comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scriptis inueniuntur prolata
Quorũ quaedã nec tibi nocere nec
fauere uidentur. ne comnino ad
rẽ p̃sentis disputationis ꝑtinent
quod certissime ignorantiae it¬
diciũ ẽ. Quaedã uero sicate po¬
nuntur ut tamen nobiscũ agañ.
& tibi repugnare aꝑta ueritate
probantur. Qđ ut p̃diximus
stultitiue ñminimeres. ẽ tear¬
ma aduersario ministrare
quaedã autẽ ita ꝓtulistiut tamen
nisi corrũ peres tenullomodo
adiuuare uiderentur. qđ omni¬
nomaliuolae conscientiae uitiũ
eẽ dinoscitur. Quorũ primout
diximus teignorantẽ in altero
indoctũ. intertio uero maliuolũ
ostendisti. Mirandũ ergo ẽ. uel
magis dolendũ. Cur audeas scõ¬
rũ patrũ lucidissima testimonia
corrũ pere. Inmutare & in aliũ
trans ferre sensũ quam illiqui
scripserunt posuerunt sicut
paulo ante tefecisse probauimus
& inmultis tuarũ lit terarũ locis
inueniri potest. Des cõnamq atds¬
nasio testimoniũ posuistiqđ tuã

Expanded text:
scriptis inveniuntur prolata, scriptis inveniuntur prolata, quorum quaedam nec tibi nocere, nec favere videntur, nec omnino ad rem praesentis disputationis pertinent; quod certissimae ignorantiae indicium est. Quaedam vero sic a te ponuntur, ut tamen nobiscum agant, et tibi repugnare aperta veritate probantur; quod, ut praediximus, stultitiae non minimae res est, te arma adversario ministrare. Quaedam autem ita protulisti, ut tamen, nisi corrumperes, te nullo modo adjuvare viderentur; quod omnino malevolae conscientiae vitium esse dignoscitur: in quorum primo, ut diximus, te ignorantem, in altero indoctum, in tertio vero malevolum ostendisti. Mirandum ergo est, vel magis dolendum, cur audeas sanctorum Patrum lucidissima testimonia corrumpere, immutare et in alium transferre sensum quam illi qui scripserunt, posuerunt, sicut paulo ante te fecisse probavimus, et in multis tuarum litterarum locis inveniri potest. V. De sancto namque Athanasio testimonium posuisti quod tuam
Abbreviated transcription (Latin):
do potest quod ex conceptu prõ¬
diss&. Ds̃ enĩ filiũ suũ unigenitũ
genuit. Non ex alterius conceptu
cuius lib& atq eundẽ uirgo sacra
despũ scõ concepit. Dequã ipse
filius dĩ quasisponsus dethalamo
ꝓcessit. Aut quae natura ꝑpo
tentiã dĩ facta ẽ quod ẽ Anilla
per quã omnia facta suNt. Aut
illa quae nouissimis temporib
ex uirgine facta concipitur: ex¬
positorẽ tealienorũ dictorum
iuctitas cũ uixumquã tua rec¬
te proferre potueris. Mequoq
arguis qui ubi recte arguendus
sum emendari non refugio sed
potius desiderb & multũ opto.
sed sunt pleriq quidũ alios rep̃¬
hendere cupiunt omnino magis
suc̃ imperitiã ostendunt quae
forte occulta fuiss& si tacuis sep
sicut scriptũ ẽ stultus si tacuerit
sapiens reputabitur. Erandis
enĩ ẽstultitia uellete proferre
testimoniũ qđ ꝑ omnia contra
tem&ipsũ eẽ manifestũ .ẽ. Trib
nũq modis testimonia intuis

Expanded text:
do potest, quod conceptu proddo potest, quod conceptu prodiisset? Deus enim Filium suum unigenitum genuit; non ex alterius conceptu cujuslibet; atque eumdem Virgo sacra de Spiritu sancto concepit, de qua ipse Filius Dei, quasi sponsus de thalamo, processit. Aut quae natura per potentiam Dei facta est quod est? An illa per quam omnia facta sunt, aut illa quae novissimis temporibus ex Virgine facta concipitur? Expositorem te alienorum dictorum jactitas, cum vix unquam tua recte proferre potueris. Me quoque arguis, qui ubi recte arguendus sum, emendari non refugio, sed potius desidero et multum opto: sed sunt plerique qui, dum alios reprehendere cupiunt, omnino magis suam imperitiam ostendunt, quae forte occulta fuisset si tacuissent, sicut scriptum est: Stultus, si tacuerit, sapiens reputabitur . Grandis est enim stultitia velle te proferre testimonium quod per omnia contra temetipsum esse manifestum est. Tribus namque modis testimonia in tuis
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis denegatio ẽ. Sed reue¬
ra in carnatũ dicimus unigenitũ
filiũ dĩ secr&o illomysterio quod
ipsesolus nouit. Nostrũ namq
ẽ credere illius nosse. Quod tũ
omnino oblitus conaris illud ra¬
tione inuestiguri. quod fide uene¬
rari debuis ses. Credere enĩ tuũ
es s& quod ds̃ dĩ uerbũ totũ suscipi¬
ens quod hominis ẽuerus. homo
factus sit & ad sumptahumanitas
totũ accipiens quod dĩ ẽ. aliud quã
ds̃ eẽ nom possit. Mihiquoq obicis
non recte intellexisse. Dequapa¬
turabeatus gregorius dixiss& cũ
ait. Aliud ẽhomines natos gratiã
adoptionis accipere. aliud unum
singuraliter ꝑdiuinitatis poten¬
tiã dm̃ ex ipso conceptu prodisse:¬
& gratias agis quod tu eandẽ senten¬
tiã melius intellexisses eãq de
diuinitate non dehumanitate
dictã eẽ adfirmas. sed quis sit
quiper potentiã diuinitatis ds̃
conceptus sit agnosce. Nã dediui¬
na filii dĩ natiuitate dici quomo¬

Expanded text:
veritatis denegatio est. Sed reveveritatis denegatio est. Sed revera incarnatum dicimus unigenitum Filium Dei secreto 849 illo mysterio quod ipse solus novit. Nostrum namque est credere, illius nosse. Quod tu omnino oblitus conaris illud ratione investigare quod fide venerari debuisses: credere enim tuum esset quod Deus Dei Verbum, totum suscipiens quod hominis est, verus homo factus sit, et assumpta humanitas, totum accipiens quod Dei est, aliud quam Deus esse non possit. IV. Mihi quoque objicis non recte intellexisse de qua natura beatus Gregorius dixisset, cum ait: « Aliud est homines natos gratiam adoptionis accisingulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodisse» Et gratias agis quod tu eamdem sententiam melius intellexisses, eamque de divinitate, non de humanitate dictam esse affirmas. Sed quis sit qui per potentiam divinitatis Deus conceptus sit, agnosce. Nam de divina Filii Dei divinitate dici quomo
Abbreviated transcription (Latin):
Quiigitur praesumunt dicere dei
forũ hominẽ eũ esse : & non potius
inhumanatũ dm̃ necessario sub¬
cumbur anathemati. Miror
uero quare introducere nouum
Nuncupationis in xp̃o nomen non
timeas cũ hoc ipsum antecessores
tui her&iciusur pantes ab ecclesiae
fuis sent cõmunione diuisi. At
namq idẽ beatus cirillus. Cauea¬
mus ergo dexp̃o dicere propter
ad sumentẽ ueneror ad sũptũ.
& propter inuisibilẽ ad oro uisi¬
bilẽ. Horrendũ uero suꝑhoc
&icc̃ illud adicitis qui susceptus
ẽ cũ eo. qui suscepit connuncu¬
patur ds̃. Quienĩ haec dicit diui¬
dit in duos xp̃os eũ quiunus. ẽ.
Hominẽ seor sũ in partẽ & dm̃
similiter in partẽ constituens.
euidenter enĩ diuidit unitatem
Non ergo alter cũ altero coadora¬
tur aut connuncupatur ds̃. sed
unus intellegitur xp̃s ihs̃ filius
dĩ unigenitus. una seruitute cũ
propria carne uenerandus. ubi
enĩ ẽ nuda nuncupatio ibi solidae

Expanded text:
Qui igitur praQui igitur praforum hominem eum esse, et non potius inhumanatum Deum, necessario succumbunt anathemati. » III. Miror vero quare introducere novum nuncupationis in Christo nomen non timeas, cum hoc ipsum antecessores tui haeretici usurpantes ab Ecclesiae fuissent communione divisi. Ait namque idem beatus Cyrillus: « Caveamus ergo de Christo dicere: propter assumentem veneror assumptum, et propter invisibilem adoro visibilem. » Horrendum vero super hoc etiam illud adjicitis: « Qui susceptus est, cum eo qui suscepit, connuncupatur Deus. » Qui enim haec dicit, dividit in duos Christos eum qui unus est, hominem seorsum in partem, et Deum similiter in partem constituens; evidenter enim dividit unitatem. Non ergo alter cum altero coadoratur aut connuncupatur Deus; sed unus intelligitur Christus Jesus Filius Dei unigenitus, una servitute cum propria carne venerandus: ubi enim est nuda nuncupatio, ibi solidae
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quid ad filiũ dĩ diuinitatem
uel humanitatẽ pertineat non
intellego. Quod uero ut p̃dixi¬
mus gestare eũ diuinitatẽ dicis
Audiquid prohoc mercedis accipi¬
as a scĩs & catholicis uiris qui con¬
trahancheresim tuã multa dis¬
putare solebant. Siquis inquius
p̃sumit dicere deiforũ hominẽ
xp̃m & non potius dm̃ uere eẽ sicut
filiũ unũ naturae secundũ qđ fac¬
tũ .ẽ. uerbũ caro. & cõmunicauit
proxime nobis sanguine & carne
anathema sit. Haec enĩ ẽ hic i
p̃senti merces laboris tui. Qualis
autẽ futura sit ab eodem ipso
quem in tantũ humiliareniteris
ut omnẽ eiueritatẽ fili&atis &
potestatẽ dĩtatis adimere conaris
tuipse probabis. Quando ante tri¬
bun al eius iudicandus ad stabis
Subiungunt quoq praefatipatres
de eadẽ redicentes. Nonsicut in
nobis inhabitat ds̃ sic & in xp̃o.
Ds̃ enimerat ipse naturaliter ap¬
parens. secundũ nos unusq & so¬
lus filius & quando factus ẽ caro

Expanded text:
hoc quid ad Filii Dei divinitatem hoc quid ad Filii Dei divinitatem vel humanitatem pertineat, non intelligo. Quod vero, ut praediximus, gestare eum divinitatem dicis, audi quid pro hoc mercedis accipias a sanctis et catholicis viris qui contra hanc haeresim tuam multa disputare solebant . « Si quis, inquiunt, praesumit dicere Deiforum hominem Christum, et non potius Deum vere esse, sicut Filium unicum natura, secundum quod factum est Verbum caro, et communicavit proxime nobis sanguine et carne, anathema sit. » Haec enim est hic in praesenti merces laboris tui. Qualis autem futura sit ab eodem ipso quem in tantum humiliare niteris, ut omnem ei veritatem filietatis et potestatem Deitatis adimere coneris, tu ipse probabis quando ante tribunal ejus judicandus astabis. Subjungunt quoque praefati Patres de eadem re dicentes: « Non sicut in nobis inhabitat Deus, sic et in Christo. Deus enim erat ipse naturaliter apparens secundum nos unusque et solus Filius, et quando factus est caro.
Abbreviated transcription (Latin):
uelut in homine cõmuni. quide
scã uirgine natus. ẽ. habitarit pe
dm̃ homoxp̃s habitatorẽ possede¬
recredatur. Quãuis enĩ uerbum¬
habitar& in nobis & dictum sit
in xp̃ohabitare omnem pleni¬
tudinẽ dĩtatis corporaliter.
Tamen intellegimus eũ qđ caro
factus ẽ. Non sicut inscĩs habita¬
re dicitur. Nectalẽ in ipso habi¬
tationẽ factã diffinire tempta¬
mus. sed unius iuxtanaturã nec
in carnemutatus. talẽ sibi fecit
habitationẽ qualẽ anima homi¬
nis habere creditur in ꝓprio
corpore. Vnus igitur. ẽ xp̃s fili¬
us dñs noster non uelut coniunc¬
tione qualib& & unitate dignita¬
tis. & uuctoritate hominis ha¬
bentis addm̃. quẽ tu soles coniunc¬
tũ dõ siue ad plicatũ uocitari di¬
uinitatem quoq gestare. Et
nescio quo insolito uerbo usus di¬
uinitatẽ liniare dicis. Hiniare enĩ
uulgo dicitur depingendis uel
sculpendis imaginib uel cuiusq
operis figuris exprimendis sed

Expanded text:
velut in homine communi, qui de velut in homine communi, qui de sancta Virgine natus est, habitarit; ne Deum homo Christus habitatorem possidere credatur. Quamvis enim habitaverit in nobis, et dictum sit in Christo habitare omnem plenitudinem Deitatis corporaliter : tamen intelligimus Verbum quod caro factum est, non sicut in sanctis habitare dicitur; nec talem in ipso habitationem factam definire tentabimus. Sed unitus juxta naturam, nec in carnem penitus commutatus, talem sibi fecit habitationem, qualem et anima hominis habere creditur ad proprium corpus. Unus igitur est Christus Filius Dominus noster, non velut conjunctione qualibet et unitate dignitatis et auctoritate hominis habentis ad Deum, quem tu soles conjunctum Deo, sive adoptatum vocitare, divinitatem quoque gestare, et, nescio quo insolito verbo usus, divinitatem liniare dicis. Liniare enim vulgo dicitur de pingendis vel sculpendis imaginibus, vel cujusque operis figuris exprimendis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cũpatiuũ: Ita enĩ quidã nestoria¬
nus contracatholicã fidẽ dispu¬
fingens erat cũ concepto & for¬
mato quagratia & scũm illam
uirginẽ dĩ gen&ricẽ appellamus.
Nontam quã dm̃ generat sedtam¬
quãc̃ hominẽ unitũ dõ qui finxit
cũ. Quid autẽ aliud ẽ quod & tu
dicis dĩ uerbũ habitasse in homi¬
ne ad sumpto quasi in templo quo¬
dam non sicut euangelista ait
uerbũ caro factũ ẽ. secundũ dñi
inquis mandatũ gestabat diui¬
nitatẽ & habitator ẽ templi sui.
Sed longe uliud ẽ dm̃ habitas se
in sc̃is aliud uero ipsũ dm̃ hominẽ
factũ atq ex ducb substantiis unã
ut ait beitus cirillus. sicut uiri
scĩ ficati & uerbo coniuncti. cõmu¬
nẽ curnẽ xp̃i ꝑcipimus. aut sicut
diuinã possidentis habitationẽ
sed ut uere uiui ficatricẽ & ipsius
uerbi ꝓpric̃ factã uitae Nutura¬
liter & ds̃ existut. Et clibi sed
nec illud dicimus quod dĩ uerbũ

Expanded text:
cupativum. Ita 848 quidam Nestoriacupativum. Ita 848 quidam Nestorianus contra catholicam fidem dispufingens, erat cum concepto et formato: qua gratia et sanctam illam Virginem Dei genitricem appellamus: non tanquam Deum generet, sed tanquam hominem unitum Deo, qui finxit eum. » Quid autem aliud est, quod et tu dicis, Dei Verbum habitasse in homine assumpto, quasi in templo quodam, non sicut evangelista ait: Verbum caro factum est ? « Secundum, inquis, Domini mandatum gestabat divinitatem, et habitator est templi sui. » Sed longe aliud est Deum habitasse in sanctis: aliud vero, ipsum Deum hominem factum, atque ex duabus substantiis unam ut ait beatus Cyrillus, sicut viri sanctificati et Verbo conjuncti communem carnem Christi percipimus, aut sicut divinam possidentis habitationem; sed ut vere vivificatricem et ipsius Verbi propriam factam vitae naturaliter et Deus existat. » Et alibi : « Sed nec illud dicimus, quod Dei Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
dicere huiuscemodi uerba. Si
enĩ inquis idem redẽptor nos ter
in forma serui ut uos uultis uerus
.ẽ. filius dĩ. hoc ipsũq: iterũ atq
iterũ rep&is ut perspicuete hoc
nolle intellegatur quod nos uelle
repraehendis. Siergo illehomo
qui ex diuina scĩ sp̃s operationẽ
& gloriosa beatae uirginis castita¬
te conceptus ẽ & natus Non ẽ ue¬
rus ut tu adseris filius dĩ. nec uerus
ds̃. Quid super ẽ nisi ut illa beata
uirgo nequaquã sit uera dĩ gene¬
trix. sed nuncupatiua. quiasi ille
qui ex eanatus ẽ nuncupatiuus. ẽ
ds̃ &ium & illa quue genuit nun¬
cupatiua ẽ non uera dĩ gen&rix
Et hoc quã impiũ sit dicere: totius
mundi latitudine in qua xp̃s reg¬
onat. & colitur manifestissime n¬
conꝓbatur. Nã & hoc ipsũ beato
cirillo alex andrino ep̃o abher&icis
obiciebatur scilic& bedtã uirgi¬
nem non eẽ dĩ gen&icẽ sed apel¬
lari: sicuti &uos modo sol&is dice¬
filiũ dĩ sed appellari quasi nun¬

Expanded text:
semel dicere hujuscemodi verba: « Si semel dicere hujuscemodi verba: « Si enim, inquis, idem Redemptor noster in forma servi, ut vos vultis, verus est Filius Dei. » Hoc ipsum quid iterum atque iterum repetis? Ut perspicue te hoc nolle intelligatur quod nos velle reprehendis. Si ergo ille homo qui ex divina sancti Spiritus operatione et gloriosa beatae Virginis castitate conceptus est et natus, non est verus, ut tu asseris, Filius Dei, nec verus Deus; quid superest, nisi ut illa beata Virgo nequaquam sit vera Dei genitrix, sed nuncupativa. Quia si ille qui ex ea natus est nuncupativus est Deus, etiam et illa quae genuit nuncupativa est, non vera Dei genitrix. Et hoc quam impium sit dicere, totius mundi latitudine in qua Christus regnat et colitur, manifestissime comprobatur. Nam et hoc ipsum beato Cyrillo Alexandrino episcopo ab haereticis objiciebatur, scilicet beatam Virginem non esse Dei genitricem, sed appellari: sicuti et vos modo soletis diceFilium Dei, sed appellari, quasi nun
Abbreviated transcription (Latin):
egitur bextũ hieronimum
fortissimum contraher&ucas
prauitates ec clesiae xp̃i athl&ũ
dixisse omni studio seintende¬
re ut hostes xp̃i illius essent &
hostes Quod &iã prosum ma
laude nonsolũ ille uerũ &iã om¬
nes catholicae fidei defensores
sibi ã dõdatum munus reputa¬
bant. Vnde & egotantillus eccle¬
sia e xp̃i uernaculus in ꝓperia mei
nominis patienter suffero Quia
meae paruitatis modulo multũ
ẽ delectabile. & guudiã plenum
communs habere hostes cũ dño
ẽ sapientia & laudare perfecta ẽ.
beatitudo. Nosse uero uita ae¬
terna. Sicut ec ontrario non
amasse profundissima. ẽ. stul¬
titia. Eius autem gloriue aliquid
subtrahere uelle ultima. ẽ. mise¬
ria & illũ ignorare mortis. ẽ.
perp&uue periculũ. Obicis ergo
hucdicam. Non solũ ego uerũ
&iã omnis scã dĩ ecclesia cũ apos¬
tolis & omnib: catholicis doctorib
in tota orto doxae fidei caelebra¬
tione dicit credit & p̃dicat fidu¬
cialiter: Nec tibi semel sufficit

Expanded text:
egitur beatum Hieronymum fortissimum contra haereticas pravitates Ecclesiae Christi athletam dixisse: omni studio se intendere, ut hostes Christi illius essent et hostes. Quod etiam pro summa laude non solum ille, verum etiam omnes catholicae fidei defensores sibi a Deo datum munus reputabant. Unde et ego tantillus Ecclesiae Christi vernaculus improperia mei nominis patienter suffero, quia meae parvitatis modulo multum est delectabile, et gaudium plenum, communes habere hostes cum Dominest sapientia, et laudare perfecta est beatitudo, nosse vero vita aeterna: sicut e contrario non amasse profundissima est stultitia; ejus autem gloriae aliquid subtrahere velle ultima est miseria: et illum ignorare mortis est perpetuae periculum. II. Objicis ergo huc dicam. Non solum ego, verum etiam omnis sancta Dei Ecclesia cum apostolis et omnibus catholicis doctoribus in tota orthodoxae fidei celebratione dicit, credit, et praedicat fiducialiter. Nec tibi sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
filius non belias filius. sed hic filius
sensit emendationem apostolus ꝓci.¬
dit inficciem consternatus patri suoee.
& filucluritate. sẽdeleuatus a filio
quiia centes erigere consueuit.
V iumuidit solum uidit di filium
recesserunc enim seruuli. ut solus¬
dis quisolus designabatur filius uido
patrum testimonia percurrendo ꝓ¬
ducis in medium in quibus nibil tius
purtibus fauere ueraciter inuenim us
sed non nulla &icmpalam tibi ÷ contru¬
ria ẽo ut probauinus manifestume.
quac cesdissime ueritatem catholice.
fideiad sirmare intolleguntur re¬
pente peruenisci adtachuriam pro¬
ph&um cuibieses acerdos in sordidis
uestimentis ostensus ẽ ab angelo
Quam uisione uł proph&iam beatũ
hieronimum aliter exponere ad¬
seris. aliter nos intractatu eius in
eundem prophaetam scriptum legin
Dicis enimeundem sactae historiu .e.
incer practe haecponere uerbu.

Expanded text:
filius, non Elias filius: sed hic Filius. filius, non Elias filius: sed hic Filius. Sensit emendationem apostolus, procidit in faciem, consternatus Patris voce, et Filii claritate: sed sublevatur a Filio, qui jacentes erigere consuevit. Unum vidit, solum vidit Dei Filium. Recesserunt enim serDominus, qui solus designabatur Filius, videPatrum testimonia percurrendo, producis in medium, in quibus nihil tuis partibus favere veraciter invenitur, sed nonnulla etiam palam tibi contraria esse, ut probavimus manifestissime, quae certissime veritatem catholicae fidei affirmare intelliguntur, repente pervenisti ad Zachariam prophetam, cui Jesus sacerdos in sordidis vestimentis ostensus est ab angelo . Quam visionem vel prophetiam beatum Hieronymum aliter exponere asseris, aliter nos in tractatu ejus in eumdem prophetam scriptum legimus. Dicis enim eumdem sacrae historiae interpretem haec
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti quis catholicus unamnaturã
diuini tatis & carnis esse credit sed
quare tacuisti eius dem sententiae.
initium ubidem doctor ait. Denullo
proph&arum dictum ẽ. quia uerbu
caro factume. Nullus proph& arum
absculit peccata mundi denullo alio
idictum ẽ incẽ. filius meus dilectus
in quomihibene complacui. denullo
proph&crum legimus quodsidns
maiestatis quod dexp̃o a postolus
dixit. quem iuda ei crucifixerunt
Vnde &idẽ doctor in eode operededi
ponens ita ait. petrus in monte morsen
innatura necerrauit ingloria. Deniq
quid facere deber&. non illos. sedxpro.
interrogauit. Nam & sitribus parabat
obsẽquium unius tamen ex pectabati.¬
periumi sedqm uel taber inaculorum.
numero deferendum tribus simpli.¬
citer aestimauit. Emenda tur dipu.¬
tris auctoritate dicentis. Hice filius.
mcus dilectus ipsum audite. Id est.
quid conseruos tuos cum dno tuo soci.
us. Hic est filius meus. Non morses.

Expanded text:
dixisti. Quis catholicus unam naturam dixisti. Quis catholicus unam naturam divinitatis et carnis esse credit? Sed quare tacuisti ejusdem sententiae initium, ubi idem doctor ait : « De nullo prophetarum dictum est, quia Verbum caro factum est: nullus prophetarum abstulit peccata mundi. De nullo alio dictum est: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . De nullo prophetarum legimus quod sit Dominus majestatis, quod de Christo Apostolus dixit, quem Judaei crucifixerunt. » Unde et idem doctor in eodem opere de ponens ita ait in natura, nec erravit in gloria. Denique quid facere deberet, non illos, sed Christum interrogavit; nam etsi tribus parabat obsequium, unius tamen exspectabat imperium. Sed quoniam vel tabernaculorum numerum deferendum tribus simpliciter aestimavit, emendatur Dei Patris auctoritate dicentis: Hic est Filius meus dilectissimus, ipsum audite , id est: Quid conservos tuos cum Domino socias tuo? Hic est Filius meus. Non Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
homo factus est es se designauit. Ait ita que
Idẽ hunc enim ds̃ pater signauit. Sig¬
nare quide nisi proprium aliquid ponere
Hoc ẽ enim signare in ponere aliquid
quonon confundatur cum caeteris
reiponis signum ideo ponis signum ne
confusa cumalis ate nom possit ag nosci
Pater er go signauit eum proprium illi
quiddum dedit pec ceteris compure¬
tur hominibus. Ideo ergo illidictum
est unxitte ds̃ ds̃ tuus oleo exultati¬
onis p̃participibustuis. Ergo signu¬
re quidẽ exceptum habere. hocẽ
preparticipibus tuis . Itaque nolite
inquitme contemnere quia filius ho¬
minis sum & querite ame cibum non
quiperit sed qui permun& inuitam
acternam. Ponis quo que sententiã
delibris beatiam brosii quos defido xp̃.¬
aña composuit Emergunt inquit alu
qui carnem dñi dicant & diuinitatem
unius naturae quae tantum sacrilegiu
infernauomuerunt. Hoc nestio quare

Expanded text:
homo factus est, esse designavit. Ait itaque homo factus est, esse designavit. Ait itaque idem : « Hunc enim Deus Pater signavit . Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere? hoc est enim signare, imponere aliquid, quo non confundatur cum caeteris.rei ponis signum, ideo ponis signum ne confusa cum aliis a te non possit agnosci. Pater ergo signavit eum, proprium illi quiddam dedit, ne caeteris comparetur hominibus. Ideo ergo illi dictum est: Unxit te Deus, Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis . Ergo signare quid, est exceptum habere, hoc est, prae participibus tuis. Itaque nolite, inquit, me contemnere, quia filius hominis sum, et quaerite a me cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. » Ponis quoque sententiam de libris beati Ambrosii, quos de Fide Christiana composuit . « Emergunt, inquit, alii, qui carnem Domini dicant, et divinitatem unius naturae. Quae tantum sacrilegium inferna vomuerunt? » Hoc nescio, quare
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitos creatorem & recreatorem
iest unigenitus non potest esse adop¬
tiuus. Quod nihilaliud est dicere quã
dilexistieos qm̃ & me dilexisti. Non
enim membra filii non diliger& qui
diligio filium. Aut alia causa est.
diligendi membraeius Nisi quia diligiteũ
sed diligit filium secundum diuinitatem
quia illum aequalem sibi genuit: Dili¬
git eum &iam sẽcundum id quod homo
est quia ipsum unigenitum uerbum
caro factumẽ & propter uerbum
esteicara uerbicaro: Nos autem
diligit qm̃ sumus eius membra.
quem diligit: & hoc ut essemus
propter hocnos dilexit antequam
essemus: Qua propter in conprae¬
hensibilis est. dilectio quadiligit
ds̃ neque mutabilis aliquid uero
singularius intelle gendum est in di¬
lectione filii sui : quam nr̃i sensus pau¬
pertas intellegere possit. Vnde
& idem praefatus doctor in aliolo co
eiusdem operis. quandũ ꝓpri&a tẽ
dilectionis infilium dĩ secundum qđ

Expanded text:
unigenitos creatorem et recreatorem. unigenitos creatorem et recreatorem. Si est unigenitus, non potest esse adoptivus, « quod nihil aliud est dicere, quam dilexisti eos, quoniam et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligeret: qui diligit Filium. Aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi. Diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum caro factum est , et propter Verbum ei chara Verbi caro. Nos autem diligit, quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequessemus. Quapropter incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. » Aliquid vero singularius intelligendum est in dilectione Filii sui, quam nostri sensus paupertas intelligere possit. Unde et idem praefatus doctor in alio loco ejusdem operis, quamdam proprietatem dilectionis in Filium Dei, secundum quod
Abbreviated transcription (Latin):
tutis et dicis gratiam adhumsnitatem
pertinere ueritatem uero ad diuini¬
ta tem, Timen idem cuangelista unum
unigenitum eum nominauit : In quo e
secundum tuam in telle gentiam graciu
& ueritas: Id est duarum naturarum
ut nos credimus & confitemur. Mi¬
rabilis adrinatio in unam personam
& in unam filudĩ dilectionem. Alterã
quoque euangelicam sententiam posuisti
cum expositione beatiagustimidicens: & di
lexisti inquiteos sicut & me dilexisti. Infilio
quippe nos pater diligit: quia in ipso nos
elegit ante constitutionem mundi. Qui
enim diligit unigenitum profecto diligit
& membra cius quae adoptauit in eum
pereum & tacuisti sequentia cius dem
expositionis. ubiait idem doctor. Necideo
pares sumus unigenito filio perquem
creati & recreatisumus quia dictume
dilexistieos sicut & me dilexisti. Unige¬
nitum dicit perquem ereatisumus. &
recreati: unum uni genitum non duos

Expanded text:
tatis : et dicis, « gratiam ad humanitatem tatis : et dicis, « gratiam ad humanitatem pertinere, veritatem vero ad divinitatem. » Tamen idem evangelista unum, unigenitum eum nominavit, in quo est secundum intelligentiam tuam gratia et veritas, id est, duarum naturarum, ut nos confitemur et credimus, mirabilis adunatio in unam personam et in unam Filii Dei dilectionem. VII. Alteram quoque evangelicam sententiam posuisti cum expositione beati Augustini dicens : « Et dilexisti, inquit, eos, sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante constitutionem mundi. Qui enim diligit Unigenitum, profecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum et per eum. » Et tacuisti sequentia ejusdem expositionis, ubi ait idem doctor: « Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est, dilexisti eos, sicut et me dilexisti » . Unigenitum dicit, per quem 851 creati sumus et recreati: unum unigenitum, non duos
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo unicũ nor quomodo adoptatum.
Sed his uerbis sci agustini tuisensus uerba
natura. similiter dictum fuis seput&
Sicut indiuinitateñ seruus sed filius
neq adoptiuus filius s ed proprius ue¬
raciter creditur & procedicutus
Nos autem dĩ patris scĩs mauoce edoctidicimus
non ut tureris expaste ut filium expasteuero
ut seruum qđ omnino ridiculosum ẽdici. sed
totum dicimus quasi proprium &unicum
diligi a patrefilium. suꝑquem rogo uox fuctiaẽ
in baptismo uł in mones cõ hicẽ filius meus dil&ctus
an suꝑ diuinitatẽ tuantũ & ñsuꝑhumanitatem
quodimpiumẽ. credere. & praesumptiosu
dicere patrem non diligere filium insus¬
cepta humani tatis natura. quisicunitus
ẽt̃ constat ex duabus substantis. ut sit
unus unigenitus non duo filii. Vnus unigenitus
& alter adoptiuus. Ideo enim in euangelio
dictum ẽ quo tu testimonio sepius uteris
etuidimus gloriam ei gloriam quasiun¬
geniti a patre plenum gratiue & ueri¬

Expanded text:
quomodo unicum, non quomodo adoptivum Sed his verbis sancti Augustini tui sensus verba natura similiter dictum fuisse putetsicut in divinitate non servus, sed Filius, neque adoptivus filius, sed proprius veraciter creditur et praedicatur. » Nos autem, Dei Patris sanctissima voce edocti, dicimus non, ut tu reris, ex parte ut Filium, ex parte vero ut servum, quod omnino ridiculosum est dici: sed totum dicimus quasi proprium et unicum diligi a Patre Filium. Super quem, rogo, vox facta est in baptismo vel in monte sancto: Hic est Filius meus dilectus ? an super divinitatem tantum, et non super humanitatem? quod impium est credere; et praesumptuosum est dicere, Patrem non diligere Filium in suscepta humanitatis natura, qui sic unitus esse constat ex duabus substantiis, ut sit unus unigenitus, non duo filii, unus unigenitus et alter adoptivus. Ideo enim in Evangelio dictum est, quo tu testimonio saepius uteris: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veri
Abbreviated transcription (Latin):
uinegant dñm & saluatorem
& dm̃ & filiũ patris eẽ illũ. quicru¬
cifixus ẽ nec illos xp̃ianos eẽ aesti¬
mat quihuic fidei contradicuNT.
& uerissime ad firmat omnia quae
in xp̃o gesta sursine adoptione
facta eẽ quia adoptionẽ dicit fap¬
tasiã eẽ & non ueritatẽ . Quã uero
impiũ ẽ. alicui qui sexp̃ianũ nomi¬
iste ueracissimus doctor fidei ca¬
tholicae haec facta eẽ dixit. quia
nihil in a&erna generatione uer¬
bidĩ fuctũ cẽ fas ẽ dicere uel cre¬
dere : qui omnino a &ernaliter
genitus ẽ expatre. non tempora¬
liter factus. Qualeus quã testim¬
niũ contrate ipsũ ueracius & for¬
tius inuenire potuisti quã quod
istescissimus &ueracissimus
ecdesi asticae fida ei doctor ads¬
truit. qui omnia quae in xp̃i con¬
ceptione natiuitate passione &
resurrectione ꝑueritatẽ firms¬

Expanded text:
egant Dominum et Salvatorem, et Deum, et Filium Patris esse illum qui crucifixus est; nec illos Christianos aestimat qui huic fidei contradicunt: et verissime affirmat omnia quae in Christo gesta sunt, sine adoptione facta esse, qui adoptionem dicit phantasiam esse et non veritatem. Quam vero impium est alicui qui se Christianum nomiiste veracissimus doctor fidei catholicae haec facta esse dixit, quia nihil in aeterna generatione Verbi Dei factum esse fas est dicere vel credere, qui omnino aeternaliter genitus est ex Patre, non temporaliter factus. Quale usque testimonium contra te ipsum veracius et fortius invenire potuisti, quam quod iste sanctissimus et veracissimus ecclesiasticae fidei doctor astruit, qui omnia quae in Christi conceptione, nativitate, passione et resurrectione per veritatem firmis
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ scãe mariae: Hoc autẽ qđ se¬
quitur tacuisti qđ tuae firmis si¬
me contradicit sectae. Quid autẽ
putas ait temerarii facti sunt
ut dicerent xp̃m qui carne pas¬
us ẽ & crucifixus p̃eẽ dñm sal¬
uatorẽ & dm̃ & filiũ patris Ecce¬

Expanded text:
autem sanctae Mariae? » Hoc autem quod sequitur tacuisti, quod tuae firmissime contradicit sectputas? Temerarii facti sunt, ut dicerent Christum, qui carne passus est et crucifixus, non esse Dominum Salvatorem, et Deum, et Filium Patris
Abbreviated transcription (Latin):
gressione de carne peccati sordidã
quam induere dignatus est. unde &
pannis in uolutus & scissuras humani
generis dum in se illa suscepit in spi¬
citur donec radio crucis in nocencix
tunica texer&ur. Nonne in quit hio
titio ex tractus abigne est Ttio ex¬
tractus abigne semiustulatus non
per combustus et̃ ostenditur. Cn¬
pus enim illud humanigeneris quod
exꝓto pla storum trans gressione
& criminum flamma fuerat adus¬
cum hoc induit dñs. & quasi titionem.
semiusculatum a gehennae incendio
liberauit. INQUOUENO LABRO
uel in quo opere hact dixissa
beatus hieronimus nor non inuenimus
Igitur untractacueius dem prophaae
quemille doctor e gregius uel exi

Expanded text:
ione de carne peccati sordidus, quam induere dignatus est: unde et pannis involutus et scissuras 852 humani generis, dum in se illa suscepit, inspicitur: donec radio crucis, innocentiae tunica texeretur. Nonne, inquit, hic titio extractus ab igne est? Titio extractus ab igne semiustulatus, non percombustus esse ostenditur. Corpus enim illud humani generis, quod ex protoplastorum transgressione et criminum flamma fuerat adustum, hoc induit Dominus, et quasi titionem semiustulatum a gehennae incendio liberavit. In quo vero libro, vel in quo opere haec dixisset beatus Hieronymus, nos non invenimus. Igitur in tractatu ejusdem prophetae, quem ille doctor
Abbreviated transcription (Latin):
&mĩs sase seraphimelm ardente
calcubo labituo mundore: ut in¬
cudita asctetulis nominã mundo
proferre uaduisses: uel cum a pes¬
tolo raptus fuisticod testium cadũ
&ibicudisti in effabilicc̃uerba
uel oumbeccto euangelistauidisti
& legistilibrum sigillatum septem
sigillis quem nemo potuit aperire
nisileo de tribuiuda. Cuius potestati
infelicter felix derogare non
m&uis. Profertamen nobis quio
tecum loquen&ur ds̃ uel in turbine
uel inprreneis collib uel illa in ef¬
fubilia uerba quaeccudisti dic nobis
uel de sigillato libro ostende nobis tes¬
timonia Noui. Nominis quod nouo ho¬
mini indidisti. Credo quod alius
sp̃s tibi locutus .ẽ. xp̃m es secedopti¬
uum Alius iscciae proph&cce ins¬
pirccute dicon eouocabitur No

Expanded text:
et missus est seraphim cum ardente et missus est seraphim cum ardente calculo labia tua mundare, ut inaudita a saeculis nomina mundo proferre valuisses: vel cum Apostolo raptus fuisti ad tertium coelum, et ibi audisti ineffabilia verba: vel cum beato evangelista vidisti et legisti librum sigillatum septem sigillis, quem nemo potuit aperire, nisi leo de tribu Juda, cujus potestati infeliciter Felix derogare non metuis! Profer tamen nobis quid tecum loqueretur Deus vel in turbine, vel in Pyrenaeis collibus: vel illa ineffabilia verba quae audisti dic nobis, vel de sigillato libro ostende nobis testimonia novi nominis quod novo homini indidisti. Credo quod alius spiritus tibi locutus est Christum esse adoptivum, alius Isaiae prophetae inspiravit dicenti: Et vocabitur
Abbreviated transcription (Latin):
monis mei confuscon quod em modo
disputationem & in ordinatam. quia
non recto tramite currentis sed cirdu¬
loso loquacittatis rotatudis p̃atcentis
uestigia sequi neces sarium habigo d
Et prout ordo proponents exaerit
sermo respondentis subsequatutt u¬
idecminum sidiuerso tram̃ itẽ carrał
in sermoneoquaueorio sensu esiam et
sibim& ipsi caliq̃uanti sfin locis dbs simpili
pergit. per licasssmos scãt seriptu¬
rae campos. pancatbo licte fidei
quacerens uenitatem s ed suo erroris
Lic& ucdde sibi contraria aptare
corum sequens consu&udinem qui
diuini eloquii sententias. ad suio
probitio nom erroris pricuo sensũ inter¬
Dicis łtequo quod nouus homo nouas
Ditrogo quis hocnouum nomen sp̃ston
uestris is sonuit curib: Posteds̃ tecũ
lo quebaltur in turbine. ueluti cum̃ io
seruo su uel &icm in prreneis collib
in tonitnuo & uoce tubece: sicut cam
amorse. socmulosuo. ansencomonte se.¬
÷ pr̃odħ&co ludisti in sollo sedentem

Expanded text:
monis mei confusam quodammodo monis mei confusam quodammodo disputationem et inordinatam, quia non recto tramite currentis, sed circuloso loquacitatis rotatu disputantis vestigia sequi necessarium habeo. Et prout ordo proponentis exierit, sermo respondentis subsequatur. Nec mirum si diverso tramite curram in sermone, qui vario sensu etiam, et sibimet ipsi aliquantis in locis dissimili pergit per latissimos sanctae Scripturae campos, non catholicae fidei quaerens veritatem, sed suo errori, licet valde sibi contraria, nititucorum sequens consuetudinem, qui divini eloquii sententias ad sui probationem erroris pravo sensu interDicis itaque quod novus homo novum rogo, quis hoc novum nomen Spiritus vestris insonuit auribus? Forte Deus tecum loquebatur in turbine, veluti cum Job servo suo: vel etiam in Pyrenaeis collibus in tonitruo et voce tubae, sicut cum Moyse famulo suo in Sina monte sepropheta vidisti in solio sedentem,
Abbreviated transcription (Latin):
dilectus in quo conplacui suꝑ propriifilii s ui
nomen &iam dilecti& conplaciti sibi nomen
filii adiecit . ut propri&atem diuinae uidelic&
naturae nominum significar& adiectio. Et id
ad honorem filuidĩ peculĩter pertiner& qđ
nulliomnino homini contigiss&. Itaque sicut
pat cunctis uidentibus ꝑ aduentantem atq:¬
te stantem colũbã quasimanu quodam¬
mado sua tetigit. Et quas digito in di¬
cante monstrauit dicens. bic ẽ filius meus.
ita illud quoque ꝓprium bei ac singulare
qđ peculiarit dilectus & peculiari t̃patri
complacitus nominatur. ut peculia rem
tonfirmar& quamiamhonor signoru
precedentium conprobass& sedia libo
istius finis sit. Neque enim hoc dictũ di
patris aut augeribumanis sermonib:
Tusi contradicendum his dĩ patris uocib
putus. Illia tenecerse est contradiciqu
eum euidentis sima declaratione siliu
suum eẽ ab omnimundo fecitagnosti¬
ondeb& mihi lector Imputare ser¬

Expanded text:
dilectus in quo mihi conplacui super proprii filii sui dilectus in quo mihi conplacui super proprii filii sui nomen etiam dilecti et complaciti sibi filii nomen adiecit, ut proprietatem diuinae uidelicet naturae nominum significaret adiectio et id ad honorem filii dei peculiariter pertineret, quod nulli omnino homini contigisset. itaque sicut pater cunctis uidentibus per aduentantem atqtestantem columbam quasi manu quodammodo sua tetigit, et quasi digito indicante monstravit dicens: Hic est Filius meus: ita illud quoque proprium ei ac singulare, quod peculiariter dilectus et peculiariter Patri complacitus nominatur, ut peculiarem confirmaret, quam jam honor signorum praecedentium comprobasset. Sed jam libelli istius finis sit. Neque enim hoc dictum Dei Patris, aut augeri humanis sermonibus, Tu si contradicendum his Dei Patris vocibus putas, illi a te, necesse est contradici, qui eum evidentissima declaratione Filium suum esse ab omni mundo voluit agnosNon debet mihi lector imputare ser
Abbreviated transcription (Latin):
sunt propt hunc spr ieusuenit prope hunc
ergo hict̃ filius meus quem designabat
illũ utique quem columba tangebat quem
uidesergo profecto haeretice signum
tibi decaelodutu & quide non unum sed a&¬
multa & singularia. Habes enimunum in
a pestione caeli. aliud in sp̃s descensione
tertiũ in patris uoce que utique omnia
caelorũ dm̃indicat & descensio suꝑ eum
scĩ sps̃ dm̃ adi probat. & allocutio patris
dm̃ ee confirmat. Neque enim uelaae lunsi
dñi suihonori patuissa. Vel sp̃s speciae cor¬
poraliniũ suꝑdi filiũ discendiss&. nec pat
filium nisi uere filũ declarass&. praesco¬
timcum his diuine natiuitatis significationib
que non solum ueritatẽ pia fidei confirme¬
rent sed &iã prauitatem im pie opinionss
excluderent in effabilienim diuini dicti magn¬
ficentia cũ expresse ac significant̃ dixiss& pu
ati que sicũ ꝑ proph&iam dm fostẽ & dm̃magnu
iam p̃dicaueratita hic dicens filius meus

Expanded text:
sunt, propter hunc spiritus meus uenit, propter hunc sunt, propter hunc spiritus meus uenit, propter hunc ergo hic est filius meus , quem designabat? illum utique quem columba tangebat. quem uides ergo profecto, haeretice, signum tibi de caelo datum, equidem non unum, sed multa et sapertione coeli, aliud in Spiritus descensione, tertium in Patris voce; quae utique omnia coelorum Deum indicat, et descensio super eum sancti Spiritus Deum approbat, et allocutio Patris m esse confirmat. neque enim uel caelum nisi domini sui honore patuisset uel spiritus specie corporali nisi super dei filium descendisset nec pater filium nisi uere filium declarasset, praesertim cum his diuinae natiuitatis significationibus, quae non solum ueritatem piae fidei confirmarent, sed etiam prauitatem impiae. opinionis excluderent. inefFabili enim diuini dicti magnificentia cum expresse ac significanter dixisset putique sicut per prophetiam deum fortem et deum magnum iam praedicauerat, ita hic dicens filius meus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃obaptizato caelia perti sunt. descen
negare ausus es super est ut nec baptiza¬
tum xp̃m fuisse nec spm descendisse
nec patrem locutum esse contendas sed
urget tamen. & premitte ipsaueritus.
ut &iamsi confiteri eamnolis tamen negur
non possis quidenimait euangelista
baptizatus confestim ascendit de qua
quibaptitatus ẽ xp̃s utique. Et etce inquit
apertisuintꝰ caeli. Cuiscilic& nis. illi quibap¬
tiratus ẽ xp̃outique. Et uidit spm̃dĩ des¬
cendentem sicut columbam. uenientem scp
quem descendit : super ixp̃mutique Et
uox facta est decelo dicens. dequo de
xp̃oscilic&. quid enim sequitur Hic
est filius meus dilectus in quomihi con¬
placui ut omnia illa propter que mfacta
essent ostenderentur. uox consetuta ẽ
dicens hicefilius meus dilectus hoce dicere
hic ẽ propaer quem cuncta haec sicta sunt
hic eenimfilius meus propo huictacliaꝑti

Expanded text:
Christo baptizato caeli aperti sunt, propterChristo baptizato caeli aperti sunt, propternegare ausus es, superest ut nec baptizatum Christum fuisse nec spiritum descendisse nec patrem locutum esse contendas. sed urguet tamen et premit te ipsa ueritas, ut, etiamsi confiteri eam nolis, tamen negare non possis. quid enim ait euangelista? baptizatus autem confestim ascendit de aqua. quis baptizatus est? Christus utique. et ecce, inquit, aperti sunt ei caeli. cui scilicet nisi illi qui baptizatus est? Christo utique. et uidit spiritum dei descendentem sicut columbam et uenientem super quem descendit? super Christum utique, et uox facta est de caelo dicens. de quo? de Christo scilicet. quid enim sequitur? hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui. ut omnia illa propter quem facta essent ostenderentur, uox secuta est dicens: hic est filius meus dilectus. hoc est dicere: hic est propter quem cuncta facta sunt haec: hic est enim filius meus. propter hunc caeli aperti
Abbreviated transcription (Latin):
hic cst filius meus dilectus in quomibi
complacui. Quid ad haec nuncha eretice
ais. dictum displic&. an ꝑsonadicentis net
int̃pretatione certae indige intellegentia
allocutionis nec commendatione uor barũ
dignitas alloquentis. Ds̃ pate qui dixit
euidens qͣuod dic tum est. Num quid ta
in pudentem aut tã sacrilegan uocem
proferrae poteris. ut dicas deunigenito
dĩ filio. nec dõpatrieẽ credendum.
Hicest ergo inquit filius meus dilec¬
tus in quomihi conplacui. Sed tempta¬
bis forsitandicere ut est dementia de
uerbo hoc non dexp̃o dictum suisse.
Dic mibiergo quis erat quibaptizabatur
uerbum anxp̃s. quis baptizatus essa¬
inlordane caro ansps. Negare utique non
hac sichominis. & dĩfilius. Illae utique ut
negure non potes baptizatus est. Siergo
ille baptitatus est ille & nominatus quia
ille utique nominatus. quibaptizatus ẽ
hic est in quid filius meus dilectus in quo
mibi complacui. Num quid dicisignifican¬

Expanded text:
hic est filius meus dilectus, in quo mihi hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui. quid ad haec nunc, haeretice, ais? dictum displicet an persona dicentis? nec interpretatione certe indiget intellegentia allocutionis nec commendatione uerborum dignitas alloquentis: deus pater est qui dixit, euidens est quod dictum est. numquid aut tam inpudentem aut tam sacrilegam uocem proferre poteris, ut dicas de unigenito dei filio nec deo patri esse credendum? hic est ergo inquit filius meus dilectus, in quo mihi conplacui. sed temptabis forsitan dicere, ut est dementia, de uerbo hoc, non de Christo dictum fuisse. dic mihi ergo, quis erat qui baptizabatur? uerbum anin Jordane, caro an Spiritus? Negare utique non ac sic hominis et Dei Filius, ille utique, ut negarille baptizatus est, ille et nominatus, quia ille utique nominatus qui et baptizatus est. hic est, inquit, filius meus dilectus, in quo mihi conplacui. numquid dici significan
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid aodendume. Et quiduel post
proph&us uel post a postolos addi
pocest. nisi forte ut iuda ei quon dam
expostulabant signum tibi decaelo
&ium tu duri postules. Sed petenti
tib hoc illud quod responsum tunc
illis ẽ necerse est respanderi eneratio
praua & adultera signum quecit & sg¬
nam non dabitur ei nisi signum ionae pro¬
phete. & uere sufficete tibisignum
hocuel cum uidueis crucifigentibus po
edoctus crederes. quam &iamilliqui
persecuti fuerant crediderunt
Sed tamen quia taclestis signifeciinus
mentionem ostendam tibi decaelo
signum. Et quidem tale cui nec daemo¬
nes umquam contra dixerunt. Dum
ipsa ueritatis necessi tate cogente.
lic& ihm̃ corporeum esse cernerent.
dm̃ tamen quoderat esseclama ban
Quidergo ait euangelista de dño ihu
xp̃o. Baptitatus in quid confestim
ascenditde aqua & ecce aperti sunt
cacli & uidit sp̃m descendente sicut colubr̃¬
uenientem suꝑse. & ecce uox decelis diceas

Expanded text:
aliquid addendum est? Et quid vel post aliquid addendum est? Et quid vel post prophetas, vel post apostolos addi potest, nisi forte, ut Judaei quondam expostulabant signum sibi de coelo, etiam tu tibi dari postules? Sed petenti tibi hoc, illud quod responsum tunc illis est, necesse est responderi: Generatio praua et adultera signum quaerit, et signum non dabitur ei nisi signum Ionae prophetae. et aere sufficere tibi signum hoc uel cum Iudaeis crucifigentibus potedoctus crederes, qua etiam illi qui persecuti fuerant crediderunt. sed tamen, quia caelestis signi fecimus mentionem, ostendam tibi de caelo signum equidem tale, cui nec daemones umquam contradixerunt, dum ipsa ueritatis necessitate cogente, licet legum corporeum esse cernerent, deum tamen, quod erat, esse clamabant. quid ergo ait euangelista de domino Iesu Christo? baptizatus, inquit, confestim ascendit de aqua, et ecce aperti sunt ei caeli, et uidit spuenientem super se. et ecce uox de caelis dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
palpaui. Non ego incorpolia tenui. nec
intractabilia temptaui. Non spmmanu
contigiut de eo tantum credar dixisse
ds̃ est. Sp̃s enimiuxta dñimei dictum
carnem & ossa non hab&. Egocorpus
dñi mei tetigi ego carnem & ossa pal¬
paui. ego digitos meos in locum uulne
paueram proclamaui dñs meus& ds
meus Non enim noui inter xp̃m & dm̃
facere distantiam inserere sacrilegus
opiniones interihm̃ & dm̃nolo. De¬
uellerea seipsodñm ieum nescio fac¬
esseame. quisquis diuersasentis quisquis.
diuersa laqueris. ego alad rpm quamdm̃a
es senon noui. hoccum coaposcolis meis tenui¬
hoc ecclesis tradidi hoc gentibus praedica.¬
est. Aliud mens sana non sentit. Aliud
fides sana non loquitur diuellia se di¬
uinitas non potest. Et cumutique quic¬
quid est xp̃s ds̃ sit inueniri indo aliud.
non potest . quam ds. Quida is tunune hero¬
tice sufficiuntne haec testimonia fidei.
&iam sum mae insidelitatian ad huc

Expanded text:
palpaui: non ego incorporalia tenui nec palpaui: non ego incorporalia tenui nec intractabilia temptaui, non spiritum manu contigi, ut de eo tantum credar dixisse: deus est. spiritus enim iuxta domini mei dictum carnem et ossa non habet. ego corpus domini mei tetigi, ego carnem et ossa palpaui, ego digitos meos in locum uulnerpaueram proclamaui: dominus meus et deus meus. non enim noui inter Christum et deum facere distantiam, inserere sacrilegas opiniones inter Iesum et deum nolo, diuellere a se ipso deum meum nescio. facesse a me quisquis diuersa sentis, quisquis diuersa loqueris. ego aliud Christum quam deum esse non noui. hoc cum coaposhoc Ecclesiis tradidi, hoc gentibus praedicaest. Aliud mens sana non sentit, aliud fides sana non loquitur; divelli a se divinitas non potest: et cum utique quidquid est Christus, Deus sit, inveniri in Deo aliud non potest quam Deus. XX. Quid ais tu nunc, haeretice? sufficiuntne haec testimonia fidei etiam summae infidelitati, an a huc