comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consolatur sapientia filii. que rch̃i¬
cit quod ꝑ ignorantiam deficit cis¬
solatur benignitas sp̃c sci ne sub¬
intret desꝑatio. Huius claustri as¬
bitus. uirtutũ columnis decoratut
sustentatur patientie basib ad ce¬
gulam iusticie quadratur iuurtis
co adiacentib officinis muntus
muro bomoꝑis claustri septastrss¬
secus ambiuntur: que clausoless¬
tii ostio uage m̃tis gressus cobibes
abhoc claustro egressaẽ dinafila
iacob. ut uideret mulieres regionis a¬
liene: quam cũ udisset sichen filius
emoradamauit ce rapuit. ce dormi¬
uit cum illa. & conglutinata ẽ aĩa
eius cumea: tristemq blandiciis de¬
liniuit. Audibeatum gregoriũ Dina
inquit ut mulieres uideat aliene re¬
gionis eg̃dit᷑: quando unaqueq
mens suastudia negligens.alienas
actiones curans extra habitum atq¬
extra ordinem ꝓpͥum uagatur. Quã
sichen pͥnceps t̾re oppͥmit: quia inuen¬
tam incuris extĩoribꝰ diabolus corrũ¬

Expanded text:
carnis; consolatur sapientia Filii, quae reficarnis; consolatur sapientia Filii, quae reficit quod per ignorantiam deficit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri ambitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia Jacob, ut videret mulieres regionis alienae. Quam cum vidisset Sichen filius Hemor, adamavit, et rapuit, et dormivit cum illa, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Audi beatum Gregorium: « Dina, inquit, ut mulieres videat regionis alienae egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, alienas actiones curans, extra habitum atque ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia inventam in curis exterioribus diabolus corrum
Abbreviated transcription (Latin):
nime claustrum contẽplatio
dicitur. in cuiussinu dũse
recipit animus. solacelesti¬
a meditat᷑. separatur at̾renis: aturba
cogitationum carnalium longe pom¬
tur dulces carnis refugit affectus: ua¬
gos sensuum motꝰ restringit. in dño de¬
lectatur: angłica fruitur dulcedine:
legit in libro uitẽ ꝓsilentio pacẽtenet:
inchoro uirtutum seruat concordiã
morum. Summi patris bonitatẽ:
angłice creature beatitudinẽ conte¬
platur.: Attendit bonitatẽ cui nicb
deest: beatitudinẽ que nullo idigt
patris potentiam. filii sapientiam:
Dum hec tria contemplat᷑.: tribͥmo¬
dis consolatur. feccamus eniment᷑
patremꝰ. peccamꝰ contra filiũ: pera¬
mus contra sp̃m scm̃. Ex infirmitat
contra patrẽ peccamꝰ quasi contrapo¬
tentiam: exignorantia cont᷑
filium. quasi contra sapientiam:
ex malignitate contraspm̃ scm̃ qͥli
contra benignitatẽ Consolaturgͥ
nos potentia patris qua peccata
puniuntur. ut fortitudinem capi¬
amus contracarnis fragilitatem

Expanded text:
nimae claustrum contemplatio dicitur, in cujus sinum dum se recipit animus, sola coelestia meditatur, separatur a terrenis, a turba cogitationum carnalium longe ponitur, dulces carnis refugit affectus, vagos sensuum motus restringit, in Domino delectatur, angelica fruitur dulcedine, legit in libro vitae, pro silentio pacem tenet, in choro virtutum, servat concordiam morum, summi Patris bonitatem, angelicae creaturae, beatitudinem contemplatur, attendit bonitatem, cui nihil deest, beatitudinem, quae nullo indiget. Patris potentiam, Filii sapientiam, Dum haec tria contemplatur, tribus modis consolatur. Peccavimus enim contra Patrem, peccavimus contra Filium, peccavimus contra Spiritum sanctum. Ex infirmitate contra Patrem peccavimus, quasi contra potentiam; ex ignorantia contra Filium, quasi contra sapientiam; ex malignitate contra Spiritum sanctum, quasi contra benignitatem. Consolatur igitur nos potentia Patris, qua peccata puniuntur, ut fortitudinem capiamus contra fragilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rib: & innouit conũso uita moribus.
Ab equinoctio itaq u̾nali crescunt
dies. usq ad ꝑfectum diem et̾ne bati¬
tudinis: Ab autumnali uͦ crescunt
noctes. usq ad continuam noctem
ꝑpetue damnationis Hanc diẽ nul¬
lanox int̾polat: illam noctem nuluiꝰ
lucis splendor illuminat.De ob¬

Expanded text:
ribus, et in noviter converso vita moribus. ribus, et in noviter converso vita moribus. Ab aequinoctio itaque vernali crescunt dies usque ad perfectum diem aeternae beatitudinis; ab autumnali vero crescunt noctes usque ad continuam noctem aeternae damnationis. Hunc diem nulla nox interpellat, illam noctem nullius lucis splendor illuminat.
Abbreviated transcription (Latin):
cipiunt crescẽ noctes: auernali dies.
In hyeme enun torporis crescunt cali¬
gines temptationis: in estate uero
feruoris. multiplicant᷑ illuminatioes
ꝯtẽplatõnis. In quoꝵ dam autẽ m̃tefit
equinoctium autũnale. St̃ namq
multi quamiuis tepidi qui attendunt
miseriam mundi: defectum carnis:
diis consid̾ationis. ulluminat arch̃a
ꝯscientie. Ab hoc equinoctio minu¬
untur dies & noctes crescunt: quia
tepidi licet hec omia considerẽt. tñ
temꝑe tẽptationis recedunt. Comita¬
tur cẽ longas noctes frigꝰ hyemis:
dũ multiplicant᷑ temptationes.
has noctes ꝑcurrit luna negligentie
cooꝑta obliuionis nube: obtenebrata
nubilo ignorantie. St̃ autẽ alii a¬
frigore hyemis egressi. quasi in eqͥ¬
noctio uernali constituti:. in quibꝰ uer
oritur: in quibꝰ estas sequit᷑: de quibꝰ
etiam d̾r. estatẽ & uer tu plasmastiea.
In uere enim omnia renouant᷑ ĩ estate
uͦ maturantur. Inuere ornat᷑ t̾ra flo¬

Expanded text:
cipiunt crescere noctes, a vernali dies. cipiunt crescere noctes, a vernali dies. In hieme enim torporis crescunt caligines tentationis; in aestate vero fervoris multiplicantur illuminationes contemplationis. In quorumdam autem mente fit aequinoctium autumnale. Sunt namque multi quamvis tepidi, qui attendunt miseriam mundi, defectum carnis, diis considerationis, illuminat arcam conscientiae. Ab hoc aequinoctio minuuntur dies, et noctes crescunt; quia, tepidi licet haec omnia considerent, tamen tempore tentationis recedunt. Comitatur etiam longas noctes frigus hiemis, dum multiplicantur tentationes. Has noctes percurrit luna negligentiae, cooperta oblivionis nube, obtenebrata nubilo ignorantiae. Sunt autem alii frigore hiemis egressi quasi in aequinoctio vernali constituti, in quibus ver oritur, in quibus aestas sequitur, de quibus etiam dicitur: Aestatem et ver tu plasmati ea . In vere enim omnia renovantur, in aestate vero maturantur. In vere ornatur terra flo
Abbreviated transcription (Latin):
pta quoq ut legimꝰ. qd̃ sol eqͥ¬
noctialis directis radioꝵ suoꝵ
lineis: ꝑ illa tria ostia uidelicet por¬
ticꝰ templi. c oraculi. archam testa¬
m̃ti illuminare solebat. Asole enum
intelligentie directꝰ radius considãti¬
onis. nubes cogitationum penetras
que discurrunt ꝑ aerem meditati¬
onis: ꝑ supradictatriaostia illumi¬
nat archam. id est ꝯscientiã. Hoc aũ
fit quotiens equinoctium euenire
contingit. fit autem equinoctium:
cũ dies noctibꝰ & noctes diebꝰ equales
funt. Habet animus noctes ce dies
morales. ꝓsꝑa scilicet ce adu̾sa. damp¬
nace lucra tristia ce leta̾m̃tis purita¬
tẽ & ꝑturbationẽ. lucẽ contemplati¬
onis. & caliginem tẽptationis. Dũ
hec animus delib̾at: quasi sub eqͣli
m̃sura dies ce noctes librat. Duo sunt
autumnus. & hyemps. In uere
intelligitur temꝑantia m̃tis: in esta¬
te feruor caritatis: in autumno teporꝰ
inhyeme torpor: tepor in m̃te. torpor
in oꝑe. Ab autumnali equinoctio in¬

Expanded text:
ta quoque, ut legimus, quod sol aequinoctialis directis radiorum suorum lineis per illa tria ostia videlicet porticus, templi et oraculi, arcam testamenti illuminare solebat. A sole enim intelligentiae directus radius considerationis, nubes cogitationum penetrans, quae discurrunt per aerem meditationis, per supradicta tria ostia illuminat arcam, id est, conscientiam. Hoc autem fit quoties aequinoctium, evenire contingit. Fit autem aequinoctium, cum dies noctibus et noctes diebus aequales fiunt. Habet animus noctes et dies morales, prospera scilicet et adversa, damna et lucra, tristia et laeta, mentis puritatem et perturbationem, lucem contemplationis et caliginem tentationis. Dum haec animus deliberat, quasi sub aequali mensura dies et noctes librat. Duo sunt autumnus et hiems. In vere intelligitur temperantia mentis; in aestate fervor charitatis; in autumno tepor; in hieme torpor: tepor in mente, torpor in opere. Ab autumnali aequinoctio, in
Abbreviated transcription (Latin):
ete. Hic saciant oculos inuidendo:
ibi laborant necessitati subuenien¬
do. hospitũ domos duas ẽẽ uolumꝰ.
unam que fr̃ibꝰ qui religionis habi¬
tum gerunt. siuie cẽ quibꝰ d̃a ꝑsoniᷤ
dentia ibidem suscipiendos decre¬
uerit deputet᷑. Aliamu̾ domum
remotiorem illis suscipiendis uo¬
lumꝰ ẽẽ deputatam: qui linguał
habitu daustralium pacẽturba¬
re possent.Sic gͥ seruanda st̃tria
inedificiis: idest positio. dispositio.¬
ce compositio: ut positione sua re¬
moueant᷑ ascłarib. dispositione
uͦ scl̃ares remoueant: compositiõe
nutriendis piscibꝰ aptos. frĩbꝰ ha¬
bendos concedimus: hec enimuic¬
tui necessaria p̃bent. Decimas uͦ ñ
recipiant: niside illis quos in colt
agris. Nonuillas. ñ earum redditꝰ.
ñ uirafori. ñ thelonei nummos: ñ
tͣnseuntium mercatoꝵ laboriosos
ut itadicam recipiant obolos. Que
enim iusticia ẽ. ut si uendid̃it oũe
iudua. iure fori nummum redde

Expanded text:
ete. Hic satiant oculos videndo, ete. Hic satiant oculos videndo, ibi laborant necessitati subveniendo. Hospitum domus duas esse volumus: unam, quae fratribus qui religionis habitum gerunt, sive etiam quibusdam personis dentia ibidem suscipiendos decreverit deputetur; aliam vero domum remotiorem illis suscipiendis volumus esse deputatam, qui lingua vel habitu claustralium pacem turbare possunt. Sic igitur servanda sunt tria in aedificiis, id est, positio, dispositio, compositio: ut positione sua removeantur a saecularibus, dispositione vero saeculares removeant, compositione nutriendis piscibus aptos, fratribus habendos concedimus: haec enim victui necessaria praebent. Decimas vero non recipiant, nisi de illis quos incolunt agris, non villas, non earum reditus, non jura fori, non telonei nummos, non transeuntium mercatorum laboriosos, ut ita dicam, recipiant obolos. Quae enim justitia est, ut si vendiderit ovem vidua, jure fori nummum reddere
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ nobis edificia fr̃m extra
cohabitationem scl̃arium debere
constitui:. ne suentium claustri suie
dormitoriiquies tumultuantis
popłi strepitu conturbet᷑: nedum
lingua tacet respondeat cor. uł dũ
corpus quietem recipit. animꝰ sit in¬
quietus. Edificia frm̃ ñ suꝑfluasint
s humilia: non uoluptuosa s ho¬
nesta. Utilis ẽ. lapis instructura:
s quid ꝓdest in lapide celatura:
utile fuit hoc in constructione
templi: erat enim forma significa¬
tionis &e exempli. Legat᷑ genesis
in libro. ñ inpariete. Uestit᷑ eua in
pariete: pauꝑ autem uixta parie¬
tem nudꝰ accubat. Datur a detunica
pellicia: frmuͦ multitudo cohartat᷑
hiemali molestia. Liceat hoc sicui
licitum fore debeat illis quiinur¬
bib aut in uicis morantur. adqͦs
confluit populi frequentia. ut
simplicitas eorum detineat᷑ dele¬
ctatione picture: qui ñ delectant᷑
subtilitate scripture. Nob̾ autẽ¬
qui solitudine delectam᷑: utilior ẽ
equus aut bas in agro. quã in pari-¬

Expanded text:
idetur nobis aedificia fratrum extra cohabitationem saecularium debere constitui, ne silentium claustri, sive dormitorii quies tumultuantis populi strepitu conturbetur; ne, dum lingua tacet, respondeat cor, vel, dum corpus quietem recipit, animus sit inquietus. Aedificia fratrum non superflua sint, sed humilia; non voluptuosa, sed honesta. Utilis est lapis in structura, sed quid prodest in lapide, caelatura? Utile hoc fuit in constructione templi, erat enim forma significationis et exempli. Legatur Genesis in libro, non in pariete. Vestitur Eva in pariete, pauper autem juxta parietem nudus accubat. Datur Adae tunica pellicea, fratrum vero multitudo coarctatur hiemali molestia. Liceat hoc si cui licitum esse debeat illis, qui in urbibus aut in vicis morantur, ad quos confluit populi frequentia, ut simplicitas eorum teneatur delectatione picturae, qui non delectantur subtilitate Scripturae. Nobis autemqui solitudine delectamur, utilior est equus, aut bos in agro, quam in pari
Abbreviated transcription (Latin):
dicis uices. nec more pͥncipum
militibꝰ dominent᷑: s opp̃ssis sub¬
ueniant. ce pauꝑum frm̃ miniftrẽt
obsequiis. Quatuor sunt in reb
possessis obseruanda scilicet ne
licita iniuste ad quiramꝰ. aut iuste
adquisitis illicite ꝑfruam᷑: nemł¬
ta quamuis licita possideamꝰ: aut
illicite licita defendamꝰ. Male enĩ
adquirere. aut maleuti adquisits
delicito fac̃ illicitũ. Multa uͦ possid̾e
ꝓpinquũ ẽ. cupiditati: & sicq̃nq
qd̃ nuium diligit᷑. male defendi
id ẽ gula ce luxuria. Duo sunt qͥ
ut dissipet: duo st̃ que possessa¬
male defendunt.i. intemꝑantia
ce prudentia mundi. suꝑbia dia¬
bolo clausit celũ: gula primo pa¬
renti abstulit paradisũ: auarita
diuiti aꝑuit infernum ĩtẽꝑ ansl
uͥ adhuc corrumpit mundum. Hec
omnia fr̃ diuitias sequunt᷑: ẽ enĩ
uiciis locꝰ indiuitiis uirtutũ uͦ sedes¬
ẽ humilitas: humilitatis autẽ locꝰ ẽ
pauꝑtas: de quabeatꝰ gregoriꝰ dicit

Expanded text:
dicis vices, nec more principum militibus dominentur, sed oppressis subveniant, et pauperum fratrum ministrent obsequiis. Quatuor sunt nobis in rebus possessis observanda, scilicet ne licita injuste acquiramus, aut juste acquisitis illicite perfruamur, ne multa quamvis licita possideamus, aut illicita licite defendamus. Male enim acquirere, aut male uti acquisitis, de licito facit illicitum. Multa vero possidere propinquum est cupiditati, et sic quandoque quod nimium diligitur, male defendi id est, gula et luxuria: duo sunt quaut dissipet; et duo, quae possessa defendunt, id est, intemperantia et prudentia mundi. Superbia diabolo clausit coelum, gula primo parenti abstulit paradisum, avaritia diviti aperuit infernum, intemperantia vero adhuc corrumpit mundum. Haec omnia, frater, divitias sequuntur. Est enim vitiis locus in divitiis, virtutum vero sedes humilitas, humilitatis autem locus est paupertas
Abbreviated transcription (Latin):
dent abiectionis pͥstine obliuis¬
cunt᷑: genꝰ suũ erubescunt ꝓprio
nomine nolunt appellari: amant
nomina dignitatũ. Siuocent᷑ ab¬
hilarescit facies: apparent inuultu
signa conscientie &e sicnuntiat a¬
num. Sunt tam̃alii qui ex paupta¬
te ad eccłiam uenerunt: quibꝰ siden¬
tur necessaria exhumilitate putant
trantur uitiũ. nulliequales eẽ exde¬
bito. cunctis seruire estimant: ali¬
qñbonas erubescunt uestes hr̃e:
&e nͥ condiret humilitatẽ discretio.
utilicitis: licitũ ẽẽ dubitarent. Ta¬
recto: quia pauꝑes pauꝑem. humi-¬
les humilem sequunt᷑. his dant᷑
ad necessitatẽ temꝑalia: & ꝓmutũt᷑
ad et̾nitatẽ celestia. Hoc enim est
pͥmũ religionis beneficium ut e¬
gentibꝰ necessaria p̾stet: cenulli sit
ingrata.
.Quod sufficiens sit medi

Expanded text:
dent, abjectionis pristinae oblivisdent, abjectionis pristinae obliviscuntur, genus suum erubescunt, proprio nomine nolunt appellari, amant nomina dignitatum. Si vocentur abhilarescit facies, apparent in vultu signa conscientiae et sic nuntiat anum. Sunt tamen alii qui ex paupertate ad Ecclesiam venerunt, quibus si dentur necessaria, ex humilitate putant trantur vitium, nulli se aequales esse, ex debito cunctis servire existimant, aliquantulum bonas erubescunt vestes habere, et nisi condiret humilitatem discretio, uti licitis licitum esse dubitarent. Tarecto, quia pauperes pauperem, humiles humilem sequuntur. His dantur ad necessitatem temporalia, et promittuntur ad aeternitatem coelestia, hoc est enim primum religionis beneficium, ut egentibus necessaria praestet, et nulli sit ingrata. CAP. X. Quod sufficiens sit medi
Abbreviated transcription (Latin):
potuerunt. Qui si forte eccł̃iam in
qua pauꝑtas amat᷑ intrauerint.
ilico dediscessu cogitant: causas
fingunt. intolerabilem dicunt ile
loci consuetudinẽ nimiam p̾lato
seueritatem p̃tendunt: aliquẽ de
fratribꝰ opponunt sibi. quẽ cũ noline
pati. dicunt qd̃ ñ possint.  hoctotũ
callide machinantes. ut cõpetentius
ad ditiorem ualeant tͣnsire ȩccł̃iam
Quasi humilit̾ rogant auinculo
ꝓfessionis absolui. miscentes blan¬
dis asꝑa: minantur enim scandalil
si male discesserint: & iurant ĩ alia
eccłia se quiete m̃tis posse eẽ. ĩ sua
uͦ numqũã. Siuͦ adultimum neget᷑
qd̃ postulant: tc̃ audires qualit̾
erigunt ceruic̃e contra eos ad quoᷤ
foris accede ñ audebant: tẽ uidets
qualit̾ illic diuites humiliant᷑ e
pauꝑes illic inflant᷑. Respondem
abbati suo fronte libera:. accusant
bono. nimium iustos appellant.
Quid plura: Tandem fractoꝓpositi
sui uotodiscedunt.honorarigau¬

Expanded text:
potuerunt. Qui si forte ecclesiam in potuerunt. Qui si forte ecclesiam in qua paupertas amatur, intraverint, illico de discessu cogitant, causas fingunt, intolerabilem dicunt illius loci consuetudinem, nimiam praelatorum severitatem praetendunt, aliqua de fratribus opponunt sibi, quae cum nolint pati, dicunt quod non possunt, et hoc totum callide machinantes, ut competentius ad ditiorem valeant transire Ecclesiam, quasi humiliter rogant a vinculo professionis absolvi, miscentes blandis aspera: minantur enim scandalum, si male discesserint et jurant in alia Ecclesia se quietae mentis esse posse, in sua vero nunquam. Si vero ad ultimum negetur quod postulant, tunc audires qualiter erigunt cervices contra eos, ad quos foris accedere non audebant. Tunc videres qualiter illic divites humiliantur, et pauperes illic inflantur. Respondentes abbati suo fronte libera, accusant bono, nimium justos appellant. Quid plura? Tandem fracto propositi sui voto discedunt, honorari gau
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑi religio Audiant gͥ
pauꝑes ce letentur: audiant ce
obediant. Pauꝑtatis sunt tres
spẽs: sunt enim quid̃a quirebꝰ
cari solet egestas. Egent enim
rebꝰ. & egent bona uoluntate qͣ
ditius ncb̃ ẽẽ potest. nich enim ditiꝰ
bona uoluntate. St̃ ce aliiqͥ rebus
habundant. sunt tam̃ pauꝑes sp̃i¬
ritu ce becẽ aurea pauꝑtas: quia
licet asfluant diuitie cordatam̃ no¬
lunt apponẽ. Hecce illa ꝑiculum
hñt. sapiens aũꝑiculum uitat. Sa¬
quã uocant philosophi frugalita¬
tas beato augustino attestante.
talis erat quando foris erant q̃d̃
nec ipsa necessaria poterant in¬
uenire. Quorũ cellario ñ hereditaᷤ.
ñ patrimoniũ. s manuum labor.
annonam p̃bebat: ce si cessaret
manus: deficeret panis. Quibꝰ
penuria que nicħ penetribuit:
uestes qualescumq ministrabat.
Tales quandoq eccl̃ias intrant.
que largis habundant possessiõĩbꝰ:
ut in eccłia possint honorariqui ĩ
sua domo ñ nisi contemptibiles ẽẽ

Expanded text:
peri religio. Audiant igitur pauperes et laetentur, audiant et obediant. Paupertatis sunt tres species. Sunt enim quidam qui rebus vocari solet egestas. Egent enim rebus et egent bona voluntate, qua ditius nihil esse potest. Nihil enim ditius bona voluntate. Sunt et alii qui rebus abundant, sunt tamen pauperes spiritu, et haec est aurea paupertas, quia licet affluant divitiae, corda tamen nolunt apponere. Haec et illa periculum habent, sapiens autem periculum vitat. Saecies, hanc vocant philosophi frugalitatas, » beato Augustino attestante, « talis erat quando foris erant, quod nec ipsa invenire poterant necessaria. Quorum cellario non haereditas, non patrimonium, sed manuum labor annonam praebebat, et si cessaret manus, panis deficeret. » Quibus penuria, quae nihil pene tribuit, vestes qualescunque ministrabat. Tales quandoque Ecclesias intrant quae largis abundant possessionibus, ut in Ecclesia possint honorari, qui in sua domo nonnisi contemptibiles esse
Abbreviated transcription (Latin):
intp̃tatur tͣnsitus. Dum enĩ deu¬
tiis adurtutes nouit̾ tͣnseas: dũ
ad huc nouellus sis indilectione:
ñdum potes fundam̃ta templi po-¬
nere. Cum autem diligis inimicũ:
tẽ quasi in scdo m̃se ponis funda¬
m̃tum. Primꝰ enim ñsis inanno
dilectionisẽ diligere amicum.
hoccẽ ethinci faciunt: scd̃s uͦdili¬
gere inimicum. Tercius dilig̾e dm̃.
Dum gͦ inimicum diligis. fundam̃ta
templi in latum disponis: dũ dili¬
gis d̾m. edificii spiritalis parietes
erigis inaltum. Inbis uͦ m̃sibꝰ &e inhis
annif dies &e noctes possunt assigna¬
ri. Habet enim anima diem. con¬
templationis lucem: noctem. tẽp¬
tationum caliginenristũ illumi¬
nat sol indeficiens. illam luna
decrescens. hic uides dm̃. ibi of¬
fendis proximum: indie rides.
in nocte ploras. Unde ieremias.
Plorans ploraui in nocte. Mens e¬
nim que temptationum turbine
quandoq concussa dolet: exbila¬
rata radio contemplationis. post¬

Expanded text:
interpretatur transitus. Dum enim de vinterpretatur transitus. Dum enim de vitiis ad virtutes recenter transeas, dum adhuc novellus sis in dilectione, nondum potes fundamenta templi ponere. Cum autem diligis inimicum, tunc quasi in secundo mense ponis fundamentum. Primus enim mensis in dilectione anno est diligere amicum, hoc etiam ethnici faciunt. Secundus vero, diligere inimicum. Tertius, diligere Deum. Dum ergo inimicum diligis, fundamentum templi in latum disponis. Dum diligis Deum, aedificii spiritualis parietes erigis in altum . In his vero mensibus et in his annis dies et noctes possunt assignari. Habet enim anima diem, contemplationis lucem, noctem, tentationum caliginem. Istum illuminat sol indeficiens, illam luna decrescens. Hic vides Deum, ibi offendis proximum. In die rides, in nocte ploras. Unde Jeremias: Plorans, ploravit in nocte . Mens enim, quae tentationum turbine quandoque concussa dolet, exhilarata radio contemplationis post
Abbreviated transcription (Latin):
lauas ut uideas: tc̃ appropir
ad montem uisionis inquo eal̃s
tiu fundam̃ta ponas. Nong la
facis sub moyse. s subsalomone
Nͥeccẽ pͥmo regni sui annos inqͣr¬
to. Anni m̃ses. dies. &e noctes: hu¬
mane uite sunt distinctiones.
ht̃ enim quelibet fidelis anima
moralit̾ annos. m̃ses dies. &e nocte:
quibꝰ suas designet actiones. Pri¬
mus gͥ annus regis salomonis.
suꝑ isrł est abiectio suiꝰ Scd̃s. sub¬
iectio mundi:. t̾cius eiectio diaboli:
quartus dilectio ꝓximi. In primo
humiliatur. dum eligit abiectꝰ ẽẽ
sibi regnum id est mundũ: int̾cio
eicit hostem. idest diabolum: in
quarto ad quirit pacem. dũ diligit
ꝓrimum. Intribꝰ pͥmis matĩam p̃pa¬
rat: inquarto edificat. Nec etiam
in pͥmo m̃se anni: s inscd̃o. ẜrimꝰ
m̃sis inm̃sibꝰ anni apud ebreos¬
erat apͥlis: scd̃s uͦ maiꝰ. In aprili
siquidem in nouatur t̾ra. in eodẽ
fiebat pascha. idest phase: quod

Expanded text:
levas ut videas, tunc appropinquas levas ut videas, tunc appropinquas ad montem visionis, in quo aedificii tui fundamenta ponas. Non igitur hoc facis sub Moyse, sed sub Salomone. Non etiam primo regni sui anno, sed in quarto. Anni, menses, dies et noctes humanae vitae sunt distinctiones. Habet enim quaelibet fidelis anima moraliter annos, menses, dies, noctes, quibus designat suas actiones. Primus igitur annus regis Salomonis super Israel, est abjectio sui, secundus subjectio mundi, tertius ejectio diaboli, quartus dilectio proximi. In primo humiliatur, dum eligit et exoptat absibi regnum, id est, hunc mundum. In tertio ejicit hostem, id est, diabolum. In quarto, acquirit pacem, dum diligit proximum. In tribus primis materiam praeparat, in quarto aedificat. Nec etiam in primo mense anni, sed in secundo. Primus mensis in mensibus anni apud Hebraeoserat Aprilis, secundus vero Maius. In Aprili siquidem innovatur terra: in eodem fiebat Pascha, id est, phase, quod
Abbreviated transcription (Latin):
filiorumisrł de t̾ra egypti. in an¬
no quarto m̃se zio. ipse est m̃sis
scds regis salomonis suꝑ ifrł: edi¬
ficare cepit domumdomins. Au¬
dis quia longe post egressionem
filiorum isrł de tr̃a egipti posuit
salomon fundam̃tum templi.
ñ enim quam cito mundorenun¬
tias. edificii spiritalis funda m̃ta
locas. Ad huc enim suꝑ est cnͣsitꝰ
maris rubri. habens inse colorem
sanguinis. &e commotionẽ turbati¬
onis: ad huc enim turbaris. adhue
&e gloriaris: in pace autem debes
ẽẽ ce in humilitate. Indeseito aũ
prius reꝑis aquam. s amarisim̃
dum enimpeccata deseris: adhue
gemis. fit autem aqua potabius
imposito ligno crucis. Gumeñ
ad memoriam passio xp̃i reducit̃
dulcescit animus. dũ eide mont
titur. Adhuc bella sustines l
contradictiones ne transens a¬
huc ollas carnium suspitas.sus
bibis aquam fluminis. aqũa us¬
nis. aquam dulcent ñ tam̃ca lda¬
tio curtentem. Dumauteme⁊ as
syloe que cũ suentio curtumt ae

Expanded text:
filiorum Israel de terra Aegypti, in anno quarto, mense zio ipse est mensis secundus regis Salomonis super Israel aedificare coepit domum Domino . Audis quod longe post egressionem filiorum Israel de terra Aegypti, posuit Salomon fundamentum templi. Non enim quam cito mundo renuntias, aedificii spiritualis templi fundamenta locas. Adhuc enim superest transitus maris Rubri, habens in se colorem sanguinis, et commotionem turbationis. Adhuc enim turbaris, adhuc et gloriaris. In pace autem debes esse, et in humilitate. In deserto autem prius reperis aquam, sed amarissimam . Dum enim peccata deseris, adhuc gemis; fit autem aqua potabilis imposito ligno crucis. Cum enim ad memoriam passio Christi reducitur, dulcescit animus dum eidem mortetitur. Adhuc bella sustines et contradictiones, ne transeas; adhuc ollas carnium suspiras . Cum bibis aquam fluminis, aquam Jordanis, aquam dulcem, non tamen cum silentio currentem . Dum autem ex aquis Siloe, quae cum silentio currunt , oculos
Abbreviated transcription (Latin):
lutum habent: qñq puluere c ari¬
ditate scatent. Unde psalmista. &
comminuam inquit eos urpuluerẽ
ante faciem uenti: ut lutum plate¬
arum delebo eos. Pultus ẽ dissolu¬
tio humane fragilitatis: uentꝰ. su¬
ꝑbie sp̃c. uentus suoimpetu pul-¬
uerem subleuat: quotiens aliquis
actiones cuiuslibet dissoluti u̾b̃
adulatoriis laudat. In puluere uͦ
turbinem generat: dum dissolutaᷤᷤ
actiones impetus elationis tͣbat.
Ut puluerem gͦ inimicos suos da¬
iud comminuit: qnͣdo ille manu
fortis actiones ꝑũsorum. dissolu¬
tas ꝑmanere ꝑmittit. Ut lutum
platearum delebo eos. Lutum in
plateis: ẽ immundicia carnis. Hẽ
gͥ dauid inimicos :.i. luxuriantes
ce lubricos. Et delebo inquit eos.
Unde: forsitan de libro uite. Be

Expanded text:
lutum habent, quandoque pulvere et silutum habent, quandoque pulvere et siccitate scatent. Unde Psalmista: Et comminuam, inquit, eos ut pulverem ante faciem venti, ut lutum platearum delebo eos . Pulvis, est dissolutio humanae fragilitatis, ventus superbiae spiritus. Ventus suo impetu pulverem sublevat, quoties aliquis vitam cujuslibet dissoluti verbis adulatoriis laudat. In pulvere vero turbinem generat, dum dissolutas actiones impetus elationis turbat. Ut pulverem ergo inimicos suos David comminuit, quando ille manu fortis actiones perversorum dissolutas remanere permittit. Ut lutum platearum delebo eos. Lutum in plateis, est immunditia carnis. Habet igitur David inimicos, id est, luxuriantes et lubricos. Et delebo, inquit, eos. Unde? forsitan de libro vitae. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ciues bonos ce malos: habet plateaᷤ
ce areas: Habet in horreis grana cũ
paleis. In plateis ierłm boni sunt.
s ñ deficiunt: quia uanitatibꝰ scł̃i
dediti ñ succumbunt. Mali uͦ in
plateis ciuitatis sunt &e deficiunt:
quia uagi ce instabiles uoluptati¬
bus carnis ñ resistunt. Platee st̃
uie late: que ꝑ eas gradientẽ du¬
cunt ad mortem. Cum deficerent
inquit quasi uulnãti: in plateis
ciuitatis. Peccata: sunt quasiuul¬
nera. Quasi uuln̾ati in plateis defi¬
ciunt: qui deficientes inbono. a
delectatione peccati ñ resipiscunt.
Ad hoc etiam ꝑtinere uidetur: qd̃
in eodem scͥptum reꝑit᷑. Cũ defice¬
rent inquit paruulus ce lactans:
in plateis oppidi. Paruulus est: sĩ¬
pler ce rudis popl̃s. Lactans est:
carnalia p̾dicans. Platee oppidi: st̃
delectationes huius mundi. In pla¬
teis gͥ oppidi paruulus celactans
deficiunt: qnͣdo p̾laticum subiectis
cessantes abonis oꝑibꝰ. passim carna¬
lia querunt. Huiusmodi platee qñq

Expanded text:
cives bonos et malos, habet paleas et areas. Habet in horreis grana cum paleis. In plateis Hierusalem boni sunt, sed non deficiunt, quia vanitatibus saeculi dediti non succumbunt. Mali vero in plateis civitatis sunt, et deficiunt, quia vagi et instabiles voluptatibus carnis non resistunt. Plateae sunt viae latae, quae per eas gradientes ducunt ad mortem. Cum deficerent, inquit, quasi vulnerati in plateis civitatis. Peccata sunt quasi vulnera. Quasi vulnerati in plateis deficiunt, qui deficientes in bono a delectatione peccati non resipiscunt. Ad hoc etiam pertinere videtur, quod in eodem scriptum reperitur: Cum deficerent, inquit, parvulus et lactans in plateis oppidi . Parvulus, est simplex et rudis populus. Lactans, est doctor carnalia praedicans, Plateae oppidi sunt delectationes hujus mundi. In plateis igitur oppidi parvulus et lactans deficiunt, quando praelati cum subjectis cessantes a bonis operibus, passim carnalia quaerunt. Hujusmodi plateae quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
in numerofr̃m. ut cot simuil
cohabitent. qui ordinate uiuere
possint: ne uel excusante pauccta¬
te irregularit̾ uiuant: uelꝓmul¬
titudine cohabitantium necessita¬
ti eoꝵ illicita querant. Qui enim
multos congregant: necesse ẽ ut
eorum uictui multa querant. Sed
dum querunt plura. crescit ex t̾or
curã. spargunt᷑ ꝑdiu̾sas regiones
eccłie beneficia: sparguntur ae ft̃
soliint̃ scl̃ares habitant. nolentes
patifraudẽ. s iudicio contendett
parati. Quiuͦ ꝑcellulas duo uł tes
uł etiam quatuor aut quinq si¬
mul habitant: claustrali ñ cohat¬
tant᷑ lege. Loquunt᷑ ce quandoe
cui. & quod uolunt. Nec horumtd̃
siue illorum uitã accuso: s quidin
utrisq ꝑicłi lateat annuntio.I
his autemquidam monachi quo
heredes beati benedicti nouimus
ẽẽ discretionem seruant: ut si fri
suꝑhabundet numerꝰ et bet̃ eis¬
locꝰ possessionis remotior ñ minꝰ
quam duodecim fr̃s transinittunt:
ne religionis opꝰ paucitatis negli-¬

Expanded text:
in numero fratrum, ut tot simul habitent, qui ordinate vivere possint, ne vel excusante paupertate irregulariter vivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae beneficia, sparguntur et fratres, soli inter saeculares habitant nolentes pati fraudem, sed judicio contendere parati. Qui vero per cellulas duo, vel tres, vel etiam quatuor, aut quinque simul habitant, claustrali non coarctantur lege, loquuntur et quando, et cui, et quomodo volunt. Nec horum tamen, sive illorum vitam accuso. sed quid in utrisque periculi lateat, annuntio. In his autem quidam monachi, quos haeredes beati Benedicti novimus esse, discretionem servant, ut si fratrum superabundet numerus, et detur eis possessionis locus remotior, non minus quam duodecim fratres transmittunt, ne religionis opus paucitatis negli
Abbreviated transcription (Latin):
ritas dicat. Uenit hora. cũ iam ñ
ipũbis loquar uobis: s palã de
patre annuntiabo uobis. filius
enunde patre palam annunti¬
at: quia ꝑ hoc quod u̾bumẽ. ex
natura nos diuinitatis illustrat.
Palãitaq de patre annuntiare
se asserit: qr ꝑpatefactã tunc
maiestatis sue speciem. & quomͦ
ipse gignenti ñ impar oriatur: de

Expanded text:
ritas dicit: Venit hora, cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Filius enim de Patre palam annuntiat, quia per hoc, quod Verbum est, ex natura divinitatis nos illustrat. Palam itaque de Patre annuntiare se asserit, qua per patefactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipse gignenti non impar oriatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓferentibꝰ ñ p̃itur. Aꝑte tunc ui¬
debimus. quomͦ & unum diuisi¬
bilit̾ tria sint: & indiuisibilit̾ tua.
unum. Apparente gͥ iniudicio re¬
tributore oꝑum. iam u̾ba cessabt̃
exhortationum: ce nos angustiaᷤ
uite p̾sentis euadentes. in illa qͦq
suscepti contemplatione gaudio¬
rum: iam nullatenus indigebimꝰ
audire ũba doctoꝵ¬

Expanded text:
ferentibus non praeitur. Aperte tunc videbimus quomodo et unum divisibiliter tria sunt, et indivisibiliter tria unum. Apparente igitur in judicio retributore operum, jam verba cessabunt exhortationum, et nos angustias vitae praesentis evadentes, in illa quoque suscepti contemplatione gaudiorum, jam nullatenus indigebimus audire verba docto
Abbreviated transcription (Latin):
comperi: qualit̾ ad angłos
ce ad animas scõꝵ d̃s consueuit lo¬
qui. Adhuc uͦscire desido. quomͦ
post resurrectionẽ d̃s hominibꝰ
loqui debeat: ut quod scͥbere ꝓpo¬
sui. auctoritati ñ contradicat. Uñ
beatus gregorius. Cum nobis post
omnibꝰ creaturis p̾sit. nobis insinu¬
at: tc̃ det̾sa nr̃e m̃tis caligine. da¬
ra se uisione manifestat: & tõ im

Expanded text:
comperi qualiter ad angelos et ad animas sanctorum Deus consuevit loqui. Adhuc vero scire desidero quomodo post resurrectionem hominibus loqui debeat, ut quod proposui scribere auctoritati non contradicat. Unde beatus Gregorius: Cum nobis post omnibus creaturis praesit nobis insinuabit; tunc, detersa nostrae mentis caligine, clara se visione manifes
Abbreviated transcription (Latin):
singłis singła. Sunt enimibi an¬
gli archangl̃i throni ce dominatio¬
nes. principatꝰ & potestates uirtu¬
tes. cherubin & seraphim. Huic an¬
głoꝵ conuentui d̃s pat̾ omp̃s abba¬
tis more p̾ponitur. hic conuentus
hoc claustrũ iusti relictis om̃ibꝰ que
possident. ꝑuenire ꝓꝑant. ut in eo
ꝑfecte religionis habitum .i. immor¬
talitatis ce innocentie uestem su¬
mant. Adhuc tam̃ in locis adhoc
deputatis expectant donec ad il¬
lud magni iudicii capitulũ ꝑue¬
nire queant. ut ibi recepturi ue¬
stem ꝑfecte religionis audiant.
uenite benedicti patris mei. ꝑci¬
pite regnum qd̃ uob̃ paratumẽ
ab origine mundi. De cele¬

Expanded text:
singulis singula. Sunt enim ibi ansingulis singula. Sunt enim ibi angeli, archangeli, throni et dominationes, principatus et potestates, virtutes, cherubin et seraphin. Huic angelorum conventui Deus Pater omnipotens abbatis more praeponitur. Hic conventus hoc claustrum justi relictis omnibus quae possident, pervenire properant, ut in eo perfectae religionis habitum, id est immortalitatis et innocentiae vestem sumant. Adhuc tamen in locis ad hoc deputatis exspectant, donec ad illud magni judicii capitulum pervenire queant, ut ibi recepturi vestem perfectae religionis audiant: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . C
Abbreviated transcription (Latin):
lla suꝑna ciuitas que ie ierłm .xx.¬
tusalem dr: in expugnabili mu
coꝑfecte securitatis undiq mu¬
nitur. In hac ciuitate duodecim
sunt porte ꝑquas beatorum am¬
me adillud claustrũ ñ manufa¬
ctum. quod est incelis. festinant
introire. Ex singulis margaritiꝰ
singłe portefiunt. qm̃ ꝑ unitatẽ
siĩ ce puritatem m̃tis: ad celestẽ
patriam iusti ꝑuenientes intrabt̃
Platee eius auro mundo ce lapidi-¬
b p̃ciosis sternunt᷑. qm̃ nich in ea
nisi puritas inuenit᷑. ꝑ om̃siucos
euis alleluia canit᷑. quia ubiq ꝑ
eam diuine laudis gła p̾dicatur.
In hac ciuitate ierłm que int̃pre¬
tatur uisio pacis: fundat᷑ clau-¬
sirum ꝑfecte beatitudinis. Hoc
claustrum hr̃e dr firme stabilita-¬
us quadraturã. equitatis latera.
ꝑseuerantie bases. columnas uir¬
tutum. diuine ꝓtectionis capitel¬
li snhoc claustro angłoꝵ conuentꝰ
uesdet. E in eo ꝑfecte caritatis or¬
dmem tenet. Ibi diũsis angłorũ
spiritibꝰ diu̾sa comm̃dant᷑ officia.

Expanded text:
lla superna civitas, quae Hierusalem dicitur, inexpugnabili muro perfectae securitatis undique munitur. In hac civitate duodecim portae sunt, per quas beatorum animae ad illud claustrum non manufactum, quod est in coelis, festinant introire. Ex singulis margaritis singulae portae fiunt, quoniam per unitatem fidei, et puritatem mentis ad coelestem patriam justi pervenientes intrabunt. Plateae ejus auro mundo, et lapidibus pretiosis sternuntur, quoniam nihil in ea, nisi puritas invenitur. Per omnes vicos ejus alleluia canitur, quia ubique per eam divinae laudis gloria praedicatur . In hac civitate Hierusalem quae interpretatur visio pacis, fundatur claustrum perfectae beatitudinis. Hoc claustrum habere dicitur firmae stabilitatis quadraturam, aequitatis latera, perseverantiae bases, columnas virtutum, divinae protectionis capitella. In hoc claustro angelorum conventus residet, et in eo perfectae charitatis ordinem tenet. Ibi diversis angelorum spiritibus diversa commendantur officia,
Abbreviated transcription (Latin):
altare eneum contritioni cordis
similis ẽẽ d̃r: quia incontritione cordis
accenduntur. Hoc autem altare eneum
magnitudine suisp̃e metalli. positio¬
ne loci aliquid designat: erat enim

Expanded text:
altare aeneum contritioni cordis simile esse dicitur, quod in contritione cordis accenduntur. Hoc autem altare aeneum, magnitudine sui, specie metalli, positione loci aliquid designat. Erat enim
Abbreviated transcription (Latin):
oeflent. quam puritate celestis de¬
sideris gaudent. Eirat eneuntquia
multi sunt quidicunt m̃te seruimꝰ
legidi. carne autẽ legi peccati. Erat
ante fores templi positum: quia pau¬
ci sunt quirenuntiant omnibꝰ que
possident. ut ad ostiumporticus ap¬
propinquent. Porticus siquidem
templrẽ ut suꝑiꝰ diximꝰ renuntia-¬
tio mundi. In hac porticu due erigũ¬
tur columpne: una castitatis. altera
sobrietatis: ut qui mundo renunti
porticum renuntiationis: sequitur
templum recte conũsionis.

Expanded text:
desiderii gaudent. Erat etiam aeneum, quia multi sunt, qui dicunt: Mente servimus legi Dei, carne autem legi peccati . Erat ante fores templi porticus, quia pauci sunt, qui renuntient omnibus, quae possident, ut ad ostium porticus appropinquent. Porticus siquidem templi est, ut superius diximus, renuntiatio mundi. In hac porticu duae eriguntur columnae, una castitatis, altera sobrietatis, ut qui mundo renuntiaporticum renuntiationis sequitur templum rectae conversationis.
Abbreviated transcription (Latin):
tio nusqũa erit. huius autẽ pacis.
ñ erto finis. & adipe frum̃ti saciat
te. Audi quod sequitur: quia iusti
iradipe ftum̃ti in illa ciuitate sa¬
tientur. Adeps frumĩti ẽ. p̃sens con-¬
templatio uultus dĩ. unde siciustoꝵ
sensus reficitur: ut omnem sacietatẽ
suꝑare iudeat᷑. Si nos hic corꝑis sui
participatione reficit: quẽ admodũ
ibi saciabit. quos totolumine deita¬
bilis: qui ꝓcedit de ꝑfecta cogniti¬
one diuinitatis.

Expanded text:
tio nusquam erit. Hujus autem pacis tio nusquam erit. Hujus autem pacis non erit finis. Et adipe frumenti satiat te . Audi quod sequitur, quia justi ex adipe frumenti in illa civitate satiantur. Adeps frumenti est praesens contemplatio vultus Dei. Unde sic justorum sensus reficitur, ut omnem satietatem superare videatur. Si nos hic corporis sui participatione reficit, quemadmodum ibi satiabit, quos toto lumine Deitabilis, qui procedit de perfecta cognitione divinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
isse memoratur. Confortauit in qͥt
seras portarum tuarum. benedix̃
filis tius inte. Seras confortat: qui
eas ne ampliꝰ aꝑiantur firmat. Cũ
seras confortatas eẽ. dicit: clausas
ianuas beate ciuitatis ostñdit. Sera
in porta ponit ut intrandi licentia
deneget᷑: quod illo temꝑe accidit
quando sponsus intrauit: sic̃ in eu¬
angłio de uirginibꝰ dic̃. & que p̾ꝑate
erant intrauerunt cũ eo ad nuptiaᷤ:
& clausa ẽ ianua. Glausa ẽ. ut quidã
s ad beatitudinẽ sempit̾nam: quia
nec inde quisquã sc̃s ultius exibit.
nec aliquis postea alienꝰ intrabit Tẽ
enimerit beatudo iustoꝵ. secura q̃
tali lege ꝓbatur suscipiut numquã
possit amttti: qm̃ cuuitas illa contui¬
bilem dm̃intus habebit: & id̃o nemo
inde desiderat iisgredi. qi pret̃ ipsũ
simile nil p̃ualet intueri. Benedixit
filuis tuis inte. Ad ierłm dicitur. be-¬
nedixit filiis tius inte .i. in pace.
Ipse enim pacẽ fines eius posuit:
qr infutura ierłm discordie turba¬

Expanded text:
isse memoratur. Confortavit, inquit, seras portarum tuarum, benedixit filiis tuis in te . Seras confortat, qui eas, ne amplius aperiantur, firmat. Cum seras confortatas esse dicit, clausas januas beatae civitatis ostendit. Sera in porta ponitur, ut intrandi licentia denegetur, quod illo tempore accidit, quando Sponsus intravit, sicut in Evangelio de virginibus dicitur: Et quae paratae erant intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua , ut quidam sed ad beatitudinem sempiternam, quia nec inde quisquam sanctorum ulterius exibit, nec aliquis postea alienus intrabit. » Tunc enim erit beatitudo justorum secura, quae tali lege probatur suscipi, ut nunquam possit amitti, quoniam civitas illa contuibilem Deum intus habebit. Et ideo nemo inde desiderat egredi, quia praeter ipsum simile nil praevalet intueri. Benedixit filiis tuis in te. Ad Hierusalem dicitur: Benedixit filiis tuis in te, id est in pace. Ipse enim pacem fines ejus posuit, quia in futura Hierusalem discordiae turba
Abbreviated transcription (Latin):
lysiam: dix̃ iuidas ad fr̃s eiꝰ. Eccecon¬
triti sunt inimici nr̃iascendamus
nunc mundare sc̃a ce renouare. Fr̃s
thatias int̾p̃tatur donum dĩ. iu¬
das. confitens. symon. obediens:
ionathas. columbadans. iohan¬
nan. grã: eleazarus. d̃i auxilium
int̾pretatur. Hii autem filii ma¬
thatie sunt: quia exdono dei bec
omnia ꝓcedunt. Iudas gͥ mundat.
symon edificat: ionathas renouat.
iohannam ornat: eleazarus ꝓte¬
git. ce conseruat. Iudas templum
mundat: quia confessio m̃tem a
uiciis purgat. Symon edificat: qr
ad hoc obedientia laborat. ut edifi¬
cium bonioꝑis mnaltum crescat. Io¬
nathas scã renouare ñ desinit: qͥa
columbina simplicitas edificat. qd̃
struit: &e in pͥmo homine destruxit.
Iohannam faciem templi coronis
aureis ornat: quia noticiam uicto¬
riose m̃tis grã moribꝰ commendat.
S hec omnia nichil ꝓficiunt. nisi

Expanded text:
s ad fratres suos: Ecce contriti sunt inimici nostri. Ascendamus nunc mundare sancta, et renovare . Fratres thathias interpretatur donum Dei, Judas confitens, Simon obediens, Jonathas columna dans, Joanna Dei gratia, Eleazarus Dei auxilium interpretatur. Hi autem filii Mathathiae sunt, qui ex dono Dei haec omnia procedunt. Judas igitur mundat, Simon aedificat, Jonathas renovat, Joanna ornat, Eleazarus protegit et conservat. Judas templum mundat, quia confessio mentem a vitiis purgat. Simon aedificat, quia ad hoc obedientia laborat, ut aedificium boni operis in altum crescat. Jonathas sancta renovare non desinit, quia columbina simplicitas aedificat, quostruit, et in primo homine dextruxit. Joanna faciem templi coronis aureis ornat, quia notitiam victoriosae mentis Dei gratia moribus commendat. Sed haec omnia nihil proficiunt, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altare. holocaustoꝵ nouum.
Suꝑ altare holocaustorum nouũ
sacrificant. dum incontritione cor¬
dis. carnis desidia mactant. Hec
igitur m̃tem renouant: & ab
immundiciis pollutam purgãt.
pace manent. qui uidam .i. confel¬
sionem ducem p̃cet̾is hñt. quitt̃¬
plum .i. animum auiciis mundãt.
&e eaque destructa sunt cotidie re¬
staurant: credosi ñ deficiunt. qd̵
ex hac ierłm. ad celestem sine mora

Expanded text:
super altare holocaustorum novum. super altare holocaustorum novum. Super altare holocaustorum novum sacrificant, dum in contritione cordis, carnis desideria mactant. Haec igitur mentem renovant, et ab immunditiis pollutam purgant. pace manent; qui Judam, id est, confessionem ducem prae caeteris habent; qui templum, id est, animum a vitiis mundant, et quae destructa sunt quotidie restaurant: credo si non deficiant, quod ex hac Hierusalem ad coelestem sine mora
Abbreviated transcription (Latin):
ce m̃sam intemplũ. E obtulerunt
sacrificium suꝑ altare holocaustoꝵ
nouum. Sacerdotes sine macula
iudas elegit. quando uirtutes que
inara cordis ministrant: ummacu¬
latas reddit. Qui in lege di uolun¬
tatem hñt. quia alit̃ medullatum
sacͥficium ñ offerent. & mundaue¬
runt scã .i. deuotionẽ m̃tis: ab
omni malicie culpa. & edificaue¬
runt intͥnsecus domum ipsamui¬
delicet conscientiam. diũsis qua-¬
litatibꝰ moꝵ. & scificauerunt ȩdẽ
& atria. intus m̃tem: aext̾ius oꝑa.
&e fecerunt uasa noua scã. uasa no
intulerunt candel abrum & altare
incensorum. & m̃sam intemplum.
ꝑ candelabrum possumus accipete
di u̾bum. ꝑ lum̃ candelabri. docttinã
ũbi. ꝑ altare incensorum. deuotionẽ
orationum. ñ suauem fumũ adula¬
tionum. ꝑ m̾̃sam: diuine scͥpture
memoriam.Sicut enun aliquis
inhis que ponuntur inm̾sa refictt᷑
sic animus his que admemoriã
reducit: quasidiũsis ferculis sa¬
ginatur. & obtulerunt sacͥficiũ

Expanded text:
nt sacrificium super altare holocaustorum novum . Sacerdotes sine macula Judas eligit, quando virtutes, quae in ara cordis ministrant, immaculatas reddit. Qui in lege Dei voluntatem habent, quia aliter medullatum sacrificium non offerrent, et mundaverunt sancta, id est devotionem mentis, ab omni malitiae culpa. Et aedificaverunt intrinsecus domum, ipsam videlicet conscientiam, diversis qualitatibus morum. Et sanctificaverunt aedem et atria: intus mentem, et exterius opera. Et fecerunt vasa nova sancta. Vasa nova intulerunt candelabrum, et altare incensorum, et mensam in templum. Per candelabrum possumus intelligere Dei verbum; per lumen candelabri, doctrinam verbi; per altare incensorum devotionem orationum, non suavem fumum adulationum; per mensam, divinae Scripturae memoriam. Sicut enim aliquis in iis, quae ponuntur in mensa reficitur, sic animus iis, quae ad memoriam reducit, quasi diversis ferculis saginatur. Et obtulerunt sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacrificium. Ait enĩ abrahamad
pueros suos. Expectate hic cumali¬
aduos. Pueri sunt pueriles sens an¬
mi. Quicumasino expectant: qua
tarditatem semꝑ amant. Duodt̃
ẽẽ pueri ociosi uidele e tepidi. po¬
tantes stimulum carnis & paleas
leuitatis. Abraham uͭ qui int̾ptãt
pat̾ multaꝵ gentium. idẽ animi
genitor multaꝵ cogitationum a¬
cendit cum puero .i. cũ corde
ro: portans ignemoe gladiũs nl
nib ẜ ignem caritatem: ꝑglal¬

Expanded text:
ad sacrificium. Ait enim Abraham ad ad sacrificium. Ait enim Abraham ad pueros suos: Exspectate hic cum asiad vos . Pueri sunt pueriles sensus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Abraham vero, qui interpretatur pater multarum gentium, id est animus genitor multarum cogitationum, ascendit cum puero, id est cum corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem;
Abbreviated transcription (Latin):
sine fumo. Cumautemmens ad
osid̾anda celestia laborat. tc̃ cogita¬
tio occupatione temꝑalium impe
platio curiositate reuocat᷑: &e sicfit
qñq ut mensociosa uoluptate
torpescat. Cumgͥ homointĩor iacce
in lectulo uoluptatis. dumsomno
torpescit inhertie. & somniis delu¬
dit᷑ curiositatis: conuocat ce hortat᷑
extĩorem ut inlinet aurẽ rumoribꝰ.
loquatur uana. mollibꝰ induatur:
mane comedat:. gallus cene t̾minet
lectionem. Cuntib dormitũ surgen¬
tes ad iugilias obuient frẽs. uigi¬
lantibꝰ illisdormiant redecntibꝰ
surgant.S melius forsitaneẽt si
nichil dicẽnt: quam si subtractis
sillabis aut dictionib oscitando
psalmos decantarent. H ẽ tarditas
ociosorum quinicħ oꝑant᷑ adhor̃a
s semꝑ comitant᷑ moram. Hiisunt
qui expectant cumasmo nec ascen¬
dunt cum ysaac inmontẽ. portãtis
paleas ce stimulũ que ad asinumꝑ
tinent: ñ ignem ae gladiũ q̃ ꝑtines

Expanded text:
sine fumo. Cum autem mens ad sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium impedplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil operantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qui exspectant cum asino, nec ascendunt cum Isaac in montem, portantes paleas et stimulum, quae ad asinum pertinent, non ignem et gladium quae pertinent