comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit anathema iħ̃u. In decretis iustimani
imꝑatoris. anathema separatus adeo uocat᷑.
terfici ꝓ eis scđm carnem. Ponitur et ꝓ
ab hominatione. Hic uero ꝓ separatione
ponitur. Itaq nullus sp̃u dei afflatus. illi
dicit iħu. tues anathema : id est separatꝰ
adeo patre et sp̃u scõ: et aliqua parte in¬
ferior. hoc quorundam hereticorum uesa¬
nia in samendo dicere nõ timuit: id circo
anathemate id ẽ separatione adeo et eccłia
ꝑculsi sunt. Et nemo potest dicere dñs iħs
quando ꝓ simplici sermone accipitur: ut
est. nõ om̃is qui dicit michi dñe dñe. intra¬
bit in regnum celorum. Aliquando uero
quiddam sensus uidetur habere. quia pul¬
crius sonat in greco. Notandum que inter¬
rogatue atq increpatiue ẽẽ legendum.
Igitur dicatur ita. Quid hutilitatis accepis¬
tis in hoc quod p̃dicaui uobis. si modo de¬
cepti apseudo apłis aliter sustinetis. nisi qͥa
frustra sue in antter credidistis in ħ quod

Expanded text:
dicit anathema Jesu. In decretis Justiniani dicit anathema Jesu. In decretis Justiniani imperatoris, anathema separatus a Deo vocatur. terfici pro eis secundum carnem. Ponitur et pro abominatione, hic vero pro separatione ponitur. Itaque nullus Spiritu Dei afflatus dicit ipsi Jesu: Tu es anathema, id est separatus a Deo Patre et Spiritu sancto, et aliqua parte inferior. Hoc quidam haereticorum vesani insaniendo dicere non timuerunt; idcirco anathemate, id est separatione a Deo, Ecclesia perculsi sunt. Et nemo potest dicere Dominus Jquando pro simplici sermone accipitur, ut est non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum . Aliquando pro quiddam sensus videtur habere, quia pulchrius sonat in Graeco. Notandumque illud interrogative atque increpative esse legendum. Igitur dicatur ita: Quid utilitatis accepistis in hoc, quod praedicavi vobis, si modo decepti a pseudoapostolis aliter tenetis, nisi quia frustra sive inaniter credidistis, in hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
tur. occulos habent et nõ uident : neq enĩ
est sp̃s in ore ipsorum. Si quod autem
uerbum ab ydolis auditur : demonum de¬
ceptiomi et nõ symulacrorum in sensibilitati
ascribitur. Ad hec adoranda : tam ademonibꝰ¬
quam etiam ab aruspicibus et philosophis
desipientibus ic compellebantur. Et est sensus.
Sicut cum gentes essetis. demonum tem¬
pla sine reluctatione ꝓ ut ducebamini fre-¬
quentabatis : sic modo dum agimini sp̃u scõ
dite: & p̃ceptis salutiferis cum om̃i humili¬
tate ob temꝑare contendite. Et q̃d dicit ꝓ¬
ut ducebamini: oftendit eos tantam uenera¬
tionem exibuisse simulacris. ut eorum cultũ
nequaquã ab orrerent : aquibuscumq horta¬
rentur monerentur. et ducerentur ꝑso¬
nouistis dm̃. ⁊ quia de spiritalibus iniste¬
riis nolo uos ignorantes redde. notum uo¬
bis fatio quod nemo in sp̃u dei loquens. id ẽ
quens. qui linguas infantium facit disertas

Expanded text:
tur: oculos, et non videbunt . Neque enim tur: oculos, et non videbunt . Neque enim est spiritus in ore ipsorum. Si quod autem verbum ab idolis auditur, daemonum deceptioni et non simulacrorum sensibilitati ascribitur. Ad haec adoranda tam a daemonibus quam ab aruspicibus et philosophis insipientibus impellebantur, et est sensus: Sicut cum gentes essetis, daemonum templa sine reluctatione, prout ducebamini, frequentabatis, sic modo dum agimini Spiritu sadite, et praeceptis salutiferis cum omni humilitate obtemperare contendite. Et quod dicit, prout ducebamini, ostendit eos tantam venerationem exhibuisse simulacris, ut eorum cultum nequaquam abhorrerent a quibuscunque hortarentur, vel monerentur, et ducerentur personovistis, et quia de spiritualibus mysteriis nolo vos ignorantes reddere, notum vobis facio, quod nemo in Spiritu Dei loquens, id estquens, qui linguas infantium facit disertas,
Abbreviated transcription (Latin):
essetis. Reducitur ab apło corinthiis
uite pͥstine conuersatio in noticram: ut ex
enis considatione crescant in nouam con¬
uersationem. Qm̃ sicut gentiliter uiuen¬
tes feruebant in mendatio et errore. quia
illa creatura nichil erat: sic iam xp̃rani
effecti. diumis p̃ceptis cum feruore anun
debeant ob sequi. Gentes autẽ siue gentiles
appellantur. qui ab errore patrum suoꝵ in
quo nascuntur. in religionem melioris inte
nõ cõmutantur. Unde et gens que sic ma¬
net ut genita est. uocatur. hii sunt paga¬
n qui ad diuinum cultum nõ accedunt.
quos gentes nunc appellat : nõ quo tunc
temporis pagani eẽnt quando ista dicebat.
s quod ante noticiam fidei fuerant: hoc
ẽ nõ tantum ꝓ gente. sed ut filios dei congre¬
garet in unum. Ad simulacra muta ꝓ ut
lando dicuntur. eo quod simulent hominẽ
et nõ sit homo : equum et nõ sit equus. ce¬
teraq hui modi. id circo muta appellantur:
quia ut psalmista ait. os habent ⁊ nõ loq̃n¬

Expanded text:
essetis. Reducitur ab Apostolo Corinthiis vitae pristinae conversatio in notitiam, ut ex ejus consideratione crescant in novam conversationem, quoniam sicut gentiles viventes fervebant in mendacio et errore, quia illa cultura nihil erat, sic jam Christiani effecti, divinis praeceptis cum fervore animi debebant obsequi. Gentes autem sive gentiles appellantur, qui ab errore patrum suorum in quo nascuntur, in religione melioris vitae non commutantur. Unde et gens quae sic manet ut genita est vocatur: hi sunt pagani, qui ad divinum cultum non accedunt, quos gentes nunc appellat, non quod tunc temporis pagani essent quando ista dicebat, sed quod ante notitiam fidei fuerant. Hoc est, non tantum pro gente, sed ut filios Dei congregaret in unum . Ad simulacra muta prout lando dicuntur, eo quod simulent hominem et non sit homo, equum et non sit equus, caeteraque hujusmodi idcirco muta appellantur, quia ut Psalmista ait os habent, et non loquen
Abbreviated transcription (Latin):
baptismatis. quis fu̾it ablutꝰ ab oꝑib mor¬
tuis si ẽadẽ iterũ cõtigerit. cõtaminabitur.
Sequitur ad seruiendũ deo inuenti. hic a¬
nõ possũt seruire uero ⁊ uiuo deo: quia
oportebat eũ intrare in tẽplũ: quantoma¬
gis quis oꝑa mortua habens. nõ poterit in¬

Expanded text:
baptismatis quis fuerit ablutus ab operibus mortuis, si eadem iterum attigerit, contaminabitur. Sequitur: Ad serviendum Deo viventi. Hic anon possunt servire vero et vivo Deo, quia oportebat intrare in templum, quanto magis eum qui opera mortua habe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sp̃m scm̃ semet ipsũ obtulit ĩmacłatũ deo.
et mundauit cõscientiã nr̃ãm ab oꝑibꝰ mor¬
tuis. ad seruiendũ dõ uiuenti: Si sanguis
aĩaliũ irrationabiliũ poterat carnẽ mũdare.
sanguis. xp̃i poterit mundare animã:⁊ ple¬
nissime iustificare. S ne quis putaret ple¬
nam sc̃ificationẽ et emundationẽ ꝓuenire
asꝑsiõe illiꝰ sanguinis legualis. subintulit
apłs carnis emundationẽ scđ̾m legẽ ꝑ illum
dari: quasi diceret. Sc̃ĩficat᷑ quidẽ caro ⁊
emundatur ꝓpt̾ legis p̃ceptũ: s tamen aĩa
nõ expiatur. addidit quoq differentiȩ cau¬
sam. ꝑ quã demostrauit illũ sanguinẽ aĩa¬
liũ nõ eẽ ĩmacłatũ: dicens de xp̃o. qui ꝑ

Expanded text:
sum obtulit immaculatum Deo, emundabit conscientiam nostram ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi! Si sanguis animalium irrationabilium poterat carnem emundare,sanguis Christi poterat mundare animam, et plenissime justificare; sed ne quis putaret plenam justificationem et emundationem provenire aspersione illius sanguinis legalis, subintulit olus carnis emundationem secundum legem per illum dari: quasi diceret, Sanctificatur quidem caro, et emundatur, propter legis praeceptum: sed tamen anima non expiatur. Addidit quoque differentiae causam, per quam demonstravit illum sanguinem animalium non esse immaculatum, di
Abbreviated transcription (Latin):
que anmã occidũt. Sic̃ enĩ aĩa uiuit uir¬
tutibꝰ. quȩ oꝑa uitȩ appellãtur: ita mori¬
tur uiciis et peccatis. simulq trahitur ad
mortẽ eterne ꝑditionis. Et bene dix̃ oꝑib
mortuis. Si quis em̃ in lege tangebat mor¬
tuũ. polluebatur: tam̃ asꝑsiõe postea mũ¬

Expanded text:
quae animam occidunt. Sicut enim anima vivit virtutibus, quae opera vitae appellantur, ita moritur vitiis et peccatis, simulque trahitur ad mortem aeternae perditionis. Et bene dixit ab operibus mortuis: si quis enim in lege tangebat mortuum, polluebatur, tamen aspersione sangu
Abbreviated transcription (Latin):
pħam patrẽ ioħis baptistȩ. Uisitauit nos ⁊
fecit redẽptionẽ pleb̾ suȩ. Redẽptio aũ ad
captiuos ꝑtinet: et nos captiui eramꝰ. cap¬
tiuati a diabolo in primo parente nr̃o. Si
eñ sanguis hẏrcoꝵ et tauroꝵ. et cinis ui¬
tulȩ asꝑsus inquinatos scĩficat ad emunda

Expanded text:
m patrem beati Joannis: Visitarit nos et fecit redemptionem plebis suae . Redemptio autem ad captivos pertinet, et nos captivi eramus, captivati a diabolo in primo parente nostro. Si enim sanguis hircorum et taurorum, et cinis vitulae aspersus, inquinatos sanctificat ad em
Abbreviated transcription (Latin):
du ducens ampliꝰ ⁊ ꝑfectiꝰ. T̃ab̾nacłm autẽ
ꝑ quos assistit deo patri. humanitas illiꝰ ẽ:
qm̃ nisi hõ fiereret. neqͣꝗͣ. dõ patri assistere
uterũ uirginis sine semine uiri trinitatis
oꝑe effigiatũ ẽ. Siue in hoc est amplius
et maius illis tab̃nacłis: quia diuinitas uer¬
bi que tota nõ potest cõprehendi. in taber¬
nacło nõ manufacto id est in illo hoĩe pleniᷤ¬
sime requieuit. ꝑfectiꝰ atq sanctiꝰ hoc est¬
illis tab̾nacłis: qr cũ neutrũ illoꝵ. sibi mi¬
nistrantes scĩficare ꝑfectosq facere posset:
istud uͦ tab̾nacłm ad se accedentes:⁊ a pec¬
catis mundare et ꝑfectos facere potest. Qd
dixit nõ manuftictũ: exposuit ipse dicẽs.

Expanded text:
 Per amplius et perfectius. Tabernaculum autem per quod assistit Deo Patri, humanitas illius est quoniam nisi homo fieret, nequaquam Deo Patri assistere uterum virginis sine semine viri, totius Trinitatis re effigiatum est: sive in hoc amplius et majus illis tabernaculis, quia divinitas Verbi, quae tota non potest comprehendi in tabernaculo manu facto, in illo homine plenissime requiescit: perfectius sive sanctiillis tabernaculis, quia cum neutrum illorum sibi ministrantes sanctificare perfectosque facere posset, istud vero tabernaculum ad se accedentes et a peccatis mundare, et perfectos facere potest. Quod dixit, non manufactum, exposuit ipse, dic
Abbreviated transcription (Latin):
aut uituloꝵ. s ꝑ propriũ sanguinẽ ĩtro
nut semel in sc̃a: eterna redẽptione inuẽ¬
ta. Nõ cũ sanguine legaliũ animaliũ a quo
ꝑfecta iustificatio nõ poterat dari: sed cũ
sangumne passiõis suȩ intronut in patriã
celestẽ. Quo sanguine õs sũt redẽpti. ꝑfec¬
teq iustificati: nõ tẽporali s ȩterna redẽp

Expanded text:
aut vitulorum sed per proprium sanguinem semel introivit in sancta aeterna redemptione inventa, non cum sanguine legalium animalium, a quo perfecta justificatio non poterat dari: sed cum sanguine passionis suae introivit in patriam coelestem quo sanguine omnes sunt redempti, perfecteq
Abbreviated transcription (Latin):
fectius tab̃nacłm nõ manufactũ: id est
nõ huiꝰ creatioĩs. Pontifex iudeoꝵ qͥ se¬
mel in anno cũ sanguine introibat intͣ
cũ sanguine passionis sue reserato celo ĩgre¬
sus ẽ secreta patrie celestis: ubi nũc assistit
uultui dĩ patris orans ꝓ nob̾. Pontifex autẽ
futuroꝵ bonoꝵ: duobꝰ modis appellat᷑. Futura
eñ bona quȩ ipse nob̾ ãministrauit: fuert̃
uerba cȩlestia. passio illiꝰ. resurrectio. baptiꝰ¬
mus. remissio peccatoꝵ. ꝑfectaq iustificatio.
Que idcirco futura bona appellant᷑: uel qͥa
appellat᷑. eo qd̾ pontẽ id ẽ uiã iusticie. iãq
ad patriã celestẽ ascendendi nob̃̾ exhibuerit.
Alia translatio habetur: xp̃c adueniens poi¬
tifex futuroꝵ bonoꝵ. Nisi eñ aduenisset
nequaquã hȩc futura bona nob̾ ãministrass:
neq ad insisteret uultui dei patris ꝓ nob̾.
Notandũq qr nõ dixit simplicit̾ illũ assiste¬

Expanded text:
us tabernaculum non manufactum, id est non hujus creationis. Pontifex Judaeorum qui semel in anno cum sanguine introibat intracum sanguine passionis suae reserato coelo ingressus est secreta patriae coelestis, ubi nunc assistit vultui Dei Patris, orans pro nobis. Pontifex autem futurorum bonorum duobus modis appellatur: futura enim bona quae nobis ipse administravit, fuerunt verba coelestia, passio illius, resurrectio, baptismus, remissio peccatorum, perfectaque justificatio, quae idcirco futura bona appellabantur, vel qappellatur, eo quod potestatem, id est viam justitiae, viamque ad patriam coelestem ascendendo nobis exhibuerit. Alia translatio habet, Christus adveniens pontifex futurorum bonorum. Nisi enim advenisset, nequaquam haec futura bona nobis administrasset, neque assisteret vultui Dei Patris pro nobis. Notandumque quia non dixit simplicit
Abbreviated transcription (Latin):
sis turbis uenit indomum. E accesserũt
ad eum discipłi eiꝰ dicentes. E dissere nob̾
parabolam ⁊ izamorum agri. Qui respon¬
dens ait. Qui semmat bonum semen: ẽ.
filius hominis. Ager aũ ẽ. mundus. Bon̾
uero semen : hii sunt filii regni. Sizama
qui semmaint ea : diabolus e. Messis uͦ
consummatio scłi ẽ. Messores autẽ angłi
sunt. Sicut gͥ colliguntur zizama ⁊ con

Expanded text:
is turbis venit in domum et accesserunt ad eum discipuli eius dicentes dissere nobis parabolam zizaniorum agri qui respondens ait qui seminat bonum semen est Filius hominis ager autem est mundus bonum vero semen hii sunt filii regni zizania qui seminconsummatio saeculi est; messores autem angeli sunt. Sicut et ergo colliguntur zizan
Abbreviated transcription (Latin):
in caminum ignis. Ibi erit fletus.⁊ stridor
dencium. Tunc iusti fulgebunt sicut sol
in regno patris eorum. Qui habet aures
audiendi:audiat.  ego quidem aliud his
super ad dere timeo: nedum lucem illu¬
minare uelim potius obscurẽ. Illud au̾
ualde consicdandum ẽ. quod dñs ante
messionis tempus zizama atritico separa¬
re interdicit: ne forte simul cum eis. ⁊ tri¬
ticum eradicetur. Ibi enim sunt toleran
di mali : ubi si cominoueantur in mag¬
num ꝑicłm ueniunt boni. Ubi enim fides
non ꝑit : melus ẽ. eorum iuntiosos mores
⁊ actus tolerare. quam eos irritando.
eccłie pacem ⁊ quietem soluere. Ammo¬
ueantur gͥ non erpellantur. Sunt em
qui facilius monitis uincuntur quam
minis. Illa gͥ zizana maneant int̾ tri¬
ticum. que sine tritici eradicatione euel¬
li non possunt. In omibus emĩ ẽ. haben¬
da discretio : neq omnes uno modo hab̃e

Expanded text:
r dentium. Tunc justi fulgebunt, sicut sol, in regno Patris eorum: qui habet aures audiendi audiat. Et ego quidem aliud his superaddere timeo, ne, dum lucem illuminare velim, potius obscurem. Illud autem valde considerandum est quod Dominus ante messionis tempus, zizania a tritico separare interdicit, ne forte simul cum eis et triticum eradicetur. Ibi enim tolerandi sunt mali, ubi si commoveantur, in magnum periculum veniunt boni. Ubi enim fides non perit, melius est eorum vitiosos mores et actus tolerare, quam eos irritando, Ecclesiae pacem et quietem solvere. Admoneantur igitur, non expellantur; sunt enim qui facilius monitis vincantur quam minis. Illa igitur zizania maneant inter triticum, quae sine tritici eradicatione evelli non possunt. In omnibus enim est habenda discretio, neque omnes uno modo habe
Abbreviated transcription (Latin):
gauit : nequaꝗͣ ab eo negabitur. De illis gͥ in¬
telligatur qͥ intormentis positi. in enis nomi¬
nis confessione usq ad mortẽ firmiter fidelit̾¬
q ꝑsistunt. Qui enim timore mortis dm̃ ne¬
gant: msi digna penitencia satiffecerint.
dubium non ẽ. quin ꝑeant ineternum. Bi̾a
enim hec illis dicuntur qͥ ꝓ xp̃i nomine ꝑ¬
secutionem paciuntur.

Expanded text:
gavit, nequaquam ab eo negabitur. De illis igitur ingavit, nequaquam ab eo negabitur. De illis igitur intelligatur, qui in tormentis positi, in ejus nominis confessione usque ad mortem firmiter fideliterque persistunt. Qui enim timore mortis Deum negant, nisi digna poenitentia satisfecerint, dubium non est quin pereant in aeternum. Omnia enim haec illis dicuntur, qui pro Christi nomine persecutionem patiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem seruatur. ut quod uidelicet infun do
uel insuminitate prioris uasis fuerat: hoc
in eisdem sub sequentis partibus fiat: i ta
& in homine substancia quidem tota resur¬
get. tota tamen meisdem partibus necessa¬
rio non resurget. Ac ꝑ hoc nichil suꝑfluum
nichil minis nichil indecens.⁊ in conuemiẽs
resurget in homine. Quod enim in aliis parti¬
bus suꝑ habundat: aliis partibus supplemen¬
tum dabit. Nolite gͦ timere : multis passeri¬
bus pluris p̾cii ⁊ meliores estis uos. Am itaq
de illis curam habet : multomagis uos non de¬
serit. neq derelinquet. Omis gͦ qui confitebit᷑
me coram homimibus : confitebor ⁊ ego eum¬
coram patre meo. qui in celis ẽ. Determinan¬
da sunt uerba saluatoris nr̃i. Ilam neq om̃s
confitebitur dns qui eum confitent᷑: neq õs
nega bit qui eum negant. Ipse enim dicit.
Non om̃is qͥ dicit mͥ dne dñe. intrabit in reg¬
num celorũ. Beatus quoq petrus qͥ eum ne¬

Expanded text:
dem servatur, ut quod videlicet in fundo dem servatur, ut quod videlicet in fundo vel in summitate prioris vasis fuerat, hoc in eisdem subsequentis partibus fiat; ita et in homine substantia quidem tota resurget, tota tamen in eisdem partibus necessario non resurget. Ac per hoc nihil superfluum, nihil minus, nihil indecens et inconveniens resurget in homine: quod enim in aliis partibus superabundat, aliis partibus supplementum dabit. Nolite ergo timere, multis passeribus et pluris pretii et meliores estis vos. Qui itaque de illis curam habet, multo magis vos non deseret neque derelinquet. Omnis ergo qui confitebitur me coram hominibus, confitebor coram Patre meo qui est in coelis. Determinanda sunt eloquia Salvatoris nostri; nam neque 56 omnes confitebitur Dominus qui eum confitentur; neque omnes negabit qui eum negant. Ipse enim dicit: Non omnis qui dicit mihi, Domine Domini intrabit in regnum coeloram. Beatus quoque Petrus qui eum ne
Abbreviated transcription (Latin):
ti estis precio magno. ⁊ xp̃i sanguine redẽp¬
ti estis : ur̾i aũ ⁊ capilli capitis omnes mui¬
merati sunt. Seuant tirantii quantum
uelint : nullo tamen tormentorum gen̾e
uos delere ⁊ consumere poterut. Non ẽ.
autẽ ei. difficile capillos numerare: eui
difficile non fuit ereare. In hoc autem quod
eorũ capillos numeratos eẽ dicit : totam ho¬
minis substanciam resurgere.⁊ nichil de
ea perire significat. Si enim omnes capilli
numerati sunt. omnesq resurgent. quare
etiam non toti resurgent: Quis enim cre¬
dat ut capillus exparte resurgat. ⁊ exparte
pereat : d fortasse in conueniens tibi ẽẽ ui¬
detur. ut tam longi capilli in homine resur¬
gant. Necesse quidem ẽ. ut totus homo resur¬
gat: s non ẽ. necesse ut tota hominis substan¬
cia in ea parte resurgat. ubi prius in corpo¬
re fuerat. Sieut enim inuasis aureis ⁊ argen¬
teis. qui iterum conflantur materia quidẽ
tota seruatur. partim tamen positio non ea¬

Expanded text:
nguine redempti estis? Vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt. Saeviant tyranni quantum velint, nullo tamen tormentorum genere vos delere et consumere poterunt. Non est autem ei difficile capillos numerare, cui difficile non fuit creare. In hoc autem quod eorum capillos numeratos esse dicit, totam hominis substantiam resurgere, et nihil de ea perire significat: si enim omnes capilli numerati sunt, omnesque resurgent; quare etiam non toti resurgent? Quis enim credat, ut capillus ex parte resurgat, et ex parte pereat? Sed fortasse inconveniens tibi esse videtur, ut tam longi capilli in homine resurgant. Necesse quidem est ut totus homo resurgat, sed non est necesse ut tota hominis substantia in ea parte resurgat ubi prius in corpore fuerat. Sicut enim in vasis aureis et argenteis, quae iterum conflantur, materia quidem tota servatur, partium tamen positio non ea
Abbreviated transcription (Latin):
est : in aꝑto ⁊ cumetis audientibus loqui. ꝙ
nolite tim̾e eos qui occidunt corpus. P redica¬
te inquit. euangłizate : officium ur̾m un
plete: Multi quidem erunt qui uos ꝑ sequen¬
tur. qui uos affligent ⁊ occident: ẜ nolite
timere eos qui occidunt corpus. Occidunt
enim quod mortale erat. Nam ⁊ si non ocri¬
derent : moreret᷑ tam̾. Animã autẽ non pos¬
sunt occide. Annia eni̾ in mortalis ẽ : que
dum peccat morit᷑. ⁊ auera uita que rp̃s ẽ.
separat᷑. gladiis tam̃ occidi non potest. S
potius eum timete qui potest & aminam &
corpus mittere in gehennam. Illi in solo cor¬
pore : hic in corpore ⁊ anima potestatem ha¬
bet. Illorum pena eito transit: ĩstius num¬
quam finitur. Illi quoq nec in ipso corpore
potestatem habuissent nisi hoc eis a dño da¬
tum fuiss. Nonne duo passeres asse uene¬
unt : ꝙ unus er illis non cadit suꝑ teiram
sine patre ur̃o. Si gͥ illi qui tam uili precio

Expanded text:
est in aperto et cunctis audientibus loqui. Et est in aperto et cunctis audientibus loqui. Et nolite timere eos qui occidunt corpus. Praedicate, inquit, evangelizate, officium vestrum implete; multi quidem erunt qui vos persequentur, qui vos affligent, et occident, sed nolite timere eos qui occidunt corpus. Occidunt enim quod mortale erat: nam etsi non occiderent, moreretur tamen. Animam autem non possunt occidere. Anima enim immortalis est; quae dum peccat, moritur, et a vera vita quae Christus est, separatur, gladiis tamen occidi non potest. Sed potius eum timete qui potest et animam et corpus perdere in gehenna. Illi in solo corpore, hic in corpore et anima potestatem habet: illorum poena cito transit, istius nunquam finitur: illi quoque nec in ipso corpore potestatem habuissent, nisi hoc eis a Domino datum fuisset. Nonne duo passeres asse veneunt, et unus exilis non cadit super terram sine Patre vestro? Si igitur illi qui tam vili pretio
Abbreviated transcription (Latin):
& non de alio dicat: etiam sequentia manifes¬
tant. Ait enim. Si patrem familias beelze¬
bub uocauerunt. quatomagis domesticos
euis . Ipse ẽ. enim paterfamilias : euius fa¬
milia ẽ. om̃is eccłia. De quo tamen udi dice
non tuuerunt. In beel zebub principe demo¬
morũ eicit demonia. Ne gͦ timueritis eos:
quia nec ego timun. s patienter euncta sus¬
tinui. Hec aũ que dico oꝑta sunt. non dum
uidentur. de futuris loquor: om̃ia tamen
suo tempore manifestabunt᷑. Nichil enim
oꝑtum quod non reueletur: ⁊ occłtum quod
tempus uidicare. quo ad usq ueniat dñs.
qui ⁊ illuminabit abscondita tenebrarum
& manifestabit consilia cordium. Quod
dico uobis intenebris: dicite in lumine.
Quod meingiate ⁊ figura auditis. quod
uob̾ in consiliis manfesto. dicite palam
suꝑ tecta. In aure enim auditur quod secre¬
te & quasi sub silentio dicitur. Latent em̾
que sub tecto sunt. Suꝑ tecta igit᷑ p̾dicare

Expanded text:
et non de alio dicat, etiam sequentia manifeset non de alio dicat, etiam sequentia manifestant. Ait enim: Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus? Ipse est enim paterfamilias, cujus familia est omnis Ecclesia; de quo tamen Judaei dicere non timuerunt: « In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia . » Ne ergo timueritis eos: quia nec ego timui, sed patienter cuncta sustinui. Haec autem quae dico operta sunt, nondum videntur, de futuris loquor: omnia tamen suo tempore manifestabuntur: Nihil enim opertum quod non revelabitur, et occultum quod tempus judicare, quo ad usque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . » Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine. Quod in aenigmate et in figura auditis, quod vobis in consiliis manifesto, dicite palam super tecta. In aure enim auditur; quod secrete et quasi sub silentio dicitur: latent autem quae sub tecto sunt. Super tecta igitur praedicare,
Abbreviated transcription (Latin):
patientiam & in nocentiam dñs docet :
non resistere s fugere ammonet. Fugite
inquit malos. fugite inquit ꝑsecutores.
fugite in aliam euntatem non enim de erut
uob eiuitates ad quas fug̾e possitis. Pruis
enim ueniet filius hominis. prius ad u¬
dicium reuertetur. quam uos omnes ci¬
uitates irł consũmetis.⁊ ad fidem con¬
uertatis. Mea erempla uos doceant: ad
me respicite. quod mine fieri uidetis
hoc in uobis ne formidetis. Nlon est. enĩ
discipłs suꝑ magistrũ nec seruus suꝑ do¬
minum suum. Qui me offende ⁊ ꝑseqͥ
non timent : uos quoq offende ⁊ ꝑsequi
non timebunt. Sufficit discipło. ut sit sic̃
magister enis : ⁊ seruus sicut dñs eius. Hoc
ergo dicit de seipso : se magistrum ⁊ dn̾m
uoeat. Si enim magister indoctus fuerit:
non sufficit discipło ignorantia magistri.
ce si dñs pauꝑ ⁊miser fuerit: non sufficit
seruo miseria dm̃. Si enim sufficeret : nil
amplius quereret. Quod utiq hoc de se ipso

Expanded text:
patientiam et innocentiam Dominus docet: non resistere, sed fugere admonet. 55 inquit, malos, fugite persecutores, fugite in aliam civitatem; non enim deerunt vobis civitates, ad quas fugere possitis. Prius enim veniet Filius hominis, prius ad judicium revertetur, quam vos omnes civitates Israel consummetis et ad fidem convertatis. Mea exempla vos doceant, ad me respicite, quod in me fieri videtis, hoc in vobis me formidetis: Non est enim discipulus super magistrum, nec servus super dominum suum. Qui me offendere et persequi non timent, vos quoque offendere et persequi non timebunt. Sufficit discipulo, ut sit sicut magister ejus, et servo sicut dominus ejus. Hoc autem dicit de se ipso: se magistrum et dominum vocat. Si enim magister indoctus fuerit, non sufficit discipulo ignorantia magistri: et si dominus pauper et miser fuerit, non sufficit servo miseria domini: si enim sufficeret, nil amplius quaereret. Quod itaque hoc de se ipso
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s qui loquebatur in eis: Tradet autẽ
frat̾ fr̾em in mortẽ .⁊ pater filium. ⁊ insur¬
gent filii in parentes : ⁊ morte eos afficient.
& eritis odio omnibus ꝓpt̾ nomen meum.
hec autem ꝓpħetia quia iam completa ẽ.
erpositione non indiget. Ipsa em̾ eius ad im¬
pletio: expositio fuit. Qui aũ ꝑseuerauerit
usq infinem : hic saluus erit. Om̃is enim
homo in eo uidicatur: in quo inuenitur.
Quaeumq hora conuersus fuerit : uita ui¬
uet ⁊ non morietur. S forte expectas ut
in ultima hora conuertaris. Audi quid dñs
dicat. Uigilate quia nescitis diem neq ho¬
Eram. Illi gͥ qui ultimam horam sic erpectãt:
falli possunt. Qui uero in bono ꝑseuerant:
falli non possunt. Numquam enim nisi in
bono udieantur: qui semꝑ in bono inue

Expanded text:
Spiritus sanctus qui loquebatur in eis? Tradet autem Spiritus sanctus qui loquebatur in eis? Tradet autem frater fratrem in mortem, et pater filium: et insurgent filii in parentes, et morte eos afficient, et eritis odio omnibus, propter nomen meum. Haec autem prophetia, quia jam completa est, expositione non indiget; ipsa enim ejus adimpletio, expositio fuit. Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Omnis enim homo in eo judicatur in quo invenitur. Quacunque hora conversus fuerit, vita vivet, et non morietur. Sed forin ultima hora. Audi quid Dominus dicat: « Vigilate, quia nescitis diem neque horam . » Illi igitur qui ultimam horam sic exspectant, falli possunt; qui vero in bono perseverant, falli non possunt. Nunquam enim nisi in bono judicantur qui semper in bono inve
Abbreviated transcription (Latin):
nibus. ibi prudentia necessaria erit. ne uos
decipiant. ne uos sedueant. ne uos minis &
flagellis. ne uos blandiciis & ꝑ suasionibus.
aueritate deuiare faciant. Multis enim modis
uos temptabunt: multis agumentis. multisq
insidiis uos decipere conabuntur. Tradent
enim uos flagellabunt uos: ad reges ⁊ p̾sides
ducent uos. Hoc autem ꝓpter me: qua tenus
⁊ illis ce cunctis. gentibus testimonium detis
de me. Cum autẽ tradent uos nolite cogita¬
re quomodo aut quid loquamini. Dabitur em̾
uob̾ in illa hora quid loquamim. Non emĩ uos
estis qui mm : s sp̃s patris ur̃i qui loquitur
in uob̾. Securus enim ad p̾lium uadit : qui ta¬
libus armis ⁊ sub tali principe pugnat. Secu¬
rus ⁊ ille ad consilium ꝑgit: qui tali ꝓlocutore
causam suam defendit. Cum enim sc̃orũ tri¬
umphos legimus. sepe philosophos & sapientes
a puellis ⁊ hominibus illiteratis suꝑatos fins¬
se audimus. Hoc autem quis faciebat. isi

Expanded text:
nibus: ibi prudentia necessaria erit, ne vos nibus: ibi prudentia necessaria erit, ne vos decipiant, ne vos seducant, ne vos minis et flagellis, ne vos blanditiis et persuasionibus a veritate deviare faciant. Multis enim modis vos tentabunt, multis argumentis, multisque insidiis vos decipere conabuntur. Tradent enim vos, flagellabunt vos, ad reges et praesides ducent vos: hoc autem propter me, quatenus et illis et cunctis gentibus testimonium detis de me. Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quid losed spiritus Patris vestri, qui loquitur in vobis. Securus enim ad praelium vadit, qui talibus armis et sub tali principe pugnat. Securus et ille ad concilium pergit, qui tali prolocutore causam suam defendit. Cum enim sanctorum triumphos legimus, saepe philosophos et sapientes a puellis et hominibus illiteratis superatos fuisse audimus. Hoc autem quis faciebat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
inͦ medio luporũ. Scitis & bene scitis ut¬
utriusq naturam. Ad paciendũ itis : patien¬
tiam ce in nocentiam custodite. Non uos de¬
fendatis quia oues estis. Seiant illi : quia
amimantibus terre. Serpentes autem ⁊ ma¬
ligni sp̃s ⁊ iniqui homines uocantur : qm̃ ⁊
uenenosi sunt ⁊ recto itinere non incedunt.
Sicut gͥ illi prudentes sunt inmalo: sic ⁊ uos
dicit dñs prudentes estote inbonoUidete ne¬
quis uos decipiat astucia sua: qm̃ filii hunis
scłi prudentiores sunt filiis lucis ingeneratio¬
ne sua. Prudentes gͥ estote : s ita prudentes
ut simplicitatem non amitatis. ditis aũ simpli¬
ces sicut columbe. Simplices in quid: sine frau¬
de. sine ueneno. sine dolo. sine felle. omĩq a¬
maritudine sit prudentia ur̾a. Cauete aũ ab
hominibus. Tradent enim uos in consiliis. &
insinagogis suis flagellabunt uos.⁊ ad reges
ce p̾sides ducemim ꝓpter me in testimonium
illis: ⁊ gentibus. Cauete inquit uob̃ ab homi¬

Expanded text:
in medio luporum. Scitis et bene scitis utriusque naturam. Ad patiendum itis; patientiam et innocentiam custodite. Non vos defendatis, quia oves estis; saeviant illi, quia animantibus terrae . » Serpentes autem et maligni spiritus, et iniqui homines vocantur, quoniam et venenosi sunt, et recto itinere non incedunt. Sicut igitur illi prudentes sunt in malo, sic et vos, dicit Dominus, prudentes estote in bono. Videte, ne vos decipiant astutia sua, quia « filii hujus saeculi prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua . » Prudentes igitur estote, sed ita prudentes ut simplicitatem non amittatis. Sitis autem simplices sicut columbae: Simplex, inquit, sine fraude, sine veneno, sine dolo, sine felle, omnique amaritudine sit prudentia vestra. Cavete autem ab hominibus; tradent enim vos in conciliis, et in Synagogis suis flagellabunt et praesides ducemini propter me, in testimonium illis et gentibus. Cavete, inquit, vobis ab homi
Abbreviated transcription (Latin):
rum meritum dabitur ⁊ omĩum duntiarũ
plenitudine habundabit. Ei autẽ qui talen¬
tum non habuerit dupplicatũ s ociosum ⁊
sine fructu illud ẽẽ ꝑmiserit etiam io quod
uidetur habere auferetur ab eo qm̃ sine ratio¬
ne ⁊ in tellectu stolidus ⁊ insipiens appare¬
bit. ⁊ tunc mutilis seruis eicietur intenebraᷤᷤ
exteriores: illic erit fletus ⁊ stridor dentiũ.

Expanded text:
rum meritum dabitur, et omnium divitiarum rum meritum dabitur, et omnium divitiarum plenitudine abundabit; ei autem qui talentum non habuerit duplicatum, sed otiosum, et sine fructu illud esse permiserit, etiam id quod videtur habere, auferetur ab eo; quoniam sine ratione et intellectu, stolidus et insipiens apparebit; et tunc inutilis servus ejicietur in tenebras exteriores; illic erit fletus et stridor dentium.
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc autẽ cum usura dñs recipit: quia mul¬
tos fideles cum fructu boni oꝑis ꝑeam ac-¬
quirit. Nusꝗͣ aũ ẽ. ubi dñs non seminauerit.
nusꝗͣ ẽ. ubi sue gr̃e sementem non sparserit:
qui ꝓpter hoc quod in omne t̾ram errunt sonꝰ
apłorũ. omibus hominibus rationem ⁊ in tel¬
lectum. memoriã.⁊ ingenium largitus ẽ.
sonstat gͥ hunc malum seruũ ad uersus eũ ẽẽ
mentitum. De quo dĩis sub inferens ait: Tol¬
lite itaq ab eo talentum : ⁊ date ei qui hab
quinq talenta. ꝑ quod intellig̾e possumus
solos bonos eam beatitudinẽ posside: quam
simul cum eis ⁊ mali possedissent. si in bonita¬
te p̾stitissent. Talentũ enim idẽ talenti retri¬
butionem ⁊ meritũ soli bom habebunt. Un
&e sub ditur. Dmĩ enim habenti dabitur ⁊
habundabit : ei autem qui non hab. ⁊ qd̾
uidetur hab̾e auferetur ab eo. Quicũq enĩ
talenta hec duplicata habuerit : ei ⁊ talento¬

Expanded text:
Hanc autem cum usura Dominus recipit, qui mulHanc autem cum usura Dominus recipit, qui multos fideles cum fructu boni operis per eam acquirit. Nusquam autem est, ubi Dominus non seminaverit; nusquam est, ubi suae gratiae sementem non sparserit; quia, praeter hoc, quod in omnem terram exivit sonus apostolorum omnibus hominibus rationem et intellectum, memoriam et ingenium largitus est. Constat igitur, hunc malum servum adversus eum esse mentitum. De quo Dominus subinferens, ait: Tollite itaque ab eo talentum, et date ei qui habet quinque talenta. Per quod intelligere possumus, solos bonos eam beatitudinem possidere, quam simul cum eis et mali possedissent, si in bonitate perstitissent. Talentum enim, id est talenti retributionem et meritum, soli boni habebunt. Unde et subditur: Omni enim habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet et quod videtur habere auferetur ab eo. Quicunque enim haec talenta duplicata habuerit, ei et talento
Abbreviated transcription (Latin):
quia homo durus es. metis ubi non semi¬
nasti.⁊ congregas ubi non sparsisti: ⁊ timẽs
abii ⁊ abscondi talentum tuum in terrã.
Ecce habes quod tuum ẽ. Si enim intellec-
tum uocarent. eiuus beniuolentiam capta¬
bant. Talis gͥ excusatio quam sit uana. ⁊ in¬
utilis. omisq ingenii ⁊ rationis expers ipse
diis ostendit dicens. Serue male ⁊ piger scie¬
bas quia meto. ubi non semino. ⁊ congrego
ubi non spargo. oportut ergo te dare pecu¬
nam meam nummulariis.:⁊ ego ueniens
recepissem utiq quod meum ẽ. cum usura.
Ac si diceret lon fuit conuemens ut meam
pecumam numinulariis comittere timeres.
cum tam fortẽ me ẽẽ cognoueras. ut non so¬
lum mea. uerum etiam aliena michi ubiq
uendicare uelleam. Qua in re te nullam er¬
eusationẽ hab̾e manifestum ẽ. hec aũ pecu¬
ma uerba uite eterne sunt : numinularii
uero quibus ea nunciantur. si tamen in ea
negociantes: ociosam eam ẽe non pacͥuntur.

Expanded text:
quia homo durus es; metis ubi non semiquia homo durus es; metis ubi non seminasti, et congregas ubi non sparsisti, et timens abii, abscondi talentum in terra: ecce habes quod tuum est. Si enim intellectutum vocarent, cujus benevolentiam captabant. Talis igitur excusatio quam sit vana et inutilis omnisque ingenii et rationis expers, ipse Dominus ostendit, dicens: Serve male et piger, sciebas, quia meto ubi non semino: et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te dare pecuniam meam nummulariis; et ego veniens recepissem utique quod meum est cum usura. Ac si diceret: Non fuit conveniens, ut meam pecuniam nummulariis committere timeres, cum me tam fortem esse cognoveras, ut non solum mea, verum etiam aliena mihi ubique vindicare valeam. Qua in re te nullam excusationem habere, manifestum est. Haec autem pecunia, verba vitae aeternae sunt; nummularii vero, quibus ea nuntiantur; si tamen in ea negotiantes otiosam eam esse non patiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Namqneq uolentis ẽ. uoluntas. neq eur¬
rentis ẽ. cursus. s miserentis ẽ. di : qui pͥꝰ
bene agendi uoluntatẽ deinde bene curren¬
di tribit facultatẽ. Duo gͥ talenta michi
dedisti. ec ce alia duo suꝑ lucratus sum : qm̃
quid intelligant.⁊ qualit̾ intelligentes oꝑa¬
ri debeant. alios docere piger non fui. Huic
itaq dñs respondens ⁊ congaudens : non
minora dona largitur. quam illi alii mͦ
suꝑuis largitus fuerat. Nunc etiam de illo
uideamus qui abens fodit int̾rã ⁊ ab scon¬
dit pecunam dm̃. sin. Per quem scilieet¬
eos intelligimus quibus ingenium ⁊ intellec¬
tum dñs dedit. quẽ ipsi in terreno ⁊ in car-¬
neo corde subfodientes ⁊ abscondentes. neq
in sua neq maliorũ salute eum expendunt.
Tales au̾ multos uidemus. qui si uoluissent.
multis multis ꝓd eẽ. potuissent. E isti quidẽ
digne satis amisso intellectu quo male usi
fuerant. dum se ercusare putant. iudicis
iram contra se ꝓuocant dicentes. Dñe scio

Expanded text:
is est voluntas, neque currentis est cursus, sed miserentis est Dei, qui prius bene agendi voluntatem, deinde bene currendi tribuit facultatem. Duo igitur talenta mihi dedisti, ecce alia duo superlucratus sum; quoniam quid intelligant, et qualiter intelligentes operari debeant, alios docere, piger non fui. Huic itaque Dominus respondens et congaudens, non minora dona largitur, quam illi alii modo superius largitus fuerat, Nunc etiam de illo videamus, qui abiens fodit in terram et abscondit pecuniam domini sui; per quem sciliceteos intelligimus, quibus ingenium et intellectum Dominus dedit, quem ipsi in terreno et carneo corde suffodientes eT abscondentes, neQue in sua neque in aliorum saluTe eum expejdunt. Tales auTem mUltos videmUS, qui, si voluiSsent, mUltis prodesse potuissejt. Et isti quidem digne satis, amisso intellectu quo male usu fuerant, dum se excusare putant, judicis iram contra se provocant, dicentes: Domine, scio
Abbreviated transcription (Latin):
didit illis bona sua. E Rłiaͣ. Sicut em̾ hõ
ꝑegre ꝓficiscens seruis suis bona tradidit:
ita ⁊ saluator nr de hoc mundo ad patrem
rediens. prius fid elibus suis bona sua lar¬
gitus ẽ. Qumi dedit quinq talenta. alii autẽ
duo : alii uero unum. unicinq secundũ ꝓ¬
priam uirtutem : ⁊ ꝓfectus ẽ. statim. Quiq
enim talenta: quinq corporis sunt sensus
duo uͦ intellectus ⁊ oꝑatio. Unum autẽ: in¬
tellectus tantũ. Hec au̾ ⁊ si naturaliter ab
mitio hominibus data sunt ea tamen fide¬
libꝰ suis iterum dñs dedit.⁊ quodammꝰ. in¬
nouauit : dum magis in terius qͣm erternis
habenda monstrauit. Habet enim ⁊ aĩa iu¬
sum. auditũ. gustũ.⁊ hodoratũ.⁊ taetum :
&e quidem multo digniores ilł qui in corpore
sunt. Sensus enim corporis cum aliis anima¬
libus : sensus uͦ anime cum angłis cominu¬
nes habemus. Habiit au̾ qui quinq talen¬
ta acceꝑat ⁊ oꝑatus ẽ. meis: ⁊ lucratus ẽ.

Expanded text:
illis bona sua;et reliqua. Sicut enim homo peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, ita et Salvator noster de hoc mundo ad Patrem rediens, prius fidelibus suis bona sua largitus est. Et uni dedit quinque talenta, alii autem duo, alii vero unum; unicuique secundum propriam virtutem; et profectus est statim. Quinque enim talenta quinque sunt corporis sensus; duo vero intellectus et operatio; unum autem intellectus tantum. Haec autem etsi naturaliter ab initio hominibus data sunt; ea tamen fidelibus suis iterum Dominus dedit, et quodammodo innovavit, dum magis interius, quam exterius habenda monstravit. Habet enim et anima visum, auditum, gustum, odoratum, et tactum; et quidem multo digniores illis qui in corpore sunt. Sensus enim corporis cum aliis animalibus; sensus vero animae cum angelis communes habemus. Abiit autem qui quinque talenta acceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
brias tangunt. hoc autem talentum dup¬
plicamus : quando fidem nr̾am aliis p̾dica¬
mus. S audiamus quid huic dñs respo̾dit.
qui ei quiqunq talenta duplieata obtulit.
Euge bone serue ⁊ fidelis: quia suꝑ pauea
finsti fidelis. supͣ multa te constituam. int᷑
ingaudium dm̃ tui. Euge namq uor gau¬
dentis ẽ. S nota quod pauea dñs reputat
queq in hoc mundo meliora habemus. Qua
in re illus regni diuitias in estimabilis ẽẽ
dit : que p̾parauit d̃s diligentibus se. Par¬
ua sunt gͥ hec talenta illis diuitiis compara¬
ta. si quidem eas quales sint. ꝑ hec neq inde¬
neq audire neq ad plenum cogitare possu¬
mus. Quis enim illud cogitare ualeat. quod
in cor hominis nõ ascendit : Intra ingaudi¬
um dñ tui. De hoc enim gaudio psalmista
ait. Beati qui habitant in domo tua dne:¬

Expanded text:
brias tangunt. Hoc autem talentum dubrias tangunt. Hoc autem talentum duplicamus, quando fidem nostram aliis praedicamus. Sed audiamus, quid huic Dominus responderit, qui et quinque talenta duplicata obtulit: Euge, bone serve et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam; intra in gaudium Domini tui. Euge namque vox gaudentis est. Sed nota, quod pauca Dominus reputat quaeque in hoc mundo meliora habemus. Qua in re illius regni divitias inaestimabiles esse dit quae praeparavit Deus diligentibus se . » Parva sunt igitur haec talenta illis divitiis comparata: si quidem eas quales sint, per haec neque videneque audire, neque ad plenum cogitare possumus. Quis enim illud cogitare valeat, quod in cor hominis non ascendit? Intra in gaudium Domini tui. De his enim gaudiis Psalmista, ait: « Beati qui habitant in domo tua, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
q. Uob̾ datum ẽ. nosse misteriũ regni dĩ:
cet̾is autẽ in parabolis. ut uidentes non uide¬
ant. ⁊ audientes non intelligant. G ustum qͦ¬
dedisti mihi : quo tue dulcedinis saporem
intelligens dico. Quam duleia faucibus mi̾s
eloquia tua : suꝑ mel ⁊ fauum ori meo. Et in
hoc quidẽ oꝑatus sum : aliosq mecum ad de¬
gustandum inuitami dicens. Eiustate ⁊ uide¬
te qm̃ suauis ẽ. dñs : beatus uir qui sꝑat nieo.
S quia dicam de odoratu. quo fideles tuos in¬
struari. qua ratione discern̾e ualeant int̾
catholicam fidem.⁊ fetentem heretieam pͣui¬
tatem: Hoc enim serui tui electi. te secunt᷑
sic̃ turrisslibam : que respicit contra damas¬
cum. At uero ⁊ in tactu oꝑatus sum : ⁊ non
minus meo quam in aliis talentis lucratus
⁊ tangitur. Quanto enim unusquisq fidelior
est. tanto familiarius ⁊ ꝓprius dm̃ tangit.
Alii enim ipsum : alii euis uestimenti fim¬

Expanded text:
nosse mysterium regni Dei, nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis, ut videntes non videant, et audientes non intelligant . » Gustum quoque mihi dedisti, quo tuae dulcedinis saporem intelligens, dico: « Quam dulcia faucibus meis eloquia tua; super mel et favum ori meo : » et in hoc quoque operatus sum, aliosque mecum ad degustandum invitavi, dicens: « Gustate et videte, quam suavis est Dominus; beatus vir qui sperat in eo . » Sed quid dicam de odoratu, quo fideles tuos instruxi, qua ratione discernere valeant inter catholicam doctrinam, et fetentem haereticam pravitatem? hoc enim servi tui illecti, te sequuntur, sicut turris Libani, quae respicit contra Damascum . » At vero et in tactu operatus sum; et non minus in eo, quam in aliis talentis lucratus  tangitur. Quanto enim unusquisque fidelior est, tanto familiarius, et propius Dominum tangit. Alii enim ipsum; alii ejus vestimenti fim
Abbreviated transcription (Latin):
lucratus ẽ. alia duo. Qui autẽ unum acce¬
ꝑat : habiens fodit int̾rã ⁊ abscondit pe¬
eunam dm̃ sui. hec autẽ omĩa in sequen¬
tibus erponemus. Post multum uero tem¬
ꝑ oris uenit dñs seruorũ illorum : ⁊ posuit
rationem cum eis. Post multum namq
enim cum seruis suis rationẽ dñs ponet:
his que gessit siue bona siue mala fuerint.
Q accedens qui quinq talenta acceꝑat: ob¬
tulit alia quinq talenta dicens. dñe qͥnq
talenta tradidisti mͥ: ecce alia qͥnq suꝑ lu¬
eratus sum. Nisum michi dedisti: oꝑatus sũ
m eo.⁊ multos illuminaui. Que uidi osten¬
di. que intellexi docin. non celaui non absẽo¬
di ea que tu michi reuelare dignatus funsti.¬
hoc habeo gͥ: hoc talentum multiplieatũ. De¬
disti michi ⁊ auditum in hoc quoq oꝑatus
sum : ⁊ multis aliis aures aꝑin. tuorũq se¬
cretorũ uerba eos audire ⁊ intellig̾e docui
Noc enim talentum dñs requirebat cum di¬
ceret. Qui habet aures audiendi audiat. Itẽ¬

Expanded text:
um acceperat abiens fodit in terrum, et abscondit pecuniam domini sui. Haec autem omnia in sequentibus exponemus. Post multum vero temporis venit dominus servorum illorum, et posuit rationem cum eis. Post multum namque Tunc enim cum servis suis rationem Dominus ponet, his quae gessit, sive bona, sive mala fuerunt. Et accedens qui quinque talenta acceuinque talenta dicens Domine, quinque talenta tradidisti mihi; ecce alia quinque superlucratus sum. Visum mihi dedisti; operatus sum in eo, et multos illuminavi: quae vidi, ostendi; quae intellexi, docui; non celavi, non abscondi ea quae tu meis oculis revelare dignatus fuisti: habeo ergo hoc talentum multiplicatum. Dedisti mihi et auditum; in hoc quoque operatus sum, et multis aliis aures aperui tuorumque secretorum verba eos audire et intelligere docui. Hoc enim talentum Dominus requirebat, cum diceret; « Qui habet aures audiendi, audiat
Abbreviated transcription (Latin):
de quinq talentis dicta sunt : nue uero
de duobꝰ audiamus. ꝑ que intellectum ⁊ oꝑa¬
tionem signari dirimus. Que nimirum ⁊¬
si numero sint pautiora : p̃cio tamen ⁊ sig¬
inficatione non inferiora. Qui eni̾ bene intel¬
ligit :⁊ que in telligit oꝑatur : mehil in insu
⁊ auditu. nichil ingustu odoratu ⁊ tactu mi¬
nis habet. In his enim duobus illa quinq
plenissime continentur. Que quia sibi mutuo

Expanded text:
ta sunt: nunc vero de duobus audiamus; per quae intellectum et operationem significari diximus: quae nimirum etsi numero sint pauciora, pretio tamen et significatione non sunt inferiora. Qui enim bene intelligit, et quae intelligit operatur, nihil in visu et auditu, nihil in gustu, odoratu et tactu minus habet. In his enim duobus illa quinque plenissime continentur: quae quidem sibi mutuo
Abbreviated transcription (Latin):
retur. S quia surrexit ⁊ celos ascendit: sie clari¬
fieatus ẽ. in mentibus nr̃is. ut talem eum ẽẽ ere¬
damus qualis erat apud patrẽ priusquam mun¬
duis fieret. Mamfestaui nomen tuum homimbꝰ
quos dedisti mͥ de mundo. Hoc enim nomen illis
solis manifestum ẽ. qui hunc eredunt &ẽ. filium.
et illum credunt ẽẽ patrẽ. Nesciebant uidi hoc
nomen qui dicebant. sedđ̾m legem debet mori qr
filium di se fecit. Tui erant ⁊ michi eos dedisti
ce sermonẽ tuum seruauerunt. Tui inquit erat
qui ad uitam p̾destinati erãt. ⁊ mͥ eos dedisti. ad
docendum ad redimendum ad sc̃ificandum. ⁊¬
quem me docente audierunt. Hlunc cognouerũt¬
quia om̃ĩa que dedisti m abste sunt. Quomodo uł
unde cognouerunt: Qina uerba que dedisti mͥ
dedi eis. ⁊ ipsi acceꝑunt ea.⁊ in ipsis cognouerut u̾e¬

Expanded text:
retur. Sed quia surrexit, et coelos ascendit, sic clariretur. Sed quia surrexit, et coelos ascendit, sic clarificatus est in mentibus nostris, ut talem cum esse credamus, qualis erat apud Patrem, priusquam mundus fieret. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo. Hoc enim nomen illis solum manifestum est, qui hunc credunt esse Filium, et illum credunt esse Patrem. Nesciebant Judaei hoc nomen, qui dicebant: « Secundum legem debet mori, quia Filium Dei se fecit . » Tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt. Tui, inquit, erant, quia ad vitam praedestinati erant. Et mihi eos dedisti ad docendum, ad redimendum, ad sanctificandum. quem me docente audierunt. Nunc cognoveruntquia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt. Quomodo, vel unde cognoverunt? Quia verba quae dedisti mihi dedi eis, et ipsi acceperunt ea. Et in ipsis cogno
Abbreviated transcription (Latin):
& ita credere dr uita et̾na : quia qui ita non cog¬
noscit : ⁊ ita nͥ credit. non habebit u tam et̾nam.
&hec ẽ. causa ꝓ effectu. Ego te clarificaui suꝑ t̾rã:
opus confurmaui quod dedisti michi ut faciam.
slarificauit enim filius patrẽ: eum laudando ⁊
p̾dicando ⁊ in eius nomine multa signa ⁊ miracła
faciendo. Unde ipse dicebat. Oꝑa que ego facio
in nomine patris mei illa testimoniu̾ ꝑ hibent
de me. Et hoc ẽ. opus eius quod iam consumma¬
uerat. Sola enim mors restabat. qua uita mundo
redderetur. ł nunc clarifica me tu pat̾ apud te¬
met ipsum : claritate quam habin apud te priusꝗͣ
mundus ẽẽt. Sic enim se habet ordo. Quid ẽ. emi
apud te met ipsum insi uocando ad te ipsum: Nuia
enim carnẽ suscepit ⁊ cum hominibus conuer¬
satus ẽ. mortuus ut homo atq sepultus. nisi re¬
surgeret ⁊ celos ascenderet non solum simplieit
homo uerum etiam magus ⁊ seduetor fuisse puta¬

Expanded text:
et ita credere dicitur vita aeterna, quia, qui ita non coget ita credere dicitur vita aeterna, quia, qui ita non cognoscit, et ita non credit, non habebit vitam aeternam. Et est causa pro effectu. Ego te clarificavi super terram. Opus consummavi, quod dedisti mihi, ut faciam. Clarificavit enim Filius Patrem, eum laudando et praedicando et in ejus nomine signa multa et miracula faciendo. Unde ipse dicebat: « Opera, quae ego facio in nomine Patris mei, illa testimonium perhibent de me . » Et hoc est opus ejus, quod jam consummaverat. Sola enim mors restabat, qua vitam mundo redderet. Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, claritate, quam habui, priusquam mundus eapud temetipsum, nisi vocando ad teipsum? Quia enim carnem suscepit, et cum hominibus conversatus est, mortuus ut homo atque sepultus: nisi resurgeret, et coelos ascenderet; non solum simpliciter homo, verum etiam magus, et seductor fuisse puta