comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid conferre uidetur. appetenda ẽ : nc̃
uero quia sepe eadem detͥmentũ adducit
fugienda. habet gͦ consutionẽ suam temꝑe
suo consensus socialis: habet ⁊ scssionẽ suam
in temꝑe suo zelus iuste conditionis: ut & bene
uolentib ⁊ bona agentib. assensu ꝙ oꝑe uni¬
amur. Sb his aut̃ qͥ praua diligunt & inꝗͣ
oꝑantur. ammo parit̃ ⁊ oꝑatione diuidam᷑.
S ne forte hec sententia e adem uideatur
cũ illa qua supradictũ est. tempus ample¬
randi. ⁊ tempꝰ longe fieri ab amplexibus.
qm̃ in illa similit̾ de conuinet̾ione ⁊ seꝑatione
socialis dilect̾ionis. tractari asseruimꝰ: possunt
non in conuenient̾ que illie dict̾a st̃ tantium
de amore n dilect̾ione significanda accipi: ꝙ̃
uero hic memorant᷑. adͥ quãcumq societatẽ
siuȩ pactionẽ quamlib&: in qua ide consen¬
sus est ⁊ concordiȩ placitũ figurandũ referret.
Sic se similitudines rerum prestant ad sapien-¬

Expanded text:
aliquid conferre videtur, appetenda est; nunc aliquid conferre videtur, appetenda est; nunc vero quia saepe eadem detrimentum adducit, fugienda. Habet ergo consutionem suam tempore suo consensus socialis; habet et scissionem suam in tempore suo zelus justae contradictionis; ut et bene volentibus et bona agentibus assensu et opere uniamur; ab his autem qui prava diligunt et iniqua operantur, animo pariter et operatione dividamur. Sed ne forte haec sententia eadem videatur cum illa qua supradictum est: tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus: quoniam in illa similiter de conjunctione et separatione socialis dilectionis tractari asseruimus, possunt non inconvenienter quae illic dicta sunt tantum de amore ac dilectione significanda accipi: quae vero hic memorantur, ad quamcunque societatem sive pactionem quamlibet in qua idem consensus est et concordiae placitum, figurandam referri. Sic se similitudines rerum praestant ad sapien
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̾ hoc datur tempꝰ ad qͥrendi & tempꝰ per¬
dendi: ut dum adeptus fuerit homo que con¬
cupierat: discat exꝑiendo quid possint hec
gaudii conferre his qui magni estimant ꝑ itu¬
ra. Cum uero habita ꝑdit: agnoscat quia oĩa
que inuito tolli poterant. fuerant ⁊ cum pos¬
sidebantur extranea. Tempus custodiendi.
tempus abitiendi. Bona temporalia ⁊ tempo¬
re suo custodienda sunt. quantũ uite tẽꝑaliꝰ.
necessitas postulat: s quia in morte carnis
omẽ qd̃ ad uite carnalis iocunditatẽ ꝑtinet.
necessitate amictitur: dignũ est ut etiã ante
mortem ab amore cordis uoluntate abitiat᷑.
Tempus scrtidendi. ⁊ tempꝰ consuendi. Qui
scincdit unita diuidit. qui aut̃ consuit:
diuisa ⁊ seꝑ ata comungit. Omĩa hec in inta
hominum. quousq mutabilitati subiacet. si¬
ne cessatione agi prospererat. in qua societas
humanȩ conuersationis nunc. quia utilitatis

Expanded text:
Propter hoc datur tempus acquirendi; et tempus perPropter hoc datur tempus acquirendi; et tempus perdendi: ut dum adeptus fuerit homo quae concupierat, discat experiendo quod possint haec gaudia conferre iis qui magni aestimant peritura: cum vero habita perdit agnoscat quod omnia quae invito tolli poterant, fuerant etiam cum possidebantur extranea. Tempus custodiendi, et tempus abjiciendi. Bona temporalia tempore suo custodienda sunt, quantum vitae temporalis necessitas postulat; sed quia in morte carnis omne quod ad vitae carnalis jucunditatem pertinet, necessitate amittitur, dignum est ut etiam ante mortem ab amore cordis voluntate abjiciatur. Tempus scindendi, et tempus consuendi. Qui scindit, unita dividit: qui autem consuit, divisa et separata conjungit. Omnia haec in vita hominum, quousque mutabilitati subjacet, sine cessatione agi iste prospexerat: in qua societas humanae conversationis, nunc quia utilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tempus ꝑdendi. Que st̃ bona que prius ad qͥ¬
runtur. ⁊ postea ꝑ diuiduntur. ꝑdita enim
fuerant queda bona. ⁊ ad quisita sunt post¬
ea: ut deinceps ꝑdi ñ possint. & erant rur¬
sum alia bona ñ sinnlia pͥorib. que tamen
num. s non ut pͥrima bona que uera erant.
Et ista bona ñ bona erant hominis. ad uerũ
bonum: ⁊ uenit homo postquã uera admise¬
rat. & ad quisiuit falsa bona. felicem se ex¬
cimans in illis. Uoluit enim consolari ⁊ ha¬
bere intempore quod et̾nitas confert: ⁊ colle¬
git peritura que tenere ñ poss. & concesit
hoc eds̃ ut bom distantiã agnosceret ⁊ erudi¬
retur uanitate sua. ad conuertendũ in ea que
uera sunt. Propt̾ea gͦ dimͥsit deus coreius ut
congreget ea que stare non possunt. ⁊ ea ipsa
intempore nc̃ suo tribuit ad quirenda. nc̃ ad¬
quisita subtrahit: ꝓbans hominem in cunctis
oꝑib suis : ⁊ ostendens uana ee̾ omĩa sub celo.

Expanded text:
tempus perdendi. Quae sunt bona quae primum acquitempus perdendi. Quae sunt bona quae primum acquiruntur, et postea perduntur? Perdita enim fuerant quaedam bona et acquisita sunt postea, ut deinceps perdi non possint. Et erant rursum alia bona non similia prioribus, quae tamen num, sed non ut prima bona quae vera erant. Et ista bona non bona erant hominis ad verum bonum: et venit homo postquam vera amiserat, et acquisivit falsa bona, felicem se existimans in illis. Voluit enim consolari et habere in tempore quod aeternitas confert: et collegit peritura, quae tenere non posset; et concessit hoc Deus, ut boni distantiam agnosceret, et erudiretur vanitate sua, ad convertendum se in ea quae vera sunt. Propterea ergo dimisit Deus cor ejus, ut congreget ea quae stare non possunt et ea ipsa in tempore suo nunc tribuit acquirenda, nunc acquisita subtrahit: probans hominem in cunctis operibus suis, et ostendens vana omnia esse sub coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
lectationẽ nutͥatur. Tempꝰ amplexandi ⁊ tempꝰ
longe fieri ab amplexib. Quando enĩ colligun¬
tur lapides tempus est amplexandi. quando
uero disꝑguntur. tempꝰ loge fieri ab ample¬
xibus: quoniã idcireo tempora angustie da¬
ti sunt: ut caro afflictͥa. a suis se cdelectati¬
onib tempera: ut post in tempore gaudi ⁊
consolationis se cũ timore & reuerentia ab
excessii castiget. St̃ ⁊ amplexus caroꝵ er con¬
tubernia societatis amicȩ. in qua pret̾ car¬
nis experientiã coniunctus dulcis gratissimo
federatur consensu: qui ⁊ ipsi soluunt᷑ tempo¬
re suo. ne corhominis in homine reqͥescat.
douec ueniat quod ñ soluitur pactũ c arita¬
tis et̾nȩ. Propt̾ hec omĩa tempꝰ est amplexan¬
di ⁊ tempꝰ longe fieriab amplerib: ut intem¬
pore non quęrat homo qd̾ et̾num ẽ: ⁊ qui
hominis ununtis sociecatẽ diligit. cogitet se¬
per morituri seꝑationẽ. Cempꝰ ad gͥrendi ⁊

Expanded text:
lectationem nutriatur. Tempus amplexandi et tempus lectationem nutriatur. Tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Quando enim colliguntur lapides, tempus est amplexandi; quando vero disperguntur, tempus longe fieri ab amplexibus: quoniam idcirco tempora augustiae data sunt, ut caro afflicta a suis se delectationibus temperet: ut post in tempore gaudii et consolationis se cum timore et reverentia ab excessu castiget. Sunt et amplexus charorum et contubernia societatis amicae, in qua praeter carnis experientiam, convictus dulcis gratissimo foederatur consensu qui et ipsi solvuntur tempore suo, ne cor hominis in homine requiescat, donec veniat quod non solvitur pactum charitatis aeternae. Propter haec omnia tempus est amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexibus: ut in tempore non quaerat homo quod aeternum est, et qui hominis viventis societatem diligit, cogitet semper morituri separationem. Tempus acquirendi, et
Abbreviated transcription (Latin):
nis immoderatꝰ. iam efferuens turpiꝰ momnẽ
p̃ uaricationẽ ꝓ flueret: si licite nusꝗͣ. laxari
potuiss Prescribit᷑ itaq meta. usq qͦ se sine
pudictie damno ertendere possit carnis affec¬
tus: ut quod in matͥmoniĩ castimona ꝑ conces¬
sionem agitur. ⁊ si ad infirmitatẽ ꝑtineat:
ad turpitudinẽ tam̃ non ĩnputetur. S nexur¬
sum blandim̃ta uoluptatis auertant aninũ.
i oblimonẽ conditoris: s alubri dispensatione
aliquando hõ ⁊ a concessis suspenditur. ne
forte siis quȩ in p̃senti dulcia uidentur. im¬
moderatiꝰ in hiet: adea que et̾na sunt ñ festi¬
net. sropt̃ea datũ est tempꝰ amplerandi: ⁊ tẽ¬
pis longe fieri ab amplerib. T̃empꝰ enĩ am¬
plerandi datũ est: ut reparetur mortalitas:
⁊ excipiatur mortaliũ infirmitas. tempꝰ longe
fieri ab amplexib datum ẽ. ut cͤaro a carnis
delectatione substrait᷑. ad spũalem animus de¬

Expanded text:
nis immoderatius jam effervens turpius in omnem nis immoderatius jam effervens turpius in omnem praevaricationem proflueret, si licite nusquam laxari potuisset. Praescribitur itaque meta usquequo se sine pudicitiae damno extendere possit carnis affectus: ut quod in matrimonii castimonia per concessionem agitur, etsi ad infirmitatem pertineat, ad turpitudinem tamen non imputetur. Sed ne rursum blandimenta voluptatis avertant animum in oblivionem Conditoris, salubri dispensatione aliquando homo et a concessis suspenditur: ne forte si his, quae in praesenti dulcia videntur, immoderatius inhiet, ad ea quae aeterna sunt non festinet. Propterea datum est tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexibus. Tempus enim amplexandi datum est, ut reparetur mortalitas et excipiatur mortalium infirmitas: tempus longe fieri ab amplexibus datum est, ut, dum caro a carnis delectatione subtrahitur, ad spiritualem animus de
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia uenture quietis. ut ad illam festinent.
ubitimor dispersionis non esto neq exilĩ erũp¬
na matuitur. quib et̾nitas intȩ inpatria data ẽ
Tempis spargendil apides. ⁊ tempꝰ colligendi.
Hemde iterũ aliud tempꝰ sequit᷑ post tempis istud
& nominãtur alia. quȩ ⁊ ipsa tempꝰ habent sepe
cum his que dicta sunt temporib unũ : sepe extͦ
tempora ista tempore suo seorsum aliud. T empꝰ
amplexandi. ⁊ tempꝰ longefieri ab ampleribꝰ.
Castis amplerib tempus datũ est: ut seminet᷑
caro in propagationẽ. & humani generis seges
que cotidie᷑ ꝑ totum mund̾u morte mecitur.
stucdio generationis reparetur. Pactum enim
institutionis primş qua ex carue caro sumen¬
da erat. sine carnis contagio. post peccatũ pͥme
p̃uaricationis. in carne peccati ꝑ indulgenti¬
am confirmatur non pͣro explendo officio. s n
pro conferendo remedio: ne scilicet motus car¬

Expanded text:
gaudia venturae quietis; ut ad illam festinet gaudia venturae quietis; ut ad illam festinet ubi timor dispersionis non est, neque exsilii aerumna metuitur, quibus aeternitas vitae in patria data est. Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Deinde iterum aliud tempus sequitur post tempus istudnominantur alia quae et ipsa tempus habent saepe cum iis, quae dicta sunt temporibus, unum: saepe extra tempora ista tempore suo seorsum aliud. Tempus amplexandi, et tempus longe fieri ab amplexibus. Castis amplexibus tempus datum est, ut seminetur caro in propagationem, et humani generis seges, quae quotidie per totum mundum morte metitur, studio generationis reparetur. Pactum enim institutionis primae, qua ex carne caro sumenda erat sine carnis contagio, post peccatum primae praevaricationis in carne peccati, per indulgentiam confirmatur, non solum pro explendo officio, sed etiam pro conferendo remedio: ne scilicet motus car
Abbreviated transcription (Latin):
intraret ad nos desideriũ enis. Propt̾ea cdat ui¬
dicia sua: & ueniunt cõmotiones ⁊ concu̾fiones
gentium & transmigrationes populoꝵs.:⁊ sur¬
gunt alii ut rapiant ñ sua. ⁊ alii diripiunt¬
⁊ dispergunt᷑ : ⁊ iterum fortiores qͥb posse datũ
est. ⁊ ipsi cum uenerint eitiunt eosqui aliena
tuat mundus in semet ipso. ut uideat homoñ
ẽe̾ hic stabilem mansionem: & assuescat pau¬
latim abstrahere ammũ ⁊soluere a iuinculis ter¬
renarum delectationũ. Propterea uenit tempꝰ
spargendi lapides. ut non sit stabilis mansio
super terram: & cogatur homo suspirare meri¬
liosuo ad patriam. ubi gaudia manent in con¬
cussa. ⁊ pacis securitas milla suꝑuemiente infes
tas corruit eito. uiñ pocest in aduersis diu¬
salua subsistere: uenit post tempꝰ dispersionis. tẽ¬
pus collections. ut quiete temporis conuaescat:
in hoc ipso ad monita sapere: ⁊ experiri quanta fint

Expanded text:
intraret ad nos desiderium ejus. Propterea dat juintraret ad nos desiderium ejus. Propterea dat judicia sua, et veniunt commotiones, et concussiones gentium, et transmigrationes populorum: et surgunt alii, ut rapiant non sua, et alii diripiuntur, et disperguntur, et iterum fortiores quibus posse datum est, et ipsi cum venerint, ejiciunt eos, qui aliena tuat mundus in semetipso: ut videat homo non esse hic stabilem mansionem, et assuescat paulatim abstrahere animum, et solvere a vinculis terrenarum delectationum. Propterea venit tempus spargendi lapides, ut non sit stabilis mansio super terram: et cogatur homo suspirare in exsilio suo ad patriam, ubi manent gaudia inconcussa, et pacis securitas nulla superveniente infesttas corruit cito, et non potest diu in adversis salva consistere, venit post tempus dispersionis tempus collectionis: ut quiete temporis convalescat in hoc ipso admonita sapere, et experiri quanta sint
Abbreviated transcription (Latin):
aduersis ne defitiant: ⁊ rursũ cum tempꝰ est
ad uersa prosꝑis. ne p̾sumant: ⁊ hoc sepe agit.
nutriens & exercens. castigans ⁊ refouens hõi¬
nem. ut discat esse timoratus: ⁊ sciat qm̃ apud
ipsum est potestas uitȩ ⁊ mortis. Propt̾ea est
tempꝰ flendi & tempus ridendi. tempꝰ plangen¬
cdi ⁊ tẽpus saltandi. Et succedit etiam his tempꝰ
spargendi lapides: ⁊ tempus colligendi hoc tẽpꝰ
post illa enumeratũ est. s ordinatũ in illis: qͥa
tempore simul sepe st̃ cause. quȩ unam tẽporis
rationem conducunt. Tempꝰ spargendi lapides :¬
& tempus colligendi. Om̃is mundus exiliũ est:
his quib celum patria esse debuisset. S tam̃
animi mortaliũ usu coalescunt. ⁊ incipiunt hõĩ¬
nes diligere loca sua ⁊ t̾ras suas. in qͥbus nati fue¬
rant uł nutriti: & succedit grandis obluuo et̃
istas passionum in olitas suauitates: non erat quo

Expanded text:
adversis, ne deficiant: et rursum cum tempus est, adversis, ne deficiant: et rursum cum tempus est, adversa prosperis, ne praesumant: et hoc saepe agit nutriens et exercens, castigans et refovens hominem, ut discat esse timoratus: et sciat quoniam apud Dominum est potestas vitae, et mortis. Propterea est tempus flendi, et tempus ridendi: tempus plangendi, et tempus saltandi. Et succedit his tempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Hoc tempus post illa enumeratum est, sed ordinatum in illis: quia in tempore saepe simul sunt causae, quae unam temporis rationem conducunt. Tempus spargendi lapides, et tempus colligendi. Omnis mundus exsilium est iis quibus coelum patria esse debuisset: sed tamen animi mortalium usu coalescunt, et incipiunt homines diligere loca sua, et terras suas in quibus nati fuerant, vel nutriti; et succedit grandis oblivio aetistas passionum inolitas suavitates, non erat quo
Abbreviated transcription (Latin):
intempore. & ueniunt tempora leta: & rident
homines ⁊⁊ saltant: & putant hommes benegͥ
esse. ⁊ obliuiscunt᷑ sepe creatoris sui. & semori¬
turos e̾e non recordantur. Sola enim p̾sentia
Respitiunt. i letantur in eis quasi ꝑmansura sint
semꝑ: nec conditionem suam ⁊ uitȩ mortalis
dubium attendunt: neq cogitant pericula
superuentura. Et ideo secure peccant. ⁊ effu¬
dunt se in uoluptates noxias: & ambulant post
desideria cordis su inintuitu oculoꝵ suorum.
ut faciant quȩ non oportet: ⁊ multiplicent nã
& in dignationẽ. & uidet hoc ds̾ ⁊ suꝑseminat
dolores. & amaritudines laseiuis male dulciũ
uoluptatum: ⁊ reuocat ao chohibet effluentes:
ut ñ eant in onnẽ abalienationẽ. T̃c̃ uenit
tempus flendi ⁊ tempꝰ plangendi: ⁊ dolent
homines ⁊ causautur sepe dm̃. quando cum
eis bene agicur. Ipse aut̃ dissimulat praui¬
tatem illorũ. ⁊ post tempus miscetiterum ꝓspera

Expanded text:
in tempore. Et veniunt tempora laeta, et rident in tempore. Et veniunt tempora laeta, et rident homines, et saltant, et putant bene sibi esse: et obliviscuntur saepe Creatoris sui, et se morituros esse non animadvertunt. Sola enim praesentia respiciunt, et laetantur in eis quasi permansura sint semper; nec conditionem suam et vitae mortalis dubium attendunt, neque cogitant pericula superventura. Et ideo secure peccant, et effundunt se in voluptates noxias, et ambulant post desideria cordis sui in intuitu oculorum suorum, ut faciant quae non oportet, et multiplicent iram et indignationem. Et videt hoc Deus, et super seminat dolores, et amaritudines lasciviis male dulcium voluptatum: et revocat ac cohibet effluentes ut non eant in omnem abalienationem. Tunc venit tempus flendi, et tempus plangendi: et dolent homines, et causantur saepe Deum quando bene cum eis agitur. Ipse autem dissimulat pravitatem illorum, et post tempus miscet iterum prospera
Abbreviated transcription (Latin):
quod edificatum est: & iterum qd destructũ est edi¬
ficetur.⁊ non sit stabile opus hominis supert̾ram.
Ideo omĩa tempus habent. ut erudiatur homo de
uanitate sua: ⁊ de incerto uite mortalis ꝑ quã ambu¬
lat. Tempus flendi ⁊ tẽpus ridendi. tempus lugen¬
di ⁊ tempus saltandi. flecus & risus ad animũ per¬
tinent: luctͥus uero uel ut magis dicat᷑ ꝓprie
planct̾us ⁊ saltatio ad corpus fletuitaq i risu.
dolor ⁊ letitia m̃tis exprimitur. Manctꝰ autẽ isal¬
tatio eadem ipsa significant: s quando ꝑ corporis
motũ demonstrant᷑. Tempus flendi. ⁊ tẽpus riden¬
di: tẽpus plangͤndi ⁊ tempꝰ saltandi. Habent hȩc
omĩa tempꝰ suum in hominib: dum currit uita
ista mortalis. Et ꝑmittit ds̃ uaria sorte ⁊ euen¬
cu dispari. scd̾m altitudinem udicioꝵ suoꝵ.
& profundum consilii sui quo disponit nos. ut
hec currant ⁊ uarientur suꝑ nos: ꝓspera aduer¬
sis alt̾nando. ⁊ ad uersa prosꝑis commutans

Expanded text:
quod aedificatum est, et iterum quod destructum est aedificetur: et non sit stabile opus hominis super terram. Ideo omnia tempus habent: ut erudiatur homo de vanitate sua, et de incerto vitae mortalis per quam ambulat. Tempus flendi et tempus ridendi: tempus lugendi et tempus saltandi. Fletus et risus ad animum pertinent. Luctus vero, vel, ut magis proprie dicatur, planctus, et saltatio ad corpus. Fletu itaque et risu dolor et laetitia mentis exprimuntur: planctus autem et saltatio eadem ipsa significant, sed quando per corporis motum demonstrantur. Tempus flendi, et tempus ridendi: templus plangendi, et tempus saltandi. Habent omnia haec tempus suum in hominibus, dum currit vita ista mortalis: et permittit Deus varia sorte, et eventu dispari, secundum altitudinem judiciorum suorum, et profundum consilii sui, quo disponit nos, ut haec currant et varientur super nos, prospera adversis alternando, et adversa prosperis commutans
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut postea cum exultatione animi caro
eciam attͥta: sua consolatione letificet᷑ C̃ c¬
pus spargendi lapides: ⁊ tempꝰ colligendr
Si ꝑ lapides fortia uirtutũ oꝑa accipiañ
qͥa aliud maisꝑsione lapitum. nͥ multi¬
cationem bonoꝵ operum accipere deberꝰ
Lapides emm spargere ẽ: fortium exemil
operum in multorũ notitiam. longe lac
efferre. Lapides uero colligere est: postli¬
dium laboris. fructum operũ bonoꝵ. ꝑcipere.
Cempus itaq ẽ spargendi lapides. ⁊ tempus
iterũ lapides colligendi: quia prius debet ho

Expanded text:
itur, ut postea cum exsultatione animi caro itur, ut postea cum exsultatione animi caro etiam attrita sui consolatione laetificetur Tempus spargendi lapides et tempus colligendi. Si per lapides fortia virtutum opera accipimus, quid aliud in dispersione lapidum nisi multiplicationem bonorum operum accipere debemus? Lapides enim spargere, est fortium exempla operum in multorum notitiam longe lateque offerre. Lapides vero colligere, est post studium laboris fructum operum bonorum percipere. Tempus itaque est spargendi lapides, et tempus iterum lapides colligendi; quia prius debet ho
Abbreviated transcription (Latin):
Aolorib eruditur ⁊ penis p̾paratur ad gaudia
ut munda ueniat ad fructum suum: ipre¬
cedunt seoꝑ mala eius ut transeant. ⁊ bona
deferunt᷑ infinem. ut maneant sine fine.
Et possumus in hac narratione ordinem qͥn¬
dam correctionis ⁊ em̃dationis ammȩ iusti¬
ficandȩ considerare. Primũ enim om̃ium est
ut in eo qui corrigitur. uoluntas praua inte¬
rimatur: ac demũ bona uł sanetur infirn
uel mortua uiuificetur. Quod enim male u¬
uit bene occiditur: & quod male infirmũ et
bene sanatur. Post mutatã uoluntatem pra¬
uors operum: moles ȩdificata male destruitur
a bonors oꝑum studia. longa negligentia dis¬
sipata reedificant᷑. Pemd̃ pro oulpa preterta
fletus sequit᷑: qui c ĩ lacrimarũ fonte con¬
scientiam midauerit: in risum tam̃ conso¬
lationis ⁊ gaudium commutat᷑. Sequntur
etiam inpenitentia planctꝰ ñ luct̾us cum do¬
lor mentis. usq ad carnis afflictionem ꝓduo¬

Expanded text:
doloribus eruditur, et poenis praeparatur ad gaudia doloribus eruditur, et poenis praeparatur ad gaudia ut munda veniat ad fructum suum, et praecedunt semper mala ejus ut transeant, et bona differuntur in finem ut maneant sine fine. Et possumus in hac narratione ordinem quemdam correctionis et emendationis animae justificandae considerare. Primum enim omnium est ut in eo qui corrigitur voluntas prava interimatur, ac deinde bona, vel sanctur infirma, vel mortua vivificetur. Quod enim male vivit, bene occiditur; et quod male infirmum est, bene sanatur. Post mutatam voluntatem pravorum operum moles male aedificata destruitur, et bonorum operum studia longa negligentia dissipata reaedificantur. Deinde pro culpa praeterita fletus sequitur, qui cum lacrymarum fonte conscientiam mundaverit, in risum tandem consolationis, et gaudium commutatur. Sequuntur etiam in poenitentia planctus, vel luctus, cum dolor mentis usque ad carnis afflictionem produc
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa malaque p̾currunt: inbonum coope¬
rant᷑. Tempꝰ oceidendi: ⁊ tempꝰ sanandi. Dc¬
ciditur inelectͥis primũ uetus homo. ⁊ ui¬
ta carnalis. que unut scd̾m carnis affectum:
edificandi. Omĩs homo pripũ malam edifica¬
cionem facre. quando oꝑatur in carne. & ma¬
lis mala apponit cotidie ut surgat edifica¬
tio praua quȩ destruenda ẽ. & subuerten¬
da in his qui salui fiunt: ut iustitia edifi¬
ceturmeis. Tempus flendi ⁊ tempꝰ ridendi.
Prius flere debet homo pro his que praua
ipse cõmisit: ut dmͣ secure rideat in his
quȩ a &s bona accepit. slisi enim p̃cedens
fletus in contritione conscientiam abluat. in
uanum risus pro his que foris leta sc̃. sine m¬
terna iocunditate exultat. Tempꝰ lugendi.
sine plangendi : ⁊ tempꝰ saltandi. Prius cato
debet inpenitentia torm̃tis ꝓ praua delecta¬
tione affici: postea in studio uirtutũ bonis
operib exerceri. Sic nimirum uita ustoꝵ

Expanded text:
et ipsa mala quae praecurrunt, in bonum coopeet ipsa mala quae praecurrunt, in bonum cooperantur. Tempus occidendi, tempus sanandi. Occiditur in electis primum vetus homo, et vita carnalis quae vivit secundum carnis affectum: t tempus aedificandi. Omnis homo primum malam aedificationem facit, quando operatur in carne, et malis mala apponit quotidie, ut surgat aedificatio prava: quae destruenda est, et subvertenda in iis qui salvi fiunt ut justitia aedificetur in eis. Tempus flendi et tempus ridendi. Prius flere debet homo pro iis quae prava ipse commisit, ut deinde secure rideat in iis quae a Deo bona accepit. Nisi enim praecedens fletus in contritione conscientiam abluat, in vanum risus pro iis quae foris laeta sunt sine interna jucunditate exsultat. Tempus lugendi sive plangendi et tempus saltandi. Prius caro debet in poenitentia tormentis pro prava delectatione affici, postea in studio virtutum bonis operibus exerceri. Sic nimirum vita justorum
Abbreviated transcription (Latin):
iñ ꝑueniant ad eternitatẽ. Tempus
nascendr i tempꝰ moriendi. T̃ empus nascendim
bono prauis ẽ. cum ꝑ subitũ mentis feruorẽ
recta aliqua incipiunt. sed sequit᷑ eos continuo
tempus moriendi: quia perseuerantiã boni ñ
habentes. eadem m̃tis leuitate qua ceperant.
tempore p̃ssure mminentis cepta bona dere¬
linquunit. t̃ empus plantandri tempꝰ euellen¬
ci. Plantantur in malis bona. cum ꝑerhorda¬
tionem uł am monitionẽ rectam aliquands
bona suscipiunt: euellunt᷑ autẽ postea qũa¬
do praua suggestione conquassati. ceptabo¬
na amittunt. Nascuntur itaq ꝑ propͥam
tepescunt. E uelluntur aut̾. cum aliena
supplantatione concictunt. & in his omĩb ha¬
bent ⁊ mali tempora sua. inquib iusto iudi¬
cio disponunt᷑: siue ad hoc siue ãd illud. ⁊ u¬
biq p̃ueniunt bona ⁊imala subsegunt᷑ pre¬
uisis ad malum. Deinde sequit᷑ urta bonoꝵ.
inqua mala p̃cectunt. ut bona sub sequant᷑:

Expanded text:
non perveniant ad aeternitatem. Tempus non perveniant ad aeternitatem. Tempus nascendi et tempus moriendi. Tempus nascendi in bono, pravis est, cum per subitum mentis fervorem recta aliqua incipiunt, sed sequitur eos continuo tempus moriendi; quia perseverantiam boni non habentes, eadem mentis levitate qua coeperant, tempore pressurae imminentis coepta bona derelinquunt. Tempus plantandi et tempus evellendi. Plantantur in malis bona, cum per exhortationem vel admonitionem rectam aliquando bona suscipiunt; evelluntur autem postea, quando prava suggestione conquassati, bona coepta amittunt. Nascuntur itaque per propriam tepescunt; evelluntur, cum alia supplantatione concidunt. Et in his omnibus habent mali tempora sua, in quibus justo judicio disponuntur, sive ad hoc sive ad illud: et ubique praeveniunt bona, et mala subsequuntur praevisis ad malum. Deinde sequitur vita bonorum in qua mala praecedunt ut bona subsequantur,
Abbreviated transcription (Latin):
neat benedictionẽ suam ut uidicia sua exer¬
ceat. tunc tristia tempora succedunt. &.¬
marcent germina bona in siocitate⁊
tribuli & spinȩ uitiorũ multiplicant᷑ ad
laborem & dolorem homini peccatori. Et
in his omĩb temꝑa sua patitur amma
peccatrix : celum de suꝑ qd̃ perdidit ȩter¬
nitatis im mobile ꝓspectans: cum ipsa deor¬
sum uoluat᷑ temporalis. ⁊ in ea ꝑtranseant
spatiĩs im̃suris suis quȩ stare ñ possunt
omĩa. & ideo omĩa tempꝰ habent : ⁊ spatiis
suis transeunt uniuersa sub celo. Tempus
nascendi ⁊ tempꝰ moriendi : hecͤ sors pecca¬
tors intempore: ut si forte ineis bona nas¬
cantur aliqua postea moriantur : & non
ꝑ seuerent in finem. Nascunt᷑ enĩ etiam
in malis: aliquando bona aliqua. ⁊ incipi¬
unt quasi oriri ⁊ germ̃ facere: s nata
mox a recunt. quia nͣ habent humor ẽ.
Ad tempꝰ enim credunt ⁊ in tẽpore tẽp¬
tationis recedunt: ut tempus habeant.

Expanded text:
neat benedictionem suam ut judicia sua exerneat benedictionem suam ut judicia sua exerceat, tunc tristia tempora succedunt, et marcent genimima bona in siccitate, et tribuli et spinae vitiorum multiplicantur ad laborem et dolorem homini peccatori. Et in his omnibus tempora sua patitur anima peccatrix, coelum desuper, quod perdidit, aeternitate immobile prospectans, cum ipsa deorsum volvatur temporalis: et in ea pertranseant spatiis, et mensuris suis quae stare non possunt omnia. Et ideo omnia tempus habent, et spatiis suis transeunt universa sub coelo. Tempus nascendi et tempus moriendi. Haec est sors peccatorum in tempore, ut si forte in eis bona nascuntur aliqua, postea moriantur, et non perseverent in finem. Nascuntur enim etiam in malis aliquando bona aliqua, et incipiunt quasi oriri et germen facere; sed nata mox arescunt, quia non habent humorem. Ad tempus enim credunt, et in tempore tentationis recedunt, ut tempus habeant et
Abbreviated transcription (Latin):
sementes ⁊ messes: pluuie ⁊ siccitates. fȩ¬
cunditates ⁊ sterilitates. Omĩa enĩ ista in
spũalium natura adductͥa similitudine cor¬
ruptibilium nox apeccati peragunt᷑. uit na-¬
tura ad et̾nitatem fact̾a. ei que tempora¬
liter transit praue assotiata. similit̾ i
alternationẽ defitiat. Surgunt qͥipe grami¬
na uirtutum ex radice pͥma: & ꝑgunt ut
crescant. ⁊ ueniant in effectũ consũmatio¬
nis. & ueniunt contra uitiorũ ortus & ei¬
rania suꝑ seminata ⁊ extollunt se: ut suf¬
focent ea quȩ rectͥa sunt ne prosperent᷑: &¬
fit magna expectatio :⁊ periculum graue
spei ad mixtũ ⁊ timori. Nam pluuiã gratie
& stillicidia ueritatis sue si effuderit deus
in animã sicientẽ. surgit messis uirtutum
ꝓuentu duplici & multiplici: iueniunt
anni fecunditatis ⁊ tempora serena illu¬
cescunt. nubilo rgnorantiȩ depulsaͦ. Si
autẽ auferat beneficia sua iratus. ⁊ conti¬

Expanded text:
sementes et messes, pluviae et siccitates, fesementes et messes, pluviae et siccitates, fecunditates et sterilitates. Omnia enim ista in spiritualium natura adducta similitudine corruptibilium noxa peccati peraguntur, ut natura ad aeternitatem facta, ei quae temporaliter transit, prave associata similiter in alterationem deficiat. Surgunt quippe germina virtutum ex radice prima, et pergunt ut crescant, et veniant in effectum consummationis. Et veniunt contra vitiorum ortus, et zizania superseminata; et extollunt se ut suffocent ea quae recta sunt, ne prosperentur; et fit magna exspectatio, et periculum grave spei admistum et timori. Nam pluviam gratiae, et stillicidia veritatis suae si effuderit Deus in animam sitientem, surgit messis virtutum proventu multiplici; et veniunt anni fecunditatis et tempora serena illucescunt nubilo ignorantiae depulso. Sin autem auferat beneficia sua iratus, et conti
Abbreviated transcription (Latin):
de celo lapsus. ⁊ cepit de orsum cũ his quib
in herebat de fluere: & ꝑ uolumina mutabi¬
litatis suȩ. ductus. tempoꝵs mom̃ta sentire.
hinc mens humana temporib ob noxia fac¬
ta ẽ: ut in ea iam mala cum bonis uicẽ habe¬
ant. quã sola prius bona sine iucissitudine
quietã & in concussam possidebant. Propt̾ea
omia tempꝰ habent. & suis spatiis transeunt
uniuersa sub celo: ut ille quoq qui seꝑ amo¬
rem mutabilib subdidit lege aliorũ: suȩ mu¬
tabilitatis fluctib agitatꝰ: quietus stare ñ
possit. Sic ergo tempora uenerunt in corde
humano. quando multa desideria introiert̃
m illud: & mutabilitas illic dnãri cepit. ⁊ ue¬
nert̃ alia. ⁊ alia dissessert̃: & fact̾a ẽ fluctu¬
atio. ⁊ in constantia magna. Iam enĩ cum
mundo uisibili. mundus in uisibilis uolueba¬
tur. & ceꝑunt in eo tempora ⁊ mom̃ta dis¬
currere : ⁊ esse anni ⁊ anni. dies& noctes.

Expanded text:
de coelo lapsus coepit deorsum cum iis quibus de coelo lapsus coepit deorsum cum iis quibus inhaerebat defluere, et per volumina mutabilitatis suae ductus temporum momenta sentire. Hinc mens humana temporibus obnoxia facta est; ut in ea jam mala cum bonis vicem habent, quam sola prius bona sine vicissitudine quietam et inconcussam possidebant. Propterea omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo, ut ille quoque qui se per amorem mutabilibus subdidit, lege aliorum suae mutabilitatis fluctibus agitatus, quietus stare non possit. Sic ergo tempora venerunt in cor humanum, quando multa desideria introicrunt in illud, et mutabilitas illic dominari coepit: et venerunt alia, et alia discesserunt; et facta est fluctuatio et inconstantia magna. Jam enim cum mundo visibili mundus invisibilis volvebatur, et coeperunt in eo temporum momenta discurrere, et esse anni, et menses, dies, et noctes,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt alia. que forte conuenient̃ in hac enu¬
meratione uł distinctione dici potuissent:
s nos fastidium quantũ possibile ẽ euitan¬
tes. ad ea que dicta sunt spũ alit̃ exponen¬
da ueniamꝰ. Omĩa tempꝰ habent. ⁊ siuisspa¬
tiis transeunt uniu̾sa sub celo. Si in obedi¬
entia mandati ꝑstitiss homo: ñ ess de mi¬
mero illoꝵ que tẽpus habent sub celo i tras¬
seunt. Nan simente ꝑ iniquitatem ñ defluxiss:
etiam corpore stabilis manera ꝑ immortalitatẽ.
Neq tunc sub celo esset. ut cum his uolueret᷑
quȩ tempore transeunt. s sum mo ⁊ uero bono
inherens. ñ sub deret᷑ mom̃tis tempoꝵ: fixus
ꝑ contemplationẽ in soliditate et̃nor Ipsa eñi
et̾nitas cęlum erat. ubi mente fixus. tempore
mutari ñ potuit: quia supra tempora eleua¬
tus. subtus se labentia cunct̾a desperit. Post¬
quã autẽ corsuum declinaiit. ut illud per
concupiscentiã reb mutabilib subiceroe qͦsi

Expanded text:
sunt alia quae forte convenienter in hac enusunt alia quae forte convenienter in hac enumeratione vel distinctione dici potuissent. Sed nos fastidium quantum possibile est, evitantes, ad ea quae dicta sunt spiritualiter exponenda veniamus. Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub coelo. Si in obedientia mandati perstitisset homo, non esset de numero illorum quae tempus habent sub coelo, et transeunt. Nam, si mente per iniquitatem non defluxisset, etiam corpore stabilis maneret per immortalitatem. Neque tunc sub coelo esset, ut cum iis volveretur, quae tempore transeunt; sed summens, non subderetur momentis temporum, fixus per contemplationem in soliditate aeternorum. Ipsa enim aeternitas coelum erat, ubi mente fixus tempore mutari non potuit; quia supra tempora elevatus, subtus se labentia cuncta despexit. Postquam autem cor suum declinavit, ut illud per concupiscentiam rebus mutabilibus subjiceret, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
& totabonoꝵ de malo in bonũ euntium. Cuiꝰ
uitȩ pͥncipium malorumcẽ. in bono. ⁊ finis in
malo: bonorum aut̃ principium in malo: ⁊ finis
inbono. mediis alt̾natim fluctuantib Media
enim in certa sunt: ⁊ ob hoc etiã quod mediũ
positum ẽ. dubie est ꝓronũtiatũ. siue de bono
in malum. siue de ualo in bonum. Medium enĩ
fuit tempus spargendi lapides. ⁊ tempꝰ colligen¬
di. & ipsum ambiguã expositionem suscepit.
siue de bello. siue de pace significans. ut me¬
chia incerta relinquant᷑. Si enim in hoc qͦd pͥus
dicitur. malum ẽ. ⁊ quod postea bonum: iam
oct̾o erunt illa. inqͥb prius mala. p ostea bo¬
nanominant᷑. ⁊ sex in quib pͥus bona. postea
mala cõmemorant᷑: quia bonorũ uita recte
ad numerum beatitudinis transit. malorum
autẽ intentio. simul ⁊ uita temporalitatis la¬
borem ñ excedit. Sic una est ueritas quocũq
sententiã ꝑ int̾positionẽ in torseris. Multa

Expanded text:
et tota bonorum de malo in bonum cuntium. Cujus et tota bonorum de malo in bonum cuntium. Cujus vitae principium malorum est in bono, et finis in malo; bonorum autem principium in malo, et finis in bono, mediis alternatim fluctuantibus. Media enim incerta sunt: et ob hoc etiam quod medium positum est, dubie est pronuntiatum, sive de bono in malum, sive de malo in bonum. Medium enim fuit tempus spargendi lapides et tempus colligendi: et ipsum ambiguam expositionem suscepit, sive de bello sive de pace significans, ut media incerta relinquantur. Si enim in hoc, quod prius dicitur, malum est, et quod postea bonum, jam octo erunt illa in quibus prius mala, postea bona nominantur: et sex in quibus prius bona postea mala commemorantur; quia bonorum vita recte ad numerum beatitudinis transit, malorum autem intentio simul, et vita temporalitatis laborem non excedit. Sic una est veritas quocunque sententiam per interpretationem intorseris. Multa
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̾ expressit: ut ⁊bonorꝰ ⁊ malorũ
simul sortem ꝓ uectũq in contraria cur¬
rentem ostender&. Cum enĩ dixiss omi a
que sub celo sunt temporis rocatu uaria¬
ri. ⁊ incontraria ferri. subiuuxit exem¬
pla & enumerauit multa de omĩb: ut
omĩum natura patescer&e. Et in his quȩ
enumerauit. quedam st̃ inqͥb cõmemo¬
rantur bona ⁊ mala: queda inquib mala
o bona: ut & carnaliũ ⁊ sp̃yalium parit̾
statꝰ & conditio agnoscat᷑. Septem enimst̃.
in quib bona prius cõmemorantur. postea
mala. ⁊ iterum septem in quib mala pͥus di¬
cuntur. postea bona: ut uniuersitas in utͦq
parte usq infinem decurrat. Septenario
quoq tota hȩo uita p̃sens ex primitur. q̃sep¬
temdierũ ciroulo prouoluit᷑ usq ad finem
suum. habent gͦ mali septenariũ suum ibo¬
ni similit̾ septenariũ suum habent. quia tota
hec uita. ⁊ tota malorꝰ est. de bono in malum.

Expanded text:
diligenter expressit, ut et bonorum et malorum diligenter expressit, ut et bonorum et malorum simul sortem provectumque in contraria currentem ostenderet. Cum enim dixisset omnia quae sub coelo sunt temporis rotatu variari et in contraria ferri, subjunxit exempla, et enumeravit multa de omnibus ut omnium natura patesceret. Et in iis quae enumeravit, quaedam sunt in quibus commemorantur bona et mala - quaenam in quibus mala et bona, ut et carnalium et spiritualium pariter status et conditio agnoscatur. Septem enim sunt in quibus bona prius commemorantur, postea mala; et iterum septem in quibus mala prius dicuntur postea bona, ut universitas in utraque parte usque in finem decurrat. Septenario quippe tota haec vita praesens exprimitur: quae septem dierum curriculo provolvitur usque ad finem suum. Habent ergo mali septenarium suum, et boni similiter septenarium suum habent; quia tota haec vita malorum est de bono in malum,
Abbreviated transcription (Latin):
porales dolores patient̾ sustinent: ut ad ea
que promissa sunt gaudia et̾nitatis possint per¬
uenire: or morum respect̾u qͥcquid transito¬
rium si amarum uidet᷑ ñ metuunt. si dulce.
non concupiscunt. Unle accidit. ut carna¬
lis uitȩ amatores. prius habeant bona. de in¬
de mala accipiant: si spũales uero prius ad¬
uersis exerceantur. deinde ad bona ꝑtingat.
Illis prima bona. ultima mala. istis prima
mala. ultima bona. S quia rursum omĩa
que intempore transeunt confusa st̃ & per¬
mixta. ut ordinem non seruent. siue de
bono in malum. siue de malo in bonum.
Id circo nẽ interim int̾ principiũ & finem
multiplex uicissitudo incurrit: ut scilicet
nunc post bona mala. nẽ post mala bona:
& malis parit̾ ⁊ bonis incerta sorte contin¬
gant. Omĩa ista dum de temporũ uolubi¬
litate ⁊ uicissitudine eoꝵ que intempore
uariantur. distinctionẽ quandam propo¬
ner& eccłastes. pro exemplo uniu̾sorum

Expanded text:
porales dolores patienter sustinent, ut ad ea, porales dolores patienter sustinent, ut ad ea, quae promissa sunt, gaudia aeternitatis possint pervenire: et in eorum respectu quidquid transitorium est, si amarum videtur, non metuunt; si dulce, non concupiscunt. Unde accidit ut carnalis vitae amatores prius habeant bona, deinde mala accipiant: spirituales vero prius adversis exerceantur, deinde ad bona pertingant. Illis prima bona, ultima mala: istis prima mala, ultima bona. Sed quia rursum omnia, quae in tempore transeunt, confusa sunt et permista, ut ordinem non servent, sive de bono in malum, sive de malo in bonum, idcirco nunc interim inter principium et finem multiplex vicissitudo incurrit: ut scilicet nunc post bona mala, nunc post mala bona, et malis pariter et bonis incerta sorte contingant. Omnia ista dum de temporum volubilitate, et vicissitudine eorum, quae in tempore variantur, distinctionem quamdam proponeret Ecclesiastes, pro exemplo universorum
Abbreviated transcription (Latin):
relinquat᷑ incognita: & quod de iustitia dis-¬
trictum sentiat. ut ueritas fiat manifesta.
Propt̾ea itaq proposuit ds̃ omĩ homim ⁊
bona ⁊ mala: ut utrũq demonstraret mise
to gratis beneficium tribuit: alterum quo
malo merito pęnam dignam rependit. Prop¬
terea disposint ut utrũq accipiat homo. &
reliquit potestatẽ homim. qͥd prius uelit
ut accipiat. Apposiit autem conditionem
electionis inutroq. ne forte excusabilis sit
concupiscentia praua: ut si homo bona tem¬
poralia in hac uita ad iocunditatẽ eligeret.
et̾na ad ipisci ñ ualeret: i si se hic Flagello
castigationis inuidicio ueritatis sponte sup¬
poneret. infutura uita torm̃ta danationis
nonsentiret.ẜ. eprobi autẽ qui uitã tempo¬
ralem diligunt. ⁊ eius iocunditatẽ. uite per¬
petue gandiis anteponaint. bona p̾sentia
toto desiderio amplectuntur: atq in eis feli¬
citatem suam constituunt: electi autẽ tem¬

Expanded text:
relinquatur incognita; et quod de justitia disrelinquatur incognita; et quod de justitia districtum sentiat, ut veritas fiat manifesta. Propterea itaque proposuit Deus omni homini et bona et mala, ut utrumque demonstraret, miseto gratis beneficium tribuit; alterum, quo malo merito poenam dignam rependit. Propterea disposuit ut utrumque accipiat homo; et reliquit potestatem homini quid prius velit ut accipiat. Apposuit autem conditionem electionis in utroque, ne forte excusabilis sit concupiscentia prava: ut si homo bona temporalia in hac vita ad jucunditatem eligeret, aeterna adipisci non valeret; et si se hic flagello castigationis in judicio veritatis sponte supponeret, in futura vita tormenta damnationis non sentiret. Reprobi autem qui vitam temporalem diligunt, et ejus jucunditatem vitae perpetuae gaudiis anteponunt, bona praesentia toto desiderio amplectuntur, atque in eis omnem felicitatem suam constituunt: electi vero tem
Abbreviated transcription (Latin):
spm ambulat & uitam carnalem abdica
nali spũalis. Tita enĩ carnalis semꝑ uł so¬
la est uł prima: ut illam om̃is homo uł
te commutet. Utraq hec uita sectatores suos
habet. carnalis quidem eos qui uitȩ p̃sentis gau¬
dia diligunt : spũalis uero eos quifuturȩ uitȩ
iocunditatẽ in quirt̃. Quoꝵ illi quidẽ blan¬
dimentis t̾renarum delect̾ationũ carnẽ fouent:
hi uero studio uirtutũ in spe ac desiderio fu¬
turoꝵ sp̃r exercent. Cum duob istis popu¬
lis mundus ꝑ tempoꝵs mutabilitatẽ ⁊ finẽ
decurrit: donec ueniat ut statuto pacto
iustitie amboꝵ iuditium fiat. Placuit enĩ
dõ ut ostender& diuitias głe suꝑuentur e
in uasa misccłie. etiam uasa irȩ insustenta¬
tione ꝑ temporalẽ miscd̾iam transducere: &
ipsa similit̾ uasa miscd̾iȩ. ut ustitiai ue¬
ritas ad impleat᷑. nunc interim molestiis tẽp¬
tationũ exercere: ut habeat omĩs uita ⁊ qͦd
de misccdi̾a gratuitum accipiat. ne bonitas

Expanded text:
m ambulat, et vitam carnalem abdicavus. Vita enim carnalis semper vel sola est, vel prima, ut illam omnis homo velte commutet. Utraque haec vita sectatores suos habet: carnalis quidem eos qui vitae praesentis gaudia diligunt; spiritualis vero eos qui futurae vitae jucunditatem inquirunt. Quorum illi quidem blandimentis terrenarum delectationum carnem fovent, hi vero studio virtutum in spe ac desiderio futurorum spiritum exercent. Cum duobus istis populis mundus per temporum mutabilitatem ad finem decurrit, donec veniat ut statuto pacto justitiae amborum judicium fiat. Placuit enim Deo ut ostenderet divitias gloriae superventurae in vasa misericordiae, etiam vasa irae in sustentatione per temporalem misericordiam traducere: et ipsa similiter vasa misericordiae, ut justitia et veritas adimpleatur, nunc interim molestiis tentationum exercere: ut habeat omnis vita et quod de misericordia gratuitum accipiat, ne bonitas
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ: qm̃ ⁊ tempus nascendi ẽ: ut pͥma ui¬
ta incipiat que ꝑ iustitiam exercetur intem¬
pore: ⁊ tempus moriendi. ut scd̾a uita succe¬
dat: que p̾mio iustitie perfruit᷑ in et̾nitate.
Postea adiungit qd̾ sequit᷑. Tempꝰ plantandi :

Expanded text:
ciendum: quoniam et tempus nascendi est, ut prima viciendum: quoniam et tempus nascendi est, ut prima vita incipiat, quae per justitiam exercetur in tempore; et tempus moriendi, ut secunda vita succedat, quae praemio justitiae perfruitur in aeternitate. Postea adjungit quod sequitur: Temp
Abbreviated transcription (Latin):
enum incipit tempus hominis ĩ morte fintix
a prapt̾ea ista dissimilit̃ om̃ibus tempꝰ habent.
Alius ut ineo tempꝰ primũ fit. ⁊ ipsum ampłi
non sit : aliud ut in eõ tempus amplius nonse
& ipsum semꝑsit. hoc gͦ grauius cuncc̾s est.
quod itatempus habet ut ipsum sit siunecca¬
pore. quia post enis tempus nou ericieriẽ
quo posit csenuo reꝑari quod abstulit ⁊c̃¬
surpsit eius tempus. Propt̾ea melius udec
cempꝰ nascendi quã tempus moriendi. qui
itepore nascendi uita daturs in temꝑe aũ
moriendi uita tollitur. ⁊ tam̃ qui nascurĩ
moriunt᷑: d quĩ moruintur nascunt᷑. qñ
qui ad morcem nascunt᷑ ex eo mori incipi¬
unt ex quo sub mortalitatis defectu mu
tem iam mortales c̾ẽ desierunt. Qua circa bo¬
na mors optanda magis est quam mala uita:
quia bona morte ad bonã uitam ꝑgitur: ma¬
la uita ad mortẽ malam ꝑuenitur. Propt̾ea
omĩa tempus habent. ⁊ nichil suo tempore abi¬

Expanded text:
enim incipit tempus hominis, et morte finitur. enim incipit tempus hominis, et morte finitur. Et propterea ista dissimiliter omnibus tempus habent; aliud, ut in eo tempus primum sit, et ipsum amplius non sit; aliud, ut in eo tempus amplius non sit, et illud semper sit. Hoc ergo gravius cunctis est, quod ita tempus habet, ut ipsum sit sine tempore, quia post ejus tempus non erit tempus quo possit denuo reparari quod abstulit et consumpsit ejus tempus. Propterea melius videtur tempus nascendi quam tempus moriendi, quia in tempore nascendi vita datur, in tempore autem moriendi tollitur vita. Et tamen qui nascuntur moriuntur, et qui moriuntur nascuntur, quoniam qui ad mortem nascuntur ex eo mori incipiunt, ex quo sub mortalitatis defectu vivrtem jam mortales esse desierunt. Quocirca bona mors optanda magis est quam mala vita, quia bona morte ad bonam vitam pergitur, mala vita ad mortem malam pervenitur. Propterea omnia tempus habent, et nihil suo tempore abji
Abbreviated transcription (Latin):
rerꝰ Tempus tacendi. ⁊ tempus loquendi : temppꝰ
congregandi. ⁊ tempus ꝑdendi: tempus lugen¬
di ⁊ tempus bidendi. Omĩa hec portabilia suit :
⁊ cum euenerit homini unũ aliquoed horũ. tran¬
sit illud ⁊ uenit aliud. ⁊ hoc quoq dum steterit
tempore suo transit: & redit aliud quad tran¬
sierat. ⁊ hoc usq quaq fit item nitem quan¬
diu unutun & numquã ꝑmanet. unũ aliquid:
ut solum sit semꝑ. T empus nascendi ⁊̃ tempus
moriendi. hȩc horum similia ñ st̃: neq recursu
habent cum semel euenerint. Una̾ enim ẽ mors.
⁊ una natiuitas:  sicut̃ post. unã natiuita¬
tem una mors: ita ante
ñ nisi una natiuitas. &
ritur. qui prius natus ñ fuerit.
.nec
cum semel mortuus fuerit.
de inde
nasci potest aliquis. Princi¬
pium uitȩ
natiuitas est: mors finis. &
de natun¬
tate ad mortẽ itur: s post
mortẽ ad
natiuitatẽ reditus non patet. A natiuitate

Expanded text:
re. Tempus re. Tempus congregandi et tempus perdendi. Tempus lugendi et tempus ridendi. Omnia haec portabilia sunt: et cum evenerit homini unum aliquod horum, transit illud et venit aliud; et hoc quoque dum steterit tempore suo transit, et redit aliud quod transierat; et hoc usquequaque fit item et item quandiu vivitur; et nunquam permanet unum aliquid ut solum sit semper. Tempus nascendi et tempus moriendi. Haec horum similia non sunt, neque recursum habent cum semel evenerit. Una est enim mors et una nativitas: et sicut post unam nativitatem una mors, ita ante n nisi una nativitas. Et ritur qui prius natus non fuerit; nec cum semel mortuus fuerit, deinde nasci potest aliquis. Principium vitae nativitas est, mors finis et de nativitate ad mortem itur, sed post mortem ad nativitatem reditus non patet. A nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilia sint omĩa: nͥ ad huc in contra¬
ria rapiantur. dũ transeunt unm̾sa. Quau¬
tum ẽ enim elongare ⁊ peregrinari a ꝓpͥo
esse. ⁊ ire ac ꝑgere in contrariũ ẽẽ. ubi non
possis omĩno esse quod ẽe̾ incipias. nisi io
quod es prorsus e̾e̾ desieris. Ilt̾ ergo durus
transitus ẽ: ubi nulla ratione subsistere
potest qd̾ sequit᷑: nisi prius id quod p̃cedit
totum ꝑumnatur. & quid putas cũ de bonis
ad mala itur. cum bona in mala contraria
cominutant᷑: qualis est mutatio illa: Maxi¬
in bona cõmutant᷑. & rursum bona in mala:
i sepe fit hoc ut alt̾natim sibi succedant
utraq: nec graue om̃ino illud ẽ. quia nu¬
tuo temꝑantur: ut nec magna sint mala.
quib bona succedunt: neq bona oꝑtima
que malis sub sequentib t̾minant᷑: ⁊ totũ
hoc sustineri potest: ⁊ cõparationẽ habet
quodcũq cũ accederit ne mninuum estimet᷑.
unum ẽ quod cũ euenerit. qͥs pot̾it sustinere¬

Expanded text:
mutabilia sint omnia, nisi adhuc in contramutabilia sint omnia, nisi adhuc in contraria rapiantur, dum transeunt universa. Quantum est enim elongare et peregrinari a proprio esse, et ire ac pergere in contrarium esse, ubi non possis omnino esse quod esse incipias, nisi id quod es prorsus esse desieris? Illic ergo durus transitus est, ubi nulla ratione subsistere potest quod sequitur, nisi prius id quod praecedit totum perimatur. Et quid putas cum de bonis ad mala itur, cum bona in mala contraria commutantur, qualis est mutatio illa, maxiin bona commutantur, et rursum bona in mala; et saepe fit hoc ut alternatim sibi succedant utraque. Nec grave omnino illud est, quod mutuo temperantur, ut nec magna sint mala, quibus bona succedunt, neque bona optima, quae malis subsequentibus terminantur et totum hoc sustineri potest, et comparationem habet quodcunque cum acciderit, ne nimium existimetur, unum est quod cum evenerit, quis poterit sustine