comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ins. In forte qr in fabella sua ⁊̃ lapides dñt
ossa eẽ pͥncipium. ñ eis dubitant coria pͥpon̾e
agnor.Nempe gͦ illa testam̃ti archa mundiꝰ
tẽgebat lapideas tabłas. qm̃ capͥna pellis codi¬
cem istorum. R tu miscd̾iter irride. ut eis i¬
ridenda ⁊ fugienda cõmendes. Nam in illo dyp¬
ticeo lapideo. iam tu ñ corde lapideo intlłigis.
quid duro illi ppło ꝯgruebat. ⁊ meo cñ agnos¬
tis petram. ip̃m sponsum tuum. Illum quem
petrus loquit᷑ lapidem uiuum. ab hominib
repbatum. a dõ autem electum ⁊ honorificatũ.
Illis gͦ erit lapis osfensionis ⁊ pecra scandali
tͥ autẽ lapis quem repbau̾nt edificantes. fac¬
tus ẽ incapite anguli. Quod totum i dem pe¬
trus apłs expłicat. ⁊ totum a ꝓpħis a quibus
isti dampuati alienant᷑ p̾dictum eẽ cõme¬
morati sege sane ⁊ iam illud dypticeum.
Ne timeas plane sponsi tin ẽ. Alus lapis il¬
se significaut duram spoliditatẽ. tibi autẽ

Expanded text:
nis. an forte quia in fabella sua etiam lapides dicunt nis. an forte quia in fabella sua etiam lapides dicunt ossa esse principum, non eis dubitant coria praeponere agnorum? nempe ergo illa testamenti arca mundius tegebat lapideas tabulas quam caprina pellis codicem istorum. haec tu misericorditer inride, ut eis inridenda et fugienda commendes; nam in illo diptychio lapideo, iam tu non corde lapideo intellegis, quid duro illi populo congruebat? et in eo tamen agnoscis petram, ipsum sponsum tuum, illum, quem Petrus loquitur: lapidem uiuum ab hominibus reprobatum. a deo autem electum et honorificatum. illis ergo erat lapis offensionis et petra scandali; tibi autem lapis. quem reprobauerunt aedificantes, factus est in capite anguli. quod totum idem Petrus apostolus explicat et totum a prophetis, a quibus isti damnati alienantur, praedictum esse commemorat. lege sane etiam illud diptychium; ne timeas. plane sponsi tui est. aliis lapis ille significauit duram stoliditatem. tibi autem
Abbreviated transcription (Latin):
płia dixisse. hec enim u̾ba que imꝑite am̾¬
plectint᷑. longe anteqmͣ ꝑ apłos drentur ⁊
impłent᷑. a ꝓpħis quos respuunt p̾minciata
sunt. ꝓpħa enim dix̾at. anferam eis cor la¬
pideum. ⁊ dabo eis cor carneũ. uideant si nõ
ẽ łi ñ in talib lapideis. s in talib cordis car¬
nalib. Nam neq ibi ꝙ dictum ẽ cor carneũ.
neq hic tabule carnales. ħ uolunt ut car¬
nalit̾ sapiamus. S qr in comꝑacõne lapidis
qui sine sensu ẽ caro sentit ꝑ lapidis insen¬
sualitatẽ siginficitũ ẽ cor ñ intelligens. ⁊p
caris sensualitate significatũ ẽ cormilłns.
Tu pocius isbos irride qm dñt ⁊ t̾ram ⁊ ligna
⁊ lapides hr̃e sensum. ⁊ intlłnciore uita ui¬
uere. carnes autem stolidiore ⁊ optusiore.
Uunde nõ a u̾itate. s a sua uanitate coguntur
fat̾i. mundius eẽ segem ꝯscͥptam in tabuł la¬
pideis. qmͣ suum ch̾aurum in pellib mortici¬

Expanded text:
ropheta dixisse. haec enim uerba. quae inperite amropheta dixisse. haec enim uerba. quae inperite amplprophetis, quos respuunt, praenuntiata sunt. propheta enim dixerat: auferam eis cor lapideum et dabo eis cor carneum. uideant, si non hoc est: non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. nam neque ibi quod dictum est cor carneum, neque hic tabulae carnales hoc uolunt, ut carnaliter sapiamus. sed quia in conparatione lapidis, qui sine sensu est, caro sentit, per lapidis insensualitatem significatum est cor non intellegens et per carnis sensualitatem significatum est cor intellegens. tu potius istos inride, qui dicunt et terram et ligna et lapides habere sensum et intellegentiore uita uiuere, carnes autem stolidiore et obtunsiore. unde non a ueritate, sed a sua uanitate coguntur fateri mundius esse legem conscriptam in tabulis lapideis quam suum thesaurum in pellibus mortici
Abbreviated transcription (Latin):
ne grarula cariositate seducant᷑ abste. si poci¬
us anathement. si quis eis euuͣgłizau̾it pret̾ id
ꝙ acceꝑunt in te. nec reliqnͣt uerum ueracẽ
ꝙ xp̃m in quo sunt om̃s tħ̾auti sapĩe ⁊ scien¬
ac absconditi.⁊ magnã multitudinẽ dulce¬
dinis enis qmͣ abscondit mementib se. ꝑfec̃
antem sꝑantib in se. Ibi uͥo quomͦ possunt.
tui .i. ip̃m sponsum tium. Qma ip̃e ẽ inta e¬
tͥua. ñ autc̃ sicit illi desipunit ad alienuĩ dm̃
seducca es. ꝓmittentẽ saturitatẽ uentris. ⁊ t̾
ram chauaneoꝵ. Intelligis quippe. in ipĩs ĩ
ticeo misetabłi dicacitate rep̾henso monei¬
ris. qr ñ hẽs lapideum cor. ꝙ ille tabłe in
ꝓprło pͥore significabant. Es enim epłi apło
bulis lapideis. s in tabuł cordis carnalib Ad
que u̾ba isli nam gandent. putantes apłm
rep̾hendisse dispͤnfacõnem illi temꝑi ꝯgru¬
am uet̾is testam̃ti. ñ intlłntes ħ eum ex ꝓ¬

Expanded text:
ne garrula curiositate seducantur abs te, sed potine garrula curiositate seducantur abs te, sed potius anathement, si quis eis euangelizauerit praeter id, quod acceperunt in te, nec relinquant uerum ueracemque Christum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, et magnam multitudinem dulcedinis eautem sperantibus in se. ibi uero quomodo possunt tui, id est ipsum sponsum tuum, quia ipse est uita aeterna. Non autem, sicut illi desipiunt, ad alienum deum seducrram Chananaeorum. Intelligis quippe in ipsis etiatychio miserabili dicacitate reprehenso movearis: quia non habes lapideum cor, quod illae tabulae in populo priore significabant. Es enim epistobulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. ad quae uerba illi uani gaudent putantes apostolum reprehendisse dispensationem illi tempori congruam ueteris testamenti, non intellegentes hoc eum ex p
Abbreviated transcription (Latin):
omnns noiitas appetenda. cum ⁊ mandatũ
lica alloquor.⁊ ego de ꝓmodulo meo qua¬
liscumq filuus ⁊ seruus nnuis. poĩtus in te
dispensare cibaria conserius meis. Caue
semꝑ ut caues maincheoꝵ impiã nanta¬
tem. iam tuoꝵ ꝑicula exꝑtam ⁊ lib̾acõne
ꝯuictam. Ille me ꝯdam de grenno tuo er
uit libacio mea. Quia nͥ mͥ uerax ⁊ uer̾
sponsus tuus. de cunis late̾ faita es in uero
sangunie suo remissionẽ pocõrum posinss. ab¬
sorbuis me uorago fallacie. ⁊ t̾cam fc̃m ser¬
pens mirꝑabilit̾ denorass. noli decipi nomiẽ
u̾itatis. Hanc sola tu hẽs. ⁊ in lacce cuo ⁊ in pa¬
ne tro. hac autẽ tm̃ nomen euisẽ. ip̃a ñ est. ⁊
initut quid̾ grandib secuta es. S appello inter
ꝑuilos cnos stẽs. silios. dnõs meos. quos uł
tanqm̃ oua sollicitis alis foues. nł tanqmͣ in¬
fautes late nittois. sinc corrupcõne fecunda u̾¬
go mat̾. Hos inte appello teneros fetus tuos.

Expanded text:
omnis nouitas adpetenda, cum et mandatumomnis nouitas adpetenda, cum et mandatumlica, adloquar et ego te pro modulo meo, qualiscumque filius et seruus tuus positus in te dispensare cibaria conseruis meis: caue semper, ut caues, Manichaeorum inpiam uanitatem iam tuorum periculo expertam et liberatione conuictam. ille me quondam de gremio tuo erruit liberatio mea, quia nisi mihi uerus et uerax sponsus tuus, de cuius latere facta es, in uero sanguine suo remissionem peccatorum posuisset, absorbuisset me uorago fallaciae et terram factum serpens inreparabiliter deuorasset. noli decipi nomine ueritatis; hanc sola tu habes, et in lacte tuo et in pane tuo; in hac autem tantum nomen eius est, ipsa non est. et in tuis quidem grandibus secura es; sed appello in te paruulos tuos. fratres, filios, dominos meos, quos uel tamquam oua sollicitis alis foues uel tamquam infantes lacte nutris, sine corruptione fecunda uirgo mater. hos in te appello teneros fetus tuos,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Aduetus autẽ illi ꝑtinebant. qui ñ illic
amplius quĩ ꝓmissa temꝑalia cogitata cõ¬
cupiscebant. in quib et̾ua siginrata ⁊ ꝓpħtata
ũ intsłigebant. S ħ iam satis. suꝑq prorib
responsionib nr̃is dicta sunt. Illa u̾o ẽ mira
imprudentia. cum manicheoꝵ sacͥlega ⁊ ĩmm¬
da societas. ⁊ iam castam sponsam ppi se iacta¬
re ñ dubitat. In quo adu̾sus scẽ eccłie uere
casta m̃bra quid ꝓficit. nͥ ut ueniat in m̃tẽ
adu̾sus tales apłica illa admonicio. aptani
nos u uiro u̾gniem castam exhib̾e ꝓp̃o.
Tueo autẽ ne sicut serpens euam fesellit
astucia sua. sic ⁊ nr̃e m̃tes corrumpant᷑ atas¬
titate que ẽ in xp̃o. Qud enim agunt isti
euugłizantes nob̾ pret̾ ꝙ accepimus. nͥ ut
nos a castitate corripant qmͣ ppõ serna¬
ius. qñ segem dĩ culpant nomne necusta¬
tis ⁊ errorem suum landant nonnẽ nom¬
tatis. qͣi omins netustas sugienda sit. aut

Expanded text:
tur; ad uetus autem illi pertinebant, qui non illic tur; ad uetus autem illi pertinebant, qui non illic amplius quam promissa temporalia cogitata concupiscebant, in quibus aeterna figurata et prophetata non intellegebant. sed haec iam satis superque prioribus responsionibus nostris dicta. Illa uero est mirabilis inpudentia, cum Manichaeorum sacrilega et inmunda societas etiam castam sponsam Christi se iactare non dubitat: in quo aduersus sanctae ecclesiae uere casta membra quid proficit, nisi ut ueniat in mentem aduersus tales apostolica illa admonitio: aptaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. timeo autem, ne sicut serpens Euam fefellit astutia sua, sic et uestrae mentes corrumpantur a castitate, quae est in Christo? quid enim agunt isti euangelizantes nobis praeter quod accepimus, nisi ut nos a castitate corrumpant, quam Christo seruamus, quando legem dei culpant nomine uetustatis et errorem suum laudant nomine nouitatis, quasi omnis uetustas fugienda sit aut
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ut ꝓbati manfesti siant in nob̾. S quid
opus est eadem iam suꝑnis satis repecere¬
dicta. Nam parinũ nonum ⁊ uestĩtum ne¬
tus. ⁊ unum nouũ. ⁊ utres ut̾es. ñ dno des¬
tam̃ta significare. s duas uitas ⁊ spes duas.
ad duo uero testañta małnda illam datã
eẽ a dnõ smilttdinẽ. ꝓp̃ea scriba erudi¬
tus m regno dĩ. simił est prĩfamilias pro¬
ferenti de tħanro suo noua ⁊ uetera. Ex his
que ante dixuis recordetur qui potu̾it uł
c̾te recenseat qui uolu̾it. Dnas enim spos si
quis hũdas putau̾it. ut ⁊ pp̃ felicitatem t̾ce¬
nam. ⁊ pp̃. regnum celoꝵ dõ sermat. hec ił¬
lam ñ capud. Et cum ħ aliqua tͥbulacõne
su̾it ꝑturbata. desiciens homo amuttet ⁊
illam. Inde ẽ ⁊ illud. nemo pot̃ duob dñit
m̃to ħ̾ ebant istam spem salutis etͥne. Ad illũ d
enim ꝑtinebant ꝙ. intlłigebant ⁊ diligebant.
Quia ⁊ si ñdum reuelabatur iam tñ sigutaba¬

Expanded text:
esse, ut probati manifesti fiant in uobis? sed quid esse, ut probati manifesti fiant in uobis? sed quid opus est eadem iam superius satis dicta repetere? nam pannum nouum et uestimentum uetus et uinum nouum et utres ueteres non duo testamenta significare, sed duas uitas et spes duas, ad duo uero testamenta intellegenda illam datam esse a domino similitudinem: propterea scriba eruditus in regno dei similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo noua et uetera, ex his, quae ante diximus recordetur, qui potuerit, uel certe recenseat, qui uoluerit. duas enim spes si quis habendas putauerit, ut et propter felicitatem terrenam et propter regnum caelorum deo seruiat, haec illam non capit, et cum haec aliqua tribulatione fuerit perturbata, deficiens homo amittet etiam illam. inde est et illud: nemo potest duobus dominis mento habebant istam spem salutis aeternae; ad illud enim pertinebant, quod intellegebant et diligebant, quia etsi nondum reuelabatur, iam tamen figuraba
Abbreviated transcription (Latin):
did̾rit ex id̾is. uideh ut ip̃i sunt pͥme suꝑ¬
sticõnis obliti. Nob̾ n̾o m ħ quid opus ẽ uł pͥ¬
cepto. quib ex gentilitate comisis ad ip̃m.
hebreoꝵ ds̃ ñ mortuus d uid̾i. s nec natꝰ.
sane ndeo si credat adoneus d uid̾i. definic¬
tus. Gentili u̾o ydolum ⁊ unicinq ꝙ ẽ ne
discrepauit. que pꝰ uius mariti obitum. du
Fanstus nouo melle plemis respuit accetũ
netus. ⁊ paulus acceto net̾e plemis. effũdit
dumdium quo capet infusum mel nouum.
ñ ẜuandum s corrũpendum. Uides enim ꝙ
ait apłs. paulus seruus xpĩ iħu nocatus ⁊¬
płs. segregatus ineiigłium dĩ. ex melle no¬
no eẽ. Ilud autem ꝙ sequit᷑. ꝙ ante ꝓmise¬
rat ꝑ ꝓpħas suos insꝙͥturis scĩs de filio sno
qui factus ẽ ei ex semine dauid scd̃m carnẽ
ex acceto net̾e. Quis ħ audire sustineret. nsi
nos consolaret᷑ idem dicens. oportet ⁊ heses

Expanded text:
diderint ex Iudaeis, uidelicet ut ipsi sint primae supdiderint ex Iudaeis, uidelicet ut ipsi sint primae superstitionis obliti. nobis uero in hoc quid opus est uel praecepto, quibus ex gentilitate conuersis ad Christum Hebraeorum deus non mortuus debet uideri, sed nec natus? sane Iudaeo, si credat, Adoneus debet uideri defunctus, gentili uero idolum, et unicuique quod est uendiscrepauit, quae post unius mariti obitum duobtra patientia. Faustus nouo melle plenus respuit acetum uetus et Paulus aceto uetere plenus effudit dimidium, quo caperet infusum mel nouum, non seruandum, sed corrumpendum. uides enim, quod ait apostolus Paulus: seruus Christi Iesu, uocatus apostolus, segregatus in euangelium dei, ex melle nouo est; illud autem quod sequitur: quod ante promiserat per prophetas suos in scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ei ex semine Dauid secundum carnem, ex aceto uetere. quis hoc sustineret audire, nisi nos consolaretur idem dicens: oportet qu haereses
Abbreviated transcription (Latin):
si placitĩ seruite. xp̃ianam deraq fidem ip¬
pocentautum facite. nec equum ꝑfectum
nec homimẽ. Nob̾ soli ppõ seruire ꝑmittite.
euis cũ ĩmortali dote contentis ⁊ nintantib
apłm. qui dicit sussiciencia ur̃a ex dõ ẽ. qui nos
ydoncos ꝓbauit miistros noin testam̃ti. Hebͤ¬
orum dĩ. ⁊ nr̃a admodum diu̾sa condicio ẽ qr
nec ipẽ que ꝓmitat implere pot̃. ⁊ nos ea fastidi¬
mus acoꝑe. Suꝑbos nos adu̾sus blandicias eius
xp̃i lib̾alitas fecit. Ic ne incõgrue me ħ com¬
ꝑasse existimes. paulus in nos hanc nigał disõ¬
pline similitudinẽ pͥor contulit dicens. Que
sub uno mulier. uniente uiro alligata est. le¬
ge innti. Si autẽ mortinis fu̾it uir enis. soluta
ẽ a lege uiri. Egͥo uniente inro uocabitur
si mortuus su̾it uir enis. ñ erit adultera ali
nentes segis auctorem. tã demuni copulau̾int
xp̃o. ꝙ dict̃um ad eos p̾cipne speccat. qui cce¬

Expanded text:
li placituri seruite, christianam denique fidem Hipli placituri seruite, christianam denique fidem Hippocentaurum facite, nec equum perfectum nec hominem: nobis soli Christo seruire permittite, eius tantum inmortali dote contentis et imitantibus apostolum, qui dicit: sufficientia nostra ex deo est, qui nos idoneos probauit ministros noui testamenti. Hebraeorum dei et nostra admodum di-  uersa condicio est, quia nec ipse, quae promittit, inplere potest et nos ea fastidimus accipere. superbos nos aduersus blanditias eius Christi liberalitas fecit. ac ne incongrue me haec conparasse existimes, Paulus in nos hanc coniugalis disciplinae similitudinem prior contulit dicens: quae sub uiro est mulier uiuente, uiro alligata est lege uiri; si autem mortuus fuerit uir eiuiuente uiro uocabitur, dsi mortuus fuerit uir eius, non erit adultera aliinentes legis auctorem tum demum se copulauerint Christo. quod dictum ad eos praecipue spectat, qui cre
Abbreviated transcription (Latin):
doris. aliem uiri ⁊ nm̾ib gaudet. ⁊ litt̾is. Ama¬
dor demq ille ur̃. ⁊ pudoris corruptor hebreor
ds. dypticeo sapideo suo aurum uob̾ ꝓmitcit.
⁊ argentum. uentris sat᷑itatem. ⁊ t̾ram chana¬
neoꝵ. Hii uos delectau̾nt tam sordidi questus.
ut libeat peccare pꝰ xpm̃. ut sitis ingrati tam
ĩmensis dotib enis. Nec uos illiciut. ut in
hebreoꝵ deꝑeatis deo pꝰ miptias xpĩ. Discite gͦ
iam uinic. ⁊ falli uos ⁊ decipi falsis ꝓmissiom᷑¬
bus eius. Pauꝑ ẽ. egems ẽ. Ne ea quid̃ p̾stare
pot̃ que ꝓinutit. Nam si sue ꝓprie conuigi. di¬
co auteni synagoge. nicħ horrim p̾stat que pol¬
licetur.⁊ quidem morem gerenti sibi ꝑ onnã
⁊ seruienti sĩmissius qmͣ analla. uob̾ p̾ͥstare
quid pot̾it alienis ab se. ⁊ mandatoꝵ suoꝵ
detractantib ngum suꝑba c̾ince. S uos qui¬
dem ꝑgite agere. uit cepistis. ẜiudem pannũ.

Expanded text:
doris, alieni viri et muneribus gaudet et litteris. Amadoris, alieni viri et muneribus gaudet et litteris. Amator denique ille vester, et pudoris corruptor Hebraeorum Deus, diptychio lapideo suo, aurum vobis promittit et argentum, ventris saturitatem , et terram Chananaeorum . Hi vos delectaverunt tam sordidi quaestus, ut libeat peccare post Christum, ut sitis ingrati tam immensis dotibus ejus. Haec vos illiciunt, ut in Hebraeorum depereatis deo post nuptias Christi. discite ergo iam nunc etiam falli uos et decipi falsis promissionibus eius. pauper est, egenus est, ne ea quidem praestare potest, quae promittit: nam si suae propriae coniugi, dico autem synagogae, nihil horum praestat, quae pollicetur. et quidem morem gerenti sibi per omnia et seruienti summissius quam ancilla, uobis praestare quid poterit alienis ab se et mandatorum suorum detrectantibus iugum superba ceruice? sed uos quidem pergite agere, ut coepistis, rudem pannum
Abbreviated transcription (Latin):
suare ñ accpitis restam̃tum uetus. Quia
t omne nas plenim suꝑfusa nõ recipit.
s esfundit. ⁊ stomachus satur reiat ingestã ꝓ d¬
inde ⁊ udi ex pͥocupacõne moyseos destam̃to
net̾i sacuti respu̾nt nouum. ⁊ uos ex xp̃i p
uencõne nouo refecłi respiminis uetus. uos
idõ utrimq accpitis. qr in neutro estis plem.
s semi. Alt̾umq ex alt̾o in nob̾ ñ tam repłet᷑.
qmͣ corrumpit᷑. Quna ⁊ semaͥ nasa niniquĩ de
dissimili implent᷑. mat̾ia. s de eadem ac fibi si¬
mili. ut uim inno. melł melle. ⁊ acceti acreto
Quib si dissumlia ⁊ ñ sin gem̾s suꝑfundas ut
melli fel. ⁊ aqmĩ unio ⁊ acceto garos. non repłe
ei inipta s dunti. contenta sit bonis mariti
sin. Himulium amatoꝵ dedignatur opes. Sordẽt
ei destam̃ti uet̾is. ⁊ eius auctoris mim̾a. fame¬
q sue custos diligentissima. nͥ sponsi sin nõ
accipit litt̾as. Ura sane eccłia usurpet testam̃¬
timm uetus. que ut lasciua urrgo ĩmemor pu¬

Expanded text:
uare non accipitis testamentum uetus? quia et omne uas plenum superfusa non recipit, sed effundit et stomachus saturus reicit ingesta. proinde et Iudaei ex praeoccupatione Moyseos testamento uetere satiati respuerunt nouum, et nos ex Christi praeuentione nouo referti respuimus netus. uos ideo utrumque accipitis, quia in neutro estis pleni, sed semi alterumque ex altero in uobis non tam repletur quam corrumpitur, quia et sema uasa numquam ddissimili implentur materia, sed de eadem ac sibi simili, ut vini vino, mellis melle, et aceti aceto: quibus si dissimilia et non sui generis superfundas, ut melli fel, et aquam vino, et aceto garos: non repletei nupta, sed diviti, contenta sit bonis mariti sui, humilium amatorum dedignatur opes, sordent ei Testamenti Veteris et ejus auctoris munera, famaeque suae custos diligentissima, nisi sponsi sui non accipit litteras. Vestra sane Ecclesia usurpet Testamentum Vetus, quae ut lasciva virgo immemor pu
Abbreviated transcription (Latin):
mar̾acħeo ⁊ asferente ꝙ ꝑfectum ẽ. ubi fa¬
cic ad faciem inde̾tur. Dlasciua ĩmunda¬
sine fronte ad huc ista gatris. ad huc pas¬
cis uentos. adhuc amplect̾is ydola cordit
tin. Ita ne tu facie ad faciem indisti regnã¬
tem regem sceptͥgerum. floreis toromt
cincium ⁊ dõru᷑ aguna. ⁊ splenditenẽ¬
tem magnum sex iuultus ⁊ ora ferentem
micantẽq lumine. ⁊ alt̾um regem hono¬
tis. angłorum ex̾citib carumdatũ ⁊altm
adamantẽ heroam bellig̾um. dext hastã
deuentem. ⁊ simstra chipeim. ⁊ altum gło¬
sum tegem tres totas impelleutẽ. igis
aque ⁊ uenti. ⁊ maxmiũ adlantẽ mindum
ferentẽ humis. ⁊ eum gemi sigo brachuis u¬
truq sixis fulcientẽ. s ⁊ alia mille porten
ta facie ad faciem indisti. An ħ tͥ doct̾na demo¬
morum m̃ daciloquoꝵ ꝑ ora deceptoꝵ can¬
tat. ⁊ nescis. Ue tibi infelix. ecce quib fan¬
casmatis ꝯstupraris. ecre quas naritates ꝓ
u̾tate lambis. ⁊ serpentirs pocuꝰ ebria dyp¬

Expanded text:
Manichaeo et adferente quod perfectum est, ubi facie ad faciem ueritas uideatur. o lasciua, isine fronte adhuc ista garris, adhuc pascis ventos, adhuc amplecteris idola cordis tui! Itane tu facie ad faciem vidisti regnantem regem sceptrigerum, floreis coronis cinctum, et deorum agmina, et splenditenentem magnum, sex vultus et ora ferentem, micantemque lumine; et alterum regem honoris, Angelorum exercitibus circumdatum; et alterum adamantem heroam belligerum; dextra hastam tenentem, et sinistra clypeum; et alterum gloriosum regem tres rotas impellentem, ignis, aquae, et venti; et maximum Aulantem mundum ferentem humeris, et eum genu fixo brachiis utrinque secus fulcientem? Haec et alia mille portenta tu facie ad faciem vidisti, an haec tibi doctrina daemoniorum mendaciloquorum per ora deceptorum cantat, et nescis? Vae tibi, infelix! ecce quibus phantasmatibus constupraris, ecce quas vanitates pro veritate lambis: et serpentinis poculis ebria, de dip
Abbreviated transcription (Latin):
digito dĩ expelle tu doctͥnas demonioꝵ m̃da¬
cilo quoꝵ cauteriancium. conscĩam. Ex hos
dypticeo repelł adułt̾unt. qui se ꝑaditum
dicit. ut scõ nomine te seducat. Qͥnquage¬
simo enim die pꝰ pascha date sunt illeta¬
bule ⁊ qͥnquagesimo die pꝰ passionem spon¬
si tin qm̃ pascha illud pͥfigurabat. datus ẽ
digitus dĩ spc̃ s̃ cũs ꝓmissuis ꝑaclitus. Noli
gͦ fornndare dypticeum quo tibi siͥpta olim
que nunc agnosce̾s mittebant᷑. Tantu uo¬
li ẽẽ sub sege̾. ne illam timore ñ impłcas. s
sub grã ut sit in te plemtudo legis caritas
Non enim aluid dypticeum recensebat spõ¬
si ti amicus. cum drẽt. Nam ñ adult̾abis.
ñ homicidnim facies ñ ꝯcupisces. ⁊ siꝙ ẽ
alind mandatum. m ħ sermone recapitula

Expanded text:
nas daemoniorum mendaciloquorum cauteriantium conscientiam. ex hoc diptychio repellis adulterum, qui se paracletum dicit, ut sancto nomine te seducat. quinquagesimo enim die post pascha datae sunt illae tabulae; et quinquagesimo die post passionem sponsi tui, quam pascha illud praefigurabat, datus est digitus dei, spiritus sanctus promissus paracletus. noli ergo formidare diptychium, quo tibi scripta olim, quae nunc agnosceres, mittebantur; tantum noli esse sub lege, ne illam timore non inpleas, sed sub gratia, ut sit in te plenitudo legis caritas. non enim aliud diptychium recensebat sponsi tui amicus, cum diceret: nam non adulterabis, non homicidium facies. non concupisces et si quod est aliud mandatum, in hoc sermone
Abbreviated transcription (Latin):
magis xp̃iana constet eccłia. qmͣ semine
abraham ysaat ⁊ iacob. S ais. utiq illos
quid̃ ydola coluisse. hos u̾o omĩpotentẽ
dm̃. idarcoq solam ipõrum curam huisse
iħm. Ita dĩ omĩpotentis cultura in tarta¬
ra detrudit. ⁊ filii eget auxilio qui coluit
prẽm. S uid̾is consenciam ut inqmͣ hac¬
temis incelum reduitos eos. ñ qr merent᷑
dubios ⁊ nos ⁊ micͥtos scͥbencum ip̃a na¬
rietas fecit. Namq cum duo euũgłiste ma¬
tħs ⁊ lucas de centione qͦdam ꝑiter uar¬
rent. cuiis puer. tunt infirmaret᷑ ⁊ pp̃ quẽ
uasus fu̾it ħ ipm̃ dixisse iħc. qr scil tan¬
tam fidem ñ inuenisset in ifrł. ꝙͣtam in
illo homme gentili qmͣuis ⁊ pagano eo ꝙ
dix̾it idem ñ se suisse tam dignum ut sb̃
tectum suum intͣret iħx. S id rogare dõa
ut iberet u̾bo ⁊ sanaret᷑ puer sinis. so¬

Expanded text:
magis christiana constet Ecclesia, quam de semine magis christiana constet Ecclesia, quam de semine Abrahae, Isaac et Jacob. Sed ais utique, illos quidem idola coluisse, hos vero omnipotentem Deum, idcircoque solam ipsorum curam habuisse Jesum. Ita Dei omnipotentis cultura in tartara detrudit, et Filii eget auxilio qui coluit rem? sed uideris; consentiamus, inquam, hactenus in caelum reductos eos, non quia mererentur, dubios etiam nos et incertos scribentium ipsa uarietas facit. namque cum duo euangelistae Matthaeus et Lucas de centurione quodam pariter narrent, cuius puer tunc infirmaretur et propter quem uisus fuerit hoc ipsum dixisse Iesus, quia scilicet tantam fidem non inuenisset in Israhel, quantam in illo homine gentili quamuis et pagano, eo quod dixerit idem non se fuisse tam dignum, ut sub tectum suum intraret Iesus. sed id rogare tantum, ut iuberet uerbo, et sanaretur puer suus, so
Abbreviated transcription (Latin):
dñs d̾s nr̃. ⁊ ipo eodem dic secum futum dix¬
it eum in ꝑadyso prĩs sin. quisqmͣ mind̾it.
Aut inhuniamis a dõ eẽ pot̃ ut mħ ei dis¬
pliceat tante benignitatis officium S ñ tñ
idcrco dicemus ⁊ latronuim untas ac mores
nob̾ ꝓbabiles ẽẽ debe. qr iħc latrom indial¬
genciam ded̾it. aut qr publicams ⁊ meretͥ¬
muisticia. Namq ⁊ in adult̾i ᷑ dephensam nu¬
lierem quẽdam indeis accusantib absoluit
ip̃e p̾cipiens ei. ut iam depeccare desist̾et.
Quapp̃ si horum tale quid ⁊ cuta abriham
egit ⁊ ysaac ⁊ iacob. ip̃ głas. Decet eum ta¬
lia oꝑari circa amminas qui solẽ sinmi oriri
facit suꝑ bonos ⁊ malos. ⁊ pluit suꝑ nuros
nr̃a molestum est. cut id de uideoꝵ tantum
pr̃ib senti atias ac ñ de cet̾s qͦ pr̃iarchis gẽ¬
cium ꝙ ⁊ ip̃i senserint. Aiqũ nr̃i lib̾atoris
hanc grãm. pͥserum cum de ip̃orum filiis

Expanded text:
dominus et ipso eodem die secum futurum dixdominus et ipso eodem die secum futurum dixit eum in paradiso patris sui, quisquam inuiderit aut inhumanus adeo esse potest, ut hoc ei displiceat tantae benignitatis officium. sed tamen non idcirco dicemus et latronum uitas ac mores nobis probabiles esse debere, quia Iesus latroni indulgentiam dederit aut quia publicanis et meretrin iniustitia namque et in adulterio deprehensam mulierem quandam Iudaeis accusantibus absoluit ipse praecipiens ei, ut iam peccare desineret. quapropter si horum tale quid et circa Abraham egit et Isaac et Iacob, ipsi gratias; docet eum talia operari circa animas, qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos vestra molestum est, cur id de Judaeorum tantum patribus sentiatis, ac non de caeteris quoque patriarchis Gentium, quod et ipsi senserint aliquando nostri Liberatoris hanc gratiam: praesertim cum de ipsorum filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ent ab oriente ⁊ occidente. ⁊ recum¬
bent cum abraham ⁊ ysaat ⁊ iacob ĩ reg¬
no celorum. uos gͦ q̃r ñ accipitis pr̃iar¬
chas. Absit nos quidem quiqm muid̾e̾
mortalium que d̾s forte miseracõne. res¬
piciens sua de ꝑdicione unqmͣ redux̾it
ad salutem. S ħ sane nos enis ẽẽ iamde¬
mencie poninis qui misertus sit. ñ illiꝰ
m̾ti cinus fuisse negare ñ possis imꝓba¬
ham scil ⁊ ysaat ⁊ iacob. si ẽ ħ ꝓc̾to de hi¬
fu̾nt ip̃i quid̾ flagiciosissum ut fere moy¬
ses indicat eorum sine nepos. siue quis a¬
luis historie hunis conditor ẽ que dr̃ ge¬
ueseos qui eoꝵ uitas nob̾ odio omni fas¬
tidioq dignissimas scͥpsit. su tñ iam ⁊ ip̃i
in regno celorum sut ii loco qũã nec cͥ¬
did̾ant unqmͣ nec sꝑau̾ant. Ut fere ex e¬
orum liquido libris apparet dumi mꝰ ram̃
nem ꝑuerire ad ħ ip̃m potusse si ꝑ ue¬
nerunt. ꝙ scͥptun de eis ẽ. Neq emim qr
⁊ latronẽ quẽdam de crnce nb̾auit idem

Expanded text:
et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. uos ergo quare non accipitis patriarchas ? absit nos quidem cuiquam inuidere mortalium, quem deus forte miseratione respiciens sua de perditione umquam reduxerit ad salutem, sed hoc sane nos eius esse iam clementiae ponimus, qui misertus sit, non illius meriti, cuius fuisse negare non possis inprobaaham scilicet et Isaac et Iacob — si est fuerunt ipsi quidem flagitiosissimi — ut fere Moyses indicat eorum pronepos siue quis alius historiae huius conditor est, quae dicitur geneseos, qui eorum uitas 'nobis odio omni fastidioque dignissimas scripsit — sint tamen et ipsi iam in regno caelorum, sint in loco, quem nec crediderant umquam nec sperauerant, ut fere ex eorum liquido libris adparet, dummodo tamenem peruenire ad hoc ipsum potuisse, si peruenerunt, quod scriptum de eis est. neque enim quia et. latronem quendam de cruce liberauit idem
Abbreviated transcription (Latin):
ni̾unt. Nec tñ omnifariam ⁊ lucas ħ u̾bum
reticinit. puto reco gitans ne forte fuisset
uerum. S socum ñ imutat applicatq id
p angustum hostium. Multi etiim nem¬
ent querentes int̾te ⁊ ñ potu̾nt. Cum
autẽ uitrau̾it inquit pr̃familias. ⁊ clause¬
rit iamiam. incipietis foris stare ⁊ pulsa¬
re dicentes. Dñe aꝑi nob̾. Et respondens
dicet. Nescio uos. Tunc incipietis dr̃e. Man¬
ducaimis ⁊ bibunus coram te. ⁊ in plate¬
is nrĩs ⁊ synagogis dociusti. ⁊ dicet nõbis.
Nescio unde estis. Discedite a me om̃s o¬
parui imquitatis. Ibi erit fletus ⁊ stridor
dencium. cum ind̾itis abraham ⁊ ysaac ⁊

Expanded text:
ruerint. nec tamen omnifariam et Lucas hoc uerbum ruerint. nec tamen omnifariam et Lucas hoc uerbum reticuit, puto recogitans, ne forte fuisset uerum; sed locum tamen mutat ad.. plicatque id per angustum ostium; multi enim uenient quaerentes intrare et non poterunt. cum autem intrauerit, inquit, pater familias et clauserit ianuam, incipietis foris tare et pulsare dicentes: domine, aperi nobis. et respondens dicet: nescio uos. tunc incipietis dicere: manducauimus et bibimus coram te et in plateis nostris et synagogis docuisti. et dicet uobis: nescio unde estis; discedite a me omnes, operarii iniquitatis. ibi erit fletus et stridor dentium, cum uideritis Abraham et Isa
Abbreviated transcription (Latin):
ent ab oriente ⁊ occidente ⁊ recumbent
cum abraham ysaac ⁊ iacob in regno celo¬
rum. filios autẽ regm mittent intencbͣs
ext̾iores. Multos quid̃ qui uenti᷑ forent
paganos signaficans ꝓpt̾ tentionem. qr eẽt
t ip̃e gentilis. i quo tnͣ tanta finss fides in¬
uenta. filios autem regni appellans ideos
in quib milla eẽt uuenta fides. At no lu
int̾ pp̃i unrabłia gesta niserendum putau̾it¬
in eunͣgłio suo. de abraham tñ illic de ysaac ⁊
iacob mulłam facit m̃cionem. Quod siquis
satis fuiss amatheo. cur gͦ gestum ip̃m com¬
memorat gͦ cent᷑ionem ⁊ puerum enis. quod
eque longe satis insimatũ iam fuiss nobis
matħi sollertia. S falsum ẽ. Namq ⁊ de ob¬
ꝑ maiores natu ad eum unserit ndeoꝵ. Qͥ
ẽẽ cui id p̾staret qm̃quid̃ dilige̾t gentem
suam ⁊ synagogam ipẽ edificasset sibi. tan¬
qmͣ ⁊ ħ ad dĩ filium ꝑtin̾et. si edificacõnem
synagoge sue iudei. de cent᷑ione pagano me¬

Expanded text:
ab oriente et occidente et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum; filios autem regni mittent in tenebras exteriores, multos quidem. qui uenturi forent, paganos significans propter centurionem. quia esset et ipse gentilis, in quo tamen tanta fuisset fides inuenta, filios autem regni appellans Iudaeos, in quibus nulla esset inuenta fides. at uero Linter Christi mirabilia gesta inserendum putauerit euangelio suo, de Abraham tamen illic. de Isaac et Iacob nullam facit mentionem. quodsi quis satis fuisset a Matthaeo, cur ergo gestum ipsum commemorat erga centurionem et puerum eius, quod aeque longe satis insinuatum iam fuisset nobis Matthaei sollertia? sed falsum est. namque et de obquia maiores natu ad eum miserit Iudaeorum, qui esse, cui id praestaret, quoniam quidem diligeret gentem suam et synagogam ipse aedificasset sibi. tamquam et hoc ad dei filium pertineret, si aedificationem synagogae suae Iudaei de centurione pagano me
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑um illud destam̃tum. s fut᷑um uouum.
łic si obieccum fu̾it. ñ nos ꝑtinere ad do¬
mũ iftł ⁊ domũ uida. ex doctͥna apłica nos
defendimus. qr sem̃ abrahe xp̃m eẽ docet
apłs. nob̾q ad corpus enis ꝑtinentib dicit.
Ergo abrahe sem̃ estis.Porro si quesitum
a nob̾ fu̾it. cur illus testam̃ti auct̃atem
teneamus. cuis ritum ñ obẜuamus.⁊ ad
ħ ex litcis apłicis respondemus. Ait enim
apłs. Nemo gͦ uos iudicet in cibo ⁊ potu
aut in ꝑte diei festi. aut neomeme. aut

Expanded text:
raturum illud testamentum, sed futurum nouum. hic si obiectum fuerit non nos pertinere ad domum Israhel et domum Iuda, ex doctrina apostolica nos defendimus, quia semen Abrahae Christum esse docet apostolus nobisque ad corpus eius pertinentibus dicit: ergo Abrahae semen estis. porro si quaesitum a nobis fuerit, cur illius testamenti auctoritatem teneamus, cuius ritum non obseruamus, et ad hoc ex litteris apostolicis respondemus. ait enim apostolus: nemo ergo uos iudicet in cibo et potu aut in parte diei festi aut neomeniae aut
Abbreviated transcription (Latin):
erit. an ꝑ alios. Quid enim. Nonne tali¬
bus locucionib humana plena ẽ ꝯsue¬
tudo. Cum dñis aliquẽ ad aliquid multũ
accessisse. ⁊̃ quẽ ũdum dm̃s puenisse. Nõ¬
ne ⁊ ipãm ꝑuencionẽ cui qͣi uidet᷑ ñ eẽ¬
ꝙ addi iam possit ⁊̃ ꝑ alios fieri ufitatusi
loquimur. sepe dicendo. egit ille tãm su¬
am. ꝑuennit ad indicẽ. aut ꝑuenit ad illũ.
uł illum potentẽ. Cum plerumq id fa¬
tiat ꝑ amicos ñ uiso eo prorsus ad quem
quisq dr̃ puenisse. Unde ⁊̃ tales honnẽs
qͥcumq ad potentium qͦdamm᷑ in acces¬

Expanded text:
erit, an per alios. quid enim ? nonne talierit, an per alios. quid enim ? nonne talibus locutionibus humana plena est consuetudo, cum dicimus aliquem ad aliquid multum accessisse, etiam quem nondum dicimus peruenisse ? nonne et ipsam peruentionem, cui quasi uidetur non equod addi jam possit, etiam per alios fieri usitatissime loquimur, saepe dicendo, Egit ille causam suam, pervenit ad judicem; aut, Pervenit ad illum vel illum potentem: cum plerumque id faciat per amicos non uiso eo prorsus, ad quem quisque dicitur peruenisse? unde etiam tales homines, quicumque ad potentium quodam modo inacces
Abbreviated transcription (Latin):
timaret. Sicut faustus hinc enugłiorum
u̾itati uoliit calumpmari. qr matħs ali¬
quid dixit ꝙ lucas cum idem nartet drẽ
ẜ eum scͥpsit dixisse matħs. Hinc omin¬
no milła unqm̃ q̃stio fuit neq ħ obici
nͥ ab omuno imprudentib ⁊ ncħ harũ
reꝵ consid̾are uolentib seu ualentib po¬
test. Illud sane ⁊ requiri int̾ fideles. ⁊ obi¬
ci ab infidelib solec. S ⁊̃ ipĩs uł parum
eruditis uł mimis ꝯtentiosis nͥ admoniti¬
ceutĩo rogans eum ⁊ dicens. lucas autẽ ꝙ
miserit ad eum semores ideoꝵ. hoc ipm̃
rogantes de puero enis. qr egcotabat ut
eim sanaret. ⁊ cum aꝑꝑinq̃ret domua i¬
serit alios. ꝑ quos drẽt ñ se eẽ dignum
incinus domũ intraret iħc. nec se ipĩ
dicentẽ ꝙ centurio accesserit ad iħm.
⁊ ñ dicentẽ utrum ꝑ se ip̃m accesserit
an ꝑ alios. ⁊ ꝙ ei de puero suo illud dix¬
erit. ñ expͥmentẽ utrum ꝑ se ip̃m dix¬

Expanded text:
timaret? sicut Faustus hinc euangeliorum timaret? sicut Faustus hinc euangeliorum ueritati uoluit calumniari, quia Matthaeus aliquid dixit, quod Lucas, cum idem narraret, diquod eum scripsit dixisse Matthaeus. hinc omnino nulla umquam quaestio fuit neque hoc obici nisi ab omnino inprudentibus et nihil harum rerum considerare uolentibus seu ualentibus potest. illud sane et requiri inter fideles et obici ab infidelibus solet. sed etiam ipsis uel parum eruditis uel nimis contentiosis, Centurio, rogans eum, et dicens; Lucas autem quod miserit ad eum seniores Judaeorum, hoc ipsum rogantes de puero ejus qui aegrotabat, ut eum sanaret; et cum appropinquaret domui, miserit alios per quos diceret, non ein cuius domum intraret Iesus, nec se ipsum dicentem, quod centurio accesserit ad Iesum, et non dicentem, utrum per se ipsum accesserit, an per alios, et quod ei de puero suo illud dixerit, non exprimentem, utrum per se ipsum dix
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ malicie atq fallacie ꝯsenciendo
subu̾sus sit. quid dicat ħ mereri ñ potu¬
isse apłorum eccłiam tam fidam. tam
nimierosam fr̃m ꝯcordiam. ut eorim scͥpta
sidelit̾ ad post̾os trahic̾e̾t. Cum eorum cathe¬
oras usq ad p̾sentes epõs c̾tissima successi¬
one ẜuaret. cum ħ qͣlunncumq homimũ
scͥtis siue in ipã eccłia tanta facilitate ꝓ¬
nemat. S contraria inquit int̾ se scͥpta e¬
orum repnint᷑. Maligni malo studio legi¬
tis. stultĩ ñ intelligitis. ceti ñ udetis. Qino
enim magnũ erat ista diligent inspicere.
uteret. ⁊ si pietas adiuuare. Quis enim
unqm̃ duos hystoricos legens deunare scͥ¬
lentes utcumiq uł utrimilibet eorum at̃
fillere aut falli arbitͣtus ẽ. Si umis eorum
dixit ꝙ alius pͥrt̾misit. aut alt̾ aliquid bre¬
inus ꝯplexus ẽ eandem tm̃ sentenciam sal¬
uam integͣmq custodiens. At̾ autẽ tan¬
qm̃ m̃bratim cuncta digessit. ut ñ solum

Expanded text:
quorum malitiae atque fallaciae consentiendo quorum malitiae atque fallaciae consentiendo subuersus sit, qui dicat hoc mereri non potuisse apostolorum ecclesiam. tam fidam, tam numerosam fratrum concordiam, ut eorum scripta fideliter ad posteros traicerent, cum eorum cathedras usque ad praesentes episcopos certissima successione seruarent, cum hoc qualiumcumque hominum scriptis siue roueniat? Sed contraria, inquit, inter se scripta eorum reperiuntur. maligni malo studio legitis. stulti non intellegitis, caeci non uidetis. quid enim magnum erat ista diligenter inspicere non peruerteret et si pietas adiuuaret? quis enim umquam duos historicos legens de una re scribentes utrumque uel utrumlibet eorum aut fallere aut falli arbitratus est, si unus eorum dixit. quod alius praetermisit; aut si alter aliquid breuius conplexus est eandem tantum sententiam saluam integramque custediens, alter autem tamquam membratim cuncta digessit, ut non solum,
Abbreviated transcription (Latin):
unde nou̾nt homiẽs ꝙ ip̃õrum sint nͥ ea¬
dem tempum sibini succedenciũ ꝯtesta¬
cione continua. Multi multa de litt̾is ec¬
cłiasticis ꝯscͥpserunt. ñ quidem auccorita¬
te canonica. s aliquo adninandi studio
sinie discendi. Et unde constat quid cimis
sit. nͥ qr huis temꝑib quib ea quisq scͥp¬
sit quib potuit insinuart atq edidit. ⁊¬
inde in alios atq alios ꝯtimata noticia
la ciusq firmata ad post̾os ⁊̃ usq ad nr̃a
tempa puen̾unt. ita ut int̾cogati cinus
qusq lib̾ sit. ñ hesitemus quid respond̾e
debramus. S quid ꝑgam in longe p̾t̾ita.
Ecte istas lict̾as quas ħemus in mambus.
si pꝰ aliqͣntum tempus inte huns nr̃e uł
illas quisqmͣ fausti eẽ uł has neget mea
u̾nt notitiam suara ad longe ⁊̃ p̃ futuros
ꝯtinnatis postorum successionib trahi¬
ciunt. Que cum ita sint. quis tandẽ tan¬
to furore cecatur. nͥ demomoꝵ m̃dacilo¬

Expanded text:
unde nouerunt homines. quod ipsorum sint, nisi eaunde nouerunt homines. quod ipsorum sint, nisi eadem temporum sibimet succedentium contestatione continua? multi multa de litteris ecclesiasticis conscripserunt, non quidem auctoritate canonica, sed aliquo adiuuandi studio siue discendi. unde constat, quid cuius sit, nisi quia his temporibus, quibus ea quisque scripsit. quibus potuit insinuauit atque edidit et inde in alios atque alios continuata notitia latiusque firmata ad posteros etiam usque ad nostra tempora peruenerunt. ita ut interrogati, cuius quisque liber sit, non haesitemus, quid respondere debeamus ? sed quid pergam in longe praeterita? ecce istas litteras, quas habemus in manibus, si post aliquantum tempus uitae huius nostrae uel illas quisquam Fausti esse uel has neget measuerunt, notitiam suam ad longe etiam post futuros continuatis posterorum successionibus traiciunt? quae cum ita sint, quis tandem tanto furore caecatur, nisi daemoniorum mendacilo
Abbreviated transcription (Latin):
uł hus que iporum ẽẽ constaret mimiime
ꝯ grut. uł eo temꝑe quo illi scͥpserit neqͣ¬
qͣm innotesce̾ ⁊ ꝑ ipõs uł familiarissimos
eorum in postͥos ꝓdi comm̃dariq meru̾nt.
Nonne ut alios omittam sub ypoctatis me¬
dici nobilissum nomiue qͥdam libri ꝓlati
in auct̾atem a medicis nõ recepti sunt.
slec eos adiuuit ñ milla similitudo reꝵ
atq uborum. qũ compati eis quos u̾e ypo¬
tratis eẽ constaret impares idicati sunt.
⁊ ꝙ ab eo temꝑe quo cet̾a scͥpta enis ñ in¬
notunt. ꝙ uere ens eẽnt. Hos autẽ libros
quib illi qui de transu̾so ꝓferunt᷑ comꝑat
respunnt᷑. unde ꝯstat eẽ ypocratis. uñ si
quis ħ neget nec saltem refellitur. s ride¬
tur. nͥ qr sic eos ab ipõ ypocratis temꝑe us¬
qr ad ħ tempus ⁊ deinceps successionis se¬
tie conur̃dauit ut huic dubitare dem̃¬
tis sit: Platonis sit arystotilis. ciceronis.
narronis. alioꝵq eiusim auctorum libͦs

Expanded text:
vel his quae ipsorum esse constaret minime vel his quae ipsorum esse constaret minime congruerunt, vel eo tempore quo illi scripserint, nequaquam innotescere, et per ipsos vel familiarissimos eorum in posteros prodi commendarique meruerunt. Nonne, ut alios omittam, sub Hippocratis medici nobilissimi nomine quidam libri prolati, in auctoritatem a medicis non recepti sunt? Nec eos adjuvit nonnulla similitudo rerum atque verborum; quando comparati eis quos vere Hippocratis esse constaret, impares judicati sunt; et quod ab eo tempore quo et cetera scripta eius non innotuerunt, quod uere eius essent. hos autem libros, quibus illi. qui de trauerso proferuntur, conparati respuuntur, unde constat esse Hippocratis? unde si quis hoc neget, nec saltem refellitur, sed ridetur — nisi quia sic eos ab ipso Hippocratis tempore usque ad hoc tempus et deinceps successionis series commendauit, ut hinc dubitare dementis sit? Platonis, Aristotelis, Varronis, Ciceronis aliorumque eiusmodi auctorum libros
Abbreviated transcription (Latin):
ob surdefecit imquitas. ut quicqͥd adu̾sum
uos inde ꝓlatuni fu̾nt. ñ ẽẽ dictum ab apło.
s a nescis quo falsario sub ens nomine
scͥptum ẽẽ dr̃e audeatis. Usq adõ a xp̃ia¬
na doc̾tua aꝑte aliena ẽ qm̃ p̾dicatis doc¬
tͥna demoinioꝵ. ut eam sub xp̃iane doctͥ¬
ne nomine defend̾e nulla ex ꝑte possitis.
nͥ dicatis falsas ẽẽ scͥpturas apłorum. In¬
felices ĩnuici amine ur̃e. que unqmͣ lit¬
t̾e ullum hẽbunt pondus auctoritatis.
libro c̾cum erit cuis sit. si litt̾e quas a¬
płorum dĩ dicit ⁊ tenet eccłia ab ipsis
nencia declarata. utrum apłorum sint¬
mĩtum ẽ ⁊ ħ erit c̾tum scpsisse apłos. ꝙ
huic eccłie contrarii ħetiti ꝓferunt auctoꝵ
suioꝵ nominib appellati longe pꝰ apłos exis¬
tencium. Quasi uo ⁊ in litt̾is scłarib ñ fu¬
erunt c̾cissum auctores sub quoꝵ nominib
pꝰea imulta ꝓlata sunt. ⁊ io repudiata. Eina

Expanded text:
obsurdefecit iniquitas, ut quidquid adversum obsurdefecit iniquitas, ut quidquid adversum vos inde prolatum fuerit, non esse dictum ab Apostolo, sed a nescio quo falsario sub ejus nomine scriptum esse dicere audeatis? Usque adeo a christiana doctrina aperte aliena est quam praedicatis doctrina daemoniorum, ut eam sub christianae doctrinae nomine defendere nulla ex parte possitis, nisi dicatis falsas esse Scripturas Apostolorum. Infelices inimici animae vestrae, quae unquam litterae ullum habebunt pondus auctoritatis, libro certum erit cujus sit, si Litterae quas Apostolorum dicit et tenet Ecclesia ab ipsis nent; et hoc erit certum scripsisse Apostolos, huic Ecclesiae contrarii haeretici proferunt auctorum suorum nominibus appellati, longe post Apostolos existentium? Quasi vero et in litteris saecularibus non fuerunt certissimi auctores, sub quorum nominibus postea multa prolata sunt, et ideo repudiata, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uita ñ compau̾it. Bonum ẽ uob̾ ut diun
hic uuitis istum relinqͣtis errorem. ⁊ u̾ta¬
tem catholice fid̾i cognoseatis atq tenea¬
ñ pauca respondi. Quib ñ utiq in morte
correctis uł post passionẽ suam nistifica¬
tis testimonium dñs phibebat. cum u¬
deos admon̾et ut si abrahe filii eẽnt. fcã
abrahe fac̾ent. ⁊ ꝙ idem abraham emd̾ di¬
em uide̾ concupiu̾tt. gauisusq fi̾nt cum¬
quiete felicitatis magnum abdituamq se¬
cretum. abstułint angłi pauꝑem illum e¬
rumpnosũ adunte supbiente ꝯtemptũ.
Ound dicam de apło paulo. An forte ⁊ ipe
pꝰ mortẽ nistificatũ laudat abraham. ꝙ
pͥusqmͣ circumcidetur credidit dõ. ⁊ deputa¬
tum ẽ illi ad iusticiam. Quod tantipendit
ut nos ñ obalid dicat filios enis ẽẽ esfec¬
tos. qm enis carne ꝓpagati ñ sumis. nͥ ꝙ e
nis fid̾i uestigia seqͣmur. S quid uob̾ faci
am quos contͣ testimonia scͥturarum ita

Expanded text:
uita non conparauerit. bonum est uobis, ut, dum uita non conparauerit. bonum est uobis, ut, dum hic uiuitis, istum relinquatis errorem et ueritatem catholicae fidei cognoscatis atque teneanon pauca respondi: quibus non utique in morte correctis uel post passionem suam iustificatis testimonium dominus perhibebat, cum Iudaeos admoneret, ut si Abrahae filii essent, facta Abrahae facerent, et quod idem Abraham eiusdem diem uidere concupiuerit gauisusque fquietae felicitatis magnum abditumque secretum abstulerint angeli pauperem illum aerumnosum a diuite superbiente contemptum. quid dicam de apostolo Paulo? an forte et ipse post mortem iustificatum laudat Abraham, quod, priusquam circumcideretur, credidit deo, et deputatum est illi ad iustitiam ? quod tanti pendit, ut nos non ob aliud dicat filios eius esse effectos, qui eius carne propagati non sumus, nisi quod eius fidei uestigam, quos contra testimonia Scripturarum ita
Abbreviated transcription (Latin):
ħ nob̾ int̾im ut cumq uos. id ẽẽ uultis
nicħ obstat capłm ħ. cum siue hẽ uerum.
xp̃i hic miscratõ comm̃det᷑ ⁊ honitas. siue
falsum. scͥptorib enis cͥmen ihereat. Nos
utconis. mͦ intuto sumus ut semꝑ.
adhũc plangis impurum c̾te illic prĩarchis
pꝰ aduentum̃ saluatoris p̾stitam pͣgacõnem
⁊ datam beatam requiem concessisti. Beus
antẽ ur̃ ⁊ p᷑ aduentum saluatoris adhuc ia¬
cet in tenebris. adhuc flagicus ominb mͥ¬
gitur. adhuc in impuris omnib uolutat᷑.
Ita ũ solum uita illorum hominũ melior
antem sedib erant isti. qui exietant ex
qui meum uent᷑um. passurum. resur rectu¬
scĩs. indagandũ ẽ. si quomꝰ ad liquidũ inda¬
gari pot̃. ñ huc tem̾itates oꝑmanciũ con¬
sectande quoꝵl hommũ. Necdum tam execͣ¬
bilis ħesis pu̾sitates minis a u̾ntate ab er¬
rancium. frust᷑ gͥ sane ꝑ hanc obliquitatẽ
pollicet᷑ faustus aliquid pꝰ hanc uitam cui¬
qmͣ posse p̾stari. ꝙ sibi pͥstandum in hac

Expanded text:
cumque uos id esse uultis, nihil obstat capitulum hoc, cum, siue est uerum, Christi hic miseratio commendetur et bonitas, siue falsum, scriptoribus eius crimen inhaereat; nos utrouis modo in tuto' sumus ut semperadhuc plangis inpurum? certe illis patriarchis post aduentum saluatoris praestitam purgationem et datam beatam requiem concessisti; deus autem uester et post aduentum saluatoris adhuc iacet in tenebris, adhuc flagitiis omnibus mergitur, adhuc in inpuris omnibus uolutatur . ita non solum uita illorum hominum melior autem sedibus erant iusti, qui exierant ex qui in eum uenturum, passurum, resurrectus sanctis indagandum est, si quo modo ad liquidum indagari potest, non hinc temeritates opinantium consectandae quorumlibet hominum, nedum tam execrabilis haeresis peruersitates nimis longe a ueritate aberrantium. frustra sibi sane per hanc obliquitatem pollicetur Faustus aliquid post hanc uitam cuiquam posse praestari, quod sibi praestandum in hac
Abbreviated transcription (Latin):
miseri collum ligant. ut sp̃m fui erroris
iitus tereant. ⁊ nullum extͥnsecus salutis
admittant. Quapp̃ pꝰ om̃s fausti calump¬
nefando ⁊ execcabili errore denemim ait
si auccoritatẽ scͥpturaꝵ omnib p̾ferendã
dita. comiñdata. clarificata puenit.Ibi
enm indebitis ⁊̃ uet̾is testant̃ti ⁊ obscura
reuelari. ⁊ p̾dicta compłi. Si autẽ qͣi rõne
mouemum. pͥmum cogitetis qui nam
sitis. qmͣ minus ydonei ad comp̾henden¬
dam nat᷑am. ñ dicam d̾i. s amie ur̃e.
comphendendam sane. quẽadinod̃ uelle
ant uoluisse uos dicitis. tͥtissima rõne. ñ
uanissima credulitate. Quod cum mĩme
potintis. sine dubio enim qmͣdm tales
estis. nullomͦ pot̾is. illud saltem ꝙ omi
humane r̃ti ẽ naturalit̾ insitum. si mͦ id
ꝑu̾se opimonis pͣuitate ñ turbet᷑. d̾i natu
uł credite ⁊ manichi ꝯtimo ñ eritit. ut
aliqñ ⁊ catholici ẽẽ possitis. Scĩ a

Expanded text:
miseri collum ligant, ut spiritus sui erroris miseri collum ligant, ut spiritus sui erroris intus teneant et nullum extrinsecus salutis admittant. Quapropter post omnes Fausti calumnnefando et execrabili errore tenemini, ut si auctoritatem scripturarum omnibus praeferendam dita, commendata, clarificata peruenit. ibi enim uidebitis etiam ueteris testamenti et obscura reuelari et praedicta conpleri. si autem quasi ratione mouemini, primum cogitetis, quinam sitis, quam minus idonei ad conprehendendam naturam, non dicam dei. sed animae uestrae, conprehendendam sane, quemadmodum uelle aut uoluisse uos dicitis, certissima ratione, non uanissima credulitate: quod cum minime potueritis — sine dubio enim quamdiu tales estis, nullo modo poteritis — illud saltem, quod omni humanae menti est naturaliter insitum, si modo id peruersae opinionis prauitate non turbetur, dei naturuel credite, et Manichaei continuo non eritis, ut aliquando et catholici esse possitis a