comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q enim ob̾ aliũd potestatem hr̃e mortis
uerissime diceretur. unde ille qui sine ul¬
lopeccato ues originasi uel proprio mori¬
ebatur. dixit quod paulo ante commemo¬
niui. ecce uemet princeps raundi id est
diabolus qui potestatem hẽbat mortis.
et in me nichrł mueniet. id ẽ pc̃ci. prop¬
ter homines em̃ mori uoluit: et qͣi dic̾et᷑
mortis cãm de pc̃co sub auctore peccati.
sed de obedrentia et iusticia fcũs obẽdi¬
ensusq ad mortem. Et hoc ergo isso te¬
stimonio demoristratũ ẽ. et quod timo¬
re mortis fideles uincunt. ad agonem
ipius fider ꝑtinere. Qui profecto defu¬
isset.si mox eẽt crẽdentes immior talitus
consecuta. Quannus ituq multa dñs
uisibilia miratula fecerit uñde ip̃a fides
ueu̾it quibusdam primordiis lactescen¬
tib germinaret et in suum robur ex il¬
la teneritũdine coalesceret.tanto est emĩ
fortior quanto magit iam ista ñ querit.
tamen illud quod promissum speramus

Expanded text:
que enim ob aliud potestatem habere mortis que enim ob aliud potestatem habere mortis verissime diceretur: unde ille qui sine ullo peccato vel originali vel proprio moriebatur, dixit, quod paulo ante commemoravi, Ecce veniet princeps mundi, id est, diabolus, qui potestatem habebat mortis, et in me nihil inveniet, id est, peccati, propter quod homines mori fecit. Et quasi diceretur mortis causam de peccato sub auctore psed de oboedientiae iustitia factus oboediens usque ad mortem\'. et hoc ergo illo testimonio demonstratum est et, quod timorem mortis fideles uincunt, ad agonem ipsius fidei pertinere, qui profecto defuisset, si mox esset credentes inmortalitas consecuta. Quamuis itaque multa dominus uisibilia miracula fecerit, unde ipsa fides uelut quibusdam primordiis lactescentibus germinaret et in suum robur ex illa teneritudine coalesceret — tanto est enim fortior, quanto magis iam ista non quaerit —, tamen illud, quod promissum speramus,
Abbreviated transcription (Latin):
mortũ surit cũ non accepissent promissi¬
ones sed longe eas uidentes et salutantes
et consitentes quia hospites et peregrmi
sunt super terram. Et paulopost eandem
fidei laudem ita conclusit. Et om̃s ĩquit
testimomum consequuti per fidem ũ tu¬
lerunt promissiones dei. Pro nob̾is enĩ
meliora prouĩderunt ne sime nob ꝑfecti
perficerentur. hec laus fidei non esset.
n omnino ut iam dixi fides ẽẽt si ho¬
mines in crẽdendo premia uisibilia se¬
querentur. hoc ẽ si fidelibus merces
inmortalitatis in hoc seculo redderetur.
hme et ip̃e dr̃ĩs mori uoluit. ut quemad¬
modum de ilło scriptum ẽ. ꝑ mortẽ eua¬
cuaret eum qui potestatem hẽbat mor¬
tio id ẽ diabosum. et siberret eos quiti
more mortis per totum uitam rei erant
semuitutis. Hoc testimonio satis etiam il¬
lud mõstratur. et mortem istam corꝑis
principe atq auctore diabolo. hoc est ex
pecrato accidisse quõd ille persuasit. ne¬

Expanded text:
omnes, cum non accepissent promissiomnes, cum non accepissent promissiones, sed longe eas uidentes et salutantes et confitentes, quia hospites et peregrini sunt super terram. et paulo post eandem fidei laudem ita conelusit: et omnes, inquit, testimonium consecuti per fidem non tulerunt promissiones dei; pro nobis enim meliora prouiderunt, ne sine nobis perfecti perficerentur. haec laus fidei non esset nec omnino, ut iam dixi, fides esset, si homines in eredendo praemia uisibilia sequerentur, hoc est, si fidelibus merces inmortalitatis in hoc saeculo redderetur. Hinc et ipse dominus mori uoluit, ut, quemadmodum de illo scriptum est, per mortem euacuaret eum qui potestatem habebat mortis, id est diabolum, et liberaretmore mortis per totam vitam rei erant servitutis . Hoc testimonio satis etiam illud monstratur, et mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, hoc est, ex peccato accidisse, quod ille persuasit; ne
Abbreviated transcription (Latin):
mortis molestiam delicatius credere¬
tur in xp̃m. Plus ergo gr̃e prestitit
plus fidelibus suis sine dubitatione
donauit. Quĩd enim magnum erat
uĩdendo non mori eos qui crederent.
credere se non moriturum: quanto
ẽ maius. quanto fortius. quanto lau¬
dabilius ita crẽdere ut se speret mori¬
turus sine fine uicturum. Deniq hoc
quibusdam in fine largietur ut mor¬
tem istam repentina commmutatiõe
non sentiant. sed simul cum resurgẽ¬
tibus rapiantur in nibib obuam
uiuant. et recte illis. quia nõn erunt
iam posteri qui propter hoc credant
non spetando quod non uident. sed
amando quod uident. Que fides ẽ
eneruis et debilis. nec fides ommnino
dicenda quande quidẽ fides ita de¬
finita ẽ. fides ẽ sperantium substan¬
tia. comunctio rerum que nõ uidentur.
Unde etiam in eadem ũ et hoc scͥptũ ẽ
ad hebreos epla con sequenter emtnerass
quosdum qui deo fide placuerunt scdm
fiderꝰ dum fide inquit mortui funt. hii

Expanded text:
mortis molestiam delicatius credercmortis molestiam delicatius crederctur in Christum. plus ergo gratiae praestitit, plus fidelibus suis sine dubitatione donauit. quid enim magnum erat uidendo non mori eos, qui crederent, credere se non moriturum? quanto est maius, quanto fortius, quanto laudabilius ita credere, ut se speret moriturus • sine fine uieturum ! denique hoc quibusdam in fine largietur, ut mortem istam repentina commutatione non sentiant, sed simul cum resurgentibus rapiantur in nubibus in obuiuant. et recte illis, quia non erunt iam posteri, qui propter hoc credunt non sperando quod non uident, sed amando quod uident. quae fides est eneruis et debilis nec fides omnino dicenda, quando quidem fides ita definita est: fides est sperantium substantia, conuictio rerum quae non uidentur. unde etiam in eadem, ubi et hoc scriptum est, ad Hebreos epistola, cum consequenter enumerasset quosdam, qui deo fide placuerunt: secundum fidem, inquit, mortui sunt hi
Abbreviated transcription (Latin):
dimendo cum per illius pcc̃m tempora¬
liter moriamur. per istius aũt rẽdempti¬
ouem non ad temporalem uitam s ãd
perpetuam resurgamꝰ. Nr̃m ergo corpꝰ
mortuum ẽ propter peccatiem. xͥ autẽ
corpus solum mortuum ẽ sine peccato:
ut fuso sanguine sine culpa ommum
culparum cirographa delerentur qͥb
debitores qui in eum credunt a diabolo
autea tenebantur. Et ĩdeo hic ẽ sãguis
meus qui pro uobis multis effundet᷑
in remissionẽ peccatoꝵ. Poterat aũt
experirentur corporis mortẽ: sẽd si hoc
fecisset carni quedam felicitas ãddere¬
tur minueretur autem fidei fortitu¬
do. sic enim hommes mortem istam ti¬
ment. ut non ob aliũd felices dicerent
ẽẽ xp̃ianos nͥ qd̾ mori omnino ñ pos¬
sent. ac per hoc nemo propter illã u¬
tam que post istam mortem beata fu¬
tura ẽ. per uirtutem etiam contemp
nende ip̃ius mortis ad xp̃i gratiam
festinaret: s propter remouendam

Expanded text:
dimendo; cum per illius peccatum temporadimendo; cum per illius peccatum temporaliter moriamur, per istius autem redemptionem non ad temporalem vitam, sed ad perpetuam resurgamus? Nostrum ergo corpus mortuum est propter peccatum, Christi autem corpus solum mortuum est sine peccato; ut fuso sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa delerentur, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo antea tenebantur. Et ideo, Hic est, ait, sanguis meus, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum . CAPUT experirentur corporis mortem: sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. Sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Christianos, nisi quod mori omnino non possent. Ac per hoc nemo propter illam vitam, quae post istam mortem beata futura est, per vinendae ipsius mortis ad Christi gratiam festinaret, sed propter remouendam
Abbreviated transcription (Latin):
facio. surgite eamꝰ hinc. His dictis per¬
rexit ãd nidebitam mortem fcũs obẽdiẽs
us ad mortem. Qua propter illi qui di-¬
cunt si primi hominis peccato factum ẽ
ut moriremur. xp̃i ãduentu fieret᷑ cre¬
dentes in eum non moriremur. et ãddũt
quasi rõnem dicentes. neq enĩ preuari¬
catoris transgressio plus nobis nocuit
ꝙͣ incarnatio uel rẽdemptid fuit salua¬
toris. Cur non potius hoc actendũt. hoc
aũdiunt. hoc sine disceptatione crẽdunt
quõd aplũs sine ambigiuitate loquutꝰ ẽ.
quia per hominem mors. et per hoĩem
resurrectio mortuoꝵ. sicut emĩ in adam
omnes moriuntur. fic et in xp̃o omines
uiuificabuntur: Neq enim aliunde ꝙͣ
de corporis resurrectione dicebat. oĩ gͦ
corporis mortem factam per unũ hoĩem
dixit. et omnium corporis resurrectionẽ
in uitam eternam ꝑ unũ xp̃m futurã
ẽẽ promisit. Quomodo ergo plus nobis
nocuit ille peccando ꝙͣ iste profuit re¬

Expanded text:
facio. surgite, eamus hinc. his dictis perfacio. surgite, eamus hinc. his dictis perrexit ad indebitam mortem factus oboediens usque ad mortem. Quapropter illi qui dicunt: si primi hominis peccato factum est, ut moreremur, Christi aduentu fieret, ut credentes in eum non moreremur, et addunt quasi rationem dicentes: neque enim praeuaricatoris transgressio plus nobis nocuit, quam incarnatio uel redemptio profuit saluatoris, cur non potius hoc adtendunt, hoc audiunt, hoc sine disceptatione credunt, quod apostolus sine ambiguitate locutus est: quia per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum. sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Chrivivificabuntur ? Neque enim aliunde, quam de corporis resurrectione dicebat. Omnium ergo corporis mortem factam per unum hominem dixit, et omnium corporis resurrectionem in vitam aeternam per unum Christum futuram esse promisit. Quomodo ergo plus nobis nocuit ille peccando, quam iste profuit re
Abbreviated transcription (Latin):
uidemus in pariusis. per hanc enĩ etiã
cum motibus irrationabilib ꝑturbant᷑
nussa rõne. nusso imperio sed dosore asi¬
quañdo uel doloris terrore cohibent᷑. ut
omnino uideas illius mobẽdientie filios
que mouetur in membris repugnans
legi mentis cum uult ratio conquiescit
uerum et ip̃a sẽpe uel dolore corporis tã¬
quam uapulando compescitur uel paue¬
scendo uel tali aliquo animi motu non
tumen uoluntate precipiente ꝯprimitur.
sẽd quia erat in eo similitũdo carnis pec¬
cati mutationes etatum perpeti uoluit.
ab ip̃a exorsus infantia ut ãd mortẽ
uenire potuisse nisi uiuenis fuisset oc¬
cisus. que tamen mors in carne peccati nr¬
obẽdientie debita rẽdditur: in similitudĩe
autem carnis peccati obẽdie uoluntate
suscepta ẽ. Ad eam quippe iturus eamq
passurus erat. Ecce uenit pͥnceps mũdi
huius et in me nichil inueniet: sed ut sci¬
ant omes quia uoluntatẽ patris mei

Expanded text:
uidemus in paruulis. per hanc enim etiam, uidemus in paruulis. per hanc enim etiam, cum motibus inrationabilibus perturbantur, nulla ratione, nullo imperio, sed dolore aliquando uel doloris terrore cohibentur, ut omnino uideas illius inoboedientiae filios, quae mouetur in membris repugnans legi mentis nec. cum uult ratio, conquiescit; uerum et ipsa saepe uel dolore corporis tamquam uapulando conpescitur uel pauescendo uel tali aliquo animi motu non tamen uoluntate praecipiente conprimitur. sed quia erat in eo similitudo carnis peccati, mutationes aetatum perpeti uoluit ab ipsa exorsus infantia, ut ad mortem eruenire potuisse, nisi iuuenis fuisset occisus. quae tamen mors in carne peccati inoboedientiae debita redditur, in similitudine autem carnis peccati oboedientiae uoluntate suscepta est. ad eam quippe iturus eamque passurus hoc ait: ecce ucnit princeps mundi huius et in me nihil inueniet; sed ut sciant omnes, quia uoluntatem patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
oportuntate per uaria temꝑora sac̃¬
menta uariata sunt: ĩdem ip̃e itaq sal¬
uator ẽ paruuloꝵ atq maioꝵ. de quo
dixerunt angeli. natus ẽ nob̾is hõdie
saluator. dequo dictum ẽ ad uirginẽ¬
mariam uocabis nomen eius ihesum:
ip̃e enim saluu faciet populũ suum
a peccutis eorum ubi aꝑte demonstra¬
tum ẽ eum hoc nomine quo appellatꝰ
ẽ ihũs propter salutem quam nobis tͥ¬
buit nominari. Ihũs quippe latine sal
dñm rp̃m tantum maiorib non etiam
pariuilis cẽ ihm: qui uenit in simili¬
tũdine carnis peccati ut euacuaret cor¬
pus peccati. in quo infirmissinio ulli
usui congrius uel ydoneis infantilib
membris anima rationalis miserabi¬
li ignorantia pregnauatur. quam pla¬
ne ignorantiam nusso modo crediderĩ
fiusse in infante illo in quo uerbũ ca¬
io factum est ut hĩtaret in nobis. nec
illam ip̃ius anmi infirmitatem in
xp̃o paruulo fuerim suspicatus quã

Expanded text:
oportunitate per uaria tempora sacroportunitate per uaria tempora sacramenta uariata sunt. Idem ipse itaque saluator est paruulorum atque maiorum, de quo dixerunt angeli: natus est uobis hodie saluator et de quodictumest aduirginemMariam: uocabis nomen eius Iesum; ipse enim saluum faciet populum suum a peccatis eorum, ubi aperte demonstratum est eum hoc nomine, quo appellatus est Iesus, propter salutem quam nobis tribuit nominari; Iesus quippe latine salu dominum Christum tantum maioribus. non etiam paruulis esse Iesum? qui uenit in similitudine carnis peccati, ut euacuaret corpus peccati, in quo infirmissimo nulli usui congruis uel idoneis infantilibus membris anima rationalis miserabili ignorantia praegrauatur. quam plane ignorantiam nullo modo crediderim fuisse in infante illo, in quo uerbum caro factum est, ut habitaret in nobis, nec illam ipsius animi infirmitatem in Christo paruulo fuerim suspicatus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
de quo in hac uita constituto ueraciter
dici possit qd nullum hẽat oĩo pccm ex¬
ceꝑto uno mẽdiatore qui nos creatori
ño per remissionem reconciliat pcc̃oꝵ.¬
ĩdem ip̃e dommus nr̃ hanc suam me¬
desam nussis generis humam temꝑrb
ante ultimum futurum adhuc iudiciũ
denegauit eis quos per certissimã presci¬
entiam et futuram beneficieritiam secũ
regnaturos in uitam predestinauit et̾¬
nam. Niamq ita ante natiuitatem car¬
nis infirmitatemq passionis et u̾tutẽ
resurrectionis sue eaꝑ reꝵ futurariem
fides eos qui tunc fuerant informa¬
bat ãd herẽditatem salutis eterne tã
quam rerum presentium uice infor¬
mauit cos qui cum gererent᷑ aderant
atiiz impleri prẽdicta cernebant. quaꝵ
mare non cessat. Una ergo fides ẽque
ommes saluos facit qui ex carnali ge
nata in eo qui uenit pro nob̾is iudicari
et mori uider uiuoro et mortuoꝵ. s
huius uinus fidei pro significationis

Expanded text:
de quo in hac uita constituto ueraciter de quo in hac uita constituto ueraciter dici possit, quod nullum habeat omnino peccatum excepto uno mediatore, qui nos creatori nostro per remissionem reconciliat peccaidem ipse dominus noster hanc suam medellam nullis generis humani temporibus ante ultimum futurum adhuc iudicium denegauit eis, quos per certissimam praescientiam et iustissimam beneficentiam secum regnaturos in uitam praedestinauit aeternam. namque ante natiuitatem carnis infirmitatemque passionis et uirtutem resurrectionis suae, earum rerum futurarum fide eos qui tunc fuerant, informabat ad haereditatem salutis aeternae; quarum rerum praesentium fide informavit eos qui cum gererentur aderant, atque impleri praedicta cernebant; quarumare non cessat. una ergo fides est, quae omnes saluos facit, qui ex carnali gennata in eo, qui uenit pro nobis iudicari et mori, iudex uiuorum et mortuorum. sed huius unius fidei pro significationis
Abbreviated transcription (Latin):
lege peccati reatum eius solui ꝑ gr̃am
sacrumenti. sicit enim facta et dicta
e cogitata iiqua quantum ad ip̃os
motus ammni et corporis ꝑtinet etiã
paeterierunt et non sunt. eis tamen p̾¬
teritis et non existentib reatus eõrũ
manet nͥ peccatoro remissione soluat᷑.
s contra in hac non iam preterita sed
ĩdhuc manente lege concupiscentie. re¬
atus eius soluitur et non erit cum fit
n baptismo plena remissio peccutorũ.
demq si continuo consequat᷑ ab hac
uita migratio non erit omnino quod
ob̾noxium hominem teneat. ficut gͦ
ante peccator remissionem: sic cont᷑
noñ deb̾et eẽ mirum manentis ꝯcupiẽ
reatum preterire post pcc̃oꝵ remissio¬
nem que cum sint. ex quo per unum
hominem peccatum intrauit ĩ hunc
mundum et per peccatum mors et i¬
ta in omnes hommes pertransiit. usz
in finem carnalis huius generationis
et corruptibilis seculi cuius filii gn̾ant
et generantur: nullo existente homñe

Expanded text:
lege peccati reatum eius solui per gratiam lege peccati reatum eius solui per gratiam sacramenti. sicut enim facta et dicta et cogitata iniqua, quantum ad ipsos motus animi et corporis pertinet, iam praeterierunt et non sunt, eis tamen praeteritis et non iam existentibus reatus eorum manet, nisi peccatorum remissione soluatur, sic contra in hac non iam praeterita, sed adhuc manente lege concupiscentiae reatus eius soluitur et non erit, cum fit in baptismo plena remissio peccatorum. denique si continuo consequatur ab hac uita emigratio, non erit omnino, quod obnoxium hominem teneat solutis omante peccatorum remissionem, sic contra non debet esse mirum manentis concupiscentiae reatum praeterire post peccatorum remissionem. Quae cum ita sint, ex quo per unum hominem peccatum intrauit in hunc mundum et per peccatum mors et ita in omnes homines pertransiit usque in finem carnalis huius generationis et corruptibilis saeculi, cuius filii generant et generantur, nullo existente homine,
Abbreviated transcription (Latin):
inq etiam morte que primi pc̃ci
pena ẽ bene utuntur qui eam pro
fr̃ib pro fide pro quacunq uera et
sancta iusticia fortiter et patienter
impendunt. sic illa etiam lege pc̃ci
quod iam remissum in uetustate car¬
nis manet bene utuntur cõiugati
fideles: qui ex eo quõd sunt in xp̃i no¬
uitate donimari sib̃i libĩdinem mĩe
patuntur. Ex eo autem quod adhuc
trahunt ade uetustatem regen̾andos
immortaliter filios mortaliter gene¬
nint cum ea propagine peccati qua
illi qui nati sunt obnoxii nõ tenentur
et qua illi qui nascuntur renasceñdo
soluuntur. Quamdiu ergo manet lex
concupiscentialis in membris mariẽte
iam cepit. Ex illo autem manente ꝯcu¬
piscentie uetustate quod nascitur re¬
nasti indiget ut sanetur: quia ꝑentes
sdeles et nati carnaliter et renati spi¬
ntaliter filios carnaliter genuerunt.
filii uero antequam nascerentur re-¬
nasci quomõdo potunt: nec mireris
quod dixi manente concupiscentialit̾

Expanded text:
nique etiam morte, quae primi peeeati nique etiam morte, quae primi peeeati poena est, bene utuntur qui eam pro fratribus, pro fide, pro quacumque uera et sancta iustitia fortiter et patienter inpendunt, sic illa etiam lege peccati, quod iam remissum in uetustate carnis manet, bene utuntur coniugati fideles, qui ex eo quod sunt in \'Christi nouitate dominari sibi libidinem minime patiuntur, ex eo autem quod adhuc trahunt Adae uetustatem regenerandos inmortaliter filios mortaliter generant cum ea propagine peccati, qua illi qui renati sunt obnoxii non tenentur et qua illi qui nascuntur renascendo soluuntur. quamdiu ergo manet lex concupiscentialis in membris, manente iam coepit. ex illa autem manente concupiscentiae uetustate quod nasciturrenasci indiget, ut sanetur, quia parentes fideles et nati carnaliter et renati spiritaliter filios carnaliter genuerunt, filii uero antequam nascerentur, renasci quomodo potuerunt? Nec mireris, quod dixi manente concupiscentialiter
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum in ur̃o mortali corpore ad o¬
bẽdiendum desideriis eius nõ sic ma¬
net in membris eoꝵ qui ex aqua et
spũ genati sunt tanquã nõ sit eius
fc̃a remissio uͥ omnino plena et per¬
fecta fit remissio peccatoꝵ omnib
inimicitiis intersectis quib seꝑaba¬
mur a deo: s manet in uetustate
carnis tanquam superatũ et ꝑemp¬
tum si non illicitis consensiombrs
quodam mõdo reuiuiscat. et ĩ regnũ
proprium dampnationemqz  uoce¬
tur. Abhac autem uetustate carnis
in qua ẽ ler ista pc̃ci uel pcc̃m iam
in cuius nouitatem baptizati per dei
gratiam renascuntur ut parũ fuit
apło dicere tales non eẽ in pc̃co. insi
etiam diceret in ip̃a carne illos non
eẽ antequam ex hac mortali uita
miguirent. qui enim in carne sunt
sicut ip̃a carne quannuis corrupti¬
bisi bene utuntur qui membra eiꝰ
ad opera bora conuertunt in qua
carne non sunt quia non secundũ
eam sapiunt neqz uiuunt. sicut de¬

Expanded text:
peccatum in uestro mortali corpore ad opeccatum in uestro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius, non sic manet in membris eorum, qui ex aqua et spiritu renati sunt, tamquam non sit eius facta remissio, ubi omnino plena et perfeeta fit remissio peccatorum omnibus inimicitiis interfectis, quibus separabamur a deo, sed manet in uetustate carnis tamquam superatum et peremptum, si non inlicitis consensionibus quodam modo re- . uiuescat et in regnum proprium dominationemque reuocetur. ab hac autem uetustate carnis, in qua est lex ista peccati uel peccatum iam cernitur, in cuius nouitate baptizati per dei gratiam renascuntur, ut parum fuerit apostolo dicere tales non esse in peccato, nisi etiam diceret in ipsa carne illos non esse, antequam ex hac mortali uita emigrarent; qui enim magis i m in carne sunt, sicut ipsa carne quamuis corruptibili bene utuntur qui membra eius ad opera bona conuertunt, in qua carne non sunt, quia non secundum eam sapiunt neque uiuunt, sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
nisi eo modo renascatur que aꝑente
tracta sunt oberunt. quia et innouati
parentes nõ ex primitiis nouitatis s
ex reliquiis uetustatis carnałr gignũt:
et filii ex ꝑentum reliqua uetustate
toti uetusti in pcc̃o carnis ꝓpagati
dampnationem ueteri homini debi¬
tam sacramento spiritali regenerati¬
oms et renouationis euãdunt. Illud
namqz precipue propter questiones
que de hac remote sunt uel moueri
ad huc possunt atteñdere ac meminis¬
se debemꝰ tantummõdo peccatoꝵ oĩ
plenam perfectamq remissionem ĩ¬
baptismo fieri. horinis uero ip̃ius
qualitatem non totam continuo
commuiitari sed spiritales pͥmitias
in bene proficientib de die in diem
nouitate crescente ꝯmutare ĩ se quod
carnaliter uetus ẽ. donec totum ita re¬
nouetur ut animalis etiã infirmitas
corporis ad firmitatem spiritalem in¬
corruptionemq perueniat. Hec autẽ
ler peccati quod etiam peccatum appel¬
lat aplũs cum dicit. non ergo regnet

Expanded text:
nisi eo modo renascatur, quae a parente nisi eo modo renascatur, quae a parente tracta sunt oberunt, quia et innouati parentes non ex primitiis nouitatis, sed ex reliquiis uetustatis earnaliter gignunt et filii ex parentum reliqua uetustate toti uetusti in peccati carne propagati damnationem ueteri homini debitam sacramento spiritalis regenerationis et renouationis cuadunt. illud namque praecipue propter quaestiones, quae de hac re motae sunt uel moueri adhuc possunt, adtendere ac meminisse debemus tantummodo peccatorum omnium plenam- perfectamque remissionem baptismo fieri, hominis uero ipsius qualitatem non totam continuo commutari, sed spiritales primitias in 1 ene proficientibus de die in diem nouitate crescente commutare in se quod carnaliter uetus est, donec totum ita renouetur, ut animalis etiam infirmitas corporis ad firmitatem spiritalem incorruptionemque perueniat. Haec autem lex peccati, quod etiam peccatum appellat apostolus, cum dicit: non ergo regnet
Abbreviated transcription (Latin):
autem ut si natus fuerit renascatur:
quia nisi quis renatus fuerit denuo
nõ põt iudere regnum dei. Oportet igͥ
ut sacramento regenerationis ne sine
ilso male de hac uita exeat etiam par¬
uulus imbuatur. quõd nõ fit nisi ĩ re¬
missione peccator. quod etiam ip̃o loco
xp̃us osteñdrt. cum interrogatus quo
possent ista fieri ꝯmemorauit quĩd
moyses fecerit in exaltatiore serpen¬
tis. cum itaq per baptisim sacrum̃tũ
morti xp̃i conformãtur infantes eos
a serpentis morsu facendram ẽ libe¬
rariinsi a xp̃iane fidei regula uolu¬
mus aberrare: quem tamen morsũ
nõ in sua uita propria sed in illo
cui primitus inflictus ẽ acceperunt.
Neq illud fallat quod nec ꝑenti post
conuersiorem obsunt propria pcca.
quanto enim magis inquiunt filio eiꝰ
obesse non possunt: s qui hoc sentiũt
non actendunt. quia sicut ꝑenti per
hoc quod spũ renatus ẽ propria pcc̃a
non obsunt. ita qui de illo natus ẽ

Expanded text:
autem, ut si natus fuerit, renascatur: autem, ut si natus fuerit, renascatur: quia nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei . Oportet igitur ut Sacramento regenerationis, ne sine illo male de hac vita exeat, etiam parvulus imbuatur: quod non fit nisi in remissionem peccatorum. Quod etiam ipso loco Christus ostendit, cum interrogatus quomodo possent ista fieri commemorauit quid Moj\'ses fecerit in exaltatione serpentis. cum itaque per baptismi sacramentum morti Christi conformantur infantes, eos a serpentis morsu fatendum est liberari, si a christianae fidei regula nolumus aberrare. quem tamen morsum non in sua uita propria. sed in illo cui primitus in illo cui est acceperunt. Neque illud fallat, quod nec parenti post conuersionem obsunt propria peccata; quanto enim magis, inquiunt, filio eius obesse non possunt! sed qui hoc sentiunt non adtendunt, quia, sicut parenti per hoc quod spiritu renatus est propria peccata non obsunt, ita qui de illo natus est,
Abbreviated transcription (Latin):
autem sancti sunt / non opinor quisꝙͣ
tam infideliter intelligit quodlibet ĩ his
uerb̾is intelligat ut ob hoc existimet e¬
ana fuerit uxor eius neq iam baptiza¬
ri oportere et ad peccatoꝵ remissionẽ
peruenisse et in regnum celoꝵ ẽẽ intra¬
turum. quia sanctificatus dictus̃ in u¬
rore. Quisquis uero ad huc mouet qua¬
re baptizẽtur qui iam de baptizatis na¬
scuntur. hoc breuiter acciprat sicut ge¬
neuitio carnis pcc̃i per unũ adam ad
condempriationiem trahit om̃es qui
eo generantur modo. sic̃ generatio sp̃s
gr̃e per unum ihm xp̃m ad iustificuti¬
onem uite eterne ducit om̃es qui co mͦ
predestinati regenerantur. sacramẽtũ
autem baptisii profecto sacramentũ
regenerationis ẽ. quocirca sicut homo
qui non uirerit mori non potest et qui
mortuus non fuerit refurgere non põt.¬
ita qui natus non fuerit renasci non põt.
ex quo conficitur neminem in suo ꝑente
renasci potuisse non natum. oportet

Expanded text:
autem sancti sunt. non, opinor, quisquam autem sancti sunt. non, opinor, quisquam tam infideliter intellegit, quodlibet in his uerbis intellegat, ut ob hoc existimet eana fuerit uxor eius, neque iam baptizari oportere et ad peccatorum remissionem iam peruenisse et in regnum caelorum esse intraturum. quia sanctificatus dictus est in uxore. Quisquis uero adhuc monetur, quare baptizentur qui iam de baptizatis nascuntur, hoc breuiter accipiat. sicut generatio carnis peccati per unum Adam ad condemnationem trahit omnes qui eo modo generantur, sic regeneratio spiritus gratiae per unum Iesum Christum ad iustificationem uitae aetpraedestinati regenerantur. Sacramentum autem Baptismi profecto sacramentum regenerationis est. Quocirca sicut homo qui non vixerit, mori non potest, et qui mortuus non fuerit, resurgere non poteita qui natus non fuerit, renasci non potest. Ex quo conficitur, neminem in suo parente renasci potuisse non natum. Oportet
Abbreviated transcription (Latin):
de uite huius alimur sanctificari ĩdem a¬
postolus dixit per uerbum dei et oronem
qua omniꝰ utiq nr̃a corpuscula refectu¬
ri. ͤ dẽd sicut ista ciboꝵ sanctificatio in¬
uerit non in uentrem uãdat et in seces¬
sum emittatur per corruptioriẽ qua oĩa
terrena soluuntur et ad aliam escam
que non corrumpitur nos dñs exhortatͦ.
Ita sanctifieatio cathecumini si ñ fuerit
baptizatus non ei uaset ad intrandum
regnum celoꝵ aut ad pcc̃oꝵ remissionẽ:
ac per hoc et illa sanctificatio cuiuscũq
mõdi sit quam in filiis fideliũ ẽẽ dixit
aplũs ad istam de baptismo. et de pc̃ci
origine uel remissione questionem oĩo
nõ pertinet. nã et comuges infideles
in comugibus infidelibus sanctificari
dicit eo ip̃o loco ita loquens. sanctificat᷑
enim uir infidelis in uxore fideli. et san¬
itificatur mulier infidelis in urro fide¬
li. alioqͥn filii ur̃i immundi ẽẽrit. Nunc

Expanded text:
dae hujus vitae alimur, sanctificari idem adae hujus vitae alimur, sanctificari idem apostolus dixit, per verbum Dei et orationem , qua oramus utique nostra corpuscula refecturi. sicut ergo ista ciborum sanctificatio nuerit non in uentrem uadat et in secessum emittatur per corruptionem, qua omnia terrena soluuntur, unde et ad aliam escam, quae non corrumpitur, nos dominus exhortatur, ita sanctificatio catechumeni, si non fuerit baptizatus, non ei ualet ad intrandum regnum caelorum aut ad peccatorum remissionem. ac per hoc et illa sanctificatio, cuiuscumque modi sit, quam in filiis fidelium esse dixit apostolus, ad istam de baptismo et de peccati origine uel remissione quaestionem omnino non pertinet. nam et coniuges infideles in coniugibus fidelibus sanctificari dicit eo ipso loco ita loquens: sanctificatur enim uir infidelis in uxore et sanctificatur mulier infidelis in fratre; alioquin filii uestri inmundi essent, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
inenire. Quid ergo illis ista sanctitas
filios fidelium in dei quidem regnum
ntrare non posse insi fuerint baptizati
non tamen dampnari quia sc̃i fũt. ẽẽt
qualiscunq distinctio. nunc uero natos
de sanctis sanctos. et de immundrs ĩniũ¬
dos equaliter dicunt: et quia pc̃cm nõ
hẽnt non dampniari et quia baptismũ
non hent a dei regno separari. Hanc ab¬
surditatem tasia ingenia non uidere
quis crẽdat: nr̃e autem inimo ip̃ius
apłi sententie qui dixit ex uno omnes
ad condempnationem. ex uno om̃s ad
iustificatiorem uite quã non sit con¬
trarium hoc quod ait cum de asia re a¬
geret. alioqͥn filii ur̃i immmundi cẽnt.
nũc autem sancti sunt. paululũ actẽ¬
ctate cum nos secundũ quedã modum
suũ per signum xp̃r et or̃onem manꝰ
impositionis puto sanctificari ⁊ quod
ẽ tamen et sanctius ꝙͣ cibi quibue alimi.
quoniam sacramentum ẽ. uerũ et ip̃os
cibos quib ad necessitatem sustentan¬

Expanded text:
intrare. Quid ergo illis ista sanctitas intrare. Quid ergo illis ista sanctitas filios fidelium in Dei quidem regnum intrare non posse, nisi fuerint baptizati, non tamen damnari, quia sancti sunt, esset qualiscumque distinctio: nunc vero natos de sanctis sanctos, et de immundis immundos, aequaliter dicunt, et quia peccatum non habent, non damnari, et quia Baptismum non habent, a Dei regno separari. Hanc absurditatem talia ingenia non videre quis credat? 42. Nostrae autem, imo ipsius Apostoli sententiae, qui dixit, Ex uno omnes ad condemnationem; et, Ex uno omnes ad justificationem vitae : quam non sit contrarium hoc quod ait, cum de alia re ageret, Alioquin filii vestri immundi essent, nunc autem sancti sunt, paululum attenet catechumenos secundum quemdam modum suum per signum Christi et orationem manus impositionis puto sanctificari: et quod anctum est tamen, et sanctius quam cibi quibus alimur, qnoniam sacramentum est. Verum et ipsos cibos, quibus ad necessitatem sustentan
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i bapti ari oportere nõ dubitant. cur
demq nolunt fateri de parente peraatore
Aaliquõd peccatum origialiter trahi si
desancto aliqua sanctitas trahitur. ẽt¬
et contra nr̃am quĩdem non e̾ assertio¬
nem etiam si ex fidelib sancti propagan¬
tur qd̾ eos dicimus si non baptizantur
pergere in dampnationem. quib et ip̃i
ignum cełoꝵ intereludunt. Quãuis cos
dicant non here ullum uel propriũ ori¬
gniale peccatum. aut si eis indignũ ui¬
detur ut sancti dampnentur. quomõdo
dignum ut a regno dei separentur:
issud potius actendant quomõdo non de
reccatum si de sanctis aliqua sanctitas
lahitur et immundicia de immnundis.
utrũq enim dixit qui dixit. alioqͥn filii
uri mimmunidi ẽent: nunc aũt sarcti sũt.
explicent etiam quomõdo iustũ fit ut
sancti ex fidelib et inmundi ex infide¬
libus nati pariter. tamen si baptizati
non fuerint reginm dei non ꝑmittant

Expanded text:
ipsi baptizari oportere non dubitant? cur ipsi baptizari oportere non dubitant? cur denique nolunt fateri de parente peccatore aliquod peccatum originaliter trahi, si de sancto aliqua sanctitas trahitur? et contra nostram quidem non est adsertionem, etiamsi ex fidelibus sancti propagantur, quod eos dicimus, si non baptizantur, pergere in damnationem, quibus et ipsi regnum caelorum intercludunt, quamuis eos dicant non habere ullum uel proprium uel originale peccatum. aut si eis indignum uidetur, ut sancti damnentur, quomodo erit dignum, ut a regno dei sancti separentur? illud potius adtpeccatum, si de sanctis aliqua sanctitas trahitur et immunditia de immundis. Utrumque enim dixit, qui dixit, Alioquin filii vestri immundi essent, nunc autem sancti sunt. Explicent etiam quomodo justum sit, ut sancti ex fidelibus et immundi ex infidelibus nati, pariter tamen, si baptizati non fuerint, regnum Dei non permittantur
Abbreviated transcription (Latin):
talis re euit que in uno quoqz homme
fuerat facieñda. sicut israelite ãnis oĩb
imo ex frugib omnib decimas tota
uita sua crebras solent prebere leuitis.
baptisium autem tale sacramentũ eẽ
quod semel datur. et si iam . hos accepe¬
rat quisq cumͫ pre suo ẽẽt non nisi barp¬
tizatum fuisse deputandũ cum de illo
qui baptizatus fuerat gign̾et᷑. qui hoc
dicit media disputẽ circuncisiorem re¬
aipiat que semel fiebat et tamen in sin¬
gulis singulatim fiebat sicut ergo tem¬
pore illius sacramenti de circũciso qui
nasceretur arcũcĩdeñdus fuit. sic mine
de baptizato qui natus fuerit baptizã¬
mundi eẽnt. nunc autem sancti sunt
et ĩdeo in quiunt fidelium filii iã bapti¬
zari mimme debuerunt. iniror hoc dice
qui negant pecattum ex adam origina¬
liter trahi. si enim hanc apłi sentenci¬
am sic accipiunt ut crẽdant de fidelib
sanctificatos filios nasci. cur cos etiam

Expanded text:
talis res erat. quae in unoquoque homine saepe talis res erat. quae in unoquoque homine saepe fuerat facienda, sicut Israhelitae annis omnibus, immo ex fructibus omnibus decimas tota uita sua crebras solent praebere Leuitis, baptismum autem tale sacramentum esse, quod semel datur et, si iam hoc acceperat quisque, cum in patre suo esset, non nisi baptizatum fuisse deputandum, cum de illo qui baptizatus fuerat gigneretur: qui hoc dicit, ne diu disputem, circumcisionem respiciat, quae semel fiebat et tamen in singulis singulatim fiebat. sicut ergo tempore illius sacramenti de circumciso qui nasceretur circumcidendus fuit, sic nunc de baptizato qui natus fuerit baptizannmundi essent, nunc autem sancti sunt; et ideo, inquiunt, fidelium filii iam baptizari minime debuerunt. miror hoc dicere qui negant peccatum ex Adam originaliter trahi. si enim hanc apostoli sententiam sic accipiunt, ut credant de fidelibus sanctificatos filios nasci, cur eos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
euadendum uidicium. si baptizata est
caro sine ꝑeccato propter iitationis exem¬
plum / quõd autem supra respondimus
aduersus eos qui dicunt si peccator ge¬
nuit peccatorem. iustus quoq iustum
gignere debuit. hoc etiam his responde¬
mus qui dicunt de homine baptizato na¬
tum iam uelut baptiz atum heri debrusse
Cur emin non inquiunt issum ius prĩs
sui poterit baptizare si secundũ eplãm
que ad hebreos scripta sunt in lumbis a¬
bruhe leui potuit decimari. hoc qͥ dicunt
actendant non propterea leui postea nõ
fuisse decimatum quia iam fuerat deci¬
matus in lumbrs abrahe. s quia fic ordi¬
natus ẽ honore sacerdocii ut acciperet de¬
cimas non preberet. alioqͥn nec cet̾i frẽs
eius qui ei prebebant decimarent᷑. quia
et ip̃i in lumbis abrahe a melchisedech
iam fuerant decimati. sed ne quis dicat
propterea recte potuisse abrahe filios de¬
cimari quamuis iam fuissent in lum¬
bis patris sui decimati quia decimatio

Expanded text:
euadendum iudicium, si baptizata est euadendum iudicium, si baptizata est caro sine peccato propter imitationis exemplum! Quod autem supra respondimus aduersus eos qui dicunt: si peccator genuit peccatorem, iustus quoque iustum gignere debuit. hoc etiam his respondemus, qui dicunt de homine baptizato natum iam uelut baptizatum haberi debuisse. cur enim non, inquiunt, in lumbis patris sui potuerit baptizari, si secundum epistolam, quae ad Hebreos scripta est, in lumbis Abrahae Leui potuit decimari? hoc qui dicunt adtendant non propterea Leui postea non fuisse decimatum, quia iam fuerat decimatus in lumbis Abrahae, sed quia sic ordinatus est honore saeerdotii, ut acciperet decimas, non praeberet; alioquin nec ceteri fratres eius, qui ei praebebant, decimarentur, quia et ipsi in lumbis Abrahae a Melchisedech iam fuerant decimati. Sed nc quis dicat propterea recte potuisse Abrahae filios decimari, quamuis iam fuissent in lumbis patris sui decimati, quia decimatio
Abbreviated transcription (Latin):
inferiora eius quib ad nos descendit
non omnimõdo coequata sunt inferi¬
oribus nr̃is in quib nos hie inuenit qr¬
ora nr̃a quib ad eum ascendimus nõ
coequabuntur superiorib eius ĩ quib
eum illic inuenturi sumus. nos enim
ip̃ius gra facti erimꝰ filii dei. ille semꝑ
natura erat filius der. nos aliquando
conuersi adherebimꝰ impares deo. ille
nunꝙͣ auersus manet equalis deo. nos
participes uite eterne. ille uitu eterna.
solus ergo ille etiam homo factus manẽs
deus peccatum nillum unquã hũit nec
cum carne pca quannus de materia car¬
nis peccati. quõd enim carnis inde susce¬
pit. ĩd profecto aut suscipiendum muni¬
dauit aut suscipiendo mundauit. Ideo
uirginem matrem non lege carnis pẽci.
Item in corcupiscentie carnalis motu¬
non concipientem. s ip̃a fide sc̃a g̾men
in se fieri promerentem quam eligere
curauit de qua crearetur elegit. Qͣnto
magis ergo pc̃ci caro baptizanda ẽ ꝓpt̾

Expanded text:
inferiora eius, quibus ad nos descendit, inferiora eius, quibus ad nos descendit, non omni modo coaequata sunt inferioribus nostris, in quibus nos hic inueniora nostra, quibus ad cum ascendimus, non coaequabuntur superioribus cius, in quibus cum illic inuenturi sumus. nos enim ipsius gratia facti erimus filii dei, ille semper natura erat filius dei; nos aliquando conuersi adhaerebimus inpares deo, ille numquam auersus manet aequalis deo; nos participes uitae aeternae, ille uita aeterna. solus ergo ille etiam homo factus manens deus peccatum nullum umquam habuit nec sumpsit carnem peccati quamuis de materna carne peccati. quod enim carnis inde suscepit, id profecto aut suscipiendum mundauit aut suscipiendo mundanit. ideo uirginem matrem non lege carnis peccati, id est non concupiscentiae carnalis motu concipientem, sed pia fide sanctum germen in se fieri promerentem quam eligeret creauit. de qua crearetur elegit. quanto magis ergo caro peccati baptizanda est propter
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de carne dignatus ẽ. hoc est enim
ẽt uerbum caro factum ẽ. et hĩtauit in no¬
bis. Per hoc inqrit factum ẽ. ut nati de
carne caro postea nascendo de spũ spiritꝰ
eẽmus. et hĩtaremus in deo. quia et deus
natus de deo. postea de carne nasçendo u¬
bum caro factum ẽ. et hĩtauit in nobis.
Uerbum enim quõd caro factum ẽ ĩ pͥn¬
cipio erat et apud deum deus erat. ue¬
rumptamen ip̃a participatio illius in
inferiora nra ut nr̃a ẽet in superiora
illiuis tenuit quandam et in carnis na¬
tiuitate. mẽdretatem: ut nos quidẽ
nati eẽmus in carne peccati. ille aũt
in similitũdine curnis peccati. Nos non
solum ex carne et sanguine. ueruetiam
ex uoluntate uiri et uoluptate carnis.
ille autem tantum ex carne et sãgiuẽ
non ex uoluntate uĩri neq ex uosuptate
carnis s ex deo natus ẽ. et ideo nos in
mortem propter peccatum: ille propter
nos in mortem sine peccato/ sicut autem

Expanded text:
etiam misericorditer de carne dignatusest\';hocest enim: etiam misericorditer de carne dignatusest\';hocest enim: et uerbum caro factum est et habitauitin nobis. per hoc, inquit, factum est, ut nati de carne caro postea nascendo de spiritu spiritus essemus et habitaremus in deo, quia et deus natus de deo postea de carne nascendo caro factus est et habitauit in nobis. uerbum enim, quod caro factum est, in principio erat et apud deum deus erat. uerum tamen ipsa participatio illius in inferiora nostra, ut nostra esset in superiora illius, tenuit quandam et in carnis natiuitate medietatem, ut nos quidem nati essemus in carne peccati, ille autem in similitudine carnis peccati, nos non solum ex carne et sanguine, uerum etiam ex uoluntate uiri et uoluntate carnis; ille autem tantum ex carne et sanguine, non ex uoluntate uiri neque ex uoluntate carnis, sed ex deo natus est. et ideo nos in mortem propter peccatum, ille propter nos in mortem sine peccato. sicut autem
Abbreviated transcription (Latin):
et cacifigere carnem cum passionibus
et concupiscentiis ut sint ihr̃ĩ xp̃i. qui
hoc in sua carne figurauit. quib per
gratiam suam dedit potestatem filios
dei fieri. non enim omnib hominibris
dedit s quotquot eũ receperũt. ut deo
renascerentur spũ qui seculo nati erãt
carne. sic eni de his dictũ ẽ. quot quot
autem receperunt eum dẽdit eis pote¬
statem filios dei fieri. qui non ex carne.
non ex sanguine. nõ ex uoluntate uiri.
non ex uoluptute carins. sed ex deo nati
sunt. secutus aũt addidit. et uerbum
caro factum est. et hĩtauit in nobis. tã¬
quam dicens. magnũ quidem hoc in
his factum ẽ ut deo nascerentur ex deo.
qui prius nati fuerant ex carne seculo
quannus creati ab ip̃o deo. s longe mi¬
rabilius factum ẽ. quod cum isti nate̾
fuerit nasci de carne. beneficii uero nasci
ex deo propter hoc imꝑtiendũ beneficiũ
isse qui de deo naturaliter natus ẽ nasci

Expanded text:
et crucifigere in se carnem cum passionibus et crucifigere in se carnem cum passionibus et concupiscentiis, ut sint Iesu Christi, qui hoc in sua cruce figurauit, quibus per gratiam suam dedit potestatem filios dei fieri. non enim omnibus hominibus dedit, sed quotquot receperunt eum, ut deo renascerentur spiritu, qui saeculo nati erant carne. sic enim de his dictum est: quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios dei fieri, qui non ex carne, non ex sanguine, non ex uoluntate uiri nec ex uoluntate carnis, sed ex deo nati sunt. Secutus autem addidit: et uerbum caro factum est et habitauit in nobis, tamquam dicens: \'magnum quidem hoc in his factum est, ut deo nascerentur ex deo, qui prius nati fuerant ex carne saeculo quamuis creati ab ipso deo; sed longe mirabilius factum est, quod, cum istis naturae fuerit nasci de carne, beneficii nero nasci ex deo, propter hoc inpcrtiendum beneficium ille, qui de deo naturaliter natus est, nasci
Abbreviated transcription (Latin):
pidenda texerunt. que deus issis mẽ¬
bra. ip̃i uero pudenda fecerunt de hac le¬
ge peccati nascitur caro peccati expian¬
da per illius sacramentum qui uenit
in similitũdine carins peccati. ut euacue¬
tur corpus peccati quod et corpus mor¬
tis huius appellat. unde miserũ hoĩem ñ
ista lex initium mortis. quemadmõdũ
labor quo cuncti hormines laborant ĩ t̾ra.
quemãdrnõdum in fenimas ꝑturitio
cum dolorib. Hec enim cũ de pcc̃o argue¬
rentur dei sententiã meruerunt que nõ
in eis solis s etiam in successorib eorum.
in aliis magis. in aliis minus. tamen in
omnib uidemꝰ mipleri. Cum itaq pͥmoꝵ
ilłop hominum fuerit prima iusticia obe¬
dire deo. et hanc in membris aduersus le¬
gem mentis sue. legem concupiscentie
non heret: Nunc post eoꝵ peccutũ na¬
ta ex eis nr̃a caro peccuti. pro magrio
obtinetur ab his qui obẽdrunt deo defide¬
riis eiusdem concupiscentie ñ obẽdire

Expanded text:
pudenda texerunt, quae deus illis mempudenda texerunt, quae deus illis membra, ipsi uero pudenda fecerunt. De hac lege peccati nascitur caro peccati expianda per illius sacramentum. qui uenit in similitudine carnis peccati, ut euacuetur corpus peccati, quod et corpus mortis huius appellat, unde miserum hominem noista lex initium mortis, quemadmodum labor quo cuncti homines laborant in terra, quemadmodum in feminas parturitio cum doloribus. haec enim, cum de peccato arguerentur, dei sententia meruerunt, quae non in eis solis, sed etiam in successoribus eorum, in aliis magis, in aliis minus, tamen in omnibus uidemus inpleri. cum itaque primorum illorum hominum fuerit prima iustitia oboedire deo et hanc in membris aduersus legem mentis suae legem concupiscentiae non habere, nunc post eorum peccatum nata ex eis nostra carne peccati pro magno obtinetur ab his qui oboediunt deo desideriis eiusdem concupiscentiae non oboedire
Abbreviated transcription (Latin):
sensu quodam corifusionis et molestie
sue quem sensum certe ip̃a et mobẽdi¬
entiam suam non intulit deo. neq¬
em̃ deo pudeñdum ẽ aut molestum
si nos ei non obẽdimꝰ ciuꝰ in nos fum¬
mam potestatem nuillo mõdo minu̾e
ualemꝰ s nobis pudendum ẽ quod ĩ¬
perio nr̃o caro non seruit. quod fit ꝑ
infirmitatem quam peccando meriu¬
mus uocaturq peccatum hĩtaris in
membris nr̃is. sic ẽ aũt hoc peccatam
ut sit pena peccati. demiq postea ꝙͣ
illa facta est transgressio et mobẽdi¬
ens a lege sui dñi auersa ẽ. habere
cepit contra eam seruus eius hoc ẽ
corpus eius legem mobedientie. et ꝑu¬
duit illos homines nuĩditatiᷤᷤ sue aĩo¬
aduerso in se motu quem aute ñ sense¬
unt. que anima diuer sioapertio dc̃a
ẽoculoꝵ. neq enĩ oculis clausis inter
illas arbores aberrabant. sic et de agar
scriptum ẽ.aperti sunt oculi eiꝰ et
iudit puteum. Tunc illi homines

Expanded text:
sensu quodam confusionis et molestiae sensu quodam confusionis et molestiae suae, quem sensum certe ipsa per inobedientiam suam non intulit Deo. Nequenim deo pudendum est aut molestum, si nos ei non oboedimus, cuius in nos summam potestatem nullo modo minuere ualemus, sed nobis pudendum est, quod imperio nostro caro non seruit, quia hoc fit per infirmitatem, quam peccando meruimus, uocaturque peccatum habitans in membris nostris. sic est autem hoc peccatum, ut sit poena peccati. denique posteaquam est illa facta transgressio et anima inoboediens a lege sui domini auersa est, habere coepit contra eam seruus eius, hoc est corpus eius, legem inoboedientiae et puduit illos homines nuditatis suae animaduerso in se motu, quem ante non senserant, quae animaduersio apertio dicta est oculorum; neque enim oculis clausis inter illas arbores oberrabant. sic et de Agar scriptum est: aperti sunt oculi eius et uidit puteum. tunc illi homines
Abbreviated transcription (Latin):
exhiberet uite illi congruum sine ul¬
la resistentia faimilatum Hinic : nu¬
dierant et non confundebantur. a¬
mmam quippe rõnalem naturali ue¬
cundra minc pũdet quod in carne ĩ
auus seruitutem ius potestatis acce¬
pit nescio qua insirmitate effic̾e non
põt. ut se nolente nõ moueant mem¬
bra. et se uolente moueant᷑. que propt̾
hos in quouis casto merito appellant᷑
pũdeñda Quõd aduersus dominam
mentem quasi sue sine potestatis ficͥ
lib̾itum ẽ excititntur idq solum iu¬
ns inhis hẽnt frena uirtutis: ut ad ĩ¬
mindas et ad issicitas corruptiories
i peruenire non sinant. Hec igit᷑ car¬
ms in obẽdrentia que in ip̃o motu est.
ciam si hẽre non ꝑrantatur effectum¬
nõ erat in illis primis hominib quan¬
domĩdi erant et non confundebantur.
Nondum quippe anima rõnalis dña
carnis. mobẽdrens extiterat dño suo
ut pena reciproca mobẽdientem expe¬
riretur carnem famulam suam cum

Expanded text:
exhiberet uitae illi congruum sine ulexhiberet uitae illi congruum sine ulla resistentia famulatum. hinc et nudi erant et non confundebantur. animam quippe rationalem naturali uerecundia nunc pudet, quod in carne, in cuius seruitutem ius potestatis accepit, nescio qua infirmitate efficere non potest, ut se nolente non moueantur membra et se uolente moueantur. quae propter hoc in quouis casto merito appellantur pudenda, quod aduersus dominam mentem, quasi suae sint potestatis, sicut libitum est, excitantur idque solum iuris in his habent frena uirtutis, ut ad ininundas et inlicitas corruptiones ea peruenire non sinant. haec igitur carnis inoboedientia, quae in ipso motu est, etiamsi hnon erat in illis primis hominibus, quando nudi erant, et non confundebantur. Nondum quippe anima rationalis domina carnis inobediens exstiterat Domino suo, ut poena reciproca inobedientem experiretur carnem famulam suam cum