comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mollib. p̃tiosis ornari. Sed quid ẽ hõ p̃tio¬
sis ornatus nͥ sepulchrum foris de albatum.
intꝰ aũt plenũ spurcitia: Iacinetꝰ. ⁊ purpu¬
ra. coccus. ⁊ bissus. mlimo purrescunt. Auꝵ
et argentũ. lapides. ⁊ gẽme inluto sordescũt.
Dignitas et potestas male iacent impuluere.
honor et gła male sedent incine᷑. Quid ergo
suꝑbe phylacteria dilatas. et magnificas
fimbrias: Dines ille qui in duebatur purpura
et bysso. sepultꝰ ẽ in inferno. Dina filia patͥ¬
arche iacob ante qͣm egredẽtur ut air iosephus
ut emẽt ornam̃tũ mulieꝵ ꝓuincialiũ uirgo
ꝑmansit. Cum aũt exiuit. Sichem filiꝰ regis
amor cam iuolent̃ opp̃ssit. Olefernes qui se¬
debat incanopeo qd̃ erat expurpura et auro
et smaragto ⁊ lapidib p̃tiosis intextũ: ugu¬
latus ẽ iuditħ que eum pͥus utẽtur cilitiꝯ. tñt
ornatũ iocunditatis assũpsit. Audi suꝑ ħ con
sciliũ sapientis. In uestitu ne głieris umiqͣm

Expanded text:
mollibus, pretiosis ornari. Sed quid est homo pretiosis ornatus nisi sepulcrum foris dealbatum, intus autem plenum spurcitia? Iacintus et purpura, coccus et bissus in limo putrescunt, aurum et argentum, lapides et gemmae in luto sordescunt. Dignitas et potestas male iacent in pulvere, honor et gloria male sedent in cinere. 2 Quid ergo perbe philacteria dilatas et magnificas fimbrias? Dives ille, qui induebatur purpura et bisso, sepultus est in inferno. Dina, filia patriarche Iacob, antequam egrederetur, ut ait Iosephus, ut emeret ornatum mulierum provincialium, virgo permansit; cum autem exivit, Sichem filius regis Amor eam violenter oppressit. Holofernes, qui sedebat in canopeo quod erat ex purpura et auro et smaragdo et lapidibus pretiosis intextum, iugulatus est a Iudith, que, cum prius uteretur cilicio, tunc ornatum iucunditatis assumpsit. 3 Audi super hoc sententiam sapientis: «In vestitu ne glorieris unquam».
Abbreviated transcription (Latin):
repleta es et głificata es nimis. Ged nunc
contrita es inmari. ⁊ inꝑfundis aqͣꝵ opes tue.
Ad nichilum deducta es. et nõ eris usq in
contẽptibili pͥnerpis aulam adnset et¬
diu pulsans nõ firiłer admissus. sed quotiẽs
templasset ingredi. totiens conigisset repel¬
li: mutauit habitum. et assumsit ornatũ.
bat cepit uenerabeliter oserari. Guꝑ quo pͥn¬
ceps ammirans: quid hoc age̾t ex quisiut. phy¬
losophus gͦ. R. honorantẽ honoro quia qd

Expanded text:
repleta es et glorificata nimis. Sed nunc repleta es et glorificata nimis. Sed nunc contrita es in mari et in profundis aquarum, opes tue ad nichilum redacte sunt, et non eris usque in contemptibili principis aulam addiu pulsans non fuisset admissus, sed quotiens temptasset ingredi totiens contigisset repelli, mutavit habitum et assumpsit ornatum: bat cepit venerabiliter osculari. Super quo princeps admirans, cur hoc ageret exquisivit. Philosophus vero
Abbreviated transcription (Latin):
cultus. de superfluo ornatu.
sunt filic syon. et ambulauerunt extento col¬
lo. et nubib ocłoꝵ ibant. de caluabit dñs uer¬
ticem filiarum syon. et ermem eaꝵ midabis
et lunulas. et torques. ⁊ monilia. ⁊ armillas.
⁊ mitras. ⁊ descriminalia. ⁊ periscellidas. et
murenulas. ⁊ olfatoriola. ⁊ in anres. ⁊ amilos
⁊ gemmas infronte pendentes. ⁊ mutatoria.
et pallia. et linte amina. et acus.⁊ specula.
⁊ sẏndones. ⁊ uictas. ⁊ theristra. Et erit ꝓ
suaui odore fetor. ⁊ ꝓçena funiculus. et pro
crismanti crine cauitium. et ꝓfascia pertorali
mneo puniant᷑ in quo peccanerant. ad huc suꝑ
his alium audi ꝓpħam. O tyre byssus ua¬
ria de egypto texta ẽ tͥ muclum. Iacintus
et purpura de insulis elisa facta sunt oꝑim̃
tum tuũ. Dentes eburneos. et ebreninos cõ¬
mutauerunt inp̃tio tuo. Gem mam et pur¬
puram et scutulatam. et byssum et sericũ.
et coccũ ꝓposuerunt in mercato tuo. De dan
instirutores tui intrapedib adsedendũ. Et

Expanded text:
Contra superfluum ornatum. sunt filiae Sion, et ambulaverunt extento collo, et nutibus oculorum ibant, decalvabit Dominus verticem filtum caltiamentorum et lunulas et torques et monilia et armillas et mitras et discriminalia et periscelidas et murenulas et holfactoriola et inaures et anulos et gemmas in fronte pendentes et mutatoria et pallia et linteamina et acus et specula et syndones et vittas et theristra, et erit pro suavi hodore foetor, et pro zona funiculus, et pro crispanti crine calvitium, et pro fascia pectorali in eo puniantur, in quo peccaverunt. Adhuc super his alium audi prophetam: « O Tyre, byssus varia de Aegypto texta est tibi in velum, hyacinthus et purpura de insuntum tuum. Dentes eburneos et hebeninos commutaverunt in pretio tuo. Gemmam et purpuram et scutulata et bissum et sericum et codum proposuerunt in mercato tuo. Dedan institores tui in tapetibus ad sedendum, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ueniat dies dñi magnꝰ et horribilis. et con¬
u̾tet cor patrum adfilios. et cor filioꝵ ad patres.
Cum quo ueniet et enech et ꝓpħabunt diebus
mille ducentis sexaginta amic̾ti saccis. Et cum
finierint testimoniũ suũ : bestia que ascendit de
abysso faciet adu̾sus illos bellum. et uincet illos
et occidet. Et corꝑa eoꝵ iacebunt inplateis ciui¬
tatis magne. Ubi dñs illoꝵ cruetfixus ẽ. et post
tres dies et dimiduũ sps iute intͣbit ineos. de die¬

Expanded text:
orribilis, et convertet corda patrum in filios et cor filiorum ad patres eorum». Cum quo veniet et Enoch, «et prophetabunt diebus mille ducentis et sexaginta amicti saccis». «Et cum finierint testimonium suum, bestia que ascendet de abysso faciet adversus illos bellum, et vincet illos et occidet. Et corpora eorum iacebunt in plateis civitatis magne, ubi Dominus illorum crucifixus est». «Et post tres dies et dimidium spiritus vite intrabit in eos». XVI
Abbreviated transcription (Latin):
queso quod sicut lutum feceris me. et in pulueͬm
reduces me. Hinc et ds̃ inquit ad hominẽ. Cinis
es. et incine̾m reuerteris. Cõꝑatus sum ait luto.
et assimilatꝰ sum fauille et cineri. Lutum efficit᷑
ex aqua et pulue̾: utͦq manẽte. Cinis aũt fecit.
ex igne et ligno: utͦq deficiente. Exp̃ssum miste¬
rium. ser alias expͥm̃dim. Quid gͦ lutũ suꝑbis.
de quo puluis extollerih. Unde cinis głaris.
n illud forsitan respondeb̾. qd̃ adam ip̃e fuit
de limo tre formatꝰ. Tu aũt exhumano se¬
mine pro creatꝰ: At ille fuit formatꝰ deĩra sad
uirgine. tu uõ ꝓcreatꝰ de semine. sed ĩmurido.
Qui ħ em̃ põt facere muadũ de in mundo e¬

Expanded text:
queso, quod sicut lutum feceris me et in pulverem reduces me». Hinc et Deus dicit ad hominem: «Cinis es, et in cinerem reverteris». «Comparatus sum, ait, luto et assimilatus sum faville et cineri». Lutum efficitur ex aqua et pulvere, utroque manente; cinis autem fit ex igne et ligno, utroque deficiente. Expressum misterium, sed alias exprimendum. Quid ergo lutum superbis? De quo pulvis extolleris? tionis. An illud forsan respondebis, quod Adam ipse fuit de limo terrae formatus, tu autem ex humano semine procreatus? At ille fuit formatus de terra, sed virgine; tu vero procreatus de semine, sed immundo. « Quis enim potest facere mundum de immundo c
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ irascet᷑ neq met̾tiũ in duignabitur. s mise¬
rationes eiꝰ suꝑ omĩa oꝑa eiꝰ. quia cum iratꝰ ẽ. ñõ
obliuiscinir misereri. nec quicqͣm eoꝵ que fẽt odi¬
uit. assumens margum̃tũ erroris qd̾ ait dñs ꝓpro¬
pham. Congregabunt᷑ incõgregatõnẽ umꝰ fascis

Expanded text:
nem irascetur, neque in eternum indignabitur», sed «miseratio eius super omnia opera eius», quia «cum iratus est, non obliviscitur misereri», nec quicquam eorum que fecit odivit. Assumens in argumentum erroris quod ait Dominus per prophetam: «Congregabuntur in cong
Abbreviated transcription (Latin):
frustra credar herrore deceptꝰ qd̾ aliquo p̃tio redim̃¬
dus sit. qm̃ in inferno nulla ẽ redẽptio. Congrega¬
torquebunt᷑. Et post multos dies postiiuã uidelicet
nõ ad salutẽ. s adumdietã quia post diẽ iudicii gra¬
uius punient᷑. Gic alibi dr̃. Uisitabo in uirga ins
quitates eoꝵ. et in ub̾ib peccata coꝵ. Pre desti¬
natis gͦ ds̃ irascit᷑ temꝑaliter. quia flagellat om̃em
filium q̃m recipit. dequib illud accipitur. Non
infinẽ irascet᷑. ⁊ cctã. Reꝓb̾ aũt d̃s irascitur eter¬
nalit̃ quia iustũ ẽ. ut qd̾ impiꝰ in suo p̃uaricat᷑ eĩno.
ds̃ ulciscatur insuo. Nam lic peccandi faccultas
illum dimittat. ip̃i ñ nõ dimittit uoluntatẽ peceãti.
Scͥptum ẽ eñi. Suꝑbia eoꝵ qui te oderunt ascendd
det semꝑ. Non humiliabunt᷑ reꝓbi. iam desꝑati.
de uenia sed malignitas odii tm millis exrres¬
cet. ut ueluit illum animo nõ ẽẽ. ꝑ quem sciũt
sc tam infelicit᷑ ẽẽ. Maledicent altissimo. et

Expanded text:
frustra errore deceptus, quod aliquo pretio sit redimendus, quoniam in inferno nulla est redemptio. Congregatorquebuntur, et post multos dies, postquam videlicet non ad salutem, sed ad vindictam: quia post diem judicii gravius punientur. Sic et alibi dicitur: « quitates eorum et in verberibus peccata eorum». 3 Predestinatis ergo Deus irascitur temporaliter, quia «flagellat omnem filium quem recipit». De quibus illud accipitur: «Non in finem irascetur». Reprobis autem Deus irascitur eternaliter, quia iustum est ut quod impius in suo prevaricatur eterno, Deus ulciscatur in suo. Nam licet peccandi facultas illum dimittat, ipse tamen non dimittit voluntatem peccandi. Scriptum est enim: «Superbia eorum, qui te oderunt ascendit semper». 4 Non humiliabuntur reprobi iam desperati de venia, sed malignitas odii tantum in illis excrescet, ut velint illum omnino non esse per quem sciunt se tam infeliciter esse. Maledic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ dãpnati lic am miẜit potestatis effectum. sẽꝑ
t̃ hebit malignitatis affectũ. et ip̃a eiͣt ininfer¬
no siplitium que fuerat in mũdo peccatũ. licer
forsan ⁊ ibi peccatũ sit: s nõ mernũ pene. Impnꝰ
gͦ quia semꝑ hẽbit insereatum exculpa. sẽꝑ senti¬
et cẽ se cruciatum expena. quia quod ip̃e ppñiam
nõ beleuit. ds̃ ꝑindulgẽtiã nõ remitet᷑. Ad ma

Expanded text:
 dampnati, licet amiserit potestatis effectum, semper tamen habebit malignitatis affectum, et ipsa erit in inferno supplicium, que fuerat in mundo peccatum, licet forsan et ibi peccatum sit, sed non meritum pene. Impius ergo quia semper habebat in se reatum ex culpa, semper sentiet se esse cruciatum ex pena, quia quod ipse per penitentiam non delevit, Deus per indulgentiam non remittet. «Ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur. qͣm tam̃ apłs nõ confundir̾ noĩare.
ꝓptẽa inquit tradidat illos ds̃ inpassione igrio¬
minie. Nam femine eoꝵ cõmutauerunt na¬
et masculi relicto naturali usu ferciie exarse¬
runt indesideriis suis in inuicẽ. masculi ĩ mas¬
culos turpitudinẽ oꝑantes. Quid hac rorpitu
dine turpiꝰ quid hoc tͥmine cͥminosus. In
lege quasi paria con iunguntur contubitꝰ ma¬
ris cum masculo. et cohitus hõĩs cum ium̃to.
Sic enim legitur in leuitico. Cum masculo non
cõmisceberis cohitu femineo: quia ab hominatõ
est. Cum om̃i pecore nõ cohib̾. nec maculaberis
cum eo. Utriq par pena suscribitur. Qui dormi¬
erit inquit cum masculo cohitu femineo: ut̃q
oꝑati sunt nephas. morte moriantur. Qui cum¬
ium̃to cohierit morte moriantur. Petus quoq
occidite. Qui ht̃ aures audiendi audiat. immo
qui desipit resipiscat. De pena huius sceleris.
ena docuit. quid hec culpa ꝓmeruit. Plu¬
it eñi dñs suꝑ sodoman et gomorram

Expanded text:
atur, quam tamen Apostolus non confunditur nominare. « Propterea, inquit, tradidit eos Deus in passiones ignominiae. Nam feminae eorum commutaverunt naet masculi, relicto naturali usu feminae, exarserunt in concupiscentiis suis invicem, masculi in masculos turpidine turpius? Quid hoc crimine criminosius? 2 In lege quasi paria coniunguntur concubitus maris cum masculo et coitus hominis cum iumento. Sic enim legitur in Levitico: «Cum masculo non commisceberis coitu femineo, quia abhominatio est. Cum omni pecore non coibis, nec maculaberis cum eo». Utrique par pena subscribitur: «Qui dormierit, inquit, cum masculo coitu femineo, utrique operati sunt nefas, morte moriantur; pecuunt nefas, morte moriantur; pecus quoque occidite». Qui habet aures audiendi audiat, immo qui desipit resipiscat. XXV De pena huius sceleris. 1 Pena docuit quid hec culpa promeruit: «Pluit enim Dominus super Sodomam et Gomorram
Abbreviated transcription (Latin):
cies oboucit᷑ natã. canqͣm hominis artificiũ
arcer st̃ et crettoris. sõ sic ñ sic. In mach. cos¬
cerate udͥt lilia agri qͦs crescunit. Nõ labora¬
ul tͥuis color cõparabilis sit natnio. qͥn iino cũ
facies adultͥao colore fuscit᷑. os ab hõabili fe¬

Expanded text:
cies obducitur naturalis, tanquam hominis artificium artem superet creatoris. Non sic, non sic. «Considerate, inquit, lilia agri, quomodo crescunt; non laboraulterinus color comparabilis sit nativo: quinimmo, cum facies adulterino colore fuscatur, os abhominabili fe
Abbreviated transcription (Latin):
cognacio beatitudinis: In hiis enĩ qͣsi
in qͦcani specło. hõ se ip̃m cõsidare: potest.
qͣt sit. ł qͦ cendat: lecds imidua purifi¬
cat animam : tancrem incutit gehen¬
ne: ad gaudia sr̃na cor instigat legen¬

Expanded text:
s. In his enim quasi in quodam speculo homo seipsum considerare potest, qualis sit, vel quo tendat. Lectio assidua purificat animam, timorem incutit gehennae, ad superna gaudia cor instigat legen
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ oĩone cõfuse ata ĩtemꝑata uoce
oisꝑgũt labia sua. ⁊ egressi foras obliti
qͦmͦ exaudiet te d̾s. Dicis. Inclinaui genua
mea ⁊ oraui. Genua tua ĩ curuasti ĩ cͥram
⁊ mens tua fors ꝑ diu̾sa discurrit. Cor ẜ
qͥdẽ intꝰ: S cogitato foris: lingua tua nuira¬
ĩuidꝰ inimicꝰ. qñ oramꝰ: tc̃ magis ĩ cũbit ⁊

Expanded text:
oratione, confuse atque intemperata voce dispergunt verba sua, et egressi foras obliti quomodo te exaudit Deus? Dicis: Inclinavi genua mea, et oravi. Genua tua inclinasti in terram: et mens tua foris per diversa discurrit. Corpus quidem intus, sed cogitatio foris; lingua tua pecuinvidus inimicus, quando oramus, tunc magis incumbit et
Abbreviated transcription (Latin):
bestiam ł ymaginẽ ciꝰ hic bibet de humore
ire dĩ. ⁊ cruciabit᷑ ĩ igne ⁊ sulphure. ⁊ fu¬
mus corm̃tori asceudet ĩ scla scłoꝵ. Nlec habe¬
bit redem die ac nocte. qͥ adorai̾it bestiditi ⁊
ymagniem. eiꝰ. confirmat hoc u̾itas. q̃ dampuã¬
ĩ ignemi et̾ nã. qͥ p̃paratꝰ ÷ diabolo. ⁊ angelis.¬

Expanded text:
et de vino ire Dei et cruciabitur igne et sulphure: et fumus tormentorum ascendet in secula seculorum, nec habebit requiem die ac nocte qui adoraverit bestiam et ymaginem eius». Confirmat hec veritas, que dampnanin ignem eternum, qui paratus est diabolo et angelis
Abbreviated transcription (French):
stͥaor. ⁊ clamor timor. ⁊ tremor. color ⁊
laber. ardor t fetor obscuritas. ⁊ aupietas. ace¬
rbitas ⁊ aspatasi calamitas ⁊ egestas. augꝰtia
⁊ tͥsticia. obliuio ⁊ esurio. torciones ⁊ pun¬
ctbnes. amaritudines. ⁊ t̾rores. fames ⁊ si tis

Expanded text:
stridor et clamor, timor et tremor, dolor et labor, ardor et foetor, obscuritas et anxietas, acerbitas et asperitas, calamitas et egestas, angustia et tristitia, oblivio et confusio, torsiones et punctiones, a
Abbreviated transcription (Latin):
ũmꝰ. carpinit. ut itͥũ ħbe renascant᷑ ad
pastũ. Sic ⁊ ĩpii. qͣi motte depasti reuiuisc¬
ent ad mortem ut etͥ nalrͥ marant᷑. sic ĩ¬
ut possit sepe perire iet᷑. cũt erit mors im¬
mortał. tc̃ uiuent morti qͥ sunt mor¬
tui. q̃rent mortom ⁊ ñ utueuient qͥ uitã
habuerunt ⁊ ꝑdiderurt. audi Ioh̃em ĩ ap
ocolip. dicenteni. Indiebus illis q̃rent hoĩes
mortem. ⁊ ñ inuenient eani. desid̾abunt mori
⁊ fugiet mors ab illis. o. mors ꝙͣ duscis eẽs qͥbꝰ
tam a mara fiusti. te solam desiderabũt. ⁊ opta¬

Expanded text:
umodo carpunt, ut iterum herbe renascantur ad pastum. Sic impii quasi morte depasti reviviscent ad mortem ut eternaliter moriantur: Sic inut possit sepe perire iecur. 2 Tunc erit mors immortalis, tunc vivent morti qui vite sunt mortui. Querent mortem et non invenient, quia vitam habuerunt et perdiderunt. IX dicentem: « In diebus illis quaerent homines mortem, et non invenient eam: desiderabunt mori et fugiet mors ab illis. » O mors quam dulcis esses quibus tam amara fuisti, te solam desideranter opta
Abbreviated transcription (Latin):
pitͥnam tantam aũt ĩ penis repbͥ tolerabũt
cingͥtiam ut uꝵ aͥd cogitare ualeãt. p̃tꝰ peuas.
s iluc dirigent impetum cogitat̾onis. ubi seu¬
cient uini doloꝵs. Sañ. discipulus qͥdã fert᷑
apparuisse magr̃o post mortem q̃ta c̃ magist̾
ĩtellexisset ẽẽ campuatum. q̃luit ab eo. Si

Expanded text:
 Tantam autem in penis reprobi tollerabunt angustiam, ut vix aliquid cogitare valeant propter penam, sed «illuc dirigent impetum cogitationis, ubi sentient vim doloris». Sane discipulus quidam fertur apparuisse magistro post mortem. Quem magister cum intellexisset esse dampnatum, quesivit ab eo si
Abbreviated transcription (Latin):
dampnati licet amiserit pocestatis affc̃m. semꝑ.
tñ hẽbit malignitas affc̃m . ⁊ ip̃a er̃ ĩ m¬
ferno supliciũ q̃ faerait ĩ mũdo pc̃cm. licet
farsan ⁊ ibi pcc̃m sit. s ñ meritũ pene. Im¬
pnis c̃ qi semꝑ habebit ĩ se reatũ ex cullpa. sc̃ꝑ
mittet. ad maguũ gͦ ꝑtinet iusticia iudicã¬
tis. ut nũꝙͣ careat ĩ gehẽna supplicio. qͥ nũꝙͣ
uoluerunt ĩ uita carere poc̃o. uoluissent Itaq¬

Expanded text:
dampnati, licet amiserit potestatis effectum, semper tamen habebit malignitatis affectum, et ipsa erit in inferno supplicium, que fuerat in mundo peccatum, licet forsan et ibi peccatum sit, sed non meritum pene. Impius ergo quia semper habebat in se reatum ex culpa, semper mittet. «Ad magnam ergo pertinet iustitiam iudicantis ut nunquam careant in gehenna supplicio, qui numquam voluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
norari: gedet sblimis. incedit ereclsus. uult oẽs ͥ
asirgere. siunglos inclinare. Poero. phlosophus¬
qͥdam uolens arroganciam cͥdam regis elude
c̃um indis eum iñ tͦno regiali sedere sbliera. ꝓst᷑¬
cus int̾rani supplicit᷑ aderauit. et cõtestim ñ ia¬
uitatꝰ ascendens iiͣ regem cõsedit. ꝙ Scy ueherã

Expanded text:
norari. Sedet sublimis, incedit excelsus, vult sibi omnes assurgere, singulos inclinare. Porro, quidam philosophus volens arrogantiam cujusdam regis illudere, cum vidisset eum in throno regali sedere sublimem, prostratus in terram suppliciter adoravit, et confestim non invitatus, ascendens juxta regem conse
Abbreviated transcription (Latin):
ubi fuerit sr̃bia ibi erit ⁊ cõtumelia. St. bꝰ
ĩsolita gestit. cõsueta fastidit. Magnũ reputat
syloqii dignet᷑. Mayiutuĩ si surgat t anp̃lꝙet᷑.
estñnat plus dignitatera ab ip̃o qͣta ppĩi assefutũ
ex digunitate. Iuncͣn uilt Uti pr̃uitatis a ff̃cu. S semꝑ¬

Expanded text:
«ubi fuerit superbia, ibi et contumelia». Superbus insolita gestit, consueta fastidit. Magnum reputat si loqui dignetur, maximum si surgit et amplexatur. Existimat plus dignitatem ab ipso, quam ipsum assecutum ex dignitate. Nunquam vult uti paternitatis imperio. Supe
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa Cͦ Uy candem ostñdit᷑. ne prius
Si egra. gi fitua. Si superba. Si iracũ
dimissa alii potest copulari. ⁊lam in matħ.¬
qͥunq dimiserit exorem suara uͥ ob forz¬
Qd̾ Si uxor a oiro discesserit. maile d
inmipta. aut uiro suo recõsiliari. Sim¬
ilitͥ. Si uir discesserit ab uxore. gͣue m¬

Expanded text:
sponsa vero vix tandem ostenditur, ne prius si aegra, si fatua, si superba, si iracunddimissa alii potest copulari. Nam « quicunque dimiserit uxorem suam, nisi ob fornod si uxor a viro discesserit, manere debet innupta, aut viro suo reconciliari; similiter et vir, si discesserit ab uxore I
Abbreviated transcription (Latin):
mausuetĩ innrias paruipendit Natu
crudelitas parit odiũ. ⁊ faniliaritas
parit contentũ. fatułar if enĩ cura
fatigait. ⁊ domestica sollicitudo Molestat.
sare. hostes cõterere. cues tueri xͦ sufs¬
cit dici malicia sua. S dies diei labore
crudat. ⁊ nox nocti sollicit udiuem:
iuncat. In psalt̾io. dies gͦ laboriosos du¬
cunt᷑ ⁊ uostes &pendunt᷑ in sompuog
i potest igns ñ urere. pot est caro
expelli. N at᷑am epelle furea tñ osa re¬

Expanded text:
mansuetum vilitas parvipendit; nam crudelitas parit odium, et familiaritas parit contemptum; familiaris enim cura fatigat, et domestica sollicitudo molestat. ropulsare, hostes conterere, cives tueri. Nec sufficit diei malitia sua, sed dies diei laborem eructat, et nox nocti sollicitudinem indicat Psal. XVIII. Dies ergo laboriosi ducuntur, et noctes expenduntur insomnes. i potest ignis non urere, potest caro nexpelli: Naturam expellas furca, tamen usque re
Abbreviated transcription (Latin):
pinis. amutit᷑ appetit᷑. debilitat᷑ uirtꝰ.
a tenuat᷑ corpꝰ. ⁊ sic ni se ip̃o deficiens
ũ dimidiat dies suos. S miserabilem
uitam miserabiliori finc cõcludit .Cͫ
est iͦ poctierm. In se magna riunt
sũmasq negatĩ ÷ stare diu. tollunt᷑

Expanded text:
mnus, amittitur appetitus, debilitatur virtus, attenuatur corpus, et sic in seipso deficiens non dimidiat dies suos, sed miserabilem vitam miserabiliori fine concludit. Verum est illud poeticum: . . . . . in se magna ruunt, summisque negatum est Stare diu .
Abbreviated transcription (Latin):
aur̃. Ponit argent sũ.¬
uitꝰ. Sĩc enĩ ydolatͥa seruit simulacͦ. Sic
auarꝰ seruit tesauro. Nam ille cultũ ydolatͥe
diligent᷑ amplifictt. Iste cumulũ pocunic lidẽt
augñtat. Ille c̃ oĩ diligencia colit sinifacrũ
⁊ Iste c̃ oĩ eura cͤtodit chesaur̃. Ille spem po¬
uit in ydolatͥd. ⁊ Iste spem cõstituit iu p̾cu¬
ma. Ille timet mutilare simulacrin
Iste timot minuere thesaurũ deqͥbudam
ad dandum tardus ad negandũ frontos
Si es expeudit totũ aduuntit. tͥstis ⁊ q̃rulꝰ
dandit. Dat Ot lucret᷑. S ũ luct᷑ ot det
largꝰ ĩ alieno. sed ꝑcus ĩ ꝓpͥo. gulam euacii¬
at Et arcam adĩleat. corpꝰ eycenuat ut
dandum collectam. S ad recipiendũ porr¬
ectam. ad dandũ clausam. ad recipiendum
iustũ iudiciũ ut que de malo ꝑueniũt ad
malii ꝑueuiant. isͦ accedat ad bonũ qui
t̃t ꝓcedit eg bona auarꝰ gͦ demipn at̾onema

Expanded text:
aurum et preponit argentum.I. » Sicut enim idololatra servit simulacro, sic et avarus thesauro. Nam ille cultum idololatriae diligenter amplificat, et iste cumulum pecuniae libenter augmentat. Ille cum omni diligentia colit simulacrum, et iste cum omni cura custodit thesaurum. Ille spem ponit in idololatria, et iste spem constituit in pecunia. Ille timet mutilare simulacrum, et iste timet minuere thesaurum. CAPUT XIIad dandum tardus, ad negandum frontosus. Si quid expendit, totum amittit, tristis, querulus dandum: dat ut lucretur, sed non lucratur ut det: largus in alieno, sed parcus in proprio. Gulam evacuat, ut arcam dandum collectam, sed ad recipiendum porrectam», ad dandum clausam, sed ad recipiendum Iustum iudicium, ut que de malo proveniunt ad malum perveniant, nec accedat ad bonum quod non procedit ex bono. Avarus ergo dampnationem
Abbreviated transcription (Latin):
sictam. de ambicioso
pos Itaq cupidꝰ. cõgregat. ⁊ auarꝰ cõser¬
uat. uoluptates gulosus degustar.⁊
Iuxͣiosus ercercet. honeres ambiciosus affect¬
at. ⁊ sicꝑbus egtollit. aibiciosus aũt sẽꝑ
ciat qd̵ in occilis hoĩuiti ualeat displicͥe
humilitatem siuiulat. honestatem m̃tit᷑
affabilitater erhibet beignisttem ostãdit.
Subsaͥt᷑. ⁊ obseqt᷑. cuuctos honorat. uni
ubi putai̾it displicere. Imꝓbat mala detest¬
Iudicet᷑ ydoneus. ut reputet᷑ accepꝰ. Ut lau¬
det᷑ ab oranibꝰ. ut a singłis aꝓbet᷑. et ecoe
gͣuem intͤ se sustraat pugnama. diffialeniq¬

Expanded text:
I. De ambitioso. Opes utique cupidus congregat, et avarus conservat; voluptates gulosus degustat, et luxuriosus exercet; honores ambitiosus affectat, et superbus extollit. Ambitiosus autem semper ciat quod in oculis hominum valeat displicere, humilitatem simulat, honestatem mentitur, affabilitatem exhibet, benignitatem ostendit, subsequitur et obsequitur, cunctos honorat, univubi putaverit displicere. Improbat mala, detestjudicetur idoneus, ut reputetur acceptus, ut laudetur ab hominibus, et a singulis approbetur. Et ecce gravem intra se sustinet pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
orruit ⁊ discurtunt mortales ꝑ sepes
ꝑ senuitas. ascendunt mõtes. tnscendñt
collaes tͣnsuolant rupes. ꝑuolant alꝑes tͣns¬
grediuat᷑ foucari. Ingredinit᷑ cailnas. xina¬
nt᷑ unscera t̾re ꝓfunda maris. Incerta flũas.
opaca nemoris inua solitudĩs. geponut se
ꝓcelis. Roinis. ⁊ p̃cpiciis. mietalla coudũt .⁊
cõflant. lapides sculpant ⁊ poluunt. ligna
succidit ⁊ dolant. telas ordiuit᷑. ⁊ tex¬
unt. Destes ĩ cdunt ⁊ cõsiuũt. Edificant
domos. plautant ertos. exdolunt agͦs. pastinãt

Expanded text:
rrunt et discurrunt mortales per sepes et semitas, ascendunt montes, transcendunt colles, transvolant rupes, pervolant alpes, transgrediuntur foveas, ingrediuntur cavernas, rimantur viscera terrae, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitudinis, exponunt se procellis, ruinis et praecipitiis. Metalla cudunt et conflant, lapides sculpunt ei poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunt vestes, sincidunt sic et consuunt, aedificant domos, plantant hortos, excolunt agros, pastin
Abbreviated transcription (Latin):
artificio redde decimas. Eum enĩ decimas ã
decimam ũ dederis. tu ad decimam reuocerss
Dabis impio mliti ꝙ ñ uis dacre. sacereoti bñ¬
facere ds semꝑ paratꝰ est. sed homitaĩ malicis
dare noluerit. res alienas unuasit. et quti pau¬
pes inlocis ubi ip̃e hãbitat. illo decimas ñ dãde
mortui fuerunt cantoꝵ hornicidioꝵ reus añ
tͥbitnal et̃ in udicis apparedat. qr rem adõ
pauꝑibꝰ delegantem sus usibꝰ reseruauit. Qͥ
gͦ sibi aut p̃rmũ cõparare aut pocõꝵ desidat

Expanded text:
artificio redde decimas. Cum enim decimas dandecimam non dederis, tu ad decimam revoceris. Dabis impio militi quod non vis dare sacerdoti. Benefacere Deus semper paratus est sed hominum malitia dare noluerit, res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis ubi ipse habitat, illo decimam non dante, fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal aeterni judicis apparebit, quia rem a Deo pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui ergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ idõ festiuaudo ÷ ne foete dubitarẽ
mors repentia p̃uemat. cesarꝰ dñ.
Qͣntosumꝰ socuri de p̃t̾itis. tauto simꝰ
solliciti de futuris. oĩa enĩ crmina
Et pcc̃a. cito ad nos reũtuut᷑. si ñ coti¬
die. bonis oꝑibꝰ expugnant᷑. de auaricia

Expanded text:
ne forte subito mors repentina praeveniat. CAESARIUS. Quantum sumus securi de praeteritis, tantum simus solliciti de futuris. Omnia enim crimina vel peccata cito ad nos revertuntur, si non quotidie bonis operibus expugnentur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sensus cuus ĩ orõue uigilet. oõ mũdat
esto. ostende ꝯtinenciam cordis. ut amp¬
uorem gr̃am ꝯseqͣrs. Ieromimꝰ dix̃. Sic̃¬
enĩ maliti sñ armis ad bellũ exire ñ ꝯui
ñ expedit. egredientes de ho hospicio ar¬
met or̃o. Regredientes de platea or̃o os¬
currat. Gregorꝰ.d. Qnto gͣuiorit umłtu
cogitat̾onũ carualiũ depͥmim᷑. tanto orõ¬
m arcencꝰ msistere debemꝰͦ. ad dm̃ qͥppe corda
cũ maubus leuare: est: Qronis nr̃e stu¬
dis c̃ merito boni operis ĩponere. Ciciꝰ ad pcẽ
nidey flectit᷑. si a pͣuitate sua pertror cor¬
rigat᷑. Ille gͦ iunoĩe saluatoris petit: qͥ iꝰ pe¬
tit ꝙ ad ueram salutem pertiuet. Nã si
de figit᷑. ⁊ lux amissa reparat᷑. Q
a cerrenis accibꝰ liber soli dõ uacare
meruit: ꝓ delmq̃ntibꝰ ꝓxmuis exorat
ea q̃ persrutari in nosmet ipõs ple¬
cigando penet᷑mꝰ. Isiderꝰ oĩ. or̃o cor¬
tis d̾s intũdit. s orantis cor aspicit

Expanded text:
nc sensus tuus in oratione vigilet. Oratio munda esto: ostende conscientiam cordis tui, ut ampliorem gratiam consequaris. HIERONYMUS. Sicut militem sine armis ad bellum exire non conet sine orationibus non expedit. Egredientes de hospitio armet oratio. Regredientibus de platea oratio occurrat. GREGORIUS. Quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi ardentius insistere debemus. Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationi nostrae studium cum merito boni operis imponere. Citius ad precem judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Ille ergo in nomine Salvatoris petit, qui illud petit quod ad veram salutem pertinet. Nam si de figitur, lux amissa reparetur. Qui autem terrenis actibus liber soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Ea quae perscrutari in nobismetipsis pletigando penetramus. ISIDORUS. Oratio cortis Deus intendit, sed orantis cor as
Abbreviated transcription (Latin):
cium reputat᷑. Sũma monachi iurtꝰ ÷ hu¬
militas. Sũrũ uicium sitebia. esto in hu¬
militate fundatꝰ. esto oĩm nouissimꝰ ⁊ istti¬
mus humilitate t exulteris. mmumũ te
fac orauibus. Sulli te p̃ponas. Nulli te syior¬
era deputes. estima ocs sr̃iores ẽs tͥ. qmu¬
is sĩmmis sis humilitatem tene. S uia hum¬
ilitatem si tenueris głosus eris. quaio enĩ
Descende et ascendas. humiliare ut exulter is
ne exaltatꝰ humiliaris. humilitas aũt asũ

Expanded text:
ium deputabitur. Summa monachi virtus est humilitas. Summum ejus vitium, superbia. Esto in humilitate fundatus, esto omnium novissimus et ultimus. Humilia te ut exalteris, minimum te fac omnibus, nulli te praeponas, nullum te superbiorem reputes. Aestima omnes superiores esse te. Quamvis summus cum sis, humilitatem tene: quia si humilitatem tenueris, gloriosus eris. Quantum eni gloriae. Descende ut ascendas, humiliare ut exalteris, ne exaltatus humilieris. Humilitas lapsum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmergi. Ita mulier fatua si płcritudĩem unitꝰ
ł hĩtus acceperit: Suam cñ faciem ad infima
declinare: Suama spcciositatem ad eũtendos dͥq
castitatis flosculos cir cũferre se ceno uoluptatis
inqͥuare diligit. alii qͥ ornam̃tũ diuinor eloqͥor
meditando cõseqͥt᷑: Si male uiuendo inseqͥt᷑. Circu¬

Expanded text:
immergi; ita mulier fatua, si pulchritudinem vultus vel habitus acceperit, suam tamen faciem ad infima declinare, suam speciositatem ad evertendos ubique castitatis flosculos circumferre, seque coeno voluptatis inquinare diligit. Aliter, Qui ornamentum divinorum eloquiorum meditando conseq
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ qͥsq qd̾ rect̾e petit adipiscit᷑ : cũ ei dñ¬
mus inpecit̾one: nec inimici odio fu¬
scat᷑: fundimꝰ ꝓ adusario p̃cem: s itinã
ce cencat amorem. cũ diligendo lu rim
de mninuicis facere possum. eciam ip̃i amici
st̃ qͥ ꝑsequnt᷑. Noc cuist antiqus hostis
dis feriat. Isidorꝰ dix̃. Non enĩ possunt
pc̃ca ditattri ei q̃ in se ꝑcc̃andi debita ñ di¬
mitoit. Qͥ fr̃em sibi tardiꝰ recõsiliet: dm̃
sibi cardͣ placat. Frustꝰ sibi enĩ ꝓpiciare¬

Expanded text:
Tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Fundit os pro adversario precem, sed utinam cor teneat amorem. Cum diligendo lucrum de inimicis facere possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. Nec curat antiquus hostis em in nobis feriat. ISIDORUS. Non enim possunt peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Qui fsibi tardius placat. Frustra enim propitiar
Abbreviated transcription (Latin):
ut subtͣhatis uos ab oĩ fr̃e ambulante
mordinate. D̾iscedat ab õi imꝯtate oĩs qui
g. ⁊ calde iustum est. separari errn qui sa¬
luari uult abeo: qui ñirult. Salõ dix̃. flli
mi. si te lactauerint pc̃cores. ne adqͥescas
eis. N emuleris hoĩem minstũ. nͨ imiteris
i quo. ⁊ deficient mala auste. uiri iusti

Expanded text:
ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate . Discedant ab iniquitate omnes qui et valde justum est separare eum qui salvari vult ab eo qui non vult. SALOMON. Fili mi, si te lactaverint peccatores, non acquiescas eis . Ne aemuleris hominem injustum, nec imiteris iquo, et de
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundꝰ. Et ex eiꝰ ꝯtactu fruges ñ germ¬
ment. arscescant arbusta. moriautur
hbe. admutant᷑ arbores fenis. Si canes
inde comederuit ĩ rabiem efferantur
concepti fetus uiciũ seminis ꝯtharit.
ita ut lepsi ut elefãtici ꝙ hac corrup¬
t̾one nascunt᷑. Uñ scdm legeni moysaic

Expanded text:
immundus, ut ex eius contactu fruges non germinent, arescant arbusta, moriantur herbe, amittant arbores fetus, et si canes inde comederint in rabiem efferantur. Concepti fetus vitium seminis contrahunt, ita ut leprosi et elephantici ex hac corruptione nascantur. Unde secundum legem Mo
Abbreviated transcription (Latin):
Uilitatem humane condit̾ouis et cũq des¬
cripsi. Titulura autem p̃sũtis opꝰtuli ur̃o
nomnu dedicaui. rogaus. ⁊ postulans. Ut
esserit dignitatem humanenat᷑e xp̃o fauen¬
to describam. qͣt mꝰ ita ꝑ hac humilliet᷑ elatꝰ
Et ꝑ illud humt exaltet᷑¬

Expanded text:
ilitatem humane conditionis utcumque descripsi. Titulum autem presentis opusculi vestro nomini dedicavi, rogans et postulans ut esserit, dignitatem humane nature Christo favente describam, quatinus ita per hoc humilietur elatus ut per illud humilis exaltet
Abbreviated transcription (French):
slis dicionis humane indignitas.
Inogna uilitatis hiruaue condicio.
hlas. ⁊ arbores. Inuestiga. Ille de se ꝓducũt¬
ꝓducunt flores. ⁊ frondes. ⁊ fructus. ⁊ to
de te lendes pediculos. ⁊ lumbͥcos. Ille de se fit¬
diuit. oleii. Uinũ. ⁊ balsamũ. Et tu de te spu¬
tum orinam. ⁊ ffcus. Ille de so spiraent suanta¬
tem oderis. et tu deti reddis abhonuĩat̾orẽs
fetoris. Qus est arber. talis est fructꝰ. In euuau

Expanded text:
s conditionis humane indignitas, o indigna vilitatis humane conditio! Herbas et arbores investiga: ille de se producunt flores, frondes et fructus, et tu de te lendes, pediculos et lumbricos. Ille de se fundunt oleum, vinum et balsamum, et tu de te sputum, urinam et stercus; ille de se spirant suavitatem odoris, et tu de te reddis abhominationem fetoris. Qualis est arbor talis est fructus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ qͣi flos egredit᷑. ⁊ cẽterit᷑ ⁊ fugit oseit
Umbra ⁊ uũꝙͣ ĩ eodem statu ꝑuauet. pau¬
ci ñẽ. ad .xl. paucissimi ad.lx. aruos ꝑueni
curuat᷑. caligant ocli ⁊ uaallant aiticti.
Nares esfluũt. cͥnes deflĩt. Cemit cactꝰ. ⁊
deperit actus. Mentes purrescuit. et aures
Sescunt. Senex facile ꝓuocur᷑. dificile reuoctt᷑
sito credit. ⁊ carde discredit. cenax. ⁊ cupidꝰ
tͥstis. ⁊ q̃usus. Uelox ad loq̃udũ. ⁊ tardꝰ ad au

Expanded text:
los egreditur et conteritur, et fugit velut umbra et nunquam in eodem statu permanet». Pauci nunc ad LX, paucissimi ad LXX annos pervencurvatur, caligant oculi et vacillant articuli, nares effluunt et crines defluunt, tremit tactus et deperit actus, dentes putrescunt et aures sordescunt. Senex facile provocatur et difficile revocatur, cito credit et tarde discredit, tenax et cupidus, tristis et querulus, velox ad loquendum, tardus ad au
Abbreviated transcription (Latin):
Ignoranciam t ñ disceruat ĩ tͥ bouũ ⁊
inaliĩ. uis irascibilis per Iracũdiã. Et re¬
spuat bouil. Uis cõcupiscibit ꝑ cõcupiscen¬
ciaui. ut apecat inalũ. pͥma gignit delist¬
ura. Utmia parit pcc̃m mredia delictũ
generat. ⁊ pẽm. est euĩ delictũ. ñ fade
faciendũ. pcc agere ñ agendũ. ħ tͥa

Expanded text:
ignorantiam, ut non discernat inter bonum et malum, vis irascibilis per iracundiam, ut respuat bonum, vis concupiscibilis per concupiscentiam, ut appetat malum. Prima gignit delictum, ultima parit peccatum, media delictum generat et peccatum. Est enim delictum non facere faciendum, peccatum agere non agendum. 3
Abbreviated transcription (Latin):
si. huic ⁊ deus dixit ad hominem. ẽ inis
es ⁊ ĩ cinerem reutis. cõpauaitꝰ sñ. ait.¬
Iob. luto. ⁊ assimłatꝰ sum fauille ⁊ ci¬
s al as expͥm̃dum. Qd s̾ lutũ sfbisi
de quo puluis extolłis. Uñanis głaris.¬
ip̃e de liuo tͥre fuit fematꝰ. tu aũt ex
nrmano semĩe ꝓereatꝰ. it Ille fuit ferni¬

Expanded text:
hominem: «Cinis es, et in cinerem reverteris». «Comparatus sum, ait, luto et assimilatus sum faville et cised alias exprimendum. Quid ergo lutum superbis? De quo pulvis extolleris? Unde cinis gloriipse fuit de limo terre formatus, tu autem ex humano semine procreatus. At ille fuit form
Abbreviated transcription (Latin):
mailũ. ꝗs gͦ det oceulis nũs fontẽ lacͥmaꝵ
Tt fieam miserabilem ꝗditoms humiane ĩ¬
gressura. culpabilera hidtiaue ꝯu̾sat᷑ous ꝓ¬
gressũ. dampnabilem humane dissolutõnis
egressum. Considerau̾m gͦ cũ lacinis de qͦ
factus est homo. qͥ fãcat hõ. Qd fictus sit
hõ Sane feruatis de sera. concestꝰ iu eral

Expanded text:
is ergo det oculis meis fontem lacrimarum, ut fleam miserabilem conditionis humane ingressum, culpabilem humane conversationis progressum, dampnabilem humane dissolutionis egressum? Consideraverim ergo cum lacrimis de quo factus sit homo, quid faciat homo, quid futurus sit homo. Sane formatus
Abbreviated transcription (Latin):
morem. dolori. ꝙq muiseriꝰ est ad mortem¬
offũdit se ip̃magit curpia quibꝰ polluit
famara. pollua ꝑsonain. polluit cõscĩam.
Agit uana qͥbieglegit seria. uegligit uti¬
lia. negłgit uĩa. fit cibus ignis qͥ semꝑ¬

Expanded text:
 est, ad mortemoffendit se ipsum. Agit turpia, quibus polluit famam, polluit personam, polluit conscientiam. Agit vana, quibus negligit seria, quibus negligit utilia, negligit necessaria. Fiet cibus ignis, qui sem
Abbreviated transcription (Latin):
regnĩ exercent post uoestema fulgent em s
lim̃ lapilloꝵ midi. ⁊ miseri ad in̾ena cer¬
q̃ndi descendunt ꝓ malicia plebis eciara reges
mxtant᷑. ⁊ qͥ añ bidedant᷑ ẽẽ boni accepto reg¬
no fĩut nrid. Qcodã srbos diuites rerũ copia

Expanded text:
e exercent, propter vestem fulgentem, nitorem lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. Pro malitia plebis etiam reges mutantur: et qui ante videbantur esse boni, accepto regno fiunt iniqui. Quosdam superbos divites c
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ ÷̃ sensus cͥ habundat amaritudo. amictꝰ
corporis. ⁊ risus dencrũ. ⁊ ingressus hoĩs enĩ¬
ciant de illo. In labu̾s sensati inuenit᷑. gr̃a.
tacitus. ⁊ sensat᷑. honor abunt᷑. Serua te dib
insensato. ut ñ molestiam habeas. Deflccte
au̾is instulticia illiꝰ. pungens occłm. deducit

Expanded text:
Non est sensus ubi abundat amaritudo . Amictus corporis, et risus dentum, et ingressus hominis enuntiant de illo . In labiis sensati invenitur gratia . Tacitus et sensatus honorabitur. Serva ab insensato, ut non modestiam habeas . Deflecte baberis in stultitia illius . Pungens oculum deduxit
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ ip̃a maiora st̃. Dii enĩ c̃ rebus nr̃is
durre ñ possur᷑a. ¶ aut nos illas mora¬
andõ doserim̃. dut ille uos uientes deser¬
urit᷑ potestas cito ruanam patit᷑. Inmqͣra
tĩtis re̾gem ut̃. qͥ curis t̾renis se sb̾dit
Semꝑ reqera m̃tis hãebis. Si ate mũdi

Expanded text:
tum et ipsa majora sunt. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos morientes deserunt. Potestas cito ruinam patitur. Nunquam mentis requiem habet qui curis terrenis se subdit. Semper requiem mentis habebitis, si a
Abbreviated transcription (Latin):
tema ne gaudio. si iterore cõmutes.
ad bona gͥ ⁊ ad mala temꝑa cretim̃. Sasibiꝰ¬
dỹ. Noli dissolutis labus risũ ꝓferre. am¬
ancum namtq ÷ cũ strepitu ridere. s
ridendo tantũ leticiam m̃tis indica¬
re. Nõ cõuenit ei qͥ ad perfcct᷑onera nitit᷑.
iocari c̃ paruilo. Esto ra malicia ꝑialusi
et uir ꝑfc̃s in sensu. In qͥbusdam de erhibe
senera. In qͥbusdam infantemi locꝰ aũt ue¬
rissam efficit. aĩam ⁊ neglegentem er
oriam reuocare. ⁊ oblauscens ea. ñ se in¬
stigat ad pñĩam. Nullũ habebit accessũ

Expanded text:
tem nec gaudio nec moerore commutes. Et ad bona igitur et ad mala tempera cor tuum. BASILIUS. Noli dissolutis labiis risum proferre. Amentia namque est cum strepitu ridere, sed subridendo tantum laetitiam mentis indica. Non convenit ei qui ad perfectionem nititur jocari cum puero. Et in laetitia parvulus, et vir perfectus in sensu. In quibusdam te exhibe senem, in quibusdam infantem. Jocus autem remissam efficit animam negligentem ergoriam revocare, et obliviscens ea, non se instigat ad poenitentiam. Nullum habebit accessum
Abbreviated transcription (Latin):
da eẽ falsa q̃ st. ⁊ idõ ñ ex dõ s ex fuo m̃dacio
loqunt᷑ plerũa na ueritate ucapit qͥ falsa cofu¬
git latent enĩ sepe uenena circũlita unelle. Sroꝵ
⁊ tam diu deceptor Sitatema sumłat qͦ usa fallẽdo
decipiat. Sũmo oꝑe cauendũ ÷ oẽ m̃daciũ. Sme eo
a uertatr oiscoreat miqͥtas est. esto m. Sito uay
nemaunem decpiendo fallas. xiõ aluo loqͣrs.t
aluid facias. ad̃ aliud dicas. ⁊ aliuo in aninao te

Expanded text:
n ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Plerumque a veritate incipit qui falsa confingit. Latent saepe venena circumdata melle verborum: et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Summopere cavendum est omne mendacium: oa veritate discordat, iniquitas est. Esto in verbo verax, neminem mentiendo fallas, non aliud loquaris, et aliud facias; non aliud dicas, et aliud in animo te
Abbreviated transcription (Latin):
cor porat egent i dare qͥcqͥs potueris. al¬
t̾a spiritat. dmuttere a qͦ lesus fueris.
De rapinis alienis el mosinã facere ñ¬
÷ os officiata miseratons. Sed emoli¬
m̃tum sceleris. Q gͦ minste collit: Iu¬
ab alio extorq̃t. magnũ scelus est res
pauper̃ p̃stare oiuitibus. et de sirt ꝓ¬
t̾ibus ĩ opum adqͥre fauorem potentũ
Nle elygas cui miserearis. ne forte p̃t¬
ereas eum qͥ meret᷑ accipere. melior÷
bñuolencia: qͣm qd̵ dat᷑. Q cũ tͥsticia
manũ porrẽxit. fructum remim̃ at̾on
cͥbuas. Nichĩ ꝓficit: Si aliũ inde refi¬
cis. unde aliũ manem ficis. ẽ ipͥanũs¬

Expanded text:
corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritalis, dimittere a quo laesus fueris. De rapinis alienis eleemosynam facere, non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Qui ergo injuste tollit, juale extorquet. Magnum scelus est, res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere sapores potentum Ne eligas cui miserearis, ne forte praetereas eum qui meretur accipere. Melior est benevolentia quam quod datur. Qui cum tristitia manum porrexerit, fructum remunerationitribuas. Nihil proficit si alium inde reficis, unde alium inanem facis. CYPRIANUS
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃am quamus dñi uiuendo refugũt
eum tñ uacit̃ credendo cõfitent᷑. ssida ᷤ¬
dix̃. De iusticie uirtute ulła elat̃one sp̃b¬
ias. de bonis fcĩs ñ eygollaris. ⁊ de bono
oꝑx ñ glorieris. elat̾o excelsos deiecit. ⁊ au¬
gancia sblimes hinuil iauit. qd̾ manfestĩd
potes ad mitt̃e tacendo custodi de coꝗitacõesp̃
⁊sõ cogitetis in corde Gr̃o quid mauli¬

Expanded text:
ndo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. ISIDORUS. De justitiae virtute, nulla elatione superbias. De bonis factis non extollaris, et de bono opere non glorieris. Elatio excelsum dejecit, et arrogantia sublimes humiliavit. Quod manifestando potes amittere, tacendo custodi. CAPUT XLVI. . Ne cogitetis in corde vestro quid ma
Abbreviated transcription (Latin):
uoete ñ possura. bregorꝰ oñ trena pulatudo
caofira it᷑ cum celsitudo celestis aꝑt᷑. In hoc sel̃o
nõia diuit ũ qͣsra pauꝑũ scari. Solet enĩ rt̃ ha¬
hundangia. tanto magis dumo amora ũtem
sancra. qͣuto magis hanc exigit diu̾sa cogtare
Aa manorem dolerem m̃t eta cõmonent dũpua

Expanded text:
possumus. GREGORIUS. Terrena altitudo confunditur, cum celsitudo coelestis aperitur. In hoc saeculo nomina divitum quam pauperum sciri. Solet enim eorum abundantia tanto magis divino timore mentem solvere, quanto magis hanc erigit diversa cogitare. Ad majorem dolorem mentem commovent damna
Abbreviated transcription (Latin):
riarũ scͥpt᷑ar pomo decerpit. hũs utit᷑ delici¬
qͥ aurum contempuit. et scripturam sectat᷑
et dũ ĩn paupertate madit. ornacior uastat
ornatu. Monacho spãt expͤcanda ÷ solitudo. ⁊
urbis habitato fugienda. Nõ q̃ras in mo¬
nacho lrague uitorem. S aĩe pietatem. Q¬

Expanded text:
ria scripturarum poma decerpe, his utere deliciqui aurum contemnit, et Scripturas sectatur; et cum in paupertatem incidit, ornatior instat ornatu. Monachis specialis expetenda est solitudo, ex urbe habitatio facienda. Non quaeras in monacho gloriae nitorem
Abbreviated transcription (Latin):
raat̾o or̃a ar rogaus eñaam si manu ad ma¬
rou fuerit ñ et̃ irmocens. Qͥ se iactat ⁊
ins tollat. Miranda qͥppe act̾o. el. cũ elatos
tarito semper ẜ hiumilitatera nosmet ĩt
ĩ itelloct u nr̃o p̃mere dẽbemꝰ. uãlde qͥ

Expanded text:
o omnis arrogans: etiamsi manus ad manum fuerit, non erit innocens . Qui se jactat et nis tollat. Miranda quippe actio cum elatione non tantum semper in humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere deb
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e. Dicoaũt. spũ ambulate. ⁊ desideria car u
ñ ꝑficietis Saõ.d. Q aut̃ cõfidit ĩ cogitat̾o nuᷤ
itipie agit. Cogitatones iuster. iudicia. Eo.¬
silia aũt ĩrapioꝵ: fraudulenta. Dolꝰ. ĩ cerdes
at̾ones tue. Q adtonitis occłis cogitat praua

Expanded text:
s. Dico autem spiritu ambulate, et desideria carnis non perficietis . SALOMON. Qui autem confidit in cogitationibus suis, impie agit . Cogitationes justorum, judicia: consilia impiorum fraudulenta . Dolus in corde onam qui adtonitis oculis cogitat prava
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uis: nͨ ꝓxuno tuo cupias enenire cõdolete¬
ĩ alieras calanutatibꝰ saciate fictibus. in alie¬
rus mertripꝰ. In tͥbulat̾one alt̾ius ⁊ tu esto
tstis. tat esto alius. qͣles opt̾as eẽ creca te. alios
qͦs m̃us pati. ñ facias ⁊ ut inferas alio ma¬
la. ne paciaris siilia. Ita clemens esto ĩ
cupis effrem dix̃. Cũ enĩ inuicem hoña ña
portara cõluctatorem nr̃m diabolũ cõfũ¬

Expanded text:
e, nec proximo tuo cupias evenire. Condole alienis calamitatibus. Saucia te fletibus in alienis moeroribus. In tribulatione alterius et tu esto tristis: talis esto aliis, quales optas esse circa te alios. Quod non vis pati, non facias, et non inferas alteri, mala ne patiaris similia. Ita clemens esto in cupis. EPHRAEM. Cum enim invicem onera nostra portamus, colluctatorem nostrum diabolum confu
Abbreviated transcription (Latin):
haberi oportet. Ut possit oꝑa dĩ per fis
mndinis uetꝰ: qͣm monachus aramosus. ⁊ e¬
curidus. Melior ÷ scłaris ininfiruitati se¬
suo. monachus biliaguis cõt᷑ͣsat fr̃es. fid
aũt reqem adducit. paillor enĩ cũ biritale¬

Expanded text:
habere oportet, ut possit opus Dei perficemansuetus, quam monachus animosus et iracundus. Melior est saecularis infirmitas sesuo. Monachus bilinguis turbat fratres. Fidelis autem requiem adducit. Pallor enim cum humilita
Abbreviated transcription (Latin):
Nerno militans dõ implicat se negocus scla¬
ribus et ei placeat cͥ se ꝓbauit. Sało dix̃. Se¬
utta iustoꝵ declinat mala. Custos aũt aĩe
sue. Seruat uitom suam. Ieronmꝰ dĩ. Nũoo
de ors monachi . tͣpis. aut lasciiꝰis sermo egͦ¬
dicit᷑. hũs er̃ signis libidinosius osteñdit᷑¬

Expanded text:
o, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . SALOMON. Semita justorum declinat mala: custos autem animae suae servat viam suam . HIERONYMUS. Nunquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur. His enim signis libidinosus animus ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
nunt ad scdm̃. T̃enera res in feminis. famna pu¬
dicie esti et qͣsi flos pulcherrunꝰ cito ad louem ma¬
iscecit auram. leuiq flatu corruinpit᷑. maxͦ u̾
suem. Si mente qͥs iuupserit. Isidorꝰ d̾ix̃. Qͥdam
bunientute luxᷤ iose uiuentes. ⁊ in senectute
ntiuentes fieri celectant᷑. et ec̃ eligunt castta¬
tem seruare qñ eos libido seruos habere cõtempsit
t̃ales ñ hñt premiũ. qͥ ñ habuerũt laboris certa¬
miua. Eos eiũ exp̾tat gła. in qͥbꝰ fuerit laberio¬
sa certarała. Qͥ corpꝰ suũ continiencie dedicant. cũ

Expanded text:
uae metuo. tenera res in feminis fama pudicitiae est et quasi flos pulcherrimus cito ad leuem marcescit auram leuique flatu corrumpitur, maxime uirginem, si mente quis nupserit. ISIDORUS. Quidam in juventute luxuriose viventes, et in senectute continentes fieri delectantur; et tunc eligunt castitati servire, quando eos libido servos habere contempsit. Tales non habebunt praemium, qui non habuerunt laboris certamina. Eos enim spectat gloria, in quibus fuerunt laboriosa certamina. Qui corpus suum continentiae de
Abbreviated transcription (Latin):
.facimditas ꝓt eo enĩ ad ambitũ
cõgregande heditatis docendit᷑. qͦ nultis
heredibus fecundat᷑. Eipan op̃. auarꝰ uir¬
In Uita patr̃ dẽ. Q amat argentum. nõ
indedit sc̃iara et qͥ cõgregat illud. obscu

Expanded text:
fecunditas prolis, eo enim ad habitum congregandae haereditatis accenditur, quia multis haeredibus fecundatur. CYPRIANUS. AvarEX VITIS PATRUM. Qui amat argentum, non videbit scientiam; et qui congregat illud, obscu
Abbreviated transcription (Latin):
sius dix̃. porro cupiditas ata sr̃bia ĩ tantũ urũ
est maabum. ut n fr̃bꝰ sñ cupiditate: iͦ sĩ sup¬
er bia possit cupidus inuenir. Isiderꝰ dĩ. G̃ui
enĩ dolere amittunt᷑. q̃ cũ magno amore habẽt᷑
diliganꝰ Glccca temꝑalem seq̃ntes. ⁊ si nitidi
st feris. fulgore potencie intꝰ tñ uacui st̃. ela¬
t̾one sr̃bie. ⁊ qͥ adapetendus honoriuꝰ scli

Expanded text:
OSIUS. Porro cupiditas atque superbia, in tantum unum est malum, ut nec superbus sine cupiditate, nec sine superbia possit cupidus inveniri. ISIDORUS. Gravi enim dolore amittuntur, quae cum magno amore habenturdiligimus. Gloriam temporalem sequentes, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, intus tamen vacui sunt elatione superbiae. Qui in appetendis honoribus saeculi,