comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uant cum uiris. ut ⁊̃ si abeis di¬
mittant᷑ alios requirant.In¬
comꝑabilit̾ quippe num̾us est
amplior feminarũ. q̃ cũ pudice
ad heant manitis: tamen si di¬
misse fu̾int a maritis nõ diffe¬
runt nubere. Eum gͦ credid̾int
homiẽs d̾o dicenti. omĩs qͥ di¬
miserunt uxorẽ suã p̾t̾ cansã¬
forniconis facit eam mechani.
si credid̾int ⁊ tͥ dicenti. muliere
fornicante licere a mro eiꝰ alt̾¬
am duce: quisquis noluerit pp̃
aliqͣs quaslibet molestias care¬
re uxore cui comunctꝰ est. pͥus
eam mechari facit. sine formcõ¬
ne dimittendo ut tũc ducat al¬
fam cũ fũit illa mecha imibñdo.
ac sic apore pcc̃o quo eam me¬
terio sibi hr̃e uideat᷑. qmͣ post
poris adult̾ium tanqͣm hinc
soluto ir̃imonii uinculo adult̾¬
iam duxerit. Ꝙ quidem si fu̾it
mechatur: ⁊ uxorem suã mechã
faciet. ⁊ ip̃e qͣmuis post adułt̾i¬
um comuigis aliam ducendo
nullo excepto ait. omĩs qͥ dimi¬

Expanded text:
uant cum uiris, ut, etiamsi ab eis diuant cum uiris, ut, etiamsi ab eis dimittantur, alios non quaerant? incomparabiliter quippe numerus est amplior feminarum, quae cum pudice adhaereant maritis, tamen, si dimissae fuerint a maritis, non differunt nubere. cum ergo crediderint homines domino dicenti: omnis qui dimiserit uxorem suam pfornicationis, facit eam moechari; si crediderint et tibi dicenti, muliere fornicante licere viro ejus alteram ducere; quisquis voluerit propter alias quaslibet molestias carere uxore cui junctus est, prius eam moechari faciat, sine fornicatione dimittendo, ut tunc ducat alteram, cum fuerit illa moecha nubendo: ac sic a priore peccato quo eam moeterio sibi habere videatur, quam post prioris adulterium, tanquam hinc soluto matrimonii vinculo, alteram duxit. quod quidem si fuerit machinatus, et uxorem suam moecham faciet et ipse quamuis post adulterium coniugis aliam ducendo nullo excepto ait: omnis qui reli
Abbreviated transcription (Latin):
possint. nec penitendo sanari
Numquid ꝓp̃ea ne ista homici¬
dioꝵ sceła ꝓpetrentur dcũri su¬
mus. nõ ẽẽ adulteria. repudia¬
tis p̾t̾ causam forniconis uxo¬
rib sibi alteras copłare. Iam
u̾o ex hoc quod sapis ñ ẽẽ adul¬
t̾nm si uir uxorem causa form¬
cõnis abiecerit ⁊ alt̾am dux̾it.
nõne arbitratis cauendũ ne
discant uiri uxores quas ꝓpt
non possunt mechari cogere
ab eis uinculo coniugali ꝑ for¬
nicatõem sicut putas solu̾to li¬
ceat eis alt̾as duce̾ ⁊ ex eo quod
illas mechari cogerint. aut bap¬
tismate ablui. aut penitendo sa¬
nari. qm̃ illis ⁊ gr̃a ⁊ medicina
negabit᷑. qm dui cũ ad ulteris
erint. Nisi forte quis dicat ne¬
minẽ posse uxorem suã mecha¬
ri fac̾e̾. si pudica est. Et tam̃ dñs.
pudica cũ uiro. tam̃ dimissa co¬
git᷑ ꝑ incontinẽtiã uiuo priore
si hoc ista ñ fecerit. tñ ille qͣntũ
ĩ ip̃o ẽ facere compulit. ⁊ hoc ei

Expanded text:
possint, nec poenitendo sanari? possint, nec poenitendo sanari? Numquid propterea ne ista homicidiorum scelera perpetrentur, dicturi sumus, non esse adulteria, repudiatis praeter causam fornicationis uxoribusuero ex hoc, quod sapis non esse adulterium, si uir uxorem causa fornicationis abiecerit et alteram duxerit, nonne arbitraris cauendum, ne discant uiri uxores suas, quanon possunt, moechari cogere, ut ab eis uinculo coniugali per fornicationem, sicut putas, soluto liceat eis alteras ducere, et ex eo, quod illas moechari coegerunt, aut baptismate ablui aut paenitendo sanari, quoniam illis et gratia et medicina negabitur, quamdiu cum adulteris erint. Nisi forte quis dicat neminem posse uxorem suam moechari facere, si pudica est: et tamen Dominus: pudica cum uiro, tamen dimissa cogitur per incontinentiam uiuo priore si hoc ista non fecerit. tamen ille, quantum in ipso est, facere conpulit; et hoc ei
Abbreviated transcription (Latin):
dimissa ẽ compellatur occidere.
uũ adult̾ium ĩ connubiũ cupit
uiri pͥoris morte ꝯuertere: Scio
nissimam ĩuidiam. lex xͥ cum
uera ĩnematur. ⁊ sana dura ⁊ m¬
humana dicat᷑. Sic itaq ñ tͥ deb
uderi. ĩo negandũ õe adult̾ium
qñ uxore adultera uiuente acca¬
oucitur: quia pot̾ maritus ꝑ
hoc cogi adulteram occidere bũ
cupit sͥ licere illa extincta alte¬
ram duc̾e. si hoc ea niuente non
licet face̾. Qͥdsi enĩ ⁊ illd̾ dicant
xane fidei detractores cogi hoĩes
octid̾e̾ uxores suas insidiarum
sceli̾b qͣs molestas feire ñ pꝰsunt.
siue ducturno languore labor¬
tes. ⁊ pati concubitũ ñ ualentes.
siue pauꝑes. sue steriles. siue
deformes. aliarũ spe ducendar̃
sanarũ. opulentarũ. fecundar̾.
pulcherrunarũ. quia eas qͣs ꝑ¬
peti. nolunt p̾ter causam for¬
nicõnis repu̾diare noꝵ licet.
⁊ alteras ducere. ne ꝑpetuo de¬
iũcti adulterio nec uaptizan

Expanded text:
dimissa est compellatur occidere, dimissa est compellatur occidere, dum adulterium in connubium cupit viri prioris morte convertere? Scio nissimam invidiam, lex Christi, cum vera inveniatur et sana, dura et inhumana dicatur. Sic itaque non tibi debet uideri ideo negandum esse adulterium, quando uxore adultera uiuente ducitur altera, quia potest maritus per hoc cogi adulteram occidere, dum cupit sibi licere illa extincta alteram ducere, si hoc ea uiuente non licet facere. quid? si enim et illud dicant christianae fidei detractores, cogi homines occidere uxores suas insidiarum sceleribus, quas molestas ferre non possunt, siue diuturno languore laborantes et pati concubitum non ualentes siue pauperes siue steriles siue deformes, aliarum sanarum, opulentarum, fecundarum, pulcherrimarum; quia eas quas perpeti nolunt, praeter causam fornicationis repudiare non licet et alteras ducere, ne perpetuo devincti adulterio, nec baptizari
Abbreviated transcription (Latin):
nitas exludit᷑ ⁊ pietas. Si ergo
quispiam uolens credere ẽẽ ad¬
ult̾ium. qñ a marito sñ forncõ¬
nis crimine repudiata ab alt̾o
oucitur. ⁊ hoc contͣ teĩueniat.
quia ista rõne suadetur hom̃ib
homicidia ꝑpetrare ⁊ earũ ma¬
ritos qͣs eo modo repudiatas
ouxerut uł infidiis quib po¬
tuerint. uł calumpnis appet̾e.
uł aliquib ueris cͥminib ac¬
cusare ⁊ occitere. ut eis mortuis
rant adulteria. nõne id exagge¬
rando ⁊ dicturus ẽ. ñ mͥ uidet᷑
amantissime fr̃ hic diuinꝰ eẽ
sensus ut ñ solum benignitas
⁊ pietas excludit᷑. s ⁊̃ ingens
malignitas ⁊ impietas excitat᷑.
qñquidem multo ẽ leuius ⁊ tol¬
lerabilꝰ ut adult̾as mariti. qmͣ
ut maritos adult̾i occidant:
placet ne t ut pp̃ uanissimã ĩ¬
deseramꝰ. uł eam insuꝑ accuse¬
mꝰ. dicentes ñ debere adult̾ium
uindicari. ⁊̃ si p̾t̾ cansã form¬
cõnis repudiata a iuro alt̾i con¬
iugetur. ne maritũ eins a quo

Expanded text:
tas excluditur\'. si ergo quispiam nolens credere esse adulterium. quando a marito sine fornicationis crimine repudiata ab altero ducitur, et hoc contra te inueniat, quia ista ratione suadetur hominibus homicidia perpetrare et earum maritos, quas eo modo repudiatas duxerint, uel insidiis, quibus potuerint, uel calumniis adpetere uel aliquibus ueris criminibus accusarerant adulteria; nonne id exaggerando tibi dicturus est, Non mihi videtur, amantissime frater, hic divinus esse sensus, ubi non solum benignitas et pietas excluditur, sed etiam ingens malignitas et impietas excitatur? Quandoquidem multo est levius et tolerabilius, ut adulteras mariti, quam ut maritos adulteri occidant. Placetne tibi, ut propter vanissimam indeseramus, vel eam insuper accusemus, dicentes non debere adulterium vindicari, etiamsi praeter causam fornicationis repudiata a viro alteri conjugetur, ne maritum ejus a quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicłitan. ut legem xͥ ñ humanã
si femlem ꝓmincient. O frat
quͣtũ ad ĩcontinentes ꝑtinet.
multas q̃relas hr̃e possunt. qͥb
ut dicis legem x feralem ꝓnm¬

Expanded text:
t, ut legem Christi non humanam, sed feralem pronuntient. o frater, quantum ad incontinentes pertinet, multas querellas habere possunt, quibus, ut dicis, legem Christi feralem
Abbreviated transcription (Latin):
quisq suas. ⁊ introite ĩ atria duũ.
nõ ex nccitate. potestatẽ hũtes
uro uoluntaatis. Neq em̃ sicut
ñ methab̾is ñ occides ita dicipͭ
ñ nubes. Illa exigunt᷑. ita offe¬
runt᷑. Si fiant ista laudantur:
debitum imꝑat: uob̾ a̾ siquid¬

Expanded text:
oite in atria domini, non ex necessitate potestatem habentes uestrae uoluntatis. neque enim sicut: non moechaberis, non occides, ita dici potest: non nubes; illa exiguntur, ista offeruntur. si fiant ista, laudantur; debitum imperat uobis; i
Abbreviated transcription (Latin):
Beati mĩtes. iiitamini eu̾t
oixit. dicite a me qũ mitis lou
⁊ humił corde. Beati lugentes urn¬
tanum eum qui fleuit suꝑ iersn
Beati qui esuritis ⁊ sicitis iusticã
imitamini eũ qui dixit. meus
cib est ut faciam uolũtatẽ eiꝰ
qui me misit. Beati mscd̾es. mi¬
tamini eũ qui uulnerato a latro¬
nib. ⁊ ininia iacenti semiuiuo.
desꝑatoq subuenit. Beati mũdo¬
corde. amitamini eũ qui pcc̃m ũ
fecit. nimentus ẽ dolus in ore eiꝰ.
Bean patifici. unitamini eũ qui

Expanded text:
beati mites, imitamini eum, beati mites, imitamini eum, qui dixit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde. beati lugentes, imitamini eum, qui fleuit super Hierusalem. beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam, imitamini eum, qui dixit: meus cibus est ut faciam uoluntatem eius qui misit me. beati misericordes, imitamini eum, qui uulnerato a latronibus et in uia iacenti semiuiuo desperatoque subuenit. beati mundicordes, imitamini eum, qui peccatum non fecit nec inuentus \'est dolus in ore eius. beati pacifici, imitami
Abbreviated transcription (Latin):
aliis alia: s nunis talia. Itemi
hoc: sequimini agnũ. qr ⁊ agi
caro. utiq uirgõ. hoc enĩ ĩ se r¬
lit conceptus ⁊ natus. m̾ito eum
sequimini uͥguutate cordis: et
carnis: quocũq ierit. Quid est
enĩ sequi ñ imitari: Quia xp̃c
ꝓ nobis passus est relinqñs uob̾
exemplum. sicut ait apls petrꝰ
ut seqͥuamini uestigia eiꝰ. hunc
in eo quisq seqr̃ in quo mutatur.¬
ñ inqͣntũ ille filiꝰ dei est. unꝰ ꝑ ꝙ̃
facta s omĩa s inqnͣtum filius
homis q̃ oportebat in se p̾buit
imnitanda. et multa in illo ad
imitand̾ omĩb ꝓponunt᷑ uir¬
ginitas a̾ carns nõ omĩd. Ron
emĩ hñt quid faciant ut uirgĩe
sint: in quib iam fcm ẽ ut uir¬
gines ñ sunt. Seqnͣtur itaq ag¬
nũ cet̾i fideles qui uͥginitatẽ cor¬
poris amiserunt. nõ quocumq
ille ierit. s quousq ip̃i potuent
Possunt a̾ ubicũq p̾t̾ cũ indoo¬
de uirginitatis incedit. Beati pan¬
nos pauꝑ factꝰ ẽ cũ dines esse

Expanded text:
aliis alia, sed nullis talia. ite in haec, sequimini agnum, quia et agni caro utique uirgo. hoc enim in se rlit conceptus et natus. merito eum sequimini uirginitate cordis et carnis, quocumque ierit. quid est enim sequi nisi imitari? quia Christus pro nobis passus est, relinquens nobis exemut sequamini vestigia ejus . Hunc in eo quisque sequitur, in quo imitaturnon in quantum ille filius dei est unus, per quem facta sunt omnia, sed in quantum filius hominis, quia oportebat, in se praebuit imitanda. et multa in illo ad imitandum omnibus proponuntur, uirginitas autem carnis non omnibus; non enim habent quid faciant, ut uirgines sint, in quibus iam factum est, ut uirgines non sint. Sequantur itaque agnum ceteri fideles, qui uirginitatem corporis amiserunt, non quocumque ille ierit, sed quousque ipsi potuerint. possunt autem ubique, praeter cum in decore uirginitatis incedit. beati pauuos pauper factus est, cum diues esset.
Abbreviated transcription (Latin):
no conaris acciꝑe: addo acumu¬
lo. inculco. Nec umꝙͣ deerit. Qͥo
queris ampluis: Quid dicis am¬
pli: Et̾nũ ẽ hoc nonĩ quicqd ilid̾
est. spadonib dĩ: quod utiq gło¬
ram qnͣdam ꝓpͥam excellentẽq
signficat. Non eut cõmune cũ
multis. qͣmius ĩ eodem regno ⁊ in
eadem domo constitutis. Nam ĩo
fortassis ⁊ nom̃ dcm̃ ẽ quod eos qͥ¬
b datur distinguit a cet̾is. Ced
hora. siue his qui una hora oꝑa¬
ti sunt: Quid utiq nͥ ad signis

Expanded text:
no conaris accipere, addo, accumuno conaris accipere, addo, accumulo, inculco: n e.c umquam deerit. quid quaeris amplius? quid dicis amplius? aeternum hoc nomen, quidquid illud est, spadonibus dei, quod utique gloriam quandam propriam excellentemque significat, non erit commune cum multis. quamuis in eodem regno et in eadem domo constitutis. nam ideo fortassis et nomen dictum est, quod eos, quibus datur, distinguit a ceteris. Quihora, siue his, qui una hora operati sunt? quid utique? nis
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na. Bsec sane sp̃c sanctꝰ tacuit qd̾
contͣ istos impudentissime ꝑuica¬
nabili municõne repelleret. Eũ
enĩ dixiss de spadonib dabo eis in
domo mea ⁊ in muro meo locũno
ret aliquid in his u̾bis temꝑale
sꝑandũ continuo subiecit. No¬
m̾en et̾nũ dabo eis. n ͨ innqͣm de¬
ent. Tanꝙͣ dr̃et. Quid terglu̾sa¬
nis impia cecitas quid tergiu̾sa¬
ns. Quid serentati u̾itatis ne¬
bulas tue ꝑu̾sitatis esfundis
Quid intanta scͥpturar̃ nice te¬
nebras uñ insidieris inquiris:
Qͥo temꝑalem tm̃ mͦ utilitatẽ
ꝓmittis ꝯtinentib sandis: No¬
men et̾im̃ dabo ens. Qͥ dab omĩ
concubitu ĩmunes ⁊ in eo ip̃o q
hic se abstinent ea q̃ sunt dm̃i
rogitantes quom placeant dño
ad t̾renam cõmoditatẽ referre
conaris: Romen et̾mĩ dabo eis.
Qͥd regnũ celoꝵ pp̃ quod se ip̃os¬
castranunt scĩ spacones in hac
tantũ uita intesligend̾ ẽẽ con¬
tendis: Nomen etm̃ dabo eis.
Et si forte hic ip̃m et̾nũ ꝓ diutͣ¬

Expanded text:
erna. Nec sane spiritus sanctus tacuit, quod contra istos inpudentissime nabili munitione repelleret. cum enim dixisset de spadonibus: dabo eis in domo mea et in muro meo locum noret aliquid in his uerbis temporale sperandum, continuo subiecit: nomen aeternum dabo eis, nec umquam deerit, tamquam diceret: quid tergiuersaris inpia caecitas?- quid tergiuersaris? quid serenitati ueritatis nebulas tuae peruersitatis offundis? quid in tanta scripturarum luce tenebras unde insidieris inquiris? quid temporalem tantummodo utilitatem promittis continentibus sanctis? nomen aeternum dabo eis. quid ab omni conchinc sese abstinent, ea quae sunt domini cogitantes, quomodo placeant domino, ad terrenam commoditatem referre conaris? nomen aeternum dabo eis. quid regnum caelorum, propter quod se castrauerunt sancti spadones, in hac tantum uita intellegendum esse contendis? nomen aeternum dabo eis. et si forte hic ipsum aeternum pro diutur
Abbreviated transcription (Latin):
nec illud ubi ait de nubnͣtib.tri¬
ego ã uob̾ parro. ita intelligñdũ
tanqͣm imptiarũ pcc̃m ⁊ damp¬
natõem maluerit tacere qmͣ dic̾e.
harũ quippe duarũ sentenciaꝵ sin¬
gulas duo errores sibimet con¬
trarii ñ eas intelligñdo tenuerũt.
lam .n. dũ p̾senti nccͣitate illi
se int̾p̾tant᷑. qui nubentes
ñ nubentib equare ꝯtendunt.
hnͣc u̾o ubi dc̃m ẽ. ego aũ nobis
parco. illi qui nubentes dampna¬
re p̾sumũt. Nos aũ scd̃m scuip¬
turar̃ sanctaꝵ fidem sanamq
doctnam nec pcc̃m ẽẽ dnis np¬
lias. ⁊ ear tam̃ bonũ ñ solũ insͥ
uirginalẽ u̾m ⁊̃ infra iudualẽ
comtinẽtiã ꝯstituimꝰ: p̾sentẽq
nctͣitatẽ coniugatoꝵ ñ quidẽ
ad intam et̾nam. uerumptñ
ad excellentẽ głam ⁊ honorem
qui ꝑpetue cominencie reseruat᷑
impẽdire eo m̾itum dnĩs: neq
hoc temꝑe nͥ eis qͥ se ñ continent
nuptias expedire. ⁊ tribułonẽ crͣ¬

Expanded text:
nec illud, ubi ait de nubentibus: trinec illud, ubi ait de nubentibus: triego autem uobis parco ita intellegendum, tamquam nuptiarum peccatum et damnationem maluerit tacere quam dicere. harum quippe duarum sententiarum singulas duo errores sibimet contrarii non eas intellegendo tenuerunt. illam enim de praesenti necessitate illi pro se interpretantur, qui nubentes non nubentibus aequare contendunt, hanc uero, ubi dictum est: ego autem uobis parco, illi, qui nubentes damnare praesumunt. nos autem secundum scripturarum sanctarum fidem sanamque doctrinam nec peccatum esse dicimus nuptias et earum tamen bonum non solum infra uirginalem, uerum etiam infra uiduacontinentiam constituimus; praesentemque necessitatem conjugatorum, non quidem ad vitam aeternam, verumtamen ad excellentem gloriam et honorem qui perpetuae continentiae reservatur, impedire eorum meritum dicimus; neque hoc tempore nisi eis qui se non continent nuptias expedire, tribu
Abbreviated transcription (Latin):
tam excelleus donũ honues ex¬
hortandi sũt: ñ mediocrit̾. ueq
pͥtͥeunt̾ agendũ ẽ. ne cuiqmͣ ipͥ
diuina scuiptura in aliqͦ mentita
iudeatur. Dehortant᷑ enĩ pociꝰ qmͣ
exhortantꝰ uirgines sacias: qui
eas sic ꝑmanere nuptiarũ dap¬
natõneᷤ compellunt. unde enim
confidant uerũ ẽẽ qd̃ scͥptum est.
⁊ qui ñ dat nuptum facit meliꝰ. si
falsum putant ẽẽ quod scͥptum .¬
⁊ qui dicat uͥginem suam bñfacit:
giã loquenti scͥpture demptarũ
bono indubitant᷑ credid̾int. eadẽ
celestis eloquii ueracissima auc¬
toritate firmate ad meliꝰ suũ fer¬
uenti ac fidendi a la critate tͣnscur¬
rent. Unde iam satis ꝓ suscepto
neg̃õ diximꝰ. ⁊ qnͣtum potuimꝰ de¬
monstrauimꝰ. nec illd̾ quod ait apꝰ
existimo aũ hoc bonũ cẽ pp̃ p̾sentẽ
ncͣcitatem. sic ẽẽ accipiendũ tanqͣ
in hoc scło meliores fint sacͤ iigi¬
nes fidelib coningatis. in regno aᷤᷤ
celoꝵ atq infuturo scło pares sint:

Expanded text:
ens donum homines exhortandi sunt, non mediocriter neque praetereunter agendum est, ne cuiquam ipsa diuina scriptura in aliquo mentita uideatur. dehortantur enim potius quam exhortantur uirgines sacras, qui eas sic permanere nuptiarum damnatione conpellunt. unde enim confidant uerum esse, quod scriptum est: et qui non dat nuptum melius facit, si falsum putant esse, quod iuxta  qui dat uirginem suam, bene facit? si autem loquenti scripturae de nuptiarum bono indubitanter crediderint, eadem caelestis eloquii ueracissima auctoritate firmatae ad melius suum feruenti ac fidenti alacritate transcurrent. unde iam satis pro suscepto negotio diximus et, quantum potuimus, demonstrauimus nec illud, quod ait apostolus: existimo autem honecessitatem, sic esse accipiendum, tamquam in hoc saeculo meliores sint sacrae uirgines fidelibus coniugatis, in regno autem caelorum atque in futuro saeculo pares sint,
Abbreviated transcription (Latin):
ret quis deilla fuerat nascitur
nirgo statuerat ꝑmanere: ir¬
gmitatẽ scãm approhare noluit
qmͣ imꝑare. ac sic ⁊̃ imp̃a femĩa
inqͣ formã serui accepit: u̾gini¬
tatẽ c̃ẽ lib̾am uoluit. Non est
gͦ cr dei nirgines conttistent᷑.
quod ip̃e ⁊̃ uirginitate seruata
ille uuiꝰ sancte nͣginis partꝰ.
oĩum sanctaꝵ uͥginũ ẽ cecus.
Et ip̃e cum maria mr̃es x sunt
si patus eiꝰ faciunt uoluntatẽ
Hinc enĩ ⁊ maria laudabiliꝰ
Sͥ om̃s ꝓpiiquitates inppło quẽ
redemit spuritałr exhibet. fratres
⁊ sorores h̃t scõs iros ⁊ sanctas
feminas. qm̃ sunt illi incelesti
hereditate coheredes. Mat̾ ẽ eiꝰ
tota eccłia qr memibra enus .i. fide¬
les eius ꝑ d̾i gr̃am ip̃a utriq
parit. Item mr᷑ eius est om̃isña
pia. faciens uoluntatẽ pris et̃
fecundissima caritate in huis qͦs
parturit donec meis ip̃e forme¬
tur. Mharia gͦ faciens uolũtatẽ

Expanded text:
ret quis de illa fuerat nasciturus, ret quis de illa fuerat nasciturus, uirgo statuerat permanere, uirginitatem sanctam adprobare maluit quam imperare. ac sic etiam in ipsa femina, in qua formam serui accepit, uirginitatem esse liberam uoluit. Non est ergo, cur dei uirgines contristentur, quod etiam ipsae uirginitate seruata ille unius sanctae uirginis partus omnium sanctarum uirginum est decus, et ipsae cum Maria matres Christi sunt, si patris eius faciunt uoluntatem. hinc enim et Maria laudabilius sibi omnes propinquitates in populo, quem redemit, spiritaliter exhibet: fratres et sorores habet sanctos uiros et sanctas feminas, quoniam sunt illi in caelesti hereditate coheredes. mater eius est tota ecclesia, quia membra eius, id est fideles eius per dei gratiam ipsa utique parit. item mater eius est omnis anima pia faciens uoluntatem patris eius fecundissima caritate in his quos parturit, donec in eis ipse formetur. Maria ergo faciens uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ acceꝑtiorꝰ qr ñ eam conceptus
xp̃c mro uiolaturo qmͣ ꝯseruaret
ip̃e preripuit. s pͥusqmͣ concpͥ
iam do dicatam de qͣ nasceret᷑ ele¬
git. hoc indicant uerba q̃ sͥ fetũ
annũcianti angelo maria reddi¬
dit. Qͦ modo inquid fiet istud
quoniã uirum ñ cognosco: Qd̾
ꝓfecto nõ dr̃et: nisi deo uͥginem
seaute nouisset. S qr hoc iscłi¬
tarũ mores ad huc recusabant:
desponsara ẽ nuro iusto. ñ molent᷑
ablaturo. s pocius contͣ molen
modo aet istud. nec addidiss qm̃
uirũ ñ cognosco. ño quesiss utiq
ꝓmissũ sͥ filiũ quom ͦ femma
partiura ẽẽt. si concubitura nup¬
siss. Poterat ⁊ iuberi uirgo ꝑ¬
manere: in qua d̾i filius formã
sern congnienti miraculo accipe
putaretur sola nͥgo ẽẽ debnis
meruiss. ut int̾reno mortali
corꝑe celestis uite muit̾o uoco
fie̾t᷑ ñ pcepto amore eligendi
ñ ncc̃itate seruiendi. ita xp̃c
nascento de uirgine q̃ añqmͣ sa¬

Expanded text:
et acceptior, quia non eam conceptus et acceptior, quia non eam conceptus Christus uiro uiolaturo quam conseruaret ipse praeripuit, sed priusquam conciperetur iam deo dicatam de qua nasceretur elegit. hoc indicant uerba, quae sibi fetum adnuntianti angelo Maria reddidit. quomodo, inquit, fiet istud, quoniam uirum non cognosco? quod profecto non diceret, nisi deo uirginem se ante uouisset. sed quia hoc Israhelitarum mores adhuc recusabant, desponsata est uiro iusto, non uiolenter ablaturo, sed potius contra uiolentmodo fiet istud? nec addidisset: quoniam uirum non cognosco, non quaesisset utique, promissum sibi filium quomodo femina paritura esset, si concubitura nupsisset. poterat et iuberi uirgo permanere, in qua dei filius formam serui congruenti miraculo acciperputaretur sola uirgo esse debuisesciret, ut in terreno mortalique corpore caelestis uitae imitatio uoto fieret, non praecepto, amore eligendi, non necessitate seruiendi. ita Christus nascendo de uirgine, quae, antequam sci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ foris exspectarent. qr ñ possẽt¬
ad eum adire pͥturba illa resp̃o¬
oit. Qͤ est m̃r mea: Aut qͥ sunt
fr̃es mei: ⁊ extenden manũ suꝑ
discipulos suos ait. hii sunt fra¬
ites mei. Et quicũq fecent uolũ¬
tatẽ pris mei: ip̃e mͥ fiat̾. ⁊ mr
⁊ soror ẽ. eͥd aliud nos decens nͥ
carnali cognationi genus nr̃m
spũale p̾ponere. nec inde beatos
esse homĩes a iustis ⁊ sanctis crͣ¬
nis ꝓpuquitate iunguntur. s
si eõꝵ doctͥtine ac morib obedi¬
endo atq pmitando coherescũt.
Reatio gͦ maria ꝑcipiendo fidẽ
xp̃i: qm concipiendo carnẽ xp̃i.
Nam ⁊ dicenti cuidã beatus nen¬
ter qui te portauit: Ip̃e R̾ndit.
Inuno beati qui audiunt u̾bũ
dei ⁊ custodiunt. Demiq srĩb eiꝰ
idest scd̾m carnẽ cognats qͥ non
ĩ eum crediderũt. quid ꝓfuit illa
cognatio sic ⁊ m̃rna ꝓpinquitas
nichil marie ꝓfuss: nͥ felicuis
xp̃m corde qm carne gestass. Ip
quoq uirgmitas eiꝰ ideo gratior

Expanded text:
oris expectarent, quia non possent eum adire prae turba, ille respondit: quae est mater mea aut qui sunt fratres mei? extendens manum super discipulos suos ait: hi sunt fratres mei; et quicumque fecerit uoluntatem patris mei, ipse mihi frater et mater et soror est, quid aliud nos docens nisi carnali cognationi genus nostrum spiritale praeponere nec inde beatos esse homines, si iustis et sanctis carnis propinquitate iunguntur, sed si eorum doctrinae ac moribus oboediendo atque imitando cohaerescunt? beatior ergo Maria percipiendo fidem Christi quam concipiendo carnem Christi. nam et dicenti cuidam: beatus uenter qui te portauit, ipse respondit: immo beati qui audiunt uerbum dei et custodiunt. denique fatribus eius, id est secundum carnem cognatis, qui non in eum crediderunt, quid profuit illa cognatio? sic et materna propinquitas nihil Mariae profuisset, nisi felicius Christum corde quam carne gestasset. Ipsa quoque uirginitas eius ideo gratior
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe ⁊̃ seruata puditicia ꝯiugali.
pͥorib ꝯiugib uiuis timent aliis
ram debent gerere ꝓsalute quã
gesserunt illi a quib ꝯtinencia
ꝓ mui̾e delecta est ampliore. tũc¬
ibi quippe erunt: si adult̾i non
erunt. Si a̾ ñ continent: adult̾i
erunt: qr nuentib coniugib
pͥstinis. nõ conugib alt̾is sed
adult̾is adhebunt. Et si a regno
celoꝵ aberunt. uͥ erunt nͥ ubi
salui ñ erunt: hos gͥ alloqͦr.
ut quod facere deberent. si ha¬
berent coniuges diuturno lan¬
gnore marcescentes uł loco sͥ
inaccessibili absentes uł ammo¬
sitate illicita ꝯtinentes ħ faci¬
ant si hitint coniuges adult̾ina¬
inquinatione sordentes. ⁊ p̃p hoc
a suo consortio diuortientes.
Non alia querant coniugia. qr
ño erunt coniugia s adult̾ina.
Eum enĩ pax forma sit in hoc
uinculo uiri ⁊ uxoris sicut ux¬
or uiuente marito uocabitur
adultera si fuerit cũ alio iuiro:
ita ⁊ iur uuente uxore uoca¬

Expanded text:
esse etiam seruata pudicitia coniugali, esse etiam seruata pudicitia coniugali, prioribus coniugibus uiuis timent aliis ram debent gerere pro salute. quam gesserunt illi, a quibus continentia pro munere dilecta est ampliore. tunc quippe ibi erunt, si adulteri non erunt; si autem non continent, adulteri erunt, quia uiuentibus coniugibus pristinis non coniugibus alteris, sed adulteris adhaerebunt. et si a regno caelorum aberunt, ubi erunt, nisi ubi salui non erunt? Hos igitur alloquor, ut quod facere deberent, si haberent coniuges diuturno languore marcentes uel loco sibi inaccessibili absentes uel animositate inlicita continentes, hoc faciant, si habuerint coniuges adulterinainquinatione sordentes et propter hoc a suo consortio diuortientes, non alia quaerant coniugia, quia non erunt coniugia sed adulteria. cum enim par forma sit in hoc uinculo uiri et uxoris, sicut uxor uiuente uiro uocabitur adultera, si fuerit cum alio uiro, ita et uir uiuente uxore uoca
Abbreviated transcription (Latin):
chi qui se ipõs castranerũt ꝓpt̾
regna celoꝵ. Q potest caꝑe:
capiat. Ergo qui potest caꝑe ca
piat. ꝙ ñ om̃s capiunt. Possũt
ã caꝑe: quib hoc p̾stat d̾i nĩa¬
occulta. s iusta. S ĩ om̃ib qͥ se
ipõs castͣuerunt pp̃ regnũ celoꝵ:
alii sunt qͥ ĩutroq sexu ꝯcubitũ
nesciũt. alii qui exꝑti ⁊ auersi
sunt: partim qͥdem illicite ꝑtim
u̾o licite exꝑti. Porro hii qui lici¬
te exꝑti suñt: quidã sunt qui ñ¬
nͥ illicite. qͥdam ⁊ illicite ⁊ licite.
Sunt quippe ĩ eis qͥ ꝯiugia sua
tantũ sciunt. sũt & qui ⁊ alias fe¬
minas ac stupͣ quelibet. S qͥ post
ꝯcubitũ conugiũ se ip̃os castrãt
pp̃ regnũ celoꝵ. aũ morte amit¬
tunt cõinges. au̾ ex consensu cũ
eis ꝯtinentia ꝓfitent᷑. aũ ncc̃itate
diuortiũ ne uinis coniugib se
aliis copłando adult̾ia ꝑpetrant:
castrant se ip̃os pp̃ regnum celoꝵ
ñ ut dariores ibi ẽẽ possint. ẜ qd
appetione melioris: possent ibi

Expanded text:
chi, qui se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum. qui potest capere, capiat. ergo qui potest capiat, quod non omnes capiunt. possunt autem capere quibus hoc praestat dei mi his omnibus, qui se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum. alii sunt, qui in utroque sexu concubitum nesciunt, alii, qui experti et auersi sunt, partim quidem inlicite, partim uero licite experti. porro in his, qui licite experti sunt, quidam sunt, qui nonnisi licite, quidam et licite et inlicite. sunt quippe in eis, qui coniugia sua tantum sciunt; sunt autem, qui et alias feminas ac stupra quaelibet. sed qui post concubitum coniugum se ipsos castrant propter regnum caelorum, aut morte amittunt coniuges aut ex consensu cum eis continentiam profitentur aut necessitate diuortiorum, ne uiuis coniugibus se aliis copulando adulteria perpetrent, castrant se ipsos propter regnum caelorum, non ut clariores ibi esse possint, sed qadpetitione melioris, possent ibi
Abbreviated transcription (Latin):
iũ ꝙ sine dubio cõmittitur. si
coniuge adultera ninente al¬
t̾a ducit᷑: S hoc adult̾ii gen̾e
accepto nemphe ñ dubitas ẽẽ
adult̾iũ. si quisqmͣ ducat uinẽ¬
tis uxoꝵem a uiro suo ꝑ libellũ
repudii sine ulla muliens for¬
nicatõe dimissã. Qͥd g ͦ cum
uiderit se n ͨ ad baptianũ admͥ
nt. ñ corrigendo ⁊ relinq̃ndo ꝙ¬
uł penitento soluat᷑. atq eciã
ita illud adult̾ium ñ ꝑmaneat
enatuata mullere alege uiri
regen̾atone deleatur. numqͥd
pp̃ea est accusanda lex xͥ tanqmͣ
crimine formcõnis repudiatã
duce̾ dicit ẽẽ adult̾ium: hic .n.
si parũ quid loqͣmur attendimꝰ.
multo grauiora dici possunt
ꝙͣ ip̃e dixisti. Nam tu dum ñ
sus eẽ adult̾ia. Si alie ducant᷑
diissis adult̾is. hoc ĩuenisti.
qm̃si hec adult̾ia dixerimus.
cogent᷑ mariti occidere adult̾as
quarũ uita impediunt᷑ alt̾as
uuc̾e. atq ut hoc exaggerares
uixisti. RIõ mͥ uidet᷑ amantissiͤ

Expanded text:
rium, quod sine dubio committitur, si rium, quod sine dubio committitur, si coniuge adultera uiuente altera ducitur? sed hoc adulterii genere excepto nempe non dubitas esse adulterium, si quisquam ducat uiuentis uxorem a uiro suo per libellum repudii sine ulla mulieris fornicatione dimissam. quid ergo? cum uiderit se nec ad baptismum admitit, non corrigendo et relinquendo vel poenitendo solvatur, atque ita etiam illud adulterium non permaneat, evacuata muliere a lege viri regeneratione deleatur; numquid propterea est accusanda lex Christi, tcrimine fornicationis repudiatam ducere, dicit esse adulterium? 17. Hic enim, si parum quid loquamur attendimus, multo graviora dici possunt quam ipse dixisti. Nam tu dum non vis esse adulteria, si aliae ducantur dimissis adulteris, hoc invenisti: Quoniam si haec adulteria dixerimus, cogentur mariti occidere adulteras, quarum vita impediuntur alteras ducere. Atque ut hoc exaggerares, dixisti: Non mihi videtur, ama
Abbreviated transcription (Latin):
uinuit̾e. quis est tam demens
ut ei dicat. fac qd̾ nõ licet: Eur¬
citũ sit. sine adult̾am occitere.
illa uiuente siue alt̾am ducere
adultium. ⁊ nõ faciat homici¬
diũ ut uiuente uxore alt̾am
ducat. ⁊ ñ humanũ sangnem
fundat. Qd̾ si ẽ uttumq nefa¬
riũ ñ debet alt̾um ꝓ altero ꝑpe¬
trare. s utrumq uitare. hic iu¬
deo quid dici ad incontinentibꝰ
possit. Quod qui diunttit iu
delicet ⁊ niuiere ꝑmittit adul
tam. qͣmdiu prior illa uiuat.¬
ter est. nec agit penitẽciã fiuc¬
tuosã aflagicio ñ recedens:
ñ mutat᷑. nec reconciliare peni¬
tens potest in eadem nequicia
ꝑseu̾ans. Si autẽ accusando ad¬
ulteram occiderit: Hoc peccatũ
ꝙ transactũ est. ⁊ in eo nõ ꝑma¬
net᷑. ⁊ si a cathetumino factũ ẽ
bapt̃e abluit᷑. ⁊ si a baptirato:
penitencia ⁊ reconciliatõe sa¬
natur. S ñquid pp̃ea dcĩrri su¬
mus adult̾ium non ẽẽ adult̾¬

Expanded text:
dimittere, quis est tam demens, dimittere, quis est tam demens, qui ei dicat: fac, quod non licet, uinlicitum sit, siue adulteram occidere siue illa uiuente alteram ducere,adulterium et non faciat homicidium, ut uiuente uxore alteram ducat et non humanum sanguinem fundat. quodsi est utrumque nefarium, non debet alterum pro altero perpetrare, sed utrumque uitare. Hic uideo, quid dici ab incontinentibus possit: quod uidelicet qui dimittit et uiuere permittit adult, quamdiu prior illa viter est, nec agit poenitentiam fructuosam a flagitio non recedens; non mutatur; nec reconciliari paenitens potest in eadem nequitia perseuerans: si autem accusando adulteram occiderit, hoc peccatum, quoniam transactum est et in eo non permanetur, et, si a catechumeno factum est, baptismate abluitur et, si a baptizato, paenitentia et reconciliatione sanatur. sed numquid propterea dicturi sumus adulterium non esse adulte
Abbreviated transcription (Latin):
dicamus. trñ adulteras istas
dimtite. ⁊ ear̃ nolite sangͥnẽ
q̃rere. quicqͥd doloris ex eãr sla¬
giciis habetis consolabunt᷑. uos
alie quas duxeritis. m̾ito enp
auferre si ear̾ uita imꝑedim̃to
ẽet qͦ minꝰ alias ducetis. nñc uͥ
⁊̃ istis uiuentib cũ liceat uobis
alia matrimonia ꝓuidere. qͥd eas
tamoꝑe uultis occidere: Hec si di¬
timꝰ ñne attendis qmͣ ura suasio
longe sit a caractere xͥano. qͥa
⁊ falsum dnĩs eis licere ꝙ ñ licet.
hoc est istis iuuentib ut aliis
copulentur. ⁊ si pp̃ea illis peꝑce¬
rint nõ parcent pp̃ pietatẽ. s
pp̃ alianim iptiarũ lib̾am po¬
testatẽs Postremo quero abste
utrum marito xp̃iano liceat.
uł scdm uet̾em dei legem uł ro¬
.i. ⁊ alicto illa peccante supplicõ
⁊ ab illicito ilła uuente conin¬
gio. Quod si alt̾utrũ eligere ꝑ¬
senerat satius est ei facere qd
licet ut adultera puniatur:
qmͣ id quod nõ licet ut ip̃a uiua
terã cõiugem occidere. s tantũ

Expanded text:
dicamus: tantum adulteras istas dimittite, et earum nolite sanguinem quaerere; quidquid doloris ex earum flagitiis habetis, consolabuntur uos aliae, quas duxeritis; merito enim auferre, si earum uita inpedimento esset, quominus alias duceretis. nunc uero etiam istis uiuentibus cum liceat alia uobis matrimonia prouidere, quid eas tantopere uultis occidere? haec si dicimus, nonne adtendis, quam nostra suasio longe sit a charactere christiano? qui et falsum dicimus eis licere, quod non licet, hoc est istis uiuentibus, ut aliis copulentur, et si propterea illis pepercerint, non parcunt propter pietatem, sed propter aliarum nuptiarum liberam potestatem. postremo quaero abs te, utrum marito christiano liceat uel secundum ueterem dei legem uel roet a licito illa peccante supplicio et ab inlicito illa uiuente coniugio. quodsi alterutrum eligere perseuerat, satius est ei facere quod licet, ut adultera puniatur, quam id quod non licet, ut ipsa uiua teram coniugem occidere, sed tantum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃a est recte filii sponsi appeslã
ut fideles in ecc̃a nascerent᷑ que
illiꝰ capitis menbͣ sũt: corpore
u̾o ip̃ius capitis m̃r. Oporte¬
bat .n. capd̾ nñ i pp̃ insigne¬

Expanded text:
n quibus et ipsa est, recte filii sponsi appellantut fideles in ecclesia nascerentur, quae illius capitis membra sunt, corpore uero ipsius capitis mater. oportebat en
Abbreviated transcription (Latin):
daturũ in domo sua. ⁊ inmuro
suo locũ nominatũ meliorem
multo qͣm filioꝵ atq filiarum nͥ
uirile membrũ debilitat᷑ ut gene¬
rare ñ posfit. sicut sunt eiurchidi¬
possent hr̃ent. cet̾is ĩ domo dei ꝯ¬
iugatis fidelib ad equare. qui ꝓ¬
lem licite pudicoq susceptam ĩ
dei timore mitͥunt. docentes filios
suos ut ponant in domino spem
suã: nõ autẽ acciꝑe meliorẽ locũ
uxcores aniini uirtute s caris
nc̃c̃itate ñ ducunt. ẜontendat
sane qui uoli̾it de his ꝓph̾amspa¬
donib hoc p̾minciasse qui corpe
abscisi sunt. Iste quoq error.
cause qmͣ suscepimꝰ suffragatur.
Neq enĩ spadones istos eis qui
tulit d̾s. s eis utiꝙ qui infiliis
gen̾andis coniugał inte m̾itum
seruant. Nam cũ dicit. dabo eis
locũ multo meliorẽ. ostendit
coniugatis dari: s multo infe¬
riorẽ. ut gͦ concedamꝰ ĩ domod̾
p̾dictos futuros eumichos scd̾m
carnẽ. qui in ppło isrł ñ fuerunt

Expanded text:
se daturum in domo sua et in muris suis locum nominatum meliorem multo quam filiorum ac filiarum . 7. irile membrum debilitatur, ut generare non possint sicut sunt eunuchi ppotuissent haberent, ceteris in domo dei coniugatis fidelibus adaequari, qui prolem licite pudiceque susceptam in dei timore nutriunt, docentes filios suos, ut ponant in deo spem suam, non autem accipere meliorem locum uxores animi uirtute sed carnis necessitate non ducunt. contendat sane qui uoluerit de his prophetam spadonibus hoc praenuntiasse, qui corpore abscisi sunt, iste quoque error causae quam suscepimus suffragatur. neque enim spadones istos eis qui tulit deus, sed eis utique qui in filiis generandis coniugalis uitae meritum seruant. nam cum dicit: dabo eis locum multo meliorem, ostendit et coniugatis dari, sed multo inferiorem. ut ergo concedamus in domo dei praedictos futuros eunuchos secundum carnem, qui in populo Israhel non fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rõne caret: sciẽcia .̃e pe¬
Nullũ &̾ animal quod scĩa ca¬
ret: beatũ ẽẽ potest. Non .ii.
cadit ĩ anmalia rõnis exꝑ¬
tia: ut beata sint.
incorꝑeum ã intelligibili sp̃e
ꝯtinetur. Om̃e gͥ quod est:
est. Suminũ gͦ malumulłm
mod̾ ht̃. caret᷑ .n. omni bono.
Non est gͥ quia nulla sp̃e con¬
tinetur. totimiq ħ nom̃ ma¬
li de spei priuone reptum est.

Expanded text:
one, caret scientia. Nullum autem animal quod scientia caret, beatum esse potest. Non igitur cadit in animalia rationis expertia ut beata sint. incorporeum autem intelligibili specie continetur. Omne igitur quod est, est. Summum ergo malum nullum modum habet; caret enim omni bono. Non est igitur; quia nulla specie continetur, totumque hoc nomen mali de speciei privatione repertum est.
Abbreviated transcription (Latin):
mente intelligatur.
uelut cũ dnis hominẽ ex anima
⁊ corꝑe constare. a liqnͣdo ita ut
noluntatẽ. Nam si noluꝰ: nõ
aluis de nobis uult. ⁊ iste mo¬
tus anime spontaneꝰ est. hec
.n. ⁊ tributũ est a do̾. Qͥ tamẽ
motus non de loco in locum÷¬
sicut corꝑis. logaliter .n. mo¬
ueri corꝑ̾um ꝓpͥum est. ⁊ cum
anima noliuitate .i. illo mo¬
til qui localis non est corpus
suũ tamen localit̾ mouen.
aliquid ꝑ magnũ spaciũ loci.

Expanded text:
mente intelligatur; veluti cum dicimus hominem ex anima et corpore constare: aliquando ita, ut voluntatem. Nam si volumus, non alius de nobis vult. Et iste motus animae spontaneus est; hoc enim ei tributum est a Deo: qui tamen motus, non de loco in locumcorporis. Localiter enim moveri corporis proprium est. Et cum anima voluntate, id est, illo motu qui localis non est, corpus suum tamen localiter movet,aliquid per magnum spatium loci
Abbreviated transcription (Latin):
rent intendegłiam d̾i. In fractione
emni tabularum quas ante acceꝑat:
futuri erant. Quod autem reit̾ata
lex est: alter populus futurus signifi¬
catus est. cui ꝓfic̾e̾t lex data ĩ monte.
bona ualde. Quid est ut dicat ad
noe de mudis ⁊ iinundis induc
decum in archam cum absolutũ
sit ĩmiundum bonũ dici non posse

Expanded text:
rent intendere gloriam dei. in confractione rent intendere gloriam dei. in confractione enim tabularum, quas ante acceperatfuturi erant. quod autem reiterata lex est, alter populus futurus significatus est, cui proficeret lex data in monte. BONA UALDE, QVID EST UT DICAT AD NOE: \'DE MUNDIS ET INMUNDIS INDUC TECUM IN ARCAM,\' CUM IN ABSOLUTO SIT INMUNDUM BONUM DICI NON POSSE
Abbreviated transcription (Latin):
nisi inẜr tabula ab ip̃o cepiss: In
ꝓmissione autem ideo dixit. quia
starim sb̾iecit. ut sis longeuus suꝑ
tecram. et bene tibi sit. Hec est pro¬
missio facta hns qui mandata cus¬
todiunt. Itaq habes et mandata
distincta. et mimerum eoꝵ ꝯsim̃a¬
tum. et que ⁊ qnͣta insingulis ta¬
bulis scripta sunt G. Ut quid mor¬
Cceptapo ses descẽdẽs de mõ¬
dit de monte facie głiosa. lex enĩ
contra ptc̃ores data est. Moyses gͦ
quia non pectauerat: Gliosus ap¬
paruit intantum ut apcc̃orib indi
non poss. Oñsum .n. in eo est. quia
picere. Post simulacrum .n. intu¬
ui fufił ⁊ confractionem tabularũ
mn quib data lexfuerat. Rursus as¬
cendens moyses in montem cum
tabulis in quib acceꝑat. cum descẽ¬
deret gliosa frã est facies eius. ut ñ
possent aspicere filii isrł iultũ eius
eq aaron. quia ⁊ ip̃e peccau̾at.
S int̾põito uelamine loquebat᷑ ad
illos. ut tam diu indigni ẽent głia
lamen. ut dono dei abluti digni fie¬

Expanded text:
n secunda tabula ab ipso coepisset? \'in promissione autem ideo dixit, quia statim subiecit: ut sis longaeuus super terram et bene tibi sit. haec est promissio facta his qui mandata custodiunt. itaque habes et mandata distincta et numerum eorum consummatum et quae et quanta in singulis tabulis scripta sunt. VIII. UT QVID MOVSES DESCENDENS DE MOit de monte facie gloriosa. lex enim contra peccatores data est. Moyses ergo quia non peccauerat, gloriosus apparuit in tantum ut a peccatoribus uideri non posset. ostensum enim in eo est, quia picere. post simulacrum enim uituli fusilis et confractionem tabularum, in quibus data lex fuerat, rursus ascendens Moyses in montem cum tabulis, in quibus accepta lege cum descenderet. gloriosa facta est facies eius, ut non possent aspicere filii Israhel uultum eius, neque Aaron, quia et ipse peccauerat; sed interposito uelamine loquebatur ad illos, ut tam diu indigni essent glorlamen, ut dono dei abluti digni fie
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ꝑ filiũ głificari patcem
quis negat: S ⁊ film̃ glͣa¬
cari ꝑ patrem negare ande¬
at ci oixit ip̃e fłius. glis¬
ca me: Eu etiam dicit. Ego
te głificaui. Głiicare auten
⁊ honorificare. ⁊ clanicare ta
qͥdem uerba. s res una estis
grece dicttur Ausarin¬

Expanded text:
am per Filium glorificari Patrem, quis negat? Sed et Filium glorificari per Patrem, negare quis audeat: cui dicit ipse Filius, Glorifica me; cui etiam dicit, Ego te glorificavi ? Glorificare autem, et honorificare, et clarificare, tria quidem verba, sed res una est, quod graece dic
Abbreviated transcription (Latin):
est a nemine accepit. S eqͣli¬
tatem suam nulli cedĩt isi
filio qui natus ẽ ce illo ⁊ spi¬
riti sco qui ꝓcedit de illo. ex ͤͦ
cũ ita suit: non est ista qmͣ
uoluunt isti differencia tri¬
nitatis. Quia indifferens ĩ
trintate natura in differẽs
intrinitate potentia est. ut
om̃s honorificent filium sic̃
honorificãt patin. Qd̾ ipse
ait. Et qui uolunt pie un̾e:
dñm dm suũ adorent: ⁊ illi
soli serment. Qd̾ ⁊ antiquis
pr̃ĩb dei lege pͥceptũ est. Nec¬

Expanded text:
est, a nemine accepit: sed aequalitatem suam nulli dedit, nisi Filio qui natus est de illo, et Spiritui sancto qui procedit de illo. Quae cum ita sint, non est ista, quam volunt isti, differentia Trinitatis; quia indifferens in Trinitate natura, indifferens in Trinitate potentia est: ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem, quod ipse ait ; et qui volunt pie vivere, Dominum Deum suum adorent, et illi soli serviant, quod et antiquis patribus Dei lege p
Abbreviated transcription (Latin):
tecatur: qui cũ confite intur
inngenitus tei filiũ. nolunt
estem nature cuiꝰ pat̾ ẽ confi¬
teri. s diuerse atq imparis
⁊ multis modis rebq dissum¬
lis tanꝙͣ non de deo natus.
tula nomi nomũs uocant o¬
monsianos. n ͨ seip̃os tũ ista
senciunt ĩtuentur insanos.
qͣm ñ sibi ip̃i conrari sunt.
eum natum dr̃e ante omĩa
scła. culꝰ natiuitati añ ponũt

Expanded text:
r unigenitum Dei Filium, nolunt ejusdem naturae cujus Pater est confiteri, sed diversae atque imparis et multis modis rebusque dissimilis, tanquam non de Deo natus, cula novi nominis vocant Homousianos, nec se ipsos, cum ista sentiunt, intuentur insanos. quomodo non sibi ipsi contrarii sunt, eum natum dicere ante omnia saecula, cujus nativitati anteponunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ intinuro scło patͥ filiũ subiͤ¬
tũ futꝰm uait. tũc ⁊ ip̃e sub¬
iectus exit ei: qui ill sbi̾ecit
gĩa. qd mirũ qnͣdoqͥde illa ĩ filio
forma humana mensura est.
ñ defuerunt qui illam tũc filii
sb̃iectõem ipũs humane for¬
me ĩ diuinam sb̾am comutacõ¬
ne ĩtelligendam putauerint
tanꝙͣ hoc tuiq rei subiciat᷑.
ꝙ in eam ꝯu̾titur ⁊ mutat᷑.
Sed nos quid hinc senciamꝰ
ostendimꝰ. Magis ideo dixisse
etiam tunc patͥ filiũ subiͨtum
sittłm nequis in eo putaret
spm̃ et corpus humanũ aligͣ
ꝯuersione ꝑiturũ: ut sit de
onĩa ñ m̃i illiꝰ uiꝰ forma ho¬
minis: s in om̃ib. Iest ad
habendã uitam ⁊ satiandñ ĩ
boris desideriũ nr̃m natura
dipina sufficiat. Tunc enim
qͣm acciꝑet carnem. unde isti
existiment nestio. An acciꝑe
carne uissus est ut hoc uidea ꝯ¬
tur fecisse iussus ꝙ fecit miss.
terũ g ͦ ad illa redeant q̃ suꝑi
oisputata sunt. ⁊ querant
atq inueniant si possunt.

Expanded text:
 futuro saeculo Patri Filium subjectum futurum, ubi ait, Tunc et ipse subjectus erit ei qui illi subjecit omnia ; quid mirum, quandoquidem illa in Filio forma humana mansura est, non defuerint, qui illam tunc Filii subjectionem, ipsius humanae formae in divinam substantiam commutationem intelligendam putaverint, tanquam hoc cuique rei subjiciatur, quod in eam vertitur et mutatur. Sed nos quid hinc sentiamus ostendimus, magis ideo dixisse Apostolum etiam tunc Patri Filium subjectum futurum, ne quis in eo putaret spiritum et corpus humanum aliqua conversione periturum: ut sit Dehominis, sed, in omnibus, id est, ut ad habendam vitam, et satiandum in bonis desiderium nostrum, natura divina sufficiat. Tunc enim equam acciperet carnem, unde isti existiment nescio. An accipere carnem jussus est, ut hoc videatur fecisse jussus, quod fecit missus? Iterum ergo ad illa redeant, quae superius disputata sunt, et quaerant atque inveniant, si possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ium. ⁊ ꝓpter qd ip̃e de pat᷑
nõ pr de pp̃o est deus: dicit
lla omĩa de quib isti occa¬
ionẽ accipiunt diu̾sas pa¬
tas ⁊ filii credere ac pͥdicare
naturs. It cumi se tanta is¬
ta noragine impietatis in¬
n̾gunt. nos tanqm obpbo
noui noĩs homoysianos uo¬
cant. Ita enĩ se ħt catholice
u̾itatis antiquitas: u̇ ei om̃s
heretiti diu̾sa nomina im¬
ponant. cũ ip̃i sua singula
sicut ab om̃ib appeslantur
optineant. Arriani quppe
⁊ eunomini no alii heretiti

Expanded text:
e Patre, non Pater de illo Deus est, dicit illa omnia, de quibus isti occasionem accipiunt, diversas Patris et Filii credere ac praedicare naturas. Et cum se tanta ista voragine impietatis immergant, nos tanquam opprobrio novi nominis Homousianos vocant. Ita enim sese habet catholicae veritatis antiquitas, ut ei omnes haeretici diversa nomina imponant, cum ipsi sua singula, sicut ab omnibus appellantur, obtineant. Ariani quippe et Eunomiani, non alii haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
forma emĩ serui dicunt᷑ i
de filio. Bicant si possunti
legerint adorari filiũ ab sp̃a
sc̃o. Q enĩ sb̾itciunt. unde ho
tͥum est. Pat̃ ego te hononł¬
caui sr̃ t̾ram. opus ꝙ dedisam¬
norificabit qr de meo accipiet
⁊ amũgiabit uob̾. ad rem de
qͣ agit᷑. ñ ꝑtinet. Honorat
em̃ omĩs qu adorat. Nõ au̾̃
adorat omĩs qͥ honorat. Nã¬
oratur. Alioquin si honorii¬
care hoc ẽ adorare. dicant si
placet ꝙ filiũ adoret ⁊ pr. et
hoc iubente filio qui ei diat. h¬
norifica me.xix. Quod aute
dixit ce spu sc̃o. de meo accipie
soluit ip̃e qͦstionẽ. ne putet᷑¬

Expanded text:
formam enim servi dicuntur ista de Filio. Dicant, si possunt, ubi legerint adorari Filium a Spiritu sancto. Quod enim subjiciunt unde hoc tum est, Pater, ego te honorificavi super terram, opus quod dedisnorificabit, quia de meo accipiet, et annuntiabit vobis; ad rem de qua agitur non pertinet. Honorat enim omnis qui adorat, non autem adorat omnis qui honorat. Naorant. Alioquin, si honorificare, hoc est adorare; dicant, si placet, quod Filium adoret et Pater, et hoc jubente Filio, qui ei dicit, Honorifica me . Quod autem dixit de Spiritu sancto, De meo accipiet, solvit ipse quaestionem: ne put
Abbreviated transcription (Latin):
parit᷑ sine ullo miio tempo¬
ris sunt. nͥ genttꝰ agignen¬
te p̾cedit᷑. ⁊ sic̃ ignis gignent
⁊ splendor genitus coeui sũt:
ita dens pr̃ gignens. ⁊ senssi¬
liꝰ genitus coetmu sũt. S qa
iste ẽ de illo. ñ ille de uto: io
⁊ mandatã acceꝑit a patre.
cũ mandatũ ip̃e sit pris. E
docet eũ p̾r am ip̃e sit pr̃¬
na doctrina. Sic enũ accer
a patre uit̾am̃. tũ sic̃ pa
ip̃e sit uta. Ita ẽ ⁊ pattili¬
lis. ut in tilło sit oĩo dissin

Expanded text:
pariter sine ullo initio temporis sunt, nec genitus a gignente praeceditur. Et sicut ignis gignens et splendor genitus coaevi sunt; ita Deus Pater gignens et Deus Filius genitus coaeterni sunt. Sed quia iste est de illo, non ille de isto, ideo et mandatum accipit a Patre, cum mandatum ipse sit Patris; et docet eum Pater, cum ipse sit paterna doctrina. Sic enim accipit a Patre vitam, cum sicut Pater ipse sit vita: ita est et Patri similis, ut in nullo sit omnino di
Abbreviated transcription (Latin):
Amen .xxu. Cum itaq fate¬
amur fieri ab spũ sc̃o g ͤ ab il
lo fieri ꝯmemorauerunt: ño
est ex eo conseqssis qd̃ adiiu¬
affectu dignitate ⁊ potestate.
dem nec hominũ diuersa nͣ
est quoꝵ sepabilia oꝑa esse
possunt. Quod trmitats ẽẽ
ñ possunt. Ordo autẽ gndus.
affectus qui inuenit᷑ increatẽ
disparilitate. ⁊ infirnitate
nullus est in illa coeterna ⁊
eqͣli ⁊ inpassibili trintqte.
Diguitas uero potestas. utus
quomͦ nõ equał est om̃ib. qͥ
⁊ eadem ⁊ similit̾ opantur:
Ꝙ eni diaunt eos oꝑacõne
um̾sos. hoe oĩo falsum esse
in isto sermone subnectunt.
ĩpossibile ẽẽ ut unus idemq
sit p̃r ⁊ filius. genenans et
nascens. au testimoniũ ꝑhi¬
betur ⁊ qui testimoniũ phi¬
bet. maior ⁊ his qͥ maiorem
confitet᷑. is qui ad dext̾am se¬
detꝰ stat. ⁊ is qui sedis dat
honorẽ qui missus est ⁊ hisqͥ
misit. nͥ uiscipulus ⁊ doctor. iͭ
ip̃e docuit dicens. sicuti docuit
me pat̾ sic loqͦr sinł ⁊ imita¬

Expanded text:
 31. Cum itaque fateamur fieri ab Spiritu sancto, quae ab illo fieri commemoraverunt, non est ex eo consequens quod adjunaffectu, dignitate et potestate, dem nec hominum diversa natura est, quorum separabilia opera esse possunt, quod Trinitatis esse non possunt. Ordo autem, gradus, affectus, qui invenitur in creaturae disparilitate et infirmitate, nullus est in illa coaeterna et aequali et impassibili Trinitate. Dignitas vero, potestas, virtus, quomodo non aequalis est omnibus, qui et eadem et similiter operantur? Quod enim dicunt eos operatione diversos, hoc omnino falsum esse in isto sermone subnectunt, Impossibile esse ut unus idemque sit Pater et Filius, generans et nascens; cui testimonium perhibetur, et qui testimonium perhibet; major, et is qui majorem confitetur; is qui ad dexteram sedet aut stat, et is qui sedis dat honorem; qui missus est, et is qui misit; nec discipulus et doctor, ut ipse docuit dicens, « Sicuti docuit me Pater, sic loquor » : simi