comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex aĩa & corꝑe: q̃ro qͥd fuit ĩ eo
capax eoꝵ. q̃ in euͣglio de eo di¬
cunt᷑. Legit᷑ enĩ qr ieinauit:
comedit: sedit: stetit: doruri¬
fessus fuit: fletut: infremirit:
ingemuit: suꝑ mare ambu¬
lauit. Taliũ gͦ capax fuit sub¬
stantia uł ñ sub̾a: creata uł
increata : ar̃ata uł inaĩata:
Nemo dicat has appellationes
it ÷ assumens. an assumptũ.
Moetuus÷ ho ille. ⁊unqͥd mo¬
re solito sic exponens. ħo ille. id
÷ hñs hominẽ. mortuus ẽ: Hic
ñ licet ꝓcedẽ. Absit enĩ qd̾ mortu¬

Expanded text:
et anima, quaero quid fuerit in eo capax eorum quae in Evangelio de eo dicuntur. Legitur enim quod jejunavit, comedit, sedit, stetit, dormifessus fuit, flevit, infremuit, ingemuit, super mare ambulavit. Talium ergo capax fuit substantia an non substantia, creata an increata, animata an inanimata? Nemo dicat has appellationes it, assumens an assumptum? Mortuus est homo ille. Nunquid more solito sic expones: Homo ille, id est habens hominem mortuus est? Hic non licet procedere. Absit enim ut mortu
Abbreviated transcription (Latin):
cut sñ matre. ita ⁊̃ sñ patre ẽẽ di¬
cat᷑. necc̃e ÷ ut si sñ matre ibi in¬
bi intelligit᷑. ⁊̃ sñ patre ẽẽ creda¬
tur. S hoc p̃rupta illa ad negan¬
dum dm insania ñ intellerit.
que cũ id truncũ ponẽt. qͦd in¬
tegrũ scͥptũ eẽt ñ uidit reserato
sacri uoluminis serie. redargu¬
i impudens. atq aꝑtũ posse
mendatiũ. O stulta blasphe¬
mie mentio. que du ip̃a ñ ui¬
det. qͥd sequi debeat. ⁊̃ illud ñ
sapuit. qͥd legi possit. Qiͣ uero
qi auferebat sibi intelligñtiã
auferce poss oĩbꝰ lectionẽ. aut
iõ ꝑditi õs ad legñdu ocłos ca¬
pitis sui ẽẽnt. qr ip̃e iam men¬
tis ocłos ꝑditisset. Audi gͦ here¬
tice qd̃ suratꝰ es. audi plena ⁊
integra. q̃ debilia ac trunca¬
ta posiusti. apls duplicẽ ddel
natiuitatẽ insinuare oibꝰ cupiẽs
ut & in deitate natũ d̾nm & ĩ car¬
ne monstraret. ait. Sine patre. sñ

Expanded text:
cut sine matre, ita etiam sine patre esse dicut sine matre, ita etiam sine patre esse dicatur, necesse est ut, si sine matre ibi inbi intellegitur, etiam sine patre esse credatur. sed hoc praerupta illa ad negandum deum insania non intellexit, quae, cum id truncum poneret quod integrum scriptum esset, non uidit reserata sacri uoluminis serie redargui impudens atque apertum posse mendacium. o stulta blasphemiae amentia, quae, dum ipsa non uidet quid sequi debeat, etiam illud non sapuit quid legi possit: quasi uero, quia auferebat sibi intellegentiam, auferre posset omnibus lectionem, aut ideo perdituri omnes ad legendum oculos capitis sui essent, quia ipse iam mentis oculos perdidisset. audi ergo, haeretice, quod furatus es: audi plena et integra, quae debilia ac truncata posuisti. apostolus duplicem dei natiuitatem insinuare omnibus cupiens, ut et in deitate natum dominum et in carne monstraret, ait: sine patre, sine
Abbreviated transcription (Latin):
utiq qu̾e hominẽ solitatiũ dicis
qͦmͦ nasci ħo sñ matre. sñ gene¬
alogia mat̾ne originis potuit:
Sin at de cłi u̾bo ac dĩ filio. qͥd
sacimꝰ qd̾ idem apłs ut. tu sacͥ¬
lege estunas testis tuus eodem
loco atq eodem testimonio. e¬
ui quẽ tu sũ matre asseris. ⁊̃
sñ patre cẽ testatur. dic̃s. sñ pa¬
Ergo suꝑest. ut apłi testimonio
utens qr filiũ cłĩ sñ matre asse¬
ris. ⁊̃ sñ patre eẽ blasphemes.
nͥ insanꝰ fortasse dix̃. du filium
dĩ matre ñ ħuisse dicis.: ⁊̃ patrẽ
ip̃iꝰ denegares. Et hoc tñ nescio
impietate maiore an ineptia.
Qͥa qͥd stultꝰ. qͥd ineptiꝰ. ꝙͣ filii
nom̃ imponere. & patͥs nõmen
uelle reticere: S dicis. Non re¬
ticeo. ñ nego. Et qͥs ꝙͦ te furor cõ¬
pulit. testimoniũ illud ponere.
ubi du matrẽ eũ ñ habuisse di¬
cis. ⁊̃ ꝑatrẽ eiꝰ negasse uidearis:
Nam cũ in codem testimonio si¬

Expanded text:
utique quem hominem solitarium dicis, utique quem hominem solitarium dicis, quomodo nasci homo sine matre, sine genealogia maternae originis potuit? sin autem de dei uerbo ac dei filio, quid facimus quod idem apostolus, ut tu, sacrilege, aestimas, testis tuus, eodem loco atque eodem testimonio eum, quem tu sine matre asseris, etiam sine patre esse testatur dicens: sine paErgo superest ut Apostoli testimonio utens, quia Filium Dei sine matre asseris, etiam sine patre esse blasphemes. n- sanus fortasse dixit, dum filium dei matrem non habuisse dicis, etiam patrem ipsius denegares. et hoc tamen nescio impietate maiore an ineptia, quia quid stultius, quid ineptius quam filii nomen ponere et patris nomen uelle reticere? sed dicis: non reticeo nec nego. et quis ergo te furor conpulit testimonium illud ponere, ubi, dum matrem eum non habuisse dicis, etiam patrem eius negasse uidearis? nam cum in eodem testimonio si
Abbreviated transcription (Latin):
melia dns. deseret sacͣmentum
du ulcisceret᷑ iniuriã. Nicdes ex¬
go dñm ⁊̃ in cruce positũ. filiũ
dĩ appellari. uides eos hic qͦd no¬
minant suspicari. Disce ittiq
ut suꝑiꝰ dixi. uł a ꝑsecutoribus
ip̃is. uł a diabolo filiũ dĩ crede̾
Qͥs unqͣ eqͣuit demoniacã in¬
fidelitatẽ: Qͥ suꝑgressus est:
Ille eũ filiũ cdłi eẽ suspicatꝰ ẽ. ⁊̃ cũ
mortẽ ꝑtulit: tu negas ĩ t̃ resur¬
rexit. Ille eũ dm̃ suspicatꝰ ÷. cũi
se occuluit: tu negas. cui ꝓba¬
uit. Uteris gͦ adũsꝰ dm scͥpturis
sacris: & suos ip̃os ĩ ip̃m testez
agere conatis. d qͦmͦ: Oere ut
ñ solũ dĩ. s ⁊̃ testimonioꝵ ip̃o¬
rum p̃uaricator sis. Nec mirirm
utiq. S qr id qͦd uis ñ potes. id
facis solũ qd̃ potes. Qͥa uerte in
d̾m testimonia sacͣ ñ uales. qd
uales ip̃a ꝑu̾tis. Dicis enĩ. Er¬
go & paulꝰ mentit᷑ de xp̃o dic̃s.
sine matre. sñ gencalogia. Int̾¬
rogo te de qͦ uelis hoc dixisse pau¬

Expanded text:
s desereret sacramentum, dum ulcisceretur iniuriam. uides ergo dominum etiam in cruce positum filium dei appellari, uides eos hoc quod nominant suspicari. disce itaque, ut superius dixi, uel a persecutoribus ipsis uel a diabolo filium dei credere. quis umquam aequauit daemoniacam infidelitatem? quis supergressus est? ille eum filium dei esse suspicatus est etiam cum mortem pertulit, tu negas etiam cum resurrexit: ille eum deum suspicatus est cui se occuluit, tu negas cui probauit. Uteris ergo aduersus deum scripturis sacris et suos I ipsos in ipsum testes agere conaris. sed quomodo? uere, ut non solum dei, sed etiam testimoniorum ipsorum praeuaricator sis. nec mirum utique si, quia id quod uis non potes, id facis solum quod potes: quia uertere in deum testimonia sacra non uales, quod uales, ipsa peruertis. dicis enim: ergo et Paulus mentitur de Christo dicens: sine matre, sine genealogia. interrogo te de quo hoc uelis dixisse Pau
Abbreviated transcription (Latin):
du sol refugit. du diez obscura¬
tur. du passiõis uirtutẽ omĩa
sentiunt. & cuncta ⁊̃ q̃ dm ne¬
scunt. opꝰ diuinitatiz agnosĩt.
& iõ uidens hoc diabolꝰ ac tre¬
uit. dic̃s ꝑ eos qͥ crucifixant. Si
siliꝰ dĩ ÷. descendat nc̃ de cruce. &
credimꝰ ei Sentit utiq dñm d̾ra
passiõe corꝑis. redemptionẽ hu¬
mane salutis oꝑari. simulq ꝑ eã
& se destrui. ac subiugari. & nos
redimi atq saluari. Et iõ hostis
gnĩs humani. oĩ mͦ. & oĩ dolo.
cassari ea uoluit: q̃ agi ꝓ om̃iũ
redẽptiõe cognouit. Si fihiꝰ inqͥt¬

Expanded text:
dum sol refugit, dum dies obscuradum sol refugit, dum dies obscuratur, dum passionis virtutem omnia sentiunt; cuncta etiam quae Deum nesciunt, opus divinitatis agnoscunt. Et ideo videns hoc diaboluit., dicens per eos qui crucifixerant: si filius dei est, descendat nunc de cruce, et credimus ei. sensit utique dpassione corporis redemptionem humanae salutis operari, simulque per eam et se destrui ac subiugari et nos redimi atque saluari, et ideo hostis generis humani omni modo et omni dolo cassari ea uoluit quae agi pro omnium redemptione cognouit. si fili
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogauit. tu negas. N Iemo
adhuc inuentꝰ ÷ pret̾ te. q̃ di¬
abolicã impietatẽ fu̾i̾t suꝑg̃ss.
Qͦd ille ĩ dño ꝯfessus ÷ eẽ posse.
tu ñ credis eẽ potuisse. S cessa¬
uit pꝰtea forsitan & conqͥeuit.
Cassatisq tẽptatiõibꝰ suis depo¬
suit suspitionẽ. qr ñ inuenie¬
bat effectũ. Mansit qͥnummo ĩ
co semꝑ usq ad ip̃am d̃m cru¬
cem suspicio ĩ eo ꝑ formidiẽs ꝓ¬
prias. c̃ multa ꝑuenit. Qͥd plu¬
ra: Ne tũc qͥdem opinari de eo
filiũ dĩ desiit. pt ꝙͣ tm̃ in eũ
licere ꝑsecutoribꝰ siuis cognouit.
s callidꝰ utiq hostis. int̾ ip̃as
qͦ corpeas passiões signa diui¬
nitatis aspiciens. & si eẽ eũ ma¬
lebat hominẽ. suspicari tñ cõ¬
pellebat᷑ dm. Qͥa licet hoc mal¬
let credẽ qͦd uolebat: cogebat᷑
ad id certis rer̃ indiciis qͣd time¬
tñ int̾ ip̃as inuiriaꝵ indigni¬
tates. diuinas exhabundare
uixtutes. dũ uelũ tẽpli scindit᷑.

Expanded text:
interrogauit, tu negas. nemo interrogauit, tu negas. nemo adhuc inuentus est praeter te qui diabolicam impietatem fuerit supergressus. quod ille in domino confessus est esse posse, tu non credis esse potuisse. Sed cessauit postea forsitan et conquieuit cassatisque temptationibus suis deposuit suspicionem, quia non inueniebat effectum? mansit quin immo in eo semper et usque ad ipsam domini crucem suspicio in eo per formidines proprias cumulata peruenit. quid plura? ne tunc quidem opinari de eo filium dei desiit, postquam tantum in eum persecutoribus suis licere cognouit. sed callidus utique hostis inter ipsas quoque corporeas passiones signa diuinitatis aspiciens, etiamsi esse eum malebat hominem, suspicari tamen conpellebatur deum, quia, licet hoc mallet credere quod uolebat, cogebatur tamen ad id certis rerum indiciis qtamen inter ipsas injuriarum indignitates, divinas exabundare virtutes, dum velum templi scinditur,
Abbreviated transcription (Latin):
Tues fihiꝰ m̃s dilectꝰ. ĩ te cõpla¬
cui. Et iõ licet hominẽ extͥnse¬
stigabat. diõs. Si fihiꝰ dĩ es. dic
ut lapides isti panes fiant. Nun¬
qͥd diabolo ꝯtemplatio hõis.
suspitionẽ diuinitatis eripu¬
it. ut ꝑ hoc qd̃ hominẽ uide¬
bat. credẽt dđm ẽẽ ñ posse: Nõ
utiq. S qͥd aitͦ Si fihiꝰ di es.
dic ut lapides isti panes fiãt.
Nõ ambigebat utiq c̃ẽ pos¬
se. qͦd an eẽt ꝑscrutabatur.
De uitate ei erat sollicitudo.
pannis obuolittũ. in p̃sepio
positũ. pauꝑem eiꝰ int̾ hũa
exordia paruitatẽ fuisse. &
egenũ. ⁊̃ legittimis ĩ cuuabu¬
loꝵ ministiis infantiã. nõ
dubitabat qͦ eũ uani car¬
nem hre. ue̾ hominẽ na¬
tum ẽẽ. Et cur ei hoc ad se¬
quẽ u̾e̾ hominẽ ẽẽ nou̾at.
dm̃ posse eẽ credebat Disce
gͦ infelix furor. disce insana
& crudelis impietas. disce tan¬
dem uł adiabolo minoris eẽ
ꝑfidie. Ille cdiẽ. si filiꝰ dei es:
tudicis. filiꝰ dĩ ñ ez. Qͦd ille

Expanded text:
conplacui. et ideo, licet hominem extrinsestigabat dicens: si filius dei es, dic ut lapides isti panes fiant. numquid diabolo contemplatio hominis suspicionem diuinitatis eripuit, ut per hoc, quod hominem uidebat, crederet deum esse non posse? non utique: sed quid ait? si filius dei es, dic ut lapides isti panes fiant. non ambigebat utique esse posse quod an esset perscrutabatur: de ueritate ei erat sollicitudo, non pannis obuolutum in praesepio positum, pauperem eius inter humana exordia paruitatem fuisse et egenam etiam legitimis incunabulorum ministeriis infantiam: non dubitabat quoque eum ueram carnem habere, uere hominem natum esse. et cur ei hoc ad sequem uere hominem esse nouerat, deum posse esse credebat? disce ergo, infelix furor, disce, insana et crudelis impietas, disce tandem uel a diabolo minoris esse perfidiae.. ille dixit: si filius dei es, tu dicis: filius dei non 88. quod ille
Abbreviated transcription (Latin):
Uideo a quo ductꝰ. Illiꝰ cnĩ hab̾e̾
credendꝰ es institutionẽ. cusꝰ seq̃¬
ris eremplũ. Sic enĩ diabolꝰ in
qͥt di es. mitte te deorsum. Scrip¬
tũ ÷ enĩ. qr angłis suis manda¬
tut de te. ut custodiant te ĩ oĩbꝰ
uiis tius. Et cũ hoc dixisset. co¬
herentia & subiectã subtraxit.
id ÷ suꝑ aspidem & basiliscum
ambulabis. & ꝯculcabiz leonent
& draconẽ. Callide utiq suꝑio¬
ra posuit. infi̾ora subtrarit. Illd̾

Expanded text:
uideo a quo ductus. illius enim habere uideo a quo ductus. illius enim habere credendus es institutionem cuius sequeris exemplum. sic enim diabolus in scriptum est enim: quia angelis suis mandabit de te, ut custodiant te in omnibus uiis tuis. et cum hoc dixisset, cohaerentia et subiecta subtraxit, id est: super aspidem et basiliscum ambo. labis et c-onculcabis leonem et draconem. callide utique superiora posuit, inferiora subtraxit: ill
Abbreviated transcription (Latin):
ta euͣgłm ex matre h̃t. iuxta a¬
płm ex patre ñ ħt. Et iõ b̃n apo¬
stolꝰ dic̃. sñ patre. sñ matre. sũ
genealogia. U bi enĩ sũ matre ge¬
nitũ ẽẽ posuit. ibi ⁊̃ sũ genealo¬
gia eẽ memorauit. Ac ꝑ hoc in
utͣq dñi natiuitate. & eũglica
sibi & apłica simul scripta ꝯueni¬
unt. Qͥa & iuxta euͣgłistam ħt
genealogiã sñ patre incarnatꝰ. &
deitate grĩatꝰ. ysaia dicente. Ge
heretice. ñ hoc mͦ que legeras.
utegra & incorrupta posuisti:
Nides itaq apłm hac rõne qua
natũ dñm sũ patre posuit. ac ĩ
sñ matre posuisse: Ut qua rõne ĩ¬
telligeret᷑ eẽ sñ patre. hac noscere¬
tur eẽ sñ matie: Et sic̃ ñ possit u¬
tiq sñ patre credi. ita sñ matre
qͦ: ñ poss intelligi : Cur gͦ hereti¬
ce ñ hoc mͦ que in apło legeras.
incoliimia & inuiolata posui¬
sti: S partẽ ingeris. partem sub¬
trabis. & ut astruere falsitatẽ ꝓ
scelꝰ possis. u̾tatis u̾ba furaris

Expanded text:
m ex matre habet, iuxta apostolum ex patre non habet. et ideo bene apostolus dicens sine patre, sine matre, sine genealogia ubi eum sine matre genitum esse posuit, ibi etiam sine genealogia esse memorauit. ac per hoc in utraque domini natiuitate et euangelica sibi et apostolica simul scripta conueniunt, quia et iuxta euangelistam habet genealogiam sine patre incarnatus, edeitate generatus, Esaia dicente: genhaeretice, non hoc modo quae legeras integra et incorrupta posuisti? uides itaque apostolum hac ratione, qua natum dominum sine patre posuit, hac etiam sine matre posuisse, ut et qua ratione intellegeretur esse sine patre, hac nosceretur esse sine matre, et sicut non posset utique sine patre credi, ita sine matre quoque non posset intellegi. cur ergo, haeretice, non hoc modo quae in apostolo legeras incolumia et inuiolata posuisti, sed partem ingeris, partem subtrahis, et ut astruere falsitatem per scelus possis, ueritatis uerba furais?
Abbreviated transcription (Latin):
eus ogo credidi q tu es xp̃c filiꝰ
Onĩe deniq qͥ ab eo uł morbo¬
rum remedia. uł menbroꝵ⁊ re¬
stitutiões. uł mortuoꝵ uitã pete¬
bant: ab hõis id infirmitate an
a dĩ oĩpotentia postulabant:
taret. qͥd aut nesciens suspi¬
cabat᷑: Aut qͥd temptans scire
cupiebat: Aut qͥd tantopere
militate q̃rebat: ⁊lunqͥd do¬
cum̃tis prioribꝰ id didicerat.
aut unꝗͣ uere ĩ hũano corꝑe
dm̃ uenisse cognouãt: lon
utiq. S magis signoꝵ indici¬
is. magnis rerũ exꝑimentis. &
ui̾tatis ip̃iꝰ uocib ad suspitio¬
nẽ & inqͥsitionẽ rei huiꝰ cõpel¬
lebat᷑. utpote & qͥ semel iam a
iohe audierat. ecce agnꝰ dĩ. ec¬
ce qͥ tollit peccã mundi. Et i¬
t̾m̃ ab eodem. Ego a te debeo
baptizari. & tu uenis ad me:
Descendens qͦ de celo. & stans su¬
pra caput dni columba. eui¬
dentẽ se ac manifestã declara

Expanded text:
e, ego credidi quia tu es Christus filius omnes denique, qui ab eo uel morborum remedia uel membrorum restitutiones uel mortuorum uitam petebant, ab hominis id infirmitate an a dei omnipotentia postulabant? i taret, quid aut nesciens suspicabatur init quid temptans scire cupiebat? aut quid tantopere militate quaerebat? numquid documentis prioribus id didicerat aut umquam uere in humano corpore deum uenisse cognouerat? non utique: sed magnis signorum indiciis, magnis rerum experimentis et ueritatis ipsius uocibus ad suspicionem et inquisitionem rei huius conpellebatur, utpoteJoanne audierat: Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Et iterum ab eodem: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ? Descendens quoque de coelo, et stans supra caput Domini columba, evidentem se ac manifestandae clari
Abbreviated transcription (Latin):
& tonitrua d̃s ꝓtulit. aut rese¬
rato intͥnsecꝰ celo. choruscans se
ei facies diuinitatis oftendit:
Nicħ utiq eoꝵ. s e diu̾so magis
uidit hoinẽ & agnouit dm.
Qu̾e dignꝰ indepto noĩe. & qͥ int̾¬
oribꝰ magis ꝙͣ extĩoribꝰ ocłis uo¬
cabłi a dõ dati muit dignita

Expanded text:
et tonitrua deus protulit aut reseet tonitrua deus protulit aut reserato intrinsecus caelo coruscans se ei facies diuinitatis ostendit? nihil utique eorum, sed e di- uerso magis uidit hominem et agnouit deum. o uere dignus indepto nomine et qui interioribus magis quam exterioribus oculis uocabuli a
Abbreviated transcription (Latin):
declarauit. dũ stella indicat.
dũ magi adorant. dũ angeli
annunciãt. Qͥd q̃ris amplꝰ :
Adhuc uox illiꝰ silebat ĩ t̾ris.
& honor illꝰ iam clamabat
in celo. Latuisse gͦ in eo ac la¬
tere tu d̃m dicis. At ñ hoc ꝓ¬
pħe. ñ patͥarche. ñ deniq lex
uniu̾sa p̃dixit. ⁊ lon dicebãt
enĩ latitaturũ. que uenturũ
oĩbꝰ p̃dicebant. E rras infelix
acitas. causas blasphemandi
q̃uerens & ñ inueniens. Tu eũ
i atiisse ⁊̃ pͣt aduentũ suũ cui¬
cis. ego eũ nec priꝰ qͥdem latuis¬
nim pat̾archam illũ eximium
cui uocabułu uisio dĩ p̃sentiᷤ
imposuit. qͥ ex supplantatoriᷤ
noĩe. ĩ istłis nom̃ ascend̾. nun¬
qͥd sacͣmentũ nascit᷑ ex uirgĩe
dei latuit: Qͥ cũ mysteriũ fu¬
ture incarnõis ex concertatõe
luctantis sec̃ hoĩ agnouisset.
uidi inqͥt dm facie ad faciem.
& salua fcã ÷ aĩa mea. Qͥ d que¬
so uid̾at. ut uidisse se dm cre¬
deret: Nunqͥd int̾ fulga̾ se ei

Expanded text:
declarauit, dum stella indicat, declarauit, dum stella indicat, dum magi adorant, dum angeli annuntiant. quid quaeris amplius? adhuc uox illius silebat in terris et honor illius iam clamabat in caelo. latuisse ergo in eo ac latere tu deum dicis? at non hoc prophetae, non patriarchae, non denique lex uniuersa praedixit. non dicebant enim omnibus praedicebant. Erras infelix caecitas, causas blasphemandi quaerens, et non inveniens. Tu eum latuisse etiam post adventum suum dicis: ego eum nec prius quidem latuisnim patriarcham illum eximium cui vocabulum visio Dei praesentis imposuit, qua ex supplantatoris nomine in Israelis nomen ascendit; numquid sacramentum nascituri ex virgine Dei latuit? qui cum mysterium futurae incarnationis ei concertatione luctantis secum hominis agnouisset, uidi, inquit, deum facie ad faciem, et salua facta est anima mea. quid, quaeso, uiderat, ut uidisse se deum crederet? numquid inter fulgura se ei
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemez. iõ ei tͥbuis diuine
uicinitatis ꝯuinctionẽ. ut deita¬
tis auferas uitatẽ. Impiissime &
callidissime hostis d̃i. ꝑagere uis
scelꝰ negantis. sub noĩe ꝯfitentis
Honoremꝰ inqͥs sic̃ diuine uolun¬
tatis inseyabilem statuã. sicut
imaginẽ latentis del. ꝓfecit ui¬
deł̃i apud nos ꝑ b̃nficia sua. ho¬
nor creatoris ac redẽptoris nr̃a
demptorẽ nr̃m statuã dicẽnuͣ
digno uidelr obsequio. digno
cultu respond̾e benignitati. ac
pietat illiꝰ nitim᷑. si maiestatem
ꝙͣ ille ꝓpt̾ nos humiliare ñ re¬
nuit. nos ⁊̃ auferre conem᷑. S
excusas uidełi illatã dño ꝯtu¬
meliã. subditi honoris offici¬
o dicens. Tanqͣ imaginẽ la¬
tentis di. In hoc qd̃ imaginẽ di¬
cis. huãe eũ cõꝑas ꝯditiõi. In hoc
qd̃ latentis d̾i. c̾tissime derogas
lebit. Et uenit utiq & ñ silu¬
it. qͥ priꝰ ꝙͣ ip̃e qͥppiam pꝰt or¬
tam suũ diceret. aduentũ suũ
& t̾renis parit̾ & diuinis testibꝰ

Expanded text:
blasphemes, ideo ei tribuis diuinae uicinitatis coniunctionem, ut deitatis auferas ueritatem. impiissime et callidissime hostis dei, peragere uis scelus negantis sub nomine confitentis. honoremus, inquis, sicut diuinae uoluntatis inseparabilem statuam, sicut imaginem latentis dei. profecit uidelicet apud nos per beneficia sua honor creatoris ac redemptoris nostrdemptorem nostrum statuam diceremus, digno uidelicet obsequio, digno cultu respondere benignitati ac pietati illius nitimur, si maiestatem, quam ille propter nos humiliare non rennuit, nos etiam auferre conemur. Sed excusas uidelicet illatam domino contumeliam subditi honoris officio, dicens: tamquam imaginem latentis dei. in hoc quod imaginem dicis humanae eum comparas condicioni, in hoc quod latentis dei certissimae derogas lebit. et uenit utique et non siluit, qui, priusquam ipse quippiam post ortum suum diceret, aduentum suum et terrenis pariter et diuinis testibus
Abbreviated transcription (Latin):
statuã. sic̃ imaginẽ latentis dĩ
Supiꝰ imaginẽ dĩ adam ẽe dixi¬
sti. hic xp̃m imaginẽ dicis. Il¬
lum statuã. & ħc statuam. S
gr̃e uidelicet & tͥ ꝓ honore dei
agende sunt. qͦd theothocon
formã honorandã c̃ d̃o eẽ ꝯce¬
dis. ĩ qͦ ñ tam honor÷. ꝙͣ inui¬
ria. Noq enĩ in hoc ip̃o tribiuis

Expanded text:
statuam, sicut imaginem latentis dei. superius imaginem dei Adam esse dixisti, hic Christum imaginem dicis: illum statuam et hunc statuam. sed gratiae uidelicet tibi pro honore dei agendae sunt, quod theodochon formam honorandam cum deo esse concedis. in quo non tam honor est quam iniuria: neq
Abbreviated transcription (Latin):
dit. dicente ip̃o. uidi dm facie
ad faciem. & salua facta ÷ aĩa me¬
a: Qͥd ei tm̃ d̾s p̃sñtis diuinita¬
tis ostenderat. ut demonstratã
sibi faciem dĩ dicẽt: Homo eñĩ
ci ut uidebat᷑ tm̃mͦ apparu̾at.
quẽ ⁊̃ in ꝯcertatioẽ suꝑauierat.
s hoc utiq ꝑ p̃currentia rerũ
indicia ds agebat. ut nemo eẽt
qͥ dm natũ ex hoĩe ñ crederet. cũ
in hũa sp̃e dm iam pat̾archa añ
uidisset. S qͥd ego ĩ uno exem¬
plo tamdui commoror. qua¬
simulta defint: ⁊ lunqͥd eñ la¬
tere hoĩes iam tum pot̾at. ĩcar¬
ne uenturꝰ ds. cũ de eo qͣi ad oẽ
humanũ genꝰ palam ꝓpħa di¬
ceret. ecce ds ũr : Et alibi. Hic

Expanded text:
te ipso: uidi deum facie ad faciem, ^ et salua facta est anima mea? quid ei tantum deus praesentis diuinitatis ostenderat, ut demonstratam sibi faciem dei diceret? homo enim ei, ut uidebatur, tantummodo apparuerat, quem etiam in concertatione superauerat sed hoc utique per praecurrentia rerum indicia deus agebat, ut nemo esset qui deum natum ex homine non crederet, cum in humana specie deum iam patriarcha ante uidisset. Sed quid ego in uno exemplo tamdiu commoror, quasi multa desint? numquid enim latere homines iam tum poterat in carne uenturus deus, cum de eo quasi ad omne humanum  genus palam propheta diceret: ecce deus uester, et alibi: , hic
Abbreviated transcription (Latin):
bi aut ñ legi. aut ñ memul me
legisse. ñ qͣi docendo qͦd doctores
nũ nescieit. aut corrigñdo qd̾ ñ
b̾n cdix̾unt. s dicendo forsitan
ad respondencłu ꝓ fide nr̃a contͣ
eos qͥ uolentes crede̾ qͦil ñ intelli¬
gũt. deudent creibãtes. siue ad

Expanded text:
memini me legisse, non quasi docendo quod doctores nostri nescierunt, aut corrigendo quod non bene dixerunt; sed dicendo forsitan ad respondendum pro fide nostra contra eos, qui nolentes credere quod non intelligunt, derident credentes; sive ad
Abbreviated transcription (Latin):
sone sĩt ĩ eod̾ hoĩe si st̃ una res.
nullatenꝰ ꝑͣm filii posse ĩ hoĩe
ip̃o incarnati sñ aliis duabꝰ ꝑso¬
nis. ꝑsonas tres tñ eẽ ñ negat.
nec filiũ ẽẽ incarnatũ. Qm̃ gͥ¬

Expanded text:
sint in eodem homine, si sunt una res, nullatenus personam Filii posse in homine ipso incarnari, sine aliis duabus personis. Personas tamen tres esse non negat, nec Filium esse incarnatum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ad repellendũ opinionẽ huiꝰ de¬
sensoris. sic̃ ip̃e putat nr̃e fidei
las pͣs. eẽ tres res sepatas. Qm ni.¬
mirũ seꝑationẽ tałe existunat.
ut nec pr̃. nec sp̃t sc̃s sint ĩ filio.¬

Expanded text:
ad repellendam opinionem hujus defensoris, sicut ipse putat, nostrae fidei las personas esse tres res separatas. Quam nimirum separationem talem existimat, ut nec Pater, nec Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ płe dii. s unꝰ cłs. P t̾ea pate¬
faciã. qͣmius sit unꝰ d̾s tres
ꝑsone. ñ tñ una q̃lib incar¬
nata. alias qͦ incarnari ne¬
le.

Expanded text:
t plures dii, sed unus solus. Postea patefaciam, quamvis sit unus Deus tres personae, non tamen una qualibet incarnata, alias quoque incarnari nele.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽia uidet᷑ ĩ ea ꝯseq̃ntia. Ergo ostñ¬
de ñ ꝯseqͥ qd̾ dico. & fatebor ego te¬
cũ nłłm inconueniens seqͥ. si solꝰ
filiꝰ ÷ incarnatꝰ. aut si tres ꝑsone
sũt una res. Qͦ d si ab ostñsiõe de¬

Expanded text:
ea videtur consequentia. Ergo ostende non consequi, quae dico; et fatebor ego tecum nullum inconveniens sequi, si solus Filius est incarnatus, aut si tres personae sunt una res. Quod si ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑͣs tres ĩ unã. s tres ẽẽ res: ita qͥc¬
qͥd affirmet eascł ꝑͣs. ñ unũ. sed
tres do̾s eẽ. Que. ꝙͣ impia suit:
uidicent ap̃iani. S dicet. Nonco¬
git qd̃ dico tres res faters tres deos.
qm̃ tres ille res simul sũt unꝰ cł.
Et nos dm̃is. Ergo singła ꝙ̃ res de il¬

Expanded text:
s tres non unam, sed tres esse res; ita quoque affirmet easdem personas non unum, sed tres deos esse. Quae quam impia sint, judicent Christiani. Sed dicet, non cogit quod dico tres res fateri tres deos; quoniam tres illae res simul sunt unus Deus. Et nos dicimus: Ergo singula quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
te bonũ płalitatẽ sui ñ admit¬
tit. ut pła sit̃ sũma bona. Si enĩ
pła sũma bona st̃: paria sc̃. Sum¬
mũ uͦ bonũ ÷. qd̃ sic p̃statͥ aliis
bonis: ut nec pat hãt. nec p̃stan¬
hꝰ. Sũmũ gͦ bonũ: unũ ꝙ solũ

Expanded text:
rte bonum pluralitatem sui non admittit, ut plura sint summa bona. Si enim plura sunt summa bona, paria sunt. Summum vero bonum est, quod sic praestat aliis bonis, ut nec par habeat, nec praestantius. Summum ergo bonum unum et solum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ posuit. ut cucũscriberet: hoc
reticuit. ne se ip̃e dampnaret.
S ciebat enĩ se aspidem & basilis¬
cũ. se leonẽ & draconẽ ꝓpħica
uoce signari. Ita gͦ tu partem
obiciens. partẽ subtrahens. il¬
lud scił ponis ut cucũuenias.
hoc subtrahis. ne si totũ utiq
posui̾s. cirrũscͥptionẽ tuã ipse
ꝯ dempnes. S tempꝰ tandem ÷
ad ultiora tͣnsire. Nimis enĩ
diu ĩ singłis cõmorantes. dũ
affectu copiose responsioĩs du¬
cim᷑: modũ libri ⁊̃ longioris
ne. mimo ĩ alia blasphemia
tua. Et sp̃m de diuina nat᷑a se¬
ꝑauit: qͥ humanitatẽ ei crea¬
uit. Ait enĩ. qr qd̃ ex maria
cia repleuit qͦd creatũ ẽ. Aite¬
nĩ. Apparuit ĩcarne. iustifi

Expanded text:
enim posuit ut circumscriberet, hoc reticuit ne se ipse damnaret. Sciebat enim se aspidem et basiliscum, se leonem et draconem prophetica voce signari. Ita ergo et tu partem objiciens, partem subtrahens, illud scilicet ponis ut circumvenias, hoc subtrahis ne si totum utique posueris, circumscriptionem tuam ipse condemnes. Sed tempus tandem est ad ulteriora transire; nimis enim diu in singulis commorantes, dum affectu copiosae responsionis ducimur, modum libri etiam longioris ione, immo in alia blasphemia tua, et Spiritum de divina natura separans, qui humanitatem ejus creavit. Ait enim quia Quod ex Maria tia replevit, quod creatum est. Ait enim: Apparuit in carne, jus
Abbreviated transcription (Latin):
÷ finẽ libro. immo uniu̾so o
ctoritate testimonioꝵ sacro¬
rũ iam approbauimꝰ. ⁊̃ fide
p̾sũtis temꝑis roboremꝰ. Hyla¬
rius uitutũ õiũ atꝙ ornam̃¬
toꝵ. & sic̃ uita ita ⁊̃ eloq̃ntia
ter ꝓcellas ꝑsecutionũ ita ira¬
mobit ꝑstitit. ut ꝑ inuicte fi¬
dei fortitidinẽ. ⁊̃ ꝯfessoris ce

Expanded text:
est finem libro, immo universo octoritate testimoniorum sacrorum jam approbavimus, etiam fide praesentis temporis roboremus. Hilarius, uir uirtutum omnium atque ornamentorum et sicut uita, ita etiam eloquentia ter procellas persecutionum ita immobilis perstitit, ut per inuictae fidei fortitudinem etiam confessor
Abbreviated transcription (Latin):
nim sp̃ma descendetẽ de
celo. & manentẽ suꝑ eũ. Qͥa fu¬
riosam assertionẽ tuã diuinis
testimoniis ꝯfirmare conaris.
uideamꝰ qͣm ob causã hoc qͦd
tu ais testimoniũ sacrũ dic̾it.
U idi enĩ inqͥt sp̃m descer dentẽ
sic̃ columb̾a. & manei tẽ suꝑ
eũ. Discerne hic si potes. quis
maior sit. qͥs honoratior. is
qͥ descendabat. an is adquẽ
descendebat᷑. is qͥ deferebat
honorẽ. an is cui honor defẽ¬
bat᷑. Ubi hic ĩ testimonio so¬
nat. qd̃ carnẽ eiꝰ tempłũ spe
fecit : ut in qͦ honor̃e dei
minuit. si ad demonstran¬
dir humano gn̾̃i dm. deus
ip̃e descend̾: Cũ utiq ñ mi¬
nor intelligi debeat is. cuiꝰ
indicata sit dignitas. ꝙͣ. is qͥ ĩ¬
dex fu̾it dignitatis. S absit.
nitus impie ineqͣlitatis exclu¬
dit. Et iõ in hoc negocio. cũ
& patͥs ꝑsona ⁊ filii e sp̃c scĩ¬

Expanded text:
nim spiritum descendentem de caelo et manentem super eum. quia furiosam assertionem tuam etiam diuinis testimoniis confirmare conaris, uideamus quam ob causam hoc quod tu ais testimonium sacrum dixerit uidi enim inquit spiritum descendentem sicut columbam et manentem super eum. discerne hic, si potes, quis maior sit, quis honoratiorP is qui descendebat an is ad quem descendebatur ? is qui deferebat honorem an is cui honor deferebatur? ubi hic in testimonio sonat quod carnem eius templum spiritus fecerit, aut in quo honorem dei minuit, si ad demonstrandum humano generi deum deus ipse descendit, cum utique non minor intellegi debeat is cuius indicata sit dignitas, quam is qui index fuerit dignitatis? sed absit nitus impiae inaequalitatis excludit. et ideo in hoc negotio, cum et patris persona et filii et spi
Abbreviated transcription (Latin):
zlon qͥdem ad plenũ eadem
ostenden sciłͣt sacrilego sen¬
su tuo. qͦd tam imbescillũ ac
uasset ĩcelũ. adhuc hodie for¬
sitan fut᷑m estimares ĩ terra.
Ad ꝓbationẽ ã dicti. ⁊̃ testimo¬
niũ sacrũ adhibens. ait inqͥs
pellem: Qͥd estimem: Q corrũ¬
pendo diuinas littãs id agis.
ne testimonia sacͣ hãnt ium
testimonioꝵ. nouũ aucdaci-¬
e genꝰ. que id efficere argum̃¬
tis nequitie sue nitit᷑. ut falsi¬
tatẽ uitas ꝯfirmare uideat᷑.
Non enĩ ita ĩ apłicis actibꝰ dictũ

Expanded text:
on quidem ad plenum eadem ostendens scilicet sacrilego sensu tuo, quod tam inbecillum ac uasset in caelum, adhuc hodie forsitan futurum aestimares in terra. ad probationem autem dicti etiam testimonium sacrum adhibens ait, inquis, pellem, quid te aestimem, qui corrumpendo diuinas litteras id agis, ne testimonia sacra habeant uim testimoniorum? nonum audaciae genus, quae id efficere argumentis nequitiae suae nititur, ut falsitatem ueritas confirmare uideatur. non enim ita in apostolicis actibus di
Abbreviated transcription (Latin):
derit tͥ forsitan amphꝰ. qͣm testi¬
monio ip̃o in hac parte ñ ħat
qr sufficẽ utiq ad plenũ iu̾ta¬
ti debet integritas testimonii.
si falsitati pot̾at satis ẽẽ corrup¬
tio. S tñ tu qͥ putas cl̃nm iħm¬

Expanded text:
deri tibi forsitan amplius quam testimonio ipso in hac parte non habeat, quia sufficere utique ad plenum ueritati debet integritas testimonii, si falsitati poterat satis esse corruptio. sed tamen tu, qui putas domi
Abbreviated transcription (Latin):
est. nͥ ad manifestancłu tm̃ ĩ
pietatis tue causã atq origi¬
nem. ꝙ spine utiq ac tͥbuli
ex radicibꝰ emergentes. qͣlitate
sui stirpem suã ꝓduct. & ex eo
ip̃o qd sũt. indicant uñ nas¬
caut᷑. Ita gͦ & tu pelagiane he¬
reseoz spinosa soboles. idem o¬
stendis ĩ g̾mine. qͦd pat̾ tiuuis
habuisse tradit᷑ ĩ radice. Ille
enĩ ut leporiꝰ discipłis suis di¬
xit. dñm nr̃m asserebat. xp̃m¬

Expanded text:
 ad manifestandam tantum impietatis tuae causam atque originem, quia spinae utique ac tribuli ei radicibus emergentes qualitate sui stirpem suam produnt et ex eo ipso quod sunt indicant unde nascantur. ita ergo et tu, Pelagianae haereseos spinosa suboles, idem ostendis in germine quod pater tuus habuisse traditur in radice. ille enim, ut Leporius discipulus suus dixit, dominum nostrum asserebat
Abbreviated transcription (Latin):
le & stulte putes. ñ potuisse eñ
celũ ascendere. qͥ cũ descendisset
in t̾ias. nunꝗͣ abfiusse dicat᷑ e
celo. & an possibile fui̾t ei linq̃n¬
tiinferos. celũ scandere. cui ꝓm¬
lestibꝰ ꝑmanere. Qͥd ã illud qd
ip̃e ait. ascendo ad patrẽ meũ:
Nunqͥd in ascensiõe hac. int̾¬
cessurã oꝑem indicauit alt̾ꝰ
Qn. in hoc ip̃o qͦd ascenfurũ
se eẽ dix̃. uirtutẽ ꝓprie potesta¬

Expanded text:
le et stulte putes non potnisse eum caelum ascendere, qui, cum descendisset in terris, numquam afuisse dicatur e caelo, et an possibile ei fuerit linquenti inferos caelum ascendere, cui promlestibus permanere. quid autem illud quod ipse ait: ascendo ad patrem meum? numquid in ascensione hac intercessuram opem indicauit alterius, qui in hoc ipso quod ascensurum se esse dixit uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ legit᷑. ut qr sapien¬
tia ip̃a plenitudo. diuinita¬
tis ẽ. sapĩa sibi domũ edifi¬
cante. oẽm diuinttatis ple¬
nitudinẽ nemo ambigat af¬
suisse. S infelix blaspheman¬
di amentia. qu seꝑare xp̃m
a filio dĩ nitit᷑. ñ uidet se ip¬
sam a se diuinitatis penitꝰ
seꝑare nat᷑am. ⁊ lisi forte cre¬
dit. qd̾ iõ edificata ei aspũ
potñs ad edificandu sibi do¬
mũ ip̃e ñ fui̾t. S hoc ꝗͣ insa¬
nũ ÷. ꝙͣ ridicułu. ut qͥ nutu
suo oẽm celestiũ ac t̾restriũ
uniu̾sitatẽ crease credit᷑. edi¬
atq inseꝑabił diuinitaz sit
tͥnitatis. atq maiestas. ut ni¬
cħ om̃o ĩ una dectatis ꝑsona
possit intelligi. qd̃ a plenitudi¬
ne diuinitatis ualeat seꝑari.
Ergo hoc posito & intellecto.
sco suꝑueniente. & uirtute
altissimi obumbnͣte. sapĩa si

Expanded text:
uirginem legitur, ut, quia sapientia ipsa plenitudo diuinitatis est, sapientia sibi domum aedificante omnem diuinitatis plenitudinem nemo ambigat affuisse. sed infelii blasphemandi amentia dum separare Christum a filio dei nititur, non uidet se ipsam a se diuinitatis penitus separare naturam: nisi forte credit quod ideo aedificata ei a sancpotens ad aedificatum sibi domum ipse non fuerit. sed hoc quam insanum est tam ridiculum, ut, qui nutu suo omnem caelestium ac terrestrium uniuersitatem creasse creditur, aediatque inseparabilis diuinitas sit trinitatis atque maiestas, ut nihil omnino in una deitatis persona possit intellegi quod a plenitudine diuinitatis ualeat separari. ergo hoc posito et intellecto, sancto superueniente et uirtute altissimi obumbrante
Abbreviated transcription (Latin):
sei. Aut supb̃il. & arrogantem
qͣ a d̾o ut accepiss als sue po¬
tentie deputaret. S qͥd facimꝰ
qͦd potestas nunꝗͣ ẽ obsecuta
famulis. nͥ ꝑ nom̃ auctoris:
nec ħ̃re efficientiã potuit.
si aliqͥd sibi exea faciens depu¬
itauit. S qͥd tam diu euiden¬
tibꝰ qͥdem. s tñ minoribꝰ ar¬
gum̃tis ꝯtͣ furentẽ blasphe¬
miã aginiꝰ. Audiamꝰ ip̃m
ad discipłos loq̃ntẽ dm̃. In¬
firmos curate. mortuos su¬
scitate. lepsos mundate. de¬
mones eicite. Et it̾m. In no
cietis. ⁊ lunqͥd ad potestatem
erercencłã alteriꝰ noĩe eguit.
qͥ ip̃m nom̃ suũ potestatẽ eẽ
fecit. S qͥd adhuc addit᷑:

Expanded text:
ut superbum et arrogantem quam a deo ut ais accepisset, suae potentiae deputaret? sed quid facimus quod potestas numquam est obsecuta famulis nisi per nomen auctoris nec habere efficientiam potuit, si aliquid sibi ex ea faciens deputauit. Sed quid tamdiu euidentibus quidem, sed tamen minoribus argumentis contra furentem blasphemiam agimus? audiamus ipsum ad discipulos loquentem deum: infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones eicite. et iterum in nocietis. numquid ad potestatem exercendam alterius nomine eguit qui ipsum nomen suum potestatem esse fecit?
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt tͥ ad sp̃m phytonis ĩ noĩe
iħu.xͥ. exi ab ea. Et exiit abe¬
a demoniũ. S ꝗͣ longe hec
imbescillitas a dño nr̃o fu̾it.
hinc intellige. qd̾ ego ne il¬
los ꝙͣ imbescilles fuisse dico
qͦs ille ꝑ nom̃ suũ potentes fe
mitatẽ obstitisse tõgnouimꝰ.
dit. qͥ alios fec̃ eẽ metuendos.
aut ĩ se ip̃o infirmꝰ fuit. cu¬
ius fides ⁊̃ ꝑ alios suꝑ uniu̾¬
sa regnauit: Postremo hii
qͥ potestatẽ a dño acceꝑunt.
nunꝗͣ potestate ip̃a ut sua
lisi sut. s potestatẽ ip̃am ad

Expanded text:
 ad spiritum Pythonis, in nomine Iesu Christi exi ab ea: et exiit ab ea daemonium. sed quam longe haec inbecillitas a domino nostro fuerit, hinc intellege, quod ego ne illos quidem imbecillos fuisse dico quos ille per nomen suum potentes fecmitatem obstitisse cognouimus. didit qui alios fecit esse metuendos, aut in se ipso infirmus fuit cuius fides etiam per alios super uniuersa regnauit? postremo hi qui potestatem a deo acceperunt numquam potestate ipsa ut sua usi sunt, sed potestatem ipsam a
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃i. Qͣm longe abeo÷. ut
adimpletioe iusticie indiguĩt.
qͥ iusticia uniu̾isa cõpleuit. &
ut maiestas gꝰ iusticiã ñ habu¬
erit. cuiꝰ ⁊̃ nom̃ cuncta iustifi¬
cet. Uides gͦ uł ꝙͣ inepta blas¬
phemia tua .ł. ꝙͣ insana sit. qr
id auferre dño dõ nr̃o niteris.
qd̾ ita ab eo ĩ õs credentes large
semꝑ effundit᷑. ut nunꝙͣ ĩ ip̃o
tñ uigi largitate minuatur.
spuendu ac refutandu. ⁊̃ su p̃a
dicti execrabilitas satis sufficit.
tñ adhibemꝰ exempla. Dic mi¬
chi q̃so tu qͥ hoc qͦd eũ demo¬
nes metuer̃t. ñ suũ dicis s ali¬
enũ. ñ potestatis hoc uis fu
tu ais indigens fuit : Qͦmͦ
in noĩe eiꝰ demones riecti:
debiles curati: mortui susci¬
tati st̃: Pecrꝰ enĩ apls clau¬
do illi qͥ secdebat ad speciosã
portã templi. ĩ noĩe inqͥt
ih̃u xp̃i. surge & ambula. Et
itm̃ ĩ ciuitate ioppe ad eũ qͥ
ab annis octo paralyticus ia
cebat ĩ lectulo. eneas. sanet

Expanded text:
 ut adimpletione iustitiae indiguerit qui iustitia uniuersa conpleuit, et ut maiestas eius usam non habuerit cuius etiam nomen cuncta iustificet. uides ergo uel quam inepta blasphemia tua uel quam insana sit, quia id auferre domino deo nostro niteris, quod ita ab eo in omnes credentes large semper effunditur, ut numquam in ipso tamen iugi largitate minuatur. spuendum ac refutandum etiamsi ipsa dicti execrabilitas satis sufficit, tamen adhibemus exempla. dic mihi, quaeso, tu, qui hoc quod eum daemones metuerint non suum dicis, sed alienum, nec potestatis hoc uis fuitu ais, indigens fuit? quomodo in nomine eius daemones eiecti, debiles curati, mortui suscitati sunt? Petrus enim apostolus claudo illi, qui sedebat ad speciosam portam templi, in nomine, inquit, Iesu Christi surge et ambula. et iterum in cinitate Ioppe ad eum, qui ab cebat in lecto: Aenea, sanet
Abbreviated transcription (Latin):
suo accepissent. ita tu nich uis
qd̾ a sp̃u acceꝑit. Ac ꝑ hoc & ip¬
sum qͦd & habuit. ñ ut dñm
uis habuisse. s ut seruũ dc¬
cepisse. Dic mͥ gͦ. qͦmͦ ille pote¬
state ip̃a it sua. ñ ut accepta
utebatur.: Qͥaͥ eñi de eo legimꝰ:
Surge inqͥt paralitico. tolle
grabatũ tuũ & uade ĩ domũ
tuã. Et it̾m supplicanti ꝓ fili¬
o pat̾. uade inqͥt. filiꝰ tius ui¬
uit. Et illud. ubi unicꝰ matͥs
adͥ sepulchrũ deferebat᷑. Ad ole¬
scens inqͥt tibi dico. surge.
Nunqͥd gͦ ut mos eoꝵ erat.
qͥ potestatẽ a dõ accipiebãt.
potestatẽ qͦ ille dati sibi ad
efficiencłu inuocatiõe diuini
nõis postulabat: Cur ñ sic̃
apłi in noĩe ipsiꝰ. ita qͦ ip̃e ĩ¬

Expanded text:
il uis quod a spiritu acceperit, ac per hoc et ipsum quod habuit non ut dominum uis habuisse sed ut seruum accepisse., dic mihi ergo quomodo ille potestate ipsa ut sua, non ut accepta utebatur? quid enim de eo legimus? surge, inquit paralytico, tolle grabatum tuum et uade in domum tuam. et iterum supplicanti pro filio patri uade, inquit, filius tuus uiuit. et illud ubi unicus matris ad sepulchrum deferebatur, adulescens, inquit, tibi dico, surge. numquid ergo, ut mos eorum erat qui potestatem a deo accipiebant, potestatem quoque ille dari sibi ad efficiendum inuocatione diuini nominis postulabat? cur non, sicut apostoli in nomine ipsius, ita quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
bilatiõẽ. dũs inuoce tube.
euidentẽ maiestatẽ ascẽdentis
ꝑ potestatẽ ascensiois explicu¬
it. S uideamꝰ tam̃ qͣ tandem
precedentes blasphemias tuas
riã nominas. ut ꝯtumeliã
facias. Nam in eo qͦd donatũ
indiguisse blasphemas. Hoc
enĩ agit impuis sensus tuus.
ut largitas mun̾antis. indi¬
gentiã accipientis ostendat.
Et oinfelicem impietatẽ tu-¬
am. Et ubi illud ÷. qͦd dea
auit. tollite inqͥens portas pͥn¬
cipes ur̃as. & int̾ibit rex głie.
Cumq ip̃e sibi sicut solet ser¬
mo diuinꝰ qͣi sub inqͥrentis
noĩe respondiss. qͥs ÷ iste rex
głe : statim subdit. Dñs for¬
Sub p̃lii utiq gesti noĩe: iucto¬
riã dñi tͥumphantis ostendẽs.
Deĩm ad cõplendã rei expositi¬
onẽ cũ textũ supͣdicti sermo¬
me umminue̾t diuinitatis.
eunłẽ hic dñm uirtutuͣ &
regẽ celestis głe cẽ docuit.

Expanded text:
e: euidenter maiestatem ascendentis per potestatem ascensionis explicuit. Sed uideamus tamen qua tandem praecedentes blasphemias tuas riam nominas ut contumeliam facias. nam in eo quod donatumindiguisse blasphemas. hoc enim agit impius sensus tuus, ut largitas munerantis indigentiam accipientis ostendat. et — o infelicem impietatem tuam — et ubi illud est quod de aauit, tollite, inquiens, portas, principes, uestras, et introibit rei gloriae? cumque ipse sibi, ut solet sermo diuinus, quasi sub inquirentis nomine respondisset: quis est iste rex gloriae? statim subdidit: dominus forsub proelii utique gesti nomine uictoriam domini triumphantis ostendens. deinde cum ad conplendam rei expositionem textum supra dicti sermomae inminueret diuinitatis, eundem hic dominum uirtutum et regem caelestis gloriae esse docuit,
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. s qͥbiiscũq aut egris
dirissent. ĩ noĩe nr̃o surgite
aut claudis. ĩ noĩe nr̃o am¬
bulate: aut mortius. ĩ noĩe
nr̃o uuite: aut illud ad ali¬
qͦs: damꝰ uob̃ potestatẽ calcan¬
di suꝑ serpentes & scorpiões.
Intellige gͦ ex hoc ip̃o insaniã
tuã. qr sic̃ hec u̾ba insana st̃.
sisint huãne p̃sũꝑtioĩs. ita tu
insanissimꝰ. qͥ diuine ñ intel¬
ligis hec potestatis. Ex duo¬
bus enĩ alt̾m ꝯfiteriaris. ne¬
cẽẽ ẽ. aut posse hõinẽ diui¬
nam potestatẽ & h̃re & dare.
aut certe si nlłs oĩno hõmũ
id p̃t. dm fuisse qͥ potuit.
Nemo enĩ diuinã uirtutẽ
p̃t tͥbuere. ĩ munificentiã:
nͥ qͥ habu̾it ĩ nat᷑a. Sequit᷑
aut̃ in blasphemia tria. qͦd

Expanded text:
Paulus, si quibuscumque aut aegris dixissent: In nomine nostro surgite; aut claudis: In nomine nostro ambulate; aut mortuis: In nomine nostro vivite; aut illud ad aliquos: Damus vobis potestatem calcandi super serpentes, et scorpiones, Intelligis ergo ex hoc ipso insaniam tuam, quia, sicut haec uerba insana sunt si sint humanae praesumptionis, ita tu insanissimus qui diuinae haec non intellegis potestatis. ex duobus enim alterum confitearis necesse est, aut posse hominem diuinam potestatem et habere et dare, aut certe, si nullus omnino hominum id potest, deum fuisse qui potuit. nemo enim diuinam uirtutem potest tribuere in munificentia, nisi qui habuerit in natura. Sequitur autem in blasph
Abbreviated transcription (Latin):
se de se ita testificatꝰ sit. Cum
uenit fihꝰ hoĩs ĩ gła sua. Re¬
pugna si potes. & ꝯtͣdicito. ut
cũ ille se hr̃e testet᷑ głam suã.
tu accepisse eũ dicas alienã.
Qͣmus nos ita dicamꝰ eũ głam¬

Expanded text:
se de se ita testificatus sit: Cum venerit Filius hominis in gloria sua . Repugna, si potes, et contradicito; ut cum ille se habere testetur gloriam suam, tu accepisse cum dicas alienam. Quamvis nos ita dicamus eum g
Abbreviated transcription (Latin):
a spũ facta sit templũ. & q̃d̾ a
spũ sit eleuatꝰ in celũ. sacrilega
& furiosa sũt oĩa. Nõ qr ĩ his
oĩbꝰ q̃ ip̃e fecit. unitas & cooꝑa¬
tio sp̃c defuisse credenda sit.
utpote cũ nunꝙͣ deitas a se de¬
sit. & ĩ oꝑibꝰ saluatoris semꝑ
sibi ip̃e ñ qͥui̾t. Disce itaq ex sacͥ
testimoniis dm credere. ⁊ falfita¬
tem ui̾tati ñ admiscere. qr res nõ
recipit. & rõ ꝑborrescit. ut diui¬
nis testimoniis. demoniaci sp̃c
uis testimonio cõꝓbare. qd cdi¬
cit. apparuit ĩ carne. iustificat᷑ꝰ
furioso spũ loq̃ris. Qͥa & hoc
qͦd a sp̃u uis eũ repletũ ẽẽ iusti¬
cia. iõ ponis ut ostendas gꝰ ua¬
cuitatẽ. cui p̃stitã eẽ asseras ui¬
sticie adimpletionẽ. Et hoc qd̾
suꝑ hac re apłico testimonio u¬

Expanded text:
a spiritu facta sit templum, et quod a spiritu sit eleuatus in caelum, sacrilega et furiosa sunt omnia: non quia in his omnibus quae ipse fecit unitas et cooperatio spiritus defuisse credenda sit, utpote cum numquam deitas a se desit et in operibus saluatoris sempesibi ipse non quiuerit. disce itaque ex sacris testimoniis deum credere et falsitatem ueritati non admiscere, quia res non recipit et ratio perhorrescit, ut diuinis testimoniis daemonici spiritus uis testimonio conprobare quo dicit: apparuit in carne, iustificatus furioso spiritu loqueris, quia et hoc, quod a spiritu uis eum repletum esse iustitia, ideo ponis, ut ostendas eius uacuitatem cui praestitam esse asseras iustitiae adimpletionem, et hoc, quod super hac re ap
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs gͦ in his blasphemia tua ħ
nec ip̃e ut tu ais solitariꝰ ħo a
liqͥd au̾bo. id÷ a filio dĩ ceꝑit.
s totũ ĩ eo donũ sp̃c fuit. Si gͦ õe
id qͦd tu ad sp̃m refers eẽ ipsiꝰ

Expanded text:
is ergo in his blasphemia tua hanec ipse, ut tu ais, solitarius homo aliquid a uerbo, id est a filio dei ceperit, sed totum in eo donum spiritus fuerit. si ergo omne id, quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dñi negamꝰ. s ita tñ ꝯcep¬
tũ corpꝰ cooꝑante spũ dicimꝰ.
ut creatũ tñ sibi a filio d̾i ho¬
minẽ suũ ẽẽ dicamꝰ. dicente
ip̃o in scptĩs sacris spũ scõ. at¬
ꝙ testante. Sapĩa edificauit
sibi domũ. uides gͦ qd̾ id qͦd ꝯ¬

Expanded text:
nem negamus; sed ita tamen conceptum corpus cooperante Spiritu dicimus, ut creatum tamen sibi a Filio Dei hominem suum esse dicamus, dicente ipso in Scriptis sacris Spiritu san testante: Sapientia aedificavit sibi domum . Vides ergo quod id quod c
Abbreviated transcription (Latin):
tis imecta÷. In tanta unita¬
te ab ip̃o ꝯceptu uirginis. dei¬
tate &. huãitate ꝯnexa. ut nec
sũ hoĩe diuina. nec sñ cdo age¬
iestatis dr̃ crucifixꝰ. ita qͥ ex sem

Expanded text:
tis inuncta est, in tanta unitate ab ipso conceptu Virginis Deitate et humanitate connexa, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agejestatis dicitur crucifixus, ita q
Abbreviated transcription (Latin):
głice & apłice doctͥne ut audi¬
o resultare. exagitando sediti¬
oib ciuitates. ac ꝯtͣbando ec¬
cłias. nec solũ in uirias. s ĩ
res. ubi ÷ regła mansuetudĩs
& qͥetis: Ubi longãĩtas pati¬
entie Ubi tͣnqͥllitas pacis:
U bi firmam̃tũ duilectioĩs. & to¬
lerantie fortitudo: Que uos ab
xit. aut ꝑsecutio seꝑauit: Nel
q̃ tanta extitit decipientis aftu¬
fessioĩs. q̃ ꝓnimciantes coram
multis testibꝰ sacͣmentũ bapti
suiscepistis diabolitis nos illusioĩ¬
b subderetis: Qͥd̃ ap̃ uos acture
fu̾ant ungule. qͥd seua tormenta
si exd expugnaudã fidinr̃e iuite¬
gritatẽ. tr̃ hereticoꝵ uana com¬
merita ualuer̃t: P fide uos ag̾e
creditis. & ficłi ꝯtͣ itis. Eccl̃ie noĩe
armamini. & ꝯtͣ eccliã dimicatis.
Hoccine a ꝓpħis. hoc ab euͣgliis. hoc
ab apłis didiscistis. ut negantes
passioĩ mortiq subdentes. alie¬
nã faciatis ur̃am a suo reꝑatore
naturã: Totũq qd̃ crux intulit.

Expanded text:
icae doctrinae, ut audio, resultare, exagitando seditionibus civitates, conturbando Ecclesias, nec solum injurias, sed etiam res. Ubi est regula mansuetudinis et quietis, ubi longanimitas patientiae, ubi tranquillitas pacis, ubi firmamentum dilectionis et tolerantiae fortitudo? Quae vos ab xit aut persecutio separavit? vel quae tanta exstitit decipientis astufessionis qua pronuntiantes coram multis testibus sacramentum baptismi suscepistis, diabolicis vos illusionibus subderetis? Quid apud vos acturae fuerant ungulae, quid saeva tormenta, si ad expugnandam fidei vestrae integritatem tmenta valuerunt? Pro fide vos agere creditis, et fidei contraitis. Ecclesiae nomine armamini, et contra Ecclesiam dimicatis. Hoccine a prophetis, hoc ab evangelistis, hoc ab apostolis didicistis? ut negantes passioni mortique subdentes, alienam faciatis nostram a suo reparatore naturam, totumque quod crux intulit,
Abbreviated transcription (Latin):
nos añ ocłos semꝑ hñtes. ñ desine
parit̾ supplicare gͣtulantes. qd̃
tante scĩtatis. tante fidei. tanteq
doctne. apłice sedi un religioĩ¬
ur̃e ꝓpitio xp̃o fons & origo ma¬
nauit. antistitẽ dedit. Petentes
ficii ur̃i. longissima ad edificati¬
onẽ eccłiaꝵ suaꝵ etate custodi¬
at. Nos ã & si impares mĩtis. pa¬

Expanded text:
nos ante oculos semper habentes, non desinemus pariter supplicare, gratulantes quod tantae sanctitatis, tantae fidei, tantaeque doctrinae apostolicae sedi, unde religiopitio Christo, fons et origo manavit, antistitem dederit; petentes ficii vestri, longissima ad aedificationem Ecclesiarum suarum aetate custodiat. Nos autem etsi impares meritis, pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfitebor & ego illũ corã pr̃e meo.
Hii enĩ ñ er̃t digni ꝯfessiõe fibii
am facit. ꝓbab̃tq se nłłam de
signo crucis suscepisse iurtitẽ.
qͥ qd̾ ꝓferendũ frontibꝰ acceꝑunt.
ꝓmere labiis erubesct̃. Declinate
filii abhis diabolicis ꝑsuasioĩbꝰ
declinate. U̾itatẽ clĩ ulła resiio¬
lat. s ui̾tas nos ñ nͥ ĩ nr̃a carne

Expanded text:
ebor illum coram Patre meo . Hi enim non erunt digni confessione Filii am facit; probabuntque se nullam de signo crucis sumpsisse virtutem, qui quod praeferendum frontibus acceperunt, promere labiis erubescunt. CAP. IX. Declinate, filii, ab his diabolicis persuasionibus declinate. Veritatem Dei nulla res violat, sed Veritas nos nisi in nostra carne