comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum aĩa uenturã miẜiam aut ĩperitissime aut inueritate nesciti
aut infelicissime in bt̃itudine ꝑtimescit: At si admiserias nunqͣ
ulterius reditura. Ex his ad bt̃itudinem ꝑgit fit ergo aliquid no¬
uI in tempor qd̾ finem nõ ħet tp̃oris. Curnon ergõ ⁊mundus.t
Cur non et homo factus ĩmundo ut illi nesciõ qui falsi circiut
afalsis sapientib fallacibq cõperti in dotrina sana tramite rec¬
ti itineris ententur: Nam quidam ⁊ illud qd̾ legitur in libro sa¬
lomonis qui nocatur eccłiastes. quid ẽ qd̾ fuit ip̃m qd̾ erit et quid
ẽ quod scũm ẽ ip̃m quod fiet. ⁊ non est om̃e recens sub sole. Quis¬
lautur ⁊ dicit. Scce hoc nonũ ẽ.iam fuit inseculis. que fuer̾t ante
nos pphos circuitus ineadem redeites ⁊ ineadem cuncta reuo¬
cantes dictum incelligi uolunt. ꝙ ille aut de his reb dixit d̾quib

Expanded text:
dum anima uenturam miseriam aut inperitissime in ueritate nescit dum anima uenturam miseriam aut inperitissime in ueritate nescit aut infelicissime in beatitudine pertimescit? At si ad miserias numquam ulterius reditura ex his ad beatitudinem pergit: fit ergo aliquid noui in tempore, quod finem non habet temporis. Quur non ergo et mundus? quur non et homo factus in mundo? ut illi nescio qui falsi circuitus a falsis sapientibus fallacibusque conperti in doctrina sana tramite recti itineris euitentur. Nam quidam et illud, quod legitur in libro Salomonis, qui uocatur ecclesiastes: Quid est quod fuit? Ipsum quod erit. Et quid est quod factum est? Ipsum quod fiet; et non est omloquetur et dicet: ecce hoc nouum est: iam fuit in saeculis quae fuerunt ante nos, propter hos circuitus in eadem redeuntes et in eadem cuncta reuocantes dictum intellegi uolunt; quod ille aut de his rebus dixit, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cubendo ⁊ impita ꝑseueraret infirimitas potuerunt. ⁊ qui furerunt
ante nos ip̃is recentib hõis creati tp̃orib istam mouer q̃stionẽ
Ip̃e demq pͥmus homo uel post priche uł egdem die. tosa̾ fcũs est
nisiut circuitus tempoꝵ inducerẽt quib eadem funsse semper
renouata atq repetant in rerum na atq ita deiacepo fore sine
renatione asseuerarent nolumina ueniẽtiu ⁊ p̃tereuntiu secłoꝵ
siie i murido pmanẽte isti circintus fierent. sie certis int̾uallis
oriens et cecidens mundus cadem semꝑ quasi nona quetra sicta
Suentirra sunt exhiberent a quo hidibrio prorsus ĩmortalem aĩam
etiam cum sap̃iam pceperit. hberare nõ pñt eunte sine cesatioreeite¬
i falsam beatitudinẽ ⁊ adueram miẜiam. sine cessatione redeũtẽ.
Duomclo eni na btĩtudo ẽ deciuus nũqͣ et̾nitite conficlitar.

Expanded text:
cubando et imperita perseueraret infirmitas. potuerunt et qui fuerunt cubando et imperita perseueraret infirmitas. potuerunt et qui fuerunt ante nos ipsis recentibus hominis creati temporibus istam mouere quaestionem. ipse denique primus homo uel postridie uel eodem die, posteaquam factus est, e uel debere dissoluere nisi ut circuitus temporum inducerent, quibus eadem semper fuisse nouata atque repetita in rerum natura atque ita deinceps fore sine cessatione asseuerarent uolumina uenientium et praetereuntium saeculorum, siue in mundo permanente isti circuitus fierent siue certis interuallis oriens et occidens mundus eadem semper quasi noua, quae transacta et uentura sunt, exhiberet. a quo ludibrio prorsus immortalem animam, etiam cum sapientiam perceperit, liberare non possunt euntem sine cessatione ad falsam beatitudinem et ad ueram miseriam sine cessatione redeuntem. quomodo enim uera beatitudo est, de cuius numquam aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
retrorsu redeundo tamq̃ si homĩs dies ab illo in quo nmc uiuit.uis¬
xoiium quo natus ẽ detrahas qn ad mitiu illa det̾tio ꝑlucetur
Saitem detrakantur retrorsum in spatio qd̾. mullo cepit excctim
uondico sigillatim minuta morãta uel horaru aut dieꝵ aut m̃sin
noit annor etiam quantitates s tam magna spatia quanta illa ł¬
sũma. ⁊ phendit annoꝵ que iam dicit a quibuslibet cõputatoribus
noros que tam mom̃toꝵ minutati detractione cõsimit. ⁊ detrahã¬
tur hec tanta spatia nõ sem el atq it̾um sepiusq s semꝑ quid sit
qubagitur quãdo nũqͣ adiitin. qd̾ om̃mo nullum est ꝓuenitur
qnap ꝙnos modo querimus post quinq milia ⁊ qd̾ excurrit ano¬
rum possent et posteri etiam poit annoꝵ sexcenties milies. eadem
curositate requirer̾.si intantu mortalitas hoĩum exoriento et cõ¬

Expanded text:
retrorsum redeundo tamquam si hominis dies ab illo, in quo nunc uiuit, usretrorsum redeundo tamquam si hominis dies ab illo, in quo nunc uiuit, usla detractio perducetur. Si autem detrahantur retrorsus in spatio, quod a nullo coepit exordio, non dico singillatim minuta momenta uel horarum aut dierum aut mensum aut annorum etiam quantitates, sed tam magna spatia, quanta illa summa conprehendit annorum, quae iam dici a quibuslibet conputatoribus non potest, quae tamen momentorum minutatim detractione consumitur, et detrahantur haec tanta spatia non semel adque iterum saepiusque, sed semper: quid fit, quid agitur, quando numquam ad initium, quod omnino nullum equod nos modo quaerimus post quinque milia et quod excurrit annorum, possent et posteri etiam post annorum sescenties milies eadem curiositate requirere, si in tantum haec mortalitas hominum exoriendo et ob
Abbreviated transcription (Latin):
ubiiam nullius numeri nom̃ haberemus. ex quo homine deus¬
fecit. Simiłr queri poss cur ante nõ fecẽit. Tei qui ppe ab hom̃ĩs
creatione cessatio retrorsus eterna sine mitio tanta est. ut si ei cõ¬
feratur qualibet magna et meffabił numerositas tp̃oꝵ que
tam̃ fine ecclusa certi spatii t̾minat. Nec tam̃ saltem tanta uidei
debebat. quanta si humoris breuissima guctam. uniu̾so mari. ⁊̃
quãtum cceanus circumfluit comparemus qm̃ istorum duoꝵ
uum quidem ꝑ exigunm e. altum in cõparabiliter magnũ s utrũq
finitu Illud uero tempõis spatium quod ab aliquo mito pro gredit
⁊aliquo tmmo cohercetur magnitudine quãtũcq tendatur. copatũ
ilu qucdmitin nõ ħet. nescio u̾trum ꝓminimo an potius pro nullꝰ
deputandũ ẽ hinc eĩm si a fine uł breuissima sigillatim momẽta e¬
trabintur decrescente nũo. licet iam ingenti ut uccabłm nõĩueniat

Expanded text:
ubi jam nullum numeri nomen haberemus, ex quo Deus hominem ubi jam nullum numeri nomen haberemus, ex quo Deus hominem fecit: similiter quaeri posset, quur ante non fecerit. Dei quippe ab hominis creatione cessatio retrorsus aeterna sine initio tanta est, ut, si ei conferatur quamlibet magna et ineffabilis numerositas temporum, quae tamen fine conclusa certi spatii terminatur, nec saltem tanta uideri debeat, quanta si umoris breuissimam guttam uniuerso mari, etiam quantum oceanus circumfluit, conparemus; quoniam istorum duorum unum quidem perexiguum est, alterum incomparabiliter magnum, sed utrumque finitum; illud uero temporis spatium, quod ab aliquo initio progreditur et aliquo termino cohercetur. magnitudine quantacumque tendatur, conparatum illi, quod initium non habet, nescio utrum pro minimo an potius pro nullo deputandum est. Hinc enim si a fine uel breuissima siugillatim momenta detrahantur, decrescente numero licet tam ingenti, ut uocabulum non inueniat,
Abbreviated transcription (Latin):
eis qui uolunt credere non enim semper fuisse s eẽ cepisse. sic̃
etim plato apertissime confitetur. quauis año nullis contra qͥ
loquitur sensisse crecdatur. hoc etiam de prima hominis conditione
responder ꝑꝑ eos qui similiter mouentur cur hõ pĩnumerablia
atq infinita retro tempoꝵ creatus nõ fuit tamq sero sit creatu ᷤᷤ
ut minusq sex milia suit annoꝵ ex quo eẽ cepisse in sacris litteĩs¬
muenit᷑.Si eĩm breuitas eos offendit tp̃oris. ꝙ tam panci eis uidẽt᷑
anni ex quo in stitutus homo in nr̃is antoritatib legitur. cõside̾nt
nihil ẽẽ diuturnu. in quo ẽ aliquid extremũ ⁊ om̃ia seculoꝵ s̃patia¬
defmnita.si et̾nitati. in termine cõparentur nõ exigua existimanda
eẽ s nulla. Ne ꝑhoc si nõ quinq nel sex ueru etiam sexaginta mi¬
annoꝵ aut itidem ꝑ totidem. totiens multiplicarent. hec simima

Expanded text:
eis, qui nolunt credere non eum semper fuisse, sed esse coepisse, sicut eis, qui nolunt credere non eum semper fuisse, sed esse coepisse, sicut etiam Plato apertissime confitetur, quamuis a nonnullis contra quam loquitur sensisse credatur: hoc etiam de prima hominis conditione responderim, propter eos, qui similiter mouentur, quur homo per innumerabilia adque infinita retro tempora creatus non sit tamque sero sit creatus, ut minus quam sex milia sint annorum, ex quo esse coepisse in sacris litterisnuenitur. Si enim breuitas eos offendit temporis, quod tam pauci eis uidentur anni, ex quo institutus homo in nostris auctoritatibus legitur: considerent nihil esse diuturnum, in quo est aliquid extremum, et omnia sdefinita, si aeternitati interminatae comparentur, non exigua existimanda esse, sed nulla. Ac per hoc, si non quinque vel sex, verum etiam sexaginta miannorum; aut itidem per totidem toties multiplicaretur haec summa,
Abbreviated transcription (Latin):
orbem sibi creditum ẽẽ predixit. ⁊ cuitotus orbis sicut ab eo predictu.
e treclidit que uera se narrasse p̃t̾ita exhis q̃ futura p̃nĩctiauit cum tã¬
siue solum quide ẽẽ s certis secłorum interuallis ĩnumerabiliter o¬
riti et occide necc̃e ẽ fateatur hõium genus. Primo sine hominib
gignentib extitisse. Neq enim ut alsumonib incendusq tp̃orum
qͣuas illi non putant toto prorsus orbe cõtingẽ ⁊ ideo pancos hoĩe
ex quib multitudo pristina reparetur semꝑ reman̾e cotem piũt
Iti ahii pñt putare ꝙ aliqui hoi̾um ꝑeunt eͥmundo relinquantu
inmundo s sicut ip̃m mundu exmateria sua renasci existunãt
ita in illo ex elementis eius genus humanũ. ac deinde ⁊ parenti¬
bus progeniem pullulare mortalum sic̃ alioꝵ ni̾alu sapł̃tur¬
Nded aũtẽ respondimus cum de mundi origine questio u̾teretur

Expanded text:
orbem sibi crediturum esse praedixit, et cui totus orbis, sicut ab ea praedictum orbem sibi crediturum esse praedixit, et cui totus orbis, sicut ab ea praedictum est, credidit; quae uera se narrasse praeterita ex his, quae futura praenuntiauit, cum tansiue solum quidem esse, sed certis saeculorum interuallis innumerabiliter oriri et occidere, necesse est fateantur hominum genus prius sine hominibus gignentibus extitisse. Neque enim ut alluuioibus incendiisque terrarum, quas illi non putant toto prorsus orbe contingere, et ideo paucos homines, ex quibus multitudo pristina reparetur, semper remanere contendunt, ita et hi possunt putare, quod aliquid hominum pereunte mundo relinquatur in mundo; sed sicut ipsum mundum ex materia sua renasci existimant, ita in illo ex elementis eius genus humanum ac deinde a parentibus progeniem pullulare mortalium, sicut aliorum animalium. CAPUd autem respondimus, cum de mundi origine quaestio uerteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
cui loquebatur plusqͣ ecto annoꝵ milia ille costituit cum aput grecos
Longe itaq hi nũi annoꝵ illis egiptus sunt inmores nec seeis etiam si
tertantus computarentur equãrent phibentur enim egiptii quedam
tam breues annos habuisse ut quaternis mensib fmnirentur unde
annus plenior ⁊ melior qualis nunc ⁊ nob̾ ⁊ illis ẽ tres eorum annos
cõplectebatur antiquos s nec sic quidem ut dixi greca egiptie num̃o
tporum cõrordat hystoria. et ideo grece potius fides habenda ẽ quia uei¬
tatem nõ excedit annoꝵ qui lit̾teris nr̃is que uere sacre sunt conti¬
nentur Porro si bec epła alexandri q̃ maxime ĩnotuit multum aber¬
ret in spatiis tempoꝵ approbabili fide rerum quanto ninus credendũ
ẽ illisltteris quas plenas fabulosis uelut antiquitatib proferre no¬
sueruit contra auctoritate notissimorũ diuinoꝵq libroꝵ que totum

Expanded text:
cui loquebatur, plus quam octo annorum milia ille constituit, cum aput Graecos cui loquebatur, plus quam octo annorum milia ille constituit, cum aput Graecos Longe itaque hi numeri annorum illis Aegyptiis sunt minores. nec eis, etiamsi ter tantum conputarentur, aequarent. Perhibentur enim Aegyptii quondam tam breues annos habuisse, ut quaternis mensibus finirentur; unde annus plenior et uerior, qualis nunc et nobis et illis est, tres eorum annos conplectebatur antiquos. Sed ne sic quidem. ut dixi, Graeca Aegyptiae numero temporum concordat historia. Et ideo Graecae potius fides habenda est, quia ueritatem non excedit annorum, qui litteris nostris, quae uere sacrae sunt. continentur. Porro si haec epistula Alexandri, quae maxime innotuit, multum abhorret in spatiis temporum a probabili fide rerum: quanto minus credendum est illis litteris, quas. plenas fabulosis uelut antiquitatibus proferre uoluerint contra auctoritatem notissimorum diuinorumque librorum, quae totum
Abbreviated transcription (Latin):
cos etiam quedam mendacissime litere quas ꝑhibent mn ustoria
tempor multa annoꝵ milia cõtiner̃ cum inlitte̾is sacris ab institu¬
tione hoĩs nõ dum cõpleta annoꝵ sexmilia cõputemus. Unde ne
multa disputem quẽ ad modum illaꝵ litteraꝵ inquib longeplu¬
ra annoꝵ milia referunt᷑ uanitas refellatur ⁊̃ nulla millis rei h¬
udonea reperiatur anctoritas. Illa epistola alexandri magni ad
olympiadem matrem suam quam scripsit narratione cĩusdã
egiptii sacerdotis in sinuans quam protulit ex litteris. que sacre
apud illos haberentur. Continet etiam regna q̃ greca quoq noñ
hustoria in quib regnum assiriorum ineadem epła alex andri. qnr mi¬
lia ercedit annor. Ingreca ũs hystoria mille ferme ⁊ trecentos Ret. ab⁊
ip̃us beli principatũ. quem regem ⁊ ille egoptius in eiusdem regni po¬
nit exordio. Psarum. aũt ⁊ macedonũ impiumm usq ad ip̃m alẽx indͤ

Expanded text:
eos etiam quaedam mendacissimae litterae, quas perhibent in historia eos etiam quaedam mendacissimae litterae, quas perhibent in historia temporum multa annorum millia continere: cum ex Litteris sacris ab institutione hominis nondum completa annorum sex millia computemus. Unde, ne multa disputem quemadmodum illarum litterarum, in quibus longe plura annorum millia referuntur, vanitas refellatur, et nulla in illis rei hidonea reperiatur auctoritas: illa epistula Alexandri Magni ad Olympiadem matrem suam, quam scripsit narrationem cuiusdam Aegyptii sacerdotis insinuans, quam protulit ex litteris quae sacrae aput illos haberentur, continet etiam regna, quae Graeca quoque nouit historia; in quibus regnum Assyriorum in eadem epistula Alexandri quinque milia excedit annorum; in Graeca uero historia mille ferme et trecentos habet ab ipsius Beli principatu, quem regem et ille Aegyptius in eiusdem regni ponit exordio; Persarum autem et Macedonum imperium usque ad ipsum Alexandrum,
Abbreviated transcription (Latin):
iecturas hoium nescientiu quid loquantur de na gns humam. Alii
tur. Unde ⁊ ait apuleius cum hoc animatiu genus describeret.Sigilla¬
tim mortales cuncti tam̃ uniu̾so gene̾ ꝑpetiũ. ⁊ cum illis dictum fiĩt
si semp fuit humanu: genus quon̾am uerum eorum loquatur ystõia
narrans qui fu̾it. Quãrũq rerum inuentores qui pͥmi liberalium di¬
sciplinaꝵ aliarumq arti institutores uel a quib primu illa uelt
illa regio parsq t̾raru. illa atq illa insula meoli ceperit. Respondent
diuins ⁊ cõflagrationib ꝑ cetera interualla tp̃or non quide omnia
s plurima t̾raꝵ ĩta uastari ut redigantur homines ad exiguã pancita¬
te ex quoru progenie rursus multitudo pristina reparctur ac sic idẽ¬
tidem reparari ⁊ institui qͣi prima cum restituant potius q̃ fuerãt illis
nimiis nastationib in terruꝑta ⁊ extincta eetum hominẽ nisi ex hõĩe
existere om̃ino non posse Dicunt aũt ꝙ putant nõ qd̃ scunt. Fallut

Expanded text:
iecturas hominum nescientium quid loquantur de natura uel instituttur. Unde et ait Apuleius, cum hoc animantium genus describeret: \'Singillatim mortales, cuncti tamen uniuerso genere perpetui.\' Et cum illis dictum fuerit, si semper fuit humanum genus, quonam modo uerum eorum loquatur historia narrans qui fuerint quarumque rerum inuentores, qui primi liberalium disciplinarum aliarumque artium institutores. uel a quibus primum illa uel illa regio parsque terrarum. illa adque illa insula incoli coeperit, respondent diluuiis et conflagrationibus per certa interualla temporum non quidem omnia, sed plurima terrarum ita uastari, ut redigantur homines ad exiguam paucitatem, ex quorum progenie rursus multitudo pristina reparetur; ac sic idetidem reparari et institui quasi prima, cum restituantur potius quae fuerant illis nimiis vastationibus interrupta et exstincta; caeterum hominem nisi ex homine existere omnino non posse. Dicunt autem quod putant, non quod sciunt. 2. Fallunt
Abbreviated transcription (Latin):
umicunq sicit tens partitus ẽ mensura fider. Si enum prouiribus
uinicu atir infans. fat ut crescendo plus sapiat si aũt iures sue ci¬
pnotatis eecedat deficiet ante quam crescat. Capitulum .xui
e secula preterierint. ante qͣ gemis ĩstitueretur humanum me
fateor ignorare. non tam̃ oubito nibil omnino creature create: ⁊ee
uinte tpa eterna manifestauit aũt tp̃orib siuis nͥbum suu. Eccedint
retto ꝙ fuint tempora et̾na que tamẽ nõ furnt deo coet̾na. Si quidem¬

Expanded text:
unicuique sicut Deus partitus est mensuram fidei. Si enim pro uiribus unicuique sicut Deus partitus est mensuram fidei. Si enim pro uiribus suis alatur infans, fiet, ut crescendo plus capiat; si autem uires suae capacitatis excedat, deficiet antequam crescat. CAPUT XVIe saecula praeterierint antequam genus institueretur humanum, me fateor ignorare; non tamen dubito nihil omnino creaturae Creatori esante tempora aeterna; man i fe s tau ita autem temporibus suis uerbum suum. Ecce dixit retro quod fuerint tempora aeterna, quae tamen non fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
s manẽte ppetuitate precedens. Sed hoc si respondero eis qui requi¬
runt quõ semꝑ creator semꝑ dñs fuit. si creatura ẜiens non semp
fuit aut quoniodo creata ẽ ⁊ nõ potius creatori coeterna ẽ si seꝑ fuit
Dereor ne facilius iudicer affirmare qd nescio q̃ docere quod scio
edeo igitur adid qd̾ creator nr scire nos noluit. Illa uero que ul
sapientiorib in hac uita scire ꝑmisit. uel om̃ino ꝑfectis in alia ui¬
ta scienda ẜuauit. ultra uires meas ẽẽ confiteor. ẜ ideo putaui si¬
ne affirmatione tractanda ut qui hec legunt uideant a quibus
questionu ꝑicuł debeant temperare. nẽc ad om̃ia se idoneos abi¬
trentur potusq intelligant. q̃ sit apło obtemperandũ. p̃cipienti
salubriter ubi. nt Dicõ au̾t ꝑ gratiam dei quedata est m. om̃ib
qui sunt ĩ uob̾. non plus sapere ꝙͣ. oportet sapere. E sapere adtẽperãtiã

Expanded text:
sed manente perpetuitate praecedens. Sed hoc si respondero eis qui requised manente perpetuitate praecedens. Sed hoc si respondero eis qui requirunt, quo modo semper creator, semper dominus fuit, si creatura seruiens non semper fuit; aut quo modo creata est et non potius creatori coaeterna est, si semper fuit: uereor ne facilius iudicer adfirmare quod nescio, quam docere quod scio. Redeo igitur ad id, quod creator noster scire nos uoluit; illa uero, quae uel sapientioribus in hac uita scire permisit uel omnino perfectis in alia uita scienda seruauit, ultra uires meas esse\' confiteor. Sed ideo putaui sine adfirmatione tractanda, ut qui haec legunt uideant, a quibus quaestionum periculis debeant temperare, nec ad omnia se idoneos arbitrentur potiusque intellegant quam sit apostolo obtemperandum praecipienti salubriter, ubi ait: Dico autem per gratiam Dei quae data est mihi omnibus qui sunt in uobis, non plus sapere quam oportet s
Abbreviated transcription (Latin):
bilib motib tpͣa peragantur tp̃a omnino ẽe nõ possent. Ac ꝑ hoc i¬
⁊ si semꝑ fuerunt. creati stͥ. nec si semꝑ fuert. ideo creatori coeternii
sunt Iue enim semꝑ funit et̾nitate ĩmutabilis. Isti aut facti sunt
ieo semp fuisse dicuntur quia omni tp̃e fuerũt sine quib tpoa
nullo modo ẽẽ potuerunt. Tempꝰ aũt qm̃ mutabilitate transcurit
et̾nitatati inmutabili non põt ẽẽ coct̾num. Acꝑhoc etiam si in mõ¬
seunt. ⁊ ideo creatori. in cuius mõtu dicendu nõ ẽ uł fuisse ꝙ iam
nõ sit uł futurũ eẽ ꝙ nõ dum sit coet̾ni eẽ nõ pñt. Quaꝑꝑ si deus sẽ
per dñs fuit semꝑ hũit creatura suo dñatui ẜmentẽ. Uerum tam̃
nõ de ip̃o genitam s ab ip̃o de nihilo fcĩm nec ei coet̾nam. Erat qͥppe
ante illam ꝙͣuis nullo tẽpore sineilla nõ eim spatio transcurrens

Expanded text:
bilibus motibus tempora peragantur, tempora omnino esse non possunt; ac per hoc bilibus motibus tempora peragantur, tempora omnino esse non possunt; ac per hoc etsi semper fuerunt, creati sunt, nec si semper fuerunt, ideo Creatori coaeterni sunt. Ille enim semper fuit aeternitate inmutabili; ise fuerunt, sine quibus tempora nullo modo esse potuerunt; tempus autem quoniam mutabilitate transcurrit, aeternitati inmutabili non potest esse coaeternum. Ac per hoc etiamsi inmorseunt, et ideo Creatori, in cuius motu dicendum non est uel fuisse quod iam non per dominus fuit, semper habuit creaturam suo dominatui seruientem; uerum tamen non de ipso genitam, sed ab ipso de nihilo factam nec ei coaeternam; erat quippe ante illam, quamuis nullo tempore sine illa; non eam spatio transcurrente,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erat homo. ⁊ siquid huiusmodi. Postremo sino cum initio tp̃is
s post aliqued tp̃s fcũs ẽ mundus possumus dicere erat tps qñ
nõ erat mundus at uero erat tp̃s qñ nullu erat tp̃s tam incon¬
uenient dicimus ac si quisq dicat erat homo qn nullus eãt hõ
aut eit iste mundus qñ iste nõ erat mundꝰ. Si enim de alio atq
alio intelligatur. põt dici aliquo medo. hoc ẽ erat alius homo qñ ñ
erat iste homo. Si ergo erat aliud tp̃s qñ nõ erat tp̃s hoc. Recte pos¬
sumus dicere. at nõ e̾rat tp̃s qn̾ nullum erat tp̃s quis uel insipiẽ¬
tissimus dreerit. Sicut ergo dicimus creatum tp̃s cum ideo sempẽ
fuisse dicatur. qmia omnꝰ tp̃e tp̃s fuit. ita nõ ẽ consequens ut sit
semp fuerunt angłi. ideo non srait creati. ut ꝑpea semꝑ fuisse dicãt
quia omni tp̃e fũerunt ⁊ ꝑꝑea ommi tp̃e fuerunt. quia nullo medo
sine his ip̃a tpra ẽẽ potuerunt. Ubi enim nulla creatura ẽ cuiꝰ muta¬

Expanded text:
non erat homo, et si quid huius modi; postremo si non cum initio temporis, sed post aliquod tempus factus est mundus, possumus dicere: Erat tempus, quando non erat mundus; at uero: Erat tempus, quando nullum erat tempus, tam inconuenienter dicimus, ac si quisquam dicat: Erat homo, quando nullus erat homo, aut: Erat ialio intelligatur, potest dici aliquo modo, hoc est, Erat alius homo, quando non erat iste homo. Sic ergo, Erat aliud tempus, quando non erat hoc tempus, recte possumus dicere; at uero: Erat tempus, quando nullum erat tempus, quis uel insipientissimus dixerit? Sicut ergo dicimus creatum tempus, cum ideo semper fuisse dicatur, quia omni tempore tempus fuit: ita non est consequens, ut, si semper fuerunt angeli, ideo non sint creati, ut propterea semper fuisse dicantunt, et propterea omni tempore fuerunt, quia nullo modo sine his ipsa tempora esse potuerunt. Ubi enim nulla creatura est, cuius muta
Abbreviated transcription (Latin):
fier me philosophorũ argim̃ta detraberent. quoꝵ acutissimus illidt
putatuer os dicunt nuilla infinita ulla scientia posse copbendi. Ae ꝓhoe
dena meuunt reru quas facit oĩum finitar om̃s finitas apud se ro¬
ner heꝯdonitas añt eius nũq uacua fuisse credenda ẽ ne st tp̃alis
eudoperatio cuis retro fĩt eterna cessatio qałi penitu it ueo po¬
oris sinemitio nacationis Ac ꝑpea sic oꝑis adgreisus mitim. Ndeo ie¬
cesse uinquiunt cadem semꝑ repeti eademq semꝑ repetenda trinscu¬
fere nel mente mundo mutabiliter qui licet nunꝙ̃ nõ fĩ̾t. ⁊ sinemi¬
tiose pire sit transactus ẽ uł enis quoq ortu et eccałi semo illis circuitib
gnt semꝑ quidem tem poraha s aliaato alia ꝑ hiretus oꝑraturer
⁊e su aliqmetiam ad romine faciendu quem nũqr antea fecent ger¬
ne fssenoscientia qua putant nõ posse quecũo infiita conohenti
s quasi ad horam sicut ueniebat ĩ mentẽ fortuita quadamicostantia

Expanded text:
fide me philosophorum argumenta deterrent, quorum acutissimum illud putatur, quod dicunt nulla infinita ulla scientia posse conprehendi; ac per hoc Deus, inquiunt, rerum quas facit omnium finitarum omnes finitas aput se rationes habet; bonitas autem eius numquam uacua fuisse credenda est, ne sit temporalis eius operatio, cuius retro fuerit aeterna cessatio, quasi paenituerit eum prioris sine initio uacationis ac propterea sit operis adgressus initium; et ideo necesse rrere: vel manente mundo mutabiliter, qui licet nunquam non fuerit et sine initio temporis tamen factus est; vel ejus quoque ortu et occasu semper illis circuitibus autem semper quidem temporalia, sed alia atque alia perhibetur operatus, ac sic aliquando etiam ad hominem faciendum, quem numquam antea fecerat, peruenisse, non scientia, qua putant non posse quaecumque infinita conprehendi, sed quasi ad horam, sicut ueniebat in mentem, fortuita quadam inconstantia
Abbreviated transcription (Latin):
quia iam a mortius ita resurrexit. ut mori deinceps om̃ino nõ
possit. Deniq sequitur ⁊ dicit. s nõ pͥmu qued sp̃uale ẽ. s qd̾ aĩale
postea spũale ubi multo aptius declaranit. se. mimale corpus ĩ¬
sinuasse. in eo qued scriptum ẽ. ftũm ẽ pͥmu hoĩe ĩ aĩ uiuẽte:
S p̃ualem aũt ĩ eo qd̾ ait. nouissimus adam in sp̃um iuificandem.
Druus ẽ enim animale corpus quale huit pͥmus adam. qͣzuis
non moriturum nisi peccasset. quale nuc h̾emus et nos atte¬
nus eius mutata uitiataq natur quatenus m illo postea qͣ
peccauit effectum ẽ. Unde haberet iam moriendi necessitatẽ
Sale pro nob̾ etiam xp̃s pͥmitus habere dignatus ẽ. non quidẽ
necesĩtate s potestate postea uõ spũale qualeiam p̃cexit ĩ xp̃o
tanqͣ in capite nr̃o. secuturu ẽ autẽ in membris enis ultima
resurrectione mortuor adiungit deinde amplus apĩs duorũ

Expanded text:
qui iam ex mortuis ita resurrexit, ut mori deinceps omnino non qui iam ex mortuis ita resurrexit, ut mori deinceps omnino non possit. Denique sequitur et dicit: Sed non primum quod spiritale est, sed quod animale, postea spiritale. Ubi multo apertius declarauit se animale corpus insinuasse in eo quod scriptum est factum esse primum hominem in animam uiuentem, spiritale autem in eo quod ait: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem. Prius est enim animale corpus, quale habuit primus Adam, quamuis non moriturum, nisi peccasset; quale nunc habemus et nos, hactenus eius mutata uitiataque natura, quatenus in illo, postea quam peccauit, effectum est, unde haberet iam moriendi necessitatem; tale pro nobis etiam Christus primitus habere dignatus est, non quidem necessitate, sed potestate; postea uero spiritale, quale iam praecessit in Christo tamquam in capite nostro, secuturum est autem in membris eius ultima resurrectione mortuorum. Adiungit deinde apostolus duorum
Abbreviated transcription (Latin):
uit. In corpore ergo aĩali pͥmu homiine fcũm sic apłs loquitur.
uolens eni a spĩrituali qd̾ in resurrectione futuru ẽ hoc qd̾ nune
ruptione. Seminatur ĩ cõtumelia surgit ingła Semin̾atur ĩ
infirmitate. surgit in uirtute. Seminatur corpus aĩale surgit cõ¬
pus spũale. Dem̃de ut hoc probaret. Fi ẽ inquit corpus aĩale. ẽ
Etũs ẽ primus hõ manimã uiuente. Isto igitur medo uolut⁊
ostendere quid sit corpus. animale. quãius scriptura nõ dixẽit.
de homine primo qui ẽ appellatus ad.aiii. qñ illi anima flatu dei
creata ẽ. ⁊ fcũs ẽ homo incorpore aĩali. s fcũs ẽ homo ĩ animã i¬
uentẽ. In eo ergo quod scriptum ẽ fcũs ẽ pͥmus hõ manima ui¬
uentẽ. uoluit ãpostolus intelligi. corpus hominis aĩale. Spirita¬
le aũt quẽ adinodum intelligendum ẽet ostendit addendo nou¬
ssimus adam inspũm uiuifĩcantẽ ꝓtuldubio xp̃m significans:

Expanded text:
uit. In corpore ergo animali primum hominem factum sic apostolus loquitur. Volens enim ab spiritali, quod in resurrectione futurtuitatem. seminatur in contumelia, surgit in gloria. seminatur in infirmitate , surgit in uirtute. seminatur corpus animale, surgit pus spiritale. Deinde ut hoc probaret: Si est, inquit, corpus animale, est est: Factus est primus homo in animam uiuentem. Isto igitur modo uoluit ostendere quid sit corpus animale, quamuis scriptura non dixerit de homine primo, qui est appellatus Adam, quando illi anima flatu Dei creata est: Et factus est homo in corpore animali; sed: Factus est homo in animam uiuentem. In eo ergo quod scriptum est: Factus est primus homo in animam uiuentem, uoluit apostolus intellegi corpus hominis animale. Spiritale autem quem ad modum intellegendum esset, ostendit addendo: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem, procul dubio Christum significans,
Abbreviated transcription (Latin):
sugestioni uel qualicũq suasioni prõpria uoluntate consenserit:
I anc igitur consensionẽ bac malam que male suadenti adhiburt i¬
noluntatẽ que meo res fecerit q̃rimus Nam ut hec quoq impedim̃tũ¬
Abistu questione tollatur. si cadem tẽptatione ambo tẽptentur ⁊ unus
ei cẽdat᷑ atqͣ consentiat. ilter uõ idem qui fuerat persenẽt quid aliud
ipparet. nisi unu: noluisse. alt̾um uoluisse. ⁊castitate deficere: Uñ nasi
propria uolmtate ubi cadem fuerit inutroq corporis⁊ animia ffecto
Rmnbor ccuilis pariter uisa ẽ cadem pulcritudo ambob parit᷑ institit
aecuita teptitio P opriam igiturĩ una eorum nohantate⁊ malam que
reo feccrꝑ scire uolentib si bene intucatur nibil occurrit. Sreni dixei¬

Expanded text:
suggestioni et qualicumque suasioni propria voluntate consenserit. suggestioni et qualicumque suasioni propria voluntate consenserit. Hanc igitur consensionem, hanc malam quam male suadenti adhibuit voluntatem, quae in eo res fecerit, qab ista quaestione tollatur, si eadem temtatione ambo temtentur et unus ei cedat atque consentiat, alter idem qui fuerat perseueret, quid aliud apparet nisi unum noluisse, alterum uoluisse a castitate deficere? unde nisi propria uoluntate, ubi eadem fuerat in utroque corporis et animi affectio, amborum oculis pariter uisa est eadem pulchritudo, ambobus pariter institit occulta temtatio P propriam igitur in uno eorum uoluntatem malam res quae fecerit scire uolentibus, si bene intueantur, nihil occurrit. si enim dixe
Abbreviated transcription (Latin):
na efficiens ẽ uolãtatis male. Quomͦ inquã bonur ẽ caũsa mali
Cum ẽĩm se uolũtas relicto superiore ad inferiora conuertit efficit
mala Non quia malum ẽ quo se conuertit. s quia peruersa ẽ ip̃a cõ¬
uersio. idarco nõ res inferior uolntate malam facit. s rem inferio¬
rem praue ac mordinate ip̃a que fcã est appetunt. Sienim aliqui d
equaliter affectu.mnimo ⁊ corpore uideat unius corporis pulcritudi
nem qua uis.i. unus eorum ad illicite fruendum moueatur. Ater
in noluntate puchci stibilis perseueret quid putamꝰ ciuse ẽẽ ut
ent quedemambor nõ dispariliter occuriit aspectib an cro intuentis
mcaeemr non et illiꝰ an nõ ai̾us Cur non utriusq. Ambos eĩm et
arnio eteorpore equaliter affectos fuisse pdreimus andicendu est
Alterum eorum occulta maligni sp̃s sugestione tẽptatum q̃si nõ eidẽ

Expanded text:
na efficiens est uoluntatis malae? Quo modo, inquam, bonum est causa mali? na efficiens est uoluntatis malae? Quo modo, inquam, bonum est causa mali? Cum enim se uoluntas relicto superiore ad inferiora conuertit, efficitur mala, non quia malum est, quo se conuertit, sed quia peruersa est ipsa conuersio. Idcirco non res inferior uoluntatem malam fecit, sed rem inferiorem praue adque inordinate, ipsa quia facta est, adpetiuit. Si enim aliqui duo aequaliter affecti animo et corpore uideanem, qua visa unus eorum ad illicite perfruendum moveatur, alter in voluntate pudica stabilis perseveret; quid putamus esse causae, ut quandoquidem amborum non dispariliter occurrit aspectibus. An caro intuentis in causa est? Cur non et illius? An vero animus? Cur non utriusque? Ambos enim et animo et corpore aequaliter affectos fuisse praediximus. An dicendum est, alterum eorum occulta maligni spiritus suggestione tentatum? quasi non eidem
Abbreviated transcription (Latin):
endo. utiq nocuit nõ igitur ẽe potuit sempiterna uoluntas mala.
in ea re inqua bonum nale precesserat. ꝙ mala uoluntas nocẽdo
posset adimere Siergo nõ erat sempitna quis eam fecerit quero
restat ut dicatur ꝙ eã res fecerit malam uoluntate inqua nulla
uoluntis fuit. Hec utrum supior sit requiro an inferior an equali
s si supior ntiq melior Quomͦ ergo nullius ac nõ potius bone uo¬
lũtatis Poc idem profecto et equalis duo quippe qͣ diu sunt parit̾
uoluntatis bone nõ facit aliter in altero uoluntate malam relĩꝗt
ut inferiorres cui nulla noluntas ẽ fecerit angłice nature q̃ pͥma
pecenut uoluntate malã. S etiam res ip̃a quẽcũq inferior usq
ad infimã t̾ram qm̃ naturã et eentia ẽ. proculdubio honaẽ. habens
modum et sp̃em suam ingener̃ atq ordine suo. Quomͦ ergo res bo¬

Expanded text:
endo, utique nocuit. Non igitur esse potuit sempiterna voluntas mala endo, utique nocuit. Non igitur esse potuit sempiterna voluntas mala in ea re in qua bonum naturale praecesserat quod mala voluntas nocendo posset adimere. Si ergo non erat sempiterna, quis eam fecerit quaero? Restat ut dicatur quod ea res fecerit malam voluntatem, in qua nulla voluntas fuit. Haec utrum superior sit requiro, an inferior, an aequalis, sed si superior utique melior: quomodo ergo nullius, ac non potius bonae voluntatis? hoc idem profecto et aequalis: duo quippe, quandiu sunt pariter voluntatis bonae, non facit alter in altero voluntatem malam. Relinquitur ut inferior res, cui nulla voluntas est, fecerit angelicae 31 naturae quae prima peccavit voluntatem malam. Sed etiam res ipsa quaecunque est inferior usque ad infimam terram, quoniam natura et essentia est, procul dubio bona est, habens modum et speciem suam in genere adque ordine suo. Quo modo ergo res bo
Abbreviated transcription (Latin):
nam profecto het aut malam. Si bonam quis ita desipiat nt di¬
eat ꝙ bona uoluntas faciat uoluntate malam. Erit eĩm si ita
ẽ bona noluntas cansa peccati quo absurdius putari nihil potest.
Siaũt res ista que putatur facere uoluntate malam. ip̃a quaꝙ
siet uoluntate malam etiam eam que fecerit res consequenter
inquiro Ronẽ enim prima noluntas mala quam fecerit nolũ¬
tas mala s illa prima ẽ. quam nulla fecit. Nam si precessit aqua
fieret illa prior ẽ que alt̾am fecit. Si respondetur ꝙ eami nulla res
fecerit. ⁊ ideo semꝑ fu̾it quero utrum in aliqua na fu̾i̾t. Si enĩ in
nulla fuit om̃ino nõ fuit. si. aũt maliqua uitiabat cam ⁊ corrũpe¬
bat eratq illi noria ac ꝑhoc bono prinabat. ⁊ ideo in mala na uolũ¬
tas mala ẽẽ nõ poterat. s inbona mutabili tam̃ cum uitium hoc po¬
sset nocere si cĩm nõ nocuit. nõ utiq uitiui fuit. ac ꝑhoc nec mala
uoluntas fuisse dicenda ẽ Poro sinocuit bonum anferẽdo ułminu¬

Expanded text:
nam profecto habet aut malam: si bonam, quis ita desipiat ut dicat quod bona uoluntas faciat uoluntatem est, bona voluntas causa peccati, quo absurdius putari nihil potest; si autem res ista quae putatur facere voluntatem malam, ipsa quoque habet voluntatem malam, etiam eam quae fecerit res consequenter inquiro. Non est enim prima voluntas mala, quam fecit voluntas mala, sed illa prima est quam nulla fecit. Nam si praecessit a qua fieret, illa prior est quae alteram fecit: si respondetur quod eam nulla res fecerit, et ideo semper fuerit, quaero utrum in aliqua natura fuerit? si enim in nulla fuit, omnino non fuit; si autem in aliqua, vitiabat eam et corrumpebat, eratque illi noxia, ac per hoc bono privabat, et ideo in mala natura voluntas mala esse non poterat, sed in bona, mutabili tamen, cui vitium hoc nocere posset; si enim non nocuit, non utique vitium fuit. Ac per hoc nec mala voluntas fuisse dicenda est: porro si nocuit bonum auferendo vel minu
Abbreviated transcription (Latin):
tes originem mortis ⁊ inmembris nostris iuitiataq natura conten¬
tionem eius siue uctoriam deprima preuaricatione gestantes:
Eus enimcrenuit hominẽ rectum naturarũ ancto eapitulu. ⁊e¬
nõutiq utior s sponte deprauatus insteq dampnatus depuatos
dampnatosq gxnerauit Om̃s t̾nim fuimus in illo uno qñ om̃s
furus ille m̃ius qui ꝑfemina lapsus ẽ in pcc̃m que de illo facta ẽ
inte ꝑec̾m iondum erat nob̾ sigillatim creata et distributa forda
in qua singuli niueremis s iam̃ erat natura feminał ex qua propa¬
uistaq dampnata nõ alterius cõclitionis homo ex homine nascẽt
Ae ꝑ hoc aliberi arbitrii malo usu series calamitatis huiꝰ exorta est
q̃ humanu genus origine depraata uelut radice corrupta usꝙ

Expanded text:
tes originem mortis et in membris nostris uitiataque natura contentes originem mortis et in membris nostris uitiataque natura contentionem eius siue uictoriam de prima praeuaricatione gestantes. eus enim creauit hominem rectum, naturarum auctor, non utique uitiorum; sed sponte deprauatus iusteque damnatus deprauatos damnatosque generauit. Omnes enim fuimus in illo uno, quando omnes fuimus ille unus, qui per feminam lapsus est in peccatum, quae de illo facta est ante peccatum. Nondum erat nobis singillatim creata et distributa forma, in qua singuli uiueremus; sed iam erat natura seminalis, ex qua propaiusteque damnata non alterius condicionis homo ex homine nasceretur. Ac per hoc a liberi arbitrii malo usu series calamitatis huius exorta est, quae humanum genus origine deprauata, uelut radice corrupta, usqu
Abbreviated transcription (Latin):
par tenpus puatur aĩa nec solam ip̃am totu porã ubianima ẽt
nbrcrero pore sererata pinitur s quicquiol mortis ẽuiqr adno¬
ussim ꝑofs̃ preceptifatat transgrestio eẽfestrn goitia ipnct¬
de ser antt daua de corpore suorum nuclitate confuu sumtudende
ẽtiam folts ficumeis forte a ꝑturbatis prima copta sint pudenda
teeerimt que prius eadem membra erut s pudenda ñ erent. Sẽ¬
serunt ergo nonũ motum ĩ obedientis carnis sue tanqͣ reciꝓcam
penam in obechientie iam quippe aĩa lib̾tate in ꝑu̾sum ꝓpria delec¬
tata ⁊ deo dedignata ẜuire pristmo corporis ẜuitio destituebatur.
Et quia supiorem dñm suo arbitrio desernerat inferiorem famłm
ad suu arbitrium nõ tenebat nec õimodo habebat sublitã cne:
sicut semp habere potiuss si deo subdita ip̃a mansiss Tunc ergo cepit
caro cõcupiscere adu̾sus sp̃m cum qua controu̾sia nati sumus trahen¬

Expanded text:
ubi corpus priuatur anima, nec solam ipsam totam primam, ubi anima et ubi corpus priuatur anima, nec solam ipsam totam primam, ubi anima et a Deo et a corpore separata punitur; sed quidquid mortis est usque ad nota transgressio est, confestim gratia deserente diuina de corporum suorum nuditate confusi sunt. Unde etiam foliis ficulneis, quae forte a perturbatis prima conperta sunt, pudenda texerunt; quae prius eadem membra erant, sed pudenda non erant. Senserunt ergo nouum motum inoboedientis carnis suae, tamquam reciprocam poenam inboedientiae suae. Iam quippe anima libertate in peruersum propria delectata et Deo dedignata seruire pristino corporis seruitio destituebatur, et quia superiorem dominum suo arbitrio deseruerat, inferiorem famulum ad suum arbitrium non tenebat, nec omni modo habebat subditam carnem, sicut semper habere potuisset, si Deo subdita ipsa mansisset. Tunc ergo coepit caro concupiscere aduersus spiritum, cum qua controuersia nati sumus, trahen
Abbreviated transcription (Latin):
declinare possimus Illa ẽ enĩm grauior ⁊ om̃iu malorum pesia
quenon fit seperatione.anime et eorporis.s inetnam penam poti
utriusq cõplexu. Ibi econtrario non erunt homines ante morte
fine morientes. Nunqͣ enim eit hõĩ peius ĩmorte.qͣ ubi erit mõs
dens p̾rimis hominib fuerit cõminatus.si abeo mandatum
transgrederentur acceptum nec obedientiam custedirent utrũ
anime an corporis an totius hominis an illa que appellatur ya¬
se espondẽdu ẽ om̃s. Prima eĩm costat ex duab secunda ex om̃ib
tota S icut enim mnisa terra exmultis t̾ris. ⁊ imiu̾sa eccꝰ. ex mł¬
tis costat eccħis. si uniu̾samors ex om̃ĩb qm̃ pͥma costat ex dua¬
b una anime altera corporis. ut sit prima hominis totiꝰ mors
cum aĩa sine deo ex sine corpore ad tp̃s penas luit. Secandauier in
Gapteno priorem ubi anima prinatur deo nec tantun postemerẽ

Expanded text:
declinare possimus. Illa est enim grauior et omnium malorum pessima, declinare possimus. Illa est enim grauior et omnium malorum pessima, quae non fit separatione animae et corporis, sed in aeternam poenam potius utriusque conplexu. Ibi e contrario non erunt hoquam mortui, sed sine fine morientes. Nunquam enim erit homini pejus in morte, quam ubi erit mors is hominibus fuerit comminatus, si ab eo mandatum transgrederentur acceptum nec oboedientiam custodirent, utrum animae an corporis an totius hominis an illam quae appellatur secunda: respondendum est: Omnes. Prima enim constat ex duabus, secunda ex omnibus tota. Sicut enim uniuersa terra ex multis terris et uniuersa ecclesia ex multis constat ecclesiis: sic uniuersa mors ex omnibus. Quoniam prima constat ex duabus, una animae, altera corporis; ut sit prima totius hominis mors, cum anima sine Deo et sine corpore ad tempus poenas luit; secunda uero, ubi primae mortis partem priorem, ubi anima priuatur Deo, nec tantum posteriorem,
Abbreviated transcription (Latin):
utiq dolentes ⁊ qui inuita inuentes. At uero mortui prius¬
qͣ resurgant ẽẽ dicuntur ĩmorte nec tamen pn̾t appellaimo¬
rientes un nõ ĩportune neq in congrue arbitror accidisse. ⁊ si
non humana industria iudicio for̾tasse diuino. ut hoc ubum
quod ẽ moritur. in latina lingua nec gramatici declinare pocue¬
runt. ea regula qua cetera talia declinantur. Namq ab eo qd̾ ẽ
si queramus p̃t̾ititpͣis u̾bum responderi adsolet mortuus est¬
.uxt̃t littera gemmata. sic̃ ẽim dr̃ mortuus. quo fatnus. arduus
S qm̃ nomina sunt sine tp̃e declinantur. illud au̾̃t quasin̾t de¬
clinetur quod declinari nõ põt. pro participio p̃teriti tporis poi̾t
nomi. Conuenient᷑ itaq factum ẽ ut quẽad inclum id qued ngͥ¬
ficat non pot agendo. ita ip̃m u̾bum non posset loquendo declin̾a¬
ri agitam põt ĩnadiutorio grẽ redemptoris nr̃i. ut saltẽ sa mõtẽ

Expanded text:
utique dolentes, et qui in uita, uiuentes; at uero mortui, priusutique dolentes, et qui in uita, uiuentes; at uero mortui, priusquam resurgant, esse dicuntur in morte, nec tamen possunt appellari morientes. Unde non inportune neque incongrue arbitror accidisse, etsi non humana industria, iudicio fortasse diuino, ut hoc uerbum, quod est moritur, in Latina lingua nec grammatici declinare potuerint, ea regula qua cetera talia declinantur. Namque ab eo quod est si quaeramus praeteriti temporis uerbum, responderi adsolet \'mortuus est>, u littera geminata. Sic enim dicitur mortuus, quo modo fatuus, arduus, ris, sed quoniam nomina sunt, sine tempore declinantur. Illud autem, quasi ut declinetur, quod declinari non potest, pro participio praeteriti temporis ponitur nomen. Conuenienter itaque factum est, ut, quem ad modum id quod significat non potest agendo, ita ipsum uerbum non posset loquendo declinari. Agi tamen potest in adiutorio gratiae Redemtoris nostri, ut saltem secundam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
moriens derelinquit quãuis hoc nisi iuuens omnino fice re nõ
posset᷑ ⁊ potius he ante mortem fecerit nõ ĩmortẽ. Ioquam etitr
feut laputur scriptura diuina. que mortuos quoor no post motẽ
te qui memor sit tui Donec enim reuiuiscant. recte ẽẽdicuntur ĩ
morte sic̃ in somno ẽe quisq donee euigilet dicitur. quãius lsõpno
positos dicaus dormientes nec tamen eo modo possurmios dieer̃
eos qui iam sunt mortui morientes Non enim ad huc moriunt.
qui quantu attinet ad corpus mortem de qua nunc disseri¬
mus iam sunt a corporib separati. Ses hoc ẽ quod dixi. expli¬
cari aliqua loutione nõ posse. quonamꝰ uł morientes dicant.
uiuere. uel iam mortui etiam post mortem. ad huc eẽ dicant̃
ĩ morte Q uomͦ enim post mortẽ. si ad huc in morte p̾sertim cũ
eos nec morientes dicamus. sicut eos qui in sompno sunt di¬
cimus dormientes. ⁊qui in langore languentes ⁊qui indolor

Expanded text:
moriens dereliquit: quamvis hoc nisi vivens omnino facere non moriens dereliquit: quamvis hoc nisi vivens omnino facere non posset, et potius hoc ante mortem fecerit, non in morte. Loquamur etiam sicut loquitur scriptura diuina, quae mortuos quoque non post mortem, st in morte, qui memor sit tui. Donec enim reuiuescant, recte esse dicuntur in morte, sicut in somno esse quisque, donec euigilet, dicitur; quamuis in somno positos dicamus dormientes, nec tamen eo modo possumus dicere eos, qui iam sunt mortui, morientes. Non enim adhuc moriuntur, qui, quantum adtinet ad corporis mortem, de qua nunc disserimus, iam sunt a corporibus separati. Sed hoc est, quod dixi explicari aliqua locutione non posse. quonam modo uel morientes dicantur uiuere uel iam mortui etiam post mortem adhuc esse dicantur in morte. Quo modo enim post mortem, si adhuc in morte? praesertim cum eos nec morientes dicamus, sicuti eos, qui in somno sunt, dicimus dormientes, et qui in languore, languentes, et qui in dolore,
Abbreviated transcription (Latin):
iuitur. adhuc nõ ẽ quia hoc ante mortem ẽ nõ inmorte. si au̾t niue
uim cestatum ẽ iam ño ẽ. quia et hoc post mortẽ ẽ nõ ĩmorte. S rursus
similla mors ẽ ante quid uł post quidẽ qd̾ dicitur añ mortemal post
mortem Ram et hoc inaniter dicitur simors nulla ẽ. atq itinam
iparidiso beneiiuendo egissemus ut reuera nulla mors eẽt. Nũe
Aut nõ solum ẽ uerum etiam tam molesta ẽ ut nec ulla explicari lo¬
catione possit. nec ulla ratione uitari. Loquamur ergo ẜm cõsuctu¬
tinem non eĩm aliter debemus ⁊ dicimus ante m̃ortem priusq
mors accidat sic̃ scriptum ẽ . ante mortem ne laudes hominẽ queqͣ
Dennus etiam cum acciderit post morte illius uruluis factumẽ
uuchant illucd Dicamus et depñti tẽpore ut possumus ut camita
italcoumur moriens ille testatus ẽ ⁊ illis atq ilis ulud atqr ⁊ wid

Expanded text:
uiuitur, adhuc non est, quia hoc ante mortem, non in morte; si autem uiuere uiuitur, adhuc non est, quia hoc ante mortem, non in morte; si autem uiuere iam cessatum est, iam non est, quia et hoc post mortem est, non in morte. Sed rursus si nulla mors est ante quid uel post, quid est quod dicitur ante mortem siue post mortem? Nam et hoc inaniter dicitur, si mors nulla est. Adque utinam in paradiso bene uiuendo egissemus, ut re uera nulla mors esset. Nunc autem non solum est, uerum etiam tam molesta est, ut nec ulla explicari locutione possit nec ulla ratione uitari. Loquamur ergo secundum consuetudinem non enim aliter debemus et dicamus anmors accidat; sicut scriptum est, Ante mortem ne laudes hominem quemquam . Dicamus etiam cum acciderit, Post mortem illius vel illius factum est illud vel illud. Dicamus et de praesenti tempore ut possumus, velut cum ita loquimur, Moriens ille testatus est, et illis atque illis illud atque illud
Abbreviated transcription (Latin):
E apmue mite morte ro iimpostmortem Quando gͦ ĩmõte
tunc ẽ moriens: ut quẽ aomolum tuia sunt cumdiceno s ante morte:
imorte gost mortem statria singulis singula iuero moriere. sitr¬
Aaorte difficiume definitur. &uadm quipoe ẽ anima ĩco pore
inreine sietum sensus adsit proculdubio uiuit homo qmi eostot
ex aim et corpore acphoc adhuc ante mortẽ. nõ in morte dicendꝰ¬
ẽ ẽe Sum uõ.mima ab scesserit omnemq abstulerit corporis sensũ
im post mortem mortuusq phibetur. Perit igitur inter utrũq
quo moriens uł in morte sit qm̃ si adhuc uiuit᷑ ante morten ẽ.si ui¬
uere destitit iam post morte ẽ Nunq̃ ergo moriens.i.lmor te x̃e p
uenietur quia sine ullo spatio est ꝑ quol transitur de futũo ĩ p̃citum
Nonne ergo uidendu ẽ ne ista ratione mors corporis nulla eẽ dica¬
tur Si enĩm ẽ qñ ẽ que in nullo ⁊ inqua ullus ee nõ põt qũ quidesi

Expanded text:
st adhuc ante mortem, hoc iam post mortem. Quando ergo in morte? Tunc enim est moriens, ut, quem ad modum tria sunt cum dicimus ante mortem, in morte, post mortem\', ita tria singulis singula \'uiuens, moriens mormorte, difficillime definitur. Quamdiu quippe est anima in corpore, maxime si etiam sensus adsit, procul dubio uiuit homo, qui constat ex anima et corpore, ac per hoc adhuc ante mortem, non in morte esse dicendus est; cum uero anima abscesserit omnemque abstulerit corporis sensum, iam post mortem mortuusque perhibetur. Perit igitur inter utrumque, quo moriens uel in morte sit; quoniam si adhuc uiuit, ante mortem est; si uiuere destitit, iam post mortem est. Numquam ergo moriens, id est in morteinuenitur, quia sine ullo spatio est, per quod transitur ex futuro in praeteritum. Nonne ergo uidendum est, ne ista ratione mors corporis nulla esse dicatur? Si enim est, quando est, quae in ullo et in qua ullus esse non potest? Quando quidem si