comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ꝙ hoc dici: ut quomodo arrabo¬
nem sp̃s scĩ accipimꝰ. necdum totã eius
plenitudinem consecuti. sic & sedere nos
cum xp̃o atq regnare: necdum ꝑfectã
sessionem in cȩlestibꝰ tenentes.
t ostenderet in fcłis suꝑuenientibꝰ abun¬
dantes diuitias gr̃ȩ suȩ in bonitate suꝑ
uanta sit beneficii magnitudo. ꝙ quam
multiplex grã. qua nos dñs de scłi istiꝰ
ꝑturbationibus liberatos. sedere fecit &.
regnare cum xp̃o. hinc uł maxime c̃op¬
batur. quod in futuris scłis non uni sed
om̃ibꝰ. suam cunctis rationabilibus creatu¬
ris. suꝑ nos ostensurus ẽ głam. suasq
diuitias monstraturus. qd̃ nos qui quon¬
dam lege tenebamur inferni. & propter
uitia atq peccata ut oꝑibus carnis. ita
eramꝰ & suppliciis destinati: nunc in xͦ
regnemus. sedeamꝰq cum eo. Sedeamus
autẽ. ñ in humili quocũq loco. sed suꝑ
omnem principatum. potestatẽ & domi-¬

Expanded text:
autem et hoc dici, ut quomodo arrhaboautem et hoc dici, ut quomodo arrhabonem Spiritus sancti accepimus, necdum totam ejus plenitudinem consecuti: sic et sedere nos cum Christo atque regnare, necdum perfectam sessionem in coelestibus obtinentes. Ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae in bonitate super Quanta sit beneficii magnitudo, et quam multiplex gratia qua nos Dominus de saeculi istius perturbationibus liberatos sedere fecit, et regnare cum Christo, hinc vel maxime comprobatur, quod 576 in futuris saeculis non uno, sed omnibus suam cunctis rationabilibus creaturis super nos ostensurus est gloriam, suasque divitias monstraturus. Quod nos qui quondam lege tenebamur inferni, et propter vitia atque peccata; ut operibus carnis, ita eramus et suppliciis destinati: nunc in Christo regnemus sedeamusque cum eo. Sedeamus autem non in humili quocumque loco, sed super omnem principatum, et potestatem, et v
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. foderunt manus meas q pedes: &
alibi de passione eiꝰ. quasi ouis ad uictimã
ductꝰ ẽ. Et adhuc de iniuriis fiagelloꝵ:
Hoc autẽ ideo: ne quia futura semꝑ inces¬
ta sunt. hominum spes fluctuet ꝙ uacillet.
ea quȩ ds futura cognouit apud quem ni¬
chil ambiguum ẽ. quasi iam facta memoran¬
tur. ut quia p̃terita scdm philosophos q̃ꝙ
fieri infecta non possunt: qui audierint.
quasi iam facta habeant quȩ futura sunt.
Aliꝰ uero qui resurrectionẽ & regnum
xp̃i spiritalit̾ intelligit: non deliberauit
dicere. iam scõs sedere ꝙ regnare cũ xp̃o.
Quomodo enim nequaqua in carne scs̃
ẽ cum uiuat in carne. &ͥ habeat conuer¬
sationẽ in cȩlestibꝰ. cum gradiat᷑ in terra.¬
ita eũ in cęlestibus sedere & regnare cũ¬
xp̃o. Regnum quippe dĩ intra nos ẽ: S
ubi fuerit thesaurus nr̃. ibi erit ꝙ cor
nr̃m: firmiq & stabiles sedemꝰ cũ xp̃o.
sapientia. uerbo. iustitia. ueritate. Potest

Expanded text:
Domini: Foderunt manus meas et pedes . Et Domini: Foderunt manus meas et pedes . Et alibi de passione ejus: Quasi ovis ad victimam ductus est . Et adhuc de injuriis flagellorum: Hoc autem ideo, ne quia futura semper incerta sunt, hominum spes fluctuet et vacillet, ea quae Deus futura cognovit apud quem nihil ambiguum est quasi jam facta memorantur: ut quia praeterita secundum philosophos quoque fieri infecta non possunt, qui audierint, quasi jam facta habeant quae futura sunt. Alius vero qui resurrectionem, et regnum Christi spiritualiter intelligit, non deliberavit dicere, jam sanctos sedere, et regnare cum Christo: quomodo enim nequaquam in carne sanctus est, cum vivat in carne, et habet conversationem in coelestibus, cum gradiatur in terra,ita eos in coelestibus sedere cum Christo. Regnum quippe Dei intra nos eset ubi fuerit thesaurus noster, ibi erit et cor nostrum ; firmique et stabiles sedemus cum Christo, sapientia, Verbo, justitia, veritate. Potest
Abbreviated transcription (Latin):
Ra saluati es tie.
i non sunt dignȩ passiones huiꝰ temporis
ad futuram głam quȩ reuelabit᷑ in nob̾:
grã magis sumus quam oꝑe saluati. Ni¬
chil enun possumꝰ dño retribuere. pro om̃i¬
bus quȩ retribuit nobis.
t coexcitauit simulq fecit sedere in cȩle¬
Eupra dixerat quod suscitauerit ds xp̃m
a mortuis. & sedere fecerit ad dexteram
suam in cęlestibꝰ. suꝑ omnẽ principatũ.¬
& potestatẽ. ꝙ uirtutẽ & dominationem.
& omne nomen quod nominat᷑ non solũ
in hoc scło sed etiam in futuro: nunc uero
addidit quia & nos suscitauerit cum eo.
& sedere fecerit in cęlestibus ad dexteram
suam. Queritur gͦ quomodo ds̃ qui nos sal¬
uos fecit & suscitauit: simul fecerit sede¬
re cum xp̃o. Et quidem qui simplicius ẽ
responsurus. hoc asserit. quod iuxta p̾sci¬
entiam d̃i id quod futurum ẽ. quasi factũ
esse iam dixerit. & quia mos iste sit scri¬
pturarum. ut interdum futura tempore
prȩterito declinent᷑: uerbi causa de cruce

Expanded text:
alvati estis. Si non sunt dignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis , gratia magis sumus quam opere salvati. Nihil enim possumus Domino retribuere pro omnibus quae retribuit nobis. Et coexcitavit, simulque fecit sedere in coeleSupra dixerat, quod suscitaverit Deus Christum a mortuis, et sedere fecerit ad dextram suam in coelestibus super omnem principatupotestatem, et virtutem, et dominationem, et omne nomen quod nominatur non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro. Nunc vero addidit: quia et nos suscitaverit cum eo, et sedere fecerit in coelestibus ad dextram suam. Quaeritur ergo, quomodo Deus qui nos salvos fecit et suscitavit, simul 575 fecerit sedere cum Christo? Et quidem qui simplicius est responsurus, hoc asserit, quod juxta praescientiam Dei, id quod futurum est, quasi factum esse jam dixerit. Et quia mos iste sit Scripturarum, ut interdum futura tempore praeterito declinentur: Verbi causa, de cruce
Abbreviated transcription (Latin):
mus affectum. quod mereat. quotiencũq
peccamus q̃ defleat peccatores. Nam
& saluator in corpore constitutꝰ fleuit
ierłm: ꝙ omne hominum genus in ꝑ¬
pħa deplorat dicens. heu michi anima
quia periit reuerens a terra. &. qui cor¬
rigat inter homines non est. om̃s in
ait. In om̃ibus istis contristabas me.
lo dĩ: & illam recipiamus imaginem &
similitudinẽ. ad qũa in exordio conditi
sumus. Hoc signaculum sc̃i sp̃s. iuxta
eloquium saluatoris dõ imprimente
signatur. Hunc enim ait signauit pa¬
ter ds̃. Signatur ergo a patre sp̃ũ scõ
om̃is qui ex eo quod credidit dõ. signa¬
uit quia uerus est ds̃. Qui iccirco signa¬
tur ut seruet signaculum & ostendat
illud in die redemptionis purum atq
sincerum. & nulla ex parte mutilatum:
& ob id numerari cum his ualeat qui re¬
dempti sUNT.

Expanded text:
mus affectus, quod moereat quotiescumque mus affectus, quod moereat quotiescumque peccamus, et defleat peccatores. Nam et Salvator in corpore constitutus, flevit Jerusalem , et omne hominum genus in propheta deplorat, dicens: Heu mihi, anima, quia periit revertens Al. reverens a terra. Et qui corrigat, inter homines non est: omnes inait: In omnibus istis contristabas me .lo Dei, et illam recipiamus imaginem et similitudinem ad quam in exordio conditi sumus, Hoc signaculum sancti Spiritus, juxta eloquium Salvatoris, Deo imprimente, signatur. Hunc enim, ait, signavit Pater Deus . Signatur ergo a Patre, Spiritu sancto, omnis qui ex eo quod credidit Deo, signavit, quia verus est Deus. Qui idcirco signatur, ut servet signaculum et ostendat illud in die redemptionis, purum atque sincerum, et nulla ex parte mutilatum, et ob id numerari cum his valeat qui redempti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
oportunitatis. hoc est quod grece dicit᷑
niam mutauit interpres & posuit. ad
edificationẽ fidei. Quotienscumq ex ser¬
mone nr̃o alius ꝓficit. & iuxta oportu¬
nitatẽ loci. temporis ꝙ ꝑsonȩ edificat
audientes. bonus de ore nr̃o sermo ꝓces-¬
sit: quotiens uero loquimur aut non in
tẽpore. aut in oportuno loco. aut ut ñ
conuenit audientibus. totiens sermo
malus ꝓcedit de ore nr̃o ad destructionẽ
eoꝵ qui audiunt. Consideremꝰ itaq qͥd
loquamur. quia ꝓ om̃i ocioso uerbo red¬
dituri sumus rationem in diȩ uidie iu
dicii: etiam si non ledamus non tamen
ȩdificemus. mali uerbi nobis luenda sit
t nolite contristare sp̃m scm̃ dñi. s pęna.
in quo signati estis in die redemptionis.
eror sc̃i sp̃s sic intelligendus quomodo
ira dĩ & somnꝰ. & cęterȩ in humanam
similitudinẽ passiones: non quo contri¬
stetur sp̃s. & ullam ꝑturbationẽ diuinitas
sentiat. sed quod ex uerbis nr̃is dĩ disca¬

Expanded text:
opportunitatis, hoc est quod dicitur Graecopportunitatis, hoc est quod dicitur Graecniam mutavit interpres, et posuit, ad aedificationem fidei. Quotiescumque ex sermone nostro aliquis proficit, et juxta opportunitatem loci, temporis et personae aedificat audientes, bonus de ore nostro sermo processit. Quoties vero loquimur, aut non in tempore, aut importuno loco, aut non ut convenit audientibus, toties sermo malus procedit de ore nostro, ad destructionem eorum qui audiunt. Consideremus itaque quid loquamur, quia pro omni otioso verbo, reddituri sumus rationem in die judicii . Et etiam si non laedamus, non tamen aedificemus, mali verbi nobis luenda sit poena. Et nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in die redemptionis. Moeror sancti Spiritus sic intelligendus, quomodo ira Dei et somnus, et caeterae in humanam similitudinem passiones. Non quo contristetur Spiritus, et ullam perturbationem divinitas sentiat: sed quo ex verbis nostris, Dei disca
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ ut sp̃italib panibꝰ impleat᷑. & possit
cõmodare esurienti &̃ necessitatẽ sustinen¬
ti: dans in tẽpore cibaria conserus suis.
Si autẽ talis ẽ qui oꝑatur bonum. ergo
& is qut furatur consequenter uerba fu¬
rat᷑ ꝙ doginata de furto uiuens. de fur¬
to sibi ceruicalia consuens. & scripturarũ
pannos hinc inde colligens. ut possit tu¬
nicam facere conscissam. quȩ de deorsum
est. non de sursum. Cunica enim ȩccliȩ
hoc est corporis xp̃i desuꝑ contexta ẽ. et
nulla ex parte consutilis: quȩ nec ab ini¬
micis quidem scindi potert.
m̃is sermo malus de ore ur̃o non ꝓcedat:
sed siquis bonus ad ȩdificationẽ oportu¬
nitatis. ut det grãm audientibus.
onus sermo est ad ȩdificationẽ oportu¬
nitatis. dans grĩm audientibꝰ: qui docet
uirtutes sequendas & uitia fugienda: ma¬
lus qui ad peccata ꝓuocat ꝙ pronos
magis incitat ad ruinam. Pro eo autẽ
quod nos posuimus ad ȩdificationem

Expanded text:
suae, ut spiritualibus panibus impleatur, et possit suae, ut spiritualibus panibus impleatur, et possit commodare esurienti, et necessitatem sustinenti, daus in tempore cibaria conservis suis: si autem talis est qui operatur bonum: ergo et is qui furatur, consequenter verba furatur et dogmata, de furto vivens, de furto sibi cervicalia consuens, et Scripturarum pannos hinc inde colligens, ut possit tunicam facere conscissam, quae deorsum est non desursum. Tunica enim Ecclesiae, hoc est, corpus Christi, desuper contexta est, et nulla ex parte consutilis, quae ne ab inimicis quidem scindi potest. 632 Omnis sermo malus de ore vestro non procedat. Sed si quis bonus, ad aedificationem opportunitatis, ut det gratiam audientibus. Bonus sermo est ad aedificationem opportunitatis, dans gratiam audientibus, qui docet virtutes sequendas, vitia fugienda. Malus, qui ad peccata provocat, et pronos magis incitat ad ruinam. Pro eo autem quod nos posuimus, ad aedificationem
Abbreviated transcription (Latin):
nulli molestiam exhibeat: sed laboret in¬
quit manibus suis quod bonum est:
ut habeat unde communicet in digen¬
tibus. Qui igitur ad hoc tantum labo¬
rat ut ipse non egeat ꝙ a cȩteris con¬
trahat manum: quauis applaudat sibi.
tamen apłi prȩcepta non facit. Potest au¬
tẽ & altius intelligi. qui furabatur iam
non furetur. & reliqua: ꝓpter illud quod
scriptum ẽ de pseudo ꝓpħis. qui furan¬
tur sermones unusquisq a proximo
suo. ꝙ in euangłio om̃s qui uenert̃
ante me fures sunt & latrones. ꝙ ad ro¬
manos. qui p̃dicas non furandum fura¬
ris. Nũquid furta ꝓhibemur facere spi
ri potest. ut bonum dicatur quodcũq
ꝑiturum ẽ: & ad mãmona iniquitatis
ꝑtinet. Qũaius inim iustus labore opes
habeat absq tergiuersatione quęsitas.
satis habet si non dicantuꝵ malum: cę¬
terum bonum non ualent appellari Igi¬
t᷑ oꝑatur bonum qui declinat a malo
&̾ facit bonum. & oꝑatur in agro animȩ

Expanded text:
nulli molestiam exhibeat: sed, Laboret, innulli molestiam exhibeat: sed, Laboret, inquit, manibus suis quod bonum est, ut habeat unde communicet indigentibus. Qui igitur ad hoc tantum laborat, ut ipse non egeat, et a caeteris contrahit manum: quamvis applaudat sibi, tamen Apostoli praeceptum non fecit. Potest autem et altius intelligi: qui furabatur, jam non furetur, et reliqua: propter illud quod scriptum est de pseudoprophetis: Qui furantur sermones unusquisque a proximo suo . Et in Evangelio: Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones . Et ad Romanos: Qui praedicas non furandum, furaris : quod furta prohibeamur facere spirri potest: ut bonum dicatur quodcumque periturum est, et ad mammonam iniquitatis pertinet. Quamvis enim justus labor opes habeat absque tergiversatione quaesitas, satis habebit si non dicantur malum: caeterum bonum non valent appellari. Igitur bonum operatur, qui declinat a malo, et facit bonum, et operatur in agro animae
Abbreviated transcription (Latin):
lerit. tu ne dederis locum. Potestas quippe
diaboli non in temeritate illius atq ia¬
ctantia. sed in tua est uoluntate.
Ui furabatur iam non furetur. Oagis¬
⁊ autẽ laboret oꝑando manibus suis qͦd
bonum est: ut habeat unde commun¬
care ei qui indiget.
Wia hi qui in uitȩ istius negotiis conu̾¬
santur ꝓpter alimenta ꝙ usus necessari-¬
os coguntur aliqua uel emere uel uen¬
dere &̃. lucra de negotiatione sectari. et
difficile est etiam eos qui a cȩteris passio¬
nibus liberi sunt fornicatione uidelicet¬
& idolatria. ad ulterio & homicidio. hoc
uitio non teneri: ꝓpterea nunc ephesios
monet. ne sub occasione emolumenti.
furti crimen incurrant. furtum nomi¬
nans omne quod alterius damno quȩ¬
ritur: iustum autẽ esse. ut manibꝰ suis
unusquisq oꝑans & uictum labore
conquirens. imꝑtiat non habentibus.
Neq uero ait. magis autẽ laboret ope¬
rando manibus suis quod bonum est
ut non indigeat & habeat uictum &

Expanded text:
lerit, tu ne dederis locum. Potestas quippe lerit, tu ne dederis locum. Potestas quippe diaboli, non in temeritate illius atque jactantia, sed in tua est voluntate. Qui furabatur, jam non furetur: magis autem laboret, operando manibus suis quod bonum est: ut habeat communicare ei qui indiget. Quia hi qui in vitae istius negotiis conversantur, propter alimenta et usus necessarios coguntur aliqua vel emere, vel vendere, et lucra de negotiatione sectari: et difficile est etiam eos qui a caeteris passionibus liberati sunt, fornicatione videlicet, idololatria, adulterio, et homicidio, 631 hoc vitio non teneri. Propterea nunc Ephesios monet, ne sub occasione emolumenti, furti crimen incurrant. Furtum nominans, omne quod alterius damno quaeritur. Justum autem esse, ut manibus suis unusquisque operans, et victum labore conquirens, impertiat non habentibus. Neque vero ait: Magis autem laboret, operando manibus suis, quod bonum est, ut non indigeat, et habeat victum, et
Abbreviated transcription (Latin):
in corde nr̃o susceptam nutriuerimus
intrinsecus & crescere fecerimus: cum
in nobis prolem suam auctam uidert¬
ꝙ ipse audebit intrare. Deniti in uidȩ sca¬
rioth cor primum iecit sagittã: ut tra¬
deret saluatorem. quam si exceptam ille
miserabilis non fouisset: nũquam post
intinctum panem in parabsidẽ. intrasset
in illum sathanas. Simulq ꝙ hoc dili¬
genter attendite quod non inuenerit dia¬
bolus locum introeundi in udam cuius
pect̾us iam ante ꝑcusserat. nisi in conui¬
uio saluatoris: quia tunc uel maxime in
potestate ei damur. quando nec humanita¬
te. nec clementia nec mansuetudine eius
uincimur quem odimus indigne. Huic
quod nunc precipit. neq locum detis
diabolo: illud de ęccl̃iastico comparatur.
Si sp̃s potestatẽ habentis ascenderit suꝑ
te: locum nedederis ei. Ille suꝑbus & te¬
merarius uult ascendere. uult subire: sed
etiam si te oppressum putauerit. ꝙ se extu¬

Expanded text:
in corde nostro susceptam nutrierimus in corde nostro susceptam nutrierimus intrinsecus, et crescere fecerimus, cum in nobis prolem suam auctam videriet ipse audebit intrare. Denique in Judae Iscariot cor, primam jecit sagittam, ut traderet Salvatorem, quam si exceptam ille miserabilis non fovisset, numquam post intinctum panem in paropside, intrasset in illum Satanas. Simulque et hoc diligenter attendite, quod non invenerit diabolus locum introeundi in Judam, cujus pectus jam ante percusserat, nisi in convivio Salvatoris . Quia tunc vel maxime in potestatem ei damur, quando nec humanitate, nec clementia, nec mansuetudine ejus vincimur, quem odimus indigne. Huic quod nunc praecepit, neque locum detis diabolo, illud de Ecclesiastico comparatur: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dederis ei . Ille superbus et temerarius vult ascendere, vult subire: sed etiam si te oppressum putaverit, et se extu
Abbreviated transcription (Latin):
iabolus grecum uerbum ẽ. quod latine
dicitur criminator. lingua uero hebrea
sathan appellat᷑ idest aduersarius siue con¬
trarius: ꝙ ab apło belial hoc est absq u¬
go. quod de collo suo di abiecerit seruitu¬
tem: quem aquila apostatã transtulit. it
sciendum ubicumq in ueteri lege filii
pestilentiȩ scribantur. sicut ibi. filii autẽ
heli. filii pestilentiȩ: ibi in hebraicis uolu¬
minib belial hoc est diabolum ꝓ pesti¬
lentia nominari licet plurimi ꝓ belial
corrupte in apło belian legant. Nolite
itaq ait dare locum diabolo: quia tanqͣ
leo rugiens querit aditum ꝑ quẽ possit
irrumpere. Quomodo enĩ pater ⁊ filius
stant ante ostium ꝙ pulsant ut introe¬
ant & cenent cum eo qui se receꝑit: ita ꝙ
aduersarius semꝑ in nos est paratus irrũ¬
pere. ꝙ. cum locum dederimus ingredi¬
tur. Solet autẽ antequam ueniat quȩd̾a
iacula premittere & p̃cursorem aduen¬
tus sui facere cogitationẽ. Hanc si nos

Expanded text:
Diabolus Graecum verbum est, quod Latine Diabolus Graecum verbum est, quod Latine dicitur criminator: lingua vero Hebraea Satan appellatur, id est, adversarius, sive contrarius: et ab Apostolo Belial , hoc est, absque jugo quod de collo suo Dei abjecerit servitutem: quem Aquila apostatam transtulit. Et sciendum ubicumque in veteri Lege filii pestilentiae scribantur, sicut ibi: Filii autem Heli, filii pestilentiae , ibi in Hebraicis voluminibus Belial, hoc est, diabolum pro pestilentia nominari: licet plurimi 630 pro Belial corrupte in Apostolo Beliar legant. Nolite itaque, ait, dare locum diabolo, qui, tamquam leo rugiens, quaerit aditum per quem possit irrumpere. Quomodo enim Pater et Filius stant ante ostium, et pulsant, ut introeant, et coenent cum eo qui se receperit : ita et adversarius semper in nos est paratus irrumpere, et cum locum dederimus, ingreditur. Solet autem, antequam veniat, quaedam jacula praemittere, et praecursorem adventus sui facere cogitationem: hanc si nos
Abbreviated transcription (Latin):
crimis expiare: aut non magis ira lo¬
cum in die habeat. cum utiq nox reqͥ¬
es sit furoris. ꝙ succedente somno etiã
si irascimur in diem iracundiam differa¬
mus. Quia igitur uerus sol sicut occidit
suꝑ malos ꝓpħas iuxta illud quod seri¬
ptum est. occidit sol suꝑ ꝓphas urõs me¬
ridie. ita etiam suꝑ om̃s occidit peccatores.
nequaquam eis ortus sui lumen indulgeis:
prȩcipit nunc apłs ne talia faciamus fi¬
rore suꝑati ꝑ quȩ nobis sol occidat. ꝙ prin¬
cipale cordis tenebris in uoluatur. Quidã
putant sic accipiendum hoc esse simpli¬
citer. quomodo & illud quarti psalmi
unde idipsum sumptum uidet᷑. quȩ dici-¬
tis in cordibus urĩs & in cubilibus urĩs
compunguini: id ẽ quȩcumq in die
uel oꝑe uel sermone uel cogitatione pec¬
catis. hȩc succedente pęnitentia purgate
ꝑ noctẽ. ꝙ ira sit breuis. nec in diem cra¬
stinum differatur.
eo locum detis diabolo.

Expanded text:
crymis expiare? Aut non magis ira locrymis expiare? Aut non magis ira locum in die habeat, cum utique nox requies sit furoris, et succedente somno, etiam si irascimur, in diem iracundiam differamus. Quia igitur verus sol, sicut occidit super malos prophetas, juxta illud quod scriptum est: Occidit sol super prophetas vestros meridie : ita etiam super omnes occidit peccatores, nequaquam eis ortus sui lumen indulgens: praecipit nunc Apostolus, ne talia faciamus furore superati, per quae nobis sol occidat, et principale cordis, tenebris involvatur. Quidam putant sic accipiendum hoc esse simpliciter, quomodo et illud quarti psalmi, unde idipsum sumptum videtur: Quae dicitis in cordibus vestris, et in cubilibus vestris compungimini , id est, quaecumque in die, vel opere, vel sermone, vel cogitatione peccatis, haec succedente poenitentia purgate per noctem: et ira sit brevis, nec in diem crastinum differatur. Neque locum detis diabolo.
Abbreviated transcription (Latin):
Arbitror itaq de priore ira nunc dictũ.
& nobis quasi hominibꝰ esse concessum.
ut ad indignȩ alicuius rei faciem mo¬
ueamur. tranquillitatẽq mentis uelut
lenis quȩdam aura conturbet: nequaꝗͣ
intumescentes gurgites furoris impetu
subleuemur. firmianus nr̃ librum de
ira dĩ docto pariter & eloquenti sermone
conscripsit: quem qui legerit. puto ei ad
irȩ intellectum satis abundeq posse fuffi
ol non occidat suꝑ iracundiã ur̃am. Scere.¬
i simpliciter hunc sołe intelligimus qui¬
Ioculis carnis aspicitur: peccamus q̃ndo
irascimur & occidente sole iracundia ꝑ¬
seuerat: non peccamus autẽ quando
uerbigrã a prima hora usq ad undeci-¬
mam irascentes facimus quod indigna¬
tio. furor. ira. suggesserint. Quo sensu ni¬
chil michi uidetur absurdius: quasi non
queat quispiam ab ortu solis usq ad
occasum in tanta scelera debachari. quan¬
ta toto uitȩ suȩ tempore non possit la¬

Expanded text:
Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus nIra Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem qui legerit, puto ei ad irae intellectum satis abunde posse suffiSol non occidat super iracundiam vestram. Si simpliciter hunc solem intelligimus, qui oculis carnis aspicitur, peccamus, quando irascimur, et occidente sole, iracundia perseverat. Non peccamus autem, quando verbi gratia a prima hora usque ad undecimam irascentes, facimus quod indignatio, furor, ira suggesserint. Quo sensu nihil mihi videtur absurdius, quasi non queat quispiam ab ortu solis usque ad occasum, in tanta scelera debacchari, quanta tota vita sua non possit la
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq cum ꝓximo suo: ꝙ non det
scm canibus. neq mittat margaritas
suas ante porcos: sed quicũq oleum ha-¬
buerit ueritatis. illos in thalamũ spon¬
si. & pęnum regis inducat. Porro quod
ait. loquimini ueritatẽ unusquisq cũ
ꝓximo suo: sciamus de zacharia ꝓpħa
sumptum.
rascimini & nolite peccare.
De quarto psalmo hoc usurpatum nul¬
li dubium est: & uidetur illi esse contra
rium quod alibi dicitur. Nunc autẽ de¬
ponite & uos omnem iram & indigna-¬
tionem. & malitiam ꝙ blasphemiam:
ꝙ turpem sermonem ex ore ur̃o. Sed et
simpliciter intellectum nocet. dum pu¬
tantur irȩ frena laxata. Duplex autẽ
non solum apud nos. uerum etiam ap̃
philosophos irȩ nomen accipitur: uel
cum inuiria lacessiti naturalibus stimu¬
lis concitamur. uel cum requi escente
impetu & furore restricto potest mens
habere uidicium: ꝙ nichilominus suꝑ
eo qui putatur lesisse desiderat ultionẽ.

Expanded text:
unusquisque cum proximo suo, et non det unusquisque cum proximo suo, et non det sanctum canibus, neque mittat margaritas suas ante porcos : sed quicumque oleum habuerint veritatis, illos in thalamum sponsi et penum regis inducat. Porro quod ait: Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo, sciamus de Zacharia propheta sumptum . Irascimini, et nolite peccare. De quarto psalmo hoc usurpatum, nulli dubium est, et videtur illi esse contrarium, quod alibi dicitur: Nunc autem deponite et vos omnem iram, et indignationem et malitiam, et blasphemiam, et turpem sermonem ex ore vestro . Sed et simpliciter intellectum nocet, dum putantur irae non solum apud nos, verum etiam apud philosophos irae nomen accipitur. Vel cum injuria lacessiti, naturalibus stimulis concitamur: vel cum, requiescente impetu, et furore restincto, potest mens habere judicium, et nihilominus super eo qui putatur laesisse, desiderat ultionem.
Abbreviated transcription (Latin):
quod sequitur. qm̃ sumus alterutrum
membra: magis michi uidet᷑ significare
mysterium. & de his dicere qui nobis fi¬
de & uirtute sunt ꝓximi. Alembra qͥppe
sunt plenȩ consummatȩq uirturis. Opter
quebatur: sapientiam autem loquim᷑
inter ꝑfectos. Ergo hoc iubet. ut unꝰquisq
mystica quȩq ac secreta. & ea quȩ di ue¬
ritate sunt plena loquat᷑ cum ꝑximo
suo. ꝙ dies diei eructuet uerbum. ꝙ nox
nocti indicet scientian: hoc est clara qͦq
& lucentia. his indicet qui merentur
audire. uos estis lumen mundi: porro
tenebrosa ꝙ inuoluta. & omni sacramen-¬
toꝵ nocte uelata his referat qui ꝙ ipsi
nox. tenebrȩ uel caligo sunt. de quibus
dicitur. ꝙ caligo sub pedibus eius: haud
dubium quin di. Nam & in monte sy¬
na moyses ingreditur in turbinem & cali¬
ginem ubi erat ds̃. Et de ipso dõ scriptũ
est: posuit tenebras latibulum suum.
Loquatur itaq ueritatẽ atq mysteria

Expanded text:
quod sequitur: Quoniam sumus alterutrum quod sequitur: Quoniam sumus alterutrum membra, magis videtur mihi significare mysterium, et de his dicere, qui nobis fide et virtute sunt proximi. Membra quippe sunt plenae, consummataeque virtutis. Propter quebatur: Sapientiam autem loquimur inter perfectos . Ergo hoc jubet, ut unusquisque mystica quaeque atque secreta, et ea quae Dei veritate sunt plena, loquatur cum proximo suo, et dies diei eructet verbum, et nox nocti indicet scientiam , hoc est, clara quaeque et lucentia his indicet, qui merentur audire: Vos estis lumen mundi . Porro tenebrosa et involuta, et omni sacramentorum nocte velata, his referat, qui et ipsi nox, tenebrae, vel caligo sunt, de quibus dicitur: Et caligo sub pedibus ejus : haud dubium quin Dei. Nam et in monte Sina Moyses ingreditur in turbinem et caliginem, ubi erat Deus , et de ipso Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Loquatur itaque veritatem atque mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
Ropter quod deponentes mendacium. lo¬
quimini ueritatẽ unus quisq cum ꝓximo
suo. qm̃ sumus alterutrum membra.
oN simpliciter ut quidam putant nec
moraliter apłs pręcipit. mendacio dereli
si tantum cum proximis loquimur ueri¬
tatẽ. quicumq non fuerit ꝓximus debet
audire mendacium. quod quidem ꝙ in
lege p̃ceptum est. non adulterabis uxorẽ
ꝓximi tui. si ꝓximus tantum ꝓpinquus
uel amicus accipitur. ad ulteria in alienoᷤ
iure ꝑmittit.: sed proximum uocat omnẽ
hominẽ qui ex eodem nobiscum paren¬
te generatus est. Quod quidem ꝙ para¬
bola illa significat de ierłm ierico homi¬
nis descendentis qui incidit in latrones:
& sacerdote & leuita prȩtereuntibꝰ. asama¬
ritano curatus est: & ad stabularium re¬
uectus. Affirmat autẽ post hȩc dñs eũ
esse proximum qui illi miscdiam fecerit:
uolens ostendere om̃s homines om̃ibus
esse proximos. Et hoc quidem sic intelle¬
ctum: edificat audientes. Cȩterum id

Expanded text:
Propter quod deponentes mendacium, loPropter quod deponentes mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo: quoniam sumus alterutrum membra. Non simpliciter, ut quidam putant, nec moraliter Apostolus praecepit, mendacio derelicoqui si tantum cum proximis loquimur veritatem, quicumque non fuerit proximus, debet audire mendacium. Quod quidem et in Lege praeceptum est: Non adulterabis uxorem proximi tui . Si proximus tantumpropinquus vel amicus accipitur, adulteria in alienos jure permittit: sed proximum vocat omnem hominem, qui ex eodem nobiscum parente generatus est. Quod quidem et parabola illa significat, de Jerusalem Jericho hominis descendentis, qui incidit in latrones: et sacerdote et Levita praetereuntibus, a Samaritano curatus est, et ad stabularium revectus . Affirmat autem post haec Dominus eum esse proximum, qui illi misericordiam fecerit, volens ostendere omnes homines, omnibus esse proximos. Et hoc quidem sic intellectum aedificat audientes. Caeterum id
Abbreviated transcription (Latin):
nat in latino sermone. quod in greco.
Creatio quippe apud nos generatio uel
natiuitas dicitur. apud grecos uero sub
nomine creationis uerbum facturȩ et
conditionis accipitur. ꝙ quod apud
nos conditio. hoc apud grecos creatio so¬
nat. Unde & heresis natiuitatẽ xp̃i ca¬
lumnians. salomonis usurpat exemplum.
dñs creauit me initio uiarum suarum.
Considerandum igit᷑ quia creatio atq
conditio nũquam nisi in magnis oꝑibꝰ
nominentur. uerbi causa. mundus crea¬
tus est. urbs condita est: domus uero
qũauis magna sit. ȩdificata potius di¬
citur qũa condita uel creata. In magnis
enim oꝑibus atq facturis. uerbum crea¬
tionis assumitur. Ex quo animaduerten¬
dum istum nouum hominẽ. qui iuxta
dm̃ in xp̃o creatus ẽ. magnum dĩ opus
esse &̃ eminere ultra cȩteras creaturas: cum
sic conditus esse dicatur ut mundus. ꝙ
initium uiarum dĩ. & in exordio elemen-¬
torum om̃ium sit creatus.

Expanded text:
nat in Latino sermone quod Graeco. nat in Latino sermone quod Graeco. Creatio quippe apud nos, generatio, vel nativitas dicitur: apud Graecos vero sub nomine creationis, verbum facturae et conditionis accipitur. Et quod apud nos conditio, hoc apud Graecos creatio sonat. Unde et haeresis 627 nativitatem Christi calumnians, Salomonis usurpet exemplum: Dominus creavit me initium viarum suarum . Considerandum igitur, quia creatio atque conditio numquam nisi in magnis operibus nominentur. Verbi causa, mundus creatus est: urbs condita est: domus vero quamvis magna sit, aedificata potius dicitur, quam condita, vel creata. In magnis enim operibus atque facturis, verbum creationis assumitur. Ex quo animadvertendum istum novum hominem, qui juxta Deum in Christo creatus est, magnum Dei opus esse, et eminere ultra caeteras creaturas: cum sic conditus esse dicatur, ut mundus, et initium viarum Dei, et in exordio elementorum omnium sit creatus.
Abbreviated transcription (Latin):
poliantis in ea principatus. & contrarias
fortitudines ostentui habentis: resurre¬
ctio quoq & ascensus ad cęlum. Hic gͦ
uere creatus est in iustitia ꝙ scĩtate ue¬
ritatis: quia ds uerus dĩ ueri filiꝰ fuit.
& tota in illo religio atq iustitia dĩ ue¬
ritate completa est. Qui igitur conuer-¬
sationem illius imitari potest. ħ. uni¬
uersãs in se exprimere uirtutes. ut sit
mansuetus sicut fuit ille mansuetus
& humilis corde. & ponat animã suam
ꝓ amicis ut ille posuit ꝓ ouibus suis.
uerberatus non respondeat. maledictus
non remaledicat. sed uincat in humili¬
tate suꝑbiam: iste indutus est nouũ
hominẽ. & dicere cum apło potest. iuiuo
autẽ iam non ego uiuit autẽ in me xp̃s.
ꝙ̃. imitatores mei estote sicut ꝙ ego xp̃i.
Potest quoq uerba ioh̃is assumere. Qui
dicit se in xp̃o credere: debet sicut ille am¬
bulauit & ipse ambulare. Quod autẽ ait
qui scłm dm̃ creatus est: non idipsum so¬

Expanded text:
poliantis in ea principatus, et contrarias poliantis in ea principatus, et contrarias fortitudines ostentui habentis: resurrectio quoque et ascensus ad coelum. Hic ergo vere creatus est in justitia et sanctitate veritatis: quia Deus verus, Dei veri Filius fuit, et tota in illo religio atque justitia Dei veritate completa est. Qui igitur conversationem illius imitari potest, et universas in se exprimere virtutes, et sit mansuetus, sicut fuit ille mansuetus et humilis corde, et ponat animam suam pro amicis, ut ille posuit pro ovibus suis: verberatus non respondeat: maledictus non remaledicat, sed vincat in humilitate superbiam: iste indutus est novum hominem, et dicere cum Apostolo potest: Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus . Et: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Potest quoque verba Joannis assumere: Qui dicit se in Christo credere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Quod autem ait: Qui secundum Deum creatus est, non idipsum so
Abbreviated transcription (Latin):
Ec in sensu renouamur absq sp̃u nec
in sp̃u absq sensu. sed renouamur con¬
iuncte in spũ sensuᷤ nr̃i. ut quomͦ psal¬
limus spũ. psallimus & sensu. oramus
spũ oramus ꝙ sensu: sic in sp̃u sensuᷤ nr̃i
renouemur. ut cum sensus mundus fue¬
rit atq purgatus. ꝙ ab om̃i macula sor¬
didȩ concretionis alienus. tunc ei iun¬
gatur ꝙ sp̃s: & ita quodam inter se
unitatis glutino copulentur. ut neqͣꝗͣ
simplex sp̃s. sed sp̃s sensus ẽẽ dicatur.
Cum autẽ renouati fuerimꝰ in spũ. qui
nr̃i sensus est sp̃s: tunc induemur no¬
uum hominem qui scdm dm̃ creatus
est. Quod quidem aliis uerbis idipsum
puto esse quod in alio loco dicitur: in¬
duite uos xp̃m ĩm. Iste quippe est
nouus homo: quo uniuersi credentes
debemus indui atq uestiri. Quid enĩ
in homine qui a saluatore nr̃o assumptꝰ
est. non nouum fuit: Conceptus. natiui¬
tas. partus. infantia. doctrina. uita. uir¬
tutes. ꝙ ad extremum crux ꝙ passio ex¬

Expanded text:
ec in sensu renovamur absque spiritu, nec spiritu absque sensu, sed renovamur conjuncte in spiritu sensus nostri, ut quomodo psallimus spiritu, psallimus et sensu, oramus spiritu, oremus et sensu, sic in spiritu sensus nostri renovemur, ut cum sensus mundus fuerit, atque purgatus, et ab omni macula sordidae concretionis alienus, tunc ei jungatur et spiritus, et ita quodam inter se unitatis glutino copulentur, ut nequaquam spiritus, sed spiritus sensus esse dicatur. Cum autem renovati fuerimus in spiritu, qui nostri sensus est spiritus; tunc induemur novum hominem, qui secundum Deum creatus est. Quod quidem aliis verbis idipsum puto esse, quod in alio loco dicitur: Induite vos Christum Jesum . Iste quippe est novus homo, quo universi credentes debemus indui atque vestiri. Quid enim in homine qui a Salvatore nostro assumptus est, non novum fuit? Conceptus, nativitas, partus, infantia, doctrina, vita, virtutes: et ad extremum, crux et passio, exs
Abbreviated transcription (Latin):
plum quod se prebuit. uiuens quippe
est atq sensibile. insidiis corrumpentis:
luet pęnas ꝑ hoc ipsum quod corru¬
ptum atq uiolatum. spm̃ in corruptio¬
nis amisit.
E nouamini autẽ sp̃u sensus ur̃r ꝙ in¬
duite nouum hominem. qui scđ̃m am

Expanded text:
plum quod se praebuit vivens quidem plum quod se praebuit vivens quidem est atque sensibile insidiis corrumpentis, luet poenas, per hoc ipsum quod corruptum atque violatum, spiritum incorruptionis amisit. Renovamini autem spiritu sensus vestri: et induite novum homine
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ꝙ si exterior nr̃ homo corrumpitur. sed
is qui interior est renouatur de die in
diem: quia corruptio exterioris hominiᷤᷤ
interioris hominis renouatio ẽ. & contͣ interio¬
ris hominis corruptio. exterioris ẽ instaurati-¬
o. Estimet aliquis simplicit̾ paulũ loqui. Siqͥs
templũ dĩ corrũpit corrũpet illũ ds̃. templũ
eĩ di sc̃m̃ est. qͦd estis uos. Sed forte ꝙ ibi a¬
liquid latitet qͦd apud nos uideatur
absconditum. Si templum dĩ nos sumꝰ
scđm id quod scribitur. templum enim
dĩ scm̃ est quod estis uos. q alius ẽ qui
corrumpit templum dĩ. & aliud quod
corrumpitur: querendum quis sit ille
qui templum dĩ corrumpat. Si in uene¬
ris hostes ierłm corrumpentes atq
iuolantes templum ex lapidibꝰ instru¬
ctum: uidebis pariter omnẽ corrumpen¬
tem & uiolantem templum di: quem cor-¬
rumpet & uiolabit ds. ulciscens corru¬
ptionem templi sui. Uerũtamen & tẽ¬

Expanded text:
est: Et si exterior noster homo corrumpitur: sed est: Et si exterior noster homo corrumpitur: sed is qui interior est, renovatur de die in diem : quia corruptio exterioris hominis, interioris hominis renovatio est: et contra, interioris hominis corruptioPaulum loqui: Si quis templum Dei corrumpit, corrumpet illum Deus: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Sed forte et ibi aliquid latitat, quod apud nos videtur absconditum. Si templum Dei nos sumus, secundum id quod scribitur: Templum enim Dei sanctum est quod estis vos : et alius est qui corrumpit templum Dei, aliud quod corrumpitur. Quaerendum quis sit ille qui templum corrumpat Dei. Si inveneris hostes Jerusalem, corrumpentes atque violantes templum ex lapidibus exstructum: videbis pariter omnem corrumpentem, et violantem templum Dei, quem corrumpet et violabit Deus, ulciscens corruptionem templi sui. Verumtamen et tem
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationẽ ueterẽ hominẽ. qui corrũ¬
pitur uixta desideria erroris. Ueterẽ au¬
tẽ hominẽ quem prȩcipit deponendũ.
inueteratum a malitia arbitror appella¬
ri. Iste enim scdm priorem conuersatio¬
nem & desideria erroris semꝑ errans.
& in oꝑe corruptionis helluans corrũ¬
pitur atq uiolatur: & quia in desideriis
indesinenter uersatur erroris. & numqͣ
cessat a uicio. nequaqũa corruptus dici-¬
tur sed corrumpi: quod ꝑ singulos dies.
horas. puncta atq momenta corrumpit᷑.
intercipitur. uiolatur. Sermo uero dĩ
qui ideo interficit ut uiuificet mor¬
tuum. ꝙ uiuificatus dñm requirat.
quem ante interitum nesciebat: non cor¬
rumpit sed interficit ueterem hominẽ.
Ego enim occido ait &̃ ego uuifico. ꝙ.
cum interficeret illos tunc querebãt eũ.
Nec putemꝰ hoc quod nunc ait. qui
corrumpit᷑ scđm desideria erroris. illi
esse contrarium quod in alio loco scriptũ

Expanded text:
conversationem veterem hominem, qui corrumconversationem veterem hominem, qui corrumpitur juxta desideria erroris. Veterem autem hominem, quem praecipit deponendum, inveteratum a malitia arbitror appellari. Iste enim 625 secundum priorem conversationem et desideria erroris, semper errans, et in opere corruptionis helluans, corrumpitur atque violatur. Et quia in desideriis indesinenter versatur erroris, et numquam cessat a vitio, nequaquam corruptus dicitur, sed corrumpi: quod per singulos dies, horas, puncta atque momenta corrumpitur, intercipitur, violatur. Sermo vero Dei qui ideo interficit, ut vivificet mortuum, et vivificatus Dominum requirat, quem ante interitum nesciebat, non corrumpsit, sed interficit veterem hominem: Ego enim occido, ait, et ego vivifico ; et: Cum interficeret illos, tunc quaerebant eum . Nec putemus hoc quod nunc ait: Qui corrumpitur secundum desideria erroris, illi esse contrarium quod in alio loco scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
de eo annuntiant immutantur. ꝙ moy¬
ses quoq & helias. id est lex & ꝓphetȩ
uident᷑ in głam. Quam dui dñs formã
serui non mutat nec ascendit in mon¬
tẽ: lex in sordibus. ꝓpħe in squalore uer¬
santur. Cum ille ad suꝑiora conscende¬
rit. & uestimenta sua uoluerit immuta¬
re. intellectusq de seruo fuerit clarus&
liber: tunc moysi quoq & heliȩ facies
ꝙ uestimenta mutantuR
e ponere uos scđm priorem conuersatio-¬
nem ueterem hominẽ: qui corrumpitur
uxta desideria erroris.
uia uidetur iuxta ordinem textumq
sermonis scatere sententia. sic legendũ
est.Uos autẽ non ita didicistis xp̃m.
si tamen illum audistis. ꝙ in illo docti
estis. deponere uos scd̾m priorem conuer¬
sationem ueterem hominẽ. qui corrum¬
pitur iuxta desideria erroris. sicut est
ueritas in uĩu: ut sit sensus. Quomodo
est ueritas in uĩu: sic erit & in uobis:
qui didicistis xp̃m & audistis illum
& docti estis deponere scđm priorem

Expanded text:
de eo annuntiant, immutantur: et Moyde eo annuntiant, immutantur: et Moyses quoque et Elias, id est, Lex et Prophetae videntur in gloria . Quamdiu Dominus formam servi non mutat, nec ascendit in montem, Lex in sordibus, Prophetae in squalore versantur. Cum ille ad superiora conscenderit, et vestimenta sua voluerit immutare, intellectusque de servo fuerit clarus et liber: tunc Moysi quoque et Eliae, et facies, et vestimenta mutantur. Deponere vos secundum priorem conversationem veterem hominem, qui corrumpitur juxta desideria erroris. Quia videtur juxta ordinem, textumque sermonis scatere sententia, sic legendum est: Vos autem non ita didicistis Christum si tamen illum audistis, et in illo docti estis deponere vos secundum priorem conversationem veterem hominem, qui corrumpitur juxta desideria erroris: sicut est veritas in Jesu: ut sit sensus: Quomodo est veritas in Jesu, sic erit et in vobis qui didicistis Christum, et audistis illum; et docti estis deponere secundum priorem
Abbreviated transcription (Latin):
tes. nec rursum dm̃ uerbum. ab eo quẽ
assumpsit homine alterum esse dicentes.
sed scd̾m intelligentias effectuum uel lo¬
coꝵ illum quem unum esse credimus
filium hominis & filium dĩ: & ante uir-¬
ginem ꝙ post uirginem alium atq ali¬
um nuncupantes. Potest autẽ & aliter
intelligi: sicut est ueritas in itũ. In nul¬
lo patriarcharum. in nullo ꝓpħarum.
in nullo apłoꝵ ueritas fuit: nisi in
confidenter. ego sum ueritas: quȩ cre¬
dentibus in se. iuxta analogiam fidei
tribuit libertatem. Qui enim cognoscit
ueritatẽ a ueritate libertate donatur: et
ipsa ueritas ꝓpterea formam serui assũpsit.
ꝙ humiliauit se. factus obȩdiens patriusq
ad mortẽ. ut seruum redderet liberum.
Ubi enim fp̃s dĩ est. ibi libertas :Si uolu¬
mꝰ formam liberi in itãu faciemq cogno¬
scere ueritatis. ascendamus cum eo in mon¬
tem. uideamus eum transfiguratum ubi
& uestimenta eius. id est scripturȩ quȩ

Expanded text:
tes: 624 nec rursum Deum Verbum ab eo quem tes: 624 nec rursum Deum Verbum ab eo quem assumpsit, hominem alterum esse dicentes: sed secundum intelligentias effectuum vel locorum, illum quem unum esse credimus Filium hominis et Filium Dei, et ante virginem, et post virginem alium atque alium nuncupantes. Potest autem et aliter intelligi: Sicut est veritas in Jesu. In nullo, patriarcharum, in nullo prophetarum, in nullo apostolorum veritas fuit, nisi in  loquitur confidenter: Ego sum veritas : quae credentibus in se juxta analogiam fidei tribuit libertatem. Qui enim cognoscit veritatem, a veritate libertate donatur. Et ipsa veritas propterea formam servi assumpsit, et humiliavit se, facta obediens Patri usque ad mortem : ut servum redderet liberum. Ubi enim spiritus Dei est, ibi libertas. Si volumus formam liberi in Jesu, faciemque cognoscere veritatis, ascendamus cum eo in montem, videamus eum transfiguratum: ubi et vestimenta ejus, id est, Scripturae quae
Abbreviated transcription (Latin):
doceat. & organum oris non quęxat
alieni: tantum non simus subditi pec¬
cato. nec corpus nr̃m delicta posside¬
ant. ꝙ ingredietur in illud sapientia.
icut est ueritas in iNU.
ocabulum ũc. interdum eum hominẽ
significat. qui a dõ uerbo est assumptus
ex uirgine: uixta illud. uocabis nomen
eius uãc: ipse enim saluabit popłm a pec¬
catis eius. Et alibi. Iñc ergo fatigatus
de uia: & reliqua. Interdum uero d̃m
ego sum uita & ueritas: uxta id dicit
quod filius di est. Cum autẽ scribit
paulus. sicut est ueritas in uiũi: de
templo corporis loquit᷑. in quo habitat
uerbum ds. Uerbum enim caro factũ
est: ꝙ habitauit in nobis. Nisi forte
utrumq de do uerbo intelligendum:
quod quomodo habitet in eo uita. ꝙ
ipse sit uita. sicut enim habet pater uitã
in semetipso. ita & filio dedit habere ui¬
tam in semetipso: sic & ueritas dicatur filiꝰ.
& ipsa in eo habitare demonstretur. Hȩc
autẽ dicimus. non itĩm a xp̃o separan¬

Expanded text:
doceat, et organum oris non quaerat doceat, et organum oris non quaerat alieni: tantum non simus subditi peccato; nec corpus nostrum delicta possideant, et ingredietur in illud sapientia. Sicut est veritas in Jesu. Vocabulum, Jesus, interdum eum hominem significat, qui a Deo Verbo est assumptus ex Virgine, juxta illud: Vocabis nomen ejus Jesus: ipse enim salvabit populum a peccatis ejus . Et alibi: Jesus ergo fatigatus de via , et reliqua. Interdum vero Deum Ego sum via, et veritas , juxta id dicit quod Filius Dei est. Cum autem scribit Paulus: Sicut est veritas in Jesu, de templo corporis loquitur, in quo habitat Verbum Deus. Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis . Nisi forte utrumque de Deo Verbo intelligendum, quod quomodo habitet in eo vita, et ipse sit vita: Sicut nim habet Pater vitam in semetipso: ita et Filio dedit habere vitam in semetipso . Sic et veritas dicatur Filius, et ipsa in eo habitare monstretur. Haec autem dicimus, non Jesum a Christo separan
Abbreviated transcription (Latin):
augeri. Ita igitur &. in restitutione om̃i¬
um. quando corpus totius ȩccłiȩ nunc
disꝑsum atq laceratum: uerus medicꝰ
xp̃s itĩc sanaturus aduenerit. unusqͥsq
scđm mensuram fidei & agnitionis filii
dĩ. quem ideo agnoscere dicitur quia priꝰ
nouerat & postea nosse desiuit. suum reci-¬
piet locum. ꝙ incipiet id esse quod fue¬
rat. ita tamen ut non iuxta aliam he¬
resim om̃s in una ȩtate sint positi. id est
om̃s in angłos reformentur. sed unũqd̃q
mẽbrum uixta mensuram & officium
suum ꝑfectum sit: uerbi grã ut angłs re
fuga id esse incipiat. quod creatus ẽ. et
homo qui de paradyso fuerat eiectus.
ad culturam iterum paradysi restituat᷑.
Ista autẽ uniuersa sic fient. ut inuic̃e
inter se caritate uingantur. ꝙ dum con-¬
pendeamus: xp̃s nobis loquitur. sp̃s scĩ
sunt uerba quȩ promit. Statuit enĩ ds̃
tertio doctores. Sed nec illud est desperan-¬
dum. quod aliquando ipse in mentibꝰ

Expanded text:
augeri. Ita igitur et in restitutione omniaugeri. Ita igitur et in restitutione omnium, quando corpus totius Ecclesiae nunc dispersum atque laceratum, verus medicus Jesus Christus, sanaturus advenerit, unusquisque secundum mensuram fidei et agnitionem Filii Dei quem ideo agnoscere dicitur, quia prius noverat, et postea nosse desivit suum recipiet locum, et incipiet id esse quod fuerat: ita tamen ut non juxta aliam haeresim omnes in una aetate sint positi, id est, omnes in Angelos reformentur: sed unumquodque membrum juxta mensuram suam et officium suum perfectum sit. Verbi gratia, ut Angelus fuga id esse incipiat quod creatus est: et homo qui de paradiso fuerat ejectus, ad culturam iterum paradisi restituatur. Ista autem 351 universa sic fient, ut invicem inter se caritate jungantur: et dum conpendeamus. Christus nobis loquitur: Spiritus sancti sunt verba quae promit. Statuit enim Deus prophetas, tertio doctores. Sed nec illud est desperandum, quod aliquando ipse in mentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ partes corpus augetur: mutua inse
caritate complebitur. Cotas rationabiles
creaturas sub unius rationabilis anima¬
lis intelligamus exemplo: & quodeũq
de huius membris dixerimus. ꝙ parti¬
bus: hoc sciamus esse referendum ad
unamquamq rationabilem creaturã.
at. nec neruus uingatur ad neruũ.
separatim oculi iaceant. seorsum na¬
res. manus alium locum teneant. in
membra in hunc modum inter se di
tantȩ scientiȩ medicum qui iuxta fa¬
bulas ȩthicorum esculapium possit
imitari. & innouam figuram nouũq
nomen uirbium suscitare. Hic necesse
habebit unũquodq membrum suo lo¬
co restituere. & compagem copulare
compagi. & quodam glutino partibus
restitutis. unum corpus efficere. Hucusq
nobis una similitudo ꝓcesserit. Nunc
ent incrementa: uenter dum nescimꝰ
impletur. humeri dum fallunt᷑ oculi
dilatant᷑: & omĩa membra ꝑ partes
iuxta mensurã suam sic crescunt ut ta¬
men non sibi sed corpori uideantur

Expanded text:
cclesiae per partes corpus augetur, mutua in se cclesiae per partes corpus augetur, mutua in se charitate complebitur. Totas rationabiles creaturas sub unius rationabilis animalis intelligamus exemplo, et quodcumque de hujus membris dixerimus et partibus, hoc sciamus esse refunamquamque rationabilem creaturam. at, nec nervus jungatur ad nervum, separatim oculi jaceant, seorsum nares, manus alium locum teneant, in membra in hunc modum inter se distantae scientiae medicum, qui juxta fabulas Ethnicorum, Aesculapium possit imitari, et novam figuram novumque hominem Virbium suscitare. Hic necesse habebit unumquodque membrum suo loco restituere, et compagem copulare compagi, et quodam glutino partibus restitutis, unum corpus efficere. Hucusque nobis una similitudo processerit. Nunc unt incrementa: venter, dum nescimus, impletur, humeri, dum falluntur oculi, dilatantur, et omnia membra per partes juxta mensuram suam sic crescunt, ut tamen non sibi sed corpori videantur