comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spici possit. Uñ & sequit᷑. Respiciens
ꝑfenestras ꝓspitiens ꝑcancellos. Esi
enĩ fenestre uł caricelli in pariete
fiurit. cũ ipse sua gr̃a se contẽplari
ꝑ mittit licet inspẽculo & eniginate.
P otest & hoc qd̾ dicit ipse stat pꝰ parie¬
tem nr̃m ad humanitatẽ eꝰ referri.
Quasi enĩ p̾ parietẽ nr̃istetit. qr
carnẽ nr̃am sibi opposuit. in qͦ diui¬
nitas eiꝰ latuit. Qd̃ uͦ seqͥt᷑ respitienᷤ
ꝑfenestras ꝓspitiens ꝑcancellos. hoc
ad diuinitatẽ eiꝰ refere᷑. Illienĩ qͥꝵ
fenestras uł ꝑ cancellos intueturt᷑
cunc̾ta qͦ foris agunt᷑ uidet: & ipse
Anemine uidetur. Ita ds̾ cũ oĩa ui¬
ri & cõp̃hendi ñ potest. Et dilec tus

Expanded text:
spici possit, Unde et sequitur. Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos. Quasi enim fenestrae et cancelli in pariete fiunt, cum ipse sua gratia se contemplari permittit, licet in speculo et aenigmate. Potest et hoc quod dicit: Ipse stat post parietem nostrum, ad humanitatem ejus referri; quasi enim post parietem nostrum stetit, cum carnem nostram sibi apposuit, in qua divinitas ejus latuit. Quod vero sequitur, Respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos, hoc ad divinitatem ejus refertur. Ille enim qui per fenestras vel cancellos intuetur, cuncta quae foris aguntur videt, et ipse a nemine videtur; ita Deus, cum omnia viri et comprehendi non potest. Vers. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
laqͤaria st̃ ipse ꝑsonȩ fideliũ ex quil
eccła constat. s attendendũ ꝙ tign
ad munim̃tũ domꝰ st̃. laqueariaad
ornatũ. Ideoq ꝑ tigna de signant᷑
doctores quorꝙ doctrina fulcitur
& sustentat᷑ eccła. ꝑ laquearia uͦ
scĩ simplicitate gaudentes qͥ suis uir¬
tutib exornant᷑ eccłam : ñ autẽ doc¬
trina muniunt. Q ħ adtendendũ
ꝙ laqͤaria tignis affixa stͣ: sic & uita
fideliũ in eccła ex doctorib pendet:
qi illoꝵ doctna instruit᷑ & roborat᷑.
bene autẽ tigna cedrina & laqͤaria
cip̃ssina ẽẽ dñr. Nã utreq arbores
inputͥbilis nat᷑ȩ st̃ scõs designanteᷤᷤ
qͥ ĩ marcessibili desidio flagrant amo
re conditoris sui: & contẽptis tͣnͣsi¬
toriis ad et̾na festinant. Cedrꝰ eriã

Expanded text:
aria sunt ipsae personae fidelium, ex quibus Ecclesia constat. Sed attendendum quod Tigna ad munimentum sunt domus, laquearia ad ornatum. Ideoque per tigna designantur doctores, quorum doctrina fulcitur et sustentatur Ecclesia; per laquearia vero sancti simplicitate gaudentes, qui suis virtutibus exornant Ecclesiam, non autem doctrina muniunt. Et hoc attendendum quod laquearia tignis affixa sunt: sic et vita fidelium in Ecclesia e doctoribus pendet, quia illorum doctrina instruitur et roboratur. Bene ana dicuntur; nam utraeque arbores imputribilis naturae sunt, sanctos designantes qui immarcescibili desiderio flagrant amore sui Conditoris, et contemptis transitoriis ad aeterna festinant. Cedrus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Qamat inqͥt patrẽ aut matrẽ plusꝙͣ
me. ñ ẽ me dignꝰ. Uel etiã ordinauit
in me karitatẽ .i. ipse pͥor me dilexit:
deinde qualit̃ dilig̾e eũ deb̃em docuit.
Uñ & ipse dicit. Non uos me elegistis:

Expanded text:
 amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus . Vel etiam ordinavit in me charitatem, id est, ipse prior me dilexit. Deinde qualiter eum diligere deberem, docuit, unde ipse dicit: Non vos me elegistis,
Abbreviated transcription (Latin):
En ipse stat pͦ parietẽ nr̃m. respi¬
tiens ꝑ fenestras ꝓspitiens ꝑ cancel¬
appellat᷑: qͣ quoda mͦ ĩ t̃ nos & deũ
quasi crassus qͥdã paries constit uta
ñ ꝑmisit nos eiꝰ contẽplatione frui.
Nãq pͥmꝰ hõ ita conditꝰ ẽ ut uisiõe

Expanded text:
En ipse stat post parietem nostrum, aspiciens per fenestras, prospiciens per cancelappellatur: quia quodammodo inter nos et Deum quasi crassus quidam paries constitutus, non permittit nos ejus contemplatione perfrui; namque primus homo ita conditus est, ut visione
Abbreviated transcription (Latin):
um conualliũ ẽ xͦ: ħ ẽ filiꝰ humili¬
ũ parentũ. Conualles enĩ humileᷤᷤ
& pauꝑes eiꝰ parentes significant.
ueniens enĩ dĩ filius in mundum ñ
habe parentes: ut particeps facet.¬

Expanded text:
lius humilium parentum: convalles enim humiles et pauperes parentes ejus significant. Veniens enim Dei Filius in mundum, nohabere parentes; ut particeps fact
Abbreviated transcription (Latin):
fulerte me honoꝵ oꝑũ exemplis. & qͣlit̾
in exordio uͥtutũ uł inꝓuectu. uel in
ꝑfestone bonoꝵ oꝑũ uixeritis osten¬
dite: qr amore langueo. Tunc anima
nicħ p̃ponit immo quasi ad scłi oꝑa
languda & imbecillis efficit᷑. nicħto
eam delectat. nͥ meditatio glestiũ e con
abitur me. Cũ ĩqͥt in tali lecto ia¬
cuero leua eiꝰ .i. sponsi erit sub capi.¬
uł etiã dona intelligunt᷑ quȩ sc̃is inp̃¬
Caput pͥncipale mentis accipit᷑. Leua
gͦ sponsi sub capite sponse ẽ: qi hec
oĩa dona ad hoc ꝑcipit eccła: ut phec
discat suspirare ad ec̾̃na. Pexterau̾
sponsi eam amplexat᷑: qr tota ĩten¬
tio eccłẽ uł anime fideł hec ẽ: ut ad
et̾nã beatitudinẽ qñꝙ ꝑueniat & spe

Expanded text:
ulcite me bonorum operum exemplis, et qualiter in exordio virtutum, vel in provectu, vel in perfectione bonorum operum vixeritis, ostendite, quia amore langueo. Tunc enim anihil praeponit; imo quasi ad saecularia opera languida et imbecillis efficitur, nihilque eam delectat, nisi meditatio abitur me. Cum inquit in tali lecto jacuero, Laeva ejus, id est sponsi, erit sub capivel etiam dona Dei intelliguntur, quae sanctis in prCaput, principale mentis accipitur. Laeva ergo sponsi sub capite sponsae est, quia haec omnia dona ad hoc percipit Ecclesia, ut per haec discat suspirare ad aeterna. Dextra vero sponsi eam amplexatur: quia tota intentio Ecclesiae vel animae fidelis haec est, ut ad aeternam beatitudinem quandoque pe
Abbreviated transcription (Latin):
dilect̾ meꝰ cap̃e hinuloq ceruors
Capreȩ & ceru qͣuis in sua nan᷑a mul¬
tahabea ait qͣ alegoriciꝰᷤ sensib conue¬
niant hoc hakent tam̃ singulare ꝙ¬
dã saltꝰ dare solent. Recte gͦ his assimi
nullo intellectu diuinitatis eꝰ maies¬
tas cõp̃hendi potest. Non autẽ ceruiᷤ
s capreis assimilat᷑. minorib uidelic&
animantib ꝓpt̾ humilitatẽ ĩ carna¬
tionis sue: qr ñ solũ hõ fieri uerum &̃¬

Expanded text:
ae hinnuloque cervorum. Capreae et cervi, quamvis in sua natura multa habeant quae allegoricis sensibus conveniant, hoc habent tamen singulare, qdam saltus dare solent. Recte ergo his assimilnullo intellectu divinitatis ejus majestas comprehendi potest. Non autem cervis, sed capreis assimilatur, minoribus videlicet animantibus, propter humilitatem incarnationis suae, quia non solum homo fieri, se
Abbreviated transcription (Latin):
pͣꝑatio es. Hulcos eiꝰ inebria multi¬
plica genimina eillsꝰ instillicieliis eiꝰ
letabit᷑ germenans. huic sensui conue.¬
nire. Illa enĩ t̾ra cotidie insitat᷑ a dõ¬
Q inebriat᷑ cunctis quȩ ẽ plena duitir
De hac fluuiꝰ egredit᷑ di de q̃ scͥptũ ẽ
fluminis impet᷑ letificat ciuitatẽ ddĩ.
s & in descriptiõe tẽpli ie⁊ echiel miꝰ¬
⁊ico sermone narratur. in cuiꝰ ripis
arbores sunt exut᷑q parte ꝑsinguloᷤ
menses nouis frugib habundanteᷤ
de qua scͥptũ ẽ. maledicta t̾ra in oꝑi¬
b tius aliqͥs intelligendũ putat res¬
pondeat qͦmͦ possit hec stare senten¬
Quanti enĩ oꝑant᷑ t̾rã exercent uo¬
mere. & tñ multis impedientib cau¬
sis egestate conficunt᷑ & penuria.
S considandũ scriptura qd dicat.¬

Expanded text:
paratio tua. sulcos eius inebria, multiplica genimina illius; in stillicidiis eius laetabitur germinans, huic sensui conuenire. illa enim terra cotidie uisitatur a deo, inebriatur cunctisque est plena diuitiis. de hac fluuius egreditur dei, de quo scriptum est: fluminis impetus laetificat ciuitatem dei, qui et in descriptione templi Ezechihel mystico sermone narratur, in cuius ripis arbores sunt ex utraque parte per singulos menses nouis frugibus abundantes,de qua scriptum est: maledicta terra in operibus, aliquis intellegendum putat, respondeat, quomodo possit haec stare sentenquanti enim operantur terram et exercent uomere et tamen multis inpedientibus causis egestate conficiuntur et penuria! sed considerandum, scriptura quid dicat
Abbreviated transcription (Latin):
argentifilis. & hoc ẽ qd dicit uer¬
miculatas argento .i. in modũ
uermiũ t̾renoꝵ qͦs lũbriticos
dit̾unt distinctas & int̾ se con¬
murena uocatur. Mistice mure¬
nul sunt ꝑ plexa script᷑arũ dog¬
mata. & diuersis scors patrum
sentẽtiis int̾ se coniuncta. Au¬
rũ qͥppe: claritatẽ significat spͣua
quĩ de signat. Maurenulas gͦ au¬
reas sponsus sponsȩ suȩ facit cũ xͦ
sensu & eloqͥo fuseͤntib instruit atq
ad illors fiddẽ & uͥtutẽ imitandam
accendit. Notandũ uͦ qd̾ pluraliter
r. faciemus tͥ. Quasi enĩse xp̃c

Expanded text:
ermiculatas argento, id est in modum vermium terrenorum, quos lumbricos dicunt, distinctas et inter se conmurena vocatur. Mystice, murenulae sunt perplexa Scripturarum dogmata, ex diversis sanctorum Patrum sententiis inter se conjuncta. Aurum quippe claritatem significat sensus quii designat. Murenulas ergo aureas sponsus sponsae suae facit, cum Chsensu et eloquio fulgentibus instruit, atque ad illorum fidem et virtutem imitandam accendit. Notandum quod pluraliter dicit, faciemus tibi; quasi enim C
Abbreviated transcription (Latin):
planitiẽ mlioris uitȩ meritis excedẽ¬
u. Ne his montib ysaias dicit. ẜrit
dilecto suo. Ecce iste uenit salienc
in montib tͣnsiliens colles: hoc ẽ etiã
tñ recedit: ut eo amplꝰ in sui dilectio¬
nẽ accendat. Notest etiam hoc adin
montib tñ tͣnsibit eos .i. umbͣ sua tangit eos qr
quanda cognitione mist̾ioꝵ suoꝵ ostendit eis lic

Expanded text:
planitiem melioris vitae meritis excedenplanitiem melioris vitae meritis excedentes. De his montibus Isaias dicit: « Erit dilecto suo: Ecce iste venit saliens in montibus, et transiliens colles, hoc est, etiatamen recedit, ut eos in sui 510 dilectionem accendat. Potest etiam hoc ad ins, tamen transilit eos, id est, umbra sua tangit eos, quia quamdam cognitionem mysteriorum suorum ostendit eis, lic
Abbreviated transcription (Latin):
tã ĩqͥetare & ad ext̾iora oꝑa suscitare
uelitis. donec ipsa uelit: hoc ẽ donce
ex pleto contẽplationiᷤᷤ tẽꝑe ad monẽte
corpis fragilitate ipsa suscitari ã sõp¬
no it̾nȩ quiȩtis & ad tẽꝑalia agenda
ꝓcedẽ. Uideamꝰ autẽ ꝑqͥd ad iuret fi¬
Capres & cerui munda aĩalia st̃ sen¬
pentib & ueͣnis inimica. Significans
uirtutes scõꝵ quȩ munditia spiri¬
tali refulgent & uenena fraudi dia¬
bolicȩ ñ solũ mͦ cauent. uerũ etiã in¬
sectant᷑ & ad nichilũ redigunt. Q ẽ
collatas gaudetis ut animã conteni¬
plationi meȩ intentã ñ inqͥetetiᷤ. do¬
nec contẽplationis hora finita: ipsa
Aliud qͥd agere uelit. Uox dilecti
mei. Uox eccłe constat. Uox dilecti mei
sub audis hȩc ẽ. Lecabunda enĩ ȩccła qd̾
inqͥetent: dicit. Hec ẽ uox dilectimei
ꝓme loquentis. quẽ dilectũ uidere de¬
sidans. s ñ ualens annectit. E cce iste
uenit saliens ĩmontib tͣnsilieis
colles. Montes & colles intelliguif

Expanded text:
tam inquietare, et ad exteriora opera suscitare ne velitis, donec ipsa velit, hoc est, donec expleto contemplationis tempore, admonente corporis fragilitate, ipsa velit suscitari a somno aeternae quietis, et ad temporalia agenda procedere. Videamus autem per quid adjuret fiCapreae et cervi munda animalia sunt, serpentibus et venenis inimica. Significant virtutes sanctorum, quae munditia spirituali refulgent, et venena fraudis diabolicae non solum cavent, sed etiam insectantur, et ad nihilcollatas gaudetis, ut animam contemplationi meae deditam non inquietetis, donec contemplationis hora finita, ipsa aliud quid agere velit. « Vox dilecti mei, » vox Ecclesiae. « Vox dilecti mei, » subaudis haec est. Laetabunda enim Ecclesia quod scentem inquietent, dicit: Haec est vox dilecti mei pro me loquentis. Quem desiderans videre dilectum, sed non valens, annectit: « Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles. » Montes et colles intelliguntu
Abbreviated transcription (Latin):
uangłicã libtate̾ intͦducta: sicq
turis. Turcuris nat᷑a ẽ ut si
casu coniugem ꝑdidit: aliũ ultͣ
ȩccła in eiꝰ amore tenacissime ꝑ¬
seuerat. nec recipit ullũ ad ult̾i¬
nuͦ amatorẽ. qr conte̾pnit mun¬
dũ & concupiscentias eiꝰ. & solius
sponsi sui pulchritudinẽ mente
contẽplat᷑. Genis autẽ turturis
genas eccłȩ cõꝑat. qr in genis max¬
me uerecundia xecłe apparet. &
ꝑ hoc pudor & uerecundia eccłȩ
ostendit᷑. qͦ erubescit aliqd̾ fedum
&̾ ꝙ sponso suo displiceat ꝑpetͣ re.
Q est sensus. Noli timere ne eua
ris mei pudore & tanta ueretũdia
donaui. ut certus sim ñ te me posse¬
de serere. uł ad alienos deflectẽ. Col

Expanded text:
angelicam libertatem introducta est; sicque turis. Turturis natura est, ut si casu conjugem perdiderit, alium ultra Ecclesia in ejus amore tenacissime perseverat; nec recipit ullum adulterinum amatorem: quia contemnit mundum et omnes concupiscentias ejus, et solius sponsi sui pulchritudinem mente contemplatur. Genis autem turturis genas Ecclesiae comparat: quia in genis maxime verecundia apparet, et per hoc pudor et verecundia Ecclesiae ostenditur: quia erubescit omne foedum, et quod sponso suo displiceat, perpetrare t est sensus: noli timere ne vageris mei pudore, et tanta verecundia munivi, ut certus sim te me nodeserere et ad alienos deflectere. Col
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ uidei. qͥ pugnauert contͣ eccłam pͥ¬
nẽ contͣ credentes. & om̃s disꝑsi sunt
ꝑ regiones samariȩ. Poueunt me
custodẽ inuineii. Uinea una fuit
cutionẽ disꝑsis õib credentib. mul¬

Expanded text:
contra Ecclesiam prnem contra credentes, et omnes dispersi sunt per regiones Samariae . Posuerunt me custodem in vineis. Vinea una fuit cutionem dispersis credentibu
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾p̃tat᷑ cedar. Hine psalmista ait.
Habitaui cũ habitantib cedar .i. con¬
uersatꝰ sũ int̾ ꝑsecutores & pecea¬
tores & intioelitatȩ nigros. Formo¬
sam u se duicit sicut pelles .i. tab.¬
nacła selomonis qͥ pacifie int̃ptat᷑ :
qm̃ dignaerit uisitatione & con¬
solatione sponsi sui x int̃angus

Expanded text:
lmista dicit: Habitavi cum habitantibus Cedar , id est, conversatus sum inter persecutores et peccatores infidelitate nigros. Formosam vero dicit se sicut pelles, id est tabernacula Salomonis, qui pacificus interpretatur: quoniam digna erat visitatione et consolatione sponsi su
Abbreviated transcription (Latin):
irrationabilia recte dicimꝰ in usu
dari naturis excellentiorib & siui¬
ciosis sicut aꝑtissime in euangelio
uidemꝰ poicas adu̾sũ desicdãtos concessos
tẽ demonib hoc & de homine recte possu¬
niꝰ dice. animal ẽ enĩ. s rationale & si
mortale aĩa ẽ enĩ rationał in ilł mẽbris
re oĩmͦ dementis ẽ. Tantore gͦ malo¬
rũ qͤ fiunt inpariuł causa iusta di¬
catur. Nempe cũ maiores ista paciũ.¬
tur solemꝰ dicere. Aut sic̾ in iob m̾̃it a
examinari. aut sicut inherode peo¬
cata puniri. Ꝙ de qͥbdã exemplis gͦ
ds̃ manifesta eẽ uoluit alia que obscu¬
ra st̃ hominũ coniectare conceditur.
S hoc inmaiorib. De paruuł aut
quid respondeamꝰ edissere. si pęnis
tantis nulla ineis sunt punienda
peccata. Nã utiq nulla ẽ in illis
& atib examinanda iusticia. De ĩ¬
genioꝵ uͦ diu̾sitate qͥ dica. quȩ qͥdẽ
inparuuł latet. s ab ipsis exordiis

Expanded text:
inrationabilia recte dicimus in usus inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus etsi uitiosis, sicut apertissime in euangelio uidemus porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus, hoc et de homine recte possumus dicere? animal est enim sed rationale etsi mortale. anima est rationalis in illis membris, re omnino dementis est tantorum ergo malorum, quae fiunt in paruulis, causa iusta dicatur. nempe cum maiores ista patiuntur, solemus dicere aut sicut in lob merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia quae obscura sunt, hominum coniecturae conceditur. sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate quid dicam? quae quidem in paruulis latet, sed ab ipsis exordiis
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ possũ dico ad u̾sus eos qͥhanc opinio¬
nẽ qͦ credunt᷑ aĩȩ sicut illa una singulis
fieri labefactare conant᷑. Q cũ ad pȩ¬
nas uentũ ẽ paruuloꝵ magnis michi
crede coartor angustiis: nec respon¬
deam ꝓrsus inuenio. Nonsolũ eaᷤ pe.
nas dico qͦs ht̃ pꝰ hanc uitã illa dãpua¬
tio qua necesse ẽ trahant᷑. side corꝑe
sas ꝙͤ in hac uita dolentib nob̃ u̾sansͦ
añ ocłos qͦs enum̾are si uelim. prius
tempꝰ ꝙͣ exempla defitiũt. languesct᷑
egritudinib. tor qͤnt᷑ dolorib. fame &
siti cruciant᷑. debilitant᷑ menbris. pri¬
uant᷑ sensib. uexant᷑ ab in mundiᷤ
spirinb. Demonstͣndũ ẽ utiq qͦ mo¬
do snĩ ulla sua mala causa rꝰte patiã¬
tur. Non enĩ dici fas ẽ aut ista ignorã¬
te dõ fieri. aut eũ ñ posse resistere
facientib aut in iuste ista uł fac̾e
uł ꝑmitt̾e. Nũ qͥd nã sicut aĩalia

Expanded text:
sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opiniosicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio; non solum eas nas dico, quas habet post hanc vitam illa dampnacio, qua necesse est trahantur, si de corpore sas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista uel facere uel permittere. numquidnam, sicut animalia
Abbreviated transcription (Latin):
uñ conant᷑ astruere meritis geste añ
carnẽ uitȩ animas qͣsi ad ergastula
huiꝰ mundi iuste posse ꝑduci. Non
me mouet multa cogitantẽ. quibũ
hec possit calũpnia refutari. E qd̾
ipse respondisti ñ ẽe uiciũ sementis
intritico qd̵ furto dr̃ eẽ sublatũ: s in
eo qͥ frumenta furatꝰ ẽ. Hec iccireot̾¬
rã ñ debuisse gremio suo semina con¬
fouere: qr sator inmunda ea ꝓ iece¬
rit manu. elegantissima similitudo
ista de ad ult̾inis fecib in hac qͦstiõe
faciebat angustias. gen̾alit̾ intuentimul
si habeat piũ prudentẽq consid̾atorẽ.
In effabilem laudẽ creatori excitat: qͣn¬
to magis creatione cuiꝰ libet dĩalis s
hõis: Si autẽ causa creandiquerit᷑
nulla citiꝰ & meliꝰ respondet᷑. nͥ qͥa om̃i
creatura dĩ bona ẽ. Ꝙ qͥd digniꝰ ꝗͣ ut
bona faciat bonꝰ ds̃ quȩ nemo potest
facere nͥ ds̾: Hȩc & alia quȩ possum

Expanded text:
unde conantur adstruere meritis gestae ante unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo, qui frumenta furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti mulsi habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus ? Haec et alia, quae possum,
Abbreviated transcription (Latin):
cherrime currat & tͣnseat. Quanto
magis d̃s̃ cuiꝰ sapientia ꝑ ꝙͣ. facit om̃ia
longe oĩb p̃ferenda ẽ: Nulla ĩnatͦs
nascentib & occidentib tẽꝑũ spatia. qͦ
tãqͣ. sillabe ac uerba ac particulaᷤ hu
sꝰ scłi ꝑtinent. in hoc libentiũ rerum
tanꝙͣ mirabili cantico. uł breuiꝰ itł pro¬
ductiꝰ ꝙͣ modulatio p̃cognita & p̃fini¬
ta de poscit p̃terire ꝑmittit: hoc cura
etiam de arboris folio dixeris. & de nr̃o¬
rũ numero capilloꝵ. qͣnto magiᷤᷤ de
hominis ortu & occasu cuiꝰ tr̃ꝑpał uita
breuiꝰ ꝓductus ue ñ tendit᷑ quam ds
dispositor temꝑũ nouit uniu̾sitatiꝰ mod̾a¬
ut eo mͦ credi cogant animũ humanũ
ideo eẽ immortalẽ ꝙ añ oĩa tẽꝑa sit
ereatꝰ. ñ mouet fidem nrãm. Ut enĩ
uersus rufinũ posiusti. qͦsdã huic sẽ¬
tentiȩ calũpniari qd̃ dm̃ dare aĩmas
adulterinis conceptib uideat᷑ in dignũ.

Expanded text:
cherrime currat et transeat, quanto cherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnianaturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam modulatio praecognita et praefinita deposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de arboris folio dixerim et de nostrorum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus, dispositor temporum, nouit uniuersitatis moderaut eo modo credi cogant animum humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nostram. ut enim uersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum,
Abbreviated transcription (Latin):
Neccrdantes etiã quia tu austĩtarem
legis ub̃ib doctͥnȩ euangłice tẽ ꝑare
dignatꝰ es. Recti diligunt ⁊ ẽ.
llli inqͥt qui recti corde st̃ diligunꝰ
te .i. illi qui nicħ suis meritis t̾bti¬
unnt. s oĩa tuȩ gr̃e deputãt. Nul¬
fideles. nigͣ sũ .i. deformis ꝑsccutio¬
nib & erumpnis qͥs sustineo: ses
formosa sũ decore uͥtutũ. Qnomͦi
autẽ nigͣ sit uł quomͦ formosa.
ostendit cũ suboit. Sic̃ tab̾nacłã
cedar sicut pelles salomonis. Ita
enĩ distingunt᷑. nigra sũ siõ tab¬
nacła cedar formosa sic̃pelies salo¬
monis. Cedar fil̃s fuit ismael & m¬

Expanded text:
rdantes etiam quia tu austeritatem legis uberibus doctrinae evangelicae temperare dignatus es. « Recti diligunt te. » Illi inquit qui recti corde sunt, diligunt te; id est, illi qui nihil suis meritis tribuunt, sed omnia tuae gratiae deputant. Nulfideles. Nigra sum, id est, deformis persecutionibus et aerumnis quas sustineo; sed formosa sum decore virtutum. Quomodo autem nigra sit, et quomodo formosa ostendit, cum subdit: Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. Ita enim distinguitur: Nigra sum sicut tabernacula Cedar, formosa sicut pelles Salomonis. Cedar filius Ismaelis
Abbreviated transcription (Latin):
Quia inqͥt meã infirmitatom
cognosco. & uideo nicħ me meis ui¬
ru boniposse agere. tua gr̃a tͣhe
me ad tui inutationẽ. uł ẽtiam
cũ cȩlũ ascenderis. tͣhe me pͦ tẽ
ut te sequi merear. Introdux̃
me rex incellaria sua. Hic
loquitur eccła de xp̃o sponso suo
ȩt̃na beatitudo & suꝑne patriȩ
gaudia. in qͣ iam introducta ẽ¬

Expanded text:
Quia inquit meam infirmitatem cognosco, et video me nihil meis viribus boni posse agere, tua gratia trahe me ad tui imitationem; vel etiam cum 506 coelum ascenderis, Trahe me post te, ut te sequi merear. Introduxit me Rex in cellaria sua. Hic loquitur Ecclesia de Christo sponso suo beatitudo, et supernae patriae gaudia, in quae introducta e
Abbreviated transcription (Latin):
ad olescentulȩ ᷤ dilexerunt te.
Ad olescentulȩ dicunt᷑ animȩ eles.¬
torgi qr in baptismo reliquerunt sor¬
des uet̾is hominis & renouatȩ stͣ
in xͦ. H ene autẽ feminino genere
fragilitatis sibi consciȩ sunt: eo
ampliꝰ xp̃m diligunt. Trahe me¬

Expanded text:
adolescentulae dilexerunt te. Adolescentulae dicuntur animae electorum, quae in baptismo reliquerunt sordes veteris hominis, et renovatae sunt in Christo. Bene autem feminino genere fragilitatis sibi consciae sunt, eo amplius Christum diligunt. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
fortiꝰ dedit odorẽ suũ. Iuxta lict̾a nardꝰ
herba ẽ aromatica crassa & fragili ra¬
dice folioq paruo densoq cuiꝰ cacumi¬
na in aristas se spargunt. Hoc ungẽ¬
to maria magdalenȩ pedes dñ & ca¬
mirre dilectus meus mͥ. Mirra
speties ẽ aromatica nimie amari¬
tudinis. qͣ mortuoꝵ corꝑa condiũ eĩ¬
tur. Hoc loco passio xͥ & sepulturas
designatur. Nam de positũ corpũ
dñi de cruce a nichodemo & ioseph
myrra & aloe conditũ ẽ. & ĩuolu-¬
tũ linteis cũ aromatib ac sepulturȩ

Expanded text:
fortius dedit odorem suum. Juxta litteram nardus herba est aromatica, crassa et fragili radice, folioque parvo et denso, cujus cacumina in aristas se spargunt. Hoc unguento Maria Magdalene pedes et carrhae dilectus meus mihi. Myrrha species est aromatica nimiae amaritudinis, qua mortuorum corpora condiuntur. Hoc loco passio Christi et sepultura designatur: nam depositum corpus Domini de cruce a Nicodemo et Joseph, myrrha et aloe conditum est, et involutum linteis cum aromatibus, ac sepulturae
Abbreviated transcription (Latin):
thalamos: inde & cantica canti¬
coꝵ uocauit hc̃ libellũ. qr alia
oĩa cantica suꝑ excellit. Sicut
& sollepnitas sollẽpurtatũ: sic
dicunt᷑ cantica canticoꝵ ob excel¬

Expanded text:
thalamos. Unde et Cantica canticorum vocavit hunc libellum, quia omnia cantica superexcellit. Sicut et solemnitas solemnitatum, sic dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suũ ꝓmittit ꝑ propħas. ueniat
gͦ iam & osculetur me oseulo oris
sui: idẽ ꝑse ipsũ mͥ loquat᷑. Quia
meliora st̃ ubera tua uino
Repente adipsũ cuiꝰ desidĩo fsagbat
uerba comitens subdit. Quia melio
trum. Uinũ autẽ aust̾itatẽ signifi¬

Expanded text:
eniat ergo jam et osculetur me osculo oris sui, id est, per seipsum mihi loquatur. Quia meliora sunt ubera tua vino. Repente ad ipsum cujus desiderio flagrabat, verba convertens, subdit, Quia meliortium. Vinum autem austeritatem legi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis sui tota simul ee ñ posset si ꝑ illas
ita diffunderet᷑ ut uidemiꝰ corpora diffu¬
sa ꝑspacia locoꝵ minorib suis partil
minora occupare & ampliorib aplicra
corp qle trenũ ẽ nec qͣle humidum
aut greũ aut ethereũ. Dĩa quippe
talia maiora st̃ i̾maiorib locis & mino.
ramminorib. &e nicħ eoꝵ in aliqͦ
sui parte totũ adẽ s ut st̃ partes lo¬
cors ita occupant᷑ partib corporum.
Uñ intelligit᷑ anima siue corpꝰ siue
incorꝑa dicenda ẽ sit: ꝓͥa quandam
hab̾e natłim. oĩb his mu̾ndane molis
elem̃tis excellentione substantia cͤa¬
tam. quȩ ueracit̾ ñ possit in aliqua
phantasia corꝑaliũ umnaginũ quas
ꝑ carnis sensus accepiniꝰ cogitari. He¬
Aoceã. s ut aꝑiam qͥd firmissime de Aĩa
teneam. ne me qͥs ꝗͦ cũ ad ea uenero
qͣ reqͥro nichil de aĩa uł scientia uel
fide teñe arbitret᷑. Certꝰ etiam sum

Expanded text:
poris sui tota simul esse non posset, si per illas poris sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus ampliora. corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore substantia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sedoceam, sed ut aperiam, quid firmissime de anima teneam, ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ẽ corpꝰ anima. Ptotũ qͥppe corpꝰ quos
animat ñ locali diffusione s quadã
uitali intentione porrigit᷑. Namꝑos
eiꝰ particulas tota simul ad est. nec
minor inminorib & in maiorib ma¬
ior: s alicubi interitiꝰ. alicubi remis¬
sus. & in oĩb tota & insinguli tota ẽ.¬
Nã cũ exiguo puncto incarne uiua
aliqͥd tangit᷑. ꝙͣ.uis locꝰ ille nsolũ totiꝰ
corꝑis ñ sit. s uix in corꝑe uideatur.
animã tam̃ totã ñ latet. Neq id quod
sentit᷑ ꝑ corꝑis cuncta discurrit. sed
ibi tantũ sentitur ubi fit. Unde gͦ
ad totã mox ꝑuenit qi ñ ĩ toto fit: nͥ
qr & ibi tota ẽ uͥ fit nec ut tota ibi sit
cȩtã deserit. uiuunt eñ & illa ea
p̃sente: uͥ nichil tale factũ ẽ. Qd si fie¬
ret utrũq simul fieret. simuł utrũ¬
q totã parit̾ ñ lateret. Hinde & in
oĩb simul & in singulis particuliᷤᷤ cor¬

Expanded text:
non est corpus anima. per totum quippe corpus, quod non est corpus anima. per totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulinam cum exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur, animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit ? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis cor
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ uł innocentiã. s ꝑꝑ hebitudinẽ.
qr nesciunt resisse male doctͥmnȩ s
oĩa quȩ sibu mponunt᷑ a maliꝰ doc¬
torib sustinent ñ bona patientia.
licet sexcenta milia qͥ egressi sũt
de egypto & tnsiert̃ mare rubrũ
equitatũ aute̾ suũ illã multitudi¬
nẽ dicit: qi sicut auriga currui
p̃stat. ita deus illi plebi p̃erat. ꝓte.¬
gens illã & defendens & adt̾rã rep-¬
missionis introducens. Huic ẜUo
equitatui assimilauit amicã suã
qm̃ sic̃ ille popłs ꝑ mare rubrũ.¬
E qͥtatũ saluatus ẽ pharaone
de merso. eta eccła gentiũ ꝑ bap

Expanded text:
tatem vel innocentiam, sed propter hebetudinem, tatem vel innocentiam, sed propter hebetudinem, quia nesciunt resistere pravae doctrinae, sed omnia quae sibi imponuntur a pravis doctoribus, sustinent non bona patientia. licet sexcenta millia, qui egressi sunt de Aegypto, et transierunt mare Rubrum . Equitatum autem suum illam multitudinem dicit: quia sicut auriga currui praeest, ita Deus illi plebi praeerat, protegens illam et defendens, et ad terram repromissionis introducens. Huic suo equitatui assimilavit amicam suam; quoniam sicut ille populus per mare Rubrum salvatus est, Pharaone demerso , ita Ec
Abbreviated transcription (Latin):
retici distinguebant. tãꝗͣ sp̃osa ĩto¬
rogaret uͥ pascas uͥcubes. & ipse res¬
pond̾et inmeridie cubo ĩ australi
parte. Si igioras te o pulera intrr
mulieres: egred̾e & abi p uestigia
gregũ. Uox sponsi ad sponsã suã
ceret. Tu queris te quasi ame dere¬
lictã & ꝑsecutionũ feruonb deni¬
gratã. Nec considas ꝙ pulchra sis
decoraris. licet tẽptationib denigre
nitatẽ & form ositatẽ tuã ñ recog¬
noscis. egrede d̃ meo consortio & abi
pͦ uestigia gregũ. hoc ẽ sequere &
ututare dõctrinã errantiũ here¬
ticoꝵ. qͥ contẽpto uero pastore uniꝰ
doginata hereticor. Unus enĩ
paitor ẽ xp̃c. qui unum habet gregẽ.
iunitatem catholicȩ eccłe. Pastoreᷤᷤ
uͦ multi st̃ heretici. qui greg̃e decep.¬
tor hominũ sibi aggregant᷑ quos
diabolo pascunt: de quib ait psal¬
mista. Sicut oues ininferno possi¬
cant᷑ ihoc loco mali. ñ ꝓpt̾ simplici¬

Expanded text:
retici distinguebant, tanquam sponsa interetici distinguebant, tanquam sponsa interrogaret: Ubi pascas, ubi cubes? et ipse responderet: In meridie cubo et in australi parte. « Si ignoras te, o pulchra inter mulieres, egredere et abi post vestigia gregum. » Vox sponsi ad sponsam suam ceret: Tu quereris te quasi a me derelictam, et persecutionum fervoribus denigratam, nec consideras quod pulchra sis decoraris, licet tentationibus denigrernitatem et formositatem tuam non recognoscis, egredere de meo consortio, et abi post vestigia gregum, hoc est, sequere et imitare doctrinam errantium haereticorum, 507 qui contempto vero Pastore unius dogmata haereticorum. Unus enim pastor id est unitatem catholicae Ecclesiae. Pastores vero multi sunt haeretici, qui gregem deceptorum hominum sibi aggregant, quos diabolo pascunt: de quibus et Psalmista: « Sicut oves in inferno posicantur in hoc loco mali, non propter simplici
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pascas. ubi cubes urmeridie. Uar
ȩccłȩ ẽ ad sponsũ suũ xp̃m. O spõse
quẽ diligit aĩa mea .i. quẽ tota mñtis
in tentione diligo. indicamͥ uͥ pascas.
i. uͥ oues tuas pasc̾e facias. Ipse ẽ pas¬
tor bonꝰ. sic̃ ipse dicit in euangłio. IN¬
dica mͥ uͥpascas & uͥ cũbes .i. uͥ reqͥescas.
& hoc in meridie.i. in feruore ꝑsecu¬
tionis uł tẽptationis. Laborans enĩ
eccła ꝑsecutionib obsecrat sponsum
suũ ut ei dicat inquors mentibus.
requiescat. Hã cubare sponsoreqͥ¬
esc̾e ẽ: sicut ipse dicit. Suꝑ ꝗͦ reqͥeᷤ¬
enĩ scĩ estu tẽptationis arescant. ipse
in eoꝵ cordib cubat & reqͥescit᷑ Aboĩ
ab oĩ feruore teptationũ & ꝑsecutio¬
nũ ꝓregit. Quare hoc : Ne uaga¬
ri incipiam ꝑͥ greges sodaluũ tuoꝵ.
Q reges sodaliũ appellat conuenti¬
cula hereticoꝵ. qͥ sodales x st̃. qr &¬
pascunt. Q t̃ sensus. Osponse idica
da in hereticos putans te me posse¬
ibi inuenire. Hunc uersũ male he¬

Expanded text:
idie. Vox Ecclesiae est ad sponsum suum Christum. O sponse, quem diligit anima mea, id est quem tota mentis intentione diligo, indica mihi ubi pascas, id est ubi oves tuas pascere facias; ipse est enim Pastor bonus, sicut ipse dicit in Evangelio . Indica mihi ubi pascas et ubi cubes, id est requiescas, et hoc in meridie, id est in fervore persecutionis vel tentationis. Laborans enim Ecclesia in persecutionibus, obsecrat sponsum suum ut ei dicat in quorum mentibus requiescat. Nam cubare sponso requiescere est, sicut ipse dicit: Super quem requiesenim sancti aestu tentationis arescant, ipse in eorum cordibus cubat et requiescit, atque ab omni fervore tentationum et persecutionum protegit. Quare hoc? Ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum. Greges sodalium appellat conventicula haereticopascunt. Et est sensus: O sponse, indica m in haereticos, putans te me ibi posse invenire. Hunc versum male hae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sꝑni. Quero ũ contͣxerit anima rea¬
tũ qͦ trahat᷑ ĩ ꝯdẽpnationẽ etiã ĩ fantiᷤᷤ
morte p̃uentis. si ei ꝑsacͣm̃tũ qͦ etiam
garrire cepert̃ dicente̾. Hullum
reatũ ẽẽ ex adã tͣctũ qͥ ꝑbaptismum
in ĩ fante soluat᷑. Qd̃ te si scirẽ immo
nisi te id ñ saꝑe scirem: ne qꝙͣ. hoc abꝰ
te quererẽ aut querendũ putarem.
Sy qr tenemꝰ de hac re sententiã tuã
niloqͥa redarguens adhibuisti testimo¬
niũ exlibro iob. Nemo mundus ĩ con.¬
spectu tuo nec infans cuiꝰ ẽ diei unuiᷤ
uita suꝑterrã. Deinde ad iunxisti
tenem᷑ q rei insinulitudinẽ p̃uarica¬
tionis ade. Q ltt̾ tuuꝰ inionam pro.¬
pħam satis hoc insignit̾ dilucide q
de clarat. uͥ ieuinare paruulõ ꝓpt̾
ipsũ originale peccatũ merito coactoᷤᷤ
eẽ duixisti. Nom conuenient̾ abs te
quero hunc reatũ aĩa uͥ contͣcerit
un oporteat eã etiã in illa etate ꝑsa¬

Expanded text:
est sperni. quaero, ubi contraxerit anima reatum, quo trahitur in condemnationem etiam infantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo etiam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaererem aut quaerendum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam niloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: 'Tenemurque rei in similitudinem praeuaricationis Adae\\ et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc reatum anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate
Abbreviated transcription (Latin):
qb ñ habebat quantũ ad ipstꝰ eiꝰ acfec¬
tiones ꝑtinet. ꝙͣ uͦ alit̾ se habeat ñ
opus ẽ extrinsecuᷤ testimonio. Quisqͥs
se ipsũ ad uertit agnoscit. Frustra
autẽ dr ab eis qui anima dĩ partẽ
ẽẽ uolunt hanc eiꝰ labẽ ac tͦpitudinẽ
ꝗͣ uidemꝰ in eqͥssimis hominib hãc
deniq in firmitatẽ & egͥtudine quã

Expanded text:
habebat, quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrinsecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
fontẽ tuũ. Deuorasti quidẽ iona
s & inu̾t̃o tuo uuius fuit. ꝑ ortasti q.¬
si mortuũ ut tẽpestas mũndi cõqͥes¬
ceret. & niniue nr̃a illꝰ preconio
saluaret᷑. Ille te uicit. ille iugulaũ
fugituuiᷤ ꝓpħa qͥ reliqͥt domũ suã
dimisit hereditatẽ suã dedit dilec¬
tã animã in manꝰ querentiũ enm.
qͥ ꝑ osee quondã tͥ rigidus mina.¬
batur. E ro mors tua omors: ero
morsus tuus in ferne. Illiu mor¬
te tu mortua es: illiꝰ morte nos
uuuumꝰ. Oeuorasti: & deuorata es.
Dũq assũpti corꝑis sollicitas illece.¬
bra & auidis faucib p̃dã putas..
mꝰ creatura qd tã potentẽ ad u̾sa¬
riũ nr̃m dũ occiais occidisti. Qus
añ te miserior homine qͥ eterno
mortis t̾rore ꝓstratus uiuendi sen¬
sũ ad hoc tñ acceꝑat ut ꝑiret.
Regnauit enĩmors ab adda usꝙ ad
mor sen. etiã in eos qͥ ñ pecca uert᷑
insimilitudinẽ p̃uaricationis ade.
Si abrahã. & ysaac. & iacobinin¬

Expanded text:
fontem tuum. deuorasti quidem Ionam, fontem tuum. deuorasti quidem Ionam, sed et in utero tuo uiuus fuit. portasti quasi mortuum, ut tempestas mundi conquiesceret et Nineue nostra illius praeconio saluaretur. ille, ille te uicit, ille iugulauit fugitiuus propheta, qui reliquit domum suam, dimisit hereditatem suam, dedit dilectam animam suam in manus quaerentium eam. qui per Osee quondam tibi rigidus minabatur: ero mors tuas o mors; ero morsus tuus, inferne, illius morte tu mortua es, illius morte nos uiuimus. deuorasti et deuorata es, dumque adsumpti corporis sollicitaris inlecebra et auidis faucibus praedam putas, mus creatura, quod tam potentem aduersarium nostrum, dum occideris, occidisti. quis ante te miserior homine, qui aeterno mortis terrore prostratus uiuendi sensum ad hoc tantum acceperat, ut periret? regnauit enim mors ab Adam usque ad Moysen etiam super eos, qui non peccauerunt in similitudinem praeuaricationis Adam. si Abraham, Isaac et Iacob in in
Abbreviated transcription (Latin):
pere & suꝑ tumulũ eiꝰ ephicafu
huius flores sparge tociens ĩplẽ¬
tur oculi & renouato dolore totꝰ
in fut̾ie sũ. Moris qͦndã fuit᷑ sr̃
caddauera de functoꝵ incontione
ꝓstratis laudes libi dicerent. &¬
instar lugubriũ carminũ ad fle¬
tus & gemitꝰ audientiũ pectora
concitarent. En rerũ i nobis
ordo mutatꝰ ẽ: & in calamitatẽ
nrãm ꝓ didit sua iura naturads
exhibe senib iuuenis debuit: hoc
iuueni exibuimꝰ senes. Qd gͥ faci
tis uocans. Et dñs in euangelio.
ẽ. Letabor & gaudeã qd raptus
sit ne malitia mutaret mentẽ
eiꝰ. qr placuerit dõ anima illeꝰ. s ĩ¬
uito & repugnanti ꝑgenas la¬
crime fluunt. & inter p̃cepta
uͥtutũ resurrectionis ꝙ spem cre¬
dułã mentẽ desid̾ii frangit af¬
fectus. Omors quȩ fr̃es diuidis
& amore sociatos. crudelis ac
dura dissocias. Ad duxit ur̃itẽ
uentũ dñs de deserto ascendete
qͥ sic cauit uenas tuas & dissolut

Expanded text:
pere et super tumulum eius epitaphii pere et super tumulum eius epitaphii huius flores spargere, totiens inplentur oculi et renouato dolore totus in funere sum. mors quondam fuit, ut super cadauera defunctorum in contionė pro rostris laudes liberi dicerent et instar lugubrium carminum ad fletus et gemitus audientium pectora concitarent: en rerum in nobis ordo mutatus est et in calamitatem nostram perdidit sua iura natura: quod exhibere senibus iuuenis debuit, hoc iuueni exhibemus senes. Quid igitur faciates uocans et dominus in euangelio: est. laeter et gaudeam, quod raptus sit, ne malitia inmutaret mentem eius, quia placuerit deo anima illius? sed inuito et repugnanti per genas lacrimae fluunt et inter praecepta uirtutum resurrectionisque spem credulam mentem desiderii frangit affectus. o mors, quae fratres diuidis et amore sociatos crudelis ac dura dissocias! adduxit urentem uentum dominus de deserto ascendentem, qui siccauit uenas tuas et desolauit
Abbreviated transcription (Latin):
facit & pauꝑes. aut si ꝑfecta de.¬
siatas. exicũ abrahã de patria &
de cognatione tua & ꝑge qͦ nes¬
cis. Sihabes substantiã uende
Q da pauꝑib. Si ñ habes grandi
onere libatus es. Nudũ xp̃m
nudꝰ sequere. durũ calle grande
Ad heliodorg ep̃m ephicaphiũ
nardes materias ĩgenia
parua ñ suffert̃ & in pso
conatu ultͣ iuires ausa suc¬
cumbunt: quantoq maiꝰ fuerit
qd̾ aicendũ ẽ tanto maiꝰ obruit᷑
qͥ magnitudinẽ rerũ uerb̾ ñ pot᷑
explicare. Ne potianꝰ meu̾. tuus
nr̃ reliqͥt senes & desidũi sui ia¬
culo uult̾iatos in tolerabili dolore
confecit. Quem herede putaui¬
mꝰ funꝰ tenem᷑. Cui iam meũ suda¬
bit ingenuĩ: cui litt̃e plaqere
canore dulcior: Stupet animuꝰ
manꝰ tremit. calligant oculilin¬
gua balbutit. Quicquid dixeroq
ille ñ audit mutũ uidet᷑. Stilu᷑
ipse quasi sentiens & cera subtͥsti¬
Qr uł rubigine uł situ obucitur:
Quotiens cũq nitor in tĩba prũ¬

Expanded text:
facit et pauperiores, aut, si perfecta desideras, exi cum Abraham de patria et de cognatione tua et perge, quo nescis. Si habes substantiam, vende et da pauperibus, si non habes, grandi onere liberatus es; nudum Christum nudus sequere. Durum, grande, AD HELIODORUM EPITAPHIUM andes... materias ingenia parua non sufferunt et in ipso conatu ultra uires ausa succumbunt; quantoque maius fuerit, quod dicendum est, tanto magis obruitur, qui magnitudinem rerum uerbis non potest explicare. Nepotianus meus, tuus,noster reliquit senes et desiderii sui iaculo uulneratos intolerabili dolore confecit. quem heredem putauimus, fumis tenemus. cui iam meum sudabit ingenium? cui litterulae placere canore nox dulcior? stupet animus, manus tremit, caligant oculi, lingua balbutit. quidquid dixero, quia ille non audiet, mutum uidetur. stilus ipse quasi sentiens et cera subtristior uel rubigine uel situ obducitur. quotienscumque nitor in uerba prorum
Abbreviated transcription (Latin):
rem qͦs popłs iudeoꝵ ñ quiue
ex pellere de urbib & sedib suis
cũ ipsa metropoł tua pri iebus
postea salem t̾cio hierosoluma &
nc̃ elia iebuseos expellere ñ ualue¬
rint s manserint eũ eis il scan¬
dalũ exemplũꝙ uitioreintantaũ

Expanded text:
rem, quos populus Iudaeorum non quiuit rem, quos populus Iudaeorum non quiuit expellere de urbibus et sedibus suis, cum ipsa metropolis tua — prius Iebus, postea Salem, tertio Hierosolyma et nunc Aelia — Iebusaeos expellere non ualuerit, sed manserit cum eis in scandalum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ne continet᷑ a meridie maris salia¬
rũ ꝑ sy na & cades barne usq ad tor¬
rentẽ egypti qͥ iuxta rini mari
magrio in fluit & ab occidente ipsũ
mare qd̃ palestine phenici symie
coelem cilicie que ꝑtenditꝰ ab aqͥ¬
lone. taur montẽ ꝙ ꝥhirum usq
emath qͣ appellat᷑ epiphania syrie
ad orientẽ u ꝑantiochiã & lacum
crnerech. qͣ nc̃ ty beries appellat᷑
& iordanẽ qui mari influit salina¬
rũ qd̾ nc̃ mortuũ dr̃. Trans ior¬
danẽ autem dua semis tribu¬
n possessio ẽ ruben & gat & dimi¬
die trib mannases. Ꝙ ego fateor
hec tͥ hec tͥ repmissa ñ tradita
si ob seruasses mandata dĩ & ip̃cep¬
tis illꝰ ambulasses. si ri oĩpotente dõ
coluisses behelfegor & baalim beel¬
⁊ebub & camos. qͦs qr p̃tulisti dõ
oĩa quȩ tͥ ꝓmissa fuerant ꝑdidiꝰ¬
⁊i. & mͥ in euangłio ꝓmittunt᷑ reg¬
na celors quȩ in strum̃tũ uetus
u̾sarũ urbiũ alienigenas comemo¬

Expanded text:
ne continetur, a meridie maris salinane continetur, a meridie maris salinarum per Sina et Cades-Barne usque ad torrentem Aegypti, qui iuxta Rinocoruram mari magno influit, et ab occidenici, Syriae Coelae Ciliciaeque praetenditur, ab aquilone Taurum montem et Zephyrium usque Emath, quae appellatur Epiphania Syriae, ad orientem uero per Antiochiam et lacum Cenereth, quae nunc Tiberias appellatur, et Iordanem, qui mari influit salinarum, quod nunc mortuum dicitur — trans Iordanem autem duarum semis tribuum possessio est, Ruben et Gad et dimidiae tribus Manasse —, et ego fatebor haec tibi repromissa, non tradita, si obseruasses mandata dei et in praeceptis illius ambulasses, si non pro omnipotente deo coluisses Beelphegor et Baalim, Beelzebub et Chamos, • quos quia praetulisti deo, omnia, quae tibi promissa fuerant, perdidisti. et mihi in euangelio promittuntur regna caelorum, quae instrumentum uetus uersarum urbium alienigenas commemo
Abbreviated transcription (Latin):
de monstrat᷑ oĩa illiꝰ ppłi in umbra
& tipo & unagine p̾cessisse scͥpta
autẽ ẽẽ ꝓ nob̾ in qͦs fines seculoꝵ
de currert. Multo iude scelera
cõmisisti cunctis circa te seruisti
tores qͥ te de famulatu moabi¬
tarũ & ammanitarũ philistum
qͦ & diu̾sarũ gentiũ lib̾arunt.
Nouissime sub regib offendisti
nia uastante deleta ẽ. ꝑ łxx.

Expanded text:
mbra et typo praecessisse, scripta autem esse pro nobis, i n quos fines saeculorum decucurrerunt. Multa, Iudaee, scelera commisisti, cunctis circa seruisti tores, qui te de famulatu Moabitarum et Ammanitarum, Philistiim quoque et diuersarum gentium liberarunt. nouissime sub regibus offendisti nia uastante deleta est et
Abbreviated transcription (Latin):
repmisit dare ei inpaossessiõe & se.¬
minis eiꝰ p̾ eu̾. Ac ne forsitan lectoriᷤᷤ
tacita cogitatior t̾hat eũ ad illã in¬
telligentiã ut qd ñ ẽ datũ parenti red¬
dat᷑ p̾teris. Uas electionis loqͥt᷑ adhe¬
breos. fide qui uocat᷑ abrahã obediuit
egredi in locũ quẽ accepturꝰ erat in
possessionẽ. &egressus est nesciens
quo iret fide pegͥnatus ẽ in t̾ra reꝑ¬
missionis quasi maliena intab̾naculeᷤ
habitans cũ ysaat & iacob coheredib
eiꝰdẽ ꝓmissionis. expectabat enĩ fun¬
damentũ habentẽ cuitatẽ cuiꝰ artisex
& creator ds̃ ẽ. Ꝙ itm̃ cũ de abel & enoch

Expanded text:
repromisit dare ei in possessionem et serepromisit dare ei in possessionem et semini eius post ipsum. ac ne iorsitan lectoris tacita cogitatio trahat eum ad illam intellegentiam, ut, quod non est datum parenti, reddatur posteris, uas electionis loquitur ad Hebraeos: fide, qui uocatur Abraham, oboediuit egredi in locum, quem accepturus erat in possessionem, et egressus est nesciens, quo iret. fide peregrinatus est in terra repromissionis quasi in aliena in tabernaculis habitans cum Isaac et Iacob, coheredibus eiusdem promissionis; expectabat enim fundamentum habentem ciuitatem, cuius artifex et creator
Abbreviated transcription (Latin):
Ex iustiͣ ꝑͣsona legimꝰ. Aduena su ego
& ꝑegrinꝰ sicut om̃s patres mei. Qui ꝙ
du in t̾re huiꝰ tenebris u̾saret᷑ flebilit̃
ingemiscit & dicit. Heume qr ꝑegͥna¬
tio mea ꝓlongata ẽ. habitaui cũ habitã¬
tib cedar. multũ aocola fuit anima
mea. Ubicꝙ autẽ habitator t̾re legit᷑.
& priora & media & extrema tracte.¬
mͦ. Q liqͥdo script᷑aꝵ pot̾it regula
cõpbari. sẽꝑ habitatores t̾rȩ peccatoreᷤ
appellari: de quib in apocalipsi iohis
illud exemplũ ẽ. Uȩ habitatorib t̾re.
Abrahã ad quẽ pͥmũ facta ẽ reꝓmis¬
sio dicente dño. t dabo terrã hanc &
semini tuo: uixta stephani pͥmi in xͦ
martiris contionẽ. nec uestigiũ quidẽ
pedis huiꝰ tarȩ. dr̃ accepisse. Ita enĩ
scriptũ ẽ. Tunc egressus de t̾ra chal¬
deoꝵ habitauit incarrã. & inde pͦ ꝗͣ.
mortuus ẽ pater eiꝰ miguit interrã
in ꝗͣ. uos nc̃ habitatis. & ñ dedit ei põ¬
sessionẽ nec uestigiũ quidẽ pedis quã

Expanded text:
sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei. qui cum diu in terrae huius tenebris uersaretur, flebiliter ingemiscit et dicit: heu me, quia peregrinatio mea prolongata est, habitaui cum habitantibus Cedar, multum accola fuit anima mea. ubicumque autem habitator terrae legitur, et priora et media et extrema tractemus et liquido scripturarum poterit regula conprobari, semper habitatores terrae peccatores appellari, de quibus in Apocalypsi Iohannis illud exemplum est: uae habitatoribus terrae. Abraham, ad quem primum facta est promissio dicente domino: tibi dabo tersemini tuo , juxta Stephani primi in Christo martyris concionem, ne vestigium quidem pedis hujus terrae dicitur accepisse. Ita enim scriptum est: Tunc egressus de terra Chaldaeorum habitavit in Carran: et inde, postquam mortuus est pater eius, migrauit in terram, in qua nunc uos habitatis; et non dedit ei possessionem, ne uestigium quidem pedis, quam