comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ qđ potuit sͥ illicitum fec̃. Ad qđ ꝓban¬
dum. subiungit testimoniũ de euangłio
dicns. Nemo mittens manũ suam ad aratrũ.
et respiciens ret᷑: aptꝰ ẽ regno celoꝵ. Et inferc¬
Q gͥ fortiori studio intendat. retͦ respic̾e ꝯuin¬
atur: si relictis bonis ampliorib ad minima
ntorquet᷑. Item ip̃e in omelia t̾tia. suꝑ ieze¬
chielem. Sunt ñ nulli qui bone quidẽ q̃
nouerunt oꝑantur atq ħ oꝑantes meliora
alib̾ant. s recctantes. meliora q̃ delib̾auerañ¬
mmutant. Et quidem bona agunt que
cpant. s a meliorib q̃ delib̾auerant succum¬
bunt: hi minir̃ añ humana iuidicia stareiu
ãunt in delib̾atione. En specłm. In ħ ñ uultũ
natiuitatis s factum ieu̾sionis suȩ consi

Expanded text:
minus, quod potuit, sibi illicitum fecit: ad quod probanminus, quod potuit, sibi illicitum fecit: ad quod probandum subjicit testimonium de Evangelio dicens: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro, aptus est regno coelorum. Et inferitur fortiori studio intenderat, retro conspicere convincitur, si, relicretorquetur . » Item ipse in Homilia tertia super Ezechielem: « Sunt nonnulli, qui bona quidem quae noverunt, operantur, atque haec operantes meliora deliberant; sed remutantur. Et quidem bona agunt quae coeperant; sed a melioribus, quae deliberaverant, succumbunt. Hi nimirum ante humana judicia stare vis ceciderunt in deliberatione. » En speculum, in hoc non vultum nativitatis, sed factum tuae reversionis consi
Abbreviated transcription (Latin):
Ad abb̃em euiꝰdã monast̾i eboracensis im
exierat prior eũ aliqnas i fribꝰ. lxu
onsilium expetitis ame litt̾is xxu¬
tnͣsmariuis: qđ utinam ab alio pai
quesissetis. Coartor siqͥdẽ ẽ duob. Si enim
ñ respondo. taciturnitaᷤᷤ cõtemptum qͥdãmꝰ
sonare uidebitur. Responde añ sine ꝑicido
me posse ñ udeo. cum quicqͥd respondo is
cẽẽ sit aut scandalũ curpiã gnãre alł
ndałe securũ qmꝗ̃ plusqͣm oportet. allꝰ
cent in quo non oportet. Quod a uob̾ recesserunt
idm et ip̃os sentire fis̃. qui nr̃m tantoꝑe de se
ip̃is ꝯsilium flagitant. credo remordente eos
conscĩa: qđ iet᷑ abierint. Alioqͥn beati sunt
let̃ quid faciam ut int̾rogatꝰ nec silendo.
nec respondendo molest̾ sim cuiꝗͣ: Ita fortas¬
sis expediar: simisero eos qͥme int̾rogant ad
doctiorem: et cꝰ reuẽntior sanctior auctoritas
sit. Sc̃s papa ẜ̃iegoriꝰ in libro pastorali. Quisqͥs
bonum maiꝰ subire inquit ꝓposuit: bonum¬

Expanded text:
AD ABBATEM CUJUSDAM MONASTERII EBORACENSIS, UNDE EXIERAT PRIOR CUM ALIQUANTIS FRATRIBUS . 1. Consilium expetitis a me litteris transmarinis, quod utinam ab alio potius quaesissetis. Coarctor siquidem e duobus. Si enim non respondero, taciturnitas contemptum quodammodo sonare videbitur. Respondere autem sine periculo me posse non video, cum quidquid respondero, necesse sit aut scandalum cuipiam generare, aut reddere securum quemquam plus quam oportet, aut certe in quo non oportet. Quod a vobis recesseruntidem et ipsos sentire fratres, qui nostrum tantopere de se ipsis consilium flagitant, credo remordente eos conscientia quod retro abierint. Alioquin beati sunt Caeterum quid faciam, ut interrogatus nec silendo, nec respondendo molestus sim cuiquam? Ita fortassis expediar, si misero eos qui me interrogant, ad doctiorem, et cujus reverentior sanctiorque auctoritas sit. Sanctus papa Gregorius in libro Pastorali: « Quisquis bonum majus subire, » inquit
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃e & dilectionis impendere sͥ¬
n possunt absentes amici: puto & me¬
si debere tͥ & mͥ deberi a te. Nonsolum
ob ꝯsortium ꝓpositi & ꝓfessionis. s etiã
ex debito nr̃e inuicẽ pͥstinȩ societatis. Qe
tam gͣta ut̾q tamq debita deuotio. qͣn
tum in uno qͦ nr̃m ferueat. in nullo eui¬
dentiꝰ agnoscere seu innotesce possumꝰ:
qͣm alt̾utrum ñ celemꝰ. siqͥd forte de
alt̾itio quod ñ dacat audimus. Audins autẽ
ego de ce qͥl de scõ conuentu tuo abbatiam
u bispania construere uelis. Quod mͥ i mi¬
rum in magnã ammirationẽ uenit quid
cause uidelicet sit quid consilii. quid ue uti¬
litatis. qͦd filios tuos exulare cupis. in lo¬
cum utiq tam longiiquũ. tanto sumptu
et labore. & q̃rendiun. & edificandum. cũ
ꝓpe te hĩe possis uͥ eos colloces. lã edifica¬
tum. & bñ p̃ꝑatum. Nec enim ut reor hinc
te excusare pot̃. qͦd locꝰ ille tuus ñ sit: cum
tenet tͥ requirenti negaret: Immo si uel¬

Expanded text:
et dilectionis impendere sibi possunt absentes amici, puto et me debere tibi, et mihi deberi a te, non solum ob consortium propositi et professionis, sed etiam ex debito nostrae invicem pristinae societatis, quae tamtum in unoquoque nostrum ferveat, in nullo evidentius agnoscere seu innotescere possumus, quam si alterutrum non celemus, si quid forte de alterutro quod non deceat, audimus. Audivi autem ego de te, quod de sancto conventu tuo abbatiam in Hispania construere velis. Quod mihi nimirum in magnam admirationem venit, quid causæ videlicet sit, quid consilii, quidve utilitatis, quod filios tuos exsulare cupis, in locum utique tam longinquum, tanto sumptu et labore et quærendum, et ædificandum: cum prope te habere possis, ubi eos colloces, jam ædificatum et bene præparatum. Nec enim ut reor hinc te excusare potes, quod locus ille tuus non sit; cum tenet, tibi requirenti negaret? Immo si vel
Abbreviated transcription (Latin):
scõrum cũ quib sum ep̃or manu.
tua qͦ potenti dext̾a cooꝑante. In quib¬
qui magna fecit in isrł & iuctoriã dedit
eccłȩ suȩ in multis ꝑ illum dñs omp̃s
Tua interẽ uir inclite honorifice susciꝑe
illum. & eos qui cum ip̃o sunt: ac ne tan¬
tus labor tantorum uirorum. ꝓ tua po¬
tissimũ tuorumq salute susceptꝰ inefficax

Expanded text:
sanctorum, cum quibus sum, episcoporum manu, sanctorum, cum quibus sum, episcoporum manu, tua quoque potenti dextera cooperante. In ququi magna fecit in Israel, et victoriam dedit Ecclesiae suae in multis per illum Dominus omnipotens. Tua interest, vir inclyte, honorifice suscipere illum, et eos qui cum ipso sunt; ac ne tantus labor tantorum virorum, pro tua potissimum tuorumque salute susceptus, inefficax
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi uł ab aliqua matronarũ: id luden¬
do aleis. aut certe in usus turpiores tur¬
piter effundebat: ftẽquent̃ siquidẽ post
diurnum ppłi plausum. nocte in secuta
cum meretͥcib inuentꝰ ẽ predicator insig¬
nis: & int̾dum etiam cum coniugatis.
Inquire si placet uir nobił. quo modo de
lausana ciuitate exierit. qͦmͦ de cenomã¬
nis. qͦmͦ de pictaui. qͦmͦ de burdegali.
nec patet ei uspiam reu̾sionis aditꝰ ut¬
pote qui feda pꝰse ubiq reliq̃rit uestigia
Tu de tali arbore tandẽ bonos speribaᷤᷤ
fructꝰ: Terrȩ profecto in qua ẽ fec̃ fecere
odorem in uniu̾ sa tra: quia ñ pot̃ iuxta
sermonẽ dñi. arbor mala fructꝰ bonos
facere. hec gͦ ut dixi: causa aduentuᷤˢ
mei. Nec a me ip̃o uenio. s uocatione pi¬
riter. & mmseratione ȩccłȩ trahor si forte
spina illa cr pͣarua ipsiꝰ. dum adhuc
parua sunt g̾mina de agͦ dñico extir¬
pari queant: ñ mea qͥ nullus sum sed

Expanded text:
populi, vel ab aliqua matronarum, id ludenpopuli, vel ab aliqua matronarum, id ludendo aleis, aut certe in usus turpiores turpiter effundebat. Frequenter siquidem post diurnum populi plausum, nocte insecuta cum meretricibus inventus est praedicator insignis, et interdum etiam cum conjugatis. Inquire, si placet, vir nobilis, quomodo de Lausana civitate exierit; quomodo de Cenomannis; quomodo de Pictavi; quomodo de Burdegali: nec patet ei uspiam reversionis aditus, utpote qui foeda post se ubique reliquerit vestigia. Tu de tali arbore tandem bonos sperabas fructus? Terrae profecto in qua est, fecit fetere odorem in universa terra: quia non potest, juxta sermonem Domini, arbor mala fructus bonos facere . 4. Haec ergo, ut dixi, causa adventus mei. Nec a me ipso nunc venio, sed vocatione pariter et miseratione Ecclesiae trahor: si forte spina illa, et prava ipsius, dum adhuc parva sunt germina, de agro dominico exstirpari queant, non mea, qui nullus sum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tota francia. ꝓsimili effugatꝰ malicia. haᷤ
solas sͥ inuenit expositas in quibꝰ fidu¬
cialit sub tuo dñatu in gregem xͥ toto
furore bacchatur. Qđ tuo ne honori
congruat pͥnceps illustris ip̃e iudica¬
Do Nec mirum tñ si serpens ille callidus
decepit te: quippe sp̃em pietatis hñs. cꝰ
uirtutẽ penitꝰ abnegauit. S nc audi qͥᷤ
ille sit. homo apostata ẽ. qui relicto reli¬
gionis habitu. nam monachꝰ extitit:. ad
spuicitias carnis & scłi. tanꝗͣ. canis ad
suum uomitum ẽ reu̾sus. Pre confusione
aũ habitare int̾ cognatos & notos non
sustinens uł pocd̃ ñ ꝑmussus ob magnita¬
dinem crininis succinxit lumbos suos.
& iter siesciebat arripuit. factꝰ girouagꝰ
et profugꝰ suꝑ tr̃am. Tumq mendicare
cepisset posuit in sumptu euangłm: nã
litt̾atꝰ erat. Et uenale distrahens u̾bum dĩ.
euangłizabat ut manducaret. Siquid
supͣ uictum elicere potãt a simpliciorib

Expanded text:
tota Francia pro simili effugatus malitia, has tota Francia pro simili effugatus malitia, has solas sibi invenit expositas; in quibus fiducialiter sub tuo dominatu in gregem Christi toto furore bacchatur, quod tuone honori congruat, princeps illustris, ipse judicato. Nec mirum tamen, si serpens ille callidus decepit te, quippe speciem pietatis habens, cujus virtutem penitus abnegavit. 3. Sed nunc audi quis ille sit. Homo apostata est: qui relicto religionis habitu nam monachus exstitit , ad spurcitias carnis et saeculi, tanquam canis ad suum vomitum, est reversus. Prae confusione autem habitare inter cognatos et notos non sustinens, vel potius non permissus ob magnitudinem criminis, succinxit lumbos suos, et iter qua nesciebat, arribuit, factus gyrovagus et profugus super terram. Cumque mendicare coepisset, posuit in sumptu Evangelium nam litteratus erat, et venale distrahens verbum Dei, evangelizabat ut manducaret. Si quid supra victum elicere poterat a simplicioribus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd cruci affixuis. qͦd deniq mortuus est.
Nonẽ hic homo a do. qͥ sic cont̾ria do & fac̃
et loquitur. Proh dolor audit᷑ tñ a pluribꝰ.
ad uocẽ uniꝰ heretiei siluerunt ineo om̃s
ueritatis sp̃u cecinerunt. Iigo fefellerunt
diuiri a oracula. fallunt᷑ omĩum oculi et
animi. qͥ qͦd legunt p̃dictum intuentur
impletum: Qm̃ c̾te manifestã omnibꝰ ueri¬
tatem. solus iste stupenda. & prorsꝰ uidai¬
ca cecitate aut ñ uidens aut inuidens ad¬
impletam. simul nescio qͣ arte diabolica
ꝑsuasit ppło stulto & insipienti de re mani¬
festa. nec sus crede oculis fefellisse pͥores.
errare pꝰteros. totum mundũ etiã pꝰ esfu
decipit. totas miserationũ di diuicias. &
umu̾sitatis gr̃am ꝑuenisse Et nunc hꝰ
rei gr̃a. licet in multa corꝑis infirmitate
iter arripui ad has partes. qͣs potissimũ
singłaris ferꝰ depascitur: dum ñ ẽ qui re¬
sistat. neq qͥ sauum faciat. Quippe de

Expanded text:
quod cruci affixus, quod denique mortuus est. 2. quod cruci affixus, quod denique mortuus est. 2. Non est hic homo a Deo, qui sic contrario Deo et facit, et loquitur. Proh dolor! auditur tamen a pluribus; Ad vocem unius haeretici siluerunt in eo omneveritatis spiritu cecinerunt. Ergo fefellerunt divina oracula, falluntur omnium oculi et animi; qui quod legunt praedictum, intuentur impletum. Quam certe manifestam omnibus veritatem solus iste stupenda, et prorsus Judaica caecitate, aut non videns, aut invidens adimpletam, simul nescio qua arte diabolica persuasit populo stulto et insipienti, de re manifesta nec suis credere oculis: fefellisse priores, errare posteros: totum mundum etiam post effdecipit, totas miserationum Dei divitias, et universitatis gratiam pervenisse. Et nunc hujus rei gratia, licet in multa corporis infirmitate, iter arripui ad has partes, quas potissimum singularis ferus 238 depascitur, dum non est qui resistat, neque qui salvum faciat. Quippe de
Abbreviated transcription (Latin):
sacur in t̾ra sub uestimentis ouium lupꝰ
rapars ad dñi designationẽ a fructib eꝰ
cognoscimus illum. Sasilicȩ sine plebib.
plebs sine sacdotib. sacerclotes sine debita
ti festiuis frustant᷑ sollempniis. Moruint᷑
homines in peccĩs suis. rapiunt᷑ passim aĩȩ
ad tͥbunal suum t̾rificum: heu nec penitẽ¬
baptismi negat᷑ gr̃a: nec saluti ꝓpinqͣre
sinunt᷑ saluatore licet pie clamitante
ꝓeis. Siuite inquit paruulos uenire ad
me. S ne qui homines & iumenta salua¬
uit. qͦm admodũ multiplicauit mĩam
suam. ds. ad solos tam̃ innocentes ñ pati¬
tur eandẽ tam multã mĩam ꝑuenire:¬
Ld queso qͥd inuidet pariuilis saluato¬
iẽ paruulũ qui natꝰ ẽ eis: Inuidia hec
diabolica ẽ: inuidia hac mors intrauit
in orbem t̃rarum. An putat paruulos
saluatore ñ egere qui a paruuli sunt: Si
ita ẽ: gͦ gratis magnꝰ dñs factꝰ ẽ paruuuis.
ut omittã qͦd flagellat᷑ ẽ. qͦd sputis illit.

Expanded text:
ra sub vestimentis ovium lupus rapax: sed ad Domini designationem, a fructibus ejus cognoscimus illum . Basilicae sine plebibus, plebes sine sacerdotibus, sacerdotes sine debita  festivis frustrantur solemniis. Moriuntur homines in peccatis suis: rapiuntur animae passim ad tribunal terrificum, heu! nec poenitenBaptismi negatur gratia: nec saluti propinquare sinuntur, Salvatore licet pie clamante pro eis: Sinite, inquit, parvulos venire ad me . Ergone qui homines et jumenta salvavit, quemadmodum multiplicavit misericordiam suam Deus, ad solos tamen innocentes non patitur eamdem tam multam miser quaeso, quid invidet parvulis Salvatorem parvulum, qui natus est eis! Invidia haec diabolica est: invidia hac mors intravit in orbem terrarum. An putat parvulos Salvatore non egere, quia parvuli sunt? Si ita est, ergo gratis magnus Dominus factus est parvus: ut omittam, quod flagellatus est, quod sputis illitus,
Abbreviated transcription (Latin):
cor impenitens frustrauĩs ictus. nec possit
qñq dicẽ anima tua. quia uulnãta cari¬
tate ego sum. tu de te uid̾is. nam non so¬
lum iã uitas.ẜ & caritas lib̾abit nos. S
quid dixi: Quomͦ miser. qͦmͦ lib̾abor effu¬
sis uiscib. filio ꝑeunte: Non quiescet
affectꝰ. et si ñ sequatur effectus. ñ sedabit᷑
dolor ñ cessabunt. lacͥmȩ. Exhibebo tibi
qͣmdui uixero altm samuelẽ. cu utinam
ñ alt̾m saulem mͥ. Rogabo te rogabo ꝑte
ut uemas. Ueni. ueni. pꝰqͣm morianun.
ut qͥ dileximus nos inuita. in morte

Expanded text:
cor impoenitens, frustraveris ictus, nec possit cor impoenitens, frustraveris ictus, nec possit quandoque dicere anima tua, Quia vulnerata charitate ego sum; tu de te videris: nam non solum jam veritas, sed et charitas liberabit nos. Sed quid dixi? Quomodo, miser, quomodo liberabor, effusis visceribus, filio pereunte? Non quiescet affectus, etsi non sequatur effectus: non sedabitur dolor, non cessabunt lacrymae. Exhibebo tibi, quamdiu vixero, alterum Samuelem: tu utinam non alterum Saulem mihi Rogabo te, rogabo pro te, ut venias. Veni, veni, priusquam moriamur: ut qui dileximus nos in vita, in morte
Abbreviated transcription (Latin):
tionem mag̃ qm̃ indignationẽ meret᷑
Aimirum homo es nauigans sicut et
omne humanũ genꝰ in ħ mari magno &
spacioso manib. illic reptilia qͦrum ñ ẽ
numerus. s se iactet in eo assiduis
ũ impelli uentis. ñ iactari fluctib. Io¬
ueris te naufragasse in eis. ꝑiculum
do ꝓpħarum supplantauit te. S ecce
euanuit falsitas luce ueritatis oborta.
Si adhue qͣ̃d absit ꝑgis in tua obstina¬
tione ꝑsistere: ego te intĩm non uidicabo. ẽ
qui querat & iudicet. Ego autem parco tͥ.
dissimulans & differens int̾im in uirga ue¬
nis allicere te nob̾ curabo. si poto. Iam id
in sentio familiariꝰ eẽ. & tͥ ꝑsuasibilius fore nͦ
dubito. Illum sane euaginare suꝑ te gla¬
dium non cunctabor qͥ in mat̾no meo pec¬
tore iacet recondit᷑. continuus utiq dolor
cordi meo. & creb̾rimi ad dm̃ genitꝰ pio te
donec uenias. Quod si omnes hꝰ tam pie
ferientis ensis. scđm duriciam tuam et

Expanded text:
tionem magis quam indignationem meretur. tionem magis quam indignationem meretur. Nimirum homo es, navigans, sicut et omne humanum genus, in hoc mari magno et spatioso manibus, ubi reptilia, quorum non est numerus. Quis se jactet in eo assiduis non impelli ventis, non jactari fluctibus? Noveris te naufragasse in eis, periculum doprophetarum supplantavit te. 3. Sed ecce evanuit falsitas, luce veritatis oborta. Si adhuc quod absit! pergis in tua obstinatione persistere; ego te interim non judicabo, est qui quaerat et judicet. Ego autem parco tibi, dissimulans et differens interim in virga venis allicere te nobis curabo, si potero: nam id mihi sentio familiarius esse, et tibi persuasibilius fore non dubito. Illum sane evaginare super te gladium non cunctabor, qui in materno meo pectore jacet reconditus; continuus utique dolor cordi meo, et creberrimi ad Deum gemitus pro te, donec venias. Quod si omnes hujus tam pie ferientis cusis, secundum duritiam tuam et
Abbreviated transcription (Latin):
et iudicio a regunine fr̃narum amicarũ
s. audi potius de hac ie paucis qͦd uerum
ẽ. Hoc x si uoluissem non licuisset. et si
licuisset ut de ꝓpͥa conscĩa loquar: ego mil¬
latenus uoluissem. Sec uitas. Si gͦ hoc totũ
fuit qđ aũtit cor tuum uitate comꝑta. qͥd
restat. nͥ ut resipiscaf. redeas ad te. redeas
ad nos. arguas insuꝑ te ipsũ leuitatiꝰ ⁊ cre¬
dulitatiꝰ incaute: Si enim tin potuit una
maledicta suspicio ad te alienandum et
p̃cipitandum qͣnto mag̃ nunc absoluta
certitudo ualere debet ad erigendum et
reuocandum te: Turpe ẽ tͥ falsitate pos¬
se seduci. & uitate reduci ñ posse. habeat
sane ueniam acquieuisse ad tempꝰ palliate
falsitati. at uero depiehensȩ iam & nudatȩ
acquiescere adhuc. immo etiã ñ multum
irasci qͣntum confusionis ht̃: Quamobre
irascere. & noli peccate si uis nos uł dm̃ po¬
tius irasci. Iam qđ surreptum ẽ.t. misera¬

Expanded text:
et judicio te a regimine fraternarum animarum, et judicio te a regimine fraternarum animarum, sed audi potius de hac re paucis quod verum est. Hoc et si voluissem, non licuisset · et si licuisset ut de propria conscientia loquar, ego nullatenus voluissem. Haec veritas. Si ergo hoc totum fuit quod avertit cor tuum; veritate comperta quid restat, nisi ut resipiscas, redeas ad te, redeas ad nos, arguas insuper te ipsum levitatis et credulitatis incautae? Si enim tantum potuit una maledicta suspicio ad te alienandum et praecipitandum; quanto magis nunc absoluta certitudo valere debet ad erigendum et revocandum te! Turpe est tibi falsitate posse seduci, et veritate reduci non posse. Habeat sane veniam acquievisse ad tempus palliatae falsitati: at vero deprehensae jam et nudatae acquiescere adhuc, imo etiam non multum irasci, quantum confusionis habet? Quamobrem irascere et noli peccare, si vis nos vel Deum potius non irasci. Nam quod subreptum est tibi, misera
Abbreviated transcription (Latin):
lm̃e pro eo quod me uideo in tot scͥptita¬
conib mels ꝓficere nicħ: qͥa c̾apit ñ in
te sermo m̃s. Scͥpsi semel & denuo nisi
fallor. et exigentib peccĩs meis in nullo
adhuc respondet in labor meus: Eccc ter¬
cio iacto senicu. dm̃ om̃potentẽ deprecans ut
aliq̃n de fructituȩ obehientie & salutis. Si
audieris me. immo si audierit me ds: lucrex¬
cus sum filium in cum. Si ñ conũtam me
denuo ad arma consucta. õones uidelicet x
lacͥmas. ñ quidẽ contra te s ꝓ te. Luri &
lugebo. & anxia traham. suspiria. ex imis
iuscib: ꝓ meis inscerib. Quis det te mͥ
fr̃m meũ suggentẽ ubera mat̾s mee: Qs
reuocet te mͥ in illam quietem animicon¬
iordiam mors. societatẽ sp̃c. serenitatem
conscĩȩ in qua te aliq̃n tenui & possedi: Et
ne quod ex me detͥmentum in aliqͦ patiariᷤ
secu impedim̃tum illud falsum eẽ. ñ dubite ᷤᷤ
qͣdo tͥ a nescio qͦ ł quib falsiloquis ꝑsuasũ
audiuimꝰ: qͥa ego uidel cogitarem sine iõne

Expanded text:
me, pro eo quod me video in tot scriptitationibus meis proficere nihil, quia non capit in te sermo meus. Scripsi semel et denuo, nisi fallor: et exigentibus peccatis meis in nullo adhuc respondet mihi labor meus. Ecce tertio jacto semen, Deum omnipotentem deprecans ut aliquando de fructu tuae obedientiae et salutis. Si audieris me, imo si exaudierit me Deus, lucratus sum filium meum: si non, convertam me denuo ad arma consueta, orationes videlicet et lacrymas, non quidem contra te, sed pro te. Luxi, et lugebo, et anxia traham suspiria ex imis visceribus pro meis visceribus. Quis det te mihi fratrem meum sugentem ubera matris meae? quis revocet te mihi in illam quietem animi, concordiam morum, societatem spiritus, serenitatem conscientiae, in qua te aliquando tenui et possedi? 2. Et ne quod ex me detrimentum in aliquo patiaris seu impedimentum, illud falsum esse non dubites, quod tibi a nescio quo vel quibus falsiloquis persuasum audivimus, quia ego videlicet cogitarem sine ratione
Abbreviated transcription (Latin):
añ scͥpseratis litt̾as: nͨ studio nͨ uoluntate mea
ad ipsoꝵ noticiã ꝑuenisse sciatis. Et de hiᷤ
satis. Tempꝰ ẽ ut ñ obliuiscar mei. Clamat
ad uos mea monstruosa uita: meͦ erump¬
nosa conscĩa. Ego enĩ quedã chimera mei
scłi. nec clericum gero nec laicum. Nam mo¬
nachi iamdudũ exui conu̾sationẽ. ñ habi¬
tum. Nolo scͥbere de me qͥd uos ꝑ alios au¬
disse me existimo. ꝗͥd actitem. qͥd studeã.
ꝑ q̃ disc̾mna u̾ser in mundo. immo ꝑ q̃
iacter p̃cipitia. Si qͦminꝰ audistis precor
ut inquiratis: & scđm qͦd audieritis. et
consilium impendatis et or̃onum suffragia::¬

Expanded text:
ante scripseratis litteras, nec studio nec voluntate mea ante scripseratis litteras, nec studio nec voluntate mea ad ipsorum notitiam pervenisse sciatis. Et de his satis. 4. Tempus est ut non obliviscar mei. Clamat ad vos mea monstruosa vita, mea aerumnosa conscientia. Ego enim quaedam chimaera mei saeculi, nec clericum gero, nec laicum. Nam monachi jamdudum exui conversationem, non habitum. Nolo scribere de me quod vos per alios audisse existimo, quid actitem, quid studeam, per quae discrimina verser in mundo, imo per quae jacter praecipitia. Si quominus audistis, precor ut inquiratis, et secundum quod audieritis, et consilium impendatis, et orationum suffragia
Abbreviated transcription (Latin):
sciatis illuo eiꝰ consilium. ne quis dieat qd
meo instinctu id fecerit. Nam qͦd ad me ꝑtinet
m dec̾cum ẽ ii oportune possem ñ solum ñ impe¬
dire. s etiam totis uirib et ambab ut dr trahere
manib. uͥ de gr̃a que in eo ẽ do fructificare uale¬
iet. Quis dabit mͥ homines lictãtos & scõs in
eccłiis dĩ pieeẽ pastores. siñ in omĩb certe in¬
plurib. c̃ce in alihuib salcem: Qd enim si iu¬
uenis aliq̃ olim iuuenilit̾ egisse mnemoratur:
Uetã tñsierunt noua facta sunt omnia. Conse
pulta uicia recractabo.Iam qͦd abbas caricen¬
sis siue crecensis dure dñtur scpsisse uob̾ omĩo
cum audiui diure accepi: & cum acceꝑo tempꝰ
ñ dissimulabo q̃ntum qͥdem caritas postulabit.
ipsos ẽ. Deo aũ gr̃as qͥ dedit uob̾ ni uinci a ma¬
lo. s iuncere in bono malũ. qr ñ respondisti
eis malũ ꝓ malo. aut maledictu ꝓ maledic¬
to. Porro illas qͣs ad me adu̾sus p̾fatos abb̃es

Expanded text:
sciatis illud ejus consilium: ne quis dicat quod sciatis illud ejus consilium: ne quis dicat quod meo instinctu id fecerit. Nam quod ad me pertinet, mihi decretum est, ubi opportune possem, non solum non impedire, sed etiam totis viribus, et ambabus, ut dicitur trahere manibus, ubi de gratia, quae in eo est, Deo fructificare valeret. Quis dabit mihi homines litteratos et sanctos in Eccem? Quid enim si juvenis aliqua olim juveniliter egisse memoratur? Vetera transierunt, nova facta sunt omnia. Conseppulta vitia retractabo? 3. Jam quod abbas Caziacensis sive Trecensis dure dicuntur scripsisse vobis, omnino, cum audivi, dure accepi, et cum accepero tempus, non dissimulabo, quantum quidem charitas postulabit, ipsos est. Deo autem gratias, qui dedit vobis non vinci a malo, sed vincere in bono malum, quia non respondistis eis malum pro malo, aut maledictum pro maledicto. Porro illas, quas ad me adversus praefatos abbates
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gaudere & ñ głari minꝰ ẽ a ꝑfecto. Porio in ꝓpo¬
sito ꝑfectionis apꝑarere imꝑfectũ: neuus ẽ. S
hic color mn in frẽ natali displicuit. Quid emmn &
si castum id fuĩt coram dõ: Nempe oportet pro¬
uide bona etiã corã hominib. S dicitis. N on
ip̃e gͣuiter tulit. s nos. ad idem reu̾titur. itin
dico qđ sentio. fur uob̾ graue fuit. ñ uideo nͥ
qr ip̃i giue eẽ sensistis. Uos iudicate: an h eii
decuerit: p̃sertim in nouitate urȩ¬
Iam añ hanc ut salua eiꝰ pace dixĩm ñ cani¬
it hac nota: an uͦ nec culpa. suȩ ipsiꝰ conscĩe n
pa: cum sic̃ dicitis electioni eiꝰ assentire renmi¬
it. Seritꝰ quippe ut estimo linguas obtrestato¬
rum. uetinit festinatam noui heremite pn¬
motionẽ ne ut dixi lingua maliloqua did
posset. hunc eẽ qͣm semꝑ optauerat heremi
sructum. Ueruntam̃ quicquid dñs papa in¬
tenderit. siue ħ siue aliud me ignorasse

Expanded text:
non gaudere, et non gloriari, minus est a perfecto. Porro in proponon gaudere, et non gloriari, minus est a perfecto. Porro in proposito perfectionis apparere imperfectum, naevus est. Ergo hic color mihi in fratre Natali displicuit. Quid enim, 248 etsi castum id fuerit coram Deo? Nempe oportet providere bona etiam coram hominibus. 2. Sed dicitis: Non ipse graviter tulit, sed nos. Ad idem revertitur. Iterum dico quod sentio. Cur vobis grave fuerit, non video, nisi quia ipsi grave esse sensistis. Vos judicate, an hoc eum decuerit, praesertim in novitate am ante hanc ut salva ejus pace dixerim non caruit hac nota: an vero nec culpa, suae ipsius conscientipa: cum, sicut dicitis, electioni ejus assentire renuerit? Veritus quippe, ut aestimo, linguas obtrectatorum, vetuit festinatam novi eremitae promotionem: ne, ut dixi, lingua maliloqua dicere posset, hunc esse, quem semper optaverat, eremi fructum. Verumtamen quidquid dominus Papa intenderit, sive hoc, sive aliud, me ignorasse
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum eo sunt. fã. ẜ. clareualł uocatꝰ abbas
sałm in dño. Ex qͦdam beatitudinis ur̃e rescͥꝑ¬
to. comꝑi me rescͥpsisse aliquid qͦd me indicaret
cõmotum: uosq istud ñ parum metuers. Ue¬
rum id frustra. Non ẽ qͦd a puero ur̃o tim̃dũ
sit uob̾ reue̾ntissimi pres: qͥ uos in ueritate¬
et diligo ut amicos. & suspicio ut scõs. Iisi
forte ñ a me s m pat̾no timuistis affectu.
quam oporceret. Motus fateor fui. s pro uobis
non contra uos: atq id tenuiter satis. S & h
temere. s non temere confiteor adu̾sum me inus¬
ticiam mea: et uos remittetis temeritatẽ pecci
mer Ignoscite mn sic sum. Telus domꝰ tir̃ȩ comedit
me. Non patior plane qͦd in me ẽ decolorari
tantȩ specimen sc̃ĩtatis. Nam corrumpi posse
absit ut uerear. Porsꝰ autẽ displicet in pulcher¬
rimo corꝑe ñ solum morb: s & neuus. Non
plane bonꝰ color si scõrum qͥspiam auxie fer¬
re abiectionem suam uideatur: de qua etiam

Expanded text:
 vocatus abbas, salutem in Domino. 1. Ex quodam Beatitudinis vestrae rescripto comperi, scripsisse me aliquid, quod me indicaret commotum, vosque istud non parum metuere. Verum id frustra. Non est quod a puero vestro timendum sit vobis, reverendissimi patres, qui vos in veritate diligo ut amicos, et suspicio ut sanctos. Nisi forte non me, sed mihi paterno timuistis affectu, quam oporteret. Motus, fateor, fui, sed pro vobis, non contra vos, atque id tenuiter satis: si et hoc temere, sed non temere confiteor adversum me injustitiam meam, et vos remittetis temeritatem peccati mei. Ignoscite mihi: sic sum, zelus domus vestrae comedit me. Non patior plane, quod in me est, decolorari tantae specimen sanctitatis: nam corrumpi posse, absit ut verear. Prorsus autem displicet in pulcherrimo corpore non solum morbus, sed et naevus. Non plane bonus color, si sanctorum quispiam anxie ferre abjectionem suam videatur, de qua etiam et
Abbreviated transcription (Latin):
innoxiꝰ de manu illoꝵ ꝓculdubio requiret᷑:
qͥ uires fuitiuas tam noxie ne statum corrui¬
eret. ministrauert̃. Clamat contra eorum ca¬
pita. sanguis scõrum de tr̃a. qͦrum anune
in manu dĩ sunt: & iam ñ tanget eos tor¬
mentũ maliciȩ : Ueruntam̃ uiscera mea eraq̃:
effusa sunt. ñ recipio de u̾bis consolatonẽ.
It si possent eẽ qualicumq solatio siue reme¬
dio deficiunt tñ p̃dolore: merore p̃cludun¬
tur int̾rumpunt᷑ singultib. Unum tamen
ip̃mq extiemum. qͦd utiq mag̃ scbere qͣm
ꝓ loqͥ possum. adhuc audite. uł potiꝰ legite
Si adhuc steterit ꝓhdolor uerendũ ne ipsiꝰ
status ur̃ sit casus dum quicquid adiecĩt
ut pote mala arbor q̃ ñ pot̾ insi malos

Expanded text:
innoxius de manu illorum procul dubio requiretur, innoxius de manu illorum procul dubio requiretur, qui vires furtivas tam noxiae arbori, ne statim corrueret, ministraverunt. Clamat contra eorum capita sanguis sanctorum de terra, quorum animae in manu Dei sunt, et non tanget eos tormentum malitiae. Verumtamen viscera mea erant: effusa sunt; non recipio de verbis consolationem. Etsi possent esse qualicumque solatio sive 250 remedio, deficiunt tamen prae dolore, moerore praecluduntur, interrumpuntur singultibus. Unum tamen ipsumque extremum, quod utique magis scribere, quam proloqui possum, adhuc audite, vel potius legite. Si adhuc steterit, proh dolor! verendum, ne ipsius status sit vester casus, dum quidquid adjecerit, utpote mala arbor, quae non potest nisi malos
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾: Itaq miscremini illis: & ñ p̃uidicet
iniquitas sceleratoꝵ. iꝰticiȩ in nocentium.
hoc dico qr eausa esteis cum eduristb in
p̃sentia ur̃e maiestatis: & timent ne noce¬
aum. hoc dico quia eausa ẽ eis cũ eduen¬
sib in presencia ur̃e maiestatis: & timent
ne noccat sͥ iniquitas aliorum. Sane id precipue
obsecramus. ut concordie & paci ipsorum oꝑam de¬
tis. utrisq siquidem bene uolumꝰ: atq ita utrisq
fimmo desꝑata furit. Currit ad laqͥum
homo ꝑditionis. et debitam iam olim in se sentẽ¬
tiam dampnationis accelerat: Uel nunc mami¬
festa sunt peccã eiꝰ p̃cedentia adiudicium. An¬
ticipat manũ succisoris arbor maledicta & spi¬
nosa: et cunctantẽ securim insemet ꝓuocat.
illi qͦs contͣ ius & fas molestando deiecit. Et¬
enim si ñ staiet. stantes minime deiecisset. Et
illi quidem in innocentia sua. & ꝓ in nocentia¬
sua corruerunt multomeliꝰ stantes. s sangͥs

Expanded text:
vobis . Itaque miseremini illis, et non praejudicet vobis . Itaque miseremini illis, et non praejudicet iniquitas sceleratorum justitiae innocentium. Haec dico, quia causa est eis cum Aeduensibus in praesentia vestrae Majestatis, et timent ne nocec dico, quia causa est eis cum Aeduensibus in praesentia vestrae Majestatis, et timent ne noceat sibi iniquitas aliorum. Sane id praecipue obsecramus, ut concordiae et paci ipsorum operam detis. Utrisque siquidem bene volumus, atque ita utrisque mo desperata furit. Currit ad laqueum homo perditionis, et debitam jam olim in se sententiam damnationis accelerat. Vel nunc manifesta sunt peccata ejus, praecedentia ad judicium. Anticipat manum succisoris arbor maledicta et spinosa, et cunctantem securim in semet provocailli, quos contra jus et fas male stando dejecit? Etenim si non staret, stantes minime dejecisset. Et illi quidem in innocentia sua, et pro innocentia corruerunt, multo melius stantes: sed sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
uocatꝰ abbas. modicum id qͦd ẽ. Balinenses mo¬
nachi grauit̃ deliquert̃. ẜ. ñ impune. Sob̾ ꝓħ
ip̃o laus & gr̃arum actio ab uniusa debetur
eccła: qr ñ siliustis. ñ dissimulauistis. ñ qͥuistis.
Efferbiustis ut debuistis: ꝑcussistis. s ut sana¬
retis. Eͦo si obliuiscat᷑ misereri dñs. & contineat
in ira miscłias suas: unde sanitas: fiduci
mĩam et iudicium cantemus dño. Scimus
scimꝰ ñ deuiabit uicarius a uestigiis eiꝰ. cuiuᷤ
uicariꝰ ẽ: nimirũ cũ ille dicat. Qui mͥ mini¬
strat me sequat᷑. Dic̃ aũ de illo ꝓpħa. Qs scit
si conũtat᷑. & ignoscat ds̃. & relinquat pꝰ se
bñdictionẽ. Hanc de ur̃is qͦ postiorib au¬
dacter exiginꝰ. Alioqͥn ñ decet ut ꝑdatis
innocentẽ cum impio. Et enim qͥ malum
fecerunt: facti de medio sunt. Quid restat.
nͥ ut reliquiȩ saluę fiant: Qa ni saluent᷑
qͥ obedierunt uob̾. qͥ obedierunt p̃decessori
uĩo paulũ loqͦ qͥ aiebat auferte malũ ex

Expanded text:
dictus abbas, modicum id quod est. Balmenses monachi graviter deliquerunt, sed non impune. Vobis pro hoc ipso laus et gratiarum actio ab universa debetur Ecclesia, quia non siluistis, non dissimulastis, non quievistis. Efferbuistis ut 249 debuistis: percussistis, sed ut sanaretis. Quod si obliviscatur misereri dominus, et contineat in ira sua misericordias suas, unde sanitas? Fiduciamisericordiam et judicium cantemus Domino. Scimus, scimus, non deviabit Vicarius a vestigiis ejus cujus vicarius est; nimirum cum ille dicat: Qui mihi ministrat, me sequatur . Dicit autem de illo propheta: Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem! Hanc de vestris quoque posterioribus audacter exigimus. Alioquin non decet ut perdatis innocentem cum impio. Etenim qui malum fecerunt, facti de medio sunt. Quid restat, nisi ut reliquiae salvae fiant? Quidni salventur qui obedierunt vobis, qui obedierunt praedecessori vestro? Paulum loquor, qui aiebat: Auferte malum ex
Abbreviated transcription (Latin):
uib. & ficus cum medulla tͥtici. & sangͥ¬
nem uue bibant meracissimum. It hec
astra. Talib hostiis promeretur ds̃. Istore
ẽ enim regnum celorum: qui regi t̃rȩ in
t̃ra uiuentium reddere pot̾unt. ꝓ his ter¬
renis uitam & głam sempit̾nam. Misi¬
mus uob̾ magistrum brunonem. olim
mͥ ꝑ dies multos in diuiduum comitẽ.
nunc autẽ piẽm multarũ quidẽ anima¬
rum lecantium ui xͦ s egentium in scło.
Ixꝑiatur et ipse munificam manum re-¬
gis: ut augeatur numerꝰ amicorum. qͥ
ipsum iecipiant in et̃na tab̾ nacula.
Quod illi facitis mͥ facitis: quia qͦd illi
deẽ. a me exigitur. at qͥa marsupium
nr̃m nunꝰ sufficiens ẽ. ad ur̃m sane quod
aliquanto grossius eẽ liquet: pauꝑem
xp̃i mĩto destinare curaui Ad dnm̃¬

Expanded text:
vibus, et ficus cum medulla tritici, et sanguvibus, et ficus cum medulla tritici, et sanguinem uvae 197 bibant meracissimum. Et haecastra : talibus hostiis promeretur Deus. Istorum est enim regnum coelorum, qui regi terrae in terra viventium reddere poterunt pro his terrenis vitam et gloriam sempiternam. Misimus vobis magistrum Brunonem, olim mihi per dies multos individuum comitem, nunc autem patrem multarum quidem animarum laetantium in Christo, sed egentium in saeculo. Experiatur et ipse munificam manum regis, ut augeatur numerus amicorum, qui ipsum recipiant in aeterna tabernacula. Quod illi facitis, mihi facitis: quia quod illi deest, a me exigitur. At quia marsupium nostrum minus sufficiens est, ad vestrum sane, quod aliquando grossius esse liquet, pauperem Christi merito destinare curavi.
Abbreviated transcription (Latin):
enuim regnum celorum: ure & merito
pauꝑtatis. Non decet frustra elonginqͦ ẽẽ
uocatos & suis sedib exules. inutili pe¬
iegͥnatione uagari. Putas potunt cantare
canticum dñi in t̾ra aliena: S ñ iecte
forte dixĩm alienam. que semini bono
spontaneum ex pandit sinum: & p̃ciosũ
depositum iam leto in gmio pie fouere
suscepit. Secidit ut uideo. cecidit gͣnum
bonum in t̾ram bonam & optimam: sꝑo
in dño qͦd radicabit. g̾minabit. multipli¬
cabitur. & ieferet fructum in patientia.
Porro hunc cum iege partibor: & unus¬
quisq scd̾m suum laborem accipiet:¬
petistio: fecistis qđ promisistis
Quos in uerbo uĩo ex posiumus. et
misimus ꝑegͥnari. iegia sunt lib̾alitate sus¬
cepti. Occurristis eis cum panib eduxistis edᷤ
in refrig̾ium: constitustis eos suꝑ excelsam
t̾ram. ut comedant fructꝰ agrorum. ut sug¬
gant mel de petra. oleumq de saxo duris¬
simo. butẏrum de armento. & lac de o¬

Expanded text:
enim regnum coelorum, jure et merito enim regnum coelorum, jure et merito paupertatis. Non decet frustra e longinquo esse vocatos, et suis sedibus exsules inutili peregrinatione vagari. Putas poterunt cantare canticum Domini in terra aliena? Sed non recte forte dixerim alienam, quae semini bono spontaneum expandit sinum, et pretiosum depositum jam laeto in gremio pie fovere suscepit. Cecidit, ut video, cecidit granum bonum in terram bonam et optimam: spero in Domino quod radicabit, germinabit, multiplicabitur, et referet fructum in patientia . Porro hunc cum Rege partibor, et unusquisque secundum suum accipietistis, fecistis quod promisistis. Quos in verbo vestro exposuimus, et misimus peregrinari, regia sunt liberalitate suscepti. Occurristis eis cum panibus, eduxistis eos in refrigerium, constituistis eos super excelsam terram, ut comedant fructum agrorum, ut sugant mel de petra, oleumque de saxo durissimo; butyrum de armento, et lac de o
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qͥs me scꝑabit ab his: Sequar eos qͦ¬
cumq ierint & si habitauint in extremiˢ
maris non erunt absq me. nsue¬
habes pex lumen ocłorum meorum: hẽs
cor meũ & animam meam. Quid si mo¬
dicum nr̃i abest: Sorpusculum loquor.
ule istud mancipium: qd & si uoluntas
exponeret. s ietineret necessitas. Nonua¬
let sequi uolantem animam qm̃ infir¬
mumẽ & solum pene illi suꝑ est scpulchiy.
S que cura: Anima mea in bonis demora
bonum. Germinabit: si camen in t̾ram bonã
ceciđit. Letabitur & delectabr in crassitudi¬
ne aiuima mea: quippe ut confido dabitur
illi de fructu manuum suarum. Neposita
ẽ hec spes mea in sinu meo: ut patienter
feram ab his uł corꝑe seꝑari. Non mireris
rex. ante elegissem a corꝑe ꝑegͥnari. q̃m istoᷤ
emittere: si solus cause de ẽẽt ds. Suscipe
illos tanqͣm aduenas & ꝑegͥnos: uerun¬
tainen ciues scõrum et domesticos đi. Pa¬
rum dixi ciues: reges sunt. Ipsorum ẽ

Expanded text:
Nam quis me separabit ab his? Sequar eos quNam quis me separabit ab his? Sequar eos quocumque ierint: et si habitaverint in extremis maris, non erunt absque me. Habes, Rex, lumen oculorum meorum, habes cor meum, et animam meam. Quid si modicum nostri abest? Corpusculum loquor, vile istud mancipium, quod etsi voluntas exponeret, sed retineret necessitas. Non valet sequi volantem animum, quoniam infirmum est, et solum pene illi superest sepulcrum. Sed quae cura? Anima mea in bonis demorabbonum. Germinabit, si tamen in terram bonam ceciderit. Laetabitur et delectabitur in crassitudine anima mea; quippe, ut confido, dabitur illi de fructu manuum suarum. Reposita est haec spes mea in sinu meo, ut patienter feram ab his vel corpore separari. Non mireris, Rex. Ante elegissem a corpore peregrinari, quam istos emittere, si solus causae deesset Deus. Suscipe illos tanquam advenas et peregrinos, verumtamen cives sanctorum, et domesticos Dei Parum dixi cives; reges sunt. Ipsorum est
Abbreviated transcription (Latin):
dsecro uos ponere oculos uĩos suꝑ latorẽ
presentium: qͦm procerto ad ur̃am regiam
presentiam non cupiditas traxit. s coegit
necessitas. Necessitas dico ñ sua s suorum
multorum uidelicet a quib missus ẽ. ser¬
uorum di fidelium. Audite patienter quod
patiantur. audite et comꝑatimini: quia si
compatimini & conregnabitis. Nec contẽꝑ¬
nendum regi regnare cum talib. ip̃orum ẽ
enim regnum celorum qͥ contempnentes ui¬
tam mundi. facite uob̾ amicos illos de mã¬
mona iniquitatis: ut cum defeceritis a ter
reno ur̃o recipiant uos in suum regnum
i me queritis: ecce ego & pueri mei qͦs
dedit mͥ d̾s. fercur namq mea hu¬
militas inuenisse gr̃am apd̃ regiam maies¬
tatem: ita ut querat uide me St quiꝰ ego
sum ut dissimulem bñplacitum regis: Ac¬
curio. & qui querebar ecce ad sum. non in
presentia corꝑis infirma in qua desperit
dũm herodes: attamen in uiscerib meis.

Expanded text:
196 obsecro vos ponere oculos vestros super latorem 196 obsecro vos ponere oculos vestros super latorem praesentium, quem pro certo ad vestram regiam praesentiam non cupiditas traxit, sed coegit necessitas. Necessitas dico non sua, sed suorum, multorum videlicet a quibus missus est, servorum Dei fidelium. Audite patienter quid patiantur, audite et compatimini; quia si compatimini, et conregnabitis. Nec contemnendum regi regnare cum talibus: ipsorum est enim regnum coelorum, qui contempserunt vitam mundi. Facite vobis illos amicos de mammona iniquitatis: ut cum defeceritis a terreno regno vestro, recipiant vos in suum regnum ecce ego, et pueri mei, quos dedit mihi Deus. Fertur namque mea humilitas invenisse gratiam apud regiam majestatem, ita ut quaerat videre me. Et quis ego sum, ut dissimulem beneplacitum Regis? Accurro, et, qui quaerebar, ecce adsum: non in praesentia corporis infirma, in qua despexit Dominum Herodes ; attamen in visceribus meis.
Abbreviated transcription (Latin):
latȩq satis dilatata ẽ. magnificen¬
tia ur̃a suꝑ t̾ram. Et enim gła nominis
ur̃i. quos fines non aitigit: S audite
consilium diligentis uos. Studete quod
in uob̾ ẽ hanc ipsam głam referre ad illũ
a quo ẽ. si non uultis eam ꝑdere. aut
cerce ꝑdi ab ea. Hoc autem sic fiet. Si int̃
eos quos regiȩ munificentie celebris opi¬
nio euocat. delonginquo discretionis
oculum aꝑitis. manumq extenditis:
non tam cupidis qͣm egenis. Et uere be¬
atus qui intelligit ñ suꝑ cupidum. s
suꝑ egenum & pauꝑem. Illum inq̃m
pauꝑem qui inuitꝰ petit. & uerecunde
accipit: & accipiens głificat prẽm sun
qui in celis ẽ. Cum autẽ d̾o sua gła de
ur̃o munere ex ore egentium ita fidelit̃
resignabitur: ub̃iori ꝑ rocul dubio riuo
fluat uob̾ neceẽ ẽ ille fons głȩ. qui di¬
ligentes se diligit. & głificat głificanceᷤ
se. ut qui seminat in bñdictionib. de
benedictionib et metat. Pro huiꝰ modi

Expanded text:
lateque satis dilatata est magnificentia vestra super terram. Etenim gloria nominis vestri quos fines non attigit? Sed audite consilium diligentis vos. Studete, quod in vobis est, hanc ipsam gloriam referre ad illum a quo est, si non vultis eam perdere, aut certe perdi ab ea. Hoc autem sic fiet, si inter eos quos regiae magnificentiae celebris opinio evocat de longinquo, discretionis oculum aperitis, manumque extenditis non tam cupidis quam egenis. Et vere beatus qui intelligit, non super cupidum, sed super egenum et pauperem . Illum, inquam, pauperem qui invitus petit, et verecunde accipit, et accipiens glorificat Patrem suum qui in coelis est. Cum autem Deo sua gloria de vestro munere ex ore egentium ita fideliter resignabitur, uberiori procul dubio rivo fluat vobis necesse est ille fons gloriae, qui diligentes se diligit, et glorificat glorificantes se: ut qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metat . Pro hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
inultimis litteris ur̃is nichil scͥpsistis. in¬
chil p̾sumpsimus. Cet̾m & hoc tam celerit
fiet. quam uob̾ accelerare placuerit. Plesꝰ
uob̾ & manifesti de his omibꝰ responde b̃t
dñs autisiodorensis & fr̃ baldicius. Qu&
sc̃e memoriȩ bauduinꝰ pisanis archiep̃e
fecit. in sardima de ex cõmunicatione a
uorensis uidicis. quia non nisi uiste hoc
uirũ bonũ fecisse credimus ur̃a auctor¬

Expanded text:
in ultimis litteris vestris nihil scripsistis, nin ultimis litteris vestris nihil scripsistis, nihil praesumpsimus. Caeterum et hoc tam celeriter fiet, quam vobis accelerare placuerit. Plenius vobis et manifestius de his omnibus respondebunt dominus Autissiodorensis, et frater Baldicius. Quod sanctae memoriae Balduinus Pisanus archiepiscopus fecit in Sardinia de excommunicatione 244 Arvorensis judicis, quia nonnisi juste hoc virum bonum fecisse credimus
Abbreviated transcription (Latin):
ita facite. Semꝑ consicłetur: ñ a qͦ s qͥd
petatur. Pro aurelianensi ñ ẽ ȩxaudit᷑¬
rex mimme tamen osfensus. qͥa cor el
in inanii dei ẽ. Quod & si contigis set susti¬
nendum fuerat ne ds̃ offendetur. Qui ua¬
q ex ħ mag̃ ꝓpiciabitur. & citiꝰ respirare
faciet a t̾bulatione maloꝵ & dolore: si
iusticia teneatur. si ñ relinquat᷑ ueritas.
hec & his similia que de uob̾ ꝑ oebẽ cele¬
bri in dies iocunditate crebrescunt qͣnta
cor meũ suauitate repleant: ñ ẽ facile dic¬
tu. ħ prohis. De cet̾o̾ si suggestum uob̾
a quopiam fuĩt. de me ampliꝰ honeran¬
do: scitote uires mͥ ñ suppetere ad ea que
porto. Qnͣtum m̃: tm̃ parcetis & uob̾. Ero¬
positum meũ monastĩum ñ egrediendi.
credo ñ latere uos. De fr̃e baldicio qͣmuis
dilecto. qͣmuis necessario: obeditũ est sine
mora. De alb̃e mittendo ad sc̃m anastasiũ.
si factũ nonest: fiet statim. ut factũ non ee
sciemus. Porro dealia mittenda ꝑsona quia

Expanded text:
ita facite. Semper consideretur non a quo, sed quid petatur. Pro Aurelianensi epiRex, minime tamen offensus, quia cor ejus in manu Dei est. Quod etsi contigisset sustinendum fuerat, ne Deus offenderetur: qui utique ex hoc magis propitiabitur, et citius respirare faciet a tribulatione malorum et dolore, si justitia teneatur, si non relinquatur veritas. Haec et his similia, quae de vobis per orbem celebri in dies jucunditate crebrescunt, quanta cor meum suavitate repleant, non est facile dictu. Haec pro his. De caetero si suggestum vobis a quopiam fuerit de me amplius onerando, scitote mihi vires non suppetere ad ea quae porto. Quantum mihi, tantum parcetis et vobis. Propositum meum monasterium non egrediendi eredo non latere vos. De fratre Baldicio, quamvis dilecto, quamvis necessario, obeditum est sine mora. De abbate mittendo ad Sanctum-Anastasium, si factum non est, fiet statim ut factum non esse sciemus. Porro de alia mittenda persona, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aut falsum qͦd loquitur. Si uerum.
reus ẽ furti: et summi pontificis crimi¬
nator. Si falsum: debet audire. occidisti.
et possedisti: Os enim qͦd mentit᷑ occidit
animã.S absit ut tanta de tali uiro cre¬
datur duplicitas: quanta ab isto ei impo¬
nitur. Nempe innocentiꝰ hͥ erat cuisi ꝓ se
respondere liceret. ꝓculdubio dicet huic
quia ego inte palã dedi sententiã: et in

Expanded text:
est, aut falsum quod loquitur. Si verum, est, aut falsum quod loquitur. Si verum, reus est furti, et summi Pontificis criminator: si falsum, debet audire: Occidisti, et possedisti. Os enim quod mentitur, occidit animam . Sed absit ut tanta de tali viro credatur duplicitas, quanta ab isto ei imponitur. Nempe Innocentius hic erat: cui si pro se respondere liceret, procul dubio diceret huic, quia Ego palam in te dedi sententiam, et in
Abbreviated transcription (Latin):
uiutili occupat᷑ tellus. suffocat᷑ fructus:
It certe tempꝰ putationis aduenit. Si qdẽ
homo pacis eiꝰ in qͦ sꝑauit. qđ se purgare
deb̾et: ñ purgatione s amputatione opis
cẽ testatur. Extant deniq litt̾ȩ ipsiꝰ de co
ad apłice sedis legatum. in quib manife¬
ste manifestam asserit intrusionem: elec¬
tionem negat. Ita gͥ qͣm sͥ parauerat de¬
fensorem: accusatorem sustinet. ad hec que
ũq de eo publica fama concelebrat etiam
uirum militarẽ possent omni uire spoli¬
are cingulo militari. Quomͦ iam poterit
stare. ubi multiplex uob̾ subest ratio de¬
iciendi. et uoluntas ñ deẽ: Legi siquidem
re sapienti. Nec multum nr̃a interẽ qͣͥ parte
arbor infructuosa cadat: dum mͦ cadat.
Dico tamen. Q sͥ possessionem uendicat
furtiuarum cõmertio littarum. ñne fur
ẽ & latio: Deniq il asserit hũisse se dam¬
destinas lutãs execrationis suȩ: aut uerũ

Expanded text:
inutili occupatur tellus, suffocatur fructus? inutili occupatur tellus, suffocatur fructus? Et certe tempus putationis advenit. Siquidem homo pacis ejus, in quo speravit, quod se purgare deberet, non purgatione, sed amputatione opus esse testatur. Exstant denique litterae ipsius de eo ad apostolicae Sedis legatum, in quibus manifeste manifestam asserit intrusionem, electionem negat. Ita ergo quem sibi paraverat defensorem, accusatorem sustinet. Ad haec quae ubique de eo publica fama concelebrat, etiam virum militarem possent omni jure spoliare cingulo militari. 3. Quomodo jam poterit stare, ubi multiplex vobis subest ratio dejiciendi? et voluntas non deest? Legi siquidem re sapienti. Nec multum nostra interest, qua parte arbor infructuosa cadat, dummodo cadat. Dico tamen, qui sibi possessionem vindicat furtivarum commercio litterarum, nonne fur est et latro? Denique ubi asserit habuisse se clandestinas litteras exsecrationis suae, aut verum