comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alienandis nec ꝑcontractus inutiles obligandis. prio¬
rum canonum statuta seruentur. ut nos non solũ¬
ꝑ nullos contractus res ȩccdiasticas alienare debea
& intra tricennalia tempora repetitio suppetit. quȩ
acta sunt suffragante iustitia ꝑ publicum electorum
iudicium reuocentur. Quod si hic qui rem ęccłia¬
sticam tenet. ammonitus iudicium declinauerit:
quousq ad discussionẽ ueniat. aut rem restituat. ec¬
bbatib prb̃is. aliisq ministris de reb ȩccłiasticis
uł sacro ministerio deditis alienare uł obligare absq
ꝑmissu ꝙ subscriptione ep̃i nichil liceat. Quod qui
quib ȩccłiȩ possessio firmatur aut supprimere aut
negare aut euertere. aut fortasse tradere clamnabili
& punienda obstinatione presumpserit: quicquid ꝓ
absentia documentoꝵ damni ȩccłiȩ illatum est. de
abstineri. Quod si emendatus cessauerit: post annũ
poterit cõmunione reconciliari. Si denuo id facere

Expanded text:
alienandis, nec per contractus inutiles obligandis priorum canonum statuta serventur: ut nobis per nullos contractus res ecclesiasticas alienare aut in intra tricennaria tempora repetitio suppetit, quae acta sunt suffragante justitia per publicum aut electorum judicium revocentur. Quod si is qui rem ecclesiasticam tenetquoadusque ad discussionem veniat, aut rem restituat ecbyteris caeterisque ministris de rebus ecclesiasticis vel sacro ministerio alienare vel obligare absque permissu et subscriptione episcopi sui nihil liceat: quod qui quibus ecclesiae possessio firmatur, aut supprimere, aut negare, aut adversariis fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumpserit, quidquid per absentiam documentorum damni ecclesiae illatum est de abstineri; et si emendatus cessaverit, post annum poterit communioni reconciliari. LXXX. De
Abbreviated transcription (Latin):
ab ep̃ali consortio ẽẽ cognoscat. Ds̃ incolumes
uos custodiat. Item epła hilari p̃p̃ ad asca¬
nium dę his quę suꝑrus sunt scripta.

Expanded text:
pali consortio esse cognoscat. Deus incolumes vos custodiat. Item epistola Hilarii ad Ascanium, de his quae sunt scripta
Abbreviated transcription (Latin):
contenderit: cum ordinatorib suis adepti hono¬
ris ꝑiculo subiacebit:
Nueteri lege ab anno uigesimo & quinto leuite
intab̾naculo seruire mandantur. Cuiꝰ auctoritatẽ
incanonib & scĩ patres secuti ft̃. Nos & diuine¬
consti
legis & conciliorum p̾cepti immemores antant es
le psieros uenuitas facimus ante legitimam ecarem arite
e purtia munas Iãoq ne uteruirs fiat a nobis uet
duunt leis & canonũ acimonemur senterrensis¬

Expanded text:
contenderit, cum ordinatoribus suis adepti honocontenderit, cum ordinatoribus suis adepti honopericulo subjacebit. XIX. In veteri lege ab anno vigesimo quinto, levitae in tabernaculo servire mandantur, cujus auctori tatem in canonibus et sancti Patres secuti sunt. Nos et divinaconciet conciliorum praecepti immemores, infantes et pueros Levitas facimus ante legitimam aetatem, ante experientiam vitae. Ideoque ne ulterius fiat a nobis, et divinae legis et canonum admonemur sententi
Abbreviated transcription (Latin):
dotium eliguntur. S nec ille deinceps sacerdos
erit. quẽ nec clerꝰ nec popłs propriȩ ciuitatis elegit.
uł auctoritas metropolitani. uł comꝓuntialiũ
sacerdotum assensio exquisiuit. Quicũq igitur
deinceps ad ordinẽ sacerdotii postulatus & in his
que p̃dicta st̃ exquisitus innullo horũ dep̾hensꝰ
fuerit. & examinatus ꝓbabili uita atq doctrina ex¬
stiterit. tunc scdm synodalia uł decretalia constituta
cum om̃iũ clericorũ uł ciuium uoluntate. ab uni¬
u̾sis comꝓuintialib epĩs. aut certe a trib in sacer¬
dotem die dñica consecrabitur: conuenientib
cet̾ĩs qui absentes sunt litteris suis & magis aucto¬
ritate uł presentia eius qui est in metropoli consti¬
tutus. Ep̃c autem comꝓuintialis ibi consecrandꝰ
est. uibi metropolitanus elegerit. Metropolitanus
autem nonnisi inciuitate metropoli. cõpuintialib
canonum ad gradũ sacerdotũ indignꝰ aspirare

Expanded text:
dotium eliguntur. § 1. Sed nec ille deinceps sacerdos dotium eliguntur. § 1. Sed nec ille deinceps sacerdos erit, quem nec clerus, nec populus propriae civitatis elegit, vel auctoritas metropolitani, vel comprovincialium sacerdotum assensus non exquisivit. Quicunque ergo deinceps ad ordinem sacerdotii postulatus, et in his, quae praedicta sunt, exquisitus, in nullo horum deprehensus fuerit, et examinatus probabili vita et doctrina exstiterit, tunc secundum synodalia vel decretalia constituta cum omnium clericorum vel civium voluntate ab universis comprovincialibus episcopis, aut certe a tribus, in sacerdotem die dominica consecrabitur, convenientibus ceteris, qui absentes sunt, literis suis, et magis auctoritate vel praesentia ejus, qui est in metropoli constitutus. Episcopus autem comprovincialis ibi consecrandus est, ubi metropolitanus elegerit; metropolitanus autem non nisi in civitate metropoli, comprovincialibus canonum ad gradum sacerdotum indignus aspirare
Abbreviated transcription (Latin):
id est qui maliquo crimine dececti sunt. qui in famie
nota asꝑsi sunt. qͥ scelera aliqua ꝑ publicam peniten¬
tiam admisisse confessi sunt. qui inheresim lapsi fc̃
qui in heresi baptirati aut rebaptirati ẽẽ noscuntur.
qui semet ipsos abscidert̃. aut naturali defectu m̃broꝵ
aut decisione aliquid minus habere noscuntur.
qui scd̃e uxoris cognitionẽ sortiti sunt. aut nume¬
rosa coniugia frequentauert̃. qui uiduam uł a ma¬
rito relictam duxerunt ant corruptart̃. aut cor
ruptarũ mariti fuerunt. qui concubinas aut for¬
nicarias habuert̃. qui seruil conditione obnoxii st̃.
qui ignoti sunt. qui neophiti uł laici sunt sunt. qui
scłari militiȩ dediti sunt. qui curiȩ nexib obligati
sunt. qui inscii litterarum sunt. qui nondũ adtri¬
ginta annos ꝑuenerunt. qui ꝑ gradꝰ ȩcclĩasticos nõ
accesserunt. qui ambitu honorem quert̃ qͥ munerib
honorẽ optinere moliuntur: qͥ a decessorib in sacer¬

Expanded text:
id est qui in aliquo crimine detecti sunt, qui infamiae id est qui in aliquo crimine detecti sunt, qui infamiae nota aspersi sunt, qui scelera aliqua per publicam poenitentiam admisisse confessi sunt, qui in haeresim lapsi sunt, qui in haeresi baptizati aut rebaptizati esse noscuntur, qui semetipsos absciderunt, aut naturali defectu membrorum aut decissione aliquid minus habere noscuntur, qui 374 secundae uxoris conjunctionem sortiti sunt aut numerosa conjugia frequentarunt, qui viduam vel marito relictam duxerunt aut corruptarum marruptarum mariti fuerunt, qui concubinas aut fornicarias habuerunt, qui servili conditioni obnoxii sunt, qui ignoti sunt, qui neophiti vel laici sunt, qui saeculari militiae dediti sunt, qui curiae nexibus obligati sunt, qui inscii literarum sunt, qui nondum ad triginta annos pervenerunt, qui per gradus ecclesiasticos non ascenderunt, qui ambitu honorem quaerunt, qui muneribus honorem obtinere moliuntur, qui a decessoribus in sacer
Abbreviated transcription (Latin):
piendum constituerunt. Et quia plurimi sunt qͥ eius
auctoritatem ñ recipiunt. eamq in ȩccłia dĩ p̃dicare
contemnunt: siquis eum deinceps aut non receꝑit.
inpopłm sequat᷑. & tunc demum corporis & san¬
gumis dnĩ sacramentum sumatur. eo uidelicet
orame. ut sacerdotes & leuite ante altare cõmunicet̃.¬
inehoro clerus. extra chorum popłs. xuiii
enda: quȩ maiorũ statuta pret̾iens omnem
ȩccłie ordinem ꝑturbauit: dum alii ꝑ ambitus sa¬
cerdotia appetunt. alii oblatis munerib pontifica¬
tum assumunt. nonnulli etiam scelerib implicat
uł scłari militiȩ dediti. indigni ad honorẽ summi
ac sacri ordinis ꝑuenert̃. De quorũ scilicet causa
atq remotione oportuerat quidem statuere. S ne¬
ꝑturbatio quam plurima eccłie oriret᷑: p̾teritis o¬
missis. deinceps qui ñ ꝓmoueantur ad sacerdotiũ ȩx
regulis canonum necessario credimus inserendum.

Expanded text:
piendum constituerunt: et quia plurimi sunt qui ejus piendum constituerunt: et quia plurimi sunt qui ejus auctoritatem non recipiunt atque in Ecclesia Dei praedicare contemnunt, si quis eum deinceps aut non receperit in populum sequatur, et tunc demum corporis et sanguinis Domini sacramentum sumatur, eo videlicet ordine ut sacerdos et levita ante altare communicentin choro clerus, extra chorum populus. XIX.enda, quae majorum statuta praeteriens omnem Ecclesiae ordinem perturbavit, dum alii per ambitum sacerdotia appetunt, alii oblatis muneribus pontificatum assumunt, nonnulli etiam sceleribus implicati vel saeculari militiae dediti indigni ad honorem summi ac sacri ordinis pervenerunt; de quorum scilicet casu atque remotione oportuerat quidem statuendum, sed perturbatio quamplurima Ecclesiae oriretur. Praeteritis omissis, deinceps qui non promoveantur ad sacerdotium ex regulis canonum necessario credimus inserendum:
Abbreviated transcription (Latin):
hispaniaq cȩlebret ex cõmunicatione plectendi. qͥ
ymnos reicere fuerint ausiz
t̾req creatura dm collaudat. & quẽ ȩccłia catholica
ꝑ totum orbem diffusa cȩlebrat. quidam sacerdotes
inmyssa dominicoꝵ dierum & insollemnitatibus
martyrum canere negligunt. Proinde scm̃ concili¬
um instituit ut ꝑ omnes hispaniȩ eccłias uł galli¬
tie inomĩũ missarum sollemnitate iõem in publico
decantetur÷ communionẽ amissuri qui antiquam
huiꝰ ymni consuetudinẽ nrãmq diffinitionẽ excesse
nr̃o sedenti inthrono. Ac ꝑ hoc hȩc duo sic oportet int̾ris
dici. ficut incelis resonant. Umu̾sis gͥ eccłiasticis hanc
obseruantiam damus: quam quisqͥs prȩtierit. cõmu¬
monis iacturam habebit:
ꝓpt̾ quod int̾dum inconuenient resonat. S hȩc est
discretio: ut inletis sequatur gła: intristioribꝰ repetat᷑
principium:
synodica scõrũ p̾sulum romanoꝵ decreta. iohannis
euangłiste esse prescribunt. & int̾ diuinos libros reci¬

Expanded text:
Hispaniaque celebret: excommunicatione plectendi qui hymnos rejicere fuerint ausi. terraeque creatura Deum collaudat et quem Ecclesia catholica per totum orbem diffusa celebrat, quidam sacerdotes in missa Dominicorum dierum, et in solemnitatibus martyrum canere negligunt. Proinde sanctum concilium instituit, ut per omnes Hispaniae ecclesias vel Gallaeciae in omnium missarum solemnitate idem in publico decantetur, communionem amissuri qui antiquam hujus hymni consuetudinem, nostramque definitionem excessenostro sedenti in throno: ac per hoc haec duo sic oportet in terris dici, sicut in coelis resonant. Universis igitur ecclesiasticis hanc observantiam damus, quam quisquis praeterierit communionis jacturam habebit. opter quod interdum inconvenienter resonat; sed haec est discretio, ut in laetis sequatur Gloria, in tristioribus repetatur principium. synodica sanctorum praesulum Romanorum decreta Joannis evangelistae esse praescribunt, et inter divinos libros reci
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam ꝑdat ppͥum gradum.
pĩ inꝓtegendis popłis ac defendendis impositã¬
a dõ sibi curam non ambigant. Idõq dum con¬
spiciunt iudices ac potentes pauꝑum oppressores
existere: prius eos sacerdotali admonitione redar¬
guant. Et si contempserint emendari: eorũ in solen¬
tiam regiis aurib intiment: ut quos sacerdotalis
admonitio non flectit ad iustitiam. regalis potestas
abimpbitate coerceat. Siquis autẽ epoꝵ id neglexe

Expanded text:
Ecclesiam perdat proprium gradum.Ecclesiam perdat proprium gradum.in protegendis populis  T. 2, pupillis ac defendendis impositaa Deo sibi curam non ambigant, ideoque dum conspiciunt judices ac potentes pauperum oppressores existere, prius eos sacerdotali admonitione redarguant; et si contempserint emendari, eorum insolentias regiis auribus intiment, ut quos sacerdotalis admonitio non flectit ad justitiam, regalis potestas ab improbitate coerceat. Si quis autem episcoporum id neglexe
Abbreviated transcription (Latin):
i ep̃c quis aut prb̃t̃. siue diaconus. uł quilibet
ex ordine clericorũ magos aut aruspices aut
ariolos aut certe augures. uł sortilegos. uł eos qͥ ꝓfiten¬
tur artem aliquã. aut aliquem eorũ similia ȩxẽrcentẽ.
consuluisse fuerit dep̃hensus: ab honore dignitatis
suȩ depositus. monasterii pęnam excipiat. ibiq per¬
petua penitentia deditus scelus ad missũ sacrilegni
a regia potestate licentiam acceꝑunt. a quolibet
mandatum agentes extraneum occulte accipere uł
dirigere non prefumant. Qui autẽ dep̾henditur aut
conuincitur. denuntiatus pͥncipi. apuo concilium
sacerdotib negotia sua committunt. Et quia
sacerdotes a xp̃o ad ministerium salutis electi sunt.
ibi consentiũnt regib fieri iudices. ubi iure uiranoo
supplicii indulgentia ꝓmittitur. ñ ubi discriminis
sententia p̃paratur. Siquis gͦ sacerdotũ contra hoc
cõmune confultum discussor inalienis ꝑiculis ex¬
stiterit. sit reus effusi sanguinis apud xp̃m: & ap̃

Expanded text:
pus quis, aut presbyter, sive diaconus, vel quilibet ex ordine clericorum, magos aut aruspices aut ariolos aut certe augures vel sortilegos vel eos qui profitentur artem aliquam, aut aliquos eorum similia exercentes, 377 consulere fuerit deprehensus, ab honore dignitatis suae depositus monasterii poenam excipiat, ibique perpetuae poenitentiae deditus scelus admissum sacrilegii, a regia potestate licentiam acceperunt, quodlibet mandatum ad gentem extraneam occulte accipere vel dirigere non praesumant: qui autem deprehenditur atque convincitur, denuntiatus principi apud concilium sacerdotibus negotia sua committunt; sed quia sacerdotes a Christo ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri judices, ubi jurejurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia praeparatur. Si quis ergo sacerdotum contra hoc commune consultum discussor in alienis periculis exstiterit, sit reus effusi sanguinis apud Christum, et apud
Abbreviated transcription (Latin):
ut caste & pie uiuant sub deis timore ut dum eos
tali ꝓfessione obligauerit. scãm disciplinam retineat̃:
suo in iuste deiectus in scd̃a synodo innocens¬
reꝑiatur: ñ potest esse quod fuerat: nisi gradus a¬
missos recipiat coram altario de manu ep̃orum. Si
epẽ. ẽ: orarium anulum & baculũ. Si prb̃t: orarium
& planetam Si diaconus: orarium & albam. Si sub¬
diaconus: patenam & calicem. Sic & reliqui gradus
ea inreparationem sui recipiant. quȩ cum ordinarent᷑¬

Expanded text:
ut caste et pure vivant sub Dei ut caste et pure vivant sub Dei tali professione obligaverit, sanctam disciplinam retineant. suo injuste dejectus in srepperiatur, non potest esse quod fuerat, nisi gradus amissos recipiat coram altario de manu episcoporum. Si episcopus est, orarium, anulum et baculum; si presbiter, orarium et planetam; si diaconus, orarium et albam; si subdiaconus, patenam et calicem. Sic et reliqui gradus ea in reparationem sui recipiant, quae cum ordinarent
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑbi. seueriori regula distringantur. iiii
gnorantia mat̾ cunctorum errorũ maxime insa¬
cerdotib di uitanda est. qui docendi officium in
peplis suscepunt. Sacer dotes eñ legere scãs sc̃p¬
turas frequent̾. admonet & paulus apł̃s: dicens ad
timotheum. Intende lectioni. & exhortationi. Doctores
semꝑ manere inhis se sciant. Igitur sacerdotes scͥptu¬
ras scãs & canones meditentur: ut omne opꝰ eorum
inp̃dicatione diuina & doctrina consistat. atq ȩdifi¬
cent cunctos tam fidi scientia quam oꝑum disciplina:¬
uando prb̃i inparoechiis ordinantur.Rx
libellum officiałe a suo sacerdote accipiant. ut
ad eccłias sibi deputatas instructi succȩdant. ne ꝑ igno¬
rantiam etiam in ipsis diuinis sacramentis offendatt.
ut quando ad letanias uł ad concilium uenerint.
rationem epõ reddant. qualit̾ suscȩptũ officiũ cȩle¬
brent uł baptuent:¬
uando prb̃i aut diaconi ꝑ paroechias constitu

Expanded text:
et superbi severiori regula distringantur. XXIV. et superbi severiori regula distringantur. XXIV. Ignorantia mater cunctorum errorum, maxime in sacerdotibus Dei vitanda est, qui docendi officium in populis susceperunt, sacerdotes enim legere sanctas Scripturas frequenter admonet Paulus apostolus dicens ad Timotheum: « Intende lectioni et exhortationi . » Doctores semper manere in his se sciant. Igitur sacerdotes Scripturas sanctas et canones meditentur, ut omne opus eorum in praedicatione divina et doctrina consistat, atque aedificent cunctos tam fidei scientia, quam operibus disciplinauando presbyteri in parochiis ordinantur, libellum officialem a suo sacerdote accipiant, ut ad ecclesias sibi deputatas instructi succedant, ne per ignorantiam etiam in ipsis divinis sacramentis offendant. Quum vero ad litanias vel ad concilium venerint, rationem episcopo suo reddant, qualiter susceptum officium celebrent, vel baptizentuando presbyteri aut diaconi per parochias constituu
Abbreviated transcription (Latin):
oportet epõs testimonium ꝓbabilium ꝑsonarum
conu̾sationis & uite in conclaui suo habere: ut do
modum antistites. ita prb̃i atq leuite. quos forte
infirmitas aut ętatis grauitas inconclaui suo ma¬
nere ñ sinit. ut idem incellulis suis testes uitȩ ha-¬
beant. uitamq suam sicut nomine ita & meritis
rona est omĩs ȩtas ab adolescentia in malũ.
Nichil enim incertius quã uita adolescentiũ.
Obhoc constituendum oportuit: ut siqui inclero
pueri aut adolescentes ȩxistunt. omnes in uno con¬
claui atrii cõmorentur: ut lubrice ȩtatis annos
non inluxuria s indisciplinis ȩccłiasticis agant
deputat ꝓbatissimo seniori. quem & magistrum
discipline & testem uite habeant. Quod si aliqui
exhis pupilli ex istunt. sacerdotali tutela foueantur.
ut ꝙuita eoꝵ acriminibus in tacta sit. & res ab in¬
iuria rȩpboꝵ. Qui autẽ his prȩceptis resultaue¬
rint monasteriis deputentur: ut uagantes animi

Expanded text:
oportet episcopos testimonium probabilium personarum oportet episcopos testimonium probabilium personarum conversationis et vitae in conclavi suo habere, ut Deomodum antistites, ita presbyteri atque levitae quos forte infirmitas atque aetatis gravitas in conclavi suo manere non sinit, ut iidem in cellulis suis testes vitae habeant, vitamque suam sicut nomine, ita meritis Prona est omnis aetas ab adolescentia in malum, nihil enim incertius quam vita adolescentium; ob hoc constituendum oportuit, ut si qui in clero pueri aut adolescentes existunt, omnes in uno conclavi atrii commorentur, ut lubricae aetatis annos non in luxuria, sed in disciplinis ecclesiasticis agant, deputato probatissimo seniore, quem et magistrum disciplinae et testem vitae habeant. Quod si aliqui ex bis pupilli existunt, sacerdotali tutela foveantur, ut et vita eorum a criminibus intacta sit, et res ab injuria reproborum. Qui autem his praeceptis resultaverint, monasteriis deputentnr, ut vagantes animi
Abbreviated transcription (Latin):
uicumꝙ in sacerdotio cui posit sunt. irrep̾hen¬
sibiles esse debent. paulo apło attestante. Opor¬
tet epm irrep̃hensibiłe esse. In offensos igituer &e ene¬
maculatos ddecet existere sacerdotes. nec ullius eos
formieationis contagio pollur: s caste uiuentes miũ¬
dos semetipsos celebrandis exhbeant sacramentis.
Abstineamus gͦ nos ab omi oꝑe malo & ab oni inqͥna¬
mento carnis liberi maneamus: ut mundi corpo¬
re. purgati mente. possimus ad sacrificium axpi
digni accedere. & d̃m ꝓdelictis omĩũ deprecari
uamuis conscientiam puram apuo dm nos
habere oporteat. tamer & apud homines
famam optimam custotire conuenit. ut iuxta
p̃ceptum apłicum ñ tantũ coram do. s etiam corã
honinib uite sc̃ẽ testimonium habeamus. Quidam
enimhuc usꝙ sacerdotum ñ modicũ scandalũ ere¬
auert̃: dum inconu̾satione uitȩ ñ bone famȩ existunt.
Ut gͥ excludatur deinceps omnis nefanda suspicionis
occasio. & ne detur ultra scłarib locus obtrectandi:

Expanded text:
uicunque in sacerdotio Dei positi sunt 375 irreprehensibiles esse debent, Paulo apostolo attestante: Oportet episcopum irreprehensibilem esse: inoffensos igitur et immaculatos decet Dei existere sacefornicationis contagio pollui, sed caste viventes, mundos semetipsos celebrandis exhibeant sacramentis. Abstineamus ergo nos ab omni opere malo et ab omni inquinamento carnis liberi maneamus, ut mundi corpore, purgati mente possimus ad sacrificium Christi digni accedere, et Deum pro delictis omnium deprecari. XXI. Quamvis conscientiam puram apud Deum nos habere oporteat, tamen et apud homines famam optimam custodire convenit, ut juxta praeceptum apostolicum non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus vitae sanctae tesacerdotum non modicum scandalum creaverunt, dum in conversatione vitae non bonae famae existunt. Ut ergo excludatur deinceps omnis nefanda suspicionis occasio, et ne detur ultra saecularibus locus obtrectandi,
Abbreviated transcription (Latin):
e paruulis qͥ nuꝑ mat̾no utero editi ft̃ placuit
constitui. ut si infirmi ut assolet fuerint. & lac
mat̾num ñ appetunt. etiam eadem die qua nati sunt
si oblati fuerint baptirentur. ui
e his qui sine uxorib ordinantur. ꝙ familias
domus habent. habito secum ꝓuite conu̾satio¬
ne patre intestimoniũ. ñ ꝑ quamcumq feminei
canonum statuta ꝑ earũ ꝑsonas eiꝰ debeat contutari
substantia
iqs de laicis pꝰ uxorẽ. aliã cuiꝰcumq condi¬
tionis cognouerit mulierẽ: inclero nullatenꝰ
tiȩ benedictionẽ quam uiatico deputamus ꝑ com¬
munionem acceꝑit. & pꝰmodum reconualescens
caput penitentie in eccłia publicȩ ñ subdiderit.
si ꝓhibitis uicus ñ detinetur obnoxius: admit¬
tatur adeleruo
a semꝑ placuit obseruari omnib dieb. ut post
matutinos & uesꝑas oratio dnica a sacerdote pro¬
feratur: Iohannes in xp̃i nomine ep̃e subscͥpsi.
ortimanus ep̃c subsepsi. Paulus ep̃c subscͥpͥsi.

Expanded text:
e parvulis qui immaturo utero editi sunt, placuit constitui, ut si infirmi, ut assolet, fuerint et lac maternum non appetunt, etiam eadem die qua nati sunt, si oblati fuerint, baptizentur. VI. De his qui sine uxoribus ordinantur et familias domus habent, habito secum pro vitae conversatione patre in testimonium, non per quamcunque feminei canonum statuta per earum personas, eorum debeat contulari substantia. Si quis de laicis post uxorem aliam cujuscunque conditionis cognoverit mulierem, in clero nullatenustiae benedictionem quam viatico deputamus per communionem acceperit, et postmodum reconvalescens caput poenitentiae in ecclesia publice non subdiderit, si prohibitis vitiis non detinetur obnoxius, admittatur ad clerum. d semper placuit observari omnibus diebus, ut post matutinas et vesperas oratio Dominica a sacerdote proferatur. Joannes in Christi nomine episcopus subscripsi. Fortunianus episcopus subscripsi. Paulus episc
Abbreviated transcription (Latin):
De incestis ut quanditi inscelere sunt int̾ caticumiꝰ
De eo qui uiduȩ penitenti uł religiose uirgini stũ¬
De his qui sacramento se obligant ne ad pacẽ redeant.
Si clericus seruum uł discipłm de ȩccłia traxerit.
ut penitentiam agat.
De his qui rebaptitati sunt quantũ peniteant.
Dehis qui iubente ep̃o remissa culpa ab ȩcełia eeire
contemnunt.
De clericis qui mutuam cȩdem prorumpunt.
De his qui contra canones ordinati st̃ uti oeponant᷑.
De catholicis qui fitios suos hereticoꝵ baptismati
tradiderint.
De catholicis ut cum rebaptitatis ñ conusentur.
Ut clerici eum extraneis mulierib ñ habitent.
C um sacerdos morit᷑ quia de reb ȩccłie obseruet᷑.¬
Expliciunt capitula. Incipit concilium ilerdense

Expanded text:
De incestis, ut quandiu in scelere sunt inter catechumeDe incestis, ut quandiu in scelere sunt inter catechumeDe eo qui viduae poenitenti vel religiosae virgini stuad pacem redeant. 8. Si clericus servum vel discipulum de ecclesia traxerit, ut poenitentiam agat. De his qui rebaptizati sunt, quantum poeniteant. 10. De his qui jubente episcopo remissa culpa ab ecclesia exire contemnunt. 11. De clericis qui in mutuam caedem prorumpunt. De his qui contra canones ordinati sunt, ut deponantur. 13. De catholicis qui filios suos haereticorum baptismati tradiderunt. De catholicis, ut cum rebaptizatis non conversentur. 15. Ut clerici cum extraneis mulieribus non habitent. Cum sacerdos moritur, quid de rebus ecclesiae observetur. INCIPIT CONCILIUM ILERDENSE
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumptum de officio sponte discesserit. ac uelut
obseruatorẽ legis monachum uideri se maluerit
esse quam clericũ. ita de eccłia repellendum. ut
nisi rogando atq obsecrando plurimis tp̃ribus.
satisfecerit. ñ recipiatur: Ab uniu̾sis epĩs dictũ. ẽ.
tem lectum est. Ne quis doctoris sib nom̃ impo¬
nat prȩt̾ has ꝑsonas. quib concessum est. scđm qđ
sc̃ptum est. Ab uniuersis epĩs dictum est. Placet.
tem lectum est non uelandas esse uirgines uiii¬
quȩ se deo uouerunt. nisi quadraginta annorum
probata ȩtate quam sacerdos comꝓbauerit. Ab uni¬
uersis epĩs dictum est. Placet. Edeplicit conciliũ
cesaraugustanum. Ineipiunt capitula concilii
De his qui altario ministratt̃ ut a sanguine hoĩs
NI De monachis ut clerici ordinentur cũ uoluntate
abbatis & que monasterio offerunt᷑ ñ auferant̃ c
¶ de basilieis
quas laici fecerint. Etios habeantur.

Expanded text:
praesumptum de officio sponte discesserit ac velut praesumptum de officio sponte discesserit ac velut observatorem legis monachum videri se maluerit esse quam clericum, ita de Ecclesia repellendum, ut nisi rogando atque obsecrando plurimis temporibus satisfecerit, non recipiatur. Ab universis episcopis dictum est: Item lectum est: Ne quis doctoris nomen sibi imponat, praeter has personas quibus concessum est, secundum quod scriptum est. Ab universis episcopis dictum est: Placet. VIII. Item lectum est: Non velandas esse virgines quae se Deo voverunt, nisi quadraginta annorum probata aetate, quam sacerdos comprobaverit. Ab universis episcopis dictum est: Placet. INCIPIUNT CAPITUacet. INCIPIUNT CAPITULA CONCILII s qui altario ministrant, ut a sanguine homini3. De monachis, ut clerici ordinentur cum voluntate abbatis, et quum monasterio offeruntur non auferantur; et de basilicis quas laici fecerint. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. Anathema sit qͥ hoc cõmiserit: ui¬
tem legit. Eucharistiȩ grãm siquis ꝓbatur accep¬
tam ñ consumpsisse in ȩccłia: anathema sit in ꝑ¬
petuum. Abuiniu̾sis epĩs dictum est. Placet. iui
tem legit. Uigniti & uno die id est a xui die El ianu¬
arii usꝙ in diem epiphaniȩ. qui est .uiii. idꝰ ianua¬
rii continius dieb nulli liceat de ȩccłia absentare se.
nec latere in domib nec redire ad uillã nec montes petere.
Inec nudis pedib incedere. s concurrere ad eccłiam.
Quod qui non obseruauerit de suscȩptis a nathema
sit inꝑpetuũ. Ab uniu̾sis epĩs dictũ est. Anathe¬
aut sententiã epĩ ab eccłia fuerint separati. ab alus
epĩs non sint recipiendi. Qd̾ si scientes ep̃i fecerunt:
non habeant cõmunionẽ. Ab imiu̾sis epĩs dictũ ẽ.
U hoc cõmiserit ep̃oꝵ. non habeat cõmunionẽ
tem legit. Siquis elericus ꝓpt̾ luxum uanitatisq

Expanded text:
dictum est: Anathema sit qui hoc commiserit. dictum est: Anathema sit qui hoc commiserit. tem legit: Eucharistiae gratiam si quis probatur acceptam non consumpsisse in ecclesia, anathema sit in perpetuum. Ab universis episcopis dictum est: Placet. III. Item legit: Ne quistem legit: Eucharistiae gratiam si quis probatur acceparii usque in diem Epiphaniae qui est octavo Idus Januarii, continuis diebus nulnec latere in domibus, nec secedere in villam, nec montes petere, nec nudis pedibus incedere, sed concurrere ad ecclesiam: quod qui non observaverit de susceptis, anathema sit in perpetuum. Ab universis episcopis dictum est: Anatheut sententiam episcopi ab Ecclesia fuerint separati ab aliis episcopis non sint recipiendi; quod si scientes episcopi fecerint, non habeant communionem. Ab universis episcopis dictum est: Qui hoc commiserit, episcoItem legit: Si quis clericus propter luxum vanitatisque
Abbreviated transcription (Latin):
IIII Ut tͥb eptomadis que st̃ ante epiphamã ab ȩccłia
nemo recedat.
ex cominumcetur.
UII Ut cdoctoris sibi nom̃ qͥd ñ imponat eui concessũ ñc̃
UIII Ut ante quadraginta annos scĩmoniales uirgines
concilium cesargꝰtanũ¬
nonas octobris cesaray¬
gusta in secretario residen¬
phino. Cutitio. Amnpelio.
Augentio. Lucio. Itacio¬
Splenduno. Ualrio. Simpolio. sat eriocerstie¬
dipoꝰ arumuersis dictum est. Recitentur sententie.
Lucrus ep̃c legit.¬
alenoter sestione & cetib separenter ⁊ ne aul ipsas
legenterari stadio uet docendi ut discend̃i conuiem
anathema futuros qui hane concilii sententiã non
obseruauerint.
ris aut ꝑsuasionis aut subreptionis: nec quatra¬
gesi marũ aieb ab eccłis fideles desint. nec habitees
in latibulis cubieuloꝵ ac montium. qui uni suspi¬
tionib ꝑseuerant s exemplũ & p̾ceptũ custodiats
sacerdotum. & alienas ullas agendorũ conuen¬
tuum causa ñ conueniant. Abuniuersis epĩs

Expanded text:
 Ut tribus hebdomadis quae sunt ante Epiphaniam ab ecclesia nemo recedat. excommunicetur. 7. Ut doctoris sibi nomen quis non imponat, cui concessum non est. 8. Ut ante quadraginta annos sanctimoniales virgines CONCILIUM CAESARANonas Octobris Caesaraugusta in secretario residenphino, Raticio, Ampelio, Augentio, Lucio, ItalioSplendinio, Valerio, Simposio, Caterio et Italio, ab universis dictum est, Recitentur sententiae; Lucius episcopus legit.alienorum lectione et coetibus separentur, vel ad ipsas legentes aliae studio vel docendi vel discendi convenianis dictum est: Anathema futuros qui hanc concilii sententiam non observaverint. ris, aut persuasionis, aut subreptionis, nec quadragesimarum diebus ab ecclesiis fideles desint, nec habitent in latibulis cubitorum ac montium qui in suspicionibus perseverant, sed exemplum et praeceptum custodiant sacerdotum, et ad alienas nullas agendorum conventuum causas conveniant. Ab universis episcopis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe uł delib̾atione. cuiꝰcũq dignitatis laicus seu gͣdu
officuĩs deditꝰ. futurũ regem ꝓuideat contia uiuentis
regis utilitatẽ & ꝓculoubio uoluntatẽ. nullo blandim̃to
ut suasione peadẽ spe aut alios inse trahat: aut ipse
inaliũ adqͥescat. Iniquũ enĩ & ualde exsecrabile xpĩanis
debet haberi futuri tẽporis illicitis prospicere: & uitȩ sue
ignaros uentura disponere. Qd̃ si qͥsq iã talia iniqͣ
deliberatione cũ qͦcũq est meditatꝰ: hoc sibi nouerit
ut hoc sine mora p̃sentis pͥncipis aurib studeat publi¬
care. Si autẽ retineat. & delib̾ationis suȩ machina¬
m̃ta noluerit dicere: pessimo plectat᷑ anathemate.
Rege uͦ defuncto. nullꝰ tyrannica p̾sũptione regnũ
assumat. nullꝰ subreligionis habitu oetonsus aut
turpit̾ oecaluatꝰ. aut seruiłẽ originẽ trahens uel
hatur ad apicem regni. Temerator autẽ huiꝰ p̃ceptionis

Expanded text:
opere, vel deliberatione cujuscunque dignitatis laicus, seu gradopere, vel deliberatione cujuscunque dignitatis laicus, seu gradofficiis deditus futurum regem provideat contra viventis regis utilitatem, et procul dubio voluntatem, nullo blandimento, vel suasione pro eadem spe, aut alios in se trahat, aut ipse in alium acquiescat. Iniquum enim, et valde exsecrabile Christianis debet haberi futuri temporis illicitis prospicere, et vitae suae ignaros ventura disponere. Quod si quisque jam talia iniqua deliberatione cum quocunque est meditatus, hoc sibi noverit ut hoc sine mora praesentis principis auribus studeat publicare. Si autem retineat, et deliberationis suae machinamenta noluerit dicere, pessimo plectatur aRege vero defuncto nullus tyrannica 409 praesumptione regnum assumat, nullus sub religionis habitu detonsus aut turpiter decalvatus aut servilem originem trahens vel hatur ad apicem regni: temerator autem hujus praeceptionis
Abbreviated transcription (Latin):
aut etiã ppͥetate debitis fraudentur q̃libet infidia cal¬
liditatis. neq a qͦquã ledendi eos p̃beantur argumenta
machinationis: qͥa dignũ est. ut cuiꝰ regimine habemus
securitatẽ. eiꝰ posteritati decreto concilii imꝑtiamꝰ qͥetẽ.
Deniq tanta erga nos nri pͥncipis exstant beneficia:
ut longũ sit singillatim ea ꝓmere lingua. Ipse enĩ aue¬
tore do nob̃ pacem ipse qͣsi captiuam redixit caritatẽ:
ipsiꝰ ope quieti. ipsiꝰ sumꝰ largitione ditati. Ipse medica¬
mine bonitatis suȩ & reis peꝑcit. & rectos sublimauit.
Cui si dignis uoluerimꝰ respondere beneficiis: ñ tantis
exstamꝰ copiis uirtutis. qͥb tante uoto sufficiamꝰ uolun
Opͥmo głosi pͥncipis nr̃i habitũ ẽ. de huiꝰmodi re fue¬
rit ꝓmulgata sententia: tam̃ placet iterare qđ conue¬
nitꝰ custoorri. Itaꝙsegis uita constante. nullꝰ sibi aliqͦ

Expanded text:
aut etiam proprietate debitis fraudentur quibuslibet insidiis calaut etiam proprietate debitis fraudentur quibuslibet insidiis calliditatis, neque a quoquam laedendi eos praebeantur argumenta machinationis, quia dignum est ut cujus regimine habemus securitatem, ejus posteritati decreto concilii impertiamus quietem. Denique tanta erga nos nostri principis exstant beneficia, ut longum sit sigillatim ea promere lingua. Ipse enim auctore Deo nobis pacem, ipse quasi captivam reduxit charitatem, ipsius ope quieti, ipsius sumus largitione ditati, ipse medicamine bonitatis suae, et reis pepercit, et rectos sublimavit. Cui si dignis voluerimus respondere beneficiis, non tantis exstamus copiis virtutis, quibus tantae voto sufficiamus voluno gloriosi principis nostri habitum est, de hujusmodi re fuerit promulgata sententia, tamen placet iterare quod convenit custodiri. Itaque regis vita constante, nullus sibi aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ pauꝑũ alim̃ta. eoꝵ in iuire ꝓmercede offerentiũ
maneant in conuulsa:
ic̃ insolentia maloꝵ regũ odiosa & ex ecrabilis
semꝑ existit subiectis. ita bonoꝵ ꝓuida utilitas
amabilis efficit᷑ popłis. Quo cirea qͥs ferat aut qͥs talem
errantẽ cepĩanũ uideat: qui regiam sobolẽ aut poste¬
ritatẽ conetꝰ exspoliare reb aut pͥuare dignitatib :
Qđ ne fiat cũ generalis ꝓmat᷑ de pncipis filiis sententia.
de p̃sentis excellentissimi chintillani regis posteritate
dantꝰ᷑ apta a nob decreta ut ea quȩ synodꝰ pret̃ito anno
in hac ȩccłia habita constituit. circa omnẽ posteritatẽ
eiꝰ uniuersitas regni sui conseruet. hoc ẽ. ut p̾beatur
filiis eiꝰ dilectio benigna & firma. & tribuantur ub
loci oportunitas exhibuerit. defensionis ad minicrila
iusta. ne de reb iuste ꝓfligatis aut parentũ dignitate
ꝓcuratis. uł largitate pͥncipum aut alicuiꝰ impensis.

Expanded text:
sunt pauperum alimenta, eorum injuriae pro mercede offerentium sunt pauperum alimenta, eorum injuriae pro mercede offerentium maneant inconvulsa. XVI. Sicut insolentia malorum regum odiosa et exsecrabilis semper existit subjectis, ita bonorum provida utilitas amabilis efficitur populis. Quocirca quis ferat, aut quis talem errantem Christianum videat qui regiam sobolem, aut posteritatem conetur exspoliare rebus, aut privare dignitatibus? quod ne fiat, cum generalis promatur de principis filiis sententia, de praesenti excellentissimi Chintillani regis posteritate dantur apta decreta a nobis, ut ea quae synodus praeterito anno in hac ecclesia habita constituit, circa omnem posteritatem ejus universitas regni sui conservet, hoc est ut praebeatur filiis ejus dilectio benigna et firma, et tribuantur ubi loci opportunitas exhibuerit defensionis adminicula justa, ne de rebus juste profligatis, aut parentum dignitate procuratis, vel largitate principum, vel alicujus impensis,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit eiꝰ uite fuisse infidelis: quicqͥd largitate. ipsi
inreb habuit conquisitis. careat. confiscandũ & fi¬
delib largiendũ:
uia his qͥ pͥncipib cdigne deseruiunt. atq de¬
ferentib fidele illis obseqͥũ constat. nos opti¬
mũ ministrasse suffragiũ. dũ iuste apͥncipibus
ad qͥsita ineoꝵ iure ꝑsistere sanccimꝰ in diuulsa. equũ
est maxime ut reb eccłiaꝵ di adhibeat᷑ a nob. ꝓui¬
dentia oportuma. adeo ut quȩcũq res eccłiis dĩ apͥn¬
cipib iuste concessȩ st̃ ut fuerint. uł cuĩcumꝙ
alteriꝰ ꝑsonȩ qͦlibet tytulo illis ñ iniuste collate st̃ uł
exstiterint. ita in earũ iure ꝑsistere firma stabilitate
iubemus. ut euell qͦ qͦ casu uł tẽpore nullatenꝰ possint:
Optimũ est enĩ ut sicut fidelia hominũ seruitia ñ
existere censuimꝰ ingrata: ita ȩccłiis collata quȩ ꝓpͥe

Expanded text:
fuerit ejus vitae fuisse infidelis, quidquid lfuerit ejus vitae fuisse infidelis, quidquid lin rebus habuit conquisitis careat, confiscando illo et fidelibus largiendo. XV. Quia his qui principibus digne deserviunt, atque deferentibus fidele illis obsequium constat nos optimum ministrasse suffragium, dum juste a principibus acquisita in eorum jure persistere sancimus indivisa: aequum est maxime ut rebus ecclesiarum Dei adhibeatur a nobis providentia opportuna, adeo ut quaecunque res ecclesiis Dei a principibus juste concessae sunt, vel fuerint, vel cujuscunque alterius personae quolibet titulo illis non injuste collatae sunt vel exstiterint, ita in earum jure persistere firma stabilitate jubemus, ut evelli quoquo casu vel tempore nullatenus possint. Opportunum est enim, ut sicut fidelia hominum servitia non existere censuimus ingrata, ita ecclesiis collata, quae propria
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipis nr̃i decreuit eonciliũ scm̃. õm̃s fideles qͥ obse¬
qͥo & sincero seruitio uoluntatib uł uissis paruerud
pͥncipis. totaq intentione salutis eiꝰ custodiã habueritł̃.
a regni successorib nec a dignitate nec a reb p̾stinis¬
tate pͥncipis moderentur discretioneͤ. sic̃ eos ꝓspexerit
necessarios ẽẽ patriȩ. Et sie illis imꝑtiatur benignitas.
ut incętis magnȩ monstretur grẽ potestas: quatinꝰ
ita omĩa inreb iuste conꝗsita lucrentur. ut posteris
relinquendi. ut qͥb uoluntas eoꝵ decreuerit confe¬
rendi. spontaneo fruantur arbitrio. Ceterũ si infideliᷤ
qͥsquã incapite regio. aut inutilis in reb cõmissis.
nelemientia eiꝰ maneat potestatis. suo nutu consti¬
tuenda husmodi moderatio. Nefas est enĩ indubiũ
dediicere eiꝰ potestatẽ: cui oĩũ gub̾natio suꝑno constat
delegata iudicio. Od si pꝰ eiꝰ discessum qͥspiã reꝑtus

Expanded text:
principis nostri decrevit concilium sanctum omnes fideles qui obseprincipis nostri decrevit concilium sanctum omnes fideles qui obsequio et sincero servitio voluntatibus vel jussis paruerint principis totaque intentione salutis ejus custodiam habuerint, a regni successoribus, nec a dignitate nec a rebus pque utilitate principis moderentur discretione, sicut eos prospexerit necessarios esse patriae; et sic illis impertiatur benignitas, ut in caeteris maneat gratiae potestas: quatenus ita omnia in rebus juste conquisita lucrentur, ut posteris relinquendi vel quibus voluntas eorum decreverit conferendi spontaneo fruantur arbitrio. Caeterum si infidelis quisquam in capite regio aut inutilis in rebus commissis in clementiae ejus manu et in potestatis nutu constet hujusmodi moderatio; nefas est enim in dubium inducere ejus potestatem, cui omnium gubernatio superno constat delegata judicio. Quod si post ejus discessum quispiam repertus
Abbreviated transcription (Latin):
ncauarĩ audacia mentiũ sepe malieia cogitationũ
Puiit causa culparũ. refugium appetit hostiũ . U noe
quisqs patrator causarũ exstiterit taliũ uirtutẽ potens
defendere adusarioꝵ & patriȩ uł genti sue delnia
itulerit rerũ potestate regis ac gentis reduetus excõ¬
municatus ce retrusus longinquioris penitertie legi¬
h sublatiur. Qꝙ si ipse mal sui pͥus reminiscens ad
ecełiam fecerit confugiũ int̾tessu sacerdotũ &e reue¬
rentia loe. regia ineis pietas reseruetur comttante
hiles habentur his a iuniorib modestꝰ honor ꝑ omĩa
deferatui: Q etiã minores a seniorib. & dilectionis am¬
plectantur affectu. & utilitatis imbuant᷑ exemplo:
remiũ fraudare fidelib. non solũ in hu¬
manũ s etiam ȩxistit inustũ. Idoq cũ fidi me¬
ritũ tam inreb diumnis quã in humanis ñ habeatur
ingratũ. dignũ uidetur. ut sac̾dotali sententia consu¬
lamꝰ fidelib regis. Proinde ut anno pͥmo sere nissimi

Expanded text:
avarum audacia mentium saepe aut malitia cogitationum aut causa culparum refugium appetit hostium: unde quisquis patrator causarum exstdefendere adversariorum, et patriae vel genti suae detrimenta intulerit rerum, potestate regis ac gentis reductus, excommunicatus et retrusus longinquioris poenitentiae legibus subdatur; quod si ipse mali sui prius reminiscens ad ecclesiam fecerit confugium, intercessu sacerdotum et reverentia loci regia in eis pietas reservetur comitante biles habentur, his a junioribus modestus honor per omnia deferatur, qui etiam minores a senioribus et dilectionis amplectantur affectu, et utilitatis imbuantur exemplo. XIV. Praemium fraudare fidelibus non solum inhumanum, sed etiam existit injustum. Ideoque cum fidei meritum tam in rebus divinis quam in humanis non habeatur ingratum, dignum videtur ut sacerdotali sententia consulamus fidelibus regis. Proinde ut anno primo serenissimi
Abbreviated transcription (Latin):
populo electionem
facere eorum qui ad
sacerdotium prouo¬
cantur. sed iudiciũ
ep̃orum est. ut ipsi
eum qui ordinan¬
dus est probent. si
insermone ꝙ fide
& in uita edocꝰtus

Expanded text:
populo electionem facere eorum qui ad sacerdotium provocantur, sed judicium episcoporum est, ut ipsi eum qui ordinandus est, probent, si in sermone et fide, et in vita edoctus
Abbreviated transcription (Latin):
consenserint: damnatione suꝑius comprehensa
teneantur obnoxie. De talibus ait apłs. Cum
luxuriate fuerint nubere uolunt. habentes dam¬
nationem. quia pͥmam fidem irritam fecerunt.
Aurelius epc̃ eccłiȩ carthaginensis subscpͥsi.
Donatianus taleptensis pͥmȩ sedis subscͥpsi.
Auoustinus ippone regiensis. subscpsi. Similit̃

Expanded text:
consenserint, damnatione superius comprehensa consenserint, damnatione superius comprehensa teneantur obnoxiae; de talibus ait Apostolus, cum luxuriatae fuerint, nubere volunt habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt. Aurelius episcopus Ecclesiae Carthaginensis subscripsi; Donatianus Taleprensis primae sedis subscripsi; Augustinus Hippone Regiensi, subscripsi; similiter
Abbreviated transcription (Latin):
icut bonum castitatis premium. ita et
Imaiori obseruantia & prȩceptione custodi¬
endum est. ut sique uidue quamlibet adhuc
minoribus annis posite. & matura ȩtate a uiro
relicit. se deuouerunt do. & ueste laicali abiecta
subtestimonio epĩ & eccłiȩ religioso habitu ap¬
paruerunt. postea uͦ adnuptias scłares transie¬
fidem castitatis quam do uouerunt irritam
facere ausȩ sunt. Tales gͦ ꝑsonȩ sine xpĩanorum
cõmunione maneant: quȩ etiam nec in conuiuio
cum xpĩanis cõmunicent. Nam si adulterȩ con¬
iuges reatu sunt uiris suis obnoxie: quanto
magis uiduȩ quȩ quȩ religiositatem mutauert̃
crimine adulterii notabuntur. si deuotionem
quam dõ sponte optulerunt. libidinosa corru¬
ꝑint uoluptate. atq ad scd̃as nuptias transitũ
fecerint: Que si & uolentia irruente ab aliqͦ
prȩrepte fuerint. ac postea delectatione libidinis
ꝑmanere inconugium raptori uł iuolento uro

Expanded text:
Sicut bonum castitatis prSicut bonum castitatis prmajore observantia et praeceptione constituendum est, ut si quae viduae, quamlibet adhuc in minoribus annis positae et immatura aetate a viro relictae, se devoverint Deo et veste laicali abjecta sub testimonio episcopi et Ecclesiae religioso habitu apparuerint, postea vero ad nuptias saeculares transiefidem castitatis quam Domino voverunt irritam facere ausae sunt; tales ergo personae sine Christianorum communione maneant, quae etiam nec in convivio cum christianis communicent; nam si adulterae conjuges reatu sunt viris suis obnoxiae, quanto magis viduae quae religiositatem mutaverunt, crimine adulterii notabuntur, si devotionem quam Deo sponte obtulerunt libidinosa corruperint voluptate, atque ad secundas nuptias transitum fecerint, quae et si violentia irruente ab aliquo praereptae fuerint, ac postea delectatione libidinis permanere in conjugium raptori vel violento viro
Abbreviated transcription (Latin):
Lorum qui pauꝑes opprimunt dona a sacer¬
dotibus refutanda.
i oblationes defunctorum aut negant ȩccłus
aut cum difficultate reddunt. tanquam egen¬
tium nec atores ex cõmunicentur.
Querendum in iudicio. cuius sit conu̾sationis
& fidi is qui accusat. & is qui accusatur
ui religiosis feminis p̃ponendus est. ab ep̃
Lloci probetur.
Laicus prȩsentibus clericis nisi ipsis rogantib
docere non audeat.
ulier quamuis docta & scã uiros inconuen¬
tu docere non presumat.
ulier baptirare non presumat.
It uiduȩ adolescentes quȩ corpore debiles st̃
sumptu eccłie cuius uidue sunt sustentent᷑
Apreest.si sustentandȩ uite presentis causa ado¬
lescentiores uiduȩ uł scĩmoniales. aliquorũ fa¬
miliaritatibus subiciantur:
idue que stipendio eccłiȩ sustentantur tam
Uassidue indi oꝑe esse debent. ut & meritis &
orationibus suis eccłiam adiuuent.ii

Expanded text:
Horum qui pauperes opprimunt dona a sacerHorum qui pauperes opprimunt dona a sacerdotibus refutanda. XCV. Qui oblationes defunctorum, aut negant ecclesiis, aut cum difficultate reddunt tanquam egentium necatores excommunicentur. XCVI. Quaerendum in judicio, cujus sit conversationis et fidei is qui accusat, et is qui accusatur. XCVII. Qui religiosis feminis praeponendus est ab episcopo loci probetur. XCVIII. Laicus praesentibus clericis nisi ipsis rogantibus docere non audeat. XCIX. Mulier, quamvis docta et sancta viros in conventu docere non praesumat. C. Mulier baptizare non praesumat. CI. Ut viduae adolescentes quae corpore debiles sunt, sumptu ecclesiae cujus viduae sunt, sustententur. arochiae praeest, si sustentandae vitae praesentis causa adolescentiores viduae, vel sanctimoniales aliquorum familiaritatibus subjiciantur. CIII. Viduae quae stipendio ecclesiae sustentantur tam assidue in Dei opere esse debent, ut et meritis et orationibus suis Ecclesiam adjuvent. CIV.
Abbreviated transcription (Latin):
ortuos eccłiȩ penitentẽs efferant & sepeliant.
nua flectant.
lxxxiii¬
It ep̃ẽ nullum ꝓhibeat ingredi in ȩcłiam &
Uaudire uerbũ di siue gentilem siue hereaicũ
dui sub abstinentia uini & carniũ. ac manꝰ¬
impositione crebia examinatione baptismum
ꝑcipiant.
laxxui
eophiti aliquandiu & lautiorib epulis. & spec¬
taculis uł coniugibus abstineane. lstemn
ui causam suam catholicus siue iustam
Nue iniustam ad iudicium alterius fidei
iuidicis prouocat. ex cõmunicetur. Laxx unli
Nui die sollemni. prȩt̾misso sollemni eccł̃ie
conuentu ad spectacula uadit. ex cõmunicet᷑.¬
ugurus uł in cantationibus seruientem lxx xix¬
La conuentu ȩccłiȩ separandum. similit & iu
inni die exorciste snerguminis manus impe¬
auimenta domoꝵ dĩ snergumini uerrant.
Fnerguminis in domo di assidentib uictꝰ .xcui¬
cotidianus ꝑ exorcistas oportuno tempore mi¬
nistretur.
XCIII
blationes dissidentium frm̃ neq in sac ra¬
rio neq ingarophilatio recipiantur.cuiui

Expanded text:
ortuos ecclesiae poenitentes efferant et sepeliant. nua flectant. LXXXIIIiscopus nullum prohibeat ingredi ecclesiam, et audire verbum Dei, sive gentilem, sive haereticum, diu sub abstinentia vini et carnium, ac manimpositione, crebra examinatione baptismum percipiant. LXXXVI. Neophyti aliquandiu et lautioribus epulis et spectaculis, vel conjugibus abstineant. LXXXVII. Qui causam suam catholicus sive justam, sive injustam ad judicium alterius fidei judicis provocat, excommunicetur. LXXXVIII. Qui die solemni praetermisso solemni ecclesiae conventu ad spectacula vadit, excommunicetuguriis vel incantationibus servientem a conventu Ecclesiae separandum, similiter et tem. XC. Omni die exorcistae energumenis manus impoPavimenta domorum Dei energumeni verrant. XCII. Energumenis in domo Dei assidentibus victus quotidianus per exorcistas opportuno tempore ministretur. XCIII. Oblationes dissidentium fratrum, neque in sacrario, neque in gazophylacio recipiantur. XCIV.
Abbreviated transcription (Latin):
I De clericis ad testimonium non pulsandis.
UDe clericis procrimine suo damnatis ut a qͣlibet¬
non defensentur.t
De sacerdotibus & leuitis ut ab uxoribus se con
non alienandis
Ut nullus epc̃ relicta cathedra indiocesi resideat.
De his qui nullo testimonio se baptiratos no¬
uerunt. ut baptirentur. similit̃ de consecratio¬
ne eccłiarum faciendum est.
De tempore paschali seu concilii.
De int̾cessoribus ne cathedram morientis epĩ¬
diu retineant. s in fra annum sacerdotem
prouideant.
De defensore ȩccłiarum a pncipe postulando.
Ut epĩ ad diem concilii occurrant. ñ imponat᷑.¬
Ut lapsis sacerdotibus manus sicut laicis

Expanded text:
 De clericis ad testimonium non pulsandis. 2. De clericis pro crimine suo damnatis, ut a quolibnon defensentur. 3. De sacerdotibus et levitis, ut ab uxoribus se contnon alienandis. 5. Ut nullus episcopus relicta cathedra in dioecesi resideat. 6. De his qui nullo testimonio se baptizatos noverunt ut baptizentur, similiter de consecratione ecclesiarum faciendum est. 7. De tempore paschali, seu concilii. De intercessoribus ne cathedram morientis episdiu retineant, sed infra annum sacerdotem provideant. 9. De defensore ecclesiarum a principe postulando. Ut episcopi ad diem concilii occurrant. 11.Ut lapsis sacerdotibus, manus sicut laicis