comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uunt qͣi alt̾a die morit᷑: et hec facimꝰ
quia dñi uerbis ñ credimꝰ⁊ et quia etas
optata cunctis ñ uiciniam mortis que
debetur mortalib lege nature: s cassa
spe. annoꝵs nob̾ spatia pollicet᷑. Nemo
enim tam fractis uirib. ⁊ sic decrepite
senectutis ẽ: ut ñ se putet unũ adhuc
annum ẽẽ uicturũ. Unde subripit obli¬
uio conditionis sue: ut derrenum ani¬
mal ⁊ iamiamq soluendum engat᷑
in suꝑbiam: ⁊ animo celum deneat.
uerum qͥl ago: fracta naue de m̾cib
disputo. Qui tenebat de medio fit: et ñ
intelligimus appropinqͣre antix̃p̃m. quẽ
dñs iħc interficiet spũ oris sui. Ue preg¬
nantib ⁊ nutrientib in illa die: quors¬
utrumꝙ de fructib nuptiatum .ẽ. Presẽ¬
tium miseriarũ pauca ꝑcurram. Quod
quicqͥd int̾ alpes ⁊ pyreneum ẽ. qd̾ oce ano
⁊ reno includit᷑: quandꝰ. uuandalꝰ. sar¬
mata. alani. gypedes. herucli. saxones.

Expanded text:
uunt quasi altera die morituri. et haec facimus, uunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis, quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus adpropinquare antichristum, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. uae praegnantibutrumque de fructibus nuptiarum est. Praesentium miseriarum pauca percurram. Quod Quidquid inter Alpes et Pyrenaeum est, quod Oceano et Rheno includitur, Quadus, Wandalus, Sarmata, Halani, Gipedes, Heruli, Saxones,
Abbreviated transcription (Latin):
capiti supposito uidit scalam ad celũ usq
subrectam ⁊ dñm innitentẽ suꝑ eam. ꝑ
qͣm ascendebant angeli ⁊ descendebant:
ut nͨ peccator desperet salutẽ. nͨ uistꝰ ĩ sua
uirtute securus sit. Atꝙ ut multa prete¬
ream. neꝙ eñĩ tempꝰ est ut assumpti te¬
danem in baculo transierat. cum tͥb
turmis gregum ĩ patriam reuertitur.
Apłi toto orbe peregͥni. ñ es in zona. nõ
uirgam in manu. ñ caligas habuere ĩ
pedib: et tñ dicere pot̾ant. nichil haben¬
tes ⁊ om̃ia possidentes .&. Aurũ ⁊ argẽ¬
In nomine ihũ xp̃i: surge ⁊ ambula. N
enim erant diuitiaꝵ sarcina p̾graua.¬
ti÷ ⁊ id̾o stantes cum helya in foramine
petre. ꝑangustias acus transire pot̾aq:
⁊ posteriora dñi contemplari. Nos ar¬
demus auaritia : ⁊ contra peccunias
disputantes. auro sinum expandimꝰ.
nĩchil ꝙ nobis satis est: ⁊ illud qd̾ cle
megarensib dr᷑. uire miseris coapta¬
rip⁊ edificant quasi semꝑ uicturi. ui¬

Expanded text:
capiti supposito, vidit scalam ad coelum usque subrectam, et Dominum innitentem super eam: per quam ascendebant Angeli et descendebant ; ut nec peccator desperet salutem, nec justus in sua virtute securus sit. Atque, ut multa praeteream neque enim tempus est, ut assumpti tedanem in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam revertitur. Apostoli toto orbe peregrini, non aes in zona, non virgam in manu, non caligas habuere in pedibus, et tamen dicere poterant: Nihil habentes, et omnia possidentes . Et, aurum et argei nostri Iesu Christi surge et ambula. non enim erant diuitiarum sarcina praegrauati et ideo stantes cum Helia in foramine petrae per angustias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, ui
Abbreviated transcription (Latin):
Nullam occasionem dare adu̾sario
maledc̃i gr̃a. In qͦ breui accinctoq pre¬
cepto. multa simul monita continen¬
tur: ne ꝓpositum uidue exqͥsitior cultꝰ
infamet ⁊ ne oculoꝵ nutib ⁊ hylari¬
tate uultus uuenum pꝰse greges tra¬
hat ⁊̃ ne aliud uerto. aliud habitu-
polliceatur: ⁊ cõueniat ei uersiculꝰ ille uul¬
gatus. Risit: ⁊ arguto qͥddam promisit
ocello. Atq uͭ om̃s nubendi cãs breuiser¬
mone conclud̾et: cur hoc p̾cepisset osten¬
dit dicens. Iam eñi quedã abierunt retro
pꝰ sachanan. Id̾o gͦ sccł̾a ⁊ si necesse ẽ. t̾cia
ĩcontinentib apit matͥmonia. ut a sa
fhana abstrahat: ut mag̾ mulierẽ qͣli¬
cumq uiro uinctã faciat eẽ. ꝙ diabolo.
S ⁊ ad corinthios tale aliqͥd loqͥt᷑. Dico
autẽ innuptis ⁊ uidius. Bonum ẽ. illis̾:
si sic ꝑmanserint. uͭ ego. Si aũt se noN¬

Expanded text:
nullam occasionem dare aduersario nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. in quo breui accinctoque praecepto multa simul monita continentur: ne propositum uiduae exquisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepisset, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit matana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque viro junctam faciat esse, quam diabolo. Sed et ad Corinthios tale quid loquitur: Dico autem innuptis, et viduis: bonum est illis, si sic permanserint, ut ego. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓfecti cle hebrona: castra me¬
tati sunt in asyongaber. Trice¬
sima sccła mansio: transfert᷑ in lignũ
iuiri. siue dolationes hominis. Qd̾ sig¬
ram. ñ ut greci et latini errant: per
gymel. Inde in solitudine multitudo
na informia.⁊ dolantis facientisꝙ ua¬
sa diuersa: que in domo magna ne ces¬
saria sunt : possunt lignationes uiri.
gurare: ddicente clauid Inuenimꝰ eam its
campis silue. Hus usꝙ solitudo pharan.¬
.xuiii. continet mansiones. que descͥpte
in cathalogo. in superiore itinere ñ po¬
nuntur

Expanded text:
fecti de Hebrona, castra metati sunt in Asion-Gaber . Tricesima secunda Mansio transfertur in « ligna viri, » sive « dolationes hominis, » quod sigram, non, ut Graeci et Latini errant, per « Gimel. » Unde in solitudine multitudo na informia, et dolantis facientisque vasa diversa, quae in domo magna necessaria sunt? Possunt « lignationes viri, gurare, dicente David: « Invenimus eam in campis silvae » . Hucusque solitudo Pharanocto continet mansiones, quae descriptae in catalogo in superiore itinere non ponuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
nib hoc uitium ẽ. cantorib. inder ami¬
cos rogati ut nunꝙͣ cantent: iniussi ñ¬
quam desistant. Ita te deinceps fascib
obruam litterarum: ut e contrario in¬
cipias rogare nescribam. Sororem fi
nunciante in eo ꝑmanere qd̃ ceperat.
Hic enim ubi nunc sum. ñ solum qͥel
agatur in patria: ãn s ipsa patria
ꝑstet ignoro. Et licz me sinistro hibe¬
ra excetrarum ore dilaniet. ñ timebo
hominũ uiditium: habiturꝰ uidicẽ
meum. Si fractus illabat᷑ orbis: in¬
pauidum ferient ruine. Quappter
queso. ut apłici menor precepti. quo
docet. opus nr̃m ꝑmanere debere. ⁊ tͥ
a dño premium in illius salute pareᷤ.
⁊ me de commnuni in xp̃o gła. crebris
recdlas sermonib letiotem. E¬

Expanded text:
nibus hoc uitium est cantoribus, inter aminibus hoc uitium est cantoribus, inter amicos rogati ut numquam cantent, iniussi numquam desistant. ita te deinceps fascibus obruam litterarum, ut e contrario incipias rogare, ne scribam. sororem meanuntiante in eo permanere, quo coeperat. hic enim, ubi nunc sum, non solum quid agatur in patria, sed an ipsa patria perstet, ignoro. et licet me sinistro Hibera excetra rumore dilaniet, non timebo hominum iudicium habiturus iudicem meum: si fractus inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. quapropter quaeso ut apostolici memor praecepti, quo docet opus nOstrum permanere debere, et tibi a domino praemium in illius salute pares et me de communi in Christo gloria crebris reddas sermonibus laetiorem.
Abbreviated transcription (Latin):
daces facuint: ut nͨ uera
dicentib credat᷑. Qd̃ mͥ
ego ate obuirgatꝰ de silẽ¬
tio litteraꝵs: accidisse uideo. Dicam.
sepe scͥpsi: s negligentia bauilorum
fuit. Respondebis. omniũ ñ scribenci¬
um uetus ista excusat̾o est. Dicam. ñ
repperi: qui epłas ferret. Dices. hinc.
illuc isse qͣm plutimos. Contendam
me etiam hiis dedisse. At illi quia ñ
reddidetunt: negabunt. &erit int̾
absentes incerta cognitio. Quid gͥ
fatiam: Sine culpa ueniam postu¬
lo÷ rectius arbitrans. pacem loco mu¬
tus petere: qͣm equo gradu certami¬
na concitare. Qmꝙͣ ita me iugis tã
corꝑis egrotatio. qͣm anime egritu¬
do consumpsit: ut morte ĩminente
nec mei pene memor fuerim. Qd̃
ne falsum putes: oratorio more pꝰ
argum̾ta testes uocabo. Sc̃s frater
helyodorus hic affuit: qui cũ mecũ
heremum ueslet incolere. meis sce¬
lerib fugatus abscessit. Nerum¬
omnem tulpam presens uerbositas excu¬
sabit. Nam ut ait flaccus in satyra om¬

Expanded text:
daces faciunt, ut nec uera dicentibus credatur\'; quod mihi ego a te obiurgatus de silentio litterarum accidisse uideo. dicam: \'saepe scripsi, sed neglegentia baiulorum fuit\'? respondebis: \'omnium non scribentium uetus ista excusatio est\'. dicam: \'non repperi qui epistulas ferret\'? dices hinc illuc isse quam plurimos. contendam me etiam his dedisse? at illi, quia non reddiderunt, negabunt et erit inter absentes incerta cognitio. quid igitur faciam? sine culpa ueniam postulabo rectius arbitrans pacem loco motus petere, quam aequo gradu certamina concitare; quamquam ita me iugis tam corporis aegrotatio quam animae aegritudo consumpsit, ut morte inminente nec mei paene memor fuerim. quod ne falsum putes, oratorio more post argumenta testes uocabo. Sanctus frater Heliodorus hic adfuit, qui, cum mecum heremum uellet incolere, meis sceleribus fugatus abscessit. uerumomnem culpam praesens uerbositas excusabit. nam, ut ait Flaccus in satura: om
Abbreviated transcription (Latin):
.ain. litteram scriberet᷑. Nunc uͦ cum
aspiratio cluplex in extrema sit sillaba:
erroris causa manifesta est. Hoc eodẽ
uocabulo et husdem litt̾is scriptum
inuenio patrem abraham. qui in su¬
prascripto apocripho geneseos uolu¬
mine. abactis coruis qui hoĩnum fru¬
menta uastabant: ab actoris uel de pul¬
soris sortitus est nomen. Itaq et nos
imitemur thare: et uolucres celi que
uixta uiam satum triticum deuora¬
re festinant: solliciti prohibeamꝰ. Na
et abraham prĩarcha in typo isrłis ⁊
hostium. diuisa menbra sacrificii a
uolucrib ñ sinit cleuorari. Et cõtemp¬
torẽ ocłm effodiunt corui cle conual¬
habueris pauorẽ: sollicitus eris. Si
sollicitus fueris: leo in caulas ouiũ
tuarum introire nõ poterit. Qd̃ uel
ad p̾positos ecclĩarum uel ad custodi¬
am refer anime tue: ad qͣm leo dia¬
bolus ꝑ diuersa uitioꝵ foramina in¬
gredi nititur.

Expanded text:
ain litteram scriberetur; nunc uero, cum ain litteram scriberetur; nunc uero, cum adspiratio duplex in extrema sit syllaba, erroris causa manifesta est. hoc eodem uocabulo et isdem litteris scriptum inuenio patrem Abraham, qui in supra dicto apocrypho Geneseos uolumine abactis coruis, qui hominum frumenta uastabant, abactoris uel depulsoris sortitus est nomen. itaque et nos imitemur Thare et uolucres caeli, quae iuxta uiam satum triticum deuorare festinant, solliciti prohibeamus. nam et Abraham patriarches in typo Israhelis hostiarum diuisit membra sacrificiaque a uolucribus non sinit deuorari; et contemptorem oculum effodiunt corui de conualhabueris pauorem, sollicitus eris; si sollicitus fueris, leo in caulas ouium tuarum introire non poterit. quod uel ad praepositos ecclesiarum uel ad custodiam refer animae tuae, ad quam diabolus per diuersa uitiorum foramina ingredi nititur.
Abbreviated transcription (Latin):
de madeloth: castͣ metati sunt
in thaach. Nicesima tercia mansio. po¬
test et subter intelligi: sed meliuis pauo¬
rem interp̾tabim᷑. Nenisti ad eccłiam ÷
ascendisti ad montẽ pulcherrimum ÷
stupore et miraculo. xp̃i magnitudi¬
nem confiteris ÷ uides ibi multos urtu¬
tis tue sotios: noli altum saꝑe. s time.
Bñs enim suꝑbis refistit: humilibus
autẽ dat gram. & qui se exaltat: ui¬
deat ne cadat. Potentes: potenter tor¬
menta pacientur. Timor: urtutum
custos est. Securitas. ad lapsum facilis.
Unde et in qͦdam psalmo postꝙͣ salua¬
tus dixerat. dñs regit me et nichil mͥ
deerit. in loco pascue ibi me colloca¬
uit: uingit timorẽ. qͥ custos est beati¬
tucdinis. & infert. Uirga tua et bacłz
tiuii Ip̃a me consolata sunt. Et ÷ sensus.
Dum tom enta formido: seruaui gra¬
ciam qͣm acceꝑam. Ma¬
t profecti de thaach: castͣ meta¬
ti sunt in thare. Nicesima qͣrta
mansio. Qͣm ñ nulli uertunt in malici¬
am uel pasturam: nec errarent si per

Expanded text:
de Maceloth, castra metati sunt in Thaath . Vicesima tertia mansio potest et subter intelligi, sed melius pavorem interpretabimur. Venisti ad Ecclesiam, ascendisti ad montem pulcstupore et miraculo Christi magnitudinem confiteris, . uides ibi multos uirtutis tuae socios: noli altum sapere, sed time. dominus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam et, qui se exaltat, uideat, ne cadat. potentes potenter tormenta patientur. timor uirtutum custos est, securitas ad lapsum facilis. unde et in quodam psalmo, postquam propheta dixerat: dominus regit me et nihil mihi deerit; in loco pascuae ibi me conlocauit, iungit timorem, qui custos est beatitudinis, et infert: uirga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt. et est sensus: dum tormenta formido, seruaui gratiam, quam acceperam. Et profecti de Thaath castra metati sunt in Thare. Vicesima quarta mansio, quam nonnulli uertunt in \'malitiam\' uel in \'pasturam\', nec errarent, si per
Abbreviated transcription (Latin):
mos in eis omniũ gentiũ cerneremꝰ
Certe flos quidam.⁊ pretiosissimus la¬
pis inder eccł̃iastica ornam̃ta: mona¬
choꝵ ⁊ uirginum chorus est. Qcumq
in gallia fu̾it primꝰ: huc ꝓperat. Diuisꝰ
ab orbe nr̃o britannus. si ĩ religione pro¬
cesserit: occiduo sole dimisso. querit
locũ. fama sibi tantũ ⁊ scͥpturaꝵ rela¬
tione cognitum. Qd referamꝰ arme¬
nios. quid ꝑsas. quid inclie ⁊ ethiopum
populos. ip̃am q iuxta egyptũ fertilẽ
monachoꝵ. pontum ⁊ capadotiã. syri

Expanded text:
mos in eis omnium gentium cerneremus. mos in eis omnium gentium cerneremus. certe flos quidam et pretiosissimus lapis inter ecclesiastica ornamenta monachorum et uirginum chorus est. quicumque in Gallia fuerit primus, huc properat. diuisus ab orbe nostro Britannus, si in religione processerit, occiduo sole dimisso quaerit locum fama sibi tantum et scripturarum relatione cognitum. quid referamus Armenios, quid Persas, quid Indiae et Aethiopum populos ipsamque iuxta Aegyptum fertilem monachorum, Pontum et Cappadoci
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant iherosolimis deferebantur:
Longum est nc̃ ad ascensu dñi usq ad
p̾sentem diẽ ꝑ singulas etates currere.
mam uenerint: putantes se minusꝰ
religionis. minꝰ habere scĩe: nͨ summã
ut dicit᷑ manum accepisse uirtutum:
nͥ in illis xp̃m adorassent locis. de quib
pͥmum euangłm de patibulo chorus¬
cauerat. Certe si etiam p̾clarus orator.
rep̾hendendũ nescio quem putat qd̾
litteras grecas ñ achenis. s lylibei. la¬
tinas ñ rome s in sycilia didicerit. ꝙͥ
uidelicet unaqueq ꝓuintia habeat
aliqͥd ꝓprium qd̾ ala eque habere nͣ
possit ⁊ cur nos putamꝰ absq atheniᷤᷤ
nr̃is quemꝙͣ ad studioꝵ fastigium
ꝑuenisse: Nec hoc dicimus qd̾ Re¬
nuamus regnum dĩ intra nos ẽẽ. &
scõs uiros etiam in cet̾is ẽẽ regionib:
s quo hoc asseramus uel maxine e¬
os qͥ in coto orte sunt primi huc ꝑit̾
congregari. Ad que nos loca non ut
pͥmi s ut extremi uenimus: ut pri¬

Expanded text:
qui erant Hierosolymis, deferebantur? qui erant Hierosolymis, deferebantur? Longum est nunc ab ascensu domini usque ad praesentem diem per singulas aetates currere, mam uenerint putantes se minus religionis, minus habere scientiae nec summam, ut dicitur, manum accepisse uirtutum, nisi in illis Christum adorassent locis, in quibus primum euangelium de patibulo coruscauerat. certe, si etiam praeclarus orator reprehendendum nescio quem putat, quod litteras Graecas non Athenis, sed Lilybaei, Latinas non Romae, sed in Sicilia didicerit, quod uidelicet unaquaeque prouincia habeat aliquid proprium, quod alia aeque habere non possit, cur nos putamus absque Athenis nostris quemquam ad studiorum fastigium peruenisse? Nec hoc dicimus, quo rennuamus regnum dei intra nos esse et sanctos uiros etiam in ceteris esse regionibus, sed quo hoc adseramus uel maxime, eos, qui in toto orbe sunt primi, huc pariter congregari. ad quae nos loca non ut primae, sed ut extremae uenimus, ut pri
Abbreviated transcription (Latin):
dei ñ sit gloriosa confessio: Et mar¬
tyrum ubiq sepulchra ueneramur.
⁊ scãm fauillam oculis apponentes.
si liceat etiam ore contingimꝰ: et
monumentũ in quo dñs conditꝰ est.
quidam estimant negligendum:
Si nob̾ ñ credimꝰ: credamus saltem
diabolo ⁊ angelis eiꝰ⁊ qͥ quotienscũꝙ
ante illud de obsessis corꝑib expellũ¬
tur. quasi in conspectu tribunalis
xp̃i stantes contremiscũt. rugiunt:
et sero dolent crucifixisse quẽ timeant.
Si post passionem dñi ut scelerata uox
cõcrepat. hic detestabilis locus ÷ qͥd gͥ
uoluit paulus herosolimã festinare:
ut ibi faceret penthecosten. qͥ retinen¬
tib se loquutꝰ ÷ dicens ÷ qͥd facitis flen¬
tes ⁊ conturbantes cor meum: Ego enĩ
ñ solum ligari: s ⁊ mori ĩ iherł̾m pa¬
ratus sum ꝓ nomine dñi ihũ. Quid ce¬
ten scĩ ⁊ illustres uiri. quoꝵ uota ⁊ obla¬
tiones post predicationẽ xp̃i ad frẽsꝰ

Expanded text:
r Domini et Dei non sit gloriosa confessio? Et Marr Domini et Dei non sit gloriosa confessio? Et Martyrum ubique sepulcra veneramur, et sanctam favillam oculis apponentes, si liceat etiam ore contingimus: et monumentum in quo Dominus conditus est, quidam aestimant negligendum? Si nobis non credimus, credamus saltem diabolo et angelis ejus, qui quotiescumque ante illud de obsessis corporibus expelluntur, quasi in conspectu tribunalis Christi stantes contremiscunt, rugiunt, et sero dolent crucifixisse, quem timeant. Si post passionem Domini ut scelerata vox concrepat hic detestabilis locus est, quid sibi voluit Paulus Jerosolymam festinare, ut ibi faceret Pentecosten? qui renitentibus se loquutus est, dicens. « Quid facitis flentes et conturbantes cor meum? 206 Enon solum ligari, sed et mori in Hierusalem paratus sum pro nomine domini Iesu. quid ceteri sancti et inlustres uiri, quorum uota et oblationes post praedicationem Christi ad fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est plura conquirere⁊ cum post passi¬
onem ⁊ resurrectionẽ dñi matħs euͣnge¬
lista cõmemoret. petre scisse sunt. ⁊ se¬
pulchra aꝑta ⁊ plurima corꝑa clormi¬
entium scõꝵ surrexerunt: et redeunteᷤ
de sepulchris post resurrectionẽ suam
ingressi sunt scãm ciuitadem ⁊ appa¬
ruerunt multis: Nec statim ihero¬
solima celestis sicut pleriq ridicule
arbitrant᷑ in hoc loco intelligit᷑ cũ
signum nlłm ẽẽ poterit apud hoĩes
dñi resurgentis. si corꝑa scõꝵ ĩ celesti
sherłm uisa sunt. Cum gͦ enͣngłiste
⁊ om̃is scriptura iherosimam sc̃am no¬
minent ciuitatẽ ⁊ psalmista p̾cipiat.
adoremus in loco ubi steterunt pedes
eiꝰt ne patiaris audire appellari eam¬
sodomã ⁊ egyptum: ꝑ qͣm dñs uirare
uetat. quia sit ciuitas magni regis:
Maledictam terrã nominant: quod
cruorem dñi hauserit. Et quomͦ bene
dicta loca putant in quib petrus et
paulus xp̃iam exercitus duces sangͥ

Expanded text:
sionem et resurrectionem domini Mattheus euangelista commemoret: et petrae scissae sunt et sepulchra aperta et plurima corpora dormientium sanctorum surrexerunt. et egredientes de sepulchris post resurrectionem suam ingressi sunt sanctam ciuitatem et apparuerunt multis? nec statim Hierosolyma caelestis, ut plerique ridicule arbitrantur, in hoc loco intellegitur, cum signum nullum esse potuerit apud homines domini resurgentis, si corpora sanctorum in caelesti Hierusalem uisa sunt. cum ergo et euangelistae et omnis scriptura Hierosolymam sanctam nominent ciuitatem et psalmista praecipiat: adoremus in loco, ubi steterunt pedes eius, ne patiaris audire eam appellari Sodomam et Aegyptum, per quam dominus iurari uetat, quia sit ciuitas magni regis. Maledictam terram nominant, quod cruorem ddicta loca putant, in quibus Petrus et Paulus, Christiani exercitus duces sangui
Abbreviated transcription (Latin):
bimus galilee. Haud procul inde cer¬
nit᷑ chana: in qua aq̃ in uinũ uerse
sunt. ꝑgemus ad tabirium ⁊ ad tab̾¬
nacła saluatoris: ñ ut petrus qͦndam
uoluit cum moyse. ⁊ helya. s cum pr̃e
cernemus ⁊ spũ sc̃o. Inde ad mare ue
Apparebit oppidum naym: in cuius
portis uidue filius suscitatꝰ ÷. Uidebi¬
tur hermoniim ⁊ torrens endor: in qͦ
suꝑatus est sysara. Capharnaum qͦq
signoꝵ dñi familiaris: ⁊ om̃is ꝑiter
galilea cernet᷑ Tunc comitante xp̃o
cum ꝑ sylo. ⁊ bechel ⁊ cetera loca in quib
eccłie quasi quedam uictoriarum dñi st̃
erecta uexilla. ad nr̃am speluncam recli¬
enmus: canemus iugiter. crebro flebi¬
mus. in desinent̾ orabimus: et uulne¬
rate iaculo saluatoris. in commune di¬
cemus. Inueni quem quesunt anima m̃a:

Expanded text:
bimus Galilaeae. haud procul inde cerbimus Galilaeae. haud procul inde cernetur Cana, in qua aquae in uinum uersae sunt. pergemus ad Itabyrium et ad tabernacula saluatoris, non, ut Petrus quondam uoluit, eum cumMoysi etHelia, sed cum patre cernemus et spiritu sancto. inde ad mare uenapparebit oppidum Naim, in cuius portis uiduae filius suscitatus est. uidebitur Hermonin et torrens Endor, in quo superatus est Sisara. Capharnaum quoque signorum domini familiaris, sed et omnis pariter Galilaea cernetur. tunc, comitante Christo cum per Selo et Bethel et cetera loca, in quibus ecclesiae quasi quaedam uictoriarum domini sunt erecta uexilla, ad nostram speluncam redierimus, canemus iugiter, crebro flebimus, indesinenter orabimus et uulneratae iaculo saluatoris in commune dicemus: inueni, quem quaesiuit anima mea:
Abbreviated transcription (Latin):
mus manus. ora cernemus: et a desi¬
derato uix uelemur amplexu. Pego
ent illa dies. qͣndo nobis liceat speluncã
saluatoris intrare: In sepulchro dñi fle¬
re cum sorore. flere cum matre᷑ Crucis
deinde lignum lambere ⁊ ĩ oliueti mos¬
te cum ascendente dño. uoto ⁊ animo
subleuari. uidere. exiiere lararum fas¬
ciis colligatum ÷ ⁊ fluenta iordanis ad
lauachrum dñi puriora: inde ad pa¬
storum caulas ꝑgere: In dauid orare¬
mausoleo. amos ꝓpħ̃am etiam nunc
bucina pastorali in sua ꝓspicere rupe
clangentem: Ad abraham. ysaac.
⁊ iacob. trium quoq illustrium feĩa¬
rum uel tabernacula ꝓperare uel me¬
morias: oidere fontẽ in quo a phy¬
lippo eunuchus tinctus. samariam
ꝑgere. ⁊ ioh̾is baptyste. helysei ꝙ. et
abdie parit̾ cineres adorare: Ingͤdi
speluncas. in quib ꝑsecutionis ⁊ fa¬
mis temꝑe. ꝓpħarum agmina sunt
nutrita : Ibimus ad narareth: et iuxta
interp̾tationẽ nominis eiꝰ. florem uide¬

Expanded text:
mus manus, ora cernemus et a desimus manus, ora cernemus et a desiderato uix aueerit illa dies, quando nobis liceat speluncam Salvatoris intrare? in sepulcro Domini flere cum sorore, flere cum matre? Crucis deinde lignum lambere, et in Oliveti monte cum ascendente Domino, voto et animo sublevari? Videre exire Lazarum fasciis colligatum; et fluenta 209 Jordanis ad lavacrum Domini puriora? Inde ad pastorum caulas mausoleo, Amos prophetam etiam nunc bucina pastorali in sua conspicere rupe clangentem? ad Abraham, Isaac et Iacob, trium quoque inlustrium feminarum uel tabernacula properare uel memorias? uidere fontem, in quo a Philippo eunuchus est tinctus? Samariam pergere et Iohannis baptistae Helisaeique et Abdiae pariter cineres adorare? ingredi speluncas, in quibus persecutionis et famis tempore prophetarum agmina sunt nutrita? ibimus ad Nazareth et iuxta interpretationem nominis eius \'florem\' uide
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus ⁊ suꝑbie arguim᷑. Int̾dũ q
ut uisitantib redlamꝰ uicem. ad su¬
perbas fores ꝑgimus: ⁊ inter linguaᷤᷤ
rodentium ministroꝵ postes ingre¬
diunt᷑ auracos. In xp̃i uͦ ut supͣ dixi¬
mus uillula. tota rusticitas: ⁊ extra
psalmos silentium ẽ. Quocumq te
uerteris: arator stiuam tenens atta
decantat. Sudans messor psalmis se
aduocat: ⁊ curua attondens uitem
falce uinitor aliqͥd dauiticum can¬
tat. Hec sunt in hac prouintia car¬
minat hee ut uulgo dicitur ama¬
torie cantiones: hic pastoꝵ sibilus :
hec arma culture. Uerum quid agi¬
musͦ Nec quid deceat cogitantes:
solum qd̾ cupimꝰ hoc uidemus. O
qͣndo illud dempus adueniet. cum
angłs nuntium uator apportet.
marcellã nrãm ad palestine lictus
appulsam⁊ ⁊ toti monachoꝵ chori.
tota uirginum agmina concrepa¬
bunt: Obuiam iam gestimus oc¬
citrrere: et ñ expectato uehiculo con¬
citum pedib ferre corpus. Tenebi¬

Expanded text:
uidemus et superbiae arguimur. interdumque, uidemus et superbiae arguimur. interdumque, ut uisitantibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter linguas rodentium ministrorum postes ingredimur auratos. in Christi uero, nt supra diximusr uillula tota rusticitas et extra psalmos silentium est. quocumque te uerteris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmina, hae, ut uulgo dicitur, amatoriae cantiones, hic pastorum sibilus, haec arma culturae. Uerum quid agimus nec, quid deceat, cogitantes solum, quod cupimus, hoc uidemus? o quando illud tempus adueniet, cum anhelus nuntium uiator adportet, Marcellam nostram ad Palaestinae litus adpulsam, et toti monachorum chori, tota uirginum agmina concrepabunt? obuiam iam gestimus occurrere et non expectato uehiculo concitum pedibus ferre corpus. tenebi
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemia. sepdem montib. aquis
multis. ⁊ babylonis cantet᷑ exitu:
contuere. Exite inqͥt dñs de illa ppłs
meus: et ne ꝑticipes sitis delictoꝵ eiꝰ:
et de plagis eiꝰ non accipiatis. Ad
iheremiam quoq regrediens: scrip¬
tum parit̾ attende. Fugite de medi¬
o babylonis: et saluate unusquisq
animã suam. Cecidit enĩ cecidit ba¬
bylon magna. ⁊ fc̃a est habitatio
demonum: et custodia omnis sp̃c
ĩmundi. Est ibi quidem sc̃a eccłia ÷
sunt trophea apłoꝵ ⁊ martyrum:
est xp̃i uera confessio. ⁊ ab apostolo
p̃redicata fides: et gentilitate calcata.
in sublime se cotidie erigens. uocabu¬
lum xp̃ianum. S ip̃a ambitio. poden¬
tia. magnitudo urbis. uideri et uidere
salutan ⁊ resalutare. laudare. detͣhere.¬
uel audire uel proloqui: ⁊ tantam fre¬
quentiam hominũ saltem inuitum
uidere: a ꝓposito monachoꝵ ⁊ quiete.
aliena sunt. Aut enĩ uidemꝰ uenientes
ad nos ⁊ silentium ꝑdimus: aut non

Expanded text:
blasphemia, septem montibus, aquis blasphemia, septem montibus, aquis multis et Babylonis cantetur exitu, contuere. exite, inquit dominus, de illa, populus meus, et ne participes sitis delictorum eius et de plagis eius non accipiatis. ad Hieremiam quoque regrediens scriptum pariter adtende: fugite de medio Babylonis et resaluate unusquisque animam suam. cecidit enim, cecidit Babylon illa magna et facta est habitatio daemoniorum et custodia omnis spiritus inmundi. est quidem ibi sancta ecclesia, sunt tropea apostolorum et martyrum, est Christi uera confessio et ab apostolis praedicata fides et gentilitate calcata in sublime se cotidie erigens uocabulum Christianum, sed ipsa ambitio, potentia, magnitudo urbis, uideri et uidere, salutari et salutare, laudare et detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
iullulam xp̃i. ⁊ ad marie diuersorium ue¬
niamus. plus enim laudat unusquisq
qd̃ possidet÷ quo sermone. qua uoce spe¬
luncam tibi possumus saluatoris expo¬
nere: Et illud presepe in quo infantulꝰ
uagiit. silentio magis qͣm infirmo seR.¬
mone honorandum est. Ubi sunt lade
porticus. ubi aurata laquearia. uͥ domꝰ.
miserorum penis ⁊ dampnatoꝵ labore
uestite ubi ad instar palatii.opib pͥ¬
uatorum exstructe basilice. ut uile cor¬
pusculum hominis p̾tiosius in ambu¬
let ÷ et quasi mundo quicqͣm possit eẽ
ornatus tecta sua magis uelit aspic̾e
qͣm celum: fcce in hoc ꝑuo terre fo¬
ramine: celorum conditor natꝰ ÷. Hic
ĩuolutus pannis: hic uisus a pastorib :
hic demonstratus a stella: hic adoratꝰ
a magis. Et puto sanctior locus est
rupe trapeia: que de celo sepiꝰ fulmi¬
nata ostendit᷑. Quid dño displiceat
lege apocalypsim ioħis: et qͥd de mu¬
liere purpurata ⁊ scripta in eiꝰ fronte

Expanded text:
uillulam Christi et ad Mariae diuersorium ueuillulam Christi et ad Mariae diuersorium ueniamus — plus enim laudat unusquisque, quod possidet —, quo sermone, qua uoce speluncam tibi possumus saluatoris exponere? et illud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magis quam infirmo sermone honorandum est. ubi sunt latae porticus? ubi aurata laquearia? ubi domus miserorum poenis et damnatorum labore uestitae? ubi ad instar palatii opibus priuatorum extructae basilicae, ut uile corpusculum hominis pretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam possit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspicere quam caelum? ecce in hoc paruo terrae foramine caelorum conditor natus est. hic inuolutus pannis, hic uisus a pastoribus, hic demonstratus ab stella, hic adoratus a magis. et, puto, sanctior locus est rupe Tarpeia, quae de caelo saepius fulminata ostendit, quid domino displiceret. Lege Apocalypsin Iohannis et, quid de muliere purpurata et scripta in eius fronte
Abbreviated transcription (Latin):
eloqͥum dicentis. uͥcumq fu̾it corpus
illuc congregabunt᷑ aquile: cõcurrũt
ad hec locã ⁊ diuersaꝵ nob̾ uirtutũ
specimen ostendunt:. uox qͥdem di̾so¬
na: s religio una. Tot pene psallen¬
tium chori. quot gentiũ diu̾sitates:
et inter hec. que uel pͥma ĩ xp̃ianis
uirtus est. nichil arrogare sibi de cõ¬
tinentia suꝑcilii. humilitatis inter.
om̃s contentio est. Qͥcumq nouissimꝰ
fuerit: hic pͥmus putat᷑ In ueste nł¬
la discretio. nulla ad miratõ: uͭ cuiq
placuerit inced̾e. nͨ detractõnis. nec
laudis est. Ieuinia qͦq neminem sb̾¬
leuant ÷ nec efferunt inedie: nͨ mo¬
derata saturitas condemiinat᷑. Suo
dño stat unusqͥsq aut cadit. Nemo
iudicat alterũ: ne a dño iudicetur
& qd̾ in plerisq ꝓuintiis familiare
est ut genuino dente se lacerent:
hic penitꝰ ñ habet᷑. Procul luxuna:
procul uoluptas. Tanta ĩ ip̃a urbe
orationũ loca: ut ad ꝑagrandum
dies sufficere ñ possit. Uerum ut ad

Expanded text:
 ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae concurrunt ad haec loca et diuersarum nobis uirtutum specimen ostendunt. uox quidem dissona, sed una religio. tot paene psallentium chori, quot gentium diuersitates, et inter haec, quae uel prima in Christianis uirtus est, nihil adrogans, nihil de continentia supercilii: humilitatis inter omnes contentio est. quicumque nouissimus fuerit, hic primus putatur. in ueste nulla discretio, nulla admiratio. utcumque placuerit incedere, nec detractionis nec laudis est. ieiunia quoque neminem subleuant; nec defertur inediae nec moderata saturitas condemnatur. suo domino stat unusquisque aut cadit. nemo iudicat alterum, ne a domino iudicetur. et quod in plerisque prouinciis familiare est, ut genuino dente se lacerent, hic penitus non habetur. procul luxuria, procul uoluptas. Tanta in ipsa urbe orationum loca, ut ad peragrandum dies sufficere non possit: uerum, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
que corruit appellari ÷ qr de futura¬
dicitur. qd̾ bestia que ascensura est
de abẏsso. ⁊ faciat aduersus luos
ꝓph̃as. bellum ⁊ uncat illos ⁊ occi¬
dat: ⁊ corꝑa eoꝵ iaceant in platea
ciuitatis magne. De qua ciuitate
et ĩ fine euisdem libri scribitur. Et
ciuitas in quadrato posita est. ⁊ lon
⁊ altitudo. Et mensus ẽ ciuitatẽ de
arundine ꝑ stadia .xii. milia: lon¬
gitudo. et latitudo. ⁊ altitudo eius
equalia sunt. Et mensus ÷ muros

Expanded text:
e corruit appellari, qe corruit appellari, qdicitur, quod bestia, quae ascensura est de abysso, faciat aduersus duos prophetas bellum et uincat illos et occidat et corpora eorum iaceant in plateis ciuitatis magnae. de qua ciuitate et in fine eiusdem libri scribitur: et ciuitas in quadrato posita est et longanta et altitudo. et mensus est ciuitatem de harundine per stadia duodecim milia. longitudo et latitudo et altitudo eius aequalia
Abbreviated transcription (Latin):
illos. haud dubium quin ꝓpħ̃as bestia
que ascendet ex abysso: ⁊ corꝑa eoꝵ ia
cebunt in plateis ciuitatis magne q̃
uocatur spũaliter sodoma ⁊ egyptꝰ
ubi ⁊ dñs eoꝵ crucifixus est: Si enĩ¬
ais cuutas magna in qua crucifixꝰ ÷
dñs. nulla est alia nͥ iherłm. ubi aũt
crucifixus est dñs spũalider. sodoma
appellat᷑ ⁊ egyptus: ergo iherłm so¬
cdoma ẽ ⁊ egyptus. in qua crucifixus
⁊ maxime unum aduersũ se ñ discre¬
pare librum: et ut plus adiciamus
eumdẽ eiusdem libri locum. In apo¬
calypsi quippe de qua nc̃ testimoni¬
um ꝓtulisti: ante decem circiter u̾si¬
culos scribit᷑ Surge. ⁊ metire templũ
dei ⁊ altare: ⁊ adorantes in eo. Atͥum
autem qd̾ foris ẽst templũ eice foras.
post passionem dni scripta est a ioh̃e.
et in ea iherłm sc̃a ciuitas appellatur:
quomͦ rursum spũalit̾ socdoma uoca¬
tur ⁊ egyptus: Nec statim podest di
cere scãm dici iherłm celestem que fu¬

Expanded text:
illos — haud dubium quin prophetas — bestia, illos — haud dubium quin prophetas — bestia, quae ascendit ex abysso. et corpora eorum in plateis ciuitatis magnae, quae uocatur spiritaliter Sodoma et Aegyptus, ubi et dominus eorum crucifixus est? si eniais: Civitas magna, in qua crucifixus est Dominus nulla est alia nisi Jerusalem; ubi autem crucifixus est Dominus, spiritualiter Sodoma appellatur et Aegyptus; ergo Jerusalem Sodoma est et Aegyptus, in qua crucifixus t maxime unum adversum se non discrepare librum: et ut plus adjiciamus, eumdem ejusdemque libri locum. In Apocalypsi quippe, de qua nunc testimonium protulisti, ante decem circiter uersiculos scribitur: surge et metire templum dei et altare et adorantes in eo. atrium autem, quod estforis templum, eice foras post passionem domini scripta est a Iohanne et in ea Hierusalem sancta ciuitas appellatur, quomodo rursum spiritaliter Sodoma uocatur cere, sanctam diei Jerusalem coelestem, quae fu
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse peccatum ⁊ uerum qr int̾fectio
populi. captiuitas pͥopuli est: ꝓpt̾ea
uitem deletam. ut populus puniret᷑.
Ideo templum subrutũ: ut typice
hostie collerent᷑. Cet̾m qͣntum ad lo¬
cum ꝑtinet: ꝑ profectꝰ temꝑm. młto
nunc angustior est. qͣm ante fuit uene¬
rabantur quondã uidei sc̃a scõꝵ: quia
ibi erant cherubin ⁊ ꝓpiciatoriũ ⁊ ar¬
cha testam̃ti ⁊ manna ⁊ uirga aaron.
⁊ altare aureum. Nonne tibi uenerabi
lius sepulchium dñi uidetur÷ qd̾ quotiens¬
cumq ingreclimur. tociens iacere ĩ syn¬
done cernimus saluatorẽ: Et paululũ
ibidem cõmorantes: rursum uicdemus
angelum sedere ad pedes eius ⁊ ad ca¬
put sucdlarium conuolutũ ⁊ cuiꝰ sepul¬
chri gr̾a multo anteqͣm excideretur a
dicentis. Et erit requies eius honosꝰ:
qd̾ scilicet sepulture dñi locus esset ab
homine honorandus. S dicis. Qͦ mͦ
in apocalypsi ioh̾is legimus. et occidet

Expanded text:
fuisse peccatum. Verum quia interfectio fuisse peccatum. Verum quia interfectio populi, captivitas civitatis est, propterea urbem deletam, ut populus puniretur: ideo Templum subrutum, ut typicae hostiae tollerentur. ceterum, quantum ad locum pertinet, per profectus temporum multo nunc augustior est, quam ante fuit. uenerabantur quondam Iudaei sancta sanctorum, quia ibi erant cherubin et propitiatorium et arca testamenti et manna et uirga Aaron et altare aureum: nonne tibi uenerabilius uidetur sepulchrum domini? quod quotienscumque ingredimur, totiens -iacere in sdone cernimus Salvatorem: et paululum ibidem commorantes, rursum videmus 203 Angelum sedere ad pedes ejus, et ad caput sudarium convolutum. Cujus sepulcri gloriam, multo antequam excideretur a hetatam, dicentis: « Et erit requies ejus honor » : quod scilicet sepulturae Domnibus honorandus. Sed dicis: lquomodo in Apocalypsi Iohannis legimus: et occidet
Abbreviated transcription (Latin):
uo.do .ii. de Et postqͣm uelum templi sciᷤ¬
sum est.⁊ circumdata ab exercitu iheru¬
salem. ⁊ dñico cruore iuolata: tunc ab
ea etiam angeloꝵ presidia ⁊ xp̃i grãm
recessisse. Deniq &̃ yosephum qui uer¬
nacłs scriptor est iudeoꝵ asserere illo
temꝑe qͦ crucifixus est dñs. ex aditis
templi uirtutum celestium erupisse
uocem dicentium: tͣnsinigremus ex
huis sedib. Ex quib ⁊ aliis apparet. uͥ
ħabundauit gr̃a: ibi suꝑ habundasse
xerunt. oportebat qͥdem pͥmum uobis
annuntiare uerbũ: qm̃ autẽ noluistiᷤ.
ecce transimꝰ ad gentes: tunc omne sa¬
cramentum iudee ⁊ antiqͣm dñi fami¬
liaritatẽ ꝑ apłos ĩnationes fuisse tͣns¬
latam. Ualida qͥdem questio. ⁊ que
possit etiam eos qui scͥpturaꝵ aliqͥd
attigerunt concudere: s ꝑ facile sol¬
uitur. Nunqͣm enĩ fleret eam dñs cor
ruentem: nͥ diligeret. fleuit ⁊ lazarũ:
quia amabat eũ. Et hoc tamen pͥma
fronte cognoscito. ñ loci. s hominũ

Expanded text:
deserta et, postquam uelum templi scissum est et circumdata ab exercitu Hierusalem et dominico cruore uiolata, tunc ab ea etiam angelorum praesidia et. Christi gratiam recessisse; denique etiam Iosephum, qui uernaculus scriptor est Iudaeorum, adserere illo tempore, quo crucifixus est dominus, ex adytis templi uirtutum caelestium erupisse uocem dicentium: \'transmigremus ex his sedibus\', ex quibus et aliis apparere, ubi abundauit gratia, ibi superabundasse xerunt: oportebat quidem uobis primum adnuntiare uerbum; quoniam autem noluistis, ecce transimus ad gentes, tunc omne sacramentum Iudaeae et antiquam dei familiaritatem per apostolos in nationes fuisse translatam. Ualida quidem quaestio et quae possit etiam eos, qui scripturarum aliquid adtigerunt, concutere, sed perfacile soluitur. numquam enim fleret eam dominus cruentem, nisi diligeret. Flevit et Lazarum, quia amabat eum. Et hoc tamen prima fronte cognoscito, non loci, sed hominum
Abbreviated transcription (Latin):
congerere. unum destimoniũ ꝓfera¬
mus: uͥ manifestissime mundus hic
Cõmonere aũ uos uolo. scientes semel
ꝑdidit. Et ne putares de ihũ dici fi¬
lio naue: statim sequit᷑. Anglos uͦ
qͥ ñ seruauerunt suum pͥncipatum.
s dereliquerũt suum domicilium:
ĩiuditium magni dei. uincuł et̾nis̾
sub caligine reseruauit. Et ut credas
ubicumq egyptus ⁊ sodoma ⁊̃ go¬
morra nominant᷑. ñ loca. s mundũ
hunc interp̾tari: statĩ iungit exẽplũ
Sodoma ⁊ gomorra ⁊ finitime cii¬
tades. simili modo exfornicate ⁊ abeũ

Expanded text:
congerere, unum testimonium proferacongerere, unum testimonium proferamus, ubi manifestissime mundus hic Commonere autem vos volo, scientes semel perdidit » . Et ne putares de Jesu dici filio Nave, statim sequitur: « Angelos vero qui non servaverunt suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauit. et ut credas, ubicumque simul Aegyptus et Sodoma et Gomorra nominantur, non loca, sed mundum hunc interpretari, statim iungit exemplum: sicutSodomaetGomorra et finitimae ciuitates simili modo exfornicatae et abeu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tota ciuitas de auro mundo ⁊ funda¬
m̃ta ⁊ platee eiꝰ de lapidib pretiosis:
⁊ .xiiͫ. porte fulgendes margantis:
Cum ergo ħ ñ possint carnalit̾ accipi:
absurcdum qͥ ppe est . ꝑ .xii. milia sta¬
diorum tantã ciuitatis longitudi¬
nem ⁊ latitudinẽ qͣntã ⁊ altitudinẽ
predicari: spũalit̾ intelligenda singła
Et ciuitas magna qͣm uicdelic pruis
eclificauit chaym ⁊ nomiauit eam
uocabulo filii sui. hic mundꝰ accipien¬
dus ẽ: quem accusator frm̃ suoꝵ diabo¬
lus ⁊ fr̾icicda ꝑicurus extruxit uiciis⁊
scelerib condidit ÷ iniquitate cõpleuit:
que spũ alit̾ appellat᷑ sodoma ⁊ egỹp¬
tus. De qua sodoma scribit᷑. Restituet᷑
sodoma ĩ antiquum. Qd scilic ita
restituendus sit mundꝰ: ut ante fuit¬
Neq enĩ possumus cred̾e rursam edi¬
ficandam sodomã ⁊ cet̾as. gomorram
uidelicet. ⁊ adamam ⁊ seboym: set ⁊
ĩꝑpetuos cineres relinquendas. Egyp
de scriptiris ĩnumerabilia exempla

Expanded text:
 fundamenta et plateae eius de lapidibus pretiosis et duodecim portae fulgentes margaritis? Cum ergo haec non possint carnaliter accipi — absurdum quippe est per duodecim milia stadiorum tantam ciuitatis longitudinem et latitudinem, quantam et altitudinem praedicari —, spiritaliter intellegenda sunt singula. et ciuitas magna, quam uidelicet prius aedificauit Cain et nominauit eam ex uocabulo filii sui, hic mundus accipiendus est, quem accusator fratrum suorum diabolus et fratricida periturus extruxit uitiis, sceleribus condidit, iniquitate conpleuit, qui spiritaliter appellatur Sodoma et Aegyptus. de qua Sodoma scribitur: restituetur Sodoma in antiquum, quod scilicet ita restituendus sit mundNeque enim possumus credere rursum aedificandam Sodomam et caeteras, Gomorram scilicet et Adamam et Seboim, sed in perpetuos cineres relinquendas. Aegyptde Scripturis innumerabilia exempla
Abbreviated transcription (Latin):
lem: ⁊ iherłm appellat᷑. primum nom̃:
calcata. Sccł̃m: pax. Tercium: uisio
pacis est. Paulatim quippe ꝑuenimꝰ
ad finem: ⁊ post conculcationẽ ad pa¬
cem uisionis erigimur. Ex qua pace
salomori. id ⁊ pacificus in ea natus÷.
et fc̾s est in pace locus eiꝰ: ⁊ in figura
xp̃i sub ethymologia urbis. dñs do¬
minantiũ ⁊ Rex regum nom̃ accepit.
Qͥd referamus dd̾ ⁊ totam ꝓgeniem
eiꝰ. que in hac ciuitate regnauit: Qnͣ¬
to iudea cetens prouintiis: tando hec
urbs cuncta sublimior ẽ iudea ÷ et ut
coactius disseramus. tocius ꝓuintie
gła metropolis uendicatur. Et quicqͥd
ĩmenbris laudis÷: omne refertur ad
capud. Iam dudum de cupientẽ in uer¬
ba ꝓrumꝑe. ipsi literarũ apices senti¬
unt: et uenientẽ contra carta indelli¬
git questionẽ. Respondebis quippe et
dices: hec olim fuisse: qñ dilexit dñs
portas syon super omnia tabernacła
iacob ⁊ fuerunt fundamenta eius in
montib scĩs: licet hec possint altius

Expanded text:
. Primum nomen, calcata: secundum, pax: tertium, visio pacis. Paulatim quippe pervenimus ad finem, et post conculcationem ad pacis visionem erigimur: ex qua pace Salomon, id est, pacificus, in ea natus est, et factus est in pace locus ejus . Et in figura Christi, sub etymologia urbis, Dominus dominantium, et Rex regum nomen accepit. Quid referemus de David et tota progenie ejus, quae in hac civitate regnavit? Quanto Judaea caeteris provinciis, tanto haec urbs cuncta sublimior est Judaea. Et ut coactius disseramus totius provinciae gloria metropoli vindicatur: et quidquid in membris laudis est, omne refertur ad caput. 4. Jamdudum te cupientem in verba prorumpere, ipsi litterarum apices sentiunt, et venientem contra charta intelligit quaestionem. Respondebis quippe, et dices, hoc olim fuisse, quando « dilexit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob » : et fuerunt fundamenta ejus in montibus sanctis: licet et haec possint altius
Abbreviated transcription (Latin):
turarum ÷ s passim. ⁊ ut quicqͥd obui¬
am uenerit. turbidꝰ sermo ꝑstringat.
In pͥncipio testate sumꝰ cdilectionem
ordinẽ ñ habere: ⁊ impacientiã nesci¬
re mensurã:. Unde et in cantico canti¬
coꝵ quasi difficile p̾cipitur. Ordina¬
te ĩ me caritatem. & nunc eadem dici¬
mus: nos ñ ignoratione. s affectu la¬
bi. Deniq ut multo morclinatiꝰ aliqͥd
ꝓferamus: antiqͥora repetenda sunt.
In hac urbe. iramo ĩ hoc tunc loco: et
habitasse dicit᷑ ⁊ mortuus ẽẽ adam.
caluaria appellatur: scilic qd̾ ibi sit an¬
ciqui hominis caluaria conlita: ut
scd̾s adam. ⁊ sanguis xp̃i de cruce stiliãs.
primi adam ⁊ iacentis prothoplasti pͤ¬
cata dilueret ⁊ et tunc sermo ille apłi
compleret᷑ Excitare qͥ dormis ⁊ exurge
a mortius: et illuminabit te xp̃c. Qnͣ¬
cos hec urbs ꝓphas. qͣntos emiserit¬
scõs uiros. longum est recensere: totũ

Expanded text:
turarum, sed passim et, ut quidquid obuiturarum, sed passim et, ut quidquid obuiam uenerit, turbidus sermo perstringat. et in principio testatae sumus dilectionem ordinem non habere et inpatientiam nescire mensuram — unde et in Cantico Canticorum quasi difficile praecipitur: ordinate in me caritatem-et nunc eadem dicimus, nos non ignoratione, sed adfectu labi. denique, ut multo inor- dinatius aliquid proferamus, antiquiora repetenda sunt. in hac urbe, immo in hoc tunc loco et habitasse dicitur et mortuus esse Adam. Caluaria appellatur, scilicet quod ibidem sit antiqui hominis caluaria condita, ut secundus Adam et sanguis Christi de cruce stillans primi Adam et iacentis propagatoris peccata dilueret et tunc sermo ille apostoli conpleretur: excitare, qui dormis, et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus. quantos haec urbs psanctos viros, longum est recensere. Totum
Abbreviated transcription (Latin):
seculi uacat: tantum maiores habet de¬
litias spũales. Deniq ⁊ maria mat̾ dñi
postqͣm ad eam angeli est fc̃a ꝓmissio. ⁊ u¬
terum suum intellexit ẽẽ domum filii
dei: derelictis campestrib ad montana
prexit. De hac urbe allophylo quondã
hoste superato. & diabolice ꝑcussa fron¬
tis audatia. postqͣm ille in fatiem corru¬
it. exultantiũ animaꝵ turba ꝓcessit:¬
⁊ concinens chorus clecem miliũ cdauid
nostri uictoriam predicauit. In hac
angelus gladium tenens ⁊ totũ impi¬
etatis cleuastans orbem. ĩ orna yebuse¬
orum regis area templum dñi desig¬
nauit: iam tunc significans eccł̾iam
xp̃i. ñ in istł. s in gentib consurgentẽ.
Recurre ad genesim. ⁊ melchysedech
regem salem huiꝰ principem ĩuenies
ciuitatis ⁊ qͥ iam tunc in typo xp̃i pa¬
nem ⁊ uinũ obtulit: ⁊ mysterium xͥ¬
declicauit. Tacita forsitan mente re-¬
prehendes cur ñ sequam᷑ ordinem scͥp¬

Expanded text:
saeculi uacat, tantum maiores habet desaeculi uacat, tantum maiores habet delicias spiritales. denique et Maria, mater domini, postquam ad eam angeli est facta promissio et uterum suum intellexit esse domum filii dei, derelictis campestribus ad montana perrexit. de hac urbe allophylo quondam hoste superato ac diabolicae percussa frontis audacia, postquam ille in faciem conruit, exultantium animarum turba processit et concinens chorus decem milium Dauid nostri uictoriam praedicauit. in hac angelus gladium tenens et totum inpietatis deuastans orbem in Orna, Iebusaeorum regis, area templum domini designauit iam tunc significans ecclesiam Christi non in Israhel, sed in gentibus consurgentem. recurre ad Genesim, et Melchisedec, regem Salem, huius principem inuenies ciuitatis, qui iam tunc in typo Christi panem et uinum obtulit et mysterium Christidedicauit. Tacita forsitan mente reprehendas, cur non sequamur ordinem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
desiderium ⁊ si cuncte scͥpturarũ uoces
nr̃e sententie congruunt. ñ facimꝰ au¬
clacter: ad ea te ꝓuocandes ad que tu
nos sepissime cohortata es. Prima uox
cłi ad abram. Exi inquit de derra tua. ⁊
de cognatione tua: ⁊ uade in derrã qͣm
monstrabo tͥ. Iistentur patriarche ad
ut relinquat chaldeos. relinquat con¬
fusionis urbem ⁊ roboch. id ÷ latitudi¬
nes eiꝰ: relinqͣt campũ sennaar in qͦ
suꝑbie usq ad celum erecta ÷ turris :
et post fluctus istius scłi. post flumĩa
suꝑ que sederunt scłi scĩ ⁊ fleuerunt
cum recorcdarent᷑ syon: post grauem
gurgitẽ chobar. de qͦ erechiel capillo
uerticis sublatus iherosolimã usq tͣns¬
fertur. Habitet terram repmissionis
que nͨ rigat᷑ ut egyptus de deorsum. s
desursum: uͨ facit holera languenti¬
um cibos. s temporaneũ ⁊ serotinũ. cle
celo expectat imbrem. Hec t̾ra mon¬
tuosa. ⁊ in sublimi sita. qͣntum a cleliciis

Expanded text:
desiderium. si cunctae scripturarum uoces desiderium. si cunctae scripturarum uoces nostrae sententiae congruunt, non faciamus audacter ad ea te prouocantes, ad quae tu nos saepissime cohortata es. prima uox dei ad Abraham: exi, inquit, de terra tua et de cognatione tua et uade in terram, quam monstrabo tibi. iubetur patriarchae, aut relinquat Chaldaeos; relinquat confusionis urbem et Robotb, id est latitudines eius, relinquat campum Sennaar, in quo superbiae usque ad caelum erecta turris est, et post fluctus istius saeculi, post flumina, super quae sederunt sancti et fleuerunt, cum recordarentur Sion, post grauem gurgitem Chobar, de quo Hiezechiel capillo uertiais subleuatus Hierosolyma usque transfertur, habitet terram repromissionis, quae non rigatur ut Aegyptus de deorsum, sed de sursum, nec facit holera languentium cibos, sed temporaneum et serotinum de caelo expectat - imbrem. haec terra montuosa et in sublimi sita, quantum a deliciis