comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cam stimulabatur. ⁊. accendebatur in frĩs exitiu. Bene sub audi
cõmota fĩ̾t pars ip̃a cãnalis. quam pcc̾m appellat apostolus. uͥ
mens debeit ĩparare eamq ab illicitis operib ratione cohibere¬
Cum ergo cõmota fiñt ad aliquid pperam cõmittendũ. si quie¬
scatur . ĩ obtempereturdicente apostolo.Mec exhibueritis mẽ¬
bra uestra arma iniquitatis pecc̃o. admentẽ domita et ucta
conuertitur. ut subdite ratio dominetur. Hoc precepit deus hinic
qui facib inuidie in flãmabatur in frẽm. ⁊ quem debuerat imi¬
tari.cupiebat auferri. Quiesce inquit .i. manus ascelere cõti¬
ne. Non regnet peccatu in tuo mortali corpore ad obecliendu
desideriis eñs. nec exhibeas membra tua iniquitatis arma t¬
peccato. Ad te enim conuersio eius. dum nõ adinuatur rela¬
xando. s quiescendo frenatur Et tu dñaberis illius ⁊ ut cũ fo¬

Expanded text:
Cain stimulabatur et accendebatur in fratris exitium: bene subaudituCain stimulabatur et accendebatur in fratris exitium: bene subauditucommota fuerit pars ipsa carnalis, quam peccatum appellat apostolus, ubi mens debeat imperare eamque ab inlicitis operibus ratione cohiberecum ergo commota fuerit ad aliquid perperam committendum, si quiescatur et obtemperetur dicenti apostolo: Nec exhibueritis membra uestra arma iniquitatis peccato, ad mentem domita et uicta conuertitur, ut subditae ratio dominetur. Hoc praecepit Deus huic, qui facibus inuidiae inflammabatur in fratrem et, quem debuerat imitari, cupiebat auferri. Quiesce, inquit; manus ab scelere contine, non regnet peccatum in tuo mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, nec exhibeas membra tua iniquitatis arma peccato. Ad te enim conuersio eius, dum non adiuuatur relaxando, sed quiescendo frenatur; et tu dominaberis illius, ut, cum fo
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sio eius ⁊ tudñaberis illius. Nũquit frĩs. Abñt. Quius igit
nisi pec̃i: Dixerat eĩm peccasti. Tum deinde adclidit. quiesce. adte
eĩm conuersio eius tu dominaberis illius. põt quide ita intelligi
ad ip̃m hominẽ conuersione ẽẽ debere pecci.ut nulli alii q̃ sib̃i
sciat tribuere debere ꝙ peccat. Hec est enim salubris penitentie
medicina ⁊ uenie petitio non incongrua ut ubi ait Ad te enimi
conuersio eius non sub. iuditor erit᷑ s sit. precipientis etiam. nõ p̃¬
dicentis mͦ. Tunc eĩm dñabitur quisq pecc̃o. si id sibi nõ defendẽ¬
do p̃posuĩt s penitendo subiecerit. alioquin ⁊ illi seriuet dñ.anti. si
patrocimu adhibuit accidenti. Sed ut pcc̃m intelligatur. cẽrupi¬
centia ip̃a can̾alis de qua dicit.apostolus. caro concuipiscit aduer¬
sus sp̃m. in cuius carnis fructib ĩuidiam cõmemorat qua utiq

Expanded text:
conuersio eius, et tu dominaberis illius. Numquid fratris? Absit. Cuius igitur, conuersio eius, et tu dominaberis illius. Numquid fratris? Absit. Cuius igitur, nisi peccati? Dixerat eenim conversio ejus, et tu dominaberis illius. Potest quidem ita intelligi ad ipsum hominem conversionem esse debere peccsciat tribuere debere quod peccat. Haec est enim salubris paenitentiae medicina et ueniae petitio non incongrua, ut, ubi ait: Ad te enim conuersio eius, non subaudiatur \'erit\', sed sit; praecipientis uidelicet, non praedicentis modo. Tunc enim dominabitur quisque peccato, si id sibi non defendendo praeposuerit, sed paenitendo subiecerit; alioquin et illi seruiet dominanti, si patrocinium adhibuerit accidenti. Sed ut peccatum intellegatur concupiscentia ipsa carnalis, de qua dicit apostolus: Caro concupiscit aduersus spiritum, in cuius carnis fructibus et inuidiam commemorat, qua utique
Abbreviated transcription (Latin):
tristitia de Alterius bonitate ⁊ hoc frĩs. Ioc quippe argũendo in¬
terognut dicens quare contristatus deus ⁊ quare coñcidit facie
tua᷑ quia eĩm fratri inuidebat deus uidebat ⁊ hoc arguebat:
Nam hominib quib absconditu ẽ cor alt̾ius poss eẽ ambi¬
guu ⁊ prorsus in certum. utrũ illa tristitia malignitatem suam
Inqua secundo displicuisse didicerat. an frĩs dolue̾rit bonitatẽ qͥ
deo placuit cum in sacrificiu eius aspexit G rationer redlens dẽ
cureis oblatione accipere noluit ut sibi ip̃e potius merito.qͣr ei
frater inmerito displiceret cum eẽt inuistus non recte diuidendo
hoc ẽ non recte uiuendo ⁊ indignus cuius aꝓpharetur oblatio ꝯ
ẽẽt iniustior ꝙ frẽm iustu gr̃̾atis odisse ostencdit nõ tam̃ eu di¬
mictens sine mandato sc̃o m̃sto ⁊ bono. Quiesce inquit. ad te eĩ

Expanded text:
tristitiam de alterius bonitate, et hoc fratris. Hoc quippe arguendo intristitiam de alterius bonitate, et hoc fratris. Hoc quippe arguendo interrogauit dicens: Quare contristatus es, et quare concidit facies tua? Quia enim fratri inuidebat, Deus uidebat et hoc arguebat. Nam hominibus, quibus absconditum est cor alterius, esse posset ambiguum et prorsus incertum, utrum illa tristitia malignitatem suam, in qua se Deo displicuisse didicerat, an fratris doluerit bonitatem, quae Deo placuit, cum in sacrificium eius adspexit. Sed rationem reddens Deus, quur eius oblationem accipere noluerit, ut sibi ipse potius merito quam ei frater inmerito displiceret, cum esset iniustus non recte diuidendo, hoc est non recte uiuendo, et indignus cuius adprobaretur oblatio, quam esset iniustior, quod fratrem iustum gratis odisset, ostendit. Non tamen eum dimittens sine mandato sancto, iusto et bono: Quiesce, inquit; ad te enim
Abbreviated transcription (Latin):
gratia eccidit quia opera illius maligna fuert frĩs aũt eius insta.
Satur intelligi ppca dcum nõ respessisse ĩmuus eius. quia hoc ip̃o¬
niuentes offerunt tam̃ deo munus quo putant eum redimi. ut eo¬
rumnõ opituletur sanandis prauis cupiditatib s explendis. ⁊ hͦ
est terrene proprium cuntatis deum uel deos colere quib adiiua¬
tib regnent ininctoris. ⁊ pace terrena nõ caritite consulendi sẽd
domin andi cupiditate. Boni quippe ad hoc utuntur mundo ut truã¬
turdeo mali aut contra ut fruantur mundo uti uolunt deo. Quii
tam eum uel ẽe uł res humanas curare iam credunt. sunt ergo
multo deteriores qui nec hoc quidem creclunt. Cognito itaq cãyn
ꝙ sup eius germani sacrificu. nec sup suum respẽxerat deus. utiq
frẽm bonum mutatus imitari. non elatus debuit emulari s con¬
tristatus ẽ et concidit facies eius. Noc pcc̾m maxime arguit ds

Expanded text:
gratia occidit, quia opera illius maligna fuerunt, fratris autem ejus justa, gratia occidit, quia opera illius maligna fuerunt, fratris autem ejus justa, datur intelligi propterea Deum non respexisse in munus ejus, quia hoc ipuiuentes, offerunt tamen Deo munus, quo putant eum redimi, ut eorum non opituletur sanandis prauis cupiditatibus, sed explendis. Et hoc est terrenae proprium ciuitatis, Deum uel deos colere, quibus adiuuantibus regnet in uictoriis et pace terrena, non caritate consulendi, sed dominandi cupiditate. Boni quippe ad hoc utuntur mundo, ut fruantur Deo; mali autem contra, ut fruantur mundo, uti uolunt Deo; qui tamen eum uel esse uel res humanas curare iam credunt. Sunt enim multo deteriores, qui ne hoc quidem credunt. Cognito itaque Cain quod super eius germani sacrificium, nec super suum respexerat Deus, utique fratrem bonum mutatus imitari, non elatus debuit aemulari. Sed contristatus est et concidit facies eius. Hoc peccatum maxime arguit Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
gulim id conatur exponere. Recte quippe offrrtur sacrificiu cum
offertur deo uero cuiuni tantũmͦ sacrificandum ẽ. Non antẽ recte diui¬
ditur. dum non discernuntur recte nel loca uł tempora uł res ip̃e que
offeruntur. uł qui offert ⁊ cui offertur uł hii quib ad uescendu di¬
stribuitur quod oblatum ẽ. ut diuisione hic discretione intelliga.
Siue cum offertur ubi non oportet aut ꝙ non ibi s alibi oportet.i
Sine cum offertur qñ nõ oportet aut ꝙ nontunc salias oportet.
siue cum id offertur ꝙ nusqua ⁊ nunqͣ penitus debuit Sine cu
electiora sibi ciusdem generis rerum tenet hõ q̃ sunt ea que offert
deo sine cum eius rei q̃ue oblata ẽ fit particeps ꝓphanus aut qlibet
q̃ fas non fieri In quo ãt horum deo displicuerit cryn facile nõ põt
sic̃ carn inquit qui exmaligno erat. ⁊ occidit frẽm suu. et cuius re

Expanded text:
gulam id conatur exponere. Recte quippe offertur sacrificium cum gulam id conatur exponere. Recte quippe offertur sacrificium cum offertur Deo vero, cui uni tantummodo sacrificandum est. Non autem recte dividitur dum non discernuntur recte vel loca, vel tempora, vel res ipsae quae offeruntur, vel qui offert, et cui offertur, vel hi quibus ad vescendum distribuitur quod oblatum est, ut divisionem hic discretionem intelligamus, sive cum offertur ubi non oportet, aut quod non ibi, sed alibi oportet, sive cum offertur quando non oportet, aut quod non tunc sed alias oportet, sive cum id offertur quod nusquam et nunquam penitus debuit, sive cum electiora, sibi ejusdem generis rerum tenet homo quam sunt ea quae offert Deo, sive cum ejus rei quae oblata est fit particeps profanus aut quilibet quem fas non est fieri. In quo autem horum Deo displicuerit Cain, facile non potesicut Cain, inquit, qui ex maligno erat et occidit fratrem suum, et cujus rei
Abbreviated transcription (Latin):
Qud ei profuit: Non ne conceptu scelus in necando frẽm q̃
post ũbum diuine ãmonitionis impleuit: Nam cum sacrificia
disc̾uiss amboꝵ. in illiis respiciens. huius despiciens. qd̾ non
dubitandu ẽ. potuisse cogsci signo aliquo attestante uisibili. ⁊ ido
hoc fecisse deus. quia masa erañt opera huius. fris no eius bona:
Contristatus ẽ cayn ualde ⁊ concidit facies eius. Sic eĩm scͥptu
est. Et drxit dñs ad cxen. Quare tristis fc̃ũs es et quare cõcictit
facies tua. Non ne si recte offeras. recte aute non duudas. pec¬
casti: quiesce. Adtr enim conuersio eius. ⁊ tu dominaberis illius
nhae admonitione quamds protulit ad cayn illud quide qd̾
dictum ẽ. non ne si recte offeras. recte aũt non diuiclas peccasti
quia non elucet. cur uł unde sit dictum multos sensus pepeit eiꝰ
obscuritas cum diumnaru scripturaꝵ quisq tractator.ẜm fid̾i re¬

Expanded text:
quid ei profuit? Nonne conceptum scelus in necando fratre etiam quid ei profuit? Nonne conceptum scelus in necando fratre etiam post uerbum diuinae admonitionis ao inpleuit? Nam cum sacrificia discreuisset amborum, in illius respiciens, huius despiciens, quod non dubitandum est potuisse cognosci signo aliquo adtestante uisibili, et hoc ideo fecisset Deus, quia mala erant opera huius, fratris uero eius bona: contristatus est Cain ualde et concidit facies eius. Sic enim scriptum est: Et dixit Dominus ad Cain: Quare tristis factus es et quare concidit facies tua? Nonne si recte offeras, recte autem non diuidas, peccasti? Quiesce; ad te enim conuersio eius, et tu dominabvel monitu quem Deus protulit ad Cain, illud quidem quod dictum est, « Nonne si recte offeras, recte autem non dividas peccasti? » quia non elucet cur vel unde sit dictum, multos sensus peperit ejus obscuritas, cum divinarum Scripturarum quisque tractator secundum fidei re
Abbreviated transcription (Latin):
nos siue istos corporis siue illos quos istis similimos hemus ĩsomi
nec interiore gratia mentẽ regat atq agat nihil prodest homini oĩs
predicatio ueritatis. Facit hoc̃ autem deus auasis miẜicordie. ire ua¬
sa discernens dispensatione qua ip̃e nouit. multum occulta s tñ iusta
Ipõ qui ppe adiuuante mirabilib et latentib moĩs. cum pecm̃ qd̾
in nr̃o mortali corpore ad ohediendum desiperus eis. nec ei membꝰ
nostra nelut iniquitatis ãma exhibemus. Conuertitur ad mentẽ
non sibi ad mala deo regente consensientẽ. ⁊ eam regens. trãquillius
nunc hebit. postea sanĩtate ꝑfecta. atq ĩmortalitate pcepta homo
iie ullo peccato in eterna pacẽ regnabit /: Capitulum.uiii:
Ed hoc ip̃m ꝙ sicut potuimus exposiumus cum deus locutus
est ad cam. eo more quo cum primis hominib ꝑcreaturar
subiectam. uelut corum sotius forma congrua loquebatur.i

Expanded text:
nos, siue istos corporis siue illos, quos istis simillimos habemus in somnis, nos, siue istos corporis siue illos, quos istis simillimos habemus in somnis, nec interiore gratia mentem regat adque agat, nihil prodest homini omnis praedicatio ueritatis. Facit autem hoc Deus a uasis misericordiae irae uasa discernens, dispensatione qua ipse nouit multum occulta, sed tamen iusta. Ipso quippe adiuuante mirabilibus et latentibus modis, cum peccatum in nostro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec ei membra nostra uelut iniquitatis arma exhibemus, conuertitur ad mentem non sibi ad mala, Deo regente, consentientem et eam regentem tranquillius nunc habebit, postea sanitate perfecta adque inmortalitate percepta homo sine ullo peccato in aeterna pace regnabit. CAPUT VII. ed hoc ipsum, quod sicut potuimus exposuimus, cum Deus locutus esset ad Cain eo more, quo cum primis hominibus per creaturam subiectam uelut eorum socius forma congrua loquebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
semnatu eipi patri omniu filioru heber. fri iafeth muori odo
it omniu qui de stirpe eius exorti su̾nt quos cõmemoraturus est
ber genuit sem s ab illo quintus ĩ progenitoꝵ serie repperitur. Sem
uiꝑpeiter alios filios genuit arfax̾at. arfaxat genuit caman. ci¬
man genuit sala saala genuit heber. Non itaq frustra ip̃e primus
ẽ nominatus in progenie ueniente de sem. ⁊ prelatus etiam filiꝰ
cum sit quintus nepos nisi quia ueru ẽ qd̾ traditur ex illo ebreos
cẽ regnominatos. tanqͣ hebreos. cum ialia possit eẽ oppinio. uter
brauam tanqͣ abraei dicti ẽẽ iudeantur na nimirur hec uerũ ẽ¬
dbeeheber terer Rebrei appellati sunt ac dem̃de made rita litera
prbei quar ungua solus ibł populus potuat obtenere i nquo di
sie quaftilio: ee potes eius. Ptemo atertiliorie sem gende ⁊ ben¬

Expanded text:
etiam ipsi patri omnium filiorum Heber, fratri Japheth majori. Ordo it omnium qui de stirpe ejus exorti sunt, quos commemoraturus est,ber genuit Sem: sed ab illo quintus in progenitorum serie reperitur. Sem quippe inter alios filios genuit Arphaxat, Arphaxat genuit Cainan, Cainan genuit Sala, Sala genuit Heber. Non utique frustra ipse primus est nominatus in progenie veniente de Sem, et praelatus etiam filiis, cum sit quintus nepos; nisi quia verum est quod traditur, ex illo Hebraeos esse cognominatos, tanquam Hebraeos: cum et alia possit esse opinio, ut ex Abraham tamquam Abrahaei dicti esse uideantur; sed nimirum hoc uerum est, quod ex Heber Heberaei appellati sunt, ac deinde una detrita littera Hebraei, quam linguam solus Israel populus potuit obtinere, in quo Dei sunt quattuor nepotes eius, itemque alter filiorum Sem genuit e
Abbreviated transcription (Latin):
possessionis. cuius nisi terrene heat nom̃ ĩcuifate terrena. quia in
eius nomine cõdita ẽ. dehis ẽ enim dequib cantatur in ꝑsalmo
nuocabunt nomina eorum interris ip̃or. Propter qd̾ seqͥnitur eo
qd in illo psalmo scͥptum ẽ. Dom ine in ciuitate tua ymagme ip̃or
ad nihilu rediges. Filius añt seth. hoc ẽ filius resurrectiõnis. speͣt
inuocare nom̃ dñi dei. Eam quippe societate hõium prefigurat.
eni uir. cuius est nom̃ dñi spes eius. nõ respexit ĩuanitates. ⁊ ĩsa¬
mas mendaces. Propositis itaq duab ciuitatib.una inre huin
seculi. altera in spe dei tanq̃ ex cõmuni. que apta est in adam. iani
mortalitatis egressis. ut procurrant ⁊ discurrant ad discretos et¬
proprios ac d̾bitos fines. Incipit denumeratio tempoꝵ inqua ⁊
alie generationes addicumtur. facta recapitulatione ex adam
ex cuius origine dampnata ueluti massa una merito etiam da¬

Expanded text:
possessionis, cuius nisi terrenae? habeat nomen in ciuitate terrena, quia in possessionis, cuius nisi terrenae? habeat nomen in ciuitate terrena, quia in eius nomine condita est. De his est enim, de quibus cantatur in psalmo: lnuocabunt nomina eorum in terris ipsorum; propter quod sequitur eos quod in alio psalmo scriptum est: Domine, in ciuitate tua imaginem eorum ad nihilum invocare nomen Domini Dei. Eam quippe societatem hominum praefiguratenim vir, cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates, et insanias mendaces . Propositis itaque duabus civitatibus, una in re hujus saeculi, altera in spe Dei, tanquam ex communi, quae aperta est in Adam, janua mortalitatis egressis, ut procurrant et excurrant ad discretos proprios ac debitos fines, incipit dinumeratio temporum: in qua et aliae generationes adjiciuntur, facta recapitulatione ex Adam, ex cujus origine damnata, veluti massa una meritae da
Abbreviated transcription (Latin):
quam noluit facere qui hic scripsit in ciuitate t̾rena. tanqͣ eam
deus sic cõmemoraret. ut nõ computaret. S quare hĩc redditu
ad istam recapitulationẽ. posteq̃ cõmemoratus ẽ filius seth. hõ
qui sꝑauit inuocare nom̃ dñi dei nisi quia sic oportebat istas duaᷤ
proponer cuutates.Unam ꝑ homicidam usq ad homiadam. Nam
⁊lamech duob uxorib sus. se perpetrasse homicidi ꝯfitetur.
Alteram ꝑ eum qui sperauit inuocare nom̃ domini dei: lixc est qͥ¬
pe in hoc mundo peregrinantis auitatis dei totum. atq surpyi
in hac mortalitate negotiu. qd̾ ꝑ unu hominer.quẽ sane cecisi resu¬
rectio geniut commendandu fuit. Homo quippe ille uns. totuis
supnẽ felicitas auitatis ẽ unitas nõ dum quide cõpleta ẜ premissa
uta ꝓphetica prefiguratione cõplenda. Filius ergo cam. hoc ẽ filius

Expanded text:
quam noluit facere qui haec scripsit in civitate terrena: tanquam eam quam noluit facere qui haec scripsit in civitate terrena: tanquam eam Deus sic commemoraret, ut non computaret. Sed quare hinc reditur ad istam recapitulationem, posteaquam commemoratus est filius Seth, homo qui speravit invocare nomen Domini Dei; nisi quia sic oportebat istas duas proponere civitates, unam per homicidam usque ad homicidam; nam et Lamech duabus uxoribus suis se perpetrasse homicidium confitetur : alteram per eum qui speravit invocare nomen Domini Dei? Hoc est quippe in hoc mundo peregrinantis civitatis Dei totum atque summum in hac mortalitate negotium, quod per unum hominem, quem sane occisi resurrectio genuit, come ciuitatis est unitas, nondum quidem conpleta, sed praemissa ista prophetica praefiguratione conplenda. Filius ergo Cain, hoc est filius
Abbreviated transcription (Latin):
mixta fuerit atq confusa ut uniuersu genus humanũ. except
ccto hominib diluuo perire mereretur.: Capitulum .xxii.
Nimo aute intuendu ẽ quead modum cum ex cam gnatio¬
nes enumerarentur cõmemorato ante ceteros. posteros eii
illo incuius nomine posita est ciitas .i. enoch. contexti sunt et¬
ceteri usq ad illu fine de quo locuti sumus donec illud genus
atq unuisa propago diluuio deleretur. Cum uͣo filius seth unus
cõmemoratus fiusset en och. non dum usq ad diluniu adlitis.
ceteris. articulus quidam interponitur ⁊ dicitur. hic liber natim¬
tatis hõium. qua die fecit deus adam. ad ymaginẽ dei fecit illum
masculu ⁊ femina fecit illos. ⁊ bñdixit illos. ⁊ cognommnauit
nomen eoꝵ adam. qua die fecit illos. qd̾ mihi uid̾tur ab hoc interp¬
situm. ut hinc rursus inciperet ab ip̃o adam dinumeratio temporũ

Expanded text:
commixta fuerit adque confusa, ut uniuersum genus humanum exceptis commixta fuerit adque confusa, ut uniuersum genus humanum exceptis octo hominibus diluuio perire mereretur. CAPUT XXI.imo autem intuendum est, quemadmodum cum ex Cain generationes enumerarentur, commemorato ante caeteros posteros ejus illo in cujus nominecondita est civitas, id est Enoch, contexti sunt caeteri usque ad illum finem, de quo locutus sum, donec illud genus atque universa propago diluvio deleretur: cum vero filius Seth unus commemoratus fuisset Enos, nondum usque ad diluvium additis caeteris, articulus quidam interponitur et dicitur, Hic liber nativitatis hominum, qua die fecit Deus Adam, ad imaginem Dei fecit illum. Masculum et feminam fecit illos, et benedixit illos, et cognominavit nomen eorum Adam, qua die fecit illos . Quod mihi videtur ad hoc interpositum, ut hinc rursus inciperet ab ipso Adam dinumeratio temporum,
Abbreviated transcription (Latin):
me est semꝑ. Mrogenies ergo exadam ꝑ cam sceleratu und̾nai̾o
numero finitur qͥuo pecm̃ significatur ⁊ ip̃e nũs femina clandit
a quo sexu mnitiu fcũm ẽ peccati ꝑ qd̾ om̃s morimur. Cõmissũ ẽ
aute ut et uoluntas carnis que sp̃m resisteret sequeret:. Nam ⁊
w̾a filia lamech. noemina uoluntas interpretatur. P seth aut
abadam usq ad noc denarius insinuaretur legitimus numerus
cui noc tres adliciuntur filii. unde imo lapso duo benedicuntur a
patre. ut remoto reprobo ⁊ probatis filiis ad numeꝵ adclitis. etiã
numero in signis ẽ. ꝑꝑ septenarii partes. alteram ꝑ altam mul¬
trolicatas. nãm ter quaterni uł quater term ip̃m facuut. Mis
it⁊ se Rentib nideo consid̾randu et cõmemorandu. ista utraq
progenies que distinctis generationib. duas in sinuat cunta¬
tesꝰ Dnam terrigenaꝵ. alteram regeneratoꝵ quomͦ postea sic

Expanded text:
me est semper. Progenies ergo ex Adam per Cain sceleratum undenario me est semper. Progenies ergo ex Adam per Cain sceleratum undenario numero finitur, quo peccatum significatur; et ipse numerus femina clauditur, a quo sexu initium factum est peccati, per quod omnes morimur. Commissum est autem, ut et uoluptas camis, quae spiritui resisteret,. sequeretur. Nam et ipsa filia Lamech Noemma uoluptas interpretatur. Per Seth autem ab Adam usque ad Noe denarius insinuatur legitimus numerus. Cui Noe tres adiciuntur filii, unde uno lapso duo benedicuntur a patre, ut remoto reprobo et probatis filiis ad numerum additis etiam ostolorum numero insignis est, propter septenarii partes alteram per alteram multiplicatas. Nam ter quaterni uel quater terni ipsum faciunt. His ita se habentibus uideo considerandum et commemorandum, ista utraque progenies, quae distinctis generationibus duas insinuat ciuitates, unam terrigenarum, alteram regeneratorum, quo modo postea sic
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝙ cum lamech septimus ab adam t̾uiss iuentus. tot eius ad¬
numerati sunt filii. donec undenarius nũs impleretur quo figni¬
fcatur pccm duntur ẽm tres filii ⁊ una filia. wxores ant ali¬
uo posunt significare nõ hoc qd̾ nunc cõmendandũ iudetur. Nuc̃
enim de generationib loquimur. Ile uero im̃ sint genite tacitũ ẽ
Qm ergo sec denario numero predicatur. ũẽ memorabilis ille deca¬
logns profecto nimnerus indenarius qm transgreditur denariu trãs¬
grexione. legis. ac ꝑhoc pec̾m significat. Iine est ꝙ intab̾naculo te¬
stimonii. quod exit initinere põpuli dei uelut templu ambłatoriͦ
undecim uela cilicina fieri precepta sunt. Incilicio quippe recõdatõ
est pccoru ꝑp edos ad sinistram futuros ꝙ confitentes in cilicio ꝓ¬
sternimur tanq̃ dicentes qd̾ in psalmo scriptum ẽ ⁊ pccm̃ meũ an̾

Expanded text:
tur, quod, cum Lamech septimus ab Adam fuisset inuentus, tot eius adtur, quod, cum Lamech septimus ab Adam fuisset inuentus, tot eius adnumerati sunt filii, donec undenarius numerus inpleretur, quo significatur peccatum. Adduntur enim tres filii et una filia. Uxores autem aliud possunt significare, non hoc quod nunc commendandum uidetur. Nunc enim de generationibus loquimur; illae uero unde sint genitae, tacitum est. Quoniam ergo lex denario numero praedicatur, unde est memorabilis ille decalogus, profecto numerus undenarius, quoniam transgreditur denarium, transgressionem legis ac per hoc peccatum significat. Hinc est quod in tabernaculo testimonii, quod erat in itinere populi Dei uelut templum ambulatorium, undecim uela cilicina fieri praecepta sunt. In cilicio quippe recordatio est peccatorum propter haedos ad sinistram futuros; quod confitentes in cilicio prosternimur tamquam dicentes quod in psalmo scriptum est: Et peccatum meum ante
Abbreviated transcription (Latin):
succederet patri hereditario queclam iure regnandi quem p̃ ceteri
filus dilexiss. Potuit ante inuente adhuc lamech atq regnante
fieri diluuiu. ut ip̃m cum aliis omnib hominib excep̃tis qui
in archa fuerunt quem ꝑtłet inueniret. Neq enim mirãdũ ẽ
si uaria quantitate numerositatis Annoꝵ interposita.ptam longã
etatem ab adam usq ad diluuiu nõ equalis nuĩ generationis i¬
habuerit utraq progenies. E ꝑ cam septem. ꝑ seth aute decem
Septimus est enmi̾ ut iam dixi ab adam lamech. decimus noe
Et ideo non unus filius lamech sicut inceteris supius s⁊ plures
ꝯmemorati sunt. quia incertum erat. quis ei fuiss mortuo successur
si regnandi tempus inter ip̃m ⁊ diliuiu remansiss. S quomodo
se hateat. siue ꝑ primegenitos sinc preges excam generationu
o. dõ decurres illum mihi nullo pacto p̾retereun di. sientionide¬

Expanded text:
succederet patri hereditario quodam iure regnandi, quem prae ceteris succederet patri hereditario quodam iure regnandi, quem prae ceteris filiis dilexisset. Potuit autem uiuente adhuc Lamech adque regnante fieri diluuium, ut ipsum cum aliis omnibus hominibus, exceptis qui in arca fuerunt, quem perderet inueniret. Neque enim mirandum est, si uaria quantitate numerositatis annorum interposita per tam longam aetatem ab Adam usque diluuium non aequalis numeri generationes habuit utraque progenies, sed per Cain septem, per Seth autem decem; septimus est enim, ut iam dixi, ab Adam Lamech, decimus Noe; et ideo non unus filius Lamech, sicut in ceteris superius, sed plures commemorati sunt, quia incertum erat quis ei fuisset mortuo successurus, si regnandi tempus inter ipsum et diluuium remansisset. Sed quoquo modo se habeat siue per primogenitos siue per reges ex Cain generationum ordo decurrens, illud mihi nullo pacto praetereundum silentio uide
Abbreviated transcription (Latin):
morare ceteras que usq ad diluuiu ẽẽ potuerunt Põt ⁊ illa eẽ ca
cur non ordo generationu ꝑ primogenitos duceretur ut necẽẽ nõ
cim ĩ noĩe enoch filii su cõcudit. longe lateq regnare potuerit. et re¬
ges habere non simul plures. s singͥulis etatib. singulos quosq ge¬
nuissent sibi successuros. quicũq regnassent Horu reggu pͥmus
potuit ẽẽ ip̃e cam. scd̾s filius eis enoch. Incuius nomine ubi reg¬
retur condita ẽ ciuitas. Tertius guidat quẽ genuit enoch. Quart
menia. quem genuit gaidat Quintus matussale quẽ genuit me¬
na Sextus lamech que genuit matussale. qui ẽ septimus ab a¬
dam ꝑ cam. Non autem ẽrat consequens ut primogeniti regu
regnantib succederent patrib. s quos regnandi meritu ꝓꝑ uir tutẽ
terrene utilem ciuitati uel sors aliqua reperiret. uel ille potissimn

Expanded text:
morare ceteras, quae usque ad diluuium esse potuerunt. Potest et illa esse causa, morare ceteras, quae usque ad diluuium esse potuerunt. Potest et illa esse causa, quur non ordo generationum per primogenitos duceretur, ut necesse non Cain in nomine Enoch filii sui condidit, longe lateque regnare potuerit et reges habere non simul plures, sed suis aetatibus singulos, quos genuissent sibi successuros quicumque regnassent. Horum regum primus esse potuit ipse Cain, secundus filius eius Enoch, in cuius nomine, ubi regnaretur, condita est ciuitas; tertius Gaidad, quem genuit Enoch; quartus Meuia, quem genuit Gaidad; quintus Mathusael, quem genuit Meuia; sextus Lamech, quem genuit Mathusael, qui est septimus ab Adam per Cain. Non autem erat consequens, ut primogeniti regum regnantibus succederent patribus, sed quos regnandi meritum propter uirtutem terrenae utilem ciuitati. uel sors aliqua reperiret, uel ille potissimum
Abbreviated transcription (Latin):
bertate ꝓpositione tam longe nite aut de filus quo cõmemorant
in generationib ꝙ nõ fuerint primogeniti s hi ꝑ quos ad en quẽ
int̾endebat anctor libri poterat puenir̾i. sicut ad noc ingeneratiõib
seth Proinde in generationib cam si nõ occurrit. quid̃ deberet in¬
tendi. ad quem prẽtermissis primogenitis.ꝑ eos qui cõmemora¬
tisunt perueniri oportebat sera pube̾rtas intelligenda restabat.
ut aliquanto post centu: annos puberes abilesq ad gignendu
facti fuerint ut ordo generationu ꝑ primogenitos curreret.⁊us
diluu adnumeꝵ annoꝵ tante quantitat̾is eccurreret. quãuis
fieri possit. ut ꝑꝑ aliqua secretiorem cãm que me latet us ad lamec
⁊ eius filios generationu pueniente contextu. cõmendaretur hec ci¬
uitas. qua dicimus ẽẽ terrena ac deinde cessaret scriptor libri.⁊ me¬

Expanded text:
bertate, proportione tam longae uitae, aut de filiis qui commemorantur bertate, proportione tam longae uitae, aut de filiis qui commemorantur in generationibus, quod non fuerint primogeniti, sed hi, per quos ad eum, quem intendebat auctor libri, poterat perueniri, sicut ad Noe in generationibus Seth. Proinde in generationibus Cain, si non occurrit qui deberet intendi, ad quem praetermissis primogenitis per eos, qui commemorati sunt, perueniri oportebat, sera pubertas intellegenda restabit, ut aliquanto post centum annos puberes habilesque ad gignendum facti fuerint, ut ordo generationum per primogenitos curreret et usque diluuium ad numerum annorum tantae quantitatis occurreret. Quamuis fieri possit, ut propter aliquam secretiorem causam, quae me latet, usque ad Lamech et eius filios generationum perueniente contextu commendaretur haec ciuitas, quam dicimus esse terrenam, ac deinde cessaret scriptor libri comme
Abbreviated transcription (Latin):
et cum eis quos genuit lamech ducenti quadraginta sunt anni
Num itaq toto deinde tp̃e usq ad diliuiu nõ ge̾nerauert: Qua
tande causa. qui has scripsit generationes ⁊me̾morire noluit q̃
secuntur. Nam ex adam usq̃ ad dilumu cõputant anm scõm
eoctices nr̃os. duomilia ducenti sexaginta duo. Sm̃ hebreo ante
mille sexcenti quinquaginta sex. Ut e̾rgo istum nũm minorem
credamus ẽẽ ueriorem de mille sexcentis quĩquaginta sex. añis
ducenti quadraginta detrahuntur. Nũquit credibile ẽ ꝑ mille
quadringentos ⁊ qd̾ excurrit annos qui restant u: ad d̾i liuui̾iu¬
progenie cam a generationib uacare potuisse: S qui ex hoc mo¬
uetur meminerit. cum querere quomodo credendum sit. antiquo
illos homines. ꝑtam multos annos a gingnendis filus cessare
potuisse. duob modis istam solutam ẽẽ qͣuẽstione. aut de sera pu¬

Expanded text:
et cum eis quos genuit Lamech ducenti et quadraginta sunt anni: et cum eis quos genuit Lamech ducenti et quadraginta sunt anni: num itaque toto deinde tempore usque ad diluuium non generauerunt? Qua tandem causa, qui haec scripsit, generationes commemorare noluit quae sequuntur? Nam ex Adam usque ad diluuium conputantur anni secundum codices nostros duo milia ducenti sexaginta duo; secundum Hebraeos autem mille sescenti quinquaginta sex. Ut ergo istum numerum minorem credamus esse ueriorem, de mille sescentis quinquaginta sex annis ducenti quadraginta detrahantur: numquid credibile est per mille quadringentos, et quod excurrit, annos, qui restant usque diluuiuprogeniem Cain a generationibus uacare potuisse? Sed qui ex hoc mouetur, meminerit, cum quaererem, quo modo credendum sit antiquos illos homines per tam multos annos a gignendis filiis cessare potuisse, duobus modis istam solutam esse quaestionem: aut de sera pu
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitos filios ut ꝑueniret ad lamech incuius filius fi¬
iitur illa contexio octana generatione. scilicet ex adam. septima
ex cam quasi ẽẽt inde aliquid deinceps conectendu un pͥueni¬
retur ad isrłiticu populum in quo celesti cuntati. etiam terrẽa
ierłm figuram pheticam prebuit uł ad xp̃m ẜm carner qui ẽ sup¬
omnia deus benedictus in secula supne ierłm fabricator ati re¬
generator cum tota progemies eun diluuuo sit deleta: Unde uderi
põt in ecdem ordine gen̾erationu primegenitos fuisse ꝯmemõato
Cur ergo tam ꝑaici sunt: Non enim usq ad diluui tot ẽẽ po¬
tuert. non uocatib usq adcentenaria pub̾tatẽ patrib ab officio
generandi. si nõ erat tunc proportione longeuitatis illius etiam se¬
ra pubertas Ut enim ꝑ eque trignita ann̾oꝵ fuerint cum filios
generare ceperunt. Octies triceni. qͦñ ecto sunt generationes cũ adã

Expanded text:
primogenitos filios, ut perueniretur ad Lamech, in cuius filiis fiprimogenitos filios, ut perueniretur ad Lamech, in cuius filiis finitur illa contextio, octaua generatione scilicet ex Adam, septima ex Cain, quasi esset inde aliquid deinceps conectendum, unde perueniretur uel ad Israeliticum populum, in quo caelesti ciuitati etiam terrena Hierusalem figuram propheticam praebuit, uel ad Christum somnia Deus benedictus in saecula, supernae Hierusalem fabricator adque regnator, cum tota progenies Cain diluuio sit deleta? Unde uideri potest in eodem ordine generationum primogenitos fuisse commemoratos. Quur ergo tam pauci sunt? Non enim usque ad diluuium tot esse potuerunt, non uacantibus usque ad centenariam pubertatem patribus ab officio generandi, si non erat tunc proportione longaeuitatis illius etiam sera pubertas. Ut enim peraeque triginta annorum fuerint, cum filios generare coeperunt, octiens triceni quoniam octo sunt generationes cum Adam
Abbreviated transcription (Latin):
loopsar nolitudinib indie ciues eius sunt ⁊. igenerindo seco¬
iibent. Non est enim hoc bonu. nisi cum fit ẜm fidem stimi honi
qd deus e. socc timen nemo fecisse ante dilmun repperitur. Qn̾
quide ẽ ipe encch septimus ab adim qui trmslatus refertur esse
non mortuus genint filios ⁊ filias anteqͣr tranfferretur. in qbi
fuit mat̾ussalam ꝑ quem generationu memoradaru ordo tras¬
currit Cur ergo tanta paucitas successionu cõmemoratur inge¬
nerationib ex cam. sicas usq ad dilumu perduci oportebat. nec
erit dinturna etas prenemens ꝓub̾tatem. que centum ułampli
innos uaciret a frtib. Nam si nõ intendebat anctor libri huius
alique ad quem̃ necessario perduceret seriem generationũ. sic̃
millis que ueniunt de semine seth. intendebat puenire ad noe
a quo rursus ordo necessario seq̃retur quid opus erat p̃t̾micter

Expanded text:
losophari in solitudinibus Indiae, cibi esu ot a generando se colosophari in solitudinibus Indiae, cibi esu ot a generando se cohibent. Non est enim hoc bonum, nisi cum fit secundum fidem summi boni, qui Deus est. Hoc tamen nemo fecisse ante diluuium reperitur; quando quidem etiam ipse Enoch septimus ab Adam, qui translatus refertur esse non mortuus, genuit filios et filias antequam transferretur; in quibus fuit Mathusalam, per quem generationum memorandarum ordo transcurrit. Quur ergo tanta paucitas successionum commemoratur in generationibus ex Cain, si eas usque ad diluuium perduci oportebat, nec erat diuturna aetas praeueniens pubertatem, quae centum uel amplius annos uacaret a fetibus? Nam si non intendebat auctor libri huius aliquem, ad quem necessario perduceret seriem generationum, sicut in illis, quae ueniunt de semine Seth, intendebat peruenire ad Noe, a quo rursus ordo necessarius sequeretur: quid opus erat praetermittere
Abbreviated transcription (Latin):
rursus cõtexeretur ordo nascentur quo pueniret ad abraam. a quo i¬
matħs euangelista mapit gn̾ationes quib ad xp̃m puenit et̾nũ
genus terrene ciuitatis assũptu ẽ. s reparatũ ẽ a filiis noc. Neq e
deesse potent hec terrena ciutas. sccietasq hoĩum ẜm hominẽ iuẽ¬
tiu usq ad hunis seculi finẽ de quo dñs ait. Filii seculi huius gn̾ant
et generantur Ciuitatẽ uero dei peregrinante. in hoc seculo regene¬
rat̾io plucit ad Alterum seculu ciius filii nec generant nec genan¬
tur Mic ergo generari et generare cuntati utriq cõmune ẽ.qruis
dei ciuitas habeat etiam Hic multa cumi milia que ab opere ge¬
nerandi se abstineant. s hec etiam illa ex imitatione quada licet᷑
errantiu. Ad eam namq ꝑtinent etiam qui deuiantes abhuis
fide diuersas hereses condiderunt. Secundu hoĩem appe iiuĩt
non secundu: dm̃. ⁊ indor grmno sophiste. qui nuidi perhibhentur ꝓ bo¬

Expanded text:
eniret ad Abraham, a quo Matthaeus euangelista incipit generationes, quibus ad Christum peruenit aeternum genus terrenae ciuitatis absumtum est, sed reparatum est ex filiis Noe. Neque enim deesse poterit haec terrena ciuitas societasque hominum secundum hominem uiuentium usque ad huius saeculi finem, de quo Dominus ait: Filii saeculi huius generant et generantur. Ciuitatem uero Dei peregrinantem in hoc saeculo regeneratio perducit ad alterum saeculum, cuius filii nec generant nec generantur. Hic ergo generari et generare ciuitati utrique commune est; quamuis Dei ciuitas habeat etiam hic multa ciuium milia, quae ab opere generandi se abstineant; sed habet etiam illa ex imitatione quadam, licet errantium. Ad eam namque pertinent etiam, qui deuiantes ab huius fide diuersas haereses condiderunt; secundum hominem quippe uiuunt, non secundum Deum. Et Indorum gymnosophistae, qui nudi perhibentur phi
Abbreviated transcription (Latin):
luuiuz.inquo dies quadragnita cõtinuare ingentes pliueme
morantur. qui dies non binas ac paulo ante horas habebant.s
uicenas ⁊ quaternas. die nectuq transactas. Ac ꝑhoc tam mag
annos uixerunt illi intiqui usq implius q̃r nongentos. Nͣ¬
quantos postea uixit abraam centum septuaginta. ⁊ post eñ filiꝰ
eius ysaae centu octoginta. ⁊ filius enis iacob ꝓpe centũ quin¬
quaginta ⁊ quantos interposita aliquanta etate. EAoyies cen¬
tum iugniti ⁊ quantos nunc etiam uuunt homines. septuagi¬
ta nel cctoginta uel nõ multo amplius. Dequib dictum ẽ. ⁊ ãm¬
plius eis labor ⁊ dolor. Illa uero numeroꝵ uarietas q̃ inter co¬
Diceo Rebreos inuenitur ⁊ nr̃os neq de hac antiquor longeuita¬
te dissentit. ⁊ siquid habet it.a diuersur. ut uerũ ẽe utrũq nõn pos¬
sit rerum gestarum fides ab ea lingua repetenda ẽ exqua inte¬

Expanded text:
luuium, in quo dies quadraginta continuatae ingentes pluuiae luuium, in quo dies quadraginta continuatae ingentes pluuiae memorantur, qui dies non binas ac paulo amplius horas habebant, sed uicenas et quaternas die noctuque transactas. Ac per hoc tam magnos annos uixerunt illi antiqui usque amplius quam nongentos, quantos postea uixit Abraham centum septuaginta et post eum filius eius Isaac centum octoginta et filius eius Iacob prope centum quinquaginta, et quantos interposita aliquanta aetate Moyses centum uiginti, et quantos etiam nunc uiuunt homines septuaginta uel octoginta uel non multo amplius, de quibus dictum est: Et amplius eis labor et dolor. Illa uero numerorum uarietas, quae inter codices Hebraeos inuenitur et nostros, neque de hac antiquorum longaeuitate dissentit, et si quid habet ita diuersum, ut uerum esse utrumque non possit, rerum gestarum fides ab ea lingua repetenda est, ex qua inte
Abbreviated transcription (Latin):
habemus menses quippẽ illi triduam iugniti ⁊ septem dies hre
nõ poterant. Aut si pars tricesima triclui timc appellabantur die
ut omia proportione minuant Ergo nec toto quatriduo nr̃o frm̃
est illud tam grane diliuiu. qd̾ memoratur stm̃ quadriginta di¬
ebus inoctib. Quis hanc absurditatem ⁊ nanitate ferit. Pinde
remoneatur hic error qui comectura falsa ita nult astruere sopͥtu
raꝵ nr̃aꝵ fide. ut alibi destruat. Prorsus tantus etiam tunc dies
fuit. quantus ⁊ nunc ẽ. quẽ uginti qͣttuor hore diurno circulo noc
turnoq det̾minat.Tintus mensis quãtus ⁊ nunc ẽ quem luna
cepta ⁊ finita conclulit. Tantus annus quantus ⁊ nunc ẽ. quẽ
duoclecim m̃ses lunares additis ꝓꝑ cursum solarem quĩq dieb
⁊ quadrante cõsumant quanti anni sexcentesimi ute nce. scu
erat m̃sis. eiusq m̃sis uicesimus ⁊ septimus dies qñ cepit ẽe di¬

Expanded text:
habemus. Menses quippe illi triduani, viginti et septem dies habere habemus. Menses quippe illi triduani, viginti et septem dies habere non poterant. Aut si pars tricesima tridui tunc appellabatur dies, ut omnia proportione minuantur; ergo nec toto quatriduo nostro factum est illud tam grande diluvium, quod memoratur factum quadraginta diebus et noctibus. Quis hanc absurditatem et vanitatem ferat? Proinde removeatur hic error, qui conjectura falsa ita vult astruere Scripturarum nostrarum fidem, ut alibi destruat. Prorsus tantus etiam tunc dies fuit, quantus et nunc est, quem viginti et quatuor horae diurno curturnoque determinant; tantus mensis, quantus et nunc est, quem luna coepta et finita concludit; tantus annus, quantus et nunc est, quem duodecim menses lunares additis propter cursum solarem quinque diebus et quadrante consummant, quanti anni sescentensimi uitae Noe secundus erat mensis eiusque mensis uicensimus et septimus dies, quando coepit esse di
Abbreviated transcription (Latin):
tiebat usq quaq concursus ⁊ hoc erat maxime idmirationi
qrambo parentes eius nec salte tam longubomines erant
q lorfosimos indere consuenimꝰ Potuerant igitur gigantẽ
nases  prisqͣ filii dei qui et angłi dei dict suntt filrabo hourm
hoe eit secimdum hominu uuentim miscerentur fulmailicet ⁊¬
retb filiis cam. Nam ⁊ canonica scripturaue loquitoren quo li
DOU segimus cuius uerba ista sunt Etfcõm ẽ posꝙ seperutho¬
ynanes muiti fieri suptram ⁊ filie nate sunt illes ardentes aute
mires deifilias hominu quia bone sunt. sũpsert sibi miores en¬

Expanded text:
fiebat usquequaque concursus. Et hoc erat maxime admirationi, fiebat usquequaque concursus. Et hoc erat maxime admirationi, quod ambo parentes eius nec saltem tam longi homines erant, quam longissimos uidere consueuimus. Potuerunt igitur gigantes nasci, et prius quam filii Dei, qui et angeli Dei dicti sunt, filiabus hominum, hoc est secundum hominem uiuentium, miscerentur; filii scilicet Seth filiis Cain. Nam et canonica scriptura sic loquitur, in quo libro haec legimus, cuius uerba ista sunt: Et factum est, postquam coeperunt homines multi fieri super terram, et filiae natae sunt illis; uidentes autem angeli Dei filias hominum, quia bonae sunt, sumserunt sibi
Abbreviated transcription (Latin):
&e surcreisse apostosum pecrum. Sienim deus angels reccantibie
do regit.s circeribus caliginis inferi retrudens fradidit uudiclo
nemiendos seruari. S potius de illis qui primur apostatantes ado
pumd̾iabolo suo priñcipe cecidrunt qui primũ homine ꝑ inindra
serpentina fraude decepit. Angelos antẽ fuisse etiam dei homine
nucupatos cadem scriptura sancta lccuplectissima testis ẽ pama
quadam.. doprie sibi in partita gratia. dictus ẽ angeiner Nerĩ hoe
mouet quosdam & exhis qui dica sunt angłi dei et exmubieribus
quas amauert nõ quasi homines generĩs nr̃i. s. gigantes legimi¬
ẽẽ natos. Quasi uero co:pora hominu. molum nr̃m longe excedẽ¬
tr qued etiam supra commemoraui non etiam nr̃is tempo¬
rib nata sunt. Ron ne ante paucos annos camromane ur¬
ru qs ã gothis fcũm est appropinquaret excichum rome fuit
femina cum suo patre ⁊ sua matre que corpore Auglamꝰ Eigr¬
tueo longe ceteris premineret. ad quam uisendam mirabilis

Expanded text:
etrus in Epistola sua dicit: Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferi detrudens tradidit in judicio puniendos reseruari; sed potius de illis, qui primum apostatantes a Deo cum diabolo suo principe ceciderunt, qui primum hominem per inuidiam serpentina fraude deiecit. Angelos autem fuisse etiam Dei homines nuncupatos eadem scriptura sancta locupletissima testis est. Nam et de dam, id est proprie sibi inpertita gratia dictus est angelus. Verum hoc mouet quosdam, quod ex illis, qui dicti sunt angeli Dei, et ex mulieribus, quas amauerunt, non quasi homines generis nostri, sed gigantes legimuse natos. Quasi uero corpora hominum modum nostrum longe excedentia, quod etiam supra commemoraui, non etiam nostris temporibus nata sunt. Nonne ante paucos annos, cum Romanae urbis quod a Gothis factum est adpropinquaret excidium, Romae fuit femina cum suo patre et sua matre, quae corpore quodam modo giganteo longe ceteris praemineret? Ad quam uisendam mirabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguu ẽ. Apparuisse tam̃ hominib angelos intalib cor porib
ut non solum uideri. uerum etiam tangi possent. eadem uerissima
scerotura testatur. ⁊ qm̃ creberma fama est multiq se expertos al
abeis qui eeperti ẽent de quorum fide dubitandur nõeet auduse cõ¬
firmant siluanos ⁊ phaimos. quos uulgo incubos ucemt impbos
scrextitisse mulierim ienum appetisse. icegisse eoscuoitur ⁊aquord a de¬
moeeefficere piures falesq asseuerant. ut lir nẽgare impudentic̃
uude a tur non bine aliquro temere audo de finire ntro aliqu spire s
iiedo aerio corporati. Nam hoc elem̃tu etiam cum agitatii fiagelio
eniu corpo: is tuctuq sentitur possnt hne etinm pati libudenem uł
senomio possiint seytientio feminis misccantu. dereoer anoe

Expanded text:
ambiguum est. Apparuisse tamen hominibus angelos in talibus corporibus, ambiguum est. Apparuisse tamen hominibus angelos in talibus corporibus, ut non solum uideri, uerum etiam tangi possent, eadem ueracissima scriptura testatur. Et quoniam creberrima fama est multique se expertos uel ab eis, qui experti essent, de quorum fide dubitandum non esset, audisse confirmant, Siluanos et Panes, quos uulgo incubos uocant, inprobos saepe extitisse mulieribus et earum adpetisse ac peregisse concubitum; et quosdam dare et efficere, plures talesque asseverant, ut hoc negare impudentiae videatur: non hinc aliquid audeo definire, utrum aliqui spiritus elemento aerio corporati nam hoc elementum etiam cum agitatur flabello, sensu corporis tactuque sentitur, possint etiam hanc pati libidinem, ut quomodo possunt, sentientibus feminis misceantur. Dei tamen Ange
Abbreviated transcription (Latin):
Hinus igitur caritas. hoc ẽ dilectionis et amoris orcline pturbato de¬
satis ciuitis ũtraq discernitur. Neq eĩm illi non erant filii hoĩum
p nãm. sed aliud nomen ceperant habere ꝑ gratiam. Capłmr. 2e¬
m in eadem scriptura ubi dicti sunt dilexise filias hominu
filii dei. idem dicti sunt etiam angeli dei. Unde illos multi putãt
ntrum possint angeli cum sp̃s sint corporaliter cobire cum femis
Scriptum ẽ enim. qui facit angelos suos sp̃s ideit eos qui natu᷑a
sp̃s sunt. facit ẽẽ angelos suos iniungendo eis officium nũctiãdi
qd eni grece dicitur angłs. qd̾ nom̃ latina declinatione angłs perhi¬
betur.latma lingua nunctius int̾pretatur. s utrum eoru c̃o: poraꝰ
sequenter aduincxerit dicendo ⁊ ministros suos ignem urentem
ardentẽ an caritate canqͣ igne spũali feruere debeant ministri eius

Expanded text:
Huius igitur caritatis, hoc est dilectionis et amoris, ordine perturbato DeHuius igitur caritatis, hoc est dilectionis et amoris, ordine perturbato Deus nominibus satis ciuitas utraque discernitur. Neque enim et illi non erant filii hominum per naturam; sed aliud nomen coeperant habere per gratiam. Nam in eadem scriptura, ubi dicti sunt dilexisse filias hominum filii Dei, idem dicti sunt etiam angeli Dei. Unde illos multi putant utrum possint angeli, cum spiritus sint, corporaliter coire cum feminis. Scriptum est enim: Qui facit angelos suos spiritus, id est eos, qui natura spiritus sunt, facit esse angelos suos, iniungendo eis officium nuntiandi. Qui enim Graece dicitur SyyeXoi, quod nomen Latina declinatione angelus perhibetur, Latina lingua nuntius interpretatur. Sed utrum eorum corpora consequenter adiunxerit dicendo: Et ministros suos ignem ardentem, an quod caritate tamquam igne spiritali feruere debeant ministri eius,
Abbreviated transcription (Latin):
serta pietate. quam in sca societate seruabant. Sic enim corporis pł¬
critudo a deo quidem facta s temporale carnale infimũ bonumena¬
le amatut post posito deo eterno. interno sempiterno uono. que ad
moclum iustitia de serta. ⁊ aurum amatur ab auaris mille peceneo
auri s hominis. Ita se ht omnis creatura cum enit bomast tbeneto¬
man pot ⁊ male Sene scilicet orcdine custedito. Nale ordine ꝑturbato
qd in łaude quadam cerei breuit̾ ũsib dix̃. Hec tua sunt bona sunt quia
tu bonus ita creasti. Nihil nrum ẽ in eis. nisi ꝙ peccamus mmanteie
ordine neglecto. prote qd̾ conditur abste. Creator aũt siueraciteram¬
tur. hoc est᷑ ip̃e non alud ꝓ illo. qd̾ nõ est ip̃e. ametur male amari nõ
põt. Nam ⁊ amor ip̃e ordinate amandus ẽ. quo beneamatur. qd̾a
mandu ẽ. ut sit in nobis uirtus qua uiuitur bene. Dñ mibi udt

Expanded text:
serta pietate, quam in sancta societate seruabant. Sic enim corporis puserta pietate, quam in sancta societate seruabant. Sic enim corporis pulchritudo, a Deo quidem factum, sed temporale carnale infimum bonum, male amatur postposito Deo, aeterno interno sempiterno bono, quem ad modum iustitia deserta et aurum amatur ab auaris, nullo peccato auri, sed hominis. Ita se habet omnis creatura. Cum enim bona sit, et bene amari potest et male: bene scilicet ordine custodito, male ordine perturbato. Quod in laude quadam Cerei breuiter uersibus dixi: Haec tua sunt, bona sunt, quia tu bonus ista creasti. Nil nostrum est in eis, nisi quod peccamus amantes Ordine neglecto pro te, quod conditur abs te. Creator autem si ueraciter ametur, hoc est si ipse, non aliud pro illo quod non est ipse, ametur, male amari non potest. Nam et amor ipse ordinate amandus est, quo bene amatur quod amandum est, ut sit in nobis metus qua uiuitur bene. Unde mihi uid