comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& in nocentẽ exilio c̃dẽpnatũ: quẽ
rursus orcline suo restituentes id
denuo adũsus p̃sũptionẽ ur̃am de¬
creuimꝰ. ut uꝑxta priscoꝵ patrũ
sy nodalẽ sententiã. nullꝰ nr̃m sine
ẽcilii examine deiciendũ quẽ lib&
prbrm uł dyaconũ audeat. Hã
multi st̃ qͥ indiscussos potestate ty¬
rannica ñ auctoritate canonica dãp.¬
Nant. & sicut ñnullos gr̃a fauoris
sublimant: ⁊ta qͦscłã odio inuidiaq
ꝑmoti humiliant. & leue opinonis
aura c̃dẽpnant. qͦrũ crim̃ ñ apꝓbaq̃.
honorẽ dare potest. solus auferre
ñ potest. Si enĩ hii qͥ in scło a dñis suis
honorẽ lib̾tatis adepti st̃ in serui.¬
tutis nexu ñ reuoluunt᷑. nisi pu¬
blice apud p̃tores tribunali foro
fuerint accusati. qͣntomagis hiiqͥ
diuinis altarib c̾secrati honore ec¬
clastico decorant᷑. qͥ ꝓ pecc̃o nec ab uno dãp¬
nari. nec uno uidicante poterint honoris
sui priuilegiis exiii. Sed p̃senta¬
ti synodali iudicio quod canon

Expanded text:
et innocentem exsilio condemnatum; quem rursum ordini suo restituentes, id denuo adversus praesumptionem nostram decrevimus, ut juxta priscorum Patrum synodalem sententiam nullus nostrum sine concilii examine dejiciendum quemlibet presbyterem vel diaconum audeat; nam multi sunt qui indiscussos potestate tyrannica non auctoritate canonica damnant, et sicut nonnullos gratiae favore sublimant, ita quosdam odio invidiaque permoti humiliant, et ad levem opinionis auram condemnant quorum crimen non approbant. honorem dare potest, auferre non potest. Si enim hi, qui in saeculo a dominis suis honorem libertatis adepti sunt, in servitutis nexum non revolvuntur, nisi publice apud proceres tribunali foro fuerint accusati, quanto magis hi qui divinis altaribus consecrati honore ecclesiastico decorantur? Qui profecto nec ab uno damnari, nec uno judicante poterunt honoris sui privilegiis exui, sed praesentati synodali judicio, quod canon
Abbreviated transcription (Latin):
sepultã. & t̃cio die resurrexisse.
& in celũ ascendasse : s tantũ modo
filiũ. Nec cindẽ trinitatẽ des¬
cendisse inspecie colunbe suꝑ iħm
baptizatũ. aut die pentecostes post
ascensionẽ dñi sonitu facto de cęlo
qͣsi ferret᷑. flatꝰ uehemens. & lin.¬
guis diuisis uelut ignis: s tantũ mͦ¬

Expanded text:
tia die resurrexisse, et in coelum ascendisse, sed tantummodo Filium; nec eamdem Trinitatem descendisse in specie columbae super Jesum baptizatum, aut die Pentecostes post ascensionem Domini sonitu facto de coelo quasi ferretur flatus vehemens, et linguis divisus velut ignis, sed tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Smaticis siue hereticis deuitan¬
dis quȩ ũbis docuit. etiã factis ex¬
hibuit. Narrat enĩ de illo audi¬
tor eiꝰ scĩssimꝰ & martyr fortis¬
simꝰ Policarpꝰ smyrneoꝵ antistes.
qͥa tẽpore qͦdã cũ apudephesũ
balneas lauandi grã fuiss& ing̃s¬
Policarpꝰ martioni cũ aliqͣndo oc
curriss& dicenti sibi. agnosce nos.
respondit. Agnosco. agnosco pͥmo¬

Expanded text:
smaticis sive haereticis detestandis quae verbis docuit etiam factis exhibuit. § 1. Narrat enim de illo auditor illius sanctissimus et martyr fortissimus Polycarpus, Smyrnaeorum antistes, quod tempore quodam, quum apud Ephesum balneas lavandi gratia fuisset ingPolycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: « Agnosce nos, » respondit: « Agnosco, agnosco primo
Abbreviated transcription (Latin):
Plerũq heretici tã stulta dogma¬
ta. tam execranda ꝓfert̃ sacram̃¬
ta. ut etiã hebetũ sensus pagano ꝵ.
& qͥ ratione diuine agnitionis om̃i¬
modis carent illoꝵ detestẽt᷑ in sa¬
niã. illoꝵ distorta ⁊ do cõt᷑ria it inera
saniꝰ sapiendo redarguãt. Et qd̃ peiꝰ
tũ mercedẽ amant iniqͥtatis. ut etiã
docti ab indoctis. clerici a laicis me
quentis corripitur. nec tam̃ a ꝓpo¬
sito praui itineris retardat᷑. Quib
etiã aptissime nom̃ ẽgruit ciuita
tis. de qua balaam uenisse ꝑhibet᷑.
Bosor nãq carneus siue in tribula.¬
gis causa luxuriosis existit. ũbũ
ueritatis amore pecunie uł desi¬
derioꝵ tẽporaliũ adulterare. ꝗͣ
qͥa carnis se c̾cupiscentiis manci.¬
part̃. S & nom̃ ipsius balaam
qui uanus popłs siue p̾cipi¬
tans eos int̾p̃tat᷑. talib c̃uenit.
Qͥ enĩ agnitã uiã ueritatis sponte
Qui etiã inp̃cipitiũ suos mergunt
auditores. qͥb ñ salutaria q̃ corri.¬

Expanded text:
Plerumque haeretici tam stulta dogmata, tam exsecranda proferunt sacramenta, ut etiam hebetum sensus, et paganorum, et qui ratione divinae cognitionis omnimodis carent, illorum detestentur insaniam, illorum distorta et Deo contraria itinera sanius sapiendo redarguat. Et quod pejustum mercedem amant iniquitatis, ut etiam docti ab indoctis, a laicis turam loquentis corripitur, nec tamen a proposito pravi itineris retardatur. Quibus etiam aptissime nomen congruit civittis de qua Balaam venisse perhibetur; Bosor namque carneus, sive in tribulagis causa luxuriosis existit verbum veritatis amore pecuniae vel desideriorum temporalium adulterare, quam quod carnis se concupiscentiae mancia: Sed et nomen ipsius Balaam, qui vanus populus, sive praecipitans eos, interpretatur, talibus convenit. Qui enim agnitam veritatis viam sponteQuid, nisi in praecipitium suos mergunt auditores, quibus non salutaria, quae corri
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sẏnodꝰ nullũ deiceps clericũ
aut possessiones cõducere. aut negociis
scłarib se miscere. p̃t̾ pupilloꝵ & orpha¬
noꝵ aut uiduaꝵ. aut si forte ep̃e ei
uitatis ȩccłasticaꝵ reꝵ sollicitudinẽ¬

Expanded text:
dicta synodus nullum deinceps clericum aut possessiones conducere, aut negotiis saecularibus se miscere, praeter pupillorum et orphanorum ac viduarum, aut si forte episcopus civitatis ecclesiasticarum rerum sollicitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝑalios ñ fiant . nͥ ꝑ ipsos qͥ crimina
intendt̃. si tam̃ ipsi digni & irrep̃hen¬
sibiles apparuerint. & actis docueriq̃
publicis. omi se carere suspicione. atq
inimititia & irrep̃hensibilẽ fidẽ ac¬
conuersationẽ ducere. De apellatione.¬

Expanded text:
alias non fiant, nisi per ipsos, qui crimina intendunt, si tamen ipsi digni et inreprehensibiles apparuerint et actis docuerint publicis omni se carere suspicione atque inimicitia et inreprehensibilem fidem acconversationem ducere. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
lutifero descendit illapsu. infonte ple¬
nitudinẽ tribuit ad ĩnocentiã. in c̃fir¬
matione augm̃tũ p̃stat ad gram. Qa
in hc̃ mundũ tota ȩtate uicturis int̾ my¬
sibiles hostes & ꝑicła gͣdiendũ ẽ: in baptis
mo regeneram᷑ ad uitã. pꝰt baptismũ
c̃firmam᷑ ad pugnã. In haptismo ablium᷑.
pꝰt baptismũ roboram᷑. Ac sic continuo
transituris sufficiant regenerationis
beneficia. uicturis aut̃ necessaria st̃
c̃firinationis auxilia. Regeneratio ꝑ se
saluat: max in pace beati scłi recipien¬
dos. c̃firmatio armat & instruit ad ago¬
nes mundi huiꝰ & p̃lia reseruandos.
Qui autͣ p̾t baptifmũ cũ acqͥfita unno¬
centia ĩmacłatꝰ ꝑuenit ad mortẽ. cõ¬
firmat᷑ morte. qͥa iã ñ potest pꝰt mor

Expanded text:
lutifero descendit illapsu, in fonte pulchritudinem tribuit ad innocentiam, in confirmatione augmentum praestat ad gratiam, quia in hoc mundo tota aetate victuris inter invisibiles hostes et pericula gradiendud vitam, post baptismum confirmamur ad pugnam: in baptismo abluimur, post baptismum roboramur. At si continuo transituris sufficiant regenerationis beneficia, victuris tamen necessaria sunt confirmationis auxilia. Regeneratio per se salvat mox in pace beati saeculi recipiendos: confirmatio autem armat et instruit ad agones mundi hujus et praelia reservandos. Qui autem post baptismum cum acquisita innocentia immaculatus pervenit ad mortem, confirmatur morte, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
extͣ suã ꝓuinciã adiudiciũ deuocet᷑
s uocato eo canonice in loco oĩb ẽgruo
tẽpore synodali. ab oĩb c̃piunciałib ep̃is
audiat᷑. Qui cõcordẽ suꝑ eũ canonicãq
ꝓferre debent sententiã. Qm̃ si hoc mi¬
norib tã dericis ꝗͣ laicis c̃cessũ ẽ. qͣnto
magis de ep̃is seruari c̃uenit: Hãsi ipse
met᷑ politanũ aut iudices suspectos hi¬
buerit. aut̃ infestos senserit: apua̾
pͥmatẽ dioceseos. aut apud romane se¬
dis pontificẽ iudicetur. De confessis.
Nemini de se c̃fesso credi potest suꝑ eri¬

Expanded text:
extra suam provintiam ad iudicium devocetur. Sed vocato eo canonice in loco omnibus congruo, tempore synodali, ab omnibus provincialibus episcopis audiatur, qui concordem super eum canonicamque proferre debent sententiam. Quia si hoc minoribus tam clericis quam laicis concessum est, quanto magis de episcopis servari convenit? Nam si ipse metropolitanum aut iudices suspectos habuerit aut infestos sprimates dioeceseos, aut apud Romanae sedis pontifices judicetur. XVIII. Nemini de se confesso credi potest super cri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cõdẽpnabit᷑. Testes aut̃ & accusa¬
tores sine aliqͣ sint infamia. uxores
& filios habentes. & om̃ino xp̃m p̃di¬
cantes. Testimoniũ dericoꝵ adũsus
laicũ nemo recipiat. Nemo enĩ derici
quelibet in publico ex aminare p̾su¬
mat. nͥ in eccła. Nemo enĩ clericꝰ. ł dia¬
incuriã. nec ante iudicẽ cinctũ causã
dicere p̃sumat : qm̃ om̃is curia acru¬
ore dicit᷑. & immolatione simula¬
chroꝵ. Et siqͥs clericꝰ accusans clericã
incuriã introierit. anathema suscipi¬
at. Hic int̾ cȩtera in p̃dicta cõsulto¬
om̃iũ c̃stituit synodo. ut sacrifici¬
ũ altaris ñ in serico panno aut in¬
tincto qͥsquã celebrare p̃sumeret.
s in puro lineo ab ep̃o c̃secrato. t̃reno
scilicet lino ꝓcreato atq contexto.¬
linea munda sepultũ fuit. Iyliys¬

Expanded text:
non condemnabuntur. Testes autem et accusatores sine aliqua siet filios habentes, et omnino Christum praedicantes; testimonium laici adversus clericum nemo recipiat, nemo enim clericum quemlibet in publico examinare praesumat nisi in ecclesia; nemo enim clericus vel diain curiam, nec ante judicem cinctum causam dicere praesumat: quoniam omnis curia a cruore dicitur, et immolatione simulacrorum. Et si quis clericus, accusans clericum, in curiam introiverit, anathema suscipiat. Hic inter caetera praedicta omnium consultu constituit in synodo ut sacrificium altaris non in serico panno aut tincto quispiam celebrare praesumeret, sed in puro lineo ab episcopo consecrato, terreno scilicet lino procreato atqlinea munda sepultum est
Abbreviated transcription (Latin):
traditã mͥ potestatẽ ligandi
decreuerit in terris. hoc decretũ sit
& incelis. Ligabit enĩ qđ oportet li¬
gari. & soluet qđ expedit solui. tanꝗͣ
qui ad liqͥdũ ȩccłȩ regulã nouerit. Ip̃¬
stauerit doctorẽ ueritatis. peccat in
xp̃m. & patrẽ om̃iũ exacerbat dm̃.
ꝓptͣ qd et uita carebit. Ipsũ aut̃ qui
p̃est cȩt̾is. oportet medici uicẽ agere.
& non fere bestię furore cõmoueri.¬
Dec eodicente ego ꝓcidens ad pedes eiꝰ
rogabã excusans me. & declinans ho¬
norẽ cathedrȩ uł potestatẽ: at ille res¬
pondens. ꝓhoc inqͥt ne me rogaueris.
hoc enĩ fieri statutũ ẽ mͥ. & eo magis
qͦ excusas. qͥa hȩc cathedra eũ qͥ cupit
eã & audacter expetit. ñ reqͥrit: sed
ornatũ morib & in ũbis eruditum.

Expanded text:
traditam potestatem ligandi decreverit in terris, hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Istaverit doctorem veritatis, peccat in Christum, et Patrem omnium exacerbat Deum, propter quod et vita carebit. Ipsum autem qui praeest caeteris, oportet medici vicem agere, et non ferae bestiae furore commoveri.eo dicente, ego procidens ad pedes ejus, rogabam, excusans me et declinans honorem cathedrae vel potestatem. At ille respondens: Pro hoc, inquit, ne me rogaveris. Hoc enim fieri statutum est mihi, et eo magis quod excusas; quia haec cathedra eum qui cupit eam, et audacter expetit, non requirit, sed ornatum moribus et in verbis eruditum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ad te qͥdt̃ qͥ prees ista sint monita.
& his similia. ad prb̃ros uͦ sint ista.
Ante om̃iaut pudicitiȩ studentes ad¬
olescentes nuptiis iungant : qͦ calorẽ
feruentis etatis c̃uigali lege p̃ueniañ.
S nec in ꝓuectiorib qͥdẽ curã hab̾e huiꝰ¬
modi negligant. quia inmultis etiam
c̃ senuerit corpꝰ c̃cupiscentia iuget. Ne
forre gͦ fornicationis labes occasione
accepta tanꝗͣ uenenũ pessimũ serpat
in uob̾: cauere. & ante uenire necessa¬
riũ ẽ. ne qđ in uob̾ adulterii occultỹ
calescat incendiũ. Et qͥd in om̃ib pec¬
catis adulterio grauiꝰ : De pena ad¬
net locũ. Qm̃ qͥde̾ pͥmũ illi hñt¬

Expanded text:
et ad te qui praees ista sint monita, et his similia. Ad presbyteros vero sint ista. Ante omnia ut pudicitiae studentes adolescentes nuptiis jungant, quo calorem ferventis aetatis conjugali lege praeveniant. Sed ne in provectioribus quidem curam habere hujuscemodi negligant, quia in multis, etiam cum senuerit corpus, concupiscentia viget. Ne forte ergo fornicationis labes, occasione accepta, tanquam venenum pessimum serpat in vobis, cavere et antevenire necessarium est, ne quod in vobis adulterii occultum coalescat incendium. Et quid in omnibus peccatis adulterio gravius? Secundnet locum, quoniam quidem primum illi h
Abbreviated transcription (Latin):
emorecte monitoris ꝑsonã Istrat.
suscipit. nͥ qͥ actib suis errata c̃dẽp-¬
nat. & amorẽ innocentiȩ c̃ũsatione
demonstrat. De uexatione eccłaꝵ
uel sacerdot ũ. In sexta sy nodo acclamtỹ¬
¶ ignꝰ papa dignꝰ doctor. & facto sileñ

Expanded text:
emo recte monitoris personam suscipit, nisi qui actibus suis errata condemnat, et amorem innocentiae conversatione demonstrat. Nam adjacet etiemo recte monitoris personam suscipit, nisi qui actibus suis errata condemnat, et amorem innocentiae conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
immanitatẽ tanti facinoris detes¬
tam᷑ : illos uehem̃tiꝰ ꝑ seq̃ndo. qͥ saeraᷤ
uirgines uł uolentes uł inuitas matr¬
monio suo sociare tẽptauerint. Qͦ
ꝓ tã nefandissimi criminis attrocia
a cõmunione suspendi p̃cipimus

Expanded text:
immanitatem tanti facinoris detestamur, illos vehementius persequendo, quod sacras virgines vel volentes vel invitas matrimonio suo sociare tentaverint: quos pro tam nefandissimi criminis atrocitate a communione suspendi praecipimus
Abbreviated transcription (Latin):
papa incolume & eo incõsulto aut
subscͥptionẽ ꝓromano pontificaty
tere. aut sacram̃tũ p̃bere tẽpta¬
uerit. aut aliqđ certe suffragiũ
polliceri. ł dehac causa pͥuatis
c̃uenticulis factis deliberare atq
decernere : sui loci dignitate uł cõ¬

Expanded text:
Papa incolumi et eo inconsulto, aut subscriptionem pro Romano Pontificatu tere, aut sacramentum praebere tentaverit, aut aliquod certe suffragium polliceri, vel de hac causa privatis conventiculis factis deliberare atque decernere, loci sui dignitate, atque com
Abbreviated transcription (Latin):
Onns dixecꝰta uerba sunt
canonũ. qͥcũq clericoꝵ ab ep̃o¬
suo ante sententiȩ tẽpꝰ ꝓdubia sus¬
picione discesserit. manifestã cũ
Lex ȩccłastica pontisice̾ ab aliisac¬
cusatũ. pͥquã subluce obiecta c̃stite¬
rint: exigit ñ relinqͥ. In ead. Non eẽ
rata concilia sine auctoritate apłica.
ꝗt annis decreta ꝑ ꝓuincias. qͥa p̾̃¬
sentiã papȩ ñ habent: ualitudinẽ
ꝑdiderł. Regite insanissimi aliqͣndo¬
in illis p̃t̾ apłici apicis sanctionẽ ali.¬
qͥd c̃stitutũ. & ñ de maiorib nego¬
ciis ad consultationẽ si qͥd occurrit
p̃fate sedis arbitrio fuisse seruatũ.¬
lioꝵ forte hõiũ causas ds uoluerit
ꝑ homines t̾minare. sedis istiꝰ p̃sulỹ
suo sine q̃stione reseruauit arbitͥo.
uoluit beati Petri apłi successores cȩlo
tantũ debere innocentiã. & subti¬
lissimi discussoris inclagini uiolatã
ex hibere c̃scientiam. Qđ mortẽ¬

Expanded text:
onne directa verba sunt canonum: Quicunque clericorum ab epissuo, ante sententiae tempus, pro dubia suspicione disceLex ecclesiastica pontificem ab aliis accusatum prius, quam sub luce objecta constiterint, exigit non relinqui. QUAErata concilia sine auctoritate apostoliquotannis decreta per provincias quia praesentiam papae non habent, valetudinem perdiderunt. Legite insanissimi, aliquando, illis praeter apostolici apicis sanctionem, aliquid constitutum, et non de majoribus negotiis ad consultationem si quid occurrit, praefatae sedis arbitrio fuisse servatum.aliorum forte hominum causas deus uoluerit per homines terminare: sedis istius praesulem suo sine quaestione reseruauit arbitrio. uoluit beati Petri apostoli successores caelo tantum debere innocentiam et subtilissimi discussoris indagini inuiolatam exhibere conscientiam. nolite
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nullũ de his uł qͦs baptirauit
achatiꝰ. uł qͦs sac̃dotes siue leuitas
scdm canones ordinauit. Ailla eꝰ
ex noĩe achatii portio lesionis attin¬
gat. qͦ forsitan ꝑ iniquũ tradita sa¬
cram̃ti gr̃a minꝰ firma uideat᷑. Nã
uox illa q̃ sonuit ꝑ colũbã. omnẽ
maculã humane pollutionis ex¬
dudit. qͣ declarat᷑ ac dicit᷑. Hic ẽ qͥ
bilis solis istiꝰ radii cũ ꝑ̃ loca fedis.¬
sima transeunt nulla contactꝰ in¬
qͥnatione maculant᷑. multomagis
illiꝰ qͥ istũ uisibilẽ fecit uirtꝰ nulla
ministerii indignitate c̃stringit᷑.
ã & iudas cũ fuerit sacrilegͦ atq
sur.qͥcqͥd egit int̃ apłos ꝓ dignitate
missa beneficia ꝑ indignũ data
uilla ex hoc detrim̃ta sensert̃. de¬
larante hocipsũ dño manifestissi¬
na uoce. Scribȩ inqͥt & pharisei
uꝑ cathedrã moysi sedent. q̃dic̃t
acite. q̃ aut̃ faciunt. nolite facere.

Expanded text:
quos baptizavit Acatius, vel quos sacerdotes, sive levitas, secundum canones, ordinavit, ulla eos ex nomine Acatii portio laesionis attingat, quo forsitan per iniquum tradita sacramenti gratia minus firma videatur. Nam vox illa, quae sonuit per columbam, omnem maculam humanae pollutionis excludit. Quod declaratur bilis solis istius radii, cum per loca fetidissima transeunt, nulla contactus inquinatione maculantur, multo magis illius, qui istum visibilem fecit, virtus nulla ministerii indignitate contingitur. Nam et Iudas, cum fuerit sacrilegus atque fur, quicquid egit inter apostolos pro dignitate commissa, beneficia per indignum data nulla ex hoc detrimenta senserunt, declarante hoc ipsum Domino manifestissima voce: Scribae, inquit, et Pharisaei super catedram Moysis sedent: quae dicunt, facite;
Abbreviated transcription (Latin):
criminationes maioꝵ natu ꝑ alios ñ
fiant nͣ ꝑ ipsos qͥ crimina intenduq.
si tam̃ ip̃si digni & in rephensibiles
apparuerint. & actis docuerint pub¬
licis omĩ se carere suspicione. atq ini¬
micitia. & in rep̃hensibilẽ fidẽ ac con¬
ũsationẽ ducere. Unde placuit. ut a
qͥb cũq iudicib eccłasticis ad alios iu¬
dices eccłasticos ubi ẽ maior auctorita ᷤᷤ

Expanded text:
 alios non fiant , nisi per ipsos qui crimina intendunt , si tamen ipsi digni et irreprehensibiles apparuerint, et actis docuerint publicis omni se carere suspicione atque inimicitia, et irreprehensibilem fidem ac conversationem ducere . Unde placuit ut a quibuscumque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est major auctoritas,
Abbreviated transcription (Latin):
Significastis insuꝑ plerosq attendert
multos. in ipsis honorib eccłasticis
ñ cõgruent̃ uiuere sermonib & sacra¬
m̃tis. que ꝑ eos popłis ministrant᷑. O
miseros hoĩes. qͥ hos intuendo xp̃m
obliuiscunt᷑. qͥ & multo ante p̃dixit.
ut legidĩ potiꝰ obtẽꝑet᷑. ꝗͣ imitandi
udeant᷑ illi qͥ ea q̃ dicunt ñ faciunt.
& traditorẽ suũ tolerans usq in finẽ
etiã euangłizaturũ cũ cȩteris misit.
Nĩ apłi talẽ cõsuetudinẽ ñ habuert̃.
nec habendã docuert. Qđ laici ñ debeni¬
p̃sũpstmꝰ. ut cognoscat᷑ abhis qͥb mnag
nitũ ẽ. qͥ & sic̃dotes qͦs sibi dñs de oĩb
asciũ. & suos ẽẽ uoluit. ñ ft̃ leuiter
tra ctandi. nec lacerandi. uł temere ac¬
eusandi. aut rephendendi nͥ a magistris
ceselectos. & accusatores. ac defensores.
atq testes. Si milit̾ statuentes apłica
iuctoritate iubemꝰ. ne pastorẽ suũ
ues q̃ ei cõmissȩ fuerant nͥ in fide er¬
uerit rep̃hendere audeat: qͥa facta

Expanded text:
Significastis insuper plerosque attendere, multos in ipsis honoribus ecclesiasticis non congruenter vivere sermonibus et sacramentis, quae per eos populis ministrantur. O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et multo ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea, quae dicunt, non faciunt, et traditorem suum tolerans usque in finem ad evangelizandum cum ceteris misit. Nam apostoli talem consuetudinem non habuerunt, nec habendam docuerunt. C. LXXXVI. De edendi et alienandi criminatione, et sicut nitum est, quia et sacerdotes quos sibi Dominus de omnibus ascivit, et suos esse voluit, non sunt leviter tractandi, nec lacerandi, nec temere accusandi, aut reprehendendi, nisi a magistris ces electos et accusatores, ac defensores, atque testes. Similiter statuentes apostolica auctoritate jubemus, ne pastorem suum oves quae ei commissae fuerant, nisi in fide erraverit, reprehendere audeant, quia facta
Abbreviated transcription (Latin):
accusatiꝯͥ habendũ. s ꝑmisso tͣctandi
spacio id qd̾ iratꝰ dixit ꝑ scripturã se
ꝓlaturũ eẽ fateat᷑. ut si forte resipiscers
q̃ ꝓ iracundia dixit iterare aut scribe
noluerit: ñ ut reus criminis teneat᷑¬

Expanded text:
andi spatio id, quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur, ut, si fortasse resipiscens quae prae iracundia dixit iterare aut scribere noluerit, non ut reus criminis teneat
Abbreviated transcription (Latin):
oiuine dispensationis ꝓusio gradꝰ di
uersos constituit. ordinesq distinctos
ut dũ reuerentiã minores potiorib
exhiberent. & potiores minorib diles
ret ex diũsitate contexio. & recte osfi¬
cioꝵ gereret᷑ administratio singłaꝵ
Neq uniũsitas pͥoͣterat ratione subsis¬
tere. nͥ huiꝰ modi magnꝰ eã differentie¬

Expanded text:
enim divinae dispensationis provisio gradus et diversos constituit ordines esse distinctos, ut dum reverentiam minores potioribus exhiberent, et potiores minoribus dilecret ex diversitate contextio, et recte officium gereret administratio singulorum: neque universitas alia poterat ratione subsistere, nisi hujusmodi magnus eam differenti
Abbreviated transcription (Latin):
uerit medietatẽ excłe cui ipse ꝑ¬
tiuere dinoscit᷑ relinquat. oe sic
demũ inmonasterio ꝓut sibi li.¬
bitũ fucrit eundi d̾uertentiq
habeat licentiã. Quic̃q autẽ huiꝰ
nr̃i decreti c̃tradictor. c̃uusor.
ac temetator extuterit: gladio
anathematis subiaceat. Alexandes¬
erta calcedonensis tenorẽ opti.¬
anoruã sc̃ĩ Benedicti intra olay.¬
strũ morari p̃cipimꝰ. uicoẜ castella
ciuitares ꝑagrare ꝓhibemꝰ. a po¬
płoꝵ p̃dicatione om̃ino cessare
censumnisi forte qͥs de suȩ aĩȩ
salute sollicitꝰ. ut eoꝵ habitũ assu.¬
mat. eos intra claustrũ c̃sulcre uoly.¬

Expanded text:
verit, medietatem ecclesiae cui ipse pverit, medietatem ecclesiae cui ipse pertinere dignoscitur, relinquat: et sic demum in monasterio prout sibi libitum fuerit eundi convertendique habeat licentiam. Quicunque autem hujus nostri decreti contradictor, convulsor, ac temerator exstiterit, gladio anathematis subjaceat. CAP. 1ta Chalcedonensis tenorem optiad normam sancti Benedicti, intra claustrum morari praecipimus: vicos, castella, civitates peragrare prohibemus, praedicatione omnino cessare censuimus, nisi forte quis, de suae animae salute solicitus, ut eorum habitum assumat eos intra claustrum consulere volu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ subuertere atq duidere conan.¬
iur eccłȩ unitatẽ. idelic& ab¬
bates ot monachi. qͥ ñ studio ea-¬
ritatis. s ⁊ elo rapacitatis inui¬
gilant. & docent. atq seclucere
ñ cessant scłares hõies qͦs illa¬
queare posst̃. ut res suas atq
possessiones inuta siue in morte.
inmonasteriis illoꝵ tradant. E
eccłiis qͥb subiccti esse uident᷑
&e aqͥb baptismũ. pęnitentiã.eu.¬
charistiã. necñ pabulũ uitę cũ
lacte carnis acceꝑunt. uł acci¬
piunte nichil debonis sus relin¬
quant. Hano deniq famã discor¬
diȩ nos amiaduertentes oĩb
modis inhibere uolumꝰ. &r ne am¬
plius fiat oĩno ꝓhibemꝰ. ẽsideran.¬
tes ñ esse bonũ. ut illi qͥ olim fue.¬
runt socii passionũ sed̾m apłm.¬
sint ĩmunes a sociotate ẽsolatio.¬
nũ. & qͥa dignꝰ ẽ oꝑariꝰ mercede sua.
amodo in monasterio ẽuerti uo.¬
luerio: siue inuita siue inmorte:
ꝓ salute aniȩ sus disioni decre.¬

Expanded text:
dere conantur Ecclesiae unitatem, videlicet abbates et monachi, qui non studio ritatis, sed zelo rapacitatis invigilant, et docent atque seducere non cessant saeculares homines, quos illaqueare possent ut res suas atque possessiones, in vita, sive in morte in monasteriis illorum tradant, et ecclesiis quibus esse videntur et a quibus baptismum, poenitentiam, Eucharistiam, nec non pabulum vitae cum lacte carnis acceperunt vel accipiunt, nihil de bonis suis relinquant. Hanc denique famam discordiae nos animadvertentes, omnibus modis inhibere volumus, et ne amplius fiat omnino prohibemus, considerantes non esse bonum, ut illi qui olim fuerunt socii passionum secundum Apsocietate consolationum, et quia dignus est operarius mercede sua , amodo in monasterio converti voluerit, sive in vita, sive in morte, oni decre
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpedim̃to est. sine cuiꝰ c̃sensione cõ¬
tinent᷑ tibi ñ liceat uiuere. Quia
& si tu eã post illa tua ũba tuba¬
nensia dłcere ñ debebas. illa tibi
tam̃ nichil eoꝵ sciens in nocenter
& simplicit᷑ nupsit. Atq utinã pos.¬
ses ei ꝑsuadere continentiã. ut sine
ĩpedusito redderes dõ qđ te debere
cognoscis. S si cũ illa agere ñ potes.
serua saltẽ pudicitiã cͦiugalẽ. &
roga dm̃ qͥ de necessitatib eruit.
ut qđ ñ potes modo: possis aliqͣndo.
Uerũtam̃ ut dm̃ diligas ñ diligas
mundũ. ut inpsis bellis si adhuc¬
te in eis uersari opus est si dẽ teneis.
pacẽ quęras. ut ex mundi honis faoi¬
as oꝑa bona. & ꝓpt̃ mundi homa ñ
faoias oꝑa mala : aut ñ impedit
c̃uix. aut ĩpedire ñ delre. Hee

Expanded text:
impedimento est, sine cuius consensione conimpedimento est, sine cuius consensione continenter tibi non liceat uiuere. quia, etsi tu eam post illa tua uerba Tubunensia ducere non debebas, illa tibi tamen nihil eorum sciens innocenter et simpliciter nupsit. atque utinam posses ei persuadere continentiam, ut sine impedimento redderes deo, quod te debere cognoscis! sed si cum illa agere non potes, serua saltem pudicitiam coniugalem et roga deum, qui te de necessitatibus eruat, ut, quod non potes modo, possis aliquando. uerum tamen, ut deum diligas, non diligas mundum; ut in ipsis bellis, si adhuc in eis te uersari opus est, fidem teneas, pacem quaeras; ut ex mundi bonis facias opera bona et propter mundi bona non facias opera mala, aut non impedit coniunx aut impedi
Abbreviated transcription (Latin):
Nos nouimꝰ. nos testes sumꝰ. qd̾ no¬
biscũ apud tubanas de animo &
uoluntate tua fuerimꝰ colloquyti.
soli tecũ eramꝰ ego & frat̃ Alipius. N
enĩ existimo tantũ ualuisse t̾renaseu¬
ras qͥb ĩplicatꝰ es. ut hoc de memora
tua penitꝰ delere potuerĩt Nẽpe onĩs
actꝰ publicos qͥb occupatꝰ eras relin¬
quere cu piebas. & te in ociũ scm con¬
ferre. atq in ea uita uiuere in qͦser¬
ui dei monachi uiutint. Cũ gͦ te esse¬
in hoc ꝓposito gauderemꝰ.: nauigasti.
uxorẽq duxisti. Si enĩ c̃tugẽ ñ habe¬
res: dicerẽ tibi qđ & tubanis diximsꝰ.
quantũ reꝵ humanaꝵ salua pace
potitisses abistis bellicis reb abstra¬
heres. & huic uitȩ uacares. & societa.¬
ti scãꝵ cui tc̃ uacare cupiebas. ubi
in silentio pugnant milites xp̃i. ñ
ut occiclant hoĩes: s ut expugneq
pͥncipes. & potestates. & spualia
neqͥtiȩ. id est diabolũ & angłos eiꝰ.
S ut te adistã uitã ñ ex horu õiunx

Expanded text:
Nos novimus, nos testes sumus quid nobiscum apud Tubunas de animo et voluntate tua fueris collocutus. Soli tecum eramus, ego et frater Alypius. Non enim existimo tantum valuisse terrenas curas, quibus impletus es, ut hoc de memoria tua penitus delere potuerint. nempe omnes actus publicos, quibus occupatus eras, relinquere cupiebas et te in otium sanctum conferre atque in ea uita uiuere, in qua serui dei monachi uiuunt. ut in hoc proposito gauderemus, navigasti, uxoremque duxisti. Si conjugem non haberes, dicerem tibi quod et Tubunis diximus, quantum rerum humanarum salua pace potuisses, ab istis bellicis rebus abstraheres et ei uitae uacares in societate sanctorum, cui tunc uacare cupiebas ubi in silentio pugnant milites Christi, non ut occidant homines, sed ut expugnent principes et potestates et spiritalia nequitiae, id est d ut te ad istam uitam non exhorter, coniunx
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce suꝑcilio cliuosi tramitis un.¬
dã elicit. illa cadens raucũ ꝑ leyia
murmur saxa ciet: scatebrisq
arentia tẽꝑat arua. Inserant᷑ fry.¬
ctuose arbores uł gẽmis. uł sur¬
culis. ut paruo post tẽpore labo.¬
ris tui dulcia poma decerpas. Apũ
fabricare aluearia. adquas temit.¬
rioꝵ orclinẽ ac regiã disciplinã
in paruis disce corporib. Texant᷑¬
& lina capiendis piscib. Scribant᷑¬
& libri. ut & manus oꝑet᷑ cibos.
& anima lectione saturet᷑. In desi¬
deriis ẽ om̃is ociosus. Egyptiorũ
monasteria hc̃ morẽ tenent. ut
nullũ absq oꝑe aclabore suscipi.¬
ant. ñ tam ꝓpt̃ uictꝰ necessaria :¬
ꝗͣ ꝓpt̃ animȩ salutẽ. ne uagent᷑
ꝑniciosis cogitationib. &e instar
fornicantis ierłm om̃i transeunti
suis reb. ministrant eccłiis. ade¬
unt balnea. unguenia ñ sꝑnunt.
& tam̃ in oĩũ flore uersant᷑. Ad
qđ & ante respondi. & nõ breuit̃

Expanded text:
ecce supercilio cliuosi tramitis unecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mitriorum ordinem ac regiam disciplinam in paruis disce corporibus. texantur et lina capiendis piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni trsuis rebus, ministrant ecclesiis, adeunt balnea, unguenta non spernunt, et in omnium flore versantur. Ad quod et ante respondi, et nunc breviter
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquã demanu aut oculistuis
liber psalterii descendat. discat᷑
ad ũbũ. Oratio sine int̾missione.
uigilet sensus. neouagis cogitatio¬
nib patens. Corpꝰ parit̃q animꝰ
tendat᷑ ad dñm. Irã uince patien.¬
tia. Ama scientia scripturaꝵ. &
carnis uicia ñ amabis. Nec uacet
mens tua uariis ꝑturbationib.
Quȩ si pectori insederint: dñabũt᷑
tui. & te deducent ad delictũ tra.¬
.xiũ. Facito aliq̾d oꝑis.ut sẽꝑ dia
bolus te inueniat occuꝑatũ. Si
apłi habentes potestatẽ de euan¬
głio uiuere. laborabant manib
suis ne quẽ grauarent. & aliistri.¬
buebant refrigeria. quoꝵ ꝓsp̃u.
cur tu musus tuos successura ñ p̃pa¬
res: Uel fiscellã texe iunco. uł ci.¬
nistrũ lentis plecte iuminib. Se.¬
rat᷑ humꝰ. areolȩ eqͦ limite diuidant᷑.
in qͥb cũ holerũ iactata fuerint se.¬
mina. uł plante ꝑ ordinẽ posite.
aquȩ ducant᷑ irriguȩ. hinc pulcher.¬
rimoꝵ uersuũ spectator assistas.

Expanded text:
numquam de manu et oculis tuis recedat liber, psalterium discatur ad uerbum, oratio sine intermissione, uigil sensus nec uanis cogitationibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec umens tua variis perturbationibus, quae si pectori insederint, dominabuntur tui, et deducent te ad delictum maximum. Facito aliquid operis, ut semper te bolus inueniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro scur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus, areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas:
Abbreviated transcription (Latin):
simo fr̃i &e conprbro Eydoxio. &
cũ st̃ fr̃es in dño salutẽ. Quando
quietẽ ur̃am cogitamꝰ ꝗͣ habetis in
xp̃o: etiã nos quãuis in laborib
uariis asperisq uersem᷑ in ur̃a cari.¬
tatereqͥoscimꝰ. Unũ enĩ corpꝰ sub
uno capite sumꝰ. ut & uos in nob̾ negoci¬
osi. & nos in uobis ociosi simꝰ. qͥa si partt᷑
unũ m̃brũ. c̃patiunt᷑ om̃ia m̃bra. &¬

Expanded text:
RI ET CONPRESBVTERO EUDOXIO ET CUM SUNT FRATRES IN DOMINO SALUTEM. Quando quietem uestram cogitamus, quam habetis in Christo, etiam nos, quamuis in laboribus uariis asperisque uersemur, in uestra caritate requiescimus. unum enim corpus sub uno capite sumus, ut et uos in nobis negotiosi et nos in nobis otiosi simus, quia, si patitur unum membrum, compatiunt
Abbreviated transcription (Latin):
refragari. Credimꝰ a sac̃dotib mo-¬
nachis ligandi soluendiq officiẽ
nistrari. si eos digne c̃tigerit ad
hoc ministeriũ sublimari. Qđ in¬
cunctanter & euident̃ affirmat.
qͥsqͥs statũ monachoꝵ & habitũ
potentatũq euident̃ ẽsiderat.
Uerbi gr̃a. Angłs grece latine
nuntiꝰ dr̃. Sacerdotes gͥ mona.

Expanded text:
refragari. Credimus ergo a sacerdotibus morefragari. Credimus ergo a sacerdotibus monachis ligandi solvendique potestatnistrari, si eos digne contigerit || hoc ministerio sublimari. Quod incuntanter evidenter affirmat quisquis statu monachorum et habitu potentatumque evidenter considerat, verbi gratia « angelus » grece, latine « nuntius » sonat. Sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnullo fulti dognate audacis.¬
sime qͥdã magis telo amaritudinis
ꝗͣ dilectionis inflãmati assert̃ mo¬
nachos qͥa mundo mortiu st̃ & dõ
uiuunt sac̃dotali officio indignos.
tẽ largiri. neq ab soluere posse ꝑ
sacerdotalis officii inninctã gr̃am.
s om̃ino labunt᷑. Nã si ex hac causa
ueteres emuli uera p̃dicarent.
cocultu pollens ad sũmũ nullatenꝰ
apieẽ c̃scenderet. cui qͥde̾ ostiatim
angłoꝵ p̃dicator egregiuis. ac pãno¬
niensis beatꝰ martigꝰ. aliiq ꝗ plu¬
rimi uiri scĩssimi p̾ciosoꝵ mona.¬
choꝵ habitu fulgentes. nequaquã
anulo pontificali subararent᷑. S
qͥa monachi fuert̃. p̃dictis uti ꝑhi.¬
bent᷑. Neq enĩ Benedictꝰ monachoꝵ
p̃ceptor huiꝰcemodi rei aliqͦ modo
ꝑatur. Utrisq enĩ p̃fatoꝵ patrs̃
exemplis ꝑspicacib circũquaq ut
mundo mortui sint euidentissima
ratione fcipit᷑. Tantoꝵ gͦ patrũ
institutis & exemplis ꝑiculosũ est

Expanded text:
Non ullo fulti dogmate, audacissime quidam magis zelo amaritudinis quam dilectionis inflammati, asserunt monachos, quia mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacerdotali officio indignos, tem largiri, neque absolvere posse per sacerdotalis officii injunctam gratiam, sed omnino labuntur. Nam si ex hac causa veteres aemuli vera praedicarent aco cultu pollens, ad summum nullatenus apicem conscenderet, cui quidem ostiatim Anglorum praedicator egregius, ac Pannoniensis beatus Martinus, aliique quamplurimi viri sanctissimi pretiosorum monachorum habitu fulgentes, nequaquam annulo pontificali subarrharentur. Sed quia monachi fuerunt, praedictis uti perhibentur. Neque enim Benedictus monachorum praeceptor hujuscemodi rei aliquomodo eratur. Utrisque enim praefatorum Patrum exemplis perspicacibus circumquaque ut mundo mortui sint, evidentissima ratione praecipitur. Tantorum ergo Patrum institutis et exemplis periculosum est
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑ ratione ñ in ẽgrua. s unꝰqͥsq
angelicꝰ ordo qͣnto claruatẽ dei
uicimꝰ c̃tẽplat᷑: tanto dignitate
sublimior affirmat᷑. Nã uti che.¬
rubin monachi sexalis uelant᷑.
Duȩ qͥdem inoapitio qͦ caput te.¬
git᷑ ueri similib demonstrant᷑
assertionib. Illud uͦ tunicȩ quȩ¬
serit᷑. Decertantes gͥ monastice
ꝓfessionis prbros sac̃dotalis po¬
tentie arcere officio om̃imodo p̃ci¬
pimꝰ. ut ab huiꝰce modi nefandis
ausib rep̾mant᷑ imposterũ. quia
qͣnto qͥsq celsior: tanto plus po¬

Expanded text:
cantur, ratione non incongrua. Sed unusquisque angelicus ordo quanto claritatem Dei vicinius contemplatur, tanto dignitate sublimior affirmatur. Nam uti cherubim, monachi sex alis velantur. Duae quidem in capitio quo caput tegitur verisimilibus demonstratur assertionibus. Illud vero tunicae quseritur. Decertantes igitur monachicae professionis presbyteros sacerdotalis potentiae arcere officio, omnimodo praecipimus, ut ab hujuscemodi nefandis ausibus reprimantur in posterum, quia quanto quisque celsior, tanto po
Abbreviated transcription (Latin):
tinentia. & tam̃ desit instructio
necessaria. aut ꝑsonȩ regularis
integritas. S de istis credo arbi¬
trata sit beatitudo tua. qđ nr̃a
uoluntate ut suis potiꝰ cõregiona.¬
lib utiles essent. de monałerio
recessisse. S falsũ ẽ. Sponte abiert.
sponte deseruert̃. nobis qͣntũ poty¬
imꝰ ꝓ eoꝵ salute renitentibꝰ. Idem¬

Expanded text:
ntinentia et tamen desit instructio ntinentia et tamen desit instructio necessaria aut personae regularis integritas. Sed de istis, credo, arbitrata sit beatitudo tua, quod nostra uoluntate, ut suis potius conregionalibus utiles essent, de monasterio recessissent. sed falsum est; sponte abierunt. sponte deseruerunt nobis, quantum potuimus. pro eorum salute renitentibus. e
Abbreviated transcription (Latin):
benignitatis tus de donato & fr̃e
eiꝰ. & qͥd responderẽ diu fluctuaui.
S tam̃ etiã atq etiã cogitanti qͥd sit
utile saluti eoꝵ qͥb ntriendis in
xp̃o seruimꝰ. nichil mͥ aliud occur¬
rere potuit. nisi ñ ẽẽ iuã dandã
serius dei ut se facilus putent
eligi ad aliqͥd meliꝰ. fi facti fueruͭ
deteriores. Et ipsis enĩ facilis lap̃.¬
stis. & ortlini clericoꝵ sit indignis¬
sima iniuria. si desertores monas.
cũ ex hisqͥ in monasterio ꝑmanent
ñ tam̃ nisi ꝓbatiores atq meliores
inclerũ assumere solemꝰ. insi forte
ficut uulgares dicunt. Malꝰ coraula.
bonꝰ symphoniacꝰ est. ita idem ipsi
uuilgares d̾e nobis iocabunt᷑. dicen¬
tes. Mlusmonachus. bonꝰ clericꝰ ẽ.
Nimis dolendũ si ad tã rumosã suꝑ¬
biã monachos subrigimꝰ. & tã gra¬
ui c̃tumelia clericos dignos putamꝰ
in quoꝵ numero sumꝰ. cũ aliqͣndo
etiã bonꝰ monachus uix bonũ cle¬
ricũ faciat. si assit ei sufficiens c̃¬

Expanded text:
benignitatis tuae de Donato et fratre eius et, quid responderem, diu fluctuaui. sed tamen etiam atque etiam cogitanti, quid sit utile saluti eorum, quibus nutriendis in Christo seruimus, nihil mihi aliud occurrere potuit nisi non esse istam uiam dandam seruis dei, ut facilius se putent eligi ad aliquid melius, si facti fuerint deteriores. et ipsis enim facilis lapsus et ordini clericorum fit indignissima iniuria, si d76. Ex his qui in monasterio permanent, non tamen nisi probatiores atque min clerum adsumere soleamus, nisi forte, sicut uulgares dicunt \'malus choraula bonus symphoniacus est\\ ita idem ipsi uulgares de nobis iocabuntur dicentes malus monachus bonus clericus est\'. nimis dolendum, si ad tam ruinosam superbiam monachos subrigimus et tam graui contumelia clericos dignos putamus, in quorum numero sumus, cum aliquando etiam bonus monachus uix bonum clericum faciat, si adsit ei sufficiens co
Abbreviated transcription (Latin):
Nasci de adulterio ñ ẽ eiꝰ culpa qͥ
nascit᷑: s illiꝰ qͥ generat. Quomodo
in seminib ñ peocat t̾ra q̃ c̃fonet
ñ sem̃ qđ in sulcis iacit᷑. ñ humor
& calor qͥb tẽꝑata frum̃ta inger¬
men pullulant. s uerbi gr̃a fur
& latro qͥ fraude & ii eripit semina.
sic genꝰ humanũ. Recipit t̃ra idest
cõfotũ corporat. corporatũ in m̃bra
distinguit. & int̃ illas sacri uen¬
tris angustias dei manꝰ sẽꝑ oꝑatur.
idemq ẽ corporis creator & animȩ.
Noli despicere bonitatẽ figuli. qͥ
te plasmauit & fecit ut uolinit.
Ipse ẽ d̾s uirtꝰ. & dei sapientia. q̃
in utero uirginis edificauit sibi
domũ. Iepte int̃ iuros sc̃os apłi uo
m̃te ꝗͣ corporẽ quasi bonũ triticỹ
in loliũ auenasq degenerat. Quia
ñ in seminib s in uoluntate nas¬
centis causa uicioꝵ ẽ atq uirtutũ.

Expanded text:
Nasci de adulterio non est ejus culpa, qui nascitur, sed illius, qui generat. Quomodo in seminibus non peccat terra, quae fovet, non semen quod in sulcis jacitur; non humor et calor quibus temperata frumenta in germen pullulant, sed, verbi gratia, fur et latro qui fraude et vi eripit semina. Sic genus humanum recipit terra, id est confotum corporat, corporatum in membra distinguit; et inter illas sacri ventris angustias Dei manus semper operatur, idemque est corporis Creator et animae. Noli despicere bonitatem figuli qui te plasmavit et fecit ut voluit; ipse est Dei virtus, et Dei sapientia quae in utero Vidomum. Jephte, inter viros sanctos Apostoli vocmente quam corpore, quasi bonum triticum in lolium avenasque degenerat, quia non in seminibus, sed in voluntate nascentis causa vitiorum est atque virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
amuis erudit᷑ in heremo. pastor
ouiũ: hominũ factꝰ ẽ pastor. Apłi
de piscatione lacꝰ genes areth: ad
piscationẽ hõiũ transiert̃. Tc̃
habebant patrẽ. rete. nauiculã.
sequuti dñm : ꝓtinꝰ oĩa reliquert᷑¬
portantes cotidie crucẽ suã. & ne
uirgã qͥdẽ in manu habentes. Hȩc
dico. ut si clericatꝰ titillat deside.¬
riũ discas qđ posgis docere. & rati¬
onabilẽ hostiã offeras do. ne miles
anteꝗͣ tyro. ne priꝰ magister sis ꝗͣ
oiscipłs. None humilitatis meȩ
neq mensure iudicare de cȩteris.
& de ministris eccłaꝵ sinistrũ
qͥppiã dicere. Habeant illi ordi.¬
nẽ & gradũ suũ. Quẽ si tenueris.
qͦmͦ tͥ in eo uiuendũ sit editꝰ ad qe¬
potianũ liber docere te poterit.
Nunc monachi incunabula mo.¬
resq discutimꝰ. & eiꝰ monachi qͥ
liberalib studiis eruditꝰ in ado¬
lescentia uigsi xp̃i collo suo ĩposu.¬
it. Primsĩq tractandũ c̃. utrũ
solus an cũ aliis in monasterio ni¬

Expanded text:
annis eruditur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunportantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistquippiam dicere. Habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo vivendum sit editus ad Nepotianum liber docere te poterit. § 2. Nunc monachi incunabula moresque discutimus, et ejus monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adolescentia jugum Christi collo suo imposuit. Primumque tractandum est, utrum solus, an cum aliis in monasterio vi
Abbreviated transcription (Latin):
ce diuidicet᷑. & si culpabilis in¬
uentꝰ fuerit. canonice dãpnet᷑.
Si uͦ eũ supradicto p̃textu apꝓla¬
re ipse accusator minime poterit¬
& hoc canonice diuidicet᷑. Ipsegͦ
sac̃dos si suspiciosus aut incredibi.¬
lis suo ep̃o aut reliqͥs sius c̃saẽdo¬
tib siue bonis & iustis de suo popło
uel de sua plebe hoĩb fuerit:
ne incrimmne aut p̃dicta suspici¬
one remaneat cũ trib aut qͥnq
uł septẽ bonis ac uicinis sac̃dotib̾
in sua purgatione ha  buit. uł
eo ampliꝰ si suo ep̃o ui. sũ fuerit.
aut necesse ꝓpt̃ tumultũ popłi
ꝑspexerit. & cũ aliis bonis & iustis
hõĩb se sacram̃to corã popło suꝑ
qͣtuor euangłia dato purgatũ eccłe
reddat. Siquis autẽ scire deside¬
rat. quales testes ad accusationẽ
sac̃dotũ recipi debeant. & qͣd
de a ccusatore faciendũ sit. pleut̾
incanonib repꝑiri poterit. Cions¬

Expanded text:
ce dijudicetur, et si culpabilis inventus fuerit canonice damnetur. Si vero eum supra scripto praetextu approbare ipse accusator minime potuerit, et hoc canonice dijudicetur. Ipse ergo sacerdos si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus, sive bonis et justis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine aut praedicta suspicione remaneat cum tribus aut quinque vel septem bonis ac vicinis sacerdotibus, in sua purgatione habuit, vel eo amplius si episcopo suo visum fuerit, aut necesse propter tumultum populi perspexerit, et cum ahominibus se sacramento coram populo super quatuor evangelia dato purgatum ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat, quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quicquid de accusatore faciendum sit, pleniter in canonibus reperire poterit. I
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut dixit. iudicamꝰ. & auctorita¬
te apłica p̃cipimꝰ. ut ur̃a diligen.
tia atq clem̃tia horũ portitor Co.
testes. ut sc̃s ambrosis in epła
ad corinthios dicit. de fornicatio.¬
ne sententiã exponens apłi. In.
dicis inquã ñ ẽ sine accusatore.
dãpnare. qͥa dñs iudã cũ fuisset
fur. qͥa ñ est accusatꝰ minime ab.¬
iecit. Cognito autẽ oꝑe istiꝰ: pel.¬
lendũ illũ decȩty fuisse fr̃nita.¬
tis censuit. Om̃s enĩ erim̃ eiꝰ scie¬
bant. & ñ arguebant. Publice
enĩ nouercã suã loco uxoris habe¬
bat. In qͣre neq testib opꝰ erat. neq
tergiuersatione aliqua poterat
tegi crim̃. Et paylo post. Absens
nȩ ininteritũ carnis. Ex libro ca.¬

Expanded text:
est, ut dixit, judicamus et auctoritaest, ut dixit, judicamus et auctoritate apostolica praecipimus, ut diligentia vestra atque clementia horum portitor Cosatestes, ut sanctus Ambrosius in epistola ad Corinthios dicit de fornicatione sententiam exponens Apostoli: Judicis, inquam, non est sine accusatore damnare. Quia Dominus Judam cum fuisset fur, quia non est accusatus, minime abmox: « Cognito autem opere isto pellendum illum de coetu fuisse fraternitatis censuit. Omnes enim crimen ejus sciebant, et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habebat. In qua re neque testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. » Et paulo post, « Absens nae in interitum carnis. » CA
Abbreviated transcription (Latin):
Presentiũ lator cosaldꝰ Imisit.¬
prb̃r ad limina apłoꝵ ueniens quȩ¬
relã apłicȩ sedi deposuit. benefictỹ
& altaria q̃ ꝑ canonicã uirdunensis
eccłȩ obtinere solebat. a qͦdã dẏaco¬
no Richerio noĩe ^ ãblata eẽ. Dixit
enĩ qđ qͣndã in infirmitate feruo.¬
re passionis ꝓp̃ssus monachũ se
facere ꝓmiserit. ñ tam̃ ut monas
missionẽ sc̾pserit. s c̃fitet ᷑ qd p̃¬
fatũ beneficiũ in manu aduocati
eccłȩ refutauerit. At postquã c̃ua¬
luit. monachũ se facere mox nega¬
uit. Dixit etiã qđ cũ infirmꝰ iacer&e.
p̃dictꝰ Richerus beneficiũ sutim
ab ep̃s uirdunensi acqͥrere potuis¬
set. qͥa dixit eũ monachũ ĩa factã
esse. Causa differt᷑ intreuerensẽ
sẏnodũ. in qua p̃fatꝰ Richerius ma
ia fide acqͥsisse ac male intrasse ẽ¬
cti canonicaq & p̃cipue patris
& p̃decessoris nr̃i sc̃i Gregorii pape
c̃stiutio int̾licit monachũ. ante
umus anni ꝓbationẽ effici: si ita

Expanded text:
Praesentium lator Cosaldus presbyter, ad limina apostolorum veniens, querelam apostolicae sedi deposuit, beneficium et altaria quae per canonicam Virdunensis Ecclesiae obtinere solebat, a quodam diacono, Richerio nomine, sibi ablata esse. Dixit enim quod quondam in infirmitate fervore passionis oppressus monachum se faceromissionem scripserit, sed confitetur quod beneficium in manu advocati ecclesiae refutaverit. At postquam convaluit, monachum se facere mox negavit. Dixit etiam quod, cum infirmus jaceret, praedictus Richerius beneficium suum ab episcopo Virdunensi acquirere potuisset, quia dixit eum monachum jam factum esse. Causa differtur in Trevirensem synodum, in qua praefatus Richerius diaconus mala fide acquisisse ac male intrasse cocti, canonicaque et praecipue Patris et praedecessoris nostri sancti Gregorii papae, constitutio interdicit ante unius anni probationem effi
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentulaꝵ uitet aspectũ:
& intantũ castigator sui ẽ. uti
etiã quȩ tuta st̃ ꝑtimescat. Cur
inqͥs ꝑgis ad heremũ: Uidelic&
ut te nĩ audiã. ñ uideã. ut tuo
furore ñ moueax. ut tua bella
ñ patiar. Ne me capiat oculus
meretricis. ne forma pulcherri.¬
ma ad illicĩos ducat amplexus.
in acie. adũsariis armatꝰ obsiste.
ut post ꝗͣ uiceris: coroneris. Fateor
in becillitatẽ meã. Nolo spȩ pug¬
nare uictoriȩ. ne ꝑdã aliqͦndo

Expanded text:
adolescentularum vitat aspectum; adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. in acie, adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam, nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando