comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Quod autem peruersum ẽ etiam hoc necesse ẽ ut in aliqua ⁊ ex¬
aliqua ⁊ cum aliqua rerum parte pacatum sit. In quib ẽ uel ex quib
costat. alioquin nihil ẽẽt omnino uelut si quisqͣ capite deorsum pẽde¬
at. Peruersus ẽ utiq situs corporis ⁊ ordo membroꝵ. quia id quod de¬
suꝑ ẽẽ natura postulat subter ẽ.⁊ ꝙ illa subter uult eẽ. desuꝑ factum ẽ
Conturbabit carnis pacem ista peruersitas. ⁊ ideo molesta est. Meru
tamen anima corpori suo pacata ẽ. ⁊ pro eius salute satagat.⁊ ideo est
qui doleat. que si molesti enis exclusa discesserit.qͣdui compago mẽ
nititur. ⁊ uiculo quo suspectus ẽ renititur. in sue pacis ordinem tendit¬
⁊ locum quo requieseat quodãmꝰ uoce ponderis poscit. Iamq exanime
ac sine ullo sensu. pace tamen nali sui ordinis non recedit. ułcum te¬
net eam. uel cum fertur adeam.si enim adhibeantur medicamenta

Expanded text:
sis. Quod autem peruersum esis. Quod autem peruersum ealiqua et cum aliqua rerum parte pacatum sit, in quibus est uel ex quibus constat; alioquin nihil esset omnino. Velut si quisquam capite deorsum pendeat, peruersus est utique situs corporis et ordo membrorum, quia id, quod desuper esse natura postulat, subter est. et quod illa subter uult esse, desuper factum est; conturbauit carnis pacem ista peruersitas et ideo molesta est: uerum tamen anima corpori suo pacata est et pro eius salute satagit, et ideo est qui doleat: quae si molestiis eius exclusa discesserit, quamdiu conpago mnititur et uinculo quo suspensum est renititur, in suae pacis ordinem tendit et locum quo requiescat quodam modo uoce ponderis poscit, iamque exanime ac sine ullo sensu a pace tamen naturali sui ordinis non recedit, uel cum tenet eam, uel cum fertur ad eam. Si enim adhibeantur medicamenta
Abbreviated transcription (Latin):
sccietatem̃ domesticam. quanta potest pace conseruat: Quanto magis
homo fertur quod amodo nature sue legibus. ad ineundam sccietatem pa¬
cemq cum hominib. quantum in ip̃o ẽst om̃ib obtinendam. Cum etiã
mali pro suoꝵ pace belligerent. omnesq si possint suo facere uelint. ut
uni cuncti et cuncta deseriuant. quo pacto nisi in eius pace.uł amando
uel timendo consentiant sic enim suꝑbia peruerse imitatur dm̃. odit
namq cum socus equalitatem sub illo. s impone̾ uult sociis dñationem
suam ꝓ illo. odit ergo iustam pacem dei.⁊ amat iniquam pacem sua
Non amare tamen qualemcũq pacem nullomͦ põt. Nullius quippe
uitiu ita contra naturam ẽ. ut nature deleat etiam extrema uestigia
Itaq pacem iniquoꝵ. inpacis comparatione iustoꝵ illeuidet nec pa¬
cem ẽẽ licendam. qui nouit preponere recta prauis. et orclinata puẽ¬

Expanded text:
societatem domesticam quanta potest pace conseruat? Quanto magis societatem domesticam quanta potest pace conseruat? Quanto magis homo fertur quodam modo naturae suae legibus ad ineundam societatem pacemque cum hominibus, quantum in ipso est, omnibus obtinendam, cum etiam mali pro suorum pace belligerent omnesque, si possint, suos facere uelint, ut uni cuncti et cuncta deseruiant; quo pacto, nisi in eius pacem uel amando uel timendo consentiant? Sic enim superbia peruerse imitatur Deum. Odit namque cum sociis aequalitatem sub illo. sed inponere uult sociis dominationem suam pro illo. Odit ergo iustam pacem Dei et amat iniquam pacem suam. Non amare tamen qualemcumque pacem nullo modo potest. Nullius quippe uitium ita contra naturam est, ut naturae deleat etiam extrema uestigia. Itaque pacem iniquorum in pacis conparatione iustorum ille uidet nec pacem esse dicendam, qui nouit praeponere recta prauis et ordinata peruer
Abbreviated transcription (Latin):
tem. forte non nocendi cupiditate. s uiuendi necessitate seruebat
Uerum iste non fuerit. uel quod magis credendum est mort alis
fuerit. qualis poetiea uanitate describitur. Misi enim nimis accusaretur ca¬
cus. parum ercules laudaretur. Talis ergo homo siue semihomo melius ut
dixi creditur non fuisse. sicut multa figmenta poctarum. Ip̃e enim seuissi¬
me fere. unde ille partem feritatis nam et semiferus dictus ẽ. genus ꝓprĩu
quaclam pace custoliunt. cocundo. gignendo. pariendo. fetus fouendo
atq nutriendo. cum sint plereq insotiabiles et soluiage. non silicet ut oues
cerui columbe sturm apes. s ut leones uulpes aquile noctue. Que enim tigi
non filiis suis mitis immurmurat ⁊ pacata feritate blanditur. quis miluꝰ
quantũlibet soltarius rapinis circumuolet. non cõuigium copulat. ni¬
dum congerit. oua conforiet.pullos alit. ⁊ quasi cum sua matre familiam

Expanded text:
tem, forte non nocendi cupiditate, sed uiuendi necessitate saeuiebat. tem, forte non nocendi cupiditate, sed uiuendi necessitate saeuiebat. Verum iste non fuerit uel, quod magis credendum est, non talis fuerit, qualis poetica uanitate describitur; nisi enim nimis accusaretur Cacus, parum Hercules laudaretur. Talis ergo homo siue semihomo melius, ut dixi, creditur non fuisse, sicut multa figmenta poetarum. Ipsae enim saeuissimae ferae, unde ille partem habuit feritatis nam et semiferus dictus est, genus proprium quadam pace custodiunt, coeundo gignendo pariendo, fetus fouendo adque nutriendo, cum sint pleraeque insociabiles et soliuagae; non scilicet ut oues cerui columbae sturni apes, sed ut leones uulpes aquilae noctuae. Quae enim tigris non filiis suis mitis inmurmurat et pacata feritate blanditur? Quis miluus, quantumlibet solitarius rapinis circumuolet, non coniugium copulat, nidum congerit, oua confouet, pullos alit et quasi cum sua matre familias
Abbreviated transcription (Latin):
lunca solitaria. cuins ut describitur. semper recenti cede tepebat hu¬
mus. nihil aliudqͣ pacem uolebat. in qua nemo illi molestus esset.
nec eiusquietẽ ius illius terror ne turbaret. Cum corpore demiq suo
pacem habere cupiebat.⁊ quantum habebat. tantum illi bene eãt
qñ quidem membris obtemperantib imparabat ⁊ ut suam mor¬
talitatem adu̾sum se ex incligentia rebellantẽ. ac seditionẽ famis
ad dissotiandam atq excludendam de corpore animã ccc̃itantem
quanta poss festinatione pacaret. rapiebat.necabat uorabat.⁊
qͣuis ĩmanis ac ferus. pacitamen suc uite ac saluti ĩmaniter ac
ferociter consulebat. ac si ꝑ hoc pacem quam in sua spelunca. atq
in se ip̃o habere.satis agebat etiam cum alus habere uellet. nec
malus. nec mostrum nec semihomo uocaretur. aut si eius cor po¬
ris forma. ⁊ atroꝵ ignium uomitus ab eo deterrebat hoĩum societa¬

Expanded text:
lunca solitaria. cuius, ut describitur, \'semper recenti caede tepebat hulunca solitaria. cuius, ut describitur, \'semper recenti caede tepebat humus,\' nihil aliud quam pacem uolebat, in qua nemo illi molestus esset, nec eius quietem uis ullius ten\'orne turbaret. Cum corpore denique suo pacem habere cupiebat, et quantum habebat, tantum bene illi erat. Quando quidem membris obtemperantibus imperabat, et ut suam mortalitatem aduersum se ex indigentia rebellantem ac seditionem famis ad dissofciandam adque excludendam de corpore animam concitantem quanta posset festinatione pacaret, rapiebat necabat uorabat et quamuis inmanis ac ferus paci tamen suae uitae ac salutis inmaniter ac ferociter consulebat; ac per hoc si pacem, quam in sua spelunca adque in se ipso habere satis agebat, etiam cum aliis habere uellet, nec malus nec monstrum nec semihomo uocaretur. Aut si eius corporis forma et atrorum ignium uomitus ab eo deterrebat hominum societa
Abbreviated transcription (Latin):
Pacem itaq cum suis om̃s habere cupiunt. quos ad arbitrium
suũ uolunt iuuere. Nam ⁊ cum quib bellum ger̾t. suos facere si
possint uolunt. eisq subiectis leges sue pacis imponẽ. Sed f̾aciam
aliquem qualem canit poetica ⁊ fabulosa narratio. quem fortasse
ꝑꝑ ip̃am insotiabilem feritatem.semihomine qͣ hominem dicer̃
maluert. quãuis ergo huius regnum dire spelunce fuerit solitudo
tanqͣ malitia singularis ut ex hac ei nom̃ inuentũ sit. grece namq
malus. cacos licitur. quod ille uocabatur.nulla coniux ẽi blanclum
ferret referretq sermonem. Nullis filis uel alluderet paruulis
uel grancduncuł impetraret. nullo amici colloquio frueretur. nec
uulcam patris. quo uel hinc tantu non parum felicior fuit. quia
tale mostrum. ip̃e non genuit. Nihil cuiquã daret. s a quo posset
quicquid uellet.⁊ qñ posset cum uellet. anferret. tam̃ in p̃a sua spe¬

Expanded text:
Pacem itaque cum suis omnes habere cupiunt, quos ad arbitrium Pacem itaque cum suis omnes habere cupiunt, quos ad arbitrium suum uolunt uiuere. Nam et cum quibus bellum gerunt, suos facere, si possint, uolunt eisque subiectis leges suae pacis inponere. Sed faciamus aliquem, qualem canit poetica et fabulosa narratio, quem fortasse propter ipsam insociabilem feritatem semihominem quam hominem dicere maluerunt. Quamuis ergo huius regnum dirae speluncae fuerit solitudo tamque malitia singularis, ut ex hac ei nomen inuentum sit Graece namque malus xax:m dicitur, quod ille uocabatur, nulla coniux ei blandum ferret referretque sermonem, nullis filiis uel adluderet paruulis uel grandiusculis imperaret, nullo amici conloquio frueretur, nec Vulcani patris, quo uel hinc tantum non parum felicior fuit, quia tale monstrum ipse non genuit; nihil cuiquam daret, sed a quo posset quidquid uellet et quando posset et cum uellet auferret: tamen in ipsa sua spe
Abbreviated transcription (Latin):
ita cauens ut nulli sccio se commictat. solusq insicdians. ⁊ p̃ualens
quib potuerit oppressis ⁊ extinctis predas agat cum eis certe quo
occidere non põt.⁊quos uult latere quod facit. qualem cũq um¬
bram pacis tenet. In domo aute sua cum uxore ⁊ cum filiis.⁊ si
quos alios illic habet studet profecto ẽẽ pacatus. eis quippe adm
tum obtemperantib.sine clubio delectatar. Nam si non fiat in¬
dignatur corripit uindicat. ⁊ domus sue pacem si ita necess̾e sit ⁊̃
seiuendo cõponit quam sentit eẽ non posse nisi ciudam principio
ꝙ ip̃e indomo sua ẽ. Cetera in eadem domestica sccietate subiecta
sint. Ideoq si offerretur ei seruitus pluriu uel ciuitatis uel gentis¬
ita ut sic ei seruirent. quẽ ad modum sibi domum suam seruiri uo¬
lebat. non se iam latronem latebris conderet.s regem cõspicuum
sublimaret cum eadem in illo cupiditas ⁊ malitia permaneret.⁊

Expanded text:
ita cauens, ut nulli socio se committat solusque insidians et praeualens ita cauens, ut nulli socio se committat solusque insidians et praeualens quibus potuerit obpressis et exstinctis praedas agat, cum eis certe, quos occidere non potest et quos uult latere quod facit, qualemcumque umbram pacis tenet. In domo autem sua cum uxore et cum filiis, et si quos. alios illic habet, studet profecto esse pacatus; eis quippe ad nutum obtemperantibus sine dubio delectatur. Nam si non fiat, indisaeviendo componit; quam sentit esse non posse, nisi cuidam principio, quod ipse in domo sua est, caetera in eadem domestica societate subjecta sint. Ideoqita ut sic ei seruirent, quem ad modum sibi domi suae seruiri uolebat: non se iam latronem latebris conderet, sed regem conspicuum sublimaret, cum eadem in illo cupiditas et malitia permaneret.
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt nihil aluid qͤua uincere uolunt. ad gloriosam ergo pacem
bellando cupuint peruenire. Nam quid ẽ asiud uictoria. nisi subieo¬
tio repugnantiu. quod cum factum fuent paxerit. Pacis igitur in¬
tentione geruntur et bella ab hisetiam qui uirtutem belsicam stu¬
dent exerdere imperando atq pugnando. unde pacem costat helli
rẽ optabilem finem. Omnis enim hõ etiam belligerando pacem
requirit. nemo aut bellum pacificando. Nam et illi qui pacem ĩ
qua sunt perturbari uolunt. non pacem celer̾t. s eam pro arbitrio
suo cupiunt cõmutari. Ron ergo ut sit par nolunt. s ut ea sit
quã uolunt. Deniq ⁊ si ꝑ seclitionẽ se ab aluis seperauerint. cum
eis ip̃is conspiratis uel coniuratis suis. nisi qualemcũq spetiem pa¬
cis teneant. non efficiunt quod intendunt Proinde latrones ipi
ut uehementius ⁊ tutius infesti sint paci ceteroꝵ pacem uolunt
habere sotior. Sed ⁊si unus sit tam prepollens uirib et conscuis

Expanded text:
uolunt, nihil aliud quam uincere uolunt; ad gloriosam ergo pacem bellando cupiunt peruenire. Nam quid est aliud uictoria nisi subiectio repugnantium ? quod cum factum fuerit, pax erit. Pacis igitur intentione geruntur et bella, ab his etiam, qui uirtutem bellicam student exercere imperando adque pugnando. Unde pacem constat belli esse optabilem finem. Omnis enim homo etiam belligerando pacem requirit; nemo autem bellum pacificando. Nam et illi qui pacem, in qua sunt, perturbari uolunt, non pacem oderunt, sed eam pro arbitrio suo cupiunt commutari. Non ergo ut sit pax nolunt, sed ut ea sit quam uolunt. Denique etsi per seditionem se ab aliis separauerint, cum eis ipsis conspiratis uel coniuratis suis nisi qualemcumque speciem pacis teneant, non efficiunt quod intendunt. Proinde latrones ipsi, ut uehementius et tutius infesti sint paci ceterorum, pacem uolunt habere sociorum. Sed etsi unus sit tam praepollens uiribus et conscios
Abbreviated transcription (Latin):
non offerat nisi tantumcdo sibi. ⁊ ꝑ hoc m illa ⁊ animus corpore. rõq
iutiis recte ac fideliter imperet. caret iustĩe ueritate. Capitulu.Lc¬
Uamlibet enim indeatur animus corpori. ⁊ ratio uitis landabilit̾
impare si deo animus. ⁊ ratio ip̃a non seruit. sicut sibi ẽẽ ẜuiendũ
ip̃e deu̾s precipit. nullomodo corpori uitusq recte imperat. Nam qua¬
lis corporis atq uitiorum potest ẽẽ mens dña. ueri dei nescia. nec eius
imperio subiugata s utiosissimis demonib corrumpentibus prosti¬
tuta. Proinde uirtutes quas habere sibi uidetur per quas imperat
corpori. ⁊ uitus ad quodlibet adipiscendum. uel tenendum retuleit
nisi ad deum etiam ip̃a uitia sunt potiusqͣ uirtutes Iam licet a
quibusdam tunc uere atq honeste putentur ẽẽ uirtutes cum refe¬
runtur ad se ip̃as nec ꝑꝑ aliud expetuntur. etiam tunc inflate ac su¬

Expanded text:
non offerat nisi tantummodo sibi, et per hoc in illa et animus corpori ratioque non offerat nisi tantummodo sibi, et per hoc in illa et animus corpori ratioque uitiis recte ac fideliter imperet, caret iustitiae ueritate. CAPUT XXV.uamlibet enim uideatur animus corpori et ratio uitiis laudabiliter imperare, si Deo animus et ratio ipsa non seruit, sicut sibi esse seruiendum ipse Deus praecepit, nullo modo corpori uitiisque recte imperat. Nam qualis corporis adque uitiorum potest esse mens domina ueri Dei nescia nec eius imperio subiugata, sed uitiosissimis daemonibus corrumpentibus prostituta? Proinde uirtutes, quas habere sibi uidetur, per quas imperat corpori et uitiis, ad quodlibet adipiscendum uel tenendum rettulerit nisi ad Deum, etiam ipsae uitia sunt potius quam uirtutes. Nam licet a quibusdam tunc uerae adque honestae putentur esse uirtutes, cum referuntur ad se ipsas nec propter aliud expetuntur: etiam tunc inflatae ac su
Abbreviated transcription (Latin):
qualis nunc ẽ. nbi sidreerimus quia peccatum non bemues ia up̃o
seduamus ⁊ ueritas in nobis non ẽ s qualis tunc erit uelut are
peruentilatione piudicum ita purgata nouissimũ eu quor igne
parintritis quib cans mundatio necessaria ẽtant millus oro ferio
sit iudfferat sacrificium pro peccis sius. Omnes enim quti offent
pro pero in peco sunt pro quib dimictẽlis offert. ut cum obtulerint

Expanded text:
unc est, ubi, si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est; sed qualis tunc erit, uelut area per uentilationem, ita per iudicium purgata nouissimum, eis quoque igne mundatis, quibus talis mundatio necessaria est, ita ut nullus omnino sit, qui offerat sacrificium pro peccatis suis. Omnes enim qui sic offerunt, pro
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui u̾bum meũ audit. ⁊ credit ei qui misit me. ħt uitam eternã.
⁊ ĩ iudicium non uenit. s transit de morte inuita Eece hic clixit fide¬
les suos iniudicio non uenire. quom ergo periudicium seꝑabuntur
a malis ⁊ ad eiuus dexteram stabunt nsi quia hoc loco iudicium ꝓ damp¬
natione posuit Intale quippe indicium nõ uenient qui audiunt u̾¬
bum eius et credunt ei qui miñt illum s nob̾ quia Capitulum. ui¬

Expanded text:
ei qui misit me, habet uitam aeternam, et in iudicium non uenit, sed transiit a morte in uitam. Ecce hic dixit fideles suos in iudicium non uenire. Quo modo ergo per iudicium separabuntur a malis et ad eius dexteram stabunt, nisi quia hoc loco iudicium pro damnatione posuit? In tale quippe iudicium non uenient, qui audiunt uerbum eius et credunt ei, qui misit illum. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
res que sapientiũ animos fatigant. magis huic obfuerunt. ꝙͣ
profuit ip̃a sapientia etiam nunc et deinceps memorabilis. et
tunc longe lateq laudata ꝓphetasse etiam ip̃e repperitur in sius
libris qui tres recepti sunt in antoritate canonica. Prouerbia. fcc¬
stes. Ganticũ canticoꝵ: Alii uero duo. quoꝵ imus sapientia. alter
eeesticus dicitur. ꝑꝑ eloquii non nullam similitudiner ut sałoms
dicantur optinuit consuetudo. Non au̾t ẽẽ ipus non dubitunt
dicanto ros tam̃ in anto: itatem maxime eccidentado intiquitu
recepit eccłi quoꝵ ĩuno qui appellatur sapia suomeneo. ꝓagiom

Expanded text:
res, quae sapientium animos fatigant, magis huic obfuerunt, quam res, quae sapientium animos fatigant, magis huic obfuerunt, quam profuit ipsa sapientia. etiam nunc et deinceps memorabilis, et tunc longe lateque laudata. Prophetasse etiam ipse reperitur in suis libris, qui tres recepti sunt in auctoritatem canonicam: Prouerbia, ecclesiastes et canticum canticorum. Alii uero duo, quorum unus sapientia, alter ecclesiasticus dicitur, propter eloquii nonnullam similitudinem, ut Salomonis dicantur, obtinuit consuetudo; non autem esse ipsius non dubitant doctiores; eos tamen in auctoritatem maxime occidentalis antiquitus recepit ecc
Abbreviated transcription (Latin):
soeso senuscipiunt ⁊ in retributionez et inscandalũ. O scurẽt
cousi eorum neuideant. ⁊ dorsum eorum semꝑ in curndo et
ceba quendoptando sunt dicta s. optendi se phetan dorp̃¬
dicta. Qð ergo mirum sihec manifestua non iudent ari
duli sunt obscuratine undant Quicl mire si celestia ncisu¬
timiior pstade pialmis ho ede poheçia regis daudesatis acũ
inte aniquis medus sit Ignoscat añt quiec legunt. si cũ¬
triuanouarunt idenis que fortasse firmiora me ptermisisse
uel in teligunt uelexistimant non qrantur. Capitu hiriie
disuno młtum testimonio predicatus. quia ⁊ delicta enus tãta
pͥiet᷑ate superata sunt. ꝑ saluberrimã penitend hummibtate ut a¬
prorsus inter eos sit. de quib ipe at. Bti quor remue suntimia¬
eatess quorum tecta sunt pecca. Post hunc regnauit erdem polo
uniuso. salomon eius filius. qui ut supͣ dictum ẽ patre suo uiue̾te
cepit regnare. hic bonis initiis. malos exitus huit. Quppe sode

Expanded text:
utionem et in scandalum; obscurentur oculi eorum ne uideant, et dorsum eorum semper incurua, et cetera, quae non optando sunt dicta, sed optandi specie prophetando praedicta. Quid ergo mirum, si haec manifesta non uident, quorum oculi sunt obscurati, ne uideant? Quid mirum, si caelestia non suanimorum. Ista de psalmis, hoc est de prophetia regis Dauid, satis dicta sint, ut aliquis modus sit. Ignoscant autem qui haec legunt et cuncta illa nouerunt, et de his, quae fortasse firmiora me praetermisisse uel intellegunt uel existimant, non querantur. CAPUT XX. De diuino multum testimonio praedicatus, quia et delicta eius tanta pietate superata sunt per saluberrimam paenitendi humilitatem, ut prorsus inter eos sit, de quibus ipse ait: Beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Post hunc regnauit eidem populo uniuerso Salomon filius eius, qui, ut supra dictum est, patre suo uiuente coepit regnare. Hic bonis initiis malos exitus habuit. Quippe secundae
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. ⁊dic iudicium quidẽm. uel diem uidicii non nominauit.
s eum multo clarius ip̃is reb exprexit. ⁊ infinem seculi futuru
eẽ predixit. Utem discipulis suis. Am̃ inquit dico uob̾. ꝙ uos qui
secuti estis me in regeneratione cum sederit filius in sede maie
statis sue. sedebitis ⁊ uos suꝑ sedes duodecim. indicantes duod̾ci¬
trib ifrł. Hic discimus cum suis discipulis udiciturum iħm. Und̾
⁊ alibi indeis dixit. Siego in belçebur eicio demonia. filii uestri ĩ
cim sedes sessuros eẽ ait ducdecim solos homines iudicatũos¬

Expanded text:
A. Hic iudicium quidem uel diem iudicii non nominauit, sed eum multo clarius ipsis rebus expressit et in fine saeculi futurum esse praedixit. item discipulis suis: amen en, inquit, dico uobis, quod uos qui secuti me estis in regeneratistatis suae, sedebitis et uos super sedes duodecim iudicantes duodecitribus Israel. Hic discimus cum suis discipulis iudicaturum Iesum. Unde et alibi Iudaeis dixit: Si ego in Beelzebub eicio daemonia, filii uestri in odecim sedes sessuros esse ait, duodecim solos homines cu
Abbreviated transcription (Latin):
dies in completione cõsumationis ⁊ requiesces ⁊ resurges in sõte
tua in fine dierum:uissimo dicuntur in psalmis Capitulu ⁊ e¬
ulta de iuclicio no s eorum plura transeunt. ⁊ strictim. Hoc tam
ꝙ de fine huiuis seculi apertissime ibi dictum ẽ. nequaqͣ silentio
preteribo. Principio tu domine terram fundasti. ⁊ opera manuu¬

Expanded text:
dies in conpletionem consummationis, et requiesces et resurges in sorte dies in conpletionem consummationis, et requiesces et resurges in sorte tua in fine dierumd eorum plura transeunter et strictim. Hoc tamen quod de fine huius saeculi apertissime ibi dictum est, nequaquam silentio praeteribo. Principio terram tu fundasti, Domin
Abbreviated transcription (Latin):
miunt etrontusionẽm eternam̃ ⁊ intelligentes fulgebunt sẽ eluta
ureiingelice est locus iste simillimus de resurrectione du taxat
uiporum mortuor. Nam qui illic dicti sunt eẽ in monumentis t
ipi hrcdormientes interre aggere. uel sicut ali interpretati sunt
i terre puluere. et sicut ibi procedent dictum ẽ ita hic exurgent. sic̃
ibi qui bona fecerunt in resurrectione uite qui autem mala eger̾t
in resurrectione iudicui. Ita et isto loco hi in uitam eternam. et̃ hii
in obpbrium.⁊ in confusione eternam. Non autem diuersum pu¬
tetur ꝙ cum ibi positum sit.om̃s ꝙ sunt ĩmonumentis. Hic nõ ait
ppheta om̃s.s multi morienti in terre aggere. Ponit enim ali¬
quando scriptura pro om̃ib multos. ꝑpea et habrae clictum ẽ.patrẽ
multaru gentium posu te. cuitamen alio loco. in semine inquit t
beneclicentur om̃s gentes. Detali autem resurrectione. huic quoq
ip̃i prophete dameli paulo post d̃r Et tu ueni ⁊ requiesce. adhuc eĩ

Expanded text:
in confusionem aeternam. Et intellegentes fulgebunt sicut clarilli euangelicae est locus iste simillimus de resurrectione dumtaxat corporum mortuorum. Nam qui illic dicti sunt esse in monumentis, ipsi hic dormientes in terrae aggere, uel, sicut alii interpretati sunt, in terrae puluere; et sicut ibi procedent dictum est, ita hic exsurgent; sicut ibi qui bona . fecerunt, in resurrectionem uiiae; qui autem mala egerunt, in resurrectionem iudicii: ita et isto loco hi in uitam aeternam, et hi in obprobrium et in confusionem aeternam. Non autem diuersum putetur, quod, cum ibi positum sit omnes qui sunt in monumentis, hic non ait propheta omnes, sed multi dormientium in terrae aggere. Ponit enim aliquando scriptura pro omnibus multos. Propterea et Abrahae dictum est: Patrem multarum gentium posui te, cui tamen alio loco: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes. De tali autem resurrectione huic quoque ipsi prophetae Danieli paulo post dicitur: Et tu ueni et requiesce; adhuc enim
Abbreviated transcription (Latin):
qe sustitieQuando quidem deo non seruens ninlorclo põt mste
animuseo pori aut hmana ratio uitus imparare.et ñ in hopo meb
tali non ẽ ulla institia. prcculdubio nec in horinu cetu qui ex hoib
talibui costat. Rone hic ergo uris ille consensus qui hominus mel¬
titudinem populum facit cnus res dicitur eẽ res publica . Etiarorde
ntilitate quid dicam. cuins etiam communtcet sclatui eetus poni
ficut se se het ista cdifinitio populus nũcupatur. Etumis eninuu¬
diligentee attenddatm nec ntintas st nla uruentumqui nuñt
impiesicut uiunt omnis qui non erutdeo. Puitasideimo npbrifue
tamq̃ duis sacrificare uolunt. tamen quod de iurii consi diximui. satisẽe
arbitror. Sñ apparet per hanc definitionem non ee populum cup res pu

Expanded text:
esse iustitiae? quando quidem Deo non seruiens nullo modo potest iuste esse iustitiae? quando quidem Deo non seruiens nullo modo potest iuste animus corpori aut humana ratio uitiis imperare. Et si in homine tali non est ulla iustitia. procul dubio nec in hominum coetu, qui ex hominibus talibus constat. Non est hic ergo iuris ille consensus, qui hominum multitudinem populum facit, cuius res dicitur esse res publica. Nam de utilitate quid dicam, cuius etiam communione sociatus coetus hominum, sicut sese habet ista ddiligenter attendas, nec utilitas sit ulla viventium, qui vivunt impie; sicut vivit omnis qui non servit Deo, servitque daemonibus, tamquam dis sacrificari uolunt: tamen quod de iuris consensu diximus satis esse arbitror, unde appareat per hanc definitionem non esse populum, cuius res pu
Abbreviated transcription (Latin):
ensiu certe acerrime atq fõtusime in eisclemipn de republ oi¬
sarur aduersus in iustitiam proustitia ⁊om̃ cum prius ageretur pes
istitie partibus contra in iustitiam ⁊diceretur nusi per inusitiam gẽ
pubsie pa auger stareq non posse. hec uelutiualiclislaum positum eiãt
pubum ee ut tomines hominib dominantib seruiant. quam taniẽ
insurtitiam mn sequatur imperiosa ciuitas eniusẽ magna res publica
non eam pose proruncus imparare. Responsum est a parte iustine
tceri cumrecte fit. Idest cum improbis anfertir in iularrm licentin
eontii reelius se hehunt. quia idomiti de ceros habuert sueditimio
est urcdaratio firmaretur nelutia natura sum peum nobibe eoemptio
et dittam tͥ trigitur deus homini animnum parot eor porr. natio
loidmi rreterisq intiosis amii partibotorelane bec exeme plim sequi¬
udictum e quibusdam eẽ ntilem serintutemm deo epatelem dar st ror¬
qtur uiilẽ ex omnib seruiens autem deo anamnni recte inopanit uoti

Expanded text:
 certe acerrime atque fortissime in eisdem libris de re publica adversus iniustitiam pro iustitia. Et quia cum prius ageretur pro iniustitie partibus contra iustitiam et diceretur nisi per iniustitiam re publicam stare augerique non posse, hoc ueluti ualidissimum positum erat, iniustum esse, ut homines hominibus dominantibus seruiant; quam tamen iniustitiam nisi sequatur imperiosa ciuitas, cuius est magna res publica, non eam posse prouinciis imperare: responsum est a parte iustitiatilitate eorum fieri, cum recte fit, id est cum inprobis aufertur iniuriarum licentia, et domiti melius se habebunt, quia indomiti deterius se habuest, ut ista ratio firmaretur, veluti a natura sumptum nobile exemplum, atque dictum est, Cur igitur Deus homini, animus imperat corpori, ratio libidini caeterisque vitiosis animi partibus? Plane hoc exempldoctum est quibusdam esse utilem seruitutem, et Deo quidem ut seruiatur utile esse omnibus. Seruiens autem Deo animus recte imperat corpori,
Abbreviated transcription (Latin):
capientie ut initiantur pedes in compedes eius ⁊̃ colem in
faroremeuis Precidisti in stupore mentis subauclimara¬
uratiem excitauit enim bona precidit mala. de quib eid̃¬

Expanded text:
sapientiae, ut iniciantur pedes in conpedes eius et collum in sapientiae, ut iniciantur pedes in conpedes eius et collum in torquem eius. Praecidisti in stupore mentis, subaudimus uincula; excitauit enim bona, praecidit mala, de quibus ei
Abbreviated transcription (Latin):
dite corda uestra.⁊ non uestim̾enta. Quid est u̾idebunt᷑
⁊ dolebunt pp. nisi ut lugendo sint beati. Quid ẽ disper¬
gens aquas in cessu. an ambulabo in eis qui te usqueqͣ¬
que annunctiant. Hac ato hac dispergens fluenta doct¬
ne. Euid ẽ dedit abissus uocem suam. an̾ profunditas cor¬
dis humani. quid ei inderetur expressit. Altitudo phantasie¬
quid eiuderetur expressit. Phantasia quippe uisiꝯ ẽ. qua
non cenuit.non operuit.s confitendo eructauit. Elenatu
ponoi ⁊luna stetit in ordine suo. Ioc ẽ ascendit ep̃s ince¬
lum ⁊ orcinata ẽ eccłia subrege suo. In lucem iaclla tuate
lomit Orcinonin occultum s in manifestum tua uerba mictẽ¬
romqu serltant uindicando collides Existi m salutemi
ropulituu ut saluos facias xp̃os tuos. Aisisti in capatat
inpnlcor mortem. nihil horum ẽ exponendu. excitasti iũ¬
ilansq ad collum. Et bona hinc possunt intelligi uineula

Expanded text:
ndite corda uestra et non uestimenta.\' Quid est: Videbunt te ndite corda uestra et non uestimenta.\' Quid est: Videbunt te et dolebunt populi, nisi ut lugendo sint beati? Quid est: Dispergens aquas incessu, an \'ambulando in eis, qui te usque quaque adnuntiant, hac adque hac dispergis fluenta doctrinae\'? Quid est: Dedit abyssus uocem suam, an \'profunditas cordis humani quid ei uideretur expressit\'? Altitudo phantasiquid ei uideretur expressit. Phantasia quippe uisio est, quam non tenuit, non operuit, sed confitendo eructauit. Eleuatus est sol, et luna stetit in ordine suo, hoc est \'adscendit Christus in caelum, et ordinata est ecclesia sub rege suo. In lucem iacula tua ibunt, hoc est \'non in occultum, sed in manifestum tua uerba mitteneos, qui se exaltant, uindicando conlides. Existi in salutem populi tui, ut saluos facias christos tuos; misisti in capita iniquorum mortem, nihil horum est exponendum. Excitasti uincula usque ad collum, et bona hic possunt intellegi uincula
Abbreviated transcription (Latin):
faciem eius ibit uerbum ⁊ preliet in campu post pedes eui
pulos penitentes. Constricti sunt montes molentia. hoc ẽ iu
puentib miraraculis clatorum ẽ contrita supbia. Deflret¬
runit colles eternales. hoc ẽ humiliati sunt ad tps. ut erigerẽt
ieternum. Ingressus eternos eius pro laborib uidi. hoc est
non sine mercede etnitatis laborem caritatis aspexit Taber¬
nocuba ethopum expauescent ⁊ tab̾nacula terre madiam
rde est gentes repente perterrire nũctio mirabilium tuori
Etiam que non sunt in iure romano ert in populo xano Aũ
uenit nunc ut iudicet mundum. s ut saluetur mũdus
per ip̃m. Qui ascendens super equos tuos.⁊ equitatio tua
ralus hoc ẽ euangeliste tue portabunt te qui reguntur a
arcum tuu super sceptra dicit dominꝰ hoc ẽ cõminaueris
idicium tuu etiam regibus terre. Auminib scindetur
tur ad confitendum hominu corda quib ẽ dictum. sci¬

Expanded text:
faciem ejus ibit verbum, et prodiet in campum post pedes ejusfaciem ejus ibit verbum, et prodiet in campum post pedes ejuspulos paenitentes\'. Contriti sunt montes uiolentia, hoc est \'uim facientibus miraculis elatorum est contrita superbia\'. Defluxerunt colles aeternales, hoc est humiliati sunt ad tempus, ut erigerentur in aeternum\\ Ingressus aeternos eius pro laboribus uidi, hoc est non sine mercede aeternitatis laborem caritatis adspexi. Tabernacula Aethiopum expauescent et tabernacula terrae Madiam, hoc est \'gentes repente perterritae nuntio mirabilium tuorum etiam quae non sunt in iure Romano erunt in populo Christiuenit nunc ut iudicet mundum, sed ut saluetur mundus per ipsum. Quia adscendes super equos tuos, et equitatio tua salus, hoc est \'euangelistae tui portabunt te, qui reguntur a arcum tuumsupersceptra, dicitDominus hoc est ccomminaberis iudicium tuum etiam regibus terrae.\' Fluminibus scindetur tur ad confitendum hominum corda, quibus est dictum: Sci
Abbreviated transcription (Latin):
teruanosee illis quia tescunt quid facunt. Deus dtĩmã¬
ueniet ⁊ sanctus de monte umbroso ⁊ cõdempso qd̾ huc dẽ:
est de theman ueniet. alii interpretati sunt ab austro uł africo
per quoci signisieatur meridies .i. feruor caritatis. ⁊ splendo
feritatis.fontem uo umbrosu atq ꝯdempsum. quãuis
muitis modis possit intelligi. libentius accepenm scriptura¬
rum altitudinẽ diumnaꝵ quib prophetatus ẽ xp̃s. Rulta
ri quippe umbrosa atq cõdemps i sunt. que mentem querẽ¬
tos exerceant. Inde autem uenit cum ibi eum qui intellig̃
iruenit. Operuit celos uirtus eus ⁊ laudis eis plena esti
tora quid ẽnisiq etiam in psalmo dicitur. Fealtare suꝑ celos
dens ⁊ sup omem terram gloria tua Splendor eius ut lumẽ
exit. Quis enimnisi fama eius credentes illuminanit. Cõnua
inmanib eis sunt. quid ẽ nisi thropheu crucis. ⁊ posuit ca
ntatem firmam fortitudinis sue. nec exponendu est ante

Expanded text:
uia nesciunt quid faciunt ? Deus de Themaveniet, et sanctus de monte umbroso et condenso. Quod hic dictum est, de Theman veniet; alii interpretati sunt ab Austro, vel ab Africo: per quod significatur meridies, id est fervor charitatis et splendor ueritatis. Montem uero umbrosum adque condensum, quamuis multis modis possit intellegi, libentius acceperim scripturarum altitudinem diuinarum, quibus prophetatus est Christus. Multa ibi quippe umbrosa adque condensa sunt, quae mentem quaerentis exerceant. Inde autem uenit, cum ibi eum, qui intellegit, inuenit. Operuit caelos uirtus eius, et laudis eius plena est terra quid est nisi quod etiam in psalmo dicitur: Exaltare supercaelos, Deus, et super omnem terram gloria tua? Splendor eius ut lumen erit quid est nisi cfama eius credentes inluminabit\'? Cornua in manibus eius sunt quid est nisi tropaeum crucis? Et posuit caritatem firmam fortitudinis suae, nec exponendum est. Ante
Abbreviated transcription (Latin):
uel uita eterna in pace. dicendus ẽ ut facilius ab omnib possit intel¬
ligi. Tantum ẽ enim pacis bonum. ut etiam in reb terrens atq
mortalim nihil gratius soleat audiri nihil desiderabilins cc̃cupisci
nihil postremo possit melius inueniri. De quo si aliquanto cdluitius
loqui uoluerimus non erimus quantur arbitror onerosi legentib
et ꝑꝑ finem ciuitatis huius de quo nob̾ ẜmo ẽ. ⁊ ꝑꝑ ipam dulcedine¬

Expanded text:
uel uita aeterna in pace dicendus est, ut facilius ab omnibus possit inteluel uita aeterna in pace dicendus est, ut facilius ab omnibus possit intellegi. Tantum est enim pacis bonum, ut etiam in rebus terrenis adque mortalibus nihil gratius soleat audiri, nihil desiderabilius concupisci, nihil postremo possit melius inueniri. De quo si aliquanto diutius loqui uoluerimus, non erimus, quantum arbitror, onerosi legentibus, et propter finem ciuitatis huius, de qua nobis sermo est, et propte
Abbreviated transcription (Latin):
nullus intrabit.nec ab illa nullus exibit. Ac ꝑ hoc fines eiis. etiam de¬
bemus hic intelligere pacem quam uolumus demostrare finalem.
mus. uisio pacis interpretatur. Sed qm̃ pacis nomen etiam in his
cuntatis huius ubierit summu bonum bonum enuis. eternam uitã
maluimus cõmemorare q̃ pacem. Dequo fine apostolus ait nũc
uero liberat a peccato. serui autem facti deo habetis fructum ur̃um
in sanctificatione finem uero uitam eteram. Sedrursus quia uita¬
eterna ab eis qui familiaritatem non hent cum scripturis sanctis
potest accipi etiam malorum uita. uel secundum quosclam etiam
philosophos. ꝑo anime ĩmortalitatem.nel secundum etiam fidẽ no¬
stram ꝓp penas interminabiles impior qui iterum in eternum cru¬
ciat non poterunt nisi etiam iuxerint in eternu. Profecto finis ci¬
uitatis huius. in quo summu habet bonum uel pax inuta eternat

Expanded text:
nullus intrabit nec ab illa ullus exibit. Ac per hoc fines eius eam denullus intrabit nec ab illa ullus exibit. Ac per hoc fines eius eam debemus hic intellegere pacem, quam uolumus demonstrare finalem. mus, uisio pacis interpretatur. Sed quoniam pacis nomen etiam in his terea finem ciuitatis huius, ubi erit summum bonum eius, aeternam uitam maluimus commemorare quam pacem. De quo fine apostolus ait: Nunc uero liberati a peccato, serui autem facti Deo, habetis fructum uestrum in sanctificationem, finem uero uitam aeternam. Sed rursus quia uita aeterna ab eis, qui familiaritatem non habent cum scripturis sanctis, potest accipi etiam malorum uita, uel secundum quosdam etiam philosophos propter animae inmortalitatem uel secundum etiam fidem nostram propter poenas interminabiles inpiorum, qui utique in aeternum cruciari non poterunt, nisi etiam uixerint in aeternum: profecto finis ciuitatis huius, in quo summum habebit bonum, uel pax in uita aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
dicimur quidem beati qñ pacem ħemus quantulacũq hic haberi põt
muita bona. S hec beatitudo illi quam finalem dicimus beatitudi¬
ni comparata. prorsus miseria repperitur:. Capitulum. ũdeci¬
Anc ergo pacem. qualis hic potest ẽẽ mortales homines in reb mõta¬
lib qñ habemus si recte uiuimus. bonis enuis recte utitur urtus. Qñ n ͨ
bono usu. bonorum ⁊ maloꝵ facit ⁊ se ip̃am ad eum finem refert ubi
nobis talis ⁊ tanta paxent qua melior ⁊ maior ẽẽ non possit. Quape¬
possemus dicere fines bonorum nostrorum ẽe pacem. sicut eterna
diximus uitam. Presertim quia ip̃i ciuitati dicitur. de qua nobis ẽ
ip̃a operosissima disputatio. in sancto dicitur psalmo. Lauda ierr
dominu. lauda deum tuum syon. Qm̃ confortauit seras por tarũ
tuarum benedixit filios tuos inte. Qui posuit fines tuos pacem
Q uando enim confirmate fuerint sere portarum eius iam ĩ illa

Expanded text:
dicimur quidem beati, quando pacem habemus, quantulacumque hic haberi potest dicimur quidem beati, quando pacem habemus, quantulacumque hic haberi potest in uita bona; sed haec beatitudo illi, quam finalem dicimus, beatitudini conparata prorsus miseria reperitur. Hanc ergo pacem, qualis hic potest esse, mortales homines in rebus mortalibus quando habemus, si recte uiuimus, bonis eius recte utitur uirtus; quando uero bono usu bonorum et malorum facit, et se ipsam ad eum finem refert, ubi nobis talis et tanta pax erit, qua melior et maior esse non possit. CAPpossemus dicere fines bonorum nostrorum esse pacem, sicut aeternam diximus uitam, praesertim quia ipsi ciuitati Dei, de qua nobis est ista operosissima disputatio, in sancto dicitur psalmo: Lauda Hierusalem Dominum, conlauda Deum tuum Sion; quoniam confirmauit seras portarum tuarum, benedixit filios tuos in te, qui posuit fines tuos pacem. Quando enim confirmatae fuerint serae portarum eius, iam in illam
Abbreviated transcription (Latin):
candos putarunt eisdem ip̃is auctoribus exactorib talium tantor ũ
deorum satis ab eis qui colantur apertum est Capitulum. Ioᷤ
fallacus amultiformi temptatione securi sunt. In hoc enim loco ĩfĩ¬
mitatis ⁊ dieb malignis etiam ista sollicitudo non est mutilis.ut illa
securitas ubi pax plenissima atq certissima ẽ desiderio feruentiore que¬
ratur. Ibi enim erunt nature munera. hoc ẽ que nature nostre ab oĩum
naturaru creatore dominantur. non solum bona. uerum etiam sem¬
piterna. Non solum in animo qui sanatur ꝑsapientian uer etiam ĩ
corpore. qd̾ resurrectione renouabitur. Ibi uirtutes no contra ulla in¬
tia uel mala quecumq certantes. s habentes uictorie premiu. et̾nã
pacem. quam nullus aduersarius inquietet Ip̃a ẽ enim beatitudo fr̃¬
lis. ip̃e ꝑfectionis finis qui consumentem non habet finem. hic aute

Expanded text:
candos putarunt eisdem ipsis auctoribus et exactoribus talium tantorumque candos putarunt eisdem ipsis auctoribus et exactoribus talium tantorumque dedecorum, satis ab eis qui colantur apertum est. CAPUT X. Quis fallaciis et multiformi tentatione securi sunt. In hoc enim loco infirmitatis et diebus malignis etiam ista sollicitudo non est inutilis, ut illa securitas, ubi pax plenissima adque certissima est, desiderio feruentiore quaeratur. Ibi enim erunt naturae munera, hoc est, quae naturae nostrae ab omnium naturarum creatore donantur, non solum bona, uerum etiam sempiterna, non solum in animo, qui sanatur per sapientiam, uerum etiam in corpore, quod resurrectione renouabitur; ibi uirtutes, non contra ulla uitia uel mala quaecumque certantes, sed habentes uictoriae praemium aeternam pacem. quam nullus aduersarius inquietet. Ipsa est enim beatitudo finalis, ipse perfectionis finis, qui consumentem non habet finem. Hic autem
Abbreviated transcription (Latin):
caritate murentuir. quoe etiam ipsum ad erumpnas nutie peitit et
inte.ee aliquando sathanas sicut legimus transfigurat se uelut in¬
angelum lucis ad temptanduz eos quos ita nȩl erudiri opus ẽ. nel de cipi
nutume ꝓagna dei mi sericordia necessaria ẽ. ne quisquam cum bono
angelos amicos se habere putat . ħeat malos demones fictos amicos.
ros̾ q tanto nocentiores quanto astutiores ac fallaciores patiatur inx¬
micos.et cui magna ista dei misericordia necessana ẽ. nisi magne hũa¬
ne miserie que ĩgnorantia tanta premitur ut facile istorum simula¬
tione fallatur: Et quidem illos philosophos in impia cinitate. qui deoᷤᷤ
sibi amicos dixerunt ẽẽ indemones malignos incidisse certissimu ẽ
quibus tota ip̃a ciuitas sublitur eternum cum eis habitum suppliciũ
ftreorum quippe sacris. uel potius sacrilegiis quibus eos colendos ⁊ ex
sucdis inmundissimis. ubi eorum trimĩna celebrantur. quib eos pla¬

Expanded text:
iaritate miscentur quod etiam ipsum ad aerumnas huius pertinet- uitae et aliquando Satanas, sicut legimus, transfigurat se uelut angelum lucis ad tentandos eos, quos ita uel erudiri opus est uel decipi iustum est: magna Dei misericordia necessaria est, ne quisquam, cum bonos angelos amicos se habere putat, habeat malos daemones fictos amicos, eosque tanto nocentiores, quanto astutiores ac fallaciores, patiatur inimicos. Et cui magna ista Dei misericordia necessaria est nisi magnae humanae miseriae, quae ignorantia tanta premitur, ut facile istorum simulatione fallatur? Et illos quidem philosophos in inpia ciuitate, qui deos sibi amicos esse dixerunt, in daemones malignos incidisse certissimum est, quibus tota ipsa ciuitas subditur, aeternum cum eis habitura supplicium. Ex eorum quippe sacris uel potius sacrilegiis, quibus eos colendos, et ex ludis inmundissimis, ubi eorum crimina celebrantur, quibus eos pla
Abbreviated transcription (Latin):
ptotum mundum id fieri potuisseqr ixc fcũm ẽ di utem urĩne¬
rosolums fc cuitum nominis ep̃i accederetur fauta lxnmũ mni¬
titudo que illum incruce uel fieerat apphensum uelnserat fiure Nlam
maseficium illud fecerat petrus Exe ip̃o.mno querẽdum ẽ ꝙr̃ ex penitus
seragintaqumq completi sunt. Mortuus ẽ ergo xp̃s duobr gemine¬
cosuio uui.ra ⁊prelis Resurrex tertio die sicuat apli feusetiam sesibi
probabeet deinde post quadraginta dies ascendit incelomaũ. tune
fic itsi bppetr. Sanlo post etiam signo mioili fc̃o qudosuetaiĩe

Expanded text:
per totum mundum id fieri potuisse, qua hoc factum est? Si autem ut Hieper totum mundum id fieri potuisse, qua hoc factum est? Si autem ut Hierosolymis sic ad cultum nominis Christi accenderetur tanta hominum multitudo, quae illum in cruce uel fixerat prensum uel riserat fixum, iam maleficium illud fecerat Petrus, ex ipso anno quaerendum est, quando trecenti sexaginta quinque conpleti sint. Mortuus est ergo s aprilis. Resurrexit tertia die, sicut Apostoli suis etiam sensibus probaverunt. Deinde post quadraginta dies ascendit in coelum: post dicis artibus Petri. Paulo post etiam signo mirabili facto, quando ad ve
Abbreviated transcription (Latin):
buit incipere lex secunda hoc est testamentu nouu Prima eim
fuit ex monte sina ꝑ moysen qd̾ testam̃tu uocatur u̾etus. Te ha
autem que per xpͥm data erat predictum ẽ ex syon lex prgdiet. et
uerbum domini de ierłm. Unde ⁊ ip̃e ꝑ om̃s gentes. dixit predicũ
oportet in nomine suo penitentiam. s tamen incipientib abhrlmm
ibiergo exorsus ẽ huius nominis cultus. ut in iħm xp̃m qui cruci¬
freus fuerat ⁊ resurrexerat crederetur. Ibi hec fides tam ĩsignibus
initiis icandunt. ut aliquot hoĩum milia in xp̃i nom̃ mirabilial.¬
tritate conuersa. uenditis suis reb ut egenis distribuerent᷑ ꝓposito
sco ⁊ ardentissima caritate. ad paupert̾atem uoluntara peruẽirẽt
atq inter frementes ⁊ sanguine sitientes iudeos. se usq ad morte
magicis artib fcũm ẽ cur credere dubitant eadem uirtier uite

Expanded text:
buit incipere lex secunda, hoc est testamentum nouum. Prima enim buit incipere lex secunda, hoc est testamentum nouum. Prima enim fuit ex monte Sina per Moysen, quod testamentum uocatur uetus. De hac autem. quae per Christum danda erat, praedictum est: Ex Sion lex prodiet et uerbum Domini ex Hierusalem. Unde et ipse per omnes gentes dixit praedicari oportere in nomine suo paenitentiam, sed tamen incipientibus ab Hierusalem. Ibi ergo exorsus est huius nominis cultus, ut in legum Christum, qui crucifixus fuerat et resurrexerat, crederetur. Ibi haec fides tam insignibus initiis incanduit, ut aliquot hominum milia in Christi nomen mirabili alacritate conuersa uenditis suis rebus, ut egenis distribuerentur, proposito sancto et ardentissima caritate ad paupertatem uoluntariam peruenirent adque inter frementes et sanguinem sitientes Iudaeos se usque ad mortem magicis artibus factum est, quur credere dubitant eadem uirtute diuina
Abbreviated transcription (Latin):
Ot enim in xp̃i natiuitate huius rei non ponamus miti
quia infans et puer discipulos non habebat tamen qñ habere cep̃
proculdubio et innotuit ꝓeius corporalem presentiam doctua et
est bapticatui. proꝑterhoc enim de illo ꝓphecia illa precesserat. Dom¬
nabitur ã man usq ad mare ⁊ a flumine usq ad terminos orbis
terre .&: qm̃ priusqͣ passus eẽt ⁊ resurrexiss amortui sntõdum fiã
furt ab omnib definita. In resurrectione quip xp̃i definita est
Nam sic apostolus paulus atheniensib loquitur dicens Iam non
annũctiat hominib om̃s ubiq agere penitentia eey statuit dĩẽ
incdicare orbem in equitate in uiro quo definiuit fidem omnibus
resuscitans illum amortius. Melius in hac questione soluenda iñ
initiu sumimꝰ presertim. quia tunc datus ẽ etiam sp̃s sanctus. sic̃
eum dari post resurrectione xp̃i oportebat. in ea ciuitate ex qua de¬

Expanded text:
Ut enim in Christi natiuitate huius rei non ponamus initium, Ut enim in Christi natiuitate huius rei non ponamus initium, quia infans et puer discipulos non habebat, tamen quando habere coepit, procul dubio tunc innotuit per eius corporalem praesentiam doctrina eest baptizatus. Propter hoc enim de illo prophetia illa praecesserat: Dominabitur a mari usque ad mare et a flumine usque ad terminos orbis terrae. Sed quoniam, priusquam passus esset et resurrexisset a mortuis, nondum fides omnibus fuerat definita in resurrectione quippe Christi definita est, nam sic apostolus Paulus Atheniensibus loquitur dicens: Iam nunc adnuntiat hominibus omnes ubique agere paenitentiam, eo quod statuit diem iudicare orbem in aequitate in uiro quo definiuit fidem omnibus resuscitans illum a mortuis: melius in hac quaestione soluenda inde initium sumimus; praesertim quia tunc datus est etiam Spiritus sanctus, sicut eum dari post resurrectionem Christi oportebat in ea ciuitate, ex qua de
Abbreviated transcription (Latin):
anniculus occisus et dilaniatus. ⁊ in nitu nephario sepultus ẽ ut sectam
sibi aduersariam tam prolixo tempore conualesceret tot tantarurq
psecutionũ horrendas crudelitates non resistendo s patiendo superare
⁊ ao suor simulacroꝵ templorum sacrorum or aculoꝵ euersione puenip̃
permicterent. qui postremo ẽ deus non nr̃ utiq s ip̃or qui uel in lectꝰ
tanto scelere uel impulsus ẽ ista prestare. non enim alicur de momi
s deo dicunt illi uersus hec petrum arte magica de finisse. talem de¬
Ec itq huiusmodi multa colli Adum annus ip̃e transisset q
diuinatio facta ꝓmisit. ⁊ decepta uanitas creditit. Cum nõ ex
quo nominis xp̃i cultus per eius in carne presentiam ⁊ ꝑ apostolo
institutus ẽ ante aliquot annos. anni tricenti sexaginta quinq
completi sint. quid aliud quermus unde ista falsitas refellatur

Expanded text:
anniculus occisus et dilaniatus et ritu nefario sepultus est, ut sectam anniculus occisus et dilaniatus et ritu nefario sepultus est, ut sectam sibi aduersariam tam prolixo tempore conualescere, tot tantarumque persecutionum horrendas crudelitates non resistendo, sed patiendo superare et ad suorum simulacrorum templorum, sacrorum oraculorum euersionem peruenire permitterent? Quis postremo est deus, non noster utique, sed ipsorum, qui uel inlectus tanto scelere uel inpulsus est ista praestare? Non enim alicui daemoni, sed deo dicunt illi uersus haec Petrum arte magica definisse. Talem deec adque huius modi multa colligerem, si nondum annus ipse transisset, quem diuinatio ficta promisit et decepta uanitas credidit. Cum uero, ex quo nominis Christi cultus per eius in carne praesentiam et per apostolos institutus est, ante aliquot annos anni trecenti sexaginta quinque conpleti sint, quid aliud quaerimus, unde ista falsitas refellatur?