comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
namqz beniuoliiut sic a¬
lieins boiis congandant qͣtiꝰ
hr̃e et ꝓpria concupiscant. sic pr¬
imorum fc̃a diligendo laudent
ut ea eciam imitando multipłi¬
cent ne si m ħ pñtis uite stadio
ad ctamen alienum deuoti fauto¬
res s pigri spectatores adsistunt
eo post c̾tamen sine brauio rema¬
neant quo nũc in c̾tamine nõ la¬
boran ⁊ et tunc eorum palmas as¬
flicti respiciant in quoꝵ nunc la¬
borib ociosi ꝑdurant. ualde quip¬
pe pecramꝰ si aliena bñ gesta di
ligimꝰ s ml m̾̃ced̾ agmꝰ si ea que
diligimꝰ in qnͣtum possimiꝰ nõi¬
mitanur. dicendum itaq est be¬
niuoł quia si mucari bona nĩnie
festinant que laudantes aꝓpbãt
sic eis uirtutum sc̃itas sicut stultiᷤ
spectatorib ludicrarum arcium
uanitas placet. illi namq auriga¬
rum ac ystrionum gesta laudibꝰ
efferunt. nec camen tales ẽẽ desiõ¬
ant quales illos cõspicumt ẽẽ qͦs
laudant mirant᷑ eos placita egis
cor redeant et de alienis actibus

Expanded text:
nt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus noitaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisscor redeant, et de alienis actibus
Abbreviated transcription (Latin):
lum ꝑdidit condito ħ homin
muidit ⁊ darapnacionem suã
pditus ad huc alios ꝑdendo cu¬
lmulauit. admonendi sũt iui¬
di ut cognoscant qnͣtis lapsib
sucirescentis rume subiaceant
ad aptas oꝑimi nequicias dẽ¬
uolisuntur. msi emm. caymrĩ¬
uidisset acceptam frĩs hostia
minime ꝑuemil ad extingue¬
dam uitam. unde socatumiest
et respexit dominꝰ ad abei et
ad iun̾a eius ad capm u̾o t ad
muna eiꝰ nõ resperit nratus ese
caym uehementꝰ et concidit mil
dii seminarium fint fuituaz
quem meliorem se ẽẽ doluitine
nbitunq ẽet. amputauit. dic̃ed̾
ẽ iuidis quia dum se uitruise¬
cũs peste ꝯsumũt eciam quicy
in se aliud com hrẽ inderitur uit¬
iuunt unde scriptumẽ iuta ea¬
mum sanitas cordis putredoos¬
sium inuidia. quid enim ꝑ car¬
nes nisi infirmtas quedam ac
tena et quid ꝑ ossa nisi forcia
acta signantur et płumqr cõ¬
tingit. ut quidã cium cordis in¬
sius infirmi iudantur quidã
no ian q̃uidam añ huniano

Expanded text:
lum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim Cavidisset acceptam fratris hostiam, minime pervenisset ad exstinguendam vitam. Unde scriptum est: Et respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain vero et ad munera illius non respexit. Iratusque est Cain vehemedii seminarium fuit. Nam quem meliorem se esse doluit, ne utcunque esset, amputavit. Dicendum est invidis, quia dum se ista intrinsecus peste consumunt, etiam quidquid in se aliud boni habere videntur interimunt. Unde scriptum est: Vita cam, sanitas cordis; putredo ossium, invidia . Quid enim per carnes, nisi infirma quaedam ac tenera? Et quid per ossa, nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit ut quidam cum vera cordis intibus infirmi videantur, quidam vero iam quidam ante humanos
Abbreviated transcription (Latin):
cia eccłorum. fallaces rerum. fu¬
tas et lubricos captans aspectu
oblita sui funditur. ac totam seci¬
riosam ande dens circuit ona.
siqua mira cecurrant. ad om̃s ier¬
paciens:⁊ lubricl. sepe uana. sere
exultans. sepe ĩani timore trepidã.
nullam int̾us radicem habens. s
semp suspecta. ad exteriores ierum
est sibi.ut ab hiis que foris sunt
nec bona mens ledi possit. nͨ mala
iurari. Igitur hec om̃ia nec ad ma¬
lum bono. nec ad bonum malo ẽẽ
pꝰsunt. nisi qͣntum ip̃e aĩas. uł ista
Asꝑnando. ꝓficit. uł deficit puerse
amando. aut merendo uane. Suid¬
ꝓdest carnem morituram delicia¬
rum liuen.⁊ uoluptatu affluen¬
ci .i. ꝯtra corruptõem tanto. ad nisu
deffendere. cum nemo sit qui pos¬
sit eam a corruptone custodire.
Nam si suybia uite.sue de diuici¬
is. siue de dignit. atib głiar uelit.
quid uanius eẽ pocest. Hoc ꝓfecto
diuicie. hoc dignitates suis posse¬
soribus solumꝰ ꝯferunt. ut quo ĩ
eis plus aliis accipe udentur. ĩ de

Expanded text:
c velo. Fallaces rerum fucos, et lubricos captat aspectus. Oblita sui foras funditur, ac totam se curiositati dedens circuit omniasi qua mira occurrant, quid sipatiens et lubrica; saepe vana spe exsultans, saepe inani timore trepidans, nullam interius radicem habens, sed semper suspecta ad exteriores rerum est illi, ut ab iis, quae foris sunt, nec bona mens laedi possit, nec mala juvari. Igitur haec omnia nec ad malum bono, nec ad bonum malo esse possunt, nisi quantum ipse animus vel ista aspernando proficit, vel deficit perverse amando, aut metuendo vane. Quprodest carnem morituram deliciarum luxu, et voluptatum affluentia contra corruptionem tanto adnisu defendere, cum nemo sit qui possit eam a corruptione custodire? Nam superbia vitae, sive de divitiis, sive dignitatibus gloriari velit, quid vaniudivitiae, hoc dignitates suis possessoribus solum conferunt, ut quod in eis plus aliis accipere videntur, inde
Abbreviated transcription (French):
carne: Si diligenter ꝯsideres qͥd
pos et nares ceterosq meatus
corporis egrediatur. uiliꝯ sterqͥ¬
limum nunqͣm uidisti.si singu¬
las eio miserias enumerare ueli
cupiscenciis. accuꝑata passionibu
polluta illusionibꝰ. plenam õĩ con¬

Expanded text:
caro est. Si diligenter consideres, quid per os et nares caeterosque corporis meatus egrediatur, vilius sterquilinium nunquam vidisti. Si singulas ejus miserias enumerare velisoncupiscentiis, occupata passionibus, polluta illusionibus, prona
Abbreviated transcription (Latin):
udia. leticie. dulcedo. uita. ꝑhemni
gloria. laus. requies. amor.⁊ ocor¬
sania.uitõrum sitire ab sincriuim.
huiꝰ mundi sequi naufragium.
uite labentis pati ĩforcumu. ĩpie
tyrannudis ferre dñum. et non
magis ꝯuolare ad angłorum so¬

Expanded text:
udia, laetitiae, dulcedo, vita perennis. Gloria, laus, requies, amor, et concorsania, vitiorum sitire absinthium, hujus mundi sequi naufragium, vitae labentis pati infortunium, impiae tyrannidis ferre dominium, et non magis convolare ad sanctorum fe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ gaudebint. Dumq non preri¬
derent quotendebant nesciebãt
quid erant. s in lutum ceruie est¬
redacta. qr despecti iacent in put¬
dine qui prius timebant ĩuani¬
litur quam est. et nisi instatu
suo. arte custodie disciplina te¬
neatur. semꝑ indeteriora dilabr.
bue enim semy stantem deseruit
statum qm sre potuit misit. und̃

Expanded text:
se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanilitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
rebus conditis. alia i opibione
nuais. alia in corroribs. alia in
mentib Drima ẽ mutabilitatis
Sid̾a curositicis. Tercia mortali¬
tatis Quarta iniquitatis. panitas
mutabilitatis duoba mod r̃i
rebus ꝯ sideritur. sine qr ianes st
Sine qr trinsicorie sunt. In illo uã¬

Expanded text:
rebus conditis. Alia in operibus humanis, alia in corporibus, alia in mentibus. Prima est mutabilitatis; secunda curiositatis; tertia mortalitatis; quarta iniquitatis. Vanitas mutabilitatis duobus modis in rebus consideratur: sive quia inanes sunt; sive quia transitori
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe quam misera qͣm dolenda. qn¬
to qͣm hii uidicant qui cernere¬
cum pincerto scelere luit certissi¬
mas uenas. non qr illud inisisse de
buanc. qui utiq sicut aquarum cõ¬
geries q̃nto maior est tanto piculis
plenior. in quo primum signarum
duisitas hoium alienat ab romine
Nam si duo sibimet ĩuicem frant.
nõuit alt̾ius. facilius sibi muta.
animilia eciam diũsi generis qͣm
tur. q̃ndo enim que senciunt ꝯmu
eitur nichil. ꝓdest ad ꝯsociandos ho¬
mines tanta similicudo nature itã
ut liencius sit romo cũ cane suo
q̃ni cum hoĩe alieno. sepe quaq cõ¬

Expanded text:
esse, quam misera, quam dolenda? Quando quidem hi iudicant, qui conluit pro incerto scelere certissimas poenas, non quia illud commisisse det; qui utique, sicut aquarum congeries, quanto maior est, tanto periculis plenior. In quo primum linguarum diuersitas hominem alienat ab homine. Nam si duo sibimet inuicem fiant onouit alterius: facilius sibi muta animalia, etiam diuersi generis, quam tur. Quando enim quae sentiunt inter e, nihil prodest ad consociandos homines tanta similitudo naturae; ita ut libentius homo sit cum cane suo quam cum homine alieno. At
Abbreviated transcription (Latin):
to plures et in locis plurimis ha¬
bemus. tanto longius lacuisq
metiumus. ne quid eis ꝯtingat
mali detantis malorum acgeri¬
bus huis seculi: rIon enim tã¬
cum solliciti sumius ne fame. ne
bellis. ne captiuitatib affligan¬
to et amarior ne imꝑfidiam ma
ꝑferuntur quib cor nr̃m flagͥs
uratur quis potest inisi qui talia
sentit aduertere: Mortuos quip¬
pe audire mallemus qͣmuus ⁊ hoc
sine dolore non possimus.⁊uorm
enim nos uita iꝑ amcicie scciali
solacia delectabat. unde fieri pot̾
ut eorum mors nllam mesticudi¬
cula mentis ĩmitti stupore disiũ¬
pat. aut sic eis utendu censeat
ut nulla ex eis cum dulcedo pro¬
fundat. qd si fieri non potest quo

Expanded text:
to plures et in locis pluribus habemus, tanto longius latiusque metuimus, ne quid eis contingat mali de tantis malorum aggeribus huius saeculi. Non enim tantummodo solliciti sumus, ne fame, ne bellis, ne morbis, ne captiuitatibus adfliganmulto amarior, ne in perfidiam malperferuntur, quibus cor nostrum flagris uratur, quis potest, nisi qui talia sentit, aduertere? Mortuos quippe audire mallemus, quamuis et hoc sine dolore non possimus audire. Quorum enim nos uita propter amicitiae solacia delectabat, unde fieri potest, ut eorum mors nullam nobicula mentis inmiti stupore disrumpat aut sic eis utendum censeat, ut nulla ex eis animum dulcedo perfundat. Quod si fieri nullo modo potest,
Abbreviated transcription (Latin):
lunde pendet. que colet posita nõ
requiescit. Ad illum quippe suspen¬
sa est. a quo format.a. Et qr. ad de¬
um solum appetendumi facta ẽ.
om̃e autem qd̃ infr̃a appetit. mu¬
nus est. In re enini non sufficit
qd̃ deus non est. Hinc eciam huc il¬
lucq spgitii: et ab uma quaq reut

Expanded text:
liunde pendet, quae quolibet posita non liunde pendet, quae quolibet posita non requiescit. Ad illum quippe suspensa est a quo formata. Et quia ad Deum solum appetendum facta est, omne autem quod infra appetit minus est, jure ei non sufficit quod Deus non est. Hinc est quod huc illucque spargitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
cus enim est mentis unaqueq ĩ¬
ceptõ cegitatõnis. que dum hu
illucq impellitur si dilectone a¬
liqua cogitatõnis suc libenter
co pontur ut quiescat. llam qͦ¬
ciens ueti tedio a cogitatoe in co¬
gitatõem ducimur quasi fessa:
mente de loco.ad lecum migram.
Tot itaq loco culmen mẽntis ĩ¬
elinant quot sb̃ orte cegitatões:
mutatem bone intentõis dissi¬
rant. Recta enim mens staret
sium cui de buerat cegitatom sem¬
p inhereret. S dimi nimc ista per¬
tractat. nimc ad alia dilab̾r qͣi ꝑ
suc rectitudinis inclinatur. ⁊ dũ
p plura se tendit. ab una cui ĩ re¬
rere debuit intentõe se deicit. qui:
tamen mutabilitatis nsus expri¬
me preuarieatõnis intõiam quasi
innaturrm uenit. Nam cum stare
ĩimus in semzip̃o nititur asemet¬
ip̃o aliquo modo eciam nesciendo
diriuatur. Humana itaq mens
ab imaquaq recui intenditur fa¬
titudo impellente remonetur.S
dum ĩhr̾anter cogitanda appetit.⁊
repente cogitata fastidit. docet qd̾ a¬

Expanded text:
cus est mentis unaquaeque intentio cogitationis. Quae dum huc illucque impellitur, si dilectione aliqua cogitationis suae libenter dam ponitur, ut quiescat, nam quoties victi taedio a cogitatione in cogitationem ducimur, quasi fessa mente de loco ad locum migramus. Tot itaque loca culmen mentis inclinant, quot subortae cogitationes unitatem bonae intentionis dissipant. Recta etenim mens staret, si uni cui debuerat cogitationi, semprosterneret. Sed dum nunc ista pertractat, nunc ad alia dilabitur, quasuae rectitudinis inclinatur; et dum per plura se tendit, ab una, cui adhaerere debuit, intentione se dejicit. Qui tamen mutabilitatis usus ex primae praevaricationis vitio jam quasi in naturam venit. Nam cum stare animus in semetipso nititur, a semetipso aliquo modo etiam nesciendo derivatur. Humana namque anima ab unaquaque re cui intenditur fastidio impellente removetur. Sed dum inhianter cogitanda appetit, et repente cogitata fastidit, docet quod a
Abbreviated transcription (Latin):
usqueqͣq plene sunt res huãne i
iiurias suspitõnes imimicicias le¬
lum mala certa sentimus pacem
cum quib cam tenere uolum
et si hodie nosse possemus qualia
crs futura essent utiq nesciremnu
mo. tr̃ quis inde securus est cũ
tmui sere mala ex corim atiu¬
tis insidiis eecitantur canto ama¬
mituiuꝰ putata est cum astitutissi¬
ci uit mm.ilio necessitudinis no¬
mine. Nlam cun qui palami est̾
aduersarius facise cauento uita¬
re possis. Hec uero aocultum ĩtesti¬
num domesticum malum non so¬
lum existic uerum eciam ourimit
antequm prospicerte atq ex ntori¬
re potueris. unde est ⁊ uor ista diui

Expanded text:
usquequaque plenae sunt res humanae, ubi iniurias suspiciones, inimicitias bellum mala certa sentimus; pacem cum quibus eam tenere uolumus, ignoramus, et si hodie nosse possemus qualia cras futura essent utique nesciremus. mo? Et tamen quis inde securus est, cum tanta saepe mala ex eorum occultis insidiis exstiterint, tanto amauera putata est, cum astutissicii aut in aliquo necessitudinis nomine. Nam eum, qui palam est aduersarius, facile cauendo uitare possis; hoc uero occultum intestinum ac domesticum malum non solum exsistit, uerum etiam obprimit, antequam prospicere adque explorare potueris.\' Propter quod etiam diui
Abbreviated transcription (Latin):
feruor iuuenilis opesq. sbripuere
tibi noscere quid sit homo. Nichl
enim est aluid homo quam sper¬
ma fetidum. saccus stercorum. ⁊¬
cibus uerinium. post hoiem ỹmi
post uermen feto: et lyrror. Caro¬

Expanded text:
fervor juvenilis, opesque Subripuere tibi noscere quid sit homo. Nihil aliud est homo quam sperma fetidum, saccus stercorum, cibus vermium. Post hominem vermis, post vermem fetor et horror.
Abbreviated transcription (Latin):
insultancium alapas accepit ꝙ a¬
qua nos salutis diluens a ꝑfidoꝵ
sputis faciem nõ abscondit ꝙ ad
saluans. spinis capud sub pon̾e ñ
recusauit ꝙ et̾na nos dulcedine de¬
bͥans in siti sua fellis amaritudi¬
orauit sub irrisione adoratus ta¬
cuit ꝙ uitã mortuis p̃ꝑans usq
ad mortem ip̃a uita puenit. cur
itaq asꝑum creditur ut homo a¬
deo tolleret flagella ꝓ malisdi tã¬
ta deus ab hominib ꝑtulit ma¬
la ꝓ bonis. aut quis saraintelli¬
gencia de ꝑcussione sua nigͣtꝰ
existat si ip̃e hinc sũ flaglło nõ
exiit qui hic sine pcc̃o uꝑit. qd¬

Expanded text:
insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudioravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem ipse vita pervenit. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis? Aut quis sana intelligentia de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui hic sine peccato vixit?
Abbreviated transcription (Latin):
añ sc̃i sp̃c aduentum cogitaciõe
prauas et portare pot̾at et pẽsa¬
re nesciebat. liuor gꝰ uulueris
abst̾git mala et plage in sec̃tio¬
rib uentris quia cum exterius
oriam taciti afflictiq reuocam᷑
atq añ occulos nr̃os cuncta q̃
a nb̃ sunt male gesta reducim
intꝰ ꝙ fecimꝰ dolemꝰ unde fit
ut irt̾ aꝑta uuln̾a corporis nos
abluat amplius plaga secreta
uuln̾is . quia sauat nequicia  p̃¬
ui oꝑis occultum uulnꝰ doloriᷤ¬

Expanded text:
sancti adventum cogitationes pravas et portare poterat, et pensare nesciebat: « Livor ergo vulneris absterget mala, et plagae in secretioribus ventris, » quia cum exterius oriam taciti afflictique revocamur, atque ante oculos nostros cuncta quae a nobis sunt male gesta, reducimintus quod fecimus dolemus, unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus dolori
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o tndeto et̃ subsanabo cum
uobq timebatis aduenitet rur¬
sinitunc innocabunt me uõ
cxaudiam mane ꝯsingentxet᷑
nõ ĩement me. salusita corpi
quõ ad bñ oꝑand accepta despia¬
tur. qnͣti sit mũus admissa sen¬
titur. et infructuose adultinumi
queritur que congruo concessa
t̾emꝑe utilit̾ nõ hecur. nũ tene
ꝑsalomonem rursus dr̃. ne des
allems honorem tuũ et annos
tuos crudeli ne forte nupleantur
Ex̾nei uitib tuis et labores tu
sint in domo aliena et gẽmas ĩ
nouissimis quo consumpseris
carnes tuas et corpꝰ tuũ. qui nã:
a nb̾ aliem sunt nisi malig̾ sp̃c
qui a celestis sunt prie sorce sepa¬
ti. quis u̾o honor ur̃ est insi qd̾
etiam in lutcis corporib cõditi
ad conditoris tamen inti sumu
yͥm aginem et simlitudinem c̃at
iil quis alius ciidelis est insu
le apostata angelus qui et semet¬
ipia pena morts supbiendo ꝑtu¬
litiet inferte mortem hinilianoge¬
ireciam ꝑditꝰ non peꝑtit. hono¬
rem itaq suum alienis dat quo

Expanded text:
abo, cum vobis quod timebatis advenerit . Et rursum: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Salus itaque corporis quando ad bene operandum accepta despicitur, quanti sit muneris amissa sentitur. Et infructuose ad ultimum quaeritur, quae congruo concessa tempore utiliter non habetur. Unde bene per Salomonem rursum dicitur: Ne des alienis honorem tuum, et annos tuos extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena, et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes et corpus tuum . Quinamque a nobis alieni sunt, nisi maligni spiritus, qui a coelestis sunt patriae sorte separati? Quis vero honor noster est, nisi quod etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem
Abbreviated transcription (Latin):
sipĩam. insarus quippe hõ a sub¬
iugali mnuto corripitꝰ qñ elata
mens humlitatis bonũ ꝙ tene
tefeat ab afflicca carne memo¬
ratur. s hus correccionis doñi
io cͥco balaam nõ obtunt quia
ad maledicendum ꝑgens uoce
nõ mentẽ mutauit. admonendi

Expanded text:
iam . Insanus quippe homo a subjugali muto corripitur, quando elata mens, humilitatis bonum quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem non mentem mutavit. CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum est. liuor uulius abst̃git
mala et plaga in sec̾cõrib uẽcriꝰ
mala enun liuor uuln̾s abster¬
git qui flagellorum dolor uł co¬
gitatas uł ꝑpetratas nequicias di¬
luit. sol uo uentris applłone ñi
płmq. accipi quia sicut uenter
ꝯsumit escas ita mens ꝑ tractãdo
exquoquit curas. quia eiũ uent̃

Expanded text:
scriptum est: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Mala enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas luit. Solet vero ventris appellatione mens accipi, quia sicut venter consumit escas, ita mens pertractando excoquit iras. Quia enim venter
Abbreviated transcription (Latin):
uissimis quo ꝯsumpẜis carues¬
tuas et corpus tium. płumq .n.
accepta salus carns ꝑ uicia ex¬
penditur s cum repente subtrait᷑
cũ molestiũ caro accitur. cum iã
egdi a ia urgetur diu male hĩ¬
ta quasi ad bene niuend̃ salus
amissa requintur et cunc gemũt
honimes qd̾ deo ẜuire noluert
ciplie elagellosa castigang nisi
enim correptis ħiditatem dare
disponet erudiret eos ꝑ molestiaᷤ
sum scͥptũ est fili mi noli neg li¬
gere. disciplinam domiui nec
datigis cũ ab eo argu̾is. quemi .n.
diligit dominꝰ castigatflagellat
aut om̃em filium quem recipit
hiic psalmista ait. multe trbula
indolore exlamans ait si iss
fuo nõ leuabo capud saturatꝰ alf¬
litcione et nusia. dicendile egs
ut i celestem prĩam suam ẽẽ¬
credunt nccario in hac labores
uelud in aliena pacientur. hinie
ẽ enim ꝙ lapides ex tunsi sunt
ut in ꝯstructione templi dom̃i
absq mallei sonitu ponentur
quia udl nunc foris ꝑ flagel¬

Expanded text:
vissimis, quando consumpseris carnem et corpus tuum. Plerumque enim accepta salus carnis per vitia expenditur: sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam anima egredi urgetur, diu male habita quasi ad bene vivendum salus amissa requiritur, et tunc gemunt homines quod Deo servire noluerunt, ciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias sum scriptum est: Fili mi, noli negligere disciplinam Domini, neque fatigeris cum ab eo argueris. Quem enim diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Hinc Psalmista ait: Multae tribulin dolore exclamans, ait: Si justus fuero, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria . Dicendum est aegris, ut si coelestem patriam, suam credunt, necessario in hac labores velut in aliena patiantur. Hinc est enim quod lapides extra tunsi sunt, ut in constructione templi Domini absque mallei sonitu ponerentur; quia videlicet nunc foris per flagel
Abbreviated transcription (Latin):
sui mentẽ renocat et qmͣ płmq
salus abicit ĩfirmitatis memo¬
Na reforniat ut anmꝰ qui ext
se in elacionem ducitur cui sil
condiciom sb̾ditꝰ ex ꝑcussa quͣi
sustmet carne memoretur. ꝯd̾id
recte ꝑ balaam si tũ uocem de
subsequi obediendo uoliusset
mn ip̃a eius itiñis retardaciõe ss¬
animal cui p̾sidet p̾pedit. ꝓhib¬
icione quippe minorata asma
angłm uidet quem humana
mens nõ uidet. quia plumq
caro ꝑ molestias tarda flagllo
suo m̃ci diũ indicat. quem mẽs
ip̃a carm p̾sidens nõ indebar
ta ut anxietatem sp̃c ꝓfic̾e mħ¬

Expanded text:
 revocat, et quam plerumque salus abjicit, infirmitatis memoriam reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus, ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset in ipsa ejus itineris retardatione sigs votum animal cui praesidet praepedit. Prohibitione quippe immorata asina angelum videt, quem humana mens non videt; quia plerumque caro per molestias tarda flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut anxietatem spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
utẽ corpis ex ceant ad salu¬
tem mnentũ ne si accepte incole¬
mutatis gram adusum nequicie
iudmant dono detiores fiant et
eo postmodum supplicia gͣmora
m̃cantur. minc largiorib lonis
de male nti nõ metuunt. admo¬
nendi sumt ucolues ne oportu¬
nitatem salutis imꝑpetuum ꝑmen¬
cauns dicens. uocaui et reminstis
extendi manũ m̃am et nõ fuit
qui aspic̾et. despexistis onme cõsi

Expanded text:
utem corporis exerceant ad salutem mentis; ne si acceptae incolumitatis gratiam ad usum nequitiae inclinent, dono deteriores fiant: et eo postmodum supplicia graviora mereantur, quo nunc largioribus bonis Dei male uti non metuunt . Admonendi sunt incolumes, ne opportunitatem salutis in perpetuum promerencavit, dicens: Vocavi, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; de
Abbreviated transcription (Latin):
duo mala in act̾oe bona precipue cau¬
patõem.ꝑ afflictoem dulcedo mentis
amaricatur ꝑ cccupatõem tranquissi¬
tas dissipatur. afflictõ est qͣndo ꝓ hiiꝰ
que non ualent ꝑmpacienciam urit̾
crupato q̃ndo in hus queualet agen¬
dis ꝑ intempanciam agitatur. se ig̾¬
male amaricetur animus suam ĩ pos¬
siblitatem pacienter sustineat. ne at
male eccuetur possiblitatem suam
ertra mensuram non extendat. Item
non fiunt in pacienter appetere. nec
cnm semꝑ qd̃ non facit appetit et qd̃
facit fastidit. nec presentib fruitur
nec futuris saciatur. inchoata enim
ante ꝯsumatõem deserit. et incho an¬
da ante tpc apprehendit. ꝓpterea bo¬
futuris abicere. Lenitatis enim est
tonorum ꝯimutatõ. exercitatõ autẽ
uirtutis multumq diuersa currumt
ma. qui ꝓ nouis uetera abicunt. et
qui. ab inferiorib ad suꝑiora consce¬
dinic. ⁊ enim pͥmit atc̃em querit fas¬
cidiosus est. sicut qui ꝓfectum apeti ͭ.

Expanded text:
duo mala in bona actione praecipue cavpatio. Per afflictionem dulcedo mentis amaricatur, per occupationem tranquillitas dissipatur. Afflictio est, quando pro his quae non valet, per impatientiam uritur. Occupatio quando in his, quae valet, agendis, per intempmale amaricetur animus, suam impossibilitatem patienter sustineat: ne autem male occupetur, possibilitatem suam extra mensuram suam non extendat. Item non fiunt, impatienter appetere, nec enim semper quod non facit appetit, et quod facit fastidivit, nec praesentibus fruitur, nec futuris satiatur. Inchoata enim ante consummationem deserit, et inchoanda ante tempus apprehendit. Propterea bofuturis abjicere. Levitas enim est bonorum commutatio, exercitatio autem virtutis, multumque diversa currunt via, qui pro novis vetera abjiciunt, et qui ab inferioribus ad superiora conscendunt. Qui enim mutationem quaerit, fastidiosus est sicut qui profectum appetit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ uicoem. it̃ meditatõ morum finem
indirectoem in om̃i ꝯuersatone ꝯside¬
rat. finis est ad quem tenditur dixxc¬
tõ quo facilius ꝑuenitur qui direcci
ꝑgat. cicius ꝑuenit. Sunt enim que¬
dam bona in quibus eciam multu
moueri parum est ꝓmoueri. alia cõ¬
pendioso labore fructum magnum
acducunt. et ħ ergo discernenda st̃¬
sine ex pcepto sine ex uoto. et ea pͥmu
igenda indicat que sic facta habent
meritum ut non facta generent rea¬

Expanded text:
 Item meditatio morum finem et directionem in omni conversatione considerat. Finis est, ad quod tenditur. Directio, qua facilius pervenitur. Omnipergit, citius pervenit. Sunt enim quaedam bona, in quibus etiam multum moveri parum est promoveri. Alia compendioso labore fructum magnum adducunt. Et haec ergo discernenda ssive ex praecepto sive ex voto, et ea primum agenda judicat, quae sic facta habent meritum, ut non facta generent rea
Abbreviated transcription (Latin):
plłitur ꝙͣ in tolłabił culpa mõ¬
strat᷑. nã uͥ mala cũcta boĩs
sequentibꝰ diluant᷑ pensemꝰ
qnͣta sĩt mala discordie q̃ nisi
extincta sunditꝰ fu̾int bon
sb̾seqͥ nõ ꝑmittunt. admonẽdi
sũt discordes ut si aures a
mãdatis celestibꝰ d̾dinãt m̃tiꝰ
occulos ad ꝯsid̃anda ea q̃ ĩ ĩ¬
cat qnͣtũ malu ꝑ discordia

Expanded text:
itur, quam intolerabilis culpa monstratur. Nam cum mala cuncta bonis sequentibus diluantur, pensemus quanta sint mala discordiae, quae nisi exstincta funditus fuerint, bonum subsequi non permittunt. Admonendi sunt discordes, ut si aures a mandatis coelestibus declinant, mentis oculos ad consideranda ea quae in incat, quantum malum per discordiam
Abbreviated transcription (Latin):
marꝰ est amictunt. ut si fort¬
se carue̾ p̾cet̾is gule resiena¬
cõue qͥs edomat concordaie
eis quos supat absimẽdo co¬
cordia supat quid admoueat
psalmsta ꝑpendat ait enun
daudate eu ĩ tumpano ⁊ choo
I timpano uãq sicca ⁊ ꝑcus¬
sa pellis resonat uichoro. aus
uoces societate ꝯcordãt qͥsqͥs
itaq corꝰ affligitss ꝯcordiam
desit din quidm laudat ĩ tĩ¬
panos nõ laudat ĩ coro sepe

Expanded text:
majus est, amittunt; ut si fortasse carnem prae caeteris gulae refrenatione quis edomat, concordare eis quos superat, abstinendo coconcordia separat, quid admoneat Psalmista, perpendat; ait enim: Laudate eum in tympano, et choro, In tympano namque sicca et percussa pellis resonat, in choro autem voces societate concordant. Quisquis itaque corpus affligit, sed concordiam deserit, Deum quidem laudat in tympano, sed non laudat
Abbreviated transcription (Latin):
menciũ reꝵ tnͣquillitas temp¬
tat ut quo nõ sut molesta q̃ te¬
nẽt eo minꝰ amabilia fiãt q̃
uocant ⁊ quo dliccãt p̾sencia
co nõ inquirant᷑ et̾na. unde ⁊
psemet ip̃a u̾itas loquens cũ
tenani pacem a supua distin¬
ccõne gueret acq aduentura
discipłos ex pñti ꝓuocaret ait
pacẽ relinquo ub pacẽ meam
do ub. relinquo. scilicet transi¬
toriã do mãsurã. si gͦ mea q̃
gͥ p̃sens ita tenenda ẽ ut diligi
debeat ⁊ cõtempmi ue si ĩ mod̾¬
ate diligitur diligentis s.xiiiꝰ
ĩ culpa capiatur. uñ ⁊ admo¬
uẽdi sũt pacati ne dũ nmᷤᷤ
huanã pacẽ d̾sid̾ant p̃uos bo¬
ninũ mores neqͣꝙͣ redargu
at ⁊ cõsenciẽdo ꝑu̾sis ab auc¬
toris sui se pace disungant
ne dũ hũana foris iurgia me¬
tuũt int̾m fedis discisione fe¬
riãt᷑. qdẽ .n. par tuͣsitoria nsi

Expanded text:
mentium rerum tranquillitas tentat, ut quo non sunt molesta quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant: et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueret, atque ad venturam discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem meam relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo igitur praesens ita tenenda est, et ut diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde et admonendi sunt pacati, ne dum nimis humanam pacem desiderant, pravos hominum mores nequaquam redarguant; et consentiendo perversis, ab auctoris sui se pace disjungant: ne dum humana foris jurgia metuunt, interni foederis discissione feriantur. Quid enim pax transitoria, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ iudicia ⁊ rixas ieunatis ⁊ ꝑcu¬
titis pugnis. uolũtas qrpe ad leti¬
ciã ꝑtinet pugnꝰ adirã. ĩ cassũ
gͦ ꝑ abstinẽcia caro ateritur
Si ĩ ordĩatis dimissa motibꝰ m̃s
uicus dissipatur. rursũ quoq
admonẽdi sunt ut abstinẽci¬
am suã ⁊ semꝑ sũ minucione
custodiãt ⁊ nũꝙͣ hanc apudoc¬
cultum idicẽ exinue uixtute
ẽdant ne si forte magni ẽẽ m̃i¬
ti cͣditur corm elacione sblen¬

Expanded text:
In judicia et rixas jejunatis, et percuIn judicia et rixas jejunatis, et percutitis pugnis Voluntas quippe ad laetitiam pertinet, pugnus ad iram. Incassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inordinatis dimissa motibus mens vitiis dissipatur. Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam et semper sine imminutione custodiant et nunquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant, ne si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elationem sublev
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑ abstinẽciam caro aterit᷑
itur. et nisi mẽs aliqnͣdo ex ab¬
stinẽcie uirtute tumesc̾et neꝙͣ¬
ꝙͣ hanc uelt int̾ magna meri¬
ta phariseus artogãs studio¬
se enumaret dicens. Ieumab
dediti ⁊e in eo ꝙ escarum delc¬
taciõi ĩcubant luxine se mu¬
loqͣcitas qnͣta mentis leuitas
insidietur aspiciant ne dum
is crudelit̾ astringant. tanto¬
eiũ longiꝰ a scdõ pente recedr̃
qnto ꝑ ĩmod̾atu ufsuz dũ ma¬
nꝰ ad cibũ tenditꝰ pentͥes pͥmi
lapsus it̾atur. at ꝯtra ad monẽ¬
disunt abstinences ut sollici¬
te semꝑ aspiciant ne cuz gu¬
le uiciim fugiũt acͥora hus
uicia qi ex iurtute gen̾entꝰ
neduz carnez mac̾ant/adi
iam uirtus sit ꝙ caro iuncitꝰ
si sp̃c ab ira supatur. aliqũo
aut dum meus abstinẽcuiz
ab ira se depͥmit hanc q̃i pegͥna
ueĩens leticia corrumpit et eo
abstinẽcie bonũ depent qͦ sese
a spũalibꝰ uicus minime cus¬
todit. uñ recte ꝑ ꝓpħa dicitur
uoluntates u̾re ⁊ paulo post

Expanded text:
est per abstinentiam caro atteritur, itur. Et nisi mens plerumque ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita pharisaeus arrogans studiose enumeraret dicens: Jejuno bis dediti, ne in eo, quo escarum delectationi incumbunt, luxuriae se muloquacitas; quanta mentis levitas insidietur, aspiciant: ne dum eis crudeliter astringantur. Aenim longius a secundo parente receditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iteratur. At contra admonendi sunt abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum carnem macerant, jam virtus sit quod caro vincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit. Unde recte per prophetam dicitur: oluntates vestrae . Et paulo post:
Abbreviated transcription (Latin):
qr int̾ras mente ꝯuertor. que occulta¬
rum uirtute causarimi om̃ia sata
suscepta dissoliut. dissoluta niui¬
ficant. unuficata multiplicant. mul
dumte ꝓficit. dum famulantis mͥ
tilitatis incelligo. sp̃m quoq menes¬
ciens transencio ut te magis eo qd̾
meisum ignarus admiror .C.xc.ca.¬

Expanded text:
 in terras mente convertor, quae occultarum virtute causarum sata omnia suscepta dissolvunt, dissoluta vivificant, vivificata multiplicant, multdum te proficit, dum famulantis mihtilitatis intelligo. Ipsum me quoque nesciens, ita sentio: ut te magis eo, quod mei sum ignarus, admirer. Na
Abbreviated transcription (Latin):
et tminus in ea diuine ratõnis simin¬
tudinem. qr ip̃a que ꝓ sua sdictõne in¬
tabilitati sb̾iacent de hoc ex bnfito ci¬
atoris. accipiunt ut nunqͣm ꝓrsus est
desmnant opus quodãmodo tp̃rale ete¬
n opificis ĩmitatur sb̾tilitatem. auꝰ.¬
ius legibus in est uastantib motis
stabilis rerum mutablium ꝑturba
ẽẽ nonfinitur. fienisq ẽcumueuncu¬
scłorum semꝑ ad similitudinem stabi¬

Expanded text:
similitudinem, quia ipsa, quae pro sua conditione mutabilitati subjacent, dum hoc ex beneficio Creatoris accipiunt, ut nunquam prorsus esse desinant, quodammodo opus temporale aeterni opificis imitatur stabilitatem. jus legibus in aevo stantibus, motus instabilis rerum mutabilium perturbatus esse non sinitur, frenisque circumeuntiusaeculorum semper ad similitudinem stabi
Abbreviated transcription (Latin):
potentiam manifestat creaturarumin¬
mensitas.Sap̾iam decor bnignitatẽ
huilitas. Inmensitas cicaturarum:¬
ꝯstit in multitudine et magnitudĩe.
uultitudo in similib in diuersis et ꝑ¬
mietis. ꝓignitudo est mole et spato.
moles est in massa et pondere. spacui
est inlato et longo et ꝓfundo et alto.
Decor crcaturirum ẽ in situ et motuã
sp̃e et qualitate. Situs est in opositc̃e
et ordine. Ordo est in ꝓprietate ⁊ tpr
tro. dextror sum. et sinistrorsum. sursũ
et deorsum. et circumnaturalis est ĩ
cremento et detͥmento. animal est ĩ
insensibus et appeticibus. sacõnalis
est in factis et ꝯsiliis. Spes est forma
insibilis que occulo discernitur sicut
sicut colores et figine corporum. qua¬
litas est ꝓpriẽtas interior que ceteris
sensib icipitur ut melos auditu. dus

Expanded text:
Potentiam manifestat creaturarum immensitas, sapientiam decor, benignitatem utilitas. Immensitas creaturarum in multitudine et magnitudine. Multitudo in similibus, in diversis, in permistis. Magnitudo in mole et spatMoles est in massa et pondere. Spatium est in longo et lato, profundo et alto, Decor creaturarum est in situ et in motu, in specie et qualitate. Situs est in compositione et ordine. Ordo est in loco, et temporetrorsum, dextrorsum et sinistrorsum, sursum et deorsum, et circum. Naturalis est in incremento et decremento. Animalis est in sensibus et appetitibus: Rationalis est in factis, et consiliis. Species est forma visibilis, quae oculo discernitur, sicut colores et figurae corporum. Qualitas est proprietas interior, quae caeteris sensibus percipitur, ut melos in s
Abbreviated transcription (Latin):
tactũ. utilitas creaturirum ꝯstat ĩ gͣ¬
to et apto.et ꝯmodo et nocario. Ori¬
tum est qd̾ placet. aptum qd̾ ꝯuenit.
sine quo quis esse non pot.mindus¬
ste sensibilis q̃l quidam liber ẽ scrip¬
tus digico dei hec uirtute diuina crea¬
tus et singule creature q̃ifigure. poꝰ¬

Expanded text:
anuum. Utilitas creaturarum constat in grato, et apto, et commodo, et necessario. Gratum est quod placet, aptum quod convenit, sine quo quid esse non poteiste sensibilis quasi quidam liber est scriptus digito Dei, hoc est virtute divina creatus, et singulae creaturae quasi figurae
Abbreviated transcription (Latin):
uisione paupis diuiti non mifenti.
cumuls dampnatõis ĩfertur. ⁊ rursum
er uisione diuitis tẽptatus cotidie pau¬
per ꝓbatur. ad maiorẽ enim ip̃is ꝓboci¬
efficiunt᷑. Hiuiꝰ ulcera diues fastidiosus¬
guentatos ꝯuiuas fetorem ulcerum
lambentib̾ canib sustiner et. glõ. ibid̃.¬
uina ini deputantur obsequia. cutam
crudeliter negata sunt. eciam iya hi̾ita¬
tis ertrema. fimus diuitis ante cedit lu¬
gubris turba ẜuorum. pheretiu u̾o pan¬

Expanded text:
isione pauperis diviti non miserenti cumulus damnationis infertur, et rursum ex visione divitis tentatus quotidie pauper probatur. Quem ad majorem ipsius prosecundum litteram diues fastidiosusunguentatosque conuiuas faetorem ulcerum lambentibus canibus sustineret, cui odvina deputantur obsequia, cui tam crudeliter negata sunt ipsa humanitatis extrema. Funus divitis antecedit lugubris turba servorum; feretrum pau
Abbreviated transcription (Latin):
muniter oĩb ꝓfert: In casum ig̾ ĩ nocẽ¬
tes se pucant. qui ꝯmie dei munus
sibi priuacim uendicant. Cum cĩ accer¬
ta non tͥbuunt ĩ. peimoru nece grassa¬
tur. qr tot pene cotidie ꝑimunt quot
moriẽcium ꝑmpum aput se sb̾dia ab¬

Expanded text:
muniter profert. Incassum ergo se innocentes putant, qui commune Dei munus sibi privatum vindicant; qui cum accepta non tribuunt, in proximorum nece grassantur, quia tot pene quotidie perimunt, quot morientium pauperum apud se subsidia ab
Abbreviated transcription (Latin):
duomala de una. ꝓdeunt radice cie¬
piditatis. dimi⁊uos uanitãdo ꝑins
⁊ nos spoliando pmittis. Iumĩta m̃a¬
gradiunt onusta gẽmis. tnranon
curatis cruranuda. caligulis. mul¬

Expanded text:
mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfantes. recedant de medio. paupes. fii
elientes. recedant turbe obsequente:
autemdiri de natis. idemeciamdico de
mortuis. amienim aliquo casuructera
moulcra frangintur. ossa dimitis nor¬

Expanded text:
infantes, recedant de medio parentes, servi, clientes, recedant de medio turbae obsequentes, Quod dixi de natis, hoc dico de mortuis. Certe quando aliquo casu vetera sepulcra franguntur, ossa divitis
Abbreviated transcription (Latin):
lestate cius ptenam onniscorexr
nieatura siguificatꝰ que plena ẽ males¬
elte desquia diuina ẽcntia sicut sp̃u¬
i creature ꝑcogincõnẽ p̾sitet ita tor¬
toreami ceaturani regendo atq dis¬
ponendo inplet. Q uod alibi diciai
celum et terrii ego ipleo. Et nusũ
celum icdu sedesẽ. et tenu scalellil¬

Expanded text:
estate ejus , per terram omnis corporea creatura significatur, quae plena est majestate Dei. Quia divina essentia sicut spirituali creaturae per cognitionem praesidet, ita corpoream creaturam regendo atque disponendo implet. Quod ergo alibi dicitur: « Coelum et terram ego impleo. » Et rursum: Coelum mihi sedes e
Abbreviated transcription (Latin):
ulllus eieatiut inẽ intelligentiã sinti¬
cnt imploret cornr̃m consideracõeo¬
um non conphenditin ator deuesuro
imensitas eorum uiñg factoeen
opis conpbendere ualebuꝰ ui ipm
opͦ fcoris ad plenum capere nouale¬
i. possum eciam dicete quoo solui
ercelsum et leleuatum inquo seltde¬
us efuitas sic deitatis quia de ip̃o solo
qui hĩtat eternitatem non q. alulo
lit deus ⁊ aliud eteruitas eius di
solium regnaucum ẽ et ideo recte m
solio eteruitatis sedere phabetatt qr
sicut ceñcie eiꝯ ita etiam onnpotentic
ipius riec pricipium nͨ finis ĩ ueĩt

Expanded text:
urae intelligentia sufficiat. Implet cor nostrum consideratio eorum non comprehenditur a corde nostro immensitas eorum. Quomodo ergo factorem operis comprehendere valebimus, qui ipsum opus factoris ad plenum capere non valemus? Possumus etiam dicere quod solium hoc excelsum et elevatum, in quo sedet Deus, aeternitas sit deQui habitat aeternitatem , non quod aliud sit Deus, et aliud aeternitas ejus, sed quia solium regnantium est, et ideo recte in solio aeternitatis sedere perhibetur, quia sicut essentiae ejus, ita etiam omnipotentiae ipsius nec principium nec finis invenit
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃msup ilłos aggranatis. quoꝵ pocius
honera portare debetis Cur morsus a
ẜrente puulus fugit ꝯsc̃ĩam sac̾totis. ad
quem magis oportuerat tanꝙͣ ad sinum
recurrere mat̾s.xos gͦ quispͥuales estis¬

Expanded text:
um super eos aggravatis, quorum potius onera portare debetis? Cur morsus a serpente parvulus fugit conscientiam sacerdotis, ad quem eum magis oportuerat tanquam ad sinum recurrere matris? Si spirituales estis
Abbreviated transcription (Latin):
syon hĩtaco eius ubi confregit potot
semp p̾sens ẽ. Qualis ẽ gͦ ħ archa
nis care qͣlis sustine me ut de młtis
panca tibi dicam. ħ archa simuł e i
pothece om̾ium delidatũ uanetate
referte. nichil in ea quesieris quonõ

Expanded text:
i confregit potentsemper praesens est. Qualis ergo est haec arca? vis scire qualis? Sustine me ut de multis pauca tibi dicam. Haec arca similis est apothecae omnium deliciarum varietate refertae. Nihil in ea quaesieris quod non
Abbreviated transcription (Latin):
tribꝰ dimensionibꝰ onnnus diuina scͥp¬
tura ꝯtinetur hystoria enĩ longitudi¬
nem arche metitur qr in ꝑticipacõne
misie rerum gestarum ordo temꝑis
ĩuenitur allegoria latitudinẽ arche
cõ ppłorum fidelium. tropologia alti¬
tudiuem arche metitur qr in ꝓfectu uͥ¬
tutum crescit dignitas mitoꝵ. pꝰsumꝰ
ad huc si uoluniꝰ alit̾ altitudĩez arche
distinguere ut doctrina młtiplx fiat
manente eatem u̾itate. nam et hoc

Expanded text:
 omnis divina Scriptura continetur. Historia enim longitudinem arcae metitur, quia in serie rerum gestarum ordo temporis invenitur. Allegoria latitudinem arcae populorum fidelium. Tropologia altitudinem arcae metitur, quia in profectu virtutum crescit dignitas meritorum. Possumus adhuc, si volumus, aliter altitudinem arcae distinguere, ut doctrina multiplex fiat manente eadem veritate. Nam ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
est a facie donnifcũs ẽ secus ⁊ ĩstabi¬
lis. cecus ꝑ ignoranciam meutis ui¬
stublis ꝑconcupĩam carius. Quibꝰ
ab illo in omuẽ postitatem t̃rssusi
umusa mala exorta sunt pignoran¬
ciam enimi adł tandem denoluti
sunt homĩes ut creatorem suũ nõ
agnoscent ⁊ ant om̃mo di nõ ẽẽ er¬
istimarent aut duitatẽ hus qͥ dii
nõ erant accribuerent ꝑ concupisce̾¬

Expanded text:
Domini, factus est caecus et instabilis. Caecus per ignorantiam mentis, instabilis per concupiscentiam carnis. Quibus ab illo in omnem posteritatem transfusis, universa mala exorta sunt. Per ignorantiam enim ad hoc tandem devoluti sunt homines, ut Creatorem suum non agnoscerent, et aut omnino Deum non esse existimarent, aut divinitatem iis, qui dii non erant, a
Abbreviated transcription (Latin):
modo dicere. corpꝰ. in t̾cõ ordine qua
eẽ intlłigas et unbͣm ⁊ figurã idẽ corꝰ
ilit̾ gesta sunt ad p̾figuranda ea que
nunc pꝰ aduentum xp̃i in tempore
gr̃e cõrliter et iunsibilit̾ g̾untur q̃ ic̾o

Expanded text:
ione est corpus. In tertio ordine quas intelligas esse umbram et figuram, idem corpus iliter gesta sunt ad praefiguranda ea, quae nunc post adventum Christi in tempore gratiae corporaliter et visibiliter geruntur, quae ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupiscẽcia huiꝰ mũdi inq̃ si q̃ delc¬
tacones inueñi pͦsunt młtis ama¬
titudinibꝰ asꝑse sunt que scd̃m af¬
fectum carnalem deorsinn ĩcorde
nr̃o fliunt. Reptilia sunt caruałs co¬
gitacõnes diu̾sorum uicõꝵ feditate
deformes. Quas dimi mordinate ad
struosis reptiliba intenora uaie¬

Expanded text:
ia hujus mundi, in qua si quae delectationes inveniri possunt multis amaritudinibus aspersae sunt, quae secundum affectum carnalem deorsum in corde nostro fluunt. Reptilia sunt carnales cogitationes diversorum vitiorum feditate deformes. Quas dum inordinate ad struosis reptilibus interiora
Abbreviated transcription (Latin):
semp gaudent nichil dolente ᷤ appeti¬
turi. nichil timentes future hũtes ꝙ
diligunt uidentes ꝙ concupiscunt
Eit io fortassis dixit apłs. p̾tut figiua¬
cit ciuꝰ pulcitudo non defficit. ille mũ¬
dyitusto mundo ẽ et iste munds illo
iũdo minorẽ. q illud capit quẽ cape
iste non pot̾ istũ mũdił iudẽt occuli
carius illum mundum intrinsecꝰ cõ¬
templant occli cordis in isto mundo
hñt oblectamenta sua homines ⁊ illo
mundo inesfabiles sunt delctacõnes
⁊ ħ mũdo crũt hoĩes et plaudũt. i spͤ¬
tandũuantatis in illo mundo peter¬
nũ silencium excentium et iocumdatun
mundi corde in contemplacõne ii¬

Expanded text:
semper gaudent, nihil dolentes praeteritum, nihil timentes futurum, habentes quod diligunt, videntes quod concupiscunt, et ideo fortassis, dixit Apostolus: Praethritudo non deficit. Ille mundus in isto mundo est, et iste mundus illo mundo minor est, quia ille capit quem capere iste non potest. Istum mundum vident oculi carnis, illum mundum intrinsecus contemplantur oculi cordis. In isto mundo habent oblectamenta sua homines, in illo mundo ineffabiles sunt delectationes. In hoc mundo currunt homines, et plaudunt ad spectacula vanitatis, in illo mundo per aeternum silentium exercentur, et jucundantur mundi corde in contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
mare rubrum p̾figurauit baptisma
ꝙ nunc in scã eccłia consecrat ᷑ ipsu
aut̃ baptisma uisibile significat e¬
Sub sacͣmento quo corpora tingũt
in uisibilit̾ in animabꝰ oꝑatur man
rubrum gͥ unibra ẽ et figura ẽ baptis¬
ma aũt aq̃ iusibilis ꝙ nũc hẽmꝰ cor¬
⁊ res emundacõ u̾o pcc̃orum sp̃c et i¬
tas. Est ad huc alius modꝰ de quo sr̃i
locuti sumꝰ ꝑ quem altitudinẽ arche
distinguere possumꝰ oꝑa enĩ restan¬
racõnis ꝑtim ꝑ homines ꝑtim ꝑ an¬
gelos ꝑtim ꝑsemetip̃m oꝑatꝰ ẽ do

Expanded text:
Mare Rubrum praefiguravit baptisma, quod nunc in sancta Ecclesia consecratur. Ipsum autem baptisma visibile significat esub sacramento, quo corpora unguntur, invisibiliter in animabus operatur. Mare Rubrum igitur umbra et figura est; baptisma aut res; emundatio vero peccatorum spiritus et veritas. Est adhuc, et alius modus, de quo superius locuti sumus, per quem altitudinem arcae distinguere possumus. Opera enim restaurationis partim per homines, partim per angelos, partim per semeti
Abbreviated transcription (Latin):
casum ꝙ pp̃ pcc̃m orignale a celesti
pr̃ia exulando pͥus in hac uita morᷝͥ
ꝑ ignorãciam et concupiscẽciã subdi¬
tur uiciis hac deinde pꝯhanc itam
apud inferos captiuatur ĩ torm̃tis
ħ est in babilone ad aquilonẽ . s. ubi
ille pͥmꝰ apostata angłs sedẽ posuit
gͥ ordo dignitatis ad altitudinẽ arche
ꝑtinet. ordo temporis ad longitudĩeꝵ
ordo loci ad altitudinem simł ⁊ lõgi¬
tudinem ad longitudĩem arche pei¬
tinet. Simile ẽ regnũ celorum hom̃i
prifamilias qui erut pͥmo mane cõ¬
ducere oparios ĩ iineã suam. Similit̾
⁊ cͥca horam t̾ciam ⁊ sextam et uonã
⁊ undecimam eg̾ssus ⁊ uidens alios
stantes misit eos ĩ nineã suam ad la¬
titudinem arche ꝑtinet. illuc enĩ as¬

Expanded text:
catum originale a coelesti patria exsulando, prius in hac vita mortali, per ignorantiam et concupiscentiam subditur vitiis, ac deinde post hanc vitam apud inferos captivatur in tormentis, hoc est in Babylone, ad aquilonem scilicet, ubi ille primus apostata angelus sedem posuit. Igitur ordo dignitatis ad altitudinem arcae pertinet, ordo temporis ad longitudinem arcae, ordo loci ad altitudinem simul et longitudinem. Ad longitudinem arcae pertinet: Simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui exiit primo mane conducere operarios in vineam suam, similiter et circa horam tertiam, et sextam, et nonam, et undecimam egressus, et videns alios stantes misit eos in vineam suam . Ad latitudinem arcae pertinet: In