus amoris mei aliis

Expanded text:
fecisset, si tibi soli mundum dedisset? Ecce fecisset, si tibi soli mundum dedisset? Ecce grata et utilis societas humanae conversationis? ubi solatia, ubi oblectamenta, quibus nunc frueris? vide igitur quia et in hoc multum tibi contulit, quod haec ad solamen tuum tecum creavit. Si mundus iste, et haec omnia tibi serviunt, quomodo etiam omnia ad obsequium tuum facta non sunt? Nunquid paterfamilias solus panem suum comedit? nunquid solus potum suum bibit? nunquid solus vestimentis suis induitur? nunquid solus calefit igne suo? nunquid solus habitat in domo sua? Totum tamen non immerito ejus dicitur, quidquid habent ii, qui ei vel per dilectionem, vel per subjectionem famulantur. Sive igitur illa, quae tibi serviunt, sive illa, quae tibi servientibus necessaria sunt, omnia tibi data sunt, omnia tibi obsequium impendunt. ANIMA. Quod me movebat, praecidisti potius quam eradicasti. Ego namque hoc querebar, quod unice diligens, unice dilecta non sum, quia pignus amoris mei aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Magna quidẽ fateorħ & singulariamore
digna forent: si singularit᷑ data fuissent.
N oumͥ displicere potest hȩç.h.
diligentia tria: quia inhoc patet. quod ꝑ¬
fecte amare desideras: qm̃ causã ꝑfecti
amoris. tanidiligenter inuestigis. Gra¬
tant̃ gͥ hoc tecum difserendum suscipio:
ut & tim optimiamorẽ. ab hac ꝓ qua cau¬
saris iniuria defendam: & simulte ne
qua ab illius dilectione suspicione uacilles.
ad integrum restituam. Tria quedã st̃.
inqnib id quod te mouet inuenias.
Discerne quȩ dona asponso tuo accepisti.
lua em̃cõmuniter: aia speculiter. ali
singulariter data sunt. Commmunit data
sunt: quȩ om̃ib ꝓpt̾ te tecum serui unt.
Specialiter data sunt: quȩ multis. nec
cam̃ om̃ib ꝓpt̃ te cecum sunt concessa.
Singulariter data sunt: quȩ tibi soli st̃
data. Quid igitur: Nunquid ideo minꝰte
diligit. quia quędum dona sua tec̃ simul
om̃ib concossit: Nunquid feliciorem ce

Expanded text:
Magna quidem fateor haec et singulari amore Magna quidem fateor haec et singulari amore digna forent, si singulariter data fuissent. HOMO. Non mihi displicere potest haec diligentia tua, quia in hoc patet, quod perfecte amare desideras, quoniam causam perfecti amoris tam diligenter investigas. Gratanter igitur hoc tecum disserendum suscipio, ut et tam optimi amorem ab hac, pro qua causaris, injuria defendam, et simul te, ne qua ab illius dilectione suspicione vacilles, ad integrum restituam. Tria quaedam sunt, in quibus id quod te movet, invenias. Discerne quae dona a sponso tuo accepisti; alia enim communiter, alia specialiter, alia singulariter data sunt. Communiter data sunt, quae omnibus propter te tecum serviunt. Specialiter data sunt, quae multis nec tamen omnibus propter te tecum sunt concessa. Singulariter data sunt, quae tibi soli sunt data. Quid igitur, nunquid ideo minus te diligit, quia quaedam dona sua tecum simul omnibus concessit? Nunquid feliciorem te
Abbreviated transcription (Latin):
gendo constitutũ: eo quod ꝑfecte lauda¬
bilis amorñsit. si uel alt̃ cum solo diligit᷑.
uel qui sum ine diligendus ñ ẽ solꝰ amat᷑.
Ecce gͥego umce electum. &e unice dilectũ
diligo: s hanc huiꝰ dilectionis meȩ in¬
iuriam patior: quod solum diligens.
sola ñ amor. Nam hanc dilectionis eiꝰ
arram. quam inichi obicis. quot suit.
uel certe quales cumquib hȩc mͥcom¬
inumis ẽ: tu ipseagnoscis. Q uomͦ gͥ
de pͥuilegio singularis amoris potero
głari: quȩ hoc quod tam magnrm asse¬
ris. ñ dicam cũ bestialibus. s & eum ip¬
sis bestiis cõmune accepis Quid mͥlux
solis ampliꝰ confert: quam reptilibus
ce uermnib t̾rȩ: Omĩa similit̾ uiuunt.
om̃ia spirant: idẽ pastus. idempotus
om̃tum. Quid hoc tam magnũ: Quid
hoc tam singulare : Hides certe quale ẽ
onitaq satis congrue singulariter di¬
ligendum ꝓbas: siñ & ipsum quoq uł
in aliquo singularit̃ dilexisse de moustͣs.

Expanded text:
gendo constitutum, eo quod perfecte laudagendo constitutum, eo quod perfecte laudabilis amor non sit, si vel alter cum solo diligitur, vel qui summe diligendus non est, solus amatur. Ecce igitur ego unice electum et unice dilectum diligo. Sed hanc hujus dilectionis meae injuriam patior, quod solum diligens sola non amor. Nam hanc dilectionis ejus arrham, quam mihi objicis, quot sint, vel certe quales, cum quibus haec mihi communis est, tu ipse agnoscis. Quo igitur de privilegio singularis amoris potero gloriari, quae hoc, quod tam magnum asseris, non dicam cum bestialibus, sed et cum ipsis bestiis commune accepi? Quid mihi lux solis amplius confert, quam reptilibus et vermibus terrae? Omnia similiter vivunt, omnia spirant, idem pastus, idem potus omnium, quid hoc tam magnum? quid hoc tam singulare? vides certe quale est. Non itaque satis congrue singulariter diligendum probas, si non et ipsum quoque vel in aliquo singulariter dilexisse demonstras.
Abbreviated transcription (Latin):
lem eẽ asseris: ipsa me tam̃ fateor ser-¬
monis cuidulcedine. & exhortationis
suauitate. ad amorẽ eius accendis.
Cogor si quidem racionib cuis illũ suꝑ
omĩa diligere: a quo me nideo om̃ia in
pignus dilectionis accepisse. Uerunta¬
men unũ adhuc suꝑ est. quod apudine
ualde felicitatem huiꝰ amoris imminu¬
at: nisi illud quoq sicut cȩtera in auus
tuȩ consolationis abstergat. H.
iducialiter tͥ ꝓmitto in hoc am̃ore ni¬
chil eẽ. quod iure displicere debeat: &
tam̃ ne magis uidear credulitatẽ tuam
fallere. qmͣ ueritati cestimoniũ ꝑ hibe¬
re: uolo ut qđ inde te mouet aꝑias: ut
meis iterum rationib confirmata. ain-¬
plius in eius desiderio conualescas.
Seminisse te uolo. s nec oblitũ estimo.
quod pauloante. cumtuꝓbabilem & ho¬
nestum amorẽ cõmendares dixeris: ñ
solum umeũ s & unice electum eẽ deb̾e
amorẽ. id ẽ insolum dilecto. & solum dili¬

Expanded text:
lem esse asseris, ipsa me tamen fateor serlem esse asseris, ipsa me tamen fateor sermonis tui dulcedine et exhortationis suavitate ad amorem ejus accendis. Cogor siquidem rationibus tuis illum super omnia diligere, a quo me video omnia in pignus dilectionis accepisse. Verumtamen adhuc unum superest, quod apud me valde felicitatem hujus amoris imminuat, nisi illud quoque sicut caetera manus tuae consolationis abstergat. HOMO. Fiducialiter tibi promitto in hoc amore nihil esse, quod jure displicere debeat, et tamen ne magis videar credulitatem tuam fallere, quam veritati testimonium perhibere, volo ut mihi quod te movet aperias, ut meis iterum rationibus confirmata amplius in ejus desiderio convalescas. ANIMA. Meminisse te volo, sed nec oblitum existimo, quod paulo ante cum tu probabilem et honestum amorem commendares dixeris non solum unicum. sed et unice electum esse debere amorem, id est in solum dilecto et solum dili
Abbreviated transcription (Latin):
ut semꝑ memineris. quid illidebeas:
nec ista ꝓ illo. nec ista cum illo: s ista ꝑ᷑
diligas. Caue oanima ne quod absit
ñ sponsa s meretrix dicaris: si mune¬
ra dantis. plusquam amantis affectĩ
diligis. Maiorem caritati eiꝰ in iuriã
facis. si & dona illius accipis: & tam̃
uicissitudinẽ dilectionis ñ rependis
Aut dona illius si potes respue: uelsi
dona illius respuere ñ potes. uicissitu¬
dinem dilectionis repende. Dilige ilꝰ
dilige teꝓpt̾ illum: dilige dona illus
ꝓpt̾ illum. Dilige illum. ut fruarisila
dilige te quod diligeris ab illo. Dilige
indonis illius. quod data sunt ab illo.
lum tibi. & te illi dilige: dona illiꝰ abil
tibi ꝓpt̃ te. Hȩc pura &e casta dilechios
nichil habens sordidum: nichil amarũ.
nichil transitoriũ: decora castitate. io¬
cunda dulcedine. stabilis et̃uitate. A
Uerba tua inflãmauerunt me: conce¬
pi ardorem. & estuo intus. Quãuis eñ
ñdum uderim hunc quẽ tam ainabi¬

Expanded text:
ut semper memineris quid illi debeat, ut semper memineris quid illi debeat, nec ista pro illo, nec ista cum illo, sed ista prdiligas. Cave, o anima, ne quod absit! non sponsa, sed meretrix dicaris, si munera dantis plus quam amantis affectum diligis. Majorem charitati ejus injuriam facis, si et dona illius accipis, et tamen vicissitudinem dilectionis non rependis. Aut dona illius si potes respue, vel si dona illius respuere non potes, vicissitudinem dilectionis repende. Dilige illum, dilige te propter illum, dilige dona illius propter illum. Dilige illum ut fruaris illo, dilige te quod diligeris ab illo. Dilige in donis illius, quod data sunt ab illo. Illum tibi, et te illi dilige, dona illius ab illo tibi, propter te. Haec pura et casta dilectio est, nihil habens sordidum, nihil amarum, nihil transitorium, decora castitate, jucunda dulcedine, stabili aeternitate. ANIMA. Verba tua inflammaverunt me, concepi ardorem, et aestuo intus. Quamvis enim nondum viderim hunc, quem tam amabi
Abbreviated transcription (Latin):
debitum. s beneficiũ alienum. Quicũ¬
q gͦ ille ẽ multum tͥcontulit: qui hoc
totum. & tantum tͥdedit. Multũ dili¬
gendus ẽ qui tantum dare potuit: &
qui tantum dare uoluit. multũ dilex̃.
Tantumgͦ diligens. & tantũ diligendus.
dono suo de monstratur: ut quã stultũ ẽ
amorẽ tam potentis non ultro concupis¬
cere: tam impium sit atq ꝑt̾sum. tam
diligentẽ ñ amarẽ. Uide gͦ oanimi
imprudens & temeraria. uide quio
agis: cũ in hoc mnundo a mari. & amx¬
re concupiscis. Totustibi mundus
subiectus ẽ: & tu ñ dico totum mund
s nescio quid uix aliquã mundiporũ¬
culam quod nec specie pulchra. nec
utilitate necessaria. nec quantitate
magna. nec bonitate optima. anteu.¬
dat. in societatẽ tui amoris ad mittere
ñ asꝑnaris. Certe si hȩc diligis. ut sub¬
iecta dilige. ut famulantia dilige. ut
dona dilige: ut arram sponsi. ut mu¬
nera amici. ut beneficia dni: sic tam̃

Expanded text:
debitum, sed beneficium alienum. Quicundebitum, sed beneficium alienum. Quicunque ergo ille est, multum tibi contulit, qui hoc totum et tantum tibi dedit multum diligendus est, qui tantum dare potuit et qui tantum dare voluit, multum dilexit. Tantum ergo diligens, et tantum diligendus dono suo demonstratur, ut quam stultum est amorem tam potentis non ultro concupiscere, tam impium sit atque perversum tam diligentem non redamare. Vide ergo, o anima imprudens et temeraria, vide quid agis, cum in hoc mundo amari et amare concupiscis. Totus tibi mundus subjectus est, et tu non dico totum mundum, sed nescio quid vix aliquam mundi portiunculam, quod nec specie pulchra, nec utilitate necessaria, nec quantitate magna, nec bonitate optima antecedat, in societatem tui amoris admittere non aspernaris. Certe si haec diligis, ut subjecta dilige, ut famulantia dilige, ut dona dilige, ut arrham sponsi, ut munera amici, ut beneficia Domini. Sic tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd magni acceꝑis : nec inueniste aliqͥd
tale habere aut accepisse unde głari
possis. Dicam gͥ tͥ: ut scias quidtͥ dedit
sponsus tuus. Respice uniu̾sũ mundũ
istum: & considera si aliquid in eo sit
quod tͥ ñseruiat. Om̃is natura adhunc
finem cursum suũ dirigit. ut obsequiis
tuis famuletur. & utilitati deseruiat:
tuisq oblectamentis parit̃ & necesfita¬
tibus scđ̾m affluentiam indeficientem
occurrat: hoc celum. hoc terra. hoc aer.
hoc maria. cũ ħis que meissunt uniu̾sis
explere ñ cessant: hoc circuitus tẽpoꝵ.
annuis innouationib & rediniuis par.¬
tub. antiqua in nouans dilapsa reformãs.
consumpta restaurans. pastu ꝑpetuo sub¬
ministrat. Quis gͦ putas hoc instituit:
quis istud naturȩ p̃cepit. ut sic unocon.¬
sensu tͥseruiat: Beneficium accipis:
& auctorẽ eius ñ agnoscis. Donũ nn ma¬
nifestoẽ: largitor occultus. & tam̃ ipsa
te ratio dubitare ñ sinit: hoc tuum ñ ẽẽ.

Expanded text:
quid magni acceperis, nec invenis te aliquid quid magni acceperis, nec invenis te aliquid tale habere aut accepisse, unde gloriari possis. Dicam igitur tibi, ut scias quid dedit sponsus tuus. Respice universum mundum istum, et considera si aliquid in eo sit, quod tibi non serviat. Omnis natura ad hunc finem cursum suum dirigit, ut obsequiis tuis famuletur, et utilitati deserviat, tuisque oblectamentis pariter et necessitatibus secundum affluentiam indeficientem occurrat. Hoc coelum, hoc terra, hoc aer, hoc maria, cum iis, quae in eis sunt, universis, explere non cessant; in hoc circuitus temporum annuis innovationibus, et redivivis partubus antiqua innovans, dilapsa reformans, consumpta restaurans, pastu perpetuo subministrat. Quis ergo putas hoc instituit? quis istud naturae praecepit ut sic uno consensu tibi serviat? beneficium accipis, et auctorem ejus non agnoscis. Donum in manifesto est, largitor occultus. Et tamen ipsa te ratio dubitare non sinit hoc tuum non esse
Abbreviated transcription (Latin):
quod tam pulcher. tam formosus. tam ele-¬
gans. tam unicus intuo aspectu captus ñ
eẽt: sieum singularis decor. & ultra ceteros
ammirandus ñ traheret. Quid gͥages:
Nunc uidere illum ñ potes. qͥa absens ẽ: &
ideo ñtimes. neq erubescis illim iuiriam
facere. qͦd singularẽ eiꝰ amorẽ contẽpnis:
teq aliene libidini turpit̃ & impudice
ꝓstituis. Noli sic facere. Si adhuc scire ñ
potes qualis ille sit qui te diligit: considã
saltem arram quamdedit: fortassis inpso
munere eiꝰ quod penes te ẽ. pot̾is agnoscere
quo affectu illũ diligere. quo studio & di¬
ligentia te illi debeas conseriare. Insignis
ẽ arra eius: nobiledonum euis: quia nec
magnum decuit ut paruadaret: nec ꝓ
paruosapiens magna dedisset. Magnũ
gͦẽ quod tibi dedit: s maiꝰ ẽ quod intẽ dili¬
git. Mlagnĩ gͦ ẽ quos dedit. Quid deditic
canima sponsustuis: Eepectas fortassis:
& nescis qͥd dicturus sim. Cogitas aquo

Expanded text:
quod tam pulcher, tam formosus, tam elequod tam pulcher, tam formosus, tam elegans, tam unicus in tuo aspectu captus non esset, si eum singularis decor et ultra caeteros admirandus non traheret. Quid igitur ages? Nunc videre illum non potes, quia absens est. Et ideo non times, neque erubescis illi injuriam facere, quod singularem ejus amorem contemnis, neque alienae libidini turpiter et impudice prostituis. Noli sic facere. Si adhuc scire non potes qualis ille sit, qui te diligit, considera saltem arrham, quam dedit; fortassis in ipso munere ejus, quod penes te est, poteris agnoscere quo affectu illum diligere, quo studio et diligentia te illi debeas conservare. In signis est arrha ejus, nobile donum ejus, quia nec magnum decuit ut parva daret, nec pro parvo sapiens magna dedisset. Magnum ergo est quod tibi dedit, sed majus est quod in te diligit. Magnum ergo est quod dedit. Quid dedit tibi anima sponsus tuus? Exspectas fortassis, et nescis quid dicturus sim. Cogitas a quo
Abbreviated transcription (Latin):
ris. in ipsius similitudinẽ ipsa quodam mͦ
dilectionis societate transformaris. Tuam
gͥanima pulchritudinẽ attende: & intelli¬
ges qualẽ debeas pulchritudinẽ diligere.
Nonẽ tibi inuisibilis facies tua. Oculus
tiuis nichil bene uidet: si se ipsũ ñ uideat.
usẽ: nulla eum foris ꝑegrina simitittido.
uł adumbrata ueritatis imaginatio fallere
potest. Quod si forte interna illa tua uisio
ꝑ negligentiam obscurata ẽ: & temetipsã
ut decet & expedit contẽplari ñ sufficis:
cur saltem quid de te estimare debeas.
ex indicio alieno ñ ꝑpendis: Sponsum
habes: s nescis. Pulcherrimus ẽ om̃ium:
s faciem eiꝰ non uidisti. Ille te uidit: quia
nͥte uidisset. ñ te diligeret. Noluit adhuc
se ipsum tibi p̾sentare: s munera misit.
arram dedit: pignus amoris. signum di¬
lectionis. Si cognoscere illumposses. si
speciem illius uideres: ñ amplius de tua
pulchritudine ambigeres. Scires emm

Expanded text:
ris, in ipsius similitudinem ipsa quodammodo ris, in ipsius similitudinem ipsa quodammodo dilectionis societate transformaris. Tuam igitur anima pulchritudinem attende, et intelliges qualem debeas pulchritudinem diligere. Non est tibi invisibilis facies tua. Oculus tuus nihil bene videt, si seipsum non videat. picuus est, nulla eum foris peregrina similitudo, vel adumbrata veritatis imaginatio fallere potest. Quod si forte interna illa tua visio per negligentiam obscurata est, et temetipsam ut decet et expedit contemplari non sufficis, cur saltem quid de te existimare debeas, ex judicio alieno non perpendis? Sponsum habes, sed nescis. Pulcherrimus est omnium, sed faciem ejus non vidisti. Ille te vidit, quia nisi te vidisset, non te diligeret. Noluit adhuc seipsum tibi praesentare, sed munera misit, arrham dedit, pignus amoris, signum dilectionis. Si cognoscere illum posses, si speciem illius videres, non amplius de tua pulchritudine ambigeres. Scires enim
Abbreviated transcription (Latin):
gis sibi iniuriam facit: qui uel in honesta uł
certe ea quȩ amore suo digna ñ sunt. in soci¬
etatẽ dilectionis ad mitti. Primũ gͥ necesse
ẽ. ut quisqͥs semet ipsum consideret: & cũ
cognouerit dignitatẽ suã. Nle iniuriã faciat
amori suo. abiectiora se ñ amet. Nam & ea
quȩ ꝑse considerata pulchra sunt. pulchrio¬
rib comparata uilescunt: & sicut ineptũ
ẽ deformia pulchris coniungere: sic õmino
indecens ẽ. ea quȩ ñ habent uͥ infimã qͣnͣ¬
dam & imaginariã pulchritudinẽ pulcher¬
rimis coequare. Honuis habere anima a-¬
morẽ solitarium: nolitam̃ hab̾e ꝓstitutum.
Queris unicũ: quere & unice electũ. Scis
quia amorignis ẽ: & ignis quidem fomen¬
tũ querit ut ardeat: s caue neid initias. qͦd
fumũ potius aut fetorẽ ministrat. Eauis
amoris ẽ. ut talem te ẽẽ necesse sit. quale il¬
lud ẽ quod amas: & cuu ꝑ affectũ coniunge¬

Expanded text:
gis sibi injuriam facit, qui vel inhonesta vel gis sibi injuriam facit, qui vel inhonesta vel certe ea, quae amore suo digna non sunt, in societatem dilectionis admittit. Primum igitur necesse est, ut quisque semetipsum consideret, et cum cognoverit dignitatem suam ne injuriam faciat amori suo abjectiora se non amet. Nam et ea, quae per se considerata, pulchra sunt, pulchrioribus comparata vilescunt. Et sicut ineptum est deformia pulchris conjungere, sic omnino indecens est ea, quae non habent nisi infimam quamdam et imaginariam pulchritudinem, pulchritudinis coaequare. Non vis habere anima amorem solitarium, noli tamen habere prostitutum. Quaeris unicum, quaere et unice electum. Scis quod amor ignis est, et ignis quidem fomentum quaerit ut ardeat. Sed cave ne id injicias, quod fumum potius aut fetorem ministrat. Ea vis amoris est, ut talem esse necesse sit, quale illud est quod amas, et qui per affectum conjunge
Abbreviated transcription (Latin):
quo reliqua cernimus. ipsam inquar
situm ẽ lumen faciem nrãm ñ uidem
Alienis indiciis discunt hominesfa¬
cies suas: & speciem uultus sui. audio¬
do sepius. qͣm uidendo cognoscunt.
Nisi forte quoddã alteriꝰ generis spoci¬
lum afferas. in quo faciem cordis meias¬
noscam & diligam: quasi & illũ ñ rea¬
sime insipientẽ quisq diceret. qui ad
pascendum amorẽ suum. si militudi¬
nẽ uultus sui iugit̃ inspeculo ẽsidare
Ego igitur quia faciem meã & specien
uultus mei qualis sit contẽplari neqͥ
facilius inea que foris amiranda uide¬
tur. affectum dilectionis mee extend
Presertim quia amor nunqm solitariũ
ẽẽ patitur: & in hoc ipso iam quodamĩ
amor ẽẽ desinit. si in alterũ parilitatõ¬
consortẽ. ium dilectionis ñ diffundit.
Nonẽ solitariꝰ cum quo ẽ ds̃: nec iccireo uis
dilectionis extinguitur. si areb ab ieclis &
uilibus appetitus eius cohibeatur. Ille ma¬

Expanded text:
quo reliqua cernimus, ipsam, in qua quo reliqua cernimus, ipsam, in qua positum est lumen, faciem nostram non videmus. Alienis indiciis discunt homines facies suas, et speciem vultus sui audiendo saepius quam videndo cognoscunt, nisi forte quoddam alterius generis speculum afferas, in quo faciem cordis mei cognoscam et diligam, quasi et illum non rectissime insipientem quisque diceret, qui ad pascendum amorem suum similitudinem vultus sui jugiter in speculo consideraret. Ego igitur quia faciem meam et speciem vultus mei qualis sit, contemplari nequeo, facilius in ea, quae foris admiranda videntur, affectum dilectionis meae extendo. Praesertim quia amor nunquam solitarius esse patitur, et in hoc ipso jam quodammodo amor esse, si desint in alterum parilitatrtem vim dilectionis non diffundit. HOMO. Non est solitarius, cum quo est Deus, nec idcirco vis dilectionis exstinguitur, si a rebus abjectis et vilibus appetitus ejus cohibeatur. Ille ma
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ uideri: et̃ua miseria semꝑ inuentẽ
sequit᷑. si semꝑ ꝑmanens amor ñ in ue¬
uitur. Nemo enĩ sine amore ẽẽ beatus
pot̾: quia uel in hoc solo miserun esse
constat. qͦd ñ diligit id qͦd ẽ. Immo ũ qͥs
illum ñ dicobeatũ. s uel hominẽ diceret:
qui humanitis oblitus. & societatis pacẽ
respuens. solitaria quadã & misera di lec¬
tione sesolum amaret: Necesse ẽgͥ.
ut aut eoꝵ quȩ udentur amorẽ appro¬
bes: aut si hunc tollis. alia quȩ sallbx
atq iociiidius amentur demonstre
Sitemporalia ista & uisibilia iceiro
amari debere existimas. quia illis que 
sui generis decorẽ mẽe conspicaris: qo
te ipsam potiꝰ ũ diligis. quȩ speciȩ tuu
õium uisibiliũ decorem &e pulchritus¬
nem uincis: Osite ipsam aspiceres:
osifaciem tuam uideres. Agnosceres
certe quanta rep̃hensione digna fue¬
ras: cum aliqͥd extra te. amore tuodis¬
num existimabas A. Oculus cine¬
ta uidet. se ipsum ñ uidet: & eolumne

Expanded text:
i, aeterna miseria semper viventem sequitur, si semper permanens amor non invenitur. Nemo enim sine amore esse beatus potest, quia vel in hoc solo miserum esse constat, quod non diligit id quod est. Imo vero quis illum non dico beatum, sed vel hominem diceret, qui humanitatis oblitus, et societatis pacem respuens, solitaria quadam et misera dilectione se solum amaret? Necesse est igitur, ut aut eorum quae videntur amorem approbes, aut si hunc tollis, alia quae salubrius atque jucundius amentur, demonstres. HOMO. Si temporalia ista et visibilia idcirco amari debere existimas, quia illis quemdam sui generis decorem inesse conspicaris, cur teipsam potius non diligis, quae specie tua omnino visibilium decorem et pulchritudinem vincis? O si teipsam aspiceres! O si faciem tuam videres, agnosceres certe quanta reprehensione digna fueras, cum aliquid extra te amore tuo dignum existimabas! ANIMA. Oculus cuncta videt, seipsum non videt, et eo lumine,
Abbreviated transcription (Latin):
uerentia auimũ nr̃m ad obsequiũ illiꝰ
subiciamꝰ: semꝑ supra nos amiiran¬
tes eiꝰ potentiã. in fra nos despicientes
eorum in solentiam. Hic ẽ affectus am¬
mirationis. indignationi mixtus: ex
laudatione surgens. Sequentis psal¬
ini series. ñ scđm unum affectũ texit.
s sepe de affectu in affectum transit.
Uerbi grã. In angustuis constitutus. qnͣ¬
tum semꝑ indĩ miscđia confidebam. co.¬
gitare incipio: quia tamen quodam mͦ
me abeo derelictum uideo. ex affectudo¬
loris in hec u̾ba ꝓrumpo. Dñe quid
multiplicati sunt qui tribulant me:
multi insutrgunt aduersum me. Multi
deo eius. Rursumq ex affectu doloris
in affectum bone presũptionis recur¬
rens aio. Tu aut̃ dñe susceptor m̃s es:
ut & merorem ꝑfidutiam releuem. &
fidutiam ꝑmerorẽ castigem. & quis
om̃s iurtutes psalmorũ. quis illas igi¬
tas conpunctiones sc̃õrum affectuum.
enumerare loquendo potest: quibus

Expanded text:
everentia animum nostrum ad obsequium illius everentia animum nostrum ad obsequium illius subjiciamus semper supra nos admirantes ejus potentiam, infra nos despicientes eorum insolentiam. Hic est affectus admirationis indignationi mistus ex laudatione surgens. Sequentis psalmi series non secundum unum affectum texitur, sed saepe de affectu in affectum transit, verbi gratia: In angustiis constitutus; ; quantum semper in Dei misericordia confidebam cogitare incipio, quia tamen quodammodo me ab eoderelictum video, ex affectu doloris in haec verba prorumpo. Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant me? multi insurgunt adversum me . rsumque ex affectu doloris in affectum bonae praesumptionis recurrens aio: Tu autem, Domine, susceptor meus es . Ut et moerorem per fiduciam relevem, et fiduciam per moerorem castigem. Et quis omnes virtutes psalmorum, quis illas ignitas compunctiones sanctorum affectuum enumerare loquendo potest? quibus
Abbreviated transcription (Latin):
plum alterius. Cogitari mecũ qnͣta
eẽt potentia dĩ: ac deinde admirari
cepi uesaniam hominũ qui mortales
sunt. & tam̃ uoluntati eiꝰ obuiare ĩ
ꝑtimescunt. Ex hac itaq ammir.¬
tione. cõpulsus sum exclamare &qͥ
cere.quare fremuert gentes: & est
ammiratio. in ixta indignationiã
uesaniam ainmiram᷑. p̃sumptioni
indignam᷑. Uel certe uinobis metipis
dum foris assultus uicioꝵ crebros. & in¬
portunos aspicimiis. & intrinsecus &
dĩ adiutorio p̃suinimus: ipsam temp¬
tationũ nr̃arũ molestiam. cũ quadã
indignatione arguimus dicentes. E¬
re fremuer̃t gs̃ & cetera. & est sũma
totiꝰ psalmi ad hoc tendens. ut ꝑ dĩ po¬
tentiam confirmati. insolentes adu̾¬
sitates contempnainus: & tautona
adu̾saruis nr̃is fortiores. quanto dõui¬
ciniores sumus p̃sumamus. Illoriun
interitum festinũ attendamus: dei
magnificentiam contra eorũ suꝑbiã
frangendam opponamus: cum omm̃ n¬

Expanded text:
plum alterius. Cogitavi mecum quanta plum alterius. Cogitavi mecum quanta esset potentia Dei, ac deinde admirari coepi vesaniam hominum, qui mortales sunt, et tamen voluntati ejus obviare minime pertimescunt. Ex hac itaque admiratione compulsus sum exclamare et dicere: Quare fremuerent gentes . Et est admiratio mista indignationi, quia vesaniam admiramur, praesumptioni indignamur, vel certe in nobismetipsis dum foris assultus vitiorum crebros et importunos aspicimus, et intrinsecus de Dei adjutorio praesumimus, ipsam tentationum nostrarum molestiam cum quadam indignatione arguimus dicentes: Quare fremuerunt gentes? Et est summa totius psalmi ad hoc tendens, ut per Dei potentiam confirmati, insolentes adversitates contemnamus, et tanto nos adversariis nostris fortiores, quanto Deo viciniores sumus, praesumamus. Illorum interitum festinum attendamus. Dei magnificentiam contra eorum superbiam frangendam opponamus, cum omni r
Abbreviated transcription (Latin):
sit miseria uiuere in hoc scło: qnͣta
demũ calamitas semꝑ cruciari in
inferno: & ex hac meditatione mea.
subito amore cȩlestis patriȩ attactꝰ.
ipso affectu ducente: nthec uerbade¬
curro. Beatus uir qui ñ abiit in con¬
silio impiorum. Cuiꝰ psalmi totam
seriem. si scd̾m intimũ cõpunctionis
sensum inquirimus: quid aliud. nͥ
hoc ubiq dicentem inuenimus: Fe¬
lices qui nunquã adõ recesserunt:
felices qui semꝑ cũ dõ ꝑmanserunt:
felices qui in eius obsequio fideles &
deuoti ꝑstiterunt. Nam in felices &
miseri illi sunt. qui ab illo elongaue¬
runt. & cum illo ꝑseuerare noluert̃:
uel qui post ad illum ñ rediert̃.Grãs
illi quantũ ꝑstiti: confusiomͥ quantũ
discessi. Nunc aut̃ quantũ ꝓpe sũ elon¬
gare nolo: quantũ longe sum redire
cupio. Utinam ad illum ꝑueniam:
utinã ab illo nunquã recedam: ad iu¬
ua me ds̃ m̃s. Affectus gͥiste dilectiois
ẽ: surgens ex laudatione. Item exem¬

Expanded text:
sit miseria vivere in hoc saeculo, quanta sit miseria vivere in hoc saeculo, quanta demum calamitas semper cruciari in inferno, et ex hac meditatione mea subito amore coelestis patriae attractus, ipso affectu ducente in haec verba decurro. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum , cujus psalmi totam seriem si secundum intimum compunctionis sensum inquirimus, quid aliud nisi hoc ubique dicentem invenimus: Felices qui nunquam a Deo recesserunt, felices qui semper cum eo permanserunt, felices qui in ejus obsequio fideles et devoti perstiterunt? Nam infelices et miseri illi sunt, qui se ab illo elongaverunt, et cum illo perseverare noluerunt, vel qui post ad illum non redierunt. Gratias illi qui quantum perstiti, confusio mihi quantum discessi. Nunc autem quantum prope sum elongare nolo, quantum longe sum redire cupio, utinam ad illum perveniam, utinam ab illo nunquam recedam: Adjuva me, Deus meus . Affectus igitur iste dilectionis est surgens ex laudatione. Item exem
Abbreviated transcription (Latin):
congratulationis. canitur psalmꝰ. om̃s
g̃s: & in his om̃ib ẽ. laudatio. Ex affectu
humilitatis: canitur psalmꝰ. in te dĩe
sꝑani. Ex affectu doloris: canitur psal¬
mus. usq quo dñe obliuiscerisme. Ex
affectu timoris. canitur psalmꝰ dñe ue
ẽ mixta querelȩ deprecatio. Ex affectu
indignationis: canitur psalmꝰ. quid
głaris in malicia. Ex affectuzeli. canit᷑
Ex affectu bonȩ p̾sumptionis: canitur
centia mea ingressussum. Sciendum
tam̃ ẽ hanc ꝓprietatem in om̃ibꝰ psalmis
non eẽ. ut ꝑ totam seriem unus affectus
extendatur: s sepe de alio affectu transit᷑¬
in alium: scđm quod mentes oran¬
tium. diuersis modis afficisolent.
Hoc aut̃ qualit̃ ꝑsingulos psalmos
cognosci possit explauare: ꝓlixioris
oꝑis trac̾tatum expetit. Uolumus
tam̃ hoc in aliquib exemplicausa
demonstrare. forte cogitare cepi. qͣnͣ.¬
ta sit felicitas ẽẽ cum dõ. quanta itẽ

Expanded text:
congratulationis canitur psalmus: Omnes congratulationis canitur psalmus: Omnes gentes . Et in his omnibus est laudatio. Ex affectu humilitatis canitur psalmus: In te, Domine, speravi . Ex affectu doloris canitur psalmus: Usquequo, Domine, oblivisceris? Ex affectu timoris canitur psalmus: Domine, ne est mista quaerelae deprecatio. Ex affectu indignationis canitur psalmus: Quid gloriaris in malitia . Ex affectu zeli canitur Ex affectu bonae praesumcentia mea . Sciendum est hanc proprietatem in omnibus psalmis non esse, ut per totam seriem unus affectus extendatur; sed saepe de alio affectu transitin alium secundum quod mentes orantium diversis modis affici solent. Hoc autem, qualiter per singulos psalmos cognosci poperis tractatum expetit. Volumus tamen hoc in aliquibus exempli causa demonstrare. Forte cogitare coepi quanta sit felicitas esse cum Deo, quanta item
Abbreviated transcription (Latin):
bonitatis: surgit affectus dilectionis.
Ex cõmemoratione potentiȩ & fortitu¬
dinis: surgit affectꝰ ammnirationis:
Ex cõmemoratione aut̃ alicuiꝰ ꝓsꝑi euẽ¬
tus & facti felicis: surgit affectiis congͣ¬
tulationis. Tres sequentes. ad illud genꝰ
ꝑtinent. inquo fit cõmemoratio in feli¬
citatis. & miseriȩ. Quia uidelicet affectꝰ
humilitatis: surgit ex cõmemoratione
ꝓpriȩ inftrinitatis. Affectꝰ doloris: surgit
ex cõmemoratione malorũ p̃sentiũ. uel
ex recordatione p̃teritorum. Affectꝰ timo¬
ris: ex preuisione futurorũ. Tres ultimi
affectus. illi magis scͥpturarũ generi con¬
gruunt: inquofit inuectio. & accusa¬
tio in adu̾sarios. Uidelicet contra neqͥ¬
tum illoꝵ indignatio: contra iniuriã
relus: ꝓpt̾ maliciam. maior dedĩ miscłia
p̃sumptio. Exẽpla singłoꝵ hȩc sunt.
Ex affectu dilectionis: canitur psalmꝰ.
diligamte dñe. Ex affectu ammiratiõis:

Expanded text:
bonitatis, surgit affectus dilectionis, bonitatis, surgit affectus dilectionis, ex commemoratione potentiae et fortitudinis surgit affectus admirationis, ex commmemoratione autem alicujus prosperi eventus et facti felicis surgit affectus congratulationis. Tres sequentes ad illud genus pertinent, in quo fit commemoratio infelicitatis et miseriae. Quia videlicet affectus humilitatis surgit ex commemoratione propriae infirmitatis, affectus doloris surgit ex commemoratione malorum praesentium, vel ex recordatione praeteritorum. Affectus timoris ex praevisione futurorum. Tres ultimi affectus illi magis Scripturarum generi congruunt, in quo fit invectio et accusatio in adversarios videlicet contra nequitiam illorum, indignatio contra injuriam, zelus propter malitiam, major de Dei misericordia praesumptio. Exempla singulorum haec sunt, ex affectu dilectionis canitur psalmus: Diligam te, Domine . Ex affectu admirationis c
Abbreviated transcription (Latin):
ammirabile contẽplans. instuporẽ exci¬
tatur. Est affectuis congratulationis.:
cũ acceptabile aliquid & beneplacitum
uidens. quadam hylaritate ꝑfunditur.
Est affectus humilitatis: quando excon¬
sideratione infirmitatis suȩ. abelatione
sua sponte cõpͥmitur. Est affectus mero¬
ris: quando ex consideratione maloꝵ suoꝵ
quodã modo contabescens infirmatur.
Est affectꝰ trinoris: quando ex considatioe
ĩminentiũ pęnarum concutitur. Est
affectꝰ in dignationis: quando inodium
adu̾sarioꝵ ex ipsainiquitatis eoꝵ magni¬
tudine inflaminat᷑. Est affectꝰ reli:
quando ex ainore iusticiȩ. ad desiderium
ultionis accenditur. Est affectꝰ bone p̃¬
sumptionis: quando ex noua aliqua.
& singulari fidutia. ad uendicandum
plus solito quippiam anmatur. De istis
affectibus pͥmitres. ad illud p̃cipuȩ ge¬
nus scͥpturarũ ꝑtinent. in quo fit lau¬
datio. Quia scilicet ex cõmemoratione

Expanded text:
admirabile contemplans in stuporem exciadmirabile contemplans in stuporem excitatur. Est affectus congratulationis, cum acceptabile aliquid et beneplacitum videns, quadam hilaritate perfunditur. Est affectus humilitatis, quando ex consideratione infirmitatis suae ab elatione sua sponte comprimitur. Est affectus moeroris, quando ex consideratione malorum suorum quodammodo contabescens infirmatur. Est affectus timoris, quando ex consideratione imminentium poenarum concutitur. Est affectus indignationis, quando in odium adversariorum ex ipsa iniquitatis eorum magnitudine inflammatur. Est affectus zeli quando ex amore justitiae ad desiderium ultionis accenditur. Est affectus bonae praesumptionis, quando ex nova aliqua et singulari fiducia ad vindicandum plus solito quidpiam animatur. De istis affectibus primi tres ad istud praecipue genus Scripturarum pertinent, in quo fit laudatio. Quia scilicet ex commemoratione
Abbreviated transcription (Latin):
Male nos ꝓpt̾ eum odiaimmicorũ eis
ꝓpeti: quã contra etim habere p. acem
eorũ. Om̃s gͥ scripturȩ enismodi. que
ad captationẽ faciendam congriunt
siue ipsa captatio ꝑsupplicationẽ. sine
ꝑ postulationẽ. siue ꝑ insinuationẽ fit.
aliene aborationis usu habendȩ ũsunt:
quia licet aliquȩ illarum. uarrationes
petitionũ ñ habeantur. habent tamen
om̃s affectus uirtutum. quos in nobis
accendunt: ꝑ quos orantes eitiꝰ quam
ꝑ uocis petitionem impetrant. Qu iagͥ¬
in affectibus pietatis ẽ om̃is uirtus orn¬
di: enumeremꝰ aliquot ex ipsis. & eren¬
plis demoustremꝰ: ut quia om̃s enum¬
rare ñ possumꝰ. infiniti enimsunt asfe .
quid tam̃ in om̃ib laudabile sit. & cbo
acceptum. ex quibꝰdam conitiamꝰ. Est
asfectus dilectionis: cam forte mens ul
uidens. uł reminiscens. id quod amat. su¬
bito amoris igne corripitur. Est asfectꝰ
ammnirationis: cum aliquid nouum &

Expanded text:
Malle nos propter eum odia inimicorum ejus Malle nos propter eum odia inimicorum ejus perpeti, quam contra eum habere pacem eorum. Omnes igitur Scripturae ejusmodi, quae ad captationem faciendam congruunt, sive ipsa captatio per supplicationem, sive per postulationem, sive per insinuationem fiat, alienae ab orationis usu habendae non sunt, quia licet aliquae illarum narrationes petitionem non habeant, habent tamen omnes affectus virtutum, quos in nobis accendunt, per quos qui orant citius, quam per vocis petitionem, impetrant. CAin affectibus pietatis est omnis virtus orandi, enumeremus aliquot ex ipsis, et exemplis demonstremus, ut quia omnes enumerare non possumus infiniti enim sunt affectus quid tamen in omnibus laudabile sit, et Deo acceptum, ex quibusdam conjiciamus. Est affectus dilectionis, cum forte mens vel videns, vel reminiscens id quod amat, subito amoris igne corripitur. Est affectus admirationis, cum aliquid novum et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ñ possumus. nos ipsos potiꝰ decipiamus.
Preterea sicut adulatores. simulatã denotio¬
nẽ pͥores offerunt. & ꝑ eam illorum quos
deprecantur grãm cõparare uolunt: sic
& nos p̃esbus nr̃is preueniamꝰ faciem dñi:
& ut mneream᷑ optinere quod petimus. ñ
simulatã deuotionẽ s uerã caritatem oste¬
ramus. Beatificennis amicos dñi nri. in¬
dignemur imicis eius: laudemꝰ ineo
potentiam. magnificemꝰ pietatem. ammi¬
remur sapientiam: extollamꝰ gener¬
sitatem. apꝓbemus equitatẽ. Itemur¬
tatem nr̃am. confite̾mnur ei culpã mr̃a
cticamꝰ & credamus alium ñ ẽẽ ꝑ quem
possimis eripi. ꝑ quem sꝑemͦ liberan.
Itemostendam ei adu̾sarioꝵs nr̃orim
demonũ. & ꝑu̾sorũ hominũ malician
crudelitatẽ. iniquitatẽ. trrannidẽ: qd
ei adu̾santur. qui nos ꝑsequuit᷑: qd
nob̾ hostes sunt qui ei contradicunt.: a
odimiis que odit. quod diltmꝰ q̃ diligit

Expanded text:
pere non possumus, nosmetipsos potius decipiamus. pere non possumus, nosmetipsos potius decipiamus. Praeterea sicut adulatores simulatam devotionem priores offerunt, et per eam illorum, quos deprecantur, gratiam comparare volunt, sic et nos precibus nostris praeveniamus faciem Domini, et ut mereamur obtinere quod petimus, non simulatam devotionem, sed veram charitatem offeramus. Beatificemus amicos Domini nostri, indignemur inimicis ejus, laudemus in eo potentiam, magnificemus pietatem, admiremur sapientiam, extollamus generositatem, approbemus aequitatem. Item naritatem nostram, confiteamur ei culpam nostram, dicamus et credamus alium non esse, per quem possimus eripi, per quem speremus liberari. Item ostendamus ei, adversariorum nostrorum daemonum, et perversorum hominum malitiam, crudelitatem, iniquitatem, tyrannidem, quod ei adversantur, qui nos persequuntur, quod nobis hostes sunt, qui ei contradicunt, quod odimus quae odit, quod diligimus quae diligit.
Abbreviated transcription (Latin):
uotos. se fidos. ñ solum dicunt. s uirant:
& quod ẽẽ nolunt. hoc om̃istudio uideri
laborant. Hunquid putatis iuste repre¬
hendi possent. si eẽnt quod ñ sunt. s ẽẽ se
fingunt: Si hoc malum eẽt ut caleseẽnt.
cur tantoꝑe tales uideristudent: Immo
uͦsitales eẽnt quales se fingunt. & ñ sunt:
uere laudabiles eẽnt. Nec obaliam causã
eoꝵ petitio ab hominib sepe respuitur:
nisi quia tales non eẽ. quales se fingunt
ẽẽ seiuintur. Sigͦ illi iuste insins p̾cibus
repelluntur. quia scnntur tales ñ eẽ. qͣles
se ẽẽ fingunt: tit nos meream᷑ qd̾ petunis
ado ꝑciꝑe. quales illi sefimulant. tales
studeamus inueritate deonos ex hibere.
Ostendamꝰ foris u̾bis habere nosintus erga
dm̃ affectum deuotionis: & ñ solũ ostenda¬
mus. s quod ostendimis habeamꝰ: ne si so¬
lum ostendiimis. ñ ueri amatores. s adula¬
tores sumis: & quia dm̃ ostentatione deci¬

Expanded text:
votos, se fidos non solum dicunt, sed jurant, votos, se fidos non solum dicunt, sed jurant, et quod esse nolint, hoc omni studio videri laborant. Nunquid putatis juste reprehendi possent, si essent quod non sunt, sed esse se fingunt? Si hoc malum esset ut tales essent, cur tantopere tales videri student? Imo vero si tales essent quales se fingunt et non sunt, vere laudabiles essent. Nec ob aliam causam eorum petitio ab hominibus saepe respuitur, nisi quia tales non esse, quales se fingunt esse, sciuntur. Si ergo illi juste in suis precibus repelluntur, quia sciuntur tales non esse quales se esse fingunt: ut nos mereamur quod petimus a Deo percipere, quales illi se simulant, tales studeamus in veritate Deo nos exhibere. Ostendamus foris verbis, habere nos intus erga Deum affectum devotionis. Et non solum ostendamus, sed quod ostendimus habeamus. Ne, si solum ostendamus, non veri amatores sed adulatores simus, et quia Deum ostentatione deci
Abbreviated transcription (Latin):
quascumq scripturas decantat. diligẽ¬
ter consideret cui affectui seruiant ꝙ
Ad illum affectum totonisu cor sui exci¬
tet. ad quem id quod loquitur mãgis
ꝑtinere uidet: quiasi uerborũ quȩ lo¬
quitur. affectũ habuerit. ꝑ affectum
ipsum. melius uerboꝵ uirtutẽ cognos¬
cet. &e intelligentiã capiet: & ꝑ uerbors
intelligentiam. inmaiorẽ deuotionem
etiam nobis consuetudo. quãuis uiciosa.
quadã tam̃ uirtutis imitatione demon¬
strat. Certe uidemus adulatores qͣlit᷑
se erga illos aquib aliquid expetunt.
deuotossimulant: sepe ꝓcedentibꝰ obi
ant: in turba constitutos. pomposis sa¬
lutationib honorant: transire uolentib
uiã p̃parant: alios locum dare iubent.
dños aduentare ꝓclamant: cathedras
inmedio constituunt. puluinaria ster¬
nunt. pedib ꝓuoluuntur: exantiquis
hystoriis magnalia patrum replicant:
& si meis inueniunt quid laudent. prioꝵ
facta ad eorum laudem recorquent: se de¬

Expanded text:
quascunque scripturas decantat, diligenquascunque scripturas decantat, diligenter consideret cui affectui serviant, et ad illum affectum toto nisu cor suum excitet, ad quem id quod loquitur magis pertinere videt, quia si verborum quae loquitur affectum habuerit, per affectum ipsum melius verborum virtutem cognoscet, et intelligentiam capiet, et per verborum intelligentiam in majorem devotionem nobis etiam consuetudo, quamvis vitiosa, quadam tamen virtutis imitatione demonstrat. Certe videmus adulatores qualiter se erga illos, a quibus aliquid expetunt, devotos simulant. Saepe procedentibus obviam eunt, in turba constitutos pomposis salutationibus honorant, transire volentibus viam praeparant, alios locum dare jubent, dominos adventare proclamant, cathedras in medio constituunt, pulvinaria sternunt, pedibus provolvuntur. Ex antiquis historiis magnalia patrum replicant, etsi in eis non inveniunt quid laudent, priorum facta ad eorum laudem retorquent, se de
Abbreviated transcription (Latin):
tienscumq laudẽ dĩ narramꝰ q̃cũq
sint uerba. quantũcũq ꝓlixa: quid
in his om̃ib tam̃ intus cor nr̃m. nisi
hoc unũ loquitur. quod eum & am¬
mirans ainat. & amando admnirat᷑:
Similit̃ quando de nr̃a miseria corã
eo orantes agimus. quec̃q sint u̾ba.
quantũcũq ꝓlixa. quid inhis om̃ib
cornr̃indicit᷑ uisi hoc unum quod
confitemur nos miscdiam eiꝰ quere¬
re.& in eo omnẽ fidutiam nrãm col¬
locare: Quȩ deuotio. quanto humi¬
cepta. Item cum adũsariorũ nr̃orum
maliciam. in orationib nr̃is corã dõ
accusamꝰ: qualiacũq sint uerba. qnͣ¬
tumcũq ꝓlixa: quid tam̃ aliud ꝑhȩc
om̃ia. quã iustum iudiciũ dĩ. ad mam
liberationẽ exposeimis: ut eripiat
bitrio libenter relinquimus: quid ẽ qd̾
ꝓ hac humilitate & deuotione iuste adõ
impetrare ñ debeamus: Unusquisq
gͦ cum mnoratione uel psalmos. uł alias

Expanded text:
tiescunque laudem Dei narramus, quaecunque tiescunque laudem Dei narramus, quaecunque sint verba quantumcunque prolixa, quid in his omnibus tamen intus cor nostrum nisi hoc unum loquitur, quod eum admirans amat, et amando admiratur? Similiter quando de nostra miseria coram eo orantes agimus, quaecunque sint verba, quantumcunque prolixa, quid in his cor nostrum dicit nisi hoc unum, quod confitemur nos misericordiam ejus quaerere, et in eo omnem fiduciam nostram collocare? Quae devotio quanto humiceptabilior. Item cum adversariorum nostrorum malitiam in orationibus nostris coram Deo accusamus, qualiacunque sint verba quantumcunque prolixa, quid tamen aliud per haec omnia quam justum judicium Dei ad nostri liberationem exposcimus, ut eripiat bitrio libenter relinquimus, quid est quod pro hac humilitate et devotione juste a Deo impetrare non debeamus? Unusquisque ergo cum in oratione vel psalmos vel alias
Abbreviated transcription (Latin):
tibus recitari: quia in nobis affectum
pie deuotionis excitant: & cor nr̃m
uł narrando laudem dĩ. ad eiꝰ amorẽ
ꝓuocant. uł nr̃am miseriã cõmemo¬
rando. ante conspectum eius nos hu¬
miliant: uł maliciam aduersarioꝵ
nr̃oꝵ exaggerando. & utilem nobis
sollicitudinem. & fiduciam corã ipso
ampliorem prestant. Laudem dei in
potentia. & bonitate eiꝰ cognoscimus
mniseriam nram. in hoc quod fragiles.
& peccatores sumus: maliciam adũ¬
sariorũ nr̃oꝵ. quia & ad diripiendũ
sunt astuti. & ad opprimeudũ impri.
Siue gͥ laudem dĩ inbonitate eiꝰ &
potentia. siue miseriam nrãm inin¬
firmitate & culpa nĩa: siue maliciã
ad u̾sariorum nr̃oꝵ. intirannide eoꝵ.
& astutia. ad exercitationẽ mentis.
& augm̃tũ bone deuotionis orantes
cõmemoremꝰ. nichil ineptum facimꝰ
& ꝑ piũ affectum. quẽ ipsa in nob̾ u̾ba
excitant. ubiq orantes sumus. Ut
enim breuit cuncta cõplectar. quo¬

Expanded text:
tibus recitari, quia in nobis affectum tibus recitari, quia in nobis affectum piae devotionis excitant, et cor nostrum vel narrando laudem Dei ad ejus amorem provocant, vel nostram miseriam commemorando, ante conspectum ejus nos humiliant, vel malitiam adversariorum nostrorum exaggerando, et utilem nobis sollicitudinem et fiduciam coram ipso ampliorem praestant. Laudem Dei in potentia et bonitate ejus cognoscimus. Miseriam nostram in hoc, quod fragiles et peccatores sumus. Malitiam adversariorum nostrorum quia et ad diripiendum sunt astuti, et ad opprimendum impii. Sive igitur laudem Dei bonitate ejus et potentia, sive miseriam nostram in infirmitate et culpa nostra, sive malitiam adversariorum nostrorum in tyrannide eorum et astutia, ad exercitationem mentis et augmentum bonae devotionis orantes commemoremus, nihil ineptum facimus, et per pium affectum quem ipsa nobis verba excitant, ubique orantes sumus. Ut enim breviter cuncta complectar, quo
Abbreviated transcription (Latin):
flãmãt. S quia diuersis modis. huma¬
nus affectus ad amorem dĩ ꝓuocatur:
libet nunc ipsos singillatim modosdis¬
tinguere: & distinctos ꝑ exempla de¬
fere om̃e hoc genus orandi. quod qͥb̃¬
dam ꝓrsus ab orationis usu exeludẽ¬
dum uidetur: ad captationẽ ꝑtinet.
quã uidelicet captationẽ. quã uis
suꝑuis. quasi speciem supplicatiõis
ad numerauerimꝰ: scđm quandam
tam̃ largiorem consuetudinẽ. ñ solũ
supplicando. s etiam postulando. &
insinuando captare solemus. Incap¬
tatione aut̃ beniuolentia auditoris
cõparatur. Quod tribus modis fit: s.¬
ue quando aliquid in laudem eiꝰ dici¬
mus: siue quando aliquid de nostra
miseria cõmemoramꝰ: ueletiã qͣndo
aliquid quod ad depressionem adũ¬
sariorum nr̃orum spectat. in medũ
adducimus. Dicamꝰ gͥom̃s illas scͥp¬
turas. quas quor̃dam opinio adoa¬
tionis usum ñ ẽẽ assumendas existimit
ideirco utiliter debere & conuenient
posse. int̾ uota p̃cum ñarum ab oran¬

Expanded text:
flammat. Sed quia diversis modis humanus affectus ad amorem Dei provocatur, libet nunc ipsos sigillatim modos distinguere, et distinctos per exempla defere omne hoc genus orandi, quod quibusdam prorsus ab orationis usu excludendum videtur, ad captationem pertinet, quam videlicet captationem, quamvis superius quasi speciem supplicationis annumeravimus, secundum quamdam tamen largiorem consuetudinem non solum supplicando, sed etiam postulando et insinuando captare solemus. In captatione autem benevolentia auditoris comparatur. Quod tribus modis fit, sive quando aliquid in laudem ejus dicimus, sive quando aliquid de nostra miseria commemoramus, vel etiam quando aliquid, quod ad depressionem adversariorum nostrorum spectat, in medium adducimus. Dicamus igitur omnes illas Scripturas, quas quorumdam opinio ad orationis usum non esse assumendas existimat, idcirco utiliter debere, et convenienter posse inter vota precum nostrarum ab oran