comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.cͦ.UI. sic incipit. dix̃ dñs dño meo sede a
dextris meis: donec ponã inimicos tuos scabel¬
lũ pedũ cuorum Et certe idẽ psalmꝰ nõ habet
Michi aũ credibiliꝰ uident᷑ existimare qui om̃s
aliqͦs prenotasse etiã ⁊ nominibꝰ aliorũ aliqͥd
qđ ad rem ꝑtineat sigurantibꝰ: cȩt̾osaũ nulliꝰ
hominis nom̃ intituł hab̾e uoliuisse: sicut ei
uarictatis huiꝰ dispositionẽ quãuis latebrosi
nõ cam̃ manẽ dñs inspirauit: Nec mouere
debet adhoc nõ credendũ. qđ nõ nullorũ
nomina ꝓpħarũ qͥ longe post dđ regis tp̃a
suerunt quibꝰdã psalmis in co libro leguntur
inscͥpta. et quȩ ibi dicuntur uelut ab cis dici
rũ nomina reuelare. ut aliquid qđ corum
ꝑsonȩ c̃ueniret ꝓpħice cantaret᷑ : sic̃ iosias
rex exorttet regnaturꝰ post annos ampliꝰ

Expanded text:
 sic incipit: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Et certe idem psalmus non habet Mihi autem credibilius videntur existimare qui omnesaliquos praenotasse etiam nominibus aliorum, aliquid quod ad rem pertineat, figurantibus, ceteros autem nullius hominis nomen in titulis habere uoluisse, sicut ei uarietatis huius dispositionem. quamuis latebrosaru, non tamen inanem Dominus inspirauit. Nec mouere debet ad hoc non credendum, quod nonnullorum nomina prophetarum. qui longe post Dauid regis tempora fuerunt, quibusdam psalmis in eo libro leguntur inscripta et quae ibi dicuntur uelut ab eis dici rum nomina reuelare, ut aliquid, quod eorum personae conueniret, prophetice cantaretur; sicut rex Iosias exorturus et regnaturus post annos amplius
Abbreviated transcription (Latin):
atq manifestȩ ꝓpħicȩ locucioẽs necesse ẽ. ut
eis etiã t̾picȩ misceantur: quȩ maxime ꝓpt̃
cardiores ingerunt doctoribꝰ laboriosum
disputandi exponendiq nego ciũ Quȩdã
dicuntur ostendunt: et si ex ocio restant ex¬
ponenda quȩ ineis minꝰ intelliguntur qͣle
illudẽ. in eodẽ psalmorũ libro: Cructuauit
cormeum uerbũ bonũ. dico ego opera

Expanded text:
adque manifestae propheticae locutiones, necesse est ut adque manifestae propheticae locutiones, necesse est ut eis etiam tropicae misceantur; quae maxime propter tardiores ingerunt doctoribus laboriosum disputandi exponendique negotium. Quaedam dicuntur, ostendunt; etsi ex otio restant exponenda, quae in eis minus intelleguntur; quale illud est in eodem psalmorum libro: Eructauit cor meum uerbu
Abbreviated transcription (Latin):
N unc iã expectari ame iudco: ut hoc loco
ut hoc nõ ita faciã sic̃ uidet᷑ ipsa expectatio
postulare. quãis iã in uno fecerim: copia
quã inopia magis impedior Omiã enim
ponere : uitande ꝓlixitatis causa ꝓhibeor
Uereor antẽ necũ aliqua elegero multis qui
ea nouerunt uidear magis nocessaria p̃tisse
Deinde qr cestimoniũ qđ ꝑfert᷑ de c̾cextiõẽ
cociꝰ psalmi debet hab̾e suffragiũ:÷ ut certe
nichil sit qđ ei refragetur si nõ omnia suf¬
fragantur. ne more centonũ. ad quã rem
uolumus tanquã uersiculos de cerꝑe uidea¬
mur uelut de grandi carmine. qđ nõ de re
illa . s de alia longeq diuersa reppiatur
eẽ. conscͥptũ: hoc autẽ ut inquoqũque
ꝑ salmo posse ostendi. ex ponendus e. cocꝰ. Qał
esniti oꝑis sit: et aliorum et nr̃a uolumina inqͥbꝰ
hoc fecimꝰ satis indicant. Legat. gͦ illa qui
uoluerit et potuerit inueniet quot et quan
uerit: de rege scilicet et ciuitate quam con¬

Expanded text:
Nunc iam exspectari a me uideo, ut hoc loco ut hoc non ita faciam, sicut uidetur ipsa exspectatio postulare quamuis iam in uno fecerim, copia quam inopia magis inpedior; omnia enim ponere uitandae prolixitatis causa prohibeor. Vereor autem ne, cum aliqua elegero, multis, qui ea nouerunt, uidear magis necessaria praeterisse; deinde quia testimonium, quod profertur, de contextione totius psalmi debet habere suffragium aut certe nihil sit, quod ei refragetur, si non omnia suffragantur, ne more centonum ad rem, quam uolumus, tamquam uersiculos decerpere uideamur, uelut de grandi carmine, quod non de re illa, sed de alia longeque diuersa reperiatur esse conscriptum. Hoc autem ut in quocumque psalmo possit ostendi, exponendus est totus; quod quanti operis sit et aliorum et nostra uolumina, in quibus hoc fecimus, satis indicant. Legat ergo illa, qui uoluerit et potuerit; inueniet quot et quantclesia prophetauerit, de rege scilicet et ciuitate quam con
Abbreviated transcription (Latin):
quar anbo. hoc gͦ signũ factũ ẽ. mu¬
cindi acdotieiꝰ de domo huiꝰ: quo
siis significatum ẽ. mutandũ sacerdo¬
sin dom aaron. Mors qͥppe filiorũ huiꝰ
uni ficauit mortẽ non hominũ s ipsius
sierdoti de filus aaron. Quod aut̃ seqͥ¬
fur adillĩ iã ꝑtinae. sacerdotẽ: cuiꝰsigu¬
ram gessit huic suecedendo samuel. sro¬
nde quȩ secunt᷑ de xp̃o ihu noui testa¬
ñt uł sacendote dicunt᷑. Et susci¬

Expanded text:
gnum factum est mutandi sacerdotii de domo huius. quo signo significatum est mutandum sacerdotium domus Aaron. Mors quippe filiorum huius significauit mortem non hominum, sed ipsius sacerdotii de filiis Aaron. Quod autem sequitur, ad illum iam pertinet sacerdotem, cuius figuram gessit huic succedendo Samuel. Proinde quae sequuntur, de Christo Iesu noui testamenti uero sacerdote dicuntur: Et susci
Abbreviated transcription (Latin):
liuiscente s pociꝰ miferante dño et ipsi post
hoc obꝓbriũ credituri sunt: S ille quem
priꝰ posui c̃uenientior mͥ sensꝰ idetur Ini
tes cͣnsiens reliquerit. xp̃s in congrue uox
ista coaptat᷑ mem̃to dñe opꝓbrii seruorũ
tuorum: non ciã serui dĩ nuncupandi st̃
tales uidȩi: s eis ũba ista cõpetunt. quicũ
graues humilitates ꝑsecutionũ ꝓxp̃i nomi¬
ne pat̾entur. recordari potuerunt excel¬
sũ regnũ semini dd fuisse ꝓmissũ. et euns
desidio dicere nõ desꝑando s petendo. quȩ¬
rendo. pulsando Ubi sunt miscrationes
tuȩ antiq dñe. quas uirasti ddđ inueritate
tua : mem̃to dñe obꝓbrii seruorũ tuorũ

Expanded text:
liuiscente, sed potius miserante Domino et ipsi post liuiscente, sed potius miserante Domino et ipsi post hoc obprobrium credituri sunt. Sed ille, quem prius posui, conuenientior mihi sensus uidetur. Inimtes transiens reliquerit Christus, incongrue uox ista coaptatur: Memento, Domine, obprobrii seruorum tuorum; non enim serui Dei nuncupandi sunt tales Iudaei; sed eis uerba ista conpetunt, qui, cum graues humilitates persecutionum pro Christi nomine paterentur, recordari potuerunt excelsum regnum semini Dauid fuisse promissum, et eius desiderio dicere, non desperando, sed petendo quaerendo pulsando: Ubi sunt miserationes tuae antiquae, Domine, quas iurasti Dauid in ueritate tua? Memento, Domine, obprobrii seruorum tuor
Abbreviated transcription (Latin):
meo multarũ gentium. qđ ex ꝓbrauerũt
inimici tui dñe. qđ ex ꝓbrauerunt cõmuta¬
tionẽ xp̃i cui utrũ exꝑsona dicta sint illoꝵ
isrłitarũ qͥ desid̾abant reddi sibi ꝓmissionẽ
ista uel seͥpta tp̃r qͦ fuit ętham: de nomi¬
ne titulũ iste psalmus accepit et idẽ t̃pꝰ
regni dd̃ fuit. Ac per hoc non diceret᷑
insȩ ꝓpħia tranifiguraret. quilonge p̾ca
futurierant. quibus hoc tp̃s eẽt. anti¬
quum: quando regi đđ istaꝓmissa sunt.
Post autẽ intelligi multas gentes quando xp̃i¬
anos ꝑsequebant᷑ ex ꝓbrasse illis passionẽ
xp̃i. quã scͥptura cõmutationẽ uocat: qm̃
moriendo immortalis ẽ. factꝰ. Potest et muta¬
tio xp̃i scđm hoc accipi ex ꝓbrata isrłitis
quiacũ corũ sꝑaretur futurꝰ factꝰ ẽ. gentiũ.
et hoc eis exꝓbrant multȩ gentes que cre-¬
didunt in eum ꝑ testam̃tum nouũ illis in
uetustate remanentibꝰ: ut idõdicat᷑ mem̃to
dñe obꝓbrii seruorũ tuorũ: quia nõ eosob¬

Expanded text:
tarum gentium; quod exprobrauerunt inimici tui, Domine; quod exprobrauerunt, commutationem Christi tui, utrum ex persona dicta sint illorum Israelitarum, qui desiderabant reddi sibi promissioneista uel scripta tempore, quo fuit Aethan, de cuius nomine titulum iste psalmus accepit; et idem tempus regni Dauid fuit; ac per hoc non dicereturin se propheta transfiguraret, qui longe postea futuri erant, quibus hoc tempus esset antiquum, quando regi Dauid ista promissa sunt. Potest autem intellegi multas gentes, quando Christianos persequebantur, exprobrasse illis passionem Christi, quam scriptura commutationem uocat. quoniam moriendo inmortalis est factus. Potest et commutatio Christi secundum hoc accipi exprobrata Israelitis, quia, cum eorum speraretur futurus, factus est gentium, et hoc eis nunc exprobrant multae gentes, quae crediderunt in eum per testamentum nouum, illis in uetustate remanentibus, ut ideo dicatur: Memento, Domine. obprobrii seruorum tuorum, quia non eos ob
Abbreviated transcription (Latin):
satis c̃gruit Bendictio quippe dñi insemi¬
ne dđ nõ ad aliqđ tẽpꝰ quał diebꝰ salomonis
apparuit. s in ec̃nũ sꝑanda ẽ: inqua certis¬
sima spe dr̃ fiat fiat. Illius enĩ ẽ. spei con
psalmũ digressisumꝰ Et locitꝰq
domo serui tui in longinqũ Ido ates
post paululũ ait: Nunc incipe etbeaq
domũ serui cui usq in ęc̃nũ et oet̾aꝰ n
cunc geniturꝰ erat filiũ ex qͦ piemes ens
duceretur ad xp̃m. ꝑquẽ futura ent
domꝰ eius ȩt̃na : eadẽq domꝰ dĩ. Domꝰ en¬

Expanded text:
satis congruit. Benedictio quippe Domini in semisatis congruit. Benedictio quippe Domini in semine David, non ad aliquod tempus, qualis diebus Salomonis apparuit, sed in aeternum speranda est, in qua certissima spe dicitur, Fiat, fiat. Illius enim spei est confpsalmum digressi sumus: Et locutus es pro domo serui tui in longinquum. Ideo autem post paululum ait: Nunc incipe et benedic domum serui tui usque in aeternum et cetera, quia tunc geniturus erat filium, ex quo progenies eius duceretur ad Christum, per quem futura erat domus eius aeterna eademque dom
Abbreviated transcription (Latin):
tes cõmutationẽ eẽ. s consũptionẽ Quid
ẽ. autẽ mem̃to dñe nͥ ut miserearis. et ꝓ
colerata pacient̃ humilitate mea raddas
celsitudinẽ quã uirasti dd inueritate tua
Si autẽ udȩis ad signemꝰ hȩc uerba illiserui
dĩ talia dicere potuert̃. qui expugnata
t̃rena ierłm antequã iłs xp̃s humanitꝰ¬
nasceret᷑ in captiuitatẽ ducti sunt intelli¬
gentes cõmutationẽ xp̃i : quia scilicet
nõ ꝑcum t̾rena carnałq felicitas qualis
paucis annis regis salomonis apparuit.
s cglestis ac sp̃ał ect̃. fidelit̾ expectanda:
quã tc̃ ignorans infidelitas gentiũ cũ dĩ
popłm exultabat atq insultabat ẽẽ. cap¬
tiuũ: quid aliud quã xp̃i cõmutationẽ
s scientibꝰ nesciens exꝓbrabat: et idõ qđ
sequitur ubi psalmꝰ istȩ c̃cluditur benedic¬
bant intestam̃to uet̾i antequã reuelaret᷑
nouũ sine in his qui iã destam̃to nouo reue¬
lato manifestȩ ꝑtinere cernuntur ad xp̃m:

Expanded text:
consumtionem. Quid est autem: Memento, Domine, nisi ut miserearis et pro tolerata patienter humilitate mea reddas celsitudinem. quam iurasti Dauid in ueritate tua? Si autem Iudaeis adsignemus haec uerba, illi serui Dei talia dicere potuerunt, qui expugnata terrena Hierusalem, antequam Iesus Chriptivitatem ducti sunt, intelligentes commutationem Christi, quia scilicet non per eum terrena carnalisque felicitas, qualis paucis annis regis Salomonis apparuit, sed coelestis ac spiritualis esset fideliter exspectanda: quam tunc ignorans infidelitas gentium, cum Dei populum exsultabat atque insultabat esse captivum, quid aliud quam Christi commutationem, sed scientibus nesciens, exprobrabat? Et ideo quod sequitur, ubi psalmus iste concluditur, Benedicbant in Testamento vetere, antequam revelaretur novum, sive in his qui jam Testamento novo revelato manifeste pertinere cernuntur ad Christum,
Abbreviated transcription (Latin):
erunt cũ oñis tͣnseuntes uiã factꝰ ẽ opbid
uicinis suis Exoltasti de t̾rã immicorĩd
iocundasti om̃s inimicos eiꝰ. Auertisti ada¬
toriũ gladii. et nõ es auxiliatꝰ ei inbello Os¬
soluisti eũ ab emundatione: sedẽ eiꝰ int rau
collisisti Miniusti dies seđ eiꝰ. ꝑfudisti eus
confusio ne: hȩc oiã uenerunt suꝑ anall¬
ierłm: inqua regnauerunt nõmillied a¬
arindex ẽ rerum gestarũ si legatur historia:¬

Expanded text:
erunt eum omnes transeuntes uiam, factus est obprobrium uicinis suis; exaltasti dexteram inimicorum eius, iucundasti omnes inimicos eius; auertisti adiutorium gladii eius et non es opitulatus ei in bello; dissoluisti eum ab emundatione, sedem eius in terram conlisisti; minuisti dies sedis eius, perfudisti eum confusione. Hem, in qua regnauerunt nonnulli num, index est rerum gestarum, si legatur, historia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħauert̃ et et ram. nõ habuerunt ꝓpħas
usq ad saluatoris aduentũ. nͥ aliũ ⁊acharã
patrẽ ioħis. et helisabeth eiꝰ uxorẽ xp̃ĩ rati¬
uitate iã ꝓxima : et eo iã nato simeonẽ senẽ
et annã uiduã iamq grandeuã. et ipsũ
ioħem nouissimũ: qͥ uiuenis iã uiuenem

Expanded text:
t, et Esdram non habuerunt prophetas usque ad Saluatoris aduentum, nisi alium Zachariam patrem Iohannis et Elisabeth eius uxorem, Christi natiuitate iam proxima, et eo iam nato Simeonem senem et Annam uiduam iamque grandaeuam et ipsum Iohannem nouissimum; qui iuuenis ia
Abbreviated transcription (Latin):
recolit etiã ipsũ scđm ordinẽ aa ronsacerdociũ
tanquã ũbrã futuri et̃ni sac̾docii c̃stitutũ: Ac
ꝑ hoc: quando ęt̾intas ei ꝓmissa ẽ: nõ ipsi
ũbre ac figurȩ. s ei qđ ipsã ad ũbrabatur
figurabat᷑q ꝓmissũ ẽ. Sed ne putaretur
ipsa u̾bra et. mansura: idõ etiuã mutatio eiꝰ
ipsius qui certe rȩpbatꝰ atq recectus ẽ. fua
regnierat ũbra in ȩt̾nitate mansuri. Ocum
qͥppe illud quo unctꝰ e. et abeo chrisnate
xp̃s ẽ. dictꝰ misticȩ accipiendũ ẽ et magiũ
sacͤm̃tũ intelligendũ. Qđ in eotantũ uenert

Expanded text:
 etiam ipsum secundum ordinem Aaron sacerdotium, tanquam umbram futuri aeterni sacerdotii constitutum: ac per hoc quando ei aeternitas promissa est, non ipsi umbrae ac figurae, sed ei quod per ipsam adumbrabatur figurabaturque, promissum est. Sed ne putaretur ipsa umbra esse mansura, ideo etiam mutatio ejus ipsius, qui certe reprobatus adque reiectus est, futuri regni erat umbra in aeternitate mansuri. Oleum quippe illud, quo unctus est et ab eo chrismate christus est dictus, mystice accipiendum et magnum sacramentum intellegendum est; quod in eo tantum uene
Abbreviated transcription (Latin):
figure fuerunt: Qđ genus ꝓpħicȩ exutͦq
ueluti cõpactum atq cõmixtũ. in libris
uet̾ibꝰ canonicis quibꝰ rerũ gestarũ narra¬
tioẽs c̃tinent᷑ ualet plurimũ : multũq
exercuit et exercet ingenia scrutantiũ
litt̃as sacs ut qđ historicȩ p̃dictũ cõpletũ¬
q legitur insemine habrahȩ scđm carnẽ.
etiã in semine abrahȩ scđm fidẽ. quid im¬
plendũ allegoricȩ significet: inqͥrat᷑: in
tantũ ut quibꝰdã uisũ sit nichilẽẽ. in eisdẽ
libris uł p̃minciatũ ieffectũ ł effectũ ꝗͣuis
nõ p̃nunciatũ. qđ nõ insinuet aliqͥd ad
suꝑnã cuutatẽ dĩ eiꝰq filios in hac uita
ꝑegrinos: figurata significatioẽ referen¬
dũ. S si hoc itaẽ: iã biꝑtita nõ triꝑtita
erunt eloqͥa ꝓpħarũ. uł pociꝰ illarũ scͥptu¬
rarũ oĩũ quę̧ uet̾is instrum̃ti appellatioẽ
censent᷑ Nichil enĩ erit illic qđ adiersłmn
t̃renã tantũ ꝑtineat. si quicqͥd ibide illa

Expanded text:
figurae fuerunt. Quod genus prophetiae ex utroque ueluti conpactum adque commixtum in libris ueteribus canonicis, quibus rerum gestarum narrationes continentur, ualet plurimum multumque exercuit et exercet ingenia scrutantium litteras sacras, ut, quod historice praedictum conpletumque legitur in semine Abrahae secundum carnem, etiam in semine Abrahae secundum fidem quid inplendum allegorice significet inquiratur; in tantum ut quibusdam uisum sit nihil esse in eisdem libris uel praenuntiatum et effectum, uel effectum quamuis non praenuntiatum, quod non insinuet aliquid ad supernam ciuitatem Dei eiusque filios in hac uita peregrinos figurata significatione referendum. Sed si hoc ita est, iam bipertita, non tripertita erunt eloquia prophetarum, uel potius illarum scripturarum omnium, quae ueteris instrumenti appellatione censentur. Nihil enim erit illic, quod ad Hierusalem terrenam tantum pertineat, si, quidquid ibi de illa
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo Nõ dix̃ ab eis cũ loqueretur dofiliis
eiꝰ nõ de ipso. sđ dix̃ ab eo. Qđ bene intelloctũ
tantũdẽ ualet Non enĩ xp̃i ipsiꝰ qđ ẽ. capđ
ȩccłȩ possit inueniri ulla peccata que̾ opꝰ eẽt.
humanis correctionibꝰ seruata miscđłia diuinitꝰ
coherceri: s ineiꝰ corꝑe ac m̃bris qđ populꝰ
eiꝰ ẽ. Idõ in libro regnorũ iniqͥtas eiꝰ dr̃: inpsil

Expanded text:
 dixit ab eis\\ cum loqueretur de filiis eius, non de ipso; sed dixit ab eo, quod bene intellectum tantundem ualet. Non enim Christi ipsius, quod est caput ecclesiae, possent inueniri ulla peccata, quae opus esset humanis correptionibus seruata misericordia diuinitus coherceri; sed in eius corpore ac membris, quod populus eius est. Ideo in libro regnorum: Iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
A flumine qͥppe dnãndi sũpsit exordiũ: ubi
baptizatꝰ a ioħe eodẽ monstrante cępit ag¬
nosci adisciplis qͥcũ nõ solũ magistrũ uerũ
etiã dñm appellauerut Nec ob aliud uiuen¬
Ecũ patbꝰ cuis: et suscitabo sem̃ cuũ pꝰce.
qui erit de uentre cuo et p̾parabo regnũ illiꝰ.
id qd p̃cedit cum repleti fuerit᷑ diescui et
dormies cũ patbꝰ cuis suscitabo sem̃ tuũ pꝰ
te. aliꝰ pacificꝰ intelligit̾ eẽ. ꝓmissus: qͥ non
ante sic̃ iste s pꝰ mortẽ dã p̃mnciatꝰ est.
regis da cui sic ẽ. pmissꝰ eũ uenire oportebat.
qͥ edificaret domũ dõ nõ de lignis et lapidibꝰ
s ex hominibꝰ. qualẽ illũ edificare gaudemꝰ:
Huic enĩ domiudic̃ apłs. hoc ẽ fidelibꝰ xpisti.
Tẽplũ enĩ dĩ scm̃ ẽ. qđ estis uos ẜ ropt̃ qđ et¬

Expanded text:
A flumine quippe dominandi sumpsit exordium, ubi baptizatus a Joanne, eodem monstrante coepit agnosci a discipulis, qui eum non solum Magistrum, verum etiam Dominum appellaverunt. Nec ob aliud vivencum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te, quod exiet de ventre tuo, et praeparabo regnum illius.id quod praecedit: Cum completi fuerint dies tui, et dormies cum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te, alius pacificus intellegitur esse promissus, qui non ante, sicut iste, sed post mortem Dauid praenuntiatus est regis Dauid, cui sic est promissus, eum uenire oportebat, qui aedificaret domum Deo, non de lignis et lapidibus, sed de hominibus, qualem illum aedificare gaudemus. Huic enim domui dicit apostolus, hoc est fidelibus Christi: Templum enim Dei sanctum est, quod estis uos. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
fideli ocło hȩc intuens nõ uideat ẽ cõpleti
quandoquidẽ nullũ cab̾nađm. milli tẽp
sac̃dos remansit iudȩis: qͥbꝰ ut de semino
aaron ordinaretur indĩ fuerat lege nu¬
datũ. qđ et hic cõmemoratũ ẽ. illo dicen¬

Expanded text:
fideli oculo haec intuens non uideat esse conpleta? fideli oculo haec intuens non uideat esse conpleta? Quando quidem nullum tabernaculum, nullum tempsacerdos remansit Judaeis, quibus ut de semine Aaron ordinaretur, in Dei fuerat lege mandatum, quod et hic commemoratum est, illo dicen
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ incorde meo et quȩ in anima mea faciat
et glificabo ei domũ fidełẽ. et tͣnsibit coram
xp̃o meo oibꝰ diebiis Et erit qui suꝑauerit
indomo tua ueniet adorare ei obolo argenti
dicens. iacta me in unã partẽ sac̃ docii cui
manducare panẽ: sõ ẽ. ut dicat᷑ ista ꝑpħia
ubi sac̾dotũ uet̾is canta manifestatioc̃ p̾nuim
quã eñ nõ eet᷑. de alia tͥbu samuhel quã quȩ
esticuta suerat adño ut seruiret altari tam̃
nõ erat de filiis aaron: cuiꝰ ꝓienies fuerat
de putata uñ si eret̃ sac̃dotes Ac ꝑhoc in
ea qͦ re gesta eadẽ mutatio quȩ ꝑxp̃m
qm futura fuerat ab ũbrata ẽ : ⁊ aduecus
cestam̃tũ ꝓp̾e. figurate uͦ ꝑtinebat ad norũ
ꝓpħia facti eciã ĩpsa nõ ũbi idscilicet facto
nere a a ron sic̃ sadoh et abiathar regnante
dã et aliĩ de inceps ante quã cẽpꝰ ueniret qͦ
istaquȩ sacerdocio mitando tanto ante p̃dicta
sunt effici ꝑ xp̃m oportebat: Quis aũ nc

Expanded text:
quae in corde meo et quae in anima mea, faciat; et aedificabo ei domum fidelem, et transibit coram Christo meo omnibus diebus. Et erit, qui superauerit in domo tua, ueniet adorare ei obolo argenti dicens: lacta me in unam partem sacerdotii tui manducare panem. Non est ut dicatur ista prophetia, ubi sacerdotii ueteris tanta quam enim non esset de alia tribu Samuel, quam quae constituta. fuerat a Domino, ut seruiret altari, tamen non erat de filiis Aaron, cuius progenies fuerat deputata, unde fierent sacerdotes; ac per hoc in ea quoque re gesta eadem mutatio quae per Christum legum futura fuerat, adumbrata est, et ad uetus testamentum proprie, figurate uero pertinebat ad nouum prophetia facti etiam ipsa, non uerbi, id scilicet facto nere Aaron, sicut Sadoc et Abiathar, regnante Dauid, et alii deinceps, antequam tempus ueniret, quo ista, quae de sacerdotio mutando tanto ante praedicta sunt, effici per Christum oportebat. Quis autem nunc
Abbreviated transcription (Latin):
do filiũ quẽ loco isto regi dd̃ ꝓmissũ legt̃
atllig̃ nõ fuisse salomonẽ: ut eo qͥ ꝓmissusẽ.
canta ã manifestatiõe declarato. adhuc mira¬
blcctate aliũ sꝑare se dicant. factaẽ. qͥdẽ
nonilla imago rei futurȩ etiã insalomone:
meo qdđ cẽplũ edificauit. et pacẽ habuit
scãm nom̃ suũ.: Salomon quippe pacificus
c̃ latine et in exordio regni sui mirabiliter
lindabilis fuit. S eadẽ sua ꝑsona ꝑ ũbram
exhibebat. Unde quȩdã de ilso ita scͥpta sc̃
quisi de ipso ista p̃dictasit̃ dũ scͥptura sancta
delimat futurorũ: Nã p̃t̃ libros diuinę histo¬
sȩ ubi regnasse narratur. p̃salmꝰ etiã .lxx.
dicunt᷑ quȩ oĩno ei c̃uenire nõ possit: dño
aũ xp̃o altissima ꝑspicuitate c̃ueniuit̃: ut
eudent̃ appareat qđ millo figura qͣliscũq
adũbrata sit in isto autẽ ipsa ueritas p̃sencata:¬

Expanded text:
o regi Dauid promissum legunt, intellegunt non fuisse Salomonem, ut eo, qui promissus est tanta iam manifestatione, declarato adhuc mirabili caecitate alium sperare se dicant. Facta est quidem nonnulla imago rei futurae etiam in Salomone, in eo quod templum aedificauit et pacem habuit secundum nomen suum Salomon quippe pacificus est Latine et in exordio regni sui mirabiliter laudabilis fuit; sed eadem sua persona per umbram exhibebat. Unde quaedam de illo ita scripta sunt, quasi de ipso ista praedicta sint, dum scriptura sancta definiat futurorum. Nam praeter libros diuinae historiae, ubi regnasse narratur, psalmus etiam septuadicuntur, quae omnino ei conuenire non possunt, Doo aptissima perspicuitate conueniunt, ut euidenter appareat, quod in illo figura qualiscumque adumbrata sit, in isto autem ipsa ueritas praesentata
Abbreviated transcription (Latin):
uir eruditꝰ. qui armoniã musicã nõ uulgari
uoluptate s fideli uoluntate dilexerit: eaq
dõ suo qͥuerꝰ ẽ. ds̃ mistica rei magnȩ figuratio¬
neseriuerit. Diũsorũ enĩ eiꝰ sonorũ rationabi¬
ł nod̾atꝰq concentꝰ concordi uarietate c̃pactꝰ.
bene ordinate ciuitatis insinuat unitatem
romine inscͥpti sut: Sunt itẽ qui putant nõ
fuisse coaptatos. Quȩ opinio uoce euangłica
alutousi psius refutatur ubiait. qđ ipse dd¬

Expanded text:
 eruditus, qui harmoniam musicam non uulgari uoluptate, sed fideli uoluntate dilexerit eaque Deo suo, qui uerus est Deus, mystica rei magnae figuratione seruierit. Diuersorum enim sonorum rationabilis moderatusque concentus concordi uarietate conpactam bene ordinatae ciuitatis insinuat unitatem. nomine inscripti sunt: sunt etiam qui putant non fuisse coaptatos. Quae opinio voce evangelica Salvatoris ipsius refutatur, ubi ait, quod ipse D
Abbreviated transcription (Latin):
ũ regi dd multa ꝓsꝑa ꝓuenisietꝰ co¬
tauit facere dõ domũ. tẽplũ illuꝰ
scilicet excellentissimȩ diffamatũ. qd
arege salomone filio eiꝰ postea fabrictũ
ẽ. Hoc eo cogitante. factũ ẽ. uerbũ dñ
Ubi cum dixiss ds̃ qđ nõ ab ipso dã sibi
ȩclificaretur domꝰ neq ꝑtantũ tẽpꝰse nain¬
dasse cuiquã in popło ut sibi fieret domꝰ
oiuiũ ut esses inducẽ suꝑ popłm meũ suꝑ
isrł et erã cecũ in õĩbꝰ qͥbꝰ ingrediebars
et ext̃minaui om̃s inunicos tuos a faciȩ cuas

Expanded text:
Cum regi Dauid multa prospera prouenissent, cogiCum regi Dauid multa prospera prouenissent, cogitauit facere Deo domum, templum illud scilicet excellentissime diffamatum, quod a rege Salomone filio eius postea fabricatum est. Hoc eo cogitante factum est uerbum Dei Ubi cum dixisset Deus, quod non ab ipso Dauid sibi aedificaretur domus. neque per tantum tempus se mandasse cuiquam in populo suo, ut sibi fieret domus ouium, ut esses in ducem super populum meum super Israel, et eram tecum in omnibus quibus ingrediebaris, et exterminaui omnes inimicos tuo
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ felicitatẽ. Propt̃ qđ ipse rerũ magna
rũ ꝑpħa samubel antequã unxiss regẽ saul
popłm dĩ. et toniit dñs suꝑeos et c̃fusisũt:
et offenderunt corã isrł atq suꝑati sunt:
ad supsit lapidẽ unũ. et statuit illũ inter
massephatꝰ nouã et uet̾em : et uocauit nom̃
ciꝰ ab ennorer d ẽ. latine lapis aduitorii
et dix Usq hoc adiuuet nos dñs Massephat
int̾p̃tatur intentio Lapis ille ad uicoris.
medictas c̃. saluatoris. ꝑquẽ cͣnseundũ ẽ.
amassephat uet̾e ad nouã. idẽ. ab intentio¬
ne qua ex pectabat᷑ in carnali regno
beatitudo falsa carnał adintentionẽ qui
ꝑ nouũ testam̃tũ expectatur in regno
cȩlorũ beatitudo uerissima sp̃uał Qua
Iã nc̃ uideo eẽ. monstrandũ. qͥd ꝓpsidd̃ qu
sauli successit in regnũ cuiꝰ mutatione fud
illa mutatio figurata ẽ: ꝓpt̃ quã diuntꝰ
cuncta dicta cũcta c̃scͥpta sunt que ds¬
ꝓmiserit. qđ ad rẽ de qua agimꝰ ꝑtinet

Expanded text:
lem felicitatem. Propter quod ipse magnus propheta Samuel, antequam unxisset regem Saul, populum Dei tonuit Dominus super eos, et confusi sunt et offenderunt coram Israel adque superati sunt: adsumsit lapidem unum et statuit illum inter Massephat nouam et ueterem, et uocauit nomen eius Abennezer, quod est Latine lapis adiutoris, et dixit: Usque hoc adiuuit nos Dominus. Massephat interpretatur intentio. Lapis ille adiutoris medietas est Saluatoris. per quem transeundum est a Massephat uetere ad nonam, id est ab intentione, qua exspectabatur in carnali regno beatitudo falsa carnalis, ad intentionem, qua per nouum testamentum exspectatur in regno caelorum beatitudo uerissima spiritalis; qua Iam nunc uideo esse monstrandum, quid ipsi Dauid. qui Sauli successit in regnum, cuius mutatione finalis illa mutatio figurata est, propter quam diuinitus cuncta dicta, cuncta conscripta sunt, Deus promiserit, quod ad rem de qua agimus pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
det incensũ. et portarẽt ephot: et dedi domin
pat̾s cui oĩa quȩ st̃ ignis filiorũ isrł inescã: Ec
ut quid respexisti in incensũ meũ et in sacͥficiũ
meũ inpudenti ocło ec głificasti filios cuos suꝑ
me bñdicere pͥmicias nominis sac̾ficii in isrł
inc̃spectu meo : Propt̃ hoc hec dicit dñs dĩ ifrł:
Dixi. Domꝰ cua et domꝰ patͥscui cñsibt̃ corã me
usq in et̃nũ Et nc̃ sic dic̃ dñs: Nequaquã s¬

Expanded text:
ncensum et portarent Ephod; et dedi domui patris tui omnia, quae sunt ignis filiorum Israel, in escam. Et ut quid respexisti in incensum meum et in sacrificium meum inpudenti oculo et glorificasti filios tuos super me, benedicere primitias omnis sacrificii in Israel in conspectu meo? Propter hoc haec dicit Dominus Deus Israel: Dixi: Domus tua et domus patris tui transibunt coram me usque in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
t queret in qͥc dñs sibi hominẽ siue dd siue
Epsi hominẽ mediatorẽ significans. cestam̃ti
noui qͥ sigͥrtabat̾᷑ inchrismatȩ etiã qͦ unctꝰ ẽ ipse
dđ et pienies ciꝰ: Nõ autẽ quasi nesciat ubi sit
ia sibi hominẽ ds̃ quęrit s ꝑ hominẽ more
hominũ loqͥt᷑ qi et sic loqͤndo nos quęrit: Nõ¬

Expanded text:
nus sibi hominem; siue Dauid siue ipsum Mediatorem significans testamenti noui, qui figurabatur in chrismate etiam, quo unctus est ipse Dauid et progenies eius. Non autem quasi nesciat ubi sit, ita sibi hominem Deus quaerit; sed per hominem more hominum loquitur, quia et sic loquendo nos quaerit. No
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ popłm suũ qr nõ custodisti quȩ mandaa
tibi dñs. nõ sic accipiendũ ẽ. ac si ipsũ saule
dĩ ingc̃nũ p̃parauerit regnaturũ et hoc
postea noluerit seruare peccanti: naq eii
eũ peccaturum cẽ. nesciebat s p̃parauerat
regnũ euis: in qͦ figura regni eẽt. et̃m Idõ al¬
duidit. et nc̃ regnũ cuũ nõ stabit tibi Stargͥ
et stabit: qđ in illo significatũ ẽ. Sed nõ huli

Expanded text:
 non custodisti quae mandauit tibi Dominus, non sic accipiendum est, ac si ipsum Saulem Deus in aeternum praeparauerit regnaturum, et hoc postea noluerit seruare peccanti neque enim eum peccaturum esse nesciebat; sed praeparauerat regnum eius, in quo figura regni esset aeterni. Ideo addidit: Et nunc regnum tuum non stabit tibi. Stetit ergo et stabit, quod in illo signifi
Abbreviated transcription (Latin):
huic gͦ umbrȩ futuri. nõ ꝑꝑt̃ ipsã s ꝓpt̃ illud
quod p̃figabat: tanta ueneratio ex hibelitꝰ
Unde et illud qđ ait sauli samuhel qm nõ
seruasti mandatũ meũ qđ mandauit tibi
dñs quẽ ad modũ nc̃ parauerat dñs regiũ
nc̃ nõ stabit tͥ. et queret dñs sibi hominẽ

Expanded text:
Huic ergo umbrae futuri non propter ipsam, sed propter illud, quod praefigurabat, tanta ueneratio exhibebatur. Unde et illud, quod ait Sauli Samuel: Quoniam non seruasti mandatum meum, quod mandauit tibi Dominus, quem ad modum nunc parauerat Dominus regnum tuum non stabit tibi, et quaeret Dominus sibi h
Abbreviated transcription (Latin):
intenebroso occultatꝰ antro. qͦ etiã saul urges¬
te int̾uerat necessitate nat᷑ȩ: exiguã panri¬
culã uestis euis retrorstm latent̃ abscidit:
ut hab̾et uñ monstraret. qͦmͦ ei peꝑcert
cum posset occidẽ atq ita suspicionem
de animo eius qua scm̃dd putans inimicũ
suũ uehem̃t̃ ꝑsequębat᷑ auferret: Ne itaq
reus cẽt. tanti sacͣm̃ti insaule uiolati qr u
indum̃tũ eiꝰ sic ad troctauit extimuit: Itaenĩ
scriptũ ẽ. Et ꝑcussit cordđ suꝑ eũ quu absi¬
lit pinnulã clamid eiuus. Uiri autẽ quicũlo
erant : et ut saulẽ inmanꝰ suas traditum
int̾imeret suadebant: Nõ mͥ inqͥd ẽtinguat
adño si fecero hoc uerbũ dño mneo xp̃o dñ¬

Expanded text:
tiam Saul urgente intrauerat necessitate naturae, exiguam particulam uestis eius retrorsum latenter abscidit, ut haberet unde monstraret, quo modo ei pepercerit, cum posset occidere, adque ita suspicionem de animo eius, qua sanctum Dauid putans inimicum suum uehementer persequebatur, auferret. Ne itaque reus esset tanti sacramenti in Saule uiolati, quia uel indumentum eius sic adtrectauit, extimuit. Ita enim scriptum est: Et percussit cor Dauid super eum, quia abstulit pinnulam chlamydis eius. Viris autem, qui cum illo erant et, ut Saulem in manus suas traditum interimeret, suadebant: Non mihi, inquit, contingat a Domino, si fecero hoc uerbum domino meo
Abbreviated transcription (Latin):
tanta cc̃ altitudine p̃nunciata sit̃ tanta nc̃
manifestatione clarescant: nõ frustra tam̃ mo¬
ueri qͥspiã potest acdicere: Quomͦ c̃fidimus
uenire omĩa quȩ inlibris illis uentura p̃dicta
st̃. si hoc ipsũ qđ ibi diuinitꝰ dictũ ẽ. domꝰ tua
et domꝰ patͥs tui cnsibt̃ corã me mȩt̃nũ effectũ¬

Expanded text:
tanta tunc altitudine praenuntiata sint, tanta nunc manifestatione clarescant, non frustra tamen moueri quispiam potest ac dicere: Quo modo confidimus uenire omnia, quae in libris illis uentura praedicta sunt, si hoc ipsum, quod ibi diuinitus dictum est: Domus tua et domus patris tui transibunt coram me
Abbreviated transcription (Latin):
dño ibu intelligunt᷑ quando recte intelligunt᷑
sub nomine dđ ꝓꝑt̃ formã serui quã de semi¬
ne dđ idẽ mediator ad sũpsit ex urgine: Con¬
cinuo etiã dr̃ de peccatis filiorũ eiꝰ cale aliqͥd
quale in regnorũ libro posicũ ẽ. et qͦsi de
salomone ꝓcluuꝰ accipit᷑: Ibi nãq hoc ẽ. in
regnorũ libro. et si uenerit inqͥt iniquitas eiꝰ
redarguã illũ inuirga uirorũ et intactibꝰ filio¬
rũ hominũ. miscdiã aũ meã nõ amoueam
ab eo. tactibꝰ significans plagas correctionis:
Unde illud ẽ: Ne tetigeritais xp̃os meos Qđ qͥd ẽ
aliud quã ne leserits: Inpsalmo uͦ cũ ageret
tanquã de dđ ut qͥddã eiusmodi etiã ibidice¬
re. sidereliquerĩt inquit filii eiꝰ legẽ meã.
et inuidiciis meis nõ abulauert̃. siuistificatio¬
nes meas ꝓfanauerĩt. et mandata mea non

Expanded text:
u intelleguntur, quando recte intelleguntur, sub nomine Dauid propter formam serui, quam de semine Dauid idem Mediator adsumsit ex uirgine. Continuo etiam dicitur de peccatis filiorum eius tale aliquid, quale in regnorum libro positum est et quasi de Salomone procliuius accipitur. Ibi namque, hoc est in regnorum libro: Et si uenerit, inquit, iniquitas eius, redarguam illum in uirga uirorum et in tactibus filiorum hominum; misericordiam autem meam non amoueam ab eo; tactibus significans plagas correptionis. Unde illud est: Ne tetigeritis christos meos. Quod quid est aliud, quam De laeseritis\'? In psalmo uero cum tanquam de David, ut quiddam ejusmodi etiam ibi diceret, Si dereliquerint, inquit, filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint; si justificationes meas profanaverint, et mandata
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficium nõ scđm ordinẽ daron s scđm
ordinẽ melchi sedech Qui legit intelligat:
Bicuis itaq ista c̃fessio. et salubrit̃ humilis:
qua dr̃: Iacta me in parcẽ sac̃docii tui. man¬
ducare panẽ: Ipse ẽ. obolꝰ argenti: Quia et
breue ẽ. et eloqͥũ dni habitantis incorde cre¬
dentis: Quia enĩ dixerat suꝑiꝰ dedisse se cibos
domui aaron. de uictimis uet̾is cestam̃ti ubi
ait. dedi domui patͥs cui oiã q̃ st̃ ignis filioꝵ
ifrł inescã: hec qͥppe fuerat sacͥficia iudeoꝵ:
idõ hic dix̃ manducare panẽ. qđ ẽ. in nouo

Expanded text:
sacrificium; non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedech, qui legit, intellegat. Breuis itaque ista confessio et salubriter humilis, qua dicitur: Iacta me in partem sacerdotii tui manducare panem; ipse est obolus argenti, quia et breue est et eloquium Domini est habitantis in corde credentis. Quia enim dixerat superius, dedisse se cibos domui Aaron de uictimis ueteris testamenti, ubi ait: Dedi domui patris tui omnia, quae sunt ignis filiorum Israel, in escam haec quippe fuerant sacrificia Iudaeorum: ideo hic di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissionis ualidissima firmam̃ta ne pt¬
rent᷑ insalomone cõpleta. canquã id sputꝰ
noc inueniret᷑. tuuͦꝰ inquit repulisti tus
nichilũ deduxisti dñe. hoc quippe fad
ẽ. de regno salomonis inposteriseiꝰ us d
mistico illo chrifnate consecrati nõ solim
a roge dd et deinceps. s ab illo etiã saules
popło eidẽ rex pͥmꝰ ẽ. unctꝰ: ipse dãcũ ꝓpꝰ¬
qͥ scłm opimonẽ hominũ qͥeũ putalunt
in dd uł in salomone intelligendũ differdẽ
in longũ: scđm dispositionẽ autẽ dĩ uentis
suo cẽpore parabat᷑. Int̾ea dũ ille differar

Expanded text:
missionis validissima firmamenta, ne putarentur in Salomone completa, tanquam id speraretur, nec inveniretur: Tu vero, inquit, repulisti, et ad nihilum deduxisti, Domine. Hoc quippe factum est de regno Salomonis in posteris ejus, usmystico illo chrismate consecrati, non solum a rege Dauid et deinceps, sed ab illo etiam Saule, qui populo eidem rex primus est unctus ipse ququi secundum opinionem hominum, qui eum putabant in Dauid uel in Salomone intellegendum, differebatur in longum; secundum dispositionem autem Dei uenturus suo tempore parabatur. Interea dum
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ cuiꝰq fideł sui sicut ista ipsa in pͥncipio
huiꝰ ymini ait exaltatũ ẽ. cornu meũ in dño
meo: Om̃s quippe unctos eiꝰ chrismate rectȩ
xpõs possumꝰ dicere. qđ cam̃ cotũ cũ suo capite
corpꝰ: unus ẽ xp̃s. hȩc anna ꝓpħauit samu¬
heł mat̾ scĩ uiri mustũq laudati In qͦ qͥdẽ
tc̃ figurata ẽ. mutatio uet̃is sacerdocii. et
nunc impleta qͣndo infirmata ẽ. quȩ̃
multa erant in filiis: ut nouũ hab̾et in
hoc euidentiꝰ ad ipsũ heli sac̃dotẽ missus
loqͥt᷑ homo dĩ. cuiꝰ quidẽ nom̃ taceturs
intelligitur officio ministerioo suo sine
dubitatione ꝓpħa. Sic enĩ scͥptũ ẽ.
t uenit homodĩ adheli: et dix̃. Hec dic̃
Edñs Reuelans reuelatꝰ sũ ad domũ patͥs
tui cũ eent int̾ra egypti serui indomo pharaonis

Expanded text:
uniuscuiusque fidelis sui, sicut ista ipsa in principio huius hymni ait: Exaltatum est cornu meum in Deo meo? Omnes quippe unctos eius chrismate recte christos possumus dicere; quod tamen totum cum suo capite corpus unus est Christus. Haec Anna prophetauit, Samuelis mater, sancti uiri multumque laudati; in quo quidem tunc figurata est mutatio ueteris sacerdotii et nunc inpleta, quando infirmata est quae multa erat in filiis, ut nouum haberet in hoc evidentius ad ipsum Heli sacerdotem missus loquitur homo Dei, cujus quidem nomen tacetur, sed intelligitur officio ministerioque suo sine dubitatione propheta. Sic enim scriptum est: Et venit homo Dei ad Heli, et dixit: Haec dicit Dominus: Revelans revelatus sum ad domum patris tui, cum essent in terra Aegypti servi in domo P
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. homo cũ uidec sacficiũ xp̃ianorũ tati
orbe pollere. sibi aut̃ honorẽ illũ magil
&. subtractũ: deficiunt ocłi eiꝰ. et d fius
animaciꝰ tabe meroris. Propͥe aut ahͦ
domũ heli cuihȩc dicebant᷑ qd̵ sehtpo

Expanded text:
est homo, cum videt sacrificium Christianorum toto orbe pollere, sibi autem honorem illum magnum esse subtractum, deficiunt oculi ejus, et defluit anima ejus tabe moeroris. Proprie autem ad hujus domum Heli, cui haec dicebantur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
fuit huiꝰ in illa egiptia scrutute undeu
libati eeñt. electꝰ ẽ. ad sac̃dociũ nͥ aat
Uigilet fides. presto sunt res Cernuntur e¬
nentur. et iude nolentiũ ocuł ingerunat
Ecce inquid dies uenunt et ext̾minabo sen
tuũ. et sem̃ domꝰ patris tui et nonerites
nior in domo mea om̃ibꝰ diebꝰ. et iurũ at¬
minabo tibi ab altari meo. ut deficunt
ołi eiꝰ et defluat animacius. Ecce did
p̃nunciati sunt: iam uenerunt. Nulꝰ b¬

Expanded text:
fuit hujus in Aegyptia servitute, unde cum liberati essent, electus est ad sacerdotium, nisi Aaron? idemus impletum. Vigilet fides, presto sunt res: cernuntur, tenentur, et videre nolentium oculis ingeruntur. Ecce dies venient, et exterminabo semen tuum, et semen patris tui, et non erit tibi senior in domo mea omnibus diebus. Et virum exterminabo tibi ab altari meo, ut deficiant oculi ejus, et defluat anima ejus . Ecce dies qui praenuntiati sunt, jam venerunt, nul
Abbreviated transcription (Latin):
cũ patͥbꝰ cuis et suscitabo sem̃ tuũ post &
qui erit deuentre cuo: et p̃parabo regui
eiꝰ. Hic edificabit mͥ domũ nomini meo et
dirigã tronũ ełꝰ usq inȩc̃nũ Egoero
illi inpatrẽ et ipse erit mͥ uifiliũ. Et sue¬
nerit iniqͥtas ciꝰ redarguã illũ in uirga is¬
orũ. et intactibus filiorũ hominũ: miscd̃
autẽ meã nõ amoueã abeo. sic̃ amoui a ͣ
ns lomonẽ fuise cõpletã: multũ errat. at¬

Expanded text:
suscitabo semen tuum post te, qui erit de uentre tuo, et praeparabo regnum eius. Hic aedificabit mihi domum nomini meo, et dirigam thronum illius usque in aeternum. Ego ero illi in patrem, et ille erit mihi in filium. Et si uenerit iniquitas eius, redarguam illum in uirga uirorum et in tactibus filiorum hominum; misericordiam autem meam non a qui putat in Salomone fuisse conpletam, multum errat. Adt
Abbreviated transcription (Latin):
as piiẽnũ corã me Attendat gͦ et aspiciat
ulonois domũ plenã mulieribꝰ aliengenis
denibꝰ dos falsos. et ipsuĩ ab cis regẽ aliqͥndo
dpentẽ in eandẽ idolatriã seductũ atq de¬
fũ: et nõ audeat ex istimare dm̃. uł hoc ꝓ¬
isise m̃dacit᷑. uł calẽ salomonẽ domũqͣ
ius futurã nõ potuisse prescire: Nõ hinc

Expanded text:
aeternum coram me. Attendat ergo, et aspiciat Salomonis domum plenam mulieribus alienigenis, colentibus deos falsos, et ipsum ab eis regem aliquando sapientem in eamdem idololatriam seductum atque dejectum; et non audeat existimare Deum vel hoc promisisse mendaciter, vel talem Salomonem domumque ejus futuram non potuisse praescire.
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ ⁊iusticiã inmedio t̾rȩ. nõdã pnabit᷑
cũ iudicabunt᷑ extrema t̾rȩ: Et dat in qͥt
iurtutẽ regibꝰ nr̃is ut nõ eos iudicando con¬
dempnet Dat eis uirtutẽ. qua carnẽ sicut
reges regant et millo mundd̃ qui ꝑpt̃̾ eosfudit
sangiunẽ iuncant Et exaltabit cornuxp̃i¬

Expanded text:
 non damnabitur, cum iudicabuntur extrema terrae. Et dat, inquit, uirtutem regibus nostris; ut non eos iudicando condemnet. Dat eis uirtutem, qua carnem sicut reges regant et in illo mundum, qui propter eos fudit sanguinem, uincant. Et exaltabit cornu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut hominẽ. Ubi enĩ legitur qđ pęniteat eũ
mutatio rerum significatur : immutabili pres¬
cientia manente diuina Ubi gͦ nõ pęnitere
dr̃. nõ mutare intelligitur Prorsꝰ in solubilẽ
ciam deista diuisione populi isrł: et om̃o
tͣnseunt uł tnͣsibunt inde. nõ erant inde scđm
dĩ prescientiã. nõ scđm generis humani unã
eandẽq naturã P rorsꝰ qͥcũq ex israhelitis ad¬
herentes xp̃o ꝑseuerant in illo nunquã ert̃
cũ eis is rahelitis qͥ eiꝰ inimici usq infinẽ uitȩ
huiꝰ eẽ. ꝑsistunt. s indiuisione quę hic pre¬
testam̃tũ uetꝰ de monte sina in seruitutem
generans nͥ quia testimoniũ ꝑhibet testam̃to
nouo. Alioqum quã diulegit̾ moyses: uelam̃
suꝑ corda corũ positũ ẽ Cũ aũ inde qͥsq tͣnsi¬
erit ad xp̃m : auferctur Transeuntiũ qͥppe

Expanded text:
sicut hominem. Ubi enim legitur quod poeniteat eum, sicut hominem. Ubi enim legitur quod poeniteat eum, mutatio rerum significatur, immutabili praescientia manente divina. Ubi ergo non poenitere dicitur, non mutare intelligitur. Prorsus insolubilem e sententiam de ista divisione populi Israel et omnino transeunt, vel transibunt, inde non erant, inde secundum Dei praescientiam, non secundum generis humani unam eamdemque naturam. Prorsus quicunque ex Israelitis adhaerentes Christo perseverant in illo, nunquam erunt cum Israelitis qui ejus inimici usque in finem vitae hujus esse persistunt; sed in divisione quae hic praetestamentum uetus de monte Sina in seruitutem generans, nisi quia testimonium perhibet testamento nouo. Alioquin, quamdiu legitur Moyses, uelamen super corda eorum positura est; cum autem inde quisque transierit ad
Abbreviated transcription (Latin):
fecundata clamaret Cice ancillã et filiũ
eiꝰ. Propt̃ peccatũ qͥdẽ salomonis regnante
filio euiꝰ roboã scimꝰ isrł induo fuisse diuisũ.
atq ita ꝑseuerasse habentibꝰ singłis paraibꝰ
reges suos donec illa gens cota achaldeis
ect̃. ingenti uastatione subũsa atq tͣnslata
S hoc quid ad saulẽ. cũ sitale aliqͥd cõminan¬
dũ ect. ipsi dđ fuent pociꝰ cõminandũ. cuiꝰ
hebrea diusa nõ ẽ.: s indifferent̃ ineuiꝰdẽ
erioris societate disꝑsa ꝑt̾ras Diuisio enĩ
illa qua ds̃ sub ꝑsona sau̾lis illius regni et
popłi figurã gerentis eidẽ regno popłoq
minatꝰ õ. ȩt̃na atq immutabilis significata ẽ.
ꝑhoc qđ adiunctũ ẽ. Et nõ c̃uertet᷑ neq
pęnitebit eum. qm̃ nõ ẽ. sic̃ homo ut pęniteat
eũ. Ipse minat᷑ et nõ ꝑmanet Idẽ. homo mi¬
nat᷑ et nõ ꝑmanet : nõ autẽ ds̃: quẽ nõ penitet

Expanded text:
 gratiam fecundata clamaret: Eice ancillam et filium  gratiam fecundata clamaret: Eice ancillam et filium eius. Propter peccatum quidem Salomonis regnante filio eius Roboam scatque ita perseverasse, habentibus singulis partibus reges suos, donec illa gens tota a Chaldeis esset ingenti vastatione subversa, atque translata. Sed hoc quid ad Saulem? si tale aliquid comminandum esset, ipsi David fuerat potius comminandum, cujus Hebraea divisa non est, sed indifferenter in ejusdem erroris societate dispersa per terras. Diuisio uero illa, quam Deus sub persona Saulis, illius regni et populi figuram gerentis, eidem regno populoque minatus est, aeterna adque inmutabilis significata est per hoc, quod adiunctum est: Et non conuertetur neque paenitebit eum; quoniam non est sicut homo, ut peum: ipse minatur et permanet; » id est, homo minatur, et non permanet; non autem Deus, quem non poenitet
Abbreviated transcription (Latin):
iplerisq latinis codicibꝰ legit᷑. disrupit dñs
tgum isił de manutua s sicut a nob ꝓpositũ
ẽ. inuentũ ẽ. ingrecis disrupit dñs regnũ ab
isrł de manu tua. ut hoc intelligat᷑ de manu
tua. qđ ẽ. ab isrł Popłi gͦ isrł ꝑsonã fig̾ate
gerebat homo iste qͥ popłs regnũ fuerat
potest qͥdẽ intelligi meliori ce: Nãet qͥdã sic
st̃ int̾p̃tati. S meliꝰ sic accipit᷑ bono suꝑ te
ut quia ille bonꝰ ẽ. idõsit suꝑce. uixta illud
aliud ꝓpħicũ Donec ponã om̃s inunicos
ꝑsecutori regnũ abstulit: xp̃s: quuãius fue¬
rit illic et isrł inqͦ dolꝰ nõ erat. qđdã quasi
frum̃tũ illarũ palearũ: Nã utiq iñ erant
apłi inde tot martrres qͦrũ pͥor stepłs. iñ
tot eccłȩ quas apłs paulꝰ cõmemorat in c̃uer¬
sioẽ eius magnificantes dm̃ Dequa re nõ
isrł ad lib̾ã ꝑtinẽtem Nã ista duo genera
pͥmũ simulerant uelud abrahã adhuc ad¬

Expanded text:
is codicibus legitur: Disrupit Dominus regnum Israel de manu tua; sed sicut a nobis positum est inuentum in Graecis: Disrupit Dominus regnum ab Israel de manu tua; ut hoc intellegatur de manu tua, quod est ab Israel. Populi ergo Israel personam figurate gerebat homo iste, qui populus regnum fuepotest quidem intelligi, « meliori te; » nam et quidam sic sunt interpretati. Sed melius sic accipitur, « bono super te, » ut quia ille bonus est, ideo sit super te, juxta illud aliud propheticum: « Donec ponam omnes inimicos secutori regnum abstulit Christus, quamvis fuerit illic et Israel, in quo dolus non erat, quoddam quasi frumentum illarum palearum. Nam utique inde erant apostoli, inde tot maresiae, quas apostolus Paulus commemorat, in conversione ejus magnificantes Deum. De qua re non Israel ad liberam pertinentem. Nam ista duo genera primum simul erant, uelut Abraham adhuc ad
Abbreviated transcription (Latin):
nios et mortuos iudicandos: Nã qͥs ascendit
Sic aũdictũ ẽ. ipse uidicabit extrema t̾rȩ
hac sidiceretur etiã extrema t̾rȩ: Non
enĩ alias partes nõ indicabit. qͥ om̃s homines
ꝓculdubio uidicabit: S meliꝰ intelliguntur
extre ma t̾rȩ extrema hominis. qm̃ nõ uidica¬
bunt᷑ quȩ inmeliꝰ uel indet̾iꝰ medio tẽꝑe cõmu¬
tant᷑. s inqͥbꝰ extremis inuentꝰ fuerit qͥuidica

Expanded text:
uiuos et mortuos iudicandos. Nam quis ascendit, Sic autem dictum est: Ipse iudicabit extrema terrae, ac si diceretur: \'Etiam extrema terrae.\' Non enim alias partes non iudicabit, qui omnes homines procul dubio iudicabit. Sed melius intelleguntur extrema terrae extrema hominis: quoniam non iudicabuntur, quae in melius uel in deterius medio tempore commutantur, sed in quibus extremis inuent
Abbreviated transcription (Latin):
p̃buert̃ duorũ populorũ inudȩis et xp̃ianis.
quãuis qđ ad carnis ꝓpaginẽ ꝑtinet nec uidȩi
uenerit᷑ de semine esaus idumei : nec xpĩane
gentes de iacobs pociꝰ uidȩi : adhoc enĩ tan¬
tũ figura ualuit qđ dictũ ẽ. maior seruiet
minori: ita factũ ẽ. etiã et induobꝰ filiis ioseph
Nã maiorgessit cipũ uidȩorũ: xp̃ianorũ autẽ
minor Quos cũ benediceret iacob: manum
dextrã ponens suꝑ minorẽ quẽ ab ebat ad
simstram sinistra suꝑ maiorem qũe habebat ad
dexterã: gͣue uiss̃ ẽ. patri eorũ. et amonut
patrẽ uelut corrigens eiꝰ errorẽ: et qͥs nã eou
eẽt. maior ostendens. At ille mutare manus
noluit: s dix̃. Scio fili scio: Et hicent in
popłm. et hic exaltabit᷑ s fr̃i euis uinior mu¬
or illo erit: et sem̃ eius erit̾ inmultitudinem
gentium Etiam hic duo illa. ꝓmissa domonfite
Nã ille inpopulũ: iste inmultitudinẽ gentiũ

Expanded text:
t duorum populorum in Iudaeis et Christianis t duorum populorum in Iudaeis et Christianis quamuis, quod ad carnis propaginem pertinet, nec Iudaei uenerint de semine Esau. sed Idumaei; nec Christianae gentes de Iacob, sed potius Iudaei; ad hoc enim tantum figura ualuit, quod dictum est: Maior seruiet minori: ita factum est etiam in duobus filiis Ioseph; nam maior gessit typum Iudaeorum, Christianorum autem minor. Quos cum benediceret Iacob, manum dextram ponens super minorem quem habebat ad sinistram, sinistram super maiorem quem habebat ad dextram: graue uisum est patri eorum, et admonuit patrem uelut corrigens eius errorem et quisnam eorum esset maior ostendens. At ille mutare manus noluit, sed dixit: Scio, fili, scio. Et hic erit in populum, et hic exaltabitur; sed frater eius iunior maior illo erit, et semen eius erit in multitudinem gentium. Etiam hic duo illa promissa demonstrat. Nam ille in populum, iste in multitudinem gentium.