comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caritati ur̃e frẽs: nemo atden¬
dat ad nos. e uid enim sumꝰ
nos. aut quid estis uos: Quid
nͥ eccłia di que nota est oĩb:
et si illi placet: in illa sumꝰ.
nemus. ibi ꝑseueremus: si uo¬
lii mus ostendere dilectionẽ
quam habemus. Uerunptam̃
de apło paulo quid mali sen-¬
suri sumus: Ipse non dilige¬
bat fratres: Apud ipsum ñ
erat testimonium conscien¬
tie eius in conspectu dĩ: ñ
erat in paulo radix illa ca-¬
ritatis unde om̃s boni fruc-¬
tus ꝓcedebant: Qͥs hoc de¬
mens dixerit : yͥ gͦ inuenimꝰ
petisse apłm & non accepisse:
Ait ipse. In magnitudine
reuelationum ne extollar:
datus est michi stimulus
carnis meȩ angłs satanȩ. qͥ
me cola fixet. ꝓpter quod der
dñm rogaui. ut auferret
eum a me: &e dixit michi.
Sufficit tibi grã mea. Nam
uirtus in infirmitate ꝑficit᷑.
ecce non ẽ exauditus: ut au¬
ferretur ab illo satane. angłs
S quare: quia ñ ei ꝓderat.
ergo exauditus est ad salutẽ:
qui non est erauditus ad uo¬

Expanded text:
mo attendat ad nos. Quid enim sumus nos? Aut quid estis vos? Quid, nisi Ecclesia Dei, quae nota est omnibus? Et si illi placet, in illa sumus; nemus, ibi perseveremus, si volumus ostendere dilectionem quam habemus. Verumtamen de apostolo Paulo quid mali sensuri sumus? Ipse non diligebat fratres? Apud ipsum non erat testimonium conscientiae ejus in conspectu Dei? Non erat in Paulo radix illa charitatis, unde omnes boni fructus procedebant? Quis hoc demens dixerit? Ubi ergo invenimus petisse Apostolum et non accepisse? Ait ipse: In magnitudine revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet: propter quod ter Dominum rogavi ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Ecce non est exauditus, ut auferretur ab illo angelus satanae. Sed quare? Quia non ei proderat. Ergo e auditus est ad salutem, qui non est exauditus ad vo
Abbreviated transcription (Latin):
ita debemꝰ et nosinimas ꝓ fra¬
trib ponere. hec est ꝑfectio
caritatis : & maie omi no
non potest inueuri. S quia
non in omib ꝑfata est. &
desꝑare non debet in quo
ꝑfecta non est: si iam nata
est que ꝑficiatur. Et utiq
si nata est. nutrienda est:
&e quibusdam suis nutrimen¬
tis ad ꝑfectionem ꝓpriam ꝑ¬
ducenda. Quesiuimus in¬
choationem caritatis unde
incipiat: & ibi continuo in¬
uenimus. Siquis habet fa
in illo: Ergo incipit ista ca¬
ritas frẽs. ut de suis suꝑflu¬
is tribuat egenti. in angu-¬
stiis aliquib constituto: ex
eo quod sibi abundat scłm
tempus. a tribulatione tem¬
porali lib̾et frẽm. hinc ex¬
ordium est caritatis. hanc
ita ceptam si uerbo cłi. et
spe futurȩ uitȩ nutrieris:
ꝑuenies adillam ꝑfectionẽ
ut ꝑatus sis animam tuã
ponere ꝓ fatrib tuis. Sed
qr multa talla fiunt ab hi
qui alia querunt &e qui fr̃s
non amant: reuocemur ad

Expanded text:
 et nos animas pro fratribus ponere. Haec est perfectio charitatis; et major omnino non potest inveniri. Sed quia non in omnibus perfecta est, et desperare non debet in quo perfecta non est, si jam nata est quae perficiatur: et utique si nata est, nutrienda est, et quibusdam suis nutrimentis ad perfectionem propriam perducenda. Quaesivimus inchoationem charitatis unde incipiat, et ibi continue invenimus: Si quis habet facin illo ? Ergo hic incipit ista charitas, fratres, ut de suis superfluis tribuat egenti, in angustiis aliquibus constituto; ex eo quod sibi abundat secundum tempus, a tribulatione temporali liberet fratrem. Hinc exordium est charitatis. Hanc ita coeptam, si verbo Dei et spe futurae vitae nutrieris, pervenies ad illam perfectionem, ut paratus sis animam tuam ponere pro fratribus tuis. 2. Sed quia multa talia fiunt ab his qui alia quaerunt, et qui fratres non amant;
Abbreviated transcription (Latin):
ta eiꝰ. seruamus. & que pla¬
cent illi in conspectu eiꝰ fa¬
cimus. Quicquid postula¬
uerimus ait accipiemus ab
eo. Angustauit uehement̾:
quia & ibi angustarẽt. si di¬
ceret omne peccatum. S id̾o
inuenimus locum exponen¬
di. quia de certo peccato dix¬
it. non de omni. sed de quo¬
inuenimus ipsum quoddam
Ergo si ipse non ueniret. pec¬
catum non haberent: p̃sentia
gͦ medici fecit egrotos. febrẽ
non abstulit: Quis hoc uel
demens dicat: Ille non ue¬
nit nisi curare & sanare egͦ¬
tos. quare gͦ dixit si non ue¬
nissem peccatum non habe¬
rent: nisi quia certum quod¬
dam peccatum uoluit intel¬
ligi: Quodlam enim pecca¬
tum non haberent uidei. Qd̾
peccatum: Q uod in eum non
crediderunt: quod presentẽ
contempserunt. Sic̃ gͦ ibi pec¬
catum dixit. & non est conse¬
quens ut omne peccatum in¬
telligamus. s certum pecca¬
tum: sic & hic non omne pec¬
catum ne contrarius sit illi
loco ubi ait. si dixerimus qi

Expanded text:
ta ejus servamus, et quae plata ejus servamus, et quae placent illi, in conspectu ejus facimus. Quidquid postulaverimus, » ait, « accipiemus ab eo. » Angustavit vehementer. Quia et ibi angustaret, si diceret omne peccatum: sed ideo invenimus locum exponendi, quia de certo peccato dixit, non de omni; sed de quoinvenimus ipsum quoddam Ergo si ipse non veniret, peccatum non haberent? Praesentia ergo medici fecit aegrotum, febrem non abstulit? Quis hoc vel demens dicat? Ille non venit nisi curare et sanare aegrotos. Quare ergo dixit, Si non venissem, peccatum non haberent, nisi quia certum quoddam peccatum voluit intelligi? Quoddam enim peccatum non haberent Judaei. Quod peccatum? Qcrediderunt, quo praesentem contempserunt. Sicut ergo ibi peccatum dixit, et non est consequens ut omne peccatum intelligamus, sed certum peccatum: sic et hic non omne peccatum, ne contrarius sit illi loco ubi ait, Si dixerimus quia
Abbreviated transcription (Latin):
ius temporis faile dici po¬
test: & sentiat quisq quod
uult homo de homine. ma¬
iorem questionem non faci¬
unt. nisi illi uiri quos scõs
constat fuisse cum serib̾ent:
& modo esse eum cło. Quis
habet caritatem si eam pau¬
lus ñ habebat qui dicebat.
os nr̃m patet ad uos o chorin¬
thii. cor nrm dilatatum est.
non angustamini in nobis:
Qui dicebat. inpenclar ꝓ a
nimab uris. Et tanta gr̃ã
in illo erat. ut manifestaret᷑
eum habere caritatem. Inue¬
nimus eum tamen petisse &
non accepisse. Quid dicimꝰ
frẽs: e uestio est: intenti es¬
tote ad dm̃. Magna ista que¬
stio est. quomodo de pec̾co.
ubi dictum est. qui natus
est ex cło non peccat. inue¬
nimus hoc esse peccatum ui¬
olare caritatem: & hoc ꝓpͥe
designatum ẽi in hoc loco.
sic & nunc querimus quid
direrit. Si enm uerba atten¬
das planum uidetur: si ex¬
emplum. osscurum est Uer-¬
bis his: nichl est planius. et
quicquid p̾stulauerimꝰ. ac¬
cipiemꝰ ab o quia manda¬

Expanded text:
jus temporis facile dici pojus temporis facile dici potest; et sentiat quis quod vult homo de homine: majorem quaestionem non faciunt, nisi illi viri, quos sanctos constat fuisse cum scriberent, et modo esse cum Deo. Quis habet charitatem, si eam Paulus non habebat, qui dicebat, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est; non angustamini in nobis ; qui dicebat, Impendar pro animabus vestris : et tanta gratia in illo erat, ut manifestaretur eum habere charitatem? Invenimus eum tamen petisse, et non accepisse. Quid dicimus, fratres? Quaestio est; intenti estote ad Deum Magna et ista quaestio est. Quomodo de peccato ubi dictum est, Qui natus est ex Deo, non peccat ; invenimus hoc esse peccatum violare charitatem, et hoc proprie designatum esse in hoc loco: sic et nunc quaerimus quid dixerit. Si enim verba attendas, planum videtur; si exempla, obscurum est. Verbis his nihil est planius: « Et quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo; quia mand
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo: quia mandata eiꝰ ser-¬
uamus. Ideo non es in con-¬
spectu hominũ: s ubi ip¬
se ds uidet in corde. fidu¬
ciam gͦ habemus ad dm̃.
&e quicquid postu lauerimꝰ
ab eo accipiemus. Sed qui:¬
Qui mandata eius seruamꝰ.
que sunt mandata eiꝰ: nũ-¬
quid semꝑ repetendum est:
mandatum nouum do uo-¬
bis: ut uos in uicem diliga¬
tis. Ipsam caritatem loqui¬
tur: ipsam comendat. quis¬
quis gͦ habuerit caritatẽ
fraternam. & coram cło ha¬
buerit ubi ds uidet ⁊ corq
eius interrogatum sub iusto
eramine. non ei aliud respon¬
derit quam germanam ibi
esse radicem caritatis unde
boni fructus existant: habet
fiduciam apud cłm. & quic¬
quid postulauerit ab eo ac¬
cipiet quia mandata eiꝰ ser¬
uat. Ocurrit questio que¬
dam. quia non ille. aut il¬
le homo. ait tu. aut ego.
qui si petien aliquid a dño
dõ nr̃o & noi accepero: faci¬
le de me potet dicere unꝰ¬
quisq. non haoet caritatẽ.
et de quolibe homine hu¬

Expanded text:
ab eo, quia mandata ejus servab eo, quia mandata ejus servamus. Ideo non in conspectu hominum, sed ubi ipse Deus videt in corde. Fiduciam ergo habemus ad Deum; et quidquid postulaverimus, ab eo accipiemus: sed, quia mandata ejus servamus. Quae sunt mandata ejus? Numquid semper repetendum est? Mandatum norum do vobis, ut vos invicem diligatis . Ipsam charitatem loquitur, ipsam commendat. Quisquis ergo habuerit charitatem fraternam, et coram Deo habuerit, ubi Deus videt, corque ejus interrogatum sub justo examine, non ei aliud responderit, quam germanam ibi esse radicem charitatis, unde boni fructus existant; habet fiduciam apud Deum, et quidquid postulaverit, ab eo accipiet, quia mandata ejus servat. 5. Occurrit quaestio quaedam, quia non ille aut ille homo, aut tu aut ego, qui si petiero aliquid a Domino Deo nostro, et non accepero, facile de me potest dicere unusquisque, Non habet charitatem; et de quolibet homine hu
Abbreviated transcription (Latin):
es: quo fugies: uis audire
consilium : Si uis ab illo
fugere ad ipsum fuge. Ad
ipsum fuge confitendo: ñ
ab ipso latendo. Latere eni
non potes: s confiteri po¬
tes. dic illi refugium meũ
tu es: & nutriatur in te di¬
lectio que sola ꝑducit ad
uitam. ꝑhibeat tibi testimo¬
nium conscientia tua: quia
ex do est. Si ex ło est. noli
illam uelle ante homines
iactare: quia nec laudes ho¬
minum te leuant in cęlũ.
nec uituꝑationes te inde de¬
ponunt. Iile uideat qui co¬
ronat: ille sit testis quo u¬
dice coronaris. maior est ds
corde nr̃o & nouit omnia.
dilectissimi & si cor nr̃m¬
non male senserit: fiduai¬
am habemus ad dm̃. Qid
est cor nr̃m non male sen¬
serit: uerum nobis respon¬
derit quia diligimus. &
germana dilectio est in
nobis non ficta s sincera.
salutem fraternam que-¬
rens. nullum emolumen¬
tũ expectans a fratre nͥ sa¬
iutem ipsius. fidiiciam ha¬
bemus ad dm̃. ce quicquid
postulauerimus accipiemꝰ

Expanded text:
es? quo fugies? Vis audire es? quo fugies? Vis audire consilium? Si vis ab illo fugere, ad ipsum fuge. Ad ipsum fuge confitendo, non ab ipso latendo: latere enim non potes, sed confiteri potes. Dic illi, Refugium meum es tu ; et nutriatur in te dilectio, quae sola perducit ad vitam. Perhibeat tibi testimonium conscientia tua, quia ex Deo est. Si ex Deo est, noli illam velle ante homines jactare; quia nec laudes hominum te levant in coelum, nec vituperationes inde te deponunt. Ille videat qui coronat; ille sit testis quo judice coronaris. Major est Deus corde nostro, et novit omnia. 4. Dilectissimi, si cor non male senserit, fiduciam habemus ad Deum. Quid est, cor non male senserit? Verum nobis responderit, quia diligimus, et germana dilectio est in nobis: non ficta, sed sincera; salutem fraternam quaerens, nullum emolumentum exspectans a fratre, nisi salutem ipsius. Fiduciam habemus ad Deum; et quidquid postulaverimus, accipiemus
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt : & sinistra operat᷑
non dextera. dextera debet
oꝑari &e nesciente sinistra:
ut nec misceat se cupiditas
scłi. quando aliquid boni¬
de dilectione oꝑamur. Et
ubi hoc cognoscimus : Ante
dm̃ es: interroga cor tuum.
Uide quid fecisti. & quid
ibi appetisti: salutem tuam.
an laudem hominum uen-¬
tosam. Intus uide. Nam ho¬
mo uidicare non potest: quẽ
uidere non potest. Si ꝑsua-¬
demus cordi nr̃o. coram ipso
ꝑsuademus : quia si male sen¬
serit cor nr̃m. id est accuset
nos intus quia non eo animo
facimus quo faciendum est:
maior est cłs corde nr̃o. & no¬
uit omĩa. Cortuum abscon¬
dis ab homine: a deo abscon¬
de si potes. Quomodo abscon¬
dis ab eo cui dictum ẽ a qͦdã
peccatore timente & confitente.
quo ibo a spũ tuo. & quo a
facie tua fugiam: Querebat
quo fugeret ut euaderet iu¬
dicium di: & non inuenie¬
bat. Ubi enim non est d̃s:
Si ascencło inquit in celũ¬
tu ibi es: si descenđo in in¬
fernum ad es. Quo iturus

Expanded text:
faciunt; sinistra operatur, faciunt; sinistra operatur, non dextra. Dextra debet operari, et nesciente sinistra, ut nec misceat se cupiditas saeculi, quando aliquid boni dilectione operamur. Et ubi hoc cognoscimus? Ante Deum es, interroga cor tuum: vide quid fecisti, et quid ibi appetisti; salutem tuam, an laudem hominum ventosam. Intus vide: nam homo judicare non potest quem videre non potest. Si persuademus cordi nostro, coram ipso persuadeamus. Quia si male sentiat cor nostrum, id est, accuset nos intus, quia non eo animo facimus quod faciendum sit; major est Deus corde nostro, et novit omnia. Cor tuum abscondis ab homine; a Deo absconde si potes. Quomodo abscondes ab eo, cui dictum est a peccatore quodam timente et confitente: Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Quaerebat qua fugeret, ut evaderet judicium Dei, et non inveniebat. Ubi enim non est Deus? Si ascendero, inquit, in coelum, ibi es: si descendero in infernum, ades . Quo iturus
Abbreviated transcription (Latin):
de qua dicit apłs: nã gła nr̃a
mͦ ad ꝯscientiã de qͣ it̾m dicit. opꝰ
głam habebit et ñ in altero.
utrum de uena caritatis ema¬
nat: utrum de radice dilec¬
tionis rami bonoꝵ oꝑũ pul¬
lulent. Opus autem suum
ꝓbet unusquisq ait: & tẽ
in semetipso głam habebit
&e non in altero. Non quando
illi testimonium ꝑhibet lin¬
gua aliena: s quancdo ꝑhi¬
bet conscientia ꝓpria: hoc
gͦ hic cõmendat. In hoc cog¬
noscitur quia exueritate su¬
mus. quando oꝑe &e ueritate
non uerbo &e lingua tantũ
diligimus: & coram ipso ꝑsua¬
demus cordi nr̃o. quid est co¬
ram ipso: Ubi ipse uidet.
inquit facere iusticiam urãm
coram hominib: ut uidea¬
mini ab eis. Alioquin mer¬
cedem non habebitis apud
patrem urũm qui in celis ẽ.
Et quid est nesciat sinistra
tua. quid faciat dextera tua:
nisi quia dextera. pura con-¬
scientia est. sinistra mundi
cupiditas: multi ꝑ cupidi¬
tatem mundi multa mira

Expanded text:
de qua dicit Apostolus: Nade qua dicit Apostolus: Namur ad conscientiam, de qua idem dicit: Opus gloriam habebit, et non in altero . utrum de vena charitatis emanet, utrum de radice dilectionis rami bonorum operum pullulent. Opus autem suum probet unusquisque, ait, et tunc in semetipso gloriam habebit, et non in altero: non quando illi perhibet testimonium lingua aliena, sed quando perhibet conscientia propria. 3. Hoc ergo hic commendat. In hoc cognoscimus quia ex veritate sumus, quando opere et veritate, non verbis et lingua tantum diligimus: et coram ipso persuademus cordi nostro, Quid est, coram ipso? Ubi ipse videt. inquit, facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. Et quid est, Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua : nisi quia dextera, pura conscientia est; sinistra, mundi cupiditas? Multi per cupiditatem mundi multa mira
Abbreviated transcription (Latin):
lectionem hoc faciat: & ꝑhi¬
bet ei testimoniũ oculus qui
penetrat cor. quo homo non
inpendar ꝓ animabus utĩs.
tamen quia d̃s hoc uidebat
in corde ipsius non homines
quib loquebatur : ait illis.
michi autem ꝓ minimo ẽ ut
a uobis uidicer: aut ab hu¬
mano die die. Et ostendit
etiam ipse quodam loco qͥa
solent ista fieri inani iactan¬
tia: & non firmamento cari-¬
tatis. Ait enĩ. cum de ipsius
caritatis cõmendatione loque¬
retur. Si distribuero omĩa
mea pau perib. &tradidero
corpus meum ut ardeam: ca¬
ritatem aũt ñ habeam: nicħ
mͥ ꝓdest. Potest enĩ quisquã
hoc facere sine caritate: Po¬
test. Nam qui non habent
caritatem: diuiserunt uni¬
tatem. Querite ibi: & uidebi-¬
tis multos multa tribuere
.pauperib. Uidebitis alios pa-¬
ratos ad suscipiendam mortẽ:
ita ut desistente ꝑsecutore
se ipsos p̃cipitent. Isti sine
dubio. sine caritate hoc faci¬
unt. Reuocem᷑ gͦ ad ꝯscientiã

Expanded text:
lectionem hoc faciat; et perhilectionem hoc faciat; et perhibet illi testimonium oculus qui penetrat cor, quo homo atteimpendar pro animabus vestris : tamen quia Deus hoc videbat in corde ipsius, non homines quibus loquebatur, ait illis, Mihi autem minimum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die . Et ostendit etiam ipse quodam loco quia solent ista fieri inani jactantia, non firmamento charitatis: ait enim cum de ipsius charitatis commendatione loqueretur, Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . Potest enim quisquam hoc facere sine charitate? Potest. Nam qui non habent charitatem, diviserunt unitatem. Quaerite ibi, et videbitis multos multa tribuere pauperibus; videbitis alios paratos ad suscipiendam mortem, ita ut desistente persecutore, seipsos praecipitent: isti sine dubio sine charitate hoc faciunt. Revocemur ergo ad conscientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
se in heresib & scismatib
martires dicunt: uident᷑q
sibi animã ponere ꝓ fratͥb
suis. Si ꝓ fratribus animas
ponerent: non se ab uniu̾sa
fraternitate seꝑarent. Item
quam multi sunt qui iac¬
tantiȩ causa multa distribu¬
unt. multa donant: & non
ibi querunt nisi laudes hu¬
manas. & głam popłarem
plenam uentis. nulla stabi¬
litate solidatam. Quia gͦ
sunt tales: ubi ꝓbanda erit
caritas frat̾na: Quia uoluit
illam ꝓbari: ait ammonens
filioli non diligamꝰ uerbo
tantum & lingua: s oꝑe &
ueritate. Querimũs in quo
oꝑe: in qua ueritate. Potest
esse manifestius opus: quã
tribuere pauperib: multi
hoc iactantia faciunt: non
dilectione. Potest ẽẽ maiuis
opus÷ quam mori ꝓ fr̃ibus:
et hoc multi uolunt putare
facere iactantia nominis cõ¬
parandi: non uiscerib dilec¬
tionis. Restat ut ille dili¬
gat frẽm qui ante dm̃ ubi
solus uidet. cordi suo ꝑsua¬
det &e interrogat cor suum.
an uere ꝓpter fratrum di¬

Expanded text:
schismatibus martyres dicunt! Videntur sibi animam ponere pro fratribus suis. Si pro fratribus animam ponerent, non se ab universa fraternitate separarent. Item quam multi sunt qui jactantiae causa multa tribuunt, multa donant; et non ibi quaenunt nisi laudem humanam et gloriam popularem, plenam ventis, nulla stabilitate solidatam! Quia ergo sunt tales, ubi probanda erit charitas fraterna? quia voluit illam probari, et ait admonens: Filioli, non diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate. Quaerimus, In quo opere, in qua veritate? Potest esse manifestius opus, quam tribuere pauperibus? Multi hoc jactantia faciunt, non dilectione. Potest esse majus opus, quam mori pro fratribus? Et hoc multi volunt putari se facere, jactantia nominis comparandi, non visceribus dilectionis. Restat ut ille diligat fratrem, qui ante Deum ubi solus videt, cordi suo persuadet, et interrogat cor suum an vere propter fratrum di
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s qui non conficetur iħm
xp̃m in carne uenisse. non
est ex ło: et hic est antixp̃s
de quo audistis quod uen¬
turus sit et nẽ in isto mun¬
do est.
i meministis
frẽs hesterno
nos clausisse
sermonem ad
istam senten¬
tiam. que si¬
ne dubio ma¬
nere debuit & debet in cor¬
uissimam audistis. filioli ñ
diligamus uerbo tantum
& lingua. s oꝑe & ueritate:
deinde sequitur. & in hoc cog¬
noscimus quia ex ueritate
sumꝰ. & coram ipso ꝑsuademꝰ
cordi nr̃o. quia si male sen¬
serit eor nr̃m. maior ẽ ds cor¬
de nr̃o & nouit omnia. dix¬
erat non diligamꝰ u̾bo tan¬
tum &e lingua: s oꝑe ce ueri¬
tate. Queritur a nobis in quo
oꝑe & in qua ueritate agnos¬
icitur: qui diligit dm̃. uel
qui diligit frem̃ suum. Iam
supius dixrerat quo usq ca¬
ritas ꝑficiatur: quod & dñs
in euangłio ait. maiorem

Expanded text:
itus qui non confitetur Jesum Christum in carne venisse, non est ex Deo, et hic est Antichristus, de quo audistis quod venturus sit, et nunc in isto mundo est . i meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in corvissimam audistis: « Filioli, non diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate. » Deinde sequitur: « Et in hoc cognoscimus quia coram ipso persuademus cordi nostro: quia si male senserit cor nostrum, major est Deus corde nostro, et novit omnia. » Dixerat, « Non diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate: » quaeritur a nobis, in quo opere et in qua veritate agnoscitur qui diligit Deum, vel qui diligit fratrem suum. Jam superius dixerat quousque charitas perficiatur; quod et Dominus in Evangelio ait, Majore
Abbreviated transcription (Latin):
gamus uerbo tantum et
tura cõmendat Sed nescie
si alicubi amplius quã in
ista epła cõmendatur. Ro¬
gamus uos & obsecramus
in dño. ut &e illa que audi¬
stis menioria teneatis: et
ad ea que ad huc dicenda st̃
donec finiatur ipsa ȩyła
intenti ueniatis: intenti au¬
diatis. Aꝑite autẽ cor ad
semina bona: extirpate sp¬
nas. ne offocetur in uobis
quod seminatur: s potius
crescat seges & gaudeat agͥ¬
cola. et horreum uobis pre¬
paret tanquam frumentis
ñ ign̾ẽ tamquã paleis. aq̃¬

Expanded text:
gamus verbo tantum et tura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem tanquam paleis.
Abbreviated transcription (Latin):
plorationis. Sicuti enim co
mes penitentiȩ dolor est:
ita lacrime testes doloris.
optime autẽ sequitur & di¬
cit. Etenim benedictionem
dabit qui legem dedit. Ad
hoc enim lex data est. ut
uulnera ostenderet peccatoꝵ
que gr̃e benedictio sanaret.
Ad hoc lex data est. ut su¬
ꝑbo infirmitatem suam no¬
tam faceret: infirmo peni¬
tentiam suaderet. Ad
hoc lex data est ut dice¬
remus in conualle plorati¬
onis. uideo aliam legem in
m̃bris meis repugnantem
legi mentis meȩ. & capti¬

Expanded text:
plorationis. Hoc plorationis. Hoc mes poenitentiae dolor est; ita lacrymae sunt testes doloris. Optime autem sequitur, et dicit: Etenim benedictionem dabit, qui legem dedit . Ad hoc enim lex data est, ut vulnera ostenderet peccatorum, quae gratiae benedictio sanaret. Ad hoc lex data est, ut superbo infirmitatem suam notam faceret, infirmo poenitentiam suaderet. Ad hoc lex data est, ut diceremus in convalle plorationis, Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae,
Abbreviated transcription (Latin):
icit: ab illo erigitur. Qui
aduersus illum se erigit.
ab illo ꝓicitur. Alia ẽ soli¬
ditas magnitudiniᷤ: aba ẽ in¬
anitas inflationis. Qui fo¬
ris tumescit : intus tabes-¬
cit. Qui eligit abici in do¬
mo dñi magis quam ha-¬
bitare in tabernaculis pec¬
catoꝵ. eligit eum d̃s ut
in habitet in atriis eius.
Et nichil sibi assumentẽ:
ille in sedem beatitatis.
assumit. Unde in psalmis
suauissime & uerissime canit᷑. Bea¬
tus uir cuius est suscep¬
tio ei abs te dñe. Ne pu¬
tes eũ qui se humiliat sẽꝑ
iacere: cum dictum sit ex¬
altabitur. Et ne opineris
eiꝰ exaltationem in oculis
hominum ꝑ sublimitates
fieri corꝑales. Cum enim
dixisset beatus dixisset uir¬
cuius est susceptio ei abs
te dñe. consequenter anne¬
xuit. & ostendit eiusdem
susceptionis celsitudinem
spũalem. Ascensus inquit
in corde eus disposuit in
conualle plorationis. in lo¬
cum quem disposuit. Ubi
gͦ disposuit. ascensus in
corde: In conualle scilicet

Expanded text:
rojicit, ab illo erigitur: qui rojicit, ab illo erigitur: qui adversus illum se erigit, ab illo projicitur. Alia est enim soliditas magnitudinis, alia est inanitas inflationis. Qui foris tumescit, intus tabescit. Qui eligit abjici in domo Dei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum; eligit illum Deus, ut inhabitet in atriis ejus; et nihil sibi assumentem ille in sedem beatitatis assumit. Unde in Psalmo suavissime et verissime canitur, Beatus vir cujus est susceptio ejus abs te, Domine. Ne putes eum qui se humiliat semper jacere; cum dictum sit, Exaltabitur. Et ne opineris ejus exaltationem in oculis hominum per sublimitates fieri corporales; cum enim dixisset, Beatus vir, cujus est susceptio ejus abs Domine; consequenter annexuit et ostendit ejusdem susceptionis celsitudinem spiritualem: Ascensus, inquit, in corde ejus disposuit in convalle plorationis, in locum quem disposuit. Ubi ergo disposuit ascensus? In corde, in convalle scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere quod dolebat. In
rebis quippe uisibilib ut
excelsa quisq contingat in
excelsum erigitur. d̃s autẽ
cum omnium sit excellen-¬
tissimus. non elatione. sed
humilitate contingitur.
Unde ꝓpħa dicit. Prope ẽ
dñs eis qui obtriuerunt
cor. Et iterum. Excelsus
dñs & humilia respicit. &
excelsa alonge cognoscit.
Excelsa ipsa posuit ꝓ suꝑb
Illa gͦ respicit ut attollat.
illa cognoscit. ut deiciat.
Cum enim ait quod alon¬
ge excelsa cognoscit. satis
eum ostendit humilia de
ꝓrimo attendere. Ipsum tñ
dnm excelsum ẽe̾ p̃dixit
Solus enĩ d̃s arrogans ñ
est: quantacumq se p̃dica¬
tione laudauerit. Non gͥ
se arbitretur ab oculis di
abscondi suꝑbia. Ds enim
excelsa cognoscit. Ne se rur¬
sus do coniunctam putet.
Excelsa enim alonge cog¬
noscit. Quisquis itaq peni¬
tentie recusat humilitatem.
do ꝓpinquare non cogitat.
Aliuid est enim leuare se ad
dm̃. aliud leuare se cont᷑
dm̃. Qui ante illum se ꝓ¬

Expanded text:
ostendere quod dolebat. In ostendere quod dolebat. In rebus quippe visibilibus, ut excelsa quisque contingat, in excelsum erigitur: Deus autem cum sit omnium excellentissimus, non elatione, sed humilitate contingitur. Unde propheta dicit: Prope est Dominus his qui obtriverunt cor . Et iterum: Excelsus Dominus, et humilia respicit, et excelsa a longe cognoscit . Excelsa ipsa posuit pro superbis. Illa ergo respicit, ut attollat; ista cognoscit, ut dejiciat. Cum enim ait, quod a longe excelsa cognoscit, satis eum ostendit humilia de proximo attendere: ipsum tamen Dominum excelsum esse praedixit. Solus enim Deus arrogans non est, quantacumque se praedicatione laudaverit. Non ergo se arbitretur ab oculis Dei abscondit superbia: Deus enim excelsa cognoscit. Nec se rursus Deo conjunctam putet: excelsa enim a longe cognoscit. Quisquis itaque poenitentiae recusat humilitatem, Deo propinquare non cogitat. Aliud est enim levare se ad Deum; aliud est levare se contra Deum. Qui ante illum se p
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ medici¬
na facilli¬
me hoĩes
intelligunt.
qui se homines esse memi¬
nerunt. Scriptum est enĩ.
Ds suꝑbis resistit. humilibꝰ
in ȩuangłio dicit. qm̃ qui
se exaltat humiliabit᷑. &e qͥ se
humiliat exaltabitur. Magisq
iustificatus descendit de tem¬
plo publicanus ille pec̾c̃oꝵ
confessione sollicitus. quam
phariseus meritoꝵ enume¬
ratione securus. quamuis &¬
dicens. Grãs tibi ago đs qm̃¬
ñ sũ sicut ceteri homines.
inuisti. raptores. adulteri. qͦ¬
mͦ & publicanus iste. Ieiuno
quo stabat. neq ocłos ad
celum audebat leuare. s
ꝑcutiebat pectus suum di¬
cens. Us ꝓpitiꝰ esto mͥ pec
catori. Non enim tam ille
phariseus sanitate. quam
morboꝵ alienoꝵ comꝑa¬
tione gaudebat. Utilius
autem illi erat quando
ad medicum uenerat. ea
de quib egrotabat confi¬
tendo monstrare: quam
dissimulare a uulnerib suis
&e de cicatricib audere glo¬
riari. Non gͦ mirum quod
publicanus magis curatus
abscessit. quem non puduit

Expanded text:
tiae medicina, facillime homines intelligunt, qui se homines esse meminerunt. Scriptum est enim, Deus superbis resistit, humilibus in Evangelio dicit, Quoniam qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur: magisque justificatus descendit de templo Publicanus ille peccatorum confessione sollicitus, quam Pharisaeus meritorum enumeratione securus. Quamvis dicens: Gratias tibi ago, non sum sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno quo stabat nec oculos ad caelum audebat leuare, sed percutiebat pectus suum dicens: propitius esto mihi peccatori . Non enim ille pharisaeus tam sua sanitate, quam morborum alienorum comparatione gaudebat. Utilius autem illi erat, quoniam ad medicum venerat, ea de quibus aegrotabat, confitendo monstrare, quam dissimulare a vulneribus suis, et de cicatricibus alienis audere gloriari. Non ergo mirum si publicanus magis curatus abscessit, quem non puduit
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Non teneat contra frẽm
odium ꝓ aliquo uerbo duro. ꝓ
contentiõe terrȩ: ne fiat terra.
Quisquis enĩ odit frẽm suum:
non dicat quia in lumine am¬
bulat. Quid dixit: Non dicat
quia in .xp̃o ambulat. Qͥ dicit
se ẽẽ in luce ce odit frẽm suum:
in tenebris est usq ad huc. Nescio
quis enim ex pagano. factus ẽ
xp̃ianus. Intendite. Ecce tene¬
bre erat: quando paganus
quando tenebre: nẽ aut̃ lux
in dño. Ad orabat idola: ado¬
rauit dm̃. Adorabat quem fe¬
cit: ad orat qͥ eũfecit. Mutatus
suspectus est: frẽs: maternam
sollicitudinẽ libent̃ amplec¬
tam᷑. Non sine causa mat̾ sol¬
licita ẽ de nobis: cũ alii gau¬
dent. Matrẽ dico caritatẽ. Ipsa
enim habitabat in corde ioħis:
cum ista diceret. Quare ÷ nͥ qr
aliquid timet in nobis: & cũ
qͥd ẽ quod timet: Qͥ dicit se e̾̃e̾
in lumine. Qͥd ẽ hoc: Qui iam
um odit : in tenebris ẽ usq ad¬
huc. Quod exponere non est:
sed quod gaudere si non fiat.

Expanded text:
suum: non teneat odium contra fratrem suum: non teneat odium contra fratrem pro aliquo verbo duro; pro contentione terrae, ne fiat terra. Quisquis enim odit fratrem suum, non dicat quia in lumine ambulat. Quid dixi? non dicat quia in Christo ambulat. Qui dicit se esse in luce, et odit fratrem suum, in tenebris est usque adhuc. Nescio quis enim ex pagano factus est christianus; intendite: ecce in tenebris erat, quando paganus quando tenebrae; nunc autem lux in Domino. Adorabat idola, adorat Deum; adorabat quae fecit, adorat qui eum fecit. Mutatus suspectus est. Fratres, maternam sollicitudinem libenter amplectamur. Non sine causa mater sollicita est de nobis, cum alii gaudent: matrem dico charitatem; ipsa enim habitabat in corde Joannis, cum ista diceret. Quare, nisi quia aliquid timet in nobis, et cum Quid est quod timet? Qui dicit se esse in lumine. Quid est hoc? Qui jam um odit, in tenebris est usque adhuc. Quod exponere non est; sed quod gaudere si non fiat,
Abbreviated transcription (Latin):
iam audistis: ce id ipsum no¬
uum ostendit dicens. Iterum
manclatũ nouum scribo uob̾.
Non alterũ: s idem ipsum.
Quod dixi uetus: idem ẽ & no¬
uum. Quare: Qd̃ ẽ uerum¬
ce in ipso. & in uobis. Nam qͣre
uetus. audistis: quia iam illud
noueratis. Quare aut̃ nouum:
Quia tenebre transierunt : ce lur
uera iam lucet. Ecce unde nouũ
quia tenebre ad uet̾em hominem.
lux uͦ ad nouum hoĩe ꝑtinet. Qid
dicit apłs paulus: Eruite uos
ueterem hoĩem: ⁊ induite nouũ.
& iterum quid dicit: fuistis ali¬
quando tenebrȩ: nẽ aut̃ lux in
dño. Qͥ dicit se esse in lumine.
Modo manifestat totũ qd dixit.
Qui dicit se e̾e̾ in lumine. & frẽm
suum odit: in tenebris ẽ usq
ad huc. Eia fr̃s mei quãdiu di¬
cemus uob̃ diligite inimicos:
Uidete qd̾ peius. ẽ: ne ad huc
frẽs oderitis. Si frẽs solum ama¬
retis: non dum essetis ꝑfecti. Si
aut̃ frẽs oditis: quid estis: Ubi
estis: Respiciat unusquisq cor

Expanded text:
jam audistis. Et idipsum nojam audistis. Et idipsum novum ostendit dicens, Iterum mandatum novum scribo vobis. Non alterum, sed idem ipsum quod dixit vetus, idem est et novum. Quare? Quod est verum in ipso et in vobis. Jam quare vetus, audistis; quia jam illud noveratis. Quare autem novum? Quia tenebrae transierunt, et lux vera jam lucet. Ecce unde novum: quia tenebrae ad veterem hominem, lux vero ad novum pertinet. Quid dicit apostolus Paulus? Exuite vos veterem hominem, et induite novum . Et iterum quid dicit? Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . 11. Qui dicit se esse in lumine; modo manifestat totum quod dixit: Qui dicit se esse in lumine, et fratrem suum odit, in tenebris est usque adhuc. Eia, fratres mei, quamdiu dicemus vobis, Diligite inimicos ? Videte, quod pejus est, ne adhuc fratres oderitis. Si fratres solum amaretis, nondum essetis perfecti: si autem fratres oditis, quid estis? ubi estis? Respiciat unusquisque cor
Abbreviated transcription (Latin):
celestis ꝑfectuis ẽ. Qͥ gͦ se dicit
in ipso manere: debet sicut
ipse ambulauit ce ipse ambu¬
lare. Quomͦ fr̃s. qͥd nos monet:
Qͥ dicit se in ipso manere. idẽ
in xp̃o: debet sicut ipse ambu¬
lauit & ipse ambulare. forte
hoc nos monet ut ambulemꝰ
in mari: absit. Hoc gͦ ut am¬
bulemus in uia iusticie. In qͣ
uia: Iam cõmemoraui. fixuis
in cruce erat : & in ipsa uia am¬
bulabat. Ipsa est uia caritatis.
Pater ignosce illis: qr nesciunt
qͥd faciunt. Si gͦ didiceris ora¬
re ꝓ inimicis tuis: ambulas
uiam dñi. Dilectissimi ñ man¬
datũ nouum scribo uobis: s
manclatũ uetis quod habu
uetus dixit: Quod habiustis
inquit ab initio. Idõ gͦ uetꝰ
quia iam illud audistis. Alio¬
quin ꝯtrariꝰ erit dño: uͥ ait dñs.
Manclatũ nouum do uobis: ut
uos inuicem liligatis. S man¬
datum uetus quare: Non qi
ad ueterem hominẽ ꝑtinet. S
quare÷ quod habebatis ab ini¬
cio. Mandatum uetus est: u̾bũ
quod audistis. Icdo gͦ uetus qr

Expanded text:
elestis perfectus est . Qui ergo dicit se in ipso manere, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Quomodo, fratres? Quid nos monet? Qui dicit se in ipso manere, id est in Christo, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Forte hoc nos monet, ut ambulemus in mari? Absit. Hoc ergo, ut ambulemus in via justitiae. In qua via? Jam commemoravi. Fixus in cruce erat, et in ipsa via ambulabat: ipsa est via charitatis, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Sic ergo, si didiceris orare pro inimico tuo, ambulas viam Domini. 10. Dilectissimi, non mandatum novum scribo vobis, sed mandatum vevetus dixit? quod habebatis, inquit, ab initio. Ideo ergo vetus, quia jam illud audistis, alioquin contrarium erit Domino, ubi ait: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Sed mandatum vetus quare? non quia ad veterem hominem pertinet. Sed quare? quod habebatis ab initio. Mandatum vetus, verbum quod audistis. Ideo ergo vetus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
To tempore. Me quidem occi¬
dunt: s ipsi uiuant. S quid
ait: Pater ignosce illis: quia
nesciunt quid faciunt. Mor¬
tem sempit̾nam expellebat ab
eis: p̾ce misericordissima &
potentia prestantissima. Multi
ex eis crediderunt: & dimissus
est eis sanguis fusus xp̃i. pri¬
mo fuderunt cũ seuirent:
biberunt cũ crediderunt. In
hoc cognoscimus qr in ipso su¬
mus : si in ipso ꝑfecti fuerimꝰ.
De ipsa ꝑfectione diligendoꝵ
in imicoꝵ dñs ammonẽs: ait.¬

Expanded text:
to tempore; me quidem occito tempore; me quidem occidunt, sed ipsi vivant. Sed quid ait? Ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Mortem sempiternam ab eis expellebat, prece misericordissima, et potentia praestantissima. Multi ex eis crediderunt, et dimissus est eis fusus sanguis Christi. Primo fuderunt cum saevirent, nunc biberunt cum crederent. In hoc cognoscimus quia in ipso sumus, si in ipso perfecti fuerimus. De ipsa perfectione diligendorum inimico
Abbreviated transcription (Latin):
si non hoc est manclatũ. Man¬
datum inquit nouum do uo¬
bis: ut uos inuicem diligatis.
In hoc cognoscimꝰ quia in ipso
sumus: si in ipso ꝑfecti fuerimꝰ.
ꝑfectos indilectione uocat. Qe
est ꝑfectio dilectionis : Et ini¬
micos diligere: & ad hoc clili-¬
gere ut sint fr̃s. Non enĩ dile-¬
ctio nr̃a: carnalis ẽe̾ debet.
Optare alicui salutem tempo¬
ralem: bonũ ẽ. S &e si desit
anima tuta est. Optas a licui
amico tuo uitam: bene facis.
Gaudes de morte inmici tui:
male facis. S forte &e amico
tuo uita illa quam optas in¬
utilis ẽ: & inimico tuo mors
de qua gaudes utilis fuit. Incer¬
tũ ẽ utr̃ alicui utiliᷤᷤ sit uita ista:
an inutilis. Uita uͦ q̃ ẽ apd̃ dm̃:
sine dubio utilis est. Sic dilige
inunicos tuos: ut fr̃s tuos op¬
tes. Sic dilige ini¬
micos tuos: ut in societatem
tuam uocentur. Sic enim di¬
lexit ille: qui in cruce pen¬
dens. ait. Pater ignosce illis:
qr nesciunt. qͥd faciunt. Neq
enĩ dixit. pat̾ uiuant isti mul¬

Expanded text:
si non est hoc mandatum: Mandatum, inquit, novum do vobis, ut vos invicem diligatis . In hoc cognoscimus quia in ipso sumus, si in ipso perfecti fuerimus. Perfectos in dilectione vocat: quae est perfectio dilectionis? Et inimicos diligere, et ad hoc diligere, ut sint fratres. Non enim dilectio nostra carnalis esse debet. Optare alicui salutem temporalem, bonum est; sed et si desit, anima tuta sit. Optas alicui amico tuo vitam? bene facis. Gaudes de morte inimici tui? male facis. Sed forte et amico tuo vita illa quam optas inutilis est, et inimico tuo mors de qua gaudes utilis fuit. Incertum est utrum alicui sit utilis vita ista, an inutilis; vita vero quae est apud Deum, sine dubio utilis est. Sic dilige inimicos tuos, ut fratres optes; sic dilige inimicos tuos, ut in societatem tuam vocentur. Sic enim dilexit ille qui in cruce pendens ait: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Neque enim dixit, Pater, vivant isti mul
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Unde enĩ facta st̃ scisma¬
ta: Cũ dicunt hoĩes nos iusti
sumꝰ ÷ cũ dicunt hoiẽs nos scĩ¬
ficamꝰ in mundos. nos iustificamꝰ
impios: nos petimꝰ. nos impet᷑mꝰ
Ioħs aut̃ quid dixit: Et siqͥs
peccauerit : aduocatũ habemꝰ

Expanded text:
fecit. Unde enim facta sunt schismafecit. Unde enim facta sunt schismata? Cum dicunt homines, Nos justi sumus; cum dicunt homines, Nos sanctificamus immundos, nos justificamus impios, nos petimus, nos impetramus. Joannes autem quid dixit? Et si quis peccaverit, advocatum habemus
Abbreviated transcription (Latin):
subrepserit peccatũ: continuo
uide. continuo displiceat. con¬
tinuo dãpna ÷ & cũ dampnau̾is.
securus ad iudicem uenies. ibi
habes aduocatum. Noli timere:
ne ꝑdas causam confessioĩs tuȩ
Si enun aliquando in hac uita
cõmittit se homo diserte lin¬
guȩ &e non perit: cõmittis te
uerbo. & ꝑiturus es : Clama.
Aduocatũ habemꝰ apud patrẽ.
Uide ipsum ioħm seruantem
humilitatẽ. Certe uir iustus
erat &e magnus: qui de pectore
dñi myst̾ioꝵ secreta bibebat.
Iule qui bibendo de pectore dñi
diuinitatem. eructauit inpͥnci¬
pio erat u̾bum ⁊ u̾bũ erat apd
dm̃ ÷ ille talis uir. non dixit
aduocatum habetis apud pa¬
trem: s si quis peccau̾it. aduo
dixit. ñ habetis. Maluit se po¬
nere in mimero peccatoꝵ ut
haberet aduocatũ xp̃m: quã
inueniri inter dãpnandos su
habemus aduocatũ apd̾ patrẽ:
ipse ꝓpitiatio ẽ peccatoꝵ nr̃oꝵ
hoc qui tenuit. heresim ñ fecit.
Hoc qui tenuit: scisma non

Expanded text:
subrepserit peccatum, continuo subrepserit peccatum, continuo vide, continuo displiceat, continuo damna; et cum damnaveris, securus ad judicem venies. Ibi habes advocatum; noli timere ne perdas causam confessionis tuae. Si enim aliquando in hac vita committit se homo disertae linquae, et non perit; committis te Verbo, et periturus es? Clama, Advocatum habemus ad Patrem. 8. Videte ipsum Joannem servantem humilitatem. Certe vir justus erat et magnus, qui de pectore Domini mysteriorum secreta bibebat; ille, ille qui bibendo de pectore Domini divinitatem ructavit, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum : ille talis vir non dixit, Advocatum habetis apud Patrem; sed, Si quis peccaverit, advocdixit, non, habetis. Maluit se ponere in numero peccatorum, ut haberet advocatum Christum, quam inveniri inter damnandos suhabemus advocatum ad Patrem; ipse propitiatio est peccatorum nostrorum. Hoc qui tenuit, haeresim non fecit; hoc qui tenuit, schisma non
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ facimꝰ eũ. & u̾bũ eius ñ erit
in nobis. Si dixeris non pecca¬
ui: illum facis mendacẽ. cum
te uis facere ueracem. Unde fieri
potest ut d̾s mendax sit. & ħo
uerax ÷ cũ contradicat script᷑a.
omĩs homo m̃dax. solus d̃s ue¬
rax: Gͣ d̾s ꝑ se ipsum uerax: tu
ꝑ dm̃ uerax. Nam ꝑ te mendax.
Et ne forte inpunitatẽ uidet᷑
dedisse peccatis. quia dixit fi¬
delis ẽ ⁊ iustus qui mundet nos
ab oĩ iniquitate : & dic̾ent iã
sibi hoĩes. peccemus. & securi
faciamus quod uolumꝰ. purgat
nos. xp̃c. fidelis est & iustus. pur¬
gat nos ab om̃i iniqͥtate: tollit
tibi malam securitatẽ ⁊ inserit
utilem timorem. Male uis esse
securus: sollicitus esto. fidelis
enĩ ⁊ iustus. ut dimittat nobis
delicta nr̃a: si semꝑ tͥ displiceas.
ce muteris donec ꝑficiaris. Id̾o
qͥd seqͥt᷑: filioli mei: hec seribo
uob̾ ut ñ peccetis. Sed forte sub¬
repit de uita: humanũ peccatũ.
Quid gͦ fiet: Iam desꝑatio
pecces. Si de infirmitate uitȩ

Expanded text:
cem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis. Si dixeris, Non peccavi; illum facis mendacem, cum te vis facere veracem. Unde fieri potest ut Deus mendax sit, et homo verax; cum contradicat Scriptura: Omnis homo mendax, Deus solus verax ? Ergo Deus per seipsum verax, tu per Deum verax; nam per te mendax. 7. Et ne forte impunitatem videretur dedisse peccatis, quia dixit, Fidelis est et justus, qui mundet nos ab omni iniquitate; et dicerent jam sibi homines, Peccemus, securi faciamus quod volumus, purgat nos Christus, fidelis est et justus, purgat nos ab omni iniquitate: tollit tibi malam securitatem, et inserit utilem timorem. Male vis esse securus, sollicitus esto. Fidelis enim est et justus, ut dimittat nobis delicta nostra, si semper tibi displiceas, et muteris donec perficiaris. Ideo quitur? Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed forte subrepit de vita humana peccatum: quid ergo fiet? Quid? jam desperatio pecces: si de infirmitate vitae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter illos qͥ se diuisuri erant
qui emit totũ & possidet totum
continuo secutus ẽ: non tan¬
tum nr̃oꝵ. s &e totius mundi.
Qͥd ẽ hoc fr̃s: Certe inuenimꝰ
eam in campis saltuũ: inuenimꝰ
Ecce habes ȩccłiam ꝑ totũ mun¬
dum. Noli sequi falsos iustifi¬
catores: & ueros p̃cipitatͥores.
In illo monte esto qui imple¬
uit orbem terraꝵ: quia. xp̃c

Expanded text:
pter illos qui se divisuri erant,  in parte qui emit totum, et possidet totum; continuo secutus est, Non tantum nostrorum, sed et totius mundi. Quid est hoc, fratres? Certe invenimus eam in campis saltuum , invenimuEcce habes Ecclesiam per totum mundum; noli sequi falsos justificatores, et veros praecisores. In illo monte esto qui implevit orbem terrarum : quia C
Abbreviated transcription (Latin):
siti ñ petunt ꝓ nob̾ uł ꝓ popło:
S attendite script᷑as: & uide¬
te qr & p̃positi cõm̃dant se po¬
pulo. Nam & apłs dicit plebi.
Orantes simul ce ꝓ nob̾. Orat
terpellat. Propterea ñ mirum
quia sequit᷑ &e hic: &e elaudit
ora diuidentib eccłiam cłi. Qa¬

Expanded text:
siti non petunt pro populo? Sed attendite Scripturas, et videte quia et praepositi commendant se populo. Nam Apostolus dicit plebi, Orantes simul et pro nobis . Orat terpellet. Propterea non mirum quia sequitur hic, et claudit ora dividentibus Ecclesiam Dei. Q
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ me dicere debuisse cre
tua. nisi quod pium & dig¬
num uisum ẽ sentire non po¬
tui. Si gͦ dixi ut debui ap

Expanded text:
m me dicere debuisse credtua nisi quod pium est ac dignum visum sentire non potui. Si ergo dixi ut debui, ap
Abbreviated transcription (Latin):
marie morte. quid de eiꝰ assũp¬
tione dicendum ẽ. unde ni¬
chil diuina scriptura com̃¬
dat : nisi querendum rõne
quid consentiat ueritati. fiatq
ipsa ueritas. auctoritas. sine
qua nec est nec ualet aucto¬
ritas: Memores enim condi¬
tionis humane. mortem illã
subisse demꝑalem dicere non
metuimus. quã certe eiꝰ filius
qui ds ce homo est lege sortis
humane sustinuit: &e hoc qr
homo de eiꝰ susceptus & ꝓfu¬
sus est utero. S si dicimus¬

Expanded text:
Mariae morte, quid de ejus assumpMariae morte, quid de ejus assumptione dicendum est, unde divina Scriptura nihil commendat; nisi quaerendum ratione quid consentiat veritati; fiatque ipsa veritas auctoritas, sine qua necesse est nec valeat auctoritas? Memores enim conditionis humanae, mortem illam subiisse temporalem dicere non metuimus, quam idem certe ejus Filius, qui et Deus et homo est, lege sortis humanae sustinuit: et hoc quia homo de ejus susceptus et profusus est utero. CAPUT II
Abbreviated transcription (Latin):
nuit querendum inuitat:
la tenenda ẽ littera. Quedam
autem sic cõmendat. ut pa¬
riter litteram. & mysticum in¬
tellectum instruat : ut in tͣn¬
situ maris rubri. & manna
celesti. & tabernaculo dei. atq
archa testamenti. ubi fut᷑oꝵ
figura baptismi. uidelicet xp̃i
& eccłie. ostensa ẽ p̃rogatiua
Quedam tm̃ mystice. cũ dñs
ds insufflasse dr. in faciem
adam spiraculum uite. qui
os ad spirandum non habe¬
at. nec manus ad oꝑandum:
cum dicat ꝓpħa. manus tue
dñe fecerunt me & plasma¬
que quamuis cõmemorari
uera tñ r̾õe credunt᷑ ad qd̾ ipsa
conuenientia regi. quẽadmo¬
dum. dux. & preuia. credit᷑.
Nichil enim de melchisedech
sacerdotis dĩ excelsi iusticia
loquitur: cum eam p̾cessisse
tante laudis merito cognos¬
catur. Nichil enim de enoch
ce helya. postquam rapti st̃
uite felicitate cõmendat:
cunctis liquido scientib be
ate uiuere. quos dñs hinc
in futurum seruos uoluit
rapere. Quid gͦ dicimus de

Expanded text:
nuit quaerendum invitat: nuit quaerendum invitat: la tenenda est littera. Quaedam autem sic commendat, ut pariter litteram et mysticum intellectum insinuet: ut in transitu maris Rubri, et manna coelesti, et tabernaculo Dei, atque arca testamenti, ubi futurorum figura, Baptismi videlicet Christi et Ecclesiae ostensa est praerogativa. Quaedam tantum mystice, ut cum Deum dicit insufflasse in faciem Adae spiraculum vitae, qui tamen os ad spirandum non habet, nec manus ad operandum, cum dicat propheta, Manus tuae, Domine, fecerunt me et plasmaquae quamvis commemorari vera tamen ratione creduntur, ad quod ipsa convenientia rei quemadmodum dux et praevia creditur. Nihil enim de Melchisedech sacerdotis Dei excelsi justitia loquitur, cum ipsa praecessisse tantae laudis merita cognoscatur. Nihil de Enoch et Eliae, postquam rapti sunt, vitae felicitate commendat, cunctis liquido scientibus eos beate vivere, quos Dominus hinc et in futurum servandos voluit rapere. Quid ergo de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetue uirginis marie
eiusq sacre anime assumptiõe.
quantũ dñs donauerit loqͥ
suscipientes: hoc primum di¬
cimus. quia in diuinis scrip¬
turis. postquam dñs in cruce.
matrem discipło cõmendauit.
ut castitas castis tueret᷑ obse
actibus apłoꝵ. cõmemoratis eisd̃e
nominatim dicens. Hii om̃s erais
ꝑseuerantes unanimit̾ in ora¬
tione cum mulierib. & maria
matre iħii: & fratrib eiꝰ. hoc
dicimꝰ quia tanto. que magna
sunt. cautius tractanda existunt:
quanto specialius auctoritatis
testimoniis. non possunt ad li¬
quidum roborari.S qr quedã
scriptura sacra indagationũ
studiis querenda reliquit: ñ
sunt suꝑflua estimanda. dũ
uera indagatione fuerint pa¬
tefacta. fecunda enim est ueri-¬
tas auetoritatis: & dum dili¬
genter discutitur. de se gign̾e
qd̾ ipsa est cognoscitur. Sepe
enĩ discussa. ueram conueni¬
entiam parit. quam manife-¬
stis sermonib abscondit: &
sepe aꝑtis sermonib insinuat.
in quib nichil p̃t̾ quod so¬

Expanded text:
petuae virginis Mariae, ejusque sacrae animae assumptione quantum Dominus donaverit loqui suscipientes, hoc primum dicimus, quod in divinis Scripturis postquam Dominus in cruce matrem discipulo commendavit , ut castis castitas tueretur obseqActibus Apostolorum, commemoratis eisdem nominatim, dicens: Hi omnes erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus, et Maria matre Jesu, et fratribus ejus . Hoc dicimus, quia tanto quae magna sunt, cautius tractanda existunt, quanto specialibus auctoritatum testimoniis non possunt ad liquidum roborari. Sed quia quaedam Scriptura sancta indagationum studiis quaerenda reliquit, non sunt superflua aestimanda, dum vera indagatione fuerint patefacta. Fecunda est enim veritatis auctoritas: et dum diligenter discutitur, de se gignere quod ipsa est cognoscitur. Saepe enim discussa veram convenientiam parit, quam manifestis sermonibus abscondit; et saepe apertis sermonibus insinuat, in quibus nihil praeter id quod so