comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui dem premium oꝑis. sed ipse saluabitur: non
tamen absq probatione ignis Ergo his cuiꝰ opus
manserit quod suꝑ ȩdificauit : sine ignis probatio¬
ne saluabitur Et inter saluationẽ et saluationẽ:
tur inter dispensatores: ut fidelis quis in ueniat᷑:
Uis scire qm̃ inter dispensatorẽ. et dispensatorem.
fit multa distantia Non dico demalis et bonis:
sed de ipsis bonis qui ad dexterã stant. Audi cõ
de sacrisicus comedunt. et qui altario seruiunt
de altario participanturꝰ Sic et dñs disposuit.
his qui euangelium annunciant de euangłio ui¬
uere Ego autẽ non abutor horũ aliquo nonscripsi
autẽ heç. ut sic fiant imie Melius est enĩ michi mo¬
ri: quã ut głam meam quis euacuet: Sienĩ euange¬
litauero: non est michi gła Necessitas quippe michi
nolens: dispensatio michi credita ẽ: Quȩ est mer¬
ces ergo mea: Ut euangelitans sine sũptu. ponã
euangłiũ xp̃i. Ut non abutar potestate. quȩ michi¬

Expanded text:
operis praemium, sed ipse salvabitur, non tamen absque probatione ignis: ergo si cujus opus manserit, quod superaedificavit, sine ignis probatione salvabitur, et inter salvationem et salvationem utur inter dispensatores, ut fidelis qui inveniatur . Vis scire, quoniam inter dispensatorem et dispensatorem sit multa distantia non dico de malis et bonis, sed de ipsis bonis qui ad dexteram stant? audi conde sacrificiis comedunt: qui altario deserviunt, de altario participantur? Sic et Dominus disposuit his, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem non abutar horum aliquo. Non scripsi autem haec, ut sic fiant in me. Melius est enim mihi mori quam ut gloriam meam quis evacuet. Si enim evangelizavero, non est mihi gloria: necessitas quippe mihi nolens, dispensatio mihi credito est. Quae est ergo merces mea? ut euangelium praedicans sine sumptu ponam euangelium Christi, ut non abutar potestate m
Abbreviated transcription (Latin):
etiam raab meretricem mordinẽ maiorũ dñi enumeratã:
nouerit illũ et alias habuisse cõpluri mas: et michol filiam
saul quam pater alteri tracdiderat. posteo recepisse Et
iam senẽ si mamitis puellule cale factũ eẽ cõpleri. Nec
hoc dico. quod de scĩs uiris uiros quic quã detrahere

Expanded text:
etiam Raab meretricem in ordine majorum Domini enumeratam. etiam Raab meretricem in ordine majorum Domini enumeratam. noverit, illum et alias habuisse quamplurimas: et Michol filiam Saul, quam pater alteri tradiderat, postea recepisse; et jam senem Sunamitidis puellae calefactum esse complexibus. Nec hoc dico
Abbreviated transcription (Latin):
nomunatur inter sacerdotes: sed inter eos qui inuocant
nomen cdñi: Moy ses et aaron insacer dotibus euis: et samuel
inter eos qui in uocant nomen eius: Leui enĩ genint caath
Caath genuit aminadab Aminadab genuit core: Core
genuit asir. Asir genint helcana: helcana genuit suph Suph
genuit thou Tou genuit eliu Eliu gennt hieroam: hie¬
roam genuit helcanan: helcana genuit samuelem: Hullichi
bium est sacer dotes de aaron et eleatar et finees stirpe
generatos Qucũ et ipsi uxores habuerint: recte nobis op¬
ponerentur. si errore encratarũ ducti contenderemus
matrimoniare ꝓbanda:  nõ eẽt pontifex nr̃ scđm ordinẽ¬
mel chisedech. sine patre sine matre. as ena aot yToc. hoc
est sine nuptuis Et reuera macnos fructus ex liberis samu¬
el capit: ut quia ipse placuit deo tales genuerit qui dño
displicerent:. Quod si boor et ruth. nobis obicit ad con¬
probandam digamiam: sciat. ineuangelio ob tipũ eccłȩ

Expanded text:
nominatur inter sacerdotes, sed inter eos qui invocant nomen Domini: Moyses, et Aaron in Sacerdotibus ejus, et Samuel inter eos, qui invocant nomen ejus . Levi enim genuit Caath, Caath genuit Aminadab, Aminadab genuit Chore, Chore genuit Assir, Assir genuit Helchana, Helchana genuit Sub, Sub genuit Tou, Tou genuit Eliu, Eliu genuit Jeroam, Jeroam genuit Helchana, Helchana genuit Samuelem. Nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Phinees stirpe generatos. Qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum ducti, contenderemus, matrimonia reprobanda: et non esset noster PontifeMelchisedec sine patre, sine matre, ἀγενεαλόγητος, hoc est, sine nuptiis. Et revera magnos fructus ex liberis Samuel capit: ut quia ipse placuit Deo, tales genuerit, qui Domino displicerent. Quod si Booz et Ruth nobis objicit ad comprobandam digamiam, sciat in Evangelio ob typum Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
namentũ Dicat hȩc tibi eius familiarissimis petrus:
qui ne nuptis quidem corporalem habere per mit¬
rum cõuersationẽ fine uerbo lucrificant: cõsideran¬
tes timorẽ. castam conuersationẽ urãm Quarum
sit non extrinsecus capillatura. aut cirtũ clatio auri.
aut indumenti uestimentorũ cultus: sedqui abscon¬
sus cordis est. homo mincorruptibilitate quieti et
modesti sp̃s. quod est inconspectu dĩ locuples Dicat
tu ornato. cum uerecundia et sobrietate ornan¬
tesse non intortis crinibus aut auro aut margarito
aut ueste prȩciosa sed quod decet mulieres pro¬
mit tentes castitatẽ pro bona conuersatione Dicis¬

Expanded text:
natum: dicat tibi ejus familiarissimus Petrus, natum: dicat tibi ejus familiarissimus Petrus, qui ne nuptis quidem corporalem, sed spiritualem permitrum conversationem sine verbo lucrificentur, considerantes in timore castam conversationem vestram: quarum sit non extrinsecus capillatura, aut circumdatio auri, aut indumenti vestimentorumque cultus; sed absconsus cordis est homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiritus, qui est in conspectu Dei locuples . Dicat tu ornato, cum verecundia et sobrietate ornantes se, non in tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, aut veste pretiosa; sed quod decet mulieres, promittentes castitatem per bonam conversationem . XI
Abbreviated transcription (Latin):
scisicatione purgantur immatulatã decurrere
cõueniat uitam. ut eccłiae quȩ sine macula.
sine ruga. sine aliquo hinusmodi eẽ describitur
possint uisceribus intimari: multomagis hoc
uirginẽ impleri necesse est: quã nec marita nec
siliorũ nec alterius necessitatis causa prohibet
quo minus clirana statuta per fierat. nec aliqua
si peccet poterit ex cusatione defendi: Ouirgo.
serua propositũ tuũ: magno premio destinatũ
Prȩclara est apud dm̃ uirginitatis et pudiciuę
nosce statũ tuũ: agnosce propositũ tuũ. Xp̃i sponsa
diceris: inde nequid inclignũ eo cui desponsata ẽẽ.¬
tur dapibus : quibus rebus prȩcipue delectetur
et gaudeat: Quȩ cũ dicdicerit: ita se iomĩbustẽ¬
quȩ xp̃m sponsum habes. adomesticis et familiaribus
cius sponsi tui mores inquire: et strenue ac sollerter
interroga in quibus prȩcipue delectetur: qualẽ
composicionem diligat: cuiusmodi cõcupiscat or

Expanded text:
sanctificatione purgantur, inmaculatam decurrere sanctificatione purgantur, inmaculatam decurrere conueniat uitam, utecclesiae', quae sine macula, sine ruga, sine aliquo eiusmodi esse describitur, possint uisceribus intimari: multo magis hoc uirginem implere necesse est, quam nec mariti nec filiorum nec alterius necessitatis causa prohibet quo minus diuinam scripturam perficiat, nec aliqua, si peccet, poterit excusatione defendi. O uirgo, serua propositum tibi magno praemio destinatum. praeclara est apud Dominum uirginitatis et pudicitiae nosce statum tuum, agnosce locum, agnosce propositum. Christi sponsa diceris, vide ne quid indignum eo cui desponsata tur dapibus, in quibus maxime rebus delectetur et gaudeat. Quae cum diquae Christum sponsum habes, a domesticis et familiaribus eius sponsi tui mores interroga, et strenue ac sollerter inquire in quibus praecipue delectetur, qualem compositionem in te uestium diligat, cuiusmodi conc
Abbreviated transcription (Latin):
siderare debemus : et animaduertere sisolius inte
gritatis ac pudicitiȩ merito. isti diuino comitatui
copulantur. et per om̃a cȩlorũ tabulata discurrant:
an et alia fint quib ad niti uirginitatis tantȩ bea.¬
titudinis głam cõsequatur. Sed unde hoc stire po¬
terimus: De sequentibus insi falloꝵr. in quib scrip.¬
tum est. Hii empasunt ex om̃ibus primiciȩ dõ et
agno: et more eorũ non est muentũ mendatium:¬
tantũ dominicis uideantur inherere uestigiis: sed
illi qm prȩter uirginitatẽ ab omĩ contagione pec¬
cati immaculatã gesserint itã: Id circo uel ma¬
xime uirgo nuptias spernit: ut dũ securior est fa¬
cilius quod ctam anubentibus quȩ ritur ab omĩ
se delicto custocdat: et umuersa legis manclataper¬
ficiat. Nam si nõ nubat. et ea inchilominus faciat
aquibus et nuptȩ nibentur esse. immimes: non
peccare liceat. et om̃s quicumq spũalis lauacri

Expanded text:
siderare debemus et animadvertere, si solius intesiderare debemus et animadvertere, si solius integritatis ac pudicitiae merito isti diuino comitatui copulentur et per omnia caelorum tabulata discurrant, an et alia sint quibus adiuta uirginitas tantae beatitudinis gloriam consequatur. sed unde hoc scire poterimus? de sequentibus nisi fallor, in quibus scriptum est: hi empti sunt ex hominibus primitiae Deo et agno, et tantum membro dominicis referantur inhaerere uestigiis, sed illi qui praeter uirginitatem ab omni contagione peccati inmaculatam gesserint uitam. idcirco uel maxime uirgo nuptias spernit, ut, dum securior est, facilius, quod etiam a nubentibus quaeritur, ab omni ae delicto custodiat et uniuersa legis mandata. perficiat. nam si non nubat et ea nihilominus faciat, a quibus et nuptae esse iubentur inmunes, non tianorum peccare liceat et omnes quicumque spiritualis lauacri
Abbreviated transcription (Latin):
nec carne delinquit: sciens etiam cordis esse. inspec¬
Om̃i custodia munda cortuũ: Et iterũ Diligit dñs
sc̃ã cooda Acceptisunt autẽ ei : om̃s immaculati
quos conscientia in nullo redargint culpa peccati
prehȩnderit siduciam habemus ad dm̃: et quecũq
petierimus accipiemus abeo. Nolo existimes te crimen
sugisse peccati. si uoluntatẽ non sequantur effectus:
cum scriptũ sit: Qui cũq inderit mulierem ad con¬
cupis cendũ eam: iam mecatus est eam incorde fuo
Hedicas⁊ cogitaui quidẽ sed nõ feci Qina cogitari¬
nefas est: quod sieri nefas est Unde beatus apłs precipit.
dicens: animas ur̃as castificantes. Qui si nullam anime
constuprationẽ nosset: nec castificari eam defiderassec
Sed et illũ locũ quo continetur. hisunt quise cũ mu.¬
lieribus nonsunt comqui nati uirgines enĩ ꝑmanstrunt⁊
hi sunt quisecuntur agnũ quocũq ierit. attentius cõ¬

Expanded text:
nec carne delinquit; sciens enim cordis esse specnec carne delinquit; sciens enim cordis esse specOmni custodia serva cor tuum ; et iterum: Diligit Dominus sancta corda; accepti sunt autem ei omnes immaculati; quos conscientia in nulla redarguit culpa peccati. prehendit, fiduciam habemus ad Deum, et quaecunque petierimus accipiemus ab eo . Nolo existimes te crimen fugisse peccati, si voluntatem non sequatur effectus, cum scriptum sit: Quicunque viderit mulierem ad concupiscendam eam, jam moechatus est in corde suo . Nec dicas, cogitavi quidem, sed non perfeci: quia etiam concupiscere nefas est. Unde beatus Petrus praecepit dicens: Animas vestras castificantes , qui si nullam animae constuprationem nosset, nec castificari eam desiderasset. Sed et locum illum quo continetur: Hi sunt qui se cum mulieribus non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt: hi sequuntur Agnum, quocunque ierit , attentius con
Abbreviated transcription (Latin):
trabentẽ: Scdm illud quod scriptũ est Sepi aures
tuas spmnis : et noli audire linguã nequã: Et cũ eo
partẽ habeas dequo dicitur Qm̃ auditu et unisu ius.¬
tus erat: Hoc est nec auribus nec oculis delinquebat
Munla manus. nesint porrecte ad accipiendũ: ad
dandum autẽ collectȩ: nec ad ferienctũ paratȩ. sed
latam et spatiosam pergant inam. nec illam quȩ ducit
adsplenchida et preciosa coniuina: sed ardirum magis
et angustũ gradiatur iter. quod tendit ad cȩlum
Quia scriptũ est: Iter rectũ facite peclibus uris: Agnos¬
ce tibi adeo artificȩ nõ ad uicia sed ad urtute mẽbra
formata Et cum uniuersos artus ab omĩ mundaueris
sorde peccati. et toto fueris sc̃ificata corpore: tunc
tibi castitatẽ intelligas prosuturã: et cũ om̃i fitu
breuiter quidem sed plene exposuisse me arbitror:
Nunc quod sequitur et spi: nosse debemus hoc est.

Expanded text:
rogantem, propter illud quod scriptum est: Sepi aures rogantem, propter illud quod scriptum est: Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam ; ut cum eo partem possis, de quo dicitur, quoniam auditu et visu justus erat , hoc est, nec auribus nec oculis delinquebat. Munda manus, ne porrectae ad accipiendum sint, ad dandum autem collectae ; nec ad feriendum paratae, sed alatam et spatiosam viam pergant quae ducit ad splendida saeculi et pretiosa convivia, sed ad arduum magis et angustum gradiantur iter quod tendit ad coelum; quia scriptum est: Iter rectum facite pedibus vestris . Agnosce tibi a Deo artifice non ad vitia, sed ad virtutes membra formata; et cum universos artus mundaveris ab omni sorde peccati et toto fueris sanctificata corpore, tunc tibi castitatem intelligas profuturam, et cum fiducia parpore breviter quidem, sed plene exposuisse me arbitror. Nunc quod sequitur, et spiritu, nosse debemus, hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
da linguã amendatio. quia os quod mentitur occidit
ẽ posteritm ordinẽ putes : quod aiuramento. quod aper¬
nirio linguã dixerim debere mudari: Tunc enim¬
illa sententia: Coibe linguã tuã amalo: et labia tua ne
lognantur dolum: Et memor esto dicentis apłi: Bene¬
dicite: et nolite maledicere: Et illud testimonium re¬
tes. uel malechictũ promaledicto: sed ecõtrario bene¬
dicentes In hoc enĩ uocati estis: ut benedictionis here.¬
ditatẽ possideatis: Et illud Si quis autẽ ralmqua non
offendit : hic per fectus est ur: Nefas est enĩ ut labia
polluantur sorde peccati: Hescio qua conscientia ea lm¬
qua quis dm̃ rogat. qua aut mentitur: aut maledicit
precibus: quas lingua mimaculata pronunciat: Munda
aures. ut nõ nisi sermonibus sc̃is et sacris auditũ prȩbe.¬
ant  ut nunquã obscena aut turpia aut secularia
uerba suscipiant: aut aliquẽ de altero aucdiant de¬

Expanded text:
da linguam a mendacio, quia os quod mentitur occidit da linguam a mendacio, quia os quod mentitur occidit praeposterum ordinem putes, quod prius a iuramento quam a periurio linguam dixi debere mundari, quilla sententia: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum . Et memor esto dicentis Apostoli: Benedicite, et nolite maledicere ; sed illud crebrius reledicto; sed e contrario benedicentes: quia in hoc vocati estis, ut benedictionem haereditate possideatis ; et illud: Si quis autem in lingua non ostendit, hic perfectus est . Nefas est enim ut labia polluantur sorde peccati. Nescio qua conscientia et lingua quis Deum rogat, qua aut mentitur, aut maledicit, uit cito precibus, quas lingua immaculata pronuntiat. Munda aures, ut non nisi sermonibus sanctis et veris auditum praebeant; ut nunquam obscena, aut turpia, aut saecularia verba suscipiant, aut aliquem de altero audiant de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium membrorum scĩficatione purgata. et lingua
tantum modo peccet. per quã aut blasphemet aut fal¬
sum testimonium dicat: nunquid liberabunt om̃a
membra unũ an propter unũ uidicabuntur et cete.¬
raꝰ Ergosinec uniuersorũ membrorũ scĩficatio
proderit. cũ i imo sit uiciũ: quanto magis si diuer
sola tibi puclicitia blancharis. neq in unius membri¬
uel puluere sorchidari: aut auro uel gemmis aut
tuus cunq terenȩ creaturȩ specie comi. Quod iã
cȩlestis ornatus splendore refulget: grandis diuinȩ
prelatio: Munda frontẽ. ut humana nõ diuma oꝑa
erubescat: et illam cõfusionẽ recipiat quȩ nõ pecca¬
tum sed grãm parit ⁊ scriptura dicente Est cõfusio
adclucens peccatũ : est autẽ cõfusio ad ducens głam¬
et grãm. Hunda collũ. ut non aurta texta capillis
portet suspensa manilia: sed illa pocius ornamenta
cirtunferat. de quibus scriptura dicit: Misccłia et sides:
nondeficiant ate. Suspende autẽ illa in collotuo Mun

Expanded text:
omnium membrorum sanctificatione purgata et lingua tantummodo peccet, quia aut blasphemet aut falsum testimonium dicat, numquid liberabunt omnia membra unum, an propter unum iudicabuntur et cetera? ergo si nec aliorum membrorum sanctificatio proderit, cum in uno sit uitium, quanto magis, si diuerssola, tibi puvel pulvere sordidari: aut auro, aut gemmis, vel cujuscumque terrenae creaturae specie comi, quod jam coelestis ornatus splendore refulget. Grandis quippe epraelatio. Munda frontem, ut humana, non divina opera erubescat, et illam confusionem recipiat, quae non peccatum, sed gratiam Dei parit, Scriptura divina dicente: Est confusio adducens peccatum, est confusio adducens gratiam Dei . Munda collum, ut non auro texta capillis portet suspensa monilia, sed potius illa ornamenta circumferat de quibus Scriptura dicit: Misericordia et fides non deficient a te: suspende autem illa in collo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. quã cantilenȩ uocis dulcedine delectare:. La
per ꝓpħam dicit Seruite th̃o intimore: et exultate ei
cum tremore: Ubi timor et tremor est : nõ ibi uocis
ex tollentia est. sed animi flebilis et lacrimosa de iec¬
ad hibe: Iuia scriptũ est: M aledictus homo quifac̃
et fides Eo per fec tior indearis esse: quo semor Quia¬
et iħs dñs qui nobis uiuendi reliquit exemplũ: pro
senseris: hoc te existima perclidisse Cȩptũ uirginita¬
tis propositũ ad finẽ usq cõserua: quia nõ ichoasse
ergo ne cui uel concupiscendi occasionẽ tribuas: quia
sponsus tuus ds̃ delans est Criminosior est enĩ ap̃i ad¬
ultera: quã mariti Unde et pulchre romana eccła¬
tam seueram nuper de hinusmodi sententiam statut:
ut uix penitentia dignas iudicare : et nõ ante utte

Expanded text:
mi quam in tinnulae uocis dulcedine delectare. lacrmi quam in tinnulae uocis dulcedine delectare. lacrPropheta dicit: seruite Domino in timore et exultate ei cum tremore. ubi timor et tremor est, ibi non uocis elatio est, sed animi flebilis et lacrimosa deieadhibe, quia scriptum est: maledictus homo qui facit et fides eo perfectior uideatur esse quo senior es, quia Iesus, qui nobis uiuendi reliquit exemplum, profsenseris, hoc te aestima perdidisse. Coeptum uirginitatis propositum ad finem usque conserua, quia non inchoasse ergo ne cui uel concupiscendi occasionem tribuas, quia sponsus tuus Deus zelans est: criminosior est enim Christi adultera quam mariti. Esto etam severam nuper de hujusmodi sententiam statuit, ut vix vel poenitentia dignam judicaret, quae
Abbreviated transcription (Latin):
plo ieuinus et obsecrationibus dõ cdie noc luq deserui¬
cdilige. et spũ alibus te saciari dapibus cõcupisse : et
illos pocius quę̧re cibos quibus anima magis quam
corpus resiciatur: Carnis et uini speties: quasi caloris
fomenta et libidinis incitamenta fuge: Et tunc si forte.
exiguo umo utere: cũ stomachi dolor et nimia corpo¬
ris compellit infir mitas Iracundiam iuince: animo
et ab om̃i furore alienã : quȩ dei habitaculũ esse desi¬
derat: qui per ꝓphetã testatur et dicit Suꝑ quem
alium requi escã. nisi super humilẽ et quietũ et tre¬
mentẽ sermones meos: Omĩum operũ et cogitationũ
tuarũ speculatorem dnm crede: et caue nequid qđ
chinnis oculis indignũ sit aut opereris aut cogites:
cũ orationẽ cȩlebrare desideras: Talem te exhbe:
quasi quȩ sis cũ chño locutura. Lum psalmos clicis. ciuꝰ
uerba loqueris agnosce: et incon punctione magis ani¬

Expanded text:
plo ieiuniis et obsecrationibus Deo seruiplo ieiuniis et obsecrationibus Deo seruidilige, et spiritalibus te saturari dapibus concupisce; et illos potius quaere cibos, quibus anima magis qcorpus reficiatur. Carnis et vini species, quasi caloris fomenta, et libidinis incitamenta fuge. Et tunc si forte vino uteris exiguo, cum stomachi dolore nimio corporis compellit infirmitas, iracundiam vince, animostione furoris alienam, quae Dei habitaculum esse desiderat, qui per Prophetam testatur et dicit: Super quem requiescam alium, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos ? Omnium operum et cogitationum tuarum speculatorem Deum credere, et cave ne quid quod divinis oculis indignum sit, aut opereris aut cogites. Cum orationem celebrare desideras, talem te exhibe quasi quae sis cum Deo locutura. XIX. Cum psalmum dicis, cujus verba loquaris agnosce, et in compunctione magis ani
Abbreviated transcription (Latin):
lus exore ur̃o non procedat: sed si quod bonũ ad ȩdifi¬
cationẽ. ut det grãm audientibus Prȩciosa linga est.
quȩ nõ nisi de diunis rebus nonit uerba construc¬
re: et scm̃ osunde cȩlestia semper eloquia prose.¬
runtur. Absentium obtrectatoris euita: Honlicet¬
enĩ tibi alterius uituperationẽ audire: quia nec ab
quod tibi ab altero sieri molestũ est paciaris inferri
Semper linguã tuam de bono loqui ad fuesce: et an¬
ditũ tuũ ad bonorũ magis laudem quã admalorũ
uitupationẽ cõmoda: Pide ut om̃a quecũq facies
propter dm̃ fatias: sciens tantũ rei tantã te adño recep.¬
turam esse mercedem. quantũ eius timoris et dilectio¬
nis causa per feceris Scã magis eẽ quã inderi stude:
quia nichil prod est estimari quod nõsis. et duplicis
peccati reatũ est nõ habere quod crederis: et quod
nõ habeas simulare: In ieuinus magis quã mepulis de¬
lectare : illius uiduȩ memor quȩ nõ discedebat detẽ¬

Expanded text:
dificationem fidei, ut det gratiam audientibus . Pretiosa Deo lingua est, quae non nisi in divinis rebus novit verba construere: et sanctum est os, unde coelestia semper eloquia proferuntur. Absentium obtrectatores, quaenim tibi alterius uituperationem patienter audire. quia nec ah quod tibi ab alteri quod fieri molestum est patiaris inferri. semper linguam tuam de bonis loqui adsuesce, et auditum tuum ad bonorum magis laudem quam ad malorum uitpropter Deum facias, sciens eius rei tantum te a Domimorecepturamesse mercedis, quantum eius timoris et dilectionis causa perfeceris. sancta magis esse quam uideri stade, quia nihil prodest aestimari quod non HM, et duplicis peccati reatus est non habere quod creditur et quod non habere<M simulare. In ieiuniis magis quam in epulis delectare, illius uiduae memor, quae non discedebat de tem
Abbreviated transcription (Latin):
psalmũ eẽ conscriptũ et insingulis quibusq elemen¬
tis scłm interpretationẽ eorũ debere intelligique
sequerentur: Idem flagitasti ut tibi inter pretationes
singularũ etdisserem litterarũ: dixi fateor uerũ:
quia propter barbariem linguȩ memoriȩ labitur
omẽ quod drximus Desideras commentariolũ fieri:
ut si m aliquo forte titubaris obliuionẽ lectio cõso¬
letur: Ac si priusquã de singulis disseram. seare de.¬
bet quatuor. psalmos scđm ordinẽ hȩbrȩorum in¬
cipere elementorũ: centesimũ. et centesimũ deci¬
mum. et centesimũ undecim. et hunc de quo nunc
scribimus. et centesimũ quadragesimũ quartũ
Uerũ inprioribus singulis lit teris singulos uersicu¬
los quos trimetro iambico constat esse. sub nixosa
inferiores uero tetrametro iambico constare. sicuti
et de utero nomii canticũ scriptũ est Incentesi¬
mo uero oc tauo decimo psalmo insingulas litte

Expanded text:
psalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elemenpsalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretationem eorum debere intellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interpretationes singularum edicerem litterarum. dixi, fateor; uerum, quia propter barbariem linguae memoria elabitur omne, quod diximus, desideras commentariolum fieri, ut, si in aliquo forte titubaris, obliuionem lectio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scire debes quattuor psalmos secundum ordinem Hebraeorum incipere elementorum: centesimum decimum et centesimum undecimum et hunc, de quo nunc scribimus, et centesimum quadragesimum quartum, uerum in prioribus singulis litteris singulos uersiculos, qui trimetro iambico constant, esse subnexos, inferiores uero tetrametro iambet Deuteronomii canticum scriptum est. In centesimo quoque octavo decimo psalmo singulas litte
Abbreviated transcription (Latin):
cũ centesimũ et xuiii. psalmũ tibi insinua.¬
re conarer. et dicere omẽm moralẽ locũ
ineo esse comprebensũ: et quomͦ philoso¬
phi solerent disputationes suas inphisicã et eticalogũ
partiri⁊ et eloquia diuna aut de natura disputare
ut ingenesi et ec chesiaste. aut de moribus ut inpro.¬
uerbiis et mom̃ĩb sparsim libris aut delogica pro
qua nr̃i teolo giten sibi uendicant ut incanticocan.¬
ticorũ et euangeliis.: licet et apłs sepe proponat . as.¬
sumat confirmet ac laudet. que proprie arus dia¬
leticesunt: stuchiosissime per quifisti quid sibi ueluit
hȩbree lit terȩ. quepsalmo quem legebanus in deban¬
tur insertȩ: Respondi sed orchinẽ litterarũ eũ esse cõ¬
positũ: quo uidelicet exprima littera quȩ apud eos
uocatur aleph. octo uersus inciperent: rursus ex
consequenti beth totidem uersus exorchũ fumerent.
ac postea et gimel. idem numerus compleretur:
atq ita usq tau quȩ apud eos extrema lit tera ẽ

Expanded text:
cum centesimum et octauodecimum psalmum tibi insinuare conarer et dicerem omnem moralem locum in eo esse conprehensum et, quomodo philosophi solerent disputationes suas in physicam et ethicam logicamque partiri, ita et eloquia. diuina aut de natura disputare, ut in Genesi et Ecclesiaste, aut de moribus, ut in Prouerbiis et in omnibus sparsim libris, aut de logica, pro qua nostri θεολογικὴν sibi uindicant, ut in Cantico canticorum et euangeliis — licet et apostolus saepe proponat, adsumat, confirmet atque concludat, quae proprie artis dialecticae sunt —, studiosissime perquisisti, quid sibi uelint Hebraeae litterae, quae psalmo, quem legebamus, uidebantur insertae. Respondi secundum ordinem litterarum eum esse conpositum, quo uidelicet ex prima littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exordium sumerent ac postea ex gimel idem numerus conpleretur atque ita usque ad tau, quae apud eos extrema littera est,
Abbreviated transcription (Latin):
natione uiolassent: Esto omibus uruendi forma:
esto exemplũ: Prȩcede et inactu: quos in castitatis
scificatione prȩcurris Uirginẽ hifte mom̃ib exhibe:
nil corruptionis subiciat tuũ cor Cuius corpus inde.¬
cgrũ est: sit et in uolabilis cõuersatio. Et qm̃ ut in
exorchio epłȩ prefati sumus te dĩ sacrificiũ factam:
sacrisiciũ enĩ sc̃itatẽ suã etiam alis impertit. ut
quisquis ex eo digne sũpserit scĩficationis et ipse sit
particeps: sc̃ificentur et perte quasi per chiuinam

Expanded text:
ti. Esto ergo omnibus uiuendi forma, esto exemplum, praecede et in actu quos in castitatis sanctificatione praecurris. uirginem te in omnibus exhibe: nihil corruptionis obiciatur capiti tuo. cuius corpus integrum est, sit et inuiolabilis conuersatio. et quoniam in exordio epistolae praefati sumus te Dei sacrificium factam, quod utique sanctitatem suam etiam aliis inpertit, ut quisquis ex eo digne sumpserit, sanctificationis et ipse sit particeps, ita ergo et per te quasi per diuinam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianis ap̃i similitudine mimicos etiam amare
ne cessesit. Discõrũ cupis habert cõsorciũ: amali¬
tiȩ et nequiciȩ cogitatu pectus emacula: Nemote
ces. innocentes et pios. cȩlestis aula suscipiet Hultũ
apud dm̃ habet maliciei locũ. Ab om̃i nequicia
et dolo munctũ eẽ necesse est: qui cupit regnare
ter illos porcio computetur. quibus dictũ est: Iuomodo
uos potestis credere. głam ab mincẽ quȩrentes: Et
de quibus ꝓpħa loquitur : dicens Auge eis mala:
respicias quȩ scłi nõ xp̃i funt uirgines: quȩ propo¬
sit su et professionis imemores gaudent indeli¬
derent: nũquã post chumos natales nobilitatẽ am¬
mirarentur himanã: Nec gloriarentur in hono¬
rato quolibet patre: si patrem dm̃ sehabere sen¬
ni generis silua descendit. ¶undamã nobilitatẽ
nõ naturȩ ȩquitas pręstitit: sed cupiditatis ambi

Expanded text:
Christianis Christi similitudine inimicos etiam amare necesse sit. Si sanctorum cupis habere consortium, a malitiae et nequitiae cogitatu pectus emunda. Nemo te ces et innocentes et puros coelestis aula suscipiet: nullum apud Deum locum habet malitia. Ab omni nequitia et dolo mundum esse necesse est qui cupit regnare portio inter illos computetur quibus dictum est: Quomodo vos potestis credere, gloriam ad invicem quaerentes ? et de quibus per Prophetam dicitur: Auge eis mala, respicias quae saeculi non Christi sunt virgines, nec quae propositi sui et professionis immemores gaudent in deliderent, numquam post divinos natales nobilitatem admirarentur humanam, nec gloriarentur in patre quolibet honorato, si patrem Deum se habere sentius humani generis silva descendit. Mundanam nobilitatem non naturae aequitas praestat, sed cupiditatis ambi
Abbreviated transcription (Latin):
uenena possideant ⁊ si cõtra legalia et apostolica pre
nõ licent faciant: quid proderit sprȩuisse quod
licint et exercere quod non licet: Diuis prodeẽ
tibi quod licita contẽpsisti: uide nequid eorũ que
illicita funt facias: Sstultũ est timuisse quod huma¬
nũ est: et nõ timuisse quod malũ est Nec uitare
tat ea que sunt mundi: quomodo płeat uiro. Nupta¬
curasit scł̃i quȩ uirũ nõ habet: et tamen que mun¬
disunt cogitat cui placere desiderat: Hon ne incipiet
illi nupta preponi que cogitando quȩ mundisunt
deo placuerit uel marito: Osta uero nec marito
quẽ non habet uidetur placere: nec dõ Sed nec
illud silentio preterire nos cõuenit. quod dixit:
inupta cogitat que dñi sunt quomͦ placeat dõ.
ut sit scã corpore et spũ Que dñi sunt inquid¬

Expanded text:
venena possideant; si contra legalia et apostolica instvenena possideant; si contra legalia et apostolica instlet, inlicita faciant. quid proderit eis spreuisse quod licuit et exercere quod non licet ? uis uis prodesse tibi, quod licita contempsisti, uide ne quid eorum quae non licent facias. stultum enim est timuisse quod minus est, et non timere quod maius est aut ab tat quae sunt mundi, quomodo placeat viro, etergo mihi, quae uirum non habet et tamen quae mundi sunt cogitat, cui placere desiderat? nonne incipiet illi nupta praeponi? quia illa cogitando quae mundi sunt complacet uel marito, ista uero nec marito, quem non habet, potest placere nec Deo. sed nec illud silentio praeterire nos conuenit, quod dixit: innupta cogitat quae Domini sunt, quomodo placeat Deo, ut sit sanc
Abbreviated transcription (Latin):
et propter peccatũ morientis retrahebatur exẽ¬
plo. Tibi uero post tanta documenta. post legem.
post propħas. post euangelia. post apłos. si delinque¬
re uolueris : quomodo indulgi possit ignoro Antibi
de uir ginitatis prȩrogatiua blandiris:  Memento
adam et ȩuã uirgines de liquisseꝰ et integritatẽ
non profuisse peccantibus Uirgo quȩ peccat:
senti tempore penitentiȩ remediũ: sed horta¬
mur magis prȩmiũ sperari quã ueniam Turpe ẽ
em̃ delicti ichulgentiam postulare quȩ palmã
uirginitatis expectat: et illicitũ aliquid incur¬
rere quȩ se etiam alicitis abstinet Licitũ est enĩ
matrimonii mire cõsorciũ: Ꝙ ut laudandȩ funt
quȩ propter xp̃i amorẽ et cę̧lestis regni premiũ¬
contẽpserint copulam miptiarũ: ita dam nandȩ
uotȩ remedio apostolico abutuntur Ergo ut drei¬
mus. quȩ conubia deserunt: nõ ilicita sed licita

Expanded text:
et propter peccatum suum morientis retrahebatur exemet propter peccatum suum morientis retrahebatur exemplo. tibi uero post tanta documenta, post legem, post prophetas, post euangelia, post Apostolos si delinquere uolueris, quomodo indulgeri possit ignoro. An tibi de uirginitatis praerogatiua blandiris? memento Adam et Euam uirgines deliquisse, nec integritatem corporis profuisse peccantibus. uirgo quae peccat Esenti tempore paenitentiae remedium, sed hortamur magis praemium sperare debere quam ueniam. turpe eat enim delicti indulgentiam postulare quae palmam uirginitatis exspectant, et inlicitum aliquid incurrere quae se etiam a licitis castrauerunt: licitum quippe est matrimonii inire consortium. et ut laudandae sunt quae propter Chricontempserint nuptiarum; ita damnandae num Deo devotae remedio apostolico abutuntur. Ergo, ut diximus, quae connubia deserunt, non illicita, sed licita
Abbreviated transcription (Latin):
Defructu arboris edidit Quid ergo propter arbo¬
ris fructũ ds hominẽ morte multauitꝰ Non propt̃
arboris fructũ: sed propter mandati trans gressio¬
nem Ergo nõ agitur de qualitate pectati: sed detras¬
gressione manclati Qui direit adȩ ut de arboris
fructii nõ ederet: ipse tibi prȩcipit. ut nõ malecti¬
cas: non mentiaris : nõ detrahasꝰ et omnino nõ iures:
ut nulli malum promalo reddas: ut mimicos
tuos diligas: ut maledicentibus benedicas: ut ad¬
persetutoribus tius ores: ut percucienti maxillã
altrrã prębeas: ut iniudicio seculari nõ litigesa
tas: ut crimen auariciȩ fugias:ut om̃ĩs superbiȩ
ac iactantiȩ. maluĩ caueas. et humilis ac mitis. xp̃i
ebriosis. aut rapacibus nec cibũ quidẽ capias. que
si maliquo cõtẽpseris. sipepercit adȩ parcet et tͥ:
Immo illi magis parcenctũ suerat qui ad hic ru¬
dis et nouellus erat: ut nulłus ante petcantis

Expanded text:
de fructu arboris edit. Quid ergo? propter arbode fructu arboris edit. Quid ergo? propter arboris fructum Deus hominem morte mulctavit? Non propter arboris fructum, sed propter mandati contemptum. Ergo non agitur de qualitate peccati, sed de transgressione mandati. Et qui dixit Adae, ut de fructu arboris non ederet: ipse tibi praecepit, ut non maledicas, non mentiaris, non detrahas, nec deut nulli malum pro malo reddas, ut inimicos tuos diligas, ut maledicentibus benedicpersecutoribus tuis ores, ut percutienti maxillam alteram praebeas, ut in iudicio saeculari non litiges, tas, ut crimen auaritiae fugias, ut omnis superbiae ac iactantiae malum caueas, et humilis ac mitis Christebriosis aut rapacibus nec cibum capias. quem si in aliquo contempseris, si pepercit Adae, parcet et tibi. immo illi magis parcendum faera.t, qui adhuc rudis et nouellus erat, et nullius ante peccantis
Abbreviated transcription (Latin):
in ignẽ ȩternũ: quẽ preparauit pater m̃s diabolo
et angłis eius. E sirriui. et non delistis michi
Non dixit hiscedite ane maledicti. quia homici.¬
dium fecistis aut ad ulterium per petrastis aut
furtũ cominisistis Non quia malũ fecerunt sed
quia bonũ non fecerunt condẽpnantur: et geh
bita fuerant admiserunt: sed quȩ precepta sue¬
dũ est quã spem habere possint qui ad huc aliqͥd
eorũ fatiunt que probibentur : cũ etiam illi ȩ̨ter¬
ni ignis reisint qui non fecerint que iubentur
N olo enĩ tibi in hoc blandiaris si aliqua non feceris.
cũ scriptũ sit: qui iniuersam legẽ seruauerit. of¬
fendat autẽ nrunq factus est omium reus Adã
semel peccauit et mortuus est: et tu te inuere
existimas. illud sẽpe com mitens. quod alium dũ
semel perpetrasset occidit: An grande illũ comini¬
sisse crimenputas. unde merito ac iure damnra.¬
tus sitꝰ Yideanus ergo quid fecerit cõtra mandatũ:

Expanded text:
s diabolo et angelis ejus. Esurivi enim, et non dedistis mihi Non dicit: Discedite a me, maledicti, quia homicidium fecistis, quia adulterium perpetrastis, aut quia furtum fecistis: non enim quia malum fecerunt, sed quia bona non fecerunt, condemnantur, et aetebita erant, admiserunt: sed quia quae praecepta edum est quam spem habere possint, qui adhuc aliquid eorum faciunt quae prohibentur: cum etiam illi aeterni ignis rei sunt, qui non fecerunt quae jubentur. Nolo enim in hoc tibi blandiaris, si aliqua non feceris, cum scriptum sit: Qui universam legem servaverit, offenderit autem in uno, factus est omnium reus . Adam enim semel peccavit, et mortuus est: et tu te vivere posse existimas, illud saepe committens, quod aliud cum semel perpetrasset, occidit? An grande illum commisisse crimen putas: unde merito poena damnatus sit acriori? Videamus ergo quid fecerit contra mandatum:
Abbreviated transcription (Latin):
temptũ h abere te cõuenit: Non custodienda sunt:
quia ut prima speties propter secundam. ita et
prima et secunda propter terciam: Quȩ si nõ fue¬
rit: nec prima nec secunda proficiet Dicis for¬
sitan. Doce ergo me quid sit iusticia: ut eam cũ
cognouerim facilus implere sufficiam Dicã bre¬
uiter ut ualeo. et uerborũ simplicitate utar:
quia causa de qua agimus talis est. quȩ nõ dissertio¬
simplicioris eloquentie narracionibus pandi Res
enĩ commuiter omibus necessaria: cõmuni debet
sermone monstrari: Iusticia nõ aliunde quam
non pectare Non peccare enĩ est: legis prȩcepta
seruare: Preceptorũ legis obseruatio dupliti gene¬
re custoditur: ut nichil eorũ quȩ̃ proibentur
facias: et cuncta quȩ iubentur implere cõtendas¬
in malorũ actuum abominatione. sed bonorũ operũ
per fectione completur. Nolo eñ puttes inhoc cons
tare iusticiam ut malum non facias. cũ et bonum
non facere malum sit. et mutroq legis preuariese¬

Expanded text:
temptum habere te conuenit, non custodias? quia ut prima. species propter secundam est, ita prima et secunda propter tertiam: quae si non fuerit, nec prima nec secunda proficiet. Dicis forsitan : \'doce me ergo quid sit iustitia, ut eam, si cognouerim, facilius implere sufficiam\'. Dicam breuiter, ut ualeo, et uerborum utar simplicitate communium, quia causa de qua agimus talis est, quae disertiosimplicioribus eloquentiae narrationibus pandi. res enim omnibus in commune necessaria communi debet sermone monstrari. Iustitia ergo non aliud est quam non peccare, non peccare autem est legis praecepta seruare. praeceptorum autem obseruatio duplici genere custoditur, ut nihil eorum quae prohibentur facias, et cuncta quae inbentur implere coin malorum perfectione completur. Nolo enim ttare justitiam ut malum non facias, cum et bonum non facere malum sit, et in utroque legis praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
nestatis modestia. quȩ sapientiȩ prudentia: Honẽ
ista humana institucio. nec doc trina mortalis: cȩ¬
leste michi aliquid interreno corpore redolet
famulam esse cognouerit: maiori stupore teneat᷑:
et cogitet qualis ille est dñs. cunus talis ancilla est
uiuendum est : qui ab omĩ malicia ita extrancus¬

Expanded text:
nestatis modestia, quae maturitas sapientiae ? non est nestatis modestia, quae maturitas sapientiae ? non est ista humana institutio nec disciplina mortalis. caeleste mihi aliquid in terreno corpore redolet. famulam esse cognouerit, maiore stupore tenebitur et cogitabit qualis ille sit dominus, cuius talis ancilla est. uiuendum est, qui ab omni malitia et n
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ patrẽ nominas: dei te filiam. esse testaris Ergo
si dĩ filia es. iude nequid orũ facias quȩ deo patrim
cõgruafunt: sed age omma quasi filia dei
quibus assuescant moribus. quibus uę disciplinis
instituant: Tanta in quibus dam uerecundia est.
tanta grauitas. tanta modestia: ut cȩterorũ ho¬
minũ ritũ intitu humanȩ ingenuitatis ex ce¬
dant. Et ne quã honestis parentibus per lapsũ sui
infamie unierant notam: alterã sibi quo dam modo
inter alios homines consuetudinis fecere naturam:
Et tu originẽ tuam respicȩ. Sut genus intuere: głam
nobilitatis ad uerte: Agnos ce te nõ h ominis tantũ
sed dei filiam: et diuinȩ natiuitatis nobilitate deco¬
ratam: Ita te exhibe. ut inte cȩlestis natiuitas pareat:
et ingenuitas diuina clarescas: Sit inte noua cdari.¬
patientia : uirginalis incessusꝰ puhicitie habitus. ser
mo modestus. et infuo tempore proferendus : quis¬

Expanded text:
Deum patrem nominas, Dei te filiam esse testaris. ergo Deum patrem nominas, Dei te filiam esse testaris. ergo si Dei filia es, uide ne quid eorum facias, quae Deo patri incongrua sunt, sed age omnia quasi filia Dei. quibus adsuescant moribus quibusue se disciplinis instituant. tanta in quibusdam uerecundia est, tanta grauitas , tanta modestia, ut ceterorum hominum ritum intuitu humanae ingenuitatis excedant, et ne quam honestis parentibus suis per lapsum suum infamiae inurant notam, alteram sibi quodam modo inter homines consuetudinis studeant facere naturam. et tu ergo originem tuam respice, genus: intuere, gloriam nobilitatis aduerte. agnosce te non hominis tantum, sed et Dei filiam et diuinae natiuitatis nobilitate decoratam. ita te exhibe. ut in te caelestis natiuitas appareat et ingenuitas diuina clarescat. sit in te noua grauipatientia, uirginalis incessus et uerae pudicitiae habitus, sermo semper modestus et suo in tempore proferendus, ut quis
Abbreviated transcription (Latin):
ra ornare se et componere uirgo debet Nam quo¬
modo sponsa placere poterit. nisi cõpta et ornata
pro cesserit: Ornetur sane : sed interioribus orna¬
mentis: et sp̃u aliter nõ carnabter componatur: quia
nõ corporis ds̃ sed animȩ de corem desiderat: Et tu¬
quȩcũq animã tuam adõ chiligi et inhabitare con¬
Resplendeat auro iusticiȩ et scĩtatis: refulgeat
gemmis et preciofissimȩ pudicitiȩ margarito: corus
cet serico miscđiȩ et pietatis tunica uestiatur: scđm
alterius pigmenti : sed innocentiȩ. simplicitatis. et quę¬
candorem habeat roseum: Uerecundiȩ odorẽ. et
purpuram ruboris: pudorisq possideat: cȩlestis ablu¬
atur doctrinȩ : et lamentis spũ alibus emundetur:
Hulla mea malicia. nulla delicti macula relmquat᷑:
Ꝙ ne quo malo redoleat odore peccati: sed ungento
quęrit ornatum: et annnam taliter compositã cõcu¬
piscit: Memento ergo tedei filiam dici: sic̃ scriptũ est
Aucdi filia et inde: Sed et tuipsa quociens camq

Expanded text:
ra ornare se et componere uirgo debet: nam quomodo sponso suo placere poterit, nisi composita et ornata processerit? ornetur plane, sed interioribus ornamentis et spiritualiter, non carnaliter componatur, quia Deus non corporis, sed animae decorem in illa quaecumque animam tuam a Deo diligi et inhabitari conResplendeat auro justitiae, et gemmis refulgeat is ac pretiosissimo pudicitiae margarito coruscet: pro bysso et serico misericordiae et pietatis tunica uestiatur, secundum lterius pigmenti quaerat, sed innocentiae ac simplicitatis candorem habeat, roseum uerecundiae colorem et purpureum ruborem pudoris possideat. caelestis abluatur nitro doctrinae et lomentis spiritalibus emundetur. nulla in ea malitiae, nulla delicti macula relinquatur. et ne quando male redoleat odore peccati, unguento suaquaerit ornatum et animam taliter compositam concupiscit. memento te Dei filiam dici, secundum quod ait: audi. filia, et uide. sed et tu ipsa, quotienscumque
Abbreviated transcription (Latin):
secunda natuntas generarit: per quã tã diues qũa
pauper. tam seruus quã liber. tam nobilis quã ig¬
nobilis cłi efficitur filius E ͭ terrena nobilitas splen
iã comparet: dũ qui retro insecularibus bonorib
impares fuerant. cęlestis et diumȩ nobilitatis głam
equaliter uestiuntur. Nullus ibi iã ignobilitatis¬
est locus: nec degner quisquã. quẽ dnimȩ nobili¬
tatis fub limitas ornat: nisi apud illos qui nõ puitant huma¬
nis cȩlestia prȩferenda: aut si putant. quã uanũ est
ut se illis inminoribus preferant quod sibi in maiorib
omẽm prȩsentis utȩ glam fuge: ut eam quȩ infuturo
promitcitur consequaris. Contentionũ uero uerba. et.
ditꝰ Cinus quo uerecundior est. sexus. animus debet
eẽ modestior. Linguã amaliloquno cohibe. et ori tuo
frenos impone: ut tunc forte loquaris quando tacere
peccatũ sit: Caue nequid quod inrepre hensionẽ ueni-¬
at dicas Lapis emissus est sermo prolatus. Qua ꝓpter:

Expanded text:
secunda generavit, per quam tam dives quam pauper, tam servus quam liber, tam nobilis quam ignobilis Dei efficitur filius, et terrena nobilitas splendjam comparet: dum quae retro in saecularibus honoribus inpares fuerant, caelestis et diuinae nobilitatis gloria aequaliter uestiuntur. nullus ibi iam ignobilitatis locus, nec degener quisquam est, quem diuinae natiuitatis sublimitas ornat, nisi apud illos, qui non putant humanis caelestia praeponenda. aut si putant, quam uanum est ut se illis in minoribus praeferant, qeos sibi in maioribus omnem praesentis uitae gloriam fuge, ut eam quae in futuro promittitdit? Cujus quo verecundior est sexus, animus debet e modestior! Linguam a maliloquio cohibe, et ori tuo frenos legis impone; et tunc si forte loquaris quando tacere peccatum, cave ne quid quod in reprehensionem veniat dicas. Lapis emissus est sermo prolatus: quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
tantur et cogitant Que sunt dñi ꝰͣ Dnĩ est etiam
regnũ celorũ: dñi est resurrectio mortuorũ: dm̃
et in mortalitas et incorruptio. dñi est splendor
solis qui scĩs promit titur : sic̃ meuangłio scriptũ ẽ:
Tunc scĩ fulgebunt ficut sol. mregno patris eorũ:
tus tricesimus. et sexagesimus atq centesimus hȩc¬
que cogitant et quibus possint operibus promereri:
que dm̃ sunt togitant. Dñi est etiam lex noui et ue¬
teris testamenti: in quo oris eius eloquia refulgent:
mandata dei. Incorde mulieris scẽ. sequitur. quomo¬
do placeat deo: Dõ inquã non hominibus: ut sit scã
re et spũ. Membrũ una corporis species est : corpus
uero om̃ium compago membrorũ: Cum ergo dicit
ut sit scã corpore: om̃ibus membris eam sc̃ificare debe¬

Expanded text:
tantur et cogitant. Domini est etiam regnum coelorum, Domini est resurrectio mortuorum, Domini est immortalis incorruptio, Domini est splendor solis, qui sanctis promittitur: sicut in Evangelio scriptum est: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno patris eotus tricesimus, et sexagesimus atque centesimus. Haec cogitant, et quibus possint operibus promereri, quae Domini sunt cogitant. Domini est etiam lex Novi et Veteris Testamenti, in quibus oris ejus eloquia sancta refulgent; mandata Domini in corde mulieris sanctae . Sequitur: quomodo placeat Deo; Deo, inquam, non hominibus: ut sit sanctre et spiritu. Membrum enim una corporis pars est, corpus vero omnium compago membrorum est. Cum ergo dicit, ut sit sancta corpore, ex omnibus membris eam sanctificari debe
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ut dicere ceperamus non sufficere xpĩano ama¬
lis se abstinert nisi etiam bonorũ operũ officia per¬
fecerit: quod illo uel maxime testimonio cõpro¬
qui quãuis mali nichil gesserint nisi fecerint om̃e

Expanded text:
Sed ut dicere coeperamus, non sufficit Christiano a maSed ut dicere coeperamus, non sufficit Christiano a malis se abstinere, nisi etiam bonorum operum officia perfecerit. Quod illo vel maxime testimonio comprobaqui quamvis nihil mali gesserint, non fecerint omne
Abbreviated transcription (Latin):
pauperẽ non pellas hospicio: sed ut pulsim et nõ
habente recipias tuo ł receptũ est nobis flert cum
flentibus: Quomodo cũ illis flemus.si m nullo eoꝵ
necessitatibus participamus. nec aliquod eis inhis
propter quas lacrimantur cauisis prebemus atte¬
liumꝰ Neq eñfletuum nr̃orũ cs infruetuosum
que rit humorẽ Sed quia lacrimȩ doloris indi¬
cuim sunt: uult ds̃ ita alterius angustias sentire.
ut tuas uomodo tibi intali tribulatiane sub.
illud quecũꝙ uultis ut faciant uobis homines
bona. eadem et uos facite illis: Ham cum flente
fiere et nichił cũ possis flenti cõferre. sub san¬
nationis nõ pietatis incliciũ est. & saluator ñ
cũ maria et martha latari soribus fleuit et im¬
mensȩ miscłiȩ affectũ lacrimarũ contestatione
monstrauit: sed uere pietatis inchicia moxe opa
sub sequutasunt : cũ suscitatus lazarus cius causa
lacrimȩ fundebantur. sororibus reddebatur
imperaretur impleuit Om̃a quę cumq uoluit fecit:

Expanded text:
pauperem suo non pellas hospitio, sed ut pulsum et non habentem recipias tuo. praeceptum enim nobis est flere cum flentibus. quomodo cum illis flemus, si in nullo eorum. necessitatibus participamus, nec aliquod eis in his propter quas lacrimantur causis praebemus auxilium? neque enim fletuum nostrorum Deus infructuosum quaerit humorem, sed quia lacrimae doloris indicium sunt, uult te ita alterius angustias sentire ut tuas. et quomodo tibi, in tali tribulatione si esillud: quaecumque uultis ut faciant nobis homines bona, ita et uos facite illis. nam cum flente flere et nolle, cum possis, flenti conferre, subsannationis, non pietatis indicium eat. denique Saluator noster cum Maria et Martha Lazari sororibus deDit et inmensae misericordiae adfectum lacrimarum contestatione monstrauit. et uerae psubsecuta sunt; et cum suscitatus Lazarus, cujus causa lacrymae fundebantur, sororibus vivus reddiimperatur. Implevit omnia, qui quod potuit fecit. VI.