comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
experienciam. operas compelle¬
bantur impendere fabriles. Ad
leuem ctiam cuiuislibet delato¬
ris calumpinam: rapiebantur
ad supplicia et cos qui exuici¬
ins opidis et funtimis ciuita¬
tibus. in urbem se contulerant
hospicio cogebantur recipere:
et eis nimistrare necͣcia. Cũqͣ
domesticis et familiaribus eo¬
rum substancia ad iuctũ temĩe
eł imserum non sufficeret: anga¬
riebantur tñ ext̾is bona cõĩare
sua. ita ut ip̃i indigerent primi.
Ad ħ: et si ad opera publica aliqͥd
erat neccͣium: primum ante oiã
fidelium domos effringebantur
Uł si meis aliquio tale reperiretur:
uiolenter extorquerctur ab eo. cu¬
ius erat domicilium. uocati por¬
ro quocumq loco uel tempore
siue nocte. siue interdui si quo¬
cumq ex casu moram muecte¬
rent: uł primam citacionem si¬
ue temporis interuallo ninus
scquerentur. rapiebantur ignomi¬
mose per barbam et capillum.
iti ut etiam hostium eorum mi¬
sera condictio posset lacrimas ex¬

Expanded text:
experientiam, operas compelleexperientiam, operas compellebantur impendere fabriles. Ad levem etiam cujuslibet delatoris calumniam, rapiebantur ad supplicia; et eos qui ex vicinis oppidis et finitimis civitatibus se in urbem contulerant, hospitio cogebantur recipere et eis ministrare necessaria; cumque domesticis et familiaribus, eorum substantia ad victum tenuem et miserum non sufficeret, angariabantur tamen exteris bona communicare sua, ita ut ipsi indigerent primi. Ad hoc, etsi ad opera publica aliquid erat necessarium, primum ante omnia fidelium domus effringebantur, ut si in eis tale quid reperiretur, violenter extorqueretur ab eo cujus erat domicilium. Vocati porro quocunque loco vel tempore, sive nocte sive interdiu, sive quocunque ex casu moram innecterent, ut primam citationem sine temporis intervallo minus sequerentur, rapiebantur ignominiose per barbam et capillum, ita ut etiam hostium eorum misera conditio posset lacrymas ex
Abbreviated transcription (Latin):
ta mutari satigente: ip̃i nostroꝵ
moliminib exequo responde¬
rent. Eratq satis facile. Nam
et artificum. et instrumentorũ
fabrilium ferti quoq et eris. et
fumum. et ceterorum que ad
huuismodi solent ẽẽ neccͣia. mł¬
to maiores habebant intus. qͣm
nri oetoris copias. Nec solum in
eo ciues edicto publico cõpel¬
lebantur laborare. uerum etiã¬
et fidelibus qui cum eis habita¬
bant scruilem et extremam con¬
ditionem sustinentibus anga¬
rias infligebant insolitas. et
grauibus affligebant paranga¬
riis. Nec solum prestacionibus
eos maccrabant uiolentis. uerũ
ad uincula trahebant et carceres
suspectos cos habentes tanꝙ̃ no¬
stris fauerent. et eis statum et
secreta rescrarent cuitatis. Nec
erit defidelium numero ausus
quispiam murum ascendere. ał
comparere mpublico. ñ aliqͥb
omissis neccͣiis. quasi iumen¬
tum traherctur. Hii enim co¬
gebantur et onera portare. et
qui alicuius artificii habebant

Expanded text:
ta imitari satagente, ipsi nostrorum ta imitari satagente, ipsi nostrorum moliminibus exaequo responderent: eratque satis facile. Nam et artificium et instrumentorum fabrilium, Terri quoque et aeris et funium et caeterorum, quae ad hujusmodi solent esse necessaria, multo majores habebant intus, quam nostri deforis copias; nec solum in eo cives, edicto publico, compellebantur laborare, verum etiam fidelibus, qui cum eis habitabant, servilem et extremam conditionem sustinentibus, angarias infligebant insolitas et gravibus affligebant parangariis. Nec solum praestationibus eos macerabant violentis; verum ad vincula trahebant et carceres, suspectos eos habentes tanquam nostris faverent, et eis statum et secreta reserarent civitatis: nec erat de fidelium numero ausus quispiam murum ascendere, aut comparere in publico, nisi aliquibus onustus necessariis, quasi jumentum traheretur; hi enim cogebantur et onera portare; et qui alicujus artificii habebat
Abbreviated transcription (Latin):
Un igitur circa cõ¬
struendas machinas
das crates. scalas con¬
nectendas unniersus noster
desudaret exercitus. et circa id
plurimum sollicitaretur: ciues
inchilommus uł argumentis
aigumenta repellerent omnẽ
impendebant iugilanciam et to¬
ta cura se erigebant. Ut uiam
muemrent per quam possent
resistere. Habentes itaq suf¬
ficientem lignorum et arbor
proc̃aꝵ matc̾tiam. ꝙ̃ cum multa
diligencia ante nror̃um aduen¬
tum ad urbem cõiendam satis
habundante cantela comporta¬
uerant. machinas interius no¬
stris cquipolentes. seo meliores
cum pictas materia. cectatim
erigebant. id toto studio procu¬
rantes. ne m huuismodi instru¬
mentorum genere. uel arte uel
materia reperirentur inferiores
Sed et continuas super murũ
et in turribus habentes excubias
Uiuersa pene que fiebant ĩ ex̾ci¬
tu maxime que ad huuismodi
instrumentorum spectabant
artificu: diligentissime consi¬
derantes maioribus pandebant
cuutatis. Ut arte enuila eł cũc¬

Expanded text:
um igitur circa construendas machinas, contexendas crates, scalas connectendas, universus noster desudaret exercitus, et circa id plurimum sollicitaretur, cives nihilominus, ut argumentis argumenta repellerent omnem impendebant vigilantiam; et tota cura se erigebant, ut viam invenirent, per quam possent resistere. Habentes itaque sufficientem lignorum et arborum procerarum materiam, quam cum multa diligentia ante nostrorum adventum, ad urbem communiendam satis abundante cautela comportaverant, machinas interius nostris aequipollentes, sed meliore compactas materia, certatim erigebant; id toto studio procurantes, ne in hujusmodi instrumentorum genere, vel arte vel materia reperirentur inferiores; sed et continuas super murum et in turribus habentes excubias, universa pene quae fiebant in exercitu, maxime quae ad hujusmodi instrumentorum spectabant artificia, diligentissime considerantes, majoribus pandebant civitatis, ut, arte aemula et cunc
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ maturius ducis excrcitum
transtrctare persuasiomibus sius cõ¬
pulerat. non de fidei sinceritale pro¬
cessit sed fraude solita ducem cucõ¬
uenit. ne aliis aduementibus eius
copie possent admmisceri. Nam e ł
reliquos qui postea subsequti sut
eodem artificio. sigillatini transirr
Icompulit. ita ut nĩꝙͣ̃ duo simul
Gante urbem: fucrnt exercitus

Expanded text:
autem maturius ducis exercitum autem maturius ducis exercitum transfretare persuasionibus suis compulerat, non de fidei sinceritate processit; sed fraude solita ducem circumvenit, ne aliis advenientibus, ejus copiae possent admisceri. Nam et reliquos qui postea subsecuti sunt, eodem artificio singillatim transire compulit, ita ut nunquam duo simul ante urbem fuerint exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
mutius cum omm trmquilitate usi
sunt cominerciis. tandẽ uo mensẽ
marcio mediante. audiens dux ꝙ
alii principos inucmo constituti
cum sins exercitibus aduenirent.
suggerente imperatore. et idipm̃
uolentibus tim plebe sua ꝙͣ pribus.
parato nauigio transiens ellespontũ.
excrcitũ suũ ibithini q̃ pͥma de
asiais prouiciis occurtit: colloca¬
uit inpago calcedonensi castra meta¬
tus. Est autem calcedon ciutas
in bithima. uͥ sexcentoꝵ patrum
et triginti sex tempore donn leons
pipe semoris et domini marciani au¬
gusti. contra entidecis monaci et di¬
oscori patriarche alexandrim impie¬
tates. quarta smodus generalis ẽo¬
uenit. Iocus iuidel const antinopoli
proximus. et sola bosfori interposi¬
tione distans. Uñ et urbem muici¬
no constitutim: erit omnibus i¬
tueri. et qui negociis urgentibus
trabxbuntur: ter uel quaber idic ad
uibem tre regiami. o. ad castra redi¬
re: snc diftĩcultate poterant. Qd̃

Expanded text:
mutuis cum omni tranquillitate usi mutuis cum omni tranquillitate usi sunt commerciis. Tandem vero mense Martio mediante, audiens dux, quod alii principes in vicino constituti, cum suis exercitibus advenirent, suggerente imperatore; et id ipsum volentibus tam plebe sua, quam patribus, parato navigio transiens Hellespontum, exercitum suum in Bithynia, quae prima de Asianis provinciis occurrit, collocavit; inque pago Calcedonensi castrametatus est. Est autem Calcedon civitas in Bithynia, ubi sexcentorum Patrum et triginta sex, tempore domini Leonis papae senioris et domini Marciani Augusti, contra Eutychetis monachi et Dioscori patriarchae Alexandrini impietates, quarta synodus generalis convenit: locus videlicet Constantinopoli proximus, et sola Bosphori interpositione distans; unde et urbem in vicino constitutam, erat omnibus intueri; et qui negotiis urgentibus trahebantur, ter vel quater in die ad urbem ire regiam et ad castra redire sine difficultate poterant. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ab epiphamoꝵ die usq ad ascencio¬
nem dommi. singulis ebdomadibus
quãtum duo uiri fortes. aurec mo¬
uete poterant humeris sustinere.
De creis uo denariis.x. modii. de mi¬
periali palatio. ei imistrabantur.
Ꝙ tñ oĩa nnchil sibi faciẽs residin.
nobilib et populo pro uł cuqs
Uidebatur neccessarium. liberiliber ero¬
gabat. E gressi ergo a domino imꝑi¬
tore sumpta ad tempus licencu: in
castra truersi sunt. Uñ iohẽm imꝑa¬
toris filium ꝙͣ usq ad dm̃ ducis re¬
ditum obsidem in cistris detimierit.
cum honesto connitatu ad patrem remi¬
serunt. Emperitor uo edicto publice
manifestato pena mortis eius uiola¬
toribus infligenda precqoit uł iusto
precio et equo pondere ducis exercitui:
quelib neccii uñderentur. Dux ctiã
nchilominus in castris uoce preco¬
ma sub pena mortis inhibuit. neu
hominibus imperators aut ius in¬
ferretur: auł miurii. Sicq satis cõue¬
menter se subportantes admiicem:

Expanded text:
ab Epiphaniorum die usque ad Ascensioab Epiphaniorum die usque ad Ascensionem Domini singulis hebdomadibus, quantum duo viri fortes aureae monetae poterant humeris sustinere; de aereis vero denariis, decem modii, de imperiali palatio ei ministrabantur. Qui tamen omnia, nihil sibi faciens residui, nobilibus et populo, prout cuique videbatur necessarium, liberaliter erogabat. Egressi ergo a domino imperatore, sumpta ad tempus licentia, in castra reversi sunt. Unde Joannem imperatoris filium, quem usque ad domini ducis reditum obsidem in castris detinuerant, cum honesto comitatu ad patrem remiserunt. Imperator vero, edicto publice manifestato, poena mortis ejus violatoribus infligenda, praecepit, ut justo pretio et aequo pondere ducis exercitui quaelibet necessaria venderentur. Dux etiam nihilominus in castris voce praeconia sub poena mortis inhibuit, ne hominibus imperatoris aut vis inferretur, aut injuria. Sicque satis convenienter se supportantes adinvicem,
Abbreviated transcription (Latin):
nos etiam te totis carititis uiscerib
amplecti uolentes. et honorare pro¬
pensius: in filium hodic pñtibus
sacri palaci nri magnatib te adop¬
tire decreuinnis. imiꝑium nr̃m in
tua potestate ponentes. ut ꝑte afa
illesum manere possit: et incolume.
his dictis cum uestibus indutum
nperialibus adhibita uixta mor̃e
cunrie sollempintate quadam q̃ in
hiiius modi arrogationibus fieri so¬
let: secundun regionis mor̃e ad op¬
tatum in filiũ pace et gr̃a utriq
plemus reformat
Uo ficto: aꝑtis the¬
sauris sius.⁊am dño
duci. ꝙͣ eius cõnsortibus dona ingẽ¬
cia. in auro gẽmis et olosericis.et
uasis preciosis hominũ estimaciõe.
łam operis elegancu.q. digiitate
materie penitus excedẽcia prosua
liberalitate contulit. ita ut usq ad
supremum muneribus ciurailati. et
diuiciarum in comparabiles copias.
eł principis admixirentur munificẽ¬
ciam. Nec semel tantum erga dũcẽ
tanta functus est liberalitate. sed

Expanded text:
nos etiam te totis charitatis visceribus nos etiam te totis charitatis visceribus amplecti volentes, et honorare propensius, in filium hodie praesentibus sacri palatii nostri magnatibus, te adoptare decrevimus; imperium nostrum in tua potestate ponentes, ut per te itudinis illaesum manere possit et incolume. His dictis, eum vestibus indutum imperialibus, adhibita juxta morem curiae solemnitate quadam, quae in hujusmodi arrogationibus fieri solet, secundum regionis morem adoptavit in filium, pace et gratia utrinque plenius reformata. uo facto, apertis thesauris suis tam domino duci, quam ejus consortibus, dona ingentia in auro, gemmis et holosericis, et vasis pretiosis, hominum aestimationem tam operis elegantia quam dignitate materiae penitus excedentia, pro sua liberalitate contulit; ita ut usque ad supremum muneribus cumulati, et divitiarum incomparabiles copias, et principis admirarentur munificentiam. Nec semel tantum erga ducem tanta functus est liberalitate; sed
Abbreviated transcription (Latin):
peratori diu desideratĩ sium obtulit
pñciam. Quo cum multa honorifi¬
cencia astantibus illustribus et uir̃
Uñ multa audieranb. et ex parte co¬
gnouerant intucri uolentibus recep¬
to. et principibus qui cum eo aduene¬
rant pro ut coꝵ dignitis deposcebat.
et honoratis salutacione. et ad pacis
osculum similiter admissis: de coꝵ
in columitate querit diligencius. &
nomina singuloꝵ percurrens uł eoꝵ
sibi grãm comꝑaret. singulis affabi¬
lem se prebuit. et benignum. T̃ andẽ
uo ducem conueniens: his eñ u̾b̾ al¬
loquitur. Audiuit imꝑiũ nr̃m dux
dilectissime q. apud tuos principes
lis potentissimus. et pictatis propo¬
litum q studiose prosequeris deuotio¬
nis feruore armatus cõmendabili. ñ
habet incognitum.ꝙq pocius est.
constantis ammmi et sincere fidei uir
te fama celebris longe lateq p̾dicab
Unde et multor qui te presenbem
non uiderunt. morum elegancia id exi¬
gente. gratiam meriusti. Qui propt

Expanded text:
peratori diu desideratam suam obtulit peratori diu desideratam suam obtulit praesentiam. Quo cum multa honorificentia, astantibus illustribus, et virum unde multa audiverant, et ex parte cognoverant intueri volentibus, recepto, et principibus qui cum eo advenerant, prout eorum dignitas deposcebat, et honoratis salutatione, et ad pacis osculum similiter admissis, de eorum incolumitate quaerit diligentius; et nomina singulorum percurrens, ut eorum sibi gratiam comparet, singulis affabilem se praebuit et benignum. Tandem vero ducem conveniens, his eum verbis alloquitur: Audivit imperium nostrum, dux dilectissime, quod apud principes tuos sis potentissimus; et pietatis propositum, quod studiose persequeris, devotionis fervore armatus commendabili, non habet incognitum; quodque potius est, constantis animi et sincerae fidei virum te fama celebris longe lateque praedicat. Unde et multorum, qui te praesentem non viderunt, morum elegantia id exigente, gratiam meruisti. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
Fumliaribus. et dome¬
sticis anxius plurimũ. tũq totam
regionẽ prede uidet expositam suoꝵ
gemitus et lamenta non ꝑferens.
tum quia dm̃ boamñoi affiusse le¬
gationem eumq in proximo uẽtur
cognouerat. iterũ mĩciis suis dñ
ducẽ ut ad se ingrediatur sollicitał.
timens ne si conuemant qui uentuti
erant principes. anteꝙͣ ducem sibi
reddit plicibilem in eius riunam
un ammiter consenciant. E nstat er¬
go propensius ut sibi ducis p̾us re¬
conciliet ammum. monens et exor¬
tans altencius. ut recepto filio suo
io hanne porfiro gento quẽ ei pro ob¬
side dirigebat ad se sine aliquo mẽ¬
tis scrupuloigrediatur. Placuit gͦ
uerbum principib. et rocepto pro
cononẽ de monte acuto. et baldui¬
num deburgo uiros nobilissimos qͥ
ad ħ missi erint. imperatoris filio et
diligenti custodie in manu frĩs depu¬
tito: ip̃e assumptis reliqͥs p̾ncipib.
tre suꝑ exercitum ut eius cur̃a ha¬
beret relicto: ni urbẽ ingressus: mi¬

Expanded text:
familiaribus et domesticis anxius plurimum, tum quia totam regionem praedae videt expositam, suorum gemitus et lamenta non perferens; tum quia domini Boamundi adfuisse legationem, eumque in proximo venturum cognoverat, iterum nuntiis suis dominum ducem, ut ad se ingrediatur, sollicitat: timens, ne si conveniat, qui venturi erant principes, antequam ducem sibi reddat placabilem, in ejus ruinam unanimiter consentiant. Instat ergo propensius, ut sibi ducis prius reconciliet animum, monens et exhortans attentius, ut recepto filio suo Joanne Porfiro genito, quem ei pro obside dirigebat, ad se sine aliquo mentis scrupulo ingrediatur. Placuit ergo verbum principibus, et recepto per Cononem de Monteacuto et Balduinum de Burgo, viros nobilissimos, qui ad hoc missi erant, imperatoris filio, et diligenti custodiae in manu fratris deputato, ipse assumptis reliquis principibus, fratre super exercitum, ut ejus curam haberet, relicto, in urbem ingressus, im
Abbreviated transcription (Latin):
tatis multe. a muro suspenderat:
ut machinarum ictus eluderẽt.
quarum duas. nr̃i qui erant in
castello precisis fumb. quib
erant religate deiecerunt ad ter¬
ram. Quas qui erant infetius
cum multo periculo suscipic̃tes.
infra machinam detulerunt eas¬
q demum ponti quem statim
Ut dicetur in scquentibus de ca¬
stello super murum crexerunt.
id maiorem subiecerunt solidi¬
tatem. Exfragilibus enimi pas
contextus eriħ lignis. nec nisi
horum subiecto adminiculo.
Ipopulum trinseuntem sustinere
potuisset:

Expanded text:
tatis multae a muro suspenderant, tatis multae a muro suspenderant, ut machinarum ictus eliderent, quarum duas nostri qui erant in castello, praecisis funibus, quibus erant religatae, dejecerunt in terram: quas, qui erant inferius, cum multo periculo suscipientes, infra machinam detulerunt, easque demum ponti, quem statim, ut dicetur in sequentibus, de castello super murum erexerunt, ad majorem subjecerunt soliditatem. Ex fragilibus enim pons contextus erat lignis, nec nisi horum subjecto adminiculo, populum transeuntem sustinere potuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
superiore castelli nostri cenaculo
ad urbem impugnandam. eł ad
cuicius tuendum edificium erit
constitutus: Populum et maio¬
res cepit ingentibus reuocare
clamoribus. Factum q est p̾iua
est populus. cumi tanto feruore
Uł tanꝙ̃ uiribus integris de nouo
inq qui prius. aut fessi aut lesi
uulncribus operam sub traxe¬
rant niinc receptis aninis eł ui¬
ribus geminatis. ultro se offere¬
bant astantes ammosius. Por¬
ro principes et qui columpne
uidebantur exercitus. hii alios
precedebint et suo exemplo red¬
debant ammosiores. Sed et mu¬
lieres ne tanti expertes laboris
esse uiderentur uirs magone
desudintibus potum ne defice¬
rent munstrabut in uasculis.
et uerbis efficacibus eos ad cer¬
tamen ammabant. Porro tan¬
ta erat in castris leticia. Ut iam
quasi certi de uictoria nifra ho¬
re spacium uallo complanato.
et effracto ante murali castellũ
muro uiolenter applicarent.
Ciues autem uł prediximus ł¬
bes procere longitudinis solidi¬

Expanded text:
superiori castelli nostri coenaculo superiori castelli nostri coenaculo ad urbem impugnandam et ad cautius tuendum aedificium erat constitutus, populum et majores coepit ingentibus revocare clamoribus. Factumque est, praevest populus, cum tanto fervore, ut tanquam viribus integris de novo nique qui prius aut fessi, aut laesi vulneribus, operam subtraxerant, nunc receptis animis et viribus geminatis ultro se offerebant, instantes animosius. Porro principes, et qui columnae videbantur exercitus, hi alios praecedebant et suo exemplo reddebant animosiores. Sed et mulieres, ne tanti expertes laboris esse viderentur, viris in agone desudantibus, potum, ne deficerent, ministrabant in vasculis et verbis efficacibus eos ad certamen animabant. Porro tanta erat in castris laetitia, ut jam quasi certi de victoria, infra horae spatium vallo complanato et effracto antemurali, castellum muro violenter applicarent. Cives autem, ut praediximus, trabes procerae longitudinis, et solidi
Abbreviated transcription (Latin):
Uin igitur usq in ho¬
ram dici septimam.
sine certa uictoria ançers el du¬
bium fatis protectum esset nego¬
cium. desperantes nostri. eh nnim̃¬
sitate laboris defatigati sup̃ uires
cepernt instare renussius. ita uł
um propositum haberent castel¬
lum continius ic tibus pene cõ¬
fractum. et alias machinas igne
recepto iam fumantes reducere
pusillum. et conflic tum usq in
diem differre crastinam. et iam
paulatim diffidens dilabebatur
populus. aumis pene dissolutis.
& hostibus insultantibus e⁊
prouocantibus ultro ad prelia
minis procacit᷑ eł amplius soli¬
to: cum ecce affuit uirtus diui¬
na que rebus desperatis nect̃iam
et pro uotis fidelium nitulit con¬
solationem. Nam demonte oliue¬
ti miles quidam qui tñ postea.
non comparuit splendidũ et re¬
fulgentem uentilendo clipeuni.
signum dibat nostris legionib
ut redirent in idipm̃. et congres¬
sionem iterarent. Quo signo. ex¬
hylaratus ammo dux godefridꝰ
qui cum fratre suo eustachio in

Expanded text:
um igitur usque in horam diei septimam, sine certa victoria anceps et dubium satis protractum esset negotium, desperantes nostri et immensitate laboris defatigati supra vires, coeperunt instare remissius, ita ut jam propositum haberent castellum continuis pene ictibus confractum, et alias machinas igne recepto jam fumantes, reducere pusillum, et conflictum usque in diem differre crastinam; et jam paulatim diffidens dilabebatur populus, animis pene dissolutis, et hostibus insultantibus et provocantibus ultro ad praelia nimis procaciter et amplius solito, cum ecce adfuit virtus divina, quae rebus desperatis necessariam, et pro votis fidelium intulit consolationem. Nam de monte Oliveti miles quidam, qui tamen postea non comparuit, splendidum et refulgentem ventilando clypeum, signum dabat nostris legionibus, ut redirent in id ipsum et congressionem iterarent. Quo signo exhilaratus animo dux Godefridus, qui cum fratre suo Eustachio, in
Abbreviated transcription (Latin):
Nno quoq ab incar¬
natione domimi. Mͦ¬
cͦ xiiiͦ. estate subsecuta: iterum
de persside que mala semper con¬
sueuit effundere gerinina. ex qͣ
tanꝙͣ ex fonte perincioso aque
solent pestilentes diriuare. mul¬
titudo infanda prorupit. sub prĩ¬
cipe potentissimo et titulis ge¬
nerositatis preclaro. Mendut
nomine. ⁊ antam secum trahens
numerolitatem. ut corum neq
numerus certus esset: neq fi¬
nis. hii medii transcursis regio¬
nibus: ad eufratem peruencrũt
noius utentes consiliis. Nani
qui eos de codem populo preces¬
serant sepius. circa pirtes antio¬
chenas uires suas consueuerãt
primum experiri. His autem
sicut ex post fctõ patuit. loge
alia mens et propositum erat
dissimile. Nam omnem celes¬
spriam pertranseuntes relicta
a simstris damasco: inter libi¬
num eł oram maritimam fyberia¬
dem pretercuntes. circi pontem sb̃
quo iordams defluit. castri meta

Expanded text:
nno quoque ab Incarnatione Domini 1113, aestate subsecuta, iterum de Perside, quae mala semper consuevit effundere germina, ex qua tanquam ex fonte pernicioso, aquae solent pestilentes derivare, multitudo infanda prorupit sub principe potentissimo et titulis generositatis praeclaro, Menduc nomine: tantam secum trahens numerositatem, ut eorum neque numerus certus esset, neque finis. Hi mediis transcursis regionibus, ad Euphratem pervenerunt, novis utentes consiliis. Nam qui eos de eodem populo praecesserant, saepius circa partes Antiochenas vires suas consueverant primum experiri; his autem sicut ex postfacto patuit, longe alia mens, et propositum erat dissimile; nam omnem Coelesyriam pertranseuntes, relicta a sinistris Damasco, inter Libanum et oram maritimam, Tiberiadem praetereuntes, circa pontem sub quo Jordanis defluit, ca
Abbreviated transcription (Latin):
su qui acciderat:. regem argunt
demq redeuntes in unum in
montibus uicims castra lo¬
cant. uñ erat inferius inualle
hostium exercitus contucri.
Illi aubem scientes reliquas re¬
gni partos milicia uacarẽ mis¬
sis de suo exercitu.ad uarias
partes terram uinuersim cep¬
unt cursitire cedes passim p
illas publicas operari. nicen¬
dia procurare effringere sub¬
Urbina captiuare cõlones
ita libere per uiuersam se ha¬
bere regionem: ł anꝙͣ sibi oĩa
subiecissent. Recesserint etiã
a nobis per illos dies nostri
domestici et suburbinorum
nostrorum que casalia dicũt᷑.
habitatores sarracem et hosti¬
um adiuncti cohortibus alios
erudiebint ii nostram perm¬
ciem. tanto id melius facere
poterant. quanto status nr̃i
plemorẽ habebant scienciam
Nulla enim pestis efficatior
ad nocendum: quam familia¬
us mimicus. łLic ergo duci¬
bus hostes frcti et eõrum for¬
tiores fctĩ salacio: uillas cir¬
ciubint et castella. predas et

Expanded text:
su qui acciderat, regem arguunt su qui acciderat, regem arguunt ndemque redeuntes in unum, in montibus vicinis castra locant, unde erat inferius in valle hostium exercitus contueri. Illi autem scientes reliquas regni partes militia vacare, missis de suo exercitu ad varias partes, terram universam coeperunt percursitare, caedes passim per vias publicas operari, incendia procurare, effringere suburbana, captivare colonos, ita libere per universam se habere regionem, tanquam sibi omnia subjecissent. Recesserant etiam a nobis per illos dies nostri domestici, et suburbanorum nostrorum, quae casalia dicuntur, habitatores, Sarraceni: et hostium adjuncti cohortibus, alios erudiebant in nostram perniciem; qui tanto id melius facere poterant, quanto status nostri pleniorem habebant scientiam: Nulla enim pestis efficacior ad nocendum quam familiaris inimicus. His ergo ducibus hostes freti et eorum fortiores facti solatio, villas circuibant et castella, praedas, et
Abbreviated transcription (Latin):
temptirent resistere. & glidiis
isc propulsare: proteruuis instã¬
tes oppressi muititudie: fugã
mire compelluntur: quam ct̾iã¬
nec tutam repiunt. Alam fugi¬
encium facta est strages maxi¬
ma. ita uł rex ip̃e relicto uexillo
quod gestabat in manibus. e t
amulfus patriarcha qui cum
eo erat et ilii regm principes.re¬
lictis castris & impedinentis
omnibus uix euaserint. Obti¬
nuerunt ergo hostes: nostroꝵ
castra. et facta est peccatis
nostris exigentibus confusio
multi in populo dei. Edq to¬
tum dommo regi ascribebatur.
quod impetuose minis et de
sua uirtute plus equo confidos.
conuocata noluit auxilia presto¬
liri. Nani dominus rogerus
princeps antiochenus et tripo¬
litanus comes in proximo e¬
rant dic sequenti uel tercia. ꝓ¬
cul omni dubio uenturi. Ceci¬
derunt illa die de cquitibus no¬
stris triginta. de peditibus u̾o
nulle ducenti. his ita gestis
affuerunt predicti duo magͥ.
połeutesq uiri. Cogniitoq ca¬

Expanded text:
tentarent resistere et gladiis tentarent resistere et gladiis a se propulsare, protervius instantes, oppressi multitudine, fugam inire compelluntur, quam nec etiam tutam reperiunt; nam fugientium facta est strages maxima, ita ut rex ipse relicto vexillo quod gestabat in manibus, et Arnulfus patriarcha, qui cum eo erat, et alii regni principes, relictis castris et impedimentis omnibus vix evaserint. Obtinuerunt ergo hostes nostrorum castra; et facta est, peccatis nostris exigentibus, confusio multa in populo Dei, idque totum domino regi ascribebatur, quod impetuose nimis, et de sua virtute plus aequo confidens, convocata noluit auxilia praestolari. Nam dominus Rogerus princeps Antiochenus et Tripolitanus comes in proximo erant, die sequente vel tertia, procul omni dubio venturi. Ceciderunt illa die de equitibus nostris triginta; de peditibus vero, mille ducenti. His ita gestis, adfuerunt praedicti duo magni potentesque viri: cognitoque ca
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝗ de ifiunta multitudine preᷤ¬
sumerent dommnum rogerum intio¬
chenorum principem. conitemq
tripolitinum: in siuuim euocat sub¬
sidium tñ anteꝙͣ illi conuemirent:
ipe cum sius expeditiombus in
uicino eis loco castri posuerat.
Quod hostibus ut muotuit. c¬
missis de exercitu cquitum duob
nuillibus intelligentes magis opꝰ
esse industria ꝙ̃ uiribus mille qͥn¬
gentos ex cis precipiunt latere
i insidiis. quingentos uero reli¬
quos: procedere ubent longius.
regem cum suis ad se insequẽdo
urritare. Quod non longe ab co¬
nim proposito certum est accidis¬
se. Nani predictos quingentos
quasi in cautius se habentes.
et progressos longius rex con¬
siderans et impetuose suos con¬
uorans: illis procedit obuiam.
et uersos infugam prosequens
mprudencius: incorum decidit
insidias. Quibus ex sius lateb̾s
egredientibus: facti est hostui
ingens mustitudo collectisq
et ad se reuocitis quingentis puo¬
ribus in nostros irtuunt miictu
uehementi. Quibus cum nostri

Expanded text:
itudine praesumerent, dominum Rogerum Antiochenorum principem, comitemque Tripolitanum in suum evocat subsidium; tamen antequam illi convenirent, ipse cum suis expeditionibus in vicino eis loco castra posuerat: quod hostibus ut innotuit, emissis de exercitu equitum duobus millibus, intelligentes magis opus esse industria quam viribus, mille quingentos ex eis praecipiunt latere in insidiis; quingentos vero reliquos procedere jubent longius, regem cum suis insequendo irritare. Quod non longe ab eorum proposito certum est accidisse. Nam praedictos quingentos, quasi incautius se habentes, et progressos longius, rex considerans et impetuose suos convocans, illis procedit obviam, et versos in fugam prosequens, imprudentius in eorum decidit insidias: quibus ex suis latebris egredientibus, facta est hoingens multitudo, collectisque et ad se revocatis quingentis prioribus, in nostros irruunt impetu vehementi. Quibus, cum nostri
Abbreviated transcription (Latin):
iactu semnnis. tantũ locus mẽo¬
ralus ceperit incrementum quam¬
q indebite contra dei ecclesias recal¬
citrauerit & usq hodie etiam re¬
calcitrare non desinat sumpto ali¬
ꝙͣtulum altius ex ordio.pñti duxi¬
mus maudandum hystorie uerita¬
tis regulam omnino auctore doꝰ
non pretermiltentes.

Expanded text:
jactu seminis, tantum locus memojactu seminis, tantum locus memoratus coeperit incrementum, quamque indebite contra Dei cclesias Erecalcitraverit et usque hodie recalcitrare non desinat, sumpto aliquantulum altius exordio, praesenti duximus mandandum historiae, veritatis regulam omnino, auctore Domino, non praetermittentes.
Abbreviated transcription (Latin):
lem ecclesiam & sagittas tanꝙͣ
in speluncam latronum iacularẽ¬
tur multis quas postinodum
collectas & redactas in mampu¬
lum ante locum caluarie ubi cru¬
cifixus est dominus fune dependẽ¬
tes & nos ip̃i uidimus: & alii
uiderunt infiniti. Huius autem
tanti mali primituiam origĩez
romana eccliã licet fortasse nes¬
ciens nec multo ponderans li¬
bramine quid ab ea peteretur: di¬
ligenter considerantib uidetur
intulisse. Nam locum predictum
a dm̃ patriarche icrosolimitam
uirildictiõe cui du ꝯe merito sb̾¬
iacuerat emancipauit in debite
Ut nec ad deum timorẽ nec ad ho¬
mines ñ quos timent habeant re¬
uerenciam. Nec tñ omnes uno
iudicio &̾ sublata discretionis dif¬
ferencia in hanc deo odibilem. &
uiciorum mat̾rem ominum in¬
uoliumus superbiam. credentes
uix posse contingere ut in tanto
corpore omnes eodẽ gradiantur
ĩtinere ut sit nulla differencia m̾i¬
borum. Ut autem ex qͣm modico

Expanded text:
lem ecclesiam, et sagittas tanquam lem ecclesiam, et sagittas tanquam in speluncam latronum jacularentur multas, quas postmodum collectas et redactas in manipulum, ante locum Calvariae, ubi crucifixus est Dominus, fune dependentes, et nos ipsi vidimus, et alii viderunt infiniti. Hujus autem tanti mali primitivam originem Romana Ecclesia, licet fortasse nesciens, nec multo ponderans libramine, quid ab ea peteretur, diligenter considerantibus videtur intulisse; nam locum praedictum, a domini patriarchae Hierosolymitani jurisdictione, cui diu et merito subjacuerat, emancipavit indebite, ut nec ad Deum, timorem, nec ad homines, nisi quos timent, habeant reverentiam. Nec tamen omnes uno judicio et sublata discretionis differentia, in hanc, Deo odibilem et vitiorum matrem omnium, involvimus superbiam, credentes vix posse contingere, ut in tanto corpore omnes eodem gradiantur itinere et sit nulla differentia meritorum. Ut autem, ex quam modico
Abbreviated transcription (Latin):
edificata ceperunt erigerẽ multo
sumptuosiora & sublumora plu¬
rimum quam habet illa ec̃ca que
domuni saluitoris in cruce depen¬
dentis precioso dedicata est san¬
guine et ei post crucis patibulũ
in se ipã gratissimam prestitit se¬
ad populum loqueretur. ad locum
in quo mundi saluator pro salute
nr̃a pependit. & tocius orbis ce¬
lebrata est apud eum copiosa re¬
dempcio. ascendebit: ipĩ ut eius
actibus  dispensatiom sibi cre¬
dite aliquio prestarent impedimẽ¬
tum: pulsatis campanis. tot tan
ad clamandum nec populus eũ
licet multum laborantẽ: auoire
merebatur. Cumq super huiusmo
tur malicia conuenti a plutibus
in corrigibiles muenti sunt. cõ¬
minantes etiam se aliqñ griuio¬
ra molituros. Quod & factum
est nam etiam usq ad ẽẽ teme¬
ritatem ausu dyabolico & spũ
furoris concepto peruenerunt.
ut amus correptis tanꝙ̃ in do¬
mum alicuius gregarii: irrum¬
perent in predictam deo amabi¬

Expanded text:
aedificia coeperunt erigere multo aedificia coeperunt erigere multo sumptuosiora et sublimiora plurimum, quam illa habet ecclesia, quae Domini salvatoris in cruce dependentis pretioso dedicata est sanguine, et ei post crucis patibulum in se ipsa gratissimam praestitit sead populum loqueretur, ad locum in quo mundi Salvator pro salute nostra pependit, et totius orbis celebrata et apud cum copiosa redemptio, ascendebat, ipsi ut ejus actibus et dispensationi sibi creditae aliquod praestarent impedimentum, pulsatis campanis tot et ad clamandum, nec populus eum, licet multum laborantem, audire merebatur; cumque super hujusmodi tur malitia, conventi a pluribus, incorrigibiles inventi sunt, comminantes etiam se aliquando graviora molituros. Quod et factum est; nam etiam usque ad eam temeritatem, ausu diabolico et spiritu furoris concepto, pervenerunt ut, armis correptis, tanquam in domum alicujus gregarii irrumperent in praedictam Deo amabi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis uel cuiusubet municipii
imponebatur: hii primum & cam¬
panarum pulsatione. & uociferacio¬
ne solito maiore interdic tes popu¬
los ad diuina uocabant. Ut oblati¬
ones & ceteras obuentiones mat¬
cibus eccłiis debitas ipi hẽrent &¬
aliis lugentibus soli ipĩ letarẽtur
obliti illius uerbi egregii predica¬
toris. gaudere cum gaudentibus.
flere cum flentibus. Sacerdotes
suos nec admittentes iux̾ scõꝵ ã
cia in sius dyocelib diuina celebͣ¬
rent. nec abicientes siue iuste. siue
iniulte ħ uotum faciebant epĩs.
De preoiis autem sius &e uiuersis
redditibus quocumq uire ad eos
deuolutis. omnnino decimas dare
negabant. Hec omnium q̃rela
aduersus eos pontificum. ħ iactura
omnibus cathedralibus eccłiis
Ubiq ab eis irrogabitur speciali
ter autem domino patriarchẽ. &
ins omnibus odibilem inferebãt
muriam. Nam ante sanc te resur¬
rectionis ecc̃e ianuas in ipius cõ¬
temptum. & contumeliam ecclĩẽ.

Expanded text:
civitatis, vel cujuslibet municipii civitatis, vel cujuslibet municipii imponebatur, hi primum et campanarum pulsatione, et vociferatione solito majore interdictos populos ad divina vocabant, ut oblationes et caeteras obventiones matricibus ecclesiis debitas, ipsi haberent, et aliis lugentibus, soli ipsi laetarentur: obliti illius verbi egregii praedicatoris: Gaudete cum gaudentibus; et flete cum flentibus . Sacerdotes suos, nec admittentes juxta sanctorutia in suis dioecesibus divina celebrarent; nec abjicientes, sive juste sive injuste, hoc notum faciebant episcopis. De praediis autem suis, et universis reditibus, quocunque jure ad eos devolutis, omnino decimas dare negabant. Haec omnium querela adversus eos pontificum; haec jactura omnibus cathedralibus Ecclesiis, ubique ab eis irrogabatur; specialiter autem domino patriarchae, et, hanc Christianis omnibus odibilem inferebant injuriam; nam ante sanctae Resurrectionis ecclesiae januas, in ipsius contemptum et contumeliam Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
turbintur tam eccliẽ
ꝙͣ regm siculi negocii. non fuit quo¬
q tractus orientalis nr̃ absq turba
Nam peridem tempus urbe ascalom¬
tana diuino fauore xp̃iams restituta
cum regni satis prospere procederẽt
negocia letis frugibus cepit immicꝰ
homo superseminare zizama. & a do¬
mino prestite muidere tranquilli¬
tati. Raimundus enim magister
domus hospitalis. Una cum fr̃ib
suis eodem spũ repletis. licet alias
Uir religiosus & timens dm̃n cre¬
derctur. tam dño patriarche ꝙͣ oetis
ecclesiatum prelatis. multas tam
super parrochiali uire. quam super
iure decimationum. ceperunt ĩfẽrre
molestias. Nam a sius epĩs excõi¬
catos uel nominatun inberoictoz
& obscelera sua separatos ab ecclĩã
ad diuinorum celebrationem pas¬
sim et sine delectu recipiebant egͦ¬
tis eisdem & uiaticum insupre¬
mam unctionem mortius uero
sepulturam non negabant. Ob
enorimia uero cõmissa. si qñ silenci¬
um eccliis uinuersis uel alicuius

Expanded text:
turbantur tam Ecclesiae quam regni Siculi negotia, non fuit quoque tractus Orientalis noster absque turba. Nam per idem tempus, urbe Ascalonitana divino favore Christianis restituta, cum regni satis prospere procederent negotia, laetis frugibus, coepit inimicus homo superseminare zizania, et a Domino praestitae invidere tranquillitati. Raimundus enim magister domus Hospitalis, una cum fratribus suis, eodem spiritu repletis, licet alias vir religiosus et timens Deum crederetur, tam domino patriarchae quam caeteris Ecclesiarum praelatis, multas tam super parochiali jure quam super jure decimationum, coeperunt inferre molestias; nam a suis episcopis excommunicatos vel nominatim interdictos, et ob scelera sua separatos ab Ecclesia, ad divinorum celebrationem, passim et sine delectu recipiebant; aegrotis eisdem et viaticum et supremam unctionem, mortuis vero sepulturam non negabant. Ob enormia vero commissa, si quando silentium ecclesiis universis, vel alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
dictus nuncius attulerat. Nam
in egritudinem deciderat despe¬
ratissimam ita uł extra ordinẽ
solutis agminibus rapine ĩ ex̾¬
citu impugne fierent & nulliꝰ
cohiberetur uiolencia sic̃ apud
eos defuncto dnõ solet accidere.
łpẽ autẽ in lectica quasi mẽbris
officium negantibus corpore impo¬
tens &e per manus fidelium suoꝵ
usq halapiam delatus est. Cõꝑto
igitur nr̃i rerum stitu uidentesq
omnia ad propositum comparari.
commum uoto. & approbato cõ¬
silio nuncios ad potentissimum
armenicoꝵ principem. dm̃n toros
dirigunt. rogantes intime & mo¬
dis quib possunt id persuadere
laborantes ut onmi occasione post¬
positi cum militarib auxiliis an¬
tiochie cum eis ad ẽẽ prticuret. &¬
tam fructuosi laboris tantis pͥn¬
cipibus se dignetur adhibere cõ¬
sortem. Ille uero suscepta legati¬
one gauisus sicut uir impiger
erat q strenuus conuoratis suoꝵ
ingentibus copiis maturato i¬
tinere antiochiam peruenit. Quo

Expanded text:
dictus nuntius attulerat; nam dictus nuntius attulerat; nam in aegritudinem inciderat desperatissimam, ita ut extra ordinem solutis agminibus rapinae in exercitu impune fierent, et nullius cohiberetur violentia, sicut apud eos, defuncto domino, solet accidere. Ipse autem in lectica, quasi membris officia negantibus, corpore impotens, per manus fidelium suorum usque Halapiam delatus est. Comperto igitur nostri rerum statu, videntesque omnia ad propositum cooperari, communi voto et approbato consilio, nuntios ad potentissimum Armenicorum principem dominum Toros dirigunt, rogantes intime, et modis quibus possunt id persuadere laborantes ut, omni excusatione postposita, cum militaribus auxiliis, Antiochiae cum eis adesse procuret et tam fructuosi laboris tantis principibus se dignetur adhibere consortem. Ille vero suscepta legatione gavisus, sicut vir impiger erat et strenuus, convocatis suorum ingentibus copiis, maturato itinere, Antiochiam pervenit; quo
Abbreviated transcription (Latin):
nendum plurimum pro uiribus
elaborante uinuersi principes qͥ
conuenerant cum sius expeditio¬
nib ad partes antiochenas auspi¬
ciis se dirigunt feliciorib. Quo
cum peruenisset eis in ciuitabe pꝰ¬
dicta dum deliberant quid pro
tempore sit experiencius morã
facientib. ecce gratissu iumo¬
ris nuncius regem adit & prĩ¬
cipes certo cercius asserens qd̃
noradinus hostium nr̃õrum po¬
tentissimus qui iuxͣ castrum ri¬
pam cum multa milicia castra
locauerat: aut mortuus erat
auł innumerabilem &̾ despera¬
tam deciderat egutudinẽ. In
arguinentum autẽ sue assertio¬
ms allegabat ꝙ pridie castra
eius a deo turbata uiderat ut
seruos eius & maxime fanulia¬
res resq domesticas passum &
sine dilectu diripere uolentib
data ẽẽ ad predam assereret &
cum eiulatu & fietu maxiõ &
cum nitum doloris euidentib
argumentis. soluta agnima ꝙ
confusum exercitum ad partes
diuersas secessisse. Erat autem
uero consentancum quod pre¬

Expanded text:
nendum plurimum pro viribus nendum plurimum pro viribus elaborante, universi principes qui convenerant, cum suis expeditionibus ad partes Antiochenas auspiciis se dirigunt felicioribus. Quo cum pervenissent, eis in civitate praedicta, dum deliberant quid pro tempore sit expedientius, moram facientibus: ecce gratissimi rumoris nuntius regem adit et principes, certo certius asserens quod Noradinus hostium nostrorum potentissimus, qui juxta castrum Nepam cum multa militia castra locaverat, aut mortuus erat, aut in incurabilem et desperatam deciderat aegritudinem. In argumentum autem suae assertionis allegabat, quod pridie castra ejus adeo turbata viderat, ut servos ejus et maxime familiares, resque domesticas passim et sine delectu diripere volentibus, data esse ad praedam assereret; et cum ejulatu et fletu maximo, et cum intimi doloris evidentibus argumentis, soluta agmina, et confusum exercitum, ad partes diversas secessisse. Erat autem vero consentaneum, quod prae
Abbreviated transcription (Latin):
Sfortiumq qui cum eo uenerant
deles & sine fructu iaceret aduẽ¬
tus aditiunt de cõi consilio diui¬
na eis aspirante grã cum oĩb
militarib copiis ad partes setrãs¬
ferre antiochenas. Significatoq
eo ip̃a tam dnõ principi ꝙͣ dnõ
comiti tripolitano. suggeritur
utriq familiarius ut certa die p̾¬
paratam habeat corum uterq
militiam ut subitus interras ho¬
stium die condicta eoꝵ possit eẽ
introitus. Factum est autẽ p̾tuo
celesti fauore. quod intripolitams
partibus in eo loco qui uulgo
appellatur laboquea licet ex p̃ar¬
tibus diuersis: conuenerũt una¬
mines. Inde hostium fines ordi¬
natis agminib uiolenter sunt
ingressi sed tñ prima fronte nõ
multo letati sunt successu. Nam
hostium oppidum cui uulgaris
appellatio ẽ castrum rugium mł¬
ta expugnantes instancia pẽitꝰ
non profecerunt. Sed debile pͥn¬
cipium melior fortuni secuta ẽ.
Suggerente enim dño ramaldo an¬
tiochenorum principe &x ad id opłi¬

Expanded text:
fortiumque qui cum eo venerant, deses et sine fructu jaceret adventus, adjiciunt de communi consilio, divina eis aspirante gratia, cum omnibus militaribus copiis ad partes se transferre Antiochenas; significatoque eo ipso, tam domino principi quam domino comiti Tripolitano, suggeritur utrique familiarius, ut certa die praeparatam habeat uterque eorum militiam, ut subitus in terras hostium, die condicta, eorum possit esse introitus. Factum est autem, praevio coelesti favore, quod in Tripolitanis partibus, in eo loco qui vulgo appellatur La Boquea, licet ex partibus diversis, convenerunt unanimes. Inde hostium fines ordinatis agminibus violenter sunt ingressi. Sed tamen prima fronte, non multo laetati sunt successu; nam hostium oppidum, cui vulgaris appellatio est castrum Rugium, multa expugnantes instantia, penitus non profecerunt. Sed debile principium melior fortuna secuta est; suggerente enim domino Rainaldo Antiochenorum principe, et ad id obti
Abbreviated transcription (Latin):
iuicẽ coherere magis. et cepto
insistere feruẽcius iterim non
formidant. Accedebat ad maio¬
rẽ molestiarum cumulũ sitis as¬
pera ex laboris difficultate. e⁊
estatis caumate geminata. Erat
quoq eis iter per loca anda & ĩ
aquosa. Tota enim illa regio fõtos
nescit. Uerum hyeme solent aquas
colligere lacums tam naturalibus
ꝙͣ manufactis pliuuales. Accidãt
autem illis diebus uñ. et he ip̃e
facte erant mutiles. Nani tanta
fuerat paulo. ante locustarum ĩ ea
prouncia preter morĩ intẽperios.
quod õs huuismodi piscinas tabo
infecerant et a que usum reddiderãt
ab hominabilem: putredĩe ꝙͣ mo¬
rientes intulerant. H̾ aut̃ qua nr̃is
iter erat regio. d̃ traconitis. cuius
meuangelio lucas facit intenciõe
dicens. philiipo autem iturec &
turco intidis regionis tetrarcha.
Uidetur autem nobis a traconb
detã. Tracones enim dicuntur oc¬
culti & subterranei metatus qͥb
illa regio habundat. Nam pene

Expanded text:
invicem cohaerere magis et coepto invicem cohaerere magis et coepto insistere ferventius itineri non formidant. Accedebat, ad majorem molestiarum cumulum, sitis aspera, ex laboris difficultate et aestatis caumate geminata. Erat quoque eis iter per loca arida et aquosa; tota enim illa regio fontes nescit; verum hieme solent aquas colligere lacunis tam naturalibus quam manufactis, pluviales. Acciderat autem illis diebus, unde et hae ipsae factae erant inutiles; nam tanta fuerat paulo ante locustarum in ea provincia praeter morem intemperies, quod omnes hujusmodi piscinas tabo infecerant, et aquae usum reddiderant abominabilem putredine, quam morientes intulerant. Haec autem, qua nostris iter erat, regio dicitur Traconitis; cujus in Evangelio Lucas facit mentionem, dicens: Philippo autem Itureae et Traconitidis regionis tetrarcha . Videtur autem nobis a Traconibus dicta. Tracones enim dicuntur occulti et subterranei meatus, quibus illa regio abundat; nam pene
Abbreviated transcription (Latin):
tes per medias hostium acies.
uiam ferro aperiunt. et ad desti¬
natum unanimiter locũ cõten¬
dunt. Sed loricis cassidibus si¬
mulis & clipeis honusti lento
incedebant gradu. hostium in
circumposita multitudine pre¬
pediebantur. At uero equites li¬
cet expeditius possent incedere.
peditum tñ oportebat in incessu
conformes fieri mampulis. ne
dissoluentur agmẽ. et irruendi
super cuncos hostibus daretur
occasio. Compaciebantur itaq sͥ
muicem cohortes. & quasi uir unꝰ
affectus erat populus unnu̾sus
Tanta enim equitibus pedestriũ
turmarũ cura uł ipĩ de equis
descendentes. cõmiuncato cũ eis
labore. fessis prouehiculo se ex¬
hibentes itmeris molestiam red¬
derent leuiorẽ. Hostes tñ intea
crebris sagittarũ ĩmissionbus ex¬
citum fatigantes multiplicatis
molestiis nr̃oꝵ cohortes dissol¬
uere intebantur. Nrĩ autẽ ediu¬
so. quanto ad ħ magis eos uidẽt
instare. & ĩportumus: tanto sͥ

Expanded text:
tentes, per medias hostium acies tentes, per medias hostium acies viam ferro aperiunt et ad destinatum unanimiter locum contendunt; sed loricis, cassidibus, simul clypeis onusti, lento incedebant gradu; hostium etiam circumposita multitudine praepediebantur. At vero equites, licet expedientius possent incedere, peditum tamen oportebat in incessu conformes fieri manipulis ne dissolveretur agmen et irruendi super cuneos hostibus daretur occasio. Compatiebantur itaque sibi invicem cohortes, et quasi vir unus affectus erat populus universus. Tanta enim equitibus erat pedestrium turmarum cura, ut ipsi de equis descendentes, communicato cum eis labore, fessis pro vehiculo se exhibentes, itineris molestiam redderent leviorem. Hostes tamen interea crebris sagittarum immissionibus exercitum fatigantes, multiplicatis molestiis, nostrorum cohortes dissolvere nitebantur. Nostri autem e diverso, quanto ad hoc magis eos vident instare et importunius, tanto sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui prius ceptũ insistendum.
&x in negocio procedendum accla¬
mauerant redire si fieri posset P̾¬
optarent & iudicarent utilius.
Uisis tñ hostium cuneis et stu¬
pentes multitudinẽ. nrĩ accingt̃
se tanꝙͣ statim preliaturi. Rex
uero de consilio eorum qui rei
nulitaris hẽbant experienciam
castra protinus iubet locari. Qui¬
bus compositis curam corporis
pro ut marco positi poterant a¬
gentes: noc tem illam duxerunt
i sompnẽ. At uero hostes ml¬
tiplicati super numerum legiões
nrãs undiq uillentes quasi ma¬
mibias. et uilia mancipia nr̃os
proculdubio hĩturos in incrasti¬
no compeditos non dubitabãt.
Nostri uero continius excubiis
se obseruantes prudenter. & for¬
tium uirorum circa se tota solli¬
citudine impleuerunt officia
Mane fctõ cõmumcato cõsilio.
nostri procedendũ ẽẽ decernunt
nam redire tum ignomima ple¬
num. tum pene uidebatur ĩpos¬
sibile. Uerum hostes circũpõĩti

Expanded text:
ut qui prius coepto insistendum ut qui prius coepto insistendum et in negotio procedendum acclamaverant, redire si fieri posset, praeoptarent et judicarent utilius. Visis tamen hostium cuneis, et stupentes multitudinem, nostri accingunt se tanquam statim praeliaturi. Rex vero, de consilio eorum qui rei militaris habebant experientiam, castra protinus jubet locari; quibus compositis, curam corporis, prout in arcto positi poterant, agentes, noctem illam duxerunt insomnem. At vero hostes, multiplicati supra numerum, legiones nostras undique vallantes, quasi manubias et vilia mancipia, nostros procul dubio habituros in crastino compeditos non dubitabant. Nostri vero continuis excubiis se observantes prudenter, et virorum fortium circa se tota sollicitudine impleverunt officia. Mane facto, communicato consilio, nostri procedendum esse decernunt; nam redire, cum ignominia plenum, tum pene videbatur impossibile. Verum hostes circumpositi u