comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dies. & un anoac & iam sitotaposs te intellegi. Nec oftenderemus quod illud
diluculum pas eius extrema sit. Quai ꝓpt̃ nec adnumeratis illif exhoris
quar ũ tribus sol contenebratus est. & tribus eluxit constabit ratio
trium dierum & truon noctium. Restat ergo ut illo scripturarum
usit atissi moloquendi modo quo ciꝑte totum intellegitur. inueniamꝰ.
extremumdiem tempus paras ceues quocruci fiacus & sepultus est dñs.
& ex ipsa extrema partẽ totum diem cum sua nocte quiiã ꝑ actus fue¬
rat accipiamus. Mledium uero id est sabbati diem non aparte. sed inte¬
or etotũ. Tertium rursus aparte sua prima. id est a nocte totũ cũ suo
diur no tempore: ac sic erit tridiuom quem ad modũ illiocto dies post
quos ascendit in montẽ quoꝵ medios integros ad tendentes matheus.
& marcus dixer̃. Post sex dies quod lucas dixit post octo dies. Nũc iã

Expanded text:
s et duo dies et una nox, etiamsi tota posset intellegi, nec ostenderemus, quod illud s et duo dies et una nox, etiamsi tota posset intellegi, nec ostenderemus, quod illud diluculum pars eius extrema sit; quapropter nec adnumeratis illis sex horis, quarum tribus sol contenebratus est et tribus eluxit, constabit ratio trium dierum et trium noctium. restat ergo. ut illo scripturarum usitatissimo loquendi modo, quo a parte totum intellegitur, inueniamus extremum diem tempus parasceues, quo crucifixus et sepultus est dominus, et ex ipsa extrema parte totum diem cum sua nocte, qui iam peractus fuerat, accipiamus, medium uero, id est sabbati diem, non a parte, sed integre totum, tertium rursus a parte sua prima, id est a nocte totum cum suo diurno tempore, ac sic erit triduum, quemadmodum illi octo dies, post quos ascendit in montem. quorum medios integros attendentes Mattheus et Marcus dixerunt post sex dies, quod Lucas dixit post octo dies. Nunc iam
Abbreviated transcription (Latin):
dieb & trib noctib sic erit & filius hominis incorde terre trib: dieb
& tribus noctib Comͣputantur aũt temporta siue ex quo trididit s p̃m
siue ea quo sepultus est. & non oc currit adliquidũ. nisi medum diem.
hoc efl sabbatum totiondiem accipiamus id est cum sua nocte. Illos cũt
qui eũ in medio posuer̃. id est parasceuen. & prima s abbati quẽ liem
dominicũ dicimus apar te totum intellegamus. quid enĩ iuuat qđ qui¬
dã his angustis co artati. & istũ locutionis modum. id est aparte
tatũ in scc̃ꝵ scripturarũ soluendis quaestionibus primim ualere nesci¬
entes. noc tẽ uoluer̃ ad numerare tres illas horas. a sexitiusq ad nona
quibus sol obscuratus est. & diem tres horas alias quibus iteritris ẽ reddi¬
tus. Id est anona usq ad eius occasum. Sequitur eni nore futuri sabbati
quacum suo die computata erunt iamduȩ noctes & duos dies : Porro
aũt post sabbatũ sequitur nod primae sabbatud est inlucescentes

Expanded text:
ctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. conputantur autem tempora, siue ex quo tradidit spiritum, siue ex quo sepultus est, et non occurrit ad liquidum, nisi medium diem, hoc est sabbatum totum diem accipiamus, id est cum sua nocte, illos autem qui eum in medio posuerunt, id est parasceuen et primam sabbati, quem diem dominicum dicimus, a parte totum intellegamus. quid enim iuuat, quod quidam his angustiis coartati et istum locutionis modum, id est a parte totum, in sanctarum scripturarum soluendis quaestionibus plurimum ualere nescientes noctem uoluerunt adnumerare tres illas horas a sexta usque nonam, quibus sol obscuratus est, et diem tres horas alias, quibus iterum terris est redditus, id est a nona usque ad eius occasum? sequitur enim nox futuri sabbati. qua cum suo die conputata erunt iam duae noctes et duo dies; porro autem post sabbatum sequitur nox primae sabbati, id est inlucescentis
Abbreviated transcription (Latin):
I uarũ una ẽ ꝗd p̃dicamñteꝵ iielit intentio. ⁊biq numeratis diuseꝵ sententiis. docebimꝰ ciui nrm
q̃q̃ accedat arbetriũ : qđ nemo huic in psentiartĩ sentoitiȩ repugnare miret. cũ uideat quanto

Expanded text:
uarum una est quid praedicamentorum velit intentio, ibique numeratis diversorum sententiis, docebimus cui nostrum quoque accedat arbitrium, quod nemo huic in praesentia sententiae repugnare miretur, cum videat quanto
Abbreviated transcription (Latin):
cationem sed non scđm genus quod alio liquebit loco: Ml axime uutem monstrait aristotder se non de rebus.
sed de uocib tractiturum qđ ait. Aliorum autem ase inuicem complexione affirmatio fit. & enim rerum comple¬
uione fit affumatio uł negatio. sed sermonum. nt in rebur ẽ ueritis. & filsitir sed intellestibus atq. opinionibus
& post haco uocibus atq sermonibus. atq huec hactenur. Scđm complexionem ergo sunt quac cumq &x intgris
compostis fiunt. ut soctates ambulit. Nam & socrite. & ambulit: utrq intgir sermo est. & iunctus affirma¬
cionem fecit. At uero siquis dicut flamniger. ud multisonur. uł fluctiuagus seđm cõplexionom non crit isti
plitio. Iderto qual ex ncutris inegris fictum .ẽ. Norum autem decem plicumentitum disftontioner in uenir

Expanded text:
de rebus, sed de vocibus tractaturum, quod ait: Horum autem ad se invicem complexione affirmatio fit; non enim rerum complexione fit affirmatio vel negatio, sed sermonum, nec in rebus est veritas et falsitas, sed in intellectibus atque opinionibus, et post haec in vocibus atque sermonibus. Atque haec hactenus. Secundum complexionem ergo sunt quaecunque ex integris compositis fiunt, ut Socrates ambulat, nam et Socrates et ambulat uterque integer sermo est, et coniunctus affirmationem facit. At vero si quis dicat flammiger, vel multisonus, vel fluctivagus, secundum complexionem non erit ista prolatio, idcirco quod e
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc cognoscent om̃s̃ quia meidiscipuli estis. sidilectionẽ habueri¬
tis ad inuicem. Dicit ei symon p&rus. Dñe quo uadis. Nempe hicmani¬
festum ẽ exxillis uerbis motum cẽp&rũ utdicera&. Dñe quo uadis. qr
dicentẽ audierat. quoego uado non potestis uenire . Res pondirihs
eidẽ paero. Quo ego uado nõpotes me modo sequi Sequer risa ĩ postea
Huic p̃sumptioni res pondit dñs futuram nagationẽ. Lucas aũt cum
commemortiss& dixisse dominum. Simon ecce satanas exepetiut

Expanded text:
scent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad inuicem. dicit ei Simon Petrus: domine, quo uadis? nempe hic manifestum est ex illis uerbis motum esse Petrum, ut diceret: domine, quo uadis? quia dicentem audierat: quo ego uado, non potestis uenire. respondit Iesus eidem Petro: quo ego uado, non potes me modo sequi; sequeris autem postea.huic praesumtioni respondit dominus futuram eius negationem. Lucas autem cum commemorasset dixisse dominum: Simo
Abbreviated transcription (Latin):
intimandio planius ẽ abbapat̃. ad unitatẽ signi ficandã sufficit. pat̃ &
dñm quid. est abbapat̃. dixisse credendum est. sedttonen non eluceret senten
tia. nisi aliis dicentib pat̃. demonst rar&&ur sic eẽ illas duas ȩccłas exiudȩis
egretis ut &iã : incsit. Eoxillo gͦ intellectu dictũẽ. abbapat̃. quod idẽ dñs

Expanded text:
intimandum planius est abba pater, ad unitatem significandam sufficit pater. et intimandum planius est abba pater, ad unitatem significandam sufficit pater. et dominum quidem abba pater dixisstia, nisi aliis dicentibus Pater, demonstraretur sic esse illas duas Ecclesias ex Judaeis et Graecis, ut etiam una sit. Ex illo ergo intellectu dictum est, Abba, Pater, quo idem D
Abbreviated transcription (Latin):
uolens ostendere illam setristiticiam in ꝑsonam sui corporis id est eccłae susce¬
pisse cuifactus est. angularis lapis uenienti ad eum partim ab hebracis adgos
mamus inquid abbcipat̃: & iterũ. ait misit ds̃ sp̃m suũ incordanra clamantẽ
abbapcit̃. Oportuit eni utbonus magister & uerus saluator in firmioribus
conpatiens in seipso demonstrar&. non debere suos martires desperare:
Siqua forte cordib: eoꝵ inreper& subtempus peisionis. exhumana fragilita¬
te tristitia. cum eam uincerent uoluntatis sue p̃ponendo uolutatẽ di. & ille
scit quid expediat quibus consulit. dequatotare. non nũc tempus ẽ. utbers
disseratur. Agitur eñĩ modo de conuenientia eu angłistaꝵ inquoꝵ diuersitate
uerboꝵ sclubriter discimus. non aliud in uerbis ad cudiendam ueritatẽ quam
sententiã loquentis ẽẽ. requurendam. hoc ẽ eñi pat. qd abbapat̃. sed ad sensum

Expanded text:
volens ostendere illam se tristitiam in persona sui corporis, id est Ecclesiae, suscevolens ostendere illam se tristitiam in persona sui corporis, id est Ecclesiae, suscepisse, cui factus est angularis lapis, venienti ad eum partim ex Hebraeis, ad quos us, inquit, abba pater, et iterum ait: misit deus spiritum suum in corda nostra clamantem abba pater. oportuit enim ut bonus magister et uerus saluator infirmioribus conpatiens in se ipso demonstraret non debere suos martyres desperare, si qua forte cordibus eorum inreperet sub tempus passionis ex humana fragilitate tristitia, cum eam uincerent uoluntati suae praeponendo uoluntatem dei, quia ille scit, quid expediat quibus consulit. de qua tota re non nunc tempus est, ut uberius disseratur; agitur enim modo de conuenientia euangelistarum, in quorum diuersitate uerborum salubriter discimus non aliud in uerbis ad audiendam ueritatem quam sententiam loquentis esse requirendam. hoc est enim pater quod abba pater, sed ad sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. sifieri potest ac sidicer&ur. Siuis. Mlani festauit eñĩ marcus
quo intellectu accipiendũ sit. si fieri potest. quando ait om̃atibi possibi¬
lia sunt & qđ commemorauer̃ eum dixisse uerum non quod ego uolo
seb quodtu. quod tantumdẽ ual&. quantum & si itt dicatur. Verunta¬
men non meauoluntas sedtua fid . Scitis ostenderit non expossibilitate
sed exuoluntate patris dictum eõ si fieri potest. Pre sertim qui alucas
hoc ipsum planius intimauit. non eñi dic̃ sifieri potest. sed siuis. cui aptio¬
re. sententiae aꝑtius iungitur. qđ marcꝰ posuit. ut itadicatur. Sienim
uis omnia tibi possibilia sunt. transferame calicẽ istũ. Quod cũt ipsemarꝰ
non solum pater. sed abbapat eum dixisse commemorat. hoc ẽ abbapat̃ hebre
icae quod est latine pat̃. & for itisse dñs ꝓpt̃ aliquod sacram̃tũ utrũo dixeri

Expanded text:
dictum est si fieri potest, ac si diceretur, Si vis. Manifestavit enim Marcus dictum est si fieri potest, ac si diceretur, Si vis. Manifestavit enim Marcus quo intellectu accipiendum sit, Si fieri potest, quando ait: Omnia tibi possibilia sunt. Et quod commemoraverunt eum dixisse, Verum non quod ego volo, sed quod tu, tantumdem valet quantum si et ita dicatur: Verumtamen non mea uoluntas, sed tua fiat — satis ostendit non ex possibilitate, sed ex uoluntate patris dictum esse si fieri potest, praesertim quia Lucas et hoc ipsum planius intimauit; non enim ait: si fiori potest, sed: si uis. cui apertiori sententiae apertius iungitur quod Marcus posuit, ut ita dicatur: si uis, omnia enim tibi possibilia sunt, transfer a me calicem istum. . Quod autem ipse Marcns non ice, quod est latine Pater. Et fortasse Dominus propter aliquod sacramentum utrumque dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
narrauerunt. Sicut & iã unus homo terposs& cũ aliquanta uari¬
&cite nullatam̃ aduersitate. Lucas aũt quanti ab eis ꝓgressus
id est aiuulsus fuerit ut orar& manifestius aperuit dicens. Quantũ
iactus ẽ lapidis. Porro aũt marcus primo ex uerbissiuis idẽ narrauit
rogasse sedominum ut sifieri poss& transiret abeo illahora. id est passionis
quã calicis nomine mox significauit Deinde uerba ipsa domini sic eniontia¬
uit. abbapat̃ omniatibi possibilia sunt : transfer calicẽ hũc ame. Quib
uerbis si ad uingts quod illi duo dixerunt & quod ipse &ĩa marcus ea ꝑsonio
sua pariter supra ex posuit ita sententiã manifestatur. Pat̃ si fieri potest
omnia enim tibi possibilia sunt transfer calicẽ istũ ame. Nequis em̃ pita¬
r& patris minuisse potestatẽ cum ait. Sifieri potest non enĩ dix̃ si face¬
re potes. Sed si fieri potest. fieri aũt potest quod ille uoluerit. Sic itaq

Expanded text:
narrauerunt, sicut etiam unus homo ter posset cum aliquanta uarinarrauerunt, sicut etiam unus homo ter posset cum aliquanta uarietate, nulla tamen aduersitate. Lucas autem, quantum ab eis progressus, id est auulsus fuerit, ut oraret, manifestius aperuit dicens: quantum iactus est lapidis. porro autem Marcus primo ex uerbis suis idem narrauit rogasse dominum: ut, si fieri posset. transiret ab eo illa hora, id est passionis, quam calicis nomine mox significauit. deinde uerba ipsa domini sic enuntiauit: abba pater, omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me. quibus uerbis si adiunod etiam ipse Marcus ex persona sua pariter supra posuit, ita sententia manifestatur: Pater, si fieri potest omnia enim tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me. Ne quis eum putaret Patris minuisse potestatem, cum ait, Si fieri potest, non enim dixit, Si facere potes, sed si fieri potest. Fieri autem potest quod ille voluerit. Sic itaque
Abbreviated transcription (Latin):
quod eis dictum est. dormite & requi e scite siluisse dñm aliquantum
uthoc fier& quod ꝑ miserat. Etionc intu lisse. & ce adꝓpinquabitho¬
ra. siue uenit hora.: Ideo post illa uerba scđm marcum positũ ẽ suffi¬
cit. Id est quod requie iustis iam sufficit: Sed quia commemoratã est
ipsc int̃ positio silentiidñi. ꝓpterea co artat intellectũ ut in illis uer¬
bis alia ꝓnuntiatio requiratur. Lucas aũt p̃ t̃ misit quotiens oraue¬
& ꝓlixcius sudorem fuisse sanguineam & guttas decurrente s intrã
Cũg dicit. & cũ surre dciss& ab oratione. & ueniss&& ad discipulos
suos non ex praessit qua ab oratione. nihil tam̃ inillis duob repug¬
nat. Iohonnes uero posteci quam in ortum in gressũ dicit cũ discipu¬
lissuis. non com memorat quid illic egerit donec eius traditor cũ iudeis
ad eion conp̃hendendi uenir&. Tresigitur isti eandem re ita

Expanded text:
quod eis dictum est: « Dormite et requiescite, » siluisse Dominum aliquantum, quod eis dictum est: « Dormite et requiescite, » siluisse Dominum aliquantum, ut hoc fieret quod praemiserat, et tunc intulisse: « Ecce appropinquabit hora, sive venit hora; » ideo post illa verba positum est: « Sufficit, » id est, quia requievistis, jam sufficit. Sed quia commemorata ipsa non est interpositio silentii bis alia pronuntiatio requiratur. Lucas autem praemisit, quotiens orauem et prolixius orantis sudorem fuisse sanguineum et guttas decurrentes in terram. cum ergo dicit: et cum surrexisset ab oratione etuenisset ad discipulos suos, non expressit quota oratione; nihilo tamen illis duobus repugnat. Iohannes uero, posteaquam in hortum ingressum dicit cum discipulis suis, non comme morat, quid illic egerit, donec eius traditor cum Iudaeis ad eum conprehendendum ueniret Tres igitur isti eandem rem ita
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis tradc&ur inmanus peccatoꝵ Surgit ẽtomnus erce
ad ꝓpinquabit quime trad&: Hcec & ic̃ marcus eoq prorsus modo
atq ordine conserit aliquanto breuius quas dam constringens
sententias. & aliquid magis aperiens. Nam uidetur hic ser nosdbn
matheiom tam quã sibi ipsi contraruis quod postter tiam orationem
uenit aid discipulossuos. & dicit illis. Dormite iam & requies cite ecce
ad ꝓpinquabit hora & filius hominis trad&ur in manus peccatorũ
Surgite eamus. ecce adꝓpinquabit qui me trad&&. Quomodo eñi supͣ
& ideodicat surgite etimus. quauelut repugnantia. commotiquile¬
gunt conantur itcꝓnuntiare quod diction est dormiteiã & reꝗesci¬
te. tom quã ab exꝓbante non aꝑmitente id dictũ quod recte fieret
sic ea&̃ necesse. Cum uero marcus itahoc commemorauerit uttũ dixis¬
s&& Dor mite iã & requi escite ad unger& sufficit. & deinde inferr&.
uenit horti ecce tradex ur filius hominis. Utiq intelligitur post illud

Expanded text:
tradetur in manus peccatorum. surgite, eamus; ecce adpropinquauit qui me tradet. Haec etiam Marcus eoque prorsus modo adque ordine conserit aliquanto breuius quasdam constringens sententias et aliquid magis aperiens. nam uidetur hic sermo secundum Mattheum tamquam sibi ipsi contrarius, quod post tertiam orationem venit ad discipulos suos et dicit illis dormite iam et requiescite ecce adpropinquavit hora et Filius hominis traditur in manus peccatorum surgite eamus ecce adpropinquavit qui me tradit adhuc ipso et ideo dicat: surgite, eamus? qua uelut repugnantia commoti qui legunt conantur ita pronuntiare quod dictum est: dormite iam et requiescite, tamquam ab exprobrante, non a permittente sit dictum. quod recte fieret, si esset necesse. cum uero Marcus ita hoc commemorauerit, ut, cum dixisset: dormite iam et requiescite, adiungeret sufficit et deinde inferret uenit hora, ecce t
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. quia in ac nocte ante quã galluscant& terme negabis. Ait illip&rus
&iã siopor tuerit me moritecion nonte ne gabo. Similit om̃s discipalidixer̃
Haec scdmmatheum inseruimus: Sed & marti paene ipsa. & totide
uerba sunt . fsi qui adistat illud quod degcillicantu ia sup̾ra notaiuimꝰ.¬
.iIII. Contexxit gͦnarrationẽ matheus & dicit. Tũc uenit iħs cum ilis
inuillã quae dicitur gesscomani. Hoc dicit & marcus. hoc & lucas¬

Expanded text:
t illi Petrus: etiamsi oportuerit me mori tecum, non te negabo. similiter et omnes discipuli dixerunt. haec secundum Mattheum inseruimus; sed et Marci paene ipsa et totidem uerba sunt, nisi quia distat illud quod de galli cantu iam supra enodauimus. Contexit ergo narrationem Mattheus et dicit: tunc uenit Iesus cum illis in uilla
Abbreviated transcription (Latin):
ontir baeur coruestrim. Creditis indm̃ & uine credit . In de nopars
nei mansiones multe sint. && & qrui scr mons eus plart maxime sb¬
limia diunariit. donec contextim ueniat adillim locum ubiait dñs lat̃ uist e
mundus te non cognouit ego cũt tecognoui. & hicognouer̃ qe tinme misi stice no¬
tumeis feci nom̃tium & notũ ficiam ut dilectio quad ilexistime in ipsissit. &

Expanded text:
 in me credite. in domo patris mei mansiones multae sunt, et cetera sermonis eius praeclara maximeque sublimia diu narrat, donec contextim ueniat ad illum locum, ubi ait dominus: pater iuste, et mundus te non cognouit, ego autem te cognoui, et hi cognouerunt, quia tu me misisti, et notu
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt. Post bucellam gͦ tionc introuuit ineum satanas. && sicut contexxt̃ iohans
ipse com memorat. Dicit ei ihs quod fticis faccicuis. hoc aũt nemosciuit discumber¬
tum ad quid dixerit ei. Quidam en ĩput abant quic loculos habebat uidas

Expanded text:
ceperunt. post buccellam ergo tunc introiit in eum satanas. et, sicut contextim Iohannes ceperunt. post buccellam ergo tunc introiit in eum satanas. et, sicut contextim Iohannes ipse commemorat: dicit ei Iesus: quod facis, fac citius. hoc autem nemo sciuit discumbentium
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ de quo dicit ci. itacum recubu iss& lle suꝑ pcctus iħudiciei.
dñe quis ẽ : Respondit iłs. Illecui cgo intinctum panempor rtaero
Etcum utine xisse& panem dedat uidȩ symonis scarioth. Et postbucdllã
introuutinillũ sathanas. Hic uidendum est. ne non solum lucae qui iam digxe¬
rat intrasse satanam incorde iuda quando pattus est. cumiud aeis ut eũ acep¬
ta pecunia trader& sed &iam sibi ipsi iohannes repugnare iudecitur quan
dixcerat superius ante quam istambucellã acciper&. & caena facta cum dia¬
bolus in misissc& in cord& ut trader & cum quomodo enĩ intrat incornis in¬
mit tendo uquas ꝑsucsiones cogitationum iniquarum. Sed nunc intellege¬
re debemus ad iabolo iudam plenius cẽ possessum. sicut e conara in bono illi ꝗ
pite sp̃m̃ scm̃. post ea eum cum desuꝑ missus eẽ diepente constes utiq plenius ac¬

Expanded text:
Quis est de quo dicit? Itaque cum recubuisset ille supra pectus Jesu diQuis est de quo dicit? Itaque cum recubuisset ille supra pectus Jesu di Respondit Jesus: Ille cui ego intinctum panem porrexero. Et cum intinxisset panem, dedit Judae Simonis Scarioth. Et post buccellam, tunc introiit in illum satanas. » 4. Hic videndum est, ne non solum Lucae, qui jam dixerat intrasse satanam in cor Judae, quando pactus est tunc cum Judaeis, ut eum accepta pecunia traderet, sed etiam sibi ipsi Iohannes repugnare uideatur, quia iam dixerat superius, antequam istam buccellam acciperet: et cena facta, cum di abolus inmisisset in cor, ut traderet eum ludas. quomodo enim intrat in cor, nisi inmittendo iniquas persuasiones cogitationibus iniquorum? sed nunc intellegere debemus a diabolo ludam plenius esse possessum, sicut contra in bono illi qui pite spiritum sanctum, postea eum, cum desuper missus esset die pentecostes, utique plenius ac
Abbreviated transcription (Latin):
nonego dixxi. potuit & iam hoc sicdict̾ auida. & ad ñõ res ponderi ut nõ om̃s
aduerterent. deinde sequitur matheus & inserit misterium corporis
& sanguinis ad nõ discipulis datum. sicut & marcus & lucas eum tradidis¬
se calicẽ. rursus detraditore suo locutus est. quod lucas ꝑsequitur dicens
ueruntamen ecce manus tradentis me. mecum est in mensai. & quidem fili¬
is hominis scđm quod definitum estuadit. Ueruntam̃ uaeilli homini ꝑquem
tadetur. hic iam intellegendumest. illud consequi quodiohannes narrat.
istiaũt praet̃ miseriont sicut iohannes quȩdã p̃t̃ misit que illidixerunt:
Cumgͦ post traditum calicem dixiss&& dominus quod alucapositum est
Verimta ecce manus tradentis me. mecum est in melsa. & c&era conum¬
gitur illud scđm io hannem. erat ergo recumbens unus ex discipulis euis
insini ihu quemdiligebat ihͥs. Innuit gͦ huic simon poerus & dicit ei.¬

Expanded text:
\'non ego dixi\', potuit etiam hoc sic dici a Iuda et a domino responderi, ut non omnes \'non ego dixi\', potuit etiam hoc sic dici a Iuda et a domino responderi, ut non omnes aduerterent. Deinde sequitur Mattheus et inserit mjsterium corporis et sanguinis a domino discipulis datum sicut et Marcus et Lucas. sed cum tradidisset calicem, rursus de traditore suo locutus est, quod Lucas persequitur dicens: uerum tamen ecce manus tradentis me mecum est in mensa. et quidem filius hominis secundum quod definitum est uadit, uerum tamen uae illi homini, per quem tradetur! hic iam intellegendum est illisti autem praetermiserunt, sicut Joannes quaedam praetermisit quae illi dixerunt. Cum ergo post traditum calicem dixisset Dominus quod a Luca positum est: Verum tamen ecce manus tradentis me, mecum est in mensa, etc. Conjungitur illud secundum Joannem: Erat ergo recumbens unus ex discipulis ejus in sinu Jesu, quem diligebat Jesus. Innuit ergo huic Simon Petrus, et dicit
Abbreviated transcription (Latin):
nihil diocit sedplane alibi multo uberius hinc dñm locutũ eẽ testatur: Nũc
uero cumdñm accona surrexxisse & pedes discipuloꝵ lauisse commemorus¬
se reddita & icon rationẽ cureis hoc fecerit : In quadominus ad huc clausce
significauerat ꝑ testimonium scripturȩ abeo setradi. quimanducar& eius
panẽ. Uenit ad hunc locũ quemtres ce teriparit̃ insinuant. Cum haec dixis
ad inuicem discipuli haesitantes de quodicera&. Et contristati sicut matheus
& marcus dicunt. Coeperunt singillatim dicerenum quid ego sum. Atipse
respondens ait. sicut matheus sequitur quiintingit mecum manũ inparip¬
side hic me trad&. Et sequitur idem matheus ita sub nectens. filius quidẽ
&iam ordine consonat Deinde matheus sub ungit. Res pondens aũt iudas
quitr adidit ein dixxit. Numquid ego sum rabbi. Ait illi. Tudixisti. &iam
hic non ex pressin est. utrum ipsee& Potest enĩ adhuc intellegitam quã

Expanded text:
nihil dixit, sed plane alibi multo uberius hinc dominum locutum esse testatur. nunc uero cum dominum a cena surrexisse et pedes discipulorum lauisse commemorasset reddita etiam ratione, cur eis hoc fecerit, in qua dominus adhuc clause significauerat per testimonium scripturae ab eo se tradi qui manducaret eius panem, uenit ad hunc locum, quem tres ceteri pariter insinuant: cum haec dixissad inuicem discipuli haesitantes, de quo diceret. et contristati, sicut Mattheus et Marcus dicunt. coeperunt ei singillatim dicere: numquid ego? at ipse respondens ait, sicut Mattheus sequitur, qui intingit mecum manum in parapside, hic me tradet. et sequitur idem Mattheus ita subnectens: filius quidem etiam ordine consonat. deinde Mattheus subiungit: respondens autem ludas, qui tradidit eum, dixit: numquid ego sum, rabbi? ait illi: tu dixisti. etiam hic non expressum est, utrum ipse esset. potest enim adhuc intellegi tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
iħs panem & bene dioeit aefregit dedit discipulis sus c&eat
Accipite & commedite. hoc est corpus meum. Hoc & marcus. lucsq om¬
memorunt. quod eñĩ lucas decalige.bis cͦommemora uit priusante¬
quam panẽ dar&: Deinde postea quam panem dedit illud quod supen¬
us didcerat praeoccupauit ut sol&. Illud uero quod ordine suo posus
non commemorauit superius utrumq. aũt coniunctum hanc sententiã
facit qua & illoꝵ est: Iohannes aũt aut detor pore & sangiuine dn he los

Expanded text:
esus panem et benedixit ac fregit deditque discipulis suis et ait: esus panem et benedixit ac fregit deditque discipulis suis et ait: accipite et comedite, hoc est corpus meum. hoc et Marcus Lucasque commemorant. quod enim Lucas de calice bis commemorauit, prius, antequam panem daret, deinde, posteaquam panem dedit, illud quod superius dixit praeoccupauit, ut solet, illud uero quod ordine suo posuit non commemorauerat superius; utrumque autem coniunctum hanc sententiam facit, quae et illorum est. Iohanne
Abbreviated transcription (Latin):
aex heo quod sepost ea discipulis manifestauit quomodo sibiom̃s euangliste nonas¬
uersentur conlatis testimonis & de apło paulo & deactib apłoꝵ¬
am quoniam omium quattuor narratio in eouersetur loco in quore¬
Icesseest. cosusq infine parit̃ ambulare nec multuo digredi ab inuicn
Sic ubi forte alius cilud comme morat quod aliuis p̃t̾mittit: uidetur
mihi expeditius nos demonstra reposse omnium eucngłiftar conuenei¬
tiam si abhoc iam loco omniun oma contexa mus. & in unã narratiorẽ
fatiemq dirigtonus. Sic gͦ arbitror commodius fat̾iliusq id quodsis cipinꝰ
exeplicari ut ad gradicmur narrationẽ omnia commorntes cum eorion
ad testatione euangłistarum qui exomnib quisq quod potuit autio
luit com memorauit. ut tam̃ ab omnib: hoc oma dicerentur quae de¬
monstrandum est. innullo sibi contraria ẽẽ.
incigitur incipiamus scđm matheun. caenantib eis accept

Expanded text:
 eo quod se postea discipulis manifestauit, quomodo sibi omnes euangelistae non ad eo quod se postea discipulis manifestauit, quomodo sibi omnes euangelistae non aduersentur conlatis testimoniis et de apostolo Paulo et de actibus apoIam quoniam omnium quattuor narratio in eo uersatur loco, in quo necesse est eos usque in finem pariter ambulare nec multum digredi ab inuicem, sicubi forte alius aliud commemorat quod alius praetermittit, uidetur mihi expeditius nos demonstrare posse omnium euangelistarum conuenientiam, si ab hoc iam loco omnium omnia contexamus et in unam narrationem faciemque digeramus. sic ergo arbitror commodius faciliusque id quod suscepimus explicari, ut adgrediamur narrationem omnia commemorantes cum eorum adtestatione euangelistarum, qui ex his omnibus quisque quod potuit aut quod uoluit commemorauit, ut tamen ab omnibus haec omnia dicerentur, quae demonstrandum est in nullo sibi esse contraria. Hinc igitur incipiamus secundum Mattheum: 2®cenantibus eis accepit
Abbreviated transcription (Latin):
Vlidiusione uestimentorum eius que ad modũ int̃se omnes consentiant
dubis latronib cumillo crucifixis quonod ooms nobs Itra&e seaeuri¬
s quido mino is ultauerint quomado int se consment marheus mercis ce lucis
Ade laeronuen in sul tatione quomodo non repugnent mauheus & mer cus luce qua
dicit inum eorum in sultasse alium eredidisse.
epoti acori quomodo int̃se om̃s consenticint
de utibus dñ quas continuo moriturus emisit quomado nonrepugnar inabius
&marcus luae. & ipsi tres iohi¬
XVIIIDescissione ueli quomodo non dissentiant matheus. & marcus aluca quo oi dine fatũset¬
A Dead miratione centurionis & eorum quicũ illo erant quomodo int̃se consentiant
matheus marcus & lucas.
cos longe stetisse non repugnent iohanni. qui nominciuit unã coꝵ utcta quẽe ftersi¬
deu Deio seph quicor pus dñ p&iuit apilato quomodo om̃s consentiant & quonedo
axinose io hames non dissentiant. Desepultura ei quomodo tres aoħe ⁊̃ disentiui¬

Expanded text:
sentiant duobus latronibus cum illo crucifixis, quomodo omnes concordent. De his qui domino insultauerunt, quomodo inter se consonent Mattheus, Marcus et Lucas. De latronum insultatione, quomodo non repugnent Mattheus et Marcus Lucae, qui dixit unum eorum insultasse, alium credidisse. De potu aceti, quomodo inter se omnes consentiant. De uocibus domini. quas continuo moriturus emisit, quomodo non repugnent Mattheus et Marcus Lucae et ipsi tres Iohanni. De scissione ueli, quomodo non dissentiant Mattheus et Marcus a Luca, quo ordine factum sit. De admiratione centurionis et eorum qui cum illo erant, quomodo inter se consentiant Mattheus, Marcus et Lucas. eas a longe stetisse, non repugnent se. De Ioseph, qui corpus domini petiuit a Pilato, quomodo omnes consentiant et quomodo a se ipso Iohannes non dissentiat. De sepultura eius, quomodo tres a Iohanne non dissenti
Abbreviated transcription (Latin):
II Depredieta negatione paeriquẽ ad modu ostendantir nihilintie repuģes¬
÷ belis que dictusint adno donec exir& de domo ubicencueran qũ admadim itire¬
nihil dis crepare monstrarentur.
n dbis que gr fiasunt inillo p̃dio ił orto quo eeilla domopost araa uener qua modo
pum idestmathei marci & lucȩ consonantia demonstraretur qͥm iohamne
quomodo eos int̃senihil appareat dissentire.¬
n deuis q uegesti sint cion dic&uir dis ad domõn princpissacer dotien & qͥ mpurte
int̃s eomnes congruant.
⁊dehis quaegesitasunt prius qlam̃ pilato tr adetur quomodo eienglistr inters
demlusione qua ilusus est. acobr tepilati quomodo non dissonent tresqui hioc
dicunt matheus. marcus. iohanne s.
luomodo nonrepugnent qued matheus marcus. & lucas aingariatim dicin

Expanded text:
 De praedicta negatione Petri, quemadmodum ostendantur nihil inter se repugnare. De his quae dicta sunt a domino, donec exiret de domo, ubi cenauerant, quemadmodum nihil discrepare monstrentur. De his quae gesta sunt in illo praedio uel horto, quo ex illa domo post cenam uenerunt, quomodo trium, id est Matthei, Marci et Lucae, consonantia demonstretur, quoniam Iohanquomodo eos inter se nihil appareat dissentire. De his quae gesta sunt, cum duceretur dominus ad domum principis sacerdotum, et quae inter se omnes congruant. De his quae mane gesta sunt, priusquam Pilato traderetur, quomodo euangelistae inter se De inlusione, qua inlusus est a cohorte Pilati, quomodo non dissonent tres qui hoc dicunt, Mattheus, Marcus, Iohannes. Quomodo non repugnet, quod Mattheus, Marcus et Lucas angariat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ueniss& ad locũ dixit illis. Orate neintretis intẽptationẽ. Istelocisẽ
cuius nom̃ illi dierunt. g&h semani. ibi fuisse intellegimus ortũquẽ
commemorat iohannes itanarrans: Haȩc cum dixiss&& iħs egressis ẽ
cũ discipulis suis trans torrentẽ cedron. ubierat ortus inque in trouet
ipse & discipulieius. Deinde scđm matheum dixit discipulis. sedeit
hic donec uadaom illuc & orem: & assũpto p&ro & duobus filis
tebedei. coepit contristari & mestus eẽ . Tũc ait illis Tristis c̃ anima
meai usq admortẽ. Sustinete hic & uigilate mecum: & progressus

Expanded text:
nisset ad locum dixit illis: Orate ne intretis in tentationem . Iste locus est, cujus nomen illi dixerunt Gethsemani. Ibi fuisse intelligimus hortum, quem commemorat Joannes, ita narrans: « Haec cum dixisset Jesus, egressus est cum discipulis suis . trans torrentem Cedron, ubi erat hortus, in quem introiuit ipse et discipuli eius. deinde secundum Mattheum dixit discipulis: sedete hic, donec uadam illuc et orem. et adsumto Petro et duobus filiis Zebedaei coepit contristari et maestus esse. tunc ait illis: tristis est anima mea usque ad mortem; sustinete hic et uigil
Abbreviated transcription (Latin):
aliud dicit. nec ullũ ailiũ locum omnino cõmemorait uł ante uł postea
ubi discipuli postea quam resurreec̃ uderint dñm nisi ingalilea scđn
angli p̃dicationẽ. Deniq cum in sinuasset quod ab angło mulieribus
dictũ sit. & illis ab euntib subieciss& quid de corruptis ad mtiendũ
custodibus gestumsit continuo temquã nihil aliud sequerce irqiuia
& reuerti sic erat dictũ ab angło. Surrexẽ & etce praecedit uos inga¬
lileã ibieum uid ebitis. ut nihil aliud sequidebiusse uideatur. Vinde¬
cim aũt inquit discipuli abier̃ ingalileam in montẽ ubi constiruerat
illis iħs. & uidentes eum ad orauer̃. quidam cũt dubittiuer̃. & acce

Expanded text:
aliud dicit nec ullum alium locum omnino commemorat uel ante uel postea, aliud dicit nec ullum alium locum omnino commemorat uel ante uel postea, ubi discipuli. posteaquam resurrexit, uiderint dominum nisi in Galilaea secundum angeli praedictionem. denique cum insinuasset. quid ab angelo mulieribus dictum sit. et illis abeuntibus subiecisset, quid de corruptis ad mentiendum custodibus gestum sit, continuo, tamquam nihil aliud sequeretur — quia et re uera sic erat dictum ab angelo: surrexit et ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, ut nihil aliud sequi debuisse uideatur —: undecim autem, inquit, discipuli abierunt in Galilaeam in montem. ubi constituerat illis
Abbreviated transcription (Latin):
locus ubi posuer eũ sedite dicite discipulis eiuis & paero. quic p̃ced& uos
ingalileã ibieũ uidebitis sicut diãit uobis: Haec uerbanta uident᷑ sonare
qđ iħ̃s nõerat sede monstraturus postresurrectionẽ discipulis nis inga¬
lelea quã demonstrationẽ nec ipsemarcus cõmemoruuit quieũ dõ
mane prim sabbati apparuisse primo mariae magdalence & illcom
nunticasse discipulis hiscũ eo fuerant lugentibus & flentibus. Illo scũt
nõcredidisse: Post haec deinde duobus eochis cipparuisse euntibus inuilla
&x illos ceteris nunticisse quod ftictumest. Sicut lucas & iohannes coadtes¬
tantir in hierusalẽ. Codẽ ipsodie resurrectionis iam noctis initio. Den¬
de uenit adillã eius manifestationẽ quã nouissimã dicit r ecumbentib illis
undetim. Post hanc dicit eum ad sũptũ incelũ quod ftictũ scimus inmon¬
tẽ oliu&i non longe abhieruscilem. Nus quã igitur commemorat marꝰ
compl&ũ quod ab angło p̃nuntiatũ eẽ testatur. Mlatheus ueronihil

Expanded text:
 eum. sed ite, dicite discipulis eius et Petro, quia praecedit uos in Galilaeam; ibi eum uidebitis, sicut dixit uobis? haec uerba ita uidentur sonare, quod Iesus non erat se demonstraturus post resun-ectionem discipulis nisi in Galilaea. quam demonstrationem nec ipse Marcus commemorauit, qui eum dixit mane prima sabbati apparuisse primo Mariae Magdalenae et illam nuntiasse discipulis his qui cum eo fuerant lugentibus et flentibus, illos autem non credidisse, post haec deinde duobus ex his apparuisse euntibus in uillam et illos ceteris nuntiasse, quod factum est, sicut Lucas et Iohannes coattestantur, in Hierusalem eodem ipso die resurrectionis iam noctis initio: deinde uenit ad illam eius manifestationem, quam nouissimam dicit, recumbentibus illis undecim; post hanc dicit eum adsumtum in caelum. quod factum scimus in monte oliueti non longe ab Hierusalem. nusquam igitur commemorat Marcus conpletum quod ab angelo praenuntiatum esse testatur. Mattheus uero nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Etclamabãt dicentes. Tues filius dĩ. & uehem̃t comminabat᷑ eis. ne
manifestarent illũ. Huic qđ ultimũ posuimus simile aliquit & lucis
dicit. sed sine aliqua repugnatiae quaestione. Sequit᷑ marcus & ascen¬
dens in montẽ. uocauit ad se quos uoluit ipse: & uener̃ ad eũ & fecit

Expanded text:
bant dicentes: Tu es filius Dei. Et vehementer comminabatur eis ne bant dicentes: Tu es filius Dei. Et vehementer comminabatur eis ne manifestarent illum . Huic quod ultimum posuimus simile aliquid et Lucas dicit, sed sine aliqua repugnantiae quaestione . Sequitur Marcus: Et ascendens in montem vocavit ad se quos voluit ipse, et venerunt ad eum: et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑderenos. & co&era usq adeũ locũ ubiait. & erat p̃dicaons in sinagogiseoꝵ:¬
Etcũ ingalilaeai erat damonia eiciens. & in hoctoto loco quauis sint quȩ¬
dã quaecũ solo lucadixit. tam̃ ĩãtractata sunt: Cũ mathe i naryito¬
nẽ continuã teneremus. quia in ipsũ ordinẽ sic incurrebãt. ut ea p̃ter¬
mittenda non arbitrtrer. sedlucas despũ inmundo ait. quod sic exie¬
rit ab homine ut nihilei nocer&. Al arcus aũt. & discerpens eũ inquit
sp̃s inmundus exclamans uoce magna eocit abeo. Potest gͦ iudericõrra¬
riũ quomodo enĩ discerpens. uł sicut aliqui codices habent conue deans
eũ cui nihil nocuit scđmlucã. Sedĩpse lucas. & cũ pietissent illũ inquit
ocatio nõ eũ debilitauit sicut solent exiredamonia. & ĩã quibusdã
membris amota uecatione elisis. u¬
Sequitur idẽ marcus. &uenit ad eũ lepsus dep̃canseũ. & genu
fleoco dixit. Siuis potes me mundare: & coceri usq ad illud ubidit

Expanded text:
ocum, ubi ait: et erat praedicans in synagogis eoet omni Galilaea et demonia eiciens. et in hoc toto loco quamuis sint quaedam quae cum solo Luca dixit, tamen iam tractata sunt, cum Matthei narrationem continuam teneremus, quia in ipsum ordinem sic incurrerant, ut ea praetermittenda non arbitrarer. sed Lucas de spiritu inmundo ait, quod sic exierit ab homine. ut nihil ei noceret. Marcus autem: et discerpens cum, inquit, spiritus inmundus exclamans uoce magna exiit ab eo. potest ergo uideri contrarium: quomodo enim discerpens uel, sicut aliqui codices habent, conuexans eum, cui nihil nocuit secundum Lucam? sed et ipse Lucas: et cum proiecisset illum, inquit, uexatio non eum debilitauit, sicut solent exire demonia etiam quibusdam membris amota uexatione elisis. Sequitur idem Marcus: et uenit ad eum leprosus deprecans eum et genu flexo dixit: si uis, potes me mu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuiꝰi uomodo ostendatur qđ depiscib captis lucas cõ memortiuit nõ ꝑtinere adillud
qđ uidetur simile ioħans narrasse ptꝰ dñi resurrectionẽ atq indeiãusq ad cerũ
dñi unde om̃iũ om̃ausq in finẽ cõsideratus nullã &ĩa eoceuangło lucae tractaitã
c cẽ questionẽ. Deiohanne euangłista quid atrib coeris disto& EꝑUEITEUꝑS

Expanded text:
lorum. Quomodo ostendatur quod de piscibus captis Lucas commemorauit non pertinere ad illud lorum. Quomodo ostendatur quod de piscibus captis Lucas commemorauit non pertinere ad illud quod uidetur simile Iohannes narrasse post domini resurrectionem adque inde iam usque ad cenam domini, unde omnium omnia usque in finem considerata sunt, nullam etiam ex euangelio Lucae tractatam esse quaestionem. De Iohanne euangelista, quid a tribus ceteris distet. LIBER S
Abbreviated transcription (Latin):
matheo. diã quomodo nulla repugnantia demons tretur ab initio usq ad
illud ubiait. & ingrediuntur capharnaũ & stati sabbatis docebat eos qđ cilies
u de homine a quo sp̃s inmundus eiectus est. conueacans eũ quomo dolucȩ quihos Qes¬
uI Q uoddiõ quento magis eis p̃cipiebat ut tacerent tanto magis plus dabãt. quomodo nõrepis
UDe quo suggessit iohannes quod in nomine eiꝰ. eicer& dȩ monia non sociatꝰ. discipulis.
& diã nolite ꝓhibere. quie ñ contrauos nõ ẽ prouobis est. quomodo nõ repugn&
illis ententiae ubiat. qui nõ ẽ mecũ aduersũ me est.¬
uI Quod occasionẽ huius quiii nomine xp̃i eiciebat daemonia quã uiscũ discipulis nõ
sequer&. marcꝰ amplius quãluccis dñm dieisse narrauit. quomodo ostendcntur
ad hoc ipsũ ꝑtine qđ illũ in nomine suo uir tutẽ facientẽ uet̾uit ꝓhiber. Ione eẽtgractatã:
uiih incusq. ad cenã dñi unde om̃a om̃tũ consideraricoeperunt nullã demarco questi

Expanded text:
theo dixit, quomodo nulla repugnantia demonstretur ab initio usque ad illud, ubi ait: et ingrediuntur Caphar naum et statim sabbatis docebat eos, quod cum Luca dicit. De homine, a quo spiritus inmundus eiectus est conuexans e u m, quomodo Lucae, qui hoc c Quod dixit: quanto magis eis praecipiebat ut tacerent, tanto magis plus dicebant, quomodo non repDe quo suggessit Iohannes quod in nomine eius eiceret demonia non sociatus discipulis et dixit: nolite prohibere, qui enim contra uos non est, pro uobis est, quomodo non repugnet illi sententiae, ubi ait: qui non est mecum, aduersus me est. Quod in occasione huius qui in nomine Christi eiciebat demonia, quamuis cum discipulis non sequeretur, Marcus amplius quam Lucas dominum dixisse narrauit, quomodo ostendatur ad hoc ipsum pertinere quod illum in nomine suo uirtutem facientem uetuit prohiberi. Hinc usque ad cenam domini unde omnia omnium considerari coeperunt nullam de Marco quaest
Abbreviated transcription (Latin):
eoeistim && tertio iohonne dixisse tã quã tressolae factae fuerint manifestatio¬
nes euis. sed hoc intellegendus est . ad numerũ dierũ retulisse. non cidnumerũ ip¬
sarũ manifestationũ nec continuodierũ. sed ꝑint̃ ualla sicut ipse testatur. Hã
primo ipsodie resurrectionis suce exxcepto qd̵ amulierib: uisus ẽ. Id est qđ
ineuangło clarit̃ semanifestaiuit. semel pcero. Iterũ duob illis quoꝵ erat unus
deophas. Tertio plurimis Iam inde conloquentib: noctis exordio. sed hoc
totũ iohans ad imũ diem referens semel cõputat. Iterũ aũt hocẽ aliodie
quando eũ uidit . & thomas. Tertio uero ad mare tyberiadis. hoc ẽ tertio
die manifestationis eiꝰ. nont̃tiamani festatione: Ac ꝑhocpt᷑ haecom̃a coginur
intellegereftictũeẽ qđ eũ in montẽ galilete scđm math eũ. Undecim discipuli

Expanded text:
existimet tertio Iohannem dixisse, tamquam tres solae factae fuerint manifestatioexistimet tertio Iohannem dixisse, tamquam tres solae factae fuerint manifestationes eius; sed hoc intellegendus est ad numerum dierum rettulisse, non ad numerum ipsarum manifestationum nec continuorum dierum, sed per interualla, sicut idem ipse testatur. nam primo ipso die resurrectionis suae, excepto quod a mulieribus uisus est, id est quod in euangelio claret, ter se manifestauit, semel Petro, iterum duobus illis, quorum erat unus Cleopas, tertio plurimis iam inde conloquentibus noctis exordio, sed hoc totum Iohannes ad unum diem referens semel conputat; iterum autem, hoc est alio die, quando eum uidit et Thomas; tertio uero ad mare Tiberiadis, hoc est tertio die manifestationis eius, non tertia manifestatione. ac per hoc post haec omnia cogimur intellegere factum esse. quod eum i
Abbreviated transcription (Latin):
illos dies octo primũ dñmuidit. Mareus quippe quando illos und e c̃ĩ memori¬
uit. Nonuttumq undetm sed illis inquit apparuit undecum. Lucas &iã
regressi sunt inquit in hierusalẽ & inuener̃ congregcitos undecim & cosqui
cumipsis erant. &iste ostendit illo sundecim. hoc ẽ apłos fuisse. Nãcum adiun¬
git & eos quicũ ipsis erãt. satis utiq declarauit eminentius illos undecim
appellatos cum quib erant c&eri. ac ꝑ hoc illi intelleguntur quiiã uocabant᷑.
puli conplerentur quiuuderẽt intra illo socto dies ingalilete montẽ iłm. sedoccur¬
rit aliud qđ obsistat. Ioħans eñi quando cõmemortuuit nõin monit̃. sed in mare
cũ resur rec̃ss & amortuis. Sicũt acceperimus intruillos octo dies ainte quc̃
eũthamas uidiss& abundecim quib: cũq discipulis dñmiusũ. Nonerit hoc ad
mare tyberiadis tertiomani festatũeẽ . sed quarto quidẽ cauendũe. Nequis

Expanded text:
illos dies octo primo dominum uidit. Marcus quippe, quando illos undecim memoraillos dies octo primo dominum uidit. Marcus quippe, quando illos undecim memorauit, non utcumque undecim, sed illis, inquit, undecim apparuit. Lucas etiam: regressi sunt, inquit, Hierusalem et inuenerunt congregatos undecim et eos qui cum ipsis erant. et iste ostendit illos undecim, hoc est apostolos fuisse. nam cum adiunxit: et eos qui cum ipsis erant, satis utique declarauit eminentius illos undecim appellatos, cum quibus erant ceteri, ac per hoc illi intelleguntur qui iam uocabanturpuli conplerentur, qui uiderent intra illos octo dies in Galilaeae monte Iesum. Sed occurrit aliud quod obsistat. lobannes enim, quando commemorauit non in monte ab undecum resurrexisset a mortuis. si autem acceperimus intra illos octo dies, antequam Thomas eum uidisset, ab undecim quibusque discipulis dominum uisum, non erit hoc ad mare Tiberiadis tertio manifestatum esse, sed quarto. quod quidem cauendum est, ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
aũt non apte. quando gͦ uiderłnt dñm ingalilaea non scđm id qđ dic̃ ioħcons
serat. Nãita narrare apparẽt qđ illieũ repereũt quia utiq scđ mn consti¬
tutũ p̃cesserat. Nõ gͦ ipsodie inquoresurrexit: neq in consequentib: octadie¬
bus. post quos dicitiohans discipulis apparuis sed nm. Ubieũ primouidit
thomas quieũ nõ uiderat dieresurrectionis euis. Nam utiq suintra eosdem
octodies eũ in monte galilea. Iã illiundecim uiderant. Quomodo post octo
dies eũ primũ uidit thomas qui in illis undecim fuerat. nisi quis dicat nõ illos
undetim quiã tunc apłi uocabantur. sed discipulos illic undecim fuisse. exmil¬
to numero discipuloꝵ soli quippe cdhuc uocabantur cipłi illiundecĩ sedñsob
erant discipuli. Potest gͥ fieri ut nõ om̃s sed aliqui eoꝵ ibi fuerint. alii uero ds¬
cipulicum eis . Ita ut undecim complerentur. Ac sic nõibi fuisse thomã quipꝰ

Expanded text:
autem non aperte. quando ergo uiderunt dominum in Galilaea? non secundum id quod dicit Iohannes serat. nam ita narrare apparet, quod illic eum reppererint, quia utique secundum constitutum praecesserat. non ergo ipso die, in quo resurrexit, neque in consequentibus octo diebus, post quos dicit Iohannes discipulis apparuisse dominum, ubi eum primo uidit Thomas, qui eum non uiderat die resurrectionis eius. nam utique si intra eosdem octo dies eum in monte Galilaeae iam illi undecim uiderant, quomodo post octo dies eum primum uidit Thomas, qui in illis undecim fuerat? nisi quis dicat non illos undecim, qui iam tunc apostoli uocabantur, sed discipulos illic undecim fuisse ex multo numero discipulorum. soli quippe adhuc uocabantur apostoli illi undecim, sed non soli erant discipuli. potest ergo fieri, ut non omnes, sed aliqui eorum ibi fuerint, alii uero discipuli cum eis ita, ut undecim conplerentur, ac sic non ibi fuisse Thomam. qui post
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicare indecapoli quant  sibi feciss& iħs. & om̃s mirabant᷑.
de nominib: discipuloꝵ iam & cinteai me locutũ scio cũmatheior¬
dinẽ sequȩrer. & hic rursus admoneo ne quis quã put&& nũc ace¬
pisse nom̃ simonẽ ut pe&rus uocarteur: & sit contrariũ iohanns
qui longe ante illidictũ eẽ commemorat. Tuuo caberis cephas qđ
int̃p̃tat᷑ poerus. Ipsaeñi uerba dñi commemo rauit quib: ei nom̃
imposuit: Marcꝰ aut̃ hod o co id recapitulando cõmȩmorauit cũ ait. &impo¬
suit symoni nom̃ p&rus. Cũ enĩ uell& nomina duodecĩ cipłoꝵ anu
merare & necesse haber & paru dicer&. breuit̃ insinuare uoluit qđ
nõ ante hoc uocar& ur. Sedhoc ei nomen dñs inposuerit nontũc: sed quan¬
do iohannes ipsauer badñi posuit. E& era nihil repugnãt & anteiã ꝑteactatas:¬

Expanded text:
omnes mirabantur. de nominibus discipulorum iam et antea me locutum scio, cum Matthei ordinem sequerer, et hic rursus admoneo, ne quisquam putet nunc accepisse nomen Simonem, ut Petrus uocaretur, et sit contrarium Iohanni, qui longe ante illi dictum esse commemorat: tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus. ipsa enim uerba domini commemorauit, quibus ei nomen inposuit; Marcus autem hoc loco id recapitulando commemorauit, cum ait: et inposuit Simoni nomen Petrus. cum enim uelmerare et necesse haberet Petrum dicere, breuiter insinuare uoluit, quod non \'hoc ante uocaretur, sed hoc ei dominus nomen inposuerit non tunc, sed quando Iohannes ipsa uerba domini posuit. cetera nihil repugnant et ante iam pertractata
Abbreviated transcription (Latin):
est ince sai ꝓph&a. & coerausq ad illudubiait. & ingrediunt᷑ capharnaũ
estati sabbatis in gressus synagogã docebat eos. In hactota contextione om̃io
superiora. cũ matheo consideratas. hocaũt marcus quia in gressus caphar¬
ncũ in sinagogaeoꝵ docebat eos sabbatis. cũ lucas diã sed nihil hab&& quȩstionis.
Cequitur mareus & dic̃. Etstu pebant suꝑ doctrinã eiꝰ. erat enĩ docẽs eos¬
O quasi potestatẽ habens. & no sic̃ scribȩeoꝵ. Et erat in sinagaga eoꝵ homo

Expanded text:
pheta, et cetera usque ad illud ubi ait: et ingrediuntur Capharnaum et statim sabbatis ingressus synagogam docebat eos. in hac tota contextione omnia superiora cum Mattheo considerata sunt. hoc autem Marcus, quia ingressus Capharnaum in synagogam eorum docebat eos sabbatis, cum Luca dixit, sed nihil habet quaestionis. II. Sequitur Marcus et dicit: et stupebant super doctrinam eius; erat enim docens eos qua