comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniret. apud illos qui erant pauꝑiores uersabatur m¬
ima famis cruciatio. Ad nicheam urbem conuenit robur
exercitus. pridie nonas maii. & antequam mercatũ addu
ostquam uͦ boamundus cu̾ mercatis uenit: penuria om¬
nino euanuit. & ubertas om̃ium bonoꝵ affuit. dC G¬
domini urbem obsidione uallauerunt. ⁊ balistai¬
& arietes. et cetera id genis instrumenta quib inhabitã¬
tes expugnari queant apposuerunt. Aparte orientis ꝙ
inexpugnabilior. & magis munita ciuitas uidebatur.
applicuerunt sui robur exercitꝰ pͥncipes iti. Podiensis
epc. comes rammundus. hugo magnus. comes thormã¬
nus. comes flandrensis. comes st phaniis carnotener
septemtrione dux Godefidus. ab occasu solis boamundꝰ
Apaustro uͦ pars nulla fuit. qr lacꝰ inin̾sus ibi p̾sidio anuit
Inullũ ciues cum nauib suis introibant. & ligna es herbã
aliaq necessaria afferebant. Quod ut pͥncipes agnouert̃

Expanded text:
perveniret, apud illos qui pauperiores erant versabatur maxperveniret, apud illos qui pauperiores erant versabatur maxima famis cruciatio. Ad Nicaeam urbem convenit robur exercitus, pridie Nonas Maii, et antequam mercatum adducPostquam vero Boamundus cum commeatu venit, penuria evanuit, et ubertas omnium bonorum affuit. DDomini urbem obsidione vallaverunt, et balistas arietes, et caetera id genus instrumenta quibus inhabitantes expugnari quirent, apposuerunt. A parte orientis, quia inexpugnabilior et magis munita civitas esse videbatur, applicueruut sui robur exercitus principes isti: Podiensis episcopus, comes Raimundus, Hugo Magnus, comes Northmannus, comes Flandrensis, comes Stephanus Carnotensis; a septentrione dux Godefridus; ab occasu solis Boamundus; ab austro vero pars nulla fuit, quia lacus magnus ibi praesidio fuit. In illum cives cum navibus introibant, et ligna et herbas aliaque necessaria afferebant. Quod ut principes agnoverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
onfederatis igitur cũ imꝑatore galloꝵ pͥncipib uis¬
sit imꝑator naues adportum adouci. ut omnis
exeicitus sunt magna dilatione posset transfrȩtari. Primi
itaq transierunt dux Godefradus. &
g A credueSusq nichomediã ꝑrexeri¬
ꝑtres dies ibi fe¬
E riati sunt. Uidens ergo
quod nulla pateret ui
lia hominum. cũ securib ac
ũ̾omerib aliisq ferram̃tis
aptande uie conuenientib
Erat autem t̾ra illa inuia
uahum. ꝑdefossa t̾rarum
undiq p̃pedita. Constrauerunt itaq uiam plurimo dudo¬
re usq nicheam ciuitatem. peditib equis. om̃iq transent¬
ti satis idoneam. posueruntq cruces ligneas ꝑ reflexus ui¬
arum intestimonium. ut cunctis notum fieret. quoduis
illa erat ꝑegrinantium. Sioq suo tractu ꝑtransiit om̃is
multitudo. excepto quod boamundus remansit cum
imꝑatore. dispositurus cũ eo demercati ꝓmissione.
S: ultra modum ꝓtelari debuit illa ꝓmissio. quia antequã

Expanded text:
onfoederatis igitur cum imperatore Francorum principibus, jussit imperator naves ad portum adduci, ut omnis exercitus sine magna dilatione posset transfretari. Primi itaque transfretaverunt dux Godefridus et Tancredus, et usque Nicomediam perrexertres dies ibi feriati sunt. Videns ergo dux quod nulla pateret viallia hominum cum securibus ac vomeribus, aliisque ferramentis aptandae viae convenientibus. Erat autem terra illa invia, per  defossa terrarum undique praepedita. Constraverunt itaque viam plurimo sudore usque Nicaeam civitatem, peditibus, equis, omnique transeunti satis idoneam; posueruntque ligneas cruces per reflexus viarum, in testimonium, ut cunctis notum fieret quod via illa erat peregrinantium, sicque suo tractu pertransiit omnis multitudo, excepto quod Boamundus remansit cum imperatore, dispositurus cum eo de commeatus promissione. ed ultra modum protelari videbatur illa promissio, quia antequam
Abbreviated transcription (Latin):
eła una crucis dñice in loco secre¬
to iã abantiquo tempore auiris
reugiosis occultata. nc̃ autẽ aqͦdã
homine syro d̾o uolente reuelata.
quã eũ patre suo inde consciodi¬
ligenter ibi ⁊ absconderat ⁊ ꝯser¬
uarat. Quã qͥdẽ particłam in
modũ crucis reformatã. aurea
partim ⁊ argentea fabrica con¬
tecꝰtam. ad dñicaĩ sepulchrum
de hinc etiam ad tẽplũ ꝯ gͣtulant̾
psallendo ⁊ grãs deo a gendo. qui
ꝑtot dies hunc thesaus ũ suum
n nr̃m. sibi ⁊ nobis seruauerat.
om̃s una in sublime. ꝓpalatã detu¬

Expanded text:
cula una crucis Dominicae in loco secrecula una crucis Dominicae in loco secreto, jam ab antiquo tempore a viris religiosis occultata; nunc autem a quodam homine Syro, Deo volente, revelata. Quam cum patre suo inde conscio diligenter ibi et absconderat, et conservarat. Quam quidem particulam in modum crucis reformatam, aurea partim et argentea fabrica contectam, ad Dominicum sepulcrum, dehinc etiam ad templum, congratulanter psallendo, et gratias Deo agendo, qui per tot dies hunc thesaurum suum et nostrum sibi et nobis servaverat, omnes una in sublime propalatam detu
Abbreviated transcription (Latin):
Nno centeno aulleno quo minꝰ yno
uirginis apartu dñi qui claruit
ortũ. Qindecies ⁊ulio iam phebi lu¬
mine tacꝰto. Ierłm franci capiunt¬
mor pͥncipe facꝰto. Qũe ob nobilitatis
excellentiam ⁊ militie ꝓbitat̾e aq pa¬
tientie modestiam. nec non ⁊ moꝵ elegan¬
tiam in urbe sc̃a regni pͥncipem om̃is
ppt̃s dñici exercitulꝰ ad illud ꝯseruan¬
dũ atq regendũ elegit. Tc̃ etiam locati
sunt in eccła dñiei sepulchri canoniei.
atq in t̾ẽplo eiusdem ipsi seruituri.
Datͥarchã autẽ tc̃ decreuerunt nundum
ibi fieri. donec a romano papa quesisse̾t
qu̾e ipse laudaret p̾fici: Interea tei ⁊
arabes. nigͥ quoq ethiopes quingenti
fere qͥ in archa dauiticam se uitͦmise¬
rant. petierunt araymundo comitẽ.
qͥ ꝓpe turrim illam hospitatus erat.
utͣ pecunia eoꝵ in arce ipsa retenta
iuiuos tantũ eos abire ꝑ micceret: hoc
cõcessit. ⁊ hinc aschalonẽ adierunt.
Placuit tc̃ deo qͦd in uenta e̾ parti¬

Expanded text:
nno centeno milleno quo minus uno. Virginis a partu, Domini qui claruit ortu, Quindecies Julio jam Phoebi lumine tacto Jermox principe facto, quem ob nobilitatatis excellentiam, et militiae probitatem, atque patientiae modestiam, nec non et morum elegantiam, in urbe sancta regni principem omnis populus Domininici exercitus ad illud conservandum atque regendum elegit. Tunc etiam locati sunt in ecclesia Dominici sepulcri canonici, atque in templo ejusdem ipsi servituri. Patriarcham autem tunc decreverunt nondum ibi fieri, donec a Romano papa quaesissent quem ipse laudaret praefici. Interea Turci et Arabes, nigri quoque Aethiopes quingenti fere, qui in arcem Davidicam se intromiserant, petierunt a Raymundo comite, qui prope turrim illam hospitatus erat, ut pecunia eorum in arce ipsa retenta, vivos tantum eos abire permitteret. Hoc concessit, et hinc Ascalonem adierunt. Placuit tunc Deo, quod inventa est parti
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eramꝰ egentes. monente . quicũq potuit dearmigero suo milttẽ.
fecit. Itaq milites nr̃i om̃es cel tãtũmodo fuerũt. Pedites uͦ. deccc
ui aut̃e contra nos xi. milia militũ &xxi milia peditũ si mul
erant. N oc quidem sciẽbamꝰ. s quia dm nobiscũ. habebamꝰ. eos
aggredi non formidauimꝰ Mec eñi in armis nec ingente mul¬
ta confidebamꝰ. s in dño do̾ sꝑem nr̃am om̃ino posueramus.
Migna aucdacitas. S non auclacitas erat.in mo fid es & caritas.
morte cdignatꝰ ẽ mori. Iuimꝰ ad pugnã uel mortẽ forte ꝑatam
Illuc fecit rex portari dñice crucis signũ. qͦd nobis p̃b uit salutare so¬
latiũ. Die quodã deioppe exiuimꝰ sequenti uͦ. ꝯtra eos bellauimus
Sũq ad eos aꝓpinquassemꝰ. & illi ad nos similiter nobis ignorantib
ꝙ cũ speculatores eoꝵ despecła nr̃a ꝓspęxissemꝰ. subsequentiã ceteroꝵ
statĩ intelleximꝰ Et cũ rex cũ qͥbusda lesuis ulteriꝰ ꝓgrederet᷑. ꝓspec¬

Expanded text:
tum eramus egentes, monente rege, quicunque potuit de armigero suo militem fecit. Itaque milites nostri omnes, 240 tantummodo fuerunt, pedites vero 900. Qui autem contra nos, 11 millia militum, et 21 millia peditum simul erant. Hoc quidem sciebamus, sed quia Deum nobiscum habebamus, eos aggredi non formidavimus. Nec enim in armis, nec in gente multa confidebamus, sed in Domino Deo spem nostram omnino posueramus. Magna audacitas, sed non audacitas erat, imo fides et charitas. morte dignatus est mori. Ivimus ad pugnam, vel mortem forte paratam. Illuc fecit rex portari Dominicae crucis signum, quod nobis praebuit salutare solatium. Die quodam de Joppe exivimus, sequenti vero contra eos bellavimus. Cumque ad eos appropinquassemus, et illi ad nos similiter, nobis ignorantibus, et cum speculatores eorum de specula nostra prospexissemus, subsequentiam caeterorum statim intelleximus. Et cum rex cum quibusdam de suis ulterius progrederetur, prospec
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ cȩlebre nomen omĩ orienti in notuit. & omĩpotẽ¬
tia ihũ aꝑi in ea crucifixi mentib etiã infideliũ resplẽ
uo splendore renitentis grẽ.ndess duit¬
cũ sacerdotis ac regis ordinatio sollẽpni gaudiõ
¶fuisset exibita. nuntii de neapolitana urbe ad regem
godefridũ uenert̃. ciuiũ suoꝵ mandata ferentes. ut
ad ipsos scilicet de suis mitteret. & ciues & ciuitatem
eoꝵ in suo regimine suaq dicionȩ reciꝑet. Uolebant
de se ipsis suum dilatare imꝑium. magis affectantes
suũ quã alterius pͥncipis pͥncipatũ. Est aũt neapolis
ciuitas cariȩ. quȩ ẽ ꝓuincia asie. Rex accepto consi¬
lio misit ad illos euustachiũ frm̃ suũ. & tancredum.
cũ magna manu militũ & peditũ. Quos illi cũ mag¬
no uenerationis officio susceꝑunt. & se ipsos & euuta

Expanded text:
corum celebre nomen omni Orienti innotuit, et omnipotencorum celebre nomen omni Orienti innotuit, et omnipotentia Jesu Christi in ea crucifixi mentibus etiam infidelium resplenduit. Quo splendore renitentis gratiae, cum sacerdotis ac regis ordinatio solemni gaudio fuisset exhibita, nuntii de Neapolitana urbe ad regem Godefridum venerunt, civium suorum mandata ferentes, ut ad ipsos, scilicet de suis, mitteret, et cives et civitatem eorum in suo regimine, suaque ditione reciperet; volebant enim de seipsis suum dilatare imperium, magis affectantes suum quam alterius principatum. Est autem Neapolis civitas Cariae, quae est provincia Asiae. Rex, accepto consilio, misit ad illos Eustachium fratrem suum, et Tancredum, cum magna manu militum et peditum; quos illi cum magnae venerati
Abbreviated transcription (Latin):
center & decentẽ elegerant. rectorem animarũ pari mo
do ꝓponerent. Eiegert̃ itaq quenda dericũ nominẽ ar¬
nulfum. diuina & humana lege bene eruditũ. Erat aũt
scribadoctus in regno cȩloꝵ. id eit in scã ecclã qui bene po¬
terat de thesauro suo ꝓferre noua & uetera. Eius siqͥdẽ
electio facta fuit infestiuitate scĩ petri ad uinclã. que
festiuitas bene congruit uincrlatȩ ciuitati ꝗͣ demoniaciᷤ
nerib diu fuerat alligata. qm̃ ipso die quo dignũ habu¬
it sacerdotem. libera fuit & absoluta. Grãs gͥ dõ saluator
& liberatori suoꝵ. qui tociens eam destrui & anculan ꝑ
misit. tociensq destructam reedificauit. & ancillacã mi
rabili potentia liberauit.
iS ut p̃fatum ẽ. alternis belloꝵ conflctib gens¬
gallicana fies orientis penetrauit. & i mun¬
inquinata. diuina opitulante grã emundauit. Inqͣ
sacerdote canonice consecrato &s rege sublimato. fran¬

Expanded text:
center et decentem elegerant, rectorem animarum pari modo center et decentem elegerant, rectorem animarum pari modo sibi proponerent. Elegerunt itaque quemdam clericum, nomine Arnulfum, divina et humana lege bene eruditum. Erat autem scriba doctus in regno coelorum, id est in sancta Ecclesia, qui bene poterat de thesauro suo proferre nova et vetera . Ejus siquidem electio facta fuit in festivitate S. Petri ad Vincula quae festivitas bene congruit vinculatae civitati, quae daemoniacis nexibus diu fuerat illigata, quoniam ipso die quo dignum habuit sacerdotem libera fuit et absoluta. Gratias igitur Deo salvatori et liberatori suorum, qui toties eam destrui et ancillari permisit, totiesque destrucrabili potentia liberavit. His, ut praefatum est, bellorum conflictibus gensGallicana fines orientis penetravit, et ab immuninquinata, divina opitulante gratia, emundavit. In qua sacerdote canonice consecrato, et rege sublimato, Fran
Abbreviated transcription (Latin):
lumninatis itaq om̃ib inimicis ab urbe pacifici
nominis. de ordinando rege questio debebat agi¬
tart. ut scilicet unus ex ipsis om̃ib eligeret᷑. qui tante urbi
tantoq pplõ p̃ficeret᷑. Communi gͥ decreto om̃ium pari uo¬
to generaliq assensu dux Godefridus eligitur. uiͦii. scilicet
die quo ciuuitas ex prignat᷑. In quo bene assens om̃iũ conue¬
nire debuit. quia in illo regimimine talem se exhibuit.
qđ ipse magis regiam dignitatẽ quã regia dignitas ipsũ
cõmendauit. Non honor illustrem faciebat eũ. s hono¬
ri multiplicabat᷑ glã ꝓpt̾ eum. Intantũ & enĩ regie dig¬
nitati p̃fuit. & ꝓfuit. quasi fieri posset ut unuersi rẽ¬
ges terre uixta illũ ad eẽnt. censura eqͥtatis om̃ib prin¬
cipari iudicaret᷑. & merito equestris ꝓbitatis. & multuosa
coiꝑis elegantia. & nobiliũ moꝵ p̃rogatiua. Congruum
quoq deinceps erat. ut qui sibi gubernatorẽ corpoꝵ de¬

Expanded text:
liminatis itaque omnibus inimicis, ab urbe pacifici nominis, de ordinando rege, quaestio debebat agitari, ut scilicet unus ex ipsis omnibus eligeretur, qui tantae urbi tantoque populo praeficeretur. Communi igitur decreto omnium, pari voto generalique assensu, dux Godefridus eligitur, octavo scilicet die quo civitas expugnatur. In quo bene assensus omnium convenire debuit, quia in illo regimine talem se exhibuit, ut ipse magis regiam dignitatem quam regia dignitas ipsum commendarit. Non honor illustrem faciebat eum, sed honori multiplicabatur gloria propter eum. In tantum enim regiae dignitati praefuit et profuit quod, si fieri posset, ut universi reges terrae juxta illum adessent, censura aequitatis omnibus principari judicaretur, et merito equestris probitatis, et vultuosa corporis elegantia et nobilium morum praerogativa. Congruum quoque deinceps erat, ut qui sibi gubernatorem corporum de
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchrũ. ut ds̃ homo qui in eo iacuit. ppłõ suo fieret iNI
p̃sdium.
umo Rex cum suo exercitu ueniret ad flum̃.¬
qđ est citra ascalonẽ. inuenit ibi multa milia
uenerant que omĩa centũ arabes custodiebant. s ut pͥmũ¬

Expanded text:
sepulcrum, ut Deus homo, qui in eo jacuit, populo suo fieret in sepulcrum, ut Deus homo, qui in eo jacuit, populo suo fieret in praesidium. Cumque rex cum suo exercitu veniret ad flumenquod est circa Ascalonam, invenit ibi multa millia venerant. Quae omnia centum Arabes custodiebant, sed ut primu
Abbreviated transcription (Latin):
adecclãm conuenirent. quia post sacra missarũ sollẽpna
dñi corꝑis eucharistiam ꝑciꝑent. & ad bel lũ uersus asca¬
lonem equitarent. Rumor iste minime ꝑturbauit ani¬
mos audientiũ. s nox subsequens uisa ẽ illis tardiori succes¬
su ꝓtensior ceteris extitisse.
t primum matutina caput aurora leuauit. ad
mssam cunctos resonans campana uocauit. Mis¬
sa ꝑoratur. ppls dño sociatur. quȩ benedicunt᷑ sacra
muera dũ capiunt᷑. Exit ab ecclã plebs atq cueuerit
adarma. & ieuina suũ contraria ꝑgit in hostem. Cias¬
sica fistra tube postquã rexexit ab urbe. in sonuere si¬
mul quoꝵ clangorib om̃s ingirum montes cũ uallibus
equoni zabant. terroremq suis inimicis incutiebant.
titudine. quia non confidunt in sua s in ipsius uirtute.
Patͥarcha quidẽ dereliqͥt uices suas petro heremite ut missaᷤᷤ
ordinaret. orationes constitueret. & ꝓcessiones cõponeret ad

Expanded text:
ad ecclesiam convenirent, ut post sacra missarum solemnia ad ecclesiam convenirent, ut post sacra missarum solemnia Dominici corporis eucharistiam perciperent, et ad bellum versus Ascalonam equitarent. Rumor iste minime perturbavit animos audientium, sed nox subsequens visa est illi tardiori successu protensior caeteris exstitisse: Ut primum matutina caput aurora levavit, Ad missam resonans cunctos campana vocavit. Missa peroratur, populus Domino sociatur. Quae benedicuntur, sacra munera dum capiuntur, Exit ab ecclesia plebs, atque cucurrit ad arma, Et jejuna suum contraria pergit ad hostem. Classica, sistra, tubae, postquam rex exit ab urbe, Insonuere simul: quorum clangoribus, omnes In gyrum montes, cum vallibus echonisabant, Terroremque suis inimicis incutiebant. multitudine, quia non confidunt in sua, sed in ipsius virtute. Patriarcha quidem dereliquit vices suas Petro eremitae, ut missas ordinaret, orationes constitueret, et processiones componeret ad
Abbreviated transcription (Latin):
occursu montana ascendert̃. & tota die ac nocte in sõnes
& inquieti cesareã ꝑuenert̃. Incrastinũ iuxta mare am
indubitanter insequentes. plures exeis app̾hendert̃. qui
ipsis om̃em belli apparatũ inueritate apuerunt. Qua
re comptanuncios elocib equis insidentes. regieitues
legauert. a om̃s absq dilatione cõmoneret. & contia asca¬
lonem adbellũ ꝓcederet. De ascalona¬
Se autem ascalona cuitas in signis palestine.
qͥndam allophili condidert. & ascaloñe ex nomure oet¬
ion qui fuit nepos cham. & filius mesraum uocauerunt.
Fut enim semꝑ aduersatrix ihrlm: & cũ ei uicina sit. tam̃
nulla umquã familiaritate coniungi potuit. In hãc igit᷑
admirauisus babilonie erat cũ nuntii ad regem uenert̃.
& que supra diximus retulert̃. Rex aũt̃ ut audiuit pa¬
triarchã corrogari p̃cepit. & ab eo consiliũ accepit. ut ꝑto
tam ciuitatem p̃conaret᷑. quo in crastinũ sũmo mane om̃

Expanded text:
s, montana conscenderunt, et tota die ac nocte insomnes s, montana conscenderunt, et tota die ac nocte insomnes et inquieti Caesaream pervenerunt. In crastinum juxta mare ambfortiter nostri insequentes, plures ex eis apprehenderunt, qui ipsis omnem belli apparatum in veritate aperuerunt. Qua re comperta, nuntios velocibus equis insidentes, regi citius legaverunt, ut omnes absque dilatione commoneret: et contra Ascalonam ad bellum procederet. Est autem Ascalona civitas insignis Palaestinae,solyma; quam quondam allophyli condiderunt, et Ascalonam ex nomine Celon, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim, vocaverunt. Fuit autem semper adversatrix Jerusalem, et cum vicina sit, tamen nulla unquam familiaritate conjungi voluit. In hac igitur admiravisus Babyloniae erat, cum nuntii ad regem venerunt, et quae supra diximus, retulerunt. Rex autem ut audivit, patriarcham convocari praecepit, et ab eo consilium accepit, ut per totam civitatem praeconaretur, quo in crastinum summo mane omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Uoꝰ hec ita fieri ꝑcepisset ille tortuosus semꝑ¬
& lubricus anguis qui fideliũ semꝑ in uidẽt
felicitati. titulũ scilicet nominis ap̃iani ita amplia¬
ri & regnũ tenouate ciuitatis ihrłm ita dilatariad¬
modũ indoluit. & clementem immo de mentẽ admia¬
uisũ babilonie contra ipsos felle cõmouit. & eũ ipso om¬
nem ouentem excitauit. Sꝑauit & enĩ totius malitie
psup tor omĩs ulos & iubẽ delere. & memoriam dnici se¬
pulchri funditꝰ abolere. S sicut cogitationes hominũl
mane sunt ita & potentie euaneseunt. Collegit gͥ qeqͥo
Qacu pueniss  nuntuns ad regem festinus uenat. dilẽ
ut eiatenntmauit Nec mora longa fuit. qđ rec adulo
Quos miserat misit. ut uidelicet festinarent adbellura
uerire &r p̃arauerat admirauisus babiloniȩ. Ipse eñ
uruin mimera gente ascalone erat. & iherosolimã obfi¬
beanis eiuib ostendeit̃. & uale eis facientes eũ bono gau¬
di &amilticie discessert̃. Nrĩ qͥppe turcoꝵ desiderantes¬

Expanded text:
um haec ita fieri inciperent, ille tortuosus et lubricus anguis, qui fidelium semper invidet felicitati, titulum scilicet. Christiani nominis ita ampliari, et regnum renovatae Jerusalem ita dilatari, admodum indoluit. Et Clementem imo dementem admiravisum Babyloniae, contra ipsos felle commovit, et cum ipso omnem Orientem excitavit. Speravit etenim totius malitiae praesumptor, omnes illos et urbem delere, et memoriam Dpulcri funditus abolere. Sed sicut cogitationes hominum vanae sunt, ita et potentiae evanescunt. Collegit igitur quQuo cum pervenisset, nuntius ad regem festinus venit, et rem ut erat, ei intimavit. Nec mora longa fuit, quod rex ad illos quos miserat misit, ut videlicet festinarent ad bellum venire, quod praeparaverat admiravisus Babyloniae. Ipse enim jam cum innumera gente Ascalonae erat, et Hierosolymam obsilitanis civibus ostenderunt, et vale eis dicentes, cum bono gaudii et amicitiae discesserunt. N
Abbreviated transcription (Latin):
iae habiloniensibus. Indextera partenunta mare
coos feibi omeust sinsitustra uero ter ubimars ahsm¬
umsosei eudo fuu moebat e quitauit. Intes hosalii ori
suarunt: s non ẽ p̃tereundũ quud demens admirau¬
ad p̃lium nuntiatum fuit. Deserotina enĩ pͣda quã nr̃i cepe¬
dicere p̃sumebat. quia ingaudio eẽ semꝑ uolebat. Qui¬
cumq enim ei ad uersa nuntiabat. nullam deinceps grãn
in conspectu eius inueniebat. Nec ullũ tam̃ ulla resposses¬
sa suo distractu turbauerat. tante facultatis erat qđ rema¬
nebat. Et ne quis fruiolũ ẽẽ dicat qđ dicturi sumus. aqͣ¬
dam uiro qui hec postea in ihrłm retulit habuimꝰ. qͥ spon¬
te sua factus est. xp̃ianus. & inbaptismate uocatus est bo¬

Expanded text:
coeperunt Babyloniensibus. In dextera parte juxta marecoeperunt Babyloniensibus. In dextera parte juxta mareigitur transacta, aurora solito clarior incanduit, et nostros a somno excitavit. Erat autem feria sexta, in qua Salvator generis n est praetereundum quid Clemens admiravad praelium nuntiatum fuit. De serotina enim praeda quam nostri cepedicere praesumebat, quia in gaudio semper esse volebat. Quicunque enim ei adversa nuntiabat, nullam deinceps gratiam in conspectu ejus inveniebat. Nec illum tamen ulla res possessa suo distractu turbaverat, tantae facultatis erat quod remanebat. Et ne frivolum esse dicat quis quod dicturi sumus, a quodam Turco, qui haec postea in Jerusalem retulit, habuimus, qui sponte sua factus est Christianus, et in baptismate vocatus est B
Abbreviated transcription (Latin):
copiose ditauert̃. Rex quidem die iam ad uesꝑascente uo¬
ciferari p̃cepit ꝑuniuersũ agm̃ ut om̃s quiescerent. &
pͥmo dilueulo consiugerent. seq bello p̃pararent. Latriar¬
cha ued anathematizauit om̃s qui in illo conflictual
qs uero ardaꝑent: ante consecutam uictoriam. Forte
⁊transacta aurora solito clarior incanduit. E nr̃os asom¬
no exeutauit. Euat aũt frã .ui. in qua saluator generas
numaraidabolũ regem babiloniȩ tropheo erueis ꝓstraũ
s nuas iterum adͥ mirauisũ sue babilonie ꝑ satellites
suos dñs suꝑauit. Rex ut suꝑius diximus flumen trans¬
meauit. s pat̾archa eũ ep̃is aliisq religiosis uiris tam gre¬
cis quam latinis eitra remansit.
esccinos citaqrtra in quandamꝰ uallem speciosam
es spaciosam. cũ fuis om̃ib &e secus litus maris anẽ¬
uit᷑. ibiq siuasacies or dimnauit. Ipscdsuam constitiud inoĩa
comes oimannus scaam. comes sẽi egidi terciã cornes
cianes nonsis quartam comes eustachuis &e tanchredus es¬

Expanded text:
copiose ditaverunt. Rex quidem die jam advesperascente, vociferari praecepit per universum agmen, ut omnes quiescerent, et primo diluculo consurgerent, seque bello praepararent. Patriarcha vero anathematizavit omnes, qui in illo conflicta aliquid raperent, ante consecutam victoriam. Necte igitur transacta, aurora solito clarior incanduit, et nostros a somno excitavit. Erat autem feria sexta, in qua Salvator generis humani, diabolum regem Babyloniae, trophaeo crucis prostravit; et nunc iterum admiravisum suae Babyloniae, per satellites suos Dominus superavit. Rex, ut superius diximus, flumen transmeavit, sed patriarcha cum episcopis aliisque religiosis viris, tam Graecis quam Latinis, citra remansit. Descendit itaque rex in quamdam vallem speciosam et spatiosam cum suis omnibus, et secus littus maris intravit, ibique suas acies ordinavit. Ipse suam constituit primam; comes Northmannus secundam; comes Sancti Aegidii tertiam; comes Flt. Rex quidem die jam advesperascente, vo
Abbreviated transcription (Latin):
illam erexit. ⁊ desuo no¬
mine constantinopõ
appellauit. Quam rome
menib alcis. edifitioꝵq
structura nobili coequa
sicut roma est caput occi¬
dentis. ita & illa ciuitas de¬
bet ẽẽ orientis. Est autem
sita int̾ adriaticũ mare.  & illud quod nunc uocant¬
brachium sancti Georgii. suꝑquod menia urbis locata sunt.
Nec p̾cunctis aliis urbib fecunda est pingui territorio. &¬
omni marinarum diuitiarum mercimonio. Hanc itaq¬
absq diuino nutu conditam nemo dubitet. qmͥ p̃uidit
deus quod erat uenturum. qd̾ nos modo uidemꝰ impletũ
ubi diffugium habuisset. Ibi nunc habent receptaculũ
igitur talis effecta est urbs regia constantinopolis. ut scĩ¬
rum quas suꝑra diximus reliquiarum foret tutissima
regia. Sido bene debet rome coequari dignitate sancta¬
arii. & excellentia regie dignitatis. nisi quod roma est
I. Ecrplicit liber .ii. INcipit TeRCISS

Expanded text:
illam erexit, et de suo nomine Constantinopolim appellavit, quam Romae moenibus altis, aedificiorum structura nobili coaequa« sicut Roma est caput occidentis, ita et illa civitas debet esse Orientis. » Est autem sita inter Adriaticum mare et illud quod nunc vocatBrachium Sancti Georgii, supra quod moenia civitatis locata sunt. Haec prae cunctis aliis urbibus fecunda est pingui agro et omni marinarum divitiarum mercimonio. Hanc itaque divino nutu conditam nemo dubitet, quoniam praevidit Deus quod erat futurum quod nos modo videmus impletum. ubi diffugium habuisset? Ibi nunc receptaculum habent ium. Ideo talis effecta est urbs regia Constantinopolis, ut sanctarum, quas supra diximus, reliquiarum foret tutissima regia. Et ideo debet bene Romae coaequari dignitate sanctuarii, et excellentia regiae dignitatis, nisi quod Roma est . EXPLICIT LIBER SECUNDUS. INCIPIT LI
Abbreviated transcription (Latin):
s. & g. m̃s. d.c. Formidolosũ ẽ contra hunc conflictũ in ire. qͣ
gladiũ suũ sic nouit acuere. acutũ in ebriare. in ebriato cames
macerare. Eili pharaonẽ regem egipti quis submersit in ma¬
ri rubro cũ om̃i ȩxercitu suo Quis exhereditaure seon regẽ
amorreoꝵ. & ogregem sasan. & om̃a regna chanaan. & cͥedit
sius in hereditatẽ. Iꝓse idem dds ostendit quanto amore di¬
ligat popłm suũ. quanta tutela circũ uellet eũ cũ dicit. Ecce
ego mittam angłm meũ qui p̃cedat de & custodiat semꝑ. ob¬
senia & audi uocẽ meam. & inimicꝰ ero inimicis tius: & odien¬
teste affligam & p̃cedet te anglłs ms. Genti nr̃e iratꝰ e ds ille
quia nec audimus uocem eius. nec facimus uoluntatẽ & io¬
cireo deremotispartibus occidentis excitauit

Expanded text:
 carnes . Formidolosum est contra hunc conflictum inire, qui gladium suum novit sic acuere, acutum inebriare, inebriato carnes macerare. Fili, Pharaonem regem Aegypti quis submersit in mari Rubro, cum omni exercitu suo? Quis ejecit Sehon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan, et omnia regna Chanaan, et dedit suis in haereditatem? . Ipse idem Deus ostendit quanto amore diligat populum suum, quantaque tutela circumvallet eum, cum dicit: Ecce ego mittam angelum meum, qui praecedat te, et custodiat semper. Observa et audi vocem meam, et inimicus ero inimicis tuis, et odientes te affligam, et praecedet te angelus meus . Genti nostrae iratus est Deus ille, quia nec audimus vocem ejus, nec facimus voluntatem, et idcirco de remotis partibus occidentis excitavit
Abbreviated transcription (Latin):
&e obtusũ. & feda iubidine tectum. At tulerunt &t lanceam ea¬
dem de formitate consimilem. quȩ etiã sua ab iectione ensem
faciebat p̃pollentem. Que cũ corbonã uidisset ait. Quis di¬
cet nobis ubi sunt hȩc arma reꝑta: A ut qua de causa nr̃o con¬
spectui sunt p̃sentata: Cui illi qui attulerant dixert̃. Glose
princeps & decus regni ꝑsarũ. hec arma cuidã fancigene tu¬
limus & tibi attulimus. ut uideas & agnoscas quib armis
illa pannosa gens minat᷑ nos & fines nr̃os dep̃dari. immo &
omẽm asiam de populari. Tunc corbonã subridens ait Li¬
quet quia satis est illagens insensata &e ratione parũ
utitur. quȩ talib armis estimat sub ugare sibi regnum
s ꝑ mathomũ male in trauit fines syrie. murosq regie

Expanded text:
et obtusum, et foeda rubigine tectum. Attulerunt et lanceam eaet obtusum, et foeda rubigine tectum. Attulerunt et lanceam eadem deformitate consimilem; quae etiam sua abjectione, ensem faciebat praepollentem. Quae cum Corbanan vidisset, ait: « Quis dicet nobis ubi sunt arma haec reperta? Aut qua de causa nostro conspectui sunt praesentata? » Cum illi qui attulerant dixerunt: « Gloriose princeps, et decus regni Persarum, haec arma cuidam Francigenae abstulimus, et tibi attulimus, ut videas et agnoscas quibus armis illa pannosa gens conetur nos et fines nostros depraedari, imo et omnem Asiam depopulari. » Tunc Corbanan subridens ait: « Liquet, quia satis est gens illa insensata, et ratione parum utitur, quae talibus armis aestimat posse subjugare sibi regnum sed per Machomum, male intravit fines Syriae, murosque regiae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imodis ad quuẽ. tuoq regno restituã. castellũ qd̾ ad huc
habes redde in manu mea. quia restituet᷑ t ꝑ illud antiochia
Cu iterũ Sensadolus. Si p̃uales francos eliminare ab urbe.
m̃q eoꝵ ceruices cesas deliberare. & tͥ tradã castellũ. & inde
tͥ faciã hominiũ. Consensit uterq & traditũ ẽ castellũ. &
corbanã deliberauit cuidã fideli suo ad custodiendũ. Tal¬
aut̃ conditione recepit in custodiã. ut si franci uincerent᷑
custodiret. si iuncerent & ipse sicut & alii relicto castro con¬
fugeret. Tui ills. E si nos uicti sumꝰ. de castello quid facere¬
mꝰ  Oignũ ẽ ut uictores habeant castellũ. qm̃ uictoria
castello maius erit p̃miũ. His ita gestis. corbanã suꝑ his
conticuit. & ad alia in stituenda tempus disposuit. Et cũ seclere
in solio. attulert ante eũ francigenẽ ensem ualde despicabisẽ

Expanded text:
omnimodis adjuvem, tuoque regno restituam, castellum quod adhuc omnimodis adjuvem, tuoque regno restituam, castellum quod adhuc habes redde in manum meam, quia restituetur tibi per illud Antiochia. » Cui iterum Sensadolus: « Si praevales Francos eliminare ab urbe, mihique eorum cervices caesas deliberare, tibi tradam castellum, et tibi inde faciam hominium. » Consensit uterque, et tradidit castellum. Et Corbanan deliberavit cuidam fideli suo ad custodiendum. Tali conditione recepit in custodiam, ut si Franci vincerentur, custodiret; si vincerent, et ipse sicut et alii, relicto castro confugeret. Cui ille: « Et si nos victi sumus, de castello quid faceremus? Dignum est ut victores habeant castellum, quoniam victoria, castello majus erit praemium. » His ita gestis, Corbanan super his conticuit, et ad alia instituenda tempus disposuit. Et cum sederet in solio, attulerunt ante eum Francigenam ensem valde despicabilem
Abbreviated transcription (Latin):
Sensadolus aũt filiꝰ regis antiochie nuꝑ defuncti. ierat contͣ
corbonam. supplexq ad pedes illuis ꝓcubuerat. rogans ut sui
misereret᷑. & contra francos ad iuuaret. qͥ patrẽ suũ occiderãt.
& de inclita urbe exhereditauerant. Non habebat refugiũ
nisi in solo urbis opido: qm̃ iam tota ciuitas francoꝵ subia
misit. ut ei subuenires. ut te aut magnis munerib ditaret.
aut antiochiã in uniu̾sũ regnũ de te reciꝑet. Iđe tͥ ꝓmitto
quia si potes recuꝑare antiochiã qd̾ ate illam suscipiam.om¬
nẽq tͥ fidelitatẽ faciã. Q d si non potes. fugiendũ tͥ est. & oib
hominib nr̃e nationis. Non enĩ eis sufficiet romana. siue
hyria. neq corotã. qm̃ iherosolimã dicunt eẽ suã. regnũq
damasci. Erant aũt ibi reges harũ ꝓiunciarũ. qui audie¬
bant istud uerbũ. his dictis corbonã respondit. Suus ut te

Expanded text:
Sensadolus autem filius regis Antiochiae nuper defuncti, ierat ad Sensadolus autem filius regis Antiochiae nuper defuncti, ierat ad Corbanan, supplexque ad pedes illius corruit, rogans ut sui misereretur, et contra Francos adjuvaret, qui patrem ejus occiderant, et de inclyta urbe exhaereditaverant. Non habebat refugium, nisi in solo urbis oppido, quoniam jam tota civitas Francorum subjmisit ut ei subvenires, ut te aut magnis muneribus ditaret, aut Antiochiam et universum regnum de te susciperet. Idem tibi promitto, quia si potes recuperare Antiochiam, quod a te illam suscipiam, omnemque tibi fidelitatem faciam. Quod si non potes, fugiendum tibi est, et omnibus hominibus nostrae gentis. Non enim eis sufficiet Romania, sive Syria, neque Corozaim, quoniam Hierosolymam dicunt esse suam, regnumque Damasci. » Erant autem ibi reges harum provinciarum, qui audiebant illud verbum. His dictis Corbanan respondit: « Si vis ut te
Abbreviated transcription (Latin):
fures de suis cauernis exiert. eosq atͥgo in uasert̃. Qui p̃ibãt
reuertunt᷑ in occursũ. celeremq contra eos dirigunt cursum.
Qui cũ se dep̃hensos esse cognoscerent. flexis in partẽ frenis
fuge tutelam sꝑauert̾ consequi. s nullatenꝰ potuit in ueni¬
ri. Rogeros socios p̃mittit ante suos uultꝰ & ipsa parma
post cergũ reiecta creberrimos illoꝵ sustinet ictus. Iamq
pene euaserat. iamq saluti ꝓxima loca tenebat. cũ equus il¬
lus solo ꝓniit. & cadenti in herens ipse cecidit. Qui nullo
modo teleuari pocuit. qm̃ ȩqui mole obp̃ssus fuit. Heu quan¬
tus dolor stridorq dentiũ tunc erat suꝑ muros antiochie:
cũ geuerosa francoꝵ pubes uideret inclitũ militẽ suum
cũ eum menbratim dilaniabant. Ad ex tremũ caput eiꝰ ampi¬
cauert̃. contoq in figentes. quasi triumphi uexillũ ad castra
de portauert. Erant aũt castra illoꝵ uixta pontẽ ferreum

Expanded text:
es de cavernis suis exierunt, eosque a tergo invaserunt. Qui praeibant es de cavernis suis exierunt, eosque a tergo invaserunt. Qui praeibant revertuntur in occursum, celeremque contra eos dirigunt cursum. Qui cum se comprehensos esse cognoscerent, flexis frenis, fugae tutelam speraverunt consequi, sed nullatenus potuit inveniri. Rogerius socios praemittit ante suos vultus, et ipse parma post tergum rejecta, creberrimos illorum sustinet ictus. Jamque pene evaserat, jamque saluti proxima loca tenebat, cum equus illius solo proruit, et cadenti inhaerens ipse cecidit, qui nullo modo levari potuit, quoniam equi mole oppressus fuit. Heu! quantus dolor stridorque dentium tunc erat, super muros Antiochiae, cum generosa Francorum pubes videret inclytum militem suum cum eum membratim dilaniabant. Ad extremum caput ejus amputaverunt; contoque infigentes, quasi triumphi vexillum, ad castra deportaverunt. Erant autem castra illorum juxta Pontem Ferreum.
Abbreviated transcription (Latin):
nationũ alii multi. De agulanis erant ibi tria milia. qui nulla ar
nulla arma ad uersantia timebant. & qui eoꝵ uexilla &s lan¬
ceas ferre asꝑnabant᷑. & in eos qui ferebant nimia ira succen¬
debant᷑. Cumq hi in unũ conuenissent. cursores. cursores suos
ante urbẽ duexert̃. qui nr̃os ad bellũ ꝓuocarent. & de ciuitate
exire suaderent. S nr̃i qui de externo conflictu fatigati erãt.
salubrius ẽẽ iuidicauer̃t inter menia remanere quã extra
bella mouere. Illi uͦ ꝑcãpos & plana currendo nr̃os ad bellaci¬
ebant. diaq conuitia eis imꝑperabant. Lanceas & gladios
cũ reuerterentur insecutꝰ est unꝰ ex nr̃is Rogerus de barda¬
iulla cũ aliis trib armatis. sꝑantes qđ aliqͥd possẽt elicere ab
as post se sub rupe cauata. & quosdã de sius diuiserunt qͥ
eos quasi lacessirent in pugna. Cumq nr̃i transirẽt in fidias¬

Expanded text:
nationum alii multi. De Agulanis erant ibi tria millia, qui nullam arnationum alii multi. De Agulanis erant ibi tria millia, qui nullam arnulla arma adversantia timebant. Equi eorum vexilla et lanceas ferre aspernabantur, et in eos qui ferebant, nimia ira succendebantur. Cumque hi omnes in unum convenissent, cursores suos ante urbem direxerunt, qui nostros ad bellum provocarent, et de civitate exire suaderent. Sed nostri qui de hesterno conflictu fatigati erant, salubrius esse judicaverunt inter moenia remanere, quam extra bella movere. Illi vero per campos et plana currentes, nostros ad bella ciebant, diraque eis convicia improperabant. Lanceas et gladios cum reverterentur, insecutus est unus ex nostris Rogerus de Bardavilla, cum aliis tribus armatis, sperantes quod aliquos possent elicere ab as post se sub rupe cavata, et quosdam ex suis dimiserunt qui eos quasi lacesserent in pugnam. Cumque nostri transirent insidia
Abbreviated transcription (Latin):
us amplectunt᷑. Nox inter ueniens litẽ diremit. & diurno
labori contulit moderamen. quia pugnȩ ademit necessita¬
tem. s fessis dormiendi non tͥbuit facultatẽ. Ubi enĩ inder
muros hostis ad est. nulla requi escendi facultas ẽẽ potest.
Incrastinũ id ẽ fr̃a.uͦi. alii spoliata cadauera mortuoꝵ ex¬
tra muros foris trahebant. alii deturrib cũ castellanis ia¬
culis & sagittis decertabant. De ad uentu corbanam¬
ecce illi qui stabant inturrib & muris eminus con¬
templant᷑ in mensam nubem agitati pulueris. De qua diu̾¬
mina ꝑsarũ. S qui pͥmi ueniebant ut uidert̃ urbẽ antio¬
chie in unũ consedere. p̃stolantes retro ueniens robur suȩ
miłitie. Erat aut corbonam princeps militie regis ꝑsarum.
qͥ ex longo temꝑe collegerat sibi istud agmen diuersarũ
gentiũ. Erant quide ibi ꝑse. & medi. arabes. & turci:
arimitȩ. & sarraceni. cuiti. & publicani. & diuersarum

Expanded text:
us amplectimur. Nox interveniens litem diremit, et diurno us amplectimur. Nox interveniens litem diremit, et diurno labori contulit moderamen; quia pugnae ademit necessitatem, sed fessis dormiendi non tribuit facultatem. Ubi enim intra muros hostis adest, nulla requiescendi facultas esse potest. In crastinum, id est feria sexta, alii spoliata cadavera mortuorum extra muros foris trahebant, alii de turribus cum castellanis, jaculis et sagittis decertabant. CAPUT II. Cecce illi qui stabant in turribus et muris, eminus contemplantur immensam nubem agitati pulveris. De qua divemina Persarum. Sed qui primi veniebant, ut viderunt urbem Antiochiae, in unum consedere, praestolantes retro veniens robur suae militiae. Erat autem Corbanan princeps militiae regis Persarum, qui ex longo tempore collegerat sibi illud agmen diversarum gentium. Erant quippe ibi Persae et Medi, Arabes et Turci Azimitae, et Sarraceni, Curti et Publicani, et diversarum
Abbreviated transcription (Latin):
ra uniuersus nr̃oꝵ exercitꝰ unanimit̾ planxit. Ille enim
ut uidit se solũ ẽẽ derelictũ. tam̃ in se animũ gerens in¬
uictũ ut ursus inter molososcepit se utrimq defend̾e.
lapidesq & cementum de parietib auellebat. & suꝑ illos qui
eũ in puignabant ꝓiciebat. Tandem mille sagitis onustꝰ ut
uidit quia mortẽ non euaderet. mortẽ sibi accelerauit. qm̃
cũ clipeo & armis ubi turbam densiorẽ esse conspexit. in
mediũ ꝓsiluit. suisq interfectorib tormentũ fuit. Non ẽ
lingua carnis que ad plenũ ualeat enarrare. qd̃ fiancorũ
manus ibi ualuit pessundare. & nisi castelli municipi¬
um tam forte fuisset. ipso uenturis calamitatib suoꝵ
magnũ leuam̃ dñs prestititisset. S uoluit d̾s ut urbs
antiochena difficulter adipisceret᷑. ut ad epta carior ha¬
beret᷑. Citius enĩ ad quisita uilescunt. du desiderata cari¬

Expanded text:
ra universus nostrorum exercitus unanimiter planxit. Ille enim ra universus nostrorum exercitus unanimiter planxit. Ille enim ut vidit se solum esse derelictum, tamen in se animum gerens invictum, ut ursus inter molossos coepit se utrinque defendere; lapidesque et caementum de parietibus avellebat, et super ipsos qui eum impugnabant projiciebat. Tandem mille sagittis onustus, ut vidit quod mortem non evaderet, mortem sibi acceleravit, quoniam cum clypeo et armis ubi turbam densiorem esse conspexit, in medium prosiluit, suisque interfectoribus tormentum fuit. Non est lingua carnis quae satis valeat enarrare quid Francorum manus ibi valuit pessundare, et nisi castelli municipium tam forte fuisset, ipso die venturis calamitatibus suorum magnum levamen Dominus praestitisset. Sed voluit Deus ut urbs Antiochena difficulter adipisceretur, ut adepta, charior haberetur. Citius enim acquisita vilescunt, diu desiderata chari
Abbreviated transcription (Latin):
iuitutem unus impellebat aliũ. nec retro ire erat facultas:
nec in leua uł indertera ulli erat diuortium. Quot quot
impetus irruentiũ suꝑ nr̃os inpingebat. illi in lanceis. spi¬
culis. & mucronib excipiebant. & sic uulneratos ad derram
ꝓiciebãt. & ex eis illos quiturrim de subtꝰ moliebant᷑ effode¬
re ꝓsternebant. Sicq mortuus uiuo necem inferebat. &
cui in anuna uita erat. in corꝑe mors apparebat. In quo ẽ¬
claudicans ualebat in cedere. Sanguis uberti de uulnere
cepit stillare. & cor nobilissimi pͥncipis auirtute pͥstina ce¬
pit deficere. Qui nolens & in uitꝰ in alia tum cetro cessit.
bellũq dereliquit. In eius infirmitate alioꝵ uirtꝰ corru¬
it. qm̃ unꝰ quisq miserabilẽ casũ sui ducis ad modũ indo¬
luit. P ugnã dimitunt. turcis turrimq relinquunt. Unꝰ
tam̃ insuꝑiori turris fastigio remansit. cuius egregia fune¬

Expanded text:
turrim, unus impellebat alium, nec retroire erat facultas, turrim, unus impellebat alium, nec retroire erat facultas, nec in laeva nec in dextra ulli erat divortium. Quotquot impetus irruentium super nostros impingebat, illi in lanceis, spiculis et mucronibus excipiebant, et vulneratos ad terram projiciebant; et cum eis illos qui turrim desubtus moliebantur effodere, prosternebant, sicque mortuus vivo necem inferebat, et cui in anima vita deerat, in corpore mors apparebat. In quo conclaudicans valebat incedere. Sanguis ubertim de vulnere coepit stillare, et cor nobilissimi principis a virtute pristina coepit deficere. Qui nolens et invitus, in aliam turrim retrocessit, bellumque dereliquit. In ejus infirmitate aliorum virtus corruit, quoniam unusquisque miserabilem casum sui ducis admodum doluit. Pugnam dimittunt, Turcos turrimque relinquunt. Unus tamen in superiori turris fastigio remansit, cujus egregia fune
Abbreviated transcription (Latin):
cognouert. & ei ilico ceruicem amputauert. & caput illius ad
pͥncipes attulert̃. & balteum balteiq p̃ciũ seraginta biz ante¬
os ad p̾ciauert̃. Pars magna fugiit in castiũ. qd̾ euutati immi¬
net. qd̾ ita loci positione & nat᷑a munitũ ẽ. quia nullius machi¬
ne artificiũ timet. Illic enĩ ẽ mons urbi ẽtigguus. euiꝰ acumen
porrigitur ad sydera. quo uix attingere possunt intuentiũ lumi¬
na. & de ipso potest curumspici regio tota. In eo confugiit nu¬
merosa multitudo turroꝵ. habuert̃q illud̃ solum receptaculũ.
Erat aũt huic castro una turris nimiũ uicina. quã boamundꝰ
cũ siuis satellitib iam obtinebat. illudq castrũ ꝑeam in pugna¬
re parabat. S illi resũptis iurib turri satis emmentiores sagit¬
pͥmebat quia non erat alia uia deceitantiũ. quam p̃stabat
latitudo muroꝵ. ꝓpc̾ea contigit quia turci irruentes contra

Expanded text:
cognoverunt, et ei illico cervicem amputaverunt, et caput illius ad cognoverunt, et ei illico cervicem amputaverunt, et caput illius ad principes attulerunt et balteum; balteique pretium LX bysanceos appretiaverunt. Pars magna fugit in castrum quod civitati imminet; quod ita loci positione et natura munitum est ut nullius machinae artificium timeat. Illic enim est mons urbi contiguus, cujus cacumen porrigitur ad sidera, quo vix attingere possunt intuentium lumina. Et de ipso potest circumspici tota regio. In eum confugit numerosa multitudo Turcorum, habueruntque illud solum receptaculum. Erat autem huic castro una turris nimium vicina, quam Boamundus cum suis satellitibus jam obtinebat, illudque castrum per eam impugnare parabat. Sed illi resumptis viribus, turri, satis eminentiores, sagitprimebat, quia non erat alia via decertantium, quam praestabat latitudo murorum. Propterea contigit quia Turci irruentes contra
Abbreviated transcription (Latin):
sonitu clamoris exciti.scire gestientes qͥd hoc eẽt cũ foris exirent
non reuertebantur. qm̃ gladios inueniebant paratos quib exci¬
piebant᷑. Qui ap̃iani erant kyreleyson. & aliasd õ laudes ꝑso¬
nabant. ut ꝑhoc scilicet nr̃is innotescerent. quia non turci ied
xp̃iani erant. Passim sternunt᷑ plateȩ ciuitatis corꝑib morienti¬
um. qm̃ tunc nullus eoꝵ resistebat. s querebant om̃s latibula
& fuge p̃sidiũ. Nulli honor impendit᷑. pueri cũ puellis. ui¬
uenes cum senib. senes cũ uiuenib. matres quoq cũ filiab
int̾ficiunt᷑. Qui fugere poterant ꝑportas exibant. mortem
tam̃ minime euadentes. quia in manib de castris uenienti¬
um incidebant. Contigit aũt ut interfugientes cassianꝰ rex
& dñs ciuitatis uilib pannis obsitus euaderet. & in t̾rã tancre¬
di fugiendo ꝑueniret. S malo sui infortunio armenii eum

Expanded text:
sonitu clamoris excitati, scire gestientes quid hoc esset, cum foras exirent, sonitu clamoris excitati, scire gestientes quid hoc esset, cum foras exirent, non revertebantur, quoniam gladios inveniebant paratos quibus excipiebantur. Qui Christiani erant Kyrie eleison, et alias Deo laudes personabant, ut per hoc scilicet nostris innotescerent, quod non Turci, sed Christiani essent. Passim sternuntur plateae civitatis corporibus morientium, quoniam tunc nullus eorum resistebat, sed quaerebant omnes latibula et fugae praesidium. Nulli honor impenditur, pueri cum puellis, juvenes cum senibus, matres quoque cum filiabus interficiuntur. Qui fugere poterant per portas exibant, mortem tamen minime evadentes, quia in manus de castris venientium incidebant. Contigit autem ut inter fugientes Cassianus rex et dominus civitatis, vilibus pannis obsitus evaderet, et in terram Tancredi fugiendo perveniret. Sed malo sui infortunio Armenii eum
Abbreviated transcription (Latin):
huius pirri fidẽ atcendite. & attendentes siquid
Sex fide ꝑfidẽ ꝓmittitis absq ulla contradicti¬
one ꝑficite. Nulla hunc memoria frat̾ne mortis. nulla uis
doloris. nulla instigatio meroris auertere potuit a ꝓmis¬
se fidi stabilitate. magisq ualuit apud ipsũ fidĩ pactio.
quã duroꝵ germanoꝵ duri cruciatus in ter emptio. Et si illud
antiquũ ꝓblema samsonis in mediũ uolumꝰ adducere. huic equi¬
pollens possumꝰ ꝓponere. Samson ait. De comedente exiuit cib.
neo familiaris & integra dilectio. At ne fastidiosam uideam᷑ face¬
re digressionẽ. ad incertã redeamꝰ historie ꝓpositionẽ. Quarto
nonas unii ap̃iani in urbẽ antiochie introiert. & inore gladii
de sius eam in uasorib uindicauer̃t. Fulcherius & sui cõplices qui
cũ eo murũ ascenderant. turres undiq in uadebant. & in cauri¬
tos uigiles somnoq solutos spiculis gladiis confodiebant. & de sũ¬
mo illarũ fastigio ad terrã ꝓiciebant. Qui in domib sopiebant᷑

Expanded text:
hujus Pyrrhi, fidem attendite, et attendentes, si quid ex fide per fidem promittitis, absque ulla contradictione perficite. Nulla hunc memoria fraternae mortis, nulla vis doloris, nulla instigatio moeroris avertere potuit a promissa fidei stabilitate; magisque valuit apud ipsum fidei pactio quam duorum germanorum diri cruciatus interemptio. Et si illud antiquum problema Samsonis in medium volumus adducere, huic aequipollens possumus proponere. Samson ait: De comedente exivit cibus,neo, familiaris et integra dilectio. At ne fastidiosam videamur facere digressionem, ad inceptam redeamus historiae propositionem. Quarto Nonas Junii, Christiani urbem Antiochiae introierunt, et in ore gladii de suis cam invasoribus vindicaverunt. Fulcherius et sui complices, qui cum eo muros ascenderant, turres undique invadebant, et incautos vigiles somnoque solutos, spiculis gladiisque confodiebant, et de summo illarum fastigio ad terram projiciebant. Qui in domibus sopiebantur
Abbreviated transcription (Latin):
fu maximũ cordi meo dolorem impulit. Dictũ ẽ mͥ. qm̃
tua agmina disponebas. & contra ap̃ianos pugnare uolebaᷤᷤ
Propt̾ea festina ueni atemet ipso. scire uolens utrũ se res ita
habeat annon. Ait ad matrẽ filius. Mat̾. nichil unqͣm ueriꝰ
nium. Si pugnas ad uersus apĩanos. pugnabis contra ipsũ
& ipsius anglos. S dementissimũ ẽ contra om̃potentem pugna¬
re. qm̃ id ipsũ ẽ se uelle destiuere. De ipso quidẽ in uictissimo

Expanded text:
su maximum cordi meo dolorem impulit. Dictum est enim quod su maximum cordi meo dolorem impulit. Dictum est enim quod tua agmina disponebas, et contra Christianos pugnare volebas. Propterea festina veni, a temetipso scire volens utrum se res ita habeat, an non. » Ait ad matrem filius: « Mater, nihil unquam verius nium. Si pugnabis adversus Christianos, pugnabis contra ipsum et angelos ejus. Sed dementissimum est contra ipsum omnipotentem pugnare; quoniam id ipsum est velle se destruere. De ipso quidem invictissimo