comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re Tam̃ qͥa audax audeo :
Venicẽ peolegente ui enĩ
me ipeliꝗ amorpatroni
Et qͥa adhucẽẽ eũ denuntia
digeritnuꝑꝰ sisulfus excino¬
menicis pauꝑ culur dũ m hor¬
tellũ suũ meri dieobdor:¬
misfal Nes cioqͥd neqqae
ꝑ.pessus ẽsomno exiliens com¬
tractis in uolicõ digitir cumag¬
nodolore : manus debilesele¬
uauit. Ipso qͦq: dolore p̃mente :
rursũ soluitur insoporẽ
Etuid& ꝑ uisũ. Et ecce uir
stabat ante eũ : nigros uestib
Coino aut̃ capite : qͥ conuersus⁊
etille : Et ceuenerabilis domi¬
nedũ parũꝑ obdormiui. Cũdo¬
lore exꝑ gescutus: opus manuũ
mearũꝑdidi : Et nescio qͥdsce¬
leris cõmisissẽ: Tunc uirille :
tã quã discipulis ̃s decaeco
nato qͥaneq ille peccauerat
neq: parentes eiusꝰ sed ut ma¬
nifest&ur opus dĩ millũ at
Debilitas tua. Tormentũ
indicat populi delinquentis
Uadeergo punc ꝑ uicos &
castella & ad ciuitatẽ usq
cineat : Etindiedominico :¬

Expanded text:
re. Tamen, quia audax audeo, re. Tamen, quia audax audeo, veniam peto legenti. Vi enim me inpellit amor patroni, et quia adhuc esse eum denuntiavi tigerit nuper. Sisulfus ex Cinomanicis pauperculus, dum in hortellum suum meridie obdormisset, nescio quid nequitiae perpessus, e somno exiliens, contractis in volam digitis, cum magno dolore manus debiles elevavit, ipso quoque dolore premente, rursum solvitur in soporem et videt per visum; et ecce vir stabat ante eum nigris vestibus, cano autem capite! Qui conversus: Et ille: 'Ecce, venerabilis domine, dum parumper obdormivi, cum dolore expergefactus, opus manuum mearum perdidi, et nescio, qleris commisissem. Tunc vir ille, tanquam discipulis Dominus de caeco nato, quia neque ille peccaverat, neque parentes ejus, sed ut manifestaretur opus Dei in illo , ait: Debilitas tua tormentum indicat populi delinquentis. Vade ergo nunc per vicos et castella, et ad civitatem usque suris abstineat, et in die Dominico
Abbreviated transcription (Latin):
ui febriũ inpulsus : decubũ
lectulo : Octaua qͦq diecũ
lã oculis cdocusis in hoc lacer&
ut spm̃ exolar& aͥtq omnis
familia ꝑ streper& mostẽ
condolens patroni uel fune¬
ris necessaria p̃partare
Venit inmentẽ prbo ut de
aqua becitipdcei more
defuneturo guttã in ferr&
Qua in lata ubi primũ õs
eius adtigit : mox oculostie¬
grotus cperuit: ab soluta&iã
lingua : rogat sibi adhuo ex¬
inđ ministrari: acceptoq
calice ut bibre. statĩ omnis
febris acufugit. Et sic admi¬
rante familia : scnus alectu¬
lo h qͦ laccebat erectus ẽ⁊
lis mea paaruitaspo¬
teriten arr arẽcũ
cd sumptus sc̃s dĩ demundo:
adhucp̃ dicactor habeatur
inmunda : Et cũ sep cloẽ
populis ostentare neq: tet :
iugiter sepatefactis uir¬
tutib manifestat᷑ Dũ cce¬
cos hnluminat. Dũpcrabr¬
ticos socnat. Dũ reliqͦscie¬
grotos p̃stincies ospitati
reformat :s ed ego ut scepe
cestatussũ. indignũ mece¬
seo tantiuirisigna depme¬

Expanded text:
vi febrium impulsus, decubuit vi febrium impulsus, decubuit lectulo. Octava vero die cum iam oculis clausis in hoc iaceret, ut spiritum exalaret, atque omnis familia perstreperet, mortem condolens patroni, vel funeris necessaria praepararet, venit in mentem presbitero, ut de aqua beati putei in ore functuro guttam inferret. Qua inlata, ubi primum os eius adtigit, mox oculos aegrotus aperuit, absoluta etiam lingua, rogat sibi adhuc exinde ministrari; acceptoque calice, ut bibit, statim omnis febris aufugit; et sic, admirante familia, sanus a lectulo in quo iacebat erectus est.lis mea parvitas poterit enarrare, cum adsumptus sanctus Dei de mundo adhuc praedicator habeatur in mundum? Et cum se palam populis ostentare nequeat, iugiter se patefactis virtutibus manifestat, dum caecos inluminat, dum paralyticos sanat, dum reliquos aegrotos praestinae sospitati reformat Sed ego, ut saepe testatus sum, indignum me censeo tanti viri signa deprome
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ r&ener&: in terrogat
sibonũ eiodorẽ focc erent
ta cognouit. In positã uero
orieius aiqua quã quon¬
dõc defontib benedictis
acceperat : interrogatite¬
rũ qualẽ ei sciporẽ p̃ber&
illa respđꝰ bonũ : Tunc mat
cũ gaudio sospitẽdomi filiã
refert: quã tristis adbea¬
t tumulũ fi de fida d&sule¬
rat
ridius uirrelegiosus ex
Lemouicino: eocus cun¬
atũ deuotionis. turonus ocd¬
uenit: Et becctũ sepulchrũ
orando de osculansbd
monasteriũ sc̃m amne
transi toꝑuenit : Qͥdũ singu¬
la loca uisitat quaeiuir bet¬
tus autorando dep̃sserat
&ut psaillendo scĩficecuerat:
ubi uel fesso corpori somnia:
uel in aedia deficienti cibũ
p̃buerat Dũq cun¬
cta circuit : cuncta
quẽ scr dĩꝓpriolaborepa¬
tefecit: fus aq: oratione:
a quã haurit In positãq
ampullulã domi regred¬
ens deportauit. Cũq ex
inđ infirmis multiscribu¬
er& sanitates. quod o
uicereno sindũ fratereius

Expanded text:
super reteneret, interrogat, super reteneret, interrogat, si bonum ei odorem facerent.ta cognovit. Inpositam vero ori eius aquam, quam quondam de fontibus benedictis acceperat, interrogat iterum, qualem ei saporem praeberet. Illa respondit: 'Bonum'. Tunc mater cum gaudio sospitem domi refert, quam tristis ad beati tumulum fide fida detulerat. 39. Aridius vir relegiosus ex Lemovicino causa tantum devotionis Turonus advenit, et beatum sepulchrum orando deosculans, ad monasterium sanctum, amne transito, pervenit. Qui dum singula loca visitat, qua vir beatus aut orando depresserat aut psallendo sanctificaverat, ubi vel fesso corpori somnum vel inaedia depraebuerat; dumque cuncta circuit, cuncta quem Sanctus Dei proprio labore patefecit, fusaque oratione aquam haurit, impositamque in ampullula, domum regrediens deportavit. Cumque exinde 1064 infirmis multis tribueret sanitates, quadam vice Renosindus frater ejus
Abbreviated transcription (Latin):
re meruit oculorũ: sed&
cilia nihilominus mulier q̃¬
diu muta fuerat sermonis
usũ recepit. XUII
is et enĩ dieb adbecct
uiri basilicã qͥdõe ex inergu¬
minis : cũmultͦ secruciati
daemoniũꝑ ferre dedama¬
r& & ui. seeicide adq̃sito
ua scula ꝑbecctũ antestitẽ
fater&ur : Seuolutus ter¬
rae: scnguinẽ f&lidũ ꝑ oscoe¬
piteicere qͥ duarũ fere
horarũ spatio iacens expulxxa¬
sod cemone: purgatus erec¬
uell.a q̃dõ paruulor:
indigenaturonic&e
ciuitactis: ab utero matris
succe muta ꝓcessit : Cuius
õs htantũ obseratũ fuit :
ut nec illasq̃ acun abulorũ
tempus exegit possit uocese¬
mittere: Mater uero de tã
tristȩ felu apxia᷑ cũ luger&
cessidue: cõmonitur ꝑ uisit̃
ut beccti p̃s dlis sepulchrũ
cidir&: Quoce ex hibitã secũ
puelloꝑgit intreoida. Expo¬
sitaq ante sepulchrũ scĩ
cũ diutissime orass&. Ite¬
rũ ecc̃ secũ adsumit: Accen¬
s auerotimiamata: cũ ecĩde¬

Expanded text:
re meruit oculorum. Sed et re meruit oculorum. Sed et alia nihilominus mulier, qdiu muta fuerat, sermonis usum recepit. 37. His etenim diebus ad beati viri basilicam quidam ex inerguminis, cum multis se cruciatibus daemonium perferre declamaret et, vi se eici de adquisitum vasculum per beatum antestitem, fateretur, devolutus terrae, sanguinem fetidum per os coepit eicere. Qui duarum fere horarum spatio iacens, expulso daemone, purgatus erecPuella quaedam parvula, indigena Turonicae civitatis, ab utero matris suae muta processit. Cuius os in tantum obseratum fuit, ut nec illas quae a cunabulorum tempus exegit possit voces emittere. Mater vero de tam triste fetu anxia, cum lugeret assiduae, commonitur per visum, ut beati praesolis sepulchrum adiret. Quae, exhibitam secum puellam, pergit intrepida; expositamque ante sepulchrum sancti, cum diutissime orasset, iterum eam secum adsumit. Accensa vero timiamata, cum eam de
Abbreviated transcription (Latin):
eos increpare p̃sumerent
qͥ &icc̃ sequentes eos cũ eisdẽ
se inecclesia cbdiderunt
us referunt qͦdeos obtentu
pontificis dignatus fuerit
ul tifide plenireliqͥas
becitiuiri portantes
uruites multas experiunt᷑ꝰ
Nãleodo ualđ abrincatine
ciuitatis ep̃s. sc̃ domnirehqͥ¬
os ꝑ prbm suũ deuotur ex¬
peuit Quabacceptas cũ
deominĩ cintedicta eciuita¬
tis ingressus fuiss& occurrit
ei adhuc incerdesertã posito
pccrclrticus deferentiũ inla¬
tus manib psculatus uero
fideliter uelũ qͦ capsa scõrũ
pignorũ cooꝑta erat inox
inpedes constitit acppriis
gressib: domi regressus ẽ
Haec enĩ agis bectissime
confessor. Nec tibi sat ẽꝓ
priã aedẽ exornare ꝓdigiis
nisi & diuersos saltusqos pede
ñ adisti. uir tutib tremen¬
dis inlustres: sed & demces :
caetus qͥdõc adminiculo de¬
ducente : In occursũ earũ ue¬
lociter ꝓperat : Adueniens
out̃ quandobeat pignora
ditasolẽnitate : uint retipe¬

Expanded text:
eos increpare praesumerent; eos increpare praesumerent; qui etiam sequentes eos, cum eisdem se in eclesia abdiderunt. as referunt, quod eos obtentu pontificis dignatus fuerit ulti fide pleni reliquias beati viri portantes virtutes multas experiuntur. Nam Leodovaldus Abrincatinae civitatis episcopus sancti domni resbyterum suum devotus expetiit. Quibus acceptis, cum terminum antedictae civitatis ingressus fuisset, occurrit ei adhuc inter deserta posito paralyticus deferentium illatus manibus; osculatus autem fideliter velum quo capsa sanctorum pignorum cooperta erat, mox in pedes constitit, ac propriis gressibus domum regressus est. Haec enim agis, beatissime Confessor, nec tibi sat est propriam aedem exornare prodigiis, nisi etiam diversos saltus quos pedibus non adiisti virtutibus tremendis illustres. Sed et deinceps caecus quidam, adminiculo deducente, in occursum earum velociter properat. Adveniens autem quando Beati pignora dita solemnitate, visum recipe
Abbreviated transcription (Latin):
confessoris adiuit: uigilata
cũ reliqͥs nocte. In lucescente
ccelodũ deba silicaꝓcedit.
uisũ quẽ olimo diderat reci¬
peremeruit. In eađ uerofes¬
tiuitate tres inergumini
multũ seconlidentes acbea¬
tũ cntestitẽ decla mantes
fatentes crimina &ut sibi
sũs paircer& dep̃cantes tan¬
dẽ purulentũ nescio qͥd ex
orepiciunt & sicuir tute sc̃i
mundati sunt XXXU
Inpximo ouit. id ẽ pꝰ testiã¬
defestiuitatediẽ. Eraent
quat tuor uincti incarcere
Cũq eos soceuitia iudicis
ita constringer&: ut necuic¬
tus necessaria. ulli p̃bere
licer& antestras beatip̃s¬
dia corđ puro p̃contur dũ
haecigitur deuote agerent :
media diesubito scinditur
trabis. qua pedes eorũ con¬
dusi coartabanturꝰ Con¬
fractisq catenis. liberatos se
usentiunt : Nec moroe
ostiũ p&lunt qͦ aꝑto :
eclesi ã scãmi nemine ꝓhibep¬
te in gressisunt. Custodes
cuit̃ intantũ obstupestic¬
tifuerunt ut nec uerbis qͥdẽ

Expanded text:
confessoris adivit. Vigilata confessoris adivit. Vigilata cum reliquis nocte, inlucescente caelo, dum de basilica procedit, visum, quem olim perdiderat, recipere meruit. In eadem vero festivitate tres inergumini multum se conlidentes ac beatum antestitem declamantes, fatentes crimina et, ut sibi sanctus parceret, deprecantes, tandem purulentum nescio quid ex ore proiciunt, et sic virtute sancti mundati sunt. 35. In proximo autem, id est pde festivitate diem, erant quatuor vincti in carcere. Cumque eos saevitia judicis ita constringeret, ut nec victus necessaria ulli praebere liceret, Antistitis beati praesidia corde puro precantur. Dum haec igitur devote agerent, medio die subito scinditur trabs, qua pedes eorum conclusi coarctabantur, confractisque catenis liberatos se sentiunt. Nec mora ostium petunt, quo aperto, ecclesiam Sancti nemine prohibente, ingressi sunt. Custodes autem in tantum obstupefacti fuerunt, ut nec verbis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Vbicũ tota quadragisima
resedisr& assidue orans
ac dep̃cans ut eũ uirtus sc̃i
antistitis uisitar& : Adue¬
nit dies illa dominica ante
stratas ab arborũ spolus
uias incedens hierus olymis
uenit . Turba ꝓ sequente
atq clamante oscinnabe¬
nedictus qͥ uenit in nomine
dñi: Illa ergodie cũ iaisero
factũ eẽt. & ipse solus oe fo¬
ris ante tum ulũ decubar&
subitofaccus ẽ in ex tasi
Et pauoreꝑ territus lacebat
ut mortuus: Q cũ utipsereset
ꝑducrũ hortirũ cut ampli¬
us fuiss& obp̃ssus tã quã de
somno euigilans subito ad
sensũ suũ reuertitur elea¬
tusq: simulrursũ scrnũ seeẽ
miratur. Ibiq tota nocte
uigilans ÷ manenob q̃ cicta
sunt orepprio reserauit:
Clericus factus in colomis
hospitiolasuo rediuitaxxii
niq eođ inno cũ festiui¬
tas q̃ iaestiuo cele¬
bratur desi dercibilis popuło
aduenisr& : & clericus qͥdã
cuius oculũ nubss t&lra con¬
traxerat: acclum̃ neuidere
possit arcebat. aedẽbeati

Expanded text:
Ubi cum tota quadragisima Ubi cum tota quadragisima resedisset, assidue orans ac depraecans, ut eum virtus sancti antistitis visitaret, advenit dies illa dominica ante stratas ab arborum spoliis vias incedens, Hierusolymis venit, turba prosequente atque clamante: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini'. Illa ergo die cum iam sero factum esset, et ipse solus a foris ante tumulum decubaret, subito factus est in extasi et pavore perterritus iacebat ut mortuus. Qui cum, ut ipse refert, per duarum horarum aut amplius fuisset obpressus, tamquam de somno evigilans, subito ad sensum suum revertitur, elevatusque sursum, sanum se esse miratur; ibique tota nocte vigilans, mane nobis quae acta sunt ore proprio reseravit: clericus factus, incolomis ad hospitiolo suo redivit. 34. Denique eodem anno, cum festivitas, quae in aestivo celebratur, desiderabilis populis advenisset, et clericus quidam, cuius oculum nubs tetra contexerat ac lumen ne videre possit arcebat, aedem beati
Abbreviated transcription (Latin):
safuerat cũ effracta uitra
collegens nob̵ ex hibuit ⁊
quod ego accipiens
diligenter. inuas culũ alte¬
rũ transmutaui: Eratenĩ
mensura olei quasi dimȩdu
cclicis peruuli Et tam̃
inuasculo duorũ digitorũ
tantũ. clti tudinẽ fecit
Incrastino aut̃ pspiciens:
erat altitudo oleiquas
quat tuor digitorũ Obstu¬
pefactus ego obuir tutẽ
scĩ liqͦris hbe signaculo
meo munitũ atq cooꝑtũ
reliqͥ: Postdies aut̃ septẽ
iterũ pspiciens : plus ibiquõ
unũ sistariũ reperi: Aduo¬
cans enĩ diciconẽ & hoc eios
ampulla quantũ nunc inista¬
decernerit q̃ usq hodie indĩ
nomine beneficiũ p&entib: p̃r¬
tat . Ipseqͦq postea abhoc
unguento similẽ infirmũ ꝑ¬
unguens oleo crescentes ana¬
uit : Et multos dein ceps ꝑ
illũ sanatati restituit.
roferat & andeccua
regio miraculũ suũ De
qua allomeris qͥdã ꝑce¬
dens cũ contraotis pedib ac
manib: lingua &liã debilis
ceo confessoris tẽplũ exp&ut

Expanded text:
sa fuerat, cum effracto vitro sa fuerat, cum effracto vitro colligens, nobis exhibuit. Quod ego accipiens, diligenter in vasculum alterum transmutavi. Erat enim mensura olei quasi dimidii calicis parvuli: et tamen in vasculo duorum digitorum tantum altitudinem fecit. In crastino autem prospiciens, erat altitudo olei quasi quatuor digitorum. Obstupefactus ego ob virtutem sancti liquoris, hoc signaculo meo munitum atque coopertum reliqui. Post dies autem septem iterum prospiciens, plus ibi quam unum sextarium reperi. Advocans autem diaconem, et hoc ei osampulla, quantum decernerit. Quae usque hodie in Dei nomine beneficium petentibus praestat. Ipse quoque postea ab hoc unguento similem infirmum perunguens, oleo crescente, sanavit et multos deinceps per illum sanitati restituit. 33. Proferat et Andecava regio miraculum suum, de qua Allomeris quidam procedens cum contractis pedibus ac manibus, lingua etiam debilis, beati confessoris templum expetiit.
Abbreviated transcription (Latin):
bis conpunctus: adbecti
tumulũ ꝓuoluitur.tte¬
mens ⁊ Dehinccũ paulisꝑ
ignis febriũ qͥeuiss& rogat
sibi ex hiberi ampullã cãro¬
adips cc̃ febrẽ ex inđlic&
parũpficis se : multũ tam̃
expenderat: & eratucilđ
mediaꝑ un geseib hoc liqͣ¬
refrontẽ & tełpora pos¬
tulatut uasculũ secus
bectitumulũ poner&us:
Quaitauerodie cu eafe¬
bris urguer& & đ basilicõ
pelut: Prouolutusq diu¬
dissime orauit Adphen¬
rat mediaẽ: inuenitplent̃
Ad mircensq: uir tutẽbeat
aptistitis : etĩ domi cũtimo
re&uen eratione reportat:
in cõmodi ÷ Nec ab eođ ultra
contractus ẽ ⁊ Quid &siãde
eadẽ ampulla posthciec
actũ si tñsine graui suspirio.
&tq miraculo mem oramus
Nac̃cũ antedicti dicic hos¬
cõminuta: Effusũq oleũ
uel ociter terra absorbuit. ⁊¬
Tam̃ puer qͥ aed erat̃cũ uidis¬
s& fractũ accepto uasculo
ips õ terrã ex pͣmens paruꝑ
oleelicuit: Ros cc̃q q effu¬

Expanded text:
bis conpunctus, ad beatum bis conpunctus, ad beatum tumulum provolvitur tremens. Dehinc cum paulisper ignis febrium quievisset, rogat, sibi exhiberi ampullam cum road ipsam febrem, exinde licet parum proficisset, multum tamen expenderat, – et erat valde media. Perunctum ab hoc liquore frontem et timpora, postulat, ut vasculum secus beati tumulum poneretur. Quarta vero die cum eum febris urgueret, ad basilicam petiit provolutusque diutissime oravit. Adpreheneratadmiransque virtutem beati Antistitis, eam domum cum timore et veneratione reportat. incommodi, nec ab eodem ultra confractus est. Quid etiam de eadem ampulla post haec actum sit, non sine gravi suspirio atque miraculo memoramus. Nam cum in antedicti diaconis hoscomminuta, effusumque oleum velociter terra absorbuit. Tamen puer qui aderat, cum vidisset factum, accepto vasculo, ipsam terram exprimens parumper olei elicuit, rosamque quae effu
Abbreviated transcription (Latin):
unamanu redditos sanitaq:
& stupens. Ignorcibat qͥca¬
sus huec fecerit: Alia uero
die ammonita ꝑsoporẽ ad
becitã basilicto nihilrecar¬
dans ꝑ ficiscitur: Nox tut̃
illa eratiugilia de transi¬
touigilans nescio qͦ terrore
concutiturꝰ Et subito manꝰ
eius contracta diregitur
stupente cuit̃ populoicune¬
ta q̃ prius ꝑtulerat enarra¬
bat cognoscens ipsius fuisse
uirtutẽ prius. in illa erecto¬
ne pedũqͥ nunc inmanus
sucie directione clarebat
÷ dicturi qͥseuerũ inuita
scĩ antestitis mentitũ eẽ
ꝓnuntiant Nã cudiui
quendconequã ut credore
tinibenedictione creuiss&
sed nec hoc qͦd el apsa cĩpul¬
lrsuꝑstratũ marmoris
A
Quidergo nuꝑ focctũ ẽ mul¬
tos intestimoniũ exhibens.
declarabo: Quidã dedia¬
conibi nr̃is . male a quarta¬
ni dipi febre cruciabatur
quẽ cũplerũq arguerem
quur segnis adbasilicãscĩ
ꝓficisceresur Nec ex corł
orar& ut eiuirtus pontisi¬
cis subuenir& : Tonđano¬

Expanded text:
una manu redditos sanitati, una manu redditos sanitati, et stupens ignorabat qui casus haec fecerit. Alia vero die admonita per soporem, ad beatam basilicam nihil retardans proficiscitur. Nox autem illa erat vigilia de transisacto, 1059 vigilans nescio quo terrore concutitur, et subito manus eius contracta diregitur. Stupente autem populo, cuncta quae prius pertulerat enarrabat; cognoscens, ipsius fuisse virtutem prius in illa erectione pedum, qui nunc in manus suae directione clarebat. dicturi, qui Severum in vita sancti antestitis mentitum esse pronuntiant? Nam audivi quendam, nequam, ut credo, rtini benedictione crevisset, sed nec hoc, quod elapsa ampulla super stratam marmoris a. Quid ergo nuper actum est, multos in testimonium exhibens, declarabo. Quidam de diaconibus nostris male a quartani tipi febre cruciabatur; quem cum plerumque arguerem, quur segnis ad basilicam sancti proficisceretur nec ex corde oraret, ut ei virtus pontificis subveniret, tandem a no
Abbreviated transcription (Latin):
nec lingu ã regerepossit:
s ed tantũ mugitũ ut cinim al
p̃uocẽ ut homo poterat: emitte re
fi deinstigante. cũ magna
animi confidentia : atriabeati
confessoris ad greditur ibiq
multis diebi resedens & stipẽ
simul atq oris oꝑtionẽ pastu¬
lansc tand a scĩ uir tute respi¬
citur Nã qͦdã diedominico
dũ missarũ solemnia celebra¬
rarentur. Haec in scãbosilica
cũ reliqͦ populo stabat:
factuẽ acut̃ cũ domita ora¬
tio dicer&ur. El hoec ciꝑto
ore : scãm orationẽ coepit¬
cũ reliqͥs decantare Ipsa
cuit̃ cũ iugos eruitutis he¬
ber&ur uincta : derebbeat
confessoris redemptã ẽ &
nunc cũ uocis officioin genua
sebecitusuir adẽe
inuocatũ ostendit
famulante ꝑ diderat᷑ Nõ
cũ manib simul ac pedib
contractis Iaccer& & die
noctuq becti flagitar&
cuxiliũ : uisũ ẽ ei quadã noc¬
te uenisse adsesenem:
qͥ molli tact mẽbra eius
cuncta tractar& Exꝑge¬
facta mane: sentitpedes cũ

Expanded text:
nec linguam regere posset, nec linguam regere posset, sed tantum mugitum ut animal, non vocem ut homo poterat emittere, fide instigante, cum magna animi confidentia, atria beati Confessoris aggreditur; ibique multis diebus residens, et stipem simul atque oris apertionem postulans, tandem a Sancti virtute respicitur. Nam quadam die Dominica dum missarum solemnia celebrarentur, haec in sancta basilica cum reliquo populo stabat. Factum est autem cum Dominica oratio diceretur, et haec aperto ore coepit sanctam orationem cum reliquis decantare. Ipsa autem cum jugo servitutis haberetur vincta, de rebus beati Confessoris redempta est: et nunc cum vocis officio ingenua beatus Vir adesse invocatum ostendit.famulante, perdiderat. Nam cum manibus simul ac pedibus contractis jaceret, et die noctuque Beati flagitaret auxilium, visum est ei quadam nocte venisse ad se senem, qui molli tactu membra ejus cuncta attractaret. Expergefacta mane sentit pedes cum
Abbreviated transcription (Latin):
x diecuit̃illa recurrentisso
tore discipuloaepulit apos¬
tolis ministrauit : Cũ om¬
nes cid ecclesiãꝓpesarent
desidercibilia dñc uota
VotA
dssoluere : quaed ã mulerdiutur¬
na cuecitate grauata: cũ eẽt
inuilla: flere coepit & dicere
Vaemihi qua eccecata peccatis:
ñ mereor hcinc festiuita ts̃ cũ
reliqͦ populospectare : Tunc
cũ fl&lum agno solo pstratãto¬
menbeati in uocat confessoris
Cõplela aut̃ orcctione lucipst¬
nȩrestituitur : Porrorecepto
lumine : obreddas dõ grates :
adbecitãba silicã ca admirabi¬
Li oculorũ cluritateꝑ uenit
sed &unus ex inerguminis die
illa sc̃ĩ uirtute curatus ẽ XUUIII
pedes berti domni orantes. de¬
cubabunt: facai ẽ acut̃ in
die festiuitatis sucie: ad stoTe
populo dũ uirtutes deuita illi:
legerentur : fcicturẽ suꝑ illos
splendor corrus cosimilis:
Et confractis ligaturis q̃ pcl¬
pebras obserciuerant̃ de¬
Ifluente ex oculis scnguine
lateuisu patente cuncta
cernere meruerunt: AXX

Expanded text:
 die autem illa recurrentis sotore discipulo, epulum apostolis ministravit, cum omnes ad ecclesiam properarent desiderabilia Domino vota dissolvere, quaedam mulier diuturna caecitate gravata, cum esset in villa, flere coepit, et dicere: Vae mihi, quia caecata pro peccatis non mereor hanc festivitatem cum reliquo populo spectare. Tunc cum fletu magno solo prostrata, nomen beati invocat Confessoris: completa autem oratione luci pristinae restituitur. Porro recepto lumine, ob reddendas Deo gratias ad beatam basilicam cum admirabili oculorum claritate pervenit. Sed et unus ex energumenis die illa Sancti virtute curatus est. CAPUTeati Domni orantes decubabant. Factum est autem in die festivitatis suae astante populo, 1058 dum virtutes de vita illius legerentur , factus est super illos splendor corusco similis, et confractis ligaturis quae palpebras obseraverant, defluente ex oculis sanguine, lateque visu patente, cuncta cernere meruerunt. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
ob unuhabuit uirũ. ehibence
teusiule deqͦ haec exhibebapo
situs inualle qͥ simille es
auila  exeo incolae hcustet
deser ebant a quo  Lunc ast
uirdĩ hominit a quã serend
quaeso dilectimme cntene
uenũ tuct & huic asello quẽ
sedeo iaululũ uiqsas a aou¬
bendu indulge: Qui das asibie¬
cessariũ ducis cenimicaltusun
adcaquere accede adpoteũ

Expanded text:
rum exhibentem puteus ille, de quo haec exhibebat, situs in valle quasi mille passus a villa, ex eo incolae haustam deferebant aquam. Tunc ait vir Dei homini aquam ferenti: 'Quaeso, dilectissime, contene manum tuam et huic asello, quem sedeo, paululum aquae ad bibendum indulge'. Qui ait: 'Si necessarium ducis animal tuum adaquare, accede ad puteum
Abbreviated transcription (Latin):
rit inceruicẽ ⁊ qͥ protinꝰ ruens
interrã : factus ẽ tãquã mor
tuus  acꝑtriduũ soli
spũuiuens tãquã mortuus pu¬
tabatur ⁊ Questa aut̃ die:
aꝑtis oculis : nihilpoterat loqui
Ablata enĩ ei fuerat fandi facul¬
tas, Auditis enĩ beactimodti¬
nimiraculis. unũstricu tẽ pas¬
tis porregit: Inniuens cũ suppl¬
catione: ut eũ & becti antisti¬
distemplũ deferrent : Qabeun¬
tib ille addomũ suct reuersus:
uidit antepedessuos. aureũ mn
similitudine triantis: qͦ adsũ¬
to: penscctoq unius solidi: as¬
pensus ẽpondere : Qͦdillecer¬
nens  dixit introtre: reddi&
mihiuir tus beati mastinimer¬
tũ ꝓfenore : qͦd eius tẽplo dire
Et accensus desiderio : uoluri
unã atq clitt̃ nauẽ consceno¬
re: sed a parentib: ẽ r&entus
nerepenitus ñ potuit: q asta¬
sa. cũ inpellente ueto altũn

Expanded text:
rit in cervicem. Qui protinus ruens rit in cervicem. Qui protinus ruens in terram, factus esttuus, ac per triduum solo spiritu vivens, tamquam mortuus putabatur. Quarta autem die apertis oculis, nihil poterat loqui. Ablata enim ei fuerat fandi facultas. Auditis enim beati Martini miraculis, unum triantem nautis porregit, innuens cum supplicatione, ut eum ad beati antistitis templum deferrent. Quibus abeuntibus, ille ad domum suam reversus, vidit ante pedes suos aureum in similitudine triantis. Quo adsumpto pensatoque, unius solidi appensus est pondere. Quod ille cernens, dixit intra se: 'Reddidit mihi virtus beati Martini meritum pro fenore, quod eius templo direxi'. Et accensus desiderio, voluit in unam atque aliam navem conscendere, sed a parentibus est retentus. enere penitus non potuit. Qua ascensa, cum inpellente vento
Abbreviated transcription (Latin):
scnaiberis: In haciusione exꝑge¬
fcictus : munitus hoc signa culoqͦ
fuerat iussus pũquã ulterius q̃
postular& : passur ẽ ab hoctipo
reginciepuella ficigratas potũ
huius scĩ medicaminis sumptũ
Tompost multos dies : cũsolem¬
ni & scĩdies annuus rebu¬
Alisr& nos ã rege regressifestiuĩ¬
tati ad fuimus in qͣ quattuor
caecr lumine recepto regressi
suiio Quoi erguminimunda¬
ti Duoparaly tici contracti
restitutis gressib: in colomes
redierunt. XXXUIIII.
ost paucos uero dies cũcul¬
pabiles qͦsdc̃ curbis turonicȩ
iudicissententia carcerodier¬
gastulo conclusisse t̃: lamen¬
tantib umctis: uistus beati
conf̃ apparuit ⁊ Q disruptis
uinculis cõpeditorũ liberosin
basilicct̃ abireꝑ misit sicq &
hn aiudicerelcxati adppria
abs cess erunt: Al¬
inregione cantabriae
mauranꝰ nomine
mone alectuloconsur¬
gens ÷ dũ dedomo egreditur:
uisit ẽ ei quasi ab aliqͦ ꝑcussus fut¬

Expanded text:
sanaberis'. In hac visione expergesanaberis'. In hac visione expergefactus, munitus hoc signaculo, quo fuerat iussus, numquam ulterius quae pertulerat passus est. Ab hoc tipo reginae puella fatigata, potu huius sancti medicaminis sumptum, Non post multos dies, cum solemnitas sancti dies annuus retulisset, nos a rege regressi, festivitati adfuimus, in qua quattuor caeci, lumine recepto, regressi sunt, duo inergumini mundati, duo paralytici contracti, restitutis gressibus, incolomes redierunt. 39. Post paucos vero dies cum culpabiles quosdam urbis Turonicae iudicis sententia carcerali ergastulo conclusisset, lamentantibus vinctis, virtus beati confessoris apparuit, quae, disruptis vinculis compeditorum, liberos in basilicam abire permisit. Sicque et hii a iudice relaxati, ad propria abscesserunt. in regione Cantabriae, Mauranus nomine, mane a lectulo consurgens, dum de domo egreditur, visum est ei quasi ab aliquo percussus fue
Abbreviated transcription (Latin):
eusteni ct̃ anhelus occurrit
Nunticns matrẽ suc̃ ex tre¬
mueuitae terminũ attigisse
quoe cdueniens id cegrotã
nib q̃ stulti indidercnt oleũ
beciti sepulchri orieius infu¬
dit cȩntq sofiuit mox sermo¬
nereddito neqͥticedolo di¬
repto uegra conualuit c Ĩ
Nempr cut̃ qͦ pꝰ obitũ glo¬
nio sissimi regisgunt hrocni
ul debtusex oeurilianen¬
sin uibẽ adiuit puerorũui
aulicorũ greuiter atrpo ter¬
tano accedentib: dircedetib:¬
qiuatiebatur Id cũ nobis
fuisr& qucestus depuluere
sũi sepulchri porreximur
quod hauriens conp̃ssotre¬
uoreoeonuciluit : Inseqͥ epti
uero nocte : cũ dies ille qfracp¬
gicomsueuerat adueniss&t
tecesgima ⁊dicentemq sibi
Excelõ tempꝰ tui tremoris
⁊ duenit qd dissimulcur cige
qͥed consueuisti. Hcec co dicen¬
te: caduenit uir qͥ dẽ: uultu
splendidus : caesariceniueus :
uultu decorus : dicensei : N&re¬
mueris: sed facito suꝑ frontẽ tuã
signũ ueneran daecrucis. stoctiq

Expanded text:
Eusteniam anhelus occurrit, Eusteniam anhelus occurrit, nuntians, matrem suam extremae vitae terminum attigisse. Quae adveniens ad aegrotam nibus quae stulti indiderant, oleum beati sepulchri ori eius infudit ceraque sofivit. Mox sermone reddito, nequitiae dolo dirempto, aegra convaluit. 37. Tempore autem, quo post obitum gloriosissimi regis Gunthramni Childebertus rex Aurilianensim urbem adivit, puerorum unus aulicorum graviter a typo tertiano, accedentibus discedentibuquatiebatur. Id cum nobis fuisset quaestus, de pulvere sancti sepulchri porreximus; quod hauriens, conpresso tremore, convaluit. In sequenti vero nocte, cum dies ille, quo frangi consueverat, advenisset, teterrimam dicentemque sibi: 'Ecce iam tempus tui tremoris advenit, quid dissimulas? Age quod consuevisti!' Haec eo dicente, advenit vir quidam vultu splendidus, caesariae niveus, vultu decorus, dicens ei: 'Ne tremueris, sed facito super frontem tuam signum venerandae crucis, statimque
Abbreviated transcription (Latin):
nantes astus eũ reuinxerunt:
& insuꝑ cid huc alio loro ligami¬
ni adiecto : ut ita dicã : uincula
ipsauinxerunt: Contigit aut̃
eo tem̃pr: ut nos debasilica scĩ
mastini ꝑ plateã ueniremus
Hu aut̃ cũ nob̵ in obuic̃ uenie ser
ad propinꝗuarent : ut primũ
sci basi lica᷑ homo uinctus
as pecit stati solutie sunt
mcnꝰ eius Exiliensq decabal¬
lo inqͦ sedebat: peder nr̃or
armipuit. ex ponens re iniuste
fatimnar sicq nob̵ cũ iuddice
tonlo quentib cibrq. fatigi¬
tione discessit : XXXUII¬
oniux serenati homi¬
nis rari cũ decultura
uro p̃misso redir& subito
interenanꝰ dilcapsa comittu¬
under roe corruit ligataq
lingua nullũ uerbũ exore
boeeis ꝓferre obmutuit
terea accedentib hario¬
is acdicentib: ec̃ meridia
doe monii incursũ porih
pamina herbarũ citq in¬
cnt aecionũ uerba ꝓfere¬
coit sednibil medicaminis.
hetamorẽ conferrepore¬
ntut peritunte. Cumq fami¬
lia mixto ululatu ꝑstrepe¬

Expanded text:
nantes artius cum revinxerunt, nantes artius cum revinxerunt, et insuper adhuc alio loro ligamini adiecto, ut ita dicam, vincula ipsa vinxerunt. Contigit autem eo tempore, ut nos de basilica sancti Martini per plateam veniremus. Hii autem cum nobis in obviam venientes adpropinquarent, ut primum sancti basilicam homo vinctus aspexit, statim solutae sunt manus eius, exiliensque de caballo in quo sedebat, pedes nostros arripuit, exponens, se iniuste damnari. Sicque, nobis cum iudice conloquentibus, absque fatigatione discessit. 36. Coniux Serenati hominis nostri, cum de cultura, viro praemisso, rediret, subito inter manus dilapsa comitantium terrae corruit, ligataque lingua, nullum verbum ex ore potens proferre, obmutuit Interea accedentibus hariolis ac dicentibus, eam meridiani daemonii incursum pati, ligamina herbarum atque incantationum verba proferebant; sed nihil medicaminis iuxta morem conferre poterant periturae. Cumque familia mixto ululatu perstrepe
Abbreviated transcription (Latin):
betctis epulchri secũ habens
eleuatũ chrysmariũ controo
ignẽ: ex ostus subito uetur ue¬
to illi controcrius : Flã masteo¬
to ecclesicistico defendentes
ciliã pepulit in paste & sici
dine a cerbissima febre
exustus Iaccer& in lectubo &
iũ qasi exanimis haber&ur ut¬
de hocpuluere deluto porre
infirmo: ꝓtinꝰ fugata febre.
puerconualuit delcibore : sed
adbasilic̃ scĩ redecimus an¬
ũ ciit̃ cute hoscinnos ter¬
cuter& cunctaq ualdemoue¬
rentur quasi in uno mome
casunt leo dulfus qͥdc̃ uehe¬
ment̃ cibeo excussus ÷ ñ solui
sensu multatur : sed &b ct̃om¬
nib mẽbris debilis ẽ effectss
queniens adbasilicãseii
ndr Et oractionipaucos des
in cũbens & uocired ditura
sensur & mẽbris omnib qͥ le
diuiuus sospes ẽredditusa
Tecillud p̃termittends
puto. qod innacentꝰ
homo accusatus ꝑca
nias malorũ adducebatis
adurbẽ uinctus loro uti
nẽ : cũ mecie mainꝰ diuiuitur
sunt solutae: Tunc illi indig¬

Expanded text:
beati sepulchri secum habens, beati sepulchri secum habens, elevatum chrysmarium contra ignem, exortus subito veritus vento illi contrarius, flammas tecto eclesiastico defendens, alia pepulit in parte, et sicdine acerbissima febre exustus iaceret in lectulo et iam quasi exanimis haberde hoc pulvere diluto porrexit infirmo, protinus fugata febre puer convaluit de labore. Sed ad basilicam Sancti redeamusCum autem ante hos annos terncuteret, cunctaque valde moverentur quasi in uno momento casura, Leodulfus quidam vehementer ab eo excussus, non solum sensu multatur, sed etiam omnibus membris debilis est effectus. Qui Veniens ad basilicam sancti Turonus et orationi paucos dies incumbens, et νοci redditur et sensu et membris omnibus quasi redivivus sospes est redditus. 35. Nec illuc praetermittendum puto, quod innocenter homo accusatus per calumnias malorum adducebatur ad urbem vinctus loro, ut nem, cum meae manus divinitus sunt solutae'. Tunc illi indig
Abbreviated transcription (Latin):
ehciec diens p̃terit odisce¬
clente ueniens mulier etapte
desenens aquc̃ mnulnc̃ dixst
hiauriã tantũ ilun taftcex
fato q uer ꝓgens naceintate¬
pateris: et posito uasculo:
dedit cis ino illibibere⁊ quaȩ
iterũ hausta ciquã impl&lo
uascilo reuertebatur ciduil¬
reddc̃ tibipro mercedebenefici¬
um: qͥa ad aquasti cisinũ meũ:
Et positis genib. intence: orauit
adedñm: ut loco illi fontis oste¬
mata oratione : disruptatente
fontẽ mmensũ÷ populus cidmi¬
rantib pcitefecit ⁊ qͥusq hodie
beneficiũ p̃b& hominib: cõma¬
nentib in cigro illo ⁊ In huius enĩ
fontis ore ẽ lapis intestimoni¬
um questigiũ rolȩn& aselliilli¬
us suꝑ quẽ sc̃s seditontistis
ec illud silereputo qđ
hoc temp̃r cũ plato
epis copatũ pectaue:
urbis cideptus ẽ: uirtus scĩ¬
ifuit ostensa : Domus adiune¬
ta ecdesicisticaedomui incen¬
diom ciximo cremabatus: As
scintillae cũ carbonib: suꝑdo
mus ecdesicie ueno inpellerse
cadebcins: s edille depuluere

Expanded text:
haec dicens, praeteriit. Quo discedente, veniens mulier et ipsa deferens aquam in ulnam; dixit hauriam. Tantum voluntas tua fiat, qui iter pergens necessitatepateris'. Et posito vasculo, dedit asino illi bibere. Quae, iterum haustam aquam, impleto vasculo, revertebatur ad vil'Reddam tibi pro mercede beneficium, quia adaquasti asinum meum'. Et, positis genibus in terra, oravit ad Dominum, ut loco illi fontis ostemata oratione, disrupta terra, fontem inmensum populis admirantibus patefecit. Qui usque hodie beneficium praebet hominibus conmanentibus in agro illo. In huius enim fontis ore est lapis in testimonium, qui vestigium retenet aselli illius, super quem sanctus sedit antistis. 32. Nec illud silere puto, quod hoc tempore, cum Plato episcopatum Pectavae urbis adeptus est, virtus sancti fuit ostensa. Domus adiuncta eclesiasticae domui incendio maximo cremabatur, ac scintillae cum carbonibus super domus eclesiae, vento inpellente, cadebant. Sed ille de pulvere
Abbreviated transcription (Latin):
cili qͦ dibi dñs mine culũ ostena¬
s& Asseruitq ille corcĩqe
mincirecaecos cidebiles
Iutegrari: qͥd tam̃ nuꝑsit ger¬
tũ inquio tibi domne qasoui¬
q̃dã uicin a locihuius paritdrs
humore ꝑculra : officiomẽ brorũ
omniũ usq quaq ꝑdiderat q̃
carruce inpositabub: treheni¬
b ferebatur cirtumiens domo
diuitũ ut in opiciesue ex pler&
necemtatẽ E godũ delatend
hunc pciuim̃ to psternit᷑ lento¬
suscitasse testisicor ÷ consido
em̃ qͦdsi uolueris poteris merci¬
uare acsapitatirostiueres
se qondã dis ruptis infernisaui
migtibat ubestim ocstcra
mol&ca oraetione qͥc qͥđd aridũ
iuic quid contractũ qͥcqͥddis¬
olute fuit redintegratũ e mu¬
ios uitute similisolet
icalus pceralrticus adhac
iccedenr monaisterit litue
upsus cegcelli attigit amo
pomni debilitate sescdr¬

Expanded text:
si aliquod ibi Dominus miraculum ostendsi aliquod ibi Dominus miraculum ostendisset. Asseruitque ille cominare caecos ac debiles integrari. 'Quid tamen nuper sit gestum, inquio, tibi, domne, quia solliquaedam vicina loci huius, paralysi humore perculsa, officio membrorum omnium usquequaque perdiderat. Quae carrucae inposita, bubus trahentibus, ferebatur, circumiens domos divitum, ut inopiae suae expleret necessitatem. Ergo dum delata ad hunc locum pavimento prosternitsuscitasse testificor. Confido enim quod si volueris, poteris me salvare, ac sanitati restituere, sicut quondam, disruptis inferni 1132rigabat ubertim: ac statim, impleta oratione, quidquid aridum, quidquid contractum, quidquid dissolutum fuit, redintegratum est muis virtute. Simili sorte et alius paralyticus ad hoc accedens monasterium, ut velum ipsius cancelli attigit, amota omni debilitate,
Abbreviated transcription (Latin):
hcibeo & nauicellã mett̃ tibi
conmendo : Int̃hocrecuban¬
tes iuncue : omner condor¬
miuimus mane excitans me cũ
puricellis qͦs mecũ habebã inuem¬
mus nos aante postt̃ treuericã
nescientes q modo uenissemus
qͥnos ad huc m&tis credebamus
consistere : Quaratione aut naui-¬
gatũ ẽ aut uolatũ sola conmea¬
datione becctimartIΝi Nec fluuũ
sensimꝰ & mos ellae tu mes certes
undas naufragas euitamus
Et qͦdscitis ẽ int̃ scixa nocturuo
temp̃r p̃terimꝰ in colomes ĩuaĩa
uigile : ũuento flarte nonre¬
mo ducente. Ae
emporepꝰ habitõcũ usque
pectauã accessis semꝰ urbens
uibuit graitia tantũ orationis
mon afteriũ locotigia censim
adire. q congregata monai¬
rũ caterua loca uerat uirbeu¬
tus ibi enĩ mortuũ primũ sus¬
citasselegitur & ex illo idep¬
copaturductus scribitus Ero
desidera tũ ego exp&ens locũ:
ꝓsternor ad cancellos cingil
missas ꝑ cunctor aibbatẽs

Expanded text:
haben et navicellam meam tibi haben et navicellam meam tibi conmendo". Inter hoc recubantes in nave, omnes condormivimus. Mane excitans me cum puricellis quos mecum habebam, invenimus nos ante portam Trevericam, nescientes, quomodo venissemus, qui nos adhuc Mettis credebamus consistere; qua ratione aut navigatum est aut volatum; sola conmendatione beati Martini nec fluvium sensimus et Mosellae tumescentes undas naufragas evitamus, et, quod satis est, inter saxa nocturno tempore praeterimus incolomes, non nauta vigile, non vento flante, non remo ducente'. 30. Tempore post habito, cum usque Pectavam accessissemus urbem, libuit gratia tantum orationis monasterium Locotigiacensim adire, quo congregata monachorum caterva locaverat vir beatus. Ibi enim mortuum primum suscitasse legitur, et ex illo ad episcopatum ductus scribitur. Ergo desideratum ego expetens locum, prosternor ad cancellos anguli,missas, percunctor abbatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ex hubens socũ puerũ mẽ bris debi¬
lem omine baudegislũ Cele¬
brata igitur solemni& sec hunc
ctub restitutis secum reduxit
Inicolomem XXv
daudius qͥdc̃ excincella¬
rus regclib a febrecorripitus
Cũq cibũ potũq nimia opp̃ssus
febree horruiss& Nob q̃ patie¬
batur quaestus. ẽ. Selutũqu
puluere q d des cibeato sepul¬
cdro ꝓpsciluatione leuauimus
ut hausit mox conp̃ssa fe¬
enerabilis uero agnespec¬
tauarũ scĩmoniciliũ
cibbatissa relatũ sibi cibipsocui
contigit treuerico negotiato¬
re remmiraculiꝓ uenisse
sicr&ulit. Dũ inqͥt m&tis
accessissẽ appellat menegotia¬
tor undessem dixi. depicta¬
uis Dicit mihi si ciliquando
cidbasilicũ beatimartini
turonus occurrissẽ. Dixiqͦd
qͥ modo in austria ambularẽ
si cibimep̃sentassẽ. Dic̃ mihi
Quale beneficiũ domnimasti¬
nisenserat dũ m&ltis salẽ ne¬
gotiass& Et adpontẽ m&¬
tis aidplicuis s& dic̃. Domne
maltine me&pu ricellos qͦs

Expanded text:
exhibens secum puerum membris debiexhibens secum puerum membris debilem nomine Baudegisillum. Celebrata igitur solemnia sancti, hunc, artubus restitutis, secum reduxit incolomem. 28. Claudius quidam ex cancellariis regalibus a febre corripitur. Cumque cibum potumque nimia oppressus febre exhorruisset, nobis quae patiebatur quaestus est, delutumque pulverem, quod de sancto beati sepulchro pro salvatione levavimus, ut hausit, mox conpressa feenerabilis vero Agnes Pectavarum sanctimonialium abbatissa relatum sibi ab ipso cut contigit Treverico negotiatore, rem miraculi provenisse, sic retulit: 'Dum', inquit, 'Mettis accessissem, appellat me negotiator, unde essem. Dixi: „De Pictavis". Dicit mihi, si aliquando ad basilicam beati Martini Turonus occurrissem. Dixi, quod, quomodo in Austria ambularem, sic ibi me praesentassem. Dicit mihi, quale beneficium domni Martini senserat. Dum Mettis salem negotiasset et ad pontem Mettis adplicuisset, dicit: „Domne Martine, me et puricellos quos
Abbreviated transcription (Latin):
oresile reperims ꝙ homi¬
pẽ quendat qͥ nõs rel atuauo
patof actũ carcerẽ huu
urbus inqͦ interreliqruinc¬
oshuius famulus tenebat
unctosq: cibergastulo ab¬
olueds liberos abscei
collo cati Nibilminus & ostupaee¬
ceris sera ferro munita obduto
claue pessulo obsertibatur
sedurtur antistitis ut iosereu cla¬
tos Aseruit lacpides dimouc¬
git & trabem q̃ uinctorũ coasta¬
bat pedes aperuit acnecreserto
ostio homines ꝑ aera sublcuatr
foris tecto patentepduxitdi¬
cens ego sũ martinꝰ milerxpĩ
absolutor uester absceditecũ
pace & ab itesecuri sed cũ nor
adregẽ accedentes huiusuir¬
tutis diffamaremꝰ mineculur
eedfirmauit rex q̃sdar exhirꝗ
cibs oluti fuentnt ad seue russe
atq compositionẽ fis codobige
quã illi frout uocant a sefuisse
reis indultã hoc aut̃ facate
antequat tuor festiuitatisdier
in anno memonti regiss ex to
Idueniente aut̃ festabeciti
Nonnichius Nãn&i corũ
pontifex ad basilicã sc̃ adueuit

Expanded text:
repperimusque hominem quendam, qui nobis relatu suo, patefactum carcerem huius orbis, in quo inter reliquos vinctos huius famulus tenebatur, vinctosque ab ergastulo absolutes liberos abscesscollocati. Nihil minus et ostium carceris, sera ferro munita, obducto clave pessulo obserabatur; sed virtus antistitis, ut ipse relator asseruit, lapides dimovegit et trabem, quae vinctorum coartabat pedes, aperuit ac, nec reserato ostio, homines per aera sublevatos foris tecto patente produxit, dicens: 'Ego sum Martinus, miles Christi, absolutor vester. Abscedite cum pace et abite securi!' Sed cum nos ad regem accedentes huius virtutis diffamaremus miraculum, adfirmavit rex, quosdam ex his qui absoluti fuerant ad se venisse, atque conpositionem fisco debitam, quam illi fretum vocant, a se fuisse reis indultam. Hoc autem factum est ante quattuor festivitatis dies in anno memorati regis sexto Adveniente autem festa beati, Nonnichius Namneticorum pontifex ad basilicam sancti advenit,
Abbreviated transcription (Latin):
cult̃ q̃ uiro erat pxima decidit
&l insedit. Collectũq & in alue¬
are reconditũ domid&ulit
Deqͦ infraduos aut tresciriuo
multa congregauit. Ex qͥb cũ
ici amplius quã ducentas
cerȩlibrtis adgregatas ha¬
beras rumor hostilitatis
obostus. ẽ: Atille neuotũ
suũ perirecerner& cerãfossa
humo operuit. Paceqq red¬
ditadiaconũ nr̃m̃ ut etĩ p&e¬
r& arcessiuit : Erat tunc
cũ eopuer: ꝗͥrenũ gracuissi¬
mũ ꝑferebat dolorẽqͥ acce¬
dens ad uirũ & cognoscens
ab oreeius q̃ gesta fueranta
cent q̃ temo latebat d&egiub&
Duer uero qͥdolorẽ quẽ diximus
pxtiebatur accẽpto sarculout
tenãt foder& Nt: situppitius
es scemastine ad hocmunus
hominis huius aspitiendũ con¬
tingat uirtus tuarenes meosi
& sis mihiscilus cũ haued& exero
cercĩ & ꝑcutiens sarculo terrã
sonuit ossiculũ renũ eis & sta¬
timomnis dolor ablatus ẽ
Et sic incolomis cũ haccera

Expanded text:
culam, quae viro erat proxima, decidit culam, quae viro erat proxima, decidit et insedit, collectumque et in alveare reconditum domi detulit. De quo infra duos aut tres annos multa congregavit Ex quibus cum iam amplius quam ducentas cerae libras adgregatas haberet, rumor hostilitatis obortus est. At ille, ne votum suum perire cerneret, ceram fossa humo operuit. Pace quoque reddita, diaconum nostrum, ut eam peteret, arcessivit. Erat tunc cum eo puer, qui renum gravissimum perferebat dolorem. Qui accedens ad virum et cognoscens ab ore eius quae gesta fuerant, cera quae terra latebat detegi iubet. Puer vero, qui dolorem, quem diximus, patiebatur, accepto sarculo ut terram foderet, ait: 'Si tu propitius es, sancte Martine, ad hoc munus hominis huius aspiciendum, contingat virtus tua renes meos, et sis mihi salus, cum hanc detexero ceram'. Et percutiens sarculo terram, sonuit ossiculum renum eius, et statim omnis dolor ablatus est; et sic incolomis cum hac cera
Abbreviated transcription (Latin):
scã meertini limina oscular& ur
patre lacrimis obortis effla¬
gitat  qͥ nec mora inn ciui
positũ qͥauehi altero euecto¬
neñ poterat : Antepedes
sc̃ id ẽforis sepulchrũ fili¬
ũ deuotus ex posuit qͥꝑdies
aliqͦs orationiuacans &
scĩ auxiliũ poscens ãmota
debilitate sanitatirestitui¬
tur sicq: cũ genitore domi
ltcolomis restitutus ẽX
INocusciensi qͦq terr&urio
erat homo cccelestis nomine
Cuimulta erant apiũ aluearia
Ex qͥb: cũ examen egressũ alta
conscendens longa conp&er&
aqules equens nullũ prsus capien¬
diobtener& effectũ ꝓstratus
solo scimcrtini inuocat nom̃
dicens ⁊ siuistus tua beatissime
confessor hoc examenr& enere
uoluerit Eumq ditioni meae
red diderit : Q in posterũ exeo
ꝓcreata fuerint. mel usib meis
sumã Cercĩ uero adluminaria
bcisilicae tucecũ omnis olidi¬
tate diregã Haec effatus cũ
adhuc terrae decũber& stat̃ĩ
examen apiũ suꝑ unã arbus¬

Expanded text:
sancti Martini limina oscularet, sancti Martini limina oscularet, patrem lacrimis obortis efflagitat. Qui nec mora in navi positum, quia vehi altera evectione non poterat, ante pedes sancti, id est foris sepulchrum, filium devotus exposuit. Qui per dies aliquos orationi vacans et sancti auxilium poscens, amota debilitate, sanitati restituitur; sicque cum genitore domi incolomis restitutus est. 15. In Ausciensi quoque terreturio erat homo Caelestis nomine, cui multa erant apium alvearia. Ex quibus cum examen egressum alta conscendens longa conpeteret, et ille sequens nullum prorsus capiendi obteneret effectum, prostratus solo, sancti Martini invocat nomen, dicens: 'Si virtus tua, beatissime confessor, hoc examen. retenere voluerit eumque ditioni meae reddiderit, quae in posterum ex eo procreata fuerint, mel usibus meis sumam, ceram vero ad luminaria basilicae tuae cum omni soliditate diregam'. Haec effatus, cum adhuc terrae decumberet, statim examen apium super unam arbus
Abbreviated transcription (Latin):
& senio p̃grauata adorato¬
niũ uilla eipsius resedens
dũ stipẽ q̃rer& : ac assidue
sc̃imartini nomen in uocar& :
Quadc̃ uoc ted ominica coe¬
perunt oculieius ad olere
conpungi ⁊ Tuncilla pstrata
cont̃scõ altare erũpente
sanguie lumen recepit
beerus tam̃ neliqͥuie in ipsoloco
beatissimorũ apostolort̃
selhaet asserebat uirtute
sescĩ antistitis fuisses aatã:
inmultorũ scorũ uistutib:
uioũ dñm operori: E necillos
disunetos urtutibi q̃s caclopa¬
res hucculis dñs crequales
reddit in terris XII
dfestiuitatẽ uero illã cui
auna rius a uđisio de¬
rensis urbis pontifex ad¬
fuitq dã mcnũ oridã contrto¬
tãq d&ulit sed pꝰ diẽ testia
festiuitatis red integrata
domum reportauit xuii
audegisilus qͥdã excipde¬
cauensis urbis terr&urio
baudulfifilius uicigei¬
mensis incoladũ humorir
saeui laculo sauciatur debi¬
litatus occubuit Isq cũ a patre
pauperesine operir benefici
pas cer&ur: utbasiliccie

Expanded text:
et senio praegravata, ad oratoet senio praegravata, ad oratorium villae ipsius resedens, dum stipem quaereret ac assidue sancti Martini nomen invocaret, quadam nocte dominica coeperunt oculi eius a dolore conpungi. Tunc illa prostrata coram sancto altare, erumpente sanguine, lumen recepit. Verumtamen reliquiac in ipso loco beatissimorum apostolorum,sed haec asserebat virtute sancti antistitis fuisse sanatam. in multorum sanctorum virtutibus unum Dominum operari, et nec illos disiunctos virtutibus, quos caelo pares, miraculis Dominus aequales reddit in terris. 13. Ad festivitatem vero illam, cui Aunacharius Autisioderensis urbis pontifex adfuit, quidam manum aridam contractamque detulit, sed post diem tertiam festivitatis redintegratam domum reportavit. 14. Baudegisilus quidam ex Andecavensis urbis terreturio, Baudulfi filius, vici Geinensis incola, dum humoris saevi iaculo sauciatur, debilitatus occubuit. Isque cum a patre paupere sine operis beneficio pasceretur, ut basilicae