comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiones ferocissimus romam im¬
perii uiga ferre octrectins. &
ubcrioribus habems excussa
disciplme regula uagari cupiẽs
a dno imperatore henrico oefe¬
cerat inq sua erał ab eo obsti¬
natus proteriua: ut contra pre¬
dictum augustum: regem sibi
crearet queudam conntem. Ra¬
dulfum nomine uirum nobilẽ
de codem populo. Hac iniuria
promotus imperitor. uinuersce
imperii principes. ad se generali¬
ter fecit euocari. Quibus ante se
constitutis: muriam. omnibus
tamen notam pandit. ad ultionẽ
mutat. Elli uero omnes imꝑii
gloriam emulantes. & saxonũ
enorimẽ delictum nimis egre
ferentes: ccrtitun semet ipõs
expomnt. uires compromistũt
non esse dissimulandam tanta
contra romanum imperium asse¬
runt iniuriam: seo plectendum
morte tam piaculare fiagicium.
et lese crimen maiestatis ultore
gladio feriendum decerunt. Ex
condicto igitur et comim impera¬
toris mandato. ad locum destinatũ
die prefixa infinta milia secum

Expanded text:
tiones ferocissimus, Romani imtiones ferocissimus, Romani imperii juga ferre detrectans, et liberioribus habenis, excussa disciplinae regula, vagari cupiens, a domino imperatore Henrico defecerat: inque sua adeo erat obstinatus protervia, ut, contra praedictum Augustum, regem sibi crearet quemdam comitem, Radulphum nomine, virum nobilem de eodem populo. Hac injuria permotus imperator, universos imperii principes ad se generaliter fecit evocari. Quibus ante se constitutis, injuriam omnibus tamen, notam, pandit, ad ultionem invitat. Illi vero omnes imperii gloriam aemulantes et Saxonum enorme delictum nimis aegre ferentes, certatim se ipsos exponunt: vires compromittunt; non esse dissimulandam tantam contra Romanum imperium asserunt injuriam, sed plectendum morte tam piaculare flagitium; et laesae crimen majestatis, ultore gladio feriendum decernunt. Ex condicto igitur et domini imperatoris mandato, ad locum destinatum, die praefixa, infinita millia secum
Abbreviated transcription (Latin):
requiem. quousq dux ad solitã
recurrens uitutem qui singula¬
riter preminebat. et ira succen¬
sus irruens capulo quem gesta¬
bat in manu tanta circa tempꝰ
leuum uirtute percussit aduersi¬
rium. quod eum quasi semmẽcẽ.
solo deiecit prostritum. Ut pene
uita uideretur omnino cestitu¬
tus. et eiecto proprii fragmẽ¬
to gladii. et hostis prostrati.
gladium manu tenens: principeͤ
ad se uocat. qui cum prius de cõ¬
posicione conuenerant. et rogas
atencius monens. Uł de pacet¬
ctantes uirum insignem qui
iam defecerat. tam ignomunose
morti subtraherent. Qui admi¬
rantes ducis uirtutem egregiam
est miscricordiam in comparabi¬
lem. pace mipctrita: controuer¬
simm tam honesto fine sopierũt:
ut tñ dux uictor. et in mortali
dignus gloria apud omnes ha¬
berctur¬
est hauł inferioris
glorie intrequenti uersitur ho¬
imnum memoru. quod pñti lec¬
tiom nchilominus dignum
duximus insere̾. Saxonum
populus inter germanicis na¬

Expanded text:
requiem, quousque dux ad solitam requiem, quousque dux ad solitam recurrens virtutem, qua singulariter praeminebat, et ira succensus, irruens capulo quem gestabat in manu, tanta circa tempus laevum virtute percussit adversarium, quod eum quasi seminecem, solo dejecit prostratum, ut pene vita videretur omnino destitutus, et ejecto proprii fragmento gladii, et hostis prostrati gladium manu tenens, principes ad se vocat, qui eum prius de compositione convenerant; et rogat attentius, monens ut de pace tractantes, virum insignem, qui jam defecerat tam ignominiosae morti subtraherent. Qui admirantes ducis virtutem egregiam et misericordiam incomparabilem, pace impetrata, controversiam tam honesto fine sopierunt, ut tamen dux victor et immortali dignus gloria apud omnes haberetur, haud inferioris gloriae, in frequenti versatur hominum memoria, quod praesenti lectioni nihilominus dignum duximus inserere. Saxonum populus, inter Germanicas na
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia. et uulgi stante corona
principibus de m̾ore circumpositi.
locum ingressi sunt futuro cecta¬
mini depĩctatum. martem dubi¬
um experturi. Dumq in co cõ¬
flictu auiris illustribus et ma¬
gnificis strene mimis oecertare¬
tur et uiriliter: casu contigit. ꝙ
iubrato maduersarii clipeum ictu.
ducis confractus est glidius.
ita uł supri capulum uix ad semi¬
pedalem qͧͣntatem in manu eius
fieret residuum. Quco uidentes
qui astabant principes quod du¬
cis conditio facta esset multo de¬
terior: indicta pice imperatorẽ
ademit. et supplicuites impetrat
ut de compositione inter tam egre¬
gios principes tractare liceat
Unde dum inter eos trac taretur
diligencius: cos que ad pacem
eraut rogantes. dux omnino re¬
pulit. et in reuocibiliter perseue¬
rans: agonem recterit redieus ĩ
id ipm. Dumqz eius aduersarius
propter integritatem gladii siu
sibi quasi superior factus uioet᷑
nistat proteruius: duci negins

Expanded text:
sententia, et vulgi stante corona, sententia, et vulgi stante corona, principibus de more circumpositis, locum ingressi sunt, futuro certamini deputatum, Martem dubium experturi. Dumque in eo conflictu a viris illustribus et magnificis, strenue nimis decertaretur et viriliter, casu contigit quod, vibrato in adversarii clypeum ictu, ducis confractus est gladius, ita ut supra capulum vix ad semipedalem quantitatem in manu ejus fieret residuum. Quod videntes qui astabant principes, quod ducis conditio facta esset multo deterior, indicta pace, imperatorem adeunt, et supplicantes impetrant, ut de compositione inter tam egregios principes tractare liceat. Unde dum inter eos tractaretur diligentius, eos quae ad pacem erant rogantes, dux omnino repulit; et irrevocabiliter perseverans, agonem reiterat, rediens in id ipsum. Dumque ejus adversarius propter integritatem gladii sui, sibi quasi superior factus videtur, instat protervius, duci negans
Abbreviated transcription (Latin):
regiomis consuctudinem salua opi¬
moms sue integritate declinare
non poterat. extat fetm̃ eius me¬
morabile. et presenti ratione di¬
gnum. Passus est uir insigins
a quodam nobili et potente uiro
qui denuimero erat principum.
ciusq dicebatur consanguineus:
in cura doiim imperatoris suꝑ
quibusdam ingentibus prediis.
et late diffuso patrimomo: que¬
stionem. Super quacum utriq
parti experiendi gratia dies ẽc̃t
prefixus. ea aduemente pñtes
in curia. Ubi lite contestata. cum
predictus uir nobilis rei propo¬
neret uendicationem. dur autẽ
ꝙͣtum poterat renteretur. scdĩ
leges patrie aidiudicita est niter
eos manomachia et pugna sin¬
gularis. Cumq imperii maiores
principes ad hoc tantis elabora¬
rent uiribus ne tam insignes ui¬
ri spec taculum de se populo pre¬
starent indignum seq tanto uel¬
lent subicere discrimim. in quo
alter utrius opimonis integritas
posłet periclitiri. et non proficerẽt
mandata est executiom imperiał

Expanded text:
regionis consuetudinem, salva opinionis suae integritate declinare non poterat, exstat factum ejus memorabile, et praesenti narratione dignum. Passus est vir insignis a quodam nobili et potente viro qui de numero erat principum, ejusque dicebatur consanguineus in curia domini imperatoris, super quibusdam ingentibus praediis, et late diffuso patrimonio quaestionem; super qua, cum utrique parti, experiendi gratia dies esset praefixus, eo adveniente, praesentes in curia. Ubi lite contestata, cum praedictus vir nobilis rei proponeret vindicationem; dux autem quantum poterat reniteretur; secundum leges patriae, adjudicata est inter eos monomachia et pugna singularis. Cumque imperii majores principes ad hoc tantis elaborarent viribus, ne tam insignes viri spectaculum de se populo praestarent indignum; seque tanto vellent subjicere discrimini, in quo alterutrius opinionis integritas posset periclitari, et non proficerent: mandata est exsecutioni imperialis
Abbreviated transcription (Latin):
applicato obsessis de super bellum
inferitur. Cunq in tota illa regio¬
ne ad usus huiusmodi cõnemens
non inueniretur materia: mistun¬
tur dimascum de mandato amardi
qui turbes proceras. & ingentis
nagnitudims. ad ħ speculiter mul¬
to inbe deputatas. deportari ficiãt
S cum omni redeant celeritite.

Expanded text:
applicato, obsessis desuper bellum applicato, obsessis desuper bellum inferatur. Cumque in tota illa regione ad usus hujusmodi, conveniens non inveniretur materia, mittuntur Damascum de mandato domini Ainardi, qui trabes proceras, et ingentis magnitudinis, ad hoc specialiter multo ante deputatas, deportari faciant et cum omni redeant celeritate.
Abbreviated transcription (Latin):
qui de foris impugnabant aude¬
rent conspicere. Intueri crit ibi
preter solitum hostes ab hostibus
marte seuissimo prouocari & fictio¬
ne deposita. serio ninis in eorũ
armari perinciem. nec facile erat
discernere: utra proterius cõtra
communes aducrsarios arma cor¬
riperet manus. uut incõgressiõib
nistireł acuus: aut diuturmore lõ¬
gammitite inbelli pondere perseue¬
raret. Erint nuamq nr̃is militib
cum dimascems cohortibus. am¬
morum par effectus & consonans
deliderium. Experiencia quidem &
usus armorum longe dissimilis. seo
nocendi uoluntas non niferior. At
uero obsessi licet contimus assultib
filigati. Uigiliis et mimo laboris
pondere essent altriti. tñ resistunt
Uiriliber. & pro uirib libertatem
uxores & liberos tueri sa tagentes
Urgente molestia sollerciores effec¬
ti. ad omnia resistendi se conuertũt
argumenta. His ita perdies aliqͦt
tractatis. uidentur omĩno nõ pro¬
ficere. insi castello ligneo memb

Expanded text:
qui deforis impugnabant audequi deforis impugnabant auderent conspicere. Intueri erat ibi praeter solitum hostes ab hostibus Marte saevissimo provocari; et fictione deposita, serio nimis in eorum armari perniciem; nec facile erat discernere utra protervius contra communes adversarios arma corriperet manus, aut in congressionibus instaret acrius, aut diuturniore longanimitate in belli pondere perseveraret; erat namque nostris militibus cum Damascenis cohortibus animorum par affectus, et consonans desiderium. Experientia quidem et usus armorum longe dissimilis, sed voluntas nocendi non inferior. At vero obsessi, licet continuis assultibus fatigati, vigiliis et nimii laboris pondere essent attriti, tamen resistunt viriliter; et pro viribus libertatem, uxores, et liberos tueri satagentes, urgente molestia solertiores effecti, ad omnia resistendi se convertunt argumenta. His ita per dies aliquot tractatis, videntur omnino non proficere, nisi castello ligneo moenibus
Abbreviated transcription (Latin):
noster ex̃citus ab occidente uersus
campestria. suas locant legiones.
Sic igitur ordinatis ingirum sta¬
cionibus. studiose procuratur. Ut
melusis generaliter omnns inter¬
dicatur aditus nec ingredi uel
egredi uolentibus libera pateat
euagandi potestas. Placet p̾terea
& de coĩ sanccitur consilio. q̃tinus
rannundi antiochenoꝵ principe
& diũ comitem tripolitinum:
conuocent ad pñtis operis sb̾sidiũ.
Quod &e factum est. Epĩ nichilo¬
minus interea cum turcis eque fer¬
uentibus ad congressus cotidia¬
nos accuitis obsessos assustibus
Urgent assidius. & machims iacu¬
latricibus quas petratus uocant
in missis magne quantitatis mo¬
laribus menia concuciunt qe ĩtra
Urbem conterunt domicilia. Ad ħ
& telorum imissionibus. &
multa sagistarum grandine a deo
fitigant oppidanos. Uł nullus ĩ¬
fra muros tutus ad latendum m¬
ueniretur locus. Uixq muro &
propugnaculis tecti contorquẽ¬
tes saxĩ aut arcubus utentes. eos

Expanded text:
noster exercitus ab Occidente, versus noster exercitus ab Occidente, versus campestria suas locant legiones. Sic igitur ordinatis in gyrum stationibus studiose procuratur, ut inclusis generaliter omnis interdicatur aditus, nec ingredi vel egredi volentibus libera pateat evagandi potestas. Placet praeterea, et de communi sancitur consilio, quatenus Raimundum Antiochenorum principem et dominum comitem Tripolitanum convocent ad praesentis operis subsidium: quod et factum est. Ipsi nihilominus interea cum Turcis aeque ferventibus, ad congressus quotidianos accinctis, obsessos assultibus urgent assiduis; et machinis jaculatoriis, quas petrarias vocant, immissis magnae quantitatis molaribus, moenia concutiunt, et infra urbem conterunt domicilia; ad hoc et telorum immissionibus, et multa sagittarum grandine, adeo fatigant oppidanos, ut nullus intra muros tutus ad latendum inveniretur locus; vixque muro et propugnaculis tecti, contorquentes saxa, aut arcubus utentes, eos
Abbreviated transcription (Latin):
sta est pancas que
uulgati appellaciõe
belinas dr̃ olim ante introctum
filiorum israel. in terram promis¬
siomis. deã lesẽ. quã postea filii
dan acceperunt insortem. et uoca¬
uerunt lesendan. sicut legiturĩ
iosue ubi scriptum est. Ascender̃t¬
q filii dan. & pugnauerunt circa
lesen. ceperuntqz eim &e percusse¬
runt eim more gladii. ac possede¬
runt. & habitiuerunt in ei. uo¬
eintes nomen eius lesendam ex
nomme dan patris sui. Consequẽ¬
ter autem detã est eadem cesarea
philiipi eo quod philippus te¬
trarchi semoris herodis filius ĩ
honore tyberii cesaris eam amplia¬
uerit. & edificiis admirabilibus
reddiderit in signem. it a uł ad no¬
men celaris et ampliatoris uoca¬
bulum una pretenderet appellacio¬
ne. Conuersis igitur ad urbem ag¬
minibus. & ad eam perueniẽtos.
kł miii. cuutitem undiq uillãt
obsidione. Amardus cum sius
ab oriente inter urbem & siluã
suorum locit expediciones. in eo lo¬
co qui dr̃ coigir. Rex autem &

Expanded text:
sta est Paneas, quae vulgari appellatione Belinas dicitur, olim ante introitum filiorum Israel in terram promissionis, dicta Lesen; quam postea filii Dan acceperunt in sortem et vocaverunt Lesen Dan, sicut legitur in Josue, ubi scriptum est: Ascenderuntque filii Dan, et pugnaverunt contra Lesen, ceperuntque eam et percusserunt eam in ore gladii, ac possederunt, et habitaverunt in ea, vocantes nomen ejus Lesen Dan, ex nomine Dan patris sui . Consequenter autem dicta est eadem Caesarea Philippi, eo quod Philippus tetrarcha, senioris Herodis filius, in honorem Tiberii Caesaris eam ampliaverit, et aedificiis admirabilibus reddiderit insignem, ita ut ad nomen Caesaris et ampliatoris vocabulum, unam praetenderet appellationem. Conversis igitur ad urbem agminibus, et ad eam pervenientes Kal. Maii, civitatem undique vallant obsidione. Ainardus cum suis ab Oriente, inter urbem et silvam suorum locat expeditiones, in eo loco qui dicitur Cohagar; rex autem et
Abbreviated transcription (Latin):
difficiles que domini baldium
successoris domun amalrici e⁊
filii. uix terminate sunt anno se¬
cundo que predic tam eccliãm ad
multa traxerunt dispendia:

Expanded text:
difficiles, quae domini Balduini, successoris domini Amalrici et filii ejus, vix terminatae sunt anno secundo; quae praedictam ecclesiam ad multa traxerunt dispendia
Abbreviated transcription (Latin):
ex utraq ctiam nchilominus e¬
thyopia. sed et de perside & aliis
adiacentibus proiunciis. quicqͥd
aromatum. margaritarũ. geminaꝵ
orientalium gazarũ &e peregrinaꝵ
mercium. quibus nr̃ indiget orbis
per mare rubrum unde gentib il¬
lis ad nos iter est insuperiores pir¬
tes egypti ad eam urbem q̃ aideb
dr̃ super rippam eiusdem maris
sitam. infertur: id totum ad flumẽ
& inde alexandriam descendit. Sic
ergo orientalium & occidentaliũ
illuc sit concursus populorum. ẽ¬
q cadem ciuitas forum publicum
utriq orbi. Clara sane & antiqͥs
titulis & moderins. sed & beati
marci principis aplõrum spũalis
filii. diuinitus ad eandem eccłia
missi illustrata predicatione &
uerbo & sanctoꝵ patrum athina¬
sii & cralli prelatione & tumulis
decorata. sedm̃ inter patri archas
locum obtinens. egypli libie. pẽthi¬
polis x multarum prouinciarum
reueranda metropolis. Deducitur il¬
luc classis umuersa portas & oẽm

Expanded text:
ex utraque etiam nihilominus Aeex utraque etiam nihilominus Aethiopia, sed et de Perside et aliis circumadjacentibus provinciis, quidquid aromatum, margaritarum, Orientalium gazarum et peregrinarum mercium, quibus noster indiget orbis, per mare Rubrum, unde gentibus illis ad nos iter est, in superiores partes Aegypti, ad eam urbem quae Aideb dicitur, super ripam ejusdem maris sitam infertur, id totum ad flumen, et inde Alexandriam descendit. Sic ergo Orientalium et Occidentalium illuc fit concursus populorum; estque eadem civitas forum publicum utrique orbi. Clara sane, et antiquis titulis et modernis; sed et beati Marci, Principis apostolorum spiritualis filii, divinitus ad eamdem ecclesiam missi, illustrata praedicatione et verbo; et sanctorum Patrum Athanasii et Cyrilli praelatione, et tumulis decorata, secundum inter patriarchas locum obtinens; Aegypti, Lybiae, Pentapolis et multarum provinciarum reverenda metropolis. Deducitur illuc classis universa, portasque
Abbreviated transcription (Latin):
fliuui pars urbem influit quam
aquarum influxionem cist̾nis ã¬
plissimis ad ħ specialiter deputa¬
tis ad usus proprios toto annodi¬
ligenter seruant. Sed & ad pome¬
riã que sunt extra urbem procu¬
randa occultis turcombus portio¬
nem ex ea dirigunt necessariam.
Sita est autẽ quantũ ad celebran¬
da commerria: comodissime. Por¬
tus habet duos lingui quadam inter¬
iacente ualde angusta disiunctos.
En capite autem illius inbersticii. tur¬
ris est mire altitudims que pharos
appellatur quam uilius cesar adusꝰ
necessarios dicitur erexisse & illuc
deduxisse colomam. De superiorib
autem egypti partib perfluenta
nili ominmodorum alimentorum
copiam & rerum pene omi suscip̃
ubertatem. Uerum & de regiõib
transmirims si qua sunt que egip¬
tus non habet. nauigio omus opu¬
lencia ministratur. Unde amplius
qualibet urbe maritia omnib
comoditatib dicitur habundare.
Adħ exutraq india. sabi. arabia

Expanded text:
fluvii pars urbem influit; quam fluvii pars urbem influit; quam aquarum influxionem cisternis amplissimis, ad hoc specialiter deputatis, ad usus proprios toto anno diligenter servant; sed et ad pomeria, quae sunt extra urbem procuranda, occultis traconibus portionem ex ea dirigunt necessariam. Sita est autem, quantum ad celebranda commercia, commodissime. Portus habet duos, lingua quadam interjacente, valde angusta, disjunctos. In capite autem illius interstitii, turris est mirae altitudinis, quae Pharos appellatur, quam Julius Caesar ad usus necessarios dicitur erexisse et illuc deduxisse coloniam. De superioribus autem Aegypti partibus per fluenta Nili, omnimodorum alimentorum copiam, et rerum pene omnium suscipit ubertatem. Verum et de regionibus transmarinis, si qua sunt quae Aegyptus non habet, navigio omnis opulentia ministratur; unde amplius qualibet urbe maritima omnibus commoditatibus dicitur abundare. Ad haec ex utraque India, Saba, Arabia,
Abbreviated transcription (Latin):
Lexandua tocius egop¬
cie dyocesis mea pirte
que li biam respicit &
in occidentem protenditur. ommnũ
ciuuitatum est nouissima in confimo
culti & arentis solitudiis sita ita
uł extra cuntatis mema uersus so¬
lis occasum. Uasta protinus here¬
mus adiaceat culture & cure onño
non sentiens beneficium hanc ut
antique tradunt hystorie. alexan¬
der macedo phillippi filius cuius
ctiam nomen sua appellatione pre¬
tendit: condidisse dr̃. Conditi est
auł ut ait iulius solimus. duodeci¬
ma centesima olimpiade lucio
papirio furii filio. & gaio petilio
tatus dmocrates architectus sed
post conditorem inter memorabi¬
lia locum obtinet. Sita est iutem
non longe ab hostio nili qd̾ eraclea¬
ticõ quidam. alii canopicõ apel¬
lant. hodie uero locus a quo deno¬
minatur hostium illi conterminũ
cuutati deletis antiquis nomĩbus
ressith appellatur. Dist.it autem a
fluminis alueo quinqz aut sex mi¬
liaribus sed tñ quibusdam mea¬
tibus tempore soliti incrementi

Expanded text:
lexandria totius Aegyptiae dioecesis, in ea parte quae Lybiam respicit et in occidentem protenditur, omnium civitatum est novissima, in confinio culti soli et arentis solitudinis sita, ita ut extra civitatis moenia versus solis occasum, vasta protinus eremus adjaceat, culturae et curae omnino non sentiens beneficium. Hanc, ut antiquae tradunt historiae, Alexander Macedo, Philippi filius, cujus etiam nomen appellatione sua praetendit, condidisse dicitur. Condita est autem, ut ait Julius Solinus, duodecima centesima Olympiade, Lucio Papyrio L. filio et Caio Petilio, tatus Dinocrates architectus, secundum post conditorem inter memorabilia locum obtinet. Sita est autem non longe ab ostio Nili, quod Heracleoticon quidam, alii Canopicon appellant. Hodie vero locus a quo denominatur ostium illi conterminum civitati, deletis antiquis nominibus, Ressith appellatur; distat autem a fluminis alveo quinque aut sex milliaribus; sed tamen quibusdam meatibus, tempore soliti incrementi,
Abbreviated transcription (Latin):
quousq bibilonem peruemit. Hic
iam in procinctu uniuersus esset ex̾¬
citus. compositisq sarcinis sequi de¬
creuisset. repente nobilis & potens
egiixius ben ercasselle regem adit. a¬
lexandriam summa mopia labore.
docet consangiuneos meadem urbe
se asserit habere potentissimos. & ci¬
uitatis moderitores. qui facile possit
populum fame affuctum ni quan ꝑ¬
tem uelint trahere. & ciuititem cũ
omimibus turcis qui mea relicti erãt
in manu domini regis dare. Notus
itaq rex ad ħ uerbum querit a prĩ¬
cipibus quid eis uideatur.tandemq
consonantibus ommum desideriis
approbante ctiam soldano. alexan¬
driam redeunt. camq gemino cir¬
cundant exercitu:

Expanded text:
quousque Babylonem pervenit. Hic quousque Babylonem pervenit. Hic jam cum in procinctu universus esset exercitus, compositisque sarcinis sequi decrevisset, repente nobilis et potens Aegyptius Benecarselle, regem adiit; Alexandriam summa inopia laborare docet; consanguineos in eadem se urbe asserit habere potentissimos et civitatis moderatores, qui facile possint populum fame afflictum, in quam partem velint trahere, et civitatem cum omnibus Turcis qui in ea relicti erant, in manu domini regis dare. Motus itaque rex ad hoc verbum, quaerit a principibus, quid eis videatur; tandemque consonantibus omnium desideriis, approbante etiam soldano, Alexandriam redeunt, eamque gemino circumdant exercitu.
Abbreviated transcription (Latin):
ab alexandria octo distat miliarib
Inde loca finitima & etiam remota
per solitudinem missis excursorib
penetrans et discuciens. ne forte a¬
liquis aut open ferat obsessis. aut
inde iliquos exteriores ad eorum
ad imniculum sollicibet inchilominus
& classis quoslibet transire uolentes
auł transitum prorsus inhibet. aut̃
cognitum non nisi diligenter quesi¬
tum descendere permistit. E uoluto
igitur unius mensis spicio. cum ciuu¬
tas illa nichil omnino alimentorum
medio tempore aliunde suscepissel
cepit conqueri populus qd̾ defecerat
panis incistarciis & quod uictum
non haberent. Quoo intelligens sy¬
racunus. timens ne cum aliis ipsẽ
cum sius media tabe fieri compellere¬
tur relicto nepote salahadmo quasi
cum mille equitibus inciuitate. ip̃e
nocturins itmeribus per solitudiẽ
prope tñ nostram expeditionem e¬
uidit in superiores egypti partes uñ
paulo ante descenderat. Quod post¬
ꝙͣ regi innotuit. impigre subscquil᷑.

Expanded text:
ab Alexandria octo distat milliaribus; ab Alexandria octo distat milliaribus; inde loca finitima et etiam remota per solitudinem, missis excursoribus, penetrans et discutiens, ne forte aliquis aut opem ferat obsessis, aut inde veniens aliquos exteriores ad eorum adminiculum sollicitet. Nihilominus et classis, quoslibet transire volentes, aut transitum prorsus inhibet; aut cognitum non nisi diligenter quaesitum, descendere permittit. Evoluto igitur unius mensis spatio, cum civitas illa nihil omnino alimentorum medio tempore aliunde suscepisset, coepit conqueri populus quod defecerat panis in cistartiis, et quod victum non haberent; quod intelligens Siraconus, timens ne cum aliis ipse cum suis inedia tabefieri compelleretur, relicto nepote Salahadino, quasi cum mille equitibus in civitate, ipse nocturnis itineribus per solitudinem, prope tamen nostram expeditionem, evadit in superiores Aegypti partes, unde paulo ante descenderat; quod, postquam regi innotuit, impigre subsequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
here peruementes ante babilonem
secus pontem castra metantur. Re¬
censito igitur militum numero cen¬
tum ex eis de esse reperiunt. de hosti¬
bus uero mille quingentos asscrunt
cecidissẽ:
chilomimus qui super¬
erant incorpus unum reuocatis. per
solitudinem nostris ignorantibus
alexandriam tendit. Cui protinus
alexandrim cuutatem tradunt. Rex
autem ut prinium rumorẽ comꝑit
uocatis ad se principibus soldmno
quoq. ex filiis eius. & nobilibus
egypciorum quid facto opus sit
studiosius querit. Ubi post multas
disseptaciones sicut in rebus dubi¬
is solet contingere. qm̃ alcxandria
ex se alimentorum copiam nec fru¬
grum quippiam nͥ quantum sibi
de superioribus egypti partibus
nauigio ministratur noscitur hẽre¬
placuit classem in flumine ad custo¬
diam locari. Uł inde alexandrims oĩo
Quo facto. ipẽ cum uinuerso exer¬
citu ad partes illas desçendens. inter
locum qui dicitur toroge. & deme¬
nehut castra componit. Qui locus

Expanded text:
here pervenientes, ante Babylonem here pervenientes, ante Babylonem secus pontem castra metantur. Recensito igitur militum numero, centum ex eis deesse reperiunt, de hostibus vero mille quingentos asserunt cecidisse. hilominus qui supererant, in corpus unum revocatis, per solitudinem, nostris ignorantibus, Alexandriam tendit, cui protinus Alexandrini civitatem tradunt. Rex autem ut primum rumorem comperit, vocatis ad se principibus, soldano quoque et filiis ejus, et nobilibus Aegyptiorum, quid facto opus sit, studiosius quaerit. Ubi post multas disceptationes, sicut in rebus dubiis solet contingere, quoniam Alexandria ex se alimentorum non habet copiam, nec frugum quidpiam, nisi quantum sibi de superioribus Aegypti partibus navigio ministratur, placuit placuit classem in flumine ad custodiam locari, ut inde Alexandrinis commQuo facto, ipse cum universo exercitu ad partes illas descendens, inter locum qui dicitur Toroge et Demenehut, castra componit; qui locus
Abbreviated transcription (Latin):
pergirum locatis ad quendam fluĩs
portionem peruenerunt. & eam ua¬
do pertransicrunt. incolumes nostri.
Ea igitur noc te tota abeuntes nr̃i
per uiam unde prius uenerant: rede¬
unt. Peruementibus autem lamonã
occurrit eis gerardus de pugi. qui cũ
quinquagnita equitibus & turcopo¬
lis centum. & mahadam filio soldũ:
oppositam flumnus partem tenuerat
Ut hostes si forte fluium transire
uellent: impediret. Uenit autem op¬
tato nam plurimum eis dñs rex tiẽ¬
bit ne scorsum muentos sine citra
sine ultra flumen: hostes cos aggre¬
derentur. Seo et pro pedestribus
turbis quas post se dimiserat ut pꝰ¬
diximus nichil imus erat sollicitus
timens ne hostibus subito & ĩ cau¬
te occurrerent. Unde apud predctmñ
oppidum per triduum eos sustinẽs
operiebatur quibus pre erat nobi¬
lis homo ꝯ prudens ioscelmus de
samosato. Qto uix die receptis pu¬
latim nostris ot peditum manu iteꝵ
sibi sociata contiuatis itmeribus ca¬

Expanded text:
per gyrum locatis, ad quamdam fluminis per gyrum locatis, ad quamdam fluminis portionem pervenerunt, et eam vado pertransierunt incolumes nostri. Ea igitur nocte tota abeuntes nostri, per viam unde prius venerant, redeunt. Pervenientibus autem Lamoniam, occurrit eis Gerardus de Pugi, qui cum quinquaginta equitibus et Tarcopolis centum, et Mahadan filio soldani, oppositam fluminis partem tenuerat, ut hostes si forte fluvium transire vellent, impediret. Venit autem optato; nam plurimum eis dominus rex timebat, ne seorsum inventos, sive ultra sive citra fluvium hostes aggrederentur. Sed et pro pedestribus turbis, quas post se dimiserat, ut praediximus, nihilominus erat sollicitus, timens ne hostibus subito et incaute occurrerent. Unde apud praedictum oppidum per triduum, eos sustinens operiebatur, quibus praeerat nobilis homo et prudens Joscelinus de Samosato. Quarta vix die receptis paulatim nostris, et peditum manu iterum sibi sociata, continuatis itineribus, Ca
Abbreviated transcription (Latin):
autem rex in eo loco in quo pugna¬
uerat uictor feliciter rem gesserit.
alii autem sorte uaria indiuersis par¬
tibus martem ex parti sunt. hic
prospera ibi aduersa usi fortuna. uñ
uenturam partem circa coronauit
uictoria. Rediens uero cum paucis
ad modum collẽ quendam occupans
aliquantulum sublunẽ erec to uexil¬
lo uł adeum recolligerentur qͥ disp¬
si erant: socios operiebitur. Quibus
pro parte reuocatis. hostes ante se
incollibus geminus qui impedimẽ¬
torum dissoluerent aciem. & partĩ
occiderant. partim occupauerant: cõ¬
spiciunt dissolutos. Nec aliunde no¬
stris patebał ad redeundum uia. insi
inter medium collium predictorũ
pertransirent. Habentes ergo redeũdi
propositum. maciem ordinati per ho¬
stes medios quos a dextra leuaq cõ¬
tuebantur. iter agunt gradulento. Cõ¬
tra quos cum tanta constanci profi¬
ciscentes nichil ausi sunt aduersitatis
hostes moliri sed uine to agnime ui¬
ris fortioribus & armatis optime

Expanded text:
autem rex, in eo loco in quo pugnaautem rex, in eo loco in quo pugnaverat, victor, feliciter rem gesserat; alii autem sorte varia in diversis partibus Martem experti sunt, hic prospera, ibi adversa usi fortuna; unde neutram partem certa coronavit victoria. Rediens vero cum paucis admodum, collem quemdam occupans, aliquantulum sublimem, erecto vexillo, ut ad eum recolligerentur qui dispersi erant, socios operiebatur. Quibus pro parte revocatis, hostes ante se in collibus geminis, qui impedimentorum dissolverant aciem, et partim occiderant, partim occupaverant, conspiciunt dissolutos. Nec aliunde nostris patebat ad redeundum via, nisi inter medium collium praedictorum pertransirent. Habentes igitur redeundi propositum, in aciem ordinati per hostes medios, quos a dextra laevaque contuebantur, iter agunt, gradu lento; contra quos cum tanta constantia proficiscentes, nil ausi sunt adversitatis hostes moliri; sed juncto agmine, viris fortioribus et armatis optime
Abbreviated transcription (Latin):
stes uero impẽdimenti & sarcinas
libere occupant & secum trahunt
occupata. Interim dissolutis huic
inde agminibus. & perdic tas ualli¬
culas dispersis. uarus euentibus pu¬
gna comnustitur testibus his solis
qui conserebant. nani aliis non da¬
batur id uidere: Erat. autem ancepe
prelium. & nunc hii nuuc illi fiebit
superiores. ignari quid alibi agerct᷑.
Utrinq alibi reputant se uictores.
alibi uic tos. uenerabilis quoq fr̃
nr̃ dominus radulfus bethleemita
ep̃s. domini regis cancellatius cui
postinodum nos in eoden officio
successimus. grauiter uulneratus:
uinuersa impeduenta sua in codem
tumultu amisit. Anceps diu preliũ
certum de uictoribus iudicium dif¬
ferebit. donec iam meliuata dies.
dispersos ad signa hortatur redire.
Tunc demum noc tis irruentis me¬
tu. iaiii incipunt qui libeti erant
ad suos festinare. rogeniq studiose
querendo ex uariis partibus prodeũ¬
tes. iterum se colligunt. Domnius

Expanded text:
stes vero impedimenta et sarcinas stes vero impedimenta et sarcinas libere occupant, et secum trahunt occupata. Interim dissolutis hinc inde agminibus, et per dictas valliculas dispersis, variis eventibus pugna committitur, testibus his solis qui conserebant; nam aliis non dabatur id videre; erat autem anceps praelium, et nunc ii, nunc illi fiebant superiores, ignari quid alibi ageretur. Utrique alibi reputant se victores, alibi victos. Venerabilis quoque frater noster, dominus Radulphus Bethlehemita episcopus, domini regis cancellarius, cui postmodum nos in eodem officio successimus, graviter vulneratus, universa impedimenta sua in eodem tumultu amisit. Anceps diu praelium, certum de victoribus judicium differebat; donec inclinata jam dies, dispersos ad signa hortabatur redire; tunc demum noctis irruentis metu, jam incipiunt, qui liberi erant, ad suos festinare; regemque studiose quaerendo, ex variis partibus prodeuntes, iterum se colligunt. Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
suerant cohortem ceteris utrmq col¬
latis. Et um uentum crit ad ħ ut
cominus rem agi oporteret. egressi¬
q nri qui in acie regis erint una¬
miniter cohortem cui syracunus
preerat uiriliter prosternunt pro¬
stratos gladiis obtruncint. ipm̃e¬
tiam infugam Uersum insequũtur
Porro hugo cesariensis in eam aci¬
em cui preerat salahidinus syracu¬
in nepos impetum faciens: a suis
destitutus deficit. deficiens capit᷑
Multi etiam cum co capti plures ĩ¬
terfecti. Ibi cecidit uir nobilis &
marimis strenuus. eustichius cho¬
let de regione pontim. Hoc succes¬
su elate cohortes alie conuementes
admuicem. & undiq uallantes
aciem illam que impedimentis &
sarcuns conseruandis deputati e¬
rat aggrediuntur stitimq dissolu¬
tam prosternunt łbi occubuisse
dicitur uir nobilis siculus natione
prob & honestus uiuemis. hugo
de creona. Dissipata ergo acie. mor¬
hus pluribus: qui euadere gladios
potuerunt. fuga siluti consulunt. ho¬

Expanded text:
suerant cohortem, caeteris utrinque colsuerant cohortem, caeteris utrinque collocatis. Et jam ventum erat ad hoc, ut cominus rem agi oporteret; egressique nostri qui in acie regis erant, unanimiter cohortem cui Siraconus praeerat, viriliter prosternunt; prostratos, gladiis obtruncant; ipsum etiam in fugam versum insequuntur. Porro Hugo Caesariensis in eam aciem cui praeerat Salahadinus, Siraconi nepos, impetum faciens, a suis destitutus deficit, deficiens capitur; multi etiam cum eo capti, plures interfecti. Ibi cecidit vir nobilis, et in armis strenuus, Eustachius Caolet de regione Ponti. Hoc successu elatae cohortes aliae, convenientes ad invicem, et undique vallantes, aciem illam quae impedimentis et sarcinis conservandis deputata erat, aggrediuntur, statimque dissolutam prosternunt; ibi occubuisse dicitur vir nobilis, Siculus natione, probus et honestus juvenis Hugo de Creona. Dissipata igitur acie, mortuis pluribus, qui gladios evadere potuerunt, fuga saluti consulunt. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
arma exerunt. Qui rei militaris ex¬
ercititione pristina erint pruden¬
tiores. alios hortantur. rudes instru¬
unt sermonibus exhortitoriis ĩflam¬
mant ammos. promistunt uictoriã
uictorie fructum liudem mimor¬
talem. Erat autem locus in quo cõ¬
mittendum erit in confimo culte
terre & solitudinis. locus mequalis
harenarum collibus uallibus q me¬
diis interpollatus iti uł neq adue¬
mentes de remoto uidere nec abeñ¬
tes longius liceret intueri. Nome
loco beben quoo interpretatur porte
co quod inter colles oppositos tran¬
situs arcctur. Nam luonia unde q̃¬
dam huius dici prelium solent de¬
nommare ab eo loco decem miliarib
erat remota. At uero hostes sollicitu¬
dine non pigri ichilominus instru¬
ctis aciebus a dextris & asinstris
colles occupauerant. ad quas tum
propter cluuum. tum propter ha¬
renarum mollicem nr̃is durum e¬
rat cum impetu accedere. camq
cui siracunus preerat mediam po¬

Expanded text:
arma exerunt; qui rei militaris exarma exerunt; qui rei militaris exercitatione pristina erant prudentiores, alios hortantur, rudes instruunt, sermonibus exhortatoriis inflammant animos, promittunt victoriam, victoriae fructum, laudem immortalem. Erat autem locus in quo committendum erat, in confinio cultae terrae et solitudinis, locus inaequalis, arenarum collibus vallibusque mediis interpolatus, ita ut neque advenientes de remoto videre, nec abeuntes longius liceret intueri. Nomen loco Beben, quod interpretatur portae; eo quod inter colles oppositos transitus arcetur. Nam Lamonia, unde quidam hujus diei praelium solent denominare, ab eo loco decem milliaribus erat remota. At vero hostes sollicitudine non pigri, nihilominus instructis aciebus a dextris et a sinistris colles occupaverant, ad quas tum propter clivum, tum propter arenarum mollitiem nostris durum erat cum impetu accedere; eamque cui Siraconus praeerat, mediam po
Abbreviated transcription (Latin):
Ommnunicato itiq ad
debitum compendium
consilio. nam ferias liberiores ĩstans
non paciebatur necessitas. prudenti
consilio et prouidi anmositate o
pus ẽẽ dicunt. omniumq desideciis
bellum decernitur. gladiis conseten¬
dum acclamatur. Uerum impar in¬
mis erab accinc torum ad prelium dis¬
tributio. Siracunus enim turcoꝵ
bantur. reliqua tria milia arcubis
tantum. & sigittis utebantur. Pie¬
terea arabum aut decem aut undecĩ
milia. lanceis pro more utencium.
nri uero equites uix erant. cec hoxim
absq egyrciis uilib et effeminatis
qui potius impedimento & hom
essent quam utilitati. Erant prete¬
rea nobis equites leuis armature qͣs
turcopulos uocant̾ sed nescimus ad
quem numerum. Multorum quoq
relatione audiumus. quod illa die ĩ
tanto conflictu ex maiore prcte ꝓr¬
sus fuerunt in utiles. Compertum
igitur hñtes tam nr̃i de hostium
uicintate. qͣm ip̃i de nõrum aduẽ¬
tu. Pro ut rex exigere uidebitur.
acies ordinant. cuncos disponunt

Expanded text:
ommunicato itaque ad debitum compendium consilio nam ferias liberiores, instans non patiebatur necessitas prudenti consilio et animositate provida opus esse dicunt; omniumque desideriis bellum decernitur, gladiis conserendum acclamatur. Verum impar nimis erat accinctorum ad praelium distributio. Siraconus enim habebatbantur, reliqua tria millia arcubus tantum et sagittis utebantur; praeterea Arabum aut decem aut undecim millia lanceis pro more utentium. Nostri vero equites vix erant CCCLXXIV absque Aegyptiis vilibus et effeminatis, qui potius impedimento et oneri essent quam utilitati. Erant praeterea nobis equites levis armaturae, quos Turcopulos vocant, sed nescimus ad quem numerum; multorum quoque relatione audivimus, quod illa die in tanto conflictu ex majore parte, prorsus fuerunt inutiles. Compertum ergo habentes tam nostri de hostium vicinitate, quam ipsi de nostrorum adventu, prout res exigere videbatur, acies ordinant, cuneos disponunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dum contra romanam ecclesiam et
apostolorum petri & puuili fidem
aduersus qͣm porte inferi nõ posst̃
preualere: nonas & pestilentas
opiniones. aut gignunt aut sequũ¬
tur. Deniq his o huiusmodi a mł¬
to retro tempore simultatem hac
apud se conceperant oportumtatẽ
querentes ut saltem post mipera¬
toris obitum. miusum litinorum
populum tun in urbe ꝙͣ in ipii
finibus commorantem delerent
penitus. odium mexorabile saci¬
antes

Expanded text:
dum contra Romanam Ecclesiam et dum contra Romanam Ecclesiam et apostolorum Petri et Pauli fidem, adversus quam portae inferi non possunt praevalere , novas et pestilentes opiniones aut gignunt, aut sequuntur. Denique, his et hujusmodi, a multo retro tempore, simultatem hanc apud se conceperant, opportunitatem quaerentes, ut saltem post imperatoris obitum, invisum Latinorum populum, tam in urbe quam in imperii finibus commorantem, delerent penitus, odium inexorabile satiantes
Abbreviated transcription (Latin):
uiris mollibus & effẽminitis ipe
tanꝙͣ uir magnamimus & strenui¬
tate in comparabilis. solis latus
grandia commilteret negocia de eoꝵ
fide merito presumens & uiribus
& qm̃ apud eum optune habebã¬
tur. & erga cos profusa liberalita¬
te habundabat ex omm orbe ad eñ
quasi ad benefactorem precipuu
tam nobiles ꝙͣ ignobiles concur¬
rebant cectatim. quorum exigẽti¬
bus obseqͥis magis & magĩs i
nr̃oꝵ accẽdebatur amorem et eos
amplius instatum promouebat
meliorem. Unde grecorum nobi¬
les. & maxime eius consangumei
sed & reliquus populus. cdium
in saciabile aduersus nr̃os cõcepe¬
rant accedente etiam ad indignatio¬
nis cumulum & odioꝵ fomitem
& incentinum ministrante sacra¬
mentorum inter nos & eos differẽ¬
cia. Atrogantes enim supra modũ
& aromana ecclesia per in solenciã
separari. hereticum omnẽ eum re¬
putant qui corum fruolas non
sequitur tradictiones. cum ip̃i ma¬
gis hereticorum sibi nomiẽ aptent

Expanded text:
viris mollibus et effeminatis, ipse viris mollibus et effeminatis, ipse tanquam vir magnanimus et strenuitate incomparabilis, solis Latinis grandia committeret negotia, de eorum fide merito praesumens, et viribus. Et quoniam apud eum optime habebantur, et erga eos profusa liberalitate abundabat, ex omni orbe, ad eum, quasi ad benefactorem praecipuum, tam nobiles quam ignobiles concurrebant certatim. Quorum exigentibus obsequiis, magis et magis in nostrorum accendebatur amorem, et omnes amplius in statum promovebat meliorem. Unde Graecorum nobiles, et maxime ejus consanguinei, sed et reliquus populus odium insatiabile adversus nostros conceperant; accedente etiam ad indignationis cumulum, et odiorum fomitem et incentivum ministrante, sacramentorum inter nos et eos differentia. Arrogantes enim supra modum, et a Romana Ecclesia per insolentiam separati, haereticum omnem eum reputant, qui eorum frivolas non sequitur traditiones; cum ipsi magis haereticorum sibi nomen adaptent,
Abbreviated transcription (Latin):
Um hec itaq in nr̃o
sic geruntur oriente.
istantin opolim grãdis
circa imperium fctã est ꝑmutacõ
&e casus accidit uinuerse latinita¬
te lugubris. & mauditam irtogãs
cum enormi dampno cõtumeliã
Dolorem crm quem pridẽ fallax
& perfida grecia conceperat: edidit
&̾ peperił niquitatem. De func to
enim dommo manuele melite re¬
cordationis imperatore felicissiõ
successit ei tum ex testamento
patris.tum ex iure hereditario
impubes filius. alexius nommẽ
uix annorum tredecim. Quo sub
matris tutela constituto dum per
alexium protoseuasto domini mi¬
peratoris semoris nepotem ex frẽ
se priore natu imperialia procurarẽ¬
tur negocia. uisuni est tam maiori¬
bus ꝙͣ populo auitatem illius
oportumtatem muenisse ut quod
aduersus nr̃os maligne cõcepãt.
possent effectui mancipare. Re¬
gnante enim deo amabili predetõ
imperatore merito fidei & stre¬
nuititis sue tuitm latinus po¬
pulus apud eum repererał grãm
Ut neglectis greculis sius t̾mq

Expanded text:
um haec itaque in nostro sic geruntur Oriente, apud Constantinopolim grandis circa imperium facta est permutatio, et casus accidit universae Latinitati lugubris, et inauditam irrogans, cum enormi damno, contumeliam. Dolor enim, quem pridem fallax et perfida Graecia conceperat, edidit et peperit iniquitatem. Defuncto enim domino Manuele, inclytae recordationis imperatore felicissimo, successit ei, tum ex testamento patris, tum ex jure haereditario, impubes filius, Alexius nomine, vix annorum tredecim. Quo sub matris tutela constituto, dum per Alexium Protosevasto, domini imperatoris senioris nepotem ex fratre se priore natu, imperialia procurarentur negotia, visum est tam majoribus quam populo civitatis illius, opportunitatem invenisse, ut quod adversus nostros maligne conceperant, possent effectui mancipare. Regnante enim Deo amabili praedicto imperatore, merito fidei et strenuitatis suae, tantam Latinus populus apud eum repererat gratiam, ut neglectis Graeculis suis tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
credum in caute et cum ĩpetu
prouocarent ad prelium. Do¬
minus uitem tancredus sicuł
uir prudens erat et magendis
circumspectus dominũ regẽ
listeris enocat et nunciis. uł
mature subsidium conferat
Qui sine mora conuocata ĩ¬
genti milicia: assumpto sibi¬
no comite. cum sius iterum
copiis: ad pirtes illas se con¬
tulit. Qui cum peruenissent
ad opidum tugiam ibi dnm̃
tancredum cum sus expedi¬
tionibus iuenerunt. Unde
in hostes progressi. ante urbẽ
cesarcam que uulgo appella¬
tur cesarea. ubi hostes castra¬
metati fuerant ordinatis. ig¬
minibus peruenerunt. Ubi cũ
se mutuo uterq conspexisset ex¬
ercitus: turcis declinantibus p̾¬
lium. a regione discesserunt
nostris ab inuicem sumpta licẽ¬
cia ad propria reuersis

Expanded text:
credum incaute et cum impetu credum incaute et cum impetu provocarent ad praelium. Dominus autem Taucredus, sicut vir prudens erat et in agendis circumspectus, dominum regem litteris evocat et nuntiis, ut mature subsidium conferat. Qui sine mora convocata ingenti militia, assumpto sibiTripolitano, cum suis iterum copiis ad partes illas se contulit. Qui cum pervenissent ad oppidum Rugiam, ibi dominum Tancredum cum suis expeditionibus invenerunt: unde in hostes progressi, ante urbem Caesaream, quae vulgo appellatur Caesarea, ubi hostes castrametati fuerant, ordinatis agminibus pervenerunt. Ubi cum se mutuo uterque conspexisset exercitus, Turcis declinantibus praelium, a regione discesserunt, nostris, ab invicem sumpta licentia, ad propria reversis
Abbreviated transcription (Latin):
tis ctiam remotioribus con¬
sucuerant inferre sollicitudiẽ
nunc sibi sufficere reputant.
si infra fines sues tranquilititẽ
reperiunt uel ad tempus. Est
autem hyberia. regio in pliga
septemtrionali constituta. q̃
alio nomme dr̃ auesguia. Per¬
sis contermina. hommes hñs
corpore proceros. robustos ui¬
ribus multa strenuitate co¬
mendibiles. Hi bellis frequen¬
tibus et congressiombus assi¬
dius perssarum a deo copias atri¬
uerunt ut iam se nec pires repu¬
tent. et pro suo statu solliciti.
aliorum proiuincias uexare de¬
stiterint. Predicta ergo mul¬
titudo a fimbus illis egressa.
mesopotaum transcurrens:
transmisso eufrate. fluiuo ma¬
gno. regionem citra fluuiũ
pro arbitrio tractantes opti¬
mum regionis presidium tur¬
bessel obsident. Cumq ꝑ mẽ¬
sem continuum ibidem operã
consumplissent uidentes ꝙ
non proficerent ad partes hi¬
lapienses se contulerunt de
sua multitudine confisi. ma¬
chinantes uł dominum tan¬

Expanded text:
ris; etiam remotioribus conris; etiam remotioribus consueverant inferre sollicitudinem, nunc sibi sufficere reputant, si intra fines suos tranquillitatem reperiunt vel ad tempus. Est autem Hiberia regio in plaga septentrionali constituta, quae alio nomine dicitur Avesguia, Persis contermina, homines habens corpore proceros, robustos viribus, multa strenuitate commendabiles. Hi frequentibus bellis et congressionibus assiduis Persarum adeo copias attriverunt, ut jam se nec pares reputent, et pro suo statu solliciti aliorum provincias vexare destiterint. Praedicta ergo multitudo, a finibus illis egressa, Mesopotamiam transcurrens, transmisso Euphrate fluvio magno, regionem circa fluvium pro arbitrio tractantes, optimum regionis praesidium Turbessel obsident; cumque per mensem continuum ibidem operam consumpsissent, videntes quod non proficerent, ad partes Halapienses se contulerunt, de sua multitudine confisi, machinantes ut dominum Tan
Abbreviated transcription (Latin):
Ec mora interposi¬
ta diuturmore pꝰ
sydonem captam: collecta est
inperside equitum manus inf̾i¬
inta. qui ut propuas expure¬
possent gloriari: in regiones
nostras ascenderunt. A primo
enim latinorum introitu. usq
ad annum regni corum quasi
quadragesimum: non defuit
nostris pestis illa semior. idra
recens et danmo capitum fac¬
ta locuplectior. Anius quip¬
pe pene singulis de illo sinu ꝑ¬
sicco. tanta c̾rumpebat illius
populi detestabilis multitudo
ut pene uinuersam terre super¬
ficiem. sua numerositate ope¬
rirent. Sed miserante nr̃os la¬
bores diuina clemençia susci¬
tauit persarum in solencie &
regno minis de se presumenti:
emulum imperium gentis hẏ¬
berorum. Quo per grãm
dei incrementum suscipiente
et uires acquirente per succes¬
sus continuos contricta est
persarum superbia. et qui pͥ¬
us predicto populo suspecti
erant et formidibiles. Facti
sunt uersa uice eis et uiribus
et armorum experiencia: longe
inferiores. Quiq regnis exte¬

Expanded text:
ec mora interposita diuturniore, post Sidonem captam, collecta est in Perside equitum manus infinita; qui ut proprias experipossent gloriari, in regiones nostras ascenderunt. A primo enim Latinorum introitu, usque ad annum regni eorum quasi quadragesimum, non defuit nostris pestis illa, saevior hydra, recens et damno capitum facta locupletior. Annis quippe pene singulis de illo sinu Persico tanta erumpebat illius populi detestabilis multitudo, ut pene universam terrae superficiem sua numerositate operirent. Sed miserante nostros labores divina clementia, suscitavit Persarum insolentiae et regno nimis de se praesumenti aemulum imperium gentis Hiberorum: quo per gratiam Dei incrementum suscipiente, et vires acquirente, per successus continuos contrita est Persarum superbia; et qui prius praedicto populo suspecti erant et formidabiles, facti sunt, versa vice, eis et viribus et armorum experientia longe inferiores; quique regnis exte