comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
his uerbis : circum cid&ur ex uobis omne marculinum: in¬
fans octo dierum circumcidetur inuobis: tam uernaculur
uamemticius cir cum cid&ur: masculus autem cuius
preputii carocir cum cisa non fuerit. delebitur anima
illa depopulosuo : quia pactum meum h̃ritum focit: sed
& sara i non appellabitur sarai sed sarra: & dabotibi ex
ea filium & benedicam illum : & erit innationes : & regesgen¬
tium exeo erunt: hiciam declaratur promis sio deuocatione¬
gentium : gentium autem in isa ac filio promissionis. Id est gra
tia non natura : quia desene patre & sterelimatr .e: & qu
hoc non per generationem qui est i smel. sedper regeneratio¬
nem futurã merata dõ ibidem imperata est circum cisio
quando desarra promittitur filius in typo a ecclesiae: non
quando is mahel. quitupum tenuit iudeoꝵ: sed quid aliud cir¬
cumcisio signi ficat nisi renouatam naturam perbaptis mĩ
post spolationem u&eris hominis & qui est octauus dier

Expanded text:
his verbis: Circumcidetur in vobis omne masculum. Inhis verbis: Circumcidetur in vobis omne masculum. Infans octo dierum circumcidetur in vobis, tam vernaculus quam emptitius. Masculus autem, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit. 2. Sed et Sarai non vocabitur Sarai, sed Sara, et dabo tibi ex ea filium, et benedicam illum, et erit in nationes, et reges gentium ex eo erunt. Hic jam declaratur promissio de vocatione gentium in Isaac filio promissitia, non natura: quia de sene patre et sterili matre, et quia hoc non per generationem, qui est Ismael, sed per regenerationem futurum erat a Deo, ibidem imperata est circumcisio, quando de Sara promittitur filius in typo Ecclesiae, non quando Ismael, qui typum tenuit Judaeorum. Sed quid aliud circumcisio significat nisi renovatam naturam per baptismum post exspoliat onem veteris hominis. Et quis est octavus dies,
Abbreviated transcription (Latin):
turã : dequa in euan geliodicit: erit enĩ tuc tiibulatioma go
qualis non fuit ab initio: quoduero adiungitur cum oc cubu¬
irr& solfacta est caligo tenebrosa & apparuit clibanur
fumans &lam par ignis transienr intermedia illa quaedi¬
uistrant : signficat post finem saeculi futurum diemiudi¬
ciiꝰ quando perignem segregabuntur scõrum populi
& ini quorum : quod uerodictum est ad abrabam sciendo
scier quia peregninum erit sementuum interra non pros.¬
pna & in seruitutem redigent eos & adfligent eor quadin¬
gentis anir. hoc depopulo is rabel quierat inegipto serui¬
turur apertirsime prof&atum est : non quod sub aegiptus
quad ñ gentir annis serierintꝰ sed quomam istenum e¬
rur me adem ad flictione cõpl&ur est quia conputa¬
tur ab illo tempore quo ista abrabae promittumrarl
tur semeneiur inter genter : datur ei cir cum cisio hisigniũ.

Expanded text:
turam. De qua Dominus in Evangelio dicit: Erit enim tunc tribulatio magna, turam. De qua Dominus in Evangelio dicit: Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio, etc. . Quod vero adjungitur, cum occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter media illa, quae divisa erant, significat post finem saeculi futurum diem judicii, quo per ignem segregabuntur sanctorum populi et iniquorum. Quod vero dictum est ad Abraham: Sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non propria, et in servitutem redigent, et affligent eos quadringentis annis, hoc de populo Israel, qui erat in Aegypto serviturus, apertissime prophetatum est. 11. Non quod sub Aegyptiis quadringentis annis servierunt, sed quoniam iste numerus in eadem afflictione completus est, qui computatur ab illo tempore quo ista Abrahae promittuntur. tur semen ejus inter gentes, datur ei circumcisio in signum
Abbreviated transcription (Latin):
trans gressi sunt desideria temporaliassed quid est quod anima¬
lia illatiina diuiduntur aduersus se inuicem partibur consti¬
tut is : nisi quod carnaler & inpopulo u&en & nunc hiter se diui¬
duntur : porro aues idcirco non diuidimtur : qui &ispiritales in¬
uiduisunt : scisma non cogitant : non seducuntur ab her&icis : sed
pax est semper in ipsis: siue a turbis seremoueant ut turtur siue
inter illas conuersentur Sicut columba : utraque tamen aui
est abens simplicitatem & hi nocentiam: uolucres autemIcdeg¬
cendit super corpora quȩ diuisaerant : sp̃r imundisignifi¬
cantin : pastum quendam suum de carnalium pliuisione que¬
rento: quod autem illis consedem abraham ambiebat sigi¬
ficat multor carnales: merito scoꝵ infine mundi ab angus¬
tir liberandur:uod autem circa solir occasũ pauor inrun
in abraham & orror magus & tenebro sus significat circabuur
sacculi finem magnam per turbationem ab ante xp̃o inscĩs fu¬

Expanded text:
transgressi sunt desideria temporalia. Sed quid est quod animalia illa tria dividuntur adversus se invicem partibus constitutis, nisi quod carnales et in populo veteri et nunc inter se dividuntur. Porro aves inter se non dividuntur, quia spiritales indivisi sunt: schisma non cogitant, non seducuntur ab haereticis, sed pax est semper in ipsis, sive a turbis se removeant, ut turtur, sive inter illas conversentur, sicut columba. Utraque tamen avis est, habens simplicitatem et innocentiam. Volucres autem descendentes super cadavera, quae divisa erant, spiritus immundi significantur, pastum quemdam suum de carnalium divisione quaerentes. Quod illic consedens Abram abigebat eas, significat multos carnales meritis sanctorum in fine mundi ab angustiis liberandos. Quod autem circa solis occasum pavor irruit in Abram, et horror magnus et tenebrosus, significat circa hujus saeculi finem magnam perturbationem ab Antichristo in sanctis fu
Abbreviated transcription (Latin):
actis omnibur ad id qđ fuerat resurgendo reuersus ẽ
ubi peruitereparationẽ moste consũta : nihil in eo se¬
pentis a paruit: est eciam in cauda serpentis seculifini
quia sic marta litas eclesi e per lu bn catem porum
reparabi mus e nouissim& inimica monte distrue¬
ta resurgentesi in dextera dũ uirga regni ermur¬
Item datur aliud segnum moysi: mitte in quid̃ma¬
nũ insindtuo: e misit: produc in quiđ eam: & produx̃
et inuenta ẽ alba: id ẽ in munda: Alhon enĩ in cutẽ
lepra ẽi non candor: ipsa enim hereditas dũ id est
p̃opulus eius foras ab eo misus inmundus factusẽ
sicut senptum ẽ dee&: ut quid auestis faciẽ tuamad
dexteram tuam demedio sinutuo  sed qui illi anreuo¬
ca eam insinum tuum: reuoea uitã & reuers añ ad co¬
di: et foris inmunda remansit: sed reuocat eã
otredit adpystinum coloremidum agro uent dñm¬
saluatorem : nuncenim eocitas ex paste contigi¬

Expanded text:
actis omnibus, ad id, quod fuerat, resurgendo reversus est, actis omnibus, ad id, quod fuerat, resurgendo reversus est, ubi per vitae reparationem, morte consumpta, nihil in eo serpentis apparuit. 4. Est etiam in cauda serpentis saeculi finis, quia sic mortalitas Ecclesiae per lubrica temporum reparabimur, et, novissima inimica morte destructa, resurgentes in dextera Dei virga regni erimuItem datur aliud signum Moysi: « Mitte, inquit, manum in sinu tuo, et misit. Produc, inquit, eam, et produxit, et inventa est alba , » id est, immunda. Albor enim in cute lepra est, non candor. Ipsa enim haereditas Dei, id est, populus ejus, foras ab eo missus immundus factus est, Sicut scriptum est de ea: Ut quid avertis faciem tuam, et dexteram tuam de medio sinu tuo ? Sed quid illi ait? Revoca eam in sinum tuum. Revocavit, et reversa est ad coDei, foras immunda remansit; sed revocata, redibit ad pristinum colorem, cum agnoverit Sal
Abbreviated transcription (Latin):
io enim xp̃o seruabatur: quiuerus sponsurerale
filquo dicitiohannes cuiur nonsum dgnur solue¬
fa conrigiam calcalciamenti uti que si cut distumei
sine a morsi hebrei aut dicunt propterea Ingubo
tula rause dm̃ moysi et non in alio lgnone fontes
slerent i eodem iudei idolum: sempenenn br
murradlibentu dum populum isrł quidicit dño:
qus signum habebo ut credant mihiuqui a memitts
et dñs a dillum: proice inquiđ uirgã quam in manu gestas
interram: & pro tcit: e factus ẽ serpens: ex pa
seret fugit et ait illi dñs̃ ad prehende cauilam eius:
et adpresien dit et facta ẽ iterum uirga: quid enim hoe sig̃n¬
o serpens enim per sua sit homini mosẽ egomorsins er
pente: uirga ita que serpente xp̃r in mostei & tar̃ ex pa¬
uit & fugit moyses: quidest ab illo serpente fugis se moy¬
ui debis primoenĩ factus est serpens. sed cauda ad p̃¬
hensa factaẽ uirga: quia primo occisus est. postea per¬

Expanded text:
Hoc enim Christo servabatur, qui verus sponsus erat; Hoc enim Christo servabatur, qui verus sponsus erat; de quo dicit Joannes: Cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti . Utique sicut dictum est Josue et Moysi. Hebraei autem dicunt propterea in rubo apparuisse Deum Moysi, et non in alio ligno, ne forte et sculperent in eodem Judaei idolum, semper enim Moyses ad liberandum populum Israel, qui dicit Domino: « Quod signum habebo, ut credant mihi, quia tu me misisti? Et Dominus ad illum: Projice, inquit, virgam, quam in manu gestas in terram, et projecit, et factus est serpens: expavit Moyses, et fugit, et ait illi Dominus: Apprehende caudam ejus, et apprehendit, et facta est iterum virga . » Quid enim hoc significat, serpens enim pente. Virga itaque in serpente, Christus in morte. Et tamen expavit, et fugit Moyses. Quid est ab illo 364 serpente fugisse Moyvidebis. Primo enim factus est serpens sed, cauda apprehensa, facta est virga, quia primo occisus est, postea, per
Abbreviated transcription (Latin):
đ notera flama iurubo ideris piniset rubus cmere¬
ebatur: rubur spine peccatosliraudata e. flama¬
ama in rubo uerbum di: qđ ergo illis lex data ẽ. flama
prut in rubo qđ lege data non sune consumpta pecca¬
t rut bus nec subignecre mebatunalbi inrubo
la mante et nonurente eclesiã intellegunt bona¬
mari persecutionibus : & cũloquente in illa dño non
perire quoduero dñr moysi in eodem rubo a paruisele¬
ntur. ostendit non alibi quam heclesia eum eredentibus
appare re quia nullus digne consistene uel dm̃ iudene
potesimisi qui cunsta terrena & mostalia deposuent
utia quod sgnisicabant illa moysi cal ciamentide¬
esita: ha beo quippe & aliam figura id quod monse
u alciart iubetur ueterum namque consuaudo
pat:ut si sponsa sponsum repo diareue le discal¬
parcur ille e liocẽ signum repudu. pro indemoy¬
sis excalciart iubetur: nead eclesiam que inrubi
timsi cabatur quasi sponsus calciatus accedera:

Expanded text:
 erat flamma in rubo, id est, in spinis, et rubus non cremabatur. Rubus, spinae peccatorum Judaicorum; flamma in rubo, verbum Dei; quod ergo illis lex lata est, flamma erat in rubo, quod lege data non sunt consumpta peccata, nec rubus sub igne cremabatur. Alii in rubo flammante, et non urente Ecclesiam intelligunt inflammari persecutionibus, et eam loquente in illa Domino non perire. Quod vero Dominus Moysi in eodem rubo apparuisse legitur, ostendit non alibi quam in Ecclesia eum credentibus apparere, quia nullus digne consistere, vel Deum videre potest, nisi qui cuncta terrena et mortalia deposuerit vitia. Quid significabant illa Moysi calceamenta depositi, habet quippe et aliam figuram, id quod Moyses excalceari jubetur. Veterum namque consuetudo erat, ut si sponsa sponsum repudiare veliet, discalcearetur ille, et hoc esse signum repudii. Proinde Moyses excalceari jubetur, ne ad Ecclesiam, quae in rubo significabatur, quasi sponsus calceatus accederet.
Abbreviated transcription (Latin):
tunc cudetur dñs noste incolumna ignis. & ꝑdieni¬
uicolum naobis precedens popu ÷deni duxsalum
s: nubͦ  rededens ita xpr es i dr aiã columa¬
na quia restus & sirmus esfuleiens in prmuatẽora
uideant: & qui uident cȩcifiant: potest et sienon la¬
congrut accipiꝰ ł xp̃i sac cramen tum tam qua

Expanded text:
tunc videtur Dominus nocte in columna ignis, et per diem in columna nubis praecedens populumest; idem etiam columna, quia rectus et firmus et fulciens infirmitatem videant, et qui vident caeci fiant . Potest et sic non incongrue accipi, quod Christi sacramentum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
septe diebus quibus munđ iste peragitur. qui sompor
insuo ordine nouoluuntur : & cotidiȩ nobis agnus beci¬
ditu e pascha cotidi ecelebratur si fermentũ maliti
ud fermentũ nisi corruptio naturȩ. quo dĩpsũ pius
anaturali dulcgdine necedens ad ulterinoangoro
orruptum ẽ Inhac nobis precipitur mansioneiet
semper eressionis exegypto memorersimui : utcdebse¬
mue pascha idẽ transitũ nr̃m depeio ibus ad me¬
liona. & primogenitanm uteriidest nostrorope¬

Expanded text:
septem diebus, quibus mundus iste peragitur, qui semper septem diebus, quibus mundus iste peragitur, qui semper in suo ordine revolvuntur, et quotidie, nobis agnus occiditur, et pascha quotidie celebratur, si fermentum malitiae, . Nam quid est aliud fermentum, nisi corruptio naturae? quod et ipsum prius a naturali dulcedine recedens, adulterino acrore corruptum est. In hac nobis praecipitur mansione, ut semper egressionis ex Aegypto memores simus, ut celebremus pascha, id est, transitum nostrum de prioribus ad meliora, et primogenita nostri
Abbreviated transcription (Latin):
brosam etyptũ deselin quime: quod autat deutna
ulius esuoninis alienigina non comedec exeodu una do¬
nu comedatur nec efferatis de cannibus cius faen
hoc dexpi corponis sacramento cuius ignus illo fu¬
nam obtenuit proprie tenetur scrigtũ cuius corp
nec epperri foqs into plebibus scilierbestator¬
tiis sibi commoda pͥeterent que auforentisie que
moyses ec populus prosicis censauro ecargeueo
s polia uit egyptiorius id dñi dũ nihil in iuste iuben¬
tis quid utro hec prefigura uerim nis quod in
auro & argento ac ueste eyptiꝵ. signisam ium queti usai
Aotones quet ipsa consuetudine gentium nom hautibso¬
dio doscuntur. sednue hoc signi ficoe si ue illudiquodex
ipsisgentibus animȩ preciosȩ tamqia ueste surenicant
sentea cum siuis utique corporibus qđ uestes signisicuant
adiuntuni eȩpopulo dĩ utsi muldo
hoc seculo
tam qua de egspto liberentuo¬
aitui suis: & illequidem s ꝙtondiebus aderia caurdedes¬
bani mos uero si simplicite & pure uens ourdnbis

Expanded text:
am Aegyptum derelinquimus. Quod autem ait: De agni illius esu omnis alienigena non comedit ex eo, et in una domo comedatur, nec efferetis de carnibus ejus foras; hoc de Christi corporis sacramento, cujus agnus ille figuram obtinuit, proprie tenetur scriptum: cujus corpus nec efferri foris, in plebibus scilicet haereticortiis sibi commoda peterent, quae auferrent; sicque Moyses et populus proficiscens auro et argento spoliavit Aegyptios, jussu Domini Dei, nihil injuste jubentis. Quid vero haec praefiguraverint, nisi quod in auro et argento ac veste Aegyptiorum significatae siae in ipsa consuetudine gentium non inutili studio discantur. sed siue hoc significet siue illud, quod ex ipsis gentibus animae pretiosae tamquam uasa aurea et argentea cum suis utique corporibus — quod uestes significant — adiungunt se populo dei, ut simul de hoc saeculo tamquam de Aegvitiis suis. Et illi quidem septem diebus azyma comedebant. Nos vero si simpliciter, et pure versemur in his
Abbreviated transcription (Latin):
tibus dieb: ingredientes non abuer aquã & ꝑ uener̃
ad fontẽ mara : qui exama nitudine nomen accepit
murmurat populus. uidens aquas epo orcanon
sustnetis: mitit lignum moyses in aquis Ee falie sos
dulces : Intellege amaras aquas occidentee litier rleuis
habene figuram quibus siinmitatur cenfenscoaruan
epassionis domim ce sacro mantum unque dirt undes sicitudi¬

Expanded text:
tribus diebus ingredientes, non habuerunt aquam, et pervenerunt ad fontem Marah, qui ex amaritudine nomen accepit. Murmurat populus videns aquas, et potare non sustinens. Mittit lignum Moyses in aquas: et factae sunt dulces. Intellige amaras aquas occidentis litterae et legis habere figuram: quibus si immittitur confessio crucis, et passionis Dominicae sacramentum jungatur, tunc efficitu
Abbreviated transcription (Latin):
tur : e diabolus qui bis piridalibaptirino su& socaturpse¬
&e egyptus & faraone subinenso: nonaliter a sidelos¬
post ÷ quã dela uacro descen duru extin tis peenti
mnum in uoce gratulatonis enitunti dicentso
temus dñogloriore eñ honom fueatus ereque et asia¬
censorẽ proiecit Inmare : qđ tamen meliurea
dignius ille di eit: qui a buens tyri panũ hamanu
s̃i cut maria idẽ cannem suam orucisireq
cum uitiis & concupiscentus. et inontisicauat
mem bra sua que sunt super ternã: I dehĩc du¬
citur post manis transitum popuł pardẽsestũ
baptizati sciliea ompes permundum non qa¬
fruenter promisa patiiuis ed quod noñ u dont spe¬
rando perpa tientiam expestando tam qua inde¬
sertosunt et illial abomose expenculo seeropio¬
tion es s e uertantumm cordeqn egyptũ necibitati dẽ¬

Expanded text:
tur, et diabolus, qui in spirituali baptismo suffocatur. Preo, Aegyptiis et Pharaone submepostquam de lavacro descendunt, exstinctis peccatis, hymnum in voce gratulationis emittunt, dicentes: Cantemus Domino, gloriose enim honorificatus est, equum et ascensorem projecit in mare , quod tamen melius et dignius ille dicit, qui habuerit tympanum in manu sua sicut Maria, id est, carnem suam crucifixerit cum vitiis et concupiscentiis , et mortificaverit membra sua quae sunt super terram . 3. Jam dehinc ducitur post maris transitum populus per desertum. Baptizati scilicet omnes per mundum, non perfruentes promissa patria; sed quod non vident, sperando, et per patientiam 373 exspectando, tanquam in deserto sunt, et illic laboriosae et periculosae tentationes,
Abbreviated transcription (Latin):
agnus dĩ quitollit peccata
mundi:
pere immolatur agnus agnus
di passurẽ dñr: pno hibentur
pas cha fa ciunt ossa frangere: non frangunt
tarum postes neuartator agelus audeat inferne pet¬
nicem: signantur signo dñi ee passionis in fontibui si¬
delespopuad tu telã salutis uthi soli ab intentu
liberentur: qui cruoredñi ex̧ passionis corde & fron¬
te signatisunt: qui &iã operaocuntun signatum est

Expanded text:
agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Vespere immolatur agnus; in mundi passus est Dominus; prohibentur qui Pascha faciunt ossa frangere; non franguntur tarum postes, ne vastator Angelus audeat inferre perniciem: signantur signo passionis Dominicae in frontibus fideles populi, ad tutelam salutis, ut hi soli ab interitu liberentur, qui cruore Dominicae passionis corde et fronte signati sunt, qui etiam opere loquuntur: Signatum est
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ lo qui cepit moyserad faraonemi adfligitur
magis populus dñ exquo in animã hominus senmo
di perlatus futqua enius callidusostis consurgiti
et maiora uitia quibus iun eatur in mitrspnius
uã quã uenira sermo qui arguera uitia in pace
abam sed ubi sermod̃ sacero cepent unius cuiu¬
que dis crimen tunc conturbatiorlagna con surgt¬
dpastus uorauit serpentes ȩgyptieꝵ : signisi cans queł
uerbum caro fiera : qui serpentis diriuenena eip¬
cuarge perr emi si onem & in dulgentiam peccata:
uirga enim uerbum directum negalu plenum potesꝰ¬
tatis: in signe imporu : uiga serpent falta estiqm
qui erat filius dipatrenatus fibur hominis fac¬
tus ẽ. natus ex uirgine: qui quasi serpens ex altatun
in crucẽ nedi cinã uulnenbus in fu dit humanis un¬
de acipre dñs ait: si cut moꝵser ex altauit serpen
indestrcoita ex altar o porte silum boratois
uinga enim moysi in draconẽ conuersa magoru

Expanded text:
t loqui Moyses ad Pharaonem, affligitur magis populus Dei. Ex quo in animam hominis sermo Dei 366 perlatus fuerit, acrius callidus hostis consurgit, et majora vitia, quibus vincatur, immittit. Prius vero quam veniret sermo, qui argueret vitia, in pace durabant. Sed ubi sermo Dei facere coeperit uniuscujusque discrimen, tunc conturbatio magna consurgifactus devoravit serpentem Aegyptiorum, significans quod Verbum caro fieret, qui serpentis diri venena evacuaret, per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est enim verbum directum, regale, plenum potestatis, quod est insigne imperii. Virga serpens facta est, quoniam qui erat Filius Dei, ex Deo Patre natus, Filius hominis factus est, natus ex Virgine, qui quasi serpens exaltatus in cruce medicinam vulneribus infudit humanis. Unde et ipse Dominus ait: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis . Virga enim Moysi in draconem conversa, magorum
Abbreviated transcription (Latin):
& proui dentie obrcuriss mas entrutioner: ponut en⁊ dren
brts hatobulum suum: quasi illi auda eiter & temere pnea¬
nari cupiam toset alia ex aliir ad sorenter ineras se rerlnpal¬
ba hiles ignorantiȩ tene bras deuolutirunt : Adultimum
dultimum
delentur primogenita egy ptioꝵ: siue principatus

Expanded text:
rationes. Posuit enim Deus tenebras latibulum suum , quas illi audacter et temere perscrutari cupientes, et alia ex aliis asserentes, in crassas et palpabiles ignorantiae tenebras devoluti sunt. 16. Ad ultimum delentur primogenita Aegyptiorum, sive principatus
Abbreviated transcription (Latin):
miondosiuio lumen uentatis ostendit huius modeaun correp¬
res Iinsecunda uero plaga ranȩ producuntinqi bns iuah¬
can figunaliter arbitrantur carmina poesrumsqui
ai quudam & in flata modulationeuelue ra nanu
soms & canti busi ulo huie decentians fabulas hatuler
rana est enim loqua cissima uanitas : ihil enum aliud ani malipsũ
unlȩ est : nisi quod sonum uocis inpro-bis &s importuhis clamonb
red det : ꝑ ost hȩc scini fes pro ducuntur: hoc animal. pennis qui¬
em suspenditur peraerduolitans : sedita subtile ẽ aminuti
culi uisuri nisi acute cernentis effugiat : uorpus aut cum insedenit :
⁊ cerbi ⁊ moterebe stimulo : ua ut qu& uolase uoluntate uidere quis non
&i sentiat statim uolantẽ : hoc ergo anima lirgenur subtili
taq calliditate circum uenit. ut deceptus quisque. nec uideat nec
intellegat undedecipiatur. Quoduero in testio signo magigor
ueentuꝵ si cut iam uerb mam bner nestituer moysisic
elu ueen st̃unt uenitati homines mente conrupti & reprobi cinca

Expanded text:
stendit, hujusmodi eum correpres. In secunda vero plaga ranae producuntur, quibus indicari figuraliter arbitrantur carmina poetarum, qui inani quadam et inflata modulatione velut ranarum sonitus et cantibus mundo huic deceptionis fabulas intulerunt. Rana est enim loquacissima vanitas; nihil enim aliud animal ipsum utile est, nisi quod sonum vocis improbis et importunis clamoribus reddit. Post haec ciniphes producuntur: hoc animal pennis quidem suspenditur per aera volitans, sed ita subtile est et minutum, ut oculi visum nisi acute cernentis effugiat; corpus autem cum insederit, acerbissimo terebrat stimulo, ita ut quem volantem videre quis non valeat, sentiat statim a volantem. Hoc ergo animalis genus subtilittaque calliditate circumvenit, ut deceptus quisque nec videat nec intelligat unde decipiatur. Quod vero in tertio signo magi cesens: sicut enim Iamnes et Mambres restiterunt Mosi, sic et hi resistunt neritati, homines mente corrupti, reprobi circa
Abbreviated transcription (Latin):
quia non cã silentio uerberat sed datuocer sed & dostinã colitus
qntt i perqua potest culpã sua castigatus agiius cure mundidat
iet gran dine p̃erqu& conera ad huc uastentur nas conte aiuitioru
dat & igne sciens errespinar es tribulor quos debeat grũrilla
depasci
de quo dicit dns gne ueni mittere in terra: perhunc eñicent¬
ua uoluptatis ec libi dinis conrumuntur: Quod as̃tlo eustaru

Expanded text:
quia non cum silentio verberat, sed dat voces, sed et doctrinam coelitus quia non cum silentio verberat, sed dat voces, sed et doctrinam coelitus mittit, per quam potest culpam suam castigatus agnoscere mundus. Dat et grandinem, per quam tenera adhuc vastentur nascentia vitiorum. Dat et ignem, sciens esse spinas et tribulos, quos debeat ignis ille depasci. De quo dicit Dominus: Ignem veni mittere in terram . Per hunc enim incentiva voluptatis et libidinis consumuntur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
mus cã posue perquã caminimorer significantu i quibur
numnanȩ men n uoluntas & libido cannis arguic: ust
Iam uero quinto in loeo animalit neu uł pec¬
in uri dyptue uooberatur: urgor dia in hoc arguitu stnltaq
martã lium quȩ tumquam in ratio n abili pricora euataꝗ¬
pidibus in presnis: amonem iouem inari ecȩ uenerantur. et a nubẽ
nõ epin quoque colentes in tauro e cocera quoque quȩ o
portenta miratur e in quibus cultũ credebanthi¬
ee diuinũ In lur uider̃ miseranda supplicia : Ulcera postliec
etuesi ex̧ cũ feruore: sexto in uerbere produ cuntur: h
ribus arguitur dolosa huius secłi epuru lenta malitia: Iue¬
si cisitumens e inflata super bia: in feruore ira acfuroris
insania : hucusque enĩ talia per errox suorũ siguras mundo
supplicia temperantur : Post hȩc uero uerbera ueniunt desuꝑ¬
na uoce scilico tonitrũa & grando etgnis dir curnens: hn toni¬
trius eniũ increpationes ac diuine correptiones intelleguntu

Expanded text:
am canini mores significantur, in quibus humanae mentes, voluntas et libido carnis arguitur. Potest Jam vero quinto in loco animalium nece, vel pecudum Aegyptus verberatur. Vecordia in hoc arguitur, stultitiaque mortalium, quae tanquam irrationabilia pecora cultpidibus impressis, Ammonem Jovem in ariete venerantur, et Anubim ne, Apim quoque colentes in tauro, et caetera quoque quae Aeus Deum suum portenta miratur, et in quibus cultum credebant inesse divinum, in his viderunt miseranda supplicia. Ulcera post haec et vesicae turgentes sexto in verbere producuntur. In ulceribus arguitur dolosa hujus saeculi, et purulenta malitia; in vesicis, tumens et inflata superbia. In fervore irae ac furoris insania. Hucusque enim talia per errorum suorum figuras mundo supplicia temperantur. Post haec vero verbera veniunt de supernis voces, scilicet tonitrua et grando, et ignis discurrens. In tonitruis enim increpationes ac divinae correptiones intelliguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
utimanducar& homo caro fastum est : & habitabit in nobis
quo daiam qui uescuntur sp̃i taliter ui uuntĩ nam illi ueare
tigurã carnaliter accipientes mortiusun: non in congrue
dum anma am celestia signifi canturboso quia: undenlau¬
precatio nominir sic sonat: manna enĩ hitorpresatur: quid
÷̃ hoq: cum enĩ audme lerem dĩ recitari ineelesa. Inaro¬
tamnus doctores dieentes: quid ẽ hoe hoc aut manna minu¬
uin e at sicut semen coriando & suaue: quid ueabo u
tiitius quid uol subtilius aut quid dultius e sua uilrolo auras
I. que sun supermel e fauum. Sed quid e qđ sexta die du¬
plum colgi iuibaur. quod ecã sufsiciat in sabato sex dieista
s sexta ecas mundi in quanune sums: in hacergo daplum
olligit : qui propter spem uito ecerne uenbum ta
mpubacur: bunaenĩ opera facta proptnsuuant¬

Expanded text:
ut manducaret homo, caro factum est Verbum, et habitavit in nobis ut manducaret homo, caro factum est Verbum, et habitavit in nobis ; quo etiam qui vescuntur, spiritaliter vivunt. Nam illi veterem figuram carnaliter accipientes mortui sunt, non incongrueper manna etiam coelestia significantur eloquia. Unde et interpretatio nominis sic sonat; manna enim interpretatur, quid est hoc? Cum enim audimus legem Dei recitari in ecclesia, interrogamus doctores dicentes: Quid est hoc? Hoc autem manna minutum erat, sicut semen coriandri, et suave. Quid verbo Dei minutius? quidve subtilius? aut quid dulcius et suavius eloquiis Dei, quae sunt super mel et favum ? 5. Sed quid est quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in Sabbato? Sexta dies ista est sexta aetas mundi, in quo nunc sumus. In hac ergo duplum colligit, qui propter spem vitae aeternae verbum Dei corrumpebatur. Bona enim opera facta propt
Abbreviated transcription (Latin):
dese toꝑpt̃ famonec conuersus res pexĩt procul innube gloriã sĩ
aspecitꝰ que uepere catur nicemr & manealteius diei manna : quid eniro
ꝑ uolucre & escas nisi predicationss diuinitus missȩ intelleguntur  quȩ
trascurrunt perua basonantia quasipete aeremuolatilia płan¬
ta quibus pa sidem posdnturu ihi quiaa potriamrenicolesdis perue¬
nudus prtem dunt: potest qui dem euolucrũ es ea upre¬
nrsigni sicare legis eloquia que plebems enis sa quas
penuolatibe unde &uesperedantun quia cuncta qu
pormoliter iais aoncersa suni sinẽ eranthabi tura
Mani fostato autem lumine side: datur manna populo:
qui decelo descendi: qui pernubes euuangelicas unauerso
onba pluntoe: Noniam murmorati es temptanti sinaog ide
redenu et in illo spem ponenti eclese: hec aut manna inde¬
fruans hic est panis uerus e celestis cibus angelorum quod
srerbum lorruptibile incorruptibiliterpasen: quoo

Expanded text:
deserto propter famem; et conversus respexit procul in nube gloriam Dei, deserto propter famem; et conversus respexit procul in nube gloriam Dei, aspexitque vespere coturnicem, et mane alterius diei manna. Quid enim per volucres et escas, nisi praedicationes divinitus missae intelliguntur, quae transcurrunt per ata; quibus per fidem pascantur hi, qui ad patriam regni coelestis pervenire contendunt? Potest quidem et volucrum esca veteris significare legis eloquia, quae plebem carnalem tanquam per volatilia. Unde et vespere dantur, quia cuncta quae carnaliter illis concessa sunt finem erant habitura. Manifestato autem lumine fidei, datur manna populo, de coelo descendit , qui per nubes evangelicas universo orbi pluitur, non jam murmuranti et tentanti Synagogae, sed credenti, et in illo spem ponenti Ecclesiae: haec est autem manna indeficiens, hic est panis verus et coelestis cibus angelorum, quod Dei verbum corruptibiles incorruptibiliter pascit; quod
Abbreviated transcription (Latin):
imlut us spua lisumnde & scriptum e consatut dros portdu¬
suo legm es iudiçie eetemt uet eum : alioquo que sensuqueda quȩ
quandoque qs se uertin dum suendumutro uixles uptiorenia
sensum quad prĩmam̃ductus ei frł adaquas ralsas ad que anta¬
tes: primoenim ducitur ropulus adlitteram legis inqua do¬
necpo manae dea monitu dingrecepere non potest i uergo ꝑli
mumunedulus suerit epecta & intelleglee sp̃ita literteperit :
tinudeuetar÷ trta mentotr ansitur ad nouum & ueniturad
duo decima postolicosfontq⁊ ibi enimorbores reperiuntu rsqo¬
tuaginta palparum Nonenim duo decimsoliapłi sidẽ xp̃ip¬
dicaueruut s ed & aliis qtua gintamisi ad predicandum uerbũ
qi reperuntur : pee quos palm suictoris xp̃imundus aigno¬
scr & siquidoo & istiduo decimfonte s septuagint a paltpat¬
rum arbore inrigantes a posto licam gratĩ a p̃figurant: apofco¬
donũ legis decalogus impleatur: murͦ mure t̃ into eapopulus in¬

Expanded text:
itualis. Unde scriptum est: Constituit Dominus populo legem et judicia, et tentavit eum . Alio quoque sensu, quod aquaquandoque sensum, quod primum ductus est Israel ad aquas falsas atque amates. Primo enim ducitur populus ad litteram legis, in qua donec permanet, de amaritudine recedere non potest. CAPUT XXItae dulcis fuerit effecta, et intelligi lex spiritualiter coeperit, tunc de Veteri Testamento transitur ad Novum, et venitur ad duodecim apostolicos fontes, ibi enim arbores reperiuntur septuaginta palmarum. Non enim duodecim soli apostoli fidicandum verbum Dei feruntur, per quos palmas victoriae Christi mundus agnosceret. Siquidem et isti duodecim fontes septuaginta palmarum arbores irrigantes, apostolicam gratiam praefigurabademum legis Decalogus impleatur. Per hujus et
Abbreviated transcription (Latin):
dño dõ: quid ẽ uiatrium dierum quȩ nobis in ce¬
en ẽ. ut ex euntes de egypto perueni repor¬
me adlo cum in quo im molane debeanius Qa
ista xp̃s ẽ : qui dixit: ego sum uia : & uentas et uita:
quae uia tn duo nobis in cedenda ẽ. qui enĩ con¬
pos sus fuent in ore suo dñm ibm. & eredi deit
incorde suo qđ dr̃ illã sus cita uit amortius ter¬
tia die: saluus ent : hec ẽ ergo tndua uia perquam
uenitur in locũ in quo dño immoletur. etredda¬
tur sa crificium laudis abominationes in qui
quippe egyptii edere de dignantur : sed qđ ab omi¬
nantur etyptii hoc isr elitȩ dõ offer̃ quia simpli¬
tatẽ cons cientie quã sapientes huiur seculi
est ciuer egypti quasi fatui tatẽ deputano hancius
procurant: qo scło e munddo ab iectum & contensti¬
bilem esse con siderantisecun di¬

Expanded text:
o Deo. Quae est via trium dierum, quae nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto pervenire possimus ad locum in quo immolare debeamus? Via ista Christus est, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita ; quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Deus illum suscitavit a mortuis tertia die, salvus erit . Haec est ergo tridui via, per quam pervenitur in locum in quo Domino immoletur et reddatur sacrificium laudis. Abominationes, inquiuves quippe Aegyptii edere dedignantur. Sed quod abominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam sapientes hujus saeculi, hoc est, cives Aegypti, quasi fatuitatem deputant: hanc justi procurant, quod saeculo et mundo abjectum et contemptibile esse considerant, secund
Abbreviated transcription (Latin):
uermis & non homo si cutenĩ ipse ẽ aliis inruina aliis hi se¬
surretionẽ ĩ ta ipse in manna sidelibus quidem dulcennebis
pulus ab ardore sitis & funs depetrałrupit ⁊ dest aut pera que
percussa aquã euomuit xp̃ifigurã habuit. quo a pestaͦ cuncta
fluer̃: ad uem uel ut uirga lignũ passionis accessit. utemana¬
r& credentibus gratia: percussa enĩ pelra fons man
percus sus incrucex p̃r. sitientibus laua en graniã & donũ sps
sc̃i effudit: perã enĩ istã sigurã xp̃i habuis seprobat apłs cũ
murat aduessus mousenia propterea iubet ds̃ utosten dites

Expanded text:
mis, et non homo . Sicut enim ipse est aliis in ruinam, aliis in resurrectionem, ita et ipse in manna fidelibus quidem dulcedo mellpulus sub ardore sitis, et fons de petra erupit. Eadem autem petra, quae percussa aquam evomuit, Christi figuram habuit. Quo aperto, aquae cunctae fluxerunt, ad quem velut virga lignum passionis accessit, ut emanaret credentipercussus in cruce Christus sitientibus lavacri gratiam et donum Spiritus sancti effudit. Petram enim istam figuram Christi habuisse probat Apostolus, cum murat adversus Moysen, et propterea jubet Deus ut ostendat ei
Abbreviated transcription (Latin):
tum xpm esse cognuscunt. & ad ora re conteminunt : Iacob mittrt
ioseph filium suum ut defratiibus solliotu dinẽ gerer& : & dr̃
pater misit filium unigenitũ utgenus huma nũ pecea dirlan¬
guidũ iusiteor& : mittitur ab illo utiquepatre dequo serip

Expanded text:
tum Christum esse cognoscunt, et adorare contemnunt. Jacob mittit tum Christum esse cognoscunt, et adorare contemnunt. Jacob mittit Joseph filium suum, ut de fratribus sollicitudinem gereret: Deus Pater misit Filium suum unigenitum, ut genus humanum peccatis langu
Abbreviated transcription (Latin):
filius senectutis secundũ soc cram̃tũ suscepti corporis. quierat
ante sicut semper apud patrẽ : tunica aũt polimitc quã fecitei paten
arietatẽ populoꝵ & omsibus gentibus in corpor exp̃i congregit
signi ficauit somnium uero illud perquod fratium manipuliora
orceuer̃ manipulum eius. illudẽ quod in xp̃o cõpletũ esti adoreeuer̃
eũ om̃s negesto re: om̃rgentes seriu udnt ei scilic& per fidẽ fructũ
bonorum operũ offerentes: ipse est quem sol &lu na & stellarad¬
orant: de quo sole dictum est : laudacteum sol aluna & om̃s stelloce :
ipsum enim & celentia scõꝵ inso lis nomine. & eclesiae cloe itees sub
imagine lune & omniũ populorũ numero sites infigurec
stellarũ adorantrm depater suus increpauit eum dicensnum¬
quidego & mater tua & fratrestiu adorc bimuste ob iurgectio
ista patris. duritiam populi isrł sgnificat proeo quod & sena¬

Expanded text:
filius senectutis secundum sacramentum suscepti corporis, qui erat filius senectutis secundum sacramentum suscepti corporis, qui erat ante, sicut nunc semper apud Patrem. Tunica autem polymita, quam fecit ei pater, varietatem populorum ex omnibus gentibus in corpore Christi congregatam significavit. Somnium vero illud, per quod fratrum manipuli illius manipulum adoraverunt, illud est quod in Christo completum est. Adoraverunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei, scilicet per fidem fructum bonorum operum offerentes. Ipse est quem sol et luna et stella adorant. De quo sole dictum est: Laudate eum sol, et luna, et stellae omnes. Ipsum enim excellentia sanctorum in solis nomine, Ecclesiae claritas sub imagine lunae et omnium populorum: numerositas in figura stellarum adorat. Unde pater suus increpavit eum dicens: Nunquid ego, et mater tua, et fratres tui, adorabimus te? Objurgatio ista Patris duritiam populi Israel significat, pro eo quod ex se na
Abbreviated transcription (Latin):
nar & duos inutero geminos habentẽ quorũ scilic& primus
qui dicitur cgara misit manũ suã & obsetrix ligecuit cocinum.
& dehuinc illo manũ intrinsecus retrahente. posterior quis ares
uocatur porrexit manũ & nascendo precessit siguroclite con¬
gruit quod ostender& isrł in legis opera manũ sua. & eã prophe¬
tcorũ &ipsius scluatoris pollutã cruore contraxent: poste a uero ꝓ¬
rupent. populus gentiũ i scilic& ut futuriersent nouis simi quierant
primi & primi futuri essent qui erent nouis sumi
perducturatq: iliidẽ sublimatur ẽ : Ioseph unus & duo decimfiliis
ia cob: quẽ pater prec&eris filus dilexit xpm dñm figurauit :
quẽ dr̃ pater secundum carnẽ natum coleris fratribus & abra¬
ham styrpeprogenitis p̃tulit : unde & ibi dicitur: amabateum
eo quod in senes tute genuiss& eũ: senercenti enĩ mundo ili¬
ciscens dĩ filius permarite uirginis partũ serus aduenitta quã

Expanded text:
mar, et duos in utero geminos habentem, quorum scilicet primus, mar, et duos in utero geminos habentem, quorum scilicet primus, qui dicitur Zara, misit manum suam, et obstetrix ligavit coccinum; et dehinc illo manum intrinsecus retrahente, posterior, qui Phares vocatur, porrexit manum, et nascendo praecessit, figuraliter congruit, quod ostenderit Israel in legis opera manum suam, et eam prophetarum, 339 et ipsius Salvatoris pollutam cruore contraxerit. Postea vero proruperit populus gentium, scilicet ut futuri essent novissimi qui erant primi, et primi futuri essent qui erant novissimi. perductus, atque ibidem sublimatus est. Joseph unus ex duodecim filiis Jacob, quem quem Deus Pater secundum carnem natum, caeteris fratribus ex Abraham stirpe progenitis, praetulit. Unde et ibi dicitur: Amabat eum Jacob quod in senectute genuisset eum. Senescente enim mundo, illucescens Dei Filius per Mariae virginis partum serus advenit, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
sed hec ut dixi ad huc in occulto: ibi fit & conceptio scãe ubertatis mittuur
aut̃ promisus hedus teem quã meretrici hedus ꝙ probratio peccatu par
cur idom oil illamite : tamquam increpantẽ & dicentẽ gȩ nerotioupe¬
nocrũ: sed non e am huenit peccati ꝙ probratio quã md tauit confersior¬
nis amaritudo post uero iampublicis signis anolionunilis &l iun¬
gauicit temere iudicantes iude osiquorũ iam ꝑsonam iudees ⁊pse
gestc batiqui hodie qued icunt ñ hunc populũ esse xp̃i. nec ha¬
berenos senen a breche. sed prolatis certisimis documentir
nostrae uocationis. iustisicatignis &glonficationis erubes et¬
sine dubio & confunduntur . & nos magis quã seiusti ficatoses¬
sefcctebuntur : pignora enĩ refert hcbere secum eclesia:
acuscor&ur enĩ aiudeis quecsi adultera trix legis sed ostendit
uirga signũ passionis & manile legis legitima & andlũ pignus
inmor taclitectis : quod aũt scrictura inducit pari&em tha¬

Expanded text:
Sed haec, ut dixi, adhuc in occulto, ubi fit et conceptio sanctae ubertatis. Mittitur autem promissus haedus, tanquam meretrici. Haedus exprobratio peccati. Per eumdem Odollamitem, tanquam increpantem, et dicentem: Generatio viperarum. Sed non eam invenit peccati exprobratio, quam mutavit confessionis amaritudo. 19. Post vero jam publicatis signis annuli, monilis et virgae, vicit temere judicantes Judaeos, quorum jam personam Judas ipse gestabat. Qui hodieque dicunt, non hunc populum esse Christi, nec habere nos semen Abrahae, sed prolatis certissimis documentis nostrae vocationis, justificationis et glorificationis, sine dubio confundentur; et nos magis quam se justificatos esse fatebuntur. Pignora enim refert habere secum Ecclesia. Accusatur enim a Judaeis, quasi adulteratrix legis; sed ostendit virgam, signum passionis, et monile legis legitimae, et annulum pignus immortalitatis. 20. Quod autem Scriptura inducit parientem Tha
Abbreviated transcription (Latin):
& egreditur uniuersa percumas. Quid perlo custas nisi derelista gentilitas
dinate post modum contra aduersantes sp̃s ad fidei bellum proces sit: galo¬
regir  aedibus moratur : quia illõ simplex perintentionem bomopegs ꝓuenit :
na subleuat. in uc pnibus rendent: & stilio quiaduolatum pñmas non labe
nit ens manibus. regni aedificium ten& : quianimirum sepae ingeniosi
quiqua dumper negle gentiam tor pera in prauis. astibus remanent
& simplices ques ingenii płnra non adiuut. id obtinenda rm
regii moenia uirtur operationir leuat Leo ferts simis bestiarim Ad nul

Expanded text:
elicet derelicta gentilitas dinata postmodum contra adversantes spiritus ad fidei bellum processit. regiis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, na sublevat in vepribus resident, et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regis aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices quos ingenii penna non adjuvat ad obtinenda aeterni regni mo
Abbreviated transcription (Latin):
r& bono frustra erga insensatum laborat : siuelamenta penitentiae
suadeat. seubonȩ operationis que sunt praemia dicati non auditur abstuli
hinc & apostoli iuclaeis dicebant: Lamen tauimur uobir: & non planxistis : cae¬
cinimus uobis : & non saltastis: totum sp̃m suum profert stultus sapiens dif¬
fert ureseruat in posterum : In patientia quippe inpellente agitur : ut totus fo¬
ras spr proferatur : quem id circo citiur perturbatio eicit: quia nullahtenus
siderat : Qui&iam tolerans parci optat. Sed tamen iuste uindicare om̃a¬

Expanded text:
ret bonorum, frustra erga insensatum laborat, sive lamenta poenitentiae ret bonorum, frustra erga insensatum laborat, sive lamenta poenitentiae suadeat, seu bonae operationis quae sint praemia dicat, non auditur a stulto: hinc et Apostoli Judaeis dicebant: Lamentavimus vobis, et non planxistis; cecinimus vobis, et non saltastis . Totum spfert et reservat in posterum . Impatientia quippe impellente agitur ut totus foras spiritus proferatur; quem idcirco perturbatio citius ejicit, quia nulla interius siderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari om
Abbreviated transcription (Latin):
purculi quiexerc& saturabitur. Ille frumentae ĩste uir tutibus qui utraque sꝑnit
replebitur agestate uir qui festinat ditam &alns inuide: profeltoen quiauger
opes ambitipeccatum negligt : more auum captus : cum escam terrenarum rerũ
auidus inspicit quos tran guil&ur peccati laqueo non agnoscit : Cumquelib&
presentis mundi bona desiderat. & quae defuturo deon napatiatur inorat:
Cum surrexerint impii : abscondentur homines pat& ergo sensus: quia feruen
te impioꝵ persecutione absconduntur spefideles. uel non ausi uel non ꝑmissi
ad publicum procedere: ubi autem ꝑditir austonbus persecutio cessauent : augus
tior ꝑ praes suras fidelium glona clarescit: uir sapienr sicum stulto: conter
derit siue mas catur siuerideat. non inuenit requiem. doltoa sapiens sicum
infideli & contumace contendent. siue tormenta reproboꝵ seugaudia nar¬

Expanded text:
pusculi, qui exercet, saturabitur; ille frumento, iste virtutibus. Qui utramque spernit, pusculi, qui exercet, saturabitur; ille frumento, iste virtutibus. Qui utramque spernit, replebitur egestate.-- Vir qui festinat ditari, etc. Profecto enim qui augere opes ambit, peccatum negligit, more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus incipit, quo stranguletur peccati laqueo non cognoscit; cum quaelibet praesentis mundi bona desiderat, quae de futuro damna patiatur, ignorat.-- Cum surrexerint impii, abscondentur homines, ete impiorum persecutione abscondentur saepe fideles, saepe vel non ausi vel non permissi ad publicum procedere, dicente Domino: Si vos petior post pressuras fidelium gloria clarescit. Sed et iderit, sive irascatur, sive rideat, non inveniet requiem. Doctor sapiens si cum infideli et contumaci contenderit, sive tormenta reproborum, seu gaudia nar
Abbreviated transcription (Latin):
dũ pumunt delent: quidecepitustos. inuiamola : quiper dostynam ber&icam
decipit amuer iustitiae ut aueritate deuent ̃pse quidem promalis suis
penam quam mer&ur in currit : Bona autem si quagerebat uelutilia : senbendo
uel continenter uiuendo aliis in adiutoriũ cedunt: eis nimirum qui haeci
tellegentes siue audientes. exempla sunt salutis. &iamabeo quemperisse norim
ad sumunt᷑ : Inex ultatione iustoꝵ multa glona : Sicutmultiglonai dare do¬
incipiunt : Cum iustor in profecto uirtutum gaudere conspiciunt. Ita quo¬
tienr reprob regumtenentes multor suat ꝑ fidiae complices exhibent:
quod & depaganis & de herbuiris & demalis caholitis rete potesi accipi Beatus
homo qui ser ꝑ est pauidur sequentir ira iuditii. taoto tune distiistior por¬
tabu : quantonunc interculpas minime tim&ur Leo rugiens &ursus¬
esuriens pnnceps impiur : superpopulum pauperer: & depincipibus pag & de¬
id est ecdesiã uel patientiam uel sapientiam. ferinam semꝑ seutia temptant

Expanded text:
ur aeterna.-- Qui decipit justos in via mala, etc. Qui per doctrinam haereticam decipit amatores justitiae ut a veritate devient, ipse quidem pro malis suis poenam quam meretur incurrit; bona autem si qua gerebat, vel utilia scribendo, vel continenter vivendo, aliis in adjutorium cedunt: eis nimirum qui haec legentes sive audientes, exempla sibi salutis etiam ab eo quem perisse norunt, assumunt.-- In exsultatione justorum multa gloria. incipiunt, cum justos in profectu virtutum gaudere conspiciunt, ita quoties reprobi regnum tenent, multos suae perfidiae complices exhibent. Quod et de paganis, et de haereticis, et de malis catholicis recte potest accipi.-- Beatus homo qui semper est pavidus, etc. Sequentis ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc inter culpas minime timesuriens, princeps impius super populum pauperem. E Ecclesiae, vel patientiam vel sapientiam, ferina saepe saevitia tentant
Abbreviated transcription (Latin):
qui duultis h̃urga ueniam aduos an in spũ mansu &udins : Pernam quẽ quem
frequentis sime corripiendũ &erudienelum ammon&. populus est stultis :¬
quinon as siduis monitis &increpatiombus sacerdotum fuent castigatur.
confussionem generat aecclenae : d&rahentibus hns qui fons sunt relegioni
fideix p̃i ane: Unde recte subiingitur : cum ꝓph&a defecent populus torru&¬

Expanded text:
An vultis in virga venium ad vos, an in spiritu mansuetudinis? . Puer namque, quem frequentissime corripiendum et erudiendum admonet, populus Dei est, qui si non assiduis monitis et increpationibus sacerdotum fuerit castigatus, confusionem generat Ecclesiae, detrahentibus his qui foris sunt religioni fidei Christianae, unde recte subjungitur: Cum prophetia defecer
Abbreviated transcription (Latin):
est łr: & qui dm̃ secum comorante confortatus ait. Alter: uisio
inquid quam locutus est: quia qđ uidit apuddm secr&iora enm¬
tem plando. pate fecit hominibus feras loquendo: quis quis enim
d spu confortatus. hec que secuntur humilicorde prestatur : Stultis simꝑ
sum inroꝵ & sapientia hominum non est mecũ : filii enĩ sacculi huiur
prudenticoes filuslucis ingeneratione suas : & apostolus ait: Mosstulti:
cosihaec sc̃oꝵ scientia quae asipientibus sȩculi stultia putatur Quia
uidelic& dĩ filiur ias sumpta carne postincatem &resur reltionem suam
ascendit in caelum ac int̃rã resurrestionis tempone descensurus est decac

Expanded text:
morante confortatus, ait. Visio, inquit, quam locutus est, quia quod vidit apud Deum secretiora contemplando patefecit hominibus foras loquendo, quisquis enim Dei spiritu confortatur, haec quae sequuntur humili corde profatur: Stultissimus sum virorum, et sapientia hominum non est mecum.--Filii enim saeculi hujus prudentiores filiis lucis in generatione sua sunt ; et apostolus: SHaec sanctorum scientia quae a sapientibus saeculi stultitia putatur, quia videlicet Dei Filius in assumpta carne post mortem et resurrectionem suam ascendit in coelum, ac nostrae resurrectionis tempore descensurus est