comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ. altare de lignis sethim. lebe¬
des ad suscipiendos cineres. fo¬
cipes. fuscinulȩ. igniũ receptati¬
la. uasa exȩre. craticula in modỹ
retis ȩnea. ⁊ cet̾a: si intellexeris
quid moralit̃. quidue mystice
significent: solium ꝯscĩȩ constri¬
ere pot̾is. tale quale inuniu̾sis
regnis nullus regum edificauit
Ethereis siquidẽ tab̃naculis
seu receptionib confert᷑ huius
tab̾naculi habitatio tam diui¬
nis meditationib excogitata
cui ad głam addere suꝑfluũ ẽ
ad grãm difficile. ad sacram̃tũ
impossibile. Singulȩ enĩ sin¬
gularum cõpositionũ iunct᷑ȩ
myst̾ioꝵ sunt fecundȩ: ut nꝰꝗͣ
in tota eiꝰ compagine sit st̾ilis
sensꝰ inlege sp̃italib sp̃italia
comꝑando. ut desacro partubi¬
ni intellectus congaudeat mes
grauidata assiduitate sc̃aꝵ sc̃y
labra ad condolanda singula
future fabricȩ m̃bra. ponamꝰ
preoculis ipsa legis u̾ba. ⁊ pro
modulo nr̃o domũ mysticã seu

Expanded text:
ae. Altare de lignis Sethim, lebeae. Altare de lignis Sethim, lebetes ad suscipiendos cineres, forcipes, fuscinulae, ignitum receptaculum, vasa ex aere, craticula in modum retis aenea, etc., si intellexeris quid moraliter, quidve mystice significent: solium conscientiae construere poteris, tale quale in universis regnis nullus regum aedificavit. Aethereis siquidem tabernaculis, seu receptionibus confertur hujus tabernaculi habitatio tam divinis meditationibus excogitata; cui ad gloriam addere superfluum est, ad gratiam difficile, ad sacramentum impossibile. Singulae enim singularum compositionum juncturae, mysteriorum sunt fecundae, ut nusquam in tota ejus compagine sit sterilis sensus in lege, spiritalibus spiritalia comparando, ut de sacro partu boni intellectus, congaudeat mens gravidata assiduitate sanctarum Slabra ad condolanda singula futurae fabricae membra, ponamus prae oculis ipsa legis verba, et pro modulo nostro, domum mysticam seu
Abbreviated transcription (Latin):
non religiosa xp̃ianoꝵ tẽpla.
Libri enm auctoꝵ theat᷑ quert̃:
publicũ amant. frequentiã fre¬
quenti plausu appellant. F
enim conscientiã: s popłarem
głam suspirant. Moyses uͦ in de¬
serto solitudinis: deserti ammi
mores emulatione tab̃naculi
admirabilis angelicȩ utiq ꝯ¬
u̾sationis repingit: grossiore
nimirũ littera siue figura sub
Et pͥus qđ animale. deiñ qd̾ spi¬
ritale ẽ inꝯstructione tab̃na¬
culi sui. sapientib & sp̃italibꝰ
exponit. sub oculis quidẽ cor¬
poris. mat̾iale. sub intellectu
m̃tis sp̃itale componens. Huiꝰ
mat̾ia. figura. longitudo. lati¬
tinȩ.saga. sacerdotalia indu¬
m̃ta. archa. tabulȩ destam̃ti.
uirgaaaron. urna aurea hñs
manna. cherubin. ꝓpitiatoriũ.
uelum de iacincto. cocco. pur¬
pura. & bisso retorta. pelles
iacinctine. m̃sa. candelabrum.
panes ꝓpositionis. Uu. lucer¬
nȩ emunctoria. tabulȩ. bases.
uectes.u. columpnȩ deauraᷤ¬

Expanded text:
non religiosa Christianorum templa! non religiosa Christianorum templa! Libri enim auctorum theatra quaerunt, publicum amant, frequentiam frequenti plausu appellant; non enim conscientiam, sed popularem gloriam suspirant. Moyses vero in deserto solitudinis deserti animi mores, aemulatione tabernaculi admirabilis angelicae utique conversationis repingit, grossiore nimirum littera sive figura, subEt prius, quod animale, deinde quod spiritale est in constructione tabernaculi sui sapientibus et spiritalibus exponit, sub oculis quidem corporis materiale; sub intellectu mentis, spiritale componens. Hujus materia, figura, longitudo, latitinae, saga, sacerdotalia indumenta, arca, tabulae testamenti, virga Aaron, urna aurea habens manna, cherubim, propitiatorium, velum de hyacintho, cocco, purpura et bysso retorta; pelles hyacinthinae, mensa, candelabrum, panes propositionis, septem lucernae, emunctoria, tabulae, bases, vectes, quinque columnae deaurat
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩlũ tepore uł diffidentia in-¬
fidelitatis hesitantes subsista¬
mus. quia uidas ibi crepuit me¬
dius: s suꝑ cȩlos cęloꝵ corde in¬
degro adorientẽ ascendamus:
dispono infabrica tabnacłi qd
dicitur scm scłare. ne sialto elatꝰ
sermone poriꝰ domũ dedali in¬
tricarem. quam tẽplũ dei con-¬
texerem: in explicabilis p̾stare¬
bilis compararet᷑ affectus. Hãt
equidẽ qui uult intimeo plato¬
nis de mundicreatione palaci-¬
um uisibił huiꝰ creat᷑e. gunsis
inuisibilib appensum: ubi am¬
plius laboret. lector subtilitate
relatoris: quã impinguat᷑ ad¬
miratione siue delectatione crea¬
toris. O delicata & deliciosa ni-¬
mis anima. si domũ pharaoniᷤᷤ
si nabugodonosor. si pͥncipũ
huius mundi habitacula depic¬
ta & curiositate in explebili
sub ornata desideras aspicere.
collige ligna de siluis poetaꝵ.
ut delectatione eoꝵ luxuriosa
gentilium lupanaria construaᷤ:

Expanded text:
et coelum tepore vel diffidentia inet coelum tepore vel diffidentia infidelitatis haesitantes subsistamus, quia Judas ibi crepuit medius , sed super coelos coelorum corde integro, ad orientem ascendamus dispono in fabrica tabernaculi, quod dicitur sanctum saeculare, ne si alto elatus sermone, potius domum Daedali intricarem quam templum Dei contexerem, inexplicabilis praestareus compararetur affectus. Habeat, equidem qui vult in Timaeo Platonis, de mundi creatione, palatium visibilis hujus creaturae, gunfis invisibilibus appensum, ubi amplius laboret lector subtilitate relatoris, quam impinguatur admiratione sive delectatione Creatoris. O delicata et deliciosa nimis anima, si domum Pharaonis, si Nabuchodonosor, si principum hujus mundi habitacula depicta et curiositate inexplebili subornata desideras aspicere, collige ligna de silvis poetarum, ut de lectione eorum luxuriosa gentilium lupanaria construas,
Abbreviated transcription (Latin):
Nuocato sp̃s sc̃i auxilio. de
tab̾naculo moysi aliquid
ad edificationem moꝵ scͥb̃e
te exhortante aggredior.do¬
ciꝰ ingenii nr̃i uela austro di¬
uinȩ illustrationis comittenᷤ.
atq ad eiꝰ nutum castra elo¬
quii utinã semꝑ monens ni¬
chilominꝰ & deponens. Euto .ii.
ꝓfectionis mansiones itinerariaᷤᷤ
dimetit᷑: qui columpna suꝑni
luminis illustratus. uirtutũ sin¬
gularum ortus ⁊ occasus in aĩa
sua animadũtens expectanᷤ gr̃ȩ
reditum. & surgit ad eiꝰ aduen¬
tum. Sedere namq absente gr̃a
cum timore & expectatione utile
est: adueniente & iuuante sur
ubi agendum de tab̃naculo. nisi
in tab̃naculo: Tab̃nađm uͦ de
quo tractare ꝓposuimꝰ: ẽ ñ manu¬
factum. id÷ non huiꝰ creationis:
s admirabile. s celeste. s sp̃ale. s
angłicum. s ꝑpetuũ. Preoculis
damen illud terrenũ moysi oꝑe
derreno fabrefc̃m ponamus. &
auisibilib ad inuisibilia inten¬
dionẽ t̾nsferentes: ñ int̃ terrã

Expanded text:
nvocato Spiritus sancti auxilio, de tabernaculo Moysi aliquid ad aedificationem morum scribere te exhortante aggredior, totius ingenii nostri vela austro divinae illustrationis committens atque ad ejus nutum, castra eloquii utinam semper movens nihilominus et deponens. Tuto itaque profectionis mansiones itinerarias dimetitur, qui columna superni luminis illustratus, virtutum singularum ortus et occasus in anima sua animadvertens, exspectat gratiae reditum, et surgit ad ejus adventum. Sedere namque absente gratia, cum timore et exspectatione, utile est, adveniente et juvante surgubi agendum de tabernaculo, nisi in tabernaculo? Tabernaculum vero de quo tractare proposuimus est non manufactum, id est non hujus creationis, sed admirabile, sed coeleste, sed spiritale, sed angelicum, sed perpetuum. Prae oculis tamen illud terrenum Moysi, opere terreno fabrefactum ponamus, et a visibilibus ad invisibilia intentionem transferentes, non inter terram
Abbreviated transcription (Latin):
abhorret tepidũ. querit cala
acutũ. ⁊ suꝑ feruidũ. Fidei
q calescit. siue coalescit. p
ad ueram sublimitatẽ acut
siue excrescit. caritate. in un¬
tutum plenitudinẽ supeit¬
scit. hȩc manum fidei quȩs
dilectionẽ oꝑatur de pruns
ignis quȩ sunt in medioche¬
rubin implere p̃sumit. hȩ
thuribulum conscientiȩ:¬
głicis narib apponere ñe
bescit. Hȩc labiis impatiei
ore auido de furno głȩ ps
suauitatis rapit. Hȩc prs
pacientia impacientis deis
ꝓpsilit in medios carbone
uapores quidẽ sentit. ñ uis¬
tes s lucentes. ñ afficiente
reficientes. ñ comburents
illuminantes. Hȩc uulti
os alacritate faciei dei es¬
tos. rediens acontẽplatie
reportat. & de amplexibs
sponsi tota redolens ube
suꝑ omĩa aromata frag

Expanded text:
abhorret tepidum, quaerit calidum, abhorret tepidum, quaerit calidum, acutum et superfervidum. Fide namque calescit, sive coalescit; spe ad veram sublimitatem acuitur sive excrescit; charitate in virtutum plenitudinem supercrescit. Haec manum fidei quae per dilectionem operatur, de prunis ignis quae sunt in medio cherubim implere praesumit. Haec thuribulum conscientiae angelicis naribus apponere non erubescit. Haec labiis impatiens ore avido, de furno gloriae panem suavitatis rapit. Haec prae impatientia impatientis desiderii prosilit in medios carbones, et vapores quidem sentit non urentes, sed lucentes; non afficientes, sed reficientes, non comburentes, sed illuminantes. Haec vultus suos, alacritate faciei Dei effigiatos, rediens a contemplatione reportat, et de amplexibus sponsi tota redolens, ubera super omnia aromata frag
Abbreviated transcription (Latin):
uissimi. & nouissimi primi. P¬
mogenita gͥ dabunt᷑ si panes
calidi ⁊ feruidisp̃s: ysaac of¬
ferant᷑. Carnes hedorũcũ pa¬
nib apponant᷑. ut cordis &
carnis motus mnordinati. mac¬
tatione sp̃uali extincti: sapo¬
rib exquisitis ori diuino ap¬
tentur. Uinum postremohis
omnibꝰ addendum. ut ñ ꝑspi¬
ritum seruitutis. s ꝑ sp̃m ad¬
optionis filioꝵ: seruiamꝰ crea¬
tori omniũ. Quo sp̃u si conca¬
luerit anima.⁊ in meditatio¬
ne sua exarserit ignis. qui ꝑ¬
petuus in altari. sollicitudi¬
ne sacerdotali. continuatur.
amore ñ necessitate obtẽꝑanᷤᷤ
duunis mandatis : panẽ cali¬
dum ⁊ suauissimũ deo patri
offerret: & bñdictionẽ accipiet.
Oanima aduocẽ sponsi lique¬
facta. hic tuus est cib. o cor
ardens in iħii. hȩc tua ẽ refit¬
tio. Cuius uestim̃ta scdm iob
cuiꝰ aromata scdm salomonẽ
austro ꝑflant᷑: ei talia fercili
p̃ꝑantur. Frigidũ non nouit

Expanded text:
vissimi, et novissimi primi . Pvissimi, et novissimi primi . Primogenita igitur dabuntur, si panes calidi et fervidi spiritus Isaac offerantur, carnes haedorum cum panibus apponantur, ut cordis et carnis motus inordinati, mactatione spiritali exstincti, saporibus exquisitis, ori divino aptentur. Vinum postremo his omnibus addendum, ut non per spiritum servitutis, sed per spiritum adoptionis filiorum, serviamus Creatori omnium. Quo spiritu si concaluerit animo et in meditatione sua exarserit ignis qui perpetuus in altari, sollicitudine sacerdotali continuatur, amore non necessitato obtemperans divinis mandatis, panem calidum et suavissimum Deo Patri offeret, et benedictionem accipiet. O anima ad vocem sponsi liquefacta, hic tuus est cibus! o cor ardens in Jesu, haec tua est refectio! Cujus vestimenta secundum Job, cujus aromata secundum Salomonem austro perflantur, ei talia fercula praeparantur. Frigidum non novit,
Abbreviated transcription (Latin):
ideo gratiora quia feruidiora.
Qui enim approximant ei: ap¬
ꝓximant igni. qui facit ange¬
los suos sp̃s ⁊ ministros suos
flãmam ignis. Iuxta ignẽ uͦ
nil frigidum residet. nil tepi-¬
dum. Si enĩ aliquod solidum
corpꝰ ante faciem ignis statue¬
ris. aut uritur. aut inflãmat᷑.
Si liquidum: ait sub intͣnte
ignea ui cito calefit: aut de¬
siccante euanescit. Hoꝵ alte¬
rum adlucrum: alterũ ad
detͥmentum ẽ. Qͥd enĩ ustio
nͥ consũptionẽ oꝑatur. quid
inflãmatio nͥ illuminationẽ:
Durum itaq est sic accedere
ut comburaris. optimũ uͦ &
iocundum sic inherere: ut
illumineris. Accedite inqͥt
psalmista ad eũ: & illumina¬
mini. Sic accedit emunda-¬
ta ⁊ simplex conscientia. non
ut maledictionẽ sentiat ȩter¬
ne combustionis: s ut here¬
ditatẽ optineat ꝑhenne fe¬
licitatis. Hec sunt pͥmoge¬
nita omnis creat᷑e. nouissimiᷤᷤ
inumea cultorib. sicut ⁊ pri¬
mis indulta. ut sint pͥmi no¬

Expanded text:
ideo gratiora quia fervidiora. ideo gratiora quia fervidiora. Qui enim approximant ei, approximant igni qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis . Juxta ignem vero, nil frigidum residet, nil tepidum. Si enim aliquod solidum corpus ante faciem ignis statueris, aut uritur, aut inflammatur. Si liquidum, aut subintrante ignea vi cito calefit, aut desiccante evanescit. Horum alterum ad lucrum, alterum ad detrimentum est. Quid enim ustio, nisi consumptionem operatur? quid inflammatio, nisi illuminationes? Durum itaque est, sic accedere ut comburaris; optimum vero et jucundum, sic inhaerere ut illumineris. Accedite, inquit Psalmista, ad eum, et illuminamini . Sic accedit emundata et simplex conscientia, non ut maledictionem sentiat aeternae combustionis, sed ut haereditatem obtineat perennis felicitatis. Haec sunt primogenita omnis creaturae, novissimis in vinea cultoribus, sicut et primis indulta, ut sint primi no
Abbreviated transcription (Latin):
tmuneratͥcem querimꝰ: cooꝑa-¬
ricem non abiciamꝰ. Ut habea¬
nus hereditatẽ : offeramꝰ panẽ.
edos qͦq confessionis & penitẽ¬
e offeramus: ut terre pingue¬
mem .i. remissionẽ peccatorũ
upiamꝰ. Uinum nichilominꝰ
uotionis ꝓpinemus: ut rorẽ
re suꝑnȩ uindemiemꝰ. Aliter
ũ potius ad maledictionẽ ꝗͣ
a benedictionẽ iacob suppo¬
aetur: nisi calidissimis pani
⁊ umo atq hedorum carnibꝰ
nor pater habundant̃ refi-¬
it᷑. hisq saciatus memoriã
undantiȩ suauitatis sue lar
tur. & ꝓnior ad bñdictionũ
fusionem reddit᷑. Hanc ꝓiñ
iam a matre edoctus filius
ra negauerat pat̾na bene¬
dictione comꝑat. Ministrat gͥ
iacob patrisuo panẽ calidũ. cũ
humił ⁊ simplex anima carbo¬
nib desolatoriis accensa p̃bet
creatori suo fidele & feruens
obsequium. Quo enĩ deuotior
est sp̃s: eo calidior. & quo ca¬
lidior: eo diuinis oꝑib aptior.
Forte deo seraphin obsequia.

Expanded text:
remuneratricem quaerimus, cooperatremuneratricem quaerimus, cooperatricem non abjiciamus. Ut habeamus haereditatem offeramus panem. Haedos quoque confessionis et poenitentiae offeramus, ut terrae pinguedinem, id est remissionem peccatorum, accipiamus. Vinum nihilominus devotionis propinemus, ut rorem gratiae supernae vindemiemus. Aliter enim potius ad maledictionem quam ad benedictionem Jacob supponeretur, nisi calidissimis panibus et vino atque haedorum carnibus senior pater abundanter reficeretur, hisque satiatus memoriam abundantiae suavitatis suae lartur pronior ad benedictionum infusionem. Hanc proinde coenam a matre edoctus filius ura negaverat, paterna benedictione comparat. Ministrat igitur Jacob patri suo panem calidum, cum humilis et simplex anima carbonibus desolatoriis accensa, praebet Creatori suo fidele et fervens obsequium. Quo enim devotior est spiritus eo calidior, et quo calidior eo divinis operibus aptior. Forte Deo, seraphim obsequia,
Abbreviated transcription (Latin):
animarum caritas. Sine pa¬
sine caritate contẽptibilis
anima. Cum labore panisd
terra educitur: cum multa
instantia caritas possidetus
Panis inueteratus & neglett
indurat᷑ ⁊ refrigerat᷑: caritas
si aboꝑatione cessau̾it succs¬
cente iniquitate aut aboleq̃
aut minoratur. Itaq iamr¬
calescamus. ⁊ calidum panẽ
Si enĩ rebecca quȩ est ecclis
panẽ calidũ id ÷ caritatẽ q
coxerat in meridiano sue fl
feruore ysaac apponit. n
ac utiq abrahe scdm cans
iam uetustissimo tempors
annosa reuolutione s unia¬
nito patris altissimo filio
tam bñdictionẽ quã hc̃¬
tatẽ adquireret. Nisi enĩ anobis
acceꝑit escam. non dat amplio¬
rem grãm. Dignum siquidẽ est
ut pat̾nam desiderantes bñdic¬
tionẽ. desidio precurramꝰ clem̃¬
tiamdñi. ut scilicet de iam ac-¬
ceptis dm̃ glorificantes: melio¬
ta & uiciniora saluti accipiamꝰ.
Petentes gͥ maiora minora ñ re¬
usemus prestare. ut qui gr̃am

Expanded text:
animarum charitas. Sine paanimarum charitas. Sine pasine charitate contemptibilis est anima. Cum labore panis de terra educitur, cum multa instantia charitas possidetur. Panis inveteratur et neglectus induratur et refrigeratur: charitas si ab operatione cessaverit, succrescente iniquitate, aut aboletur, aut minoratur. Itaque jam recalescamus, et calidum panem Si enim Rebecca, quae est Ecclesia, panem calidum, id est charitatem, quem coxerat in meridiano suae fidei fervore, Isaac apponit, non Isaac utique Abrahae secundum carnem jam vetustissimo temporum annosa revolutione, sed unigenito Patris altissimo Filio tam benedictionem, quam haereditatem acquireret. Nisi enim a nobis acceperit escam, non dat ampliorem gratiam. Dignum siquidem est ut paternam desiderantes benedictionem, desiderio praecurramus clementiam Domini, ut scilicet de jam acceptis Deum glorificantes, meliora et viciniora saluti accipiamus. Petentes igitur majora, minora non recusemus praestare, ut qui gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
dultimũ ⁊ supp̃mũ panẽ¬
quineq frȩgidus neq
tepidus ẽ. s calidus ma¬
num deo cooꝑante iamiam ap¬
plicuimus. ut ex eo & oꝑis fati¬
gatio desiderabilis refectio
feliciter compleat᷑. Panis iste
cordis non uentris: ñ in seces¬
sum emitcitur s in ingressu
tab̾naculi ñ manufacti. s de
medio rotarũ feruente sp̃u
cherubin p̃sumit᷑. Rũphea
uł gladius uersatilis ñ tangit
quemcũq hunc panẽ uł in ore
uł inuentre hñtem inuen̾it.
Quando enim se ipsã oppug¬
nabit caritas : Quȩ parcit ⁊
inimicis qñ adu̾sabitur ami-¬
cis: S an est caritas panis :
Immo qͥd melius ꝗͣ panis:
Nam siinitium uite humane
panis. multomagis initiũ &
consummatio anime panis
dilectionis. Refecit panis esu¬
rientẽ: & caritas ꝑficit defici¬
entẽ. Panis. corpus hõis con¬
firmat. s caritas cor uiuificat
Cum pane cetera utilit edunt̃
cum caritate omĩa salubrit
sumunt᷑. Specialis cibꝰ hom¬
num panis: singularis uitꝰ

Expanded text:
ultimum et supremum panemqui neque frigidus, neque tepidus est sed calidus; manum Deo cooperante, jamjam applicuimus, ut ex eo et operis fatigatio et desiderabilis refectio feliciter compleatur. Panis iste cordis non ventris, non in secessum emittitur, sed in ingressu tabernaculi, non manufacti, sed de medio rotarum, fervente spiritu Cherubim praesumitur. Rhomphaea vel gladius versatilis non tangit quemcunque hunc panem, vel in ore, vel in ventre habentem invenerit. Quando enim se ipsam oppugnabit charitas, quae parcit et inimicis, quando adversabitur amicis? Sed jam an charitas panis? Imo quid melius quam panis? Nam si initium vitae humanae panis, multo magis initium et consummatio animae, panis dilectionis. Reficit panis esurientem et charitas perficit deficientem. Panis corpus hominis coufirmat, sed charitas cor vivificat. Cum pane caetera utiliter eduntur, cum charitate omnia salubriter sumuntur. Specialis cibus hominum panis, singularis virtus
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. Retinendos creditis. quos ad
diligendũ lib̃alis inuitauit asfec¬
tio. quos fidei n̾itas ñ dolus cupidi¬
tatis illexit. qui fidi persone comi¬
tis non fortitne: om̃s uobis ꝯparti¬
ent᷑ euentus. I ego quidẽ qͣntũ ad
me spͥtat quẽ eĩdem ordinis. ⁊ similis
lic ñ tante dignitatis gr̃a sublina¬
uit: hanc inuobis uͥtutẽ longani¬
mitatis admiror. que .s. iͥ tanto ad¬
mirabilior ÷: uͥ minorib eund exbi¬
betis affectum. Uuiebat aũ uob̃ nͥl¬
ominꝰ apud me uetus. s ñ iuet̾ata
dilectio. que licet ab adholescentia
pͥma ꝓtesserit : nullam adhuc potuit
racurrere senestutẽ. s me ad om̃ia
que uobis placita forent paratũ to¬
ta deuotione. seruabat. Q gͥ ocidsus
amor esse non deb. s alt̾nis muicẽ
pascit᷑. ⁊remrescit obsequris: id int̾m
adilectione ur̃a petendũ tensui. ut du¬
cem nr̃m cui ius successionis heredi¬
tarie regni ur̃i gub̃nacula debet. qͣnt̃¬

Expanded text:
tutis. Retinendos creditis quos ad tutis. Retinendos creditis quos ad diligendum liberalis invitavit affectio, quos fidei veritas, non dolus cupiditatis illexit, qui fidi personae comites, non fortunae, omnes vobis compartientur eventus. Et ego quidem, quantum ad me spectat, quem ejusdem ordinis et similis, licet non tantae dignitatis, gratia sublimavit, hanc in vobis virtutem longanimitatis admiror, quae scilicet ibi tanto admirabilior est, ubi minoribus eumdem exhibetis affectum. Vivebat autem vobis nihilominus apud me vetus, sed non inveterata dilectio, quae, licet ab adolescentia prima processerit, nullam adhuc potuit incurrere senectutem, sed me ad omnia quae vobis placita forent paratum tota devotione servabat. Quia igitur otiosus amor esse non debet, sed alternis invicem pascitur et revirescit obsequiis, id interim a dilectione vestra petendum censui, ut ducem nostrum, cui jus successionis haereditariae regni vestri gubernacula debet, quant
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis accepi. quas tanta
caritate complexus sũ: qͣnta can¬
ci uri grãm decuit graculatiõe
plecti. simuerã sane ne memorã
mei apud uos diut᷑nitas temꝑs.
⁊ distantia regionũ. ⁊ ip̃a nonis¬
Iue dignitates uet̾es solent amiciai.¬
as ĩmutare. Creat ttcor nouũ
nouos affectuis noue oscientia dis¬
I nitatis. Diuuitesq facti: pauꝑtatis¬
S amicos. cũ ip̃a pauptate fastidiunt.
ne quid penes eos de uet̾i uideat᷑
Iiopia resedisse. Solos aũ uen̾an¬
t᷑. ⁊ diliguno: quos fortuna condu¬
Scit. solisq gaudent sublimib mnbe¬
rt. ne maiestas dignitatis inferto¬
U ri frequentia ł hurili mediocͥum¬
dͥ grauet᷑ accessa. At uͦ constantia ue¬
tra uet̾em amitũ recenti memio¬
ria ꝯtinens: absentẽ presenti cari¬
tate ꝯplecdit᷑. ip̃mq spiritualib o¬
culis frequentiꝰ intuens. ep̃alis nc̃
fastigñ dinitias gr̃am ⁊ obsequiũ
non minꝰ lib̾alit̾ offert. quã medio¬
cres olim ingenue pͥmicias iuuen¬

Expanded text:
dilectionis accepi, quas in tanta charitate complexus sum quanta tanti viri gratiam decuit gratulatione complecti. Timueram sane ne memoriam mei apud vos diuturnitas temporis, vel distantia regionum, vel ipsa novisvae dignitates veteres solent amicitias immutare. Creat enim cor novum et novos affectus novae conscientia dignitatis, divitesque facti paupertatis amicos cum ipsa paupertate fastidiunt, ne quid penes eos de veteri videatur inopia resedisse. Solos autem venerantur et diligunt quos fortuna conducit, solisque gaudent sublimibus inhaerere, ne majestas dignitatis inferiorum frequentia vel humili mediocrium gravetur accessu. At vero constantia vestra, veterem amicum recenti memoria continens, absentem praesenti charitate complectitur; ipsumque spiritualibus oculis frequentius intuens, episcopalis nunc fastigii divitias, gratiam et obsequium non minus liberaliter offert quam mediocres olim ingenuae primitias juven
Abbreviated transcription (Latin):
cã potiꝰ samuel satis hospitalit̾ sau¬
lem pauisse. adyas uͦ p̾fatã mulie¬
rẽ uerbis duriorib increpasse me¬
moeat᷑. faciamꝰ eos accipisse⁊ scd̾m
eund̾ ieronimũ. stipes potiꝰ dicen¬
ad uocẽ ĩcantantiũ. ⁊uenefici in¬
cancantis ad mortẽ. m̃tis aues ob¬
turate. scientes qm̃ aurũ ⁊ argen¬
tũ libatis deo. ꝗ ꝓ deo retusatis.
Aꝙͦ ⁊enĩ ꝑicło muilitũ de bechlehe¬
mita sup̃tã cist̾na. quia eã dd̃ cumꝰ
cesficiũ fecit. Qna ex aqͦͣ richaredo
guisigoteoꝵ regi. qui oblatũ sibi
aurũ ꝑ deo recusau̾at: sic beatus
g̾gori ait. Daiuid regis factũ mͥ ad
memoriã uenit: cui ꝯcupita aqͣ
de cisfna bechlehem que int̾ hostiles
cuneos babebat᷑. ab obsequentib
scriptũ ÷ libaunt eam dño. Sig̃ ab
qͥ ꝓ amore illiꝰ ñ aquã s aurũ ac¬

Expanded text:
cum potius Samuel satis hospitaliter Saulem pavisse, Ahias vero praefatam mulierem 23 verbis durioribus increpasse memoretur. Faciamus autem eos accepisse, secundum eumdem Hieronymum; stipes potius dicenad vocem incantantium et venefici incantantis ad mortem, mentis aures obturate, scientes quoniam aurum et argentum libatis Deo, quod pro Deo recusatis. Aquam etenim periculo militum de Bethleemitica sumptam cisterna, quia eam David, cum acrificium fecit. Qua de aqua, Recaredo Wisigothorum regi, qui oblatum sibi aurum pro Deo recusaverat, sic beatus Gregorius ait: « David regis factum mihi ad memoriam venit, cui cum concupita aqua de cisterna Bethleemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus scriptum est: Libavit eam Domino . Si igitur ab qui pro amore ipsius non aquam, sed aurum ac
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sacͣmento nos ꝯmemorare fatem᷑i¬
Quale sacͥficiũ uult cib ille notãt.
S cilicet ut carne moriat᷑. m̃ te resiugat.
T er qͥnis gradib tẽpla suꝑna petat.
De donis pͥisq datis tͥ mun̾apura:
M uña sc̃ã. s ⁊ ĩ maculata damꝰ.¬
A ut ad saluandũ nos ope legis egẽt.
S cã daimꝰ. qr qui sałs onudicat escas.
ꝑ ficit. ⁊ libans sc̃licat᷑ ets.

Expanded text:
 sacramento nos commemorare fatemQualem sacrificem vult cibus ille, notant: Scilicet, ut carne moriatur, mente resurgat, Ter quinis gradibus templa superna petat. De donis propriisque datis tibi munera pura, Munera sancta, sed et immaculata damAut ad salvandum non ope legis egent. Sancta damus, quia qui sacras dijudicat escas, Proficit, et libans sanctificatur eis.
Abbreviated transcription (Latin):
iqͣ fides pr̃ib qͦs uita beata ꝑhẽnat.
esca fit hic anime q̃ mͦ carnis erat.
His ũbis utrũq nouas acqͥrere uires
M aioresq sius scripta ꝓbata docent.
S ub cruce. subũbo natura nonat᷑ ⁊ arã.
p anis honorificat carne. cruore calix.
p b̃r iccͥco cũ u̾ba uenit᷑ ad illa:
In quib altart gr̃a tanta dat᷑.
T ollit utcũq notãs ꝗ sit cõib escis.
Altior. ⁊ quiddã maiꝰ ntrũq gerat.
Q ueq parens amime carnis fom̃ta ꝑanit᷑.
O m̃ia sacͣtis inf̾i̾ora cibis.

Expanded text:
 fides patribus, quos vita beata perennat Esca fit haec animae, quae modo carnis erat. His verbis utrumque novas acquirere vires, Majoresque suis scripta probata docent. Sub cruce, sub verbo natura novatur, et aram Panis honorificat carne, cruore calix. Presbyter idcirco, cum verba venitur ad illa, In quibus altari gratia tanta datur; Tollit utrumque, notans quod sit communibus escis Altior, et quiddam majus utrumque gerat. Quaeque parans animae, carnis fomenta paravit, Omnia sacratis inferiora cibis.
Abbreviated transcription (Latin):
& ego uobis in hoc fcõ uereor acci¬
disse: sicut scitati ur̃e pꝰmodũ eui¬
dentib liquebit indiciis. Cũ ad au¬
res ur̃as ireridica relatioẽ ꝑuen̾it.
qͣnta malignitate. ⁊ audacia p̾dictꝰ
p̾dicau̾it. ⁊ hostiũ eccłie uictoriã
rediens dixĩt ĩmin̾e. Extãt qͥ au¬
dierũt. ꝑ qitos uobis ħ ⁊ aua ma¬
ligniora sito tp̃re plenuis innotes¬
cent. ut nulla fidẽ u̾itatis suspicio
debeat impedire. Loqͣr cñ int̾um ad
dominũ meit̃ utinã pplaceant ei elo¬
quia mea. Loqͣr inꝙͣ qr apud eum.
m smo ⁊. apud quẽ non eget ł int̾¬
cessor ẽ religio. ł iusticia defensire.
Dñe quoqͥt ordints̃ illiuis obĩuãtiã ꝓ¬
fitent᷑. aut diligunt. ꝑ oiñes galloꝵ
etcłias ⁊ angloꝵ audito ħ u̾bo sean¬
dalirati sunt. qͥrentel qͥd au̾cessoꝵ¬
ur̃oꝵ qͥd deniq ur̃m tam recens
Tolu̾it anachema. cũ nulla nis ue¬
cessitatis appareat. nͨ tanto uilu̾i
remediũ aliqͦs aliqͣ recompensa¬

Expanded text:
 ego vobis in hoc facto vereor accidisse, sicut sanctitati vestræ postmodum evidentibus liquebit indiciis, cum ad aures vestras veridica relatione pervenerit, quanta malignitate et audacia prædictus it, et hostium Ecclesiae victoriam rediens dixerit imminere. Exstant qui audierunt per quos vobis haec et alia maligniora suo tempore plenius innotescent, ut nulla fidem veritatis suspicio debeat impedire. Loquar tamen interim ad dominum meum. Utinam complaceant ei eloquia mea! Loquar, inquam, quia apud eum mihi sermo est, apud quem non eget vel intercessore religio, vel justitia defensore. Domine, quotquot ordinis illius observantiam profitentur aut diligunt, per omnes Gallorum Ecclesias et Anglorum, audito hoc verbo scandalizati sunt, quaerentes quid antecessoum, quid denique vestrum tam recens solverit anathema, cum nulla vis necessitatis appareat, nec tanto vulneri remedium aliquod aliqua recompensa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in pͥncipe citͣ punire qͣm liceat.
uirtus ÷ adundictã necessitate
trahi: ñ uoluntate uenire. Mag¬
nũ qͥd. ⁊ diuinũ sapit offensꝰ elẽ¬
mens. Item. bonꝰ pͥnceps nemi¬
nẽ sine pena punit. neminẽ sñ
dolore p̾scribit. Bonꝰ pͥnceps ita
remi uuiscat᷑. Item. Bonꝰ pͥnceps sibi¬

Expanded text:
est in principe, citra punire quam liceat. est in principe, citra punire quam liceat. Virtus est ad vindictam necessitate trahi, non voluntate venire. Magnum quid est et divinum sapit, offensus clemens. » Item: « Bonus princeps neminem sine poena punit, neminem sine dolore proscribit. Bonus princeps ita reminiscatur. » Item:
Abbreviated transcription (Latin):
rat. tã penitꝰ ignorat. Alid̃ ht̃ illa
⁊ tub̾niũ. atq aliis cohabitatori¬
b ꝯstipat᷑. Int̾ qͦs clem̃tia ñ ulti¬
mũ possidet locũ. qr sicut hũani¬
tati nicħ ÷ affiniꝰ : ita nͥl głiosiꝰ
inpͥncipe. Ea rõnẽ qi pedesseqͣ ma¬
trẽ familias comitet᷑ oꝑcet. cuiꝰ ar¬
bitͥo sen̾as potestates emolliat. mi¬
tiores aĩos aduuet. reis partat.
b fines ordinat. om̃ib suoꝵ tẽ¬
pora denũtiat officioꝵ. De clem̃tia
quoq ꝯpendiosa pͥncipib capitła
senece uigilant. in qͥb ĩõ breui¬
tatẽ dilexit. non obscurã. ut maig¬
nis occupatos legere ñ teder. Ea
recordare: que dudũ didicisti ex
te.⁊ ꝑte. Pauca ea sunt. Clem̃tie
⁊ aliqͥd ultrici detraħ̾e sententie.
Quisqͥs nicb̃ reatus impunitũ re¬
linqͥt. delinqͥt. Culpa ÷ totã ꝑseqͥ
culpã. Inmiscd̾e ptitet᷑. cui quic¬
qͥd licet : libet. Item. Glortosa uͥtꝰ

Expanded text:
rat, tam penitus ignorat. Aliud habet illa rat, tam penitus ignorat. Aliud habet illa contubernium, atque aliis cohabitatoribus constipatur, inter quos clementia non ultimum possidet locum, qua sicut humanitati nihil est affinius, ita nihil gloriosius in principe. Ea rationem, quasi pedissequa matremfamilias, comitetur oportet, cujus arbitrio severas potestates emolliat, mitiores animos advocet, reis parcat. ibus fines ordinat, omnibus suorum tempora denuntiat officiorum. De clementia quoque compendiosa principibus capitula Senecae vigilavit, in quibus ideo brevitatem dilexit non obscuram, ut magnis occupatos legere non taederet. recordare quae dudum didicisti ex te, et pro te. Pauca ea sunt: « Clementiae est aliquid ultrici detrahere sententiae. Quisquis nihil reatus impunitum relinquit, delinquit. Culpa est totam persequi culpam. Immisericordem profitetur, cui quidquid licet, libet. » Item: « Gloriosa virtus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmis. dũ s̾uas inp̾ate elem̃tiã. Ina
adqͥris. hĩc fauorẽ. Utrũq bonũ ꝑ
se qͥd̾ satis insigne ÷ atq tonspitu¬
ũ. nec lingue supplicat aliene. Ce¬
t̾m clem̃tie płimũ saudis accedit. q
sibi ꝑuidet. Mitis aũ pͥncipatus
regͤnũ suat incolume. hꝰ ꝓfecto uͥ¬
tucis locꝰ ⁊ ap̃ potentes. qui iure
parentũ ł ui ÷ͥ electioĩs beneficio:
cͥ nilla ÷ potestas puniendi. Ip̃e
uͦ exalto crudelitatẽ detestat᷑. ado¬
rat elem̃tiã. quoꝵ alt̾m feris alt̾¬
ũ hõib nat᷑a docuit assignandũ.
Ea sanxit oꝑt̾e oportere hoĩes mã¬
suesc̾e cdem̃tia. tim̃ feras crudeli¬
tate. Igit᷑ crudelẽ ẽẽ: cũ seris ÷ ha¬
b̾e ꝯm̃ciũ. ⁊ hõiẽ diffit̾i. Pret̾ea su¬
penit᷑ ⁊ cũ crudelitate nortiũ. Ilła
tũ deo ⁊cũ sapientib dm̃ pepigit
Gaudentia denuigͣuiti Que gͥ so¬
cietas hõi ad crudelitatẽ. citius la¬
res ratio tã suꝑne despicit. tam¬
lone relĩqͥt. tam constant̃ obiu¬

Expanded text:
tiam. Illa acquiris, hinc favorem. Utrumque bonum per se quidem satis insigne est atque conspicuum, nec linguae supplicat alienae. Caeterum clementiae plurimum laudis accedit, qusibi providet; mitis autem principatus regnum servat incolume. Hujus profecto virtutis locus est apud potentes, qui jure parentum, vel vi, vel electionis beneficio, cui nulla est potestas puniendi. Ipse autem ex alto crudelitatem detestatur, adorat clementiam, quorum alterum feris, alterum hominibus natura docuit assignandum. Ea sanxit oportere homines mansuescere clementia, timeri feras crudelitate. Igitur crudelem esse, cum feris est habere commercium et hominem diffiteri. Praeterea supenitus est cum crudelitate consortium. Illa enim cum Deo et cum sapientibus Domini pepigit gaudentia demigravit. Quae igitur societas hominis ad crudelitatem, cujus lares ratio tam sulonge relinquit, tam constanter abju
Abbreviated transcription (Latin):
bsentia mariti laboriosiortͥ
cura ꝯsulatꝰ ĩcubuit. Eã tñ
⁊ femina sic administras. tuna
ut nec uiro. nec p̾carus consilis
necẽe sit adiuuari. Ap̃ te ⁊ qͥcad
ad regni gub̃nacula pꝰtulat᷑. Sa¬
ne tantꝰ bonoꝵ ꝯuentis ĩ femĩa:¬

Expanded text:
bsentia mariti laboriosior tibi cura consulatus incubuit. Eam tamen et femina sic administras, et una, ut nec viro, nec precariis consiliis necesse sit adjuvari. Apud te est quidquid ad regni gubernacula postulatur. Sane tantus bonorum conventus  f
Abbreviated transcription (Latin):
fecti. quẽ nec resalutare połsem. nͨ
siqͥd concepilsẽ aĩo: remandare. Feci
pinguadine complateret. ip̃amq
oblationẽ deuoti inprignaret
offerentis affectus. holocaustũ inꝗͣ
obtuli medullatũ. in qͦ.s. medullã
diuinitatis. corporea spes obumbra¬
ret. ꝓcedensq de incimi cordis me¬
diłlis oratio sitã sacrificio ꝯcineret
melodiam. Hic ille uttulus sagi¬
natꝰ ÷ͥ. hic mons ille coagulatꝰ. ⁊
pinguis. hic xͦ ille unctus oleo ex¬
ultatioĩs p̃participib suis. decuiꝰ
plenitudine licet om̃s acciꝑint:
ip̃a tñ esfusio si minut effunden¬
tẽ. Nicħ offerri p̾ciosuis. Hicħ essi¬
catꝰ potest. nicħ et qͥ offert ł erp

Expanded text:
rofecti: quem nec resalutare possem, nec rofecti: quem nec resalutare possem, nec si quid concepissem animo remandare. Feci pinguedine complaceret, ipsamque oblationem devotus impinguaret offerentis affectus. Holocaustum, inquam, obtuli medullatum, in quo scilicet medullam divinitatis corporea species obumbraret, procedensque de intimi cordis medullis oratio suam sacrificio contineret melodiam: hic enim ille vitulus saginatus est , hic mons ille coagulatus et pinguis ; hic Christus ille unctus oleo exsultationis prae participibus suis, de cujus plenitudine licet omnes acceperint, ipsa tamen effusio non minuit effundentem. Nihil offerri pretiosius, nihil efficacius potest
Abbreviated transcription (Latin):
insiũptũ exhibitionis incense pĩo
naligattas astitta ꝯuerit. repod̾m̃¬
ubi pͥncipalis obligatio sciblata ÷: pue¬
rũ de accessorus non tenert. s ei imiu¬
riarũ compet̾e potius actionẽ. ꝙ in¬
genuũ puerũ lib̾alib artib appli¬
tandũ. subductũ pr̃i ꝓpositis ñ ꝑmi¬
serit offitũs applicari. Deniq ego
ouẽ meã ariobis tanꝙͣ aiudite ad¬
u̾sus ꝯfitentẽ de criminib instant̃
exposco. uobisq ꝓuidendũ ẽ. ut cͥca
hoc uobis sinceritas fame. nob̃ cari¬
tas fr̾nitatis. puero debite pietatis
ꝯseruet᷑ affectus. qm̃ si reũ ꝑ culpã
uestrã ꝙ absit tontingat elabi. nos
areo fortassis in uidicẽ actione sub¬
sidiarta ꝯu̾tem᷑. Ee si non ultiscen¬
dũ delictũ hoc. s int̾ eos manisue¬
tudo ur̃a potiꝰ decreu̾it ꝯponendũ
ꝑferendas acceꝑat : aliquãdui sub¬
stat̾unt. uñ fc̃m ÷. ut eas non ꝓfeo¬
turi. nec ꝓficiscentis acceꝑtm. s ꝓ¬

Expanded text:
in sumptum exhibitionis impensae puero malignitas astuta convertit, respondemubi principalis obligatio sublata est, puerum de accessoriis non teneri, sed eum injuriarum competere potius actionem, quod ingenuum puerum, liberalibus artibus applicandum, subductum patri, propositis non permiserit officiis applicari. Denique ego ovem meam a vobis, tanquam a judice, adversus confitentem de criminibus instanter exposco, vobisque providendum est, ut circa hoc vobis sinceritas famae, non charitas fraternitatis, puero debitae pietatis conservetur affectus, quoniam si reum per culpam vestram, quod absit! contingat elabi, nos a reo fortassis in judicem actione subsidiaria convertemur. Quod si non ulciscendum delictum hoc, sed inter eos mansuetudo vestra potius decreverit componendum, perferendas acceperat aliquandiu substiterunt. Unde factum est ut eas non profecturi, nec proficiscentis acceperim, sed p
Abbreviated transcription (Latin):
tminis circũscriit᷑. nec aliqurib an¬
gustus coartat᷑. neo inpensul rares¬
at impendio. nec aͣliꝰ ꝑot̾ integͥta¬
ais̃ sue decͥm̃ta sentire. Totũ itaq
cesserit insalutẽ. ut nt̾ nr̃m cũ ple

Expanded text:
terminis circumscribitur, nec aliquibus angustiis coarctatur, nec impensum rarescit impendio, nec aliqua potest integritatis suae detrimenta sentire. Totum itaque cesserit in salutem, ut et iter ve
Abbreviated transcription (Latin):
nouissime destinatas accepi.
gratã admodũ habui. qr magis
excitare gr̃am quã delitͥũ argu¬
ere indebat᷑. Questꝰ estis post ali¬
quot epsas ur̃as nullũ uos ano¬
pit accepiłse rescͥptũ. ⁊ nos deuo¬
tidnẽ ut̃am int̾ cet̾os ñ nesi uer¬
bus cõmintb salutasse. In quo mn¬
telexi quos benignitas nr̃a mt¬
to desiderto ad complext̃ nobũ mu¬
tue caritatis occurrit. ꝗ ego mł¬
tid quesisse studus. multis debue¬
ram̃ obsequis redemisse. Et decis¬
sem nͥ cecasionẽ mͥ tuliss absen¬
tia. qute mͥ semꝑ hactenꝰ optatũ

Expanded text:
novissime destinatas accepi, gratam admodum habui, quia magis excitat gratiam, quam delictum arguere videbatur. Questus enim estis post aliquot epistolas vestras, nullum vos a nobis accepisse rescriptum, et nos devotionem vestram inter caeteros non nisi verbis communibus salutasse. In quo intellexi quod benignitas vestra multo desiderio ad complexum nobis mutuae charitatis occurrit, quod ego multis quaesisse studiis, multis debueram obsequiis redemisse. Et fecissem, nisi occasionem mihi contulisset absentia, quae mihi semper hactenus optatum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cii recidat utilitatẽ. ł causis indig¬
miorib expendat᷑. Oꝑtet eũ ꝓ quo
offert fide retognosc̾e. caritate com¬
plesti. ꝓseqͥ desiderio. totãq sĩbi ĩ
eo diuine ꝑpiciationis fiduciã col¬
locare. His autẽ ꝯcurrentib utͣq
ꝑtis uersat᷑ utilitas. ut qui ꝓ ilus
offerunt: ꝑse ip̃is inueniant᷑ of¬
ferre. Magnũ sane p̾dicandũq
bentficiũ ꝙ erogatũ alii ꝓficit. ip̃mq
nichominꝰ adiiuat erogantẽ. Quos¬
cũq . it. sac̾dos effusa caritatis lati¬
tudine complestat᷑. totũ simul

Expanded text:
usis indignioribus expandatur. Oportet eum pro quo offertur fide recognoscere, charitate complecti, prosequi desiderio, totamque sibi in eo divinae propitiationis fiduciam collocare. His autem concurrentibus utriusque partis versatur utilitas, ut qui pro aliis offerunt, pro se ipsis inveniantur offerre. Magnum sane, praedicandumque beneficium, quod erogatum alii proficit, ipsumque nihilominus adjuvat erogantem. Quoscunque enim sacerdos effusa charitatis latitudine complectatur, totum simul
Abbreviated transcription (Latin):
ł amittit᷑ felicitas. Qmppe: nemo fe¬
lix. nemo miser ex alieno ÷. Suũ
ł miserũ. Ebͣngłi ficulnear ex fe¬
cunditate sua gr̾am adqͥrit. ex de¬
fectu suecidiũ. Sicut scribio phi¬
losophꝰ : equũ sua facit insignẽ ue¬
locitas. inertior : ad molã destinat᷑.
Nullus ei ꝯtẽptus exhũili: nlła
ꝓuentogłia ex ambicioso apparatu.
Ut̃q alienus ÷. ut̾q ut equo meliꝰ¬

Expanded text:
 amittitur felicitas. Quippe nemo felix, nemo miser 43 ex alieno. Suum vel miserum. Evangelii ficulnea ex fecunditate sua gratiam acquirit, ex defectu succidium. Sicut scribit philosophus, equum sua facit insignem velocitas, inertior ad molam destinatur. Nullus ei contemptus ex humili, nulla gratia ex ambitioso provenit apparatu. Uterque alienus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius menbroꝵ se abscistone
ĩminuitũ. quoꝵ uiolentia ip̃e
tentus fuit. ⁊ abscisits. Alt̾m qͦ ca¬
nonicũ Herbertũ uoĩe: sunłi suᷤᷤ¬
pitione nicholaus de illata sibi
pulsauit iniurta. pulsanti itaq
tẽ: inqͦ ascitis religiosil ⁊ sapi¬
canonice t̾minarẽ. Om̃s statuto
die affuerũt: om̃s ħ mͦ suam

Expanded text:
ipsius, membrorum se abscissione minutum, cujus violentia ipse tentus fuit et abscissus. Alterum quoque canonicum Herbertum 144 nomine, simili suspicione Nicolaus de illata sibi pulsavit injuria. Pulsanti utriqutem, in quo, accitis religiosis et capcanonice terminarem. Omnes statuto die affuerunt. Omnes hoc modo suam
Abbreviated transcription (Latin):
sa ÷ noticia. redi ad ce: ⁊ qͦs rei¬
ordine ⁊m̃dent᷑. aut arte: fortas¬
se tñ ex eis expͥmes aliqͥd. qͦ uel
alonge specinlerts. iłłã sapientis
arraaturã. Non oĩa ꝯteỹnenda
liora. Ex aqͦ płes qͣm ex mulso si¬
tis ardorẽ extiuxisse inuenies. In¬
pͥniis gͥ necẽe ⁊ attendeis: Quã¬
lib hõis etatẽ. ł extͥusecꝰ accitis¬
tutorib. ł ingenita sibi rõne
gubnari. Qnippe qͣnto tp̃re heres
ꝓuisurus ne qͥd excidat᷑ de sũma
pr̃imonti. ne lingua uaniloqͥis
affuescat. ne turepitudinẽ ten̾e p̃¬
bibant medulle. ne tãdui puerũ
niuat donee puer centenariꝰad
tui młm letis deferatꝰ exetͥris. Re¬
lique aũ etates rõne regunõ:
nisi ꝑturbatio ꝓͥt domitilii. ł ad

Expanded text:
sa est notitia, redi ad te, et quos reiordine commendentur, aut arte, fortasse tamen ex eis exprimes aliquid, quo vel a longe, speculeris illam sapientis armaturam. Non omnia contemnenda liora. Ex aqua plures, quam ex mulso, sitis ardorem exstinxisse invenies. Imprimis igitur necesse est attendas quamlibet hominis aetatem, vel extrinseca sibi ratione gubernari. Quippe, quanto tempore haeres provisurus, ne quid 42 excidat de summa patrimonii, ne lingua vaniloquiis assuescat, ne turpitudinem tenerae praebibant medullae, ne tandiu puer vivat, donec puer centenarius ad tumulum laetis deferatur exsequiis. Reliquae autem aetates ratione reguntur, nisi perturbatio proprii domicilii, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tũ illata sint ꝓpeccato. ñ tũ abla¬
ta sũt cc̃i peccato. Deniq tũc ħo¬
t statũ amisit. incipiens cũ
tp̃re labi ac p̃t̾ire: qͥ uisi pecta¬
uit. eo manente tp̃a p̾t̾irent. ubi
aũ peccatũ peccauit: licet f̾ea ñõ.¬
gentos ⁊ eo ampliꝰ iux̾it annos.
statĩ cñ amilia stabilitate cũ g¬

Expanded text:
cum illata sint pro peccato, non tamen ablacum illata sint pro peccato, non tamen ablata sunt cum peccato. Denique tunc hotatis amisit, incipiens cum tempore labi et praeterire, qui nisi peccaret, eo manente, tempora praeterirent. Ubi autem peccatum peccavit, licet nongentos et amplius vixerit annos, statim tamen amissa stabilitate cum g
Abbreviated transcription (Latin):
it. qui facit peccatũ : sexuꝰ ÷ pec¬
eati. hãe seruitutẽ sibi uir uxoriꝰ
suscitauit: cui ĩnetitũ dñi sui epu¬
latus esurire m̾uit lib̾tatẽ. Onĩt¬
tam ĩ reos parentes sententiã: ułłs
euasit suctessoꝵ. hꝰ inducias :. ne¬
mo ł annis ł sexu ꝓmerin̾e .In
ea ꝯcipim᷑ puniendi ⁊̃ insepul chro.
attende miserias homunis. intu ꝙ¬
ere ciñes. uectigalia p̾cati sũt.
peteatũ tot seciste sunt ultiones:
quot exeo ĩꝯmoda pullularunt.
Quarti .s. ultionũ ea fuit pͥma:
que uelud ĩermẽ ⁊ auxilio desti¬
destitutũ hosti tͣnsg̾lsorẽ exposuit. Ex
gr̃e patentẽ. aduitia ĩ nei̾iens. nͤ
ꝓnũ fuit ut is amio auxilio inł¬
uniu̾sos. Ga uenũdati siunꝰ sub
peato: sñ argento redim̃di. Ea
sceptrũ exactoris ÷ exaltatũ ⁊a
positũ nobis iugũ. ꝗ nͥ afacie olei
ꝯputrere ñ potuit. Tũc pͥmũ subat¬
tus carne sye illũ adhuc deplorat
ago. Tñt ⁊̃ indeclinabiles hõis mi¬

Expanded text:
i facit peccatum, servus est peccati . Hanc servitutem sibi vir uxorius suscitavit, cum in vetitum Domini 40 sui epulatus, esurire meruit libertatem. O nuntam in reos parentes sententiam nullus evasit successorum. Hujus inducias nemo vel annis, vel sexu promeruit. In ea concipimur puniendi etiam in sepulcro. Attende miserias hominis; intuere cineres; vectigalia peccati sunt. Peccatum tot secutae sunt ultiones, quot ex eo incommoda pullularunt. Quarum scilicet ultionum ea fuit prima, quae velut inermem et auxilio destitutum hosti transgressorem exposuit. Ex gratia, potentem ad vitia inveniens. Nec pronum fuit, ut is amisso auxilio, muluniversos. Ea venundati sumus sub peccato, sine argento redimendi. Ea sceptrum exactoris est exaltatum, et impositum nobis jugum, quod nisi a facie olei computrere non potuit . Tunc primum subactus carni spiritus, illum adhuc deplorat ago . Tunc etiam indeclinabiles hominis mi
Abbreviated transcription (Latin):
cito de ꝓpinqͥorib angustũs faci¬
unt c̾ciores. Oinsani. qͥb celebre
⁊ sollicitos ẽẽ. ne sibi desit mat̾ia
sosticitudinũ: ne causa torm̃toꝵ.
Que tñ cũ sapiens alseqͥt᷑: int̾ ita¬
rtos euentus uaxtari ñ nouit.
Ratione regit᷑: quã ingub̾nan.¬
dis act̾ib bũauis non dubitat
optin̾e pͥncipatũ. Nuic saptens
assidet: hãc attendit pedagogam.
Docet ħ uti fubmisse ꝓsperis. ad¬
ũfis insultant̃: ⁊ biformes euen¬
tus uniforii ostantia suꝑare.
Docet ead̾: ne discipłus sius ex al¬
c̾ato uultu res alt̾atas cͥca se osten
sit ac timere. Si ea tidi sunt ad
porro cũ ꝯgnoscitis utͣq. si ea diligiᷤᷤ
adu̾sus que nõ ÷ lex: imago dei a¬
pud te suĩt explicat. ⁊ ꝑagit olfici¬
um. Cũ sũ utraq cognoscens ea di¬
ugis pp̃ que põita ⁊ lex: imago dei
apitd te quidẽ ÷. s uelud obducta
sordib aut pulu̾e squalidior a
suo excidit. ⁊ ꝓtul ÷ officio. Amna¬

Expanded text:
cito, de propinquioribus angustiis facicito, de propinquioribus angustiis faciunt certiores. O insani! quibus celebre est sollicitos esse, ne sibi desit materia sollicitudinum, nec causa tormentorum. Quae tamen cum sapiens assequitur, inter varios eventus, variariRatione regitur, quam in gubernandis actibus humanis non dubitat obtinere principatum. Huic sapiens assidet, hanc attendit paedagogam. Docet haec uti submisse prosperis, adversis insultanter et biformes eventus uniformi constantia superare. Docet eadem ne discipulus suus ex alterato vultu, res alteratas circa se ostendsit ac timere. Si ea, inquit, tibiPorro cum cognoscis utraque, si ea diligis adversus quae non est lex, imago Dei apud te suum explicat et peragit officium. Cum autem utraque cognoscens ea diligis propter quae posita est lex, imago Dei apud te quidem est, sed velut obducta sordibus, aut pulvere squalidior a suo excidit et procul est officio. A ma
Abbreviated transcription (Latin):
le. sitã deosculat᷑ imaginẽ. ĩ cella¬
riis olausa ÷ totiꝰ anni fecunditaᷤ
in loculis opes cresi. ⁊ quoc̃q ecũ¬
iestat oculos: nicħ ñ suũt intue¬
deñciat. Bona uaga: bona pen
quã eẽ diutiꝰ. Eoꝵ statꝰ: nemini
infideluis ne morent᷑ nobiscũ: an
hostiliꝰ. Quppe res in inf̃untũ
cedet. si recensere uelun discͥmi¬
na pͥncipũ. si curbati querelas
ꝯuigñ. si mille menedemos de¬
deplorantes filios scortatores. si con¬
flatas inique. ł atiͥtas tͦpit̾ diuici¬
as. si possessiones arrogatis armis.
ertigatatas flagitũs: sublitas colo.
adiectius iactura nõis q̃sitas ⁊ hone¬
sti. huiꝰ modi q̃rimonus fora ꝑstre¬
punt. resonant auditoria. ligigat᷑
intͥuiis. in ꝯuiutis disceptat᷑: ĩma¬
nib leges. decreta p̃oculis. nec ullũ
des quanta mundꝰ laboret insania.
G̃aud̾e nescit donec adẽptus sit:
quo gaudiũ ĩm̾orẽ. citbara ulue¬
dis : que si sero ueniũt pͥus dilatio¬
ne crutiant. quã usu pascant. Si

Expanded text:
le suam deosculatur imaginem; in cellariis clausa est totius anni fecunditas, in loculis opes Croesi, et quocunque circumjectat oculos, nihil nisi suum intuedenuntiat. Bona vaga, bona sunt quam esse diutius. Eorum status, nemini infideliusne morentur nobiscum an hostilius. Quippe res in infinitum cedet, si recensere velim discrimina principum, si turbati querelas conjugii, si mille Menedemos plorantes filios scortatores, si conflatas inique, vel attritas turpiter divitias; si possessiones arrogatas armis, erogatas flagitiis, dolo sublatas, abjectius, jactura nominis quaesitas et honesti. Hujusmodi querimoniis fora perstrepunt, resonant auditoria; litigatur in triviis, in conviviis disceptatur. In manibus leges, decreta prae oculis, nec ullum amnet. Ecce vides quanta mundus laboret insania. Gaudere nescit, donec adeptus sit quo gaudium in moerorem, cithara in lucdis, quae si sero veniunt, prius dilatione cruciant, quam usu pascant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
actũ ⁊ ut nicholans abscid̾et.
Ut aũt sitꝑ illato mͥ scełe pur¬
garer. meãq monstrarẽ inno¬
centiã. uocatus ameo archiep̃o
ꝯuentũ presentẽ ingressus sum
libent̃ executur᷑ qͥtqͥd canonice
fuerit adũsũ me iudicatũ. Siu̾
itaq nicholaꝰ iudiciũ susciꝑe dif¬
ferat. seu om̃io dinuitat: ego tñ
eccłie mee ⁊ archi ep̃o meo qͣm
sanctiones canonice dictant
offero purgationẽ. His dictis:
alt̾ sruili capitulo pulsatus.
simili responsione suũ ꝓse¬
cutus ÷ negotiũ. I quid̃ quesitũ
⁊: si quos testes adu̾sus accusa¬
tos nicholaꝰ brẽt. Cet̾m ulłus
om̃io ĩuentus ÷: nullus nõia¬
tus. Qua ꝓpt̾ iudicatũ ⁊  de

Expanded text:
ut Nicolaus abscinderetur. Ut autem super illato mihi scelere purgarer, meamque monstrarem innocentiam, vocatus a meo archiepiscopo, conventum praesentem ingressus sum, libenter exsecuturus quidquid canonice fuerit adversum me judicatum. Sive itaque Nicolaus judicium suscipere differat, seu omnino dimittat, ego tamen Ecclesiae et archiepiscopo meo, quam sanctiones canonicae dictant offero purgationem. His dictis, alter simili capitulo pulsatus, simili responsione suum persecutus est negotium. Et quidem quaesitum est si quos testes adversus accusatos Nicolaus haberet. Caeterum, nullus omnino inventus est, nullus nominatus. Quapropter jud
Abbreviated transcription (Latin):
cui elaboratũ ÷ fauorẽ speramꝰ
affuturũ. Neq nos ł ultra distu¬
limꝰ beneficiũ: ł studiumꝰ hõi qͥ
causas ingͣticudinis exqͥrat. To
ꝗͣ pudeat confit̾i. Talem te fr̃

Expanded text:
ramus adfuturum. Neque enim nos vel ultro distulimus beneficium, vel studuimus homini, qui causas ingratitudinis exquirat. Totquod pudeat confiteri. Talem te, fra