comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uordane tras aecẽ perarit: quauddo eas putauer se abunitate siu popłi separissos ł agara
o magis nos blas phemare possunt: delegibus quas contra ilolorũ cultores ⁊pian u ꝑa
comitunt᷑ S plane & uidei & pagani sitã paucos putarent eẽ xp̃ianos quã pauci uo
esti qͥ solos uos xp̃ianos ee. ꝓ hiba is nec blas phȩmare nos dignarent᷑. s nũꝙ ridere cessa¬
ubi dictũ ẽ. laare sterilis quȩ ñ paris. erumpe & exdama quȩ ñ parturis. qm̃ multi
q pauci sumꝰ. nec adtenditis eos responsuros. quod liba uos ẽẽ. dicatis ñ tam̃ eftis illi dequib
dictuest : mustifilu desertȩ. sitã exigiu numeroremansistis: Hic tuoppositurus es exem¬
plũ instiillius indiluuio : quitũ domosua solus liberari dignus inuentus ẽ. Uides gͦ adhucᷤ
ñ dicimus sitam̃ ñ istam iusticiã sicut dicebam p̾ripuit aliquis ante partẽ donati &
cũ suis septẽ iusta aliqua causa cõmotus. sȩ longe alibi separauit: & amundi huius

Expanded text:
ordanen terras acceperant, quando eas putauerunt se ab unitate sui populi separasse. pagani uero magis nos blasphemare possunt de legibus, quas contra idolorum cultores Christiani conuertuntur. sed plane et Iudaei et pagani si tam paucos putarent esse Christianos, quam pauci uos estis, qui solos uos Christianos esse perhibetis, nec blasphemare nos dignarentur, sed numquam ridere cessaubidictumest:Laetare sterilis, quae non paris, erumpe et clama, quae non parturis, quoniam multi quia pauci sumus\', nec adtenditis eos responsuros: \'Quotlibet uos esse dicatis, non tamen estis illi, de quibus dictum est: Multi filii desertae. si tam exigui numero remansistis\'? Hic tu oppositurus es exemplum iusti illius in, diluuio, qui cum domo sua solus liberari dignus inuentus est. uides ergo, adhuc m te esse non dicimus, si tamen non istam iustitiam, sicut dicebam, praeripuit aliquis ante partem Donati et cum suis septem iusta aliqua causa commotus se longe alibi separauit et a mundi huius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ qͦrũ salute sempit̾na. nos in hac temporali &iam pericditari delectat. Propterea eni maxime abbo¬
minib nimium durũq ꝑuersis nunc immicitiarum grauiores impctus sustincmꝰ: quos non null
eorũ nob̾cũ patientissimt sustinent: sed plurimũ in firmitati metuimus: doneo discant & ualeant
ad iuuante misericordissima gra dñ scłm p̃sens & hominũ diem robore cordis ualentiort c̃ tamnere
Cõmonitoriũ quod misi fr̃ĩb ep̃is siut puto nondĩ ibisunt: ab eximictate tua illis tradatur cũ ueneriał.
amtã quippe tiu sincerissimi pectoris habemus fi duciã : ut adiuuante dño dõ nr̃o ñ solũ imꝑtitorẽ
auxilii teuelimus. uerũ &iã consilii participem.

Expanded text:
pro quorum salute sempiterna nos in hac temporali etiam periclitari delectat. propterea enim maxime ab hopro quorum salute sempiterna nos in hac temporali etiam periclitari delectat. propterea enim maxime ab hominibus nimium durumque peruersis nunc inimicitiarum grauiores impetus sustinemus, quos nonnulli eorum nobiscum patientissime sustinent; sed plurimum infirmitati metuimus, donec discant et ualeant adiuuante misericordissima gratia domini saeculum praesens et hominum diem robore cordis ualentiore contemnere. commonitorium, quod misi, fratribus episcopis, si, ut puto, nondum ibi sunt, ab eximietate tua illis tradatur, cum nenerint. tantam quippe tui sincerissimi pectoris habemus fiduciam, ut adiuuante domino deo nostro non solum impertitorem auxilii te uelimus uerum etiam consilii participem.
Abbreviated transcription (Latin):
bemgnitate tui cordis acturisunt: qui potuer̃ cõ muni c̃silio diligentius deliberatũ aliquid
ferre. quantũ tẽporis ꝑmittebat angustia. Illud tamen qͦ amimũ clementissimi & religiosisimi
principis erga eccłrã ꝓuinciã nouerit. nullo modo eẽ differendum. Sed& iã antequã ep̃os qui-
ꝓfectisunt iudeas quam pͥmũ tua p̃stantissima ꝓxp̃i menbris intribulatione maxima c̃stitutis
ingilantia potuerit accelerandum suggero. peto obsecro. flagito: Neque eñ par ũu in bis malis
solatiũ dñs obtult: quodtt uoluit multo amplius posse quã poteras. quã doiam detiuis multis
& magnis bonis operib gaudebamꝰ. Multũ sant dequaorundam neq paucorũ fide firma & stabili
gratulamur. qui ex occasione legum ipsarũ adxp̃ianam religionem uł catbolicã pacẽ c̃uersisunt:

Expanded text:
benignitate tui cordis acturi sunt, qui potuerunt communi consilio diligentius » deliberatum aliquid benignitate tui cordis acturi sunt, qui potuerunt communi consilio diligentius » deliberatum aliquid ferre, quantum temporis permittebat angustia. illud tamen, quo animum clementissimi et religiosissimi principis erga ecclesiam prouincia nouerit, nullo modo esse differendum, sed etiam antequam episcopos, qui profecti sunt, uideas, quam primum tua praestantissima pro Christi membris in tribulatione maxima constitutis uigilantia potuerit, accelerandum suggero, peto, obsecro, flagito. neque enim paruum in his malis solatium dominus obtulit, quod te uoluit multo amplius posse, quam poteras, quando iam de tuis multis et magnis bonis operibus gaudebamus. Multum sane de quorundam neque paucorum fide firma et stabili gratulamur, qui ex occasione legum ipsarum ad Christianam religionem uel catholicam pacem conuersi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
meorũ fieri uoluntate. Arbitror quacũq primitus exorta oocasione facillime posse ac debere
maturari: ut nouerint sicut dixi homines uani quorum & aduersantiũ salutem requirimus.
Propterea quippe memoratus prbt̃ harum ꝑ lator. cũ deregione sit mile uitana: ab ep̾o suo
regiũ ubi egosũ transire iussus. ẽ: quia cumforte simul e̾ẽmus inmagnis eccłe tribulatio rub
& ꝑturbationibus. quȩre bamꝰ occasionem scribendi ad eximietẽtuã : & noninuemebamꝰ. Iãqͥdẽ
unã epłam miserã inne gocio sc̃ifr̃is & collegemei bonefacii ep̃i ta quensis. sednondum adNos
ꝑuenerant grauiora quȩ nos uehementius agitarent. qͥb cõpͥmendis uł corrigendis. quẽ ad modĩ
meliore scđm uiã xp̃i c̃silio succurratur: c̃omodius ep̃i qͥ propterea nauigauer̃ cumtanta

Expanded text:
meorum fieri uoluntate. arbitror quacumque primitus exorta occasione facillime posse ac debere meorum fieri uoluntate. arbitror quacumque primitus exorta occasione facillime posse ac debere maturari, ut nouerint, sicut dixi, homines uani, quorum et aduersantium salutem requirimus, propterea quippe memoratus presbyter harum perlator, cum de regione sit Mileuitana, ab episcopo -Regium, ubi ego sum, transire iussus est, quia, cum forte simul essemus in magnis ecclesiae tribulationibus et perturbationibus, quaerebamus occasionem scribendi ad eximietatem tuam et non inueniebamus. iam quidem unam epistulam miseram in negotio sancti fratris et collegae mei Bonifatii episcopi Cataquensis; sed nondum ad nos peruenerant grauiora, quae nos uehementius agitarent, quibus comprimendis uel corrigendis quem ad modum meliore secundum uiam Christi consilio succurratur, commodius episcopi, qui propterea nauigauerunt, cum tanta
Abbreviated transcription (Latin):
potuerim. non potui p̃t mutere ꝑhunc frem & copresbiterũ meũ. qui urgente necessitate ꝓsalute
issuiciam media bieme qͦmͦ cũq ad illas partes uenire cõpulsus ẽ. salutare & ammoniere
caritatem tuam. quam habes in xp̃o Iħu dñonr̾o : ut opustuum bonum diligetissima acceleretur
instancia. quo nouerint inimici eccłe leges illasqͣ deidolis õfringendis & hereticis corrigendis
iuostilicone mafrica missȩ sunt: uoluntate imperatoris pissimi & fidelissim co
quo nesciente uł nolente factum siue dolose iactant siue libent̃ putant. atq huic animos
imperitorum turbulentissimos reddunt: nob̾q periculose ac uehementer infestos. Hoc autẽ
quod petendo uł suggerendo ammoneam prestantiã tuã: non dubito om̃iũ ꝑ africã collegarũ

Expanded text:
potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum, qui urgente necessitate pro salute potuerim, non potui praetermittere per hunc fratrem et compresbyterum meum, qui urgente necessitate pro salute ciuis sui etiam media hieme quomodocumque ad illas partes uenire compulsus est, et salutare et admonere caritatem tuam, quam habes in Christo Iesu domino nostro, ut opus tuum bonum diligentissima acceleretur instantia, quo nouerint inimici ecclesiae leges illas, quae de idolis confringendis et haereticis corrigendis uiuo Stilichone in Africam missae sunt, uoluntate imperatoris piissimi et fidelissimi constitutas; quo nesciente uel nolente factum siue dolose iactant siue libenter putant atque hinc animos inperitorum turbulentissimos reddunt nobisque periculose ac uehementer infestos. Hoc autem, quod petendo uel suggerendo admoneo praestantiam tuam, non dubito omnium per Africam collegarum
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio & merito prestansimo multumq inxp̃i caritate honerando filio olympio:
Augustinus in dño salutem. Quamuis mox ut audiuimꝰ temerito sublimatũ cumipsa
fama nondum certissima nobis eẽt: nichil aliud deanimotuo credidimꝰ erga eccłeam di
cuius te ueraciter filium ẽẽ gaudemꝰ. quã quod tuis litteris mox aperiusti: tamen &iã illis lectis
quib ultro dignatus es &iam sipigri & cunctantaes essemꝰ exortacionẽ beniuolentissimã mutere¬
ut instruente humilitate nr̃a. ꝑ religiosã obedientiã tuã dñs cuius nimere talis es eccłȩ suȩ
iã iamq subuenut. maiore fiducia tibiscribimꝰ domine eximie & merito prestantissime. multũq
inxp̃i caritate honorande fili. Et fr̃s qͥdẽ multiscĩ collegemei grauit̾ eccła ꝑturbata ꝓfestis pene
fugientes ad gloriosissimum comitatum. Iuos siue iamuideris. siuelitteras eorum ab urbe roma
oportunitate cuius quã occassionis accẽperis: ego tamen licet nullum c̃siliũ cum eis communicare

Expanded text:
OMINO EXIMIO ET MERITO PRAESTANTISSIMO MULTUMQVE IN CHRISTI CARITATE HONORANDO FILIO OLVMPIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quamuis mox, ut audiuimus te merito sublimatum, cum ipsa fama nondum certissima nobis esset, nihil aliud de animo tuo credidimus erga ecclesiam dei, cuius te ueraciter filium esse gaudemus, quam quod tuis litteris mox aperuisti, tamen etiam illis lectis, quibut instruente humilitate nostra, per religiosam obedientiam tuam, Dominus, cujus munere talis es, Ecclesiae suae jamjamque subveniat, majore fiducia tibi scribimus, domine eximie et merito praestantissime, multumque in Christi charitate honorande fili. 2. Et fratres quidem multi sancti collegae mei, graviter Ecclesia perturbata profecti sunt pene fugientes ad gloriosissimum comitatum, quos sive jam videris, sive litteras eorum ab urbe Roma opportunitatis cujusquam occasione acceperis: ego tamen licet nullum consilium cum eis communicare
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinationẽ ñ in conuenient̃ intelligi sic̃ filios dĩ appellat ȩuuangłiũ ñdũ regeneratos: ubi caifas cũ

Expanded text:
praedestinationem non inconvenienter intelligi: sicut filios Dei appellat Evangelium nondum rpraedestinationem non inconvenienter intelligi: sicut filios Dei appellat Evangelium nondum r
Abbreviated transcription (Latin):
deb& qd per quosdã ad hoc templũ ñ ꝑtinentes uł ñ dũ ꝑtinentes idẽ. inquib ñ habitat uł ñ clũ habitat ds
aliquid uirtutis oꝑat᷑. sicut ꝑ illũ qͥ in nomine xp̃i expellebat demonia cũ xp̃m ñ seque retur : Quẽ ꝑmitti
uissit ꝓpt̃ multis utilema cõm̃dationẽ nominis sui. Multos quoq ait sibi inno uissimo die dic̾turos: In momine
tuo uirtutes multas fetimꝰ. Quib utiq ñ responder& ñ uos noui: si ad templũ dĩ quod in habitando beatificat
ꝑtinerent. Cornelius &iã centurio antequã regeneratione incorporaret᷑ huic tẽplo: missũ adse an¬
gelũ uid t auditq dicentẽ. qd ex auditȩ sint orationes eiꝰ & elemosinȩ acceptȩ Agit enĩ hȩc ds
intipũ saluatoris accipiant qͥregeneratione ñ eguit. tam̃ &iã si de ipso ꝓph&a accipiatur potest & scd̃m

Expanded text:
debet. quod per quosdam ad hoc templum non pertinentes uel nondum pertinentes. id est in quibus non habitat uel nondum habitat deus, debet. quod per quosdam ad hoc templum non pertinentes uel nondum pertinentes. id est in quibus non habitat uel nondum habitat deus, aliquid uirtutisiussit propter multis utilem commendationem nominis sui. multos quoque ait sibi in nouissima die dicturos: In nomine tuo uirtutes multas fecimus, quibus utique non responderet: Non uos noui, si ad templum dei, quod inhabitando beatificat. pertinerent. Cornelius etiam centurio antequam regeneratione incorporaretur huic templo, missum ad se angelum uidit auditque dicentem, quod exauditae sint orationes eius et elemosynae acceptae. agit enim haec deus in typum Salvatoris accipiant, qui regeneratione non eguit; tamen etiamsi de ipso Propheta accipiatur, potest et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
& illorũ idem ipse ess& sp̃s fidei. Sic̃ aut̃ illi quando idem sacram̃tũ occultũ erat credebant xp̃i in carna¬
tionẽ futurã : sic & nos credimꝰ factã : & a nob aut̃ & ab aliis futurus expectat᷑ adudiciũ eiꝰ aduentus. Nonẽ
enĩ aliud dĩ ministeriũ nisi xp̃s. inqͦ oport& uiuificari mortuos in adã : Quia sic̃ in adã om̃s moriunt᷑. sic& in
xp̃o onis iuiuficabunt᷑. Quẽ ad modũ suꝑius disseruimꝰ: quã obrẽ ds̃ qͥubiq p̃sens e. & ubiq. totus. Non in oit̾ub
habitat. s in eis tantũ quos efficit beatissimũ templũ suũ. uł beatissima templa sua: eruens eos a potestate
naculũ lignis.
uelis pellib atq huiꝰ modi mobilib sicut &iam ꝑ salononẽ regẽ tẽ plũ
lapidib
uos tamq lapides uiui edificamini domꝰ spirital& Q unde itẽ scriptũ ẽ.
Nos enĩ tẽpla dĩ uiui
sumꝰ. sic̃ ds̃ dicit : Qm̃ in habitabo in illis & in ãbulabo & ero illorũ ds : & ipsi er̃ mͥ plebs Nec mouere nos

Expanded text:
et illorum idem ipse esset spiritus fidei. sicut autem illi, quando idem sacramentum occultum erat, credebant Christi incarnationem futuram, sic et nos credimus factam. et a nobis autem et ab illis futurus expectatur ad iudicium eius aduentus; non est enim aliud dei my sterium nisi Christus, in quo oportet uiuificari mortuos in Adam. quia, sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur, quem ad modum superius disseruimus. Quam ob rem deus. qui ubique praesens est et ubique totus, non in omnibus inhabitat sed in eis tantum, quos effecit beatissimum templum suum uel beatissima templa sua eruens eos a potestate ernaculum lignis, uelis. pellibus atque huius modi mobilibus, sicut etiam per Salomonem regem templum lapidibus, uos tamquam lapides uiui aedificamini domus spiritalis, et unde item scriptum est: Nos enim templa dei uiui sumus, sicut deus dicit, quoniam \'inhabitabo in illis et inambulabo et ero illorum deus et ipsi erunt mihi plebs\'. Nec monere nos
Abbreviated transcription (Latin):
sonã uerbi uin geniti ꝑtiner& qͦ pacto ꝑ liberũ arbitriũ cõmunit̃ om̃ib & naturalit̃ clatũ una sola anima
tione diffusũ . s ubiq totũ cogitare te extendis : A uerte m̃tẽ ab orib: imaginib corporũ. quas humana
cogitatio uoluere consueuit. Non enĩ sic sapientia. ñ iusticia ñ sic deniq caritas cogitat᷑. dequa scriptũe:

Expanded text:
sonam uerbi unigeniti pertineret, quo pacto per liberum arbitrium communiter omnibus et naturaliter datum una sola anima sonam uerbi unigeniti pertineret, quo pacto per liberum arbitrium communiter omnibus et naturaliter datum una sola anima  aliqua mole uel distentione diffusum sed ubique totum cogitare te extendis, auerte mentem ab omnibus imaginibus corporum, quas humana cogitatio uoluere consueuit. non enim sic sapientia, non iustitia, non sic denique caritas cogitatur, de qua scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
nuitatis Nđ& init corpore inẽ sensus singulis m̃bris: s ñ tantꝰ quantus incapite: ubi ꝓrsus omis ẽ quinq¬
põtus Ibienĩ a nisus & auclitus. & olfactus & gustus & tactus In c&eris aut̃: solus ẽ. tactus An&iã pt̃ hoc
quod tãq intẽ plo in illo corpore: habitat om̃is plenitudo diuinitatisꝰ. Est aliud quod int̃ sit utt̃ illudcaput
& cuiꝰ lib& m̃bri excellentiã : Est plane. quod sitgulari quadã susceptione homimis illius una facta e. ꝑsona
cũ ubo denullo enĩ sco̾rũ dici potuit aut potest aut poterit: uerbũ caro factũ ẽ. Nullus sc̃orũ qualiba
Singularis ẽ. gͦ illa susceptio: neccũ hominib aliquib scis quantalib& sapientia & sc̃itate p̃stantib ullo mͦ¬
potest eẽ. cõmunis: Ubi diuinȩ grȩ satis ꝑspicuũ clarũq docum̃tũ ẽ. Quis enĩ tã sit sacrilegus ut
uideat affirmare aliquã posse animã ꝑ meritũ liberi arbitru ut alt̃ sit xp̾s esfice

Expanded text:
t in nostro corpore inest sensus singulis membris; sed non tantus quantus in capite, ubi prorsus omnis est quinquepertitus: ibi enim et uisus est et auditus et olfactus et gustus et tactus. in ceteris autem solus est tactus. an etiam praeter hoc, quod tamquam in templo in illo corpore habitat omnis plenitudo diuinitatis, est aliud. quod intersit inter illud caput et cuiuslibet membri excellentiam V est plane. quod singulari quadam susceptione hominis illius una facta est persona cum uerbo. de nullo enim sanctorum dici potuit- aut potest aut poterit: Verbum caro factum est, nullus sanctorum qualibet singularis ergo est illa susceptio nec cum hominibus aliquibus sanctis quantalibet sapientia et spotest esse communis. ubi diuinae gratiae satis perspicuum clarumque documentum est. quis enim tam sacrilegus, ut audeat affirmare aliquam posse animam per meritum liberi arbitrii ut alter sit Christus effice
Abbreviated transcription (Latin):
alicid mandauit ꝓculianus siuere ipse mandauit: sixp̃ianꝰ es seruahoc iudicio dĩ. nisi
nos faciamꝰ tutaceꝰ ausus &iã idẽ prbt homini rusticano conductori fundi eccłȩ cominari.
eusebi ñ apud tetaciu. Dignaberis itaq ñqͥd tudehis om̃ib sentias. netͥ arbitreris Ame
iudicis onus in poni: sed quid illi respondeant mͥrescribere. O

Expanded text:
aliud mandauit Proculianus, si uere ipse mandauit? —; si Christianus es, serua hoc iudicio dei, nisi aliud mandauit Proculianus, si uere ipse mandauit? —; si Christianus es, serua hoc iudicio dei, nisi nos faciamus; tu tace. ausus etiam idem presbyter homini rusticano conductori fundi ecclesiae comminaEusebi, non apud te tacui. dignaberis itaque, non quid tu de his omnibus sentias, ne tibi arbitreris a me iudicis onus inponi, sed quid illi respondeant, mihi rescribere
Abbreviated transcription (Latin):
filiã suã quȩ apud nos fuerat cathecumina & ađ illos seducta ẽ. iniitis parentib ut ibi
bapticata & ũ scimonialis fornã susciperet ad cõmunionẽ catholicũ pit̾na uellet scueritate
riscocuno a ecgo seminã corrupte m̃tis nisi uolentẽ & libero arbitrio meliora diligente
omi modo fieri phibui. Tum̃ꝑspanianũ transeuntib nobis. prbt̃ ipsus stans in mediofundo
catbolice ad audibilis femine : uoce iupudentissima post nos clamauit. quodtreidetaro
i cuiꝰ medio fundo stabat. Iuib uocib auditis. non solũ me ipsũ alit effrenaui: sedaeũ
mul ticudinẽ quȩmͥ comitabit᷑ cõpescui. Ettam̃ sidicã. quȩrat᷑ qͥsint uł fuerint triditores
uł ꝑsecutores respondetur mͥ. Dis putare nolumꝰ. &rebaptitare uolumꝰ. Nos oues uras
insidiantib morsib luporũ more dep̃ demur. uossiboni pastores estis tacete. Q uidenĩ

Expanded text:
filiam suam, quae apud nos fuerat catechumena, et filiam suam, quae apud nos fuerat catechumena, et baptizata etiam sanctimonialis formam susciperet, ad communionem catholicam paterna uellet seueritate reuocare et ego feminam corruptae mentis nisi uolentem et libero arbitrio meliora deligentem omni modo fieri prohibui. tamen per Spanianum transeuntibus nobis presbyter ipsius stans in medio fundo catholicae ac laudabilis feminae uoce inpudentissima post nos clamauit, quod traditores onis est nostrae, in cuius medio fundo stabat. quibus uocibus auditis non solum me ipsum a lite refrenaui. sed etiam multitudinem, quae mihi comitabatur, compescui. et tamen si dicam: quaeratur, qui sint uel fuerint traditores uel persecutores, respondetur mihi: disputare nolumus et rebaptizare uolumus; nos oues uestras insidiantibus morsibus luporum more depraedemur, uos, si boni pastores estis, tacete — quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsi eũ forsitan cogerent : si apud eos manere uoluisset. Abeis uͦ considera quȩs
uacrũ alterũ ueniant: atq ut id accipere mereantur paganosseee respondeant. quȩ uox
ȩꝓcederet deore xp̃ino tantussangius mirtyrũ fusus ÷. Deinde quasi renouati
scĩficati. discipline quã ferre potuer̃ deterioresfacti: subspecie noue gr̃e sacrilegio noui
furoris insultent. Aut simalefacio ꝑtuã beniuolentiã ista corrigen dãcurare: deme nullus
uęratur sihȩc illi ꝑferri innoticiam ꝑcodices publicos fecero.: quimͥ negari ut
teris ꝓbo: nullus hominũ mͥsilentiũ dehis reb ꝑsuadendũ arbitret᷑. Siol
uł latrocinant̃ siqͥd audiendũ putauerint. nondeerit dñs ad tuendã eccłam suã. qͥuigo
suo ingremio suo eiꝰ toto orbe diffuso om̃ia terrenaregna subiecit. Nã cũ eccłȩ qͥdã coloñus

Expanded text:
quo et ipsi eum forsitan cogerent, si apud eos manere uoluisset. ab eis uero considera, ququo et ipsi eum forsitan cogerent, si apud eos manere uoluisset. ab eis uero considera, quuacrum alterum ueniant atque, ut id accipere mereantur, paganos se esse respondeant, quae uox. ne procederet de ore Christiano, tantus sanguis martyrum fusus est, deinde quasi renouati et quasi sanctificati disciplinae, quam ferre non potuerunt, deteriores facti sub specie nouae gratiae Sacrilegio noui furoris insultent. aut si male facio per tuam beniuolentiam ista corrigenda curare, de me nullus queratur, si haec illi perferri in notitiam per codices publicos fecero, qui mihi negari, tolicis litteris probo, nullus hominum mihi silentium de his rebus persuadendum arbitretur. uiol latrocinanter si quid audendum putaverint, non deerit Dominus ad tuendam Ecclesiam suam, qui jugo suo in gremio ejus toto orbe diffuso omnia terrena regna subjecit. 4. Nam cum ecclesiae quidam colonus
Abbreviated transcription (Latin):
transtulit se ad illos. & rebaptitatus:. Duas & iã sc̃imoniales cũ colonassuas defuncto catholicor
xp̃ianorũ siue idem transtulit. siue illũ secute &iã ipse. tam̃ rebaptitate sunt: & nunc cũ gregib
cerci cellionũ interuagabundos greges feminarũ quȩ ꝓpterea maritos habere noluer̃ nehabeaN
lisciplinã indetestabilis uinolentiẽ bacchacionib suꝑbus exultat: gaudens lati
ignorat. Ergo ꝑtuã grauitatẽ atque modestiã eidẽ innoticiã ꝑferitur: iubeat eũ quinon obaliud
uonẽ delegit. nisi quia incatholica dericatũ amiserat: propt̾ inobedientiã & ꝑditos
asua cõmunione remoueri. Et enĩ ego sidño placet istũ modũ seruo. ut qͥsqͥs apud eos ꝓpt̃ disci¬¬
plinã de gradatus ad catholicã transire uoluerit. inhumiliatione penitentiȩ recipiatur.

Expanded text:
transtulit se ad illos et rebaptizatus est. duas etiam sanctimoniales concolonas suas de fundo catholicorum transtulit se ad illos et rebaptizatus est. duas etiam sanctimoniales concolonas suas de fundo catholicorum Christianorum siue idem transtulit siue illum secutae etiam ipsae tamen rebaptizatae sunt et nunc cum gregibus Circumcellionum inter uagabundos greges feminarum, quae proterue maritos habere noluerunt, ne habeant disciplinam, in detestabilis uinolentiae bacchationibus superbus exultat gaudens latisignorat. ergo per tuam grauitatem atque modestiam eidem in notitiam perferatur. iubeat eum, qui non ob aliud illam communionem delegit, nisi quia in catholica clericatum amiserat propter inoboedientiam et perditossua communione remoueri. I Etenim ego, si domino placet. istum modum seruo, ut, quisquis apud eos propter disciplinam degradatus ad catholi-cam transire uoluerit, in humiliatione paenitentiae recipiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ : & qđ ei responsũ fuerit rescribere dignetur. Hocgͦ &ũ nunc rogo ut facere non
graueris. quia litteras meas sicut &ũ ex ꝑtussũ non uult accipere. Quod si uoluisset. nonutiq
iã eximietatẽ id agerẽ. Cũ uitẽ id non uult: qͥd possũ mitius agere. quã ut ꝑtȩ t
&qͥeũ diligis int̾rogẽtur aliqͥd undeme tacere mea sarcina ꝓhibet: qđ autẽ mat᷑ afilio cesa
tuȩ grauitate displicuit. sed ille dixisti sisciret a cõmunione sua tã nefariũ iuuenẽ ꝓhibitus ẽẽt:
tuiter respondeo. Modo cognouit. modoꝓhibeat Addo &iã aliud: Subdiaconus.
spaniensis eccłe uocabulo pͥmꝰ. cũ abaccessu in disciplinato sc̃imonialiũ ꝓhiberet᷑ atq ordi-¬
nata & sana p̃cepta contẽpneret : aclericatu remotus. ẽ. Et ipse irritatus aduersus disciplinã dĩ:

Expanded text:
aliquem et, quod ei responsum fuerit, rescribere dignetur. hoc ergo etiam nunc rogo, ut facere non aliquem et, quod ei responsum fuerit, rescribere dignetur. hoc ergo etiam nunc rogo, ut facere non graueris, quia litteras meas, sicut etiam expertus sum, non uult accipere. quod si uoluisset, non utique per tuam eximietatem id agerem. cum autem id non uult, quid possum mitius agere, quam ut per te, talem uirum et qui eum diligis, interrogetur aliquid, unde me tacere mea sarcina prohibet? quod autem mater a filio caesa tuae grauitati displicuit, sed \'ille\' dixisti si sciret, a communione sua tam nefarium iuuenem prohibiturus esset\', breuiter respondeo: modo cognouit, modo prohibeat. Addo etiam aliud. subdiaconus quondam Spaniensis ecclesiae uocabulo Primus cum ab accessu iudisciplinato sanctimonialium prohiberetur atque ordinata et sana praecepta contemneret, a clericatu remotus est et ipse inritatus aduersus disciplinam dei
Abbreviated transcription (Latin):
adcis toꝰ. Hlon ego resanti uoluntatitue. iudiciũ sicut dicis inter ep̃os dũ molestus ex hortator
aut dep̃cator in posu. qđ quidẽ &iã sisuadere uoluissem. possẽ fortasse facile ostendere quã
ualeas iudicare internos intã manifesta atꝙ aꝑta causa. & qualesit illud qđ facis. ut NON
audtis partib iãferre nondubites ꝓuna parte sententiã: qui iudiciũ reformidas. Sedboe
ut dixi. interim omito. Hichil autẽ rogauerã aliud honorabilẽ benignitatẽtuã. qđ quȩ so
tandẽ in hac saltẽ epla digneris aduertere: nisiutquereres aꝓculiano. utrũ hoc ipse dixerit
uictori prbosuo qđ ab eosibi dictũ publicũ officiũ renuntiauit: anforte qui missisunt
non qđ aiuctore audier̃. sed falsũ gestis ꝓsecuti sunt: deinde quid illi detota ipsa questi¬
one internos discutiendi uideretur. Arbitror autẽ noniudicẽfieri eũ qͥsgat᷑ ut int̾roget

Expanded text:
S. non ego recusanti uoluntati tuae iudicium, sicut dicis, inter episcopos subeundum molestus exhortator aut deprecator inposui. quod quidem etiam si suadere uoluissem, possem fortasse facile ostendere, quam ualeas iudicare inter nos in tam manifesta atque aperta causa et quale sit illud, quod facis, ut non auditis partibus iam ferre non dubites pro una parte sententiam, qui iudicium reformidas. sed hoc, ut dixi, interim omitto. nihil autem rogaueram aliud honorabilem benignitatem tuam, quod quaeso tandem in hac saltem epistula digneris aduertere, nisi ut quaereres a Proculiano, utrum hoc ipse dixerit Victori presbytero suo, quod ab eo sibi dictum publicum officium renuntiauit, an forte, qui missi sunt, non quod a Victore audierunt. sed falsum gestis prosecuti sint; deinde quid illi de tota ipsa quaestione inter nos discutienda uideretur. arbitror autem non iudicem fieri eum, qui rogatur, ut interroget
Abbreviated transcription (Latin):
omis pletitudo diuinitatis corporalit̃. Non ideo corporalit̾ qr corporeus e. ds. Si aut ilbo trans lato
iie om̃s obseruationes umibras futurorũ uocat: &iã ipso trans lato uocabulo Sũmꝰ etũ ds sic̃ scriptũ e:
plo habitat ds. Hinc e enĩ qd iudeis signũ p&entib cũ dixiss&. soluite templũ hoc & intr
resuscitabo illud: E u uangłista qͥd hocess& consequent̃ exponens ait. hoc aut̃ dicebat : de templo corporis siu
Quid ÷ e hoccine int̾ee. arbitram᷑ int̾ caput & m̃bra cetera quod inqͦ liba quã iis p̃cipuo tñbro uelut in

Expanded text:
omnis plenitudo diuinitatis corporaliter. non ideo corporaliter, quia corporeus est deus, sed aut uerbo translato ugnis — nam illas omnes obseruationes umbras futurorum uocat etiam ipso translato uocabulo; summus enim deus, sicut scriptum est, o habitat deus. hinc est enim, quod Iudaeis signum petentibus cum dixisset: Soluite templum hoc et in triduo resuscitabo illud, euangelista. quid hoc esset. consequenter exponens ait: Hoc autem dicebat de templo corporis sui. Quid ergo est? hocine interesse arbitramur inter caput et membra cetera, quod in quolibet quamuis praecipuo membro uelut in
Abbreviated transcription (Latin):
sim orationib ur̃is appͥhendere: in quo dĩ muiserationib apphensus sũ Rege gͦ par¬
uula incerta reptantema & tuis gressib ingredidoce Noloenĩ me corporales ortus

Expanded text:
sim orationibus uestris adprehendere, in quo dei miserationibus adprehensus sum. rege ergo parsim orationibus uestris adprehendere, in quo dei miserationibus adprehensus sum. rege ergo paruulum incerta reptantem et tuis gressibus ingredi doce. nolo enim me corporalis ortus
Abbreviated transcription (Latin):
mo satas armaneris: siqua mialios quoq hostes catholicȩ fidei munimina cõ parasti quia
hostis ur ci mille nocendi artes cã uarus expugnandusẽ. tolis quã obpugriat insidus
que so pmiere m de armam̃tario tuo: & conferre ñ abnuas arma iusticiȩ. Sum enĩ labo
riosus &iam nunc sub magno onere. peccator uaeranꝰ in numero peccatorũ s aeruo
rosu hiouais incorpore tiro miliciȩ. Sapientiã mundi miser bhucusq nuratus sum
a ꝑinutiles lnte nis rẽpbatãq prudentiã do.: stultus &x mitus fui. ꝑ ostq inu&eraui¬
int munitos incos & enanui incogitationib meis leuami oculos meos in montes ad p̃
ranbuens inlum inauit cecũ. soluit cõpeditũ: humiliauit erectũ male: ut erige¬
ra miiliatũ piȩ. Sequor igitur ñ ȩquis ad buc passib magna iustoꝵꝰ uestigia si pos¬

Expanded text:
me satis armaueris, si qua in alios quoque hostes catholicae fidei munimina comparasti, quia me satis armaueris, si qua in alios quoque hostes catholicae fidei munimina comparasti, quia hostis noster, cui \'mille nocendi artes\\ tam uariis expugnandus est telis, quam oppugnat insidiis, quaeso promere mihi de armamentario tuoriosus, etiam nunc sub magno onere peccator, veteranus in numero peccatorum, sed aeterno regi novus in corpore tiro militiae. Sapientiam mundi miser hucusque miratus sum, et per inutiles litteras reprobatamque prudentiam Dinter inimicos meos et euanui in cogitationibus meis, leuaui oculos meos in montes ad pracundum iniquitates retribuens inluminauit caecum, soluit compeditum, humiliauit erectum male, ut erigeret humiliatum pie. Sequor igitur non aequis adhuc passibus magna iustorum uestigia, si pos
Abbreviated transcription (Latin):
cepimꝰ. Hosigitur nunc libros lectioni habeo: in his me oblecto: dehis cibũ capio.
ñ illũ qui perit s qͥ oꝑatur uitȩ aernȩ sustantiã: ꝑ fidem nram qua ad corporam᷑
caritatẽ. omia scđm ueritatẽ om̃i potentis dĩ credentẽ litteris & exemplis fi¬
deliĩ robor&ur Ouere salt̾rȩ. quę p̃cordianra nepossint scłi errore uanescere
condiuntur. Olucerna digne supra candelabrũ ęcełe posita quȩ late catholi¬
cis urbibus de septiformi ligno pastũ oleo laicie lum̃ effundeus: densas lc& berai¬
corũ caligines discutis. & lũcẽ ueritatis a confusione tenebrarũ splendore clarifici
sermonis enubilas Uides fr̃ unanime ãmirabilis in xp̃o dnio & suspiciende
quã familiarit᷑ te agnouerĩ. quanto ã mirer stupore : quã magno amore cõ plet¬
tur: qͥcoticdie colloquio litterarũ tuarũ fruor & oristiuispũ uescor. Os enĩ tuũ
mins. aefriari t̃ra mea concupiuit Ideoq tũ hoc penta teucho tuo contra manicheos

Expanded text:
cepimus. hos igitur nunc libros lectioni habeo, in his me oblecto, de his cibum capio non illum, qui perit, sed qui operatur uitae aeternae substantiam per fidem nostram, qua adcorporamur caritatem omnia secundum ueritatem omnipotentis dei credentem litteris et exemplis fidelium roboretur. o uere sal terrae, quo praecordia nostra, ne possint saeculi errore uanescere, condiuntur! o lucerna digne super candelabrum ecclesiae posita, quae late catholicis urbibus de septiformi lychno pastum oleo laetitiae lumen effundens densas licet haereticorum caligines discutis et lucem ueritatis a confusione tenebrarum splendore clarifici sermonis enubilas! Vides, frater unanime, admirabilis in Christo domino et suscipiende, quam familiariter te agnouerim, quanto admirer stupore, quam magno amore complectar, qui cotidie conloquio litterarum tuarum fruor et oris tui spiritu uescor. os enim tuum minis inebriari terra mea concupiuit. ideoque cum hoc Pentateucho tuo contra Manichaeos
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ tãm famẽ uiue arbores meȩ multo facilus mͥq gratius diligent̃ colerent᷑
ex plerent: cur gͦ addiscendam agri culturã meã uocationẽ tẽporis tͥ defuisse
causaris: Diom quidres pondeam rogote. Anforte iusdicã. senex ualeruis dũ me
om̃ib reb instructum eẽ credidisset: quanto amplius medilex̃ tantominꝰ discere
nec ꝓlucro animȩ nr̃ȩ audeamꝰ offendere. Sic autẽ mͥ dm̃ & xp̃m testem facis
in̾ocentiȩ & caritatis. & sinceri affectus quẽ circanos habes: quasi ego nondehis
uirare om̃ib possum. Ipsã gͦ caritatẽ & affectum imploro ut misertaris mei: & con-¬
cedas mͥ adhoc quod rogauiꝰ tempꝰ quantũ rogaui. atq adiuues me oratioNibus
tuis ut nonsit in ane desideriũ meũ. ne in fructuosa eccłe xp̃i atq utilitati fr̃m
intali causa non despicit dñs: & eam sicut sacrificiũ suauitatis accipiens. fortassis br¬

Expanded text:
quorum tamen famem uiuae arbores meae multo facilius mihique gratius, si diligenter colerentur, quorum tamen famem uiuae arbores meae multo facilius mihique gratius, si diligenter colerentur, explerent. cur ergo ad discendam agriculturam meam uacationem temporis tibi defuisse causaris? dic mihi, quid respondeam; rogo te. an forte uis dicam: senex Ualerius dum me omnibus rebus instructum esse credidisset, quanto amplius me dilexit, tanto minus discere nec pro lucro animae nostrae audeamus offendere. sic autem mihi dominum et Christum testem facis innocentiae et caritatis et sinceri affectus, quem circa nos habes, quasi ego non de his iurare omnibus possum. ipsam ergo caritatem et affectum inploro, ut miserearis mei et concedas mihi ad hoc, quod rogaui, tempus, quantum rogaui, atque adiuues me orationibus tuis, ut non sit inane desiderium meum nec infructuosa ecclesiae Christi atque utilitain tali causa non despicit dominus et eam sicut sacrificium suauitatis accipiens fortassis bre
Abbreviated transcription (Latin):
hocfieri potest. nisiquem ad modũ ipse dñs dicit. querendo. petendo. pulsando.
id est orando. legendo. plangendo. Pad quod negociũ mͥ parũu tẽpꝰ uł ut usque
ad pascha impetiarẽ uolui ꝑfr̃s a tua sincerissima. & uenerabili caritate: & nunc ꝑhas
p̃ces uolo. Quid enĩ responsurussum dño udici: non poterã ista quererȩ cũ eccleasticis
negociis impedirer: Sigͦ mͥdicat. serue nequã siuilla eccłȩ calumniosũ aliquẽ pateret᷑.
cunis fructib colligendis magna. oꝑa. impendit᷑. neglecto agro quẽ rigaui sanguine
meo. siquid agere ꝓͦ ea possesꝰ apud iudicem terre. nonne omib consentientibus
non nullis &iamubentib & coientib ꝑgeres. & si contrate udicaret᷑ &iã. trans
mare ꝓficiscereris. atq hoc mͦ uł annuã uł eo amplius absentiã. tuã. nulla querela
reuocaret ne alius possi deret terram non animȩ sed corpore pauperũ necessariam.

Expanded text:
hoc fieri potest, nisi, quem ad modum ipse dominus dicit, petendo quaerendo pulsando, hoc fieri potest, nisi, quem ad modum ipse dominus dicit, petendo quaerendo pulsando, id est orando legendo plangendo? ad quod negotium mihi paruum tempus uelut usque ad pascha impetrare uolui per fratres a tua sincerissima et uenerabili caritate et nunc per has preces uolo. Quid enim responsurus sum domino iudici? non poteram ista iam quaerere, cum ecclesiasticis negotiis impedirer? si ergo mihi dicat: serue nequam, si uilla ecclesiae calumniosum aliquem pateretur, cuius fructibus colligendis magna opera inpenditur neglecto agro, quem rigaui sanguine meo, si quid agere pro ea posses apud iudicem terrae, nonne omnibus consentientibus, nonnullis etiam iubentibus et cogentibus pergeres et, si contra te iudicaretur, etiam trans mare proficiscereris? atque hoc modo uel annuam uel amplius absentiam tuam nulla querela reuocaret, ne alius possideret terram non animae sed corpori pauperum necessariam,
Abbreviated transcription (Latin):
Sedputas me idonẽu : cum ego melius me nouerĩ. Iuitamen nec ipseme nossem: nisiexᷤ¬
periendo didicissem. Seddicit fortasse sc̃itas tua.. Uellem scire quiddesit instructioni
tue. Tã multa. autẽ sunt: ut facilius possim enumerare que habeam. quã qͥ habere de¬
lero.Audeo enĩ dicere scireme & plena fide retinere: quid ꝑtineat ad salu
Sed hoc ipsũ qͦmͦ ministrẽ ad salutẽ aliorũ. nonquerens quod mͥ utilȩ ẽ. sed quod multis
ut saluifiant. It sunt fortasse aliqua. immonon est dubitandum ẽẽ in sc̃is libris c̃scripta
c̃silia. qͥb cognitis & app̃hensis possit homo dĩ reb eccłeͤ asticis ordinatiorib imistrarẽ.
aut certe inter manꝰ inquorũ uł uiuere c̃scientia saniore. uł mori ut illa uita. non
amittatur. cuiuni xp̃iana. corda humilia. & mansueta suspirant. Quomͦ autem

Expanded text:
sed putas me idoneum, cum ego melius me nouerim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi exsed putas me idoneum, cum ego melius me nouerim, qui tamen nec ipse me nossem, nisi experiendo didicissem. Sed dicit fortasse sanctitas tua: uellem scire, quid desit instructioni tuae. tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare, quae habeam, quam quae habere desidero. auderem enim dicere scire me et plena fide retinere, quid pertineat ad saluuo modo ministrem ad salutem aliorum non quaerens, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salui fiant? et sunt fortasse aliqua, immo non est dubitandum esse in sanctis libris conscripta consilia, quibus cognitis et adprehensis possit homo dei rebus ecclesiasticis ordinatioribus ministrare aut certe inter manus iniquorum uel uiuere conscientia saniore uel mori, ut illa uita non amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant. quo modo autem
Abbreviated transcription (Latin):
mom̃ti arbitra bar. Dñs autẽ irrisit me: &reb ipsis ostendere uoluit meipsum mihi
uod sinon dãpnando: sed miseranido fecit. Hoc enĩ spero certe uł nunc.
tudine iea. debeo scripturarũ eiꝰ medicam̃ta. om̃ia ꝑscrutari. & orando aclegendo
agere : ut idonea. ualitudo animȩ meȩ adtã periculosa negotia tribuat᷑. Quod ante
ad cognoscendas diuinas scripturas cogitaremꝰ & sic nos disponere uellemꝰ ut nobis
ociũ ad hoc negociũ possec eeꝰ: & qđ uerũ ẽ. nondũ sciebã quid mͥ de esset ad tale
necessarũ qͥ popło ministrat sacram̃tũ &uerbũ dĩ. utiã non mͥliceat asseqͥ qđ me ñ habere
coqnoui. iubes gͦ ut pereã pat ualeri: ubiest caritas tua: certe diligisme: certe diligis
psam ecdam. cui me sic ministrare uoluisti : & tam̃ certussũ quod & me& ipsam diligis

Expanded text:
momenti arbitrabar. dominus autem inrisit me et rebus ipsis ostendere noluit me ipsum mihi. momenti arbitrabar. dominus autem inrisit me et rebus ipsis ostendere noluit me ipsum mihi. Quod si non damnando, sed miserando fecit — hoc enim spero certe uel nunc cognita aegritudine mea —, debeo scripturarum eius medicamenta omnia perscrutari et orando ac legendo agere, ut idonea ualitudo animae. meae ad tam periculosa negotia tribuatur. quod ante tionis tempore ad cognoscendas diuinas scripturas cogitaremus et sic nos disponere uellemus, ut nobis otium ad hoc negotium posset esse. quod uerum est, nondum sciebam, quid mihi deesset ad tale necessarium, qui populo ministrat sacramentum et verbum Dei, ut jam non mihi liceat assequi quod me non habere cognovi: jubes ergo ut peream, pater Valeri! Ubi est charitas tua? certe diligis me? certe diligis ipsam ecclesiam, cui me sic ministrare uoluisti? et tamen certus sum, quod et me et ipsam diligis.
Abbreviated transcription (Latin):
No beatissimo & uenerabili & incons pectu dñi sincera caritate carissimo
religiosa prudentia. tua nihil ee̾ in hac uita. & maxime boc tempore
ilius & letius & hominib acceptabiluis ep̃i. aut prb̃i. aut diaconi offitio
rie atq adulatorie res agatur. sed nihil apud dm̃ miserius & tristius & dãna. bilius:
ite̾ nichil et̾ in hac uita. & maxime hoc tẽpore difficilius. laboriosiis. periculosius ep̃i
didici. & eo tẽpore quo discere coeperã uis mͥfacta. ẽ. merito peccatoꝵ meorum.
peccata nautarum antequã exꝑtus eẽmꝰ quid illic agitur. quasi doctior & melior
hendere audebã. Itaq postquã. missussũ inmediũ. tunosentire coepi te
Ethinc erant illȩ lacrimȩ : quas me fundere in ciuitate ordinationis meȩ tẽpore non¬
iulli fr̃sanim aduerter̃. Et nescientes causas doloris mei. qͥb potuer̃ se
ual de amulto amplius exꝑtussum quã putabã. nonquia nouos aliquos fluctus aut

Expanded text:
no beatissimo et venerabili, in conspectu Domini sincera charitate charissimoreligiosa prudentia tua, nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore, facilius et laetius, et hominibus acceptabilius episcopi, aurie atque adulatorie res agatur, sed nihil apud Deum miserius et tristius et damnabilius. Item nihil esse in hac vita, et maxime hoc tempore difficilius, laboriosius, periculosius episcdidici: et eo tempore quo discere coeperam, vis mihi facta est, merito peccatorum meorum peccata nautarum, antequam expertus essem quid illic agitur, quasi doctior et melior reprehendere audebam. Itaque posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temEt hinc erant lacrymae illae quas me fundere in civitate, ordinationis meae tempore, nonnulli fratres animadverterunt, et nescientes causas doloris mei, quibus potueruntvalde ac multo amplius expertus sum, quam putabam: non quia novos aliquos fluctus aut
Abbreviated transcription (Latin):
sceleris penã sibi cupiat relaxari: & id ꝓpt̃ quod scelus ad missũ ẽ. possidere. Ad su mã igit᷑
neq apud tales si qͥ reppenunt᷑ qualem te ẽe gaudemꝰ neq apud ipsos qui magno studio alien
acnichil ꝓfutura: multoq &iam periculosa acꝑniciosa p&unt: neq apud cormeũ cui testis
eꝰ ds aususssentire. decernere : int̃ueniendũ eẽ ꝓ aliqͦ. ut quod scelere abstulit sceleris im

Expanded text:
sceleris poenam sibi cupiat relaxari, et id propter quod scelus admissum est possidere. Ad summam igitursceleris poenam sibi cupiat relaxari, et id propter quod scelus admissum est possidere. Ad summam igitur neque apud te, neque apud tales, si qui reperiuntur qualem te esse gaudemus, neque apud ipsos qui magno studio aliena ac nihil profutura, multumque etiam periculosa ac perniciosa petunt, neque apud cor meum cui testis est Deus, ausim dicere, sentire, decernere, interveniendum esse pro aliquo, ut quod scelere abstulit, sceleris im
Abbreviated transcription (Latin):
dant: uł ipsos babere unde reddant. Nom̃s aut pene om̃s homines amamꝰ nras suspr¬
ciones uel uocaie ut existimare cognitiones: quando credibilib rerũ signis mouẽm̃
cũ credibilia ñ nulla sint falsa sicut increcdibilia ñ nulla s̃ uera. ldeo quos clam
cõmemorans qui& sceleris penã sibi cupiunt relaari & id ꝓpt̃ quod scelus amissũ ẽ. possidere :
acdididisti & aisti. ꝓlnis quoq int̾uemendũ putat sacerdotiũ urm Fieri enĩ potest ut tuscias quod
ego nescio a ꝓpte̾rea pute ꝓaliquo int̾ ueniendũ quod ine fallere potuit cũ te ñ potueritq io¬
ut ego eus ñ credã possidere: quodtu possidere nosti Ita fit ut cũ dereo sententia ñ unasit nra
neuti tam̃ nr̃m placeat. quod res ñ reddit᷑ aliena de homine ut homines cliu̾sa sentimus
habere ñcertissimȩ teneas s credibilit̾ suspiceris. & ob hoc tͥ uidear int̾uenire ꝓro qui&

Expanded text:
dant, uel ipsos habere, unde reddant; et omnes aut paene omnes homines amamus nostras suspidant, uel ipsos habere, unde reddant; et omnes aut paene omnes homines amamus nostras suspiciones uel uocare uel existimare cognitiones, quando credibilibus rerum signis mouemur, cum credibilia nonnulla sint falsa, sicut incredibilia nonnulla sunt uera. ideo quosdam commemorans, qui et sceleris poenam sibi cupiunt relaxari et id, propter quod scelus admissum est, possidere, addidisti et aisti: \'Pro his quoque interueniendum putego nescio, et propterea putem pro aliquo interveniendum, quod me fallere potuit, cum te non potuerit, ut ego eum non credam possidere quod tu possidere nosti. Ita fit ut cum de reo sententia non una sit nostra, neutri tamen nostrum placeat quod res non redditur aliena. De homine, ut homines, diversa sentimus; habere non certissime teneas, sed credibiliter suspiceris; et ob hoc tibi videar intervenire pro eo qui et
Abbreviated transcription (Latin):
cordius opẽ nram talib subtiahimꝰ quã impendimꝰ. Nonenĩ openis qͣui ad peccandũ adiunat
acñ potius subu̾tit aq oppͥmit. S numquid ideo nos aut exigere: aut exigendũ tradere
uł possumꝰ ut debemꝰ  Agimꝰ quantũ episcopalis facultas dat᷑. & humanũ quidema ñ nĩate
s maxime ac semꝑ diuinũ iudiciũ cõminantes: nolentes aut̃ reddere quos nouimꝰ a nale
abstulisse: & unde reddant ħ abere arguimꝰ. increpamꝰ. detestam̃ qͦs dã clã quosdã palã
uit diu̾sitas ꝑsonarũ cliuisã uidet᷑ posse recipere medicinã : nec in aliorã
iorẽ in saniã concitari. Aliquando &iamsires magis curanda ñ impedit sciꝰ altaris co¬
munione pͥuamꝰ. Uerũ sẽpe actidit ut nos fallant uł negando se abstulisse: ut affirmando
inde restituant ñ habere. Sepe &iã & uos fallimini putando uł nos ñ agere ut iso¬

Expanded text:
cordius opem nostram talibus subtrahimus, quam inpendimus; non enim opem fert, qui ad peccandum adiuuat cordius opem nostram talibus subtrahimus, quam inpendimus; non enim opem fert, qui ad peccandum adiuuat ac non potius subuertit atque opprimit. sed numquid ideo nos aut exigere aut exigendum tradere uel possumus uel debemus? agimus. quantum episcopalis facultas datur, et humanum quidem nonnumquam sed maxime ac semper diuinum iudicium comminantes. nolentes autem reddere, quos nouimus et male abstulisse et, unde reddant, habere, arguimus, increpamus, detestamur quosdam clam, quosdam palam, sicut diuersitas personarum diuersam uidetur posse recipere medicinam nec in aliorum perniciem ad maiorem insaniam concitari, aliquando etiam, si res magis curanda non impedit, sancti altaris communione priuamus. Yerum saepe accidit, ut nos fallant uel negando se abstulisse uel adfirmando se, unde restituant, non habere; saepe etiam et uos fallimini putando uel nos non agere, ut red
Abbreviated transcription (Latin):
quib int̾uenimꝰ ñ habere quod poscit᷑. continuo nob eorũ molestiȩ relaxant᷑. Aliquando
aut̃ misencordes. & mipso dubio nolunt homini ꝓincerta petunia certa inferce supplicia
Adhanc miscłiam &iam nos ꝓuocare & ex ortam̃ dec&. oelius enĩ &iã si hab& amittis. quã
siñ hab& aut excrucias aut occidis. S proistis magis apud eos qͥre p&unt quã apud eos qͥ uidi¬
cant int̃cedere conuenit: neipse uideat᷑ auferre: qͥcũ hab& potestatẽ ũ cogit reddere quaui
in cogendo ita cdebeat ad hibere integritatẽ. neamit tathumanitatẽ. Illud uͦ fidentissi me
dixeñ eũ qͥ phomine ad hoc int̾uenit nemale ablata restituat. & qͥ ad se confugientẽ
quantũ honeste potest ad restituendũ ñ cõpellit. sociũ ee fraudis & criminis Nã misen¬

Expanded text:
quibus interuenimus, non habere, quod poscitur, continuo nobis eorum molestiae relaxantur. aliquando quibus interuenimus, non habere, quod poscitur, continuo nobis eorum molestiae relaxantur. aliquando autem misericordes et in ipso dubio nolunt homini pro incerta pecunia certa inferre supplicia. ad hanc misericordiam etiam nos prouocare et exhortari decet: melius enim, etiam si habet, amittis, quam, si non habet, aut excrucias aut occidis. sed pro istis magis apud eos, qui repetunt, quam apud eos, qui iudicant, intercedere conuenit. ne ipse uideatur auferre, qui, cum habeat potestatem, non cogit reddere, quamuis in cogendo ita debeat adhibere integritatem, ne amittat humanitatem. Illud uero fidentissime dixerim, eum, qui pro homine ad hoc interuenit, ne male ablata restituat, et qui ad se confugientem, quantum honeste potest, ad restituendum non compellit, socium esse fraudis et criminis. nam miseri