comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oss uies acooodiͣz parcos.
maioris doctrinȩ desiderio ꝑtrahente:
rursus ad abbatis pauli cenobium
sũma a laͣritate ꝑreximus: Ubi licet
plusqͣ ducentoꝵ fr̃m niimerus mora¬
retur: in honorem cam̃ sollempnitatis que id temporis
agebatur: infinita de aliis quoq cenobiis monachoꝵ tͣba
confluxerat: Nam. prioris abbatis qui eidem cenobio pre¬
fuerat: anniũsaria depositio sollempniter curabatur: Cuiꝰ
conuentus iccirco fecimus mentionem: ut patientiã cuiꝰdã
fr̃ĩs que subpresentia totius congregationis huiꝰ. immo¬
bili eius claruit lenitate: breuit perstringamus: Nam licet
alio oꝑis huiꝰ tendat intentio. ut scilicet abbatis ioħis qui
deresicta heremo. illi se cenobio sũma humilitatis uirtuce sub¬
diderat ꝓferamus eloquia: nequaquã cam̃ putamus absur-¬
dum: si absq ulla circuitione uerboꝵ. magna ut credimus
studiosis quib q uirtutũ edificatio conferatur: In ingenti
itaq atrio. subdiuali illa monachoꝵ multitudine. ꝑ duo de¬

Expanded text:
ost dies admodum paucos maioris doctrinae desiderio pertrahente rursus ad abbatis Pauli coenobium summa alacritate perreximus. ubi licet plus quam ducentorum fratrum numerus moraretur, in honorem tamen sollemnitatis, quae idem temporis agebatur, infinita de aliis quoque coenobiis monachorum turba confluxerat: nam prioris abbatis qui eidem coenobio praefuerat anniuersaria depositio sollemniter curabatur. cuius conuentus idcirco fecimus mefratris, quae sub praesentia totius congregationis hujus immobili ejus claruit lenitate, breviter perstringamus. Nam licet alio hujus operis tendat intentio, ut scilicederelicta heremo illi se coenobio summa. humilitatis uirtute subdiderat, proferamus eloquia, nequaquam tamen putamus absurdum, si absque ulla circuitione uerborum magna ut credimus studiosis quibusque uirtutum aedificatio conferatur. in ingenti itaque atrio subdiuali illa monachorum multitudine per duode
Abbreviated transcription (Latin):
cem clamoris tui: statim ut audierit respondebit tibi.
Et non solum scã desideria benignus inspirat: sed etiam¬
occasiones ꝑstruit uitȩ: & oportunitatem boni effectus
ac salutaris uiȩ directionem demonstrat errantibus:¬

Expanded text:
cem clamoris tui statim ut audierit, respondebit tibi cem clamoris tui statim ut audierit, respondebit tibi et non solum sancta desideria benignus inspirat, sed etiamoccasiones praestruit niUe et oportunitatem boni effectus ac salutaris uiae directionem demonstrat errantibus
Abbreviated transcription (Latin):
benignitatis suȩ uiro qui feminam deperit cõparauit:
Pietas enim ac dilectio dĩ quam circa humanum genꝰ
semꝑ impendit: eo quod nullis ita uincatur iniuriis.
ut acura nr̃ę salutis abscedat. ut quodammͦ superata
iniquitatibus nr̃is a pͥncipali ꝓposito suo reuocet᷑. mag
proprie exprimi alia comparatione non potuit. quam
exemplo uiri ardentissimo amore feminam diligentis.
qui quantomagis negligi se ac despici ab ea senserit.
tanto uehementioris circa eam zeli ardore flãmatur.
Adest igitur inseparabilit᷑ nobis semꝑ diuina ꝓtectio: tã¬
ta q est erga creaturam suã pietas creatoris: ut nͦ solu̾
dam bonȩ uoluntatis inspexerit: illuminat eam confes-¬
tim. atq confortat. & incitat ad salutem: incrementum
tribuens ei. quem uel ip̃se plantauit. uel nr̃o conatu ui¬
derit emersisse: Nam anteꝗͣ. clament inqͥt. ego exaudiã.
adhuc loquentibus eis ego assum:. Et iterum: Ad uo-¬

Expanded text:
benignitatis suae uiro qui feminam deperit conparauit. benignitatis suae uiro qui feminam deperit conparauit. pietas enim ac dilectio dei quam eiroa humanam genus semper inpendit, eo quod nullis ita uincatur iniuriis, ut a cura nostrae salutis abscedat et quodammodo superata iniquitatibus nostris a principali suo proposito reuocetur, magis proprie exprimi alia conparatione non potuit quam exemplo uiri ardentissimo amore feminam diligentis, qui quanto magis neglegi se ac despici ab ea senserit, tanto uehementioris circa eam zeli ardore flammatur. adest igitur inseparabiliter nobis semper diuina protectio tantaque est erga creaturam suam pietas creatoris, ut non solum dam bonae nolotatis inspexerit, inluminat eam confestim atque confortat et incitat ad salutem, incrementum tribuens ei quam uel ipse plantauit uel nostro conatu uiderit emersisse. nam et antequam clament, inquit, ego audiam: adhuc loquentibus eis ego audiam, et iterum: ad uo
Abbreviated transcription (Latin):
uaM CU RAM atq prouidentiam cͥca
nos suam. sub figura meretricis iherłm.
& ꝑniciosa ad idoloꝵ cultum alacritate ten-¬
dentis: ꝑ oseẽ ꝓph̃am sermo diuinus elegã
tores meos qui dant michi panes &e aquas meas. lanam¬
meam &e linum meum. oleum meum &e potũ meu᷑: respõ¬
det saluti eius non uoluntati consulens diuina dignatio
Ecce ego sepiam uias eius spinis: & sepiam eas maceria: &
semitas suas non inueniet:. Et sequet᷑ amatores suos &
non apprehendet: & queret eos nec inueniet illos. Et
dicit:. Reuertar ad uirum meum priorem: quia bene
michi magis erat quam nunc est. Ac rursum contu¬
macias nr̃as atq contẽptus quibus eum ad salutares in-¬
uitantem recursus rebelli sp̃u dedignamur sequr. talicõ¬
paratione des tribit:. Et dixi inquit. patrem uocabis ine
ce post me ingredi non cessabis. sed quomͦ si contẽpnat
mulier amatorem suum: sic contẽpsit me domus isrł
rat a suo coniuge discedenti: amorem qͦ ac perseuerantiã

Expanded text:
uam curam atque prouidentiam circa nos suam sub figura meretricis Hierusalem et perniciosa ad idolorum cultum alacritate tendentis per Osee prophetam sermo diuinus eleganttores meos, qui dant panes mihi, et aquas meas, lanammeam, et linum meum, oleum meum, et potum meum, respondet saluti eius, non uoluntati consulens diuina dignatio: ecce ego saepiam uias eius spinis, et saepiam eam maceria, et semitas suas non inueniet, et sequetur amatores suos, et non adprehendet: et quaeret eos, nec inueniet illos, et dicet: reuertar ad uirum meum priorem: quia bene mihi erat tunc magis quam nunc est. ac rursum contumacias nostras atque contemptus, quibus eum ad salutares inuitantem recursus rebelli spiritu dedignamur, tali conparatione describit: et dixi, inquit: patrem uocabis me, et post me ingredi non cessabis. sed quomodo si contemnat mulier amatorem suum, sic contempsit me domus Israhel, rat a suo coniuge discedenti, amorem quoque ac perseuerantiam
Abbreviated transcription (Latin):
ReCEUEXTE IOIXXR
collatioe pariterq noc¬
turno in tercedente si¬
lentio. cum fuissemus
a sancto abbate
ioseph ad sepositam cellulã
causa quietis adducti. & ser
sonnem: egressi cellulam & centum fere ab ea passib secedẽ¬
tes in loco remotiore consedimus: Cum itaq secreti colloqͥi
nobis familiarit̾ etiam nocturnis tenebris oportunitas p̾be¬
retur: ilico ut resedimus. abbas germanus grauit̾ iugemis¬
cens. quid agius inquit:
nsenti gam& discrimine

Expanded text:
Praecedente igitur conlatione finita pariterque nocturno intercedente silentio cum fuissemus a sancto abbate Ioseph ad sepositam cellulam causa quietis adducti et sermomnem, egressi cellam et centum fere ab ea passibus secedentes in loco remotiore consedimus. cum itaque secreti conloquii nobis familiariter etiam nocturnis tenebris oportunitas praeberetur, ilico ut resedimus abba Germanus grauiter ingemescens: Quid agimus? inquit. ingenti namque discrimine
Abbreviated transcription (Latin):
ceam de tantoꝵ patrum sententia. a quib factum eius
non solum minime reprehensũ. uerũ etiã usq adeo col¬
laudatum eẽ manifestum ẽ. ut eũ sũmis ac sublimis¬
simis uiris indiaconiȩ electione pretulerint: & puto
est ãmiratio confirinabat:¬
hnqͥsitio.cur in egipto totis diebꝰ

Expanded text:
ceam de tantorum Patrum sententia, a quibus factum ejus ceam de tantorum Patrum sententia, a quibus factum ejus non solum minime reprehensum, verum etiam usque adeo collaudatum esse manifestum est, ut eum summis ac sublimissimis viris diaconiae electione praetulerint. Et puto totest, admiratio confirmabatstio cur in Aegypto totis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
Echo Aũt existimet nos hȩc ad ꝓuo¬
canda coniugioꝵ diuoitia cexuisse:
qui non solum nuptias minime con¬
dempuamus: uerũ etiam aplicã sei¬
quentes sententiã. dicinus honora¬
bile comugium in omnib. a dorũ immaculatum. s
ut lectori initium conũsionis. quo tantus ille uir do
dicatus ẽ. fideliter pandercinus: A quo bona grã hoc pͥ¬
inum deposco: ut siue hoc ei placeat. siie displic̃eat. qͦ¬
quomͦ mẽ a calumpnia alienum eẽ concedens. in suo
hoc facto. aut laudet aut reprebendat auctorem: Ego
aũt qui. non meã suꝑ hac re sententiam prompsi. s
rei geste hystoriam simplici narratione cõplexus sum:
equũ ẽ ut sic̃ michi de eoꝵ qui hoc factum ꝓbant laude
nichil uendico: ita eoꝵ qui id improbant. ñ pulser inui¬
dia: Habeat gͦ suũ de illo ut diximus imusquisq iudi¬
cium: s moneo ut ita censuram sui castiget examinis:
ne se equiorem. aut sanctiorem diuino credat eẽ iudicio

Expanded text:
emo autem existimet nos haec ad prouocanda coningiorum diuortia texuisse, qui non solum nuptias minime condemnamus, uerum etiam apostolicam sequentes sententiam dicimus: honorabile coniugium in omnibus et torus inmaculatus, sed ut lectori initium conuersionis, quo tantus ille uir deo dicatus est, fideliter panderemus. a quo bona gratia hoc primum deposco, ut, siue hoc ei placeat siue displiceat, quoquo modo me a calumnia alienum esse concedens in suo hoc factum aut laudet aut reprehendat auctore. ego autem, qui non meam super hac re sententiam prompsi, sed rei gestae historiam simplici narratione conpleius sum, aequum est, ut sicut mihi de eorum qui hoc factum probant laude nihil uindico, ita eorum qui id inprobant non pulser inuidia. habeat ergo suum de illo ut diximus unusquisque iudicium: sed moneo, ut ita censuram sui castiget examinis, ne se
Abbreviated transcription (Latin):
consistentium quos primos uidimus patrum septem
collationes pari conscriptas stilo. uobis credidi consecran¬
das. quibus ea que de perfectione in prȩteritis opusculis
nr̃is obscurius forsitan comprehensa uł pͣtermissa sũt.
suppleantur. Si uero studii ur̃i scãmsitim etiam hec
satiare non quiuerint: septẽ aliȩ collationes. quȩ ad sã¬
tos qui in istis echadibus consistunt insulis emittẽdę
sunt fr̃s. desiderium ut arbitror ardoris explebunt:¬

Expanded text:
consistentium quos primos uidimus patrum septem conlationes pari conscriptas stilo uobis credidi consecrandas, quibus ea, quae de perfectione in praeteritis opusculis nostris obscurius forsitan conprehensa uel praetermissa sunt, suppleantur. si uero sanctam studii uestri sitim etiam haec satiare non quiuerint, septem aliae conlationes, quae ad sanctos qui in Stoechadibus consistunt insulis emittendae sunt fratres, desiderium ut arbitror uestri ardoris explebunt
Abbreviated transcription (Latin):
UM IX ¶EXOBIS sirie consistentes
post prima fidei rudimenta succedentibꝰ
aliquatenus incrementis maiorem ꝑfecti¬
onis gr̃am desiderare cepissemus. statiu¬
mus confestim egyptum petere. ac re-¬
motiss ima etiam thebaidis heremi penetrata scoͬrum
plurimos quorũ głam fama ꝑ uniuersa diffuderat.¬
si non emulandi. saltem uisendi agnoscendi q studio ĩuisere:
Igitur ad oppidum egipti cui thͣnenseos nom̃ est. emẽsa
nauigatione ꝑuenimus: cuius accole ita uł mari uł stag¬
nis salsis undiq circũfluunt᷑. ut solis quia terra dẽest ne¬
gociationibus dediti. opes atq substantias nauali com¬
mercio parent: ita ut edificiis cum uoluerint extruẽdis
terra ñ suppetat. nisi de sõginqͦ naugiis apportetua:¬

Expanded text:
um in coenobio Syriae consistentes, post prima fidei rudimenta succedentibus aliquatenus incrementis, majorem perfectionis desiderare gratiam coepissemus, statuimus confestim Aegyptum petere, ac remotissima etiam Thebaidos eremo penetrata, sanctorum plurimos, quorum gloriam fama per universa diffuderat,si non aemulandi, saltem agnoscendi studio invisere. Igitur ad oppidum Aegypti, cui Thennesus nomen est, emensa navigatione pervenimus. Cujus accolae ita vel mari vel stagnis salsis undique circumluuntur, ut solis, quia terra deest, negotiationibus dediti, opes atque substantiam navali commercio parent, ita ut aedificiis cum voluerint exstruendis terra non suppetat, nisi de longinquo navigiis apportetu
Abbreviated transcription (Latin):
mentum: & alud fut̾urum formidare supplicium:
Postremo multo maius est ꝓpter bonum ipsũ a bono
nolle discedere: quam ꝓpter metũ mali malis nͣ pre-¬
bere consensum: In illo enim uoluntarium bonum
est: in isto uero uelut coactum: & tanꝗͣ. nolenti uiolẽ¬
ter extortum. uel metu supplicii. uł cupiditate pͣmi¬
orum Nam qui timoris obtentu a uitioꝵ abstinet
blandimentis: adẽpto timoris obstaculo. rursum ad illud¬
quod diligit reuertetur. & ob id nec stabilitatem bo¬
ni uigiter optinebit: sed nec ab impugnatione qͥdẽ
aliquando requiescet: quia nec firmam nec ꝑpetuã
pacem castimoniȩ possidebit: Ubi enim est inquietu¬
do belloꝵ: non possunt non etiam uulnerum int̾ue¬
nire discrimina Necesse est ͤ quempiam in conflictu

Expanded text:
imentum et aliud futurum formidare supplicium. imentum et aliud futurum formidare supplicium. postremo multo madus eet propter bonum ipsum a bono noUe discedere, quam propter metum mali malis non praebere consensum. in illo enim uoluntarium bonum est, in isto uero uelut coactum et tamquam nolenti uiolenter extortum uel metu supplicii uel cupiditate praemiorum. nam qui timoris obtentu a uitiorum abstinet blandimentis, adequod diligit revertetur, et ob id nec stabilitatem boni jugiter obtinebit, sed nec ab impugnatione quidem aliquando requiescet, quia nec firmam ac perpetuam pacem castimoniae possidebit. Ubi est enim inquietudo bellorum, non possunt non etiam vulnerum intervenire discrimina. Necesse est enim quempiam in conflictu
Abbreviated transcription (Latin):
UITUoh nanq differt inter eum qui
metu gehennȩ. uel spe retributionis futurȩ
uitiorum in se extinguit incendia: & eũ
qui diuinȩ caritatis affectu. ipsam mali-¬
tiam & simmũditiam perhorrescit: ac puritatis possi¬
det bonum. amore tantum ac desiderio castitatis:
Lec iam remunerationem futurȩ ꝓmissionis aspiciens.
sed presentis boni delectatꝰ conscientia. agit omĩa. ñ
contemplatione penarũ. sed delectatione uirtutum.
Hic nanq status nec sumotis cunctoꝵ hominum testi-¬
moniis. abiiti occasione peccati. nec occultis cogitati¬
onum uiolari oblectationibꝰ potest. dum affectũ uir-¬
tutis ipsius meduillitꝰ retinẽs. quicqͥd illi contͣrium
est. non solũ corde non recipit. uerũ etiã summo de¬
testatur horrore: Aliud nanq est. presenti bono quẽ¬
piam delectatum odio habere uitioꝵ carnis ue conta¬
gia: aliud futurȩ remunerationis intuitu illicitas cõ¬
cupiscentias refrenare: Aludꝰ est. p̾sens metuere detͥ¬

Expanded text:
ultum namque differt inter eum qui metu gehennae uel spe retributionis futurae uitiorum in se extinguit incendia, et eum qui diuinae caritatis affectu ipsam malitiam et inmunditiam perhorrescit ac puritatis possidet bonum amore tantum ac desiderio castitatis, nec iam remunerationem futurae promissionis aspiciens, sed praesentis boni delectatus conscientia agit omnia non contemplatione poenarum, sed delectatione uirtutum. hic namque status nec submotis cunctorum hominum testimoniis abuti occasione peccati nec occultis cogitationum uiolari oblectationibus potest, dum affectum uirtutis ipsius medullitus retinens, quidquid illi contrarium est, non solum corde non recipit, uerum etiam summo detestatur horrore. aliud namque est praesenti bono quempiam delectatum odio habere uitiorum carnisue contagia, aiind futurae remunerationis intuitu inlicitas concupiscentias refrenare, aliudque est praesens metuere detr
Abbreviated transcription (Latin):
UA PROPTER. studendũ nobis est.
ut uirtutum potius appetitu. & deside¬
rio regni celoꝵ. quam noriis uitioꝵ re¬
cordationib nosinetip̃sos ad
conpunctionẽ laudabilem ꝓuocemus. quia necesse est
caindui quẽpiam pestilentissimis cloacȩ fetorib prefo¬
cari. quamdui suꝑ eam stare. uł cenum eiꝰ uoluerit cõ¬
mouere:¬

Expanded text:
uapropter studendum nobis est, ut uirtutum potius adpetitu et desiderio regni caelorum quam noxiis uitiorum recordationibus nosmet ipsos ad conpunctionem laudabilem prouocemus, quia necesse est tamdiu quempiam pestilentissimis cloacae faetoribus praefocari, quamdiu super eam stare uel caenum eius uoluerit commouere
Abbreviated transcription (Latin):
cerem ei Et subito loquar degente & regno. ut edificẽ
& plandem illud Si uero fecerit malum in octilis meis
ut non audiat uocem incam. penitentiaͣm. suꝑ bono
quo locutus sum ut facerem ei: Adezechihel quoq:
N oli subtrahere uerbum. si forte audiant. & conuercatur
unusquisq auia sua mala. & penitebit me in̾ali qd̃
cogitaũi facere eis. ꝓp̾t̾ malitiam studioꝵ eoꝵ: Quib
cestimoniis declaratur. non oportere ut ꝑtinaciter
innr̃is definitionib bercamus. s ratione cas acau-¬
dicio temꝑandas. semꝑq pͣlegenda acpreferenda. esse
meliora: Et ad illam que utilior diudicata. flierit

Expanded text:
ei. Et subito loquar de gente et regno, ut aedificem et plantem illud. Si fecerit malum in oculis meis, ut non audiat vocem meam, poenitentiam agam super bonum quod locutus sum ut facerem ei . Ad Ezechielem quoque ait: Noli subtrahere verbum, si forte audiant, et convertatur unusquisque a via sua mala, et poenitebit me mali quod cogitavi facere eis propter malitiam studiorum eorum . Quibus testimoniis declaratur non oportere ut pertinaciter in nostris definitionibus haereamus, sed ratione eas ac judicio temperandas, semperque praelegenda ac praeferenda esse meliora; et ad illam quae utilior dijudicata fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
Os t REMo si cordi ẽ uerius explorare.
utrum possibile sit humanȩ substantiȩ
anam artheton possidere: aquib hoc ma-¬
infestius discere poterimus. quam ab his
qui carnem suam crucifixert̃ cũ uitiis & concupis¬
centiis. & quib uere crucifieus ẽ mundus: Qui cũ
de cordib suis non solum radicitus uitia uniuersa
conuuilserint. uerum etiam cogitationes ac memo¬
riam peccatoꝵ conentur excludere: nichilhominus
tamen cotidie fideliter ꝓfitentur: ne una quidẽ hora
macula se posse carere pccati:¬

Expanded text:
ostremo si cordi est uerius explorare, utrum possibile sit humanae substantiae anamarteton possidere, a quibus hoc manifestius discere poterimus quam ab his qui carnem suam crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis, et quibus uere crucifixus est mundus? qui cum de cordibus suis.non solum radicitus uitia uniuersa conuulserint, uerum etiam cogitationes ac memoriam peccatorum conentur excludere, nihilominus tamen cotidie fideliter profitentur ne una quidem hora macula se posse carere peccati
Abbreviated transcription (Latin):
ICUT ce deroru uulnerũ. id ÷ ire. cristi plorari.
tiȩ. impadientiȩ. ꝑ obiectionẽ contrariarumxu
rerum medela monstrata est: ita etiam con
etiam concupiscentie ignib ꝓpositis. sic̃ illic maioribus
irritationib argumentis possit extingui: Quod satis
castitati credimus ẽẽ contrariũ: si non solũ exagerent᷑
in nob̃ libidinis incentiua: s uł pretereunte attingantur
mentis intiitu:¬

Expanded text:
icut caeterorum vulnerum, id est, irae, tristitiae vel impatientiae, per objectionem contrariarum rerum medela monstrata est, ita etiam conttrum concupiscentiae ignis propositis sicut illic maioribus inritationum augmentis possit extingui: quod satis castitati credimus esse contrarium, si non solum exaggerentur in nobis libidinis incentiua, sed uel praetereunte adtingantur mentis intuitu
Abbreviated transcription (Latin):
mouere remittit & palliũ. & quisquis diligit inimi¬
cos suos & orat procalumpniantib sibi. hic peccati
repulit iugum. auincula dirrupit: Non eñĩ uiuit
sub lege. que non interiit seminaria peccatoꝵ. Unde
non immerito de ipsa beatus apłs. reꝓbatio inquit
fit prcedentis mandati. ꝓpter infirmitatem eius &
inutilitatem. nichil enim adꝑfectũ ꝑduxit lex: Et dñs
ficationes inquib non uiuent in eis s sub gr̃a. que ñ
ramos nequitiȩ amputat. s ipsas penitus radices no¬
xiȩ uoluntatis euellit. Quem ad modum quis

Expanded text:
mouere remittit et pallium, quique diligit inimimouere remittit et pallium, quique diligit inimicos suos et orat pro calumniantibus sibi, hic peccati reppulit iugum ac uincla disrupit. non enim uiuit sub lege, quae non interimit seminaria peccatorum unde non inmerito de ipsa beatus apostolus reprobatio, inquit, fit praecedentis mandati propter infirmitatem eius et inutilitatem: nihil enim ad perfectum perduxit lex, et dominficationes, in quibus non uiuent in eis, sed sub gratia, quae non ramos tantum nequitiae amputat, sed ipsas penitus radices noxiae uoluntatis euellit. Quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
constrictus legis antiq sanctione distribuit. licet pec¬
catoꝵ suoꝵ ignem marime hoc helemosine rore restin-¬
guat. tam̃ quanta uis opes suas magnanimitate dis¬
penset. impossibile ẽ. ut se adplenum eruat adñatione
peccati. nisi forte ꝑgr̃am saluatoris. cum re etiam ipsũ
affectum deposuerit possidendi: Pari modo non potest
non cruento peccati imperio famulari. quicũq oculũ
poculo. dentem ꝓdente. exprecepto legis eruere. aut odio
habere inunicũ suũ mauult. quia necesse ẽ cum dum
talionis uicissitudine ulcisci suam optat inurriam.
dũ contra inimicos odii amaritudinem seruat. fu¬
roris atq irȩ ꝑturbatione semꝑ accendi: Quic̃q uͦ
sub euangłice gr̃e illuminatione uersatur. ac ma-¬
lũ non resistendo suꝑans s ferendo: dextram ꝑcutienti
maxillam etiam alteram p̃bere uoluntarius non¬
moratur uolenti aduersum se de tunica litigium cõ¬

Expanded text:
constrictus legis antiquae sanctione distribuit, lieet pecconstrictus legis antiquae sanctione distribuit, lieet peccatorum suorum ignem maxime hoc elemosynae rore restinguat, tamen, quantauis opes suas magnanimitate dispenset, inpossibile est ut se ad plenum eruat a dominatione peccati, nisi forte per gratiam saluatoris cum re etiam ipsum adfectum deposuerit possidendi. pari modo non potest non cruento peccati imperio famulari, quicumque oculum pro oculo, dentem pro dente ex praecepto legis eruere aut odio habere inimicum suum mauult, quia necesse est eum, dum talionis uicissitudine ulcisci suam optat iniuriam, dum contra inimicos odii amaritudinem seruat, furoris atque irae perturbatione semper accendi. quicumque uero sub euangelicae gratiae inluminatione uersatur, ac malum non resistendo superans sed ferendo dexteram percutienti maxillam etiam alteram praebere uoluntarius nonmoratur, uolenti aduersum se de tunica litigium con
Abbreviated transcription (Latin):
gentib ministrare. quãlibet ea sũma fide
ac deuotione dispenset. tamen difficile ẽ. ut non lagͥos
peccatoꝵ frequenter incurrat: In illis uͦ qui consilium
dñi non sp̃uerunt. s omnẽ substantiã suã pauꝑib
prerogantes. sũpta cruce sua largitorem celestis gr̃ȩ
subsecuntur. peccatum non potest dñari: Non eñi
eum sacratas iam xp̃o opes. & quasi alienas pia distri¬
butione peccunias dispensantem. infidelis seruandi
uictus cura mordebit. nec helemosine hilaritatem
ambigit mesta cunctatio. quia qd semel totum optu¬
lit d̾o: id iam alienum sine ꝓpͥe necessitatis recordati¬
one. aut angusti uirtus dimore disꝑgit. qui se certꝰ
ẽ cum ad desideratã ꝑuenerit nuditatem. multoma¬
gis adeo quã uolucrẽ cęli esse pascendũ: Econtrario.
is qui substantiã retinens mundialem. aut decimas
fructuũ suoꝵ atq primitias. aut partem peccuniarũ

Expanded text:
gentibus ministrare, quamlibet ea summa fide gentibus ministrare, quamlibet ea summa fide ac deuotione dispenset, tamen difficile est ut non laqueos peccatorum frequenter incurrat. in illis uero qui consilium domini non spreuerunt, sed omnem substantiam suam pauperibus praerogantes sumpta cruce sua largitorem gratiae subsequuntur, peccatum non potest dominari. non enim eum sacratas iam Christo opes et quasi alienas pia distributione pecunias dispensantem infidelis seruandi uictus cura mordebit nec elemosynae hilaritatem abiget maesta cunctatio, quia quod semel totum obtulit deo, id iam alienum sine propriae necessitatis recordatione aut angusti uictus timore dispergit, qui se certus est cum ad desideratam peruenerit nuditatem multo magis a deo quam uolucrem caeli esse pascendum. e contrario is qui substantiam retinens mundialem aut decimas fructuum suorum atque primitias aut partem pecuniarum
Abbreviated transcription (Latin):
conburat quicquid atcigerit: Cui etiã si sua illa ita
semꝑ occurrat oblectio. ut estuare extrinsecus non si¬
natur. canien etiam dum cohibetur incendit. quia
uoluptas ipsa culpalis ẽ. & ad uelocissimos adulteri¬
orum raptatur excessus consuetudo concuibitus:
Teterũ. quos gr̃a saluatoris sco incorruptionis ammo¬
re flãmaucrit: ita om̃s carnalium desiderioꝵ spi¬
nas dominice caritatis igne consumunt. ut ne te¬
pens fauilla uitioꝵ. refrigerium integritatis imini¬
nuatd Legis ergo famuli. licitoꝵ usu adillicita ꝓla¬
buntur. gr̃e partipes dum licita condempnunt.
illicita non nouerunt.: Sic̃ auͣt nouit incomugii
amatore peccatũ. ita etiã in eo qui decimas sus ac pͥ¬
mitias tantũ redibere contentus. necesse ẽ eum dũ
tardat aut negligit. aut in qualitate earum. aut
quantitate. aut incotioliana distributione peccare:
Qui em̃i iubetur ea que sua sunt infatigabiliter indi¬

Expanded text:
amburat quidquid adtigerit. cui etiamsi sua illa ita amburat quidquid adtigerit. cui etiamsi sua illa ita semper occurrat obiectio, ut exaestuare extrinsecus non sinatur, tamen etiam dum cohibetur incendit, quia uoluntas ipsa culpabilis est et ad uelocissimos adulteriorum raptatur excessus consuetudo concubitus. ceterum quos gratia saluatoris sancto incorruptionis amore flammauerit, ita omnes carnalium desideriorum spinas dominicae caritatis igne consumunt, ut nec tepens fauilla uitiorum refrigerium integritatis inminuat. legis ergo famuli licitorum usu ad inlicita prolabuntur, gratiae participes, dum licita contemnunt, inlicita non nouerunt. sicut autem uiuit in coniugii amatore peccatum, ita etiam in eo qui decimas suas ac primitias tantum redhibere contentus est. necesse est enim eum, dum tardat aut neglegit, aut in qualitate earum aut quantitate aut in cotidiana distributione peccare. qui enim iubetur ea quae sua sunt infatigabiliter indi
Abbreviated transcription (Latin):
UISQuIS TOITUR hoc euanglice ꝑ¬
fectionis culoren ascenderit. iste ꝓfecto su¬
pra omnem legem tantarũ uirtutum me¬
ritis sublimatus. & uniuersa qͥ ꝑ
moysen precepta sunt quasi parua dispiciens. tantum
sub gr̃a saluatoris se eẽ cognoscit. cuius adiutorio se ad
illum sublissimũ statum intelligit ꝑuenisse: Non ergo
dominatur in eo peccatum. quia caritas dei diffusa ĩ
alterius cuiusquã rei excludit affectum. nec pocest
aut ueteͥta concupiscere. aut imꝑata contempnere
cuius totum stulium. dotũq desiderium. diuino
amori semꝑ intentum. usq adeo uilium rerum ob¬
lectatione non capitur. ut etiã his que concessa sunt
non utatur: Inlege aũt inqua coniugioꝵ uira seruant᷑
quamuis cohibita luxuriȩ euagatio unitantũ femi¬
ne mancipetur: tam̃ nequaquã possunt carnalis con¬
cupiscentiȩ aculei non iuigere. & difficile ẽ. ut ignis
cui etiam studiose pabula suggeruntur ita prefixis
terminis includatur. ut non cciam extra euagatus

Expanded text:
uisquis igitur hoc euangelicae perfectionis culmen ascenderit, iste profecto supra omnem legem tantarum uirtutum meritis sublimatus et uniuersa quae per Moysen praecepta sunt quasi parua despiciens tantum sub gratia saluatoris se esse cognoscit, cuius adiutorio se ad illum sublimissimum statum intellegit peruenisse. non ergo dominatur in eo peccatum, quia caritas dei quae diffusalterius cuiusquam rei excludit adfectum, nec potest aut uetita concupiscere aut imperata contemnere, cuius totum studium totumque desiderium diuino amori semper intentum usque adeo uilium rerum oblectatione non capitur, ut etiam his quae concessa sunt non utatur. in lege autem, in qua coniugiorum iura seruantur, quamuis cohibita luxuriae euagatio uni tantum feminae mancipetur, tamen nequaquam possunt carnalis concupiscentiae aculei non uigere, et difficile est ut ignis, cui etiam studiose pabula suggeruntur, ita praefixis terminis includatur, ut non etiam extra euagatus
Abbreviated transcription (Latin):
ERꝑE TUAM quidem corporis puritatem.
ex parte aliqͣ experti sumus a uigilantibus
posse ꝑ dei grãm possideri: &e cõnmotionem carnis districti¬
onis rigore atq iudicio resistente. uigilantibus posse contĩ¬
gere non negamus: utrum aut̃ dormientes hac inqͥetu¬
dine carere possimus. uolumus edoceri Ouabus nãq de-
causis possibile hoc esse non credimus: quas licet absq uere¬
cundia neq̾amꝰ effari: tñ quia hoc medicinȩ ipsius necessi-¬
tas cogit. qͣs ut cũ uenia tui si qͣ forte inuerecundius fuerĩt
denudata suscipias:. Primũ gͦ est. qͦd ꝑ sõnnii qͥetem m¬
tis iugore larato: obseruari nequa quã ualeat illius cõmoti¬
onis obreptio:. Scdõ. quod etiam urinȩ collectio cũ uesi-¬
ce capacitatẽ qͥescentibꝰ nob̾ indesinenti confluxui inter¬
ni humoris oppleuerit. excitet m̃bra marcentia: qͦd etiã
paruulis uel spadonibꝰ eadem nichominꝰ lege contingit:
Unde fit. ut si non oblectatio libidinis uulneret mentis assẽ¬

Expanded text:
erpetuam quidem corporis puritatem sex parte aliqua experti sumus a uigilantibus posse per dei gratiam possideri, et conmotionem carnis districtionis rigore atque iudicio resistente uigilantibus posse non contingere non negamoa. utrum autem et dormientes hac inquietudine carere possimus uolumus edoceri. duabus namque de causis possibile hoc esse non credimus: quas licet absque uerecundia nequeamus effari, tamen, quoniam hoc medicinae ipsius necessitas cogit, quaesumus ut cum uenia tui, si qua forte inuerecundius fuerint denadata, suscipias. primum ergo est, quod per somni quietem mentis uigore laxato obseruari nequaquam ualeat illius conmotionis obreptio, secundo, quod etiam urinae collectio, cum uesicae capacitatem quiescentibus nobis indeeinenti confluxu interni umoris oppleuerit, excitet membra marcentia, quod etiam paruulis uel spadonibus eadem nihilominus lege contingit. unde fit at, si non oblectatio libidinis uulnerat mentis adsen
Abbreviated transcription (Latin):
mus reniiere uoluntatie Tos cogitastis aduersus me ma¬
lum: & deus uertit illud in bonum. ut exaltaret me si¬
cut in pͣsentiarum cernitis: & saluos faceret populos
multos. Quod etiam beatus dauid economice tunc fac
cum: in psalmo centesimo qͣrto similit᷑ declarauit dices
Et uocauit famẽ suꝑ terram: &e om̃e firmam̃tũ panis
contͥuit:. Misit ante eos uirũ in seruum uenu̾datꝰ est io¬
seph. hec ergo duo. idest uel grã dĩ uel liberum arbitri¬
um. sibi quidem uidentur aduersa. sed utͣq concordãt
& ułq nos parit᷑ debere susciꝑe. pietatis ratione colligimꝰ:
ne unũ horum homini subtͣhentes. eccłasticȩ fidei regu-¬
lam excessisse uideam᷑: Nam cum uiderit nos ds̃ ad bo-¬
num uelle deflectere: occurit. subuenit. dirigit atq con¬
fortat:. Ad uocem enim clamoris tui: statim ut audierit
respondebit tibi. Et inuoca me inqͥt in die tͥbulationis:

Expanded text:
mus resistere uoluntati? uos cogitastis aduersus me mamus resistere uoluntati? uos cogitastis aduersus me malum: sed deus uertit illud in bonum, ut exaltaret me, sicut in praesentiarum cernitis, ut saluos faceret populos. multos. quod etiam beatns Dauid tum in psalmo centesimo quarto similiter declarat, dicens: Et vocavit famem super terram, et omne firmamentum panis contriuit. misit ante eos uirum: in seri uennudatus est Ioseph. haec ergo duo, id est uel gratia dei uel liberum arbitrium sibi quidem inuicem uidentur aduersa, sed utraque concordant et utraque nos pariter debere suscipere pietatis ratione colligimus, ne unum horum homini subtrahentes ecclesiasticae fidei regulam excessisse uideamur. nam cum uiderit nos dens ad bonam uelle deflectere, ocourrit, dirigit atque confortat: ad uocem enim clamoris tui statim ut audierit, respondebit tibi, et inuoca me, inquit, in die tribulationis:
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo orainus. confirma deus hoc quod oꝑatus es in no¬
bis. & oꝑa manuum nãrum dirige suꝑ nos: Scimus ad
maledicendum isrłi balaam fuisse conductum. sed uide¬
mus maledicere cupienti non fuisse ꝑmissuͣ. Custodit᷑
abiinelech: ne rebeccam tangens peccet in deum:. Io-¬
seph fratrum liuore distraitur: ut descensio filiorũ isrr
in egipto fieret: & illis de germani nece tractantibus.
uideatur. quod uendidistis me in his regionibꝰ: pro salu¬
te enim ur̃a misit me dñs ante uos. Et infra. Premisit
enim me ds̃ ut reseruemini suꝑ terram: & escas ad ui-¬
uendum habere possitis:. Non ur̃o consilio sed uolunta¬
te dĩ missus sum: qui fecit me patrem pharaonis. & dnm
totius domus eius. & principem in omi derra egyꝑti Et
cum post obitum patͥs. formidantib frĩbꝰ suspicionem
timoris auferret: nolite inquit timere:. Nunqͥd dĩ possu¬

Expanded text:
quomodo oramus: confirma deus hoc, quod operatus es in noquomodo oramus: confirma deus hoc, quod operatus es in nobis, et: opera manuum nostrarum dirige super nos? scimus ad maledicendum Israheli Balaam fuisse conductum, sed uidemus maledicere cupienti non fuisse permissum. custoditur Abimelech, ne Rebeccam tangens peccet in deum. Ioseph fratrum liuore distrahitur, ut descensio filiorum Israhel in Aegypto fieret et illis de germani nece tractantibus uideatur quod uendidistis me in his regionibus: pro salute enim uestra misit me deus ante uos, et infra: praemisit enim me deus ut reseruemini super terram, et escas ad uiuendum habere possitis. non uestro consilio, sed uoluntate dei missus sum: qui fecit me quasi patrem Pharaonis, et dominum totius domus eius, et principem in omni terra Aegypti. et cum post obitum patris formidantibus fratribus suspicionem timoris auferret, nolite, inquit, timere: numquid dei possu
Abbreviated transcription (Latin):
saꝰ ut quid ex quo pendeat. inter multos
magna questione uoluatur: id est utrũ
quia mitium bonȩ uoluntatis prebuerimus. misereat᷑
nr̃i deus: an quia ds̃ nr̃i miseretur. conseqͣmur bonȩ uo¬
luntatis initium:. Multi enim singula ħ credentes. ac iuste
amplius asserentes: uariis sibiq contrariis sunt errorib
inuoluiti. Si enim dixerimus nr̃m esse bonȩ principium
uoluntatis: quid fuit in ꝑsecutore paulo. quid in publi
cano matheo: qͦrũ unus in cruore ac suppliciis in nocẽtum.
alius uiolentiis ac rapinis publicis incubans. attͣhitur ad
saludem e Sin uero a gr̃aͣ dei semꝑ inspirari bonȩ uolu̾ta¬
tis principia dixerimus: quid de zachei fide. quid de illiꝰ
in cruce latronis pietate dicemus. qͥ desiderio suo uim ꝙͣ¬
dam regnis celestib inferentes. specialia uocationis mo-¬
nita preuenerunte Consũmationẽ uͦ uirtutũ & exsequu-¬
tionem mandatoꝵ diͦ. si nr̃o deputauerimus arbitrio:

Expanded text:
sa, ut quid ex quo pendeat inter multos magna quaestione uoluatur, id est utrum quia initium bonae uoluntatis praebuerimus misereatur nostri deus, an quia deus ++ misereatur consequamur bonae uoluntatis initium multi enim singula haec credentes ac iusto amplius adserentes uariis sibique contrariis sunt erroribus inuoluti. si enim dixerimus nostrum esse bonae principium uoluntacano Matthaeo, quorum unus cruore ac suppliciis innocentum, alius violentiis ac rapinis publicis incubans attrahitur ad salutem? Sin vero pro gratia Dei semper inspirari bonae voluntatis principia dixerimus, quid de Zachin cruce latronis pietate dicemus, qui desiderio suo uim quandam regnis caelestibus inferentes specialia uocationis monita praeuenerunt? consummationem uero uirtutum et exsecutionem mandatorum dei si nostro deputauerimus arbitrio,
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitas. omnib absoluta non deerit: Que. nisi illis
quoq qui insolitudine cõmorant᷑ presto fuerint. la¬
bores quidẽ anachoreseos sustinebunt. fructu uero
ipsius fraudabunt᷑. qui non nisi quiete mentis stabi¬
litate conquiritur Postremo. etiã si mͥ incenobio con¬
stituto. ab illa puritate cordis aliquid fuerit imminu¬
tũ. ero solius euangelici precepti cõpensatione contentꝰ.
quod certum ẽ. omnib illis heremi fructib non posse
post poni. ut scilicet de cratino nichil cogitem. & usq
ad finem subiectus abbati. illum aliquatenus uidear
emulari de quo dr. humiliauit semetipsũ. factus obȩ¬
diens usq ad mortẽ. merearq illius uerbis humilit̃
dicere. quia non ueni facere uoluntatẽ meã. sed uo¬
luntatẽ eius qui misit me patris:¬

Expanded text:
tranquillitas omnibus occupationibus absoluta non deerit. quae nisi illis tranquillitas omnibus occupationibus absoluta non deerit. quae nisi illis quoque qui in solitudine conmorantor praesto fuerit, labores quidem anachoreseos sustinebunt, fructu uero ipsius fraudabuntur, qui non nisi quieta mentis stabilitate conquiritur. postremo etiamsi mihi in coenobio constituto ab illa puritate cordis fuerit aliquid inminutum, ero solius euangelici praecepti conpensatione contentus, quod certum est omnibus illis heremi fructibus non posse postponi, ut scilicet de crastino nihil cogitem et usque ad finem subiectus abbati illum aliquatenus uidear aemulari de quo dicitur: humiliauit semet ipsum factus oboediens usque ad mortem, merearque illius uerbis humiliter dicere: quia non ueni facere uoluntatem meam sed uoluntatem eius qui misit me patris
Abbreviated transcription (Latin):
sune potuissent. sub unius saporis oblectam̃to ꝑ
absq uerecundia referre non possum. sub obtentu hu¬
manitatis ac susceptionis huiꝰ. anachorete insuis cel
lulis habere ceꝑint. ut illa pretereã. quib acconita
anima. ac spualib cheoris semꝑ intenta specialius in¬
grauatur. concursus scilicet frm̃. susceptionis quoq
ac deductionis officia. mutuas uisitationes. diu̾sarũq
confabulationũ atq occupationũ interminabilem curã
quarũ etiã illo temꝑe quo hȩc uidentur impedim̃ta
cessare. tam̃ animũ consuetudinarie inquietudinis
ass iduitate suspensum. expectatio ipsa distendit. atq
ita fit. ut anachoreseos illa lib̾tas huiꝰcemodi nexib im¬
pedita: ad illã cordis ineffabilem alacritatem nũquã
omnino conscendat. ac fructum heremitice ꝓfessio¬
nis amittat: Que si michi in congregatione nunc. atq
inturbis sito fuerit denegata. saltem quies animȩ cordisq

Expanded text:
sime potuissent, sub unius saporis oblectatione sime potuissent, sub unius saporis oblectatione absque uerecundia referre non possum, sub obtentu humanitatis ac susceptionis huius anachoretae in suis habere cellulis coeperint: ut illa praeteream quibus adtonita anima ac spiritalibus theoriis semper intenta specialius ingrauatur, concursus scilicet fratrum, susceptionis quoque ac deductionis officia, mutuas uisitationes diuersarumque confabulationum atque occupationum interminabilem curam, quarum etiam illo tempore, quo haec uidentur inpedimenta cessare, tamen animum consuetudinariae inquietudinis adsiduitate suspensum expectatio ipsa distendit. atque ita fit, ut anachoreseos illa libertas huiuscemodi nexibus inpedita ad illam cordis ineffabilem alacritatem numquam omnino conscendat ac fructum heremiticae professionis amittat. qui si mihi in congregatione nunc atque in turbis sito fuerit denegatus, saltim quies animae cordisque
Abbreviated transcription (Latin):
que eo usq mensurã non dico illius antiꝗ̃ districtionis
excessit. que usum penitus olei nesciebat. s ne hac quidẽ
nrͣi temporis remissione cepit eẽ contenta. inqua uno olei
sextario. itidemq lenticule modio aduenientiũ usib prepa¬
rato. totius refectionis annua explebantur officia. ita. ut
duplicato nunc ac triplicato modio. necessitas uictualis
iuix queat expediri. & intantum apud nonnullos uis noxiȩ
huiꝰ remissionis increuit. ut aceto muriaq ꝑmixtis. non illã
unã olei ãmisceant guitã. quam precessores nr̃i qui here
mi instituta maiore abstinentiȩ uirtute sectati sunt. repellen¬
de tantum cenodoxie gr̃a instillare consueuerant. s infrin¬
gentes egsptiacum ꝓsalib caseum. plus olei quã necesse ẽ
suꝑfundant. & ita duos cybos ꝓpͥa suauitate distantes. qui
singillatim diuer soq tempore monachũ reficere iocundis¬

Expanded text:
quae eo usque mensuram non dico illius antiquae districtionis quae eo usque mensuram non dico illius antiquae districtionis excussit, quae usum olei penitus nesciebat, sed ne hac quidem nostri temporis remissione coepit esse contenta, in qua uno olei sextario itidemque lenticulae modio advenientium usibus praeparato, totius annuae refectionis explebantur officia, ita ut duplicato nunc ac triplicato modio necessitas victualis vix queat expediri. Et in tantum apud nonnullos vis noxiae hujus remissionis increvit, ut aceto muriaeque permixtis non illam unam olei admisceant guttam, quam praedecessores nmi instituta maiore abstinentiae uirtute sectati sunt, repellendae tantum cenodoxiae gratia stillare consueuerant, sed infringentes Aegyptiacam pro salibus caseum plus olei quam necesse est saperfandant, et ita duos cibos propria suauitate distantes, qui singillatim diuersoque tempore monachum reficere iucundis
Abbreviated transcription (Latin):
UAMͦrͦsm. quantis nunc inhac conũsatio¬
ne ꝑfruar cõmodis. breuiter explicabo: Uos
utrum illa solitudinis lucra hiis beneficiis
ualeant compensari. digesta narratione re¬
pendite. ꝑquam etiam hoc ꝓba¬
re possibile ẽ. utrũ fastidio. an desiderio solitariȩ illius pu¬
ritatis. hiis maluerim cenobii angustiis. In hac gͥ conũ
satione diurni oꝑis nulla ꝓuisio. uenditionis uł coemp¬
tionis nulla distentio. non annui panis in euitabilis cura.
non sollicitudo corporalium rerum. qua non tantũ ꝓpͥis.
s etiam multoꝵ aduenientiũ usib necessaria preparantur.
postremo nulla arrogantia laudis humanȩ. que iinmundior
hiis omnib inconspectu di etiã magnos heremi labores ñ¬
nunquã euacuare consueuit: Uerum. ut in illa anachore¬
tica disciplina. illos elationum sp̃ualium fluctus. & exitia
bilis cenodoxiȩ ꝑicula pretereã. ad hoc generale cunctoꝵ pon¬
dus. id ÷ cõmunẽ parandi uictus sollicitudinem reuertam᷑.

Expanded text:
uamobrem quantis nunc in hac conuersatione perfruar commodis, breuiter explicabo. uos utrum illa solitudinis lucra his beneficiis ualeant conpensari digesta narratione perpendite, per quam etiam hoc probare possibile est, utrum fastidio an desiderio solitariae illius puritatis his maluerim coenobii angustiis coartari. in hac igitur conuersatione diurni operis nulla prouisio, uenditionis uel coemptionis nulla distentio, non annui panis ineuitabilis cura, non sollicitudo corporalium rerum, qua non tantum propriis, sed etiam multorum aduenientium usibus necessaria praeparantur, postremo nulla adrogantia laudis humanae, quae inmundior his omnibus in conspectu dei etiam magnos heremi labores nonnumquam euacuare consueuit. uerum ut in illa anaohoretica discbilis cenodoxiae pericula praeteream, ad hoc generale cunctorum pondus, id est, communem parandi victus sollicitudinem revertamur,
Abbreviated transcription (Latin):
U I Ue utriusq ꝓfessionis non
quẽamodũ multos principia cantũmodo contigisse.
s ipsa fastigia conscendisse manifestũ est. quisnã ceno¬
bite. quis heremitȩ sit finis. optamus agnoscere: Dulli
nanq dubium est. neminẽ de hiis uł fidelius posse uł
plenius disputare. quã illũ qui utramq ꝑfectionem.
longo usu & magistra exꝑientia consectitus. meritum
earum ac finem ueridica potest insinuare doctrina.

Expanded text:
uia te utriusque professionis non quemadmodum multos principia tantummodo contigisse, sed ipsa fastigia conscendisse manifestum est, quisnam coenobiotae, quis heremitae sit finis optamus agnoscere. nulli namque dubium est neminem de his vel fidelius posse uel plenius disputare quam illum, qui utramque perfectionem longo usu ac magistra experientia consecutus meritum earum ac finem ueridica potest insinuare doctrina.
Abbreviated transcription (Latin):
UIU CAUSE EST ut sex ebdomadib
quadragessima celebretur: Licet inqui¬
busdam ꝓuinciis religionis forsitan
ꝓpensior cura adiecisse ebdomadem
etiam septimam uideatur:
cum neuter numerus die dñico sabbatoq subtracꝰ¬
to: quadraginta dierũ impleat sũmam: Sex eñim
& criginta dies: inipsis ebdomadib tantũ modo
concluduntur.

Expanded text:
uid causae est, ut sex ebdomadibus Quadragensima celebretur, licet in quibusdam prouinciis religionis forsitan propensior cura adiecisse ebdomadem etiam septimam uideatur, cum neuter numerus, die dominico sabbatoque snbtracto, quadraginta dierum impleat summam? sex enim et triginta dies in ipsis ebdomadibus tantummodo concluduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. anachoretar sectari gestiunt disciplinã. ꝓcondiciõe
locoꝵ ac statꝰ sui mensura plenius instruant᷑: Quib hoc p̃¬
cipuũ contulit precedens ur̃i laboris indiistria. ut para¬
ti iam ato instituta inisdẽ exercitiis deprebensi. facilius
p̃cepta senioꝵ atq instituta suscipiant. ipsosq ĩcellulis suis
auctores collationũ cũ ipsis uoluminib rccipientes. & co¬
tidianis qd ãmodo cũ eis interrogationib ac responsio¬
nib colloquentes. ñ ꝓpͥis adinuentionib arduã istã & in¬
cognitã ferme inhac regione appetant uiã. s ꝑiculosã etiã
illic ubi iam tritissimm ͤ & inniuiera precedentiũ exempla

Expanded text:
dentes anachoretarum sectari gestiunt disciplinam, pro condicione dentes anachoretarum sectari gestiunt disciplinam, pro condicione locorum ac status sui mensura plenius instruantur. quibus hoc praecipuum contulit praede cedens uestri laboris industria, ut parati iam atque in isdem exercitiis deprehensi facilius praecepta seniorum atque instituta suscipiant, ipsosque in cellulas suas auctores conlationum cum ipsis conlationum uoluminibus recinterrogationibus ac responsis colloquentes, non propriis adinventionibus arduam istam et incognitam ferme in hac regione appetant viam, sed periculosam etiam illic, ubi jam tritissimi calles et innumera praecedentium exempla
Abbreviated transcription (Latin):
Mssis U UAN⁊E gr̃a xp̃i decẽ collatioĩb
patrũ. que exigentib beatissimis ep̃is elladio
& leontio. ut cũq digeste sunt. septẽ alias beato
ep̃o & nomine & meritis honorato. scõ quoq fa¬
mulo xp̃i eucherio dedicaui: Totidem & nc̃ uob̃
das: Posterior siquidẽ ur̃m. illã cenobioꝵ sc̃am atq egregiã
disciplinã. inꝑuincis gallicanis antiquarũ uirtutũ districti¬
one fundauit. cetĩ uͦ. ñ solũ cenobialẽ ꝓfessionẽ appͥme mona¬
chos expetere. uerũ etiã anachoreticã sitire sublimitatẽ. ur̃is
institutionib ꝓuocastis: Ea nãq colationes iste sũmoꝵ patrũ
disputatione contexte sunt. & ita in om̃ib temꝑate. ut utriq
ꝓfessioni. qua ñ solũ occiduas regiones. uerũ etiã insulas
maximis fr̃m cat̾ius fecistis flore ͤ conueniant. id ÷. ut non
solũ hii qui adhuc incongregatione laudabili subiectione
ꝑdurant. s etiã illi qui haud longe aur̃is cenobiis sece¬

Expanded text:
ssis iuuante gratia Christi decem conlationibus patrum, -quae exigentibus beatissimis episcopis Helladio ac Leontio utcumque digestae sunt, septem alias beato episcopo et nomine et meritis Honorato, sancto quoque famulo Christi Eucherio dedicaui: totidem et nunc uobdas. posterior siquidem uestrum illam coenobiorum sanctam atque egregiam disciplinam in prouinciis Gallicanis antiquarum uirtutum districtione fundauit, ceteri uero non solum coenobialem professionem adprime monachos expetere, uerum etiam anachoreticam sitire sublimitatem uestris institutionibus prouocastis. ea namque conlationes istae summorum patrum disputatione contextae sunt et ita in omnibus temperatae, ut utrique professioni, qua non solum occiduas regiones, uerum etiam insulas maximis fratrum cateruis fecistis florere, conueniant: id est ut non solum hi qui adhuc per congregationes laudabili subiectione perdurant, sed etiam illi qui haud longe a uestris coenobiis sece
Abbreviated transcription (Latin):
monib ꝓdere. quã silere. quippe cum & ꝓfectui lec¬
toris. si sublimitatem sensu̾m contempletur. hoc qd
imꝑitia nr̃i sermonis offenditur. obesse non possit.¬
& nobis maior sit utilitatis cura quam laudis: Neq
em̃ hoc quod scoꝵ uiroꝵ dicta descripsi: & plenũ
ꝑiculi. & egenum laudis esse non nouerã. sed pru¬
dens ut dicitur. laqueo pedem indidi. nec me in¬
dubitato discrimini. sub incerta spe alieni ꝓfectꝰ
tradere recusaui. Monens om̃s ad quoꝵ manus
opiiscula ista ꝑuenerint. ut quicquid in eis pla-

Expanded text:
monibus prodere quam silere, quippe cum et profectui lecmonibus prodere quam silere, quippe cum et profectui lectoris, si sublimitatem sensuum contempletur, hoc quod inperitia nostri sermonis offenditur obesse non possit, et nobis maior sit utilienim hoc quod sanctorum virorum dicta descripsi, et plenum periculi, et egenum laudis esse non noveram; sed prudens, ut dicitur, laqueo pedem indidi, nec me indubitato discrimini sub incerta spe alieni profectus tradere recusavi; monens omnes ad quorum manus opuscula ista pervenerint, ut quidquid placuerit in