comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sceni qͦꝵq mente emolliaut. ad amores. s conoentꝰ eccdie. s cõsona
cura di laudes ppłi uax ⁊ pra uita delectae. Qyib nõ purpũ¬
rea ꝓib&e asmata. nõ aulea p̃ciosa spectare uoluptati sit : s hãc
pulcheminã mundi fabricã hanc distantiã int̾ se helem̃tau
copulã: cȩlũ sic̃ camerã extensũ. ut in habitantes. inħ mundo
tegat. Ierã ad oꝑandũ datã. diffusũ aerẽ. clausa maria :
ppłm hunc diuine opciẽnis organũ. inqͦ duuni modulam̃ resul¬
dhuc uidertra ⁊ situstrã extendes i sem̃ tũ gentes ÷ eredira¬
te possidebit.⁊ cuutates desertas in habitabis. Hlaba ergo
aulea quibꝰ attulit bonã uitã. P eccata tegit : culpã ob¬
umbrat. Hȩc est eccła q̃ suꝑ maria fundata ẽ. ⁊ suꝑ flumina
p̃parata. Supͣ uoᷤ enĩ firmata est : ⁊p̃parata: qͥ sic̃ flumui᷑
t ad didit. Mirabiles claciones maris: mirabł in excelsis dñs

Expanded text:
nicorum quae mentem emolliant ad amores, sed concentus Ecclesiae, et consona nicorum quae mentem emolliant ad amores, sed concentus Ecclesiae, et consona circa dei laudes populi uox et pia uita delectet, quibus non purpurea peripetasmata, non aulaea pretiosa spectare uoluptati sit, sed hanc pulcherrimam mundi fabricam, hanc distantium inter se elementorum copulam, caelum sicut cameram extentum, ut inhabitantes in hoc mundo tegat, terram ad operandum datam, diffusum aerem, clausa maria, populum hunc diuinae operationis organum, in quo diuini modulamen resuladhuc in dexteram et sinistram extende, et semen tuum gentes haereditate possidebit, et civitates desertas inhabitabis . Habet ergo aulaea, quibus attollit vitam bonam, peccata tegit, culpam obumbrat. 6. Haec est Ecclesia quae super maria fundata est, et super flumina praeparata. Supra vos enim confirmatEt addidit: Mirabiles elationes maris, mirabilis in excelsis Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
est ppłs unus . ⁊ hereticis ⁊ gentilib repleta est ęccłia. Ualus ent
cuto in etere consueuetat. fides uiruit eccłia. cotidiau cetus
auget᷑. Palus est lururia. palus est uitẽ panaa. pulus est u¬
continentici. inqͣ uolũ trabra libidinũ s̃. Bestiaꝵ iurinura
latibula passionũ : ubi uersant qͥcũq inciderimt ⁊ non eiuer¬
ꝗunt. Ubi labunt᷑ pedũ ueliiq.a. fluitant singuloꝵ incessus
Uui iulice. se dũ laucua polu̾mt. ubi flebił de suꝑ gemitꝰ colũda¬
ru. Sbi pigra testudo scenoso herx ingurgite. d eniq aper
in palude. ceruus ad fontes. EAui ꝗͥ palude uibi qͣsi nne uete¬
rem canebant querelã cogregaia est fides: cõgregata est
purital anumi. m̃us ꝙ sumplienas. cõ gregata est a qͣ exoine lacu.
& ex om̃i fouea. ut nemo foueat fouea fr̃ suo. inꝙͣ ipse uicidat.¬
s om̃s se inuicẽ diligant. os se inueẽ foueant.⁊ quasi unũ ei pus
duĩsa se mẽbͣ sustentent. Quõ nõ mortiferi cant⁊ acroniatũ se¬

Expanded text:
s populus. ex haereticis et gentibus repleta ecclesia est. uallis est circo inhaerere consueuerant fides creuit ecclesiae, merularum coetus augetur. palus est luxuria, palus est intemperantia, palus est incontinentia, in qua uolutabra libidinum sunt, bestiarum murmura, latibula passionum, ubi mersantur quicumque inciderint et non emergunt, ubi labuntur pedum uestigia, fluitant singulorum incessus, ubi fulicae se dum lauant polluunt, ubi flebiles desuper gemitus columbarum, ubi pigra testudo caenoso haeret in gurgite; denique aper in palude, ceruus ad fontes. ex omni igitur palude, ubi quasi ranae ueterem canebant querellam, congregata est fides, congregata est puritas animi mentisque simplicitas. Congregata est aqua ex omni lacu et ex omni fouea, ut nemo foueam fratri suo, in quam ipse incidatsed omnes se invicem diligant, omnes se invicem foveant, et quasi unum corpus diversa se membra sustentent: quos non mortiferi cantus, et acroamata sce
Abbreviated transcription (Latin):
bet̃ cospectibꝰ. Deniq clusũ cęlũ dictũ ẽ. teporib hęlię. quando in
adiab ⁊: ez ibel ꝑfidia regnabit. cũ ppłs regał sacͥlegio de seriuirre:
eo ꝓ nemo ad celoᷤᷤ olos engeliit. nemo ei auctorẽ uenerabat᷑ s legna
lucẽs ppłs iudorr intẽpie celi: itre infecunditate multat᷑. De celo eni cau¬
sa fertilitatis. Deiuq ⁊ moyses benedichones tͥbꝰ tͥb uͥoseph. afinib &li aro¬
N abyisi fontiũ deorsũ ⁊ scd̾m orã asoł cursu. ⁊a couenientibꝰ nisib. &¬

Expanded text:
habeant conspectibus. 16. Denique clausum coelum dictum est temporibus Eliae quando in Achab et Jezabel perfidia regnabat, cum populus regali sacrilegio deserviret, eo quod nemo ad coelum oculos erigebat, nemo ejus auctorem venerabatur, sed ligna luens populus Iudaeorum intemperie caeli et terrae infecunditate multatur; de caelo enim causa fertilitatis. denique et Moyses id benedictionibus tribui Ioseph a finibus caeli et rore abyssi fontium deorsum et secundum horam a solis cursu et a conuenientibus
Abbreviated transcription (Latin):
solae. Qm uiba̾ q seit scd̾m elem̃toꝵ. racione ⁊ cõmirui : S. cum
senno eiꝰ ort̾ nacte sit: uur usiupae dare legẽ nat̾ẽ. qͥ ongine dedit
 prius cõsidertmꝰ qd̾ sit firmam̃tũ. utrũ ipsũ sit qd insupiori¬
bus celũ appellauit. an aliud ⁊ si duo celi: anplures. Nã sunt
qͥ unũ celũ ẽẽ dicant Hec altĩ eeli faciendi cũ ẽet una .uari
ut ipsi diunt potusse subpetere substantia. qm cũ oĩs supior
acelo ȩẽt expensa : nichł reliqͥ fuit. qd̾ ab edifica onẽ scli celi¬
toris uircutẽ idonect̃ ut młtos cęloᷤ facẽt. Et qͥs nõ hanc cor

Expanded text:
 cum sermo ejus ortus naturae sit, jure usurpat dare legem naturae, qui originem dedit. 5. Sed prius consideremus quid sit firmamentum, utrum ipsum sit quod in superioribus coelum appellavit, an aliud, et sint duo coeli, an plures. Nam sunt qui unum coelum esse dicant, nec alterius coeli faciendi, cum esset una hyle, ut ipsi aiunt, potuisse suppetere substantiam; quoniam cum omnis superiori coelo esset expensa, nihil reliqui fuit, quod ad aedificationem secundi coelitoris uirtutem idoneam, ut multos caelos faceret. et quis non h
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Nã ⁊ si aliis lociꝰ scła appellat. iudet᷑ magis diusitates statuã
publicoꝵ. uł negocoꝵ significare : ꝗͣ scłor successiones aliqͣs d fini¬
se qͥa dies dñi magnus ⁊p̃clar. U alibi. Ut qͥd uob̃ quere diẽ
dni: ⁊hic tenebre nõ lux. Manifestũ ẽ enĩ qd̃ cõcuis ⁊ indignis die
ille tenebrosꝰ sit. qͦ fulgebit innocentii ⁊mens noxia cruciabit᷑.
aut uicẽ utrãq unũ dicturꝰ diẽ: matutino eũ fuie cõdusit. ut & ad
luçę in coare diẽ docer& unlucẽ desinere. Nõ oũ ẽ integriĩ diei
tep̾ uioctiᷤ : nͥ fu̾it expletũ. Und ⁊ nos sep qͣsi indic̃ honeste ambuleriꝰ

Expanded text:
dicit. Nam etsi aliis locis saecula appellat, videtur magis diversitates statuum publicorum vel negotiorum significare, quam saeculorum successiones aliquas definire: Quia dies Domini magnus hic tenebrae et non lux. Manifestum est enim quod male consciis et indignis dies ille tenebrosus sit, quo fulgebit innocentia, et mens noxia cruciabitur. autem uicem utramque unum dicturus diem matutino eum fineline conclusit, ut et a luce incohare diem doceret et in lucem desinere. non enim est integrum diei tempus et noctis, nisi fuerit expletum. unde et nos semper quasi in die honeste ambule
Abbreviated transcription (Latin):
Pruna enũ illa uox di. singuł creat̾is legẽ inpciat. gignendi
lex nat᷑e ẽ quȩ̨ tris in om̃e euũ remansit. futẽ successiois dat᷑a
p̃scͥptũ. quẽ ad modii ł generandi. ł fructificadi. inrelicuũ usus
adolescerae. P Buna utiq germinaco est : quãdo nascentia uidẽt᷑
nbi paululũ adoleuerit. fid fenũ. Quã utił. ꝗͣ uehem̃s uer germm &e
gect ministerio. Solent enĩ pleriq dicẽ. nͥ dem̃tior soł caler
tepe fecerto nas.⁊ qd̾ ad modũ radiis sͥẜ fouerit. nõ potest germina¬
re tr̃a. ⁊ ꝓpt̾ea getes diuinũ honorẽ deputãt soli. qͦd urcute
caloris sui. traꝵ penetr& sinꝰ. sparsaq fouecit semina ł ngentes
gelu uencis arboꝵ relar&. Audi gͦ dñm uł ut hãc uodem emi¬
tentẽ. Conticescat ineptꝰ sermo hominũ qui fuiurꝰ ẽ.Fatescat
uena opimo. Ante qua soł ficit luminare: herha nascit᷑. artiq
trã : ꝗͣ for̾ soł accipiat. S ciant homes. solẽ auctorẽ nõ ẽẽ nascen

Expanded text:
rima enim illa uox dei singulis creaturis inpertita gignendis lex naturae est, quae terris in omne aeuum remansit, futurae successionis datura praescriptum, quemadmodum uel generandi uel fructificandi in reliquum usus adolesceret. prima itaque germinatio est, quando nascentia uidentur ubi paululum processerit, fit faenum. quam utilis, quam uehemens uox: germinet geat ministerio. Solent enim plerique dicere: Nisi clementior solis calor tepefecerit terras, et quodam modo radiis suis foverit, non poterit germinare terra: et propterea gentes divinum honorcaloris sui terrarum penetret sinus, sparsaque foveat semina, vel rigentes gelu venas arborum relaxet. Audi ergo Deum velut hanc vocem emittentem: Conticescat ineptus sermo hominum qui futurus est, facessat vana opinio. Antequam solis fiat luminare, herba nascatur: antiquterra, quam fotus solis accipiat. Sciant omnes solem auctorem non esse n
Abbreviated transcription (Latin):
intẽpestatũ nautis fundat mere: Quod britanias frem̃ti includit
acqͦre. atq. inult̾iora. upsi fabuł inacessa secreta se pomigit.
Quis d ind̾ nõ colligit. quantũ lueno ⁊ abuerno untalia. tiberiad̃
qͦ inpalestina ⁊ eilacui qͥ int̾ palestina. ⁊ egiptũ arabie đserca

Expanded text:
intentatum nautis fundat mare, quod Britannias frementi includit intentatum nautis fundat mare, quod Britannias frementi includit aequore, atque in ulteriora et ipsis fabulis inaccessa secreta se porrigit? Quis deinde non colligat quantum Lucrino et Averno in Italia, Tiberiadi quoque in Palaestina, et ei lacui qui inter Palaestinam et Aegyptum Arabiae deserta
Abbreviated transcription (Latin):
aquaꝵ ia ⁊ suꝑ celoᷤᷤ unfta firmam̃tũ fuerat facta discreero.
qͣnto magis dubitare nõ porest. &ia montiuĩ uertices illa
suꝑ fusione latusse: Quo qͥ illa om̃is aqͣr redũ dantia dirua¬
ta ẽ: q̃ receptacula ea.tã conimia atq conexa. ab sorbete po¬
tuer̃: De qͦ multꝰ nob̾ potest sermo subpeter&. Srimui qͥa poruit
ũ firmantes ꝓpnã posuer̾ sententia. Ego qͥd face potuerit. nͥ
p̃t mitto qd̾ fererit. Qd̃ aꝑte scͥpt̾aꝵi auctoritate nõ didia. qͣsi
secitiũ p̾tereo: ne forte etiẽ hĩo aliassibi questiones reqͥrant.
Ad sero tam̃ sođm scͥptunis. qui potuit lochoꝵ humilia ⁊ campoꝵ
aꝑta diffundẽ. sic ipse ait. aute te ambulabo. ⁊ montes plano¬
tanto fluctiũi motu tanto queltu coneitacioris dem̃ti. qͥ ooudie
yma pelagi torquere ⁊ anenas uersare soleat d ꝓfundo. Quis d¬
ind̾ scicet. in qͣntũ se illud magnũ unaltũ ausã nauigantibꝰ atq

Expanded text:
arum iam et super caelos et infra firmamentum fuerat facta discretio: quanto magis dubitaiidubitari non potest etiam montium uertices illa superfusione latuisse ? quo igitur illa omnis aquarum redundantia deriuata est? quae receptacula eam tam continua atque conexa absorbere potuerunt? de quo multus nobis potest sermo subpetere. primum quia potuitconfirmantes propria posuerunt sententia. ego quid facere potuerit non praetermitto: quid fecerit, quod aperte scripturarum auctoritate non didici, quasi secretum praetereo, ne forte etiam hinc alias sibi quaestiones requirant. adsero tamen secundum scripturas quia potuit locorum humilia et camporum aperta diffundere, sicut ipse ait: tanto fluctuum motu, tantoque aestu concitatioris elementi, qui quotidie ima pelagi torquere, et arenas, vertere soleat de profundo. Quis deinde sciat, in quantum se illud magnum et inausum navigantibus atque
Abbreviated transcription (Latin):
pncipo inqͥdo. uce boni ordo in lluad pͥmar ad sereroo quod
negure cõsueuerũt. ⁊ cognoscerent pͥncipiũ eẽ mundi. ne siue pͥnci¬
pio nũdũ eẽ lioĩnes arbitraret᷑. Unde ⁊ dd cũ decęlo ⁊ t̾ra.⁊ mari lo¬
queret: ait. O m̃ia insapientia feasti. Dedit gͦ pͥncipiũ mundo. a¬
tantia credemꝰ. Et pulcre addidit fec̾. ne mora in faciendo fuisse es¬
legas quia ipse dir̃ ⁊ facta s̃. ipse mandiũ ⁊creata s̃. Hȩc artis igit᷑
usũ. nec urtutis eependit qͥ monito suȩ uoluntans magestate tante
opac̃ns impleuit : ut cͥa qͦ nõ erat ẽẽ facoe tã uelocit̾ : ut neq ut neq¬

Expanded text:
principio inquit. quam bonus ordo, ut illud primum adsereret quod negare consuerunt et cognoscerent pnncipiumprincipium esse mundi, ne sine principio mundum esse homines arbitrentur. unde et Dauid, cum de caelo et terra et mari loqueretur, ait: o\'mnia in sapientia fecisti. dedit ergo principium mundo, dtantiae crederemus. Et pulchre addidit, Fecit, ne mora in faciendo fuisse exislegas: Quia ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt ? Nec artis igitur usum, nec virtutis expendit, qui momento suae voluntatis majestatem tantae operationis implevit; ut ea q
Abbreviated transcription (Latin):
dir fores species loci eiꝰ effulgetit. Hoc omenti de suꝑ
giurgus tiũ eiꝰ int̾ obscur sit. Aut unde antrĩ clusiĩ undique
bimodi loc̃ uocat᷑. nisi qd antio in oescat situ: atq. ob fusione tenc¬
braꝵ. Iste gͦ tenebre : suꝑ aqͥr abi sos erãt. Nã abissii mustatadine

Expanded text:
dior foris species loci ejus effulgeat, hoc horrenti desuper scena dior foris species loci ejus effulgeat, hoc horrenti desuper scena gurgustium ejus intus obscurius fit? Aut unde antrum, clausum undique hujus modi locum vocarunt, nisi quod atro inhorrescat situ atque offusione tenebrarum? Istae ergo tenebrae super aquarum abyssos erant. Nam abyssum multitudine
Abbreviated transcription (Latin):
ignobilitatẽ: egritudinem: mortem  nemo sapiens mala
direrit: nec inmalor sortẽ uumerauent. qͥa nec ẽtra¬
pia isti inbonis habent᷑ maruna: quor alia nob ex net᷑a
ali& excomoditate accedere udentur. Non occiose nobis
accursus iste ꝓcessit : ut ꝓbatemus tenebras & abissũ simplici¬
ter accipienda. Erãt enuĩm tenebre d̃ unbracione cęli quia
Com̃e corpꝰ umbra fac̃. qͣ umbrat ꝯł fautima uel u¬
feriora: ⁊ ea marime quę operire atq in cludere uident᷑
Includit aut cęli polus qͥa cęlũ sic̃ chamera extendit̾ : quẽ¬
admodũ sup̃ demonstrauim. Nõ gͦ principalis erat tenebro¬
fa. suł stanti qs qͣse umbra secuta ẽ mundi corp. eccligo tenebraꝵ
taq mor̃eto duuimõ pceptionis muno ad siugens: ntra se telusitiun¬
brre. uer sid̃s incapi medio que sol mendiauis inlumine trielusctr uiti¬
qus repente obsepat. ⁊ densiꝰ ranoꝵ frondib tegat. no qͣ splendi¬

Expanded text:
ignobilitatem aegritudinem mortem nemo sapiens mala ignobilitatem aegritudinem mortem nemo sapiens mala dixerit nec in malorum sorte numerauerit, quia nec contraria istis in bonis habentur maximis, quorum alia nobis ex natura, alia ex commoditate accidere uidentur. non otiose nobis excursus iste processit, ut probaremus tenebras et abyssum simpliciter accipienda. erant enim tenebrae de obumbratione caeli, quia omne corpus umbram facit, qua obumbrat uel finitima uel inferiora et ea maxime quae operire atque includere uidetur. includit autem caeli polus, quia caelum sicuti camera extenditur, quemadmodum supra demonstrauimus. non ergo principalis erat tenebrosa substantia, sed quasi umbra secuta est mundi corpus caligo tenebrarum. itaque momento diuinae praeceptionis mundus adsurgens intra se inclusit ubram; ut si quis in campi medio, quem sol meridianus illuminat, locum aliquem repente obsepiat, et densis ramorum frondibus tegat, nonne quo splendi
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. sobrietas m̃tis ẽ. Und ait ipłs. Cũ infim̾or. t̃c potens
sũ. ltaq nõ infiurtutibꝰ s infirmitatibꝰ głabat᷑. Responsũ qͦq
diuinĩ refulsit. orało salutari : qͥa uirtꝰ in infirmitate cõsuma
pͥncipia extrinsecꝰ nõ reqͥrani. nec diRuemur. in alios. sed ag
re si nolumus hui eloctionẽ meli: nob̾ poci debemꝰ quã
alis ad sche.Idõ etict̃ in uidicus istis uoluntarioᷤ reos:
nõ ex necessitate cõpulso culpa striꝙ̃. pena cõdẽpnat. N eq
eni si ꝑ furorẽ aliqͥs innocentẽ perimerit: ob tiarus. morti ẽ
Quin etiã ipsi duune legis oraculo. siqͥs ꝓ in prudentitĩ in¬
tulerit nec̃ẽ: accepit inpunitatiᷤ spẽ refugii facultatẽ. ut¬
possit euadere. H oc g. de eo qͥd ptoprie malum uide¬
tur dictũ sit. M ala enĩ nõ s̃: nisi que oͥmine mentẽ
implicat. ⁊ cõscientia ligãt: elerum pauperiem

Expanded text:
corporis, sobrietas mentis est. Unde ait Apostolus: Cum infirmor, tunc potens corporis, sobrietas mentis est. Unde ait Apostolus: Cum infirmor, tunc potens sum . Itaque non in virtutibus, sed infirmitatibus gloriabatur. Responsum quoque divinum refulsit oraculo salutari; quia virtus in infirmitate consummatdomini, horum principia extrinsecus non requiramus; nec derivemus in alios, sed agnre si nolumus, hujus electionem mali nobis potius debemus, quam aliis ascribere. Ideo etiam in judiciis istius mundi voluntarios reonon ex necessitate compulsos culpa stringit, poena condemnat. Neque enim si furore aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est; quin etiam ipsius divinae legis oraculo, si quis per imprudentiam intulerit necem, accpossit euadere. hoc igitur de eo quod proprie malum uidetur dictum sit; mala enim non sunt nisi quae crimine mentem inplicant et conscientiam ligant. ceterum pauperiem
Abbreviated transcription (Latin):
habitũ tuȩ m̃tis explore. excubiaᷤᷤ obtende adusꝰ mentis tuę
cogitacões: ⁊am̃i cupid itatis. T̾u ipse tͥ causa es impbitatis. tu
ipse dur flagicioꝵ tuoꝵ. atq incentor cͥminũ. Qd alienã nact᷑a ar¬
cessis. ad excusa ine tuoꝵ lapsũ.: Utinã te ipse nõ impłcres. utinãt nõ p̃cipitarᷤ.
urinã nõ in uolueres. aut studus inmodemẽnb. aut in dignacõe. Aut
cupiditatib. quȩ uinoros uł ut qͥb̾dã retib̾ tenent .P. t certe inuob ẽ¬
moderari studio qͦibere iracundiã carere cupiditates. Innb ẽ gtiã
indulgere lururię. adoleri libidines. inflamare macundiã. uł infla¬
manti aurẽ acomodare. Cleuari magis supia: effundi inseiuciã ꝗ
repͥmi humilitatẽ. diligẽ mansuetudinẽ. Quid naturã accusaᷤ oho
hab& illa ułit inpedim̃ta quedã senectutẽ ⁊ uifirmitatẽ s senectus
ipsa in bonis moribꝰ dulcior inc̃silus utilior: adc̃stantiã sub eunde
mortis paracior. ad repmẽdas libidines fortior. Infirmita qͦq

Expanded text:
plora, excubias optende aduersus mentis tuae cogitationes et animi cupiditates. tu ipse tibi causa es inprobitatis, tu ipse dux flagitiorum tuorum atque incentor criminum. quid alienam naturam accersis ad excusationem tuorum lapsuum? utinam te ipse non inpelleres, utinam non praecipitares, utinam non inuolueres aut studiis decursi aut indignatione aut cupiditatibus, quae nos innexos uelut quibusdam retibus tenent. moderari studia, cohibere iracundiam, coercere cupiditates: in nobis est etiam indulgere luxuriae, adolere libidines, inflammare iracundiam, vel inflammanti aurem accommodare, elevari magis superbia, effundi in saevitiam, quam reprimi humilitate, diligere mansuetudinem. Quid naturam accusas, o homo? Habet illa velut impedimenta quaedam, senectutem et infirmitatem. Sed senectus ipsa in bonis moribus dulcior, in consiliis utilior, ad constantiam subeundae mortis paratior, ad reprimendas libidines fortior. Infirmitas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
testis duimi oꝑis ausꝰ est dic̃e. I npͥncipio fec̃ ds̃ celũ & trã Nõ ille
ut ar thomor cocursione mundꝰ qͦ ux. serũ atq occiosũ expectauit
negociiũ: neq discipulũ quendã matheriȩ ꝗͣ cõtẽplando mundũ pos¬
ssit efficẽ. sed auctorẽ dm. expͥmendũ pitauit A duertit eñĩ uir
plenꝰ pridentia. ꝙ iusibiliũ atq iniusibiliũ substantiaꝵ. ⁊ causaᷤ Reꝵ
mens sola diuinc cõtinecit. Nõ ut philosopbi disutãt uclidiorem
athomoꝵ cõplenoe : ꝑscuerannię uigis pr̃ara caua. Et iudicauit
qd̾ tela aranes texerent. q sic minita & in sulstantiuict pͥncipia⁊¬
celo hac tris darr̃e Qre ut for tuito cungerent᷑. sta forturto.
ac temere dissoluerent᷑ nͥ insui guhutoꝵis duunca iurtites
cõstarẽ. Nec inmerto gubnatorẽ ꝯscuit. qͥ no nouer aulto. e¬

Expanded text:
testis diuini operis ausus est dicere: in principio fecit deus caelum et terram. non ille, ut atomorum concursione mundus coiret, serum atque otiosum expectauit negotium neque discipulum quendam materiae, quam contemplando mundum posset effingere, sed auctorem deum exprimendum putauit. aduertit enim uir plenus prudentiae quod uisibilium atque inuisibilium substantiam et causas rerum mens sola diuina contineat, non ut philosophi disputant ualidiorem atomorum conplexionem perseuerantiae iugis praestare causam: iudicauit quod telam araneae texerent qui sic mincoelo ac terris darent, quae ut fortuito conjungerentur, ita fortuito ac temere dissolverentur, nisi in sui gubernatoris divina virtute constarent. Nec immerito gubernatorem nesciunt, qui non nover
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ honoribꝰ: Eaiͦ factũ ẽ: ut partes mundi dõs ee
crederãe ꝗͣ uis de ipso mũdo. ñ mediocris int̾ eo ᷤᷤ questio sit. Mãpi¬
tagoras. unũ mundũ asserit Aliĩ innumerabiles dic̃t eȩ mũdo ᷤᷤ
ut scͥpsit demoeritꝰ ciuu płrimũ defisice aucboltati uetustaᷤᷤ qtulit
sensu. &ͦq mundũ sẽꝑ fuisse ⁊ forȩ : aristoteles usurpat dic̃ę. C ont᷑
at̃ plato. ñ sẽp fuisse. s sẽꝑ fore p̃sumit. adstraere. P lurim. uͦnec
sicisse sẽp: nec sẽꝑ fore sc̃pti ͥ testificãt᷑. Int̾ has dissensiones cor.
qͣ potest ẽẽ ueri elbanatio: cũ alii mũdũ ipsũ dm̃ esse dicãt. qͦd
ei mẽs dumnͣ ut putãt ĩ eẽ uidecct᷑. ali paites ei. alii qͥo utrũq:

Expanded text:
et. Ex quo factum est, ut partes mundi deos esse crederent, quamvis de ipso mundo non mediocris inter eos quaestio sit. Nam Pythagoras unum mundum asserit: alii innumerabiles esse dicunt mundos, ut scribit Democritus, cui plurimum de physicis auctoritatis vetustas detuliipsumque mundum semper fuisse et fore Aristoteles usurpat dicere: contra autem Plato non semper fuisse et semper fore praesumit adstruere, plurimi uero non fuisse semper nec semper fore scriptis suis testificantur. inter has dissensiones eorum quae potest ueri esse aestimatio, cum alii mundum ipsum deum esse dicant, quod ei mens diuina
Abbreviated transcription (Latin):
ris necta tenuis ⁊ mollior. molẽ possit sustentare t̾renã. Aut qͥ
maris unda nõ cedat. unlata eiꝰ sese loco suo moto diffundat.
ulti & in medio aeris tr̃a ẽẽ dixer̃.⁊mole sua imobulẽ maner
qͦ equabili motu. hinc atq uide exomi parte pependet De
qͦ satis putamꝰ dictũ adño. ad iob seruũ siui. quando locutus
ꝑ nubẽ ait. U bi eras cũ fundarẽ trã. Indica mͥ si habes sciẽ¬
⁊c̃ : qͥs posuit mensurã eiꝰ si nosti. Aut qͥs ẽ qͥ suꝑ indicxt
clusi mare portis: ⁊dm. Usq huc uenies ⁊ nõ transibis. s utte
cominuet᷑ fluctꝰ tui. Hõne euident᷑ ostendit ds̃ omit magesta¬
te sua cõsistere. nõ numero ponde atq m̃sura: Neq ent ca¬
t᷑a legẽ tͥbuit s acoep̾ ⁊ seruat acceptã. Nõ gͦ qͦd in medio
sit t̾ra. q̃si eqͣ lance suspendit᷑. s qͥa mai estas dĩ uolunta¬
tis suȩ. ea lege constringit. ut supͣ instabile atq ĩ ane.
re paciat᷑. No gͥ msum centri s indicii diuni accpentdo¬

Expanded text:
possit sustentare terrenam aut quomaris unda non cedat et in latera eius sese loco suo mota diffundat? multi etiam in medio aeris terram esse dixerunt et mole sua inmobilem manere, quod aequabili motu hinc atque inde ex omni parte protendat. de quo satis putamus dictum a domino ad Iob seruum suum, quando locutus per nubem ait: ubi eras, cum fundarem terram? indica mihi, si habes scientiam. quis posuit mensuras eius, si nosti? aut quis est qui superinduxit clusi mare maiestate sua consistere, non numero, pondere atque mensura? neque enim creatura legem tribuit, sed accipit aut seruat acceptam. non ergo quod in medio sit terra, quasi aequa lance suspenditur, sed quia maiestas dei uoluntatis suae eam lege constringit, ut supra instabile atque inane ari patiatur. Non ergo mensuram centri, sed judicii divini accipere de
Abbreviated transcription (Latin):
qno fieri cep. sic an sapientia. Cỹ parerae clu. cũ illo eta. Ad
numerũ at si refferas. ita cuen. ut accipicis. Tnpͥmis fec̃ ds̃ cęlun
& tra. de ind̾ colles regioil fines in habitabiles. uł sic ante reliqͣs
iusibiles cͤat᷑as. Die noctẽ. ligna fructifera. animantui gnca
decta eẽ legisti. dicte sapientia. Iucado forcia faciebat. fun¬
carorẽ. ⁊ cidiuitutis semitã uicis suaᷤ dingit. Nisi enĩ qͥs timuerit
accipiat᷑. qͥd de pascha dñi loqbat᷑. queris inicio çelebrt᷑. In hoo

Expanded text:
illo eram. ad numerum autem si referamus, ita conuenit, ut accipias: inprimis fecit caelum et terram, deinde colles regiones fines inhabitabiles uel sic: ante reliquas uisibiles creaturas, diem noctem ligna fructifera animantium genera damenta esse legisti, dicente Sapientia: Quando fortia faciebat funerrorem, et ad virtutis semitam vias suas dirigit. Nisi enim quis timuerit accipiatur, quia de Pascha Domini loquebatur, quod veris initio celebratur. In hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
morauit: ne forte noctẽ pri ꝗͣ diẽ significare uideatur
N ec adũtit pͥmo. qͥd pͥmiserit die dicendo. Et uocauit
dis̃ diẽ luce. ⁊ tenebras uocaũ noctẽ. De inde q uespe fini diei set. & mai
fuiis noctis. Ergo ut p̃rogatiuã ⁊ pͥmatꝰ naiunttitis diei dare. pͥ finẽ
diei significaũ pꝰꝙͣ secutura nor ẽẽt đ ind̾ p̾ea fine noctiᷤ aduneuit.
Lo usq aut noctẽ diei. scͥpt᷑a ant̃̾ fene nõ potuit. ut & diei ⁊ nocti

Expanded text:
morauerit, ne forte noctem prius quam diem significare uideatur. nec aduertunt primo quod praemiserit diem dicendo: et uocauit deus diem lucem et tenebras uocauit noctem, deinde quod uespere finis diei sit et mane finis noctis. ergo ut praerogatiuam et primatus natiuitatis diei daret, prius finem diei significauit, post quam secutura nox esset, deinde postea finem noctis adiunxit. eo usque autem noctem diei scriptura anteferre non potuit, u
Abbreviated transcription (Latin):
Sinũ. sine pͥncipio dicentes: definiant ubi nã erat. Si niloco: gͦ
um nõ habehat. Iuod si absurdũ uidet᷑ de loco eͤde: udete ne forte
uolatile tr̃aꝵ delũmꝰ. estimare q̃ nõ habẽs fundam̃tũ: alaꝵ remigiu
suspendebat᷑. U nđ gͦ ei alas sumemꝰ: nͥ forte huc diriueniꝰ. ꝓphe¬
nci sermonis int̾p̾tacionẽ. apinnis t̾re ꝓdigia audiuimꝰ: U illud
ore enĩ uolare nõ potat. S aer adhuc ẽẽ nõ potãt: qͥa nõ erat
sui reri matheria elem̃toꝵ facta distinco. cũ ipsa adhuc elem̃ta fac
ta nõ esscẽ. U̾bi gͦ erat matheria ista alai suffulta remigiis. In aere
nõ erat. qr aer corpꝰ est m̃di. Corpꝰ at̾ eẽ aerẽ doc łcco: qͥa entussa sa¬
gita inlocũ quẽ iaculat. intendit. Incisꝰ aer. statĩ inse ipsũ resolutũ¬

Expanded text:
n sine principio dicentes, definiant ubinam erat. Si in loco, ergum non habebat. quod si absurdum uidetur de loco credere, uidete ne forte uolatilem terram debeamus aestimare, quae non habens fundamentum alarum remigiis suspendebatur. unde ergo ei alas sumemus, nisi forte huc deriuemus prophetici sermonis interpretationem a pinnis terrae prodigia audiuimus et illudaere enim uolare non poterat, sed aer esse adhuc non poterat, quia non erat sine rerum materia eta non essent. Ubi ergo erat materia ista alarum suffulta remigiis? In aere non erat, quia aer corpus est mundi: corpus autem esse aerem docet lectio , quia emissa sagitta in locum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
sn: ea tñ nõ quasi ꝓpetua. s qͣsi comuptibił c̾ature. cõsumacio
uoluit subiac̃e. Unde uiesayȩ libios ait. T ollite incelũ ocłos uidi.¬
tũ uetescet. Hec tr̃a ẽ qr ante erat ĩ cõposita. No dũ enĩ er̃u man
suo fine distĩe la ⁊ ideo uago fluctu & profũdo gͣgte tĩa iũdabata
Co sidera qͥa etia nẽ palustriuligine. tra in oirore cõsueuit ne
paciens est ẽ uomeris. ubi infus tr̃is humor erundat C ra
adhuc de erat cultor. Erat ĩ conposita. qͥa uuida gigera ri
nec thoris herbesa rraꝵ. nec opaca ne moribꝰ. nec leta se
Aerito uncoposita. q̃ ornatibꝰ uidigebat cui d̃ erat uiciũ serta ge¬
mantiũ. Hostendẽ uoluit ds̃ . qͥa nec mũd̾ ipse haberte gr̃ã. nuisi
cu nurio cultu oꝑator ornass Celũ ipsũ iitextũ nubib : orore
cłis misticiã aumis excitare c̃sueuit. Irã ymbribꝰ made facta

Expanded text:
 tamen non quasi perpetua, sed quasi corruptibilis creaturae consummationi uoluit subiacere. unde in Esaiae libro ait: tollite in caelum oculos uentum veterascet . Haec terra est, quae ante erat incomposita. Nondum enim erant 16 maria suo fine distincta, et ideo vago fluctu, et profundo gurgite terra inundabatur. Considera, quia etiam nunc palustri uligine terra inhorrere consuevit, nec patiens est vomeris, ubi infusus terris humor exundat. Erat is, quia adhuc deerat cultor. Erat incomposita; quia nuda gignentium, nec thoris herbosa riparum, nec opaca nemoribus, nec laeta seMerito incomposita, quae ornatibus indigebat, cui deerant vitium serta gemmantium. Ostendere enim voluit Deus, quia nec mundus ipse haberet gratiam, nisi eum vario cultu operator ornasset. Coelum ipsum intextum nubibus, horrorem oculis, moestitiam animis excitare consuevit. Terra imbribus madefacta,
Abbreviated transcription (Latin):
rimus creteis satͤ
aurea ꝑ cuuctas
disponẽs scła terras¬
Nullus ei genito:
Ip̃o gand auo suꝑũ gnõsa propago

Expanded text:
rimus Cretaeis venit Aurea per cunctas disponens saecula terraNullus ei genitor Ipso gaudet avo superum generosa propago
Abbreviated transcription (Latin):
HDum laudib sũmis scm̃ anianũ. inaximu consũmatissimũq pontificẽ. lupo parẽ. germa¬
noq ñ ĩparẽ. uis celebrari. fideliũq desid̾as pectorib ĩsigi uiritał ac tanti mores. mer
uirtutes. cui  illd̾ ñ absq iusticia głe dat᷑. qͣd te successore decessit. Eregeras mͥ uͭ ꝓmitterẽ tͥ atile
lĩ stilo me posteris ĩtimaturũ qͦ uidelicet aurelianensis urbis obsidio. oꝑugnato. irrupto nͦ
Dirept̃o ⁊ uulgato illa ex auditi celitꝰ sac dotis uacicinat̾o. ꝯtinebat᷑. Ceꝑam scͥb̾e. s oꝑis arrep¬
⁊ fasce ꝑspecto: tediut ĩcoasse ꝓpt̾ hoc nullis aurib cͤdidi: qd̾ pͥmũ ne censore dãpnaueran
Nabit᷑ uͭ sꝑo p̾catui tuo. ⁊⁊ meritis antistitis sũmi. qͣtinꝰ p̃conio sub qͣcũq ⁊ qͥd̾ e celeri oocasiãe

Expanded text:
summis sanctum Annianum,1 maximum consummatissimumque pontificem, Lupo parem Germasummis sanctum Annianum,1 maximum consummatissimumque pontificem, Lupo parem Germanoque non imparem, vis celebrari fideliumque desideras pectoribus infigi viri talis ac tanti mores merita virtutes, cui etiam illud non absque iustitia gloriae datur, quod te successore decessit, exegeras mihi, ut promitterem tibi Attilae bellum stilo me posteris intimaturum, quo videlicet Aurelianensis urbis obsidio oppugnatio, inruptio nec direptio et illa vulgata exauditi caelitus sacerdotis vaticinatio continebatur. coeperam scribere; sed operis arrepti fasce perspecto taeduit inchoasse; propter hoc nullis auribus credidi quod primum me censore damnaveram. dabitur, ut spero, precatui tuo et meritis antistitis summi, quatenus praeconio suo sub quacumque et quide
Abbreviated transcription (Latin):
isi. qͥ iã sir liber ab ħesi. lib̾ ab ypochrisi. lib̾ acisiate. pͣgatissimũ ꝓpositõnis panẽ. oũsince¬
ritatis ⁊ ueritatis ax imis dedicat᷑os : Postremo qͥs nesciat qͥcqͥd legis dieb figalit̾ ĩ molabat᷑ in
usse. Qͣ ꝓpt̾ nemodubi tauerit qͥ bonꝰ es cũ nidi caris. ⁊⁊ melior cũ legeris : te e̾e optiniũ cũ ui¬
deris. Megetius clericꝰ uri gerulꝰ eloqͥi. reb ex seutentia gestis. qͥ a tuoꝵ apicũ detulit muna
tieoꝵ reportat obseqͥũ. Q Isalt̾ẽ iuuimꝰ uoto. qͥare forsitan ñ ualemꝰ.P ꝙͦ. obsecͦ ĩpense. i
litĩ nr̃am freqnt᷑ lict̾is litteratis. abo g̾mani tu freqͤntiꝰ: it rigetis. S si difficultas itineris ĩt̾¬
siti resultat optatis: uł aliqͦcies ꝓsupplicib supplicate. Maiꝰ ẽ aũ si nob̾ tͥbuere dignemin ra
ĩ tessionib salurẽ : ꝙͣ si cͤbris affatib dignitatẽ. Memornr̃i. uuo e ꝓlio alut¬

Expanded text:
liber ab hypocrisi, liber ab schismate, purgatissimum propositionis panem cum sinceritatis et veritatis azymis dedicaturos? postremo quis nesciat, quicquid legis diebus figuraliter immolabaturcuisse, qua- propter nemo dubitaverit, qui bonus es, cum iudicans, et melior, cum legeris, esse te optimum, cum videris. Megethius clericus, vestri gerulus eloquii, rebus ex sententia gestis, quia tuorum apicum detulit munera, meorum reportat obsequia; quem saltim iuvimus voto, quia re forsitan non valemus, per quem obsecro impense, ut sitim nostram frequenter litteris litteratis, ambo germani, tu frequentius, inrigetis. sed si difficultas itineris intersiti resultat optatis, vel aliquotiens pro supplicibus supplicate, maius est autem, si nobis tribuere dignemini raris intercessionibus salutem quam si crebris affatibus dignitatem, memor nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ał fora suscipiat. nãq ad agar ancillã ꝑtinere tũ cdesut : cũ legilis obseruantie serui¬
nite. gr̃re lib̾tate mutauit. De cet̾o đ ip̃i fueit isto causa ueniendi p̃sentancag ducittus
ia us efficatissime qͦmq cõm̃dat qͥ meras causas iuste cõm̃da tonis apuruerit. Menior
nri esso dignare domine papa.Sidoniduoranenomonsipu ruerit. Memior¬
laus meritos: Nringi spaciis ñ ẽ ꝯtenta finalib: hic ẽꝙ qͥa bone ꝯscie niod ñ ponitꝰ :¬
bone opinionis t̾minꝰ ĩuenit᷑. Qloꝙ̃ falsa censete: ⁊̃ ꝓfessioni m̃e cõpetĩs astipulator
accesserit. satis ł illo qnd̾a cenobio lirinensi spectabile caput.Iipoꝵ concellita marimoꝵq n
parsi monie saltib ꝯseqͥ asfectaus inenfiticos ⁊ palestin oł archi mandrtas Is: nep̃t attaoł¬
cog noste euduis. gaudens cognouisse mememini ciu pat᷑ q̃ ndã udeuc at is osi gibrenti sullrei¬
dsi atõnũ po ificis antiqͥ morito cõparet᷑. Qm licet pͥmuĩ medio plebis heremitdit

Expanded text:
tinere tunc desiit, cum legalis observantiae servitutem gratiae libertate mutavit, de cetero, quae ipsi fuerit isto causa veniendi, praesentaneo conducibilius uia is efficacissime quemque commendat, qui meras causas iustae commendationis aperuerit, memor nostri esse dignare, domine papa. SIDONIVS DOMINO PAPAE laus meritorum stringit spatiis non est contenta finalibus. Hinc est quod quia bonae conbonae opinioni terminus invenitur. quae loquor falsa censete, nisi professioni meae competens adstipulator accesserit, satis in illo quondam coenobio Lirinensi spectabile caput, Luporum concellita Maximorumque et parsimoniae saltibus consequi affectans Memphiticos et Palaestinos archimandritas. is est cognoscere studui, gaudens cognovisse me memini. cui patri quondam, videlicet vos habenti, vix domus Aaron pontificis antiqui merito compararetur; quem licet primum in medio plebis heremitidis
Abbreviated transcription (Latin):
seueraueris : te qͦq silentu nri talione ad uicẽ plecti ñ ꝑͥiuriũ ẽ. Itaq tu pͥmꝰ tu maxi¬
me ignosce negotio qͣd ĩponis aoministio. Nos u̾siꝙ exẽplar manib occrerit. libͥ mar¬
negligentissimꝰ. qͥ ꝓpe qͥ ꝑ eriguũ lecłone teneat᷑ uł coactꝰ uel uolu̾tariꝰ. qͣntũ tñ mui¬
et ꝯͥpatͥb his iungi ñ recusauerĩ. qͦrũ studio. uoto timor. laudabile aliqͥd ĩ filiis lice
difficile ꝑsuadeat᷑. difficilius sufficit. uale.
discͥminat sepe relegendo. Q circa nos qͦ decet semel ꝓposite sedulitatis officia sectar
cũ reliqͥs cõmeantib tu pcipue amantio ĩt̾currente geminare cũ qͣdã mentis ĩten¬
tone debemꝰ: ne fante uideat᷑ ip̃e płꝰ itt̾as ex more deposce. ꝗͣ nos ex amore dictare. Dñe¬

Expanded text:
perseveraveris, te quoque silentii nostri talione ad vicem plecti non periniurium est. itaque tu primus, tu maxiperseveraveris, te quoque silentii nostri talione ad vicem plecti non periniurium est. itaque tu primus, tu maxime ignosce negotio quod imponis ac ministerio. nos vero, si quod exemplar manegligentissimus: quippe qui perexiguum lectione teneatur, vel coactus, vel voluntarius: quantum tam patribus his iungi non recusaverim, quorum studio voto timori laudabile aliquid in filiis, licet difficile persuadeatur, difficilius sufficit, vale. discriminat, saepe relegendo. quocirca nos quoque decet semel propositae sedulitatis officia sectari, quae cum reliquis commeantibus tum praecipue Amantio intercurrente geminare cum quadam mentis intentione debemus, ne forte videatur ipse plus litteras ex more deposcere quam nos ex amore dictare, d
Abbreviated transcription (Latin):
xigis dñe fil uͭ epłarũ pͥorũ limtee irrupto stilꝰ nĩ ĩ ulteriora ꝓcurrat: mĩs supdiat pͥui¬
legio ñ ꝯtentꝰ ĩcludi. Addis ⁊ causas qͥb ħ lib̾ nonꝰ. octo suꝑioꝵ uoluminib accrescatꝰ eoꝙ
gaius scds. cuiꝰ nos qͣbitas seqͥ hoc oꝑe ꝓñtias: parib titulis opꝰ epłare det̾minet. Q iubes ñsũ¬
ĩꝑbabilia: qͣnaꝗͣ ⁊ hoc ipm qͦd pie ĩungis arduũ existat ac laudi qͣntuletũq ĩa semel papte. ñ
iportunũ. Pͥrimũ ꝙ opusculo pꝰedito p̃sentis augm̃ti sera ꝯuicto ẽ. Dem ꝙ arbitͦs an qͦsꝯi¬
n fallimꝰ ĩ decentissimũ ẽ. matherie uniꝰ simplex pͥncipiũ. t plices epẏlogos ĩuenir. Parit᷑
ionis me qͣi specula decet. curiosisq facti hꝰce rõnẽ manifestare. qͥdue ad hoc sentiant
optuni qͥq. rescͥpto ꝙͣ freqͦntissimo mͥ pand̾e.Porro aũ simȩ garrire cõpulso. ip̃e recicert

Expanded text:
Exigis, domine fili, ut epistularum priorum limite irrupto stilus noster in ulteriora procurrat, numeri supradicti privilegio non contentus includi. addis et causas, quibus hic liber nonus octo superiorum voluminibus accrescat: eo quod Gaius Secundus, cuius nos orbitas seimprobabilia; quamquam et hoc ipsum, quod pie iniungis, arduum existat ac laudi quantulaecumque iam semel partae non opportunum, primum, quod opusculo prius edito praesentis augmenti sera coniunctio est; deinde, qimum est materiae unius simplex principium, triplices epilogos inveniri. pariter nionis meae quasi specula decet curiosisque facti huiusce rationem manifestare quidque ad hoc sentiant optimi quique, rescripto quam frequentissimo mihi pandere. porro autem si me garrire compulso ipse reticere
Abbreviated transcription (Latin):
Sar erat in agnitudin̾e ui̾ñ ĩgenu sui opulentiã. dũ sc̃i pats sȩctat᷑ ĩsticuta deꝓtnie
⁊ młtoad qͥsitã sudore doctͥnã ꝓdiligitie testimonio uentilare. Gemina uob̾ ꝯtigit¬
fata ꝯcinnat̾one laudatꝰo : qñ cstente susceptoꝵ deuotone. fert ĩ mediũ palma serino¬
occupatissimꝰ pat̾ ⁊ ĩ hũana locat᷑ arte cꝰtodit. Nã ꝯcẽptũ manifestat qͥ ĩ ocio degẽs uba
ñ tͥliuit. Legisse memini sermonis auarinultꝰ honor. Nũc gͦ seruituis salutatonis:
betiꝰ idico meualert. Suꝑ ẽ uͭ suggestio mea elicit gaudeat ub̾tate colloquis.

Expanded text:
ar erat magnitudinem uestram ingenii sui opulentiam, dum sancti patris sectatur instituta, depromere et multo adquisitam sudore doctrinam pro diligentiae testimonio uentilare. gemina uobicente susceptorum deuotione ferretur in medium palma sermooccupatissimus pater et in humana locatus arce custodit. nam contemptum manifestat qui in otio degens uerba non tribuit. legisse me memini: sermonis auari nullus honor. nunc ergo seruitiis salutationis exhibitis indico me ualere. superest, ut suggestio mea eliciti gaudeat ubertate conloquii.
Abbreviated transcription (Latin):
nud ĩ qͥsitor ĩspicio. Egͥo tñ nolo errore m̃õ alienas culpas asserere : uͦꝙ factũ doleo
misisse ꝯuinar.Accipe gͦ emendatissime hoĩum. desiderioꝵ solatia: ꝑcelestẽ gr̾ã
ab sentili ttͥqũ  Et p̾atores si estis m̃i memores. subleuate ũ nesciat᷑ ꝑegͥnatonis
ĩ cõmoda. dũ noiatis patͥe cõmendatꝰo amica contulorit: qͥb renie antib nuntiome
ure ualitudinis subleuate.

Expanded text:
nudus inquisitor inspicio. Ego tamen nolo errore meo alienas culpas asserere, ut quod factum doleo, nudus inquisitor inspicio. Ego tamen nolo errore meo alienas culpas asserere, ut quod factum doleo, admisisse convincar. Accipe ergo, emendatissime hominum, desideriorum solatia, per coelestem gabsentibus adtributa et perlatores, si mei estis memores, subleuate, ut nesciant peregrinationis incommoda, dum nominatis patriam commendatio amica contulerit. quibus remeantibus nuntio me uestrae ualitudinis subleuate.
Abbreviated transcription (Latin):
siluit. Agtrs epłari ab stinentia. ne abipitis aduos scpta mittat : Aepe Ee eitet¬
ꝓuidenȩ ur̃e . fut᷑a tolate. Crebͥor factꝰsũ ĩ scͥptone ꝯtẽptꝰ. sed b̾ũe sermonẽ ded
aliqͦ de uicarie dignitate suggenda cõmisi. Uos pecitõnẽ mẽa ad efsectri ꝑduc¬
re qͥi ad sũ ꝑtib meis qͦtiens apud emendatissimos houm cogor subire ⁊ es imo¬
ollarũ : u ueteris eui ꝓuidentiã ꝯferat nilamo:. Rancossit caritas. ꝗͣ u̾boꝵ auar
despicit uentilare. Sine cult᷑a ẽ diligentia ĩ usũ ñ reduda ꝑpaginas. Elifreqͥn¬
a uiuaci pabulo iꝰsitã peciorib: nutrit amicitia. facilꝰ fr̃ suerat desidiis m̃is ce
nullo tp̃r cupita iͥbuisse : ꝗͣ sepe ĩdulto subtͣse. Vaociũ corda nesciĩt : qͣ cibis dulcib¬
pastor irritast. Aliqͣnto enĩ ap̃ie ꝯtinuando scͥpt̾onẽ: ĩ memorẽ me seqͦstrat̃onis ef¬
eccras. Dũ effigiẽ uenerabilẽ placido iꝰ serebas alloqͥo. At nc̃ cõmeantiũ manꝰ uacii

Expanded text:
siluit. agitis epistolari abstinentia, ne ab inperitis ad uos scripta mittantur: ademptura tractate: crebrior factus sum in scriptione contemptus. sed breuem sermonem decet aliqua de Vicariae dignitate suggerenda conmisi. uos petitionem meam ad effectum perducite, quia adsum partibus meis, quotiens apud emendatissimos hominum cogor subire testimobellarum, ut ueteris aeui prouidentia conferat nil amori. rancescit caritas, quam uerborum auarus despicit uentilare: sine cultura est diligentia in usum non reducta per paginas: stili frequentia uiuaci pabulo insitam pectoribus nutrit amicitiam. facilius, frater, fuerat desideriis meis te nullo tempore cupita tribuisse, quam saepe indulta subtrapastor artifex irritasti. Aliquanto enim tempore continuando scriptionem, immemorem me sequestrationis effeceras, dum effigiem venerabilem placido inserebas alloquio: at nunc commeantium vacuas manus
Abbreviated transcription (Latin):
lla refert nͨ dt̃a monẽt ñ p̾mia mĩcẽt¬
M ẽtua. ñc adeo ꝙͣ nuln̾e mordeor uno.¬
Qͦ reso cadit nͥ testis sedulus adsit
s i bictꝰ fm̾s nõ me uicisse fateris
s qͥa mutari nesdit sentrucia ueri
E n ad aqͣre gregẽ simł tͥ rolenart᷑ a¬

Expanded text:
lla refert: «Nec dicta movent nec praemia mulcentnunc adeo, quia vulnere mordeor unoe cadit, testis nisi sedulus assit, Si victus fueris, non me vicisse fateris. Sed quia mutari nescit sententia coepti, En adaquare gregem, simul et relevare
Abbreviated transcription (Latin):
Up̃dauerũt. Socͤces ⁊ apud athenienses claruit. magister placonis. Socrenius gͦ pͥcꝰ unu¬
sã phylosophiã ad corrigendos cõpotiendosq inores flexisse memorat᷑: cũ añ illu os
magis phisicis idẽ nat᷑alib reb ꝑscrutandis. oꝑam maximã ĩpenderĩt. fiñe bonũ ficri
ñ posse nisi bñ iuuendo docuit. Nolebat itoq ĩmũdos e̾renis cupiditatib animos extend
ũtate ẽẽ cuedebat. Uñ ñ eas putabat nͥ muda mente posse cõpͥhetids. ⁊ id̾o p̃gande bong
moub uite censebat instandũ : uͭ de pͥmentib libidinib exoneret animus. nat᷑ali uigore
et̃na se attolleretꝰ nat᷑amq ĩ corporei ⁊ ĩ cõmutabuił luminis. iͥ cause õiũ factarũ nat᷑arum

Expanded text:
claruit magister Platonis. Socrates ergo primus universam philosophiam ad corrigendos componendosque mores flexisse memoratur, cum ante illum omnes magis physicis, id est, naturalibus rebus perscrutandis operam maximam impenderunt, finemque bonum fieri non posse, nisi bene vivendo, docuit. Nolebat itaque immundos terrenis cupiditatibus animos extendeuntate esse credebat. Unde non eas putabat, nisi munda mente posse comprehendi, et ideo purgandae bonis moribus vitae censebat instandum, ut deprimentibus libidinibus exoneratus animus, naturali vigore in aeterna se attolleret: naturamque incorporei et incommutabilis luminis ubi causae omnium factarum naturarum
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ scͥptoniis. mens testata diligentiã. Mutari caritatẽ ñ licuit. ꝙͣ. desid̾ans. pagi¬
a it̾ueniente ꝓmisisset. hiuc me ego ꝯsuetudins. Negi. potiꝰ maticipaui: asserẽt
litt̾arũ fide. qͥd de magnitudine tua sensib ĩoleuit. uossi metu pari cura ĩ diu̾neto¬
nẽ quonientes. sifida it ps amicitia se estimãs uotũ uio et altiꝰ: pesponsũ deferẽs ta¬
bella significet. Ego muna salutatonis ĩꝑtiãs delib̾atonẽ meã ñitanq uborũ auarũ¬

Expanded text:
imonium scriptionis mens testata diligentiam: mutari caritatem non licuit, quam desiderans pagina interueniente promisisset. huic me ego consuetudini uel legi potius malitterarum fide, quod de magnitudine tua sensibus inolevit. Vos si mecum pari cura in devinctionem convenientes, si fida interpres amicitia se aestimans votum videt alterius, responsum deferens tabella significet. Ego munera salutationis impartiens, deliberationem meam non tanquam verborum avaru
Abbreviated transcription (French):
riby aiponerente: sonmian ẽo salerno geme cepaces i q or stallis caserent unguentagia¬
crlibi. hĩ susfica ein namo aẽthure cenatios pargeret ꝑegͥnos naribdo esigunadef¬
pentes narei o cuapillos etrrũfusaflox serta sic carẽt. cepit suñ tergũbio detubintis. ei¬
pente u bri muoro distritꝰ e lacu narib: qͥuidebat᷑ ĩ iugulũ ipuratia ũq ruitus. hã
fuo eqͥie seteligatꝰ itita ponde minaxu acumine: gulã formdolosi tantulio frena¬

Expanded text:
ribus apponerentur, spumarent Falerno gemmae capaces inque crystallis calerent unguenta glacialibus, hinc suffita cinnamo ac ture cenatio spargeret peregrinos naribus odores et madescentes nardo capillos circumfusa florum serta siccarent, coepit supra tergum sic recumbentis repente vibrari mucro destrictus e lacunaribus, qui videbatur in iugulum purpurati iam iamque ruiturus; nam filo equinae saetae ligatus et ita pondere minax ut acu
Abbreviated transcription (Latin):
ossib ĩ sepultis. Q tua dei̾ceps exortatõ: qͥ reꝑatõnẽ suadentis aĩositas. his adicit᷑ ꝙ cũ
ĩueneris ciuitatẽ ñ minꝰ ciuica simultate .ꝙͣ barbarica sesione uacuatã. pacẽ oĩb su¬
adens: haritatẽ illis. illos patͥe red dist. Qͥb tuo monitu. ñ minꝰ ĩ unũ consiliũ. ꝙͣ ĩunu
oppidũ reu̾tentib : muri tͥ dobẽt plebẽ reductã. plebs reducta ꝯcordiã. Qͦortoa: satꝰ
nendi difficultates. Itinerũ uudelicet longitũdinẽ. buitatẽ dierũ niuiũ copiai pe¬
nuriã pabuloꝵ: latitudinẽ solitudinũ. angustias mansionũ: uiarũ uoragines. aut
lubͥ cos. aut colles ascensu salebrosos. aut ualles lapsuũ assiduitate derasas. ꝑqoĩa ĩ cõmoda.¬

Expanded text:
ossibus insepultis? quae tua deinceps exhortatio, quae reparationem suadentis animositas? His adjicitur, quod cum ossibus insepultis? quae tua deinceps exhortatio, quae reparationem suadentis animositas? His adjicitur, quod cum inveneris civitatem non minus civica simultate, quam barbarica incursione vacuatam, 64 pacem omnibus suadens, caritatem illis illos patriae reddidisti. Quibus tuo monitu non minus in unum consilium, quam in unum oppidum revertentibus, muri tibi debent plebem reductam, plebs reducta concordiam. Quocirca satis niendi difficultates: itinerum videlicet longitudinem, brevitatem dierum, nivium copiam, penuriam pabulorum, latitudines solitudinum, angustias mansionum, viarum voragines, aut lubricos, aut colles ascensu salebrosos, aut valles lapsuum assiduitate derasas: per quae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
remonet᷑. Iucet si orrois a porhecisq seu periu ĩpleta. destias alie uscp ad ad uetu
hirũ dineũ. łoiconniũ. ianiuumeq niguidos menses. ĩ ocio fuliginoso. siue tunicataqͥe¬
te tͣiismitt̾e : nobꝰ qͦ parũ ĩ oppido fnuctuose ꝓtinꝰ ãputabũt᷑ cause morarũ .uͭ dũ ip̃e ni
mirũ fuueris rure nos te fruam᷑. qͥb u uecognosois ñ magis cordiẽ aut uoluptanager
Calutat populꝰ aruernus ouiꝰ parua tuguria maguꝰ hospes ĩplest. ñ ãbitb̾sus comitatus
Sãbiendus affectu. Us bone ꝙ gaudiũ fuit laboriosis. cũ tu scm̾ pedẽ semirutis men¬
b ĩtulisti.ꝙͣ. tu ab oĩ ordine. sexu. etate stipatissimꝰ abiebare: qͣ sals gͣ singłos ubi ser¬
nionis: ꝙͣ te blandũ pueri. cͥomem iuuenes gͣuẽ senes meciebant᷑. Qͣstu lacͥmas uͭ parẽs
õiũ suꝑ edes ĩcendio ꝓrutas. ⁊ domnioilia semiusta fudist qͣntũ doluist cãpos sepultos.¬

Expanded text:
remoretur. ilicet si horreis apothecisque seu penu impleta destinas illic usque ad adventum hirundineum vel ciconinum Iani Numaeque ninguidos menses in otio fuliginoso sive tunicata quiete transmittere, nobis quoque parum in oppido fructuosae protinus amputabuntur causae morarum, ut, dum ipsemirum frueris rure, nos te fruamur, quibus ut recognoscis, non magis cordi est aut voluptati ager SALUTAT populus Arvernus, cuius parva tuguria magnus hospes implesti, non ambitiosus comitatu sed ambiendus affectu. deus bone, quod gaudium fuit laboriosis, cum tu sanctum pedem semirutis moenibus intulisti! quam tu ab omni ordine sexu aetate stipatissimus ambiebare! quae salsi erga singulos libra sermonis! quam te blandum pueri, comem iuvenes, gravem senes metiebantur! quas tu lacrimas ut parens omnium super aedes incendio prorutas et domi
Abbreviated transcription (Latin):
polit᷑ seua perũt accusante᷑ nouertas¬
et uigis ꝑhoeas agitatibus indis
na puercieie no pertulit iradia¬
politũ reuocat mͦ nomine ẜbiuiset
utꝰ in seruũ ⁊ ẽ. Ioses idcos filuis sumi aũt¬

Expanded text:
politus saeva perit accusante noverca Discerptus bigis focas agitantibus undis. Dampna pudicitiae non pertulit irapolitum revocat; modo nomine Virbius us in servum