comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis aeccłaę pariat opera sua P ropterea & de illa
sa. fides nidus ẽ pulloꝵ tuoꝵ. Nã propt̾ infirmitatẽ
pulloꝵ turturis tuę dignatus ẽ dñs prębere tibi un¬
de nidũ faceres. Indutus ẽ enĩ feno carnis. ut ad te
ueniret. In ista fide pone pullos tuos. in isto nido ope¬
rare opera tua. Qui sunt enĩ nidi. uel quis ẽ nidus.
Sequitur stati. Altaria tua dñe uirtutũ Cũ dixis¬
set & turtur inuenit sibi nidũ ubi ponat pullos suos.
quasi quȩsisses quẽ nidũ. altaria tua inqͥt dñe uirtutũ
rex ms & ds m̃s. Quid est rex m̃s & dĩ m̃s. Qui re
natio. & bic suspiriũ & hc tritura & hio pressura. qͥ
hc torcular Quid est autẽ quod desiderat. Quid
concupiscit. Quo it. Quo tendit desideriũ nr̃m:
Quo nos rapit: Hic positus illa meditat᷑. positus int̃
tẽptationes. positus int̾ pressuras. positus in torcularib.
suspirans in superna ꝓmissa. quasi quid ibi acturus iã

Expanded text:
nitatis Ecclesiae pariat opera sua. Propterea et de illanitatis Ecclesiae pariat opera sua. Propterea et de illasa fides nidus est pullorum tuorum. Nam propter infirmitatem pullorum turturis tuae dignatus est Dominus praebere tibi unde nidum faceres: indutus est enim feno carnis, ut ad te veniret. In ista fide pone pullos tuos; in isto nido operare opera tua. Qui enim sunt nidi, vel quis est nidus, sequitur statim; «Altaria tua, Domine virtutum.» Cum dixisset, «Et turtur invenit sibi nidum, ubi ponat pullos suos;» quasi quaesisses, Quem nidum? «Altaria tua, Domine virtutum, rex meus et Deus meus.» Quid est, «rex meus et Deus meus?» Qui regnatio, et hic suspirium, et hic tritura, et hic pressura, quia hic torcular: quid est autem quod desiderat? quid concupiscit? quo it? quo tendit desiderium nostrum? quo nos rapit? Hic positus illa meditatur, positus inter tentationes, positus inter pressuras, positus in torcularibus, suspirans in superna promissa; quasi quid ibi acturus, jam
Abbreviated transcription (Latin):
&tꝰ sed mulier seducta ẽ Postea enĩ adã c̃sensit mulierr Nlã a ser¬
pente mulier seducta ẽ. Ilec mͦ potest aliqͥ mala suasio. nͥ carnituȩ
pͥmo desideriũ cõmouerit. cui postea si m̃te c̃senser iᷤᷤ cecidit &¬
passer. Si autẽ uincunt᷑ desideria carnis. tenentur
menbra ad opera bona. auferunt᷑ arma concupiscen
tiac. & incipit turtur habere pullos. Propterea qͥd
ibi ait apłs. Salua autẽ erit ꝑ filioꝵ generationẽ.
Muliex iudua sine filiis si ꝑseueret. nonne beatior
crit.Numquid salua non erit. quia ñ parit fili¬
os: Ulirgo di non melior erit. Numquid salua
non erit. quia filios ñ habet: Aut ad dm̃ ñ ꝑtinet:
Salua ergo erit mulier quae in tipo carnis accipit᷑
ꝑ filioꝵ generationẽ. id est si faciat opera bona Ded
non ubicũq turtur inuenit nidũ sibi ubi ponat pul¬
los suos. In fide uera. in fide catholica. in societate u¬

Expanded text:
ctus; mulier autem seducta est.» Postea enim Adam consensit mulieri: nam a serctus; mulier autem seducta est.» Postea enim Adam consensit mulieri: nam a serpente mulier seducta est . Nec modo potest aliqua mala suasio nisi carnis tuae primo desiderium commovere, cui postea si mente consenseris, cecidit et passer: si autem vincuntur desideria carnis, tenentur membra ad opera bona, arma concupiscentiae auferuntur; et incipit turtur habere pullos. Propterea quid ibi ait Apostolus? «Salva autem erit per filiorum generationem.» Mulier vidua sine filiis, si perseveret, nonne beatior erit ? numquid salva non erit, quia non parit filios? Virgo Dei non melior erit? numquid salva non erit, quia filios non habet? aut ad Deum non pertinet? Salva ergo erit mulier, quae in typo carnis accipitur, per filiorum generationem, id est, si faciat opera bona. Sed non ubicumque turtur inveniat nidum sibi, ubi ponat pullos suos: in fide vera, in fide catholica, in societate u
Abbreviated transcription (Latin):
uita. Frange esurienti panẽ. egenũ sine tecto induc
in domũ tuã. si uideris nudũ uesti: & cętera talia
quac nob̃ precepta sunt ñ operam nisi per carnem.
Passer ergo ille qui cogitat domũ suã. ñ recedit a
turture querente sibi nidũ ubi ponat pullos sua s.
Lon enĩ abicit illos ubicũq. sed inuenit sibi nidũ
ubi cos ponat. Dicimus autẽ fr̃s quod nostis. Quanti
uident᷑ pręt̃ aeccłam bona operari. quã multi ẽtiam
pagani pascunt esurientẽ. uestiunt nudũ. suscipiunt
hospitẽ. usitant egrũ. consolant᷑ inclusũ. Quã mul¬
ti hȩc faciunt. Quasi udet᷑ parere turtur. sed ñ
sibi inuenit nidũ. Quã multa multi heretici ñ in
ȩccła operant᷑: ñ in nido pullos ponunt. Conculcabi¬
tur & conterent᷑. ñ seruabuntur. non custodientur.
In huius cnĩ carnis operatricis persona posita est
quȩdã mulier ab apłs paulo. cũ ait. Adã non ẽ sedu¬

Expanded text:
vita. «Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc vita. «Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti» ; et caetera talia quae nobis praecepta sunt, non operamur nisi per carnem. Passer ergo ille qui cogitat domum suam, non recedit a turture quaerente sibi nidum, ubi ponat pullos suos: non enim abjicit illos ubicumque, sed invenit sibi nidum, ubi eos ponat. Dicimus autem, fratres, quod nostis: quanti videntur praeter Ecclesiam bona operari? quam multi etiam Pagani pascunt esurientem, vestiunt nudum, suscipiunt hospitem, visitant aegrotum, consolantur inclusum? quam multi haec faciunt? Quasi videtur parere turtur; sed non sibi invenit nidum. Quam multa multi haeretici non in Ecclesia operantur, non in nido pullo ponunt? Conculcabuntur et conterentur; non servabuntur, non custodientur. In hujus enim carnis operatricis persona posita est quaedam mulier ab apostolo Paulo, cum ait: «Adam non est sedu
Abbreviated transcription (Latin):
Exercet pennas in uirtutib buius temporis. in
ipsa fide & spe & karitate quib uolet in domũ suã.
& cũ uenerit ꝑmanebit: Etiã querula uox passeri
quȩ hic ẽ. non erit ibi. Nam ipse ẽ querulus passer.
de quo in alio psalmo dicit. Sicut passer singularis
in tecto. De tecto uolat ad domũ lam sit in tecto.
calcet domũ carnalem: Habebit quendã cęlestẽ le¬
cũ. perpetuam domũ. Passer iste finet querelas suas
Turturi autẽ dedit & pullos. id est carni. Inuenit
nidũ turtur. ubi ponat pullos suos. Passer domum.
nidũ turtur. & nidũ utiq ubi ponat pullos suos. Dom᷑
taiquã ad sempiternũ ełigit᷑. nidus ad tẽpꝰ congeritur
Corde cogitamus dm̃ tamquã uolantes passeres ad suã
domũ: carnc autẽ agimus opera bona. Videtis enĩ
ꝑ carnẽ sc̃oꝵ quanta bona fiant. Per haec enĩ ope¬
ram᷑ quȩ iussi sumus operari. Quib adiuuam᷑ in hac

Expanded text:
Exercet pennas in virtutibus hujus temporis, in Exercet pennas in virtutibus hujus temporis, in ipsa fide, et spe, et charitate, quibus volet in domum suam: et cum venerit permanebit, et jam querula vox passeris quae hic est, non erit ibi. Nam ipse est querulus passer, de quo in alio psalmo dicit, «Sicut passer singularis in tecto» . De tecto volat ad domum. Jam sit in tecto, calcet domum carnalem: habebit quemdam coelestem locum, perpetuam domum; passer iste finiet querelas suas. Turturi autem dedit et pullos, id est carni: «invenit nidum turtur, ubi ponat pullos suos.» Passer domum, turtur nidum, et nidum utique ubi ponat pullos suos. Domus tanquam ad sempiternum eligitur, nidus ad tempus congeritur: corde cogitamus Deum, tanquam volante passere ad suam domum; carne autem agimus opera bona. Videtis enim per carnem sanctorum quanta bona fiant: per hanc enim operamur quae jussi sumus operari, quibus adjuvamur in hac
Abbreviated transcription (Latin):
tione inquit patientes. Quid de inde : In oratione
tolerantes. Quid est tolerantes. Quia differimi¬
ni oratis & differimini. tolerate quod differimini.
oleretur quod differtur. quia cũ uenerit ñ aufertͣ
Nudistis gemitũ intorculari. desiderat & deficit
amma mȩa in atria añi Audi unde duret. spe gau¬
dentes. Cor meũ & caro mea ęxultauert̃ in dm̃ ui¬
uum. Exultauerunt hic in illud. Unde exultatio.
nͥ de spe. Quo exultauerunt. In dm̃ nuiu. Qui
ibi exultauert: Cor meũ & caro mea. Unde exul¬
tauerunt. Nã & passer inquit inuenit sibi de¬
mũ. & turtur nidũ sibi ubi ponat pullos suos.
Quid est hoc. Duo chxerat. & duo reddidit
In similitudinib auiũ: dixerat exultasse cor suũ
& carnẽ suã : & his duob reddidit: passerẽ & turtu¬
rẽ. Cor tamquã passer. caro tamquã turtur. Inue¬
nit sibi domũ passer. inuenit sibi domũ cor meum

Expanded text:
tione,» inquit, «patientes:» quid deinde? «In oratione tione,» inquit, «patientes:» quid deinde? «In oratione tolerantes» . Quid est, «tolerantes?» Quia differimini. Oratis et differimini; tolerate quod differimini: toleretur quod differtur; quia cum venerit, non aufertur. 7. Audisti gemitum in torculari, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini;» audi unde duret, spe gaudens: «Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum.» Exsultaverunt hic in illud. Unde exsultatio, nisi de spe? Quo exsultaverunt? «In Deum vivum.» Quae tibi exsultaverunt? «Cor meum et caro mea.» Unde exsultaverunt? «Nam et passer,» inquit, «invenit sibi domum, et turtur nidum sibi, ubi ponat pullos suos.» Quid est hoc? Duo dixerat, et duo reddidit in similitudinibus avium: dixerat exsultasse cor suum, et carnem suam, et his duobus reddidit passerem et turturem; cor tanquam passer, caro tanquam turtur. Invenit sibi domum passer, invenit sibi domum cor meum.
Abbreviated transcription (Latin):
cula tua
tũ. Crat
in taberna¬
culis quib¬
dã. id est
alia tabernacula. ubi nulla esset p̃ssura. ln hs illuc
Sed quo defecit. In uinũ & lacũ & in apothecę requiẽ
seruanda in quiete magna. Hic desiderat᷑. ibi capit᷑
Hic suspirat᷑. ibi gaudetur. Hic oratur. ibi laudat᷑
Hic genit. ibi exultatur. Ca quas dixi nemo hic
quasi dura auerset᷑. nemo quasi nolit pati Metuendũ
est ne uua dũ torcular timet. ab auib uel a feris
comedatur In magna uidet᷑ tristitia c̃ẽ cũ dicit. con¬
cupiscit & deficit anima mȩa in atria dñi. Non
enĩ habet quod desiderat. Ded numquid sine gaudio.ẽ:
Quo gaudio. Quo ait apłs. spe gaudentes. Ibi iam
regaudebit. modo adhuc spe Ideoq qui spe gaudent
quia certi sunt se accepturos. tolerant in torculari
oñs pressuras. Tropterea & ipse apłs cũ dixisset spe
gaudentes. quasi his loqueret᷑ qui iã in torculari st̃.
addidit statĩ. in tribulatione patientes. In tribula.¬

Expanded text:
cula tua, tum!» Erat in tabernaculis quibusdam, id est,alia tabernacula, ubi nulla pressura est: in his illuc sed quo defecit? In vinum et in lacum, et in apothecae requiem, servanda in quiete magna. Hic desideratur, ibi capitur, hic suspiratur, ibi gaudetur; hic oratur, ibi laudatur; hic gemitur, ibi exsultatur. Ea quae dixi quasi dura hic nemo aversetur; nemo quasi nolit pati. Metuendum est ne uva, dum torcular timet, ab avibus vel a feris comedatur. In magna videtur tristitia esse, cum dicit, «Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini;» non enim habet quod desiderat: sed numquid sine gaudio est? Quo gaudio? Quod ait Apostolus: «Spe gaudentes.» Ibi jam re gaudebit, modo adhuc spe. Ideoque qui spe gaudent, quia certi sunt se accepturos, tolerant in torculari omnes pressuras. Propterea et ipse apostolus cum dixisset, «Spe gaudentes;» quasi his loqueretur, qui jam in torculari sunt, addidit statim: «In tribulatione patientes. In tribula
Abbreviated transcription (Latin):
erit postea. Ipsa sunt bona quac seruat ds̃ iustis suiᷤ.
Nã bona quac modo desideras ꝓ magno. propt̃
quae uis ẽẽ nocens & ñ innocens. attende illa qui
habeant. qui talib abundent. Uides diuitias apud
latrones. apud impios. apud sceleratos. apud turpes.
apud flagitiosos & facinorosos. Uides diuitias.
Dat illis ds̃ ista ꝓpt̃ commnunionẽ generis humam.
propt̃ abundantẽ affluentiã bonitatis suae. qͥ etiã
solẽ suũ oriri facit suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ
iustos e iniustos. Tanta dat & malis. tibi mhil ser¬
uat. Falsum ẽ. Quod tibi ꝓmisit seruat. Securꝰ
esto. Qui misertus ẽ tui cũ esses impius. deserit te
cũ factus es pius. Qui peccatori donauit mortẽ
filii sui. quid seruat saluato ꝑ mortẽ filu sui. De.¬
curus esto. Tene debitorẽ. quia credidisti ꝓmissorẽ
Ergo quid nob̃ hic restat in torculari. in afflictio¬
ne. in re dura. in pręsentia uitae periculose. quid

Expanded text:
erit postea: ipsa sunt bona quae servat Deus justis suis. erit postea: ipsa sunt bona quae servat Deus justis suis. Nam bona quae modo desideras pro magno, propter quae vis esse nocens, et non innocens, attende illa qui habeant, qui talibus abundant. Vides divitias apud latrones, apud impios, apud sceleratos. apud turpes; apud flagitiosos et facinorosos vides divitias: dat illis Deus ista propter communionem generis humani, propter abundantem affluentiam bonitatis suae; qui etiam solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Tanta dat et malis, et tibi nihil servat? Falsum est quod tibi promisit? Servat; securus esto. Qui misertus est tui, cum esses impius; deserit te, cum factus es pius? qui peccatori donavit mortem Filii sui, quid servat salvato per mortem Filii sui? Securus ergo esto. Tene debitorem, quia credidisti in promissErgo quid nobis hic restat in torculari, in afflictione, in re dura, in praesentia vitae periculosae? quid
Abbreviated transcription (Latin):
Quã gr̃am nisi de qua dixit ille. gr̃a dĩ sum id qͣd
sũ. Et quã głam. nisi de qua ipse dixit super est
bit bonis ambulantes in innocentia. Quare ergo
homines non uultis tenere innocentiã. nisi ut habe¬
atis bona. Non uultis innocentiã tenere. ut ñ
reddat quod ille assignat. Nurũ uult habere. &
perdit innocentiã. Quid lucratur. Quid dam¬
nificatur: Habet lucrũ auri. passus est dãnĩ
inuocentiȩ. Est aliquid pretiosius innocentia:
Ded si mnocentiã retinebo inquis. pauper ero.
Paruae ne diuitiae ipsa innocentia. Si arcã ple¬
nã auro habueris. diues eris: Si cor plenũ habue¬
ris inocentia. pauper eris. Ded hȩo bona deside.¬
rans modo in aegestate. in tribulatione. in conualle
plorationis. in pressura. in tẽptationib serua in no¬
centiã. Erit enĩ postra ẽtiã bonũ tuũ quod desi¬
deras requies. aeternitas. immortalitas : impassibilitaᷤᷤ

Expanded text:
Quam gratiam, nisi de qua ipse dixit, «Gratia Dei sum quod Quam gratiam, nisi de qua ipse dixit, «Gratia Dei sum quod sum?» Quam gloriam, nisi de qua ipse dixit. «Supbit bonis ambulantes in innocentia.» Quare ergo homines non vultis tenere innocentiam, nisi ut habeatis bona? Non vult tenere innocentiam, ut non reddat quod illi assignatur: aurum vult habere et perdit innocentiam. Quid lucratur? quid damnificatur? Habet lucrum auri, passus est damnum innocentiae. Est aliquid pretiosius innocentia? Sed si innocentiam retinebo, inquit, pauper ero. Parvaene divitiae ipsa innocentia? Si arcam plenam auro habueris, dives eris: si cor habueris plenum innocentia, pauper eris? Sed ecce bona desiderans, modo in egestate, in tribulatione, in convalle plorationis, in pressura, in tentationibus, serva innocentiam. Erit enim postea etiam bonum tuum quod desideras; requies, aeternitas, immortalitas, impassibilitas
Abbreviated transcription (Latin):
maui. fidẽ seruaui. superest mihi corona iustitiae
Ille qui tribuit miscđiam. seruat ueritatẽ. Unde
seruat ueritatẽ. Quã reddet mihi dñs in illo die
uistus uidex. Indulgentiã donauit. coronã reddet.
Donator est indulgentiae. debitor coronae Unde
debitor: Accepit aliqͥd: Cui debet aliqͥd ds̾: Ecce ui¬
demus quia tenet eũ debitorẽ paulus. consecutus
dñs in illo die. Quid tibi reddet. nisi quod tibi
debet: Unde tibi debet: Quid ei dedisti:
Quis prior dedit ei. & retribuetur illi. Debi¬
torẽ dñs ipse se fecit ñ accipiendo sed ꝓmittendo.
Non ei dicit᷑ redde quod accepisti. sed quod ꝓmisi¬
sti. Miscdiam mͥ progauit inquit. ut faceret me
innocentẽ. Nã prius fui blasphemꝰ & inuriosus.
sed ex illius gr̃a factus sum minocens. Ille augẽ qͥ
prorogauit miscdiam. negare poterit debitũ. Dili¬
git miscđiam & ueritatẽ. gr̃am & głam dabit.

Expanded text:
mavi, fidem servavi; superest mihi corona justitiae». mavi, fidem servavi; superest mihi corona justitiae». Ille qui tribuit misericordiam, servat veritatem. Unde servat veritatem? «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex» . Indulgentiam donavit, coronam reddet: donator est indulgentiae, debitor coronae. Unde debitor? accepit aliquid? Cui debet aliquid Deus? Ecce videmus quia tenet eum debitorem Paulus, consecutus quit, «Dominus in illo die.» Quid tibi reddet, nisi quod tibi debet? Unde tibi debet? quid ei dedisti? Quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Debitorem Dominus ipse se fecit, non accipiendo, sed promittendo: non ei dicitur, Redde quod accepisti; sed, Redde quod promisisti. Misericordiam mihi erogavit, inquit, ut faceret me innocentem: nam prius fui blasphemus et injuriosus; sed ex illius gratia factus sum innocens. Ille autem qui praerogavit misericordiam, negare poterit debitum? «Diligit misericordiam et veritatem. Gratiam et gloriam dabit.»
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ primo subuenit. Ceritatẽ diligit. ut creden¬
ti det quod ꝓmisit. Audi miscdiã & ueritatẽ in
apło paulo. prius saulo ꝑsecutore. Indigebat mise¬
ricordia. & dixit in se factam. qui prius fui blasphe¬
mus & ꝑsccutor & iniuriosus. sed miscdiam consecutꝰ
sum: ut in me ostenderet xp̃c iħo omnẽ longanimi
tatẽ in cos qui credituri sunt illi in uitã act̾nam:
ut cũ indulgentiã tantoꝵ scelerũ acciperet pau¬
lus. nemo desperaret posse sibi donari quaecũq pec¬
cata. Ecce habes miscđiam. Noluit tunc dĩ exer¬
cere ueritatẽ. ut puniret peccantẽ. Etenĩ si pu¬
niret᷑ peccator. nonne ueritas esset. Aut dicere
auderet ñ debeo puniri. qui ñ posset dicerȩ ñ pecca.¬
ui. Et si diceret ñ peccaui. cui diceret. Quẽ fal¬
sum qui prius fui blasphemus & ꝑsecutor & inuri¬
osus: sed gr̃a dĩ sum id quod sũ. Postea dicit cũ passi¬
oni ꝓpinquaret. Donũ agonẽ certaui. cursũ consũ¬

Expanded text:
mihi primo subvenit: veritatem diligit, ut credenti det quod promisit. Audi misericordiam et veritatem in apostolo Paulo, prius Saulo persecutore. Indigebat misericordia, et dixit in se factam: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum, ut in me ostenderet Chritatem in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Ut cum indulgentiam tantorum scelerum acciperet Paulus, nemo desperaret posse sibi donari quaecumque peccata. Ecce habes misericordiam. Noluit tunc Deus exercere veritatem, ut puniret peccantem. Etenim si puniretur peccator, nonne veritas esset? aut auderet dicere, Non debeo puniri, qui non posset dicere, Non peccavi? Et si diceret, Non peccavi: cui diceret? quem falsum, qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed gratia Dei sum quod sum» . Postea dicit, cum passioni propinquaret: «Bonum agonem certavi, cursum consum
Abbreviated transcription (Latin):
sic pereant ut ꝑmancant. Cognoscant inquit quia
nom̃ tibi dñs. tamquã ñ uero nec suo nomine nuncu.¬
pent᷑ quicũq alii domini nuncupant᷑. qm̃ seruiliter
dominant᷑. & uero dño cõparati nec domini sunt sicut
dictũ ẽ ego sum qui sũ: tamquã non sint ça quac
facta st̃ si cõparent᷑ ei a quo facta sunt Quod ueri
adiunxt tu solus altissimꝰ in omni terra. uel sicut alu
codices habent suꝑ omnẽ terrã. utiq & in omni cęlo.
uel suꝑ om̃e celũ. Sed hoc dicere maluit. quo t̃rena
suꝑbia premerit᷑ Dẽsinet enĩ suꝑbire terra id est
homo cui dictũ c̃. terra es. Et quid suꝑbit terra &
cinis. cũ cognoscit dñm c̃ẽ altissimũ suꝑ omnẽ terrã
id est nullius hominis cogitationes ualere aduersus

Expanded text:
sic pereant, ut permaneant. «Cognoscant,» inquit, «quia sic pereant, ut permaneant. «Cognoscant,» inquit, «quia nomen tibi Dominus:» tanquam non vero nec suo nomine nuncupentur quicumque alii domini nominantur; quoniam serviliter dominantur, et vero Domino comparati nec domini sunt: sicut dictum est, «Ego sum qui sum» ; tanquam non sint ea quae facta sunt, si comparentur ei a quo facta sunt. Quod vero adjunxit, «tu solus altissimus in omni terra,» vel, sicut alii codices habent, «super omnem terram;» utique et in omni coelo, vel super omne coelum: sed hoc dicere maluit, quo terrena superbia premeretur. Desinit enim superbire terra, id est homo, cui dictum est, «Terra es» ; et, «Quid superbit terra et cinis» ? cum cognoscit Dominum esse altissimum super omnem terram, id est, nullius hominis c
Abbreviated transcription (Latin):
aluid transituri. Horũ enĩ facies salubrit impletur
ignominia ut que̾rant nom̃ dm̃. & in illis qui usq ad
finẽ in eadẽ malitia ꝑseuerant. qui ponunt᷑ ut stipu¬
la ante faciẽ uenti. & siluę montibusq infructuosis
similes comburunt᷑. ad quos denuo reuertit᷑ dicens
Crubescant & conturbent᷑ in scłm scłi. Non enĩ
in scłm scłi conturbant᷑ qui quert̃ nomen dñi. sed ref¬
picientes ignominiã peccatoꝵ suoꝵ ad hoc conturban¬
tur ut querant nom̃ dñi. ꝑ quod non conturbent᷑
Rursusq ad hos redit qui in cadẽ societate ininucoꝵ
ad hoc confundendi sunt ne confundant᷑ in act̾num
& ad hoc ꝑdendi in quantũ mali sunt. ut bomi facti
iueniantur in aet̾nũ De his enĩ cũ dixisset & confun¬
dant᷑ & pereant. statĩ subecit. Et cognoscant quia
nom̃ tibi dñs. tu solus altissimꝰ in omni terra. Ad
hanc cognitionẽ uenientes sic confundant᷑ ut placeatł

Expanded text:
aliud transituri horum enim facies salubriter impletur aliud transituri horum enim facies salubriter impletur ignominia, ut quaerant nomen Domini; et in illis qui usque in finem in eadem malitia perseverant, qui ponuntur ut stipula ante faciem venti, et silvae montibusque infructuosis similes comburuntur. Ad quos denuo revertitur, dicens: «Erubescant, et conturbentur in saeculum saeculi.» Non enim in saeculum saeculi conturbantur qui quaerunt nomen Domini; sed respicientes ignominiam peccatorum suorum, ad hoc conturbantur, ut quaerant nomen Domini, per quod non conturbentur. 14. Rursusque ad hos redit, qui in eadem societate inimicorum ad hoc confundendi sunt, ne confundantur in aeternum; et ad hoc perdendi in quantum mali sunt, ut boni facti inveniantur in aeternum. De his enim cum dixisset, «Et confundantur, et pereant;» statim subjecit, «Et cognoscant quia nomen tibi Dominus; tu solus altissimus in omni terra:» ad hanc cognitionem venientes sic confundantur, ut placeant;
Abbreviated transcription (Latin):
punentem dm̃. Quod aut̃ ait in tempestate tia.
hoc idem conscquent̃ exposuit dicens: in ira tua. Et
quod supra dixit ꝑsequeris eos: hoc postea cont̃babis
cos. Meminerimꝰ sane uã dł̃sue ulla aste datione no debere¬
turbulenta intelligere. Ira quippe eiꝰ dicit᷑ ratio
iusta uindictae. tamquã si lex dicat᷑ irasçi. cũ mi
quit faciẽ eoꝵ ignominia. & querent nom̃ tuũ dñe
Hoc sane illis bonũ & optabile propħatur. nec
propħaret᷑ : nisi essent in ea societate inimicorũ
popłi dĩ etiã tales homines quib hoc ante ultimũ
iudiciũ prestaret᷑. quia & nunc idemipsi sunt &
ipsum corpus ẽ inimicoꝵ scđ̾m inuidentiã qua ae¬
mulant᷑ popłm dĩ. Et nunc ubi possunt & sonant
& leuant caput. sed particulatĩ ñ uniuersalit̾. sicut
in fine scłi nouissimo imminente iudicio tam̃ ipsum
corpus ẽ. & in his. qui inde credituri sunt atq in corpꝰ

Expanded text:
punientem Deum. Quod autem ait, «in tempestate tua;» punientem Deum. Quod autem ait, «in tempestate tua;» hoc idem consequenter exposuit dicens, «in ira tua:» et quod supra dixit, «persequeris eos;» hoc postea, «conturbabis eos.» Meminerimus sane iram Dei sine ulla affectione turbulenta intelligere: ira quippe ejus dicitur, ratio justa vindictae; tanquam si lex dicatur irasci, cum minquit, «facies eorum ignominia, et quaerent nomen tuum, Domine.» Hoc sane illis bonum et optabile prophetatur: nec prophetaretur, nisi essent in ea societate inimicorum populi Dei etiam tales homines, quibus hoc ante ultimum judicium praestaretur; quia et nunc idem ipsi sunt, et ipsum corpus est inimicorum secundum invidentiam qua aemulantur populum Dei. Et nunc, ubi possunt, et sonant et levant caput; sed particulatim, non universaliter, sicut in fine saeculi, novissimo imminente judicio. Tamen ipsum corpus est et in his qui inde credituri sunt, atque in corpus
Abbreviated transcription (Latin):
stabiles. Ueruitam̃ etiã sic recte posse intelligi
existimo. pone illos ut rotã: quod rota ex his quae
retro sunt extollit᷑. ex his quae ante st̃ deicit᷑. Sic
fiunt om̃s inimici ꝓopłi dĩ. Non enĩ haec optatio
sed ꝓphetatio est Adiungit etiã. Sicut stipulam
ante faciẽ uenti. faciẽ dicit p̃sentiã. Nã quae facicꝰ
c̃ uenti cui milla liniamenta sunt corporis. cũ sit ma¬
tus id est quasi fluctus aeris: Ponitur aut̃ ꝓ tẽp¬
tatione. qua leuia & mania corda raprunt᷑. Leuita
tẽ porro qua facile consentitur ad mala grauis seqͥt᷑
cruciatus. Unde deinceps dicit᷑. Sicut igͥnis qui ca¬
burit siluã. sicut flamina cõburens montes. ita perse¬
queris illos in tẽpestate tua. & in ira tua conturbabis
Cales enĩ sunt inimici popłi dĩ. inanes iustitiş. pleni
suꝑbiae. Ignẽ uero & flamimã dicens hoc idem in alio
nomine repetunit. Quo intelligi uoluit iudicantẽ ati

Expanded text:
stabiles; verumtamen etiam sic recte posse intelligi stabiles; verumtamen etiam sic recte posse intelligi existimo, «Pone illos ut rotam,» quod rota ex his quae retro sunt extollitur, ex his quae ante sunt dejicitur: sic fiunt omnes inimici populi Dei. Non enim haec optatio, sed prophetatio est. Adjungit etiam: «Sicut stipulam ante faciem venti.» Faciem dicit praesentiam: nam quae facies est venti, cui nulla lineamenta sunt corporis; cum sit motus, id est, quasi fluctus aeris? Ponitur autem pro tentatione, qua levia et inania corda rapiuntur: 12. «vers.» 15, 16. Levitatem porro, qua facile consentitur ad mala, gravis sequitur cruciatus; unde deinceps dicitur: «Sicut ignis qui comburit silvam et sicut flama comburens montes, ita persequeris illos in tempestate tua, et in ira tua conturbes tales enim sunt inimici populi Dei; inanes justitiae, pleni superbia. Ignem vero et flammam dicens, hoc idem alio nomine repetivit, quo intelligi voluit judicantem atque
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatẽ iacob. Attendite captiuitatẽ iacob atten¬
dite quia hoc ẽ auertisti captiuitatẽ nr̃am ñ libe¬
rando nos a barbaris in quos ñ incurrimꝰ. sed liberan¬
do nos ab operib malis. a peccatis nr̃is. ꝑ quę nob̾
satanas dominalut Siquis enĩ liberatus fuerit a pecca¬
tis suis. ñ habet unde illi dominet᷑ princeps peccatoꝵ
dete quia ista liberatio sp̃ualis ẽ: indete quia intus
omnia peccata eoꝵ. Eçce unde auertit captiuitatẽ.
quia remisit iniqͥtatẽ Iniquitas tenebat captiuum
remissa iniqͥtate liberaris. Confitere ergo te ẽẽ in
captiuitate. ut dignꝰ sis liberari. Nã qͥ hostẽ suũ ñ
intellexit. quomͦ inuocat liberatorẽ. Operiusti om̃a
peccata eoꝵ. Quid est operiusti.Ut ñ illa iuderes
Quid est ñ illa uideres. Ut non in illos iundicares
Noliusti uidere peccata nr̃a. & ideo non uidisti. quia
ipsa uidere noliusti. Operiusti omnia peccata eoꝵ. seda¬

Expanded text:
captivitatem Jacob.» Attendite captivitatem Jacob, attendite quia hoc est, Avertisti captivitatem nostram: non liberando nos a Barbaris, in quos non incurrimus; sed liberando nos ab operibus malis, a peccatis nostris, per quae nobis satanas dominabatur. Si quis enim liberatus fuerit a peccatis suis, non habet unde illi dominetur princeps peccatoraptivitatem Jacob? Videte quia ista liberatio spiritualis est, videte quia intus omnia peccata eorum.» Ecce unde avertit captivitatem, quia remisit iniquitatem: iniquitas tenebat captivum, remissa iniquitate liberaris. Confitere ergo te esse in captivitate, ut dignus sis liberari: nam qui hostem suum non intellexit, quomodo invocat liberatorem? «Operuisti omnia peccata eorum.» Quid est, «operuisti?» Ut non illa videres. Quid est, ut non illa videres? Ut non in illa vindicares. Noluisti videre peccata nostra; et ideo non vidisti, quia ipsa videre noluisti
Abbreviated transcription (Latin):
Quia melior est dies una in atruis tuis super milia
Atria illa sunt in qua suspirabat. in quę & deficiebat
Desiderat & deficit anima mea in atria dt
Melior est ibi unus dies super milia dierum. Mi¬
lia dierũ desiderant homines. & multũ hic uolunt
uiuere. Contennant milia dierũ. desiderent unũ diẽ
qui ñ habet ortũ & occasũ. unũ dic̃. dic̃ sempit̾nũ.
cui ñ cedit hesternus. quẽ non urget crastinus Ipse
unus dies desideretur a nobis. Quid nob est cũ mili¬
bus dierũ. Imus a milib dierũ ad unũ diẽ. Ad unũ¬

Expanded text:
iam melior est dies una in atriis tuis super millia.» iam melior est dies una in atriis tuis super millia.» Atria illa sunt in quae suspirabat, in quae deficiebat. Desiderat et deficit anima mea in atria Domini: melior est ibi unus dies super millia dierum. Millia dierum desiderant homines, et multum volunt hic vivere: contemnant millia dierum, desiderent unum diem, qui non habet ortum et occasum; unum diem, diem sempiternum, cui non cedit hesternus, quem non urget crastinus. Ipse unus dies desideretur a nobis. Quid nobis est cum millibus dierum? Imus a millibus dierum ad unum diem, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
in sẏon. Et rursus iste cogitatione illoꝵ gaudiorũ
redit ad suspiria sua Cidet quid pręuenerit spe.
& ubi adhuc sit re. Apparebit tunc ds̃ deoꝵ insion.
& si aliquantulũ gaudendi. sed adhuc in spe In pere¬
grinatione sumus. in conualle plorationuis sumꝰ. Ad
huius ergo loci gemitũ rediens dicit. Dñe ds̃ uirtu¬
tum exaudi orationẽ meã. aurib percipe ds̃ iacob.
Quia & ipsum iacob fecisti de iacob isrł. Apparuit
enĩ illi ds̃. & dictus ẽ isrł udens dm̃. Audi ergo
me ds̃ iacob & fac me isrł. Quando fiam isrł. Cũ
nr̃ aspice ds̃. Et respice in faciẽ xp̃i tui. Quando
enĩ non respicit ad façiem xp̃i sui ds̃. Quid est res¬
pice in facic̃ xp̃i tui: Per faciẽ innotescimus. Quid ẽ
ergo respice in faciẽ xp̃i tui. fac innotescere omnib
xp̃m tuũ. Respice in facic̃ xp̃i tui. notus sit omnib
xp̃c tuus: ut possimus ire a uirtutib in uirtutẽ. ut
possit superabundare gr̃a. qm̃ abundauit peccatum.

Expanded text:
 9. Et rursus iste a cogitatione illorum gaudiorum redit ad suspiria sua. Videt quid praevenerit spe, et ubi adhuc sit re. «Apparebit» tunc «Deus deorum in Sion:» et si aliquantum gaudendi, sed adhuc in spe: in peregrinatione sumus, in convalle plorationis sumus. Ad hujus ergo loci gemitum rediens dicit, «Domine Deus virtutum, exaudi precem meam; auribus percipe, Deus Jacob:» quia et ipsum Jacob fecisti de Jacob Israel. Apparuit enim illi Deus, et dictus est Israel , videns Deum. Audi ergo me, Deus Jacob, et fac me Israel. Quando fiam Israel? Cunoster aspice, Deus. Et respice in faciem Christi tui.» Quando enim non respicit in faciem Christi sui Deus? quid est, «Respice in faciem Christi tui?» Per faciem innotescimus: quid est ergo, «Respice in faciem Christi tui?» Fac innotescere omnibus Christum tuum. «Respice in faciem Christi tui:» notus sit omnibus Christus tuus, ut possimus ire a virtutibus in virtutem, ut possit superabundare gratia, quoniam abundavit peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse illã dicat. Sit ipse speculũ nr̃m. ille loquat᷑: &
nos ibi udeamꝰ. Nemo est enim qui ñ hic se agnoscat
Nit ergo ille beatus apłs. Condelector enĩ legi dĩ se¬
cundũ interiorẽ hominẽ. Intus delectat me lex dĩ
Clideo aut̃ aliã legẽ in menbris meis repugnantẽ legi
mentis meac Iam audisti legẽ. audisti pugnã. captiuan.¬
tem nondũ audieras. Audi quae sequantur. Repug¬
nantẽ inquit legi mentis meae. & captiuũ me ducentẽ
in lege peccati quae ẽ in monbris meis. Agnouinus
captiuitatẽ. Quis nr̃m ẽ qui nolit se de captiuitatt¬
ista liberari: Et unde liberabimꝰ. Qn hoc cantauit iste
psalmꝰ futurũ. auertisti captiuitatẽ iacob. Qui dicit

Expanded text:
ipse illam dicat; sit ipse speculum nostrum, ille loquatur, et ipse illam dicat; sit ipse speculum nostrum, ille loquatur, et nos ibi videamus: nemo est enim qui non hic se agnoscat. Ait ergo ille beatus apostolus, «Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem;» intus delectat me lex Dei: «video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae.» Jam audisti legem, audisti pugnam; captivitatem nondum audieras, audi quae sequuntur: «Repugnantem,» inquit, «legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis.» Agnovimus captivitatem: quis nostrum est qui nolit se de ista captivitate liberari? Et unde liberabitur? Quoniam hoc cantavit ipse Psalmus futurum: «Avertisti captivitatem Jacob.» Cui dixit
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑtinentes ad fidẽ Imnitati enĩ fidẽ filii facti sumꝰ.
illi autẽ degenerando a fide exheredari meruerunt
Nã ut noueritis quia ꝑdideruNł illud quod nati
erant de abrabã. cũ se arrogant̃ iactarent audiente
dicerent dño nos patrẽ habemus abrabã. ait illis dñs
tamquã iam degenerantib. Si filii abrahae estis. fac¬
ta abrahas facite. Si ergo illi propterea iã ñ filu
quia ñ faciebant facta abrahae̾. nos ꝓpterea filii quia
facimus facta abrahę̃. Quȩ sunt facta abrabę quae
hac fidẽ qui credidit dõ. & reputatũ ẽ illi ad iustitiã.
Quȩ ẽ ergo illa captiuitas unde nos uolumꝰ liberari:
Puto enĩ neminẽ nr̃m modo ẽẽ apud barbaros. nec
aliquã gentẽ irruisse armatã. & captiuos duxisse nos.
Sed modo ostendo quandã captiuitatẽ in qua gemimꝰ
& unde nos liberari cupimus. Paulus apłs procędat.

Expanded text:
sed pertinentes ad fidem. Imitati enim fidem, filii facti sumus: sed pertinentes ad fidem. Imitati enim fidem, filii facti sumus: illi autem degenerando a fide, exhaeredari meruerunt. Nam, ut noveritis quia perdiderunt illud, quod nati erant de Abraham, cum se arroganter jactarent audiente dicerent Domino, «Nos patrem habemus Abraham;» ait illis Dominus tanquam degenerantibus: «Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite» . Si ergo illi propterea jam non filii, quia non faciebant facta Abrahae; nos propterea filii, quia facimus facta Abrahae. Quae sunt facta Abrahae quae hae fidem, qui credidit Deo, et deputatum est illi ad justitiam. Quae est ergo illa captivitas unde nos volumus liberari? puto enim neminem nostrum modo esse apud Barbaros, nec aliquam gentem irruisse armatam, et captivos duxisse nos. Sed modo ostendo quamdam captivitatem, in qua gemimus, et unde nos liberari cupimus. Paulus apostolus procedat,
Abbreviated transcription (Latin):
tas hierłm c̃. cuius nom̃ om̃s audiuimꝰ Hanc ergo ter¬
rã cũ accepisset ille popłs. ab hostib suis uicinis çircũ.¬
quaq inimicantib multas molestias patielut᷑. Et cũ
peccabat in dm̃ suũ. dabatur in captiuitatẽ ñ ad ir¬
teritũ sed ad disciplinã. ñ damnante patre sed flagel¬
lante. Cũ possessa esset liberabat᷑. & aliquotiens cap¬
tiuata ẽ & liberata ẽ illa gens. & modo in ciptiuta¬
te ẽ. & hoc ꝓ peccato magno quod dñm suũ crucifixit.
Quid igit᷑. Scđm istos acctpimꝰ quod ait. auertisti capti¬
uitatẽ iacob. An forte intelligimꝰ hic aliã captiuita¬
tem. de qua om̃s nos uolumus liberari. Nam om̃is
ꝑtinemus ad iacob si ꝑtinemꝰ ad sem̃ abralię. Hoc enĩ¬
filii carnis in filii dĩ. sed filii promissionis deputant᷑
in semen. Si filii ꝓmissionis in semen deputant᷑. offen¬
dendo dĩiudaci degenerauerunt: nos ꝓmerendo dm̃
de genere abralue facti sumꝰ ñ ꝑtinentes ad carnem.

Expanded text:
tas, cujus nomen omnes audivimus. Hanc ergo terram cum accepisset ille populus, ab hostibus suis vicinis circumquaque inimicantibus multas molestias patiebatur: et cum peccabat in Deum suum, dabatur in captivitatem; non ad interitum, sed ad disciplinam; non damnante patre, sed flagellante. Et cum possessa esset, liberabatur, et aliquoties captivata est et liberata est illa gens: et modo in captivitate est, et hoc pro peccato magno, quod Dominum suum crucifixit. Quid igitur secundum istos accipimus, quod ait, «Avertisti captivitatem Jacob?» An forte intelligimus hic aliam captivitatem, de qua omnes nos volumus liberari? Nam omnes pertinemus ad Jacob, si pertinemus ad semen Abrahae. Hoc enifilii carnis, hi filii Dei, sed filii promissionis deputantur» «in semen» . Si filii promissionis in semen deputantur, offendendo Deum Judaei degeneraverunt; nos promerendo Deum, de genere Abrahae facti sumus, non pertinentes ad carnem,
Abbreviated transcription (Latin):
Quertisti
captiuitatẽ
iacob Popłs
eiꝰ antiquus
iacob: popłs
isrł natus
de semine
abrahȩ in re¬
ꝓmissione fu¬
turus aliqͥn¬
do heres dĩ.
Erat quidem ergo ille popłs cui datũ ẽ testamentũ
uetus. sed in ueteri testamento figurabat᷑ testamentũ
nonũ: lila figura erat. hec expressio ueritatis. In illa
autẽ figura scđm quandã pręnuntiationẽ futurorũ¬
es⁊dat a illi popło terra quędã ꝓmissionis in qua

Expanded text:
ertisti captivitatem Jacob.» Populus ejus antiquus Jacob, populus Israel, natus de semine Abrahae, in repromissione futurus aliquando haeres Dei. Erat quidem ergo ille populus, cui datum est Testamentum Vetus; sed in Vetere Testamento figurabatur Testamentum Novum: illa figura erat, haec expressio veritatis. In illa autem figura secundum quamdam praenuntiationem futurorum, data est illi populo terra quaedam promissionis, i
Abbreviated transcription (Latin):
Clegi abici indomo dñi magis quã habitare in ta¬
bernaculis peccatorũ Inuenit iste conuallẽ ploratio¬
nis. inuenit iste humilitatẽ unde ascendat. Scit qͥa
si se extollere uoluerit cadet. si se humiliauerit: cri¬
getur. Cligit abici. ut subleuet᷑. Quam multi prȩ¬
ter tabernaculũ hoc torcularis dñci id est pręter
aeccłam catholicã uolentes sublimari & amantes ho¬
nores suos. nolunt cognoscere ueritatẽ. Si esset illis in
corde uersus iste elegi abici in domo dĩ magis quã ha¬
bitare in tabernaculis peccatoꝵ. nonne abicerent ho¬
nores & currerent ad conuallẽ plorationis. & hinc
inuenirent ascensus in corde. & hinc irent a uirtutib
in uirtutẽ. ponentes spem suã in xp̃o. non in nescio
quo homine: Bona uox. gaudenda uex. eligenda uax.
eligi abici in domo dñi magis quã habitare in taberna¬
culis peccatoꝵ. Ipse eligit abici in domo dñui sed ille qͥ
inuitauit ad conuiuiũ eligentẽ inferiorẽ locũ uocat

Expanded text:
in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum.» Invenit enim iste convallem plorationis, invenit iste humilitatem unde ascendat: scit quia si se extollere voluerit, cadet, si se humiliaverit, erigetur; elegit abjici, ut sublevetur. Quam multi praeter tabernaculum hoc torcularis dominici, id est, praeter Ecclesiam catholicam volentes sublimari, et amantes honores suos, nolunt cognoscere veritatem? Si esset illis in corde versus iste, «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum;» nonne abjicerent honores, et currerent ad convallem plorationis, et hinc invenirent ascensus in corde, et hinc irent a virtutibus in virtutem, ponentes spem suam in Christo, non in nescio quo homine? Bona vox, gaudenda vox, eligenda vox: «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum.» Ipse elegit abjici in domo Domini; sed ille qui invitavit ad convivium, eligentem inferiorem locum vocat
Abbreviated transcription (Latin):
felix es. Ergo sunt qui putant bene sibi ẽẽ: qui
autẽ intelligunt in qͣlibet circũfluentia copiaꝵ & uolupta¬
tũ ꝗͣuiꝰ ad nutũ cuncta deseruatł. ꝗͣuiꝰ nilil molestũ irrepat
ml adũsũ terreat : tamen in malo se ẽẽ quandui pe.¬
dolorẽ inuenert̃. & nom̃ dñi inuocauerunt. Talis
lu chore. & om̃s unus homo. quia unũ xp̃i corpꝰ
Quomodo non ẽ unus homo. qui unũ caput habet.
nos sumus. & om̃s in hac uita in torcularib sumꝰ:
Di bene sapimus. si iã ad torcularia uenimus. ergo
in pressuris temptationũ constituti edamus bancꝰ
uocẽ. & p̾mittamꝰ desideriũ nr̃m¬

Expanded text:
felix es? Ergo sunt qui putant bene sibi esse. Qui felix es? Ergo sunt qui putant bene sibi esse. Qui autem intelligunt in qualibet circumfluentia copiarum et voluptatum, quamvis ad nutum cuncta deserviant, quamvis nihil molestum irrepat, nihil adversum terreatdolorem invenerunt, et nomen Domini invocaverunt. Talis lii Core, et omnes unus homo, quia unum Christi corpus. Quomodo non est unus homo, qui unum caput habet? nos sumus. Et omnes in hac vita in torcularibus sumus: si bene sapimus, jam ad torcularia venimus. Ergo in pressuris tentationum constituti, edamus hanc vocem, et praemittamus desiderium n
Abbreviated transcription (Latin):
pressuras huiꝰ mundi etiã cũ felix es: intellexisti te ẽc̃
in torculari Tutatis enĩ fr̃s mei infelicitatẽ scłi metu.¬
endã ec̃. & felicitatẽ non ẽc̃ metuendã. Iinmo uero
nulla infelicitas frangit. quẽ felicitas nulla corrũpit.
Quomodo ergo cauenda &e timenda c̃ ipsa corruptrix ne
te blandiendo seducat. ne incumbas in baculũ harundi
meubere. Poli te credere. fragile ẽ quo niteris. frangi¬
turi & interinit te. Si ergo felicitatẽ tibi mundus iste¬
arrideat. in pressura te com̃puta ut dicas. Tribulationẽ
ee dolorẽ inueni. & nom̃ dñi inuocaui. Hon dixit inuẽ¬
ui tribulationẽ. uisi quandã quȩ latet Quȩdã enĩ tri¬
bulatio quosdã in hoc scło latet. qui putant sibi bene
en iour peregrinant̃ a dño. Quandui eni sumꝰ in corpore
inquit peregrinam̃ a dño. Si a patre tuo homine pe¬
regrinareris. miser esses. Adño peregrinaris. &

Expanded text:
pressuras hujus mundi, etiam cum felix es, intellexisti te esse pressuras hujus mundi, etiam cum felix es, intellexisti te esse in torculari. Putatis enim, fratres mei, infelicitatem saeculi metuendam esse, et felicitatem non esse metuendam? Imo vero nulla infelicitas frangit, quem felicitas nulla corrumpit. Quomodo ergo, cavenda et timenda est ipsa corruptrix, ne te blandiendo seducat? Ne incumbas in baculum arundinundinis. Noli te credere ; fragile est quo niteris, frangitur et interimit te. Si ergo felicitate tibi iste mundus arrideat, in pressura te computa, ut dicas, «Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi» . Non dixit, «inveni tribulationem,» nisi quamdam quae latet: quaedam enim tribulatio quosdam in hoc saeculo latet, qui putant sibi bene esse, cum peregrinentur a Domino. «Quamdiu» enim «sumus in corpore,» inquit, «peregrinamur a Domino» . Si a patre tuo homine peregrinareris, miser esses: a Domino peregrinaris, et
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Respęxit enĩ retro de loco quo accesserat. Sic
quib placet relicta omni spe scłari & om̃i actione terre¬
na conferre se in societatẽ scõꝵ in cominunẽ illã uitã
ubi ñ dicit aliquis aliquid propriũ sed sunt illis omnia
communia. & ẽ illis anima una & cor unũ in dm̃. qͥsquis
inde recedere uoluerit ñ talis habet᷑. qualis ille qui non
intrauit. Ille rnĩ nondũ accessit. iste retro respexit. Qua
ur̃o quod quisq potuerit. Nemo retro respiciat. ne¬
mo pristinis suis delectet᷑. nemo auertat᷑ ab eo quod ẽ
ante ad id quod retro ẽ. Currat donec ꝑueniat. Non
enĩ pedib sed desiderio currimus. Nullus aut̃ in hac
uita ꝑuenisse se dicat. Quis enĩ potest tã perfectus ẽẽ
quã paulus. Et ait tamen. fr̃s. ego me ñ arbitror
app̃hendisse. Unũ autẽ quac retro oblitus in ca quac
ante sunt extentꝰ. scd̾m intentionẽ sequor ad palmã¬

Expanded text:
bitur. Respexit enim retro de loco quo accesserat. Sic bitur. Respexit enim retro de loco quo accesserat. Sic quibus placet, relicta omni spe saeculari et omni actione terrena, conferre se in societatem sanctorum, in communem illam vitam ubi non dicit aliquis aliquid proprium, sed sunt illis omnia communia, et est illis anima una et cor unum in Deum ; quisquis inde recedere voluerit, non talis habetur qualis ille qui non intravit: ille enim nondum accessit; iste retro respexit. Quapddite Domino Deo vestro quod quisque potuerit; nemo retro respiciat, nemo pristinis suis delectetur, nemo avertatur ab eo quod ante est, ad id quod retro est: currat donec perveniat; non enim pedibus, sed desiderio currimus. Nullus autem in hac vita pervenisse se dicat. Quis enim potest tam perfectus esse quam Paulus? Et ait tamen, «Fratres, ego me non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extent
Abbreviated transcription (Latin):
cnĩ pectus conscientia peccatoꝵ. accepta indulgentia
quasi uomiusti: & releuatũ pectus tuũ: facta ẽ bona
conscientia ex mala conscientia. Quid rursus conuer̃¬
teris ad uomitũ tuũ. Si canis hoc faciens horret
oculis tuis. tu quid eris oculis dĩ:Unusquisq autẽ
& quẽ uouit dõ inde respicit retro cũ ipsũ dimiserit.
Uerbi gr̃a. Statuit castitatẽ coniugalẽ seruare. Inde
enĩ incipit iustitia. Recessit a fornicationib & ab illa
illicita immunditia. Quando ad fornicationes se con¬
uerterit. resperit retro. Alius ex munere dĩ mauis
aliquid uouit. Statiuit nec nuptias pati: qui ñ danna¬
ret̾ si duxisset uxorẽ. Post uotũ quod dõ ꝓmisit si diexe¬
rit damnabit᷑. cũ hoc faciat quod ille qui ñ promiserat.
Camen ille non damnatur. ille damnat᷑. Quare. nisi
quia iste resperit retro: Iam enĩ in ante erat. iste aut̃
illuc nondũ peruenerat. Sic uirgo quae si nuberet. ñ
peccaret ẽĩmonialis si nupserit. xp̃i adultera deputa¬

Expanded text:
onscientia peccatorum; accepta indulgentia quasi vomuisti, et relevatum est pectus tuum; facta est bona conscientia ex mala conscientia: quid rursus converteris ad vomitum tuum? Si canis hoc faciens horret oculis tuis, tu quid eris oculis Dei? 4. Unusquisque aet quem vovit Deo, inde respicit retro, cum ipsum dimiserit. Verbi gratia, statuit castitatem conjugalem servare inde enim incipit justitia; recessit a fornicationibus et ab illa illicita immunditia: quando se ad fornicationes converterit, retro respexit. Alius ex munere Dei majus aliquid vovit, statuit nec nuptias pati; qui non damnaretur, si duxisset uxorem, post votum quod Deo promisit si duxerit, damnabitur: cum hoc faciat quod ille qui non promiserat; tamen ille non damnatur, iste damnatur. Quare, nisi quia iste respexit retro? Jam enim ante erat, iste autem illuc nondum pervenerat. Sic virgo, quae si nuberet, non peccaret , sanctimonialis si nupserit, Christi adultera deputa
Abbreviated transcription (Latin):
do. ubi nulla erunt mala toleranda. Ergo ab his uirtu¬
tib huiꝰ actionis ibimus in uirtutẽ illiuis contẽplationis
qua contemplem᷑ dm̃. sicut scriptũ est. Mane astabo tͥ
& c̃tẽplabor. Et audi qͥa ab huiꝰ actioniꝰ uirgutib in illã c̃tẽplatio¬
nẽ ibimꝰ. Seqͥt᷑ ibi. Ib̃t a uirtutib in uirtutẽ. Quã uirtutẽ. Contẽplandi

Expanded text:
do, ubi nulla erunt mala toleranda. Ergo ab his virtudo, ubi nulla erunt mala toleranda. Ergo ab his virtutibus hujus actionis ibimus in virtutem illius contemplationis, qua contemplemur Deum: sicut scriptum est, «Mane astabo tibi, et contemplabor» . Et audi quia ab hujus actionis virtutibus, in illam contemplationem ibimus. Sequitur ibi, «Ibunt a virtutibus in vi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ. p̃m di uirtutẽ & dĩ sapientiã Ipse dat di¬
uersas uirtutes in hoc loco. qui ꝓ omnib uirtutib ne¬
cessariis in conualle plorationis & utilib dabit unã
uirtutẽ scipsum. Nam & uirtutes agendę uite nr̃e
quatuor describunt᷑ a multis. & in scriptura inueniunt᷑
Prudentia dicitur. qua dinoscimus inter bonũ & malũ
Iustitia dicit᷑. qua sua cuiq tribuimꝰ nemini quicquam
debentes. sed om̃s diligentes. Cemperantia dicitur. qua
libidines refrenamus. Fortitudo dicitur. qua omnia mo¬
lesta toleramus. Istas uirtutes in conualle plorationis
ꝑ gr̃am dĩ dant᷑ nob. Ab his uirtutib imus in illã uir¬
tutẽ. Quac erit illa uirtꝰ. nisi solius contẽplationis
dĩ. Necessaria ibi non erit ista prudentia. ubi nulla
mala occursura sunt quac uitemꝰ. Ded quid putamus
fr̃s. Non ista iustitia. ubi nulla ęrit cuiusquã indi¬
gentia cui subuonire debeamus. Non ista temperan¬
tia. ubi nulla erit libido frenanda. Non ista fortitu¬

Expanded text:
 Dei Virtutem, et Dei Sapientiam . Ipse dat diversas virtutes in loco hoc, qui pro omnibus virtutibus necessariis in convalle plorationis et utilibus dabit unam virtutem, seipsum. Nam et virtutes agendae vitae nostrae quatuor describuntur a multis, et in Scriptura inveniuntur. Prudentia dicitur, qua dignoscimus inter bonum et malum. Justitia dicitur, qua sua cuique tribuimus; nemini quidquam debentes, sed omnes diligentes . Temperantia dicitur, qua libidines refrenamus. Fortitudo dicitur, qua omnia molesta toleramus. Istae virtutes nunc in convalle plorationis per gratiam Dei dantur nobis: ab his virtutibus imus in illam virtutem. Et quae erit illa virtus, nisi solius contemplationis Dei? Necessaria ibi non erit ista prudentia, ubi nulla mala occursura sunt quae vitemus. Sed quid putamus, fratres? Non ista justitia, ubi nulla erit cujusquam indigentia cui subvenire debeamus. Non ista temperantia, ubi nulla erit libido refrenanda. Non ista fortitu