comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit. S ħ ipso qͦ sibi celerẽ finẽ spe fruende beatitudinis
arcessit. irretit᷑ laqueis passioĩs. qr spes sic̃ timor passio ÷.
s ⁊ cct̾a quȩ suꝑior ratio disseruit incurrit. ⁊ ħ ÷ qđ paulus
filiũ spe uitȩ uerioris ad se uenire ꝓꝑantẽ ꝓhibet ac repellit.
ne festinatũ absolutiõis ascensionisq dosidiũ mag̃ eũ in hac
ipsa passiõe iunciat ac retardet. Nec dic̃ qđ ñ mors nat᷑ał
te corꝑis custodiis lib̾auerit. huc tͥ additꝰ patere p̃ pot̃. q scit
ũ receptꝰ in celũ nͥ ꝑfectȩ puritati celestis habitaculi aditũ
ĩ patere. Pari aũ c̃stantia mors nec ueniens ꝑ naturã tim̃da
÷ nec ẽtra ordinẽ cogenda nature. Ex his quȩ platonẽ quȩq
plotinũ de uoluntaria morte retulimꝰ ꝓnũtiasse. nicħ in ub̃
ciceronis quib hãc ꝓhibet remanebit obscurũ . S illa uerba

Expanded text:
eruenit. Sed hoc ipso quo sibi celerem finem spe fruendae beatitatis eruenit. Sed hoc ipso quo sibi celerem finem spe fruendae beatitatis arcessit, inretitur laqueo passionis, quia spes, sicut timor, passio est, sed et cetera quae superior ratio disseruit incurrit. Et hoc est quod Paulus filium spe uitae uerioris ad se uenire properantem prohibet ac repellit, ne festinatum absolutionis ascensionisque desiderium magis eum hac ipsa passione uinciat ac retardet, nec dicit quod nisi mors naturalis te corporis custodiis liberauerit, huc tibi aditus patere non potest», quia scit, iam receptus in caelum, nisi perfectae puritati caelestis habitaculi aditum non patere. Pari autem constantia mors nec ueniens per naturam timenda est, nec contra ordinem cogenda naturae. Ex his quae Platonem quaeque Plotinum de uolunCiceronis quibus hanc prohibet remanebit obscurum. Sed illa uerba
Abbreviated transcription (Latin):
uita eẽt. costituit. Cũ uͦ ipsa de corꝑe uolent᷑ extrudit᷑
qr exit rupto uincło ñ soluto. fit ei ipsa necessitas occasio passiõis.
i mał uĩcłis dũ rũpit inficit᷑. hac̃ ꝗꝗ suꝑiorib adicit rationẽ ñ
sponte ꝑeundi. Cũ c̃stet inqͥt remunerationẽ animis illic eẽ tri¬
ħ dictũ ÷. nã in archanis de aĩȩ reditu disputatioib fertꝰ in hac
uita delinquentes similes cẽ. suꝑ eqͣle solũ cadentib qͥb denuo
sine difficultate p̃sto sit surgere. Aĩas uͦ ex hac uita. cũ delictoꝵ
sordib recedentes e q̃tis his qͥ in abruptũ ex alto p̃cipitiq
delap̃si s̃. unde ñꝗ sit facultas resurgendi. Idõ gͦ utendũ ÷¬
c̃cessis uitȩ spaciis ut sit ꝑfecte purgatiõis maior facultas.
Ergo inqͥes qͥ iã ꝑfecte purgatꝰ ÷ manũ sibi debet inferre. cũ
ñ sit ei causa remanendi. qr ꝑfectũ ultiꝰ ñ reqͥrit qͥ  supn̾a ꝑ¬

Expanded text:
uita esset, instituit. Cum uero ipsa de corpore uiolenter extruditur, uita esset, instituit. Cum uero ipsa de corpore uiolenter extruditur, quia exit rupto uinculo, non soluto, fit ei ipsa necessitas occasio passionis, et malis uinculi, dum rumpit, inficitur. Hanc quoque superioribus adicit rationem non sponte pereundi: cum constet, inquit, remunerationem animis illic esse trihoc dictum est. Nam in arcanis de animae reditu disputationibus fertur in hac uita delinquentes similes esse super aequale solum cadentibus, quibus denuo sine difficultate praesto sit surgere; animas uero ex hac uita cum delictorum sordibus recedentes aequandas his qui in abruptum ex alto praecipitique delapsi sint, unde numquam facultas sit resurgendi. Ideo ergo utendum concessis uitae spatiis ut sit perfectae purgationis maior facultas. Ergo, inquies, qui iam perfecte purgatus est, manum sibi debet inferre, cum non sit ei causa remanendi, quia profectum ulterius non requirit qui ad supera p
Abbreviated transcription (Latin):
lũptari is mortibꝰ significat eẽ. laudabilẽ que c̃parat᷑ ut
diximꝰ philosophiȩ ratione ñ ferro. prudentia : ñ ueneno.
corpꝰ relinqͥt. Constat enĩ numeroꝵ certa c̃stitutãq rati.¬
onẽ aĩas sociare corporibꝰ. hi numen dũ suꝑ s̃ ꝑscuerat
corpꝰ animali. cũ uͦ deficiũt mox archana illa uis soluitꝰ
qua societas illa c̃stabat. & ħ ÷ qđ fatũ ⁊ fatalia uitȩ tpra
uocamꝰ. Anuna gͦ ipsa ñ desic̃. qͥppe quȩ ĩmortalis atq ꝑpe¬
tua ÷. s ĩpletis numis corpꝰ fatiscit. Nec anima lassatꝰ
aiumãdo s offitiũ suũ deserit corpꝰ. cũ iã ñ possit animari.
roꝵ suoꝵ destetꝰ apportat. Ni cũ extorquet᷑ uita corpori
adhuc idonco ad continuationẽ ferendi. Nec leuis ÷ diffr̃ã
uitã ł natura ł sponte soluendi. Aĩa enĩ cũ a corpore de¬
serit᷑ pot̾̃ nicħ in se retinere corꝑeũ si se pure cũ in hac

Expanded text:
luntariis mortibus significat esse laudabilem quae comparatur, ut luntariis mortibus significat esse laudabilem quae comparatur, ut diximus, philosophiae ratione, non ferro; prudentia, non ueneno. corpus relinquit. Constat enim numerorum certam constitutamque rationem animas sociare corporibus. Hi numeri dum supersunt, perseuerat corpus animari; cum uero deficiunt, mox arcana illa uis soluitur qua societas ipsa constabat, et hoc est quod fatum et fatalia uitae tempora uocamus. Anima ergo ipsa non deficit quippe quae immortalis atque perpetua est, sed impletis numeris corpus fatiscit; nec anima lassatur animando, sed officium suum deserit corpus cum iam non possit animari. rorum suorum defectus apportat, non cum extorquetur uita corpori adhuc idoneo ad continuationem ferendi. Nec leuis est differentia uitam uel natura uel sponte soluendi. Anima enim, cum a corpore deseritur, potest in se nihil retinere corporeum, si se pure, cum in hac
Abbreviated transcription (Latin):
platonicȩ sectȩ semina altius plotinꝰ exeqͥtur. Oportet¬
in qͥt aiãm pꝰͦ hoẽm lib̾am corꝑeis passionibꝰ inueniri. quã
qͥ de corꝑe uiolent̾ extrudit lib̾am et̃ ñ patit᷑. Qͥ enĩ sibi sua
sponte nece cõꝑat. aut ꝑtheus necessitatis aut met cuiꝰꝗ adh
descendit. aut odio. q̃ omĩa : int̾ passiones hẽnt᷑. Ergo ⁊ si añ
fuit his sordibꝰ pura. ħ ipso tm̃ quo exit extorta sordesc̃. Deĩde
mortẽ deb̾e ait aĩe a corꝑe solutionẽ eẽ. ñ uinculũ. exitu aũ
coacto aninã circa corpꝰ magis mag̃q uinciri. Et re uera
idõ sic extortȩ anime dui circa corpꝰ eiꝰ ue sepulturã ł locũ
in qͦiiecta manꝰ ÷. ꝑuagant᷑. cũ cont᷑ ille animȩ quȩ se in hac
uita ã iuncłis corꝑis philosophiȩ morit dissoluunt. adhuc
extante corꝑe celo ⁊ siderib inserant. Ec idõ solã illã de uo¬

Expanded text:
Platonicae sectae semina altius Plotinus exsequitur: Platonicae sectae semina altius Plotinus exsequitur: inquit, animam post hominem liberam corporeis passionibus inueniri. Quam qui de corpore uiolenter extrudit, liberam esse non patitur. Qui enim sibi sua sponte necem comparat, aut pertaesus necessitatis aut metu cuiusquam ad hoc descendit aut odio, quae omnia inter passiones habentur. Ergo etsi ante fuit his sordibus pura, hoc ipso tamen, quod exit extorta, sordescit. Deinde mortem debere ait animae a corpore solutionem esse, non uinculum; exitu autem coacto animam circa imae diu circa corpus eiusue sepulturam uel locum in quo iniecta manus est peruagantur, cum contra illae animae, quae se in hac uita a uinculis corporis philosophiae morte dissoluunt, adhuc extante corpore caelo et sideribus inserantur. Et ideo illam solam de uo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes alt̾am p̃stant. hõ enĩ moritꝰ eũ aĩã. corpꝰ relinqͥt.
solutũ lege naturȩ. Alori etiã dr̃ cũ anima. ad huc in cor¬
pore constituta. corpor eas illecebras philosophia docente
contẽpnit. ⁊ cupiditatũ dulces insidias reliqͥsq oẽs
g mortẽ dic̃ plato sapientib appetendã. Illã uͦ quã na¬
tura om̃ib ẽstituit. cogi ł inferri. ł accersiri uetat. do¬
cens ex pectandã et̃. naturã. ⁊ has causas huiꝰ aꝑiens
sanctionis quas ex usu rerũ quȩ in cotidiana c̃uersatiõe
sunt mutuat᷑. dit enĩ eos qui potestatis imꝑio trudunt᷑
in carcerẽ: non oportere inde fugere pͥus ꝗ potestas ip.¬
sa quȩ clausit abire ꝑmiserit. Non eñi uitari pęnã.
furtua discessione s crescere. ħ quoq addit. nos cẽ. in
et̃. inuito dño dehis quȩ possidet. ex eo loco in qͦ suũ
ẽstituerat auferendũ. Et sic̃ qͥ uitã mancipio extor-¬
quet alieno. crimine ñ carebit: ita eũ qͥ sibi dño necdũ

Expanded text:
lteram praestant. Homo enim moritur cum anima corpus relinquit solutum lege naturae. Mori etiam dicitur cum anima, adhuc in corpore constituta, corporeas illecebras philosophia docente contemnit, et cupiditatum dulces insidias reliquasque omnergo mortem dicit Plato sapientibus esse appetendam, illam uero quam omnibus natura constituit cogi uel inferri uel accersiri uetat, docens expectandam esse naturam, et has causas huius aperiens sanctionis quas ex usu rerum quae in cotidiana conuersatione sunt mutuatur. Ait enim eos qui potestatis imperio truduntur in carcerem non oportere inde diffugere priusquam potestas ipsa quae clausit abire permiserit: non enim uitari poenam furtiua discessione, sed crescere. Hoc quoque addit, nos esse in esse, invito domino, de his quae possidet, ex eo loco in quo suum constituerat, auferendum. Et sicut qui vitam mancipio extorquet alieno, crimine non carebit, ita eum qui finem sibi, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
hic cuiꝰ ħ tẽplũ ÷ omẽ qđ conspicis ististe corꝑis custodiis
lib̾au̾it. huc tͥ aditꝰ patere ñ pot̃. Hoe̾s eiuĩ sunt hac lege
gñati. qui tuerentꝰ illũ globũ quẽ in tẽplo mediũ uides
rabili. Quare ⁊ tͥ publi ⁊ pus om̃ib retinendꝰ ÷ animꝰ in
migrand̃ ÷ nec mĩnꝰ assignatũ adõ fugisse iudeamini. Phec
sccta ⁊ p̃ceptio platonis ÷ qͥ in phedronẽ definit hõĩ ñ et̃ sua
sponte moriendũ. S in eod tm̃ dialogo idẽ dic̃ mortẽ philo¬
sophantib appetandã. ⁊ ipsã philosophiã meditationẽ cẽ
moriendi. Hȩc sibiꝰẽtrana uidẽt᷑. s ñ ita ÷. Nã plato duas
mortes hominis nouit. nec hoc nẽ repeto qđ suꝑiꝰ dictũ¬

Expanded text:
is cujus hoc templum est omne quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides rabili. Quare tibi Publi et piis omnibus retinendus animus est in migrandum est, ne munus adsignatum a deo diffugisse uideamini.» Haec secta et praeceptio Platonis est, qui in Phaedone defìnit homini non esse sua sponte moriendum. Sed in eodem tamen dialogo idem dicit mortem philosophantibus appetendam et ipsam philosophiam meditationem esse moriendi. Haec sibi ergo contraria uidentur, sed non ita est. Nam Plato duas mortes hominis nouit. Nec hoc nunc repeto quod superius dict
Abbreviated transcription (Latin):
dubitare uidetur quesiũat. Alortẽ gͥ malle cep̃ ut uiueret.
nec flesse contentꝰ uiso parente quẽ credid̾at extindũ.
ubi loqui posse cep̃. ħ pͥmũ ꝓbare uoluit. nicħse magis
desid̾are quã ut cũ eo iã moraret᷑. nec tam̃ apud se que
desidabat facienda ẽstitint anteꝗ cõsuleret. qͦꝵ unũ pru

Expanded text:
uideretur dubitare, quaesiuerat. Mortem igitur malle coepit, ut uiueret, uideretur dubitare, quaesiuerat. Mortem igitur malle coepit, ut uiueret, nec flesse contentus uiso parente quem crediderat extinctum, ubi loqui posse coepit, hoc primum probare uoluit, nihil se magis desiderare quam ut cum eo iam moraretur. Nec tamen apud se quae desiderabat facienda constituit quam ante consul
Abbreviated transcription (Latin):
arcersita. ad animȩ sedẽ. ⁊ ĩmortalitatẽ. ex ipsa natura re¬
gionis ⁊ sublimitatis imitatiõe meruert̃. Adħ uͦ t̾rena
corꝑa anima ipsa deducit᷑. ⁊ idõ mori creditꝰ. eũ in caducĩ
regionẽ ⁊ in sedẽ mortalitatis indudit᷑. Nec te moueat
qđ de aĩa ipsa quã ec̃. ĩmortalẽ dicimꝰ. mortẽ totiẽs nomi¬
namꝰ. ⁊ eũsua morte aĩã ñ extinguit᷑. s a tempus obruit᷑:
nec tp̃rali dimersiõe beneficiũ ꝑpetuitatis eximit᷑. cũ rurs
o corꝑe ubi meruerit. contagiõe uitioꝵ penitꝰ. elimata pur¬
gari ad ꝑhennis uitȩ lucẽ restituta in tegrũ reu̾tatꝰ. plene
ut arbitror de uita ⁊ morte animȩ diffinitio liquet quã
de aͥditis philosophiȩ doctrina ⁊ sapientia ciceronis elicuit:
s scipio ꝑ quietẽ ⁊ celo qđ in p̃miũ cedit beatis ⁊ ꝓmissiõe
ĩmortalitatis animatꝰ: tã głosam spem tãq inlitã magis
mag̃q firmaũ. uiso parente. de qͦ utrũ uiueret cũ ad huc

Expanded text:
arcessita sunt ad animae sedem, et immortalitatem ex ipsa natura regionis et sublimitatis imitatione meruerunt. Ad haec uero terrena corpora anima ipsa deducitur et ideo mori creditur, cum in caducam regionem et in sedem mortalitatis includitur. Nec te moueat quod de anima, quam esse immortalem dicimus, mortem totiens nominamus. Et enim sua morte anima non extinguitur, sed ad tempus obruitur, nec temporali demersione beneficium perpetuitatis eximitur, cum rursus e corpore, ubi meruerit contagione uitiorum penitus elimata purgari, ad perennis uitae lucem restituta in integrum reuertatur. Plene, ut arbitror, de uita et morte animae definitio liquet, quam de adytis philosophiae doctrina et sapientia Ciceronis elicuit. Sed Scipio per quietem, et caelo quod in praemium cedit beatis, et promissione immortalitatis animatus, tam gloriosam spem tamque inclitam magis magisque firmauit uiso parente, de quo utrum uiueret, cum adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
entes aĩas ebriaret. hec ÷ aũ yle quȩ om̃e corpꝰ mundi qđ
ubic̃q cernimꝰ ideis inp̃ssa formaũ. S altissima ⁊ puris¬
sima pars eiꝰ qͥ ł sustentant᷑ diuina ł estant nectar uocat᷑.
⁊ creditꝰ cẽ. potꝰ doꝵ. inferior uͦ. atq turbidior potꝰ animarũ¬
pri h÷ qđ uetẽs lecheũ fluuiũ uocauer̃. Ipsũ aũ lib̵um patrẽ
orphaiei NOICIUIRos. suspioant᷑ intelligi. qͥ ab illo indiui¬
duo natꝰ in singłos ipse diuidit᷑. idõ in illoꝵ sacris traditur.
titanso furore in m̃bra discerptꝰ. ⁊ frustis sepultis nirsus
unꝰ ⁊ integer emersisse. qr noys quẽ diximꝰ m̃tẽ uocari. ex m¬
duuduo p̃bendo diuidendũ ⁊ rursꝰ ex diuiso ad indiuitie¬
dũ reu̾tendo ⁊ mundi implet offitia ⁊ naturȩ sue archana ñ
deserit. ħ gͦ pͥmo pondẽ de zodiaco ⁊ lacteo ad subiectas usq
sꝑas anima delapsa. dũ ⁊ ꝑ illas labitur in singłis. ñ solũ

Expanded text:
iaret. Haec est autem hyle, quae omne corpus mundi quod ubicumque cernimus, ideis impressa, formauit. Sed altissima et purissima pars eius, qua uel sustentantur diuina uel constant, nectar uocatur et creditur esse potus deorum, inferior uero atque turbidior potus animarus Lethaeum fluuium uocauerunt. Ipsum autem Liberum Patrem Orphaici νοῦν ὑλικόν suspicantur intellegi, qui ab illo indiuiduo natus in singulos ipse diuiditur. Ideo in illorum sacris traditur Titanio furore in membra discerptus et frustis sepultis, rursus unus et integer emersisse, quia νοῦς, quem diximus mentem uocari, ex indiuiduo praebendo se diuidendum, et rursus ex diuiso ad indiuiduum reuertendo et mundi implet officia et naturae suae arcana non deserit. Hoc ergo primo pondere de zodiaco et lacteo ad subiectas usque sphaeras anima delapsa, dum et per illas labitur, in singulis non solum,
Abbreviated transcription (Latin):
exereent. q̃ grã curruꝰ armoꝵq fuit un̾squȩ cura ni¬
tentis pascere equos ẽdẽ seqr̃ tellure repostos: multo ma¬
gis rectores qͦndã urbiũ recepti in celũ curã regendoꝵ
hominũ ñ relinquunt. Heȩ aũ animȩ in ultimã sꝑam

Expanded text:
exercent, ... quae gratia currum armorumque fuit uiuis, quae cura niexercent, ... quae gratia currum armorumque fuit uiuis, quae cura nitentis pascere equos, eadem sequitur tellure repostos, multo magis rectores quondam urbium recepti in caelum curam regendorum hominum non relinquunt. Hae autem animae in ultimam s
Abbreviated transcription (Latin):
in re .e. uiros in numerũ deoꝵ c̃secrauit antiqͥtas. S
hesiodus qͦq diuinȩ sobolis assertor. pͥscos reges cũ diĩs alis
enumerat. Hisq exemplo ueteris potestatis eciã in celo re¬
gendi res humanas assignat offitiũ. Et ne cui fastidiosũ
sit. si uers ipsos ut poeta g̾eus ꝓtulit inseramꝰ. referamꝰ
eos ut ex uerbis suis in latina uerba conu̾si st̃. Indigetes
diui fato sũmi iouis. hi sunt qͦndã homines mͦ cũ suꝑis
humana tuentes. largi ac munifici uis regũ nc̃ qͦq nacti.
ħ & urgiliꝰ ñ ignorat. qui licet argum̃to suo seruiens.
heroas in inferno relegauerit ñ cm̃ cos abduc̃ a celo. s
ethera his dat largiorẽ. ⁊ nosso eos solẽ suũ ac sua sida
ꝓfitet᷑. ut geminȩ doctrinȩ obseruationes p̃stit̾it & poc¬
tice figm̃tũ. ⁊ philosophiȩ ueritatẽ. Et si scđm illũ
res quoq leuiores quas uiui exercuerant. etiã pꝰrorpꝰ

Expanded text:
in re publica uiros in numerum deorum consecrauit antiquitas; sed in re publica uiros in numerum deorum consecrauit antiquitas; sed Hesiodus quoque, diuinae subolis adsertor, priscos reges cum dis aliis enumerat, hisque exemplo ueteris potestatis etiam in caelo regendi res humanas adsignat οfficium. Et ne cui fastidiosum sit si uersus ipsos ut poeta Graecus protulit inseramus, referemus eos ut ex uerbis suis in Latina uerba conuersi sunt: Indigetes diui fato summi Iouis hi sunt: quondam homines, modo cum superis humana tuentes, largi ac munifici, ius regum nunc quoque nacti. Hoc et Vergilius non ignorat, qui, licet argumento suo seruiens heroas in inferos relegauerit, non tamen eos abducit a caelo, sed aethera his deputat largiorem, et nosse eos solem suum ac sua sidera profitetur, ut geminae doctrinae obseruatione praestiterit et poeticae figmentum et philosophiae ueritatem. Et si secundum illum res quoque leuiores quas uiui exercuerant, etiam post corpus
Abbreviated transcription (Latin):
descenadat : reportat᷑. quia nec corꝑa sordescit.ł honerat᷑
eluiuiȩ qͣ puro ac leui fonte uirtutũ rigatur. nec dese
sidebat. hinc anima quã ipse ꝓnam corꝑis usus eͥffec̃
ad in pecudẽ quodã mͦ reformauit i hoĩe : & absolu¬
tionẽ corpis inhorrescit. ⁊ cũ necesse cͥ. ñ nͥ cũ gemitu
fucit indignata ꝑ umbras. S nec pꝰ mortẽ facile corp
relinqͥt quia ñ de ea facile corporeȩ excedunt pestes.
s aut suũ oberrat cadauer. aut noui corꝑis intrat
habitaculũ. ñ humani cantũ mͦ s ferini qͦq electo
gn̾e morib congruo qͦs in homine libent̃ ecereuit
mauultq om̃ia ꝑferre ut celũ qđ ł ignorando ł dissimu¬
lando. ł potiꝰ pꝰponendo deseruerit euadat. Ciuitatũ uͦ rec
sedẽ reposcunt. Nec eñĩ de nichilo aut de uana adulati¬
one ueniebat qđ quosdã urbiũ conditores aut cdariores

Expanded text:
descenderat reportatur, quia nec corporea sordescit uel oneratur descenderat reportatur, quia nec corporea sordescit uel oneratur eluuie, quae puro ac leui fomite uirtutum rigatur, nec desersidebat. Hinc anima, quam in se pronam corporis usus effecit atque in pecudem quodam modo reformauit ex homine, et absolutionem corporis perhorrescit et, cum necessefugit indignata sub umbras. Sed nec post mortem facile corpus relinquit, quia non funditus omnes cοrpοreae excedunt pestes, sed aut suum oberrat cadauer aut noui corporis ambit habitaculum, non humani tantummodo, sed ferini quoque, electo nere moribus congruo quos in homine libenter exercuit, mauultque omnia perpeti ut caelum, quod uel ignorando uel dissimulando uel potius prodendo deseruit, euadat. Ciuitatum uero rectsedem reposcunt. Nec enim de nihilo aut de uana adulatione ueniebat, quod quosdam urbium conditores aut clariores
Abbreviated transcription (Latin):
ure sociati que ciuitates appellant᷑. Na serui ł qͦndã
i gladiatoria manꝰ c̃cilia hominũ ⁊ cȩtꝰ fuer̃: s nõ
iure sociati. Illa aũ sola uista ÷: multitado cuĩ uniu̾sitas
in legũ cõsentit obseqͥũ.: Qđ uͦ ait. harũ rectores ⁊ ser¬
uatores hinc ꝓfecti huc reuertunt᷑. ħ mͦ accipiendũ ÷
animarũ originẽ manare de celo: int̾ recte philoso¬
de qͥ fante uenerit: recognoscat. Hinc illud a quodã
int̾ alia scu festiua. scu mordatia seriai tñ usipatii t¬
de clo descendit. s uei cearfori. Na ⁊ delphici uer
s fertur oraculi consulenti ad beatitatẽ qͦ itinere ꝑue¬
inscripta sententia ÷ homini aũ ut diximꝰ. una ÷ agui¬
tio sui. si originis natalisq pͥncipiĩ exordia pͥma respo.¬
xerit. nec se quesu̾it ext᷑. Sic enĩ anima uirtutes ipsas
ẽscientia nobilitatis indiuitꝰ. quibꝰ pꝰ corpꝰ euecta eo unde

Expanded text:
ure sociati, quae ciuitates appellantur». Nam et seruilis quondam ure sociati, quae ciuitates appellantur». Nam et seruilis quondam et gladiatoria manus «concilia hominum et coetus» fuerunt, sed non «iure sociati». Illa autem sola iusta est multitudo, cuius uniuersitas in legum consentit obsequium. Quod uero ait: «harum rectοres et seruatores hinc profecti huc reuertuntur», hoc modo accipiendum est. Animarum originem manare de caelo inter recte philosode quo fonte uenerit, recognoscat. Hinc illud a quodam inter alia seu festiua, siue mordacia, serio tamen usurpatum de caelo descendit γνῶθι σεαυτόν. Nam et Delphici uox haec fertur oraculi. Consulenti ad beatitatem quo itinere perueinscripta sententia est. Homini autem, ut diximus, una est agnitio sui: si originis natalisque principii exordia prima respexerit nec se quaesiuerit extra. Sic enim anima uirtutes ipsas conscientia nobilitatis induitur, quibus post corpus euecta eo unde
Abbreviated transcription (Latin):
in passionib heñt differentiã sui. Passiões aũ ut sic dicamꝰ
uocant᷑. qđ homines metuunt. cupiuntq dolentq gau-¬
dentq Has pͥme molliunt. scdȩ auferunt. t̾tie oblius¬
cunt᷑. in quartis nefas ÷ nominari. Si gͦ h ÷ offitiũ &
effectꝰ urtutũ beare. constat aũ ⁊ politicas eẽ. uirtutes.
gͥ ⁊ de politicis efficiunt᷑ beati. Iure gͦ tulliꝰ de rerũ . e.
rectorib dix̃. ubi bcati euo sempitno fruant᷑. Qui ut
ostenłec alios ociosis. alios negotiosis uirtutib fieri bea
tos. ñ dix̃ absolute. nicħ eẽ. illi pͥncipi dõ acceptiꝰ ꝗ cuu-¬
tates. si abiec̃ qđ qͥdẽ in t̾ris fiat. ut eos qͥ ab ipsis celestib
incipiunt discerneret a rectorib ciuitatũ. quibꝰ ꝑ t̾re¬
nos actꝰ it̾ parat᷑ ad celũ. Illa aũ diffinitiõe qͥd p̃sius pot̃¬
eẽ. qͥd cautiꝰ de nõe cuitatũ ꝗ c̃cilia inqͥt. eetqi hominũ

Expanded text:
in passionibus habent differentiam sui. Passiones autem, ut scimus, in passionibus habent differentiam sui. Passiones autem, ut scimus, uocantur quod homines ... metuunt cupiuntque, dolent gaudentque... Has primae molliunt, secundae auferunt, tertiae obliuiscuntur, in quartis nefas est nominari. Si ergo hoc est officium et effectus uirtutum, beare, constat autem et politicas esse uirtutes, igitur et politicis efficiuntur beati. Iure ergo Tullius de rerum publicarum rectoribus dixit: «ubi beati aeuo sempiterno fruantur»; qui, ut ostos, non dixit absolute nihil esse illi principi deo acceptius quam ciuitates, sed adiecit: «quod quidem in terris fiat», ut eos qui ab ipsis caelestibus incipiunt discerneret a rectoribus ciuitatum, quibus per terrenos actus iter paratur ad caelum. Illa autem definitione quid pressius potam concilia, inquit, coetusque hominum
Abbreviated transcription (Latin):
solas quidã estimauer̃. et. iurtutes. Tertiȩ spurgati
iã defecatiq animi.⁊ ab om̃ĩ mundi huiꝰ asꝑgine p̃sse
pureq dec̃ssi. Illiç prudentiȩ ÷ duuna ñ qͥsi in olectio¬
eri. Tẽꝑantiȩ. t̾renas cupiditates ñ repͥmere. s penitus
obliuisci. Fortitudinis passiones ignorare. ñ uncere.
ut nesciat irasci. cupiat nicħ. Iusticiȩ ita cũ suꝑa. ⁊
diuna m̃te sociari. ut seruet cũ ea ꝑpetuũ fȩdiis imi¬
tando. Quartȩ s̃ quȩ in ipsa diuina m̃te c̃sistunt. ꝗ¬
diximꝰ noye uocari. aqͥrũ exemplo reliquȩ om̃s ꝑ ordinẽ
defluunt. Nã si rerũ aliarũ. multo magis uirtutũ ydeas
eẽ. in m̃te credendũ ÷. Illic prudentia ÷ mens ipsa diui.
fortitudo qđ semꝑ idẽ ÷ nec aliꝗdo mutat᷑. Iusticia qđ
ꝑhenni lege ã sempit̾na oꝑis sui continuatione ñ flectitꝰ.¬
hȩc st̃ quat̾narũ qͥtuor gn̾a iurtutũ quȩ p̃t̃ ceta maximã

Expanded text:
solas quidam aestimauerunt esse uirtutes. Tertiae sunt purgati solas quidam aestimauerunt esse uirtutes. Tertiae sunt purgati iam defaecatique animi et ab omni mundi huius aspergine presse pureque detersi. Illic prudentiae est diuina non quasi in electioeri; temperantiae, terrenas cupiditates non reprimere, sed penitus obliuisci; fortitudinis, passiones ignorare, non uincere, ut nesciat irasci, cupiat nihil...; iustitiae, ita cum supera et diuina mente sociari ut seruet perpetuum cum ea foedus imitando. Quartae sdicunt noyn vocari, a quarum exemplo relique omnes per ordinem defluunt. Nam si rerum aliarum, multo magis virtutum ydeas esse in mente credendum est. Illic prudentia est mens ipsa divinafortitudo quod semper idem est nec aliquando mutatur; iusticia quod perhenni lege a sempiterna operis sui continuatione non flectiter cetera maximam
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ. magnificentiã. constantiã. tolerantiã. firnuitatẽ.
Temꝑantiȩ: nicħ appetere penitendũ. in nullo lege
modationis excccłe. sub iugũ ratiõis cupiditatẽ domare.
łcmꝑantiã sequit᷑ modestia. uerecũdia abstinentiac
castitas. honestas. mod̾atio. parcitas. sobrietas. pudici¬
ai. usticiȩ: scruare unicuiq qđ suũ ÷. euisticia
uenunt. innocentia amicitia. concordia. pietas. re¬
ligio affectus. humanitas. His uirtutib uit bonus
pͥmũ sui ⁊ suoꝵ. atq inde rei.e. rector efficit᷑. iuste
as ꝓuide gub̾nans. humana ñ deserens. Sede qͦs pur¬
gatorias uocant. hominis s̃. qui diuni capas ÷. solũq
anamũ ciꝰ eepediunt. qui decreuit se a corpis cogitas¬
lone purgare. & quada humanoꝵ fuga solis se inse.¬
rert duunis. heȩ st̃ ociosoꝵ qui a rerũ publicar u as¬
aib se sequestrant. harũ quid singłe uelint suꝑiꝰ exp̃s¬
sunꝰ. cũ de uirtutib philosophantiũ diceremꝰ. quas

Expanded text:
tatem, magnificentiam, constantiam, tolerantiam, firmitatem; temperantiae, nihil appetere paenitendum, in nullo legem moderationis excedere, sub iugum rationis cupiditatem domare; temperantiam sequuntur modestia, uerecundia, abstinentia, castitas, honestas, moderatio, parcitas, sobrietas, pudicitia; iustitiae, seruare unicuique quod suum est; de iustitia ueniunt innocentia, amicitia, concordia, pietas, religio, affectus, humanitas. His uirtutibus uir bonus primum sui atque inde rei publicae rector efficitur, iuste ac prouide gubernans, humana non deserens. Secundae, quas purgatorias uocant, hominis sunt qua diuini capax est, solumque animum eius expediunt qui decreuit se a corporis contagione purgare et quadam humanorum fuga solis se inserere diuinis. Hae sunt otiosorum qui a rerum publicarum actibus se sequestrant. Harum quid singulae uelint, superius expressimus cum de uirtutibus philosophantium diceremus, quas
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ inditio fit. ꝑ alt̾am uͦ quȩ uulgo uita existimat᷑.
animã de ĩmortalitatis suȩ luce ad qͣsdã tenebras mor¬
tis impelli. uocabuli testem᷑ horrore. Nã ut constet
animal necesse ÷. in corꝑe anima iunciat᷑. Inde corpus

Expanded text:
nomen indicio sit; per alteram uero, quae uulgo uita existimatur, nomen indicio sit; per alteram uero, quae uulgo uita existimatur, animam de immortalitatis suae luce ad quasdam tenebras mortis impelli uocabuli testemur horrore. Nam ut constet animal, necesse est in corpore anima uinciatur. Ideo corpus
Abbreviated transcription (Latin):
aliud intelligendũ ÷ ꝗ mori animã cũ ad corporis inferna
demergit᷑. uiuere aũ cũ ad suꝑna pꝰ corpꝰ euadit : dicendũ
÷. qͥd his postea ueri sollertior inqͥsitor philosophiȩ cultus
adiecerit. Nã ⁊ qͥ pͥmũ pithagorã ⁊ qͥ postea sccuti s̃ pla
tonẽ. duas eẽ. mortes. unã animȩ. animał alterã ꝓdider̃.
Alori animal. cũ anima discedit a corpore ipsã uͦ mori
animã asserentes. cũ a simplici ⁊ indiuiduo fonte na-¬
turȩ in m̃bra corporea dissipat᷑. Et qr una exhis mani-¬
festa. ⁊ om̃ib nota ÷ altã ñ nͥ a sapientib dep̃hensa.
ccc̃is eã uitã et̃. credentibꝰ: i dõ hoc ignorat᷑ a plurimis
cur cũdẽ mortis dm̃ mͦ mitẽ. mͦ ĩmitẽ uocamꝰ. cũ ꝑ
alterã id ÷ animał mortẽ absolui animã. ⁊ ad ueras
naturȩ diuitias. atq ad ꝓpͥam lib̾tatẽ remitti. faustũ

Expanded text:
aliud intellegendum est quam mori animam cum ad corporis inferna aliud intellegendum est quam mori animam cum ad corporis inferna demergitur, uiuere autem cum ad supera post corpus euadit? Dicendum est quid his postea ueri sollicitior inquisitor philosophiae cultus adiecerit. Nam et qui primum Pythagoram et qui postea Platonem secuti sunt, duas esse mortes, unam animae, animalis alteram prodiderunt, mori animal cum anima discedit e corpore, ipsam uero animam mori adserentes cum a simplici et indiuiduo fonte naturae in membra corporea dissipatur. Et quia una ex his manifesta et omnibus nota est, altera non nisi a sapientibus deprehensa, ceteris eam uitam esse credentibus, ideo hoc ignoratur a plurimis cur eundem mortis deum modo Ditem, modo immitem uocemus, cum per alteram, id est animalis mortem, absolui animam et ad ueras naturae diuitias atque ad propriam libertatem remitti faustum
Abbreviated transcription (Latin):
ingens uoluere: in efficacibꝰ laboriosisq conatibꝰ. uitã
terentes. Atrã silicẽ lapsurã ⁊ cadenti similẽ illoꝵ ca.¬
ptib iminere. qui arduas potestates. ⁊ in faustã abiũt
tirannidẽ nõꝗ sine timore iucturi. & cogentes subiec¬
cũ nusigꝰ odisse. Dũ metuant: sẽꝑ sibi uident᷑ exitiũ
qđ merentꝰ exciꝑe. Nec frustra tͥoologici hec suspicati
s. Nã ⁊ dionisiꝰ aulȩ siculȩ inclem̃tissimꝰ ineubator
familiari cuidã suo solã beata existimanti uitã tirann
uolens ꝗ ꝑpetuo metu misera. quãq ĩpẽdientiũ sẽꝑ
ꝑiculoꝵ plena eẽt ostende gladiũ uagina raptũ.
⁊ a capulo de filo tenui pendentẽ. muerone demuso
uissit familiaris illiꝰ capiti int̾ epulas ĩminere. Cũq int̾
ĩminentẽ uidemꝰ. Estima ꝗdo felix eẽ. pot̾it. qͥ timere ñ
os patimꝰ manes. et in feros in his corporib cẽ. credimꝰ. qͥd

Expanded text:
ingens uoluere inefficacibus laboriosisque conatibus uitam ingens uoluere inefficacibus laboriosisque conatibus uitam terentes; atram silicem lapsuram semper et cadenti similem illorum capitibus imminere qui arduas potestates et infaustam ambiunt tyrannidem, numquam sine timore uicturi, et, cogentes subiectum uulgus odisse dum metuat, semper sibi uidentur exitium quod merentur excipere. Nec frustra hoc theologi suspicati sunt. Nam et Dionysius, aulae Siculae inclementissimus incubator, familiari quondam suo solam beatam existimanti uitam tyranni uolens quam perpetuo metu misera quamque impendentium semper periculorum plena esset ostendere, gladium uagina raptum et a capulo de filo tenui pendentem mucrone demisso iussit familiaris illius capiti inter epulas imminere; cumque ille et imminentem uidemus. Aestima quando esse felix poterit qui timere non os patimur manes et inferos in his corporibus esse credimus, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Uulturẽ iecur ĩ mortale tondentẽ. nicħ aliud intelligi
uolentes. ꝗ torm̃ta c̃seientiȩ obnoxia flagitio iuscera
int̾iora rimantis ⁊ ipsa uitalia in defessa admissi ccleris
ãmonitione laciniantis. semꝑq curas si requiescere for¬
it tẽptauerint. excitantis. tanꝗ fibris renascentibꝰ in he¬
rendo. nec ulla sibi miseratione parcentis. lege hac qͣ
se udice nemo nocens absoluit᷑. nec de se suã potest
uitare sententiã. Illos aiunt ꝙulis añ ora positis exeru¬
cian fame ⁊ media tabescere qͦs magis mag̃ ad qͥren.¬
di desidiũ cogit p̃sentẽ copiã ñ uidẽ.⁊ in affluentia
inopes. gestatis mala in ub̾tate patiunt᷑. nescientes parta
respicere. dũ egent habendis. Illos radiis rotarũ pendere
districtos qͥ nich consilio p̃udentes. nich ratione mo¬
dantes. nicħ uirtutib explicantes seq ⁊ om̃s actus suos
fortune ꝑmittentes. casib ⁊ fortunis sẽꝑ rotant᷑. Saxũ

Expanded text:
uulturem iecur immortale tondentem nihil aliud intellegi uolentes quam tormenta conscientiae, obnoxia flagitio uiscera interiora rimantis, et ipsa uitalia indefessa admissi sceleris admonitione laniantis, semperque curas, si requiescere forte temptauerint, excitantis tamquam fibris renascentibus inhaerendo, nec ulla sibi miseratione parcentis lege hac qua ... se iudice nemo nocens absoluitur, nec de se suam potest uitare sententiam. Illos aiunt, epulis ante ora positis, excruciari fame et inedia tabescere quos magis magisque adquirendi desiderium cogit praesentem copiam non uidere; et, in affluentia inopes, egestatis mala in ubertate patiuntur, nescientes parta respicere dum egent habendis. Illos radiis rotarum pendere districtos qui, nihil consilio praeuidentes, nihil ratione moderantes, nihil uirtutibus explicantes, seque et actus omnes suos fortunae permittentes, casibus et fortuitis semper rotantur. Saxum
Abbreviated transcription (Latin):
de morte animȩ cũ in corpꝰ trudit᷑. scdã sententia. Aliiꝰ uͦ
nã tres cẽ int̾ eos sententiarũ diu̾sitates añ signauimꝰ.
in duas quidẽ ⁊ ipsi partes sic̃ pͥmi faciunt. s ñ hisdẽ
t̃minis diuidunt mũdũ. Hũ enĩ celũ qđ aplanes sꝑa¬

Expanded text:
de morte animae, cum in corpus truditur, secunda sententia. Alii uero — de morte animae, cum in corpus truditur, secunda sententia. Alii uero — nam tres esse inter eos sententiarum diuersitates ante signauimus — in duas quidem et ipsi partes, sicut primi faciunt, sed non isdem terminis diuidunt mundum. Hi enim caelum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
minis eiꝰ accessu patiant᷑ augm̃ta. ⁊ b  decrescente minu¬
ant᷑. S ne de re. manifesta fastidiũ ꝓlixa assertione ge-
numerent᷑ ordine. t̾ra. aqua. aer. ignis. qui ẽ. pars luqͥdi¬
or aeris uicina lunȩ. Supͣ hȩc rursũ totidẽ numero s na-¬
turȩ purioris dem̃ta. ut sit luna ꝓ t̾ra ꝗ etheriã t̾ram
ĩ phisicis diximꝰ nominatã. aqua sit sꝑa mercurii. Ue.
neris aer. Ignis in solẽ. Tertiꝰ uͦ lem̃toꝵ ordo ita ad nos
conu̾sus habeat᷑. ut tram ultimã faciat. & cet̾is in me¬
diũ reclactis. in t̾ram desinat tã una ꝗ sũma pꝰtremitas.
Igͥ sꝑa martia: ignis habeat᷑. aer iouis. saturni aqua.
tra uͦ aplanes in qua elisios eẽ. cãpos puris animis de.¬
putatos. antiqͥtas nob̵ intelligendũ reliquit. de his cã¬
pis anima cũ in corpꝰ emititur ꝑ tres elem̃toꝵ ordines
trina morte usq ad corpꝰ descendit. hȩc ÷ int̾ platonicos

Expanded text:
minis eius accessu patiantur augmenta et hoc decrescente minuminis eius accessu patiantur augmenta et hoc decrescente minuantur. Sed ne de re manifesta fastidium prolixa adsertione genenumerentur ordine terra, aqua, aer, ignis, qui est pars liquidior aeris uicina lunae; supra haec rursum totidem numero, sed naturae purioris elementa, ut sit luna pro terra, quam aetheriam terram a physicis diximus nominatam, aqua sit sphaera Mercurii, aer Veneris, ignis in sole, tertius uero elementorum ordo ita ad nos conuersus habeatur ut terram ultimam faciat, et, ceteris in medium redactis, in terras desinat tam ima quam summa postremitas, igitur sphaera Martia ignis habeatur, aer Iouis, Saturni aqua, terra uero ἀπλανής, in qua Elysios esse campos puris animis deputatos antiquitas nobis intellegendum reliquit. De his campis anima, cum in corpus emittitur, per tres elementorum ordines trina morte ad corpus usque descendit. Haec est inter Platonicos
Abbreviated transcription (Latin):
inciꝑe dixer̃. s certã mundi istiꝰ partẽ ditis sedẽ .i. infe.¬
ros uocauert̃. De loci uͦ ipsi finibꝰ uit̾ se dissona publicart̃.¬
⁊ in tres sectas diuisa ÷ sententia. Alii enĩ mundũ in duo
diuiser̃. quoꝵ alt̾um fac̃. alt̾um patit᷑. Et illud facere
cũ ad partẽ cecidint ꝑmutatiõis capacẽ. atq idõ int̾ lunã
t̾rasq locũ mortis ⁊ infernoꝵ uocari. ipsãq lunã uitȩ eẽ.
mortisq confiniuĩ ⁊ animas inde in t̾rã fluentes mori. inde
ad suꝑna meantes in uitã reu̾ti. Nec inmerito estimatũ ÷
aluna eñi deorsũ natura incip̃ caducoꝵ ab hac: animȩ
subnumerũ dierũ cadẽ. ⁊ sub tẽpus incipiunt. Deniq illã
ethereã trã phisici uocauer̃. ⁊ habitatores ei lunares po¬
płos ñcupauer̃t. Qđ ita cẽ. plurimis argum̃tis q̃ nc̃ longũ
÷ enumerare docuert̃. Nec dubiũ ÷ qͥn ipsa sit mortaliũ
corꝑum auctor ⁊ conditrix adõ ut ñ nulla corꝑa sublu¬

Expanded text:
xerunt, sed certam mundi istius partem Ditis sedem, id est inferos, uocauerunt; de loci uero ipsius finibus inter se dissona publicauerunt et in tres sectas diuisa sententia est. Alii enim mundum in duo diuiserunt, quorum alterum facit, alterum patitur; et illud facere cum ad partem ceciderint permutationis capacem; atque ideo inter lunam terrasque locum mortis et inferorum uocari; ipsamque lunam uitae esse mortisque confinium; et animas inde in terram fluentes mori, inde ad supera meantes in uitam reuerti nec immerito aestimatum est. A luna enim deorsum natura incipit caducorum: ab hac animae sub numerum dierum cadere et sub tempus incipiunt. Denique illam aetheriam terram physici uocauerunt, et habitatores eius lunares populos nuncuparunt. Quod ita esse plurimis argumentis, quae nunc longum est enumerare, docuerunt. Nec dubium est quin ipsa sit mortalium corporum et auctor et conditrix, adeo ut nonnulla corpora sub lu
Abbreviated transcription (Latin):
acie m̃tis requirunt. & querendi sagaci diligentia
cõp̃hendunt. & ꝗtũ uiuendi ꝑspicuitas prestat imi
quȩ in mundo s̃ diuinoꝵ cõtemplatione despicere.
omnẽq animȩ cogitationẽ in sola diuina dirigere.
Temꝑantiȩ: omĩa relinquere in ꝗtũ natura patitur
quȩ corꝑis usus requirit. fortitudinis: ñ terreri ani.¬
mã a corpore quodã mͦ ductu philosophiȩ recedentẽ
nec altitudinẽ ꝑfecte ad suꝑna ascensionis horrere.
Iusticie ad unã sibi huiꝰ ꝓpositi consentire uiã unius¬
cuiꝰq untutis obsequiũ. aͥtq ita fit ut scđ̾m ħ tam ri¬
gidȩ diffinitionis abruptũ. rerũ .l. rectores beatoͥs eẽ.
ñ possent. S plotinꝰ int̾ philosophiȩ ꝓfessores cũ plato¬
ne pͥnceps: in libro de iurtutibꝰ gradus earũ uera & na-

Expanded text:
et acie mentis requirunt et quaerendi sagaci diligentia et acie mentis requirunt et quaerendi sagaci diligentia comprehendunt et, quantum uiuendi perspicuitas praestat, imiquae mundo insunt diuinorum contemplatione despicere omnemque animae cogitationem in sola diuina dirigere; temperantiae, omnia relinquere, in quantum natura patitur, quae corporis usus requirit; fortitudinis, non terreri animam a corpore quodam modo ductu philosophiae recedentem, nec altitudinem perfectae ad superna ascensionis horrere; iustitiae, ad unam sibi huius propositi consentire uiam uniuscuiusque uirtutis obsequium. Atque ita fit ut, secundum hoc tam rigidae definitionis abruptum, rerum publicarum rectores beati esse non possint. Sed Plotinus, inter philosophiae professores cum Platone
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ib qͥ patͥam c̃seruauerint. adiuuerint. auxerint.
certũ eẽ. in celo diffinitũ locũ ubi beati ȩuuo sẽptterno
fruunt᷑. Nicħ ÷ eñi illi pͥncipi dõ qͥ omnẽ mundũ regit
ati quȩ cuuitates appellantꝰ. Earũ rectores ⁊ seruatores
hinc ꝓfecti. huc reu̾tunt᷑. ¶ Bene ⁊ oportune pꝰꝗ de mor.¬
te p̃dixit. mox p̃mia bonis pꝰ obitũ sꝑanda subiec̃. quib
moriendi desidiũ ultro animaret᷑. maiestate ꝓmissȩ
beatitudinis. & celestis habitaculi. S de beatitate
quȩ debet᷑ conseruatoribꝰ patriȩ pauca dicenda s̃. ut
postea locũ oẽm quẽ hic tractandũ recepimꝰ. reuoluaniꝰ.
Solȩ uirtutes faciunt beatũ. nullaq alia quisꝗ uia
h nom̃ adipiscit᷑. Uñ qui existimant nullis nͥ philoso phã¬
tib ineẽ. urtutes: nullos p̃ter philosophos beatos eẽ. ꝓñ.¬
tiant. Agnitionẽ enĩ rerũ diuinarũ sapientiã ꝓprie
uocantes. eos tantũ mͦ dicunt ẽẽ sapientes qui suꝑna

Expanded text:
omnibus qui patriam conservaverint adiuverint auxerint, certum esse in celo diffinitum locum, ubi beati evo sempiterno fruantur. Nichil est enim illi principi deo qui omnem mundum regit, s hinc profecti huc reuertuntur.» Bene et opportune, postquam de morte praedixit, mox praemia bonis post obitum speranda subiecit. Quibumoriendi desiderium ultro animaretur maiestate promissae beatitudinis et caelestis habitaculi. Sed de beatitate quae debetur conseruatoribus patriae pausa dicenda sunt, ut postea locum omnem, quem hic tractandum recepimus, resoluamus. Solae faciunt uirtutes beatum, nullaque alia quisquam uia hoc nomen adipiscitur: unde qui aestimant nullis nisi philosophantibus inesse uirtutes, nullos praeter philosophos beatos esse pronuntiant. Agnitionem enim rerum diuinarum sapientiam proprie uocantes, eos tantummodo dicunt esse sapientes qui superna
Abbreviated transcription (Latin):
uiueret ne ipse ⁊ paulus pat̃ ⁊ alii qͦs nos õẽ excinctos
arbitrabam᷑. Nel infortuitis ⁊ int̾ fabulas elucent
semina ipsa infixa urtutũ. quȩ ñc uideas licet ut
e pectore scipionis ł somniantis emineant. In re enũ
una politicarũ urtucũ om̃iũ patit̾ exerret offitiũ.
Qa ñ labitur animo p̃dicta morte ꝑt̾ritꝰ. foraitudo

Expanded text:
uiueretne ipse et Paulus pater et alii quos nos extinctos esse arbitraremur.» Vel fortuitis et inter fabulas elucent semina infìxa uirtutum: quae nunc uideas licet ut e pectore Scipionis uel somniantis emineant. In re enim una politicarum uirtutum omnium pariter exercet offìcium. Quod non labitur animo praedicta morte perterritus, fortitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ cõꝑtis ht̃. si spreta opinione quȩ minꝰ cautis ani¬
mis ꝓ uero inho lescit querit dicere certiora: indu.¬
brtata ÷ prudentia. Qđ̃ cũ ꝑfecta beatitas ⁊ celestis
babitatio humanş naturȩ̃ hinꝗͣ se nouerat eẽ. ꝓ¬
mittit᷑. audiendi tm̃ talia desidium frenat. tẽꝑat.

Expanded text:
 compertis habet, sed, spreta opinione quae minus cautis animis pro uero inolescit, quaerit discere certiora, indubitata prudentia est. Quod cum perfecta beatitas et caelestis habitatio humanae naturae, in qua se nouerat esse, promittitur, audiendi tamen talia desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
Nis boni uiri.A .ł. consulunt. urbes cuett. hus pauentes
uenctanto ub es amantꝰ. ꝑrimos diligunt. his cauun alus
guorant hos so cios areu specta ꝓuidentia ꝓtegunt.⁊ usta
libeate dicuuintiunt. hisq sui memores alos fecere me ane¬
tendo. E ÷ poltici prudentia ad ratiois normã que

Expanded text:
His boni uiri rei publicae consulunt, urbes tuentur; his parentes uenerantur, liberos amant, proximos diligunt; his ciuium salutem gubernant; his socios circumspecta prouidentia protegunt, iusta liberalitate deuinciunt: hisque ... sui memores alios fecere meret est politici prudentiae ad rationis normam quae
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ ubi negligentia relapsus ẽ. Non quidẽ fuerat locoꝵ
quȩ petẽ deb̾et nom̃ insertũ.s cũ origo uetꝰ parentũ seq̃n¬
da diceret᷑: fuit in uerb̾ qđ int̾ cretã ⁊ italiã quȩ ipsius
gentis auctores utͣq ꝓduxerant. magis ostendẽt. & qđ̃
aunt digito demonstraret italiã. Nã cũ fuissent inde
teucer hinc dardanꝰ. uox sacra sic alloquendo. duri dar-
danidȩ aꝑte consulentib italiã de qua dardanꝰ ꝓfectus
eẽt. obiec̃. appellando eos parentis illiꝰ nomine cuiꝰ erat
origo rectuis eligenda. Et hic certe quidẽ denũtiatioĩs ÷
qđ de scipionis fine p̃dicit᷑. s gr̃a conciliandȩ obscuri-¬
tatis inserta dubitatio. dicto tm̃ qđ itio sopnii conti¬
netꝰ: ab soluitur. Nã cũ dic̃ circuitu naturali sũmã tͥ
fatalẽ cũ fecerin: tutari hunc finẽ ñ posse p̾nuntiat.
Qđ aũt scipioni reliquos uitȩ actus sine offensa dubi¬
tandi ꝑ ordinẽ retulit. ⁊ de sola morte similis uisus

Expanded text:
unius uerbi neglegentia relapsus est. Non quidem fuerat locorum quae petere deberet nomen insertum, sed, cum origo uetus parentum sequenda diceretur, fuit in uerbis quod inter Cretam et Italiam, quae ipsius gentis auctores utraque produxerant, magis ostenderet et, quod aiunt, digito demonstraret Italiam. Nam cum fuissent inde Teucer, hinc Dardanus, uox sacra, sic adloquendo Dardanidae duri, aperte consulentibus Italiam, de qua Dardanus profectus esset, obiecit, appellando eos parentis illius nomine cuius erat origo rectius eligenda. Et hic certae quidem denuntiationis est quod de Scipionis fine praedicitur, sed gratia conciliandae obscuritatis inserta dubitatio dicto tamen quod initio somnii continetur absoluitur. Nam cum dicitur «circuitu naturali summam tibi fatalem confecerint», uitari hunc finem non posse pronuntiat. Quod autem Scipioni reliquos uitae actus sine offensa dubitandi per ordinem rettulit et de sola morte similis uisus
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ appetentiã corꝑis ⁊ hui quã in t̾ris uitã uocamꝰ. ab
illa specula altissima ⁊ ꝑpetua luce despiciens. desidio.
latenti cogitauerit. pondẽ ipso t̾renȩ cogitationis pau-¬
latĩ ad inferiora dilabitur. Nec subito a ꝑfecta in cor-¬
ꝑalitate luteũ corpus induit᷑. s sensim ꝑ tenta detͥm̃-¬
ta. ⁊ longiorẽ sutiplicis ⁊ ab solutissimȩ puritatis re¬
cessũ in quãdã sidẽicorꝑis increm̃ta. turgescit. In sin¬
uestit᷑. ut ꝑ eas gradatĩ societati huiꝰ indum̃ti testei
concilietꝰ᷑. ⁊ idõ totidẽ mortibꝰ qͦt sꝑas tͣnsit adhanc
ꝑueñ. quȩ in t̾ris uita uocitat᷑. Descens uͦ ipsiꝰ qͦ anima
de celo in huiꝰ uitȩ inferna dilabit᷑: sic ordo digeritꝰ.
Todiacũ ita lacteus circulus obliquȩ circuflexiõis
occursu ambiendo cõplectit᷑. ut eũ qua dũo tropica
signa capͥcornꝰ ⁊ cancer ferunt᷑ int̾seecet. Has solis por

Expanded text:
ut appetentiam corporis et huius quam in terra uitam uocamus ab illa specula altissima et perpetua luce despicientes desiderio latenti cogitauerint, pondere ipso terrene cogitationis paulatim in inferiora delabuntur; nec subito a perfecta incorporalitate luteum corpus induitur, set sensim per tacita detrimenta et longiorem simplicis et absolutissime puritatis recessum in quedam syderei corporis incrementa turgescit. In sinuestitur, ut per eas gradatim concilietur, et ideo, totidem mortibus quot sphaeras transit, ad hanc peruenit quae in terris uita uocitatur. Descensus uero ipsius, quo anima de caelo in huius uitae inferna delabitur, sic ordo digeritur. Zodiacum ita lacteus circulus obliquae circumflexionis occursu ambiendo complectitur ut eum qua duo tropica signa, Capricornus et Cancer, feruntur, intersecet. Has solis port
Abbreviated transcription (Latin):
deorsũ inciꝑe ditis imꝑiũ qr animȩ inde lapsȩ ui.¬
dent᷑. iã a suꝑis recessisse. idõ pͥmã nascentibꝰ offer¬
ri ait. lactis alimoniã qr pͥmus ei motꝰ. alacteo inci¬
pit int̾rena corpora labentib. Unde ⁊ scipioni de
animis beatoꝵ ostenso lacteo dictũ ÷. hĩc ꝓfecti
huc reu̾tunt᷑. Ergo descensurȩ cũ adhuc in cancro
num̃o s̃ deoꝵ. Cũ uͦ ad leonẽ labendo ꝑuenerĩt illic
conditiõis future auspicant᷑ exordiũ. Et qr in leo¬
ne s̃ rudim̃ta nascendi ⁊ quedã humanȩ naturȩ
tiroem ia. aquariꝰ aũ aduersꝰ leoni ÷ ⁊ illo oriente
mox occidit : idõ cũ sol aquariũ tenet manib pa¬
rentat᷑. ut pote in signo qđ humanȩ uitȩ ẽtrariuĩ
ł adu̾sũ ferat᷑. Illinc gͦ.i. a confinio quo se zodiacꝰ
lacteusq contingunt. anima descendens: a tereti
quȩ sola forma diuina ÷ in conũ defluendo ꝓducit᷑
sic̃ a puncto nascitꝰ linea ⁊ in longũ ex in diuiduo

Expanded text:
incipere Ditis imperium, quia animae inde lapsae uidentur iam a superis recessisse. Ideo primam nascentibus offerri ait lactis alimoniam, quia primus eis motus a lacteo incipit in corpora terrena labentibus. Vnde et Scipioni de animis beatorum ostenso lacteo dictum est: «hinc profecti huc reuertuntur.» Ergo descensurae cum adhuc in Cancro numero sunt deorum. Cum vero ad Leonem labendo pervenerunt, illic condicionis future auspicantur exordium». Post prine sunt rudimenta nascendi et quaedam humanae naturae tirocinia, Aquarius autem aduersus Leoni est et illo oriente mox occidit, ideo, cum sol Aquarium tenet, Manibus parentatur, utpote in signo quod humanae uitae contrarium uel aduersum feratur. Illinc ergo, id est a confinio quo se zodiacus lacteusque contingunt, anima descendens a tereti, quae sola forma diuina est, in conum defluendo producitur, sicut a puncto nascitur linea et in longum ex indiuiduo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ recenti lacessitꝰ in uiria ab armis cũ suo milite
feriabatur. Rex ꝓgressus in proeliũ ⁊ casũ qui de¬
bebatur excepit. ⁊ absoluit sompniũ. inuidia m̃ti¬
endi. ñ om̃ia de imꝑatis sequendo. Parẽ obserũãtiȩ
in talib quoq reb obtinuit. Nam apud illũ eneas
ad regionẽ instruendo regno fatalit̾ eligendã sa¬
ts habundeq delio instructꝰ oraculo: in errorẽ cm̃

Expanded text:
tunc recenti lacessitus iniuria ab armis cum suo milite tunc recenti lacessitus iniuria ab armis cum suo milite feriabatur, rex progressus in proelium et casum qui debebatur excepit et absoluit somnium inuidia mentiendi non omnia de imperatis sequendo. Parem obseruantiae din talibus quoque rebus obtinuit. Nam apud illum Aeneas, ad regionem instruendo regno fataliter eligendam satis abundeque Delio instructus oraculo, in errorem