comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
miã amplectitur. amnẽ nobilissimã. y cᷤ¬
pem accipit. Cufraten defert insinũ ꝑsi¬
cũ. Quecũq eufraten bibunt gs̃: diũso
nitent lapide. ⁊milanthis in ip̃o eufra¬
tis alueo legit᷑ gemina ad instar mar¬
moris ꝓconensis. nͥ qd̃ in mẽdio umbil¬
co lapidis istiuris. glauci uelut ocłi pupil¬
a chaldeis ad nos usꝙ fluxit. haut faci¬
lis reptu. nͥ ut ꝑbibent. ipsa se capessen¬
dam daret. Namq ingenita spiratꝰ efica¬
tia. fuꝑmeantes naues eꝓfundo petit. ⁊¬
carinis ita tenacit adcorꝑat᷑ ut nisi ab¬
rasa parte ligni egre separet᷑. Ca sagade
apd̃ caldeos ꝓp̃t effc̃s quos ex easciunt
habet᷑ loco principe. Cetĩs ꝓpt̃ grãm ma¬
gis cõplacet: iocundisfime uirens. Mitez¬
thes parthis familiaris est de mirrte.
hunc si uisu estimes. mirre color est. ⁊ ñ
et atritu mertes ad calorẽ: spirat nar¬
di suauitatẽ. In ꝑside lapidũ tanta copra

Expanded text:
miam amplectitur: amnem nobilissimum Choasmiam amplectitur: amnem nobilissimum Choaspen accipit: Euphraten defert in sinum Persicum. Quaecumque Euphraten bibunt gentes, diverso nitent lapide. Zmilanthis in ipso alveo legitur, gemma ad imaginem marmoris Proconnensis, nisi quod in medio umbilico lapidis istiu Chaldaeis ad nos usque fluxit, haud facilis repertu, ni ut perhibent ipsa se capessendam daret; namque ingenita spiritus efficacia supermeantes naues e profundo petit et carinis ita tenaciter adcorporatur, ut nisi abrasa parte ligni aegre separetur. Ea sagda apud Chaldaeos propter effectus, quos ex ea sciunt, habetur loco principe, ceteris propter gratiam magis complacet iucundissime uirens. Myrrhites Parthis familiaris est. Hunc si uisu aestimes, myrrhae colore est et non et attritu incites ad calorem, spirat nardi suauitatem. In Perside lapidum tanta copia
Abbreviated transcription (Latin):
sitione terraꝵ equalitas facit normat
linee. Uñ apparet ista uo flumina ad
modulũ euisd̃ ꝑpendiculi constatuta h¬
eet e diu̾sis manent plagis. easdẽ incre¬
m̃ti causas hr̃e de tygride fluuio.¬
In armenie regione caput tollit mire
qͣmlucidũ conspicuo fonte in loco ẽdito.
qui egelos nõiatur. Nec ab exordiostatĩ
dotꝰ est. ꝯrimũ pigrefluit: ñ suonoĩe.
ait cum fines medoꝵ inuectꝰ est. tygris
statĩ dr̃. Ita enĩ noĩant medisagitam.
sustinentẽ. Cuiꝰ pisoes ñqͣm se alueo ty¬
gridus miscent. sic̃ nec amnic ꝑisces.
in stagnũ tnͣseunt arethuse ꝑ qmͣdis
similis colore ⁊̃ uolueri meat eursu.
Mox tauro resistente in ꝓfuindũ spe¬
eũ mergit᷑. Quẽ subt̾labens in altero
eius latẽ apd̃ ⁊omadẽ emicat. uluas
et purgam̃ta płia secũ drahens. de¬
inde identidẽ abseondit᷑. rursꝰ q reodit᷑
adiabenos arabasq p̾terfliue. Mesopoha¬

Expanded text:
positione aequalitas normalis facit positione aequalitas normalis facit lineae. Vnde apparet ista duo flumina ad modulum eiusdem perpendiculi constituta, licet e diuersis manent plagis, easdem incrementi causas habere. De Tigri quoqIn Armeniae regione caput tollit mire quam lucidum, conspicuo fonte in loco edito 5.31.127 nominatur; nec ab exordio statim totus est. Primum pigre fluit, non suo nomine: at, cum fines Medorum invectus est, Tigris statim dicitur: ita nominant Medi sagittam. sustinentem, cuius pisces nunquam se alveo Tigris miscent; sicut, nec amnici pisces in stagnum tsimilis colore et volucri meat cursu. Mox Tauro resistente in profundum specum mergitur, quem subterlabens in altero eius latere apud Zomade emicat, ulvas et purgamenta plurima secum trahens. Deinde identidem absconditur rursusque redditur: Adiabenos Arabasque praeterfluit: Mesopota
Abbreviated transcription (Latin):
illinc dies cernit᷑ T̃alis e eassio specła
est: ut lucẽ pͥus uideas. qmͣ auspicet᷑
armenia maior. ortum supͣ ⁊
ramiã. sub radicib montis quẽ catonẽ
accole nõtant. sythis proxuũ. hic re¬
ceptis inse aliquot amnib conualeseit.
et stipetꝰ conuenis aguis luẽtatur eum
montis tauri obiectu. quẽ apd elegeam
seidit: resistat licet duodecĩ miliũ pas¬
suũ latittidine. longisq excursib dex¬
tera cõmagenẽ arabiã leua relinqͥt.
Deiñ p̃labens płimas gs̃. babyloniem
qͦndã caldeoꝵ caput diuidit. mesopo¬
thamiã opimat:. inundationis annu¬
e excessib ad instar egypti amnnis ter¬
ras condegens. inuecta soli fecundutate.
hisdẽ ferme demꝑib. quib nilꝰ exit.
sole seit in parte cancͥ uicesima const¬
tuto denuatur: cũ iã leone decurso.
ad extima uͥginis eurricła facit tu¬
sitũ. Qd̃ guomodici similib parales¬
lis accsde contendunt. quos pares in po

Expanded text:
hinc dies cernitur. Talis e Cassio specula hinc dies cernitur. Talis e Cassio specula est, ut lucem prius uideas quam auspicetur Armenia maior, ortu supra Zimam sub radicibus montis, quem Catoten accolae nominant, Scythis proximo. Hic receptis in se aliquot amnibus conualescit et stipatus conuenis aquis luctatur cum montis Tauri obiectu, quem apud Elegeam scindit, resistat licet duodecim milium passuum latitudine; longisque excursibus dextera Commagenem, Arabiam laeua relinquit; deinde praelabens plurimas gentes Babyloniam quondam Chaldaeorum caput diuidit. Mesopotamiam opimat inundationis annuae excessibus, ad instar Aegyptii amnis terras contegens, inuecta soli fecunditate, iisdem ferme temporibus quibus Nilus exit, sole scilicet in parte cancri uigesima constituto; tenuatur cum iam leone decurso ad extima uirginis curricula facit transitum. Quod gnomonici similibus parallelis accidere contendunt, quos pares in terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
moꝑe adipisei ingressũ uelit: diun¬
tus submouet᷑. Ita ꝑimmensũ spadiũ
scłoꝵ. meredibile dictu eterna gens
est: cessantib puerꝑiis. Engada oppi¬
dũ infra essenos fuit: s excisumẽ ue¬
rũ inelitis nemorib: adhuc diurat decꝰ.
lucis ꝙ palmeꝵ eminentissimis nichil
uel de euo. uel de bello derogatũ. Iudeẽ
terminꝰ. massada castellũ. De seytho¬
mascum. phyladelpbiã aura flante:
seythopoli pͥmos incolas ⁊ auetorẽ da¬
bo.Lber pater cum humo nutricẽ tͣ¬
diddisset condidit hoc oppidũ. ut sepul¬
ture ticulũ etiã menib urbis amplia¬
ret. Incole deerant. E comitib suis sey¬
thas delegit. Quos ut ammiꝰ firmaret
ad ꝓmptã resistendi uiolentiã: p̃miũ
loci nom̃ dedit. In seleutia alter cassiuͤ
mons ẽ antiochie ꝓpinquus. euius e
u̾tice uigilia adhuc qͣrta. conspicrt᷑
globus solis. et biemi corꝑis circũ actu
radiis caliginẽ disfipantib. illine nox.

Expanded text:
ma ope adipisci ingressum uelit, diuinima ope adipisci ingressum uelit, diuinitus submouetur. Ita per inmensum spatium saeculorum, incredibile dictu, aeterna gens est cessantibus puerperiis. Engada oppidum infra Essenos fuit, sed excisum est. Verum inclitis nemoribus adhuc durat decus lucisque palmarum eminentissimis nihil uel de aeuo uel de bello derogatum. Iudaeae terminus Massada castellum. XXXVI Tmascum Philadelphiam Rhaphanam; Scythopoli primos incolas et auctorem dabo. Liber pater cum humo nutricem tradidisset, condidit hoc oppidum, ut sepulturae titulum etiam urbis moenibus ampliaret. Incolae deerant: e comitibus suis Scythas delegit, quos ut animi firmaret ad promptam resistendi uiolentiam, praemium loci nomen dedit. In Seleucia alter Cassius mons est, Antiochiae propinquus, cuius e uertice uigilia adhuc quarta conspicitur globus solis et breui corporis circumactu radiis caliginem dissipantibus illinc nox
Abbreviated transcription (Latin):
a qual ex imie suauitatis gutta manat.
host lacrunã. sectuidum in p̃ciis locum
poma obtinent. cortex terciũ. ultimꝰ ho¬
al ierosolimis recessu tristis sunꝰ pandit᷑.
quẽ decelo tactũ testat᷑ humus nigrari
in cinẽm soluta. ibi duo oppida. unũ so
tatis. mand dñ ñ potest. Nam fuibiginẽ
intͥcisecꝰ fauillatiã. ambitio tm̃ extrme
cutis cohibet. que uł leui p̃ssa tuetu.
fumũ exhalat ⁊ fatiseit in uagũ pul¬
Qui memorabili disciplina recessunt
& ritu gentiũ uniu̾isoꝵ. maiestatis ut
reor ꝓuidentia ad hunc morẽ destina¬
ti. Nulla ibi femina. uenere se penitus
ab dicauunt. pecuniã nesciũt. palmis
uictitant neno ib nas̃cit᷑. nec tñ defi¬
cit hominũ multitudo. Locꝰ ipẽ ad¬
ddictus pudicitie est. ad quẽ płumi
licet undiq gentiũ ꝓꝑent. nullus
ad mittit᷑. uisi quẽ castitatis fides. et
innocentie meritũ ꝓsequat᷑. Nam
qui teus ẽ uł seuis culpe. qmuis sũ¬

Expanded text:
e qua eximiae suauitatis gutta manat. e qua eximiae suauitatis gutta manat. Post lacrimam secundum in pretiis locum poma obtinent, cortex tertium, ultimus hoHierusolymis recessu tristis sinus panditur, quem de caelo tactum testatur humus nigra et in cinerem soluta. Ibi duo oppida, Sodomum tatis, mandi tamen non potest: nam fuliginem intrinsecus fauillaciam ambitio tantum extimae cutis cohibet, quae uel leui pressa tactu fumuditi memorabili disciplina recesserunt a ritu gentium uniuersarum, maiestatis ut reor prouidentia ad hunc morem destinati. Nulla ibi femina: uenere se penitus abdicauerunt. Pecuniam nesciunt. Palmis uictitant. Nemo ibi nascitur nec tamen deficit hominum multitudo. Locus ipse addictus pudicitiae est; ad quem plurimi licet undique gentium properent, nullus admittitur, nisi quem castitatis fides et innocentiae meritum prosequatur; nam qui reus est uel leuis culpae, quamuis sum
Abbreviated transcription (Latin):
itant. Est et lacꝰ sarra. ex tensus pas¬
suũ sedecĩ milib. cireusessus urb̃ib
płimis. ⁊ celebrib. ipẽ par optunis
om̃ib andeponit᷑. salubris ingenuohauᷤᷤ¬
tu ⁊ ad sanitatẽ usu efficac. Iudee ca¬
put fuit ierosoluna: s excisa est.
Successit iericho: hec desiit: arta¬
xerxis bello subducta. Callyroe iero¬
solimis ꝓrimat. fons calore medico
ꝓbatissimus: et ex ip̃o aquaꝵ p̃comio
terra balsamũ uascit᷑. que silua intͣ
terminos uiginti iugerũ usq ad uie¬
toriã nr̃am fuit. At cum uidea potiti
sumꝰ. ita luci illi ꝓpagati sunt. ut iã
nobis latissun colles sudent bolsama.
dimiles uitib: stẏrpes hñt. Malleoliᷤ
digerunt᷑ rastris iitescunt. aquagau¬
dent. amant amputari. tenacib folii
sempiterno inumbrant᷑. lignũ caudi¬
eis atcrectatũ ferro: nec mora morit᷑
e aꝓpt̃ aut cutro. aut cultellulis osseis.
s in solo cortice. artifiei plaga uum̃dt᷑.

Expanded text:
itant. Est et lacus Sara extentus pasitant. Est et lacus Sara extentus passuum sedecim milibus, circumsaeptus urbibus plurimis et celebribus, ipse par opomnibus anteponitur, salubris ingenuo aestu et ad sanitatem usu efficaci. Iudaeae caput fuit Hierusolyma, sed excisa est. Successit Hierichus, et haec desiuit, Artaxerxis bello subacta. Callirrhoe Hierusolymis proxima, fons calore medico probatissimus et ex ipso aquarum praeconio terra balsamum nascitur, quae silua intra terminos uiginti iugerum usque ad uictoriam nostram fuit; at cum Iudaea potiti sumus, ita luci illi propagati sunt, ut iam nobis latissimi colles sudent balsama. Similes uitibus stirpes habent; malleolis digeruntur, rastris nitescunt, aqua gaudent, amant amputari, tenacibus foliis sempiterno inumbrantur. Lignum caudicis attrectatum ferro sine mora moritur; ea propter aut uitro aut cultellulis osseis, sed in sola cortice artifici plaga uulneratur,
Abbreviated transcription (Latin):
mon ẽ ⁊ delubrũ iouis cassi ato
ia ostracine locꝰ pompeii magꝰ¬
ni sepulebro inelitꝰ ydumea inde iei¬
pit. palmis oꝑima. Dem ioppe oppidũ.
antiquissimũ orbe toto. itpote ante
inundationẽ terraꝵ conditũ. sooppi¬
dũ sarũ ostentat qd̵ uincłoꝵ andro¬
mede uestigia adhuc retinet. quã ex¬
positã belue. ñ irritꝰ rumor cͥcũtulit.
Qppe ossamõst illiꝰ.õ scaurꝰ inter alia
intraclła in edilitate sua rome publiea¬
uit. Anmalib notares est. Mensura qͦ
ueracib libris continet᷑ scilicet qõ cos¬
et celsitas fũit. elepbantis indieis emi¬
uentior. P orro ũtibula spine ipsiꝰ la¬
titudinẽ semipedẽ sit suꝑgressa
ydea illustris est aquis: de iudea¬
s natura ñ eadẽ aquaꝵ om̃iũ. Iordaniͤ
amnis eximie suauitatis. panea de fon¬
te demissus: regiones p̃terfluit ame¬
Mox in alpbatitẽ lacũ missꝰ stãgno corrũ¬
ꝑitur. Qui alphatites: gignit bitum̃.
Tauri etiã cameli ꝙ: impune ibifbo¬

Expanded text:
mons est et delubrum Iouis Cassii, atque ita Ostracine locus Pompeii Magni sepulchro inclitus. Idumaea inde incipit palmis opima. Deinde Ioppe oppidum antiquissimum orbe toto, utpote ante inundationem terrarum conditum. Id oppidum saxum ostentat, quod uinculorum Andromedae uestigia adhuc retinet. Quam expositam beluae non inritus rumor circumtulit: quippe ossa monstri illius M. Scaurus inter alia miracula in aedilitate sua Romae publicavit. Annalibus nota res est: mensura quoque veracibus libris continetur, scilicet quod cosraginta, excelsitas fuerit elephantis Indicis eminentior: porro verticuli spinae ipsius latitudine semipedem sint supergressi. Iudaea inlustris est aquis, sed natura non eadem aquarum omnium. Iordanis amnis eximiae suavitatis, Paneade fonte dimissus, regiones praeterfluit amoemox in Asphaltiten lacum mersus stagno corrumpitur. Qui Asphaltites gignit bitumen, tauri etiam camelique inpune ibi flu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: teneriq uehem̃tius señsinit. ac
si qñ artiori manuᷤ p̃mit᷑: digitos adu¬
rit. Ghalatias gͣndinis et candorẽ ⁊ fi dege
gurã. ducritia robustissima ⁊ inuictal ã¬
suscus ẽ: rubentib notis sparsꝰ. sdemsi
aque mixtꝰ conterat᷑: uinũ fraglat. &
qd̃ in illo odore mirificũ ẽ. ebrietati re¬
entib bunis: celo cãdie. lingue ẽ simił
hũane: ñ modiee ut megi fert̃ potesta¬
tis. qui ex ea lunares motus excitaripu¬
ꝑcandida est. eum adspẽm fulgidi sy¬
deris: rutillosꝙ ex sese iacit radios. de¬
Uenĩs crinis nitet nigro: internis duc¬
tio ostentans rufoꝵ criniũ sumlitudi¬
nem. Selenites tͣnslucet de selentche
ne imaginẽ. Quã iurta cursũ astri ip̃iꝰ
ꝑhibent cieb singłis ut minui uł au¬
Miriethites: reptantis formicr effigie
resonat. ut pussata era pudice babitus
seruat uocis claritatẽ. de syderite.¬
Syerites: a contemplatione ferri nich
dissonat. Nm̃ maleficus quoquo inferat᷑

Expanded text:
t tenerique se vehementius non sinit ac si quando artiori manu premitur, digitos adurit. Chalazias grandinis et candorem praefert et figuram, duritia robustissima et invicta. fuscus est, rubentibus notis sparsus. Idem si aquae mixtus conteratur, vinum fragrat et, quod in illo odore mirificum est, ebrietati rentibus lunis caelo cadit, linguae similis humanae, non modicae ut magi ferunt potestatis, qui ex ea lunares motus excitari purcandida est ad speciem fulgidi sideris, rutilosque ex sese iacit radios. Veneris crinis nitet nigro, internis ductibus ostentans ruforum crinium similitudinem. nae; quam iuxta cursum astri ipsius perhibent in dies singulos minui atque auMyrmecites reptantis formicae effigie resonat ut pulsata aera; pudice habitus seruat uocis claritatem. Sideritederites a contemplatione ferri nihil dissonat, verum maleficus quoquo inferatur
Abbreviated transcription (Latin):
to lacedemonioꝵ cũ per totã greciam
exulib negaret᷑ hospitiũ: om̃s se ad ar¬
gos at thebas contulerunt. Ubi itar
hospitalitatis obsequio foti sunt: ut ñ
solum dolorem amisse patrie lenirnt
uerũ etiã spem recuperande medicortut᷑.

Expanded text:
tu Lacedaemoniorum cum per totam Graeciam exulibus negaretur hospitium, omnes se Argos ac Thebas contulerunt: ubi ita hospitalitatis obsequio foti sunt, ut non solum dolorem amissae patriae lenirent, uerum etiam spem recuperandae meditarent
Abbreviated transcription (Latin):
pene quam digito innumera bella
sopita. plurimos extinctos tirannos.
compressas. coangustatas. addictas. exi¬
nanicas q immanissimas gentes: mi¬
nimo sanguine. et nullo cercamine.
ac pene sine cede. Superest ut obtrec¬
tatores nostros molitionum suarum
peniteat. ueritati q erubescant. de¬
umq uerũ. et solum qui potest
omnia: credant. timeant. diligant
& sequantur. cuius omnia et que
mala putant bona esse didicerunt.
ne. ab initio mundi usq ad p̾sentem
diem. hoc est per annos. quinq mi¬
lia. secentos. decem & octo. cupiditatẽ
& punitates hominũ peccatorum con¬
flictationes scłi. & uidicia dei qͣm bre¬
uissime. & quam simplicissime ut po¬
tui. xp̃ianis tñ temporib propt̃ presen¬
tem magis xp̃i gr̾am. ab illa incredu¬
litatis confusione discretis. Sed iam
ego certo. & solo. quẽ concupiscere de¬
bui: obedientie mee fructu fruor. De
qualitate autẽ opusculoꝵ cu uideris:
qui precepisti. tibi adiudicanda si edas

Expanded text:
pene quam digito innumera bella pene quam digito innumera bella sopita, plurimos exstinctos tyrannos, compressas, coangustatas, addictas, exinanitasque immanissimas gentes minimo sanguine, nullo certamine, ac pene sine caede. Superest ut obtrectatores nostros molitionum suarum poeniteat, veritatique erubescant; Deumque verum et solum, qui potest omnia, credant, timeant, diligant, et sequantur: cujus omnia, et quae mala putant, bona esse didicerunt. ne, ab initio mundi usque in praesentem diem, hoc est, per annos quinque mille sexcentos et septemdecim, cupiditates et punitiones hominum peccatorum, conflictationes saeculi, et judicia Dei, quam breuissime et quam simplicissime potui, Christianis tamen temporibus propter praesentem magis Christi gratiam ab illa incredulitatis confusione discretis. ita iam ego certo et solo, quem concapiscere debui, oboedientiae meae fructu fruor; de qualitate autem opusculorum tu uideris qui praecepisti, tibi adiudicanda si edas,
Abbreviated transcription (Latin):
cidiã imꝑatoris sororem honorifice apd̾ se
honeste q habitã fratͥ reddidit. Romane
securitati pericłm suũ obtulit. ut adũ¬
sus cetãs gentes. que ꝑ hispanias conse¬
dissent: sibi pugnaret. romanis uinceret.
Quãuis & ceteri halanoꝵ. uuandaloꝵ
sueuoꝵ q reges eodem nobiscũ placito de¬
pacto forent. mandantes imꝑatori hono
cipe. nos nobis confligimꝰ. nobis perimꝰ.
tibi iuncimꝰ. Immorcali uͦ questu reipu¬
blice tue. si utriq ꝑeamus. Qͥs hec credi¬
ret nisi res doceret: Itaq nẽ cotidie apd̃
hispanias geri bella gentiũ. ꝙ agistra¬
ges ex alterutro barbaroꝵ crebris
certisq nuntiis discimus. Precipue ua¬
liam gochoꝵ regem insistere patrande
paci ferunt. Ex quo utcũq concesser im
ut licenter up̃iana tempora reprehen¬
dantur. si quid a conditione mundi us¬
q ad nunc simili factum felicitate do¬
ceatur. Manifestauimꝰ ut arbitror
atq ostendimus. non magis uerbo

Expanded text:
cidiam imperatoris sororem honorifice apud se cidiam imperatoris sororem honorifice apud se honesteque habitam fratri reddidit; Romanae securitati periculum suum ebtulit, ut aduersus ceteras gentes, quae per Hispanias consedissent, sibi pugnarquamuis et ceteri Alanorum Vandalorum Sueborumque reges eodem nobiscum placito depecti forent mandantes imperatori Honorcipe: nos nobis confligimus, nobis perimus, tibi uincimus, immortali uero quaestu reipublicae tuae, si utrique pereamus. quis haec crederet, nisi res doceret ? itaque nunc cottidie apud Hispanias geri bella gentium et agi strages ex alterutro barbarorum crebris certisque nuntiis discimus , praecipue Valliam Gothorum regem insistere patrandpaci ferunt. Ex quo utcumque concesserim, ut licenter Christiana tempora reprehendantur, si quid a conditione mundi usque ad nunc simili factum felicitate 587 doceatur. Manifestavimus, ut arbitror, atque ostendimus, non magis verbo
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑat᷑. Cumq eidẽ paci petende. atq of¬
ferende studiosissime insisteret: apud bar¬
chillonẽ hispanie urbẽ: dolo suoꝵ ut fert᷑
occisis est. Post hunc seigericꝰ rex a gothis
creat᷑. cũ itidẽ iudicio d̾i ad pacẽ pronꝰ esset:
nichilominꝰ a suis int̾fect᷑ est. Deinde ualia
successit in regnũ. ad hoc ordinat᷑ a gochis
ut pacẽ infr ingeret. ad hoc ordinat᷑ a
d̾o ut pacẽ confirmaret. Hic gͥ cerrit᷑
maxime iudicio dei. qͥa cũ magna suꝑi¬
ore abhinc anno gochoꝵ manꝰ instructa
armis. mmuigiis q tnͣsire in affricã moli¬
ret᷑. in duodecĩ milib passuũ gaditan
freti tẽpestate correpta. miserabili exitu
ꝑierat. Memor eciã illiꝰ acceꝑte sub hala¬
rico cladis. cũ in siciliã gothi tͣnsire conati.
in conspectu suoꝵ miserabilit arrepti et
dimersi st̃: pacẽ obtimã cũ honorio ĩꝑa¬
tore dacis elec̃tissimis obfidib pepigit. pla¬

Expanded text:
temperatus. cumque eidem paci petendae atque oftemperatus. cumque eidem paci petendae atque offerendae studiosissime insisteret, apud Barcinonam Hispaniae urbem dolo suorum, ut fertur, occisus est. Post hunc Segericus rex a Gothis creatus oum itidem iudicio Dei ad pacem pronus esset, nihilominus a suis interfectus est. Deinde Vallia successit in regnum ad hoc electus a Gothis, ut pacem infringeret, ad hoc ordinatus a Deo, ut pacem confirmaret. hic igitur — territus maxime iudicio Dei, quia cum magna superiore abhinc anno Gothorum manus instructa armis nauigiisque transire in Africam moliretur, in duodecim milibus passuum Gaditani freti tempestate correpta, miserabili exitu perierat, memor etiam illius acceptae sub Alarico cladis, cum in Siciliam Gothi transire conati, in conspectu suorum miserabiliter arrepti et demersi sunt — pacem optimam cum Honorio imperatore, datis lectissimis obsidibus pepigit; Pla
Abbreviated transcription (Latin):
uirib ingenio q nimiꝰ. referre solit᷑ esset
se in pͥmis ardent̃ inhiasse. ut oblicterato
romano noĩe. romanũ om̃e solũ gothoꝵ
imꝑiũ et facẽt et euocaret. esset q ut uul¬
galit̃ loquar gothia. qd̃ romania fuisset.
fieret nc̃ ꝙ athaulfus: qd̾ quondã cesar au¬
gustꝰ. Ac ubi multa ex ꝑientia ꝓbauisset.
neq gothos ullo mͦ parere legib posse ꝓpt̃
effrenatã barbariẽ. neq reipublice int̾dici
leges oportere. sine quib respublica: ñ est
respublica. elegisse salcẽ ut głam sibi de
resticuendo ad integrũ augendo q roma
no goͤthoꝵ uirib quereret. haberet᷑q apd
posteros romane resticutionis actoe: postqͣm
se ñ poterat ĩniutator. Ob hoc abstinere
abello. ob hoc inhiare pace nitebat᷑: p̃cipue
placidie uxoris sue. femine sane ingenio
acerrime: & religione satis probe. ad oĩa
bonaꝵ cedinationũ oꝑa ꝑsuasus ⁊ consilio

Expanded text:
uiribus ingenioque nimius, referre solitus esset: uiribus ingenioque nimius, referre solitus esset: se inprimis ardenter inhiasse, ut oblitterato Romano nomine Romanum omne solum Gothorum imperium et faceret et uocaret essetque, ut uulgariter loquar, Gothia quod Romania fuisset et fieret nunc Athaulfus quod quondam Caesar Augustus, at ubi multa experientia probauisset neque Gothos ullo modo parere legibus posse propter effrenatam barbariem neque reipublicae interdici leges oportere, sine quibus respublica non est respublica,. elegisse saltim, ut gloriam sibi de restituendo in integrum augendoque Romano nomine Gothorum uiribus quaereret habereturque apud posteros Romanae restitutionis auctor, postquam esse non potuerat immutator. ob hoc abstinere a bello, ob hoc inhiare paci nitebatur, praecipue Placidiae uxoris suae, feminae sane ingenio acerrimae et religione satis probae, ad omnia bonarum ordinationum opera persuasu et consilio
Abbreviated transcription (Latin):
nnio ab urbe condica. cn ͦ¬
c. lx uiii. constantiꝰ comes apud ali¬
arten gallie urbẽ consistens. magna rerũ
generandaꝵ industria. gothos a narbona
expulit. atq abire in hispaniã coegit int̾¬
dicto p̃cipue.atq inẽ eluso om̃i cõmeatu
cionẽ urbis ac mortẽ halarici placidia ut
diri captiua sorore imꝑatoris in uxorem
assũpta. halarico in regnũ successerat.
ss ut sepe audicũ atq ultimo exitu eiꝰ
probatũ est: satis studiose sectator paciᷤ.
milicare fidelit̾ honorio imꝑatori. ac pro
defendenda romana republica. impende
uires gothoꝵ p̃obtauit. Nam ego quocs
ipse urũ quẽdam narbonensem. illustris
sub theodosio milicie. etiã religiosũ. pruden¬
tem ꝙ grauẽ apud bethleem oppidũ pales¬
tine. beatissimo iheronimo p̃sbicero. referen¬
tem audiuisse fateor: familiarissimũ acha¬
ulfo. apud narbonã fuisse. ac de eo sepe sub
testificatione didicisse qd̾ ille cũ eẽt animo

Expanded text:
nno ab Vrbe condita Mnno ab Vrbe condita MCLXVIII Constantins comes apud Arelatem Galliae urbem consistens, magna rerum gerendarum industria Gothos a Narbona expulit atque abire in Hispaniam coegit interdicto praecipue atque intercluso omni commeatu tionem Vrbis ac mortem Alarici Placidia, ut dixi, captiua sorore imperatoris, in uxorem adsumpta Alarico in regnum successerat. is, ut saepe auditum atque ultimo exitu eius probatum est, satis studiose sectator pacis militare fideliter Honorio imperatori ac pro defendenda Romana republica inpendere uires Gothorum praeoptauit. nam ego quoque ipse uirum quendam Narbonensem inlustris sub Theodosio militiae, etiam religiosum prudentemque et grauem, apud Bethleem oppidum Palaestinae beatissimo Hieronymo presbytero referentem audiui, se familiarissimum Athaulfo apud Narbonam fuisse ac de eo saepe sub testificatione didicisse, quod ille, cum esset animo
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ rediit. atq ibi continuo militari mar
int̃̾fectꝰ. Sabinꝰ gener eiꝰ constantinopolim
fugit. unde post aliqnͣtũ tẽpus retractus.
exilio q dãpnat᷑ est. Hunc omnẽ cathalgũ
ut dixi. uel manifestoꝵ cirannoꝵ. uel mo¬
bedientiũ ducũ: obtima honoriꝰ imꝑator
tantius comes industr ia ⁊ celer itate confecit.
Merito sane qͥa in his diebe p̃cipiente honoro
ꝙ adiuuante constantio. pax & unitas per
unu̾isam affricã eccłie catholice reddita est.
ꝙ corpꝰ xp̃i qd̃ nos sumꝰ reintegͥta discessiõe
sanatũ est. Imposita erecutione sc̃i p̃cepti
marcellino tribuno uiro. in pͥmis prudenti
& industrio. om̃iũ bonoꝵ studioꝵ appeten¬
tissimo. quẽ mar inꝰ comes apud carthagi¬
nẽ: incertũ zelo stimulat᷑ an auro corrup¬
tris occidit. Qͥ continuo reuocat᷑ ex affrica
factꝰq priuat᷑. uel ad penã. uel ad peniten¬
tiã conscientie sue dimissus est÷ Cp̃.et.¬

Expanded text:
ginem solus rediit, atque ibi continuo militari manu ginem solus rediit, atque ibi continuo militari manu interfectus est. Sabinus, gener ejus, Constantinopolim fugit, unde post aliquantum temporis retractus, exsilioque damnatus est. Hunc omnem catalogum, ut dixi, vel manifestorum tyrannorum, vel inobedientium ducum optima Honorius imperatagna Constantius comes industria et celeritate confecit: merito sane, quia in his diebus praecipiente Honorio, et adjuvante Constantio, pax et unitas per universam Africam Ecclesiae catholicae reddita est: et corpus Christi, quod nos sumus, redintegrata discissione sanatum est, imposita exsecutione sacri praecepti Marcellino tribuno, uiro inprimis prudenti et industrio omniumque bonorum studiorum appetentissimo. quem Marinus comes apud Carthaginem — incertum zelo stimulatus an auro corruptus — occidit: qui continuo reuocatus ex Africa factusque priuatus uel ad poenam uel ad paenitentiam conscientiae suae dimissus est. A
Abbreviated transcription (Latin):
comitẽ deductꝰ. deĩn imꝑatori honorio
exibit᷑. truncata manu uite relictꝰ est.
Heracliꝰ interea affrice comes missus. cũ
idẽ attalꝰ umbrã gestaret imꝑii. affricã
strenue aduersũ iudices ab eo missos tu¬
tatꝰ: consulatũ assecut᷑ est. qͦ elet᷑ suꝑcilio
sabinũ domesticũ sriũ uirũ ingenio cal¬
lidũ. industria q sollertẽ. & sapientẽ no¬
minandũ. si animi uires tͣnquillis studiis
accõmodauisset. generũ allegit. cũ qͦrũ
cẽꝑib nr̃is satis incredibili classe naurũ
romã contendit. Nam habuisse tc̃ cria
milia septingentas naues dr᷑. qͣm numerũ
nec apud xersen quidẽ p̃clarum regẽ illũ
persarũ. et alexandrũ magnũ. uel qͦmqͣn¬
aliũ fuisse regũ historie fer̃t. Is simulut q̃
agmine militũ ad urbem ꝑgens littore eͥs¬
sus est: occursu comitis marini territus
& in fugã uersus. arrepta naue solus. cartii¬

Expanded text:
comitem deductus, deinde imperatori Honorio comitem deductus, deinde imperatori Honorio exhibitus truncata manu uitae relictus est. Heraclianos interea Africae comes missus, cum idem Attalus umbram gestaret imperii, Africam strenue aduersum indices ab eo missos tutatus, consulatum adsecutus est; quo elatus sapercilio Sabinum domesticum suum, uirum ingenio callidum industriaque sollertem et sapientem nominandum si animi uires tranquillis studiis adeommodauisset, generum allegit ; cum quo qporibus nostris satis incredibili classe nauium Romam contendit. nam habuisse tunc tria milia septingentas naues dicitur, quem numerum ne apud Xerxen quidem praeclarum illum Persarum regem et Alexandrum Magnum uel qalium fuisse regum, historiae ferunt. Is simul ut cum agmine militum ad Urbem pergens littore egressus est, occursu comitis Marini territus et in fugam versus, arrepta navi, Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
uir galliaꝵ nobilissimꝰ in tiranndẽ mox
ut adsurrerit: & cecidit. Sebastianꝰ
frat̃ ciꝰdem hoc solũ ut tirannꝰ moreret᷑
elegit. Nam continuo ut creat᷑ occisus ẽ.
Quid de infelicissimo attalo loquar. cui
occidi int̃ tirannos honor. et mori lucrũ
fuisset. Et hoc halaricꝰ imꝑator facto.
int̾fectore secto ac defecto citius his om̃ib
pictis pene qm dictis nimiũ risit. & ludũ
spectauit imꝑii. nec mirũ si hoc uire ac
pompa miser usus est. cuiꝰ ille umbrati¬
lis consul tercullꝰ ausus est incuria di¬
cere. Ioquar uobis patres conscͥpti. con¬
sul et pontifex quoꝵ alterũ iã teneo al¬
terũ spero. sperans ab eo qͥ spem ñ habe¬
bat: Et maledict᷑ utiq qͥ spẽ suã posuerat
inhõie. Actalꝰ itaq quãqm mane imꝑii
simulacrũ cũ gothis usq ad hispanias
portat᷑ est. unde descendens naui. incerta
moliens in mari capt̾ est. & ad constanciũ

Expanded text:
uir Galliarum nobilissimus in tyrannidem mox uir Galliarum nobilissimus in tyrannidem mox ut adsurrexit et cecidit. Sebastianus frater eiusdem hoc solum, ut tyrannus moreretur, elegit: nam continuo ut creatus occisus est. quid de infelicissimo Attalo loquar, cui occidi inter tyrannos honor et mori lucrum fuit ? in hoc Alaricus imperatore facto infecto refecto ac defecto, citius his omnibus actis paene quam dictis, mimum risit et ludum spectauit imperii; nec mirum si iure hac pompa miser lusus est, cuius ille umbratilis consul Tertullus ausus est in curia dicere loquar uobis, patres conscripti, consul et pontifex, quorum alterum teneo, alterum spero, sperans ab eo qui spem non habebat et maledictus utique quia spem suam posuerat in homine. Attalus itaque tamquam inane imperii simulacrum cum Gothis usque ad Hispanias portatus est, unde discedens naui incerta moliens in mari captus et ad Constantium
Abbreviated transcription (Latin):
sciunt. iuste sustinere: qͥ nesciunt:
nno ab urbe Cap̃.¬
oppositis tirannis. nichil adũsus barbaros
agi posse: ipsos priꝰ tirannos deleri iubet.
Constantio comiti huiꝰ belli sũma cõmis¬
saest. Sensit cc̃ demũ respublica et quã
utilitatẽ in romano tandẽ duce receꝑit
et qͣm eatenꝰ ꝑniciẽ per longa tẽpora
barbaris comitib subiecta toleraret.
Igit᷑ constantiꝰ comes in galliã cũ exer¬
citu ꝓfect᷑. constantinũ imꝑatorem
apud arelaten cuuitatẽ clausit. cepit oc¬
cidit. Iam hinc ut de cathologo tyran¬
noꝵ quã breuissime eloquar. constantẽ
constantini filiũ. gerontiꝰ comes suus
uir neqͣm magis qͣm brobus: apud ui¬
ennã int̾fecit. atq in eiꝰ locũ maximũ
qͣmdã substituit. Ipse uͦ gerontius a
suis militib occisus est. Maximꝰ exut᷑
purpura. destitut᷑ q a militib gallica¬
nis. qui in affricã traiecti. deinde in
italiã reuocati st̃. ñc int̃ barbaros in
hispania egens exulat. Iounꝰ postea

Expanded text:
tinere qui nesciunt. Anno ab Vrbe oppositis tyrannis nihil aduersus barbaros agi posse, ipsos prius tyrannos deleri iubet. Constantio comiti huius belli summa commissa est. sensit tunc demum respublica et quam utilitatem in Romano tandem duce receperit et quam eatenus perniciem per longa tempora barbaris comitibus subiecta. tolerarit. igitur Constantius comes in Galliam cum exercitu profectus, Constantinum imperatorem apud Arelatem ciuitatem clausit cepit occidit. lam hinc, ut de catalogo tyrannorum quam breuissime. loquar, Constantem Constantini filium Gerontius comes suus, uir nequam magis quam probus, apud Viennam interfecit atque in eius locum Мaximum quendam substituit. ipse uero Gerontius a suis militibus occisus est. Maximus exutus purpura destitutusque a militibus Gallicanis, qui in Africam traiecti, deinde in Italiam reuocati sunt, nunc inter barbaros in Hispania egens exulat. Iouinus postea
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam quidem ĩpacienti
potiꝰ quã studiosuis opusci¬
lum quod moliebar int̾ci¬
pere ꝓperanter. idq ettam¬
cũ impolitũ priꝰ in medi¬
um deder̃t.
quã inchorite rei sũma manus imponeret
et nunc exemplarib corruptis quedam¬
nata sunt qͣsi plata reũ ferant p̃teritis
que ad incrementũ agnitionis accesse¬
rant cura longiore. ne forte rudis & un¬
ꝑfecta materia. uelut spectat᷑ liber defer
ad industriam tuã fuit tenor dispositiõis.
deinde ut scabre adhuc informationis ꝓd¬
tio: editione uera extingueret᷑. Er̃it igit᷑
oꝑi isti titulus pholihistor. ⁊iam quẽ in
exordio designauerã. scilicet collectanea n¬
rum memorabiliũ cũ his que ꝓbauimil
placuit obliterari. Consulta igit᷑ hac
epła cũ ea que auspitiũ scriptionis faeit
intelliges eodem te loco habitũ quo eum
cui laboris nr̃i sũmam dicauimꝰ: ei

Expanded text:
uoniam quidam inpatientius potius quam studiosius opusculum quod moliebar intercipere properarunt idque etiamtum inpolitum prius in medium dederunt, quam inchoatae rei summa manus inponeretur, et nunc exemplaribus corruptis quae damnata sunt quasi probata circumferunt, praeteritis quae ad incrementum cognitionis accesserunt cura longiore: ne forte rudis et inperfecta materia velut spectatus a me liber ad industriam tuam fuit tenor dispositionis, deinde ut scabrae adhuc informitatis proditio editione vera extingueretur. Erit igitur operi isti titulus Polyhistor: nam quem in exordio designaveram, scilicet Collectanea rerum memorabilium, cum his quae inprobavimus placuit oblitterari. Conlata igitur hac epistula cum ea, quae auspicium scriptionis facit, intellegis eodem te loco habitum quo eum, cui laboris nostri summam dedicavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
septem. qd̃ intra mensuram istam her¬
ciles fuerit. decprehenium camen et
romanis temporib sub diuo augusto. pus¬
sionem ce secundillam denos pedes & am¬
plius habuisse ꝓceritatis. quoꝵ reliquie
adhuc in conditorio salustianoꝵ uident᷑.
postmodũ diuo claudio principe gabbari¬
um nomine ex arabla aduectũ. nouem
pedum or totidem unciaꝵ. Sed ante au¬
gustũ annis ferme mille. non apparuit
forma huiuismodi sieut nec post claudi¬
um uisa est. Quis enĩ iam euo isto non
minor parentib suis nascit᷑: De oreste.

Expanded text:
septem, quod intra mensuram istam Herseptem, quod intra mensuram istam Hercules fuerit, deprehensum tamen est Romanis temporibus sub diuo Augusto, Pusionem et Secundillam denos pedes et amplius habuisse proceritatis, quorum reliquiae adhuc in conditorio Sallustianorum uidentur; postmodum diuo Claudio principe Gabbaram nomine ex Arabia aduectum nouem pedum et totidem unciarum. Sed ante Augustum annis mille ferme non apparuit forma huiusmodi, sicut nec post Claudium uisa est. Quis enim iam aeuo isto non minor parentibus suis nascitur? Pris
Abbreviated transcription (Latin):
iam triũuiro. thoramꝰ quidam exi¬
mios forma pueros uelut geminos
trecentĩ sexterciis uendidisset. quoꝵ
alterũ de transalpina gallia. alterum
ex asia cõparauerat. adeoq una res
uiderent᷑. nisi solus sermo fidem pan¬
deret. atq ideo cũ irrisum se antonius
grauaret᷑. non infacete thoraniꝰ id uel
precipue qd̃ emptor criminabat᷑ pre¬
rent pares gemini. Illud nullis posse
taxationib estimari qd̃ tantis spacus
diuersitas separata: plusꝙͣ geminos cone¬
tulisset. Quo responso a deo anconius
mitigat᷑ est. ut de inceps nichil se hab̾e
caruis in sustancia sua iactitaret:
Nunc si de ipsis hominũ formis requi¬
rat᷑. liquido manifestabit᷑ nichil de se
antiquitatẽ mendacit̾ predicasse. sed
corruptam degeneri successione sobo¬
lem nr̃i temporis per nascentiũ detri¬
menta decus ueteris pulcritudinis
ꝑdidisse. Licet gͦ pleriq definiant nul¬
lum posse excedere longitudinẽ pedum

Expanded text:
iam triumuiro Toranius quidam exiiam triumuiro Toranius quidam eximios forma pueros uelut geminos trecentis sestertiis uendidisset, quorum alterum de Transalpina Gallia, alterum ex Asia comparauerat, adeoque una res uiderentur, nisi solus sermo fidem panderet, atque ideo inrisum se Antonius grauaretur, non infacete Toranius id uel praecipue quod emptor criminabatur prerent pares gemini; illud nullis posse taxationibus aestimari, quod tantis spatiis diuersitas separata plus quam geminos attulisset. Quo responso adeo Antonius mitigatus est, ut deinceps nihil se habere carius in substantia sua iactitaret. Nunc si de ipsis hominum formis requiramus, liquido manifestabitur nihil de se antiquitatem mendaciter praedicasse, sed corruptam degeneri successione subolem nostri temporis per nascentum detrimenta decus ueteris pulchritudinis perdidisse. Licet ergo plerique definiant nullum posse excedere longitudinem pedum
Abbreviated transcription (Latin):
simulauerit defunctũ maritũ: quoad ex
arbitratu eius regni successor ordinaret᷑:
et uibiũ humili loco natum tant᷑
error extitit de parib liniamentis
ut romani uibiũ pompen nomine.
pompeiũ uibii uocabło cognomina¬
rent. Oratorem luciũ plancum. rubriꝰ
histrio sic impleuit. ut ipse plancus
Armentariꝰ myrmillo. ꝙ cassius
seuerus orator. ita se mutuo reddide¬
runt. ut si qͣnͣdo parit̾ uiderentur:
dinosci non possent. nisi discrepantiã
menoges e fece uulgari. hoc fuer̃t
ut̃q qd̾ singuli. nec aliũ messalam pu¬
tauerunt quam menogenem. nec me¬
nogerem alium quã messalam puta¬
uerunt ÷ de piscatore sicilie
pret̾ alia etiam rictu oris cõparabat᷑.
ita qid̾ in eodem uocis ĩpedimento. et
tardate sono lingue naturalib offen¬
diculss congruebant. Interdũ inter
non mͦ int̾ ext̾nos sed etiã int̾ ꝯductos
ex diuersissima parte orbis. miraculo
indiscreti uultus fuere. De anconio¬

Expanded text:
simulauerit defunctum maritum, quoad ex simulauerit defunctum maritum, quoad ex arbitratu eius regni successor ordinaretur.  Vibium humili loco natum tantus error extitit de paribus lineamentis, ut Romani Vibium Pompeii nomine, Pompeium Vibi uocabulo cognominarent. Oratorem L. Plancum Rubrius histrio sic impleuit, ut et ipse Plancus ntarius murmillo et Cassius Seuerus orator ita se mutuo reddiderunt, ut si quando pariter uiderentur, dinosci non possent, nisi discrepantiam e faece uulgari hoc fuerunt uterque quod singuli, nec alium Messalam quam Menogenem nec Menogenem alium quam Messalam putauerunt. Piscator ex Sicilia praeter alia etiam rictu oris comparabatur; ita in eadem uocis inpedimenta et tardatae sonum linguae naturalibus offendiculis congruebant. Interdum non modo inter externos, sed etiam inter deductos ex diuersissima parte orbis miraculo indiscreti uultus fuere. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
in gallinacioꝵ uentriculis innascitur.
aptus ut dicunt preliatorib. Milon
uero tarquinii suꝑbi prisci tẽꝑibꝰ emueuit
Iam uero qui deflexũ animũ referat ad
similitudinũ causas. quantũ artificis
nature ingeniũ de p̃hendet:. Inc̃dũ enĩ
ad genus spectat᷑. & ꝑ sobolem in fami¬
lras tͣnsicus facit. Sic plerumq par¬
uuli modo neruos. modo ei catrices
mͦ qualescũq originis sue notas ferunt
ut in lepidis. Quoꝵ tres. int̾uulsa tñ
serie ex eadem domo. obducto menbra¬
na oculo. similes genici repperiunt᷑.
uelut in bizantio nobilis pictura. qͥ
cũ matrem haberet adulterio ex ethi¬
ope conceptam. que nichil patri cõpa¬
randũ reddisset. ipse in ethiopẽ auũ
regenerauit. Sed hoc minus mirum si
respiciamꝰ ad ea que spectata sunt int̃
egem anthiocum. arthemus bat᷑.¬
quidã ex plebe syriatica. sic facie emula
mentiebat᷑. ut postmodũ laodice uxor
regia. obiecto populari isto tam diu dis¬

Expanded text:
in gallinaceorum uentriculis inuenitur, in gallinaceorum uentriculis inuenitur, aptus ut dicunt proeliantibus. Milon porro Tarquinii Prisci temporibus emicuit. Iam uero qui deflexum animum referat ad similitudinum causas, quantum artificis naturae ingenium deprehendet! Interdum enim ad genus spectant, et per subolem in familias transitus faciunt, sicut plerumque paruuli modo naeuos modo cicatrices modo qualescumque originis suae notas ferunt; ut in Lepidis, quorum tres interuulsa tamen serie ex eadem domo obducto membrana oculo similes geniti reperiuntur; uel in Byzantio nobili pycta, qui cum matrem haberet adulterio ex Aethiope conceptam, quae nihil patri comparandum reddidisset, ipse in Aethiopem auum regenerauit. Sed hoc minus mirum, si respiciamus ad ea quae spectata sunt inter egem Antiochum Artemon quidam e plebe Syriatica sic facie aemula mentiebatur, ut postmodum Laudice uxor regia, obiecto populare isto, tamdiu dis
Abbreviated transcription (Latin):
accipimꝰ concretis ossib eos q neq suda¬
re consueuisse. neq sitire. qualis sira
paneracii coronam reportauit. euiuisq
osia dep̃hensa sunt medullam ñ habẽ.
Maximã uiriũ sustanciam neruos fa¬
cere certissimũ est. quantoq fuerint
dempsiores tanto propensiꝰ augescere
arro in relatione ꝓdigiose forticu¬
dinis annotauit tritannũ gladiatorem
natura sannitẽ fuisse. qui ex rectis et
tnͣsuersis neruis non modo erate pectoriᷤ
sed & manib cancellatis & brachiis. om̃s
aduersar ios leui tactu ac pene securis
congressionib uicerit. Eis filiũ mili¬
tem gnei pompeii pari modo natum
ita spreuisse hostem ꝓuocantem. ut
mermi eũ dextera & suꝑaret ꝙ captũ
digito uno in castra imꝑatoris sui re¬
Iilonem quoq crotoniensem egis¬
se omnia supͣ quã homo ualet. etiam
sumpsit non grauat᷑. Suꝑ hoc nichil
dubium. nam infactũ elogiũ extat.
uictor ille omniũ certaminũ obiit: De¬

Expanded text:
 concretis ossibus, eosque neque suda concretis ossibus, eosque neque sudare consuesse neque sitire, qualis Syracpancratii coronam reportauit, cuiusque ossa deprehensa sunt medullam non habere. Maximam uirium substantiam neruos facere certissimum est, quantoque fuerint densiores, tanto propensius augescere arro in relatione prodigiosae fortitudinis adnotauit Tritannum gladiatorem natura Samnitem fuisse, qui et rectis et transuersis neruis non modo crate pectoris, sed et manibus cancellatis et brachiis omnes aduersarios leui tactu ac paene securis congressionibus uicerit. Eius filium, militem Cn. Pompeii, pari modo natum, ita spreuisse hostem prouocantem, ut inermi eum dextera et superaret et captum digito uno in castra imperatoris sui reilonem quoque Crotoniensem egisse omnia supra quam homo ualet; etiam sumpsit solus non grauatim. Super hoc nihil dubium; nam factum elogium extat. Victor ille omnium certaminum obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
psum dentiũ numerum disceruit
qualitas sexus. cũ in uiris plures sint
in feminis pariciores. quos r inodontas
uocant. & quib gemini. ꝓdeunt a dex¬
tera parte fortune blandimenta ꝓmit¬
tunt. quib a leua uersa uice. Nascen¬
tium uox pͥma uagit᷑ est. leticie enim
sensus differt᷑ in qͣdragesimũ diem:
eadem hora risisse qua erat natꝰ. scilie¬
⁊ oroastrem. mox optimaꝵ artiũ peri¬
tissimũ. Aulus crassus. auus erus quẽ
rapuerunt bella parthica. qd̃ nonquã
riserit. agelastus cognominabat᷑:
magna. preclarũ illud est quod in eo¬
dem uultꝰ tenore. etiam aduersis inter¬
pellantib perstitit. Eraclitꝰ & dyoge¬
nes eynicꝰ. nichil uiqͣ de rigore animi
remiserunt. calcatis q turbinib fortu¬
itoꝵ aduersus omnẽ dolorem uel miseri¬
am uniformi durauere. ꝓposito. Pompo¬
niũ poetam consularem uirũ numqͣm
ructasse: habet᷑ int̾ exempla. antoniã
drusi non spuisse ꝑcelebre est. De illis qͥ¬

Expanded text:
psum dentium numerum discernit qualitas sexus, cum in uiris plures sint, in feminis pauciores. Quos cynodontas uocant, quibus gemini procedunt ab dextera parte, fortunae blandimenta promittunt, quibus ab laeua, uersa uice. Nascentium uox prima uagitus est; laetitiae enim sensus differtur in quadragesimum diem. eadem hora risisse qua erat natus, scilicet Zoroastren, mox optimarum artium peritissimum. At Crassus, auus eius quem rapuerunt bella Parthica, quod numquam riserit Agelastus cognominabatur. magna praeclarum illud est, quod in eodem uultus tenore etiam aduersis interpellantibus perstitit. Heraclitus et Diogenes Cynicus nihil umquam de rigore animi remiserunt, calcatisque turbinibus fortuitorum aduersus omnem dolorem uel misericordiam uniformi durauere proposito. Pomponium poetam consularem uirum numquam ructuasse habetur inter exempla; Antoniam Drusi non spuisse percelebre est. N
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. cũ hannibal elefantos. equos.
plur iniã q exercit᷑ sui parcem. nuib
clausus atq oppressus amisit. hunc
ego puerilibe licentus nausantẽ. non
modo dicentem ita non ferrem. sed
etiam ab ipsis stratis. ocu sui testibus
in populũ. publicũq protraberem.
eiq foras producto. infantes in eo atq
strarem: ut uerbosa nugacitas. delica¬
tis uiciata nutrimentis: non in tẽpore
uiolentiam. sed inse ẽẽ segnitiam do¬
ceretur. ⁊ in cõparatione rerũ diudican¬
da non maiores paruatolerasse. sed se
nee parua colerare: sufficere probaret᷑.
Quod euidentiꝰ ipsis in memoriam
reuolutis preteritoꝵ cladib approba¬
bo. pirri bello in primis sicut ordo est
prodito: cuius eausa et origo hec fuit.

Expanded text:
fuerit, cum Hannibal elephantos equos fuerit, cum Hannibal elephantos equos plurimamque exercitus sui partem niuibus clausus atque oppressus amisit: hunc ego puerilibus licentiis nausiantem non modo dioentem ista non ferrem, sed etiam ab ipsis stratis, otii sui testibus, in populum publicumque protraherem, eique foras producto infantes in eo atque ue monstrarem, ut uerbosa nugacitas delicatis uitiata nutrimentis non in tempore uiolentiam sed in se esse segnitiam doceretur et in conparatione rerum diiudicanda non maiores parua tolerasse sed se nec parua tolerare sufficere probaretur. Quod euidentius ipsis in memoriam reuolutis praeteritorum cladibus adprobabo Pyrrhi bello in primis, sicut ordo est, prodito. cuius causa et origo haec fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
tempoꝵ ita uideri queat. nomqͥd tam̃
aliquis exsistet. qui uel in ipsa anxieta¬
te pronunciet grauiores pulices essechũd¬
ꝯ febres.
aut acerbius accipiat se uigilare sam̃ĩ.
quã dormire non potuisse moriturum:
que cũ ita sint. delicatis istis ⁊ queru¬
lis nr̃is ut cũq concedo. ut hec quib nẽ
quia sic expedit int̾dũ monemͣ: senti¬
endo grauia putent. Non tam̃ cohibeo
ut etiam adserant: comparando grauio¬
ra. Que madmodũ si quis a mollissimĩ
stratis cubiculo q ꝑcõmodo matucinꝰ
egrediens. nocturno gelu lacunarum
dorsa obriguisse. herbasq incanuisse:
prospiceret. & inopinato uisu ãmonit᷑
diceret. frigisest hodie: hic mͥ nequaqͣ.
reprehendendꝰ uideret᷑. quia uel com¬
muni usu. uel proprio sensu locutus
esset. At si trepidus in cubiculũ recur¬
rens. stratis q adoperiens. uel magis ab¬
dens clamaret. tantũ om̃ino frigus ẽẽ
quantũ nec in apennino aliquando

Expanded text:
temporum ita uideri queat, numquid tamen temporum ita uideri queat, numquid tamen aliquis exsistet, qui uel in ipsa anxietate pronuntiet grauiores pulices esse quam febres? aut acerbius accipiat se uigilare sanum quam dormire non potuisse moriturum? quae cum ita sint, delicatis istis et querulis nostris utcumque concedo, ut haec, quibus nune, quia sic expedit, interdum admonemur, sentiendo / grauia putent, non tamen coniueo, ut etiam adserant conparando grauiora. quemadmodum si quis e mollissimis stratis cubiculoque percommodo matutinus egrediens nocturno gelu lacunarum dorsa obriguisse herbasque incanuisse prospiceret et inopinato uisu admonitus diceret ‛frigus est hodie\': hic mihi nequaquam reprehendendus uideretur, quia uel communi usu uel proprio sensu locutus esset. at si trepidus in cubiculum recurrens stratisque sese adoperiens uel magis abdens clamaret, tantum omnino frigus esse quantum nec in Appennino aliquando