comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
holocaustũ hostiam accepit illos. Ecce quid eritis ad thes¬
auros dĩ. Estote diuites de dõ. non eum facturi diuitem.
sed de illo fut᷑ diuites. Impleat uos. Aliud ñ ad mittatis
uobis ut aduersus potestates ordinatas. contemptores
sitis: ñ hoc dicimus. Qui et hinc egrotatis. tangite et
hinc illã fimbriam uestim̃ti. Ipse dic̃ apłs. Om̃is anima
potestatib sublimiorib suddita sit. Non est enĩ potestas
nͥ a dõ. Quȩ autem sunt a dõ ordinate sunt. Qui autẽ
resistit potestati. dĩ ordinationi resistit. S qͥd ÷ si illud
iubeat quod ñ debes facere: hic sane contẽne potestatẽ.
tim̃do potestatẽ. Ipsos humanarũ rerum gradus aduer¬
tite. Si aliquid iusserit curator. ñne faciendũ ẽ: tam̃ si contͣ
ꝓ consulẽ iubͤat. ñ utiq contẽnis potestatẽ. s eligis maori ser¬
iure. Nec binc debet minor iasci. si maior p̃lata ẽ. Rursũ

Expanded text:
holocausti nostiam accepit illos . Ecce quid eritis ad thesholocausti nostiam accepit illos . Ecce quid eritis ad thesauros Dei. Estote divites de Deo: non eum facturi divitem, sed de illo futuri divites. Impleat vos, aliud non admittatis vobis ut adversus potestates ordinatas contemptores sitis? Non hoc dicimus. Qui et hinc aegrotatis, tangite et hinc fimbriam illam vestimenti. Ipse dicit Apostolus: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sitrdinatae sunt. Qui autem resistit potestati, Dei ordinationi resistit . Sed quid, si illud jubeat, quod non debes facere? Hic sane contemne potestatem, timendo potestatem. Ipsos humanarum rerum gradus advertite. Si aliquid jusserit curator, nonne faciendum est? Tamen si contra proconsulem jubeat, non utique contemnis potestatem, sed eligis majori servire. N
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ pest nutritor tuus ẽ. Malus si fuerit temptator tuiis ẽ.¬
Et nutrim̃ta libent̃ accipe. et intemptatione approbare.
Esto aurum. attende mundum istũ. tanqͣm fornacẽ au.¬
rificis. In uno angusto loco. tria sunt. Aurum. palea. ig¬
nis. Ad illa duo ignis apponitur. Palea uritur. aurum pur¬
gat᷑. Cessit nescio quis minis. et ad ductꝰ ẽ. adidolum. Ue
mͥ quia plango paleam. cinerem uideo. Non cessit minis.
ñ cessit terrorib ad ductus ad iudicem stetit in confessione
sua. Non est flexꝰ adidolum. Quid facit flãmas nonne au¬
rum purgate state in dño fr̃s. Potentior est qui uocauit
uos. Minas impiorum ne timueritis. inimicos paciamini
habetis ꝓ quib oretis. Prorsus ñ uos t̃reant. hȩc ẽ. sanitas. haul¬
rite hinc misto conuiuio. Hinc bibite unde saciemini. non
illic unde insaniatis. State in dño. argentei estis. aurum
eritis. Ista similitudo non a nob ẽ. de diuina scriptura ẽ.
Legistis. audistis. Sic̃ aurum infornace ꝓbauit illos. et sic̃

Expanded text:
tibi praeest, nutritor tuus est: malus si fuerit, tentator tuus eEt nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto aurum. Attende mundum istum tanquam fornacem aurificis: in uno angusto loco tria sunt, aurum, palea, ignis. Ad illa duo ignis apponitur, palea uritur, aurum purgatur. Cessit nescio quis minis, et adductus est ad idolium: vae mihi, quia paleam plango, cinerem video. Alius non cessit minis, non cessit terroribus ; adductus ad judicem, stetit in confessione sua, non est flexus ad idolium: quid facit flamma? Nonne aurum purgat? State in Domino, fratres: potentior est qui vocavit vos. Minas impiorum ne timueritis. Inimicos patimini; habetis pro quibus oretis; prorsus non vos terreant. Haec est sanitas, haurite hinc in isto convivio: hic bibite, unde satiemini, non illic, unde insaniatis. State in Domino. Argentei estis, aurum eritis. Ista similitudo non a nobis est, de divina Scriptura est. Legistis, audistis: Sicut aurum in fornace probavit illos; et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
net anconũsatione mortali eiꝰq ordinẽ in huiꝰ uitȩ itenere ser¬
uandũ. eẽ. et apłi p̃cipiunt. qͥ etiam regulas salubimas tra¬
dunt qͣm admodiĩ secũ uiuant. et ꝓdifferentia gentis u¬
dei & greci. et ꝓdifferentia conditionis dñi et serui. et
ꝓdifferentia sexꝰ uiri & uxores. uł si qͣtalia cet̃a occurrt̃.
& ipse pͥor reddite cesari quȩ cesaris sunt. & dõ quȩ dĩ st̃.¬

Expanded text:
conversatione mortali; ejusque ordinem in hujus vitae itinere servandum esse, et Apostoli praecipiunt, qui etiam regulas saluberrimas tradunt, quemadmodum secum vivant pro differentia gentis Judaei et Graeci; et pro differentia conditionis, domini et servi; et pro differentia sexus, viri et uxores, vel si qua talia caetera occurrunt: et ipse p
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Quam rẽ assuesce obsecro te uir bone. beatꝰ ẽẽ int̾im
spe. ut sis etiã re. cum pietati ꝑseuerantissime retribuetur
ut tͥ sapientiam qͣlis eẽ debeat ostendem. Hȩc ẽ. autẽ in
infut᷑o scło fructus. hic constantissima pietas. ibi sempitna
bere peccatum. foris fingis humilitatẽ. intꝰ amplecteris
uanitatẽ. Ergo & more et incorde. ñ habes ueritatẽ. Qͥd
tͥ ꝓdest uidĩ hominib humilis eẽ. qđ dicis. si deus uidec
altum eẽ. qđ sapis: certe si aurib diuinũ insonaret oracłm.
noli altum dicere. nec sic immerito damnareris. si humilis
in hore corã hominib altum incorde corã dõ loquereris
Cum uͦ audias noli altum saꝑe s time. et tu intantũ sapis
altum ut te peccatum estimes ñ hab̾e. ac ꝑhoc quia ñ ius
timere. nicħ tͥ aliud remaneret quam timere. Qui se
exaltat humiliabitꝰ. et qui se humiliat exaltabitur. Prom¬
de cum apl̃s nos aminoneat. ne simus alta sapientes s hu-¬

Expanded text:
itur? Quare assuesce, obsecro te, vir bone, beatus esse interim spe, ut sis etiam re, cum pietati perseverantissimae retribuetur  sed, qualis esse debeat, ostenderem. haec est autem in ertus atque integer fructus; hic constantissima pietas, ibi sempiterna bere peccatum; foris fingis humilitatem, intus amplecteris vanitatem. Ergo et in ore et in corde non habes veritatem. Quid tibi prodest videri hominibus humile esse quod dicis, si Deus videt altum esse quod sapis? Certe, si auribus divinum insonaret oraculum, Noli altum dicere; nec sic immerito damnareris, si humile in ore coram hominibus, et altum in corde coram Domino loquereris. Cum vero audias, «Noli altum sapere, altum, ut te peccatum existimes non habere; ac per hoc, quia non vis timere, nihil tibi aliud remanet quam tumere. 2. Eexaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . Proinde cum Apostolus nos admoneat, ne simus alta sapientes, sed hu
Abbreviated transcription (Latin):
ox ita ẽ. accipiendũ quasi totũ amiserit homo
quod habebat imaginis dĩ. Nam si om̃ino ñ amisisset.
ñ eẽt. ꝓpt̾ quod diceretur. reformamini in nouitate m̃tis
ur̃ȩ. Et in eandem imaginem transformam᷑. S rursus si
totum amisisset. nicħ maneret unde diceretur. Quamꝗͣ
ad imaginẽ ambulet homo. tam̃ uane conturbat᷑.¬
¶U uͦ commemorati conuertunt᷑ ad dm̃. ab ea de for¬
mĩtate qua ꝑ cupiditates scłares conformabantur huic
scło reformantur ex illo. audientes apłm dicentem. Nolite
confirmari huic scło. s reformamini in nouitate mentis
uiẽ. ut incipiat illa imago ab illo reformari aquo forma¬
ta ẽ. Non enĩ reformare se ipsam potest. siẽ potuit defor¬
mare Pñs qui uerbum consũmans et breuians fecit
suꝑ tram in duob p̾ceptis dix̃ legem propbasq penđe. ut
intelligeremus quicquid aliud diuinitus p̃ceptum ẽ. in
his duob hab̾e finem. et ad hȩc duo eẽ referendũ. Dili

Expanded text:
on ita accipiendum est quasi totum amiserit homo quod habebat imaginis Dei. Nam si omnino non amisisset, non esset propter quod diceretur, Reformamini in novitate mentis vestrae ; et, in eamdem imaginem transformamur : sed rursum, si totum amisisset, nihil maneret unde diceretur, Quanquam in imagine ambulet homo, tamen vane conturbat commemorati convertuntur ad Dominum ab ea deformitate, qua per cupiditates saeculares conformabantur huic saeculo, reformantur ex illo, audientes Apostolum dicentem, Nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate mentis vestrae : ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deforminus, qui uerbum consummans et breuians fecit super terram, in duobus praeceptis dixit legem prophetasque pendere, ut intellegeremus quicquid aliud diuinitus praeceptum est in his duobus habere finem et ad haec duo esse referendum: dili
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ homo: grẽ ẽ non naturȩ. confitente ȩuuagłio atq di¬
cente. Puer crescebat &e confortabat᷑. plenꝰ sapientia. & gr̃a dĩ
cum illo erat. Cet̾is autem adm̃suram dat᷑ et datꝰ additur
st̃. idem autẽ dñs. Ipsam fidẽ unde om̃is iusticia sumit
initiũ ꝓpt̃ quod dr̃ ad ęccłiam in cantico canticorum. ue¬
nies &e ꝑtransies ab initio fidĩ. restat ut ñ humano qđ isti
extollunt tribuamꝰ arbitrio. nec ullis p̃cedentib meritis.
qm̃ inde incipiant bona quȩcũq sunt merita. s gratui¬
tum dĩ donum eẽ fateamur. si grãm ueram id ẽ. sine meri
autẽ fit in homine. sine qua illa anullo fiunt homine.
Om̃e eñi qđ ñ ẽ exfide peccatum ẽ. Qua ꝓpt̃ ne se uł ipsiꝰ
orationis meritum extollat etiã si adiuncendas teporaliũ
rerum cupiditates. & diligenda bona ȩc̃na atq ipsum fontẽ
omĩum bonorũ dm̃. ad iutorium datur oranti. fides orat

Expanded text:
tus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque ditus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, stat igitur, ut ipsam fidem, unde omnis iustitia sumit initium, propter quod dicitur ad ecclesiam in cantico canticorum: Venies et pertransies ab initio fidei, restat. inquam, ut extollunt, tribuamus arbitrio nec ullis praecedentibus meritis, quoniam inde incipiunt bona, quaecumque sunt, merita. sed gratuitum dei donum esse fateamur. si gratiam ueram, id est sine meritautem fit in homine, sine qua illa a nullo fiunt homine; omne enim, quod non est ex fide, peccatum est. Quapropter, ne se uel ipsius orationis meritum extollat. etiamsi ad uincendas temporalium rerum cupiditates et diligenda bona aeterna atque ipsum fontem omnium bonorum deum adiutorium datur oranti, fides orat.
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ xp̃m nos diligere et eiꝰ mandata seruare ñ posse.
Et id nos posse atq agere tanto minus. qͣnto illum ꝑcipi¬
mus minus. Tanto autẽ ampliꝰ. qͣnco illum ꝑcipimꝰ ampliꝰ
Proinde ñ solum ñ habenti. uerum etiã habenti ñ in cassum
ꝓmutit᷑. Non habenti quidẽ. ut habeatur. habenti autẽ. ut
ampliꝰ habeat᷑. Nam nͥ ab alio minus. ab alio ampliꝰ hab̾et᷑
sc̃s heliseꝰ scõ heliȩ ñ diceret. Sp̃s qui ẽ inte. duplo sit in me.¬
Quando autẽ ait iohannes baptista. ñ enim admensurã dat
ds̃ sp̃m de ipso dĩ filio loquebatur. cui ñ ẽ datꝰ sp̃s ad m̃surã.
qͥa in illo habitat omnis plenitudo diuinitatis. Neq enim
sine grã sp̃s scĩ ẽ. mediator dei et hominũ homo. xp̃s iħe.
Nam et ipse dic̃. de se fuisse illud ꝓpħicum impletum.
bus misit me. Quod eñi ẽ. unigenitus filiꝰ equalis pat̾. non ẽ
grȩ sed naturȩ. Qd autem inunitatẽ ꝑsone unigeniti assũp¬

Expanded text:
stum nos diligere et mandata ejus servare non posse; et id nos posse atque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus; tanto autem amplius, quanto illum percipimus amplius. Proinde non solum non habenti, verum etiam habenti, non incassupromittitur; non habenti quidem ut habeatur; habenti autem ut amplius habeatur. Nam si ab alio minus, ab alio non plus haberetur, sanctus Eliseus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui eQuando autem ait Joannes Baptista, Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum , de ipso Dei Filio loquebatur, cui non est datus Spiritus ad mensuram; quia in illo inhabitat omnis plenitudo divinitatis . Neque enim sinam et ipse dicit de se fuisse propheticum illud impletum, izare pauperibus misit me . Quod enim est Unigenitus aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assump
Abbreviated transcription (Latin):
et aliqͣ specie format᷑ sic̃ sũt figure uł eqͣlitates corporum.
doctrinȩ uł artes animarũ. et ordinẽ aliquẽ petit aut te¬
net. sic̃ sũt ponđa uł collocationes corpoꝵ atq amores aut
delectationes animarũ. Oportet g ut crtatorẽ ꝑ ea quę
facta sũt intellectũ conspicientes. trinitatẽ intelligamus
cuiꝰ increatura qͦmͦ dignum ẽ. apparet uestigiũ. In illa
enim trintate sũma origo ẽ. rerũ om̃ium et ꝑfectissima
pulchritudo. et beatissimã delectatio. Itaq illa tria et a¬
se inuicẽ de t̾minari uident᷑ et in se infinita sũt. ita et¬
singula sũt insinguł. et om̃a insingulis. et singula in om̃i
ret. et gr̃as agat. Qui aũt ñ uidet. tendat ꝑ pictatẽ ad
uidendum. ñ ꝑcecitatẽ ad calũpniandũ. qm̃ unꝰ ẽ. dr̃ sed¬

Expanded text:
et aliqua specie formatur sicut sunt figurae vel qualitates corporum, ac et aliqua specie formatur sicut sunt figurae vel qualitates corporum, ac doctrinae, vel artes animarum; et ordinem aliquem petit aut tenet, sicut sunt pondera vel collocationes corporum, et amores aut delectationes animarum. Oportet igitur ut Creatorem per ea quae facta sunt intellecta conspicientes, Trinitatem intelligamus, cujus in creatura quomodo dignum est, apparet vestigium. In illa enim Trinitate, summa est origo rerum omnium, et perfectissima pulchritudo, et beatissima delectatio. Itaque illa tria, et se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Sesingula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibret et gratias agat. Qui autem non videt, tendat per pietatem ad videndum, non per caecitatem ad calumniandum; quoniam unus
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. in cõmutabiliũ. et om̃s unũ in ea. sic̃ ipsa unũ de uno.
cũ quo unũ. ubi nouit om̃a ds̃ quȩ fec̃ ꝑipsum. & ideo
cũ decedant et succedant tẽpora. ñ decedit aliquid uł
succedit scientię dĩ. Non enĩ hȩc quȩ creata sunt ideo
sciunt᷑ adeo qr facta sũt. ac ñ potius ideo facta sũt uł mu¬
tabilia. qr immutabilit̃ adõ sciunt᷑. Ile g in effabił qͥdã
cõplexus patris et imaginis ñ ẽ sine ꝑfrũitione. sine ca¬
ritate. sine gaudio. Illa ꝯ dilectio delectatio. stlicitas. uł
beatitudo si tam̃ aliqua humana uoce digne dr̃ ẽ. intri
nitate sp̃s scs ñ genitꝰ.s genitoris genitiq suauitas. ingen¬
ti largitate.atq ubtate ꝑfundens om̃s creaturas ꝓcaptu
earum ut ordinẽ suũ teneant. et locis sius ad quiescant.
Hȩc gͥom̃a quȩ arte diumna facta sũt. et unitatẽ qͣndã
in se ostendunt et speciẽ. et ordinẽ. qͥcqͥd enim hoꝵ. et

Expanded text:
s unum in ea, sicut ipsa unum de uno, cum quo unum. Ibi novit omnia Deus quae fecit per ipsam, et ideo cum decedant et succedant tempora, non decedit aliquid vel succedit scientiae Dei. Non enim haec quae creata sunt, ideo sciuntur a Deo, quia facta sunt: ac non potius ideo facta sunt vel mutabilia, quia immutabiliter ab eo sciuntur. Ille igitur ineffabilis quidam complexus Patris et imaginis non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo, si tamen aliqua humana voce digne dicitur, nctus, non genitus, sed genitoris genitique suavitas, ingenti largitate atque ubertate perfundens omnes creaturas pro captu earum, ut ordinem suum teneant, et locis suis acquiescant. Haec igitur omnia quae arte divina facta sunt, et unitatem quamdam in se ostendunt, et speciem, et ordinem. Quidquid enim horum est,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ agitur ut scã societatt inhereamꝰ dõ. relatũ scilicet
ad illum finẽ boni. qͦ ueracit̃ beati eẽ. possimꝰ. Unde et
ipsa miscđia qͣ homini subuenit᷑ si ñ ꝓpt̃ dm̃ fit. ñ est
sacrificiũ. & si enim ab homine fit uł offert᷑. tam̃ sacri¬
ficiũ res diuina ẽ. ita ut hoc qͦq uocabulo. id latini uete¬
res appellauerint. Unde et ipse homo dĩ nomine conse¬
cratus. et dõ uotꝰ. in qͣntũ mundo morit᷑ ut dõ uiuat sa¬
crificium ẽ. Nã et hoc ad miscđiam ꝑtinet. qͣm qͥsq
in se ipsũ fac̃. Propt̃ea scriptũ ẽ. Miserere animȩ tuę
placens dõ. Corpꝰ etiam nr̃m cũ tẽꝑantia castigamꝰ. si
hoc quẽadmodũ debemꝰ ꝓpt̃ dm̃ facimꝰ. ut ñ exhibea¬
mus m̃bra nr̃a arma inquitatis peccato. s arma iusti¬
ciȩ dõ. sacrificiũ ẽ. Ad qđ exhortans apłsait. Obsc¬

Expanded text:
quod agitur ut sancta societate inhaereamus Deo, relatum scilicet ad illum finem boni, quo ueraciter beati esse possimus. Unde et ipsa misericordia, qua homini subuenitur, si non propter Deum fit, non est sacrificium. Etsi enim ab homine fit uel offertur, tamen sacrificium res diuina est, ita ut hoc quoque uocabulo id Latini ueteres appellauerint. Unde ipse homo Dei nomine consecratus et Deo deuotus, in quantum mundo moritur ut Deo uiuat, sacrificium est. Nam et hoc ad misericordiam pertinet, quam quisque in se ipsum facit. Propterea scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo. Corpus etiam nostrum cum temperantia castigamus, si hoc, quem ad modum debemus, propter Deum facimus, ut non exhibeamus membra nostra arma iniquitatis peccato, sed arma iustitiae Deo, sacrificium est. Ad quod exhortans apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
loqueretur ad gentes ad qͣs utiq iã credentes conscribebat
epłas. sic̃ enim uos inquit aliqͣndo ñ credidistis dõ. nunc
aũt miscdam consecuti estis illoꝵ incredulitate. sic et hii nẽ
ñ credidunt. in ũr̃a miscđia ut et ipsi miscdam conseqͣnt᷑.
nium misereat᷑. Quos om̃s nͥ de quib loquebat᷑. tãqͣm di¬
cens. et uos et illos. Dsgͦ et gentiles et iudeos qͦs p̃sciuit
et p̃destinauit confories fieri imaginis filii sui om̃s in
in fidelitate condusit. ut de a maritudine infidelitatis sue
plenitudo confusi. et ad dulcedinẽ miscđiȩ dĩ credendo
conuersi. clamarẽt illud inpsalmo. Quã multa multitu¬
do dulcedinis tue dñe. qͣm abscondisti tim̃tib te. Per¬
fecisti aũt sꝑantib ñ in se s in te. Om̃ium itaq miseret᷑¬

Expanded text:
loqueretur ad Gentes, ad quas utique jam credentes conscribebat loqueretur ad Gentes, ad quas utique jam credentes conscribebat epistolas: Sicut enim vos, inquit, aliquando non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis illorum incredulitate; sic et hi nunc non crediderunt in vestra misericordia, ut et ipsi misericordiam consequantur . nium misereatur. Quos omnes, nisi de quibus loquebatur, tamquam dicens: Et uos et illos? Deus ergo et gentiles et Iudaeos, quos praesciuit et praedestinauit conformes imaginis filii sui, omnes in infidelitate conclusit, ut de amaritudine infidelitatis suae paenitendo confusi et ad dulcedinem misericordiae Dei credendo conuersi clamarent illud in psalmo: Quam multa multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. perfecisti autem sperantib
Abbreviated transcription (Latin):
etiã dix̃ ñ uos me degistis s ego elegiuos. et posui
uos. ut eatis et fructũ afferatis et fructus ur maneat. Qui¬
b uerb̾ eis ñ solum iusticiam uerum etiam in illa ꝑseueran¬
tiã se dedisse monstrauit. Xp̃o enĩ sic eos ponente ut ante
non manebit : sine pęnitentia enĩ sunt dona et uocatio
dĩ. S uocatio eoꝵ qui scđm ꝓpositum uocati sũt. Pro his
gͥ int̃pellante xp̃o ne deficiat fides cos. sine dubio ñ defi¬
ciet usq infinẽ. ac ꝑ hoc ꝑseuerabit usq infinẽ. nec eam
nͥ manentẽ uite huius inueniet finis. Sicut enĩ aliqͣn¬
do et uos ñ credidistis dõ nunc aũt miscđam consecuti estis
ꝓpt̃ illoꝵ incredulitatẽ. ita et isti nũc ñ credidunt ur̃am
miscđam. ut et ipsi miscdđiam conseqͣntur. Conclusit enĩ
ds̃ om̃a inincredulitatẽ ut om̃ium miseitat᷑. N on hoc¬
ideo dictum ẽ. qđ sit neminẽ dampnaturꝰ. s suꝑius appa¬
ret unde sit dictũ. Nã cum de iudȩis postea credituris apłs

Expanded text:
dixit: non uos me elegistis, sed ego elegi uos et posui uos,\'ut eatis et fructum afferatis et fructus uester maneat. quibus uerbis eis non solum iustitiam uerum etiam in illa perseuerantiam se dedisse monstrauit. Christo enim sic eos ponente, ut eant et non manebit"? sine paenitentia sunt enim dona et uocatio dei, sed uocatio eorum qui secundum propositum uocati sunt. pro his igitur interpellante Christo, ne deficiat fides eorum, sine dubio non deficiet usque in finem, ac per hoc perseuerabit usque in finem, nec eam nisi manentem uitae huius inuenit finis. Maior quippe lido vos non credidistis Deo, nunc autem misericordiam consecuti estis, pro illorum incredulitate; ita et isti nunc non crediderunt in vestram misericordiam, ut et ipsi misericordiam consequamur. Conclusit enim Deus omnia sub incredulitate, ut omnium misereatur . » Alideo dictum est; quod neminem sit damnaturus: sed superius apparet unde sit dictum. Nam cum de Judaeis postea credituris Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe ꝑegrinantiũ. minor ꝓpinqͣntium. nullus ꝑuenienti¬
um. Sic et timor ꝑducit ad caritatẽ. et ꝑfecta caritas fo¬
ras mittit timorẽ. Timeat aũt xp̃ianus non eos qͥ corpꝰ
occidunt et postea ñ habent quid faciant. s eũ qͥ habet
potestatẽ et corpꝰ et animã ingehennã ignis mittere:
ille timor quẽ foras caritas mittit ꝓpt̾ea pingit animã
ne amittat᷑ aliqͥd qđ increatura diligitur. uł ipsa salus
et requies corporał. aut aliquid tale pꝰ mortẽ. Propte¬
rea enim tim̃tur et apud inferos penȩ et dolores ac
torm̃ta gehennarũ. Cũ uͦ cauet anima ne ds̃ illã deser¬
tus deserat: timor ẽ castus ꝑmanens in scłm scłi.  ide

Expanded text:
esse peregrinantium, minor propinquantium, nullus pervenientiesse peregrinantium, minor propinquantium, nullus pervenientium. Sic et timor perducit ad charitatem, et perfecta charitas foras mittit timorem. Timeat autem christianus, non eos qui corpus occidunt, et postea non habent quid faciant; sed eum qui habet potestatem et corpus et animam in gehennam ignis occideretimor, quem foras charitas mittit, propterea pungit animam, ne amittatur aliquid, quod in creatura diligitur, vel ipsa salus et requies corporalis, aut aliquid tale post mortem? Propterea enim timentur et apud inferos poenae et dolores ac tormenta gehennarum. Cum vero cavet anima, ne Deus illam desertus deserat, timor est castus permanens in saeculum sae
Abbreviated transcription (Latin):
oli altum saꝑe. s time. Qui enĩ altũ sapit et idco ñ ti
se ipsum in se ipso amat et laudat. s clatꝰ et ferox ñ nouit
dicere. in dño laudabitur anima mea. audiant mites et
chil timere. Potest enĩ hoc sibi ꝑsuade ñ sanitate s unma¬
nntate. Uerbi gr̃a. Est aliquis audacissimꝰ latro. qͣnto ꝑuer¬
se fortior. tanto ꝑiculosȩ crudelior. qui ꝓpt̃ ipsum amo¬
rem suum quo amat nichil timere. ingentia fatinora mo¬
liatur. ut qđ amat exerceat et exercendo corrobont.
qͣnto eiꝰ fuerint maiora cõmissa tanto maior erit ñ tim̃tis
audacia. Non hoc gͦ pro magno bono amandus ẽ. qđ
et in homine pessimo inueniri potest. Qua ꝓpt̃ timeat
xp̃i ͫ anteqͣm ꝑfecta caritas foras mittat timorẽ. credat
et intlligat se ꝑegrinari a dño ꝗͣdiu uiuit incorpore qđ
corrũpitur et aggrauat animã. Tanto minor sit timor.
qͣnto patria quo tendimꝰ ꝓpͥor. Omnor enĩ timor debet

Expanded text:
oli altum sapere, sed time . Quia enim altum sapit, et ideo non timeoli altum sapere, sed time . Quia enim altum sapit, et ideo non timese ipsum in se ipso amat et laudat: sed elatus et ferox, non novit dicere, In Domino laudabitur anima mea; audiant mites, ethil timere? Potest enim hoc sibi persuadere, non sanitate, sed immanitate. Verbi gratia, est aliquis audacissimus latro, quanto perverse fortior, tanto periculose crudelior, qui propter ipsum amorem suum quo amat nihil timere, ingentia facinora moliatur, ut quod amat exerceat, et exercendo corroboret: quanto ejus fuerint majora commissa, tanto major erit non timentis audacia. Non hoc ergo pro magno bono amandum est, quod et in homine pessimo inveniri potest. 3. Epicurei et antequam perfecta charitas foras mittat timorem: credat et intelligat se peregrinari a Domino, quamdiu vivit in corpore quod corrumpitur et aggravat animam. Tanto minor sit timor, quanto patria quo tendimus propior. Major enim timor debet
Abbreviated transcription (Latin):
apuit inchil aliud se dixisse alta sapientes. quã suꝑbien¬
tes. ⁊ imorgͦ ñ ẽ incaritate.s ꝑfecta caritas foras mitit
timorẽ . s illum seruilẽ. illum qͦ cũ se quisq ab oꝑe malo
abstinet pena t̾ret᷑ ñ iusticia delectat᷑. Hunc foras cari¬
tas mittit. quã ñ delectat iniquitas. etiam si ꝓponatur
impunitas. ñ illũ quo timet anima ne amittat ipsam
gram ꝑ quã in illa factum c̃. ut eam ñ peccare delectet.
quo timet ne cam ds̃ deserat. etiã si nullis doloꝵ crucia¬
tib puniat. Hic timor castus ẽ. ñ cum eicit caritas s ad¬
sciscit. Deillo quippe scriptum ẽ. T imor dñi castus ꝑ¬
manens in scłm scłi. Nequaq̃m istum diceret ꝑmanentem.
nͥ sciens alium qui ñ ꝑmaneret. Timore itaq casto ꝑmanen
timore et tremore suam ipsoꝵ salutẽ oꝑentur. Ds̃ ẽ enim
qui oꝑat᷑ in eis et uelle et oꝑari ꝓbona uoluntate. c¬

Expanded text:
aperuit nihil aliud se dixisse \'alta sapientes\' quam superbienaperuit nihil aliud se dixisse \'alta sapientes\' quam superbientes. Timor ergo non est in caritate, quia perfecta caritas foras mittit timorem sed illum seruilem, illum, quo, cum se quisque ab opere malo abstinet, poena terretur, non iustitia delectatur; hunc foras caritas mittit, quam non delectat iniquitas, etiamsi proponatur impunitas, non illum, quo timet anima, ne amittat ipsam gratiam, qua in illa factum est, ut eam non peccare delectet, quo timet, ne deus eam deserat, etiamsi nullis dolorum cruciatibus puniat. hic timor castus est; non eum eicit caritas, sed adsciscit. de illo quippe scriptum est: Timor domini castus, permanens in saeculum saeculi. nequaquam istum diceret permanentem nisi sciens alium, qui non permaneret; timore et tremore suam ipsorum salutem operentur. deus est enim, qui operatur in eis et uelle et Operari pro bona uoluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
lis quẽ caritas foras mittit. Illo enĩ timetur ne incidat᷑ intor¬
mentũ supplicii. isto aũtꝰ ne dimittat᷑ Ma beneficii. Qua¬
ꝓpt̃ quãuis fidelib ad nouũ testam̃tum ꝑtinentib dicat
apłs qđ paulo ante cõmemoraui. ñ enim accepistis sp̃m
adoptionis filioꝵ in quo clamamus abba pat̃. idẽ. ut fi¬
deses innob̾ sit quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑatur. ñ tam tim̃do
pęnam qͣm amando iusticiã. Tam̃ qr ñ fit anima iusta nͥ
participatione melioris qui iustificat impium. quid enim
habet qđ ñ accepit : non debet sibi tribuendo qđ dĩ ẽ
ita głari tãquam ñ acccꝑit. ob hoc ei dictum ẽ. noli altũ
saꝑẽ s tunc. & timor iste p̃cipitur etiam his qui ex fide
uiuentes heredes sũt noui testam̃ti atq inlibtatẽ uocati.
Altum enim saꝑe dictum ẽ supbire: qđ alio loco econ¬
trario satis ostendit ubi ait. ñ alta sapientes s humilibus
consentientes. Ex hoc qđ ait humilib consentientes. utiq

Expanded text:
lis, quem caritas foras mittit. illo enim timetur, ne incidatur in tormentum supplicii, isto autem, ne amittatur gratia beneficii. Quapropter quamuis fidelibus ad nouum testamentum pertinentibus dicat aposclamamus: Abba, pater\', id est ut fides in nobis sit, quae per dilectionem operatur, non tam timendo poenam quam amando iustitiam, tamen, quia non fit anima iusta nisi participatione melioris, qui iustificat impium — quid enim habet, quod non accepit? - , non debet sibi tribuendo, quod dei est, ita gloriari, tamquam non acceperit. ob hoc ei dictum est: Noli altum sapere, sed time. et timor iste praecipitur etiam his, qui ex fide uiuentes heredes sunt noui testamenti atque in libertatem uocati. altum enim sapere dictum est superbire, quod alio loco e contrario satis ostendit, ubi ait: Non alta sapientes sed humilibus consentientes. ex hoc, quod ait \'humilibus consentientes\', utique
Abbreviated transcription (Latin):
amortus. Pegnant itaq cum illo etiã nunc scĩ ei.
alit̃ qͥdẽ qͣm tunc regnabunt. Nec tam̃ cum illo regnãt
zizania. qͣmuis in ȩccłia cum tritico crescant. Regnãt
xp̃o. quȩ fursum sunt sapite ubi ap̃s ẽ. indext̾a dĩ sedẽs
quȩ sursunt quęrite ñ quę suꝑ terram. Dequalibus itẽ
dic̃. qđ eorum conũsatio sit in celis. Postremo regnant
cum illo qͥ eo mͦ sunt in regno eiꝰ ut sint etiã ipsi regnũ
eiꝰ. Quomͦ autẽ sunt regnum xp̃i. qͥ ut alia taceam qͣm¬
uis ibi sint. donec colligant᷑ infine scłi de regno eiꝰ omĩa

Expanded text:
orum. Regnant itaque cum illo etiam nunc sancti ejus, aliter quidem, quam tunc regnabunt: nec tamen cum illo regnant zizania, quamvis in Ecclesia cum tritico crescant. Regnant o, quae sursum sunt sapite, ubi Christus est in dextera Dei sedens: quae sursum quaerite, non quae super terram . De qualibus item dicit, quod eorum conversatio sit in coelis . Postremo regnant cum illo, qui eo modo sunt in regno ejus, ut sint etiam ipsi regnum eius. Quo modo autem sunt regnum Christi, qui, ut alia taceam, quamuis ibi sint donec colligantur in fine saeculi de regno eius omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ niam̃ ꝙͣ illum intelligimꝰ patit̃. et ueritatẽ idẽ.
lucẽ interiorẽ ꝑ quã illum intelligimꝰ. nulla int̃posita
ereatura ẽ. Quare ipsam quoq ueritatẽ nulla ex parte dissi¬
milẽ in ipso et cũ ipso ueneremur: quę forma ẽ om̃ium que
abono fundata sunt et inunũ nitunt᷑. Unde apparet sp̃u¬
alib animis ꝑhanc formã facta ẽẽ. om̃a quȩ sola implet
qđ appetunt om̃a. Quȩ tam̃ om̃a neq fierent a patre ꝑfi
nulli crtaturȩ quȩ ab ipso bona ẽt̃ posset inuidit. et in bono
ipso alia qͣntũ uellent. alia qͣntum possent. ut manerent de¬
dit. Quare ipsum donũ dĩ cũ patit et filio eque in cõmu

Expanded text:
Patrem, et veritatem, id est lucem interiorem per quam illum intelligimus, nulla interposita creatura est. Quare ipsam quoque Veritatem nulla ex parte dissimilem in ipso, et cum ipso veneremur, quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum nituntur. Unde apparet spiritualibus animis, per hanc formam esse facta omnia, quae sola implet quod appetunt omnia. Quae tamen omnia neque fierent a Patre per nulli naturae, quae ab ipso bona esse posset, invidit; et in bono ipso alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent dedit. Quare ipsum Donum Dei cum Patre et Filio aeque incommu
Abbreviated transcription (Latin):
querentes statuere. iusticiȩ dĩ ñ sũt subiecti. Dicit᷑ sp̃s
heliȩ qui ẽ. sp̃s dĩ. cuiꝰ particeps factus helias illa potuit. sic
dr̃ et dĩ iusticia quȩ nr̃a ẽ.s donata adõ. De qua loquens
apłs. iudȩos arguens dic̃. Ignorantes dĩ iusticiã. et suã iusti¬
ciam uolentes constituere. idẽ. tamqm asc sibi paratam.
Cont᷑ quales dic̃. Quid enĩ habes qđ non accepisti.Igno¬
rantes enĩ dĩ iusticiã et suam uolentes constituere. iusticię
dĩ non sũt subietti. De udeis hoc dic̃. qui de se p̃sumentes.
grãm repellebant. t in xp̃m ꝓpterta ñ credebant. Suamũ
iusticiam dic̃ eos uolentes constituere. quȩ iusticia ẽ. exle¬
ge. ñ qr lex ab ipsis ẽ. constituta. s in lege quȩ ex dõ ẽ. su¬
am iusticiã constituerant. qͣndo candemꝰ legem suis uirib
se impleit posse credebant. Ignorantes dĩ iusticiã ñ qua
iusticia ds̃ iustus ẽ. s quȩ iusticia ẽ homini ex dõ. Igno

Expanded text:
ue ad justitiae Dei non sunt subjecti. Dicitur spiritus Eliae qui est spiritus Dei, cujus particeps factus Elias illa potuit: sic dicitur et Dei justitia quae nostra est, sed donata a Deo. De qua loquens Apostolus, Judaeos arguens dicit: Ignorantes enim Dei justitiam et suam volentes constituere, id est, tanquam a se sibi paratam. Contra quales dicit: Quid enim habes quod non accepisti ? Ignorantes enim Dei justitiam et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . De Judaeis hgratiam repellebant, et in Christum propterea non credebant. Suam vero justitiam dicit eos volentes constituere, quae justitia est ex lege; non quia lex ab ipsis est constituta, sed in lege quae ex Deo est, suam justitiam constituerant, quando eamdem legem suis viribus se implere posse credebant: ignorantes Dei justitiam, non qua justitia Deus justus est, sed quae justitia est homini ex Deo. Et
Abbreviated transcription (Latin):
udȩi qui cũ occidunt et in eũ crede noluert̃. qr oporte¬
bat cum mori et resurgere. uastati infeliciꝰ a romanis.
funditusq a suo regno ubi iã eis alienigene dñabant᷑ era¬
turas suas testimonio nob sunt. ꝓpħias nos ñ finxisse de
xp̃o. quas plurimi eoꝵ consid̾antes. et ante passionẽ et
maxime pꝰ eiꝰ resurrectionẽ credidunt in eũ. De quib p̃¬
dictũ ẽ. Si fuerit numerus filioꝵ isrł sicut arena maris.

Expanded text:
utem, qui eum occiderunt et in eum credere noluerunt, quia oportebat eum mori et resurgere, uastati infelicius a Romanis funditusque a suo regno, ubi iam eis alienigenae dominabantur, erant, per Scripturas suas testimonio nobis sunt prophetias nos non finxisse de Christo; quas plurimi eorum considerantes, et ante passionem, et maxime post ejus resurrectionem crediderunt in eum, de quibus praedictum est, Si fuerit numeru
Abbreviated transcription (Latin):
qm dñs spes eiꝰ ẽ. idẽ. contẽpsistis humilẽ aduentũ filii dĩ
qr in eo ñ uidistis põpam scłi. ut hii quos uocabat in dõ so¬
lo spem ponerent ñ in reb transeuntib. Quis dabit ex¬
syon salutare isrł. sub audit᷑ nͥ ipse cuiꝰ humilitatẽ contẽp¬
facta ẽ cecitas ex parte inisrł ut plenitudo gentiũ int̾ret.
illo alio fiat qđ sequit᷑. et sic om̃is isył saluus fieret. Pro iu¬
deis enim apłs ctiam illud isaiȩ testimonium accepit. quo
dictũ ẽ. Ueniet ex syon qͥ auertat impietatẽ ex iacob. Sicꝰ¬
hic positum ẽ. qͥs dabit ex syon salutare isrł. O̾ stulti. in cre¬
pastis. insultastis. colafirastis. sputis illimstis. spinis coro¬
ter ur̃as manꝰ eẽ captiuus. S qui hoc intelligent: Exul
or ipse exultabit. qr ipse cognouit. Quod uͦ ait ma¬

Expanded text:
minus spes ejus est: id est, contempsistis humilem adventum Filii Dei, quia in eo non vidistis pompam saeculi: ut hi quos vocabat, in Deo solo spem ponerent, non in rebus transeuntibus. Sion Salutare Israel? Subauditur, nisi ille, cujus humilitatem contemfacta est caecitas ex parte in Israel, ut plenitudo gentium intraret: illo alio fiat, quod sequitur, et sic omnis Israel salvus fieret . Pro Judaeis enim Apostolus etiam illud Isaiae testimonium accepit, quo dictum est: Veniet ex Sion, qui avertat impietatem ab Jacob . Huiconversus ait, Quis dabit ex Sion salutare Israel? O stulti! Increpatis, insultatis, colaphizatis, sputis illinitis, spinis corovestras manus esse captivus. Sed qui hoc intelligent? Exsulor , ipse exsultabit, quia ipse cognoscet. IN PSALM
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾ia qua gratis libat. et ueritas qua iuste iudicat.¬
Id lucẽ dm̃i uocat uos ꝓpħa cũ dic̃. & nũc tu domus
iacob. uenite ambulemꝰ in lucẽ dñi. Tu domꝰ iacob
qͣm uocauit et elegit. ñ tu q̃m dimisit. Dimisit cnĩ plebẽ
bitis ꝗͣ uocauit. illa carebitis qͣm dimisit. Lux qͥppe dñi
in qua ambulant gentes: illa c̃. de qua idẽ ꝓpħa dicit.
Dedi te in lucẽ gentiũ. ut sis salus mea usq infines trȩ.
Cin dictum ẽ. nisi xp̃o : de quo impletũ ẽ. nͥ de xp̃o¬

Expanded text:
nt, misericordia, qua gratis liberat, et veritas qua juste judicatat vos Propheta, cum dicit, Et nunc tu, domus Jacob, venite, ambulemus in luce Domini. Tu, domus Jacob, quam vocavit et elegit; non Tu, quam dimisit. Dimisit enim plebem bitis, quam vocavit; illa carebitis, quam dimisit. Lux quippe Domini, in qua ambulant gentes, illa est de qua idem propheta dicit, Dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea usque in fines terrae . Cui hoc dictum est, nisi Christo? de quo impletum est, nisi de
Abbreviated transcription (Latin):
atq impso genere humanõ ꝑ tempoꝵ oportunitates oꝑa¬
tur. alte et ꝓfunde ordinationis ẽ. nec comp̃hendi potest
nͥ forte abeis qui diligunt dm̃ ex toto corde et ex tora
anima. et ex tota m̃te sua. et diligunt ꝓximos tamqͣm¬
se cum scĩs cõp̃hende longitudinẽ. latitudinẽ altitudi¬
nem. et ꝓfundum. Illud aũt constantissima fide retinen¬
dum. neq qͥcq̃m dm̃ iniuste facere. neq ullã ẽẽ. naturã.

Expanded text:
atque in ipso genere humano per tern-, porum oportunitates operaatque in ipso genere humano per tern-, porum oportunitates operatur, altae et profundae ordinationis erit. quo pertinetnisi forte ab eis qui diligunt Deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente sua, et diligunt proximos se cum sanctis comprehendere longitudinem, latitudinem, altitudinem et profundum . Illud tamen constantissima fide retinendum, neque quidquam Deum injuste facere, neque ullam esse naturam
Abbreviated transcription (Latin):
lit gͦ in multa pacientia uasa ire quȩ ꝑfecta sunt inꝑdi¬
tionem. et eo ipso quo ait in multa patientia satis significa¬
undicauit. qͣndo de illoꝵ uindicta subueniendum erat
pharaonẽ qͣntũ bonũ consecutȩ fuerant ille t̃rȩ ꝑaduentum
ioseph : illius gͦ rei gestę cognitio. eius uocatio fuit. ut ppłm
isrł miscditer tractans. ñ c̃et ingratus. Qđ aũt huic uoca¬
tioni obtẽꝑare noluit et exercuit crudelitatẽ in eis qͥb hu¬
manitas et miscdia debebatur. menuit pęnã ut induraret᷑
illi cor. et tantam cetitatẽ mentis pateret᷑. ut tot et tan¬
tis tamq manifestis dĩ signis ñ credet. quo posset eiꝰ suppli¬
cio suȩ obdurationis siue ultimȩ uisibilis submersionis
erudiri popłs. cuius afflictione ille et occulte obtunsio¬
nis et manifeste subuersionis meritũ compararet. Hȩc
aũt uocatio quȩ siue in singulis hominib. siue inpopłis

Expanded text:
lit ergo in multa patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perdilit ergo in multa patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem. Et eo ipso, quo ait: In multa patientia, satis significavindicare: quando de eorum vindicta subveniendum erat Pharaonem quantum boni consecutae fuerint terrae illae per adventum Joseph ? Illius ergo rei gestae cognitio, vocatio ejus fuit, ut populum Israel misericorditer tractans non esset ingratus. Quod autem huic vocationi obtemperare noluit, sed exercuit crudelitatem in eis quibus humanitas et misericordia debebatur, meruit poenam, ut induraretur illi cor, et tantam caecitatem mentis pateretur, ut tot et tantis tamque manifestis Dei signis non crederet; quo posset ejus supplicio, sive obdurationis, sive ultimae visibilis submersionis, erudiri populus, cujus afflictione ille, et occultae obtusionis, et manifestae submersionis meritum sibi compararet . 6. Haec autem uocatio, quae siue in singulis homi- nibus siue in populis
Abbreviated transcription (Latin):
quare sic me fecisti : aut ñ ht̃ figulus luti ex eadem cõspłr¬
sione facere aliud quidẽ uas in honorẽ. aliud in contume¬
liam : expurgate uetꝰ ferm̃tum. ut sitis noua consꝑsio. &
i ea ipsa ñ adhuc paruulus inxp̃o ut lacte potandus sis. s
ꝑueni ad uirum ꝑfectum. ut sis inter illos de quib dr̃. sapi¬
entiam loquim᷑ inter ꝑfectos. Tunc demum recte et ñ pre¬
posttre audies. si q̃ funt de animarũ occultissims meritis. et
facile respondetur pͥorib meritis quib affixit in regno suo
ꝑegrinos. dignum effectum cui obduratur cor. ut nec ma¬
nifestissimis signis iubentis dĩ credet. Ex eadem gͦ massa
cum dep̃carent᷑ filii isrł. et uasa irȩ quoꝵ supplicio illos
erudiret. idẽ. pharionẽ et ppłm eius. qr qͣmuis ẽẽnt utriq
peccatores. et ꝓpt̾ea ad unam massam ꝑtinerent. aliter tam̃
tractandi erant qui uni dõ ingemuerant. ut eis subueni¬
ret. et aliter illi quoꝵ iniustis onerib ingemuerant. ꝑtu¬

Expanded text:
atem figulus luti ex eadem conspersione facere aliud quidem vas in honorem, aliud in contumeliam? Expurga vetus fermentum, ut sis nova conspersio , et in ea ipsa non adhuc parvulus in Christo ut lacte potandus sis ; sed perveni ad virum perfectum, ut sis inter illos de quibus dicitur, Sapientiam loquimur inter perfectos . Tum demum recte et non praepostere audies, si qua sunt de animarum occultissimis meritis, etfacile respondetur, prioribus meritis quibus afflixit in regno suo peregrinos, dignum effectum cui obduraretur cor, ut nec manifestissimis signis jubentis Dei crederet. Ex eadem ergo massa, eum deprecarentur filii Israel, et vasa irae, quorum supplicio illos erudiret, id est, Pharaonem et populum ejus: quia quamvis essent utrique peccatores, et propterea ad unam massam pertinerent; aliter tamen tractandi erant, qui uni Deo ingemuerant, ut eis subveniret: aliter illi, sub quorum injustis oneribus gemuerant. Pertu
Abbreviated transcription (Latin):
tam fec̃ hereticoꝵ. sapientiã : quid aũt agebat᷑ ut hoc
apłs diceret: ut eoꝵ geminoꝵ cõmemoraret exẽplũ.
quid ꝑsuade moliebatur : quid inculcare cupiebat:
nẽpe hoc qđ ipsoꝵ oppugnat am̃tia qđ suꝑbi ñ capi¬
unt. qđ saꝑe nolunt qui ignorant dĩ iusticiam et su¬
am uolentes constituere iusticiȩ dĩ ñsũt subiect. Ue
ipsa quippe gr̃a satis agebat apłs. et ideo ꝓmissionis¬
filios cõmemorabat. qđ enim ꝓmittit ds̃ ñ fac̃ nͥ ds̃.
Cõm̃dans gͦ filios ꝓmissionis hoc pͥus significatũ os¬
tendit ꝑ ẏsaac filiũ abrahe. Euidentius nãq appa
ret opꝰ dĩ in eo quẽ ñ genuit usitatꝰ ordo naturȩ. de
sterilib uiscerib et senectute confectis. ut in filiis dci

Expanded text:
t deus haereticorum sapientiam? ; Quid autem agebatur, ut hoc apostolus diceret, ut eorum geminorum commemoraret exemplum? quid persuadere moliebatur? quid inculcare cupiebat? nempe hoc, quod ipsorum oppugnat amentia, quod superbi non capiunt, quod sapere nolunt. qui ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. de ipsa quippe grfilios commemorabat. Quod enim promittit Deus, non facit nisi Deus. Commendans ergo filios promissionis, hoc primum ostendit per Isaac. filium Abrahae. euidentius namque opus dei apparet in eo. quem non genuit usitatus ordo naturae de sterilibus uisceribus et senectute confectis. ut in filiis dei,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc testimoniũ qđ nob̾ inuiti ꝑhibent eosdem codices
habendo atq seruando. ꝑ om̃s gentes etiam ipsos ẽẽ disꝑ¬
sos. qͣqͣuersum xp̃i aeccłia dilatat᷑. Nã ꝓpħia inpsalmis
quos legunt etiã de hac re p̾missa ẽ. ubi scriptũ ẽ. d̃s m̃s
meis ne occidis cos neqͣndo obliuiscant᷑ popłi mei. disꝑge
eos inuntute tua. Demonstrauit gͦ ds acccłiȩ in eiꝰ inimi¬
loꝵ salus gentib. et ideo ñ cos occidit. idẽ. ñ in eis ꝑdidit
qđ sũt iudȩi. qͣmuis a romanis fuerint deuicti et opp̃ssi.
ne obliti legẽ dĩ ad hoc de qͦ agimꝰ testimoniũ nil uale¬
rent. Idõ parũ fuit ut diceret ne occidis eos neqͣndo ob¬
liuiscant᷑ legẽ tuã. nͥ adderet etiã disꝑge eos. qm̃ si cum
isto testimonio scripturarũ in sua tantũmͦ t̾ra ñ ubiq eẽn
ꝓfecto aeccłia quȩ ubiq ẽ. eos ꝓpharum quȩ de xp̃o pre¬

Expanded text:
hoc testimonium, quod nobis inuiti perhibent eosdem codices habendo adque seruando, per omnes gentes etiam ipsos esse dispersos, quaqua uersum Christi ecclesia dilatatur. Nam prophetia in psalmis, quos legunt etiam, de hac re praemissa est, ubi scriptum est: Deus meus, meis, ne occideris eos, ne quando obliviscantur legem tuam: disperge eos in virtute tua . Demonstravit ergo Deus Ecclesiae in ejus inimilorum salus gentibus; et ideo non eos occidit, id est non in eis perdidit quod sunt Iudaei, quamuis a Romanis fuerint deuicti et obpressi, ne obliti legem Dei ad hoc, de quo agimus, testimonium nihil ualerent. Ideo parum fuit, ut diceret: Ne occideris eos, ne quando obliuiscantur legem tuam, nisi adderet etiam: Disperge eos; quoniam si cum isto testimonio scripturarum in sua tantummodo terra, non ubique essent, profecto ecclesia, quae ubique est, eos pr
Abbreviated transcription (Latin):
Asic̃ ait apłs. Non repulit ds̃ plebem suam qͣm p̃sciuit.
Hic qđ ait p̃sciuit. ñ recte intelligit᷑ nͥ p̃destinauit. Qđ cir¬
cumstantia ipsius lectionis ostendit. Loquebatur enim de re¬
liquiis udȩoꝵ quȩ saluę factȩ sũt ꝑeuntib cet̾is. Nã supiꝰ
dixerat ad isrł dixisse ꝓpħam. Tota die expandi manꝰ meas
ad ppłm ñ credentẽ et cont̾dicentẽ. & taq̃m respondetur.
ubi sunt gͦ facte ꝓmissiones dĩ adisrł: continuo subiunxit
dico gͦ.Numqͥd repulit ds̃ plebẽ suam: absit. Nam et ego
ifrłita sum ex semine abraham tribu beniami. Tum quãm
diceret. Nam et ego ex ipsa plebe sum. Deinde addidit
unde nc̃ agimnꝰ ñ repulit ds̃ plebem suam qͣm p̾sciuit. Atq
ut ostendet dĩ gr̃a fuisse relictas reliquias. ñ meritis oꝑum
eoꝵ secutꝰ adiunx̃. An nescitis in helia quid dic̃ scrp¬
tura quẽ ad modũ int̾̃pellat dm̃ aduersus urł: et cęt̃i. 

Expanded text:
it Deus plebem suam, quam praescivit. Hic quod ait, praescivit, non recte intelligitur, nisi, praedestinavit: quod circumstantia ipsius lectionis ostendit. Loquebatur enim de reliquiis Judaeorum, quae salvae factae sunt, pereuntibus caeteris. Nam superius dixerat, ad Israel dixisse prophetam, Tota die extendi manus meas ad populum non credentem et contradicentem: et tanquam respondUbi sunt ergo factae promissiones Dei ad Israel? continuo subjunxit, Dico ergo, Numquid repulit Deus plebem suam? Absit: nam et ego Israelita sum ex semine Abraham, tribu Benjamin: tanquam diceret, Nam et ego ex ipsa plebe sum. Deinde addidit unde nunc agimus, Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit. Atque ut ostenderet Dei gratia fuisse relictas reliquias, non meritis operum eorum, secutus adjunxit, An nescitis in Elia quid dicit Scriptura; quemadmodum in
Abbreviated transcription (Latin):
gi uos. Non ẽ. ut dicas. Ideo dectus sum. qr iã credebam.
Si enim credebas in cũ. iam elegtras cũ. S audi. ñ uos me
clegistis. Non ẽ. ut dicas. antequã credem iã bona oꝑabar.
diendo ñ uos me clegistis. nͥ qr mali eramus et decti sumus
ut boni ꝑ gr̃ãm nos eligentis ẽemꝰ : non ẽ enĩ gr̃a. si p̃ces¬
Heliquiȩ ꝑelectionẽ grãe saluȩ factę sunt. quia ꝓpħa
p̃dixerat et si fuerit numerus filioꝵ isrł sic̃ arena maris.
ditus gentib tanqͣm ioseph egiptus a frĩb. ut et reliquie
isrł salue fierent. Unde dic̃ apłs. Nam et ego ifrłita sum.
et ut plenitudo gentium intraret. et sic om̃is isrł saluus fi
illi isrłiticȩ restat fidei plentudo ex qua erant reliquie.
in quib reliquiis tũc et apłi salui facti sunt. hoc significa¬
tur ea plenitudine libationis isrł. q̃ ꝑ moysen exegx pto li¬
ni. ut ex illa pendeant oꝑa bona atq ab ea p̃ueniãt᷑. ñ ut

Expanded text:
elegi . » Non est ut dicas, ideo electus sum, quia jam credebam. Si enim credebas in eum, jam elegeras eum. Sed audi: « Non vos me elegistis. » Non est ut dicas: Antequam crederem jam bona operabar, diendo: « Non vos me elegistis, » nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per gratiam nos eligentis essemus. Non est enim gratia, si praeceseliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt ; quia propheta praedixerat, Etsi fuerit numerus filiorum Israel sicut arena maris, s, et traditus Gentibus tanquam Joseph Aegyptiis a fratribus, ut et reliquiae Israel salvae fierent. Unde dicit Apostolus, Nam et ego Israelita sum: et, Ut plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieilli Israeliticae restat fidei plenitudo, ex qua erant reliquiae, in quibus reliquiis tunc et Apostoli salvi facti sunt, hoc significatur ea plenitudine liberationis Israel, qua per Moysen ex Aegypto lini, ut ex illa pendeant opera bona atque ab ea praeueniantur, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
de peccato graui miseria p̃mebatur genꝰ humanum. et
hoc ꝓphicũ cõmemorasset testimoniũ. continuo subiccit.
Quomꝰ aũt inuocabunt. inquẽ ñ credidunt: ppt̃ hoe
symbolum. In his duob intuere tria illa. Fides credit. spes
et caritas orant. s sine fide ẽẽ ñ possunt. ac ꝑhoc et fides
orat. Propt̃ea quippe dictũ ẽ. Quomͦ gͦ inuocabunt
gentiũ. qui putabant genti tantũm uideoꝵ ñ etiã incir

Expanded text:
de peccato, gravi miseria premebatur genus humanum, et de peccato, gravi miseria premebatur genus humanum, et hoc propheticum commemorasset testimonium, continuo subjecit, Quomodo autem invocabunt, in quem non crediderunt ? propter hoc Symbolum. In his duobus tria illa intuere: fides credit, spes et charitas orant. Sed sine fide esse non possunt; ac per hoc et fides orat. Propterea quippe dictum est, Quomodo invocabunt, Gentium, qui putabant genti tantummodo Judaeor