comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ ꝑ exꝑim̃tũ didicer iñt: qͣnca
miseria falsis istis delectatiõib ĩ sit
ardentiꝰ et̃na illa & uera gaudia re¬
quirant. qͦ nulla tͥstia corrũputit.
Et salubrit aliqñ derelicꝰti ꝑmictunt᷑
ad tẽpꝰ seruire passionib cãrnis sue

Expanded text:
ut cum per experimentum didicerint quanta miseria falsis illis delectationibus insit, ardentius aeterna illa et vera gaudia requirant, quae nulla tristitia corrumpit. Et salubriter, aliquando derelicti permittuntur ad tempus servire passioni
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾tum ẽ.iiiͦi. eẽ. qͦ exercent cͥc̃spectio¬
nẽ. timorẽ uidelic. curã. necessita¬
tẽ. affec̾tũ. Tres aũ st̃timores. mun¬
dani ł carnales. Timor uilicatis. timor
pene. timor mortis: quoꝵ singuli suaᷤᷤ
curas generant. Necessitas au̾: du¬
plexẽ. Alia in debito dandi. alia in¬
indigentia accipiendi. Alit̾ enĩ d̾r. ne¬
cesse ẽ. tͣbutũ dare cesari. ⁊ alit̾ dicit᷑
niecesse ẽ. escas dare uentͥ. Ideo necesse ẽ.
ut tͥbutũ des cesari: quia dare debes. Iõ
necesse ẽ. ut escas desuentͥ. quia indiget
acciꝑe. Ut̾q tñ ex ac̾tor ẽ. & cesar ⁊ uent̾.
Utrũq tͥbutũ ẽ. & esca ⁊ pecunia. S si ꝓpiꝰ
considerare uolumꝰ. minꝰ nocet cesar tol¬
lendo peccumã. quã uent̃ accipiendo escã
esa enĩ semel auferendo peccuniã. sol¬
licitudinẽ tollit: uent̾̃ aũ sine int̾mis¬
sione exigendo escam. nũꝗͣ. nos sine sol¬
licitudinẽ ẽẽ. ꝑmittit. Cesar auferendo

Expanded text:
 esse quae exercent circum spectionem, timorem videlicet, curam, necessitatem, affectum. Tres autem sunt timores mundani vel carnales, timor vilitatis, timor poenae, timor mortis, quorum singuli suas curas generant. Necessitas autem duplex, alia indebito dandi, alia indigentia accipiendi. Aliter enim dicitur. Necesse est tributum dare Caesari, et aliter dicitur. Necesse est escas dare ventri. Imo enim necesse est ut tributum des Caesari, quia tu dare debes, imo necesse est, ut escas des ventri, quia indiget accipere. Uterque tamen exactor est, et Caesar, et venter. Utrumque tributum est et esca et pecunia. Sed si propius considerare volumus, minus nocet Caesar tollendo pecuniam, quam venter accipiendo escam. Caesar enim semel auferendo pecuniam sollicitudinem tollit, venter autem sine intermissione escam exigendo nunquam nos sine sollicitudine esse permittit. Caesar auferendo
Abbreviated transcription (Latin):
sim zonam scãm positionẽ platia
Situr facta hac diuisione. post columpnã
quinq ut ex una parte columpnȩ .xii.
patriarchȩ & ex altera parte .xii. apłi
sedentium. Et sicut .xii. patͥarchȩ suꝑiꝰ
latitudinem archȩ continent. qr ab eis
antiquus ille pꝰpulus scripte legis uni¬
uersus scdm̃ carnem descendit: itaxii.
legis id est gr̃e ꝑfidem spiritaliter ꝓpa¬
gatꝰ est. Deinde pꝰ petrum seqͥt᷑ linus¬
Et qͦd suꝑ est spatium usq ad finẽ archȩ :¬
illos capiet qui post nos futuri sunt
usq infinẽ seculi:
badam usq ad diliuium pͥma
etas scli ꝯtinens annos mille d cͤ¬
Scd̾a etas aduuuo usq ad abra

Expanded text:
ipsam zonam secundum positionem plani. ipsam zonam secundum positionem plani. Igitur facta hac divisione, post columnam quinque, ut ex una parte columnae duodecim patriarchae, et ex altera parte duodecim apostoli sedentium. Et sicut duodecim patriarchae superius latitudinem arcae continent quia ab eis antiquus ille populus scriptae legis universus secundum carnem descendit, ita duolegis, id est gratiae, per fidem spiritualiter propagatus est. Deinde post Petrum sequituEt quod super est spatium usque ad finem arcae illos capiet, qui post nos futuri sunt, usque ad finem saeculi. Ab Adam usque ad diluvium prima aetas saeculi continens annos 1656. Secunda aetas a dilu
Abbreviated transcription (Latin):
qi pͥmogenitus fuit pͥmũ scribo De¬
inde sẏ meon. deinde leui: ⁊ hui a
lex tris iuide collocantur Hii uiͦi. filii
hye fuerunt: Asinistris iude similiter
scdm ordinem generationis primũ
scribitur dan: deinde neptalim Hii
filĩi bale ancillȩ lyȩ: Post neptalim
tur Gad: deinde aser⁊ii filii
Post hec singulis nominib suas ym¬
nessuꝑ pono semi plenas apectore ilu¬
sum quales ñnumquã intabulis solent
figurari. quas greci frequenciori usu y
latitudinem ꝑtransuersum instationib
suis ordinati appareant. quasi quidam se¬
natus ciuitatis dĩ: Deinde reuersusad̃
lineam generationis post iudam pono
achim. eliud. eleatar. mathan. Iacobꝰ
iose p̃h Inter iosephautem ⁊ colu̾nat
seribo: huc usq primus adam scd̃ni
nem: Fost hec reliquam medietate
est a colu̾pna aeorsum similiter int
partes equales diuido łas autem t̃
partes supra. ⁊ t̾nas infra defignan
latera mansionum: ubi ini̾sepsite

Expanded text:
quia primogenitus fuit, primum scribo; dequia primogenitus fuit, primum scribo; deinde Simeon, deinde Levi. Et hi a dextris Judae collocantur; hi quatuor filii Liae fuerunt. A sinistris Judae similiter secundum ordinem generationis primum scribitur Dan, deinde Nephthalin, hi filii Balae ancillae Rachelis. Post Nephthalin ponitur Gad, deinde Aser, hi filii Post haec singulis nominibus suas imagines superpono semiplenas, a pectore sursum, quales nonnunquam in tabulis solent figurari, quas Graeci frequentiori Iconas latitudinem per transversum in stationibus suis ordinati appareant, quasi quidam senatus Dei civitatis. Deinde reversus ad lineam generationis post Judam pono Achin, Eliud, Eleazar, Mathan, Jacob, Joseph. Inter Joseph autem et columnam scribo, hucusque primus Adam secundum carnem. Post haec reliquam medietatem, quae est a columna deorsum, similiter in tres partes aequales divido, has autem ternas partes supra, et ternas infra, designant latera mansionum, ubi intersecant
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾alem generationem det̾iminat᷑:
autemꝰ generationes tali mͦ dispo¬
Superiorem medietatẽ que est acolũpr
sursum intres par tes equales diuido
una queq tercia sexta parsẽ. tociꝰ longit¬
acapite: ⁊ pͥmũ nom̃ adẽ talit᷑ scribo In
ipsa fronte arche facio paruam quadra¬
turam ad significandas .iiii. partes mundi
Deinde suꝑiori eiꝰ lateri. id est orienti appo¬
no.a: hoc est pͥmã litterã nominis ade In¬
feriori autem lateri. id ẽ. occidenti a pon
.d: hoc est scđam Dextro lateri idẽ. aquis¬
loni appono:a: id e̾.terciam Sinistro lati¬
nitur. m Cuiꝰ rei rationẽ quidaml
talem tradunt: Dicunt enĩ qđ reg
dendus fuit Post adam scđ̃m lineam
gonerationis scribuntur. Seth. enos.¬
⁊ ceteri: ⁊ hũ inprima parte collocant᷑
nscda parte primũ scribo iudam. ⁊
circa ipsum reliquos patriarchas
hinc in de ad extris ⁊ asinistris hoc mͦ
dispono: Incipiens ad extro pariete
scd̾m ordinem generationis: ruben.

Expanded text:
alem generationem determinatur. Has autem generationes tali modo disposuperiorem medietatem, quae est a columna sursum, in tres partes aequales divido, et unaquaeque tertia sexta pars est totius longita capite et primum nomen Adam taliter scribo. In ipsa fronte arcae facio parvam quadraturam ad figurandas quatuor partes mundi, deinde superiori ejus lateri, id est orienti appono A, hoc est primam litteram nominis Adam. Inferiori autem lateri, id est occidenti, appono D, hoc est secundam. Dextero lateri, id est aquiloni, appono A, id est tertiam. Sinistro latepponitur M. Cujus rei rationem quidam talem tradunt: Dicunt enim quod recte dendus fuit. Post Adam secundum lineam generationis scribuntur Seth, Enos et hi in prima parte collocantur. In secunda parte primo scribo Judam, et circa ipsum reliquos patriarchas hinc inde a dextris et a sinistris hoc modo dispono: Incipiens a dextro pariete secundum ordinem generationis, Ruben,
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ. int̾ terciam ⁊ sub p̾mum cubitũ
ꝓt̾cia: oc facto cõpletã habes formam
arche : subtus latam. ⁊ desuꝑ angustam.
usq admensuram unius cũbitiꝰ Supͣ¬
dicte autem colũpne positio talis ẽ. ut
amedio fundo arche surgat. ⁊ in om̃ib
mansionib mediũ locum optineat:¬
⁊ totam portet fabricam: Cuiꝰ mysteriu̾
diuinitatem ipsius significat. lignũ uite
uocatur: no uiridi colore suꝑductum ẽ
Aquilonare uͦ latꝰ qđ humanitatẽ eiꝰ
figurat. liber uite dr̃: ⁊ hoc saphirmo
colore suꝑductum ẽ: Colũpne archa
innititur. ⁊ xp̃o innititur ecłia sua
qr nimirũ stare nullatenus poss nͥ ipse
eam fustineret. scđ̃m qđ scriptũ est
in canticis canticoꝵ Que est ista qui

Expanded text:
quod est inter tertiam et supremum cubitum pro tertia. Hoc facto completam habes formam arcae subtus latam, et desuper angustam usque ad mensuram unius cubiti. Supradictae autem columnae positio talis est, ut a medio fundo arcae surgat, et in omnibus mansionibus medium locum obtineat et totam portet fabricam. Cujus mysterium divinitatem ipsius significat lignum vitae vocatur, et ideo viridi colore superductum est. Aquilonare vero latus quod humanitatem ejus figurat liber vitae dicitur, et hoc sapphirino colore superductum est. Columnae arca innititur, et Christo innititur Ecclesia sua, quia nimirum stare nullatenus posset, nisi ipse eam sustineret, secundum quod scriptum est in Canticis
Abbreviated transcription (Latin):
d insupiori medietate a capite arrhe
usq ad bolũpnam scribitur linea carnaliꝰ
generationis abadam usq ad xp̃m. In
tera autem medietate a colu̾pna deor¬
sum sebunt᷑ nomina apłicoꝵ. apetro ac
arinceps: eo ordine quo sibi in regimine
eccłie quasi filii sp̃ales patrib successe¬
runt Quia enim abadam usq ad xp̃m uet
generatio fuit que ẽ scđ̾m carnem. ⁊do
cursum tempoꝵ inpͥori parte scłi ꝑ¬

Expanded text:
 in superiori medietate a capite arcae usque ad columnam, scribitur linea carnalis generationis ab Adam usque ad Christum. In altera autem medietate a columna deorsum scribuntur nomina apostolorum a Petro, ac deinceps eo ordine, quo sibi in regimine Ecclesiae quasi filii spiritales patribus successerunt. Quia enim ab Adam usque ad Christum vetus generatio fuit, quae est secundum carnem, ideo cursus temporum in priori parte saec
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sum ego inmedio eoꝵr Sig tanta ẽ.
infirmttas nr̃a ut ascenđe non possimꝰ
ꝑemꝰ: s congregemur inunũ ꝑfidem no.¬
minis eiꝰ. ⁊ simus saltem in prima man¬
sione. simꝰ in unitate eccłie: teneamus
rectam ⁊ in uiolatam fidem. ⁊ ipse ue¬
met ad nos ut stet in medio nr̃i con¬
gratuilans bono incepto nr̃o. paratus
adiuuare: ⁊ adaltiora erigere: ut sit
unꝰ in om̃ib: unus int᷑ om̃s. unus p̃¬

Expanded text:
tanta est infirmitas nostra, ut ascendere non possimus peremus, sed congregemur in unum per fidem nominis ejus, et simus saltem in prima mansione, simus in unitate Ecclesiae, teneamus rectam et inviolatam fidem, et ipse veniet ad nos, ut stet in medio nostrum congratulans bono incoepto nostro, paratus adjuvare et ad altiora erigere, ut sit unus in omnibus, unus inter omnes, unus p
Abbreviated transcription (Latin):
suum: Rursum fic̃ colĩpna singi
suȩ inscã eccłia dona gr̃arũ suarũ dist¬
buit: alios constituens ꝓpħas. alios apłoᷤ.
alios uͦ euungłistas: ⁊ ceteros quoscumq
spiritalium donor participes Et fic
colũpna mediũ ubiq locum tenet. fic

Expanded text:
um? Rursum sicut columna singulsuae in sancta Ecclesia dona gratiarum suarum distribuit, alios constituens prophetas, alios apostolos, alios vero evangelistas, et caeteros quoscunque spiritualium donorum participes. Et sicut columna medium ubique tenet loc
Abbreviated transcription (Latin):
adaquil onẽ respicit. humanitatẽ eiꝰ
significat: quam ꝓpeccatorib assũp¬
sit: Illud autem quod adaustrum
spectat. diuinitatem eius figurat
qua mentes fidelium pascit. ⁊ hec ẽ
causa quare inplano bis altitudinẽ¬
colũpne depinximus: qm̃ oportebat
utriusq lateris suꝑficiem rep̾sentari.
qđ nͥ geminata figura fieri non potuit:
Statita gͥ colũpna in medio arche eri¬
me hore infigant᷑. Deide due in¬
teriores quadrature sursum eleueti¬
tur. quo usq una queq scd̃m suam
positionẽ tignis eisdem ex omni
parte ortogonalit᷑ coniungant᷑:
extrema quadratura in imo re¬
anente: ⁊ tunc uidebis quo mͦ
illud spacium qͦd estiint᷑ pͥmã nscd̾io¬

Expanded text:
ad aquilonem respicit, humanitatem ejus significat, quam pro peccatoribus assumpsit; illud autem, quod ad austrum spectat, divinitatem ejus figurat, qua mentes fidelium pascit. Et haec est causa, quare in plano bis altitudinem depinximus, quoniam oportebat utriusque lateris superficiem repraesentari, quod nisi geminata figura fieri non potuit. Statuta igitur columna in medio arcae, erimae orae infigantur. Deinde duae interiores quadraturae sursum eleventur, quousque utraque secundum suam positionem tignis eisdem ex omni parte orthogonaliter conjungatur extrema quadratura in imo remanente; et tunc videbis quomodo illud spatium, quod est inter primam
Abbreviated transcription (Latin):
EStat nunc ut ostendamus
quid sibi uult zona altera: que
ꝑmediũ fundum scđ̃m longitu¬
dinem afine usq ad finem arche porri.¬
gitur: Si enim archa eccłiam significat
restat ut longitudo archȩ longitudi¬
nem figuret ȩccłiȩ: Longitudo autẽ
eccłie consid̾atur indiuturnitate te¬
porum: sicͣ latitudo in multitudine po¬
pulor. Tunc enim eccłia dilatari
drͣ. qnͣ numerus credentium augetur.
⁊ multi adfidem colliguntur. Longi¬
tudo autem eiꝰ inplixitate tempoꝵ
consistit: qua de preteritis ꝑ p̾sentia
adfutura se extendit: Tempus autẽ
longitudinis eiꝰ ẽ: ab initio mundi usq
adfinem scłi: qr scã eccłia infidelib su¬
is abinicio cepit. ⁊ usq infine̾ scłi du¬
rabit: Credimus enim nullũ tempꝰ
ẽẽ abinicio mundi usq adfine̾ scłi.
Zona ista que ꝓtendit᷑ afine u̾sq ads
nem arche. designat cursum tẽpi
Anitio mundi usꝙ adfinẽ seli Ileste

Expanded text:
estat nunc ut ostendamus quid sibi vult zona altera, quae per medium fundum secundum longitudinem a fine usque ad finem arcae porrigitur. Si enim arca Ecclesiam significat, restat ut longitudo arcae longitudinem figuret Ecclesiae. Longitudo autem Ecclesiae consideratur in diuturnitate temporum, sicut latitudo in multitudine populorum. Tunc enim Ecclesia dilatari dicitur, quando numerus credentium augetur, et multi ad fidem colliguntur. Longitudo autem ejus in prolixitate temporum consistit, qua de praeteritis per praesentia ad futura se extendit. Tempus autem longitudinis ejus est ab initio mundi usque ad finem, quia sancta Ecclesia in fidelibus suis ab initio coepit, et usque in finem saeculi durabit. Credimus enim nullum tempus esse ab initio mundi usque ad finem saeculi, ti. Igitur zona ista, quae protenditur a fine usque ad finem arcae, designat cursum temporis ab initio mundi usque ad finem saeculi. Medietas
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cisio desuꝑ: ⁊ lĩbus cubiti sit quedam
hora siue eminentia facta desuꝑ inca¬
pite colũpne adexcipienda tigna cir¬
cũquaq ab uno surgentia. que ipsi co¬
lupne infixasunt subeadem eminen¬
tia subqua ⁊ sũmitas tecti cõsũmata ẽ
adsimilitudinẽ imbricis sũmitatem
tectoꝵ excipientis: Etquam uis altitu¬
do colũpne non uideatur maior ẽe me¬
dietate zone cũ facta sit ex ipsa du¬
tarꝰi non potuit: Rursum cũ me¬
dietas tm̃ rone altitudinẽ colũpne
teneat. quare ambe mȩdietates

Expanded text:
praecisio desuper, et limbus cubiti sit quaedam praecisio desuper, et limbus cubiti sit quaedam ora sive eminentia facta desuper in capite columnae ad excipienda tigna circumquaque ab imo surgentia, quae ipsi columnae infixa sunt sub eadem eminentia, sub qua etiam summitas tecti consummata est, ad similitudinem imbricis summitatem tectorum excipientis. Et quamvis altitudo columnae non videatur major esse medietate zonae, cum facta sit ex ipsa dutari non potuit. Rursum cum medietas tantum zonae altitudinem columnae teneat, quare ambae medietates
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendit: Hoc facto si nosse cupis quomͦ
hec figura formã arche rep̾sentet. in¬
tellige quasi dezona illa que ꝑmediã
latitudinem arche ꝓtendit᷑. fiat colũp-¬
na quadrata equi latera in medio arche
erecta. cuiꝰ altitudo tanto minor sit
latitudine arche. quanto minor ẽ. t̾na¬
rius qͥnario : qr altitudo arche erat .xxx.
cubitoꝵ. ⁊ latitudo quinquaginta:
Si autem scire cupis quia rone exipsa zona
colũpna fieri intelligenda sit : sic consid̾a
Cubitus ille qui nunc scđm positionẽ
plani in medio ipsius zone affixus iacet
sursum eleuetur. sic ut ipsam zonam
quasi ꝑ mediũ cõplicando secum sursũ
trahat: de inde ambe medietates eius
de orsum pendentes. plano ad planum
inuicem conpingant᷑. ut colũpna eit¬
ta uideat᷑. in cuius sũmitate emineat
cubitꝰ ille qui scđm positionẽ plana pꝰ
inmedio eiꝰ iacebat. nichilq aliud ẽẽ
intelligat᷑ cubitus ipse quã colũpne

Expanded text:
prehendit. Hoc facto, si nosse cupis quomodo prehendit. Hoc facto, si nosse cupis quomodo haec figura formam arcae repraesentet, intellige quod de illa zona, quae per mediam latitudinem arcae protenditur, fiat columna quadrata aequilatera in medio arcae erecta, cujus altitudo tanto minor sit latitudine arcae, quanto minor est ternarius quinario, quia altitudo arcae erat triginta cubitorum, et latitudo quinquaginta. Si autem scire cupis qua ratione ex ipsa zona columnam fieri intelligendum sit, sic considera. Cubitus ille, qui nunc secundum positionem plani in medio ipsius zonae affixus jacet, sursum elevetur, sic ut ipsam zonam quasi per medium complicando secum sursum trahat, deinde ambae medietates ejus deorsum pendentes plano ad planum invicem compingantur ut columna erecta videatur. in cujus summitate emineat cubitus ille, qui secundum positionem plani prius in medio ejus jacebat. Nihilque aliud esse intelligatur cubitus ipse, quam columnae
Abbreviated transcription (Latin):
tummͦ hinc inde exedantur. Hoc ita
unum quodqͦ intria equalia positis
punctis diuido. ⁊ apposita regula binis
⁊binis punctis quo ad iacentib scđm lon¬
gitudinem ⁊ latitudinẽ depuncto sẽꝑ
adpunctũ circũquaq lineam traho.
⁊ ita duas alias quadraturas sexies si¬
militer longas adlatitudinem suam
afficio: Que tali proportione a se dis¬
tant: ut quantum prima uincit me¬
diam. tm̃ mediã uincat t̾ciã Int̾qui
t̃cia quadratura que minima ẽ.⁊
scđm positionem plani infra alias
clauditur medium cubitum ambit.¬
⁊ duos supradictos cingulos quoꝵ altͣ
fariam int̾cidit: alterum sursum
⁊ deorsum. alterum sinistrorsum
Deinde scđ̃a terciam cõplectitur.:⁊ simi¬
liter supradictos cingulos int̾ secat: De in¬
de alia que inplano extrema ẽ in alto
aũ ima cet̾as om̃s includit: ⁊ iiiͦi. ex¬
trema cornua duarũ tonarũ singulis
laterib attingens. totas eas intra se cõ¬

Expanded text:
tummodo hinc inde excedantur. Hoc ita tummodo hinc inde excedantur. Hoc ita unumquodque in tria aequalia positis punctis divido, et apposita regula binis ac binis punctis coadjacentibus secundum longitudinem, et latitudinem de puncto semper ad punctum circumquaque lineam traho; et ita duas alias quadratas sexies similiter longas ad latitudinem suam efficio, quae tali proportione a se distant, ut quantum prima vincit mediam, tantum media vincat tertiam. Inter quas tertia quadratura, quae minima est, et secundum positionem plani infra alias clauditur, medium cubitum ambit, et duos supradictos cingulos, quorum alfariam intercidit. Alterum sursum et deorsum. Alterum sinistrorsum Deinde secunda tertiam complectitur, et similiter supradictos cingulos intersecat. Deinde alia, quae in plano extrema est, in alto autem ima, caeteras omnes includit, et quatuor extrema cornua duarum zonarum singulis lateribus, accingens, totas eas intra se com
Abbreviated transcription (Latin):
quas miscd̾iter saluabit: Quistat qi in¬
uitat. stat qr confortat. stat qr ad iuuat.
stat. qr coronat: stat qr uigilat. ut cus¬
todiat ciuitatem suam: Ita medio cu-¬
bito consũmato. aliam quadraturam
circa predictum centrum longe extra
circũduco. tante magnitudinis quan¬
te magnitudinis archam facere uolo:
que quadratura sexies tam longa sit
quam lata. qr archa trecentos cubitoᷤᷤ
in longitudine habuit: ⁊ quinquaginta
in latitudine hoc est sexies longa adla.¬
ram. id est ꝑmedium fundũ arche scđm
longitudinẽ duab lineis ductis tante
latitudinis spacium in cludo: quante ẽ.
interior quadratura medii cũbiti. Si¬
militer ꝑmediam latitudinẽ ab uno
pariete usq ad alium duab lineis pro¬
tensis. eiusdem latitudinis spacium signo.
longitudinem alter ꝑmediam lati¬
tudinẽ ꝓtenditur. altrinsecus se se
inter secantes in modum crucis subiit¬
dio cubito conueniant: ⁊ interiori lati¬
tudini ipsius respondeant. limbo eiꝰ tan¬

Expanded text:
misericorditer salvabit. Qui stat quia invitat, stat quia confortat, stat quia adjuvat, stat quia coronat, stat quia vigilat ut custodiat civitatem suam. Ita medio cubito consummato aliam quadraturam circa praedictum centrum longe extra circumduco, et tantae magnitudinis, quantae magnitudinis arcam facere volo, quae quadratura sexies, tam longa sit quam lata, quia arca trecentos cubitos in longitudine habuit, quinquaginta in latitudine, hoc est sexies longa ad laram, id est per medium fundum arcae, secundum longitudinem duabus lineis ductis tantae latitudinis spatium includo, quantae est interior quadratura medii cubiti. Similiter per mediam latitudinem, ab uno pariete usque ad alterum duabus lineis protensis ejusdem latitudinis spatium signo. longitudinem, alter per mediam latitudinem protenditur, altrinsecus sese intersecante in modum crucis sub medio cubito conveniant, et interiori latitudini ipsius respondeant, limbo ejus tan
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatẽ. ⁊ alud p̃dicat᷑ qd ab apłis acceper̃. Calupniã
paciens ephraim: fractus iudicio: Iopłs isrłiticꝰ ad¬
huic induriciã cordis ꝑsenerans: dicebat se fractũ ui¬
dicio ⁊ iniq oppͥmi ab hostibꝰ dices. qm̃ nõ qui degen̾e
habraham amic dĩ Ascẽdimus : peioribꝰ nob̾.ħ: in¬
circũcisis udolatris penitꝰq adĩ cualtu alienis tͣch
ñ debimus. Calũpniã quippe appellat.: afflictionẽ abhostib̾
inlatam. quã cũ fiistm̾et fractum se dicebat uidicio. ħ ÷
ĩ uiste ⁊ sine aliqua culpa fatebat᷑ se dãpnatoᷤᷤ. Qͣ obre̾ ut
nõ sine causa cagnoscer& se ħ sustin̾e subdit᷑. Qm̃ cep̾ abire¬

Expanded text:
veritatem, et aliud praedicant quam ab apostolis acceperunt. « Calumniam patiens Ephraim, fractus judicio. » Populus Israeliticus adhuc in duritia cordis perseverans dicebat se fractum judicio, et inique opprimi ab hostibus, dicens: Quoniam nos ex genere Abraham amici Dei descendimus, pejoribus vobicircumcisis et idololatris, penitusque a Dei cultu alienis tradi non debuissemus. Calumniam quippe appellat afflictionem ab hostibus ei illatam, quam sustineret, fractum se dicebat judicio, hoc est, injuste et sine aliqua culpa fatebatur se damnatum. Quamobrem, ut non sine causa cognoscat se hoc sustinere, subditur, « quoniam coe
Abbreviated transcription (Latin):
Nedibit causã cur eiꝰ abstulerit boa suꝑiꝰ dicta : eo qͥ dixit.
m̾cede : qr colebãt idola. Et ponã eã ĩsaltũ. ut iã no
hãt arbores pomiferas: s ĩsolitudinẽ penitꝰ redigat᷑ .
q̃ex par te ꝗͣ ab assiriis ⁊ chaldeiᷤ. pleniꝰ tñ ꝯstat a romãis.

Expanded text:
icta, eo quod dixit, mercede, quia colebat idola. « Et ponam eam in saltum » ut jam non habeat arbores pomiferas, sed in solitudinem penitus redigatur. Quod ex parte quidem ab Assyriis et Chaldaeis, plenius tamen com
Abbreviated transcription (Latin):
Langite bucina ingabaa. tuba inrama. ulula¬
te inbet̾auen: Bucina excornu aiͣatis reurno fit:
Tuba aut̃ exaere uł argento in lege fieri p̾cipit᷑ . ꝯcͤpatq in
bellis ⁊ nsollẽpnitatibꝰ. Gabaa ⁊ rama ciuitates s̃ intribu
beniamm: sibi uicine. ħ÷ gabaa: ubi natꝰ ÷ saul Rama¬
bethauen intͥbu ÷ ephraimi. qͣ anͣ uocata ÷ bethel: Quia gͥ

Expanded text:
Clangite buccina in Gabaa, tuba in Rama; ululate in Bethaven. Buccina ex cornu animantis recurvo fit; tuba autem ex aere vel argento in lege fieri praecipitur, concrepatque in bellis et in solemnitatibus . Gabaa et Rama, civitates sunt in tribu Benjamin sibi Bethaven in tribu est Ephraim, quae ante vocata est Bethel. Quia igitur
Abbreviated transcription (Latin):
iegiptiis. ⁊ cet̾e quas descͥbit natioes ip̾sidio fuerint
latius descͥbit ꝓpħa ostendens qͥ ⁊ꝗͣ crudelia uictores iuctis
faciant mala. nulla ętati. nulii sexui. nulli parcat cõditioi:
Cũ ħ gͦ passira sit alexandria potentissima cuutas qͥmi
ranis onniue. si & iã tͥ ħ ipsa euen̾it᷑ Et cugͦ bibes de
eod̃ calice. ⁊ ad tantã uenies ignominiã. mnecessitate᷑

Expanded text:
egyptus et caeterae, quas describit, nationes in praesidio fuerint t propheta, ostendens quae et quam crudelia victores victis faciant mala: nulli aetati, nulli sexui, nulli parcant conditioni. Cum ergo haec passura sit Alexandria potentissima civitas, quid miraris, o Ninive, si etiam tibi haec ipsa evenerint? Et tu ergo bibes de eodem calice, et ad tantam venies ignominiam et necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos qui incaptiuitate pexcati tenehamur eriꝑ& &
ad reꝓmissioĩs c̾rã reducer&.Factꝰ eͥgͦ sermodnũ. ad
⁊orobabel. factus ẽ & ad iħm sac̾dotẽ magnũ. Histo¬
rialit̾ ꝗͣ duo fuer̾ homines. unus de tͥbu uida. ac stir¬
pe regia. alt̾ detͥbii sac̾dotali : Histice uͦ inũ eũd̾q

Expanded text:
ui in captivitate peccati tenebamur eriperet, et ad promissionis terram reduceret. Factus est sermo Domini ad Zorobabel, factus est et ad Jesum sacerdotem magnum. Historialiter vero duo fuerunt homines, unus de tribu Juda et de stirpe regia, alter de tribu sacerdotali. Mystice vero unum eumdemque
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ qͥ seneratis colligistis. nõtam̃ potestis dicere
ideo famẽ secutam qd mex̾cendam t̾ra agricola
cessau̾it. Comedistis m̃estis saciati : ñ tamͣ pocestiᷤ¬
dic̾ẽ uoluntariũ fuisse i euinũi. s qr paruos fruc¬
cus cõggau̾atis inhorrea. Unũ bibistis. s tͥatũ qͥ
suffic̾et ad exhilaranda corpora potantiũ. Ipsũ
qͦ uestim̃tũ nͣpotuit frigꝰ pelłe. aut cale fac̾e.
suie m̾ce̾naria manu. frustͣ laborauit : qr om̃s
peccie defluxer̃. uelut inꝑtusũ sacculum miꝰ¬
sẽ: Sp̃alit̾ illi corda suꝑ uias suas ponunt: qui
abq uditio discͤtionis nicħ faciunt. qͥ ante m̾tis ocłos

Expanded text:
minus quam severatis, collegistis. Non tamen potestis dicere: Ideo famem secutam, quod in exercenda terra agricola cessaverit. « Comedistis, et non estis satiati; bibistidicere voluntarium fuisse jejunium, sed quia parvos fructus congregaveratis in horrea. Vinum bibistis, sed non tantum quod sufficeret ad exhilaranda corda potantium. Ipsum quoque vestimentum non potuit frigus pellere aut calefacere. seu mercenaria manu, frustra laboravit, quia omnes pecuniae defluxerunt, veluti in pertusum sacculum missae. Spiritualiter illi corda super vias suas ponunt, qui absque judicio discretionis nihil faciunt, qui ante mentis oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmo diũ. Indigni aut̃ erant ut ad eos fier& qui nul
bitatione contenti:⁊erant subdario ꝑsarũ rege qͥitͣpͣ¬
tat᷑ gen̾atio nõ facte siue ꝗ̃ fuer̃ eos designans qui car¬
nis oꝑibꝰ libidimꝰ ẜuiunt. Talẽ rege̾ merebat᷑ hab̾e
pͦpłr. qͥ sine tẽplo dĩ erat. iñ imonte sion. s deorsũ¬

Expanded text:
sermo Domini. Indigni enim erant ut ad eos fieret, qui nubitatione contenti, et erant sub Dario Persarum rege, qui interpretatur generatio non facta, sive, qui fuerint, eos designans qui carnis operibus et libidini serviunt. Talem regem merebatur habere populus qui sine templo Dei erat, et non in monte Sion
Abbreviated transcription (Latin):
incidẽ: ut moe ȩdificet᷑ tẽplũ acceptabile dño Res¬
pexistis ad ampluis : ⁊ecce factũ ẽ minꝰ: Dicam ĩ ꝗ¬
aluid. q̃ uob̾ accidide. Cum iã metendi tẽpꝰ instar&¬
i frumta uos urmanibus tenere putaretis messiustis
tulisse indomos ur̃as ex sufflaui illud ⁊ mea uir lute

Expanded text:
incidere, ut inde aedificetur templum acceptabile Domino. « Resincidere, ut inde aedificetur templum acceptabile Domino. « Respexistis ad amplius, et ecce factum est minus, et aliud, quod vobis accidit. Cum jam metendi tempus instareet frumenta vos in manibus tenere putaretis, messuistis tulissetis in domos vestras, efflavi illud, et ex mea virtute
Abbreviated transcription (Latin):
comedit. ⁊ repl& anima̾ suã : uent᷑ aut̃ impioꝵ in¬
sat᷑abił. Congͣgatas uͦ m̾cedes inꝑtusũ sacculum
mittit: qui uirtutũ oꝑa ꝑꝑ ostentationẽ uane lau¬
dis ꝑagit. ł qui derapinis helemosinã indigetibꝰ
tͥbuit: Oꝑitur autͣ. ⁊ excalore no fouet᷑ qui diumnam
sapientiã qua ornetͦ ⁊ amalitie frigore defendatu
accepͣ s tepide. ⁊ desidiose eam exeqͣndo caloris illius
dite imotẽ deferte lignũ. edificate domũ irłqͣ.
Considate inqͥ cuncta queritis: ⁊relicta cura nrͣarũ
domuũ ascẽdite ĩmo̾tẽ libamiͥ. p̾cidite ligna: ⁊ędi-¬
na tantũ ⁊ nͣlapides uib& afferri: illud ẽ qd hebre di¬
cunt. qr pꝰt incensum tẽplũ parietes remanserant: &¬
idcirco ligna tantũ adcotignãdũ necessaria erãt.
Aistice ĩmo̾tẽ ascẽłe ẽ : altitudinẽ duiine cõtẽplatiois
u̾tutũ ꝑfectibꝰ sca̾d̾e ac testtio̾ia scͥpt᷑arũ qͣrendo

Expanded text:
comedit, et replet animam suam, venter autem impiorum insaturabilis. Congregatas vero mercedes in pertusum sacculum mittit, qui virtutum opera propter ostentationem vanae gloriae peragit, vel qui de rapinis eleemosynam indigentibus tribuit. Operitur autem, et ex calore non fovetur, qui divinam sapientiam, qua ornetur et a malitiae frigore defendatur, accipit, sed tepide et desidiose eam exsequendo, caloris illius dite in montem, portate lignum, et aedificate domum. » Considerate inquit cuncta quae geritis, et relicta cura vestrarum domuum, ascendite in montem Libanum, praecidite ligna, et aedina tantum, non lapides jubet afferri, illud est quod Hebraei dicunt, quia post incensum templum parietes remanserant, et idcirco ligna tantum ad contignanda necessaria erant: Mystice, in montem ascendere, est altitudinem divinae contemplationis virtutum profectibus scandere, ac testimonia Scripturarum quaerendo
Abbreviated transcription (Latin):
liatꝰ inud. usq. qr a esꝑata ÷ plaga eiꝰ. qr uenit usq
desamaria. nc̃ p̃dic᷑ mala uide. ꝗͣ simili errore pecca¬
u̾at. Assupsit gͦ ꝓpħa plangentiᷤ affectũ. faciã pla̾o¬
eones cum ab elefantiᷤ uincut᷑. tribili sibilo ꝑsonat.
sic̃ strutionũ aues. qͥ obbreuitatẽ pennarũ. longuis

Expanded text:
mei usque de Samaria, nunc praedicit mala Judae, quae simili errore peccaverat. Assumit ergo propheta plangentis affectum. Faciam planccones cum ab elephantis vincuntur, terribili sibilo personant; et sicut struthionum aves, quae ob brevitatem pennarum longius
Abbreviated transcription (Latin):
ionas intͣitum miuę ciuitatĩ
magne uaticinatꝰ ÷ et scđm
suũ uocabulũ. qr nau ꝯsolatoꝵ
intpͣtat᷑. cõsolatur captiuitatẽ
asirii m̾iniuen regnante inuida erechia rege. Nio
erat parua. ꝯsolatio tãhis qui iã assixiis ẜuebant qͣ illiᷤ
qui ĩ ła sub ez echia obsidelunt᷑ ut audiret limicoi

Expanded text:
 interitum Ninivae civitatis magnae vaticinatus est, et secundum suum vocabulum, qui Nahum consolator interpretatur, consolatur captivitatem Assyrii in Niniven, regnante in Judaea Ezechia rege. Non enim erat parva consolatio tam his qui jam Assyriis serviebant, quam illis qui in Judaea sub Ezechia obsidebantur, ut audirent Assyri
Abbreviated transcription (Latin):
sag cuus effundat᷑. Referamꝰ ħ moralit̾ adhereticos
qͥbꝰ p̃dicit᷑. q̃ cumea passi fu̾it q̃dicta s̃. neqͣꝗͣ anime

Expanded text:
s tuus effundatur. Referamus haec moraliter ad haereticos, quibus praedicitur quod cum ea passi fuerint quae dicta sunt, nequaquam animae
Abbreviated transcription (Latin):
ante aduentũ.xp̃i. nͣ fuit qui ex terrer&. Donec
suꝑueñ fortior illo.⁊ alligauit forte̾. ⁊speluncas
mines quo ᷤᷤ denebat abeuis potestate eripuit Ecce
ego ade dic̃ dñs ex̾cituũ. ⁊ succẽdã usq ad fumũ qͣdri-¬
ente igne.ilignis ꝯsuptis fumꝰ reman&.⁊ catuloᷤ tuoᷤᷤ
.i. nobiles uł subregłoᷤ. deuorab gladius Extͣminabo
de tra pedẽ tuũ. ut nultͣ eam deuastes. nec tͥbuta exi¬

Expanded text:
ante adventum Christi non fuit qui exterreret, donec supervenit fortior illo, et alligavit fortem, et speluncas homines quos tenebat ab ejus potestate eripuit. « Ecce ego ad te, dicit Dominus exercituum, et succendam usque ad fumum quadriente igne et ligno consumpto, fumus remanet. Et catulos tuos, id est nobiles et subregulos tuos, devorabit gladius. Exterminabo de terra praedam tuam, ut non ultra eam devastes, nec tributa exi
Abbreviated transcription (Latin):
mot̾es ⁊ colles uelocissime tͣncurre̾s. ⁊ amuitiãs tͥ pace̾
ilib̾atioẽ orb̾ de imꝑio sennacherib Ocelebra festiui¬
tates. redde uota gaudens. qr saluaũ te dñs. ⁊ belial tot̾¬
ĩt̾iit .i. oĩs ex̾citꝰ cũ rege suo: Itͣpͣtat᷑ aut̃ belial abꝰq uigo:
Mutice pͣcipit᷑ eccłiȩ. ꝗͣ diabolus gͣuissimo uigo idolatrie
nicatio x ad belial: ħ ipsũ dicẽdũ ÷ si qnͣ eccłam aꝑse-¬

Expanded text:
montes et colles velocissime transcurrunt, et annuntiant tibi pacem et liberationem urbis de imperio Sennacherib. Ergo celebra festivitates, redde vota gaudens, quia salvavit te Dominus, et Belial tot Interpretatur autem Belial, absque jugo. Mystice praecipitur Ecclesiae, quam diabolus gravissimo jugo idololatriae nicatio Christi ad Belial? » Hoc ipsum dicendum est, si quando Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
cuntatibꝰ quaᷤ supͣ filias uocauerat. ip̾a niniue metͦpoł̾
qͥ tantos habebat pͦpło ᷤᷤ. ut aquis pͥscine p̾sent cõparar
rema̾sit expugnada. ⁊ sine utilitate. tantã habuerit
multitudinẽ. Dũ nullꝰ eẽt qui hostibꝰ resist᷑ae ⁊ clamate
ipsa ciuitate. state. state. portaᷤ claudite. murũ ꝯsceͬdi¬
te. nullꝰ eet qui audir&.s om̃s tͣgau̾ter̾et. ⁊ urbẽ ad pͣ¬
dandũ dimittae. Dic̃ gͦ adbabilomoᷤ. Quia illi fuger

Expanded text:
civitatibus, quas supra filias vocaverat, ipsa Ninive metropolis, quae tantos habebat populos, ut aquis piscinae possint comparari, remansit expugnanda, et sine utilitate tantam habuerit multitudinem, dum nullus esset qui hostibus resisteret. Et clamante ipsa civitate, « State, state, » portas claudite, murum conscendite, nullus esset qui audiret, sed omnes terga verterent, et urbem ad praedandam dimitterent. Dicitur ergo ad Babylonios, quia illi fugerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
illud .i. omẽ amaritudinẽ ⁊ salsugnne infidelitatiᷤᷤ sua cõ-¬
minatione destruit. Et exsiceat flumina .i. falsi
nõis seientiã extollentẽ se ꝯtͣ u̾itatẽ adnichilũ redigit:
Infirmatꝰ÷ basan ⁊ carmelꝰ. floᷤᷤ libam elanguit. Meta¬
forice ꝑinfirmatũ basan ⁊ carmelũ. qͣ sregiones ub̾ri¬
me : ⁊ ꝑlibanũ mõtesꝰ cedroᷤᷤ altissimaᷤᷤ ⁊ arbore̾ ferẽtẽ.

Expanded text:
illud, vel omnem amaritudinem et salsuginem infidelitatis sua commutatione destruxit. Exsiccat flumina, id est falsi nominis scientiam, extollentem se contra veritatem, ad nihilum redigit. « Infirmatus est Basan et Carmelus, et flos Libani elanguit. » Metaphorice, per infirmitatem Basan et Carmeli, quae sunt regiones uberrimae, et per Libanum montem, cedros, altissima
Abbreviated transcription (Latin):
Iui ͥ qͥmdẽt᷑ hab̾e notitiã uere circñcisiois. ⁊ p̃sumũt
de scientia legiᷤ dĩ. iactat̃ qͦ se de albato ᷤ scitate. ⁊ flo¬
res uͥtutibꝰ qͦᷤ designat libamis qui intpͣtat᷑ dealbatio
tͣpidabut ⁊languescent ueniete dño adiuditiũ. Soͣ¬
tes cõmoti suͣt abeo ⁊ colles desolat. ⁊ coͣtmuit t̾ra a¬

Expanded text:
ui videntur habere notitiam verae circumcisionis, et praesumunt de scientia Dei legis, jactant quoque se dealbatos sanctitate et florentes virtutibus, quos designat Libanus, qui interpretatur dealbatio, trepidabunt et languescent, veniente Domino ad judicium. « Montes commoti sunt ab eo, et colles desolati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
inuenient᷑.  ubi fu̾it malo gtanatum. Dida sic arbor
qr pomũ eiꝰ multitudine granoꝵ plenũ ÷ Int̾ po¬
sias niebranuł diu̾sas hñs mansiuncłas q̃ uno pu¬
niceo cortice cõtinẽt᷑ Uñ ⁊ malũ punicũ dr̃. udeo
designat innum̾ã scõꝵ pͦpłoꝵ multitudinẽ subuniꝰ
fide societate. qͣsi intͣ uniꝰ corticis gremiũ adiinatã¬

Expanded text:
invenientur, ubi fuerat malogranatum, dicta sic arbor, quoniam pomum ejus multitudine granorum plenum est, in compositis membranulis diversas habens mansiunculas, quae uno puniceo cortice continentur, unde et malum Punicum dicitur, et ideo designat innumeram sanctorum populorum multitudinem sub unius fidei societate, quasi intra unius corticis gremium adunata
Abbreviated transcription (Latin):
aurugo nituĩ frugũ ab aureo colore diicta. lima
uob qui adme reu̾tet᷑ Ergo quã diũ tẽplum diũ
deffrutũ fuit. ⁊ eiis edificatio differebat᷑ : om̃ĩa eiꝰ
ꝓsꝑa flux erͣ om̃ia. Ex qͦ datur intelligi frustra ꝙͦ
dñs. Prius eni sem& ipsũ deb& aliqͥᷤ fac̾e tẽplu

Expanded text:
autem vitium frugum ab aureo colore dictum. Haec,vobis qui ad me reverteretur. Ergo quandiu templum Domini destructum fuit, et ejus aedificatio ospera fluxerunt omnia. Ex quo datur intelligi, frustra quDomino. Prius enim semetipsum debet aliquis facere templum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mai̾a. ⁊ morticinũ tetigerit. om̃e qdͥ tea gerit
ł optulerit minũ̾dũ erit. Est aut̃ sensus. Opͦpłe
qui altari structo. ⁊ adhuc domo mea diruta.
hostias offers maltar.⁊ putas te his carnibꝰ sci¬
ficari. scito te nͣtantũ sc̃ificar ex hostus ꝗͣ intẽplo
meo dirutd offers. ꝗͣ cõtaminari. omĩa qͥ agit̾
ꝑ hoc qr negligit domũ meã i ttuaᷤ deniꝰ elilit ẽr er

Expanded text:
est in anima, et morticinum tetigerit, omne quod tetigerit vel obtulerit, immundum erit. Est autem sensus: O popule, qui altari tantum structo, et adhuc domo mea diruta hostias offers in altari, et putas te his carnibus sanctificari, scito non tantum te sanctificari ex hostiis quas in templo meo diruto offers, quam contaminari omnia quae agis, r hoc quod negligis domum meam, et tuas domus diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptatꝰ ÷ ꝑoia ꝓsimilitudine s abͦq peccato: Hlã nͣse aqͥ
maris s flumine circumdatũ dic̃. ħ ÷ dule aqua : qr tẽp¬

Expanded text:
a pro similitudine absque peccato. Nam non se aqua maris, sed flumine circumdatum dicit, hoc est, dulci aqua: quia ten
Abbreviated transcription (Latin):
cans dic̃ exꝑgiscere cum forma tantũ sit mai̾ata Nã
ido̾ grece. ł idea forma dr̃. inde diminutie idolũ
for mula uocat᷑. Numq̃ ipse lapis quẽ inuocas docere
te pot̾it. ⁊pͣdic̾e uent᷑a: ecce iste cooꝑtꝰ ÷ auro ł argento.
Q si hostendetis ẽ Ecce iste lapis ꝗͣ ad oras o idolatra. cooꝑt᷑¬

Expanded text:
cans dicit: « Expergiscere, » cum forma tantum sit inanimata. Nam eidos Graece vel idea, forma dicitur: inde diminutive idolum, formula vocatur. Nunquid ipse lapis quem invocas, docere te poterit et praedicere ventura? « Ecce iste coopertus est auro et argento. » Quasi ostendentis est: Ecce iste lapis quem adoras, o idololatra, coo
Abbreviated transcription (Latin):
gat anaritiã malũ domu seͥ: nec intellig̾ auutias exmalo
q̃sitas. cansam s eẽ rume: Simulq arguit᷑ suꝑbie . q̃ adauiũ
sunilitudinẽ mexcelso posu̾t ndũ sitũ. arbitrans ubari¬
uaritia .i. cupiditaᷤᷤ sp̾aliũ dintiarũ. sapie̾tie ⁊ scientie
ddĩ. Lic& aut raro. aut nũꝗͣ nomͣ auaritiȩ inbono po
ꝯfusionẽ cibi. ⁊ pꝰt̾iᷤᷤ tuis qr ħ sollicitudo fine̾ habebit
ignominiã: Cõcidisti pͦpło ᷤᷤ multoᷤᷤ. ⁊ peccaũ aĩa tua

Expanded text:
gat avaritiam malam domui suae, nec intelligit divitias ex malo quaesitas, causam sibi esse ruinae; simulque arguitur superbiae, quod ad avium similitudinem in excelso posuerit nidum suum, arbitrans posest cupiditas spiritualium divitiarum sapientiae et scientiae Dei, licet aut raro, aut nunquam nomen avaritiae in bono posconfusionem tibi et posteris tuis, quia haec sollicitudo finem habebit ignominiam. « Concidisti populos multos, et peccavit, anima tua
Abbreviated transcription (Latin):
uia supͣ tem̾e causatꝰ fu̾at cũ dño dicens. Usq qͦ
dñe clamabo. ⁊ ñ exaudies: Et pꝰt panca. Quare
noͣ respicis suꝑ miq agẽtes: Audierat qͦ dnm respondẽtẽ
i didicerat nabuchodonosor. ł ĩ diabolũ. adħ positos
ł forte fundatoᷤ: ut ꝑ eoꝵ uindicent᷑. ⁊ puniãt̾ peccato:¬
res Nc̃ agit penitentiã.⁊ plãg̾ qd cem̾e sit. locutꝰ. pꝰsitq¬

Expanded text:
uia supra temere causatus fuerat cum Domino, dicens: « Usquequo, Domine, clamabo et non exaudies, » et post pauca, « Quare non respicis super iniqua agentes; » audierat quoque Dominum respondentem, et didicerat Nabuchodonosor vel etiam diabolum ad hoc positos, et forte fundatos, ut per eos judicentur et puniantur peccatores, nunc agit poenitentiam, et plangit quod temere sit locut
Abbreviated transcription (Latin):
cuũ sub̾ audiu .i.misfiũ ĩcarnatiõis cuȩ. Opꝰ enĩ dĩ e̾ ut
beatꝰ augꝰanꝰ dic̃. ũbũ caro factũ. Qđ ⁊ de resurrec nõe
eiꝰ pot̾ accipi Audiui ĩq̃ opꝰ tuũ. ut mori dignatꝰ es ꝓ nob̾.
resurgas amortuis Inmedio annoꝵ uiuificabis illud:
ħ ẽ ĩplenitudine cẽpris: imple qd pollicitꝰ es: Ad huc iisu¬

Expanded text:
ationis tuae. Opus enim Dei est, ut beatus Augustinus dicit: Verbum caro factum. Quod etiam de resurrectione ejus potest accipi. Audivi inquit opus tuum, ut qui mori dignatus es pro nobis, resurgas a mortuis. « In medio annorum vivifica illud, » hoc est, in plenitudine temporis imple quod pollicitus es. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
cuao eius. ibi ħẽ in cornibꝰ ab̾ condita eͣ fortitudo eius
⁊ potẽtia diuinitatis eus: qr cum ee̾t informa dĩ eqͣł
dõ exinaniũ se ipsum formã seru occipiens. Ihumi¬
lians se patͥ usq ad mortẽ. mortẽ aũ erucis. Incruce
Et mat̾ scĩ samuheł. Babit in qͥd iꝑiu̾ regi suo: ⁊ sub¬
uimabit cornu xͥ sui. Cõrnua gͦ ĩmanibꝰ erant qr lico
ante pedes eius: Mors diaboł auc tor mortis. deqͦ
ihohanes. ⁊ nom̃ illi mors. Iuit gͦ mors ante facie̾ eh.
qi mox eo baptirato mmiordane occurrit illi tẽptans
miracłis se dm̃ ꝓd̾e̾t. Wnͣ ad huc seqͥt᷑. egͤdiet᷑ dia-¬
boł ante pedes eiꝰ. qr exeunti de aqͥ ᷤ obuiis fuit¬
e: Alia tran̾latio dic. Egͤdiet᷑ reseph ante pedes eiꝰ:¬
Tradut hebres reseph nom̃ ẽȩ demoni. qͥ pͥncipatũ int̾ reliqͦ
teneat. sic̾ behel ⁊ ebub huñc dicũt iparadiso s petẽ

Expanded text:
bscondita est fortitudo ejus, et potentia divinitatis ejus, quia cum esset in forma Dei aequalis Deo, exinanivit seipsum, formam servi accipiens, lians se Patri usque ad mortem, mortem autem crucis. In cruce Et mater sancti Samuelis: Dabit inquit imperium regi suo, et sublimabit s. » Mors, diabolus auctor mortis, de quo Joannes: Et nomen illi mors. Ivit ergo mors ante pedes ejus quia mox eo baptizato in Jordane, occurrit illi, tentans miraculis se Deum proderet. Unde adhuc sequitur: « Egredietur diabolus ante pedes ejus, » quia exeunti de aquis obvius fuit. Alia translatio dicit: Egredietur Rescheph ante pedes ejusTradunt Hebraei Rescheph nomen esse daemonis, qui principatum inter reliquos teneat, sicut et Beelzebub
Abbreviated transcription (Latin):
illud historialit᷑ designat lignũ. q̃ ad coͣtinedoᷤ parietẽ
in medio structe᷑ pomi solos: Notandũ q̃m.l.xr. int̾¬
p̃tibꝰ habet᷑. scarabeus deligno clamab̾. muscã iuixca
litt̃ã designãs. qͤ sol& iniuictis parietũ inhieme. ł m
tẽpestate latere. Ut sit sensꝰ: Siã muscȩ inforaminib

Expanded text:
illud historialiter designat lignum, quod ad continendos parietes, in medio structurae poni solet. Notandum quod in LXX Interpretibus habetur, Scarabaeus de ligno clamabit, muscam juxta litteram designans, quae solet in juncturis parietum in hieme vel in tempestate latere; ut sit sensus: Etiam muscae in foraminibus
Abbreviated transcription (Latin):
rimoᷤ inhebriasti. bibe tu qͦ adecalice dñi : in hebriaris ca¬
⁊ de sublimi gła adextͤma uenies mala. Qͥa iniqͥtas
libani oꝑi& te. Libanus ꝓtẽplo ponit᷑. q̃ delignis libani
ȩlificatũ ẽ. hĩc aliius ꝓpħa diẽ Aꝑi libane portas tuaᷤᷤ.
libanũ ꝓtemplo dix̾at. Pouit aĩalia psac̾ficiis ihos¬
tiis dicens: Uastitas aĩaliũ .i. de uastacio sacͥfitioꝵ qͣ
intẽplo offerebat᷑. de tͣrebit eos .i. babilonioᷤ quͥ&¬

Expanded text:
rimos inebriasti, bibe tu quoque de calice Domini. Inebriaberis caet de sublimi gloria ad extrema venies mala. « Quia iniquitas Libani operiet te. » Libanus pro templo ponitur, quod de lignis Libani aedificatum est. Hinc aliuLibanum pro templo dixerat, ponit animalia pro sacrificiis et hostiis, dicens: « Et vastitas animalium, » id est devastatio sacrificiorum quae in templo offerebantur, « deterrebit eos, » i
Abbreviated transcription (Latin):
fec̾ q bel uoluit noiͣar : ⁊ ab om̃sbꝰ adorar. qͦ noĩe aba¬
bilonus uocat᷑. sic̾ ĩdamele legimnꝰ.: A sidomis aũ ⁊ fe
nicibꝰ bahal: ab hebreiᷤᷤ uͦ behel zebub. obspurcieiam
isordes ĩmolaticii cruoris uocat᷑ .i. uit miscarũ. siue hn̾s
muscas. Et qr ĩmultis colelat᷑ locis: ideirco płalit̾ baha¬

Expanded text:
ine a Babyloniis vocatur, sicut in Daniele legitur: a Sidoniis autem et Phoenicibus Baal, ab Hebraeis vero Beelzebub ob spurcitiam et sordes immolatitii cruoris vocatur; id est, muscarum vir, sive habens muscas, et quia in multis colebatur locis, idcirco pluraliter Baa
Abbreviated transcription (Latin):
bramilis cortiee punieeo fert᷑ aut̃ feruores ftomachi
ueretundia. pudicicia. Ingͣnor ordine. gͣdꝰ ⁊
mẽbratotiꝰ eceliastic corꝑis. ꝑ singła officia distͥ¬
buta. De colle aũ rẽmon icipuit fines gcełe
qr ab humilitate. ⁊ aminoribꝰ mehoat ut ordo
ȩccłasticꝰ qͥbꝰ dã ꝓfectibꝰ costruat᷑: Exaltabit᷑ gͥ

Expanded text:
mbranulis cortice puniceo. Fertur autem fervores stomachi verecundae pudicitiae in granorum ordine, gradus et membra totius ecclesiastici corporis per singula officia distributa. De colle autem Rhemmon incipiunt fines Ecclesiae, quia ab humilitate et a minoribus inchoat, ut ordo ecclesiasticus quibusdam profectibus construatur. Exaltabitur
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad austrũ iħrłm. Et exaltabit᷑ inpͥstino apor¬
ta benianim. usꝙ ad portã angͣłoꝵ i Et atre an a¬
nehel usq ad torcłaria regis. Et anathema no
ꝗͣ⁊ hoĩes uota faciẽtes cẽplis affigebat᷑. lase alur¬
enas faciebat: indelic& apotu. anat̾o ne .i. asur¬

Expanded text:
usque ad austrum Hierusalem, et exaltabitur in pristino a porta Benjamin usque ad portam angulorum, et a turre Ananehel usque ad torcularia regis. « Et anathema nquas homines vota faciontes templis affigebant, et a se aliena facieba
Abbreviated transcription (Latin):
des suo. ⁊ dic̾ cũ psalmista. statuit dñs supͣ p&rã pe-¬
des meos. defluut ĩ eo carnalia uitia. ut oriãt spa-
ut meliores ponant᷑. ⁊dicat. Ad te leuau ocłos
meos qͥ habitat ĩ ceł Ligͣ blasphemans am̃ defici&
succͤscant ꝯna. Indie illa erit tumultꝰ magnꝰ ĩ eiᷤᷤ¬

Expanded text:
pedes suos, et dicit cum Psalmista: « Statuit Dominus supra petram pedes meos, » defluunt in eo carnalia vitia, ut oriantur spiut meliores ponantur, et dicat: « Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelis. » Lingua blasphema in Deum deficiet, succrescant bona. « In die illa erit tumultus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nerit lux s frigꝰ. ⁊gelu. refrigeseẽte moĩbꝰ caritate.
icalore fide intepescente. Etꝗͣ aũ om̃s reꝓbi dãp¬
nati. frigꝰ suũ ĩ ĩferno geluq portau̾ĩt: erit una
dies ⁊ ꝑpetua scõꝵ. ñdies neq nox. Neqͣꝗͣ s iucissi noc-¬
nec splẽdor lunȩ illuminab̾ te. s ds tuus erit tib ĩ
lucẽ sẽpit᷑nã. Et psalmista Melior ẽ di . u. ĩ. atͥ .t.¬
s. milia: Et ĩtẽpr uesꝑi erit lux .i. cum om̃s reꝓboᷤᷤ
uesꝑ ⁊ tenebre ob̾cͤauit᷑ erit lux sc̃i ᷤᷤ ielectiᷤᷤ aiͣ. Illa

Expanded text:
non erit lux, sed frigus et gelu, refrigescente in omnibus charitate et calore fidei intepescente. Postquam omnes reprobi damnati frigus suum in inferno geluque portaverint, erit una dies perpetua sanctorum, non dies neque nox, nequaquam sibi vicissim nocnec splendor lunae illuminabit te, sed Deus tuus erit tibi in lucem sempiternam. » Et Psalmista: « Melior est dies una, etc. » « Et in tempore vesperi erit lux; » cum omnes reprobos vesper et tenebrae o
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ibit ꝯtra orientẽ.⁊ cad& ĩmare mortuũ. ĩ qͦ
uordanis inde fluit. Media alia par̾ dec᷑rit in
mare occidet᷑ale qd uocat nouissimũ : qr iͥ finis :
uidee. In estate ihieme erͣ : ut nec gelu hie¬
mis ⁊ strĩgat᷑. nec estatis nmio fernore reseqͣnt᷑¬
s seꝑ plena alueo fluat.: Cũq ħ factũ fu̾it erit añs

Expanded text:
earum ibit contra orientem, et cadet in mare Mortuum, in quod Jordanis influit; media alia pars decurret in mare occidentale, quod vocat novissimum, quia ibi finis est Judaeae. In aestate et hyeme erunt, ut nec gelu hyemis constringantur, nec aestatis nimio fervore siccentusemper pleno alveo fluant. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
bil unitate ꝯfitet᷑. saluat᷑ ĩ dn̾o do̾ suo ñ ĩex̾citꝰ multitu¬
dine aut uriũ suarũ fortitudine. Et ablactaũ eã
qͣ erat abꝰq miscdia. Qͥ ablactat᷑ recedit amat᷑: parẽ¬
uęt̾ũ. ut ĩdie ab lactatiõis ĩ fatũ .i. alactis separationes
samueł ascedet̾e uiro suo ad tẽplum dñ. dix̃ d se non

Expanded text:
bili unitate confitetur, salvabitur in Domino Deo suo, non in exercitus multitudine aut virium suarum fortitudine. « Et ablactavit eam quae erat absque misericordia. » Qui ablactatur, recedit a matre et parenlacte separationis, Samuelis, ascendente viro suo ad templum Domini, se non