comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
g̾gat᷑ ab alterut᷑. nihilominꝰ utia eadẽq fide
ac dilectione sit ad ĩuicẽ coniuticta. Nam qr¬
lis. seq̃titib qͦ u̾bis ostendit᷑. c̃ defactura capitel¬
loꝵ adiungr̃. Septena u̾suũ retiacula ĩ capitel¬
lo uno. ⁊ septena retiacula ĩ capitello altero.
agnũ hñtẽ cornua .uii. & oculos uii. mox ex¬

Expanded text:
creta ad alterutrum, nihilominus una eademque fide ac dilectione sit ad invicem cunjuncta. Nam qlis, sequentibus quoque verbis ostenditur, cum de factura capitellorum adjungitur: Septena versuum retiacula in capitello uno, et septena retiacula in capiteagnum habentem cornua septem et oculos septem, mox ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Suꝑ noꝵ qͦ ciuiũ sotietate ĩp̃sentia sui crea¬
toris conuingit᷑ ĩ celis. Uer̃ qd eadẽ suꝑnoꝵ socie¬
tas ciuiũ utriꝰq ppłi fidelib tͥbuit᷑. recte fub¬
rungit᷑. Malogranatoꝵ aũ ducenti ordines e.¬
rant. ĩ cͥcuitu capitelli scđi. Diximꝰ aũ malogͣ

Expanded text:
 quoque civium societati, in praesentia sui Conditoris conjungitur in coelis. Verum quod eadem supernorum societas civium, utriusque populi fidelibus tribuitur, recte subjungitur, Malogranatorum autem ducenti ordines erant i
Abbreviated transcription (Latin):
gͣnata eand ipãm tipice ĩsinuat unitatẽ.q̃ ⁊ u
niu̾sos ꝑ orbẽ ppłos ĩ una fidĩ catholice regula
cohib. Uł certe mirabił retiacłoꝵ ꝯcatenatio.
manifestã oĩũ fideliũ ꝯcordiã demonstrat.
Malogͣnatoꝵ uͦ positto. it̃nas aĩuirtutes. q̃ ab aliis

Expanded text:
granatum eamdem ipsam typice insinuat unitatem; quae et granatum eamdem ipsam typice insinuat unitatem; quae et innumeros per orbem populos, in una fidei catholicae regula cohibet. Vel certe mirabilis retiaculorum concatenatio manifestam omnium fidelium concordiam demonstrat. Malogranatorum vero positio internas animi virtutes, quae ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
oĩã caritatis sonat ⁊ pacis. Capitella ⁊n uolu¬
mina diuinoꝵ eloqͥoꝵ. retiacula st̃ uincula
mutuȩ dilectiõĩs. & retiacuł tegunt᷑ capitel¬
la. c̃ sac eloqͥa ut ita dioeim dono caritatis undi
caritas late pat&: bñ aũ de eisdẽ retiacuł siue
capitelł ad iungr᷑. q̃ erant sr̃ sñ mitatẽ malogͣtia¬
toꝵ. Malogͣnata nãq qͦ nat᷑e ẽ. uno foris cortice
mor esq designare. qͥ uelut płrima uno cortice
ĩ signia. ne forte defluant.firma fidĩ ⁊ hum ili¬
tatis uallare custodia. ⁊ apto ꝓrso mist̾io capita
colutitiar᷑ malo gͣnatis erant it girocͥẽdata. ꝙ¬
doctores scõs necẽe ÷ pͥoꝵ uitã fideliũ ad memoriã
reuocare. eoꝵq sẽꝑ excemplis actus suos ac fer¬
mones ꝯĩ exparte ꝯmunire. ne si alit̾ forte ꝗͣ il¬
loꝵ ht̃ regula uixeriit. aut docuerint errent.
Sic̃ gͦ retiaculoꝵ admiranda coneaio unitatẽ
designat fideliũ q̃ ẽ. ĩ uincło pacis. ita ⁊ malo¬

Expanded text:
ia charitatis sonat ac pacis. Capitella etenim volumina divinorum eloquiorum, retiacula sunt vincula mutuae dilectionis: et retiaculis teguntur capitella, cum sacra eloquia, ut ita dixerim, dono charitatis undique lligimus, charitas late patet. Bene autem de eisdem retiaculis sive capitellis adjungitur: Quae erant super summitatem malogranatorum. Malogranata namque, quorum natura est uno foris cortice moresque designare, qui, velut plurima uno cortice iritualium insignia, ne forte diffluant, firma fidei et humilitatis curat vallare custodia. Et apte prorsus mysterio capita columnarum malis granatis erant in gyro circumdata, doctores sanctos necesse est vitam fidelium ad memoriam revocare, eorumque semper exemplis actus suos ac sermones omni ex parte communire; ne si aliter forte quam illorum habet regula vixerint aut docuerint, errent. Sicut ergo retiaculorum admiranda connexio unitatem designat fidelium, quae est in vinculo pacis, ita etiam malo
Abbreviated transcription (Latin):
palã depatre anñtiabit ilł. qͣ gaudiũ uisioĩ eiꝰ ne¬
mo toll a nob̃. s ipsa species hoꝵ q̃dixintꝰ. ipse sta¬
tus ⁊ ꝯu̾satio patrie illiꝰ celestis qͦmͦ sese habeat.
soł eis qͥ hanoĩtrare meruerint eiꝰciuib pat&.
Und̾ bñ factura siue altitudo hoꝵ capitelloꝵ q̃
supͣ liliũ erant ut ĩ ꝯp̃hensibił eẽ t̾rostrib qͣlitaᷤᷤ
fruutit᷑. tatito qͥsq sublimiꝰ. qͣnto mundiores ad
uidendũ eũ oculoscordis habuerunt. Qͥ udixit¬

Expanded text:
palam de Patre annuntiabit eis, quod gaudium visionis ejus nemo tollet ab eis. Sed ipsa species horum quae diximus, ipse status et conversatio patriae ipsius coelestis, quomodo sese habeat, solis eis qui hanc intrare meruerunt, ejus civibus patet. Unde bene factura sive altitudo horum capitellorum, quae supra lilium erant, ut incomprehensibilis esset terrestribus, qualitas fruuntur, tanto quisque sublimius, quanto mundiores ad videndum eum oculos cordis habuerit; qui
Abbreviated transcription (Latin):
tena gͦ u̾suũ retiacula eratit ĩ capitello utͦq:
sp̃s septiformis. ut eẽnt electi acceꝑunt & ꝑfe¬
cit colunnas. & duos ordines ꝑ cͥcuitũ retiaculoꝵ
singuloꝵ. ut tegerent capitella. Nuoꝗͣ. ordines
erant retiaculoꝵ ĩgiro capitelli. s ut̃q ordo sep¬
tiplici u̾suũ nuo currebat. don cͥcͣacto capitel¬
lorursũ in seipm qͣsi cͥculo facto redirae. Nȩe fi¬
gura testam̃ti in abdito ẽ: qͣre duositit ordines
retiaculoꝵ. cũ consta gemine discretionis ẽẽ

Expanded text:
tena ergo versuum retiacula erant in capitello utroque; itus septiformis ut essent electi acceperunt: Et perfecit columnas et duos ordines per circuitum retiaculorum singulorum, ut tegerent capitella. Duo quidem ordines erant retiaculorum in gyro capitelli, sed uterque ordo septemplici versuum numero currebat, donec circumacto capitello, rursum in se ipsum quasi circulo facto rediret. Haec figura testamenti in abdito est quare duo sint ordines retiaculorum, cum constet geminae dilectionis esse
Abbreviated transcription (Latin):
Apłos nãq ⁊ doctores cunctos sp̃ales sig̾cant: forte
pulcͥtudite ex utraq parte mirabilit̾ ortiabant.
Ostiũ aũ tẽpli dñs ÷ : qr nemo uenit ad patrẽ nͥ ꝑ¬
posite cͥc̃stant: c̃ministͥ fermonis utriq ppło ĩ tͦ¬
itũ regni cȩlestis ostendt᷑. Ut si aluce scĩȩ legalis
qͥsq seu exrigore gentilitatis ad fidẽ euangłii ue¬
nerit: habeat paratos eos qͥs it̃ salutis. ⁊ u̾bo demo¬

Expanded text:
Apostolus namque et doctores cunctos spiritales significant, fortes pulchritudine ex utraque parte mirabiliter ornabant. Ostium autem templi Dominus est, quia nemo venit ad Patrem npositae circumstant cum minister sermonis utrique populo introitum regni coelestis ostendit, ut si a luce scientiae legalis quisque seu ex rigore gentilitatis, ad fidem Evangelii venerit, habeat paratos eos qui sibi iter salutis et verbo demo
Abbreviated transcription (Latin):
ħẽ. sup̃ta pars ear̃. p̃cordia st̃ fideliũ doctorũ.
quoꝵ dõ deuotis cogitoĩb sic̃ capita m̃bra. ita
ipsoꝵ oiã ⁊ oꝑa dirigunt᷑ ⁊ u̾ba. Duo aũ capitel¬
la q̃ his capitib erant sr̃posita. duo st̃ testam̃ta.
quoꝵ meditatiot̃ atq obseruantia doctores scĩ
toto ⁊ aiõ subdunt᷑ ⁊ corpr̃. Uñ bñ utr̃q capitel
lũ. u cubitos habebat altitudinis. qr nimit᷑. o
ẽ. Nouũ uͦ testam̃t᷑. ñalia nob̾aliqͣ p̃dicat. qͣ q̃ mo.¬

Expanded text:
 suprema pars earum praecordia sunt fidelium doctorum, quorum Deo devotis cogitationibus sicut capite membra, ita ipsorum omnia et opera diriguntur et verba. Duo autem capitella, quae his capitibus erant superposita, duo sunt testamenta: quorum meditatione atque observantia doctores sancti toto animo subduntur et corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cubitos habebat altitudinis: est. Novum vero Testamentum non alia nobis praedicat quam quae Mo
Abbreviated transcription (Latin):
Scd̾a illos qͥ hc̃ iã uenisse. ⁊ mundũ suo sangͥne
be censebant᷑ colunne: c̃utia firmitas. alt̾a
ĩ roboredicta sit. Ut una fidĩ ⁊ oꝑis fortitudo
cunctis in eẽ doctorib monstraret᷑. nr̃iq tpr̃is
inertia tacite totaret᷑. Ubi se ñtiulli dostores
sac̾dotes ⁊ colutinas domꝰ di uidi atq appellari
uolt᷑. cũ nihil in se ꝓrsus firie fidĩ. ł ad con¬
tentendas scłi pompas. ac desidanda bona ĩ ui-¬
sibilia nil habeant ad corrigendos. ml ĩdustrie
saltim ad intelligendos eoꝵ q p̃lacist̃ errores.¬

Expanded text:
secunda eos qui hunc jam venisse et mundum suo sanguine bae censebantur columnae, cum una, firmitas, altera, in robore, dicta est, ut una fidei et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstraretur, nostrique temporis inertia tacite notaretur, ubi se nonnulli doctores, sacerdotes et columnas domus Dei videri atque appellari volunt, cum nil in se prorsus firmae fidei ad contemnendas saeculi pompas, ac desideranda bona invisibilia, nil habeant roboris ad corrigendos, nil industriae saltem ad intelligendos eorum quibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
exchibent. U̾bi notandũ iuxtalict̾ã. qr c̃ ofꝰ lilii ĩ ca¬
nis. neq altitudituis. Lectorisutiq uiditio utr᷑ ĩ alti¬
tudine an ĩ latitudine ĩtelligi debeat relict᷑ ẽ. Coti¬
stat aũ absq ulla ꝓrsꝯdubietate. qi colunna ꝗͣ xii cu
bitoꝵ restis ãbiebat. qͣttuor cubitos habebat grossitu¬
dinis. Otũ ⁊ nciroulꝰ. qͣnt̃ ht̃ spatii indiametro.
tĩ ht̃ ter ĩgiro. ¶ Ueniq mareentũ qr diametrũ
habebat x cubitoꝵ ut ĩsequentib legit᷑. conseq̃nter

Expanded text:
exhibent. Ubi notandum, juxta litteram, quia cum opus lilii in canis aut altitudinis, lectoris utique judicio, utrum in altitudine an in latitudine intelligi debeat, relictum est. Constat autem, absque ulla prorsus dubietate, quia columna quam dubitorum restis ambiebat, quatuor cubitos habebat grossitudinis. Omnis circulus quantum habet spatii in diametro, tantum habet ter in gyro. Denique mare aeneum, quia diametrum habebat decem cubitorum ut in sequentibus legitur, conse
Abbreviated transcription (Latin):
cessoꝵ suoꝵ gaudeant fidelit̃ adħere uestigiis.
eoꝵq dictis siue scͥptis. nȩ forte ĩerrorẽ labi
possiit. ĩniti. Retiacła gͦ supͣsũmitates st̃ ialo¬
gͣnatoꝵ apposita. c̃ concordia caritatis ꝑfectis fu¬
erit st̃ adiecta oꝑib. ⁊ c̃utꝰq uͥtutis mun̾e ⁊ oꝑa

Expanded text:
cessorum suorum gaudent fideliter adhaerere vestigiis, eorumque dictis sive scriptis, ne forte in errorem labi possint, inniti. Retiacula ergo super summitatem malogranatorum sunt posita, cum concordia charitatis perfectis fuerit superadjecta
Abbreviated transcription (Latin):
fur furẽ conserno dnĩ sui suscepiss. Ut̃q nãq
fur erat. c̃alt̃̾ altero ꝑsuadente sese ipsũ dño
suo furabat᷑. Qͥd ni iustiꝰ fieri poss. si ħ ds facae . as
Aut si d̃s iudex oĩũ hoiẽm sic possessũ de po-¬
testate tã iniuste possidentis. ł ad puniendũ¬

Expanded text:
fur furem cum furto Domini sui suscepisset? Uterque namque fur erat; cum alter, altero persuadente, seipsum Domino suo furabatur. Quid enim justius fieri posset, sic hoc Deus faceret? Aut si judex omnium Deus hominem sic possessum, de potestate tam injuste possidentis, vel ad puniendu
Abbreviated transcription (Latin):
erat occid& : iuste potestatẽ ꝗͣ sr̃ õs pecc̃ores
habebat amut̾ &e. Alio qͥn ĩ iustã uiolentiam
fecisset ei. qmͣ iuste possidebat hõit̃. ꝗͣ ñ ipse
uiolent̾ attraxerat. s ipse hõ ad illũ sponte
Namq si diabolꝰ aut hõsuus eẽt aũ alteriꝰ

Expanded text:
erat, occideret, juste potestatem, quam super peccatores habebat, amitteret; alioquin injustam violentiam fecisset illi, quoniam juste possidebat hominem, quem non ipse violenter attraxerat, sed idem homo se sponte Nam, si diabolus aut
Abbreviated transcription (Latin):
tione᷑ uocamꝰ. In qͣ nãq aiutit nob captioẽ. au̾
ĩqͦ cart̾e. autꝰ cuiꝰ potestate cenebamini. un
ultimũ suo sangͥne redim̾et . as Qͥb c̃ om̃s
redemit nos apeccis ⁊ abira sua ⁊ ĩfertio. ⁊ de pote¬
tate diaboli. quẽ nosqi ñ pot̾amꝰ ipse uenit expu¬

Expanded text:
tionem vocamus. In qua namque, aiunt nobis, captione, aut in quo carcere, aut in cujus potestate tenebamini, undultimum suo sanguine redimeret? Quibus cum dicimus: Redemit nos a peccatis, et ab ira sua, et de inferno et de potestate diaboli, quem quia nos non poteramus, ipse p
Abbreviated transcription (Latin):
cit : ostãdit qͦmͦ nosdilig̾ae. Respondent. Sidi
qr ĩpotentẽ illũ facitis. Aut si fateminiqi potuit:¬
đe. quẽ sine roẽ tã indecentia uelle pati asse
sistunt. Iratãq dĩ: ñ ẽ. aliũ ꝗͣ uoluntas punien¬
di. Si n ñ uult punire pecc̃a hoĩũ. lib̾ ÷ hõ apecẽis.
⁊abira dĩ.⁊ ab ĩferno. ⁊ apotestate diabłi. q̃ oiãꝑꝑ

Expanded text:
cit, ostendit quantum nos diligeret. Respondent: Si diquia impotentem illum facitis. Aut si fatemini quia potuituem sine ulla ratione tam indecentia velle pati assersistunt: ira namque Dei non est aliud quam voluntas puniendi. Si ergo non vult punire peccata hominum, liber est homo a peccatis, et ab ira Dei, et ab inferno, et a potestate diaboli, quae
Abbreviated transcription (Latin):
S si ipsa ĩpotentia culpaẽ: sic̃ ñ leuigat pec¬
cat᷑. ita ñ excusat ñ reddentẽ debitũ. Hari
si qͥs ĩungat aliqdđ epꝰ seruosuo. ⁊ p̃cipiat illi
nȩ se deiciat ĩ fouea ꝗͣ illi monstͣt. Ũn nullate¬
nꝰ exire possit. ⁊ seruus ille ꝯtẽpnens mandat᷑.
⁊ monitionẽ dñi sui se sponte sua ĩ foueã inutat.¬

Expanded text:
evigat peccatum, ita non excusat non reddentem debitum. Nam si quis injungat aliquod opus servo suo, et praecipiat illi ne dejiciat se in foveam, quam illi demonstrat, unde nullatenus exire possit: et servus ille contemnens mandatum et monitionem domini sui, sponte se in praemonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
one ꝯcordant. seqũtes p̃dicator es edificant. uͥ qͦasem&¬
ipis ñ discrepant. illos robtistiꝰ firment. Ex argento fu-¬
ndi iubent᷑. Argenti nclaritas exusu seruat᷑. sine u¬
añ ocłos nr̃os ĩ carnatiõis manu t̾sit. qͥc qͥdlucisĩ eis la-¬
tebat claruit. sensꝰq patr̃ p̃cedentiũ ĩ usũ dedit. qr

Expanded text:
one concordant, sequentes praedicatores aedificant, ut quo a semetipsis non discrepant, illos robustius figant. Ex argento fundi jubentur. Argenti enim claritas ex usu servatur, sine uante oculos nostros incarnationis manu tersit, quidquid lucis in eis latebat claruit, sensusque patrum praecedentium in usum dedit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
liter. ut ꝗ̃ ad modũ ⁊ qͣntũ nob̾ expedire nouit
Uñ dictꝰ ẽ. oĩs hõ m̃dax. ⁊ tͣnsacta ñ solũ ĩpia falsitate.s
Infine libri iħunaue breuit᷑ narratorpor. AoGuS¬
rexit historiã qͦusq filiĩ isrł ad colendos dõs alienos de¬
clinauert᷑. In ħ aũ libꝰ ad ordinẽ redit᷑. qͦmͦ ꝯsequentia
gesta fuerint. pꝰ mortẽ iħu naue: Non gͦ ab illo tpr̃ ĩcipit
lib̃ qͦ ppłs ad colenda simulac deflux̃. s apͥorib ĩt̃positis

Expanded text:
liter, ut, quemadmodum et quantum nobis expedire nouit,unde dictum est: omnis homo mendax — et transacta non solum inpia falsitate uerIn fine libri Jesu Nave breviter narrator porrexit historiam, quo usque filii Israel ad colendos deos alienos declinaverunt: in hoc autem libro ad ordinem reditur, quomodo consequentia gesta fuerint post mortem Jesu Nave. Non ergo ab illo tempore incipit liber, quo populus ad colenda simulacra defluxit; sed a prioribus interpositis
Abbreviated transcription (Latin):
nebͣt siue nubea. eo qͣ usq ad nubes cap̃ erigat. qͣ in
iacharia turris nebu losa uocat᷑:¬
Benen non filiꝰ enon. topher siue tophel. e̾ ĩualle benen¬
non iuxta acheldemach. locꝰ olĩamenissimꝰ. uͥ solebat᷑
sacͥficare demoĩb hebraice gehennon.i. ualł en non

Expanded text:
 sive nubea: eo quod usque ad nubes caput erigat, quae in Zacharia turris nebulosa vocatBeenon filii Ennon. Thophet sive Thaphet est in valle Beennon juxta Acheldemach, locus olim amoenissimus, ubi solebant sacrificare daemonibus. Hebraice Gehennon, id est vallis Ennon;
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. eo q̃ exuno latere p̃cipitio ĩmin̾e. ꝗͣ uoragi¬
nẽ c̃rex uell coeqͣre muris. ꝯstituit ducib uͥ ħ
ĩpłent opꝰ. S hieroboã qͥerat pͥncepstrib ioseph
no luit obedire regi qͥ ꝯstituerat eũ pͥꝰ sr̃ edificia
ꝓpugnaculoꝵ q̃faciebat ĩ hierosolimis. Ubi¬
r&. S rebelł factꝰ eg̾dit᷑ de hierłm. cui ocͣrit ꝓpħa de¬
⁊ ꝑ ħ mandat᷑ restauratioĩs muroꝵ recusaũ. S uñtan-

Expanded text:
cidit, eo quod ex uno latere praecipitio immineret. Quam voraginem cum rex vellet coaequare muris, constituit ducibus, ut hoc implerent opus; sed Jeroboam, qui erat princeps tribus Joseph, noluit obedire regi, qui constituerat eum prius super aedificia propugnaculorum, quae faciebat in Jerosolymis, ubret. Sed rebellis factus egreditur de Jerusalem: cui occurrit propheta dec mandatum restitutionis murorum rec
Abbreviated transcription (Latin):
recipienda uasa diu̾si gn̾is. Unatũ bñdictione scĩ¬
ficata parauit. Quia nimit᷑ utia ÷ domꝰ patͥs. non
matiu facta et̾na ĩcelis. s multe ĩ ea mansiones
ad recipiendos om̃s timentes se. aodiligentes. in¬
ꝗ̃ dñs bñdicit pusillos cũ maiorab us .:¬

Expanded text:
recipienda vasa diversi generis; una tamen benedictione sanctificata paravit, quia nimirum una est domus Patris non manufacta, aeterna in coelis : sed multae in ea mansiones ad recipiendos omnes, quos timentes se ac diligentes Dominus benedicit, pusillos cum majoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
sanatꝰ ẽ. U̾bũ sim. ut aiunt hebrei: ulcꝰ sonat. ñ uulnꝰ.
ħ infligit᷑. ilł d sponte nascr̃. Nã aqͥla. symacꝰ. theod̃.¬
Dĩ gͦ potentia monstͣt᷑. dũ ꝑ resnoxias sanitas restitu¬
itur. Alii sim apostema suspicant᷑. qñ tumenscorpꝰ
corio putrescente prurigine ꝯplet᷑. ⁊ iuxta artẽ
medicoꝵ oĩssanies sictiorib ficis atq ꝯtusis ĩ cutis sr̃

Expanded text:
sive schim ut aiunt Hebraei ulcus sonat non vulnus: hoc infligitur, illud sponte nascitur. Nam Aquila, Symmachus et TheodDei ergo potentia monstratur, dum per res noxias sanitas restituitur. Alii schim, apostema suspicantur, quando tumens corpus cocto et putrescente pure completur. Et juxta artem medicorum, omnis sanies siccioribus ficis atque contusis
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ꝗͣ sedẽ habit̃ist᷑. Simud fati q̃stio soliit᷑. ac necessita¬
tis uincula atq causat᷑. q̃ neqͣꝗͣ dies mortis sengłis p̾sti-¬
tuta sit. s uoluntate dĩ rignotis mortalib causis. łui
uat aliqͥs ł moriat᷑. p̾sertim c̃ ⁊ statuta nc̃ mortis neces¬
sitas differat᷑. ⁊ pꝰmortẽ resuscitatos płrimos iã nouimꝰ.¬

Expanded text:
ecessitatis vincula atque causarum, quod nequaquam dies mortis singulis praestituta sit, sed voluntate Dei et ignotis mortalibus causis, vel vivat aliquis, vel moriatur: praesertim cum et statuta nunc mortis necessitas differatur, et post mortem resuscitatos plurimos legerim
Abbreviated transcription (Latin):
tor nrͣ. dñs fortis. dñs potens ĩp̃lio ñ solũ idolagentiũ
ꝯtͥuit. ⁊ cultũ idolate dissipauit. qͣtinꝰ uniꝰ dĩ notitiã
hrẽnt. eiꝰq cultui digne manciparent᷑. qñ ipãm
litt̾am legis morsaice. ꝗͣ ipẽ ppłs legał assidua lecti¬
one resonabat. ac ꝓ magno habebat ꝯtͥuit. acsensũ

Expanded text:
on solum idola gentium contrivit, et cultum idololatriae dissipavit quatenus unius Dei notitiam haberent, ejusque cultui digne manciparentur: quin ipsam litteram legis Mosaicae, quam ille populus legalis assidua lectione resonabat ac pro magno habebat, contrivit, ac sensum
Abbreviated transcription (Latin):
grã redemptoris accepi. S ñꝗͣ ds mĩtẽ deserit. q̃ ĩpecc̃is
se u̾acit̾ agnoscit. Unͣ heliseus lignũ deorsũ mifit.
⁊ ferr̃ insrficie aitulit. qr redep̃tor cor peccõris humi¬
liat. ⁊ eã ꝗͣ amiserat intelligentiã reformat. Uñ ĩ
ferrũ sustulit. Lignũ frangẽ ẽ. cor abelatione conter̾e.
ad ima iactare. cogitõe ꝓͥ e infirmitatis humiliare. Ili¬
coferram̃tũ redit. qr ad usũ exercitõis pͥstinr intelli

Expanded text:
peccatis se veraciter agnoscit. Unde Elisaeus lignum deorsum misit, et ferrum in superficie attulit, quia Redemptor cor peccatoris humiliat, et eam quam amiserat intelligentiam reformat. Unde inferrum sustulit. Lignum frangere est cor ab elatione conterere, ad ima jactare, cogitatione propriae infirmitatis humiliare. Illico ferrum rediit, quia ad usu
Abbreviated transcription (Latin):
ri uidue.⁊ c̾. ħuidua: gentiũ signat eccłam. qͣ a
suodutiꝰ ꝯditore deserta. ppłm fidĩ u̾e. ⁊ recte
u̾itatis nesciũ. qͣsi pauꝑem filiũ egena stipe nutͥ¬
ebat .i. u̾bi fructu ex parte docebat. donͦ ueniens
sermo ꝓħicꝰ. qͥ exxiccato uelłe isrłi. uͥ pote clausa celi
ianua. fame ꝑiclitabat᷑ ĩ iudea. pasc̾et᷑ ibi ⁊ pasc̾&¬
ħuidua: insarepta sidonie dr̃ eẽ morata. Sidonia

Expanded text:
igitur vidua gentium designat Ecclesiam, quae a suo diutius Conditore deserta, populum fidei verae, et rectae veritatis nescium, quasi pauperem filium egena stirpe nutriebat, id est verbi fructu ex parte docebat, donec adveniens sermo propheticus, qui exsiccato vellere Israelis ut pote clausa coeli janua periclitabatur in Judaea, pasceretur ibi, svidua in Sarepta Sidoniae dicitur esse morata. Sidonia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: inꝑiał sedes. q̃ ĩ canticis ferculũ appellat᷑. eo qͥ resi-¬
dentes ferat. ł de loco ad loc̃ cc̃ferat᷑. ad ꝗđ ꝑ ui ascensiõis
gͣdus ascendebat᷑. Subsolio erat scabellũ aureũ. ⁊ sum¬
mitas chroni totunda. tenta duab manib ł brachiis
altͥnsecꝰ. iuxtaqͣ: stabant duo leones. adiuuantes sus-¬
iuditia sua fac̾e dinoscit᷑. Bñ de ebore factũ eẽ me-

Expanded text:
est imperialis sedes, quae in canticis ferculum appellatur, eo quod residentes ferat, vel de loco ad locum circumferat. Ad quod per sex ascensionis gradus ascendebatur. Sub solio erat scabellum aureum, et summitas throni rotunda, tenta duabus manibus vel brachiis extrinsecus, juxtaque stabant duo leones adjuvantes susjudicia sua facere dignoscitur. Bene de ebore factum esse mem
Abbreviated transcription (Latin):
liercłam fugit. ⁊ qͥ mortuos suscitabat. uent᷑a p̃uide¬
bat. aliaqͦ p̃clara faciebat. timore ꝑcꝰsus de manu
mulieris mortẽ fugit. de manudĩ mortẽ petit ⁊ ñ ac¬
cipit. It̃ de eod. In uͥ tutibꝰ helie potentia dĩpollebat.
ĩ infirmitatib suis qͥd de sepot̾at agnoscebat. Ibi os¬
tendebat qͥ acceꝑat. h qͦ acceꝑat cꝰtodiebat. In mira¬
cłis monstrabat᷑. ĩ infirmitatib seruabat᷑. I Et eocean¬

Expanded text:
lierculam fugit; et qui mortuos suscitabat ventura praevidebat, alia quoque praeclara faciebat, timore percussus de manu mulieris mortem fugit, de manu Dei mortem petiit, nec accepit. In virtutibus Eliae potentia Dei pollebat; in infirmitatibus suis quid de se poterat agnoscebat. Ibi ostendebat quid acceperat, hic quod acceperat custodiebat. In miraculis monstrabatur, in infirmitatibus servabatur. Elia
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑu̾so oꝑe ꝯsentiendo callidi sp̃s ꝑsuasioni. qͣsi ꝗ̃dã
pecc̃i nũmũ acditore acceꝑat. ⁊ duos qͦs ĩ fide genuit
fudit. qr dũ abuniꝰ ore doctoris par ꝗ amore diuinita.¬
sp̃s plena st̃. q̃ ex paueitate olei solũ mͦ infusa uidebant᷑.
Qͥdũ aliisatq aliis dat᷑. ⁊ ab auditorib fides accipr. e¬

Expanded text:
e, consentiendo callidi spiritus persuasioni, quasi quemdam peccati nummum a creditore acceperat et duos quos in fide genuit, fundit, quia dum ab unius ore doctoris, parum quidem amoris divinitaspiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod cum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
nt᷑ cc mundi pͥnoipẽ ⁊ sa tellites eiꝰ dec̾tans acsuꝑans.
altare dnĩ qͥ destructũ fuerat .l. fideluĩ corda ala¬
be iniqͥtatis purgans. aram dõ dedicat: q̃ ex xii.
dõ ꝯstruit᷑. ĩ ꝗͣ sacͥficiũ laudis ĩodor ẽ suauitatis
fideles formare docuit. Iussitq sr̃ holocaust᷑. ⁊ sr̃ ligna

Expanded text:
ntra mundi principem et satellites ejus decertans altare Domini, quod destructum fuerat, id est fidelium corda, a labe iniquitatis purgans, aram Deo dedicat quae ex duodconstituitur, in qua sacrificium laudis, in odorem suavitatis fideles formare docuit. « Jussitque super holocaustum et super ligna
Abbreviated transcription (Latin):
legisintentꝰ. ł philosophicis studiosꝰ.a maritudinẽ de
lege. ł mortifer̃ de philosophis sumens. ĩt̾misr u̾ita
occidit. prudentia carnis mors ÷. prudentia spc̃ uita
Hoc scientes fideles mortẽ ĩ olla clamant. S farina ĩ
saamaritudine. pastꝰ fiat salubris.  U̾aũ qͥd ã uenit¬

Expanded text:
legis intentus, vel philosophis studiosus, vel amaritudinem de lege, et mortiferum de philosophis sumens intermiscet evanstolus: Littera occidit . Prudentia carnis, mors est; prudentia spiritus, vita . Hoc scientes fisa amaritudine, pastus fiat salubris. VERS. 42.-- Vi
Abbreviated transcription (Latin):
cta aiosue atq anathematizata. iericho menia re
uerat. redit. qͦsq ipẽ anathematizauerat. diabłi
pompas luxuriose uiuendorepetit. Cũq erroꝵ
dognata ł gentiliũ fabulas. u̾itatieccłastice qͣ
ĩbutꝰ : p̃fert. qͣsi de bethel eg̾diens. rii nasueri
portas munir& segug filiũ suũ nouissim u̾ amisit.

Expanded text:
cta a Josue atque anathematizata. Jericho moenia resmatis remiserat, redit; quasque ipse anathematizaverat diaboli pompas, luxuriose vivendogmata, vel gentilium fabulas a veritate Ecclesiastica, qua imbutus est, quasi de Bethel egrediens, ruinas Hierico ortas muniret, Segub filium suum novissimum amisit,
Abbreviated transcription (Latin):
rabes aũ posuit ĩdomũ ꝑ cͥcuitũ forinsecꝰ. ũ
ñ hererent muristẽpli. Trabes sͦ q̃ ĩtͥnsecꝰ do¬
mũ muniebant. & ornabant. tante erant lon¬
gitudinis. ut capita ear forinsecꝰ ꝓminerent.
tamuros trabib que de muris exibant sr̃posita
Qͥ itaq ꝑ tͣbes domꝰ qͣ tabulata portabant. nͥ p̃di¬
catores st᷑ tipice designati.as Qͥdũ ipsi sublimẽ
atq honorabilẽ ĩ eccła loc̃ tenent. ĩ firmiores
qͣsq atq fragiles suis p̃dicatio̾i̾b abĩfimoꝵap
petitu fubstolant. atq ad celestia desidanda ac
sꝑandia susꝑendt̃. suis ⁊̃ itcessi ꝯĩb ut ĩ incep
qͣ trabes cepli sic̃ ⁊ cet̾a eiꝰ intiora fuerint auro
cedri sp̃emi formãq eunctis ostend̾ent. ĩ qͣtñ ĩ¬
posita sibim& tabulata gestabant. Qđ gͦ exxtͥ n¬
templo fulgebat. claritatt᷑ illã qͣ celestipatͥa ĩ asp̾¬
ctu sui gaudent c̾atoris fig̾ate deñtiat. Qnimi¬

Expanded text:
uit in domo per circuitum forinsecus, ut non haererent muris templi. Trabes ergo quae intrinsecus domum muniebant et ornabant, tantae erant longitudinis, ut capita carum forinsecus prominerent, ta muros trabibus, quae de muris exierant, superposita. Quid itaque per trabes domus quae tabulata portabant, nisi praedicatores sunt typice designati? qui dum ipsi sublimem atque honorabilem in Ecclesia Dei locum tenent, infirmiores quosque ac fragiles suis praedicationibus ab infirmorum appetitu sustollunt, atque ad coelestia desideranda ac speranda suspendunt, suisquod trabes templi, sicut et caetera ejus interiora, fuerint auro cedri speciem formamque cunctis ostenderent, in qua tamen imposita sibimet tabulata, gestabant. Quod ergo extrino deauratum fulgebat, claritatem illam qua in coelesti patria in aspectu sui gaudent Creatoris, figurate denuntiat.
Abbreviated transcription (Latin):
de ueritas eand̃ ita̾uit ĩ tabuł. ii uoce foritisecꝰ ad¬
mota. redirent p̃uaricatores ad cor. Hancõs facile
locunt᷑. uͥsiqͥs it̃rogatꝰ qͥd sit meliꝰ aur̃ anfides. locu¬
tꝰ iusticiã. auto fidẽ p̃poñ. Qd̃ forte tñ ꝯm̃datũ tes¬
te remoto negare cogitat. ⁊ dũ ueritatẽ cupiditas
tiã. aliũndic̃ ore. aliũ corde eligit. Similit̃ iudĩ di¬
centes. scimꝰ qr uerax ẽ. ficte locuti st̃ iꝰtitiã qͥ pa¬
t& eaꝑim̃to iuditii. qͥ dixert᷑ crucifige crucif᷑.¬

Expanded text:
dem veritas eamdem iteravit in tabulis, ut forinsecus admota redirent praevaricatores ad cor. Hanc omnes facile loquuntur, ut si quis interrogatus quid sit melius, aurum an fides, locutus justitiam auro fidem praeponit, quod forte tamen commodatum teste remoto negare cogitat, et dum veritatem cupiditas tiam. Aliud enim dicit ore, aliud in corde eligit. Similiter Judaei dicentes: « Scimus quia verax es , » ficte locuti sunt justitiam, quod patet experimento judicii, quo dixerunt: « Crucifige, crucif
Abbreviated transcription (Latin):
de.⁊ tũ c̃archã dĩ hierłm reuocat. qͣsi oblitꝰ p̃latũ se
oĩb admixtꝰ płis añ archã saltat. ⁊ qr corã archa saltare
ut c̾dit᷑ uulgi mosfuerat. rex se ĩ diui no obseqͥo ꝑsal¬
tũ rotat. Pece ꝗ̃ dñs cunctis singłarit̃ p̃tulit sese sub
dnõ exeq̃ndo minimis ⁊ abiecta exhibendo ꝯtẽpnit. Non
potestas regni ad memoriã reducit᷑. ne subiectoꝵ ocłis

Expanded text:
alem revocat , quasi oblitus praelatum se omnibus, admistus populis ante arcam saltat. Et quia coram arca saltare, ut creditur, vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltum rotat. Ecce quem Dominus cunctis singulariter praetulit, sese sub Domino et exaequando minimis, et abjecta exhibendo contemnit. Non potestas regni ad memoriam reducitur, non su
Abbreviated transcription (Latin):
centoꝵ p̾cipientiũ ppło his qͥ faciebant opꝰ. Lato¬
mi dnr lapidũ cesores. Edẽ aũ lapidũ osores. q̾ ⁊
abea ĩꝗͣ nati st̃ tͣpitudine acdeformitate trans¬
mutare ꝯtendt̃. ac regularit̃ ĩstitutos. unitati
ta utraq mat̾ia. ad montẽ domꝰ dnĩ tͣnsferunt᷑:
pat&e sensꝰ qͥ os hoĩes ĩ monte sr̃bie nat᷑i  qr de

Expanded text:
ntium populo et his qui faciebant opus. Latomos dicit lapidum caesores. Idem autem lapidum caesores, quod et ab ea in qua nati sunt turpitudine ac deformitate transmutare contendunt, ac regulariter institutos unitati ta utraque materies ad montem domus Domini transfertur, patet sensus, quod omnes homines in monte superbiae nati sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ milia ꝑ m̃ses singłos uicissi. ita ũ duob m̃sib es¬
sent ĩdomib suis. Ubi pͥmonotandũ ÷ : q̃ ñ frustra
salomon oꝑariosde oĩ ist ł elegit. Neq erat ulla por¬
tio ppłi de qua ñdigni tanto oꝑe uiri assum̾ent᷑. Quia
nimirũ ñ nc̃ de unastirpe aaton sac̾dotes eligendi st̃.¬

Expanded text:
 millia per menses singulos vicissim. ita ut duobus mensibus essent in domibus suis. Ubi primo notandum quod non frustra Salomon operarios de omni Israel elegit, neque erat ulla portio populi, de qua non digni tanto opere viri assumerentur: quia nimirum non nunc de una stirpe Aaron sacerdotes eligendi, s
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ fusceꝑit c̾atoris. Un ⁊ scđ̾s m̃sis ĩ lege ꝯces¬
occurrere neqͥrent. Ubi nos aptissime desig
siti appłodĩ. ñ potuimꝰ pͥmũ pascha facẽ. qͥ ĩcarne ⁊
sangͥne agni fiebat. Celebmꝰ aũ hodie pascha seđ.
q̃ in corpt᷑ ⁊ sangͥne redep̃toris nr̃i. aqͦqͣsiti ⁊ mun¬
datisumꝰ actũ ÷. Inqͦ aũ loco tẽplũ sit edificat᷑. ĩ li¬

Expanded text:
i suscepere creatoris. Unde et secundus mensis in lege concesoccurrere nequirent. Ubi nos apertissime desisiti a populo Dei, non potuimus primum Pascha facere, quod in carne et sanguine agni fiebat. Celebramus autem hodie Pascha secundum, quod in corpore et sanguine Redemptoris nostri, a quo quaesiti et mundati sumus, actum est. In quo autem l
Abbreviated transcription (Latin):
meruit. ꝑ potestatẽ peccandi qr ñpeccauit. ñ ne
laudandus ẽ ꝓiustitia sua iu B. hoc uolo ut res-¬
pondeas ꝓint̃. llã sidicoeũ tĩ eẽ laudandũ scio
me mentiri. si aut̃ dico laudandũ: timeo ĩfir¬
mare tõẽ quã dixi de angłis. A. Angłi ñ st̃ lau¬
dandi de iustitia qr peccare potuert̃ : s qr ħ¬

Expanded text:
meruit per potestatem peccandi, qua non peccavit: nonne laudandus est pro justitia sua? BOS. Hic volo ut respondeas pro me: nam si dico eum non esse laudandum, scio me mentiri. Si autem dico laudandum, timeo infirmare rationem, quam dixi de angelis. ANS. Angeli non sunt laudandi de justitia sua, quia peccare potuerunt; sed
Abbreviated transcription (Latin):
possũ loqͥ ł ambularer subaudit᷑: siuolo. Si n
ñ sub ĩtelligit᷑ : uoluntas ñ ÷ potestas. s necces¬
sitas. Nam c̃dico qr nolens possũ trahi aut ui
teriꝰ. Qͥppeñ ÷ aliud possũ trahi aut uinci. ꝗͣ
aliꝰ me traħe. ⁊ uincere pot᷑. Possũ ita de &ͦ di¬
cere qr potuit m̃tirt sub audit᷑ si uell&. ⁊ qm̃ ñ
ñdũ sit sic̃ ĩcepimꝰ. Dico gͥ sipeccare ñ potuit.¬
qr sic̃ dicis ñ potuit uelle: ex necc̃itate serua.¬
bit iustitiã. qͣretĩ ex lib̾tate itꝰ erit. Que gͥ gr̃a
illi ꝓiustitia debet᷑ sua. c Solemꝰ tãq drẽ ditĩ ic¬

Expanded text:
possum loqui vel ambulare, subauditur, si volo. Si enim non subintelligitur voluntas, non est potestas, sed necessitas. Nam cum dico quia nolens possum trahi aut vinterius. Quippe non est aliud, possum trahi vel vinci, quam, alius me trahere vel vincere potest. Possumus itaque dicquoniam mentiri non potuit nolens, nec potuit velle mentiri; non minus dici potest nequivisse mentiri. Sic itaque potuit, et non potuit mentiri. BOS. Nunc redeamus ad investigandum de illo quasi nondum sit, sicut incoepim
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ex dõ ꝗͣ natꝰ druirgine. It̾m si pat̾ fuerit in¬
carnatꝰ. ert̃ duo nepotes itͥnitate. qr pat᷑ erit ue¬
chil habeat de hoĩe. nepos tñ erit uͥginis. qr fi¬
liꝰ eiꝰ erit filiꝰ. Que ciã ĩ conuenientia st̃. nͨiincar¬
natione u̾bi contitigt̃. Est ⁊aliũ oͣ magͣ conuem¬
at ĩ carnari filio ꝗͣ aliis ꝑsonis. qr ꝯuenientꝰ sonat
alii. Itẽ hõ ꝓ qͦ erat orat᷑us. ⁊ diabolꝰ ꝗͣ erat expu¬
gnatutꝰ. ambo falsã similitudinẽ dĩ ꝑ ꝓpͥam uo¬

Expanded text:
natus ex Deo, quam natus ex Virgine. Item: si Pater fuerit incarnatus, erunt duo nepotes in Trinitate; quia Pater erit nenihil habeat de homine, nepos tamen erit Virginis, quia filii ejus erit filius: quae omnia inconvenientia sunt, nec in incarnatione Verbi contingunt. Est et aliud cur magis conveniat incarnari Filio, quam aliis personis: quia convenientius sonat alii. Item: Homo, pro quo erat oraturus; diabolus, quem erat expugnaturus; ambo falsam similitudinem Dei per
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoĩẽ in unã ꝯuenire ꝑsonã. B. Sic ÷ uia qͣme
ducis undiq munita roẽ : ut neq ad dext̾am
neq ad sinistͣm uideã nix abilla me posse de¬
clinare. caꝑł X. A. Honegote duco.
s ille de qͦ loqͥmͣ. sine qͦ tuchil poffumꝰ tios ducit.
ubicũq uiã ueritatis tenemꝰ. Utr̃ aũ ille hõ¬
moriunt᷑. nc̃ ĩuestigare debomꝰ. S siadam
moriturꝰ tĩ erat si ñ peccass. multo magis ite
mortẽ patiñ debebit. ĩ qͦ pecc̾m eẽ ñ pot̾it. qr dserit.¬

Expanded text:
et hominem in unam convenire personam. BOS. Sic est via, qua me ducis, undique munita ratione, ut neque ad dexteram, neque ad sinistram videam me ab illa posse declinare. ANS. Non ego te duco; sed ille, de quo loquimur, sine quo nihil possumus, nos ducit ubicunque viam veritatis tenemus. CAPUT X. Quod idem homoriuntur, non investigare debemus: sed si Adam moriturus non erat, si non peccasset, multo magis iste mortem pati non debebit, in quo peccatum esse non poterit, q
Abbreviated transcription (Latin):
exx om̃ib istis facilior ẽ. dõ. ꝗͣ aliĩ duo. ut eo mͦ
potiꝰ deb& assumi. B. Bñ ꝓcidis. A. uer̃ ñẽ. opꝰ
multo labore ut ostendatut. qr mundiꝰ ⁊ hone¬
stius ꝓcreabit᷑ hõille de solo uiro ł femina. ꝗͣ
de cõmiactione utriꝰq sic̃ om̃s alii filii hõiñ.
.B. Suffic᷑. A. Aut desolo uiro. aut desola fe¬
tuitta assum̃dus. B. Aliunde npͣ. A. Qͣccuor¬

Expanded text:
is facilior est Deo quam alii, ut eo modo potius debeat assumi. BOS. Bene procedis. ANS. Verum non est opus multo labore, ut ostendatur quia mundius et honestius procreabitur homo ille de solo viro vel femina, quam de commistione utriusque, sicut omnes alii filii hominum. BOS. Sufficit. ANS. Aut ergo de solo viro, aut de sola femina assumendus est. BOS. Aliunde non po
Abbreviated transcription (Latin):
Aͦmͦ ⁊̃ ĩputabi mꝰ nr̃am salutẽ eiꝰ gr̃e. si nossal¬
uat necessitate.o.u. A. Est necessi¬
tas q̃ bñ facienti gr̃am aufert aut minuit: ⁊ ẽ.
necessitas ꝗͣ maior bñficio grã debet᷑. Cũ ti ali¬
qͥs ea neẽcitate cui sub iac& ĩuitꝰ bñfacit. aũ
nulla aũ minor illi grã debet᷑. Cũ uͦ ipse spon¬
gente illã suscip̃ ⁊ seruat. s gratis. Nã siꝗͥ
hodie sponte ꝓ mutis eras ce dat̾um eadem
uoluntate. crasdas. ꝗͣuis necẽe sit te crasda.¬

Expanded text:
mus salutem ejus gratiae, si nos salvat necessitate? ANS. Est necessiuae benefacienti gratiam aufert aut minuit; et est necessitas, qua major beneficio gratia debetur. Cum enim aliquis ea necessitate, cui subjacet invitus, benefacit, aut nulla, aut minor illi gratia debetur. Cum vero ipse se spongente illam suscepit aut servat, sed gratis. Nam si quod hodie sponte promittis te cras daturum eadem cras voluntate das, quamvis necesse sit te cras
Abbreviated transcription (Latin):
mine quẽ q̃rimꝰ. Utrũ aut̃ de uirgine: an
n uirgine digniꝰ fiat : ñ ẽ.opꝰ disputare.
s sine oĩ disputatione asserendũ ẽ. qr dm̃
qͣ diximꝰ aut uanũ aliqͥd siẽ nubes. q dixisti
infide les nob obie̾e. B. Nichil solidiꝰ. A. singe

Expanded text:
minem quem quaerimus. Utrum autem de virgine, aut de non virgine dignius hoc fiat, non est opus disputare; sed sine omni dubitatione asserendum est quia dequod diximus; aut vanum aliquid, sicut nubes: quod dixisti nobis infideles objicere? B
Abbreviated transcription (Latin):
tate᷑. ꝙr dio qr male conuenit. ut q̃ admodũ
tẽ. qm defemina tm̃ malũ ꝓcessit : oport& ut
ad reformandã spt ear̃. de muliere tm̃ bonũ
erit tantiboni. hocqͦ pinge. Si mulier. ꝗͣ
fecit ds de uiro sine femina. factaẽ de uirgine.
contienit tialde ut hic qͦ qͥ fi&e defemina sine uiro:
fiat de uirgitie. S de pirturis q̃ posst̃ pingi

Expanded text:
ia valde convenit ut quemadmodum m, quoniam de femina tantum malum processit, oportet ut ad reformandam spem earum, de muliere tantum bonum erit totius boni. Hoc quoque pinge: Si mulier, quam fecit Deus de viro sine femina, facta est de virgine; convenit valde ut vir quoque, qui fiet de femina, sine viro fiat de virgine. Sed de
Abbreviated transcription (Latin):
Obtionẽ laban datã libent᷑ arripuit.⁊ ita uͥ ia¬
cobpostulabat faciens. triu̾dier᷑ it᷑ ĩt̃ iacob ⁊ fili
ossuos seꝑauit. neqͥs ex u cinitate pecoris nasc̾e¬
tur dolꝰ lta iacob nouã strophã cõm̃tatꝰ ẽ. ⁊ ꝯtra
nat᷑ã albi ⁊ nigͥ pecoris natali arte pugnaũ. Res

Expanded text:
Optionem Laban datam libenter arripuit, et ita ut Jacob postulabat faciens, trium dierum iter inter Jacob et suos filios separavit, ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur dolus. Itaque Jacob novam stropham commentus est, et contra naturam albi et nigri pecoris naturali arte pugnavit. Tres
Abbreviated transcription (Latin):
lia ñ ĩfirmis ocuł m̃tis ꝑ ea q̃factast̃ ĩtellectuꝯ
spiciat. ⁊ sẽpit̾nã dĩ uͥtutẽ acdiuinitatẽ in effa¬
bilit̾ cernat. uacare uult ab oĩ negotio.⁊ iõst̾ił ꝑma
Affectando n ociũ. qͦstudia ꝯtẽplatoĩsignescunt:
gn̾e pomi opitiari qͦsdã scio qͥ acceptũ ĩ escã st̾ilib
feminis fecunditatẽ parit. ⁊ iõ institisse rachel ũ
donauerit. niħ ẽ. qͣ de mandragora tale aliqͥd sus¬
picet᷑. qͣle ĩnulla feminia txꝑtisumꝰ. Cũ n mala
ore scientia. q̃ doc⁊ nͥtute sradicũ. ⁊ potestatt̃ her¬

Expanded text:
 mentis per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciat et sempiternam dei uirtutem ac diuinitatem ineffabiliter cernat, uacare uult ab omni negotio et ideo sterilis. adfectando quippe otium, quo studia contemplationis ignescunt, nere opinari quosdam scio quod acceptum in escam sterilibus feminis fecunditatem pariat, et ideo institisse Rachel ut donaverit, nihil est quod de mandragora tale aliquid suspicemur, quale in nulla femina experti sumus. Cum enim mala ore scientia, quae docet uirtutes radicum et potestates her
Abbreviated transcription (Latin):
te decorticans uariũ uͥgarũ fecit colorẽ. uͥ ubiãp¬
iacob tp̃s qͦ pecora ascendebant᷑. ⁊ c̃pꝰ calorẽ diei
ad potandũ auida ꝑgebant. discolores uͥgaspone¬
bat ĩcanalib. ⁊ admissis arietib ⁊ hircis. ĩ ipã po¬
tandi auiditate oues ⁊ capͣs faciebat ascendi. uͥ ex
duplici desid̾io dũ zauide bibt̃. tascñdunt᷑ ama¬
rib talesfetꝰ ꝯciꝑent. q̃les ũbras arietũ ⁊ hiraoꝵ
dest̾ ascendentiũ ĩaqͣrũ speculo ꝯtẽplabantur.
Exu̾gis nĩcanalib positis uariꝰ erat imaginũ co.¬
lor. Nec mix̃ hanc ĩ ꝯceptu feminar̃ eẽ natam.

Expanded text:
loca discorticans, varium virgarum fecit colorem. Jacob tempora quibus pecora ascendebantur, et post calorem diei ad potandum avida pergebant: discolores virgas hic ponebat in canalibus, et admissis arietibus et hircis in ipsa potandi aviditate oves et capras faciebat ascendi, ut ex duplici desiderio, dum avide bibunt et ascenduntur a maribus, tales fetus conciperent, quales umbras ariedesuper ascendentium, in aquarum speculo contemplabantur. Ex virgis enim in canalibus positis, varius erat etiam imaginum color. Nec mirum hanc in conceptu feminarum esse naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
salute mundi ad arborẽ crucis ĩ molatꝰ ẽ. ħͥ ẽ filiꝰ qui
ẽ eu̾gelĩ testimoniũ. qͣ uelut oleũ fidelib ĩsignũ
dat᷑. Uitulũ õ lacte ⁊ butiro apposuit. qi nͨ corpꝰdñi¬
sine lacte legis. nͦ h sine eu̾głio eẽ pot̃. Tria sata de¬
q sara subcineritios panes facit. T̃ res filiosnoe sig̾cant.¬

Expanded text:
salute mundi ad arborem crucis immolatum est. Hic est vitulus qui evangelicum est testimonium, quod velut oleum fidelibus in signum datur. Vitulum cum lacte et butyro apposuit, quia nec corpsine lacte legis, nec hoc sine Evangelio esse potquibus Sara subcinericios panes facit, tres filios sign
Abbreviated transcription (Latin):
saccũ erat sciphꝰ. doctͥna intͣ legẽ. luc̾na int᷑
modiũ. Missus tñ ananias maniũ posuit. mar¬
suppiũ soluit. ⁊ argentũ resplenduit. ⁊ deci¬
dentib sqͣmis qͣsi sacci uincuł. soluto sacco .i.
deposito legis uelamine. ad eptꝰ ẽ. grẽ lib̾tatẽ.
⁊ reuelata facie sermonis. eu̾głiũ p̃dicat.
Aus. Multũ mout qͥd sibiuelit ħ actioioseph. qͣfr̃s
suos donͤ eis aꝑir& quistẽt. totiens ludificaũ.: tan¬
ta expectõe suspendit qͥ lic tantofit suauiꝰ c̃ le¬

Expanded text:
saccum erat scyphus, doctrina intra legem, lucerna intra modium. Missus tamen Ananias manum imposuit, marsupium solvit, et argentum resplenduit, et decidentibus squamis, quasi vinculis, soluto sacco, id est deposito legis velamine, adeptus est gratiae libertatem, et revelata facie sermonis Evangelium praedicat. magis mouet quid sibi uelit ista actio Ioseph qua fratres suos, donec eis aperiret quis esset, totiens ludificauit et tanta expectatione suspendit: quod licet tanto sit suauius cum le
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ ĩpletũ. qr abundante doct̾ͥna apłica septiformi
spũ ministͣta. diuina dispotoẽ ꝑsingłas urbes. epĩ
doctores ordinati st̃ qͥ abundantie doctͥne diuinitꝰ
sibi collate. libros scõs scͥpsert̃. q abundante fame
u̾bi ⁊ deficientib doctorib ĩdigentiã nr̃a refic̾emus.

Expanded text:
idemus impletum: quia abundante doctrina apostolica, septiformi Spiritu ministrata, divina dispositione per singulas urbes episcopi et doctores ordinati sunt, qui abundantia doctrinae divinitus sibi collatae libros sanctos scripserunt, quibus abundante fame verbi, et deficientibus doctoribus, indigentiam nostram reficeremus.
Abbreviated transcription (Latin):
Solent ebriosi h testimoniũ ad hib̾e sibi ĩpatͦci¬
niũ ꝓpt̾ ioseph. qͥualde sapiens cõm̃dat᷑. S hoc
u̾bũ ꝓsaturitate ponr̃. ĩ scͥpturis. Uñ uisita
donũ dĩ ꝯmemorat᷑: appar& hanc ebrietatẽ sa-¬
turitatẽ sig̾rare. Namita ĩ ebriari. uͥ ĩebri¬
antur ebriosi. nͦ ipĩ t̾re utileẽ. qn̾ maiore
humore ꝗ sufficit corrãpit᷑. si c̃uita ebriosi qͥ ñ
sacietate se repl&. s mĩgit diluuio. Iss.

Expanded text:
Solent ebriosi hoc testimonium adhibere sibi in patrocinium propter Joseph, qui valde sapiens commendatur. Sed hoc verbum pro saturitate ponitur in Scripturis, unde psadonum Dei commemoratur; apparet hanc ebrietatem saturitatem significare: nam ita inebriari ut inebriantur ebriosi, nec ipsi terrae utile est; quoniam majore humore quam sufficit, corrumpitur; sicut vita ebriosi, qui non satietate se replet, sed mergit diluvio. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ruisse sepe seͥptura testat᷑.s pꝰea angłos fuisse
ẽ. ꝗͣ senũ.⁊ si senes appellent᷑ seniores. Uñ si scđ̾m
medicos senioꝵ uir de muliere seniore filios fac̾e
acciꝑe possumꝰ. E mortuũ enĩ corpꝰ. ñ oiõ ad gn̾ati¬
onẽ erat. si mulier iuuenrł etatis fuiss&. s de ꝓ¬
uecta etate gen̾are ñ pot̾at. Decethura t pꝰea
nex de femina ꝓuectioris etatis. ⁊ si muliebria
ꝯtiugt̃ ei gn̾are ñ possit. de iu uencła possit. Rur¬
sũ mulier ꝓuecte etatis. ⁊ si ad huc muliebria ꝯ¬
cũ sepedr̃ u̾de se mini me p̾sumat.⁊ totã se ĩdiui¬
ne spei fidutia tͣnferat: despic̃.⁊ cessante studio.

Expanded text:
angelos fuisse est quam senum, etsi senes appellentur seniores. Unde, secundum medicos, senior vir de muliere seniore filios faceaccipere possumus. Emortuum enim corpus non omnino ad generationem erat, si mulier juvenilis aetatis fuisset: sed de provecta aetate generare non poterat: de Cethura enim postea nex de femina provectioris aetatis etsi muliebria contingant ei generare non possit, de juvencula autem possit. Rursus mulier provectae aetatis, etsi adhuc muliebria ccum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio,
Abbreviated transcription (Latin):
appetunt. s ad m̃bra illiꝰ miserando descñdt᷑. qͥ an¬
głi ascñdñtes ⁊ descñdñtes demonstͣnt. Hinc mor¬
ses crebꝰ tab̃nadm ĩtͣt. ⁊ exit. ⁊ qͥ ĩtꝰ ad ꝯtẽplatõem
rapit᷑ fors ĩfirmantiũ negotiis urget᷑. Intꝰ archa¬
na ꝯsid̾at. foris onera carnaliũ portat. qͥde dubiis
sẽꝑ ad tab̃nacłm recurrit. corã testam̃ti arca dum̃
ꝯsulit. exẽplũ doctorib p̾bens. ũ c̃foris ãbigt̃ qͣ dis¬
ponant. ad m̃tẽ qͣsi ad tab̃nacłm redeatit. ⁊ uelut
corã testam̃ti archa dnt̃n ꝯsulant. deqͥ dubitant
ap̃se intꝰ sacͥeloquii paginas reqͥrentes. ls̃s.¬

Expanded text:
appetunt, sed ad membra illius miserando descendunt: quod angeli ascendentes descendentesque demonstrant. Hinc Moses crebro tabernaculum intrat, et exit; et qui intus ad contemplationem rapitur, foris infirmantium negotiis urgetur; intus arcana considerat, foris onera carnalium portat. Qui de dubiis semper ad tabernaculum recurrit, coram testamenti arca Dominum consulit, exemplum rectoribus praebens, ut cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem quasi ad tabernaculum redeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, de quibus dubitant, ap
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am uagato ẽs ad illicita ꝑtͣhunt. Scĩ aũ laborio.¬
siꝰ dormiunt qñ uigilant. qr ĩ eo qͥactões scłi dorit
deserentes suꝑant. cotidieꝯtͣ seipsos pugnant. te
tñs ꝑ neglegentiã torpeat. ne sub acta otio ad de¬
sidia sr̃na frigescat. ne ipĩs plꝰ iusto deseruiat. ne

Expanded text:
 laboriosius dormiunt, quam vigilant, quia in eo quod actiones saeculi deserentes superant, quotidie contra se ipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat; ne sub arcto otio ad desideria superna frigescat; ne ipsis plus justo deserviat; ne
Abbreviated transcription (Latin):
catũ fidĩ qͦ c̾dentiũ aiẽ salutis signo signant᷑. fronti¬
b q ⁊ cordib trĩs ꝑ signũ crucis fig̾a et̾ni regis expͥ¬
mit᷑. Induit᷑stola bissina .i. carne scã. bissõsplendi¬
diore ⁊ stola ĩmortalitatis. Accep̃qͦ torquẽ auream
.i. itellectũ boñ. Preco añcedit eũ .i. ioħs baptista¬

Expanded text:
cet fidei, quo credentium animae salutis signo signantur, frontibusque et cordibus nostris per signum crucis figura aeterni regis exprimitur. Induiturque stola byssina, id est, carnem sanctam bysso splendidiorem, et stolam immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est intellectum bonum. Praeco ante eum
Abbreviated transcription (Latin):
duci ⁊ tenrri. Iss. Expectatis aũ. ult᷑ septẽbi
aliis: rur.di.co. Uimissa colũba ꝓpt̾ senariã
oꝑationẽ. spũał oliue fructuosũ surculũre¬
tulit. sig̾cans multos extͣ eccłam baptizatos.¬
⁊ sipinguedo caritatis defuerit. post̾i̾oretpr̃
ĩ ore colũbe tanꝗͣ iosculo pacis adunitatis socie¬
ẜtateꝰ reduci.

Expanded text:
septem dies alios, dimissa columba propter septenariam operationem spiritualem, olivae fructuosum surculum retulit, signans multos extra Ecclesiam baptizatos, si pinguedo charitatis non defuerit, posteriore tempore in ore columbae, tanquam in osculo pacis, ad unitatis societatem reduci.
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ. ⁊ ĩ ostiis int̾iorib eedempicture siue cela¬
ture st̃ facte. pat&eq ratio figure. qͣre easdẽ ip¬
sas picturas. ⁊ celaturas. eosdẽ cherubĩ. pͥma tẽ¬
pli ianua. qͦs⁊ ĩteriora recipiat. Quia nimir̃. ead
archana fidei. spei ⁊ caritatis. q̃ sullimes qͥq ⁊ ꝑ
fecti sublimit᷑ caprunt. queq õs electi ĩ celis plene in
diuina uisione ꝑcipiunt: ⁊̃ catheciz andis rudib ꝓsuc¬

Expanded text:
domus et in ostiis interioribus eaedem picturae sive caeladomus et in ostiis interioribus eaedem picturae sive caelaturae sunt factae; patetque ratio figurae, quare easdem ipsas picturas et caelaturas, eosdemque Cherubim prima templi janua quos et interior recipiat: quia nimirum eadem arcana fidei, spei et charitatis, quae sublimes quique ac perfecti sublimiter capiunt, quaeque omnes electi in coelis plene in divina visione percipiunt, etiam catechizandis rudibus qui