comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ deuna. tot ambiguitatũ opasa.
tot incioꝵ monstra incidere. plustͣre.
aspicere: ante ꝗͣ quis herem excrema
teneat. ⁊ ad bumilitatis ultima ꝑueni¬
at. ⁊ ad sũmũ sui contemptũ ꝑfecte
attingat. O qͦtiens necesse ẽ. ad dei mi¬
sericordiam confugiere. ⁊ inter tot
ꝑicła deprehensum:. diumnã ꝓtectio¬
nẽ querere.⁊ gr̃am impetrare. O qͣm
stupenda magnalia. o ꝗͣ. iocunda
miracła.o ꝙ̃ admiranda beneficia.
in tot diuinis reuelationib. in tan¬
tis uisitationib. in talib consolati¬
onib exꝑiuntur: mirantur. uenera¬
ntur. quos heremi uastitas. ⁊ ꝓprie
infirmitatis magnitudo docint nil
de sua urtute confidere. s totum.
de dei pietate p̃sumere. iactare in
dño curã suã. ⁊ ponere in dño do
spem meam Ibi exꝑiri licet. in celestis
cibi dulcedine. ꝗͣ. magna multitudo
dulcedinis ⁊ quam abscondit ds di¬
ligentib se. gustare. ⁊ uidere qmͣ sua¬

Expanded text:
rorum devia, tot ambiguitatum opaca, rorum devia, tot ambiguitatum opaca, tot vitiorum monstra incidere, perlustrare, aspicere, antequam quis, extrema eremi teneat, et ad humilitatis ultima perveniat, et ad summum sui contemptum perfecte attingat! O quoties necesse est ad Dei misericordiam confugere, et inter tot pericula deprehensum divinam misericordiam quaerere et gratiam impetrare! O quam stupenda magnalia! O quam jucunda miracula! O quam admiranda beneficia, in tot divinis revelationibus, in tantis visitationibus, in talibus consolationibus, experiuntur, mirantur, venerantur, quos eremi vastitas, et propriae infirmitatis magnitudo docuit, nil de sua virtute confidere, sed totum de Dei pietate praesumere, jactare in Domino curam suam, et ponere in Domino Deo spem suam! Ibi experiri licet in coelestis cibi dulcedine, quam magna multitudo dulcedinis, quam abscondit Deus diligentibus se, gustare et videre quam sua
Abbreviated transcription (Latin):
dubio non ẽ. eiusdẽ facultatis seu faci¬
litatis egyptũ exire. ꝙ heremũ ꝑtnͣsire.
mundũ relinquere & se ipsum uincere.
& post se ipsum ꝓicere. Illud quasi mo¬
dicum quid modico tempore. ꝑficitur:
hoc post multos labores. ꝑ multas tẽp¬
tationes uix tandẽ aliquando q apau¬
cis consũmatur. Illud unius diei est
opus: hoc uix post multa tempora ex¬
plemus. Durum. difficile. gͣnde. se ipsũ
relinquere. se ipsum bene inspicere. &
plene despicere. ꝑfecte ꝓbare. ꝙ penitus
imꝓbare. Hic labor. hic gemitus. Pra¬
uum ẽ. cor hominis. ꝙ inscrutabile. & qͥs
cognoscet illud÷ filii hom̃inũ usq qͦ
graui corde. dura ceruice. & indoma¬
dis mens ad plinũ sui ꝯtẽptũ erudit᷑ .xiii.
quotiens necesse ẽ. loca mutare
quam sepe castra figere. quot tẽp¬
dationes tolerare. om̃ia ꝓbare. qđ bo-
sui. ⁊ ꝑ ꝓprium defectũ. ꝓpͥam infirmi¬
tatẽ edoceri. O qͦtiens necesse ẽ. tot er¬

Expanded text:
dubio non est ejusdem facultatis, seu facidubio non est ejusdem facultatis, seu facilitatis Aegyptum exire et eremum pertransire, mundum relinquere, et seipsum vincere, et post seipsum projicere. Illud quasi modicum, quod modico tempore perficitur, hoc post multos labores, per multas tentationes vix tandem aliquando et a paucis consummatur. Illud unius diei est opus, hoc vix post multa tempora explemus. Durum, difficile, grande, seipsum relinquere bene inspicere et plene despicere, perfecto probare et penitus improbare. Hic labor, hic gemitus. Pravum est cor hominis et inscrutabile, et quis cognoscet illud? Filii hominum, usquequo gravi corde, dura cervice et indomadis mens ad plenum sui contemptum eruditur. O quoties necesse est loca mutare, quam saepe castra figere, quot tentationes tolerare, omnia probare, quod sui, et per proprium defectum propriam infirmitatem edoceri! O quoties necesse est in tot er
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qd usq hodie tã multos
undemꝰ egyptum deserere. qui ñ merea¬
tur tamen in maris effugio tam
grande miracłm cernere: Si uere egro¬
tum deserunt. si ueri hebrei sunt. eo qd̾
de mundo tͣnseãt. ꝙ pͥmũ hebͤoꝵs tͣnsitũ
faciant ⁊ cum cur ꝙ pͥmi saltẽ mira¬
culi exꝑimentũ ñ capiant: Anforte
relinquunt scłm ꝓfessione. non autẽ
& conuersatione. habitu non affectu:
Si głari oportet: possum ꝓhac tm̃ par¬
te głari. Siquidẽ hebrei st̃. ꝙ ego. Sed
uidete ne forte non sufficiat nobis &
uobis: mutasse locum ñ animum. Ce¬
lum. ñ animũ mutant qui trans mare
currunt. Quid sic iuuat transire. O
hebreum ñ facere: Absq dubio in exitu
isrł de egypto ꝓfugiũ maris indicat:
ꝑfectum sui contemptũ ꝑtingere .xii.¬
Ranseamus ex egypto corpore:
transeamus ⁊ corde. S neq hoc
nobis putemꝰ posse sufficere. Grandis
enim adhuc restat uia si ad scd̃i mira¬
culi uisionẽ uolumꝰ ꝑtingere. Procul

Expanded text:
mus, quod usque hodie tam multos videamus Aegyptum deserere, qui non merentur tamen in maris effugio tam grande miraculum cernere? Si vere Aegyptum deserunt, si veri Hebraei sunt, eo quod de mundo transeant, et primum Hebraeorum transitum faciant, cur et primi saltem miraculi experimentum non capiant? An forte relinquunt saeculum professione, non autem et conversatione, habitu, non affectu? Si gloriari oportet, possum pro hac tantum parte gloriari. Si quidem Hebraei sunt, et ego. Sed videte ne forte non sufficiat nobis et vobis mutasse locum non animum, saeculum non animum mutant, qui trans mare currunt. Quid sic juvat transire et Hebraeum non facere? Absque dubio in exitu Israel de Aegypto profugium maris indicat, perfectum sui contemptum pertingere. Transeamus ex Aegypto corpore, transeamus et corde. Sed neque hoc putemus nobis posse sufficere. Grandis enim adhuc nobis restat via, si ad secundi miraculi visionem volumus pertingere. Procul
Abbreviated transcription (Latin):
centia enis. & scimus qui asine do¬
lore non relinquit᷑. qđ cum amore
possidetur. Quanto gͦmeliꝰ ⁊̃ quȩ
sursũr sunt sapere. quȩ sursũ sunt
querere: ꝙ iordanis fluenta in fuũ
fontem recorquere:ut audeamus &
nos illam congratulationis uocem
m usum nr̃e confessionis assumere.
Quid ẽ. tibi mare qd fugisti: & cu ior¬
danis quia conuersus es recrorsũ:
Ab hoc loco agitur de studio contem¬
plationis. ꝙ qͦmodo uel qͣntum ualeat ad
reformationẽ ueri amoris .xx.
ed nec illud hoc in loco pretereun

Expanded text:
centia ejus. Et scimus quia sine docentia ejus. Et scimus quia sine dolore non relinquitur, quod cum amore possidetur. Quanto ergo melius est quae sursum sunt sapere, quae sursum sunt quaerere, et Jordanis fluenta in suum fontem retorquere, ut audeamus et nos illam congratulationis vocem in usum nostrae confessionis assumere? Quid est tibi, mare, quod fugisti; et tu, Jordanis, quAb hoc loco agitur de studio contemplationis, et quomodo vel quantum valeat ad reformationem veri amoris. CAPUT PRIMUM. Sed nec illud hoc in loco praetereun
Abbreviated transcription (Latin):
ad multa spargit᷑. ꝙ ad una deriua¬
tur. numꝙ̃. ad plenã pacẽ ꝑducitur.
numꝗͣ ad uere securitatis tranqͥllita¬
tem serenatur. O amma infelix & mi¬
sera. usq quo sollicita es. & turbaris
erga plurima : Porro cum unum sit
necessariũ. tandẽ aliqnͦ fige deside¬
riũ: dilige unum. Felices illius ciuita¬
tis ciues. cuius participatio eius in id¬
ipsum. Congregentur aque que sub
celo sunt in locum unum: noli sincre
eas fluere deorsum. An nescis quia
qui dimitrit aquas suas. caput ẽ.
iurgioꝵ: Quid ꝑuna desideria de-¬
fluis : quid tͥ cum bonis ꝑituris. ga¬
udiisq lugendis: An nescis quia
om̃is aqua que deorsũ currit in
mare descendit : Om̃ia siquidẽ flu-¬
mina intrant in mare: & om̃is in¬
fima delectatio desunit in dolorẽ.
Risus enim dolore miscebitur: &
extrema gaudni luctus occupat.
eo qđ om̃is dulcis aqua in mare
descendat .&. dulcedinẽ amittat.
Transit enim mundus: & concupis¬

Expanded text:
ad multa spargitur et ad ima derivaad multa spargitur et ad ima derivatur, nunquam ad plenam pacem perducitur, nunquam ad verae securitatis tranquillitatem serenatur. O anima infelix et misera, usquequo sollicita es, et turbaris erga plurima? porro cum unum sit necessarium, tandem aliquando fige desiderium, dilige unum. Felices illius civitatis cives, cujus participatio in idipsum. Congregentur aquae quae sub coelo sunt in locum unum, noli sinere eas fluere deorsum. An nescis quia qui dimittit aquas suas caput est jurgiorum? Quid per ima desideria defluis? Quid tibi cum bonis perituris, gaudiisque lugendis? An nescis quia omnis aqua quae deorsum currit, in mare descendit? Omnia siquidem flumina intrant in mare, et omnis infima delectatio desinit in dolore. Risus enim dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupant, eo quod omnis dulcis aqua in mare descendat, et dulcedinem amittat: transit enim mundus, et concupis
Abbreviated transcription (Latin):
exsiccatum. penitus q absumptũ fac̃
mare inualidum. & infirmũ. & tran¬
quillũ. & qd̃ nire debeat dici mortu¬
um. Uides certe ut arbitror qͣ. recte
mare suũ nomen mutauit. mortui¬
q nomen accepit: in quo inferior
decursus aquarũ decidic atq defe¬
cit.
otandũ autẽ
qͦmodo mare hoc debeat nix¬
ta aliquid ꝑmanere. ꝙ tamen scđ̃m
aliqͥd mortuũ esse. Nam semꝑ necesse
ẽ. de ꝑpecratis malis pemitere. odio &
detestatione ꝑsequi. ⁊ ꝑhorrescere: non
tam̃ illa semꝑ deflere. ꝙ trepidare.
s post dignã satisfactionẽ. & concu¬
piscentiam edomitam. consolationẽ
recipe. & ad spem ueme. securitatis q
quietem animũ reformare. O uere
felix. multũ q beatus. cun datum ẽ. cor¬
dis ꝑturbationes. & tristicie cempes-¬
tates compescere. & magnas illas &
mirabiles elationes maris ad tranqͥl¬
litatem componere. Unum scio nec
dubitare audeo. quia ꝗͣqiu amor

Expanded text:
exsiccatum, penitusque absumptum facit exsiccatum, penitusque absumptum facit mare invalidum, et infirmum, et tranquillum, et quod jure debeat dici, mortuum. Vides certe, ut arbitror, quam recte mare suum nomen mutavit, mortuisque nomen concepit, in quo inferiorum decursus aquarum decidit atque defecit.otandum autem quomodo mare hoc debeat juxta aliquid permanere, et tamen secundum aliquid mortuum esse: nam semper necesse est de perpetratis malis poenitere, odio et detestatione persequi et perhorrescere, non tamen illa semper deflere et trepidare, sed post dignam satisfactionem et concupiscentiam edomitam, consolationem recipere, et ad spem veniae securitatisque quietem animum reformare. O vere felix multumque beatus, cui datum est cordis perturbationes et tristitiae tempestates compescere, et magnas illas et mirabiles elationes maris ad tranquillitatem componere! Unum scio, nec dubitare audeo, quia quandiu amor
Abbreviated transcription (Latin):
puritati studens. & ad ꝑfectionẽ tendens.
qͣmdiu turpes delectationes ex carnis
impetu sentire cogitur : necesse ẽ. infimis
desideriis. & ad nnia fluentib reluctetur.
Hinc ẽ. qđ sibi iascit᷑: qd̾ sibi indignat᷑:¬
& aduersus se ipsam seire indetur.
Puco quia bunsmodi ꝑcurbatio. &
tumultuatio. uehemensq fluctuatio.¬
ñ facit mare mortuum. s uuũ. s uali¬
dum. s inqͥetum. S postꝗͣ. ceperint in¬
feriores aque decurrere. atq deficere.
& infimarũ delectationũ fluxus lan¬
guescere atq euanescere incipit ꝙ conͤ¬
cientia pariter ad pacẽ & cranqͥllita¬
tem se ipsam paulatm cõponere.fu¬
turi iudicii metũ magis magis q
deponere. ⁊ illas preterite indignati¬
onis & anxietatis estuationes amit¬
tere. ad morti similitudinẽ trepr¬
dationis & ꝑturbationis motũ ñ habe¬
re. In hunc itaq modũ carnalis uo¬
luptatis ꝓfluuium exhaustũ atq

Expanded text:
puritati studens, et ad perfectionem tendens, puritati studens, et ad perfectionem tendens, quandiu turpes delectationes ex carnis impetu sentire cogitur, necesse est infimis desideriis, et ad ima fluentibus reluctetur. Hinc est quod sibi irascitur, quod sibi indignatur, adversus seipsam saevire videtur, puto quia hujusmodi perturbatio et tumultuatio, vehemensque fluctuatio non facit mare mortuum, sed vivum, sed validum, sed inquietum. Sed postquam coeperint inferiores aquae decurrere atque deficere, et infimarum delectationum fluxus languescere atque evanescere, incipit et conscientia pariter ad pacem et tranquillitatem seipsam paulatim componere, futuri judicii metum magis magisque deponere, et illas praeteritae indignationis et anxietatis aestuationes amittere, ad mortui similitudinem trepidationis et perturbationis motum non habere. In hunc itaque modum carnalis voluptatis profluvium exhaustum atque
Abbreviated transcription (Latin):
entes fluctuationũ suarũ ꝓcellas a¬
misit. Im. pecꝰ siquidẽ influentis iorda¬
nis. cursus q rapidissimꝰ. illapsu suo
uehementissimo. ipsum impellebat
atq exagitabat. ⁊ tranquillũ. ⁊ qͥt¬
tum essẽ penitus ñ sinebat. Ibat gͦ
t̃c̃ temporis tumens ꝙ spumans ꝙ
multum exestuans: & qͣsi ad cõmoti¬
onis & inquietationis fue imuriam
uehementer indignans. S pꝰqͣ cepit
causa ꝑire: cepit & ipsũ mare ab illa
sua ꝓcellosa exagitatione quiescere:
& quasi mortuũ motum pͥstine inqͥeta¬
tionis amitcere. & nomen mutare.
Sic ni mirũ. sic torrens uoluptatis carna¬
lis & uehemens impetus carnis: ꝗͣ dui ui-¬
get. solet esse causa timoris. & indigna¬
tionis. Solet sane conscientiam totam
turbare : amaritudinis fluctus exagi¬
tare: & ꝓdissimã illam bumani cordis
abyssum ab imo euertere: & magnum
illud mare magnis tempestatib agere.
mens siquidẽ celesti desiderio feruens.

Expanded text:
entes fluctuationum suarum procellas aentes fluctuationum suarum procellas amisit. Impetus siquidem influentes Jordanis cursusque rapidissimus illapsu suo vehementissimo ipsum impellebat atque exagitabat, et tranquillum, et quietum esse penitus non sinebat. Ibat ergo tunc temporis tumens et spumans et multum exaestuans, et quasi ad commotionis et inquietationis suae injuriam vehementer indignans. Sed postquam coepit causa perire, coepit et ipsum mare ab illa sua procellosa exagitatione quiescere, et quasi mortuum motum pristinae inquietationis amittere, et nomen mutare. Sic nimirum, sic torrens voluptatis carnalis et vehemens impetus carnis, quandiu viget, solet esse causa tumoris et indignationis. Solet sane conscientiam totam turbare, amaritudinis fluctus exagitare, et profundissimam illam humani cordis abyssum ab imo evertere, et magnum illud mare magnis tempestatibus agitare. Mens siquidem coelesti desiderio fervens,
Abbreviated transcription (Latin):
flere. delectationẽ dolere: ꝙ in hunc
modum dulcẽ in mari deficere. Ergo¬
ne aque circa sarthan intumescunt.
ergo ne aque in mari deficiunt: Sic¬
cine homo de tribulatione letaris.
siccine homo ͤ delectatione turbaris:
o mirum: o stupendũ. In uoluntaria
tribulatione gaudia cumulantur.
occursantes delectationes dolore spo¬
ntaneo exterminantuR Quomodo
uocatur mare mortuũ. in quo
contigit cã celebre factum: Quid
queso cale nomen accepit: Nam quł
priꝰ ñ habuerit: ex eo scriptura satis
innuit quo ait. Mare solitudinis qͦd
ritudo desolationis. mimo hoc ipsũ
mare de qͦ mͦ loquimur. haut digne
tali nomine censetur nec debet ddici
mortuum. nisi forte in illo contingat.
predictum miracłm. Scimus quia qđ
mortuũ ẽ. om̃ino se mouere ñ potest. For¬
te hoc mare postꝗͣ. mcidens unda defe¬
cit. postꝗͣ influentẽ & impellentẽ gur-¬
gitem non habuit. a suo feruore defe-¬
cit. ꝙ tumer scentes illas atq ebulli¬

Expanded text:
flere, delectationem dolere, et in hunc flere, delectationem dolere, et in hunc modum dulcem in mari deficere. Ergone aquae circa Sartan intumescunt, ergone aquae in mari deficiunt? Siccine, homo, de tribulatione laetaris? Siccine, homo, de delectatione turbaris? O mirum, o stupendum! In voluntaria tribulatione gaudia cumulantur, occursantes delectationes dolore spontaneo exterminantur. CAPUT Xvocatur mare Mortuum, in quo contigit tam celebre factum? Quid, quaeso, tale nomen accepit? Nam, quod prius non habuerit ex eo Scriptura satis innuit, quo ait: Mare solitudinis, quoritudo desolationis, imo hoc ipsum mare de quo modo loquimur haud digne tali nomine censetur; nec debet dici mortuum nisi forte in illo contingat praedictum miraculum. Scimus quia quod mortuum est omnino se movere non potest, forte hoc mare postquam incidens unda defecit, postquam influentem et impellentem gurgitem non habuit, a suo fervore defecit, et tumentes illas atque ebulli
Abbreviated transcription (Latin):
in amaram uertere. Risus sane. o gau¬
dium dulcem aquã facit. & huius¬
modi quodlibet. qͣm ardenter ficit
tam libent̃ imusquisq & bibit. Sed
luctus ⁊ meror dulcem facere non pos¬
sunt. nec hinusmodi bibere homines
facile nolunt. Quotiens risus in luc̃¬
tum uertitur: tociens aqua inferior
in mare labit᷑. ⁊ in amaram mutat᷑
Ncq enim risus ad suꝑiores aquas
ꝑtinere potest. de quo ab ore uerite¬
tis ddictum est. Ue uobis qui nẽ rideti.
quia plorabitis. Qid gͦ ẽnnferiores:
aquas in mare decurrere: atq defic̾e
nisi carnales & infimas. delectationes
in dolorem trahere. & penitendo ex¬
tinguere : Qui enim de ꝑpetrata de¬
lecfatione plangit & gemit. qui suꝑ¬
uementem horret & respint ÷ qui fu¬
turam timet. ⁊ declinare satagit Iqͥd
aliud ꝗͣ dulcẽ sibi in amaram uercit:
hoc itaq hoc in quã est qđ suꝑrus
mirabanur. qd adhuc usq miram
ducẽ in amarã uertere:: gaudrũ de¬

Expanded text:
in amaram vertere. Risus sane et gauin amaram vertere. Risus sane et gaudium dulcem aquam facit, et hujusmodi quamlibet quam ardenter sitit, tam libenter unusquisque et bibit. Sed luctus et moeror dulcem facere non possunt, nec hujusmodi bibere homines facile volunt. Quoties risus in luctum vertitur, toties aqua inferior in mare labitur et in amaram mutatur. Neque enim risus ad superiores aquas pertinere potest de quo ab ore veritatis dictum est: Vae vobis qui nunc ridetis, quia plorabitis. Quid ergo est inferiores aquas in mare decurrere atque deficere, nisi carnales et infimas delectationes in dolorem trahere, et poenitendo exstinguere? Qui enim de perpetrata delectatione plangit et gemit, qui supervenientem horret et respuit, qui futuram timet et declinare satagit, quid aliud quam dulcem sibi in amaram vertit? Hoc itaque, hoc, inquam, est quod superius mirabamur, quod adhuc usque miramur, dulcem in amaram vertere, gaudium de
Abbreviated transcription (Latin):
mescunt. iste decrescunt & deficiunt.
Pulchrum spectacł̃m. aquas superio¬
res circa sarthan incumescere: & aquas
inferiores ĩ mari deficere. hic intende:
& obstupesce. Hic intende diligenter.
& obstupesce uehementer. Elige inhis
tam magnis. tamq mirandis qͥd
prius. qͥd ampliꝰ mireris: an aquas
in montanis non defluere. s incuimes¬
cere an aquas ex aquis non intumes¬
cere. s deficere. Aque autem inquit
scriptura que inferiores erant. in
mare solitudinis. quod nc̃ uocatur
mortuũ descender̃t̃: usq quo om̃i¬
no deficerent. Que ergo inferiores
sunt. necesse ẽ. in marẽ descendere. &
in mari deficere. Scimus autẽ quia
aque qͣmlibet dulces sint: qm̃ cum
in mare ꝑuenerint dulcedinẽ suam
seruare non possunt. Que gͦ in mare
descendunt cito amarescunt. & dul¬
tatur m. Luctum. ꝙ gaudiũ ĩ merorẽ.
Hoc ẽ. dulcem aquam in mare descen¬
ddere. ⁊ducedinem amattere. &. dulc̃e

Expanded text:
mescunt, istae decrescunt et deficiunt. mescunt, istae decrescunt et deficiunt. Pulchrum spectaculum aquas superiores circa Sartan intumescere et aquas inferiores in mari deficere. Hic intende et obstupesce. Hic intende diligenter, et obstupesce vehementer. Elige in his tam magnis tamque mirandis quid prius, quid amplius mireris an aquas in montanis non defluere sed intumescere, an aquas ex aquis non intumescere sed deficere. Aquae autem, inquit Scriptura, quae inferiores erant in mare solitudinis, quod nunc vocatur mortuum, descenderunt usquequo omnino deficerent . Quae ergo inferiores sunt, necesse est in mare descendere, et in mari deficere. Scimus autem quia aquae quantumlibet dulces sint, quoniam, cum in mare perveniunt, dulcedinem suam servare non possunt. Quae ergo in mare descendunt, cito amarescunt. Risutatur in luctum, et gaudium in moerorem , hoc est dulcem aquam in mare descendere et dulcedinem amittere et dulcem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiores erant. quantũ ⁊ creuerant.
ꝙͣcum cumu erant. que se & usq
add sartan extenderant. O fortis ut mor.
dilectio. que te usq ad satan exten¬
dis: ꝙ usq ad uoluntariã tribula¬
tionẽ sinum tuum expandis. Qualis
queso ẽ. ista dilectionis dilatatio. qͣlis
ẽ ista aquarum mundatio. cor suũ
extendere. ⁊ dilatare usq ad uolun¬
tariam tribulationẽ:usq ad spon¬
tancã passionẽ usq ad uotruã mor¬
tem: Ne dubites gͦ se mid loci excen¬
disse aquas suꝑiores. quotiens indes
i tribulatione gaudentes. & suam
ꝓpter dm̃ tribulationẽ amantes.
sicut ibant apłi gaudentes a cons¬
pectu concilĩ. qm̃ digni habitist̃
ꝓ nomine iħu contumeliã pati.
De uani amoris defectu. ⁊ ueri amo¬
Rgo aque suꝑiores usq ad sar¬
than ascendunt: & aque inferi¬
ores usq ad mare descendunt. Ille
ascenddunt q crescunt: iste descendt̃.¬
& decrescunt. Ille crescunt. & intu¬

Expanded text:
superiores erant, quantum creverant, superiores erant, quantum creverant, quantum tumuerant, quae se et usque ad Sartan extenderant. O fortis ut mors dilectio, quae et te usque ad Sartan extendis, et usque ad voluntariam tribulationem sinum tuum expandis? Qualis, quaeso, est ista dilectionis dilatatio, qualis est ista aquarum inundatio, cor suum extendere et dilatare usque ad voluntariam tribulationem, usque ad spontaneam passionem, usque ad votivam mortem? Ne dubites ergo se in id loci extendisse aquas superiores, quoties vides in tribulatione gaudentes, et suam propter Dominum tribulationem amantes, sicut ibant apostoli gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati.De vani amoris defectu, et veri amorgo aquae superiores usque ad Sartan ascendunt, et aquae inferiores usque ad mare descendunt. Illae ascendunt et crescunt, istae descendunt et decrescunt. Illae crescunt et intu
Abbreviated transcription (Latin):
amaiit nos: qui mortuus ẽ. ꝓpter
nos. Numquid nã huius montis
similitudinẽ. in sua dilectione ñ
tenuerunt. qui ꝓ. xp̃o lapidati st̃.
sepcti sunt temptati sunt. in occisi¬
one gladii mortui sunt:Iocirco
ut arbitror in omnẽ terram exiuit
sonus eoꝵ. & infines orbis terre uer¬
ba eoꝵs: ut apparerent. ut ab om̃i¬
tur. So quid queso miramur si ꝓcul
apparuerunt aque que sicut dic̃-¬
tum ẽ. usq ad sartan intumuert̃:
Sartan interpretat᷑ tribulatio eoꝵ̾
Tribulatio autem eoꝵ quid ẽ. aliud
scłm qd de iordane iam diximus.
nisi tribulatio tribulatoꝵ. Tribu¬
latio autẽ uoluntaria. cinq ẽ. sua.
Quã em̃ qͥsq patient̃. sen etiã libent̃ sufci¬
pit. suã ẽ facit. qi suẽ eã ticilit̃ ati desercu¬
re cogit Sic̃ gͦ descensio. descerifio eoꝵ ẽ. qͥ
amant. Illa itaq tribu. lacio est q¬
bulators: que tribulatis imꝑutatur
ad meritum. Nide gͦ aqͥ ille que

Expanded text:
amavit nos, qui mortuus est propter amavit nos, qui mortuus est propter nos? Nunquidnam hujus montis similitudinem in sua dilectione non tenuerunt qui pro Christo lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui sunt? Idcirco, ut arbitror, in omnem terram exivit sonus eorum et in fines orbis terrae verba eorum, ut apparerent procul, ut ab omnitur. Sed quid, quaeso, miramur si procul apparuerunt aquae, quae, sicut scriptum est: Usque ad Sartan intumuerunt? Sartan interpretatur tribulatio eorum. Tribulatio autem eorum quid est aliud, secundum quod de Jordane jam diximus, nisi tribulatio tribulatorum? Tribulatio autem voluntaria cuique est sua. Quam enim quisque patienter seu etiam libenter suscipit, suam esse facit; quia suae eam utilitati deservire cogit. Sicut ergo descensio, descensio eorum est qui amant. Illa itaque tribulatio est tribulatorum, quae tribulatis imputatur ad meritum. Vide ergo aquae illae quae
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere oportet: S necesse ẽ. uti ic̃i
diximꝰ. uere caritatis fluenta. Ad instar
montis intumescere: que uolunt tam
ꝓcul apparere. S force adhuc montẽ
queris ad cuiꝰ similitudinẽ aqͣs intu¬
mescere legis. Uideine forte sit ille
mons coagulatꝰ. mons pinguis. monᷤ
domus dm̃ preparatus in uercice
montium eo quod dñs ex altauerit
illũ. & donauerit illi nomen qd̃ ẽ suꝑ
om̃e nom̃. ut in nommne iħ̃u om̃e genu¬
flectatur celestiũ. terrestriũ. & infer¬
noꝵ. Ad instar huiꝰ montis. ad simi¬
litudinẽ illius magne. mirabilis q
dilectionis. qua animã suam posuit
ꝓ ouib suis. aquas intumescere debere
cognoscat. qui eas ꝓcul apparere. q
dñicum preceptum implere desiderat.
Hoc ẽ. preceptũ meum ut diligatis
muicem sicut dilexi uos. Qudisimili¬
cudinẽ: q adhibe imuitationẽ. Sicut
dilexi uos inquit. Similitudo dilec̃¬
tionis ÷ ẽ. instar montis. Quantum

Expanded text:
cognoscere oportet? Sed necesse est, uti jam cognoscere oportet? Sed necesse est, uti jam diximus, verae charitatis fluenta ad instar montis intumescere quae volunt tam procul apparere. Sed forte adhuc montem quaeris, ad cujus similitudinem aquas intumescere legis. Vide ne forte sit ille mons coagulatus, mons pinguis, mons domus Domini praeparatus in vertice montium, eo quod Dominus exaltaverit illum, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genuflectatur, coelestium, terrestrium et infernorum. Ad instar hujus montis, ad similitudinem illius magnae mirabilisque dilectionis, qua animam suam posuit pro ovibus suis, aquas intumescere debere cognoscat qui eas procul apparere, et Dominicum praeceptum implere desiderat: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut ego dilexi vos . Audi similitudinem et adhibe imitationem. Sicut dilexi vos, inquit. Similitudo dilectionis est instar montis. Quantum
Abbreviated transcription (Latin):
michi det ut ego moriar ꝓ te. fili mi
absalon. futo locum repiri non posse.
quo se possent latius expandere. Maio¬
rem siquidẽ caritatẽ nemo habet: ꝗͣ. ut
animam suam ponat qͥs ꝓ amicis suis.
Sic ⁊ illa mundatio intumuit ñ modicũ.
de qua habemus dñicum testimonium.
Dimissa sunt ei peccata multa: q̃m dilex̃
multum. Quid mirũ queso si ꝓcul appa¬
rebant que multũ tumuerant: Uultᷤᷤ
nosse ꝗͣ. ꝓcul appareat illius dilectiõis
mundatio. que tantũ estuabat: que se &
usq ad pedum deosclationẽ. unctionẽ¬
q inclinabat: Amen dico uobis. ubicũq
predicatũ fuerit hoc euangłium in toto
mundo. dicetur. qd & hȩc fecit in memo¬
riam eius. Uultis autem adhuc aꝑtius
nosse. qͣm ꝓcul apparere possint. si tam̃
ad instar montis intumuerint: In hoc
cognoscent quia mei estis discł̃i. om̃s.
si dilectionẽ habueritis ad iuicem.
Quam longe obsecro apparet quod õs

Expanded text:
mihi det ut ego moriar pro te, fili mi mihi det ut ego moriar pro te, fili mi Absalon? Puto locum reperiri non posse, quo se possent latius expandere. Majorem siquidem charitatem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Sic et illa inundatio intumuit non modicum, de qua habemus Dominicum testimonium: Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Quid mirum, quaeso, si procul apparebant quae multum tumuerant? Vultis nosse quam procul appareat illius dilectionis inundatio quae tantum aestuabat, quae se et usque ad pedum deosculationem unctionemque inclinabat: Amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit hoc Evangelium in toto mundo, dicetur, quod et haec fecit in memoriam ejus . Vultis autem adhuc apertius nosse quam procul apparere possint, si tamen ad instar montis intumuerint? In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem . Quam longe, obsecro, apparet quod omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ad te ds. Bg̃ Beniq ꝙ tu non eas post
concupiscentias tuas. & fixisti aquas.
Noli diligere mundum nec ea que
in mundo sunt. & defecerunt aquȩ
inferiores que deorsum currunt. Uem¬
q delcctare in dño. ꝙ uidebis fixas
stare in uno loco. Diligas dnm̃ dm̃ tu¬
um in toto corde tuo. ⁊ ex tota anima
tua. ⁊ ex om̃i mente tua. ꝙ uidebis a¬
quas uehementer intumescere:⁊ in mag¬
nam nec mirũ molẽ consurgere. Putõ
de ñ inuenire quo eas latiꝰ expandas.
qmͣ ut toto corde diffundas. & ꝑ to¬
tam ammam extendas. & ex eis totã
mentẽ repleas. O quam uehementer
hȩc salutaris unda. intumuerat in
eius pectore qui dicebat: cupio dissol¬
ui. ꝙ esse cum xp̃o. In hanc illud senten¬
tiam currit. quod ꝓpħa psallendo
de se ipso ꝓnuntiauit. Defecit in salu¬
tare tuum amma mea. S qualis qͣso
erat illa aquarum mundatio. ubi
pater exclamare cogit᷑ ꝓ parricida fi¬
lio. absalon fili mi. filimi absalon. qͥs

Expanded text:
ad te, Deus . Denique et tu non eas post ad te, Deus . Denique et tu non eas post concupiscentias tuas et fixisti aquas. Noli diligere mundum, nec ea quae in mundo sunt: et defecerunt aquae inferiores quae deorsum currunt. Denique delectare in Domino, et videbis fixas stare in uno loco. Diligas Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, et videbis aquas vehementer intumescere, et in magnam, nec mirum, molem consurgere. Puto te non invenire quo eas latius expandas, quam ut toto corde diffundas, et per totam animam extendas, et ex eis totam mentem repleas. O quam vehementer haec salutaris unda intumuerat in ejus pectore qui dicebat: Cupio dissolvi, et esse cum Christo! In hanc illud sententiam currit quod Propheta psallendo de seipso pronuntiavit: Defecit in salutare tuum anima mea . Sed qualis, quaeso, erat illa aquarum inundatio ubi pater exclamare cogitur pro parricida filio? Absalon fili mi, fili mi Absalon: quis
Abbreviated transcription (Latin):
uel in hoc qͥcꝗͣ ꝓfecisse creduntur: de
quib legitur. deiecisti eos dum alle¬
uarentur. Oportet gͦ ab om̃i mentis
eliatione descendere. & humiliari
spontanca uoluntate. qui uult mag¬
num illud miracłm uidere: ñ sicut᷑
illi muiti deiecti ad laudẽ quidẽ
dei. qͣmuis ad nullam utilitatẽ su.
tit gͦ in iordane tantũ. in descensio¬
ne eoꝵ. in descensione descendentium
in humiliatione humiliantiũ. tam ce¬
lebre factum. q celeste miracłm. Qn¬
to gͣ maiores humilia te in om̃ib
& tenes ripas iordanis dignus cui ior¬
to animus in dei amore dilatatur .xui.¬
is uidere aquas iordanis cursũ
figere. & in uno loco stare: Michi
autem inquit adherere deo bonum ẽ.
ponere in dño do spẽ meam Nis ui¬
dere aquas inferiores decurrere atq
deficere: Renuit consolari anima
mea. Uis uidere aquas suꝑiores intu¬
mescere. ꝙ sursum currere :Quemad¬
modum desiderat ceruus ad fontes
aquarum:ita desiderat anima mea

Expanded text:
vel in hoc quidquam profecisse ereduntur de vel in hoc quidquam profecisse ereduntur de quibus legitur: Dejecisti eos dum allevarentur? Oportet ergo ab omni mentis elatione descendere, et humiliari spontanea voluntate qui vult magnum illud miraculum videre, non sicut illi inviti dejecti, ad laudem quidem Dei, quamvis ad nullam utilitatem sui. Fit ergo in Jordane tantum in descensione eorum, in descensione descendentium, in humiliatione humiliantium tam celebre factum et coeleste miraculum. Quanto ergo major es, humilia te in omnibus, et tenes ripas Jordanis: dignus cui Jorto animus in Dei amore dilatatur. Vis videre aquas Jordanis cursum figere, et in uno loco stare? Mihi autem, inquit, adhaerere Deo bonum est; ponere in Domino Deo spem meam . Vis videre aquas inferiores decurrere atque deficere? Renuit consolari anima mea . Vis videre aquas superiores intumescere et sursum currere? Quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
iordanẽ uidelicet pͥmo quidẽ cursum
figere. deinde intumescere. tandẽ retroire.
⁊ ad altiora ascendere. E illud quidẽ
primũ cohibere uidelicet excessum. ꝙ si
magnũ. ñ tamen mirum. S ad mon¬
tana cursũ reflectere. mirabile specta-¬
culum. ⁊spectabile miracłm. Om̃o
q absq dubio aliud ẽ. amorẽ sm tem¬
perare. ꝙ aliud ẽ. suspendere. atq de-¬
flectere. Alid ẽ. moderatꝰ amor sur.
⁊ aliud magnus contemptꝰ sun. Puto
ñ sine causa. ñ nisi in iordane cel ebra¬
tum ẽ. tale miracłm. qđ interpretatꝰ
descensio eor. S quȩ ẽ ista descensio.
nisi cordis humiliatio: Uel quoꝵ coꝵͥ
nisi ipsoꝵ̾ descendentiũ. q sponte hu¬
miliantium: Quoꝵ enim descensi¬
Ouoluntaria ñ ẽ. in ipsis quidẽ ẽ. s
eoꝵ quodã modo non ẽ. quia ipsis
non ꝓdest. Oportet gͦ ut spontanea
sit. ut eis ꝓsit: ⁊ eoꝵ ueraciter dici
possit. Nonquid sponte descendisse

Expanded text:
Jordanem videlicet primo quidem cursum Jordanem videlicet primo quidem cursum figere, deinde intumescere, tandem retro ire et ad altiora ascendere. Et illud quidem primum, cohibere videlicet excessum etsi magnum, non tamen mirum; sed ad montana cursum reflectere, mirabile spectaculum et spectabile miraculum. Omnino et absque dubio aliud est amorem sui temperare, et aliud est suspendere atque deflectere. Aliud est moderatus amor sui, et aliud magnus contemptus sui. Puto non sine causa nonnisi in Jordane celebratum est tale miraculum, quod interpretatur descensio eorum. Sed quae est ista descensio nisi cordis humiliatio? Vel quorum eorum, nisi ipsorum descendentium et sponte humiliantium? Quorum enim descensio voluntaria non est, in ipsis quidem est, sed eorum quodammodo non est; quia ipsis non prodest. Oportet ergo ut spontanea sit, ut eis prosit, et eorum veraciter dici possit. Nunquid sponte descendisse,
Abbreviated transcription (Latin):
tempore glacialis frigoris. seu etiam
estim feruoris siccitate. iordanis aquȩ
minui atq decrescere. ⁊ quamlibet
elata mens inter malicie frigus. &
nimios concupiscentie estus. sibi ipsi
uilescere. & quamuis muita infirmi¬
tatem suam recognoscere. & a sua de
se estimatione ñ modicũ decumesce
Quis queso tam ĩmane desipiat. qͥ
sibi ipsi inter scelera & flagitia qͦnq
ñ displiceat : S illud mag̾num erit
si in tempore messis. ⁊ in tp̃r uirtutũ
successus. possit. iord anis undas intͣ
alueisin ripas includere. & amoris
pͥuati impetũ. intra modestie metas
Magnũ erit si nec se ipsum diligit.
nisi quantũ conuenit. uel expedit.
Iordanis autẽ inquit scͥptura. ripas
aluei sui tempore messis impleuerat.
Impleuerat inquit. ñ excesserat. Noxi¬
um gͦ ut puto ñ erit ripas implere.
Rimum ergo ẽ. cuiq amorẽ sin
ad certam mensurã restringere
ut postmodum mereatur magnũ eciã
illud stupendum q miracłm indere.

Expanded text:
tempore glacialis frigoris, seu etiam tempore glacialis frigoris, seu etiam aestivi fervoris siccitate Jordanis aquae minui atque decrescere: et quamlibet elata mens, inter malitiae frigus et nimios concupiscentiae aestus sibi ipsi vilescere, et, quamvis invita, infirmitatem suam recognoscere, et a sua de se aestimatione non modicum detumescere. Quis, quaeso, tam immane desipiat, qui sibi ipsi inter scelera et flagitia quandoque non displiceat? Sed illud magnum erit, si in tempore messis, et inter virtutum successus possit Jordanis undas intra alvei sui ripas includere, et amoris privati impetum intra modestiae metas  erit si nec seipsum diligit nisi quantum convenit, vel expedit. Jordanis autem, inquit Scriptura, ripas alvei sui tempore messis impleverat . Impleverat inquit, non excesserat. Noxium ergo, ut puto, non erit ripas implere, Primum ergo est cuique amorem sui ad certam mensuram restringere, ut postmodum mereatur etiam magnum illud et stupendum miraculum videre,
Abbreviated transcription (Latin):
impetum in suꝑiora reuerti. preser¬
tim si tempore messis fiat. quo solet
implere ripas aluei sui: Cum enĩ
ceperit semen illud qͦd cecidit in
terram. bonã ꝓducere de se fructũ
aliud tricesimum. aliud sexagesimũ.
aliud tentesimum: solet inmirum
eo. tempore iordans unda. altius
mtumnescere. ⁊ ut ẽ. humani anmmi
magna de se estimare. magnũ se
aliquẽ credere cum uderit se mul¬
tum fructum facere. ꝙ ad maturi¬
tatis messẽ ꝑuenire. Tunc nec mirũ
qͦ maiora dẽ se ipso estimat. eo ma¬
iori dilectione dignũ se esse iudicat
magnũ q est ualde siñ usq ad su¬
ꝑfluitatis minia effluat. & iuste eqͥ¬
tatis metas. utilitatis q ripas ñ ex¬
cedat. Quantum gͦ putas. ꝙͣ magnũ
miracłm cxistimãs tibi ipsi uilescere
tibi ipsi magis magisq displicere. eo
precipue tempore cum incipis ueracit̃
magnus esse. magnus q om̃ib appa¬
rere : Solent sane s neq hoc mirũ ẽ.

Expanded text:
impetum in superiora reverti, praeserimpetum in superiora reverti, praesertim si tempore messis fiat, quo solet implere ripas alvei sui? Cum enim coeperit semen illud quod cecidit in terram bonam producere de se fructum, aliud tricesimum, aliud sexagesimum, aliud centesimum, solet nimirum eo tempore Jordanis unda altius intumescere, et ut est humani animi, magna de se aestimare, magnum se aliquem credere, cum viderit se multum fructum facere, et ad maturitatis messem pervenire. Tunc, non mirum, quo majora de seipso aestimat, eo majori dilectione dignum se esse judicat, magnumque est valde si non usque ad superfluitatis in ima effluat, et justae aequitatis metas utilitatisque ripas non excedat. Quantum ergo putas, quam magnum miraculum existimas tibi ipsi vilescere, tibi ipsi magis magisque displicere, eo praecipue tempore, cum incipis veraciter magnus esse, magnusque omnibus apparere? Solent sane, sed neque hoc mirum est,
Abbreviated transcription (Latin):
amor sui inter successus uirtutum dif¬
ficilius uincitur . xiiii.¬
felix amma que digna es ꝓ qͣ
dignatur dñs tam grande mira¬
cłm facere cui liceat tale spectacłm ui¬
dere. Aquas que inferiores sunt. & que¬
libet desiderioꝵ fluenta que ad nna ten¬
dunt. decurrere atq deficere: aquas quȩ
desuꝑ ueniunt. desideria que desursũ
sunt in una mole consistere. ita ut ue¬
raciter possit psallere. Unam petii a
dño hanc requiram. ut inhabitẽ in
domo dm̃i om̃ib dieb uite mee. O in¬
felix anima que tardas quȩ non fes¬
tinas. que multum non hanelas. curre.
& indere. mirari ⁊ obstupescere. fluenta
iordanis primo cursum figere. ꝙ in
uno loco stare. ⁊ in uno eternitatis
desiderio inmobiliter inherere: postea
in inferiorib penitus deficere.q in su¬
periorib paulatim crescere. Quid pu¬
tas obsecro miracłi. qͥd ẽȩ. ꝓdigii. ior¬
danem. retro agi. ⁊ tantũ fluminis

Expanded text:
d superfluus amor sui inter successus virtutum difd superfluus amor sui inter successus virtutum difficilius vincitur. felix anima quae digna es pro qua dignatur Dominus tam grande miraculum facere; cui liceat tale spectaculum videre, aquas quae inferiores sunt, et quaelibet desideriorum fluenta quae ad ima tendunt decurrere, atque deficere aquas quae desuper veniunt, desideria quae desursum sunt in una mole consistere, ita ut veraciter possit psallere: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae . O infelix anima quae tardas, quae non festinas, quae multum non anhelas currere et videre mirari, et obstupescere fluenta Jordanis primo cursum figere, in uno loco stare; et in uno aeternitatis desiderio immobiliter inhaerere, postea in inferioribus penitus deficere, et in superioribus paulatim crescere. Quid putas, obsecro, miraculi, quid esse prodigii Jordanem retroagi, et tantum fluminis
Abbreviated transcription (Latin):
fitentes qm̃ magna uirtus eius. & sa¬
pientie eius ñ ẽ. numerus. Nouit utiq
hoc quicuimq in illa terra deserta. in¬
uia ꝙ inaquosa sic in sc̃o apparuit ei.
sententie exꝑimentũ capiens. qm̃ mag¬
nus dñs & laudabilis nimis. ⁊ magni¬
tudinis eius ñ ẽ. finis. S quis enume¬
rare sufficiat. qͣm inumerabiłia huiꝰ¬
modi alternantiũ ucissitudinũ. nc̃
desolationũ. ñc consolationũ exꝑiri
oporteat. qͣm multa humane infirim¬
tatis indicia. ꝙͣ multa diune pieta¬
tis argumenta heremi habitatorib. dei¬
q cultorib uidere contingat. anteꝗͣ
heremi extrema attingant᷑. ꝑfecte q
humilitatis metas apprehendant. an¬
te ꝗͣ. iordanis unda uementib cedat.
cursumq recorquens infontẽ redeat.
humanus q animus sua sꝑnens. seseq
contempnens totus in dm̃ transeat.¬
& in illum a quo om̃e datũ optimũ
⁊ om̃e donũ ꝑfectum. ꝑ desideriũ cur¬
rat. ⁊ ad dm̃ fontẽ unuũ. totũ amoris

Expanded text:
fitentes quoniam magna virtus ejus et sapientiae ejus non est numerus. Novit itaque hoc quicunque in illa terra deserta et inaquosa, sic in sancto apparuit ei, sententiae experimentum capiens, quoniam magnus Dominus, et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non est finis. Sed quis enumerare sufficiat quam innumera hujusmodi alternantium vicissitudinum nunc desolationum, nunc consolationum experiri oporteat, quam multa humanae infirmitatis judicia, quam multa divinae pietatis argumenta eremi habitatoribus, Deique cultoribus videre contingat, antequam eremi extrema attingant, perfectaeque humilitatis metas apprehendant, antequam Jordanis unda venientibus cedat, cursumque retorquens in fontem redeat, humanusque animus sua spernens, seseque contemnens totus in Deum transeat, et in illum a quo omne datum optimum, et omne donum perfectum per desiderium currat, et ad Deum fontem vivum totum amoris
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. restat adhuc audire ꝙ co
gnoscere. de inquietudine deside¬
rii.ꝑ infirmitatem corporis. De¬
planta pedis usq ad uer¬
ticem inquit. non est in eo
sanitas. Per pedem ut dictum est
intelligimus carnale desideriũ.
ꝑ caput autem. liberum arbit¬
um. Planta autem imũ ẽ pedis.
uertex uero. sũmũ capitis. S qͥd
inferius iacet ⁊ quam id quod est
in necessitate. & quid altius emi¬
liet. quam id quod ẽ. in potesta¬
pe: Planta itaq pedis necessitas
infirmi desiderii: & uertex capitis.
potestas liberi arbitrii. Pedis plã¬
ta. concupiscentia necessaria: uer¬
tex capitis. potestas uotia. Ad pe¬
dem ꝑtinet necessitas concupiscendi
ad uerticem uero facilitas operandi.
Redis imũ. necessitas concupiscendi
malum: capitis sũmũ. facultas ope¬
randi bonum. Bonum autẽ hic di¬
co cõmodum ñ meritum. Meritũ
autẽ. ad sanitatẽ. non ad infirmi¬
tatem ꝑtinet. Et de tali uertice
dici non deberet a planta pedis

Expanded text:
cordis. Restat adhuc audire, et cordis. Restat adhuc audire, et agnoscere de inquietudine desiderii per infirmitatem corporis. t, pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Per pedem, ut dictum est, intelligimus carnale desiderium, per caput autem liberum arbitrium. Planta autem est imum pedis, vertex vero summum capitis. Sed quid inferius jacet quam id quod est in necessitate, et quid altius eminet quam id quod est in potestate? Planta itaque pedis, necessitas infimi desiderii, et vertex capitis potestas liberi arbitrii. Pedis planta, concupiscentia necessaria. Vertex capitis, potestas votiva. Ad pedem pertinet necessitas concupiscendi, ad verticem vero facultas operandi. Pedis imum, necessitas concupiscendi malum; capitis summum, facultas operandi bonum. Bonum hic dico commodum, non meritum. Meritum autem ad sanitatem, non ad infirmitatem pertinet, et de tali vertice dici non deberet. A planta pedis
Abbreviated transcription (Latin):
mo creaturarum usq ad imi
Inueni michi unum aliquil
ex om̃ib qui unum aliquid
horũ ad plenum cõprehenda
de quo secure & ueraciter afi¬
mare aud eat. quia hoc tansi
ualet. nec plus. nec minus: & qͥ¬
a hoc tantum diligendum el
nec plus. nec minus. Hoc sanl
nec ille presumere potest.qll
om̃em diem iudicare dictus est
ut iuste mirari debeas quomͦ
possit omnẽ diem iudicare. qͥ
nullum om̃ino possit compre¬
hendere. Eoce quantã ambigu¬
i caliginem cor humanum sus¬
tinet. & quantam quamdiu hic
uiuitur. sustinere habet: ut me¬
rito dicatur quia omne cor me¬
ret. Meret utiq propter mentis
calinem: & caligat propter men¬
tis merorem. Quanto autem me¬
ret. tanto ꝙ hebet. & quo ampliꝰ
hebet. eo uehementius meret: qr
& ex merore hebetatur. & ex hebi¬
uidine ad merorem renouatur.
Suꝑius agnouimus de infirmi¬
tate liberi arbitrii ꝑ languorẽ
capitis. hic iam didicimus de
ambiguitate consilii ꝑ merorẽ

Expanded text:
mo creaturarum usque ad imum. mo creaturarum usque ad imum. Inveni mihi unum aliquem ex omnibus qui unum aliquid horum ad plenum comprehendat, de quo secure dicere et veraciter affirmare audeat, quia hoc tantum valet, nec plus, nec minus, et quia hoc tantum diligendum est, nec plus, nec minus. Hoc sane nec ille praesumere potest cui omnem diem judicare dictus est, ut juste mirari debeas, quomodo possit omnem diem judicare qui nullum omnino possit comprehendere. Ecce quantam ambigui caliginem cor humanum sustinet, et quantam quandiu hic vivitur sustinere habet, ut merito dicatur quia omne cor moeret. Moeret utique propter mentis caliginem, et caligat propter mentis moerorem. Quanto autem moeret, tanto et hebet, et quo amplius hebet, eo et vehementius moeret, quia et ex moerore hebetatur, et ex hebetudine ad moerorem renovatur. Superius agnovimus de infirmitate liberi arbitrii per languorem capitis, hic jam didicimus de ambiguitate consilii per moerorem
Abbreviated transcription (Latin):
iterum oriente fit uesꝑe & mane
ut sit tempus flendi & tempus
ridendi: ꝓ eo quod ad uesperum
demorabitur fletus: & ad matu¬
tinum leticia. Quid ergo mirũ
si om̃e cor meret. quod diui a de¬
nam lucem semꝑ presentẽ
h abere non ualet  sine qua me¬
nichil clare ꝑspicit. niclril rec¬
te discernit: Elus adhuc aliqͥa
audeo adicere. & quod nemo
ut arbitror audeat negare. qͥ
homo & si grãm semꝑ presentĩ
haberet: nec sic quidem meroris
causas plene euaderet. Numꝗͥ
enim in hac uita ꝙ pro hac
parte habet grãmsfficientem
quamuis tamen quandoq ba¬
beat gr̃am presentem. Quode¬
nim suꝑiꝰ diximus de libertati
arbitrii hoc idem affirmamus
de discretione iudicii. Sicut não
in hac uita numꝗͣ habemus si¬
ficientem grãm ad bonũ facien¬
dum : sic numꝗͣ. sufficientẽ grã
habere possumus ad uerum
discernendum. Attende nẽ ol¬
secro quanta sit multitudo
bonorũ innumerabilium. a sis¬

Expanded text:
iterum oriente fit vespere et mane, iterum oriente fit vespere et mane, ut sit tempus flendi et tempus ridendi, pro eo quod ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia. Quid igitur mirum, si omne cor moeret quod divinam lucem semper praesentem habere non valet, sine qua nihil clare perspicit, nihil recte discernit? Plus aliquid adhuc audeo dicere, et quod nemo, ut arbitror, audeat negare, quia homo etsi gratiam praesentem haberet, nec sic quidem moeroris causas plane evaderet. Nunquam enim homo in hac vita etiam pro hac parte habet gratiam sufficientem, quamvis tamen quandoque habeat gratiam praesentem. Quod enim superius diximus de libertate arbitrii, hoc idem affirmamus de discretione judicii. Sicut namque in hac vita nunquam habemus sufficientem gratiam ad bonum faciendum, sic nunquam hic sufficientem gratiam habere possumus ad verum discernendum. Attende nunc, obsecro, quanta sit multitudo bonorum innumerabilium a sum
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam huuusmodi talen¬
ta accipere meruit: non ita secu¬
rus sit. quasi iam ulterius falli
non possit. Nam sicut ille solus
sapienter discernit. & prudenter
sibi consulit quem diuina gr̃a
inspirat. & eius inspiratio illumi¬
nat: sit tunc solum utrumq ualet
utiliter. cum aspirantem grãm p̃¬
sentem habet. S quis est qui in
hac uita semꝑ gr̃am presentem
habeat. uel habere ualeat: Ui¬
sitas eum inquit iob diluculo:
os fubito ꝓbas illum. Siille ꝓphe¬
tarum eximnnus diuine reuelati¬
onis lucem semꝑ presentem ha¬
beret: dño utiq minime ꝓcla¬
masset. Illumina ocłos meos. Et
illud. Emitte lucem tuam ꝙ ue¬
ritatem tuam. Diuinus itaq ille
interne aspirationis radius quan¬
doq infunditur. quandoq sub¬
trabitur. Posuit enim tenebras. &
facta est nox: in ipsa ꝑtransibunt
omnes bestie silue. S iterum ad
domini nuitum ortꝰ ẽ. sol. & congre¬
gati sunt. & in cubilib suis collo¬
cabuntur. Sole itaq occidente. &

Expanded text:
qui jam hujusmodi talenta accipere meruit, non ita securus sit, quasi jam ulterius falli non possit. Nam, sicut ille solus sapienter discernit et prudenter sibi consulit, quem divina gratia inspirat et ejus inspiratio illuminat, sic tunc solum utrumque utiliter valet cum aspirantem gratiam praesentem habet. Sed quis est qui in hac vita semper gratiam praesentem habeat, vel habere valeat? Visitas eum, inquit Job, diliculo, et subito probas illum . Sed si ille prophetarum eximius divinae revelationis lucem semper praesentem habuisset, Domino utique minime proclamasset: Illumina oculos meos ; et illud: Emitte lucem tuam, et veritatem tuam . Divinus itaque ille internae aspirationis radius quandoque infunditur, quandoque subtrahitur. Posuit enim tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae silvae. Sed iterum ad Domini nutum ortus est sol, et congregati sunt, et in cubilibus suis collocabantur. Sole itaque occidente, et