comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tissime dñs ꝑ buccellã tinctã atopi
ipsũ iudã int̾fuisseꝰ ubi dñs saca¬
m̃tũ corꝑis ⁊ sanguinis sui om̃ib
disciplis distribuerat. luca &̃ eũg¬
lista teste affirmat: uidendũ ẽ. qͥmn
tres. in qͥbꝰ erat unꝰ sp̃c ñ dissensi¬
onis s pacis. ad se dissentire uide¬
ant̾. Quã q̃stionẽ ipse aug̾ solues

Expanded text:
tissime Dominus per buccellam intinctam atque ipsum Judam interfuisse ubi Dominus sacramentum corporis et sanguinis sui omnibus discipulis distribuerat, Luca enim evangelista teste affirmat, videndum est quomotres in quibus erat unus spiritus, non dissensionis, sed pacis, a se dissentire videantur. Quam quaestionem ipse Au
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ĩ xͥ corꝑe ꝑmissũ ẽ mał ad suã
lap̃nationẽ. nec ignominiosũ uisũ
i do pati ꝓpt̾ nram salutẽ: mul¬
tomagis ipsi placitũ ⁊ gloriosũ ẽ. ut
ideliũ suorũ manibꝰ deuote ĩ sacra¬
into frangat᷑. dentib acterat᷑. sicut
ipse p̃cepit ĩ suã cõmemorationẽ.
nꝰ inueritate qͥdẽ passionis. crucifix¬
ionis. mortis. ut supͣdictũ ẽ. s signi¬
sicante mysterio. ut ipse qͥdẽ fractꝰ
i atritꝰ integer ꝑmaneat. ⁊ redep̃tio¬
nis suȩ gr̃a om̃ib diuisa ꝓfitiat.
ã ut certiꝰ innotescat fidelibꝰ. benga

Expanded text:
i corpore permissum est malis ad suam damnationem, nec ignominiosum visum est Deo Patri propter nostram salutem, multo magis ipsi placitum et gloriosum est, ut fidelium suorum manibus devote in sacramento frangatur, dentibus atteratur, sicut ipse praecepit, in suam commemorationem, non in veritate quidem passionis, crucifixionis, mortis, ut supra dictum est, sed significante mysterio, ut ipse quidem fractus et attritus integer permaneat, et redemptionis suae gratia omnibus divisa proficiat. Quod ut cer
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ uitã. sic ipse dat et̾nã. uñ ar
Siqͥs manducauerit ex ħ pane iu¬
uet in et̾nũ. Et merito. Si eni
tanta uis ẽ ĩ cibo qͥ ñ uiuit nec
manet. ut labentẽ uitã buiꝰ ti¬
poris foueat ⁊ retineat. ꝙͣ diu du
placuerit. qͣntomagis ꝓꝑc cibꝰ ui¬

Expanded text:
lem vitam, sic ipse dat aeternam. Unde ait: Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum . Et merito. Si enim tanta vis est in cibo qui non vivit, nec manet, ut labentem vitam hujus temporis foveat et retineat quandiu Deo placuerit, quanto magis Christu
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ hilariũ pictauensẽ. ĩ expositio¬
ne suꝑ matheũ. qͣsi testẽ huiꝰ rei
fatiunt: qͥ manifeste uidetur asse¬
rere. a dño uidã a tanti sacͣm̃ti cõmu¬
nione exclusũ. qr indignũ. idoq eũ
ñ potuisse lib̾e sanguinẽ xͥ ĩ myste¬
rio. qr eũ ñ erat bibiturꝰ in regno.
cat᷑. sine qͦ pascha accepto pane. ⁊ frac¬
to pane cficit᷑. Dignꝰ enĩ et̾norũ sacͣ¬
m̃torũ cõmunione ñ fuerat. Nam
discessisse statĩ hinc intelligit᷑. qͦd
cũ turbis reuersꝰ ostendit᷑. Neq sane
in regno: cũ uniu̾sos tũ bibentes
ex uitis istiꝰ fructu bibituros secũ
se. ⁊ hilariũ ita ipsũ uidã a cõmu¬
nione exclusisse ostendimꝰ ut sibi
ipsis uł aliis scĩs ñ sint ꝯtͣrii: ma¬
nifestũ erit do uolente: qr mali corpꝰ¬
uere qͣntũ ad grãm. Et priꝰ qͥdẽ
u̾ba beati hilarii ꝯcordit̾ cũ aliis
scĩs exponant᷑. Sine iuda enĩ pas¬
cha. id÷ tͣnsitũ ad uitã cõfici dicit.¬

Expanded text:
Hilarium Pictaviensem in expositione super Matthaeum , quasi testem hujus rei faciunt, qui manifeste videtur asserere, a Domino Judam a tanti sacramenti communione exclusum, quia indignum. Ideoque eum non potuisse bibere sanguinem Christi in mysterio, quia eum non erat bibiturus in rcatur, sine quo pascha accepto calice et fracto pane conficitur. Dignus enim aeternorum sacramentorum communione non fuerat. Nam discessisse statim intelligitur, quod cum turbis reuersus ostenditur. Neque sanein regno, cum universos tunc bibentes ex vitis istius fructu bibituros secum se, et Hilarium ita ipsum Judam a communione exclusisse ostenderimus, ut sibi ipsis vel aliis sanctis non sint contrarii, manifestum erit, Deo volente, quia mali corpvere quantum ad gratiam. Et prius quidem verba beati Hilarii concorditer cum aliis sanctis exponantur. Sine Juda enim Pascha, id est transitum ad vitam confici dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nus. cognoscens uerã caholicã ⁊
apostolicã fidẽ anathematizo omnẽ
heresim. p̃cipue eã de qua hactenꝰ
infamatꝰ sũ: q̃ astruere conat᷑ panẽ
⁊ uinũ q̃ in altari ponunt᷑. pꝰ c̃secra¬
rona ne ⁊ apłice sedi. ⁊ ore ⁊ corde ꝓ¬
fiteor de sacͣm̃tis dnĩcȩ m̃sȩ eandẽ fidẽ me ten̾e
quã dñs ⁊ uenerabił papa nicholaus.
uit: scił panẽ ⁊ uinũ q̃ ĩ altari ponun¬
tur. pꝰ c̃secrationẽ ñ solũ sacm̃tũ s &̃¬

Expanded text:
nus, cognoscens veram, catholicam et apostolicam fidem, anathematizo omnem haeresin, praecipue eam, de qua hactenus infamatus sum, quae astruere conatur panem et vinum quae in altari ponuntur, post consecraromane et apostolice sedi, et ore et corde profiteor de sacramentis dominice mense eam fidem tenere quam dominus et uenerabilis papa Nicholaus euit, scilicet panem et uinum que in altare ponuntur post consecrationem non solum sacramentum,
Abbreviated transcription (Latin):
corde: quarũ corꝑał ẽ cõmunis bo
nis ⁊ mał. his ad salutẽ. his ad ui¬
ditiũ: spũał aut̃ tantũ bonis. Et
corpali qͥdẽ ore corpalit̾ mandu¬
camꝰ ⁊ bibimꝰ. qͦtiens de altari añi¬
Co ipsũ dñicũ corpꝰ substantialiter

Expanded text:
corde. Quarum corporalis communis est bonis et malis; his ad salutem, illis ad judicium, spiritualis, autem tantum bonis. Et corporali quidem ore corporaliter manducamus et bibimus, quoties de altari Dominico ipsum Dominicum corpus subst
Abbreviated transcription (Latin):
fatis fatiat lacrimis ⁊ orationiꝰ
⁊ cõfidens de dĩi miserationc
accedat ad eucharistiã intrepiꝰ
⁊ secuiꝰ. S de illo hoc dico. quen
mortalia peccata ñ gͣuant.⁊ qb̃
scõrũ u̾bis. magna nob̾ indiciꝰ
bene opandi necessitas: ne corp
dnĩ indigne sum̃do sumamꝰ u¬
ditiũ: uł sumere cessando. ħ mꝰ
&̃ alienati a uita. mortis nichi¬
lominꝰ incurramꝰ ꝑiculũ. Necesui¬
rio enĩ agnꝰ sum̃dus ẽ. ut a uas¬

Expanded text:
lacrymis et orationibus, et confidens de Domini miseratione, accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed de illo hoc dico, quem mortalia peccata non gravant. » Quibus sanctorum verbis, magna nobis indicitur bene operandi necessitas, ne corpus Domini indigne sumendo, sumamus judicium, vel sumere cessando, hoc modo etiam alienati a vita, mortis nihilominus incurramus periculum. Necessario enim Agnus sumendus e
Abbreviated transcription (Latin):
udit᷑. sic ĩcorruptũ cũ sup̃tũ fuerit
credat᷑. Quomͦ enĩ ĩ corruptionẽ nob̃
largiret᷑: si ĩ seipso corruptionẽ re¬
surgens pateret᷑ Aut qͦmͦ sacͣm̃to
suo nos sibi incorporans ut corpꝰ
capiti. uł nos nob̾. ut m̃bra m̃¬
bris. unũ facẽt : si ĩ seipso ñ unꝰ¬

Expanded text:
ditur, sic incorruptum cum sumptum fuerit, credatur. Quomodo enim incorruptionem nobis largiretur, si in seipso corruptionem resurgens pateretur? Aut quomodo sacramento suo nos sibi incorporans, ut corpus capiti, vel nos nobis ut membra membris unum faceret, si in seipso non un
Abbreviated transcription (Latin):
uia gͥ aug̾ ad cõꝓbandũ qͦd sacm̃tũ
fidei fides diceretur. duas similitudineᷤ
dedit. unã actuał sacram̃ti. inmo¬
lationis scił imaginarie. alterã uͦ re¬
alis. forme scił panis ⁊ uini: ut sic̃
un molatio imaginaria. figurate
rate uocat᷑ fides. notandũ qͦd ĩ altã
harũ similitudinũ cęlestẽ panẽ. qͥ¬

Expanded text:
inus ad comprobandum, quod sacramentum fidei fides diceretur, duas similitudines dedit: unam actualis sacramenti, immolationis scilicet imaginarie, alteram vero realis, formae scilicet panis et vini, ut, sicut immolatio imaginariae figurate rate vocetur fides. Notandum quod in altera harum similitudinum coelestem panem, q
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑc ⁊ fingens ⁊ ascendens: uerũ¬
tam̃ aliud ẽ figm̃tũ t̾reni itie¬
ris. aliud ẽ ueritas in celũ asd¬
dentis. Nec aliqͥs ita desipit. ut
ꝓpt̾ea neget fingentẽ se longiꝰ ire eẽ
ris significat se uerũ xꝑͥm ĩ cȩlũ
ascensutũ. Y Ne gͦ ĩ tanta fide ru¬
des titubet̃. diuina gr̃ã asspirante
qͥd de hac re sentiendũ sit. scõrum
auctoritas ostendet. ut corꝑis aꝑi
in sacram̃to sacram̃tũ significans
⁊ significatũ. ĩ panis ⁊ uini forma.
itẽq ĩ hoĩs forma substantialit̾ ⁊
uere unũ eundẽq xꝑm credant
ẽ. Et de sacram̃to qͥdẽ panis ⁊ uni
qͦd significet. ⁊ sit nuncupatiue corpꝰ¬

Expanded text:
 fingens et ascendens; uerumtamen aliud est figmentum terreni itineris, aliud in celum ueritas ascendentis. Nec aliquis ita desipuerit, ut propterea neget fingentem se longius ire, esris, significat se verum Christum in coelum ascensurum. Ne ergo in re tanta, fide rudes titubent, divina gratia aspirante, quid de hac re sentiendum sit, sanctorum auctoritates ostendent, ut corporis Christi in sacramento sacramentum significans et significatum, in panis et vini forma, itemque in hominis forma substantialiter et vere unum eumdemque Christum credant esse. Et de sacramento quidem panis et vini, quod significet et sit nuncupative corp
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑. ⁊ credentiũ plebs ei in quẽ cre¬
dit copulat᷑ ⁊ iungit᷑. Quȩ copulatio¬
calice dñi. ut mixtio illa ñ possit
separari. Nã si uinũ qͥs tantũmͦ of¬
ferat: sanguis aꝑi incipit ẽẽ sine
sine xꝑo  Sciendũ tñ qr licet priꝰ
mystice uinũ ⁊ aqua misceat᷑: pꝰ ꝯse¬
crationẽ tñ ñ nͥ sanguis bibit᷑: quia
priꝰ ꝑ aquã baptismatis renati. pꝰmo¬
dũ ñ solũ corporales. s & consangiu

Expanded text:
in quem credit copulatur, quae copulatiocalice Christi, ut mixtio illa non possit separari. Nam si vinum quis tantum offerat, sanguis Christi incipit esse sine sto. » Sciendum tamen, quia licet prius mystice vinum et aqua misceatur, post consecrationem tamen nonnisi sanguis bibitur, quia prius per aquam baptismatis renati, postmodum non solum concorporales, sed et consangu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ammonere ȩccł̃iam suã. qͣndo
nͥ ut malos tolleremꝰ. ne coͥpus
das: ecce fur ẽ ⁊ sacrilegꝰ: talis
cũ discipłis ad cenã dnĩcã acces¬
sit: cõu̾sari cũ eis potuit. inqͥ nare
eos ñ potuit.

Expanded text:
nus admonere Ecclesiam suam, quando nisi ut malos toleremus, ne corpus das, ecce fur est et sacrilegus; talis cum discipulis ad coenam Dominicam accessit, conversari cum eis potuit, inquinare eos non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut indignũ ab fuisse: si testantibalus
scis corpalit̾ affuerit. ⁊ ipsũ sacram̃tũ
ab ipso dño sup̃serit. uideamꝰ. Ait leo
pulis ad edendã mysticã cęnã. cũ in
dinans sacram̃tũ. docebat quał hos¬
tia dõ deb̾et offerri. ne ab hoc quidẽ
my sterio. tͣlitore sũmoto. ut ostẽ¬
dered nulla inuiria exasꝑat᷑ꝰ. qͥ uolis¬
taria erat impietate p̃scitꝰ. Et pn
nis honor ñ sacra m̃torũ tͥ cõmu¬
nio denegat᷑. Itẽ augͦ ĩ sermon

Expanded text:
ut indignum abfuisse, si testantibus aliis sanctis corporaliter adfuerit, et ipsum sacramentum ab ipso Domino sumpserit, videamus. Ait Leo pulis, ad edendam mysticam coenam, cum in dinans sacramentum, docebat qualis hostia Deo deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto, ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui voluntaria erat impietate praescitus. » Edinis honor, non sacramentorum tibi communio denegatur. » Item Augustinus in
Abbreviated transcription (Latin):
carne nr̃a ꝑ mariã generat᷑: ⁊ po¬
tentiꝰ ad refitiendũ ⁊ inebriandũ ꝙͣ
aqua inuent᷑. qr calix dñi in ebriãs
ꝙͣ p̃clarꝰ ẽ. dũ sui amoris feruore
uit: ut regenerationis ⁊ redep̃tions
unũ nr̃e salutis opꝰ ẽẽ mystice s¬
naret: dũ ħ dupplici sacm̃to uinoa
corpꝰ xͥ i ȩccłe ꝑ sꝑm scm̃ c̃formantꝰ

Expanded text:
carne nostra per Mariam generatur, et potentius ad reficiendum et inebriandum quam aqua invenitur, quia calix Domini inebrians, quam praeclarus est dum sui amoris fervore a naturam manavit, ut regenerationis et redemptionis unum nostrae salutis opus esse mystice signaret, dum hoc duplici sacramento unum co
Abbreviated transcription (Latin):
cũ reuera. sit sacram̃tũ corꝑis xp̃i.¬
tale ĩ cruce positũ ẽ. uocat᷑q ipsa
carnis immolatio. q̃ sac̃dotiꝰmanibꝰ
fit. xꝑi passio. mors crucifixio. ñ ĩ rei
ueritate sed significante mysterio. sic
sacͣmtũ fidei. qͦd baptisma intelligit᷑¬
in seipso Et tñ ĩ facram̃to ñ solũ
ꝑ om̃s pasche sollep̃nitates s omni
die popłis immolat᷑. nec utiq m̃¬
titur. qui int̾rogat᷑. eũ responderit
immolari. Si enĩ sacram̃ta quãdã
similitudinẽ earũ rerũ quarũ sac᷑¬
m̃ta st̃ ñ hab̾ent. om̃ino sacram̃ta
ñ eẽnt. Ex hac aut̃ similitudine.

Expanded text:
cum revera sit sacramentum corporis Chrquod in cruce est positum, vocatur ipsa carnis immolatio, quae sacerdotis manibus fit, Christi passio, mors, crucifixio, non rei veritate, sed significante mysterio: sic sacramentum fidei, qin seipso? Et tamen in sacramento non solum per omnes Paschae solemnitates, sed omni die populis immolatur; nec utique mentitur qui interrogatus, eum responderit immolari. Si enim sacramenta quamdam similitudinem earum rerum, quarum sacramenta sunt, non haberent, omnino sacramenta n
Abbreviated transcription (Latin):
diuini ꝯsilii redim̃dos iudicauit. p̃sci¬
uit. p̃destinauit. modis atq tẽporibꝰ.
nifesto corpore suo. ⁊ in distinctis m̃briᷤ
humanitatis suȩ semel passũ ĩ cruce:
qͥ ñ manifeste s inuisibilit̾ ẽ ĩ sacͣm̃to
cotidie. ñ passus. s qͣsi pati rep̃sentat᷑.
Uera enĩ passione xꝑm iterũ unmola¬
ri nullatenꝰ ꝯgruebat. tũ qr impossi¬
bile erat immortalẽ occidi. tũ ꝙr cru
q uorari. Quia itaq ĩdm simul ẽẽ
ñ poteramꝰ crudeles ⁊ deuoti. ĩ cruen¬
tũ ẽẽ oportebat qͦd piũ erat fidelibꝰ

Expanded text:
divini consilii redimendos judicavit, praescivit, praedestinavit, modis atque temporibus istum in manifesto corpore suo, et in distinctis membris humanitatis suae, semel passum in cruce: qui non manifeste, sed invisibiliter est in sacramento quotidie, non passus, sed quasi pati repraesentatus. Vera enim passione Christum iterum immolari nullatenus congruebat, tum quia impossibile erat immortalem occidi, tum quia crudsque vorari. Quia itaque in Deum simul esse non poteramus crudeles et devoti, incruentum esse congruebat, quod pium erat fideli
Abbreviated transcription (Latin):
cutuit᷑ sui nimiã celeritatẽ. stabilitatẽ
eẽ m̃tit᷑. Nat᷑a humana. ictꝰ oculi. tot
t̾raiũ maris. ⁊ aeris spatia. ab occiden¬
te ĩ orientẽ inuidendo sole tnͣsuͦlans
athomũ mom̃ti equare credit᷑. ⁊ cũ
celeritas angłorũ sit uelotior. ĩ qͦ his
creat᷑is caro xp̃i suꝑ exaltabit᷑. si qd̾ ẽ

Expanded text:
 sui nimiam celeritatem, stabilitatem esse mentitur. Natura humana in ictu oculi tot terrarum maris, et aeris spatia ab occidente ad orientem in videndo solem transvolans atomum momenti aequare videtur, et cum celeritas angelorum sit velocior, in quo his creaturis caro Christi superexaltabitur, si quod est
Abbreviated transcription (Latin):
nec carnẽ gͥ manducat. nec sangunẽ
bibit. & si tante rei sacram̃tũ ad iu¬
ditiũ suȩ p̃sup̃tionis cotidiȩ indiffe¬
rent̾ accipiat. ¶ Ecce malos carnẽ
iͥ tantũ ĩ sacram̃to. qͣsi ñ uere. s tan¬
iũ figate sume̾. itẽq eos & si facra¬
m̃tũ accipiãt. carnẽ xͥ ñ manduca

Expanded text:
nec carnem Christi manducat, nec sanguinem bibit, etiamsi tantae rei sacramentum ad judicium suae praesumptionis quotidie indifferenter accipiat. » Ecce malos carnem Christi tantum in sacramento quasi non vere, sed tantum figurate sumere; itemque eos, etiamsi sacramentum accipi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ ex maria uirgine. in qͦd istud
tionẽ altaris ĩ illud tͣnsferri ⁊ con¬
uerti dicit. notat eandẽ sub̃am.
uod aut̃ discernit dicens. ħ uł
sub innuens. ait de t̾tio corpore
xꝑi. qͦd ẽ eccłia. Ad quẽ si recte com¬
municamꝰ. m̃tẽ dirigimꝰ: ut nos corpꝰ
eiꝰ ex ipso. ⁊ ab ipso carnẽ ipsiꝰ. illo
manente integro sumamꝰ.Cũ enĩ
carnẽ ipsiꝰ ex ip̃so. nos monet ab ipso
sumẽ. qͥd nͥ dans ⁊ donũ idẽ signifi¬
cat ẽẽ a Et addidit. Quȩ nimirũ caro
ipsa ẽ: ⁊ fructꝰ ipsiꝰ carnis. ut idem
semꝑ maneat. ⁊ uniu̾sos qͥ st̃ ĩ corꝑe
pascat. Hoc corpꝰ dic̃ eusebiꝰ syde¬
ribꝰ illatũ. coli iugit̾ a nob̃ ꝑ myste¬
riũ. hoc nimirũ in fine cuiꝰdã mis¬
se oratur. ut qđ nc̃ sp̃e gerunꝰ. rerũ
ueritate capiamꝰ. idẽ qͥdẽ notantes
in sub̃a. diu̾sũ in forma. Quã suã
dupplicitatẽ ĩ cęna ipse xꝑc ostend̾
cũ ip̃se ĩ humana forma p̾sens. se¬

Expanded text:
rgine, in quod illud tionem altaris in illud transferri et converti dicit, nota eamdem substantiam. Quod autem discernit, dicens, hoc vel subinnuens, ait de tertio corpore Christi, quod est Ecclesia. Ad quem, si recte communicamus, mentem dirigimus, ut nos corpus ejus ex ipso et ab ipso carnem ipsius illo manente integro sumamus. Cum enim carnem ipsius ex ipso nos monet ab ipso sumere, quid nisi dantem et donum idem significat esse? Et addidit: « Quae nimirum caro ipsa est, et fructus ipsius carnis, ut idem semper maneat, et universos qui sunt in corpore pascat. » Hoc corpus dicit Eusebius, sideribus illatum, coli jugiter a nobis per mysterium. De hoc sacerdos in fine cujusdam missae orat, ut quod nos specie gerimus, rerum veritate capiamus; idem quidem notantes in substantia, diversum in forma. Quam suam duplicitatem in coena ipse Christus ostendit, cum ipse in humana forma praesens se
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finẽ misse remanens. corpꝰ iacẽs
in sepulchro. qr usq ad finẽ scłi. corꝑa
scõrũ ĩ sepulchris eit̃. Itẽ uiliꝰ papa. in
decretis. epĩs ꝑ egyptũ missis. Calix
dominicꝰ iuxta canonũ p̃ceptũ uino
⁊ aqua ꝑmixtꝰ debet offeri: qr uidemꝰ
in aqua popłm intelligi. in uino. os

Expanded text:
ens, corpus jacens in sepulcro, quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris erunt. » Item Julius papa in decretis episcopis per Aegyptum missis: « Calix Dominicus, juxta canonum praeceptum, vino et aqua permistus debet offerri, quia videmus in aqua populum intelligi, in vin
Abbreviated transcription (Latin):
d euidentiꝰ ipse aꝑc ĩ seipio manifes¬
tans. p̃sens ipse in cena corpꝰ ⁊ sangui¬
nẽ suũ discipłis distribuit: ⁊ cũ ip¬
se a singulis sũptꝰ. cõmedet᷑ ⁊ bib̾et᷑
ĩ sacm̃to: ipse tñ uiuus ⁊ ĩteger man¬
sit ĩ seipso. S qͥd mirũ si ꝓꝑc come¬
dit᷑. ⁊ integer manet: cũ sa reptena ui¬
dua ñ ininꝰ oleũ comedit. qr testan¬
te facͣ historia. lechitꝰ olei ñ ÷ iminu¬
tus: cũ eadẽ scͥpt᷑a dicat. abiit ⁊ fec̃
iuita u̾bũ helie. ⁊ comedit ipsa ⁊
domꝰ eiꝰ: Uñ ãbrosiꝰ ĩ epła ad hebre¬

Expanded text:
 in seipso manifestans, in coena corpus et sanguinem suum discipulis suis distribuit: et cum ipse a singulis sumptus comederetur et biberetur in sacramento, ipse tamen vivus et integer mansit in seipso. Sed quid mirum si Christus comeditur et integer manet, cum Sareptana vidua non minus oleum comederit; quia, testante sacra historia, lecythus olei non est imminutus, cum eadem Scriptura dicat, abiit et fecit juxta verbum Eliae, et comedit ipse et domus ejus? Unde Ambrosius in epistola ad Hebrae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsꝙͣ mouebit᷑. si &̃ eadẽ uera car
idẽq sanguis aͥ. sui ipsorũ sac̃m̃ta
existat. scđm aliud atq aliud acap¬
ta. imaginaria panis fractione. ⁊
sanguinis de calice effusione. ita n¬
p̃sentando uerã fractionẽ corꝑis su
⁊ effusionẽ sanguinis ĩ passione. is
gr̃a. sic̃ ego senex balbutiendo ⁊ra¬
tando. ⁊ alia puerilia mea imagi¬
nando rep̃sentarẽ me puerũ. non
aliũ tñ s: meipsũ. eẽmq ego ipse
figa ⁊ figurat᷑. actio tñ qͣ meipiũ
rep̃sentarẽ. in me sene ẽẽt inagina¬
ria illiꝰ. q̃ me in puero fuisset uen
⁊ figurã. Ut enĩ ait augͦ. appares
duobꝰ discipłis. dũ finxit se longi
ire. significauit se. pꝰ paucos dies al

Expanded text:
tiam eadem vera caro, idemque sanguis Christi sui ipsorum sacramenta existant, secundum aliud atque aliud accepta, imaginaria panis fractione et sanguinis de calice effusione, ita repraesentando veram fractionem corporis sui et effusionem sanguinis in passione: verbi gratia, sicut ego senex balbutiendo et reptando et alia puerilia mea imaginando repraesentarem me puerum, non alium tamen, sed me ipsum, essemque ego ipse figura et figuratus: actio tamen qua meipsum repraesentarem in me sene, esset imaginaria illius, quae in me puero fuisset veraet figuram. Ut enim ait Augustinus apparens duobus discipulis, dum finxit se longius ire, sign
Abbreviated transcription (Latin):
passionis dnĩce mẏsteria celebramꝰ.
debemꝰ imitari qͦd agimꝰ. Tunc gͦ
uere ꝓ nob̾ dõ hostia erit. cũ nos
ipsos hostiã fecerit. Itẽ ambrosiꝰ
in libꝰ de sacm̃tis. Quia crucis ip¬
siꝰ signatꝰ es forma. ab ipsiꝰ passio¬
ne accepisti signaculũ atq simili¬
tudinẽ: ut aa ipsiꝰ formã resur¬
gas. ipsiꝰ uuas fig᷑a. qͥ pecato quo¬
nos excemplis tã eximiũ. tãꝙ ud¬
ne nob̾ tantã grãm aliqͥs etror si¬
plantet. s potiꝰ ipsa fidei ueritas
sic̃ certos ad ea q̃ exibet. sic fortes q¬
stuat ad ea q̃ monet. Infirmi en
qͥ circũ ferunt᷑ omĩ uento doctriue
statĩ ut audiut̃ q̃ ignorãt. de fici
ueritate dubitat᷑: qͦd qͣntũ possu

Expanded text:
nis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vere pro nobis Deo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerimus. » Item Ambrosius in libro De sacramentis: « Quia crucis ipsius signatus es forma, ab ipsius passione accepisti signaculum atque similitudinem, ut ad ipsius formam resurgas, ipsius vivas figura, qui peccato cruciis et exemplis tam eximium, tane nobis tantam gratiam aliquis error supplantet, sed potius ipsa fidei veritas, sicut certos ad ea quae exhibet, sic fortes constituat ad ea quae monet. Infirmi enim, qui circumferuntur omni vento doctrinae, statim ut audiunt quae ignorant, de fidei veritate dubitant,
Abbreviated transcription (Latin):
Nob iuaticũ ẽ. ne moriam᷑ ⁊ defitia¬
mus iu uia. s ꝑducam᷑ ad uitã: ue¬
tttas r̃ ne eiꝰ ꝓmissionibꝰ fallam̃. uita
e. ut ca ipuentione felicit̾ fruamͦ.
N hac gͦ mortali uita. ĩ mortali cibo
uite nos pascit. ne in ęt̾nũ moriam᷑.
e solũ sua ex se similitudine. cibi
⁊ potꝰ nomine. ⁊ sp̃e significari se
uoluit uitã ęt̾nã. s & ex panis

Expanded text:
 deficiamus in via, sed perducamur ad vitam; veritas est, ne ejus promissionibus fallamur; vita est, ut ea in proventione feliciter fruamur. In hac ergo mortali vita immortali cibo vitae nos pascit, ne in aeternum moriamur. Nec solum sua ex se similitudine cibi et potus nomine et specie, significari se volui
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ assup̃tũ ablaturꝰ erat ex o¬
culis ur̃is. ⁊ syđibꝰ illaturꝰ. necessa¬
riũ erat ut nob̾ ĩ hac die sacͣm̃¬
tũ corꝑis ⁊ sanguinis sui ꝯsecͣret.
ut coleret᷑ iugit̾ ꝑ mẏsteriũ. qđ
iemel offerebatur ĩ p̃tiũ. ut qr¬
cotidiana ⁊ indefessa currebat pro
hominũ salute redep̃tio. ꝑpetua ẽẽt
& redep̃tionis oblatio: ⁊ ꝑhennis il¬
la uictima uiueret ĩ memoria. ⁊

Expanded text:
corpus assumptum ablaturus erat ex oculis nostris, et sideribus illaturus; necessarium erat ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium; ut, quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpetuo etiam esset redemptionis oblatio, et perennis illa victima viveret in memoria, et
Abbreviated transcription (Latin):
assumit᷑: nichil nunꝰ hñt singu¬
li. quã uniu̾si. Totũ unꝰ. totũ duo
totũ plures sine diminutione p¬
cipiut᷑ : qr benedictio huiꝰ sacm̃ti
scit distribui ÷ nescit distributio¬

Expanded text:
assumitur, nihil minus habent singuli quam universi. Totum unus, totum duo, totum plures sine diminutione percipiunt: quia benedictio hujus sacramenti scit distribui, nescit distributio
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccła. tripplicit̾ dicat᷑. his qͥ ĩ sacris
scripturis ħ discernere nequeunt.
ri. panis ⁊ uni attribuunt sacͣ¬
m̃tũ: ipsũq corpꝰ xͥ in altari. sacra¬
forma. Dũ gͦ forma panis ⁊ uini sacͤ¬
ꝙͥ in altari. sacram̃tũ dr̃ humani¬
corꝑis xͥ : qͦd ipsũ ẽ. ñ idẽ ipsum
ꝯstituunt. Dic̃ enĩ aliqͥs. Illud in
altari qͦd tu asseris ẽẽ uerũ corpꝰ xͥ.
in sacris litteris appellat᷑ sp̃es. simi¬
litudo. figura. signũ mysteriũ.
sacram̃tũ. Hȩc aut̃ uocabula aliqͥd
id. qͦd st̃ ea. ad q̃ referunt᷑. Ñ ẽ

Expanded text:
esia tripliciter dicatur, his qui in sacris Scripturis hoc discernere nequeunt, ri panis et vini attribuunt sacramentum, ipsumque corpus Christi in altari, sacraforma. Dum ergo forma panis et vini, sacrChristi in altari sacramentum dChristi, quod ipsum est non idem ipsum constituunt. Dicit enim aliquis: Illud in altari, quod tu asseris esse verum corpus Christi, in sacris litteris appellatur species, similitudo, figura, signum, mysterium, sacramentum. Haec autem vocabula ad aliquid id
Abbreviated transcription (Latin):
patiue. eo locutionis mͦ. qͦ res signi¬
ficans solet rei significate uocabulo
nuncupan. Uñ augͦ ĩ libͦ locutio¬
nũ genesis. capit᷑.luiiii. locutio no¬
tanda ẽ. ubi aliqͣ significantia. rerũ
qͣs significat nomine appellant᷑.
unde ẽ qͦd ait apłs. petra autẽ e¬
rat apc. non ait. petra significa¬

Expanded text:
pative, eo locutionis modo, quo res significans, solet rei significatae vocabulo nuncupari. Unde Augustinus in libro Locutionum Genes. cap. 59 : « Locutio notanda est, ubi aliqua significantia earum rerum quas significant nomine appellantur: inde est quod ait Apostolus: Petra autem erat Christus , non ait: Petra significa
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ̃ ꝙͣ eudent̃ scĩ actestent᷑ subiectis eorũ
auctoritatib uideamꝰ: tã de xpi hic ⁊
ibi eẽntiali ueritate. ꝗͣ de nr̃e salutis
hic ⁊ ibi uera ⁊ equa utilitate. Augꝰ in
libro sententiarũ ꝓsꝑi. Semel oblatꝰ ẽ
xꝑc in seipso: ⁊ tñ cotidie immolat᷑ ĩ sa¬
cram̃to. Q uod ita intelligendũ ẽ. qr in
manifestatione sui corꝑis. ĩ distinctio¬

Expanded text:
attestentur, subjectis eorum auctoritatibus videamus, tam de Christi hic et ibi essentiali veritate, quam de nostrae salutis hic et ibi vera et aequa utilitate. Augustinus, in libro Sententiarum Prosperi: « Semel oblatus est Christus in seipso, et tamen quotidie immolatur in sacramento. Quod ita intelligendum est, quia in manifestatione sui corporis, in distinctio
Abbreviated transcription (Latin):
tione sp̃c scĩ potentialit̾ creari. ⁊u
tidie ꝓ mundi uita mystice imm¬
lari: ut sic̃ de uirgine ꝑsꝑm uera
caro sine coitu creat᷑. itaꝑ eundẽ
ex sub̾a panis ⁊ uini mystice idẽ ci
latio. licet xꝑc semel passus sit: qi

Expanded text:
tus sancti potentialiter creari, et quotidie pro mundi vita mystice immolari, ut sicut de Virgine per Spiritum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini, mystice idem corlatio, licet Christus semel passus sit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sius immolationis actione. q̃ dũ uerã
xꝑi passionẽ ⁊ mortẽ qͣdã sua similitu¬
dine figurando rep̃sentat. nos ad uni¬
tationẽ ipsiꝰ passionis inuitet ⁊ accen¬
dat. contͣ hostẽ nos roboret ⁊ minuat.
⁊ a uitiis purgans ⁊ uirtutib condeco¬
rans. uitȩ et̾nę nos idoneos ⁊ dignos
exhibeat. licet enĩ eiꝰ oblatio ĩ cruce se¬
muniendã ⁊ mundandã humanã fra¬
gilitatẽ. q̃ cotidie tep̃tat᷑ ⁊ labit᷑. uł cri¬
minalib uł saltẽ ucuͥalil peccatis. sine
qͥly hȩc uita duci ñ potest. Ñ enĩ hac
singulari uictima tantũmͦ absolutio
ligens locũ tep̃tam̃tis suis ĩtercludi ꝑ
xꝑm. fugiet ac recedet. Sciendũ gͥ qr
licet oblatio xꝑi semel ĩ cruce sit uera.
cotidiana aut̃ in altari sit figãta: ꝓrsꝰ
tñ eadẽ hic ⁊ ibi nr̃e salutis ẽ gr̃a. hic
⁊ ibi uera. suffitiens ⁊ sẽꝑ necessaria:¬

Expanded text:
sius immolationis actione, quae dum veram Christi passionem et mortem quadam sua similitudine figurando repraesentat, nos ad imitationem ipsius passionis invitet et accendat contra hostem nos roboret et muniat, et a vitiis purgans et virtutibus condecorans, vitae aeternae nos idoneos ac dignos exhibeat. Licet enim ejus oblatio in cruce semuniendam et mundandam humanam fragilitatem, quae quotidie tentatur et labitur, vel criminalibus, vel saltem venialibus peccatis, sine quibus haec vita duci non potest. Non enim hac singulari victima tantummodo peccatorligens locum tentamentis suis intercludi per Christum, fugiet ac recedet. Sciendum igitur quia, licet oblatio Christi semel in cruce sit vera, quotidiana autem in altari sit figurata; prorsus tamen eadem hic et ibi nostrae salutis est gratia, hic et ibi vera, sufficiens, et semper necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
plũ idẽ fig᷑am uł formã: ñ dic̃ ut
hic uł ibi essentialit̾ aliũ xꝑ̃m cõ¬
stituat. s ut eundẽ ĩ cruce semel.
ĩ altari cotidie. alio mͦ unmolari
⁊ offerri ostendat. ibi ĩ ueritate paᷤᷤ¬
sionis qr ꝓ nob̾ occisus ẽ: hic ĩ fig̾a
⁊ imitatione passionis ipsiꝰ. qr xp̃c¬

Expanded text:
id est figuram vel formam; non dicit ut hic vel ibi essentialiter alium Christum constituat, sed ut eumdem in cruce semel, in altari quotidie alio modo immolari et offerri ostendat; ibi in veritate passionis qua pro nobis occisus est, hic in figura et imitatione passionis ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Cñ ꝯtrarie: adeo ut beatꝰ ihero
dũ sit uideamꝰ. Ait ieronimꝰ in
uere ÷ cibꝰ. ⁊ sanguis m̃s uere ẽ potꝰ.
t nͥ manducaueritis carnẽ meã ⁊
bibertis sanguinẽ meũ. ñ habebi¬

Expanded text:
ntrarie, adeo ut beatus Hierodum sit videamus. Ait Hieronymus in vere est cibus, et sanguis meus vere est potus; et: Nisi manducaveritis carnem meam et biberitis sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ seipso. Uñ merito eusebiꝰ ait. Uere
unica ⁊ ꝑfecta hostia. fide estiman¬
da ñ sp̃e : nec ext̾iori censenda uisu
s int̾iori affectu. Unica enĩ ẽ: qr ñ ua¬
rietate locorũ uł tẽpor st̃ multe:
s una sẽꝑ hostia. ꝑfecta: qr nec au¬
geri potest nec minui. Et qr spẽs e
uł ext̾iori censenda uisu. s int̾iori
fidei affectu: qr ⁊ si uidet᷑ sacͤm̃tał
spẽs elem̃torũ uartari ĩ signo: corpꝰ¬

Expanded text:
ait: « Vere unica et perfecta hostia, fide aestimanda non specie, nec exteriori censenda visu, sed interiori affectu. » Unica enim est, quia non varietate locorum vel temporum sunt multae, sed una semper hostia perfecta, quia nec augeri potest nec minui. Et quia specievel exteriori censenda visu, sed interiori fidei affectu; quia, etsi videtur sacramentalis species elementorum variari in signo, corp
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ eẽt. suꝑflua q̃sierit. Quid gͥ
nosu honne ꝑ singulos dies offen¬
muss S sciendũ qͦr si nr̃a cotidia¬
lata. ⁊ uere ẽẽt uera. qr uere uita
et̾na. ⁊ suffitiens. ut eã nob̃ ꝯferat
ipsa sola: nr̃a oblatio quã aliã uit
posset ꝓmittẽ. uł ꝯferre. si eẽt alia:
Aliã enĩ oblationẽ aliã oporteret
ꝯferre salutẽ. uł eandã ad ꝙͣ ꝯte
rendã sola api sufficit oblatio. ẽt
suꝑflua ⁊ uana. Quia gͦ impossibile
ẽ aliã ꝯferri salutẽ. oportet eandẽ eẽ
illã semel oblatã. ⁊ nr̃a cotidianã ob¬
latiouẽ. ut eadẽ sibi ipsi ñ sit suꝑ

Expanded text:
t superflua, quaesierit. Quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Sed sciendum quia si nostra quotidialata, et vere sit vera, quia vere vita aeterna et sufficiens, ut eam nobis conferat, ipsa sola nostra oblatio, quam aliam vitam posset promittere vel conferre, si esset alia? Aliam enim oblationem, aliam oporteret conferrerendam sola Christi sufficit oblatio, esset superflua et vana. Quia ergo impossibile est aliam conferri salutem, oportet eamdem esse illam semel oblatam, et nostram quotidianam oblationem, ut eadem sibi ipsi non sit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ t̾ra ⁊ ĩ cȩlo. Quã enĩ om̃ipotentiã
ab eo ꝗͥ totꝰ ubiq ẽ. reciꝑet: si ipsa
ubicũq uellet. sub̃a lit̾ cota eẽ ñ
posier : Uł ĩ qͦ differret ab angłi
qͥbꝰ ẽ suꝑ exaltata. si ñ alit̾. nͥ de lo

Expanded text:
in coelo et in terra. Quam enim omnipotentiam ab eo, qui totus ubique est reciperet, si ipsa ubicunque vellet substantialiter tota esse non posset? Vel in quo differret ab angelis, quibus est superexaltata, si non aliter nisi de lo
Abbreviated transcription (Latin):
S sciendũ qr xꝑc immolari ar in
seipso. id÷ ĩ humana forma. ⁊ in
sacram̃to id ÷ ĩ panis ⁊ uini for¬
ma: ñ qͥn tã uere hic immolet᷑
ĩ seipso qͣntũ ad sub̃am. sic̃ ibi
s ut notet hic ⁊ ibi diu̾sã ełdẽ
substantiȩ formã.xui.¬

Expanded text:
immolari dicitur in seipso, id est in humana forma, et in sacramento, id est in panis et vini forma; non quin tam vere hic immoletur in seipso quantum ad substantiam, sicut ibi, sed ut notet hic et ibi diversam ejusdem substantiae formam.
Abbreviated transcription (Latin):
diffidẽ s. uenerat᷑. Si enĩ facta uł mi¬
racula. uł dicta. qͥb filiꝰ dĩ maiestatẽ
suã mundo aꝑuit. ꝑfecte rimari ue¬
limꝰ: inuenimꝰ hominẽ quẽ sibi uni¬
uit ĩ una ꝑsona. in nulla disunc¬
tũ gr̃a: ut &̃ ꝓ parte carnis. omĩa
ut dictũ ẽ. sit ei subiecta: p̃t̃ eũ
qͥ subiecit omĩa. S huic miranti
⁊ mirande fidei. utrũ scĩ ꝯsentiat:
Inuitat dñs seruos: ⁊ p̃parauit cibũ¬

Expanded text:
dens veneratur. Si enim facta, vel miracula, vel dicta quibus Filius Dei majestatem suam mundo apernit, perfecte rimari velimus, inveniemus hominem, quem sibi univit in una persona, in nulla disjunctum gratia, ut etiam pro parte carnis omnia, ut dictum est, sint ei subjecta, praeter eum qui subjecit sibi omnia. Sed huic miranti et mirandae fidei, utrum sancti consentiant Invitat Dominus servos, et praeparavit cibu
Abbreviated transcription (Latin):
uidetis. partes facturꝰ sim. ⁊ m̃bra
mea ꝯcisurꝰ. ⁊ uob̃ daturꝰ. Quid gͦ
si uiditis filiũ hõis ascendentẽ u̾bi
erat priꝰ Certe qͥ integer ascẽdẽ po¬
tuit: ꝯsumi ñ potuit. Ergo de cor¬
pore ⁊ sanguine suo dedit nobis
salubrẽ refectionẽ: ⁊ tã magnam
breuit̾ soluit de integritate sua
q̃stionẽ. Manducẽt gͦ ⁊ bibat᷑: uitã¬

Expanded text:
bra mea concisurus, et vobis daturus? Quid ergo si videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Certe qui integer ascendere potuit, consumi non potuit. Ergo de corpore et sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem, et tam magnam breviter solvit de integritate sua quaestionem. Manducent
Abbreviated transcription (Latin):
fitii tñ tẽpore hominũ manibꝰ con¬
tinet᷑.  Uñ &̃ sacerdos uice xꝑi corpꝰ
dñicũ ĩ t̾reno altari c̃fitiens. nec tan
none dm patrẽ. dicens: ube ħ obla¬
ta tͥ. ꝑ manꝰ ⁊ uirtutẽ filii tui angłi
tui. qr ẽ angłs magni c̃silu. ñ ĩ ħ̃
humile ⁊ uisibile altare. ubi mͦ ẽ.
s ĩ sublime altare tuũ. id÷ filiũ tu¬
ũ. quẽ usq ad dexterã tuã. ĩ ꝯspec¬
tu diuinȩ maiestatis tuȩ sublimas¬
ti. defferri. ut fiat nob̾ corpꝰ ⁊ san¬
guis dilesti filii tui: ostendens ipsũ
filiũ ĩ iu̾sione patris ĩ cȩł ẽẽ offeren¬
fidei ⁊ grẽ eiꝰ innitim̃. qͦd t̾rena c

Expanded text:
ficii tamen tempore hominum manibus continetur. » Unde etiam sacerdos vice Christi corpus Dominicum in terreno altari conficiens, nec tamen none Deum Patrem, dicens: Jube haec ablata tibi per manus et virtutem Filii tui, angeli tui, qui est angelus magni consilii, non in hoc humile et visibile altare ubi modo est, sed in sublime altare tuum, id est Filium tuum, quem usque ad dexteram tuam in conspectu majestatis tuae sublimasti, deferri; ut fiat nobis corpus et sanguis dilecti Filii tui: ostendens ipsum Filium, jussione Patris in coelis esse offerenfidei
Abbreviated transcription (Latin):
gendã. ⁊ imitationẽ ꝓuocandã osten¬
dimꝰ. Cur enĩ beatꝰ ambrosiꝰ ad recor¬
dationẽ mortis eiꝰ. hostiã xpi cotidie
offerri dicẽt. ⁊ nrm̃ sacrifitiũ exẽ¬
plũ illiꝰ sacrifitii. si tantis benefituᷤ
s imaginaria passione ĩ seipso im¬
molet᷑ uera tñ ⁊ ñ imaginaria pas¬
sione ĩ m̃bris suis immolat᷑. qͣndo
nos qͥ in menioriã passionis suȩ facͣ¬
m̃tũ tante suȩ piecatis agimꝰ. sacri¬
ficando ipsũ. flendo. ⁊ cor nrm̃ uera
cõpunctione atterendo. mortẽ tã pii
⁊ dilecti dñi. ⁊ patris annuntiamꝰ.
passionũ xꝑi in carne mea. ita ⁊¬
in omnibꝰ m̃bris suis patit᷑. ut ⁊
sibi cõpatientibꝰ conregnare faciliꝰ
credat᷑. qr reuera dignabit᷑ eos ẽẽ
participes suȩ głȩ. quorũ ñ dedigna¬
tur ẽẽ particeps erũpne. Cũ enĩ uinũ

Expanded text:
ationem provocandam ostendimus. Cur enim beatus Ambrosius ad recordationem mortis ejus hostiam Christi quotidie offerri diceret, et nostrum sacrificium, exemplum illius sacrificii, si tantis beneficiissed imaginaria passione in seipso immoletur, vera tamen et non imaginaria passione in membris suis immolatur, quando nos, qui in memoriam passionis suae sacramentum tantae suae pietatis agimus sacrificando ipsum, flendo et cor nostrum vera compunctione atterendo, mortem tam pii et dilecti Domini et patris annuntiamus. passionum Christi in carne mea : ita et omnibus membris suis compatitur, ut et sibi compatientibus conregnare facilius credatur, quia revera dignabitur eos esse participes suae gloriae, quorum non dedignatur esse participes
Abbreviated transcription (Latin):
÷ filiꝰ mñs. ĩ qͦ mͥ com placui. ipsũ
audite: In obedientes erimꝰ do patͥ
si ut ipse p̃cep̃. ñ audierimꝰ filium
aurib audiendi. idẽ aurib fidei.
I pse autẽ filiꝰ testat᷑ ÷ mundo. qi nͥ
testate. neposset alia quã sua ꝓpͥa ca¬
ro intelligi. subiecit. qͥ manducat
me uiuet ꝓpt̾ me. S qr mandu¬
care hominẽ erat ꝯtͣ humanã
ꝯsutudinẽ ⁊ legẽ: discipłi eiꝰ scan¬
dalizati. dixett̃. durꝰ ÷ hic sermo:
⁊ recessert̃ ab eo. Uñ augͦ ĩ p̾mo. xx¬
xiii. Uidebant᷑ ignaris infantilia uer¬
ba dñi hȩc: Hisi qͥs manducauerit
carnẽ meã ⁊ biberit sanguinẽ meũ
ũ habet ĩ se uitã. S ħ u̾ba tegebat

Expanded text:
 dilectus, in quo mihi complacui, ipsum audite? Inobedientes erimus Deo Patri, si, ut ipse praecepit, non audierimus Filium, auribus audiendi, id est auribus fidei. Ipse autem Filius testatus est mundo, quia nisi testate, ne posset alia quam sua propria caro intelligi, subjecit: Qui manducat me, vivet propter me . Sed, quia manducare hominem, erat contra humanam consuetudinem et legem, discipuli ejus scandalizati dixerunt: Durus est hic sermo, et recesserunt ab eo. Unde Augustinus in psal. XXXIII : « Videbantur ignaris infantilia verba Domini haec: Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit in se vi
Abbreviated transcription (Latin):
ne ĩ cęlo erat. qͣndo ĩ t̾ra loq̃batur.
Sic erat filiꝰ hoĩs ĩ cęlo. qͦmͦ filiꝰ di
in t̾ra. Filiꝰ di in t̾ra ĩ suscepta car¬
ne: filiꝰ hominis in cęlo in unitate
ꝑsone.In qͦ notandũ ẽ. qr forma il¬
la humana. in qͣ xp̃c cenans cũ disci¬
pulis. tͣdidit ilł seipsũ ĩ sacm̃to qͣsi
aliũ. ⁊ tñ eundẽ. uno loco ÷ ĩ celo ad
dextrã patͥs. integra. sic̃ integra fuit
ĩ cena. qndo ĩ fac̾ito comedebat᷑ a
tera constitutꝰ. ĩ eadẽ tñ carne quã
supsit ex uirgine. sacͣmtũ ꝓpitiati

Expanded text:
nae in coelo erat, quando in terra loquebatur. Sic erat Filius hominis in coelo, quomodo Filius Dei in terra. Filius Dei in terra in suscepta carne: filius hominis in coelo in unitate personae. » In quo notandum est quia forma illa humana, in qua Christus, coenans cum discipulis, tradidit illis seipsum in sacramento quasi alium, et tamen eumdem: uno loco est in coelis ad dexteram Patris integra, sicut integra fuit in coena, quando in sacramento comedebatur atera constitutus, in eadem tamen carne quam sumpsit ex virgine, sacramentum p
Abbreviated transcription (Latin):
tur. hinc gͦ pensemꝰ qͣle sit
nob̾ sacrifitiũ. qͦd ꝓ absolutione
nra passionẽ uiigeniti filii sẽꝑ
imitat᷑ Quãuis ggͦ ñ dixerit pã¬
sionẽ unigeniti oꝑat᷑ uere s uni¬
tat᷑ imaginarie. tñ testat᷑ illam
uictimã nos uere ab et̾no int̾itu
saluare. Uñ uenerabił beda in o¬

Expanded text:
le sit pro nobis sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti Filii semper imitatur. » Quamvis ergo non dixerit, passionem Unigeniti operatur vere, sed imitatur imaginarie, tamen testatur illam victimam, nos vere ab aeterno interitu salvare. Unde Venerabilis Beda in ho
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uera caro xꝑi. uerꝰq sanguis ĩ
m̃fa dnica ĩmolet᷑: ne quis tñ ꝑũ¬
sor alit̾ intelligẽt uł expoueret.
facta st̃ a do ꝯgrua huic nr̃ȩ fidei
lare dignatꝰ ÷ huiꝰ mysterii secre¬
ta. Quȩ numirũ facta ẽẽ ñ ignora¬
bit. qͥsqͥs studiosiꝰ scõꝵ patrũ gesta
guinẽ uat᷑a li sua sp̃e. sic̃ eẽ solet qi¬
buisse. ut enĩ ait augͦ ꝯtͣ felitianũ¬

Expanded text:
era caro Christi verusque sanguis in mensa Dominica immoletur; ne quis tamen perversor aliter intelligeret vel exponeret, facta sunt a Deo congrua huic nostrae fidei lare dignatus est hujus mysterii secreta: quae nimirum facta esse non ignorabit, quisquis studiosius sanctorum Patrum gesta guinem naturali sua specie, sicut esse solet exhibuisse. Ut enim ait Augustinu
Abbreviated transcription (Latin):
tia ⁊ ĩ euunͣgłio ꝑiclitat᷑. Itẽ cũ car¬
nẽ ⁊ sanguinẽ suũ nat᷑ali sua sp̃e
idelibꝰ suis reuelare dignatꝰ sit: si
ausa desidii satiandi fecit ⁊ ita ñ
seruorũ suorũ deuotionẽ ñ cõple¬
uit. s ffellit. Si causa dubietatis sa¬
nande fecit. ⁊ ita ñ ẽ: ĩfirmorũ erro¬
t̃ ñ abstulit. s addidit. Qdđ̃ de pie¬
ate ⁊ ueritate diuina uł leuit̾ sus-

Expanded text:
Item cum carnem et sanguinem suum naturali sua specie fidelibus suis revelare dignatus sit, si causa desiderii satiandi fecit et ita non est, servorum suorum devotionem non complevit, sed fefellit; si causa dubietatis sanandae fecit et ita non est, infirmorum errorem non abstulit, sed auxit: quod de pietate et veritate divin
Abbreviated transcription (Latin):
reat᷑a locał sit. de ħ tñ suꝑ substã¬
iali corꝑe credendũ ẽ. qđ eodẽ tẽ¬
pore.⁊ uere ẽ ĩ sacͣm̃to suo ĩ t̾ris. ⁊
uere ĩ çȩlo sedet ad dexterã patris.
rustra enĩ immolationis suȩ tempore
diceremꝰ. qͥ sedes ad dexterã patris
nis nob̾. si quẽ adoramꝰ ĩ sacͣm̃to. m̃¬
tirem᷑ ẽẽ ĩ celo. Igͣ qm̃ astructũ ẽ de
sacͣm̃to ubi munꝰ ẽẽ uidebat᷑: astrua¬
mus ⁊ de cęlo. ubi ascendens. corpꝰ suũ
ad dexterã patris inde uenturꝰ ẽ
iudicare uiuos ⁊ mortuos. Cũ gͥ usq
ud diẽ iuiditii ibi sede credat᷑: qͣn ibi

Expanded text:
substantiali corpore credendum est, quod eodem tempore et vere est in sacramento suo in terris, et vere in coelo sedet ad dexteram Patris. Frustra enim immolationis suae tempore diceremus: Qui sedes ad dexteram Patris, miserere nobis, si quem adoramus in sacramento, mentiremur esse in coelo. Quia ergo astructum est de sacramento ubi minus esse videbatur, astruamus et de coelo, ubi ascendens corpus suum ad dexteram Dei Patris, unde venturus est judicare vivos et mortuos. Cum igitur usque ad diem judicii ibi seder
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑. qr nͥ ita ẽẽt ut docẽt. ĩ sacris ci¬
nonib uł romanorũ pontificũ de¬
cretis. sic̃ heretica uł apotrifa scri¬
ta dap̃nate cẽnt. nec eas ĩ eccła c¬
holici uiri legeret᷑ uł recitarẽt
ũ gͦ p̃teriti ⁊ p̃sentes fideles ubi
terrarũ ħ credãt ⁊ astruat᷑: si ħ u
niu̾sał eccłiȩ fides uera ad saluit
ñ extitit. aut nusqͣ catholica ȩccłi
fuit. aut ꝑiit. S aut ñ fuisse.
aut ꝑisse eccł̃iã. nemo catholuꝰ
sentit. Nã cũ eccłia ⁊ ꝓphetiis ⁊ eu¬
ungłiis instituta sit: ubi ẽ qͦd ui¬
ritas abrahȩ ꝓmisit. ĩ semine tu
benedicent᷑ om̃s gentes: Itẽq u¬
biẽ qđ eadẽ ueritas apłis ait. d¬
cete om̃s gentes. qͥ credidit salus

Expanded text:
in sacris canonibus vel Romanorum pontificum decretis, sicut haeretica vel apocrypha scripta damnatae essent, nec eas in Ecclesia catholici viri vel legerent vel recitarent. Cum ergo praeteriti et praesentes fideles ubique terrarum hoc credant et hoc astruant, si haec universalis Ecclesiae fides vera ad salutem non exstitit, aut nunquam catholica Ecclesia fuit, aut periit. Sed aut non fuisse, aut periisse Ecclesiam nemo catholicus consenserit. Nam cum Ecclesia et prophetiis et Evangeliis instituta sit, ubi est quod veritas Abrahae promisit: In semine tuo benedicentur omnes gentes? Itemque ubi est quod eadem veritas apostolis ait: Docete o
Abbreviated transcription (Latin):
innocentis: ⁊ ipsũ sanguinẽ quẽ
Itẽ idẽ in p̾mo. xlo ad iudeos. In
illiꝰ nomine quẽ occidistis bapti¬
zamini. ⁊ dimittunt᷑ uob̃ pecc̾a
ura. medicũ ł pꝰea cognouistis. iã
securi bibite sanguinẽ. quẽ fu¬
distis. Itẽ idẽ ĩ sermone .xxxuiii.
suꝑ ioħem. Credidert̃ inde multi.
donat᷑ ÷ eis sanguis xp̃i. ut magis
cũ bib̾ent qͦ libarent᷑. ꝙͣ. rei de illo
effuso tenerent᷑. Itẽ idẽ ĩ sermone
de qͣita frã. Si sanguinẽ xͥ tota cũ
reuerentia ꝑcipis. cognosces ꝑ illũ
sermone de passione diũi. Fẽfellit
illũ malignitas sua. intulit suppli¬
tiũ filio dĩ. qͦd cunctis filus homi¬
nũ in remediũ u̾teret᷑. fudit san¬
guinẽ iustũ qͥ reconciliando mun¬
dert̃ xp̃m suoscelere morientẽ.⁊
no scentẽ: qͦusq bib̾ent sanguinẽ
quẽ fudant. de sua salutẽ de

Expanded text:
 quem Item idem in psal. XLV ad Judaeos : « In illius nomine quem occidistis baptizamini, dimittuntur vobis peccata vestra. Medicum vel postea cognovistis jam securi bibite sanguinem quem fudistis. » Item idem in sermone 38 super Joannem : « Crediderunt inde multi; donatus est eis sanguis Christi, ut magis eum biberent quo liberarentur, quam rei de illo effuso tenerentur. » Item idem in sermone De quarta feria: « Si sanguinem Christi tota cum reverentia percipis, cognoscessermone de passione domini: Fefellit ergo illum malignitas sua, intulit supplicium filio dei, quod cunctis filiis hominum in remedium uerteretur. Fudit sanguinem iustum, qui reconciliando munderunt Christum suo scelere morientem, enoscentem. Quousque biberent sanguinem quem fuderant, de sua salute de
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ nob̃ manducandã ad salutẽ
debit. nemo illã carnẽ manducat
nͥ adorauerit. Inuentũ ÷ quẽ adm¬
dũ tale scabellũ pedũ dñi ado¬
mus. ⁊ ñ solũ ñ peccemꝰ ador¬
do. s ⁊ peccemꝰ ñ adorando he
filii di uere adorancdã carnẽt
atus basiliꝰ ãmirans. ait ĩ dial¬
go suo de dignitate sacerdoti
miraculũ. o di ĩ nos beniuole¬
tia. Qui sursũ sedet ad dext̾ai
patͥs. sacrifitii tñ tẽpore hominus

Expanded text:
obis manducandam ad salutem dedit; nemo autem illam carnem manducat nisi prius adoraverit. Inventum est quemadmodum tale scabellum pedum Domini adoremus, et non solum non peccemus adorando, sed et peccemus non adorando. » Hanc filii Dei vere adorandam carnem B. Basilius admirans, ait in dialogo suo De dignitate sacerdotii: « O miraculum, o Dei in nos benevolentiam! Qui sursum sedet ad dexteram Patris, sacrificii t
Abbreviated transcription (Latin):
inde contigerit: ubi illũ mͥ nr̃aq
qͣles oporteat eiꝰ ẽẽ manꝰ. tantari
rerũ ministras. qualẽ linguan
u̾ba illa fundentẽ: aut qͦ genen
ñ mundiorẽ ⁊ scĩorẽ animã talis
cũstant sac̾doti. ⁊ tͥbunal atq ale

Expanded text:
inde contigerit, ubi illum, dic mihiquales oporteat ejus esse manus tantarum rerum ministras, qualem linguam verba illa fundentem, aut quo genere non mundiorem et sanctiorem animam, talis rcumstant sa
Abbreviated transcription (Latin):
crucifigeret᷑: nos ad eũ accedamꝰ.
ut corpꝰ eiꝰ ⁊ sanguinẽ accipiam̃.
lli de crucifixo tenebrati st̃: nos
manducando crucifrxũ. ⁊ biben
dedit manducare corpꝰ suũ. ĩ qͦ tan¬
ta ꝑpessus ẽ: ⁊ sanguinẽ suũ bibere.

Expanded text:
crucifigerent, nos ad eum accedamus ut corpus eius et sanguinem accipiamus. Illi de crucifixo tenebrati sunt, nos manducando crucifixum et bibendere qui nobis dedit manducare corpus suum in quo tanta perpessus est et sanguinem bibere.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ ꝓpagauerit. qr nec ds fur
nec d̃i u̾bo regi uoluit: Cũ gͥ cer¬
tissimo sui sanguinis pͥui legio
ueritatẽ carnis ⁊ sanguinis sui
astruxerit ĩ mysterio ille cuiꝰ obe¬
dicto: restat tantũ. ut scandali¬
zatorũ stultitiã uitantes. ipsũt
ut pat̾ de cęlo uissit. audiamꝰ. ⁊
qr ueritas ⁊ uita ẽ. ueracẽ eẽ sic̃ ue¬
re ẽ crodamꝰ. Qđ ut certiꝰ ⁊ ueriꝰ fi¬
at. scandalizatis discipłis. ⁊ a xp̃o
recedentib. pͥnceps apłorũ petrꝰ re¬
quisitꝰ cũ alus num ⁊ ipse uellet
abire. qͥd respondit uideamꝰ. Ait
enĩ ꝓ se ⁊ ꝓ aliis. Dnẽ ad quẽ ibimnꝰ:
Uerba uitȩ et̾ne habes. Quã eiꝰ respon¬
sionẽ ne meo sensu interp̃tari uide
trus dante deo intellex̃. Uñ. nͥ qr

Expanded text:
peccatum propagaverit, quia nec Deus fuit, nec Dei Verbo regi voluit. Cum igitur certissimo sui sanguinis privilegio, veritatem carnis et sanguinis sui astruxerit in mysterio, ille, cujus obedicto, restat tantum, ut scandalizatorum stultitiam vitantes, ipsum, ut Pater de coelo jussit, audiamus; et quia veritas et vita est, veracem esse sicut vere est, credamus. Quod ut certius et verius fiat, scandalizatis discipulis a Christo recedentibus, princeps apostolorum Petrus requisitus cum aliis num et ipse vellet abire, quid responderit videamus? Ait enim pro se et pro aliis: Domine, ad quem ibimus? verba vitae aeternae habes . Quam ejus responsionem ne meo sensu interpretari videatrus, dante Deo, intellexerit. Unde, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
se sũmꝰ sac̾dos scipsũ ꝓ nob̾ patͥ oft¬
rens. sacͣm̃tũ. qͦ uere ⁊ salubrit̃ me¬
ducari posset ac bibi. c̃fecit. tͣdensq
discipłis. ne ĩ mysterio mystice in
scł in remissionẽ peccatoꝵ. Cũ enĩ
soliꝰ dĩ sit remittẽ peccata. cui soli

Expanded text:
se summus Sacerdos seipsum pro nobis Patri offerens, sacramentum quo vere et salubriter manducari posset ac bibi, confecit; tradensque discipulis, ne in mysterio mystice, etscilicet in remissionem peccatorum. Cum enim solius Dei sit remittere peccata, cui soli