comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunt non eẽ impossibile ut anima
non habeat eos mores quos ht̃ ille
er quo ꝓpagata ẽ: qñquid̃ ipsa una nc̃
alios mores alias alios hab̾e potest. Qua¬
re si hoc te credis ab isto didicisse. quod
anima non sit ex traduce. utinam id
uere didicisses: me tibi docendum libẽ¬
tissime traderem. S aliud ͤ discere: ali¬
uo uideri sibi didicisse. Site gͦ didicis¬
se arbitraris quod adhuc neseis: nõ
plane didicisti s temere credidisti
qd̃ libenter audisti: et surrepsit tibi
falsiloquium ꝑsuauilo quium.
Quod non ideo dico quia falsum
ẽẽ iam certus sum. animas potius
insufflari nouas quam cle origne
parentum trahi: hoc entm adhuc ab
eis qui docere id possunt existimo re¬
quirendum: s quia iste de hac re ita
disseruit. ut non solum eam quȩ ad¬
huc discutienda ẽ. non solueret que¬
stionem: uerum etiam talia diceret
quȩ falsitatis non habeant dubita¬
tionem Cum enim uellet ꝓbare dubia:

Expanded text:
cunt non esse inpossibile, ut anima cunt non esse inpossibile, ut anima non habeat eos mores, quos habet illa ex qua propagata est, quando quidem ipsa una nunc alios, alias alios habere mores potest. quare si hoc te credis ab isto didicisse, quod anima non sit ex traduce, utinam id uere didicisses! me tibi docendum libentissime traderem; sed aliud est discere, aliud uideri sibi didicisse. si ergo te didicisse arbitraris quod adhuc nescis, non plane didicisti, sed temere credidisti quod libenter audisti et subrepsit tibi falsiloquium per suauiloquium. quod non ideo dico, quia falsum esse iam certus sum animas potius insufflari nouas quam de origine parentum trahi — hoc enim adhuc ab eis qui docere id possunt existimo requirendum —, sed quia iste de hac re ita disseruit, ut non solum eam, quae adhuc discutienda est, non solueret quaestionem, uerum etiam talia diceret, quae falsitatis non habeant dubitationem; cum enim uellet probare dubia,
Abbreviated transcription (Latin):
pus emanat: absit ut hoc catholiẽ
nunani. Iam uꝰ quam inepte laborat
atam quam putat eẽ corpoream
uendicare ⁊ passionibus corporis.
dispitans de animȩ infantia: ⁊se
paraliticis et opp̃ssis anime sensib
de amputatis mbris corporis absqs
animȩ sectione: non tecum si cum
llo potiꝰ agere debeo. Iui quippe in¬
sudandum est ut iationem teodat
dictoꝵ suoꝵ: ne de oꝑe iuiuenis uelle
fatigare uideamur grauitatem senis.
Quod aũt similitudines mor qui
repꝑiuntur in filiis. non ex anune se¬
mine uenire disputat: consequens
ẽ quid̃ ut hoc sentiant quicumq
animȩ ꝓpaginem destruunt: s. nec
illi qui hanc astruunt. ibi constitu¬
unt pondus assertionis suȩ. Uident
enim et filios parentum dissimiles
moribus. Quod ideo fieriputant qͥa
et ipse unꝰ homo plerumq suis mo¬
ribus alios mores dissimiles ht̃: nõ
utiq anima altera accepta. s uita
in meliꝰ uel indeteriꝰ cõmutata Ita di¬

Expanded text:
pus emanat, absit, ut hoc catholicuspus emanat, absit, ut hoc catholicushumani. lam uero quam inepte laboret animam, quam putat esse corpoream, uindicare a passionibus corporis disputans \'de animae infantia, de paralyticis et oppressis animae sensibus, de amputatis membris corporis absque animae sectione\', non tecum, sed cum illo potius agere debeo; illi quippe insudandum est, ut rationem reddat dictorum suorum, ne de opere iuuenis uelle fatigare uideamur grauitatem senis. quod autem similitudines morum, qui repperiuntur in filiis, non ex animae semine uenire disputat, consequens est quidem, ut hoc sentiant quicumque animae propaginem destruunt, sed nec illi qui hanc astruunt ibi constituunt pondus assertionis suae; uident enim et filios parentum dissimiles moribus, quod ideo fieri putant, quia et ipse unus homo plerumque suis moribus alios mores dissimiles habet non utique anima altera accepta, sed uita in melius uel in deterius commutata. ita di
Abbreviated transcription (Latin):
ergo eum dese ipso facit  on
enim aliuo ẽ ipse: aliud natura
eiis. Qiuis hoc insanissimꝰ opinetur.
Qd̾ si dicit itadm̃ de sua natura fa¬
cete flatum. ut ipse integer mane¬
unde nec de nichilo s de illo est. nõ
hoc sit qd̾ ille. id est eiusdem eẽntiȩ
et naturȩ. Nam et fiuo genito intẽ¬
ger manet. S quia eum geniit de
se ipso: non aliuo genuit quam id qd̾
ise est. Excepto enim qd hominem
assumpsit et uerbum caro factum ẽ
tura. Et unde noc nͥ quia non creat᷑
ex alio uel ex nichilo.s natus er ipso
omnino ut eẽt. et quod ẽ ille unde
natus est eẽt: hoc est uniꝰ eiusdemq
iire:equalis coeterntis. omnim
similis. pariter ĩmutabilis. patiter
iniusibilis. pariter in corporeus: pa¬
rit od̃: hoc omnino qd̾ pat̃. nͥ qd fili
ẽ ueise non pat᷑: Siaut manet quid̾
ipse integer deus. nec tñ de millo ut
de alio s: de se ipso diu̾sum aliquid
indetenꝰ creat. et de icorporeo deo eor¬

Expanded text:
ergo cum de se ipso facit; non ergo cum de se ipso facit; non enim aliud est ipse, aliud natura eius. quis hoc insanissimus opinetur? quodsi dicit ita deum de sua natura facere flatum, ut ipse integer maneunde nec de nihilo, sed de illo est, non hoc sit quod ille, id est eiusdem naturae et essentiae. nam et filio genito integer manet; sed quia cum genuit de sc ipso, non aliud genuit quam id quod est ipse. excepto enim quod hominem assumpsit et uerbum caro factum esttura. et unde hoc, nisi quia non creatus ex alio uel ex nihilo, sed natus ex ipso omnino ut esset et quod est ille, unde natus est, esset, hoc est unius eiusdemque naturae, aequalis, coaeternus, omni modo similis, pariter inmutabilis, pariter inuisibilis, pariter incorporeus, pariter deus, hoc omnino quod pater, nisi quod filius est ipse, non pater? si autem manet quidem ipse integer deus nec tamen de nullo uel de alio, sed de se ipso diuersum aliquid in deterius creat et de incorporeo deo cor
Abbreviated transcription (Latin):
alim̃tum ueltam eriguum men¬
dicaret: cum tuinoso halntaculo
ram careret. Incorporeum sane dm̃i
eẽ qd eredit. gratulor eum hinc sai¬
tem atectulliani delitam̃tis eẽ. dis¬
eretum. Ille quippe sic̃ aiãm ita etiã
deum corporeum eẽ contendit:
a quo iste in hoc dissentiens. mira¬
biliora ꝑsuadete molitur: deum
incorporeum non denichilo face¬
re si de semet ipso facere flatum
eralate corporeum. O doctrinam
cuiomĩs ȩtas autes surrigat. quȩ¬
nominis annos seripsit. notosatq
ignotos. doctos atq indoctos reci¬
taturus inuitet. Seniores cum iu¬
niorib comienite: qd nesciebatis
diseite. qd numq. auidieratis audite.
ecce isto locente non aliuinde qd
ali quomͦ ẽ nec ex eo qd omnino nõ
est deus flatiun creat: s. er eo qd ip¬
se ẽ Citinsit in corporeus: corpꝰ suffiat
Natectam gͦ suam anteq inutetur
inpeceatti corpore. ipsemutat in corp̃
Andicit qd̾ er natura sua non mu¬
rit aliquud eum flatum facit : Non

Expanded text:
alimentum uel tam exiguum menalimentum uel tam exiguum mendicaret, cum ruinoso habitaculo iam careret. Incorporeum sane deum esse quod credit, gratulor eum hinc saltem a Tertulliani deliramentis esse discretum; ille quippe sicut animam ita etiam deum corporeum esse contendit. a quo iste in hoc dissentiens mirabiliora persuadere molitur deum incorporeum non de nihilo facere, sed de se ipso flatum exhalare corporeum.s o doctrinam, cui omcontione quod scripsit, notos atque ignotos, doctos atque indoctos recitaturus inuitet. seniores cum iunioribus conuenite, quod nesciebatis discite, quod numquam audieratis audite. ecce isto docente non aliunde quod aliquo modo est nec ex eo quod omnino non est deus flatum creat, sed ex eo quod ipse est, cum sit incorporeus, corpus sufflat. naturam ergo suam, antequam mutetur in peccati corpore, ipse mutat in corpus. an dicit, quod ex natura sua non mutat aliquid, cum flatum facit? non
Abbreviated transcription (Latin):
piscere : Nonne si eam senserit aut tec¬
to tremere aut nutare pariete aut
labare fundamine. destinas querit.
strues congerit. quib imminentem
possit runam sedulo diligenter q:
fulcire: ne sub ꝑiclõ mansionis. dis¬
crim̾ uideatur pendere mansuro:
Ita gͦ et aiãm recognosce inquit car¬
ni suȩ desidare cibum ex qua ipsum
concipit sine dubio desid̾ium. Hȩc
nempe ille uiuenis fua sensa uerbis
luculentissunis et sufficientissimis
explicauit. assetens non animȩ requiri
alim̃ta s corpori: cura quidꝰ illiꝰ. s tan¬
quam habitantis indomo et moribũ¬
de carnis imminentes ruinas ꝓui¬
da refectione fulcientis. Et ulud gͦ
explicet tibi quid anima illa diuĩ¬
tis ruiturum destinare cupiebat. q̃
mortale corpꝰ iam utiq non habebat.
et tamen siciebat. et aquȩ stiuam
de digito pauꝑis requirebat. Habet
ubi se ererceat iste doctor te senem
Querat et inueniat si potuerit. ci a¬
nima illa apud inferos humidum

Expanded text:
spicere? nonne, si eam senserit aut tecspicere? nonne, si eam senserit aut tecto tremere aut nutare pariete aut labare fundamine, destinas quaerit, strues congerit, quibus inminentem possit ruinam sedulo diligenterque fulcire, ne sub periculo mansionis discrimen uideatur pendere mansoris ? ita ergo et animam recognosce, inquit, carni suae desiderare cibum, ex qua ipsum concipit sine dubio desiderium. haec nempe ille iuuenis sua sensa uerbis luculentissimis et sufficientissimis explicauit asserens non animae requiri alimenta, sed corpori, cura quidem illius, sed tamquam habitantis in domo et moribundae carnis inminentes ruinas prouida refectione fulcientis. et illud ergo explicet tibi, quid anima illa diuitis ruiturum destinare cupiebat, quae mortale corpus iam utique non habebat et tamen sitiebat et aquae stillam de digito pauperis requirebat. habet ubi se exerceat iste doctor senum; quaerat et inueniat, si potuerit, cui rei anima illa apud inferos humidum
Abbreviated transcription (Latin):
et in illo diuite cuius in inferno cru¬
ciatus erponitur. ista non audiat. uł
audita non creclat: S numquit te do¬
cd̃it quomͦ anima sine corpore de digito
pauꝑis aquȩ stillam desiderare potue¬
rit. eum ipse confessus sit alim̃ta corpo¬
rea non nisi ꝓpter fulciendas ruinas
corruptibilis corporis sui animam
querere:: Uerba eius ista sunt. Num¬
quid quia anima inquit. aut cibum
querit aut potum: ad ipsam credi¬
mus transire pastum: et paulo post
Inde intelligitur in qͥt et ꝓbatur.
non aclanimam ꝑtinere eiboꝵ sustẽ¬
tacula s ad corpus: cui etiam p̾ter ei¬
bum ꝓcuratur simili ratione uestitus:
ut illi neccessariꝰ uideatur pasture sug¬
gestus. cui cõpetit et ipsos habere ues¬
titus. Hanc ille sententiam suam sa¬
tis eiudenter erpositam. non nulla
etiam similitudine illustrans. ad¬
iecit atq ait. Quid aũt putamꝰ inqui¬
linum quemꝗͤam suȩ habitationi pro¬

Expanded text:
et in illo diuite, cuius infernus cruet in illo diuite, cuius infernus cruciatus exponitur, ista non audiat uel audita non credat ? sed numquid to docuit, quomodo anima sine corpore de digito pauperis aquae stillam desiderare potuerit, cum ipse confessus sit alimenta corporea non nisi propter fulciendas ruinas corruptibilis corporis sui animam quaerere? uerba eius ista sunt: numquid quia anima, inquit, aut cibum quaerit aut potum, ad ipsam transire credimus pastum? et paulo post: unde intellegitur, inquit, et probatur non ad animam pertinere ciborum sustentacula, sed ad corpus, cui etiam praeter cibum procuratur simili ratione uestitus, ut illi necessarius uideatur pasturae suggestus, cui conpetit et ipsos habere uestitus. hanc ille sententiam suam satis euidenter expositam nonnulla etiam similitudine inlustrans adiecit atque ait: quid autem putamus inquilinum quemquam suae habitationi pro
Abbreviated transcription (Latin):
non spm̃ eẽ. putes.si corpus. Non quid̃
magnum doctrinȩ xp̃ianȩ arbitror
ẽẽ detrũtum istam nescire: Et side
corpoꝵ generib subtilit̃ disputetur:
hocmaiori difficultate quam utilita¬
te ꝑdiscitur. Si aũt dñs uoluerit ut
ad ipsum uiuenem scribam. sicut de¬
sidero: ibi sciet fortasse dilectio tua etiã
hoc quam non te docuerit. si tñ id te
ab illo didicisse letaris. S: ne quio for¬
te aliuo sit qđ constat eẽ utile et ad
fidem necessariam ꝑtinere: peto res¬
cubere non graueris. Nam illud qd̃
rectissime et ualde salubriter creclit
iudicari animas cum de corporib eri¬
erint. anteq ueniant ad illuo uidiciũ
quo eas oportet iam redditis corporibꝰ
uidicari. atq ipsa in qua hic iure¬
runt carne torqueri. siue gloriari:
hoc ita ne tandem nesciebas. ipse e Quis
adu̾sus euangłm tanta obstinatione
m̃tis obsurduit. ut in illo pauꝑe qui
post mortem ablatus ẽ insinũ abrahȩ

Expanded text:
non spiritum esse, sed corpus ? non quidem non spiritum esse, sed corpus ? non quidem magnum doctrinae christianae arbitror esse detrimentum ista nescire et, si de corporum generibus subtiliter disputetur, hoc maiore difficultate quam utilitate perdiscitur. si autem dominus uoluerit, ut ad illum ipsum iuuenem scribam, sicut desidero, ibi sciet fortasse dilectio tua etiam hoc quam non te docuerit, si tamen id te ab illo didicisse laetaris. sed ne quid forte aliud sit, quod constat esse utile et ad fidem necessariam pertinere, peto rescribere non graueris. Nam illud, quod rectissime et ualde salubriter credit iudicari animas, cum de corporibus exierint, antequam ueniant ad illud iudicium, quo eas oportet iam redditis corporibus iudicari atque in ipsa, in qua hic uixerunt, carne torqueri siue gloriari, hoc itane tandem ipse nesciebas ? quis aduersus euangelium tanta obstinatione mentis obsurduit, ut in illo paupere, qui post mortem ablatus est in sinum Abrahae,
Abbreviated transcription (Latin):
tu in catholicis pastorib deputaus
Nolumꝰ ita curetur. quȩ uenit aber¬
rore ad dñicum gregem: ut prius
pestifera contagione dispdat oiis.
ulcerosa pastorem. Quod si dicis hoc me
ille non docuit. nec huic errori eius ul¬
lo mͦ quamlibet diserti etͥ tornati sermo¬
nis illectus. suauitate consensi: ago
ingentes deo grãs: s quero unde illi
caput exosculatus ut dicitur grãs
egeris. te didicisse qd̾ usq ad auditam
disputationem ignorabas. illius¬
dut si falsumẽ hoc te fecisse. atq dirisse.
hoc ipsum peto nobis intimare lig¬
neris: ut mnanis rumor tuis luteris¬
refellatur. Si aũt uerum: illa humi¬
litate hõi egisse te gr̃as. ago gaudeo
quid̃ si te illud non docuit. quod
suꝑiꝰ quam sit detestandum cauẽ¬
dumq monstraui: et non repre¬
hendo qd̃ gratus fueris tanta humi¬
litate doctori. si aliqui aliud dispu¬
tante illo uerum atq utile didicisti:
s hoc quid sit inquiro. anforte aiãm

Expanded text:
tu in catholicis pastoribus deputaris. tu in catholicis pastoribus deputaris. Nolumus ita curetur quae venit ab errore ad dominicum gregem, ut prius pestifera contagione disperdat ovis ulcerosa pastorem. 7. Quod si dicis, Hoc me ille non docuit, nec huic errori ejus ullo modo, quamlibet diserti et ornati sermonis illectus suavitate consensi: ago ingentes Deo gratias. Sed quaero, unde illi caput exosculatus, ut dicitur, gratias egeris te didicisse quod usque ad auditam disputationem illius ignorabas: aut si falsum est, hoc te fecisse atque dixisse, hoc ipsum peto nobis intimare digneris, ut inanis rumor tuis lrefellatur. si autem uerum est illa humilitate homini egisse te gratias, gaudeo quidem, si te illud non docuit, quod superius quam sit detestandum eauendumque monstraui, et non reprehendo, quod gratus fueris tanta humilitate doctori, si aliquid aliud disputante illo uerum atque utile didicisti; sed hoc quid sit inquiro. an forte animam
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ sineq ex nichilo. neq exalia quacũq
creatura. s ex semet ipso deum. hoc ẽ
diorlonge cum illo a fide catholica
exorbitasti. Toletabiliꝰ enim qd quid̃
falsum ẽ. tamen ut diri tolerabilius
ex aliqua alia creatura quam quid
iam fecerat ds̃. quam erdei natura
animam conditam crederes. ut qd̾ ẽ
mutabilis. qd peccat. qd̾ fit impia:
quod si impia ꝑdurauent in fine sũ
fine dampnabitur: non addei natu¬
ram cum horrenda blaphemia refertet᷑.
Abice fr̃ abice obsecto istam non pla¬
ne fidem. s erecrande impietatis etro¬
tem: ne homo grauis seductus. a iu¬
uene: et alaico prb̃r. cum istam ca¬
tholicam fidemͤ arbitraris. denumero
fidelium qd̃ ate auertat dñs abici¬
aris. Non enim sic tecum agendum
est ut cum illo: aut ea uenia tuus iste
tam horrendus. qua uiuenis illiꝰ licet
ab illo transient adte /error est dignus
Iue ouili catholico sanandus nuꝑ acessit:

Expanded text:
Quod si neque ex nihilo, neque ex alia quacumque Quod si neque ex nihilo, neque ex alia quacumque creatura, sed ex semetipso Deum, hoc est, dior; longe cum illo a fide catholica exorbitasti. Tolerabilius enim; quod quidem falsum est; tamen, ut dixi, tolerabilius, ex aliqua alia creatura, quam quidem jam fecerat Deus, quam ex Dei natura animam conditam crederes, ut quod est mutabilis, quod peccat, quod fit impia, quod etiam si impia perduraverit in fine, sine fine damnabitur, non ad Dei naturam cum horrenda blasphemia referretur. Abjice, frater, abjice, obsecro, istam, non plane fidem, sed exsecrandae impietatis errorem, ne homo gravis seductus a juvene, et a laico presbyter, cum istam catholicam fidem esse arbitraris, de numero fidelium, quod a te avertat Dominus, eximaris. Non enim sic tecum agendum est, ut cum illo; aut ea venia tuus iste tam horrendus, qua juvenis illius, licet ab illo ad te transierit, error est dignus. Ille ovili catholico sanandus nuper accessit,
Abbreviated transcription (Latin):
eristente natura. sicut uir erlimo. imi¬
liet ex iuro. ex parentibus homo: cre¬
atuta tñ omnis exdeo. s creante ut
er nchilo uł ex aliquo: non aũt gig¬
uente uł ꝓducente de se ipso Si hec
eu in catholico loquor magis cõmonẽs
qm docens. neq enim eẽ tibi arbitror
noua uel audita quid̃ et antea non
tũ credita. s ut existimo sic legis e¬
płam meam. ut hic agnoscas etiam
fidem tuam quȩ nobis in catholi¬
ea ecclia dño donante cõmunis
est: sigͦ hȩc ut dicere ceꝑam cum
eatholico loquor. uñ obsecro credis
eẽ animam non uniꝰ cuiꝰq nostrũ
Si ex nichilo et faetam tñ insuffla¬
tamq a deo: id credis quod ego.Si aũt
ex aliqua alia creatura quȩ unde aiã
fieret. tanq matheries subiacebat
artifici deo sicut puluis un fieret a¬
dam uel costa eiꝰ unde fieret eua. uł sic̃
aquȩ unde pisces et uolucres. uł sicut
terra unde animalia queq terrestria:
non est catholicum non est uerum

Expanded text:
existente natura, sicut vir ex limo, muexistente natura, sicut vir ex limo, mulier ex viro, ex parentibus homo: creatura tamen omnis ex Deo, sed creante vel ex nihilo vel ex aliquo, non autem gignente vel producente de se ipso. 6. Si haec cum catholico loquor, magis commonens quam docens. Neque enim esse tibi arbitror nova, vel audita quidem et antea, non tamen credita: sed, ut existimo, sic legis epistolam meam, ut hic agnoscas etiam fidem tuam, quae nobis in catholica Ecclesia, Domino donante, communis est. Si ergo haec, ut dicere coeperam, cum catholico loquor; unde obsecro credis esse animam, non uniuscujusque nostrum Si ex nihilo, et factam tamen insufflatamque a Deo: id credis quod ego. Si autem ex aliqua alia creatura, quae unde anima fieret, tanquam materies subjacebat artifici Deo; sicut pulvis unde fieret Adam, vel costa ejus unde Eva, vel sicut aquae unde pisces et volucres, vel sicut terra unde animalia quaeque terrestria: non est catholicum, non est verum.
Abbreviated transcription (Latin):
negat. aũam scilicet eiusd̃ cuiꝰ ds̃ est
eẽ naturȩ : Omnis quippe natura uł
deus ẽ. qui nullum habet auctorem.
uelex deo est quia ipsum ht̃ auctorem.S
facta non ẽ et tñ exipso est:aut genita
ẽ ab illo aut ꝓcedit ex illo. Quȩ geni-¬
ta est filiꝰ est unicꝰ: que ꝓcedit sp̃s sc̃s
Et hec trinitas uniꝰ eiusd̃q naturȩ. Hã
hec tria unum sunt. Et singulum qd̾q
deus: et simul omnia unꝰ ds̃. immuta¬
bilis sempit̾nus. sine temꝑis ullo ini
aũt deus. illa scilicet trinitas. Creatu¬
ia gͥ ita ẽẽ dicitur exdeo: ut nonͤ eiuis
natura factasit. Ex illo enim ꝓpterca
dicitur. quia ipfum auctorem ht̃ ut
sit: non ita ut ab illo nata sit uel ꝓces¬
serit: s. ab illo creata. condita. uel fac¬
ta sit. partun ex nulla aliare: idest
omnino ex nichilo. sicut celum et
terra. uel potiꝰ uniu̾sȩ mundane mo¬
uis. uniu̾sa cum mundo concreata ma¬
teria. partim uꝰ ex alia iam creata atq

Expanded text:
negat, animam scilicet eiusdem cuius deus est negat, animam scilicet eiusdem cuius deus est esse naturae? omnis quippe natura uel deus est, qui nullum habet auctorem, uel ex deo est, quia ipsum habet auctorem. facta non est et tamen ex ipso est, aut genita est ab illo aut procedit ex illo — quae genita est, filius est unicus, quae procedit, spirituset haec Trinitas unius est ejusdemque naturae. Nam haec tria unum sunt, et singulum quodque Deus, et simul omnia unus Deus immutabilis, sempiternus, sine temporis ullo initautem Deus, illa scilicet Trinitas. Creatura ergo ita esse dicitur ex Deo, ut non ex ejus natura facta sit. Ex illo enim propterea dicitur, quia ipsum auctorem habet ut sit: non ita, ut ab illo nata sit, vel processerit; sed ab illo creata, condita, facta sit, partim ex nulla alia, id est, omnino ex nihilo, sicut coelum et terra, vel potius universae mundanae molis universa cum mundo concreata materia; partim vero ex alia jam creata atque
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab ipso emanauerit. Noc enimetiã
uerbum iste posuit inter cetera: quib
in hac quȩstione adimmane p̃cipitiũ
exhorbitauit. At uͦ si hoc te docuit. no¬
lo me doceas: immo etiam uolo ut qd̃
didisceras ipse dediscas. Parum est e¬
nim non credere neq dicere qd̃ pars
dei sit anima: neq enim et filium et
i euisdemq ẽẽ naturȩ: parum ẽ gͦ ut
non dicamꝰ animam eẽ partem dei: s
hoc etiam opusẽ ut dicamꝰ non eam et
deum uniꝰ eiuisdemq eẽ. naturȩ. Unde
ille recte quid̃ ait gñs dei eẽ animas
munere non natura: ac ꝑ hoc non om¬
nium s fidelium: s rursus adid qd̾
declinauerat deuolutus ẽ. et dm. atq
animam eiusd̾ dix̃ eẽ nature: non qͥd̾
hisu̾bis: s aꝑta manifestaq senten¬
tia. Cum enim aiãm ita eẽ dicit exdeo.
ut eam nec ex alia natura. nec exnichi¬
io. s ex semet ipso creauerit. quid ꝑsu¬
adere conatur. nͥ id qd̾ aluis u̾bis u̾bis

Expanded text:
ut ab ipso emanauerit\'; hoc enim etiam ut ab ipso emanauerit\'; hoc enim etiam uerbum iste posuit inter cetera, quibus in hac quaestione ad immane praecipitium exorbitauit. at uero hoc si te docuit, nolo me doceas; immo etiam uolo ut quod didiceras ipse dediscas. parum est enim non credere neque dicere quod pars dei sit anima — neque enim et filium uel s eiusdemque esse naturae —, parum est ergo, ut non dicamus animam esse partem dei; sed hoc etiam opus est ut dicamus non eam et deum unius eiusdemque esse naturae. unde ille recte quidem ait \'genus dei esse animas munere, non natura\' ac per hoc non omnium, sed fidelium; sed rursus ad id quod declinauerat deuolutus est et deum atque animam eiusdem dixit esse naturae, non quidem his uerbis, sed aperta manifestaque sententia. cum enim \'animam ita esse\' dicit \'ex deo, ut eam nec ex alia natura nec ex nihilo, sed ex semet ipso creauerit\', quid persuadere conatur nisi id quod aliis uerbis
Abbreviated transcription (Latin):
qn illud apłi recolebas. illuminatos ocu¬
los cordis nr̃i. nos sub fronte et supra
buccas cor hab̾e credebas. Absit ut hoc
dete sentiam. Heq hoc te gͥ iste docu¬
it. Aut si forte añ huiꝰ doctrinam quã
mͦ te inuenisse letaris aĩe naturam dĩ
putabas eẽ portionem: hoc plane cum
horrendo ꝑiculo falsum eẽ nesciebas
et si ab isto didicisti qd̃ aĩa portiodei
non sit: age deo grãs. quantas potes.
qd̃ non añꝗ hoc didicisti de corpore
existi. Exisses enim magnꝰ hereticus:
et blas phemator hortendus. Nullomͦ
tholicus neq contemtibilis prb̃r:
anime naturam portionem dei scie¬
bas eẽ. Unde fateor dilectioni tuȩ. timeo
ne forte hoc te iste doeuerit: qd̾ potius
sit contrarium ei fidei quam tene¬
bas. Sic̾enim non arbitror teumq.
in catholica animam credidisse dei
portionem eẽ. uel ullo mͥ animȩ et
dei eamdem ẽẽ naturam: ita metuo
ne forte consenseris huic hõi qd̾ aiãm

Expanded text:
quando illud apostoli recolebas : inluminatos ocuquando illud apostoli recolebas : inluminatos oculos cordis uestri, nos sub fronte et supra buccas cor habere credebas. absit, ut de te hoc sentiam; neque hoc te igitur iste docuit. Aut si forte ante huius doctrinam, quam modo te inuenisse laetaris, animae naturam dei putabas esse portionem, hoc plane cum horrendo periculo falsum esse nesciebas. et si ab isto didicisti, quod anima portio dei non sit, age deo gratias, quantas potes, quod non, antequam hoc didicisti, de corpore existi; exisses enim magnus hereticus et blasphemator horrendus. nullo motholicus neque contemptibilis presbyter animae naturam portionem dei sentiebas esse. unde, fateor dilectioni tuae, timeo, ne forte hoc te iste docuerit, quod potius sit contrarium ei fidei quam tenebas. Sicut enim non arbitror te umquam in catholica animam credidisse dei esse portionem uel ullo modo animae et dei eandem esse naturam, ita metuo, ne forte consenseris huic homini, \'quod
Abbreviated transcription (Latin):
disputandum ẽ: meliꝰ cum ipso a¬
gitur. cuiꝰ iam nouimꝰ et eloquiũ.
utrum cum dicitur aĩa ista ut simł
intelligatur et sp̃c utrumq aĩa sit:
sp̃c aũt aliquid aĩe sit an sicut ei
uisum ẽ. a parte totum appelletur
hoc noĩe: siue etiam utrumq sp̃e
sit. pars uͦ eiꝰ sit quȩ ꝓpͥe dicitur aĩa:
an et hoc aparte totum uocetur.
qñ ita dicitur sp̃c. ut simul intelli¬
gatur et antma. Sic enim hiuc pla¬
cet. Uerum ista ut clixi. et subtilit᷑
disseruntur: et sineullo uel certe
magno ꝑiculo nesciuntur. Itemq
alios ẽẽ corꝑis. alios aũt anime sensꝰ
miror si iste docuit: et tu homo id
ȩtatis et honoris añq. istum audires
unum idem putabas ẽẽ. quo albũ
atq iniustum diuidicatur. qd̾ uide¬
siita ẽ. ꝓfecto qn̾ audiebas. uel legebas.
illumina ocłos meos ne unꝗͣ. obdor¬
miam in morte: non nisi carnis ocłos
cogitabas. aut si hoc obscurum ẽ: certe

Expanded text:
disputandum est, melius cum ipso adisputandum est, melius cum ipso agitur, cuius iam nouimus et eloquium: utrum, cum dicitur anima, ita ut simul intellegatur et spiritus, utrumque anima sit, spiritus autem aliquid animae sit, an, sicut ei uisum est, a parte totum appelletur hoc nomine, siue etiam utrumque spiritus sit, pars uero eius sit, quae proprie dicitur anima, an et hoc a parte totum uocetur, quando ita dicitur spiritus, ut simul intellegatur et anima; sic enim huic placet. uerum ista, ut dixi, et subtiliter disseruntur et sine ullo uel certe sine magno periculo nesciuntur. Itemque alios esse corporis, alios autem animae sensus, miror, si iste te docuit; et tu homo id aetatis et honoris, antequam istum audires, unum atque idem putabas esse, quo album atque iniustum diiudicatur, quod uidesi ita est, profecto, quando audiebas uel legebas: in inlumina oculos meos, ne umquam obdormiam in mortem. non nisi carnis oculos cogitabas. aut si hoc obscurum est, certe,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tibi ꝑ illum loqui dignata ẽ
ueritatem: si tñ potueris de monstra¬
re quid ꝑ illum uitatis acceꝑis. uel¬
lem itaq rescriptis tiuis. qͥd te docue¬
rit me doceres. Absit enim ut eru¬
bescam a pb̃ro discere: si alaico tu
non erubiusti p̃dicanda et initan¬
cda humilitate. si tñ uera doceri Pro¬
inde fr̃ dilectissime qͥd ab eo didis¬
ceris nosse cupio: ut si iam id sci¬
ebam gͣtulater ꝓte: si aũt nesciebã
discam ꝑte. Itane tu ignorabas duo
animam meam. et utrumq ad natu¬
tam hoĩs ꝑtinere: ut totus sit sp̃s et
anima et corpꝰ. s. aliqñ duo ista. sumł
noĩe animȩ numeupari: quale ẽ
illud.et factus ẽ homo in animam
uiuam: Ibi quippe᷑ sp̃s intelligi¬
tur. Itemꝙ aliquando utrumq no¬
mmine sp̃s dici. sicuti ẽ et inclinato
capite tradidit sp̃m: Ubiet anuna
ebas. Si aũt nesciebas: non te aliqͥd
qd magno ꝑieulo sciscitator dedidi¬
cisse seias. Et si quid hinc subtilius

Expanded text:
quae tibi per illum loqui dignata est quae tibi per illum loqui dignata est ueritatem, si tamen potueris demonstrare, quid per illum ueritatis acceperis. uellem itaque rescriptis tuis quid te docuerit me doceres. absit enim, ut erubescam a presbytero discere, si a laico tu non erubuisti praedicanda et imitanda humilitate, si uera didicisti. Proinde. frater dilectissime, quid ab eo didiceris nosse cupio, ut, si iam id sciebam, gratuler pro te, si autem nesciebam, discam per te. itane tu ignorabas duo animam meam - et utrumque ad naturam hominis pertinere, ut totus homo sit spiritus et anima et corpus, sed aliquando duo ista simul nomine animae nuncupari — quale est illud : et factus est homo in animam uiuam; ibi quippe et spiritus intellegitur — itemque aliquando utrumque nomine spiritus dici — sicuti est: et inclinato capite tradidit spiritum, ubi et anima ebas; si autem nesciebas, non te aliquid, quod magno periculo nescitur, didicisse scias. et si quid hinc subtilius
Abbreviated transcription (Latin):
libri uincenti uictoris quos ad tuam
scitatem scripsit: mittente eos mͥ frẽ
nr̃o tenato homine quidem laico s ꝓ
sua fide et eoꝵ quos diligit pruden¬
ter religisioseq sollicito. Quibus re¬
lectis uidi hominem in sermone quid̾
non solum usq adsuffitientiam. ue¬
rum etiam ad redundantiam ꝓfuen¬
tem: s in rebus de quibus loqui uo¬
luit nondum sicut oportet instrue¬
tum. Qd si ei fuerit dño donante coi¬
latum: poterit eẽ utilis pluribus.
Hlabet enim non minimum falculta¬
Ualde quippe sunt noria praue diser¬
ta: quia hõib minꝰ eruditis. eo qd̾ di¬
serta sunt uidentur et uera. Quomͦ
aũt eosdem libros ipse acceꝑis: nescio
Uerumptm̃ siuerum ẽ qd̾ audiui.
diceris eisim recieutis ita exiluisse lȩ¬
ticia. ut caput uuienis illiꝰ et laici¬
senex et p̾sbiter osculatus. ddidicisse
te qd ignorabas grãs egeris. ybi quid̃
non impbohumilitatem tuam. ĩmo
uͦ etiam laudo quod honorasti doc¬
torem tuum: nec hominem.s. ipsã

Expanded text:
libri Vincentii Victoris, quos ad tuam sanctitatem scripsit, mittente mihi eos fratre nostro Renato, homine quidem laico, sed pro sua fide et eorum quos diligit prudenter religioseque sollicito. quibus lectis uidi hominem in sermone quidem non solum usque ad sufficientiam, uerum etiam usque ad redundantiam profluentem, sed in rebus, de quibus loqui uoluit, nondum sicut oportet instructum; quod si ei fuerit domino donante conlatum, poterit esse utilis pluribus. habet enim non minimum facultaualde quippe sunt noxia praua diserta, quia hominibus minus eruditis eo quod diserta sunt uidentur et uera. quomodo autem eosdem libros ipse acceperis nescio; uerum tamen, si uerum est quod audiui, diceris eis recitatis ita exiluisse laetitia, ut caput iuuenis illius senex et laici presbyter osculatus didicisse te quod ignorabas gratias egeris. ubi quidem non inprobo humilitatem tuam, immo uero etiam laudo, quod honorasti doctorem tuum nec hominem, sed ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
ecitationem grãs egeris cogitasti:
potiuit: eum mereri hoc non potiusset.
lisi peccttu. fuisset: Non autem fiuss
meritum peccans. inde sibi meritum
fa cere iuede ad aua peccata deserente
dño peruenira Inideo duit que pee¬
catrir eẽ non potuit. quia nisi incar¬
uem ueniret peccatiir: ẽẽ posset: euio
eẽ nonposset: dicat quid meruitigi
enm Meriuut eẽ peccatrur: aliquud iam
peccauerat. unde mereretur itin eẽ pec

Expanded text:
recitationem gratias egeris cogitasti? recitationem gratias egeris cogitasti? potuit\', cum mereri hoc non posset, nisi peccatrix fuisset, non autem fuissetmeritum peccans inde sibi meritum faceret, unde ad alia peccata deserente domino perueuiret? an ideo dixit: quae peccatrix esse non potuit, quia, nisi in carnem ueniret, peccatrix esse non posset ? quid se non posset? dicat, quid meruit. si enim meruit esse peccatrix, aliquid iam peccauerat, unde mereretur iterum esse pec
Abbreviated transcription (Latin):
ut eademuuis ꝑ baptisinum beatitu¬
do reodatur: et tanq suirursus. odut
adiungit et dicit. ut ꝑeam id est per
carem incipiat renasci ꝑquam meru¬
cutt inquinuri. Suꝑius meritum su¬
nifieuierat bonum ꝑditum fuissẽ ꝑ
caenem: nunc autem significat malu
meritum quo factum est ut uenira.
uel mitteretur in carnem: dicendoꝑ
quam meruerat inquinari. Sientm
mereretur inquinari: nonutiqmen¬
tumbomum. Dicat quis peccauit ante¬
quam ꝑ carnem inquinaretuu. et per
carnem inquinari mereretur: dicat
uautest. Quod nullomͦ potest: quia u¬
uonire hie quid ulerum dicat omnino
nou potest. Item aliquanto pꝰ att. Ani¬
maitaꝙ sipeccatris eẽ. meruit quȩ pec¬
eurir eẽ. non potuit cam̃ne s inpeccato
remansit: Quia in xp̃o presigutata
in peccato eẽ non debuit. sicut eẽ non
potitut. Rogo te fr̃ putas ne ista saltẽ
postea legisti: et considerasti. et quid
inrecitante liudaueris. uelunde post

Expanded text:
ut eadem illis per baptismum beatituut eadem illis per baptismum beatitudo reddatur, et tamquam sui rursus oblitus adiungit et dicit: ut per eam, id est per carnem, incipiat renasci, per quam meruerat inquinari. superius meritum significauerat bonum perditum fuisse per carnem, nunc autem significat malum meritum, quo factum est, ut ueniret uel mitteretur in carnem dicendo: per quam meruerat inquinari; si enim meretur inquinari, non est utique meritum bonum. dicat quid peccauit, antequam per carnem inquinaretur, ut per carnem inquinari mereretur; dicat, si potest, quod nullo modo potest, quia inuenire hic quid uerum dicat omnino non potest. Item aliquanto post ait: anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, tamen neque in peccato remansit, quia in Christo praefigurata in peccato esse non debuit, sicut esse non potuit. rogo te, frater, putasne ista saltem postea legisti et considerasti et quid in recitante laudaueris uel unde post
Abbreviated transcription (Latin):
uerit doctor. Uixit animam ꝑcarnẽ
raparare statum: ꝑ quam ꝑdid̾at
meritum. Habuit gͦ anima ali¬
quem statum. et aliquod meritũ
bonum ante carnem: qd̃ uult
ueam reparare ꝑ carnem qn̾ caro
lauacro regenerationis abluitur.
Uirerat itaq alicubi añ carnem
in statu et merito bono: quem
statum et qd̃ meritum ꝑdidit cũ
uenisset in carnem. Uixit eam ꝑcar¬
nem reparare habitudinem priscã.
quam iuisa fuerat paulisꝑ amisisse
ꝑ carnem. Habuit gͦ añ carnem habi¬
tudinem antiquam: hoc ẽ enim
pͥscam. Et ista qualis eẽ potuit nisi
beata atq laudabilis habitudo: qua
reparare ꝑ sacram̃ tum baptis matis
asseuerat. cum eam nolit ex illa ori¬
ginem trahere ꝑ originem. quain
constat in paradiso aliqñ fuisse
felicem: Quom̃ igitut alio loco aiãm
se dicit constanter asserere. non ex traduce
neq er nichilo. neq ꝑ semet ipsam neq
ante corpus: Ecce istoloco uult animas
ante corpus alicubi uiuere tam ueatȩ.

Expanded text:
uerit! dixit \'animam per carnem reparare statum, per quam perdiderat meritum\': habuit ergo anima aliquem statum et aliquod meritum bonum ante carnem, quod uult eam reparare per carnem, quando caro lauacro regenerationis abluitur; uixerat itaque alicubi ante carnem in statu et merito bono, quem statum et quod meritum perdidit, cum uenisset in carnem. dixit \'eam per carnem reparare habitudinem priscam, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem\': habuit ergo ante carnem habitudinem antiquam — hoc est enim \'priscam\' — et ista qualis esse potuit nisi beata atque laudabilis habitudo? quam reparari per sacramentum baptismatis asseuerat, cum eam nolit ex illa originem trahere per propaginem, quam constat in paradiso aliquando fuisse felicem. quomodo igitur alio loco \'animam se\' dicit \'constanter asserere non ex traduce neque ex nihilo neque per semet ipsam neque ante corpus\'? ecce isto loco uult animas ante corpus alicubi uiuere tam beate,
Abbreviated transcription (Latin):
chilo s de se ipso dm̃ fecisse dixisti
Iiterum: ꝑ infinitum tempus atq
ita semꝑ deum dare animas: sicut sẽ
ꝑẽ ipse qui dat.
ercium animam meritum aliqd̾
ꝑtudisse ꝑ carnem: qo habuerit an carnẽ
uartum animam ꝑ carnem reꝑa¬
te habitudinem priscam et ꝑ eamdẽ
carnem renasci ꝑ quam meruerat in

Expanded text:
dixisti; alterum \'per infinitum tempus atque ita semper deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat\'; tertium \'animam meritum aliquod perdidisse per carnem, quod habuerit ante carnem\'; quartum \'animam per carnem reparare habitudinem priscam et per eandem carnem renasci, per quam meruerat in
Abbreviated transcription (Latin):
gregius ꝓbatur existere. quao
sub̾e spiritales: que creatorẽ suũ
pura noscuntur mente cogitare.
Reliqua enĩ facta suit ad intelli¬
gentium delectationẽ. hec autẽ
ad suam beatitudinẽ: que uene¬
rantur auctorẽ. Tempus ẽ. ut
torum copiosissimã densitatẽ in
quib dã manipulis colligamus
ut fideli calculo numerata. hor¬
reis memorie cõpendiosa breuita

Expanded text:
gregius probatur existere, quam gregius probatur existere, quam substantiae spiritales, quae Creatorem suum pura mente noscuntur cogitare. Reliqua enim facta sunt ad intelligentium delectationem, haec autem ad suam beatitudinem, quae veneratur auctorem. Tempus est ut torum copiosissimam densitatem in quibusdam manipulis colligamus; ut fideli calculo numerata horreis memoriae compendiosa brevita
Abbreviated transcription (Latin):
queuis excellentia summitatis.
Quid iam de eus singłari pocentia
conici amur: quando nec illud m
cõpreheudẽ susficuiꝰ qd̾ ei parete
posse minune dubitamus: Tunc li¬
berati intelligemus cui dementes
resistere tempcabamꝰ: adquã ma¬
gnifica ꝓuocati quib uidebam᷑
sordib occupari. Ilud in eternũ
uiłe sufficiet qd̾ nos in eternũ
ꝓmittit ueritas intueri. Illic con¬
uincitur om̃is prauitas questio¬
num. illic male credita ueritatis
ipsius facies oꝑatur Sine fine reg¬
num. sine nocte lux. sine uitiis
corpus sine mortib uita. et cum
om̃ia clirigantur ad eternũ solũ
ibi morietur exitium. Magnuor
ẽ his ꝑfrui: s multo meluis qd̃ in¬
de non ꝓbatur exiri. Uincuit uo¬
ta que uocantur ad premia. Tũc
uere. cognoscuit quam feliciter
creati. sint. qui ao tam magna
ꝑuenerint. O incõprehensibilis¬
illa maiestas et pietas. Nam int̃
oꝑa rerum quib muncdi ambitꝰ
opificis laude completur nil e¬

Expanded text:
quaevis excellentia summitatis. quaevis excellentia summitatis. Quid jam de ejus singulari potentia conjiciamus, quando nec illud modo comprehendere sufficimus, quod ei parere posse minime dubitamus? Tunc liberati intelligimus, cui dementes resistere tentabamus: ad quae magnifica provocati, quibus videbamur sordibus occupari. Illud vel in momento videre sufficeret, quod nos in aeternum promittit veritas intueri. Illic convincitur omnis pravitas quaestionum; illic male credita veritatis ipsius voce superantur. Sine fine regnum, sine nocte lux, sine vitiis corpus, sine mortibus vita; et cum omnia dirigantur ad aeternum, solum ibi morietur exitium. Magnum est his perfrui, sed multo melius, quod inde non probetur exiri. Vincunt vota qui vocantur ad praemia. Tunc vere cognoscunt, 639 quam feliciter creati sunt, qui ad tam magna pervenerint. O incomprehensibilis majestas et pietas! Nam inter opera rerum, quibus mundi ambitus opificis laude completur, nihil e
Abbreviated transcription (Latin):
atq disponeis: regnat maiestate
ꝓpria et gła sempitna. Incõprehensi¬
bilis. mestinabilis. et et̃na potentia
Celos mirabili suspensione cõsolidas:
cursũ. mari terminũ. ponit. serenꝰ
chioruscat. pius fulminat. una sũ¬
maq sapientie sue lege mod̾atur
scilicet qi̾ in gubnacione ipsius cõ¬
sistunt om̃ia. non in suo posse dere¬
licta. Irascitur placidus. udicat
tranquillus. et sine mutabilicace
eius ꝓuenit qd̃ delinquentũ reatꝰ
excipiet. Rerum humanarũ ualde
miserator. cõuersis statun parcens
peccantes expeccando recortigens.
et cum pati nil possit contrarium.
magna tolerantia sustentat ad¬
uersum. Quantulũ est qd̾ hic de i¬
la inesfabilitate sentimus: ibi ple¬
ne cognoscimus quã subiecta sunt
in corspectu eius głie quã miramͣ.
cui prebec ministeriũ angłica ma¬
gnitudo harissimo famulant᷑ ex¬
celsi principatus obsequio: iniuu¬
merabiles potestades. ficdelit̃ et cons¬
tanter obediunt: quo semꝑ indiget

Expanded text:
nens, regnat in majestate propria et gloria sempiterna; incomprehensibilis, inaestimabilis, et aeterna potentia, coelos mirabili suspensione consolidat, cursum, mari terminum ponit, serenus coruscat, pius fulminat, ima summaque sapientiae suae lege moderatur; scilicet, quia in gubernatione ipsius consistunt omnia, non in suo posse derelicta. Irascitur placidus, judicat tranquillus, et sine mutabilitate ejus provenit, quod delinquentium reatus excipiet. Rerum humanarum valde miserator, conversis statim parcens, peccantes exspectando recorrigens; et cum pati nil possit contrarium, magna tolerantia sustentat adversum. Quantulum est quod hic de illa ineffabilitate sentimus? Ibi plene cognoscimus quam subjecta sint in conspectu gloriae ejus, quae miramur, cui praebet ministerium angelica magnitudo, charissimo famulantur excelsi principatus obsequio, innumerabiles potestates fideliter et constanter obediunt, quo semper indiget
Abbreviated transcription (Latin):
simul parcit pietate sua. simul cooꝑa¬
tur uitute sua Potestas incõprehensi¬
bilis. beatini cdomirabilis. ex qua be¬
antur quecũq beata suit. iiiuificã¬
tur quecũq uiuentia suit: cõtinent᷑
quecũq subsistuit. Cuncta liberats¬
simul cuncca discerners que ideo in
udicando ñ labitur: qm̃ incognos¬
cendo ñ fallitur. Cũ non appareat p̃¬
sens boni sẽ: et cum nusquã desit
absens malis ẽ. Immobilis. qĩ ubiq
non ex aliqua parte tanquã de mẽ¬
bro respiciens s om̃ia undiq ita ut
sũt ꝑscrutabili uirtute cognoscens.
dicit᷑ etiã odorare gustare. ambula¬
re. s hec ꝓpter incelligentiã nr̃am
humana cõsuetudine facere ꝑhibe¬
tur: dũ menarrabili potentia ma¬

Expanded text:
simul parcit pietate sua, simul cooperasimul parcit pietate sua, simul cooperatur virtute sua: potestas incomprehensibilis, beatitudo mirabilis, ex qua beantur quaecunque beata sunt, vivificantur quaecunque viventia sunt, continentur quaecunque subsistunt. Cuncta simul librans, cuncta discernens; quae ideo in judicando non labitur, quoniam in cognoscendo non fallitur. Cum non appareat, praesens bonis est; et cum nusquam desit, absens malis est: immobilis, quia ubique non ex aliqua parte tanquam de membro respiciens, sed omnia undique ita ut sunt perscrutabili virtute cognoscens. Dicitur etiam odorare, gustare, ambulare; sed haec propter intelligentiam nostram humana consuetudine facere perhibetur, dum inenarrabili  m
Abbreviated transcription (Latin):
guiem. Iucde deniq iudebiunus. unde
credimnus: et aꝑte illud sũmũ eximi¬
um singłare contẽplabim᷑ uucde uci¬
q meliores suinus Globus iste solis cũ
hic serenus infulserit. quẽ adiodũ a¬
terrenũ qrianta nos implet gr̃a cũ
uidetur: Aspecti fiores gratissima nos
iocunditate reficiunt. Terrã uridẽ
inare ceruleũ. aeris puritatẽ. stellas
micantes eximiis nuncdelectatiõĩb
intuemur Quodsi magnã prestant
dulcedinẽ cum ad obtutus nr̃os ue¬
nerint res create quid illa maiestas
tunc uisa cõferre creditur cui ncħ
simile reppericur: de de¬
unc ꝑfecte coguosceniꝰ qd̾ mͦ
salutarit credimus. Nec eiũ a¬
licer. anĩaduercere merebum̃ nisi nẽ
que sunt uera fateamur. hoc ẽ coeter¬
nam incõmutabilẽ ddistinctã ꝑsomis
et inseꝑabilẽ crrnicatẽ: replentẽ om¬
nia. siinul sub̾ali uirtute sua. unũ
iom̃i potentia. equalitas in caritate
unitas in natura. hec excellent̃ et si¬
gularit᷑ simul iudicat iusticia sua

Expanded text:
ginem. Inde denique videbimus, unde credimus; et ex ea parte illud summum, eximium, singulare contemplabimur, unde utique meliores sumus. Globus iste solis cum hic serenus infulserit, quemadmodum nterrenum, quanta nos implet gratia, cum videtur! Aspecti flores gratissima nos jucunditate reficiunt. Terram viridem, mare caeruleum, aeris puritatem, stellas micantes eximiis nunc delectationibus intuemur. Quod si magnam praestant dulcedinem, cum ad obtutus nostros venerint res creatae, quid illa majestas tunc visa conferre creditur, cui nihil simile reperitur! Tunc perfecte cognoscemus quod modo salubriter credimus. Nec enim aliter animadvertere merebimur, nisi nunc quae sunt vera fateamur; hoc est, coaeternam, incommutabilem, distinctam personis et inseparabilem Trinitatem, replentem omnia simul substantiali virtute sua, unum in omnipotentia, aequalitatem in charitate, unitatem in natura. Haec excellenter et singulariter simul judicat justitia sua,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe. lassatus: om̃ia. blanda. om̃ia sua¬
uia. cuncca tranquilla quando et
ipse mundus noxiam deponens
intẽꝑiem habebit saluberriniã ꝑpe¬
tius sclłis unitatẽ. Erit etiã illic dies
contuuia et serenitas et̃ua. Sol ibi qͥ¬
dem nulla nube fuscatur: s omina
de auccoris gr̃a plus lucebuit. Ibi e¬
et lum̃ incelligentie: ut ipsum. ut¬

Expanded text:
esse lassatus. Omnia blanda, omnia suaesse lassatus. Omnia blanda, omnia suavia, cuncta tranquilla: quando et ipse mundus noxiam deponens intemperiem, habebit saluberrimam perpetuis saeculis unitatem. Erit illic etiam dies continua, et serenitas aeterna. Sol ibi quidem nulla nube fuscatur, sed omnia de auctoris gratia plus lucebunt. Ibi eet lumen intelligentiae, ut ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
bent om̃ia que uolunt: et nulla
aduersicate quatiuncur. Iln enĩ
caro animaq eterna pace cõposi¬
te: nequeunt inter se sentire con¬
traria. Ibi erunt artus qui spiritali
consensu oruent. ñ concupiscentia
carnali degenerert: iludienio ce¬
lesti sobrietate fulgeburt ñ aũt mũ
in suꝑnis erunt. et terras ñ appetent:
quarũ usum necessariũ. non habebt̃.
Quo circa ñ erit ꝑmixta. sicut in hoc
mundo habitatio: s sequestratun ab
umpiis electi. magna locors qualita¬
te. et regione diuiduntur siicas ce¬
lestis mansio secura patria tocũ con¬
tiuens qd̾ delectat sopłs siue mur¬
inure. icole quieti. homines huma¬
narum rerũ indigentiã non habeu¬
tes: ubi nullũ auida molestat esuri¬
es. nullũ morbida egritudo cõsuuit
uullus ꝓbatur libetam erubescere
miditatẽ: nec quenquã grauida
frigora contristant. ñ estus auelum
corpus. exurit. nullus reꝑacores. ap¬
petit sompnos. ubi nemo cognoscit᷑

Expanded text:
bent omnia quae volunt, et nulla bent omnia quae volunt, et nulla adversitate quatiuntur. Ibi enim caro animaque aeterna pace compositae, nequeunt inter se sentire contraria. Ibi erunt artus, qui spiritali consensu ornent, non concupiscentia carnali degenerent. Ibi denique coelesti sobrietate fulgebunt, non autem min supernis erunt, et terras non appetent, quarum usum necessarium non habebunt. Quocirca non erit permixta, sicut in hoc mundo, habitatio; sed sequestrati ab impiis electi, magna locorum qualitate et regione dividentur. Civitas coelestis, mansio secura, patria totum continens quod delectet: populus sine murmure, incolae quieti, homines humanarum rerum indigentiam non habentes. Ibi nullum avida molestat esuries, nullum morbida aegritudo consumit, nullus probatur liberam erubescere nuditatem, nec quemquam gravia frigora contristant, non aestus anhelum corpus exurit, nullus reparatores appetit somnos, ubi nemo cognoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
agnitione cõplemur nec rerũ ue¬
racissimus incellectus. discipluus
onerosis imbuitur: s in elaborato
merus quantus ẽ. notus esficititei.
ibi linearũ discretio absoluce cons¬
picitur: ibi conuenientia musice
pacet ibi astroꝵ motus uͥsuali cog¬
nicione certissimus ẽ. ibi ueritas
suꝑna uidendo nota ẽ. dei sapienti¬
am contuebimur: qua maiestate
singula queq disponat: ibi uidebi
reginã inuestitu deaurato adstare
a dextris sponsi. et regis sui ibi co¬
gnoscemus quanta fuerit subsole
uanitas. uanitãtũ: ibi uere cerne¬
mus. quã salubrit monebamuR
dñm dm̃ tuum. adorabis et. illi so¬
li seriues. cui om̃ia. comꝑata. uilis¬
suma sunt: qui nunquã aliter
dũ talis agnicio ab antma rationa¬
li etiã purgata reuoluitur: inue¬
niri abea non pot̃ qd̃ ampluis ex
spiritalis homo quarũ causaruor
delectatione saginetur: s quis sic
ille suauitatis. motus sicut legit᷑
nec mente pocest incelligi. nec ser¬
monib explicari. felices qui ha¬

Expanded text:
agnitione complemur, nec rerum veracissimus intellectus disciplinis operosis imbuitur, sed inelaborato merus quantus est, notus efficitur; ibi linearum discretio 638 absolute conspicitur; ibi convenientia musicae patet; ibi astrorum motus visuali cognitione certissimus est; ibi veritas superna videndo nota est. Dei sapientiam contuebimur, qua majestate singula quaeque disponat. Ibi videbimus in vestitu deaurato astare Reginam a dextris sponsi et regis sui . Ibi cognoscemus quanta fuerit sub sole vanitas vanitatum. Ibi revera cernemus quam salubriter monebamur: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies : cui omnia comparata vilissima sunt. Qui nunquam aliter dum talis agnitio ab anima rationali etiam purgata revolvitur, inveniri ab ea non potest quod amplius expspiritalis homo quarum causarum delectatione saginetur; sed quid sit ille suavitatis modus, sicut legitur, nec mente potest intelligi, nec sermonibus explicari. Felices qui ha