comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quaecum de functis afiliis Karissimis exhibentur : cumprodes se non dubium est. hi
q̃uidum incorpore uiuerent. t clia sibi ut posthancuitã prodessent. meruerunt
Verum & si aliqua necessitaas uelhumari corpora uel intalibus locis humari nulla
dita facultete ꝑmittat. non sunt praeter mittendae supplicationes prospirtib
mortuorũ quas faciendas proomnibus inxp̃iana & catholica societate defunctis
etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit eła Vt
quibus adistadesunt parentes aut filii. aut quicumq cognatiud amici ab una
eis exhibeat piam itre commnuni: Si autem deessent istae sup̃plicationes quae fiuci
cis scis simis exanima eorum corpora ponerent᷑. Cumergo fidelismaterfidelis fi
de functi corpus desiderauit inbasilica mastrris poni. sicquidem gredidit eius
animam meritis mastrris adiuuceri. hoc quodita credidit . supplicatio quaedam

Expanded text:
qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his, qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his, qui cum in corpore uiuerent, talia sibi post hanc uitam prodesse meruerunt. uerum et si aliqua necessitas uel humari corpora uel in talibus locis humari nulla data facultate permittat, non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in christiana et catholica societate defunctis etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes aut filii aut quicumque cognati uel amici, ab una eis exhibeantur pia matre communi. si autem deessent istae supplicationes, quae fiunt uamlibet locis sanctis exanima corpora ponerentur. Cum ergo fidelis mater fidelis filii defuncti corpus desiderauit in basilica martyris poni, si quidem credidit eius animam meritis martyris adiuuari, hoc, quod ita credidit, supplicatio quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
requiruntur . quibus corumpius in suos animds appareat. Nonuideo quae sint
adiumenta mortuorum nisi ad hoc utdumrecolunt ubi sint posita eorũ quos dili¬
gunt corpora eisdem sc̃ĩs illos tamquã patronis susceptos apud dm̃ adiuuandos
orando commendent. quod quidem facere possent. et iconsitalibus locis eos hunas
orum. nisi quia eos quiuiuentiũ oculis moste subtracti sunt neobliuiometiã cordib
subtrabantur. in memoriã reuocant. Et ammonendo faciunt cogitari
memoria e nomen idaꝑtissime ostendit. et monumentũ eo qđ moneat mentem
iđ ammoneat nuncupatur. Propterquod & graece. ANEizIam uocant qđ¬
in linguaeorũ memoria ipsa qua meminimus. memnio. dicitꝰ: Cumitaq: reco
animus ubi sepultumsit caris simi corpus. et occurritlocus nomine mastrris uene¬
rabilis. eidem martrri animam dilectam commendat recordantis & p̃cantisi ffu

Expanded text:
requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent. quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare orum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt cogitari. nam et memoriae nomen id apertissime ostendit et monumentum eo quod moneat mentem, id est admoneat, nuncupatur. propter quod et Graeci μvημεῑοuocant, q lingua eorum memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur. cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus.
Abbreviated transcription (Latin):
cum sufficiant ista quaediximus. Sedsi eaquae sustentandis uiuentibus sunt necessaria
sicatiuctus & amitus quamuis cum grauia fflitone desint non frangunt inbonis per¬
ferendi tolerandi lustutem nec eradicant ex animo pietatem. sed exerticatã faci¬
une fecundiorem quanto magiscumdesint ea quaedecurandis funeribus condendis q:
corporibus defuncaonũ ad hiberi solent . non efficiunt miseros in occultis piorũ sed hus
oppidorum uastatione defuer̃. Necuiu orum culpa . ẽ qui nom potuer̃ ista prebere.¬
qtã propterea ex alio libromeo inistum transtuli quia facilius hocamereten seri patut
quam idipsum aliomodo eloquendum fuit. Quod siuerum ẽ profecto etia ꝓuisus
sepeliendis corporibus apud memoriã sc̃orum locus. bonat affectionis hum angã
erga funera suorum. Qm̃si non nulla religio est ut sepeliantur. non po
nulla eẽ quand o ubi sepeliantur attenditur. Sed cumtalia uiuorũ solacla

Expanded text:
cum sufficiant ista, quae diximus. Sed si ea, quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, cum sufficiant ista, quae diximus. Sed si ea, quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, sicut -uictus et amictus, quamuis cum graui adflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique uirtutem nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: quanto magis, cum desunt ea, quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhiberi solent, non efficiunt miseros in occultis piorum sedibus oppidorum uastatione defuerquam propterea ex alio libro meo in istum transtuli, quia facilius hoc a me recenseri potuit, quam\' id ipsum alio modo eloquendum fuit. Quod si uerum est, profecto etiam prouisus sepeliendis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est erga funera suorum, quoniam, si nonnulla religio est, ut sepeliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur adtenditur. sed cum talia uiuorum solacia
Abbreviated transcription (Latin):
ton pretiosum su ꝑ membra cius effuderit atq hoc adeum sepelieniluam feccortir
E laudabilit̃ commemoratur in euanglio quoque quiconpuscius decruet acceptũ
diligent̃ atq honori fice tegendum. sepeliendumq curarunt . Uerumistac iuctori¬
tates nom hocammonent quod in sit ullus cada ueribus sensus sed addi prouidentiam.
cũ placent eticmtalia pietatis officia corpora quo quemortuorũ ꝑtinere significar
propter fidemresurrectionis ad struendã ubi &illud salubriter discitur quanta
possit eẽ remuneratio prodemosinis quas uiuentibus & sentientibus exhibemus
sine que hoc apud dm̃ perit. quod ex animis hominum membris officiidiligentia osoluit᷑
Sunt quidem o alia quae scĩpatriarchae de corporibus suis uel condendis uel trons fe¬
rendis prophetico spudicta intellegi uoluer̃: Non autem hiclocus ẽ ut e ꝑtractmus

Expanded text:
tum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. tum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. Et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum diligenter adque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. Verum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad Dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis adstruendam. Ubi et illud salubriter discitur, quanta possit esse remuneratio pro elemosynis, quas uiuentibus et sentientibus exhibemus, si neque hoc aput Deum perit, quod exanimis hominum membris officii diligentiaeque persoluitur. Sunt quidem et alia, quae sancti patriarchae de corporibus suis uel condendis uel transferendis prophetico spiritu dicta intellegi uoluerunt; non autem hic locus est, ut ea pertractemus,
Abbreviated transcription (Latin):
quibus tam quam organis &uasis ad omniabona opera sc̃susus ẽ. sp̃s. Si enim pat̃na
uestis & anulus acsiquid huius modi. tanto carius ẽ. posteris quantoerga parentes
maioresfauus Nullo modo ipsa spernenda sunt corpora quae utiq mulco fami¬
liarus atque coniuntius quam quadib& indumentia gestamus: Haet &enimnon adi
orsamentum uel adiutorium quod ad hbetur extrinsecus sedadipsam natunim homi¬
nsptinent. Vnde & anti quorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt
erequue cdebratae et sepultura prouisa. Ipsi que cumuiuerent desepdiendis ude tã
irinsferendis suis corporibus filis mandauerunt : Et cobit sepeliendomos tuos dm̃
promeruis sẽ teste angelo cominenditur Ipse quoque dñs die tertiore surteclitus
teligiosie mulier bonum opus prȩdicat praedicandumq commendat quodungien¬

Expanded text:
quibus tamquam organis et uasis ad omnia bona opera sancte usus est spiritus. si enim paterna quibus tamquam organis et uasis ad omnia bona opera sancte usus est spiritus. si enim paterna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior affectus, nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus. haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent. unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguen
Abbreviated transcription (Latin):
illidiuiti turba famulorum exhibuit sed multo clariorem in conspetudnĩ.
ulceroso illi pauperi minis terium praebuit angelorum qui eum non extuleru ã
in marmoreumtumulum sed in abrahae gremiũ intuler̃ : Rident haec illi con¬
tra quos defendendam suscepimus ciuitatem dĩ . Verum tamen sepulturae curã:
iam eorum phylosophi contempserunt . et sȩpe uniuersi exercitus dum prote
patria moreentur. ubi posteciacerent. uel quibus bestiis esca fierent noncurar̃
Licuitque dehacre poetis plausibilit̃ dicere. Caclo tegitur qui non habet urnã
quantominus debent de corporibus insepultis insultarexp̃ianis. quibus & ipsius
rnis membrorumq: omniũ reformatio. non solum eterra. uerum etiã exa
elementorũ secretissimosinu quo illa ipsa cadauera recesserunt in temporis:
punto reddenda etredinte granda promittuntur: Nec ideo tamen contem¬
nenda et abicienda sunt corpora de functorũ. maximeq iustorum atque fideliũ.

Expanded text:
illi diuiti turba exhibuit famulorum, sed multo clariores in conspectu domini ulceroso illi pauperi ministerium praebuit angelorum, qui eum non extulerunt in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuitatem dei. uerum tamen sepulturae curam etiam eorum philosophi contempserunt. et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: caelo tegitur, qui non habet urnam. quanto minus debent de corporibus insepultis insultare Christianis, quibus et ipsius carnis membrorumque omnium reformatio non solum ex terra, uerum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadauera recesserunt, in temporis puncto reddenda et redintegranda promittitur! Nec ideo tamen contemnenda et abicienda sunt corpora defunctorum maximeque iustorum atque fidelium,
Abbreviated transcription (Latin):
xemplũ Sed sinon ominis fornicatio etiam moechia dici potest . ubi sit inde calogo
proml illa fornicatio quã faciunt uiri quiuxores non habent cũ seminis que
sut non habent utrum in ueniri possit ignoro Sed si furti nomine bene intil
nibu t Sedutiq totion a parte inteꝰ legiuoluit quic quid in licite rerũ proximi aisc r
ert scto & nomine morchiae oninis in licitus concubitus: at que illor tm
pumbrerum nonlegitimus eusus prohibitus debec intellegi¬

Expanded text:
exemplum. sed si non omnis fornicatio etiam moechia dici potest, ubi sit in decalogo exemplum. sed si non omnis fornicatio etiam moechia dici potest, ubi sit in decalogo prohibita illa fornicatio, quam faciunt uiri, qui uxores non habent, cum feminis, quae maritos non habent, utrum inueniri possit, ignoro. sed si furti nomine bene intellhibuit; sed utique a parte totum intellegi uoluit, quidquid inlicite rerum proximi aufertur — profecto et nomine moechiae omnis inlicitus concubitus atque illorum membrorum non legitimus usus prohibitus debet intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
ixerem Pro fecto moechator est & uir habens uxorem. concumbendo cumea quacixor
eus nonest etiam suille non habeat uirũ. Sedutrũ sficiat qui cxorem non habet.
t femina quae uirũ non habet. praeceptihuius transgressione teneantur÷ merito
quacitar Si enim nontenentur non est prohibita indecalogo fornicatio sedioia
moechia Idest adulteriũ quamuis omnis moechia etiam fornicatio eõ intello¬
gutur si ut locuntur scripturae. Dñs autemdicit in euangelio: quicumq dimisera
sixorem suam excepto causa fernicationis. facit eã moechari: Hicutiq fornicationẽ
appellauit sicum alio peccet quaeuirũ habet: quod est moechia. iđ adulteriũ
Omnis ergo moethia etiamn fornicatio inscripturis dicit᷑ Sed utrũ etiã oninis for¬
ncatiomoechia dicipossit : in nsdem scrpturis. nom mibi interim occurtit locutionis

Expanded text:
uxorem, profecto moechus est et uir habens uxorem concumbendo cum ea quae uxor uxorem, profecto moechus est et uir habens uxorem concumbendo cum ea quae uxor eius non est, etiam si illa non habeat uirum. sed utrum, si faciat qui uxorem non habeat uel femina quae uirum non habet, praecepti huius transgressione teneantur, mento quaeritur. si enim non tenentur, non est prohibita in decalogo fornicatio, sed sola moechia, id est adulterium, quamuis omnis moechia etiam fornicatio esse intellegitur, sicut loquuntur scripturae; dominus enim dicit in euangelio: quicumque dimiserit uxorem suam excepta causa fornicationis, facit eam moechari. hic utique fornicationem appellauit, si cum alio peccet quae uirum habet, quod est moechia, id est adulterium. omnis ergo moechia etiam fornicatio in scripturis dicitur. sed utrum etiam omnis fornicatio moechia dici possit, in eisdem scripturis non mihi interim occurrit locutionis
Abbreviated transcription (Latin):
nomine etiam fornicatio teneatur: Hoc enim graecũ uerbum est. quodiã scriptura
utitur prolatino Moechos tamengraece. nonnisi adulteros dicit. Sedutique
istalex non solis uiri s inpopulo. uerum et imfeminis datia est Neq: enim qđ
dictum est non concupisces uxorem proximitui : Nihilhic sibi praeceptum debet puti
femina et tamquã licite concupiscere uirum proximae suae. Siergohic exillo quod
uiro ditum est intellegitur. quamuis nondictum sit quod etiã adfeminã ꝑtine it
quantomagis eo quod dictum est non moechaberis uterque sexnis adstringitur. cum
& ipsum praeceptum potest referri adutrumq: sicut non occides. non fura beris¬
atque alia similiter & expresso uno sexu utrique uidem ur sonar e comimunter
sainen ubiunus exprimitur. honoraitior ut ique exprimitur. Idest i
chata est habens uirum concubendo cumeo quiuireiꝰ non est. etiam sulle non habeat

Expanded text:
nomine etiam fornicatio teneatur. hoc enim graecum uerbum est, quod iam scriptura nomine etiam fornicatio teneatur. hoc enim graecum uerbum est, quod iam scriptura utitur pro latino; moechos tamen graece nonnisi adulteros dicit. sed utique ista lex non solis uiris in populo uerum etiam feminis data est. neque enim quia dictum est: non concupisces uxorem proximi tui, nihil hic sibi praeceptum debet putare femina et tamquam licite concupiscere uirum proximae suae. si ergo hic ex illo quod uiro dictum est intellegitur. quamuis non dictum sit, quod etiam ad feminam pertineat, quanto magis eo quod dictum est: non moechaberis, uterque sexus adstringitur, cum et ipsum praeceptum potest referri ad utrumqet alia quae similiter non expresso uno sexu utrique videntur sonare communiter. Tamen ubi unus exprimitur, honoratior utique exprimitur, id est mcha est habens uirum concumbendo cum eo, qui uir eius non est, etiam si ille non habeat
Abbreviated transcription (Latin):
Qeri turnumq: quid differat non furtum facias. ab e quod paulos se oenor
concupiscendis proximi rebus praecipitur. Nonquidem omnis quirem preximi
concupiscit furatur. sed siomnis qui funitur rempreximi concupiscit. poterat in illa
generalitate ubi non de concupiscendare proximi prȩcipitur. etiamillud quod
ad furtum ꝑtinet contineri: Similiter etiam quaeritur quid differat quod
n .ẽ. Non moechaberis ab eo quod piulo post dicitur: Non concupisco
proximitui In eo quippe quod dictum est non moechaberis. poterat & illud
intellegi. nisi forte in illis duobus peccatis moechandi & furandi. ipsa opera notas
In his uero extremis. ipsa concupiscentia: quaetantum differunt ut aliquando
moechetur qui non concupiscit uxorem proximi aliqua alia causa cumilli miscet
Aliquando autem non concupiscat. nec cimisceatur poenam timens: Et hoc fortasse
lex ostendere uoluit quod utraque peccata sint. Item quaeri solet utrum moech e

Expanded text:
eritur quo differat: non furtum facies ab eo quod paulo post de non concupiscendis proximi rebus praecipitur. non quidem omnis qui rem proximi sui concupiscit furatur; sed si omnis qui furatur rem proximi concupiscit. poterat in illa generalitate, ubi de non concupiscenda re proximi praecipitur, etiam illud quod ad furtum pertinet contineri. similiter etiam quaeritur, quo differat quod dictum est: non moechaberis, ab eo quod paulo post dicitur: non concupisces uxorem proximi tui. in eo quippe, quod dictum est: non moechaberis, poterat et illud intellegi. nisi forte in illis duobus peccatis moechandi et furandi ipsa opera notata sunt, in his uero extremis ipsa concupiscentia: quae tantum differunt, ut aliquando moechetur qui non concupiscit uxorem proximi, aliqua alia causa cum illi miscetur, aliquando autem concupiscat nec ei misceatur poenam timens. et hoc fortasse lex ostendere uoluit, quod utrumque peccata sint. Item quaeri solet utrum moechiae
Abbreviated transcription (Latin):
Iatunel eest unumquemq in suopericulo declioplus sperare
medicis peritus es sicut exposuisti causam morbi. Ita indica sanitatis
Iñe misericons nostrum est pracebere manus quid fieri iubeas tuum est
imperar equidfiat¬
It persetutionibus non lic& propriperire manuabsq eo ubi castitas periclitat᷑¬

Expanded text:
aturale est unumquemque in suo periculo de alio plus speraremedice, si peritus es, sicut posuisti causam morbi, ita indica sanitatiseum fugis. Nostrum est praebere manus; quid fieri jubeas, tuum est imperare, quo fain persecutionibus non licet propria perire manu, absque eo ubi castitas periclitat
Abbreviated transcription (Latin):
ut pudicitiã uir abuxore eigat : quam ipse non exhibet. Quaeres porast̃ &uirũ
damnare. non ob compensationem mutui criminis reminutrumq cmiponere
el causim factitollere : Si haec obseruanda sunt propt̃duces t̃ errenie uas
quanto castiores quaerit caelestis patriae. & sociecas angelorum

Expanded text:
ut pudicitiam uir ab uxore exigat, quam ipse non exhibet. quae res potest et uirum ut pudicitiam uir ab uxore exigat, quam ipse non exhibet. quae res potest et uirum damnare, non ob conpensationem mutui criminis rem inter utrumque conponere uel causam facti tollere. si haec obseruanda sunt propter decus terrenae ciuitatis, quanto castiores quaerit caelestis patria et societas angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ando Sedistis quibus displicet ut interuirum & uxorem. par pudicitiao forma
scruetur Et patius eligunt meximeque. in hac causa mundi legibus subditi. et
quam xp̃i q̃mu aforensia non cis dequibus feminas. pudicitiae nexibus uiros iuden ÷
bst̃ ringere : Legant quidimperator antoninus nonutiq xp̃ianus dehacre co stitunt
dimaritus i eorem de adulterii crimine acusare non siniuur Cuminibus sius nor
praebuit castceatis exemplum. Ita ut ambo damnentur ssamhos paritor inpudicos
conflictus ipse conuicerit. Nam su pradicti impenatoris. haec uerba sunt: quat
u enim si peniste culpa fuit ut matrimonium solueretur. & secundũli
cupassia uxtiia nuberet. propterhoc rescriptomeo adulteri damnata rit nisi
constet . ẽa . commissum. Habebunt autem ante oculos hoc inquirere. Ancumtup ĩdice
iuueres illi quoq: bonos mores colendi auctor fiusti: ꝑiniquum eiim mihi uidecurtẽ

Expanded text:
ando. sed istis quibus displicet, ut inter uirum et uxorem par pudicitiae forma ando. sed istis quibus displicet, ut inter uirum et uxorem par pudicitiae forma seruetur, et potius eligunt, maximeque in hac causa, mundi legibus subditi esse quam Christi, quoniam iura forensia non eisdem quibus feminas pudicitiae nexibus uiros uidentur obstringere: legant quid imperator Antoninus, non utique christianus, de hac re constituerit; ubi maritus uxorem de adulterii crimine accusare non sinitur, cui moribus suis non praebuit castitatis exemplum, ita ut ambo damnentur, si ambos pariter impudicos conflictus ipse conuicerit. nam supnt. neque enim, si penes te culpa fuit, ut matrimonium solueretur et secundum legem Iuliam Eupasia uxor tua nuberet, propter hoc rescripto meo adulterii damnata erit, nisi constet esse commissum. habebunt autem ante oculos hoc inquirere, an, cum tu pudice uiueres. illi quoque bonos mores colendi auctor fuisti. periniquum enim mihi uidetur esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ clemosinas & lacrimas compendiosa transactione potuis sent : Eccesic &xigerebibet al ho¬
m nerationem qui seipsum prohomine dedit et confixus clauis leg&mortis reunt
Quictita sint dilectis simi intellegamus quia effugere intoleninda supplicia. &m
cendi aeterna nom poterunt Nisi qui prius in se ignem carnalis concupiscentiae. acmu¬
timo dae cupiditatis. extinxertt᷑: Et ideo fr̃s carissimi conuestamur nos ad meliora
dum in nr̃a sunt porestate remedia Curramus dumlucom habemus Nec praetereum
salutis tempora neglegamus . Hic extinguamus martẽ moriendo peccatis. hicuitã
uitae meritis comparemus
AUGUSTINITIS TIMONIUM DEIEGE IMPERATORIS ANTONINI CONTEAIXCO¬
SATIONE MARITORU ADGLIERANTIG̃ IX LIBRODE ADOLTIRINIS CONIOE BUS
p̃iant audiant caput mulieris uir ubi se agnoscant duces. illas autem comites. ee
debere: Et ideo cauendum uiro. illacire uiuendo. quatimet neuxor sequatur imi¬

Expanded text:
per eleemosynas et lacrymas compendiosa transactione potuissent. Ecce sic exigere habet ab hoper eleemosynas et lacrymas compendiosa transactione potuissent. Ecce sic exigere habet ab homine rationem, qui se ipsum pro homine dedit, et confixus clavis legis morti se junxit. Quae cum ita sint, dilectissimi, intelligamus quia effugere intoleranda supplicia et incendia aeterna non poterunt, nisi qui prius in se ignem carnalis concupiscentiae ac multimodae cupiditatis exstinxerint. Et ideo, fratres charissimi, convertamus nos ad meliora, dum in nostra sunt potestate remedia. Curramus dum lucem habemus, nec praetereuntia salutis tempora negligamus. Hic exstinguamus mortem moriendo peccatis, hic vitam vitae meritis comparemusTestimonium de lege imp. Antonini contra excusationem maritorum adulterantium; ex libro de adulterinis Conjugibus stiani audiunt, Caput muldebere. et ideo canendum uiro illac ire uiuendo, qua timet, ne uxor sequatur imit
Abbreviated transcription (Latin):
inse casti : L ialiosnoneruenti abhuius profundi flamma seredimunt. Hice poera¬
i illo smanebit: quo amisso & nonieiar: ꝑpaeniaentrã baptismo in aecernũ peribiuis
feruentibus globis horrenda tninibunt. Quanta fuerit peccitimaaratanta
& ꝑtranseundi mora. Quantum exegerit culpa tantum sibi exhomine uindicabr
qua edam rationibilis flammae disciplina. Et quantum stulta iniquitas gessĩt.
tantum sapiens poenadesaciuet. Et quia seri odiuinus quedã loco aeneat ollac
animam peccatricem companins dicit Poneillã supra prunas uacuam donec
iniquae ł sordidie illic multitudo leuium quae puritatẽ nobilis niturae infecer᷑
ex sud aburs̃ Illic stagnum ł plambum diuersorum sũbrepentiũ delictorũ quae
diuinam imaginem obscunruerunt consumentur : Qua comnia hicabanima separari

Expanded text:
in se casti, in alios non cruenti, ab hujus putei profundi flammea nocte se redimunt. Haec poenain se casti, in alios non cruenti, ab hujus putei profundi flammea nocte se redimunt. Haec poena illos manebit, qui amisso et non reparato per poenitentiam Baptismo, in aeternum peribunt: m et vada ferventibus globis horrenda transibunt. Quanta fuerit peccati materia, tanta et pertranseundi mora. Quantum exegerit culpa, tantum sibi ex homine vindicabit quaedam flammae rationabilis disciplina. Et quantum stulta iniquitas gesserit, tantum sapiens poena desaeviet. Et quia sermo divinus quodam loco aeneae ollae animam peccatricem comparans dicit, Pone ollam super prunas vacuam, donec iniquae vel sordidae, illic multitudo levium peccatorum, quae puritatem nobilis naturae infecerant, exsudabunt; illic stannum vel plumbum diversorum subrepentium delictorum, quae divinam imaginem obscuraverunt, consumentur: quae omnia hic ab anima separari
Abbreviated transcription (Latin):
uerum etiã defendisse & defendendo accumulasse: Et ideo ixpiatur aerit
illuc in extinguibilis concrematio. quic quid hic medicabilis sitis factio. quiequio
saluti fera dissimulauerit sanare conuersio. Ardens emm in fermiputtus .p¬
rietur. Descensu crit patei snonerit. Illic fidei ueste nudati. et capitaliter
rtui in ꝑpetuur: demirgiticur : Eicendiint niebus extiriores. ubinon
aeternus. In tenebras exteriores infeliciter exlusi. infeliacius in ludendi Dehac
puteo propheta orat atq commemorat Neque obsorbeat me profundũ neq
urgueat suꝑme puteus ossuumꝰ. Quicum sine paenitentiae remedio nifelies per
catores exceperi. Claudetur sursum. aperietur deorsum ac dilatabitur in pro¬
fundum Nullum spiramen nullas liber anhelitus. daustris desuꝑ urgue tibus
tel inquetur: Decrudentur illuc ualedicentes rerumnaturae. ultra nescientur

Expanded text:
verum etiam defendisse, et defendendo accumulasse? 2. Poenae aeternae. Et ideo expiatura erit verum etiam defendisse, et defendendo accumulasse? 2. Poenae aeternae. Et ideo expiatura erit illic inexstinguibilis concrematio, quidquid hic medicabilis satisfactio, quidquid hic salutifera dissimulaverit sanare conversio. Ardens enim inferni puteus aperietur; descensus erit, ascensus non erit. Illic fidei veste nudati, et capitaliter mortui, in perpetuum demergentur, ejiciendi in tenebras exteriores, ubi non visitabit aeternus, in tenebras exteriores infeliciter inclusi, infelicius includendi. De hoc puteo propheta orat atque commemorat, Neque absorbeat me profundum; neque urgeat super me puteus os suum . Ideo autem dixitcatores exceperit, claudetur sursum, aperietur deorsum, ac dilatabitur in profundum. Nullum spiramen, nullus liber anhelitus, claustris desuper urgentibus relinquetur. Detrudentur illuc, valedicentes rerum naturae. Ultra nescientur
Abbreviated transcription (Latin):
inignem accernum. quipiratus ẽ. dibolo & angelis eiꝰ. Et id eo quantũ pas sumus
fructus iustitiae studeimus afferre. timentes illud quod dñs dixit. Oranisa rboi
quae non facit fructum bonum excidetur. et inignẽ mittetur. Haec sententia
euidenter ostendit quando non solum malum fecisse. sed etiam bonum nonegis se
damnabileerit. It ideo ista quaediximus. attentis cordibus iugiter cogitemus ne
nobistarde peniteat sub conspectuignis aeterm. Qui interrogabit medullus
ossa. et cogitationes nr̃as. quanto tunc unus quisq puniendus optabit. neuniqa
alienã mulierẽ concupisset. neumquã corporis siuuestem. Neum quã baptis mi
holo syricã maculas set. Neumquã praeterisset consila & monita sicerdotum
Namsi sacerdotibus grande periculum ẽ. aliena peccata non arguere. quanto
periculosiuserit propria noluisse corrigere: Atq: ea solum non emendus se

Expanded text:
in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Et ideo, quantum possumus, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Et ideo, quantum possumus, fructus justitiae studeamus afferre, timentes illud quod Dominus dixit, Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Haec sententia evidenter ostendit quod non solum malum fecisse, sed etiam bonum non egisse damnabile erit. Et ideo ista quae diximus, attentis cordibus jugiter cogitemus; ne nos tarde poeniteat sub conspectu ignis aeterni, qui interrogabit medullas, ossa et cogitationes nostras. Quantum tunc unusquisque puniendus optabit, ne unquam mulierem alienam concupisset, ne unquam corporis sui vestem, ne unquam Baptismi holosericam maculasset, ne unquam preterisset consilia et monita sacerdotum. Nam si sacerdotibus grande periculum est, aliena peccata non arguere; quanto periculosius erit propria noluisse corrigere: atque ea non solum non emendasse,
Abbreviated transcription (Latin):
quidreddunt ipsemp erabit. Ergo fr̃s nontantum ad sõnum attendite: cum lauda¬
tis đm totilaudate: Cantetuox. camet uita. cantent facta. Et si est adhuc gemitos
tribulatio temptatio. supera transicoria om̃i. et illum uenturũ diem attendite.
quo sine defectulaudabimus. interim domec ueniat illedies. inquo coniuncti angelis
dm̃ sine ulla fatigatione & sine ullo fine laudare mereamur: Vt adillud in ef
tidie conscientics nr̃as intus aspicientes. si aliquid instola animaenrãe. aut per
neglegentiã dissutum. ai ꝑ luxuriã sordidatũ. aut ꝑiracundiã combustum.
aut ꝑ inuidiã concissum. aut pera uaritiã tenebrosum esse cognoscimus dum adhud
in potestate nrã est̃. cumdĩ adiutor io festinemus uulnenita curare. reparare ꝑdo
et id candorem iusticiie ea quic obscunita fuerant reuocare Neforte sibon̾is ape¬
ribus nudi. et uiciorum pannis sortentibus inuoluti: ante tribunal aetermudicis
nerimus illa ad nos terribilis sententu dirigatur: Discedite ame malo

Expanded text:
idebit, ipse imperabit. Ergo, fratres, non tantum ad sonum attendite: cum laudatis Deum, toti laudate; cantet vox, cantet vita, cantent facta. tentatio, tribulatio; spera transitoria omnia, et illum venturum diem in quo sine defectu laudabimus. Interim, donec veniat ille dies, in quo conjuncti Angelis Deum sine ulla fatigatione et sine ullo fine laudare mereamur, ut ad illud inefftidie conscientias nostras intus aspicientes, si aliquid in stola animae nostrae aut per negligentiam dissutum, aut per luxuriam sordidatum, aut per iracundiam combustum, aut per invidiam conscissum, aut per avaritiam tenebrosum esse cognoscimus, dum adhuc in potestate nostra est, cum Dei adjutorio festinemus vulnerata curare, reparare perdita, et ad candorem justitiae ea quae obscurata fuerint revocare: ne forte si bonis operibus nudi, et vitiorum pannis sordentibus involuti, ante tribunal aeterni Judicis venerimus, illa ad nos terribilis sententia dirigatur, Discedite a me, maledicti,
Abbreviated transcription (Latin):
nunso apus saluis etcenune tempus acceprabilȩ don demous estremisi¬
cinfitti su sednon proficiteis pornitentia ad re missionem sed consa¬
entia torque uos sad augmentũ poenarum uenqqua apatiut nor
Cotueruni sibi ꝑ confessionem p̃caueretorm̃ torum imimanitor ueg ler¬
xerunt Itasicut foras flaminis itaintus conscientia proprator que tus
uomodo potest medicus uulnus sanare qđ egrotus ostencert er ubrescen dͥ¬
sõ nu uonfe onitm niam desiderat ut rustam habeat causem inoscendi
quipernt a sua oacultat o erubescit salubriter confiteri dm̃quertteft
neuidicour adõdam pnatione ꝑpetua Duplict̃ habere debs: pletũ m poe¬
nitentia ominis peccator: Siue quia ꝑnegle gentiam bonũ non facit
seuquia malũꝑ audaiam ꝑ petrauit qđ enim oportuit nongessit &qdñ
oportuit tgit: Eonfessio iustificat confessio ueniam pecegtis donor
Omnis spes ueniae in confessione consistit Confessio opus est nisericor¬

Expanded text:
remissm habent, sed non proficit eis poenitentia ad remissionem, sed conscientia torquet eos ad augmentum poenarum quae patiuntur. Potuerunt enim sibi per confessionem praecavere tormentorum immanitatem, et neglexerunt. Ita sicut foras flammis, ita intus in conscientia propria torquentur. Quomodo potest medicus vulnus sanare, quod aegrotus ostendere crubescit? Deus enim confessionem nostram desiderat, ut justam habeat causam ignoscendi. Qui peccata sua occultat, et erubescit salubriter confiteri, Deum testem ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Duplicem habere debet fletum in poenitentia omnis peccator, sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit, non gessit, et quod non oportuit, egit. Confessio justificat, confessio veniam peccatis donat. Omnis spes veniae in confessione consistit. Confessio opus est misericor
Abbreviated transcription (Latin):
quequid enim in simbolo audituri estis Hoc indiuims artrũ oriotun a qulster
continetur. Sed quodita collatum & in formã quandã redatũ. non licet scribi. com¬
memoratio fit promissionisdĩ ubi ꝑprophetã praenuntians testamentũ nouum
dixit . Hoc ẽ testamentum quod ordinabo eis ꝑ dics illos dicit dñs. dando leges
meas in mentem eorũ. et in cordibus eorum scribũ etas. Huius rei significandae
causa audiendo symbolum usscitur. Nec in tabulis. uel in aliqͥua materia. sed
incorde scribitur. Praestabit ille quiuos uocauit ad suum regnim & gloriã
ut eius gratia regeneratis uobis etiam spũscõ scribatur. in cordibus uestris
Vt quod creditis. diligatis. & fides in uobis ꝑdilectionem operetur. Acsic dñodo¬

Expanded text:
Quidquid enim in Symbolo audituri estis, in divinis sacrarum Scripturarum litteris continetur. Sed quod ita collectum et in formam quamdam redactum non licet scribi, commemoratio fit promissionis Dei, ubi per prophetam praenuntians Testamentum novum dixit: Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam . Hujus rei significandae causa, audiendo symbolum discitur: nec in tabulis, vel in aliqua materia, sed in corde scribitur. Praestabit ille qui vos vocavit ad suum regnum et gloriam, ut ejus gratia regeneratis vobis, etiam Spiritu sancto scribatur in cordibus vestris; ut quod creditis diligatis, et fides per dilectionem operetur in vo
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo uinum contrir potantem facit . & postquam surrexerit neq pes nequemens
ium officium tenet . omnisque laecicia &mentis exhilanitio uertitur ini
sicuir superbus non de conibitur nec uoluntatem su am ꝑducet adfinem
Bona cupiditas est doctoris ecdesiastici quinumquam satiatur multitudine sectato ĩ
sed quanto plures habuerit discipulos. tanto magis adoctrinae studio concitactur

Expanded text:
quomodo vinum contra potantem facit, et postquam surrexerit, neque pes, neque mens suum officium tenent; omnisque laetitia, et mentis exhilaratio vertitur in ruinam: sic vir superbus non decorabitur, nec voluntatem suam perducet ad finembona avaritia doctoris Ecclesiastici, qui numquam satiatur multitudine sectatorum, et quanto plures habuerit discipulos, tanto magis ad doctrinae studium concitetur
Abbreviated transcription (Latin):
matus est quia pasus ẽ. sub pontio pilato. Et ꝑhanc formã serui. In mostcdis mor¬
nus ẽ. quu cruci fixus ẽ & sepultus . Phanc formã serui rex saeculorũ diecertia
ntsurrex̃ ꝑhanc formã serui. uisibilium & inuisibiliũ creator ascendit incaclum
andenumquã recessit Perhanc formã serui sedet addextent̃ patris quiestbrachiũ
outris. De quodicit propheta Ed nt chum dñ cureuelatũ ẽ In hac formna seru
ueturus ẽ indicare uiuos & mostuos. inqua particeps ẽẽ uoluit mostirũ Qst
buetroq misis: Anullo genitus unitas amborum Aequalis ambobus. Haec
sedille pat̃ filu Ille filius patris. Alle sp̃s & patris aflu Credite ut intiellegit
sis enimeredideritis non intellegetis. Et ex hacfide gratiã sperate biqua

Expanded text:
to. Per hanc formam servi, immortalis mortuus est: quia crucifixus est et sepultus. Per hanc formam servi, rex saeculorum die tertio resurrexit. Per hanc formam servi visibilium et invisibilium creator ascendit in coelum, unde nunquam recessit. Per hanc formam servi, sedet ad dexteram Patris, qui est brachium Patris: de quo dicit propheta, Et brachium Domini cui revelatum est ? In hac forma servi, venturus est judicare vivos et mortuos: in qua particeps esse voluit mortuorum, cuab utroque missus, a nullo genitus: unitas amborum, aequalis ambobus. Haec s sit nec Pater: sed ille Pater Filii, ille Filius Patris, ille Spiritus Patris et Filii. Credite, ut intelligatis. Nisi enim credideritis, non intelligetis . Ex
Abbreviated transcription (Latin):
t bulationis Si c abrabam temptauit infilio & honorauit : Siciob sic scos aptos
tiones iuius mundi puenire : et dibolum ninlsoned̃i ꝑmissione ualeret Ergo ds clu
adorandus est qui potest educere detemptatione. Educituro cumliberat unclo
regnum ul ex pecture uoluntatẽ. Demde contratem ptationes & malum Cuius sit
auxilum praestolandũ Ecce in piucis omnia & breuitate completa : Quia eg non
bffi ale disaturr ir utio facile retaetur. Onnes hostor t amuros quam femins discte
& faturo aeuo dignos efficiat. Ipsi gła in scła sł gru paateptIlicuescusto d¬

Expanded text:
tribulationis . Sic Abraham tentavit in filio, et honoravit : sic Job dando in tribulationis . Sic Abraham tentavit in filio, et honoravit : sic Job dando in issione valere. Ergo Deus solus adorandus est, qui potest educere de tentatione. Educit vero, cum liberat a malo: regnum, vel exspectare voluntatem. Deinde contra tentationes et malum, cujus sit auxilium praestolandum. Ecce in paucis omnia et in brevitate completa. Quia ergo non difficile discitur, imo facile retinetur, omnes hortor tam viros quam feminas, discite et futuro aevo dignos efficiat. Ipsi gloria in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
d debitum quandoque in gehenna solui necesse ẽ: Et quiahumanaefnrgilitati non
de est̃ cottidiȩ unde delin quat : Ideo petimus ut debita nobis dumsumus incorpore dimitturit᷑
Neusque ad nouissinum qua dhuntem desũdemus. Bene autem adiungitur :. Dimite
nobis debitanrã sicut & nos dimittimus debitoribus nt̃is. Vides fem̃e quantanos
conditione diuinus sermo ꝑstringat. Dimitte ergo ut dimittcantur tibi: Habes aliquẽ
debitorem quunte peccauit quifoste inuriam fecit: Dimitte illi roginti hndulge
poscenti parce puenitenti Nedum negas pietatem fratri. tibi claudas indulgentiã
pitris lanuero utilis si mofine onitio sacra completur orando contnittemptationem
semptet aitem non quasi mentium nescius humanarũ sedut suos fideles faciat inscto
manfestos. Sic scriptum ẽ. Vasa figali probat fornax homines autemiustos temptatio

Expanded text:
quod debitum quandoque solvi in gehenna necesse est. Et quia humanae fragilitati non quod debitum quandoque solvi in gehenna necesse est. Et quia humanae fragilitati non deest quotidie unde delinquat; ideo petimus ut debita nobis, dum sumus in corpore, dimittantur, ne usque ad novissimum quadrantem desudemus. Bene autem adjungitur, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Vides, charissime, quanta nos conditione divinus sermo praestringat. Dimitte ergo, ut dimittatur tibi. Habes aliquem debitorem qui in te peccavit, qui forte injuriam fecit; dimitte illi roganti, indulge poscenti, parce poenitenti: ne dum denegas pietatem fratri, tibi claudas indulgentiam Patris. 5. Cur tentet Deus. Jam vero utilissimo fine oratio sacra completur orando contra tentationem Tentat autem non quasi mentium nescius humanarum; sed ut suos fideles faciat in saeculo manifestos, sicut scriptum est, Vasa figuli probat fornax, homines autem justos tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
Similier utdicmus. Fut uduntastia. sicut incido &intent: Quisenim offendit dõ
quominus futuoluntas c̃ius ubique : Sed hoc onimus ut sicut incudo ficuolunrtas dt
abi nuillus offendit. itauistutem nr̃is amimis tribuat ut uoluntateme. nos qui sanus
interra facere &imolere possimus : Velcerte cumdicimus fut uolantastua: Docemꝰ
contrariasunt Indñi autem uoluntate . uita est semꝑ & bonitas Consequentere¬
Nam dicimus panem ar̃m cortidianum danobis hodie: Ouera sapientia & diuita
pro uidentia quae docuit . et panem solum pecere & hodie nominare. Hoc enĩ
dieto E auiditas cuma uaritia tollitur : ethumanae uitae insinuat᷑ incertũ : scđm
illud Nolite solliciti eẽ incrastinum. Vereenim in conuenienis et̃t : Qnenulta
annos & tempont uel certe in alium diem necessaria postulare : Cui forte una nocte eẽt
Debita ft̃s peccuta intelleguntur Namdebitum contnthitur . quotiescumq delinquit᷑

Expanded text:
Similiter dicimus, Fiat voluntas tua, sicut in coelo et interra. Quis enim obstat Deo, quominus fiat voluntasejus ubique? Sed hoc oramus, ut sicut in coelo fit voluntas Dei, ubi nullus offendit; ita virtutem nostris animis tribuat, ut ejus voluntatem nos qui sumus in terra, facere et implere possimus. Vel certe cum dicimus, Fiat voluntas tua, docemucontraria sunt; in Domini autem voluntate vita est semper et bonitas. 3. AvarNam dicimus, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. O sapientia vera et divina providentia, quae docuit et panem solum petere, et hodie nominare. Hoc enim dicto et aviditas cum avaritia tollitur, et humanae vitae insinuatur incertum: secundum illud, Nolite solliciti esse in crastinum . Vere enim inconveniens esset, eum in multos annos et tempora, vel certe in alium diem necessaria postulare, cui forte sub nocte esset Debita, fratres, peccata intelliguntur. Nam debitum contrahitur, quotiescumque delinquitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Habes adea quae ume putasti. eẽ quaerenda. qualem reddere potui responsione
meam: Quae siultra quaam sat est prolixa est. daueniam: Idenim factum est amo
diutius loquenditecum : Hunc ergo librum quem ad modum acceperit uenerabilis
dilectiotua. peto rescriptistuis nouerim quemtibi ꝑlator eius faciet si ne dubio
gratiorem. Frater sciliat & conpresbit̃ noster candidianus quemꝑtuas litteras
cognitum toto corde suscepi inuitusq dimisi multum enimnos inRaritate xp̃i sua
tanta distenduns ut nisi ipso assidue commonente nonsinerer obliuisci. profecto
interrogationituae meccres ponsio de fuisset.¬

Expanded text:
Habes ad ea, quae a me putasti esse quaerenda, qualem reddere potui responsionem Habes ad ea, quae a me putasti esse quaerenda, qualem reddere potui responsionem meam: quae si ultra quam sat est prolixa est, da ueniam; id enim factum est amore diutius loquendi tecum. hunc ergo librum quemadmodum acceperit uenerabilis dilectio tua, rescriptis tuis nouerim, quem tibi perlator eius faciet sine dubio gratiorem, frater scilicet et conpresbyter noster Candidianus, quem per tuas litteras cognitum toto corde suscepi inuitusque dimisi. multum enim nos in caritate Christi sua r meum tanta distendunt, ut, nisi ipso assidue commonente me non sineret obliuisci, profecto errogationi tuae mea responsio defuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
facere ut nullus eorũ practermitaitur ad quos haebeneficia possint & debeat
puenire. Melius enim suꝑerunt istaeis quibus nec obsunt nec prosunt. quam eis
deetunt quibus prosunt. Diligentius tamen facit haec quisq pronecessarus suis.
quod proillo fiat similit̃ asuis: Corpori autemhumando quic quid impenditur
non esc praesidium salutis. sed humanitatis officiũ secundum affectũ quonemo
umquã carnem suam odio habet : Vnde opostet in quantum potest̃: procarne prox¬
mi cuntm gerat : cumille inderecesserit. quigerebat: Et sihaec ficiunt quicar¬
nis tesurretionem noncredunt: quantomagis debent facere qui credunt: Ut corpor
mortuo sed tamen resurrecturo. et in acternitate mansuro impensum eius modi
officium sit etiam quod ammodo eiusdem fidei testimonium. Quod uero quisq
apud memorias mastrrum sepelitur. hoctantum mihi uidetur prodes se defuncto
ut commendans eum martrrum patrocimo affectus proillo supplicationis augetur

Expanded text:
facere, ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint et debeant peruenire. melius enim supererunt ista eis, quibus nec obsunt nec prosunt, quam eis deerunt, quibus prosunt. diligentius tamen facit haec quisque pro necessariis suis, quo pro illo fiat similiter a suis. corpori autem humando quidquid inpenditur, non est praesidium salutis, sed humanitatis officium secundum affectum, quo nemo umquam carnem suam odio habet unde oportet ut quam potest pro carne proximi curam gerat. cum ille inde recesserit qui gerebat. et si haec faciunt, qui carnis resurrectionem non credunt, quanto magis debent facere qui credunt, ut corpori mortuo, sed tamen resurrecturo et in aeternitate mansuro inpensum eius modi officium sit etiam quodam modo eiusdem fidei testimonium! quod uero quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum mihi uidetur prodesse defuncto, ut commendans eum etiam martyrum patrocinio affectus pro illo supplicationis augeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quocionus alio modo uidentibus eos inqua figura uoluerint. Et mixime qlaendo ibes
ft toreu. er ede mone in hominbus confitentur & rogint cos itpuirane qu an coalc
funt dũ matu p angelicas portestites inhonorem commenditionemq scorũ aut u¬
fcorsine inuũ dulis in sonma quiete postis et adilia longe meliora uisiua cantibs

Expanded text:
quocumque alio modo uidentibus eos in qua figura uoluerint, et maxime quando ab eis quocumque alio modo uidentibus eos in qua figura uoluerint, et maxime quando ab eis se torqueri daemones in hominibus confitentur et rogant eos, ut pareant sibi, an ista fiant dei nutu per angelicas potestates in honorem commendationemque sanctorum ad utilitatem hominum illis in summa quiete positis et ad alia longe meliora uisa uacantibus
Abbreviated transcription (Latin):
er mudab illora udiertt̃ indicaut.: Quhoc abeis comperit. rulit menun ans
fercu patientis sime interrogabat & sipientis sime respondebat quacsis semibeo
quoda distum ꝑtinet qu estionem: utrum ipse adillam feminam uenisiet in somins
đ sprius cuis sineesfigie corporis sui. sicut nos ipsos inef figient̃i corporis sommani
Amipso aliud egelite uicd si dor mebit. aliud sonmiante siue pingeium siucitcenq
suntbili piecal ati que id potuit nonnatute: Et di munere non proorua facultate
Suumemi pso aliuida gente sue dormiente etsi uisis alis occupito ei nimilser uidit
insomnis. proferto tede aliquid factum ẽ quale illud c̃. quodin apostolotionactib
legiomus: Vbi ebĩs idĩ loquitur ananiae desaulo : Et indiciteo qusos postos ouumn accib
unieotem ã manom. cumhoc atiamas i psenesciret : Quod libethorũ mihi esponder&
alehomodẽ et demastrribus abillo ꝑgerem quaerere itruniphendsintn se oulaet

Expanded text:
et quid ab illo audierit, indicavit. Qui hoc ab eis comperit, retulit mihi, vifertur, patientissime interrogabatur et sapientissime respondebat, quaesissem ab eo, quod ad istam pertinet quaestionem, utrum ipse ad illam feminam uenisset in somnis, id est spiritus eius in effigie corporis sui, sicut nos ipsos in effigie nostri corporis somniamus, an ipso aliud agente uel, si dormiebat, aliud somniante siue per angelum siue quocumque mirabili gratia utique id potuit, non natura, et dei munere, non propria facultate; si autem ipso aliud agente, siue dormiente et uisis aliis occupato, cum mulier uidit in somnis, profecto tale aliquid factum est, quale illud est, quod in apostolorum Actibus legimus, ubi dominus Iesus loquitur Ananiae de Saulo et indicat ei, quod Saulus uidit ad se uenientem Ananiam, cum hoc Ananias ipse nesciret. quodlibet horum mihi responderet ille homo dei, et de martyribus ab illo pergerem quaerere, utrum ipsi adsint in somnis uel
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus et sapientu dĩ patris. Dequa sapientia scriptum est: Quod cum sit una
omnia potest: Est enimnatunt inuisibilis in ea ipsa forma inqua ae qualis .ẽ. patri
Natunt quippemuisibilis .ẽ. uerbum dĩ. Quod in principio enit uerbũ . & uerbũ¬
apuddm̃. &ds̃ erat uerbum . In quanatura etiam in mostalis omnino. iđ omnimodo
in cominutubilis ꝑmanet: Nam & anima humana. secundum quendã modũ dicitur
in mostadis. sed non est uerain mortalitas. ubitanta est̃ inmutabilitas. ꝑqduã defi¬
cere & ꝑficere potest: Vnde mors eius ẽ. alienare auitadĩ ꝑignorantiã quas ẽ
in illa Vita uero ei concurrere ad fontemuitae . ut inluminedĩ uidecctlumen
tiastis. Verbum autemdĩ quod ẽ. unigenitus filius cumpatre semꝑ in commuta¬
biliter uiuit Necdeficit quia ꝑmansio. nonminuitur. nec proficit: Quiper¬
fatio non augetur Est etiam ipse sieculorium ui sibilium. et in uisibiliũ creator

Expanded text:
Virtus et Sapientia Dei , de qua scriptum est, quod cum sit una, Virtus et Sapientia Dei , de qua scriptum est, quod cum sit una, omnia potest ? Est autem etiam natura invisibilis, in ea ipsa forma, in qua aequalis est Patri. Natura quippe invisibile est Verbum Dei, quod in principio erat, et Deus erat : in qua natura etiam immortalis omnino, id est omni modo incommutabilis manet. Nam et anima humana secundum quemdam modum dicitur immortalis: sed non est vera immortalitas, ubi tanta est mutabilitas, per quam et deficere et proficere potest. Unde mors ejus est, alienari a vita Dei per ignorantiam quae est in illa: vita vero ejus, currere ad fontem vitae, ut in lumine Dei videat lumen.tiatis. Verbum autem Dei quod est unigenitus Filius, cum Patre semper incommutabiliter vivit; nec deficit, quia permansio non minuitur; nec proficit, quia perfectio non augetur. Est etiam ipse saeculorum visibilium et invisibilium creator: