comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di uitia siue umi homini accidant
om̃ia siue his alia. illis alia dñent᷑.
ex illa radice quodãmꝰ pullulant ho
mines cũ st̃ seipsos amantes. qđ ui¬
ciũ maxime cauendũ ẽ eis qͥ pascant
iħu xp̃i. & in usus cupiditatũ sua¬
rũ conferant ꝓ qͥb sangͥuis xp̃i ẽ
fusus. Cuius amor in eo qͥ pascit eiꝰ
oues in tam magnũ debetspũ̃alem
crescere ardorẽ. ut uincat etiã mor¬
tis naturalẽ timorẽ qͦ mori nolumꝰ.
& quando cũ xp̃o uiuere uolumus.
Nã & apłs paulus dicit se habere con¬
cupiscentiã dissolui & ẽẽ cũ xp̃o.
ingemiscit tañ grauatꝰ & non uult
spoliari sed suꝑ uestiri. ut absorbeat᷑
mortale a uita. Et hinc dñs dilecto¬
ri suo cũ senueris inqͥt extendes ma¬
nus tuas. & alius te cinget & ducet
qͦ non uis. Hoc enĩ dixit ei. signifi¬
cans qua morte clarificaturꝰ eẽt dõ.
Extendes inqͥt manus tuas. hoc ẽ
crucifigeris. Ad hoc autẽ ut uenias:

Expanded text:
di vitia, sive uni homini accidant di vitia, sive uni homini accidant omnia, sive his alia, illis alia dominentur, ex illa radice quodammodo pullulant, cum sunt homines seipsos amantes. Quod vitium maxime cavendum est eis qui pascunt Jesu Christi, et in usus cupiditatum suarum conferant, pro quibus sanguis fusus est Christi. Cujus amor in eo qui pascit oves ejus, in tam magnum debet spiritualem crescere ardorem, ut vincat etiam mortis naturalem timorem, quo mori nolumus, t quando cum Christo vivere volumus. Nam et apostolus Paulus dicit se habere concupiscentiam dissolvi et esse cum Christo: ingemiscit tamen gravatus, et non vult spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Et huic Dominus dilectori suo. Cum senueris, inquit, extendes manus tuas, et alius te cinget, et ducet quo non vis. Hoc enim dixit ei, significans qua morte clarificaturus erat Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est crucifigeris. Ad hoc autem ut venias,
Abbreviated transcription (Latin):
quos ab eis sumunt. sicut suꝑbi. uel in
sicut blasphemi. nec cedant scis patri¬
b. sicut parentib non obedientes: &
eis qͥ illos corrigere uolunt qͥa ꝑire
nolunt mala ꝓ bonis reddant. sicut
ingrati. in t̾ficiant animas & suas &
alienas. sicut scelesti. mat̾nȩ excħe
uiscera dissipent. sicut in religiosi. ñ
cõpatiant᷑ infirmis. sicut sine affec¬
tatione. famã scõꝵ maculare conen¬
tur. sicut de tractores. cupitates pes¬
simas non refrenent. sicut inconti¬
nentes. exerceant lices. sicut immiteᷤ.
nesciant subuenire. sicut sine benig¬
nitate. indicent inimicis piorũ quȩ
occultanla cognouert. sicut ꝓditores.
humanã uere cundiã inuerẽcunda
exagitatione ꝑturbent. sicut ꝓcaces.
non intelligant neq quȩ loquunt᷑
neq de qͥb affirmant. sicut cecati.
letitias carnales spũalib gaudiis an¬
teponant. sicut uoluptatũ amatores
magis quã dĩ. Hȩc enĩ atq huiusmo¬

Expanded text:
quos ab eis sumunt, sicut superbi; vel in quos ab eis sumunt, sicut superbi; vel in sicut blasphemi: nec cedant sanctis patribus, sicut parentibus non obedientes; et eis qui illos corrigere volunt quia perire nolunt, mala pro bonis reddant, sicut ingrati: interficiant animas et suas et alienas, sicut scelesti; materna Ecclesiae viscera dissipent, sicut irreligiosi; non compatiantur infirmis, sicut sine affectione; famam sanctorum maculare conentur, sicut detractores; cupiditates pessimas non refrenent, sicut incontinentes; exerceant lites, sicut immites; nesciant subvenire, sicut sine benignitate; indicent inimicis piorum quae occultanda cognoverint, sicut proditores; humanam verecundiam inverecunda exagitatione perturbent, sicut procaces; non intelligant neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant , sicut caecati; laetitias carnales spiritualibus gaudiis anteponant, sic ut voluptatum amatores magis quam Dei. Haec enim atque hujusmo
Abbreviated transcription (Latin):
negantes. lȩc om̃ĩa mala ab eo uelut
fonte manant qđ pͥmũ posuit se ip¬
sos amantes. merito dr̃ petro diligis me.
& respondet amo te. eiq refert᷑ pas¬
ce agnos meos. & hoc iterũ. hoc t̾tio:
ubi etiã demonstrat᷑ unũ atq idemẽe
amorẽ & dilectionẽ. nã etiã dñs no¬
uissime ait diligis me sed amas me.
Non gͦ nos sed ipsũ amemꝰ & in pas¬
cendis ouib eiꝰ ea quȩ sunt eiꝰ nonea
quȩ sunt nr̃a queramus. Nescio enĩ qͦ
in extricabili mͦ qͥsqͥs seipsũ non lm̃
amat. non se amat : & qͥsqͥs dm̃ non
se ipsũ amat. ipse se amat. Qui enĩ
non potest uiuere dese : morit᷑ utiq
magis diligit: qͥ ꝓptea se non diligit.
ut eũ diligat de qͦ uiuit. Non sint
gͦ se ipsos amantes qͥ pascunt oues xp̃i.
ne tanꝗͣ. suas non tanꝗͣ ipsius eas pas¬
cant & uelint ex illis sua lucra con¬
qͥrere: sic̃ amatores pecuniȩ: uel eis
dñari. sicut elati. uel głari de honorib

Expanded text:
negantes » . Haec omnia mala ab eo velut negantes » . Haec omnia mala ab eo velut fonte manant, quod primum posuit, seipsos amantes. Merito dicitur Petro, Diligis me? et respondet, Amo te; eique refertur, Pasce agnos meos: et hoc iterum, hoc tertio. Ubi etiam demonstratur unum atque idem esse amorem et dilectionem: nam etiam Dominus novissime non ait, Diligis me; sed, Amas me? Non ergo nos, sed ipsum amemus; et in pascendis ovibus ejus ea quae sunt ejus, non ea quae sunt nostra quaeramus. Nescio quo enim inexplicabili modo, quisquis seipsum, non Deum amat, non se amat; et quisquis Deum, non seipsum amat, ipse se amat. Qui enim non potest vivere de se, moritur utique magis diligit, qui propterea non se diligit, ut eum diligat de quo vivit. Non sint ergo seipsos amantes qui pascunt oves Christi, ne tanquam suas, sed tanquam ipsius eas pascant; et velint ex illis sua lucra conquirere, sicut amatores pecuniae; vel eis dominari, sicut elati; vel gloriari de honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
uel adqͥrendi cupiditate. non obedien
cli & subueniendi & ło placendi la¬
ritate. Contra hos gͦ uigilat totiens
sua querere. non quę tħu xp̃i. Nã¬
qͥd ẽ aliud diligis me pasce oues meaᷤ.
quã si diceret᷑ si me diligis non te.
pascere te cogita oues meas: Sicut
meas pasce. non sicut tuas: głam me¬
ã in eis quere non tuã. dñiũ meũ
non tuũ: luera mea non tria. ne sis
in eoꝵ societate qͥ ꝑtinent ad tẽpora peri¬
culosa. se ipsos amantes. & cetera quȩ hu¬
ic maloꝵ inicio nectunt᷑. Cũ enĩ dixis¬
set apłs erunt enĩ homines se ipsos
amantes: secutus adiunxit: amatores
pecunȩ. elati. suꝑbi. blasphemi. pa¬
rentib non obedientes. ingrati. sceles¬
łi in religiosi. sine affectione. de tracto¬
res. incontinentes. mimites. sine benig¬
nitate. ꝓditores. ꝓcates. cȩcati. uolup
tatũ amatores magis quã dĩ. haben¬
tes speciẽ pietatis. uirtutẽ autẽ eiꝰ ab¬

Expanded text:
vel vel di et subveniendi et Deo placendi charitate. Contra hoc ergo vigilat toties isua quaerere, non quae Jesu Christi . Nunquid est aliud Diligis me? pasce oves meas, quam si diceretur: Si me diligis, non te, pascere te, cogita oves meas; et sicut meas pasce, non sicut tuas; gloriam meam in eis quaere, non tuam; Dominum meum, non tuum; lucra mea, non tua; ne sis in eorum societate qui pertinent ad tempora periculosa, seipsos amantes, et caetera quae huic malorum initio connectuntur? Cum enim dixisset Apostolus, « Erunt enim homines seipsos amantes; » secutus adjunxit, « Amatores pecuniae, elati, superbi, blasphemi, parentibus non obedientes, ingrati, scelesti, irreligiosi, sine affectione, detractores, incontinentes, immites, sine benignitate, proditores, procaces, caecati, volutatum amatores magis quam Dei; habentes speciem pietatis, virtutem autem ejus ab
Abbreviated transcription (Latin):
as. uiuit quẽ martuũ dolebas: & quẽ ꝓ
nobis mari carnali amore ꝓhibȩas. Au¬
sus esp̃uenire ductorẽ. formidasti eius
ꝑsecutorẽ: iã p̃tio ꝓ te fuso nc̃ ẽ ut se¬
quaris emptorẽ. & sequaris omĩno usq
ad mortẽ crucis. Uerba eius audisti. quẽ
iã ueracẽ ꝓbasti:. passurũ te ipse p̾dixit.
qͥ te predixerat negaturũ. Sed pͥus
dns qđ sciebat interrogat. nec semel
sed iterũ ac tertio utrũ petrus eũ dili¬
gat. nec aliud totiens audit apetro.
quã se diligi: nec aliud totiens cõm̃¬
dat petro quã suas oues pasci. Reddi¬
tͥ negationi trinę trina confessio. ne
minus amori lingua seruiat quã timo¬
ri : & plus uocis elicuisse uideat᷑ mors
imminens quã uita p̾sens. Scit amo¬
ris officiũ pascere dñicũ gregẽ. si fu¬
it timoris indiciũ negare pastorẽ. Qui
hoc animo pascunt oues xp̃i ut suas
uelint ẽẽ non xp̃i. se conuincunt᷑ ama¬

Expanded text:
as; quia vivit quem mortuum dolebas, et quem pro as; quia vivit quem mortuum dolebas, et quem pro nobis mori carnali amore prohibebas . Ausus es praevenire ductorem, formidasti ejus persecutorem: jam pretio pro te fuso, nunc est ut sequaris emptorem, et sequaris omnino usque ad mortem crucis. Verba ejus audisti, quem jam veracem probasti; passurum te ipse praedixit, qui te praedixerat negaturum. 5. Sed prius Dominus quod sciebat interrogat, nec semel, sed iterum ac tertio, utrum Petrus eum diligat; nec aliud toties audit a Petro, quam se diligi; nec aliud toties commendat Petro, quam suas oves pasci. Redditur negationi trinae trina confessio, ne minus amori lingua serviat quam timori, et plus vocis elicuisse videatur mors imminens, quam vita praesens. Sit amoris officium, pascere dominicum gregem; si fuit timoris indicium, negare pastorem. Qui hoc animo pascunt oves Christi, ut suas velint esse non Christi, se convincuntur ama
Abbreviated transcription (Latin):
& ducet qͦ non uis. Hoc autẽ dixit.
significans qua morte clarificaturus
eẽt łm̃. Hunc inueñto exitũ ille
negator & amͣce: p̾sumendo elatus.
negando ꝓstratꝰ. flendo psigatꝰ. con¬
fitendo ꝓurlatꝰ. patiendo coronatus.
Hunc inuenit exitũ. ut ꝓ enis nomi¬
ne ꝑfecta dilectione moreret᷑: cũ qͦ
se moriturũ ꝑuersa festinatione ꝓ¬
miserat. Faciat eius resurrectione fir¬
matus. qđ inmature pollicebat᷑ infir¬
cũ istũ disposuisset ordinẽ ueritas.
Animã suã positurũ se ꝓ xp̃o petrus
putabat ꝓ liberatore liberandus. cũ
xp̃c uenisset animã suã positurus
ꝓ suis om̃ib in qͥb erat & petrus. qđ
ecce iã factũ est. Nc̃ iã firmitas cor¬
dis ad suscipiendã mortẽ ꝓ nomine
dñi uera ipso donante sumat᷑. non
falsa nobis errantib p̃sumat᷑. Nc̃ ẽ
ut uitȩ huius non metuamꝰ interitũ.
qͥa resurgente dño uitȩ alterius p̾cessit
exẽplũ. Nc̃ ẽ petre ut mortẽ non time¬

Expanded text:
tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. » Hunc invenit exitum ille negator, et amator; praesumendo elatus, negando prostratus, flendo purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus: hunc invenit exitum, ut pro ejus nomine perfecta dilectione moreretur, cum quo se moriturum perversa festinatione promiserat. Faciat ejus resurrectione firmatus, quod immature pollicebatur infircum istum disposuisset ordinem veritas. Animam suam se positurum pro Christo Petrus putabat , pro liberatore liberandus; cum Christus venisset animam suam positurus pro suis omnibus, in quibus erat et Petrus; quod ecce jam factum est. Nunc jam firmitas cordis ad suscipiendam mortem pro nomine Domini vera ipso donante sumatur, non falsa nobis errantibus praesumatur. Nunc est ut vitae hujus non metuamus interitum; quia resurgente Domino vitae alterius praecessit exemplum. Nunc est, Petre, ut mortem non time
Abbreviated transcription (Latin):
referre debemꝰ. idest pͥmo die cũ resur¬
rexisset & pꝰ dies octo qͣndo discipłs
thomas uidit & credidit. & hodie qͣn¬
do hoc de piscib fecit. pꝰ quot autẽ
dies hoc fecerit. dictũ non ẽ. Nã ipso
pͥmo die non semel uisus ẽ sicut ȩuan¬
głistarũ om̃iũ testimonia collata de¬
monstrant. sed sicut dictũ ẽ scdm̃
dies numerandę sunt manifestatio¬
nes eiꝰ. ut ista sit t̾tia. Prima qͥppe
qͦ resurrexit ostendit. sccła pꝰ dies
octo & hȩc t̾tia & deinde quotiens
uoluit usq ad diẽ quadragesimũ qͦ
ascendit ad celũ. quãuis non scripta

Expanded text:
id est, primo die, cum resurrexit; et post dies octo, quando discipulus Thomas vidit et credidit; et hodie quando hoc de piscibus fecit; post quot autem dies id fecerit, hic dictum non est: nam ipso primo die non semel visus est, sicut evangelistarum omnium testimonia collata demonstrant, sed sicut dictum est, secundum dies numerandae sunt manifestationes ejus, ut ista sit tertia; prima quippe quo resurrexit, ostendit; secunda post dies octo, et haec tertia; et deinde quoties voluit, usque ad diem quadragesimum, quo ascendit in coelum, quamvis non scripta
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis euangłm terminat᷑. in qͦ iã
ꝑtractauimꝰ ut ualuimꝰ partẽ pͥorẽ
usq ad eũ locũ ubi narratũ ẽ captos
fuisse pisces centũ qͥnquaginta treᷤ
a discipłis quib se demonstrauit. &
cũ magni eẽnt retia non st̃ dirupta.
Deinde quȩ secunt᷑ consideranda st̃. &
quantũ adiuuat dñs sicut res postulat
uidebit᷑ disserenda. Pacta illa quippe
piscatione : dicit eiᷤ iħc. Uenite prande¬
te. Et nemo audebat discũbentiũ int̾
rogare ͤ tͥu qͥs es: scientes qͥa dñs ẽ. Sigͦ
sciebant. qͥd opus erat ut int̾rogarent:
Si autẽ non opus non erat. quare dic¬
tũ ẽ non audebant quasi opus eẽt. s
timore aliquo non auclerent: Sensus
ꝗͦ hic ẽ. Tanta erat euidentia uerita¬
tis qͣa tħc illis discipłis apparebat ut
eoꝵ non solũ negare. s ne dubitare
utiq int̾rogare deberet. Sic gͦ dictũ ẽ
nemo audebat in terrogare tu qͥs es: ac
si diceret᷑. nemo audebat dubitare qđ
suaue ac salubre dicemꝰ & nos. si pascat

Expanded text:
oli Evangelium terminatur: in quo jam pertractavimus, ut valuimus, partem priorem, usque ad eum locum ubi narratum est captos fuisse pisces centum quinquaginta tres a discipulis quibus se demonstravit, et cum magni essent, retia non esse disrupta. Deinde quae sequuntur consideranda sunt, et quantum adjuvat Dominus, sicut res postulare videbitur, disserenda. Peracta quippe illa piscatione, Dicit eis Jesus: Venite, prandete. Et nemo rrogare eum, Tu quis es? scientes quia Dominus est. Si ergo sciebant, quid opus erat, ut interrogarent? Si autem non opus erat, quare dictum est Non audebant, quasi opus esset, sed timore aliquo non auderent? Sensus ergo hic est: Tanta erat evidentia veritatis qua Jesus illis discipulis apparebat, ut eorum non solum negare, sed ne dubitare ogare deberet. Sic ergo dictum est: Nemo audebat interrogare: Tu quis es, ac si diceretur: Nemo audebat dubitare, quod suave ac salubre dicemus et nos, si pascat
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt prunas positas & piscẽ suꝑ¬
positũ. uidert̃ & panẽ. Iubente etia
dño attulert̃ & de piscib qͦs ipsi ce¬
ꝑant. qł eos fecisse quãuis a narrante
non eẽt exp̾ssũ: tam̃ dñm iussisse nõ
tacitũ ẽ. Ait enĩ. Afferte de piscib
qͦs apprehendistis nẽ. Et utiq iuben¬
te illo eos non fecisse qͥs credat:¬
Hinc gͦ fecit dñs pͣndiũ illis septẽ
discipłis suis de pisce scilicet quem
prunis suꝑpositũ uiderant. huic ad¬
iungens ex illis qͦs ceꝑant. & de pa¬
ne que nicholominꝰ eos uidisse nar¬
ratũ est. Pscis assus. xp̃s ẽ passus:
ipse ẽ panis qͥ de celo descendit. Huic
concõparat᷑ eccłia ad participandã bea¬
titudinẽ sempit̾nã. ꝓpt̾ qđ dictũ
ẽ. afferte de piscip qͦs prendidistis
figurata tanto sacram̃to nos cõmu¬
nicari nossemꝰ. & eidẽ beatitudini
sociari. Hoc dñi pͣndiũ ẽ cũ discipłis
suis. ad qđ iohannes euangłm suuo
cũ haberet de xp̃o alia multa quę

Expanded text:
Viderunt prunas positas, et piscem superpositum, viderunt et panem. Jubente etiam Domino attulerunt et de piscibus quos ipsi ceperant: quod eos fecisse quamvis a narrante non sit expressum, tamen Dominum jussisse non tacitum est. Ait enim: Afferte de piscibus quas apprehendistis nunc. Et utique jubente illo, eos non fecisse qHinc ergo fecit prandium Dominus illis septem discipulis suis, de pisce scilicet quem prunis superpositum viderant, huic adjungens ex illis quos ceperant, et de pane quem nihilominus eos vidisse narratum est. Piscis assus, Christus est passus. Ipse est et panis qui de coelo descendit . Huic incorporatur Ecclesia ad participandam beatitudinem sempiternam. Propter quod dictum est, Afferte de piscibus quos apprehendistis figurata, tanto sacramento nos communicare nossemus, et eidem beatitudini sociari. Hoc Domini prandium est cum discipulis suis, quo Joannes Evangelium suum, cum haberet de Christo alia multa quae
Abbreviated transcription (Latin):
intret in regnũ celoꝵ qualis tunc erit
societatẽ qͥ faciunt qđ docent non ꝑti¬
nebit. & idõ non erit in numero pisci¬
ũ magnor: qm̃ qͥ fecerit & docuerit
magnus uocabit᷑ in regno cȩlaꝵ. Et qͥa
hic magnus erit. ideo ibi erit: ubi mi¬
nimus ille non erit. Usq adeo qͥppe ibi
magni erunt: ut qͥ minor ibi ẽ. maior
sit eo qͦ hic nemo maior ẽ. Sed tam̃ qͥ
hic magni st̃ idest qͥ in regno celoꝵ ubi
sagena congregat bonos & malos faci¬
unt bona quȩ docent: ipsi ert̃ in illa
regni celoꝵ ȩt̾nitate maiores. qͦs isti
ad cdexterã & ad resurrectionẽ uitȩ ꝑ¬
tinentes indicant pisces. Seqͥt᷑ de pͣn¬
dio dñi cũ istis septẽ discipłis & de
his quȩ pꝰ pͣndiũ locutus ẽ: ac de ipsiꝰ
euangłio t̾mino. ut ds̃ qđ donauerit

Expanded text:
erit societatem qui faciunt quod docent, non pertinebit: et ideo non erit in numero piscium magnorum; quoniam qui fecerit et docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum. Et quia hic magnus erit, ideo ibi erit, ubi minimus ille non erit. Usque adeo quippe ibi magni erunt, ut qui minor ibi est, major sit eo quo hic nemo major est . Sed tamen qui hic magni sunt, id est, qui in regno coelorum, ubi sagena congregat bonos et malos, faciunt bona quae docent, ipsi erunt in illa regni coelorum aeternitate majores, quos isti ad dexteram et resurrectionem vitae pertinentes indicant pisces. Sequitur de prandio Domini cum istis septem discipulis, et de his quae post prandium locutus est, ac de ipsius E
Abbreviated transcription (Latin):
denti qui ȩdificaũ domũ suã suꝑ petrã.
Non enĩ quisq firmat quȩ audit uł pcipit.
nͥ faciendo. Et si petra ẽ xp̃s sicut multa
scͥpt᷑arũ testimoNia p̃dicant: ille ȩdi¬

Expanded text:
enti qui aedificavit domum suam super petram. Non enim quisque firmat quod audit vel percipit, nisi faciendo. Et si petra Christus est, sicut multa Scripturarum testimonia praedicant , ille aedi
Abbreviated transcription (Latin):
uliꝰ cibo saturarent᷑. alii tam̃ qͥ pot̾ant caꝑe
ex illoꝵ occasione multa ut ilit᷑ audiebant.
Hoc dixi. ne qͥs forte cũ int̾rogant u̾respon¬
cde ñ potuerit hac sententia sibi excusatꝰ ui¬
porcos mitt̾e margaritas. Qui enĩ nouit qͥd
respondeat: debet responde uł ꝓpt̃ alios
qͥb desꝑatio suborit᷑ si ꝓpositã questionẽ
solui ñ posse crediđint. Et hoo de reb
utilib. ad instructionẽ salutis ꝑtinenti¬
b. Multa sunt enĩ quȩ inqͥri ab ociosis
posst̃ suꝑuacua ⁊ mania. ⁊ plerũq noxia.
De qͥb tam̃ noN nichil dicendũ ẽ: sed hoc
ipsũ aꝑiendũ ⁊ explicaNdũ cur inqͥrita¬
ua ñ oporteat. De reb uͦ utilib aliquar¬
do ad id respondendũ est qđ int̾rogam᷑
sicut dñs fecit cum eũ sadelueei. int̾rogas

Expanded text:
illius cibo saturarentur; alii tamen qui poterant capere, illius cibo saturarentur; alii tamen qui poterant capere, ex illorum occasione multa utiliter audiebant. Hoc dixi, ne quis forte, cum interroganti respondere non potuerit, hac sententia sibi excusatus vinte porcos mittere margaritas. Qui enim novit quid respondeat, debet respondere, vel propter alios, quibus desperatio suboritur, si propositam quaestionem solvi non posse crediderint: et hoc de rebus utilibus, et ad instructionem salutis pertinentibus. Multa sunt enim quae inquiri ab otiosis possunt, supervacua et inania, et plerumque noxia, de quibus tamen nonnihil dicendum est: sed hoc ipsum aperiendum et explicandum, cur inquiri talia non oporteat. De rebus ergo utilibus aliquando ad id respondendum est quod interrogamur: sicut Dominus fecit, cum eum Sadducaei
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ om̃is inmunditia rerũ tẽporaliũ delec¬
tatione c̃cipit᷑. idest. dilectione huiꝰ seliͥ
cui iubem᷑ ren̾tiare ut mundi eeᷤᷤ possimus.
ñ debet sibi reꝰ uicti si aliqͥd occultat qđ ille
cui occultat caꝑe ñ potest. Nec ex eo arbi¬
trancłũ est licere m̃tiri. Non enĩ est c̃seqͥns.
ut cũ uerũ occultat᷑. falsũ dicat᷑. A gen¬
dũ gͦ pͥmo est ut ĩpedim̃ta detrahant᷑ qͥb
efficit᷑ ut non capiat. qr utiq si ꝓpt᷑ sordeᷤᷤ
dã dixisse ĩuenit᷑ quȩ multi qͥ aderant uł
resistendo uel c̃tempnendo ñ accepert̃:
non put andus est scm̃ dedisse canib. aut
margaritas misisse ante poreos. Non enĩ
eis cdedit qͥ cape ñ potuert᷑. sed eis qͥ pote¬
rant ⁊ simul acderant: qͦs ꝓpt̾ aliors in¬
munditiã negligi ñ oportebat. Et cũ
eũ tẽptatores int̾rogabant respondebat.¬
q illis ita ut qt contradicerent ñ hab̾ent:
quamius uenenis suis contabesc̾ent potiꝰ ꝙ

Expanded text:
tamen omnis immunditia rerum temporalium dilectione concipitur, id est, dilectione hujus saeculi, cui jubemur renuntiare ut mundi esse possimus. t, non debet sibi reus videri, si aliquid occultat, quod ille qui occultat, capere non potest. Nec ex eo arbitrandum est licere mentiri: non enim est consequens ut cum verum occultatur, falsum dicatur. Agendum ergo primum est ut impedimenta detrahantur, quibus efficitur ut non capiat; quia utique si propter sordes  dixisse invenitur quae multi qui addiderant vel resistendo vel contemnendo non acceperunt, non putandus est sanctum dedisse canibus, aut margaritas misisse ante porcos. Non enim eis dedit qui capere non poterant, sed eis qui poterant, et simul aderant; quos propter aliorum immunditiam negligi non oportebat. Et cum eum tentatores interrogabant, respondebatque illis, ita ut quid contradicerent non haberent, quamvis venenis suis contabescerent potius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte sapientib : formatisq ad imagi¬
nẽ cdĩ ꝑ regenerationẽ renouati hominis.
beati pacifici. qm̃ ipsi filii dĩ uocabunt᷑.
Et ista qͥđe us hac uita compleri possurt.
sicut cõpleta esse in apłis credimꝰ. Nam
illa om̃imoda & it angłicam formam
mutatio que post hanc uitam ꝓmittit᷑.
nullis uerbis exponi potest. B eati gͦ qui .uiii.
ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt᷑ iustitiã. qr ipsoꝵ
est regnũ celoꝵ. Hȩc octaua sententia
quȩ ad caput redit ꝑfectũq homin eo
declarat. significat᷑ fortasse circũcisio¬
ne octaua die in ueteri testam̃to. & dñi
resurrectione post sabbatũ qͥ est utiq oc¬
t auus idẽq pͥmus dies. & celebratioNe
oct auarum feriarũ quas in regenatione
noui homiNis celebramꝰ : & numero ipso
pentecostes. Nam septenario septies mul

Expanded text:
fecte sapientibus formatisque ad imaginem Dei per regenerationem renovati hominis: Beati pacifici, quoniam ipsi filii Dei vocabuntur. Et ista quidem in hac vita possunt sicut completa esse in apostolis credimus. Nam illa omnimoda in evangelicam formam mutatio, quae post hanc vitam promittitur, nrsecutionem patiuntur propter justitiam; quoniam ipsorum est regnum coelorum. Haec octava sententia, quae ad caput redit, perfectumque hominem declarat, significatur fortasse et circumcisione octavo die in Veteri Testamento; et Domini resurrectione post sabbatum, qui est utique octavus, idemque primus dies; et celebratione octavarum feriarum, quas in regeneratione novi hominis celebramus; et numero ipso Pentecostes. Nam septenario numero septies mul
Abbreviated transcription (Latin):
moreret᷑ mandatũ patris. tamquã
ille de qͦ p̾dictũ erat quę non rapui
tunc exsoluebã. mortẽ sine debito so¬
luturus. & mos a moete debita redẽp¬
turus. Rapuerat autẽ adã peccatũ
qͣndo manũ in arborẽ p̾sũptione de¬
ceptus extendit. ut incõmutabile
nomen inconcessȩ diuinitatis in ua¬
cleret : quã filio dĩ natura contule¬
rat non rapina.

Expanded text:
moreretur, mandatum Patris, tanquam moreretur, mandatum Patris, tanquam ille de quo praedictum erat, Quae non rapui, tunc exsolvebam : mortem sine debito soluturus, et nos a morte debita redempturus. Rapuerat autem Adam peccatum, quando manum in arborem praesumptione deceptus extendit, ut incommunicabile nomen inconcessae divinitatis invaderet, quam Filio Dei natura contulerat, non rapina.
Abbreviated transcription (Latin):
electi sunt. non ꝑ suũ meritũ sed
aliquando tenebrȩ. nunc autẽ lux
in dño. Om̃s enĩ fuerunt fubrecto¬
rib tenebrarũ harũ idest homi¬
nũ impioꝵ tãquã tenebrę sub te¬
nebris. sed gr̃as dõ qͥ eruit nos sicut
dicit idem apłs de potestate tenebra¬
rũ & transtulit in regnũ filii cari¬
tatis suȩ. in qͦ princeps huiꝰ mundi
hoc est tenebrarũ harũ non habe¬
bat quicquã. quia neq sub peccato
ds̃ uenerat. nec eius carnẽ de pecca¬
ti ꝓpagine uirgo pepererat. Et tã¬
quã ei diceret᷑ cur gͦ moreris si non
habes peccatũ. cui debeat᷑ mortis
suppliciũ. continuo subiecit. Sed ut cog¬
noscat mundus quia diligo patrẽ. &
sicut manclatũ dedit mͥ pat̾ sic facio.
surgite eamus hinc. Discũbens enĩ
discũbentib loquebat᷑. Eamus aut̃
dixit. qͦ nͥ ad illũ locũ unde fuerat
tradendus ad mortẽ. qͥ nullũ habebat
meritũ mortis: Sed habebat ut

Expanded text:
electi sunt, non per suum meritum, sed electi sunt, non per suum meritum, sed aliquando tenebrae; nunc autem lin Domino . Omnes ergo fuerunt sub rectoribus tenebrarum harum, id est, hominum impiorum, tanquam tenebrae sub tenebris. Sed gratias Deo, qui eruit nos, sicut dicit idem Apostolus, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae : in quo priarum, non habebat quidquam, quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine Virgo pepererat; et tanquam ei diceretur, Cur ergo moreris, si non habes peccatum, qui debeatur mortis supplicium? continuo subjecit: Sed ut cognoscat mundus quia diligo Patrem, et sicut mandatum dedit mihi Pater, sic facio, surgite, eamus hinc. Discumbens enim discumbentibus loquebatur. Eamus autem dicit. Quo? nisi ad illum locum unde fuerat tradendus ad mortem, qui nullum habebat meritum mortis, sed habebat ut
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. tãquã gerat uniuersi
mundi id est celi & t̾rȩ atq om̃i¬
ũ quȩ in eis sunt pͥncipatũ. De
quali mundo dictũ ẽ. cũ de xp̃o
uerbo sermo eẽt. Et mundus
ꝑ eũ factus ẽ. Uniuersus itaq
mundus a sũmis cęli usq ad infi¬
mã t̾rã creatori ẽ subditꝰ non cdeser¬
tori. redẽptori non int̾emptori. libe¬
ratori non captiuatori. doctori.
non deceptori. Quẽ almodũ autẽ
sit intelligendus princeps mundi
diabolus. enidentius aperuit apłs
paulus. Qui cũ dixisset non ẽ no¬
bis conluctatio aduersus carnẽ &
sanguinẽ id est aduersus homines.
subiecit atq ait : sed acduer sus
principes & potestates & rectores
muncli tenebrarũ harũ. Sequenti
enĩ uerbo exposuit qͥd dixisset mun¬
di. cũ subiecit tenebrarũ harũ. Ne
quisquã mundi nomine intellige¬
ret uniuersã creaturã. euius nul¬
lomodo st̃ rectores angłi deserto¬
di istius amatorũ : ex quib tamen

Expanded text:
mundi, tanquam gerat universi mundi, tanquam gerat universi mundi, id est, coeli et terrae, atque omnium qui in eis sunt, principatum: de quali mundo dictum est, cum de Christo Verbo sermo esset, Et mundus per eum factus est . Universus itaque mundus, a summis coelis usque ad infimam terram Creatori est subditus, non desertori; Redemptori, non interemptori; liberatori, non captivatori; doctori, non deceptori. Quemadmodum autem sit intelligendus princeps mundi diabolus, evidentius aperuit apostolus Paulus, qui cum dixisset, Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est, adversus subjecit, atque ait, sed adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum . Sequenti enim verbo exposuit quid dixisset, mundi, cum subjecit, tenebrarum harum: ne quisquam mundi nomine intelligeret universam creaturam, cujus nullo modo sunt rectores angeli desertodi istius amatorum: ex quibus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ ascendentẽ. qͦ uiso illud fue¬
dixisset. & p̾diceret antequã face¬
ret. Credit᷑ autẽ hoc. non fide no¬
ua sed aucta. aut certe cũ mortu¬
us ẽẽt defecta. cũ resurrexisset
refecta. Neq enĩ eũ filiũ dĩ non
& ante credebant : sed cũ in illo
factũ eẽt qu ante p̾dixit. fides
illa quȩ tunc quando illis loqueba¬
tur fuit parua & cũ moreret᷑ pe¬
ne iã nulla : & reuixit & creuit.
Deinde quid dicit : Iã non multa
loquar uobiscũ. Uenit enĩ prin¬
ceps mundi huuis. Quis. nͥ diabo¬
lus: Et in me non habet quicꝗͣ.
nullũ scilicet om̃ino peccatũ. Sic
enĩ ostendit non creaturarũ sed
peccatoꝵ principẽ diabolũ. quos
nc̃ nomine mundi huus appel¬
lat. Et quotiens cũq mundi no¬
nĩ in mali significatione ponit᷑.
non ostendit nͥ mundi istius ama¬
tores. de qͥb alibi scriptũ ẽ. Qui¬
cũq uoluerit amicus ẽẽ scłi huiꝰ.
inimicus dĩ constituet᷑. Absit gͦ
ut sic intelligat᷑ di abolus princeps

Expanded text:
Patrem ascendentem: quo viso illud fueaedixisset, et praedicere ante quam faceret: credituri autem hoc non fide nova, sed aucta; aut certe cum mortuus esset defecta, cum resurrrefecta. Neque enim eum Filius Dei non et ante credebant: sed cum in illo factum esset quod ante praedixit, fides illa quae tunc quando illis loquebatur fuit parva, et cum moreretur pene jam nulla, et revixit, et crevit. Deinde quid dicit? Jam non multa loquar vobiscum, venit enim princeps mundi hujus. Quis, nisi diabolus? Et in me non habet quidquam. Nullum scilicet omnino peccatum. Sic enim ostendit non creaturarum sed peccatorum principem diabolum, quos nunc nomine mundi hujus appellat. Et quotiescunque mundi nomen in mali significatione ponitur, non ostendit nisi mundi istius amatores, de quibus alibi scriptum est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Absit ergo ut sic intelligatur diabolus princeps
Abbreviated transcription (Latin):
aut eã sic diuidere audebitis. ut aliquȩ
mansiones eius sint in regno celoꝵ.
aliquȩ autẽ extra regnũ celorũ: Ibsit.
absit: ut qͥ uolunt habitare in regno
celorii. in hac stulticia uelint habitare
uobiscũ. Absit inquã. ut cũ om̃is domꝰ
regnantiũ filioꝵ non sit alibi nisi in reg¬
no ipsius regiȩ domus pars aliqua non

Expanded text:
aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit ut qui volunt habitare in regno coelorum, in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non
Abbreviated transcription (Latin):
sine illo in regnũ celorũ intrare non
poterunt. Hec fides non ẽ fides : qm̃
non est uera & catholica fides. Itanẽ
tationib eaͦ cati. cum reꝓbandi esse¬
tis. si mansionẽ non dico petri& pau¬
li uel cuius libet apłoꝵ. sed cuius cũq
paruuli baptizati a regno celoꝵ separa¬
retis. non uos putatis rȩꝓbandos ẽẽ. qͥ
domũ dĩ patris inde separatis: Non enĩ
ait dñs in uniuerso mundo atq in uni¬
uersa creatura: aut in uita uel beatitu¬
dine sempit̾na mansiones multȩ sunt.
sed in domo inquit patris mei mansio¬
nes multȩ sunt. Nonne ista est domꝰ
ubi ȩdificationẽ habemus ex dõ. domũ
non manu factã ȩternã in celis: N lonne
ista est domus de qua cantamꝰ dõ. bea¬
ti qͥ habitant in domo tua. in scła
scłoꝵ laudabunt te: Ergo ñe uos non
domũ cuiusq baptizati fr̃is sed domũ
ipsius dĩ patris cui om̃s fr̃s dicimꝰ pat̾
nr̃ qui es in celis a regno separare celorũ.

Expanded text:
sine illo in regnum coelorum intrare non sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et Pauli vel cujuslibet Apostolorum, sed cujuscumque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Nonne ista est domus ubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cdari om̃ib. non in eo discernens qͥ minꝰ
& qͥ amplius laborauert̃. Quo utiq
denario uita significat᷑ ęt̾na: ubi am¬
plius nemo alio uiuit. qm̃ iuuencdo non
est diuersa in et̾nitate m ͤ nsura s mul¬
tę mansiones diuersas meritoꝵ in una¬
uita ęt̾na significant elignitates. Alia
enĩ gła solis. alia gła lunȩ. alia gła
stellarũ. Otella enĩ ab stella differt.
Camquã stellȩ scĩ diuersis mansiones
diuerse claritatis tamqͣm in celo sorti¬
untur in regno. sed ꝓpt̾ unũ denariũ
cõmune sit om̃ib. Dic enĩ quisq etiã
ipse habet : cũ amat in altero qđ ipse
non habet. Non erit itaq aliqua in¬
iuidia imparis claritatis: qm̃ regnabit
in om̃ib unitas caritatis. Promde respu¬
endi sunt a corde xp̃iano qͥ putant
ideo dictũ multas ẽẽ mansiones. qͥ a
extra celorũ regnũ erit aliquid ubi
beati maneant in nocentes. qͥ sine bap
tismo ex hac uita migrarunt. quia

Expanded text:
dari omnibus, non in eo discernens qui minus dari omnibus, non in eo discernens qui minus et qui amplius laborarunt : quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alio nec in aeternitate mansura, sed multae mansiones diversas meritorum in unitate aeterna significat dignitates. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim a stella differt Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. 3. Proinde respuendi sunt a corde christiano, qui pideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid ubi beate maneant innocentes, qui sine btismo ex hac vita emigrarunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bit illã forma dĩ. Sed quid ẽ quod seqͥt᷑.
in domo patris mei mansiones multȩ st̃.
nisi quia & sibi metuebant. unde audi¬
re debuerunt. non turbet᷑ cor ur̃m:
Quis enĩ eoꝵ non metueret : cũ petro
dictũ eẽt fidentiori atq promptiori.
non cantabit gallus donec ter me ne¬
ges: Tamquã gͦ eẽnt ab illo ꝑituri.
merito turbabant᷑. Ded cũ audiunt
in domo patris mei multe mansiones
sunt. si quominus dixissẽ uobis quia ua¬
do parare nobis locũ: a ꝑturbatione recre¬
antur. certi ac fidentes etiã post ꝑicu¬
la tẽptationũ se apud dm̃ cũ xp̃o eẽ
mansuros. quia & si alius est alio fortior.
alius alio sapientior. alius alio iustior.
alius alio sanctior: in domo patris mei
maniiones multȩ sunt. Nullus eoꝵ alie¬
nabit᷑ ab illa domo: ubi mansionẽ pro
suo quisq est accepturus merito. Dena¬
rius quidẽ ille equalis ẽ om̃ib quẽ pat̾¬
familias eis qͥ oꝑati sunt in uinea iubet

Expanded text:
it illam forma Dei. 2. Sed quid est quod sequitur, In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Unde audire debuerunt, Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset fidentiori atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur: sed cum audiunt, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a antur, certi ac fidentes, et jam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros, quia et si alius est alio falius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet
Abbreviated transcription (Latin):
uenio in eo causã. Respondert᷑ ei iu¬
dei. Nos legẽ habeniꝰ. & scđm legẽ
debet mori. qͥa filiũ dĩ se fecit. Ecce
altera maior inuidia. parua qͥppe
illa uidebat᷑ uelut affectate illicito
ausu regię potestatis. & tam̃ nentrũ
sibi iħc iñdacit̾ usurpauit. sed utrũ¬
q uerũ ẽ. & unigenitꝰ ẽ dĩ filius.
& rex ab eo constitutꝰ suꝑ syon mon¬
tẽ scm eiꝰ. Et utrũq nunc demonstra¬
retͥ. nͥ qͣnd̃o erat potentior: tanto
mallet ẽe patientior. Cũ gͦ audisset
pilatus hoc uerbũ magis timuit. &
ingressus p̾toriũ iterũ dixit ad iħm
Unde es tu:. Iħe autẽ responsũ non de¬
non semel factũ collatis om̃iũ ȩuangłis¬
tarũ narrationib repperit᷑. & apud
pͥncipes sacerdotũ & apud herodem qͣ
eũ sicut lucas indicat miserat pilatꝰ
audiendũ. & apud ipsũ pilatũ: ut nõ
frustra de illo p̾cesserit sicut agnꝰ co¬
rã tondente fuit sine uoce sic non
apperuit ossuũ. tuno utiq qͣndo int̾¬

Expanded text:
enio in eo causam. Responderunt Judaei: Nos legem habemus, et secundum legem debet mori, quia Filium Dei se fecit. » Ecce altera major invidia: parva illa quippe videbatur, velut affectaret regnum illicito ausu regiae potestatis, et tamen neutrum sibi Jesus mendaciter usurpavit; sed utrumque verum est, et unigenitus est Dei Filius, et rex ab eo constitutus super Sion montem sanctum ejus: et utrumque nunc demonstraretur, nisi quanto erat potentior, tanto mallet esse patientior. 4. Cum ergo audisset Pilatus hoc verbum, magis timuit; et ingressus est praetorium iterum, et dicit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem responsum non denon semel factum, collatis omnium Evangelistarum narrationibus reperitur, et apud principes sacerdotum, et apud Herodem, quo eum, sicut Lucas indicat, miserat Pilatus audiendum, et apud ipsum Pilatum : ut non frustra de illo prophetia praecesserit, Sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum ; tunc utique quando inte
Abbreviated transcription (Latin):
militate uincebat: sic illud granũ mul¬
tiplicandũ seminabat horribili contu¬
melia. ut mirabili pullularet ingła.
Eriit iterũ pilatus foras. & dicit eis. Ecce
adduco eũ foras. ut cognoscatis qͥa in eo
nullã causã inuenio. Exiit gͦ iħc portanᷤ¬

Expanded text:
militate vincebat; sic illud granum mulmilitate vincebat; sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili pullularet in gloria. 2. Exiit iterum Pilatus foras, et dicit eis: Ecce adduco eum foras, ut cognoscatis quia in eo nulla
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ: tc̃ app̃hendit pilatꝰ iħm & flagella¬
uit. Hoc pilatus non ob aliud fecisse cre¬
dendus ẽ : nͥ ut eius in iuriis udei satia¬
ti sufficere sibi existimarent. & usq ad
eius mortẽ seuire desisterent. Ad hoc ꝑ¬
tinet qđ idem p̾ses etiã cohortẽ suã ꝑ¬
misit facere quȩ sequunt᷑. aut fortassis
& iussit. quãuis hoc ȩuangłista tacuerit.
Dixit enĩ qͥd deinde fecerint milites. pi¬
latũ tam̃ id iussisse non dixit. Et mi¬
lites inquit plectentes coronã de spinis
imposuerunt capiti eius. & ueste pur¬
purea circũdex᷑unt eũ: & ueniebant
ad eũ & dicebant. Aue. rex iudoꝵ. Et
dabant ei ala pas. Sic implebant̃ quȩ de
se p̃cdixerat xp̃o: sic martires infoema¬
bant̾ ad om̃ia quȩ ꝑsecutores libuisset
facere ꝑferenda. Sic panlisꝑ occultata
trem̃da potentia cõm̃dabat᷑ prius imi¬
tanda patientia. sic regnũ qđ de hoc
mundo non erat suꝑbũ mundũ non
atrocitate pugnandi sed paciendi hu¬

Expanded text:
c apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. « Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati, sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet, quod idem praeses cohortem suam ppermisit facere quae sequuntur; aut fortassis et jussit, quamvis hoc Evangelista tacuerit. Dixit enim quid deinde fecerint milites; Pilatum tamen id jussisse non dixit. Et milites, inquit, plectentes coronam de spinis imposuerunt capiti ejus, et veste purpurea circumdederunt eum. Et veniebant ad eum et dicebant: Ave, rex Judaeorum. Et dabani ei alapas. Sic implebantur quae de se praedixerat Christus: sic martyres informabantur ad omnia quae persecutores libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi hu
Abbreviated transcription (Latin):
berent. & ulterius sanguinẽ non siti¬
rent. Egredit̾ ad eos iħc portans spi¬
neã coronã & purpureũ uestim̃tũ. non
clariis imꝑio sed plenus obꝓbrio: &
sdicit eis. Eece homo. Si regi inuidetis.
iã parcite qͥa deiectũ uidetis. Flagella¬
tus ẽ. spinis coronatꝰ est: ludibriosa
ueste amictus. ẽ. amaris conuiciis illu¬
sus est. alapis cesus ẽ. feruet ignominia
frigescat in uidia. Sed non frigessit.
in ardescit potius & incresscitꝰ. Cũ
enĩ uidissent eũ pontifices & minis¬
tri. clamabant dicentes. Crucifige.¬

Expanded text:
derent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum, non clarus imperio, sed plenus opprobrio; et dicitur eis: Ecce homo. Si regi invidetis, jam parcite, quia dejectum videtis: flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amaris convitiis illusus est, alapis caesus est: fervet ignominia, frigescat invidia. Sed non frigescit, inardescit potius, et increscit. Cum enim vidissent eum pontifices et ministri, clamabant dicentes: Crucifige
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceteris eminebant. Hebrea ꝓpt᷑ iu¬
gentiũ sapientes. latina ꝓptͣ roma¬
nos multis ac pene om̃ib iã tunc
gentib imperantes. Dicebant gͦ pi¬
lato pontifices iudeoꝵ. Noli scribere
rex iudeoꝵ. sed qͥa ipse dixit rex sũ
tionis etiã in cordib ignorantiũ. Nõ¬
ne occulta uox quedã intus pilato
quodã si dici potest clamoso silentio
ꝑsonabat. qđ tanto ante in psalmoꝵ
li inscriptionẽ : Non corrũpit. qđ
scripsit scripsit. Sed etiã pontifices
qͥ hoc corrũpi uolebant. qͥd dicebant:
Noli scribere inquiunt rex iudeoꝵ.
qđ mutare nullo pacto potestis:
Nũ qͥd enĩ ꝓpterea non erit uerũ.
qͥa iħc ait rex sũ iudeoꝵ: Si cor¬
rũpi non potest qđ pilatus scripsit.
corrũpi potest qđ ueritas ait: Sed

Expanded text:
ris eminebant: Hebraea propter Jugentium sapientes; Latina propter Romanos multis ac pene omnibus jam tunc gentibus imperantes. Dicebant ergo Pilato pontifices Judaeorum: Noli scribere: Rex Judaeorum, sed quia ipse dixit: Rex sum tionis, etiam in cordibus ignorantium! Nonne occulta vox quaedam Pilato intus quodam, si dici potest, clamoso silentio personabat quod tanto ante in Psalmorum li inscriptionem non corrumpit; quod scripsit, scripsit. Sed etiam pontifices qui hoc corrumpi volebant, quid dicebant? Noli scribere, inquiunt, Rex Judaeorquod mutare nullo pacto potestis? Numquid enim propterea non erit verum. quia Jesus ait, Rex sum Judaeorum? Si corrumpi non potest quod Pilatus scripsit, corrumpi potest quod veritas dixit? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝑtinet qđ in eadẽ oratione dñi¬
ca dicimus. ne nos inferas in tẽpta¬
tionẽ. Neq enĩ parua ẽ tẽptatio.
si contra tuã causã sit tua postula¬
tio. Non autẽ negligent̾ audiendũ
est qđ dñs ait ne quisqͦm eũ pu¬
taret qđ se ꝓmisit facere petentib
sine patre eẽ facturũ. cũ dixisset
qđ cũq petieritis in nomine meo hoc
faciã : continuo subiecit. Ut głificet᷑
pat̾ in filio. Siqͥd petieritis in no¬
mine meo hoc faciã. Nullomͦ gͥ si¬
ne patre hoc filius facit. quandoqͥ¬
dẽ ut in illo pat̾ głificet᷑ ꝓpt̃ea fa¬
cit. Facit gͦ pat̾ in filio: ut filius
głificet᷑ in patre. Et facit filius
in patre. ut pater głificetur in filio.
qm̃ unũ sunt pat̾ & filius.

Expanded text:
hoc pertinet quod in eadem oratione dominihoc pertinet quod in eadem oratione dominica dicimus, Ne nos inferas in tentationem . Neque enim parva est tentatio, si contra tuam sit causam tua postulatio. Non autem negligenter audiendum est, quod Dominus, ne quisquam eum putaret quod se promisit facere petentibus, sine Patre esse facturum, cum dixisset, Quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam, continuo subjecit, Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. Nullo modo igitur sine Patre hoc Filius facit, quandoquidem ut in illo Pater glorificetur, propterea facit. Facit ergo Pater in Filio, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio; quoniam unum sunt Pater et Filius.
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ salutẽ suã petit. non in nomi¬
ne saluatoris petit : qͥa saluator eiꝰ
non erit. si qd eiꝰ salutẽ ĩpedit fecerit.¬
Unde tunc expedit potius ut non fa¬
ciendo ꝓpt̃ qđ inuocat᷑ : faciat qđ uo¬
cat᷑. Propt̃ea non solũ saluatar sed
etiã magist̾ bonus ut faciat qđ cũq
petierimꝰ in ipsa orationeꝰ nobis de¬
dit docuit qͥrl petamus. ut etiã sic
intelligamꝰ non petere nos in nomine
magistri. qđ petimꝰ p̃t regulã
ipsius magisterii. Sane quędã qͣmuis
petimꝰ facit. sed tamen facit. Neq
enĩ qͥa & illud petimꝰ ut ueniat
regnũ dĩ ꝓpt̾ea non facit qđ peti¬
mus. qͥa non statĩ cũ illo in ęt̾nita¬
te regnamꝰ. Differt̃ enĩ qđ petimꝰ.
non negat᷑. Uerũtam̃ orantes tãqͣm
seminantes non deficiamꝰ. tẽpore
enĩ ꝓprio metemꝰ. Et simul peta¬
mus quando bene petimꝰ. ut non
faciat qđ non bene petimꝰ: qͥa & ad

Expanded text:
contra suam salutem petit, non in nomicontra suam salutem petit, non in nomine Salvatoris petit; quia Salvator ejus non erit, si quod ejus salutem impedit, fecerit.Unde tunc expedit potius ut non faciendo propter quod invocatur, faciat quod vocatur. Propterea non solum Salvator, sed etiam magipetierimus, in ipsa oratione quam nobis dedit, docuit quod petamus, ut etiam sic intelligamus non petere nos in nomine magistri quod petimus praeter regulam ipsius magisterii. Sane quaedam quamvis petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metemus . Et simul petamus quando bene petimus, ut non faciat quod non bene petimus; quia et ad
Abbreviated transcription (Latin):
saluos faciet quicũq rex : sed rex sal¬
uator. Ac ꝑ hoc: quodcũq petimꝰ ad¬
uersus utilitatẽ salutis. non petimꝰ
in nomine saluatoris. Et tamen ip¬
se saluator est non solũ quando facit
qđ petimus. uerũ etiã quando non
facit: qm̃ qđ uidet peti contra salu¬
tẽ. non faciendo potius se exhibet
saluatorẽ. Nouit enĩ medicꝰ quid
ꝓ sua. qͥd contra suã salutẽ poscat
ȩgrotus : & ideo contraria poscentis
non facit uoluntatẽ. faciat sani¬
tatẽ. Quappt̃ quando uolumꝰ ut
faciat. quod cũq petimꝰ. non ut cũq
sed in nomine eius petamꝰ : hoc est
in nomine saluatoris petamꝰ. Non g
qđ est nomen eiꝰ fidelib euis. Est
qͥppe impiis & dãpnator. qͥ dignat᷑
fidelib ẽẽ saluator. E gͦ credit in
eũ qđcũq petierit in eo nomine
qđ est illis qͥ credt̃ in eũ. hoc facit :
qm hoc sicut saluator facit. Si au¬
tẽ qͥ eũ credit aliqͥd ꝑ ignorantiã

Expanded text:
salvos faciet, quicumque rex, sed rex Salsalvos faciet, quicumque rex, sed rex Salvator; ac per hoc quodcumque petimus adversus utilitatem salutis, non petimus in nomine Salvatoris. Et tamen ipse Salvator est, non solum quando facit quod petimus, verum etiam quando non facit; quoniam quod videt peti contra salutem, non faciendo potius se exhibet Salvatorem. Novit enim medicus quid pro sua, quid contra suam salutem poscat aegrotus; et ideo contraria poscentis non facit voluntatem, ut faciat sanitatem. Quapropter quando volumus ut faciat quodcumque petimus, non utcumque, sed in nomine ejus petamus, hoc est in nomine Salvatoris petamus. Non equod est nomen ejus fidelibus ejus. Est quippe impiis et damnator, qui dignatur fidelibus esse Salvator. Qui ergo credit in eum, quodcumque petierit in eo nomine, quod est illis qui credunt in eum, hoc facit; quoniam hoc sicut Salvator facit. Si autem qui in eum credit, aliquid per ignorantiam