comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nonus fructus sps̃ ẽ. modestia hȩc semꝑ pacẽ sequitur
semꝑ pacem sectatur & nec lesaumquam irascitur:
continentia: Decimus fructus sps est continentia
quã ñ solũ in castitate debemus accipere : sed &iam
in cibo & potu inelo quio . In ira quoq: & u&ationem
mentis & derahendi libidine: Castitas Vndeci¬
mus fructus sps̃ est. castitas. Castitas enĩ & in uirginib:
est. & in continentib: &inuiduis: & in coniugus:
aduersus huius modi non est Lex: Id ẽ aduer¬
sus fructus sp̃s nonẽ le Iusto quippe non ẽ posita:
sed iniquis & non subditis impiis &peccatorib Le
mihidicit : Non adulterabis : non occides : non falsũ
testimoniũ dices &c&era: & si hȩ com̃a caritate in me
regnante quae ẽ fruotus sp̃s non fecero suꝑflua sunt
mihi p̃cepta legis. Ergo qui fructus sps spiritalit̃ im¬
pl& subuettri testam̃to ñ man&: qui autẽ sunit
xp̃i canneor suaor cracifixerunt cuoruiciis

Expanded text:
Nonus fructus spiritus est modestia, haec semper pacem sequitur, Nonus fructus spiritus est modestia, haec semper pacem sequitur, semper pacem sectatur, et nec laesa unquam irascitur. Continentia. Decimus fructus spiritus est continentia, quam non solum in castitate debemus accipere, sed etiam in cibo et potu, in eloquio, in ira quoque et vexatione mentis, et detrahendi libidine. Castitas. Undecimus fructus spiritus est castitas. Castitas enim et in virginibus est, et in continentibus, et in viduis et in conjugiis. Adversus hujusmodi non est lex. Id est, adversus spiritum non est Lex, justo quippe non est posita, sed iniquis, et non subditis, impiis et peccatoribus. Lex mihi dicit: Non adulterabis, non occides, non falsum testimonium dices, etc. ; si haec omnia charitate in me regnante, quae est fructus spiritus, non fecero, superflua sunt mihi praecepta legis. Ergo qui fructus spiritus spiritualiter implet, sub Veteri Testamento non manet. Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifix
Abbreviated transcription (Latin):
Quintus fructus sp̃s ẽ & bonitas & dehac istoici ita de¬
finiunt bonitas ẽ uirtus sponte habere faciendũ
Nitas. Sextus fructus sp̃r est benignitas: siue su¬
auitas : quia apud grecos. XΡRCΟΩ ΟNC̃ utrũq
sonat uirtus est lenis blanda tranquilla & omni¬
um bonorum acta consorcio inuitans ad familiari¬
tatem sui dulcis ad loquio morib: temperata. mara¬
suetudo: Septimus fructus sp̃s ẽ mansuetudo quae
ad uersa est ir e rixe dissensionib &num quã a sui
contraria ꝓuocatur: Perhanc famulus dĩ mox ses
testimonium meruit accipere scriptura dicente :
m oy ses mansuetus erat plus quam om̃s homines super
terram: pides. Octauus fructus sp̃s ẽfides quae
&iã alibi inter tresponitur. Spes pides. caritas.
nde enim ẽ omne qđ speratur. Si quidem id qđ spera¬
mus ẽẽ uenturum & necdũ ẽ in p̃senti fide posside¬
mus sperantes nos tenere qđ credimus: modegtia :

Expanded text:
Quintus fructus spiritus est bonitas, et de hac Stoici ita deQuintus fructus spiritus est bonitas, et de hac Stoici ita definiunt: Bonitas est virtus sponte ad benefaciendum nitas. Sextus fructus spiritus est benignitas sive suavitas. Quia apud Graecos χρηστότης utrumque sonat. Virtus est lenis, blanda, tranquilla, et omnium bonorum apta consortio, invitans ad familiaritatem sui, dulcis alloquio, moribus temperata. Mansuetudo. Septimus fructus spiritus est mansuetudo, quae adversa est irae, rixae, dissensionibus, et nunquam ad sui contraria provocatur, per hanc famulus Dei Moses testimonium meruit accipere Scripturae dicentis: Moses mansuetus erat, plusquam omnes homines super terram. Fides. Octavus fructus spiritus est fides, quae etiam alibi inter tres ponitur, spes, fides, charitas, inde enim est omne quod operatur, siquidem id quod speramus esse venturum, et nec dum est in praesenti, fide possidemus, sperantes nos tenere quod credimus. Modestia.
Abbreviated transcription (Latin):
q: bona sunt : Si quidem & in lege & in eugło ipsa ob¬
tin& principatum. diliges dñm dm̃tuũ & toto cor¬
detuo && tota animatua && tota uir tute tua:
& ꝓximum tuũ tamquã teipsum: Gaudium
Secundus fructus ẽ sp̃s gaudium qđ stoici quoq
qui distingunt inter uerba subtilius aliud quid ẽe
estimant quã l&itiam. Gaudiũ quippe ẽẽ aiunt
elationẽ animȩ suꝑbis qua digna sunt & ultantis
l&itiam : Motandum qđ post dilectione gaudium
sequitur. Quienĩ diligit quem piam : semꝑ in eius
felicitatem l&atur : Pax : Tercius sp̃rfructus ẽ¬
cessit : non enim accepit. &de eccłã psalmista ca¬
nit p actus ẽ in pace locus eius. & inter octo euange¬
lii bened ictiones scribitur Beati pacifici. qm̃ filui
dĩ uocabuntur: Lonicanioitas: Quartus fruc
contraria ẽ pus illanimitas. Qui uero paciens ẽ ad
longanimus uirmultus in prudentia : Bonitas:

Expanded text:
quae bona sunt, siquidem et in lege et in Evangelio ipsa obquae bona sunt, siquidem et in lege et in Evangelio ipsa obtinet principatum: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua, et proximum tuum tanquam teipsum . Gaudium. Secundus fructus spiritus est gaudium, quod Stoici quoque qui distinguunt inter verba subtilius, aliud quid esse aestimant quam laetitiam? Gaudium quippe esse aiunt elationem animi super his quae digna sunt exsultantis laetitia. Notandum quod post dilectionem gaudium sequitur, qui enim diligit quempiam, semper in ejus felicitate laetatur. Pax. Tertius fructus spcessit, nomen accepit, et de Ecclesia Psalmista canit: Factus est in pace locus ejus , et inter octo Evangelii benedictiones scribitur: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur . Longanimitas. Quartus fructcontraria est pusillanimitas, qui vero patiens est et ue scriptum est: Longanimus vir multus in prudentia . Bonitas.
Abbreviated transcription (Latin):
sationes: Quinta decima quȩ & & trema inter
carnis opera commessatio ẽ : Manducauit pp̃łr &
bibit & surrexer̃ ludere : In latinis codicib: adul¬
terium. inpudicitia. homicidia. in hoc catologo ui¬
ciorum scripta referuntur sed sciendum non plur¬
quam quindecim carnis opem numerata dequibus
edisseruimus: & his sionilia : Langum erat uni¬
uersa carnis opera &plicare : uno tantum om̃a ser¬
mone conclusit dicens & hissimilia quae predico
ait. Non reg& peccatum in ur̃o mortali corpore
ad oboediendum desideriis eĩ. Peccatũ om̃pistas spe¬
cies hab&. ergo in anima in qua regnauerit peccatũ
non potest dĩ regnare regnum: qm̃ guitãua acunt¬
atq: deflendũ qđ contendentes & dissidentes. & ira¬
cundos cũ idolatrib: ueneficis & homicidis. penitus
& clusit a regno: pructus enior ep̃t ẽ canitas:
Quae alia inter fructus sp̃s debuit tenere prima¬
tum : nisi caritas sinequa uirtutes c&ere ñ repu¬
tantur ẽẽ uirtutes & & qua nascuntur uniuersa

Expanded text:
intadecima, quae extrema inter carnis opera, comessatio est; manducavit populus, et bibit, et surrexerunt ludere . In Latinis codicibus adulterium, impudicitia, homicidia, in hoc catalogo vitiorum scripta referuntur, sed sciendum, non plusquam quindecim carnis opera numerata de quibus et disseruimus. Et his similia. Longum erat universa carnis opera explicare, uno tantum omnia sermone conclusit dicens, et his similia. Quae praedico ait: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore ad obediendum desideriis ejus . Peccatum omnes istas species habet. Ergo in anima, in qua regnaverit peccatum, non potest Dei regnare regnum Quoniam qui talia aguntue deflendum, quod contendentes, et dissidentes et iracundos cum idololatris, veneficis et homicidis penitus exclusit a regno. Fructus enim spiritus est charitas. Quae alia inter fructus spiritus debuit tenere primatum, nisi charitas? sine qua virtutes caeterae non reputantur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa
Abbreviated transcription (Latin):
cendur ẽ sollicitudo tollenda hoc qđ dicitur nesolliciti
Ceterum despiritalib: cibis & uestim̃tis. semꝑ debemus ẽe
ꝓordine posuit sed ꝓquantitate. acsidicer&. Quȩrite
p̃cipuȩ ante om̃a: ed summe regnum dĩ. &iustitiã eius
& dabitur uobis & in suꝑ idẽ eccepto regno quic quid
opus suerit adicietur uobis EB̃D XUII post pente¬

Expanded text:
cendus est, sollicitudo tollenda. Hoc quod dicitur: Ne sollicitCaeterum de spiritalibus cibis et vestimentis semper debemus esse pro ordine posuit, sed pro qualitate, ac si diceret: Quaerite praecipua ante omnia, et summe regnum Dei et justitiam ejus, et dabitur vobis, et insuper, id est, excepto regno quidquid opus fuerit, adjicietur vobis HEBDOMADA XVII POST PENTE
Abbreviated transcription (Latin):
qđ a płs rogat & adño magno opere dep̃catur nec defici¬
& in p̃ssurs sius. Vlidebat quippe se dehuierł us quȩ
uł ꝑrexisse uł iredisponere totus mundus ad doc tri¬
nam ipsius depotestate principis tollebatur: Desere¬
bantur idola &cultorib: templa deserta squalore
& sordib: replebantur. Obquam causam omnis & er¬
citus demonũ omnis curba inimicarũ contraipsũ
escer& : hoc ẽ itaq: qđ ait P&o nedeficiatis in tribula¬
tionib: meis ꝓuobis : Totun enĩ qđ pacior qđ tribulor

Expanded text:
s rogat, et a Domino magnopere deprecatur, ne deficiant in pressuris suis. Videbat quippe se de Hierusalem usqperrexisse, vel ire disponere, totus mundus ad doctrinam ipsius, de potestate principis tollebatur. Deserebant idola et cultoribus templa deserta squalore et sordibus replebantur. Ob quam causam omnis exercitus daemonum, omnis turba inimicarum fortitudinumesceret. Hoc est itaque quod ait: Peto ne deficiatis in tribulationibus meis pro vobis, totum eni
Abbreviated transcription (Latin):
grecis significantes: Text hiac uocant si quidem
iurgio contendit & ꝓ uocat contendentem: dis sen
fratris ad fratrem conserui ad conseruum. militis ad
quae & alio nomine sectedicipossunt aebulliunt:
Secte: Duo decimo loco secte ponuntur quae sectan¬
do uł diuisione secte nominantur si enĩ sapientia car¬
nis inimicaẽ dõ selte quoq: quaenunc in carnis opere
ponuntur nonsunt amicae in imica aũt sunt omnia
loco succedit inuida quad semꝑ aliena torquetur
selicitate & induplicem scinditur passionem eu aut
eẽ meliorem dol& seei non eã consimilem: Pulehre
iniustis in uidia nihilẽ quaȩ ꝓtinus ipsum austorẽ
rodit̃ & cruciatq: animum: ebrietates: Quar¬
tum decimum locum inter carnis opera ebri&as te¬
n& ebriosi quippe regnumdi non possidebunt ⁊ iȩ
enĩ ait ꝓph&a qui potentes estis adbibendũ uinũ
&iuri fortes ad miscendam ebri&atem & dñs in¬

Expanded text:
Graeci significantes ἐριθείας vocant, si quidem jurgio contendit, et provocat contendentem; haec alifratris ad fratrem, conservi ad conservum, militis ad quae et alio nomine sectae dici possunt, ebulliunt. Sectae. Duodecimo loco sectae ponuntur, quae a sectando vel divisione sectae nominantur. Si enim sapientia carnis inimica est Deo, sectae quoque, quae nunc in carnis opere ponuntur, non sunt amicae: inimica autem sunt omnia loco succedit invidia, quae semper aliena torquetur felicitate, et in duplicem scinditur passionem, cum inesse meliorem, dolet se ei non esse consimilem. Pulchre : Justius invidia nihil est, quae protinus ipsum Auctorem rodit excruciatque animum. Ebrietates. Quartum decimum locum inter carnis opera ebrietas tenet: Ebriosi quippe regnum Dei non possidebunt: Vae enim, ait Propheta, qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem, et Dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
monis ostentant: nulla porro falsadocrina est : quȩ non
aliquo uero intermisceat᷑: uera ergo falsis inordinccte
ꝑmixta in una disputatione uł narratione hominis:
tamquam in hunius corporis colore apparentia signisi¬
cant lepram tamquam ueris falsisq: colorum locis huma¬
na corpora uari antem atq maculantẽ Hic aũt tam
uitandi sunt eccłȩ ut sifieri potest longius remoti mag¬
no clamore xp̃m interpellant unde &apte subiungitur
Qui gieterunt alonoe & leuauerunt uocem dicernes

Expanded text:
stentant. Nulla prorsus falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis: inordinate permista, in una disputatione vel narratione hominis, tanquam in unius corporis colore, apparentia significant lepram, tanquam veris falsisque colorum locis, humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut si fieri potest longius remoti magno clamore Christum interpellent, sicut de leprosis legitur, quia steterunt a longe et levaverunt vocem . Se
Abbreviated transcription (Latin):
uicesimo lapide ilixta quem fons ad radicem montis
ebulliens ab eadem quagignitur sorb&ur. humo:
apłorum actareferunt in huius uiculi fontẽ eunũ¬
chum aphx lippo fuisre baptizatum : Namẽ & alia
b&htur intribuiuda ille passus distans abhelio tropoli:
etait eunuchus eeceagua quis prohibetore baptita¬
ri : iussit grane curruo. et descenderunt uterq
inaguaor phslippus et eunchus. & baptitauit eũ:
Omira doctoris uirtus erat in ueyculo. Eunuchus
sacraslitteras legebat : sed de quo leger& ignorabat :
Sedtamen eum quem in libro nesciens legebat pura
mente scire cupiebat. Venit phelippus phyloso¬
phus oftendit ei ihm qui clausus latebat in litter &
& scđm aliam traditionem Dixit phylippus eunucho
sicredis ex toto cord&uo saluus eris: &respondit eu¬
& de inceps p̃dicator &gentissuȩ apłr effestus ẽ ¬

Expanded text:
vigesimo lapide. Juxta quem fons ad radivigesimo lapide. Juxta quem fons ad radiebulliens ab eadem qua gignitur sorbetur humo. Apostolorum Acta referunt in hujus viculi fonte eunuchum a Philippo fuisse baptizatum. Nam est Helia Bethtur in tribu Juda mille passus distans ab Heliotripoli. Et ait eunuchus: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Et jussit stare currum; et descenderunt uterque in aquam Philippus et eunuchus, et baptizavit eum. O mira doctoris virtus! Erat in vehiculo eunuchus, sacras litsed tamen eum quem in libro nesciens legebat, pia mente scire cupiebat. Venit Philippus philosophus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. Et secundum aliam traditionem, dixit Philippus eunucho: Si credis ex toto corde, salvus eris. Et respondit euet deinceps praedicator, et gentis suae apostolus e
Abbreviated transcription (Latin):
quis ennar rabuit⁊ qđ dupliciter intelligitur. dut
enim dediuinitate eĩ accipiendum ẽ. qͦđ in possi¬
bilesit diuine natiuitatis nosse misterii. Dequa ipse lo¬
quitur in ꝓuerbiis. Ante om̃s colles generauit me : Iux¬
ta illud qđ alibi legimus. Quis cogouit sensum dñi.
aut consiliarius eĩ suit idẽ nullus. Autde partu uir¬
ginis qđ difficulter possit exponi. Deniq: cum mariȩ
dicer&ur ab angelo. concipies & paries silium Illa
respondit. Vnde mihi hoc quia uirum non cognoui.
tum natiuitatis huius sacramenta dicantur: cuius
narrator rarissimus ẽ: Apperiens auteo p̃hs lip¬
pus õs siuior. et incipiens ab scruptura ista euance¬
dir: pulcherq: ẽ sensus ẽ fensti qđ os lampadis suum
aperir& os dum obscura ꝓph&iȩ inscientiȩ lucẽ p̃fer¬
r& : quamuis & iuxta historiam possit ista circũ lo¬
cutio designare: aliquanto longiorem futurum tunc
soro uicus in tribu iuda euntib: abihelia chebron

Expanded text:
quis enarrabit? Quod dupliciter intelligitur, aut quis enarrabit? Quod dupliciter intelligitur, aut enim de divinitate ejus accipiendum est, quod impossibile sit divinae nativitatis nosse mysteria. De qua ipse loquitur in Proverbiis: Ante omnes colles generavit me . Juxta illud quod alibi legimus: Quis cognovit sensum Domini, aut consiliarius ejus fuit , id est, nullus, aut de partu virginis quod difficulter possit exponi, denique cum Mariae diceretur ab angelo: Concipies et paries filium, illa respondit: Unde mihi hoc, quia virum non cognovi, tum nativitatis hujus sacramenta dicantur, cujus narrator rarissimus est. Aperiens autem Philippus os suum et incipiens ab Scriptura ista, edis, pulcherque est sensus, quod os lampadis suum aperirret. Quamvis et juxta historiam possit ista circumlocutio designare aliquanto longiorem futurum tunc soro vicus in tribu Juda, euntibus ab Eliae Chebron in
Abbreviated transcription (Latin):
cum passus est uoluntate ut destruer& eum qui habe¬
bat mortis imperium humilians seusq: ad mortem¬
mortem autem crucis. Hic agnus ẽ in cuius t xpo
immolabatur agnus cuius eruor litus in postib & ter¬
minatorem fu gabat aegepti : qui non solum sanguine
suo nas sedemit : sed & lanis operuit ut algentes infide¬
litatesua ueste cale facer&. Qaudi remus apłm lo¬
quentem nob̵: quot quot inxp̃o baptizati estis xp̃mindu¬
Deangustia & deiuiditio sublatus est: siue ut septuagin¬
ta transtuler̃. In humilitate iudicium ẽi sublatũ ẽ¬
Illud significat qđ d& ribulatione atq iuditio al patrẽ
iustor ascender&: siue qđ iud& omnium iudicii non
reperit ueritatem: sed absque ulla culpa seditione
udaeorum &pilati uocȩ dampnatus sit: ut ad mir&ur
ꝓph&a qđ omnium dr̃ setradiderit passioni dequo
paulus loquitur. Sienim credidissent : numquã dñm
glorie crucifixissent: Sequitur Conerationẽ illius

Expanded text:
 passus est voluntate ut destrueret eum qui habe passus est voluntate ut destrueret eum qui habebat mortis imperium, humilians se usque ad mortem, et mortem crucis. Hic agnus est in cujus typo immolabatur agnus, cujus cruor litus in postibus exterminatorem fugabat Aegypti, qui non solum sanguine suo nos redemit, sed et lanis operuit ut algentes in fidelitate sua veste calefaceret, et audiremus Apostolum loquentem nobis: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induDe angustia et de judicio sublatus est, sive ut Septuaginta transtulerunt: In humilitate judicium ejus sublatuillud significat quod de tribulatione atque judicio ad Patrem victor ascenderit, sive quod judex omnium judicii non reperit veritatemi, sed absque ulla culpa seditione Judaeorum et Pilati voce damnatus sit, ut admiretur propheta quod omnium Deus se tradiderit passioni; de quo Paulus loquitgloriae crucifixissent . Sequitur: Generationem illius
Abbreviated transcription (Latin):
menta dicantur : Cuius narrator rarissimus ẽ:
eõi tolletur deterra uita eius. ut uegua quam at̃na
sed incaelo uiuenet: Hoctestimonium cum ialtib
apłorum regine candacis eunuchus reda ueher&ur &
legens non intelleger& inter p̃tante phy lippo suꝑ passio¬
ne & nomine saluatoris intellexit & statim baptizatus
in agni sanguine quem legebat uirmeruit appellari.
& apłs genti a & hyopum missus ẽ : quiigitur oblatus ẽ
pilato quia ipse uoluit & non res pondit ut patibulum
sionem ductus est & quasi agnus coram tandente om¬
mutuit & enim pascha nr̃m immo latus ẽ xp̃s. Quem
io hannes baptista monstrabat dicens. Ecce agnurdĩ
ecce qui collit peccatamundi. Qui & in apo calipsi iohan¬
nis euangelistȩ agnus occisus sepe monstratur: quide
se ipso loquitur inhieremia. Ego autem sic̃ agnus in¬
nocens & ductus ad uistiman nesciebam : Cum enim
nes cir& peccatum ꝓ nobis peccatum factus ẽ. & sicut
agnus cumducitur aduictimam non repugnat. sic ille¬

Expanded text:
or rarissimu est. Quomodo tolletur a terra vita ejus? ut nequaquam in terra, sed in coelo viveret. Hoc testimonium, cum in Actibus apostolorum reginae Candacis eunuchus rheda veheretur, et legens non intelligeret, interpretante Philippo super passione et nomine Salvatoris intellexit, et statim baptizatus in agni sanguine quem legebat, vir meruit appellari et Apostolus genti Aethiopum missus est Qui igitur oblatus est Pilato quia ipse voluit, et non respondit ut patibulum sionem luctus est, et quasi agnus coram tondente obmutuit; etenim pascha nostrum immolatue agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Qui et in Apocalypsi Joannis evangelistae agnus occisus saepe monstratur, quod de se ipso loquitur in Jeremia: Ego autem sicut agnus innocens et ductus ad victimam nesciebam. Cum enim nesciret peccatum, pro nobis peccatum factus est, et sicut agnus cum ducitur ad victimam non repugnat, sic ille
Abbreviated transcription (Latin):
rocauitq phx lippum ut ascende ut et sedenet secuoi :¬
Locus auteor Scraptunȩ hic erat quaonleq ebat:
Incorde sp̃s phx lippo loquebatur: sp̃ui enimdĩ quasi quȩ¬
dam nobis uerba facere ẽ occultani &quȩ agenda sunt
intimare: taon quaoi ouis adoccis ioneo ductus egt.
Cicut ouis cum ducitur ad uistimam non repugnat: sic
ille ꝓpria passus ẽ uoluntate: uł altiori intellestu sicut
agnur in pascha immolari soleliat. sic pascha nr̃m
immolatus ẽxp̃s: et sicut aqnus coramtandente
Se siueuoce: Non solum sanguine redemit sed &
lanis operuit. ut algentes infidelitate : sua ueste cale¬
facer& & audiremus a pbm nab̵ loquentem  quot¬
quot in xp̃o baptizatiestis xp̃m indiuistis: Sicnor ape¬
ruit osguum. Qumin passione sua pilato & pontisi¬
cibus pauca herodi nulla respondere uolebat : et iu huon¬
litate iudiciuo eius sublatuorest. Quia iud&om¬
nium iudicii non repperit ueritatem sed absq: ulla cul

Expanded text:
Rogavitque Philippum ut ascenderet et sederet secum. Locus autem Scripturae hic erat quem legebat. In corde Spiritus Philippo loquebatur. Spiritui enim Domini quasi quaedam nobis verba facere est occulta vi et quae agenda sunt intimare. Tanquam ovis ad occisionem ductus est. Sicut ovis, cum ducitur ad victimam, non repugnat, sic ille propria passus est voluntate; vel altiori intellectu sicut agnus in pascha immolari solebat, sic pascha nostrum immolatus est Christus. Et sicut agnus coram tondente se sine voce. Non solum nos sanguine redemit, sed et lanis operuit, ut algentes in fidelitate sua veste calefaceret, et audiremus Apostolum nobis loquentem. Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis. Sic non aperuit os suum, cum in passione sua Pilato et pontificibus pauca, Herodi nulla respondere volebat. In humilitate judicium ejus sublatum est. Quia judex omnium judicii reper
Abbreviated transcription (Latin):
adfiliorũ d potest consortũ ꝑuenre Quia sinc ipa nec in haqtła quis¬
quã iustifsconens on sequitur grãm. necin fituro iitã possidebit aet nã
fidem catholita. Maximȩ ppłi p̃dicatorer ꝓpĩani &ec clesurum
dĩ ductores. u tpossiut ueritati conradicentib resistre & catholea
amantib: pacem prodesse. Quomodo dor& quis qđ non didicit Tielaa¬
N ec erubes cat nesciens disuere qđ ignorat ⁊ cercienr tardus sit docere
qđ nouit. Sciat uterq se suo dño accepte pȩcume rationẽ reddliturũ
T uncdesiderabilẽ fdedis seruur audi& uocemdñ dicentis Eugȩ serue

Expanded text:
enire; quia sine ipsa nec in hoc saeculo quisquam justificationis consequitur gratiam, nec in futuro vitam possidebit aeternamfidem catholicam, maxime populi praedicatores Christiani, et ecclesiarum Dei doctores, ut possint veritati contradicentibus resistere, et catholicam amantibus pacem prodesse. Quomodo docebit quis quod non didicit? Veln erubescat nesciens discere quod ignorat, nec sciens tardus sit docered novit. Sciat uterque se suo Domino acceptae pecuniae rationem redditurum. Tunc desiderabilem fidelis servus audiet vocem Domini dicentis: Euge serve
Abbreviated transcription (Latin):
b& ꝑsona qđ ad aliã scđm relationis regulam non referatur:
me refertur. Ea uero nomina quae substantiã uł potentiã uel
essentiã dĩ significant uł quic quid ꝓpriȩ ad sediciturds̃. Omnibus
nature nom̃ qđ sic patri conuenire possit. Vt autfilio out spũi
bilis ẽ sc̃ã trinitas in ꝑsonis sensu intellegenda. quã uisinuoce se
parabilia habeat nomina quia pluralem numeriut̃ in nature
nominib: nullatenus recipit. In hoc ostenditur ꝑsonas nom posse
diuidi in scã trinitate quia cuius lib& ꝑsone nom̃ sẽꝑ ad altera
respictipsanã. Sipatrẽ dicis filiũ ostondis. Sifiliũ nominas pagẽ
&erctatus misteriis sũme trinitatis. uotis agat apuddm̃ ut intelle

Expanded text:
sonam secundum relationis regulam non referatur; me refertur. Ea vero nomina quae substantiam vel potentiam vel essentiam tuam significant, vel quidquid proprie dicitur Deus, omnibus quod sic Patri convenire possit, ut aut Filio aut Spiritui bilis est sancta Trinitas in personis sensu intelligenda, quamvis in voce separabilia  Al., inseparabilia habeat nomina, quia pluralem numerum in naturae nominibus nullatenus recipit. In hoc ostenditur personas non posse dividi in sancta Trinitate, quia cuiuslibet persone nomen semper ad alteram respicit personam. Si Patrem dicis, Filium ostendis; si Filium nominas, Patrem exercitatus est mysteriis summae Trinitatis, votis agat apud Deum ut intell
Abbreviated transcription (Latin):
decurhomo Siqueris de abrahamcurpat̃ sitrelatiue respond&
quia silium hab& isaao Siqueris deisaac cursit silius relatiue res¬
pondecur quia patrẽ hali & abraham. Om̃s uero relatio ad aliud
aliquid refertur & hec regula relationis in ꝑsonis scaẽ trinitatis
intellegenda ẽ. Siergo interrogatus fueris dedõ. Curdicat᷑ pat̃
relatiue respondo quia filiũ hab&. Ita &iã & defilio Relatiue sey¬
ponde Ideo ẽẽ filiũ quia hab& patrẽ. Siergodictum dedõ tibi sue¬
rit quomoda pater hocest qđ filius aut silius hocẽ qđ pat̃ Res¬
ponde scđm substantiã hoc ẽ filius qđ pat̃ & pat̃ qđ filius quia
unus ẽ dr̃ & una substantia pat̃ & filius Ad seenĩ ds̃ substanti alit̃
dicitur ad patrẽ filius uł filius ad patrẽ relatiue dicitur. Iuxte

Expanded text:
detur, homo. Si quaeris de Abraham, cur pater sit, relative respondetur, detur, homo. Si quaeris de Abraham, cur pater sit, relative respondetur, quia filium habet Isaac. Si quaeris de Isaac, cur sit filius, relative 710 respondetur, quia patrem habet Abraham. Omnis vero relatio ad aliud aliquid refertur. Et haec regula relationis in personis sanctae Trinitatis intelligenda est. Si ergo interrogatus fueris de Deo, cur dicatur Pater, relative responde, quia Filium habet. Ita etiam et de Filio relative responde, ideo esse Filium quia habeat Patrem. Si ergo dictum de Deo tibi fuerit, quomodo Pater hoc est quod Filius, aut Filius hoc est quod Pater: responde, secundum substantiam hoc est Filius quod Pater; et Pater quod Filius, quia unus est Deus, et una substantia Pater et Filius. Ad se enim Deus substantialiter dicitur: Pater ad Filium, vel Filius ad Patrem relative dicitur. Juxta
Abbreviated transcription (Latin):
mendelumine. Sedfilius dr̃ dedõ & lum̃ delumine ambo tam̃
dicuntur qđ siita ẽ hoc solũ deeis dici non potest quia ñsimul
ambo uerbũ sed solus filius Nec imago deimagine qui a ñ simul
amba imago sedsolus filius imago Netfilius defilio qui ñ simulam¬
bo filius. Nec pat̃ depate quia non simul ambo pat̃ &ideo qđ
euuangelista ait & uerbum erat apuq đm̃. Multũ ẽ utsic intelle¬
genitor illud qđ genuit & qđ ipse in euuangelio ait Ego & pater
unũ sumus . Vnũ sumus enĩ idẽ qđ ille hoo &ego scđm essentiã¬
p̃ scđm relatiuũ qđ dicimus lum̃ de lumine Ñ duo lumina
intellegenda sunt uel separatio luminis sed ita in tellegendum ẽ
qđ filius effulgentia &na. huminis ẽ a&mi. Sic̃ imago sempit᷑̃nȩ
nendumsit quia dedõ suos tantia hiter uel
quid relatiue dicatur: u¬
xempligratia siqueris quid sit habraham uxta substantiã respon¬

Expanded text:
men de lumine, sed Filius Deus de Deo, et lumen de lumine. Ambo tamemen de lumine, sed Filius Deus de Deo, et lumen de lumine. Ambo tamedicuntur. Quod si ita est, hoc solum de eis dici non potest: ilambo Verbum, sed solus Filius; nec imago de imagine, quia non simul ambo imago, sed solus Filius imago; nec Filius de Filio, quia non simul ambo Filius; nec Pater de Patre, quia non simul ambo Pater et ideo quod Evangelista ait: Et verbum erat apud Deum; multum est, ut sic intelligenitor illud quod genuit; et quod ipse in Evangelio ait: Ego et Pater unum sumus . Unum sumus, ait, id est, quod ille, hoc e Al., relationem. Quod dicimus lumen de lumine, non duo lumina intelligenda sunt, vel separatio luminis; sed ita intelligendum est, quod Filius effulgentia aeterna luminis est aeterni, sicut imago sempiternae nendum sit, quid de Deo substantialiter vel quid relative dicatur. Exempli gratia, si quaeris quid sit Abraham juxta substantiam, respon
Abbreviated transcription (Latin):
tentia & quicquid adse substantialito dicitur. Nita in relatiuis
uacabulis intellegendum ẽ uł dicendum quia dici ñ potest pater
uocabula ad aliã ꝓculdubio ꝑsonã referridebent
gd depatue et pilio secunduor suꝑs tantiam
uel cecunduo rehationem dici deseat:
Iuic quid ergo ad sedicuntur pt̃ & filius ñ dicitur alter
sine altero idẽ quic quid dicuntur qđ suibstantia erꝵ istondi ambo
simuldicuntur Sihac itas̃ iamergo necpat̃ ẽ ds̃ sinefilit pec fli¬
us ẽ ds̃ sinopatre. Idẽ ñ itadicitur patdr̃ qua si filius non sit dr̃
Nec silius itadictur dr̃ quasipat̃ non sit dr̃ sed ambosimulds̃ &iã
& unus ds̃ quocir caquid quid scđm substantiã uł a&̃ nitatẽ de eis
dici potest ambosimular̃ quã uisdefilio dicatur ds̃ dedõ. Luim̃ delu¬
mine ambosimulds̃ ambosimullum̃: Sed non pat̃ ds̃ dedõ Neclu¬

Expanded text:
tentia, et quidquid ad se substantialiter dicitur. Non ita in relativis tentia, et quidquid ad se substantialiter dicitur. Non ita in relativis vocabulis intelligendum est vel dicendum; quia dici non potest, Pater ed haec relativa vocabula ad aliam procul dubio personam referri debentd de Patre et Filio secundum substantiam, vel secundum relationem dici debeat? Quidquid ergo ad se dicuntur Pater et Filius, non dicitur alter sine altero, id est, quidquid dicuntur quod substantiam eorum ostendat, ambo simul dicuntur. Si haec ita sunt, jam ergo nec Pater est Deus sine Filio, nec Filius Deus sine Patre, id est, non ita dicitur Pater Deus, quasi Filius non sit Deus; nec Filius ita dicitur Deus, quasi Pater non sit Deus; sed ambo simul Deus, etiam et unus Deus. Quocirca quidquid secundum substantiam, vel aeternitatem de eis dici potest, ambo simul sunt; quamvis de Filio dicatur Deus de Deo, lumen de lumine, ambo simul Deus, ambo simul lumen: sed non Pater Deus de Deo, nec lu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ et pibiũ sednoꝵ eo modo quoiter se pater etpilius:
quodã modo relatiue dicitur quia patris & filii sps̃ ẽ Sedipsa
relatio sps sci ñ itareciproca ratione conuerti poterit Sicut
patrẽ spr̃ sci nefilius ñ intellegatur sps̃ sc̃ Itẽ dicimus spm̃ scm̃¬
Dicitur & idẽ sp̃s donũ dĩ quia dr̃ donator donisuiẽ In quib nomi¬
nib: circũ ferri potest uicissim relationis regulam ut sidicamus do
nator doni & donũ donatoris quia in his uocabulis potuit in ue¬
niri usitata huic categoriȩ quedicitur adaliquid circũ latio
÷effalilis quaedam patris siluq cõmunio ẽ & ideo fortasse sic
appellatur quia patri & filio potest eadem appellatio conueni¬
ri Nã hoc ipse ꝓbrie dicitur qđ illi cõmuniter dicuntur quia
nominib: iunltis quaes eparatim utriusq ꝑsone conueniunt utri¬
usq: cõmunio ꝓpriȩ signific&ur uocatur sps̃ scr quiẽ tertia in
Eternus. om̃pr Ipsesibi unitas ditatis Magnitudo bonitas omnipo¬

Expanded text:
e Pater et Filius quodammodo relative dicitur, quia Patris et Filii Spiritus est: sed ipsa relatio Spiritus sancti non ita reciprocatione converti poterit, sicutPatrem Spiritus sancti, ne Filius ejus intelligatur Spiritus sancDicitur et idem Spiritus donum Dei, quia Deus donator doni sui est. In quibus nominibus circumferri potest vicissim relationis regula, ut nator doni et donum donatoris. Quia in his vocabulis potuit inveniri usitata huic categoriae, quae dicitur, ad aliquid, circumlatio.effabilis quaedam Patris Filiique communio est. Et ideo fortasse sic appellatur, quia Patri et Filio potest eadem appellatio convenire; nam hoc ipse proprie dicitur, quod illi communiter dicuntur, quianominibus junctis, quae separatim utrique personae conveniunt, utriusque communio proprie significetur, vocatur Spiritus san magnus, aeternus, omnipotens. Ipse sibi unitas, deitas, magnitudo, bonitas, omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
bilis igitur nature unitas ñ potest separabiles habere ꝑ sonas. haec
uero sũme trinitatis adq: indiuiduȩ unitatis nature quae sola
est ubiq tota sic̃ ubiq inseparabilem hab& unitatẽ naturȩ uel
operis Sic separationẽ ñ potest recipere ꝑsonarũ Nominantur
quidẽ ille ꝑsonȩ aliquando singulȩ Sedita se uoluit ipsadõ trini

Expanded text:
bilis igitur naturae unitas non potest separabiles habere personas. Haec vero summae Trinitatis atque individuae unitatis natura, quae sola est ubique tota, sicut ubique inseparabilem habet unitatem naturae vel operis, sic separationem non potest recipere personarum. Nominantur quidem illae personae aliquando singulae; sed ita se voluit
Abbreviated transcription (Latin):
moquids̃ & ds̃ qui homo quia talis erat illasus ceptio quȩ dm̃ homi¬
nem facer& & hominẽ dm̃. Nec ullaẽ in hacduarũ caniunctione
naturarũ idẽ diuinitatis adq: humanitatis ꝑsonalis separatio
Ergo quia strmadĩ accepit firma serui. u trũq ds̃ & utrũq homo:
Sedutrũq ds̃ ꝓpt̃ accipientem dm̃. Utrũq aũt ẽ homo ꝓpt̃ accep¬
tũ hominem. Nec tam̃ illa sus coptione alterũ eoꝵ in alterũ con
uersũ adq mutatum ẽ. Nec diuinitas quippe increaturã mu¬
tataẽ . ut desister& ẽẽ diuinitas nec creatura in diuinitatẽ ut de¬
Aluis qui in iuruis fatigatus ẽ. Sed unur adq: idem in formadĩ con¬
substantialis patri. Infirma serui consubstantialis matri. anima

Expanded text:
mo, qui Deus, et Deus, qui homo: quia talis erat illa susceptio, quae Deum homimo, qui Deus, et Deus, qui homo: quia talis erat illa susceptio, quae Deum hominem faceret, et hominem Deum; nec ulla est in hac duarum conjunctione naturarum, id est, divinitatis atque humanitatis, personalis separatio. Ergo quia forma Dei accepit formam servi, utrumque Deus, et utrumque homo; sed utrumque Deus propter accipientem Deum, utrumque autem homo propter acceptum hominem. Non tamen illa susceptiversum atque mutatum est, nec divinitas quippe in creaturam mutata est ut desisteret esse divinitas, nec creatura in divinitatem ut dealius qui injuriis fatigatus est; sed unus atque idem in forma Dei consubstantialis Patri, in forma servi consubstantialis matri, anima
Abbreviated transcription (Latin):
nterhas scilic& creaturarũ mirabilẽ & spatiasam uari&atẽ & qua
pulcherrima uniuersitas frimatarũ constatrorũ. Dequadicit᷑
&erant om̃a ualdebona Bana uero quia ab ono conditas crea¬
tore. Sed nonsicbona sic̃ creator qui solus ẽ sumũ & in cõmutabile
bunum Homosalus adimaginẽ & simili tudinẽ canditoris creatus
titutus Vniusq tantũ modo frustus epulis ꝓhibitus quatenus tam
facilis mandati abseruatione mandati celestem merer&urbea¬
titudinẽ. Sed inuidia ruentis angolis debeatitudine sua huius
mandati trans gressus effestus ẽ. Atq: in huius &ilit sic̃ cõmina¬
tus ẽ ei creator ȩrũ nosã deiectus ẽ miseriã & pȩnali martis
conditione multatus sed mitissimus creator nolens fusturã ima¬
ginissuȩ & nalit̃ perire. Misit filiũ suũ unigenitum dm̃ ꝑquẽ crea¬
uit hominẽ ut ꝑ eundẽ redimer&ur ꝑquẽ creatus ẽ qui carnẽ &x
uirgine ad sumens Itahumane nature adunatus ẽ. Vtidẽ e&x ho¬

Expanded text:
rum scilicet creaturarum mirabilem et speciosam varietatem, ex qua pulcherrima universitas formatarum constat rerum, de qua dicitur: Et erant omnia valde bona . Bona vero, quia a bono condita sunt creatore, sed non sic bona sicut creator, qui solus est summum et incommutabile bonum: homo solus ad imaginem et similitudinem conditoris creatus titutus, uniusque tantummodo fructus epulis prohibitus, quatenus tam facilis observatione mandati, coelestem mereretur beatitudinem: sed invidia ruentis angeli de beatitudine sua, hujus mandati transgressor effectus est, atque in hujus exsilii, sicut comminatus est ei creator, aerumnosam dejectus est miseriam, et poenali mortis conditione mulctatus . Sed mitissimus creator, nolens facturam imaginis suae aeternaliter perire, misit Filium suum unigenitum Deum, per quem creavit hominem, ut per eumdem redimeretur, per quem creatus est. Qui carnem ex virgine assumens, ita humanae naturae adunatus est, ut idem esset ho
Abbreviated transcription (Latin):
una eẽ ꝑsona Ñ dicer&ur adimaginẽ nram sed ad imaginẽ meã
N ec doxissa faciamus sed faciam. Siuero in illis trib ꝑsonis tresessent
intellegende uł credende substantiȩ Ñ dice r&ur adimaginẽ nrãm
Vtuna scẽ trinitatis essentialiter diuinitar intimetur. hanc quoq
trinitatẽ ꝑsonarũ atq unitatẽ nature. ꝓph&a isaias reuelatam
sibi ñ tacuit. cũ sedicit seraphsm uidisse clamantia. Sc̃s sẽr sq̃¬
qđ dicitur tertio Sc̃r̃ ꝑsonarũ trinitatẽ . In eo uero qđ semeldicit᷑
dñs dr̃ saba hot. diuine nature cognoscimus unitatem:

Expanded text:
una esset persona, non diceretur, ad imaginem nostram, sed, ad imaginem meam; nec dixisset faciamus, sed, faciam. Si vero in illis tribus personis tres essent intelligendae vel credendae substantiae, non diceretur, ad imaginem nostram, ut una sanctae Trinitatis essentialiter divinitas intimetur. Hanc quoque Trinitatem 708 personarum, atque unitatem naturae, propheta Isaias revelatam sibi non tacuit, cum se dicit Seraphim vidisse clamantia: Sanctus, Squod dicitur tertio, Sanctus, personarum Trinitatem; in eo vero, quod semel dicitur, Dominus Deus Sabaoth, divinae n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuasione uł subrep̃tione insertum ut manicheus nihil corpo¬
reum ut meliton & tertulianus. Nihil corporaliter efsigiatum
nis uisibile ut fortunatus. nilul morib uł uoluntate diuersũ
ut marchion. nuhil & trinitatis essentia adereatururũ naturã
deductum ut plato & tertullianus. nihil afficio singulare nec al¬
teri cõmuni cabile ut origonis. nihil consusum ut sabollius sto
hamo usyompatri & filio sp̃r scs homo usyon dõ & homini unus

Expanded text:
rsuasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus: nihil corporsuasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus: nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus: nihil corporaliter effigiatum,ris visibile, ut Fortunatus: nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion: nihil Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus: nihil officio singulare, nec alteri comhomousios Patri et Filio Spiritus sanctus, homousios Deo et homini unus
Abbreviated transcription (Latin):
tantiaȩ facit. Natus ẽ ergo difilius & homine non ꝑhominem
iđt non & uirili coitu sic̃ hibiondicit sed & uirgine. carnẽ
uirginẽ corpusq trahens & non decaelo secum afferens sicut
carne sic̃ ualentinus Neq potatiue imaginatũ sed corpus
uerũ. Nontam̃ carnẽ & carne sic̃ martianus Seduerus ds̃
ex diuinitate & uenus homo & carne unus filius . In diuinita¬
te uerbum patris & dr̃ in baminẽ anima & caro anima non
alsq sensu &ratione ut ppollinaris Neq caro absq anma
ut eo nomius sed anima cũratione sia &corpuscũ stnsib fus ꝑ
quo sensus ueros inpassione & ante passicnem carnis suȩ dolores
natus ẽ : Nihil creatum aut seruiens intrinitate credendũ. ut uult
dionisius fons arrii nihilin aequale ut ednomius nihilgratia¬
in aequaler ut euticius nihil alterius posterius ue aut minus ut
arrius nihil & traneũ autassiciale alteri ut macedonius nihil

Expanded text:
et abolitionem substantiae facit. Natus est ergo Dei Filius ex homine non per hominem, et abolitionem substantiae facit. Natus est ergo Dei Filius ex homine non per hominem, id est non ex viri coitu, sicut Hebion dicit, sed ex Virgine. carnem ex Virginis corpore trahens, et non de coelo secum afferens, sicut  sed corpus verum. Non tantum carnem ex carne, sicut Marcianus, sed verus Deus ex divinitate et verus homo ex carne, unus Filius; in divinitate Verbum Patris et Deus, in homine anima et caro. Anima non absque sensu et ratione, ut Apollinaris, neque caro absque anima, ut Eunomius; sed anima cum ratione sua, et corpus cum sensibus suis, per quos sensus veros in passione et ante passionem suae carnis dolores natus est. Nihil creatum aut serviens in Trinitate credendum, ut vult Dionysius fons Arii: nihil inaequale, ut Eunomius: nihil gratia aequale, ut vult Ethius: nihil anterius posteriusve, aut minus, ut Arius: nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius: nihil
Abbreviated transcription (Latin):
acernus non consusa in una ꝑsona trinitas. ut sabellius dicit
N eq separata aut diuersa innatura diuinitas ut arrius blas¬
phemat sed alter in ꝑsona pat̃. alterin ꝑsona filius alter in ꝑ¬
sona sp̃r scs unus tam̃ natura in sca trinitate dr̃pat̃ & filius
ut quierat indiuinitate dĩfilius ipsefier& in homine hominis
filius nefilii nom̃ ad alterũ transir& quinonerat natiuitate¬
dĩ filius dĩ ergo filius hominis factus ẽ filius natus scđm ueri¬
tatẽ nature & dõ dĩfilius & scđm ueritatẽ naturae & homine
hominis silius ut ueritas genit non ad obtione non appella¬
tione sed in utraq: natiuitate fili i ncm̃ nascendo hab&e. & ede
uerus dr̃ & uerus homo unus filius : Nonergo duos xpos neque
dicimus manentem induab: substantus sicut naturae ueritas
contulit. Aon confusis naturis neqi inmixtis sic̃ diumotiani
uolunt. sed soci&ate uni tis : dr̃ aut ergo hominẽ ad sũpsit.
ne ut nec ds̃ mutar&ur inhumanã substantiã ad summendo¬

Expanded text:
aeternus. Non confusa in una persona Trinitas, ut Sabellius dicit; neque separata aut divisa in natura Divinitas, ut Arius blasphemat; sed alter in persona Pater, alter in persona Filius, alter in persona Spiritus sanctus. Unus natura in sancta Trinitate Deus pater, et Filiusut qui erat in divinitate Dei Filius, ipse fieret in homine hominis Filius, ne Filii nomen ad alterum nomen transiret, qui non erat nativitate Filius Dei. Dei ergo Filius hominis factus est filius, natus secundum veritatem naturae ex Deo Dei Filius, et secundum veritatem naturae ex homine hominis Filius: ut veritas geniti non adoptione, non appellatione, sed in utraque nativitate filii nomen nascendo haberet, et esset verus Deus et verus homo unus filius. Non ergo duos Christos, neque ea et unigenitum dicimus, manentem in duabus substantiis, sicut ei naturae veritas contulit, 3 non confusis naturis, neque immixtis, sicut Timothiani volunt, sed societate unitis. Deus ergo hominem assumpsit, ne: ut nec Deus mutar
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunionẽ ꝑcipere nec laudo nec uitupero omnib tam̃ dominicis
dieb cõmuni candũ &ortor. En ̃mens in affestum peccandi non sit
quã purificari. & ideo quacmius quis peccato mordeatur peccandi dece¬
tero non habeat uolun tatem & cõmunicaturus satis faciat lacrimꝓs &

Expanded text:
communionem percipere, nec laudo, nec vitupero. Omnibus tamen diebus Dominicis communicandum hortor, si tamen mens in affectu peccandi non sit. quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi de caetero non habeat voluntatem, et communicaturus satisfaciat lacrymis et
Abbreviated transcription (Latin):
moda non ẽ her&i cusnisi contentione her&icufiati: Susficit enĩ
iȩcłe lege earnis resurrectionẽ c̃redere sutura demorte łpos mortẽ :¬
Quod aũt dicimus in simbolo in aduentũ dñi uiuor ac mortuos
iudicandos non iustos iac peccatores iudicaresic̃diodorus
significari putat: sediuuos eos qui in carne in ueniendis̃ dicit
quiadhuo morituri creduntur uł inmutandi sic̃ alii uolunt

Expanded text:
modo, non est haereticus, nisi contentione haereticus fiat. Sufficit enim modo, non est haereticus, nisi contentione haereticus fiat. Sufficit enim in Ecclesiae lege, carnis resurrectionem credere futuram de morte. Quod autem dicimus in symbolo, in adventu Domini vivos ac mortuos judicandos, non justos et peccatores judicare, sicut Diodorus significare putat; vivos eos, qui in carne inveniendi sunt, dicit, qui adhuc morituri creduntur, vel immutandi, sicut alii volunt,
Abbreviated transcription (Latin):
filius manens dr̃ in ligiiin esuo ingła patris desiderabilis uiden¬
creatura non homo p̃ tdm̃ uił xprdõ sic̃ nestorius blasphemat sed
sed una & aseme. non prima iustoꝵ & scđa peccatoꝵ ut fabula som¬
niade sed una omniũ : & siid resurgere dicitur qđ cadit Caroergo
nr̃a inueritate resurgadi sic̃ in ueritate cadit & non scđm origenẽ
inmutatio corpoꝵ erit. iđt aliud nouũ corpus ꝑcarne sed eadem
resurrectio: si omniũ erit : ergo om̃s moriuttur ut mors inadam
dño qđ deeo specialiter dicitur non dabis scmtuũ uidere cocrup¬
tione: hanc  ractionẽ maxima patrũ turba tradente susci
pimus uerũ quia s̃ & alii aeque catholici & eruditi uiri qui ere¬
dunt anima in corpore manente in mutandos ad corruptionẽ
& in mortalitatẽ eos qui in aduentũ dñi uiui inueniendis unt :¬
& hoc eis reputari ꝓresurrectione &moatuis. qđ mortalitatem
inmutatione deponant non morte. quo lib& quis ad quies cat

Expanded text:
Filius manens Deus in homine suo. In gloria Patris desiderabilis videcrsed una et semel, non prima justorum, et secunda peccatorum, ut fabula somniatur: sed una omnium: et si id resurgere dicitur, quod cadit: caro ergo nostra in veritate resurgit, sicut in veritate cadit: et non secundum Origenem immutatio corporum erit, id est, aliud novum corpus pro carne: sed eadem resurrectio. Si omnium Domino, quod de eo specialiter dicitur: Non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Hanc rationem maxima Patrum pimus. Verum quia sunt et alii aeque catholici et eruditi viri, qui credunt anima in corpore manente immutandos ad incorruptionem et immortalitatem eos, qui in adventu Domini vivi inveniendi sunt, et hoc eis reputari pro resurrectione ex mortuis, quod mortalitatem immutatione deponant, non morte: quolibet quis acquiescat
Abbreviated transcription (Latin):
scłi: Isteenim numerus. hanc temporalem terrenã
sepulti suerimus cum xp̃o ꝑbaptismum in morte:
quasi rubrimaris calle transito mecess arium in
hac solitudine dñi habemus ducatum. quinos acglesr¬
tia regna ꝑducat & imaginis suȩ denario remune¬
rans p̃sentia scĩ sp̃s quasi uera iubelei qui&bea¬
tisic&: uos autembaptitabionni sp̃u sc̃o nor
past onułtos hos dies. Nondum fuerant apłi
ut non nulli arbitrantur. seu qđ magis credibileẽ
bantis matxep̃i: neq: enuim ministerium baptizandi

Expanded text:
i. Iste enim numerus hanc temporalem terrenamqsepulti fuerimus cum Christo per baptismum in morte, quasi Rubri maris calle transito, necessarium in hac solitudine Domini habemus ducatum, qui nos ad coelestia regna perducat, et imaginis suae denario remunerans praesentia sancti Spiritus, quasi vera jubilei quiete beatificet. Vos autem baptizabimini Spiritu sancto non post multos hos dies. Nondum fuerant apostoli ut nonnulli arbitrantur, seu quod magis credibile est baptismo Christi. Neque enim ministerium baptizandi
Abbreviated transcription (Latin):
sequent̃ adnuntiat dicens &erit &tensio alarũ eĩ in plens
latitudinẽ terrȩ. Demm anuhel quẽ quia deuirgine natum
credimus patrẽ in psalmis dicentẽ audiamus. Nã cũ dixiss&
uox patris consecuta ẽ dicentis ad silium aute luciferũ genu¬
ite & quasi deuulua ori&ur tibi ros aduliscentiȩ tuae : Iura¬

Expanded text:
frequenter annuntiat, dicens: Et erit extensio alarum ejus, implens frequenter annuntiat, dicens: Et erit extensio alarum ejus, implens latitudinem terrae, o Emmanuel ; quem quia de virgine natum credimus, Patrem in Psalmis dicentem audiamus. Nam cum dixissetvox Patris consecuta est, dicentis ad Filium: Ante luciferum genui te, et quasi de vulva orietur tibi ros adolescenti
Abbreviated transcription (Latin):
uobis sigum infinuat qđ dã insignȩ miraculum uirginem
uidelic& parituram quod ꝓculdubio signum non e&̃ nisi
lum secundum carnom nasci de uirgine. Sequitur de eo
Puthirũ & nel cõmed& . butynum fructus est eccłȩ ueni¬
entis &circumcisione qua sibouis subiugo id est sublege
posite. Mel uõ : eccłȩ uenentes &gentibur. Cuius fructu
idestopere pascitur xp̃p. Sequitur & dicit & prius quam
cogoscat pueruocare patrem aut matrem Qđ enĩ dixit
Pnius quã cogioscat : idẽprius quã cogoscere faciat diuinitate
dm̃ habere se patrẽ & carnis sus ceptione uirginem matrem
Iuxta illud qđ insigne siscribitur. dicente dño ad habrahã. Nunc
cogoui qđ timer dñm idẽ nunc cognofcere feci. absit enim
apud dm̃ eẽ ignorantia ut tuno cagnoscer& qđ antenes cir&
Quante aũt potestatir &istat idem emmanuhel p̃dictus ꝓph&a

Expanded text:
vobis signum, insinuat quoddam insigne miraculum, virginem vobis signum, insinuat quoddam insigne miraculum, virginem videlicet parituram, quod procul dubio signum non esset, nilum secundum carnem nasci de virgine. 4. Sequitur de eo: Butyrum et mel comedet. Butyrum fructus est Ecclesiae venientis ex circumcisione, quasi bovis sub jugo, id est, sub lege positae; mel vero Ecclesiae venientis ex gentibus, 25 cuidei pascitur Christus. Sequitur, et dicit: Et priusquam cognoscat puer vocare patrem aut matrem. Quod enim dixit priusquam cognoscat, id est, priusquam cognoscere faciat divinitate Deum habere se patrem, et carnis susceptione virginem matrem, juxta illud quod in Genesi scribitur, dicente Domino ad Abraham: Nunc cognovi quod timeas Deum , id est, nunc cognoscere te feci. Absit enim apud Deum esse ignorantiam, ut tunc cognosceret quod ante nesciret. 5. Quantae autem potestatis existat idem Emmanuel, praedictus propheta