comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bellando pacificus : ut tos qͦs expugnas. adpacis utilitatẽ uINcendo ꝑducas. Beati enĩ
pacifici ait dñs: qm̃ ipsi filii dĩ uocabuntur. Siautẽ pax humana tã dulcis ẽ ꝓtẽporali
necessitas perimat: non uoliitas. Sicut rebellanti & resistẽnti uiolet Qit
redditur. ita uicto uł capto miscdia iãdebetur: maxime inquopicis ꝑturbatio nonitimiturꝰ.
Ornet mores tuos pudicitia c̃iugalis: ornet sobrietas & frugalitas. Salde enĩ turpeẽ. ut quẽ
noniuncit homo: uincat libido & obruatur uiNo. qͥ noniuncitur ferro. Diuicie scłares
Sidesunt: non ꝑmala oꝑa quęrantur it uinundo. Siautẽ ad sunt: ꝑbona oꝑaseruent᷑ incelo.
Animũ uirilẽ & xp̃ianũ Nec debent si accedunt ex tollere: nec debent frangere si recedunt.
Illud pocius cogitemꝰ. qđ dñs ait. Ybiẽ. thes aurus tuus: illic erit & cortuum. Etutiq cũ

Expanded text:
bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, ad pacis utilitatem uincendo perducas: beati enim bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, ad pacis utilitatem uincendo perducas: beati enim pacifici, ait dominus. quoniam ipsi filii dei uocabuntur. si autem pax humana tam dulcis est pro temporali stem pugnantem necessitas perimat, non uoluntas. sicut rebellanti et resistenti uiolentia redditur, ita uicto uel capto misericordia iam debetur. maxime in quo pacis perturbatio non timetur. Ornet mores tuos pudicitia coniugalis, ornet sobrietas et frugalitas; ualde enim turpe est, ut, quem non uincit homo, uincat libido et obruatur uino, qui non uincitur ferro. diuitiae saeculares si desunt, non per mala opera quaerantur in mundo: si autem adsunt, per bona opera seruentur in caelo. animum uirilem et Christianum nec debent, si accedunt, extollere nec debent frangere, si recedunt. illud potius cogitemus, quod dominus ait: Ubi est thesaurus tuus, illic erit et cor tuum. et utique. cum
Abbreviated transcription (Latin):
quia & minus laboraretur. & facilius diabolus cũ sus angłis uiNceretur. Sedquia
in hoc scło Necesse. ẽ. ut ciues regni celorũ iNter errantes & impios tẽptacio Rubus
agitentur ut exerceantur. & tañ quã iNfornace sicut aurum ꝓbent᷑: non debemꝰ
ante tempꝰ uelle cũ solissc̃is & iustis uiuere. ut hoc suo tẽpore mereamur accipere. Hoc ꝗͦ¬
pͥmũ coglta qͥndo armiris ad pugnã. quia uirtus tua &iam ipsa corporalis: donũ dr̃ẽ
ic enĩ cõgitab̾ dedonodĩ non facere contra dm̃. fides enĩ qͣndo ꝓmittitur: & iã hosti seruaN¬
da ẽ coritra quẽ bellũ geritur. Quanto magis amicoꝓ quo pugnatur̾ pacẽ habere debet
uoluntas. bellũ necessit̾as. ut liberit ds̃ anecessitateꝰ. & conseruet iN pice: Non enĩ
pax quęritur utbellũ excitetur: sed bellũ geritũr. ut pax ad quiratur. Estogͦ & iam

Expanded text:
quia et minus laboraretur et facilius diabolus cum suis angelis uinceretur! sed quia quia et minus laboraretur et facilius diabolus cum suis angelis uinceretur! sed quia in hoc saeculo necesse est, ut ciues regni caelorum inter errantes et impios temptationibus agitentur. ut exerceantur et tamquam in fornace sicut aurum probentur, non debemus ante tempus uelle cum solis sanctis et iustis uiuere, ut hoc suo teprimum cogita, quando armaris ad pugnam, quia virtus tua etiam ipsa corporalis donum Dei est. Sic enim cogitabis de dono Dei non facere contra Deum. Fides enim quando promittitur, etiam hosti servanda est, contra quem bellum geritur; quanto magis amico. pro quo pugnatur! pacem habere debet uoluntas, bellum necessitas, ut liberet deus a necessitate et conseruet in pace. non enim pax quaeritur, ut bellum excitetur, sed bellum geritur. ut pax adquiratur. esto ergo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
t dicohuic uade & uadit. & alii ueni &uenit : & seruomeofichoc & facit. De quo & dñs.
A men dicouob̾. noninini tanitã fidem inisrł. Inhiserat & ille cornelius : ad quẽ missus
ixit. Corneli. acceptesunt elemosinȩ tuę : & ex auditȩsunt oratiories ti
cum̃ ammonuitꝰ abeatũ petrũ apłm mitteret. & ab illo audiret quȩ facere deberet. Adquẽ
apłm it̾id eũ ueNnret. & ũreligiosũ militẽ misit. In his erant & illi. qͥbaptitandi cum
mulierũ non exsurrexit maior iohe baptista. & quȩsissent abeo quid facerent: responditi
N eminẽ concusseritis. nulli calũmã feccritis: sufficiat uob stipendiũ urm. Noneo
utiq subarmis militare ꝓhibuit. quib suũ stipendiũ sufficere debere p̃cepit. Maioris
quidem locisunt apuddm qͥ om̃ib istis scłirib actionib derelictis. & iam sũma cona¬
ꝓeis pugnanido laboratis contra uisibiles barbaros. Stinã unia fides eet iNiom̃ib:

Expanded text:
t servo meo, Fac hoc, et facit: de quo et Dominus, Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel . In his erat et ille Cornelius ad quem missus angelus dixit, Corneli, acceptae sunt eleemosynae tuae, et exauditae sunt orationes tuae: ubi um admonuit, ut ad beatum Petrum apostolum mitteret et ab illo audiret, quae facere deberet; ad quem apostolum, ut ad eum ueniret, etiam reiigiosum militem misit. in his erant et illi, qui baptizandi cum mulierum non exsurrexit maior Iohanne Baptista, et quaesissent ab eo. quid facerent. respondit eis: Neminem concusseritis, nulli c alumniam feceritis. sufficiat uobis stipendium uestrum. non eos utique sub armis militare prohibuit, quibus suum stipen dium sufficere debere praecepit. Maioris quidem loci sunt apud deum, qui omnibus istis saecularibus actionibus derelictis etiam summa conuos pro eis pugnando laboratis contra uisibiles barbaros. utinam una fides esset in omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ quia ualde magna.ẽ. ideo speremꝰ. sed pocius quia ualde magnus eam ꝓmĩsit. acceptu-
neminẽ dõ placere posse : qui iNarmis bellicis militat. Inhis erit sc̃s dauid cui dñs tã
magnum ꝑhibuit testimoNuũ : inhis &iã plurimi illius temporis iusti. Inhis erat & ille
centurio: quid ño dixit. Nonsũ dignus ut intres subtectũ meũ: sed tãntũ dic uerbo

Expanded text:
onem, quia ualde magna est, ideo desperemus, sed potius, quia ualde magnus eam promisit, accepturos nos onem, quia ualde magna est, ideo desperemus, sed potius, quia ualde magnus eam promisit, accepturos nos neminem Deo placere posse qui in armis bellicis militat. In his erat sanctus David , cui Dominus tam magnum perhibuit testimonium; etiam in his plurimi illius temporis justi. In his erat et ille centurio qui Domino dixit: Non sum dignus ut intres sub tectum meum . CAP. 127. - Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã fides operatur. Undeiterũ dicit. Neq circũcisio quicquã ualẽt. neq p̃puciũ: sedfides
cuerunt dõ: in hac om̃s ueri martyres. usq ad sanguinẽ contradiabolũ certauerunt.
tqͥa meis non refriguit nec defecit: ideo uicer̃. In hac om̃s bonifideles cotidie ꝓficumt
ꝑuenirẽ cupientes Nonadregnũ mortaliũ sed ad regnũ cȩlorũ. Nonad tẽporilẽ: sedad
sempit̃nã hereditatẽ. Non ad aurũ & argentũ: sed ad diuicias iNicorruptibiles angłorum.
Non ad aliqua bonahiuusscłi. in quib cũtimore uiuatur. nec eaqͥsquã secũ potest auferre
dũ moritur : sed aduidendũ dm̃. cuiꝰ suauitas & delectacio excedit omnẽ Nonsolũ
trestriũ uerũ &iã cȩlestiũ corporũ pulcritudinẽ. excedit omnẽ decorẽ aNunarum
excedit quicquid deillo Nonsolũ dr̃: uerũ &iam cogitat̾ur. Neq hanc tã magnã ꝓmissi¬

Expanded text:
per quam fides operatur, unde iterum dicit: Neque circumcisio quicquam ualet neque praeputium sed fides, per quam fides operatur, unde iterum dicit: Neque circumcisio quicquam ualet neque praeputium sed fides, stoli placuerunt deo; in hac omnes ueri martyres usque ad sanguinem contra diabolum certauerunt et, quia in eis non refriguit nec defecit, ideo uicerunt; in hac omnes boni fideles cotidie proficiunt peruenire cupientes non ad regnum mortalium sed ad regnum caelorum, non ad temporalem sed ad sempiternam hereditatem. non ad aurum et argentum sed ad diuitias incorruptibiles angelorum, non ad aliqua bona huius saeculi. in quibus cum timore uiuatur nec ea quisquam secum potest auferre, dum moritur, sed ad uidendum deum. cuius suauitas et delectatio excedit omnem non solum terrestrium uerum etiam caelestium corporum pulchritudinem, excedit omnem decorem animarum que uirtutum. excedit quicquid de illo non solum dicitur, uerum etiam cogitatur. neque hanc tam magnam promissi
Abbreviated transcription (Latin):
omiruo eximio & merito insigni atq honorabili filio bonefacio: Auoͦ. indños
filius m̃s faustus ꝑgens ad eximietatẽ tuam̃. Quicũ ipsas litteras quas iimfecerã accepisset
tuȩ beniuolentiae ꝑferendas: suggessit mͥ multũ te desi derare. ut aliquid tibis criberẽ
tantũ institit: ut facere non differrẽ quantũ scis qđ te sinceriter diligat. Festinanitiꝗͦ
occurrerẽ. malu festinanter aliquid scribere: quã religiosũtuũ dese di
dare domine eximie & merito insignis. atq honorabilisfili. Iđ gͦ breuiter possũ dicere.
dilige dñm dm̃ tuũ in toto cordetuo. & intota animatua. & intotã uirtutetua: & dilige
& bene agendo: ut ipso adiuuante quitͥ eã p̃cepitꝰ atq donauit. nutriatur & crescat: donec
bȩcte ꝑfecti ꝑficut. Ipsi est caritas. quȩsicut dicit apłs diffusaest Nicordib. Ñris.
per spĩnscm̃ qͥcdatus ẽ. nob̃. Ipsiẽ: dequa itẽdicit. Plenitudo legis. caritas. Ipsi est:

Expanded text:
OMINO EXIMIO ET MEEITO INSIGNI ATQVE HONORABILI FILIO BONIFATIO AUGUSTINUS IN Dfilius meus Faustus pergens ad eximietatem tuam. qui cum ipsas litteras, quas iam feceram, accepisset tuae beniuolentiae perferendas, suggessit mihi multum te desiderare, ut aliquid tibi scriberem. tantum institit, ut facere non differrem, quantum scis, quod te sinceriter diligat. festinanti ergo ut occurrerem, malui festinanter aliquid scribere quam religiosum tuum desiderium retardare, domine eximie et merito insignis atque honorabilis fili. Quod ergo breuiter possum dicere: Dilige dominum deum tuum in toto corde tuo et in tota anima tua et in tota uirtute tua, et: Dilige ene agendo. ut ipso adiuuante, qui tibi eam praecepit atque donauit. nutriatur et crescat, donec haec te perfecta perficiat. ipsa est enim caritas, quae, sicut dicit apostolus, diffusa est i sanctum, qui datus est nobis; ipsa est, de qua item dicit: Plenitudo legis caritas: ipsa est,
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ eẽ. tamq. in habitantẽ dm̃. & in loco aliqͦ celi ꝓpt̃ ueri corporis modũ. S: cũ ine delectat loqui
tecũ. nescio utrũ seruauerĩ sermonis sufficientis modũ : quasi diuturnũ silentiũ loquacitate cõpensẽ
erũ qr religione & beniuolentia quaine p̃occu pasti ita in uisceratus es incordemeo. ut ta
uere conloquar. quid quid in opere stili nri utilit̃ elabora tũ eẽ. cognoscis: dõ gr̾as age. Si qua aut̃
uicia mea ꝑspicis. uti carissimꝰ aoncus ignosce : eademscilic& sinceritate dilectionis mͥ obtans medi¬
cinã. qua concedis & ueruan

Expanded text:
i esse tanquam inhabitantem Deum, et in loco aliquo coeli propter veri corporis modum. Sed cum me delectat loqui tecum, nescio utrum servaverim sermonis sufficientis modum, quasi diuturnum silentium loquacitate compensem. Verum quia religione et benevolentia qua me praeoccupasti, ita invisceratus es cordi meo, ut tanquam cum amico vere colloquar, quidquid in opere stili nostri utiliter elaboratum esse cognoscis, Deo gratias age. Si qua autem vitia mea perspicis, uti charissimus amicus ignosce; eadem scilicet sinceritate dilectionis mihi optans medicinam, qua concedis et
Abbreviated transcription (Latin):
neque currentis: sed miserentis ẽ. dĩ. Et fidelis ds̃ qͥ non ꝑmittat uos tẽptari suꝑid quod¬

Expanded text:
neque currentis sed miserentis est dei et: Fidelis deus, qui non uos permittat temptari super neque currentis sed miserentis est dei et: Fidelis deus, qui non uos permittat temptari super
Abbreviated transcription (Latin):
ÑO BEATISSINO meritoq uenerabili & inxp̃o honorando papȩ innocenitio.
Seuerus. fortunus. Possidius. Nouatus. Scd̾s. Maurentius. Leo. FaustiniaNU
iusti nus. Seruus. Terencius. Cresconius. Sperantius. Quadratus. Lucillus. S.
faustinus. Cresconius. Uictor. Gigancius. Possidonius. Antoninꝰ. In nocentius. Felix.
Antonius. Uictor honoratus. Donatus. Petrus. Presidius. Cresconius. Lãpadius. Delfinꝰ
pocus ad culpã negle gentiȩ ualeat siapud tuã uenerationẽ quȩ ꝓeccła suggerenda
int tacuerimꝰ. quã ea tu possis uł fastidiose uł neglegent̃ accipere: magn
ad tantã ꝑfectionẽ iusticiȩ sine ad iutorio gr̃ae saluatoris ꝑsolũ liberũ uoluntatis arbi¬
nenos inferasintẽptationẽ. non ita intelligendum tanquã diuinũ ad iutoriũ poscere
debeamꝰ. ne inpeccatũ temtati deci damꝰ: sed hoc in nr̃a ẽẽ positũ potestate. & ad hoc
implendã solam sufficere hominis uoluntatẽ : tã quã frustra apłs dixerit. non uolentis

Expanded text:
NO BEATISSIMO MERITOQVE VENERABILI ET IN CHRISTO HONORANDO PAPAE INNOCENTIO SIS, PLACENTIUS, SEVERUS, FORTUNATUS, POSSIDIUS, NOVATUS, SECUNDUS, MAURENTIUS, LEO, FAUSTINIANUS, AUSTINUS, SERVIUS, TERENTIUS, CRESCONIUS, SPERANTIUS, QUADRATUS, LUCILLUS, SABINUS, FAUSTINUS, CRESCONIUS, VICTOR, GIGANTIUS, POSSIDONIUS, ANTONINUS, INNOCENTIUS, FELIX, ANTONINUS, VICTOR, HONORATUS, DONATUS, PETRUS, PRAESIDIUS, CRESCONIUS, LAMPADIUS, DELPHINUS, potius ad culpam negligentiae valeat, si apud tuam venerationem quae pro Ecclesia suggerenda sunt tacuerimus, quam ea tu possis vel fastidiose vel negligenter accipere; magniad tantam perfectionem justitiae sine adjutorio gratiae Salvatoris, per solum liberae voluntatis arbieras in tentationem Ibidem, non ita intelligendum, tanquam divinum adjutorium poscere debeamus ne in peccatum tentati decidamus; sed hoc in nostra positum esse potestate, et ad hoc implendum solam sufficere hominis uoluntatem, tamquam frustra apostolus dixerit: Non uo-lentis
Abbreviated transcription (Latin):
uante miscdĩa dñi dĩ nr̃i quite & regere c̃sultantem & orantẽ ex audire dignaitur
ꝑuersa & ꝑniciosa sentiunt ẽe cessuras. ut de correptione pocius eors ẽgratule mur:
possunt si abeis dissimuletur suis laqueis implicare: cer nit uenerabilitas tua instanter
& celerit̃ ꝓuidendum. Hec ad sc̃i tatẽ tuã de concilio nume diȩ scripta direximꝰ imitantes

Expanded text:
um uersa et perniciosa sentiunt, esse cessuros, ut de correctione potius eorum congratulemur, possunt, si ab eis dissimuletur. suis laqueis implicare, cernit uenerabilitas tua instanter et celeriter prouidendum. haec ad sanctitatem tuam de concilio Numidiae scripta direximus imitant
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uiuificabunt᷑. Ut gͦ alia omittamꝰ que c̃trasc̃as scripcuras plurima disser̃. hȩc interim
nonẽs rogindum dĩ ut eontri peeceti malum atq adoperandum iusticiam sit nr ad iuitor
sinuantes aplieo pestorituo. nonopus habemꝰ multa dicere. & tinta impietate uerbis
exuggrinreis cu ꝓcul dubio te ita ꝑ moueant. ut abeis corrigendis nelitius serpint mullcos a
& celestius: quos quidem ineccłi sanari malumꝰ. qua desperata salute abeccla reecauis
sinecessitas nulli compellit. Quoꝵ unus id est celestius & iam ad presbiteriũ iassair
ꝑuenisse: dequo ante paucos annos quid gestum fuerit. sc̃itas tua de carchiginensusua qi
melius instruitur. Pelagius uͦ sicut a qͥb dim fr̃ib nr̃is missȩ locuntur eple huerososimis
constitutus nonnullos fallere asseritur. Uerumptam̃ mnulto plures qͥci sensus dlu¬
gentius indagare potuerunt aduersus eos ꝓgrã xp̃i & catholicefidei uerita dil¬

Expanded text:
 II.--Ut ergo alia omittamus quae contra sanctas Scripturas plurima disserunt, haec interim Non esse rogandum Deum ut contra peccati malum atque ad operandam justitiam sit noster adjutor; . Haec insinuantes apostolico pectori tuo non opus habemus multa dicere, et tantam impietatem verbis exaggerare, cum procul dubio te ista permoveant, ut ab eis corrigendis, ne latius serpant, multosque e perhibentur Pelagius et Coelestius, quos quidem in Ecclesia sanari malumus, quam desperata salute ab Ecclesia resecari, si necessitas nulla compellat. Quorum unus, id est, Coelestius, etiam ad presbyterium in Asia dicitur pervenisse. De quo ante paucos annos quid gestum fuerit, sanctitas tua de Carthaginensi Ecclesia melius instruitur. Pelagius vero, sicut a quibusdam fratribus nostris missae loquuntur epistolae, Jerosolymis constitutus, nonnullos fallere asseritur. Verumtamen multo plures qui ejus sensus diligentius indagare potuerunt, adversus eum pro gratia Christi et
Abbreviated transcription (Latin):
quib dam nr̃is illa atrocitate commotis uidecur in dignum. & quasi dissolutionis & ne
glegentiȩ simile: trans actis tam̃ motib animoꝵ quirecentiorib factissolent turbulen¬
tius excitari. egregie luculenta bonitas apparebit: & obhoc magis ea dẽ gesta legere
atq ostendere delectabit dñe merito insignis. multũq carissime ac desiderantissime
hoc adiuuante dñofiat: qͥpotens.ẽ. miseri cordit̃ opitulari intantis malis. Modo ma.
crobius ep̃s coꝵ stipitus cuneis perditor utriusq sexus ac atq illac circuit. aperuit
sibibasilicas quas possessoꝵ quantulus cũq timor diuserat. Presente autẽ ꝓcuratorẽ
uiri clarissimi celeris spondeo quẽ tue dilectioni commendaui multũq cõm̃do: utcũq
eoꝵ frangebat᷑ audacia. Nunc uͦ postea quã carchaginẽ ꝓfectus ẽ: & iam infundis ipsius

Expanded text:
quibusdam nostris illa atrocitate commotis uidetur indignum quibusdam nostris illa atrocitate commotis uidetur indignum gligentiae simile; transactis tamen motibus animorum, qui recentioribus factis solent turbulentius excitari, egregie luculenta bonitas apparebit, et ob hoc magis eadem Gesta legere atque ostendere delectabit, domine merito insignis, multumque charissime ac desiderantissime hoc adiuuante domino fiat, qui potens est misericorditer opitulari in tantis malis. modo Macrobius, episcopus eorum, stipatus cuneis perditorum utriusque sexus hac atque illac circuit, aperuit sibi basilicas, quas possessorum quantuluscumque timor clauserat. praesente autem procuratore uiri clarissimi Celeris Spondeo, quem tuae dilectioni commendaui multumque commendo, utcumque eorum frangebatur audacia. nunc uero, posteaquam Carthaginem profectus est, etiam in fundis ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
nuitatis Nđ& init corpore inẽ sensus singulis m̃bris: s ñ tantꝰ quantus incapite: ubi ꝓrsus omis ẽ quinq¬
põtus Ibienĩ a nisus & auclitus. & olfactus & gustus & tactus In c&eris aut̃: solus ẽ. tactus An&iã pt̃ hoc
quod tãq intẽ plo in illo corpore: habitat om̃is plenitudo diuinitatisꝰ. Est aliud quod int̃ sit utt̃ illudcaput
& cuiꝰ lib& m̃bri excellentiã : Est plane. quod sitgulari quadã susceptione homimis illius una facta e. ꝑsona
cũ ubo denullo enĩ sco̾rũ dici potuit aut potest aut poterit: uerbũ caro factũ ẽ. Nullus sc̃orũ qualiba
Singularis ẽ. gͦ illa susceptio: neccũ hominib aliquib scis quantalib& sapientia & sc̃itate p̃stantib ullo mͦ
potest eẽ. cõmunis: Ubi diuinȩ grȩ satis ꝑspicuũ clarũq docum̃tũ ẽ. Quis enĩ tã sit sacrilegus ut
uideat affirmare aliquã posse animã ꝑ meritũ liberi arbitru ut alt̃ sit xp̾s esfice

Expanded text:
t in nostro corpore inest sensus singulis membris, sed non tantus quantus in capite. Et estis in iepertitus: ibi enim et uisus est et auditus et olfactus et gustus et tactus. in ceteris autem solus est tactus. an etiam praeter hoc, quod tamquam in templo in illo corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud. quod intersit inter illud caput et cuiuslibet membri excellentiam V est plane. quod singulari quadam susceptione hominis illius una facta est persona cum uerbo. de nullo enim sanctorum dici potuit- aut potest aut poterit: Verbum caro factum est, nullus sanctorum qualibet singularis ergo est illa susceptio nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia et sanctitate praestantibus ullo modo potest esse communis. ubi diuinae gratiae satis perspicuum clarumque documentum est. quis enim tam sit sacrilegus, ut audeat adfirmare aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii. ut alter sit Christus. e
Abbreviated transcription (Latin):
deb& qd per quosdã ad hoc templũ ñ ꝑtinentes uł ñ dũ ꝑtinentes idẽ. inquib ñ habitat uł ñ clũ habitat ds
aliquid uirtutis oꝑat᷑. sicut ꝑ illũ qͥ in nomine xp̃i expellebat demonia cũ xp̃m ñ seque retur : Quẽ ꝑmitti
uissit ꝓpt̃ multis utilema cõm̃dationẽ nominis sui. Multos quoq ait sibi inno uissimo die dic̾turos: In momine
tuo uirtutes multas fetimꝰ. Quib utiq ñ responder& ñ uos noui: si ad templũ dĩ quod in habitando beatificat
ꝑtinerent. Cornelius &iã centurio antequã regeneratione incorporaret᷑ huic tẽplo: missũ adse an¬
intipũ saluatoris accipiant qͥregeneratione ñ eguit. tam̃ &iã si de ipso ꝓph&a accipiatur potest & scd̃m
p̃destinationẽ ñ in conuenient̃ intelligi sic̃ filios dĩ appellat ȩuuangłiũ ñdũ regeneratos: ubi caifas cũ

Expanded text:
debet. quod per quosdam ad hoc templum non pertinentes uel nondum pertinentes. id est in quibus non habitat uel nondum habitat deus, debet. quod per quosdam ad hoc templum non pertinentes uel nondum pertinentes. id est in quibus non habitat uel nondum habitat deus, aliquid uirtutisiussit propter multis utilem commendationem nominis sui. multos quoque ait sibi in nouissima die dicturos: In nomine tuo uirtutes multas fecimus, quibus utique non responderet: Non uos noui, si ad templum dei, quod inhabitando beatificat. pertinerent. Cornelius etiam centurio antequam regeneratione incorporaretur huic templo, missum ad se anin typum saluatoris accipiant, qui regeneratione non eguit, tamen, etiam si de ipso propheta accipiatur, potest et secundum praedestinationem non inconuenienter intellegi, sicut filios dei appellat euangelium nondum r
Abbreviated transcription (Latin):
scis ꝓ babtis mo fuisse credit᷑. qd respondebit᷑ dehis qͥanteꝙ hoc p̃ceptũ ess& dõ placuer̃ ñ tam̃ sine fide

Expanded text:
sanctis pro baptismo fuisse creditur, quid respondebitur de his, qui, antequam hoc praeceptum esset, deo placuerunt non tamen sine fidesanctis pro baptismo fuisse creditur, quid respondebitur de his, qui, antequam hoc praeceptum esset, deo placuerunt non tamen sine fide
Abbreviated transcription (Latin):
riunȩ: ad edificufirma m̃tũ. Pret̃ hoc enĩ edificiũ quoo beatificandũ construitur ad et̃nã
habitationẽ dĩ uita hominis omis infelix & mors ẽ. potiꝰ appellanda quã uita. Quis quis gͦ habitabit᷑ ade
ne ira dĩ maneat suꝑ eũ : ab hoc corpore: ab hoctemplo. ab hac ciuitate ñerit alienꝰ. Omis aut̃ ñ renatus.
alienꝰ ẽ. Sa cram̃tũ porro regenerationis nr̃ȩ manifestũ eẽ uoluit: manifestatus mediator. Erat:
aut̃ antiquis iustis aliquod occultũ : cũ tam̃ & illi eadem fide salui fierent: que fuerat suo tempore reue¬
landa Nonenĩ audemꝰ fideles tẽporis nr̃i p̃ferre amicis dĩ ꝑ quos nob ista ꝓph&ata sunt : cũ dm̃ ab rabã
& dm̃ isahac & dm̃ iacob ita seds eẽ. cõ m̃ d&. ut hoc dicat suũ nom̃ inȩt̃nũ. Quod si circũ cisio antiquis

Expanded text:
firmamentum. praeter hoc enim aedificium, quod beatificandum construitur ad aeternam firmamentum. praeter hoc enim aedificium, quod beatificandum construitur ad aeternam habitationem dei, uita hominis omnis infelix et mors est potius appellanda quam uita. quisquis ergo habitabitur deo, ne ira dei maneat super eum, ab hoc corpore, ab hoc templo, ab hac natiuitate non erit alienus. omnis autem non renatus alienus est. Sacramentum porro regenerationis nostrae manifestum esse noluit manifestatus mediator. erat autem antiquis iustis aliquod occultum. cum tamen et illi eadem fide salui fierent, quae futura erat suo tempore reuelanda. non enim audemus fideles temporis nostri praeferre amicis dei, per quos nobis ista prophetata sunt, cum deum Abraham et deum Isaac et deum lacob ita se deus esse commendet, ut hoc dicat suum nomen in aeternum. quod si circumcisio antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
fini& : nisi renatꝰ anteq finiat. Quodsi qͥsq. dic̃ iã natũ eẽ. hominẽ &iã cũ adhucẽ. in utero matris.
aut̃ cũ hinc loqueret᷑. nisi qͥs inquit renatus fuerit denuo. eã scilic& cõputans pͥmã natiuitatẽ quȩ fit
matre pariente ñ concipiente atq p̃gnante. quȩ fit ex ea: ñ quȩ fit in ea. Neq enĩ renatũ dicimꝰ ho¬
minẽ quẽ mat̾ peperit tãꝙ iterũ natussit qͥ iã semel natus fuerat natus in utero s illa natiui¬
tate ñ cõputata quȩ grauidã facit. Natus dr̃ homo partu. ut possit renasci ex aqua & sp̃u. Se¬
cundũ quã ex matre natiuitatẽ : &iam ipse dñs inbet lehem uidȩ dr̃ natuł. Si igit᷑ homo regene¬
rari ꝑ grãm sp̃s in utero potest. qmi restatilli ad huc nasci: Renascit᷑ gͦ anteq nascit᷑. quod fieri
nullomͦ potest. Proinde in cõ pagẽ corporil xp̃i tamꝗ in uiuã structurã templidĩ quȩ ẽ. eiꝰ eccła

Expanded text:
finiet nisi renatus, antequam finiat. Quod si quisquam dicit iam esse natum hominem, etiam cum adhuc est in utero matris, a. dominus autem cum hinc loqueretur, nisi quis, inquit, natus fuerit denuo. eam scilicet computans primam natiuitatem, quae fit matre pariente, non concipiente atque praegnante, quae fit ex ea, non quae fit in ea. neque enim renatum dicimus hominem, quem mater peperit, tamquam iterum natus sit, qui iam semel fuerat natus in utero, sed illa natiuitate non computata, quae grauidam facit, natus dicitur homo partu, ut possit renasci ex aqua et spiritu. secundum quam ex matre natiuitatem etiam ipse dominus in Bethleem Iudaeae dicitur natus. si igitur homo regenerari per gratiam spiritus in utero potest, quoniam restat illi adhuc nasci, renascitur ergo, antequam nascitur. quod fieri nullo modo potest. proinde in compagem corporis Christi tamquam in uiuam structuram templi dei, quae est eius ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
mo satas armaneris: siqua mialios quoq hostes catholicȩ fidei munimina cõ parasti quia
hostis ur ci mille nocendi artes cã uarus expugnandusẽ. tolis quã obpugriat insidus
que so pmiere m de armam̃tario tuo: & conferre ñ abnuas arma iusticiȩ. Sum enĩ labo
riosus &iam nunc sub magno onere. peccator uaeranꝰ in numero peccatorũ s aeruo
rosu hiouais incorpore tiro miliciȩ. Sapientiã mundi miser bhucusq nuratus sum
a ꝑinutiles lnte nis rẽpbatãq prudentiã do.: stultus &x mitus fui. ꝑ ostq inu&eraui
int munitos incos & enanui incogitationib meis leuami oculos meos in montes ad p̃¬
ranbuens inlum inauit cecũ. soluit cõpeditũ: humiliauit erectũ male: ut erige¬
ra miiliatũ piȩ. Sequor igitur ñ ȩquis ad buc passib magna iustoꝵꝰ uestigia si pos¬

Expanded text:
me satis armaueris, si qua in alios quoque hostes catholicae fidei munimina comparasti, quia me satis armaueris, si qua in alios quoque hostes catholicae fidei munimina comparasti, quia hostis noster, cui \'mille nocendi artes\\ tam uariis expugnandus est telis, quam oppugnat insidiis, quaeso promere mihi de armamentario tuoriosus, etiam nunc sub magno onere peccator, veteranus in numero peccatorum, sed aeterno regi novus in corpore tiro militiae. Sapientiam mundi miser hucusque miratus sum, et per inutiles litteras reprobatamque prudentiam Deo stultus et mutus fui. Postquam inveteravi inter inimicos meos, et vanui in cogitationibus meis, levavi oculos meos in montes, ad prbuens inluminauit caecum, soluit compeditum, humiliauit erectum male, ut erigeret humiliatum pie. Sequor igitur non aequis adhuc passibus magna iustorum uestigia, si pos
Abbreviated transcription (Latin):
constituta. regno &iã siblimat᷑ De inde p̃ualescente peccato. sacrisegis ausib dm̃ uerum
qui eis beneficia tanta ontulerat sepissime offendens uarusq flagellata cladib & ꝓsperita¬
tibus consolata. usq ad xp̃ incarnationẽ declarationẽq ꝑducit᷑. Suẽ xpidĩ uerbũ. dĩ filiũ¬
dm̃ in carne uenturũ. meriturũ. resurrecturũ: incelũ ascensurũ. p̃ pollentissimo suo
nomine in om̃ib gentio dicatos sibi popłos habiturũ inque illo peccatorũ remissione:
salutẽq dernã futu rã ee credentib: omia gentis illius ꝓmissa oms ꝓphaiȩ. sacerdotia
sacrificia templũ & cuncta om̃ino sacram̃ta sonuer̃. Uenĩt a xp̃s. cõplent᷑ ieiꝰ ortu. uita

Expanded text:
constituta regno etiam sublimatur. deinde praeualescente peccato sacrilegis ausibus deum uerum, constituta regno etiam sublimatur. deinde praeualescente peccato sacrilegis ausibus deum uerum, qui ei beneficia tanta contulerat, saepissime offendens uariisque flagellata cladibus et prosperitatibus consolata usque ad Christi incarnationem declarationemque perducitur. quem Christum, dei uum, in caelum ascensurum, praepollentissimo suo nomine in omnibus gentibus dicatos sibi populos habiturum inque illo peccatorum remissionem salutemque aeternam futuram esse credentibus omnia gentis illius promissa, omnes prophetiae, sacerdotia, sacrificia, templum et cuncta omnino sacramenta sonuerunt. Venit et
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ ñ moueat ad credenlũ tantus abinitio ipse rerũ ordo gestarũ. & ipsa conexio timporũ p̃te
unꝰ ex gente chaldeoñ. pidate fidelissima p̃ditus. cui ꝓmissa diuina post tantã serien ⁊¬
sciorũ. nouissimis tẽiorib cõplendã ꝓdant᷑. atq in eiꝰ semine om̃s gentes habiturȩ bene¬
dictione p̃nunciant᷑ Sic unũ dm̃ uerũ colens uniuersitatis creatorẽ gignit filiũ senex
de coniige: quã spe priendi penitus destitutã. sterilitas &asq iam fecerat. Propagatur
ex illo numerosisimꝰ ppłs multiplicatꝰ in egipto. qͦ illã stirpem exorientalib partib ꝓmissis
effectisq crebrescens uspositio diuina transmiserat E ducit᷑ ex egipti seruitute᷑ gens
ualida horrendis signilatq miraculis. pulsisq impus gentib. int̾rã ꝓmissionis ꝑducta &

Expanded text:
quem non moueat ad credendum- . dum tantus ab initio ipse rerum ordo gestarum et ipsa conexio temporum praetquem non moueat ad credendum- . dum tantus ab initio ipse rerum ordo gestarum et ipsa conexio temporum praetunus ex gente Chaldaeorum pietate fidelissima praeditus, cui promissa diuina post tantam seriem saeculorum nouissimis temporibus complenda prodantur, atque in eius semine omnes gentes habiturae benedictionem praenuntiantur. sic unum deum uerum colens uniuersitatis creatorem gignit filium senex de coniuge, quam spe pariendi penitus destitutam sterilitas aetasque iam fecerat. propagatur ex illo numerosissimus populus, multiplicatus in Aegypto, quo illam stirpem ex orientalibus partibus promissis effectisque crebrescens dispositio diuina transmiserat. educitur ex Aegypti seruitute gens ualida horrendis signis atque miraculis pulsisque impiis gentibus in terram promissionis perducta et
Abbreviated transcription (Latin):
similit̾ hoc quoq parũ putar&ur: Quia gͦ ñ oportebat ut nouũ facer& mundũ: noua fecit
inmundo. Homo enĩ de uirgine ꝓtreatus. & amortius inȩt̾nã uitã resuscitatus. & super
celos exaltatus potentius fortasse opus ẽ quã mundus: hic forte respondent : se factũ hoc
et. ñ credere. Quid gͦ fuit hominib qͥminima contẽpnunt: maiora r̃ credurit
Recddita uita defunctis ideo creditur quiã feter̃ alii: & parũ est dõ Caro ꝓpria de uirgine
creata & a morte inȩt̾na uita suꝑ cȩlũ leuata ideo ñ creditur quia nimofecit & cõpait de o
Ae ꝑhor quȩ sibi quisq facilia ñ factu s captu putat. equo animo accipit. sunma ea ueluti ficta
pfanis ducit. Noliesesse similis obsecrote: disputant᷑ heclatius. & oms qestionũ necessa¬
marũ sinus ꝑscrutati discussiq pandunt᷑ ¶s intellectui fides aditũ aperit: infidelitas claudit

Expanded text:
similiter hoc quoque parum putaretur. Quia ergo non oportebat ut novum faceret mundum, nova fecit similiter hoc quoque parum putaretur. Quia ergo non oportebat ut novum faceret mundum, nova fecit in mundo. Homo enim de virgine procreatus, et a mortuis in aeternam vitam resuscitatus, et super coelos exaltatus, potentius fortasse opus est quam mundus. Hic forte resesse non credere. quid ergo fiat hominibus, qui minora contemnunt, maiora non credunt? reddita uita defunctis ideo creditur, quia fecerunt alii, et parum est deo; caro propria de uirgine creata et a morte in aeternam uitam super caelum leuata ideo non creditur, quia nemo fecit, et competit deo. ac per hoc, quae sibi quisque facilia non \'factu sed captu \'putat, aequo animo accipit, supra ea ueluti ficta pro falsis ducit\'. noli eis esse similis, obsecro te. Disputantur haec latius et omnes quaestionum necessariarum sinus perscrutati discussique panduntur. sed intellectui fides aditum aperit, infidelitas claudit.
Abbreviated transcription (Latin):
artib agerent. ille dõ supplicit᷑ in uocato : cuncta eorũ machinam̃ta sub uertena. S & ipse
parem sibi. nec in eadem minaculorũ potentia suꝑiorem s plane dñm dm̃ om̃iũ. & hominẽ
ꝓpt̃ homines factũ uenturũ p̃nunciauer̃. Qui ppterea & ipse talia facere uoluit: ne ess&
absurdũ quȩ ꝑ illos fecerat supse ñ facera. S tam̃ & aliqđ ꝓpriũ facere debuit: nasci de
uirgine: amortus resurgere: in celũ ascendere: Hoc dõ qui parũ putat: quid plus expecfa
ignoro. Arbitror enĩ talia flagitari: qualia gerens homine facere. sastosunt. Nũ homine
erat uerbũ & uerbũ erat apuddm̃: & as̃ erat uerbũ: & omia ꝑ ipsum factasunt. Nũ hominȩ
assumpto alium mundũ facere debuit. ut eũ ee crederemꝰ ꝑquẽ factus ẽ. mundus: S necꝰ
maior mundus. nec istiequalis in hoc mundo fieri poss&. Si aut̃ mi norẽ facer& infra istum .

Expanded text:
artibus agerent, ille deo simpliciter inuocato cuncta eorum machinamenta subuerteret. sed et ipse artibus agerent, ille deo simpliciter inuocato cuncta eorum machinamenta subuerteret. sed et ipse iorem sed plane dominum deum omnium et hominem propter homines factum uenturum praenuntiauerunt. qui propterea et ipse talia facere uoluit, ne esset absurdum, qui per illos fecerat, si ipse non faceret. sed tamen et aliquid proprium facere debuit, nasci de uirgine, a mortuis resurgere, in caelum ascendere. hoc deo qui parum putat, quid plus expectet, ignoro. Arbitror enim talia flagitari, qualia gerens hominem facere debuit. nam in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum et omnia per ipsassumpto, alium mundum facere debuit, ut eum esse crederemus, per quem factus est mundus? Sed nec major mundus, nec isti aequalis in hoc mundo fieri posset. Si autem minorem faceret infra istum,
Abbreviated transcription (Latin):
nouitate ꝑmotũ ex ãlaa in philosophũ uertit. Nuncgͦ qđ maro ait. & oms iudemus.
om̃ino quo duce siquamanent sceleris uestigia nr̃i. inrita ꝑ paua soluent foritudine
terras. S nulla inquiunt cõpaentib signis tantȩ maiestatis in dicia claruer̃. quia lar¬
ualis illa purgatio debiliũ curȩ. reddita uita defunctis : sia alii considerent᷑ do parua sunt
atem᷑ quidem a nos talia quȩdã fecisse ꝓph&as. Nã millis signis qͥd excellentiꝰ quã mortuos
resurrexisse : fecit hoc helias. fecit hoc heliseus. Hani de magorũ miraculis. utrũ &iã mortuos
suscita uerint: illi uderint: qͥ & apuleuĩ se contra magicarũ artiũ crimina copiosissime
ddefendentem conant᷑ non accusando s laudando conuincere. Nos legimꝰ magos egiptioꝵ
istarũ artiũ peritissimos: a moise famulo dĩ fuisse superatos. cũ illi quedã muira nefandis

Expanded text:
nouitate permotum ex athleta in philosophum uertit. nunc ergo, quod Maro ait et omnes uidemus, nouitate permotum ex athleta in philosophum uertit. nunc ergo, quod Maro ait et omnes uidemus,  est, ipse est omnino, quo duce, si qua manent sceleris uestigia nostri, inrita perpetua soluent formidine terras. \'Sed nulla\', inquiunt, competentibus signis tantae maiestatis indicia claruerunt, quia larualis illa purgatio, debilium curae. reddita uita defunctis, si et alii considerentur, deo parua sunt\\ fatemur quidem et nos talia quaedam fecisse prophetas. nam in his signis quid est excellentius quam mortuos reuixisse? fecit hoc Helias, fecit hoc Helisaeus; nam de magorum miraculis, utrum etiam mortuos suscitauerint, illi uiderint, qui et Apuleium se contra magicarum artium crimina copiosissime defendentem conantur non accusando sed laudando conuincere. nos legimus magos Aegyptiorum istarum artium peritissimos a Moyse, famulo dei, fuisse superatos, cum illi quaedam mira nefandis
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt scirent homines tã ꝓximũ e̾e̾ᷤ dir pidati hominũ ad quẽ uflud longe positũ. ꝑ int̾¬
positas potestates ambiebant᷑. ut homunẽ suscipere digaar&ur. & cũ illo uniri quodã modo
ut eisi coaptar&ur homo totusquẽ admodũ animȩ corpus excepta soncraione mutabili
in quõ ñ conuertit᷑ ds & quã uidemꝰ qđ habeat compus &ani itiꝰ. Adiutoriũ aut̃. qđ sine gra¬
fide: quȩ ab illo e: nemo potest uincere concupiscentias uitiosas & siqua earũ residua ñ uicerit
neuali remissione purgari. Qtł gͦ admagisteriũ eiꝰ ađtin&. quis nunc extremꝰ idiota. uel
qiȩ abiecta muliercula ñ credit animȩ ĩmortalitatẽ. uitãq postmortẽ futurã:Q uodapud
grecos olimpͥmus pherequides assirius cũ disputauiss&: phitagorã samiũ disputatio nis illius

Expanded text:
ponunt, scirent homines tam proximum esse deum pietati hominum, ad quem uelut longe positum per interponunt, scirent homines tam proximum esse deum pietati hominum, ad quem uelut longe positum per interpositas potestates ambiebant, ut hominem suscipere dignaretur et cum illo uniri quodam modo, ut ei sic coaptaretur homo totus, quem ad modum animae corpus excepta concretione mutabili, in quam non conuertitfidei, quae ab illo est, nemo potest uincere concupiscentias uitiosas et, si qua earum residua non uicerit, ueniali remissione purgari. quod ergo ad magisterium eius adtinet, quis nunc extremus idiota uel quae abiecta muliercula non credit animae inmortalitatem uitamque post mortem futuram? quod apud Graecos olim primus Pherecydes Syrius cum disputauisset, Pythagoram Samium disputationis illius
Abbreviated transcription (Latin):
nobis infirtutatem In quo xp̃o eo tempore qđ oportunis simũ ipse nouerat : a antte scła dispo¬
suerset uenit hominib: magisteriũ & adintoriũ ad capessensdã semapĩ nã salutẽ Magisteo¬
uer q̃aia aphuo sophis atq. ipsis poãis. a cuiꝰ cemodi auotorib litterarũ. quos multa uera falsis
miscusse ꝗͥs ambigat. Illiusaiam in carne p̾sentata confirmara auctoritas ꝓpt̃ eos qui
uia ũ possent in ipsa in tima uentate cernere atq discernere: quȩ ueritas & anteq hominẽ
asumora. ipse erat om̃ib qͥ eiꝰ participes eẽ. potuer̃ Maxime uͦ suȩ incarnationis exemplo
ia sauibrit᷑ ꝑsuasit: ut qm̃ homines pleriq diuinitatis auidi. ꝑ potestates cȩlestes quas deos
patarent: ntusq uarios inlicitorũ ñ sacrorũ s sacrilegiorũ ambi endii sibi arbitra rentur
uidm: magis suꝑbequa pie: Qua inre ꝓangłis scis eis se demones suꝑbȩ cognationes sub¬

Expanded text:
obis infirmitatem, in quo Christo eo tempore, quod opportunissimum ipse nouerat et ante saecula disposuerat, uenit hominibus magisterium et adiutorium ad capessendam sempiternam salutem: magisteuerum etiam a philosophis atque ipsis poetis et cuiusce modi auctoribus litterarum, quos multa uera falsis miscuisse quis ambigat, illius etiam in carne praesentata confirmaret auctoritas propter eos, qui illa non possent in ipsa intima ueritate cernere atque discernere, quae ueritas, et antequam hominem adsumeret, ipse erat omnibus, qui eius participes esse potuerunt, maxime uero suae incarnationis exemplo id salubriter persuasit, ut, quoniam homines plerique diuinitatis auidi per potestates caelestes, quas deos putarent, ritusque uarios inlicitorum non sacrorum sed sacrilegiorum ambiendum sibi arbitrarentur ad deum magis superbe quam pie, qua in re pro angelis sanctis eis se daemones superbiae cognatione sup
Abbreviated transcription (Latin):
mixtio quã animȩ & corporis. S hoc in nobis ipsis experim᷑. illud inxp̃o credere iubernur.
uitt̃ utrũq nobis pariter in expertũ credendũ pͥciperetur. qͥd horũ atiuis creo¬

Expanded text:
mixtio quam animae et corporis. sed hoc in nobis ipsis experimur, illud in Christo credere iubemur. mixtio quam animae et corporis. sed hoc in nobis ipsis experimur, illud in Christo credere iubemur. si autem utrumque nobis pariter inexpertum credendum praeciperetur, quid horum citius cre
Abbreviated transcription (Latin):
homine ut xp̃s sit. In illagͦ ꝑsona mixtura ẽ. animȩ & corporis: in hac ꝑsona mixtura
ẽ. dĩ & hominis. si tam̃ recedat᷑ auditor a consu&udine corporũ. quaselent duoliqͦ res ita
misceri ut nẽutrũ seru& integritatẽ suã: quãꝙ & in ipsis corporib aeri lux incorrupta mis¬
ceatur Ergo ꝑsona hominis mixtura ẽ animȩ & corporis. Persona aut̃ xp̃i. mixtura
ẽ. dĩ & hominis. Cũ enĩ uerbũ dĩ ꝑmixtũ ẽ. animȩ habenti corpus: simul& animã suscepit
& corpus. Ilud cotidie fit adꝓcreatidos homines: hoc semel factũ ẽ adliberandos homines.
Nerumptam̃ duarũ rerũ incorporearũ cõmixtio facilius credi debuit: ꝙ. unius in corporeȩ
a alterius corporeȩ. Nam si anima in sua natura ñ fallatur : in corporeã se e̾ẽ. cõp̃hendit
Multo magis incorporeũ ẽ uerbũ dĩ: Ac perhoo uerbi dĩ & animȩ credibilior debuit ẽẽ. per¬

Expanded text:
homine, ut Christus sit. in illa ergo persona mixtura est animae et corporis, in hac persona mixtura est dei et hominis, si tamen recedat auditor a consuetudine corporum, qua solent duo liquores ita misceri, ut neutrum seruet integritatem suam, quamquam et in ipsis corporibus aeri lux incorrupta misceatur. ergo persona hominis mixtura est animae et corporis, persona autem Christi mixtura est dei et hominis; cum enim uerbum dei permixtum est animae habenti corpus, simul et animam suscepit et corpus. illud cotidie fit ad procreandos homines, hoc semel factum est ad liberandos homines. uerum tamen duarum rerum incorporearum commixtio facilius credi debuit quam unius incorporeae et alterius corporeae. nam si anima in sua natura non fallatur, incorpoream se esse comprehendit; multo magis incorporeum est uerbum dei ac per hoc uerbi dei et animae credibilior debuit esse per
Abbreviated transcription (Latin):
corporaliũ rerũ longe alit̃ se habentiũ alit̃q notarum Uerbũ igiturꝰ dĩ ideniq cli fili
patri coeternus. eademq uirtus & sapientiadĩ asuperno fine creaturȩ rationalis usq ad in¬
fimũ finẽ creaturȩ corporalis attingens fortiter & disponens om̃ia suauit̃. p̃sens & la¬
tens nusquã conclusa nusq discissa nusq tumida: s sine mole ubiq tota: longe
aliomͦ quodã quã eo quo creaturis c&eris adest : Suscepit hominẽ seq & illo fecit
unũ iħ in xp̃m. mediatorẽ dĩ & hominũ : ȩqualẽ patri scđm diuinitatẽ minorem
aut̃ patre  scđm carnẽ: hocest scđm hominẽ. Inco̾iuitabilit᷑ ĩmortalem scđiri¬

Expanded text:
poralium rerum, longe aliter se habentium aliterque notarum. 12. Verbum igitur Dei, idemque Dei Filius, Patri coaeternus, eademque Virtus et Sapientia Dei , a superno fine creaturae rationalis usque ad infimum finem creaturae corporalis attingens fortiter, et disponens omnia suaviter , praesens et latens, nusquam conclusa, nusquam discissa, nusquam tumida, sed sine mole ubique tota, longe alio modo quodam, quam eo quo creaturis caeteris adest, suscepit hominem, seque et illo fecit unum Jesum Christum, mediatorem Dei et hominum , aequalem Patri secundum divinitatem, minorem autem Patre s
Abbreviated transcription (Latin):
sinobis cũ loqͥ nolunt: &cogitate ꝓsalute ur̃a quale sit hoc ipsũ. quod nohis cũ Poqui mo sunt
Silupi conciliũ fecer̃ ut pastorib nonrespondeant: quare oues confiliũ ꝑdider̃. ut adluporũ
speluncas accedant:¬

Expanded text:
si nobiscum loqui nolunt, et cogitate pro salute uestra, quale sit hoc ipsum, quod nobiscum loqui nolunt. si nobiscum loqui nolunt, et cogitate pro salute uestra, quale sit hoc ipsum, quod nobiscum loqui nolunt. si lupi concilium fecerunt, ut pastoribus non respondeant, quare oues consilium perdiderunt, ut ad luporum speluncas accedant
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio pconsulis accusatũ. & inmustitane cuntate gestis municipalibus oppug naoste ditra¬
ditio codicũ scelerata: quiads̃ iregem quibieremiş librũ incendrt mor tepellic undicaunt
quanro sos eratisi sacril egũ susnats. cuius auctores qͥb m aximmastes ceibet itis i aun
terra uiuos obsorbuit: qͦmꝰ g̃ crim̃ traditionis nobis obicitis quod nonꝓbatis. &escis maticosuros
& dinatis &acceptatis: Si ppcerta ustiestis quia ꝑsecutionẽ ꝑ imperatores passi estis. iustiores
uobis sunt p̃si maximianistȩ ͦs ꝑudices abmperitorib catholicis missos uobibs psecitusos
sibiptismũ uossolihabetis. quid apuduos facit biptis mus maximianistarũ ineis quos biptis taunt
felicianus d̃natus. cũ qͥb aduos postea reuocatus : uł uobis laicis ad istaresponde ma rxcrã i

Expanded text:
 a uobis postea in iudicio proconsulis accusatum et in Mustitana ciuitate gestis municipalibus oppugnatum. Si tra a uobis postea in iudicio proconsulis accusatum et in Mustitana ciuitate gestis municipalibus oppugnatum. Si traditio codicum scelerata est, quia deus in regem, qui Hieremiae librum incendit, morte bellica uindicauit, quanto sceleratius est sacrilegium schismatis, cuius auctores, quibus Maximianistas comparastis, aperta terra uiuos absorbuit! quo modo ergo crimen traditionis nobis obicitis, quod non probatis. et schismaticos uestros et damnatis et acceptatis? si propterea iusti estis, quia persecutionem per imperatores passi estis, iustiores uobis sunt ipsi Maximianistae, quos per iudices ab imperatoribus catholicis missos uos ipsi persecuti estis. si baptismum uos soli habetis, quid apud uos facit baptismus Maximianistarum in eis, quos baptizauit Felicianus damnatus, cum quibus est ad uos postea reuocatus? uel uobis laicis ad ista respondeant episcopi uestri,
Abbreviated transcription (Latin):
trans marini uidicaru̾nt mserunt. datis iudicib quos postulauerant ceroniȩ iidicantibus
non obtẽperauerunt: ep̃os apud imperatorẽ tã quã male udicauerint arguer. Abaliss
rursus epis ad arelatũ missis ad ipsum imperatorẽ apellauer̃. abipso audita &e calũpmatores
muenti meodẽ scelert ꝑmanser̃. Eugilite adsalucẽ. amatepacem: redite adunitatem.
Hȩc uobis quẽ admodũ gestis int: quando uultis om̃ia recitamꝰ. Ille cõminicat malis. ei
consentit sactis malorũm: nonquitolerat magro dĩ cotiz auia usq admesse. ul palea. us que
ol il anĩ uentilationẽ . Simalos oditis. uosipsi mutamini ab scelere scimatis . Simalorĩ pmixt¬
onẽ timerets: optatũ interuos mapertissima iiquitate uiuentt̃: ptotamos nonaioitĩ ꝑmrxti
Quẽ cums aroru di citssi supest ie eũ ppt quẽ mortuus : xp̃mdicatis. Postremno quiduos ofendit orb¬
cepiudicia publica debasilics ꝑturbatos insuorursus honore recepistis ÷ Qud uosos end ĩ puros

Expanded text:
transmarini iudicarent, miserunt; datis iudicibus, quos postulauerant, et Romae iudicantibus non obtemperauerunt; episcopos apud imperatorem, tamquam male iudicauerint, arguerunt; ab aliis rursus episcopis ad Arelatum missis ad ipsum imperatorem appellauerunt; ab ipso auditi et calumniatores inuenti in eodem scelere permanserunt. euigilate ad salutem, amate pacem, redite ad unitatem. haec nobis, quem ad modum gesta sint, quando uultis, omnia recitamus... Ille communicat malis, qui consentit factis malorum, non qui tolerat in agro dominico zizania usque ad messem uel paleam usque ad ultimam uentilationem. si malos odistis, uos ipsi mutamini ab scelere schismatis; si malorum permixtionem timeretis, Optatum inter uos in apertissima iniquitate uiuentem per tot annos non teneretis. quem cum modo martyrem dicitis, superest, ut eum, propter quem mortuus iudicia publica de basilicis proturbatos in suo rursus honore recepistis? quid uos offendit pax
Abbreviated transcription (Latin):
ut cib ille idolotitũsit. potuit enĩ uł abeis quiibi abitinere diuertentes corpꝰrefeceran
obliuione seu uoluntate dimitti. uł illic obaliã causã quãlib& poni. breuit̃ respondeo.
aut certũ ẽ. ẽẽ idolotitum. aut certũ ẽ. non ẽẽ: Aut ignora t᷑. Si gͦ certum ẽ ẽt̃. melius
xp̃iania uirtute respuitur. Siautẽ uł nonẽẽ scitur uł ignoratur: sine ullo c̃scientie
scrupulo inusũ necessitatis assumitur.

Expanded text:
ut cibus ille idolothytum sit, potuit enim uel ab eis, qui ibi ab itinere deuertentes corpus refecerant, ut cibus ille idolothytum sit, potuit enim uel ab eis, qui ibi ab itinere deuertentes corpus refecerant, obliuione seu uoluntate dimitti uel illic ob aliam causam quamlibet poni, breuiter respondeo. aut certum est esse idolothytum aut certum est non esse aut ignoratur. si ergo certum est esse, melius Christiana uirtute respuitur; si autem uel non esse scitur uel ignoratur, sine ullo conscientiae scrupulo in usum necessitatis adsumitur.