comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Medice curate ipsũ. Si medicꝰ. quantomagis reus priuscurare
se debet: Confiteris peccatũ tuũ. & medicũ ꝓfiteris alienum.
Et si ueritatis ẽ qđ retorques. tpr̃is ñ ẽ. Peccatori enĩ dix ds̃.
Qr̃ tuennarras iusticias meas : Usurpasti tͥ ut delege arguas.
ꝗ contra legẽ ipse stetisti. Quid lacrimarũ tẽpꝰ amittis: quid
concer tando uanos sermones aut audis aut loqueris. cũ tibiscrip¬
tũ sit. ñ accipias auditũ uanũ. cũ legeris in eugło. ꝓ om̃ĩ sermo¬
ne ocioso. iudiciũ eẽ subeundũ: Et sialius loꝗtur tace. Et si ali¬
us conuiciatur. aurẽ tuã obstrue. Dauid tacendo uicit aduer¬
sarios suos. & ꝗa sic̃ mutꝰ factꝰ ẽ uocẽ recepit. ꝗa c̃uersus ad dnm̃
loquebatur dicens. Qm̃ inted̾ sꝑaui. tu exaudies dñe dĩ m̃s.¬
Quia tlixi ne aliqñ exultent in me inimici mei. Uide sin¬
gula. Tacebat dd̃. loquebant᷑ inimici. ꝓuocabant ut aliquid

Expanded text:
medice, cura te ipsum. si medicus, quanto magis reus prius curare medice, cura te ipsum. si medicus, quanto magis reus prius curare se debet! confiteris peccatum tuum et medicum profiteris alienum: etsi ueritatis est quod. retorques, temporis non est; peccatori enim dixit deus: quare t u enarras iustitias meas? usurpasti tibi ut de lege arguas, qui contra legem ipse stetisti. quid lacrimarum tempus amittis ? quid concertando uanos sermones aut audis aut loqueris, cum tibi scriptum sit: non accipias auditum uanum, cum legeris in euangelio pro omni sermone otioso iudicium esse subeundum? etsi alius lcquitur, tace, etsi alius conuiciatur, aurem tuam obstrue. Dauid tacendo uicit aduersarios suos et, quia sicut mutus factus est, uocem recepit, quia conuersus ad dominum loquebatur dicens: quonquia dixi: ne aliquando exultent in me inimici mei. uide singula. tacebat Dauid, loquebantur inimici, prouocabant ut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
facere ꝓ delietis dnõ dõ tuo. illi soli int̾iore corde te purga. illũ
ẽ tuere ꝗ porest peccata diluere Aduiuet te ꝗput auerit ar¬
guenlũ: Deniq cũ malediceret᷑ dđ. et eiꝰ dux abessa eiꝰ in ui¬
riã uellet ulcisci. dix̃ ad eũ dđ. dimitte illũ ut maledicat
qm̃ lox̃ illi dñs. ut uideat humilitatẽ meã & retribuat m
dñs bona pmaledicto hoc. Vides igͥ qđ acuici antib adiuue¬
ris ut dñs audiat te. & pecatũ tuũ remittat: Nãcũ ipse ac¬
cusator tuus ẽẽ debeas. & coaceruare flagicia. teq ipsũ offerre
supplicio. quomͦ negare obiecta desicłas : Penitentia pacientiã
querit. Pacientia mitigat delicta magna. Quomͦ irasceris aliis.
tuȩ ipse reus c̃scientiȩ: Quomͦ cõmoueris. cũ debeas eẽ misera¬
bilis: Ꝙ arguit᷑. & qđ ẽ ampliuꝰ a semetipso. curare debet sua
uulnera. ñ alterũ uulnerare. Nemo aliũ uulnerando. se sanat

Expanded text:
facere pro debetis domino ieo tuo, illi soli interiore corde te purga, illum facere pro debetis domino ieo tuo, illi soli interiore corde te purga, illum contuere qui potest peccata diluere. adiuuat te qui putauerit arguendum. denique cum malediceretur Dauid et eius dux Abessa eius iniuriam uellet ulcisci, dixit ad eum Dauid: dimitte illum, ut maledicatm dixit illi Dominus, ut videat humilitatem meam, et retribuat mihi Dominus bona pro maledicto hoc . Vides igitur quod a conviciantibus adjuveris, ut Dominus audiat te, et peccatum tuum remittat? Nam cum ipse accusator tui esse debeas, et coacervare flagitia, teque ipsum offerre supplicio; quomodo negare objecta desideras? Poenitentia patientiam quaerit, patientia mitigat delicta magna. Quomodo irasceris aliis, tuae ipse reus conscientiae? Quomodo commoveris, cum debeas esse miserabilis? qui arguitur et, quod est amplius, a semet ipso, curare debet sua uulnera, non alterum uulnerare. nemo alium uulnerando se sanat.
Abbreviated transcription (Latin):
bat̾ affectu. Ita gͦ et tu sihabeas qͦ redarguas arguentẽ. meliũ
tacebis. neredarguendi uicissitudine cõmotionẽ tuã prodas
Melius ẽ enĩ dissimulare in uiriã. quã cũ redarguis uindicare
int̾ se Bacharius cũ ommutuisset. & uere ꝗaloꝗ ei ñ ꝓfuerat.
re loqueret̃ ommutuit. & ut loqueret᷑ ex auditꝰ axp̃o ẽ. Deniq¬
scripsit qđ xp̃s audiret. et uocẽ recepit quã xp̃s indulsit. &
gram adiunx̃ quã an ñ habuit ut ꝓpharet. cuiꝰ mandatis ante
non credidit. Quid de dño om̃iũ uirtutũ loqͦr: cũ mulier su¬
sanna nec sexus infirmitate turbata. ꝗb se adꝑiculũ mortis
cognouit. addictã. uocẽ emiserit : Accusabat᷑. et tacebat. Du¬
cebat̃ ad mortẽ. & silentio se tegebat. ne nudaret pudorem.
Intra setam̃ loquebat᷑ dõ. ꝗ eã magis audiuit tacentẽ. Q uȩ si
uoluuisset loq Forsitan ñ ẽẽt audita. Et tii gͦ ꝗ ꝓposuisti satis¬

Expanded text:
batur affectu: ita ergo et tu si habeas quo redarguas arguentem, melius batur affectu: ita ergo et tu si habeas quo redarguas arguentem, melius tacebis; ne redarguendi vicissitudine commotionem tuam prodas. Melius est enim dissimulare iujuriam, quam cum redarguis, vindicare.intra se Zacharias, cum obmutuisset: et vere quia loqui ei non profuerat, ne loqueretaudiret et uocem recepit quam Christus indulsit et gratiam adiunxit quam ante non habuit, ut prophetaret eum cuius mandatis ante non credidit. quid de domino omnium uirtutum loquor , cum mulier Susanna nec sexus infirmitate turbata, quibus se ad periculum mortis cognouit addictam, uocem emiserit ? accusabatur et tacebat, ducebatur ad mortem et silentio se tegebat, ne nudaret pudorem. intra se tamen loquebatur deo, qui eam magis audiuit tacentem, quae si uoluisset loqui forsitan non esset audita. Et tu ergo, qui proposuisti satis
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquã cõmotionẽ. Quoꝵ ego dolũ uidens. uelut surdus non
audiebã. Considera uimsermonis. Non dix̃ qđ simulabã ñ
me audire quȩ dicerent. sed ñ audiebã dix̃. Et qđ intentione
m̃tis uocẽ loquentiꝰ excluderet. nec apiret ossuũ. sic̃ mutus
Beatꝰ ꝗ potest tantã hab̾e uirtutẽ. ut lacessitꝰ ñ irascatur. cõmotꝰ
se nolit ulcisci Inimici hoc agt̃ ut ꝓuocent ad iracundiam.
Miledict̃ ut benedicamꝰ. criminantur ut crim̃ retorqueamus
maledicebat. cũ patet᷑ ñ cõminabat᷑. Ad eiꝰsimilitudinẽ atq
imaginẽ iustuꝰ suȩ uite cupiens instituta formare. accusatꝰ tacet
ihs uere cũ accusaretur tacebat. & dũ ꝑcut̾etur ñ reꝑcutiebat
Deniq ꝑcussuꝰ respondit. Si male locutꝰ sũ testimoniũ ꝑhibe
demalo. si bene ꝗd mecedis: Uide quẽ ad modũ quasi uere
infirmꝰ. & quasi is ꝗse uindicare ñ posset. puerili qͦdã loque¬

Expanded text:
ad aliquam commotionem; quorum ego dolum uidens uelut surdus non ad aliquam commotionem; quorum ego dolum uidens uelut surdus non audiebam\'. considera uim sermonis. non dixit \'quia simulabam non me audire quae dicerent\', sed \'non audiebam\' dixit et quod intentione mentis uocem loquentis excluderet nec aperiret os suum sicut mutus. beatus qui potest tantam habere uirtutem, ut lacessitus non irascatur, commotus se nolit ulcisci. inimici hoc agunt, ut prouocent ad iracundiam, maledicunt, ut maledicamus, criminantur, ut crimen retorqueamus, maledicebat, cum pateretur non comminabatur. ad eius similitudinem atque imaginem iustJesus vere cum accusaretur, tacebat; et cum percuteretur, non repercutiebat. Denique percussus respondit: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo: si bene, quid me caedis ? Vide quemadmodum quasi vere infirmus, et quasi is qui se vindicare non posset, puerili quodam loque
Abbreviated transcription (Latin):
ab helia dictũ. qñ eũ ꝓpħa uehem̃ter increpuit. & mortẽ ei
denunciauit. inuenisti quid inme: Et respondit helias. In¬
ueni. ꝗ a fecisti malignũ in ẽspectu dñi. Uides gͦ ꝗ a regibus
ñ temere uł aꝓpħis dĩ uł asacerdotib facienda iniuriasit.
sinulla sint grauiora peccata. inꝗb debeant argui. Vbi aũt
pationib corrigant᷑. Tam̃ đđ adhuc loco dic̃. qđ nichil inue¬
ui.tam̃ peccata mea penitendi dolore purgabã. In qͦ illi cum
dolo mecũ loquebant᷑. ut me obiurgatione c̃funderent. & a
conuersione reuocarent. Et uide ne hoc magis senserit. que¬
sisse illos mala eiꝰ. sed cũ uellent accus are p̃uentos qđ uulnera
sua ipse patefecerit. sui accusator existens. Et idõ iuĩ accusatio¬
nis eoꝵ ẽẽ tenuatã. Locutꝰ sũt ueriuana quȩ c̃fesso culpã iã no¬
cere ñ possent. Exclusi gͥ acriminationis in uidia: dolũ adhibe¬

Expanded text:
ad Heliam dictum, quando eum propheta uehementer increpauit et mortem ei ad Heliam dictum, quando eum propheta uehementer increpauit et mortem ei denuntiauit: inuenisti, inquit, m e ? et respondit Helias: inueni, quia fecisti malignum in conspectu domini. uides ergo, quia regibus non temere uel a prophetis dei uel a sacerdotibus facienda iniuria sit, si nulla sint grauiora peccata in quibus debeant argui. ubi autempationibus corrigantur Tamen Dauid in hoc loco dicit quod nihil inueui, tamen peccata mea paenitendi dolore purgabam; in quo illi cum dolo mecum loquebantur, ut obiurgatione confunderent et a conuersione reuocarent\'. et uide ne hoc magis senserit, quaesisse illos mala eius, sed, cum uellent accusare, praeuentos, quod uulnera sua ipse patefecerit sui accusator existens, et ideo uim accusationis eorum esse tenuatam, locutos autem ueri uana, quae confesso culpam iam nocere non possent. \'Exclusi igitur a criminationis inuidia dolum adhibe
Abbreviated transcription (Latin):
inpugnatũ. aꝓximis destitutũ. Sed ne misticuꝰ ꝗdẽ ab hor¬
reat pietatis affectꝰ. ut ꝓ angłis dixerit. ꝗ p̃tendt̃ timen¬
tib dnm̃m. ut eripiant eos detẽptatiõib quas ferre ñ possent.
Quomͦ gͦ longe stant. ꝗͣad ium̃tũ sunt attributi : Sedñ illi
se separant. sed ꝗurguet᷑ tẽptatiõib putat eos longe ab ẽẽ.
qͦs propiõs sibi ad eẽ desid̾at. & arbitratur dissimulare. cũ illi
iuuandi tẽpꝰ nutusui imꝑatoris exspectent. ꝗ at hletã suũ quo
głosius uinceret. diutius certare p̃cepit. Et uidet᷑ hoc magis
sequentib c̃uenire. ꝗa angłis ꝓtectionis excubias relaxantib.
insidiabant᷑ inimici querentes in aĩa eiꝰ inuenire qđ noceat. Tẽ
enĩ potestas illis gͣuioris tẽptationis ꝑmittit᷑. cũ culpa animȩ
graiuor repꝑitur. Uñ habes illud in libro regnoꝵ regis achab

Expanded text:
inpugnatum, a proximis destitutum. Sed ne mysticus quidem abhorinpugnatum, a proximis destitutum. Sed ne mysticus quidem abhorreat pietatis affectus, ut pro angelis dixeritqui praetendunt timentibus dominum, ut eripiant eos de temptationibus quas ferre non.possunt. quomodo ergo longe stant qui ad adiumentum sunt attributi ? sed non illi se separant, sed qui urgetur temptationibus putat eos longe abesse, quos propius sibi adesse desiderat, et arbitratur dissimulare, cum illi iuuandi tempus nutu sui imperatoris expectent, qui athletam suum, quo gloriosius uinceret, diutius certare praecepit. et uidetur hoc magis sequentibus conuenire, quia angelis protectionis excubias relaxantibus insidiabantur inimici, quaerentes in anima eius inuenire quod noceat. tunc enim potestas illis grauioris temptationis permittitur, cum culpa animae grauior repperitur. unde habes illud in libro Regnorum regis Achab
Abbreviated transcription (Latin):
taq iã maturo obitu maritũ amisit. aut filios. Qd ꝓpas
cũ te illa ñ audiat. nͥ deferuescat dolor : Sepelites deconso¬
lationib uidimꝰ excitatas. Genisti ut doleas. ñ ut litiges
Ordo sermonis ipse querendus ẽ. ne peccatũ ap̃ dm̃ incur¬
ras. dũ desideras hoem c̃solari. Nedicat᷑ tibi audihec et
alia multa. quȩ nichil ꝓsint. & respondeat tibi. Audite
ẽ solatores maloꝵ. Ne in luctu alt̾ius certam̃ garrulȩ dispu¬
tatioĩs inducas. neñ accedas cũ oporteit. ne. accedas & du¬
rior sit tuus sermo. Deniq ꝗd dicat᷑ detalib. doceat te
sc̃s iob. Simul mͥ uener̃ tẽptationes grauissimȩ circũdedert̃
me. Considerantes fr̃s mei discesser̃ ame. cognorier extraneos
magis quã me. Amici mei in misericordes facti st̃. Hic ergo
naturalis ẽ sensus. etiã scĩ ꝓpħȩ dd̃ ẽ. querit᷑ se abͣ micis

Expanded text:
tae, quae inmaturo obitu maritum amisit aut filios: quid properas, tae, quae inmaturo obitu maritum amisit aut filios: quid properas, cum te illa non audiat, nisi deferuescat dolor? saepe lites de consolationibus uidimus excitatas. uenisti ut doleas, non ut litiges. ordo sermonis ipse quaerendus est, ne peccatum apud deum incurras, dum desideras hominem consolari, ne dicenti tibi: audi haec1 et alia multa quae nihil prosint, et respondeat: audite, consolatores malorum, ne in luctu alterius certamen garrulae disputationis inducas, ne non accedas, cum oporteat, ne accedas et durior sit tuus sermo. denique quid dicatur de tahbug, doceat te sanctus Iob : simul mihi uenerunt temptationes grauissimae, circumdederunt me considerantes. fratres mei discesserunt a me, cognouerunt extraneos magis quam me ; amici mei inmisericordes facti sunt. hic ergo naturalis est sensus etiam sancti prophetaeDauid: queritur se ab amicis
Abbreviated transcription (Latin):
duricies. & incisio uulnꝰ ex asꝑet. Quanto ig̾ magis cauere¬
nos c̃uenit. ut cũ uenerimꝰ ad c̃solandum. non facile ñ ꝑ¬
functorie loquamͣ. Septẽ dieb tacuit iob. tacuer̃ amici.
nec locuti eẽnt. nͥ iobdolore ꝓrupisset in uocẽ. Querendũ
ẽ enĩ un incipias. ne in ipso sermone offendat c̃solatiotua.
Etiã tacit᷑nitas ipsa medicina ẽ. et uelox insermong  magis
uulnerat. Quid miraris si alterũ uulnerat. cũ frequent̃ ipse
uulneret᷑. ꝗa ex multi loꝗo peccatũ ñ fugit. E tenĩsi medicus
medendi tẽpꝰ expectat. ut digestis egͥtudinib medicine sub¬
si dia deferantur. ne acerba adhuc & imiatura ut asserunt
egritudo. curationis remediis reluctetur. & beneficiũ sentire
ñ possit. quantomagis explorare nos c̃uenit. ut oportune
a nob medicabilis sermo ꝓcedat. qͥ ñ accende luctũ. sed le¬
nire uideat᷑: Uis urguet doloris. p̃mit᷑ cor mulieris. affuc¬

Expanded text:
durities, et incisio vulnus exasperet. Quanto igdurities, et incisio vulnus exasperet. Quanto ignos conuenit, ut, cum uenerimus ad consolandum, non facile, non perfunctorie loquamur! septem diebus tacuit Iob, tacuerunt amici nec locuti essent, nisi Iob dolore prorupisset in uocem. quaerendum est enim unde incipias, ne in ipso sermone offendat consolatio tua; etiam taciturnitas ipsa medicina est et uelox in sermonibus magis uulnerat. quid miraris si alterum uulnerat, cum frequenter ipse uulneretur, quia ex multiloquio peccatum non fugit ? etenim si medicus medendi tempus expectat, ut digestis aegritudinibus medicinae subsidia deferantur, ne acerba adhuc et inmatura, ut asserunt, aegritudo curationis remediis reluctetur et beneficium sentire non possit, quanto magis explorare nos con- uenit, ut oportune a nobis medicabilis sermo procedat, qui non accendere luctum, sed lenire uideatur! uis urget doloris, premitur cor mulieris afflic
Abbreviated transcription (Latin):
cere & dolent̃ fatet᷑. Uerus enĩ dolor est & int̾ioris cordis c̃¬
fessio. qñ enumerant᷑ omĩa ꝗb secreta m̃tis uiscera a marissi¬
mo c̃pungunt᷑ affectu. et demestico felle ex acerbantur. De¬
plorat igͥ ꝓpħa ab amicisse & ꝓximis inpugnatũ. aꝗb utiq
ñ impugnari debuit sed iuuari. Qđ utiq cũ scĩ iob queri¬
monia concurrit. ꝗa et ipse arguebat tres illos reges consola¬
tores maloꝵ.. ꝗ maiora ei inferebãt certamina. cũ adc̃solan¬
dũ eũ amicicię grã c̃uenissent. qđ utiq cauendũ ẽ nobis.
Consolatio enĩ mitisdebet eẽ ñ asꝑa. quȩ magis dolorẽ leni
at. feruorẽ mitiget. quã cõmotionẽ excitet. Certe ipsius
corporis medicina nos doceat. quȩ feruentib uulneribus
molliora medicam̃ta c̃sueuit adhib̾e. ꝗb dolorẽ alleuet.
ldõꝙ fouent᷑ primo uulnera. pꝰ secantur. ne offendat ipsa

Expanded text:
enter fatetur. uerus enim dolor est et interioris cordis coenter fatetur. uerus enim dolor est et interioris cordis confessio, quando enumerantur omnia quibus secreta mentis uiscera amarissimo conpunguntur affectu et domestico felle exacerbantur. deplorat igitur propheta ab amicis se et proximis inpugnatum, a quibus utique non inpugnari debuit, sed iuuari. quod utique cum sancti Iob querimonia concurrit, quia et ipse arguebat tres illos reges consolatores malorum, qui maiora ei inferebant certamina, cum ad consolandum eum amicitiae gratia conuenissent; quod utique cauendum est nobis. cat, fervorem mitiget, quam commotionem excitet. Certe ipsius corporis medicina nos doceat, quae ferventibus vulneribus molliora medicamenta consuevit adhibere, quibus dolorem allevet. Ideoque foventur primo vulnera, post secantur; ne offendat ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ardere c̃suer̃. Sibi ꝗͦ uidĩ iã ferebãt incendia. ꝗ ꝑsequebantur
salutis auctorẽ. Uenere cũ armis. significantes armis seꝑituros
ẽẽ aromanis. usq ad excidiũ totiuꝰ ciuitatis & tẽpli ꝗ pacem
dnĩ recusar̃. Amici mei & ꝓximi mei. aduersũ me apppinqͣue¬
rt̃. & steter̃. Et ꝓximi mei alonge steter̃. & uĩfaciebant. ꝗ
querebant anmam meã. Et ꝗ inꝗrebant mala mea locuti st̃
uanitatẽ. & dolũ tota die meditabantur. Ego aũt uelut sur
dus ñ audiebã. & sic̃ mutꝰ ꝗ ñ aꝑit ossuum. Et factꝰ sũ sic̃ hõ
ñ audiens. & ñ habens in ore suo increpationes. Uidero ꝗ sint
ꝗ argute ista discutiant michi. In primo p̃cipue isto uersicu¬
lo. dñi uidetur tenenda sententia. ꝗa intẽptationib inimici
fiunt hominis etiã domestici eiꝰ. Hoc ergo sc̃s dđ pure atq sin¬

Expanded text:
ardere consuerunt. sibi ergo Iudaei iam ferebant incendia, qui persequebantur ardere consuerunt. sibi ergo Iudaei iam ferebant incendia, qui persequebantur salutis auctorem. uenere cum armis, significantes armis se perituros esse a Romanis usque ad excidium totius ciuitatis et templi, qui pacem domini recusarunt. Amici mei et proximi mei aduersum me appropinquauerunt et steterunt et proximi mei a longe steterunt; et uim faciebant qui quaerebant animam meam et qui inquirebant mala mea locuti sunt uanitatem et dolum tota die meditabantur. ego autem uel sur dus non audiebam et sicut mutus qui non aperit os suum, et f actus sum sicut homo non audiens et non habens in ore e suo incr ep atione s. uidero qui sint, qui argute ista discutiant. mihi in primo praecipue isto uersiculo domini uidetur tenenda sententia, quia in temptationibus inimici fiunt hominis etiam domestici eius. hoc ergo sanctus Dauid pure atq
Abbreviated transcription (Latin):
& corporis oculos. & m̃tis obtutũ. Rogemꝰ gͦ ut semꝑ nob suũ
lum̃ infundat. & sẽꝑ nob̾cũ sit. sic̃ erat cũ đd̃. & ideo audebat
Ille certe qͣsi ꝓpħa magnũ uid̾at lum̃. Nob̾ lucerna eiꝰ luceat ne
possimꝰ errare. Et lucerna uerbũ ẽ. sic̃ uerũlum̃ ẽ uerbũ qđ to¬
tum illuminat mundũ. Deniq lucerna pedib meis uerbũ tuũ
dnẽ. Et lucernã illã etiã ꝓpħa querebat. ñ lant̾nã sed lucernã.
Lucernã ioħs inuenit & demonstrauit. Cũ lant̾na ꝑsecutor
m̃. Iudeoꝵ quasi lucerna sub modio. uel faces sub uelamine.
Potest uide. sed ñ uidet. Nos aũt reuelata facie głam dñi specu¬
lamͣ et̃nã. ut ad eiꝰ imaginẽ agła in głam ꝑ sp̃m scm reformem᷑.¬
lenit gͦ ꝑ secutoꝵ turba cũ lant̾nis. & ideo inclusã lucẽ uidere
eoꝵ oculi neꝗuer̃. Uenit cũ facib. quȩ plus hñt in fumo caligi¬
nis. quã splendoris in lumine. Deniq facib mortuoꝵ cad auera

Expanded text:
 mentis obtutum? Rogemus ergo ut semper nobis suum lumen infundat, et semper nobiscum sit, sicut erat cum David; et ideo audebat Ille certe quasi propheta magnum viderat lumen: nobis lucerna ejus luceat, ne possimus errare. Et lucerna Verbum est, sicut verum lumen est Verbum, quod totum illuminat mundum. Denique lucerna pedibus meis Verbum tuum, domine, et lucernam illam etiam propheta quaerebat, non lanternam, sed lucernam. lucernam Iohannes inuenit et demonstrauit, cum lanterna, persecutor  lumen. lumen Iudaeorum quasi lucerna sub modio uel faces sub uelamine; potest uideri, sed non uidetur. nos autem reuelata facie gloriam domini speculamur aeternam, ut ad eius imaginem auenit ergo persecutorum turba cum lanternis et ideo inclusam lucem uidere eorum oculi nequiuerunt; uenit cum facibus, quae plus habent in fumo caliginis quam splendoris in lumine. denique facibus mortuorum cadauera
Abbreviated transcription (Latin):
ũ inueniet nichil. Quȩ sua senĩ q̃rit ille. ñ ista quȩ x. Sigͦ¬
xp̃m sequeris. noli quas ñ habebas affectare diuitias: Augere
quas habebas.s& diuitẽ te sibi sentiat pauꝑ. Induc ĩdomu
tuã inopẽ. frange panẽ esurienti. & nudũ operi. ut tͥ thesau¬
ut nos sua inopia diuites faceret. Noligͦ ꝓpt̃ diuitias uane con¬
turbari. excitari desõno. cogitare quẽ ad modũ pecuniã tuã
serues. opes tuas augeas. de nocte ꝓceđe. excubare ad uidicis
domũ. ut aliena diripias. litẽ moucas pauꝑi. uerearis exacto¬
rẽ tributi. Uana ẽ ista c̃turbatio. Et idõ ustꝰ dix̃. Et nc̃ que
expectatio mea ñ ne dñs: & substantia mea ante ẽ. Speset
picientia nr̃a xp̃c ẽ. ipse factꝰ redẽptio nr̃a. ipse ẽ nra expec¬
tatio. ut dicamꝰ singuli. Expectans ex pectaui dñm & re¬

Expanded text:
um inueniet n ihi 1. 25 quae sua sunt enim quaerit ille, non ista quae Chrium inueniet n ihi 1. 25 quae sua sunt enim quaerit ille, non ista quae Chrim sequeris, noli quas non habeas affectare diuitias, augere quas habeas, sed diuitem te sibi sentiat pauper. rndiic in domum tuam inopem, frange panem esurienti et nudum operi, ut tibi thesauut nos sua inopia diuites faceret. noli ergo propter diuitias uane conturbari, excitari de somno, cogitare quemadmodum pecuniam tuam serues ?, opes tuas augeas, ae nocte procedere, excubare ad iudicis domum, ut aliena diripias, litem moueas pauperi, uerearis exactorem tributi. uana est ista conturbatio. Et ideo iustus dixit: et nunc quae est expectatio mea? nonne dominus? et substantia mea ante te est. spes et patientia ntatio, ut dicamus singuli: expectans expectaui dominum et re
Abbreviated transcription (Latin):
grã. ñ incorpore mortis & corruptionis deformitate. Uide
ne eo deferas imaginẽ terrestris. ubi luxcelestiũ ẽ. Hic siꝗ
tiranni imagines habeat. ꝗiã uictꝰ int̾iit. uire dãpnat᷑. Quo¬
mͦ tuhostis & aduersarii imaginẽ inciuitatẽ ueri imꝑatoris
inducis. nͥut ipse tedãpnet : Et si uolucris imaginẽ t̃rest̾is
inferre. c̃tͣdicet tͥ pͥnceps istiuꝰ mundi. dicet mea ẽ imagohȩc.
& quȩ offers mea st̃. Quid facies dep̃hensus. cũ tͥ dixerit mea
ẽ auaricia. mea ẽ abicio. meȩ diuiciȩ quaꝵ imaginẽ inte re¬
cognosco: Ipse ẽ enĩ aduersariuꝰ & defensor. Qđ si fueris qualis¬
iacob dices labȩ. ꝗ se transfigurat in angłm lucis. Recognosce
siꝗd tuoꝵ in me ĩuenis. Tc̃ ille reꝗret & ñ inueniens fugatus
abscedet. ꝗa abscondisti atq oblitꝰ es omĩa simulacra uicioꝵ
Beatꝰ ꝗ potest dicere. ueniet huiꝰ mundi pͥnceps. & inme su¬

Expanded text:
gratia, non in corpore mortis et corruptionis deformitate. Uide gratia, non in corpore mortis et corruptionis deformitate. Uide ne eo deferas imaginem terrestris, ubi lux caelestium est. hic si quis tyranni imagines habeat, qui iam uictus interiit, iure damnatur. quomodo tu hostis et aduersarii imaginem in ciuitatem ueri imperatoris inducis, nisi ut ipse te damnet ? et si uolueris imaginem terrestris inferre, contradicet tibi princeps istius mundi; dicet: \'mea est imago haec et quae offers mea sunt\'. quid facies deprehensus , cum tibi dixerit: \'mea est auaritia, mea est ambitio, meae diuitiae, quarum imaginem in te recognosco\' ? ipse est enim aduersarius et defensor. quodsi fueris quatslacob, dices Labae qui se transfigurat in angelum lucis: recognosce si quid tuorum in me inueni . tunc ille requiret et non inueniens confutatus abscedet, quia abscondisti atque obliterasti omnia simulacra uitiorum . beatus qui potest dicere: ueniet huius mundi princeps et in me su
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ xp̃c ñ uidetur offerre. tam̃ ipse offertur in t̃ris. qa x p̃.
corpꝰ offert̃. Immo ipse offerre manifestat᷑ in nobis. cuiꝰ sermosc̃ĩ¬
ficat sacrificiũ qđ offertur. Et ipse ꝗd ẽ nob̾ ap̃patrẽ ad uocatꝰ
assistit. sed nc̃ eũ ñ uidemꝰ. tc̃ uidebimꝰ cũ imago transierit.
ueritas uenerit. tẽ iã ñ ꝑspeculũ sed facie ad faciem ea quȩ sunt
ꝑfecta uidebunt᷑. Ascende gͦ hõ incelũ. & uidebis illa qͦꝵ ubra
hic erat. uł imago. Uidebisꝰ ñ exparte. ñ in enigmate. sed in
c̃sumatione. Non inuelamine. sed in luce. Uideb uerũ lum̃
et̃nũ. atq ꝑpetuũ sacerdotẽ. cuiꝰ hic imagines uidebas. Pe¬
trũ. paulũ. ioħm. iacobũ. matheũ. thomã. Uideb̾ ꝑfectũ
hõem iã ñ iͣmagine sed ueritate. Qualis enĩ celestis. tales et cȩ¬
lestes. Utiq et ipsi iã ingła uł decore. iã in resurrectionis

Expanded text:
i nunc Christus non uidetur offerre, tamen ipse offertur in terris, quia Christi i nunc Christus non uidetur offerre, tamen ipse offertur in terris, quia Christi corpus offertur, immo ipse offerre manifestatur in nobis, cuius 25 sermo sanctificat sacrificium quod offertur. et ipse quidem nobis apud patrem aduocatus adsistit, sed nunc eum non uidemus; tunc uidebimus, cum imago transierit, ueritas uenerit. tunc lam non per speculum, sed facie ad faciem ea quae sunt perfecta uidebuntur. Ascende ergo, homo, in caelum et uidebis illa, quorum umbra hic erat uel imago; uidebis non ex parte, non in aenigmate, sed in consummatione, non in uelamine, sed in luce. uidebis uerum lumen, aeternum atque perpetuum sacerdotem, cuius hic imagines uidebas Petrum Paulum Iohannem Iacobum Matthaeum Thomam. uidebis perfectum hominem iam non in imagine, sed in ueritate; qualis enim caelestis, tales et caelestes, utique et ipsi iam in gloria uel decore, iam in resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
ił pipsũ eiciebant̃. Scriptũ ẽ. Qđ si in spũdĩ eicio demonip.
fili urt inꝗͦeiciunt: Primũ gͥ ũbra p̃cessit. secuta ẽ imnago.
erit ueritas. Umbra in lege imago uͦ in eugło ueritas iniuidi¬
cio dir. Ergo quȩ nc̃ celebrant᷑ in eccła. eoꝵ ũbra erat insermonib
ꝓpharũ: Umbra indiluuio. ubra in rubro mari. qñ biptis ut
st̃ patres nr̃i in nube et inmari. Umbra in pet̾ quȩ aquã fiu¬
xit. & ppłm sequebat᷑. Non ne illud in ũbra erat sacrosc̃ĩ hui
dimerentur & ñ pirent : Sed iã discessit ũbra noctiꝰ & caligi¬
nis iudõꝵ. dies apꝓpinquauit eccłȩ. Uidemꝰ nc̃ ꝑ imaginem
bona tenemꝰ imaginis bona. uidemꝰ pͥncipe sacerdotũ ad nos
uenientẽ. uidimꝰ et audiuimꝰ offerentẽ ꝓnob̾ sanguinẽ suum
Seqm̃ ut posumꝰ sacerdotes. ut offeramus ꝓppło sacrificium.
Et simfirmi merito. tam̃ honorabiles sacrificio. Qiia uri

Expanded text:
uel per ipsum eiciebantur, ut scriptum est: quodsi in spiritu dei eicio daemonia, uel per ipsum eiciebantur, ut scriptum est: quodsi in spiritu dei eicio daemonia, filii uestri in quo eiciunt? Primum igitur umbra praecessitsecuta est imago, erit ueritas; umbra in lege, imago uero in eucio dei; ergo quae nunc celebrantur in ecclesia, eorum umbra erat in sermonibus prophetarum, umbra in diluuio, umbra in Rubro Mari, quando baptizati sunt patres nostri in nube et in mari, umbra in petra quae aquam fluxit et populum sequebatur. nonne illud in umbra erat sacrosancti huius dimerentur et non perirent? sed iam discessit umbra noctis et caliginis Iudaeorum, dies appropinquauit ecclesiae. uidemus nunc per imaginem bona et tenemus imaginis bona. uidimus principem sacerdotum ad nos uenientem, uidimus et audiuimus offerentem pro nobis sanguinem suum. sequimur ut possumus sacerdotes; ut offeramus pro populo sacrificium etsi infirmi merito, tamen honorabiles sacrificio, quia, ets
Abbreviated transcription (Latin):
diose diuituis c̃gregantẽ. dic ettii. uane c̃turbat᷑ : Thes aurit at
ocignorat cui congregat ea. Neq enĩ secũ potest auferre que po¬
sider: & cũ morietur relinꝗt alienis diuicias suas. Succedit fre¬
quent immicus et ingrat᷑. & decessori successor insultat. Quor
ille dilexit. iste ꝑseꝗt᷑. qͦs ille nutriuit hic uendit. Grectum
bulat hõ : Ineautiq ambulat. adcuiꝰ similitudinẽ fuctꝰ ẽ i
int̃ras. Ntinã ñ inumbra ambularemꝰ. sed in imagine. Inx
sibi iusticie refulgentẽ. Bonaimago. ñceris picture figura radi¬
antis. sed plenitudine diuinitatis exp̃ssa. Inqua imagine &
pat̾ simul udet̃ et filiuꝰ. ꝗa utrũq coꝵ unitas oꝑationis efful¬
monstrat᷑. Lego qđ latarũ suscit auerit & patris op et filii credo
tilui uocuit. pat᷑ audiuit. lazarꝰ ambulauit. Lego qa eũ demo¬
nes fatebant᷑. & patrẽ ꝗdĩ filiũ p̃cabant᷑ fatebantur. & inipso

Expanded text:
diose diuitias congregantem, dicettu:uane conturbatur; thesaurizat, diose diuitias congregantem, dicettu:uane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congregat ea. neque enim secum potest auferre quae possidet et, cum morietur, relinquet alienis diuitias suas. succedit frequenter inimicus et ingratus et decessori successor insultat; quos ille dilexit iste persequitur, quos ille nutriuit hic uendit. Graecus bulat homo ? in ea utique ambulat ad cuius similitudinem factus est, in terras, ut iam non in umbra ambularemus, sed in imagine; in Csibi iustitiae refulgentem. bona imago non ceris picturae figurata radiantis, sed plenitudine diuinitatis expressa. in qua imagine et pater simul uidetur et filius, quia utriusque eorum unitas omonstratur. lego quod Lazarum suscitauerit, et patris opus et filii credo. filius uocauit, pater audiuit, Lazarus ambulauit. lego quia eum daemones fatebantur; et patrem, qui dei filium precabantur, fatebantur et in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
hõ uiuens. Et post diapsalma resũpto sp̃ũ ait. Quãquã in
imagine dĩ ambulet hõ. tam̃ uane conturbabitur. Thesau¬
ris at & ignorat cui c̃greget ea. Uide qͦmͦ añ asꝑit atem
suȩ sententiȩ tẽꝑauit. postea rectionẽ suȩ uocis absoluit. Tẽꝑa¬
uit dicendo. ꝗa in imagine dĩ ãbulat hõ. Beatꝰ hõ ꝗ adsimilitu¬
dinẽ dĩ ꝑfidem ambulat. Beatꝰ ꝗainte fidẽ habes. beatior si
auariciam ñ haberes. Aliud bonum m̃tis ȩt̃nũ. aliud uanũ
carnalis cupiditatis incendiũ. Fides enĩ dõmilitat. auaricia¬
tẽptatori. Ista c̃gerit ꝙ sibi ꝓsit. illa qđ ꝓficiat alienis.
Ꝙd gͥ tã uanũ. quã nescire cui laboret heredi: Quis enĩscit
m̃ti scriptꝰ heres. funesto abitu testatorẽ p̃cedit ad tumulũ.
aut hereditatẽ suꝑstes absorbet. aut luxuriosũ dissipat.
auos staltissimꝰ ñ tuet᷑. aut ꝓscript᷑ amittit. Siquẽ gͥ uidis stu¬

Expanded text:
homo uiuens, et post diapsalma resumpto spiritu ait: quamquam in homo uiuens, et post diapsalma resumpto spiritu ait: quamquam in imagine dei ambulet homo, tamen uane conturbabitur; thesaurizat, et ignorat at cui congr egat ea. uide quomodo ante asperitatem suae sententiae temperauit, postea ra in imagine dei ambulat homo. beatus homo, qui ad similitudinem dei per fidem ambulas; beatus quia in te fidem habes, beatior si auaritiam non haberes. aliud bonum mentis aeternum, aliud uanum carnalis cupiditatis incendium; fides enim deo militatauaritiatemptatori; ista congerit quod sibi prosit, illa quod proficiat alienis. quid igitur tam uanum quam nescire cui laboret heredi ? quis enim scit,bulis testamenti scriptus heres funesto obitu testatorem praecedit ad tumulum aut heredi- tatem superstes absorbet aut luxuriosus dissipat aut stultissimus non tuetur aut proscriptus amittit. si quem ergo uideris stu
Abbreviated transcription (Latin):
indumꝰ grãm. quã suꝑ uestire mallemꝰ. Minorẽ enĩ labo¬
rẽ nob expoliatꝰ hõ uetus. quã suꝑ uestitꝰ afferret. Nã qđ ex¬
poliamꝰ abicimꝰ. qđ suꝑuestimꝰ includimꝰ. Et idõ ingeme¬
scimꝰ & laboramꝰ. donec mortale hoc uet̾is hõis indum̃tũ her¬
rori effectũ obnoxiũ: nouitate suȩ uitȩ sp alis absorbeat. Ut
si supͣ uenenũ plurima mella fundantur. egre ac nimis sero
ueneni uirꝰ aboletur. Aqua eriã multa du cũ ueneni felle
luctatur. si ñ illud expuat sed absorbeat. Idõ lab oriosa
penitentia. suauis grã. ꝗ a peccatũ expoliatur ubi grã ẽ.
absorbet᷑ ubi penitentia. lhi remittitur. hic absorbetur
Et idõ scriptũ ẽ. Beati qͦꝵ remisse s̃ iniꝗtates. & quoꝵ tec¬
ta speccata. Et reꝗeuit paulisꝑ. ingemescens humanȩ ẽdi¬
tionis erũpnã: ꝗa dixerat. uerũtam uniu̾sa uanitas omĩs

Expanded text:
induimus gratiam, quam superuestire mallemus; minorem enim laboinduimus gratiam, quam superuestire mallemus; minorem enim laborem nobis expoliatus homo uetus quam superuestitus afferret. nam quod expoliamus, abicimus, quod superuestimus, includimus et ideo ingemescimus et laboramus, donec mortale hoc ueteris hominis indumentum errori effectum obnoxium nouitate suae uitae spiritalis absorbeatur, ut, si supra uenenum plurima mella fundantur, aegre ac nimis sero ueneni uirus aboletur, aqua etiam multa diu cum ueneni felle luctatur, si non illud expuat, sed absorbeat. ideo laboriosa paenitentia, suauis gratia, quia peccatum expoliatur ubi gratia est, absorbetur ubi paenitentia; ibi remittitur, hic absconditur, et ideo scriptum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Et requieuit paulisper, ingemescens humanae condicionis aerumnam, quia dixerat: uerumtamen uniuer s a u finit , omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nͥ forte ꝗa ꝓpt̃ peccata hominũ. breuiores uitȩ istius di¬
es fecit. quȩ ante & nongentis & septingentis annis exten¬
debatur. & nc̃ intra centũ annoꝵ curricula claudatur.
Sic ͦ intellegendũ Ecce peccato ob noxios dies meos nosti:
Dies enĩ uitȩ huiꝰ quȩ peccato ẽ obnoxia breuess̃. Dies autẽ
uitȩ et̃nȩ sine fine: Aut certe sic. Nr̃mẽ enĩ argum̃tis que¬
rere ueritatt̃: tuũ ẽ eligere ꝗd sequaris. Ne peccatũ inꝗt
cresceret. ad bren̾sti dies uitȩ humanȩ. qua uiuimꝰ in his
t̃ris. & tm̃ cũ maturior in hoc breui cursu istuiꝰ uitę finis
sit peccatoꝵ mortis celeritate. substantia mea tãquã ni¬
chil ante. Quia & si adimaginẽ et similitudinẽ dĩ facti
sumꝰ. gͣuat nos tam̃ in hoc corpore c̃stitutos. quedã t̾rena
c̃tagio. quȩ ñ gͣuaret. sinos exuere magis uet̾em hõem cũ

Expanded text:
est, nisi forte quia propter peccata hominum breuiores uitae istius diest, nisi forte quia propter peccata hominum breuiores uitae istius dies fecit, quae ante et nongentis et septingentis annis extendebatur, ut nunc intra centum annorum curricula claudatur. sic ergo intellegendum: ecce peccato obnoxios dies meos nosti; dies enim uitae huius quae peccato est obnoxia breues sunt, dies autem uitae aeternae sine fine. Aut certe sic — nostrum est enim argumentis quaerere ueritatem, tuum est eligere quid sequaris —: ne peccatum, inquit, cresceret, adbreuiasti dies uitae humanae qua uiuimus in his terris, et tamen, cum maturior in hoc breui cursu istius uitae finis sit peccatorum mortis celeritate, substantia mea tamquam nihil ante te, quia, etsi ad imaginem et similitudinem dei facti sumus, grauat nos tamen in hoc corpore constitutos quaedam terrena contagio, quae non grauaret, si DOS exuere magis ueterem hominem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. atq uirtutis. recte cet̾is t̾renis animantib antefert᷑
& inc̃spectu animaliũ ꝗb ẽ p̃positꝰ antecellit. In c̃spectu aũt
dĩ tãquã nichil ẽ eiꝰ substantia. Vñ et alibi ait. Qm̃ ñ iusti¬
ficabitur in conspectu tuo om̃is hõ uiuens qđ symachus ma¬
nifestiuꝰ exp̃ssit dicens. Et uita mea tãquã nichil añte.
Sunt aut ꝗ breues putent dies dictos. ꝗasi machus spitha¬
d̃s cȩlũ: Palmo aũt uł palmuꝰ portio manus ẽ metientis. et
aliꝗd cõp̃hendentis. Idõ tãquã breues dies estimant nuncu¬
patos. cũ cognitio dĩ ꝑm̃surã ut supͣ diximꝰ possit intelligi
Cȩlestis aũt ista cognitio ut adm̃surã facta sint omĩa. Non
gͦ breues sed magnȩ dies ꝓpħȩ posst̃ intellegi. quas ds̃ m̃sus
est palmo. quo mensus est cęlum. Neq enĩ breues s̃ uitę¬
dies diceret. ꝗ postea ait. Eu me ꝗa incolatꝰ meu̾ ꝓlongat

Expanded text:
tatis atque uirtutis, recte ceteris terrenis animantibus antefertur tatis atque uirtutis, recte ceteris terrenis animantibus antefertur et in conspectu animalium quibus est praepositus antecellit, in conspectu autem dei tamquam nihil est eius substantia. unde et alibi ait: quoniam non iustificabitur in conspectu tuo omnis homo uiuens, quod Symmachus manifestius expressit dicens: et uita mea tamquam nihil ante te. Sunt autem qui breues putant dies. dictos, quia Symmachus ont{}adeus caelum - palma autem uel palmus portio manus est metientis et aliquid comprehendentis —, ideo tamquam breues dies aestimant nuncupatos, cum cognitio dei per mensuram, ut supra diximus, possit intellegi, caelestis autem ista cognitio, ut ad mensuram facta sint omnia. non ergo breues, sed magni dies prophetae possunt intellegi quos deus mensus est palmo, quo mensus est caelum. nequeenimbreuessuaeuitaediceretquiposteaait: heu me quia incolatus meus prolongatus
Abbreviated transcription (Latin):
tabunt᷑. dies annoꝵ nr̃oꝵ. in ipsis septuaginta annis. Si
aũt inpotentatib octoginta anni. & plurimũ eoꝵ. labor et
dolor. Uñ et apłs paulus habundantius cet̃is apłis laborauit
ut legitime cer tando. ad coronã quã cuꝑet ꝑueniret. Sed
tam̃ ꝗͥa et architectoꝵ m̃surȩ paleste dici ferunt᷑: ꝗb ad
structurȩ numerũ uel modũ spacii colligendũ: edificia
meciunt᷑. locũq eũ in qͦ edificia st̃ locanda: & ꝗa ꝑ esai am
locutꝰ ẽ ds̃. ꝗs m̃suꝰ ẽ manu aquã. et celũ palmo & uniu̾sã
t̾rã clausa manii : ꝗs sta tuit montes instatera: uideani ne
forte hic sensus hoc sermone sit colligendus. eo qđ cognitos
ꝓpħa. Ecce nouisti dies meos. ñ te p̃tereunt cotidiani actus
mei. Peccata mea añ oculos tuos posuisti: & idõ substantia me¬
a tãquã nichil añte. Quid enĩ est hõ. nͥ ꝗa memor eiꝰ es. Hlõ
uanitati similis factꝰ ẽ. hõ inpeccato & si aliꝗd habeat ꝓbi¬

Expanded text:
 nostrorum in ipsis septuaginta anni, si autem in potentatibus, octoginta anni, et plurimum eorum labor et dolor. unde et apostolus Paulus abundantius ceteris apostolis laborauit, ut legitime certando ad coronam quam cuperet perueniret. Sed tamen, quia et architectorum mensurae palaestae dici feruntur, quibus ad structurae numerum uel modum spatii colligendum aedificia metiuntur locumque eum, in quo aedificia sunt locanda, et quia per Esaiam locutus est deus: quis mensus est manu aquam et caelum palmo et uniuersam terram clausa manu? quis statuit montes in statera?, uideamus, ne forte hic sensus hoc sermone sit colligendus, eo quod cognitos propheta: ecce nouisti dies meos, non te praetereunt cotidiani actus mei, peccata mea ante oculos tuos posuisti et ideo sui stantia mea tamquam nihil ante t e. quid enim est homo nisi quia memor eius es? h o mo uanitati similis factus est, homo in peccato et, si aliquid habeat probi
Abbreviated transcription (Latin):
tiq hõ uel unꝰ ex hõib. usus cõmunit.ate substantię. uel ꝗa ad
formã uniuersoꝵ describit᷑ & ad ꝑfectionẽ c̃sumati hoĩs crudit᷑.
Uñ et ad didit notũ sibi fieri numerũ dierũ ꝗẽ. ut sciat ꝗd de¬
sit sibi. ad ꝑfectionẽ utiq ꝗd desit. ñ ad istiuꝰ corporis uitã. de quo
ꝓpħa dđ cupiebat absolui dicensꝰ Cume qđ incolatꝰ meuꝰ ꝓlongat᷑ ẽ.¬
& habitaui cũ habitantib cedar. Deniq dierũ numerũ cognosce¬
re uolebat. ñ etiã noctiũ. Hic enĩ dies & noctess̃. Ibi gͦ dies soli.
ibi lum̃ ꝑpetuũ. atq diuturnũ. Et idõ ad didit. Qui ẽ inꝗt. ñ¬

Expanded text:
e substantiae uel qui ad formam uniuersorum describitur et ad perfectionem consummati hominis eruditur. Unde et addidit notum sibi fieri numerum dierum qui est, ut sciat quid desit sibi, ad perfectionem utique quid desit, non ad istius corporis uitam, de quo propheta Dauid cupiebat absolui dicens: heu me quod incolatus meus prolongatus est! habitaui cum habitantibus Cedar. denique dierum numerum cognoscere uolebat, non etiam noctium. hic. enim dies et noctes sunt, ibi uero dies soli, ibi lumen perpetuum atque diuturnum. et ideo addidit: qui est.
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Qm̃ palestȩ luctatores in agone dicunt᷑. ꝗluctantur ad¬
ad coronã. Ergo ꝗa et nob̃ lucta ñ solũ aduersus carnẽ et
sanguinẽ ẽ: secleriã aduersus spãlia neꝗciȩ incelestib. dies¬

Expanded text:
ris, quoniam palaestae luctatoies in agone dicuntur qui luctantur ris, quoniam palaestae luctatoies in agone dicuntur qui luctantur ad coronam. ergo quia et nobis lucta non solum aduersus carnem et sanguinem est, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
numeruꝰ uiarũ ẽ & numerꝰ mansionũ. utiq numerꝰ dierũ ẽ per
qͦs ad celi altitudinẽ ꝑuenit᷑. Ecce inꝗt uet̾ es posiusti dies meos.
Aliuꝰ ht̃ palestas posusti dies meos. Si scđm septuaginta uiros.
tos. Sed uetꝰ hõ nr̃ affixiiꝰ ẽ cruci. Ergo et uetꝰ dies p̃terit. nouus
uenit. Alius enĩ dies hoĩs. aliuꝰ dies xp̃i quẽ habraã uidit &
gauisus ẽ. Deqͦ & dđ ait. Hicẽ dies quẽ fecit dñs. exultemꝰ et le¬
tem ineo. Sc̃s gͦ indie dni exultat. indie nouo. in qͦds̃ dñs il¬
lux̃ nob. & dedit nouã lucẽ. in noxiã uitã & integram reforma¬
tis. Idõ uir iustuꝰ securꝰ nouȩ lucis & grẽ dicit. Erit mͥ celũ no¬
uũ et t̾ra noua. & nouũ lum̃. Nonenĩ lucerna et lum̃ solis illic
lucebit aut lunȩ. sed dñs illuminabit suꝑ ppłm suũ. Illa gͦ desi¬
łaiii. illa exoptaui. et ideo diẽ hoĩs ñ reꝗsiui. Qđ si palestas
accipimꝰ dies. ex nomine intelleginꝰ plenos certam inis & labo¬

Expanded text:
erus mansionum, utique numerus dierum est per quos ad caeli altitudinem peruenitur. Ecce, inquit, ueteres posuisti dies meos. alius habet: palaestas posuisti dies meos. sisecundum Septuaginta uiros \tos. sed uetus homo noster affixus estcruci; ergo et uetus dies praeteriit, nouus uenit. alius enim dies hominis, alius dies Christi quem Abraham uidit et gauisus est, de quo et Dauid ait: hic est dies quem fecit dominus; exultemus et laetemur m eo. sanctus ergo in die domini exultat, in die nouo in quo deus dominus inluxit nobis et dedit nouam lucem innoxiam uitam et integram reformatis. ideo uir iustus securus nouae lucis et gratiae dei dicit: erit mihi caelum nouum et terra noua et nouum lumen. non enim lucerna et lumen solis illic lucebit aut lunae, sed dominus inluminabit super populum suum. illa ergo desideraui, illa exoptaui et ideo diem hominis non requisiui. Quodsi \'palaestas\' accipimus \'dies\', ex nomine intellegimus plenos certaminis et labo
Abbreviated transcription (Latin):
Indomo inꝗt patͥs mei mansiones multȩ s̃. Dat gͦ unicuiq locũ
dñs iħs. hoc ẽ aptã ꝓuniꝰcuiꝰq meritis mansionẽ. Unꝰ ꝗsq enĩ in
suo ordine. Precessit gͦ ut pararet inse credentib locũ. Uñ etrã
& si abiero et p̃parauero uob̾ locũ. it̃um uenio ad uos. & accersiã
uos ad me ipsũ. ut ubi egosũ & uossitis. & qͦuado uosscitis. & uiã
scitis. Est gͦ uia ꝑ quã resurgitis.. Xp̃c ascendit. & ille ꝗdẽ ascen¬
dit suꝑ om̃s celos ad dĩsedẽ. Hoẽs aũt apͥmo celo ad scđm. & de in

Expanded text:
domo, inquit, patris mei mansiones multae sunt. dat ergo unicuique locum dominub Iesus, hoc est aptam pro uniuscuiusque meritis mansionem; unusquisque enim in suo ordine. praecessit ergo, ut pararet in se credentibus locum; unde etiam ait: si abiero et praeparauero uobis locum, iterum uenio ad uos et accersiam uos ad me ipsum, ut ubi ego sum uos sitis. et quo uado uos scitis et uiam scitis. est ergo uia per quam resurgens Christus ascendit. et ille quidem ascendit super omnes caelo
Abbreviated transcription (Latin):
celebrare uindictam. exercere torm̃ta. Cuurgͦ mireris in
dõ. si hoc int̃dũ in homine recognoscas . Uindictã autẽ
irã eẽ. supra diximꝰ de die irȩ. Deniq usus ht̃. ut dicamus
de quoquã pimnito. ꝗa irã incidit legum. Non ꝗa legũ iram.
seed ꝗa legũ seueritatẽ. Sic et alibi de decẽ plagis egiptioꝵ.

Expanded text:
celebrare uindictam, exercere tormenta. cur ergo mireris in celebrare uindictam, exercere tormenta. cur ergo mireris in deo, si hoc interdum in homine recognoscas? uindictam autem iram esse supra diximus de die irae. denique usus habet, ut dicamus de quoquam punito, quia iram incidit legum, non quia legum iram, sed quia legum seueritatem incidit. sic et alibi de de
Abbreviated transcription (Latin):
ditur peccatoꝵ. E ffunditur hic calix. & fex eiꝰ ñ inuenitur. ꝗa
mundat om̃e delictũ. Diximꝰ quẽ ad modũ inulciscendo inflec¬
tat dñs cõmotionẽ suã. Dicamꝰ quẽ ad modũ in remunerando
pueniat nr̃am p̃cationẽ. & doceamꝰ exemplo. Audi illũ ex duo¬
bus latronẽ dicentẽ dño. Mem̃to mei dñe cũ ueneris in regnũ
tuũ. Respondit dñs. Am̃ dico tͥ. hodie mecũ eris in paradiso.
Ille ad huc rogabat ut meminisset sui cũ uenisset in regnum.
t̃. & irȩ impetus. Hoc gͦ latinꝰ uoluit exprimere. neq in ira
neq in ipso impetu irȩ arguas me aut corripias. Correptio aũt
erudieris dñe. Non enĩ ds̃ passioni patet ut irascatur. cum
sit impassibilis. sed ꝗa uidicat. uidet᷑ irasci. Nob̾ hoc uidetur.
ꝗa ipsicũ cõmotione uindicare c̃sueuimꝰ. Plerũq tam̃ & ho¬
mines inueniunt᷑ cũ uindicant ñ moueri. sed sũma patientia

Expanded text:
ditur peccatorum . effunditur hic calix et faex eius non inuenitur, quia ditur peccatorum . effunditur hic calix et faex eius non inuenitur, quia mundat omne delictum. Diximus quemadmodum in ulciscendo inflectat dominus commotionem suam; dicamus quemadmodum in remunerando praeueniat nostram precationem et doceamus exemplo. audi illum ex duobus latronem dicentem domino: memento mei, domine, cum ueneris in regnum tuum. respondit dominus: amen dico tibi, hodie Ille adhuc rogabat, ut meminisset sui, cum venisset in regnum stur, et irae impetus. Hoc ergo Latinus voluit exprimere: Neque in ira, neque in ipso impetu irae arguas me, aut corripias. Correptio autem, erudieris, domine. non enim deus passioni patet, ut irascatur, cum sit inpassibilis; sed quia uindicat, uidetur irasci. nobis hoc uidetur, quia ipsi cum commotione uindicare consueuimus. plerumque tamen et homines inueniuntur, cum uindicant, non moueri, sed summa patientia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ calix. ad feriendũ ñ est exinanitꝰ. Plenꝰ erat calix cũ mors ꝑtri
quã calicem istũ exinaniret. Ut scias aũt ꝗa calix pęna uł gladi¬
us ẽ. audi dicentẽ. Accipe calicẽ uini meri huiꝰ demanu mea. et
potionabis om̃s gt̾s ad quas ego mittã te. & uoment & insanient a fa¬
cie gladii. Et ad hirłm dr̃. Bibisti calicẽ irȩ demanu dñi. calicẽ
enĩ ruinȩ bibisti et exinanisti. nec erat ꝗ te consolaretur. Hirłm
mensuram bibit. quȩ supͣ m̃surã peccauit. Eccła xp̃ianoꝵ ca
se xp̃c ex inaniuit. ut ubiq flagraret. de manu dñi hoc mu¬
nus accepit. Poculũ aũt mortis ignorat. Duos calices lego.
unũ mortis. alt̾um uite. Mortis calicẽ. suo.xp̃c exinaniuit
insanguine. Et nouocalice ministrauit ut dicamꝰ. Calicemsa¬
lutaris accipiam. Noui calixẽ testam̃ti. ꝗ in remissione effun¬

Expanded text:
est calix, ad feriendum non est exinanitus. plenus erat calix, cum mors per est calix, ad feriendum non est exinanitus. plenus erat calix, cum mors per quam calicem istum exinaniret. ut scias autem, quia calix poena uel gladius est, audi dicentem: accipe calicem uini meri huius de manu mea, et potionabis omnes gentes ad quas ego mittam te, et uoment et insanient a facie gladii, et ad Hierusalem dicitur: bibisti calicem irae de manu domini; calicem enim ruinae bibisti et exinanisti, nec erat qui te consolaretur. Hierusalem mensuram bibit, quae supra mensuram peccauit. ecclesia Christianse Christus exinaniuit, ut ubique fragraret. de manu domini hoc munus accepit, poculum autem mortis ignorat. duos calices lego, unum mortis, alterum uitae. mortis calicem suo Christus exinaniuit in sanguine et nouum calicem ministrauit, ut dicamus: calicem salutaris accipiam, noui calicem testamenti, qui in remissionem effun
Abbreviated transcription (Latin):
rauerit. ꝗs rogabit ꝓ eo: Et tam̃ ubi uidit occidi ppłm. ipse
se angło frrienti optulit. ut ipse potiuꝰ ꝓppło feriretur. Pius
est qđ nec ipsa ꝑt̾ritꝰ specie mortuoꝵ. gladiose optulit. quã si
sermonẽ ꝓpositȩ c̃dicionis optasset. In electione itaq rationẽ
secutꝰ est. indolore pietatẽ. Uide aut̃ dñi grãm. qđ et ipsae
de ꝓposita conditione deflexit. Nũꝗd aliquod miserationis ẽ
crim̃. ꝗa plus minat᷑ & mnꝰ exigit. ꝗ in remuneratione p̃mio¬
rũ sua ꝓmissa custodit. in exactione penarũ p̃scriptũ remor¬
det. Cũ irascitur reũ differt. cũ miscret᷑ ꝓꝑat ut absoluat. ter¬
ret ut corrigat. aminonet ut em̃det. p̾uenit ut ignoscat.
Vnde & alibi ait ꝓpħa dedno. Calix in manu dñi uni meri
plenꝰ ẽ mixto. Uerum tam̃ fex eiꝰ ñ exinanita ẽ. Ad t̾rendũ plenꝰ

Expanded text:
rauerit, quis rogabit pro eo? et tamen, ubi uidit occidi populum, ipse rauerit, quis rogabit pro eo? et tamen, ubi uidit occidi populum, ipse se angelo ferienti optulit, ut ipse potius pro populo feriretur. plus est quod nec ipsa perterritus specie mortuorum gladio se optulit, quam si remissionem propositae condicionis optasset. in electione itaque rationem secutus est, in dolore pietatem. Uide autem domini gratiam, quod et ipse de proposita condicione deflexit. numquid aliquod miserationis est crimen, quia plus minatur et minus exigit ? qui in remuneratione praemiorum sua promissa custodit, in exactione poenarum praescriptum remordet. cum irascitur, reum differt, cum miseretur, properat ut absoluat. terret ut corrigat, ammonet ut emendet, praeuenit ut ignoscat. unde et alibi ait propheta de domino: calix in manu d omini uini meri plenus est mixto; uerumtamen faex eius non est exinanita. ad terrendum plenus