comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nec uile putetur officiũ. cũ apud
reges barbaros usq hodie ma-¬
xime dignitatis sit regi poculũ
porrexisse: poete quoq de cata¬
mito ex ioue scriptitent. quod
amasium suũ hiuc officio man¬
ciparit. Et ecce uitis in conspec¬
tu meo: & in uite tres fundi. &
ipsa germinans. Ires fundos
tria flagella. & tres ramos. siue
tres ꝓpagines. ebreus sermo sig̃¬
nificat quȩ ab illis uocantur sa¬
riagim̃. Et uidebar mͥ tria ca¬
nistra conditoꝵ portare in capi
te : Pro tribus canistris condi¬
toꝵ: tres cophinos farine in ebreo
habet. Et ecce de fluuio ascen¬
debant septẽ boues spetiose ad
uidendum. & electe carnibus¬
& pascebantur in achi. Nis inge
cus sermo ẽ nec latius. sed ebre¬
us. & ipse corruptus ẽ. Dicitur
enĩ in chau. hoc ẽ in palude. Sed
quia uau littera apud hebreos.
& .i. similes sunt. & tantũ mag¬
nitudine differunt. pro chau.

Expanded text:
Nec vile putetur officium, cum apud Nec vile putetur officium, cum apud reges barbaros usque hodie maximae dignitatis sit, regi poculum porrexisse: Poetae quoque de Catamitho et Jove scriptitent, quod amasium suum huic officio manciparit. Et ecce vitis in conspectu meo, et in vite tres fundi, et ipsa germinans tres fundos. Tria flagella, et tres ramos, sive propagines, Hebraeus sermo significat, quae ab illis vocantur SARIGIM  . Et videbar mihi tria canistra chondritorum portare in capite meo. Pro tribus canistris chondritorum, tres cophinos farinae in Hebraeo habet. Et ecce de fluvio ascendebant septem boves, speciosae ad videndum, electae carnibust pascebantur in achi. Bis in Gecus sermo est, nec Latinus. Sed et Hebraeus ipse corruptus est: dicitur enim in AHU  , hoc est, in palude. Sed quia VAU littera apud Hebraeos, et IOD similes sunt, et tantum magnitudine differunt: pro AHU
Abbreviated transcription (Latin):
picere quod iter gradiendi ca¬
piat. Cognouit aũ iudas & ait.
Iustior ẽ illa quã ego: eoquod
ñ dedi eam sela filio meo Ine¬
breo habet iustificata ẽ ex me:
ñ quo iusta fuerit. sed quod
cõparatione illius minus male
fecerit. nequa ꝗͣ. uagam turpi¬
tudinẽ sed liberos requirendo
ccȩ egressus ẽ fr̃ eius & dixit. Ut
quid diuisa ẽ ꝑpt̾ te maceria:
Et uocauit nom̃ eius phares. Pro
maceria diuisionẽ aquila & sym¬
machus transtulerunt: quod e¬
braice dr̃ phares. Ab eo gͥ quod
diuiserit menbranulam. secun
tos a pło seperauerunt: diuisi ap¬
pellabant᷑. Post hoc exiit fr̃e
ius incuius manu erat cocemum:
& uocauit nom̃ eius ⁊ara. Hoc no¬
m̃ int̾pretatur oriens. Siue gͥ qđ
paralipomenon continetur. ⁊a
ra idẽ oriens appellatus est. Post
uerba hȩc peccauit princeps ui¬
narioꝵ regis egipti. Ubi nos
quod in nomine serui abraham
dudũ legimus. quẽ nos possumus
more uulgi uocare pincernam.

Expanded text:
picere, quod iter gradiendi capicere, quod iter gradiendi capiat. Cognovit autem Judas, et dixit: justior est illa, quam ego, eo quod non dedi eam Selom filio meo. In Hebraeo habet, justificata est ex me: non quod justa fuerit, sed quod comparatione illius minus mali fecerit, nequaquam vagam turpitudinem, sed liberos requirendo. Et ecce egressus est frater ejus, et dixit, ut quid divisa est propter te maceria? Et vocavit nomen ejus Phares. Pro maceria, divisionem Aquila et Symmachus transtulerunt, quod Hebraice dicitur, PHARES  . Ab eo igitur, quod diviserit membranulam secundatos a populo separaverant, divisi appellabantur. Post hoc exiit frater ejus, in cujus manu erat coccinum; et vocavit nomen ejus Zara. Hoc nomen interpretatur oriens. Sive igiturParalipomenon continetur, ZARA  , id est, oriens appellatus est. Post verba haec, peccavit princeps vinariorum regis Aegypti. Ubi nos quod in nomine servi Abraham dudum legimus, quem nos possumus more vulgi 366 vocare pincernam.
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem acceperit. Et a diecit
& peperit filiũ. & uocauit nom̃
eius selom. Hec aũ erat in carbi.
quando peꝑit eos. Uerbũ hebre¬
um hic ꝓ loci uoc abulo positum
ẽ quod aquila propͥȩ transtulit
dicens & uocauit nom̃ eius se¬
lom: & factũ est ut mentiret᷑
in partu postquam genuit eũ.
Postquam enim genuit selom:
stetit partus eius. Charbi gͦ ñ
nom̃ loci. sed mendatium dicit᷑.
Unde & in alio loco scriptum
ẽ. Mentietur opus oliuȩ. idest
fructum oliua non faciet. Et
consolatus iudas ascendit ad eos
qui tondebãt oues eius ipse & chi¬
ras pastor eius odollamites. Pro
pastore amicus legit᷑. Sed uerbũ
ambiguũ ẽ. quia hisdẽ litteris
utrũq nom̃ scribitur. Uerum
amicus rẽ pastor. rõe. legitur.
t sedit ad portã eñam̃. quȩ ẽ in
tͣnsitu thãmnã. Sermo ebrai¬
cus eñam̃ tranffertur in oculos.
Non ẽ igitur nom̃ loci. Sed ẽ sen¬
sus. Sedit in biuio siue compito.
ubi diligentius debet uiator as¬

Expanded text:
uxorem acceperit. Et adjecit, uxorem acceperit. Et adjecit, et peperit filium, et vocavit nomen ejus Selom; haec autem erat in Chazbi, quando peperit eum. Verbum Hebraeum hic pro loci vocabulo positum est, quod Aquila pro re transtulit, dicens: Et vocavit nomen ejus Selom. Et factum est ut mentiretur in partu postquam genuit Selom. Postquam enim genuit Selom, stetit 365 partus ejus. Chazbi ergo non nomen loci, sed mendacium dicitur. Unde et in alio loco scriptum est: Mentietur opus olivae, id est, fructum oliva non faciet . Et consolatus Judas ascendit ad eos, qui tondebant oves ejus: ipse, et Hiras pastor ejus Odollamites. Pro pastore, amicus legitur. Sed verbum ambiguum est, quia iisdem litteris utrumque nomen scribitur: verum amicus REE  , pastor ROE legitur. Et sedit ad portam Enam, quae est in transitu Thamna. Sermo Hebraicus ENAIM  , transfertur in oculos. Non est igitur nomen loci; sed est sensus: Sedit in bivio, sive in compito, ubi diligentius debet viator as
Abbreviated transcription (Latin):
q descenderet & manibus arti¬
ficismira ẽẽt uarietate distine¬
ta.siue quod haberet manicas.
Antiqui enĩ magis colobiis uten¬
bantur. Et uendiderunt io¬
seph ismaelitis xx. aureis. Pro
aureis in hebreo argenteos ha¬
bet. Neq enĩ uiliori metallo
dñs uenundari debuit quam
ioseph. adianei aũ uendi¬
derunt ioseph in egypto phu¬
tifar eunucho pharaonis arci¬
magiro. In plerisq locis arci¬
magiros. idẽ coquorũ princeps
pro magistro excercitus scrip¬
quippe grece int̾pretatur oc¬
cidere. Uenditus ẽ gͥ ioseph pͥn¬
cipi excercitus & bellatoꝵ non
petesre ut in latino scriptum
ẽ. sed phutifar eunucho. Ilbi
queritur. quomͦ postea uxorem
habere dicatur. Tradunt hebre¬
i emptũ ab hoc ioseph ob nimiã
pulchritudinẽ in turpe minis¬
teriũ. & a dño uirilibus eius are¬
factis. postea electum ẽẽ iuxta
morẽ ierophantarũ in pontifi¬
catum eliopoleos. & huius filiam
ẽẽ asenech quam postea ioseph

Expanded text:
que descenderet, et manibus artique descenderet, et manibus artificis mira esset varietate distincta: sive quod haberet manicas: Antiqui enim magis colobiis utebantur . Et vendiderunt Joseph Ismaelitis viginti 364 aureis. Pro aureis, in Hebraeo, argenteis habet. Neque enim viliore metallo Dominus venundari debuit, quam Joseph. Madianaei autem vendiderunt Joseph in Egypto Phutiphar eunucho, Pharaonis archimagiro. In plerisque locis archimagiros, id est, coquorum principes, pro magistris exercitus Scripquippe Graece interpretatur occidere. Venditus est igitur Joseph principi exercitus et bellatorum, non Petephre, ut in Latino scriptum est, sed Phutiphar eunucho. Ubi quaeritur, quomodo postea uxorem habere dicatur. Tradunt Hebraei emptum ab hoc Joseph ob nimiam pulchritudinem in turpe ministerium, et a Domino virilibus ejus arefactis, postea electum esse juxta morem Hierophantarum in pontificatum Heliopoleos; et hujus filiam esse Aseneth, quam postea Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
lo significari. Sunt qui arbitren¬
tur onagros ab hoc admissos ẽẽ
ad asinas. & ꝑ ipsũ istiusmodi
repperisse concubitũ ut uelo¬
cissimi ex his asini nascerentur
qͥ uocantur iamin. Pleriq putant
quod equaꝵ greges ab asmis
in deserto ipse fecerit primus
ascendi. ut muloꝵ inde noua
contra naturam animalia nas¬
cerentur. Aquila hunc locum
ita tͥnstulit. Ipse ẽ ena. qui inue¬
Quȩ int̾pretacio pluralem nu¬
merũ significat. Septuaginta
uͦ & theodotion. equalit᷑ tͣnstule¬
runt dicentes tõn mam. quod
indicat numerũ singularem.
tare de bosra. Hunc quidam
suspicantur ẽe̾ iob. ut in fine
uoluminis ipsius additũ ẽ. Con¬
tra hebrei asserunt de nacho¬
ris eũ stirpẽ generatũ. ut iam
supra dictumꝰ ẽ. Et isrł dilex¬
it ioseph suꝑ om̃s filios suos. qͥa
erat filius senectutis. & fecit ei
tunicam uariã. Pro uaria
tunica aquila interp̃tatus est
manicatã. siue quod ad talos us¬

Expanded text:
lo significari. Sunt qui arbitranlo significari. Sunt qui arbitrantur onagros ab hoc admissos esse ad asinas, et ipsum istiusmodi reperisse concubitum, ut velocissimi ex his asini nascerentur, qui vocantur Jamin: plerique putant quod equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. Aquila hunc locum ita transtulit: Ipse est Anas, qui invequae interpretatio pluralem numerum significat. Septuaginta vero et Theodotion aequaliter transtulerunt dicentes, τὴν ἰαμεὶν, quod indicat numerum singularem. ab filius Zare de Bosra. Hunc quidam suspicantur esse Job, ut in fine voluminis ipsius additum est; contra Hebraei asserunt de Nachor eum stirpe generatum, ut jam supra dictum est. Et Israel dilexit Joseph super omnes filios suos, quia erat filius senectutis: et fecit ei tunicam variam. Pro varia tunica, Aquila interpretatus est manicatam, sive quod ad talos us
Abbreviated transcription (Latin):
pna de qua supra dictũ ẽ. Bemp
na erat concubina elifaz filii
pͥmogeniti esau. & ex ipsa natus
est amalech. Iccirco autẽ chorre¬
oꝵ recordatus est. quia pͥmoge¬
nitus filioꝵ esau. ex filiabus eoꝵ
acceperat concubinã. Quod aũ¬
dr̃ tenina & cenet. & amalech: &
reliqua: sciamus postea regioni¬
bus idumeoꝵ ex his uocabula im
ĩamin in deserto. cũ pasceret
asinos sebeon patris sui. Multa
& uaria apud hebreos de hoc ca
pitulo disputant᷑. Apud grecos
quippe & nrõs suꝑ hoc silentium
est. Alii putant iamn maria ap¬
bunt᷑ maria. quibus & nunc hic
sermo descriptus ẽ. & uolunt illũ
dũ pascit asinos in deserto patris
sui aquaꝵ congregationes rep¬
perisse. que iuxta idioma linguȩ
hebraicȩ maria nuncupent᷑. qđ
scilicet stagnũ reppererit. cuius
rei inuentio in heremo difficilis
est. Nonnulli putant aquas calidas
iuxta punicȩ linguȩ uiciniã quȩ
hebreȩ cont̾mina ẽ. hoc uocabu¬

Expanded text:
na de qua supra dictum est: Et na de qua supra dictum est: Et Tamna erat concubina Eliphaz, filii primogeniti Esau, et ex ipsa natus est Amalech. Idcirco autem Chorraeorum recordatus est, quia primogenitus filiorum Esau ex filiabus earum acceperat concubinam. Quod autur Theman, et Kenez, Amalech, et reliqua, sciamus postea regionibus Idumaeorum ex his vocabula impIamin in deserto cum pasceret asinos Zebeon patris sui. Multa et varia apud Hebrpitulo disputantur. Apud Graecos quippe et nostros super hoc silentium est. Alii putant iamim maria aps maria quibus et nunc hic sermo descriptus est; et volunt illum, dum pasceret asinos in deserto patris sui, aquarum congregationes reperisse, quae, juxta idioma linguae Hebraicae, maria nuncupantur; quod scilicet stagnum repererit, cujus rei inventio in eremo difficilis est. Nonnujuxta Punicae linguae viciniam, quae Hebraeae contermina est, hoc vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
edificatũ ẽ habuisse tentoria.
Sed si sequam᷑ ordinẽ uie pastoꝵ
iuxta bethleẽ locus ẽ. ubi uel¬
angłoꝵ grex in ortu dñi ceci¬
loco nom̃ imponens. uł quod
uerius ẽ quod a uaticinio futu
arbeȩ in lxxͣ habet. cũ chebron
in monte sita sit. Cadem autẽ
ciuitas dicitur & manbre ab
seriptura in iob uolumine re¬
cordat᷑. Isti filii esau. & isti pͥnci¬
pes eoꝵ ipse ẽ edom & seir. & hi fi¬
lii seyr. Esau & edom & seir. uni¬
us nom̃ ẽ hominis. & quare uarie
nuncupetur supra dictũ est. Qđ
aũ sequit᷑. & chorrei habitantes
enumerauit filios esau alibi repe¬
tit. & exponit. qui ante esau in
eadẽ terra principes fuerint ex
genere chorreoꝵ qui in lingua
nr̃a int̾pretantur liberi. Lega¬
mus diligent᷑ deuteronomium:
ubi manifestius scribitur quomͦ
uenerint filii esau & int̾fecer̃t
correos. ac terram eoꝵ heredita¬
te possederint. Et fuerunt fi¬
ror lothan. temna. Hec ẽ tem¬

Expanded text:
aedificatum est, habuisse tentoria. aedificatum est, habuisse tentoria. Sed sequamur ordinem. Via pastorum juxta Bethleem locus est ubi angelorum grex in ortu Domini ceciloco nomen imponens: vel, quod verius est, quodam vaticinio futurArbec in LXX campum habet, cum Chebron in monte sita sit. Eadem autem civitas dicitur et Mambre, ab Scriptura in Job volumine recordatur. Isti filii Esau, et isti principes eorum: ipse est Edom, et hi filii Seir. Esau, Edom et Seir, unius nomen est hominis, et quare varie nuncupetur supra dictum est. Quod autem sequitur, et Chorraei habitantes enumeravit filios Esau, altius repetit et exponit, qui ante Esau in Edom terra principes fuerint ex genere Chorraeorum, qui in lingua nostra interpretantur liberi. Legamus diligenter Deuteronomium, ubi manifestius scribitur quomodo venerint filii Esau, et interfecerint Chorraeos, ac terram eorum haereditate possederint. Et fuerunt firor Lotan Tamna. Haec est Tam
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ꝑpt̾ eũ panẽ qui de celo des¬
cendisse d̾r. Et factũ ẽ cũ di¬
mitter& eũ anima. si quidem
moriebatur uocauit nom̃ eius
filius doloris mei. pat̾ uͦ eius uo¬
cauit nom̃ eius beniamin. In
hebreo similitudo nominis re¬
sonat. filius enĩ doloris mei qd̾
nom̃ moriens mat̾ imposuit
dr benoni filius uͦ dextere hoc
ẽ uirtutis qđ iacob mutauit.
appellat᷑ beniamin. Unde er¬
rant qͥ putant beniamin fili
ũ dierum appellari. Cũ enim
dextera appelletur iãmin. & fi
niatur in littera n. dies quidem¬
m. litterã terminantur. Et
ꝓfectus ẽ isrł. & extendit tha¬
bernaculũ suũ tran turrem
ader. Hunc locũ ẽẽ hebrei uo¬
lunt. ubi postea tẽplũ edificatũ
ẽ. & turrim ader turrim gre¬
gis significari. hoc ẽ congrega¬
tionis & cetus. quod & micheas
ꝓpha testatur dicens. & tu tur¬
ris gregis nebulosa filia syon.
& cetera. illoq tẽpore iacob
trans locũ ubi postea tẽplum

Expanded text:
tur: propter eum panem, qui de coelo destur: propter eum panem, qui de coelo descendisse se dicit . Et factum est cum dimitteret eam anima, siquidem moriebatur: vocavit nomen ejus, Filius doloris mei: pater vero ejus vocavit nomen ejus Benjamin. In Hebraeo similitudo nominis resonat; filius enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuit, dicitur BENONI  . Filius vero dextrae, hoc est, virtutis, quod Jacob mutavit, appellatur BENJAMIM. Unde errant qui putant BENJAMIM   um dierum interpretari. Cum enim dextera appelletur JAMIN  , et finiatur in n litteram: dies quidemm litteram terminantur. Et profectus est Israel: et extendit tabernaculum suum trans turrim Hader. Hunc locum esse Hebraei volunt ubi postea templum aedificatum est, et turrim Hader, turrim gregis significare, hoc est, congregationis et coetus; quod Michaeas propheta testatur, dicens: Et tu, turris gregis, filia Sion , etc.; illoque tempore Jacob trans locum ubi postea templum
Abbreviated transcription (Latin):
quam ei nom̃ imponitur. sed qͦd
Quod gͥ ibi futurũ ꝓmittitur.
hic docetur expletum. Et fac¬
tũ ẽ cũ appropinquaret cha¬
brata in terra. ut ueniret ephra¬
ta: peperit rachel. Uerbum
hebraicum cabratha in conse¬
quentibus ubi iacob loqͥtur ad
ioseph. ego aũ cũ uenirẽ de me¬
sopotamia syriȩ. mortua est
mater tua rachel in terra cha¬
naan. inuia ippodromi ut ueni¬
rem ephratam. nescio qͥd uolen
& sepelierunt eam in uia ephra
ta ĩppodromus ẽẽ ñ possit. Aqͥla
autẽ ita tͣnstulit. Et factũ ẽ. Rã
ẽ si tnfferatur in electo t̾re tp̃re
cũ introiret effrata. Porro uer¬
nũ tẽpus significat. cũ in florẽ
cuncta rũpunt᷑. Et anni tẽpus
electũ ẽ. uel cũ tͣnsseuntes per ui¬
am carpunt. & eligunt ẽ uiciiᷤᷤ
agris quodcũq ad manũ uene¬
rit. diuersis floribus ĩnuitati.
Ephrata uͦ & bethleem unius
urbis uocabulũ ẽ. sub int̾preta¬
tione consimili. Si quidẽ infru¬
giferã & indomũ panis uerti¬

Expanded text:
nomen imponitur, sed quod Quod igitur ibi futurum promittitur, hic docetur expletum. Et factum est dum appropinquaret Chabratha in terra Chanaan, ut veniret Ephratha, peperit Rachel Verbum Hebraicum   CHABRATHA, in consequentibus, ubi Jacob loquitur ad Joseph: Ego autem cum venirem de Mesopotamia Syriae, mortua est mater tua Rachel in terra Chanaan, in via Hippodromi, ut venirem Ephrata : nescio quid volenEt sepelierunt eam in via Ephrata Hippodromus esse non possit. Aquila autem hoc ita transtulit: Et factum est καθ'est si transferatur, in electo terrae tempore cum introiret Ephratha. Porro vernum tempus significat, cum in florem cuncta rumpuntur, et anni tempus electum est: vel cum transeuntes per viam carpunt, et eligunt e vicinis agris quodcumque ad manus venerit, diversis floribus invitati. Ephrata vero et Bethleem unius urbis vocabulum est, sub interpretatione consimili. Siquidem in frugiferam et in domum 361 panis verti
Abbreviated transcription (Latin):
quã fecisti cũ seruo tuo. Pro eo
quod nos posuimus minor sum:
aliud nescio qͥd qͦd sensum turb&
in grecis & latinis codicib conti¬
netur. Et dixit ei. Quod nom̃
tͥ: Qui ait. iacob. dixit autemei.
Iam ñ uocabitur iacob nom̃ tuũ
sed uocabitur nom̃ tuũ isrł. qui¬
a iualiusti cũ dño: & cũ homi
nibus ualebis.Io sephus in pͥmo
antiquitatũ libro isrł ideo appel¬
latũ putat: quia adu̾sum angłm
steterit. Quod ego diligent̾ excu¬
tiens: in hebreo penitus mueni¬
re ñ potui. Et quid me necesse
ẽ opiniones querere singułoꝵ.
cũ ethimologiã nominis expo¬
nat ipse qui posuit. Non uoca¬
bitur inquit nom̃ tuũ iacob: sed
isrł erit nom̃ tuũ. Quã rẽ int̾¬

Expanded text:
quam fecisti pro servo tuo. Pro eo quam fecisti pro servo tuo. Pro eo quod nos posuimus, minor sum, aliud nescio quid, quod sensum turbet, in Graecis et Latinis codicibus continetur. Et dixit ei: Quod nomen tibi? Qui ait, Jacob. Dixit autem ei: Jam non vocabitur Jacob nomen tuum, sed vocabitur nomen tuum Israel: quia invaluisti cum Deo, nibus valebis . Josephus, in primo Antiquitatum libro, Israel ideo appelatum putat, quod adversus angelum steterit; quod ego diligenter excutiens, in Hebraeo penitus invenire non potui. Et quid me necesse est opiniones quaerere singulorum, cum etymologiam nominis exponat ipse qui posuit. Non vocabitur, inquit, nomen tuum Jacob, sed Israel erit nomen tuum. Quare inte
Abbreviated transcription (Latin):
pidibus fecerunt aceruũ. & co¬
mederunt suꝑ eũ. Et uocauit
illũ laban aceruus testimonii:
& iacob uocauit illum aceruus
uis gar appellatur. testimoni¬
ũ sedutha. Iacob gͥ aceruũ tes¬
timonii hoc ẽ gala ad ling¬
ua appellat ebrea. laban
uͦ idipsum idẽ aceruũ testi¬
monii gar sedutha. gentis
suȩ sermone uocauit. Erat enĩ
sẏrus. & antiquã linguã paren¬
tum. ꝓuinciȩ in qua habitauerat
sermone mutauerat. Et oc¬
currerunt ei angłi di. Et dixit
iacob ut uidit eos. Castra dñi
hec sunt. Q uocauit nom̃ loci
illius castra. Ubi hic castra po¬
sita sunt. in hebreo habet m̃anã¬
ĩm̃. ut sciamus si quando int̾pre¬
tatũ in alio loco ponit᷑. quẽ locũ
significet. Et pulchre ad frẽm
Iturus inimicũ: angłoꝵ se comi¬
tantiũ excipit᷑ choris. Et dixit
ia cob. Ds̃ patris mei isaac. dñe qͥ
dixisti mͥ reuertere in t̾ram tuã
& benedicã tͥ: minor sum om̃i
miscđia tua & om̃i ueritate tua

Expanded text:
pidibus fecerunt acervum, et copidibus fecerunt acervum, et comederunt super eum. Et vocavit illum Laban acervum testimonii, et Jacob vocavit illum acervum vus IGAR appellatur: testimonium SEDUTHA  . Jacob igitur acervum testimonii, hoc est, GALAAD lingua appellavit Hebraea: Laban vero idipsum, id est, acervum testimonii, IGAR SEDUTHA, gentis suae sermone vocavit. Erat enim Syrus, et antiquam linguam parentum, provinciae, in qua habitabat, sermone mutaverat. Et occurrerunt ei Angeli Dei, et dixit Jacob ut vidit eos: Castra Dei haec sunt, et vocavit nomen loci ejus Castra. Ubi hic castra posita sunt, in Hebraeo habet MANAIM  ; ut sciamus, si quando non interpretatum in alio loco ponitur, quem locum significet. Et pulchre, ad fratrem iturus inimicum, Angelorum se comitantium excipitur choris. Et dixit Jacob, Deus patris mei Isaac, Domine, qui dixisti ad me, Revertere in terram tuam, et benedicam tibi: minor sum omni misericordia tua, et omni veritate tua,
Abbreviated transcription (Latin):
us coloris nasci pecora. ia cob qͥp¬
pe hoc audito uirgas in canali¬
bus ñ ponebat. dicebat ut futõs
fetus unius coloris sibi pecora
perearent. St quid pluraUsq
ad uices decẽ semꝑ alaban peco¬
ris sui siue ia cob mutata condi¬
cio ẽ. Et quod cũq sibi ꝓposuerat
ut nasceretur. in colorẽ contra¬
riũ uertebatur. Necui autẽ in
septẽ annis decẽ pariendi uices
Natura autẽ italicarũ ouium.
& mesopotamiȩ una ẽẽ traditur
t furata ẽ Rachel idola patris su¬
.Ubi nẽ ydola legimus. inhebre¬
o theraphim scriptũ ẽ: quȩ aqͥla
imagines int̾pretatur. Hoc aũ
uit fluuiũ. & uenit in montẽ
gala ad. Non quod eo tẽpore
gala ad mons diceretur: sed per
anticipationẽ ut frequenter
diximus illo uocatur nomine
quo postea nuncupandus : Et
mutasti mercedem meã decem
agnis. Idẽ error qui sup᷑. Nume¬
rus enĩ ꝓ agnis legendus. Et
dixit iacob frĩbus suis. Colliga¬
mus lapides. Et congregatis la¬

Expanded text:
us coloris nasci pecora Jacob quipus coloris nasci pecora Jacob quippe hoc audito, virgas in canalibus non ponebat, dicebat, ut futuros fetus unius coloris sibi pecora procrearent. Et quid plura? usque ad vices decem semper a Laban pecoris sui, sive Jacob, mutata conditio est. Et quodcumque sibi proposuerat ut nasceretur, in colorem contrarium vertebatur. Ne cui autem in sex annis decem pariendi vices Natura autem Italicarum ovium et Mesopotamiae una esse traditur. Et furata est Rachel idola patris sui. Ubi nunc idola legimus, in Hebraeo THERAPHIM   scriptum est, quae Aquila imagines interpretatur. Hoc autem vit fluvium, et venit in montem Galaad. Non quod eo tempore Galaad mons diceretur; sed per anticipationem, ut frequenter diximus, 356 illo vocatur nomine quo pastea nuncupatus est. Et mutasti mercedem meam decem agnis. Idem error, qui supra: Numerus enim pro agnis legendus est. Et dixit Jacob fratribus suis, Colligamus lapides. Et congregatis la
Abbreviated transcription (Latin):
us enĩ tam in nigro. quã in al¬
bo coloris pecus oriebatur. In eo
autẽ loco ubi scriptũ ẽ ut con¬
ciperent in uirgis. & in heb reo
habet iamena. uim uerbi ebra¬
Siei nͥ in circuitu expͥmere ñ pos¬
sum. Iamena enĩ ꝓpͥȩ dicitur ex¬
tremꝰ in coitu calor. quo corpus¬
om̃e concutitur & patranti uo¬
luptati uicinus ẽ finis. Et pat᷑
ur̃ mentitus ẽ mͥ. & mutauit mer¬
cedẽ meã decẽ uicibus. & ñ dedit
ei ds̃ ut nocer& mͥ. Si dixerit
hoc uarium pecus erit merces
erit merces tua. nascebatur om¬
nẽ pecus unius coloris. Pro eo
cedem meam decẽ uicibus.lxx.
nescio qua opionione ducti. cũ
uerbũ hebraicũ m̃onĩ. numerũ
magis quã agnos sonet. Deniq
& exconsequentibus hic magis
sensus ꝓbat᷑. quod ꝑ singulos fe¬
tus semꝑ laban condicionem
mutauerit. Si uidebat uariũ
nasci pecus. post fetũ dicebat.
Uolo ut in futuro mͥuaria nas¬
cantur. Rursum eũ uidisset uni¬

Expanded text:
us enim tam in nigro quam in alus enim tam in nigro quam in albo coloris pecus oriebatur. In eo autem loco ubi scriptum est, ut conciperent in virgis, in Hebraeo habet, iehammenna . Vim verbi Hebraici, nisi circuitu exprimere non possum. Iehammenna enim proprie dicitur extremomne concutitur, et patranti voluptati vicinus est finis. Et pater vester mentitus est mihi, et mutavit mercedem meam decem vicibus, et non dedit ei Deus ut noceret mihi. Si dixerat, hoc varium pecus erit merces erit merces tua: nascebatur omne pecus unius coloris. Pro eo cedem meam decem vicibus, Septnescio qua opinione ducti, cum verbum Hebraicum, MONI   numerum magis quam agnos sonet. Denique et ex consequentibus hic magis sensus probatur, quod per singulos fetus semper Laban conditionem mutaverit. Si videbat varium nasci pecus, post fetum dicebat, volo ut in futurum mihi varia nascantur. Rursum cum vidisset uni
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Et concipiebant pecora con¬
tra uirgas iacob: uirgas quas po¬
suerat corã pecoribus in canalib
nis ouibus ñ ponebat. & fiebant se
nescio quid quod ad sensum ñ ꝑti¬
net tͣnͣstulerunt. Quod autẽ dicit
scriptura hoc ẽ. Iacob prudens &
callidus iusticiã & eqͥtatẽ etiã in no¬
ua arte seruabat. Si enĩ om̃s ag¬
nos & hedos uarios pecora ꝓcreas¬
sent. erã aliqua suspicio doli. et
aꝑte laban huic rei inuidus con¬
traisset. Ergo ita omĩa temꝑauit
ut & ipse fructũ sui laboris accipe¬
ret. & laban ñ penitus spoliaretur
Sed quando oues & caprȩ pͥmo
tẽpore ascendeliant᷑. quia melior
ẽ uernus fetus. ante ipsas pone¬
bat uirgas ut uaria soboles nas¬
ceretur. quecũq autẽ oues & ca¬
pre sero querebant marẽ. ante
harũ oculos ñ ponebat. ut uni
us coloris pecora nascerentur.
Et qͥcqͥd pͥmũ nascebatur suum
erat: quia discolor & uarium
erat. quicqͥd postea laban. Uni¬

Expanded text:
dum. Et concipiebant pecora condum. Et concipiebant pecora contra virgas Jacob, virgas quas posuerat coram pecoribus Al. pecorenis ovibus non ponebat; et fiebant sernescio quid, quod a sensum non pertinet, transtulerunt. Quod autem dicit Scriptura, hoc est: Jacob prudens et callidus justitiam et aequitatem etiam in nova arte servabat. Si enim omnes agnos et haedos varios pecora procreassent, erat aliqua suspicio doli, et aperte huic rei Laban invidus contraisset. Ergo ita omnia temperavit, ut et ipse fructum sui laboris acciperet, et Laban non penitus spoliaretur. Si quando oves et caprae primo tempore ascendebantur, quia melior vernus est fetus, ante ipsas ponebat virgas, ut varia soboles nasceretur. Quaecumque autem oves et caprae sero quaerebant marem, ante earum oculos non ponebat, us coloris pecora nascerentur; et quidquid nascebatur primum, suum erat, quia discolor et varium erat; quidquid postea, Laban. Uni
Abbreviated transcription (Latin):
gis enĩ in canalibus positis. uari¬
us erat imaginũ color. Nec mi¬
rum hanc inconceptu femina¬
rum ẽẽ naturã ut quales ꝑ¬
spexerint siue mente concepe¬
rint. in extremo uoluptatis estu
quo concipiunt talẽ sobolẽ ꝓcre¬
ent. cũ hoc ipsum etiã in equaꝵ
gregibus apud hispanos dicatur
fieri. & quintilianus in ea contro¬
uersia in qua accusabat᷑ matro¬
na. quod ethiopẽ pepererit. pro
defensione illius argum̃tetur
hanc conceptuũ ẽẽ naturam quã
sup᷑ diximus. Postquam autẽ nati
fuerant hedi & agnĩ uarii & dis¬
colores. ex albis & unius coloris
gregibus separabat illos iacob.
& ꝓcul ẽẽ faciebat a pristino gre¬
ge. Si qui autẽ nascebantur uni¬
us coloris. idẽ. siue albi siue nigri.
tͣdebat in manus filioꝵ laban.
t ponebat uirgas quas decortica¬
uerat in canalib ubi effundeban¬
tur aquȩ. & ueniebant ad potan¬
dũ contra pecora. ut conciperent
eo tẽpore cũ uenirent ad potan¬

Expanded text:
gis enim in canalibus positis, varigis enim in canalibus positis, varius erat etiam imaginum color. Nec mirum hanc in conceptu feminarum esse naturam, ut quales perspexerint, sive mente conceperint in extremo voluptatis aestu, quae concipiunt, talem sobolem procreent: cum hoc ipsum etiam in equarum gregibus apud Hispanos dicatur fieri: et Quintilianus in ea controversia, in qua accusabatur matrona quae Aethiopem pepererit, pro defensione illius argumentetur, hanc conceptuum esse naturam, quam supra diximus. Postquam autem nati fuerant haedi, et agni varii et discolores ex albis et unius coloris gregibus, separabat illos Jacob, et procul esse faciebat 354 a pristino grege. Si qui autem nascebantur unius coloris, id est, albi, sive nigri, tradebat in manus filiorum Laban: et ponebat virgas quas decorticaverat, in canalibus quibus effundebantur aquae, et veniebant ad potandum contra pecora, ut conciperent eo tempore, cum venirent ad potan
Abbreviated transcription (Latin):
nem laban datam libenter arripu¬
it. & ita ut iacob postulabat faci¬
ens. triũ dierũ it̾ int̾ iacob & fili¬
os suos seꝑauit nequis ex uicinitate
pecoris nasceretur dolus. Itaq ia¬
cob nouam stropham cõmentatꝰ
naturali arte pugnauit. Ores e¬
nim uirgas populeas. & amigdali¬
nas habeant. ex parte decorticans
uariũ uirgarũ fecit colorẽ. ut ubi¬
cũq in uirga corticẽ reliquisset.
antiquus remaner & color. ubi uͦ
tulisset cortieẽ. color candidus
panderetur. O bseruabat gͦ iacob
tẽpore quo ascendebant᷑ pecora:
& post calorẽ diei ad potandum
auida ꝑgebant: discolores uirgas
ponebat in canalibus & admissis
arietib & hyrcis in ipsa potandi
auiditate oues & capras faciebat
ascendi. ut ex duplici desiderio
dũ & auide bibunt & ascendunt᷑
a maribus tales fetus conciperent.
quales umbras arietũ & hẏrcoꝵ
desuꝑ ascendentiũ in aquaꝵ spe¬
culo contemplabantur. Ex uir¬

Expanded text:
nem Laban datam libenter arripunem Laban datam libenter arripuit, et ita ut Jacob postulabat faciens, trium dierum iter inter Jacob et filios suos separavit, 353 ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur dolus. Itaque Jacob novam stropham commentus e pecoris, naturali arte pugnavit. Tres enim virgas, populeas et amygdalinas, habeant, ex parte decorticans, varium virgarum fecit colorem, ut ubicunque in virga corticem reliquisset antiquus permaneret color; ubi vero tulisset corticem, color candidus panderetur. Observabat ergo Jacob, et tempore quo ascendebantur pecora et post calorem diei ad potandum avide pergebant, discolores virgas ponebat in canalibus, arietibus et hircis, in ipsa potandi aviditate, oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt, et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent, quales umbras arietum et hircorum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Ex vir
Abbreviated transcription (Latin):
us coloris in agnis & uariũ & dis¬
colore in capris: & erit merces
mea. & respondebit mͥ iusticia
in die crastino cũ uenerit merces
mea corã te. Omẽ qđ ñ fuerit
uarium & discolor in capris &
in agnis. furtũ erit apud me &
tes confusus ẽ sensus. & usq in p̃¬
sentem diẽ. nullũ potui inueni¬
re nr̃oꝵ qui ad liquidũ qͥd in hoc
loco diceretur exponeret.llis in¬
quit iacob me seruire tͥ. etiam
alios septem annos: fac quod
postulo. Separa om̃s discolores
& uarias tã oues ꝙͦ capras &tͣde
in manus filioꝵ tuoꝵ. Rursus ex
utroq grege alba & nigra peco¬
ra. idest unius coloris da mͥ. Si
quid gͥ ex albis & nigris quȩ uni¬
us coloris sunt uariũ natũ fue¬
rit meũ erit: si qͥd uͦ unius colo¬
ris tuum erit. Rem ñ difficile
postulo. quia tecũ facit natura
pecoꝵ ut alba ex albis. & nigra
nascantur ex nigris. Mecũ erit
iusticia mea: dũ ds̃ humilitatem
meam respicit & laborem. Optio¬

Expanded text:
us coloris in agnis et varium et disus coloris in agnis et varium et discolor in capris, erit merces mea: et respondebit mihi justitia mea in die crastino, cum venerit merces mea coram te: omne in quo non fuerit varium et discolor in capris, et in agnis, furtum erit apud me, et tes confusus est sensus, et usque in praesentem diem nullum potui invenire nostrorum, qui ad liquidum quid in hoc loco diceretur, exponeret. Vis, inquit, Jacob, me servire tibi etiam alios septem annos, fac quod postulo. Separa omnes discolores et varias, tam oves quam capras, et trade in manus filiorum tuorum. Rursumque ex utroque grege, alba et nigra pecora, id est, unius coloris, da mihi. Si quid igitur ex albis et nigris, quae unius coloris sunt, varium natum fuerit, meum erit: si quid vero unius coloris, tuum. Rem non difficilem postulo. Tecum facit natura pecorum, ut alba ex albis, et nigra nascantur ex nigris: mecum erit justitia mea, dum Deus humilitatem meam respicit et laborem. Optio
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autẽ ideo. quia mandrago¬
ris filii ruben. introitũ qui rache
filiũ sextum iacob. Et dixit lia.
Dotauit me ds̃ dote bona. In hoc
tẽpore habitabit mecũ uir m̃s:
quia peperi ei sex filios. Et uoca¬
uit nom̃ eius ⁊ abulon. Ibi nos
breo habet ĩebuleni. Et ẽ sensus.
Quia sex filios genui iacob: ꝑp¬
terea iam secura sũ. Habitabit
enĩ mecũ uir m̃s. unde & filius
meus uocetur habitaculũ. Male
gͥ & uiolenter in libro nominum¬
⁊ abulon fluxus noc tis int̾p̾tatur.
& post hec peꝑit lia filiam. & uo¬
cauit nom̃ eiꝰ dina. Nec tranffer¬
t᷑ in causam qũã significantiuᷤ gre¬
ce aĩcẏn. uocant. Iurgiũ enĩ in si¬
cimis causa extitit. Post filios.
& parentũ ponenda sunt nomi¬
na. Lia int̾pretatur laborans.
Rachel ouis. cuius filius ioseph
ab eo qđ sibi aliũ filiũ addimat̾
optauerat uocatur augm̃tum.
Ransibo in uniuerso peccore tu¬
o. Hodie seꝑa inde om̃e pecus ua¬
riũ & discolorẽ. & om̃e pecus uni¬

Expanded text:
Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum, qui Rachelfilium sextum Jacob, et dixit Lia, Dotavit me Deus dote bona: In hoc tempore habitabit mecum vir meus, quia peperi ei sex filios: et vocavit nomen ejus Zabulon. Ubi nos braeo habet JEZBULENI  . Et est sensus, quia sex filios genui Jacob, propterea jam secura sum: habitabit enim mecum vir meus. Unde et filius meus vocatur habitaculum. Male igitur et violenter in libro Nominum, Zabulon, fluxus noctis interpretatur. Et post haec peperit filiam, et vocavit nomen ejus Dina  . Haec transfertur in causam, quam significantius Graeci δίκην vocant. Jurgii enim in Sicimis causa exstitit. Post filios, et parentum ponenda sunt nomina. LIA  , interpretatur laborans. RACHEL  , ovis, cujus filius IOSEPH  , ab eo quod sibi alium addi mater optaverat, vocatur augmentum. Transibo in universo pecore tuo hodie: separa inde omne pecus varium et discolor: et omne pecus uni
Abbreviated transcription (Latin):
is mons squaldus uel caligans
siue nebulosus. iuxta zip in qͦ
sedit dauid ꝑpt̾ chermelam que
tur uicus hodie iudeoꝵ. unde fu¬
it nabal carmelus. S & unus
de posteris caleph dictus ẽ ziph.
Lege paralipomenon. ⁊ ogora
in iheremia ciuitas moabitarũ.
Hec ẽ quȩ nẽ uocat᷑ zoara. siue
segor. una de quinq ciuitatib
sodomoꝵ. ⁊ eb ciuitas amman.
Hodieq uilla zia ostenditur
in quinto decimo lapide phila¬
delphiȩ contͣ occidentẽ de qua¬
uun scribit iheremias. ⁊oelech
nom̃ lapidis. ubi adonias ĩmo¬
lat uictimas iuxta fontẽ rogel.

Expanded text:
 mons squalidus, vel caligans, sive nebulosus, juxta Ziph, in quo sedit David prope Chermelam, quatur, vicus hodie Judaeorum, unde fuit Nabal Carmelius. Sed et unus de posteris Caleb dictus est Ziph. Lege Paralipomenon . Zogora, in Jeremia civitas Moabitarum: haec est quae nunc vocatur Zoara, sive Segor, una de quinque civitatibus Sodomorum. Zeb, civitas Amman, hodieque villa Zia ostenditur in quintodecimo lapide Philadelphiae, contra Occidentem, de qua scribit Jeremias. Zoeleth, nomen lapidis, ubi Adonias immolavit victimas juxta fontem Rogel.
Abbreviated transcription (Latin):
thebaidem uocari. & id quod
postea sequitur. dedit eis ut pos
lim uocatum autumant. Et ait
Iura mͥ. Et iurauit ei. Et adora¬
uit isrł contra summitatem
uirge eius. Et in hoc loco qui¬
dam frustra simulant adoras¬
se ia cob sũmitatem septri ioseph
quod uidelicet honorans filiũ.
potestatẽ eiꝰ ad orauerit. cũ in
hebreo multo alit̾ legatur. Et
adorauit inquit isrł ad caput
lectuli. quod scilicet postquã
iurauit ei filius. securus de peti¬
cione. quã rogauerat adoraue¬
rit dm̃ contra caput lectuli su¬
i. Sc̃s quippe & do deditus uir
oppressus senectute. sic habebat
lectulũ positũ. ut ipse iacentis
habitus absq difficultate ulla¬
adorationẽ esset paratus. Et
nunciatum ẽ ioseph. Ecce pat̾
tuus egrotat. Et tulit duos filios
secũ. manesse & ephraim. Eehoc
illud quod supra diximus de¬
monstratur. quia ioseph ad id
locoꝵ duos tantũ filios habuerit
effraim & manasse. Si enĩ post
multos annos moriente ia cob

Expanded text:
Thebaidem vocari. Et id quod Thebaidem vocari. Et id quod postea sequitur: Dedit eis, ut poslim vocatum autumant. Et dixit ei, jura mihi. Et juravit ei: et adoravit Israel contra summitatem virgae ejus. Et in hoc loco quidam frustra simulant adorasse Jacob summitatem sceptri Joseph, quod videlicet honorans filium, potestatem ejus adoraverit, cum in Hebraeo multo aliter legatur: Et adoravit, inquit, Israel ad caput lectuli: quod scilicet, postquam ei juraverat filius securus de petitione, quam rogaverat, adoraverit Deum contra caput lectuli sui. Sanctus quippe, et Deo deditus vir, oppressus senectute, sic habebat lectulum positum, 372 ut ipse jacentis habitus absque ulla difficultate ad orationem esset paratus. Et nuntiatum est Joseph, Ecce pater tuus aegrotat: et tulit duos filios secum, Manassen et Ephraim. Et ex hoc illud quod supra diximus, demonstratur, quia Joseph ad id locorum duos tantum filios habuerit, Ephraim et Manassen. Si enim post multos annos, moriente Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
sim cũ ioseph & posteris suis egiip¬
tum ingressas ẽẽ dixerunt. in de¬
uteronomio lxxͣ tantũ introisse
memorarunt. Quod si e contra
mas ingressas egẏptũ: facilis ex¬
cusatio est. Non enĩ debuit sc̃s
lucas ipsius scriptor. hystorie in
gentes ac tuũ apłoꝵ uolum̃ emit¬
tens. contͣriũ aliquid scribere.
adu̾sus eam script᷑am quȩ iam fu¬
erat gentibus diuulgata.  utiq
maioris opinionis illo dũtaxat
auctoritas. ꝙͣ. sc̃s lucas. qui igno¬
tus & uilis & ñ magne fidei in na¬
tionibus ducebatur. Hoc aũ ge
quuntur ad płos. his plerũq tes¬
timoniis abutunt᷑. que iam fue¬
rant in gentibus diuulgata. li¬
cet pleriq tradant lucã euuan¬
gelistam ut ꝓselitũ hebreas lit¬
teras ignorasse. Iudam uͦ misit
ante se ad ioseph. ut occurreret
ad urbẽ heroum. in t̾ra rames¬
se. In hebreo nec urbem ha¬
bet hẽroũ nec t̾ram ramesse: s
tantũmodo gessen. Non nulli
iudeoꝵ asserunt gessen nunc

Expanded text:
ψιν, cum Joseph, et posteris suis Aegypψιν, cum Joseph, et posteris suis Aegyptum ingressas esse dixerunt, in Deutmemorantur. Quod si e contra mas ingressas esse Aegyptum, facilis excusatio est. Non enim debuit sanctus Lucas, qui ipsius scriptor historiae, in gentes Actuum apostolorum volumen emittens, contrarium aliquid scribere adversum eam Scripturam quae jam fuerat gentibus divulgata, et utique majoris opinionis illo duntaxat auctoritas, quam Lucas, qui ignotus et vilis et non magnae fidei in nationibus ducebatur. Hoc autem gquuntur ad ptimoniis abutuntur, quae jam fuerant in gentibus divulgata: licet plerique tradant Lucam Evangelistam, ut proselytum Hebraeas litteras ignorasse. Judam vero misit ante se ad Joseph, ut occurreret ei ad urbem Heroum in terram Ramesse. In Hebraeo nec urbem habet Heroum, nec terram Ramesse, sed tantummodo Gesen. Nonnulli Judaeorum asserunt, Gesen nunc
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ suã. ad exprimen¬
dam dupplicẽ aspirationẽ. f. ebra¬
ice litterȩ .x. grecã litteram co
pharaoni dicens. Sine do non res¬
pondebit̾ salutare pharaoni. In
hebreo aliter habet. Sine nie ds̃
respondebit pacẽ pharaoni. De¬
niq sẏminachus more suo aꝑti¬
us transtulit. Non ego sed deus
respondebit pacem pharaoni.
t ecce septẽ anni uenient abun¬
dantie magne in om̃i terra ę¬
gypti. Miror quomͦ u̾bum he¬
braicũ sabe. quod nos supra ha¬
bundantiã. siue sacietatẽ. in pu¬
teo quem foderunt extremum
serui isaac int̾pretati sumus. nc̃¬

Expanded text:
consuetudinem suam ad exprimendam duplicem aspirationem, heth Hebraeae litterae χ Graecam litteram copit Joseph Pharaoni, dicens: Sine Deo non respondebitur salutare Pharaoni. In Hebraeo aliter habet: Sine me Deus respondebit pacem Pharaoni. Denique Symmachus more suo apertius transtulit: Non ego, sed Deus respondebit pacem Pharaoni. Sequitur: Et ecce septem anni venient abundantiae magnae in omni terra Aegypti. Miror quomodo verbum Hebraicum Saba, quod nos supra, abundantiam sive satietatem, in puteo quem foderunt extremum servi Isaac, interpretati sumus: n
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad id locoꝵ pontifex elio¬
poleos erat. Neq eñĩ fas absq
ennuchis idoli illius ẽẽ antitites:
ut uera illa hebreoꝵ super eo
quod ante iam diximus suspicio
comꝓbetur. Et ioseph nati st̃
duo filii antequam uenirent
anni famis. quos peperit ei ase¬
nech filia phutifaris sacerdotis
eliopoleos. U ocauit aũ ioseph
nom̃ primogeniti sui manasse

Expanded text:
qui ad id locorum pontifex Helioqui ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo quod ante jam diximus, suspicio comprobetur. Et Joseph nati sunt duo filii antequam venirent anni famis, quos peperit ei Aseneth filia Phutipharis sacerdotis Heliopoleos. 368 Vocavit autem Joseph nomen primogeniti Manasse
Abbreviated transcription (Latin):
ro quo aquila tͣnͣstulit. & clama¬
uit in conspeetu eius ad geni¬
culationẽ. Symina chus ipsum
hebraicũ ser monẽ int̾pretans
ait. & clamauit ante eum abrach.
Unde mͥ uidetur ñ tam p̃co si¬
ue ad geniculatio quȩ in salu¬
tando uł adorando ioseph acci¬
pi potest. intelligenda. quam
illud quod hebrei tradunt di
centes patrem tenerum ex hoc
sermone tranfferri. Ab qui ppe
dr pat̾. rechi delicatus siue te¬
nerrimus significante scriptu¬
ra. quod iuxta prudentiam
quidem pater om̃ium fuerit.
sed iuxta etatem tenerrimus
aduolescens & puer. Et uoca¬
uit pharao nom̃ iosepħ Sapha¬
neth phane: & dedit ei asenech
filiam phutiphar sacerdotis
eliopoleos in uxorem. Licet
hebraicȩ hoc nom̃ absconditoꝵ
repertorẽ sonet. tam̃ quia ab
egyptio ponitur. ipsius lingue
debet habere rationẽ. Int̾pre
nech. saluator mundi. eoquod
orbẽ terre ab ĩminente famis
excidio lib̾auit̾. Notandũ autẽ
quod dñi quondam & emptoris
sui filiam uxorem acceperit.

Expanded text:
Pro quo Aquila transtulit: Et clamavit in conspectu ejus ad geniculationem. Symmachus ipsum Hebraicum sermonem interpretans ait: Et clamavit ad eum abrech. Unde mihi videtur, non tam praeco, sive adgeniculatio, quae in salutando vel adorando Joseph accipi potest, intelligenda, quam illud quod Hebrcentes patrem tenerum, et hoc sermone transferri; AB   quippe dicitur pater, RECH   delicatus sive tenerrimus; significante Scriptura, quod juxta prudentiam quidem pater omnium fuerit: sed juxta aetatem tenerrimus adolescens et puer. Et vocavit Pharao nomen Joseph Saphaneth Phanee, et dedit ei Aseneth filiam Phutiphar sacerdotis Heliopoleos in uxorem. Licet Hebraice hoc nomen, absconditorum repertorem sonet, tamen quia ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interprenech, Salvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberavit. Notandum autem, quod Domini quondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
adara urbs trans iordanẽ con¬
tra scitopolim & tyberiadẽ
ad orientalẽ plagam sita in mon¬
te: ad cuius radices aquȩ calidȩ e¬
rumpunt. balneis super edifica¬
tis. Gergese ubi eos qui a demo¬
nibus uexabantur saluator res¬
tituit. sanitati. W hodieq super
montẽ uiculus demonstratur.
iuxta stagnũ tẏberiadis in quo
porci p̃cipitati sunt. Diximus
de hoc & supͣ. Gessemani locus
ubi ante passionẽ saluator oraũ.
Est aũ ad radices montis oliueti
nc̃ eccłia desuꝑ edificata. Gol¬
gota locus caluariȩ in quo sal¬
uator ꝓ salute omĩũ erucifix¬

Expanded text:
adara, urbs trans Jordanem, contra Scythopolim et Tyberiadem ad orientalem plagam sita in monte, ad cujus radices aquae calidae erumpunt, balneis desuper aedificatis. Gergesa, ubi eos qui a daemonibus vexabantur, Salvator restituit sanitati, et hodieque super montem viculus demonstratur, juxta stagnum Tyberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Diximus de hoc et supra. Gethsemani, locus ubi Salvator ante Passionem oravit. Est autem ad radices montis Oliveti nunc Ecclesia desuper aedificata. Golgotha locus Calvariae, in quo Salvator pro salute omnium crucifix
Abbreviated transcription (Latin):
heffira uicus. ad ciuitatem
ꝑtinens gabaon. in tribu
beniamin. Chesalon in tribu
iude. & in finibus elie uilla ꝑ¬
grandis. Chesil. in tribu iuda.
habon in tribu iuda. C hastis
in tribu iuda. Chermel unde
nabal carmelus fuit. de qua
tribu iuda. Cheseri in tribu
beniamin. Caselath thabor.
in tribu ⁊abulon
De regoꝵ¬
LIBRIS

Expanded text:
hephira, vicus ad civitatem pertinens Gabaon in tribu Benjamin. Chasalon, in tribu Juda, et in finibus Aeliae villa praegrandis. Chisil, in tribu Juda. Chabon. in tribu Juda. 194 Chaphtis, in tribu Juda. Chermel, unde Nabal Charmelius fuit, de qua tribu Juda. Chephri, in tribu Benjamin. Chasselath Thabor, in tribu Zabulon. DE REGLIBRIS.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ locũ persecutus ẽ ioab
res nouas molientẽ sabeȩ. Cho¬
marim. ubi iosias simulachra
combussit. C halamne. ubi tur¬
ris edificata ẽ. iuxta ẏsaiã siẽ
supra diximus. C harran ciui¬
iuxta ẏsaiam. C aselath iuxta
thabor. terminus ⁊ abulon. Dixi¬
mus de ea & supra sub nomine
chasalus. Ehabol. terminus
aser. Thalab. De hac cultores
pristinos aser ñ potuit expelle¬
re. C horrat torrens trans
iordanen. in quo absconditus
ẽ helias. ẽ regione eiusdem flu¬
minis. Chota. regio assirioꝵ.
Chobar flum̃ babiloniũ sicut
in ezechiel. Charchamis ciui¬
tas iuxta flum̃ eufraten. Cha¬
moam. iuxta bethleem uillula.¬
helon quȩ & elon oppidũ mo
lileȩ. quod xp̃c propter
incredulitatem miserabiliter
deplorat & plangit. Est aũ nc̃
desertũ. in scđ̾o lapide a chap¬
harnaũ. Chimarus idest che
ti & iherusalem. ubi dnm̃ sal¬
uatorẽ ioħs euangłista narrat
traditũ.¬

Expanded text:
quem locum persecutus est Joab res novas molientem Sabee. Chomarim, ubi Josias simulacra combussit. Chalanne, ubi turris aedificata est, juxta Isaiam sicut supra diximus. Chaselath, juxiximus. Chaselath, juxta Thabor, terminus Zabulon: diximus de ea et supra sub nomine Chasalus. Chabol, terminus Aser. Chalab, de hac cultores pristinos Aser non valuit expellere. Chorath, torrens trans Jordanem in quo absconditus est Elias, e regione ejusdem fluminis. Chotha, regio Assyriorum. Chobar, flumen Babylonium, sicut in Ezechiel. Charchamis, civitas juxta flumen Euphraten. Chamoam, villula juxta Bethleem. Chaelon, quae et Ealon, oppidum Moalileae, quod Christus propter incredulitatem miserabiliter deplorat et plangit. Est autem nunc desertum in secundo lapide a Capharnaum. ti, et Jerusalem, ubi Dominum Salvatorem Joannes evangelista narrat traditu
Abbreviated transcription (Latin):
silides aquo gnostiei in alexandria t̾e¬
porib adriani. Qua tempestate echo¬
chebas dux iudaice factionis. uariis sup
gesippus uicinus apostolicoꝵ t̾epoꝵ.¬
& om̃s a passione dñi usq ad suã etatẽ
ecelesiasticoꝵ actuũ texens hẏstorias.
multaq ad utilitatẽ legentiũ ꝑtinen¬
tia. Hic inde ꝯgregans. u. libros ꝯposu¬
it sermone simplici. ut quoꝵ uitam sec̃¬
tabatur. dicendi quoq exprimer & ca
rectere̾ asserit se uenisse sub aniceto
romã qui decimus post petrũ ep̃c fuit.
fuerat. Preterea aduersũ idola dispi¬
tans. quo pͥmũ errore creuissent. sub¬
texit hẏstoriam ex qua ostendit qũa
floruerit etate ait enĩ. tumulos mor¬
tuis tẽplaq fecerunt. sic̃ usq. hodie
uidemus. E quibus ẽ & antinos serus adri¬
ani cesaris. cuius & gimnicus atͣn exex

Expanded text:
silides, a quo 863 Gnostici, in Alexandria temsilides, a quo 863 Gnostici, in Alexandria temporibus Hadriani, qua tempestate et Cochebas dux Judaicae factionis, Christianos imi, qui vicinus apostolicorum temporum, omnes a passione Domini usque ad suam aetatem Ecclesiasticorum actuum texens historias, multaque ad utilitatem legentium pertinentia, hinc inde congregans, quinque libros composuit, sermone simplici, ut quorum vitam sectabatracterem. Asserit se venisse sub Aniceto Romam, qui decimus post Petrum episcopus ffuerat. Praeterea adversum idola disputans, ex quo primum errore crevissent, subtexit historiam, ex qua ostendit, qua floruerit aetate. Ait enim: Tumulos mortuis templaque fecerunt, sicut usque hodie videmus: e quibus est et Antinous servus Hadriani Caesaris, cui