comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lem ut eum ipsi beato petro Necsenectus auferre potuerit:
cuidictum ẽ : cum senueris ductus es quo nonuis Haepro in¬
uiramoris que a matur ille quicum sit uita nostra etiam
mortem uoluit ꝑ ferre pronobis : Namsinulla esset mortis
uel parua molestia nones set tam magna masty rumgloria

Expanded text:
 ut hoc ipsi beato Petro nec senectus auferre potuerit: cui dictum est, cum senueris, ducendus es quo non vis. Ac proinvis amoris, quo amatur ille, qui, cum sit vita nostra, etiam mortem voluit perferre pro nobis. Nam si nulla esset mortis vel parva molestia, non esset tam magna martyrum gloria
Abbreviated transcription (Latin):
laboris erit. aduersitas. non sit quoq: tegminum
credatur ad resurrectionem ultimã ꝑ tinere
Cipo test certum haberi quando incipit homo
que eum quitam habuit. & moripotuit. resur¬
rectionis tempore reparari: Nambeatus
agustinus hanc questionem non tã disferens.
quã proponens. int̃c&era sic ait. Ex quo in ci¬
pit homo uiuere : ex illo utiq: moripotest: Mor¬
tuus uero ubicumq illimors potuit ae uenire:
quomodo adresurrectionem non ꝑtineat mor¬
tuorum. Iulianus quoq pomerius ait: Sane illi
qui proiciuntur exutero resurrec turisunt
siuixerunt. non iudicandi sed puniendi: qui acũ
es sent ade damnatione damnati: non suae
dã nationis nexib absoluti: et tamen siue
in utero. siuȩ iamnat uita priuentꝰ in fantes.
in ea resurrecturi creduntur a&ate: ad quã

Expanded text:
laboris erit adversitas, non sit quoque tegminum laboris erit adversitas, non sit quoque tegminum credatur ad resurrectionem ultimam pertinere. Si potest certum haberi quando incipiat homoque eum qui vitam habuit et mori potuit, resurrectionis tempore reparari. Nam et beatus Augustinus hanc quaestionem non tam disserens quam proponens, inter caetera sic dicit : « Ex quo incipit homo vivere, ex illo utique mori potest. Mortuus vero, ubicunque illi mors potuit evenire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortuorum? » Julianus quoque Pomerius ait: « Sane illi qui projiciuntur ex utero, resurrecturi sunt, si vixerunt, non judicandi, sed puniendi; quia cum essent Adae peccato damnati, non sunt suae damnationis nexibus absoluti. Et tamen sive in utero, sive jam nati, vita priventur infantes, in ea aetate resurrecturi creduntur, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
me uestimentam salutis:: idem doctor. ad carnẽ:
indumentum uero iustitiae ad animã referens:
Item sequitꝰ idem doctor: quodsi ita . ẽ. et si con¬
cedatur resurgentis uestimenti usurqs. nec
talia illis erunt. qualia fuisse leguntur is raheli¬
tica uestimenta: in qua quã uis quad ire ginta
annos diuina uoluntate seruanda sint tam̃
solita ue tustate consumatasunt Nec qualia
innihilum de quo ertent ꝓtempore sumpta
soluta sunt: Sedfort&alia erunt : qualib dñs
resurgens uestitus apparuit: si tamen & illa
non suerunt ad tempus propt̃ uisos humanos
adsumpta sed propria. m̃ ibierunt quae¬
cumq uł qualia cumq fuerint spiritaliũ cor¬
porum spalia erunt: hac sic & nudi non er uñ
tamen sp̃ales. carnalib: ñ egebunt. Haec siqui¬
dem iulianus pomerius. c&erũ plurimorum
doctorum a euidens definitio. iuxta quod & clara
quodilla future gloria resur rectionis ubi nulla
cor porib scĩs deformitas nulla quoq doloris aut

Expanded text:
 vestimentum salutis idem doctor ad carnem, indumentum vero justitiae ad animam referens. Item sequitur idem doctor: Quod si ita est, et si concedatur resurgentes vestimentis usuros, non talia illis erunt, qualia fuisse leguntur Israelitica vestimenta , quia quamvis in quadraginta annos divina voluntate servata sint, tamen solita vetustate consumpta sunt. Nec qualia in nihilum, de quo erant pro tempore sumpta, soluta sunt; sed forte talia erunt qualibus Dominus resurgens vestitus apparuit : si tamen et illa non fuerunt ad tempus propter usus humanos assumpta, sed propria. Quoniam si ibi erunt, quaecunque vel qualiacunque fuerint, spiritalium corporum spiritalia erunt: ac sic etsi nudi non erunt, tamen spiritales carnalibus non egebunt. » Haec siquidem Julianus Pomerius. Caeterum plurimorum doctorum evidens definitio, juxta quod et claraQuod in illa futura gloria resurrectionis, ubi nulla corporibus sanctis deformitas, nulla quoque doloris aut
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ negari non potest: singulus quoque animas
singula corpora quae amiserant In mor taliter
recepturus Aut siuna anima nascitur siuȩ in
uno corpore. & duobus capitibus. siuae in duob
corporibus. et capite uno nascitur. unũ recipiat
corpus: Ac ꝑ hoc naturae carnis nr̃ȩ siuȩ amit

Expanded text:
quoniam negari non potest singulas quasque animas quoniam negari non potest singulas quasque animas singula corpora quae amiserunt immortaliter recepturas; aut si una anima nascitur, sive in uno corpore et duobus capitibus, sive in duobus corporibus et capite uno, unum recipiet corpus. Ac per hoc natura carnis nostrae, sive amit
Abbreviated transcription (Latin):
sibi singulis sua membra gestantib: quibus
humanicorporis conpl&ur integritus : Iulianus quoq
pemerius praedicti doctoris sententiã sequens ait:
Illud &iam sic mihi uid& ur intelligi: ut caro nr̃a siue
cum minore membrorum numero: siue cumam pliore
nascatur: cum membrissolutis et congruentib suae
in tegritate resurgut. Quia tam in eis quiminus. quã
in eis qui am plius fuerint debilitas. est: Quae haec qui¬
dem uidentur natur& contraria. sedinfutura repa¬
ratione corporis nr̃i sicut corruptio uł mortalitus
sic & ipsa creditur auferenda ut natura carnis nr̃ȩ
resurgut suis omnibus partib: tota. et sine ulla¬
inminutione. uel abiectione membrorum. secun¬
dum modum for maesuae ꝑfecta: Corpora quoq
siueduo. cum capite uno nascantur. siue unum cũ
duobus capitibus. corpus. quam uis modus quo haec
fiunt nobis & praccipuae mihihabeatur. in certus
tamen unde certissimum sine ulla ambiguitate

Expanded text:
sibi singulis sua membra gestantibus, quisibi singulis sua membra gestantibus, quihumani corporis completur integritas. » Julianus quoque Pomerius, praedicti doctoris sententiam sequens, ait: « Illud etiam sic mihi videtur intelligi, ut caro nostra sive cum minore membrorum sive cum ampliore numero nascatur, cum membris solitis et congruentibus suae integritati resurgat, quia tam in eis quae minus, quam in eis quae amplius fuerint, debilitas est, quae hic quidem videtur naturae contraria, sed in futura reparatione corporis nostri sicut corruptio vel mortalitas, sic ipsa creditur auferenda; ut caro nostra surgat suis omnibus partibus tota, et sine imminutione vel adjectione membrorum secundum modum formae suae perfecta. Corpora quoque, sive duo cum capite uno nascantur, sive unum cum duobus capitibus corpus, quamvis modus quo haec fiant nobis et praecipue mihi habeatur incertus, tamen unde certus sum, sine ulla ambiguitate
Abbreviated transcription (Latin):
pitib: & uno corpore: aut duob: corporibus
& capite uno. uł c&erogenere monstruo sõ
nascuntur qualit̃ resurrecturi creduntur
Dehane questionem itab eatus agustinꝰ eloquitꝰ
Neq enim ait monstrua quenascuntꝰ & uiuuNt
quã lib& cito moriuntꝰ: a ut resurrectura ne¬
gabuntur. aut lta resurrectura credendas
ac non potius correcta emendata quenatu¬
ra : Absit enim: ut illum bimembrem quinuꝑ
quod eũ uiderint r&ulerunt: Et scãe memo¬
riae hieronimus prb̵t scriptum reliquid:
Ab sit in quã ũtunum hominem dupplicẽ hac
non potius duos quod futurum fuesot sigemi¬
nanas cerentur resurrecturos ex istimemus:
Ita c&era quȩ singuli quiq partus. uł amplius
uł minus. aliquid habendo uł qued amnimia
deformitate monstrua dicuntur: adhumanȩ
naturȩ figuram resurrectionem r euo cabun¬
tur: It a ut singulae aninae. singula sua corpo¬
ra obtineant nullis e erentibus: etiã quoq
quo erentia natura futura. esant. Sed seor sum

Expanded text:
pitibus, et uno corpore, aut duobus corporibus et uno capite, vel caetero genere monstruoso nascuntur, qualiter resurrecturi credantur. De hac quaestione ita beatus Augustinus eloquitur : « Neque enim, ait, monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut ita resurrectura credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, qui nuquod viderint retulerunt, et sanctae memoriae Hieronymus presbyter scriptum reliquit, absit, inquam, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum erat si gemini nascerentur, resurrecturos exiIta caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo, vel quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum
Abbreviated transcription (Latin):
snũ quepatiunt: Nondut om̃s ueniunt in sem¬
pi posspenus quepost illuo iudiciũ sunt futiere
quipost sustinent tẽporeles: Niquib dm quod
in isto ñ remitut᷑ remittit᷑ in futuro secuiu
d ẽ nefuturi saeculi aet̃ nosupolicio puniant
Uinde & post aliqua idem doctor urquus
iꝗtur ait pȩnascupit eu dere sempit̃nas. Non solum
baptit&ur uerum etiã iustificxur in xp̃o. Ac sic¬
uere transi& adiabolo achxp̃m. Purgictorias aut̃
penas nullas futupaes opin&ur nisi ante illud ulti¬
mum tremendumq iudicium : Tantiergo doctoris
consirmati sententia fatemur: quod purgatorius
hic ianis ante ultimũ iudicium fiat. et ignem illũ
in quo om̃s impii xp̃o iudicante mer suris antecediat
Ntuum hii quipurgatorio igne saluandi sur
usq ad tempus resurrectionis an insra cruciari cre¬
dantur. Puto quod sicut non omnes cepbe duo ri
sclui esse creduntur non uno eodemq soutio ertioi
disunt mensura temporis agitolur ded taorliius

Expanded text:
simumque patiuntur. Non autem omnes ueniunt in semsimumque patiuntur. Non autem omnes ueniunt in sempiternas poenas, quae post illud iudicium sunt futurae, qui post mortem sustinent temporales. Nam quibusdin isto non remittitur remitti in futuro saeculo, id est ne futuri saeculi aeterno supplicio puniantUnde et post aliquanta idem doctor: « Quisquis igitur, ait, poenas cupit evadere sempiternas, non solum baptizetur, verumetiam justificetur in uere transeat a diabolo ad Christum. Purgatorias autem poenas nullas futuras opinetur, nisi ante illud ultimum tremendumque iudconfirmati sententia fatemur, quod purgatorius hic ignis ante ultimum judicium fiat, et ignem illum, in quo omnes impii, Christo judicante, mergendi sunt, antecedattrum hi qui in purgatorio igne salvandi sunt, usque ad tempus resurrectionis, an infra cruciari credantur. Puto quod sicut non omnes reprobi qui in salvi esse creduntur, non uno eodemque spatio tempodi sunt, mensura temporis agitetur. Sed tanto illis
Abbreviated transcription (Latin):
erꝑs pbat Sedalios torum sic pbert ut uodificun¬
non exurat atq consumat. alios aut̃ alit̃ id est
ut quod suꝑ aedificauer̃ ardeat. damnũq inde
patiant᷑. Saluifiant aut̃ qm̃xp̃m infunda
m̃to stabilit̾ positũ p̃cellentia caritate tenuer
Siaut̃ salui fiunt ꝓfecto addexterã stabunt
et cũ c&eris audiunt. Venite benedicti patris
mei pos sid&e paratũ uobis regnũ Non adsinistrã
ubier̃ illi qui saluandi non er̃ & ideo audient.
Dis cedite ame maledicti inignẽ aet̃nũ. Nemo
quippe ab illo igne sal uabit᷑ quia in supplicium
retnum illiom̃s ibunt ubi uermiscorũ non mo¬
ri&ur. et ignis corũ non ex tingu&ur
mortuorum. Depȩnispurgatoriis quod ante
illud ultimũ iudiciũ fiant Sc̃ s aigustinꝰ defini¬
tã ponens sententiã ait: Nos quidem in bac
confitemur sed teporalicis panas Alii in hac uita¬
terntu alii post mortẽ alii & nuuc er tanca
Vlerũ touẽ ante uidiciũ illud seuerissime nouis¬

Expanded text:
tros probat, sed alios eorum sic probat, ut aedificiunon exurat adque consumat; alios autem aliter, id est, ut quod superaediifcauerunt ardeat damnumque inde patiantur, salui fiant autem, quoniamento stabiliter positum praecellenti charitate tenuerunt. Si autem salvi fiunt, profecto ad dexteram stabunt, et cum caeteris audient: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Non ad sinistram, ubi erunt qui salvandi non erunt, et ideo audient: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum . Nemo quippe ab illo igne salvabitur, quia in supplicium aeternum omnes illi ibunt, ubi vermis eorum non moritur, et ignis eorum non exstinguiturpoenis purgatoriis, quod ante illud ultimum judicium fiant, sanctus Augustinus definitam ponens sententiam ait: « Nos quidem in hac confitemur; . . . sed temporales ptantum, alii post mortem, alii et nunc et tunc, uerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouis
Abbreviated transcription (Latin):
ut incis etiã istiẽe credant̾ qui ȩdificant supite
fundamentũ. Ligna fenum. stipulã Eosquiet illoig¬
ne post tempus promalis meritis in ꝑtitũ liber&
boni meritũ fundamenti. Quid arbitratuimꝰ dex¬
tros quib: dic&ur. Venitebenedicti patrismei possi¬
doe paratũ uobis regnũ pisi eos quiȩdificauer̃ suꝑ
fundamentum aurũ argentũ lapides pciosos Sed
inillũ ignẽ dequo dictum ẽ sic tam̃ quasi pignẽ : Sic
irol modo e intelligendus utr imit tendis et doxndi
scilieo  et simstris. Illo quippe igne utriq probcurd
sunt dequo dictũ ẽ dies enĩ declarabits . qua⁊ inigie
seuelabitu: Et umus cuiusq opus quale situreins is prs

Expanded text:
ut in eis etiam isti esse credantur, qui aedificant super fundamentum ligna, fenum, stipulam, eosque ex illo igne post tempus pro malis meritis impertitum liberet boni meritum fundamenti: quid arbitrabimur dextros quibus dicetur, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum , nisi eos qui aedificaverunt super fundamentum aurum, argin illum ignem, de quo dictum est, Sic tamen quasi per ignem, si hoc modo est intelligendus, utrique mittendi sunt, et dextri scilicet et sinistri: illo quippe igne utrique probandi sunt, de quo dictum est: Dies enim declarabit, quia in igne revelabitur, et uniuscujusque opu
Abbreviated transcription (Latin):
Quod carralaus indumenris patura
nr̃a non egeat.¬
t Plurimorum doctor sententus
definitum non ambigo : quod in resurrectionis
illius ultimaa gloriaa non sunt corporib: ne¬
cessaria tegumenta. ubi nec infirmitus ulla
erit. unde possit caro incorruptibilis & in mor¬
talis occidi Necaliquod peccatũ de quo cogat̾
animab eata confundi: Intantũ ut maiores nr̃i
definient eos qui talia credunt: Id .ẽ. qui di¬
cunt resuscitatos uestimeNtis egere. omnia
bona que dicuntꝰ futura eosdem posse ñ credere
Et tamen sierunt ibi ut quidã causant̾ quedã
tegumenta. uł aminum utiq incorruptibilia
nongenere sedqualitate mutata nec sp̃ũ sed
spiritalis effecta: carnalia non requirat: Aut nulla
in resurr ectione uestimenta erunt : aut sierunt
lia credi debentꝰ Quae sic scõs uestiant ut nullaeos
sui sollicitudinem illius future beatitu dinis securi¬
tate distendant: Aut forsitan illius generis in¬
dumenta futur a sunt qualib se indutũ prophe&̧a

Expanded text:
Quod carnalibus indumentis natura nostra non egeat. Plurimorum doctorum sententiis definitum esse non ambigo quod in resurrectionis illius ultimae gloria non sint corporibus necessaria tegumenta, ubi nec infirmitas ulla erit, unde possit caro incorruptibilis atque immortalis occidi, nec aliquod peccatum unde cogatur anima beata confundi: in tantum, ut majores nostri definiant eos qui talia credunt, id est, qui dicunt resuscitatos vestimentis egere, omnia bona quae dicuntur futura eosdem posse non credere. Et tamen si erunt ibi, ut quidam causantur, quaedam tegumenta velaminum, utique incorruptibilia non genere sed qualitate mutata, nec spiritus sed spiritalis effecta, carnalia non requiret, aut nulla in resurrectione vestimenta erunt, aut si erunt,  quae sic sanctos vestiant, ut nulla eos sui sollicitudine in illius futurae beatitudinis securitate distendant: aut forsan illius generis indumenta erunt, qualibus se indutum propheta
Abbreviated transcription (Latin):
litatis suue lunguentia idem uel ut quedã medi¬
camenta prebentur: Cum aut̃ facta fuerit
re surrectio corporum: insumendi ibi cibi acpo
tus necessitas nullu erit: que corruptioni tan¬
tum inhacuita tribuitur: Non in in corruptio¬
nem uł in mortulitatẽ quae posthac uitã ẽ futu¬
ra ut d&ur: Et enim quo diuste iulianus pome¬
rius ait. Omni corruptione hac mor talitate
consummata : non ibi erit ulla carnis infirmi¬
tus sednatusix : Hicergo ubi potest caro mori
cibam ac potum iuuanda ẽ: nec mortis succũbat
nilla aut̃ uita ubimori non poterit. Nihil requirat
alimonue: Quia in morta litatẽ nec famis potest
nec necessitus occidere: Quod si nobis ac contrario
illud obicitur. quod post resurrectionem dñs cũ sus
discipulis manducas se ꝑhib&ur. et obhoo exemplo
eius resurgentes comesuricredamus : mandu¬
cauit plunȩ ait idem doctor dñs nr̃ non indi¬
gentia. sed potentia: Nec ut infirmitati carnis

Expanded text:
litatis suae languenti eidem velut quaedam medilitatis suae languenti eidem velut quaedam medicamenta praebentur. Cum autem facta fuerit resurrectio corporum, in sumendo cibo ac potu ibi necessitas nulla erit, quae corruptioni tantum in hac vita tribuitur; nam incorruptione vel immortalitate, quae post hanc vitam futura est, utetur. Etenim juxta quod Julianus Pomerius ait : « Omni corruptione ac mortalitate consumpta, non ibi erit ulla carnis infirmitas, sed natura. Hic ergo ubi potest caro mori, cibo ac potu juvanda est, ne morti succumbat; in illa autem vita ubi mori non poterit, nihil requiret alimoniae, quia immortalem nec fames potest nec sitis occidere. » Quod si nobis e contrario illud objicitur, quod post resurrectionem Dominus cum discipulis suis manducasse perhibetur, et ob hoc exemplo ejus resurgentes comesturi credantur; « manducavit panem, ut ait idem doctor, Dominus Jesus, non indigentia, sed potentia; nec ut infirmitati carnis
Abbreviated transcription (Latin):
rectionemnec femine nubent nec uiri uxores
accipiant : Ex quib sacratissimis uerbis aꝑtissi¬
me pat& : quo dibi non sexus. sed concubitus desit
Nec carnis sit natura mutanda: sed eiꝰ concupis¬
centia sinienda. Nã beatus agustinus hanc
questionem in suis tractatib uersans: Melius mibi
ait sapere uid&ur : quiutrumq: sexũ resurrectu¬
rum esse ñdubitant. Non enim ibi libido erit
quae confusionis ẽ causa : Nam prius quã peccasser
nudi erant: et non confundebutur uir et femina
Corporibus ergo illis uitia d& rachentꝰ. natura ser¬
uabitur: Non ẽ aut̃ uitium sexus femineus. sed
natura: Ge tunc quidem a concubitum. & partũ
in munis erit: Quib: ita ap̃dicto uiro digestis ẽrit
ut p̃ceptor nr̃ sacer eugenius doc& tantahac
t& inuitũ. et cor nullute nus inflectat aduitiũ
cura sollicit& Necessitatẽ cibi ac potus natura
nr̃a quã diucor ruptibilis in hoc sub ẽ. corpore
patitur : cum merito corruptionis. ħ ac morta¬

Expanded text:
rectione nec feminae nubant, nec viri uxores accipiant . Ex quibus sacratissimis verbis apertissime patet quod ibi non sexus, sed concubitus desit; nec carnis sit natura mutanda, sed ejus concupiscentia finienda. Nam et beatus Augustinus hanc quaestionem in suis tractatibus versans : « Melius mihi, ait, sapere videntur, qui utrumque sexum resurrecturum non dubitant. Non enim ibi libido erit, quae confusionis est causa. Nam priusquam peccassent nudi erant, et non confundebantur vir et femina. Corporibus ergo vitia detrahentur, natura servabitur. Non est autem vitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem a concubitu et a partu erit immunis. » Quibus ita a praedicto viro digestis, erit, ut praeceptor noster sacer Eugenius Toletanus dotet intuitum, et cor nullatenus inflectat ad vitiumcura sollicitet. Necessitatem cibi ac potus natura nostra, quandiu corruptibilis in hoc subest corpore, patitur, cum merito corruptionis ac immorta
Abbreviated transcription (Latin):
& quatuor .ter &tria duo decim sunt : et si qua
aliqua huius modi duo denarii numeri quae
adhoc ualeat ratio repperitur: Alioquin cũ
in locum iude traditoris. apłm mathiã legimꝰ
ordinatum apłs paulus quiplus omnib: illis
labor auit. ubi adiudicandum sedeat non habebit:
Quiꝓ fecto cum aliis scĩs adnumerum iudicium
seꝑ tinere de monstract: cum dic̃ Nescitis quia
angelos iudicabimus: De ipsos quoq: iudicandis: in hoc
numero duodenario similis causa est: Non enim
quia dictũ .ẽ. iudicantes duo decim tribus urł
Tribus leui. quae tertia decima ẽsab eis. iudican¬
da non erit. Aut solum illum populum: non etiã
gentes cenxs iudicabunt Quod aut̃ ait. in ro¬
generationem : procul dubio mor tuorum resur¬
rectionem nomine uoluit regeneractionis in telligi:
Sic enim caro nr̃a regenerabitur ꝑ incorrupti

Expanded text:
 quater duodecim sunt, et si qua alia huius duodenarii numeri, quae ad hoc ualeat, ratio reperitur. Alioquin, quoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthiam legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus omnibus illis laborauit, ubi ad iudicqui profecto cum aliis sanctis ad numerum judicum se pertinere demonstrat, cum dicit: Nescitis quia angelos judicabimus? De ipsis quoque judicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Judicantes duodecim tribus Israel, tribus Levi, quae tertia decima est, ab eis judicanda non erit, aut solum illum populum, non etiam caeteras gentes judicabunt. Quod autem ait In regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine voluit regenerationis intelligi. Sic enim caro nostra regenerabitur per incorrupt
Abbreviated transcription (Latin):
minis trauerit suis. Remuneratiobeatorũ. uisio dĩ
ẽ : que nobis in effabile gaudium exibebit. Dehanc
ergo remunerationem arbitror ꝓph&a dicebut :
Quod nec oculus uidit necauris audiuit. nec in
cor hominis ascendit quae p̃parauit dñs qui diligunt
eum. Ipsa quoq ueritus remunerationis locohuius
uisionis suae manifestationem ponens: eãq dilec¬
Tunc p̃ cing& se. & faci& nos discumbere & trun¬
siens ministrabit nobis: p̃cing& ergose ut beatus¬
ait gregorius id ẽ adraributionem preparat
facia nos discumbere : id est in a&erna qui& e:

Expanded text:
ministrabit suis. Remuneratio sanctorum visio Dei est, quae nobis ineffabile gaudium exhibebit. De hac ergo remuneratione, ut arbitror, propheta dicebat, quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus his qui diligunt eum . Ipsa quoque Veritas remunerationis loco hujus visionis suae manifestationem ponens, eamque dilectunc praecinget se, et faciet nos discumbere, et transiens ministrabit nobis . « Praecingit ergo se, ut ait beatus Gregorius , id est, ad retributionem praeparat. Faciet nos discumbere, id est, in aeterna quiete
Abbreviated transcription (Latin):
sni quidem sunt xp̃iant siquissunt quinequaquã
iorteu in minenteturbantur: sednumquid xp̃o fir¬
miores: Quis hoc insanissimus dixerit : Quid ẽ ergo quod il¬
leturbatus .ẽ. nisiquia infirmos in suocorpore hoc est insua eccle
sia suae infirmitatis uoluntaria. similitudiner consolatus. ut
siquis suorum adhuc morte inminente turbantur. Ipsum
tuaeantur ne hocipso seputantes reprobos peiore desperationis
morte obsorbeantur. Quantum itaque bonorum de participatio¬
ne diuinitatis eius expectare et sperare debemus. cuius nos et pͥ¬
turbatio tranquillat. et infirmitas firmat. Nam etbeatus
solutus acorporo uolebatesse cum xp̃m̃: Sed sifieri posset subla¬
ta mortis molestia  uitam concupiscebat aeternam: Ad
quam mortis molestiam nolens ductus est: et reliquid hunc
infirmitatis affectum quone mouulmori usq adeo natura

Expanded text:
i quidem sunt Christiani, si qui sunt, qui nequaquam i quidem sunt Christiani, si qui sunt, qui nequaquam morte imminente turbantur: sed nunquid Christo firmiores? Quis hoc insanissimus dixerit? Quid est ergo quod ille turbatus est, nisi quia infirmos in suo corpore, hoc est, in sua Eccsia, suae infirmitatis voluntaria similitudine consolatus est? ut si qui suorum adhuc morte imminente turbantur, ipsum intueantur, ne hoc ipso se putantes reprobos, pejore desperationis morte sorbeantur. Quantum itaque bonum de participatione divinitatis ejus exspectare et sperare debemus, cujus nos et perturbatio tranquillat, et infsolutus a corpore volebat esse cum Christo? Sed si fieri posset, sublata mortis molestia, vitam concupiscebat aeternam: ad quam mortis molestiam nolens ductus est, et reliquit hunc infirmitatis affectum. Quod nemo vult mori, adeo u
Abbreviated transcription (Latin):
cius futurorum suis consulat adueram salutem : cumquedam
decollegis et sconsacerdotib: nr̃is infirmitatem defessus & ad
propinquantem ore solicitus commeatum sibi praecaretur:
adstitit depriecanti etiam pęnemorienti luuenis honore
et maiestatem uenerabilis. Statu excelsus. et clarus a spectũ
et quem assistentem sibi uix posset humanis aspectus oculis car¬
nalib intueri nisiquodtalem uidere iampoterat deseculo
recessurus.: Atqͬ ille nonsine quadam animi et uocis
indignatio ne in fremuit et dixit . Patitimetis exire
non uultis: quid faciam uobis: Increpantis uox est & mo¬
snentis: quide persecutione sollicitus. de arcessione secu¬
us Non confentit ad praesens desiderium sed consulit
Dedesperatione fragamur cum in minen temorte turba¬
iir : Solent quidam dicere : Numquid animus xp̃ĩam¬
debieceum morte inminenste turbari: Quienim
hdicunt accipiant congruum sibi responsum: Tirmis¬

Expanded text:
cius futurorum suis consulat ad ueram scius futurorum suis consulat ad ueram sde collegis et consacerdotibus nostris, infirmitate jam defessus, et de appropinquante morte sollicitus, commeatum sibi precaretur, astitit deprecanti, et jam pene morienti juvenis, honore et majestate venerabilis, statu excelsus, et clarus aspectu, et quem assistentem sibi vix posset humanus aspectus oculis carnalibus intueri, nisi quod talem videre jam poterat de saeculo recessurus. Ad quem ille non sine quadam animi et vocis indignitate infremuit, et dixit: Pati timetis, exire non vultis: quid faciam vobis? Increpantis vox est et monentis, qui de profectione sollicito, de accersione securo, non consentit ad praesens desiderio, sed consulit Ne desperatione frangamur, cum imminente morte turbamur. Solent quidam dicere: Nunquid animus Christiani etiam morte imminente debet turbari? Qui enim haec dicunt, accipiant congruum sibi responsum. Firm
Abbreviated transcription (Latin):
tis metum non uolumus: cum explo cuius dam
fratris cui timenti exire de seculo in crepans
apparuit xp̃s : De his prȩdicti doctoris sentem
dñs cotidię iussit orare. Quam pre poster ũ
quam quae ꝑuersũ. ut cum dĩ uoluntatẽ
fieri postulemus: quando euocat nos. &
ar ces sit de hoc mundo ds̃. Non statim uoluntos
imperio pareamus obnitimur. & reluctamr
& ꝑuicatium more seruorum ad conspectũ dñ
contristitiã et merore ꝑducimur. Exuntes istinc neces¬
sitatis uinculo non aibsequio uolum̃tatis et uolumus ab coprac¬
uenimus inuiti : Quid ergo oramus et petimus : utadueniat reg¬
num caelorũ : sicaptiuitas terrena delectat. Quid praeci¬
bus frequenter iteratis rogomus et poscimus ut ad cueler&
dies regni: si maiora desideria et uotaa potiora sunt seruire
isti cdiabulo quam regna recum xp̃o: Denique ut manifes¬
tius diuine prouidentȩ indicia clarescerent. quod dñs praes¬

Expanded text:
tis metu nolumus, cum exemplo cujusdam tis metu nolumus, cum exemplo cujusdam fratris, cui timenti exire de saeculo, increpans apparuit Christus. De his praedicti doctoris sententia Dominus quotidie jussit orare. Quam praeposterum est, quam perversum, ut cum voluntatem Dei fieri postulemus, quando evocat nos et accersit de hoc mundo Deus, non statim voluntatis ejus imperio pareamus? Obnitimur et reluctamur, et pervicacium more servorum ad conspectum Domini cum tristitia et moerore perducimur, exeuntes istinc necessitatis uinculo, non obsequio uoluntatis: et uolumus ab eo praeuenimus inuiti. quid ergo oramus et petimus ut adueniat regnum caelorum, si captiuitas terrena delectat? quid precibus frequenter iteratis rogamus et poscimus ut adceleret dies regni, si maiora desideria et uota potiora sunt seruire istic diabolo quam regnare cum Christo ? Denique ut manifestius diuinae prouidentiae indicia clareseerent quod Dominus praes
Abbreviated transcription (Latin):
currimus ut patriam nr̃am uidere. ut parentes
salutare possimus Magnus illicnos carorum
numerus expectat. Parentum fratrum fili¬
orum frequens nos et copiosa turba desiderat.
iam desila in colomitate secura ad hue denostra sa¬
lute sollicita:. Adhorum conspectum & conplexũ
uenire quanta & illis & nobis in commune lac titia est
Qualis illic caelestium regnorum uoluntas sineti¬
more moriendi et cum ac ternitatom uiuendi: Quã
summa & ꝑ p&ua felicitas : illie apostolorũ chorus
gloriosus : Illic proph & arum exultantium numerus
Illic martyrum innumerabilis api : adhosaliuida:
cupiditate properemus. ut cumhis cito esse possi¬
mus ut cito ad xp̃m uenire contingrat ob temus:
Hanc cogitationẽ nr̃am dr̃ uideatꝰ: Hoc proposi¬
tum mentis & fidei xp̃s aspitiat. Daturus eis
caritatis suae ampliora prȩmia quorum circase
tas quando & cotidiae ut fiat uoluntas dĩ
oramus. Et transire ad eum insis tente mor¬

Expanded text:
currimus ut patriam nostram videre, ut parentes currimus ut patriam nostram videre, ut parentes salutare possimus? Magnus illic nos charorum numerus exspectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat, jam de sua incolumitate secura, et adhuc de nostra salute sollicita. Ad horum conspectum et complexum venire quanta et illis et nobis in commune laetitia est? Qualis illic coelestium regnorum voluptas sine timore moriendi, et cum aeterni ate vivendi quam summa et perpetua felicitas! Illic Apostolorum gloriosus chorus, illic Prophetarum exillic martyrum innumerabilis populus. Ad hos avida cupiditate properemus, ut cum ipsis cito esse possimus, ut cito ad Christum provenire contingat, optemus. Hanc cogitationem nostram Deus videat, hoc propositum mentis et fidei Christus aspiciat, daturus eis claritatis suae ampliora praemia, quorum circa setas, quando et quotidie ut fiat voluntas Dei oramus, et transire ad eum insistente mor
Abbreviated transcription (Latin):
iam fatigata iam lapsa edificiis senec tute labentibus
ruinam proximam minar&ur. Nonne omni caele¬
ritate migrares. Sina uigaente te turbida & pro cello¬
sa tempestas fluctib uiolentius exitatis renuntia¬
re futura naufragia. Non nepor tum uelocit̃ p&eres.
Mundus eccenutat & labitur. & ruinã sui noniã
senec tute nrerum sed fine testatur. et tu non dõ
gratias agis Non tibi gratularis quod exitum maturi¬
ore sub tractus. ruinis. & naufragus. & palagis in¬
minentib: exuaris Item amplectamus diem qui a¬
signat singulos domiciliosuo Quinosne er ectos
& laqueis secularib: exsolutos paradiso restituit¬
& regno: Quis non ꝑgere constitutos proper& in
patriam regredi. Quis non adsuos nauigare fes¬
tinans uentum prosperum cupidius obtar&: ut¬
& uelociter caros licer& amplecti: Patriã nr̃am
para disum computemus. Parentes patriarchas
habere iam caepimus .: Quid non properamus. et

Expanded text:
jam fatigata, jam lassa, aedificiis senectute labentibus, jam fatigata, jam lassa, aedificiis senectute labentibus, ruinam proximam minaretur, nonne omni celeritate migrares? Si navigante te, turbida et procellosa tempestas, fluctibus violentius excitatis, pronuntiaret futura naufragia, nonne portum velociter peteres? Mundus ecce nutat et labitur, et ruinam sui non senectute rerum, sed fine testatur: et tu non Deo gratias agis? non tibi gratularis quod exitu maturiore subtractus, ruinis et naufragiis et plagis imminentibus exueris? » Item: « Amplectamur diem, qui assignat singulos domicilio suo: qui nos istinc ereptos, et laqueis saecularibus exutos, paradiso restituit et regno. Quis non peregre constitutus properet in patriam regredi? Quis non ad suos navigare festinans, ventum prosperum cupidius exoptaret, ut velociter liceret charos amplecti? Patriam nparadisum computamus: parentes Patriarchas habere jam coepimus. Quid non properamus et
Abbreviated transcription (Latin):
hac sua trans latione gaudere: Item eius est inmundo
diu uelle manere quẽ mundus oblectat: quem seculũ blan¬
diens adq decipiens in lecebris terrene uoluptatis in ui¬
tat: Porro quod mundus oderit xp̃ianum quid amascũ
Item mentem in tegra. fidefirma uirtute robusta. parati
adomnem uoluntatem dĩsꝗmus : Pauore mortalitatis
excluso in mor talitatem quȩ sequitur cogitemus:
Hoc nos ostendamus esse: quod credimus. Nec caroꝵ
iugeamus excessum: Et cum arcessionis propriȩ dies
uenerit : in cunctanter & libenter ad dñm ipso uo¬
cante ueniamus: Quod cum semꝑ faciendũ fuerit
dĩ seruisii nuncfieri multo magis deb& corruente
iam mundo & malorum infestantium turbinib: obses¬
so ⁊ Ut qui cernimus cepisse iamgrauia. & scimus in¬
minere grauiora : Lucrum maximum computemus
si hinc uelotius recedamus: Si inhabitaculo tuo pa¬
ri&es u&ustate nitarent: tecta de suꝑ trement: Domꝰ

Expanded text:
ac translatione gaudere . » Item: « Ejus est in mundo ac translatione gaudere . » Item: « Ejus est in mundo diu manere velle, quem mundus oblectat, quem saeculum blandiens atque decipiens, illecebris terrenae voluptatis invitat. Porro cum mundus oderit Christianum, quid amas eum Item: « Mente integra, fide firma, virtute mentis robusta, parati ad omnem voluntatem Dei simus: pavore mortalitatis excluso, immortalitatem, quae sequitur, cogitemus. Hoc nos ostendamus esse, quod credimus, ut nec charorum lugeamus excessum, et cum accersionis propriae dies venerit, incunctanter et libenter ad Dominum, ipso vocante, perveniamus. Quod cum semper faciendum fuerit Dei servis, nunc fieri multo magis debet, corruente jam mundo, et malorum infestantium turbinibus obsesso: ut qui cernimus coepisse jam gravia, et scimus imminere graviora, lucrum maximum deputemus, si istinc velocius recedamus. Si in habitaculo tuo parietes vetustate nutarent, tecta desuper tremerent, domus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere xp̃s est et mori lucrum: Huerum maxime
computans iam scculi laqueis non teneri : Iam nullis concu¬
piscentus & uitiis carnis obnoxium fieri. Exen tuam pres¬
suris angentib: Et uenenatis diabolisaucib: liberatum Ad
la&itiae salutis aeternȩ xp̃o uocante proficis ei : Siigitur¬
in xp̃o credimus fidem uertus & promissis eius habeamus.
naturi semꝑsumus la&a securitate perueniamus: Quod
inter immorimur. ad inmor talitatem mortem transgredi¬
mur: Nec potest uita e terna succedere: nisihinc continge¬
rit exire: Non est exitus iste. sed transitus. Et temporali
itinere decurso ad aeterna trans gressus. : Quis non ad me
liora festin&. Quis non mutari & reformari acxpĩspeciem
& ad caelestis gratiae dignitatem citius ex obt& Item
uenturus ad xpĩ sedem et ad regnorum caelestium clari¬
tatem : lugere non deb& & plangere. sed potius secun¬
dum pollicitationẽ secundum fidem ueri in profectione

Expanded text:
uiuere Christus est et mori lucrum, lucrum maximum uiuere Christus est et mori lucrum, lucrum maximum computans iam saeculi laqueis non teneri, iam nullis peccatis et uitiis carnis obnoxium fieri, exemptum pressuris angentibus et uenenatis diaboli faucibus liberatum ad laetitiam salutis aeternae Christo uocante proficisci. Atisto credimus, fidem uerbis et promissis eius habeamus: naturi semper sumus, laeta securitate ueniamus. Quod interim morimur, ad inmortalitatem morte transgredimur nec potest uita aeterna succedere, nisi hinc contigerit exire. non est exitus iste sed transitus et temporali itinere decurso ad aeterna transgrliora festinet? Quis non immutari et reformari ad Christi speciem, et ad coelestis gratiae dignitatem citius exoptet? » Item: « Venturus ad Christi sedem, et ad regnorum coelestium claritatem, lugere non debet et plangere, sed potius secundum pollicitationem Domini, secundum fidem veram, in sua profectione
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimas mundi. Et non festinare potius ad gaudium quo dnũ¬
nemo credit uera esse quae promit tit dr̃ quiuerax est. Cuius
sermo credentib ȩternus & firmus ẽ : Sitibi uir grauis
& laudabilis aliquid pollicer&ur: haberes pollicenti fidem
Nec te falli aut decipiab eo crederes. quem stare insermonib:
atq in hactib suis scires : Ds tecum loquitur. & tumente
incredula ꝑfidus fluctuas. Ds̃ de hoc mundo recedenti in¬
mor talitatem adq aet̃nitatem pollic&ur & dubitas. Hoc
est omnino dm̃ non nosse. Hoc est xp̃m credendi magis¬
trum peccato incredulitatis offendere. Hoc est in ȩccle¬
sia constitutum fidem in domofidei non habere: Quantũ
tendit Quicum discipulieius contristarentur quod se
iam dicer& recessurum: locutus est adeos dicens: Sime
cum cari quos diligimus de seculo exeunt gaudendum
potius quam dolendum: Cuius rei memor beatus
apos tolus paulus in epistola sua ponit: et dicit Mihi

Expanded text:
lacrimas mundi et non festinare potius ad gaudium quod numlacrimas mundi et non festinare potius ad gaudium quod numnemo credit esse uera quae promittit Deus qui uerax est, cuius sermo credentibus aeternus et firmus est. si tibi uir grauis et laudabilis aliquid polliceretur, haberes pollicenti fidem nec te falli aut decipi ab eo crederes quem stare in sermonibus adque in actibus suis scires. Deus tecum loquitur, et tu mente incredula perfidus fluctuaris ? Deus de hoc mundo recedenti inmortalitatem adque aeternitatem pollicetur, et dubitas? hoc est Deum omnino non nosse, hoc est Christum credendi magistrum peccato incredulitatis offendere, hoc est in ecclesia constitutum fidem in domo fidei non habere. Quantum tendit: qui cum discipuli eius contristarentur, quod se iam diceret recessurum, locutus est ad eos dicens: si me cum cari quos diligimus de saeculo exeunt, gaudendum potius quam dolendum. cuius rei memor beatus apostolus Paulus in epistula sua ponit et dicit: mihi
Abbreviated transcription (Latin):
perbia. uinolentia inuitat. Inuidia concordiã rũ¬
pit Amititiã zelus abscidit. Cogeris maledicere
quod diuina lex prohibit : Compellis iurare quod non
licet. Tot ꝑsecutiones animus cotidie patitur: Totpo¬
riculis pectus urguetur. et delectat hic interdiaboli
⁊ladios diustare Cum magis concupiscendum sit
Et optandum ad xpm̃ subuenientem uelocius mor¬
te  properare: Ipso instruente et dicento nobis
scłm autem gaudebit:. Vos tristes eritis sed tristitiaur̃a
in lu&itia ueni&. Quis non tristitia carere obt& Quis ñ
ad la&itiã uenire festin&. Quando autem in lic& itiã ueni&
nr̃a tristitia : dñs uero denuo ipse declarat dicens: Iterum
ui debouos & gaudebit cor ur̃m. et gaudium uestrum nemo
auser& auobis: Cum ergo xp̃m uidere gauderesit. nec pos¬
sit esse gaudium uelrum. nisi quis uideritxp̃m quae ceci¬
tas animi que ue dementia ẽ. amare pressuras. & pę̧nas. et

Expanded text:
perbia, uinolentia inuitat, inuidia concordiam rumperbia, uinolentia inuitat, inuidia concordiam rumpit, amicitiam zelus abscidit. cogeris maledicere quod diuina lex prohibet, conpelleris iurare quod non licet. Tot persecutiones cotidie animus patitur, tot periculis pectus; urgetur: et delectat hic inter diaboli gladios diu stare? cum magis concupiscendum sit et optandum ad Christum subueniente uelocius morte properare ipso instruente nos et dicente: s, saeculum autem gaudebit: uos tristes eritis, sed tristitia uestra in laetitiam ueniet. quis non tristitia carere optet, quis non ad laetitiam uenire festinet ? quando autem in laetitiam ueniat nostra tristitia Dominus denuo ipse declarat dicens: iterum uidebo uos, et gaudebit cor uestrum et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. cum ergo Christum uidere gaudere sit nec possit esse gaudium nostrum nisi quis uiderit Christum, quae caecitas animi quaeue dementia est amare pressuras et poenas et
Abbreviated transcription (Latin):
potius.¬
tres dilectissimi essecepit in proximo praemium uite. et
gaudium salutis aeternae. et perpetua letitia et possessio
paradisi Nupera missa mundo transounte iamueniunt.
Icm terrenis caelestia. et magna paruis. et caducis ae¬
terna succedunti: Quis hin c anexi etatis et sollicitudi¬
nis locus est. Quisinter haec trepidus. et mestus est
nisicui spes et fides de est: Item idem doctor post aliqua:
quid aliud in mundo quam pugna aduersus diabolum
cotidio geritur. quã aduersus iacula eius et tela con¬
flictationib ad siduis dimicatur. Cum a uaritia nobis
cum inpudicitia. cum ira. cum ambitione congressio
ẽ Cum carnalib: uitiis. cum in lecebris secularib: ad¬
sidua et molesta luctatio est, Obsessa mens hominis
ecundiq: diaboli infestatios uallata. Vix occurrit
singulis. Vix resatit : Sia uaritia prostrata ẽ.. ex¬
surgitlibido: Silibido conpraessa est. succedit ambi¬
tio: Si ambitio contempta ẽ ira ex asperat. inflatsu¬

Expanded text:
potiuspotiustres charissimi, esse coepit in proximo: praemium vitae, et gaudium salutis aeternae, et perpetua laetitia, et possessio paradisi nuper amissa, mundo transeunte, jam veniunt. Jam terrenis coelestia, et magna parvis, et caducis coelestia succedunt. Quis hic anxietatis et sollicitudinis locus est? Quis inter haec trepidus et moestus est, nisi cui spes et fides deest? » Item idem doctor post aliqua: « Quicotidie geritur, quam aduersus iacula eius et tela conflictationibus adsiduis dimicatur? cum auaritia nobis, cum inpudicitia, cum ira, cum ambitione congressio est, cum carnalibus uitiis, cum inlecebris saecularibus adsidua et molesta luctatio. obsessa mens hominis et undique diaboli infestatione uallata uix occurrit singulis, uix resistit: si auaritia prostrata est, exsurgit libido: si libido conpressa est, succedit ambitio: si ambitio contempta est, ira exasperat, inflat su
Abbreviated transcription (Latin):
as gratuleris Eymeon deniq ille iustus. qui uere iustus
fuit quifide plena praeceptadñi serua uit. Cum ei
diuini¬
tus responsum fuiss&. quod non ante more¬
r&ur
quam xp̃m uidiss&. Et xp̃s infans intẽ¬
plum
cum matre ueniss& agnouit inspũ natũ
esse iã xp̃m. de quo sibifuerat ante predictũ. Quo uiso.
sciuit secito moriturum: La&us itaq demorte iam
proxima et deuicina ar cessitione securus. Accepit in
manus puerum & benedicens dm̃ & exclamauit & dix̃.
Nunc dimitis dñe seruum tuum. secundum uerbũ
tuum in pace qm̃ uiderunt oculimei salutare tuũ.
Probans scilic& ađq contestans. tunc esse seruisdĩ
pacem tunc liberam tunc tranquillum qui&emi
quaendo deistius mundi turbinib: extracti sedis & secu¬
ritatis aeternae portum p&imus Quando expuncta
hanc mortem ad in mortalitatem uenimus : Illa est
enim nra pax. Illa fida tranquillitas. Illa stabilis. &
uib ex causis timor mortis humane ualeat tem¬

Expanded text:
as gratularis? Simeon denique ille iustus qui uere iustus as gratularis? Simeon denique ille iustus qui uere iustus fuit, qui fide plena Dei praecepta seruauit, cum ei diuinitus responsum fuisset quod non ante moreretur quam Christum uidisset et Christus infans in templum cum matre uenisset, agnouit in spiritu natum esse iam Christum, de quo sibi fuerat ante praedictum: quo uiso sciuit se cito esse moriturum. laetus itaque de morte iam proxima et de uicina arcessitione securus accepit in manus puerum et benedicens Deum exclamauit et dixit: nunc diI:ųittis seruum tuum, Domine, secundum uerbum tuum Probans scilicet atque contestans tunc esse servis Dei pacem, tunc liberam, tunc tranquillam quietem, quando de istius mundi turbinibus extracti, sedis et securitatis aeternae portum petimus, quando exfuncta vita hac, morte ad immortalitatem venimus. Illa est enim pax nostra, illa fida tranquillitas, illa stabilis et  » . CAPUT XIV. Quibus ex causis timor mortis humanae valet tem
Abbreviated transcription (Latin):
Hoccul¬
tansse: Neinueniatur abinimico: Num¬
quid
agit ut non moriatur: sedut paulo serius moriatur:
Non accipit debiti securitatẽ : sed postulationẽ. Quantũ¬
libet diudifferatur: Ueniet quod differtur: Illam
mortem timeamus secundam: quae istam carnis mortẽ
ex hibit primam: seruemus ergo sermonem dĩ infide
peruenturi adspeciem quãm acceperimus plenissimã
libertatem : Depatrib enim olim mortus. Talem dñs
responsum iudaeis deditdicens: Ego sum ds̃ abraham
et ds̃ hisa ac. et ds̃ ia cob: Non est ds̃ mortuorum : sed ui¬
uorum: si ergo illi uiuunt: laboremus sicuiuere. Et cũ
dñs dicit: Quicredit in me eciam simortuus fuerit
quitm postea moritura.
xp̃m nolit ire: Cius ẽ adxp̃m nolle ire. qui se xoncre¬
dat cumxp̃o incipere regnare Scriptum. ẽ. et iustum
fide uiuere: Siiustus es: & fide uiuis. Siuere in dño credis
quur non cum xp̃o futurus. epdñi pollicitatione securus
Quod adxp̃m uocaris amplec teris. et quod diabolo care¬

Expanded text:
occuloccultans se, ne inveniatur ab inimico? Nunquid agit ut non moriatur? non, sed ut serius paulo moriatur: non accipit debiti securitatem, sed praestolationem. Quamtumlibet diu differatur, veniet tamen quod differtur. Illam mortem timeamus secundam, quae istam carnis mortem excipit primam. Servemus ergo sermonem Dei in fide, perventuri ad speciem, cum acceperimus plenissimam libertatem. De patribus enim olim mortuis tale Dominus responsum Judaeis dedit, dicens: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Non est Deus mortuorum, sed vivorum . Si ergo illi vivunt, laboremus sic vivere, ut cumDominus dicit: Qui credit in me, etiamsi mortuus fuequam postea moritura. Christum nolit ire. eius est ad Christum nolle ire qui se non credat cum Christo incipere regnare. Scriptum est: iustum fide uiuere. si iustus es et fide uiuis, si uere in Deum credis, cur non cum Christo futurus et de Domini pollicitatione securus, quod ad Christum uoceris amplecteris et quod diabolo care
Abbreviated transcription (Latin):
ment. Quidẽ ista mors. relictio corporis. De po¬
sitio sarcin&e grauis: Sedsi alia sarcina non porte¬
tetur: quia homo in gehenna praecipitetur: Oeipsa
ergomorte. Dñs dixit.
Mortem non uidebit in aeter¬
num: Qui sermonem meum serua uerit.: Ex pauesca mis
Dictum .ẽ aliquib
Adorate idola quod si non fece¬
ritis interficiemini.
aut quem admodum illenabucodo¬
nosor
id est si non feceritis mittemini in camind ignis ardentis. Multi
timuerunt: et ad orauerunt: Nolentes mori mortui sunc : tunen¬
domortem quae non euaditur: Inciderunt in mortem. Quã
euadere feliciter possent. si istã quae non euaditur. infeli¬
citer nontimerent: Natus es homo moriturus: quabibis
ut non moriaris: Quid facias ut non moriaris. ut dñs tuus
necessitatei moriturum te consola retur: uolunta temori
dignatus est: quando uides xpm̃ morteum de dignaris
mori  Ergomoriturus es: Quo euadas: hoc non habes:
Hodie sit: crassit: fucurumẽ: Debitumẽ
redden¬
dum: Quidergo agit. homotimens. fugiens.

Expanded text:
» Quid est ista mors? Relictio corporis, depositio sarcinae gravis: sed si alia sarcina non portetur, qua homo in gehennam praecipitetur. De ipsa ergo morte Dominus dicit: Mortem non videbit in aeternum, qui sermonem meum servaverit . Non expavescamus Dictum aliquibus est: « Adorate idola: quod si non feceritis, interficiemini, aut quemadmodum ille Nabuchodonosor dixit: Si non feceritis, mittemini in caminum ignis ardentis . Multi timuerunt, et adoraverunt, nolentes mori, et mortui sunt: timendo mortem quae non evaditur, inciderunt in mortem, quam evadere feliciter possent, si istam quae non evaditur infeliciter non timerent. » Natus homo es, moriturus es. Quo ibis ut non moriaris? Quid facies ut non moriaris? Ut Dominus tuus necessitate te moriturum consolaretur, voluntate mori dignatus est. Quando vides Christum mortuum, dedignaris mori? Ergo moriturus es; quo evadas hoc, non habes; hodie sit, cras sit, futurum est: debitum est reddendum. Quid ergo agit homo fugiens, timens,
Abbreviated transcription (Latin):
sabbatum p̃habens uespera quod commendauit dñs in primis operib¬
mundi ubilegitꝰ. Et requi euit dic septimo abonib operibi sus quasocit
Etbenedix̃ dr̃ diem septimũ. & scificauit cũ quia in eo requieuit ab õnib:
dictione &scificatione pleniatq ꝑfecti. Ibiꝑficiet uacato & uid&e qm̃
minicus dies uł occauus act̃nus quixp̃i resurrectione paratus o bi

Expanded text:
sabbatum non habens vesperam. Quod commendavit Dominus in primis operibmundi, ubi legitur: Et requieuit Deus die septimo ab omnibus operibus suis, quae fecit, et benedixit Deus diem septimum et sanctifiicauit eum, quia in eo requieuit ab omnibusdictione et sanctificatminicus dies, vel octavus, qui Christi resurrectione par