comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitũ filio dĩ. filiũ hõis. p̃¬
dicatio apłita descend̾. ut
sic̃ ip̃e rerũ ordo. ita ĩ doct᷑¬
ne sermo decurreret. ita
nuans. ut sñ ulla penitꝰ di¬
uisiõe & int̾uallo. eũ quẽ ĩ
pͥncipio mundi legeres. in
fine tp̃ris inuenires. Neq
ulla oĩno distractioẽ im¬
pie disscissiõĩs admissa.
unũ ĩ carne atq ĩ sp̃u fili¬
um cłĩ crederes. c̃ ita apłi¬
cũ magisteriũ dm parit̾
atq hoĩnẽ ꝑ sacͣmentũ cor¬
poree natiuitatis uenisset
ut eundẽ tͥ reconciliantẽ
in cruce oĩa demonstraret.
quẽ añ exordiũ mundi i¬
maginẽ dl iniisibił p̃dicas¬
set. Qͦd qͥdẽ qͣmiuis apłidi
ctũ sit. tñ doctͥna dñi est.
Idem enĩ hoc ĩ apło ad xp̃i

Expanded text:
nitum filio dei filium hominis praedicatio apostolica descendit, ut, sicut ipse rerum ordo, ita etiam doctrinae sermo decurreret, ita nuans, ut sine ulla penitus diuisione et interuallo eum, quem in principio mundi legeres, in fine temporis inuenires, neque ulla omnino distractione impiae discissionis admissa unum in carne atque in spiritu filium dei crederes, cum ita apostolicum magisterium deum pariter atque hominem per sacramentum corporeae natiuitatis unisset, ut eundem tibi reconciliantem in cruce omnia demonstraret, quem ante exordium mundi imaginem dei inuisibilis praedicasset. Quod quidem quamuis apostoli dictum sit, tamen doctrina domini est. idem enim hoc in apostolo ad Chri
Abbreviated transcription (Latin):
um. Ho utiq & ds̃. Ergo ille
iħ̃m soluit. qui hec seꝑarit
atq diruꝑit. Alioqͥn siñ di¬
rumpit ac separat. gͦ nec
soluit. Si ã seꝑat atq dirũ¬
pit. ille utiq soluit. Et iõ¬

Expanded text:
um ? homo utique et deus. ergo ille Iesum soluit, qui haec separarit atque disruperit. alioquin si non disrumpit ac separat, ergo nec soluit. si autem separat atque disrumpit, ille utique soluit qui
Abbreviated transcription (Latin):
isse denegas. Si ã hoĩnẽ.
natũ ẽẽ blaspheme. Nisi
forte existimas qd̾ ñ soluas
iħm. qͥ fuisse eũ dm negas.
qͥ solueres utiq ⁊̃ si natũ c̃
dõ hoĩnẽ ñ negares. S erem¬
plis forsan hoc manifestiꝰ
uelis fieri. Accipe de utroꝙ
Manicheuis extͣ eccłiã ẽ. quia
iħm d̃m tm̃ fuisse asserit:
hebion. qr hoĩnẽ. Ut̾q e
nĩ ihm negauit ac soluit:
alt̾ solũ dicũdo hõiẽ. alt̾¬
tm̃mͦ solũ dm. Qͥalicet di¬
u̾sa dix̾int. par tũ ÷ ipsiꝰ
diu̾sitatis impietas. Nisi
qͦd siulla int̾ maloꝵ mag¬
nitudinẽ. pt̃ eẽ discreno.
iniutiosior blasphemia tu¬
a ẽ. q̃ solũ hoĩnẽ asserit.
utrũq malũ sit. ꝯtume

Expanded text:
isse denegas. Si autem hominenatum esse blasphemes. nisi forte existimas quod non soluas Iesum. n qui fuisse eum deum negas, qui solueres utique etiam si natum cum deo hominem non negares. sed exemplis forsan hoc manifestius uelis fieri. accipe de utroque. Manichaeus extra ecclesiam est, quia Iesum deum tantum fuisse asserit, Hebion, quia hominem. uterque enim legum negauit ac soluit, alter solur dicendo hominem, altmodo solum deum, quia, licet diuersa dixerint, par tamen est ipsius diuersitatis impietas. nisi quod, si ulla inter malorum magnitudinem potest esse discretio, iniuriosior blasphemia tua est quae solum hominem asserit utrumque malum sit, contume
Abbreviated transcription (Latin):
occupata nescunt. Qͣmuis
illa nec patrẽ scierit. s tñ
uit. uides gͦ qͦd siue ex gñ¬
tibꝰ sit credns ppłs. siue ex
iudeis. bn ꝓ se ut̾q dicit.
tu es ds nr̃. & nesciebamꝰ.
ds isrł saluator. Qͥa & g̃s
colentes priꝰ idola ignora¬
bãt d̃m. & iudei negantes
dñm ignorabat filtũ di.
isti diẽt. tues ds̃ nr̃ & nesci¬

Expanded text:
occupata nesciuit quamuis illa nec patrem scierit: sed tamuit. uides ergo quod, siue ei J gentibus sit credens populus siue ei Iudaeis, bene pro se uterque dicit: tu es deus noster, et nesciebamus, deus Israhel saluator, quia et gentes colentes prius idola ignorabant deum, et Iudaei negantes dominum ignorabant filium dei. isti dicunt: tu es deus noster, et nesci
Abbreviated transcription (Latin):
Audi apłm paulũ gaudñtẽ &
exultantẽ in uincłis suis. ẽ
ait. Obsecro uos ego uinctꝰ ĩ
dño. Et illud. Obsecro te cũ
exemplo. Nõ dubiũ ÷ ã ĩ qͥbꝰ

Expanded text:
audi apostolum gaudentem et exultantem uinculis suis, cum ait: obsecro ergo uos ego uinctus in domino, et illud: obsecro te, cumexemplo. non dubium est autem,
Abbreviated transcription (Latin):
idip̃m cupis. ꝯsidã pꝰt in¬
felicẽ illã ignorantiã & im¬
piã ꝑsecutionẽ. ꝯu̾tentes
se ad fidẽ & agnoscñte do¬
minũ. passim ppłõ udeo¬
rũ. & uide an recte dicere
possint. tu es cłs nr̃. & nesci¬
ebamꝰ. S ego addo aliud.
ꝓbem. Int̾roga enĩ eos qͥ ꝑdil¬
rant adhuc ĩ saclegio iudros.
an sciãt uł credãt dm. Scire
utiq se & crede̾ ꝯfitebunt᷑.
At ꝯtͣ int̾roga an credãt fili¬
um ch. negab̾t ꝓfecto. et
blasphemab̃t. Uides gͦ qͦd de

Expanded text:
idipsum cupis, considera post infelicem illam ignorantiam et impiam persecutionem convertentes se ad fidem, et agnoscentes Deum passim populos Judaeorum; et vide an recte dicere possint, Tu es Deus noster, et nesciebamus. Sed ego addo aliud, probem. Interroga enim eos qui perdurant adhuc in sacrilegio Judaeos, an sciant vel credant Deum. Scire utique se et credere confitebuntur. At contra interroga an credant Filium Dei, negabunt profecto et blasphemabunt. Vides ergo quod de
Abbreviated transcription (Latin):
÷. & suscitauit eis dñs sal¬
uatorẽ. othoniel filiũ cene:
& itm. & suscita uit eis sal¬
uatorẽ aoth filiũ gera. ad
a captintate pecc̃i. qd̃ illi so¬
li litiq possibile÷. de qͦ dictũ

Expanded text:
itauit eis dominus saluatorem Othonihel filium Cenez, et iterum: et suscitauit eis saluatorem Aoth, filium Gera, adia captiuitate peccati, quod illi soli utique possibile est de quo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
niteris. qͥd seꝑare corpꝰ sũa
a filio dĩ appetis. & ip̃m a
se dm diuide̾ conaris. Uni¬
ta discindis. & ꝯuincta di-¬
scernis. u̾bo dĩ de dõ crede.
Nulla enĩ re meliꝰ ꝯfit̃ diuini¬
tatẽ dĩ oĩno pot̾is. ꝗͣ si ipsa
eã qͣ ip̃a se diuinitas docu¬
it uoce ꝯfitearis. Scito enum

Expanded text:
niteris? quid separare corpus suum a filio dei appetis et ipsum a se deum diuidere conaris? unita discindis et coniuncta discernis. uerbo dei de deo crede: nulla enim re melius confiteri diuinitatem dei omnino poteris, quam si ipsa eam, qua ipsa se diuinitas docuit, uoce fatearis. scito etenim
Abbreviated transcription (Latin):
hi qͥ pꝰt ignorantiã ueniũt.
dic̾e possũt. tu es ls nr̃. &
nesciebamꝰ. Recte enĩ hi qͥ pꝰt
ignorantiã credũt. nescisse
se dñt. ꝙ̃ adhuc ñ credñtes
se nescire ꝯtend̃t̃. palam enĩ
⁊ qd̃ eũ nescisse se priꝰ dñt. pꝰt
ignorantiã ꝯfitãtes. ꝙ̃ adhuc
nescuĩt denegantes. Labor
inqͥt egypti. & negociatio
ethyopie. & sabaym uiri sub¬
limez tui ad te tͣnsib̃t. In
his diu̾saꝵ nationũ uocabłis
aduentũ credituraꝵ gñtrũ
sig̃cari. nemini dubiũ ẽ.
uocent᷑. factũ ÷ qͦd erat fidei
opꝰ. noĩs sacͣmentũ. Ad te in¬
te ambulab̃t uiuct manicis.
Sic̃ st̃ uincłã cohertioĩs: ita
st̃ uiucłã caritatis. scd̾ illud
qd̾ ait dñs. Attrari eos ĩ ui

Expanded text:
orantiam ueniunt, dicere possunt: tu es deus noster, et nesciebamus, recte enim hi, qui post ignorantiam credunt, nescisse se dicunt, quem adhuc non credentes se nescire contendunt. palam enim est quod eum nescisse se prius dicunt post ignorantiam confitentes, quem adhuc nesciunt denegantes. Labor, inquit, Aegypti, et negotiatio Aethiopiae, et Sabaim uiri sublimes ad te transibunt, in his diuer-sarum natiadventum crediturarum gentium significari, nemini dubium est.tuocentur, factum est, quod erat fidei opus, nominis sacramentum, ad te, inte ambulabunt uincti manicis.. sicut sunt uincula coherctionis, ita sunt uincula caritatis secundum illud quod ait dominus: attraxi eos in ui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ. aut manifestiꝰ queris:
Uides qͦmͦ testimonia satͣ na¬
xp̃m ab ip̃is qͦdamͦ incuna¬
bulis usq ad crucẽ ꝙͣ ꝑtulit.
ꝓsecuta sit̃: Cũ utiq illũ
quẽ alibi legis d̃m in car¬
ne nasci. hic dm in cruce
uideas affigi. Et iõ a pro¬
d̾s eudñtissime noĩat᷑.
ne scib̾i in aliqͦ dignitati
diuinitatis. p̃iudicaret
carnis assũptio. & honorẽ
maiestatis infringẽt uł
humilitas corꝑis uł ꝯtu¬
melia passiõis. Cũ utiq
auge̾ in nob̾ affectũ eiꝰ &
cultũ debeat. uł dignatio
tã humilis natiuitatis.
uł pietas tã benigna pati¬
entis. qr maximũ utiq &¬
iminanissimũ scelꝰ ÷. ut
iõ apud nos minꝰ hono¬
ris habeat. qr plꝰ honoris
impendit. S his omissis
q̃ explicari ĩõ nlło mͦ pos¬
sũt. qr sic̃ imm̃sitas b̾nfi¬
cioꝵ illsꝰ. ita & relatio mo
mus. Fidelissime enĩ nob̃
oĩa de deo potest dr̃e. de cu¬
sus ad destruendũ gentili¬
ace suꝑsticioĩs errorẽ electꝰ

Expanded text:
manifestius quaeris? uides quomodo testimonia sacra nastum ab ipsis quodammodo incunabulis usque ad crucem quam pertulit prosecuta sint, cum utique illum, quem alibi legis deum in carne nasci, hic deum in cruce uideas affigi. et ideo a. prodeus euidentissime nominatur, ne scilicet in aliquo dignitati diuinitatis praeiudicaret carnis assumptio et honorem maiestatis infringeret uel humilitas corporis uel contumelia passionis, cum utique augere in nobis affectum eius et cultum debeat uel dignatio tam humilis natiuitatis uel pietas tam benigna patientis, quia maximum utique et inmanissimum scelus est, ut ideo apud nos minus honoris habeat, quia plus amoris impendit. Sed his omissis, quae explicari ideo nullo modo possunt, quia, sicut inmensitas beneficiorum illius, ita et relatio modmus: fidelissime enim nobis omnia de deo potest dicere, de cusus ad destruendum gentiliciae superstitionis errorem elect
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ip̃iꝰ de qͦ dicebat ore pre¬
dix̃. si affiget ħo dm̃ suũ q
uos affigitis me. Nonne
tũ ꝓ uob̾ carnẽ nescitis ͦ Sal¬
uatori ur̃o necẽ ꝑatis. aucto¬
rem uite ad mortẽ ducitis.
D s̃ ũr sũ. quẽ suspenditis. d̃s
ur qũe crucifigitis. Qs rogo
hic error ÷. aut q̃ insania:
Si affiget ħo dm suũ. qr uos af¬
figitis me: Uides qͦmͦ uor ħ¬

Expanded text:
quasi ipsius, de quo dicebat, ore praedixit: si affiget homo deum suum, quia uos affigitis me? nonne tum pro nobis carnem nescitis? saluatori uestro necem paratis? auctorem uitae ad mortem ducitis? deus uester sum quem suspenditis, deus uest-er quem crucifigitis. quis, rogo, hic error aut, quae insania est? si affiget homo deum suum, quia nos affigitis me? \' uides quo
Abbreviated transcription (Latin):
ta. cũ sit itrũꝙ. licet ñ scd̾ id̾e:
sic. tũc fuit passibił: gͦ tũc nõ
fuit impassibilis.
Dicet aliqͥs mͥ. Arria¬
num te uideo: ꝙr di¬
Diligentiꝰ gͦ intueam᷑:
an u̾m sit. Arriꝰ dicebat xp̃m
ẽẽ purã creatrirã: ñ a patre con¬
alibi dic̃. qͥ factꝰ ÷ ex semine da¬
uid scd̃ carnẽ: & augustinꝰ. qͥ as
eo recolit. Et si gͦ hereticꝰ & catho¬
licꝰ eade u̾ba ħant in ore: ñ ÷s
seq̃ns ut ĩdem sensꝰ sit ĩcorde
utriꝰq ͦ ueluti ñ sequit᷑. si aliqͣ
dem deitate participant. Qͦdgͦ
ram. ut arriꝰ intelligebat itł di¬
cebat. Scd̾m eand̾e rõnẽ intelli¬

Expanded text:
ta, cum sit utrumque, licet non secundum idem. sic. Tunc fuit passibilis, ergo tunc non fuit impassibilis. Dicet aliquis mihi: Arianum te video, quia diDiligentius ergo intueamur an verum sit. Arius dicebat Christum esse puram creaturam, non a Patre conalibi dicit: Qui factus ex semine David secundum carneeo recolit. Tametsi ergo haereticus et Catholicus eadem verba habent in ore, non est consequens ut idem sensus sit in corde utriusque. Veluti non sequitur: Si aliqua dem deitate participant. Quod eram, ut Arius intelligebat vel dicebat. Secundum eamdem rationem intelli
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nlatur̾a cłi. ĩ uuirtute re¬
surrõi intellige: disp̃nsationẽ
hoĩs. ĩ morte cognosce. Et c̃ sĩt utͣ¬
Non dixiss utrũq de una nat᷑a:
neq unꝰ. de duabꝰ ꝑsonis. Utr̃ꝙ.
ũ admuttit nat᷑aꝵ singłaritatẽ:
unꝰ. excludit ꝑsonaꝵ pluralita¬

Expanded text:
dicens: Naturam Dei in virtute resurrectionis intellige, dispensationem hominis in morte cognosce. Et cum sint utrNon dixisset utrumque de una natura, neque unus de duabus personis. Utrumque non admittit naturarum singularitatem, un
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: cui rõ hũa p̃bet exꝑimentũ.
Solet ignorantia na¬
t̾aliũ amphꝰ angere qͦsda: qͣm
ignorantia credendoꝵ. Uti una¬
go ĩspetulo qͥd sit. uł qͦmͦ hãt
aqͣ. mͦ illa. Qͦmͦ diu̾se uoces sĩt.¬

Expanded text:
tum, cui ratio humana praebet experimentum. Solet ignorantia naturalium amplius angere quosdam, quam ignorantia credendorum. Ut imago in speculo quid sit, aut quomodo habeat aqua, modo illa. Q
Abbreviated transcription (Latin):
factũ÷ qͦdcia totũ. cõpositũ ex cre¬
atore & creat᷑a : sciłi diuinitate.
& carne. & aĩa. Illud cõpositũ. ẽ
creat᷑a : qr ñ semꝑ fuit. Et illiꝰ cõ¬
positi pars: ÷ diuinitas. Ergo cre¬
ator ÷ pars cuiꝰda create. S qͥd ab¬
surdiꝰ: immo qͥd falsius:
Item. Onne totũ. maiꝰ ÷ qͣlibet
sua parte. Etgo. si diuintas est
maiꝰ ip̃a diuinitate. Uelsi ipsa ÷
maior oĩ re. gͦ maior ÷ eo cuiꝰ ÷ pars:

Expanded text:
Creatore et creatura, scilicet divinitate et carne et anima. Illud compositum est creatura, quia non semper fuit, et illius compositi pars divinitas, ergo Creator est pars cujusdam creaturae. Sed quid absurdius, imo quid falsius? Item omne totum majus est qualibet sua parte; ergo si divinitas est majus ipsa divinitate. Vel si ipsa est ma
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. nec diu̾sũ a se ẽẽ sp̃m a mor¬
is ercitantis iħm. ueniut enĩ
atq habitãt in nob̃. Et rogo.
utrũ comitatũ diu̾sitatũ ueni¬
unt mansionẽq facient. an u¬
nitate nat᷑e. S obnitit᷑ doctor

Expanded text:
m a moris excitantis. Veniunt enim, atque habitant in nobis: et rogo utrum comitatu diversitatum venient, mansionemque facient, an unitate naturae? Sed obnititur doctor
Abbreviated transcription (Latin):
ad euͣgłirandũ. Pat̾ne enũ na¬
ture uirtus in eo manifestari¬
iidet᷑. nat᷑e sue cõmunionẽ in
filio. ⁊̃ in carne nato ꝑ sacͣmen¬
tũ sp̃italis huiꝰ unctionẽ osten¬
dens. cũ pꝰt ꝯsũmati baptisii
natiuitatẽ. tum hec qͦ: ꝓprieta¬
tis significatio audita ẽ. uoce
testante de celo. fihꝰ ms̃ es tu.
ego hodie genui te. Non enĩ
nec ip̃e suꝑ se eẽ. uł sibi de ceł
adẽe. uł ip̃m de se cognomĩas¬
se sibi. filiũ intelligendꝰ ẽ. s ho¬
minis. hec ficłi nr̃e demonstra¬
tio. ut sub ꝑfecte ac ue̾ natiuita¬
tis sacͣmento. unitatẽ nate ma¬
nosceremꝰ. Et patrẽ qͥdem ĩ dei
spu ita significari reꝑtũ ẽ. filiũ
uͦ hoc mͦ demonstratũ intelligi¬
mus cũ dicit. Qͦ d si ĩ spũ cłiego

Expanded text:
ad evangelizandum. Paternae enim naturae virtus in eo manifestatur; naturae suae communionem in Filio etiam in carne nato per sacramentum spiritalis hujus unctionis ostendens , cum post consummati baptismi nativitatem tum haec quoque proprietatis significatio audita est, voce testante de coelo: Filius meus es tu, ego hodie genui te . Non enim vel ipse super se esse, vel sibi de coelis adesse, vel ipsum se 231 cognominasse sibi filium intelligendus est: sed omnis haec fidei nostrae fuit demonstratio, ut sub perfectae ac verae nativitatis sacramento, unitatem naturae manosceremus. Et Patrem quidem in Dei Spiritu ita significari repertum est. Filium vero hoc modo demonstratum intelligimu
Abbreviated transcription (Latin):
les modos. ita mnẽe filiũ ĩ patre
uł patrẽ in filio crederemꝰ. sci¬
licet ne loco manens cls. nus¬
ꝗͣ alibi exstare uidet᷑ a se se.
Homo enĩ aut aliqͥd aliud e
simile cũ alicubi erit. tñ alibi ũ
erit. qr id qͦd÷ illic ꝯtinet᷑ ubi
fu̾it. infirma ad id nate eiꝰ ut
ubiq sit. si insistens alicubi sit.
Ds̃ enĩ immense uirtutis. uuiuens
potestas. que nusꝗͣ ñ adsit.
ne desit unꝗͣ. se omnẽ ꝑ sua¬
in eo docet. & sua ñ aliud ꝙͣ se
ẽẽ significat. & ubi sua insũt
ip̃e eẽ intelligat᷑. Non ã cor¬
ꝑali mͦ. cũ alicubi insit. ñ &
ubiq eẽ credat᷑. cũ ꝑ sua ĩ oĩ¬
bus eẽ ñdesinat. ñ aliud ãt

Expanded text:
les modos ita inesse Filium in Patre vel Patrem in Filio crederemus: scilicet ne loco Deus manens, nusquam alibi exstare videretur a sese. Homo enim, aut aliquid aliud ei simile, cum alicubi erit, tamen alibi non id, quod est illic, continetur ubi fuerit: infirma ad id natura ejus, ut ubique sit, qui insistens alicubi sit. Deus autem immensae virtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo, cum alicubi insit, non et ubique esse credatur: cum per sua in omnibus esse non desinat; non aliud autem
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ mea sũt ꝓptẽa dici. de meo
accipiet. & annunciabit uob̃.
Hoc qd̾ accipiet. siue potestas ẽ.
siue uirtꝰ. siue doctna ẽ. fihiꝰ a
se accipiend eẽ dix̃. & ruisum
hoc significat ip̃m accipiencłu
patre accipienda. a se tñ accipi.
a qͦ acceptũ sit. qͦd datũ a pa¬

Expanded text:
Pater mea sunt: propterea dixi, de meo accipiet et annuntiabit vobis . Hoc quod accipiet, sive potestas est, sive virtus, sive doctrina, Filius a se accipiendum esse dixit, et rursum hoc ipsum significat accipiendum Patre accipienda, a se tamen accipia quo acceptum sit, quod datum a Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯseqnͣt qͦd dic̃. aut oĩa illa si
ad incarnationẽ. qͣi ip̃a sola faciat
una res. ñ st̃ tres ꝑsone : Nlam ñ

Expanded text:
non consequetur quod dicit; aut omnia illa simad incarnationem, quasi ipsa sola faciat una res, non sunt tres personae? Nam n
Abbreviated transcription (Latin):
xxiͦii. de tͥnitate. Hũa nat᷑a dõ
u̾bo copulata÷. ita ut c̃ ip̃o fi¬
eret una ꝑsona. Nota qd̾ ĩ hu¬
iusmodi locis huãnitas uł for¬
ma serui uł nat᷑a hũa. ñ sig̃cat

Expanded text:
imo de Trinitate. Humana natura Deo Verbo copulata est, ita ut cum ipso fieret una persona. Nota quod in hujusmodi locis humanitas vel forma servi, vel natura humana, non significat
Abbreviated transcription (Latin):
audes dicẽ.
assũp̃tũ. ẽ
ꝑsona filiis
Redi ad cor
Qͥs sit qͥ
loquit᷑. at¬
tende. Recole
lũ aĩe tue incur¬
ris:si ne¬
gaui̾s tam mani¬
festam
uitatẽ. Memorare

Expanded text:
audes dicere assumptum est persona Filii? Redi ad cor Quis sit qui loquitur attende. Recole lum animae tuae incurris, si negaveris tam manifestam veritatem. Memorare
Abbreviated transcription (Latin):
ylariꝰ in octauo de tͥnitate.
aliud ꝙͣ manebat. nec tñ ñ
qd fuit. Et q nulle creat᷑e
hoc p̃t ꝯuenire. ut
maneat simul qd̃ ÷. & aliud
fiat. dic̃ hoc ꝓͥum d̾o eẽ. ali¬
ud eẽ ꝙͣ fuit. & man̾e qd̃ fuit.
ñ ÷ aliqͥd. qͦd ñ fuĩt ab et̾no ͦ
Ecce plures auctoritates bm̃is.
Queso ut saltẽ unã auctoritatẽ
ostendas que dicat. qd̃ ñ ÷ aliqͥd

Expanded text:
larius in octavo libro De Trinitate aliud quam manebat; nec tamen non quod fuit. Et quia nulli creaturae hoc potest convenire, ut maneat simul quod est, et aliud fiat, dicit hoc proprium Deo esse, aliud esse quam fuit, et manere quod fuit.  aliquid quod non fuerit ab aeterno. Ecce plures auctoritates habemusd non fuit. Quaeso ut saltem unam auctoritatem ostendas quae dicat quod D
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ hoc siuales. da diale¬
ticã disputationẽ. da pru¬
dentiã mundialẽ. & stultã
ilła u̾bosa calliditate sapi¬
entiã. Uerte õs te te infaci¬
siue arte uales. Qalibet di¬
cas. qͦdlib facias. exire ħic
si qͦ mͦ possis mutare. forsan
hystorie euͣglice p̃dicationẽ
uelis ut nec corpꝰ dm̃i tho

Expanded text:
dictum hoc, si uales: da dialecticam disputationem, da prudentiam mundialem et stultam illam uerbosa calliditate sapientiam: uerte omnes tete in facisiue arte uales. quodlibet dicas, quodlibet facias. exire hincsi quo modo possis, immutare forsan historiae euangelicae praedicationem uelis, ut nec corpus domini Tho
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃s. sincerꝰ. piꝰ. innocentiã
peritã. fide illesam. scĩam
incorruptã. hñs sensũ c̃ astu¬
cia simplicẽ. c̃ ꝑfecta simpli¬
citate sapĩam. totiꝰ mali in¬
expertẽ. totiꝰ corruptiõis ig¬
narã. totiꝰ heretice ꝑu̾sitatis
immiinẽ. & qͥ formã duuni
magist̾ii inse expͥmens hoc
tm̃ qͦd didicerat & tenebat.
Itaq ille ut tu forsitan putas
rusticꝰ & imꝑitꝰ. breui te nc̃
responsiõe ꝯcdudit. paucis
palpantu dm acessisset:¬
X p̃m utiq absq dubio. Qͥd

Expanded text:
pius, innocentiam, peritiam, fidem illaesam, scientiam incorruptam habens, sensum cum astutia simplicem, cum perfecta simplicitate sapientiam totius mali expertem, totius corruptionis ignarum, totius haereticae perversitatis immunem, et qui formam divini magisterii in se exprimens, hoc tantum quod didicerat tenebat. Itaque ille, ut tu forsitan putas, rusticus et imperitus brevi te nunc responsione concludit, paucis palpandum Deum accessit? Christum utique absque dubio. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla res diaboli uenena cõpescit:
nec ꝯtinet mortiferas eiꝰ sagitas.
Sursũ enĩ atq deorsũ ꝑuolans. q̃¬
rit qͦs possit occid̾e̾. qͦs possit seꝑa¬
rare qͦs possit deuorare. ꝓpt̾ qͣm¬

Expanded text:
Nulla res diaboli venena compescit, nec continet mortiferas ejus sagittas. Sursum enim atque deorsum pervolans quaerit quos possit occidere, quos possit superare
Abbreviated transcription (Latin):
serit. qͣmuis ꝓpriꝰ atꝙ uni¬
genitꝰ fihiꝰ ñ nisi unꝰ sit. &
cũ filiũ suũ misisse dr̃. uni¬
genitũ utiq misisse mon
sus sit. euidñtissime desig¬
nantẽ. Misit inqͥt uerb̃u
suũ & sanauit eos. Nunqͥd
uert̾e hoc ad carnẽ potes
ut dicas ad sanandu hu¬
manũ genꝰ hoĩnẽ tm̃ a
tiq. reclamat enĩ tͥ c̃ oĩb
cens. Misit u̾b̃u suũ & sa¬
nauit eos. Uides gͦ ad sal
nauit. Ac sic unito ꝑ sacͣ¬
mentũ incarnatõis xp̃o.

Expanded text:
muis proprius atque unigenitus filius non nisi unus sit et, cum filium suum misisse dicitur, unigenitum utique suum misisse monssus sit, euidentissime designantem. misit, inquit, uerbum suum, et sanauit eos. numquid uertere hoc ad carnem potes, ut dicas ad sanandum humanum genus hominem tantum a tique. reclamat enim tibi cum omnibus cens: misit uerbum suum, et sanauit eos. uides ergo ad sanauit: ac sic unito < per sacramentum incarnationis Christo
Abbreviated transcription (Latin):
misit ds filiũ suũ. Eximiꝰ
utiq & admirabił magr.
sciens ĩ hoc tm̃ penitꝰ catho¬
lice sacram̃tũ fich̃ ꝯtineri.
ut natꝰ ĩ carne dñs. & mis¬
crederet᷑. Hoc ⁊̃ atq ⁊̃ clami¬
tat dicñs. misit łs filium
suũ. Nec mirũ sid ille ad
culiarit̾ ut missus sit pre¬
dicauit. c̃ id ⁊̃ añ legẽ. la¬
tor legis ip̃e clamaui̾t dic̃s.
Obsecro dñe ꝓuide aliũ quẽ
mittas. qͦd in ebreoꝵ uo¬
luminib multo eird̃ntiꝰ
legit᷑. obsecro dñe. mitte ꝙ̃
missurꝰ es. Piꝰ utiq ꝓpħa.
& totiꝰ ĩ se gñis huãi affec¬
tũ hñs. eũ qͥ mitendꝰ a pa¬
tre ad redẽp̃tionẽ ac salutẽ
omnũ erat. ut ꝙͣ celerri¬
me mitt̾et᷑. qi totiꝰ a deo
pr̃e huãe carnis uocibꝰ po¬
stulabat dic̃s. Obsecro dñe
mitte ꝙ̃ missurꝰ es. Misit gͦ
inqͥt ds filiũ suũ ĩ sisitũdi¬
nẽ carnis pecc̃. Bñ c̃ mis
sũ eũ ĩcarne łret. pecc̃m
ab eo carnis exclusit. Mi¬
sit enĩ inqͥt ds filiũ suũ

Expanded text:
s filium suum, eximius utique et admirabilis magister, sciens in hoc totum penitus catholicae sacramentum fidei contineri, ut natus in carne dominus et miscrederetur, hoc etiam atque etiam clamitat dicens: misit deus filium suum. nec mirum si id ille ad culiariter missus sic praedicauit, cum id etiam ante legem lator legis ipse clamauerit dicens: obsecro, domine, prouide alium quem mittas, quod in Hebraeorum uoluminibus multo euidentine, mitte quem missurus es. pius utique propheta et totius in se generis humani affectum habens eum, qui mittendus a patre ad redemptionem ac salutem omnium erat, ut quam celerrime mitteretur, quasi totius a deo patre humanae carnis uocibus postulabat dicens: obsecro, domine, mitte quem missurus es. misit ergo inquit deus filium suum in similitudinsum eum in carne diceret, peccatum ab eo carnis exclusit. Misit enim, inquit, Deus Filium suum
Abbreviated transcription (Latin):
bone. qͣnta÷ auctoritas in
u̾bis tuis. Tua enĩ st̃. que a
tuis ꝑ te dñr. Ecce hoc apłi
dictũ ĩ paucis. qͣnta cõplec¬
xp̃c. ꝑq̃ oĩa. NIunqͥd ad p̃ch¬
candũ tanti myst̾ii sacram̃¬
tũ. aliqͣ cituitiõe u̾boꝵ usꝰ
÷. aut id qd̾ intelligi a nobis
uoluit. longe orõis narrõe
tractauit: Unꝰ inqͥt dñs nr̃¬
& breui alocutõe archanũ
tante maiestatis edocuit.
hac scił. fiducia. qͣ sciebat ser¬
monẽ suũ ĩ negocio dĩ. lon¬
gis argum̃tatõibꝰ ñ egere.
& ficłe dictis suis diuinita¬
tẽ dare. Sola enĩ ad dictoꝵ
ꝯfirm̃onẽ rer̃ sufficit de¬
monstratio. qñ ꝓbatio in
auctoritate dicñtis ẽ. Unꝰ gͦ
legis. qͦd de xp̃o legis. Omĩa

Expanded text:
bene, quanta est auctoritas in verbis tuis! tua enim sunt quae a tuis per te dicuntur. Ecce hoc Apostoli dictum quam paucis quanta complec. numquid ad praedicandum tanti mysterii sacramentum aliqua circuitione uerborum usus est, aut id, quod intellegi a nobis uoluit, longae orationis narratione tractauit? unus, inquit, dominet breui elocutione arcanum tantae maiestatis edocuit, hac scilicet fiducia, qua sciebat sermonem suum in negotio dei longis argumentationibus non egere et fidem dictis suis diuinitatem dare. sola. enim ad dictorum confirmationem rerum sufficit demonstratio, quando probatio in auctoritate dicentis est. unus elegeris quod de Christo legis. omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cti q̃ris. Nlõ reddo int̾im. Da
illiꝰ sũma rõ ẽ. Remoueo ar¬
gum̃ta. remoueo dispittões.
Sola mͥ ad credulitatẽ sufficit
ꝑͣ cdicñtis. Nõ licet mͥ de fide
dicti ambige̾. ñ licet delibã¬
re. Qͥd mͥ querere quomo¬
do uer̃ sit qͦd ds dix̃. c̃ dubi¬
tare ñ debeã. qͥn uer̃ sit qd̃¬

Expanded text:
cti quaeris? non reddo interim. deus illius summa ratio est. remoueo argumenta, remoueo disputationes: sola mihi ad credulitatem sufficit persona dicentis. non licet mihi de fide dicti ambigere, non licet deliberare. quid mihi quaerere quomodo uerum sit quod deus dixit, cum dubitare non debeam, quin uerum sit qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut impleret oĩa. Ip̃m descen¬
disse dic̃. ꝙ̃ ascñdisse. De¬
scendẽ ã de celo ñ potuit. nͥ
ch eẽt. exinaniuit semet
ip̃m. formã serui accipiẽs
habitu inuentꝰ ut ho. hũi¬
liauit semet ip̃m factꝰ obe

Expanded text:
ut impleret omnia ipsum descendisse dicit quem ascendisse. descendere autem de caelo non potuit nisi dei esset, exinaniuit semet ipsum formam serui accipiens, habitu inuentus ut homo, humil
Abbreviated transcription (Latin):
sti u̾b̃u cdĩ ad sanandos
deas tantã unitatẽ xp̃i &
dicat᷑. S parũ hoc elucere
forsitan putas. ñ qi parum
luceat. s qi infidelitas te¬
nebrosa. semꝑ ip̃a s̃ ⁊̃ ĩ lu¬
ce tenebͣs facit. Audi itaq
paucis sermoĩbꝰ õe hoc uni¬
tatis dñice sacram̃tũ apłm
cõplectentẽ. Unꝰ inqͥt dñs¬

Expanded text:
sti Verbum Dei ad sanandos ideas tantam unitatem Christi et dicatur. Sed parum hoc elucere forsitan putas, non quia parum luceat, sed quia infidelitas tenebrosa semper ipsa sibi etiam in luce tenebras facit. audi itaque paucis sermonibus omne hoc unitatis dominicae sacramentum apostolum conplectentem. unus, inquit, d
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ filiũ suũ saluatorem
mundi. Patet itaq qͦd
ꝑ sacram̃tũ uniti c̃ hoĩe
uerbi cħ. & u̾bu qd̾ ad sal¬
uandũ missũ ÷. saluator
dr̃. & saluator ĩ carne na¬
tus ꝑ u̾bi utiq ꝯsortiũ.
dĩ filiꝰ nuncupat᷑. Ae sic¬

Expanded text:
deus filium suum saluatorem mundi. Patet itaque quod per sacramentum uniti cum homine uerbi dei et uerbum, quod ad saluandum missum est, saluator. dicitur, et saluator in carne natus per uerbi utique consortium dei filius nuncupat
Abbreviated transcription (Latin):
bilis ꝯfessioĩs. ac planctus
sui littãs ded̾. sciħ ut ubi
deuiatio eiꝰ priꝰ cognata erat.
illic ⁊̃ emendatio nosceret᷑.
idem pꝰtea corretioĩs ẽat.
Ex cuiꝰ ꝯfessioẽ uł potiꝰ deplo¬
ratiõẽ ñ nłła insceenda ex
istimauimꝰ. duplici excã.
ut correctio gꝰ & nob̾ test¬
monio. & his qͥ nritant ex¬
emplo eẽt. Quoꝵꝙ errorẽ
seqͥ ñ erubuisset̃. eoꝵ emen¬
dationẽ seqͥ ñ erubesce̾nt.
Ac sicut sisi egͥtudine infir¬
marent᷑. ita siłi remedio sa¬
narent᷑. Is gͦ agnita opinio
luce scͥbens ad epõs gallica¬
nos. ita exmsꝰ ẽ. Qͥ d in me
pͥmũ o dñi mei uen̾andi
& b̃issimi sacerdotes accu
ri᷑a & suꝑbia. sic stulta sim¬
plicitas cũ ꝑsuasiõe noria.
sic feruor cũ intẽꝑantia. sic
ut ueriꝰ dicã cũ sui diminu¬
tiõe. debit fides. simul in
me oĩa recepta uiguerũt.
ut tot & tantis simul sit
& obedisse ꝯfusio & hec ea¬
łe ab aĩo potuisse reicere
mͥ stupenda gͣculatio. Et

Expanded text:
biles confessionis ac planctus sui litteras dedit, scilicet ut, ubi deuiatio eius prius cognita erat, illic etiam emendatio nosceretur, idem postea correctionis essent. Ex cuius confessione uel potius deploratplici ex causa, ut correctio eorum et nobis testimonio et his qui nutant exemplo esset, quorumque errorem sequi non erubuissent, eorum emendationem sequi non erubescerent, ac sicut simili aegritudine infirmarentur, ita simili remedio sanarentur. is ergo agnita opinionluce scribens ad episcopos Gallicanos ita exorsus est: quid in me primum, o domini mei aeneraodi et beatissimi sacerdotes, accusritia et superbia, sic stulta simplicitas cum persuasione noxia, sic feruor cum intemperantia, sic, ut uerius dicam, cum sui deminutione debilis fides, simul in me omnia recepta uiguerunt, ut tot et tantis sim? sit et oboedisse confusio et haec eadem ab animo po tuisse reicere mihi stupenda gratulatio. et
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatꝰ dr̃ & immixtus.
diminutio eiꝰ sit accipien¬
da sub̃e. Nouit d̾s sñ su
corruptiõẽ misceri. et tam̃
in uitate misceri. Et ita
susciꝑe ut nicħ ei crescat
augm̃ti. sic̃ se ip̃m totũ no¬
uit infunde̾. ut nicħ ei ac¬
sibilia docum̃ta facientes
ꝯiecturã de eqͣlibꝰ se inuicẽ
ing̃dientib creat᷑is. putemꝰ
li ꝯfusiõe carnis & u̾bi qͣiͣ
aliqͦd corpꝰ effectũ. absit i¬
ta cred̾e̾ ut ꝯflatili qͦdamͦ
gñe duas nat᷑as inunã
tedactas arbitrem᷑ eẽ sub¬
stantiã. Huiꝰmodi enĩ cõ¬
mixtio. partis utriꝰ ꝙ cor¬
ruptio ẽ. Ds̃ eñ qͥ capax¬
penetͣbił: implens ñ im¬
plebił: qͥ ubiꝙ simul totꝰ¬

Expanded text:
incarnatus dicitur et inmixtus, diminutio eius sit accipienda substantiae. rnouit deus sine sui corruptione misceri et tamen in ueritate misceri, et ita suscipere, ut nihil ei crescat augmenti, sicut se ipsum totum nouit infundere, ut nihil ei acsibilia documenta facientes coniecturam de aequalibus se inuicem ingredientibus creaturis putemus li confusione carnis et uerbi quasi aliquod corpus effectum. absit ita credere, ut conflatili quodammodo genere duas naturas in unam redactas arbitremur esse substantiam; huiusmodi enim commixtio partis utriusque corruptio est. deus enim, qui capabpenetrabilis, implens, non implebi
Abbreviated transcription (Latin):
ex pͥelagii ut supͣdiximꝰ in¬
stitutioẽ. uł potiꝰ pͣuitate.
descendes ap̃ gallias asser¬
tor p̃dicte hereseos aut int̾
pͥmos aut maximos int̾ fu¬
it a nob̾ ammonitꝰ. a deo e¬
mendatͦ. ita male ꝯceptã
ꝑsuasionẽ magnifice ꝯdẽp¬
nauit. ut ñ minꝰ pene am¬
miranda sit correptio illꝰ.
ꝗͣ illesa multoꝵ fides. Q a

Expanded text:
ex Pelagii ut supra diximus institutione uel potius prauitate descendens apud Gallias assertor praedictae haereseos aut inter primos aut inter maximos fuit, a nobis admonitus, a deo emendatus ita male conceptam persuasionem magnifice condemnauit, ut non minus paene admiranda sit correctio illius quam inlaesa multorum fides, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fit u̾bũ & caro. ut manen¬
te in sua ꝑfectiõe nat᷑alit̾
utͣq substantia. sñ sui p̃iu¬
dicio. & huãnitati diuina
cõmunicẽt. & diuinitati
hũa participent. Nec alt̾

Expanded text:
fit uerbum et caro, ut, manente in stia perfectione naturaliter utraque substantia, sine sui praeiudicio et humanitati diuina communicent et diuinitati humana participent, nec alter
Abbreviated transcription (Latin):
curatio. potens ÷ dñs
hydre ilhꝰ gentiliũ fal¬
sitas finrit. hoc in eccl̃i¬
aꝵ bellis u̾tas pagat.
ita in extinguenda no¬
uella heresi õs penitꝰ me¬
dullas ꝑniciose gen̾a¬
tioĩs exurat. ut tandẽ
pdigiosa fecundita e¬
morientibꝰ uenis pare¬
re desistat. Non noua
enĩ st̃ hec in eccłiis mon¬
struosi seminis germina.
S emꝑ has dñici agri se¬
ges lappas sentesq tole¬
rauit. & assiduũ in ea
suffocatricis ⁊ reanie gͥ¬
men em̾sit. Hinc enĩ e¬
bionite. hĩc sabelliani.
hĩc arrianite. hĩc deni¬
q eunomiani. & mace¬
doniani. hĩc fotiniaq.
eccłaꝵ uepres. & enecan¬
tes bone fidei frugem
tribul pullulart̃. Qͦ¬
rũ primꝰ ebion dũ in¬
carnationẽ dñicã n¬
mis asserit. diuinita¬
tis eã ꝯuinctiõe nrida¬
uit. Sabellii aũt pꝰt he
ex dissimilitudiẽ here¬
seos suꝑioris scisma .ꝓ¬
rumpens. dũ in pr̃e ac

Expanded text:
curatio, potens est domcuratio, potens est domhydrae illius gentilium falsitas finxit, hoc in ecclesiarum bellis ueritas peragat, ita in extinguenda nonella haeresi omnes penitus medullas perniciosae generationis exurat, ut tandem prodigiosa fecunditas emorientibus uenis parere desistat. Non noua enim sunt haec in ecclesiis monstruosi seminis germina. semper has dominici agri seges lappas sentesque tolerauit et assiduum in ea suffocatricis zizaniae germen emersit. hinc enim Hebionitae, hinc Sa.belliani, hinc Arriani, hinc denique Eunomiani et Macedoniani, hinc Photiniaci ecclesiarum uepres et enecantes bontribuli pullularunt. Quorum primus Hebion, dum Incarnationem Dominicam nimis asserit, divinitatis eam conjunctione nudavit. Sabellii autem post hunc ex dissimilitudine haereseos superioris schisma prorumpens, dum in Patre ac
Abbreviated transcription (Latin):
radit
fabule
poetaꝵ.
lesectis
qndam
hydre
capitibꝰ
numerosiꝰ renascentẽ. ꝑ
sua dãpna cuuisse t
ut nouo i naucuto ꝙ mi¬
racło. multiplicato mor
det. totũ id fecunditas
ꝓdigiosa geminaret. do¬
nec laborans atq estuãs
cepte illiꝰ desectioĩs indu¬
striꝰ appetitor. cassati to¬
dius ineuicaci oꝑe uirtu¬
tibꝰ fortitudinẽ belli ar-¬
mant arte osilii. & ad-¬
motis ut aiũt ignibꝰ.
multiplicẽ portentuosi
corpi plem. feruenti gla¬
dio deseraro. de sic dm-¬
bustis iitinsetꝰ medul¬
lis. cũ rebelles uenas im¬
ꝓbe fecunditati exure¬
ret. tandem parturicio
monstruosa cessaret.
Ita gͦ ⁊̃ herese in eccłiis.
illiꝰ quã poetaꝵ cõmet¬
litidinẽ gerũt. Et iste
enĩ adu̾sũ nos łinguis fe¬
ralibꝰ sibilant: & iste iii¬
rus letale iaciũt. Et i¬
ste sectis capitibꝰ rena-¬
scunt᷑. S qr returgente
morbo ñ debet cessare
pedicitia. & qͣnto ma-¬
ior fu̾it egritudo. tan¬
do instantior debet ẽẽ

Expanded text:
radunt fabulae poetarum desectis quondam hydram capitibus numerosius renascentem per sua. damna creuisse, ita ut nouo inauditoque miraculo multiplicato mortderet, totum id fecunditas prodigiosa geminaret, donec laborans atque aestuans coeptae illius desectionis industrius appetitor cassatis totiens inefficaci opere uirtutibus fortitudinem belli armaret arte consilii et admotis, ut aiunt, ignibus multiplicem portentuosi corporis prolem feruenti gladio desecaret, ac sic ambustis intrinsecus medullis, cum rebelles uenas improbae fecunditatis exureret, tandem parturitio monstruosa cessaret. ita ergo etiam haereses in ecclesiis illius quam poearum commenlitudinem gerunt. et istae enim aduersum nos linguis feralibus sibilant, et istae uirus letale iaciunt, et istae sectis capitibus renascuntur. sed quia resurgente morbo non debet cessare medicina, et quanto maior fuerit aegritudo, tanto instantior debet esse
Abbreviated transcription (Latin):
cũ principio hõĩs pͥnci¬
piũ d̃i ẽẽ ꝯfinxit. Appol¬
linatis uero hõĩnẽ uni¬
tũ dõ inconsida̾te intelli¬
gens. hũanã eñ ñ huisse
aĩam male credid̾. qr ñ
ꝓpria derogare. Qcqͥd enĩ
de illo ñ ita dicit᷑ ut ẽ.
⁊̃ si honor uideat᷑ iniuri¬
a ẽ. Ita singłi ex dissiłitu¬
diẽ hereseos heresim pro
nenosam. ex maxĩa belga¬
rũ urbe ospeximꝰ. certi er¬
roris. incerti nõis. qr cũ re¬
centi capite ex antiqua e¬
bionitaꝵ strpe surrex̾it.
Dubiũ admod̾ ÷. antiqua
magis dici an recens de¬
beat: noua enĩ assertori-¬
bꝰ. s uetusta erroribꝰ fuit.
qd̾ ad dĩ postea honorẽ po¬
testatẽꝙ ꝑuen̾it. huãni
m̾iti ñ diuine asseruit
fuisse nature. Ac ꝑ hoc eũ
ditatẽ ip̃am ñ ex ꝓpͥetate
nnite sͥ diuinitatis serꝑ
ħuisse. s postea ꝓ p̃mio la¬
boris passiõisq ꝓmuisse.
Cũ utiq dñm saluatorẽq
nr̃m ñ dm̃ natũ. s a deo
blasphemaret assũptũ. ꝯ¬

Expanded text:
incipio hominis principium esse Dei confinxit. Apollinaris vero hominem unitum Deo inconsiderate intelligens, humanam eum non habuisse animam male credidit, quia non pria derogare. quidquid enim de illo non ita dicitur ut est, etiamsi honor uideatur, iniuria est. ita singuli ex dissimilitudine haereseon haeresin procne- nosam ex maxima Belgarum urbe conspeximus, certi erroris, incerti nominis, quia, cum recenti capite ex antiqua Hebionitarum stirpe surrexerit, dubium admodum est antiqua magis dici an recens debeat. noua enim assertoribus, sed uetusta erroribus fuit. quod ad dei postea honorem potestatemque peruenerit, humani meriti, non diuinae asseruit fuisse naturae, ac per hoc eum deitatem ipsam non ex proprietate unitae sibi diuinitatis semper habuisse, sed postea pboris passionisque meruisse; cum utique Dominum Salvatoremque nostrum non Deum natum, sed a Deo blasphemaret assumptum: c
Abbreviated transcription (Latin):
atq industria sua m̾e̾ri
possit. qͦd xp̃c studio ac
labore meruisset. Qͦ factũ
ẽ ut in maiorẽ qͦ ac mon¬
struosiorẽ insaniã ꝓrum¬
pentes dice̾nt dñm irr̃m
ñ ad pr̃ancłu huãno ge¬
ni redẽp̃tionẽ. s ad p̃ben¬
da bonoꝵ actuiũ exempla
ad eacłe uirtutũ p̃mia ꝑ¬
uenirẽt. euacuantes qͣntũ
in ip̃is fuit õe sacͥ aduen¬
tus donũ. omnẽ diuine
redẽptiõis gr̃ãm. cũ idem
dicẽnt hoẽs ꝯseqͥ posse ui¬
uendo. qd̃ p̃stitisset d̾s ꝓ
hũa salute moriendo.
Addider̃t qͦ dñm saluato¬
rẽq nr̃m pꝰt baptisma
ctionẽ dm̃. alt̾m assignã¬
tes unctiois myst̾ĩo. alt̾m
mito passioĩs. Uñ adũtit

Expanded text:
atque industria sua mereri possit, quod Christus studio ac labore meruisset. quo factum est nt in maiorem quoque ac monstruosiorem iusaniam prorumpentes dicerent dominumnon ad praestandam humano generi redemptionem, sed ad praebenda bonorum actuum exempla ad eadem uirtutum praemia peruenirent: euacuantes, quantum in ipsis fuit, omne sacri aduentus donum, omnem diuinae redemptionis; gratiam, cum idem dicerent homines consequi posse uiuendo, quod praestitisset deus pro humana salute moriendo. addiderunt quoque dominum saluatoremque nostrum post baptisma ctionem deum, alterum adsignantes unctionis mysterio, alterum merito passionis. u
Abbreviated transcription (Latin):
torẽq nr̃m solitariũ ho¬
minẽ natũ ẽẽ ꝯtend̾. id̾e
se õĩno dr̃e. qd̾ pelagiam¬
ste añ dixer̃t. & ꝯseq̃ns er¬
rori suo ẽẽ. ut qͥ utiq sine
pecc̃o solitariũ hoĩnẽ iħm
qͦq eremplo ilhꝰ dic̃t re¬
dep̃tionẽ dñi fuisse. cũ ad
celeste regnũ suo tm̃ hoẽs
nisu ut aiũt ualeãt ꝑrie¬
nire. Nec dubiũ. id re
ip̃a penitꝰ declarante. Hĩc
enĩ illud ÷ qͦd int̾cessioĩbꝰ
suis pelagianistaꝵ quere¬
las fouet. & scͥptis suis:
cãs eoꝵ asserit. Qd subti¬
lit̾ his uł ut ueriꝰ dixer̃i
subdole patrocinat᷑. & ꝯ¬
sangurnee sͥ imꝓbitari
imꝓpbo suffragatꝰ affectu
nata qͥ heresim ab eccła
spinaꝵ stirpe descenda̾nt.
diuina ope iã ac pietate

Expanded text:
m solitarium hominem natum esse contendit, idem se omnino dicere quod Pelagianistae ante dixerunt, et consequens errori suo esse, ut, qui utique sine peccato solitarium hominem Iesum quoque exemplo illius dicat redemptionem domini fuisse, cum ad caeleste regnum suo tantum homines nisu, ut aiunt, ualeant peruenire. nec dubium id est re ipsa penitus declarante. hinc enim illud est quod intercessionibus suis Pelagianistarum querellas fouet et scriptis suis causas illorum asserit, quod subtiliter his uel ut uerius dixerim subdole patrocinatur et consanguineae sibi improbitati improbo suffragatur affectu,natam sibi haeresim ab ecclesspinarum stirpe descenderant, diuina ope iam ac pietate
Abbreviated transcription (Latin):
& u̾bi unũ eund̾q dm̃ at¬
ꝙ hoĩnẽ inseꝑabilẽ semꝑ
pia ficdi credulitate suscipi¬
mus. & ex tp̃r suscepte car¬
nis sic oĩa dicimꝰ q̃ erant
di tͣnsisse in hoĩnẽ. ut oĩa
q̃ erãt hõĩs in dm̃ ueni¬
rent. Et hac intelligen¬
ut ꝯu̾siõe aut mutabili¬
tate aliqͥd ceꝑit ẽẽ qd̾ nõ
erat. s ut potentia drri¬
ne dispensatioĩs u̾bu pa
ls minꝙͣ a pr̃e discẽdens
ħo ꝓpͥe fieri dignaret᷑. In¬
carnatꝰq fit uingenitꝰ se¬
creto illo myst̾io quo ip̃e
nouit. Nr̃m namq ÷ cre¬
dẽ. ilhꝰ nosse. dc sic ip̃e d̾s
u̾bũ. totũ suscipiõs qd̾ ÷ hoĩs¬

Expanded text:
num eundemque deum atque hominem inseparabilem semper pia fidei credulitate suscipimus, et???t ex tempore susceptae carnis sic omnia dicimus quae erant dei transisse in hominem, ut omnia quae eran?t. hominis in deum uenirent, et hac intellegenut conuersione aut mutabilitate aliqua coeperit esse quod non erat, sed ut potentia diuinae dispensationis uerbum pam a patre discedens, homo proprie fieri dignaretur, incarnatusque sit unigenitus secreto illo mysterio quod ipse novit: nostrum namque est credere, illius nosse. Ac sic ut ipse Deus Verbum, totum suscipiens q
Abbreviated transcription (Latin):
q dissiłes. in tͥnitate sub¬
stantias. ł unomiꝰ autẽ
pꝰt ħc quid̃. s eiusd̃ ad¬
modũ pͣuitatis. licet si
tend̾. adintitens siłitudi¬
nẽ. excludens parilitatẽ.
Macedoniꝰ qͦ irremeabili in
sp̃m sc̃m impietate blas¬
phemãs. licet eiꝰd̾ sub̃e pa¬
trẽ & filiũ dix̾it. scm̃ tñ¬

Expanded text:
que dissimiles in trinitate substantias. Eunomius autem post hunc quidem, sed eiusdem admodum prauitatis, licet simtendit, admittens similitudinem, excludens parilitatem. Macedonius quoque inremediabili in spiritum sanctum impietate blasphemans, licet eiusdem substantiae patrem et filium dixerit, san
Abbreviated transcription (Latin):
Uides qͥd int̾sit int̾ doctnã
apłicã & blasphemiã tuiã.
Tu ĩ xp̃o d̾m uelut ĩ hoĩe
habitare dicis. ille. xp̃m
ip̃m ĩ hoĩbꝰ habitare testat᷑.
Qͦđ ꝓfecto ut tu ais. caro & san¬
guis face̾ ñ possũt. sciłi ut
er hoc ip̃o qͦ eũ d̃m tu eẽ de¬
ĩ hoĩe habitet dm ñ neges.

Expanded text:
uides quid intersit inter doctrinam apostolicam et blasphemiam tuam. tu in Christo deum uelut in homine habitare dicis: ille Christum ipsum in hominibus habitare testatur, quod profecto, ut tu ais, caro et sanguis facere non possunt, scilicet ut ex hoc ipso, quo eum deum tu esse dein homine h
Abbreviated transcription (Latin):
lũ & habitatorẽ. qͦd utiq
ut habitet᷑. ñ habitacł ÷ s
habitatoris. In cuiꝰ scib̃i ar¬
bitrio ẽ. ut edificatio habi¬
habitacłm ip̃m face̾. uel
ut c̃ feci̾t. dignet᷑ habitare.

Expanded text:
habitatorem, quod utique ut habitetur non habitaculi est, sed habitatoris, in cujus scilicet arbitrio est et aedificatio habihabitaculum ipsum facere, vel ut, cum fecerit, dignetur habitare.
Abbreviated transcription (Latin):
celos. tr̾as. mare. omnẽ
deniq uniu̾sitatẽ infinita¬
te potentie sue ac maiesta¬
tis implebat. Et ita totꝰ in
se ip̃o erat. ut eũ tñ mundi
uniu̾sa ñ caꝑent. Qͥa qͣmli¬
bet magna sĩt. & inesfabi¬
cia &e immensa sũt. q̃ ip̃m

Expanded text:
caelos, terras, mare, omnem denique uniuersitatem infinitate potentiae suae ac maiestatis implebat et ita totus in se ipso erat, ut eum tamen mundi uniuersa non caperent, quia, quamlibet magna sint et ineffabicia et inm
Abbreviated transcription (Latin):
ille uita ꝯ. ꝯu̾satiõe id ꝓ¬
meruĩt. ut ĩ se uirtꝰ drui¬
nitatis habitaret. Hominũ
ualet dõ se hũilient. dõ
se subdant. di se habitacu¬
lum faciãt. & hr̃e hospi¬
tẽ atq habitatorẽ dm̃. fi¬
de & pietate mẽant᷑. Qͥ a ꝓ¬
ut qͥs idoneus mun̾e d̃ fuĩt.
ita eũ diuna gr̃a mun̾at᷑.
Put qͥs dignꝰ putat᷑ dõ. ita dĩ
fruit᷑ aduentu. scd̾ illã dñi ꝓ

Expanded text:
ille uita et conuersatione id promeruerit, ut in se uirtus diuinitatis habitaret. hominum ualet, deo se humilient, deo se subdant, dei se habitaculum faciant et habore hospitem atque habitatorem deum fide et pietate mereantur, quia, prout quis idoneus muneri dei fuerit, ita eum diuina gratia muneratur, prout quis dignus putatur deo, ita dei fruitur aduentu secundum illa
Abbreviated transcription (Latin):
nigeniti dĩ natiritas. aꝓ
ciata. huaĩs sit tͣctanda at¬
aut estimanda rõibꝰ. aut
uo̾ ip̃a qͥsqͥs es o heretice cui
de partu suo calũpniaris
uirgo maria ꝓpriis hoc qd
tutibꝰ. ut ei ĩ tanta re. ac
tanto oꝑe. imbescillitas ob¬
iceret᷑ hũa. Siqͥd itaq in
hac re ꝑ hoĩs opꝰ actũ ẽ:
actũ ÷ dĩ uirtꝰ ẽ. qͥd impos¬

Expanded text:
nigeniti dei natiuitas a tiata humanis sit tractanda aut aestimanda rationibus, aut uero ipsa, quisquis es, o haeretice, cui de partu suo calumniaris, uirgo Maria propriis hoc quod tutibus, ut ei in tanta re ac tanto opere imbecillitas obiciatur humana. si quid itaque in hac re per hominis opus actum est, actum
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ appellandũ. id  ñ cłm
s susceptorẽ di. scił. ut eũ
se suscipiat honoeandum
putes. hoc utiq ⁊̃ illa ꝗͣ añ
dixi heresis asserebat xp̃m
b dm ĩ se hr̃e m̾uisset. Er¬
go uides pelagianũ te uir:
uomere.pelagiano te sp̃u
sibilare. Unde ouenit. ut de
re ñ tã uidicandũ ꝙͣ uidica¬
roris sis. necẽẽ ÷ eiꝰcdẽ qͦ etiã
dãpnõis ẽẽ credaris. Ut ũ di¬
cam int̾im illud. qͦd imꝑi¬
ali statue dm̃ cõparans in
tantã sacrilegii impietatẽ ac
blasphemiã ꝓrupisti. ut re¬
c̃te admocłu ⁊̃ pelagiũ ip̃m
qͥ pene õs impietate uici̾t.
hac amentia uicisse fatearis.
ginẽ appellandũ. id÷ ñ ꝓpt̾
se eũ qr sit ds. s qr dm ĩ se

Expanded text:
appellandum, id est non deum, sed susceptorem dei, scilicet ut eum se suscipiat, honorandum putes. hoc utique etiam illa quam ante dixi haeresis asserebat, Chribus deum in se habere meruisset. ergo uides Pelagianum te uirus uomere, Pelagiano te spiritu sibilare. unde conuenit ut de te non tam iudicandum quam iudicaroris sis, necesse est eiusdem quoque etiam damnationis esse credaris: ut non dicam interim illud, quod imperiali statuae deum comparans in tantam sacrilegii impietatem ac blasphemiam prorupisti, ut recte admodum etiam Pelagium ipsum, qui paene omnes impietate uicerit, hac amentia uicisse uidearis. ginem appellandum id est non propter se eum, quia sit deus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tati donãs qd ñ erat. dõ tol¬
lens qͦderat. Huiꝰ gͦ morti¬
fere ac ꝑniciose prauitatis.
hec q̃ nc̃ orta recens heresis
qͣi rediuiuos qͦdam᷑ suscitãs
cin̾es. ĩ uet̾ibꝰ fauillis nouũ
uomit incendiũ. Solitari¬
um qͥppe hoĩnẽ natũ asse

Expanded text:
deo tollens quod erat. huius ergo mortiferae ac perniciosae prauitatis haec quae nunc orta est recens haeresis quasi rediuiuos quodammodo suscitans cineres in ueteribus fauillis nouum mouit incendium: solitarium quippe hominem natum esse
Abbreviated transcription (Latin):
optinuisse. ut dignꝰ ꝑ hanc
uite scĩmoniã fieret. cui se
maiestas diuina sociaret.
Ac sic exclusa ab eo penitꝰ sacre
id annitentes utiq ac labo¬
rautes. ut eo qiͣ inplebem oĩ¬
um misso. & uelut ĩ tͣbam
huãi gñis agg̃gato. id ꝑ bo¬
noꝵ actuũ ꝯu̾sationẽ me̾ri
õs hões posse dicẽnt. qͥ cqͥd b̃n
uiuendo ille m̾uisset. Pesti¬
fera scił ac letał assertio. q̃
dõ u̾a derogans. & hoĩbus
falsa ꝓmittens. ĩ utͦq ne¬
fandi eẽt dãpnabilisq m̃

Expanded text:
obtinuisse, ut dignus per hanc uitae sanctimoniam fieret cui se maiestas diuina sociaret, ac sic exclusa ab eo penitus sacrae id annitentes utique ac laborantes, ut eo quasi in plebem omnium misso et uelut in turbam humani generis aggregato id per bonorum actuum conuersationem mereri omnes homines posse dicerent, quidquid bene uiuendo ille meruisset: pestifera scilicet ac letalis assertio, quae et deo uera derogans et hominibus falsa promittens in utroque nefandi esset damna
Abbreviated transcription (Latin):
inhabitabo ĩ eis. Et itm. Ne¬
scitis qr tẽplũ dĩ estis. & sp̃c¬
sc̃s̃ habitat ĩ uob̃: Et ꝑhoc
õs hi theotochi st̃ : Ac sic
hoc mͦ cunctos ad modũ
xp̃o siłe & dõ pares dicis.
S absit hec abhominandi er¬
roris impietas. ut facture
sue factor. ut famuł suis
dñs. ut t̾rene fragilitati ds
t̾restriũ & celestiũ cõparet᷑.
& hec ei ex b̃nficiis suis in

Expanded text:
is, et iterum: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? et per hoc omnes hi theodochi sunt, ac sic hoc modo cunctos admodum Christo similes et deo pares dicis. sed absit haec abominandi erroris impietas, ut facturae suae factor, ut famulis suis dominus, ut terrenae fragilitati deus terrestrium et caelestium conparetur et haec ei ex beneficiis sui
Abbreviated transcription (Latin):
uinã: S de hoc tñ pleniꝰ
pꝰtea. nc̃ qd̃ paulo añ ordi¬
ri cepimꝰ exequam᷑. ut õs
sciat᷑ te ĩpelagianis cine̾m
uillas uetẽs excitare. Dicis

Expanded text:
uinam? sed de hoc tamen plenius postea. nunc quod paulo ante ordiri coepimus exequamur, ut omnes sciant te in Pelagianis cineribuillas ueteres excitare. Dicis