comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aluator: sipͥmas litt̃as iungas. erit ixhtys
id ẽ. piscis: in quo nomins misticȩ intelligit᷑
xp̃s eo quod in huiꝰ mortalitatis abyno uelit
in aquarum ꝓfunditate uuuis hoc ẽ. sine
peccato ee. pocuerit: hec autẽ ssbilla siue
erithnta siue ut quidã magis credunt cy mẽa
ita nichil habet in coto carmine suo cuius
exigua ista particłaẽ: quod ad deorũ falso¬
rum siue factorũ cultum ꝑtineat. quin im¬
moita etiam contraeos et contra cultores
eorum loquitur: ut incorũ numoro de pu¬
tanda udeatur qui ꝑtinent ad ciuitatẽ¬

Expanded text:
saluator, si primas litteras iungas, erit ἰχθύς, id est piscis, in quo nomine mystice intellegitur Christus, eo quod in huius mortalitatis abysso uelut in aquarum profunditate uiuus, hoc est sine peccato, esse potuerit. Haec autem Sibylla sine Erythraea siue, ut quidam magis credunt, Cumaea ita nihil habet in toto carmine suo, cuius exigua ista particula est, quod ad deorum falsorum siue factorum cultum pertineat, quin immo ita etiam coeorum loquitur, ut in eorum numero deputanda uideatur, qui pertinent ad ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hanc istorũ ꝓpħã udei reꝓbi nõ accipuĩ
acceꝑunt autẽ qͥ ex eis innumerabiles
ciata Malachiã uͦ aggeũ. et zachariã. et
et̾ ram: etiã uidȩi reꝑbi in auctoritatẽ
canonicã receptos nouissimos habent St
enĩ et scͥpta eorum sic̃ aliorũ quinmagna
multitudine ꝓpħarũ ꝑpauciora scͥpserit
quȩ auctoritatẽ canonis obtinerẽt: de qͥr

Expanded text:
Sed hanc istorum prophetiam Iudaei reprobi non accipiunt; acceperunt autem, qui ex eis innumerabiles tiata. Malachiam uero, Aggaeum, Zachariam et Esdram etiam Iudaei reprobi in auctoritatem canonicam receptos nouissimos habent. Sunt enim et scripta eorum. sicut aliorum, qui in magna multitudine prophetarum perpauci ea scripserunt, quae auctoritatem canonis obtinerent. De quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ingenuorũ. et pͥncipes cui int̾p̃r comedunt:
inforcitudine et nõ inconfusione: Ad olescentẽ
dxꝰ dubolũ. ꝓꝑt̾ stulticiã et suꝑbiã et cemeri¬
tatẽ et petulantiã cęt̾̃aq uitia quȩ hiuc ȩcati

Expanded text:
ingenuorum, et principes tui in tempore comedunt, ingenuorum, et principes tui in tempore comedunt, in fortitudine, et non in confusione . Adolescentem dixit diabolum, propter stultitiam, et superbiam, et temeritatem, et petulantiam, caeteraque vitia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
successit oĩbꝰ illis sacͥficiis uet̾is cestam̃ti quȩ
immolabantur inumbra futuri: ꝓꝑt̃ qđ etũ
mediatoris ꝑpropħã loquentis agnoscimuss
Sacͥficiũ et oblationẽ noliusti aures autẽ ꝑstali
michi: quia ꝓ illis oĩbꝰ sacͥficiis et oblationbꝰ
corpꝰ eiꝰ offert᷑. et participantibꝰ ministratus
Nã istũ eccłasten in hac sententia manducandi
et bibendi quã sepe repetit plurimũq cõm̃da
nõ saꝑe carnales epulas uoluptatis satis illus
osftendt ubiait. Melius ẽ. ire in domũ luctus.
quã ire in domũ potꝰ. Et paulo post: Cor inqͥt
aipientiũ indomo luctus: et cor insipientiũ in
domo epularum: Sed illud magis cõmemoran¬
dim existuno de hoc libro qđ ꝑtinet ad cuuta¬
ces duas unã diaboli alterã xp̃i. et earum
ioges: diabolũ et xp̃m: Cȩ tibi t̾ra
inquit cuiꝰ rex ad olescens: et pͥncipes cui mane
comedunt: Beata tu t̾ra cuiꝰ rex tuusfilius

Expanded text:
successit omnibus illis sacrificiis ueteris testamenti, quae successit omnibus illis sacrificiis ueteris testamenti, quae immolabantur in umbra futuri; propter quod etiam ntis agnoscimus: Sacrificium et oblationem noluisti, corpus autem perfecisti mihi . Quia pro illis omnibus sacrificiis et oblationibus corpus ejus offertur, et participantibus ministratur. Nam istum Ecclesiastem in hac sententia manducandi et bibendi, quam saepe repetit, plurimumque commendat, non sapere carnalis epulas voluptatis, satis illud ostendit, ubi ait, Melius est ire in domum luctus, quam ire in domum potus: et paulo post, Cor, inquit, sapientium in domo luctus, et cor insipientium in domo epularum . Sed illud magis commemorandum existimo de hoc libro, quod pertinet ad civitates duas, unam diaboli; alteram Christi, et earum reges diabolum et Christum: Vae tibi, terra, inquit, cujus rex adolescens, et principes tui mane comedunt. Beata tu, terra, cujus rex tuus filius
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. in utero uirginali domũ sibi ȩdificasse
corpꝰ humanũ: et huic tanquã capiti m̃bra
eccłam subimixisse. martyrũ uictimas im¬
molasse. m̃sã inuino et panibus p̃parasse:
ubi apparet etiã sac̃dociũ scđm ordinem
melc hi sedech: insipientes et in obes sensu
uocasse qr sicut dic̃ apłs infirma huiꝰ mũdi
elegit ut confundet forcia Quibꝰ cam̃ infir¬
mis quod sequitur dicit: Derelinquice
insipientiã ut uiuatis: et quęrite pruden¬
ciamut habeatis uitã: Participẽ autẽ fieri
m̃sȩ illius: ipsũ ẽ. inciꝑe hab̾e uitã.
Iã et in alio libro qui uocat᷑ excłastes.
ubiait nõ ẽ. bonũ homini nͥ qđ nun¬
ducat et bibit: quid credibilius dicere
intelligitur. quã qđ ad participationẽ m̃sȩ
huiꝰ ꝑtinet: ꝗͣ. sac̃dos ipse mediator testa¬
m̃ti noui exhibet scđm or dinẽ melchisedeh
de corꝑe et sangume suo Idenĩ sacͥficium

Expanded text:
ernum, in utero uirginali domum sibi aedificasse ernum, in utero uirginali domum sibi aedificasse corpus humanum et huic, tamquam capiti membra, ecclesiam subiunxisse, martyrum uictimas immolasse, mensam in uino et panibus praeparasse, ubi apparet etiam sacerdotium secundum ordinem Melchisedech, insipientes et inopes sensu uocasse, quia, sicut dicit apostolus, infirma huius mundi elegit, ut confunderet fortia. Quibus tamen infirmis quod sequitur dicit: Derelinquite insipientiam, ut uiuatis, et quaerite prudentiam, ut habeatis uitam. Participem autem fieri mensae illius, ipsum est incipere habere uitam. Nam et in alio libro, qui uocatur ecclesiastes, ubi ait: Non est bonum homini, nisi quod manducabit et bibet, quid credibilius dicere intellegitur, quam quod ad participationem mensae huius pertinet, quam sacerdos ipse Mediator testamenti noui exhibet secundum ordinem Melchisedech de corpore et sanguine suo? Id enim sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
hendamꝰ: nõ ita obscurũ ẽ: ut de xp̃o et pos¬
sessionẽ eiꝰ excła sine laboriosa expositione
nõ possit intelligi. Tale quippe aliqͥd etiã
dñs ipse iħs ꝑ euangłicã parabolã ostendit
dixisse malos colonos Hic est heres: uenite
occidamꝰ eũ et nr̃a erit hereditas
comq illud in eodẽ libro qđ iã ante ꝑ¬
strurximꝰ cũ ageremꝰ de sterili quȩ peꝑie
sepcẽ. nõ nͥ de apõ et ȩccła mox ut fuerit ꝓ¬
nunciatũ consueuit intelligi: ab eis ꝗͥ xp̃m
sapientiã dĩ cẽ. nouerunt. Sapientia ȩdifi¬
cauit sibi domũ. et suffulsit colũpnas septẽ.
immolauit suas uictimas. miscuit incraterȩ
excellenti predicatione ad craterẽ dicens.
qui ẽ. insipiens deuertat ad me. et inopibus
sensu dix̃. Uenite manducate de meis panibꝰ.
et bibite uinũ qđ miscui uob Hic certe
agnoscimꝰ dĩ sapientiã hoc ẽ. ũbũ patri coç̃¬

Expanded text:
hendamus, non ita obscurum est, ut de Christo et poshendamus, non ita obscurum est, ut de Christo et possessione eius ecclesia sine laboriosa expositione non possit intellegi. Tale quippe aliquid etiam Dominus ipse Iesus per euangelicam parabolam ostendit dixisse malos colonos: Hic est heres, uenite, occidamus eum, et nostra erit hereditas. Itemque illud in eodem libro, quod iam ante perstrinximus, cum ageremus de sterili, quae peperit septem, non nisi de Christo et ecclesia, mox ut fuerit, pronuntiatum consueuit intellegi ab eis, qui Christum sapientiam Dei esse nouerunt: Sapientia aedificauit sibi domum et subfulsit columnas septem; immolauit suas uictimas, miscuit in cratere uexcellenti praedicatione ad craterem dicens: Quis est insipiens? Diuertat ad me. Et inopibus sensu dixit: Venite, manducate de meis panibus et bibite uinum quod miscui uobis. Hic certe agnoscimus Dei sapientiam, hoc est Verbum Patri coaet
Abbreviated transcription (Latin):
ei respectus.: ex sermonibꝰ illiꝰ. Hȩc cogitauert̃
⁊errauerunt: excecauit enĩ illos malicia ipsoꝵ.
In eccłastico autẽ fides gentiũ futura p̃dicit᷑
inmitte timorẽ tuũ suꝑ om̃s gentes Extolle
manũ tuã suꝑ gentes alienas. et uideant po¬
centiã tuã: Sic̃ corã illis sanctificatꝰ es in nob̾.
ita corã nob̾ magnificeris in illis: et agnoscant
nõ tanta firmitate ꝓferuntur. quę scͥpta
nõ sunt incanone iudȩorũ:
Intribꝰ uͦ illis qͦs salomonis constat eẽ. et uidĩ
canonicos habet᷑. ut ostendat᷑ ad xp̃m et
eccłam ꝑtinere qđ incis eiꝰ modi repꝑitur. oꝑosa.
disputatio necessaria ẽ: quȩ nos ultra quã
oporcet: si nuc̃ adhibeat᷑ extendit: Tam̃ qđ
inꝓuerbiis legitur uiros impios dicere. abscon¬
damꝰ int̾ra iurũ uistũ iniustę. absorbeamꝰ uͦ
cum canquã infernꝰ uiuentẽ et auferamꝰ eius
memoriã de t̾ra possessionẽ eiꝰ p̃ciosã appre¬

Expanded text:
ctus ex sermonibus illius. Haec cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim illos malitia ipsorum. In ecclesiastico autem fides gentium futura praedicitinmitte timorem tuum super omnes gentes; extolle manum tuam super gentes alienas et uideant potentiam tuam. Sicut coram illis sanctificatus es in nobis, ita coram nobis magnificeris in illis, et agnoscant non tanta firmitate proferuntur, quae scripta non sunt in canone Iudaeorum. In tribus uero illis, quos Salomonis esse constat et Iudaei canonicos habent, ut ostendatur ad Christum et ecclesiam pertinere quod in eis eius modi reperitur, operosa disputatio necessaria est, quae nos ultra quam oportet, si nunc adhibetur, extendit. Tamen quod in prouerbiis legitur, uiros inpios dicere: Abscondamus in terra uirum iustum iniuste, absorbeamus uero eum tamquam infernus uiuentem et auferamus eius memoriam de terra, possessionem eius pretiosam adpre
Abbreviated transcription (Latin):
suis. s etiã exparte sui maxima tͣnfferretusꝰ
interram assiriorum. priꝰ illa pars quȩ uoca
euersa ierłm et cẽplo illo nobilissimo Inqͥbꝰ
quos inde dimissa : cẽplũ qđ euersũ fuerat
instaurauit: Et quãuis plurimi eiꝰ in alienige¬
narum de gerent t̾ris. nõ habuit tam̃ de¬
inceps duas regni partes et diuersos insingłis
parcibꝰ reges: s inierłm eorũ princeps erat
unis. acq ad dĩ cẽplũ qđ ibi erat om̃s undiq
ubicũq eeit. et undecũꝙ possent᷑. ꝑcerta
tẽꝑa ueniebat̃. Sed nec cunceis hostes ex
aliis gentibꝰ expugnatoresq defuerunt.
Nã etiã romanorũ iã tͥbutarios eos xp̃s inuent¬

Expanded text:
suis, sed etiam ex maxima sui parte transferretur suis, sed etiam ex maxima sui parte transferretur in terras Assyriorum; prius illa pars, quae uocabeuersa Hierusalem et templo illo nobilissimo; in quibquos inde dimissa templum, quod euersum fuerat, instaurauit; et quamuis plurimi eius in alienigenarum degerent terris, non habuit tamen deinceps duas regni partes et duos diuersos in singulis partibus reges; sed in Hierusalem princeps eorum erat unus, adque ad Dei templum, quod ibi erat, omnes undique, ubicumque essent et undecumque possent, per tempora ueniebant. Sed nec tunc eis hostes ex aliis gentibus expugnatoresque defuerunt; nam etiam Romanorum iam tributarios eos Christus inuen
Abbreviated transcription (Latin):
inda ꝑtinente ad ierłm etiã regũ succeden¬
tium cẽꝑibꝰ nõ defuerunt ꝓpħȩ sic̃ dõ place¬
bat eos mitt̾e: uł ad p̃nunciandũ qđ opus
eratꝰ. uł ad corripienda peccata p̾cipiendãq
iusticiam: Nã et illic et si longe minus quã in
isrł cam̃ extit̾unt reges. quisuis impietatibus
dm̃ gͣuit offendet᷑: et modatis flagellis cũ
populo sumil plecterencur: Piorũ sane regũ
merita: ibi nõ parua laudantur: Inisrł aũ
reges alios magis. alios minꝰ: om̃s tam̃ reꝑbos
legimꝰ. Utraq ꝙͥ pars sic̃ iubebat diuina
ꝓuidenta uł sinebat. uariis et erigebatur
psꝑitatibꝰ et adũsitatibꝰ p̃mebat᷑ : et sic
ad fugebatur nõ solũ ext̃nis. uerũ et int̾ se
ciuilibꝰ bellis: ut certis existentibꝰ causis inseri¬
cordia dĩ patesceret uł ira : donec eiꝰ indig¬
natione crescente uniuersagens illa caldeis
debellantibꝰ nõ solũ subuerteretur in sedibꝰ

Expanded text:
Iuda pertinente ad Hierusalem etiam regum succedenIuda pertinente ad Hierusalem etiam regum succedentium temporibus non defuerunt prophetae; sicut Deo placebat eos mittere uel ad praenuntiandum, quod opus erat, uel ad corripienda peccata praecipiendamque iustitiam. Nam et illic, etsi longe minus quam in Israel, tamen exstiterunt reges, qui suis inpietatibus Deum grauiter offenderent et moderatis flagellis cum populo simili plecterentur. Piorum sane regum merita ibi non parua laudantur; in Israel autem reges alios magis, alios minus, omnes tamen reprobos legimus. Utraque igitur pars, sicut iubebat diuina prouidentia uel sinebat, uariis et erigebatur prosperitatibus et aduersitatibus premebatur, et sic adfligebatur non solum externis, uerum etiam inter se ciuilibus bellis, ut certis exsistentibus causis misericordia Dei uel ira patesceret, donec eius indignatione crescente uniuersa gens illa a Chaldaeis debellantibus non solum subuerteretur in sedibus
Abbreviated transcription (Latin):
impletam: Qua cognita pars utraq int̾se
paccata conqͥett: Nõ enĩ religionis. s regni
m̃te ꝑuersa nõ credens dõ quẽ ueracẽ ꝓmisso
sibi regno datoq ꝓbauerat. cimuit ne ueni
illi genti ueniendum fuit seduceretur ab eo
populus. et sterpi ddđ tanquã regio semini
redderetur: et instituit idolatriã in regno
suo. et populũ dĩsecũ simulacrorũ culcu
obstrictũ nefanda impietate decepit:
N ec cam̃ om̃imnꝰ cessauit d̃ nõ solũ illũ regẽ. uerũ
etr̃ successores eius et impietatis mitatores
popusũq ipsum arguere ꝑprophas. Nlã ibiex¬
tit᷑unt et magniilli insignesq ꝓpħȩ. quietiã
mirabilia multa fecerunt᷑: helias et heliseus
discipłs eiꝰ. Ibi etiã dicenti heliȩ dñe ꝓpħas
relictꝰ sũ solꝰ et quert̃ animã meã: responsũ
ẽ. ec̃. illic uͭ uͦ. milia iurorũ qui nõ curuaue
runt genua ante baal Itẽq in rogno

Expanded text:
impletam. Qua cognita, pars utraque inter se impletam. Qua cognita, pars utraque inter se pacata conquievit: non enim religionis, sed regni ente peruersa non credens Deo, quem ueracem promisso sibi regno datoque probauerat, timuit ne uenieilli genti ueniendum fuit, seduceretur ab eo populus et stirpi Dauid tamquam regio semini redderetur, et instituit. idolatriam n regno suo et populum Dei secum simulacrorum cultu obstrictum nefanda inpietate decepit. Nec tamen omni modo cessauit Deus non solum illum regem, uerum etiam successores eius et inpietatis imitatores populumque ipsum arguere per prophetas. Nam ibi exstiterunt et magni illi insignesque prophetae, qui etiam mirabilia multa fecerunt, Helias et Helisaeus discipulus eius; ibi etiam dicenti Heliae: Domine, prrelictus sum solus, et quaerunt animam meam, responsum est esse illic septem milia uirorum, qui non curuae in regno
Abbreviated transcription (Latin):
altera adidẽ regnũ sic̃ dixi ꝑtinens erat.
unde fuit saul rex ante dd̃ Sed simul istȩ
duȩ tribꝰ ut dictũ ẽ. uida uocabantur: et
hoc nomine discernebant᷑ ab isrł quȩ appella¬
bant̾ ꝓpͥȩ decẽ tribꝰ habentes suũ regẽ: Nam
tribꝰ leui qm̃ sacerdotał fuit. dĩ nõ regũ ser¬
uicio mancipata : tercia decima nuncupabat᷑
Ioseph quippe unꝰ ex duodecĩ filiis isrł non
uã sic̃ cȩteri singulas. s duas tribꝰ fecit effrem
et manasse: uerũ tam̃ etiã tribꝰ leui ad rog¬
nũ ierosolimitanũ ꝑtinebat magis. ubi erat¬
filius salomonis: et insamaria ie roboã rex
isrł seruus salomonis Et cũ uoluisset robcã
tanquã tirannidẽ diuisȩ illius partis bello
ꝑseqͥ ꝓhibitꝰ ẽ. popłs pugnare cũ fr̃ibꝰ suis.
dicente dõ ꝑ ꝓpħam se hoc fecisse Unde
apparuit nullũ in ea re uł regis istł uł popłi
fuisse peccatũ: s uoluntatẽ dĩ iundicantis

Expanded text:
altera ad idem regnum, sicut dixi, pertinens erat, altera ad idem regnum, sicut dixi, pertinens erat, unde fuit Saul rex ante Dauid. Sed simul istae duae tribus, ut dictum est, Iuda uocabantur, et hoc nomine discernebantur. ab Israel, quod appellabantur proprie decem tribus habentes suum regem. Nam tribus Leui, quoniam sacerdotalis fuit, Dei, non regum seruitio mancipata, tertia decima numerabatur. Ioseph quippe unus ex duodecim filiis Israel, non unam, sicut ceteri singulas, sed duas tribus fecit, Ephraem et Manassen. Verum tamen etiam tribus Leui ad regnum Hierosolymitanum filius Salomonis; et in Samaria Jeroboam, rex Israel, servus Salomonis. Et cum voluisset Roboam tanquam tyrannidem divisae illius partis bello persequi, prohibitus est populus pugnare cum fratribus suis, dicente Deo per prophetam, se hoc fecisse . Unde apparuit nullum in ea re, vel regis Israel, vel populi fuisse peccatum, sed voluntatem Dei vindicantis
Abbreviated transcription (Latin):
catis qđ ẽ. xp̃s et ęccła: s hȩc uoluptas allego¬
nos torminibꝰ inuolutatest ut desidetur arden¬
cius. nudeturq iocundius: et appareat sponsꝰ
cui dr̃ in eodẽ cantico Eqͥtas dilex̃ te: et spon¬
saquȩ ibi audit. karitas indeliciis cuis Tacita
nulta tͥnsimꝰ. cura huiꝰ oꝑis t̃minandi:¬
ct̃i pꝰ salomonẽ reges ębreorũ uix inue¬
nuint᷑ ꝑ aliqua enigmata dictorũ suoꝵ.
pellate sunt illiꝰ popłi partes: ex qͦ ꝓpt̃ salomo¬
nis offenã cẽꝑe filii eiꝰ roboam qui pacri
lietest n regnũ. do iudicante duusus est.
Hi tuinde tribꝰdocẽ quas accepit ieroboam
seruus salomonis rex eis insamaria consti¬
tutus ꝓpͥȩ uocabant᷑ isrł: quãuis hoc unu̾isi
illiꝰ popłi nom̃ cẽ: duabꝰ uero cribubꝰ uidȩ
scilicet et beniamin quȩ ꝓpt̾̃ dđ ne pęnitus
regnũ stirpis eiꝰ fuisset eradicatũ remanserat̃.
subiacentes ciutati ierłm uida nom̃ fuit. qr
ipsa erat tribꝰ unde dđ. beniamin uͦ tribus

Expanded text:
Christus et ecclesia. Sed haec uoluptas allegoricis tegminibus inuoluta est, ut desideretur ardentius nudeturque iucundius, et appareat sponsus, cui dicitur in eodem cantico: Aequitas dilexit te, et sponsa, quae ibi audit: Caritas in deliciis tuis. Tacita multa transimus cura huius operis terminandiCeteri post Salomonem reges Hebraeorum uix inueniuntur per aliqua aenigmata dictorum suorumpellatae sunt illius populi partes, ex quo propter Salomonis offensam tempore filii eius Roboam, qui patri successit in regnum, Deo uindicante diuisus est. Proinde tribus decem, quas accepit Hieroboam, seruus Salomonis, rex eis in Samaria constitutus, proprie uocabantur Israel, quamuis hoc uniuersi illius populi nomen esset. Duabus uero tribubus, Iudae scilicet et Beniamin, quae propter Dauid ne penitus regnum stirpis eius fuisset eradicatum, remanserant subiacentes ciuitati Hierusalem, Iudae nomen fuit, quia ipsa erat tribus unde Dauid. Beniamin uero tribus
Abbreviated transcription (Latin):
homo pacis mee inquẽ sꝑaui qui edebat
panes meos ampliauit suꝑme calcaneũ:
hoc ẽ. conculeauit me Tu autẽ inquit dñe
miserere mei: et resuscitame et redclam
illis: Quis hoc iã neget. qͥ uidȩos pꝰ passiorẽ
resurrectionẽq xp̃i de sedibꝰ sus bellica stre
et excidio funditus eradicatos uidet
Occisus enĩ ab eis resurrex̃ et reddidit eis inteñ
cẽporalẽ disciplinã: excepto qđ nõ correctis
seruat quando uiuos et mortuos uidicabnt
Nã dñs ipse istũ ipsum traditorẽ suũ ꝑpanẽ
porrectum ostendens apłis. hunc etiã usũ
psalmi huiꝰ cõmemorauit: et in se dix̃ impletĩ
Qui edebat panes meos. ampliauit suꝑme cal¬
cancũ. Qđ autẽ ait inquẽ sꝑaui. nõ c̃grut

Expanded text:
homo pacis meae, in quem speraui, qui edebat homo pacis meae, in quem speraui, qui edebat panes meos, ampliauit super me calcaneum, hoc est conculcauit me. Tu autem, inquit, Domine, miserere mei et resuscita me, et reddam illis. Quis hoc iam neget, qui Iudaeos post passionem resurrectionemque Christi de sedibus suis bellica strage et excidio funditus eradicatos uidet? Occisus enim ab eis resurrexit et reddidit eis interim temporariam disciplinam, excepto quod non correctis seruat, quando uiuos et mortuos iudicabit. Nam Dominus ipse Iesus istum ipsum traditorem suum per panem porrectum ostendens apostolis hunc etiam uersum psalmi huius commemorauit et in se dixit inpletum: Qui edebat panes meos, ampliauit super me calcaneum. Quod autem ait: In quem speraui, non congr
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sꝰ me susurrabant om̃s inuici mei. aduersus
me cogitabut mala mͥ. Uerbũ iniqũ disposue¬
runt aduersũ me: Nunqͥd qͥ dormit nõ adiciet
ut resurgat: Hic certe ita posita sunt uerba
hec: ut nicbil aliud dixisse intelligatur quã
sidiceret: Nunqͥd qͥ morit᷑. nõ adiciet ut reui¬
uiscat: Suꝑiora qͥppe demonstrant mortẽ
ipsius cogitasse et disposuisse immicos eius.
et hoc actum eẽ. ꝑ eũ qͥ egrediebat᷑ ut uidet.
et egrediebat᷑ ut ꝓdet Cui autẽ hic non occur¬
rat ex discipulo euis factꝰ tͣhitor uidas: Quia
gͦ facturi erant. qđ moliebantur. idẽ. occisuri
erant eũ: ostendens illos uana molitos frustra
occisiros resurrecturũ: sic adiecit hunc usu.
uelut diceret: Quid agitas uani: qđ urm¬
scelꝰ erit: meus somnꝰ erit. Nunquid qui dor¬
mit non adiciet ut resurgat: Et cam̃ eos
tam magnũ nefas non impune facturos. con¬
sequentibꝰ indicat uersibꝰ dicens. Et enim

Expanded text:
uersus me susurrabant omnes inimici mei, aduersus uersus me susurrabant omnes inimici mei, aduersus me cogitabant mala mihi. Verbum iniquum disposuerunt aduersus me: Numquid qui dormit non adiciet ut resurgat? Hic certe ita posita sunt uerba haec, ut nihil aliud dixisse intellegatur, quam si diceret: \'Numquid qui moritur, non adiciet ut reuiuescat?\' Superiora quippe demonstrant mortem ipsius cogitasse et disposuisse inimicos eius. et hoc actum esse per eum, qui ingrediebatur ut uideret, et egrediebatur ut proderet. Cui autem hic non ocurrat ex discipulo eius factus traditor ludas? Quia ergo facturi erant quod moliebantur, id est occisuri erant eum, ostendens illos uana malitia frustra occisuros resurrecturum, sic adiecit hunc uersum, uelut diceret: \'Quid agitis uani? quscelus erit, meus somnus erit. Numquid qui dormit, non adjiciet ut resurgat? Et tamen eos tam magnum nefas non impune facturos, consequentibus indicat versibus, dicens: Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
ta iam coto orbe cernunt᷑: Ibicĩ paulo pꝰ dr̃
Cõmemorabuntur et c̃utent᷑ ad dñm uniuersi
fines terrȩ. et adorabt̃ inc̾spectu einꝰ uniusȩ¬
cur gentium: De resurrectione quoq eiꝰ nequa¬
quam psalmorũ oracula tacuerunt: Nã qͥd ẽ.
aliud qđ inpsalmo tercio exꝑsona cuis canit᷑
ego dormiui et somnũ cepi. exresurrexi qm̃
dnis suscipiet me: Anforte quisquã ita desipitꝰ.
ut crecdat aliqͥd uelut magnũ nob indicare
uoluisse ꝓpłã qđ dormierit et ex surrexerit.
nisi somnus istȩ mors ec̃tꝰ. et eiugilatio resurrec¬
cio quã de xp̃o sic oportut ꝓpłari: Nã ⁊ in
quadragesimo multo manifestiꝰ id ostenditur.
ubi exꝑsona eiꝰdẽ mediatoris more solito tãquã
it̃ mala mͥ qͣndo moriet᷑. et ꝑibit nom̃eiꝰ : Et
ingrechiebatur ut uidet uana locutũ ẽ. cor
eorum: c̃gregauerut iniqͥtatẽ sibi E gredie¬
bantur foras et loquȩbantur : Sinul iunũ ad¬

Expanded text:
ta iam toto orbe cernuntur. Ibi enim paulo post dicitur: ta iam toto orbe cernuntur. Ibi enim paulo post dicitur: Commemorabuntur et conuertentur ad Dominum uniuersi fines terrae et adorabunt inprophetatur. De resurrectione quoque eius nequaquam psalmorum oracula tacuerunt. Nam quid est aliud quod in psalmo tertio ex persona eius canitur: Ego dormiui et somnum cepi; exsurrexi, quoniam Dominus suscepit me? An forte quisquam ita desipit, ut credat uelut aliquid magnum nobis indicare uoluisse prophetam, quod dormierit et exsurrexerit, nisi somnus iste mors esset et euigilatio resurrectio, quam de Christo sic oportuit prophetari? Nam et in quadragensimo multo manifestius id ostenditur, ubi ex persona eiusdem Mediatoris more solito tamquam runt mala mihi: Quando morietur et peribit nomen eius? Et si ingrediebatur ut uideret, uana locutum est cor eius, congregauit iniquitatem ipsi. Egrediebatur foras et loquebantur simul in unum. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Adhȩc itaq manifesta referunt᷑ quȩ paulo
obscurius in eodẽ psalmo posita sunt quan
do recte intelliguntur. qđ in nr̃is iã popula¬
ribus sermonibus fecimus Sic et uullo ubi
pedes. dinumerauerunt omiã ossa mea:
Ipsi uͦ c̃sidauert̃. et conspexerunt me Quibꝰ
utiq uerb̾ incruce corpus significauit:. exten¬
tis manibꝰ pedibꝰq confixis. et clauorum
tͣnsuerbatione confossis eoq mͦ se spectałm
consid̾antibus et conspicientibꝰ prebuisse.
addens etiam Diuiserunt sibi uestimenta
mea et super uestem meã miserunt sortem:
Quȩ ꝓpħia quẽ ad modũ impleta sit: euangłica
narratur historia. Tunc ꝓphecto et alia
recte intelligunt᷑ quȩ ibi minꝰ aꝑtȩ dicta sunt:
cum congruunt hisquȩ tanta manifestatione
claruerunt p̃sertim qr et illa quȩ nõ tͣnsacta
credimꝰ s p̃sentia contuem᷑: sicut in eodẽ psil¬
mo leguntur canto ante p̃dicta. ita nunc ex hibi¬

Expanded text:
Ad haec itaque manifesta referuntur, quae paulo Ad haec itaque manifesta referuntur, quae paulo obscurius in eodem psdo recte intelleguntur; quod in nostris iam popularibus sermonibus fecimus. Sic et in illo, ubipedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me quibus utique uerbis in cruce corpus significauit extentum manibus pedibusque confixis et clauorum transuerberatione confossis, eoque modo se spectaculum considerantibus et conspicientibus praebuisse, addens etiam: Diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestimentum meum miserunt sortem, quae prophetia quem ad modum inpleta sit euangelica narratur historia, tunc profecto et alia recte intelleguntur, quae ibi minus aperte dicta sunt, cum congruunt his, quae tanta manifestatione claruerunt: praesertim quia et illa, quae non transacta credimus, sed praesentia contuemur, sicut in eodem psalmo leguntur tanto ante praedicta, ita nunc exhibi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s addexterã patris creditur nõ uidetur:
Euis etiam inimicos poni sub pedibꝰ eius nondũ
apparet Idagitur Apparebit infine: Etiam
hoc nuc̃ creditur: post uidebitur Uerum qđ
exiondñare in medio inimicorum cuorum
ita clarum est: ut non solum infidelit᷑ et
infeliciter. s etiam impudent̃ negetur: Et
ipsi quippe fatent᷑ inimici ex syon missam
fuisse legemxp̃i. qđ euangeliũ nos uocamꝰ.:
et eã uirgam uirtutis eius agnoscimꝰ Oñari
uͦ eñ inmedio mimicorũ suorũ: idẽ ipsi int̃
quos dñãtur. dentibus frendendo et tabes¬
cendo et nichil aduersus eũ ualendo cestant᷑:
Deinde qđ paulo post dicit uirauit dñs et
nõ penitebit eũ. quibꝰ uerb̃ immutabile
suturum eẽ. significat qđ ad uingit. tues
sacerdos in et̃num scđm ordinẽ melchisedech.
ex eo qđ iam nusquã ẽ. et sacerdocium et
sacrifibium scđm ordinẽ aaron. et ubiq
melchi sedech quando benedixit abrahã:
qͥsambigere ꝑmittitur de quo ista dicunt᷑:

Expanded text:
s ad dexteram Dei Patris creditur, non videtur: ejus etiam inimicos poni sub pedibus ejus nondum apparet; id agitur, apparebit in fine; etiam hoc nunc creditur, post videbitur. Verum quod dominare in medio inimicorum tuorum, ita clarum est, ut non solum infideliter et infeliciter, sed etiam inpudenter negetur. Et ipsi quippe fatentur inimici ex Sion missam fuisse legem Christi, quod euangelium nos uocamus, et eam uirgam uirtutis eius agnoscimus. Dominari uero eum in medio inimicorum suorum idem ipsi, inter quos dominatur, dentibus frendendo et tabescendo et nihil aduersus eum ualendo testantur. Deinde quod paulo post dicit: Iurauit Dominus, ot non paenitebifuturum esse significat, quod adjungit, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech , ex eo quod jam nusquam est sacerdotium et sacrificium secundum ordinem Aaron, et ubique tulit Melchisedech, quando benedixit Abraham , quis ambigere permittitur, de quo ista dicantur?
Abbreviated transcription (Latin):
pociꝰ alt̾um ꝓ altero putauerunt fuisse
hominẽ qui insiuis posuerunt scͥptis altũ
nomen: Cũ rex arguiorũ cc̃ iꝰ apiseẽt.
iacob ꝑtinens ad ciuutatẽ dĩ dequa scͥbimꝰ
maiore utiq reꝓbato: habebat .x ͦiͭi. filios:
uorũ illũ qui uocabatur ioseph. mercato¬
ribꝰ inegyptum transeuntibꝰ fr̃s ad huc
siuc auo eorũ uiuente uendidant: Scecit
iũ añ pharaonẽ c̃iosepl quando ex humili¬
p̃nintrauit .UͭiiI. ub̾tatis annos futuros: qͦrũ
nibindantiã p̃pollentẽ. consequentes alii
septẽ fteriles fuerant consumturi Et obhoc eũ
rex p̃fecerat egypto de carcere lib̾atũ qͦ eũ
c̃iecerat integritas castitatis. quã fortit̾ seruans
male amantis dñe et male credulo dño m̃titurȩ
fugiens: nõ consensit ad stuprum:
annoscentũ. et .xxͦx. sic̃ int̾roganti regi ipse
est. additis septẽ ubtatis. et duobꝰ famis. His¬

Expanded text:
potius alterum pro altero putauerunt fuisse potius alterum pro altero putauerunt fuisse hominem, qui in suis posuerunt scriptis alterum nomen, cum rex Argiuorum tertius Apis esset, Iacob pertinens ad ciuitatem Dei, de qua scribimus, maiore utique reprobato, habebat duodecim filios, quorum illam, qui uocabatur Ioseph, mercatoribus in Aegyptum transeuntibus fratres adhuc Isaac auo eorum uiuente uendiderant. Stetit autem ante Pharaonem Ioseph, quando ex humilipraenuntiauit septem ubertatis annos futuros, quorum abundantiam praepollentem consequentes alii septem steriles fuerant consumturi, et ob hoc eum rex praefecerat Aegypto de carcere liberatum, quo eum coniecerat integritas castitatis, quam fortiter seruans male amanti dominae et male credulo domino mentiturae ufugiens non consensit ad stuprum. annos centum et triginta, sicut interroganti regi ipse est, additis septem ubertatis et duobus famis.
Abbreviated transcription (Latin):
aussepnlchrũ tẽplũẽ. consticutũ in quo co¬
lnetur ut ds: et ei boues umn molarentur:
Citdohonore canto idõ dignũ putarunt.
qua mnrceni sui parte pat̃ qͥppe loca ãbobꝰ
astbuerat inquibꝰ eouiuente. regnarẽt:
ste sicella constituerat ad colendos dõs et
decuerat obseruari cẽꝑa ꝑm̃ses atq annos.
quad eorum quatenꝰ metirentur atq nume¬
tient hȩc in eo noua mirantes rudes ad¬
huchomines: morte obita dm̃ eẽ. factũ suie
pnati sunt suie uolerunt: Nam et io filia
achi fuisse ꝑhibetur. quȩ postea hisis ap¬
pellata ut magna dea culta ẽ. inegypto:
quamus aliis scͥbant eã exet̾iopia inegyp¬
ci uenisse reginã. et qđ latȩ iustȩq imꝑaue¬
nt esq multa cõmoda et litt̾as instituerit:
hunchonorẽ illi habitũ eẽ. diuinũ postea
quã ibi mortua ẽ : et tantũ honorẽ. ut capi¬
ali criminȩ reus fieret siquis eam fuisse
sipho. qui etiã cepisos aquibꝰdã craditur:
sitam̃ duorũ nominũ homo unꝰ fuit: ac nõ

Expanded text:
quo coleretur ut Deus et ei boues immolarentur. Credo honore tanto ideo dignum putarunt, quia in regni sui parte pater quippe loca ambobus distribuerat, in quibus eo uiuente regnarent iste sacella constituerat ad colendos deos et docuerat obseruari tempora per menses adque annos, quid eorum quatenus metirentur adque numerarent. Haec in eo noua mirantes rudes adhuc homines morte obita deum esse factum siue opinati sunt siue uoluerunt. Nam et Io filia Inachi fuisse perhibetur, quae postea Isis appellata ut magna dea culta est in Aegypto; quamuis alii scribant eam ex Aethiopia in Aegyptum uenisse reginam, et quod late iusteque imperauerit eisque multa commoda et litteras instituerit, hunc honorem illi habitum esse diuinum. postea quam ibi mortua est, et tantum honorem, ut capitali crimine reus fieret, si quis eam fuisse sapo, qui etiam Cephisos a quibusdam traditur si tamen duorum nominum homo unus fuit ac non
Abbreviated transcription (Latin):
iportunã quȩ uera ẽ: infuturo scło felicitatẽ.
festinant̃ beari huiꝰ scłi cęleritate cupientes.
micipes aũ cuutatis xpisti: cẽpꝰ ñ fallacis bea¬
acudinis pacient̃ expectant:. Hoc ait infor-¬
aitudine et nõ inc̃fusione: quia nõ eos fallit
pes de qua dic̃ apłs: Spes autẽ nõ confundit:
dic̃ et psalmꝰ: Et enĩ qui te expectant nõ c̃fundẽt᷑:

Expanded text:
o felicitatem, festinanter beari huius saeculi celebritate cupientes; principes autem ciuitatis Christi tempus non fallacis beatitudinis patienter exspectant. Hoc ait: In fortitudine, et non in confusione, quia non eos fallit spes, de qua dicit apostolus: Spes autem non confundit; dicit et psalmus: Etenim qui te exspectant, non confundentur.
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ iiꝰ sapientia alter ȩccłasticꝰ dicit᷑.
ꝑꝑt̃ eloquii nõ nulłã similitudinẽ ut salo¬
monis dicant᷑ obtinuit c̃suecudo. Nõ autẽ
eẽ. ipsius nõ dubitãt doctiores Cos tam̃
in auctoritatẽ maxime occidentalis antiqͥtꝰ
recepit ęccła. quorũ in uno qͥ appellat᷑ sapi¬
peccata legis: et infamat in nob̾ peccata
disciplinȩ nĩȩ: Promittit se scientiã dĩ hab̾e
et filiũ dĩ se nominat: factꝰ ẽ. nob̃ intͣductio¬

Expanded text:
quorum unus sapientia, alter ecclesiasticus dicitur, quorum unus sapientia, alter ecclesiasticus dicitur, propter eloquii nonnullam similitudinem, ut Salomonis dicantur, obtinuit consuetudo; non autem esse ipsius non dubitant doctiores; eos tamen in auctoritatem maxime occidentalis antiquitus recepit ecclesia. Quorum in uno, qui appellatur sapierat nobis peccata legis et infamatis in nos peccata disciplinae nostrae. Promittit scientiam Dei se habere et filium Dei se nominat
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis modus sit. Ignoscant autẽ qui hȩc
legt̃ et cuncta illa nouerunt: et de his
qui fortasse firmiora me p̃t̃misisse uł intelli¬
gunt uł existimãt non quęrantur¬
nio p̃dicatꝰ: quia et delicta eiꝰ tanta pieca¬
ce suꝑata st̃ ꝑ salubrimã pęnitendi humili¬
tatem : ut prorsꝰ int̾ eos sit de quibꝰ ipse ait
Beati quorũ remisse sunt iniquitates: et qͦr̃
tecta sunt peccata Posthunc regnauit eidẽ
populo uniuerso salomon filius eiꝰ : qui ut
supra dictũ ẽ. patre suo uiuo cępit regnare
hic bonis initiis: malos exitꝰ habuit Quippe
scdȩ res quȩ sapientiũ animos fatigant.
magis huic offuerunt: quã ꝓfuit ipsa sapi¬
entia etiam nũc et de inceps. memorabił.
et tuno longe. lateq laudata Propħasse
etiam ipse repꝑitur insuis libris: qui tres
r̾ecepti sunt in auctoritatẽ canonicã. ꝓũbia.
eccłiastes. et canticũ canticorũ: Alii uͦ duo

Expanded text:
aliquis modus sit. Ignoscant autem qui haec aliquis modus sit. Ignoscant autem qui haec legunt et cuncta illa nouerunt, et de his, quae fortasse firmiora me praetermisisse uel intellegunt uel existimant, non queranturnio praedicatus, quia et delicta eius tanta pietate superata sunt per saluberrimam paenitendi humilitatem, ut prorsus inter eos sit, de quibus ipse ait: Beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Post hunc regnauit eidem populo uniuerso Salomon filius eius, qui, ut supra dictum est, patre suo uiuente coepit regnare. Hic bonis initiis malos exitus hsecundae res quae sapientium animos fatigant, magis huic obfuerunt quam profuit ipsa sapientia, etiam nunc et deincet tunc longe lateque laudata. Prophetasse etiam ipse reperitur in suis libris, qui tres recepti sunt in auctoritatem canonicam: Prouerbia, ecclesiastes et canticum canticorum. Alii uero duo,
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ ꝓpħie testimoniis etiã rebꝰ ad effectũ tam
darũ certũq ꝑductis omnino nõ cedant.
ꝓfecto meis illud impletur. qđ in eo p̾salmo
quihunc sequitur scriptũ ẽ: Cũ enĩ et illic ex
dicerentur. cõmemoratũ ẽ. qđ in euangłio
patuit: dediit in escã meã fel: et in siti mea
potum mͥ dedunt acetũ: Et uelut post tale
iuuiũ epulasq sibihuiꝰ cemodi exibitas mox
tulit: fiat m̃sa corũ corã ipsis inmuscipulã.
et inrecributionẽ et inscandalũ Obscurent᷑
ołi eorũ neuideant: et dorsũ eorũ semꝑ incurua:
ecta quȩ nõ obtando sunt dicta. scł optandi
spetiȩ ꝓpħando p̃dicta. Quid gͦ mirũ sihec
manifesta nõ uidet̃: qͦrũ ocłi sunt. obscurita¬
a neuideit: Quid mirũ si celestia ñ suscipiut̃
qui ut int̾rena sint ꝓni. dorsũ eorũ sẽꝑ in¬
curuũ ẽ: His enĩ uerb̾ translatis a corpore.
uicia significantur animorũ. Ista de psalmis
hocẽ. de ꝓpħia regis dd̃ satis dicta sint: ut

Expanded text:
huius prophetiae testimoniis etiam rebus ad effectum tam clarum certumque perductis omnino non cedant, profecto in eis illud inpletur, quod in eo psalmo, qui hunc sequitur, scriptum est. Cum enim et illic ex dicerentur, commemoratum est, quod in euangelio patuit: Dederunt in escam meam fel et in siti mea potum mihi dederunt acetum. Et uelut post tale conuiuium epulasque sibi huiusce modi exhibitas mox intulit: Fiat mensa eorum coram ipsis in muscipulam et in retributionem et in scandalum; obscurentur oculi eorum ne uideant, et dorsum eorum semper incurua, et cetera, quae non optando sunt dicta, sed optandi specie prophetando praedicta. Quid ergo mirum, si haec manifesta non uident, quorum oculi sunt obscurati, ne uideant? Quid mirum, si caelestia non suspiciunt, qui ut in terrena sint proni, dorsum eorum semper incuruum est? His enim uerbis translatis a corpore uitia significantur animorum. Ista de psalmis, hoc est de prophetia regis Dauid, satis dicta sint, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ uiuet et nõ uidebit mortẽ. ut camen
mortuus fuerit: s animã suã eruerit de manu
inferni: qͦ ꝓꝑt̾ qͦrundã soluenda inferna iunda
descendat: eruerit autẽ potestate illade qͦ
in euangło dicit: potestatẽ haboo ponendi
animam meã: et potestatẽ habeo it̾ũ sum̃¬
dieam: Sed cȩt̾a psalmi huiꝰ quȩ ita se

Expanded text:
Sic enim uiuet et non uidebit mortem, ut tamen mortuus fuerit, sed animam suam eruerit de manu inferni, quo propter quorundam soluenda inferna uincula descenderat; eruerit autem potestate illa, de qua in euangelio dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam et potestatem habeo iterum sumendi eam.
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ ẽ. ueris et carne et fide isrłitis cinitas ẽ.
inqua carnẽ xp̃s ut homo eẽt. ad sũpsit: de
quacuutate psalmꝰ aliꝰ ait: Mat̃ syon dicet
dauit eam: Cum gͥ huic reginȩ cunta
mꝰ impletũ. ꝓpatribꝰ cuis nati sunt cibi filii.
constitues eospͥncipes suꝑ omẽm t̾ram: ex filiis
quppe eiꝰ ꝑ omẽm t̾rã sunt p̃positi et patres
aus. cũ c̃fiteantur ei popłi concurrentes ad¬
cildubio ꝗͥd sit qͥc qͥd cropicis locutionibus
subobscure dictũ ẽ. qͦqͦ mͦ intelligatur.
debet bis rebꝰ manifestissimis comienire:¬

Expanded text:
ditus ueris et carne et fide Israelitis ciuitas est ditus ueris et carne et fide Israelitis ciuitas est in qua carnem Christus, ut homo esset, adsumsit. De qua ciuitate psalmus alius ait: Mater Sion, dicet dauit eam. Cum igitur huic reginae ciuitati mus inpletum: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram ex filiis quippe eius per omnem terram sunt praepositi et patres eius, cum confiteantur ei populi concurrentes adcul dubio quidquid hic tropicis locutionibus subobscure dictum est, quoquo modo intelligatur, debet his rebus manifestissimis convenire
Abbreviated transcription (Latin):
sunt enĩ participes eiꝰ. ex qͦrũ in om̃ibꝰ genalꝰ
unitate atq concordia fit ista regina: sicit
in alio psalmo de illa dr̃ Ciuitas regis magu:
Ipsa ẽ sion sp̃alit̃: qđ nom̃latine int̾p̃tatum
speculatio ẽ. Specłatur enĩ futuri scłi magui
cnfuso int̃p̃tatur. Ex qua tam̃ babilone
sogna ista in om̃ibꝰ gentibꝰ regeneratione libut᷑:
fide: unmcietiã ipsi magni huiꝰ regis. eiusq
norine Adipsos enĩ uenens et abipsis xp̃s oc¬
cisus: magis aliorũ factus ẽ. qͦs nõ uidit in car¬
ne. Unde ꝑcuꝰdã psalmi ꝓpħiã dic̃: ipse rex
m̃ Erues me de c̃tradictionibꝰ popłi constitu¬
esme incapud gentium: Popłs quẽ nõ
cognoui seriuut mͥ in obauditu auris obau¬
duit mͥ ẜopłs gͦ iste gentiũ quẽ nõ cogno¬
ut xp̃s presencia corporali inquẽ tam̃ xp̃m
sibi ad nuntiatũ credidit. ut merico de illo
diceretur in obauditu ais obandiuit michi:
quia fides exauditii ẽ. Iste inquã popłs ad¬

Expanded text:
sunt enim participes eius, ex quorum in omnibus gentibus unitate adque concordia fit ista regina, sicut in alio psalmo de illa dicitur: Ciuitas regis magni. Ipsa est Sion spiritaliter; quod nomen Latine interpretatum speculatio est; speculatur enim futuri saeculi magnum confusio interpretatur; ex qua tamen Babylone regina ista in omnibus gentibus regeneratione liberatur et fide; inimici etiam ipsi. magni huius regis eiusque reginae. Ad ipsos enim ueniens et ab eis Christus occisus magis aliorum factus est, quos non uidit in carne. Unde per cuiusdam psalmi prophetiam dicit ipse rex noster: Erues me de contradictionibus populi, constitues me in capite gentium. Populus, quem non cognoui, seruiuit mihi; in obauditu auris obaudiuit mihi. Populus ergo iste gentium, quem non cognouit Christus praesentia corporali, in quem tamen Christum sibi adnuntiatum credidit, ut merito de illo diceretur: In obauditu auris obaudiuit mihi, quia fides ex auditu est — -iste, inquam, populus ad
Abbreviated transcription (Latin):
cbuere qđ ec̃t. illorũ.: quiacapud et corpꝰ
unus ẽ. xp̃s. Unde illudẽ. in cuangłio Esin¬
ui et dedistĩ mͥ manducare Qđ exponens
ait Quando uni ex minimis meis fecistis.
michi fecistis. Se itaq dix̾sꝑasse qđt̃

Expanded text:
ia caput et corpus unus est Christus; unde illud est in euangelio: Esuriui, et dedistis mihi manducare, quod exponens ait: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Se itaque dixit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpłȩ annunc iauerunt nr̃m eẽ. nõ putd
sod nescio quẽ suũ quẽ sibi alienũ anoi¬
cius passione confingunt: et idõ mirabli
uanitate atq cecitate uerba quȩ posum
nõ mortẽ et resurrectionẽ: s somuũ etell¬
gilationẽ significasse contendunt:. Sed
clamat eis etia psalmꝰ quintus docimus¬
D cept̃ hoc iocundatũ ẽ. cor meũ et exultauit liga
mea. in suꝑ et caro mea requiescet inspe: qm̃ nõ
derełiques animã meã in inferno neq dabis
scm̃ cnũ undẽ corruptionẽ. Quis in ea spe dice¬
ret requieuisse carnẽ suã. ut non derelicta am¬
masia ininferno s cito ad eã redeunte reuiuis¬
ceret nec corrũꝑet᷑ sic̃ cadauera corrũpi solẽt
nisi qui die t̾cio resurrex : qđ utiq dicere nõ
possut̃ de ꝓpħa et roge dd: clamat et sexagesi
saluios faciendi dñsẽ. iħis: qđ int̾pretat᷑ saluator
siue salutaris: Nã ratio nominis reddita hȩc

Expanded text:
e adnuntiauerunt, nostrum esse non putant, sed nescio quem suum, quem sibi alienum a mortis passione confingunt. Ideo mirabili uanitate adque caecitate uerba, quae posuimus, non mortem et resurrectionem, sed somnum et euigilationem significasse contendunt. Sed clamat eis etiam psalmus quintus decimus: Propter hoc iucundatum est cor meum et exultauit lingua mea, insuper et caro derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem. Quis in ea spe diceret requieuisse carnem suam, ut non derelicta anima sua in inferno, sed cito ad eam redeunte reuiuesceret, ne corrumperetur, sicut cadauera corrumpi solent, nisi qui die tertio resurrexit? Quod utique dicere non possunt de propheta et rege Dauid. Clamat et sexagensisaluos faciendi Dominus est Iesus, quod interpretatur saluator siue salutaris. Na
Abbreviated transcription (Latin):
aille pace regnauit. nec unquã omĩno gens
lli ita regnũ cenuit ut sollicita nõ fuerit ne
hostibus subderetur: qr in canta mutabilitate
seruĩ humanarum nulli aliqͣndo populo con¬
assaẽ. tanta securitas. ut huic uitȩ hostiles nõ
pmidaret incursus: Lociis gͦ istȩ qͥ ꝓmittitur
on pacatȩ ac securȩ habitationis et̃nus est.
et̃nsq debetur in matre hierłm lib̾a ubi
ert ueracit̃ populus isrł. Hoc enĩ nomen
interp̃tatur udens dm̃ Cuiꝰ p̃muĩ desidio.¬

Expanded text:
a ille, pace regnauit; nec umquam omnino gens a ille, pace regnauit; nec umquam omnino gens illa ita regnum tenuit, ut sollicita non fuerit ne hostibus subderetur; quia in tanta mutabilitate rerum humanarum nulli aliquando populo concessa est tanta securitas, ut huic uitae hostiles non formidaret incursus. Locus ergo iste, qui promittitur tam pacatae ac securae habitationis, aeternus est aeternisque debetur in matre Hierusalem libera, ubi erit ueraciter populus Israel; hoc enim nomen interpretatur cuidens Deum\'; cuius praemii desid
Abbreviated transcription (Latin):
meũ isrł: Hoc tam magnũ bonũ quisquis a as
hoc scło et in hac t̾ra sꝑat. insipient̃ sapt li
quispiam putauit inpace regni salomons
id eẽ. cõpletũ : pacẽ qͥppe illã. scͥptura inbui
futuri excellenti p̃dicatione cõm̃dat: Sl
huc suspicioni ingilant᷑ occursũ ẽ.: cũpao
quã dictũ ẽ. et nõ apponet filius iniquias
humiliare eũ. c̃tinuo subiunctũ ẽ. sicutib
inicio acdiebꝰ quibus constitiu uidices sipẽ
populũ meum isrł. Iudices namq pͥusgs̃
Sciaq humiliabat eum filius iniquitatis hoc
ẽ hostis alienigena ꝑ int̾ualla temporum
qubꝰ loguntur paces alt̾nasse cumbellis: et
iueniuntur illic pacis cẽpora prolixiora
quam salomon habuit. qui .xl. regnauit an¬
nos Nam sub eo udice qui ẽ. appellatus aod.
actoginta aimi pacis fuerunt: Absit gͦ ut
silomonis tempora in hac ꝓmissione p̃dicta
& credantur Multo minus utiq cuius libet
rgis alteriꝰ. Nõ enĩ qͥsquã corũ intanta quan¬

Expanded text:
unt. Hoc tam magnum bonum quisquis in hoc saeculo et in hac terra sperat, insipienter sapit. An quispiam putabit in pace regni Salomonis id esse conpletum? Pacem quippe illam scriptura in umbra futuri excellenti praedicatione commendat. Sed huic suspicioni uigilanter occursum est, cum. postea quam dictum est: Et non aum, continuo subiunctum est: Sicut ab initio a diebus, quibus constitui iudices super populum meum Israel. Iudices namque, priusqEt utique humiliabat eum filius iniquitatis, hoc est hostis alienigena, per interualla temporum, quibus leguntur paces alternasse cum bellis; et inueniuntur illic pacis tempora prolixiora quam Salomon habuit, qui quadraginta regnauit annos; nam sub eo iudice, qui est appellatus Aod, octoginta anni pacis fuerunt. Absit ergo ut Salomonis tempora in hac promissione praedicta esse credantur; multo minus itaque cuiuslibet regis alterius. Non enim quisquam eorum in tanta, quant
Abbreviated transcription (Latin):
pidibꝰ ubi habitet inec̃nũ popłs cidꝰ
et indõsuo. et dĩ cũ popło atos inpepli
suo. ita ut ds̃ sit implens populũ siun
et popultis plenꝰ dõ suo: cũ dĩent
sit. et nunciauittibi dñs qm̃ donĩ gi¬
cens: domũ ȩdificabo tibi. hanc enĩ dotuitus
inuanũ laborant qui ȩdificant eã. Cui ded
cũ uenerit ułtima dedicatio: cunc fiet ilud
locũ popłomeo isrł: et plantabo illũ. et in hibi¬
tabit seorsũ et nõsollicitꝰ erit ult᷑. et nõ appo¬
net filius iniquitatis humiliare eũ sicut ab

Expanded text:
pidibus, ubi habitet in aeternum populus cum Deo et in Deo suo, et Deus cum populo atque in populo suo: ita ut Deus sit implens populum suum, et populus plenus Deo suo, cum Deus erit sit, Et nuntiabit tibi Dominus quonidicens: Domum aedificabo tibi . Hanc enim domum et nos in vanum laboraverunt qui aedificant eam . » Cujus domus cum venerit ultima dedicatio, tunc fiet illudlocum populo meo Israel, et plantabo illum et inhabitabit seorsum, et non erit sollicitus ultra, et non apponet filius iniquitatis humil
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicamꝰ et inquẽ credimꝰ quãlibet sit cardus
aznoscat: cũ audiat dm̃ cuiꝰ sedesẽ. in scła
scłorum. et unctũ adõ ntiq sic̃ ungino dĩ
nõ uisibilis spĩali atq intelligibili chrismate:
Quis enĩ cã ruđ ẽ. in haoreligione uł cã surdus
adiisꝰ ciꝰ famã longȩ lateq diffusã: ut xpm
achrismate hoc̃. ab hunctione appellatũ ẽe.
nõ nouerit: Agneto aũ rege xp̃o. iã cȩcera¬
quȩ hnc cropite dicta sunt: qͦmͦ sit speciorꝰ
forma pre filiis hominũ quadã tancomagis
amanda atq miranda quanto minꝰ corporea
ci qui rognat ꝓpt̾ ueritatẽ et mansuecudinẽ
et iusticiã inquirat ex otio. Ocinde aspiciat
eiꝰ eccłam tanto uiro suo sp̃ali conubio et
diumo amore c̃iunctã de qua dr̃ in hisquę
secuntur Astitit rogina ad extris ciuis inuei

Expanded text:
dicamus et in quem credimus, quamlibet sit tardus, agnoscat, cum audiat Deum, cuius sedes est in saecula saeculorum, et unctum a Deo, utique sicut unguit Deus, non uisibili, sed spiritali adque intellegibili chrismate? Quis enim tam rudis est in hac religione uel tam surdus aduersus eius famam longe lateque diffusam, ut Christum a chrismate, hoc est ab unctione appellatum esse non nouerit? Agnito autem rege Christo, iam ceteraquae hic tropice dicta sunt, quo modo sit speciosus forma prae filiamanda atque miranda, quanto minus corporea ei qui regnat propter veritatem et mansuetudinem et justitiam, inquirat ex otio. 2. Deinde aspiciat ejus Ecclesiam, tanto viro suo spirituali connubio et divino amore conjunctam: de qua dicitur in his quae sequuntur: A