comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit altã dĩ ee̾ honitatẽ. doceri desidat etiã disciplinã
Nã pleriq auertunt᷑ a studio discipline: dũ eã seuerã ⁊ tris¬
tẽ arbitrant᷑. S ꝑspicatior sensu intelligit: qͦd disciplina si
tristis ad tẽpꝰ sit. post̾ĩorib fiat iocunda temꝑib. S est ⁊¬
disciplina ⁊ correctio seu̾ior: est etiã modatior. Seu̾ior est.
de qͥ dicit dñs. Corripiã eos: in auditu tͥbulationis eoꝵ Est¬
⁊ seuerior qͥ est in ira ⁊ furore correptio. Unde refugiens
in iudicio ⁊ ñ infurore. Om̃is gͦ disciplina⁊ si ad tempꝰ habeat
amaritudinẽ habeat ꝑturbationẽ. postea tñ pacificos fruetꝰde¬
nerare consueuit. S qͥpetit disciplinã ⁊ bonitatẽ doceoi. lebet

Expanded text:
iplinam. nam plerique auertuntur ab studio disciplinae, dum eam seueram et tristem arbitrantur; sed perspicacior sensu intellegit, quod disciplina, etsi tristis ad tempus sit, posterioribus fiat iucunda temporibus. sed est disciplina uel correptio seuerior, est etiam moderatior. moderatior est, de qua dicit dominus: corripiam eos in auditu tribulationis eorum. est seuerior quae est in ira et furore correptio. unde refugiens in iudicio et non in furore. omnis ergo disciplina, etsi ad tempus habeat amaritudinem, habeat perturbationem, postea tamen pacificos fructus generare consueuit. Sed qui petit doceri bonitatem et
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ad imaginẽ ⁊ postea de luto finx̃. ⁊ uoluit seruare qͦd fe¬
cerat. saluare qͦd plasmauerat. ut totũ hominẽ saluũ fac̾e̾t
sic̃ ipse dix̃ in eugło. Michi irascimmi. qr totũ hominẽ
sanũ feci in sabbo  Qui serurt .xͦ : placet dõ. Qͥ seruit
debet repellere iniqͥtatẽ. Qͥ seruit ira macłato debet ẽẽ im¬
macłatꝰ. debet custodire castimonie disciplinã. Qͥ seruit
luci: debet odire tenebras peccatoꝵ. Da mͥ intellectũ¬

Expanded text:
nem ad imaginem et postea de luto finxit et uoluit seruare quod fecerat, saluare quod plasmauerat, ut totum hominem saluum faceret, sicut ipse dixit in euangelio: mihi irascimini, quia totum hominem saluum feci indebet repellere iniquitatem. Qui servit immaculato, debet tenere castimoniae disciplinam. Qui servit luci, debet odisse tenebras peccatorum. Ergo qu
Abbreviated transcription (Latin):
has imagines dõ congregamꝰ in uirias: cũ factos addĩ imaginẽ
putamꝰ ẽẽ ledendos. Qͥ enĩ irridet pauꝑem exacerbat eũ qͥfec̃
illũ. S aderit ille qͥdicat. Esuriui: ⁊ ñ dedistis mͥ manduca¬
re. Sitiui. ⁊ ñ dedistis mͥ bib̾e. Infirmꝰ erã: ⁊ ñ uisitastis me
& quanto ista leuiora st̃ quã si dicat iniurias mͥ fecistis.
nudastis me. uerbastis me: Quẽ siqͥs interrogauerit qͥndo
tͥ in uirias fecimꝰ. qͣndo spoliaũimꝰ. qͣndo ⁊̃ uerb̾auimꝰ : dicit.

Expanded text:
 imagini congeramus injurias, 1096 cum factos ad imaginem Dei  imagini congeramus injurias, 1096 cum factos ad imaginem Dei putamus esse laedendos. Qui enim irridet pauperem, exacerbat eum qui fecit illum. Sed aderit ille qui dicat: Esurivi, et non dedistis mihi manducare, sitiui et non dedistis mihi bibere, aeger eram et non uisitastis me. et quanto ista leuiora sunt, quam si dicat: \'iniurias mihi fecistis, nudastis me, uerberastis me\'! quem si quis interrogauerit: \'quando tibi iniurias fecimus, quando spoliauimus, quando etiam uerberauimus ?\',
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ: nͥ eiꝰ sermonẽ intendit. si sensũ illiꝰ potuerit cõprehen
de sapientiã de tractatu eiꝰ assumere. Tẽ g letabit᷑ cũ ista ꝑspexit.
gressa. ẽ ⁊ eiꝰ pedes ꝑfudit ungento. Illiꝰ imitatores simꝰ. Sicubi gͥ
nichil ꝓdest. qͦd intꝰ est sanat. S. ane ⁊ ineo qͥ foris est illũ qͥ uitꝰ¬
est aspiciamꝰ: ut si uidimꝰ pauꝑem. illũ ad cuiꝰ similitudinẽ
factꝰ est honoremꝰ in pauꝑem. Deqͦait. Dedistis mͥ manducare
qr qͦd uni eoꝵ dedistis. mͥ dedistis. Qͥ enĩ coronat imaginẽ im¬
ꝑatoris. utiq illũ honorat. qͥeiꝰ imaginẽ coronauit. E qͥ statuã
contẽpserit imꝑatoris : imꝑatori utiq cuiꝰ statuã consputa
gines ambulamꝰ. Caueamꝰ ne coronã imagini detrahere ui¬
deam᷑. quã unicuiq xp̃c imposuit. Caueamꝰ nealiqͥd detraha¬
mꝰ his quib debemꝰ adiungere.S qͦd peiꝰ est ñ solũ ñ honestamꝰ

Expanded text:
mentem, nisi eius sermonem intenderit, nisi senmentem, nisi eius sermonem intenderit, nisi sendere, sapientiam de tractatu eius adsumere. tunc igitur laetabitur, cum ista perspexerit, gressa est et eius pedes perfudit unguento. illius imitatores simusnihil prodest: quod intus est, sanat. Sane et in eo qui foris est, illum quier aspicimus, ut, si uiderimus pauperem, illum ad cuius similitudinem factus est honoremus in paupere, de quo ait: dedistis mihi manducare, quia quod uni eorum dedistis mihi dedistis. qui enim coronat imaginem imperatoris, utique illum honorat cuius imaginem coronauit, et qui statuam contempserit imperatoris, imperatori utique cugines ambulamus. caueamus, ne coronam imagini detrahere uideamur, quam unicuique Christus inposuit. caueamus, ne aliquid detrahamus his quibus debemus adiungere. sed, quod peius est, non solum non honestamus
Abbreviated transcription (Latin):
uerba mea ⁊ fecerit ea dic̃ dñs. similis erit hoĩ sapienti.
Non gͦ qͥ audit tantũm similis erit: s qͥ facit que audierit
Ergo neq factũ sine auditu neq auditio sine facto potest ẽẽ
sapientis: s qͥ audit ⁊ facit. Audiamꝰ gͥ. intelliganiꝰ. faciamꝰ.
ut intellexisse nos qͦd audiuimꝰ cõpbemꝰ. Beatꝰ qͥ hoc intellig̃.¬
sꝑaui. Qͥ enĩ uidet iustũ ⁊ gaudet: etiã ipse uult ẽe̾ iustꝰ.
Pulcrũ est enĩ ut maliis delectet᷑. qͦd uult ipse in se seruare
affectu pio diligat. misericors lib̾alem. ⁊ uirtutes suas in
aliis amet. ꝑlerisq enĩ iusti aspectꝰ admonitio correptionis
innocentiũ cũ uidet᷑. ita imꝓbi iustoꝵ cognitione torquent᷑.
quã uel tacitis scõꝵ morib arguunt᷑. Torquet castitas inconti¬
nentẽ. auaritiã lib̾alitas. impietatẽ fides. Qͥ uidet iustũ: de
tͥmonio. ñ in uultu: s intꝰ uideat. Non inquã illũ uidet nͥ eiꝰ uiderit

Expanded text:
uerba mea haec et fecerit ea, similis erit homini sapienti. non ergo qui audit tantummodo similis erit, sed qui facit quae audierit. ergo neque factum sine auditu neque auditio sine facto potest esse sapientis, sed qui audit et facit. audiamus igitur ut intellegamus, faciamus ut intellexisse nos quod audiuimus conprobemus. Sequitari; qui enim uidet iustum et gaudet, etiam ipse uult esse iustus. pulchrum est enim ut in aliis delectetur, quod uult ipse in se seruare,affectu pio diligat, misericors liberalem, et uirtutes suas in aliis amet. plerisque enim iusti aspectus admonitio correctionis innocentium, cum uidetur, ita inprobi iustorum cognitione torquentur, quia uel tacitis sanctorum moribus arguuntur. torquet castitas incontinentiam, auaritiam liberalitas, impietatem fides. de hoc quoque trimonio, non in uultu, sed intus uidet. non, inquam, illum uidet nisi eius uiderit
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ qͥ est adimaginẽ dĩ uenit: ⁊ qͤrit imago eũ qͥ est ad simi¬
litudinẽ suam. ut iterũ signet ut iterũ ꝯformet : qr amise¬
ras qͦd accepisti. Insuffiauerat enĩ tͥ ds̃ : ⁊ inspirationis sue
donauerat gr̃am: quã tͥ tua culpa sustulerat. Factꝰ eras
in animã uiuentẽ. Audi quid dicat. Non in carnẽ:  in aiãm
uiuentẽ. S peccator signacłm tenere ñ potuit : ⁊ in cͥmine
positꝰ ñ habebat qͦ dĩ st̃ s que hominũ ꝓpt̾ea uenit dñs nr̃ ih̾e¬
xp̃c: ⁊ amortuis resurgens cũ clausos discipłos repꝑisset. cla¬
hominẽ fecerint. Illũ utiq quẽ scdm xp̃m indumꝰ. expo¬

Expanded text:
ad eum, qui est ad imaginem, uenit et quaerit imago eum, qui est ad simiad eum, qui est ad imaginem, uenit et quaerit imago eum, qui est ad similitudinem sui, ut iterum signet, ut iterum conformet, quia amisisti. quod accepisti. insufflauerat enim tibi deus, ut inspirationis suae dono haberes gratiam, quam tibi tua culpa sustulerat. factus eras in animam uiuentem; audi quid dicat: non in carnem, sed in animam uiuentem. sed quia peccator signaculum tenere non potuit ex III crmine positus non habebat quae dei sunt sed quae hominum, propterea uenit dominisset, clahominem fecerint? illum utique, quem secundum
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt uł pͥncipatũ habebit. Et fecit ds̃ hominẽ ad imaginẽ
suã. Scd̾o autẽ loco ita scriptũ ẽ  qr accepit d̃s pulu̾em de
terra. ⁊ plasmauit hominem. Uͥ puluis. ibi plasmatio. U̾aut̃
ñ pulius. ibi ñ terra. ibi ñ mat̾ia s incorporeũ s admir abile
ibi ñ mat̾ia: s inmat̾iale. Quod enĩ scđ̾m imaginẽ est ñ est
in corꝑe nec in mat̾ia. s in aĩa rationabili. Ibi oꝑat᷑. ibi osten¬
dr homo ad similitudinẽ ⁊ imaginẽ dĩ. uͥ iusticiȩ ubi sapien¬
tie. uͥ om̃is forma uirtutis assumit᷑. Si intelligas imaginẽ. uide¬
bis ad imaginẽ. hõ enĩ ñ ẽ. imago dĩ. s ad similitudinẽ dĩ fac¬
t̾ est. Alius est imago dĩ inuisibilis. pͥmogenitꝰ uniu̾se creat᷑e
ꝑquẽ facta st̃ om̃ia. Ile ñ ad umaginẽ s imago. Tu ñ imago.
s ad imaginẽ. habesgͦ in tua substantia aliqͥd de imagine ⁊ si¬
militudine dĩ. qͦs sit diuine simile imaginis. ꝓpterea unago

Expanded text:
inquit, uel principatum habebunt et: fecit deus hominem ad imaginem d e i. secundo autem loco ita scriptum est, quia accepit deus puluerem de terra et plasmauit hominem. ubi puluis, ibi plasmatio, ubi autem non puluis, ibi non terra, non materia, sed incorporeum, sed admirabile; ibi non materia, sed inmateriale. quod enim secundum imaginem est, non est in corpore nec in materia, sed in anima rationabili. ibi operatur, ibi ostenditur homo ad similitudinem et imaginem dei, ubi iustitiae, ubi sapientiae, ubi omnis forma uirtutis adsumitur. Si intellegas imaginem, uidebis ad imaginem; homo enim non est imago dei, sed ad similitudinem factus est. alius est imago dei inuisibilis, primogenitus uniuersae creaturae, per quem facta sunt omnia. ille non ad imaginem, sed imago; tu non imago, sed ad imaginem. habes ergo in tua substantia aliquid de imagine et similitudine dei, quod sit diuinae simile imaginis. propterea imago
Abbreviated transcription (Latin):
legeris. Si ꝓpħa dari sibi intellectũ postulat: qͥs tã arrogaus
qͥ ꝓfiteat᷑ in sua potestate ẽẽ intelligentiã : Intellectũ petit
ut ipse se nouerit. ⁊ nature suę possit scire rationẽ. At illi
qͥ de rerũ natura disputant cęli scrutant᷑ plagas qͥse ipsos sci¬
re ñ possunt. putant intelligentiã sine dĩ dono posse concedi
Unde ⁊ nos humilitatẽ aebemꝰ assum̾e ue extollam᷑ si forte
unã aliquã de feripturis ꝑabolã cognou̾imꝰ. aut q int̾dũ scd̾m
litterã plenã legimꝰ si forte scd̾m litterã aliqͥd intellȩxerimꝰ

Expanded text:
 postulat, quis tam arrogans, qui profiteatur in sua potestate esse intelligentiam? Intellectum petit, ut ipse se noverit, et naturae suae possit scire rationem: at illi qui de rerum natura disputant, coeli scrutantur plagas, qui se ipsos scire non possunt, putant intelligentiam sine Dei dono posse concedi. Unde et nos humilitatem debemus assumere; ne extollamur, si forte unam aliquam de Scripturis parabolam cognoverimus: aut quia interdum secundum litteram plana legimus; si forte s
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̾̃: ñ manu. At uͦ alibi ait. Ego manu mea so lidaui ce¬
lũ i manꝰ mea fecit hȩc. In hoĩs constitutione uidet᷑ ñ ha¬
bundasse qͥd toto mundo ut fieret habundauit. Celũ manꝰ
una firmauit ut scriptũ ẽ: ⁊ utraq manꝰ dĩ hominẽ
figurauit ut scriptũ est. Celũ ñ ad similitudinẽ. hõ ad similitu¬
amẽ. Angłi ad minist̾iũ: homo ad imaginẽ. Esto ut & angłi ad
imaginẽ. Scriptura tñ de homine locuta. ẽ: qͦd sit ad imaginẽ.
habemꝰ enĩ aliqͥd: qͦd angłi fortasse ñ habeant. Ubi enĩ habundauit
enĩ. Puer natꝰ est nob̾. filiꝰ datꝰ est n. Nob̾ carnẽ suscepit. ĩmo po
tiꝰ in illa carne suscepit quos tñ ꝑ dĩ filiũ in illa dĩ sede constitu¬
it. Non lego angłos in dei sede nͥ stantes. nͥ minist̾iũ deferentes.
Nonlego angłos s homines consepultos .xͦ.⁊in xͦ refuscitatos. De¬

Expanded text:
raliter, non \'manum\'. at uero alibi ait: ego manu mea solidaui caeraliter, non \'manum\'. at uero alibi ait: ego manu mea solidaui caelum, et: manus mea fecit haec. in hominis constitutione uidetur non abundasse quod toto mundo ut fieret abundauit. caelum manus una firmauit, ut scriptum est, et utraque dei manus hominem figurauit, ut legimus. caelum non ad similitudinem, homo ad similitudinem; angeli enim ad ministerium, homo ad imaginem. Esto ut et angeli ad imaginem; scriptura tamen de homine locuta est quod sit ad imaginem. habemus enim aliquid quod angeli fortasse non habeant; ubi enim abundauit penim: puer natus est nobis, filius datus est -nobis. nobis carnem suscepit, immo potius nos in illa carne suscepit, quod filium hominis in dei sede constituit. non lego angelos in dei sede nisi stantes, nisi ministerium deferentes, non lego angelos, sed homines consepultos Christo et in Christo resuscitatos. de
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ illud qͦd ad similitudinẽ dĩ ẽe̾ desistit : hoc est peccatũ tu¬
ũ. Nã suã ds̃ ñ punit imaginẽ. nec in illud incendiũ mit¬
tit ȩternũ. s magis uindicat imaginẽ suã de eo qͥ illi fac̃
mulꝰ ex homine. Uindicat᷑ gͦ imago: ñ condẽpnat᷑. Uindi¬
cat᷑ quasi expulsa: ñ condẽpnat᷑ quasi rea. Postquã enĩ pec¬
militudodĩ. ñ supplicio incipis cdignꝰ e̾e̾. s p̃mio. Ita ima
go illa qͣ ad imaginẽ ⁊ similitudinẽ dĩ factꝰ es: ñ condẽp¬
nat᷑ s coronat᷑. Condẽpnaris autẽ in eo qͦd ipse mutat᷑ꝰ es
ut fieres ex hoĩe serpens. mulꝰ equus. uulpecła. hisenĩ no¬
minib nos scriptura dãpnauit. qr exuti celestis imagi¬
nis ornam̃toetiã nom̃ hõis amittimꝰ qͥ gram hõis ñ tenemꝰ.¬
Manꝰ tue inqͥt fecert̃ me: ⁊ plasmauert̃ me. Manꝰ dic̃ plu¬

Expanded text:
ergo illud quod ad similitudinem dei esse desistit, hoc est peccatum tuergo illud quod ad similitudinem dei esse desistit, hoc est peccatum tuum. nam suam deus non damnat imaginem nec in illud incendium mittit aeternum, sed magis uindicat imaginem suam de eo qui imagini iet fieres mulus ex homine. uindicatur ergo imago, non condemnatur, uindicatur quasi expulsa, non condemnatur quasi rea. postquam enim pecsimilitudo, non sugo illa, quae ad imaginem et similitudinem Dei factus es, non condemnatur sed coronatur. Condemnaris autem in eo quod ipse mutatus es, ut fieres ex homine serpens, mulus, equus, vulpecula. His nos enim nominibus jam Scriptura condemnavit: qui exuti coelestis imaginis ornamento, etiam nomen hominis amittimus, qui gratiam hominis non tenemManus tuae, inquit, plasmaueruut me e. \'manus\' dicit plu
Abbreviated transcription (Latin):
teneant. ter restria ñ morent᷑. ad illũ tota intentione fes¬
tina ex cuiꝰ inspiratione consistis. Grande inqͥt salomon
hõ. ⁊ p̃tiosũ uir misericors. uirũ fidelẽ opꝰ est inuenire. Dis¬
ce hõ uͥ gͣndis. atq p̃tiosꝰ sis. Uilẽ te terra demonstrat. s
głosũ uirtꝰ facit. Fides rarũ: imago p̃tiosũ. Qd tã p̾tio¬
s aut serpentẽ aut equũ hẏnnientẽ feminis. aut uul¬
pecłam. aut um̃tũ uocare consueuit. Nolite fieri sic̃ ⁊¬
cite huic uulpide herode ait. Generatio uiꝑarũ uocat᷑ ab
icu lohanne plebs hominũ. Magnũ gͦ opꝰ dĩ es o homo
Magnũ est qͦd dedit tͥ ds̃. Uide ne qͦd ds̃ tribuit amittas.
Magnũ illud munꝰ qͦd es ad imaginẽ dĩ: ⁊ hoc inte puniat᷑
magis. Us̃ enĩ ñ punit similitudinẽ suã : s eũ ñ punit qͥ ad
similitud inẽ dĩ factꝰ. hoc qͦd accepit seruare ñ potuit. Punit᷑

Expanded text:
teneant, terrestria non morentur. ad illum tota intentione festeneant, terrestria non morentur. ad illum tota intentione festina, ex cuius inspiratione consistis. grande, inquit, homo et pretiosum uir misericors, uirum autem fidelem opus est inuenire. disce, homo, ubi grandis atque pretiosus sis. uilem te terra demonstrat, sed gloriosum uirtus facit, fides rarum, imago pretiosum. an sed aut serpentem aut equum adhinnientem feminis aut uulpiculam aut iumentum uocare consueuit. nolite fieri siccite huicuulpi de Herode ait, generatio uiperarum uocatur ab Iohanne plebs hominum. magnum ergo opus dei es, homo, magnum est quod dedit tibi deus. uide ne quod deus tribuit amittas magnum illud munus, quod es ad imaginem dei, et hoc in te puniatur magis. deus enim non punit similitudinem suam, sed eum punit, qui ad similitudinem dei factus hoc quod accepit seruare non potuit. punitur
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ tue. s dixisti. ꝓducant aque reptilia animarũ uiuen¬
tiũ ⁊ ꝓdireit terra scłm genꝰ suũ quadrupedia ⁊ reptilid
⁊ bestias terre. Me autẽ inqt fecisti: me tuis manib figurasti
Hoc est ñ figurasti bestias manib tuis: ñ reptilia ñ uolatilia
me autẽ fecert̃ manꝰ tuȩ ⁊ plasmauert̃ me. Non medioere
opus est qͦd ꝑatũ est: cũ sapientia unũqͦdq disponit᷑ ⁊ ꝑat᷑.
deniq sapientia dic̃. Cũ pararet celos: cũ illo erã. Ed de hoĩb
idem dic̃ ꝓpħa. Uex dñi p̃pantis ceruos. Qͤ uox dm̃i ẽ. nͥ faciamꝰ
hominẽ Q st̃ isti cerui nͥ inimici serpentib qͥ suꝑ aspidem¬
ambulant. ⁊ uenena ñ sentiunt. Non uile gͥ arbit᷑r. ñ corpo
cis. Nisi cognou̾is te formosã in mulierib. Cognosce te anima
qr ñ de terra ñ de luto es: qr insufflauit te ds̃. ⁊ fec̃ in aĩam
uiuentẽ. Opꝰ es magnificũ: dĩ inspiratione gen̾atũ. Atten¬

Expanded text:
um uiuentium, et produxit terra secundum genus quadrupedia et reptilia et bestias terrae. me autem, inquit, fecisti, me tuis manibus figurasti, hoc est: non figurasti bestias manibus tuis, non reptilia, non uolatilia; m e autem fecerunt manus tuae et parauerunt me. Non mediocre opus est quod paratum est, cum sapientia unumquodque disponitur et paratur. denique Sapientia dicit: cum pararet caelos, cum illo eram. quod de hominibus idemhominem? qui sunt isti cerui nisi inimici serpentibus, qui super aspideambulant et uenena non sentiunt? non uile igitur, non corporalecis: nisi cognoueris te formosam in mulieribus. cognosce te, anima, quia non de terra, non de luto es, quia insufflauit te deus et fecit in animam uiuentem. opus es magnificum, dei generatione inspiratum. adten
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ⁊ similitudinẽ nr̃am. Cetera dix̃ ⁊ facta st̃: mandauit ⁊
ereata st̃ Ut homo fiat spetialis qͥdã dei accedit hortatꝰ. ⁊ caꝙͣ
laborantis aĩ inhuiꝰ munere creature significat᷑ oꝑatio. dõ
quidem exꝑs laboris est. s tñ scripture uerba qͥd alius nͥ studi¬
osã tui oꝑationẽ eiꝰ ostendunt Ergosi ds maiore qͥdã studio
te creauit: cur ipse tui studiũ derelinqͥs. Si ds̃ inte laborauit
conditorem. p̃sidia aliena ñ reqͥro. In adium̃tũ accange
qͥ a coinctꝰ es ut creares. Dic ipse dauid qd senseris. cur dixeris
manꝰ tuȩ fecert̃ me. S dixisti inferiꝰ dñe retͥbues me.¬

Expanded text:
nem et similitudinem nostram. cetera dixit et facta sunt, mandauit et creata sunt: ut homo fiat, specialis quidam dei accedit hortatus, ut tamquam laborantis dei in huius munere creaturae significaretur operatio. deus quidem expers laboris est; sed tamen scripturae uerba quid aliud nisi studiosam tui operationem eius ostendunt ? ergo si deus maiore quodam studio te creauit, cur ipse tui studium derelinquas ? si deus in te laborauit conditorem, praesidia aliena non quaero. in adiumentum accingere qui accinctus es ut creares. dic ipse, Dauid, quid senseris, cur dixeris: manus tuae fecerunt me. sed dixisti inferius: domine, retribues
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tͥ iõ bonꝰ: qr ꝑmanes. Ed si ñ ꝑmanseris in bonitate ⁊ tu ex¬
oid̾is. Nongͦ ds̃ ꝓpt̾ea bonꝰ eẽ desistit: qr tu lapsꝰ es ⁊ indiges
seueritate. S̾iqͥdem ⁊ seueritas dĩ in bonitatẽ recurrat.
ut unꝰqͥsq castigatꝰ pedẽ referat a peccatis. ⁊ ad uirtutũ tͥni¬
tatẽ bonãq conu̾sionẽ recurrat. Deniq docet de illis qͥceci¬
cũ crudelitatis. ꝑ putrefactas uulnerũ fibras ferro putaue¬
rit desecandas: qr noxia ⁊ serpentia ulcera igni adusserit. ne
uirꝰ in ult̾iora ꝑserꝑet. Uel qr magist᷑ discipłm u̾b̾auerit
negligentẽ: ut metu uerbũ indueret diligentiã. C astiga¬
⁊ castigatio m. ĩ. mat̾. S uir sapiens qͥ intelligit castigationẽ
illã dñi sib ꝓfuisse. ait. Bonitatẽ fecisti cũ seruo tuo dñe.
tionẽ intelligo ꝓfuisse. Illa castigatione me e̾ẽ a uiciis re

Expanded text:
dsi non permanseris in bonitate, et tu excideris. non ergo deus propterea bonus esse desistet, quia tu lapsus es et indiges seueritate, siquidem et seueritas dei in bonitate recurrat, usquisque castigatus pedem referat a peccatis et ad uirtutum tramitem bonamque conuersationem recurrat. denique docet de illis qui cecitis, quia putrefactas uulnerum fibras ferro putauerit exsecandas, quia noxia et serpentia ulcera igni adusserit, ne uirus in ulteriora proserperet, uel quia magister discipulum uerberauerit neglegentem, ut metu uerberum indueret diligentiam. castiga tota die . Sed vir sapiens qui intellexit castigationem illam Domini sibi profuisse ait: Bonitatem fecisti cum servo tuo, Domintionem intelligo profuisse, illa castigatione me a vitiis e
Abbreviated transcription (Latin):
solꝰ scientie clauẽ detulit. ⁊ dedit aꝑire nobis. Dicunt se iudĩ
habere clauẽ scientiȩ : sedñ habent. Lã si haberent ipsi ing̾de¬
rent᷑. ipsi agnoscerent penetralia seripturarũ. Hẽ autẽ
ue uob̾ scribe ⁊ pharisei qui abstulistis clauẽ scientię: ⁊ ipsi
conu̾s dicit dauid. Tu me inqͥt doce iustificationes tuas.
qr tu es uera iusticia. Tu doce que sapient̃ dicta st̃. qr tu es
sapientia. Tu aꝑi cor meũ : qͥ aꝑusti librũ. Tu aꝑi illud
ostiũ qͦd in cęlo est: qr ipse es ianua. ꝑ te siqͥs int̾ierit: regnũ
illud possidebit ęt̾̃nũ. ꝑ te si qͥs intͣuerit ñ decipiet᷑. qr falli
ñ potest. qͥcũq domiciliũ fuerit ueritatis ingress Ponita

Expanded text:
solus scientiae clauem detulit et dedit aperire nobis. Dicunt se Iudsolus scientiae clauem detulit et dedit aperire nobis. Dicunt se Iudhabere clavim scientiae, sed non habent; nam si haberent, ipsi ingrederentur, ipsi agnoscerent penetralia Scripturarum. Nunc autem: Vae vobis scribae et pharisaei, qui abstulistis clavim scientiae, et ipsi conuersus Dauid ait: t u me, inquit, doce iustifica tiones tuas, quia tu es uera iustitia, tu doce quae sapienter dicta sunt, quia tu es sapientia, tu aperi cor meum, qui aperuisti librum, tu aperi illud ostium quod in caelo est, quia ipse es ianua. per te si quis introierit, regnum illud possidebit aeternum, per te si quis intrauerit, non decipietur, quia falli non potest quicumque domic
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nr̃i iħu xͥ. Iustificationes dĩ ab ipso dño uult doceripsal¬
mista qr difficile est interra magistrũ huiꝰmodi repꝑire.
hõ quasi uerũ docere qͦd nesciat. cũ ipse sit mendax
Meritoq ait dñs ut nemo suꝑ terrã uocet sibi qͦmꝗͣ. ma¬
gistrũ. qr unꝰ est magister om̃iũ. & qͣmͦ possit danid aliũ
doctorem querere cũ ipse de dõ dixerit qͥdocet hominẽ scientiã:
Docet autẽ ds̃ ⁊m̃tes illuminat singłoꝵ ⁊ claritatẽ cognitionis in¬
fundit. si tu aꝑias ostia cordis tui ⁊ celestis gr̃e recipias claritatẽ.
⁊ qͣn dubitas diligenter inqͥras. Qͥ enĩ querit᷑ inueniet. ⁊ qͥ pulsat.
aꝑiet᷑ ei. Multa obscuritas in scripturis ꝓpħicis. S si manu
quadam m̃tis tuȩ scripturarũ ianuã pulses. ⁊ ea que st̃ occul¬
librũ signatũ aꝑuit. quẽ nullꝰ ante aꝑire poterat. qr solꝰ dñs
iħc in eugło suo ꝓpħaꝵ enigmata ⁊ legis myst̾ia reuelauit

Expanded text:
 Et ideo iustificationes dei ab ipso domino uult doceri, quia difficile est in terra magistrum huiusmodi repperir quomodo enim potest homo quasi uerum docere quod nesciat, cum ipse sit mendax? merito- que ait dominus, ut nemo super terram uocet sibi quem quam magistrum, quia unus est magister omnium. et quomodo posset Dauid alium doctorem quaerere, cum ipse Docet autem Deus, et mentes illuminat singulorum, et claritatem cognitionis infundit, si tu aperias ostia cordis tui, et coelestis gratiae recipias claritatem. Quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit, invenit, et ei qui pulsat, aperitur. Multa obscuritas est in scripturis propheticis: sed si manu quadam mentis tuae Scripturarum januam pulses, et ea quae sunt occullibrum signatum aperuit, quem nullus ante aperire poterat; quia solus io suo prophetarum aenigmata et legis mysteria reuelauit,
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ. nedũ incedimꝰ. nedũ ignoramꝰ laqͦos eoꝵ pesnr̃e m̃tis
incurrat. ne animȩ nr̃e ceruicẽ nexib inseramꝰ. Insi¬
as cautionis habemꝰ intentas. tc̃ iactant laqueos suos. aut
in uia qua ambulamꝰ abscondunt. ut cũ fuerint eoꝵ laqueiᷤᷤ
unnexa uestigia. trahunt qͦ securũ supplantent uiantẽ uel
collo astrictos strangulent uiantes. Holigͥ alta ceriice am¬
bulare: sic̃ filie uidȩ. Altis enĩ ceruicib: cito laqueꝰ innoda

Expanded text:
natorum, ne, dum incedimus, dum ignoramus, laqueos eorum pes nostrae mentis incurrat, ne animae nostrae ceruicem nexibus inseramus. insias cautionis habemus intentas, tunc plus iactant laqueos suos aut in uia qua ambulamus abscondunt, ut, cum fuerint eorum laqueis innexa uestigia, trahant, quo securum subplantent uiantem uel collo adstrictos strangulent commeantes. Noli ergo alta ambulare ceruice sicut filiae Iudae; altis enim ceruicibus cito laque
Abbreviated transcription (Latin):
tate iactatꝰ: S illũ laudo qͥ aduersũ uentos remtit᷑. insurgit
aduersũ fluctꝰ. ñ timet cũ eleuat᷑ undis nauigiũ. uł cũ ad ꝓfun¬
di ima deponit᷑. Ita ⁊ille laudandꝰ est gub̾nator sui: qͥ ea qͦ
adu̾sa st̃ uincit. patientia uirtute suꝑat. scd̃is ñ extollit᷑ ad¬
uersis ñ frangit᷑. Bellũ tͥ est ⁊̃ adu̾sꝰ neqͥtias sp̃ales: adu̾tis¬

Expanded text:
tate iactatus? sed illum laudauerim, qui aduersus uentos renititur, insurgit tate iactatus? sed illum laudauerim, qui aduersus uentos renititur, insurgit aduersum fluctus, noti timet, uel cumeleuatur undis nauigium uel cum ad profundi ima deponitur. ita et ille laudandus est gubernator sui, qui ea quae aduersa sunt uincit patientia, uirtute superat, secundis non extollitur, aduersis non frangitur. bellum tibi est etiam aduersus nequitias sp
Abbreviated transcription (Latin):
uenit᷑ in terris. qͥ ⁊ diuitias amisit ⁊ filios. ⁊ uirib corꝑis desti¬
turbet. Deniq sciens dñs cito nos frangi solere: ait etiã apłis.
Non turbet᷑ cor ur̃m: neq formidet. Lege apłm dicentẽ.
Site cupiditas appetentiaq tẽptauerit. lege eugłiũ. dicat
tͥ iħc. Non tͣbet᷑ cor tuũ neq formidet. Si qͥs terror ingruerit.
xerit: lege eugłiũ dicat tͥ iħc. ñ tͣbet᷑ cor ur̃m neq f. lege apłm
dicentẽ. Indigne enĩ st̃ passiones huiꝰ tẽꝑis: ad suꝑuenturã¬
bari. Ueniens gͥ ad certam̃ aliqͦd magnũ ⁊ graue: dic pͥmꝰ
pugne inqͥt: intꝰ timores. Inte ipso tͥ bellũ. ẽ. Bonũ est ut
in tranqͥllitate sit animꝰ tuꝰ. ⁊ in qͣdã serenitate. S gub̾nator
ille melior est: qͥm tẽpestate nauẽ gubnat. Rege gͥ te
ipsũ qͣndo turbat᷑ animꝰ : mens fluctuat. Laudo uͥtutẽ gub̾natois.
qͥ nullas ꝓcellas senserit. & eursũ nauigii direxerit: nulla tempes¬

Expanded text:
uenitur in terris, qui et diuitias amisit et filios et uibicibus corporis exaraparatum uis repentina perturbet. denique sciens dominus cito nos frangi solere ait etiam apostolis: non turbetur cor uestrum neque formidet. si te cupiditas appetentiaque temptauerit, lege euangelium, dicat tibi Iesus: \'non turbetur cor tuum'. si quis terror ingruerit, xerit, lege euangelium, dicat tibi Iesus: non turbetur cor tuum neque formdicentem: indignae enim passiones huius temporis ad superuenturbari\\ ueniens igitur in certamen aliquod magnum et graue dic prius: inquit, pugnae, intus timores; in te ipso tibi bellum est. bonum est ut in tranquillitate sit animus tuus et in quadam serenitate; sed gubernator ille melior est qui in tempestate nauem gubernat. rege igitur te ipsum, quando turbatur animus, mens fluctuat. laudauerim uirtutem gubernatoris, qui nullas procellas senserit et cursum nauigii direxerit nulla tempes
Abbreviated transcription (Latin):
tius. exi de nȩxib peccatoꝵ tuoꝵ solue funes erroris tui: qͥb
circundatꝰ ⁊ ligatꝰ es. Et si en ĩ neqͥssimꝰ ⁊ si detestabilissimꝰ om¬
St̃ gͦ uincła. qͥb constringim᷑. Et si nob̾ uideam lib̾i: beatꝰ
uincła tua. P lemosina enĩ: a peccato lib̾at. E ripe eũ qͥducit᷑
ad mortẽ: hoc est eripe int̾cessione. eripe gr̃a tu sac̃̾dos. aut
imꝑator. eripe subscriptione indulgentiȩ. ⁊ soliusti pecc̃a
tua : ex uisti te uincłis tuis. Uincłis enĩ pecc̃oꝵ suoꝵ unꝰ¬
qͥsq constringit᷑: sic̃ ipse legisti. Ligat nos uincłis carnis
illecebra. Uincłm nr̃m: auaritia .ẽ. Uincłm nr̃m aebri¬
etas . ẽ. Uincłm nr̃m : concupiscentia. ẽ. Uincłm nr̃m suꝑbia
est. S t̃ ⁊diaboli uincła. Deniq seriptũ est. hanc autẽ filiã
abrahe quã ligauit sathanas decẽ ⁊uiiͦi. annis. Ligat
nos etiã diabolꝰ cͥminũ nexu ligãt nos uincła fornicatio¬

Expanded text:
tuis, exi de nexibus peccatorum tuorum, solue funes erroris tui quibus circumdatus et ligatus es\'. etsi enim nequissimus sim omergo uincula quibus constringimur, etsi nobis uideamur liberi. beatus uincula tua: elemosyna enim a morte liberat. eripe eum qui ducitur ad mortem, hoc est: eripe eum intercessione, eripe gratia tu, sacerdos, aut tu, imperator, eripe subscriptione indulgentiae, et soluisti peccata tua, exuisti te e uinculis tuis. Uinculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur, sicut ipse legisti; ligat nos uinculis carnis inlecebra. uinculum nostrum auaritia est, uinculum nostrum ebrietas est, uinculum nostrum concupiscentia est, uinculum nostrum superbia est. sunt et diaboli uincula: denique scriptum est: hanc autem filiam Abrahae, quam ligauit satanas decem et octo annis. ligat nos etiam diabolus criminum nexu, ligat nos uinculo fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis iitiũ. Unꝰ gͦ om̃ib est intͦitꝰ ad uitã.: ⁊ similis exi¬
tꝰ. Et qr uidit cõmune ẽẽ natiuitatis exordiũ. elabora¬
uit ẽẽ portio dĩ.⁊ inuocauit. ⁊ uenit in eũ sp̃c sapientie. S
luxuriosi aliã partẽ eligt̃. qͥdicunt. U ino p̃tioso ⁊ ungentis
nos impleamꝰ : ⁊ ñ p̃tereat nos flos temporis. Coronemꝰ nos
rosis: anteꝗͣ marcescant. Et infra: qm̃ hȩc pars nr̃a: ⁊ hȩc
sors. Quã magnũ contẽpuere diuitias.ẜ. quã rarũ hoc ipsũ

Expanded text:
imilis exitus. et quia uidit commune esse emisi plorans exordium, elaborauit esse portio dei et inuocauit et uenit in eum spiritus sapientiae. sed luxuriosi aliam partem eligunt, qui dicunt: uino pretioso et unguentis nos impleamus, et non praetereat nosflos temporis; coronemus nos rosis antequam marcescant, et infra: quoniam haec pars nostra et haec sors. Quam magnum contemnere diuitias, sed quam rarum hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. iõ sustinebo eum. Qͥ gͦ sustinet dñm. sors dñi est.
Unde ⁊ dauid ait. Sustinui dñm: ⁊ respexͣ me. hoc loco
portionẽ sibi dm̃ esse ꝓfitet᷑. Quã rarꝰ est : qͥ istud usurpet
sibi. Non nobilitate. ñ diuitiis usurpat᷑. Deniq rex ille di¬
ues ait. Sũ quidẽ ⁊ ego mortalis hõ similis oĩb. ⁊ ex gen̾e
terreno illiꝰ qͥprior finctꝰ est: ⁊ exͣ uentre matͥs figuratꝰ
sũ caro. decẽ mensiũ temꝑe coagłatꝰ sũ in sangͥne. ex se

Expanded text:
dixi; ideo sustinebo eum. qui ergo sustinuit dominum, sors domini est. dixi; ideo sustinebo eum. qui ergo sustinuit dominum, sors domini est. unde et Dauid, qui ait: sustinui dominum, et respexit me, hoc loco portionem sibi deum esse profitetur. Quam rarus qui istud usurpet sibi, non nobilitate, non diuitiis usurpatur! denique rex ille diues ait: sum quidem et ego mortalis homo similis omnibus et ex genere terreno illius qui prior factus est: et in uentre matris figuratus sum caro decem mensum tempore, coagulatus in san
Abbreviated transcription (Latin):
in paradyso. Tibi ñ dicit qr adhuc es in hoc feruenti corꝑe
constitutꝰ. in hoc concupiscenti. in hoc t̾rena adhuc desicd̾anti.
s cũ potueris dic̾e. disrupisti uincła mea. hoc est soluisti cur¬
sũ istiꝰ uite. lib̾asti exhoc mortis corpore. tc̃ tͥ dic̃. hodie me¬
cũ eris in ꝑadyso. Habes gͥ o hõ int̾ multa ꝓposita etiã hu¬
iꝰmodi portionẽ. Iposuit tͥ dñs inportione possessiones. In
portione aurũ. in portione argentũ. In portione honores.
in portione nobilitatẽ. ꝓposuit ⁊̃ in possessione ione se ip¬
sũ. habes plurimas portiones : elige quã putas. Non te nu¬
merꝰ ꝑturbet: s excitet gr̃a. Hon labor auertat. s fruc¬
tꝰ inuitet. In portione diuina : gemitꝰ ⁊ labores st̃. Unde &
aut̃ xp̃i. si tam̃ cõpatim᷑ : ut simul głificem᷑. Uides qr ubi
hereditas xͥ est. ibi debeat ẽẽ cõpassio. Unde ⁊ iheremias¬
ait. Multi st̃ gemitꝰ mei ⁊ cor meũ defecit. sors mea dñs

Expanded text:
in paradiso. tibi non dicit, quia adhuc in hoc febrienti corpore constitutus, in hoc concupiscenti, in hoc terrena adhuc desideranti. sed cum potueris dicere: disrupisti uincula m e a, hoc est: soluisti cursum istius uitae, liberasti me ex hoc mortis corpore, tunc tibi dicet: hodie mecum eris in paradiso. Habes igitur, homo, inter multa proposita etiam huiusmodi portionem. proposuit tibi dominus in portione possessiones, in portione aurum, in portione argentum, in portione honores, in portione nobilitatem, proposuit etiam in portione se ipsum. habes plurimas portiones, elige quam putas. non te numerus perturbet, sed excitet gratia, non labor auertat, sed fructus inuitet. in portione diuina gemitus et labores sunt. unde eautem Christi, si tamen conpatimur ut simul glorificemur. uides quia, ubi hereditas Christi est, ibi debeat esse conpassio. qui autema. multi sunt gemitus mei et cor meum defecit. sors mea dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
data nosti: Non occides ñ adult̾abis ñ falsũ testimoniũ
dices ostendens uitã eternã in his e̾e̾ mandatis. at uie
iustificare se uolens. dic̃. Hȩc om̃ia feci. qͥd mͥ restat.⁊
Ad quẽ añs aet uolens ei dñm fieri portionẽ. ñ pecuniã
posse ssiones. s dm̃ uerũ: ait.Si uis ꝑfectꝰ esse uende
omia qͥ habes ⁊da pauꝑib ⁊ habebis thesanrũ ĩ celo ⁊
ueni sequere me. Uerũ ille cui portio aurũ ⁊ argentũ erat.

Expanded text:
n adul- terabis, non falsum testimonium dices, ostendens uitam aeternam in his esse mandatis. at ille iustificare se uolens dicit: haec omnia feci; quid mihi restat? ad quem dominus, uolens ei dominum fieri portionem, non pecuniam, non possessiones, sed deum uerum, ait: si uis perfectus esse, uade uende omnia quae habes et d a pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me. uerum ille, cui portio aurimi atque arg-entum
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾moniũ portionis quã elegi mͥ. Dix̃ hoc claudo: ⁊ surrex̃ qͥerat
claudꝰ ab ut̾o matͥs sue. Quom gͦ petrꝰ poterat portionis sue
dap̃na sentire. qͥnature dãpnũ reꝑabat: Qr gͦ ñ habeas aurũ¬
neq argentũ petre: dic nob̾. Dic etiã qͥd sit istud qͦd hab̾e te dieis.
qͥoĩa que habebas te reliqͥsse dixisti. Sic enĩ locutꝰ es dño. Eece
Reliqͥsti gͦ pet᷑ oiã qͣhabebas. unde habes. qͦd hab̾e te dicis.
Surgit olaudꝰ sono tui sermonis erigit᷑. S anitatẽ donas alii
qui in digebas ipse tuȩ salutis auxilio. Reliqͥsti g̃ que habe¬

Expanded text:
portionis quam elegi mihi. Dixit hoc claudo, et surrexit qui erat claudus ab utero matris suae. Quomodo ergo Petrus poterat portionis suae damna sentire, qui naturae damna reparabat? 7. Quare non habeas argentum atque aurum, Petre, dic nobis: dic etiam quid sit istud quod habere te dicis, qui omnia quae habebas, te reliquisse dixisti. Sic enim locutus es Domino: Ecce re ante omnia quae habebas: unde habes quod habere te dicis? surgit claudus et sono tui sermonis erigitur; sanitatem donas aliis qui indigebas ipse tuae salutis auxilio. reliquisti ergo quae habe
Abbreviated transcription (Latin):
Illiꝰ nom̃ tͥ est fructuosũ. illiꝰ nom̃ tͥbuta dependit. ⁊ bona tͥbuta
ñ pecunie s gr̃e. Portio tua ñ ariditate siccat᷑. ñ ymbre diluit᷑.
ñ frigore urit᷑. ñ tempestate quassat᷑. ꝑ diẽ sol ñ uret te:
neq luna ꝑ noctẽ. Serua portionẽ quã elegisti. Ea est enĩ por¬
tio: quã terrene partes equare ñ posst̃. Quid enĩ est qͦd conferii
possit his de qͥb d̾sdicit. in habitabo in eis: Qd magnificentiꝰ
hospitio cȩlesti. Qd beatiꝰ possessio ne diuina: & deãbulabo
inqͥt in eis. Alii quert̃ de sui ruris angustiis. inte dõ est am¬
pla possessio: in qͦdeambulare se dic̃. Sic enĩ scͥptũ est. Q smñs
Cui mundꝰ angastꝰ est. tuei ampla domnꝰ es. Portio inqͥt mea
dñs. Dic̃ hoc martir. Ipsigͦ iuuamꝰ cui mori est głosum.

Expanded text:
illius nomen tibi est fructuosum, illius nomen tibi tributa dependit et bona tributa, non pecuniae, sed gratiae. portio tua non ariditate siccatur, non imbre diluitur, non frigore uritur, non tempestate quassatur; per diem sol non uret te neque luna per noctem. serua portionem quam elegisti; ea est enim portio, quam terrenae partes aequare non possunt. quid enim est quod conferri possit his, de quibus deus dicit: et inhabitabo in his? quid magnificentius hospitio caelesti, quid beatius possessione diuina ? et deambulabo, inquit, in his. alii queruntur de sui ruris angustiis; in te deo est ampla possessio, in quo deambulare se dicit, hoc est laxae cui mundus angustus est, tu ei ampla es domus. portio, inquit, mea dominus. dicit hoc martyr: ipsi ergo uiuamus, cui mori est gloriosum.
Abbreviated transcription (Latin):
digni animi. ñ obstruit᷑. Is enĩ qͥ in iudiciis dĩ sꝑat serua¬
re potest uerbũ ueritatis. qr dũ ueret᷑ penã. custodit gr̃am¬
Post meditationẽ ⁊ enĩ bonũ est leuare actꝰ nr̃os ad
p̃cepta dĩ atq id facere cũ caritate. cũ gaudio: ut ñ ex
necessitate sit bonũ nr̃m ñ cũ merore atq mesticia
s uoluntariũ. qr seruꝰ inuitꝰ facit. amicꝰ uoluntariꝰ. Nos
autẽ studeamꝰ ut dicat᷑ nob̾. Iam ñ dico uos seruos: s amicos
dñs. Quã rarꝰ in terris : qͥ pot̾ dicere portio mea d̾. Quã ali¬
enꝰ a uitiis: qͥ seg̃gatꝰ ab om̃i labe peccati. qͥ nichil habeat

Expanded text:
damnanda committat? is enim, qui in iudiciis dei sperat, seruare potest uerbum ueritatis, quia. dum ueretur poenam, custodit grapost meditationem etenim bonum est leuare actus nostros ad praecepta dei atque id facere cum caritate, cum gaudio, ut non ex necessitate sit bonum nostrum, non cum maerore atque maestitia, sed uoluntarium, quia seruus inuitus facit, amicus uoluntarius. nos audominus. quam rarus in terris, qui possit dicere: portio mea dominus, quam alienus a uitiis, quam segregatus ab omni labe peccati, qui nihil habeat
Abbreviated transcription (Latin):
cifixꝰ est ⁊ ego mundo: Non potest in hoc pͥnceps mundi huiꝰ
sibi consortiũ uindicare: in quo suũ nichil inuenit. Idõq dñs
qͥuenit docere ut fieret nob̾ ds̃ portio: ait. Uenit enĩ pͥnceps
discipłos suos: ait. Nolite posside aurũ neq argentũ neq
petuniã. Unde petrꝰ ostendens in dõ sibi portionẽ esse ñ in scło.

Expanded text:
cifixus est et ego mundo? non potest in hoc princeps mundi huius sibi consortium uindicare, in quo nihil suum inuenit. Ideoque dominus, qui uenit docere, ut fieret nobis deus portio, ait: uenit enim huius muns ait: nolite possidere aurum neque argentum neque pecuniam. unde Petrus ostendens in
Abbreviated transcription (Latin):
uiestitẽ eo qͦd interra nullã habeat possessionẽ ⁊ tñ portio
eiꝰ in celo est. Anima eiꝰ ibi sibi patmoniũ collocauit. qr audi¬
uit abm dicentẽ. Nolite thesaurũ uob̾ conđe in terra. s the¬
saurũ uob̾ condite in cȩlo. S hoc dinites audire ñ posst᷑¬
ba diuina. Deniq accessit qͥdam diues ad dñn. qͥ portio¬
nẽ dñi ñ habebat. habeb. it enĩ multas possessiones s dñs
ñ int̾ multa numerat᷑. ñ dignat᷑ c̃scło habere consor¬

Expanded text:
es, eo quod in terra nullam habeat portionem. et tamen portio eius in caelo est, anima eius ibi sibi patrimonium conlocauit, quia audiuit Iesum dicentem: nolite thesaurum uobis conderein terra, sed thesauruba divina. Denique 1059 accessit quidam dives ad Dominum, qui portionem Dominum non habebat. Habebat enim multas possessiones: sed Dominus non inter multa numeratur, non enim dignatur habere c
Abbreviated transcription (Latin):
retia : fecit ut ⁊ ipsa disceret uincłis ñ teneri. Deniq eo usq
a uincłis longe ñ fuit: ut ꝓ nob̾ subiret mortẽ. s tñ ñ seruꝰ mor¬
tis effectꝰ. s lib̾ int̾ mortuos. Lib̾ enĩ erat: qui soluende mortis
por estatẽ habebat. Deniq ipse nos docet qͥ ait. Soluite templũ
hoc: ⁊ intriduo excitabo illud. Audiamꝰ itaq qͥddicat. Exur¬
ge ueni ꝓxima mea hoc ẽ. surge a mortuis. exurge auin¬
cłis qͥb circundta tenebaris. Exurge qr ego resurrexi sol¬
ue uincła iniqͥtatis. qi ego iã solui tͥ. Ueni. qr iã retia soluta
st̃. Uirgo peꝑit. puer natꝰ ex uirgine .ẽ: nichil debet mu¬
liebri hereditati. quasi filiꝰ mulieris ñ tenet᷑. Ueni gͦ secura¬

Expanded text:
retia, ut et ipsa disceret uinculis non teneri. deniqueretia, ut et ipsa disceret uinculis non teneri. deniquenon servus mortis effectus, sed liber inter mortuos; liber enim erat qui solvendae mortis potestatem habebat. Denique ipse te doceat qui ait: Solvite templum hoc, et in triduo resuscitabo illud . Audiamus itaque quid dicat: 45. . Exsurge, veni proxima mea; hoc est, surge a mortuis, exsurge a vinculis, quibus circumdata tenebaris. Exsurge, quia ego resurrexi tibi: solve vincula iniquitatis, quia ego jam solvi tibi: veni, quia jam retia soluta sunt, Virgo peperit, puer natus ex virgine est, nihil debet muliebri haereditati, quasi filius mulieris non tenetur: cer
Abbreviated transcription (Latin):
homines. s in similitudine carnis peccati. ut de peccato dãs na¬
ret peccatũ in carne. Peccatũ erat caro. scđ̾m illud. qr hereditario
erat dãpnata maledicto. Peccatũ erat illecebra. ⁊ ministra
peccati. Uenit dñs iħe. ⁊ in carne peccatsꝰ obnoxia. militiã uir¬
tutis exercuit. Facta st̃ menbra nr̃a ñ iã arma libidinis. s
tia s securꝰ. Plena erant oĩa retib referta laqͦis. Audi dicen
entie syrach moneris. ut cognoscas qr in medio laqͥoꝵ ambul.s.
Et uitia. tot retia. Eͦt peccata. tot laquei. hereditarii iã te
nexꝰ tenebant: uenit ad laqͥos iħc ut adã solueret. Uenit lib̾are
qd ꝑierat. Om̃s retib tenebam᷑. nullꝰ aliũ eruere pot̾at. cũ se
ipsũ ñ posset eruere. Talis gͦ necessariꝰ fuit quẽ uincła genera¬
tionis humane delictis obnoxiũ ñ tenerent: ñ cepisset auari
tia. ñ ligasset dolꝰ. Issolꝰ erat iħc: qͥcũ huiꝰ carnis se circundedis¬

Expanded text:
carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. peccatum erat caro secundum illud, quia hereditario erat damnata maledicto, peccatum erat inlecebra et ministra peccati. uenit dominus Iesus et in carne peccato obnoxia militiam uirtutis exercuit. facta sunt membra nostra iam non arma libidinis, sed tia, sed securus. Plena erant omnia retibus, referta laqueis. audi dicent Sapientiae Sirach moneris, ut cognoscas quia in medio laqueorum ambulas. quot uitia, tot retia, quot peccata, tot laquei; hereditarii iam te nexus tenebant. uenit ad laqueos Iesus, ut Adam solueret, uenit liberare quod perierat. omnes retibus tenebamur, nullus alium eruere poipsum non posset eruere. Talis ergo necessarius fuit, quem vincula generationis humanae delictis obnoxia non tenerent, non ctia, non ligasset dolus. is solus erat Iesus, qui cum huius carnis se circumdedis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta sit gr̃a patientie. dicentis: maledicent illi. ⁊ tu bene¬
dices. Beatꝰ. qui maledicta ñ sentit. Beatꝰ. quẽ maledicta ñ
ꝑmouent. Non enĩ potest maledicto moueri qͥ maledicta
hominũ diuine benedictionis mun̾e excludit. Non potest
sentire maledictũ qui habet uerbũ: ⁊ ñ potest inferre
maledictũ. cui in ore sc̃m ẽ u̾bũ. S est etiã bonꝰ serpens.:
quẽ iste ceruꝰ ñ ledat. Estote ait dñs astuti sic̃ serpentes:¬
remedia ñ uenena fundebat. Potest ñ tim̾e serpentes: qͥ hõ
nouit adorare serpentẽ. De hoc serpente: dic̃ illa qͦ diligit.
Ecce hic stat pꝰ parietẽ nr̃m: ꝓspiciens ꝑ fenestras. emi¬
nens suꝑ retia. Bene eminens suꝑretia qr solꝰ est quẽ retia ñ in¬
uoluunt pecc̃oꝵ. Om̃s intra retia erant. ĩmo om̃s adhuc intra
retia sumꝰ. qr nemo sine peccato nͥ solꝰ iħc. quẽ ñ cognoscendẽ

Expanded text:
quanta patientiae gratia dicentis: maledicent ipsi, et tu benequanta patientiae gratia dicentis: maledicent ipsi, et tu benedices! beatus qui maledicta non sentit, beatus quem maledicta non permouent: non enim potest maledicto moueri, qui maledicta hominum diuino munere benedictionis excludit. non potest sentire maledictum, qui habet uerbum, et non potest referre maledictum, cui in ore semper est uerbum. Sed est etiam bonus serpens, quem iste ceruus non laedat: estote astremedia, non uenena fundebat. potest non timere serpentes, qui hunc nouit adorare serpentem. de hoc serpente dicit illa quae diligit: ecce hic post parietem nostrum prospiciens per fenestras, eminens suvolverint peccatorum. Omnes intra retia eramus, immo adhuc intra retia sumus; quia nemo sine peccato nisi solus Jesus, quem non cognoscentem
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. Ds̃ inqͥt alibi laudẽ meã ne tacueris: qr os peccatoris
⁊os dolosi suꝑ me aꝑtũ est. S agittabat᷑ uenenatoꝵ sermo¬
nib. illi sibila obtrectationis inferebant: ⁊ sermonib odii
circundabant in nocentẽ. Donꝰ ceruꝰ: inter multos colubros
positꝰ ñ timebat. Ceruꝰ amicitię: ⁊ pullꝰ gr̃aꝵ. Simulabant
caritatẽ : fundebant obtrectationẽ. Ego autẽ in qͥt orabã.
Bonꝰ ceruꝰ in medio uiꝑarũ: in nocuꝰ pascebat᷑. Illi trisulcis
ora linguis micabant : hc̃ autẽ sc̃a pascebat oratio. ĩmo eibũ
obtrectantib offerebat. Respondit obtrectantib sibi uer¬
bũ. Uerbũ enĩ cib ẽ. Deniq ñ inpane solo uiuit homo: s in
ego aut̃ benedicebã. Oaledicebant qͥ obtrectabant. benedicebã.
qͥ u̾bũ dñi p̃dicabã. Quã bonũ. ẽ. ferre conuitiũ: ⁊ cõuitiũ ñ refer¬
re. dm̃ p̃sulẽ adqͥrit : qͥ conuicianti nescit irasci. deniq uides

Expanded text:
meam ne tacueris; quoniam os peccatoris, et os dolosi super me apertum est . Saginabatur venenatorum sermonibus. Illi sibila obtrectationum ora tollebant, et sermonibus odii circumdabant innocentem. Bonus cervus inter multos colubros positus non timebat, cervus amicitiae, et pullus gratiarum. Simulabant charitatem, fundebant obtrectationem: Ego autem, inquit, orabam . Bonus cervus in medio viperarum innocuus pascebatur. Illi trisulcis ora linguis micabant: hunc autem sancta 1037 pascebat oratio, immo cibum obtrectantibus offerebat. Respondit obtrectantibus sibi verbum; verbum enim cibus est. Denique non in pane solo vivit homo, sed in ego autem benedicebam. maledicebant qui obtrectabant, benedicebam qui uerbum domini praedicabam. Quam bonum est ferre conuicium et conuicium non referre! deum praesulem adquirit qui conuicianti nescit irasci. denique
Abbreviated transcription (Latin):
idicet mundũ s ut saluet ⁊ redimat : s impietatis
sue sue subiere uidiciũ. qui in remissionẽ petcatoꝵ cre¬
dere noluert̃. Non enĩ posst̃ ad eiꝰ ꝑtinere beneficiũ: cuiꝰ
iudiciũ refutart̃. Ergo qͥ cͣredidert̃ in eũ. iudicio eiꝰ uiden¬
t᷑ indigni. Iudiciũ eiꝰ qͥd sit agnosce: dicente ipso. hoc ẽ
autẽ iudiciũ : qr lux uenit in mundũ: ⁊ dilexert̃ ho

Expanded text:
s suae subiere iudicium, qui in remissionem peccatorum credere noluerunt: non enim possunt ad eius pertinere beneficium quem cognoscere refutarunt. ergo qui non crediderunt in eo, iudicio eius uidentur indigni; iudicium enim eius quod sit, agnosce dicente ipso: hoc autem est iudicium, quia lux uenit in hunc mundum. dulce ergo
Abbreviated transcription (Latin):
fidei: qͥ lib̾tatẽ dedit. Diligi se gaudet: qͥ idõ uenit in ħc
mundũ. ꝙ hc̃ mundũ dilexit. Amari exigit qr om̃samat.
qr caritas est. Concupiuit mandata dei ut bonꝰ seruꝰ.
ut cultor sedulꝰ. Cõcupiũ ñ ut amator meretͥciã copu¬
lã : ñ ut auarꝰ lasciuiã. ñ ut luxuriosꝰ lascruiã.
eloqͥũ tuũ. Qͥd significet int̾p̃tatio lietere qm̃ sub¬
obscura. ẽ ex psalmi serie colligendũ putaui. Nã cũ

Expanded text:
fidei qui libertatem dedit, diligi se gaudet qui ideo uenit in hunc mundum, quia hunc mundum dilexit, amari se exigit qui omnes amat, quia cantas est. concupiuit mandata dei ut bonus seruus, ut cultor sedulus; concupiuit non ut amator meretriciam copulam, non ut auarus pecuniam, non ut luxuriosus lasciuiam.eloquium tuum. quid significet interpretatio litterae, quoniam subobscura est, ex psalmi serie colligendum putaui. nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
Longe erat hoc salutare .i. xp̃c a nob̾: longe erat aua¬
tionib. Descendit in terras. factꝰ est ꝓpe: cepimꝰ ñ tim̾e.
Nã qͥ xp̃m timet. ñ timori est subditꝰ. s deuotioni pie¬
tatis. Hic timor ñ inftrmitatis est. Deniq nichil de est
tim̃tib dm̃. Qͦmͦ autẽ factꝰ sit ꝓpe. audi. Ut inhabitet
pat̃: qr patͥs gła .ẽ. hunc qͥ a patre separat: maiorẽ pa¬
tͥ iniuriã facit. quẽ uult e̾e̾ sine gła. Hõ qͥsqͥs equalẽ
patre ñ putat : inferiorẽ ⁊ patrẽ iudicat. cũ alio u̾bo pa¬
trẽ plꝰ laudare ñ possit. euiꝰ sũma laus gła . ẽ. Rogat᷑ gͦ.¬

Expanded text:
longe erat Christus a nobis:, longe erat a nationibus; descendit in terras, factus est prope, coepimus non timere. nam qui Christum timet, non timori est subditus, sed deuotioni; pietatis hie timor, non infirmitatis est. denique nihil deest timentibus eum. quomodo autem factus sit prope, audi: ut inhabitet, pater, quia patris gloria est. hunc qui a patre separat maiorem patri iniuriam facit, quem unit esse sine gloria. hunc quisque aequalem patri non putat, inferiorem et patrem iudicat, cum alio uerbo patrem plus laudare non possit, quia summa laus gloriae