comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra quȩ nobis ẽ similis. potest imitari quȩ facimus: Imago
enim aliquã habet similitudinem. ceterũ hoc ñ potest
implere qd ueritas Nam & hinc immortalem debemus
sine fine laudari. & bona consciontia plus ẽ de futuris
attonita. ne a posteris maculet᷑ relata. Hinc ẽ qđ int̾ sub¬
limiores constat auctores: quia quicquid dignitate ratia¬
nis erigitur: mortis in uiria ñ p̃matur. Adde quod ueri¬
tas absolute ꝓfitetur. malis iuge suppliciũ. bonis ꝑpetua
gaudia se daturam. ut ñ sit fas cũ hesitatione recipi. qd
dignatur om̃ptis diuinitas polliceri. Uerũ hanc immorta¬
litatem animȩ nͣ talem debemus aduertere. quȩ nullam
recipiat passionem Est eni mutabilitati obnoxia. & me¬
roribus ꝑuia. sed tam̃ int̾ quȩuis tedia uel anxietates uon¬
tinuationis beneficio ꝑseuerat. Singularit̾ autẽ immortalis ẽ
ds̃: singularit̃ iustus. singularit̾ potens. singularit̾ bonus.
singularit sc̃s: qm̃ licet ista uel similia hominibus. uel

Expanded text:
ra, quae nobis est similis, potest imitari quae facimus? Imago enim potest aliquam habere similitudinem. Caeterum hoc non potest implere, quod veritas. Nam et hinc immortalem debemus sine fine laudari; et bona conscientia plus est de futuris attonita, ne a posteris maculetur relata. Hinc est quod inter sublimiores constat auctores, quia quidquid dignitate rationis erigitur, mortis injuria non premitur. Adde quod veritas absolute profitetur malis juge supplicium, bonis perpetua gaudia se daturam; ut non sit fas cum haesitatione recipi, quod dignatur omnipotens Divinitas polliceri. Verum hanc immortalitatem animae, non talem debemus advertere, quae nullam recipiat passionem; est enim mutabilitati obnoxia et moeroribus pervia; sed tamen inter quaevis taedia vel anxietates continuationis beneficio perseverat. Singulariter autem immortalis Deus est, singulariter justus, singulariter potens, singulariter bonus, singulariter sanctus. Quoniam licet ista, vel his similia hominibus vel
Abbreviated transcription (Latin):
bus apꝓbamus. Nã cũ adimaginẽ & sim ilitudinẽ auotoris
sui. legamus effectas. quis audeat contra scãm auctoritatẽ
mortales dicere. ut impudent̾ potius asserat eas a creato¬
ris sui similitudine discrepare: Nã quẽ ad modũ poterat
eẽ imago. aut similitudo dĩ.si animȩ hominũ mortis t̾mi¬
no clauderent᷑ : Ille enĩ in effabilit̾ semꝑ uiuens. ineffabilre
semꝑ manens. ꝑ hennitatem in se custodiens. quia om̃a con¬
tiuẽt. onĩa disponit. potens ẽ sine dubitatione immorta¬
lisimmortalia facere. & ꝓ suo modulo uite cõpetentiam
dare Dicit aliquis. Quomodo sũ similis dõ. cũ immor¬
talia minime creare p̃ualeam: Cui sic ꝑ aliquã cõpara¬
tionem respondendum eẽ iudicamus. Nũ quid pictu

Expanded text:
bus approbamus. Nam cum eas ad imaginem et similitudinem auctoris bus approbamus. Nam cum eas ad imaginem et similitudinem auctoris sui legamus effectas, quis audeat contra sanctam auctoritatem mortales dicere? ut impudenter potius asseratur eas a Creatoris sui similitudine discrepare. Nam quemadmodum poterat esse imago aut similitudo Dei, si animae hominum mortis termino clauderentur? Ille enim ineffabiliter semper vivens, ineffabiliter semper manens, perennitatem ipse custodiens, qui omnia continet, omnia disponit, potens est sine dubitatione immortalis immortalia facere, et pro suo modulo vitae competentia dare. 630 Dicet aliquis: Quomodo sum similis Deo, cum immortalia minime creare praevaleam? Cui sic per aliquam comparationem respondendum esse judicamus: Nunquid pictu
Abbreviated transcription (Latin):
artium utilitates. disciplinasq ꝓtulit. Ciuitates defensibili
portus ad utilitatẽ nauigantium. lunari dispositione
conclusit. ornauit pulcherruma fabricarũ dispositione
tellurem. Qiis iam de eius ratione dubitet. quando abi
auctore suo illu minata facit arte conspici. quod de¬
beat sub om̃i celebritate laudari.Conuenit nunc de
ens inimortalitate disserere. Immortales animas. aucto¬
res secularium litterarum multifariã ꝓbauerunt di¬
centes Si om̃e quod uiuificat aliud. in semet ipso uiuit.
utiq est immortalis Dicunt etiam. Om̃a immortalia.
simplicia sunt. Anima autẽ ñ est armonia. neq constat
expluribus. sed simplex natura est Anima gͥ immortalis
est Iterũ ꝓponunt Quic qͥd a contrarietate originalicor
simplex. atq pura ẽ: sine dubio immortalis ẽ Adionint
quoq di om̃e ratianale qđ seipsũ mouet inimortale est:
amima autẽ rationalis seipsam mouet: gͥ inimortalis est.
Nos autẽ immortales eẽ animas. facile ueridicis lectioni s t̃sos¬

Expanded text:
artium utilitates disciplinasque protulit, civitates defensibili portus ad utilitatem navigantium lunari dispositione conclusit, ornavit pulcherrima fabricarum dispositione tellurem. Quis jam de ejus ratione dubitet, quando ab auctore suo illuminata facit arte conspici, quod debeat sub omni celebritate laudari? Convenit nunc de ejus immortalitate disserere. Immortales esse animas auctores saecularium litterarum multifarie probaverunt, dicentes: Si omne quod vivificat aliud, in semetipso vivit, eutique immortalis est. Dicunt etiam: Omnia immortalia simplicia sunt; anima autem non est harmonica, neque constat ex pluribus, sed simplex natura est: anima igitur immortalis est. Iterumque proponunt: Quidquid a contrarietate originali non simplex atque pura est, sine dubio immortalis est. Adjiciunt quoque: Omne rationale quod seipsum movet, immortale est; anima autem rationalis seipsam movet; igitur immortalis est. Nos autem immortales esse animas facile veridicis lectioni
Abbreviated transcription (Latin):
Cupimus enĩ nosse planetarũ cęlo contrarios cursus. our¬
sus. signorũ consentaneũ cursũ lapsũ. Sunt enim ex eis alia
manentia. motuq carentia. alia uͦ quȩ mobili semꝑ ratio¬
ne uertuntur. nec ullis semporibus conquiescunt. Hȩc ut

Expanded text:
Cupimus enim nosse planetarum coelo contrarios curCupimus enim nosse planetarum coelo contrarios cursus, signorum consentaneum lapsum. Sunt enim ex eis alia manentia, motuque carentia, alia vero quae mobili semper rotatione vertuntur, nec ullis temporibus conquiescunt. Haec ut
Abbreviated transcription (Latin):
õpcris optato fine gauderem
peret. ubi & si ñ laudatus.
certe liberatus adueneram.
Amicorum me fuaue collegi¬
um. in salum rursus cogita¬
tionis exp̃ssit. postulans ut.
aliqua quȩ tam in libris sa¬
cris: quã in secularibus abstrusa compereram de anime
substantia uel de enis uirtutib aꝑirem. Qu dnentũ e
fu iigendũ rerũ secreta reserare : Addens nimis ieptũ ee.
si ea ꝑ quam plura cognoseimus. quasi a nobes alienam n¬
aorare patamur. dum acl om̃a fit utaile nosse qua sapimus
Nuatae enim peregrina res ẽ de sensu ꝓpͥo loqui. quan¬
do sibi natura int̾rogata respondet. necꝰ longe tenduerun
Qinuenre pͥualeat Nobnscum semꝑ ẽ. ipsa quã quentin
Id estr tractad. loquitur. Etsi fas est: int̾ tpsa rescitu
Promde nota cẽ debet. quȩ sibi presto ẽ. quia tune ma¬
gls ante se ponitur. cum subtilius detpsa tractatur. hã
dũ a sapierttibus p̃ceptũ sit. ut cognoscanius nosmet ipsosi
quẽ ad modũ sustineri potest. sinos habemus in cognitos:

Expanded text:
operis optato fine gauderem,peret, ubi etsi non laudatus, certe liberatus adveneram, amicorum me suave collegium in salum rursus cogitationis expressit, postulans ut aliqua quae tam in libris sacris, quam in saecularibus abstrusa compereram, de animae substantia, vel de ejus virtutibus aperirem, cui datum e ingentia rerum secreta reserare: addens nimis ineptum esse, si eam, per quam plura cognoscimus, quasi a nobis alienam ignorare patiamur, dum ad omnia sit utile nosse qua sapimus. Nulla enim peregrina res est de sensu proprio loqui, quando sibi natura interrogata respondet; nec longe tendit, ut se invenire praevaleat; nobiscum semper est ipsa quam quaerimus, adest, tractat, loquitur, et si fas est inter ista nescitur. Proinde nota esse debet, quae sibi praesto est: quia tunc magis ante se ponitur, cum subtilius de ipsa tractatur. Nam dum a sapientibus praeceptum sit ut cognoscamus nosmetipsos, quemadmodum sustineri potest, si nos habemus incognitos?
Abbreviated transcription (Latin):
Salus mea xpt sẜu. si te ad miẜicordiã inclnare potest humana masena adesto m misero.
et paeb m̃cas bngnus exaudi fac ꝑegrinatõs mẽa tibi placitã et ressus meos diriges
uiam saltis eterne. dignare m̃ in die exit̾ met et in illa supiema hora mortis eissestẽ
ne seminiscaris inigtatũ mearũ. s egredientem ex h corpusculo sp̃m placat᷑ excipi¬
Ne Rie itres in iuidiciu cũ ẜuo tuo dñe. miẜicordiaꝵ fons mmiẜicorditer mecũ age.
ae mes faueas set d̾formitates meas ꝯtege in die norussimo. nec patiaris hãc aĩam
dis et famelicis canib esse ludibrio. deus meus miẜicordia mea.

Expanded text:
ste Ihesu, si te ad misericordiam inclinare potest humana miseria, adesto mihi misero et preces meas benignus exaudi; fac peregrinationem meam tibi placitam et gressos meos omnes dirige in viam salutis etterne, dignare michi in exitus mei die et in illa suprema hora mortis assistere, neque reminiscaris iniquitatum mearum, sed egredientem ex hoc corpusculo spiritum placatus excipias, ne intres in iudicium cum servo tuo domine. Misericordiarum fons misericorditer mecum age, cause mee faveas, et deformitates meas contege in die novissimo, nec patiaris hanc animamdis et famelicis canibus esse ludibrio, Deus meus misericordia mea.
Abbreviated transcription (Latin):
tum expeditius ad suꝑna uolant: quantũ se onero¬
sius in huimana conuersatione castigant. Imperant
corpori. quia famulant᷑ auctori. Et dũ se exiguos cogi¬
noscunt: ad culm̃ magne ꝑfectionis euadunt. Nullũ
ledere cupiunt. lesi semꝑ ignoscunt karitate etiã
illis impendunt : qui eosscelerato odio ꝑsequuntur.
Tales anime dño p̃stante etiã noxiis spiritibus in¬
perant. &. illi ͦ quos mundus patitur infestos. acrea

Expanded text:
tum expeditius ad superna volant, quantum se onertum expeditius ad superna volant, quantum se onersius in humana conversatione castigant. Imperant corpori, quia famulantur auctori, et dum se exiguos cognoscunt, ad culmen magnae perfectionis evadunt. Nullum laedere cupiunt, laesi semper ignoscunt. Charitatem et illis impendunt, qui eos scelerato odio persequuntur. Tales animae Domino praestante etiam noxiis spiritibus imperant; et illi, quos mundus patitur infestos, a crea
Abbreviated transcription (Latin):
in explicatas sepe derelinquunt. saltu quodã ad
aliud transferunt᷑. & cũ nichil agant. semꝑ eos esti¬
mes occupatos. Formidolose uiuunt. & iã cũ nulliꝰ
insequutione uexant᷑. Pena illis ẽ conscientia sua.
& a se om̃a sustinent. cũ ab aliis nulla grauia patian¬
odore delec tetur peregrino. qui offenditur ꝓpͥo
catã retinent apłicã discipliuã. & in głosissima
uoluntate constantes. reuera similitudinẽ suꝑne
tricẽ humani gnis ꝑ quietẽ debellant᷑. Uic¬
mortẽ. delec tantur infligere. Ue autẽ carni. quȩ
hic superata ñ fuerit. Nã quȩ in hac cͣuersatione
uincitur: illic sine dubio coronat᷑. Uir deniq fixus.
purus. in nocius. om̃s laudat. se semꝑ accusat. ut cõ
placeat uniu̾sis. sibi soli difplicet. Nimia enĩ magni.¬
tudo ẽ. suã intelligere paruitatẽ. nec p̃ualet hoc
nosse. nisi cũ iam ceꝑint diuina patescere. Hi tan¬

Expanded text:
inexplicatas saepe derelinquunt; saltu quodam ad inexplicatas saepe derelinquunt; saltu quodam ad aliud transferuntur: cum nihil agant, semper eos aestimes occupatos; formidolose vivunt, etiam cum nullius insecutione vexantur: poena est illis conscientia sua, et a se sustinent omnia, cum ab aliis gravia nulla patianodore delectetur peregrino, qui offenditur proprcatam retinent apostolicam disciplinam, et in gloriosissima voluntate constantes, revera similitudinem superntricem humani generis per quietem debellant, et vicmortem delectantur infligere. Vae autem carni quae hic superata non fuerit; nam quae in hac conversatione vincitur, illic sine dubio coronatur. Vir denique fixus, purus, innocuus, omnes laudat, se semper accusat, et cum placeat universis, sibi soli displicet. Nimia enim magnitudo est suam intelligere parvitatem; nec praevalet haec nosse, nisi cui jam coeperint vina patescere. Hi tan
Abbreviated transcription (Latin):
prius pereundi uidebatur habuisse desiderium
Tunc felicior cũ fleuerit. tuno celsior cũ se ꝓstraue¬
ritꝰ Lacrimis reparat. qđ gaudendo ꝑdiderat. &
quȩ ad hostẽ uoluptatib inuitata ꝓuenit. ad salu¬
Starẽ dñm ꝓfperrime contristata festinat Sed quã¬
uis eas ñ sit̃ fas hominibus intueri. tam̃ euidentib
indicis suis qualitates aꝑiunt. ut & illos possimus
aduertere de quib aliquid ñ ꝓbamus audisse. Ma¬
lis. nubilus uultus. ẽ in qualibet grã corporali.
mesti etiam cũ letant᷑. agunt qđ paulopost peniteant.
de tectũ pectus uoluptatis suȩ subito in tristitiã re¬
deat. Oculi int̾dũ suꝑ quã necesse ẽ cõmouentur. ite¬
rũq cogitantes infixi sunt. incerti. uagi. fuc tuan¬
tes. ad om̃a trepidi. de cunctorũ uoluntate suspen¬
si. curis anxii. suspicionibus inquieti. aliena de se
tenebras ꝑpetuȩ noctis adquirunt. Relationes suas

Expanded text:
pereundi primitus videbatur habuisse desiderium. pereundi primitus videbatur habuisse desiderium. Tunc felicior, cum fleverit; tunc celsior, cum se prostraverit: lacrymis reparat quod gaudendo perdiderat; et quae ad hostem voluptatibus invitata pervenit, ad salutarem Dominum prosperrime contristata festinat. Sed quamvis eas non sit fas hominibus intueri, tamen evidentibus indiciis suas qualitates aperiunt; ut et illas possimus advertere, de quibus aliquid non probamus audiisse. Malis nubilus vultus est in qualibet gratia corporali; moesti etiam, cum laetanter agunt, cum paulo post poeniteant, deserti impetu voluptatis suae, subito in tristitiam redeunt; oculi interdum, supra quam necesse est, commoventur; iterumque cogitantes infixi sunt, incerti, vagi, fluctuantes, ad omnia trepidi, de cunctorum voluntate suspensi, curis anxii, suspicionibus inquieti; aliena 636 de se tenebras perpetuae noctis acquirunt. Relationes suas
Abbreviated transcription (Latin):
possut adp̃sens florere. sed fructũ ñ ꝓbant᷑ in¬
ferre. quia eorũ gr̃a ñ in radice uiguit᷑ sed in fo
eadẽ parte sunt. qui & si recte credunt. fedis ta¬
men sceleribus polluunt᷑. qm̃ cũ se grauibus pecoa¬
tis coneetunt. a creatore dissoluunt. Tunc unmor¬
talis anima: fit mortua. tenebris suis Incipit ama¬
re qđ perit. incipit odisse quod uiuit Uirtutes odit.
uicia semꝑ amat. in lam̃tabili obscuritate fusca¬
ta. rationẽ mundissimã ñ habet. quia in gurgitẽ
se ꝑuersitatis immersit. Mox antiquo hoste capti
sumit de eius obnoxietate uictorias. Est enĩ egra.
& peccati semꝑ anxia. ipsa se condẽpnans quã ne-¬
nio accusat ut merito mors uitalis. ac uita mor¬
talis. talibus ꝑuenisse dicat᷑. Hanc si miserator ille
respexerit. oculũq m̃tis corporeis excessibus obceca¬
tum. fuerit illuminare dignatus. ad liberatricem
penitudinẽ trahit. Euadendi donat effectũ. quȩ

Expanded text:
possunt ad praesens florere, sed fructum non probantur inpossunt ad praesens florere, sed fructum non probantur inferre, quia gratia eorum non in radice viguit, sed in folt illi in eadem parte sunt, qui, etsi recte credunt, foedis tamen sceleribus polluuntur: quoniam cum se gravibus peccatis connectunt, a Creatore dissolvunt. Tunc immortalis anima fit mortua tenebris suis: incipit amare quod perit, incipit odisse quod vivit; virtutes odit, vitia semper affectat, et lamentabili obscuritate fuscata, rationem mundissimam non habet, quia in gurgitem se perversitatis immersit, mox ab antiquo hoste captivsumit de ejus obnoxietate victorias. Est enim aegra et peccatis semper anxia: ipsa se condemnans, quam lus accusat: ut merito mors vitalis, ac vita mortalis, talibus provenisse dicatur. Hanc si miserator ille respexerit, oculumque mentis corporeis excessibus obcaecatum fuerit illuminare dignatus, ad liberatricem poenitudinem trabit, evadendi donat effectum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quos interius indere ñ possumus. quibusdam in¬
nines gͥ aninię sine recta fide teterrimę
sunt. ut philosophorũ: quȩ ũ creatoris le¬
gem. sed humanum potius sequunt᷑ erro
ren .&. quãuis doctores uideant᷑ eẽ inoraliũ. &
se disciplinarũ cetibus nitant᷑ abstergere. suꝑsti¬
tionis tam̃ erugines ñ declinant. Qualis enimi de¬
mentia ẽ illũ colere quo melior ẽ. & credere pre¬
stare posse. qui sibi ñ p̃ualet subuenire Hi¬
chil enim cuiquã ꝑdest uitasse noxias cupidita¬
tes. eneruatã ñ amasse luxuriã: deceptiuã fugis¬
se fallaciam: alienũ se a terrenis uiciis effecisse. quia
necesse ẽ laboret incassũ. qui remuneratorẽ om̃ium
bonorũ sibi reddit infensũ Cuius enĩ p̃ceptis obe¬
diet. si latorẽ legis ignoret: Gradit᷑ sine uia: respi¬
cit sine lumine. cogitat sine sapore. currit ueloci
gressu. nec repꝑit ad quod ꝑuenire disponit. Hi

Expanded text:
quos interius videre non possumus, quibusdam inquos interius videre non possumus, quibusdam inOmnes igitur animae sine recta fide teterrimae sunt, ut philosophorum, qui non Creatoris legem, sed humanum potius errorem sequuntur; et quamvis doctores videantur esse mortalium, et se disciplinarum ctionis tamen aerugines non declinant. Qualis enim dementia est illum colere quo melior est, et credere praestare posse qui sibi non praevalet subvenire? Nihil enim cuiquam prodest vitasse noxias cupiditates, enervatam non amasse luxuriam, deceptricem fugisse fallaciam, alienum se a terrenis vitiis effecisse; quia necesse est laboret incassum, qui remuneratorem bonorum omnium sibi reddit infensum. Cujus enim praeceptis obediet, si latorem legis ignoret? Graditur sine via, respicit sine lumine, cogitat sine sapientia, currit veloci gressu, nec reperit ad quod venire disponit. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
ta pmeruit. quȩ ipsã quoq uitalẽ cruoe̾ scĩ redẽp¬
toris accepit Merito iam spualis futura creditur.
quando &. Hc mortalis tanto munere ꝑfuncta gła¬
tur. Sic enim ista magna quidẽ uatura. sed origina¬
li delicto peccatis cotidianis obuoxia. ieiunus. ele¬
mosinis assiduisq orationibus diuina se suffraga
tione cõpouit : sic eniundatis sordibus peccatorũ
anctorẽ. Fit ei templũ. quȩ se criminibus ñ conces¬
sit hospicio. Credo diuina miseratione puisũ. ut
corpus subderet aninȩ. animã sibi. totũq saluta¬
rit̾ ad dm̃ respiceret creatorẽ. Peractis his quȩ di¬
cenda fuerunt congriũ uidetur de animarum
signis indicusq disserere. quia licet earũ substan¬
tia una eẽ uideat᷑. longe tam̃ disparib qualitatib
segregant᷑ Ae prinũ dicã quẽ admodũ malorũ
hominũ consuetudo moresq declarent᷑. quatinus

Expanded text:
ta promeruit, quae ipsam quoque vitalem crucem sancti Redempta promeruit, quae ipsam quoque vitalem crucem sancti Redemptoris accepit: merito jam spiritalis futura creditur, quando et hic mortalis tanto munere perfuncta gloriatur. Sic enim ista magna quidem natura, sed originali delicto peccatis quotidianis obnoxia, jejuniis, eleemosynis, assiduisque orationibus divina se suffragante gratia componit: sic emundatis sordibus peccatorum auctorem. Fit Dei templum, quae se criminibus non concessit hospitium. Credo divina miseratione provisum, ut corpus subderet animae, animam sibi, totumque salubriter ad Deum respiceret Creatorem. Peractis his quae dicenda fuerunt, congruum videtur de animarum signis indiciisque disserere: quia licet earum substantia una esse videatur, longe tamen disparibus qualitatibus segregantur. Ac primum dicamus quemadmodum malorum hominum consuetudo moresque declarentur; quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
nui. ñ es in necessaria. aut iterũ caput pedib
ñ desidero oꝑam urãm. sed multo magis quȩ ui¬
dentur m̃bra corporis infiriniora ẽẽ necessari¬
ora sunt. & quȩ putamus ignobiliora ẽẽ corporis
his honorem abundantiorem circũ damus. ¶s̃
enim ita temperauit corpus atq distribuit. ut
uullũ corporale animal in tantã misteriorum
significationẽ fuisse formatũ. Debuit enĩ consilio
sumino fieri. qđ uidebatur rationabili anime
quę sic humani corporis lunam̃ta disposuit. ut
si primi hominis ñ eẽt peccatis p̃grauantibus one¬
rata. magnis muneribus ñ fuisset exuta. Qualia
enim meruit tunc libera habere. quȩ nunc tot bona
noscitur retinere dainnata: Uerũ ista caro quãuis
diũsis uciis appetatur. inultisq uulneribus lacera¬
siti subiaceat. ip̃sa tam̃ ẽ que celeste p̾salteriũ canit.
quȩ głosos martires facit. quȩ conditorẽ suũ uisita¬

Expanded text:
nui: Non es mihi necessaria; aut iterum caput pedibus: nui: Non es mihi necessaria; aut iterum caput pedibus: Non desidero operam vestram; sed multo magis quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessaria sunt; et quae putamus ignobiliora esse corporis, his honorem abundantiorem circumdamus . Deus enim ita temperavit corpus atque distribuit, ut ufficiat, nullum corporale animal in tantam mysteriorum significationem fuisse formatum. Debuit enim consilio summo fieri, quod videbatur rationabili animaequi sic humani corporis lineamenta disposuit, ut si primi hominis non esset peccatis gravantibus onerata, magnis muneribus non fuisset exuta! Qualia enim meruit tunc habere libera, quae nunc tot bona noscitur retinere damnata? Verum ista caro, quamvis diversis vitiis appetatur, multisque vulneribus lacerata subjaceat, ipsa tamen est quae coeleste Psalterium canit, quae gloriosos martyres facit, quae conditorem suum visita
Abbreviated transcription (Latin):
eius m̃bris reliquis dici: Cur triguita duobus
dentibus gugiuarum nr̃arum ordo clauatus e.
Quare ceruix septem nodis. spina .xx. tribus spon Spin
fensione flectuntur. ne teneritudo illa intera¬
neorum importuna facillime lederetur in u¬
sitione corpus om̃e contineant: Quomodo uene uene
nutribili sanguine cõpetent̃ irrigent m̃bra:
Quẽ adinodũ ossa nos medullata corroborent:¶Ossa
Cur unguibus ur̃is cõmune sit iugit̃ creseere Ungic¬
cũ capillis: Corium quã decore. quã utiliter
carnes nr̃as uestiat : ut nec humor int̾nus tur pitͣ
defluat. nec pulchritudo colori subducta uenu¬
state dispereat Sed cũ m̃bra singula chiũsa cor¬
pori pͣbere uideanturofficia. aluidq nobis sub¬
lime. aliud mnedioere. aliud sit in ultimo consti¬
tutum. in tantã cõplexionis grãm conuenerunt.
dentur. sicut apłs ait. cũ ęccłam de studio caris¬
tatis. adunaret. Non potest dicere oculus in a¬

Expanded text:
membris ejus reliquis dici! Cur triginta duobus membris ejus reliquis dici! Cur triginta duobus dentibus gingivarum nostrarum ordo clavatus sit? Quare cervix nostra septem nodis, spina viginti tribus spondylis fensione flectantur: ne teneritudo illa interaneorum importuna facillime laederetur injusione corpus omne contineant, Quomodo venae nutribili sanguine competenter irrigent membra? Quemadmodum ossa nos medullata corroborent? Cur unguibus nostris commune sit jugiter crescere cum capillis? Quam decore, quam utiliter carnes nostras vestiat cutis, ut nec humor internus turpiter defluat, nec pulchritudo coloris subducta venustate depereat? Sed cum membra singula diversa corpori praebere videantur officia, aliudque nobis sublime, aliud mediocre, aliud sit in ultimo constitutum, in tantam complexionis gratiam convenerunt, da, sicut Apostolus ait, cum Ecclesiam Dei studio charitatis adunaret: Non potest dicere oculus ma
Abbreviated transcription (Latin):
noscit᷑ attributus. E legantior nobis in manibus ẽ.
quȩ singularit̃ datȩ sunt ad multas cogitationes
nit firmiorq memoria. Nam qđ obliuisci possu¬
mus. istis scribentibus sine labore retmemus. Hȩc c¬
st̃ diũsarũ artiũ opifices .&. peue totius nr̃ȩ oꝑatio¬
nis effectus. Nam quid ꝓdesset sensu aliqua faci¬
enda conciꝑere. si hȩo laboriosa manus ñ ꝓbaret᷑
implere: Hec illud arbitror p̾tereundum. qđ
pedes nr̃i manusq denaria digitorum quantitat
formant᷑. ut cursus uite nr̃ȩ atq oꝑatio sacram̃¬
ta cęlestis decalogi contineret: ne p̃ter legẽ dñi
aut cogitare aliquid. aut agere deberemus. facies
cia: In effigiem nrãm exeunt occultę cogitatianes
& ex hac parte cognoscitur qualis intus animus
uoluntasq uersetur. Uultus siquidem urͣ. qui
a uoluntate nominatur. speculũ quoddã ẽ ani¬
me sue. & qđ substantialit̾ ñ cernitur. ꝑ eius ha¬
bitũ euidentissime declarat᷑. Quanta possumus de

Expanded text:
noscitur attributus. Elegantior nobis in manibus est, quae singulariter datae sunt ad multas cogitationes nit firmior memoria; nam quod oblivisci possumus, istis scribentibus sine labore retinemus. Hae sunt diversarum artium opifices, et pene totius nostrae operationis effectus. Nam quid prodesset sensum aliqua facienda concipere, si haec laboriosa manus non probaretur implere? Nec illud arbitror praetereundum, quod pedes nostri manusque denaria digitorum quantitate formantur, ut cursus vitae nostrae atque operatio sacramenta coelestis Decalogi contineret: ne praeter legem 635 Domini aut cogitare aliquid, aut agere deberemus. Facies cia; in effigie nostra exeunt occultae cogitationes, et ex hac parte cognoscitur qualis intus animus voluntasque versetur. Vultus siquidem noster, qui a voluntate nominatur, speculum quoddam est animae suae: quia quod substantialiter non cernitur, per hujus habitum evidentissime declaratur. Quanta possint de
Abbreviated transcription (Latin):
atq utinã eẽt ambiguum & ñ facile ꝓbaremus. inqua par
subleuatos. mͦ merore deiectos. mͦ pietate inites. mͦ in digna¬
tione tribiles. nunc ad uirtutes animos erigere. nõ iterũ
aduicia declinare. Alia tenacit̾ assumimus. alia obliuio¬
ne respuimus. Qd nc̃ placet. post displicet: Bonoruin
etiam sermonibus edificamur. malorũ collocutione des¬
truimur Et quantũ ꝓficimus cũ rectis. tantũ deteriores
nouimus eẽ cum pessimis. Uam si nos unus rigor. unum
ppositũ contineret: nec boni ex malis. nec beati ex imꝑ¬
bis. mutabilitatis beneficio redderemur: Sed ut causa red
ut dictũ ẽ. prudentiam ñ eẽ nobis immutabilem contri¬
butã : & ideo sapimus cũ diuina illuminatione bene
gerimus. atq desipimus cũ delictis caligantibus obcecam̃

Expanded text:
Atque utinam esset ambiguum, et non facile probaremus, in quam pasublevatos, modo moerore dejectos; modo pietate mites, modo indignatione terribiles; nunc ad virtutes animos erigere, nunc iterum ad vitia declinare? Alia tenaciter assumimus, alia oblivione respuimus; quod nunc placet, post displicet. Bonorum etiam sermonibus aedificamur, malorum collocutione destruimur; et quantum proficimus cum rectis, tantum deteriores esse novimus cum pessimis. Nam si nos unus rigor, unum propositum contineret, nec boni ex malis, nec beati ex improbis mutabilitatis beneficio redderemur. Sed ut causa variut dictum est prudentiam non esse nobis immutabilem contributam; et ideo sapimus, cum divina illuminatione bene gerimus; atque iterum desipimus, cum delictis caligantibus obscuramu
Abbreviated transcription (Latin):
as hauriendo atq reddendo uitã tribuit & salutẽ. Quintam
delec tationem hoc ẽ appetitum boni maliq. quẽ sub iocun¬
ditate anunus concupiscit. Ecce iterũ quadriꝑtita sub diui¬
sione ad sustationem corporis explicandam. pars istã refun

Expanded text:
as hauriendo atque reddendo, vitam tribuit et salutem. Quinta, as hauriendo atque reddendo, vitam tribuit et salutem. Quinta, delectatio, hoc est appetitus boni malique, quem sub jucunditate animus concupiscit. Ecce iterum quadripertita subdivisione ad sustentationem corporis explicandam, pars ista refun
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. id ẽ uisũ. auditũ. odoratũ gustũ. & tactũ quo mollia
& dura lenia asperaq sentimus Secunda imꝑatiua. quȩ u¬
bet arganis corporalibus motus diu̾sos quos implere decre¬
uerit. hoc ẽ transferri de loco adlocũ uoces edere m̃bra cur¬
nare. Nȩc exempli causa posuimus. ut in his simplicit᷑ dixisse
uideamur. Terciam principalem. eũ ab om̃i actu remoti un
ocium reponimus. & corporalibus sensibus detis ꝓuidius ali¬
quid firmiusq tractamus. Hinc ẽ qđ ȩtate maturi meluis
sapere iudicantur. quia senescentibus m̃bris. & eorporalibus
sensibus mollitis ꝓxima parte in consiliũ transeunt. ubi dũ
mens amplius occupatur. robustior uirtute adunationis
efficit᷑ Sed iterũ desipiunt cũ nimia debilitate deponunt᷑.
qm̃ datũ ẽ. animabus ad tempus suorum sequi corporum
necessitates. Quartã uitalem. id est calorem anuni naturalem.
qui nolbis ꝓpt̾ suũ feruorem moderandum. aut auras etheri¬

Expanded text:
sensus, id est, visum, auditum, odoratum, gustum et tactum, quo dura et mollia, lenia asperaque sentimus. Secunda, imperativa, quae jubet organis corporalibus motus diversos, quos implere decreverit: hoc est, transferri de loco ad locum, voces edere, membra curvare. Haec exempli causa posuimus, ut in his similia dixisse videamur. Tertia, principalis, cum ab omni actu remoti, in otium reponimur, et corporalibus sensibus quietis profundius aliquid firmiusque tractamus. Hinc est quod aetate maturi melius sapere judicantur: quia senescentibus membris et corporalibus sensibus mollitis, proxima  alias, pro maxima parte in consilium transeunt: ubi dum mens amplius occupatur, robustior virtute adunationis efficitur. Sed iterum desipiunt, cum nimia debilitate deponuntur: quoniam datum est animabus ad tempus suorum sequi corporum necessitates. Quarta, vitalis, id est calor animi naturalis, qui nobis propter suum fervorem moderandum, auras aethere
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. Dñe. quia in nobis ẽ ñ .ẽ. quo rem unereris
sed in te ẽ semꝑ quod largiaris. Eripe me ame: &¬
conserua me inte Impugna qđ feci: & iundica quod
fecisti Tunc ero meus. si fuero tuus. Uia sine errore.
ueritas sine ambiguitate. Uita sine fine. dona noxia
odisse. & ꝓfutura diligere Inte ponã ꝓspera. mͥ ap¬
plicẽ semꝑ aduersa. Quã nichil sim. sine te sapiam.

Expanded text:
voluit. Domine, quia in nobis non est quod remunereris, voluit. Domine, quia in nobis non est quod remunereris, sed in te semper est quod largiaris: eripe me a conserva me in te. Impugna quod feci, et vindica quod fecisti; tunc ero meus, cum fuero tuus. Via sine errore, veritas sine ambiguitate, vita sine fine. Dona noxia odisse, et profutura diligere. In te ponam prospera, mihi applicem semper adversa. Quia nihil sum sine te sapiam:
Abbreviated transcription (Latin):
iliũ xp̃e. qui sic ꝓ nobis flexus es. ut homo fieri dig¬
nareris. ñ in nobis patiaris ꝑire. quod decreuisti mi¬
seratus sumere. Meritũ nr̃m indulgentia tua ẽ. Do¬
na qđ offerã. custodi quod exigas. ut uelis coronare
qđ prestas. Uince de nobis inuidã potestatẽ. quȩ sic.
decipit ut delectet. sic delectat ut ꝑimat. Hostis
dulcis. amicus a marus ẽ. Hosti enĩ. quã feralit̃ lu¬
bricus anguis illabitur. Squamis repentib minuta¬
tim corpus om̃e sollicitat : & ne eius intelligatur ad¬
uentus. fixũ ñ habet imp̃ssa uacatione uestigium.
Inuidit proh dolor. tã magnis popłis. cũ duo essent.
& ad huc tẽporales ꝑ sequitur quos impio ambitu.
fecit eẽ mortales. Sed int̾cipit. quos decipit. & nul¬
dampnandus ẽ. Quappt̾ ñ possit iniquus. ñ conua¬
lescat interitiuis. Onatũ in nobis ñ exerat qui nuͣquã
p̃stitit : sed uirtus tua nos possideat. quȩ creauit.
Doleat perisse qđ feost. dũ nos ñ uiderit perire qͦs

Expanded text:
iste, qui sic pro nobis flexus es, ut homo fieri dignareris, non in nobis patiaris perire quod decrevisti miseratus assumere. Meritum nostrum indulgentia tua est: dona quod offeram, custodi quod exigas, ut velis coronare quod praestas. Vince in nobis invidi potestatem, qui sic decipit, ut delectet: sic delectat, ut perimat. Hostis dulcis, amicus amarus est. Nosti enim quam feraliter lubricus anguis illabitur, squamis reptantibus minutatim corpus omne sollicitat; et ne ejus intelligatur adventus, fixum non habet impressa varicatione vestigium. Invidit proh dolor! tam magnis populis, cum duo essent; et adhuc temporales persequitur, quos impio ambitu fecit esse mortales. Se intercipit, quod alios decipit; et nuldamnandus est. Quapropter non possit iniquus, ne convalescat interitus; dominatum 640 in nobis non exerceat, qui nunquam praestitit; sed virtus tua nunc possideat quae creavit. Doleat periisse quod fecit, dum nos non viderit perire, quos
Abbreviated transcription (Latin):
U m om̃is ute bene
ac beate uia. in uera
religione sit consti¬
tuta. qua unus ds̃
colitur . &. purgatis¬
sima pietate cagno¬
scitur principium
naturarũ om̃ium
a quo un iuersitas
& inchoatur oe ꝑfi¬
citur. & contietur.
Hinc euidentius error dephenditur eorũ popłorum.
qui multos deos colere. quã unũ uerũ dm̃i & dnm̃
om̃ium maluerunt. qđ eorũ sapientes quos philoso¬
pħos uocant seolas habebant disseimentes. & templa
cõmunia. Non enĩ uel popłos uel sarerdotes latebat
de ipsorũ deorũ natura quã diũsa sentirent. cũ suã
quisq opinionẽ publice ꝓfiteri ñ formidaret. atq
om̃ib si posset ꝑ suadere moliret᷑. om̃s tam̃ cũ sectato¬
ribus suis diũsa & adu̾sa sentientib ad sacra cõmu¬
nia nullo ꝓhibente ueniebant Non nunc agitur qͥs
eorũ senserit uerius. Sed certe illud satis quantũ
mͥ uidetur apparet. aliud eos in religione suscepisse
cũ populo. & aliud eodem ipso popło audiente de¬

Expanded text:
um omnis vitae bonae ac beatae via in vera religione sit constituta, qua unus Deus colitur, et purgatissima pietate cognoscitur principium naturarum omnium, a quo universitas et inchoatur et perficitur et continetur: hinc evidentius error deprehenditur eorum populorum, qui multos deos colere. quam unum verum Deum et Dominum omnium maluerunt, quod eorum sapientes, quos philosophos vocant, scholas habebant dissentientes et templa communia. Non enim vel populos vel sacerdotes latebat, de ipsorum deorum natura quam diversa sentirent, cum suam quisque opinionem publice profiteri non formidaret, atque omnibus, si posset, persuadere moliretur; omnes tamen cum sectatoribus suis diversa et adversa sentientibus, ad sacra conia nullo prohibente ueniebant. Non nunc agitur, quis eorum senserit uerius, sed certe illud satis, quantum mihi uidetur, apparet aliud eos in relicum populo et aliud eosdem ipso populo audiente de
Abbreviated transcription (Latin):
ganũ corporis nr̃i. ut armoniȩ m̃tis possit apta¬
.ri. nec sic roboretur. ut suꝑbiat. nec sic languescat
ut deficiat. Ti nosti. quȩ uere moderata sunt. Uasa
tua sic reple prosperis. ut capacitas ñ p̃beatur ad¬
uersis. Nominetur ratio. seruiat caro. qm̃ a te solo
potest effici. ne fragilitate corporis possis offendi
Uerũ hec ꝓ nr̃o modulo. ñ ꝓrerũ ipsarũ magni¬
tudine dicta sufficiant. quando &. amplius quã
ectabamus ediximus.&. alma lumina uerao
litterarũ breuit̾ talia cauteq docuert̃. Illi enĩ
potuerunt de his in offense dicere. qui purificati
diuino munere ꝓbabili se meruerunt conũsatio¬
ne tractare

Expanded text:
ganum corporis nostri, ut harmoniae mentis possit aptaganum corporis nostri, ut harmoniae mentis possit aptari; nec sic roboretur, ut superbiat; nec sic languescat, ut deficiat. Tu nosti quae vere moderata sunt. Vasa tua sic reple prosperis, ut capacitas non praebeatur adversis. Dominetur ratio, serviat caro: quoniam a te solo potest effici, ne fragilitate corporis possit offendi. Verum haec pro nostro modulo, non pro rerum ipsarum magnitudine dicta sufficiant: quando et amplius quam expetebamur ediximus, et alma lumina veracium litterarum breviter talia cauteque docuerunt. Illi enim potuerunt de his inoffense dicere, qui purificati divino munere, probabili se meruerunt conversatione tractare
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Om̃a nichilominus uergunt in ruinã: quȩ
a maiestatis tuę pietate fuerint segregata Te autẽ
amare. saluari ẽ. formidare gaudere. inuenire
creuisse. amisisse perire ẽ. Tibi. deniq nobilius
ẽ seruire. quã regna mundi cõpescere. Merito
quando ex seruis filii. ex impus iusti. de captiuis
restimonio miseris datur. Ut trina remunera
petimus quia iubes. pulsamus quia p̃cipis. & sine
fine conferre mauis. qui semꝑ cõmones ut roge¬
ris. Oaltitudo pietatis. o clemͣ̃tiȩ in cõprehensa
ꝓfunditas. Cũ nemo possit aliquid accipere si
resistis: uim te p̃cibus nr̃is pati posse testaris.
Merito. quando a uidice petimus. ut ad pena¬
le iudiciũ ñ uocemur. & ꝑlegislatoris grãm spe¬
ranius eripi. ne possimus a ꝑmulgata constitu
tibi quod existimus. obligamur etiã quod co¬
tidiano in unere continemur. Gaudeamus &
lnc quoq głosissime dñe. quod tua beneficia
ñ irrite postulamus. Tempera bone artifex or¬

Expanded text:
mus. Omnia vergunt nihilominus in ruinam, quae a majestatis tuae pietate fuerint segregata. Te autem amare, salvari; formidare, gaudere; invenire, crevisse; amisisse, perire est. Tibi denique nobilius est servire quam mundi regna capessere: merito, quando ex servis filii, ex impiis justi, de captivis testimonio miseris datur; ut trina remuneratPetimus, quia jubes; pulsamus, quia praecipis; et sine fine conferre mavis, qui semper commones, ut rogeris. O altitudo pietatis! o clementiae incomprehensa profunditas! Cum nemo possit aliquid accipere, si resistis, vim te precibus nostris pati posse testaris; merito, quando a judice petimus ut ad poenale judicium non vocemur, et per legislatoris gratiam speramus eripi, ne possimus a promulgata constituttibi quod existimus: obligamur etiam, quod quotidiano munere continemur. Gaudemus et hinc quoque, gloriosissime Domine, quod tua beneficia non irrite postulamus. Tempera, bone artifex, or
Abbreviated transcription (Latin):
iuis ꝑemptionis amisit. Nata in dedecore. manet in
sti potentes. Nullus regũ egentib tuis par ẽ. Hullȩ
purpurȩ piscatorũ tuorũ retibus ad ȩquant᷑. quar¬
do ille in mundanas tẽpestates impellint. hȩc ad
litus ȩt̾nę securitatis adducunt. Pauꝑ de nobis. di¬
ues ex tuo. factus es socius mortalitatis nr̃ȩ : ut nos:
participes redderes ȩt̾nitatis tuȩ Suꝑbiã. humilita¬
tis aculeũ. leti more ꝓsternis. Nosti enĩ bona facere
ꝑ iniquos. c̃uertis ad adiutoriũ. qđ p̃paratũ ẽ ad no¬
cendũ: potentius eẽ duudicans lesiones ad utilitatẽ

Expanded text:
us peremptionis amisit. Data in dedecore, manet in sti, potens es! Nullus regum egentibus tuis par est; nullae purpurae piscatorum tuorum retibus adaequantur; quando illae in mundanas tempestates impellunt, haec ad littus aeternae securitatis adducunt. Pauper de nobis, dives ex tuo. Factus es socius mortalitatis nostrae, ut nos participes redderes aeternitatis tuae. Superbiam humilitate curas, ac lethum morte prosternis. Nosti enim bona facere per iniquos; convertens in adjutorium, quod praeparatum est ad nocendum; potentius esse jud
Abbreviated transcription (Latin):
se stabilitur. sed ꝑ dm̃ quo fruitur. ideoq ampli. us
quã corpus uigebit. Corpus enĩ ꝑ ipsam uigebit. & ipsa
ꝑ incõmutabilem ueritatẽ. qui filius dĩ unicus ẽ. atq
ita o corpus ꝑ ipsũ filiũ dĩ uigebit : quia om̃a ꝑ ipsũ.
Pono etiam eius quod animȩ datur. id est scõ spũ. ñ solũ
anuna. eui da tur ut salua & pacata & scã fit. sed ipsum
otiam corpus uiuificabitur. eritq in natura sua iniun¬
dissimũ. Ille enim dicit. Hundate quȩ intus sunt.
&e. quȩ foris sunt munda crunt Dicit & apłs. Uiuifi

Expanded text:
se stabilitur, sed per Deum quo fruitur; ideoque amplius se stabilitur, sed per Deum quo fruitur; ideoque amplius quam corpus vigebit: corpus enim per ipsam vigebit, et ipsa per incommutabilem veritatem, qui Filius Dei unicus est; atque ita et corpus per ipsum Filium Dei vigebit, quia omnia per ipsum. Dono etiam ejus, quod animae datur, id est sancto Spiritu, non solum anima, cui datur, salva et pacata et sancta fit, sed ipsum etiam corpus vivificabitur, eritque in natura sua mundissimum. Ipse enim dixit: Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt mund
Abbreviated transcription (Latin):
anima degit. uincat eas quas aduersũ se nutriuit cu¬
piditates fruendo mortalibus. & ad eas uincendas grã
dĩ se adiuuari credat. m̃te illi seruiens. & bona uolun¬
tate. sine dubitatione reparabit᷑. &. a multis mutabili¬
bus ad unũ in cõmutabilẽ reu̾tetur reformata ꝑ sapi¬
entiã ñ forinatã. sed ꝑ quã formant᷑ uniũsa. fr̾uit᷑q¬
dõ ꝑ sp̃m scm. quod ẽ donũ dĩ. Ita fit homo fpiritalis
om̃a iudicans. ut ipse a nemine iudicet᷑. diligens dñn
dñi suũ in toto corde. in tota auima. in tota m̃te. &e di¬
ligens ꝓximũ suũ. ñ carnalit̾ sed tanquã seipsũ. Se au¬
tem sp̃ualit̾ diligit. qui ex toto qđ in eo uiuit dm̃ di
Inde iam erit consequens: ut post mortẽ corporalem.¬
÷ quã debeinus pͥmo peccato tempore suo. atq ordine
suo. hoc corpus restituat᷑ pristine stabilitati. quã ñ ꝑse
habebit. sed ꝑ anunã stabilitã in dõ. Quȩ rursus ñ ꝑ

Expanded text:
anima degit, vincat eas quas adversum se nutrivit cuanima degit, vincat eas quas adversum se nutrivit cupiditates fruendo mortalibus, et ad eas vincendas gratia Dei se adjuvari credat, mente illi serviens et bona voluntate; sine dubitatione reparabitur, et a multis mutabilibus ad unum incommutabile revertetur, reformata per Sapientiam non formatam, sed per quam formantur universa, fruet sanctum, quod est Donum Dei. Ita fit homo spiritualis omnia judicans, ut ipse a nemine judicetur , diligens Dominum Deum suum in toto corde suo, in tota anima, in tota mente, et diligens proximum suum non carnaliter, sed tanquam seipsum. Se autem spiritualiter diligit, qui ex toto, quod in eo vivit, Deum dilphetae . 25. Inde jam erit consequens ut post mortem corporalem, quam debemus primo peccato, tempore suo atque ordine suo hoc corpus restituatur pristinae stabilitati, quam non per se habebit, sed per animam stabilitam in Deo. Quae rursus non per
Abbreviated transcription (Latin):
Et ista ẽ nequitia. Hoc pacto autẽ uita carnalis & ter¬
rena efficitur. & ob hoo etiam caro & terra nominatur.
Et quandii ita ẽ regnũ di ñ possidebit. & eripitur ei ꝗd
amat ld enĩ amat. qđ & minus ẽ. quã uita. quia cor¬
pus ẽ. &. ꝓpt̾ ipsũ peccatũ qđ amatur fit corruptibile.
ut fluendo deserat amatorem suũ. quia & ille hoc
amando deseruit dm̃. Precepta enĩ eius neglexit di¬
centis. hoc manduca. & hoc noli. Trahit᷑ gͦ ad penas. qr
diligendo inferiora. in egestate uoluptatũ suarũ. & in
doloribus apud inferos ordinatur Quid ẽ enĩ dolor
qui dr̃ corporis. nisi corruptio repentina salutis eiꝰ
rei quã male istencđo anima. corruptioni obnoxia¬
uit. Quid autẽ dolor qui dr̃ animi. nisi carere mu¬
tabilibus rebus quibus fruebat᷑. aut frui se posse spera¬
uerat. Et hoc ẽ totũ. quod dr̃ malũ. id ẽ peccatũ. &
pena peocati. Si autẽ dum in hoc uitȩ stadio humane

Expanded text:
et ista est nequitia. Hoc facto autem vita carnalis et teret ista est nequitia. Hoc facto autem vita carnalis et terrena efficitur, et ob hoc etiam caro et terra nominatur, et quamdiu ita est, regnum Dei non possidebit, et eripitur ei, quod amat. Id enim amat, quod et minus est, quam vita, quia corpus est, et propter ipsum peccatum, quo amatur, fit corruptibile, ut fluendo deserat amatorem suum, quia et ille hoc amando deseruit Deum. Praecepta enim ejus negligit dicentis: Hoc manduca, et hoc noli. Trahitur ergo ad poenas, quia diligendo inferiora in egestate voluptatum suarum, et in doloribus apud inferos ordinatur. Quid est enim dolor, qui dicitur corporis, nisi corruptio repentina salutis ejus rei, quam male utendo anima corruptionibus noxiavit? Quid autem dolor, qui dicitur animi, nisi carere mutabilibus rebus, quibus fruebatur, aut frui se posse sperabat? Hoc est totum, quod dicitur malum, id est peccatum et poena peccati. 24. Si autem dum in hoc stadio vitae humanae
Abbreviated transcription (Latin):
lo ẽ. Quis ẽ autẽ hic. nisi unus ds. una ueritas. una sa¬
lus om̃ium. & prima atq sũma essentia. Ex qua est
om̃e quicquid ẽ in quantũ ẽ. quia in quantũ ẽ quic¬
quid ẽ bonũ ẽ. & ideo ex deo ñ ẽ mors. Non enĩ ds̃ mo¬
tẽ fecit. nec letat᷑ in ꝑditione uiuorũ. qm̃ sũma essen¬
tia. ẽẽ facit om̃e qd ẽ: unde & essentia dr̃. Mors autẽ
ñ eẽ cogit quioquid morit᷑. Nam si ea quȩ moriunt᷑.
penitus morerent᷑. ad nichilũ sine dubio ꝑuenirent.
Sed tantũ moriunt᷑. quanto minus essentiȩ participant
Qđ breuius ita dici potest Tantomagis moriunt᷑.
quanto minus st̃. Corpus autẽ minus ẽ. quã uita quȩ¬
libet. qm̃ quantulũ cũq in sp̃e manet. ꝑ uitã manet
mundi ad ministrat᷑. Corpus enĩ magis subiacet mor¬
ti &s ideo uicinius ẽ nichilo. Quappt̾ uita quę fructu
corporis delectata negligit dm̃. inclinatur ad nichilũ

Expanded text:
lo est. Quis est autem hic, nisi unus Deus, una veritas, una salo est. Quis est autem hic, nisi unus Deus, una veritas, una salus omnium, et prima atque summa essentia, ex qua est omne quidquid est, in quantum est; quia in quantum est quidquid est, bonum est. 22. Et ideo ex Deo non est mors. Non enim Deus mortem fecit, nec laetatur in perditione vivorum : quoniam summa essentia esse facit omne quod est, u in quantum moritur. Nam si ea quae moriuntur, penitus morerentur, ad nihilum sine dubio pervenirent; sed tantum moriuntur, quantum minus essentiae participant: quod brevius ita dici potest: tanto magis moriuntur, quanto minus sunt. Corpus autem minus est quam vita quaelibet; quoniam quantulumcumque manetmundi administratur. Corpus ergo magis subjacet morti, et ideo vicinius est nihilo. Quapropter vita, quae fructu corporis delectata negligit Deum, inclinatur ad nihilum,
Abbreviated transcription (Latin):
Mors autẽ uita ñ ẽ. nisi nequitia. quȩ ab eo quod
nee quicquã sit dicta ẽ. & ideo nequissimi homines n¬
chili homines appellant᷑. Uita gͦ uoluntario defectu
deficiens ab illo q̃ui eam fecit. & cuius essentia fruebat᷑
& uolens contra dĩ legẽ frui corporibus quibus eam
ds̃ p̃fecit. uergit ad miohilũ. & hȩo ẽ nequitia. nͥ quia:
corpus iam nichil ẽ. Nam & ipsũ habet aliquã concor¬
diam partiũ suarũ. sine qua om̃ino eẽ ñ posset Ergo
abeo factũ ẽ & corpus. qui om̃is coneordiȩ caput est
Habet & corpus quandã pacẽ suȩ formȩ. sine qua pror¬
sus nichil eẽt Ergo & ille ẽ corporis conditor a quo
pax om̃is ẽ. Et qui forma ẽ infabricata atq om̃i um
formosissima. habet aliquã spẽm. sine qua corpus ñ ẽ
corpus. Si gͦ querit᷑ quis instituerit corpus. ille quera¬
tur. qui ẽ om̃ium speciosissimus. Omĩs enĩ species ali il¬

Expanded text:
mors autem vitae non est, nisi nequitia, quae ab eo quod mors autem vitae non est, nisi nequitia, quae ab eo quod ne quidquam sit, dicta est; et ideo nequissimi homines, nihili homines appellantur. Vita ergo voluntario defectu deficiens ab eo qui eam fecit, et cujus essentia fruebatur, et volens contra Dei legem frui corporibus, quibus eam Deus praefecit, vergit ad nihilum; et haec est nequitia: non quia corpus jam nihilum est. Nam et ipsum habet aliquam concordiam partium suarum, sine qua omnino esse non posset. Ergo ab eo factum est et corpus, qui omnis concordiae caput est. Habet corpus quamdam pacem suae formae, sine qua prorsus nihil esset. Ergo ille est et corporis conditor, a quo pax omnis est, et qui forma est infabricata, atque omnium formosissima. Habet aliquam speciem, sine qua corpus non est corpus. Si ergo quaeritur quis instituerit corpus, ille quaeratur qui est omnium speciosissimus. Omnis enim species ab il
Abbreviated transcription (Latin):
da & ꝑcipienda bonas uoluntates ꝑ bonos angelos &.
quoslibet homines adiuuante. Eo mͦ autẽ quisq uti¬
tur. quẽ iudet congruere his cũ quibus agit Ego itaq
multũ diuq considerans quales oblatrantes . & qua¬
les querentes exꝑtus sũ. uel qualis ipse. siue cũ latra¬
rem siue cũ quererẽ fuerim. hoc mͦ mͥ utendũ para¬
.iii. Quȩ uera ẽẽ ꝑspexeristene. & ecołȩ catholice tri¬
buie: Quȩ falsa. respue. & mͥ qui homo sũ ignosee
Quȩ dubia crede. donec aut respuenda. ẽẽ. aut uera
eẽ. aut semꝑ credenda ẽẽ. uel ratio doceat. uel p̃cipi¬
at auctoritas. Iutende gͥ in hȩc quȩ sequnt᷑ diligent̾ &¬
pie quantũ potes Tales enĩ ds̃ ad uiuat.¬
ylla uita ẽ. quȩ ñ sit ex do: quia ds̃ utiq sũma
uita ẽ. & ipse ẽ foris uitę. nec aliqua uita. in qͣn¬
tũ uita ẽ malũ ẽ. sed in quantũ uergit ad morte̾m.

Expanded text:
da et percipienda bonas voluntates per bonos Angelos et da et percipienda bonas voluntates per bonos Angelos et quoslibet homines adjuvante. Eo modo autem quisque utitur, quem videt congruere iis cum quibus agit. Ego itaque diu multumque considerans quales oblatrantes, et quales quaerentes expertus sim, vel qualis ipse, sive cum latrarem, sive cum quaererem, fuerim; hoc modo mihi utendum putavi. Quae vera esse perspexeris, tene, et Ecclesiae catholicae tribue; quae falsa, respue, et mihi qui homo sum ignosce; quae dubia, crede, donec aut respuenda esse, aut vera esse, aut semper credenda esse, vel ratio doceat, vel praecipiat auctoritas. Intende igitur in haec quae sequuntur, diligenter et pie, quantum potes: tales enim adjuvatsumma vita est et ipse fons vitae, nec aliqua vita in quantum vita est, malum est, sed in quantum vergit ad mortem: