comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huius se expositio excollit. Quis enim potest na¬
turam uniꝰ cuiꝰq lapidis exponere ⁊ describere
siue colorẽ siue uim eiꝰut sic ualeat repperire.
quare lapides isti assumpti sunt: At tam̃ licet
non simus cales qui cuncta intelligere possimꝰ.
pauca uideamus quomͦ duodecim istis lapidibꝰ
indut᷑ fuerit. Sicut diuinȩ litterȩ curȩ sunt.
ad quam rem sepe exhortamur ad olescentes. S
ut uideo nichꝓficimꝰ. tantũmͦ tpra ꝯsumentes
non enim potuimꝰ aliquos eoꝵ ad id ꝑduce̾. ut
sacris uoluminibus insisterent. & duodecim istos
lapides & cet̃a requirant in ser ipturis. Inueniẽt
& in apocalipsi eodem mͦ atq ordine nuncupatos.
qui ibi pͥmus et hic primus ẽ positus. qui scds sc̃s
qui t̃cius t̾cius. qui quartus quartus. atq ita usq
ad duodecimũ lapidem ordo seruat᷑ ẽ. Curgͦ et
suꝑ quo lapides isti. iapocalipsi lapides nuncu¬
paci sunt : Utiq suꝑ portas iherłm celestis ibiq

Expanded text:
loci se expositio sustollit. Quis enim potest naloci se expositio sustollit. Quis enim potest naturam uniuscujusque lapidis exponere, et describere sive colorem, sive vim ejus, ut sic valeat reperire, quare lapides isti assumpti sint? Attamen licet non simus tales, qui cuncta intelligere possimus, pauca videamus, quomodo duodecim istis lapidibus indutus fuerit. Si cui divinae litterae curae sunt ad quam rem saepe exhortamur adolescentes, sed ut video, nihil proficimus, tantummodo tempora consumentes: non enim potuimus aliquos eorum ad id perducere, ut sacris voluminibus insisterent et duodecim illos lapides, et caetera requirat in Scripturis, inveniet et in Apocalypsi eodem modo, atque ordine nuncupatos. Qui ibi primus: et hic primus est positus, qui secundus secundus, qui tertius tertius, qui quartus quartus, atque ita usque ad duodecimum lapidem, ordo servatus est. Cur ergo, et super quo lapides isti in Apocalypsi nuncupati sunt? Utique super portas Jerusalem coelestis, ibiqu
Abbreviated transcription (Latin):
inparadys o dĩ fu̾i̾t. tam̃ ñ sit in ꝑadẏso delicia¬
rum. sicut latro ille pͥma hora cũ iħu ingres¬
sus est ꝑadysũ. Si a te rogẽ putas ne in paradyso
quid ergo: in tͦgressus parachsũ statim ne deli¬
ciarum loco exceptus ẽ: dicas forsitan quia pͥ¬
ut deomni ligno ꝑadisi uescentẽ si aspexe¬
ris eũ. ⁊ illius ligni  ⁊ omniũ quȩ tune ꝓ hib¬
ta non sint cobiledere: ⁊ a tenogẽ. purtas ne
iste non solum in ꝑadiso factus ẽ uerum ettã
in paradiso deliciarum di. quid mͥ aliud res¬
ponsurus es. nisi eum in paradysi deliciis ꝯsti¬
tutum: Ad hancbeatudinẽ cu festinas qui uide¬
baris plangere. iste uͦ qui plangit᷑. fuit quondã
in delicuis dei. Omnẽ lapidem bonũ indutus ẽ.
Srdium ⁊ carbunculũ. saphirũ ⁊ beryllum.
iacinctũ ⁊ iaspin. ⁊ reliquos duodecĩ lapides.
Difficilis est & ultra nr̃as uires naturamq loc⁊

Expanded text:
in paradiso Dei fuerit, tamen non sit in paradiso deliciain paradiso Dei fuerit, tamen non sit in paradiso deliciarum: sicut latro ille prima hora cum Jesu ingressus est paradisum: si a te rogem putasne, in paradisum quid ergo introgressus paradisum, statimne deliciarum loco exceptus est? dicas forsitan quia prut de omni ligno paradisi vescentem: si aspexeris eum et illius ligni, et omnium quae nunc prohibita non sint, cibum edere: et a te rogem, putasne, iste non solum in paradiso factus est, verum etiam in paradiso deliciarum Dei? quid mihi aliud responsurus es, nisi eum in paradisi deliciis constitutum? Ad hanc beatitudinem tu festinas, qui videris plangere. Iste vero, qui plangitur, fuit quondam in deliciis Dei: omnem lapidem bonum indutus est, sardinum et carbunculum, sapphirum et beryllum, et hyacinthum, et jaspim, et reliquos duodecim lapides. Difficilis est, et ultra vires nostras naturamque hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ infirmitatẽ amitit decorẽ.⁊ ꝑ senectutẽ de¬
formis efficit᷑. Cum enim susceꝑit ueterẽ homi¬
nẽ cum actib suis. senectute eius pͥstinũ ꝑ dcc
decorẽ. Uenit iħc ut transferat nos auẽt̾i homine
& senectutis insignibus. ruga quippe senectutis
licet gͥ a senectute & ruga ad iuuentut̾ẽ transcen¬
dere. & hoc ẽ in hac parte mirabile. qd̾ corpꝰ abad¬
olescentia ꝑgit ad seniũ. anima uͦ siuen̾re ad ꝓ¬
renouatur de die indiem. Oporturt te nosse deco¬
rem quẽ rex concupiscit.oportuit de scire eũ qui
aliquando fuit decoris corona. & tu cũ fueris con¬
secutus hanc głam. caue necorruas. siquidẽ et
iste qui corruit signaculũ erat similitudinis.
plenus sapientia & decoris corona. In delicuis pa¬
radysi dei tui inquinat᷑ es. Non arcsimplicit̃
in paracdyso.s in paradyso deliciarũ. Quero
utrum sint quedam ꝑadisi differentiȩ.⁊ cũ qͥs

Expanded text:
per infirmitatem amittit decorem, et per senectutem deper infirmitatem amittit decorem, et per senectutem deformis efficitur. Cum enim susceperit veterem hominem cum actibus suis, senectute ejus pristinum perdit decorem. Venit Jesus ut transferat nos a vetere homine, et senectutis insignibus: ruga quippe, senectutis Licet igitur a senectute et ruga ad juventutem transcendere: et hoc est in hac parte mirabile, quod corpus ab adolescentia pergit ad senium: anima vero, si venerit ad per interior renovatur de die in diem. Oportuit te nosse decorem, quem rex concupiscit; oportuit te scire eum, qui aliquando fuit decoris corona: et tu cum fueris consecutus hanc gloriam, cave ne corruas. Siquidem et iste qui corruit, signaculum erat similitudinis, plenus sapientia, et decoris corona. In deliciis paradisi Dei tui inquinatus es. Non ait simpliciter in paradiso, sed in paradiso deliciarum. Quaero utrum sint quaedam paradisi differentiae, et cum quis
Abbreviated transcription (Latin):
lueris ibi querere decorẽ. ubi ẽ caro ⁊ sanguis
humor ⁊ uenȩ. ubi mat̾ia corꝑalis. ñ poteris
inuenire. Si quidẽ uerꝰ decor in saluatore efte
& itai ab illo uixta largicionẽ & miscdiam eus.
in cunctoꝵ diuisusẽ animas. Accing̾e̾ gladium
tuũ circa femur tuũ poͣtissime. specie tua ⁊ decore
& in anima. Quia aũt istiusmodi decor. etiã
aurẽ tuã. ⁊ obliuiscere ppłi & domꝰ patris
tui. quia concupiutt rex decorẽtuũ. id spon¬
sus. Quis ita habet pulchrã animã. ⁊ quistan¬
neus feditate. ut possit ei clici concupiuit
rex decorẽ tuũ : & tuquidẽ adhuc iustũ q̃¬
ris decorẽ. & niteris ad placendũ: iste uͦ a deco¬
re quẽ habuit in turpitudinẽ concidit. & qͦmͦ
in corꝑib sepe uidemus accidere. ut mulier
speciosa ⁊ pulchra facie. ab egrotatione decorẽ
suũ ꝑdat. & ꝑ senectutẽ splendorẽ uultꝰ amit¬
tat. eodem modo ⁊ anima que pulchra erat.

Expanded text:
lueris ibi quaerere decorem, ubi caro est et sanguis, lueris ibi quaerere decorem, ubi caro est et sanguis, humor et venae, ubi materia corporalis, non poteris invenire. Siquidem verus decor in Salvatore est, et ita ab illo juxta largitudinem et misericordiam ejus in cunctorum divisus est animas. Accingere gladium tuum circa femur tuum, potentissime, specie tua, et decore et in anima. Quia autem istiusmodi decor etiam aaurem, tuam, et obliviscere populi, et domus patris tui, quia concupivit rex decorem tuum , id est, sponsus. Quis ita habet pulchram animam, quis tanomni foeditate, ut possit ei dici: Concupivi rex decorem tuum? Et tu quidem adhuc istum quaeris decorem, et niteris ad placendum: iste vero a decore, quem habuit, in turpitudinem concidit. Et quomodo in corporibus saepe videmus accidere, ut mulier speciosa, et pulchra facie ab aegrotatione decorem suum perdat, et per senectutem splendorem vultus amittat, eodem modo et anima, quae pulchra erat,
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi adhuc deest ut similitudo signaculi fias.
& ꝓcules ab eiusmodi munẽ. dixit quidẽ d̃s. faci¬
amus hominẽ ad imaginẽ & similitudinẽ nr̃ã.
Attam̃ necdũ ꝯsecut᷑ es similitu dinẽ. fe̾cit quip¬
pe ds hominẽ ad imaginẽdi. fecit ubi ẽ similitu¬
do. Cum apparuerit similes ei eriꝰ. qm uidebimꝰ
& sapiens dispensator. sicut ⁊ hoc. si enim appa¬
ruerit similes ei erimus. Qͥs ẽ qui assimiletur
ei sauei admodum qui receꝑint similitudi¬
nẽ. ut apł. Faciamus hominẽ ad imaginẽ ⁊ si¬
militudinẽ nr̃am. Iste gͦ qui nunc plangit᷑
signaculum erat & plenus saplentia. Quem si tu
plangis. si factus fueris ietechiel. Nescio aũt si et
tu sapientia plenus fu̾is. Interim iste qui plangi
simplicit̃ decor. nec gła erat in eo. s corona głȩ.
hunc aũt decorem noli extra te querere. s circa a
ale consistre. ubi uera est pulchrido. Qd̃ si uo¬

Expanded text:
Tibi adhuc deest ut similitudo signaculi fias, Tibi adhuc deest ut similitudo signaculi fias, et procul es ab ejusmodi munere. Dixit quidem Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram : attamen necdum consecutus es similitudinem. Fecit quippe Deus hominem, ad imaginem Dei fecit: ubi Dei est similitudo. Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus et sapiens dispensator? sicut et hoc: Cum enim apparuerit, similes ei erimus. Quis est, qui assimiletur ei? Pauci admodum sunt, qui receperunt similitudinem ut apostoli. Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Iste ergo, qui nunc plangitur, signaculum erat, et plenus sapientia, quem et tu planges, si factus fueris Ezechiel. Nescio autem si et tu sapientia plenus fueris: interim iste, qui plangisimpliciter decor, nec gloria erat in eo, sed corona gloriae. Hunc autem decorem noli extra te quaerere, sed circa ale consistit, ubi vera est pulchritudo. Quod si vo
Abbreviated transcription (Latin):
nat autẽ siguloꝵ corda consid̾ans. & imprimit in
ginem terrestris. Audi iħm quid respondeat. qͣndo¬
ꝓ tributo imaginẽ & inscriptionẽ cesaris postulat᷑.
qui habet aures audiendi audiat. Nam qr babe
docet. ubi ualeat reꝑiri imago q̃ querit᷑. uade in qͥt
ad mare. & mute hamũ. & primũ piscẽ qui ascendit
tolle & aꝑies os eius. ut cum inueneris staterem
tolle illum. & dabisꝓ me & ꝓ te. Neq ego habeo
hanc imaginẽ & suꝑscriptionẽ neq tu. si cm¬
aduersum te. gͦ iħc alit̃ dat ꝓse imaginẽ. de mari
illam accipiens. quȩ in pisce fuerat inclusa. simi
Uere quippe istiusmodi pisces ibi adherent. Quan
cone. quia ip̃e sit rex omniũ quȩ sunt in aquis. Ue¬
rum cunon es in aquis. s in ea t̾ra quȩ tibi reꝓmit¬
titur. & hȩc dicta sunt ut diligentius uentilaremꝰ
qd̃ sit signaculũ sim ilitudinis. Quam beat᷑ fuit in
illo tempore. qui signaculũ sim ilitudinis erat.

Expanded text:
nat autem singulorum corda considerans, et imprimit in nat autem singulorum corda considerans, et imprimit in ent imaginem terrestris. Audi Jesum quid respondeat, quando imaginem et inscriptionem Caesaris postulatur: Qui habet aures audiendi audiat ; Nam quia nodocet ubi valeat reperiri imago quae quaeritur. Vade, inquit, ad mare, et mitte hamum, et eum piscem, qui prius ascenderit, tolle, et aperies os ejus: et cum inveneris staterem, tolle illum, et dabis pro me et te . Neque ego habeo hanc imaginem, et superscriptionem, neque tu, si adversum te. Ergo Jesus aliter dat pro se imaginem 997 de mari illam accipiens, quae in pisce fuerat inclusa, similVere quippe istiusmodi pisces ibi adhaerent. Quancone, quia ipse rex sit omnium qui sunt in aquis; verum tu non es in aquis, sed in ea terra, quae tibi repromittitur. Et haec dicta sunt, ut diligentius ventilaremus, quod sit signaculum similitudinis. Quam beatus fuit in illo tempore quo signaculum similitudinis erat.
Abbreviated transcription (Latin):
de ceciderunt & frachsunt Tu quia fide stas
fide & ascendes. & ꝑhoc quod plangis principẽ
cus. quȩ princeps tirihabuit. etiam tu incipias
dicat ad principẽ tyri. tu signaculũ similitudi
eulum qm ds̃ uere huuis est pat̾ quẽ signaute ⁊
nusit. ⁊ idõsemꝑcredentes signant᷑ a dũo. Iam
aũt ⁊ in commune ꝓuerbiũ uenit ut di camꝰ
ille ⁊ ille ñ accepit signaculũ. ille ⁊ ille signa¬
culum habet. Quis habet signaculũ : ille
quem signauit ds̃. Audebo aliquid dr̃e. quia
signaculis istis ille signat᷑ ẽ. qui baptirat in
sp̃u scõ ⁊ igne. ille qui largit᷑ imaginẽ celestis.
qui format ce adsuꝑiora ut ultra ñ portes ima¬
giniẽ terrestris. Cauehoe ne sełm istud egͥli¬
ens signaculo diaboli sis impresius.Habet quippe
ille signaculũ. sicuti portauimus imaginẽ t̃̾restris
Unde uel quando ułquis signauit hoc signo. ut¬
portau̾imus mmaginẽ tertestris: cireuit diabolus et
lustratomnia. uolens & ip̃e signare subiectos sibi. sig¬

Expanded text:
e ceciderunt, et fracti sunt : tu quia in fide stas, fide et ascendes. Et per hoc quod plangis principem ertos, quae princeps Tyri habuit, etiam tu incipias dicat ad principem Tyri: Tu signaculum similitudinculum; quoniam Deus vere hujus pater quem signavit, et misit, et ideo semper credentes signantur a Domino. Jam autem et commune proverbium venit, ut dicamus: ille, et ille non accepit signaculum, et ille signaculum habet. Quis habet signaculum? Ille quem signavit Deus. Audebo aliquid dicere, quia signaculo isto ille signatus est, qui baptizat in Spiritu sancto, et igne, ille qui largitur imaginem coelestis, qui format te ad superiora, ut ultra non portes imaginem terrestris. Cave, homo, ne saeculum istud egrediens, signaculo diaboli sis impressus. Habet quippe ille signaculum. Sicuti portavimus imaginem terrestris, unde, vel quando, vel qui significavit, hoc signo portaverimus imaginem terrestris. Circuit diabolus, et lustrat omnia, volens et ipse signare subjectos sibi. Sig
Abbreviated transcription (Latin):
seurare. Singularitas uͦ ita clara ẽ omnibꝰ ⁊ exer¬
ta. ut cunctis splendore sui candoris pura mani¬
festet᷑ ⁊ lucida. Unde sic nos apłs edocet dicens. Sic̃
filii lucis ambulate. fructusi. luminis ẽ in om̃i
bonitace ⁊ iusticia ⁊ u̾itate. ꝓbantes qͥd bene¬
placitũ sit dõ. s ic̾m. Omnia inquit facite si¬
ne murmuratione ⁊ hesitacione. ut sitis in re¬
p̃hensibiles & simplices sic̃ filiidĩ. immaculati
in medio nationis prauȩ ⁊ ꝑuersȩ. int̃ qͦs lu ce¬
atis fic̃ luminaria in mundo.Sic ubiq singłari¬
tas splendet. ut om̃s ꝓ illasplendere ñ dubitent.
⁊ ita scĩtatẽ in semetipsa clarificat. ut laudẽ sib
abipsis qͦ minimiᷤ excorq̃at. Qd̾ maxime de p̃po¬

Expanded text:
scurare. Singularitas vero ita clara est omnibus et exerscurare. Singularitas vero ita clara est omnibus et exerta, ut cunctis splendore sui candoris pura manifestetur et lucida. Unde sic nos Apostolus edocet, dicens: Sicut filii lucis ambulate: fructus enim luminis est in omni bonitate et iustitia et ueritate, probantes quod beneplacitum sit Deo. et iterum, omnia, inquit, facite sine murmuratione et haesitatione, ut sitis inreprehensibiles et simplices sicut filii Dei immaculati in medio nationis prauae et peruersae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo. sic ubique singularitas splendet, ut omnes pro illa spondere non dubitent, et ita sanctitatem in semet ipsa clarificat, ut laudem sibi ab ipsis quoque inimicis extorqueat. quod maxime de p
Abbreviated transcription (Latin):
catur. quod ꝓmisit dñs infuturũ qui digni habent᷑
inquit seculi illius. & resurrectionis a mortuis. neq
nubent neq nubent᷑ neq enĩ morient᷑. nã st̃
similes angelis di quia resurrectionis filiisunt
Hoc exigit scã singularitas mi̾toꝵ. ut antequã
transsignret᷑. iã transsigurata cernat᷑ ĩ angłicȩ
claritatis aspectũ. q̃ oĩa sib amputanᷤ. ꝯcupiscen¬
tiȩ certamina dep̃dat᷑. Cuius laudes salomon exe¬
quit᷑ dicens. Meliꝰ eͣ eẽ sine filiis cũ claritate. Im¬
mortalitas ẽ enim in memoria illius. que eta¬
pud dm nota ẽ & apud homines. Cũ p̃sens ẽ imitã¬
tur illã. ⁊ desid̾ant illam cum se sedux̾it in ꝑpetu
certaminũ p̃lium uincens. ñ ẽ sinefilus cũ clar¬
tate nisi singularitas sola. qͣm ñ solũ ꝯscientia
est difficile masculũ & feminã parit̃ inuirgini
ipa ñ pocest nsi quibꝰdã ꝓbositatũ tenebris ob¬

Expanded text:
catur. quod promittens Dominus in futurum, qui digni habentur, catur. quod promittens Dominus in futurum, qui digni habentur, inquit, saeculi illius et resurrectionis a mortuis, neque nubent neque nubentur, neque enim morientur. namsunt similes angelis Dei: quia resurrectionis filii sunt. hoc exigit sancta singularitas meritorum, ut antequam transflguretur iam transfigurata cernatur in angelicae claritatis aspectum, quae omnia sibi amputans concupiscentiae certamina depraedatur: cuius laudes Salomon exsequitur dicens: me Ii use s t esse sine filiis cum claritate. inmortalitas eat enim in memoria illius, quae et apud Deum nota est et apud homines. cum praesens est imitantur illam, et desiderant eacertaminum proelium uincens. Non est sine filiis cum claritate nisi singularitas sola, quam non solum conscientia est difficile, masculum et feminam pariter in virginiipsa non potest nisi quibusdam probrositatum tenebris ob
Abbreviated transcription (Latin):
insania corꝑalis: q̃ dũ sibi subtrahit admincula
libidinẽ ꝯcupiscentiã malã ⁊ auariciã. q̃ idoloꝵ
seruit᷑. ꝓpt̃ quȩ uenit iradĩ. Abhis om̃ib ñ nisi
splendido figͣalitacis cultro. castrat᷑ humana nat᷑a.
ut inlibatos spadones ad ꝯuiuiũ sc̃ĩtatis despon¬
satos circũcisione introducat. Cui scĩtas ista ꝓmisit
anuli sui nupciale signaculũ. ut sine ipsauir¬
ginitas resignet. quȩ se sola contenta cupidinẽ
domat. mentẽq castigat. concupiscentiã sub¬
igit. desid̾ia ardoris extinguit. Artus debilitat cor¬
pus ancillat. ⁊ ita carnalia erucifigit. ut tã mas¬
culus qͣm femina uideat᷑ in conu̾satione m̃tiri.
dum illos oꝑatione utriꝰq sexxus abscidit. An
neutrũ faciens de duob. t̾ciã formã conferre
głat᷑ ambobꝰ. ut ante resurrectionẽ ĩ resurrec¬
tionis imagñe. ad instar angłoꝵ meditari nos¬

Expanded text:
insania corporalis. Quae dum sibi subtrahit adminiculainsania corporalis. Quae dum sibi subtrahit adminiculalibidinem concupiscentiam malam et auaritiam, quae est idolorum seruitus, propter quae uenit ira Dei. Ab his omnibus nonnisi splendido singularitatis cultro castratur humana natura, ut inlibatos spadones ad conuiuium sanctitatis desponsante circumcisione introducat. cui sanctitas ita promisit anuli sui nuptiale signaculum, ut sine ipsa uirginitas resignetur, quae se sola contenta cupidinem domat mentemque castificat, concupiscentiam subigit, desideria. ardoris extinguit, artus debilitat, corpus ancillat, et ita carnalia crucifigit, ut tam masculus quam femina uideatur in conuersatione mentiri, dum illos operatione utriusque sexus abscidit: aut neutrum faciens de duobus tertiam formam conferre gloriatur ambobus, ut ante resurrectionem resurrectionis imaginem ad instar angelorum meditari nos
Abbreviated transcription (Latin):
sanctimoniȩ ⁊ expugnatio fortis infamiȩ.
fortitudinis firmitaᷤᷤ. ⁊ lascuuiȩ petulantiᷤ ĩfirmicaᷤ.
ꝓbitatis p̃sidiũ. ⁊ ĩꝓbitatisexcidiũ. animȩ uic¬
toria & corꝑis p̃da. ub̾tas gloriaꝵ. ⁊ captiuitas
cͥminũ: ꝓnuba sanctitatis. & repudiũ tͣpitu¬
puritatis culm̃ & libidinis carcer. honestatis
doris. & spolium ꝓbositatis. in corruptioniᷤ exz
matura uirrũ. ⁊ exarmatura fluxurarũ. inte¬
gricatis dignitas ⁊ fornicationis addictio. cla¬
ritatis fastigiũ: ⁊ dedecoris p̃cipiciũ. uoluntaᷤᷤ
bonoꝵ oꝑũ. ⁊ afflictio uicioꝵ. refrigerium
pudicteiȩ ⁊ pena petulantie. ad quifitio tͥũ phoꝵ
exilium. uita sp̃s ⁊ carnis int̃it᷑. Status qͣlitatis
angelicȩ. funus humanitatis substantiȩ. Huiꝰ
retinaculis omnis obscenitas frenat᷑.⁊ cõpedib
eiꝰ calces furentes lybidiras statuunt᷑. In hac ue¬
ins mundantis. & in illa sedat᷑ spumauꝰ cumors

Expanded text:
sanctimoniae et expugnatio fortis infamiae, sanctimoniae et expugnatio fortis infamiae, fortitudinis firmitas et lasciuiae petulantis infirmitas, probitatis praesidium et inprobitatis excidium, animae uictoria et corporis praeda, ubertas gloriarum et captiuitas criminum, pronuba sanctitatis et repudium turpitupuritatis culmen et libidinis carcer, honestatis doris et spolium probrositatis, corruptionis exitmatura uirium et exarmatio fluxurarum, integritatis dignitas et fornicationis addictio, claritatis fastigium et dedecoris praecipitium, uoluntas bonorum operum et afflictio uitiorum, refrigerium pudicitiae et poena petulantiae, adquisitio triumphoruexilium, uita spiritus et carnis interitus, status qualitatis angelicae, funus humanae substantiae. huius retinaculis omnis obscoenitas frenatur et compedibus eius calces furentis libidinis statuuntur. in hac ueinundantis; et in illa sedatur spumans humoris
Abbreviated transcription (Latin):
mis lab̾andũ÷ de quib ad manifestandam
grauitatẽ singularitatis magis qͣm parilitaᷤᷤ
testis acuera ẽ. Respicite quanta mala con¬
uersio parilitatis huiꝰ acquirat. q̃ ñ nͥ corrup¬
cionẽ seminat. pullulat uicta. cupiditatem
ꝯcipit. ignominiam parit. rapiẽ concitat por¬
rigit furiã. lasciuiã pascit. petulantiã nutrit
casus exultat. ruinas edificat. ripas erigit p̃ci¬
picia instruit.periculis nauigat naufragiis
uelificat. ꝑdiciones gaudet. intericũ fouet ꝯfu¬
sionẽ mercat᷑. thesauritat obꝓbriũ cͥminati¬
ones exagerat accusationes ĩflãmat. ⁊ cat̃uatĩ
semel infascẽ glomerans numerosas indagines
ceptionũ. ꝑ infinita dedecorũ multiplices mor¬
tes inuehit in ꝑniciem ꝑditoꝵ. Tot itaq
uł tantas strages calamitatis.⁊ strages pessimȩ
ꝯũsationis. nemo ꝓsternre nemo calcat. nemo fu¬
nestat. nͥ sigłarᷤ casticas sola q̃ munim̾ inuictũ ẽ

Expanded text:
mum lamum lagrauitatem singularitas magis quam parilitas testis . uera est. respicite quanta mala conuersatio parilitatis huius adquirat, quae non nisi corruptionem seminat, pullulat uitia, cupiditatem concipit, ignominiam parit, rabiem concitat, porrigit furiam, lasciuiam pascit, petulantiam nutrit, casus exaltat, ruinas aedificat; ripas erigit, praecipitia instruit, periculis nauigat, naufragiis uelificat, perditione gaudet, interitum fouet, confusionem mercatur, thesaurizat opprobrium, criminationes exaggerat, accusationes inflammat et cateruatim semel in fascem glomerans numerosas indagines captionum per infinita dedecorum multiplices mortes inuehit in perniciem perditorum. Tot itaque et tantas strages calamitatis et pessimae conuersationis nemo prosternit, nemo calcat, nemo funestat, nisi singularis castitas sola quae munimem inuictum est
Abbreviated transcription (Latin):
q̃c̃q igniferi fomitis sulphurantib flãmuis sea¬
tenꝰ fornax ebullientis carnis exestuat ne ł temiᷤ
quidem seintilla ferueat. & maiora ꝯflet in¬
cendia. Quod salomon manifestat dicens. Ab
scincilla una auget᷑ ignis. Auerte occasione
impuras. quib interiora pectoris peuetran¬
tur. ut liquida in uob̃ ꝑspicuitas honoret᷑.
labore ad dedecus puenre.Contemplamini quid
sit ppło scõ preesse. & desidate quasit diuinis facͣm̃tis
insistere. Alteris placere debebunt. qͥ alq̃s ururint
& aliis conuenit sinceritas cura sacͣtis. qualiast̃
sacra ipsa quibus exibent officia seruitutis ne cͥca
dñm offendant ip̃i qd̾ tractane. aut circappłm in¬
cipiant impedire qd̵ p̃dicant. ꝓp̃t̃ qd̾ paulus apłs
sic testificatur. & dicit. Omnia inquit sustinemꝰ
ni dances ullã offensionẽ ut non uituꝑet᷑ my¬
nist̾iũ nr̃m. Hac gͥ insticutione uob quãpluri¬

Expanded text:
iuersa quaecumque igniferi fomitis sulphurantibus flammis scaiuersa quaecumque igniferi fomitis sulphurantibus flammis scatens fornax ebullientis carnis exaestuat, ne uel tenuis quidem scintilla seruata maiora conflet incendia. quod Salomon manifestat dicens : ab scintilla una augetur ignis. auertite occasiones inpuras, quibus interiora pectoris penetrantur, ut liquida in nobis perspicuitas honoretur. labore ad dedecus peruenire. Contemplamini quid sit populo sancto praeesse et considerate quale sit diuinis sacramentis insistere. altariis placere debent qui altariis uiuunt, et talis conuenit sinceritatis cura sacratis qualia sunt sacra ipsa quibus exhibent officia seruitutis, ne circa Dominum offendant ipsi quod tractant aut circa populum incipiant inpedire quod praedicant. propter quod Paulus apostolus sic testificatur et dicit: et omnia, inquit, sustinemuni dantes ullam offensionem, ut non uituperetur ministerium nostrum. hac igitur institutione uobis quam pluri
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝓficiunt adimpietatẽ. ⁊ sermo eoꝵ sicut
carcer serpit. Atq ut ostuidẽtelericis disponenᷤ¬
ipsum ad euacuandas questiones que sit doc¬
lrina conueniens. etiam tico sic insinuat di¬
cens. Tu aũt loquere quȩ conueniunt sane
doctrinȩ. maiores natu sobrios ẽẽ. pruden¬
tessanos infide in caritate in patientia sin¬
cera. G auditiones sinplices obedientia ur̃a
suscipiat. ⁊ ũsipelliũꝯ tͣdictionũ uitate fal¬
latiam. Purũ it̃ ur̃is gressib mundate.
&e supͣ spinas et tribulos nolite caleare. ne
bonum semen non possit uobis ꝓpt̃ spinarũ
frutices sanctitatis fructus afferre. Unde ꝓph̾a
iherem ias sic hortaturae docet dicens. Nolite
inquit serere in spinas. cireucidite uos dño
dõ ur̃o. circumeidite p̃puciũ cordis ur̃i. ab¬
scidenda sunt gͦ de agro ur̃o euncta quȩ
pungere ⁊ lacerare consueuerunt. ne animꝰ
agricultoris in possessionesua malignis len¬

Expanded text:
enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum sicut enim proficiunt ad impietatem, et sermo eorum sicut cancer serpit. Atque ut ostenderet clericis disponendis ad evacuandas quaestiones quae sit doctrina conveniens, etiam Tito sic insinuat, dicens: Tu autem loquere quae conveniunt sanae doctrinae: majores natu sobrios esse, prudentes, sanos in fide, in charitate, in patientia sincera. Ergo auditiones simplices obedientia vestra suscipiet, et versipellem contradictionum vitate fallaciam. purum iter uestris gressibus mundate et supra spinas et tribulos nolite calcare, ne bonum semen non possit nobis propter spinarum frutices sanctitatis fructus afferre. unde propheta Hieremias sic hortatur et docet dicens: nolite, inquit, serere in spinis. circumcidite uos Deo uestro, circumcidite praeputium cordis uestri. abscidenda sunt ergo de agro uestro cuncta quae pungere et lacerare consueuerunt, ne animus agricultoris in possessione sua malignis sen
Abbreviated transcription (Latin):
recta logalia demutare cogant᷑. & malunt au¬
diri ꝓpouentes uana ⁊ fabulosa cõmenta qͣm
inagis ipsi quȩ uera sunt audiant. Qd̃ paulꝰ
apłs annunciat dicens. a u̾itate quidem
Quicquid uolunt adhuc exquirant. ut obsistãt
ꝓmulierib u̾itati. uictoriam non habent. A¬
pud quos contra esdrã. mulier potius qͣmu̾itas
uicit. Uos itaq filii Rm̃i non tantũ ꝑsuasio¬
ne. sed etam potestate conuemio. Taliũ deli¬
ramentum despicite. quoꝵ questiones pau¬
lum apłm scitis ubiq dampnasse sicut ad
romanos seripsit dicens. Rogo uos fr̃s dili¬
genter obseruate eos qͥ dissensiones && offen¬
dicula. p̃t̾ doctrinã quã uos didicistis aut
dicunt aut faciunt. & declinate ab eis. Sie
& cimoteo delegat. Noli inqͥt u̾bis ꝯtendere.
Nichil is. utile est. nisi insubuersione audienti¬
um. Sollicite cura teipsũ ꝓbabilẽ exhiberedo
oꝑartũ in rep̃hensibilẽ retetantẽ u̾bũ u̾itad¬
Stulta aũ & mania eloquia deuita. Multũ

Expanded text:
reta legalia demutare coguntur et malunt audiri proponentes uana et fabulosa commenta, quam magis ipsi quae uera sunt audiant: quos Paulus apostolus adnuntiat dicens: a ueritate quidem quicquiduoluntadhuc exquirant, ut obsistant pro mulieribus ueritati. uictoriam non habent apud quos contra Esdram mulier potius quam ueritas uicit. uos autem filii carissimi non tantum persuasione sed etiam potestate conuenio. tale deliramentum despicite, quorum quaestiones Paulum apostolum scitis ubique damnasse, sicut ad Romanos scripsit dicens : rogo nos, fratres, diligenter obseruare eos qui dissensiones et offendicula praeter doctrinam quam uos didicistis aut dicunt aut faciunt, et declinate ab ipsis. sic et Timotheo delegat: noli, inquit, uerbis contendere: nihil enim utile est, nisi in subuersionem audientium. sollicite cura te ipsum probabilem exhibere Deo, operarium inreprehensibilem, recte Stulta autem et inania eloquia devita: multum
Abbreviated transcription (Latin):
dñi.⁊ discutiens temetipsum uide de quo ppłosis
& cuius ordinis sacerdotiũ teneas. si adhuc carnali¬
bus sensibus seruias. si adhuc quinario mimero uec¬
tigal exoluis. & respicis ea quȩ uisibilia & temꝑalia
sunt. & non respicis ea quȩ iuisibilia & et̾na sunt.
de egyptio ppło de eẽ cognosce.Si uͦ decalogũ legis
& decadam noui testament qͣm supͣexposuimus
semꝑ ance oculos habes. & de his decimas offers. &
primogenita sensus tui in fide immolas pͥmo ex
mortuis. & inicia tua refers ad iniciũ omniũ. ue¬
rus isrłita es in quo dolus non ẽ. S et sacerdotes¬

Expanded text:
 discutiens temetipsum, praevide, de quo populo sis, et cujus ordinis sacerdotium teneas: si adhuc carnalibus sensibus servis, si adhuc quinario numero vectigal exsolvis, et respicis ea quae visibilia et temporalia sunt, et non respicis ea quae invisibilia et aeterna sunt, de Aegyptio populo te esse cognosce. Si vero Decalogum legis et decadam novi Testamenti, quae supra exposuimus, semper ante oculos habeas, et de his decimas offers, et primogenita sensus tui in fide immolas primogenito ex mortuis, et initia tua refers ad initium omnium, verus Israelita es, in quo dolus non est. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
sensus corꝑei designantur. quib carnalis ppłs
seruit. Semꝑenim egyptii uisibilibꝰ rebus ⁊ cor¬
poralibus obsequunt᷑. At uero isrłiticus ppłs bono¬
legis accepit. & decalogͥi uirtute constrictus. ig
uirtutib: & seruus fidelis de negociationis suȩ
mas quidẽ ministris ⁊ sacerdotib prestat. Pri¬
mogenita uͦ offert primogenito omnis creaturȩ.
& inicia inicio omnũ. de quo scripcũ ẽ qui est
iiciũ primogenitus omĩs creaturȩ. Uide gͦ ex

Expanded text:
sensibus corporalibus designantur, quibus carnalis populus servit; semper enim Aegyptii visibilibus rebus et corporalibus obsequuntur. At vero Israeliticus populus honolegis accepit, et Decalogi virtute constrictus, ignvirtutibus, et servus fidelis de negotiationibus sui mas quidem ministris et sacerdotibus praestat; primo vero offert primogenito omnis creaturae, et initia initio omnium, de quo scriptum, Qui est initium primogenitus omnis creaturae . Vid
Abbreviated transcription (Latin):
pulis exponimꝰ. qui ñ solũ ñ renunciamꝰ bis quȩ
possidemus. s & adquirere uolumus ea quȩ ñ qͣm
habtumus anteqͣm ueniremus ad xp̃m. Nũqͥd¬
nam quia nos redarguit conscientia. cegere et
ñ ꝓferre que scripta sunt possumꝰ: Nolo duppli¬
caq criminis fieri reus. Confiteor & palã popło
aucdiente conficeor hec scripta ẽẽ. etiã si nondũ
implesse me noui. Sed ex hoc saltim cõmonitz
festinemus implere. festinemus tn sire a sacerdo¬
tib pharaonis quibris t̾rena possessio ẽ ad sacer¬
dotes di quibrs in t̾ra pars ñ est. quibꝰ porçiod̃s

Expanded text:
pulis praedicamus, qui non solum non renuntiamus his quae pulis praedicamus, qui non solum non renuntiamus his quae possidemus, sed acquirere volumus ea quae numquam habuimus antequam veniremus ad Christum? Numquidnam, quia nos redarguit conscientia tegere, et non proferre quae scripta sunt, possumus modo duplicati criminis esse rei. Confiteor palam, et populo audiente confiteor haec scripta esse, etiam si nondum implesse me novi. Sed hoc saltem commoniti festinemus implere, festinemus transire a sacerdotibus Pharaonis, quibus terrena possessio est, ad sacerdotes Dei, quibus in terra pars non est, quibus portio
Abbreviated transcription (Latin):
uos s amicos. Demq nis scire. quid int̃ sit int̃
sacerdotes dĩ ⁊ sacerdotes pbaraonis. Pharao t̃ras¬
concedit sacerdotibꝰ suis. dñs aũt parcẽ suis sacer¬
Obseruate gͦ qui hȩc legistis om̃s dñi sacerdotes.
⁊ uidete quȩ sit differentia. sacerdotũ. ne forte qui
partẽ hñt in t̃ra & t̾renis cultib ac studiis uacant
ñ tã dñi qm dñi qͣm pharaonis sacerdotes eẽ uide¬
antur. Ille est enim quiuult sacerdotes suos habe¬
re possessionẽ t̾rarũ. & exercere agri ñ amimȩ
culturã. ruri ⁊ non legi oꝑam dare. Xp̃c aũt dñs
nr̃ sacerdotib suis quid precipit audiamꝰ. Qui
ñ potest meus eẽ discpłs. Contremisco hec dicens.
Meus enim pͥmo omniũ m̃s inqͣm ip̃e accusator
existo. meas condempnationes loquor. Negat
xp̃c suũ eẽ discipulũ. que uid̾it aliquid possiden¬
tem. & eum qui ñ renuncrat om̃ib quȩ possidet.
& quid agemus: quomͦ hec aut ip̃i legimꝰ. aut po¬

Expanded text:
s suas. Denique vis scire quid intersit inter sacerdotes Dei et sacerdotes Pharaonis? Pharao concedit terram sacerdotibus suis, Dominus autem sacerObservate ergo qui haec legitis, omnes Domini sacerdotes, et videte quae sit differentia sacerdotum, ne forte qui partem habent in terra, et terrenis cultibus ac studiis vacant, non tam Domini quam Pharaonis sacerdotes esse videantur. Ille est enim qui vult sacerdotes suos habere possessiones terrarum, et exercere agri non animae culturam, ruri et non legibus operam dare. Christusd praecipiat, audiamus. Qui non potest meus esse discipulus. Contremisco haec dicens; meus enim primo omnium, meus, inquam, ipse accusator existo, meas condemnationes loquor. Negat Christus suum esse discipulum quem viderit aliquid possidentem, et eum qui non renuntiat omnibus quae possidet. Et quid agimus? Quo modo haec aut ipsi legimus, aut po
Abbreviated transcription (Latin):
limus sacerdotes sacerdotibꝰ. nunc si uidẽt et
populum egypcium. populo ilrlitico conferamꝰ
Dicitur enim in consequentibus. quia post famen
& seruitutẽ populus egyptius quintas offerat pha¬
raom. econtrario uͦ isrłiticus populus decimas of¬
ferat sacerdotibus. Uide & in hoc scripturã diumã¬

Expanded text:
limus sacerdotes sacerdotibus; nunc si videtur, et populum Aegyptium populo Israelitico conferamus; dicitur enim in consequentibus quia post famem et servitutem populus Aegyptius quintam partem offerat Pharaoni, e contrario vero Israeliticus populus deferat decimas sacerdotibus. Vide et in hoc Scripturam di
Abbreviated transcription (Latin):
ucioꝵ decidun. Respice d ongiiẽ geners. et
inuenies qd pat̃ eorum cham. qui nuditatẽ rile¬
rat patris. hunus cemodi sententiam meruit. ut filiꝰ
eius chanaa seruuseẽt fr̃ibus suis. quo in eo neqͥ¬
ciam moꝵ. argueret condicio seruitutis. Non gͦ
immerito ignobilitatẽ generis decolor posteritas

Expanded text:
 ejus. Respice ad originem generis, et invenies quod pater eorum Cham, qui nuditatem riserat patris, hujuscemodi sententiam meruit, ut filius ejus Chanaan servus esset fratribus suis, quo in eo nequitiam morum argueret conditio servitutis. Non ergo immerito ignobilitatem generis decolor posteritas
Abbreviated transcription (Latin):
uerus iosepb dominus & saluator nr̃. sicut corꝑalẽ
manũ suam posurt suꝑ ocłos ceci. & reddidit ei
uisum quẽ ꝑdiderat. ita etiam sp̃uales manus
suas posuit. suꝑ oculos legis. qui ꝑ corꝑalẽ intelli¬
gentiã scribarum ⁊ phariseoꝵ fuerant eoccecati. &
reddidit ei uisum. ut his quibus aꝑit dñs scripturas
spĩcalis in lege uisus &̾ intellectus appareat. Atq
ut incipiamus & nos respicere. non ea que iudentur.
p̃sentia s futura. & reuelet nobis cordis aspectum.

Expanded text:
Dominus et Salvator noster, sicut corporalem manum suam posuit super oculos caeci et reddidit et visum quem perdiderat; ita etiam spiritales manus suas posuit super oculos Legis, qui per corporalem intelligentiam Scribarum et Pharisaeorum fuerunt excaecati, et reddidit ei visum, ut his quibus aperit Dominus Scripturas, spiritalis in lege visus et intellectus appareat. Atqueut incipiamus et nos respicere, non ea quae videntur,praesentia, sed futura: et revelet nobis cordis aspectum,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃aliter quȩ sit egyptioꝵ seruitus. agnoscemus
quia seruireegyptiis ñ aliud ẽ quam obnoxium
fieri carnalibus uiciis. & demonib eẽ subiectũ
Inquod utiq unũqueq non excrinsecus in lata
necessitas cogit. s segnitia animi & libido ac uo¬
luptas corꝑis subigit. cui se animus ꝑ socordiam
sub. gͥit. Qui uͦ lib̾catis animȩ curam gerit et dig¬
nitatem mentis. celesti cognitionȩ nobilitat. iste¬
ẽ ex filiis isrł. Qui etiam si uiolent̃ opprimat᷑ adtẽ¬
pus. ñ tamen lib̾tatẽ suã in ꝑpetuũ ꝑdet. Beniq¬

Expanded text:
spiritaliter, quae sit Aegyptiorum servitus agnoscimus: quia servire Aegyptiis non est aliud quam obnoxium esse carnalibus vitiis, et daemonibus esse subjectum. In quod utique unumquemque non extrinsecus illata necessitas cogit, sed segnitia animi, et libido ac voluptas corporis subigit, cui se animus per socordiam subdit. Qui vero libertatis animae curam gerit, et dignitatem mentis coelesti cogitatione nobilitat, iste ex filiis Israel est, qui etiam si violenter opprimatur ad tempus, non tamen libertatem suam in perpetuum perdit. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
diciputat᷑ ñ uidebit᷑ uerum. Non enim reuocatus ẽ¬
in fine de egypto. quippequi defunctus inegypto ẽ.
Absurdum aũt erit si quis in eo reuocatum dicit
a dõ iacob. quia corpus eius reportatũ ẽ. Quodsi
intelligi. s suꝑ uiuis ⁊ in gentibus approbari. Nidea¬
mus gͦ uł dñi descendentis in bunc mundũ. &
in gentem magnam. ħ ẽ in ȩccłia exx gentibus facti.

Expanded text:
dici putatur, non videbitur verum; non enim in fine revocatus est ex Aegypto, quippe qui defunctus in Aegypto est, Absurdum autem erit, si quis in eo revocatum dicit a Deo Jacob, quia corpus ejus reportatum est, quod si intelligi, sed super vivos et in gentibus approbari. Videamus ergo Domini descensum in hunc mundum, et in g
Abbreviated transcription (Latin):
nacalum ẽ. ⁊̃ si figat᷑ sine dubio resoluendũ ẽ. Ubi
uͦ fundamenta sunt. & supra petrã edificat᷑ domus.
ñ quam resoluit᷑ domus illa. fundata enĩ ẽ supra
petram. Fodit camen & ibi puceũ ysaac. necũqͣm
cessat puceos fodiendo. donec oriat᷑ fons aquȩ uiuȩ.
ut fluminis impetus letificet ciuitatẽ dĩ.S ⁊ abi¬
melech ille quidudum honorauerat abrahã. ue¬
nit nẽ cũ amicis suis de geraris ad ysaac. & diec̃ illi
ysaac. Quid uenistis ad me: Uos enĩ odistis me.
& ecesfil me auob. Ad hecilli iespondent. Hideu
tes inquit uidimus quia dominꝰ ẽ tecũ. ⁊ diximus.
fiat coniuratio int̃ nos & te. & constituamus tecũ pac¬
dissidet aliquando pacẽ requirit. Si meministis¬
nam teneat stadiosoꝵ & sapientiũ scħ. qui ꝑerudi¬

Expanded text:
rnaculum est, etiamsi figatur sine dubio resolvendum est; ubi vero fundamenta sunt, et supra petram aedificatur domus, numquam resolvitur domus illa, fundata est enim super petram. Fodit tamen et ibi Isaac puteum, nec umquam cessat puteos fodiendo, donec oriatur fons aquae vivae, et fluminis impetus laetificet civitatem Dei. Sequitur: Sed et Abimelech ille, qui dudum honoraverat Abraham, venit nunc cum amicis suis de Geraris ad Isaac. Et dicit illis Isaac, Quid venistis ad me? Vos enim odistis me, et ejecistis me a vobis. At illinquiunt, vidimus, quia est Dominus tecum; et diximus, Fiat conjuratio inter nos et te, et constituamus tecum pacdissidet, aliquando pacem requirit. Istnam tenet st
Abbreviated transcription (Latin):
Decorde nr̃o ꝓceduno cogitationes malȩ. adulteria.
furta. falsa destimonia. doli. contentiones. hereges.
imuidiȩ cõmessationes. & hissimilia. Uides qͣnt᷑
maloꝵ ppłs intra nos est: Si uͦ meream᷑ illã uocẽ
dicere sc̃oꝵ. a timore cuo dñe in utero concepimus
& peperimus. sp̃m salutis tuȩ fecimus suꝑ terram.
tunc & alius intra nos ppłs inuenitur in spiritu
& his similia. Uides alium populũ. qui ⁊ ipse
intra nos est. Sed iste minor est ille maior. Semꝑ
enim plures sunt mali qͣm boni. & uicia numero¬
siora uirtutib. S si tales sumus qualis rebecca
& mereamur de ysaac idest de t̃bo dĩ hr̃e conceptã
etiam in nobis populus populũ suꝑabit. & maior

Expanded text:
tro procedunt cogitationes malae, adulteria, furta, falsa testimonia, doli, contentiones, haereses, invidiae, comessationes , et his similia. Vides quantus malorum populus intra nos est Si vero mereamur illam vocem dicere sanctorum, A timore tuo, Domine, concepimus et peperimus; spiritum salutis tuae fecimus super terram , tunc et alius intra nos populus invenitur, in spiritu et his similia. Vides alium populum, qui et ipse intra nos est; sed hic minor est, ille major: semper enim plures sunt mali quam boni, et vitia numerosiora virtutibus. Sed si tales simus qualis Rebecca, et mereamur de Isaac, id est, de verbo Dei habere conceptum, etiam in nobis populus populum superabit, et major
Abbreviated transcription (Latin):
bus nobiscum dissident uł concordant. & ideo abune
lech scdđm hanc figurã aliquando in pace ẽẽ cũ ysaac
aliquando dissidere ꝑscribit᷑.S et hoc ñ puto. qd ocio¬
se sp̃ui sco qui hȩc scribit curȩ fuerit comp̃hendere.
tad tenens. & ficol osomniũ. ip̃e aũt abimelech pater
meusrex. Qͥ tres ut ego arbitror imaginẽ totiꝰ philo¬
sophiȩ tenent. quȩ apud eos int̾ partes diuiditur.
logicam. phisicã. ethicam. idest rationalẽ. naturalẽ.
moralẽ. Racionalis ẽ illa. que eũ patrẽ omnũ ꝯficet᷑.
id est abimelech. Naturalis illa ẽ quȩ pbisica ẽ. et
tenet omnia. uelut nacurȩ ipsius uirib nitit᷑. qͣm ꝓ¬
fitetur ochorad qui dicitur tenens. Moralis ẽ quȩ in ore
ẽ omnium. & ad om̃s ꝑtinet. & ꝓ communi similitudine
p̃ceptoꝵ in omniũ uerzat᷑ ore. Qͣm designatiste ficol.¬

Expanded text:
bus nobiscum vel dissident, vel concordant. bus nobiscum vel dissident, vel concordant. lech secundum hanc figuram aliquando in pace esse cum Isaac, aliquando dissidere describitur. Sed non otiose spiritui Sancto, qui haec scripsit, curae fuerit comprehendere, zat tenens, et Phichol, os omnium; ipse autem Abimelech, pater meus rex. Hi tres imaginem totius philosophiae tenent, quae apud eos in tres partes dividitur, logicam, physicam et ethicam, id est, rationalem, naturalem et moralem. Rationalis est illa quae Deum patrem omnium confitetur, id est, Abimelech. Naturalis illa est quae fixa est et tenet omnia, velut naturae ipsius viribus nitens, quam profitetur Ochozat, qui dicitur tenens. Moralis est, quae in ore est omnium, et ad omnes pertinet, et per communem similitudinem praeceptorum in omnium or
Abbreviated transcription (Latin):
henderint. intelligere potestis. qͣm hic cũ ysa ac.
qui ũbi dĩ qd̾ in lege ẽ tenet figurã. neq in dissensi¬
onẽ semꝑ potĩt eẽ. neq semꝑ in pace. P hilosophia it.
neq in omnibꝰ legi dĩ contraria ẽ. neq in oĩbꝰ consona.
Multi enim philosophoꝵ unũ ẽẽ dm̃ qui cuncta crea¬
uerit scribunt. In hoc consentiunt legidĩ. Aliqñ ⁊̃ boc
addiderunt. qr ds̃ cuncta ꝑ u̾bũ suũ & fecerit ⁊ regat
& uerbũ dĩ sit quocuncta moderent᷑. In ħ ñ solũ
legi s ⁊ eugłiis consona scribunt. Moralis gͦ ⁊phisi¬
ca quȩ dicit᷑ philosophia pene om̃is q̃ nr̃a st̃ sentit.
Dissidet uͦ a nob. cũ dic̃ dõ materiã eẽ coȩt̾nã. Bis¬
sidet cum negat dm curare mortalia. s ⁊ ꝓuidenti¬
am eiꝰ supͣlunaris globispacia cohiberi. Bissident
a nob̾ cum uitas nascentiũ stellarũ cursibꝰ appen¬
dunt. Bissident cum ꝑpetriũ dicunt hunc mundũ.
& nullo fine claudendũ.S ⁊ alia plurima st̃. in qui¬

Expanded text:
saac, qui verbi Dei, quod in lege est, tenet figuram; neque in dissensione semper potest esse, neque semper in pace. Philosophia enim mundi neque in omnibus legi Dei contraria est, neque in omnibus consona; multi enim philosophorum unum esse Deum, qui cuncta creaverit, scripserunt. In hoc consentiunt legi Dei. Aliquanti etiam hoc addiderunt, quod Deus cuncta per Verbum suum et fecerit et regat, et Verbum Dei sit quo cuncta moderetur. In hoc non solum legi, sed et Evangeliis consona scribunt. Moralis vero et physica quae dicitur philosophia, pene omnia quae nostra sunt sentit. Dissidet vero a nobis, cum Deo dicit materiam coaeternam; dissidet, cum negat Deum curare mortalia, sed providentiam ejus super lunaris globi spatia cohiberi. Dissident a nobis, cum vitam nascentium stellarum cursibus pendunt; dissident, cum perpetuum dicunt hunc mundum, et nullo fine claudendum; sed et alia plurima sunt, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm meliorẽ sui partẽ resuscitatã uł reaccensam
dicit. Splendo etenimlucis quierat meo. etiam si ex¬
tinctuspenitus non ẽ. tunccum obtalerunt filii eiꝰ
cuncam ioseph hedi sanguine maculatã. & menda¬
tio eoꝵ decipi potuit. ita ut scmdet uestimentasua
& poneret saccum suꝑlumbos suos. & luger& filiũ
suum. nec uellet omnino consolari. s dr̃ẽt qr descen¬
do ad filium meũlugens m infernũ. Tunc ⁊̃ sic̃ dixi¬
mus ñ erat penitus extinctũ in eo lumen. maxima
tamen ex parte fuerat obseuratũ. qd̾ decipi potuit qd
uestimenta scindere. qd̾ falso lugere. qd implorare
mortẽ. qđ in ifernũ cupet lugendo descendere:
uerat frausmendatii. reaccendet ⁊ foueret uerita¬

Expanded text:
tamquam meliorem sui partem ressuscitatum esse dicit. Splendor etenim lucis qui erat in eo, etiamsi exstinctus penitus non est, tunc cum obtulerunt filii ejus tunicam Joseph haedi sanguine maculatam, et mendacio eorum decipi potuit, ita ut scinderet vestimenta sua, et poneret saccum super lumbum suum, et lugeret filium suum, nec vellet omnino consolari, sed diceret: Quia descendam ad filium meum lugens in infernum; tunc etiamsi, sicut diximus, non erat penitus exstinctum in eo lumen, maxima tamen ex parte fuerat obscuratum, quod decipi potuit, quod vestimenta scindere, quod falso lugere, quod implorare mortem, quod in infernum cuperet lugendo descendere. verat fraus mendacii, reaccenderet et refoveret verita
Abbreviated transcription (Latin):
in pascha. ip̃e dicit᷑ & ouium pastor. ipse signat᷑
& pontifex qui offert sacrificium. Nicħ ominus¬
ipse describitur sponsus tamquã uerbũ d̃i. ipse
appellatur tamquã sapientia. ipserursũ sponsa
nominatur. sicut & ꝓpħa dic̃ ex ꝑsona ip̃iꝰ. Taqͣm
spõsũ posuitm mit̾m t anqͣm sponsã adornauit me
ornamento. multaq alia quȩ nunc interĩ ꝑsequi¬

Expanded text:
in Pascha ipse dicitur, et ovium pastor ipse signatur, et pontifex qui offert sacrificium ipse describitur. Sponsus tanquam verbum dei ipse appellatur et tanquam sapientia ipse rursum sponsa nominatur. Sicut et propheta dicit ex persona illius: “Tanquam sponso posuit michi mitram, et tanquam sponsam adornavit me orna
Abbreviated transcription (Latin):
& iniacob uidetur indicare hic sermo. qd̾ doneclon¬
gefuit ab ioseph. & non ei amnunciatũ deuita eiꝰ.
ueluti defecerat m eo sp̃s eius. & lumen qd̃ in ipso
fuit fomentis deficientibꝰ iam fuerat obscuratum.
Ubi uͦ uenerunt qui ei annunciarent de uita eiꝰ.¬
uita erat luxhominũ. reaccendit inse sp̃m suũ.
& reparatus ẽ in eo fulgor luminis ueri. Quia uͦ pos¬

Expanded text:
et in Jacob indicare videtur hic sermo, quod donec longe fuit a Joseph, et non est annuntiatum ei de vita ejus, veluti defecerat in eo spiritus ejus, et lumen quod in ipso fuit, fomentis deficientibus, jam fuerat obscuratum: ubi vero venerunt qui ei annuntiaverunt de vita vita erat lux hominum , reaccendit in se spiritum suum, et reparatus est in eo fulgor luminis veri, et qui mo
Abbreviated transcription (Latin):
illito quod sapientia commonet dicens. Bibe aquas
de foncibus tuis. & deputess tuis: & sit cib fons caus
ꝓprius. Tempta gͦ & tuo auditor. habere ꝓpriũ pute¬
um. & ꝓpriũ fontẽ: ut et cum app̃hendis librũ scͥpta¬
rarum. incipias etiam ex ꝓprio sensu ꝓfecre aliquem
intellectũ. & scm ea quȩ in ȩccłia didicist. tempta et
tu bibere defonte ingeniitui. Est intrate nat᷑a queg̃ẽ
sensus. si modo non sint t̾ra & ruderibꝰ oppleta. S satis¬
age fodere t̾ram tuã. & purgare sordes. Idest ingenui¬
tui amouere desidiam. & torporẽ cordis cui ex cutere. Au¬
diemm quiddicit seriptura. Rungeołm ⁊ ꝑferet la¬
crimã. punge cor & ꝓferet sensũ. Purga gͣ & cu inge¬
mumtuũ. ut aliquando ⁊̃ de fontibꝰ cuis bibas. et
de puteis cuis haurias aquam uiuã. Si enim suscepis¬
tiinte uerbũ dĩ. si accepist a ihũ aquã uiuã. & fidelit̃
accepist. fiet in te fonsaquȩ salientis in uitã ȩt̃nam.

Expanded text:
illud quod sapientia commonet dicens: « Bibe aquam de tuis fontibus, et de tuis puteis. Et sit tibi fons tuus proprius. . » Tenta ergo et tu, o auditor, habere proprium puteum et proprium fontem, ut et tu cum apprehenderis librum Scripturarum, incipias etiam ex proprio sensu proferre aliquem intellectum, et secundum ea quae in Ecclesia didicisti. Tenta et tu bibere de fonte ingenii tui. Est intra te natura aquae sensus, si modo non sint terra et rudibus completa. Sed satage fodere terram tuam, et purgare sordes, id est ingenium, amovere desidiam et torporem cordis excutere. Audi enim quod dicit Scriptura. « Punge oculum, et crymam: punge cor, et profer sensum . Purga etiam et tu ingenium tuum, ut aliquando etiam de tuis fontibus bibas, et de tuis puteis haurias aquam vivam. Si enim suscepisti in te verbum Dei, si accepisti ab Jesu aquam vivam, et fideliter accepisti, fiet in te fons aquae salientis in vitam aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura ep̃s sc̃i. Sed redeamus adysaac. & fodiamꝰ
cum ip̃o puteos aquȩ uruȩ. etiã si obsistunt philisti¬
ni.etiam si rixantur: tamen ꝑseueremꝰ cum ipso
puteos fodiendo. ut ⁊ nob̃ dicat᷑. bibeaquã detuis
uasis. & detuis puteis. & in tantũ fodiamꝰ ut suꝑ¬
habundent aquȩ putei in plateis nr̃is. ut ñ solũ
nobis sufficiat scientia scripturarũ: s ⁊ alios do¬
cramus et alios instruamus. ut bibant hoĩes. bibãt

Expanded text:
vetera . Item redeamus ad Isaac, et fodiamus cum ipso puteos aquae vivae, etiam si obsistunt Philisthini, etiam si rixantur, nos tamen perseveremus cum ipso puteos fodiendo, ut et nobis dicatur: Bibe aquam de tuis vasis, et de tuis puteis : et in tantum fodiamus, ut superabundent aquae putei in plateis nostris, ut non solum nobis sufficiat scientia Scripturarum, sed et alios doceamus et instruamus ut bibant. Homines bibant