comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut cognoscant dm̃ uertim quem p̾di¬
cas. Tunc sc̃s apłs repletus sp̃u sancto
predicabat ei constanter uerbum der:
ita ut miraret᷑ puer suꝑ doctrinam
eiꝰ. Et expansis apłs manib ait. Ostẽ¬
de queso domine et reliquoꝵ cadaue¬
ra mortuoꝵ: ut et ip̃icognoscant te
deum uerum et solum. Hec eo dicẽ¬
de statim apparuerunt .xxx. nouem
corpora: ad litus unda famulante de¬
uecta. Tunc flente iuuene om̃s simł
flere ceperunt. ꝓstrati q ante pedes a¬
płi: rogabant ut et illi resuscitarent᷑.
S et philopator hoc enim erat nom̃
puerz dicebat. Genitor meus ꝑ bonam
uoluntatẽ. impositis necessariis cum
magna pecunia misit me huc. Nunc
autem si audierit que mͥ contigerunt.
blasphemabit dm̃ tuum: et doctrinã
eus refutabit. S absit ut ita fiat. flen¬
tib autẽ om̃ib. rogauit apłs ut congͥ¬
garentur corpora simul. Sparsim enĩ
proiecta fuerant. Congregatis gͥ om̃i¬

Expanded text:
ut cognoscant Deum verum, quem praediut cognoscant Deum verum, quem praedicas'. Tunc sanctus apostolus repletus Spiritu sancto, praedicabat ei constanter verbum Dei, ita ut miraretur puer super doctrina eius. Et expansis manibus, ait: 'Ostende, quaeso, domine, et reliquorum cadavera mortuorum, ut et ipsi cognoscant te Deum verum et solum'. Haec eo dicente, statim apparuerunt 30 et 9 corpora ad litus, unda famulante, devecta. Tunc, flente iuvene, omnes simul flere coeperunt, prostratique ante pedes apostoli, rogabant, ut et isti resuscitarentur. Sed et Philopater – hoc enim erat nomen pueri – dicebat: 'Genitor meus per bonam voluntatem, inpositis necessariis, cum magna pecunia misit me huc. Nunc autem, si audierit quae mihi contigerunt, blasphemat Deum tuum et doctrinam eius refutat. Sed absit, ut ita fiat'. Flentibus autem omnibus, rogavit apostolus, ut congregarentur corpora simul; sparsim enim proiecta fuerant. Congregatis igitur omni
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq nudus esset: dedit ei s tunicam
dicens. Dic nobis ꝑ orclinem: et expo¬
ne om̃ta que contigerunt tͥ. At ille res¬
pondit. Nich tͥ occultabo. cum dei sis
homo. Ego sum sostrati filius ciuis ma¬
chedonie: qui nuꝑ abitalia adueni. Set
cum redissem ad propria: audiui doctri¬
nam surrexisse nouam quam nullus ho¬
minũ prius aucliuit. S et signa et pro¬
digia ac medelas magnas fierz aquodã
doctore: qui se uerid̾i affirmat ẽẽ disci¬
pulum. Ego autem cum hec audissĩ.
ꝓperaui ut eum uidere possem. Non
enim aliud arbitrabar: nisi quod ip̃e
eẽt d̾s qui talia ageret. Cum q naui¬
garem cum pueris et amicis meis:
subito orta tẽpestate et mari cõmo¬
cens uoluebat multum incorde suo ⁊
arbit᷑bat᷑ quod ip̃e erat apłs quem
querebat. Et procidens ad pedes euis:
ait. Scio quia tu es famulus dei uerz.
Rogo prohis qui mecum fuerunt :
ut et ip̃ite imꝑciente uitã mereant᷑

Expanded text:
Cumque nudus esset, dedit ei tunicam, Cumque nudus esset, dedit ei tunicam, dicens: 'Dic nobis ordinem, expone omnia quae contigerunt tibi'. At ille respondit: 'Nihil tibi occultabo, quicumque sis homo. Ego sum Sostrati filius civis Machedonis, qui nuper ab Italia adveni. Sed cum redissem ad propria, audivi doctrinam surrexisse novam, quam nullus hominum prius audivit, sed et signa prodigiaque ac medelas magnas fieri a quodam doctore, qui se veri Dei adfirmat esse discipulum. Ego autem, cum haec audissem, properavi, ut eum videre possim; non enim aliud arbitrabam, nisi ipse esset Deus qui talia ageret. Cumque navigarem cum pueris et amicis meis, subito orta tempestae, commocens, volvebat multum in corde suo et arbitrabatur, quod ipse esset apostolus quem quaerebat. Et procidens ad pedes eius, ait: 'Scio, quia tu es famulus Dei veri. Rogo pro his qui mecum fuerunt, ut et ipsi, te inpertiente, vitam mereantur,
Abbreviated transcription (Latin):
mino. Cui illa respondit. fac me prius
Non enim memuit trophima maloꝵ ne¬
q ultionem expectat: s gras agit deo inõi¬
b que acciderunt ei. Et uocata trofima
pacificauit eam cum calisto uxore procõ¬
sulis: que resuscitata erat. Lisbiiis uero
intantum ꝓficiebat infide: ut quadã
die accedens ad apłm om̃ia ei confiteret᷑
peccata sua. Cui sanctus apostolus dixit.
brãs ago deo fili ꝙ futurum times iu
dicium. S uirilit̾ age: et confortare
in domino quem credis. Et tenens ma-¬
num eus : de ambulabat inlictore.
Post deambulationẽ uͦ cum sedlisset. se¬
debant singuli qui cum eo erant suꝑ
harenam: audientes uerbum dei. Et
ecce cadauer euectum in mar ꝓuctum
est ante pedes apłi inlittore. Tunc sanctꝰ
andreas apłs exultens in domino ait. O¬
portet hunc suscitari: ut cognoscamꝰ qͣ
ir eum ad u̾sarius est operatus. Et fusa
oracione tenens manum mortui erexit

Expanded text:
mino'. Cui illa respondit: 'Facito me prius mino'. Cui illa respondit: 'Facito me prius non enim meminit Trofimae malorum neque ultionem expectat, sed gratias agit Deo in omnibus quae accesserit ei'. Et vocata Trofimae, pacificavit eas cum Calisto, uxore proconsulis, quae resuscitata erat. Lysbius vero in tantum proficit in fide, ut quadam die accedens ad apostolum, omnia ei confiteretur peccata sua. Cui sanctus apostolus dixit: 'Gratias ago Deo, fili, quod times futurum iudicium. Sed viriliter age et confortare in Dominum quem credis'. Et tenens manum eius, deambulabat in litore. 24. Post deambulationem vero cum sedisset, sedebant et singuli qui cum eo erant super arenam, andientes verbum Dei. Et ecce cadaver enectum in mari proiectum est ante pedes apostoli in litore. Tunc sanctus Andreas apostolus exultans in Domino, ait: Oportet hunc resuscitari, ut cognoscamus, quid in eum adversarius est operatus'. Et fusa oratione, tenens manum mortui, erexit
Abbreviated transcription (Latin):
b deportabatur alioꝵ: scissis uestib
cum clamore magno. Et deposita corã
apło rogare cepit clicens. Scimus
qr dilectus dei es: et quecumq pecieris
deum tuum impetrabis. Nunc aũ miser̃e
ei: et resuscita illam. Condolens beatꝰ
apłs suꝑ lacrunas mulieris: ꝯu̾sus ad
porsulem ait. Nis ut resuscitet᷑: Cui il¬
le. Absit inquit ut uiuat: que tantĩz
flagicii commisit indomo mea. Et apo¬
stolus. Noli ait sic agere: misereri enĩ
nos oportet petentib: ut miscd̃iam con¬
sequamiir a deo. Hec eo dicente: ꝑrexit
proconsul ad pretorium. Sc̃s uero apo¬
stolus uissit corpus exhiber in meduin.
ut resuscitetur hec mulier ⁊ et cognos¬
cant om̃s quia tu es dominus d̾s solus
uestucois te uistus. qui non patas¬
innocentes ꝑire. Et conuersus cetigit
gemens respiciebat interram. Cui apo¬
stolus. Ingredere in cubiculũ tuum ⁊
esto secrecius orans donec ꝯforteris ado¬

Expanded text:
bus deportabatur aliorum, scissis vestibus, bus deportabatur aliorum, scissis vestibus, cum clamore magno, et deposita coram apostolo, rogare coepit, dicens: 'Scimus, quia dilectus Dei es, et quaecumque petieris Deum tuum praestat tibi. Nunc autem miserere mei et resuscita illam'. Condolens beatus apostolus super lacrimas mulieris, conversus ad proconsulem, ait: 'Vis, ut resuscitetur?' Cui ille: 'Absit', inquid, 'ut vivat, quae tantum flagitii commisit in domo mea'. Et apostolus: 'Noli', ait, 'sic agere; miserere enim nos oportet petentibus, ut misericordiam consequamur a Deo'. Haec eo dicente, perrexit proconsul ad praetorium; sanctus vero apostolos iussit corpus exhiberi in medium, su Christe, ut resuscitetur haec mulier, et cognoscant omnes, quia tu es dominus Deus solus misericors et iustus, qui non paterinnocentes perire'. Et conversus, tetigit gemens, respiciebat in terram. Cui apostolus: 'Ingredere in cubiculum tuum et esto secretius orans, donec conforteris a Do
Abbreviated transcription (Latin):
Et statim apparuit ei angłs dñi et iuue¬
nis cecidit ante peles eius et mortuus
est. At illa confortata: benclicebat et
glorificabat dm̃ qui ñ ꝑmiserat eam de¬
ludi. S post modum innomine ihu xp̃i
resuscitauit puerum: et omĩs ciinitatas
conuenit ad hoc spectaculum. uxor uͦ
proconsulis abiit ad balneum cum pro¬
curatore suo. Cumq lauarent᷑ simul:
aparuit eis demon teterrimus. Aquo
ambo ꝑcussi: ceciderunt et mortui sunt.
Et ecce plantus magnus factus et nunci¬
atum est. apło et proconsul: quod uxor
euis cum lenone mortua ẽ. Tunc beat᷑
andreas hec audiens: ait ppło. Hidete
dilectissim quantum preualet inimitꝰ.
slam trofimam ꝓpt̾ pudicitiam damp¬
nauerunt scorto. Nunc autem iudici¬
um dei affuit ÷ et ecce mat̾ familias
que eam in lupanar poni iussit cum
lenone suo ꝑcussa inbalneo eecidit. et
mortua est. Hec eo dicente ecce adue¬
nit nutrix eius que ꝑsenectutẽ mani¬

Expanded text:
Et statim apparuit ei angelus Domini, et iuveEt statim apparuit ei angelus Domini, et iuvenis caecidit ante pedes eius et mortuus est. At illa confortata, benedicebat et glorificabat Dominum, qui non permiserat eam deludi. Sed postmodum in nomine Iesu Christi resuscitavit puerum, et omnis civitas cucurrit ad hoc spectaculum. Uxor vero proconsulis abiit ad balneum cum procuratore suo. Cumque lavarentur simul, apparuit eis daemon teterrimus, a quo percussi ambo ceciderunt et mortui sunt. Et ecce planctus magnus factus est, et nuntiatum est apostolo et proconsuli, quod uxor eius cum lenone mortua erat. Tunc beatus Andreas haec audiens, ait populo: 'Videte, dilectissimi, quantum praevalet inimicus, nam Trofime propter pudicitiam damnaverunt scorto. Nunc autem iudicium Dei adfuit, et ecce materfamilias, quae eam in lupanar poni iussit, cum lenone suo percussa in balneum, cecidit et mortua est'. Haec eo dicente, ecce advenit nutrix eius, quae prae senectute mani
Abbreviated transcription (Latin):
giter docebat apłs. Iratus autem uir
eius uenit ad dominam suam dicens.
Trophima recolens scortum quod cum
dño meo proconsule agere ꝯsueuerat:
ei nunc iterato cõmiscet᷑. At illa succen¬
sa felle ait. Icirco ergo me reliquit uir
meus. et iam sex mensib ñ coniungit᷑
mͥ: eo ꝙ diligit ancillam suam. Et uo¬
cato procuratore uissit eam scorto damp¬
nari. Nec mora deducitur ad lupanar
ac lenoni donatur: s nichil hoꝵ lisbiꝰ
sciebat. Requirens tamen eam: ab uxo¬
re deludebatur. At illa ingressa lupanar:
orabat assidus. Cumq uenissent qui
eam contingerent. ponebat euangłi¬
um ꝙ secum habebat ad pectus suĩs
et statim om̃es uirtutem ꝑdebant ac¬
cedentes ad eam. Quidam uero impudi¬
cissimus ueniens ut illuderet ei: resi¬
stente autem ea dirupit uestimenta eꝰ:
et cecidit euangłium interram. Trofi¬
ma uero lacrimans extensis ad celum
manib dixit. Ne paciaris me clomine
pollui: procuiꝰ nomine diligo castitatem.

Expanded text:
giter docebat apostolus. Iratus autem vir giter docebat apostolus. Iratus autem vir eius venit ad dominam suam, dicens: 'Trofima recolens scortum, quod cum domino meo proconsule agere consueverat, ei nunc iterato commiscetur'. At illa succensa felle, ait: 'Idcirco ergo me reliquid vir meus et iam sex mensibus non coniungitur mihi, eo quod diligat ancillam suam'. Et vocato procuratore, iussit eam scorto damnari. Nec mora, deducitur ad lupanar ac lenoni donatur. Sed nihil horum Lisbius sciebat, requirens tamen eam, ab uxore deludebatur. At illa ingressa lupanar, orabat assidue, cumque venissent qui eam contingerent, ponebat euangelium quod secum habebat ad pectus suum, et statim omnes vires perdebant accedens ad eam. Quidam vero inpudicissimus veniens, ut inluderet ei, resistente autem ea, disrupit vestimenta eius, et cecidit euangelium ad terra. Trofimae vero lacrimans, extensis ad caelum manibus, dixit: 'Ne patiaris me, Domine, pollui, ob cuius nomine diligo castitatem'.
Abbreviated transcription (Latin):
et misi milites cum nauib ad procõ¬
sulem machedonie ut uinctum te
transmitt̾et mͥ morte dãpnandum:
s naufragia ꝑferentes numquam po¬
tuerunt accedere quo missi sunt. Cum¬
q in hac intencione durarem ut destͥ¬
erem uiam tuam: apparuerunt mͥ
duo uirz etiopes qui me flagris cẽdebãt
dicentis. Non possumus hic iam ullã
potestatim habere: ideo ulciscimur
nos inte. Et sic grauit̾ cesum dumit¬
tentes: recesserunt ame. Nunc audem
tu uir dei deprecare dominum ut clumt¬
tat mͥ hoc delictum: et saner ab infirmi¬
tate qua teneor. Hec eo coram om̃i po¬
pulo narrante beatus apłs predicabat
assidue uerbum dei: et crecdebant om̃es.
ꝓconsul uero sanatus credidit: et cor¬
roboratus est infide. ẽ infide. Gitur
trofima que quondam ꝯcubina proꝯsu¬
lis fuerat. et alio iam iiro sociata erat:
reliquit uirum suum et adherebat a¬
płice doctrine: et obhoc plerumq in
domo ꝓconsulis ueniebat. inqua iu¬

Expanded text:
et misi milites cum navibus ad proconet misi milites cum navibus ad proconsulem Machedoniae, ut vinctum te transmittens mihi, morte damnarem. Sed naufragia perferentes, numquam potuerunt accedere quo iussi sunt. Cumque in hac intentione durarem, ut distruerem viam tuam, apparuerunt mihi duo viri Aethiopes, qui me flagris cedebant, dicentes: „Non possumus hic iam ullam potestatem habere, quia nos in te". Et sic graviter caesum, recesserunt a me. Nunc autem tu, vir Dei, deprecare Dominum, ut dimittens mihi hoc delictum, saner ab infirmitate qua teneor'. Haec eo coram omni populo narrante, beatus apostolus praedicabat assidue verbum Dei, et credebant omnes. Proconsul vero sanatus, credidit et conroboratus est in fide. 23. Igitur Trofimae, quae quondam concubina proconsulis fuerat et alio iam viro sociata erat, reliquid virum suum et adherebat apostolicae doctrinae et ob hoc plerumque in domo proconsulis veniebat, in quam iu
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Duodecima gͥ die. patras achaie
ciuitatem appulsi sunt. Egressi q na¬
uem: inquodam diuersorio mora¬
bant᷑. deniq cum eum multi roga¬
rent ut indomib eoꝵ ingrederetur:
dixit. Niuit dñs qr non uadam nisi
quo preceperit dominus meus. Et noc¬
te dormiens uichil reuelacionis accepit.
Altera uero nocte cum eẽt ex hoc tri¬
stis: audiuit uocem dicentem sibi. An¬
drea. ego semꝑ tecum sum: ⁊ non d̾e¬
linquam. Nec autem audiens. glori¬
ficabat dm̃ prohac uisione. Lisbius
uero proconsul ad monitꝰ: ꝑuisum:
ut susciperet hominem dez at ille
musit ad hominẽ qui eum susceꝑat
hospicio: et rogauit ut ad duc̾et sib
betũ apłm. Qnos̃ cum.ils audis¬
set: uenit ad pronconsulem: Et ingres¬
sus cũbiculum eius. uidit eum iacentẽ
clausis ocłis qͣi mortũi: pungens q
latus illius ait. Surge et enarra nob̾
que tͥ contingerint. Et ille. Ego inqͥt
sum qui execrabar uiam quam doces ÷¬

Expanded text:
ei. Duodecima igitur die Patras Achaiae ei. Duodecima igitur die Patras Achaiae civitatem adpulsi sunt, egressique navem, in quodam diversorio morabantur. 22. Denique cum eum inulti rogarent, ut in domibus eorum ingrederetur, dixit: 'Vivit Dominus, quia non vadam, nisi quo praeceperit Deus meus'. Et nocte dormiens, nihil revelationis accepit. Altera vero nocte, cum esset ex hoc tristis, audivit vocem dicentem sibi: 'Andreas, ego semper tecum sum et non te derelinquo'. Haec autem audiens, glorificabat Deum pro hac visione. Lisbius vero proconsul admonitus est per visum, ut susciperet hominem Dei. At ille misit ad hominem qui eos hospitio reciperat et rogavit, ut adduceret sibi beatum apostolum. Quod cum ille audisset, venit ad proconsulem, et ingressus cubiculum eius, vidit eum iacentem clausis oculis quasi mortuum. Pungensque latus illius, ait: 'Surge et enarra nobis quae tibi contigit'. Et ille: 'Ego', inquid, 'sum qui execrabam viam quam doces
Abbreviated transcription (Latin):
bant uero omẽs ut illam nauem in
qua apłs uehebat᷑ ꝯscenderent᷑ de sid̾an¬
tes aulire loquentẽ: scilicet ut nec in
marz de eẽt uerbum dez. Quib ait apl̃s
Noui desicderium ur̃m dilectissimi: s
nauis hec paruula est. Ergo puerz cĩ
impedim̃tis inmaiorem ꝯscendant na¬
uem. uos uero inista que minor est
nobiscum properabitis. Et dato ei̾an¬
timo qui consolaretur eos: iussit ali¬
am conscendere nauem. Quam ꝓpe¬
sibi semꝑ iussit ad ẽẽ: ut et ip̃i uid̾ent
eum et audirent uerbum dez. Dormi¬
ente autem eo parũper: quidam uento
modico impulsus cecidit in mare. An¬
timus autem excitauit eum dicens.
mulis tuis. Exꝑgefactus autem apłs
increpauit uentum et siluit: et mare
tranquillum est redditum. Homo uͦ
qui ceciderat. unda famulante ad na¬
uem deuectus est. Cuĩ maniz antimꝰ
app̾hensa: leuauit eum innauem.
Et om̃es ad mirati sunt uirtutẽ apo¬
stoli: quia etiam et mare obediebat

Expanded text:
bant autem omnes, ut illam navem in bant autem omnes, ut illam navem in qua apostolus vehebatur conscenderent, desiderantes eum audire loquentem, scilicet ut nec in mari eis deesset verbum Dei. Quibus ait apostolus: 'Novi desiderium vestrum, dilectissimi, sed navis haec parvula est. Ergo pueri cum inpedimentis in maiore conscendant nave, vos vero in ista quae minor est nobiscum properabitis'. Et dato eis Anthimo, qui consolaret eos, iussit aliam conscendere navem, quam psibi semper iussit adesse, ut et ipsi viderent eum et audirent verbum Dei. Dormiente autem eo parumper, quidam vento modico inpulsus, cecidit in mari. Anthimus autem excitavit eum, dicens: mulis tuis'. Expergefactus autem apostolus, increpavit ventum, et siluit, et mare tranquillum est redditum. Homo vero qui ceciderat, unda famulante, ad navem devectus est. Cuius manum Anthimus adpraehensam, levavit eum in navi, et omnes admirati sunt virtutem apostoli, quod etiam et mare oboediebat
Abbreviated transcription (Latin):
entib cunctis ait iterum. Scitote di¬
lectissim me dicessurum a nob̾: set
credo mihm cuiꝰ uerbum preclico. qi
custodiet uos amalo: ut non cliuel¬
latur abinimico hec messis quam in
uobis seu. id est cognicio et doctrina
iħu xͥ domini mei. Nos autem orate
triticum mundum. inhorreo uos celes¬
ti. dominus congregare dignet᷑. Et
sic ꝑdies quinq docebat eos: ⁊ confir¬
mabat inpreceptis dei. Post hec autẽ
iam tuam cognouit salutem: ut nõ
preualeat illi malignus. s uerbum qͥd
te iubente meq dispensante suscepit:
inuiolatum eustodire mereat᷑ in scl̃a
erant responderunt ameroi. Et accipiẽs
panem. gr̃as agens fregit: et dedit oĩb
dicens. Accipite grãm quam uobis tra¬
nr. Et osculans singulos atq cõmdans
dño inthessalonica ꝓfectꝰ est: ibiq bi¬
duo docens dicessit abtis. Multi autem
ex machedonia fideles profecti sunt cis
eo: quoꝵ fuerunt due naues. Quere¬

Expanded text:
entibus cunctis, ait iterum: 'Scitote, dientibus cunctis, ait iterum: 'Scitote, dilectissimi, me discessurum a vobis, sed credo in Iesum, cuius verbum praedico, quia custodiet vos a malo, ut non divellatur ab inimico haec messis, quam in vobis serui, id est cognitio et doctrina Iesu Christi domini mei. Vos autem orate triticum mundum in horreo vos caelesti congregare dignetur'. Et sic per dies quinque docebat eos et confirmabat in praeceptis Dei. Post haec autemiam tuam cognovit salutem, ut non praevaleat illi malignus, sed quae, te iubente, me dispensante, soscepit, inviolatum custodire mereatur in saecuerant responderunt: 'Amen'. Et accipiens panem, gratias agens fregit et dedit omnibus, dicens: 'Accipite gratiam quem vobis traus Deus noster'. Et osculans singulos atque commendans Domino, in Thesalonica profectus est, ibique biduo docens, discessit ab eis. 21. Multi autem ex Machedonia fideles profecti sunt cum eo, quorum fuerunt duae naves. Quaere
Abbreviated transcription (Latin):
dere post petrum dicens. Andrea: po¬
cum fecissem. inuentus sum breuior ẽe
ioh̾e. Et post hec ait mͥ. Nis cognoscere
imaginem huiꝰ rer: quam cernis : uł
quis sit qui tͥ loquit᷑: et ego aio. Desi¬
d̾o ista cognoscere. Et ait mͥ. Ego sum
uerbum crucis: inqua pentlebis in ꝓri¬
mo ꝓpt̃ nom̃ eius quem predicas. Et
multa alia mͥ dixit que nunc silere o¬
portet: prodentur tamen tunc cum
ad hanc ĩmolacionem accessero. Nunc
autem conuenzant om̃es qui suscepe¬
runt uerbum dei: ut comm̃dem illos
dño iħu xp̃o: ut eos doctrina sua ĩmacii¬
latos custodire dignet᷑. Ego uero iam
resoluor acorpore: et uaclo ad promis¬
sionem illam quam michi pollicerz
dignatꝰ est. regnator celoꝵ et terre
qui est filius omĩpis cdei: cum sp̃n
sancto uerus deus ꝑmanens in scl̃a
sempit̾na. Hec audientes frẽs flelñt
ualde: et cedebant palmis facies suas.
cum gemitu magno. Deniq comieni¬

Expanded text:
dere post Petrum, dicens: „Andreas, podere post Petrum, dicens: „Andreas, pocum fecissem, inventus sum brevior esse Iohanni; et post haec ait mihi: „Vis cognoscere imaginem huius rei quam cernis, vel quis sit qui tibi loquitur?" Et ego aio: „Desidero ista cognoscere". Et ait mihi: „Ego sum Verbum crucis, in qua pendebis in proximo propter nomen eius quem praedicas". Et multa alia mihi dixit, quae nunc silere oportet; prodebuntur tamen tunc cum ad hanc immolationem accessero. Nunc autem conveniant omnes qui susceperunt verbum Dei, et commendem illos domino Iesu Christo, ut eos in doctrina sua inmaculatos custodire dignetur. Ego vero iam resolvor a corpore et vado ad promissionem illam quam mihi pollicere dignatus est Regnator caelorum et terrae, qui est filius omnipotentis Dei, cum Spiritu sancto verus Deus, permanens in saecula sempiterna'. Haec andientes fratres, flebant valde et cedebant palmis facies suas cum gemitu magno. Denique conveni
Abbreviated transcription (Latin):
tius decubabat. Et uidens flere parẽ
ineam. Nunc autẽ ab euntes uidetemor¬
tuum interfectorem filii ur̃i. At ills di-¬
xerunt. Nichil dolemus de morte filii:
si ulcionem ex mnimico uiderimiis. Ill
uero ab euntib dixit apls aduxorem
proconsulis. Uade et suscita puerum.
At illa nichil dubitans uenit ad corpꝰ:
et ait. In nomine cdomini nr̃i ih̾u xp̃s.
surge puer incolumis. Et statim surre¬
xit. Parentes autẽ eius redeuntes cũ
gaudio quod uidissent serpenteni
mortuum: inuenerunt filium uiuẽ¬
tem. Et prostrati coram pedib apłi:
simi sompnium meum. Hidebam. et
ecce mons magnus erat insublime
elatus qui nichil suꝑ se deterrenis re¬
b habebat. nisi tantum ^ suce resplen¬
dens: ita ut mundũ putaretur illu¬
minare. Et ecce astiterunt mͥ dilectis¬
sum fr̃es petrus et iohannes apłi. Et
iohes quidem extensa manu petͦ apo¬
stolo: leuabat eum inuerticem mon¬
tis. Et conuersus ad me: rogabat ascẽ¬

Expanded text:
tuus decubabat. Et videns flere parenttuus decubabat. Et videns flere parentin eum. Nunc autem abeuntes, videte mortuum interfectorem filii vestri'. At illi dixerunt: 'Nihil dolemus de morte fili, si ultionem ex inimico videmus'. Illis vero abeuntibus, dixit apostolus ad uxorem proconsulis: 'Vade et suscita puerum'. Ad illa nihil dubitans, venit ad corpus et ait: 'In nomine Dei mei Iesu Christi, surge, puer, incolomis', et statim surrexit. Parentes autem eius redeuntes cum gaudio, quod vidissent serpentem mortuum, invenerunt filium viventem, et prostrati coram pedibus apostsimi, somnium meum. Videbam, et ecce mons magnus erat in sublimi elevatus, qui nihil super se de terrenis rebus habebat, nisi tantum luce resplendens, ita ut mundum putaretur inluminare. Et ecce adstiterunt mihi dilectissimi fratres Petrus et Iohannes apostoli; et Iohannes quidem, extensa manu Petro apostolo, levabat eum in vertice montis, et conversus ad me, rogabat ascen
Abbreviated transcription (Latin):
fusus discessit in pretorium suum.  is
ita gestis ad olescens quidam qui erat iam
cum apło. indicauit matͥ sue que acta e¬
rant: et accersiuit eam ut ueniret in oc¬
cursum sancti apłi. Que accedens ꝓcidit
ad pedes eius: et querebat ut audiret
uerbum dei. Cui cum satiffactum fuisset.
de precatione. rogauit ut accederet ad
agrum eius: inquo serpens mire mag¬
itudinis erat: qui totam regionem
illam deuastabat. Appropinquante aĩ
apło sibila magna e mutens: erecto
capite uenit inobiuiam. Erat enu
longitudo eus quinquaginta cubito¬
rum ÷ ut om̃es qui ad erant meti
terterentur: et terre decumberent.
Tunc sanctus dei ait ad eum. Abde ca-¬
pud funeste. quod erexist in principio
ad necẽ gen̾is humani: et subde te fanu¬
lĩ der ac morere. Et statim serpens emit¬
tens grauem rugitum crrc̃dedit quert̃
magnam que propinqua erat: et obli¬
gans se circa eam. euomens riuum uene
pariuilus quem serpens ꝑculerat mor¬

Expanded text:
fusus discessit in praetorium suam. 19. His fusus discessit in praetorium suam. 19. His ita gestis, adolescens quidam, qui erat iam cum apostolo, indicavit matri suae quae acta erant et arcessivit eam, ut veniret ad occursum sancti. Quae accedens, procidit ad pedes eius et quaerebat, ut audiret verbum Dei. Cui cum satisfactum fuisset depraecatione., rogavit, ut accederet ad agrum eius, in quo serpens mirae magnitudinis erat, qui totam regionem illam devastabat. Adpropinquante autem apostolo, sibila magna emittens , erecto capite, venit in obviam. Erat enim longitudo eius quinquaginta cubitorum, ut omnes qui aderant metu terrerentur et terrae decubarent. Tunc sanctus Dei ait ad eum: 'Abde caput, funeste, quod erexisti in principio ad perniciem generis humani, et subde te famulis Dei ac morire'. Et statim serpens emittens gravem rugitum, circumdedit quercum magnam, quae propinqua erat, et obligans se circa eam, evomens rivum venenparvulus, quem serpens perculerat, mor
Abbreviated transcription (Latin):
iissit it̾m dimitti taurum. qui atrigĩ¬
a militib adductus. et a duob uena¬
torib impulsus. andream non attigit. s
uenatores discerpsit infrustra: et dans
disse decelo: et ꝯfortabat scm̃ apłm insta¬
dio. Deniq proconsul feruens ira uissit
leopardum ferocissimũ dimitti. Qui
dimissus reliquit apl̃m: et ascentdens̃
ad sedem pro consulis arcipuit filium
cuis: et suffocauit eum. Tantainsania
proconsulẽ obtrauerat: ut nichil de
hisaut doleret aut diceret. Tunc beatꝰ
nunc qr uerum deum collitis cuiꝰ urtute
bestie suꝑate sunt: quem nunc uiruꝰ
posul ignorat. S ego ut facilius creda¬
pedico suscitabo: ut confundat᷑ stultis¬
simus pater eius. Et prostratus terre
lutessime eraint Apprhendens ꝙ ma¬
num suffocatz: suscitauit eum. Hec
uidentes ppłi magnificauerunt dm̃. et
uoluerunt uirium inter ficeri: s per¬
missiñ sunt abapło. Nirinus autem con¬

Expanded text:
iussit iterum dimitti taurum; qui a triginiussit iterum dimitti taurum; qui a triginta militibus adductus et a duobus venatoribus inpulsus, Andream non attigit, sed venatores discerpsit in frustra, et dans disse de caelo et confortabat sanctum apostolum in stadio. Denique proconsul fervens ira iussit leopardum ferocissimum dimitti; qui dimissus reliquid populum, et ascendens ad sedem proconsulis, arripuit filium eius et suffocavit eum. Tantaque insania consulem obtinuerat, ut nihil de his aliquid aut doleret aut diceret. Tunc beatusnunc, quia verum Deum colitis, cuius virtute bestiae superatae sunt, quem nunc Virinus proconsul ignorat. Sed ego, ut facilius credati, quem praedico, suscitabo, ut confundatur stultissimus pater eius'. Et prostratus terrae·, diutissime oravit, adpraehensaque manu suffocati, suscitavit eum. Haec videntes populi, magnificaverunt Deum et voluerunt Virinum interficere, sed permissi non sunt ab apostolo. Virinus autem con
Abbreviated transcription (Latin):
de creclere proconsul dm̃ uerum. et quẽ
cum iuideas unum detuis militib int̾¬
isse. Et prostratus ad oracłonem sanctꝰa
postolus cum diutissime preces fu̾isset
ad dñm: tetigit militem dicens. Surge.
tit sanus. Cum autẽ populus acclama¬
ret gloria deo nr̃o: ꝓconsul. ait. Nolite
set est doctrina sana et uera. ꝓconsul cl¬
xit. hominem istum ad bestias tradam:
et de uobis scribam cesari. ut uelociter
ꝑeatis: qr ꝯtempnitis leges eius. Illi
dicebant. Scribe cesarz quia machedones
receperunt uerbum dei: et contemptis
ydolis dm uerum ad orant. Tunc uratꝰ
poconsul recessit ad pretorium: et fac̃to
mane intromisit feras instadium ⁊ et
uissit trahi et ꝓici beatum apostolum
instalio. Quem apprehensum trahebãt
ꝑcapillos. impellentes fustib: proiecto¬
q inharena duniserunt aprum ferocẽ
ethorribilem. Qni ter circuiuit scm̃ dei:
et nichil ei nocuit. Nidentes autem hec
ppłi dederunt gloriam deo. ꝓ consul aũ

Expanded text:
te credere, proconsul, Deum verum et quem te credere, proconsul, Deum verum et quem cum videas unum de tuis militibus interisse'. Et prostratus ad orationem sanctus apostolus, cum diutissime preces fundisset ad Dominum, tetigit militem, dicens: 'Surge, tit sanus. Cumque populus adclamaret: 'Gloria Deo nostro!' proconsul ait: 'Nolite sed est doctrina sana et vera'. Proconsul dixit: 'Hominem istum ad bestias tradam et de vobis scribam caesari, ut velociter pereatis, quia contemnitis leges eius'. Illi dicebant: 'Scribe caesari, quia Machedonas receperunt verbum Dei et, contemptis idolis, Deum verum adorant'. Tunc iratus proconsul, recessit ad praetorium, et facto mane intromisit feras in Stadium et iussit trahi et proici beatum apostolum in stadio. Quo adpraehenso, trahebant per capillos, inpellentes fustibus, proiectumque in harena dimiserunt aprum ferocem et orribilem; qui ter circuivit sanctum Dei et nihil nocuit. Videntes autem haec populi, dederunt gloriam Deo. Proconsul vero
Abbreviated transcription (Latin):
misit multitudinem militum: qͥ
eum cumui adducerent. Quib tusis
qui predicas deos non coli Quib ille
ait. Ego magus non sum: s sum
oum hec agerentur unus militum
arreptula demone: euaginato gladio.
exclamans ait. Quid mͥ et tͥ uirme ꝓ¬
consul ut mitteres me ad hominem
etiam suis me uirtutib incendere pot̾:
Ntinam uenires ad occursum eius: et
nichil mali ageres contra illum. Cũ
hec clixisset demon: egressus est ami¬
lite. Miles igitur cecidit et mortuus
est qͥnter ea uenit proconsul cum magno¬
furore: et stans secus sc̃m apłm eum ui
dere non poterat. Cui ille dixit. Ego
sum quem queris proconsul. Et stat̃
ꝯtempnas iussionẽꝰ nr̃am : et ministros
nr̃os subicias dicioni tue: Here enim
te magum atq maleficum ẽẽ manifes¬
tum est. Nunc aũ feris te subiciam pro
ꝯtemptii deoꝵ et nr̃o: et tunc iudebis
si te possit eripere crucifixus quẽ predi¬
cas. Cui beatus andreas apłs ait. O portet

Expanded text:
misit multitudinem militum, qui misit multitudinem militum, qui eum cum vi adducerent. Quibus visisqui praedicas deos non coli'. Quibus ille ait: 'Ego magus non sum, sed sum Dum haec agerentur, unus militum arreptus a daemone, evaginato gladio, exclamans dixit: 'Quid mihi et tibi, Virine proconsul, ut mitteres me ad hominem,etiam suis me virtutibus incendere potest? Utinam venires ad occursum eius et nihil mali ageres contra illum'. Cum autem haec dixisset, daemonium egressum est a milite. Miles igitur cecidit et mortuus est. Interea venit proconsul cum magnofurore, et stans secus sanctum apostolum, eum videre non poterat. Cui ille dixit: 'Ego sum quem quaeris, proconsul'. Et statisania, ut contemnas iussionem nostram et ministros nostros subicias dicioni tuae? Vere enim te magum atque maleficum esse manifestum est. Nunc autem feris te subiciam pro contemptu deorum et nostro, et tunc videbis, si te possit eripere crucifixus, quem praedicas'. Cui beatus apostolus ait: Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
uirinum dicens. Surrexit homo in¬
iquus inthesalonica qui deoꝵ templa
predicat destrui÷ cerimonias respur:
et om̃ia prisce legis decreta conuelli.
Nnum dm̃ tantum predicat coli: cuiꝰ
se etiam famulum protestatur. Nec
audiens proconsul misit milites cum
equitib: qui eum exhiberent incon¬
spectu eiis. Qui uenientes ad portam:
didicerunt inqua domo commoraret᷑
apł̃o. Ingredientes autem cum uidis¬
sent uultum eius fulgore nimio res¬
plendere: timore ꝑterriti ceciderũt
ante pedes eius. Beatus uero apłs nar¬
rabat audientib que de eo ꝓconsuli
nunciata fuissent. Et conuenientes
populi cum gladiis et fustib uole-¬
bant milites interficere: s prohibu¬
it eos. sanctus a płs. Proconsul uero
ueniens cum ñ inuenisset eum inci-¬
uitate qua preceperat: fremuit ut
leo. Et misit alios iuginti: et ip̃i ascẽ¬
dentes indomum. cum uidissent apo¬
stolum turbati nichil cdixerunt. Tũc
proconsul hec audiens iratus ualde.

Expanded text:
Virinum, dicens: 'Surrexit homo inVirinum, dicens: 'Surrexit homo iniquus in Thesalonica, qui templa deorum praedicat destrui, caerimonias respui et omnia priscae legis decreta convelli. Unum deum tantum praedicat coli, cuius se etiam famulum protestatur'. Haec audiens proconsul, misit milites cum equitibus, qui eum exhiberent in conspectu eius. Qui venientes ad portam, didicerunt, in quam domum commoraretur apostolus. Ingredientes autem, cum vidissent vultum eius fulgore nimio resplendere, timore perterriti, ceciderunt ante pedes eius. Beatus vero apostolus narrabat audientibus, quae de eo proconsuli nuntiata fuissent. Et venientes populi cum gladiis et fustibus, volebant milites interficere; sed prohibuit eos sanctus apostolus. Proconsul enim veniens, cum non invenisset apostolum in civitate qua praeceperat, fremuit ut leo et misit alios viginti. Et ipsi ascendentes in domum, cum vidissent beatum apostolum, turbati, nihil dixerunt. Tunc proconsul haec audiens, iratus valde,
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ad olescens exclamauit
nõce magna dicens. Quid tͥ et nobis
andrea famule dei ÷ uenisti ut nos apͥ¬
sinis sedib exturbares : Tunc beatꝰ a¬
postolus euocans ad seiuuenem: ait.
hiana auetos ctmiis qd st opus
tuum. Et ille. Ego inquid in hoc pue¬
ro abolescencia eiꝰ in habitaui: suspi¬
cans quod nunꝙͣ ab eo recederem. D̃ie
autem tercio audiui pr̃em illius dicentẽ
amico suo. Nadamad hominẽ famulũ
dei andream: et sanabit filium meum.
Nunc autem timens cruciatus quos
nobis infers: ueni ut egrediar ab eo co¬
ram te. Et hec dicens prostratus solo an¬
te pedes apłi: exiit apuero et sanatus
est: et surgens glorificabat deum. Tã
ut sponte om̃es uenirent ad audiendĩs
uerbum salutis. et dicerent. Enarra
nobis homo dei quis est d̾s uerus: in
cuiꝰ nomine nr̃os curas infirmos. S et
philosophi ueniebant et conquirebant
cum eo: et nemo poterat resistere doc
surrexit quidam inimicus predicat̃o¬
nis apłice: et uenit ad proconsulem

Expanded text:
quidam adolescens exclamavit voce magna, dicens: 'Quid tibi et nobis, Andreas famule Dei? Venisti, ut nos a propriis sedibus exturbaris?' Tunc beatus apostolus, vocatum ad se iuvenem, ait: 'Enarra, auctor criminis, quod sit opus tuum'. Et ille: 'Ego', inquid, 'in hoc puero ab adolescentia eius inhabitavi, suspicans, quod numquam ab eo recederem. Die autem tertio audivi patrem illius dicentem amico suo: „Vadam ad hominem famulum Dei Andream, et sanabit filium meum". Nunc autem timens cruciatos quos nobis inferis, veni, ut egrediar ab eo coram te'. Et haec dicens, prostratus solo ante pedes apostoli, exiit a puero, et sanatus est et surgens glorificabat Deum. Tantut sponte omnes venirent ad audiendum verbum salutis et dicerent: 'Enarra nobis, homo Dei, quis est verus Deus, in cuius nomine nostros curas infirmos'. Sed et philosophi veniebant et conquirebant cum eo, et nemo poterat resistere doctsurrexit quidam inimicus praedicationis apostolicae et venit ad proconsulem
Abbreviated transcription (Latin):
uos hẽmꝰ diuicie. ñ faciunt insanire. Cũ¬
q certissimum nob̾sit penes nos ñ ẽẽ
pecunias. u̾bo eunglico uob̾ cdico: qꝙ¬
edificaturo turrim futuri oꝑũ nec̃ce ẽ
supputare expenscis. Alioquin cum ce¬
ꝑ it et defec̾it: dicet᷑ ei. hic hõ fatius
cepit eclificare: et ũ potuit ꝯsummare.
q̃ ad monast̾ium ꝑtinent. habitatores
cessasset mitt̾e d̾s. stare poss sententia.
et cessanclum ab oꝑib rationabił eẽt
censura. Nt̃ uͦ cum cotidiȩ gregem suũ
dñs multiplicet. aut replendi st̃ qͦs
mritit: aut ꝓuidenda mansio in qua
suscipiant᷑. Nec dubium est: qui ꝑat
mansores: quin p̾paret mansiones.
Absit aut ut ꝓ diffidentia sũptuũ:
confrisionis hꝰ incurramꝰ discͥmina.
Aucdieus ħ abbis fide et caritate eoꝵ de

Expanded text:
non habemus, divitiae nos faciunt insanire. Cumnon habemus, divitiae nos faciunt insanire. Cumque certissimum vobis sit, penes nos non esse pecunias; verbo evangelico vobis dico, qedificaturo turrim, futuri operis necesse est supputare expensas: alioquin cum coeperit, et defecerit, dicetur: Hic homo fatuus coepit aedificare, et non potuit consummare quae ad monasterium pertinent, habitatores cessasset mittere Deus, stare posset sententia, et cessandum ab operibus rationabilis esset censura. Nunc vero cum quotidie gregem suum Deus multiplicet, aut repellendi sunt quos mittit, aut providenda mansio in qua suscipiantur. Nec 1104 dubium est, qui parat mansores, quin praeparet mansiones. Absit autem ut pro diffidentia sumptuum confusionis hujus incurramus discrimina! » Audiens haec Abbas, fide et charitat
Abbreviated transcription (Latin):
tumi augrstum et inꝯmodum in cͦ
consed̾ant. nec capacem tante multi¬
tudinis: et cum cotidie cat̾uatim ad¬
uentantium numerꝰ augeret᷑ ñ posse
eos uitra constructas recipi officinas: et
uix oratorium solis suffic̾e monachis.
addunt. ⁊̃ se ꝯsid̾ase inferiꝰ aptam pla¬
niciem et oportunitatem fluminis ꝙ
infra illabit᷑ ⁊ ibiq locum ẽẽ spaciosũ
ad õs monast̾ii necc̃itates. ad pr rcta.
ad colonias. ad uͥgulta. et iuneas et sil¬
ue uideat᷑ deẽe clausura: facile hoc parie¬
tib lapideis qͦꝵ ingens ibi copia ẽ posse
suppłeu. In pͥmis uir dei ñ acquieuit c̃¬
silio. Uidetis inquit qi multis expen¬
siset sub dorib iam domꝰ lapidee ꝯsum¬
mate st̃: aque ductꝰ cum maximis
sumptib ꝑsingulas officinas traduc¬
ti. Si hec oĩa ꝯfregerimꝰ. poter̃t hoĩes
scli male de nob̾ sentire. qid̾ aut leuessu¬
mꝰ et mutabiles. aut nimie qͣs tñ ñ

Expanded text:
cum angustum et incommodum in quo cum angustum et incommodum in quo consederant, nec capacem tantae multitudinis; et cum quotidie catervatim adventantium numerus augeretur, non posse eos intra constructas recipi officinas, et vix oratorium solis sufficere monachis. Addunt etiam se considerasse inferius aptam planitiem, et opportunitatem fluminis quod infra illabitur, ibique locum esse spatiosum ad omnes monasterii necessitates, ad prata, ad colonias, ad virgulta et vineas: et si silvae videatur deesse clausura, facile hoc parietibus lapideis, quorum ingens ibi copia est, posse suppleri. In primis Vir Dei non acquievit consilio. « Videtis, » inquit, « quia multis expensis et sudoribus jam domus lapideae consummatae sunt, aquaeductus cum maximis sumptibus per singulas officinas traducti. Si haec omnia confregerimus, poterunt homines saeculi male de nobis sentire, quod aut leves sumus et mutabiles; aut nimiae, quas tamen
Abbreviated transcription (Latin):
festinantes ad intiitum dei:. c̾ delectabis
aspectꝰ in suꝑiorib eminebat. abbas itate
ñ iu memor eiꝰ qui ait. uidebam satha¬
nam sic̃ fulgur cadeutem de celo. eo hu¬
milior erat et subiectior deo: qͦ intelli¬
gebat desid̾iis suis cłmadẽẽ ꝑpicium. siec
de ħ in se głabat᷑. qd̾ subicielant᷑ ei demõ¬
nia: quin pociꝰ in eo gaudebat qd̃ noĩa
fr̃m suoꝵ scͥpta uidebat ir⁊ celo: quoꝵ
unanimitas immaculatam se ab hoc
õ scło custodiret. Aderant ei in ꝯsiliis suis¬
uen̾abiles frẽs sui. aderat godefritꝰ pͥor
eiꝰdem loci. ꝓpinquus eiꝰ incarne et sp̃n
iur sapiens et ꝯstans: qui ⁊̃ religionis
dignitatis iunqͣ est honorem ñ minuens:
usc hocue ingͥdliens et egͥdiens laudabilr
et de ꝯmuni utilitate solliciti. iurum
dei cꝰ ꝯu̾satio in celis erat. a liqñ descende
ꝯpellebant et indicabant ei q̃ domꝰ nec¬
cessitas s exigebat. Insinuant ites eilo¬

Expanded text:
festinantes ad intuitum Dei, cujus delectabilis festinantes ad intuitum Dei, cujus delectabilis aspectus in superioribus eminebat. Abbas itaque non immemor ejus qui ait: Videbam Satanam sicut fulgur cadentem de coelo ; eo humilior erat, et subjectior Deo, quo intelligebat desideriis suis Deum adesse propitium. Nec de hoc in se gloriabatur, quod subjiciebantur ei daemonia: quin potius in Domino gaudebat, quod nomina fratrum suorum scripta videbat in coelo, quorum unanimitas immaculatam se ab hoc saeculo custodiret. 29. Aderant ei in consiliis venerabiles fratres sui; aderat Godefridus Prior ejusdem loci, propinquus ejus in carne et spiritu, vir sapiens et constans, qui etiam religionis dignitatis in qua est honorem non minuens, usque hodie ingrediens et egrediens laudabiliter et de communi utilitate solliciti, Virum Dei, cujus conversatio in coelis erat, aliquando descendere compellebant, et indicabant ei quae domus necessitas exigebat. Insinuant itaque ei lo
Abbreviated transcription (Latin):
quidem purior hylaritatem cdissimula¬
re ñ pot̾at ÷ s castigatꝰ actionum et locu¬
tionum modꝰ metas ꝓpͥas ñ transgredie¬
bat᷑ et cohibebant seaffectiones ip̃e neqͥd
agͥent in qͦ dissolutio nis nota religionis
maturitatem offend̾et. In tanta abb̃is
mora uichil in claraualle potuit diabol
texere. nich̾ int̾im rubiginis sue meris
affricuit m̃tib: nec in aliqͣ parte domꝰ
dei supͣ petram fundata mota est. Ita opꝰ
rat ut nec rima aliqͣ in tantis construccõ¬
nib dehisc̾e uid̾et᷑. Nulle in aduentu eiꝰ
lites seruate st̃: ñ odia enutͥta in p̾sentia
iudicis erupert̃. Nich iuniores adu̾sus
pͥores de aust̾i̾tate uscluricia: nich̃ pͥores
adu̾sus intriores de dissolutione aliqͣ uł
remissione causati st̃. Integ̾ uniu̾soꝵ
statꝰ consors societas. mera unitas. om̃s
umiꝰ moris in domo dei in pace et sc̃imonia
inuenti st̃. ascendentes scalam ia cob. et

Expanded text:
quidem purior hilaritatem dissimulaquidem purior hilaritatem dissimulare non poterat: sed castigatus actionum et locutionum modus metas proprias non transgrediebatur, et cohibebant se affectiones ipsae, ne quid agerent, in quo dissolutionis nota religionis maturitatem offenderet. In tanta Abbatis mora nihil in Clara-Valle potuit diabolus texere, nihil interim rubiginis sinceris affricuit mentibus; nec in aliqua parte domus Dei supra petram fundata mota est. Ita opus rat, ut nec rima aliqua in tantis constructionibus hiscere videretur. Nullae in adventum ejus lites servatae sunt, non odia nutrita in praesentia judicis eruperunt. Nihil juniores adversus priores de austeritate vel duritia, nihil priores adversus juniores de dissolutione aliqua vel remissione causati sunt. Integer universorum status, concors societas, vera unitas; omnes unius moris in domo Dei, in pace et sanctimonia inventi sunt, ascendentes scalam Jacob, et
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis et alioꝵ .ꝯ solatio eis fieret tͥbulatõ:
et eoꝵ inopia. alioꝵ plenitudinem cumu¬
laret. His alusq rõnib serui dei expug¬
nau̾ant petitores. et iam diuulgatum
pontifex aaron tñ unxit et sacrauit pon¬
tificem÷ et dispositionib eiꝰ tota leuitica
omni terapore Hiccessio paruit. Ea hͫ¬
am alpes tͣnͣscend̾at iͤ descendebant in occͤ¬
sum eiꝰ de summis rupib pastores. et ar¬
m̃tarii. et agreste hominum genꝰ. et con¬
clamabant a longe bñdictionem petẽtes:
et reptabant ꝑfarices montium. regͥ¬
dientes ad caulas suas colloq̃ntes ad in¬
et manu eiꝰ sr̃ se extensa. optate bñdictõ¬
nis grãm accepissent. Tandem crisopolĩ
ueniens. usc liugonas sollempnit̾ de¬
occurrunt. ꝓuoluti genib surgunt id
oscula: et uicisim ei collo q̃ntes cla ramual¬
lem eum cducunt alacrit ad sunt fres
ꝯgͣgati in unum: et mira deuotione di¬
lectum prẽm suscipiunt. agit᷑ sine tu¬
multu cum oĩ grauitate letitia. Sacies

Expanded text:
ab eis, et aliorum consolatio eis fieret tribulatio, et eorum inopia aliorum plenitudinem cumularet. His aliisque rationibus servi Dei expugnaverant petitores, et jam divulgatum pontifex, Aaron tamen unxit et sacravit pontificem; et dispositionibus ejus tota Levitica omni tempore successio paruit. CAam Alpes transcenderat , et descendebant in occursum ejus de summis rupibus pastores, et armentarii, et agreste hominum genus, et conclamabant a longe benedictionem petentes: et reptabant per fauces montium, regredientes ad caulas suas, colloquentes ad inet manu ejus super se extensa optatae benedictionis gratiam accepissent. Tandem Chrysopolin veniens, usque Lingonas solemniter deoccurrunt, provoluti genibus, surgunt ad oscula; et vicissim ei colloquentes, Claram-Vallem eum deducunt alacriter. Adsunt fratres congregati in unum, et mira devotione dilectum Patrem suscipiunt. Agitur sine tumultu cum omni gravitate laetitia. Facies
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝯplectentes. Surrexit domꝰ: et qͣsi a¬
nimam iuuentem atq motabilem ha¬
b̾et miꝑ nata ecca in bͤui ꝓfecit ⁊ creuit.
Laborabat ea tempestate sub Ef. Sn¬
scismaticoꝵ opp̾ssione. tota burdegalen¬
sis ꝑ iuncia: et ñ erat in aquitania qui
poss resist̾e pͥncipi cꝰ animum inclura¬
alat d̾s. qui amiuente girardo engolis¬
mensiep̃o et instillante in cor eiꝰ dissen¬
sionis semina. fc̃s erat scismatis defen¬
sor et auctor. Qq susceptioni petͥ leo¬
nis ñ subsc̃bebãt ꝑsecutionib expositi.
alis dampnis. alii ꝓscͥptionib multa¬
bant᷑ alis a sedib ꝓpͥis pulsi. exulare cõ¬
pellebant᷑. Sibilabat in aurib comitis
gistratu tanto deieitꝰ. ũ pot̾at se pati sue
ad pͥmam domum redire : tꝰ potentatu
et turo nica et burdegalensis. et anxien¬
sis ꝓuincia subiecte ful̾ant. et qͥ cqͥd a col¬
lib hiberoꝵ usq ad ligerim ꝯpleccit᷑ et

Expanded text:
me complectentes. Surrexit domus, et quasi ame complectentes. Surrexit domus, et quasi animam viventem atque motabilem haberet nuper nata ecclesia, in brevi profecit et crevit. Laborabat ea tempestate sub schismaticorum oppressione tota Burdegalensis Ecclesia: et non erat in Aquitania qui posset resistere principi, cujus animum induraverat Deus; qui, annuente Gerardo Engolismensi episcopo, et instillante in cor ejus dissensionis semina, factus est schismatis defensor et auctor . Quicunque susceptioni Petri Leonis non subscribebant, persecutionibus expositi, alii damnis, alii proscriptionibus multabantur, alii a sedibus propriis pulsi exsulare compellebantur. Sibilabat in auribus Comitis gistratu tanto dejectus, non poterat se pati suaead primam domum redire, cujus potentatui et Turonica, et Burdegalensis, et Auxiensis provinciae subjectae fuerant, et quidquid a collibus Iberorum usque ad Ligerim complecti
Abbreviated transcription (Latin):
fusis: ñ nullis qͦ reuelationib p̾osten¬
sis. Gauisi st̃ frẽs: uͥͭ effusum est u̾bum¬
u̾bum in publicum. Audiuit ħ sc̃e me¬
morie nobilissimꝰ pͥnceps theobaldꝰ. et
multa insumptꝰ declit: et ampliora
spopondit subsidia. Audiert̃ ep̃i re¬
gionum et uiri incliti. et negotiato¬
res t̾re: et hylari aĩo sñ exauctore. ult᷑
ad opꝰ dei copiosa contulere suffiagia.
ꝯquadrabant. alu muros struebant.
ali cdifusis imitib pantelinẽ flu¬
uium. et extollebant saltꝰ aqͣꝵ ad molas:
s et fullones. et pistores. et coriarii. et fabͥ.
Aluq artifices ꝯgruas aptabant suis oꝑib
machinas. ut scaturiret et ꝓdiret uͥꝯq
oportunumeẽt in oĩ domo. sub t̾raneis
canalib deductꝰ riuus ult᷑ ebtilliens⁊ ⁊
demum ꝯgruis minist̾rs ꝑ om̃s offici¬
na expletis purgata domo. ad carclina¬
et flumiui ꝓpͥam redd̾ent quãtitatem.
In opinata celeritate ꝯsĩmati st̃ murie
totum monast̾is ambitum spaciosissi¬

Expanded text:
fusis, nonnullis quoque revelationibus praeostensis. Gavisi sunt fratres, ubi effusum est verbum in publicum. 31. Audivit hoc sanctae memoriae nobilissimus princeps Theobaldus, et multa in sumptus dedit, et ampliora spopondit subsidia. Audierunt episcopi regionum, et viri inclyti, et negotiatores terrae, et hilari animo sine exactore ultro ad opus Dei copiosa contulere suffragia. conquadrabant, alii muros struebant, alii diffusis limitibus partiebantur fluvium, et extollebant saltus aquarum ad molas. Sed et fullones, et pistores, et coriarii, et fabri, aliique artifices, congruas aptabant suis operibus machinas, ut scaturiret et prodiret, ubicunque opportunum esset, in omni domo subterraneis canalibus deductus rivus ultro ebulliens; et demum congruis ministeriis per omnes officinas expletis, purgata domo ad cardinaet flumini propriam redderent quantitatem. Inopinata celeritate consummati sunt muri, totum monasterii ambitum spatiosissi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in eodem lecto cubante marito mu̾si¬
biłr impurissimꝰ ille adult̾: et incredi¬
bili uexabat libicline S ex annis tantũ
latuit malum: nec detexit mulier ꝑ¬
dita tanti cͥminis ꝓbrum. Septimo uͦ
anno ꝯfusa est inse ip̃a et expauit ÷¬
tio singulis mom̃tis timebat int̾cipi et
damptiari. Confugit ad sac̾dotes: et pia¬
culuni confitet᷑. Pagrat loca sc̃a. ⁊ sc̃õꝵ
implorat suffragia. s nulla ei ꝯfessio.
nulla or̃o. uuła elemosinaꝵ largitio
suffragat᷑. Cotidie ut pͫ: et importu¬
nius a demone infestat᷑. Deniq impu.¬
blicum. scelus tm̃ effusumest. Quo
auclito et coguito maritꝰ eiꝰ ꝯtub̾niũ
execrit᷑. Int̾ea ad locum p̾dictũ uir dei
cum comitatu suo aduen̾at: eꝰ ut au¬
diuit ad uentum infelix mulier se
ad pedes eiꝰ tremebunda ꝓiecit: Aꝑit ei lacͥ¬
cationem inuet̾atam: et qd̾̃ uicħ ei ꝓfeciss̃t

Expanded text:
 in eodem lecto cubante marito, invisibiliter impurissimus ille adulter, et incredibili vexabat libidine. Sex annis tantum latuit malum, nec detexit mulier perdita tanti criminis probrum. Septimo vero anno confusa est in se ipsa, et expavit cio singulis momentis timebat intercipi et damnari. Confugit ad sacerdotes, et piaculum confitetur. Peragrat loca sancta, et sanctorum implorat suffragia: sed nulla ei confessio, nulla oratio, nulla eleemosynarum largitio suffragatur. Quotidie ut prius et importunius a daemone infestatur. Denique in publicum scelus tantum effusum est. Quo audito et cognito, maritus ejus contubernium exsecratur. Interea ad locum praedictum Vir Dei cum comitatu suo advenerat - cujus ut audivit adventum infelix mulier, se ad pedes ejus tremebunda projecit. Aperit ei lacrcationem inveteratam, et quod nihil ei profeciss