comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dam diuinita ti debita seruitui
necolimꝰ mec colendum docemus.
oblacio sacrificii unde ido latre
dicuntur. Quiboc inidolis exibent
nullo modo ciliquid tale offeri¬
m̃ cuit offerendum p̃cipimus uł
cui quam martyri uł cuiꝙ: scãe
anime uł cui quam angelo
It quis quis in hunc errorem di¬
labitur corripitur ꝑ sanam
doc trinam. Siue ut corriga¬
tur Siue ut condemnetur.
đo deberinulunt: A paruit
hoc in paulo & barna ba
cum cõmatimira culis quiꝑ eos
sactisunt lycronii tam quã
diis immo lare uolunt Conscisns
enim uestimentis suis. confiten¬
tes & ꝑsucalentese deos nonesse
ista sibi fieriu& uerunt A paruit
& in.tange lissicut i napo calyp¬
psilegimus angelum se ad oro
reꝓibentem adq: dicentem
Honoran di sunt ergo martiris
ꝓpt̃ imi ta cionem non cidoran
diꝓpt religionem honeran¬
disunt karitate non seriu¬

Expanded text:
diuinitati debita seruitus, diuinitati debita seruitus, nec colimus nec colendum docemus noblatio sacrificii, unde idololatrae dicuntur qui hoc etiam idolis exhibent, nullo modo aliquid tale offerimus aut offerendum praecipimus, vel cuiquam martyri, vel cuiquam sanctae animae, vel cuiquam angelo. Et quisquis in hunc errorem delabitur, corripitur per sanam doctrinam, sive ut corrigatur, sive ut condemnetur; Deo deberi norunt. Apparuit hoc in Paulo et Barnaba, cum, commoti miraculis quae per eos facta sunt, Lycaonii tanquam diis immolare voluerunt. Conscissis enim vestimentis suis confitentes et persuadentes se deos non esse, ista sibi fieri vetuerunt . Apparuit et in angelis, sicut et in Apocalypsi legimus angelum se adorari prohibentem atque dicentem Honorandi sunt ergo martyres propter imitationem, non adorandi propter religionem. Honorandi sunt charitate, non serv
Abbreviated transcription (Latin):
Anntiqui patres in uenerationis ar¬
Atirio celebraris anexer̃ uel ad
excitandam imitacionẽ uelut
meritis eoꝵ consotiemur atq orati¬
onibus a diuuemur. Itti tamen ut
nullimartirum sed ipsidõ marci¬
rum sacrificemus. Quam uis in me¬
moriis martirum consti.tucimus
altaria nemo enim antistitum in
locis scõrum corporum cissistens al¬
tam aliquando dixit ofserimusti¬
bip&re cuit paule. aut cipriane.
scd quedosfertur offertur dõ qui
martires coronauit apud memori¬
aseorum quoscoron auit. quod ex
ipsorum locorũ amore inauorcif¬
fectus assurgat. ad acuendam
caritatem & in illos quo simittiri
possumus & in illum quoi diuuain¬
te poscimus. Colimus ergomarti¬
res cacultu dilectionis & soti&a¬
tis quo in hac uita coluntur scĩ ho¬
mines dĩ quorum corcid tailem pre
eu cingelica ueritate pcissinem
paratum esse sentimus Seolillos tan
quam inista ad huc usque pugnan¬
tes atuero illo cultii qui grecela¬
tria dicitur letine uno uerbo dici
non potest cum sit propriaque

Expanded text:
antiqui Patres in venerationis mysterio celebrari sanxerunt, 403 vel ad excitandam imitationem, vel ut meritis eorum consociemuv, atque orationibus adjuvemur, ita tamen ut nulli martyrum, sed ipsi Deo martyrum sacrificemus, quamvis in memoris martyrum constituamus altaria. 2. Quis enim antistitum, in locis sanctorum corporum assistens altari, aliquando dixit: Offerimus tibi, Petre, aut Paule, aut Cypriane? Sed quod offertur, offertur Deo, qui martyres coronavit, apud memorias eorum quos coronavit, quod ex ipsorum locorum admonitione major affectus exsurgat ad acuendam charitatem et in illos quos imitari debemus, et in illum quo adjuvante possumus. 3. Colimus ergo martyres eo cultu dilectionis et societatis, quo et in hac uita coluntur sancti homines dei, quorum cor ad talem pro euangelica ueritate passionem paratum esse sentimus; sed illos tantquam in ista adhuc usque pugnantes. at illo cultu, quae graece Xatpsta dicitur, latine uno uerbo dici non potest, cum sit quaedam proprie
Abbreviated transcription (Latin):
breuib: expositio fidei huiꝰ sed ab¬
solutissimis usa ẽ definitionib: nã
condemnas eos qui de nõ ex tantib:
eẽ ẜ ilium dicerent originẽ ei nõ cep¬
tam. sed manentem dedit hac ne
haec origo eius & que natus ẽ ma¬
nens alia potius quã dĩ intelle gerꝰ
eẽ subs tantia. &iam eos plas phe¬
mos ꝑlenuntiat qui exalia aliqua
subsꝰ tantia & nõ ex dõ filium natũ
eẽ loquerentꝰ adq: cũ nõita &¬

Expanded text:
Brevibus expositio fidei hujus, sed absolutissimis usa est definitionibus. Nam condemnans eos, qui de non exstantibus esse Filium dicerent, originem ei non coeptam, sed manentem dedit. Ac ne haec origo ejus, ex qua natus est manens, alia potius quam Dei intelligeretur esse substantia; etiam eos blasphemos pronuntiat, qui ex alia aliqua substantia, et non ex Deo Filium natum esse loquerentur: atque ita
Abbreviated transcription (Latin):
themasit. Deos dicens &
anathema sit filium dĩde¬
negans absolute ostenditꝰ
unius adutrumq: nominis
unitatem ꝓpri&ate in¬
differentis eẽ subis tantiae
cũ infessione in nascibilis
dĩ patris & unigenit difi¬
LIi. neutro a se dissimilitu¬
dine essentiae differen¬
unus & credendus stt
& p̃dicandus Sollicita
itaq: mul tũ diligentiq
cautela. epis coporum
fides munita nature ge¬
nite gignentis infferentiã
nominis unionem con¬
unius dĩ p̃dicatio unicã
hae sine ꝓgeniae sua so¬
litario dõ uell& ad firma¬
sũbs tantiã statim hanc
condemnat. temerita¬
haos litarium d̃ patiẽ
habentẽ in senom̃ & patids
& filii cõfit&ur cũ inge¬

Expanded text:
thema sit deos dicens, et thema sit deos dicens, et anathema sit Filium Deum denegans; absolute ostenditur unius ad utrumque nominis unitatem de proprietate indifferentis esse substantiae: cum in confessione innascibilis Dei patris et unigeniti Dei filii, neutro a se dissimilitudine essentiae differenunus et credendus sit et praedicandus. Sollicita itaque multum diligentique cautela episcoporum fides munit naturae genitae et gignentis indifferentiam nominis unione conunius Dei praedicatio unicam ac sine progenie sua solitarii Dei velit affirmasubstantiam; statim hanc condemnat temeritaac solitarium Deum patrem, habentem in se nomen et patris et filii confit
Abbreviated transcription (Latin):
gui. In his natꝰ eẽ que dĩ sunt quia
neq: denõ extantib neq: alia quã
dĩ innascibił patris a& na subs¬
tantia unigeniti filii generatur
essentia. respuit uero inter ual¬
la tempor acscłorum. ut qui
non differt non possit sẽpara¬
tudo potuit. ereticorum ingenꝑ.
adit obstruitur nequid ẽẽ di¬
uersi tatis p̃dic&ur infilio ana¬
the matizat. Nam que eos qui
tres deos dicant quia secđm
nature ueritatem numerum
nuncupationum substantia is¬
ta nõ recipit. ut in hominibus
atq: angelis sol& cũ nomen tribu¬
itur & honorem meritorũ natu¬
re tamen int̾eos. & dm̃ diffesen¬
te substantia id circo dupluses
sunt c&erum innatura dĩ ds̃
unus ẽ. Ita tam̃ ut & filius dĩsit
quia in eo nõ differens sit. &cum
ds̃ & dõ sit nõ potest nõ ut̃q ds̃
ẽẽ quorũ ꝑ generis in differen¬
tiam non disternatur essentia
Numerus aut̃ nominis innuncu¬
patione respuitꝰ. quia nõ
est innature qualitate
diuersitas cumigitꝰ ana¬

Expanded text:
his natus esse quae Dei sunt; quia neque de non exstantibus, neque alia quam de innascibili Patris et aeterna substantia unigenita Filii generatur essentia. Respuit vero et intervalla temporum ac saeculorum: ut qui non differt, non possit separatudo potuit, haereticorum ingeniis aditus obstruitur, ne quid esse diversitatis praedicetur in Filio. Anathematizat namque eos, qui tres deos dicant: quia secundum 484 naturae veritatem, numerum nuncupationum substantia ista non recipit, nisi ut in hominibus atque Angelis solet, cum nomen tribuitur ex honore meritorum, naturae tamen inter eos et Deum differente substantia; et idcirco dii plures sunt. Caeterum in natura Dei Deus unus est; ita tamen, ut et Filius Deus sit, quia in eo natura non differens sit: et cum Deus ex Deo sit, non potest non uterque Deus esse, quorum per generis indifferentiam non discernatur essentia. Numerus autem nominis in nuncupatione respuitur; quia non est in naturae qualitate diversitas. Cum igitur ana
Abbreviated transcription (Latin):
in dexterã patris. & uentu¬
iudicare uiuos &mor tuos
& reddere unicuiq: secđm
opera sua. Cuius regisine
ꝑp&ua scła erit enim sedes
in dexterã patris. non solũ
cendit misit . docere eos & cõ¬
monere om̃a ꝑ quem & scĩ¬
ficentur credentium ineũ
sincere animae.

Expanded text:
xtera Patris, ventujudicare vivos et mortuos, et reddere unicuique secundum opera sua; cujus regnum aeterna saecula. Est enim sedens in dextera Patris, non solum cendit, misit docere eos, et commonere omnia, per quem et sanctificantur credentium in eum sinceriter animae.
Abbreviated transcription (Latin):
quem ꝓmittens apłis red
ditum in caelos. misit do¬
cere os hac memorari om¬
nia ꝑquem & scĩficantꝰ sin¬
cere in eũ credentiũ . ani¬
me. eos aut̃ qui dicunt de
nõ ex tantib: eẽ filium dĩ
uł exalia subs tantia & nõ
ex̃dõ & quod erataliquã¬
do tempus. aut scłm quã¬
do nõ erat. alienos nouit
scã & catholica eccła
simi lit̃ & eos  quidi cunt

Expanded text:
quem promittens Apostolis post reditum in coelos misit docere eos ac memorari omnia, per quem et sanctificantur sincere in eum credentium animae. Eos autem, qui dicunt de non exstantibus esse filium Dei, vel ex alia substantia, et non ex Deo, et quod erat aliquando tempus aut saeculum quando non erat, alienos novit sancta et catholica Ecclesia. Similiter et eos, qui dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
differentis ad inuicem
nature subs tantiã p̃dica¬
mus innas cibilẽ quoq fi¬
lium scõrũ fides nesct
quia natura filii nisi exna¬
ti uitate nõ extat. nati¬
uitas aut̃ in eo ad eo ꝑfec¬
ta natura ẽ. Vt qui ex subs¬
tantia dĩnatus ẽ enim
ex consilio eĩ ac uolunta¬
te nascatꝰ ex uoluntate
enim atq: consilio. non
excorporali passionena¬
turae essentiae dĩ. de es¬
sentiae dĩgenite absolu¬
te ꝑfectio ẽ.¬
CoN seeuens aũt ẽ ut eã
SIR MO ABORIENTALIBUS
CONTRAFOTINUM S CRIPTE¬

Expanded text:
ferentis ab invicem naturae substantiam praedicandus. Innascibilem quoque Filium sanctorum fides nescit: quia natura Filii nisi ex nativitate non exstat. Nativitatis autem in eo adeo perfecta natura est, ut qui ex substantia Dei natus est, etiam ex consilio ejus ac voluntate nascatur. Ex voluntate enim atque consilio, non ex corporalis passione naturae, essentiae Dei de essentia Dei genitae absoluta perfectio eConsequens autem est, ut eam Sirmio ab Orientalibus contra Photinum script
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquid quã tu inluminabis
lucer nã meam dnẽ. deniq: iamin¬
monium ꝑ ibebat. uide quia
lucerna ẽ uox in quid misistis
ad iohannem & uoluistis exulta¬
re ad oram in lumine eius Ille
erat lucerna ardens & lucens¬
& lucens ille lucerna hoc est
res inluminata accensa ut luce¬
r& quae accendi potest. potest
& extingui sed ut non extingua¬
tur uentũ suꝑbiae nõpaciatur.
ergo confiteor tibi pat̃ dnẽ cȩ¬
li& terrae. abscondistihaec sapi¬
entib: & prudentib lumen se
seputabant. nec inluminare me¬
ruerun. Illi aut̃ qui tenebrȩ
erant & tenebras eẽ confiteban¬
tur. par uuli erant non magni
humiles erant nõ suꝑbi Recte
ergo dicebant: tu in luminabis
nõ recedebant. laudantes dm̃ in¬
uo cabant. & ab inimicis suis sal¬
iuerant.

Expanded text:
si aliud dixit, quam, Tu illuminabis si aliud dixit, quam, Tu illuminabis lucernam meam, Domine. Denique jam ilmonium perhibebat. Vide quia lucerna est: Vos, inquit, misistis ad Joannem, et voluistis exsultare ad horam in lumine ejus: ille erat lucerna ardens et lucens . Ille lucerna, hoc est, res illuminata, accensa ut luceret. Quae accendi potest, potest et exstingui. Sed ut non exstinguatur, ventum superbiae non patiatur. Ergo, Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibuputabant, nec illuminari potuerunt. Illi autem qui tenebrae erant, et tenebras se esse confitebantur, parvuli erant, non magni; humiles erant, non superbi. Recte ergo dicebant, Tu illuminabis non recedebant. Laudantes Dominum invocabant, et ab inimicis suis salerant.
Abbreviated transcription (Latin):
ut reuel&ur & nob̵. unde
dñs ex ultauit. quia reuela¬
tum ẽ paruolis debemus
eẽ paruuli. Nam si uolueri¬
mus eẽ magni quasi sapien¬
tes & prudentes non nobis
illud reuelatur. qui sunt
magni & sapientes. & pru¬
dentes dicentes se sapien¬
tes stulti factisunt. ha¬
b& remedium a contrano
ens eris. sed dic & intus
dic quia sic est ut dicis si
dicis. nolicoram hominib
dicere & coram dõ nõdice¬
re. prorsus qđ ad te ipsũ
r&. quid ẽ enim aliudeẽ
Incorde deniq: de illis sic
ait dicentes. se eẽ sapien¬
tes stulti factisunt. an¬
tequam hoc dicer& quid
sursum obscuratũ ẽ in¬
sipiens cor eorũ dic quĩ
tutibi lum̃ nõ es ut multum
oculos es: lumen nũ quid
ꝓdẽ paciens & sanus ocu¬
lus silum̃ desit. ergo dicit ti
nisi tenebrae tuaut̃ lumen fu¬
gans tenebras in luminans me
Non me mihilum̃ &istens sed
lumen non participans nisi inte
&iohannem. rectedicentem rec¬
te confitentem. nos aut̃ depleni¬
tu dinem eius accepimus uide

Expanded text:
nobis. Unde Dominus exsultavit? Quia revelatum est parvulis. Debemus esse parvuli; nam si voluerimus esse magni, quasi sapientes et prudentes, non nobis illud revelatur. Qui sunt magni? Sapientes et prudentes. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Habes remedium a contrarioens eris. Sed dic: dic, et intus dic; quia sic est ut dicis. Si dicis, noli coram hominibus dicere, et coram Deo non dicere. Prorsus quod ad te ipsum es. Quid est enim aliud esse in corde? Denique de illis sic ait, Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Antequam hoc dicerent, quid rursum? Et obscuratum est insipiens cor eorum . Dic quia tu tibi lumen non es. Ut multum, oculus es; lumen non es. Quid prodest patens et sanus oculus, si lumen desit? Ergo dic, a tenisi tenebrae: tu autem lumen fugans tenebras, illuminans me: non a me mihi lumen existens; sed lumen non participans, nisi in tet Joannem recte dicentem, recte confitentem, Nos autem de plenitudine ejus accepimus . Vide
Abbreviated transcription (Latin):
am̃. xuiii Fidem nõ uiolan
patrum trecentor qui apud
nicheam bithiniae. conueneri
sed manere eã firmã & stabilẽ
& anathe matitandim om¬
nem heresim & specialit᷑
eu nomianorum. uł a nomia¬
norũ & arrianorum¬

Expanded text:
m. CLXIII. Fidem non violandam Patrum 318 qui apud Nicaeam Bithyniae convenerunt, sed manere eam firmam et stabilem; et anathematizandam omnem haeresim, et specialiter Eunomianorum vel Anomianorum, et Arianorum
Abbreviated transcription (Latin):
rexit tertia die. ascendit in
erat tempus. quando non
erat & prius quamnas ce¬
r&ur non erat: & quia ex
nullis subsistentib: factus
est aut ex alia subs tantia
ułes sentia dicunt e& trep¬
ton hoc est conuerubile
aut mutabilem filium dĩ
TINOPOLI CONGREGA¬
TI SUNU¬
T redimus in unũ dm̃¬
a patremomni poten¬
temꝰ factorem caeli & t̃se

Expanded text:
tertia die: ascendit in Erat tempus, quando non erat, et priusquam nasceretur, non erat, et quia ex nullis subsistentibus factus est, aut ex alia substantia, vel essentia dicunt esse trepton, hoc est, convertibilem atque mutabilem Filium Dtinopolim congregati sunt. Credimus in unum Deum Patrem omnipotentem, factorem coeli et te
Abbreviated transcription (Latin):
lumine. per quẽ facta
pientia uirtus & iuita &
lum̃ uerũ qui in nouissi¬
mis diebus propt̃ nos
incarnatus ẽ & nat
ex scã uirgine quicru¬
cifixus est & mortuus
& sepultus. & surrexit
& mortuis tertiadie &
receptus in caelis ẽ & se¬
d& index tera patris uen¬

Expanded text:
lumine, per quem facta pientia et uirtus et uita et lumen uerum, et qui in nouissimis diebus propter nos incarnatus est et natus ex sancta uirgine, qui crucifixus est et mortuus ct sepultus. et surrexit ex mortuis tertia die ct receptus in caelo est et sedet in
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ patrem omp̃tm
omnium uisibilium
hoc ẽ. ex subs tantia patris dm̃
exdõ lumenex lumine dm̃ uex
ex dõ uõ natum nõcreatum.
homo usion hoc ẽ eiusdem
cum patre subs tantiae. ꝑ quẽ
omnia facta sunt. caelestia
& t̃rena. qui propter nos ho

Expanded text:
m Patrem omnipotentem, omnium visibilium,hoc est, ex substantia Patris, Deum ex Deo, lumen ex lumine, Deum verum ex Deo vero, natum, non creatum, homousion, hoc est, ejusdem cum Patre substantiae, per quem omnia facta sunt, coelestia et terrestria. Qui propter nos ho
Abbreviated transcription (Latin):
dei secd̃a orientis
MODUM SCÃ SINODUS I
SERDICA CONGRE GATA EX
diuersis pRouintus
ORI EN TALIUM PARTIUAA
TeBAYDA AECyΡtO palas¬
TINA ARABIA Tenice sIRIA
ecoelemeso potania
caelitia. capo dotia por¬
TO FLAGONIA GALATIA
si thinia el les ponto. asiȩ
FRIGIS DUABUS phiSida
cicladym INSula pana¬
philia. carialidia Europ¬
NONTO AUSIA PANNONIIS
DUABUS HANC EXPOSUI
rem uniuersorum. & quo
omnis pat̾nitas in caelis
&intra nominat. Cre¬
dimus & in uni genitũ¬

Expanded text:
DES SECUNDUM ORIENTIS SYNODUM. Sancta synodus in Sardica congregata ex diversis provinciis Orientalium partium, Thebaida, Aegypto, Palaestina, Arabia, Phoenice, Syria Coele, Mesopotamia, Cilicia, Cappadocia, Ponto, Paphlagonia, Galatia, Bithynia, Hellesponto, Asia, Phrygiis duabus, Pisidia, Cycladum insularum, Pamphylia, Caria, Lydia, Europ Mysia, Pannoniis duabus, hanc exposuimrem uniuersorum, ex quo omnis paternitas in caelis et in terra nominatur. credimus et in unigenit
Abbreviated transcription (Latin):
Cunc ta haec in retractabi¬
lit̃ corrige. qui tunc uese
beati p&ri apłi miles eris sun
cccusis eius ueritatis custodiã
&iam sine eius acceptione
tenueris. siquid uero iuste
conspicis iure ec desiastico
posse conp&ere : cauendũ¬
quam hoc manustudeas defensa¬
re maxime quia & decretũ
sub anathematis int̃positio¬
ti tuli debeant inponi. sed quic¬
quid ratione pauperib conp&it
rationem &iam deb& defendi¬
inedum bonares non bene agitꝰ
ligant. non ꝓsuꝑbia ꝑorres¬
cant. Et tam̃ cũ eofortasse
contra quos lib& in opes inius¬
ta aliqua agere cognosces
humilitatẽ ꝓtinus inerectio¬
ne uerte ut eis semꝑ & bene
agentib: subditꝰ & male agen¬
tib aduersarius existus sed
ea fac. ut nec humilitas tua
remissa sit nec auctoritas
rigida quatinus & humi¬
litatem rectitudo condiat
& ipsam tuã recti tudinẽ
humilitas blandã reddat
preterea sic̃ tnoris fuit ut
ad nł pontificis epĩ conueni¬
rent adordinationis me

Expanded text:
uncta haec irretractabiuncta haec irretractabiliter corrige, quia tunc vere beati Petri apostoli miles eris, si in causis ejus veritatis custodiam etiam sine ejus acceptione tenueris. Si quid vero juste conspicis juri ecclesiastico posse competere, cave ne unquam hoc manu studeas defensare, maxime quia et decretum sub anathematis interpositio praedio tituli debeant imponi. Sed quidquid ratione pauperibus competit, ratione etiam debet defendi, ne dum bona res non bene agiturligant, non pro superbia perhorrescant. Et tamen cum eos fortasse contra quoslibet inopes injusta aliqua agere cognoscis, humilitatem protinus in erectionem verte, ut eis semper et bene agentibus subditus, et male agentibus adversarius existas. Sed ita fac, ut nec humilitas tua remissa sit, nec auctoritas rigida, quatenus et humilitatem rectitudo condiat, et ipsam tuam rectitudinem humilitas blandam reddat. Praeterea sicut moris fuit ut ad natale pontificis episcopi convenirent, ad ordinationis meae
Abbreviated transcription (Latin):
rem adsumere qui utrum
uera dicat. hic apud menon
possit edocere. Considerate
ergo uenturi iudicii maiesta¬
te. omnia cũ peccato ablata
restitue . sciens qđ magnũ mi¬
hi lucrũ reportas simer¬
cedem potius. quã diuitias cõ¬
gregas. plerosq uero cogno¬
uimus de amissis mancipiis ẽ¬
quiri dicentes. quia si seruus
cuius piam fortasse dnm̃suum
fugiens iuris ecclesi asticise eẽ
professus ẽ rectores eccłe ꝓti¬
nus hunc ut seruum eccless asti¬
ci iuris habuer̃ nullo agentes
iudicio serd serui uocem mani¬
bus defendentes qđ mihi tan¬
tum displic&. quantũ a uerita¬
tis iudicio ab orr& unde uolo
ut experientiatua que cũq:
ita facta cognouerit. post¬
posita tarditate corrigat
& alia queq mancipia siqua
nunc iniure eclesi astico ha¬
bentur sic̃ sine iudicio abla¬
tas ita restitui ante iudiciũ
dec& ut siquid in eis scẽ eccłe
legitime conp&it. tunc eorũ
possessiones debent ordinata
actionẽ pulsari. C¬

Expanded text:
rem assumere, cum utrum rem assumere, cum utrum vera dicat hic apud me non possit edoceri. Considerata ergo venturi judicis majestate omnia cum peccato oblata restitue, sciens quod magnum mihi lucrum reportas, si mercedem potius quam divitias congregas. Plerosque vero cognovimus de amissis mancipiis conqueri dicentes, quia si servus cujuspiam fortasse dominum suum fugiens juris ecclesiastici esse professus est, rectores Ecclesiae protinus hunc ut servum ecclesiastici juris habuerunt, nullo agentes judicio, sed servi vocem manibus defendentes. Quod mihi tantum displicet, quantum a veritatis judicio abhorret. Unde volo, ut experientia tua quaecunque ita facta cognoverit, postposita tarditate, corrigat: et alia quoque mancipia, si qua nunc in jure ecclesiastico habentur, sicut sine judicio ablata sunt, ita restitui ante judicium decet, et si quid in eis sanctae Ecclesiae legitime competit, tunc eorum possessores debent ordinata actione pulsari. C
Abbreviated transcription (Latin):
ergenti tibi adsiciliam
capitulare quod dĩ ad¬
si due regendũ ẽ ut cura ma¬
ximac eẽ deepĩs debeat ne in
causis scłarib misceantꝰ nisi
in quantũ necessitas defen¬
dorũ pauperx cogit. De mona¬
chis uerd ułcłis que in eodem
capitulares insita ne quaqua¬
estimo modo eẽ mouenda sed
experientia tua. tanta hȩc
obseruatione cus todiat quã¬
tum meũ desiderium ex sacre
uccleat adimplere.
Pr &erea ꝑuenitadme ab
santonini defensori tẽpori¬
bus nunc usq: in hoc decennio
multos aromana eccła quas¬
dacm uiolentias ꝑtulisse. ita
ut ꝑ quidem puplice conque¬
rantꝰ fines suos uiolent̃ in ua¬
sos mancipia abstractares &iã
mobiles manu nõ iudicio ali¬
quo ab latas inquib: omnibus
uolo ut experientia tua uehe¬
hoc decennium inuenerit uolen¬
t̃ ablatum uł sub nomine &¬
cuius eẽ cogno uerit. exp̃senti
p̃cepti mei auctoritate restitu¬
atꝰ
nec cogatꝰ qui uimꝑtulit ad
me uenire & tanti itineris labo¬

Expanded text:
163 Pergenti tibi ad Siciliam 163 Pergenti tibi ad Siciliam capitulare, quod dedi, assidue relegendum est, ut cura maxima esse de episcopis debeat, ne in causis saecularibus misceantur, nisi in quantum necessitas defendendorum pauperum cogit. De monachis vero vel clericis quae eodem capitulari sunt insita nequaquam aestimo modo esse movenda; sed experientia tua tanta haec observatione custodiat, quanta meum desiderium ex hac re valeat adimpleri. Praeterea pervenit ad me ab Antonini defensoris temporibus nunc usque in hoc decennio multos a Romana Ecclesia quasdam violentias pertulisse, ita ut quidam publice conquerantur fines suos violenter invasos, mancipia abstracta, res etiam mobiles manu, non judicio aliquo ablatas. In quibus omnibus volo ut experientia tua vehehoc decennium invenerit violenter ablatum, vel sub nomine Ecujus esse cognoverit, ex praesentis praecepti mei auctoritate restituat; nec cogatur qui vim pertulit ad me venire, et tanti itineris labo
Abbreviated transcription (Latin):
hincrur susdicitur. sit omĩs
homo uel ox ad audiendũ. tar¬
dus aut̃ ad loquendum & tar¬
dus adiram. Hȩc aut̃ uos auc.¬
tore dõ omniu seruare. non
ambigo sed occasione ad moni¬
tionis exortabonis uris ac¬
tionibus mefurtiue subiun¬
go ut quod nã ad moniti facitis
quando uobis & ad monens ad¬
ditur iam non solifaciatis.
Omp̃s aut̃ ds̃ in cunctis acti
sentis uitae prospera & post
multa annorũ curricula
gaudia &na concedat.¬
luuem uero paruulum
sacratissimobeati p&ri
apłi corpore pro eius bene¬
dictionem transmisimus
inqua inẽ ferrũ decatenis
eius inclausum ut quod col¬
que latori presentium. De¬
dimus uobis offerendũ in
qua lignum dominice cru¬
cis in ẽ. & capillibeatitohan¬
nis baptiste ex qua semꝑ sola¬
tium nrĩ saluatoris. ꝑ in t̃ces¬
um. beati p&ri apłi sede trans¬
misimus quod &antiq: consue¬
tudinis &uris morib & eius bo¬
nitati atq dignitati debebamꝰ.
SICILIEDATUM GREGORIUS
SUB DIACONO

Expanded text:
Hinc rursus dicitur: Sit omnis Hinc rursus dicitur: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum et tardus ad iram. Haec autem vos auctore deo omnia servare non ambigo, sed occasione admonitionis exorta bonis vestris actibus me furtive subiungo, ut, quod non admoniti facitis, quando vobis et admonens additur, iam non soli faciatis. Omnipotens autem deus in cunctis actibus aesentis vitae prospera, et post multorum annorum curricula, gaudia aeterna concedatlavem vero parvulam a sacratissimo beati Petri apostoli corpore pro ejus benedictione transmisimus, in qua inest ferrum de catenis ejus inclusum, ut quod colque latori praesentium dedimus vobis offerendam, in qua lignum dominicae crucis inest, et capilli beati Joannis Baptistae 162 ex qua semper solatium nostri Salvatoris per intercesum a beati Petri apostoli sede transmisimus, quod et antiquae consuetudini et vestris moribus, et ejus bonitati atque dignitati debebamus. SICILIAE DATUM. Gregorius subdiacono.
Abbreviated transcription (Latin):
quatenus & nr̃a cognos camus
eẽ. que peccando defecimus
& solius omp̃s dĩ munera cũ
peccata declinamus. Cus¬
todienda quoq: ẽ menscor¬
poris instudiis bonis actio¬
nis. quia iuxta uocemp̃di
haec ẽ enĩ uoluntas dĩ scĩfi¬
catio urã. quã scĩficationẽ¬
qui dilexerit ostendens ꝓ¬
tinus adiuncxit. ut abstineatis¬
uos a fornicatione & honose
a& ñ in passioneb desideru
Ipsa quoq regni gubnacula
erga sub iectas magnos mode¬
ramine temperanda nepo¬
tes tasmentis obripiat. Tunc
enim regnum bene regitur
cum regnandigłaanimonõ
damnatur. Curandũ quo¬
q: ẽ. ne ira subripiat. neciat
citius omne qđ lic& Ira quip¬
pe &iam cum delinquentiũ
culpas ex sequitur non de¬
b& m̃ti quasi domina pire
sed prostrationis tergun
uelut ut ancilla famulare.
ut ad faciem iussa ueni&. nã
si semel m̃tem possidens ce¬
perit. ius tum eẽ reputat.
&iam qđes delit̃ fecit. Hinc
enim ẽ scriptum Ira uiri
iustitiam dĩ non operatur

Expanded text:
quatenus et nostra cognoscamus quatenus et nostra cognoscamus esse quae peccando fe, solius omnipotentis Dei munera, cum peccata declinamus? V. Custodienda quoque est munditia corporis in studiis bonae actionis, quia juxta vocem praedicHaec est enim voluntas Dei, sanctificatio vestra , » quam sanctificationem dixerit ostendens protinus adisanctificatione et honore et non in passionibus desiderii. Ipsa quoque regni gubernacula erga subiectos magno sunt moderamine temperanda, ne potestas mentem subripiat. Tunc enim regnum bene regitur, cum regnandi gloria animus non dominatur. Curandum quoque est, ne ira surripiat, / ne fiat citius omne, quod licet. Ira quippe, etiam cum delinquentium culpas exequitur, non debet menti quasi domina praeire, sed post rationis tergum velut ancilla famulari, ut ad faciem iussa veniat. Nam si semel mentem possidens coeperit, iustum esse deputat etiam, quod crudeliter facit. Hinc enim scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
laudibus excutit. Ita ut de¬
cepta mens ad mir&ur. ipsa
quam sint magna que fecit
que dumꝑ occultum tumo¬
rem apud sem&i psum extol¬
litur. eius quidonum tri¬
buit grã priuatur. hincẽ
enim quod ꝑpropħãe uocem
contra suꝑbientem animam
dicitur. habens fidutiã in pul¬
critudine tua fornicataes in
nomine tuo fidutiã quippe
animae inpulcritudine suȩ
habere ẽ inse m&ipsa deius¬
ta actione p̾sũmere . que
in suo nomine fornicatꝰ quan¬
do in hoc qđ rec¬
te egit non conditoris. Lau¬
dem dilatari app&it. sed suȩ
opinionis głam requirit. hinc
rursus ꝑ propħam scriptum
quo pulcrior ẽ descendere
anima & enimunde ẽ pul¬
crior indedescendit quando
ex uir tutis de quore quo ex al¬
tare apud dm̃ debuit ab eius
grã ꝑsuam elationẽ cadit.
quid ergo in his agendũ ẽ ni¬
si ut malignus sps̃ cũ nobis ad
eleuandã mentẽ reducit. bo¬
na que agimus nos semꝑ ad me¬
moriam malanrã reuocemꝰ

Expanded text:
laudibus excutit, ita ut delaudibus excutit, ita ut decepta mens admiretur ipsa quam sint magna quae fecit. Quae dum per occultum tumorem apud semetipsum extollitur, ejus qui donum tribuit gratia privatur. Hinc est enim quod per prophetae vocem contra superbientem animam dicitur: 161 Habens fiduciam in pulchritudine tua fornicata es in nomine tuo. Fiduciam quippe animae in pulchritudine sua habere est in semetipsa de justa actione praesumere, quae in suo nomine fornicatur, quando in hoc quod recte egit non conditoris laudem dilatari appetit, sed suae opinionis gloriam requirit. Hinc rursus per prophetam scriptum est: Quo pulchrior es, descende. Anima etenim unde est pulchrior, inde descendit, quando ex virtutis decore, quo exaltari apud Deum debuit, ab ejus gratia per suam elationem cadit. Quid ergo in his agendum est, nisi ut cum malignus spiritus nobis ad elevandam mentem reducit bona, quae egimus, nos semper ad memoriam mala nostra revocemus,
Abbreviated transcription (Latin):
enda sed int̃haec uigil andi
sunt studio antiqui ostis insi¬
die cauende. qui quanto maiora
in hominib dona conspicit.
tanto haec auferre subtiliori¬
bus insidiis exquirit. Neq
enim latrunculi inuia cape¬
re uiatores uacuos exp&unt
sed eos qui auri uascula uł
argenti fer̃. Via quippe ẽ
uita p̃sens & tantoquisq ne¬
cesse eẽ. ut insidiantes epõs
cubat quanto maiora s̃ dona
quȩ poterat. Opor t&ergo
excellentiã urãm intanto hoc
de conuersione gentis sub¬
dite munere. quod accepit
summo opere custodire.
Ac de inde munditiam cor¬
poris. Cũ enimscriptũ sit
Omnis quise exaltat humi¬
liabitꝰ & quise humiliat.
ex altabitur. Pid̃ fecto li¬
qu& quic ille ueracit᷑ alta
amat quimentem suam
abhumilitatis radice nõ
desecat spenamq: malignis
sp̃s ut bonam destruat. qui¬
bus prius aduersarinon
ualuit ad operantis m̃tẽ
post ꝓactam operationem
uenit eam. que tacitis cogi¬
tationibus. inquib dam suis

Expanded text:
enda. 1030 Sed inter haec vigilanti enda. 1030 Sed inter haec vigilanti sunt studio antiqui hostis insidiae cavendae, qui quanto majora in hominibus dona conspicit, tanto haec auferre subtilioribus insidiis exquirit. Neque enim latrunculi in via capere viatores vacuos expetunt, sed eos qui auri vascula vel argenti ferunt. Via quippe est vita praesens. Et tanto quisque necesse est ut insidiantes spiritus caveat, quanto majora sunt dona quae poexcellentiam vestram in tanto hoc de conversione gentis subditae munere quod accepit summopere custodire pac deinde munditiam corporis. Cum enim scriptum sit: Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur; profecto liquet, quia ille veraciter alta amat, qui mentem suam ab humilitatis radice non desecat. Saepe namque malignus spiritus, ut bona destruat, quibus prius adversari non voluit, ad operantis mentem post peractam operationem venit, eamque tacitis cogitationibus in quibusdam suis
Abbreviated transcription (Latin):
Suit deurõ opere ĩ licudib
dĩ. hoc quod dilectissi me fi¬
lio meo probino prbo nar¬
rante cognoui. qui cumurã
excellentia constitutionem
quandam contra uideorum
ꝑfidia dedisse. hi de quibus
prolata fuerat. rectitudi¬
nem urementis f inflecte¬
se pecunicrũ summa offe¬
rendum mroliti sunt. quamex
protulit qu& in se mihi dabit
regis factum ad memorian
uenit cuidum concupita a qa
decist̃na b& hlemiticam que
inter ofales cuncto habebat᷑
ab obsequentibus militibus
fuss& ad luta : protinus dix̃
absit ame quia sanguinem
quia fudit & bibere noluit:
scriptũ ẽ. libauit eamdño
siigitꝰ ab armato rege insa¬
crifitium dĩ uersa ẽ aqua
contempta pensemus : quale
sacrifitium omnipotentidõ
rex obttlit. qui pro amose
illius nõ aquic sed aurũ ac¬
cipere contempsit. Itaq: fili
excellentissime fident̃ di¬
cam quic libasti aurũ qnõ
qđ contra eum habereno¬
Magna sunt hec omnipo¬
tentis dĩ laudibus tribu¬

Expanded text:
vit de vestro opere in laudibus vit de vestro opere in laudibus dei hoc, quod dilectissimo filio meo Probino presbytero narrante cognovi, quia cum vestra excellentia constitutionem quamdam contra Judaeorum perfidiam dedisset, hi de quibus prolata fuerat, rectitudinem vestrae mentis inflectere pecuniarum summam offerendo moliti sunt; quam expraetulit. Qua in re mihi David regis factum ad memoriam venit: cui dum concupita aqua de cisterna Bethlehemitica, quae inter hostiles cuneos habebatur, ab obsequentibus militibus fuisset allata, protinus dixit: Absit a me ut sanguinem quia fudit et bibere noluit, scriptum est: Libavit eam Domino. Si igitur ab armato rege in sacrificium Dei versa est aqua contempta, pensemus quale sacrificium omnipotenti Deo rex obtulit qui pro amore illius non aquam, sed aurum accipere contempsit. Itaque, fili excellentissime, fidenter dicam quia libasti aurum Domino, quod contra eum habere noMagna sunt haec et omnipotentis Dei laudi tribu
Abbreviated transcription (Latin):
misit sollicite. quiccres pexit
ad abel & quare patentur
ostenditur quia non offesens
munerib: sed munera ab of¬
ferente. placuer urã itaq
oblatio quam sit grata os¬
tenditur quid ac turi urm
prius ex conuersione gentis
subdite animav munera de¬
distis quod uero transmis¬
sos abbates qui oblationẽ
uram beato p&ro apło def¬
ferebant uim maris dicitꝰ
fatigatos exipso it inere ad
ispania remeasse non mu¬
nera ur̃a repulsa sunt que
post modum ꝑuenerunt sed
Eo qui trans missi fuerant
constantia ꝓbata anscises
scõ desiderio abiecte pericu¬
la uincere & infatigatione
corporismente minine
lus scri aduersitas enim quȩ
bonis uotis obicitur. ꝓbatio
uir tutis ẽ non iudicium re¬
pro bationis. quis enimnes¬
ciat. quam prosperum fuit
qđ beatus paculus apłs p̃di¬
caturus ad italiã ueniebat.
& tam̃ ueniens naufragium
pro tulit sed naius cordis
in marinis fluctibus inte¬
gra stetit iii
gra stetit
r&erea indico quia decse¬

Expanded text:
misit sollicite, quia 'respexit misit sollicite, quia 'respexit ad Abel'. Ex qua re patenter ostenditur, quia non offerens a muneribus, sed munera ab offerente placuerunt. Vestra itaque oblatio, quam sit grata, / ostenditis, qui daturi aurum prius ex conversione gentis subditę animarum munera dedistis. Quod vero transmissos abbates, qui oblationem vestram beato Petro apostolo deferebant, vi maris dicitis fatigatos ex ipso itinere ad Hispanias remeasse, non munera vestra repulsa sunt, quae postmodum pervenerunt, sed eorum, qui transmissi fuerant, constantia probata, an scirent sancto desiderio obiecta pericula vincere et in fatigatione corlassari. Adversitas enim, quae bonis votis objicitur, probatio virtutis est, non judicium reprobationis. Quis enim nesciat quam prosperum fuit quod beatus Paulus apostolus praedicaturus ad Italiam veniebat, et tamen veniens naufragium pertulit, sed navis cordis in marinis fluctibus integra stetit? IIIgra stetit? Pręterea indico, quia cre
Abbreviated transcription (Latin):
munere in magnam consolatioñ
quia opus scm̃ quod in me non habeo
diligo inte. cumq d&ius actib
magna exultatione gaudeo eaq:
ꝑ laborem tuas mea ꝑ caritatem
fiunt. De conuersioneigit᷑ gotho¬
rum in uro opere & nr̃a exultatio¬
ne uil& cũ angelis. exclamare
gła in ex celsisdõ & int̾rapaxho¬
minibus bone uoluntatis. uos
enim ut ex estimo nos graꝵ am¬
plius omnipotentidnõ debitores
ex istimus qui & si uobis cũ nihil
egimus urõ tam̃ operi con¬
gaudendo participessumus uT
Reatus uero p&rus apłorũ
princeps quã libent̃ munera
excellentiae uraẽ susceperit. ita
cunctis liquide uita urã atestatꝰ.
scriptum quippe ẽ uota iustos
placabilia. neq: enim in omnipo¬
tentis iudicio quiddatur sed
a quo d&ur aspicitꝰ. hinc ẽ qđ¬
scriptũ ẽ Respeit dñs ad
abel & admuneraeius. Ad cain
& ad munera eius non respex̃
dicturus quippe. quia dns
respexit admunera eius. p̃¬

Expanded text:
munere 1029 in magna consolatione, munere 1029 in magna consolatione, quia opus sanctum quod in me non habeo diligo in te. Cumque de tuis actibus magna exsultatione gaudeo, ea quae per laborem tua sunt per charitatem mea fiunt. De conversione igitur Gothorum in vestro opere et in nostra exsultatione libet cum angelis exclamare: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Nos enim, ut existimo, gratiarum amplius omnipotenti Domino debitores existimus, quia etsi vobiscum nihil egimus, vestro tamen operi congaudendo participes sumus. Beatus vero Petrus apostolorum princeps quam libenter munera excellentiae vestrae susceperit, ipsa cunctis liquido vita vestra testatur. Scriptum quippe est: Vota justorum placabilia. Neque enim in omnipotentis Dei judicio quid datur, sed a quo datur aspicitur. Hinc escriptum est: Respexit dominus ad Abel et ad munera eius. Ad Cain autem et ad munera illius non respexit. Dicturus quippe, quia dominus 'respexit ad munera', prae
Abbreviated transcription (Latin):
Explere uerbis ecel¬
filii non uccleo quantũ
tuo opere tuauita de¬
lector audita quipe¬
miraculi qđ ꝑ excellen¬
tiã tuã cunc ta gothosa
ꝗens ab errore adria¬
ne herese corum infi¬
dei recte solidate tians¬
lata ẽ
exclamare cũ propħa li¬
b&. hec ẽ enim utatio dex¬
tere excelsi. cuius enimuł
saxeum pectus. tanto hoco¬
pere cognitio. non statim in
omnipotentis dĩ laudibus
adq: intue excellentiae amo¬
re molescat. hec mefateor
que ꝑuos actas sepeconue¬
nientibus filiis meis dicere
sepecum eis parit̃ admira¬
re dilectat. haec meplerũq
&iam contrame. excitant
quod piger ego & inũtilis. tunc
iernotio torpeo quando in
animarum congregationib
pro lucro caelestis patriae re¬
ges elaborant. quid itaq: ego
in illo trem̃do & anime iudicui
uenient dicturus sum si tunc il¬
luc uaccuus uenero ubi tua excel¬
lentia greges post sefidelium
ducit quos modo aduere fidei grãm
ꝑstudiosam & continuã p̃dicatioñ
traxit. sede mihibone uir ex dĩ

Expanded text:
Explere verbis, excelfili, non valeo, quantum tuo opere, tua vita delector. Audita quipmiraculi, quod per excellentiam tuam cuncta Gothorum gens ab errore Arianae haeresis in fidei rectae soliditatem translata est, exclamare cum propheta libet: Haec est immutatio dexterae Excelsi. Cujus enim vel saxeum pectus tanto hoc opere cognito non statim in omnipotentis Dei laudibus atque in tuae excellentiae amore mollescat? Haec me fateor quae per vos acta sunt saepe convenientibus filiis meis dicere, saepe cum eis pariter admirari delectat. Haec me plerumque etiam contra me excitant, quod piger ego et inutilis tunc inerti otio torpeo, quando in animarum congregationibus pro lucro coelestis patriae reges elaborant. Quid itaque ego in illo tremendo examine judici venienti dicturus sum, si tunc illuc vacuus venero ubi tua excellentia greges post se fidelium ducet, quos modo ad verae fidei gratiam per studiosam et continuam praedicationem traxit? Sed est mihi, bone vir, hoc ex Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dem hoc fr̃s a contrario sensũ
intelligite. abscondisti inquid¬
haec a sapientib & prudentib
& non dixit reuela sti eastul¬
tis & prudentib Sed cit abs¬
condisti quidem asapientib
& prudentib: reuelasti ea par¬
uolis. Sapientib: & prudenti¬
bus in ridendis arrogantib
falso grandib qere aut̃ tum̃ti¬
b opposuit non sapientes. non
prudentes. sed par uulos qui
sunt paruuli humiles ergo abs¬
condisti hȩc a sapientib: & pru¬
dentib: nomine sapientium &
prudentium suꝑbos intellegi¬
uoluit. Ipse exposuit. cũ ait.
Reuelastiea paruolis ergo
abs condisti non paruulis:¬

Expanded text:
 A contrario sensu intelligite. Abscondisti haec, inquit, a sapientibus et prudentibus: et non dixit, Revelasti ea stultis et imprudentibus: sed ait, Abscondisti quidem a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Sapientibus et prudentibus irridendis, arrogantibus falso grandibus, vere autem tumentibus, opposuit non insipientes, non imprudentes, sed parvulos. Qui sunt parvuli? Humiles. Ergo, Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus. Nomine sapientium et prudentium, superbos intelligi ipse exposuit, cum ait, Revelasti ea parvulis. Ergo Abscondisti non parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
qui xp̃s nisi homo quid nisi quod
ut suscepit . animam. suscepit cor¬
pus suscepit. plenum hominem
co aptat sibi & unam facit discũ
seruo ꝑsonam quanta istagrã¬
inferos subueniens quibus dam
tro quid meruit nisi quia
illũ uicc tenuit ubi ostendit ds̃¬
salutare suum a quo tibi pesnon
exeat. In epenim quod se ac eu¬
sauit dm̃ laudauit . & uitã
suam beatam prae sumpsĩt
quidam adnõ s& ait illi dr̃e
mem̃tomei cum ueneris in
regnotuo. Considerabat enĩ
facinora sua & promagno
habebat. si ei uł infine par¬
cer&ur. Dñs aut̃ continuo
cum ille dicer&. memento mei

Expanded text:
us, nisi homo? quid nisi quod tu? Suscepit animam, suscepit corpus, suscepit plenum hominem: coaptat sibi, unam facit Dominus cum servo personam. Quanta ista grainferos subveniens quibusdam: tro quid meruit, nisi quia illam viam tenuit, ubi ostendit salutare suum? A qua tibi pes non exeat. In eo enim quod se accusavit, Deum laudavit, et vitam suam beatam fecit. Praesumpsit quidem a Domino, et ait illi, Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum. Considerabat enim facinora sua, et pro magno habebat, si ei vel in fine parceretur. Dominus autem continuo, cum ille diceret, Memento mei;
Abbreviated transcription (Latin):
uobis conluctatio aduersus cur¬
nem & sanguinem id ẽ aduer¬
sus homines quos uid&is seuire
Inuos uasc s̃ alius utitꝰ orgunas
alius tangit. Inmisit se inquiddia¬
bolus incor iudae ut trader&c
dnm̃ ait aliquis quid ergo feci
bolo tumula uoluntate locum
dedisti intrauit possid& utitur
si locum nondares non possideres¬
ergo nos ammonens ait None
uobis conluctatio aduersus car¬
nem & sangiuinem : sed aduersus
principes & potestates. possitquisꝙ
putare aduersus reges terre ad¬
uersus potentes scłi quare ipsi
non caro & sangius simuldictũ ẽ
Non aduersus carnem & sangui¬
nem. Auerte itaq: ab omni ho¬
principes & potestates spãliane¬
quitia. & rectores mundi quasi
plus dedit. dicbolo & angelis eius
plus dedit rectores mundi appel¬
liuit ne male intellegas exponit
quid sit mundus cuius sunt illi
rectores. Rectores mundi t¬
quid tenebrcrũ harum qui

Expanded text:
us carus carnem et sanguinem: id est, adversus homines quos videtis saevire in vos. Vasa sunt, alius utitur: organa sunt, alius tangit. Immisit se, inquit, diabolus in cor Judae, ut traderet Dominum . Ait aliquis: Quid ergo ego feci?bolo . Tu mala voluntate locum dedisti: intravit, possedit, utitur. Si locum non dares, non possidereErgo nos admonens ait, Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates. Possit quisque putare adversus reges terrae, adversus potestates saeculi. Quare? ipsi non caro et sanguis? Semel dictum est, non adversus carnem et sanguinem. Avertere ab omni hoprincipes et potestates spiritualis nequitiae, rectores mundi. Quasi plus dedit diabolo et angelis ejus. Plus dedit, rectores mundi appellavit. Sed ne male intelligas, exponit quid sit mundus, cujus sunt illi rectores. Rectores mundi, tenebrarum harum Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nom poss& nisi uiuer&. uiuest
non poss& nisi resuscitatus e&
ergo in confessione sui accusa
quis quid prode ẽ ecła si
iam confessor uocem domini¬
cu resuscitatus prodit. audi¬
quid prod ẽ eccłe confiten¬
ti huic. dñs ait: que sol ues¬
tis suꝑ terrã soluta erum&
incelo Ipsum lazarum ad¬
tende cum inuinculis prodi¬
it. Iamuiuebat confitendo
sed non lib̵ ambulabat. uin¬
culis inr&itus. quid ergo ec
clesia cui dictũ ẽ. que solue¬
soluite illum & sinite ire.¬
siue ergo nos accusemus. si¬
ue dm̃ lcudemus. bis dm̃
mus tumquam eum quisine
peccato ẽ p̃dicamus quando
autem nos ipsos accusamus
hoc si feteris nullam oc casionem
inuenit in imicus quate circũ ue¬
nut. ante iudicem. Cum enim
tuipsẽ fueris tui accusctor &
dns liberator quid erit illi ni¬
si calumniator merito illehno
sibi tutelam prouidit. aduer¬
sus inimicos non conspicuos car¬
nem. & scngiunem miserandã
potius quam cauendam. sedad¬
uersus illos inimi cos. contranos

Expanded text:
non posset, nisi viveret: vivere non posset, nisi resuscitatus esset. Ergo in confessione sui accusatquis, Quid prodest Ecclesia, si jam confessor voce dominica resuscitatus prodit? Quid prodest Ecclesia confitenti, cui Dominus ait: Quae solveritis in terra, soluta erunt et in coelo ? Ipsum Lazarum attende: cum vinculis prodit. Jam vivebat confitendo; sed nondum liber ambulabat, vinculis irretitus. Quid ergo facit Ecclesia, cui dictum est, Quae solveSolvite illum, et sinite abireSive ergo nos accusemus, sive Deum laudemus, bis Deummus, tanquam eum qui sine peccato est praedicamus: quando autem nos ipsos accusamus,Hoc si feceris, nullam occasionem invenit inimicus, qua te circumveniat ante judicem. Cum enim tu ipse fueris accusator, et Dominus liberator; quid erit ille, nisi calumniator? Merito ille hinc sibi tutelam providit adversus inimicos, non conspicuos, carnem et sanguinem, miserandam potius, quam cavendam; sed adversus illos inimicos contra quos
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarum rector ẽ diaboł
& angeli eius & tenebre nõna¬
turales s̃ non in cõmubiless
mutantur & lux effitiuntur
credunt. & credendo in lumi
Quod cum in eis factum
fuerit. audient fuistis enim ali¬
quando tenebre nuncaut̃ lux in
dñõ Nam quando tenebre non
in dnõ iterũ quundo lux nõitess
sed in dño quid enimhabes quod
non ac cepisti quiu ergo sunt in

Expanded text:
um rectores, diabolus et angeli ejus. Hae tenebrae non naturales sunt, non incommutabiles sunt: mutantur, et lux efficiuntur; credunt, et credendo illuminantur. Quod cum in eis factum fuerit, audient, Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nam quando tenebrae, non in Domino: iterum quando lux, non in te, sed in Domino. Quid enim habes quod non accepisti ? Quia er
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c&eris diligo in meo uidear
lubore desudasse preterea
si uob indulgeri tempora ab
ec clesiastica occupatione co
quã uis &iam absentem cor¬
pore p̃sentem mihi tesemꝑ
intuor. quia uultus tui
imaginem intracordis uis¬
cera in p̃ssam porto ds̃
te in colomes cus todiat

Expanded text:
prae caeteris diligo, in meo videar prae caeteris diligo, in meo videar labore desudasse. Praeterea si vobis indulgeri tempora ab ecclequamvis etiam absentem corpore praesentem mihi te semper intueor, quia vultus tui imaginem intra cordis viscera impressam porto. Deus te incolumem custodiat,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid obsistit baptizandum
semel in aquis mergere. quiadũ
intrib: subsistentus una subs¬
tantia ẽ. rep̃ hensibile eẽ nulla¬
tenus potest. infantem in baptis¬
mate uł ter uł semel mer gese
quando & tribus mersionib: ꝑ¬
sonarum trinitas & inuna po¬
test diuinitatis singulicritas
de signari. sed sinunc usq abese¬
ticis in fans inbaptis mate ter¬
cio mergebatur fiendũ apud eẽ
non censeo nedũ mersiones nu¬
merant. unitatẽ diuidant.
dũq: qđ faciebant faciunt mo
dul cissime aut̃ mihi frat̃¬
nitati urãẽ codices direxi quo¬
rum notitia subt̃ inserui ea
aut̃ que in beato iob expositio¬
uerbis sensibus querepen¬
tib: ꝑ homelias direxeram¬
ut quicũq: studui in libros
dictu ꝑmutare. que nunc
adhuc alibrariis conscip¬
bantur. & nisi portitons
p̃sentium me festinatio cõ¬
gus tass& cuncta uob trans¬
mittere sine aliqua inmi¬
nutione uoluis sem maxime
quia & hoc ipsumopus ad ur̃a
reuerentiam scripsi ut ei que

Expanded text:
aliquid obsistit, baptizandum aliquid obsistit, baptizandum semel in aquis mergere, quia dum in tribus subsistentiis una substantia est, reprehensibile esse nullatenus potest infantem in baptismate vel ter vel semel mergere, quando et in tribus mersionibus personarum trinitas, et in una potest divinitatis singularitas designari. Sed quia nunc usque ab haereticis infans in baptismate tertio mergebatur, fiendum apud vos esse non censeo; ne dum mersiones numerant, divinitatem dividant, dumque quod faciebant faciunt, se Dulcissimae autem mihi fraternitati vestrae Codices direxi, quorum notitiam subter inserui. Ea autem quae in beati Job expositioaec verbis, sensibusque tepentibus per homilias dixeram, utcunque studui in librorum ductum permutare, quae nunc adhuc a librariis conscribuntur. Et nisi portitoris praesentium me festinatio coangustasset, cuncta vobis transmittere sine aliqua imminutione voluissem, maxime quia et hoc ipsum opus ad vestram reverentiam scripsi, ut ei quem