comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicio dispensatur : ut quia omnis homo aeque stare non ua¬
l& alter regatur ab altero:
adõ constituti in caelo de quibus perdani helem dicit᷑. milia
milium minis trabant ei & decies milies centenamilia
ad sistebant ei quibus electorũ quoq: hominũ numerus
iungitur. & aliud est ministrare aliud adsistere : ad in starhuius
caelestis dispositionis & inmundo non solum dimensi ones eccle¬
si asticorũ in colatuũ sed & terrenorũ dispositȩ adõ existunt.
sicut & inu&eri populo ex titerunt. ueluti libro pentatheuco de¬
monstrat᷑ indim̃sione t̃rȩrepmnissionis ꝑduo decĩtrib: filiorũ i srł : Vnde& paul
insynagoga apud anł̃ochiã facien ssermonẽ dix̃ ds̃plebisifrł elegit patresnr̃os
Etpaulopꝰ. Destruens gentes sẽptẽ int̃rachanaan sorte distribuit eis terrã eorũ
eiecit inquit psalm a facieeorũ gentes & sorte diui sit eis terrã in funiculo distribu¬

Expanded text:
dicio dispensatur, ut quia omnis homo aeque stare non vadicio dispensatur, ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. a Deo constituti in coelo, de quibus per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei , quibus electorum quoque hominum numerus jungitur, et aliud est ministrare, aliud assistere, ad instar hujus coelestis dispositionis, et in mundo, non solum dimensiones ecclesiasticorum incolatuum, sed et terrenorum, dispositae a Deo existunt, sicut et in veteri populo exstiterunt, veluti libro Pentateucho demonstratur in dimensione terrae promissionis per duodecim tribus filiorum Israel. Unde et Paulus in Synagoga apud Antiochiam faciens sermonem, dixit: Deus plebis Israel elegit patres nostros ; et paulo post: Destruens gentes septem in terra Chanaam, sorte distribuit eis terram eorum . Ejecit, inquit psalmus, a facie eorum gentes, et sorte divisit eis terram in funiculo distribu
Abbreviated transcription (Latin):
princeps uestor de quodicit : Et eccemi cahel unus de principi¬
bus primis uenit in adiutoriummi hi : quidũ nequa quam
simules se seduenire in adiuitorium dicit᷑ : a perte ei populo prȩla¬
tus agnoscitur ꝗ captiuus in alia parte tenebatur: Quidestergo
angelũ dicere ego ueni propt̃ sermonestuos. princeps autẽ regni
persarũ restitit mihi : Nisi sua sub ditis operanuntiare : & his be¬
atus hieronimus consonadicit quae plenius qui uoluerit insuis
locis legere potest : Ad quod in starsunt ordines in saetulo dĩor¬
dinatione distincti sicut monstrat apł̃sdicens: Subiectie tote
omnihumanaecreaturae propterdm̃ : siue regi . tam quam
praecellenti siue ducibus tam quã ab eomissis : Liqu&ꝰ in¬
quit beatus gregorius quod omnes homines natura aequales
genuit. sed uariante meritorũ ordine alios aliis culpa post¬
ponit : Ipsa autẽ diuersitas quae acces sit ex uitio. diuinolu¬

Expanded text:
princeps vester, de quo dicit: Et ecce Michael unus de principiprinceps vester, de quo dicit: Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi. Qui dum nequaquam simul esse, sed venire in adjutorium dicitur, aperte ei populo praelatus agnoscitur qui captivus in alia parte tenebatur. Quid est ergo angelum dicere: Ego veni propter sermones tuos: princeps autem regni Persarum restitit mihi, nisi sua subditis opera nuntiare? » Et his beatus Hieronymus consona dicit, quae plenius qui voluerit in suis locis legere potest. Ad quod instar sunt ordines in saeculo Dei ordinatione distincti, sicut monstrat Apostolus, dicens: Subjecti estote omni humanae creaturae propter Deum, sive regi tanquam praecellenti, sive ducibus tanquam ab eo missis . « Liquet, inquit beatus Gregorius , quod omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis culpa postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, divino ju
Abbreviated transcription (Latin):
Quia &iam sint angeligentibus praelati : doctores catholici ex uer¬
bis angeliperdanihelem proph&am ostendunt dicentis : Ego ueni
propter sermonestuos. princeps autẽ regnipersarũ restitit mihi uigin¬
in aduitorium mihi : Et paulo post : Nuncreuertar ut proelier
aduersus principem persarum : Cum enĩ egrederer ãpparuit
princeps grȩcorũ adueniens : Quos in quit beatus gregorius alios
principes gentiũ nisi angelos appellat : quia certa angelorũ
ministeria dispensandis singulis quibusq: gentibus sunt praela¬
ta . cũ subiectorũ mores aduersus seuicissim praepositorũ spiritu¬
um opemmerent᷑ : ipsi qui praesunt sp̃s contrase uenire referun¬
tur: Isnãq: angelus quidani helilo quebatur. captiuis is raheliti¬
cipopuli inpersi de constitutis praelatus agnoscitur: Micahel
autẽ eorum qui ex eadẽ plebein iudȩa terraremanserant prae¬
positus inuenitur : Vn de ab hoc eodẽ angelo paulo postdaniheli
dicitur : nemo est adiutormeus i nomnibus his nisimi chahel

Expanded text:
Quia etiam sint angeli gentibus praelati, doctores catholici ex verbis angeli per Danielem prophetam ostendunt, dicentis: Ego propter sermones tuos. princeps autem regni Persarum restitit mihi uiginin adjutorium mihi ; et paulo post: Nunc revertar ut praelier adversus principem Persarum. Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens . « Quos, inquit beatus Gregorius , alios principes gentium nisi angelos appellat? quia certa angelorum ministeria dispensandis singulis quibusque gentibus sunt praelata, cum subjectorum mores adversus se vicissim praepositorum spirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus, qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus agnoscitur: Michael autem eorum qui ex eadem plebe in Judaea terra remanserant, praepositus invenitur. Unde et ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael
Abbreviated transcription (Latin):
causam habuerit asuis iudicibus iudic&ur & non ab alienis idest
a suae iustis iudicibus prouintiae & non ab externis. nisi ut lam
praelibatum est aludicandis fuerit appellatum : Si uero in
qualib& prouintia ortae fuerint qui estiones & interipsius
prouintiae epõs discrepare coeperit ratio. atq interipsos dis¬
sidentes non conueniat : ad maiorẽ tunc sedem referantur:
Et si illic facile & iuste non discernuntur : ubi fuerit synodus re¬
gularit̃ congregata canonice & iuste discernantur: Maio¬
res uero & difficiles quaȩstiones ut scã s̃ynodus statuit & beata
consududo exigit : ad sedem apłicam semper referantur :

Expanded text:
causam habuerit, a suis judicibus judicetur, et non ab alienis, id est causam habuerit, a suis judicibus judicetur, et non ab alienis, id est a suae justis judicibus provinciae, et non ab externis, nisi, ut jam praelibatum est, a judicandis fuerit appellatus. Si vero in qualibet provincia ortae fuerint quaestiones, et inter ipsius provinciae episcopos discrepare coeperit ratio, atque inter ipsos dissidentes non conveniat, ad majorem tunc sedem referantur, et si illic facile et juste non discernuntur, ubi fuerit synodus regulariter congregata canonice et juste discernantur. Majores vero et difficiles quaestiones, ut sancta synodus statuit, et beata consuetudo exigit, ad sedem apostolicam semper referantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uintiae causaunde sedem apłicamdudum consulere uoluistis
uid&ur nobis sufficienter tractatum a scis praedeces soribus nr̃is
sed qui adenuonrãm medio critatem deeadẽre in terrogare dig¬
num duxistis : scito tecertam prouintiam es ie quaehab& dec̃
uel undecimciuitates & unum regem. & totidem minores po¬
testates subse & unum epm̃ aliosq: suf fragatores decem uel
undecim epõs iudices ad quorum iudicium om̃s causae ep̃orum
& reliquorum sacerdotum acciuitatũ causae rẽferant᷑ ut ab
hi somnibus iuste consonauoce decernantur. nisi ad maiorẽ
auctoritatem fuerit ab his qui ludicandi sunt appellatum :
Vnde non o port& ut de grad &ur uel dehonor&ur unaquȩq:
prouintia. sed apud sem & ipsã habeat iudices sacer dotes
& epõs singulos uidelic& iux taor dines suos. & quicumq:¬
N quicumq causã habuerit a suis iustis¬
uidicib: ludicet᷑ & ñ ab alienis

Expanded text:
vinciae causa, unde sedem apostolicam dudum consulere voluistis, vinciae causa, unde sedem apostolicam dudum consulere voluistis, videtur nobis sufficienter tractatum a sanctis praedecessoribus nostris. Sed quia denuo nostram mediocritatem de eadem re interrogare dignum duxistis, scitote certam provinciam esse quae habet decem vel undecim civitates, et unum regem, et totidem minores potestates sub se, et unum episcopum, aliosque suffragatores decem vel undecim episcopos judices, ad quorum judicium omnes causae episcoporum, et reliquorum sacerdotum, ac civitatum causae referantur, ut ab his omnibus juste consona voce decernantur, nisi ad majorem auctoritatem fuerit ab his qui judicandi sunt appellatum. inquit, charissimi, super quibus me quidam vestrum consuluerunt, provincia, sed apud semetipsam habeat judices sacerdotes, et episcopos singulos, videlicet juxta ordines suos, et quicumdecessore et martyre novimus statutuudicibus judicetur, et non ab alienis
Abbreviated transcription (Latin):
erceri : si pro hiberi non poterint accusationes ep̃orum ad me¬
moratos primaces debent ab accusatoribus deferri. Studen¬
dum est tamen epĩ s ut dis sidentes fr̃s magis ad pacem quã ad
iudicium cohortentur: Ep̃s autem aliter non deb& audiri
uel iudicari : nisi in prȩsentia omnium cõprouintialiũ & ab
omnibus comprouinti alibus ep̃is qui ipsis absentibus iudicari
pecdeb& nec potest : Dein de plurim a ex plurimis ponens quȩ
tibi uisa fuerunt tecũ facere sed reuera probant᷑ redarguere :
pelagium deces sorẽs cĩgregoru transilisti. & uerba successoris
eius beatigregorii ad theoctistam patriciam a suo sensũ quantũ
ex tefuit alienans : alienis ab eato gregorio uerbis in posturasti:
ait enim idem pelagius adepõs qui iniusta uocatione lohannis
ad srnodum constantinopolim ut decernerent eum uniuersa¬
lem uocari constituerunt : De ca&ero inquiens fr̃s superpro¬

Expanded text:
erceri, si prohiberi non poterunt accusationes, episcoporum ad meerceri, si prohiberi non poterunt accusationes, episcoporum ad memoratos primates debent ab accusatoribus deferri. Studendum est tamen episcopis ut dissidentes fratres magis ad pacem quam ad judicium cohortentur. Episcopus autem aliter non debet audiri vel judicari, nisi in praesentia omnium comprovincialium, et ab omnibus comprovincialibus episcopis, qui ipsis absentibus judicari nec debet, nec potest. » Deinde plurima ex plurimis exponens, quae tibi visa fuerunt tecum facere, sed revera probantur redarguere, Pelagium decessorem S. Gregorii transilisti, et verba successoris ejus B. Gregorii ad Theoctistam patriciam a suo sensu, quantum ex te fuit, alienans, alienis a beato Gregorio verbis imposturasti. Ait enim idem Pelagius ad episcopos, qui injusta vocatione Joannis ad synodum Constantinopolim ut decernerent cum universalem vocari constituerunt : « De caetero, inquiens, fratres, super pro
Abbreviated transcription (Latin):
regulariter a suoprimate uocatus sit . locumq: defendendi
& inquirendi accipiat ad abluenda crimina : Nullienim
m&ropolitani aut alii ep̃i appellentur primates. nisi hi qui
primas sedestenent & quorum ciuitates anti qui primatos¬
ł prima es secen suerunt : Reliqui uero quiciuitates in &ropolitapas¬
adepti sunt . Non primates aut arthi ep̃i sed m&ropolitani uocen¬
tur:
Vrbesenim & loca quibus primates praesidere debent.
non modernis sed &iam multis ante aduentũ xp̃i sunt statutae
tem poribus. quarum primates &iam gentiles promaioribus
negotus appellabant : In ipsis uero urbibus postxp̃iaduentum
apłi & succes soros eorum patriarchas uel primates posuerunt
ad quoseporum negotia s alua in omnibus apłica auctoritate &
maiores causae post apłicam sunt sedem referendae : Etlic& a
postolo prohibente interxp̃ia nos non debeant accusationes ex¬

Expanded text:
regulariter a suo primate vocatus sit, locumque defendendi regulariter a suo primate vocatus sit, locumque defendendi et inquirendi accipiat ad abluenda crimina. Nulli enim metropolitani, aut alii episcopi appellentur primates, nisi hi qui primas sedes tenent, et quorum civitates antiqui primates esse censuerunt. Reliqui vero, qui civitates metropolitanasadepti sunt, non primates aut archiepiscopi, sed metropolitani vocentur. Urbes enim et loca, quibus primates praesidere debent, non modernis, sed etiam multis ante adventum Christi sunt statutae temporibus, quarum primates etiam gentiles pro majoribus negotiis appellabant. In ipsis vero urbibus post Christi adventum apostoli et successores eorum patriarchas vel primates posuerunt, ad quos episcoporum negotia, salva in omnibus apostolica auctoritate, et majores causae post apostolicam sunt sedem referendae. Et licet, Apostolo prohibente, inter Christianos non debeant accusationes ex
Abbreviated transcription (Latin):
principium tener& a postolatus quia & eandem formã suis suc¬
cessoribus & reliquis ep̃is tenendã tradiderunt & non solũ hoc
innouotestamento est constitutũ sed &iam in u&eri fuit :
Vndescriptumest mor ses & a aron in sacerdotibus eius idest̃ pri¬
mi intereos suerunt : in de sacrum nicenũ concilium pauciorib
quidem uerbis sed non minori auccoritate decreuit. quatenꝰ
antiqua consu&udo scilic& quae apud & hnicos statuta fuorat
& apłica est postea constitutione firmata seru&iur. ut alexan¬
drinus ep̃s suorum omnium habeat potestatẽ. quia &urbis
romae ep̃oparilis mosest similiter & apud antio hiam cade¬
rasq: prouintias suis priuilegia seruentur eccłis : Elis aut̃ prȩ¬
& quae stephanus stacuit qui post eos fuit contingere nolusti
quidicit nullus praefatiordinis uidelic& episcopalis iur accusa¬
ripotest aut respondere suis accus a toribus deb& prius quam

Expanded text:
principium teneret apostolatus, quia et eamdem formam suis sucprincipium teneret apostolatus, quia et eamdem formam suis successoribus, et reliquis apostolis tenendam tradiderunt. Et non solum hoc in Novo Testamento est constitutum, sed etiam in Veteri fuit. Unde scriptum est: Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus , id est, primi inter eos fuerunt. » Inde sacrum Nicaenum concilium paucioribus quidem verbis, sed non minori auctoritate decrevit , quatenus « antiqua consuetudo, scilicet quae apud ethnicos statuta fuerat, et apostolica est postea constitutione firmata, servetur, ut Alexandriae episcopus omnium habeat sollicitudinem, quia et urbis Romae episcopo similis mos est: similiter autem et crasque provincias suis privilegia serventur Ecclesiis. His autem praeet quae Stephanus statuit, qui post eos fuit, contingere noluisti, qui dicit : « Nullus praefati ordinis, videlicet episcopalis, vir accusari potest, aut respondere suis accusatoribus debet, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
sedes apud alex andriam beati p&ri nomine amarco eius dici¬
pulo at q: euangelista consecrata est quia ipse & in aegrpto pri¬
mũ uerbum ueritatis. directus a p&ro praedi cauit. &igloriosũ
suscepit martrrium. Cui uenerabilis succes sit habilius : Tertia
uero sedes apud antiochiam id estbeati p&ria pł habe turhono¬
rabilis. quia illicprius quã romã uenir& habitauit. & ignati¬
uine pm̃ constituit & illic primũ Nomen x p̃i anorum nouel¬
lȩgentis excortum est : Reliquas uero ut praediximꝰ. in quo¬
damt homo prolixitãtẽ ui tantes epłae : uobis conscriptas direci¬
mus: indenamq: & beati a płi intersestatuerunt ut ep̃isingu¬
larum scirent gentium quis intereos primus ess& quatenus
adeum potior eorum sollicitudo pertiner& : Nam& inter
beatos aplos quaedam fuit discr&io & lic& om̃sessent apłi pe¬
tro tamen adño est concessum & ipsi inter se idipsum uoluer
ut reliquis omnibus praeess& apłis & caephasidest caput &

Expanded text:
sedes apud Alexandriam beati Petri nomine a Marco ejus discipulo atque evangelista consecrata est, quia ipse et in Aegypto primum verbum veritatis directus a Petro praedicavit, et gloriosum suscepit martyrium, cui venerabilis successit Habilius. Tertia vero sedes apud Antiochiam, id est, beati Petri apostoli habetur honochiepiscopos institui praecepit, qui non tamen primatum, sed arepiscopum constituit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Reliquas vero, ut praediximus, in quodam tomo, prolixitatem vitantes epistolae, vobis conscriptas direximus. Inde namque et beati apostoli inter se statuerunt ut episcopi singularum scirent gentium quis inter eos primus esset, quatenus ad eum potior eorum sollicitudo pertineret. Nam et inter beatos apostolos quaedam fuit discretio, et licet omnes essent apostoli, Petro tamen a Domino est concessum, et ipsi inter se idipsum voluerunt, ut reliquis omnibus praeesset apostolis, et Cephas, id est caput et
Abbreviated transcription (Latin):
constat eẽ distinctio quis hominũ abnuat huic selibent̃ dispositioni submit¬
terẽ hinc& enĩ pax& caritas mutuo seinuicẽ cõplectuntł & man& firma
c̃cordiȩ in alt̃na & dõ placita dilectione sinceritas : qr unũ qđq tuncsalu¬
brit̃ cõpl& officiũ : cũ fueritunus adquẽ possit recurri p̃positus :¬

Expanded text:
constat esse distinctio, quis hominum abnuat huic se libenter dispositioni submitconstat esse distinctio, quis hominum abnuat huic se libenter dispositioni submittere? Hinc etenim pax et charitas mutuo se invicem complectuntur, et manet firma concordiae in alterna et Deo placita dilectione sinceritas, quia unumquodque tunc salubriter completur officium, cum fuerit unus ad quem possit recurri praepositus
Abbreviated transcription (Latin):
orismoralium & latius in omelia euangelii erant ad pro¬
pinquantes adiħm publicani & peccatores quae insuis locis
lector inueniet. succinctius autem inepi stola a depisco¬
posgalliarum scribens ostendit inquadicit : Ad hoc diuinȩ
dines esse distinctos. ut dum reuerentiam m inores po¬
tioribus exhiberent & potiores m inoribus dilectionẽ
impenderent : una concordiae fier& ex diuersitate con¬
textio & recte officiorum gereretur adminis tratiosin¬
gulorum. Neque uniuersitas alia poterat ratione s ubsis¬
tere : nisi huius modi magnus eã differentiȩ ordo seruaret :
Quia uerocreatura in una eadẽq: ȩqualitate gubernari uł uiue¬
re ñpotest. cȩlestiũ militiarũ exemplar nos instruit. ꝗa dũ sint
angeli sint archangeli liqu& qr ñ aequales st̃ sed in potestate &ordine
sicut nostis differt alt̃ ab altero Siergo iñt̃ hosꝗsine peccato st̃ ista

Expanded text:
bris Moralium, et latius in homilia Evangelii : Erant approbris Moralium, et latius in homilia Evangelii : Erant appropinquantes ad Jesum publicani et peccatores , quae in suis locis lector inveniet, succinctius autem in epistola ad episcopos Galliarum scribens ostendit, in qua dicit: « Ad hoc divinae ituit esse distinctos, ut dum reverentiam minores potioribus exhiberent, et potiores minoribus dilectionem impenderent, una concordiae fieret ex diversitate contextio, et recte officium gereret administratio singulorum: neque universitas alia poterat ratione subsistere, nisi hujusmodi magnus eam differentiae ordo servaret. Quia vero creatura in una eademque aequalitate gubernari vel vivere non potest, coelestium militiarum exemplar nos instruit; quia dum sint angeli, sint archangeli, liquet quia natura aequales sunt, sed in potestate et ordine, sicut nostis, differt alter ab altero. Si ergo inter hos qui sine peccato sunt ista
Abbreviated transcription (Latin):
bus disponens acmoderans & supernae atque mundanas
curiae praesidens miro ordine angelorum hominumq:
ministerio protemporum uari&ate &oportunitate dis¬
pensat. & quae singulis quibusque temporibus uel personis
congruit. sua uel occulta ispiratione uel euidentiori ilus¬
tratione uł patefacta praeceptione decernit
testamento ueteri & inouo dispositos adõ. ex quoiux¬
ta a postolum omnis paternitas in caelo et interrano¬
minatur : qui sint ordines id est paternitates in cae¬
lo et inecclesia & interrena republica : sci doctores
nostri haurientes aquas de fontibus saluatoris id est
bibentes scienti ae doctrinam descĩs scripturis. paten¬
ter ostendunt: Vnde beatus dyonisius ariopagites
antiquus uidelic& & uenerabilis pater sicut didicit
a paulo a postolo qui raptus usque ad tertium caelum
uidit secr&a caelestia : duos libros de angelico & eccle¬
si astico principatu scripsit : Et beatus gregorius in li¬

Expanded text:
bus disponens ac moderans, et supernae atque mundanae bus disponens ac moderans, et supernae atque mundanae curiae praesidens, miro ordine, angelorum hominumque ministerio, pro temporum varietate et opportunitate dispensat, et quae singulis quibusque temporibus vel personis congruit, sua vel occulta inspiratione, vel evidentiori illustratione, vel patefacta praeceptione decernit.Testamento Veteri et in Novo, dispositos a Deo, ex quo juxta Apostolum omnis paternitas in coelo et in terra nominatur, qui sint ordines, id est paternitates in coelo, et in Ecclesia, et in terrena republica, sancti doctores nostri, haurientes aquas de fontibus Salvatoris , id est bibentes scientiae doctrinam de sanctis Scripturis, patenter ostendunt. Unde beatus Dionysius Areopagites, antiquus scilicet et venerabilis Pater, sicut didicit a Paulo apostolo, qui raptus usque ad tertium coelum vidit secreta coelestia, duos libros de angelico et ecclesiastico principatu scripsit. Et beatus Gregorius in li
Abbreviated transcription (Latin):
non manu factum neque huius creationis: Ad cuius in¬
star permorsen factum est tabernaculum dequo dixit
ad eum dñs. omnia fac iuxta quod tibi imonte ostensũ
est. in quo superno & uero tabernaculo quod fixit ds̃ et
non homo in interiora uel aminis idest in ipsum caelum
confessionis nr̃ae antistes summus & sempiternus ponti¬
fex sempiternum habens sacerdotium. sacerdosquemag¬
nus secundum ordinem mel chisedech. per proprium san¬
guinem introiuuit semel in scã : aeternare demptione inuen¬
ta : sedensque addexteram patris id est ingloria paternȩ
maiestatis interpellat non uoce sed miseratione pronobis :
idemque rexregum et dñs dominantium perquem
reges regnant & coneditores legum iu fta decernunt : cae¬
lestem acterrenum principatum cunctam uidelic& rempub¬
licam regens & uniuer sammilitiam tam caelestem & spirita¬
lem quam terrenam & temporalem distinctis mordini¬

Expanded text:
non manufactum, neque hujus creationis . Ad cujus innon manufactum, neque hujus creationis . Ad cujus instar per Moysem factum est tabernaculum, de quo dixit ad eum Dominus: Omnia fac juxta quod tibi in monte ostensum est. In quo superno et vero tabernaculo, quod fixit Deus, et non homo, in interiora velaminis, id est in ipsum coelum, confessionis nostrae antistes summus, et sempiternus pontifex, sempiternum habens sacerdotium, sacerdosque magnus secundum ordinem Melchisedech, per proprium sanguinem introivit semel in sancta, aeterna redemptione inventa: sedensque ad dexteram Patris, id est in gloria paternae majestatis, interpellat, non voce sed miseratione, pro nobis . Idemque Rex regum, et Dominus dominantium , per quem reges regnant et conditores legum justa decernunt , coelestem ac terrenum principatum, cunctam videlicet rempublicam regens, et universam militiam, tam coelestem et spiritalem quam terrenam et temporalem, distinctis in ordini
Abbreviated transcription (Latin):
suo scilicet principatu quem bea
sequente &tenuit semper & retinet.¬
humilibus consentienti : Uerum quia istatibi non cre¬
do debere sufficere : non dicam perfectius siue plenius
quia ut iam longe ante nos dictum est perfectio incre¬
mentum & adiectionem plenitudon on recipit . latius
de praefatis sacris ordinibus & canonum disciplinis hic
quaedam exorthod oxorum uerbis ac sensibus ad repri¬
mendum sensus tui tumorem & ad repellendam compila¬
tionumtuarum caliginem ponere dignum dixi : Sc̃a
quippe ecdesia quambeatus paulus apłs supernam hie¬
rusalem acmatremnram &manentem ciuitatem. et
dedificationem exdõ domum non manu factam appel¬
lat ex angelis & hominibus constat : quae partim ex
hominibus societate angelica inordinib: distinctis per
fruensiam cumdõ incael oregnat : partim uero in ordi¬
nibus distinctis ad hucperegrinatur interra. & ad suꝑnã
soci &atem suspirat. ubiẽ secundum apłm tabernaculum

Expanded text:
suo scilicet principatu, quem beasuo scilicet principatu, quem beasequente, et tenuit semper et retinet.humilibus consentienti. Verum quia ista tibi non credo debere sufficere, non dicam perfectius sive plenius, quia, ut jam longe ante nos dictum est, perfectio incrementum, et adjectionem plenitudo non recipit, latius de praefatis sacris ordinibus et canonum disciplinis hic quaedam ex orthodoxorum verbis ac sensibus ad reprimendum sensus tui tumorem, et ad repellendam compilationum tuarum caliginem, ponere dignum duxi. Sancta quippe Ecrusalem, ac matrem nostram, et manentem civitatem, et ad aedificationem ex Deo domum non manufactam appellat, ex angelis et hominibus constat. Quae, partim ex hominibus societate angelica in ordinibus difruens, jam cum Deo in coelo regnat, partim vero in ordinibus distinctis adhuc peregrinatur in terra, et ad supernam societatem suspirat, ubi est secundum Apostolum tabernaculum
Abbreviated transcription (Latin):
talentorum audire meruerunt. euge seruebone & fide¬
lis et reliqua : Et sc̃s gregorius quirico &cȩteris ep̃is ca¬
tholicis in hibernia. Ita scripsit dicens: Quicumque aper¬
uerso errore nestoruire uertuntur : coram scã fraterni¬
tatis ur̃ae congregatione
eundemnes torium
cum omnibus suis sequacibus acreliquas hȩreses anathe¬
matitantes. uenerandas quoque synodos quas uniuersa¬
lis eclesia recipit. recipere & uenerari promittant . et
absque ulla dubitatione scĩtas eosuestra seruatis eis pro¬
priis ordinibus in suo coetu recipiat : Et hinc sc̃s gelasius
in epła ad ep̃osperdardaniam constitutos : Confidimus
inquit quod nullus iam ueraciter xp̃ianus ignor& unius¬
cuiusque synodi constitutum quod uniuersalis ec clesiae
probauit assensus nullam magis ex equi sedem praec&e¬
ris oportere quam primam. quae unam quamque sy nodũ
& sua auctoritate confirimat & continua moderatione
custoditin pro

Expanded text:
talentorum audire meruerunt: Euge, serve bone et fidetalentorum audire meruerunt: Euge, serve bone et fidelis, et reliqua. » Et S. Gregorius Quiriaco et caeteris episcopis catholicis in Hibernia ita scripsit dicens : « Quicunque a perverso errore Nestorii revertuntur, coram sancta fraternitatis vestrae congregatione eumdem Nestorium cum omnibus suis sequacibus, ac reliquas haereses anathematizantes, venerandas quoque synodos, quas universalis Ecclesia recipit, recipere et venerari promittant, et absque ulla dubitatione sanctitas eos vestra, servatis eis propriis ordinibus, in suo coetu recipiat. » Et hinc sanctus Gelasius in epistola ad einquiens, quod nullus jam veraciter Christianus ignoret uniuscujusque synodi constiprobavit assensus, nullam magis exsequi sedem prae caeteris oportere, quam primam, quae et unamquamque synodum et sua auctoritate confirmat, et continuata moderatione custodit, pro
Abbreviated transcription (Latin):
de obseruatione canonum. sicut & de integritate fidei iu¬
b& resipiscentes & ad ecdesiam catholicam reuertentes
profiteri atque propria subscriptione firmare post
alia  Quicũq inꝗt huic epistolae subscribere
uoluerit : Ita tamen ut in ecdesi asticis canonibus quos
optime nosti & innicena fide ante subscripserit : hunc
debebis absque aliqua ambiguitate suscipere . non quo
haec ipsa quaenos scripsimus non potueris conuerten¬
tium susceptioni proponere : sed quotibi consensus nr̃t
liberum in suscipiendo tribuat exemplum: It sc̃s leo
ad rauennium arelatensem ep̃m: Ecclesi asticarum
inquit legum non ignara est dilectio tua. ut intra¬
earum regulas atque mensuras omnia potestatis tuae
iura contineas : Iusto quippe ideo dicitur lex non esse
posita . quia normam praeceptionis impl& iudicio uolun¬
sectator & diligens exȩcutor in
eorum proculdu
bio consortio gloriaberis qui creditorum sibi profectibus

Expanded text:
de observatione canonum, sicut et de integritate fidei, jude observatione canonum, sicut et de integritate fidei, jubet resipiscentes et ad Ecclesiam catholicam revertentes profiteri, atque propria subscriptione firmare, post alia : « Quicunque, inquit, huic epistolae subscribere voluerit, ita tamen ut in ecclesiasticis canonibus, quos optime nosti, et in Nicaena fide ante subscripserit, hunc debebis absque aliqua ambiguitate suscipere: non quo haec ipsa quae nos scripsimus, non potueris convertentium susceptioni proponere, sed quo tibi consensus noster liberum in suscipiendo tribuat exemplum. » Et sanctus Leo ad Ravennium Arelatensem episcopum : « Ecclesiasticarum, inquitearum regulas 892 atque mensuras omnia potestatis tuae jura contineas. Justo quippe ideo dicitur lex non esse posita , quia normam praeceptionis implet judicio volunsectator et diligens exsecutor in eorum proculbio consortio gloriaberis, qui creditorum sibi profectibus
Abbreviated transcription (Latin):
uir in omnicatholica scientia & doctrina opinatissimus
adianuarium scribens sentiat : Illa inquiens quae non¬
scripta sed tradita custo dimus: quae quidem in tototer¬
rarũ orbeseruan dat᷑ intellegi uel ab ipsis a postolis uel plena¬
riis conciliis quorum est in ecđa saluberrima auctori¬
tas commendata atquestatuta recineri: Omnia itaq
talia quaeneque scãrum scripturarum auctoritatibus
continentur nec conciliis ep̃orum statuta iueniuntur
nec consuetudine uniuersae eclesiae roborata sunt.
sed diuersorum locorum diuersis motibus hnumerabi¬
liter uariantur. Itaut uix aut omnino numquam
inueniri possint causae quas in eis constituendis homi
nes secuti sint. ubi facultas tribuitur sineulla dubitati¬
one resecanda existimo : Et damasus papa excuius epis¬
tola quaedamtuis commentis inseruisti. non intellegens
uel in tellegere nolens quae ipsedixit & quae tuloque¬
ris uel de quibus adfirmas : scribens ut praemisimus
peruitalem ad paulinum anthiocenum episcopum. ita

Expanded text:
vir in omni catholica scientia et doctrina opinatissimus, ad Januarium scribens sentiat : « Illa, inquiensscripta, sed tradita custodimus, quae quidem toto terrarum orbe observantur, datur intelligi vel ab ipsis apostolis, vel plenariis conciliis quorum est in ecclesia saluberrima auctoritas, commendata atque statuta retinere: sicuti talia. quae neque sanctarum scripturarum auctoritatibus continentur nec conciliis episcoporum statuta inueniuntur nec consuetudine uniuersae ecclesiae roborata sunt, sed diuersorum locorum diuersis motibus innumerabiliter uariantur, ita ut uix aut omnino numquam inueniri posnes secuti sint, ubi facultas tribuitur, sine ulla dubitatione resecanda existimo. » Et Damasus papa, ex cujus epistola quaedam tuis commentis inseruisti, non intelligens vel intelligere nolens quae ipse dixit, et quae tu loqueris, vel de quibus affirmas, scribens, ut praemisimus, per Vitalem ad Paulinum Antiochenum episcopum, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Diabolus quippe su perbus. hominẽ su perbientẽ perduxit in mortẽ :¬
xp̃shumilis hominẽ oboedientẽ reduxit aduitã : quia sicut ille
elatus cecidit & deiecit consentientem : sicistehumiliatus surrexit
Oerexit credentem :

Expanded text:
Diabolus quippe superbus hominem superbientem perduxit in mortem; CDiabolus quippe superbus hominem superbientem perduxit in mortem; Christus humilis hominem obedientem reduxit ad vitam. Quia sicut ille elatus cecidit et dejecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit et erexit credentem.
Abbreviated transcription (Latin):
pares s& electio unitamen datũ est ut ca&eris praeminer&. De
qua forma ẽp̃orum quoque est orta distinctio & magna ordinati¬
one prouisum est neom̃s sibi omniauendicarent : sed essent in
singulis prouintus singuli quorũ interfratres haber&ur prima
sententia & rursus quidã in maioribus urbibus constituti sollici¬
tudinẽ susciperent ampliorem : perquos adunã p&ri sedẽ uni uer¬
salis ec łaecura confluer& et nihil usquã a suo capite dis sider&:
quiergo scit se quibusdã praepositũ . non molesteferat sibi aliquẽ
es sepraelatũ. sed oboedientiã quã ex igit &iam ipsedependat :¬
Nam siut legimus angelus angelo dicit curre & loquere & ange¬
lus oboedit angelo : non deb& homo dedignari homini oboedire:
prae sertim cũ in oboedientia parentis primi: perditionis causa
sit generis humani & oboedientia saluatoris nr̃i qui factus est oboe¬
diens patriusq ad mortẽ crucis. reparatio sit humanȩ salutis.

Expanded text:
par esset electio, uni tamen datum est ut caeteris praeemineret. De qua forma episcoporum quoque est orta distinctio. Et magna ordinatione provisum est, ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulis provinciis singuli, quorum inter fratres haberetur prima sententia, et rursum quidam in majoribus urbibus constituti sollicitudinem ejus susciperent ampliorem, per quos ad unam Petri sedem universalis Ecclesiae cura conflueret, et nihil usquam a suo capite dissideret. Qui ergo scit se quibusdam praepositum, non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam, quam exigit, etiam ipse dependatNam si, ut legimus, angelus angelo dicit: Curre et loquere , et angelus obedit angelo, non debet homo dedignari homini obedire, praesertim cum inobedientia parentis primi perditionis causa sit generis humani, et obedientia Salvatoris nostri, qui factus est obediens Patri usque ad mortem crucis, reparatio sit humanae salutis.
Abbreviated transcription (Latin):
generalis est omnibus sacerdotibus : Non tamen cõmunis est¬
dignita s omnibus : quia & in terbeatissimos apłos in simili¬
tudine honoris fuit quaedã discr&io potestatis. & cũ omniũ¬

Expanded text:
generalis est omnibus sacerdotibus, non tamen communis generalis est omnibus sacerdotibus, non tamen communis dignitas est omnibus, quia et inter beatissimos apostolos in similitudine honoris fuit quaedam .discrecio potestatis: et cum omniu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃xil Ordines quoq: ministrantium in ecđa u&eris populiquae
usi tatiore nomines inagogauocatur. fuis selegimus permor¬
senadõ dispositos qui quales & qualiter acquando or din aride¬
berent & quando ac qualiter & quantũ insingulis officiis minis¬
traredeberent hystoria sacra demonstrat: Sed & nunc in eccła
quae regnũ caelorum appellatur ad instarcaelestiũ ordinũmi¬
nistros dñi institutione & aplicatra ditione legimus & cognosci¬
mus distincte esse dispositos . quiquales & qualiter & a quibus
debeant ordinari & qualiterquiq: insuis officiis debeant mi¬
nistrareut superius iemorauimus : apertissimanobis lectio¬
nemonstratur de quibus modo non est dicendũ persingula :
Tantũ deeounde agitur ordine & unde adrem dequa agitur per¬
tin& : beatus leo sicut tibinu per in supra fata scedula inter ali¬
ascriptũ dedi: ueluti traditione apłica decr&um didicit: ad
anastasium thessalonicensem ep̃m scripsit : Et si ordo inquiens

Expanded text:
ibus. Ordines quoque ministrantium in Ecclesia veteris populi, quae usitatiore nomine Synagoga vocatur, fuisse legimus per Moysem a Deo dispositos: qui quales, et qualiter ac quando ordinari deberent, et quando ac qualiter, et quantum in singulis officiis ministrare deberent, historia sacra demonstrat. Sed et nunc in Ecclesia, quae regnum coelorum appellatur, ad instar coelestium ordinum, ministros Domini institutione et apostolica traditione legimus et cognoscimus distincte esse dispositos: qui quales, et qualiter, et a quibus debeant ordinari, et qualiter quique in suis officiis debeant ministrare, ut superius memoravimus, apertissima nobis lectione monstratur, de quibus modo non est dicendum per singula. Tantum de eo unde agitur ordine, et unde ad rem de qua agitur pertinet, beatus Leo, sicut tibi nuper in suprafata schedula inter alia scriptum dedi, veluti traditione apostolica decretum didicit, ad A
Abbreviated transcription (Latin):
tum est . Ibi prohibitum ad quod nullus dudeat ad¬
spirare . ibi concessum quid debeat mens dõplacitura
prae sumere & studes tergiuersationes ex quirere
ut nulli possis sub esse qui non potescunctis praeessec
Audi etiam quid dehis sacrorum conciliorum cano¬
nibus cum aliis orthodoxis &iam beatus augustinꝰ¬

Expanded text:
tum est, ibi prohibitum ad quod nullus audeat atum est, ibi prohibitum ad quod nullus audeat aspirare, ibi concessum quid debeat mens Deo placitura praesumere, et studes tergiversationes exquirere ut nulli possis subesse, qui non potes cunctis praeesse? Audi etiam quid de his sacrorum conciliorum canonibus cum aliis orthodoxis etiam B. Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
iniquius quam impia sapere & sapientioribus doctioribusq
non credere : Sed in hanc insipientiam cadunt. quicum
ad cognoscendam ueritatẽ aliquo impediuntur obscuro.
non ad proph&icas uoces : non ad a postolicas litteras
net ad euangelicas auccoritates: sed ad sem& ipsos re¬
currunt : &ideo magistrierroris existunt : quia ueri¬
tatis discipuli non fuerunt : Audis quia uenerabiles
patres. legesusque i finem saeculi mansuras condide¬
runt. Audis quia quicquid ab eorum regulis fuerit
diuersum : eritpenitus irritum. Audis sacros cano¬
nes sp̃udĩ conditos & totius mundireuerentia consecra¬
tos a quibus nulla neglegentia aut praesumptione
a quo lib& deuiari conceditur. Audis quia contra eosdẽ
canones nec &iam a postolica sedes sibi licere aliquid
temere cupiat. Audis ut omnia quae sc̃ĩs canonibus
sunt aduersa districte sub anathematis interpositio¬
ne damnentur. Audis qm̃ ibi fas nefasq: perscrip¬

Expanded text:
iniquius quam impia sapere, et sapientioribus doctioribusque iniquius quam impia sapere, et sapientioribus doctioribusque non credere? Sed in hanc insipientiam cadunt, qui cum ad cognoscendam veritatem aliquo impediuntur obscuro, non ad propheticas voces, non ad apostolicas litteras, nec ad evangelicas auctoritates, sed ad semetipsos recurrunt, et ideo magistri erroris existunt, quia veritatis discipuli non fuerunt. Audis quia venerabiles Patres leges usque in finem saeculi mansuras condiderunt? Audis quia quidquid ab eorum regulis fuerit diversum, erit penitus irritum? Audis sacros canones Spiritu Dei conditos, et totius mundi reverentia consecratos, a quibus nulla negligentia aut praesumptione a quolibet deviari conceditur? Audis quia contra eosdem canones nec etiam apostolica sedes sibi licere aliquid temere cupiat? Audis ut omnia quae sanctis canonibus sunt adversa districte sub anathematis interpositione damnentur? Audis quoniam ibi fas nefasque perscrip
Abbreviated transcription (Latin):
abas innullo declinari decernit: Etbeatus ormisda scõremi¬
gio uices apłicaes edis ei cõmittens. inter alialta scripsit:
Paternas scilic& regulas & decreta scĩs simis diffinita concilis¬
ab omnibus seruanda mandamus : in his uigilantiamtuam
i hiscuram fraternȩ monita exhortationis ostendimus
his ea quanta dignum est reuerentia custoditis: nullum
relinquit culpae locum scaẽ obseruationis obstaculũ : ibi fas
ne fasq ꝑscriptũ ẽ. Ibiꝓhibitũ ad qđ nullus audeat ad spirare . Ibi c̃cessũ ꝗdde¬
beatmens dõplacitura p̃sumere : his frater appone sensumtuum¬
his suppone mentemtuam. his accommoda animum tuum
his subde intellegentiamtuã & nonerrabis neq: difflues
peruanas autumationes tuas quibus es quasi uento pastus
potius que inflatione distentus . dumtuis cõmpilationi¬
bus nihil tibi adea quae intendis pro futuris. quin immo
plurimum obfuturis incumbis: Quid in quit beatus leo

Expanded text:
ab eis in nullo declinari decernit. Et beatus Hormisda sancto Remiab eis in nullo declinari decernit. Et beatus Hormisda sancto Remigio, vices apostolicae sedis ei committens, inter alia ita scripsit: « Paternas scilicet regulas, et decreta sab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura phis suppone mentem tuam, his accommoda animum tuum, his subde intelligentiam tuam, et non errabis, neque difflues per vanas autumationes tuas, quibus es quasi vento pastus, potiusque inflatione distentus, dum tuis compilationibus, nihil tibi ad ea quae intendis profuturis, quinimo plurimum obfuturis, incumbis. Quid, inquit beatus Leo,
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcipit m&ropolitanos singularũ prouintiarũ ep̃os nulla
autneglegentia aut p̃sumptione discedere : Et hinc gela
sius ingenerali decreto adom̃s ep̃os deinstitutis eclesi astici sdi¬
cit : Cum nobis contra salutariũ reuerentiã regularum cu¬
piamus tomere nillicere : &cum se des apłica super hisom¬
nib: fauente dño quaepaternis canonibus prȩfixa pio deuo¬
toq studeat tenerȩ pposito : satis indignum ẽ quem quã uel
pontificũ uł ordinũ subsequentiũ hanc obseruantiã refutare
qua beatip&ri sedem & sequi udeat & docere : satisq conueni¬
ens sit ut totum corpus ecđae in hac sibim& obseruatione
concord& quã illic uigere conspici& ubi dñs ecłae totius po¬
ter alia &cumalis dicit : Omnia inquiens quae sc̃is canonib:
sicut p̃diximus sunt aduersa : districte subanathematis in t̃¬
positione damnent᷑ : Quibeatus gregorius sepenumero in suis
detr& alibus epłis prescitutas conciliorũ regulas obseruari &

Expanded text:
praecipit metropolitanos singularum provinciarum episcopos nulla aut negligentia aut praesumptione discedere. Et hinc Gsius in generali decreto ad omnes episcopos de institutis ecclesiasticis dicit: « Cum nobis contra salutarium reverentiam regularum cupiamus temere nil licere, et cum sedes apostolica super his omnibus, favente Domino, quae paternis canonibus sunt praefixa, pio devotoque studeat tenere proposito, satis indignum est quemquam vel pontificum, vel ordinum subsequentium, hanc observantiam refutare, quam B. Petri sedem et sequi videat et docere; satisque conveniens sit ut totum corpus Ecclesiae in hac sibimet observatione concordet, quam illic vigere conspiciet ubi Dominus Ecclesiae totius poter alia et cum aliis dicit: « Omnia, inquiens, quae sanctis canonibus sicut praediximus sunt adversa, districte sub anathematis interpositione damnentur. » Qui beatus Gregorius saepenumero in suis decretalibus epistolis praestitutas conciliorum regulas observari, et
Abbreviated transcription (Latin):
litas resistere non ual& : principali s religio ex potestate dissol¬
uit qđ quia sola diuina uirtute agit᷑ ut terreni regniculmi¬
na ad prouetũ regnicȩlestis inclinent᷑ : rectenunc dr̃ autcon¬
fring& glebas ualliũ postte : & paulo post : Quis ergo ininitionas¬
centis ecłȩ creder& dum contra eã ille bdomitus principatus
terrȩ totminis & cruciatibus sȩuiret . quiarinoceros iste dõ
sementẽ redder& id est acceptũ p̃dicationis uerbũ operib: repen¬
sar& : quis poss& tunc infirmorũ credere qđ eius areã congrega
eã ꝑuaria tormenta sȩuiebat. Eccequas lib&gentes capere¬
potuerit. ad fideuillas gratiã suadendo ꝑducit. eisq: aeternãui¬
tã indicat quibus captis p̃sentẽ seruat : Ecce de origine sermo

Expanded text:
litas resistere non valet, principalis religio ex potestate dissollitas resistere non valet, principalis religio ex potestate dissolvit: quod quia sola divina virtute agitur, ut terreni regni culmina ad provectum regni coelestis inclinentur, recte nunc dicitur, aut confringet glebas vallium post te. » Et paulo post : « Quis ergo in initio nascentis Ecclesiae crederet, dum contra eam ille indomitus principatus terrae tot minis et cruciatibus saeviret, quia rhinoceros iste Deo sementem redderet, id est acceptum praedicationis verbum operibus repensaret? quis posset tunc infirmorum credere quod ejus aream congregaream per varia tormenta saeviebat. Ecce quaslibpotuerit ad fidei illas gratiam suadendo perducit; eisque aeternam vitam indicat, quibus captis praesentem servat. Cur ho
Abbreviated transcription (Latin):
lorotuo : Sepeiquit uidis seme memini qđ cumse ad feriendũ
grauit̃ hic rinoceros accender& & quasi eleuato cornu bestiolismi¬
nimis mortis exilia damnationemq: sabiectis inmensis terrorib:
intentar& repente fronti signocrucis impresso. omne in sehicen¬
diũ furoris extinxit . conuersus minas deposũ it & quia addeli¬
berata progrediñ poss& ligatus agnouit. et non solũ inseiras edo
mat. sed subiectorũ etiã sensibus omne qđ rectũ ẽ insererefestinat.
ut que om̃s scãmecłam ex intima cogitatione uenerent᷑ exemplo
ipse suȩ humilitatis demonstrat. Et post aliquanta. Adhorũ duri
rinocerotis huuis id ẽ terreni principis opitulationẽ quȩrit. ut
ipse suꝑiacentes glebas conterat quas ecłarũ humilitas quasi pla¬
nities ualliũ portat: hasitaq glebas rinoceros pede premit
ac cõminuit : quia prauorũ potentũ q duritiã cui ecdastica humi¬

Expanded text:
linat. Saepe ipse vidisse me memini, quod cum se ad feriendum linat. Saepe ipse vidisse me memini, quod cum se ad feriendum graviter hic rhinoceros accenderet, et quasi elevato cornu bestiolis minimis mortes, exsilia, damnationesque subjectis immensis terroribus intentaret, repente fronti signo crucis impresso, omne in se incendium furoris exstinxit, conversus minas deposuit; et quia ad deliberata progredi non posset, ligatus agnovit. Et non solum mat, sed subjectorum etiam sensibus omne quod rectum est inserere festinat, utque omnes sanctam Ecclesiam ex intima cogitatione venerentur, exemplo ipse suae humilitatis demonstrat. » Et post aliquanta: « Ad horum dun sufficit, rhinocerotis hujus, id est terreni principis, opitulationem quaerit, ut ipse super jacentes glebas conterat, quas Ecclesiarum humilitas, quasi planities vallium portat. Has itaque glebas rhinoceros pede premit ac comminuit, quia pravorum potentumque duritiam, cui ecclesiastica humi
Abbreviated transcription (Latin):
Promulgatũ inquiens ẽ foras prolatũ uł constitutũ ut lex dr̃
promulgata. promulgatũ aũt : ad omniũ notitiã & totius uuil¬
giintimatũ : Prȩterea glosae antiquorũ talit̃ hoc uerbũ expla¬
nauert̃. promulgans porrigens promulgare edere. promulgat
profert. promulgat crescit. incrementat. promit p̃dicat. pro¬
nuntiat. Promulgata ꝓlata de prompta. propagata. patefacta
Et hoc ut prȩscianꝰ p̃positis de uerborũ explanatione auctoribus
dicit ip̃se omibus ualidior usus ostendit : Differentiã uero sensus
int̃ diuulgata& ꝓuulgata siue promulgata. enul eatores uerborũ¬
hanc uoluerunt ẽe ut diuulgata simpliciter tantũ dicant᷑ adnotitiã
omniũ propalata. prouulgata uero uł promulgata ad conseruan¬
dũ decreta & in omniũ notitiã ut illa sinerefragatione conseruent
de prompta in tellegant᷑. Vndebeatus gregorius exponens senten¬
tiã dñi ad iobdicentis. numquid alligabis rinocerotã ad arandũ

Expanded text:
stitutum, ut lex dicitur promulgata, promulgatum autem, ad omnium notitiam et totius vulgi intimatum. Praeterea Glossae antiquorum taliter hoc verbum explanaverunt, promulgans, porrigens; promulgare, edere; promulgat, profert; promulgat, crescit, incrementat, promit, praedicat, pronuntiat; promulgata, prolata, deprompta, propagata, patefacta. Et hoc, ut Priscianus praepositis de verborum explanatione auctoribus dicit, ipse omnibus validior usus ostendit. Differentiam vero sensus inter divulgata et provulgata sive promulgata, enucleatores verboru esse, ut divulgata simpliciter tantum dicantur ad notitiam omnium propalata, provulgata vero vel promulgata, ad conservandum decreta, et in omnium notitiam, ut illa sine refragatione conservent, deprompta intelligantur. Unde beatus Gregorius, exponens sententiam Domini ad Job dicentis: Nunquid alligabis rhinocerota ad arandum
Abbreviated transcription (Latin):
dicare datum ẽ ut scđm eius in cõmutabiles regulas quid sit
ꝓtempore iubendũ uetandũq discernat : Et in libro confessionũ
Spiritales ergo siue qui p̃ sunt siue qui obtẽperant. spiritalit̃
iudicant : Sacros uero ordines ꝓmulgare ẽ. ad ño constituere:
ipsiin quit in uocabunt me & ego benedicã. scilic& epõs ꝑ ep̃os

Expanded text:
dicare datum est, ut secundum ejus immutabiles regulas, quid sit dicare datum est, ut secundum ejus immutabiles regulas, quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. » Et in libro Confessionum: « Spiritales ergo, sive qui praesunt, sive qui obtemperant, spiritaliter judicant. » Sacros vero ordines promulgare est a Domino constituere. Ipsi, inquit, invocabunt me, et ego benedicam , scilicet episcopos