comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
competet ⁊ ap̃tore obsernanda
ẽ. etia sicertũ sit neq hepedem᷑
neq bonoꝵ possessorẽ suturum. Si
quis tñ heredem se respondendo.ł
actões panendo definictũ defend¬
at. lona defuicti uenire ñ potue-¬

Expanded text:
 praetore conseruanda est, etiamsi certum sit neque heredem neque bonorum possessorem futurum. si quis tamen heredem se spondendo uel actiones patiendo defunctum defendat, bona defuncti uenire non pote
Abbreviated transcription (Latin):
rome defend̾e se n cogitur. tñ in
ꝓunncia defendendi ẽ. Nam ⁊
exilio tp̃ario puniti side fensor
ñ existat: bona ueneut.
tur in eũ actio qͣnti ea res sit.
S ⁊ siquis legatoꝵ seruandoꝵ
causa nͣͣssu inpossõm admissꝰ

Expanded text:
Romae defendere se non cogitur, tamen in provincia defendendus est: nam et exilio temporario puniti, si defensor non existat, bona veneunt.tur in eum actio, quanti ea res sit. Sed et si quis legatorum servandorum causa missus in possessionem admissus
Abbreviated transcription (Latin):
ne. uł uib̾ti etiã si qui sunt edo-¬
idonei euocandi ex quirendãq
scilicet ꝙ ad ñ defeudaturfide.¬
fendi ceꝑit pupillus uł pupilla.
desmet ppisideri. Idẽ ẽ ⁊ in furi¬
oso. ¶ peetor ait. sus pupallus
in suã tutesã uenerit. eaue ꝑu¬
pilła uiripotens fu̾it ⁊ recte de-¬
fendetur. eos qui bona possident:
depossõe disced̾e iubelo. ¶ Rec¬
te defendi quid sit uidcamus. u¬
trũ tm̃ copam sui fat̾e ⁊ ad sut¬
fipiendũ iuditiũ paratũ eẽ an
u̾o. ⁊ satisdare oĩmodo ⁊ quidẽ
ñ solũ ip̃is defend̾r se uolentib
hoc edictũ scriptũ ẽ. s in rẽ. ⁊ sic¬
recte defendetur. Hoc ẽ. uił a se.ł
ab alio quocimiar. s si aliꝰ defen¬
datent necessariã satisdatio.¬
s si ip̃e. ñ poto necesiariam satis¬
dationẽ. gͦ oblata defensione di-¬
ci pot̾it ut̾ dicto relicto reddito.

Expanded text:
ne: liberti etiam si qui sunt idonei, euocandi exquirendaque scilicet, quoad non defendatur: si defendi coeperit pupillus uel pupilla, desinet possideri. idem est et in furioso. Ait Praetor: 'si is pupillus in suam tutelam uenerit eaue pupilla uiripotens fuerit et recte defendetur: eos, qui bona possident, de possessione decedere iubebo'. Recte defendi quid sit, uideamus, utrum tantum copiam sui facere et ad suscipiendum iudicium paratum ess‹e› an uero et satisdare omnimodo. et quidem non solum ipsis se defendere uolentibus hoc edictum scriptum est, sed in rem: et 'rectab alio quocumque. sed si alius defendat, erit necessaria satisdatio, si ipse, non puto necessariam satisdationem. ergo oblata defensione deici poterit interdicto reddito.
Abbreviated transcription (Latin):
sens defendatur. cominodiꝰ se ex¬
istumare in furidi possõem mit¬
tendum. qmͣ bona eiui possideri
hit añ notandũ ẽt̃ telsum con¬
sistũ ñ delatente tit ante. sed
de absente.¶Ide̾ celsus existimat.
Siis aquo hereditatem pet̾e
uelim lacitat. cõmodissime fi exi
posse. ut in posõem mittar rͣer̃.
quas ꝓ h̾e de. uł possesore possidet
s si dolo fetit. quo minꝰ possid̾et
bona eius possidenda ⁊ uend enͣ¬
da sunt. Diuiũ quoq pius inꝑ
sona enus qui h̾editatẽ posadeñs.
copiã sui ñfatiebat. rescripsit.
sanium inducendũ in quo rescͥp¬
ta n ⁊ fructũ ꝑciꝑe iussit eum
qui ꝑnimiã ꝯtumatiam possõris
herẽditatis ut lucro eis gedat ĩ
spossõm inductiã ẽ rerũ heredita
nec ne sit. cã coguita ꝑmitti o.¬
portebit bona rei seruande cã
possidi ⁊ si ita resurgeat. uł ui¬

Expanded text:
eque absens defendatur, commodius se existimare in fundi possessionem mittendum quam bona eius possideri. hoc adnotandum est Celsum consultum non de latitante, sed de absente. Idem Celsus existimat, si is, a quo hereditatem petere uelim, latitat, commodissime fieri posse, ut in possessionem mittar rerum, quas pro herede uel pro possessore possidet: sed si dolo fecit, quo minus possideret, bona eius possidenda et uendenda sunt. Diuus quoque Pius in persona eius, qui hereditatem possidens copiam sui non faciebat, rescripsit sarium inducendum: in quo rescript‹o› et fructum percipere iussit eum, qui per nimiam contumaciam possessoris hereditatis, ut lucro eius cedat, in possessionem inductus est rerum hereditanec ne sit, causa cognita permitti oportebit bona rei seruandae causa possidere, et, si ita res urgueat u
Abbreviated transcription (Latin):
faciat in publico. iluq parxat.
an laticet. undeamus. S hoc
hodie iure utimur. ut sineqͥt
gre agat. si tni occursũ credito¬
ris euiter. lantare udentur.
oeniq eum guoq qui in foro eo-¬

Expanded text:
pareat, an latitet, uideamus. et hodie hoc iure utimur, ut siue quis gre agat, si tamen occursum creditoris euitet, latitare uideatur. denique eum quoque, qui in foro eo
Abbreviated transcription (Latin):
ereditariũ es aliem̃ Gaius tm
Intelligitur id quoq dequo cum
defuicto agiñ patuit. ueluti ꝙ is
qui moreretur daturũ se ꝓmisisset.
Item ꝙ ñ aui ꝓ desuncto fideuissit.
post mortem nus solut. I. dem.¬

Expanded text:
Hereditarium aes alienum intellegitur etiam id, de quo cum defuncto agi non potuit, ueluti quod is cum moreretur daturum se promisisset, item quod is, qui pro defuncto fideiussit, post mortem eius soluit. 8
Abbreviated transcription (Latin):
se posat bona uendere adu̾sus
quem latitat. ⁊ ¶ Bimdiẽ nł
enim mt̾ ẽ debitor quis ñ sit an ÷¬
ñ dũ ouenire possit: Nam ⁊
si ñ sit debitor. idẽ dicemus. Idẽ
erit dicendum ẽ. siquis hẽat

Expanded text:
s possit bona uendere, aduersus quem latitat. Si in diem uel enim interest, debitor quis non sit an nondum conueniri possit? nam et si non sit debitor, idem dicemus. idem erit dicendum et si
Abbreviated transcription (Latin):
Quidsit ã lacitare uideamiñ.
latitare ẽ. ut ticero difsimsttm pis¬
porit occustatio sui. pot᷑ n quis
satitare ñ turpi de causa. ułi
qui tyrannui crudelitatẽ timet.
aut uim hostiũ aũ comesticas
fraudet. in ea tñ erit cã. nec hĩt᷑
possid̾i bona eius possint qr nͥ
hoc aĩo latitat. ut fraudet tre-¬
di hũit. uł płes. iut̾ quas etiã
frandandi creditores an uendi.¬
tio recte ꝓcedat ⁊ puto ꝓband̃.
Si plures tãe sunt lafitatio¬
nis int̾quas ẽ. ⁊̃ fraudatois cã¬

Expanded text:
Quid sit autem latitare, uideamus. latitare est non, ut Cicero definit, turpis occultatio sui: potest enim quis latitare non turpi d‹e› causa, ueluti qui tyranni crudelitatem timet aut uim hostium aut domesticas fraudet, in ea tamen erit causa, ne hinc possideri bona eius possint, quia non hoc animo latitet, ut fraudet credi habuit uel plures, inter quas etiam fraudandi creditores? an uenditio recte procedat? et puto probandum, si plures causae sint latitationis, inter quas est et fraudationis ca
Abbreviated transcription (Latin):
tor ex ꝓiriposiit. creditorẽ deꝓpri¬
etate pignoris aut mantus loce¬
rũ uł uprooẽ de ꝓpͥetate rei ĩ dotem
accepte aut possõr uenditorem de
ppͥetate rei empte. ⁊ hec ita exił¬
tis ꝯstitutionib intelligenda sunt.
¶Cur ã hus quidem scientia nocet.
pria actione ut de fensione utat᷑.
t̾ius iudicetur mͥ p̾iudicatur di¬
u̾sa cã ẽ si fundũ ate titius petiẽ¬
titii ad me ꝑtinere dicb. Ham
qmͣuis dtͣ titiũ me sciente iudita¬
tũ sit. nillũ tñ p̃rudiciũ patior r
n ex eo iure quo timis nictus ẽ
uendico n potuititio int̾ditere
quo mimuis iure suo utatur si cu¬
ti ⁊ de coh̾e de supͣdiximus.

Expanded text:
itorem de proprietate pignoris, aut maritus socerum uel uxorem de proprietate rei in dote acceptae, aut possessor uenditorem de proprietate rei emptae: et haec ita ex multis constitutionibus intellegenda sunt. cur autem his quidem scientia nocet, propria actione uel defensione utatur, terius iudicetur, mihi praeiudicatur. diuersa causa est, si fundum a te Titius petieTitii ad me pertinere dico: nam quamuis contra Titium me sciente iudicatum sit, nullum tamen praeiudicium patior, quia neque ex eo iure, quo Titius uictus est, uindico, neque potui Titio intercedere, quo minus iure suo utatur, sicuti et de coherede supra diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
tor bona defunct uemre ꝑmittit.
ut ꝙ sr̃au̾it pupullo resticuatur.
Si pupillus añqͣm abstiu̾et aliqͥd ͤ e¬
gesserit. seruandũ ẽ utiq. si bona
fide gesat. Quid gͦ quibdã credit¬
torib solu̾it. deinde bona fide ue¬
merint. si ãratur. an repeptio sit.
ex cã id statuendũ sulianus ait. ne
alt̾ius aut negłigencia. aut cupa¬

Expanded text:
efuncti uenire permittit, ut quod superauerit pupillo restituatur. Si pupillus, antequam abstineret, aliquid gesserit, seruandum est, utique si bona fide gessit. Quid ergo, si quibusdam creditoribus soluit, deinde bona uenierint? si quaeratur, an repetitio sit, ex causa id statuendum Iulianus ait, ne alterius aut neglegentia aut cup
Abbreviated transcription (Latin):
ertũs fenius ꝓuidicato erit ĩ c̾tum
ñ erͣit. siqͥun incertũ ꝯfitatur. ue¬
sudũ dare se oportere urgeri de.¬
bet. ut certũ ꝯfiteatur. Item qui cũ
tetur. s ⁊ si uendicẽ fimdum meũ
eẽt.. ¶ Sialia quatũq actione ci-¬
uili uł honoraria. uł int̾dc̃o ex hi¬
bitario uł restitutorio uł ꝓhibito¬
rio dñ quis duenitu ꝯfusatur di¬
cipot̃ in hus omnib subsequi p̾co¬
rem uolũtatẽ or̃onis diui marti de

Expanded text:
essus pro iudicato erit, incertum non erit. Si quis incertum confiteatur uefundum dare se oportere, urgueri debet, ut certum confiteatur: item eum, qui teatur. Sed et si fundum uindicem meum esset. et si alia quacumque actione ciuili uel honoraria uel interdicto exhibitorio uel restitutorio uel prohibitorio dum quis conuenitur, confiteatur, dici potest in his omnibus subsequi praetorem uoluntatem orationis diui Marci d
Abbreviated transcription (Latin):
endũ datus competit nichsl deb̾i
Quesitũẽ anpossit absolue. s pose
Int̾ eẽ em̃i qua ex cã nicħ debeatur.
nam siobid ꝙ pullũ fid̾i cõmissũ
fuit᷑ ñ deb̾e eũ absolu̾e/ Si u̾o qui
testator forte soluẽdo ñ erãt. aũ ꝙ
heres omne solutũ eẽ apd̾ p̾corẽt
difficilior eẽt. arbit̾ datus fu̾it. sal

Expanded text:
um datus comperit nihil deberi: quaesitum est, an possit absoluere. respondi posse interesse, qua ex causa nihil debeatur. nam si ob id, quod nullum fideicommissum fuerit, non debere eum absoluer‹e›: si uero quia testator forte soluendo non erat aut quod heres omne solutum esse apud praetorem difficilior esset, arbiter datus fuerit, sa
Abbreviated transcription (Latin):
niintiant. debent i deusuris quo¬
nationẽ. ¶ Siquis exedicto ꝑ¬
ep̃torio post mortẽ sit ꝯdẽpnatꝰ
ac uldice diem differt. Sonciciis
qui motꝰ corporis ꝯtra naturã quẽ
febrẽ apellant. Igitur sirei indi¬
sande tempore alter litigatorib
febeẽ habint . res ꝑ̃ iudetur iudi¬
cata. Pot̾ tñ dici eẽ aliqm ⁊ febri¬
nni differentiã. Nã siquuis samis
alias ac robustus temꝑe indicã-¬
di leuissima febre correptus fu̾it.
aut siquis tam uet̾em qrͣtanã
habrat ut in ea oĩb negotus suꝑ¬
ẽẽ soleat. pat dici morbum sonoͥ¬

Expanded text:
onuntiant: debent enim de usuris quonationem. Si quis ex edicto peremptorio post mortem sit condemnatuac iudice diem differt. sonticus aquam motus corporis contra naturam, quem febrem appellant? igitur si rei iudicandae tempore alter ex litigatoribus febrem habuit, res non uidetur iudicata. potest tamen dici esse aliquam et febrium differentiam: nam si quis sanus alias ac robustus tempore iudicandi leuissima febre correptus fuerit, aut si quis tam ueterem quartanam habeat, ut in ea omnibus negotiis superesse soleat, poterit dici morbum sonti
Abbreviated transcription (Latin):
uem penitet lons I auius.
cesisie. potest defeqdo se consequi.
post bona sua uendita ad quisiuit.
it̾um bona eiꝰ ñ ueneunt: llñ gͦ mo¬
dũ hunc estimabimus. utrum ex qnͣ¬
titate enis ꝙ ad quisitũ ẽ. an u̾o ex

Expanded text:
uem paenitet bonis cessisse, potest defendendo se consequi, post bona sua uendita adquisiuit, iterum bona eius non ueneunt. unde ergo modum hunc aestimabimus, utrum ex quantitate eius quod adquisitum
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ ait  apparet aut̃ u̾m si ex bonis¬
ponis solutũ sit. squid gͦ si aliunde
pupilłus soluerit. reddiei debetur
nec ne ⁊ utrũ acreditore. an h̾edi-¬
tate sceuola nr̃ ait. Si aliquis sit
in bonis. dedu̾cendũ ex h̾editate so¬
lidũ eremplo eius qui gessit ne¬
gotia. S si nicħ̾ sit iłonis ñ ẽẽ ĩ¬
iũ ad u̾sus creditdee᷑ dandam

Expanded text:
 ait. apparet autem loqui eum, si ex bonissolutum sit. quid ergo, si aliunde pupillus soluerit? reddi ei debebit nec ne? et utrum a creditore an ex hereditate? Scaeuola noster ait, si aliquid sit in bonis, deducendum ex hereditate solidum exemplo eius, qui gessit negotia: sed si nihil sit in bonis, non esse iniquum aduersus creditorem dandam
Abbreviated transcription (Latin):
es aut̃ locum hñt quotiens pu¬
pillus ñ defendatur aquocũq sũi
tutore sũ curatore. suͥ hẽat tuto.¬
tẽ pupillus sũ ñ hẽat. tet̾um si
existat aliquis qui de fend̾e sit
patatꝰ.cessabit rei seruande cã
possõl⁊ s defendi pupillũ ꝯstare
debet Iiquere p̃tori ut sic ꝑmit¬
tat bynor possõem. hoc ã dsta¬
re debet ⁊ sicͣ eubcandi sunt ad
p̾torẽ tutores pupilli ut defen.¬
dant. Si ã ñ hñt tutores. requirẽ¬
di cognati. uł affiues ⁊ qui alu

Expanded text:
ec autem locum habent, quotiens pupillus non defendatur a quocumque, siue a tutore uel curatore, siue habeat tutorem pupillus siue non habeat: ceterum si existat aliquis, qui defendere sit paratus, cessabit rei seruandae causa possessio. Non defendi pupillum constare debet liquereque praetori, ut sic permittat bonorum possessionem. hoc autem constare debet sic: euocandi sunt ad praetorem tutores pupilli, ut defenda‹n›t: si autem non hab‹e›t tutores, requirendi cognati uel adfines et si qu
Abbreviated transcription (Latin):
cũfiscus uendicass ꝙ ne lib̾tatẽs uͦ
legata tueatur. ꝙ apperte millam
dicatis hr̃ditatib ⁊ lib̾tates ⁊ legata
petat ꝙ erasse se dicat. ut idẽ iudex
cognoscat. an iusta cã abolitionis¬
iudicet eaq tã accusatori ꝑ m̃ cedat
ac sic̾ãm egisset ⁊ ꝑdidisset. ¶ Siqͥs
delatorẽ subiet̾it. mĩ merariũ diffe¬
rat qnͣtum p̾mii noĩe delator con¬
setimirus suisset. siunisset diuus ad̾¬

Expanded text:
cum fiscus vindicasset, ut nec libertates nec cum fiscus vindicasset, ut nec libertates nec legata tueatur. quod aperte nullam vindicatis hereditatibus et libertates et legata petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionisiudicet eaque causa accusatori perinde cedat, ac si causam egisset et prodidisset. Si quis delatorem subiecerit, tantum in aerarium deferat, quantum praemii nomine delator consecuturus fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
fidei cõmissũ relictũ ẽ. ita demũ ex
bñfõ tͣiani de ferre posse. siis cui
dat̃ fu̾at morte p̃uentus eẽt ⁊ iq̃ pꝰ
angͦtias tpĩs deferre se ñ pot̾it. ¶sũ
añ aꝑtũ testam̃tũ tatitũ fid̾i tõm
detatitã fusceꝑant. de iñ post aꝑtas¬
tabulas a fidei cõmissario. delatum
eiuis iussit. neq em̃ dignã ẽẽ p̃mio
tam p̃cipitẽ festinatõem prioris. ⁊¬
tt̃ tunt quis se muiciet ñ caꝑe poci
tõfiteri de suo iure ꝙͣ aluid id ref¬
re indr. ad eos bñsicium tͣiami ꝑ¬
tinet qui ⁊ de finicti uoluntate re¬
lictum sibi caꝑe ñ possunt. exgo nͨ
illud ad seruo modo rxlictũ ẽ de¬
ferre por̃o. ¶Los quicͣ indigni re¬
pelluntur. submouendos eẽ adhꝰi p̃
mio .i. ẽ eos ꝙ de ĩ offõ egerunt. uł
falsũ dix̾unt testam̃tũ. qa usq ad
finem litis optignau̾ant testamtũ.
S qui perrorẽ sedetulit cũ caꝑe solu¬
tũ potie ñ noc̾e. hoc diuiis adeianꝰ ⁊ di¬

Expanded text:
fideicommissum relictum est, ita demum ex beneficio Traiani deferre se posse, si is, cui datum fuerat, morte praeventus esset et ideo per angustias temporis deferre se non potuerit. Cum ante apertum testamentum tacitum fideicomtacitam susceperunt, deinde post apertas a fideicommissario delatum eius iussit: neque enim dignam esse praemio tam praecipitem festinationem prioris, et cum quis se nuntiet non capere, potius confiteri de suo iure quam aliud deferre videtur. Ad eos beneficium Traiani pertinet, qui ex defuncti voluntate relictum sibi capere non possunt. ergo nec illud, quod servo meo relictum est, deferre potero. Eos, qui quasi indigni repellumio: id est eos, qui de inofficioso egerunt vel falsum dixerunt testamentum, qui usque ad finem litis obpugnaverunt testamentum. Ei, qui per errorem se detulit, cum capere solidum posset, non nocere hoc divus Hadrianus et di
Abbreviated transcription (Latin):
adrianiis tpib censuit. cuquis sead
eranim detułit ꝙ tapere ñ pot̾i̾it
ut totuĩ ĩeratiũcolligatur ⁊ exeo ꝑt
dimidia sibi scd̾ui bñst̾m diui tra¬
nire nolu̾it. scd̃m possessorẽ ꝓmin
ciandũ. s ab eo qui ita ad ełie ini¬
sus. Redente possessere ñ affuit am̃

Expanded text:
 censuit, cum quis se ad aerarium detulerit, quod capere non potuerit, ut totum in aerarium colligatur et ex eo pars dimidia sibi secundum beneficium divi Tranire noluerit, secundum possessorem sit pronuntiandum: sed ab eo, qui ita adesse iussus respondente poss
Abbreviated transcription (Latin):
mudari a ꝑcuratorib ñ possunt. ⁊
ex dodrante: uxorẽ meniã ⁊ loc̾um
exreliquus portionib. enis testam̃tũ
postinno nato ruptũ ẽ. qͥ pꝰtimmus
breui ⁊ ip̃e decessit. atz ita oĩs hr̃ditas
adirẽm postumi deuoluta ẽ. soroꝵtes¬
tatoris meniã uenefiru lutii titii ac¬
cusat. tũ n̾o optimusset ⁊ ꝓuocatit
ta rea cognitionẽ applłonis inducẽ¬
dã pp̃ hr̃ditatẽ q̃sitã. Mod̾ R. morte

Expanded text:
dari a procuratoribus non possunt, et, ex dodrante, uxorem Maeviam et socerum ex reliquis portionibus: eius testamentum postbreui et ipse decessit, atque ita omnis hereditas ad matrem postumi deuoluta est. soror testatoris Maeviam veneficii in Lucium Titium accusavit: cum non optinuisset, provocavit: ta rea cognitionem appellationis inducendam propter hereditatem quaesitam. Mode
Abbreviated transcription (Latin):
detułit reman̾et. sipro fessionem
eam implescet. ¶Senatus senfuit
ut ꝑ m̃ rõnẽs aderariũ deferat is
oquo tota hr̃ditas fisco eiucta ẽ. ł
uniu̾sa legata at is deferre deb̾et.
aquo ꝑs hr̃ditatit uł legati euicta
sit᷑. ¶ Siquis argueam faisas rõneᷤ

Expanded text:
detulerit remaneret, si professionem eam implesset. Senatus censuit, ut perinde rationes ad aerarium deferat is, a quo tota hereditas fisco evicta est vel universa legata, atque is deferre deberet, a quo pars hereditatis vel legati evicta sit. Si quis arguetur falsas rationes
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquis cũ sciret quid sibi surriptũ
ꝓhibunt. ñ pot̾ furti ag̾e paulus
m̃io ptra. Nam siquis scit sibira¬
ti ag̃e potest Si potuit ꝓhib̾e.
nec ꝓhibuit : ichilomimꝰ furti
aget hoc modo patromis quoq
lib̾to ⁊ is cui magna u̾ecũdia ei
quẽ inp̃sentia pudor adresistẽ¬
dũ impedit. furtũ fac̾e solet.

Expanded text:
i quis, cum sciret quid sibi subripi, non prohibuit, non potest furti agere. paulus. immo contra: nam si quis scit sibi rati agere potest. at si potuit prohibere nec prohibuit, nihilo minus furti aget: et hoc modo patronus quoque liberto et is, cuius magna verecundia ei, quem in praesentia pudor ad resistendum impedit, furtum facere solet.
Abbreviated transcription (Latin):
ullo si actione locati de clño lib̾¬
itus est: negat eum furti recte
acturũ labeo. Item si furti egiss.
poriusqm̃ ex locato tũ eo acc̾etur.
Ranteqim defurto iudicaretur. lo¬
catiactione lib̾atus eẽt: ⁊ fur ab
eo absoin debet. Ꝙ sinichil eoꝵ
ante actidisset. furẽ tꝯdĩpnari o¬
portere. hec utirto qm furti eatenꝰ
ht̃ accionẽ : quatenꝰ eiꝰ int̾ est.
nemo oꝑẽ. aut dsiliũ alii pr̃are po¬
test. qͥ ip̃ furti faciendiꝰ ꝯstuũ ca-

Expanded text:
ullo actione locati de domino liberatus est: negat eum furti recte acturum Labeo. item si furti egisset, priusquam ex locato cum eo ageretur et, antequam de furto iudicaretur, locati actione liberatus esset, et fur ab eo absolvi debet. quod si nihil eorum ante accidisset, furem ei condemnari oportere. haec idcirco, quoniam furti eatenus habet actionem, quatenus eius interest. Nemo opem aut consilium alii praestare potest, qui ipse furti fac
Abbreviated transcription (Latin):
is st̃ ħ ampliꝰ ⁊ calcẽ. ⁊ a renam
tignoꝵ appłłatione contiu̾i. S
⁊ inuineis tigni applłatõe om̃ia
uineis netessaria cominentur.
Ut puta ꝑticipedam̃ta. s ad ex¬
hibendũ danda ẽ actio. nec eĩ
parti oportet ei: qͥ scieus rem ali

Expanded text:
 hoc amplius et calcem et harenam tignorum appellatione contineri. sed et in uineis tigni appellatione omnia uineis necessaria continentur, ut puta perticae pedamenta.Sed et ad exhibendum danda est actio: nec enim parci oporte
Abbreviated transcription (Latin):
res locata ẽ ls ã qui sua uolim¬
tare. ł etiã ꝓtutore negotia gerit.
Item tutor ł curator obrem sur
ti actionem ¶Item iscui exstipula¬
tu. ł extestam̃to serus debetur.
qmͣuis int̾sit eius. nõ ht̃ furtia¬
tionẽ / S nec is qui fideuissit ꝓ

Expanded text:
res locata est. is autem, qui sua voluntate vel etiam pro tutore negotia gerit, item tutor vel curator ob rem sua ti actionem. item is, cui ex stipulatu vel ex testamento servus debetur, quamvis intersit eius, non habet furti actionem: sed nec i
Abbreviated transcription (Latin):
Nec refert cantellate. nec nesint.
quia ex hus debitũ magis souitũ
redierit nsucapi ñ possit: tñ si
eo noĩe lis estimꝗta fu̾it. ł furte
dñs eam uendid̾it. ñ int̾pellar

Expanded text:
nec refert, cancellatae nec ne sint, quia ex his debitum magis solutum redierit, usucapi non possit, tamen, si eo nomine lis aestimata fuerit vel furi dominus eam
Abbreviated transcription (Latin):
ldõq nec si post talem dm̃ possõm
bona fide eĩtti euenierit: usuca
ubi debitor ip̃e subtraxisset
pignus. contra ꝓbatm ut infũ-¬
ma̾ petimie debite. ⁊ usuraꝵ
eis furti conueniretim. Dẽ.¬

Expanded text:
ideo nec si post talem domini possessionem bona fide ementi uenierit, usucapubi debitor ipse subtraxisset pignus, contra probatur, ut in summam pecuniae debitae et usurarum eius furti conueniretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Lea ue aꝑd̾ te ẽ. dolo¬
quominꝰ a pd̾ te ẽẽ ita eũ
eã ue exhibeas. hoc int̾¬
dcm̃ ꝓponitur adusus eũ que qͥs
ex hibere desid̾erat. adu̾sus eñ¬
qũe in pot̾ate sua eẽ dicit. ⁊ exu̾.¬
lis hui apparet eicꝰ in potestate
e hoc interdcm̃ competere.¬
In hoc int̾ocõ p̾tor ñ ad mittit cau¬
sã cur apud eũ sit is qui exhib̾i de

Expanded text:
eaue apud te est doloquo minus apud te esset, ita eum eamue exhibeas'. Hoc interdictum proponitur aduersus eum, quem quis exhibere desiderat eum, quem in potestate sua esse dicit. et ex uerbis apparet ei, cuius in potestate est, hoc interdictum coIn hoc interdicto praetor non admittit causam, cur apud eum sit is, qui exhiberi de
Abbreviated transcription (Latin):
quociens id int̾dũtũ iouetisr
de filio ducendo ł cognitio ⁊ is de
quo agitur impubes ẽ. alias dif¬
ferre oꝑoet̾e rẽ intp̃s pub̾tatis al¬
as rep̾sentari. idq ex ꝑsona ece
int̾quos ꝯtrou̾sia erit ⁊ ex gñe
eãe ꝯstituendũ ẽ. Nã si is qui se
prẽm dicit. auctoritatis prudẽ¬
cie. fidei explorare ẽẽ usq indiẽ
litis ĩꝑmb̾re ap̃se hẽbit. Is u̾oqui
tor noteq ẽ negͥꝗse rep̃sentan¬
da tognitio ¶¶Itẽ siis qui in pub̾¬
em negat in aliena pat̾ate ẽẽ
uir oĩb modis ꝓbatus tutor ł
testam̃to ł ap̃tore datus pupil¬
lũ quẽ ĩ diẽ litis añ se hu̾it tue¬
tur. lsu̾o qui patrẽ se dicit si s¬
pectũs e̾ quas calũmator oiffer¬
ri litẽ ñ oprtebit. Si uo utraq
ꝑsona sipecta ẽ ut tanqm ĩfir¬
ma ł tanꝙͣ turpis: ñ erit alie¬
ĩꝑitiã alt̾ utriꝰ ꝯtendeniũ aũ ali¬

Expanded text:
quotiens id interdictum movetur de filio ducendo vel cognitio et is de quo agitur impubes est, alias differri oportere rem in tempus pubertatis, alias repraesentari: idque ex persona eorum, inter quos controversia erit, et ex genere causae constituendum est. nam si is, qui se patrem dicit, auctoritatis prudentiae fidei exploratae esset, usque in diem litis impuberem apud se habebit: is vero, qui tor notae nequitiae, repraesentanda cognitio est. item si is, qui impuberem negat in aliena potestate esse, vir omnibus modis probatus, tutor vel testamento vel a praetore datus pupillum, quem in diem litis apud se habuit, tuetur, is vero, qui patrem se dicit, suspectus est quasi calumniator, differri litem non oportebit. si vero utraque persona suspecta est aut tamquam infirma aut tamquam turpis, non erit alieimperitiam alterutrius contendentium aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ego ĩ mea pot̾ate eẽ ⁊ iussu
meo adisse hroitatẽ dicã: tãde
hr̃ditate agioport̾e: ꝙͣ ad int̾dcm̃
de filio ducẽdo tribui deb̾e ait.
ifiliꝰ sua spõte ap̃ ali Uenul.
quẽ ẽ: ĩ ntilłe hoc int̾dcm̃ erit. qͥa
sab alt̾o Exhib̾i eũ desid̾et. deut᷑

Expanded text:
dicat, ego in mea potestate esse et iussu meo adisse hereditatem dicam, tam de hereditate agi oportere quam ad interdictum de filio ducendo iri debere ait.filius sua sponte apud aliquem est, inutile hoc interdictum erit, quia ab altero exhiberi eum desideraret.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ delb̾is ex hibendis p̃paratoriuã
ẽ hinus int̾ dũ. quo magis n qͥs
ducipossit. exhibendus fuit. ⁊ex
isdẽ cãis hoc̾ niterdt̃m tribuend̾
ẽ. ex quib cãi de exhibendis lib̾.¬
is cõpet̾e diximꝰ. Itaͣ qͣtinq ibi die¬
miꝰ eadẽ hic quoq dicta actipiẽ¬
da sunt. ¶ hoc a int̾dciũ cõpecit
ñ adũsus ip̃m filiũ quẽ qͥt ouc̃e
nult. s utiq eẽ delet is quienin

Expanded text:
e liberis exhibendis, praeparatorium est huius interdicti: quo magis enim quis duci possit, exhibendus fuit. Ex iisdem causis hoc interdictum tribuendum est, ex quibus causis de exhibendis liberis competere diximus: itaque quaecumque ibi diximus, eadem hic quoque dicta accipienda sunt. Hoc autem interdictum competit non adversus ipsum filium, quem quis ducere vult, sed utique esse debet is qui
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ suectamus: anlib̾ sit. ¶s
tñ qui in pat̾ate ht̃. hoc int dtõ
n te nebitur quia doio mało ñ
uidr hr̃e : qui suo iure utitur.
Siquis eũ quẽ ab hostib rede¬
mit retineat: inea cã ẽ ut ĩ¬
terdt̃o ñdeneatur. Nõ n dolo

Expanded text:
 sit. Is tamen, qui in potestate habet, hoc interdicto non tenebitur, quia dolo malo non videtur habere qui suo iure utitur. Si quis eum, quem ab hostibus redemit, retineat, in ea causa est, ut interdicto non teneatur: non enim dolo
Abbreviated transcription (Latin):
oĩm restituendũ putanit simpo
testate ẽ si u̾d mat̾ sit que rexitͤ
apd̾ qmͣ int̾dũ magis qmͣ ap̃ ꝑa¬
sbueniendũ ei erit ꝑex ceptionẽ.
parimodo si iudicatum fu̾it ñ eẽ
eum inpotestate ⁊ si ꝑmriã iudi¬
catũ sit agenti ħ interdco obici¬
enda erit exceptio rei iudicare
ne de ħ q̃ratur ansit in pot᷑ate. s
ansit iudicatũ. Siquis filiã suã
tiodanda sit si forte ⁊ pr ꝯcordãs
mr̃imoniũ foote ⁊ lib̾is sb̾nxũ ue¬
lit dassoluere ⁊ certo iure utimur
ne bñ ꝯcordantia inr̃imonia iure
patciẽ pot̾atis turbẽtur. ꝙ tñ sic
erit ad hibendũ ut pr̃i ꝑiliadea¬
tur ne a cerbe patria potestatẽ
ac ducenda. pr̃ e̾tiã qͥ filiã in pot̾a¬
te ht̃ amarito recte ꝯuenitur.

Expanded text:
ituendum putauit, si in potestate est. Si uero mater sit, quae retinet, apud quam interdum magis quam apud pasubueniendum ei erit per exceptionem. Pari modo si iudicatum fuerit non esse eum in potestate, etsi per iniuriam iudicatum sit, agenti hoc interdicto obicienda erit exceptio rei iudicatae, ne de hoc quaeratur, an sit in potestate, sed an sit iudicatum. Si quis filiam suam, tio danda sit, si forte pater concordans matrimonium, forte et liberis subnixum, uelit dissoluere? et certo iurne bene concordantia matrimonia iure patriae potestatis turbentur. quod tamen sic erit adhibendum, ut patri persuadeatur, ne acerbe patriam potestatemac ducenda pater, etiam qui filiam in potestate habet, a marito recte convenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
re possid̾et p̾cario dũm roga¬
qui alienã re̾ emisset dñin
rogaũit apparet eos p̃cario
porid̾e. nec existimandos mu¬
tare sibi cãm posiois quib ado¬
mipo ꝯcedatur p̃cario posud̾e
Na ⁊ si id ꝙ poudes alium p̃sa¬

Expanded text:
possideret, precario dominum rogaqui alienam rem emisset, dominum rogaverit: apparet eos precario possidere. nec existimandos mutare sibi causam possessionis, quibus a domino concedatur precario possidere: nam et si id quod possideas alium preca
Abbreviated transcription (Latin):
rtus. et nͥ adimat dus arborem
labeo ait ꝑmitti ei cui arbor of¬
fic̾et. ut n uellet sucadeteã. lig¬
naq tolieret. Carloris appella¬
tione. ⁊ uites ꝯtinentur. ¶Non

Expanded text:
rius: et nisi adimet dominus arborem, Labeo ait permitti ei, cui arbor officeret, ut si vellet succideret eam lignaque tolleret. Arboris appellatione etiam vites continentur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ad excludendũ id qd intentiopẽ
Stempnationẽ ue deductũ ẽ. ¶ Re-¬
ꝓplicationit nich̾ aliud sc̃. Xextep¬
etiones ⁊ a ꝑte actoris ueniunt. Q ͤ
qͥdẽ iõ necessarie sunt: ut excep¬
tiones excludant. semꝑ a repli¬
catio ittirto obictur. ut exceptio¬
nẽ oppugnet. ¶ Illud tenendũe ex
ceptione omne. ł replcationẽ ex¬
clusoriã eẽ ¶ Exceptio actorẽ exclu¬
dit Replicatio rerũ S ⁊ dtͣ repli
nẽ solet daritriplicatio ⁊ ꝯtra tri¬
plicatione rursus. ⁊ deinceps mł¬
tiplicaꝑt᷑ noĩa dũ au̾ reͦ. añ actor
toris exceptio dilatoria est. Na̾

Expanded text:
entionem condemnationemue deductum est. Replicationes nihil aliud sunt quam exceptiones, et a parte actoris ueniunt: quae quidem ideo necessariae sunt, ut exceptiones excludant: semper enim replicatio idcirco obicitur, ut exceptionem oppugnet. Illud tenendum est omnem exceptionem uel replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatio reum. Sed et nem solet dari triplicatio, et contra triplicationem rursus et deinceps multiplicantur nomina, dum aut reus aut actor toria exceptio dilatoria est: nam
Abbreviated transcription (Latin):
um: int̾dcm locũ ht̃. S si eũ re¬
misit p̃tio ñ acteꝑto dicendũ ẽ
mei remisit ueuit retinere.
Si ess quis retmeat filiã quẽ ñ
ht̃ inpat̾ate pleruͣq sine doło
malo fac̾e ł rtmeit uidebitur
pietas n gemina efficit sñ doło
retim̾i. nisi eiudens dolis malus
nt̾cedat. proiũ ⁊ silib̾tũsuũ E
alĩtnũ uł noxe deditũ ad huc

Expanded text:
 si eum remisit pretio non accepto, dicendum est mel remisit, velit retinere. Si eum quis retineat filium, quem non habet in potestate, plerumque sine dolo malo facere videbitur: pietas enim genuina efficit sine dolo malo retineri, nisi si evidens dolus malus intercedat. proinde et si libertum suum vel alumnum vel noxae dedi
Abbreviated transcription (Latin):
sint ⁊ sint talia q̃ pignoris noĩe
tem ñ pot̾unt. pignoris tñ noĩe in¬
troducta sint: nnt̃dco huit locͦ er̃.
Q si si nec pignoris noĩe inducta
s̾nt. nec teneri pot̾unt a lacatore.

Expanded text:
pignoris nomine teneri non potuerint, pignoris tamen nomine introducta sint, interdicto hoc locus erit: quod si nec pignoris nomine inducta sint, nec retineri poterunt a locatore.
Abbreviated transcription (Latin):
g ͦ si nithil ht̃ pr̃onus ex bonis li
dolo fetit quo minus ad eũ ꝑue¬
mat. S nichil fecit ĩ frandẽ
mulieris. nõ enĩ adũsus illã ħ
excogitauit. amõ ñ denegamꝰ

Expanded text:
go si nihil habet patronus ex bonis libdolo fecit, quo minus ad eum perveniat?" sed nihil fecit in fraudem mulieris: non enim adversus illam hoc exco
Abbreviated transcription (Latin):
mami ascͥptũ ẽ minus lib̾sit. s
lib̾tas ei ex fidĩ ꝯmissi cã p̃stat᷑.
si modo post eã scͥpturã: inaiui
sua testͥator testamto codicillis¬
ne subscͥꝑt̾it. ⁊ qͣtemus desola sp̃e
cũ seruis sins parent. rrecessitate
pot̾atis extusari. Sitũ extusat
accedat dñi auitoritas subscͥben¬
tis ea se dictasse ⁊ recognouisse.
uid̾i i ait ip̃i dñi manusc pta.
cuius uonultate ea scͥptasunt.

Expanded text:
manu adscriptum est, minus liber sit: sed libertas ei ex fideicommissi causa praestatur: si modo post eam scripturam manu sua testator testamento codicillisve subscripserit. Et quatenus de sola specie cum dominis suis parent, necessitate potestatis excusari, si tamen accedat domini auctoritas subscribentis se ea dictasse et recognouisse: uideri enim ait ipsius domini manu scripta, cuius uoluntate ea scripta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝗ cum is ꝗsibi iussu testatoris
legatũ ascͥpst ⁊̃ sifid̾i sue simi¬
łr uibente testatore cõmisissẽt
uti alii restitieret senatus iins¬
sit. eum incħ̾ominꝰ alegato se¬
abstinere. idq ap̃ hr̃dem rema¬
nere cũ honore fid̾i cõmisi.
ł codicillos scͥb̾et. legatũ sibi
sua manui ascͥpsit. ꝓ iñ tene¬
atur at si cõmisiss in lege i
corueliã. ⁊ ne ł bis uenia detͤ
qui se iguorasse edicti. seu̾rta¬
tem p̃tend̾et.¶Scͥbere aut̃ sibi
legatum id̾i. ñ solũ cũ qui
manu sua id fecit. s ⁊̃ eũ ꝙ ꝑ
seruũ suũ ł filiũ quẽ ĩ pot̾ate
ht̃. dictante restatore legato
honorarur. ¶plane ꝯftititioni¬
b pͥncipalib cauetur. ut sites¬
tator sp̃alr subcͥptione sua de¬
clarauerit. dictas se seruo alicꝰ
ut dño euis legatũ ab hr̃dib
suis daretur. id uałe. nec gn̾alẽ
subscͥptionẽ uale testatoris. ad¬

Expanded text:
 qui sibi iussu testatoris legatum adscripsit, etiam si fidei suae, similiter iubente testatore, commisisset, ut ‹i›d alii restitueret, senatus iussit eum nihilo minus legato abstinere idque apud heredem remanere cum onere fideicommissi. uel codicillos scriberet, legatum sibi sua manu scripserit, proinde teneatur ac si commisisset in legem Corneliam, et ne uel is uenia detur, qui se ignorasse edicti seueritatem praetenda‹n›t. scribere autem sibi legatum uideri non solum eum qui manu sua id facit, sed etiam qui per seruum suum uel filium, quem in potestatem habet, dictant‹e› testatore legato honoratur. Plane constitutionibus principalibus cauetur, ut, si testator specialiter subscriptione sua declarauerit dictasse seruo alicuius, ut domino eius legatum ab heredibus suis daretur, id ualere, nec generalem subscriptionem testatoris
Abbreviated transcription (Latin):
te mr̃e sua ꝑ ignorantiam in¬
ris legatũ sibiscͥpserat. senatus
sensuit. ¶ Suis duob hr̃dib
institutis. Ad iec̾it. ut si alt̾ut̃
heres sine liberis decessiss. ei ꝙ sr̃¬
eẽt ⁊ liberos hr̃et. hr̃ditas redd̾e
tori testam̃to restiueretur. pla¬
cet testam̃tario penã legis cor¬
nelie remiti. S beniginus ẽ¬

Expanded text:
te matre sua per ignorantiam iuris legatum sibi scripserat, senatus censuit. Si quis duobus heredibus institutis adiecerit, ut, si alteruter heres sine liberis decessisset, ei qui superesset et liberos haberet hereditas redderetori testamenti restitueretur: placet testamentario poenam legis Corneliae remitti. sed benignius e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ frem panens. renpunitur pꝰ limi¬
mo. Hamsũ culpa equits ꝓprie se
potuerunt. nonide̾ iiris ẽ inar¬
nus qͥppe ñ sũ flagitio amuttunt᷑.
arma enĩ pꝰ limimoreo uti negã

Expanded text:
 freni patiens recipitur postliminio: nam sine culpa equitis proripere se potuerunt.Non idem in armis iuris est, quippe nec sine flagitio amittuntur: arma enim postliminio reuerti nega
Abbreviated transcription (Latin):
pinionẽ ꝙ quidẽ ad nõ colerent᷑.
imiusos fructus hr̃e. Siuͦ subcolo¬
no pensionẽ actiꝑet triphonio sug¬
g̾ente ꝗd putaret dearidis furtib
ꝗ ante ꝑcepti inp̃sidis fuissent. R
di ñ dñ dies pensionis uenisset. cũ
ad dt̃ã sunt eos quoq emptorem
accepturum. ¶ arcelł. de capti¬

Expanded text:
pinionem, quod quidem domino colerentur, uniuersos fructus habere: si uero sub colono, pensionem accipere.Tryphonino suggerente, quid putaret de aridis fructibus, qui ante percepti in praediis fuissent, ri nondum dies pensionis uenisset, cum addicta sunt, eos quoque emptorem accepturum. DE CAPTI
Abbreviated transcription (Latin):
tur ip̃i eripiatur. ⁊ adfistũ tranfera¬
tur unde dodrautĩ semissẽ solũ capit
quise detulit.u.¬
asius patronit ꝓcurator imꝑatoris
aiamo statitio p̾dia c̾co p̾dio ad dix¬
at. dem̃ fcã luitatõe. ide staltitius
recepta ea littratõe optinuerat ⁊ ĩ
uatirã possõm inductus erat. deff¬
tib inmedio tp̃r reteptis q quere¬
balur. patronus fisci ẽẽ uolebat.
sent aduenditorẽ ꝑtiñe. sicut solet
dici cum indiẽ adiectõ facta ẽ. nec¬
mon̾i debemus ꝙ idẽ fuisset cui ⁊ pͥ¬
ino addc̃a fu̾ant p̾dia. s cũ ut̾ q
ad iectio intͣ tp̃s uindeniarum fac¬
ta fuisset receptum ẽ ab hoc trac¬
tam. Itaq placebat frurtus ẽpto¬
duxerunt qa sub colono erant p̃.¬
dia: miquũ ẽẽ fructus ei auferry
umiu̾sos. s colonũ quidẽ ꝑciꝑe debe̾
accepturum ne fiscus tolono tene¬
retur ꝙ ei frui ñ licuisset atq si
hoc ip̃m inem̃do conuenisset ꝓ¬

Expanded text:
tur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur'. unde dodrantis semissem solum capit qui se detulit.ocurator imperatoris Flauio Stalticio praedia certo pretio addixerat.Deinde facta licitatione idem Stalticius recepta ea licitatione optinuerat et in uacuam possessionem inductus erat. de fructibus medio tempore perceptis quaerebatur: Patruinus fisci esse uolebat. sent, ad uenditorem pertinere‹nt› sicut solet dici, cum in diem addictio facta est, dei deberemus, quod idem fuisset, cui et primo addicta fuerant praedia. sed cum utraque addictio intra tempus uindemiarum facta fuisset, recessum est ab hoc tractatu itaque placebat fructus emptoduxerunt, quia sub colono erant praedia, iniquum esse fructus ei auferri uniuersos: sed colonum quidem percipere eos accepturum, ne fiscus colono teneretur, quod ei frui non licuisset: atque si hoc ipsum in emendo conuenisset
Abbreviated transcription (Latin):
ouare possumus. aut ip̃i sisui
iuris sumus: aut ꝑalios qͥ uolũ¬
tate nr̃a stipulantur.. ¶ pupil¬
lus sãtutoris auctoritate non
pot᷑ nouare. tutor pot̾. si hoc
pupiuo expediat. Itẽ ꝓturator¬

Expanded text:
ovare possumus aut ipsi, si sui iuris sumus, aut per alios, qui voluntate nostra stipulantur. Pupillus sine tutoris auctoritate non potest novare: tutor potest, si hoc pupillo expediat: ite
Abbreviated transcription (Latin):
nit: ut̃q quidẽ tenetur. s alt̾o
soluente alt̾ lib̾atur. Nontñsi
quis suipisietur qd̾ michi debetur.
aufert michi actiõinc nisi exno¬
lutate mea stipłetur. lib̃at q̃s
meis quiꝙ debeo ꝓmitut: ⁊̃ si
ipupillus sñtutoris auctori¬
tate remsaluam fore stipłat.
pubes fc̃s ratam stipulationẽ
huit. nouandi cã. tosutur tu¬
teie actio. si ñ huit ratumli¬
tet tutele egisset. ht̃ tñ ad huc
exstipłatu accionẽ. s iudex tu¬
tele ñ ałr condempuare debet
qmͣ si exstipulatione liberatio

Expanded text:
nit, uterque quidem tenetur, sed altero nit, uterque quidem tenetur, sed altero solvente alter liberatur. non tamen si quis stipuletur quod mihi debetur, aufert mihi actionem, nisi ex voluntate mea stipuletur: liberat autem me is qui quod debeo promittipupillus sine tutoris auctoritate rem saluam fore stipulatus pubes factus ratam stipulationem habuerit nouandi causa, tollitur tutelae actio. si non habuerit ratum, licet tutelae egisset, habet tamen adhuc ex stipulatu actionem: sed iudex tutelae non aliter condemnare debet, quam si ex stipulatione liberatio
Abbreviated transcription (Latin):
aut qui subditõe aipulatur.
amtio stipulatus fu̾ꝯ dare spon¬
des. an sipost ea titiꝰ mpulatus
sit. fiat nouano. solus teneatur
setus ⁊ ait celsus nouatiõinem
fieri: simodo id aclum sit. ut
nouetur .i. ut seis debeat. qd̾
titius ꝓmisit. Nam ⁊ eodem
tp̃s. ⁊̃ impleri peioris stipula.¬
tionis dditiõm. ⁊ uouari ait.
eoq iirentimur ¶dem̃ ceisus
ait. iudicatum solui stipłone.
attom iudicati ñ nouari. Me¬
rito qr hoc solum agitur easti
pulatione: ut fidansiorib cau¬
timi sit. ñ ut ab obligatõe iu¬
dicati oiscedatur. Si .x. que mi¬
chi titius debet. aut .x. q̃ seius
debet atino scipłat᷑ fuo. putat
cium elig̾e posse: ꝓquo .x. solu̾e
uelit Giabalio ꝓmissã sibi do̾¬
tem maritus ab uxore dotis no¬
mine stipulatus sit: ñ dupli¬
tari dotem s fieri nonatõm pla¬
cet. si h actum ẽ quid em̃ int̾ ẽ:
ip̃a an alius qͥlibet ꝑmittat : ꝙ
em̃ ego debeo si aluũ ꝓuritat.
lib̾are mepot᷑. si nonac̃nis sã hoc

Expanded text:
at qui sub condicione stipulatur, a Titio stipulatus fuero, dare spondes?', an, si postea a Titio stipulatus sim, fiat nouatio solusque teneatur Seius? et ait Celsus nouationem fieri, si modo id actum sit, ut nouetur, id est ut Seius debeat quod Titius promisit: nam eodem tempore et impleri prioris stipulationis condicionem et nouari ait, eoque iure utimur.Idem Celsus ait iudicatum solui stipulatione actionem iudicati non nouari, merito, quia hoc spulatione, ut fideiussoribus cautum sit, non ut ab obligatione iudicati discedatur. Si decem, quae mihi Titius debet, aut decem, quae Seius debet, a tertio stipulatus fuero, putatium eligere posse, pro quo decem solvere velit. Si ab alio promissam sibi dotem maritus ab uxore dotis nomine stipulatus sit, non duplari dotem, sed fieri novationem placet, si hoc actum est: quid enim interest, ipsa an alius quilibet promittat? quod enim ego debeo si alius promittat, liberare me potest, si novationis causa hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uat. licet pura epulatio aliqͥd
eaitie uideatur. s tunc nouabit
cum extit̾it conditio. et erã ex¬
atens conditio primã stipulatio¬
nem commutit. commissam: in
scdam tnͣsfert. ⁊ iõ siforte ꝑso¬
na ꝓmissoris pendente condici¬
onẽ fu̾it deportata: marcellus
scrrbit nec quidam existente
conditione millã conting̾e no¬
uationẽ. qm̃ tunc cũ extit̾it

Expanded text:
uat, licet pura stipulatio aliquid egisse uideatur, sed tunc nouabit, cum exstiterit condicio: etenim extens condicio primam stipulationem committit commissamque in secundam transfert. et ideo si forte persona promissoris pendente condicione fuerit deportata, Marcellus scribit ne quidem existente condicione ullam contingere novationem, quoniam nunc, cum extitit
Abbreviated transcription (Latin):
atitio debitore exigissem tm̃ fi¬
deiubes nonfit nouatio. pͥ a ñ
hoc agnur ut nouetur. ¶ Cum
petumã mmitua̾ dedit quis sme
stipulatione: ⁊ excontinenti fe-¬
tit stipulationem. unus contrat¬
tus ẽ. Idem erit dicendum. ⁊ si
aũ stipulatio facta ẽ. ⁊ mox pe¬
cuma mum̾ata sit. Pomp̃.¬
fym .n. periuuã mutua̾ datã
stipulemur. ñ puto obligatio¬
nem inum̾atione nasci. Et dem̃
eam stipłonẽ nouari. qr io a¬
gitur ut sola supulatio agitr¬
teneat ⁊ magis implende sti¬
pislationis gya: inimeratio in¬
telligenda est fieri. U lp̃.¬
itichum dari stipulatus fu̾o:
⁊ cũ inmora ꝓiissor eẽt quo
miuis daret᷑ rursus eundem sticũ¬
stipulatus fu̾o. desinit ꝑicłm ad
ꝓmissorẽ ꝑtin̾e: quasi mora pur¬
gata. legata ł fidei cominissa
simodo stipulatione fu̾int comi¬
de ducta: ⁊ hoc actum ẽ ut no¬
uaretur: fiet nongtio. Si ꝗdẽ
puere uł in diem fu̾inslegata.
statim: Si uo sub conditione ñ
statiu s sidditio extit̾it. Nam

Expanded text:
a Titio debitore exegissem, tantum fideiubes?', non fit nouatio, quia non hoc agitur, ut nouetur.Cum pecuniam mutuam dedit quis sine stipulatione et ex continenti fecit stipulationem, unus contractus est. idem erit dicendum et si ante stipulatio facta est, mox pecunia numerata sit. 7 Pompm enim pecunia mutua data stipulamur, non puto obligationem numeratione nasci et deinde eam stipulatione nouari, quia id agitur, ut sola stipulatio teneat, et magis implendae stipulationis gratia numeratio intellegenda est fieri. 8 Ulptichum dari stipulatus fuerim et, cum in mora promissor esset, quo minus daret, rursus eundem stipulatus fuero, desinit periculum ad promissorem pertinere quasi mora purgata. Legata vel fideicommissa si in stipulationem fuerint deducta et hoc actum, ut novetur, fiet novatio, si quidem pure vel in diem fuerint relicta, statim, si vero sub condicione, non statim, sed ubi condicio extiterit. nam
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis delegau̾it debitorem qͣm
doli mali exceptione tueri se pos¬
se sciebat. simuł iudebitur eiqͥ
donat qm̃ remitte exteptionẽ
iidetur. s si pignorãtiam reꝑ¬
miserat creditori: nulla quidẽ
exteptiont adi̾sus creditorem
nti pot̾it. qͥa ilie quidẽ suũ rete¬
pit. s is qui delegauit tenetur
habebit. s ddiuo adi̾sus eum
qui delegauit compenit. dem.
dicausa. lubditione ꝓnintiur.
ñ statim fit nouatio s tunt
demũ cũ condito extiterit. Et
iõ si forte stichus fu̾it mobliga¬
tione ⁊ pendente conditõe de¬
cesserit: nec nouatio cõtinget
quia ñ ẽ reseo tempore. quocõ¬
ditio impletur. Uñ marcellus
⁊ si post morã stichus mdditio¬
nem obligationem deductus
sit: purgari moram. nec inse¬
qn̾tem oeduci obligatronẽ pu¬
tat. S ⁊ si ꝙ subconditione oebe¬
tur pure quis nouanoi causa

Expanded text:
quis delegauerit debitorem, qui doli mali exceptione tueri se posse sciebat, similis uidebitur ei qui donat, quoniam remittere exceptionem uidetur. sed si per ignorantiam promiserit creditori, nulla quidem exceptione aduersus creditorem uti poterit, quia ille suum recepit: sed is qui delegauit tenetur habebit, sed condictio aduersus eum qui delegauit competit. 14 Iddi causa sub condicione promittitur, non statim fit nouatio, sed tunc demum, cum condicio extiterit. et ideo si forte Stichus fuerit in obligatione et pendente condicione decesserit, nec nouatio continget, quia non subest res eo tempore, quo condicio impletur. unde Marcellus et si post moram Stichus in condicionalem obligationem deductus sit, purgari moram nec in sequentem deduci obligationem putat.Sed si quod sub condicione debetur, pure quis nouandi causa
Abbreviated transcription (Latin):
eius doti dedisset. nec de eo red-¬
dendo quicqmͣ canisset. ⁊ fecit se
ut uir int̾ se ⁊ seia pascisserẽ¬
tur ut diuortio fco is fundus
coruend redde̾tur: si puto di¬
uortio fc̃o auiro fc̃o uetante
seia eum fundũ cornelio tino
tum ꝯuentum nullum intͣ
set. ñ tuto redd̾ẽtur. S si aute
qm seia uetaret. cornelio eũ
fundũ reddissetͣ nec cã hũis¬
set existimandi io in uita se¬
ia fc̃uꝵ eẽ nec meluis nec eqͥ¬
us eẽ existimarẽ eñ fundũ seie

Expanded text:
eius doti dedisset nec de eo reddendo quicquam cauisset, fecit, ut inter se uir et Seia paciscerentur, ut diuortio facto is fundus Cornelio redderetur: non puto diuortio facto uirum uetante Seia eum fundum Cornelio tuto tum conuentum nullum interset, quam Seia vetaret, Cornelio eum fundum reddidisset nec causam habuisset existimandi id invita Seia facturum esse, nec melius nec aequius esse existimarem eum fundum Seiae
Abbreviated transcription (Latin):
pacto om̃e qͥd̾ ex cã intełe debe¬
batur. ꝯctiones post aliquod in¬
t̾uallã celle sunt᷑: nichil ea cessi¬
one accũ ẽ.cũ milla actio suꝑ
tur actiones. tunc solutio fr̃a
nouissimo quoq casu p̃ciñ mag̃
mãdatarũ actionũ solutũ. qmͣ¬

Expanded text:
pacto omne, quod ex causa tutelae debeatur, actiones post aliquod interuallum cessae sint, nihil ea cessione actum, cum nulla actio supetur actiones, tunc solutio factanouissimo quoque casu pretium magis mandatarum actionum solutum q
Abbreviated transcription (Latin):
uito soluti st̃: manent eiis cꝰ
fu̾int. simixti eent. tta ut dis¬
t̾ni ñ possent: eiꝰ fieri ꝗ accepit.
Inlibris gaii scriptũ ẽ. ita: ut ac¬
tio dño cum eo q̃ dedisset furti
compet̾et.
etunia qmͣ mͥ debes. aũ aliã rẽ.
si indspectu meo poñe te iube¬
am. efficitur. ut statĩ lib̾eris. ⁊
mea ẽẽ incipiat. Nam tũ qd̃
amulo corporałr etus rei pos¬
sessio detinẽtur: ad quisita mͥ ⁊
quoda mami longa tradita ex¬

Expanded text:
ino soluti sunt, manent eius cuius fuerunt: si mixti essent, ita ut discerni non possent, eius fieri qui accepit in libris Gaii scriptum est, ita ut actio domino cum eo, qui dedisset, furti competeret.ecuniam, quam mihi debes, aut aliam rem si in conspectu meo ponere te iubeam, efficitur, ut et tu statim libereris et mea esse incipiat: nam tum, quod a nullo corporaliter eius rei possessio detinetur, adquisita mihi et quodammodo manu longa tradita ex
Abbreviated transcription (Latin):
I stipulatus sũ in aut titio da¬
ri. si titus decesserit: heredi
eiꝰ solu̾e ñ pot̾u. ¶Si lancem
deposu̾̃it ap̃ me tituis. ⁊ palĩb
hr̃dib reluitis decesserit. si pars
heredũ me ĩterpellet: optimũ¬

Expanded text:
i stipulatus sim mihi aut Titio dari, si Titius decesserit, heredi eius soluere non poteris. Si lancem deposuerit apud me Titius et pluribus heredibus relictis decesserit: si pars heredum me interpellet, optimu
Abbreviated transcription (Latin):
culio suo ꝑmisia ad miniftra ẜ. si¬
tione petulii euis mĩmos sol¬
niss: lib̾atos eẽ fide ussores eiꝰ
raroei ñ reche soluatin. Hã
⁊ absurdũ ẽ: cum iuditati ał¬
tio ñ dat᷑ ei. aũ rẽ iudicatã

Expanded text:
lio suo permissa administratione peculii nummos soluisset, liberatos esse fideiussores eius curatori non recte soluatur: nam et absurdum est, cui iudicati actio non datur, ei ante rem iudicat