comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mist̾ia agerẽt᷑ hec euangłi lectio fuit reci¬
tuta qͣ legitur finiba uestim̃ti mulier a
sanguis fluxn saluata. Et dum hec lec
inp̾senti habeat eum ꝓciiꝰ noĩe passa ẽ. Cõ¬
tĩge ergo sepulchrũ eiꝰ patens ẽ credens: et
lib̾aberis. Igitur cũ ꝑ actis oĩli ppłsc absces¬
mat̾ et filia. ⁊ ceperũt cũ lacͥnis eiꝰ flagita¬
re suffragiũ. Interea dũ or̃onis ꝓlixit᷑as
tenditur sopniũ lucia uirgo arripuit. et
et iudet in sompno beatã agathẽ inme¬
dio angłoꝵ gẽmis hornatã stantẽ ⁊ dicen¬
tẽ. Soror mea lucia deo deuota quid ame
matri tue fides tua subueniet: ⁊ ecce saluata
corabitur:. quia iccundũ xp̃o intua uirgina
tate habitacłm p̾parasti. Et his auditi̾s ex¬
ꝑge facta surrexit trem̃s.⁊ ait matri sue.
adat᷑ mea ecce salua facta es. Per ip̃ã te de¬
pcor que te sanauit suis oromiln. ut tu mͥ
tis inqͥrere s oĩa que mͥ eiuiti ad corruptoĩ
mee auctorẽ homini morituro eras datura

Expanded text:
misteria agerentur. Haec euangelii lec| tio fuit qua+ legitur fimbrio uestimenti . mulier a sanguinis| fluxu saluata. Et dum haec lecin praesenti habiat eum pro cuius nomini passa est| Continge ergo sepulchrum eius credens et liberaueris .| Igitur cum peractis omnibus . populus abscesmater| et filia . et coeperunt lacrimis flagitare suffragium| interea dum orationis prolexitas tenditur . somnum| Lucia uirgo arripuit. Et uidens in somnio beatam| Agathen in medio. Angelorum gemmis ornatam stan| tem . et dicentem smatri tuae. Fides tua subueniet et| ecce saluata corabitur quia iucundum christo in tua uirgini| tate habitaculum praeparasti. Et his auditis| expergefacta surrexit tremens . +ait matre suae| Mater mea ecce salua facta es . per ipsam te depraecor| que te saluauit suis oracionibus. Ne tused omnia quae| mihi eunti ad corruptionis meae. Auctorem hominem| moriturum eris datura.
Abbreviated transcription (Latin):
nosco. Paschasius dixit. ꝑatͥmoniũ tuum
corruptorili exstipasti: ⁊ ideo qͣi meretiix
loq̾ris. Lucia dixit. Hat̾moniũ meũ intri
to constitu. Corruptores aut̾ nec m̃tis m̾e
nec corporis mei aliqn suscepi. Haschasuis
dixit. Qui sunt corruptores metĩs ⁊ corpiᷤᷤ
Lucia dixit. Corruptores mentis uos estis:
conlonua mala. Suadetis eĩ animas honii¬
num meretricari ut dimttant uirũ suum
idẽ. creatorẽ suũ et seqͣntur diabolum in

Expanded text:
nosco. Pascasius dixit patrimonium tuumnosco. Pascasius dixit patrimonium tuumtuis . stirpasti . et ideo quasi meretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| constitui corruptores autem nec mentis mei nec| corporis mei aliquando suscipi. Pascasius dixit| qui sunt corruptoris mentis et corporis. Lucia dixit| corruptoris mentis . uos estis. bonos . consilia mala sua| detis enim animas hominum meretricare . ut de| mittant ueros suos. Id est creatorem suum . et sequan| tur diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
ampliꝰ solidos p̾stet. Banc uituo noie cu¬
piens comꝑare iudet᷑ aliqua distrabere. Cre¬
didit stultus carnale mercimoniũ ⁊ animũ
ab indagatc̃e reuocans etiam ip̃e cepit auc¬
tor ẽe ueridenciũ. At ubi uniu̾sa pene dis¬
ris dicens. sponsam suã xp̃ianissimã contͣ
leges iiuere augͦtoꝵ. Quam paschasius
corrri piens cepit adsacrificia demonũ ĩui¬
tare. Cui b̾ata lucia ait. Sacͥficiũ unũ ⁊ in¬
maculatũ apud dm̃ patrẽ hoc ẽ.Uisitare ui
ficaui deo uiuo. ꝑistos tres annos. Iamq¬
insa crificiũ deo hostiam uiuentẽ: qd ipsi
placet de hostia sua faciat. Daschasuis dix̃.
Ista ũba cucãq tibi simili narrare poteris
todio ista frustra ꝑsequeris. Lucia dix̃. Cu
prinçipũ leges adtendis: ego dei leges ad¬
tendo. Cu pͥncipes temes: ego dñi tĩmeo.
Tu illos offendere nõ uis: ego dm̃ offendere
cares. En illis placere desideras: ego ut xͦ
seis utile. ⁊ ego hoc ago ꝙ mͥ ẽẽ utle recog

Expanded text:
amplius solidus praestet| Hanc in tuo nomine cupiens conparare . uidetur aliquan| ta distrahere credit stultus carnale mercimonium . et| animum ab indignatione reuocans . etiam ipsi coepit| auctor esse uendentium ad ubi uniuersa paene disris dicens . sponsam suam christia| nissimam . contra legis uiuere. Augustorum quam| pascasius corripiens . coepit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum apud patrem hoc est uisitare uidficaui deo uiuo . iin sacrificium Dplacit de hostia| sua faciet. Pascasius . dixit Ista uerba . cuicumque tibi| simili narrare poteris todio . ista frustra prosequeris. Lucia di| xit. Tu principum legis adtendis. Ego dei legis adtendo| tu princepis timis . ego deo timeo . tu illos offendere non| uis. Ego deum offendere caueo. tu illis placire desideras .| Ego ut cscis utile. Et ego hoc ago quod mihi utile recog|
Abbreviated transcription (Latin):
cucum stante dicens. Annũcio ub pac̾e datã
eccłie dei. Hiocseciano de regno suo eiecto.
marimiano hodie mortuo ⁊ fic̾ hãbet catha¬
nenciũ auitas int̾ uentͥcem ꝓse sororem
meã agathen: ita me sciatis isti cuutati
datã adn̾o si uoluntatẽ dei faciẽtes susceꝑitiᷤ
fidẽ. Hec loq̾nte dei famła lucia. ut diximꝰ
uiscerili gladio pate fc̃is ante occłos eiꝰ fer¬
ro uinctus ducebat᷑ paschasiꝰ. Cucurrerãt

Expanded text:
circumstantem| dicens. Adnuncio uobis pacem datam ecclesiae dei .| diocletiano de regno suo deiecto . et maximino hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas interuenien| tem pro se sororem meam Agathen. Ita me sciatis isti| us ciuitati datam a domino si uoluntatem domini facientis| susciperitis fidem. Haec loquentem famula dei lucia ut| diximus uisceribus gladio patefactis . ante oculos| eius ferro uinctus ducibatur pascasius . cucurrirant
Abbreviated transcription (Latin):
ianuas inisto loco disponã.⁊ ad ortum solis ĩ¬
salutatoriũ. Intercio cõsistoriũ. In qͣrto trichoꝵ.
Inqͥnto zetas hyemales. In sexto zetas stiuales.
In septimo epicaustoriũ ⁊ triclina accubitala.
Incctauo termas. In nono gỹmpnasia. In decime
coqͥnam. In undecimo columbas ⁊ aquaꝵ lacus
influentes. In duodecimo spodoromũ ⁊ ꝑgyrum
arcus de anibulatorios. Rex aut̃ cõsiderans
apłm ait. Uere artifer es. ⁊ decet te regili ini¬

Expanded text:
januas hic disponam, et ad ortum solis insalutatorium, in tertio consistorium, in quarto tricorium, in quinto zetas hiemales, in sexto zetas aestivales, in septimo epicaustorium et triclinia accubitalia, in octavo thermas, in nono gymnasia, in decimo coquinam, in undecimo colymbos et aquarum lacus influentes, in duodecimo hippodromum et per gyrum arcus deambulatorios. » Rex autem considerans, ait: « Vere artifex es, et decet te regibus min
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ne uite participes efficianum. Eiugilantes
dissent thomas apparuit eis dicens. Rex m̃c
qui uob̃ modo locutꝰ es inuisione. ip̃e huc
clausis ianuis introduxit me iubñdictõ m̃a.
suꝑuos fructificet. Abetis enã integritatem
que ẽ regina ominũ uirtutũ. ⁊ fructus sa¬
lutis ꝑpetue. Uirginitas soror ẽ. angłoꝵ ⁊ õũ

Expanded text:
aeternae vitae participes efficiamini. » Evigilantes dissent, ecce Thomas apparuit eis, dicens: « Rex meus, qui modo vobis locutus est in visione, ipse me januis clausis introduxit, ut benedictio mea suquae est omnium regina virtutum et fructus salutis perpetuae. Virginitas soror est angelorum et o
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiscerũ cruciam̃ta clabat. Cuibeata u̾go
ait. Quid cruciaris quid ꝑdiu̾sa mentis
tue tormentatorqueris : templũ dei mei ẽe¬
ipsorisus sibi exhib̾i cernebat. T̃ unc ignẽ
circa eam copiosum fecit ircendi. ita ut pi¬

Expanded text:
t uiscerum cruciamenta clamabat. Cui| beata uirgo . ait quid cruciaris . quid per diuersa mentis| tuae tormenta torqueris+ templum dei eipso risus sibi exhibire cernibat Tunc| ignem circa eam fecit copiosum incendi. Ita ut p
Abbreviated transcription (Latin):
Corruptores uͦ corporis hii sũt qui tp̃ralẽ
delectatoẽm sponunt: delctatoilo sempit
nis: ⁊l abentem leticiani: ꝑpetius gaudiis
ante ponunt. ꝑaschasiꝯ dixit. Cessabunt
u̾ba. cum fuerit puentũ adu̾bera. Lucia dix̃.
u̾ba d̾i cessare non possunt. Paschasius dix̃.
Tu ergo deus es: Lucia dixit. Ancilla dei sũ.

Expanded text:
 hii qui temporalem de| lectationem praeponunt delectationibus sempiter| nis et labentem laeticiam perpetuis . gaudiis ante| ponunt. Pascasius dixit . cessabunt uerba cum| fuerit praeuentum ad uerbera. Lucia dixit Verba| dei cessare non poterunt. Pascasius dixit . tu ergo| deus es. Lucia dixit ancilla dei sum .
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc erat sibi ad reficiendũ deferrent.
Quod ⁊ fecerunt. Causu uero adfrontem
cuiusdã domꝰ: hanc portitores ꝓ ieceriuit
Cum uero suꝑ eã quidã ueniente mendie
dormire uellet: subito cecus ⁊ amens esfes¬
tus ẽ. D inde cum etiam canis eadẽ m̃ sa
calcaret: omnilꝰ m̃bris statun diriguit.
Nec dum tñ illis aũtentili quid nam ẽẽt:
alius ut idem suꝑ hanc se ꝓiecit. s ⁊ ir̃e ꝓ¬
tinuis excecatus est. ¶andem iam intlligẽ
tes quod obtabulã sc̾i uiri freq̾nti euis re¬
fectione. ꝯsecratã. ista ꝓtulissent: Hanc eccã
leati martimi que ꝓpe̾ est linteo ꝯtectam de¬
por tauerũt. Quensq nũc in domate ĩpiꝯ
suspensa comparet. aliã aut̃ eiꝯ m̃sam q̃
erat inuilla uaxia: quidam acceperunt cũ
nicinus ad eoꝵ ꝯniuium ueniret. Cumq
sicut fi̾ solet int̾ epulas garrirent et u̾ba
ridiculosa uicissim nuscerent subito pa¬
uor ingens ita eos ꝑtulit ut statim int̾mit¬

Expanded text:
adhuc erat, sibi ad reficiendum deferrent. adhuc erat, sibi ad reficiendum deferrent. Quod et fecerunt. Casu vero ad frontem cujusdam domus, hinc portitores projecerunt. Cum super eam quidam, veniente meridie, dormire vellet, subito caecus et amens effectus est. Deinde cum etiam canis eamdem mensam calcaret, omnibus membris statim diriguit. Necdum tamen illis advertentibus quidnam esset, alius itidem super hanc se projecit, sed et ipse protinus caecatulam sancti viri frequenti eius refectione consecratam ista pertulerint; hanc ad Ecclesiam beati Martini quæ prope est, linteo contectam deportauerunt. Quæ nunc vsque domatis ibidem suspensa comparet. Ad aliam eius mensam quæ erat in villa Vaxia, quidam Presbyter cum vicinis ad conuiuium veneratsicut fieri solet, inter epulas gannirent, et verba ridicula vicissim immiscerent, subito pavor ingens ita omnes perculit, ut statim intermit
Abbreviated transcription (Latin):
surdum una manu ꝯtractũ ibidẽ de culit:⁊
auribꝰ erupit: manusq illuis directa est:
quẽ cura collũ patͥs sanam extendit. et pri¬
mami uoce emittens: panẽ ab eo quesint.
Atille gr̃as agens ꝓfilio: totam eccam clamo¬
re ꝯpleuit et quendã sui uiri salodũ: ad sc̃m
sepulcrũ tradidit. Sane de isto noĩatim com¬
memoramꝰ. ꝓeo quod mraculũ in excellẽ¬
dem ab incolis notabantur: s cum nume¬
rus in ĩmensum cresceret. omissa ẽ cura nu¬
fores erat epistilium: ex quo ille equũ ascẽ¬
dere solebat. Q uod iuidelie cũ infirmi obeiꝰ
amorẽ de oscularent᷑ recipiebant sanitatem.
Ob quã etiam cãm nũc ab incolis intra
ecc̃am ẽ transpositum: et in modũ altaris
pallo cooꝑtum. Non longe aut̾ ab oppido ꝙ
rustici mulsodonũ dicũt: p̾dictus uir dei ca¬
sam habuerat: Porro oppidani mutuo c̃s¬
dixerũt: ut mensam eiꝰ que ĩ p̾dicta casa

Expanded text:
surdum, una manu contractum ibidem detulit. Asurdum, una manu contractum ibidem detulit. Aauribus erupit, manusque illius directa est, quam circa collum patris sanam expandit, et primam vocem emittens, panem ab eo quaesivit. At ille gratias agens pro filio, totam ecclesiam clamore complevit, et quemdam sui juris alodum ad sanctum sepulcrum tradidit. Sane de isto nominatim commemoramus, pro eo quod miraculum in excellendem ab incolis notabantur, sed cum numerus immensus cresceret, omissa est cura nucclesiae erat epistilium, ex quo ille ascendere equum solebat. Quod videlicet cum infirmi ob ejus amorem deosculantur, solent recipere sanitatem. Ob quam etiam causam nunc est ab incolis intra ecclesiam transpositum, et in modum altaris palla coopertum. Non longe ab oppido quod rustici Mulsedonum dicunt, praedictus vir Dei casam habuerat. Porro oppidani mutuo condixerunt, ut mensam ejus, quae in praedicta casa
Abbreviated transcription (Latin):
ii moriatur. At si ꝑ uiriũ forte quis fece¬
rit: emptilempticus fiet. Non pauci ⁊ en
aut regionis illius mores ualde ferios. Ei¬
bere solebant: s aliqͣntulũ exemplo uł rele¬
rençia sc̃i hoĩs ẽẽ miciores udentur. Cum
aut̾ pedus aut aliqd̾ grande uiram̃tũ mire
decernerent: ꝑ quenilibet monachũ uł clĩ¬
cum qui tn pedester inced̾at p̾fatum lignũ¬
dñi de ferri sibi faciebat. O uidam sanẽ de¬
głia beati geraldi temere disputantes: assor̃
quod ista curationũ gr̃a: non meritis eius.
s istarũ uirtute reliquiarũ cõferatur. At.
nos cãm diligencius considerantes idcredumꝰ
quod ita ꝑ sc̾a illa pignora sanitatũ benefica
tribuantur: ut uirtus quoq beati geraldi
quo oꝑatrix non negetur. Nam hoc ip̃a qͣli¬
tas accedenciũ reꝵ credi suadet. qm̾ ĩpe solet
infirmis ꝑ uisum apparere: ⁊ maxĩe ad eiuis
aruernensis uice comitis. quẽ mutũ etꝰ

Expanded text:
ui moriatur: aut si periurium forte quis feceui moriatur: aut si periurium forte quis fecerit, emptilentiscus fiet. Non pauci eteniautem regionis illius mores valde ferinos habere solebant, sed aliquantulum exemplo rentia sancti hominis esse mitiores videntur. Cum autem foedus, aut aliquod grande juramentum jure decernunt, per quemlibet monachum, aut clericum, qui tamen pedester incedat, deferri sibi faciunt. IX. Quidam sane de beati Geraldi gloria temere disputantes asserunt, quod ista curationum gratia, non meritis eius, sed istarum virtutibus reliquiarum conferatur. At nos causam diligentius considerantes, id credimus, quod ita per sancta illa pignora sanitatum beneficia tribuuntur, vt virtus quoque beati Geraldi cooperatrix non negetur. Nam hoc ipsa qualitas accidentium rerum credit suadet, quoniam ipse solet infirmis per visum apparere, & maxime ante eius Arvernensis vicecomitis, quem mutum et
Abbreviated transcription (Latin):
dignaretur. Qui post modicũ sanꝯ surrex̃
et redd̃ integratis omnibꝰ mẽbris denuo
inmom̃ito ꝯualuit. Ex hoc iam ceperunt.
miracula subinde patrari: uirtutũq eius
oppinio cercius atq diffus ꝯ resonare. De
quili si forte quis dubitat qm̃ sepius eadẽ
in ĩfirmis repetuntur. potest iusu ꝓbare
ꝑ quod p̾teritoꝵ fidem sumat. Qui aut̃
inhis qui uariis langorilii opprimũtur.
diuina dignatio sepius it̾are dignatiur
gimꝰ: ne cõsulte ea tͣnstulisse indeamur.
Constat aut̃ quod isdem uir. dum ad¬
uiueret multas sc̃oꝵ reliquias aureliacũ
aduexit: quippe qui ut suꝑio dictũ est istiꝰ
cãe studiosissimꝰ fu̾it: ad impetrandum
qd̃ uellet nõ paruã ad eo gr̃am habuerit.
Int̾ cet̾a deniq sc̃oꝵ cimisia que ilic haben¬
tur: est cõdam lignũ dñi: cui talis uirtꝯ
ineẽ freq̃nti exꝑimento dinoscitur: ut si¬
si quid illud equitando oportet equus ĩbre¬

Expanded text:
dignaretur. Qui post modicum sanus surrexit, dignaretur. Qui post modicum sanus surrexit, et redintegratis membris, omnibus denuo in momento convaluit. Ex hoc jam coeperunt miracula subinde patrari virtutumque ejus opinio certius atque diffusius resonare. De quibus si forte quis dubitet, quoniam saepius eadem in infirmis repetuntur, potest visu probare, per quod præteritorum fides sumat. Quæ autem in iis qui variis langoribus opprimuntur, diuina dignatio sæpius iterare dignatur,ximus, ne inconsulte ea transilisse videamur. Constat autem quod idem sanctus vir, dum aduiueret, multas Sanctorum reliquias ad Aureliacum aduexit. Quippe, vt superius dictum est, istius causæ studiosissimus fuerit, & ad impetrandum quod vellet, non paruam gratiam a Deo habuerit. Inter cætera denique sanctorum chymilia, quæ illic habentur, est quoddam lignum Domini, cui talis virtus inesse frequenti experimento dignoscitur, vt si quis illud equitando portet, equus in bre
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntulum eminebat. Iam uero nõ parum
altior uidetur. Quisquis aut̃ hoc dignos¬
cit: uirtut̾ẽ aliquã esse. diuinã ignorare
nequit. Ex hoc gͥ miracła crebro fie̾ri ceper.
Circunicisionis dm̃ce solempnitas ne¬
nerat. cum uasus quidem nõie ad raldꝰ.
focum caragioꝵ tota nocte in domo fiꝰ p̾ce¬
pit. Intempesta aut̾ ip̃iꝰ noctis hora demo¬
nes suꝑ foco custodes irruerunt: quiln ita
dñati sunt. ut unũ occiderunt alterũ debi¬
litatis m̃bris corporea salute pͥuauerunt.
Qui postea mendicãdo uitam exigens. ad
aureliacũ ceportatus ẽ. Quo dumͦ ꝑaliꝙ
dies uictitaret: quidã iuolenti hõies pre¬
sũptione faciebant. ꝯtra potestatẽ loci illiꝰ.
quã de cã monachi signa sonare. atq leta¬
niis insistere ceperũt. Tunc ille ꝯtractus
supplicabat: ut hii qui astabant. hunc ad
sepulcrũ compni geraldi deferrent. Quod
cum illi fecissent orabat: ut sibi subuenirs

Expanded text:
dem aliquantulum eminebat. Jam vero non parum dem aliquantulum eminebat. Jam vero non parum altior videtur. Quisquis autem hoc dignoscit, virtutem aliquam esse divinam ignorare nequit. Ex hoc igitur miracula crebro fieri coeperunt. VII. Circumcisionis Dominicae solemnitas advenerat, cum vassus quidam nomine Adraldus focum caragiorum tota nocte in domo sua fieri praecepit. Intempesta autem ipsius noctis hora, daemones super focum custodes irruerunt. Quibus ita damnati sunt, ut unum occiderent, alterum, debilitatis membris corporea salute privarent. Qui postea mendicando vitam exigens, ad Aureliacum deportatus est. Quo dum per aliquot dies victitaret, quidam violenti homines praesumptionem faciebant contra potestatem loci ipsius. Qua de causa monachi signa sonare, atque litaniis insistere coeperunt. Tunc ille contractus supplicabat, ut hi, qui circumstabant, hunc ad sepulcrum domni Geraldi deferrent. Quod cum illi fecissent, orabat ut sibi subvenire
Abbreviated transcription (Latin):
dens rediit. Sane ad locium ubi stabant᷑.
apparuit quasi cliuosus ascensus: in ce¬
lum usq porrectꝰ. Beatus autem petrus
dilectum dei geraldum manu tenens.⁊
ꝑgrados illos ascendere incipiens excelsa
ucce te dm̃ laudamꝯ exclamauit. Et ita
psallentes celũ cum eo pecierunt. Si qͥdẽ
hanc uisionem secutum est iusibiliteꝵ¬
signum aliud ad eius sepulcrum. Sep¬
timo postꝙͣ migrauerat anno: sarchopha¬
gus quisq medium cooꝑculi t̾ra contu
sa calcib ꝯtectus sensi meminere super
eandem t̾ram cepit. Nec tñ t̾ra que erit
ingiro. aut eleuari. aut de pͥmi iusa ẽ. In¬
cole tm̃ nec dum hoc aĩaduerterent. Cum
int̾ea quidem cli̾cus. de limonicensi pago
ueniens int̾rogat monachos utrũ sarcho¬
phagus domni geraldi. sursum ad huc e
eiꝯ sarchophagꝰ iam apparere cepiss. Tũ
uero monachi cum ip̃o ꝑgentes adtumulũ¬
⁊ linteũ de suꝑ euellentẽs. ita reppererunt

Expanded text:
dens rediit. Sane ad locum, vbi stabant, dens rediit. Sane ad locum, vbi stabant, apparuit quasi cliuosus ascensus in cœlum vsque porrectus. Beatus autem Petrus dilectum Dei Geraldum manu tenens, & per gradus illos ascendere incipiens, excelsa voce, Te Deum laudamus, exclamauit. Et ita psallentes cœlum cum eo petierunt. Siquidem hanc sequutum est visibiliter aliud de eius sepulchro signum. Septimo postquam migrauerat anno, sarcofagus, qui vsque medium cooperculi terra contusa, calcibus fuerat contectus, sensim eminere super eandem terram cœpit. Nec tamen terra, quæ erat in gyro, aut eleuari, aut deprimi visa est. Incolæ tamen necdum hoc animaduertebant. Cum interea quidam clericus de Lemouicensi pago veniens, interrogabat Monachos, vtrum sarcofagus domni Geraldi sursum adhuc emeius sarcofagus iam apparere cœpisset. Tum vero Monachi cum ipso et linteum desuper evellentes, ita repererunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dum postea referret quali eũ stãtura. uł fa¬
ciem iudiss. Illi qui eũ nouerant speciem
renouerunt. Cum ergo uenissent ad pͥmũ
gradũ: psallebant qͣi p̾salmũ. postꝙͣ sc̃s
petrus collectã dixit. Qui cõplẽta R̾nder̃t
arrien. Ita fecerũt. scdo. t̾cio. atq qͣrto. Cete¬
ris aut̃ stantib beatꝰ petrus usq ad lccum
p̾dicti splendoris ꝑtendit. Et ꝓstrato int̾ram
aliqͣntis ꝑ ad orans iacuit. Timnc surrexit:⁊
ita usq t̾cio se ꝓstrauit. Deinde nox qͣi de
illo splendore reridens reqͥrit quid uellet.
cordiã tuam p̾co. Et cum nescĩo quid ueluti
codicem tenens: qiͣ iutã illiꝰ recitabat. Cũ¬
sus.⁊ facere malum ⁊ non fecit. Tunc ad
eum uox fac inquid deo: qd̾ ius. Et protu¬
lit qi sceptrum dans illi. ꝑ qd̾ hr̾et potestatẽ
exaltandi eũ. Clicꝰ uero uoc̾e dantis audi¬
uit: s non nͥ sceptrũ uidit. Tum uero be¬
atus petrus ad eos qui se ex pectabant: gau¬

Expanded text:
dum postea referret, quali eum statura, vel fadum postea referret, quali eum statura, vel facie vidisset, illi, qui eum noverant, speciem recognoverunt. Cum ergo venissent ad primum gradum, psallebant quasi psalmum. Post quem sanctus Petrus collectam dixit. Quam completam, responderunt: Amen. Ita fecerunt secundo, tertio, atque quarto. Caeteris autem stantibus, beatus Petrus usque ad locum praedicti splendoris pertetendit. Et prostratus in terra, aliquantisper adorans, iacuit. Tunc surrexit, & vsque tertio se prostrauit. Deinde vox quasi de illo splendore respondens, requirit quid vellet. cordiam tuam deprecor. Et nunc nescio quis, veluti codicem tenens, quasi vitam illius recitabat. Cumsus: & facere mala, & non fecit. Tunc ad eum vox, Fac, inquit, de eo quod vis. Et protulit quasi sceptrum dans illi, per quod haberet potestatem exaltandi eum. Clericus vero vocem dantis audiuit, sed non nisi sceptrum vidit. Tum vero beatus Petrus ad eos, qui se expectabant, gau
Abbreviated transcription (Latin):
significau̾it: reꝵ dispositor nouis. Certũ ẽ
t̃ qd̾ nichil int̾ris sine cã fit. ¶ aidem bo¬
ni opinionis cłicus cruitatis rutẽnis de
get: hic sõpnio fides ad hibenda ẽ uisionẽ
iudit. ita continente. Erat quasi altꝰ locus
ubi splendorẽ ingens fulgebat. Adquẽ sple¬
dorẽ: ꝑ quatuor grados ascendebatur. Ante
primum uero gradũ: erat qͣi ante podium d̾
ferro. Secũdꝯ gradꝯ habebat ante podiũ ereũ.
Tertius argenteũ. Quartꝰ aureñ. Itaq in
primo gradu. uidit ad uenire duos uiros
splendidissimos multu ⁊ abitu: quos alii
duo seq̃bantur: qui int̾ sẽ t̾ciũ ꝑ manꝰ duce¬
bant. Dictũ est aut̾ cl̾i̾co qui hec iudebat: ꝙ
illi duo pͥmi ẽe̾nt sc̃c paulus. ⁊ sc̃s marcia¬
lis. Alii duo qͥ sequebant᷑ sc̃s petrus ⁊ sc̃s
andreas. Siquidem t̾cius que ducebant sc̃s
ẽẽ geraldo. Q uẽ scilic cłicꝰ in hac uita nec
dum faciem eius minime cognouit: set

Expanded text:
significauerit, rerum dispositor nouit. Certum est significauerit, rerum dispositor nouit. Certum est tamen quod nihil in terra sine causa fit. Quidam bonæ opinionis clericus ciuitate Rotenus git. Hic, si somnio fides adhibenda est, visionem vidit ita continentem: Erat quasi altus locus, ubi splendor ingens fulgebat. Ad quem splendorem per quatuor gradus ascendebatur. Ante primum vero gradum erat quasi antepodium de ferro. Secundus gradus habebat antepodium aereum. Tertius argenteum. Quartus aureum. In primo itaque gradu vidit advenire duos viros splendidissimos vultu et habitu. Quos alii duo sequebantur, qui inter se tertium per manus ducebant. Dictum est autem clerico qui hoc videbat, quod illi duo primi essent sanctus Paulus, et sanctus Martialis: alii duo qui sequebantur, sanctus Petrus et sanctus Andreas. Si quidem tertium quem ducebant, sanctum esse Geraldum. Quem scilicet clericus ille in hac vita manentem minime cognovit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
uereum qui hanc ambiebant: mirabant᷑.
Bcientes quod nec homo. nec bestia calcã¬
do suleum illũ de triuerit. Aliqͣndui uero ꝑ¬
mansit: ⁊ pea difparuit. Seq̃nti aut̃ estate
sumlit̾ ibidem iusaẽ: s multo iam lacior
calle puluere. cͥcum cuicta apparuit s młto
iam difusior ac de inceps ꝑ annos plures in¬
antea se paulatim sꝑaciens exteridi uidebat᷑.
Qui uero cãm diligencius retͣcͣtabant: ꝓ¬
digiũ aliquod ẽẽ. credebant conicientes qͣd̃
rotam uiridis: famã beati geraldi u̾itatem
uututis plenã fortasse figurau̾it. Que fa
maꝑ ppłos. qui ariditate bonoꝵ oꝑum st̾ili
sunt: quos puluereus circulis significaret.
sub inde se spargit ⁊ illos exemplo suo qͣi fe¬
ciuidet. dum ꝓ eius amore: gratam peregri¬
nationẽ ⁊ laborẽ suscipiunt: dum et munͣa
offerunt enĩ milli menoratis moribꝰ redeñt.
Sicut rota illa inantea se extens ariditatẽ
erbarũ uiriditatẽ replebat. Utrum uero hoc

Expanded text:
uereum, qui hanc ambiebat, mirabantur, uereum, qui hanc ambiebat, mirabantur, scientes quod nec homo, nec bestia calcando sulcum illū detriuerit. Aliquando vero permansit, & postea disparuit. Sequenti autem æstate similiter ibidem visa est, sed multo iam latior.calle puluereo circumcincta apparuit, sed multo iam diffusior. Ac deinceps per annos plures inantea se paulatim spargens, extendi videbatur. Qui vero causam diligentius retractabant, prodigium aliquod esse credebant, coniicientes quod rota viridis famam beati Geraldi viriditate virtutis plenam fortasse figurauerit. Quæ fama per populos, qui ariditate bonorum operū steriles sunt, quos puluereus circulus significaret, subinde se spargit, & illos exemplo suo quasi fœcundat; dum pro eius amore gratam peregrinationem & laborem suscipiunt, dum & munera offerunt, & nonnulli melioratis moribus redeunt: Sicut rota illa inantea se extendens ariditatem parte replebat. Vtrum vero hoc
Abbreviated transcription (Latin):
de inceps brachia cum ma̾nib ita repperit
arefacta: ut nichil exhis oꝑari possit. Sic ꝑ
qudecim ferme dies. manens debilitatus:
ad sepulcrũ supplicaturꝰ uenit ac ꝓtinꝰ sa¬
nitatẽ recepit. IAcilla cuusdam uila
b̾ti lunatica: ꝑ sompnũ monita ẽ ut ad eiꝰ
sepulcrũ. supplicatura ueniret. Qd̾ illa dño
suo. indicauit. Ille uero timens ne inlusio¬
eet et ridiculum fore si usionẽ urtutis
effectus minime sequeretur: ꝓhibuit eã.
Illa dehinc sctło ac tercio nichilominꝰ per
uisionẽ ammonita. p̾dictũ dñm suũ ro¬
tabat ut eam ire ꝑmitteret. Quod ille iã
̾cessit. Iuit ergo mułr ⁊ ante sepulcrũ in¬
gilans: pleniter sanata recessit. Iterea
plateola quedam erbida inmodũ rote.ꝑgi
rum rotunda ante criptã apparunt. Quecũ
ẽet erbis referta: ꝑgirũ tñ tellus nuda ⁊ pł¬
nestris erat. Hiĩ qͣu ꝑcim̃teriũ transiebãt
cum uidissent plateolam illam.⁊ sulcũ pul¬

Expanded text:
deinceps, brachia cum manibus ita repetit deinceps, brachia cum manibus ita repetit arefacta, ut nihil ex his operari posset. Sic per quindecim ferme dies manens debilitatus, ad sepulcrum supplicaturus venit, ac protinus sanitatem recepit. III. Ancilla cujusdam viri Lamberti lunatica per somnium monita est, ut ad ejus sepulcrum supplicatura veniret. Quod illa domino suo indicavit. Ille vero timens ne illusio et ridiculum esset, si visionem virtutis effectus minime sequeretur, prohibuit eam. Illa dehinc secundo, ac tertio nihilominus per visionem monita, praedictum dominum suum rogabat, ut eam illuc ire permitteret. Quod ille jam concessit. Ivit ergo mulier, et ante sepulcrum vigilans, pleniter sana recessit. IV. Interea plateola quaedam rum rotunda, ante criptam apparuit. Quæ cum esset herbis referta, per girum tamen tellus nuda & puluestris erat. Hi ergo qui per cimiteriū transibant, cum vidissent plateolam illam, & sulcum pul
Abbreviated transcription (Latin):
qr mortuus cito recedit a corde ꝓtinꝰ hoc
obluioni tradimꝰ: et nõ recõgitantes:
mercedem que scis eius oꝑib restat. Adħ
unitanda mala torpescim̃ꝰ. Obhec itaq
miracula que fortis ad tẽmꝰ fiunt oꝑari dig¬
natur: quatinꝯ uł sic gloriam quam int̾
aciem intendamꝰ: adhec imnitanda ꝯuales¬
cere studeamꝰ. S iam de eisdem miraculis
que rõni ꝯgruerit deo uuante reseramus¬
Ominica igitur post tnͣsitum insecuta.
cum delatus ẽ. Cum psallentiũ chori circa
feretrũ. ꝑ necturent: quidã uir nobilis no¬
mine giłro filiã quã cadus morbi obsesserat
subtus eodem feretro cõlacauit: que postea
nichil infirmitatis illiꝯ passa ẽ. Iam quippe
par fanulias existit. et ip̃a uirtutis huius
testimoniũ se ip̃a in colomẽ p̾fert. Guidã
homo noĩe Girmaldꝰ in ip̃a uilla manens.
ꝑsompnũ uidit qd̃ oꝑculũ sarcophagi enus.
euellere conaretur. Q ui ꝑge fc̃s: acubitis et

Expanded text:
quia mortuus cito recedit a corde, protinus hoc quia mortuus cito recedit a corde, protinus hoc oblivioni tradimus, et non recogitantes mercedem, quae sanctis ejus operibus restat, ad haec imitanda male torpescimus. Ob hoc itaque miracula, quae forte ad tempus fiunt, operari dignatur, quatenus vel sic gloriam quam intusaciem intendamus, et ac haec imitanda convalescere studeamus. Sed jam de iisdem miraculis qua rationi congruerint, Deo juvante, referamusDominica igitur post transitum ejus insecuta, is, ad Aureliacum delatus est. Cum igitur psallentium chori circa feretrum pernoctarent, quidam vir nobilis nomine Gibbo, filiam, quam caducus morbus obsederat, subtus eodem feretro collocavit, quae postea nihil infirmitatis illius passa est. Jam quippe materfamilias existit, et ipsa virtutis hujus testimonium seipsam incolumem praefert. II. Quidam homo nomine Grimaldus in villa manens, per somnium vidit quod operculum sarcophagi ejus avellere conaretur. Qui expergefactus, a cubitis et
Abbreviated transcription (Latin):
Eato quidem Geraldo satis sufficerat
quod ille testis fidelis qui inceloẽ. et
cui placere semꝑ studuit: hunc apud se ĩ
illa paradisi regionẽ remunerat. S tñ qͣn¬
ta sit głia quani uitꝰ possidet isdem testis
xp̃s fõris manifestare dignatur. Scriptũ
namq qr deus instaurat᷑ testes suos contͣ
nos. Quisqͥs enĩ p̾cepta illius custodit:
testis eius contra nos ẽ: quod possumꝰ qͥdẽ
ẜuare eadem p̾cepta sicut illi: s nolumus.
Nam ⁊ de meis similibꝰ dicã. Cuncta iam
prioꝵ dicta legere fastidimꝰ exempla quoq
imitari nec legimꝰ: cum tñ aut occiosis.
aut secularilii ub̃ infastigabilit̾ occupemur.
apłica uox notat dicens. Aueritate audicũ
au̾tent. ad fabulas aut̃ ꝯũtentur. Ad hãc
ergo mnerciam uł cetera portenta uicioꝵ aliqͥ
pla clansimꝰ: uł ad splendorẽ huiꝰ hoĩs
tanꝙͣ de ꝓpe coruscantẽ respiciamꝰ. Siqͥde
ille diuina p̾cepta nr̃o tp̃r custodiuit: set

Expanded text:
eato quidem Geraldo satis suffecerat, quod ille testis fidelis, qui in coelis est, et cui semper placere studuit, hunc apud se in illa paradisiaca regione remunerat; sed tamen quanta sit gloria, quam intus possidet, isdem testis Christus foris manifestare dignatur. Scriptum namque est, quia Deus instaurat testes suos contra nos. Quisquis enim praecepta illius custodit, testis ejus contra nos est, quod possumus quidem servare eadem praecepta sicut ille, sed nolumus. Nam ut de meis similibus dicam, cuncta jam piorum dicta legere fastidimus, exempla quoque imitari negligimus, cum tamen aut otiosis, aut saecularibus verbis infatigabiliter occupemur.  apostolica vox notat, dicens: A veritate auditum avertent, ad fabulas autem convertentur . Ad hanc ergo inertiam vel caetera portenta vitiorum, alipla clausimus, vel ad splendorem hujus hominis, tanquam de prope coruscantem respiciamus. Si quidem ille divina praecepta nostro tempore custodivit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Res ista o homo id est regnũ celoꝵ aliud non
querit p̾siũ nͥ te ip̃m .¶antũ ualet ꝙͣ tũ es. Eu
ce.da.⁊ habebis illũ. Quid turbaris dep̾cio:
xp̃s semeip̃m tradidit. ut ad qͥreret ce regñu
deo pat̾. Ita ⁊ tu te ip̃m da: ut sis regiũs enis.
Hoc ẽ nõ regnet peccatũ ĩ mortali tuo corpore
s sp̃s in adquisionẽ uite. Ad hanc gͥ oꝑuni
certemꝰ om̃s ĩ agone uisticie: deo ⁊ xp̃o ex pec¬
tante curramꝰ. Et qui scło. ⁊ mũdo maiores
ẽe iam cepimꝰ: cursũ ut̃m nulla scłi mnundi
cupiditate tardemꝰ. Si expeditos. si celeres ĩ
hoc opis agone currentes dies uo ultimꝰ ĩ¬
de erit remunerator: qui coronã in ꝑsecutiõe
purpureã ppassione donauit ut ip̃e inꝑace iũ¬
centibi ꝓ usticie meritis dabit ⁊ candidã. slã
nec habrahã nec ysaac nec iacob occisi sũt. et
tñ fidei ⁊ iusticie meritis honerati int̾ pat̾ar¬

Expanded text:
Res ista, o homo, id est, regnum coeleste, aliud non Res ista, o homo, id est, regnum coeleste, aliud non quaerit pretium nisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebis illam. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanc igitur operum certemus, omnes in agone justitiae Deo et Christo spectante curramus: et qui saeculo et mundo majores esse coepimus, cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. Si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes dies ultimus indeerit remunerator. Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriar
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ numers sociari. Nonne erat dignñ patꝰ om̃e
quod triste ẽ ut tanti bom. tanteq głie p xnsi¬
grandis scoꝵ leticia. cum una queq facies ful¬
gebit ut sol: cum ordinib distinctis ppłm suũ
d̾ñs in regnũ pat̾s sui ceperit recensere.: Et me¬
ritis atq oꝑibii singłoꝵ peemia ꝓmissa resti¬
tuere: ꝓ trenis celẽstia. Prot̾praliln celesti sẽ¬
pit̾na. ꝓmodicis magn̾a p̾stare. Ad ducere
scõs in iusionẽ pat̾ne głie ⁊ facere incelestil us
ꝯsedere ut sit deus oĩa in õĩb et̾rtat᷑ẽq amate¬
rib sius et in mortalitatẽ largiri ad ꝙ̃ eos sã¬
guinis sui uiuficatd̃e raperet. De nuo ad pa¬
radisũ reducere. ⁊ regna celoꝵ fide ⁊ u̾itare sne
pollicitatõis aperire. Hec hereant diłctifsi¬
ni firmit̾ sensibi nr̃is. hec intlłigant᷑ plena
fide. hec toto corde diligant᷑. hec indesiẽtimp
oꝑũ magna nimitate ad quirãtur. Repdũta
ẽ in potestate faciẽtis qr regnũ celoꝵ iim patit᷑.

Expanded text:
ejus sociari, nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae particigrandis sanctorum laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol , cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omnia in omnibus, aeternitatemque amatoribus suis et immortalitatem largiri, ad quam eos sanguinis sui vivificatione reparavit, denuo ad paradisum reducere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire? Haec inhaereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis
Abbreviated transcription (Latin):
nos martuii ordo ꝑuenit. Nam ꝑsuccedẽ¬
cium relationẽ rti gestat in memoriã non¬
dum int̾cepit obluuo. Et ꝓmartirib sin¬
gulis loca singula que eos possident et
singule cutates insignis habentur. nec

Expanded text:
nit. nam per succedentium relationem rei gestae memoriam nondum intercepit obliuio, etsi pro martyribus singulis loca singula quae eos possident uel singulae urbes insignes habentur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
illũ cruciatꝰ languoris: ab abstinencia solita
arcelat. adirares nõ illa saltim que uetera¬
nos conpellere solet inbecillitas p̾ter ꝯsuetũ
morẽ adesum amiũ illiꝰ ꝑ suadere poterat.
Aunirũ quia lenitas carnalis nequinerat
emollire rigorẽ mentis. Cum ergo his et
huiꝯmodi nirtutib aĩa saginare̾t᷑ corporiꝰ
efficatiã amittebat. S qr insus orculis des¬
picieris nirtutis hoĩem nesciebat nõ satis
intelligebat. unde sibi debilitas iurium ĩ¬
uero sicut scͥptura dic̃. ut qui sc̃s ẽ sc̃ĩfics¬
tur ad huc: oportebat hunc dei hominem
ante obitũ ꝑ flagellũ expoliti. Et sic̃ b̾te¬
ꝯtingit tobie: qm acceptꝰ erat temptatã
ꝓbari. Itaq ꝑ septem ⁊ eo ampliꝰ annos.
lumen occuloꝵ ammnisit. Quos tñ ita ꝑ¬
spicaces habebat: ut nichil cecitatis pãcs
crederetur. Eua ꝑcussione nõ solum non
doluit quin etiam płimũ est gauisus in
dño quod eum fiagellare dignatus sit

Expanded text:
illum cruciatus langoris ab abstinentia solita illum cruciatus langoris ab abstinentia solita arcebat. Mira res. Non illa saltem, quæ veteranos cōpellere solet imbecillitas, præter consuetum morem, adæsum animum illius persuadere poterat. Nimirum quia lenitas carnalis nequiuerat emollire rigorē mentis. Cum ergo his & huiusmodi virtutibus anima saginaretur, corporis efficaciā amittebat. Sed quia se in suis oculis despiciens virtutibus hominē nesciebat: non satis intelligebat, vnde sibi debilitas virium invero, sicut Scriptura dicit, vt qui sanctus est, sanctificetur adhuc, oportebat hunc Dei hominem ante obitum per flagellum expoliri. Et ei tigit, & Tobiæ, quoniam acceptus erat tentatione probari. Itaque per septem, & eo amplius annos, lumen oculorum amisit. Quos tamen ita perspicaces habebat, vt nihil cęcitatis pati crederetur. Qua percussione non solum non doluit, sed etiam plurimum est gauisus in Domino, quod eū flagellare dignatus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
plibatꝰ ẜmo ennuc lea cuius disẜuit:
restat mic ut qualit̾ acorpore tegiine spi¬
ritalem ee̾ntiam emiẜit: stilo titulam te
ex primamꝰ. Certim et enĩ ꝯstat: quia idẽ
iur quacũq parcitate fragilitatis corpora¬
lem appetitum domuerit: iugnit tñ uirb
nec in potens robore caruit uimi fortitudĩs.
Set cum iam ꝯtignum foret ut acompleta
milicia ut pote annosus. exumi deberetuꝵ
cepit asolito iugore atteniatꝰ elabi neꝵ uͦ
ip̃i latuit: quin pociꝰ ip̃aꝵ uirũ euacuatio
defectõĩs: eius indicĩi panderetur. Cumq
psentes plerosq cerneret. qui ei diligencius
adherere ꝯsuenerant: qrͣ ꝓfundiori. ⁊ intimoᷤ
ingultu. ac de festiuo affatu exorsus ẽ. ꝯpella¬
re. Tia lientuli ⁊ comites amabillum io¬
ne aspicitis apͥstino me destitutũ robore: a¬
nimadu̾tite iuciniorẽ ẽẽ depositionis mea
sortẽ: quo sp̃s ducente suo auctore. tͣnsfera¬
tim ad destinatim habitatõis receptaculum.
Natura fragillima redigat᷑ inpuluerẽ. Non

Expanded text:
libatus sermo enucleatius disseruit: Restat nunc vt qualiter a corporeo tegmine spiritualem essentiam emiserit, stilo titulante exprimamus. Certum enim constat, quia isdem vir quanquam parcitate frugalitatis corporalem appetitum domuerit, viguit tamen viribus. Nec impotens robore, caruit vi fortitudinis. Sed cum iam contiguum esset, vt a completa militia, vtpote annosus, eximi deberetur; cœpit a solito vigore attenuatus elabi. Verum nec ipsum latuit, quin potius ipsarū virium euacuatio ad defectionis eius iudicium panderetur. Cumque præsentes plerosque cerneret, qui ei diligentius adhærere consueuerāt, quasi profundiori & intimo singultu ac defectiuo affatu exorsus est compellare. Eia clientuli, & comites amabillimi, nonne aspicitis a pristino me destitutum robore? Animaduertite viciniorem esse depositionis meę fortem, quo spiritus, ducente suo authore, trāsferatur ad destinatum habitationis receptaculum, natura fragillima redigatur in puluerem. Non
Abbreviated transcription (Latin):
on e nb coloma tͣnscunda: magna ẽ
ciuitas. magna illic dei famło uirtus
affuit: magna illũ deuocio coluit ppłoꝵ.
stenditur usq hodie inclaustro beati petͥ
sic̃ apsõis iundicis nꝑ acceꝑimꝰ ado¬
lescens olim claudus nũc lib̾e anotens
gradiens qui oblatꝰ uiro dei. ad ini posi¬
tionẽ manꝰ eiꝰ gressum recepit: uride
⁊ filiꝯ eiꝯ publice̾ cognominatur
¶as honricꝯ de suescia. cuꝯ supͣ feci¬
imus mentoẽm. niuꝑ retulit nobis.
feminã nobilẽ gͥmam sui olim urore.
cũ mꝯ obitũ niri sui pdolore frenesima m¬

Expanded text:
on est nobis Colonia transeunda. Magna est civitas: magna illic Dei Famulo virtus adfuit; magna illum devotio coluit populorum. Ostenditur usque hodie in claustro beati Petri, sicut a personis veridicis nuper accepimus, adolescens olim claudus, nunc libere gradiens, qui oblatus Viro Dei, ad impositionem manus ejus gressum recepit, unde etiam filius ejus publice cognominatur. Abbas Henricus de Suecia, cujus nos supra fecimus mentionem, nuper retulit nobis, feminam nobilem, germani sui olim uxorem, cum post obitum viri sui prae dolore phrenesim in
Abbreviated transcription (Latin):
misit te xp̃s. Tunc demũ intlłigens hõ
quorsum uellet iubrare ẜmonẽ: putat ĩ
inquid ꝙ monachꝰ fe uelim: Ab sit ame
nõ cogitaui: nec ascerdit suꝑ cor meũ. Ni¬
ch̾ominꝰ tñ renuente illo. dei famulus
affirmabat oimodis fi oport̾e. nõ ip̃e de
se cogitauͣat s ꝙ de eo disposuerat deus:
In eõdem deniq itinere conu̾sꝰ ad dñm
scło ualefecit. ⁊ cũ aliis płib litt̾atis he¬
noratisq ꝑsonis. quas collegit eo tp̃r ẜ
uus xͥ. ip̃e quoq sic̃ sibi p̾dc̃m fu̾ͣat secu
germanũ regis francoꝵ qui bellua¬
cerisem hodie catħdram ornat nõ dissi¬
mili cõu̾sione dñs mutauit. Accidi enĩ
ut ueniens idem henricꝰ ad hõiẽ dei.
suꝑ quodã scl̃ari negocio lecuturꝯ ꝯuen¬

Expanded text:
stus. » Tunc demum intelligens homo quorsum vellet vibrare sermonem: « Putas, inquit, quod monachus fieri velim? Absit a me; non cogitavi, nec ascendit super cor meum. » Nihilominus tamen renuente illo, Dei Famulus affirmabat omnimodis fieri oportere, non quod ipse de se cogitaverat, sed quod de eo disposuerat Deus. In eodem denique itinere conversus ad Dominum saeculo valefecit, et cum aliis pluribus litteratis honoratisque personis, quas cosibi praedictum fuerat, secutus germanum regis Francorum, qui Belvacensem hodie cathedram ornat, non dissimili Dominus conversione mutavit. Accidit enim ut veniens idem Henricus ad Hominem Dei super quodam saeculari negotio locuturu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ amplectabat᷑ ut filiũ.⁊ reu̾ebatur ut¬
filiũ patrẽ. ob quoꝵdã moast̾ioꝵ ordinatõ¬
nẽ. ꝓ uncie patris intrau̾at. De quo iur
dei inclareualle ꝯsistens. Dũ fr̃i ciudam
loq̃retur subita ĩspiratõe ꝑmotꝰ: dñis au
bũ hoc. magis tñ obstupuit cũ eiꝯdem
albatis obitũ pꝰ dies paucos audiret

Expanded text:
rebatur ut patrem, ob quorumdam monasteriorum ordinationem Provinciae partes intravit. De quo Vir Dei in Clara-Valle consistens, dum fratri cuidam loqueretur, subita inspiratione permotus: « Dominus, bum: magis tamen obstupuit, cum ejusdem abbatis post dies paucos audiret
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dõs ille gaufridus: grauissima cepit t̃ptõe
pulsari Intintꝰ aut̃ illũ unꝰ efr̾ibꝰ. quid
est inqͥd quod facies tua ext̾minata.⁊ tristi¬
cie quodam nubilo grauit᷑ obuoluta uidet᷑.
orabat. Cet̾is aut̃ deforis p̾stolantib gau¬
fridus ille grauatꝰ tedio. suꝑ lapidem ob¬
dormuit. Bemũ cũ ambo parit̾ surrexissẽt
ille de orone. ille de sõpno: apparuit idem gau¬
fridꝰ tm̃n iocundior. ⁊ ylarior cet̾is. qͣntu
dus primo t̃pore.¬
ppatre suo uiro nobili ⁊ potenti ꝙ̃ inscło
reliq̃rat. filiali pietate sollicitꝰ: patrẽ sc̃m
rabat. Cui uir dei netimeas ĩ qͥt: ego illũ
ꝓbatũ monachũ manibi meis in hac cla¬
reualle speliã. Utrũq secutũ ẽ. ⁊ ꝑfectus
monachꝰ fc̾s est. ⁊ apatre sc̃o sic̃ ille p̾dix̾at

Expanded text:
praedictus ille Gaufridus, gravissima coepit tentatione pulsari. Intuitus autem illum unus e fratribus: « Quid est, inquit, quod facies tua exterminata, et tristitiae quodam nubilo graviter obvoluta videtur? orabat. Caeteris autem deforis praestolantibus, Gaufridus ille gravatus taedio super lapidem obdormivit. Demum cum ambo pariter surrexissent, ille de oratione, iste de somno, apparuit idem Gaufridus tantum jucundior et hilarior caeteris, quantum dus primo tpro patre suo viro nobili et potenti, quem in saeculo reliquerat, filiali pietate sollicitus, Patrem sancrabat. Cui Vir Dei: « Ne timeas, inquit, ego illum probatum monachum manibus meis in hac Clara-Valle sepeliam. » Utrumque secutum est, et perfectus monachus factus est; et a Patre sancto, sicut ipse praedixerat
Abbreviated transcription (Latin):
ut tua õibꝯ falsitas in notescat. Cet̾m ꝙͣ
mirabił deus ĩ cõfiliis suꝑ filios hoĩnũ:
ĩp̾cans mõast̾io uͥ dñm dimictebat.ap¬
sam quoq de fid̾ans uallẽ funditꝰ subriu.
cũ habitatorib sus. Nec parũ moti st̃¬
pus. Nanimitat̾e eoꝵ ⁊ fid̾e modicã: tẽp¬
tari passꝰꝯ ẽ d̾. Ila tĩ die ꝓcedens ⁊ repel

Expanded text:
ut tua omnibus falsitas innotescat. » Caeterum quam ut tua omnibus falsitas innotescat. » Caeterum quam mirabilis Deus in consiliis super filios hominum, imprecans monasterio, ubi dominum dimittebat, ipsam quoque desiderans vallem funditus subrui cum habitatoribus suis. Nec parum moti sunt etpusillanimitatem eorum et fidem modicam tentari passus est Deus. Illa tantum die procedens et rep
Abbreviated transcription (Latin):
Sogentili aut̃ scciis ⁊ famb̾a
cota ac simortuũ illũ cernerent eu¬
lante. p̃cetis andreas quidã pariensis.
henricum ebriũ. henricũ ueciferabatur
insanũ. nec cõmclis nec blasphemuis
parcens. E contra sane idem heuricus
pilliꝰ potissimũ usione. dei hoĩem dare
opam precabatur. Ci uir sc̃s audientib
multis dimitte ait hoiem modo aĩa eiꝯ
in am aritudĩe ẽ. nec ꝓeo multũ sollicitꝰ
ta henrimꝰ ĩ stare᷑ ut loq̾retur andree.
seueriꝰ intiitꝰ eũ uir dei. qͥd hoc ẽ idait.
sũquid nõ iam dixi tibi. tuꝯ ẽ ille. Au¬
diens hec andreas. astabat eĩ ⁊ ĩpe. sicut
płimũ in ꝑh erat. ⁊ asacra cõu̾satione
ue hem̃iter ab horens: talia secũ ut ho¬
die fatetur tacita cogitatõe uouebat.
In hec nũc scio falsum te ẽẽ ꝓpħam. ho
enĩ c̾tus sum. qr locutꝰ ẽ u̾buni ⁊ nõ fiet.
Hoc tͥ ego coram rege ⁊ pͥncipib ⁊ celeb̾
quarũq conuentu im ꝑꝑare nõ parcam:

Expanded text:
Lugentibus autem sociis, et familia tota, ac si mortuum illum cernerent, ejulante, prae caeteris Andreas quidam Parisiensis Henricum ebrium, Henricum vociferabatur insanum, nec conviciis, nec blasphemiis parcens. Econtra sane, idem Henricus pro illius potissimum conversione Dei Hominem dare operam precabatur. Cui Vir sanctus audientibus multis: « Dimitte, ait, hominem; modo anima ejus in amaritudine est, nec pro eo multum sollicitus ta Henricus instaret ut loqueretur Andreae, severius intuitus eum Vir Dei. « Quid hoc est, ait? nunquid non jam dixi tibi, Tuus est ille? » Audiens haec Andreas, astabat enim et ipse, sicut plurimum improbus erat, et a sacra conversatione vehementer abhorrens, talia secum, ut hodieque fatetur, tacita cogitatione volvebat: « In hoc nunc scio falsum te esse prophetam. Hoc enim certus sum quia locutus es verbum, et non fiet. Hoc tibi ego coram Rege et principibus, in celebri quocunque conventu improperare non parcam,
Abbreviated transcription (Latin):
num : festinabat ad ꝑtes moguntinoꝵ.
pac̾e reformat᷑ꝰ it̾ regẽ lothariũ. ⁊ p̾ de¬
cessoris eius imꝑatoris henrici nepotes.
ꝯradũ scil qui lothario pꝯea successit ĩ
regrũ.⁊ fredericũ patrẽ huiꝰꝯ frederici qͥ
post cõradũ helectus hodie pͥncipatum.¬

Expanded text:
num, festinabat ad partes Moguntinorum, pacem reformaturus inter regem Lotharium, et praedecessoris ejus imperatoris Henrici nepotes; Conradum scilicet, qui Lothario postea successit in regnum, et Fridericum patrem hujus Friderici, qui post Conradum electus obti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ⁊ defunctꝰ meo. In quib euident̃ satis
euãglicũ. illud impletũ ẽ. mł̾ti dicent᷑
uł. ecce hic ẽ xp̃s. ecce illic. Płimis eĩ
ꝑsuasiõibꝰ actũ ẽ cũ eis. ut aliã magis
nec acurrit dei famnłs iã ꝓpe disꝑsis.⁊ in
u̾bis grẽ que ꝓcedebant exore eius pͥstina
oĩs esitato fc̃a de medio. ⁊ ẽ firmata uolun¬

Expanded text:
n eo. In quibus evidenter satis evangelicum illud impletum est: Multi dicent vobis, Ecce hic est Christus, ecce illic . Plurimis enim persuasionibus actum est cum eis, ut aliam magis nec occurrit Dei Famulus jam prope dispersis: et in verbis gratiae, quae procedebant de ore ejus, pristina omnis haesitatio facta de medio
Abbreviated transcription (Latin):
traner grauiꝰ ta in pugnarent qui ab eo
defecerant uniu̾si pene potens hoĩes sui
debantur ex alioꝵ defoctu ip̃i quoq susp̃
lingonensi ep̃c godefridꝰ. freq̃nt̃ ⁊ famĩ¬
liarit̾ dei hoĩem c̾osulebat. qͥd nã sibi dñs
suꝑ his reuelaret. Cui ille cũ iam sepius
respondiss nicħ sibi apparere nͥ tribulatõ¬
nem suꝑ tribulatoem. demũ aliqn scis¬
citanti ait quia qͥnto m̃se pax erit. Sane
ultia die qͥnti m̃sis reformata ẽ pax. ip̃o
quidem ⁊ orante ⁊ oꝑante ut nõ eẽt ani¬
biguũ: eius potissimũ studio ⁊ n̾nto. piis

Expanded text:
tranei, gravius tamen impugnarent qui ab eo tranei, gravius tamen impugnarent qui ab eo defecerant universi pene potentes homines sdebantur, ex aliorum defectu ipsi quoque suspecti: Lingonensis episcopus Godefridus frequenter et familiariter Dei hominem consulebat, quidnam sibi Dominus super his revelaret. Cui ille, cum jam saepius respondisset, nihil sibi apparere nisi tribulationem super tribulationem, demum aliquando sciscitanti, ait, quia quinto mense pax erit. Sane ultima die quinti mensis reformata est pax, ipso quidem et orante, et operante, ut non esset ambiguum ejus po