comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã religiosa ueste uestitꝰ ẽ amonasterio
recesserit: omã bona ipsius que in mo¬
nasterio introduxit ad ipsũ monast̾iũ
ꝑtineant. Idem ẽ ex alia constitutione.
& si ñ introdux̃. om̃s enĩ res eiꝰ dominu
sam uestem recesserit ⁊ militauerit. uel
simplicit̾ laicus factꝰ fuerit: spoliet᷑ cingulo
militari ⁊ uitta lib̾a ñ potiatur. s officio
p̃sidis ꝓuinciȩ seruire cogat᷑. substantia
autemꝰ eiꝰ in monasterio m̾aneat. Cap̃.ui.

Expanded text:
tquam religiosa veste vestitus est, a monasterio recesserit, omnia bona ipsius quae in monasterio introduxit, ad ipsum monasterium pertineant. Idem est ex alia constitutione, et si non introduxit, omnes enim res ejus dominii osam vestem recesserit et militaverit, vel simpliciter laicus factus fuerit, spolietur cingulo militari, et vita libera non potiatur, sed officio praesulis provinciae servire cogatur, substantia autem ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
S ut te adistam uitã ñ exhorter conunx
impedim̃to ẽ sine cuiꝰ consensione conti¬
nent̾ tͥ ñ liceat uiuere. Quia isi tu eam
ptͦ illa tua u̾ba tubanensia ducere non
debebas. illa tͥ tam̃ nichil coꝵ sciens inno¬
cent᷑ ⁊ simplicit̾ nupsit. atq utinã posses
ei ꝑsuadere c̾tinentiam. ut sine impedi¬
S si cum illa agere ñ potes. serua saltem
pudicitiã coniugalem. & roga dm̃ qͥ
de necessitatib eruit ut quod ñ potes
mͦ possis aliquando. Ueruntam̃ ut dm̃
diligas non diligas mundum. ut in
ipsis bellis si adhuc te in eis uersari opꝰ
est fidem teneas. pacem queras. ut ex
c̃iux. aut impedire non debet. hec add
cogitans qđ scriptum ẽ corripe sapi¬
entem & amabit te. corripe stultum
& adiciet odisse ce: ñ te utiq stultum.
s sapientem debui cogitare. uiii.

Expanded text:
s. s. impedimento est, sine cuius consensione continenter tibi non liceat uiuere. quia, etsi tu eam post illa tua uerba Tubunensia ducere non debebas, illa tibi tamen nihil eorum sciens innocenter et simpliciter nupsit. atque utinam posses ei persuadere continentiam, ut sine impediSed si id cum illa agere pudicitiam coniugalem et roga deum, qui te de necessitatibus eruat, ut, quod non potes modo, possis aliquando. uerum tamen, ut deum diligas, non diligas mundum; ut in ipsis bellis, si adhuc in eis te uersari opus est, fidem teneas, pacem quaeras; ut ex  impedit coniunx aut impedire non debet. haec ad cogitans, quod scriptum est: Corripe sapientem et amabit te, corripe stultum et adiciet odisse te, non te utique stultum sed sapientem debui cogitare. CCXXI.
Abbreviated transcription (Latin):
Ios nouimꝰ. nos testes sumus quod nob̾¬
cũ apud tubanias de animo ⁊ uolunta¬
te tua fuerimꝰ colloquuti. Soli tecum
eramꝰ ego ⁊ fr̃ alipius. Non etũ existimo
tantum ualuisse derrenas curas quib
implicatꝰ es. ut hoc de memoria tua
penitꝰ delere potuerint. Nempe omnes
actꝰ publicos quib occupatꝰ eras relin
quere cupiebas. & te in ocium scmͦ
conferre. atq in ea uita uiuere in qua
serui dĩ monachi uiuunt. Cũ gͦ ce eẽ
in hoc ꝓposito gaudemus nauigasti.
uxoremq duxisti. Si enĩ coniugem ñ
hab̾es. dicerem tͥ quod & tubanis dixi¬
mus. ut in castitate continentiȩ uiueres
adrem qͦd tc̃ fieri ꝓhibuimꝰ. ut iam te
qͣntũ rerũ humanarũ salua pace
potuisses ab istis bellicis reb abstraheres.
& huic uite uacares. ⁊societati scõꝵ cui
tẽ uacare cupiebas ubi in silentio pugnadi
milites xpi. ñ ut occidant homines. s
ut expugnent pͥncipes & potestates. &
sp̃ualia nequitiȩ .i. diabolum ⁊ angłos eiꝰ.¬

Expanded text:
nos nouimus, nos testes sumus, quid nobiscum apud Tubunas de animo et uoluntate tua fueris conlocutus. soli tecum eramus ego et frater Alypius. non enim existimo tantum ualuisse terrenas curas, quibus impletus es, ut hoc de memoria tua penitus delere potuerint. nempe omnes actus pquere cupiebas, et te in otium sanctum conferre, atque in ea vita vivere, in qua servi Dei monachi vivunt. Quum ergo te esse in hoc proposito gauderemus, navigasti, uxoremque duxisti. Si conjugem non haberes, dicerem tibi, quod et Tnbunis diximus, ut in castitate continentiae uiueres; adderem. quod tunc fieri prohibuimus, ut iam te, quantum rerum humanarum salua pace potuisses, ab istis bellicis rebus abstraheres et ei uitae uacares in societate sanctorum, cui tunc uacare cupiebas ubi in silentio pugnant milites Christi, non ut occidant homines, sed ut expugnent principes et potestates et spiritalia nequitiae, id est diabolum et angelos eiu
Abbreviated transcription (Latin):
uideoꝵ. xl. annis eruditur in heremo.
pastor ouiũ. hominũ factꝰ ẽ pastor. Apłi de
piscatione lacus genesareth ad piscationẽ
hominũ transiert᷑. Tc̃ habebant patrem.
rete. nauiculã. sequuti dnm̃. ꝓtinꝰ omĩa
reliquer̾ portantes cotidie crucẽ suam &
ne uirgam qͥdẽ in manu habentes. Haec
dico ut si clericatꝰ aitillat desiłium discas
qͦd possis docere: ⁊ rationabilẽ hostiã offe¬
ras dõ. ne miles ante quã tẏro. ne pius
magister sis quã discipłs. Non ẽ humi¬
litatis meȩ neq mensurȩ iudicare de cȩ¬
teris. ⁊ de ministris eccłarũ sinistrum
qͥppiã diccre. hant illi ordinẽ igradum
suum. Quẽ si tenueris: quomͦ tͥ in eo uiuen¬
dũ sit. editꝰ ad nepotianum lib̾ docere te
pot̾it. Nc̃ monachi incunabula moresq
discutimꝰ. neiꝰ monachi qui lib̾alibꝰ studiis
eruditꝰ in adolescentia iugũ xp̃i collo suo
imposuit. Primũq tractandũ ẽ utrũ solꝰ
an cũ aliis in monasterio uiuere debeas.

Expanded text:
uadraginta annis eruditur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu habentes. hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles ante quam tiro, ne prius magister sis quam discipulus. non est humilitatis meae neque mensurae iudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum quippiam dicere. Habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo vivendum sit editus ad Nepotianum liber docere te poterit. § 2. Nunc monachi incunabula moresque discutimus, et ejus monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adolescentia jugum Christi collo suo imposuit. Primumque tractandum est, utrum solus, an cum aliis in monasterio vivere debeas.
Abbreviated transcription (Latin):
asseritur. Decer tantes gͥ monasticȩ ꝓ¬
fessionis prbos sacerdotalis potentiae
arcere officio omĩmͦ p̾cipimꝰ. ut ab
huscemodi nefandis ausib repͥmantur
in posterũ qͥa qͣnto qͥsq excelsior. tanto

Expanded text:
asseritur. Decertantes igitur monachicae passeritur. Decertantes igitur monachicae professionis presbyteros sacerdotalis potentiae arcere officio, omnimodo praecipimus, ut ab hujuscemodi nefandis ausibus reprimantur in posterum, quia quanto quisque celsior, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
Utrisq enĩ p̃fatoꝵ patrum exemplis ꝑspia¬
tib circunquaq ut mundo mortui sina
euidentissima ratione p̾cipit᷑. Tantor
refragari. Credimꝰ asacerdotib monachi
ligandi soluendiq officiũ dõ oꝑante
haut indigne administrari. si eos digne
c̃tigerit ad hoc ministerium sullimari.
Qd incunctant᷑ & euident̃ affirmat qͥsqͥs
statũ monachoꝵ & habitũ potentatũq
euident᷑ considat. Uerbi grã. Angelus
grece. latine nuncius dr̃. Sac̾dotes igtꝰ
monachi atq canonici qͥ cotidie sc̃a di
p̃cepta annunciant: angeli uocant᷑ ra¬
one ñ inc̃grua. s unꝰqͥs angłicꝰ ordo qͥnt
claritatemꝰ dĩ uiciniꝰ c̾templat᷑. tanto
dignitate sullimior affirmat᷑. Nã ut
cherubin monachi sex alis uelantur.
Duȩ qͥdẽ in capitio qͦ caput tegit᷑ uerisi¬
milib demonstrantur assertionibus.
Illȩ uͦ tunicȩ quȩ brachiis extenditur
alas duas ẽẽ dm̃s. & illud tandẽ qͦcorpꝰ

Expanded text:
Utrisque enim prephatorum patrum exemplis perspicaUtrisque enim prephatorum patrum exemplis perspicacibus circumquaque, ut mundo mortui sunt, evidentissima ratione percipitur. Tantorum um est defragari. Credimus a sacerdotibus monachis ligandi solvendique officium, Deo operante, aut indigne administrari, si eos digne contigerit || hoc ministerio sublimari. Quod incuntanter evidenter affirmat quisquis statu monachorum et habitu potentatumque evidenter considerat, verbi gratia « angelus » grece, latine « nuntius » sonat. Sacerdotes igitur monachi adque canonici qui cotidie sancta Dei precepta annuntiant, angeli vocantur, ratione non incongrua. Sed unusquisque angelicus ordo quanto claritatem Dei vicinius contemdignitate sublimior affirmatur. Nam uti cherubim, monachi sex alis velantur. Duae quidem in capitio quo caput tegitur verisimilibus demonstratur assertionibus. Illud vero tunicae quod brachiis extenditur, alas duas esse dicimus: et illud tandem quo conditur
Abbreviated transcription (Latin):
cum sacdotali officio ubiq ministrare.
quidã magis zelo amaritudinis quã
dilectiol in flammati asser̾ monachos
qr mundo mortui st̃ & deo uiutint
sac̾dotali officio indignos. neq peni¬
tentiã neq xp̃ianitatem largiri. neq
absoluere posse ꝑ sacerdotalis officu
iniunctam gr̃am s omnino labunt᷑.
Ham si ex hac causa ueteres emuli uera
p̾dicarent: apłicȩ sedis cõpar beatꝰ gragon
monachico cultu pollens ad sũmum nul¬
tenꝰ apicem conscendet. cui quidẽ iu
fungendi ligandi soluendiq officio potg¬
tas summa concedit᷑. Augustinus quoq
eiꝰdẽ scĩssimi gregoru discipłs anglorum
p̾dicator egregius. ac pannoniensis beatus
martinꝰ aliiq quã plurimi uiri scisimi
p̾ciosoꝵ monachoꝵ habitu fulgentes ne¬
quaq̃ anulo pontificali subarrarent᷑ heq¬
mͦ qͦd quidem apłicis docum̃tis & om̃iũ
scõꝵ patrũ institutis. ñ solum monachis
uerum etiã canonicis maximoꝑe imꝑatꝰ

Expanded text:
cum sacerdotali officio ubique ministrare.quidam magis zelo amaritudinis quam dilectionis inflammati, asserunt monachos, quia mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacerdotali officio indignos, neque poenitentiam, neque Christianitatem largiri, neque absolvere posse per sacerdotalis officii injunctam gratiam, sed omnino labuntur. Nam si ex hac causa veteres aemuli vera praedicarent apostolicae sedis compar beatus Gregorius monachico cultu pollens, ad summum nullatenus apicem conscenderet, cui quidem ostiatim fungendi, ligandi, solvendique officio potestas summa conceditur. Augustinus quoque ejusdem sanctissimi Gregorii discipulus, Anglorum praedicator egregius, ac Pannoniensis beatus Martinus, aliique quamplurimi viri sanctissimi pretiosorum monachorum habitu fulgentes, nequaquam annulo pontificali subarrharent Quod quidem apostolicis documentis et omnium sanctorum patrum institutis, non solum monachis, verum etiam canonicis maximo opere imperator.
Abbreviated transcription (Latin):
neq suspecti. nec rectã fidẽ uel dignã
c̃usationẽ ñ habentes: sũmos sac̾dotes
possunt accusare. De uestim̃tis ȩccłȩ¬
estim̃ta eccłastica quib dnõ mini¬
strat᷑ & sacͣta. debent eẽ & honesta.
Quib in alus usib ñ debet frui. quam
eccłasticis & dõ dignis officiis. Quȩ nec
ab alus debent c̾tingi. aut ferri. nisi a
sacratis hominib. ne ultio q̃ balthasar
ꝑ cussit. suꝑ hec transgredientes & talia
p̾sum̃tes ueniat diuina. & corruere cos

Expanded text:
neque suspecti, nec rectam fidem, vel dignam neque suspecti, nec rectam fidem, vel dignam conversationem non habentes, summos sacerdotes possunt accusare. » Et secestimenta ecclesiastica, quibus Domino ministratur, et sacrata debent esse et honesta, quibus in aliis usibus nemo debet fruit, quam ecclesiasticis et Deo dignis officiis, quia nec ab aliis debent contingi aut ferri, nisi a sacratis hominibus; ne ultio quae Balthasar percussit, super haec transgredientibus et talia praesumentibus veniat divina, et c
Abbreviated transcription (Latin):
abiciunt. & statuta ȩccłastica c̾tẽnunt.
Similit̾ fures. sacrilegos. &. om̃is capita¬
lib criminib irretitos. Sepulchrorũ
uiolatores. & om̃s qui aduersus patres
armant᷑. qui in omĩ mundo in famia
notant᷑. Similit̾ & incestuoso homici¬
das. ꝑ iuros. raptores. maleficos. uene¬
ficos. adulteros. de bellis fugientes. &
qui indigna sibi petunt loca tenere.
aut facultates eccłȩ abstrahunt iniꝰte.
& qui fr̃s calumniant᷑. aut accusant
& ñ ꝓbant. uł qui c̾tra in nocentes¬
pͥncipũ animos ad iracundiã ꝓuocant.
& om̃s anathematitatos. uł pꝰro suis
scelerib ab eccła pulsos. & om̃s quos
ȩccłasticȩ uel scłi leges in fames ꝓnun
legitimã lib̾tatẽ. nec penitentes. nec
digamos. nec cos qui curiȩ deseruiunt.
uł qͥ ñ st̃ integri corpore. aut sanamñ
habent m̃tem. uł intellectũ. aut in obe¬
dientes scoꝵ decretis existunt. aut furio¬
si manifestant᷑. hi om̃s nec ad sacros
gradus debent ꝓuebi. nec isti. nec lib̾ti.

Expanded text:
ciunt, et statuta ecclesiastica contemnunt; similiter fures, sacrilegos, et omnes capitalibus criminibus irretitos; sepulchrorum violantes, et omnes qui adversus patres armantur, qui in omni mundo infamia notantur. Similiter et incestuosos, homicidas perjuros, raptores , maleficos, veneficos, adulteros, de bellis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates Ecclesiae abstrahunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant, et non probant; vel qui contra innt; et omnes anathematizatos, vel pro suis sceleribus ab Ecclesia pulsos; et omnes quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronuntlegitimam libertatem, nec poenitentes, nec digamos, nec eos qui curiae deserviunt, vel qui non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum decretis existunt, aut furiosi manifestantur. Hi omnes nec ad sacros gradus debent provehi; nec isti, nec liberti,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ & omniũ catholicoꝵ patrũ uetant
decreta. & tales p̾sũptiones sacrilegia tẽ
diuidicant. Quoꝵ nos sequentes exẽpla
om̃s tales p̾sũptores. & eccłȩ raptores.
atq suarũ facultatũ alienatores. una
uob̾cũ a liminib scẽ matris eccłs ana¬
thematitatos apłica auctoritate pellimꝰ
& dãnamꝰ. atq sacrilegos cẽ udicamus.
ñ solũ qui faciunt rei uidicant᷑. s etiã
qui facientib consentiunt. Par enũ pęna¬
& agentes & consentientes comp̾bendit.

Expanded text:
eorum et omnium catholicorum patrum uetant decreta et tales presumptiones sacrilegia esse diiudicantur. Quorum nos sequentes exempla, omnes tales presumptores et ecclesie raptores atque suarum facultatum alienatores una uobis cum a liminibus sancte matris aecclesiae anathematizatos apostolica auctoritate pellimus et damnamus atque sacn solum qui faciunt rei judicantur, sed etiam qui facientibus consentiunt : par enim poena agentes et consentientes comprehendit.
Abbreviated transcription (Latin):
alienigena. aut accusator eoꝵ fiat. aut
cũ inimicis. & om̃s laici. qr infestatio¬
nẽ blasphemiȩ affectio amicitiȩ inci¬
tare solet. Nec illi in ura st̃ suscipien¬
di accusatione. qui uos in sua nolunt
reciꝑe infamatione. Nullus enĩ ana¬
thema suscipiat᷑ nec a qͦꝙ̃ credant᷑
quȩ ab eis uł dicunt᷑ uł conscribunt᷑
Cos dico anathematiratos ẽt̃ qͦs ep̃i suis
scriptis anatematitauer᷑. aut eorum
statuta anachinatirant. Quod
per scriptum n illus sit accusandꝰ.¬
Ser scripta enĩ nilliꝰ accosatio suscipi¬
at᷑. s ꝓpa uoce. si legtima & c̃digna
accusatoris ꝑsona fuerit. presente
uidelicet eo quẽ accusart desidat.
qr nullꝰ absens aut accusar. potest. aut
Iullꝰ epc̃ accusari potest. aue responde
suis accusatorib debet. prius quã
regularit᷑ a suo pͥmate uocatꝰ sit. locũq
defendendi & inquirendi accipiat
ad abluenda crimina. Primã discus¬

Expanded text:
 aut  inimicis, et omnes laici; quia infestationem blasphemiae affectio amicitiae incitare solet. Nec illi in vestra sunt suscipiendi accusatione qui vos in sua volunt recipere infamatione Nullus anathema suscquae ab eis vel dicuntur vel conscribuntur. Eos dico anathematizatos esse, quos episcopi suis scriptis anathematizaverunt, aut eorum statuta anathematizant. CAP. 328. - Quod per scriptum nullus sit accusanduer scripta enim nullus accusatio suscipiatur, sed propria voce, si legitima et condigna accusatoris persona fuerit, praesente videlicet eo, quem accusare desiderat; quia nullus absens aut accusari potest aut vir accusari potest , aut respondere suis accusatoribus debet priusquam regulariter a suo primate vocatus sit, locumque defendendi et inquirendi accipiat ad abluenda crimina. VI. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
Iullus ep̃oꝵ dum suis fuerit rebꝰ expo¬
liatꝰ. aut sede ꝓpria qualibet occasioe
pulsus debet accusari. aut a quo qͣm ei
potest crim̃ obici prius integerrime
restauret᷑. & omã quȩ ei ablata qͦcunq
st̃ ingenio legib redintegrent᷑. &
ipse ꝓpͥe sedi & pͥstino statui regularit᷑
reddatur. ita ut om̃s possessiones &
cunçta sibi iniuste sublata. atq fruct᷑
om̃s ante cęptã accusationẽ p̾mates
& synodꝰ epo de qͦ agit᷑. fundicꝰ restitu

Expanded text:
rum, dum suis fuerit rebus exspoliatus, aut a sede propria qualibet occasione pulsus, debet accusari: aut a quoquam ei potest crimen objici, priusquam integerrime restauretur, et omnia quae ei ablata quocunque sunt ingenio, legibus redintegrentur, et ipse propriae sedi et pristino statui regulariter reddatur: ita ut omnes possessiones, et cuncta sibi injuste sublata, atque fructus omnes, ante conceptam accusationem, primates et synodus episcopo de quo agitur funditus restitu
Abbreviated transcription (Latin):
decretali stio. Constitui placuit ut
criminationes maioꝵ natu ꝑ alios ñ
fiant nͥ ꝑ ipsos qui crimina intendt̾.
si tamꝰ ipsi digni & irrep̾hensibiles
apparuerint. & actis docuerint publi¬
cis omĩ se carere suspicione. atq inimi¬
citia & irrep̾hensibilẽ fidẽ ac c̃u̾sationẽ
ducere. Vnde placuit. ut a quibꝰcunq
iudicib eccłasticis ad alios iudices ec

Expanded text:
us, constitui placuit ut criminationes majorum natu per alios non fiant , nisi per ipsos qui crimina intendunt , si tamen ipsi digni et irreprehensibiles apparuerint, et actis docuerint publicis omni se carere suspicione atque inimicitia, et irreprehensibilem fidem ac conversationem ducere . Unde placuit ut a quibuscumque judic
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ accusantib licentia criminandi. pͥus¬
ꝙͣ se crimine qͦ p̾munt᷑ exuerint.
qr ñ ẽ credendum c̃tra alios eoꝵ cͦses¬
quencunq cͥfessio. Familiares uͦ et
sponte confessi atq scelerib irreciti
ñ debent admitti: nec hi qͥ hesterna
die aut ꝑ indie. aut ante fuer̾ in imici.
ei insidiator extiterit: ñ ẽ recipiendꝰ.
qi infamis effectꝰ ẽ & a gradu debet̾.
tam̃ de ȩccłasticis facultatib aliquid
disponendi legit᷑ unquã attributa
facultas. Syxtus. Capitula.¬
Inuste damnatos oportere restitui.
Derttractando comꝓuinciali iudicio asede apłica.¬

Expanded text:
est accusatis licentia criminandi, priusquam se crimine quo premuntur exuerint; quia non est credendum contra alios eorum confesquemcunque professio. Familiares sponte confessi atque sceleribus irretiti non debent admitti, nec hi qui hesterna die, aut pridie, aut ante fuerunt inimici. ei insidiator exstiterit, non est recipiendus, quia infamis effectus est, et a gradu debet retamen de ecclesiasticis facultatibus aliquid disponendi legitur unquam attributa facultas. Scimus, diInjuste damnatos debere restitui. 2. De retractando comprovinciali judicio a sede ap
Abbreviated transcription (Latin):
nec mutat ciuitatẽ qui ñ sua sponte.
s c̾silio & electione alioꝵ mutat᷑. Non
gͥ migrat de ciuitate in ciuitatt̃. qui ñ
auaritiȩ causa ñ sponte dimittit suã.
s ut dictũ ẽ aut pulsus asua. aut ne¬
cessitate coactꝰ. aut clectione & exorta¬
tione sac̾dotũ & popłoꝵ translat᷑ ẽ
ad alterã ciuitatẽ. Dam sic̃ epĩ habent¬
potestatẽ ordinare regularit̾ cpõs
& reliquos sac̾dotes: sic qͦtiens utilitas
aut necessicas exposcerit supͣdicto mͦ
& mutare & intronitare potestatem

Expanded text:
nec mutat civitatem qui non sua sponte nec mutat civitatem qui non sua sponte sed consilio et electione aliorum mutatur. Non igitur migrat de civitate ad civitatem, qui non avaritiae causa sponte dimittit suam: sed, ut jam dictum est, aut pulsus a sua, aut necessitate coactus, aut electione, aut exhortatione sacerdotum et populorum translatus est ad alteram civitatepotestatem ordinare regulariter episcopos et reliquos sacerdotes, sic quoties utilitas aut necessitas exposcerit, supradicto modo et mutare, et inthronizare potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluistis. scitat cã cõmuni utilitate
atq necessicate fieri licere. s ñ libitu
cuiꝰquã aut dna̾tione. Petrub sc̃s ma¬
gister nr᷑ & pͥnceps apłoꝵ de antiochia
utilitatis causa translatꝰ ẽ roman.
ut ibidẽ potius ꝓficere posset. Eusebiꝰ
qͦq de quadã parua ciuitare apłica
auctoritate mutatꝰ ẽ in alexandriam.
Similit̾ felix de ciuitate qua ordinat᷑
crat electione ciuiũ ꝓpt̾ doctrinã &
bunã uitã quã habebat cõmuni epõꝵ
translatꝰ ẽ ephesũ. Hec enĩ transit de
aut ambitu hoc facit. s utilitate qͥdã
potioꝵ transfert᷑. Nec cͣnsfert᷑ de taino¬
ri ciuitate in maiorem. qͥ hoc ñ ãbita
sede pulsuc aut necessitate coaciꝰ. aut
utilitatt loci aut popłi. ñ suꝑbe sed
humilit᷑ ab aliscnslatꝰ & intronitatꝰ
ẽ qi homo uidet infacie. ds act̃ incorde.
Et dñs ꝓꝓpħam loqut᷑ dicens. Dñs seit
cogitationes hominũ. qm̃ uanȩ st̃.
Non gͦ mutat sedẽ qui ñ mutat m̃tẽ.

Expanded text:
 voluistis, scitote eam communi utilitate atque necessitate fieri licere, sed non libitu cujusquam aut dominatione. Petrus sanctus magister, et princeps apostolorum de Antiochia utilitatis causa translatus est Romam, ut ibidem potius proficere posset. Eusebius quoque de quadam parva civitate, apostolica auctoritate translatus est Alexandriam. Similiter Felix de civitate in qua ordinatus erat electione civium, propter doctrinam et bonam vitam quam habebattranslatus est Ephesum. Non enim transit de aut, ambitu hoc facit, sed necessitate quadam, ad potiorem transfertur. Nec etiam tbitu sede pulsus, aut necessitate coactus, aut utilitate loci, aut populi, non superbe, sed humiliter ab aliis translatus et inthronizatus est: quia homo videt in facie, Deus autem in corde.ur, dicens: Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt. Non ergo mutat sedem, qui non mutat mentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Iullus sac̾dotũ causã suã alieno cõmit¬
tat iudicio. nͥ ad sedẽ apłicã fuerit
appellatũ: s unꝰ qͥsq cẽꝓiuinciales iuidices
& notos habeat. nͥ aliquã uĩ temerariȩ
multitudinis illic timuerit. aut in¬
festos uł suspectos inibi udices habu¬
erit: ꝓ quib causis ad maioris aucto¬
ritatis uidices. & ad alias prouincias
appellare & uenire concessum est.
mã gͦ quȩ aduersiis absentes in oĩ
negotio aut loco agunt᷑ aut iudicant᷑:
omnino uacuent᷑. qmꝰ absentem nullus
addicit. nec ulla lex dãnat. Lucius.¬
Qđ qui crimina intendunt acctsare possint.
De rebus ecclesiasticis.
II Qđ sacrilegium facit qui aufert res ȩcelesiae.

Expanded text:
o committat judicio, nisi ad Sedem apostolicam fuerit appellatum. Sed unusquisque comprovinciales judices, et notos habeat, nisi aliquam vim temerariae multitudinis illic timuerit, aut infestos, aut suspectos inibi judices habuerit, pro quibus causis ad majoris auctoritatis judices, et ad alias provincias appellare et venire concessum est. rgo quae adversus absentes in omni negotio aut loco aguntur aut judicantur, omnino evacuentur: quoniam absentem nullus addicit, nec ulla lex damnat. Faci qui crimina intendunt, accusare possint. De rebus ecclesiasticis. 3. Quod sacrilegium facit, qui aufert res ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
& uoluntati eiꝰ absq cõmunicatione
obsecundare. & au̾tere uos ab eo cuu psũ
sentitis adu̾sum. s nec loqui his quib
ipse nͦ loquit᷑. ut unusquisq qͥ inculpa
est dũ cupit omniũ urt amicitias
ferre. festinet citiꝰ rec̃ciliari ei qͥ omib
p̾est. & ꝑ hoc redeat ad salutẽ cũ obędire
ceꝑit monitis p̾sidentis. Si uͦ qͥs amicus
fuerit his quib ipse ñ loquit᷑ : unꝰ ẽ

Expanded text:
et voluntati ejus absque commonitione obsecundare, et avertere vos ab eo cui ipsum sentitis adversum; sed nec loqui his quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est, dum cupit omnium vestrum amicitias ferre, festinet citius reconciliari ei qui omnibus praeest, et per hoc redeat ad salutem, cum obedire coeperit monitis praesidentis. S. vero quis amicus f
Abbreviated transcription (Latin):
institutis uos monentes instruimus.
ut effecta certior baritas ur̃ã sollicitius
deinceps agere studeat & caltiꝰ: ne ꝑu̾si
& infideles homines lȩdendi fideles ac
beniuolos habeant facultatẽ. Idem¬

Expanded text:
institutis vos monentes instruimus, ut effecta certior caritas vestra sollicitius deinceps agere studeat et cautius, nec perversi et infideles homines laedendi fideles ac benevelos habeant facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui xpĩanitatt̃ suscepistis. & a xpõ
uocabtlũ xpĩanũ sũpsistis: ne in aliqͦ
xp̃ĩanitatt̾ utãm irritã faciatis. sed
sponsionẽ qtã dnõ in baptismo fecistis
firmit̾ teneatis. ne reꝓbi s c̃digni corã
t quicunq urmꝰ cominunẽ uitam
susceptã babet. & nouit se nichil ꝓpͥã
hab̾e: uideat ne pollicitationem suã
irritã faciat. s hoc qͦd dño ẽ pollicitus
fidelit̾ custodiat. ne dãnationẽ s p̾miũ
sibi adqͥrat. qm̃ satius c̃ ñ uouere. qͣm
uotũ ꝓut meliꝰ potest ñ ꝑficere. Grauiꝰ

Expanded text:
omnes qui Christianitatem suscepistis, et a Christo vocabulum Christiani sumpsistis, ne in aliquo Christianitatem vestram irritam faciatis, sed sponsionem quam Domino in baptismo fecistis, firmiter teneatis, ne reprobi, sed condigni coram Et quicunque vestram communem vitam susceptam habet, et vovit se nihil proprium habere, videat ne pollicitationem suam irritam faciat, sed hoc quod Domino est pollicitus, fideliter custodiat ne damnationem, sed praemium sibi acquirat, quoniam satius est non vovere quam votum, prout melius potest, non perficere.
Abbreviated transcription (Latin):
senserit: uocẽ appellationis exhibeat.
appellantẽ autẽ ñ debet afflictio ulla
aut detentionis iniuriare custodia. s
liceat appellatori uiciatã causã appel¬
lationis remedio sulleuare. liceat etiã
in causis criminalib appellare. nec uox¬
appellandi deneget᷑ ei quẽ in supplicio
sententia destinarit. De pulsatis. a.¬
Sulsatus ante suũ uidicẽ causã dicat. &
ñ ante suũ iudicẽ pulsatꝰ si uoluerit ca¬
ceat. & ut pulsatis quotiens appellaue¬
rint. induciȩ dentur. De conuicus.
iqͥs gͦ iratꝰ crimꝰ cuilibet cemere obiece¬
rit : c̃uiciũ ñ c̃ ꝓ accusatione habendũ.
s ꝑmisso tractandi spatio id qͦd iratus
dix̃. ꝑ scripturã se ꝓbaturũ eẽ fateatur.
ut si fortasse resipiscens quę ꝓ iracundia
dix iterare aut scrib̾e noluerit: non ut
reus criminis ceneat᷑. De talione.¬
mis gͦ qui crimꝰ obicit: scribat se ꝓ¬
baturũ. Reuera ibi semꝑ causa agat᷑.

Expanded text:
senserit, vocem appellationis exhibeat. Appellantem autem non debet afflictio ulla, aut detentionis injuriare custodia, sed liceat appellatori vitiatam causam appellationis remedio sublevare. Liceat etiam in causis criminalibus appellare, nec appellandi vox denegetur ei quem supplicio sententia destinarit. Pulsatus ante suum judicem causam dicat, et ante non suum judicem pulsatus, si voluerit taceat: et ut pulsatis quoties voluerint induciae dentur. Si quis iratus crimen aliquod cuilibet temere obiecerit, convitium non est pro accusatione habendum. Sed permisso tractandi spatio, id quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur; ut si fordixit, iterare aut scribere noluerit, non ut reus criminis teneatur. Omnis ergo qui crimen objicit, scribat se probaturum. Revera ibi semper causa a
Abbreviated transcription (Latin):
xrima pars carũ abundat rebꝰ. ut nultꝰ
sit incis cõmunc̾ uitã degens indigens.
s: omã necessaria ab epõ sisq ministris
ꝑcipit. idõ ut si aliqͥs extiterit moder¬
nis atit futuris temporib qͥ hoc auelle¬
re nitat᷑: iam dicta dãnatione feriat᷑.¬

Expanded text:
xima pars earum abundat rebus, ut nullus sit in eis communem vitam degens, indigens, sed omnia necessaria ab episcopo suisque ministris percipit: ideo ut si aliquis exstiterit modernis aut futuris temporibus, qui hoc avellere nitatur, jam dicta damnatione feriat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊udicat ds̃. Ex merito uͦ pleb̾ ñ nunꝗͣ.
qui sccunt᷑. Capite languescente cęt̾a
corporis membra inficiunt᷑. Det̾iores
st̃ qui uitã moresq bonos corrũpunt.
his qui substantias alioꝵ p̾diaq diri
piunt. Caueat unusquisq ne auc linguã
aut atres habeat prurientes. id .ẽ. ne
aut ipse aliis detrabat. aut alios audiat
detrahentes. Sedens inqͥt adu̾isꝰ frẽm
uũ loquebaris de trabendo. & adu̾s
filiũ matris tuȩ ponebas scandalum¬
& cȩt̾a. Parcant singuli detractioni
linguȩ. custodiantqͦ sermones suos.
& sciant qr cuncta quȩ de aliis locunt᷑.
sua sententia iudicabunt᷑. Nemo inuito
auditori libent᷑ refert. Officii singłoꝵ
sit dilectissimi ñ solũ ocłos castos ser¬
uare .s & linguã. Neo qͥd in cuiꝰꝙͣ domo
agat᷑ alia domnus unquã ꝑ eos nouerit.

Expanded text:
judicat Deus. Ex merito vero plebis nonnunquam qui sequuntur. Capite languescente caetera corporis membra inficiuntur. Deteriores sunt qui vitam moresque bonorum corrumpunt, his qui substantias aliorum praediaque dpiunt. Caveat unusquisque, ne aut linguam, aut aures habeat prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahat, aut alios audiat detrahentes. Sedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum, etc. Parcant singuli detractioni linguae, custodiantque sermones suos, et sciant, quia cuncta, quae de aliis loquuntur, sua sententia judicabuntur. Nemo invito auditori libenter refert. Officii singulorum sit, dilectissimi, non solum oculos castos servare, sed et linguam, nec quid in cujusquam domo agatur ali
Abbreviated transcription (Latin):
difficile. ꝑscriptũ auit̃ nunꝗͣ. recipiant᷑.
qr ꝑ scripturã nullus accusari potest. sed
erit suam quisq agat accusationẽ. Nec
absente eo quẽ accusare uoluerit qͥcunq¬
accusator. Accusator credat᷑. Similiterᷤ
testes ꝑ quãcunq scripturã testimoniũ
his quȩ sub p̾sentia eoꝵ acta eẽ noscunt᷑.
Accusatorss uͦ c̾sanguinei adu̾sus extraneos
testimoniũ ñ dicant. nec familiares. uel
de domo ꝓdeuntes. S si uoluerint & inuicẽ
consenserint. int̾ se parentes cantum modo
testificent. & ñ in alios. Nec accusatores uel
testes suspecti recipiant᷑. qr ꝓpinqͥtatis
& familiaritatis ac dna̾tionas affectio ue¬
ricatẽ impedire solet. Amor sarnalis.
& timor atq auaritia plerunq scnsus
hebetant humanos. & ꝑu̾tunt opiniones.
ut questum pietatẽ putent. & pecuniam
quasi mercedẽ prudentiȩ. UrbanNos.¬

Expanded text:
difficile, per scriptum autem nunquam recipiantur, quia per scripturam nullus accusare vel accusarierit, suam quisque agat accusationem, nec absente eo quem accusare voluerit, quicunque accusator credatur. Similiter testes per quamcunque scripturam testimonium his quae sub praesentia eorum acta esse noscuntur. Accusatores vero consanguinei adversus extraneos testimonium non dicant, nec familiares vel de domo prodeuntes, sed si voluerint, et invicem consenserint, inter se parentes tantummodo testificentur, et non in alios. Nec accusatores 31 vel testes suspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis, ac dominationis affectio veritatem impedire solet, amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudentiae. N
Abbreviated transcription (Latin):
onspirationũ uͦ crimina nrĩs in partibꝰ
uigere audiuimꝰ. & plebes c̃̾tra epõs suos
c̃spirare nob̾ mandatũ ẽ. Cuiꝰ criminis
astutia ñ solũ int̾ xp̃ianos ab ominabił
c̃. s etiã int̾ etbnicos. & ab exteris legibus
phibita. Et iccirco huiꝰ criminis reos ñ
solũ eccłasticȩ. s etiã scłi dãnant leges.
& ñ solũ conspirantes. s etiã & c̾sentien¬
honore qͦ utunt᷑ carere p̾ceper᷑. cȩteros
uͦ cõmunione pͥuari. & ab eccła extor¬
res fieri iussert̾ om̃sq simul utriusq
ordinis uiros infames cẽ censuer̾. & non
ẽ enĩ ut qͥ diuina c̾temnunt mandata.
& in obȩdientes patrũ existunt iussionibꝰ:
seuerioribꝰ corrigant᷑ uindictis. quatinꝰ¬

Expanded text:
Conspirationum vero crimina vestris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Cujus criminis astutia non solum inter Christianos abominabilis est, sed etiam inter ethnicos, et ab exteris legibus prohibita. Et idcirco hujus criminis reos non solum ecclesiasticae, sed etiam saeculi damnant leges, et non solum conspirantes, sed etiam consentienhonore quo utuntur cadere praeceperunt. Caeteros vero communione privari, et ab Ecclesia extorres fieri jusserunt, omnesque simul utriusque ordinis viros infames esse censuerunt, et non m est, ut qui diuina contempnunt mandata, et inobedientes paternis existunt iussionibus, seuerioribus corrigantur vindictis, et cres
Abbreviated transcription (Latin):
nec uires ullas habebit: qm̃ nullꝰ alt̾i
iudicis nͥ sui sententia tenebit᷑. aut dã¬
nabit᷑. Vnde & dñs loquit᷑ dicens. Ne
t̃nsgrediaris c̾minos antiquos. quos
posuer᷑ patres tui. lrricũ eẽ id qͥd fac̃ arcbiepẽ

Expanded text:
nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis nisi sui sententia tenebitur, aut damnabitur, unde et Dominus loquitur, dicens: « Ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patr
Abbreviated transcription (Latin):
octores qui & patres uocant᷑ magis
portandi quã rep̾bendendi st᷑. nisi
in recta fide errauerint. Nullꝰ gͦ doctor
ꝑscripta accuset᷑. nec sine fideli & legi¬
timo qui etiã irrep̾hensibilẽ uitam ac
c̃u̾sationẽ ducat. accusatori respondeat
qr indignũ ẽ ut ductor stulto & indocto
acq reprehensibilit̾ uiuenti respon¬
irrep̾hensibile ẽ catholica defendit
ȩccła. Nulli imꝑatori uł cuiꝗͣ pietatẽ
custodienti licet aliquid c̾tra mandata
niustũ gͦ iudiciũ & definitio iniusta
regio metu. aut iussu. aut cuiuscunq
ep̃i. aut potentis a iudicib ordinata uł
acta ñ ualeat. homini religioso parũ
et̃ debet inimicitias alioꝵ ñ exercere.
uł augere male loquendo. nͥ etiã eas
extinguere bene loquendo studuerit.
Melior ÷ in malis factis humił c̾fessio:
qͣm in bonis suꝑba głatio. Idẽ in scđo
emo alteriꝰ t̾minos usurpet. nec alt̾i
parrochianũ iudicare aut ex cõmuni
cõmunicatio uł dãnatio. nec rata eris.

Expanded text:
o, qui et patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorum per scripta accusetur, nec nisi fideli et legitimo, qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat, accusatori respondeat. Quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi responirreprehensibile est catholica defendit Ecclesia. Nulli imperatori, vel cuiquam pietatem custodienti licet aliquid contra mandata ergo judicium et definitio injusta, regio metu aut jussu, aut cujuscunque episcopi aut potentis, a judicibus ordinata vel acta, non valeat. Homini religioso parum esse debet inimicitias aliorum non exercere vel augere, male loquendo, nisi etiam eas exstinguere bene loquendo studuerit. Melior est in malis factis humilis confessio quam in bonis superba gloriatio. CAP. 236. e alterius terminos usurpet, nec alterius parochianum judicare, aut excommuniccommunicatio, vel damnatio, nec rata erit,
Abbreviated transcription (Latin):
decretali suo. Cũ excõmunicatis ñ est
cõmunicandũ. & siqͥs cũ ex cõmunicato
au̾tendo regulas scient̾ saltẽ in domo
simul locutus fuerit. uel orauerit:
ille cõmunione pͥuet᷑. Tales gͦ in dĩbꝰ
st̃ cauendi. & ñ suscipiendi. qͦr iuxta
apłm ñ solũ qui faciunt dãnant᷑. s

Expanded text:
dicentes: Cum excommunicatis non est communicandum, et si quis cum excommunicatis avertendo regulas scienter psallat in domo, aut simul locutus fuerit, aut oraverit, ille communione privetur. Tales ergo in omnibus sunt cavendi et non suscipiendi, quia juxta Apostolum non solum qui faci
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ debent cẽ tẽporibꝰ: e quib epĩ ꝙ
fideles dispensatores coꝵ oĩb cõmanem
uitã degere uolentib ministrare cuncta
necessaria debent. ꝓut meliꝰ potuerint.
ut nemo in eis egens inueniatur.¬

Expanded text:
nt esse temporibus: e quibus episcopi et fideles dispensatores eorum omnibus communem vitam degere volentibus ministrare cuncta necessaria debent, prout melius potuerint, ut nemo in eis egens inveniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
plũ. Nã si qd̾ absit eccłasticã sollicitudi¬
nẽ uigorẽq negligimꝰ: ꝑdit desidia disci¬
plinã. & animab fideliũ ꝓfecto nocebit᷑.
Hi uͦ in nulliꝰ st̃ accusatione recipiendi. nec
aut accusare potest. Ex cõmunicatosqͦq
a sac̾dotib nullꝰ reciput ante utriusq
partis examinationẽ iustã. nec cumeis
in oratione. aut cibo. aut potu. aut oscło
cõmunicet. nec aue eis dicat. Quia qͥcũq
inhis uł aliis ꝓhibitis scient̾ excõmuni¬
catis cõmunicauerit: iuxta apłorum
insticutionẽ & ipse simili ex cõmunica¬
cioni subiaceat. Ab his gͦ & clerici & laia
se abstineant. qͥ eadẽ pati noluerint e¬

Expanded text:
sit ecclesiasticam sollicitudinem vigoremque negligimus, perdit desidia disciplinam, et animabus fidelium profecto nocebitur. Hi vero in nullius sunt accusatione recipiendi, nec aut accusare pa sacerdotibus nullus recipiat ante utriusque partis justam examinationem, nec cum eis in oratcommunicet, nec ave eis dicat: quia quicunque in his vel aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, juxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicatione subjaceat. Ab his ergo et clerici et laici se abstineant, qui eadem pati noluerint
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse nanq ptͦ penitentiã & alios docuit.
& sacrificiũ dõ obtulit. dans exemplũ
facere posse. Docuit enim qͥndo dixit.
Doceã iniqͦs uias tuas. & impii ad te conu̾¬
tent᷑. Et sacrificiũ ꝓ se obtulit. dũ dicebat.
Sacrificium dõ spc contribulatus.

Expanded text:
Ipse namque post poenitentiam et alios docuit, et sacrificium Deo obtulit, dans exemplum facere posse. Docuit enim quando dixit: « Docebo iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur . » Et sacrificium Deo pro se obtulit dum dicebat: « Sacrificium Deo spiritus contribulatus
Abbreviated transcription (Latin):
ab eccłus & sedib ꝓpͥis pela. suaq eis
auferri suppellectilia. & sic nudos &
expoliatos ad iudicia uocari. qͦd om̃i
ratione caret. cũ constituta apłicorũ
c̃stitutiones legũ id ipsũ ꝓhibeant. &
apłicȩ sedis auctoritas id ipsũ fieri uetet.
Preceptũ ẽ gͦ in antiquis statutis epõs
eiectos atq suis reb expoliacos eccłas
ꝓpͥas reciꝑe. & pͥmo sua omã eis reddi.
& demũ siquis eos iuste accusare uolu¬
erit. eqͦ ꝑicło facere. Iudices eẽ decer¬
nentes epõs. recta sapientes & in eecła
c̾uenientes. ubi testes ee̾nt singuloꝵ.
qui opp̃ssi uidebant᷑. Nec prius eos
responđe deb̾e. quã omã sua cis & eccłus
coꝵ legibꝰ integerrime resticuantur.
cẽpore c̃gruo & multis corã astantibꝰ
sollennit̾ agite. & ꝓbabiles ac doctos
uiros ad hoc opis ꝓuehite. ut de eoꝵs
societate & aduon̾to plurimũ gaudeatiᷤ.
Pomite indesineit᷑ corda urã in uirtute
dĩ. & enarrate hȩc & cęt̾a diuina uerba

Expanded text:
ab Ecclesiis et sedibus propriis pelli, suaque eis auferri supellectilia, et sic nudos et exspoliatos ad judicia vocari, quod omni ratione caret, cum constituta apostolorum constitutiones legum idipsum provideant, et apostolicae sedis auctoritas idipsum fieri vetet. Praeceptum est ergo in antiquis statutis, episcopos ejectos atque suis rebus exspoliatos eccleso sua omnia eis reddi, et tum demum, si quis eos juste accusare voluerit, aequo periculo facere, judices esse decernentes episcopos recta sapientes, et in Ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum qui oppressi videbantur: nec prius eos respondere debere, quam omnia sua eis et Ecclesiis eorum legibus integerrime restaurentur.tempore congruo, multis coram adstantibus, solenniter agite, et probabiles ac doctos viros ad hoc opus provehite, ut de eorum societate et adjumento plurimum gaudeatis. Ponite indesinenter corda vestra in virtute Dei, et enarrate haec, et caetera divina verba
Abbreviated transcription (Latin):
ptꝰ lapsũ. si c̃dignã egerint penitentiã
dño ministrare nͦ posse. & suis honorib
frui si bonã deinceps uitã duxerint.
& suũ sac̾dotiũ condigne custodierunt.
ueris in t̾ra. er̃ soluta & in cęlo. Alioqͥn
hȩc sententia aut dnĩ ñ ẽ: aut uera. Hos
uͦ indubitant᷑ tam dnĩ sac̾dotes quam
reliqͦs fideles ptͦ dignã satisfactionem
posse redire ad honores credimꝰ. cestante
Et alibi. Nolo in qͥt dñs mortẽ peccatoris.

Expanded text:
t lapsum, si condignam egerint poenitentiam, Domino ministrare non posse, et suis honoribus frui, si bonam deinceps vitam duxerint, et suum sacerdotium condigne custodierint. soluta et in coelo . Alioquin haec sententia aut Domini non est, aut vera est. Nos vero indubitanter, tam Domini sacerdotes, quam reliquos fideles, post dignam satisfactionem posse redire aEt alibi: Nolo, inquit Dominus, mortem peccatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibent leges. Leges gͦ diuinȩ haeo
agentes. & eos qui ex eis ꝓdeunt non
solum eiciunt. s & maledictos appellañ.¬
eges gͦ scłi infames tales uocant. &
ab hereditate repellunt: nos uͦ seqͣnteᷤᷤ
fames et̾ censemꝰ. qi in famię maculis
st̃ asꝑsi. nec eos uiros. nec accusationes
leges c̃sanguineos appellant. & i
hereditate suscipiunt. nec repellere
posst̃. Taliũ enĩ c̃̾iunctiones nec legiti¬
me st̃. neo manere posst̃. s st̃ repellende.
Qͥsqͥs gͦ ñ ẽ legitime c̃tunctꝰ. uł absq do¬
tali citulo ac benedictione sac̾dotis con¬
stat copulatꝰ: sac̾dotes uł legitime con¬
iunctos criminari. uł in cos cestificari
minime potest. qm̃ omĩs incesti macła
pollutꝰ in famis ẽ.&. accusare supͣdictos
ñ ꝑmittit᷑. Non solũ gͦ hi reiciendi sc̃.
& infames efficiunt᷑. s & etiã om̃s eis
Similit̾ de raptorib uł eis qͥ seniores
miȩ nota ad penitentiam recipius.

Expanded text:
hibent leges. Leges ergo divinae hoc agentes, et eos, qui ex eis prodeunt, non solum ejiciunt, sed et maledictos appellaneculi infames tales vocant, et ab hereditate repellunt. Nos vero, sequentfames esse censemus, quia infamiae maculis sunt aspersi, nec eos viros, nec accusationes leges consanguineos appellant, et in hereditate suscipiunt, nec repellere onsanguineorum coniunctiones nec legitime sunt nec manere possunt, sed sunt repellende. Quisquis ergo non legitime coniunctus, vel absque dotali stat copulatus, sacerdotes vel legitime conjunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est et accusare supradictos non permittitur. Non solum ergo hi rejiciendi sunt et infames efficiuntur, sed etiam omnes eis militer de raptoribus vel eis qui seniores mie nota ad penitentiam recipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc cũ om̃ium c̃sensti cõꝓuincialiugn
agat᷑ pontificũ. ñ aliqͦ añationis factu.
s humillima & c̃cordi administraci¬
one. sic̃ dns ait. ñ ueni ministrari. s
ministrare. Et alibi. Qui maior ẽ. urm̃.
erit minister ur̃. Et rł. Similit̾ & ipa

Expanded text:
c communi consensu comprovincialium agatur pontificum, nec aliquo dominationis fastu, sed humillima atque concordi administratione, sicut Dominus ait: Non veni ministrari, sed ministrare, et alibi: Qui major est vestrum erit minister vester. Similiter et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatio: ita cis & iudicatio & abarũ
erum difpositio ꝓhibet᷑. Nam qͥ ordi¬
nare ñ poterit. qualiter iudicabit ⁊
N ullactnus peuldtbis indicibis. ait
iudicare poterit. Qm̃ sic̃ alt̾iꝰ uxor nec
adulterari ab aliqͦuł iudicari. aut dis¬
indubitant᷑ intelligit᷑. eo uiuente absq¬
uł disponere. aut eiꝰ c̾cubitu frui. id.ẽ.¬

Expanded text:
ordinatio, ita eis et judicatio, et aliarum rerum dispositio prohibetur. Nam qui ordinare non poterit, qualiter judicabit? Nullatenus proculdubio judicabit aut judicare poterit, quoniam sicut alterius uxor, nec adulterari ab aliquindubitanter intelligitur, eo viventvel disponere aut ejus concubitu frui pe
Abbreviated transcription (Latin):
decretali. Suspectos aut inuicos. aut
facile litigantes. & cos qui ñ st̃ bone
conu̾sationis. aut quoꝵ uita c̃ accusa¬
bilis. & qui rectam nͨ tenent & docent
fidẽ. accusatores. & antecessores nr̃i apłi¬
ca reppuler̾ auctoritate. & nos submo¬

Expanded text:
de suspectos et inimicos, aut facile litigantes, et eos qui non sunt bonae conversationis, aut quorum vita est accusabilis, qui rectam non tenent aut docent fidem, accusatores antecessores nostri apostolica repulerunt auctoritate, et nos submo
Abbreviated transcription (Latin):
sullus autẽ pͥmas uł metropolitanꝰ
diocesiani eccłam uł parrochiam. aut
uliquẽ de eiꝰ parrochia p̾sumat excom¬
municare uł iudicare. aliqͥdue agere
absq eiꝰ c̃silio uł iudicio: s hoc obset¬
uent qđ ab apłis ac patrib & p̾decesso¬
ribꝰ nr̃ĩs ⁊ statutũ. & a nob̾ cfirmatũ.

Expanded text:
ullus autem primas vel metropolitanus, dioecesani ecclesiam vel parochiam, aut aliquem de ejus parochia praesumat excommunicare, vel judicare, aliquidve agere absque ejus consilio vel judicio. Sed hoc observet quod ab apostolis ac patribus et praedecessoribus nostris est statutum, et a nobis confirmatum,
Abbreviated transcription (Latin):
tes accusatũ discutientes epm̃. n̾ ante
sententiã ꝓferant finitiuam. ꝙͣ apłica
fulti auctoritate aut reũ se ipse con¬
fiteat᷑. aut sinnocentes & regulariter
examinatos c̾uincant᷑ testes. Qui mi¬
nori ñ sint numero. quã illi discipłi
diuina auctoritate eradicandi sunt
ꝙ auctores inimicoꝵ ab epali submo¬
uemꝰ accusatione uel cestimonio. Nec
impetat᷑. aut dispereat. neq in re
dubia certa iudicet᷑ sententia. necullũ
iudiciũ nͥ ordinabilit̾ babitũ teneat᷑.
Absens uͦ nemo udicet᷑. qr & diuinȩ &
humanę hoc ꝓbibent leges. Accusa¬
tores antẽ cors omi careant suspiciõe.
qr colu̾nas dñs suas firmit᷑ stare uoluit.
non a quibꝰ libet agitari. Hullũ nanq
eoꝵ sententia suo iudice ñ dicta con¬
stringat qr & leges scłi id ipsũ fieri
p̾cipiunt. Duodecim iudices qͥlibet
epc̃ accusatus si necesse fuerit eligat.
a quib eiꝰ causa iuste iudicet᷑. Nec priꝰ
quã ipsi ꝑ se eligant᷑ & regularit᷑ uo

Expanded text:
tes accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant, finitivam quam apostolica fulti auctoritate, aut reum se ipse confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes: qui minores non sint numero quam illi discipuli, divina auctoritate eradicandi sunt, et auctores inimicorum ab episcopali submovemus accusatione vel testimonio. Nec impetatur aut dispereat, neque in re dubia certa judicetur sententia, nec ullum judicium, nisi ordinabiliter habitum, teneatur. Absens vero nemo judicetur, quia et divinae et humanae hoc tores autem eorum omni careant suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluit, non a quibuslibet agitari. Nullum autem eorum sententia non a suo judice dicta constringat, quia et leges saeculi idipsum fieri praecipiunt. Duodecim enim judices quilibet episcopus accusatus, si necesse fuerit, eligat, a quibus ejus causa juste judicetur; nec prius quam ipsi per se e
Abbreviated transcription (Latin):
U identes aucẽ sac̾dotes sũmi. & alii. acq
leuitȩ. & reliqͥ fideles plus utilitatis
posse afferre. si hereditates & agros qͦs
tradent. coqd ex sumptib coꝵ tã p̾sentibꝰ
quã futuris temporib plura & eleganti¬
ora possent ministrare fidelib uitam
cõmunẽ ducentib quã ex p̾cio coru̾:
ceper̃ p̃dia & agros qͦs uende solebant
matrab cccłiis crad̾e. & ex sumptibꝰ
oꝵ uiuere. Ipse uͦ res inditione singu¬

Expanded text:
Videntes ergo sacerdotes summi et alii atque levitae, et reliqui fideles plus utilitatis posse afferre, si haereditates et agros quos traderent, eo quod ex sumptibus eorum tam praesentibus quam futuris temporibus plurima et elegantiora possent ministrare fidelibus communem vitam ducentibus quam ex pretio eorum, coeperunt predia et agros quos vendere solebant, matricibus ecclesiis tradere, et ex sumptibus eorum vivere. Ipsae vero res in ditione singu
Abbreviated transcription (Latin):
Et alibi in statutis legitur apłicis.¬
Siqͥs pucauerit se aꝓpͥo metropolitano
grauari. apud patriarcham uł pͥmatẽ
diocescos. aut penes uniu̾salis apłicȩ
ȩccłȩ iudicet᷑ sedẽ. Nichil aluid.ẽ. fr̃s¬

Expanded text:
et alibi in statutis legitur aposutaverit se a proprio metropolitano gravari, apud patriarcham vel primatem dioeceseos, aut penes universalis apostolicae Ecclesiae judicetur sedem. Nihil aliud e