comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacrȩ fructus religionis circũtulit mun¬
do. mysteria diuinȩ reuelationis & grãm
celestibus altarib suꝑeffundens Dubi¬
tare gͦ ñ possumus sp̃m ereatorem: qũe
añicȩ cognoscimus incarnationis auctorẽ
Quis enĩ dubitet. cũ in pͥncipio ȩigłii habeas.
quia xp̃i generatio sic erat. cũ despon¬
sata esset maria ioseph. antequ̾a con
de sp̃u. grecus tam̃ inde transtulerunt
est ex spũ scõ Quocd gͦ ex aliquo est
aut ex substantia aut ex potestate eiꝰ
Ex substantia: sicut filius qui ait Ex
ore altissimi ꝓduui Sicut sp̃s qui a pa¬
tre ꝓcecdit. de quo dicit filius Ille me
clarificabit: quia de meo accipiet Ex
habuit maria ex sp̃u sc̃õ. si quasi ex
substantia: Ergo sp̃s in carnem & ossa
conuersus est: Non utiq Si quasi ex
oꝑatione & potestate eius unrgo con¬
cepit. quis neget spm ereatorem: sd
quod etiã iob creatorem suũ spm̃ eui
monet seruiendum: cdampnando

Expanded text:
sacrae fructus religionis circumtulit munsacrae fructus religionis circumtulit mundo, mysteria divinae generationis, et gratiam coelestibus altaribus superfundens. 41. Dubitare ergo non possumus Spiritum creatorem, quem Dominicae cognoscimus incarnationis auctorem. Quis enim dubitet, cum in principio Evangelii habeas, quia Christi generatio 642 sic erat: Cum desponsata esset Maria Joseph, antequam convde Spiritu, Graecus tamen unde transtulerunt est, ex Spiritu sancto. Quod enim ex aliquo est, aut ex substantia est, aut ex potestate ejus. Ex substantia, sicut Filius, qui ait: Ex ore Altissimi prodivi, sicut Spiritus, qui a Patre procedit ; de quo dicit Filius: Ille me clarificabit; quia de meo accipiet . Ehabuit Maria ex Spiritu sancto? Si quasi ex substantia: ergo Spiritus in carnem et ossa conversus est? Non utique. Si quasi ex operatione et potestate ejus Virgo concepit; quis neget Spiritum creatorem? 44. Quid quod etiam Job creatorem suum Spiritum monet serviendum, damnando
Abbreviated transcription (Latin):
lucam dixit ad mariam Sp̃s sc̃s suꝑue
Opus sp̃s: fructus ẽ uentris. scd̾m qͦd seͥp¬
tum est Benedicta tu inter mulieres.
& benedictus fructus uentris tui Opus
sp̃s. flos radicis est. Ille inqũa flos: de
quo bene est ꝓpħatum. Exiet uirga de
radice iesse.: & flos de radice eius ascen¬
aet Radix iesse patriarchȩ. familia ui¬
deorũ: uirga maria : flos mariȩ erp̃e
qui bonum odorem fidei toto sparsurꝰ
orbe. uirginali ex utero germinauit. sic̃
ipse cxit Ego flos campi: & liliũ conual¬
lium Fos odorem suũ & succisus reser¬
uat. & contritus accumulat. nec auul¬
sus amittit Ita & dñs lbs. in illo pati¬
bulo crucis. nec contritus emarcuit.
nec auulsus euanuit: e illa lancex pu¬
netione succisus. sacro speciosior fusi
colore cruoris uernauit: mori ipse
nescius. et mortuis eterne uitȩ munus
flore. requieuit Bona uirga ut quidam
putant. et caro dñi: quȩ de radice terre¬
na ad suꝑna se subrigens. odoriferos

Expanded text:
Lucam dixit ad Mariam: Spiritus sanctuOpus Spiritus fructus est ventris, secundum quod scriptum est: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui . Opus Spiritus flos radicis est: ille, inquam, flos, de quo bene est prophetatum: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Radix Jesse patriarchae familia Judaeorum, virga Maria, flos Mariae Christus; qui bonum odorem fidei toto sparsurus orbe, virginali ex utero germinavit, sicut ipse dixit: Ego flos campi, et lilium convallium . 39. Flos odorem suum et succisus reservat, et contritus accumulat, nec avulsus amittit; ita et Dominus Jesus in illo patibulo crucis, nec contritus emarcuit, nec avulsus evanuit; et illa lanceae punctione succisus, sacro speciosior fusi cruoris colore vernavit, mori ipse nescius, et mortuis aeternae vitae munus flore requievit. 40. Bona virga, ut quidam putant, est caro Domini, quae de radice terrena ad superna se subrigens, odoriferos
Abbreviated transcription (Latin):
acturi sumus cũ dĩ filio: Dicit enĩ
apłs Si autẽ mortui sumꝰ cũ xp̃o. cre¬
dimꝰ qͦd etiã simul uiuenius cũ illo
Deinde alibi. Si enĩ cõpatim̃ inqt. et
conuutemus Nec solũ conuiuemꝰ sed
etiã conglorisicabim᷑. Nec solũ conglo¬
enĩ sillaba conunctionis ẽ Demq se¬
pe reperimꝰ in scͥpturis. alt̾am int̾po¬
sitã. s alterã intellectam sic̃ scriptũ ẽ
Introibo in donũ tuã in holo caustis.
hoc ẽ cũ holocaustis  alibi Eduxit
eos in argento & auro: hoc ẽ cũ argen¬
nia ẽẽ non possit. et ex sermoneca¬
lũnia diuinitati ñ debeat excitari:
opus est ut ad iustitiã corde credat᷑¬
& ex fide cordis. fiat ad salutẽ in ore
confessio Sed qͥ corde ñ credunt: ca¬

Expanded text:
victuri sumus cum Dei Filio? Dicit enim Apostolus: Si autem mortui sumus cum Christo, credimus quod etiam simul vivemus cum illo ; deinde alibi: Si enim compatimur, inquit, et convivemus: nec solum convivemus, sed etiam conglorificabimur: nec solum congloenim syllaba conjunctionis est. Denique saepe reperimus in Scripturis alteram interpositam, et alteram intellectam, sicut scriptum est: Introibo in domum tuam in holocaustis , hoc est, cum holocaustis; et alibi: Eduxit, inquit, eos in argento et auro , hoc est, cum argennia esse non possit, et ex sermone calumnia divinitati non debeat excitari, opus est ut ad justitiam corde credatur, et ex fide cordis fiat ad salutem in ore confessio . Sed qui corde non credunt, ca
Abbreviated transcription (Latin):
futabile sit ut maiorẽ dm̃ facias et
minorem: tamen cũ lectũ sit. qͥa ꝓ
nobis peccatũ factus ẽ xp̃c ut noses¬
semus iustitia dĩ in ipso. ille inuenit᷑¬
in quo sumꝰ potentissimus. in quo sumꝰ
Nec cõparari possunt illi quȩ in eo
quidã substantiȩ largiatur: Sed hoc im-
tem cũ spu gloriã xp̃i eẽ memorabãt.
quo indiuiduã copulam declararent
Quomͦ eñi separatur sp̃s sc̃s. a filio:
cũ ipse sp̃s testimoruũ feddat sp̃ui

Expanded text:
futabile sit, ut majorem Dominum facias et minorem; tamen cum lectum sit: Quia pro nobis peccatum factus est Christus ut nos essemus justitia Dei in ipso ; ille invenitur potissimus, in quo sumus Nec comparari possunt illi, quae in eo quidam substantiae largiatur? Sed hoc impitem cum spiritu gloriam Christi esse memorabant, quo individuam copulam declararent. 82. Quomodo enim separatur Spiritus sanctus a Filio, cum ipse Spiritus testimonium reddat spi
Abbreviated transcription (Latin):
iħi. Et iterũ Ut nos essemus iustitia
dĩ in ipso & alio loco Ut ęxcidant
eẽ de filio cõque admodũ de sp̃u scͥp¬
tum est. magis illud incurro. ut nou
quia de filio scͥptũ est. religiose dic tũ
udeatur eẽ de sp̃u: Sed quia idẽ de
derogatum Dicunt enĩ Numqͥd de dõ
patre scriptũ est Sed accipiant etiã de
dõ patre dictum. In dõ laudabo sermones.
emus uirtutemii et. in te cõmemoratio mea
iterum alibi. Ut manifestent᷑ oꝑa eius:
quia in dõ sunt facta & paulus In dõ

Expanded text:
 et iterum: Ut nos essemus justitia Dei in ipso ; et alio loco: Ut excidant aesse de Filio, quemadmodum de Spiritu scriptum est, magis illud incurro; ut non quia de Filio scriptum est, religiose dictum videatur de Spiritu: sed quia idem de tum objiciant derogatum. Dicunt enim: Numquid de Deo Patre scriptum est? 76. Sed accipiant etiam de Deo Patre dictum: In Domino laudabo verbum emus virtutem ; et: In te commemoratio mea iterum alibi: Ut manifestentur opera ejus, quia in Deo sunt facta ; et Paulus: In Deo
Abbreviated transcription (Latin):
homines ꝑ umbrã qͣndã nr̃os secuti
quia ueritatẽ sp̃s haurire ñ poterant
quod celũ ac terras lunȩ quoq stella¬
rũq micantium globos sp̃s intus alit.
suis uersib indiderunt Ergo illi ꝑ sꝑm
ñ negant uirtutẽ subsistere creature: nos
qui legimus denegamus. Sed flatilẽ puta¬
tis ab illis spm designatum. Si illi auẽ¬
torem om̃ium flatilem sp̃m declararunt.
nos dubitamꝰ spm dĩ ẽẽ om̃ium creatorẽ
Sed qͥđ alienis immoror.: Accipiant
documentũ euidens. nichil posse eẽ quod
sps sc̃s negetur oꝑatus nec de angłis nec
ac archangłis. nec de thronis. ac domi¬
nationib posse dubitari qͦd eius oꝑa¬
tione subsistant. qͣndoquidẽ ipse scd̃m
carnem dñs cui angłi seruiebant. spũ
in uirgine suꝑueniente generatus sit.

Expanded text:
homines per umbram quamdam nostros secuti, homines per umbram quamdam nostros secuti, quia veritatem Spiritus haurire non poterant; quod coelum ac terras, lunae 641 quoque stellarumque micantium globos Spiritus intus alat, suis versibus indiderunt. Ergo illi per Spiritum non negant virtutem subsistere creaturae: nos qui legimus, denegamus? Sed flatilem putatis ab illis spiritum designatum. Si illi auctorem omnium flatilem Spiritum declararunt, nos dubitamus Spiritum Dei esse omnium creatorem? 37. Sed quid alienis immoror? Accipiant documentum evidens, nihil posse esse quod Spiritus sanctus negetur operatus, nec de Angelis, nec de Archangelis, nec de Thronis, nec de Dominationibus posse dubitari, quod ejus operatione subsistant; quandoquidem ipse secundum carnem Dominus, cui angeli serviebant, Spiritu in Vir
Abbreviated transcription (Latin):
on solũ igit᷑ sine spũ docuit omnẽ
creaturam stare ñ posse. sed etiam
cuius opus ẽ quod nouatur. Nam si
negare cupiant qͦd ꝑ sp̃m sit creata:
cũ ꝑ sp̃m̃ nouandã negare ñ possint. me¬
liorem gͦ oꝑationẽ sp̃s scĩ quã patris et
filii qui cupiunt separare defendent.
Quod abhorret a uero Neq enĩ dubiũ
est. qđ nouata terra melior quã creati
sit Aut si primo sine oꝑatione sp̃s sci t̾rã
pater fecit et filius. postea uͦ sp̃s scĩ opt
ratio copulabitur. iudebit᷑ id qͦd factũ
est eius qͦd accessit eguisse p̾sidio Secl absit
ut hoc quisquã ȩstimet: ut oꝑatio di¬
uina uarietatem creatoris qu̾a mani¬
uexa subsistunt᷑ Scriptũ est enim
Uerbo diũ celi firmati sunt. & sp̃u
oris eius om̃is uirtus eorum Aduerte
qͥd dicat Omn̾e inqͥt uirtutẽ celorũ
ad sp̃m esse referendam Qui enĩ saꝑ¬
ferebat᷑ antequã terra fieret. quomͦ
cũ terra fieret ferebatur. Eientiles

Expanded text:
on solum igitur sine Spiritu docuit omnem creaturam stare non posse, sed etiam cujus opus est quod novatur? Nam si negare cupiant quod per Spiritum sit creata; cum per Spiritum novandam negare non possint; meliorem ergo operationem Spiritus sancti, quam Patris et Filii, qui cupiunt separare, defendent: quod abhorret a vero; neque enim dubium est quod novata terra melior, quam creata sit. Aut si primo sine operatione Spiritus sancti terram Pater fecit et Filius: postea vero Spiritus sancti operatio copulabatur; videbitur id quod factum est, ejus quod accessit eguisse praesidio. Sed absit ut hoc quisquam existimet, ut operatio divina varietatem creatoris quam Manivexa subsistunt? Scriptum est enim: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Adverte quid dicat: Omnem, inquit, virtutem coelorum ad Spiritum esse referendam. Qui enim superferebatur, antequam terra fieret, quomodo cum terra fieret, feriabatur? 36. Gentiles
Abbreviated transcription (Latin):
ut filii dĩ simus Ergo cũ ille nos in reg¬
nũ suũ ꝑ adoptionẽ sacrȩ regenera¬
tionis assũpserit. nos ei qͦd suũ ẽ dene¬
gamus: Ille nos suꝑnȩ fare generatio¬
nis facit heredes: nos hereditatẽ uin¬
dicamus refutamꝰ auctorem. Setd non
potest manere beneficiũ. cũ auctor ex¬
cluditur. Nec auetor sine munere est:
nec munus sine auctore Munus si uin¬
dicas gr̃ȩ: crede potentiam Si refutaᷤ
potentiã: grãm ne requiras Qui xp̃m
si auc toremilis: quomͦ dona p̾ciosa:
Cur nr̃is ipsis munerib inuidemus. spem
imminuimus. dignitatem repudiamus
consolatorem negamus: Sed illũ ne¬
missionis filii estis. Sed sicut tunc qui
scdm̃ carne̾ natus ẽ ꝑsequebatur eum.
qui sc dni sp̃m: iterũ utiq subaudit᷑
de suꝑiorib. quia scdm̃ sp̃m natus est.
tur Renascim᷑ aut̃ qͣndo in interiori re¬
nouam̃ affectu: & ext̾ioris hominis uetu¬
statem deponimus. & ideo iterũ apł̃s

Expanded text:
ut filii Dei simus. Ergo cum ille nos in regnum suum per adoptionem sacrae regenerationis assumpserit, nos ei quod suum est, denegamus? Ille nos supernae regenerationis fecit haeredes, nos haereditatem vindicamus, refutamus auctorem? Sed non potest manere beneficium, cum auctor excluditur; nec auctor sine munere, nec sine auctore munus. Si vindicas gratiam, crede potentiam: si refutas potentiam, gratiam ne requiras. Qui Spiritum si auctor vilis, quomodo dona pretiosa? Cur nostris ipsi muneribus invidemus, spem imminuimus, dignitatem repudiamus, consolatorem negamus? 65. Sed illum necundum Isaac promissionis filii estis: sed sicut tunc qui secundum carnem natus est, persequebatur eum qui secundum Spiritum . Iterum utique subauditur de superioribus, qui tur. Renascimur autem, quando in interiore renovamur affectu, et exterioris hominis vetustatem deponimus. Et ideo ait iterum Apos
Abbreviated transcription (Latin):
uacua: ut esset admirabile nomen eiꝰ
in uniuersa terra Huiꝰ gͥ effusio nomi¬
nis. habundantẽ qͣn dã exuberantiam
gr̃arũ. bonorũq celestium significat
largitatem. Ex habundanti enĩ suꝑ¬
fluit: qͥc qͥd siffimditur Itaq sicut cre¬
atura ñ potest dici sapientia quȩ ex
dĩ ore ꝓcedit. nec uerbũ qͦd eructua¬
tur ex corde nec uirtus in qua pleni¬
tudo maiestatis et̾nȩ est: ita etiam
creatus ñ potest sp̃s estimari. qͥ ex ore
dĩ funditur. cũ ipse ds tantã ostenderit
unitatem: ut effundere se de suo spũ dicat.
quo etiã intelligamꝰ. quia etiã dĩ patͥ
eadẽ grã sit quȩ sp̃s scĩ est. & qͦd sine
incisione ac detrimento aliquo. diui¬
de dõ Ex hoc cognoscimꝰ qͥa manet in
nobis. de spũ quem dedit nobis Quod
autẽ manet. semꝑ utiq est. nec mutat᷑
Ergo simutationẽ m̃ habet. et̾nitatẽ

Expanded text:
vacua, ut esset admirabile nomen ejus vacua, ut esset admirabile nomen ejus in universa terra. Hujus igitur effusio nominis abundantem quamdam exuberantiam gratiarum, bonorumque coelestium significat largitatem; ex abundantia enim superfluit, quidquid effunditur. 97. Itaque sicut creata non potest dici sapientia, quae ex ore Dei procedit, nec Verbum, quod eructatur ex corde, nec virtus, in qua plenitudo 621 majestatis aeternae est: ita etiam creatus non potest Spiritus aestimari, qui ex ore Dei funditur; cum ipse Deus tantam ostenderit unitatem, ut effundere se de Spiritu suo dicat. Quo intelligamus quia etiam Dei Patris eadem gratia sit, quae Spiritus sancti est, et quod sine incisione ac detrimento aliquo divide Deo: Ex hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis . Quod autem manet semper, utique nec mutatur: ergo si mutationem non habet, aeternitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ungentũ effusũ. nomen tuũ Cuiꝰ uirtu¬
te sermonis. nichil potest ẽẽ p̾stantiu.
Nam sicut inclusũ in uase aliquo un¬
gentũ cohibet. odorem suũ qͥ odor quã¬
diuͣuasis illiꝰ angustiis coartet᷑ & si ad
plures ñ potest ꝑuenire. tam̃ ium suã
seruat cũ uͦ de uase illo quo claudebat᷑
ungentũ fuerit effusum longe lateq
diffusũ ducit᷑. ita & xp̃i nomenꝰ aduen
tũ in isrł popło. quasi in uase aliquo
iudeorũ mentib claudebatur Notꝰ
enĩ in iudea ds̃: in isrł magnũ nom en eiꝰ.
Hoc utiq nomen: qd uasa uideorũ
angustiis suis coercitũ continebant.
magnũ qͥdẽ & tc̃ nom̃. cũ infirmorũ
atq paucorũ hereret angustiis : sed
magnitudinẽ sui nondũ ꝑ corda gen¬
tium & in fines totius orbis effuderat
Postea ͥ quã ꝑ omnẽ mundũ suo il¬
luxit aduentu ꝑ omnẽ utiq crea¬
turam. diuinũ illud suũ nomen. exten¬
dit. ñ repletũ excessione aliqua. pleni¬
tudo enĩ nescit augnientũ. sed replens

Expanded text:
Unguentum effusum nomen tuum, cujus virtute sermonis nihil potest esse praestantius. Nam sicut inclusum in vase aliquo unguentum cohibet odorem suum, qui odor quamdiu vasis illius angustiis coercetur, etsi ad plures non potest pervenire, tamen vim suam servat: cum vero de vase illo quo claudebatur unguentum fuerit effusum, longe lateque diffusum dicitur: ita et Christi nomen antum in Israel populo, quasi in vase aliquo Judaeorum mentibus claudebatur: Notus enim in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus : hoc utique nomen, quod vasa Judaeorum angustiis suis coercitum continebant. 96. Magnum quidem et tunc nomen, cum infirmiorum atque paucorum haereret angustiis: sed magnitudinem sui nondum per corda gentium, et in fines totius orbis effuderat. Postea vero quam per omnem mundum suo illuxit adventu, per omnem utique creaturam divinum illud suum nomen extendit, non repletum accessione aliqua plenitudo enim nescit augmentum sed replens
Abbreviated transcription (Latin):
bro plenissime ostenderimus. Nat᷑am
quoq chnumã quis abniñt. cũ petrus
apł̃s in epła sua scripserit. id operatam
dñi misccłiam ꝑ passionẽ crucis. ut nos in¬
quit faceret diuinȩ consortes nature :
Sed etiã alibi paulus scripsit. Sed tunc
quidẽ ignorantes dm̃. his qui ñ sunt na
tura chĩi serustis. Ita enĩ & in grecis co¬
dicib inuenimꝰ: quoꝵ potior auctori¬
tas ẽ. Quid igit᷑ agunt qui negant na¬
turã esse dunnã: nisi ut iã non solum
filio calũpnient᷑. sed etiã patͥ: Si enim
negatur natura ds̃ esse: ergo per gr̃am
ẽ ut homines. aut certe falso creditur
ut demones. quorũ simulacra dĩ appella¬
tione donantur. Sed apłicã auctorita¬
tẽ sequamur: ut dicamus. in simulacͥs
naturã non esse diuinã. Si ergo in
simulacris ñ ẽ. non ẽ in demoniis: suꝑẽ
ut in dõ diuina sit natura atq substan

Expanded text:
bro plenissime ostenderimus . 82. Naturam bro plenissime ostenderimus . 82. Naturam quoque divinam quis abnuat; cum Petrus apostolus in epistola sua scripserit, id operatam ni misericordiam per passionem crucis, ut nos, inquit , faceret divinae consortes naturae? Sed etiam alibi Paulus scripsit: Sed tunc quidem ignorantes Deum, his qui natura non sunt dii, servistis . Ita enim et in Graecis codicibus invenimus, quorum potior auctoritas est. 83. Quid igitur agunt, qui negant naturam esse divinam, nisi ut jam non solum Filio calumnientur, sed etiam Patri? Si enim negatur natura Deus esse, ergo per gratiam est, ut homines: aut certe falso creditur, ut daemones, quorum simulacra Dei appellatione donantur. Sed Apostolicam auctoritatem sequamur, ut dicamus in simulacris naturam non esse divinam. Si ergo in simulacris non est, non est in daemoniis: superest ut in Deo divina sit natura atque substan
Abbreviated transcription (Latin):
questionẽ uocẽ sibi arbitrantur ad clusã: sed
tergiuersatione dãpnabili in eodẽ loco
uestigiũ uertunt. ut putent mutationẽ
fieri questionis. mutatione sermonis di¬
centes. Quomͦ possunt ingenitus & ge¬
nitus esse unius naturȩ atq substantiȩ:
Ergo ut respondeã clementissime ĩpera¬
tor ꝑ te michi propositȩ questioni: pͥmũ
om̃ium ingenitũ in scripturis diuinis
nusquã inuemo. Non legi. ñ aucliui.
Cuius igitur mutabilitatis sunt homi¬
nes istiꝰmodi. ut nos dicant ea usurpare
quȩ ñ sunt scripta: cũ ea quȩ sunt scripta
clicamus. & ipsi obiciant quod scriptũ ñ sit :
Nonne ipsi sibi aduersantur. & auctori¬
tatẽ calũpniȩ suȩ derogant: Dicunt
enĩ non esse scriptũ. dĩ esse substantiã
atq naturã. cũ utiq filiũ dĩ pacris ẽẽ
splendorẽ głȩ & caracterẽ substantiȩ
enis scriptura cestetur: & multos alios
de diuina lixisse substantia in alio li¬

Expanded text:
quaestionem vocem sibi arbitrantur occlusam: sed quaestionem vocem sibi arbitrantur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium vertunt; ut putent mutationem fieri quaestionis, mutatione sermonis, dicentes: Quomodo possunt ingenitus et genitus esse unius naturae atque substantiae? 80. Ergo ut respondeam, clementissime Imperator, per te mihi propositae quaestioni; primum omnium ingenitum in Scripturis divinis nusquam invenio: non legi, non audivi. Cujus igitur mutabilitatis sunt homines istiusmodi, ut nos dicant ea usurpare, quae non sunt scripta; cum ea quae sunt scripta, dicamus: et ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritatem calumniae suae derogant? 722 81. Dicunt etenim non esse scriptum Dei esse substantiam atque naturam; cum utique Filium Dei Patris esse splendorem gloriae, et characterem substantiae ejus Scriptura testetur , et multos alios de divina dixisse substantia in alio li
Abbreviated transcription (Latin):
cũ carnis ens chiuinitatisq clistinguo
sp̃u ch̃ p̃chco. ⁊ illos magis qui carnẽ xp̃i
uniꝰ cũ chunitate eiꝰ dicunt esse sub¬
stantiȩ. tẽtrala inducere demonstra¬
bo. Non enĩ quod eiꝰdẽ substantiȩ ẽ.
imꝰ sed imũ est. Nã utiq filiũ eiꝰ dem
cũ patre substantiȩ confitentes. in
tractatu concilii nceni: non unam
personã sed umã chuinitatẽ in patre
ne. ipsi quod nobis obieiunt. inepenis
uanȩ assertionis. incurrunt ut chuidant
xp̃m. Itaq quartũ increatũ quod adoremꝰ
inducunt: cũ sola increata sit diuinitas
trinitatis.
Uoncluserã librũ. sed religionis fuit.
ne preterire uicti uideremur. qd̾
soluere nequiremꝰ. Nam cũ dutũ
aucherint quidã dicentib nobis. filiũ
cdĩ qui generatꝰ sit. patri qui generauit
ĩȩ qualẽ esse ñ posse. quãuis ille generatus
sit. iste generauerit. quia generatio ñ
potestatis ẽ sed naturȩ. aduersus illã qͥde

Expanded text:
cum carnis ejus divinitatisque distinguo cum carnis ejus divinitatisque distinguo ritu Dei praedico, et illos magis qui carnem Christi unius cum divinitate ejus dicunt esse substantiae, tetrada inducere demonstrabo. Non enim quod ejusdem substantiae est, unus, sed unum est, nam utique Filium ejusdem cum Patre substantiae confitentes in tractatu concilii Nicaeni, non unam personam, sed unam divinitatem in Patre tiae, ipsi quod nobis objiciunt ineptiis vanae assertionis incurrunt, ut dividant Christum. Itaque quartum increatum, quod adoremus, inducunt, cum sola increata sit divinitas Trinitatis. Concluseram librum: sed religionis fuit ne praetervecti videremur, quod solvere nequiremus. Nam cum dudum audierint quidam, dicentibus nobis, Filium Dei, qui generatus sit, Patri qui generavit, inaequalem esse non posse, quamvis ille generatus sit, iste generaverit, quia generatio non potestatis est, sed naturae: adversus illam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
de eo dixit : Qm̃ &e si crucifixus ẽ in qͥt
ex infirmitate nr̃a: inuit tam̃ ex uir¬
cute dĩ. Ipse clixit. quia ñ dunsus est
xp̃s. Numquid etiã cũ dicimꝰ quia ani¬
mã rationabilẽ. & intellectus nr̃i suscepit
uerbũ. pro anima rationabili & intel¬
lectus capaci in carne sua fint: sedani¬
mã rationabilẽ & intellectus capacẽ. &
ipsã humanã. ⁊ eiꝰdẽ substantiȩ cunis
nr̃ȩ sunt animȩ. ⁊ carnẽ nr̃ȩ similẽ.
eiꝰdẽq cuiꝰ caro ẽ nr̃a substantiȩ suscipi¬
ens d̃s uerbũ. ꝑfectus &̃ ds fuit. si ne
ulla tam̃ labe peccati. quia peccatum
ipse non fecit. sed pro nobis peccatum
factus ẽ : ut nos essemꝰ nstitia dĩ in ip¬
so. Caro ergo ipsius ⁊ anima. eiꝰ dẽ cinꝰ
animȩ nr̃e carnisq substantia ẽ: nec
timeo ne tetrada uidear inducere.
Nos enĩ uere solã. qui hoc asserimus.
colimꝰ trinitatẽ. Non enĩ xp̃m dundo

Expanded text:
qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est qui de eo dixit: Quoniam etsi crucifixus est ex infirmitate, vivit tamen ex virtute Dei , ipse dixit: QuiChristus. Numquid etiam cum dicimus quia animam rationabilem et intellectus nostri suscepit se Deus Verbum pro anima rationabili et intellectus capaci in carne sua fuit, sed animam rationabilem et intellectus capacem, et ipsam humanam, et ejusdem substantiae, cujus nostrae sunt animae, et carnem nostrae 721 similem, ejusdemque cujus caro est nostra substantiae, suscipiens Deus Verbum, perfectus etiam homo fuit, sine ulla tamen labe peccati; quia peccatum ipse non fecit, sed pro nobis peccatum factus est; ut nos essemus justitia Dei in ipso . Caro ergo ipsius et anima ejusdem cujus anima nostra caroque substantiae est. 77. Nec timeo ne tetrada videar inducere, nos enim vere solam, qui hoc asserimus, colimus Trinitatem. Non enim Christum divido,
Abbreviated transcription (Latin):
manus. Sensũ ergo suscepit huma¬
num. E ut sciamꝰ quia scđm homi¬
nẽ loquebatur: premisit supra dicens.
& implebatur sapientia: ⁊ gr̃a clĩ erat
cũ illo. & puer: nr̃ȩ nom̃ ȩtatis ẽ.
Nec confortari uirtus poterat dei.
nec crescere ds̃ : nec altitudo sapien¬
tiȩ dĩ. nec plenitudo drmitatis im¬
pleri. Quȩ igit᷑ implebat᷑ : erat ñ dr
sed nr̃a sapientia. Nã quomͦ imple¬
batur. qui ut om̃ia impleret descer
Patrem puer nesciebat aut matrẽ.
Scriptũ ẽ enĩ. Prnis quã sciat puer
patrẽ aut matrẽ: accipiet uirtutẽ
clamasci & spolia samariȩ. Sapientiã
enĩ dĩ: futura & occulta ñ fallint.
Expers autẽ agnitionis infantia: ꝑ
humanã utiq imprudentiã. quod ad¬
huc non dichcit ignorat.xii.
ed uerendũ est in quã. nesi duos
principales sensus. aut geminam
damus. Nũquid cũ ⁊ diuinitatẽ eiꝰ
lũquid cũ in eo imaginẽ dlĩ crucẽq ue

Expanded text:
manus; sensum ergo suscepit humamanus; sensum ergo suscepit humanum. 73. Et ut sciamus quia secundum hominem loquebatur, praemisit supra dicens:  implebatur sapientia; et gratia Dei erat cum illo . Et puer, nostrae nomen aetatis est: nec confortari virtus poterat Dei, nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei, nec plenitudo divinitatis impleri. Quae igitur implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia. Nam quomodo implebatur, qui ut omnia impleret descendpatrem puer nesciebat aut matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer patrem aut matrem, accipiet virtutem Damasci et spolia Samariae . Sapientiam enim Dei futura et occulta non fallunt: expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc non didicit, ignorat. 75. Sed verendum est, inquis, ne si duos principales sensus aut geminam dividamus. Numquid cum et divinitatem ejus Nunquid cum in eo imaginem Dei crucemque ven
Abbreviated transcription (Latin):
sit humanȩ. Suscepit sensũ hominis.
sed non sensum carnis. Inflatus sensu
hominis. animã meã dixi esse turba¬
tã: sensu hominis esuriui: sensu homi¬
nis rogaui. qui rogantes exauchire
consueui. Sensu hominis profeci: sic̃
scriptũ est. Et iħs ꝓficiebat ȩtate ⁊
sapientia & gr̃a apud dm̃ & homines.
Quomodo proficiebat sapientia dĩ .ᷤᷤ¬
manȩ est. Idõ ȩtatẽ ante p̃misit: ut
scłm homines crederes dictũ. Etas
enĩ. non cdiumitatis sed corporis est.
Ergo si proficiebat ȩtate hominis:
proficiebat sapientia hominis. Sapientia
autẽ sensu proficit: quia sensu sapien¬
tia. Iħ̾s aut̃ ꝓficiebat ȩtate ⁊ sapien¬
tia. Quis sensus proficiebat: Si hu¬
manus: ergo ipse susceptus est. Si di¬
uinus: ergo mutabilis ꝑ profectũ.
Quod enĩ proficit. utiq mutatur in
melnis : sed quod diumũ ẽ. non muta¬
tur. Quod ergo mutatur: ñ utiq
chumũ. Sensus igit᷑ proficiebat hu¬

Expanded text:
si humanae: suscepi sensum hominis, si humanae: suscepi sensum hominis, sed non sum sensu carnis inflatus. Sensu hominis animam meam dixi esse turbatam: sensu hominis esurivi: sensu hominis rogavi, qui rogantes exaudire consuevi: sensu hominis profeci, sicut scriptum est: Et Jesus proficiebat aetate et sapientia et gratia apud Deum et homines . 72. Quomodo proficiebat Sapientia Dei? manae est. Ideo aetatem ante praemisit, ut secundum hominem crederes dictum, aetas enim non divinitatis, sed corporis est. Ergo si proficiebat aetate hominis, proficiebat sapientia hominis: sapientia autem sensu proficit, quia a sensu sapientia. Jesus autem proficiebat aetate et sapientia. Quis sensus proficiebat? Si humanus, ergo et ipse susceptus est: si divinus, ergo mutabilis per profectum. Quod enim proficit, utique mutatur in melius: sed quod divinum est, non mutatur: quod ergo mutatur, non utique divinum. Sensus igitur proficiebat hu
Abbreviated transcription (Latin):
destimere: ne xp̃s carnẽ suã uel am¬
mã ꝑfectã. sensũ q hominis non potu¬
erit gubernare. qui etiã illũ asi nȩ
pullũ quẽ ante nemo sederat guber¬
nait. Q plantauit aurẽ non au¬
chiet: Qui alios regebat: regere¬
se ipsũ ñ poterat: Qpeccata clona¬
bat.: peccatum ipse faciebat: Desiant
nimiũ solliciti isti. tãquã pedagogi xp̃i
uereri: ne etiã in ipso concupiscentia car
tantũ modo repugnauit alletha xp̃i.
Uictorias mentis nuimerat suȩ: hii
trepidant ne caro titubauerit in dño.
quȩ uicit in seruulo: Non uult ꝓse
timere nos xp̃s: non uult ꝓ se flere
nolite me flere. uos ipsas flete. Et istis
dicit. Nolite michi timere. nobis
timete. An non andistis cdauid chi¬
meȩ. a quo trepidabo:Ꝙ alibi. Non
timebo quid faciat mͥ homo. E alibi.¬
lapsum humanȩ naturȩ timere po¬
tuit: quẽ homo ipse non timint.
s̃ igitur ante carnẽ: xi¬
ds̃ in carne. ꝑfectionẽ naturȩ assũp¬

Expanded text:
des timere, ne Christus carnem suam, vel andes timere, ne Christus carnem suam, vel animam perfectam sensumque hominis non potuerit gubernare, qui etiam illum asinae pullum, quem ante nemo sederat , gubernavit. Qui plantavit aurem, non audiet ? Qui alios regebat, se regere ipse non poterat? Qui peccata donabat, peccatum ipse faciebat? Desinant nimium solliciti isti, tamquam paedagogi Christi, vereri ne etiam in ipso concupiscentia carntantummodo repugnavit . Athleta Christi victorias mentis numerat suae. hi trepidant ne caro titubaverit in Domino, quae vicit in servulo? 70. Non vult pro se timere nos Christus, non vult pro se flere nolite me flere, vos ipsas flete . Et istis dicit: Nolite mihi timere, vobis timete. An non audistis dii: Non timebo quid faciat mihi calapsum naturae humanae timere potui, quem homo ipse non timuit: Deus igitur ante carnem, Deus in carne, perfectionem naturae assump
Abbreviated transcription (Latin):
& pocestatẽ habeo iterũ sumendi eã.
Candẽ igitur ponit: quã suscepit.
Suscepit dico: non enĩ uerbũ ipsũ dĩ
uiuũ in sua carne ad nr̃e animȩ uicẽ
factũ ẽ.: sed sicut carnẽ nr̃am. ita et
animã nr̃am ꝑfectã. naturȩ humanȩ
assũptione suscepit. Assũpsit in quã
animã: ut incarnationis suȩ benedi¬
ceret sacram̃to suscepto: suscepit af¬
fectũ meũ. ut em̃daret. Quid autẽ
opus fuit carnẽ suscipere sine anima.
cũ utiq insensibilis caro &e irrationa¬
bilis anima. nec peccato sit obnoxia
nec cligna p̃mioᷤ Illud ergo pro no¬
bis suscepit. quod in nobis ãpliꝰ peri¬
clitabatur. Quid autẽ michi ꝓdest:
si totũ me ñ redemit: Sed totũ me
redemit. qui ait. Michi indignami¬
ni. quia totũ hominẽ sanũ feci in sab¬
bato  Cotũ redemit. quia in uirũ
perfectũ fidelis. ñ ex parte sed totus
resurgit. Desmant ergo isti misericor¬

Expanded text:
 potestatem habeo iterum sumendi eam .  potestatem habeo iterum sumendi eam . Eamdem igitur ponit, quam suscepit. Suscepit dico; non enim Verbum ipsum Dei vivum in sua carne ad nostrae animae vicem factum est: sed sicut carnem nostram, ita et animam nostram perfectam naturae humanae assumptione suscepit. Assumpsit, 719 inquam, animam, ut incarnationis suae benediceret sacramento; suscepit affectum meum, ut emendaret. 68. Quid autem opus fuit carnem suscipere sine anima; cum utique insensibilis caro, et irrationabilis anima nec peccato sit obnoxia, nec digna praemio? Illud ergo pro nobis suscepit, quod in nobis amplius periclitabatur. Quid autem mihi prodest, si totum me non redemit? Sed totum me redemit, qui ait: Mihi indignamini, qui totum hominem sanum feci in sabbato ? Totum me redemit, quia in virum perfectum fidelis non ex parte, sed totus resurgit. 69. Desinant ergo isti misericor
Abbreviated transcription (Latin):
pit itaq carnẽ: ut resuscitaret. Assũp¬
sit animã: sed animã perfectã. huma¬
nã. rationabilẽ. assũpsit atq suscepit.
Nlã quis potest negare quod suscepe¬
rit animã. cũ ipse dicat. animã meã
pono pro ouib meis: & iterũ. propt̾ea
me pat̾ chligit. quia ego pono am¬
mã meã. ut iterũ sumã eã. Nã perpa¬
rabolã hoc dicitur: nec perfunctoria
significatione. in qua aliud dr ⁊ alnid
intelligitur sicut illud. Neomenias
& sabbata ur̃a odit anima mea. Li¬
cet etiã illud ad xp̃i animã possit re¬
ferri. quȩ idõ posita ẽ. ut aboleret
nuidaice superstitionis errorẽ: & uniꝰ
sacrificii institueret ueritatẽ. Sed
si de hoc dubitent. prophetico ȩuangłio.
hoc refutare non possunt de animȩ pro¬
prietate dictũ: cũ de morte dñi & re¬
surrectione sit dictũ. Deniq addit.
Nemo tollit eã ame. sed ego pono eã
ame ipso. Potestatẽ habeo ponendi eã:¬

Expanded text:
pit itaque carnem, ut resuscitaret: assumppit itaque carnem, ut resuscitaret: assumpsit animam, sed animam perfectam, rationabilem, humanam assumpsit atque suscepit. 66. Nam quis potest negare quod susceperit animam, cum ipse dicat: Animam meam pono pro ovibus meis? Et iterum: Propterea me Pater diligit, quia ego pono animam meam, ut iterum sumam illam . Non per parabolam hoc dicitur, nec perfunctoria significatione, in qua aliud dicitur, et aliud intelligitur, sicut illud: Neomenias et sabbata vestra odit anima mea : licet etiam illud ad Christi animam possit referri, quae ideo posita est, ut aboleret Judaicae superstitionis errorem, et unius sacrificii institueret veritatem. 67. Sed de hoc dubitent prophetico, evangelicum hoc refutare non possunt de animae proprietate dictum; cum de morte Domini et resurrectione sit dictum; denique addit: Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me ipso. Potestatem habeo ponendi a
Abbreviated transcription (Latin):
quidã a dño iħu ñ esse susceptam.
An quia metus ẽ: ne sensu xp̃s la¬
beretur human oꝰ dicunt quippe
quia concupscentia carnis. legi m̃¬
tis repugnet. Sed qui hoc ait.
cantũ ab est. ut xp̃m putauerit lege
carnis in peccati uicula dechicendũ¬
fuisse: ut ipse in ęstu positus fragilita¬
cis humanȩ. ꝑ xp̃m sibi subueniri pos¬
se crediderit. dicens. Infelix ego homo
quis me liberabit de corpore mortis
Qm ergo alios a carnis lnbrico um¬
dicabat: nũ quid formidare poterat.
ne etiã ipse clominatu quodam carnis
istiꝰ uinceretur: Sed carnis istiꝰ sicut
uolłnt formidabat illecebras. Ergo
& carms susceptionẽ declinare debue¬
rat: ne ad lubricũ traheretur erroris.
Sed quomͦ lubricũ poterat timere pec¬
cati: qni peccatũ remissurus aduene¬
rat.  & ideo cũ susceperit carnẽ homi¬
nis: consequens est ut ꝑfectionem
incarnationis plenitudinẽq suscepe¬
rit. Nichil enĩ in xp̃o ĩꝑfectũ. Susce¬

Expanded text:
quidam a Domino Jesu non esse susceptam; quidam a Domino Jesu non esse susceptam; an quia metus est ne sensu Christus laberetur humano? Dicunt quippe quia concupiscentia carnis legi mentis repugnet . Sed qui hoc ait, tantum abest ut Christum putaverit lege carnis in peccati vincula fuisse deducendum; ut ipse in aestu positus fragilitatis humanae, per Christum sibi subveniri posse crediderit dicens: Infelix ego homo! quis me liberabQui ergo alios a carnis lubrico vindicabat, numquid formidare poterat, ne etiam ipse dominatu quodam carnis istius vinceretur? 65. Sed carnis istius, sicut volunt, formidabat, illecebras. Ergo et carnis susceptionem declinare debuerat; ne ad lubricum traheretur erroris. Sed quomodo lubricum poterat timere peccati, qui peccatum remissurus advenerat? Et ideo cum susceperit carnem hominis, consequens est ut perfectionem incarnationis plenitudinemque susceperit; nihil enim in Christo imperfectum. Susce
Abbreviated transcription (Latin):
de patris & filii chunitate quin
illis quos scripsisti libris. conclu¬
sorẽ te esse promiseras: Sed quid fa¬
ciã : cũ cotiche nouas seminent ques¬
tiones:  Non p̃terit sponsio: sed as¬
stringit obiectio. Nã quẽ ad modũ
potest finis esse responsi: si moclus
nullus obiecti sit: Et tam̃ de pa¬
tris & filiĩ diumitate. consũmaturũ
responsionẽ insuperiorib me spo¬
ponderã. Hoc autẽ libro de incarna¬
tionis dñicȩ sacram̃to: plenior sicut
clebuit facta cdigestio est. Nã cũ
illud quod ait dñs. tristis ẽ amma
mea usq ad mortẽ. & infra. pat̃m
si possibile est transter a me calicẽ
hunc. sed tam̃ non sicut ego uolo
sed sicut tu ins. non ad sp̃s sc̃i com¬
passionẽ. sed ad rationabilis assũp¬
sionẽ animȩ &e naturȩ humanȩ
referatur affectũ: consequens est.
ut per assertionẽ cñici sacram̃ti.
& plenitudinẽ naturȩ humanȩ
qui ñ ẽ obnoxius passioni. Quero
igitur qua ratione. animã putent

Expanded text:
de Patris et Filii divinitate quinque illis, quos scripsisti, libris conclusurum te esse promiseras? Sed quid faciam, cum quotidie novas seminent quaestiones? Non praeterit sponsio, sed astringit objectio. Nam quemadmodum potest finis esse responsi, si modus nullus objecti sit? 63. Et tamen de Patris et Filii divinitate consummaturum responsionem in superioribus me spoponderam: hoc autem libro de incarnationis 718 Dominicae sacramento plenior, sicut debuit, facta digestio est. Nam cum illud quod ait Dominus: Tristis est anima mea usque ad mortem ; et infra: Pater meus, si possibile est, transfer a me calicem hunc: sed tamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis ; non ad Spiritus sancti compassionem, sed ad rationabilis assumptionem animae et naturae humanae refertur affectum, consequens est ut per assertionem Dominici sacramenti et plenitudinem naturae humanae qui non est obnoxius passioni. 64. Quaero igitur qua ratione animam putent
Abbreviated transcription (Latin):
res auguste mentis emuncla nt sl eut
uino naturali homies inbebriati. qe¬
etẽ diliguit. timois mortis expelum
iniurias ñ sentius. aliena ñ quert.
pulatꝰ. pacẽ diliat. & fidei exulta¬
tione securus. portẽ infidelitatis
ignoret. patieniã caritatis exbibe¬
ad oremꝰ. te clamꝰ. iusibiliũ &e inuistbi¬
liũ creatorem Non potes gͦ iuisi¬
bilis aut bonꝰ non esse: qui id etiam
tuis oꝑibus contulisti. Expł lib̾ pͥm¬

Expanded text:
res Augusti mentis emunda, ut sicut vino naturali homines inebriati, quietem diligunt, timorem mortis expellunt, injurias non sentiunt, aliena non quaerunt, pulatus, pacem diligat, et fidei exsultatione securus, mortem infidelitatis ignoret, patientiam charitatis exhibeadoremus, te colamus visibilium et invisibilium creatorem. Non potes ergo invisibilis aut bonus non esse, qui id etiam tuis operibus contulisti. LIB
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ̾s. hic est ds uerus. aut nega dictũ.
Palladiꝰ. d̾. bsq filio. aliꝰ genitus non ẽ.
fidẽ & catholicã professionẽ. An insenten¬
tatẽ profitendi: ac ꝑhoc anathema ei qͥ ñ
confitetur uerũ filiũ dñi dĩ. Om̃s ep̃i.d̾.

Expanded text:
Joannes: « Hic est Deus verus, » aut nega dictum. Joannes: « Hic est Deus verus, » aut nega dictum. Palladius dixit: Absque Filio alius genitus non est. fidem et catholicam professionem, an in sententatem profitendi, ac per hoc, anathema ei qui non confitetur verum Deum Filium Dei. Omnes epi
Abbreviated transcription (Latin):
sccłm om̃iũ ficdẽ ⁊ catholicã professionẽ.
ille sccłm proprietatẽ generationis dun¬
nȩ. Q addidit. Confiteris ergo uerũ
filiũ dĩ dñm uerũ esse. scd̾m natiuita¬
tẽ ⁊ proprietatẽ : Pallachꝰ.d̾. Uerũ dĩ
filiũ unigenitũ dico. Eusebiꝰ ep̾̃s clixit.
Hoc ergo putas contra scripturas. si xpͥs
d̃s uerus esse dicatur: Cũq palladius
dĩ qui dic̃. ⁊ ñ uult dicere cdnm̃ uerũ:
indetur negare. Hoc igit᷑ ordine
confiteatur. si tam̃ confitetur palladiꝰ.
⁊ dicat utrũ uerũ dñm dĩ filiũ dicat
Pallachus dixit. Cũ dicat filiꝰ ut cor¬
noscant te solũ uerũ dñm. ⁊ quẽ mi¬
sua. Hic ẽ uerꝰ ls. Nega hoc. Palladius
chixit. Cũ clicã tibi uerũ filiũ: proficeor
hoc fraus est. Sic enĩ soletis cdicere unã
&e uerã diuinitatẽ. ut patris tantũmͦ ñ
etiã filiĩ uerã ⁊ unã diuinitatẽ dicatis.
Ergo si aꝑte uis clicere quia ad scriptu¬
ras me prouocas: dic quod dixit ȩuangłista

Expanded text:
secundum omnium fidem, et catholicam professionem? ille secundum proprietatem generationis divinae. Et addidit: Confiteris ergo verum Filium Dei Dominum verum esse, secundum divinitatem et proprietatem? Palladius dixit: Verum Dei Filium unigenitum dico. Eusebius episcopus dixit: Hoc ergo putas contra Scripturas, si Christus Deus verus esse dicatur? Cumque Palladius Dei qui dicit, et non vult dicere dominum verum, videtur negare. Hoc igitur ordine confiteatur, si tamen confitetur, Palladius; et dicat utrum verum Dominum Dei Filium dicat. » Palladius dixit: « Cum dicat Filius: Ut cognoscant te solum verum Dominum, et quem misua: Hic est verus « Deus . Nega hoc. Palladius dixit: Cum dicam tibi verum Filium, profiteor  fraus. Sic enim soletis dicere unam et veram divinitatem, ut Patris tantummodo, non etiam Filii veram et unam divinitatem dicatis. Ergo si aperte vis dicere, quia ad Scripturas me provocas, dic quod dixit evangelista
Abbreviated transcription (Latin):
etiã chcit cdñs meus iustus: Iustus ep̃s
&e legatus gallorũ.d. Qfiliũ dĩ coet̃nũ cũ
patre. ñ confitetur: anathema habeatur.
attulere sententias. Felix ep̃s ⁊ legatꝰ .d̾.
tus chorus sacerdotalis. qui ad hunc coitũ
me scĩssimũ misit. etiã ipse ante dãpnaiit.
est sirmmensis. Ego igitur epͥs illnis cunta¬
tis sũ: eũ qui ñ conficetur filiũ clĩ et̃mĩ
⁊ coȩt̃nũ patri. qd̾ est sẽpit̾nũ. a nathema
tũ est. Solũ ȩt̃mĩ. solũ sine initio. so¬
lũ uerũ. solũ ĩ mortalitatẽ habentẽ.

Expanded text:
nus meus Justus? Justus episcopus et legatus Gallorum dixit: Qui Filium Dei coaeternum cum Patre non confitetur, anathema habeatur. attulere sententias. Felix episcopus et legatutus chorus sacerdotalis qui ad hunc coetum sanctissimum me misit, etiam ipse ante damnavit. Aest Sirmiensis. Ego igitur episcopus illius civitatis sum. Eum qui non confitetur Filium Dei aeternum et coaeternum Patri, quod est sempiternum, anathema tum est: « Solum aeternum, solum sine initio, solum verum, solum immortalitatem habentem.
Abbreviated transcription (Latin):
biliũ uirorũ fatigatione censumꝰ. neqͥs uel
maturo ȩno grauis. uel corporali debilita¬
te confectꝰ. uel laudabili pauꝑtate medio¬
cris insuetas repetant terras. & reliqua.
tiit ĩperator. Noluit in iuriã facere
sacerdotib : ipsos int̾p̃tes constituit ep̾os.
Ac per hoc. qm̃ in sacerdotali concilio
considemꝰ: responde ad ea quȩ tibi pro¬
ponuntur. Arrii epła lecta est: etiam
nnc recitabitur si tibi indetur.  pͥnci¬
pio habet blasphemias: solũ patrẽ et̃nũ
dixit: si tibi indetur quod dĩ filiꝰ sẽpit̃nꝰ
ñ sit: hoc ipsũ quẽadmodũ uis astrue: si
cdãpnandũ putas. cdãpna ȩuangłiũ. Pre¬
sens est ⁊ apłs. om̃s scripture p̃sto sunt:
unde uis astrue. si putas ñ esse dĩfiliũ
factũ est sicut indicat lectio sacra a
uobis prolata: ut non esset generale ⁊
plenũ conciliũ. Absentib consacerdo¬
tib nr̃is. nos respondere ñ possumus.

Expanded text:
bilium virorum fatigatione censuimus: ne quis vel bilium virorum fatigatione censuimus: ne quis vel maturo aevo gravis, vel corporali debilitate confectus, vel laudabili paupertate mediocris, insuetas repetat terras, et reliqua. tuit imperator. Noluit injuriam facere sacerdotibus: ipsos interpretes constituit episcopos. Ac per hoc, quoniam in sacerdotali concilio consedimus, responde ad ea quae tibi proponuntur. Arii epistola lecta est: etiam nunc recitabitur, si tibi videtur. A principio habet blasphemias, solum Patrem aeternum dixit. Si tibi videtur quod Dei Filius sempiternus non sit, hoc ipsum quemadmodum vis astrue: si damnandum putas, damna Evangelium. Praestolus, omnes Scripturae praesto sunt. Unde vis astrue, si putas non esse Dei Filiufactum est, sicut dictat lectio sacra a vobis prolata, ut non esset generale et plenum concilium: absentibus consortibus nostris, nos respondere non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
obigua dognatũ reuerentia ne
dissidant sacerdotes. quã primũ
experim cupientes. conuenire
in aquileiensiũ ciuitatẽ ex diocesi
meritis excellentiȩ tuȩ creditũ ep̾os ius¬
seramꝰ. Neq controuersiȩ dubie sen¬
tentiȩ rectꝰ poterant experiri:. quã si obor¬
tȩ altercationis int̾p̃tes. ipsos constituis¬
semꝰ antistites: ut indelicet ã quib pro¬
ficiscuntur instituta doctrinȩ. ab hisdẽ
discordis eruchtionis repugnantia solue¬
retur. Peq sane nnc alit̃ iubemus
aut iussimꝰ. non mnuertentes p̃cepti te¬
norẽ. sed suꝑflua conuenarũ copia reco¬
lentes. Nam qd̾ ãbrosius ⁊ intȩ meri¬
to i dĩ dignatione conspicuus ep̃s medi¬
olanensiũ ciuitatis. ibi multitudiem
ñ opus esse suggerit. ubi ueritas non
laboraret in plurib. si locata esset in
paucis: seq eorũ qui contra astarent
assertiomib. ⁊ sacer dotes uicinarũ ex
italia runtatũ. satis abundeq suffice¬
re posse suggerit. abstmendũ uenera¬

Expanded text:
bigua dogmatum reverentia ne dissideant sacerdotes, quam primum experiri cupientes, convenire in Aquileiensium civitatem, ex dioecesi meritis excellentiae tuae creditam, episcopos jusseramus. Neque enim controversiae dubiae sententiae rectius poterant expediri, quam si obortae altercationis interpretes ipsos constituissemus antistites; ut videlicet a quibus proficiscuntur instituta doctrinae, ab eisdem discordis eruditionis repugnantiae solverentur. Neque sane nunc aliter jubemus ac jussimus; non invertentes praecepti tenorem, sed superfluam convenarum copiam recolentes. Nam quod Ambrosius, et vitae merito et Dei dignatione conspicuus episcopus Mediolanensium civitatis, ibi multitudinem non opus esse suggerit, ubi veritas non laboraret in pluribus, si locata esset in paucis: seque eorum qui contra astarent assertionibus, et sacerdotes vicinarum ex Italia civitatum, satis abundeque sufficere posse suggerit, abstinendum venera
Abbreviated transcription (Latin):
ueri clĩ esse naturã. Nãq & ipse potu¬
it dicere. qui naturis ñ sunt cdii. si scii
pluralitatẽ dinȩ esse naturȩ. ut ali
esset in patre. alia in filio. alia in sp̃u
scõ. Dicendo ergo natura non sunt
quomͦ conuersi estis ad dm̃ asimulacͥs
seruire dõ inuo & uero: Illi enĩ dii ee
simulantur. natura autẽ ds uiuus & ue¬
rus ẽ. Nam & in ipso usu nr̃o: est adoꝵ¬
tiuus filius & uerus filiꝰ. Adoptiuũ filiũ
non dicimꝰ filiũ esse natura : sed eũ chi¬
cimus natura esse. qui uerus est filius.
Ergo & naturã & substantiã esse chumã
probabimꝰ lectione. Unitatẽ quoq ñ

Expanded text:
veri Dei esse naturam. Namque et ipse potuveri Dei esse naturam. Namque et ipse potuit dicere: Qui naturis non sunt dii, si sciret pluralitatem divinae esse naturae, ut alia esset in Patre, alia in Filio, alia in Spiritu sancto. Dicendo ergo: Natura non sunt Quomodo conversi estis ad Deum a simulacris servire Deo vivo et vero ? Illi enim dii esse simulantur, natura autem Deus vivus et verus est. 723 Nam et in ipso usu nostro est adoptivus Filius, et verus Filius. Adoptivum Filium non dicimus Filium esse natura: sed eum dicimus natura esse, qui verus est Filius. 88. Ergo et naturam et substantiam esse divinam probavimus lectione: unitatem quoque n
Abbreviated transcription (Latin):
aplica auctoritate rect& de deo
patre dici. quod natura sit d̃s Accipiant
nunc quod ẽadẽ dĩ patris sit natura quȩ
filii ẽ: eadẽ sic e sp̃s scĩ. ne forte idem
dicant. naturã quidẽ legimꝰ esse dnimã.
naturȩ autẽ diuinȩ non legimꝰ unitatẽ.
sed cũ ipse filns dixerit. ego & pater
unũ sumus: unitatẽ hiuinitatis ꝓbauit.
Cũ dixerit. om̃ia quȩ pater habet mea
sunt. &. infra. pat̃. om̃ia mea tua sunt.¬
& tua mea: asseruit unitatẽ. Cũ chixerit.
pater qui in me manet ipse loquitur.¬
& opera quȩ ego facio ipse facit: unita¬
tẽ euidentissime declarauit. Deinqͥe
petrus unã nat᷑am ostendit esse diuinã.
potuit in quã sic dicere: ut nos faceret
cdiuinarũ consortes naturarũ. maxime
cũ ꝑfiliũ. in naturȩ diuinȩ consortiũ
transeamus. Nũquit potest donare qua
non habet: Ergo non ẽ dubiũ. quia de
eo quod habet cdonat: & icleo habet natu¬
rã diuinã. qui consortia diumȩ donat
qui natura non st̃ dii: ostendit unã

Expanded text:
tolica auctoritate recte de Deo Patre dici quod natura sit Deus; accipiant nunc quod eadem Dei Patris sit natura quae Filii est, eadem sit et Spiritus sancti; ne forte itidem dicant: Naturam quidem legimus esse divinam, naturae autem divinae non legimus unitatem. Sed cum ipse Filius dixerit: Ego et Pater unum sumus ; unitatem divinitatis probavit. Cum dixerit: Omnia quae Pater habet mea sunt ; et infra: Pater, omnia mea tua sunt, et tua mea ; asseruit unitatem. Cum dixit: Pater qui in me manet, ipse et opera quae ego facio, ipse facit ; unitatem evidentissime declaravit. 85. Deinde Petrus unam naturam ostendit esse divinam: potuit, inquam, sic dicere: Ut nos faceret divinarum consortes naturarum; maxime cum per Filium in naturae divinae consortium transeamus. Numquid potest donare, quod non habet? Ergo non est dubium quia de eo, quod habet, donat; et ideo habet naturam divinam, qui consortia divinae donat Qui natura non sunt dii ; ostendit unam
Abbreviated transcription (Latin):
bonitas. de sapiente sapientia. de fortẽ
uirtus. de uero ueritas. de uiuente uta
Concordant gͥ patͥs & filii indicia:
quib ñ discrepare int̾ se. sed unius
maiestatis ẽẽ nemo dubitauerat. Quo¬
rũ sigłorũ ꝓferimꝰ exempla nominũ:
nͥ eoartandi sermonis studio tenerem
his duodecĩ tãqua lapidib p̾ciosis.
fidei eolũna consurgit hii st̃ enim
p̃ciosi illi lapides. sardius iaspis. sinarag¬

Expanded text:
bonitas, de sapiente sapientia, de forti bonitas, de sapiente sapientia, de forti virtus, de vero veritas, de vivente vita. Concordant igitur Patris et Filii indicia, quibus non discrepare inter se, sed unius majestatis esse nemo dubitaverit. Quorum singulorum proferremus exempla nominum, nisi coarctandi sermonis studio teneremur. 4. His duodecim tamquam lapidibus pretiosis fidei columna consurgit. Hi sunt enim pretiosi illi lapides , sardius, jaspis, smarag