comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sorores: Deomnib dicit. hostes factisunt mihi Sicutdauidait.
Quid multa apłs quoq: dnĩ hocdeclaratus est Nomin eũt iudas zelo¬
tes diceretur. Sicut legimꝰ in euangło: Zelo fidei populus genti-¬
liũ uitũ sibi ad quisiuit &ernã : quãneglegentia atq desidia iuda eoꝵ
populus amisit : Ideo scriptumẽ. Zelus ad p̃hendit populũ in erudi¬
tum: qm̃ populus quierat eruditus in lege : nullum fidei habebat
ardorem : Contulit sei s elus adgentes: cuius tanta ẽ gratia uteles
hendens populum ineruditum feciteemeliorem : Itaus gratior
operatis perin populonationũ ut hereditatẽ dñ mereatur qua op¬
ratus e dñs. utee desiam sibiexnationib copulareT elus et piser¬
ritas estis. Deniq ualida est sicut morscaritas. Durussicut inferi
ralus Surus tolus quemuitt uarsi nulciuncit Inletebra. Lquos

Expanded text:
sorores; de omnibus dicit: in hostes facti sunt mihi, sicut Dauid ait. sorores; de omnibus dicit: in hostes facti sunt mihi, sicut Dauid ait. quid multa ? apostolus quoque domini hoc declaratus est nomine, ut Iudas Zelotes diceretur, sicut legimus in euangelio. Zelo fidei populus gentilium uitam sibi adquisiuit aeternam neglegentia atque desidia Iudaeorum populus amisit. ideoque scriptum est: zelus adprehendet populum ineruditum. quoniam populus. qui erat eruditus in lege, nullum fidei habebat ardorem. contulit se zelus ad gentes. cuius tanta est gratia, ut eleit. denique adprehendens populum ineruditum fecit esse meliorem. itaque ea gratia operatus est in populo nationum, ut hereditatem domini mereretur, qua operatus est dominus, ut ecclesiam sibi ex nationibus copularet. zelus ergo caritas est. denique ualida est sicut mors caritas, durus sicut inferi zelus. durus zelus quem uitae huius nulla uincit inlecebra, durus
Abbreviated transcription (Latin):
in corruptam seruare stud & eclesia ecasticatẽ : Etideo principalit̃¬
tunc dicit : Zelus domꝰ tua ecoronauit me : Et finees sacerdos
erat : et nepos sacerdocis & filius sacerdotis: Bonus telus & utilis
insacerdote : p̃cipue neglegens nere missus sit : Melius ẽ unus aut duo¬
rũ dam natione plurimiliberentur : quã duorum absolutione plures
periditentur : Ex qui siuit inquit zelus domꝰ tuȩ : uides quia zelus dĩgra¬
tia ẽ : qui ex quirit qui suꝑuenit. qui seiustiin fundit peccore : Telus
dĩ uita ẽ deniq dñs ait: Telus domustua edeuora uitme : Sicut enĩ
ante in adã deuorauit hominẽ. Mors p̃ualens : itazelus deuorauit
quemui uifica uit in xp̃o: Telũ habuithelias: & idõraptus est ad
uersus sacrilegia antiochia excitauit dĩplebem : Zelumquihabent:
om̃s sibiinimicos suos putant qui sint hostesdĩ : quãuis patrem fratrẽ

Expanded text:
incorruptam seruare studet ecclesiae castitatem, et ideo princeps sacerdincorruptam seruare studet ecclesiae castitatem, et ideo princeps sacerdotum dicit: zelus domus tuae conrodit m e. et Phinees sacerdos erat et nepos sacerdotis et filius sacerdotis. bonus zelus et utilis in sacerdote, praecipue ne neglegens, ne remissus sit. melius est ut unius aut duorum damnatione plurimi liberentur quam duorum absolutione plures periclitentur. Exuuisiuit, inquit, me zelus domus tuae. uides quia zelus dei gratia est, qui exquirit, qui superuenit, qui se iusti infundit pectori. zelus dei uita est. denique dominus ait: zelus domus tuae deuorauit me. sicut enim ante in Adam deuorauerat hominem mors praeualens, ita zelus deuorauit quem uiuificauit in Christo. zelum habuit Helias et ideo raptus ad uersus sacrilegia Antiochi exc-itauit dei plebem. zelum qui habent omnes sibi inimicos suos putant qui sunt hostes dei, quamuis patrem fratres
Abbreviated transcription (Latin):
lorsuu ten debcasit pcerainom̃s. nec ullus fins exita Aceipue deso¬
inas hen finces duos ocuidit int̃dicta sibi consuetudine copulatos re¬
demit omines. indignatione d ñi mitigauit: dedituictoriã : quib nega¬
uit salutẽ: Quãs alictris igitur est ditelus: non unius temporis
illuduitũ fuit: Enuncmadiañis miscetur uidaeo: Madianiesefon
quenullo st uxoris legitimecopulata coniugio ⁊ullo fidei iunta con¬
sortio Madianites est hereticorũ ꝑfidia : lumpopulu ditẽpe durer
Quã mulas popuo meretrix istaferalis in repsit quaepu olico fungio
gladium uerbi : int̃fice ꝑfidiam. iugula heresim : Nepro pt̃ cãpo-¬
pulus uniuersus intereat: Vrguetiracȩlestis ꝑcute ipsã uuluam
impi&atis: generatoriumq: ꝑdene partus formetur infelix :
nead ulterina conceptio diffundat seminare ũ p̃uaricationis et
sceleris. ut dñs tecũstatuat testam̃ tũ pacis. & testam̃ tũ gratiȩ testa¬
mentũ ꝓmissionũ celestium: Telum haberedeb& sacerdos. quo

Expanded text:
lorum; tendebat poena in omnes nec ullus finis exitii. adripuit siromasten Phinees, duos occidit interdicta sibi consuetudine copulatos, redemit omnes, indignationem domini mitigauit, dedit uictoriam quibus negabat salutem. quam salutaris igitur est dei zelus! Non unius temporis illud uitium fuit; et nunc Madianitis miscetur Iudaeo. Madianitis est quae nullo est uxoris legitimae copulata coniugio, nullo fidei iuncta consortio. Madianitis est haereticorum perfidia, cum populum dei temptat. quam multis populis meretrix ista feralis inrepsit, quae publico funere gladium uerbi, interfice perfidiam, iugulato haeresim, ne propter eam populus uniuersus intereat. urget ira caelestis: percute ipsam uuluam impietatis generatoriumque perfidiae, ne partus formetur infelix, ne adulterina conceptio diffundat seminarium praeuaricationis et sceleris, ut dominus tecum statuat testamentum pacis et testamentum gra--tine, testamentum promissionum caelestium. zelum habere debet sacerdos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
est: Om̃s enim ad stabimus ante tribunal xp̃i. utreferaetunꝰqus¬
hocmeritũ sibi unꝰ quisq cumincorpore uiuer& cõparruit ũtei
possent ista prodesse : Non omnĩ omnib possunt: Et quareñ
omnib pos sunt: nisi ꝓpt̃ differentiam uitȩ quã quisq. gessit in cor¬
pore Cumergo sacrificiasiue altaris. siuequarũ cũq el ͦ mo¬
sinarũ ꝓbaptiratis defunctis omnib: offeruntur: Proual¬
debonis gnetiarũ actiones sunt: Prononualdemalis ꝓpici¬
aciones sunt Proualde malisetiam sinulla sunt adiumenta
mor tuorũ qualescumq uiuorũ consolationes sunt. Quib
autem prosunt aut ad hoc prosuntut sa plena remisir uticerte

Expanded text:
est, Omnes enim astabimus ante tribunal Christi, ut ferat unusest, Omnes enim astabimus ante tribunal Christi, ut ferat unushoc meritum sibi quisque cum in corpore viveret, comparavit, ut ei possent ista prodesse. Non enim omnibus prosint. Et quare non omnibus prosunt? nisi propter differentiam vitae quam quisque gessit in corpore. Cum ergo sacrificia sive altaris, sive quarumcunque eleemosynarum, pro baptizatis defunctis offeruntur, pro valde bonis gratiarum actiones sunt; pro non valde malis propitiationes sunt; pro valde malis, etiamsi nulla sunt adjumenta mortuorum, qualescunque vivorum sunt consolationes. Quibus autem prosunt, aut ad hoc prosunt, ut plena fiat remissio, aut ut
Abbreviated transcription (Latin):
P cinpes iuetui quedint hominis mortem & altima resurres¬
tionẽ in t̃positum est : Animas abditis receptaculis contin& sicut
una que quedignata est uł requieuł erumna: ꝓ eo quod sortita est
tes uorum uiuentium releuari : Cumpillis sacrificiũ mediatoru
offertur. uł elemosina e inecła fiunt: sed eis haee prosunt quicũui¬
uerent haec sibiut postea possent prodee meruerunt : Estenĩ qui¬
dam uiuendimodus. nectam bonꝰ ut non requira g̾sta postmor¬
tem : nectã malus ut ei non prosint ista post mortem : Est uerota¬
lis inbono ut ista non requirat: Etẽrursus talis in malo ut nec
hisucleat cumhaec uitatrensierit adiuuari : Quocircahi comne
meritũ conparatur: quo possit posthancuitam releuariquis piã
uł grauari : Nemose aute pitt& quodhic ne glexit cumobierit
dnm̃ ꝓmereri: Nonigitur istaquȩ ꝓ de functis cõmendantur fre¬
quentatecdesia: Illiã postolicae sunt aduersa sententia e :quadiccũ

Expanded text:
 inquam, quod inter hominis mortem et ultimam resurrectionem interpositum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaquaeque digna est vel requie vel aerumna, pro eo quod sortita est te suorum viventium relevari, cum pro illis sacrificium Mediatoris offertur, vel eleemosynae in Ecclesia fiunt. Sed eis haec prosunt, qui cum viverent, ut haec sibi postea possent prodesse, meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem; nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem: est vero talis in bono, ut his non requirat; est et rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo post hanc vitam possit relevari quispiam, vel gravari. Nemo se autem speret, quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum
Abbreviated transcription (Latin):
mͣ cumeo: Qui fornicatur potest aliquid dicere: uicit me
ca romea superauit me adolescentia : Nondico qđ faceredebeas:
s iquidem & eodio hab& ds̃: sed incomparationem alidico : Qui-¬
cumq aliud peccatum fecerit : uerbicaus asi furtum feceritiex¬
cus aripotest: Quid enimdicit : propter ea furtum feci: quia
agebam quia fame moriebar. quia egrotabam: Superbus qiđ
dicerepotest : Id eosuperbia tantũ malum etiqđ excusatio¬
nem non hab&: etceterruitia ei nocent quiea cõmittunt : Cecert
tiũ diabolunterit : Hocergodicosecundum quodscriptumest.
Ds̃ superbis resistit. humilibus autem dat gratiam l comnia
quidem peccata fugiamꝰ maxime suꝑbiam: Di couobis desuꝑbia:

Expanded text:
mur cum eo. Qui fornicatur, potest aliquid dicere: Vicit me mur cum eo. Qui fornicatur, potest aliquid dicere: Vicit me caro mea, superavit me adolescentia mea. Non dico quod facere debeas, siquidem et hoc odio habet Deus: sed in comparatione mali dico, Quicumque aliud peccatum fecerit, verbi causa, si furtum fecerit, excusare potest. Quid enim dicit, Propterea furtum feci, quia egebam, quia fame moriebar, quia aegrotabam. Superbus quid dicere potest? Ideo superbia vide quantum malum sit, quod excusationem non habet. Caetera vitia eis nocent, qui ea committunt: caeterum cium diaboli incidit. Hoc ergo dico secundum quod scriptum est, Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam , ut omnia quidem peccata fugiamus, maxime autem superbiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: etuadit ad periciorẽ magistrũ: Hoctotum quaredico: ut
oboedi aentiã exhibeamꝰ in patres nros: Qui patrib ñ obsequit᷑:
dõ non obsequitur: Dicitenĩdñs Quiuos contempnit mecon tẽpnit:
p̃ceptum est in lege. et cibi fueris quasis apiens. & oboediens pacri ñ
fueris : omnes uirtutes dis ꝑͥdisti : Vnaoboedientia plus ualet quã om¬
nes uirtutes : Ieiuniũ uł continentia nisi tediligenter alltenderis
suꝑbiam tibi facit : Suꝑbia autem inimica esedo Nichil sic odit
ds quo modo suꝑbiam: Quicumq: onoboedit: non facitdescitate sed
desuꝑbia : Ideo eni non obedit: quia semelioremputat illo cuinon
mendatium ꝑiurium. furtum. latrociniũ ad ulteriũ fornicati¬
onem : in quib siquis deprehensus fuiss&. non poteratoculos leua¬
re s sic eum haberemus quasi ex etrabilem: Siquis suꝑbus est
multopeius peccatum facit quam ad ulterium : & tamen loqui¬

Expanded text:
tus est? Et vadit ad peritiorem magistrum. Hoc totum quare dico? Ut tus est? Et vadit ad peritiorem magistrum. Hoc totum quare dico? Ut obedientiam exhibeamus in patres nostros. Qui patribus non obsequitur, Deo non obsequitur. Dicit enim Dominus, Qui vos contemnit, me contemnit praeceptum est in lege, et tibi fueris quasi sapiens, et obediens patri non fueris, omnes virtutes disperdidisti. Una obedientia plus valet, quam omnes virtutes aliae. Jejunium vel continentia, nisi te diligenter attenderis, superbiam tibi facit: superbia autem inimica est Deo. Nihil sic odit Deus, quomodo superbiam. Quicumque non obedit, non facit de sanctitate, sed de superbia. Ideo enim non obedit, quia meliorem se putat illo cui non mendacium, perjurium, furtum, latrocinium, adulterium, fornicationem, in quibus si quis deprehensus fuisset, non posset oculos levare, sed sic eum haberemus quasi exsecrabilem: si quis superbus est, multo pejus peccatum facit quam adulterium; et tamen loqui
Abbreviated transcription (Latin):
uarieis uehementius ꝑtimescit: quaeni mente in hoc mundo aliqiđ
possidemus : Nondocemus nisicũ amittimus: Quaeuero ardent̃
nr̃is usibus resterrenas dñs condidit. suis aute animas hominũ crea ũ
Plus ergodõ seamare conuincitur : Quineglectis his quaceius sunt ꝓ¬
priatuctur: Perderenamq iy pocritae ea quedisunt id est animas
hominã nontiment: et ea quesua sunt amit tereuid elicet res cũ
mundo transcuntes qua si districto iudice posituri rationẽ uerent̃.¬
Chã idẽmaledictus fuit. & post multa seculaman& quando
terum sem qui obsecutus est patri: benedictionem habuit in om̃a
secula: Hocitaq dico : non est filiorum ĩ dica rede patrib: Nemo
uadit admagistrĩ &docet magis trũ suũ: Uenistiadme utdo¬
cerem telitteras. Sitibiscripsero & dixero tibi scribe quo mado
&egoscribo : utiq in imĩri debesquẽ magistrũ clegisti: Aliqͥs doc¬

Expanded text:
vari eis vehementius pertimescit. Qua enim mente aliquid in hoc mundo vari eis vehementius pertimescit. Qua enim mente aliquid in hoc mundo possidemus, non docemur, nisi cum amittimus. Sine dolore nostris usibus res terrenas Dominus condidit, suis autem animas hominum creavit? Plus ergo Deo se amare convincitur, qui, neglectis his quae ejus sunt, propria tuetur. Perdere namque hypocritae ea quae Dei sunt, id est animas hominum, non timent, et quae sua sunt amittere, videlicet res cum mundo transeuntes, quasi districto judici posituri rationes timentCham maledictus fuit , et post multa saecula manet quod terum Sem, qui est obsecutus patri, benedictionem habuit in omnia saecula. Hoc itaque dico, non est filiorum judicare de patribus. Nemo vadit ad magistrum, et docet magistrum suum. Venisti ad me, ut docerem te litteras: si tibi scripsero, et dixero tibi, Scribe quomodo et ego scribo, utique imitari debes quem magistrum elegisti. Aliquis doc
Abbreviated transcription (Latin):
bnconsintuos : Quarenon magis frtudẽ patimini Et camenbi poeri¬
ta adsamp toscue conuer sationis habitufiliorũ custoduam desosuo eo
Ettem poncliaqueq defendere etiam iurgus quaeree aemidos uoret¬
rum ꝑderecorda nontrepidat Ecquas iꝑ negigentibicari terumen¬
trimoniaterrena sormidat: Inerroredis cipulos labitur: et tainen
cor he pocrite nullo doloresauciatur: Irtimquitatis uora gunisco¬
mnissos sibi conspicit: Ethaecquasi in audita ꝑ eransisi Rdunts̃ ab
leuiter Inferitem porale damnũsenserit : in ul tionis irarep enreab
intimis in ardescut ÷ Taoxpacientia rumpitut Aordolon corolis
inuocib effrenatur quiadũ animarum deha aequa niem tole¬
rats iacturam uerorerum temporalium repellereeitã cuin sos cõ¬
motione festinat : Cunctis ueraciter indicantesede incntis ꝑtibba¬
nonis quid amat. Ibiquippe est gnendestudũ defenisionis. anlto r
s nnuoruis amnoris Namquan tõmagis terrena diligit. tanto pri¬

Expanded text:
cipitis, quare non magis fraudem patimini ? Et tamen hypocrita, assumpto sanctae conversationis habitu, filiorum custodiam deserit, et temporalia quaeque defendere etiam jurgiis quaerit. Exemplo suo eorum perdere corda non trepidat, et quasi per negligentiam amittere patrimonia terrena formidat. In errorem discipulus labitur, et tamen cor hypocritae nullo dolore sauciatur. Ire in iniquitatis voraginem commissos sibi conspicit, et haec quasi inaudita pertransit; at si quod sibi leviter inferri temporale damnum senserit, in ultionis iram repente ab intimis inardescit. Mox patientia rumpitur, mox dolor cordis in vocibus effrenatur, quia dum animarum damna aequanimiter tolerat, jacturam vero rerum temporalium repellere etiam cum spiritus commotione festinat, cunctis veraciter indicat teste mentis perturbatione quid amat. Ibi quippe est grande studium defensionis, ubi et gravior vis amoris. Nam quanto magis terrena diligit, tanto pri
Abbreviated transcription (Latin):
rittuus sum: addidit iustificationestuas exquisiui: Hoc estnihil
aliud quȩ siui idsolum quod tuumest desideraui : Ali quȩrunt mo
nilia p̃ciosa : ego sola siustificationes tucis. qua siquȩda ornaͣta uis¬
titiae : Alidomũ ad domũ. uillam adiullam iungunt : qucssi solihua¬
intarep̃ossintint̃ rechac. & clem̃tum uolunt occupare cõriune: Sali
prisessioñe deris iosis uindicare: mihintuis iusti fica tiomnle oqu
patrimomũ est : Ncidio possidere nisi quod tui uursesteretut ela sur
pas emotulis mihi cura refulsit: A rgentimibi portiods̃ c̃  diuis sumo
ego qua parsimihi hereduatis. Non iauro non urrestico e sran
tetsiu adinoqsen i łineos filius elea tarifilu aaron sacerdosis e¬
dauit furor e meũ a filusisrł. In eo qđ rlimeiue imillo ẽoin consuemaui

Expanded text:
rit \'tuus sum\', addidit: iustificationes tuas exquisiui, hoc est: nihil rit \'tuus sum\', addidit: iustificationes tuas exquisiui, hoc est: nihil aliorum quaesiui, sed id solum quod tuum est desideraui. alii quaerunt mo- nilia pretiosa, ego solas iustificationes tuas quasi quaedam serta iustitiae. alii domum ad domum, uillam ad uillam iungunt, quasi soli habitare possint in terra hac, et elementum uolunt occupare commune, alii possessionem aeris ipsius uindicare; mihi in tuis iustificationibus omne patrimonium est, nescio possidere nisi quod tui iuris est, in tuis eloquiis spiritalis mihi cura refulsit argenti. mihi portio deus est, tuus sum ego, quia pars mihi hereditatis non in auro, non in argento est, te domino ad Moysen: Phinees filius Eleazar filii Aaron sacerdotis sedauit furor
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ nisi quipotestdicere. nihilmihi conscius sum: Ideodicebat paulus
apłs ihũ xp̃i : quia nulli alii obnoxius tenebatur. Ego autem nuncdĩ mei
sum : Nunc tristitiae nunc iracundiae nunc uerbiotiosi: Etideo qͥ
bitror etiam dehuius mondi dominis dixissepaulũ. Nametsi sunt qͥ
dicant᷑ disiue ingelo siuein t̃ra : nobis tamenunus ds̃ pat̃ ex quo o m̃a &
rat apostolus paulus : id eo dicebat : qne experimentum quȩritis eius
quim meloquitur xp̃s : Ill eergo dicebat xposum: Etres pondebatei
dñs meus es: quicqueredicit. tuus sum: auditadño meus es Deniq qͥd
deipsodñs dicit ad ananiam: Cũ mitter& eũ ad sanandũ saulũ : ait:
Vadeqm̃ uas electionis ẽ mihi : & quic ꝑ seuerr uit xpieẽ qua si imple¬
tocer tamine coronã meruit inuenireiustitiae: Recteergo ꝓpheta
dixitdauid tuussum: Qui semꝑ ind ño mansit: & quaratione dixe¬

Expanded text:
est dei nisi qui potest dicere: nihi 1 mihi conscius sum? ideo dicebatur Paulest dei nisi qui potest dicere: nihi 1 mihi conscius sum? ideo dicebatur Paulus apostolus Iesu Christi, quia nulli alii obnoxius tenebatur. ego autem nunc dei mei sum, nunc tristiae, nunc iracundiae, nunc uerbi otiosi. et ideo qui '. unde arbitror etiam de huius mundi dominis dixisse Paulum: nam etsi sunt qui dicantur dii siue in caelo siue in terra, nobis tamen unus deus pater, ex quo omnia et rat apostolus Paulus; ideo dicebat: Quoniam experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus . Ille ergo dicebat: Christi sum; et respondebat ei Dominus: Meus es. Qui vere dicit: Tuus sum, audit a Domino: Meus es. Denique de ipso Dominus ad Ananiam, cum mitteret eum ad sanandum Paulum, ait: uade, quoniam uas electionis est mihi. et quia perseuerauit Christi esse, quasi impleto certamine coronam meruit inuenire iustitiae. Recte ergo propheta dixit Dauid: tuus sum, qui semper in domino mansit. et qua ratione dixe
Abbreviated transcription (Latin):
bilis in quietat : quia mea tranquillitas est: Nonẽmenus uimierapu¬
uade mulentus. inlues ambitione gloriae secularis ebrius quilaipe¬
riculoi non peissit sobriemoderationis seruare uestiguia. Pug
sunitgo ingare non noui: Vtquidmih. cumdequoue nrata mall¬
bolus &dicatoncus est Nlammihisua ollo turuauit: mneamllo
plura repperio : Nom̃ sibituum uindicat & in cũ munus : Nonergo estxp̃i:
nisi quiest alienus acrimine : Nonestxp̃i : nisi qui potest semꝑsexpĩ seruulum
demonstrare: Nec siquis mutabilis est : utego aut meroremutatur
autindignatione: Venitira etdicit : meus est: antehorã meus erat : spe¬
roquoditerũ meus fiat: Ven it tristitia etdicit meus ẽ : antehorã in mea
possessione fuit : In meo iurȩ erigereanimũ p̃merore non poteraet : oculos
eleuare : Etsi criste aliquid acciderit : ad meilicoreuertetur : Quis ergo

Expanded text:
bilis inquietat, quia mea tranquillitas est; non est meus uini crapubilis inquietat, quia mea tranquillitas est; non est meus uini crapula temulentus in lucem, ambitione gloriae saecularis ebrius in periculum, qui non possit sobriae moderationis seruare uestigium. pax sum ego, litigare non noui. quid mihi ad eum de quo ueniens diabolus dicat: \'meus est; nam mihi sua colla curuauit, mea in illo plura repperio, nomen sibi tuum uindicat et meum munus\'? Non ergo est Christi nisi qui est alienus a crimine, non est Christi nisi qui potest semper se Christi seruulum demonstrare. nam si quis mutabilis est, ut ego aut maerore mutor aut indignatione, uenit ira et dicit: \'meus est; ante horam meus erat, spero quod iterum meus fiat. uenit tristitia et dicit: \'meus est; ante horam in mea possessione fuit, in meo iure; erigere animum prae maerore non poterat nec oculos eleuare et, si triste aliquid acciderit, ad me ilico reuertetur\'. quis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
poris uiae I nt calicis terelemi : Int epulas adquisiui: Ulenie ambitio
resis tuplaner eus es : Nescus qđ ideo imperare ealios feti. sut mlni
potstati : Anignoras ipsidño saligto ridictũet ab huues raurd prende¬
peetimneiostendis se&c omĩ regna munde haccomiatibi daboai peidens
ndoraueris mat Antrergo ip sesubicitur: quialios uulthaberesub¬
aettos i Nenunt omĩa uitia & singuladicunt meus esque a mucon¬
petunit qua uiltͥnancipiumest: Quomod oergo tuquihiuias roundi
umet eũquuipse sehonneget : auter tes pme scipsum sibiaon etom
Nolo haberes eruulum pluribus dominis seruientem: Nam quomio¬
domcus est simihidicat uerbetius sum: &operibus nege libidio sac
as mdiabolo adiudicor &e obstringat: Nonẽmeus que mlibidosuc¬
cinde. quia meacas titasest: Nonẽmcus quemicure spoli ndrar¬
noras : Qaigtate: qui amea integritas est: Nenẽmeus quẽ auramo¬

Expanded text:
poris uita. inter calices te redemi, inter epulas adquisiui\'. uenit ambitioporis uita. inter calices te redemi, inter epulas adquisiui\'. uenit ambitiotibi: Plane meus es. Nescis quod ideo imperare aliis te feci, ut mihi potestati? An ignoras ipsi Domino Salvatori dictum esse ab hujus mundi principe, cum ei ostendisset omnia regna mundi: Haec omnia dabo tibi, si procidens adoraveris me . Ante ergo ipse subjicitur, qui alios vult habere subjectos. Veniunt omnia vitia, et singula dicunt: Meus es. Quem tanti competunt, quam vile mancipium est! 40. Quomodo ergo tu qui hujusmodi um esse eum qui ipse se non neget aut certe si pro me se ipsum sibi abneget. nolo habere seruulum pluribus dominis seruientem. nam quomodo meus est, si mihi dicat uerbo \'tuus sum\' et operibus neget et factis se diabolo adiudicet et obstringat i non est meus quem libido succendit, quia mea castitas est; non est meus quem cura spoliandi minoris exagitat, quia mea integritas est; non est meus quem ira mo
Abbreviated transcription (Latin):
tanas : et cepitdicere : ñ esttuus ihũ sed meus est : Deniq ea quȩ mea
sunt cogitat : quȩ mea sunt inpectar esuouoluit : Tecum epulatur :¬
& mecum pascitur: Ate pane accipit: a mepecuniã: Tecumbibit :¬
& mihi tuum s anguine uendit : Tuus est a postolus : & meus estmer¬
b&: Venitlibido &dicit meus es: quiea quae suntcorporis concu¬
piscis : in illius ad olescentulȩ amore temihiuendi disti In illius con¬
cubitumeretricis p̃cium ꝓtenumeraui : Venit a uaritia : etdicit :
Argentum & aurum quod habes seruitutis tua ep̃ ciumest: Possessio
quamtenes iuristiuemptio. uenditio libertatis est : Venitluxeria &
dicit meuses : unius dici conuiuum p̃tium tua euiteest ille sumptus aeo¬
pularumtui capitis distratio ̃. sumac ontrarctus: Et q̃d peius est :c̃ardemnp¬
tus es: uilor cibo estu : p̃ciosior est unius dieimensatua : Quãtoriusiẽ¬

Expanded text:
tanas et coepit dicere: \'non est tuus, Iesu, sed meus est. denique ea quae mea tanas et coepit dicere: \'non est tuus, Iesu, sed meus est. denique ea quae mea sunt cogitat, quae mea sunt, in pectore suo uoluit. tecum epulatur et mecum pascitur, a te panem accipit, a me pecuniam, tecum bibit et mihi tuum sanguinem uendit; tuus est apostolus et meus est mer dominos habet. uenit libido et dicit: \'meus es, quia ea quae sunt corporis concupiscis. in illius adulescentulae amore te mihi uendidisti, in illius concubitu meretricis pretium pro te adnumeraui\'. uenit auaritia et dicit: \'argentum et aurum quod habes seruitutis tuae pretium est; possessio quam tenes iuris tui emptio, uenditio libertatis tuae est\\ uenit luxuria et dicit: \'meus es. unius diei conuiuium pretium tuae uitae est; ille sumptus epularum tui capitis licitatio, tui est summa contractus et, quod peius est, caro emptus es, uilior cibo es tuo; pretiosior est unius diei mensa tua quam totius tem
Abbreviated transcription (Latin):
enumquipqualiud cogitart non nouerit: Il eacuoce ueartur q ui potesi
dicere : ostende nobis patrem : et sufficit nobis : Num quid hacuoceuti¬
tur auidus pecuniaehonoris. potestatis : multis nonẽ satis sciredm̃ : Et hi
quidemplures st̃tantipopuli t antȩnationes. tantidiuites. pauꝑtatẽ pu¬
tantdnõ seruire : Et supra om̃s est: illis exiguus est : etangustus est il¬
lis : Non est satis dĩ filius in quosuntomnia : Beniq illediues in euan¬
głio cuidictum est Siuis ꝑfectus ee uendeomã que habes & dapau¬
peribus Dm̃ sibi non sufficere iudi cauit : Deniq & contristatus est
qua si quod plus eet̃. relinquere iuberetur : qđ minus eet eligere: Ille
ergodicit tuus sum : quidicerepotest. ecce om̃a reliquimꝰ & secuti sumꝰ
te: A postolorum itaq: uoxssta est : ne comniũ tam̃ apłorum : Nam
etiudas apłs fuit. et in conuiuioxp̃i: Int̃ apostolos recumbebat Dice¬
bat et ipsȩtuus sum : sed uoce non corde : Venit & introiuit in eum sa¬

Expanded text:
aliud cogitare non noueric. ille hac uoce utitur, qui potest dicere: ostende nobis patrem, et sufficit nobis. numquid hac uoce utitur auidus pecuniae honoris potestatis ? multis non est satis deum scire, et quidem pluribus. tanti populi, tantae nationes, tanti diuites paupertatem putant domino seruire et qui supra omnes est, illis exiguus et angustus est, illis non est satis dei filius in quo sunt omnia. denique ille diues in euangelio, cui dictum est: si uis perfectus esse, uende omnia quae habes et da pauperibus, deum sibi non sufficere iudicauit. denique et contristatus est, quasi quod plus esset relinquere iuberetur, quod minus esset eligere. ille ergo dicit: \'tuus sum\', qui dicere potest: ecce omnia r eliquimus et secuti sumus te. Apostolorum itaque uox ista est, nec omnium tamen apostolorum; nam et ludas apostolus fuit et in conuiuio Christi inter apostolos recumbebat. dicebat et ipse: tuus sum\', sed uoce, non corde. uenit et introiuit in eum sa
Abbreviated transcription (Latin):
taanimalia adducta sunt quibus nomina imponebat. si non uidebat:
Deindedictum est : Vidit mulier lignũ quia placetoculis aduidendũ:
Ergooculos habebant aꝑtos & nudierant & non confundebantur : a ꝑ-¬
tisunt autem oculieorum ad aliquid qđ nondũ senserant : quod in mo-¬
tum su corporis numquam expauerant : Aꝑtisunt ad intuendum :¬
non aduidendum : Curauerunt tegendum consuerunt inquit folia¬
ficulneae & fecerunt sibi succinctoria : Quodtexerunt : ibi senserunt:
concepit: soluitillud quiuenit sineillo : soluit illud qui nonuenit ex
readmortem illehomo quia tantũ homo: quare aduitam isteho¬
concupiscere ectamen non concupiscit : Ideo quod non uult agit : non
ulteria absit : Non ascendant tales cogitationes in cor urm : Lucca¬
batur non subiugabatur : sed quia nolebat nec hoc habere contra qđ
luctaretur Id eodicebat. non quod uolo ago : Concupis cerenolo &

Expanded text:
ta animalia adducta sunt ? Quibus nomina imponebat, si non videbat? ta animalia adducta sunt ? Quibus nomina imponebat, si non videbat? Deinde dictum est, Vidit mulier lignum, quia placeret oculis ad videndum. Ergo oculos apertos habebant; et nudi erant, et non confundebantur. Aperti sunt autem oculi eorum ad aliquid quod nunquam senserant, quod in motu sui corporis nunquam expaverant. Aperti sunt oculi ad intuenon adficulnea, et fecerunt sibi succinctoria . Quod texerunt, ibi senserunt. concepit. Solvit illud, qui venit sine illo: solvit illud, qui non venit ex re ad mortem ille homo? Quia tantum homo. Quare ad vitam iste hoconcupiscentiam ulteria? Absit. Non ascendant tales cogitationes in cor nostrum. Luctabatur, non subjugabatur. Sed quia nolebat nec hoc habere contra quod luctaretur, ideo dicebat: Non quod volo, ago. Concupiscere nolo, et
Abbreviated transcription (Latin):
tantur infantes ut soluantur areatu ꝓpaginis non malȩ quã non
habuerunt consuetudinis : Ergo semꝑ pugnandumest : quia ipsa con¬
cupiscentia cũ quanatisumus finiri non potest quam diuuiuimus:
Cotidie minui potest : finiri non potest. ꝓst illam dictumẽ. hoc nrm̃
corpus mortis : Deipsadicit a postolus : Condelector enimlegidĩ se¬
cundum interiorẽ homine : uideo autem aliam legem in membris
meis repugnantem legimentis meȩ & captiuantẽ me in legepeccati.
trans gressa prima lex : quȩ ẽ primalex quã in paradiso accepit primꝰ¬
homo: Nonne nudierant & non confundebantur : Quarenudinon
mentis: fecithomo factũ puniendum: & inuenit motũ pudendum:
Manducauerunt interdictum : & aꝑtisunto culieorum : Quidenim :
prius in paradisodausis uel cȩcis oculis oberrabant : absit: Nam
unde adam nomina posuit uolatilibus etbestiis. quando ad eũ cunc¬

Expanded text:
zantur infantes, ut solvantur a reatu propaginis, non malae, quam non zantur infantes, ut solvantur a reatu propaginis, non malae, quam non habuerunt, consuetudinis. Ergo semper pugnandum est, quia ipsa concupiscentia, cum qua nati sumus, finiri non potest quamdiu vivimus: quotidie minui potest, finiri non potest. Per illam dictum est hoc nostrum mortis corpus. De ipsa dicit Apostolus: Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Video autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati, transgressa est prima lex. Quae est prima lex? Quam in paradiso accepit homo. Nonne nudi erant, et non confundebantur? Quare nudi eramentis? Fecit homo factum puniendum, et invenit motum pudendum. Manducaverunt contra interdictum, et aperti sunt oculi eorum. Quid enim? prius in paradiso clausis vel caecis oculis oberrabant? Absit. Nam Adam unde nomina imposuit volatilibus et bestiis, quando ad eum cunc
Abbreviated transcription (Latin):
hostis est: sie inon consentias &numquã in ebrieris minor &minor erit
cotidie : Non sint uires illi subiectiotua : Sienim & cesseris & in ebria¬
tus fueris das eis uires : Num quid contrame & non contrate : ego de
loco superiore moneo dicoprȩdico quid mali futurũ sit a ebrios is
antedenuntio non est qđ dicas: Non audiuinone quotdicas : Exigit
ds̃ animã meã demanuillius quimihitacuit: sed laboras. q̃uia tibiua¬
lidum aduersariũ mala consuetudine Ipse fecisti: Non laborasti ut¬
non nutrires conlabora ut uincas eum: Et siminus idoneus es aduer¬
sus eum : rogadm̃ t̃ amensi te non uicerit. quã uis ipsatua mala consu¬
ctudo luctata sutecum. Site non uicerit : fecistiquodait apłs: Con-
non ẽ ꝑfecta potando: Quod dixide ebrietate. hocd eomnib: uiciis. hoc¬
deomnib: cupiditatib : Cum aliquib: enimnatisumus : aliquas consu¬
ctudine fecimus : Nampropter illascum quibus natisumus bapti¬

Expanded text:
hostis est. Si ei non consentias, et nunquam inebrieris, minor et minor erit hostis est. Si ei non consentias, et nunquam inebrieris, minor et minor erit quotidie. Nam sunt vires illius subjectio tua. Si enim ei cesseris, et inebriatus fueris, das ei vires. Numquid contra me, et non contra te? Ego de loco superiore moneo, dico, praedico: quid mali futurum sit ebriosis, ante denuntio. Non est quod dicas, Non audivi: non est quod dicas, Exigit Deus animam meam de manu illius, qui mihi tacuit. Sed laboras, quia tibi validum adversarium mala consuetudine ipse fecisti. Non laborasti, ut nutrires eum: labora, ut vincas eum. Et si minus idoneus es adversus eum, roga Deum. Tamen si te non vicerit, quamvis ipsa tua mala consuetudo luctata sit tecum, si te non vicerit, fecisti quod ait apostolusnon est perfecta potando. de omnibus cupiditatibus. Cum aliquibus enim nati sumus, aliquas consuetudine fecimus. Nam propter illas cum quibus nati sumus, bapti
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ : quiadictum est : Neq fornicatores. Neq: idolis serui entes neq
adulteri Neq molles Neq masculorum concubitores. Neq fure sabi
auditum est : Neq ebriosi & cetera : regnũ dĩ non possidebunt: Audi-
uit &timuit : Baptizatus ẽ dimis sasunt om̃a quib: in ebriatus est :
restat aduersaria consuetudo : Ergo hab&cumqua pugn& renatus :
Preterita enĩeius uicia omnia dimissa suntei : Obseru& uigilet. pug¬
n& : nealiquando in ebrietur : Surgitergo illa concupiscentia potan¬
di : titillat animum. ingerit facibus siccitatẽ : Insidiatur sensibus
Vultetiam ipsum si fieri potest penetraremurũ adire conclusum. trahe¬
recaptiuũ : pugnã repugna : Osiccipsa non eẽt si consuetudinẽ huius
accessit bona consuetudo : morictur in tantum nolieisatis facere.
ꝓnolieam cedendo saciare sed resistendo necare : Tamenquã diuest.

Expanded text:
tatem: quia ubi dictum est, Neque fornicatores, neque idolis servientestatem: quia ubi dictum est, Neque fornicatores, neque idolis servientescubitores, neque fures; ibi additum est, Neque ebriosi, etc., regnum Dei possidebunt . Audivit, et timuit. Baptizatus est, dimissa sunt illi omnia quibus inebriatus est: restat adversaria consuetudo. Ergo habet cum qua pugnet renatus. Praeterita ejus vitia omnia dimissa sunt ei: observet, vigilet, pugnet, ne aliquando inebrietur. Surgit ergo illa concupiscentia potandi, titillat animum, ingerit faucibus siccitatem, insidiatur sensibus: vult etiam ipsum, si potest fieri, penetrare murum, adire inclusum, trahere captivum. Pugnat, repugna. O si et ipsa non esset! Si consuetudine mala accessit, bona consuetudine morietur: tu tantum noli ei satisfacere, noli eam cedendo satiare, sed resistendo necare. Tamen quamdiu est,
Abbreviated transcription (Latin):
toriae. ñ e concupis cas: Hoc quiꝰ modo impleri non potest : fit aliud qđ
scã scriptura it emdicit et postconcupiscenticas tuas neeas: Melius est
cas non habere sed quia sunt noli post eas ire : Nolunt postte ire : noli
posteas ire: siuel int postte ire nonerunt : quia contramentẽ tuam
non rebellabunt: rebella : pungnant : pugna : pugnantie xpugna :
Ocsolum uide neuincant : Ecce aliquid indeponam: uteetera intellega¬
tis: nostis homines esses obrios pͥauciores sunt. sed sunt: nostis esse &
ebriosos habundant: Baptitatus est sobrius quantũ ꝑtin& a de¬
brietatem non hab&cum qua pugn& habet et alias concupiscentias
cum quibus pugn&: sed utdececeris intellegatis. unius tantũ modo
hofuscertamen inmedio constituamꝰ: Baptizatus est & ebriosus au¬
diuit &cumtimore audiuit interceteramala quib: hominibus
maleuiuentib int̃duditur regnumdĩ. Cõmemoratam eẽ & ebrie¬

Expanded text:
toriae, Ne concupiscas. Hoc quia modo impleri non potest, vel illud impltoriae, Ne concupiscas. Hoc quia modo impleri non potest, vel illud impleatur quod sancta Scriptura item dicit: Post concupiscentias tuas non eas . Melius est eas non habere: sed quia sunt, noli post eas ire. Nolunt post te ire: noli post eas ire. Si velint post te ire, non erunt; quia contra mentem tuam non rebellabunt. Rebellant, rebella; pugnant, pugna; expugnant, expugna: hoc solum vide, ne vincant. CAtis. Nostis esse homines sobrios: pauciores sunt, sed sunt. Nostis esse et ebriosos: abundant. Baptizatus est sobrius: quantum pertinet ad ebrietatem, non habet cum qua pugnet: habet alias concupiscentias, cum quibus pugnet. Sed ut de caeteris intelligatis, unius tantummodo hostis certamen in medio constituamus. Baptizatus est et ebriosus: audivit, et cum timore audivit, inter caetera mala, quibus hominibus male viventibus intercluditur regnum Dei, commemoratam esse et ebrie
Abbreviated transcription (Latin):
Caroenim concupiscit aduersus spm̃ sp̃s autem ad uersus car¬
n iHaetenins łnuicem aduersantur: umonea quȩ uultis
illafaci atis: Quod sispũdu cimini. non ad huc estis sublego dileq
aliquid : & nonuistu: Desiderium tamentuum talees sedeb& ad dñm¬
utnec sit ipsa concupiscentia cuiresistaf : Videtequid dixerim: desi¬
derium tuum taleessed eb& ad dnm̃ : ut nec sit ipsa concupiscentia cui
resistereo porteat : Resistis enim & non consentiendo uincs : sed melius
estostem non habere quã uincere : Ostis iste aliquandononerit : Re-¬
feranimos aduocem triumphi : & uidesierit ubiest mors conten¬
tiotua : nonerit Vbiesc mors aculeustuus : Quȩres locũeius & non
inuenies : Non enĩ haec quod maxime deberes audire. alianatura ẽ :
tum alibierit : sed sanatumnus quã erit: Ergo concupiscentias car¬
nis ñe ꝑficiecis : Melius quidemerat implere quod lex dixit . r̃ȩcon-¬
cupiscas: Plenitudo est ista uirtutis. perfectio iustitiae. palmauic¬

Expanded text:
tem adversus carnem. Haec enim invicem adversantur; ut non ea quae vultis faciatis. Quod si Spiritu ducimini, non adhuc estis sub Lege : utique, aliquid, et non vis tu: peut nec sit ipsa concupiscentia cui resistas. Videte quid dixerim: Desiderium, inquam, tuum tale esse debet ad Deum, ut omnino non sit ipsa concupiscentia cui resistere oporteat. Resistis enim, et non consentiendo vincis: sed melius est hostem non habere, quam vincere. Hostis iste aliquando non erit. Refer animum ad vocem triumphi, et vide si erit. Ubi est, mors, contentio tua? Non erit. Ubi est, mors, aculeus tuus? Quaeres locum ejus, et non invenies. Non enim haec, quod maxime debetis audire: non enim tum alibi erit, sed sanatum nusquam erit. Ergo Concupiscentias carnis ne perfeceritis. Melius quidem erat implere quod Lex dixit, Ne concupiscas . Plenitudo est ista virtutis, perfectio justitiae, palma vic
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Tale aliquid etiam posthancuitam fieri in credibilenon est :
Etutrũ ita sit quȩripotest: et aut inueniri autlatere : Non nullos
fideles ꝑ ignem quendam purgatoriũ quanto magis minus uebo¬
nap euntia dilexerunt. tanto tardiuscitius ques aluari: Non
tamentales dequalib: dictum est qđ regnũ dĩ non possidebunt:
nisi conuenienter penitentib: eadẽcrimina dimittantur Con¬
uenienter aute dixi . ut steriles inelemo sinis non sint : quibus
tantum tribuit scriptura diuina: utearum tantum modo fructũ
semputa turum prenunti& dñs dextris. Et carũ tantũ modo
s cerlitatom sinistris quando bie dictn asostu dentebetnelicta¬
onaa neminens dedilax amentũ peccadi quiaus msetut¬

Expanded text:
tum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, tum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales, de qualibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum tribuit Scriptura divina, ut earum tantummodo fructum se imputaturum praenuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris; quando hiNemini enim dedit laxamentum peccandi : quamvis miseran
Abbreviated transcription (Latin):
Estquidam ignis. temptatio tribulationis. dequa aꝑte alio loco scrip¬
tum est : Vasa figuliꝓbat fornax: Et homines iustostemptatio
tribulationis : Isteignis in hac interimuita facit: quod a postolus di¬
xit: siacidat duob fidelibus. uniscilicet cogitanti quȩ sunt dĩ quo
modo placeatdo. hoc est aedificanti suꝑ xp̃ĩ fund amentum Aurũ
argentum. Lapides preciosos : Alteri aute cogitanti eaquȩ sunt
mundi quo modo placeatuxori. Idẽ aedificanti suꝑ idem funda¬
mentũ ligna fenum stipulam : Illius enĩopus non exũritur. quia
non eadilex̃ quorũ amissi anȩtrucietur. Exuritur autem huius.
qm̃ sine dolore nonpereunt. quaecũ amorepos sessa sunt: Sed qm̃
timore amittendi talia deserit xp̃m̃. Quãuis doleatcũ amit¬
tit: Saluus estquidem sictamenquasi ꝑ ignem. Quia uriteũ
dolor rerum quasdilexeraet amissarum. Sed non subuertit
neq consumit. Fundam̃tis tabilitate atq in corruptione muni¬

Expanded text:
Est quidam ignis tentatio tribulationis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, uni scilimodo placeat Deo, hoc est, aedificanti super Christum fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos; alteri autem cogitanti ea quae mundi sunt, quomodo placeat uxori, id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, fenum, stipulam: illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit, quorum amissione crucietur; exuritur autem opus hujus, quoniam sine dolore non pereunt quae cum amore possessa sunt. Sed quoniam timore amittendi talia deserit Christum, quamvis doleat dum amittit; salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem: quia urit eum rerum dolor, quas dilexerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorruptione muni
Abbreviated transcription (Latin):
miscđam cõm̃dass& ineo quodait. Igitur uolentis neq curren¬
tis sed miserentis ẽdĩ. Deindeut etiã iudiciũ com̃dar& Qnm̃
in quo non fitmis cđa non iniquitas fit sediuditiũ. Nonẽ quippe
iniquitas apud dm̃: continuo subiuncx̃ atq ait: Dictenĩ scrip¬
tura pharaoni: Quia ad hoc teexcitaui ut ostenderẽ intepocenti¬
ammeã & ut ad nuntietur nom̃ meũ uniuersat̃ra : Quib: dictis
adutrũq condudens id est et admiscđam et adiudicium: Er go
inquit cuius uult miscretur. & quem uult obdurat: Miseretur
scilic& magnabonitate : obduraet nulla iniquitate. Vt nec libe¬
ratus desuis meritis glorietur necd ã pnatus nisi desuis meritis con¬
queratur Sola enim gratia redemptos discernit a ꝑditis
quosuin aꝑditionis concreuerit massa ab origineducta
causa comuis: Hocautem qui comedo audis utdicar quid ad bac

Expanded text:
iam commendasset in eo quod ait, Igitur non volentis, neque curreniam commendasset in eo quod ait, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei; deinde ut etiam judicium commendaret quoniam in quo non fit misericordia, non iniquitas fit, sed judicium; non est quippe iniquitas apud Deum, continuo subjunxit, atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Quibus dictis ad utrumque concludens, id est, et ad misericordiam et ad judicium: Ergo, inquit, cujus vult miseretur, et quem vult obdurat. Miseretur scilicet magna bonitate, obdurat nulla iniquitate; ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia redemptos discernit a perditis, quos in unam perditionis concreverat massam ab origine ducta causa communis. Hoc autem qui eo modo audit, ut dicat, Quid adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
sertusero: etmiscđam prestabo cuimisericors fuero: Quis enim
nisiinsipiens dm̃ iniquumput&. siue iudicium poenale in geraet
digno siuemis cdam prestet indigno : Deniq infert &dicit. Igit non
uolentis neq currentis. sed miserentis ẽdĩ: Amboitaq geminina¬
tunt ire filiinas cebantur: Nullis quidemoperibus propris. sedo¬
riginaliter exadam uinculo dampnationis obstricti: Sed quidox
autẽ hodio habuit ꝑiudiciũdebitũ Quod cum deberetur ambos
maltero alter agnouit non desuis distantib meritis sibigloriandũ
quod in eadem causa id ẽ suppliciũ ñ incurrit: sed dediuine gratiat
largitate quia nonuolentis Neq currentis sed mirentis est di
Altissimo quippe acsa luberrimosa cremento uniuersi facies atq ut
itadix erim uultus sc̃a rum scripturarum bencintuentes id animo¬
nere Inuenitur utquigloriatur in dnõ glorietur Cumaut di¬

Expanded text:
ujus misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Quis enim ujus misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Quis enim nisi insipiens Deum iniquum putet, sive judicium poenale ingerat digno, sive misericordiam praestet indigno? Denique infert, et dicit, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Ambo itaque gemini natura filii irae nascebantur , nullis quidem operibus propriis, sed originaliter ex Adam vinculo damnationis obstricti. Sed qui dixautem odio habuit per judicium debitum. Quod cum deberetur ambobus, in altero alter agnovit non de suis distantibus meritis sibi esse gloriandum, quod in eadem causa idem supplicium non incurrit; sed de divinae gratiae largitate: quia non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Altissimo quippe ac suluberrimo sacramento universa facies, atque, ut ita dixerim, vultus sanctarum Scripturarum, bene intuentes id admonere invenitur, ut qui gloriatur, in Domino glorietur . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uoduc dicer & a postolus gratiã comendabat. ad cuius com̃datio¬
nem deillis in rebeccȩ uterogeminis fuerat iam locutus: quib
nondum natis. nec aliqiđ agentib: boni seumali. ut scđ melec¬
tionem ꝓpositumdĩ man& : Non exoperibus sed exuocantediccũ
estei quia maior seriu& minori: Propt̃ qđ adhibuit alterũ ꝓ¬
pheticũ testimonium ubiscriptumest : Ia cobdilexi esauaut̃
hodio habui: Sentiens autem quem ad modum poss& hoc quod dic¬
tumest ꝑ mouere eos quipene tricre intellegendo non possunt hanc
altitud ine gratiae : Quidergodicemus Ait. Num quid iniqui¬
tas est apud dm̃ : Iniquumenĩ uidetur : ut sincullis bonorũ malo¬
rumꝰ ueo perũ meritis unũ ds̃ diligat. oderit alterum: Qucunre
si futur a opent uł bonahuius uł mala alius quȩds̃ utiq preciebat
uellet intellegi : nequaquã dicer&. Non exoperib: sed dicer&
Ex futuris operib: eoquemodo istamsoluer& questionẽ :

Expanded text:
uod ut diceret Apostolus, gratiam commendabat: ad cujus commendationem de illis in Rebeccae utero geminis fuerat jam locutus, quibus nondum natis, nec aliquid agentibus boni seu mali, ut secundum electionem propositum Dei maneret, non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei, Quia major serviet minori. Propter quod adhibuit alterum propheticum testimonium, ubi scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Sentiens autem quemadmodum posset hoc quod dictum est permovere eos qui penetrare intelligendo non possunt hanc altitudinem gratiae, Quid ergo dicemus? ait; numquid iniquitas apud Deum? Absit. Iniquum enim videtur, ut sine ullis bonorum malorumve operum meritis, unum Deus diligat, oderit alterum. Qua in re si futura opera vel bona hujus vel mala illius, quae Deus utique praesciebat, vellet intelligi, nequaquam diceret, non ex operibus: sed diceret, ex futuris operibus; eoque modo istam solveret quaestionem;
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib loquens. baptizatis loquens quib utiq: insed lauaero um¬
niapcecata fuerant dimissa. eistamenloquens. sed pugnantib:
loquens ait: Dico autẽ spũ ambulate. eedesideria carnis ñ ꝑ¬

Expanded text:
fidelibus loquens, baptizatis loquens, quibus utique in sancto lavacro omfidelibus loquens, baptizatis loquens, quibus utique in sancto lavacro omnia fuerant dimissa peccata: his tamen loquens, sed pugnantibus loquens, ait: Dico autem, Spiritu ambulate, et concupiscentias