comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iuidã defr̃ib in panefo ad abbatẽ ioseph. ꝑrexerunt : ut eũ requirerent de suscep
requirerent eũ dixit discipłosuo. Quod facturussũ hodie fili: ne mireris. Et posuit
Et ingressus incellã suã: misit sibiuestimenta corrupta : & egressus. ẽ inmediũ eorum.
Et iterũ introsus misit alia meliora: quȩ solebat die festo uti :  egressus ẽ postea ad eos
Iterũ aũt introgressus. cotidianũ uestimentũ suũ ueltitus: uenit & sedit inter eos
Illia ut̃ mirati sunt : & obstupuerunt ꝓpt̃ hoc factũ. Dicit eis senex. Uidistis qͥd feci: a di¬
cunt ei. Primũ uestimenta corrupta usus es & postea meliora : & dicit eis: Num quid mnu¬
tatussũ ex illo in honesto. aut exillo meliori: dicunt ei: Non quib senex ait. Siergo
idem egosũ inutrisq: a nonsũ mutatus sicut̃ illud nonme nocuit primũ: ita nec scđm
mutauit. sic ergo debemus facere: ioccursione frm: quando eorũ p̃sentia ẽ cũ fidu¬

Expanded text:
uidam de fratribus in Panepho ad abbatem Joseph perrexerunt, ut eum requirerent de susceptrequirerent eum, dicit discipulo suo: Quod facturus sum hodie, fili, ne mireris; et posuit et ingressus cellulam suam misit sibi vestimenta corrupta, et egressus transiit in medio eorum; et iterum ingressus misit alia meliora, quibus solebat die festo uti, et egressus est postea ad eos; iterum autem ingressus quotidiano vestimento suo vestitus, venit et sedit inter eos. Illi autem mirati sunt et obstupuerunt propter hoc factum. Dicit eis senex: Vidistis quid feci? cunt ei: Primum vestimento corrupto usus es, et postea alio meliori. Et dicit eis: Nunquid mutatus sum ex illo inhonesto, aut ex illo meliore? Dicunt ei: Non. Quibus senex ait: Si ergo idem ego sum in utrisque, et non sum mutatus, et sicut illud primum non me nocuit, ita nec secundum mutavit: sic ergo debemus facere in occursione fratrum, ut quando eorum praesentia est, cum fidu
Abbreviated transcription (Latin):
ubarcus ppsulirep saoti ẽ st st̃de lectationes pristine uiciorũmtẽ auidius
ince puro pul santes quȩ hominẽ insuetis opibus grauius ꝑtre htitanci
mors animȩ ẽ contepnere pęnitentiam & ꝑmanere inculpa. descendere num¬
sernum post mortem ẽ: Ergo peccare ad mortem ꝑtin& desperare uero in in fernum
descundere: nde & scriptura ait : impius dũ in ꝓsundũ malorum uenerit : contẽpnit
Sepe enĩ diabolus quos conuerti ad pęnitentiã aspicit . i nꝰmanitate scelerum ꝑcul¬
sos ad dis perationẽ deducit : ut sub tracta speueniȩ trahat in diffidentiã. quos non po¬
tuit retinere ꝑ seueranter inculpa Sed penitens p̃uidere deb& calli las contra
se hostis insidias: sicque dĩ iusticiam metuat ut tam̃ quanuis in magnis sceleribus:
demiscđia eiꝰ considat: Implius lȩtatur ds̃ deanima desperata. & aliquan do
asreuiit perierat &inuentus .e.: decuius regressu magnũ fit gaudium patris

Expanded text:
ubrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consueta opera gravius pertrahunt, ita ut mors animae est; contemnere poenitentiam, et permanere in culpa, descendere in infernum post mortem est. Ergo peccare ad mortem pertinet, desperare vero in infernum descendere. Unde et Scriptura ait: Impius dum in profundum malorum venerit, contemnit . 3. Saepe diabolus eos quos converti ad poenitentiam aspicit, immanitate scelerum perculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleribus, de misericordia ejus confidat. 4. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando et revixit, perierat, et inventus est, de cujus regressu magnum fit gaudium patris
Abbreviated transcription (Latin):
nicorde d donnũqua homine suautia ꝑsecuntur q̃ui anmiru quiprius uolendo ca sibi
faci socia posta sentit &iã nolens stamulo sẽ. Non nulli non ante inerrereuitiorum
sabs rdeuronisi prius interiori s irationis ꝑdiderint oiculos : Sicuti sa sonnante ab &llo¬
filis aderroris ligatus ẽ machina : nisi pose quã eisunt lumina ocudori eet anc ta

Expanded text:
in corde. 6. Nonnunquam hominem sua vitia persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi in corde. 6. Nonnunquam hominem sua vitia persequuntur, quia nimirum qui prius volendo ea sibi fecit socia, postea sentit etiam nolens stimulosa. 7. Nonnulli non antea in errorem vitiorum labuntur, nisi prius interioris rationis perdiderint oculos, sicuti Samson non antea ab Allophylis ad erroris ligatus est machinam, nisi postquam ei sunt lumina oculorum exstincta
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ mutatio ẽ : Non penitere aut̃. statuta non reuocare : Vt estillud. Iurauit dñs.
& non pȩnite bit eu id .ẽ. quȩ iurauit non mutaliit. XXXII. Deui tuis
Accedens ado homo. statĩ uitiorũ traditur potestati. ut dũ patitur infesta uitia : re¬
Quertendo undececidit : resipiscat Et siscitoto ad nisy contendunt superare uitia
non extingunt: qui ad gunt hiqui non solũ non odiunt uitia. sed toto ea amore
setantur : satis delicate sepalpat: quiuult sinc labore uitia superare. dũ peccaa
legẽ quã sibi deseruiendo uicus fecit̃ sine uolentia dolori sresecare ñ possit Perfecte renunciat
se ant̃ Iudice
olabi auccores nlue sunũ ut iũ diseriete uitetur. a alia neglegantior mnanis labor est
honi enũ pocest inunius obseruatione uirtutis fortit ꝑdurare cuuis aliautia dominant᷑

Expanded text:
rerum mutatio est; non poenitere autem, statuta non revocare, ut illud: Juravit Dominus, rerum mutatio est; non poenitere autem, statuta non revocare, ut illud: Juravit Dominus, et non poenitebit eum , id est, quae juravit non mutabit. CAPUT XXXII. De vitiis. 1. Recedens homo a Deo statim vitiorum traditur potestati, ut dum patitur infesta vitia, revertendo, unde ceciderat resipiscat. 2. Et si sancti toto nisu contendunt superare vitia, nec exstinguunt, quid agunt hi qui non solum non odiunt vitia, sed toto ea amore sectantur? 3. Satis delicate se palpat qui vult sine labore vitia superare, dum peccati legem, quam sibi deserviendo vitiis fecit, sine violentia doloris resecare non possit. 4. Perfecte renuntiat Se autem judice relabi auctores. Nam si unum vitium districte vitetur, et alia negligantur, inanis labor est. Non enim potest in unius observatione virtutis fortiter perdurare, cujus alia vitia dominantur
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ incautũ decipiunt: In terdum & falsis lacrimis. seducti decipimur. & creditur dũ plorant
quibus credendum nerat: Plerũque sinc iuramento loquidis ponimus: sed in credulitate
corũ qui ñ credunt qđ dicimus: iurare cõn pellimur: Talique necessitate iurandi consuetudine
facimus Sunt multi ad credendũ pigri: quinon mouentur ad fidẽ uerbi. Grauit̃ autem
delinquunt. quisibi loquentes iurare cõnpellunt: Quacũque artte uerborũ quisque iur&. ds̃ tam
qui conscientiȩ testis ẽ. ita hoc accipit: sicut ille cui iuratur intellegit. Dupliciter autem reus
fit qui & dĩ nom̃ inuanũ adsumit : & ꝓximũ dolocapit. Non .ẽ. conseruandũ sacram̃tũ.
quomalu incaute ꝓmittitur: Ueluti siquis piã adultere ꝑ petuã cũea ꝑmanendi fidẽ polli¬
ceatur: Tolerabilius ẽ. eni nonim plere sacram̃tũ : quã : ꝑmanere instu pri flagitium :
Iurae est dĩ. illa ꝓuidentia: qua statuit non conuellere statura Pęnitantia aut̃ dĩ:

Expanded text:
hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus, jurare compellimur, talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbis. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quisque juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur intelligit. Dupliciter autem reus erit, qui et Dei nomen in vanum adsumit, et proximum dolo capit. Non est conservandum sacramentum quo malum incaute promittitur, veluti si quispiam adulterae perpetuo cum ea permanendi fidem polliceatur. Tolerabilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri flagitio. 10. Jurare Dei est illa providentia, qua statuit non convellere statuta. Poenitentia autem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
& alias passiones quas de affectione humana ducit scriptura ad dm̃ ut & uxtase
in conmutabilis sit credendus &tam̃ ꝓcuius arũ effectib: ut facilius intellegit᷑

Expanded text:
asdam passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad Deum, ut juxta se incommutabilis sit credendus, et tamen pro causarum affectibus; ut facilius intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ut diligat᷑ pocimꝰ: ecȩlo uero ut diligat᷑ ds̃ : Sedcurprius int̾ra post¬
modũ ȩcelo Nisi quia patent̃ dat᷑ intellegi. qđ iuaxcta ioħis uocẽ qui
fratrẽ suũ quẽ iud& ñ diligit. dm̃ quẽ ñuid& quo modo potest diligere &
a memꝰ & amplectem᷑ ꝓximũ qui iuxta nos ẽ : ut ꝑuenire ualeamꝰ ad
amorẽ illius qui suꝑnos ẽ: Medite t᷑mens in ꝓxximo qđ exibeat dõ:
ut ꝑfecte mereat᷑ indõ gauderȩ cũ ꝓximo: Tunc enĩ ad illã suꝑnaȩ
scilic& ad dilectionẽ dĩ & pocimi toto amore tendamꝰ : Ome mandatum
desola dilectione .ẽ : & omĩa unũ praeceptũ sunt: Quia quicquid p̃cipit᷑
in sola haritate solidat᷑. P̃cepta ergo dominica : & multa sunt &unum.
Multa ꝑdiuersitatẽ oꝑis : unũ in radice dilectionis. Qualit̃ dilectio dĩ &
parimisit tenenda ipse in sinuat qui in plerisq: scripturaȩ suȩ sententus

Expanded text:
ut diligatur proximus: e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postut diligatur proximus: e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quia patenter datur intelligi, quod juxta Joannis vocem: Qui fratrem suum queest, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo, quod exhibeat Deo, ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illam supernae fscilicet ad dilectionem Dei et proximi, toto amore tendamus. Omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. Praecepta ergo Dominica, et multa sunt, et unum. Multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter dilectio Dei et proximi sit tenenda, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus ꝑlegẽ dñf Diliges ꝓximũ tuũ p̃misit dics̃. Diliges dnm dm̃: ut¬
uidelic& intrapectoris nr̃i prius amoris suira dicẽ figera. quatinꝰ ꝑramos
post modũ dilectio frat̃na germinar&: Amordĩ a ꝓximi amore coales¬
cit : sicut testat᷑ ioħs qui quosdã increpat dic̃s: Quiñ diligit fratrẽ suũ
dquẽ uid&. dm̃quẽ ñ uid& quo modo potest diligere: quae tam̃ diuina
in notescat : Miro ordine cuncta dispensans alios ꝑflagella deprimit :
alios succẽssib: sulcit : Stdã quosdã tẽporalit deserit : in quorundã
cordib: qđ malũ lata. ostendit : Nã plerũq: ipsi nos miseros insecunt᷑
qui felices sine cõparatione coluer̃ : In offenso pede it̃ nrm int̾ra agit᷑ :
sids̃ & pocimꝰ inte gram̃te diligat᷑: Nec ds̃ enĩ uere diligit᷑ sine pximo :¬
in t̾ra degente post modũ ad nõ caȩlo p̃sidente : Int̾ra quippe dat᷑ sp̃s

Expanded text:
dicturus per legem Dominus: Diliges proximum tuum, praemisit dicens: Diliges Dominudicturus per legem Dominus: Diliges proximum tuum, praemisit dicens: Diliges Dominuidelicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Amor Dei ex proximi amore coalescit, sicut testatur Joannes, qui quosdam increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest dilinnotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur qui felices sine comparatione coluerunt. Inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus et proximus integra mente diligatur. Nec Deus enim vere diligitur sine proximoin terra degente , postmodum a Domino, coelo praesidente . In terra quippe datur spiritus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionis caritas ab apło dicit᷑ : eo qđ uniuersȩ uirtutes eiꝰ uinculo religent᷑:
Prima uirtꝰ oboedientiaȩ : in caritate ẽ: Quaȩ uidelic& caritas in duob
p̃ceptis distinguit᷑ : ut ds̃ & ꝓximꝰ diligat᷑. &recta oꝑatio ea de calogi cõ¬
pletione ꝑfici t᷑ : ut cũ bona agi cȩperint mala iã nulla ꝑ petrent᷑ : Duos
p̃cepta caritatis: Dilectio uidelic& dĩ & dilectio ꝓximi: Perquaȩ itaq nos
sacraȩ scripturaȩ dicta uiuificantꝰ : qr dilectionẽ dĩ & ꝓaimi capi mꝰ inelo¬
quiis diuinis : Peramorẽ dĩ : amor ꝓaimigignit᷑ : Et ꝑ amorẽ ꝓximi :¬
amordĩ nutritur : Nã quia mare dm̃ neglegit: ꝓfecto diligere pximum
nescit : Tunc plenius indĩ dilectionȩ ꝓficimꝰ : sun eiꝰdẽ dilectionis gremio.
prius ꝓacimi caritate lactam᷑ : Quia ergo amordĩ amorẽ ꝓaimi generat.

Expanded text:
perfectionis charitas ab Apostolo dicitur eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. perfectionis charitas ab Apostolo dicitur eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. Prima virtus obedientiae in charitate est. Quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur: et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrantur. Duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae nos sacrae scripturae dicta vivificant: quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit. Tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate ligamur. Quia ergo amor Dei amorem proximi generat,
Abbreviated transcription (Latin):
ARΙIAS. in dilectionedĩ & ꝓaim consistt: Seruat aut̃ in se dilectionẽ
dĩ : quia caritate ñ diuidit᷑ ꝓxximi. Quia frat̾na soci& ate secernit᷑ : adiuinȩ
caritatis participatione priuat᷑: Nec poterit dm̃ diligere : qui noscit᷑ in ꝓ¬
ximi dilectione errare : Xxp̃s : ds̃ & homo ẽ : Totũ ergo xp̃m ñ diligit : qui
hominẽ odit: Quã uis ergoñ nullifide atq oꝑib: sc̃is uideant᷑ ẽẽ. participes.
tam̃ quia priuant᷑ akaritate frat̃naȩ dilectionis: nullũ habent increm̃tũ
uirtutis : Nã sic̃ apłsait: Sitra didero corpus meũ ut ardeã caritatẽ non
habuero : nihilm ꝓdest: Sine amore haritatis quãuis quisq recte credat.
adbeatitudinẽ ꝑuenire ñ potest: Quia tanta ÷ haritatis uirtus: ut & iam
ꝓphetia & martrriũ sine illa nichil eẽ. credant᷑ : Nullũ p̃miũ caritati
pensat᷑ : Raritas enĩ uirtutũ omiũ obtin& principatũ : Vnde & uinculũ

Expanded text:
 in dilectione Dei et proximi consistit. Servat autem in se dilectionem Dei qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. Christus, Deus et homo est. Totum ergo Christum non diligit, qui hominem odit. Quamvis ergo nonnulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes: tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut Apostolus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Sine amore charitatis quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest. Quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa npensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum
Abbreviated transcription (Latin):
ut nob cũsit nobcũ maneat nob cũ surgat. nob cũ ꝑgat. nobcũ lae tetur
& conuiuur. Dec& enĩ infratrũ congregatione tã regiã iugiter

Expanded text:
ut nobiscum sit, nobiscum maneat, nobiscum surgat, nobiscum pergat, nobiscum laetetur ut nobiscum sit, nobiscum maneat, nobiscum surgat, nobiscum pergat, nobiscum laetetur et convivetur. Decet enim in fra
Abbreviated transcription (Latin):
& Raritas eiꝰ in nob̵ ꝑfecta ÷. Beata ẽ ergo uirtus dilectionis & caritatis quȩ
om̃s amplectit᷑ om̃s diligit om̃s foua& : Verebeata quae nutrit uirtutes
& del& peccata : Opprimit irã : redudit odia expellit auaritiã cõprimit
rixã & fugat parit̃ omĩa uitia: Omĩa tolerat. omĩa credit . omĩa sperat
Int̃ob ꝓbria secura ẽ. int̃ iras placida int̃odia benefica. inueritate firma :
A prauis inpugnatorib: ñ diripit : ala tronib: ñ furat᷑. Ab incendio ñ remat᷑ :
abheresi ñ diuidit᷑ : Indiuiduastat: in expugnabilis mana. in explicabilis
durat: in c̃cussa ꝑseuerat. incorrupta laetat᷑: Ligam̃tũ est enĩ omiũ uir¬
tutũ glutinũ animarũ. c̃cordiam̃tiũ & socioas angłorũ: Ne aduersita¬
tib frangat᷑ fortit̃ mentẽ roborat: nȩpsperitatib eleuet᷑. caute tẽperat
ne abira superaur. rationabilit̃ reprimit : Vere haec ut udeo nobilis sima
& excellentissima uirtus : : Teneamꝰ ergo eã fr̃s. uirtute qua pos sumus :

Expanded text:
aritas ejus in nobis perfecta est . Beata est ergo dilectio charitatis, quae omnes amplectitur, omnes diligit, omnes fovet. Vere beata, quae nutrit virtutes, et delet peccata. Opprimit iram, excludit odia, expellit avaritiam, comprimit rixam, et fugat pariter omnia vitia. Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat . Inter opprobria secura est, inter iras placida, inter odia benefica, in veritate firma. A pravis impugnatoribus non diripitur, a latronibus non furatur, ab incendio non crematur, ab haeresi non dividitur. Individua stat, inexpugnabilis manet, inexplicabilis durat, inconcussa perseverat, incorrupta laetatur. Ligamentum est enim omnium virtutum, glutinum animarum, concordia mentium, et societas electorum. Ne adversitatibus frangatur, fortiter mentem roborat: ne prosperitatibus elevetur, caute temperat: ne ab ira superetur, rationabiliter reprimit. Vere haec ut video nobilissima et excellentissima virtus est. Teneamus ergo eam, fratres, virtute qua possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Fad stringunt᷑ . is ti p̃cepta generalia ꝑfeccius uiuendo transcendunt. Ad ꝑfectũ
nsufficit : nisi ab negatis omnib: suis & iam seipsũ quisque ab neg&. Sed quid est
scipsũ ab negare. nisiuolun tatib ꝓpriis renuntiare : ut qui suꝑb: erat sit humilis
Quiiracũdus .ẽ. eẽ studeat mansuus. Nã sina quisq: renuntiaequib: possid&
omnib: ut suis ñ renunti& morib: non est xpĩ discipłs. Quieñi renuntiat reb suis¬
sud ab negat. Quiuero renuntiat morib: pratis: semar ipsũ scilic& ab negat. Vnde
aidñs qui uubinquid postms uenire : ab nego sem& ipsum: XVIIIDEΤΕΝΡΟΡΕΑLΟΝΑ

Expanded text:
astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntiet quae possidet omnibus, et suis non renuntiet moribus, non est Christi discipsua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsu
Abbreviated transcription (Latin):
Et filii diei in qͥt id ẽ dñi iħu xpĩ : quidixit discipulis suis. Nonne .xii. horȩ s̃ dieiꝰ qͥãbu¬
lat indie ñ offendit. Seenĩ diem : & apłos significari uoluit horas. Nã ipse sp̃italiter
uerus dies ẽ : qr de ipso dictũ ẽ. dies sc̃ĩ ficatus in lux̃ nob̵: Duodecim uͦ hore ut p̃dic
tũ est xii sunt eiꝰ apłi. Ꝙ ut diem se eẽ ostender& : xpi discipłos elegit. Quiuͦ oꝑat᷑ ueri¬
tatẽ & inlucẽ uenit: lux ẽ. & filius lucis & diei. Sic̃ enĩ nemo a se ipso ẽ: ita &ĩã nemo a se¬
ipso inluminat᷑. sed inlustrante illo deqͦ scriptũ ẽ. Erat lux uera. quȩ inluminat omnem
hominẽ uenientẽ in hunc mundũ. Quicũq: enĩ a tenebris ignorantiȩ & apeccatis sur¬
rexerit & inluminatus ab ipso fuerit : quid ixit Egosũ lux mundi. qui sequit᷑ me
ñambulã in tenebris sed habebit lum̃ uitȩ : merito filius lucis & diei uocat᷑.

Expanded text:
t Domini Jesu Christi, qui dixit discipulis suis: Nonne duodecim horae sunt diei? Qui ambulat in die non offendit . Se enim diem, et apostolos significari voluit horas. Nam ipse spiritaliter verus dies est, quia de ipso dictum est. Dies sanctificatus illuxit nobis. Duodecistolos elegit. Qui vero operatur veritatem et in lucem venit lux est, et filius lucis et diei . Sicut enim nemo a seipso est, ita etiam nemo a seipso illuminatur, sed illustrante illo de quo scriptum est: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quicunque enim a tenebris ignorantiae et a peccatis surrexerit, et illuminatus ab ipso fuerit qui dixit: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae , merito filius lucis et diei vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ds̃ lux ẽ : & tenebrȩ in eoñ sunt ullȩ . Merito ergo quifiludĩ s̃. filii lucis ab apło uo
cant᷑ ubiait. Om̃s enĩ uos filii lucis estis. & filiidiei: non estis noctis. neq: tenebrarum.
Sic̃ eni dicunt᷑ filii dilectionis. uł filii pacis. habentes inse dilectionẽ & pacẽ. ita dicunt᷑
& filii lucis habentes inse fidei &scientiȩ lum̃. Vnde & alibi paulus ait. Eratis aliqͣndo
tenebrȩ. nc̃ aũt lux in dño : ut filii lucis abulate. Siue filii lucis dicunt᷑ idẽ filiidi :

Expanded text:
m Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae . Merito ergo qui filii Dei sunt, filii lucis ab Apostolo vocantur, ubi ait: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non estis noctis, neque tenebrarum . Sicut enim dicuntur filii dilectionis vel filii pacis habentes in se dilectionem et pacem, ita dicuntur et filii lucis habentes in se fidei et scientiae lumen. Unde et alibi Paulus ait: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate . Sive filii lucis dicuntur, id est fili
Abbreviated transcription (Latin):
nisi aliis trib: annis dederis̃ mercedẽ his quite iniu: as & conuitiis a ligant. Qd
&ia cũille cõplessa: remiss opeccatoeius: dict magister suus. Uenimoao &ingreder
atheniensiũ ciuitatẽ : ut illic sapienti c̃ possis disceri. Erat aut̃ illic quidã senex
saprentie studiosus & sedebat ad porrã: om̃sq in gredientes experiendi causa conui-¬
tus affligebat Quȩ cũ eidem : uueni: ic ingrehenti facer& ille exorti cadin¬
deam. cũ crib anius mercedem dederim ut hac paterer quadhodie: ⁊ unc senex
Quidã frat̃ requisiuit senẽ dicens: dic mihi frat̃ unã rẽ quã custodiã & saluer ꝑ ipsam.

Expanded text:
nisi aliis tribus annis dederis his mercedem qui te injuriis et conviciis affligunt. Quod etiam cum ille complesset, remisso peccato ejus, dicit ei magister suus: Veni modo et ingredere Atheniensium civitatem, ut illic sapientiam possis discere. Erat autem ibi quidam senex sapientia studiosus, et sedebat ad portam, omnesque ingredientes experiendi causa conviciis affligebat; qui cum idem juveni illic ingredienti faceret, ille exorto cachindeam, cum tribus annis mercedem dederim ut hoc paterer quod hodie a te gratis Quidam frater requisivit senem, dicens: Da mihi, pater, unam rem qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut culpã suã suꝑse ipsũ unus quisq: ponat corã dño & expect& tẽptationẽ usq
adultimũ uitȩ suȩ tẽpus. Dicebat qͥdã senex patrũ. Quando ñ tẽptamur tt̃ma¬
gis humiliamur : Q m̃ ds̃ sciens infirmitatẽ nr̃am ꝓtegit nos. Sia ut głam. au¬
fert a nobis ꝓtectionẽ suã &ꝑimus. Narrauer̃ de quodã sene . qr sedens incella
& sustinens tẽptationes. uidebat demones manifeste . & contẽpnebat eos Cũ
aut̃ diabolus se uider& uinci a sene. uenit & ostendens se ei dixit. Egosũ xp̃s.¬

Expanded text:
ut culpam suam super seipsum unusquisque ponat coram Domino, et exspectet tentationem usque ut culpam suam super seipsum unusquisque ponat coram Domino, et exspectet tentationem usque ad ultimum vitae suae tempus. Dicebat quidam senex: Quando tentamur, tunc magis humiliamur. Quoniam Deus sciens infirmitatem nostram, protegit nos; si autem gloriamur, aufert a nobis protectionem suam, et perimus. Narraverunt de quodam sene quia sedens in cella, et sustinens tentationes, videbat daemones manifeste et contemnebat eos. Cum autem diabolus se videret vinci a sene, venit, et ostendens se ei, dixit: Ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ decipit : scriptũ ẽ : Nemo c̃tẽptatur dicat qđ adõ tẽptat᷑. Ds̃ aũt neminẽ
tẽptat : Scđm illud qđ ꝓbat : ds̃ tẽptauit abraham : Dequa tẽptatione & ꝓpħa pos¬
tulans dñm dicit. ꝓbame dñe & tẽptame : Scriptũ ẽ & alibi : asa figuli ꝓbat fornax
Homines aut̃ iustos. tẽptatio tributionis : Tribus enĩ modis temptatio agit᷑: Sub¬
gestione. Delectatione consensu: Suggestione hostis. Delectatione aut̃
ł etiam consensu nrae fragilitatis Qd̾ hoste suggerente delectari aut
consentire peccato nolumus: tẽptatio ipsa nobis aduictoriã ꝓuenit: qua
coronã uitȩ meream᷑ acciꝑe: Tẽptatus ẽ iobmultiplicit᷑ Sed quia nec pos¬
sessiones. nec salutẽ corporis diuino amori preposuerat : Temptari quidẽ
suggestione hostili potuit. sed consentire ł saltẽ delectari peccato nullatenꝰ
ualebat: Dix̃ abba antonius. abbati pastori. Hocẽ magnum opus hominis

Expanded text:
tentatur, dicat quod a Deo tentatur. Deus enim neminem tentat . Secundum illud quod probat. Deus tentavit Abraham . De qua tentatione et Propheta postulans Dominum dicit. Proba me, Domine, et tenta me . Scriptum est et alibi: Vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio tribulationis . Greg., gestione, delectatione, consensu. Suggestione hostis, delectatione autem vel etiam consensu nostrae fragilitatis. Quod si hoste suggerente delectari aut consentire peccato nolumus, tentatio ipsa nobis ad victoriam provenit, qua coronam vitae mereamur accipere. Tentatus est Job multipliciter, sed quia nec possessiones, nec salutem corporis, divino amori praeposuerat, tentari quidem suggestione hostili potuit, sed consentire vel saltem delectari peccato, nullatenus valebat. Dixit abbas Antonius abbati Pastori: Hoc est magnum opus hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
coranã uite quã reꝓmisit ds̃ diligentib: se. huic simile ẽ illud in apolipsi. Esto fidelis
usq: ad mortẽ : &d abo tibi cora iate quã reꝓmisit inquit diligentib: se. A ꝑte am¬
monens quia tanto a plius gaudere intẽptationib: oport& quanto certius
clar& dm̃ his quos diligit maius sepe tẽptationũ pondus imponere : ut scilic&
ꝑtẽptationũ exercitiũ ꝓbenour infide ꝑfecti : Cũ aũt ꝓbati fuerint ueracit᷑
ẽẽ. fideles hoc ẽ ꝑfecti & in tegri innullo deficientes iure accipiant ꝓmissã co¬

Expanded text:
. Esto fidelis . Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae, quam repromisit, inquit, Deus diligentibus se . Aperte admonens quia tanto amplius gaudere in tentationibus oportet, quanto certius claret Deum iis quos diligit majus saepe tentationum pondus imponere, ut scilicet per tentationum exercitium probentur in fide perfecti; cum autem probati sint veraciter esse fideles, hoc est perfecti et integri, in nullo deficientes, jure accipiant promissam
Abbreviated transcription (Latin):
fundatur : Itẽ uiuos lapides apłs appellat electos ut conatu insinũ & bonȩ ac¬
tionis eorũ Mortui nãq: id est materiales lapides ubicũq: abstructore positi
fuerint in sensibi liter manent aut &iã lapsi decidunt: Non ergo nos be¬
atus petrus talium lapidum insensibilitatẽ uult imitari. seb tanquam
lapides uiuos fundam̃to xp̃i suꝑ edificari. Vt uidelic& uiuante nos gra
dĩ sobrie & iuste & pie uiuamus in hoc scło. Tanquam lapis ergo
uitius edificatur a xp̃o indomo e ius. quicũq: donante & adiuuante ipsobonis
indefessus insistere curat oꝑib: intẽplo ergo uiuo & scõ. ñ possunt lapides poni
nisi uiui & scĩ. Ergo om̃i labore nitendũ ẽ. ut simus illi lapides de quib scrłtũ est.
Lapides uiui uoluuntur suꝑ terra. Et cũ fuerimus uiui lapides & exom̃i parte
dolati edificemur intẽplũ & simus cum apłis & ꝓpħis. habitaculum dĩ sem sp̃ale¬

Expanded text:
fundatus . Item vivos lapides Apostolus appellat electos, ut conatum insinuet bonae acfundatus . Item vivos lapides Apostolus appellat electos, ut conatum insinuet bonae actionis eorum. Mortui namque, id est materiales lapides, ubicunque a structore positi fuerint, insensibiliter manent, aut etiam lapsi decidunt. Non ergo nos beatus Petrus talium lapidum insensibilitatem vult imitari, sed tanquam lapides vivos fundamento Christi superaedificari; ut videlicet juvante nos gratia Dei, sobrie et juste et pie vivamus in hoc saeculo . Tanquam lapis ergo vivus aedificatur a Christo in domo ejus, quicunque, donante et adjuvante ipso, bonis indefessus insistere curat operibus. In templo ergo vivo et sancto non possunt lapides poni, nisi vivi et sancti. Ergo omni labore nitendum est ut siLapides sancti volvuntur super terram . Et cum fuerimus vivi lapides, ex omni parte dolati
Abbreviated transcription (Latin):
les lapides uiui efficiunt᷑ : quiꝑ infidelitatẽ lapides mortui fuerant.
Duriscilic& & insensibiles. quib: merito diceretur. Auferã a uobiscor
lapideum : & dabo uobiscor carneum : Docibile scilic& ad euangelicare¬
cipere doctrinã. ut tanquã lapides uiui ad spiritale aedificium aptent᷑.
qui ꝑ discretionem eruditi doctoris amputatis accib & cogitationib suꝑ¬
flius uelut ictu quadrantur securis Lapis & enĩ quaðrus in quocũq
tatib: non frangitur uituꝑationib: ñ deicit᷑ sua sionib: admalũ ñ trahit᷑ lapis
quadrus ẽ Sic̃ em̃ ordine lapidũ inpariete portant᷑ alii ab aliis ita portantur
fideles ap̃cedentib: in ȩđa iustis. Portant & ipsi ꝑdoctrinã & tolerantiã sequentes
& hoc ordine alii abaliis postant᷑ iusti usq adultimũ iustũ. quicũ a priorib portet᷑
quẽ portare debeat. ipse ñ habebit sequentẽ. Qui aut̃ om̃e edifxiũ portat. & ipse

Expanded text:
les lapides vivi efficiuntur, qui per infidelitatem lapides mortui fuerant, duri scilicet et insensibiles, quibus merito diceretur: Auferam a vobis cor lapideum, et dabo vobis cor carneum , docibile scilicet ad evangelicam recipiendam doctrinam, ut tanquam lapides vivi ad spirituale aedificium aptentur, qui per discretionem eruditi doctoris, amputatis actibus et cogitationibus superfluis, velut ictu quadrantur securis. Lapis etenim quadrus in quodcunque tatibus non frangitur, vituperationibus non dejicitur, suasionibus ad malum non trahitur, lapis quadrus est. Sicut enim ordine lapides in pariete portantur, alii ab aliis; ita portantur fideles a praecedentibus in Ecclesia justis. Portant et ipsi per doctrinam et tolerantiam sequentes, et hoc ordine alii ab aliis portantur justi usque ad ultimum justum. Qui cum a prioribus portetur, quem portare debeat, ipse non habebit sequentem. Qui autem omne aedificium portat, et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ac nocte : non potest saciari: haec & multa alia hissimilia beatus ioħs: ꝑtriduũ con¬
tinuo loquens adnos animas nras refecit & in nouauit. Ut aut̃ coepimus ab illo uelle
ꝓficisci. datis nobis bene dictionib:. ꝑgite inquit in pace ofilioli. Hoctam scin uos
uolo quod hodierna die uictoriae religios: principstͥe odosi alexandriȩ nuntiatȩs
deugenio trranno. Necesse ẽ aut̃ & ipsu theodosiũ non multo post propria morte
uitã finire Cũq ꝓfecti ab eo fuissemus haec ita gesta eẽ ad finẽ conperimus ut
ipse p̃dixerat. P ost dies aut̃ paucos insecuti nossunt quidã fr̃s: ad nuntiantes nobi
qđ ipse sc̃s iohannes in pace iã qui euiss&. Obitus aut ipsius. talis quidẽ fuerit:
Pertriduũ in quiunt. nullũ ad se introire ꝑmisit. Et positis genibus in oratione:

Expanded text:
ac nocte non potest satiari. Haec et multa alia his similia beatus Joannes per triduum conac nocte non potest satiari. Haec et multa alia his similia beatus Joannes per triduum continuum loquens ad nos, animas nostras refecit et innovavit. Ut autem coepimus velle ab eo proficisci, datis nobis benedictionibus, Pergite, inquit, in pace, o filioli: hoc tamen scire vos volo, quod hodierna die victoriae religiosi Principis Theodosii Alexandriae nuntiatae sunt de Eugenio Tyranno. Necesse est ergo, et ipsum Theodosium non multo post propria morte vitam finire. Cumque profecti ab eo fuissemus, haec ita gesta ad esse  sic  fidem comperimus, ut ipse praedixerat. Post dies autem paucos insecuti sunt nos quidam fratres, annuntiantes nobis, quod ipse sanctus Joannes in pace requieverit. Obitus autem illius talis quidem fuerat. Per triduum, inquiunt, nullum ad se introire permisit, et positis genibus in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
positi exercentur in operib: bonis. a occupant sem& ipsos actibus religiosis & scis uel
hospitalitatẽ sectanda uł karitatis ministerio obsequendo uł miscđias acuisitationes
aliaq huius modi oꝑa inplendo. inquibq aliis quidem bonis semꝑ aliquid conferant.¬
& sem& ipsos castos seruent. sunt ergo & isti ꝓbabiles. & ualde ꝓbabiles. qui inbonis
actib placent dõ: & sunt operarii in confusibiles mandatorũ dĩ Sed tam̃ haec om̃a
t̃renos habent actus: & erga matherias corruptibiles geruntur . Qui uero in exer¬
citatione mentis desudat. & spiritalis intra sem& ipsũ p̃parat. ubi sc̃s sp̃s habitet¬
obliuionẽ quodã modo capiens t̃renorũ: sollicitudinẽ gerit. decaelestib & aet̃ nis.
cui adsto. Om̃s p̃sentiũ rerũ sollicitudines post tergũ relinquens. solo diuini
desiderii calore contingitur. Et ideo in laudib: dĩ positus. himnis. & psalmis die

Expanded text:
positi exercentur in operibus bonis, et occupant semetipsos actibus religiosis et sanctis, vel positi exercentur in operibus bonis, et occupant semetipsos actibus religiosis et sanctis, vel hospitalitatem sectantes, vel caritatis ministeriis obsequendo, vel misericordias ac visitationes, aliaque hujusmodi opera explendo, in quibus alii quidem boni semper aliquid conferant; semetipsos tamen castos servant. Sunt ergo isti probabiles, et valde probabiles, qui in bonis actibus placent Deo, et sunt operarii inconfusibiles mandatorum Dei . Sed tamen haec 137 omnia terrenos habent actus, et erga materias corruptibiles arguuntur. Qui vero in exercitio mentis desudat, et spiritales intra semetipsum excolit sensus, longeoblivionem quodammodo capiens terrenorum, sollicitudinem gerit de caelestibus et aeternis.  et omnes praesentium rerum sollicitudines post tergum jaciens, solo divini desiderii calore constringitur, et in laudibus Dei positus, et hymnis et Psalmis die
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a sugerunt ipsi dȩ mones aliquid. unde laudari debeatis & extolli. non adquies catis
eis. sed tunc magis uos i & ipsos humiliate in conspectu dñi: & ꝓnihlo ducite. cũ uolis
illi aliquid desectanda laude suggerint. Deniq &iã mefrequent̃ dȩ mones noctib
seduxerunt: ut neq orareme. neq requiescere ꝑmitterent: Fantasias quas dam
ꝑ totã noctẽ sensibus meis. & cogitationib: suggerentes. Mane uero: acũ quada
in lusione ꝓsternebant anteme dicentes. Indul ge nobis abba quia laborẽ tibi in¬
cussimus tota nocte. Quib: ego respondebam. Discedite ame om̃s qui operam im
iniquitatẽ & non tẽptaueritis seruum dñi. Et uos ergo filioli qui etẽ silentiũ que
diligite. & scientiae operã date. atq exercete uos m& ipsos. ut frequenti consola¬
tione mentẽ uram purã exhibeatis dõ. ne orationes urẽ inpediantur apud dm̃.
Quauis enĩ & illi opus bonũ agant. & sit illis ꝓbabilis conscientia. qui int̃ regulares

Expanded text:
uggesserint ipsi daemones aliquid, unde laudari debeatis et extolli, non acquiescatis eis, sed tunc magis vosmetipsos humiliate in conspectu Domini, et pro nihilo ducite, cum vobis illi aliquid de sectanda laude suggesserint. Denique etiam me frequenter daemones noctibus seduxerunt, et neque orare, neque requiescere permiserunt, phantasias quasdam per noctem totam sensibus meis et cogitationes suggerentes. Mane vero velut cum quadam illusione, prosternebant se ante me dicentes: Indulge nobis, Abba, quia laborem tibi incussimus tota nocte. Ego vero respondi ad eos: Discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , et non tentetis servum Domini. Et vos ergo, filioli, quietem silentiumque diligite, et scientiae operam date. atque exercete vosmetipsos, ut frequenti collatione mentem vestram puram exhibeatis Deo, ne orationes vestrae impediantur apud Deum. Quamvis enim et illi bonum opus agant, et sit in illis probabilis conscientia, qui inter saeculares
Abbreviated transcription (Latin):
DECONTẼPTORIB: MUNDICOXIIII:
Ic quae scłi amatorib carar̃ : scĩ uelut aduersa refugiunt. plusq: aduer¬
sitatib mundi gaudent : quã ꝓsꝑitatib: delectͣnt᷑. alienos. eẽ adõ¬
existimantes quib: hoc saeculũ ad omne cõmodũ ꝓsꝑat᷑ : Seruis aut¬
dĩ cuncta huiꝰ medi c̃trariar̃ : utdũ ista aduersa sentiunt. ad caeleste deside¬
riũ ardentius excitent᷑: Magna apud dm̃ refulg& grã : qui huic mundo
contẽptibilis fuerit: Nã reuera necesse ẽ ut quẽ mundus odit : diligatur
adõ: Scĩ uiri ideo contẽpnere cupiunt mundũ : & motũ m̃tis ad suꝑna
reuocare ut ibise re colligant. unde fluxer̃ : & in dese subtrahant. unde

Expanded text:
De contemptoribus mundi. 1. Ea quae saeculi amatoribus chara sunt, sancti velut adversa refugiunt; plusque adversitatibus mundi gaudent, quam prosperitatibus delectantur. 2. Alienos esse a Deo quibus hoc saeculum ad omne commodum Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerunt, et inde se subtrahant, unde
Abbreviated transcription (Latin):
duplicẽ uideretur. Hic ergo multis monitis aedisicans. multaq: doctrina instruens.
p̃cipue tamen dediscretione spirituũ nos docebat. dicens. eẽ quosdã dȩ mones quicertis
quibusq: uitiis obsequantur. qui cũ affectus anime passibilit̃ & uitiose: uiderint moueri
conuertunt eos ad omẽ facinus malũ. Siquis ergo ẽ qui uult de monib: dominari. prius
uitiis suis & passionib dominetur. Qđ cũq enĩ uitiũ ꝓprie passionis abieceris. huius uitu
de monẽ poteris &iã de obsessis corporib: effugare. Et ideo cauendũ est: paulatim
Hic secundo. reficiebat inseptimana pulticulas accipiens exfarina. non poterat iã¬

Expanded text:
duplicem videretur. Hic ergo multos monitis aedificans, multaque doctrina instruens, duplicem videretur. Hic ergo multos monitis aedificans, multaque doctrina instruens, praecipue tamen de discretione spirituum nos docebat dicens, esse quosdam daemones, qui certis quibusque vitiis obsequantur, quique cum affectus animae passibiliter et vitiose viderint moveri, convertunt eos ad omne facinus malum. Si quis ergo est, qui vult daemonibus dominari, prius vitiis suis et passionibus domidaemonem poteris etiam de obsessis corporibus effugare. Et ideo conandum est paulatim pHic secundo reficiebatur 173 in septimana, pulticulas accipiens ex farina, nec poterat ja
Abbreviated transcription (Latin):
terroris incutiens. Ipse aũt trementib: iã menbris p̃mebatur ac quatiebatur actate.
ditate constrictos omnimodis resoluebat. Cuncti uero patres confirmabant. quod nullus
omnino ineminissa. quando hic secessits& adheremũ. Cibus et erat panis exiguus. & pau¬
cissimȩ oliuȩ. usq adultima senectutẽ. Nã in iuuentute septimanas frequent ieiunasse
cis saxi &ia aspectu ipso t̃ribilẽ in quoerat ꝑ ipsa p̃cipitia speluncȩ difficilis ascensio i⁊
in lns monachorũ plures conmanebant: quorũ pat̃ erat nomine pitrrion. hic ex discipłis
beati antonii fuit. & post illius obitũ cũ scõ habitauerat amone. Post huius quoq abscessu iͥ
in hoc constiterat monte. sed tanta in eo erat uirtũ copia. tanta gratia sanitatũ & po¬
testas aduersus demones. ut duorũ merito sumorũ uirorũ solus hereditatẽ consecutus

Expanded text:
horroris incutiens. Ipse autem trementibus jam membris prae matura quatiebatur aetate. horroris incutiens. Ipse autem trementibus jam membris prae matura quatiebatur aetate. ditate constrictos, omnimodis resolvebat. Cuncti vero patres confirmabant, quod nullus omnino meminisset quando hic secessisset ad eremum. Cibus ei erat panis exiguus, et paucissimae olivae, usque ad ultimam senectutem. Nam in juventute septimanas frequenter jejunasscis saxi, aspectu etiam ipso terribilem, in quo erant per ipsa praecipitia speluncae difficilis adscensus. In his monachorum plurimi commanebant, quorum pater erat nomine Pithyrion. Hic et ex discipulis beati Antonii fuit, et post illius obitum cum sancto habitaverat Ammone. Post hujus quoque abscessum in hoc se constituerat monte: sed et tanta in eo erat virtutum copia, tantaque gratia sanitatum, et potestas adversus daemones, ut duorum merito summorum virorum solus haereditatem consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
uosꝰ quib delectatur ds̃. Unde constat nontantũ ꝓfessionẽ uite. aut habitus spe¬
tiem dõ esse placitã . quantũ sinceritatẽ Atq affectionẽ mentis. & operũ ꝓbitatẽ:
Et cũ similia desingulis quibusq: disseruisset: tradidit sp̃m. Videntes aut prbi qui aderan¬
& om̃s fr̃s uiderunt eũ ab angłis suscipi. hymnũ canentib: & lauđa ntib dm̃ amen¬
infinib: ciuitatis anthinao quȩ . ẽ metropolis thebaide. centũ fere ĩa & decẽ  di¬
magnifica referebantur. Septuaginta nãq: annos insolitudine uastissima eum
transisse ꝑhibebant. cuius deserti horrorẽ : nullus sermo digne poterit exponere
llic ergo sedebat senior. tota hac aetate humane habitationis nesciens loca. Semita
aut̃ erat angusta. & scrupea quȩ ad eũ ducebat quȩ uix inuenire a cõmeantib possit̃.
Locus uero ipse in quo sedebat spelunca erat. terribilis quȩdã & intuentib: plurimũ

Expanded text:
os, quibus delectatur Deus: unde constat, non tantum professionem vitae, aut habitus speciem Deo esse placitam, quantum sinceritatem, atque affectionem mentis, operumque probitatem. Et cum similia de singulis quibusque disseruisset, tradidit spiritum. Evidenter autem Presbyteri qui aderant, omnes fratres viderunt eum ab Angelis suscipi, hymnum canentibus et collaudantibus Definibus civitatis Antinoo, quae est metropolis Thebaidis, centum fere jam et decem ut diulta enim de eo et magnifica referebantur. Septuaginta namque annos 172 in solitudine vastissima eum transegisse perhibebant; cujus deserti horrorem terroremque nullus sermo digne poterit exponere. Illic ergo sedebat senior tota hac aetate, humanae habitationis nesciens loca. Semita autem erat angusta et scrupea, quae ad eum ducebat, quae vix inveniri a commeantibus posset. Locus vero ipse in quo sedebat, spelunca erat terribilis quaedam, et intuentibus plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
te cõpesci. Quisquis ꝓpeccato ꝑcutitur nisi murmurando renitatur
eo ipso iã iustus eẽ inchoat. quoferientis iustitiã ñ accussat. Hinc paulus ait
Neq: murmuraueritis sic̃ quidã eorũ murmurauer̃. & a serpentib ꝑierunt.
Narrat quippe li numerorũ qr ꝑtesus in heremopopłs ii it ineris longi acla¬
ignitorũ uenenas uitiorũ quȩ animã quã tangunt sp̃itali morte ꝑimunt.
Etbene murmurans contra dñm popłs serpentiũ morsib: sternebatur. ut exor¬
dine flagelli exterioris agnoscer&. quantã intꝰ ꝑniciem murmurando pa¬
teretur. Dixit abb ioseph. Quiatres ordines s̃ honorabiles in conspectudnĩ.
Primꝰ : quando homo infirmat᷑ & adiciunt᷑ ei tẽntiones & cũgratiarũ actio¬
ne suscipit eas. Secundus aũt : quando aliquis om̃a oꝑa sua facit munda corã dño
& nihil in his querit humanũ Tertiusuͦ : quando aliquis sed& in subi ectione &

Expanded text:
tate compesci. Quisquis pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, tate compesci. Quisquis pro peccato percutitur, nisi murmurando renitatur, eo ipso jam justus esse inchoat, quo ferientis justitiam non accusat. Hinc et Paulus ait: Neque murmuraveritis, sicut quidam eorum murmuraverunt, et a serpentibus perierunt . Narrat quippe liber Numerorum quod pertaesus in eremo populus Israel itineris longi ac laignitorum venena sunt vitiorum quae animam quam tangunt spirituali morte perimunt. Et bene murmurans contra Dominum populus serpentum morsibus sternebatur, ut ex ordine flagelli exterioris agnosceret quantam intus perniciem murmurando pateretur. Dixit abbas Joseph quod tres sunt ordines honorabiles in conspectu Domini: primus quando homo infirmatur, et adjiciuntur ei tentationes, et cum gratiarum actione suscipit eas; secundus autem, quando aliquis omnia opera sua facit munda coram Domino, et nihil in iis quaerit humanum; tertius vero, quando aliquis sedet in subjectione, et
Abbreviated transcription (Latin):
Quienĩ contra dñi uł p̃ceptoris sui murmurat p̃cepta. hesitat sine dubio laboris sui
reciꝑe p̃mia. Om̃s enĩ qui c̃tra dnm & morsen defiliis isrł in heremo murmurauer̃
in ipsa heremo auenenatis serpentiũ morsib: ꝑier̃ & in reꝓmissionis t̃ra heredi
tatẽ int̃ fr̃s ñ receper̃. Quis quis nr̃m ergo hereditatẽ int̃electos dĩ uelũ int̃ fr̃s
int̃ra uiuentiũ habe desiderat. necesse ẽ . ut sine murmurationib: in instanteͥ scło
rissui ȩt̃nã reciꝑe retributionẽ. Nã qui despe retributionis ñdubitat.
in oꝑib: duris positꝰ contra eruditorẽ suũ dnm̃minime murmurat . Filius enĩ qui
erudit᷑ apatre ut hereditatẽ accipiat aet̃nã. murmurare ñ deb&. sed potius
de patris eruditione gaudere. Peruersamens quando ꝑ increpationẽ corri¬
pit᷑. aut ꝑprȩdicationis dulcedinẽ adbona sua detur. de correptione fit dete¬
rior & inde murmurationis iniquitate succenditur. unde debuit ab iniqui¬

Expanded text:
Qui enim contra Domini vel praeceptoris sui murmurat praecepta, haesitat sine dubio laboris sui recipere praemia. Omnes enim qui contra Dominum et Moysen de filiis Israel in eremo murmuraverunt, in ipsa eremo a venenatis serpentium morsibus perierunt, et irum ergo haereditatem inter electos Dei, velut inter fratres, in terra viventium habere desiderat, necesse est ut sine murmurationibus in instanti saecuris sui aeternam recipere retributionem. Nam qui de spe retributionis non dubitat, in operibus duris positus, contra eruditorem suum Dominum minime murmurat. Filius enim qui eruditur a patre, ut haereditatem accipiat aeternam, murmurare non debet, sed potius de patris eruditione gaudere. Perversa mens quando per increpationem corripitur, aut per praedicationis dulcedinem ad bona suadetur, de correptione fit deterior, et inde in murmurationis iniquitate succenditur, unde debuit ab iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
de abbate arsenio qr tota nocte uigilabat & quando uolebat circa mane dormire :
dicebat somno. Veniserue male & subripiebat parũ somni sedendo: & stat̃i surgebat

Expanded text:
de abbate Arsenio quod tota nocte vigilabat, et quando volebat circa mane dormire, de abbate Arsenio quod tota nocte vigilabat, et quando volebat circa mane dormire, dicebat somno, Veni, serve male. Et subripiebat parum somni sedendo, et statim surgebat
Abbreviated transcription (Latin):
perit conatur. Unus qͥsq fideliũ cui fortasse tantu modo datuest p̃ceptorũ occul¬
ta disserere. sitẽptat &iã miraculis choruscare: authis quẽ suꝑne uirtutis donũ
ad sola miracula roborat. &ĩa diuinȩ legis pandere occulta c̃tendat . In p̃cipiti
pedẽ porrigit : qͥm̃surarũ suarũ limitẽ ñ attendit. Dicebant deabbate .or. q neq
m̃tit .ẽ. um quã neq iurauit. neq: maledixit hominẽ. neq sinecesse ñ fuit locutꝰ. ẽ.
alicui. Uenit aliquando abba hylarsͫ de palestina ad abbatẽ antoniũ in montẽ :¬
& dixit ei abba antonius. Bene uenisti lucifer quimane oriris. dix̃ ei abbhylarion
&l annis solitarius qͥdã : qui in t̃rogatꝰ a iohanne abbate respđ : qr ex qͦ cȩpi solitarius
ẽẽ : nũ quã me uidit solmanducantẽ. Responđ ei abb̵ ioħs. Nec me irascentẽ. Dicebant

Expanded text:
perit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulperit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem porrigit, qui mensurarum suarum limitem non attendit. Dicebant de abbate Hor quod neque mentitus est unquam, neque juravit, neque maledixit hominem, neque si necesse non fuit locutus est alicui. Venit aliquando abbas Hilarion, de Palaestina ad abbatem Antonium in montem, et dixit ei abbas Antonius: Bene venisti, lucifer, qui mane oriris. Et dixit ei abbas Hilarion: mo quadraginta annis solitarius quidam; qui interrogatus a Joanne abbate, respondit: Quia ex quo coepi solitarius esse, nunquam me vidit sol manducantem. Respondit ei abbas Joannes: Nec me irascentem. Dicebant