comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ. addidit. et om̃a mea tua funt: qua in it imo ca¬
uendum ẽ. ne intelligas ita dictũ om̃a mea tua sunt. qͣsi
non sint et fr̃is. ut tãquam in t̾rena hereditate ptiaris an¬
gustias. qͦmͦ possint ẽe. om̃a maioris. si habet ibi ctiã iu¬
nior partẽ suam. Sic enim aꝑfectis et purgatis ac iã im¬
mortalib filiis habentur om̃a. ut fint et om̃ium singu¬
la et om̃a singuloꝵ. Ut enim cupiditas nichil sine an¬
gustia. ita nichil cũ angustia caritas tenet. S qͣm̾ om̃a:
num et angłos ait aliquis. et uirtutes sublimes ac potes¬
tates atq uniuersa cęlestia dĩ mysteria. ds in possessio¬
nem tali filio subiecisse deputandus ẽ : si possessionẽ sic
accipias ut cius possessor ipse sit dñs ñ utiq om̃a. Non
dicamꝰ. qͣm ab cis dicim̃ possidi. Aut si nomine possessio¬
nis ab hoc sensu impedimur. id qͦq auferatur. Non enim
ait pat̃ om̃a ipossesionẽ tͥ dabo. siue om̃a mea possides

Expanded text:
st, addidit, Et omnia mea tua sunt? Qua in re primo cavendum est ne intelligas ita dictum, omnia mea tua sunt, quasi non sint et fratris, ut tanquam in terrena haereditate, patiaris angustias, quomodo possint omnia esse majoris, si habet ibi etiam junior partem suam. Sic enim a perfectis et perpurgatis, ac jam immortalibus filiis habentur omnia, ut sint et omnium singula, et omnia singulorum. Ut enim cupiditas nihil sine angustia, ita nihil cum angustia charitas tenet. Sed quomodo omnia? Num et Angelos, ait aliquis, et Virtutes sublimes ac Potestates, atque universa coelestia Dei ministeria Deus in possessionem tali filio subjecisse putandus est? Si possessionem sic accipias, ut ejus possessor ipse sit dominus; non utique omnia. Non animas, quam ab eis dicimus possideri. Aut si nomine possessionis ad hunc sensum impedimur, id quoque auferatur. Non enim ait pater, Omnia in possessionem tibi dabo, sive, Omnia mea possides
Abbreviated transcription (Latin):
gauit xp̃m. Hercticoꝵ quoq inqͥetitudine ut scrip¬
turas uigilantius ꝑscrutem̃ unde ne ouili xp̃i noceant
eis possit occurri. tãqͣm de somno ignauiȩ nr̃a excita¬
tur industria . Ita ꝑmultiplicẽ gram saluatoris etiam
qđ inunicus inꝑniciẽ machinatur ds̃ conuertit in ad¬
iutoriũ. qm̃ diligentib dm̃ om̃a cooꝑant᷑ in bonum.
tur uł malicia dep̾uent᷑. si accipiunt potestatẽ corpora¬
liter affligendi. exercent eiꝰ patientiã. Si tantũmͦ ma¬
le sentiendo aduersantur. exercent eiꝰ sapientiã. et ut
ctiã inimici diligant᷑ exercent ciꝰ beniuolentiã. qr ds¬
ẽ. gͦ dĩ p̃scientiȩ definitꝰ numerus et multitudo scõꝵ
qͥb diligentib dm̃ qđ eis donauit ꝑ diffusũ in cordib

Expanded text:
acite nobis. haereticorum quippe inquietudine. ut scripturas uigilantius perscrutemur, unde, ne ouili Christi noceant, eis possit occurri, tamquam de somno ignauiae nostra excitatur industria. ita per multiplicem gratiam saluatoris. etiam quod inimicus in perniciem machinatur. deus conuertit in adis bene et diligentibus eum omnia cooperantur in bonum. tur uel malitia deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercent eius patientiam; si tantummodo male sentiendo aduersantur, exercent eius sapientiam; ut autem etiam inimici diligantur, exercent eius beneuolentiam aut eest ergo Dei praescientiae definitus numerus, et multitudo sanctorum, quibus diligentibus Deum, quod eis donavit per diffusum in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
conformes ficri imaginis filii sui. ut sit ipse pͥmogenitus
in multis fr̃ib. Quos aũt p̃destinauit. illos et uocauit. ł lic
non decti. ac ꝑ hoc ñ scđm ꝓpositũ uocati. Quos aũt uo¬
cauit. hoc ẽ. scđm ꝓpositum. illos et iustificauit. Quos aũt
iustificauit illos et głificauit. Hii sunt filii ꝓmissionis. hii
sunt electi. qui ꝑelectionẽ gr̃ȩ salui fiunt. Hȩc sunt uasa

Expanded text:
s filii sui, ut sit ipse primogenitus in multis fratribus; quos autem praedestinauit, illos et uocauit. hic non electi ac per hoc non secundum propositum uocati. quos autem uocauit - hoc est secundum propositum -, illos etiustificauit;quos autem iusti ficauit, illos et glorificauit. hi sunt filii promissionis, hi sunt elec
Abbreviated transcription (Latin):
ni qͣrt tẽporalib affligantur mał. qͣlem habuit iob. ut
sibi ipse humanꝰ animus sit ꝓbatꝰ et cognitꝰ. qͣnta uirtu¬
te pietatis gratis dm̃ diligat. Quib recte considatis
atq ꝑspectis. attende utrũ aliquid mali accidit fideli¬
b et piis qđ cis ñ inbonũ uerteretur. nͥ forte putandum ẽ.
apłicã illã uocare sententiã ubi ait. Scimꝰ qm diligenti¬

Expanded text:
ni, quare temporalibus adfligantur malis, qualem habuit Iob: ut sibi ipse humanus animus sit probatus et cognitus, quanta uirtute pietatis gratis Deum diligat. CAPUT X. Quod sanctisatque perspectis, attende utrum aliquid mali acciderit fidelibus et piis, quod eis non in bonum verteretur: nisi forte putandum est apostolicam illam vacare sententiam, ubi ait, Scimus quia diligenti
Abbreviated transcription (Latin):
multis. Nã cũ dix̃. qui uolunt diuites fieri incidunt in
tẽptationẽ et cȩt̾a. ꝓfecto indiuitiis cupiditatẽ rep̃hen¬
dit. ñ facultatẽ. De qͣ p̃cipit alibi dicens. Pncipe diuiti¬
b huius scłi mundi non suꝑbe saꝑe. neq sꝑare in incer¬
to diuitiarũ. s in dõ uiuo qui prestat nob̾ om̃a ab un

Expanded text:
t apostolus: Qui uolunt diuites fieri, incidunt in tentationem et cetera, profecto in diuitiis cupiditatem reprehendit, non facultatem, quoniam praecepit alibi dicens: Praecipe diuitibus huius mundi non superbe sapere neque sperare in incerto diuitiarum, sed in Deo uiu
Abbreviated transcription (Latin):
petatis aliqͥd qͣsi fixum. s qđ uob̾ ds̃ expedire scit. Quid
enĩ uob̾ expediat. om̃ino nescitis. Aliqͣndo qđ putatis
ꝓdẽe. obest. et qđ putatis obẽe. hoc ꝓdest. Egri enĩ estis.
Nolite medico dictare quȩ uob̃ medicam̃ta uelit appo¬
nere. Si doctor gentiũ paulus apłs dic̃. quid enĩ oremus
sicut oportet nescimꝰ : qͣntomagis nos: qui tam̃ cũ sibi
uidetur etiã ipse prudent̃ orare ut ab eo auferret᷑ stimu¬
lus carnis angłs sathane qui eũ colafirauit ne in magni¬
tudine reuelationũ extolleret᷑. qͥd audunt adño : num¬
qͥd factum ẽ. qđ uolebat : ñ at fieret qđ expediebat. Qa
gͦ audiuit adño : ter inqͥt dñm rogaui ut auferret eum
ame. & dix̃ mͥ. Sufficit tͥ gr̃a mea. Nã uirtus in infir¬
auferendum sit noui. Non recedat egrotus a manib
medici. ñ det consiliũ medico. Ita sũt om̃a ista tẽpo¬
ralia. Tribulationes sunt si bene colis dñm. noueris qr
nouit qͥd cui expediat. Prosꝑitates sunt magis caue.

Expanded text:
petatis aliquid quasi fixum, sed quod vobis Deus expedire scit. Quid enim vobis expediat, omnino nescitis. Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a Domino? Numquid factum est quod volebat? Non; ut fieretm, ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirauferendum sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsũ ꝓ nob. Traditꝰ gͥ ille excelsus ꝑ qũe facta funt¬
sunt om̃a. traditus ꝓpt̾ formã scrui in opꝓbriũ hominũ. et
abiectionẽ plebis in contumelias inflagella. in mortẽ crucis.
docuit nos exemplo suȩ passionis cũ quanta patientia in
illo ambulemꝰ. et firmauit nos exẽplo suȩ resurrectionis
qđ ab illo patienter sꝑare debeamꝰ. Si ciuĩ qđ ñ uidemꝰ

Expanded text:
lsus, per quem facta sunt omnia, traditus propter formam servi in opprobrium hominum et abjectionem plebis, in contumeliam, in flagella, in mortem crucis docuit nos exemplo passionis, cum quanta patientia in illo ambulemus: et firmavit nos exemplo suae resurrectionis, quid ab illo patienter sperare debeamus. Si enim qu
Abbreviated transcription (Latin):
loco dic̃. Misit ds̃ sp̃m filii fui in corda nr̃a clamantem
abba pat̾. Et hic qͥd ẽ. clamantẽ nͥ clamare facientem:
tropo illo quo dicimꝰ letũ diẽ qͥ letos fac̃. Qđ alibi ma¬
nifestat ubi dic̃. Non enĩ accepistis sp̃m seriitutis iterũ
intimore. s accepistis sp̃m adoptionis filioꝵ in quo cla
posui clamare facientẽ. Ubi intelligimꝰ et hoc ipsum ẽẽ.
donũ dĩ ut ueraci corde et sp̃ualit̾ damemꝰ ad dm̃. at

Expanded text:
 Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra, clamantem, Abba, Pater . Et hic quid est, clamantem, nisi, Clamare facientem; tropo illo quo dicimus laetum diem, qui laetos facit? Quod alibi manifestat, ubi dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore; sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in qusi clamare facientem? ubi intelligimus et hoc ipsum esse donum Dei, ut veraci corde et spiritaliter clamemus ad Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
faciet cũ tẽptatione etiã exitũ ut possitis sustinere.
Propt̃ aũt ista mala quȩ fiddes pię̧ ꝑferunt uł ad em̃¬
danda peccata. uł ad exercendam ꝓbandamq iusti¬
ciã. uł ad demonstrandã huiꝰ uitȩ miseriã. ut illa ubi
erit beatitudo uera atq ꝑpetua. et desidetur ardentius
et instantiꝰ inquirat᷑. S circa eos ista seruant᷑. de quib¬

Expanded text:
tione etiam exitum, ut possitis sustinere . Prosunt autem ista mala quae fideles pie perferunt, vel ad emendanda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam vitae hujus miseriam, ut illa ubi erit beatitudo vera atque perpetua, et desideretur ardentius, et instantius inquiratur. Sed circa eos ista servantur, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑeant de uia iusta. in qua iã am̃bulare cȩꝑunt. dũ
sibi hoc ipsum assignant qđ in ea sunt. Nis uerb̾ usus ẽ.
apłs. ubi ait. Cum timore et tremore ur̃am ipsorũ salu¬
tem oꝑamini. & ostendens quare cũ timore et tremo¬
nis de peccato pͥmi hominis originaliter uenerit. tam̃
de peccatoꝵ et maxime de peccati onginał ueniant
meritis. unde facta ẽ. et ipsa uita uindo mortis obstric¬
ta tam̃ et remissis peccatis remanere debuerunt cũ qͥb
homo ꝓueritate certaret. et unde exerceretur uirtus
fidelium. ut nouus homo ꝑ testam̃tũ nouũ int̾ mala
huiꝰ scłi. nouo scło p̃pararet᷑. miscriã qͣm meruit uita is¬
ta damnata sapienter tolerans. et qr finietur prudent̃
minatu et cordib fideliũ foras missus inqͦrũ dãnatione
atq infidelitate licet dãnatꝰ etiã ipse regnabat. tantũ
ꝓ conditione mortalitatis huiꝰ aduersari sinitur qͣntũ eis
ex pedire nouit. de qͦ sacrȩ litterȩ ꝑsonant ꝑ os apłi.¬

Expanded text:
ereant de via justa, in qua jam ambulare coeperunt, dum sibi hoc ipsum assignant quod in ea sunt. His verbis usus est Apostolus, ubi ait: « Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini , » et ostendens quare cum timore et tremonis de peccato primi hominis originaliter venerit, tamen de peccatorum, et maxime de peccati originalis meritis veniant, unde facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen et remissis peccatis remanere debuerunt, cum quibus homo pro veritate certaret, et unde exerceretur virtus fidelium: ut novus homo per testamentum novum, inter mala hujus saeculi novo saeculo praepararetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter minatu et a cordibus fidelium foras missus, in quorum damnatione atque infidelitate licet damnatus etiam ipse regnabat, tantum pro conditione mortalitatis hujus adversari sinitur, quantum eis expedire novit, de quo sacrae Litterae personant per os ap
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑit. sine qua nichil ꝓdest. qͥcqͥd aliud sicut oportet
accepit. Ipsa ẽ enĩ una uera et sola beata uita ut contẽ¬
plem dñi delectationẽ inȩt̃num immortales atq in cor¬

Expanded text:
acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque incor
Abbreviated transcription (Latin):
magnipendat si fuerit exauditus. cũ aliqͥd impatienter
petit. qđ ñ impetrart plus possit. aut se abiciat et de di¬
uina erga se miseratione desꝑet si ñ exauditur cũ forte
aliqͥd petit qđ accipiendo affligat᷑ atrocius. uł ea psꝑita¬
te corruptꝰ penitꝰ euertatur. In talib gͦ quid oremꝰ sicut
oportet nescimꝰ. Unde si aliquid contra quã oramꝰ acci¬
dit pacient̃ ferendo et in om̃ib gr̃as agendo hoc potius
bitare debemꝰ. Nã et huiꝰmodi exemplum p̃buit nobis
ille mediator qͥcũ dixisset pat̾ si fieri potest tͣnseat a me
calix iste. humanã in se uoluntatẽ ex hominis susceptio¬
ne tranformans. continuo subiecit. Uerũ ñ qđ ego uolo.
s qđ tuui pat̃. Unde merito ꝑ uniꝰ obedientiã iusti con¬
stituent᷑ multi. Quisqͥs aũt unã illã petit a dño et hanc re¬
quirit. certꝰ ac scturus petit. nec timet ne forte obsit cũ

Expanded text:
magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. unde si aliquid, contra quod oramus, acciderit, patienter ferendo et in omnibus gratias agendo hoc potius bitare debemus. nam et huius modi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
oportet nescimꝰ. et tam̃ qr dura. qr molesta. qr contͣ sen¬
sum nr̃e insirmitatis sũt. unuersali humana uoluntate
ut a nob̾ hȩc auferant᷑ oramꝰ. S hoc deuotionis debemꝰ
dño dõ nr̃d. ut si ea ñ abstulerit. ñ ideo nos ab eo neg¬
ligi existimemꝰ. s potiꝰ pia patientia maloꝵ bona spemꝰ
ampliora. Sic enĩ uirtus in infirmitate ꝑficit᷑. Nonnullis
qͥppe impatientib dñs ds̃ qđ petebunt concessit iratꝰ. fic̃
cont᷑ apło negauit ꝓpiciꝰ. Nam legimꝰ ifrłite qͥd et qͦmͦ ro¬
gauerint et acceꝑint. S expleta concupiscentia impati¬
entia ẽ grauit̃ castigata. Dedit et regẽ petentib scđm
cor eoꝵ sicut scriptũ ẽ. non scđm corsuũ. Dedit etiam qđ
diabolus postulauit. ut ꝓbandus eiꝰ famulus tẽptaretur.
Eaudiuit rogantes et immundos sp̃s ut in multos sues
legio dȩmonũ mitteret᷑. Hlęc scriptura sũt. ne forte si qͥsꝗͣ

Expanded text:
oportet, nescimus et tamen, quia dura, quia molesta, quia contra senoportet, nescimus et tamen, quia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotionis debemus domino deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo neglegi existimemus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, quod petebant, concessit iratus, sicut contra apostolo negauit propitius. nam legimus, Israhelitae quid et quo modo rogauerint et acceperint, sed expleta concupiscentia inpatientia est grauiter castigata. dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. dedit etiam, quod diabolus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
tasse qđ queras. cur apłs dixerit quid enĩ oremꝰ sicut opor¬
tet nescimꝰ. Neq enĩ ullomͦ credendum ẽ. uł ipsum ułqͥb
ista dicebat dm̃cã nescisse orationẽ. Cur ꝗͦ putamꝰ hȩc eũ
dixisse qđ nec temere potuit nec m̃dacit̃ dicere. nͥ qr mo¬
lestiȩ tribulationesq tt̃porales: plerumq ꝓsunt uł ad sa¬
nandũ tumorẽ suꝑbiȩ. uł ad ꝓbandam exercendãq pati¬
entiã. cui ꝓbatȩ et exercitate darior merces suꝑiorq ser
tione lib̾ari. Ab hac ignorantia. nec se ipsum apłs osten¬
dit alienũ. nͥ forte qͥd oraret. sicut oportet sciebat. qͣndo¬
in magnitudine reuelationũ ne extollert᷑ datus ẽ. illi
nesciens qͥd oraret. Deniq dĩ responsũ cur ñ fieret qđ ur
tantꝰ orabat. et qͣre fieri ñ oporteret auxdiuit. Sufficit
tͥ gr̃a mea nã uirtꝰ ininfirmitate ꝑficit᷑. In his ꝯͦ tribula¬
tionib que possunt et ꝓdcẽ. et nocere. qͥd oremꝰ sicut

Expanded text:
im oremus, sicut oportet, nescimus. neque enim ullo modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque setione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit alienum, nisi forte, quid oraret, sicut oporteret, sciebat, quando, magnitudine reuelationum ne extolleretur, datus est illi nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribulationibus, quae possunt et prode
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciat si diligatis eũ. hoc ẽ. ut scire uos faciat. Int̾pella¬
re itaq scõs facit gemitib in enarrabilib. inspirans eis
desidium etiam adhuc incognitȩ tantę rei qͣm ꝑ pati¬
entiam expectamꝰ. Quomͦ enim narret᷑ qͣndo desidatur
qđ ignoratur. nã utiq si om̃imͦ ignoraret᷑. ñ desidaret᷑.¬
& rursus si uidetur ñ desidaret᷑. nec gemitib quereret᷑.¬

Expanded text:
ut sciat, si diligitis eum, hoc est ut scire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur nec gemitibus quaereret
Abbreviated transcription (Latin):
pectamꝰ. dic̃ alio loco. Spe gaudentes. in tribulatione pa¬
tientes. Habentes gͦ talẽ spem. multa fiducia utam᷑. et ser¬
mo nr̃ in gr̃a sit condit᷑ sale. ut sciamꝰ quẽ ad modũ oporte¬
at unicuiq respondẽ. Dicendũ ẽ enim eis qui cũ ꝑdidis¬
sent uł nũq̃m suscepissent sustinentiã. nob̃ sustinentib¬

Expanded text:
pectamus; dicit alio loco, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Habentes ergo talem spem, multa fiducia utamur : et sermo noster in gratia conditus sit sale, ut sciamus quemadmodum oporteat unicuique respondere . Dicendum est enim eis qui cum perdidissent, vel nunquam suscepissent sustinentiam, nobis sustinentib
Abbreviated transcription (Latin):
do qͥd oremꝰ ficut oportet nescimus. Qđ enĩ sicuti ẽ cogi¬
tare ñ possumꝰ utiq nescimꝰ. S qͥcqͥd cogitanti occurritꝰ
abicimus. respuimꝰ. imꝓbamꝰ. ñ hoc cẽ. qđ querimꝰ nouerimꝰ.
qͣmuis illud ñdũ qualẽ sit nouerimꝰ. Est gͥ innob quedam
ut ita dicã docta ignorantia. s docta sp̃u dĩ qͥ adiuuat
infirmitatẽ nr̃am. Nam cũ dixisset apłs si enĩ qđ ñ uide

Expanded text:
ortet, nescimus. quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. nouimus. quamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam cum dixisset apostolus: Si aute
Abbreviated transcription (Latin):
grũ dicimus qr pigros facit. et diem tristẽ uł letũ qui tri¬
stes uł letos facit ctiam de scripturis scis cõmemorauerim.
ubi ds̃ dic̃ ad abraham nunc cognoui. qđ nichil aliud ẽ.¬
qͣm nunc ut cognosceres feci. Non enĩ tunc ds̃ dicendus
ẽ. cognouisse. qđ anteqͣm fieret nũꝗͣ potuit ignorare.¬
eata uita quęrenda ẽ. Hęc adño dõ petenda. Quid
sit beatum eẽ. a multis multa sũt disputata. s nos¬
ꝑ ad multos et ad multa ut qͥd unus: breuit̃ inscriptura
dĩ ueracit̃q dictũ ẽ. Beat᷑ popłs cuiꝰ ẽ dñs ds̃ ipsiꝰ. In ipso

Expanded text:
tem vel laetum, quia tristes vel laetos facit; etiam de Scripturis sanctis commemoraverim, ubi Deus dicit ad Abraham, Nunc cognovi ; quod nihil est aliud quam, Nunc ut cognosceres feci: non enim tunc Deus dicendus est cognovisse, quod antequam fieret nunquam potuit ignorareeata uita quaerenda est, haec a domino deo petenda. quid sit beatum esse, a multis multa sunt disputata; sed nos ad multos et ad multa ut quid imus? breuiter in scriptura dei ueraciterque dictum est: Beatus populus, cuius est dominus deus ipsius. in ips
Abbreviated transcription (Latin):
gemitib posse. qm̃ nullus dies. nulla hora. nullũ momen¬
tũ temporis inuenitur. qͦ ñ ascĩs orationes dõ ubicũq
fundantur. ab aliis hic ab aliis alibi. Cum tam̃ ab oratio¬
nib scõꝵ nullũ sit tẽpꝰ immune. qͣndoqͥdẽ dieb ac nocti¬
b cũ alii cibo accepto reficiuntur. alii qđ libet aliud a¬
gunt. alii dormiunt. ñ utiq desunt quos desidiũ sc̃m
tulum cessare a gemitib ñ sinatur. qđ ẽ. extremȩ mise¬
riȩ.cũ ꝓquib cũq orationib cogit᷑ gemere. nͥ gemitib
in enarrabili int̾pellare. sic intelligat᷑ ut dixi. idẽ. qr¬

Expanded text:
gemitibus posse, quoniam nullus dies, nulla hora, nullum momentum temporis invenitur, quo non a sanctis orationes Deo ubicumque fundantur, ab aliis hic, ab aliis alibi. Cum tamen ab orationibus sanctorum nullum sit tempus immune, quandoquidem diebus et noctibus, cum alii cibo ac potu reficiuntur, alii quodlibet aliud agunt, alii dormiunt, non utique desunt quos desiderium sanctum tulum cessare a gemitibus non sinatur, quod est extremae miseriae, cum pro quibuscumque orantibus cogitur gemere: nisi gemitibus in
Abbreviated transcription (Latin):
qui datꝰ ẽ nob. caritas ipsa gemit. caritas ipsa orat. Con¬
tra hanc. aures claude ñ nouit. qͥ illã dedit. Securus esto.
caritas roget. et ibi funt aures dĩ. Quid enĩ aliud¬
Isignificat qđ dr̃ dm̃ reqͥeuisse ab om̃ib oꝑib suis que ftc̃
bona ualde. nͥ reqͥem nr̃am qͣm nob daturus ẽ. ab om̃ib
oꝑib nr̃is. si et nos bona oꝑa fecerimus : scđm ipsam figu¬
Non enim sp̃s sc̃s gemit. qͣsi indigeat aut angustias pati¬

Expanded text:
qui datus est nobis . Charitas ipsa gemit, charitas ipsa orat; contra hanc aures claudere non novit qui illam dedit. Securus esto, charitas roget; et ibi sunt aures Dei. Non fit que ab omnibus operibus suis, quae fecit bona valde, nisi requiem nostram, quam nobis daturus est ab omnibus operibus nostris, si et nos bona opera fecerimus? Secundum ipsam figuNon enim Spiritus sanctus gemit, quasi indigeat aut angustias pa
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis et caritatis et continentiȩ : ita sine sp̃u fidei ñ
ẽ recte qͥspiã crediturꝰ. nec sine sp̃u orationis salubriter
oraturus. ñ qr tot sũt sp̃s. s om̃a hȩc oꝑat᷑ unꝰ atq idem
sp̃s diuidens ꝓpͥa unicuiq ꝓut uult. qr sp̃s ubi uult spi¬
in habitans. Nã ñdũ inhabitans adiuuat ut sint fide¬
les. in habitans adiuuat iã fideles. Quid enĩ oremꝰ sic̃¬

Expanded text:
irtutis, et charitatis, et continentiae: ita sine Spiritu fidei non est recte quispiam crediturus, nec sine Spiritu orationis salubriter oraturus. Non quia tot sunt spiritus, sed omnia haec operatur unus atque idem Spiritus dividens propria unicuique prout vult ; inhabitans; nam nondum inhabitans adiuuat. ut sint fideles, inhabitans adiuuat iam fideles. Quod est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dendo qđ ñ uidetis. Deinde subiungunt. qđ cõmemora¬
uit apłs. Manducemꝰ et bibamꝰ. cras enĩ moriem᷑. S ui¬
de qđ ipse cauendũ monuerit. Corrũpunt in qͥt bonos
mores colloqͥa mala. Sobrii estote iusti. et nolite pec
pant᷑. et euertatur spes et eneruet᷑ patientia. et diuer¬
tatis in uias pͣuas. Immo uͦ mites atq mansueti tenete
Patientiã quippe in laborib huius uitȩ sine qͣ ñ potest
custodire spem future uitȩ nemo potest ꝑpetuo reti¬
nere. nͥ mitis atq mansuctꝰ. qͥ ñ resistit uoluntati dĩ. cuiꝰ
eti. ñ solũ consolationtb eiꝰ amabitis. s etiã flagella eiꝰ
tãqͣm boni filii tolerabitis. ut qm̃ qđ ñ uidetis sꝑatis. per
patientiã expectetis. Sic agite. sic ambulate.In xp̃o enĩ
ambulatis. qͥ dix̃. Ego sum uia. Quomͦ in illo ambulan¬
dũ sit discite. ñ solũ eiꝰ uerbo. s etiã eiꝰ exẽplo. Huc enĩ

Expanded text:
ubjungunt quod commemoravit Apostolus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur. Sed videte quid ipse cavendum monuerit: Corrumpunt, inquit, mores bonos colloquia mala. Sobrii estote juste, et nolite peccpantur, evertatur spes, enervetur patientia, et divertatis in vias pravas. Imo vero mites atque mansueti tenete Patientiam quippe in laboribus hujus vitae, sine qua non potest custodiri spes futurae vitae, nemo potest perpetuo retinere, nisi mitieti non solum consolationes ejus amabitis, sed etiam flagella ejus tanquam boni filii tolerabitis; ut quoniam quod non videtis speratis, per patientiam exspectetis. Sic agite, sic ambulate. In Christo enim ambulatis, qui dixit: Ego sum via . Quomodo in illo ambulandum sit, discite, non solum ejus verbo, sed etiam ejus exemplo. Huic enim
Abbreviated transcription (Latin):
tulat ꝓscĩs. Gratio qͥcqͥd impetrat. euident̃ ostendit.
donũ dĩ eẽ. ne homo existimet a se ipso eẽ. Qd si in potesta¬
tt habet᷑ ñ utiq posceret᷑. Ueruntam̃ ne saltem orationis pu¬
taretur p̃cede merita quib ñ gratuita daret᷑ gr̃a. s iã nec
gr̃a ẽẽt. qr debita reddetur. etiam ipsa oratio inter gr̃ę
muera reꝑitur. Quid enĩ oremꝰ ait doctor gentiũ sicut
oportet nescimꝰ. s ipse sp̃s int̾pellat gemitib in enarra¬
bilib. Quid ẽ aũt int̾pellat. nͥ int̾̃pellare nos. Sͦ facit.¬
indigentis enĩ certissimũ indiciũ ẽ. int̃pellare gemitibus
nullius aũt rei ẽẽ indigentẽ fas ẽ crede sp̃m sc̃m. S ita¬
landi et gem̃di inspirat affectũ. Sicut illud in euangło.
Non enim uos estis qͥ loqͥmini. s sp̃s patris ur̃i qͥ loquitur
in uob Neq enĩ et hoc ita fit de nob̾. tãꝗͣ nichil facien¬

Expanded text:
 quidem oratio. quicquid impetrat, euidenter ostendit donum dei esse. ne homo existimet a se ipso sibi esse, quod si in potestate haberetur, non utique posceretur. uerum tamen ne saltem orationis putentur praecedere merita, quibus non gratuita daretur gratia — sed iam nec gratia esset, quia debita redderetur —, etiam ipsa oratio inter gratiae munera reperitur. quid enim oremus, ait doctor gentium, sicut oportet, nescimus; sed ipse spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus. quid est autIndigentis enim certissimum indicium est interpellare gemitibus. Nullius autem rei esse indigentem fas est credere Spiritum salandi et gemendi inspirat affectum, sicut illud in Evangelio: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris qui loquitur in
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. qr humiliores redeunt atq doctiores. Discunt
enuĩ in ipsa uita iusta. cũ tremore se exultare deb̾e. ñ
sibi arrogando. tãqͣm de sua uirtute fiduciã ꝑmanen¬
di. nec dicendo in habundantia sua ñ mouebor ingt̃nũ.
cũ tremore. ne qͣndo irascat᷑ dñs et ꝑeatis de uia iusta.
Neq enĩ ait. et ñ ueniatis ad uiã iustam. s. ꝑeatis inqͥt
de uia iusta. Quid ostendens nisi cos ẽẽ. cõmonitos qͥ iam
ambulant in uia uista ut intimore dõ seruiant. id ẽ non
altum sapiant s timeant qđ significat ñ suꝑbiant s hu¬
miles fint. Unde alibi dic̃. Non alta sapientes. s humi

Expanded text:
bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores. Discunt bonum, quia humiliores redeunt atque doctiores. Discunt enim in ipsa via justa cum tremore se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi, nec dicendo in abundantia sua, Non movebimur in aeternum. nus, et pereatis de via justa . Neque enim ait, Et non veniatis ad viam justam; sed, ne pereatis, inquit, de via justa: quid ostendens, nisi eos esse commonitos, qui jam ambulant in via justa, ut in timore Deo serviant, id est, non altum sapiant, sed timeant ? quod significat, Non superbiant, sed humiles sint: unde et alibi dicit, Non alta sapientes, sed humi
Abbreviated transcription (Latin):
iustificauit. qm̃ et om̃s iã p̃sciti ac p̃destinati sũt. et mul¬
ti iã uocati atq iustificati. Qđ aũt posuit in fine illos et
głificauit. siquidẽ illa gła ẽ. hic intelligenda. de qͣ idẽ¬
bitis cũ ipso in gła. Nondũ factũ ẽ. qͣmius et illa duo
idẽ. uocauit et iustificauit ñ in om̃ib facta sint de qͥb
dicta sũt. Adhuc enim usq infinẽ scłi multi uocandi
et iustificandi sũt. et tam̃ uerba p̃teriti tẽporis posuit
de reb etiã futuris. tãqͣm iam fecerit ds quȩ iam ut fie¬
rent ex ct̾̃nitate disposuit. Ideo de illo dic̃ et ꝓpħa ysaias
qui fecit quȩ futura sunt. Quicũq gͦ in dĩ ꝓuidentissima
dispositione p̃sciti. p̃destinati. uocati. iustificati. głifica¬
ti sunt. ñ dico etiã ñdũ renati. s etiã ñdũ nati. iã filii dci
cooꝑat᷑ inbonũ: Usq adeo ꝓrsus om̃a. ut ctiã siqͥeoꝵ de¬
uiant et exorbitant. etiã hoc ipsum cis faciat ꝓficert in

Expanded text:
iam et omnes jam praesciti ac praedestinati sunt, et multi jam vocati atque justificati. Quod autem posuit in fine, illos et glorificavit, siquidem illa gloria est hic intelligenda, de qua idebitis in gloria , nondum factum est. Quamvis et illa duo, id est, vocavit et justificavit, non in omnibus facta sint, de quibus dicta sunt; adhuc enim usque in finem saeculi multi vocandi et justificandi sunt: et tamen verba praeteriti temporis posuit de rebus etiam futuris, tanquam jam fecerit Deus, quae jam ut fierent ex aeternitate disposuit. Ideo de illo dicit et propheta Isaias, Qui fecit quae futura sunt . Quicumque ergo in Dei providentissima dispositione praesciti, praedestinati, vocati, justificati, glorificati scooperatur in bonum; usque adeo prorsus omnia, ut etiam si qui eorum deviant et exorbitant, etiam hoc ipsum eis faciat proficere in
Abbreviated transcription (Latin):
dent cũ imitari deb̾ent. nos irridetis : qui sꝑamꝰ acterna.
quȩ cũ uenerint ñ tͣnsibunt. qr nec ipsa ueniunt s sẽꝑ ma¬
nent. Nos aũt ad illa ueniemꝰ. cũ ꝑ uiã dm̃cã ista q̃ tͣnse¬
unt tͣnsierimꝰ. Auob̃ uͦ temporalia nec sꝑari aliqͣndo desi¬
nunt. et tam̃ crebro sꝑata uos fallunt. Nec cessant uos in¬
flãmare futura. corrũꝑe uenientia. torquere tͣnseuntia.
Nonne ipsa sũt quȩ concupita madescunt. adepta uilescunt.
amissa uanescunt : utimͣ eis et nos scđ̾m ꝑegrinationis nĩt
necessitatẽ. s ñ in eis gaudia nr̃a figimꝰ. ne illis labentib
subruam᷑. Utimur enim hoc mundo tãqͣm ñ utentes. ut
de uenit. et qͥd apud instros geratur qͥs hominib indica¬
uit : et hinc uob̃ osclausit. qui mortuũ die qͣrto resusci¬
tauit. et ultra ñ moriturus die tertio resurrex̃. et anteꝗͣ
moreret᷑. qͣlis uita morientes excipiat. tãquã ille que ni¬
chil lateret. et in pauꝑe quiescente et indiuite ardente

Expanded text:
. Nos irridetis, quia speramus aeterna: quae cum venerint, non transibunt; quia nec ipsa veniunt, sed semper manent: nos autem ad illa veniemus, cum per viam dominicam ista quae transeunt transierimus. A vobis vero temporalia nec sperari aliquando desinunt, et tamen crebro sperata vos fallunt: nec cessant vos inflammare ventura, corrumpere venientia, torquere transeuntia. Nonne ipsa sunt quae concupita inardescunt, adepta vilescunt, amissa vanescunt? Utimur eis et nos secundum peregrinationis nostrae necessitatem: sed non in eis gaudia nostra figimus, ne illis labentibus subruamur. Utimur enim hoc mundo tanquam non utentes , ut de venit, et quid apud inferos geratur, quis hominibus indicavit? Et hinc vobis os clausit, qui mortuum quarta die resuscitavit , et ultra non moriturus die tertio resurrexit, et antequam moreretur, qualis vita morientes excipiat, tanquam ille quem nihil lateret, et in paupere quiescente et in divite ardente
Abbreviated transcription (Latin):
quid boni ad spem facit. & in nocte ardet lucerna ista.
qđ enim ñ uidemꝰ sꝑamꝰ. ideo nox ẽ. Si aũt et ñ uidemꝰ et
ñ sꝑamꝰ. et nox ẽ. et lucerna ñ ardet. qͥd infelicius talibus
tenebris . ut aũt ñ deficiamꝰ in tenebris: et ꝑ patientiam
expectemꝰ qđ ñ uisum sꝑamꝰ. tota nocte ardeat lucerna
nr̃a. Qui enim nob̾ quotidie loqͥtur uerbũ tãquã oleum
infundit ne lucerna extinguat᷑. Similiter aũt et sp̃s¬

Expanded text:
et lucerna ista. Quod enim non videmus, speramus: ideo nox est. Si autem et non videmus, et non speramus: et nox est, et lucerna non ardet. Quid infelicius talibus tenebris? Ut autem non deficiamus in tenebris, et per patientiam exspectemus, quod non visum speramus, tota nocte ardeat lucerna nostra. Qui enim nobis quotidie loquitur verbum, tanquam oleum infundit, ne lucerna exstinguatur. 12. Manus suas e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissa ẽ beatitudinẽ. s habe illam in spe habiturus in
re. cũ dñs uenerit in manifestatione p̃darus qͥ priꝰ in hu¬
militate uenit occultus. qui hȩc nouit gemit. Et qͣndiu
ꝓpt̾ hoc gemit. bene gemit. Sp̃s illũ docuit gemere.
a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in feli¬
citate t̾rena. uł qͥssati dãnis. uł egritudine corporis pre¬
grauati. uł carcerib inclusi. uł catenis colligati. uł fluc¬
tib maris iactati. uł aliqͥb inimicoꝵ insidus circũsep¬
ti. Gemunt᷑ ñ gemitu columbȩ gemunt. ñ amore dĩ ge¬
munt. ñ sp̃u gemunt. Adeo tales cũ ab ipsis p̾ssuris fu¬
erint lib̾ati. exultant in grandib uocib. ubi apparet qr
corui fũt ñ columbȩ. Merito de archa missus ẽ coruus.

Expanded text:
promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus,
Abbreviated transcription (Latin):
Camor ũr ꝓ inuicẽ gemat ad dm̃. Ipse enĩ gemitus
columbȩ ẽ. Si ꝙͦ gemitus columbȩ ẽ. qđ om̃s nouimus.
gemunt aũt colũbȩ inamore. Audite qͥd dicat apłs. et
nolite mirari qr colũbȩ specie uoluit de monstrari sp̃ssc̃s.
dicturi sumꝰ qr sp̃s gemit ubi ꝑfecta et ęt̃na beatitu¬
do ẽ ei cũ patre et filio : sp̃s enim sc̃s ds̃. sicut dĩ filiꝰ
ds̃: et pat̃ dĩ. Ter dixi ds̃. s ñ dixi tres deos. Magis enĩ
ipsũ in illa trinitate. in illa beatitudine. in illa ȩt̃nita¬
te substantie gemit. s in nob̾ gemit qr gemere nos fa
sinuat enim nob̾ qr ꝑegrinam᷑. et docet nos in patriã
fuspirare. et ipso desidio gemimꝰ. Cui bene ẽ. in hoc
liũ et abundantia tẽporaliũ et uana felicitate exultat.
habet uocẽ corui. Uox enĩ corui clamosa ẽ. ñ gemebun¬
da. Qui aũt nouit in pressura se ẽẽ mortalitatis huius
ꝑegrinari se adño. ñdum tenere illã ꝑpetuã quȩ nob̃

Expanded text:
r pro invicem gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, et nolite mirari quia in columbae specie voluit demonstrari Spiritus sanctus: dicturi sumus, quia Spiritus gemit, ubi perfecta et aeterna beatitudo est ei cum Patre et Filio? Spiritus enim sanctus Deus, sicut Dei Filius Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non dixi tres deos: magis enim ipsum in illa Trinitate, in illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia gemere nos facsinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoclium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda. Qui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis
Abbreviated transcription (Latin):
na filiorũ in redẽptione fiet etiam corporis nr̃i. Primi¬
cias itaq sp̃s nc̃ habemꝰ. unde iam filii dĩ re ipsa facti su¬
mus. Incęt̃is uͦ spe. sicut salui. sicut innouati ita et fi¬
lii dĩ. Ne aũt ipsa. qr ñdũ salui. ideo ñdũ plenȩ inno¬
uati. ñdũ etiã filii dĩ. s filii scłi. Perficicm᷑ gͦ in renoua¬
tionẽ iustãq uitã: ꝑ qđ filii dĩ sumꝰ. Consumet᷑ g qđ

Expanded text:
na filiorum in redemptione fiet etiam corporis nostri. primitias itaque spiritus nunc habemus, unde iam filii dei re ipsa facti sumus; in ceteris uero spe sicut salui, sicut innouati ita et filii dei, re autem ipsa quia nondum salui, ideo nondum plene innouati, nondum etiam filii dei, sed filii saeculi. proficimus ergo in renouationem iustamque uitam per quod filii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdidunt sustinentiã. et diuerterunt in uias prauas.
cũ etiã uriliter agentib et corde confortato dñm susti¬
nentib filii sempĩtnȩ mortis insultare ñ cessant. iactan¬
tes suas delicias tẽporales. quȩ ad tẽpus obdulcant fau¬
ces eoꝵ. postta uͦ amariores felle inuenient eas. Dicũt
enĩ nob̾. Ubi ẽ. qđ uob̾ ꝓmittitur pꝰhanc uitã : quis huc
inde reuersus ẽ. et indicauit uera ẽẽ. quȩ creditis: ece

Expanded text:
derunt sustinentiam, et diverterunt in vias pravas . Cum etiam viriliter agentibus et corde confortato Deum sustinentibus, filii sempiternae mortis insultare non cessant jactantes suas delicias temporales, quae ad tempus obdulcant fauces eorum, postea vero amariores felle invenient eas. Dicunt enim nobis: Ubi est quod vobis promittitur post hanc vitam? Quis huc inde reversus est, et indicavit ve
Abbreviated transcription (Latin):
de muliere breuis uitȩ et plenus irȩ. cum ira dĩ ñ sit ut
hominis idẽ ꝑturbatio concitati amini. s tͣnquilla uis¬
ti supplicii constitutio. In hac ira sua ds̃ continens sicut
scriptũ ẽ miserationes suas. p̃ter alia solatia miserorũ
q̃ generi humano p̃b̾e ñ cessat. inplentudine tẽporis
qͦ ipse sciebat hoc ẽẽ faciendũ. misit ds̃ filiũ suũ unige¬
credentes ꝑ lauachrũ regenerationis soluto reatu om̃iũ
peccatoꝵ et originał uidelicet qđ generatio trahit. contͣ
quã maxime regeneratio ẽ instituta. et cȩt̃oꝵ quȩ ma¬
le agendo contͣcta sũt. lib̾arent᷑ a dãnatione ꝑpetua. et
uiuerent in fide et spe et caritate. Peregrinantes in hoc
sdo atq in eiꝰ tẽptationib laboriosis et ꝑiculosis. consola¬
tionib aũt dĩ et corporalib et spualib ambularent ad
conspectũ eiꝰ. uiã tenentes qđ eis factus ẽ. xp̃c. & qr in ip¬

Expanded text:
ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut ex muliere, brevis vitae, et plenus irae : cum ira Dei non sit ut hominis, id est perturbatio concitati animi, sed tranquilla justi supplicii constitutio. In hac ira sua Deus non continens, sicut scriptum est, miserationes suas , praeter alia solatia miserorum quae generi humano praebere non cessat, in plenitudine temporis, quo ipse sciebat hoc esse faciendum, misit Filium suum unigecredentes, per lavacrum regenerationis soluto reatu omnium peccatorum, et originalis videlicet quod generatio trahit, contra quam maxime regeneratio est instituta, et caeterorum quae male agendo contracta sunt, liberarentur a damnatione perpetua, et viverent in fide et spe et charitate, peregrinantes in hoc saeculo, atque in ejus tentationibus laboriosis et periculosis, consolationibus autem Dei et corporalibus et spiritualibus ambularent ad conspectum ejus, viam tenentes, quod eis factus est Chri
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ sꝑumꝰ. ꝑ patientiã expectamꝰ. In mał aũt quę qͥsq pa¬
titur. ñ in bonis quib fruit᷑ opꝰ ẽ. patientia. Hanc itaq
uitã de qua scriptũ ẽ. nũqͥd ñ tẽptatio ẽ. uita humana
suꝑ t̾ram. in q̃ quotidie clamamꝰ ad dm̃ lib̾a nos amalo.
cogit᷑ homo tolerart etiã remissis peccatis. qͣmuis ut in
cam ueniret miscraͫ pͥmũ fuerit causa peccati. Produc¬
tior ẽ enĩ pęna qͣm culpa. Ne parua putaretur culpa.
si cũ illa fimret᷑ et pęna. Ac ꝑ hoc uł ad demonstrationẽ
debite miseriȩ.uł ad em̃dationẽ labr̾aᷤuitȩ. uł ad exerti¬
tationẽ necessarię patientiȩ tc̃poraliter hominẽ detinet
pęna. etiam quẽ iã addãpnationẽ sempit̾nã reũ ñ reti¬
net culpa. Hȩc ẽ istoꝵ dierũ quos in hac mortalitate
agimꝰ malos qͣmuis in eis diligamꝰ uide dies bonos flen¬
dã quidem s ñ rep̃hendenda conditio. Uenit enĩ de
ira dĩ uista. de qua scriptura loquens. homo inqͥt natus

Expanded text:
mus, per patientiam exspectamus . In malis autem quae quisque patitur, non in bonis quibus fruitur, opus est patientia. Hanc itaque vitam de qua scriptum est, Numquid non tentatio est vita humana super terram ? in qua quotidie clamamus ad Dominum, Libera nos a malo , cogitur homo tolerare etiam remissis peccatis: quamvis ut in eam veniret miseriam, primum fuerit causa peccatum. Productior est enim poena quam culpa; ne parva putaretur culpa, si cum illa finiretur et poena. Ac per hoc vel ad demonstrationem debitae miseriae, vel ad emendationem labilis vitae, vel ad exercitationem necessariae patientiae, temporaliter hominem detinet poena et quem jam ad damnationem sempiternam reum non detinet culpa. Haec est istorum dierum, quos in hac mortalitate agimus malos, quamvis in ea diligamus videre dies bonos, flenda quidem, sed non reprehendenda conditio. Venit enim de ira Dei justa, de qua Scriptura loquens, Homo, inquit, natus
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ciꝰ coapłs petrus. inquẽ mͦ inquit ñ uidentes creditis.
Quẽ cũ uiditis exultabitis gaudio in enarrabili et hono¬
rato. ꝑcipientes mertedẽ fidei salutẽ animarũ ur̃arum.
Si gͦ nunc tempꝰ ẽ fidei. salus aũt animarũ merces ẽ
fidei. qͥs dubitet infide quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑ ꝑagen¬
dũ diẽ. atq infine diei recipiendã ẽẽ mercedẽ diei . ĩ
solũ itdẽptionẽ corporis nr̃i de qua dic̃ apłs paulus¬

Expanded text:
etiam ejus coapostolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non solu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ frenemꝰ et uincamꝰ concupiscentiã. In hoc tã magno
p̃lio in qͦ uiuit sub gr̃a. et cũ bene pugnat adiutus.
exultat in dño cũ tremore. ñ de sunt tam̃ strenuis bel¬
latorib et oꝑũ carnis ꝗͣuis in uictis mortificatorib ali¬
qua uulnera petcatoꝵ ꝓpt̃ quȩ sananda qͦtidie uerici¬
ter dicant. dimitte nob debita nr̃a. contͣ eadem uicia
contͣ diabolum pͥncipẽ regẽq uitioꝵ. multo iugilan¬
tius et acriꝰ ipsa oratione certantes. ne ualtant aliqͥd
mortiferȩ suggestiones qͥb instigatꝰ suꝑ peccatorem
ad sua excusanda potiꝰ qͣm accusanda peccata. ac sic
illa uulnera ñ mͦ ñ sanent᷑. uerũ etiã et si mortifera ñ
erant: grauit̃ et letalit̃ infigantur. Quicũq enĩ¬
sp̃u dĩ agunt᷑. hii filii sũt dĩ. Nonse itaq fallaN.

Expanded text:
 domemus, uincamus concupiscentiam. in hoc tam magno proelio, in quo uiuit homo sub gratia et, cum bene pugnat, adiutus exsultat in domino cum tremore, non desunt tamen etiam strenuis bellatoribus et operum carnis quamuis inuictis mortificatoribus aliqua uulnera peccatorum, propter quae sananda cotidie ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, contra eadem uitia et contra diabolum, principem regemque uitiorum, multo uigilantius et acrius ipsa oratione certantes, ne ualeant aliquid mortiferae suggestiones eius, quibus instigat insuper peccatorem ad sua excusanda potius quam accusanda peccata, ac sic illa uulnera non modo non sanentur uerum etiam, etsi mortifera non erant, grauiter et letalitSpiritu Dei aguntur hi filii sunt Dei. Non se itaque fallant
Abbreviated transcription (Latin):
uia et ipsa creatura idẽ. ipse homo cum iam signa¬
culo imaginis ꝓpt̾ peccatũ amisso. remansit tantũ¬
mͦ creatura. & ipsa itaq creat᷑a. idẽ. et ipsa quȩ ñdum
uocatur filioꝵ forma ꝑfecta. s tantũ uocatur citat᷑a
L ib̾abitur a scruitute interitꝰ. Qđ itaq ait et ipsa libe
rabitur. fac̃ intelligi. et ipsa quẽ ad modum nos. id ẽ.
et de ipsis ñ ẽ desꝑandũ qͥñdum uocant᷑ filii dĩ. qr non¬
dum credidunt. s tantum creatura. qr et ipsi creditu

Expanded text:
Quia et ipsa creatura, id est ipse homo, cum jam signaQuia et ipsa creatura, id est ipse homo, cum jam signaculo imaginis propter peccatum amisso remansit tantum creatura, ipsa itaque creatura, id est ipsa quae nondum vocatur filiorum forma perfecta, sed tantum vocatur creatura, librabitur, facit intelligi, et ipsa quemadmodum nos: id est et de ipsis non est desperandum, qui nondum vocantur filii Dei, quia nondum crediderunt, sed tantum su
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ filioꝵ dĩ. qͣm nunc expectat expectatio cre¬
aturȩ. Non qđ creatura reuelationẽ expectet alterius
naturȩ q̃ ñ sit creatura. s ipsa qͣlis nunc ẽ. expectat
qͣndo sit qͣlis futura ẽ. Tãq̃m si diceretur oꝑante pic¬
tore subiectis sibi colorib et ad opꝰ eiꝰ paratis. Expecta
tatẽ habebunt. Uanitati aũt creatura inquid sub¬
iecta ẽ. Hoc ẽ. illud. Uanitas uanitatũ et om̃ia
uamtas. Quȩ habundantia ẽ. homini in om̃i labore
suo quẽ ipse laborat sub sole cui dictum ẽ. in labore
manducab̾ panẽ. Uanitati gͦ creatura subiecta ẽ. ñ
sponte. Bene additũ ẽ. ñ sponte. Homo qͥppe spon¬
te peccauit. s ñ sponte dãnatꝰ ẽ. Peccatũ itaq fuit
spontaneũ. cont̾ preceptum facere ueritatis. Peccati
aũt pena. subici fallacie. Non enĩ sponte creatura ua¬
nitati subiecta ẽ. S ed ꝓpt̾ cũ qui subiecit in spe. idẽ.¬
peccatũ reliquit. neq insanabilem uoluit eẽ peccantẽ.

Expanded text:
latio filiorum Dei, quam nunc exspectat exspectatio creaturae: non quod creatura revelationem exspectet alterius naturae, quae non sit creatura; sed ipsa qualis nunc est, exspectat quando sit qualis futura est: tanquam si diceretur, Operante pictore subjectis sibi coloribus et ad opus ejus paratis, expectattatem habebunt. 3. Vanitati enim, inquijecta est. » Hoc est illud. « Vanitas vanitatum, et omnia vanitas . » Quae abundantia est homini in omni labore suo, quem ipse laborat sub sole; cui dictum est. In labore manducabis panem? « Vanitati ergo creatura subjecta est, non sponte. » Bene additum est, « non sponte. » Homo quippe sponte peccavit; sed non sponte damnatus est. Peccatum itaque fuit spontaneum contra praeceptum facere veritatis; peccati autem poena subjici fallaciae. Non enim sponte creatura vanitati subjecta est: « sed propter eum, qui subjecit eam in spe: tum reliquit, nec insanabilem voluit esse peccantem.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuert. et ipsum intelligere mae xs. quã sine intellectu
uiuere. Cum gͦ miserꝰ congemiscit et dolet. om̃is crea¬
tura congemiscit et dolet usq adhuc. Usq adhuc aũt
recte dixit. qr etiam si fũt aliqui iam insinu abrahe. et
latro ille cũ dño in paradiso constitutus. illo die qͦ credi¬
dit dolere destiterit. tam̃ usq adhuc om̃is creatura
congemiscit et dolet. qr inhis qͥ ñdum lib̾ati sũt om̃is
inquit om̃is creatura congemiscit et dolet. s et nos ip¬
si. idẽ ñ solum in homine corpꝰ et anima et sp̃s simul
dolent ex difficultatib corporis. s et nos ipsi exceptis
corporib in nob̃ ipsis congemiscimꝰ. & benedix̃ pͥmi¬
cias habentes sp̃s. id ẽ. quoꝵ iam sp̃s tãqͣm sacrificium¬

Expanded text:
vivere, et ipsum intelligere magis sit, quam sine intellectu vivere, et ipsum intelligere magis sit, quam sine intellectu vivere. Cum ergo miser homo congemiscit et dolet, omnis creatura congemiscit et dolet usque adhuc. Usque adhuc autem recte dixit: quia etiam si sint aliqui jam in sinu Abrahae , et latro ille cum Domino in paradiso constitutus , illo die quo credidit, dolere destiterit; tamen usque adhuc omnis creatura congemiscit et dolet, quia in iis qui nondum liberati sunt, omnis inquit, omnis creatura congemiscit et dolet, sed et nos ipsi. Id est, non solum in homine corpus, et anima, et spiritus simul dolent ex difficultatibus corporis; sed et nos ipsi exceptis corporibus in nobis ipsis congemiscimus. Et bene dixit: Primitias habentes spiritus: id est, quorum jam spirit