comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discretione p̃cipuam. sermone
sus nestorium et euticem: fe¬
cit etiam tractatus in modũ
ambrosii Item libros .ii. aduer¬
sus arrium fecit autem & sa¬
cramentorũ p̃fationes. et ora¬
tiones cauto sermone. et epłas
fidei deluato sermone mul
quȩ diebus certis in eccła hac
legi ex more scĩ euangłii solens
lectiones exposui .xl. et quarũ¬
dam quidem dictata expositio.
assistenti plebi est recitata ꝑno¬
tarium: quarumdam uͦ expla¬
nationem. coram popło ipse lo¬
cutussum. atq ut loquebar
excepta ẽ: Item Pasdã omeli¬
as eo quo dicte sunt ordine in
duobꝰ codicibus ponere curaui:¬
et pͥores quidem .xx. quȩ dic¬
te sunt. et posteriores totidẽ¬

Expanded text:
discretione praecipuam, sermone sus Nestorium et Eutichem, fecit et tractatus in modum Ambrosii. Item, libros duos adversus Arium. Fecit autem et sacramentorum praefationes et orationes cauto sermone, et epistolas fidei delimato sermone multquae diebus certis in Ecclesia hac legi ex more solent Evangelii sancti lectiones exposui XL, et quorumdam quidem dictata expositio assistenti plebi est recitata per notarium: quarumdam vero explanationem coram populo ipse locutus sum, atque, ut loquebar, excepta est. Item, easdem homilias eo quod dictae sint ordine in duobus codicibus ponere curaviet priores quidem quae dictae sunt, 20, et posteriores totide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omnia scõs patres et doc¬
tores eccłȩ atanasium. hila¬
rium. basilium. gregorium
theologium. et gͣgorium nise¬
um. ambrosium. augustinũ.
theophilum. ioħem constan¬
tinopolitanũ. cirillum. leonẽ.
ꝓculum: et suscipimꝰ omnia
quȩ de recta fide et condẽpna¬
tione hereticorum exposuer̃:
suscipimus autem et alios scõs
orthodoros patres. qͥ in scã dei
ȩccła rectam fidem in rep̃hen¬
sibiliter usq in finem uitȩ

Expanded text:
 omnia sanctos Patres et doctores Ecclesiae Athanasium, Hilarium, Basilium, Gregorium theologum, et Gregorium Nyssenum, Ambrosium, Augustinum, Theophilum, Joannem Constantinopolitanum, Cyrillum Leonem. Proculum: et suscipimus omnia quae de recta fide, et condemnatione haereticorum exposuerunt, suscipimus autem et alios sanctos et orthodoxos Patres, qui in sancta Dei Ecclesia rectam fidem irreprehensibiliter usque in finem vitae
Abbreviated transcription (Latin):
sccłas migͣuit nuptias:
pͥuilegiis uel dignitatibꝰ pͥo¬
ris mariti ñ utatur: capł.
suorũ tutelam ãministra¬
uerit. & pꝰ inchoatã ãminis¬
trationẽ ad scđas nuptias
migͣre uoluerit: pͥus filiis suis
ratione si debitrix appareat.
debitũ suũ ꝑsoluere debet. De¬
inde si uelit. ad matrimoniũ
scd̃m ꝑueniat Si autẽ hac
obseruatione contẽpta. scđas
contͣxerit nuptias. ñ solũ res
ipsius .i. matris lib̃is eius. hy¬
defuncto. filiorũ suorũ tute¬
lam gub̃nare maluerit: renũ¬
tiet scđis nuptiis in uidicio
sine iureuirando: res autẽ suas
filio suo in pubi obliget. atq
ita ei tutela cõmittatur. Au
manent int̾ uiuentes. se¬
mel intta uira nuptiarũ. ut
potius sint inter se coniuges
aliis adheserunt Item de
gale. qͦd nec separatio nec cum
altero copulatio possit aufer¬
re: sicut apostata anima. ue¬
fide ꝑdita sacram̃tũ fidei ñ di¬
mittit. qd̾ lauacro regenerati

Expanded text:
secundas migravit nuptias privilegiis vel dignitatibus prioris mariti non utatur. CAP. suorum tutelam administravit, et post inchoatam administrationem ad secundas nuptias migrare voluerit, prius filiis suis a ratione, si debitrix appareat, debitum suum persolvere debet. Deinde, si velit, ad matrimonium secundum veniet. Si autem, hac observatione contempta, secundas contraxerit nuptias, non solum res ipsius, id est matris, liberis ejus hydefuncto filiorum suorum tutelam gubernare maluerit, renuntiet secundis nuptiis in judicio cum jurejurando; res autem suas filio suo impuberi obliget, atque ita ei tutela committatur. CAPmanent inter viventes semel inita jura nuptiarum, ut potius sint intaliis adhd nec separatio, nec cum altero copulatio possit auferre; sicut apostata anima vefide perdita, sacramentum fidei non amittit, quod lavacro regener
Abbreviated transcription (Latin):
at. unã pꝰ alteram: in qͦ fr̃nitas
tua meminisse debet. scͥptũ ẽẽ
erunt duo in carne una Itaq
cũ constet qͥa uir & uxor una ca¬
ro ꝑ connubiũ efficiunt᷑. restan
nimirũ uirũ cõpatrẽ constitis
illi mulieri cuiꝰ matrimonio as¬
sũpta uror cõmat̃ eẽ uidebat᷑. &
idcuxo liquet uirũ illi feminȩ
ñ posse iungi in copula. q̃ cõma¬
t̃ eiꝰ erat. çũ qͣ idẽ una capofue¬

Expanded text:
at unam post alteram, in quo fraternitas tua meminisse debet scriptum esse: Erunt duo in carne una . Itaque cum constet quia vir et uxor una caro per connubium efficiuntur, restat nimirum virum compatrem constitui illi mulieri, cujus matrimonio assumpta uxor commater esse videbatur. Et idcirco liquet virum illi feminae non posse jungi in copula, quae commater ejus erat, cum qua idem una caro fue
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sine rationabili etate sunt.
non cogantur uirare. & qͥ semel
ꝑiuratus fuerit. nec testis sit pͥ
hec. nec ad sacramentũ accedet.
nec in sua causa uel alteriꝰ ura¬

Expanded text:
 sine rationabili aetate sunt, non cogantur iurare. Et qui semel periuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat, nec in sua causa vel alterius iura
Abbreviated transcription (Latin):
nob quod qͥdam de plebe
bis uel ter aut eo amplius ep̾is
ignorantibꝰ tamen ab eisdem
epĩs confirmentur Un de nob̾
uisum ẽ. eandẽ confirmationẽ
sicut nec baptismum iterari
minime debere: quia bisuel
amplius baptizatos. aut con¬
firmatonon scło. ẜ soli dõ sub
habitu regłari. uel clericalire¬
ligiosissime famulari decre

Expanded text:
nobis quod quidam de plebe bis vel ter, vel eo amplius, episcopis ignorantibus, tamen ab eisdem episcopis confirmentur. Unde nobis visum est eamdem confirmationem, sicut nec baptismum, iterari minime debere, quia bis vel amplius baptizatos aut confirmatos, non saeculo, sed soli Deo sub habitu regulari, vel clericali, religiosissime famulari decre
Abbreviated transcription (Latin):
excõmunicationis senten¬
tiam ferant: & rursus mu¬
tato habitu in monasteriis
donec diem ultimũ clau¬
dant. sub erumnis arduȩ̨

Expanded text:
excommunicationis sententiam ferant, et rursus mutato habitu in monasteriis donec diem ultimum claudant, sub aerumnis ardu
Abbreviated transcription (Latin):
reditor sisine conditione
pͥgnus sͥ depositum tenens.
ter debitorem suum conuene¬
rit. ut soluto debito pignora

Expanded text:
reditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens, ter debitorem suum convenerit, ut, soluto debito, pignora
Abbreviated transcription (Latin):
epĩs omnibus sicut antiqͥtꝰ
a scĩs patribus statutum ẽ.
at: capelle uͦ uel minores eccłȩ.
.xxx. Qui autem confinium
earum confringere tempta¬
uerit. aut ꝑsonam hominis.
uel bona eius inde abstrare¬
rit. nͥ publicus latro fuerit:
quousq emendet. et qͦd rapu

Expanded text:
eriorum sicut antiquitus a sanctis Patribus statutum est,at: capellae vero vel minores ecclesiae triginta. Qui autem confinium eorum confringere tentaverit, aut personam hominis vel bona ejus inde abstraxerit, nisi publicus latro fuerit, quousque emendet, et quod rapu
Abbreviated transcription (Latin):
Sichil est aliud credere. quã
fidem habere: ac ꝑhoc cum
respondetur credere paruulus
qui fidei nondum habet effec¬
tum: respondetur fidem hab̾e
ꝓpter fidei sacramentũ. et con¬
uertere se ad dm̃ ꝓpterconuer¬
sionissacramentũ qͥa et ipsa
responsio. ad celebrationẽ sacͣ¬
et si nondum fides illa que in
credentium uoluntate consis¬
tit. iam tamen ipsuiᷤ fidei sacͣ

Expanded text:
ihil est aliud credere quam fidem habere; ac per hoc cum respondetur credere parvulus, qui fidei nondum habet affectum, respondetur fidem habere propter fidei sacramentum, et convertere se ad Deum propter conversionis sacramentum, quia et ipsa responsio ad celebrationem etsi nondum fides illa, quae in credentium uoluntate consistit, iam tamen ipsius fidei sac
Abbreviated transcription (Latin):
Iu dedicatione quotiens du¬
bitatur. nec certa scriptura.
consecͣtio sciatur: absq ulla
dubitatione scitote eas ẽẽ sacͣn¬
das. nec tał trepidatio. iterati¬
onẽ incurrit: qm̃ ñ monstra

Expanded text:
 dedicatione quoties dubitatur, nec certa scriptura, consecratio sciatur, absque ulla dubitatione scitote eas esse sacrandas, nec talis trepidatio iterationem incurrit, quoniam non monstra
Abbreviated transcription (Latin):
os Neq testes suspecti rec¬
piantur: qͥa ꝓpinquitatis ac
familiaritatis. ac dominati¬
onis affectio. ueritatẽ impe¬
dire solet: Amor carnalis.

Expanded text:
 vel testes suspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis, ac dominationis affectio veritatem impedire solet, amor carnalis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia ñ habere: qͥbꝰ hec sola cau¬
ũ coniugii p̃miũ. ꝙ grãnup¬
tiarum. partꝰ sit feminarũ:
ñ mediocris ẽ causa. ut uirgi¬
cõmiscendi fidem liberorum ꝓ
creandorum causa. qͥa pͥma ẽ.
humani generis in ista morta¬
litate societas: uerũ &̃ infirmi¬
tatis inuicẽ excipiendȩ ad illi¬
citos concubitus euitandos. mii¬
tuam qͦdamm seruitutẽ: ut
si alteri eorum continentia ꝑ¬
petua placeat: nͥ alteriꝰ consen¬
su ñ possit: Item Reddere uͦ
debitũ coniugale. nulliꝰ ẽ cͥmi¬

Expanded text:
aemia non habere, quibus haec sola est cauum conjugii praemium et gratia nuptiarum partus sit feminarum, non mediocris est causa, ut virgicommisrocreandorum causa, quae prima eat humani generis in ista mortalitate societas, uerum etiam infirmitatis inuicem excipiendae ad inlicitos concubitus euitandos mutuam quodam modo seruitutem, usi alteri eorum continentia perpetua placeat, nisi alterius consensu non possit. Item: Reddere vero debitum conjugale, nullius est crimi
Abbreviated transcription (Latin):
eum benedicente. et manũ
om̃s prb̃ri qͥ p̃sentes sunt ma¬
nus suas uxta manũ ep̃i suꝑ
caput illius teneant: Eeedem
solus ep̃s qui eum bene¬
dicit manus suꝑ caput illiꝰ
ponat: quia non ad sacerdo¬
tium. s ad ministerium con¬
uddiaconus cum ordinat᷑
quia manus impositionẽ
non accipit. patenam de ma¬
nu ep̃i accipiat uacuam. et

Expanded text:
eum benedicente et manum omnes presbyteri qui praesentes sunt manus suas juxta manum episcopi super caput illius teneant. IV. Quesolus epdicit, manus suas super caput ejus ponat: quia non ad sacerdotium, sed ad ministerium conubdiaconus cum ordinatur, quia manus impositionem non accipit, patenam de manu episcopi accipiat vacuam, et
Abbreviated transcription (Latin):
ordinẽ reuertendi licentia
concedit᷑ iugor canonice. ꝓcul
dubio frangit᷑ disciplinȩ: dũ
ꝓ reuersionis spe. praue actio¬
nis desideria qͥsq conciꝑe non
formidat: Et pꝰpauca Illud pre
omnibꝰ studete. ut lapsos in
sacrum ordinẽ. nulliꝰ uobis
supplicatio aliquo mͦ reuocare
suadeat: ne huius modi ñ statu¬
ta s temporaliter dilata creda

Expanded text:
ordinem revertendi licentia conceditur, vigor canonicae procul dubio frangitur disciplinae, dum pro reversionis spe, pravae actionis desideria quis concipere non formidat. Et post pauca: Illud pro omnibus studete cavere, ut lapsos in sacro ordine nullius vobis supplicatio aliquomodo revocare suadeat, ne hujusmodi non statuta, sed temporaliter dilata, creda
Abbreviated transcription (Latin):
De manifesta et nota plurimiᷤ
causa. non sunt queren¬
di testes: ut sc̃s ambrosius
in epła ad corinthios dicit.
de fornicatione sententiam
exponens apłi: Iudicis inꝗͣ
non ẽ sine accusatore dãpna

Expanded text:
De manifesta et nota plurimis causa, non sunt quaerendi testes, ut sanctus Ambrosius in epistola ad Corinthios dicit de fornicatione sententiam exponens Apostoli: Judicis, inquam, non est sine accusatore damna
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporibus iustinianus im¬
pator concilium in regia ur¬
be fieri ussit In quo et legati
sedis apłicȩ conuenerunt: &

Expanded text:
temporibus, Justinianus imperator concilium in regia urbe fieri jussit. In quo et legati sedis apostolicae convenerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃issimi p̃decessoris nr̃i dñi. pp̃.
nicholai. excõmunicati sacrũ
misterium contingere p̃sũpse.¬
runt: ipsi inse dampnationis
sicut scĩ canones statuunt. sen¬
tentiam intulerunt: tamen
quia miseratio apłica ueniam
solet p̃stare correptis obmulti¬
tudinẽ miscđłis illis hanc in¬
dulgentiam exhibemꝰ: ut scã
cõmunia saginati. studeant

Expanded text:
ctissimi praedecessoris nostri domini papae Nicolai excommunicati sacrum ministerium contingere praesumpserunt, ipsi in se damnationis sicut sancti canones statuerunt sententiam intulerunt. Tamen quia miseratio apostolica veniam solet praestare correctis, ob multitudinem misericordiae illis hanc indulgentiam exhibemus, ut sancta communione saginati studeant
Abbreviated transcription (Latin):
icena synodus uolens cor¬
rigere hominũ uitã. in ec¬
cłlis cominorantiũ. posuit le¬
ges. quas canones uocamus:
in quarum tractatu uidebat᷑
aliquibus introducere legẽ.
ante consecrationẽ duxert̃.
non dormirent. Surgens
autẽ pafinicuis confessorcon¬
tradixit Honorabiles confes¬
sus nuptias. et castitatem di¬
cens e̾ẽ cum ꝓpria coniuge
concubitũ: suasitq concilio.
uem e̾ẽ asserens causam. quȩ
aut ipsis aut eorum iugali¬
bus occasio fornicationis ex¬
isteret: et hec quidem pafini¬
ciuis licet nuptiarum e̾e̾t in¬
exꝑtus. exposuit: synodusq
laudauit sententiameius:
Et nichil ex hac parte sancciiit:
s hoc in unius cuiusq uolun¬
tate. non necessitate ꝑmisit:¬
ñ etiam in romani ordine
canonis esse cognoiumus
traditum. eos qui ordinatist̃
diaconi uel p̃sb̃ri. confiteri
qđ iam suis non copulentur
uroribus. nos antiquum sequen¬
tes canonem. aplicȩ diligentiȩ
et constitutionis sacrorum ui¬
rorum. legales nuptias. et amͦ

Expanded text:
icaena synodus volens corrigere hominum vitam in Ecclesiis commorantium, posuit leges quas canones vocamus, in quorum tractatu videbatur aliquibus introducere legem uante consecrationem duxerunt, non dormirent. Surgens autem Pannutius confessor contradixit. Honorabiles confessus nuptias, et castitatem dicens esse cum propria conjuge concubitum, suasitque concilio, avem esse asserens causam, quae aut ipsis aut eorum conjugalibus, occasio fornicationis existeret; et hoc quidem Pannutius, licet nuptiarum esset inexpertus, exposuit, synodusque laudavit sententiam ejus, et nihil ex hac parte sancivit, sed hoc in uniuscujusque voluntate non necessitate permisitQuoniam in Romani ordine canonis esse cognovimus traditum eos qui ordinati sunt diaconi vel presbyteri, confiteri quod jam suis copularentur uxoribus, nos antiquum sequentes canonem, apostolicae diligentiae et constitutionis sacrorum virorum, legales nuptias, et am
Abbreviated transcription (Latin):
in ista parrochia factum sit.
aut futurum erit. si in diebꝰ
tius euenerit. tantum ut ad
tuam cognitionẽ qͦcũq mͦ ꝑuene¬
rit.si scis aut tͥ indicatũ fue
rit sẏnodalem causam ẽe̾. & ad
ministeriũ epĩ ꝑtinere. qd̾ tu
nec ꝓpter amorem. nec ꝓpter
timorem. nec ꝓpter p̃mium.
nec ꝓpter parentelam ullate¬
nꝰ celes epm. aut eius missũ.
cui hoc inqͥrere uisserit. qñcuq¬
te ex hoc int̾rogauerit. sic te ds
adiuuet. & iste scõrũ reliquiȩ.¬
de synͦdali causa qd̾ tu illud ex
te ita obseruabis. in quantũ
sapis. aut audisti. aut ab hac
die in antea inqͥsiturꝰ es: sicte
et accusare et testimoniare pos¬
sint. si autem neglexerint. sui
gͣdus ꝑicło subiacebunt. Ex con¬

Expanded text:
in ista parochia, factum sit, aut futurum erit, si in diebus tuis evenerit, tantum ut ad tuam cognitionem quocumque modo perveniat, si scis, aut indicatum fuerit tibi, synodalem causam esse, et ad ministerium episcopi pertinere, quod tu nec propter amorem, nec propter timorem, nec propter praemium, nec propter parentelam, ullatenus celes episcopo, aut ejus misso, cui hoc inquirere jusserit, quandocumque ex hoc te interrogaverit: sic te Deus adjuvet, et istae sanctorum reliquiade synodali causa, quod tu illud ex te, ita observabis, in quantum sapis, aut audisti, aut ab hac die in antea inquisiturus es, sic te et accusare, et testimoniare possint. Si autem neglexerint, sui gradus periculo subjacebunt. C
Abbreviated transcription (Latin):
dictauit: ita ut in sententiã
contra ipsum platam. hecui¬
deant᷑ memorare p̃cipue di
dit: Psũpsit enĩ excõmunica¬
tionẽ dictare aduersus scĩssi¬
mũ et beatissimũ archiepm̃¬

Expanded text:
dictavit: ita ut in sententia contra ipsum prolata hoc videantur memorare praecipue dicdit. Praesumpsit enim excommunicationem dictare adversus sanctissimum et beatissimum archiep
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥsitionem fuisse factam
sia hoc in eo multati sunt:
quia cum e̾e̾t inferior. poti¬
orem qͥbuslibet conatꝰ est la¬
cessere iniuriis: teste anatho¬
lio constantinopolitano p̃sule
qui dicit: Propter fidem ñ
ẽ dampnatꝰ dioscorus: s qͥa

Expanded text:
inquisitionem fuisse factam,sia hoc in eo ulti sunt, quia cum esset inferior, potiorem quibuslibet conatus est lacessere contumeliis; teste Anatolio Constantinopolitano praesule, qui dicit: Propter fidem non est damnatus Dioscorus, sed q
Abbreviated transcription (Latin):
nullus p̃sbiterorum mis¬
sarum sollẽpnia celebrare
respondentibꝰ ipse t̃cius habe¬
atur: Quia cum pluraliterab
eo dicitur. dñs uobiscum᷑ et
illud in secretis orate ꝓmeãꝑ
tissime conuenit. ut ipsius
respondeat᷑ salutationi Res¬

Expanded text:
m Missarum solemnia celebrare respondentibus ipse tertius habeatur, quia cum pluraliter ab eo dicitur: « Dominus vobiscum, » et illud in Secretis: « Orate pro me, » aptissime convenit, ut et ipsius respondeatur salutationi.
Abbreviated transcription (Latin):
dico. et nos dicimus om̃s. quia
iustos oportet esse ꝑ quosbap¬
tizatur.: quia iustos oportet
esse tanti iudicis ministros.
Sint ministri iuffĩ si uolunt:
si autem noluerint esse ius¬
ti. qͥin cathedra moysi sedet̾.:
securum me facit magister
tirauit iuidas. xp̃c baptizauit:
igͦ quos baptizauit ebriosus.
quos baptizauit homicida.
quos baptizauit adulter si
baptismus xp̃i erat. xp̃s bap¬
tizauit.: ñ timeo adulterum.
ebriosum. homicidã: quia co¬
cida dedit baptismũ xp̃i. ꝗ
sacram̃tum tam scm̃ est. ut
nec homicida ministrante
sicut heresis hereticorum ẽ. sic̃
error ipsorum ẽ. sicut sacrile¬
gium dissensionis ipsorum ẽ:

Expanded text:
dico, et nos dicimus omnes, quia justos oportet esse, per ques baptizatur, quia justos oportet esse tanti judicis ministros. Sint ministri justi si volunt. Si autem noluerint esse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me fecit magister tizavit Judas, Christus baptizavit. Si ergo quos baptizavit ebriosus, quos baptizavit homicida, quos baptizavit adulter, si baptismus Christi erat, Christus baptizavit. Non timeo adulterum, non ebriosum, non homicidam, quia cocida dedit baptismum Christi, quod sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida ministrante sicut haeresis haereticorum est, sicut error ipsorum est, sicut sacrilegium dissensionis ipsorum e
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs uiduam uxorem dire¬
rit. et pꝰea cum filiastra fu
lictam frĩs. siqͥs neptẽ. aut
nouercam. aut nurũ. aut c̃¬
sobrinam. aut filiam auun¬
culi. aut eius relictam. aut
pͥuignam polluerit. eos dis¬
ungi. et ulteriꝰ nũquã coniu

Expanded text:
quis viduam uxorem duxerit et postea cum filiastra fuelictam fratris, si quis neptem aut novercam, aut nurum aut consobrinam, aut filiam avunculi, aut ejus relictam, aut privignem polluerit, eos disjungi, et ulterius nunquam conju
Abbreviated transcription (Latin):
tismi. ad purgati¬
onem exorcismi cathecumini
currant: in qͥbus .xx. diebus.
omnino simbolum qł ẽ credo
athecismi baptizandorũ a
Asacerdotibus uniꝰcuusq eccłe
possunt fieri: sicut in hac scã rõ¬
mana cui dõ auctore ministe¬
rium famulatus nr̃i exhibemꝰ
ȩccła sollempniter fieri cõpbat᷑.

Expanded text:
tismi ad purgationem exorcismi catechumeni currant, in quibus viginti diebus omnino symbolum quod est, Credo Catechismi baptizandorum a sacerdotibus uniuscujusque ecclesiae possunt fieri, sicut in sancta hac Romana, cui Deo auctore ministerium famulatus nostri exhibemus, Ecclesia solemniter fieri comprobat
Abbreviated transcription (Latin):
do uidicarẽ. aut illius senten¬
tiam retractare ꝑmissũ. uide¬
licet ꝓpter romanȩ ȩccłȩ pͥ
matum. xp̃i munere beato
petro apło diuinitus colla¬

Expanded text:
cio iudicare aut illius sententiam retractare permissum, videlicet propter Romanae aecclesiae primatum Christi munere beato Petro divinitus colla
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. ne inretractandis uel xxxu.¬
reuocandis sententiis liberũ
habere arbitrium uiderent᷑. ⁊
et tẽpora appellationis. et pȩ

Expanded text:
tiam, ne in retractandis vel revocandis sententiis, liberum habere arbitrium viderentur, et tempora appellationis et p
Abbreviated transcription (Latin):
a cerdotes cum ꝑ exorcismi
grãm manum credentibus
imponunt. et habitare malig¬
nos sp̃s in eorum mente contra¬
dicunt: quid aliud faciunt. nͥ
demonia eitiunt: Rabanus
Iostea tanguntur ei nares &¬
aures cum saliia: et dicitur
quando mutũ & surdum
et mittens digitos in auricu¬
lam eius. dixit Effeta. qd̾ ẽ.
adaꝑire Hoc enim sacram̃¬
tum hic agitur. ut ꝑsaliuã
typicam sacerdotis et tactũ.
sapientia et uirtus diuina
salutem eiusdem cathecumi¬
ni oꝑetur.: ut aꝑiantur illi
nares ad accipiendum odo¬
rem noticiȩ dĩ: ut aꝑiantur
illi aures ad audiendũman¬
data dĩ sensuq intimo cor¬
dis reponendum Ambrosius¬

Expanded text:
acerdotes, cum per exorcismi gratiam manum credentibus imponunt, et habitare malignos spiritus in eorum mente contradicunt, quid aliud faciunt nisi daemonia ejiciunt? CAP. ostea tanguntur ei nares aures cum saliva, et dicitur quando surdum et mutum et mittens digitos suos in auriculas ejus, dixit: Epheta, quod est, adaperire . Hoc enim sacramentum hic agitur, ut per salivam typicam sacerdotis et tactum sapientia et virtus divina salutem ejusdem catechumeni operetur, ut aperiantur ei nares ad accipiendum odorem notitiae Dei, ut aperiantur illi et aures ad audiendum mandata Dei, sensuque intimo cordis reponendum. Dei
Abbreviated transcription (Latin):
meminit ingliuue cecidisse:
Siuͦ ex turyi cogitatione uigi¬
lantis. orit᷑ illusio dormienti:
patet animo reatus suus Hi¬
det enim aqua radice inqui¬
natio illa processerit: quia qͥ
cogitauit sciens. hoc ꝑtulit
nesciens: Propter talem pollu¬
tionem: a sacro misterio eodie
abstinere oportet Ex concilio¬
diui cum patena. si ñ ex auro.
omimodis ex argentofiat:
Si qͥs autem tam pauꝑ ẽ. saltim
uel stagneum calicem habeat:
De ere autem. aut ex auricalco.
non fiat calix: quia obuiniuir¬
tutem. eruginem pariter et
uomitum̃ ꝓuocat: Hullus
autẽ in ligneo aut in iutreo ca¬
lice. p̃sumat cantare Ex epła eu¬

Expanded text:
meminit in ingluviem cecidisse. meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Propter talem pollutionem, a sacro mysterio eo die abstinere oportet. Sed penni cum patena, si non de auro omnino, tamen ex argento fiat. Si quis autem tam pauper est, saltem vel stanneum calicem habeat. De aere autem aut ex auricalco non fiat calix, quia ob vini virtutem ruginem facit, pariterque vomitum provocat. Nullus autem in ligneo vel in vitreo calice praesumat cantare missa
Abbreviated transcription (Latin):
ens ꝑtulisse. magis dolen¬
dus est. quã fecisse. Cũ uͦ ult᷑
modum appetitus gulȩ in
sumendis alimentis rapit᷑
atq idcirco humoꝵ reccep¬
tacła gͣuantur: habet ex¬
inde aliquẽ reatũ animꝰ ñ
tamen usq ad ꝓhibitionẽ
ꝑcipiendi corporis. xp̃i uel
missarum sollẽpnia cȩle¬
brandi: cum fortasse aut fes¬
tus dies exigit. aut erhibe¬
rimysterium pro eo qd̾ sa¬
cerdos alius in loco deest.
ipsa necessitas cõpellit. mu¬
tatis uestibꝰ cantet Ham
si ad sunt alii qͥ impłere mys¬
terium ualeant. illusio ꝑcra¬
bitror humiliter debet:si
tam̃ dormientis mentẽ t᷑pi
imaginatiõe ñ c̃cusserit
Nam sunt qͥbꝰ ita plerumq il¬
lusio nascit᷑ ut eoꝵ animus
&̃ in sõnio corporis positus tur¬
ƿibꝰ imagmibus non fedetur
Qua in re unum ibi ostendit᷑.¬
qͥa ipsa mens omnino rea non
sit. uel suo iudicio pęnitus li¬
bera. cum se et sidormienticor¬
pore nichil meminit uidisse:¬
tamen in uigiliis corporeis

Expanded text:
ens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Quum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi corporis Christi vel missarum solemnia celebrandi, quum fortasse, aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit, mutatis vestibus cantet. Nam si adsunt alii, qui implere mysterium valeant, illusio per crabitror, humiliter debet, si tamen dormientis mentem turpi imaginatione non concusserit. Nam sunt quibus ita plerumque illusio nascitur, ut eorum animus, iam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens omnino non rea, tamen fit, vel suo judicio penitus libera, cum se etsi dormienti corpori nihil meminit tamen in vigiliis corporeis
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiti. et aꝑte nos intel
p̃sbiteratu. diaconatu. sub¬
diaconatu positi. mulier¬
cłas non abiecerint. et cas¬
te non iuxerint: excludere
ab eorũdem gͣduum dig¬
nitate De manifestis qͥdẽ
loquimur: secretorum au¬
tem cognitor & uidex ds̃ ẽ:¬

Expanded text:
impii, et aperte nos intellpresbyteratu, diaconatu, subdiaconatu positi, mulierculas non abjecerint, et caste non vixerint, excludere ab eorumdem graduum dignitate. De manifestis quidem loquimur. Secretorum autem cognitor et judex est Deus
Abbreviated transcription (Latin):
aut diaconus. si a gradu
sũo iniuste deiectus. in scd̾a
sẏnodo innocens repperiat᷑.
non potest esse quod fuerat.
nͥ gradus amissos recipiat
coram altario de manu ep̃oꝵ
culum: Sip̃sb̃r: orarium. et pa¬
tenam: Si diaconus: orarium
et albam: Si subdiaconus: pa¬
tenam et calicem: Sic et reli¬
qui gradus eam reparationem
sui recipiant. quã cum ordina¬

Expanded text:
aut diaconus, si a gradu suo injuste dejectus, in secunda synodo innocens repperiatur, non potest esse quod fuerat, nisi gradus amissos recipiat coram altario de manu episcopculum; si presbiter, orarium et planetam; si diaconus, orarium et albam; si subdiaconus, patenam et calicem. Sic et reliqui gradus ea in reparationem sui recipiant, quae cum ordina
Abbreviated transcription (Latin):
ullum absolute ordinari .xi.¬
debere pb̃rm. aut diaconũ.
nec quemlibet in gradu ȩc¬
cłastico: nisi spiritaliter eccłȩ
ciuitatis aut possessionis. aut
martyrii. aut monasterii cui
ordinandꝰ ẽ nom̃ ꝓnuntiet᷑. ꝙ
uͦ absolute ordinant᷑: decre
uit synodus. irritam haberi
huiusmodi manus impositi¬
onem: et numquã posse mi¬
nistrare ad ordinantis inni¬
fecti etatem ꝑueniat. nullus
metro politanorum ordinare
p̃sumat. ne ꝑ etatem qͦd aliqñ
pb̃r ordinetur. etiam si ualde
sit dignus: quia et ipse dñs .xxx.
annorum baptizatus ẽ. et sic do¬
cere ceyit: Non oportet gͦ qui
ordinandus ẽ. usq ad hanc le¬
annos etatis. nec diaconi or
ab anno .xxu. leuite in taberna¬
culo seruire p̃cipiunt᷑ : cuius
auctoritatem. in canonibus sc̃i
patres secuti sunt: Nos ꝙ diui¬
nȩ legis et conciliorũ p̃cepti
inmemores: infantes & pueros
leuitas facimus. ante legiti¬
mam etatem. et ante exꝑientiã
uitȩ: Id̾oq ne ulterius fiat a no¬

Expanded text:
ullum absolute ordinari debere presbyterum, aut diaconum, nec quemlibet in gradu ecclesiastico, nisi specialiter Ecclesiae civitatis, aut possessionis, aut martyrii, aut monasterii qui ordinandus est pronuntietur. Qui vero absolute ordinantur decrevit sancta synodus irritam haberi hujuscemodi manus impositionem, et nusquam posse ministrare ad ordinantis injuerfecti aetatem perveniat, nullus metropopraesumat, ne per aetatem, quod aliquando presbyter ordinetur, etiam si valde sit dignus, quia et ipse Dominus XXX annorum baptizatus est, et sic coepit docere . Non oportet ergo qui ordinandus est, usque ad hanc annos aetatis, nec diaconi ordanno 25 levitae in tabernaculo servire praecipiuntur; cujus auctoritatem in canonibus sancti Patres secuti sunt. Nos et divinae legis, et conciliorum praecepti immemores, infantes et pueros levitas facimus, ante legitimam aetatem, et ante experientiam vitae. Ideoque ne ulterius fiat a no
Abbreviated transcription (Latin):
amittit: sic etiam ordinatus. si
ab unitate recesserit. sac̾men¬
tum tandi baptismi ñ amitat.
ulli enim sac̾mento iniuria fã¬
cienda ẽ si discedit amał. utrũ¬
q discedit᷑:. si ꝑmanet in malis
utrumq ꝑmanet: Sicut gͦ ac¬
ceptatur baptismus quẽ non
potuit amittere qͥ ab unitate
discesserat: sic acceptandus ẽ.
baptismus. quẽ dedit ille qui
sacͣmentum dandi cum disce¬
deret non amiserat: Gr̾

Expanded text:
amittit; sic etiam ordinatus, si ab unitate recesserit, sacramentum dandi baptismi non amittit. Nulli etiam sacramento injuria facienda est: si discedit a malis, utrumque discedit, si permanet in malis, utrumque permanet. Si ergo acceptatur baptismus, quem non potuit amittere qui ab unitate discesserat; sic acceptandus est baptismus, quem dedit ille qui sacramentum dandi, cum discederet, non amiserat.
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi . ẽ. quod habet qui
baptizatur: et sacramentum
dandi baptismi est. qd̾ habet
qui ordinatur. Sicut enim
baptizatus. si abunitate reces¬
serit. sacͣmentũ baptismi non

Expanded text:
baptismi est quod habet qui baptizatur, et sacramentum dandi baptismi est quod habet qui ordinatur. Sicut autem baptizatus si ab unitate recesserit, sacramentum baptismi non
Abbreviated transcription (Latin):
ni. ł subd̾. qui in crimine
fornicationis iaceant: int̃di¬
cimꝰ eis ex dĩ parte omnipo¬
tentis. et scĩ petri auctorita¬
tȩ. eccłe introitũ: usq dum
peniteant et emendent: Si
qͥ uͦ in peccato suo ꝑseuerare
maluerint: nullus urm̃. eoꝵ
audire p̃sumat officium: qr
benedictio eorũ uertit᷑ in ma¬
ledictionem. et or̃o in peccatũ:
dnõ testante ꝑ pħam Male¬
dicam inquit benedictioni¬
bꝰ ur̃is Qui uͦ huic saluberri¬
mo p̃cepto obedire noluerii.:⁊
idolatriȩ peccatũ incurrert̃:
samuhele teste. et beato g̃go¬
rio instruente Peccatũ ar-¬
riolandi ẽ. ñ obedire: & scelꝰ
idolatrie. ñ adquiescere: lec¬
catum gͥ paganitatis incur-

Expanded text:
ni, qui in crimine fornicationis jaceant, interdicimus eis ex Dei parte omnipotentis, et sancti Petri auctoritate Ecclesiae introitum, usque dum poeniteant, et emendent. Si qui vero in peccato suo perseverare maluerint, nullus vestrum eorum audire praesumat officium: Quia benedictio eorum vertitur in maledictionem, et oratio in peccatum Domino testante per prophetam: Maledicam, inquit, benedictionibus vestris . Qui vero huic saluberrimo praecepto obedire noluerint, idololatriae peccatum incurrunt, Samuele teste, et beato Gregorio instruente: Peccatum ariolandi est non obedire, et scelus idololatriae nolle acquiescere. Peccatum igitur paganitatis incu
Abbreviated transcription (Latin):
audiat p̃sbr̃i quẽ scit concii¬
binam indubitant̾ habere.
aut sub introductam mulie¬
rem Inde ꝙ̃ ipsa scã synodus
hoc capitulũ sub excõmuni ca¬
tione posuit dicens. Quicũq
nis pape. de castitate clericoꝵ.
concubinam palam duxerit.
ł ductam non reliquerit. ex
parte omĩpotentis di aucto¬
ritate beatorũ apłoꝵ petri &¬
⁊ pauli p̃cipimꝰ & omnino
contͣdicimꝰ ut missã
non cantet. neq euan¬
głiũ. uel epłam legat ad mis
oni fuerit in obediens. mane¬
at: neq partem ab ȩccła susci¬
piat: quousq a nob̾ sententia
suꝑ huius modi do concedente

Expanded text:
audiat presbyteri, quem scit concubinam indubitanter habere, aut subintroductam mulierem. Unde et ipsa sancta synodus hoc capitulum sub excommunicatione posuit dicens: « Quicunque nis de castitate clericorum, concubinam palam duxerit, vel ductam non reliquerit, ex parte omnipotentis Dei, auctoritate beatorum apostolorum Petri et Pauli, praecipimus, et omnino contradicimus, ut missanon cantet, neque evangelium vel epistolam legat ad missoni fuerint inobedientes, maneat, neque partem ab Ecclesia suscipiat, quousque a nobis sententia super hujusmodi, Deo concedente,
Abbreviated transcription (Latin):
care Ex libro pontificũ. qui di¬
traditione quã a probatissi cup¬
mis p̃decessoribus meis tradi.¬
tam et seruatam reyꝑi. dimi¬
nuere uel mutare. aut aliquã
nouitatem ad mittere: s: feruen¬
ter ut eorum uere discipłs et
seqͥpeda. totismentis meȩ cona¬
tibus que tradita canonice cõ¬
ꝑio. obseruare ac uenerari pro

Expanded text:
a. Ex libro Pontificum qui dtraditione quam a probatissimis praedecessoribus meis traditam et servatam reperi, diminuere vel mutare, aut aliquam novitatem admittere, sed ferventer ut eorum vere discipulus et sequipeda toto mentis meae conamine quae tradita canonice comperio, observare ac venerari pro
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃orũ patrum canonibꝰ insti¬
tuta &e uenerabił nicene synodi
fixa decretis. nulla possunt imꝓ¬
bitate conuelli. nulla nouitatẽ
dicitis. breuit̃ interim respon¬
concedi: que iterum ꝓ eisdem si
necessitas uel utilitas maior ex¬
egerit. licenter ualent cõmuta¬
ri Pruilegia siqͥdem ñ debent
gere: s utilitatieccłȩ proficere:
Contͣ statuta patrũ ⁊orimꝰ papa¬
conced̾e aliqͥd uel mutare: nec huiꝰ
qͥdem sedis potest auctoritas Apd
nos enĩ in conuulsis radicibꝰ uiũ
antiqͥtas: cui decreta patrum sax̃e¬
re reuerentiam: Ex corꝑore cano
corriꝑe: dñica auctoritate qua

Expanded text:
ctorum patrum canonibus instituta, et venerabilis Nicenȩ sinodi fixa decretis, nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate dicitis, breviter interim responconcedi, quae iterum pro eisdem, si necessitas vel utilitas major exegerit, licenter valent commutari. Privilegia siquidem non debent gere, sed utilitContra statuta Patrum concedere aliquid, vel mutare, nec hujus quidem sedis potest auctoritas. Apud nos enim in convulsis radicibus vivit antiquitas, cui decreta Patrum sanxere reverentiam. EX EPISTOLA AD c
Abbreviated transcription (Latin):
habentur. s. quo neglectu re¬
liqua defecerint. ambiguũ
est: Arbitrantur plurimi
ea antiocheno inserta conci
niore constantinopoł con
condempnans. consubstan

Expanded text:
habentur, sed quo neglectu caetera defecerint, ambiguum est. Arbitrantur plurimi ea Antiocheno inserta concilniore Constantinopoli concondemnans, consubstant
Abbreviated transcription (Latin):
e his uͦ suꝑ quibus rogatisuoᷤᷤ
informari .i. utrum mauis
ẽ sacͣmentũ manus inpositio¬
nis ep̾orũ. aut baptismus. sci¬
tote utrũq magnum esse sa
cͣmentum Et sicut unũ a¬
maioribus ẽ. id. ẽ. a summispon¬
tificibus accõmodatũ qd̾ ami¬
noribus ꝑfici non potest. ĩta
et maiori ueneratione uene¬
randum et tenendum estS
ita coniuncta sunt hec duo
sacͣmenta. ut ab inuicem nͥ
morte p̃ueniente nullatenꝰ
possint segregari: et unũ sine
altero rite ꝑfici non potest:

Expanded text:
De his vero super quibus rogatis vos informari, id est, utrum majus sit sacramentum manus impositionis episcoporum, aut baptismus, scitote utrumque mcramentum, et sicut unum majoribus est, id est summis pontificibus accommodatum, quod a majoribus perfici non potest, ita et majori veneratione venerandum et tenendum est. Sed ita conjuncta sunt haec duo sacramenta ut ab invicem nisi morte praeveniente nullatenus possint segregari, et unum sine altero rite perfici non potest
Abbreviated transcription (Latin):
causis qͥbusq auctorib homĩ¬
nes bella gerenda suscipiunt:
ordo tamen ille naturał mortali¬
ũ paci accõmodatus. hoc poscit.
ut suscipiendi belli auctoritas
atq consiliũ. penes pͥncipẽ sit:
Exequendi autẽ uissa bellica mi¬
nist̾ium. milites debeant paci
salutiq cõmuni Bellũ autẽ
qd̾ gerendũ dõ auctore suscipit᷑:
rege homine &̃ sacͥlego militet.
recte possit illo iubente bellare.
cui pacis ordinẽ seruanti qđ̃ ui
betur .ł. ñ eẽ contͣ di p̃ceptum cer¬
tũ ẽ. łutrum sit. certũ ñ ẽ. itaut
fortasse reum regem faciat iniqͥ¬
tas imꝑandi: innocentẽ autem
militem. ostendat ordo seruien¬
di: qͣntomagis in administrati¬
one bellorum innocentissime
deuersat᷑. qͥ d̾o iubente bellige¬
posse: nemo ei qͥseruit ignorat:

Expanded text:
causis, quibusque auctoritatibus homines bella gerenda suscipiant; ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principem sit, exsequendi autem jussa bellica ministerium milites debeant paci salutique communi. Bellum autem quod gerendum Deo auctore suscipitur, rege homine etiam sacrilego militet, recte pciuicae pacis ordinem seruans — cui quod iubetur, uel non esse contra dei praeceptum certum est uel utrum sit, certum non est, ita ut fortasse reum regem faciat iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo seruiendi — quanto magis in administratione bellorum innocentissime deuersatur, qui deo iubente belligeposse nemo, qui ei seruit, ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
ipse constringit: Alioquin io¬
ħs cũ ad eum causa baptizandi
milites uenirent dicentes. & noᷤᷤ
qͥd faciemꝰ. responderet eis arma
abicite. militiã istam deserite.
neminẽ ꝑcutite. ꝓsternite nemi¬
nem: S qͥa sciebat eos ħ militã¬
do facere. non ee̾ homicidas: s
ministros legis: & ñ ultores in¬
iuriarũ suarũ. s salutis publi¬
ce defensores: respondit eis. ne
minẽ concusseritis. nulli calũp¬
niam feceritis: sufficiat uobis
xp̃m audiant manichei. ħsti¬
pendiũ iubentẽ reddi cesariqͥ
ioħs dicit sufficere militi: Red¬
dite inqͥt cesari. que sunt cesa¬

Expanded text:
juste ipse constringit. Alioquin Joannes cum ad eum baptizandi milites venirent dicentes: Et nos quid faciemus, responderet: Arma abjicite, militiam istam deserite, neminem percutite, prosternite neminem . Sed qui sciebat eos militando facere non esse homicidas, sed ministros legis, et non ultores injuriarum suarum, sed salutis publicae defensores, respominem concusseritis, nulli c alumniam feceritis. sufficiat uobis m audiant Manichaei, hoc stipendium jubente reddi Caesari, quod Joannes dicit sufficere militi. Reddite, inquit, quae sunt Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
Regoriꝰ seruus seruorũ dĩ:
uenerio caralitano frat̃ni¬
tatis tuȩ studiose sagatitati
fr̃ amande quas debeo refero
gͣ tes: qm̃ quesisti q̃ debiuisti.¬
& iocundũ reddidisti Uñ pla¬
cide ad inqͥsita respondeo: Se¬
dẽ apłicã consulere decreiusti.
si mulier copła nuptiali extͣ¬
neo uiro iuncta cognationi eiꝰ
ꝑtineat: si eo defuncto cogna¬
tio maneat eadẽ. ł si sub alio ui¬
ro cognationis uocabula dis¬
soluant᷑. ł si suscepte soboles
possint legitime ad pͥoris uiri
cogirationis transire copulã
Est enĩ uerbũ dnĩ ualidũ. & for¬
te: ẽ. durabile. ẽ. ꝑseuerabile.¬

Expanded text:
regorius, servus servorum Dei, Venerio Caralitano. Fraternitatis tuae studiosae sagacitati, frater amande, quas debeo refero grates, quoniam quaesisti quae debuisti, jucundum reddidisti me. Unde placide ad inquisita respondeo. Sedem apostolicam consulere decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta, cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio maneat eadem, vel si sub alio viro cognationis vocabula dissolvantur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire copulam. Est enim verbum Domini validum et forte, est durabile, e
Abbreviated transcription (Latin):
eo inspirante dix̃ ada. Qũa ob¬
rem relinquet homo patrẽ
& matrẽ suã. & adherebit uxo¬
ri suȩ: & erunt duo in carne
una. Cui ñ contͣdix̃ dñs. De¬
iñ cũ ueritas oriret᷑ de t̃ra ĩtr̃ã.
& inuisibił in humanitate
apparuit: introgatũ ẽ. si lici¬
tũ eẽt homini uxorẽ relinq̃¬
re Qd̃ ꝓhibens fieri uetuit.
p̃t̾ si fornicatio sola excluderet
copulã maritalem Uñ ꝓtu¬
lit statim in mediũ eandem
ipsam sententiã. quã ante
scła manens cũ patre u̾bũ in¬
spirauit. in adam ipse confir¬
quãobrẽ relinquet ħo .p. &. i¬
una caro fuint: qͦmͦ poterit ali¬
qͥs eorũ ꝓpinquus ꝑtinere uni.
si ñ ꝑtineat alteri: Qd̾minie
fieri posse credendũ ẽ.: nã uno
defuncto. insuꝑstite affinitas
ñ delet᷑: nec alia copula c̃uiga¬
ł affinitatẽ pͥoris cõpulȩ solue¬
re potest. S: neq alterius con¬
uunctionis sobolẽ. placet ad
ip sius affinitatis pͥoris siqͥdẽ
transire consortium: ꝓeo qd̾¬

Expanded text:
Adam: Quamobrem relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una . Cui non contradixit Deus. Denique cum Veritas oriretur de terra in terram, et visibilis in humanitate apparuit, interrogatum est si licitum esset homini uxorem relinquere. Quod prohibens fieri vetuit, praeterquam si fornicatio sola excluderet copulam maritalem. Unde protulit statim in medium eamdem ipsam sententiam quam ante saecula manens cum Patre Verbum inspiravit in Adam ipse confirQuamobrem relinquet homo, una caro fiunt, quomodo poterit aliquis eorum propinquius pertinere uni, si non pertineat alteri, hoc minime fieri posse credendum est. Nam uno defuncto in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem prioris copulae solvere potest. Sed neque conjunctionis alterius sobolem placet ad ipsius affinitatis prioris viri transire consortium pro
Abbreviated transcription (Latin):
ut testimoniũ litis dicat.
aduersus socerum. generũ.
uitricum. pͥuignũ. sobrinũ.
trone aduersus libertos. neq
liberti adu̾sus patronũ co¬
gant᷑ testimoniũ dicere Itẽ:¬
donei ñ uident᷑ eẽ testes qͥb
imꝑari potest ut testes sint:
filius patri non ẽ: Item Qui

Expanded text:
ut testimonium litis dicat adversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, tronae aduersus libertos neque liberti aduersus patronum cogantur testimonium dicere. donei non videntur esse testes, quibus imperari potest ut testes sint. filius patri non est.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possit Ex concilio milleuita¬
ut qͥcũq deinceps ab epĩs
ordinant᷑. litteras accipiant ab
ordinatoribꝰ sius manu eorum
subscͥptas: continentes annũ
de posterioribꝰ uel anterioribꝰ
Neuocandis ad te epĩs salonic̾.
moderatissimũ te e̾e̾ uolunius.
ne ꝑ maioris diligentie spetiẽ.
fraternis głari iniuriis uidea¬
ris. Unde si causa aliqua ma¬
ior extiterit. ob quã rationabi¬
le ac necessarium sit fr̃m aduo¬
care conuentũ: binos de singu¬
lis ꝓuintiis ep̃os. quos metro¬
politani crediderint e̾e̾ mitten¬
dos ad frat̾nitatẽ tuam uenire
sufficiat. Ex concło. ant. capxxi
sessionem accedat. quȩ ad eum
non ꝑtinet: nec ordinationem
ibi fãcere p̃sumat. nͥ forte cum
concilio. et uoluntate regionis

Expanded text:
piat. Ex concilio Milevitaut quicunque deinceps ab episcopis ordinantur, litteras accipiant ab ordinatoribus suis manu eorum subscriptas, continentes annum de posterioribus vel anterioribus evocandis autem ad te episcopis moderatissimum esse te volumus, ne per majoris diligentiae speciem fraternis gloriari videaris injuriis. Unde si causa aliqua major exstiterit ob quam rationabile ac necessarium sit fraternum advocare conventum, binos de singulis provinciis episcopos, quos metropolitani crediderint esse mittendos, ad fraternitatem tuam venire suffisessionem accedat quae ad eum non pertinet, nec ordiibi facere praesumat, nisi forte cum concilio et voluntate regionis
Abbreviated transcription (Latin):
leriq qui ex iudȩis dudũ ad
uidaicos ritus ꝑpetrasse noscun¬
tur: s etiam abhominandas
consultu piissimi ac religiosis¬
simi dñi nr̃i sissemandi regis
hoc scm̃ decreuit concilium. ut
huiuscemodi transgressores
pontificali auctoritate correc¬
ti. ad cultum. xp̃iani dogma¬
tis reuocentur: ut qͦs uoluntas
propria non emendat: animad¬
uersio sacerdotalis coherceat.
Eos autem quos circũcider̃t
si filii eorum sunt. a parentũ
consortio separentur:siserui.
ꝓ iniuria corporis sui liberta

Expanded text:
lerique qui ex Judaeis dudum ad udaicos ritus perpetrasse noscuntur, sed etiam et abominandas consultu piissimi ac religiosissimi domini nostri Sisenandi regis, hoc sanctum decrevit concilium, ut hujusmodi transgressores pontificali auctoritate correcti ad cultum Christiani dogmatis revocentur, ut quos voluntas propria non emendat, animadversio sacerdotalis coerceat. Eos autem quos circumciderunt, si filii eorum sunt, a parentum consortio separentur, si servi pro injuria corporis sui liberta
Abbreviated transcription (Latin):
canes aduenandũ. aut
accipitres. aut huiusmodi
res habere non licet. Quod
siquis talium ꝑsonarum
in hac uoluptate sepius de¬
tectus fuerit: si ep̃s ẽ. tribꝰ
mensibꝰ a cõmunione pͥue¬
uno. ab omi officio a cõmii

Expanded text:
canes ad venandum, aut accipitres, aut hujusmodi res habere non licet. Quod si quis talium personarum in hac voluptate detectus saepius fuerit, si episcopus est, tribus mensibus a communione priveuno, ab omni offic
Abbreviated transcription (Latin):
e conciliis autem ep̃alibu s si. cap̃.¬
non aliud indicimꝰ. quã
scĩ patres salubrit̃ ordinaue¬
runt: ut scilicet bini conuen¬
tus ꝑ annos singłos habean¬
tur: in qͥbus de omnib quere¬
lis que int̾ diuersos eccłe or¬
dines nasci ad solent. udicet᷑.
Ac si forte int̾ ipsos qͥ p̃sunt de
causa nascitur. que ꝓuinti¬
ali nequeat examine diffini¬
ri: frat̾̃nitatẽ tuam de totiꝰ
negocii qualitate metropo¬
litanus curabit instruere.
ut si coram positis patribꝰ.
nec tuo fuerit res
tionem quic̃ qd illud

Expanded text:
e conciliis autem episcopalnon aliud indicimus, quam sancti Patres salubriter ordinaverunt, ut scilicet bini conventus per annos singulos habeantur, in quibus de omnibus querelis quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur: ac si forte inter ipsos, qui praesunt, de causa nascitur, quae provinciali nequeat examine diffiniri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, ut si coram positis partibus nec tuo fuerit res tionem, quidquid illud
Abbreviated transcription (Latin):
ex librorum auctoritate nota¬
ui Qui dño suo dñofidelitatẽ
urat. ista .Ui. in memoria semꝑ
habere debet Incolume. tutũ.
honestũ. utile. facile. possibile.
Incolume uidelicet: ne sit in dap̃
nũ dño suo de corꝑe suo. Tutũ.
ne sit ei in dãpnum de secreto
suo. et de mimnitionibꝰ ꝑ qͣs tutꝰ
ẽẽ potest Honestum: ne sit ei
in dãpnũ de sua iustitia. uel de
aliis causis quȩ ad honestatem
eius ꝑtinere uident᷑ Utile. ne
sit ei in dap̃num de suis posses¬
si onibꝰ Facile uel possibile: ne
id bonũ qd̾̃ dñs suus leuiter fa¬
cere poterat. faciat ei difficile. ne

Expanded text:
ex librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex in memoria semper habere debet: Incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume, videlicet, ne sit domino in damnum de corpore suo. Tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munitionibus per quas tutus esse potest. Honestum, ne sit ei in damnum de sua justitia, vel de aliis causis quae ad honestatem ejus pertinere videntur. Utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod dominus suus leviter facere poterat, faciat ei difficile: ne
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad noticiam nrãm.
Qd quidam pb̃ri in tantũ
parui pendant diuina mys¬
teria. ut laico aut feminȩ sa¬
crum corpus dñi tradant ad
deferendum infirmis: et qͥbꝰ
ꝓhibetur ne sacrarium ingre
diantur. nec ad altare appro¬
pinquent: illis scã scõrum cõ¬
mittunt᷑ Quod quã sit horri¬
bile. quamq detestabile. om¬
nium religiosorum animad
uertit prudentia Igitur in¬
terdicit ꝑ omnia synodus ne
talis temeraria p̃sũptio ulte¬
rius fiat: s omnimodis pbr
ꝑ semet ipsum. infirmũ cõ¬
municet Quod si aliter fece¬
rit gradus sui ꝑiculo subiace
hit: Ex penitentiali bede ꝓbrĩ.
iquis ꝑ ebrietatem ueluo¬
racitatem. eucharistiam
eu omuerit. Xl. dies penite¬
at. Clerici uel monachi. seu
diaconi :xł. peniteant Ps̃br̃i:
.lxx. dies peniteant. Ep̃i .xc.
Si pro infirmitatis causa euo¬
inuerit .Uii. dies peniteant:¬
iuͦ ꝑ negligentiam de calice¬
dnĩ aliqͥd stillauerit in t̾rã
linguabitur tabula radet᷑.

Expanded text:
ervenit ad notitiam nostram, quod quidam presbyteri in tantum parvipendant divina mysteria, ut laico vel feminae sacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis, et quibus prohibetur, ne sacrarium ingrdiantur, nec ad altare appropinquent, illis sancta sanctorum committuntur. Quod quam sit horribile, quamque detestabile omnium relivertit prudentia. Igitur interdicit per omnia synodus, ne talis temeraria praesumtio ulterius fiat; sed omnimodis presbyter per semetipsum infirmum communicet. Quod si aliter fecerit, gradus sui periculo subjaceit. Ex poenitentiali Bedae. Si quis per ebrietatem vel voracitatem eucharistiam evomuerit, XI diebus poeniteat, clerici vel monachi seu diaconi XL dies poeniteant, presbyteri LXX dies poeniteant, episcopi XC dies. Si pro infirmitatis causa evomuerit VII dies poeniteant negligentiam de calice aliquid stillaverit in terram, linguabitur, tabula radetur.