comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
porequoq anĩ aduesti potest: Nãquo qđ lib&
corpus parsest mundi sensibilis. et ideo quanto
maius est loci quaeplus occupat. tanto propin
Quare etiã minussit cũminuit᷑ necesseest : De¬
fectũ ergo patit᷑ cũminuit᷑. Ex quo conficitur¬
est. quanto lib& spatio locũ occupat. Neq id
poss& nisi haber& pastes inquas identidem
ceder&: potest igit᷑ infinito cedendo infinite
minui. etideo defectũ patiatq: adnihilũ ten¬
dere:quãuis ꝑuenirenũ quãqueat: Qđ itẽ deip¬
sospatio et qđ lib& interuallo diciatq intellegi
potest : Nãet dehis etiã terminatis dimidia
uerbi gratia detrahendo. & ex eo qđ restat sẽꝑ
dimidia minuit᷑ interuallũ atq ad finẽ ꝓgre¬
dit̃. adquẽ tamei nullo ꝑuenit᷑ modo quo
minus hocdeanimo formidandũ est esteniꝑfec
ioqđ in speciefacit corpusẽe quae sententia inano¬
tioreratione approbat᷑: Tanto enĩ magis est corp

Expanded text:
pore quoque animadverti potest. Nam quoniam quodlibet pore quoque animadverti potest. Nam quoniam quodlibet corpus pars est mundi sensibilis, et ideo quanto majus est locique plus occupat, tanto magis propinqQuare etiam minus sit, cum minuitur, necesse est. Defectum ergo patitur cum minuitur. Porroest, quantolibet spatio locum occupat. Neque id posset, nisi haberet partes in quas identidem caederetur. Potest igitur infinite caedendo infinite minui, et ideo defectum pati atque ad nihilum tendere, quamvis pervenire nunquam queat. Quod item de ipso spatio et quolibet intervallo dici atque intelligi potest. Nam et de his etiam terminatis, dimidiam, verbi gratia, partem detrahendo, et ex eo quod restat, semper dimidiam, minuitur intervallum, atque ad finem progreditur, ad quem tamen nullo pervenitur modo. Quo minus hoc de animo formidandum est. Est enim pid quod in specie facit corpus esse, quae sententia invictiore ratione approbatur: tanto enim magis est corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
bilitas intellegit᷑. It a quaecũq exseafficit. cogit
ee quodã modo : onergo extinguianimus potest
nisiaratione separatus: Separari autẽ nom potest
ut supra ratiotinatisumus: Non potestigit᷑ inte
rire : Ateni a uersio ipsaratione ꝑ quãstultitia
contingit animosine defectucius fieri non potest
Sicnĩ magis est ad rationẽ conuersus: eiq in hereis
ideo qđ in her& in cõmutabilirei qđ est ueritas
quae& maxi me& primitus est cũ ab ea ẽ auersus
idipsũ ẽẽminus hab& qđ est deficere : Omnis
autẽ defectus tendit ad nihilũ & interitũ: Nul¬
lũ magis proprie opost& accipi. quã cũ id qđ̃
aliquiderat nihilsit : quaretendere adnihilũ est
adinteritũ tendere Qui curnoncadat in animũ
uix est dicere inquẽ defectus cadit: Dant᷑ hic
c&era. Sed negat᷑ eẽ consequens interire id qđ ten¬
dit adnihilũ idestadnihilũ ꝑuenire : Qđ in cor¬

Expanded text:
bilitas intelligitur. Itaque eum quem ex se afficit, cogit bilitas intelligitur. Itaque eum quem ex se afficit, cogit esse quodammodo. Non ergo exstingui animus potest, nisi a ratione separatus; separari autem non potest, ut supra ratiocinati sumus: non potest igitur interit. 12. At enim aversio ipsa a ratione per quam stultitia contingit animo, sine defectu ejus fieri non potest: si enim magis est ad rationem conversus eique inhaerens, ideo quod inhaeret incommutabili rei quae est veritas, quae et maxime et primitus est; cum ab ea est aversus, idipsum esse minus habet, quod est deficere. Omnis autem defectus tendit ad nihilum; et interitum nullum magis proprie oportet accipi, quam cum id, quod aliquid erat, nihil fit. Quare tendere ad nihilum, est ad interitum tendere. Qui cur non cadat in animum, vix est dicere, in quem defectus cadit. Dantur hic caetera: sed negatur esse consequens interire id quod tendit ad nihilum, id est ad nihilum pervenire. Quod in cor
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ non potest nisi alterũ indeseꝑauerit
At peq ratio cuiquã contẽplanti defuerit siom̃s
contẽplent᷑. Et cũ nihilsit ipsaratione potertius
qđ nihilest in cõmutabilius. Nullo pactoerit
animus nondũ rationi coniunctus. eo qui est com¬
iunctus potentior Restat ut aut ipsa aseipsũ se¬
par& aut ipse animus ab eauoluntate separ&ur:
Sed nihilest in illanatura inuidentiae quomi¬
nus fruenda se animis praebeat: Deinde quo
dequis dicer& siulla ab inuicem separatio posset
eẽrerũ quas non contin& locus: Qđ quidẽ dici ad¬
uersus omnia superiora potest. quibus alias con¬
tra dictiones opposuimus : Quidergo : lãpecon¬
dudendũ est animũ eẽ immostalemta netiãsise¬
parari non potest extingui potestu a tilla rationis
uis ipsasua coniunctione afficit animũ: pieq enĩ
non afficere pot est ttaꝑfecto afficit ut erieẽ tribuat
est enĩ maximeipsaratio ubi sũ maetiã in cõmuta¬

Expanded text:
rationem non potest, nisi alterum inde separaverit? rationem non potest, nisi alterum inde separaverit? At neque ratio cuiquam contemplanti defuerit, si omnes contemplentur: et cum nihil sit ipsa ratione potentius, qua nihil est incommutabilius; nullo pacto erit animus nondum rationi conjunctus, eo qui est conjunctus potentior. Restat ut aut ipsa ratio a se ipsum separet, aut ipse animus ab ea voluntate separetur. Sed nihil est in illa natura invidentiae, quominus fruendam se animo praebeat. Deinde quo de quis diceret, si ulla ab invicem separatio posset esse rerum quas non continet locus. Quod quidem dici adversus omnia superiora potest, quibus alias contradictiones opposuimus. Quid ergo? Jamne concludendum est, animum esse immortalem? an etiamsi separari non potest, exstingui potest? At si illa rationis vis ipsa sua conjunctione afficit animum; neque enim non afficere potest; ita profecto afficit ut ei esse tribuat. Est enim maxime ipsa ratio, ubi summa etiam incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
animus uerũ aut ẽillud in subiecto. aut contra
subiectũ. uerũ & insubiecto animꝰ aututraque
substantia: horũ autẽtriũ si primũ est. ta est
immostalis animus quã ratio. secundũ superiorẽ
disputationẽ qđ in eẽilla nisi uiuo non potest
Eadẽ necessitas in secundo ẽ. Nãuerũ illud qđ ra¬
tio dicit᷑ nihilhab& cõmutabile sicut appar&
nihil cõmutari potest qđ in eotãquã in subiecto
est : Reman& igit᷑ omnis pugnadetestio: Nã si
animus substantia est. substantia rationi coniun¬
git᷑: Non absurde quis putauerit fieriposse. ut ma¬
nenteilla hic ẽẽ desinat. Sed manifestũ est quã¬
diuanimus aratione non separat᷑ ei que coher&
necessario eũ manere atq uiuere : Separari autẽ
quatandẽui potest. Nũ corporea. cuius & poten¬
tiain firmior ec origo inferior et ordoseparatior
Nullo modo animaliergo : sedetiã id quo modo
analter in imus potentior quisquis est contẽplari

Expanded text:
animus, verum autem illud in subjecto; aut contra animus, verum autem illud in subjecto; aut contra subjectum verum, et in subjecto animus; aut utrumque substantia. Horum autem trium si primum est, tam est immortalis animus quam ratio, secundum superiorem disputationem, quod inesse illa nisi vivo non potest. Eadem necessitas in secundo est. Nam si verum illud quod ratio dicitur, nihil habet commutabile sicut apparet; nihil commutari potest quod in eo tanquam in subjecto est. Remanet igitur omnis pugna de tertio. Nam si animus substantia est, et substantia ratio cui conjungitur; non absurde quis putaverit fieri posse, ut manente illa hic esse desinat. Sed manifestum est quamdiu animus a ratione non separatur eique cohaeret, necessario eum manere atque vivere. Separari autem qua tandem vi potest? Num corporea, cujus et potentia infirmior, et origo inferior, et ordo separatior? Nullo modo. Animali ergo? Sed etiam in quo modo? An alter animus potentior quisquis est, contemplari
Abbreviated transcription (Latin):
talitate const& : Ratio est aspectus animi. quoꝑ ipsũ
illud inanimo eẽ nemo ambigit. Descđo et testio
quaeri potest. Sedet sedm sine animo eẽ non potest
Decestio magna questio est utrũ uerũ illud qđ si
ncstrumto corporis animus intu& sit ꝑseipsũ
e non sit inanimo. aut possit necẽsine animo: Quo¬
quo lib& modo autẽ sehabeat. non id poss& con¬
tẽplarianimus ꝑseipsũ nisi aliqua coniunctione
cueo: Nã omne qđ contẽplam᷑ siue cogitatione
capimus aut sensu aut intellectu capimus : Seđ
ea quae sensu capiunt᷑ extraetiã nos ẽẽ sentiunt᷑
et locis continent᷑. unde neꝑcipi qui dẽ posse af¬
firmant᷑: Eauero quae intelligunt᷑. Nonquasi
alibi posita intelligunt᷑. quã ip̃sequuntellegit
animus. Si muletiã intelligunt᷑ non continer
loco: Quareista coniunctio intuentis animi
et cius ueri qđ intu&. aut ita est aut subiectũ sit

Expanded text:
talitate constet. Ratio est aspectus animi, quo per seitalitate constet. Ratio est aspectus animi, quo per seiillud in animo esse nemo ambigit: de secundo et tertio quaeri potest; sed et secundum sine animo esse non potest. De tertio magna quaestio est, utrum verum illud quod sine instrumento corporis animus intuetur sit per seipsum, et non sit in animo, aut possit esse sine animo. Quoquolibet modo autem se habeat, non id posset contemplari animus per seipsum, nisi aliqua conjunctione cum eo. Nam omne quod contemplamur, sive cogitatione capimus, aut sensu aut intellectu capimus. Sed ea quae sensu capiuntur, extra etiam nos esse sentiuntur, et locis continentur, unde nec percipi quidem posse affirmantur. Ea vero quae intelliguntur, non quasi alibi posita intelliguntur, quam ipse qui intelligit animus: simul enim etiam intelliguntur non contineri loco. 11. Quare ista conjunctio intuentis animi, et ejus veri quod intuetur, aut ita est ut subjectum sit
Abbreviated transcription (Latin):
quã eorũ quaein illo subiecto ideo erant quia hoc
erat quae manere putar&: Quã obremsi anima
subiectũ est ut supra diximus inquoratio in sepi¬
raliter ea necessitatequoq quae in subiecto ẽẽ
monstrant᷑. Nec nisi uiua anima potest ẽẽ anima
necinearatio potest eẽ si ne uita. Et immostalis
ratio. immostalis est anima prorsus enĩ nullo pac¬
tonon existente subiectosuo immut abilis ratio
maner& : Qdeuenir& sitanta accider& animae
mutatio. ut eã non animã facer&. id moricoge
r& : Nulla autẽillarũ mutationũ quas siuẽ ꝑcor¬
pus siueꝑ ipsã in anima fiunt. quãuis utrũ aliquȩ
ꝑ ipsã fiant id quarũ ipsa sit causa. non parua sit
questio id agit ut anima nonanimã faciat: Iãigit᷑
non solũ ꝑse uerũ nec nr̃isrationibus formidandȩs :¬
uideo ut ratio quidsit et quotiens diffiniri possit
sciat᷑. ut scđm omnes modos et de animȩ immor¬

Expanded text:
quam eorum, quae in illo subjecto ideo erant quia hoc quam eorum, quae in illo subjecto ideo erant quia hoc erat, remanere putaretur. 9. Quamobrem si anima subjectum est, ut supra diximus, in quo ratio inseparabiliter, ea necessitate quoque qua in subjecto esse monstratur, nec nisi viva anima potest esse anima, nec in ea ratio potest esse sine vita, et immortalis est ratio; immortalis est anima. Prorsus enim nullo pacto non existente subjecto suo immutabilis ratio permaneret. Quod eveniret, si tanta accideret animae mutatio, ut eam non animam faceret, id est mori cogionum, quae sive per corpus, sive per ipsam animam fiunt quamvis utrum aliquae per ipsam fiant, id est quarum ipsa sit causa, non parva sit quaestio, id agit ut animam non animam faciat. Jam igitur non solum per se, verum nec nostris rationibus formidandae svideo, ut ratio quid sit, et quoties definiri possit sciatur, ut secundum omnes modos et de animae immor
Abbreviated transcription (Latin):
en dae sunt ꝓscipsȩ separatim : Sed nerationinrãc
aduersent᷑ quia dictũ est mutato subiecto om¬
non aduersant᷑ Nãillud scđm hanc mutationẽ
subiecti dicit᷑ ꝑ quã omnino mutare cogit᷑ po¬
mep : Nã si ex albocera nigrũ colorẽ ducat ali¬
unde nonminuscera est : Et siex quadrata ro¬
tundã formã sumat. ex mollidurescat. rigescat¬
que excalida. At ista insubiecto sunt. et cera sub¬
iectũ : Manec autẽcera. non magis minus ue
cera. cũ illa mutent᷑: Potestigit᷑ aliqua mutatio
fierieorũ quacinsubiecto sunt cũ ipsũ tam̃ iuxta
id qđ hoc est acdicit᷑ non mut&᷑: At sieorũ quȩ in
subiectosunt tanta cõmutatio fier&. ut illud qđ
sub esse dicebat᷑ diciiamomnino non poss&. ue¬
luti cũ caloreignis cera in auras discedit. ut recte
intellegat᷑ mutatũ eẽsubiectũ qđ ceraerat. et
cera iamnonest: Nullomodo aliquaratione quic¬

Expanded text:
endae sunt per se ipsae separatim: sed ne rationi nostrae endae sunt per se ipsae separatim: sed ne rationi nostrae adversentur, qua dictum est, mutato subjecto omnon adversantur. Nam illud secundum hanc mutationem subjecti dicitur, per quam omnino mutare cogitur nomen. Nam si ex albo cera nigrum colorem ducat alicunde, non minus cera est; et si ex quadrata rotundam formam sumat, et ex molli durescat, frigescatque ex calida: at ista in subjecto sunt, et cera subjectum. Manet autem cera non magis minusve cera, cum illa mutentur. Potest igitur aliqua mutatio fieri eorum quae in subjecto sunt, cum ipsum tamen juxta id quod hoc est ac dicitur, non mutetur. At si eorum quae in subjecto sunt, tanta commutatio fieret, ut illud quod subesse dicebatur, dici jam omnino non posset; veluti cum calore ignis cera in auras discedit, eamque mutationem patitur ut recte intelligatur mutatum esse subjectum, quod cera erat, et cera jam non est: nullo modo aliqua ratione quid
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ subiectũ est animus aste in subiecto existen¬
te Neq subiectũ immutari potest. quinid qđ in
subiecto est immut &. qui possimus obtinere im¬
mut abilẽ eẽ astẽ atq rationẽ : simutabilis animꝰ
inquo illas eẽ conuincit᷑ ÷ quae autẽ maior quã
in contraria sol& eẽ mutatio : et quis negat ani¬
mũ ut omittã c&era. stultũ alias. alias uero eẽ
sapientẽ : prius ergo quot modis accipiat᷑¬
animaȩ quaedicit᷑ mutatio uideamus: Quiutopi¬
nor manifestiores dũtaxat. clarioresq nobis
duo sunt genere specieuero plures inueniunt᷑ :
Nãq aut̃ scđm corporis passiones. aut secundũ
suas anima dr̃ immutari : Scđm corporis ut per
aetates ꝑ morbos ꝑdolores. labores. offensiones
ꝓuoluptates : Secundũ suas autẽ ut cupiendo
laetando m&uendo: grescendo studendo dis¬
cendo: hae c om̃smut᷑ationes. si non necessario
argum̃tosunt mori animã. Nihil quidẽ metu¬

Expanded text:
Si enim subjectum est animus arte in subjecto existenSi enim subjectum est animus arte in subjecto existente, neque subjectum immutari potest quin et id quod in subjecto est immutetur; qui possumus obtinere immutabilem esse artem atque rationem, si mutabilis animus in quo illa sunt esse convincitur? Quae autem major quam in contraria solet esse mutatio? et quis negat animum, ut omittam caetera, stultum alias, alias vero esse sapientem? Prius ergo quot modis accipiatur, quae dicitur animae mutatio, videamus; qui, ut opinor, manifestiores duntaxat clarioresque nobis duo sunt genere, specie vero plures inveniuntur. Namque aut secundum corporis passiones, aut secundum suas, anima dicitur immutari. Secundum corporis, ut per aetates, per morbos, per dolores, labores, offensiones, per voluptates. Secundum suas autem, ut cupiendo, laetando, metuendo, aegrescendo, studendo, discendo. 8. Hae omnes mutationes, si non necessario argumento sunt mori animam, nihil quidem metu
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ inerudito animo arsmusicacũ desolage¬
ometrica cogitat. hoc autẽ falsũ est: illudigitꝰ
uerũ Non autẽ quicquã sehabere animussentto
nisi qđ in cogitationẽ uenerit: Potestigit᷑ aliquid
eẽ in animo qđ eẽ in se animus ipse non sentiat: Io
autẽquãdiusit. pihilint̃ est : Uãq sidiutius fuerit
in aliis animus occupatus. quã ut intentionẽ suã
inante cogitata facilepossit reflectere. obliuio
uel imperitia nominat᷑ : Sed cũ uel nos ipsi nobcũ
ratotinantes. uel ab alio benei merrogati de
quibdã liberalibus astibus eaquae in uenimus
ner& animus inuentione tẽporali. Nĩ aet na
saepe inuenit : Quid enĩtã aeternũ quãcirculi
ratio. uel siquidaliud in huiuscemodi astibus
Nec non fuisse aliquando. necnon fore cõpre¬
hendit᷑: manifestũ est etiã immostale esse ini¬
mũ humanũ. & omnes ueras rationes insecr&is
eius eẽ. quãuiseas siue ignoratione. si ue obliuio¬

Expanded text:
non est in erudito animo ars musica, cum de sola genon est in erudito animo ars musica, cum de sola geometrica cogitat: hoc autem falsum est; illud igitur verum. Non autem quidquam se habere animus sentit, nisi quod in cogitationem venerit. Potest igitur aliquid esse in animo, quod esse in se animus ipse non sentiat. Id autem quamdiu sit, nihil interest. Namque si diutius fuerit in aliis animus occupatus, quam ut intentionem suam in ante cogitata facile possit reflectere, oblivio vel imperitia nominatur. Sed cum vel nos ipsi nobiscum ratiocinantes, vel ab alio bene interrogati de quibusdam liberalibus artibus ea quae invenimus,neret animus inventione temporali nam aeterna saepe invenit; quid enim tam aeternum quam circuli ratio, vel si quid aliud in hujuscemodi artibus, nec non fuisse aliquando, nec non fore comprehenditur?: manifestum etiam est, immortalem esse animum humanum, et omnes veras rationes in secretis ejus esse, quamvis eas sive ignoratione sive oblivio
Abbreviated transcription (Latin):
atq: intellegi potest. Sed siue hoc siueilludsit
nonminus immut abilẽ aste eẽ conficit᷑. Astẽ
autẽ non solũ eẽ in animo astificis. sedetiĩ nuquã
esse. nisi in animo manifestũ est idque in separa¬
biliter : Casi ars ab animoseparabit᷑. auterit
prtm quiĩ in animo. aut nusquãerit aut deani
Uusquã porro ẽẽ qđ est. ut qđ immu tabileest
non eealiquando quid potest: Siuero ars deani¬
mo in animũ transit. in illo mansura deserens
istũ. Nemo astẽ doc& nisi amittendo. Aut etiã
nonnisi docentis obliuione fit aliquis peritus
siue moste : Quaesi ab surdissima sunt sicuti suN
immostalis canimus humanus : Atenĩsiars ali¬
quando est aliquando non ẽ inanimo qđ ꝑobli¬
uionẽ atq imperitiã satis notũ est: nihilad eius
immostalitatẽ affest : Argum̃tũ huius conexio
nis negat᷑ antecedens hoc modo. Aut est aliqd
in animo qđ in p̃senti cogitatione non est. aut

Expanded text:
atque intelligi potest. Sed sive hoc, sive illud sit, atque intelligi potest. Sed sive hoc, sive illud sit, non minus immutabilem artem esse conficitur: artem autem non solum esse in animo artificis, sed etiam nusquam esse nisi in animo manifestum est, idque inseparabiliter. Nam si ars ab animo separabitur; aut erit praeterquam in animo, aut nusquam erit, aut de aniNusquam porro esse quod est, vel quod immutabile est non esse aliquando non potest. Si vero ars de animo in animum transit, in illo mansura deserens istum; nemo artem docet nisi amittendo, aut etiam non nisi docentis oblivione fit aliquis peritus, sive morte. Quae si absurdissima et falsissima sunt, sicuti sunt, immortalis est animus humanus. 6. At enim si ars aliquando est, aliquando non est in animo, quod per oblivionem atque imperitiam satis notum est; nihil ad ejus immortalitatem affert argumenti hujus connexio, nisi negetur antecedens hoc modo. Aut est aliquid in animo, quod in praesenti cogitatione non est; aut
Abbreviated transcription (Latin):
sinemotu. Nont am̃ omnis mutatio interitũ. om¬
nis motus mutationẽ operat᷑ : Lic& enĩ ipsũ corpus
nr̃m̃ & motũ plerũq: qualib& actione. & muta¬
tũ ceste uela&atedicere. tamen nondũ interisse
id non eẽsi neuita: Liceatigit᷑ & animũ nonconti¬
nuo putarepriuariuita. quãquã ei fostasse ꝓmo
tũ mutatio Nonnulla contingat: Sienĩman&¬
aliquid immutabile inanimo qđsi neuita esse
non possit. animoetiã uita sẽpiterna maneat ne¬
cesseest : Nãhoc prorsus ita sehab&. ut si primũ ẽ
sit secundũ: Est autẽprimũ: quisenĩ ut alia omit¬
tã aut rationẽ numerorũ mut abilẽ eẽ audeat
dicere. aut astequãlib& nonistaratione constari.
aut astẽnoneẽ in astifice etiã cũ eã non exerc&
aut eius eẽnisiinanimo. aut ubi uita nonsit ẽe
enĩ arsuna multarũ quasi quidã co&us rationũ
eẽdicat᷑. tam̃ ars etiã unaratio diciuerissime

Expanded text:
sine motu; non tamen omnis mutatio interitum, omsine motu; non tamen omnis mutatio interitum, omnisque motus mutationem operatur. Licet enim ipsum corpus nostrum, et motum plerumque qualibet actione, et mutatum certe vel aetate dicere, tamen nondum interisse, id est non esse sine vita. Liceat igitur et animum non continuo putare privari vita, quanquam ei fortasse per motum mutatio nonnulla contingat. CAaliquid immutabile in animo, quod sine vita esse non possit; animo etiam vita sempiterna maneat necesse est. Nam hoc prorsus ita se habet, ut si primum est, sit secundum. Est autem primum. Quis enim, ut alia omittam, aut rationem numerorum mutabilem esse audeat dicere, aut artem quamlibet non ista ratione constare; aut artem non esse in artifice, etiam cum eam non exercet; aut ejus esse, nisi in animo; aut ubi vita non sit, esenim ars una multarum quasi quidam coetus rationum esse dicatur, tamen ars etiam una ratio dici verissime
Abbreviated transcription (Latin):
te cũ i neo qđ mou& non possint᷑: At quecũq in
tẽporesimulẽẽ non possunt. et tam̃ a futuro in
prtm trans mittunt᷑ mutabilia sint pieces seest:
hinciã colligimus posseẽẽ quiddã qđ cũ mou&
mut abilia non mut& : Cũ enĩ non mutat᷑ mouen¬
tis intentio ꝑducendi ad finẽ quẽ uol& corpus qđ
mom̃tamut& atq illa intentio ꝑficiendi quã
inmutatã manere manifestũ est : et ipsa mebra
astificis & lignũ autlapidẽ astifici subiectũ mo¬
ueat. quis dubit & consequensee qđ dictũ estu
nonigit᷑ si quamutatio corporu mouenteani¬
mositꝰ quãuis in eã sit intentus. hinc eũ necessa¬
rio mutari : & ob hoc &ã mori arbi trandũ : Po¬
testenĩ in hacintentione simul& memoriã pre¬
teritorũ & expectationẽ futurorũ habere . quic
omnia sineuita eẽ nonpossunt: quanquã etsinul¬
lus interitus sinemutationesit. et nulla mutatio

Expanded text:
te, cum in eo quod movetur non possint. At quaecumque in te, cum in eo quod movetur non possint. At quaecumque in tempore simul esse non possunt, et tamen a futuro in praeteritum transmittuntur, mutabilia sint necesse est. 4. Hinc jam colligimus, posse esse quiddam quod cum movet mutabilia, non mutatur. Cum enim non mutatur moventis intentio perducendi ad finem quem volet corpus quod mutetur, atque illa intentio perficiendi quam immutatam manere manifestum est, et ipsa membra artificis, et lignum aut lapidem artifici subjectum moveat, quis dubitet consequens esse quod dictum est? Non igitur si qua mutatio corporum movente animo fit, quamvis in eam sit intentus, hinc eum necessario mutari, et ob hoc etiam mori arbitrandum est. Potest enim in hac intentione simul et memoriam praeteritorum et exspectationem futurorum habere, quae omnia sine vita esse non possunt. Quanquam etsi nullus interitus sine mutatione sit, et nulla mutatio
Abbreviated transcription (Latin):
int̃uallo tẽpus. Aut uero uel breuissima sylla¬
ba enunti&: cuius nontunefinem audiascũ iã
non audisinitiũ. porro qđ sicagit᷑ & ex pecta¬
tioneopus est ut ꝑagi. et memoria ut cõprehen¬
diqueat quantũ potest. Et expectatiorerũ futii
rarũ est. pra&erit arũ uero mẽmoria. Aut inten¬
tio adagendũ praesentis est tẽporis. ꝑ qđ futurũ
in pr&eritũ transit : Nec coepti motus corporis ex¬
pectarifinis potest sineulla memoria: Quomo¬
doenĩ expectat᷑ ut desinat. qđ aut coepis seexcidit¬
aut omnino motũ esse : Rursus intentio ꝑagendi
quae praesens est sinc ex pectatione finis quifutu¬
rusest non potest eẽ . Nec est quicquã qđ autnon¬
du est autiamnon est: Potestigit᷑ in agendo quid¬
da ce qđ ad ea quaenon sunt ꝑtineat. p̾ossunt si¬
mul inagente pluraẽe. cuea plura qua eagunt᷑
simuleẽ non possunt : Possuntergo etiã in moueꝵ¬

Expanded text:
intervallo tempus, aut vero vel brevissima syllaintervallo tempus, aut vero vel brevissima syllaba enuntietur, cujus non tunc finem audias, cum jam non audis initium. Porro quod sic agitur, et exspectatione opus est ut peragi, et memoria ut comprehendi queat quantum potest. Et exspectatio futurarum rerum est, praeteritarum vero memoria. At intentio ad agendum praesentis est temporis, per quod futurum in praeteritum transit, nec coepti motus corporis exspectari finis potest sine ulla memoria. Quomodo enim exspectatur ut desinat, quod aut coepisse exciditaut omnino motum esse? Rursus intentio peragendi quae praesens est, sine exspectatione finis qui futurus est, non potest esse: nec est quidquam quod aut nondum est, aut jam non est. Potest igitur in agendo quiddam esse, quod ad ea quae nondum sunt pertineat. Possunt simul in agente plura esse, cum ea plura quae aguntur simul esse non possint. Possunt ergo etiam in moven
Abbreviated transcription (Latin):
cestenonomne qđ non mou& mut abile est : Aut
omne qđ ab alio mou& nec mou& ipsũ aliquid
mostaleest : Neq mostalequicquã immutabile:
Quare decestoiã et sineulla disiunctione condu¬
ditꝰ uonomne qđ mou& mutarb  Nullus autẽ
motussi nesubstantia. et omnis substanti aait
uiuit. aut nonuiuit. atq: omne qđ non uiuit ex¬
anime est. Necestulla exanimisactio : Illudĩgit᷑
qdita mou& ut non mut& non potestec̃ nisiuiua
substantia : Haec aut ẽ omnis ꝓquos libet gradus
nisi secundũ tẽpus mou& : Adhocenĩꝑtin& tar¬
dius et celerius moueri: Conficit᷑ eẽ quiddã qđ tẽ¬
poromoueat. Nectam̃mut & : Omne a ut ẽ qđ tẽ¬
poremou& corpus tãetsi adunũ finẽ tendat. Ta¬
men necsimul potest omnia facere. Nec pot est
non plura facere. Neq: enĩ ual& quauiso peaga¬
tur. aut ꝑfecteunũ eẽ qđ in pastes secari potest
aut ullũ est sine pastibus corpus aut sinemorarũ

Expanded text:
certe non omne quod movet, mutabile est. At certe non omne quod movet, mutabile est. At omne quod ab alio movetur, nec movet ipsum, aliquid mortale est. Neque mortale quidquam immutabile. Quare de certo jam et sine ulla disjunctione concluditur, non omne quod movet mutari. Nullus autem motus sine substantia: et omnis substantia aut vivit, aut non vivit: atque omne quod non vivit, exanime est; nec est ulla exanimis actio. Illud igitur quod ita movet ut non mutetur, non potest esse nisi viva substantia. Haec autem omnis per quoslibet gradus nisi secundum tempus movetur: ad hoc enim pertinet tardius et celerius moveri: conficitur esse quiddam quod tempore moveat, nec tamen mutetur. Omne autem quod tempore movet corpus, tametsi ad unum finem tendat, tamen nec simul potest omnia facere, nec potest non plura facere: neque enim valet quavis ope agatur, aut perfecte unum esse, quod in partes secari potest, aut ullum est sine partibus corpus, aut sine morarum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ non aeque pecessariũ sit in subiecto illo orpore
in quo ipsa armonia nonminus inseparabiliter
Mut abileest autẽ corpushumanũ et immutabi¬
usratio: Mut abile est enim omne qđ sẽꝑ eodem
modo non est. et sẽꝑ eodẽ modo est duo et quattu¬
or sex : Itẽ semꝑ eo de modo est. qđ est Qđ quat¬
tuor habent duo & duo. hoł autẽ ponhabent duo:
Duoigit᷑ quattuor non sunt : Est autẽ ista ratio
immutabilis : Igit᷑ ratio est: Nullo modo autẽpo¬
test mutatosubiecto id qđ in eo est in separabilit
non mut ari : Non estigit᷑ armonia corporisani¬
mus nec mors potest accidere immutabilis reb:
Sempergo humanus animus uiuit. siuei pseratio
sit si ue in coratio in separabiliter. quaeclã constaꝵ¬
tiaeuistusẽ : Et omnis constantia immutabilis ẽ.
et omnis uistus potest aliquidagere. Necũ agit
aliquiduistus non est. Omnis porro actio mou&
aut mou&: Aut igit᷑ non omne qđ mou& aut

Expanded text:
quod non aeque necessario sit in subjecto illo corpore, quod non aeque necessario sit in subjecto illo corpore, in quo et ipsa harmonia non minus inseparabiliter. Mutabile est autem corpus humanum, et immutabilis ratio. Mutabile est enim omne quod semper eodem modo non est. Et semper eodem modo est, Duo et quatuor, sex. Item semper eodem modo est quod est, quod quatuor habent duo et duo; hoc autem non habent duo: duo igitur quatuor non sunt. Est autem ista ratio immutabilis: igitur ratio est. Nullo modo autem potest, mutato subjecto, id quod in eo est inseparabiliter non mutari. Non est igitur harmonia corporis animus. Nec mors potest accidere immutabilibus rebus. Semper ergo animus vivit, sive ipse ratio sit, sive in eo ratio inseparabiliter. CAPUTtiae virtus est, et omnis constantia immutabilis est, et omnis virtus potest aliquid agere, nec cum agit aliquid, virtus non est. Omnis porro actio movetur, aut movet. Aut igitur non omne quod movetur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
non semꝑ: Nihileni qđ sem ꝑ est. patit᷑ sibi subtrihi
aliquando id in quo semꝑ est : Iã uero cũ ritiocinam᷑
animus id agit : Non enĩ idagit nisiqui intellegit
Vihil quiecor poris eius modiẽ semꝑ. Nonigitur
potest adiuuare animũ ad intellectũ nitentem
cui non impediresatis est : Item. Nemosine discipli¬
na recte ratiounat᷑: Est enĩ recta ratio cinitio acestis
ad incestorũ indagationẽnitens cogitatio. Uihilq
cestũ est inanimo qđ ignorat : Omne uitẽ qđ scit
animus in sesehab&. Necullã remscientia cõplec¬
tit᷑: Hisiquae ad aliquã ꝑtineat disciplinĩ estenĩ
disciplina quarũ cũq rerũ scientia : Semꝑigitur
Et melius est ẽẽ substantiã. quã nihil: Von estigit᷑
rationihil Rursũ quaecũq: armonia corporis
est in subiecto corporesit. Necesse est in separabilit̃
Nec aliud quicquã in illa armonia eẽ creditur

Expanded text:
non semper. Nihil enim quod semper est, patitur sibi subtrahi non semper. Nihil enim quod semper est, patitur sibi subtrahi aliquando id in quo semper est. Jamvero cum ratiocinamur, animus id agit. Non enim id agit, nisi qui intelligit: nihilque corporis ejusmodi est semper: non igitur potest adjuvare animum ad intellectum nitentem, cui non impedire satis est. Item nemo sine disciplina recte ratiocinatur. Est enim recta ratiocinatio a certis ad incertorum indagationem nitens cogitatio: nihilque certum est in animo quod ignorat. Omne autem quod scit animus, in sese habet; nec ullam rem scientia complectitur, nisi quae ad aliquam pertineat disciplinam. Est enim disciplina quarumcumque rerum scientia. Semper et melius est esse substantiam, quam nihil: non est igitur ratio nihil. Rursum, quaecumque harmonia corporis est, in subjecto corpore sit necesse est inseparabiliter, nec aliud quidquam in illa harmonia esse credatur,
Abbreviated transcription (Latin):
IALICUBIESIDISCIPLINA NECESST
nisi in co qđ uiuit potest et sẽper ẽ. Neq quic¬
quã in quo quid semꝑ est potest eẽ nonsemper
semꝑ uiuit in quo est disciplina: Sinossumus
quiratiõnam᷑ idest animus nr̃. Nec recteratioci¬
marisi ne disciplina p̃otest pecsin e disciplinacẽ
animus pisi inquodisciplina non est potesti
Estin hominis anima disciplina est autẽ alicu¬
bi disciplina. Nã est et quicquid est pius quãeẽ
non porest : Itẽ disciplina non potest eẽ nisi ineo
ꝗduiuit : Nihilenĩ ꝗđ nonuuit aliquid discit
decesse in co ꝗdđ nihil discit disciplina potesi
Ite semꝑ est disciplina: Nã qđ estatqem muta¬
bileest semꝑsit nccesseest : esseautẽ disciplinã
uemo negat : Et quisquis fat& fieri nonposse
utduct a p̾mediũ circulũ linea nonsit omniũ
quaenon ꝑmediũ ducunt᷑ maxima. idquecẽ
alicuius disciplinae immut abilẽ disciplin ã ẽ
nonnegat: Itẽ. Nihil in quoquid semꝑest. potestesse

Expanded text:
 nec esse nisi in eo quod vivit potest, et semper est, neque quidquam in quo quid semper est potest esse non semper; semper vivit in quo est disciplina. Si nos sumus qui ratiocinamur, id est animus noster, nec recte ratiocinari sine disciplina potest, nec sine disciplina esse animus, nisi in quo disciplina non est, potest; est in hominis animo disciplina. Est autem alicubi disciplina: nam est, et quidquid est nusquam esse non potest. Item disciplina non potest esse, nisi in eo quod vivit. Nihil enim quod non vivit, aliquid discit; nec esse in eo quod nihil discit, disciplina potest. Item semper est disciplina. Nam quod est atque immutabile est, semper sit necesse est. Esse autem disciplinam, nemo negat. Et quisquis fatetur fieri non posse, ut ducta per medium circulum linea non sit omnium, quae non per medium ducuntur maxima, idque esse alicujus disciplinae; immutabilem disciplinam esse non negat. Item nihil in quo quid semper est, potest esse
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. quia passio quaefit non ꝑcontinuationẽ
moliscurrit ut c&erasanimae pastes quaealibis
latere nonsinat : Sed illud tota sentit anima
qđ inpasticula fit pedis. etibi tantũ sentit ubisi:
Totaigit᷑ singulis pastib simuladest quaetota
simulsentit insingulis. Nectam̃ hocmodo ad¬
est tota ut candor. aut aliahuiuscemodi qua¬
litas. Inunaquaq: paste corporis tota est. Nã qđ
in aliqua paste corpus patit᷑ cũ doloris immuta¬
tione potest adcandorẽ qui est in alia paste
non ꝑtinere : Qua ꝓpter scđm pastes molis a se
distantes et ipse a sedistare conuincitur

Expanded text:
tiat: quia passio quae fit non per continuationem tiat: quia passio quae fit non per continuationem molis currit, ut caeteras animae partes quae alibi sunt latere non sinat; sed illud tota sentit anima quod in particula fit pedis, et ibi tantum sentit ubi fit. Tota igitur singulis partibus simul adest, quae tota simul sentit in singulis. Nec tamen hoc modo adest tota, ut candor vel alia hujusmodi qualitas in unaquaque parte corporis tota est. Nam quod in alia parte corpus patitur candoris immutatione, potest ad candorem qui est in alia parte non pertinere. Quapropter secundum partes molis a se distantes, et ipse a se distare convincitur
Abbreviated transcription (Latin):
tadit : quac quidẽ potentiora suã melior isuo
uothis naituris datue quae non maolieneituon
plies posiunt minorib molibus sedherie poto¬
reubo localis magnitudinis eadespecie poten¬
norsqui mclior Inquogeneree aniniacor¬
uullo modo potest corpusenĩ nullurfia ut co
accipiendo panimã speciem: At animaen corp̃
fierto non accipiendo specie sed arst repslo
fierposs&: et ꝓpterca ficri non potest nusi fost̃
quã s peciosiorẽ in suũ deteriorẽ uenterespeciẽ
ut a  maior ignẽ minorẽ. Sed nonita ẽ :Nloles
quippeomnis quaeo ceupat locũ non ẽ in singi¬
lissuis pastib: tota. sed in omnibus : Quare alia par
uniuersae molicorporis sui. sed etiã unicuique
pasticulae totasimul adest. Pastis enĩ corporis
passionẽ totasentit. nec in totatam̃ corpore : Cũ
animae in est pastib et inpedesentir& Nec & sen¬
tire qđ ibi factũ est absens poss& : Non enĩ nunti¬
o aliquo credibileest fieri nonsentiente qđ nun¬

Expanded text:
itur: quae quidem potentiora etiam meliora sunt. Quod his naturis datum est, quae non mole majore plus possunt minoribus molibus, sed sine tumore ullo localis magnitudinis eadem specie potentiora sunt qua meliora. In quo genere est anima cornullo modo verti potest. Corpus enim nullum fit, nisi accipiendo per animam speciem. At anima ut corpus fieret, non accipiendo speciem, sed amittendo, fieri posset: et propterea fieri non potest; nisi forte quam speciosiorem, in suam deteriorem vertere speciem, ut aer major ignem minorem. Sed non est ita. Moles quippe omnis quae occupat locum, non est in singulis suis partibus tota, sed in omnibus. Quare alia parsuniversae moli corporis sui, sed etiam unicuique particulae illius tota simul adest. Partis enim corporis passionem tota sentit, nec in toto tamen corpore. Cum animae in eis partibus est, et in pede sentiret; nec sentire quod ibi factum est absens posset. Non enim nuntio aliquo credibile est fieri non sentiente quod nun
Abbreviated transcription (Latin):
t ipsos aute a pen&ralib pon mouere quasi ullus
exalationis fauidȩ finissit. pisi auctoro finito: Etinter
haco illud salomonis testimoniũ nonoccurrit: inus
aedificans alius destruens. quis eorũproficia nisil abor
statetia in manissimus suꝑbia goliath carnali potentia
tumidus omnia seꝑseposse confiders. capite manui

Expanded text:
re, ipsos autem a penetralibus non mouere ? — quasi ullus re, ipsos autem a penetralibus non mouere ? — quasi ullus exhalationis fetidae finis sit nisi auctore finito - et inter haec illud Salomonis testimonium non occurrit? unus aedificans, alius destruens, quis eorum proficiet nisi labor? stat etiam inmanissimus superbia Goliath carnali potentia tumidus, omnia se per se posse confidens capite manu
Abbreviated transcription (Latin):
refugiũ conuolemus exterrent : Fecorsiquidẽ oriseorũ
longelateq diffusus. omniũ quibus odor uitȩ inuitã
erat. odorẽ uestit inmortẽ : Contra hunc serpentẽ suffo¬
cantẽq halitũ. multa utiq beatissimi quos supra memo¬
rauimus uiri. & multa faria suaue olentia scripturarũ
unguenta conficiunt. & adreficienda estuantiũ corda
populorũ fraglantissimũtimiama cũ oblatione orati¬
onis incendunt : Sedhocparũ est incesto ꝓpemodũ con¬
tendere auctore & contraria substituendo contrariis. in¬
fectũ pestifero halitua erem tẽperare. nisiipsi in mediũ
protrahant proterant᷑q serpentes : Quicutuendi s alius
caprtis causa reliquũ concisioniatq iniuriae rorpusex¬
ponunt Lihil damni arbi trantes eatantũ sui pasto
a periculo liberi quae multi modis uenenatasq inse
obtina linguas si &iã mẽbris omnib amputent᷑ no¬
Sr sufficereuid& tẽperando saltem putorisitis fico¬

Expanded text:
refugium conuolemus, exterrent. fetor siquidem oris eorum refugium conuolemus, exterrent. fetor siquidem oris eorum longe lateque diffusus omnium, quibus odor uitae in uitam erat, odorem uertit in mortem. Contra hunc serpentem suffocantemque halitum multa utique beatissimi quos supra memorauimus uiri et multifaria saueolentia scripturarum unguenta conficiunt et ad reficienda aestuantium corda populorum fragrantissimum thymiama cum oblatione orationis incendunt. sed hoc parum est, incerto propemodum auctore contendere et contraria substituendo contrariis infectum pestifero halitu aerem temperare, nisi ipsi in medium protrahantur proteranturque serpentes. qui cum tuendi solius capitis causa reliquum conoisioni atque iniuriae corpus exponunt nihil damni arbitrantes ea tantum sui parte a periculo libera, quae multimodas uenenatasque in se obtinet linguas, si etiam membris omnibus amputentur: nobis sufficere uidetur temperando saltem putori satisface
Abbreviated transcription (Latin):
manitrest &e corfcisonres cyprianus hilarius dã brosuis
ei quib etia nunc ꝑmanere adhuc in carne necessariuẽ
Quisunt colune& firmam̃ta ecclae catholice aurc¬
lius angustinus &c hieronimus. multaa aduersus
hanc ne fariã heresim absq designatione nominũ here¬
ticorũ scriptis probatissimis edider̃. Quãquã & haec
uenenatissimorũ dogmatũ ab.ominatio. hab& etiam
nunc uiuentes mostuos. mostuosq uiuentes : Nã orige¬
nes & priscillianus & iouinianus olimapud se mostui.
in hisuiuunt & non solũ uiunt. uerũ &iã loquuntur:
Nunc uero pelagius & celestius si in his ꝑseuerauerint ui¬
uentes mostui. ecceaduersus eccłam qđ miserũ est. & qđ
multo miserius est ineccła palã sibilant. Impiiq serpen¬
tes uibrantib: infecta linguis oralãbentes. dũ scãm
& munitissimã sedẽ cui subtiliter irrepsereobsident :
cunctos fideles nead illud firmissimũ quondã insion

Expanded text:
martyres et confessores, Cyprianus, Hilarius et Ambrosius, martyres et confessores, Cyprianus, Hilarius et Ambrosius, et quibus etiam nunc permanere adhuc in carne necessarium est, qui sunt columnae et firmamenta Ecclesiae catholicae, Aurelius Augustinus et Hieronymus, multa iam aduersus hanc nefariam haeresim absque designatione nominum haereticorum scriptis probatissimis ediderunt. quamquam et haec uenenatissimorum dogmatum abominatio habet etiam nunc uiuentes mortuos mortuosque uiuentes. nam Origenes et Priscillianus et Iouinianus, olim apud se mortui, in his uiuunt, et non solum uiuunt uerum etiam loquuntur; nunc uero Pelagine et Caelestius, si in his perseuerauerint uiuentes mortui, ecce aduersus Ecolesiam, quod miserum est, et, quod multo miserius est, in ecclesia palam sibilant impiique serpentes uibrantibus infecta linguis ora lambentes dum sanctam et munitissimam sedem cui subtiliter inrepsere obsident, cunctos fideles, ne ad illud firmissimum quondam in Sion
Abbreviated transcription (Latin):
OSSIBILITAIS NOΝΕS NSu
praesuptionis meae beatissimi sacerdotes sed astissume
ꝓrpuene extremȩ ut ipsi agnoscitis necessitatis ut ego
nicuidear: Quod quide ut ficerẽ iniurla coatun
ninnonsolũ defensor fidei meȩ sed &ia ꝑfidiae mani¬
sestitor ailieno: Si cuteni purgati oni eroprt estude¬
fe debeo ꝓͥpter conscientiã Conscientia aute dieo p
mea sed alterius ita& dep̃hensos ingregeoriumlu¬
psostentare ad digitũ cogor proptfide de telum
Plusuitẽ ponmeũdico sed xp̃ii Sed neqegocu
minimus omniũ . aliquid temeritate praesumo itdun
necessitas est iniuria manifest are quãpas sulsĩ ut cunc¬
nspaltas qui fecerunt : Di epũ & uoluntas dordina¬
tioest ut malũ qđ ꝑpatientiã tolerabat. pecessuriae
proder& Et ꝑ comentionẽ furoris eorũ ipsisdixsa
mercede quã opostuit errorissui recipientib. ponslũ
pesimnor uidenptatiofier& dogmitũ sed corri pi ercdirũ
mamifestatio ꝑ sonarũ: patresenĩ et quiiã quacalerosui

Expanded text:
ossibilitatis non est, neque praesumptionis meae, beatissimi sacerdotes, sed arctissimae ac pene extremae, ut ipsi agnoscitis, necessitatis: ut ego nunc videar. Quod quidem ut facerem, injuria coactus sum: non solum defensor fidei meae, sed etiam perfidiae manifestator alienae. Sicut enim purgationi propriae studere debeo, propter conscientiam autem dico non meam, sed alterius: ita et deprehensos in grege ovium lupos ostentare ad digitum cogor, propter fidem et zelum: zelum autem non meum dico, sed Christi: sed neque ego cum sim minimus omnium, aliquid temeritate praesumo. Mihi necessitas est injuriam manifestare quam passus sum: cunctis pateat qui fecerunt. Dei enim et voluntas et ordinatio est, ut malum quod per patientiam tolerabatur, necessarie proderetur, et per contentionem furoris eorum ipsis dignam mercedem quam oportuit erroris sui recipientibus non solum pessimorum denotatio fieret dogmatum sed corripiendarum manifestatio personarum. patres enim et qui iam quieuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
animuĩ cogere ut corpussit Illud etiã mari fes¬
tuest adnullã suaecupiditatis expl&ione puie¬
nire dũ amittit omnẽ cupiditatẽ. Sariuco
gendiuuis nisi psubditi cupiditatii non hab&
Semn dequisquis animus alterũari mnubabsta
in potestate magis cũ uelit necessee in poreslare
habere quã corpus. etei uelbonitate oinsuleo
ulmalitia imperitare : Nonergo uola urcor¬
pussi: Postremoiste animus cogens eutant
Slaute animal est. aut animaletiã ille qu ẽcoitt
reest pcorpus cogit᷑ ad qđ cũi cogra QUesmit¬

Expanded text:
animum habere, ut corpus sit. Illud etiam manifesanimum habere, ut corpus sit. Illud etiam manifestum est ad nullam suae cupiditatis expletionem pervenire, dum amittit omnem cupiditatem: et amittit gendi jus nisi per subditi cupiditates non habet. Deinde quisquis animus alterum animum habet in potestate, magis eum necesse est velit in potestate habere quam corpus, et ei velit bonitate consulere, vel malitia imperitare. Non ergo volet ut corpus sit. 22. Postremo iste animus cogens aut aniSi autem animal est, aut animal est etiam ille quem cogit, re est per corpus cogitur, ad quodcumque
Abbreviated transcription (Latin):
daĩ modo fabric&᷑. aut quolib& pacto ei consulat
Nihil autẽhorũ fieripotest si non sit corpore
melior. Atsierit corpus. melior corpore profec¬
tononerit: Nonigit᷑ corpus eẽ uol&. Neq ullũ
reihuius cestius argum̃tũ est. quã cũ sehinc inter¬
rogatanimus. itaenĩ facile cõperit appetitum
senon habere pisi agendi aliquid aut sciendi
autsentiendi. aut ueltantũ modo uiuendi in
quantũ sua illi potestasẽ: Si aut ẽcogit᷑ corpuseo
a quo tandẽ cogit᷑ : a quolib& : cestea potenti¬
ore: Nonergo abipsocorpore potest. Nullo enĩ
modo ullo animo ullũ corpus potentius. po¬
tentior autẽ animus noncogit in aliquid. Nisi
qđ suae potestati sub ditũ est. Necullo modo
animus potestati alterius animi nisi suiscupi¬
ditatib subdit᷑: Cogit ergo illeanimus non
amplius quã quantueius que cogit cupiduaates
simunt: Dictũ est autẽ cupiditatẽ non porse

Expanded text:
dammodo fabricetur, aut quolibet pacto ei consulat. dammodo fabricetur, aut quolibet pacto ei consulat. Nihil autem horum fieri potest, si non sit corpore melior. At si erit corpus, melior corpore profecto non erit. Non igitur corpus esse volet. Neque ullum rei hujus certius argumentum est, quam cum seipsum hinc interrogat animus. Ita enim facile comperit appetitum se non habere, nisi agendi aliquid, aut sciendi, aut sentiendi, aut tantummodo vivendi in quantum sua illi potestas est. 21. Si autem cogitur corpus esse, a quo tandem cogitur? A quolibet, certe a potentiore. Non ergo ab ipso corpore cogi potest. Nullo enim modo ullo animo ullum corpus potentius. Potentior autem animus non cogit in aliquid, nisi quod suae potestati subditum est. Nec ullo modo animus potestati alterius animi, nisi suis cupiditatibus subditur. Cogit ergo ille animus non amplius quam quantum ejus quem cogit cupiditates sinunt. Dictum est autem cupiditatem non posse
Abbreviated transcription (Latin):
diunde hochabere potest quieasenuorlesbo
nlsiab illate quac illo ipsoest a nimo prestuntior
uullarese quaud amittat. quere neel horeseosie
contaris quia udhab& etꝓpterea cẽ nonde suditꝰ
Snpienti auiero quia conuersionẽ habersionu
ea quorest auersione illã porest apudee oquer¬
sominsq auersio contraracst. Ilud resoiride
cohibee cuinulla res est contraria. poristi hior
possitamittere : Nonigit potest innon sicut infer
rooborit᷑ non nulla questio utrũ nonsicut ner
inutanimos uta nec inde teriorẽ cõmutet esses¬
fuert effectũ. ponutiq omnino nonerit Sed
hocfieri non potest. Nisi aut ipse iduelit aut ab alio
cogat᷑ : Nec continuo tam̃ animus siueipse idap¬
petierit. siue coactus fuerit poterit corpus ẽẽ :
Illud enĩ sequit᷑ ut sisit uelit aut cogat᷑. Atillud
non sequit᷑ utsiuelit aut cogat᷑sit. Nũquã autẽ
uol& : Nã omnis eius appetitus ad corpus. aut
utid possideat est. aut ut id uiuific&. aut ut quo¬

Expanded text:
aliunde hoc habere potest, qui ex se non habet, nisi ab illa re quae illo ipso est animo praestantior, nulla res est qua id amittat, quia nulla res ei rei est contraria qua id habet; et propterea esse non desinit. Sapientiam vero, quia conversione habet ad id ex quo est, aversione illam potest amittere. Conversioni namque aversio contraria est. Illud vero quod ex eo habet cui nulla res est contraria, non est unde possit amittere. Non igitur potest interoboriatur nonnulla quaestio, utrum sicut non interit animus, ita nec in deteriorem commutetur essenfuerit effectum, non utique omnino non erit. Sed hoc fieri non potest, nisi aut ipse id velit, aut ab alio cogatur. Nec continuo tamen animus, sive ipse id appetierit, sive coactus fuerit, poterit corpus esse. Illud enim sequitur ut, si sit, velit aut cogatur. At illud non sequitur ut, si velit aut cogatur, sit. Nunquam autem volet: nam omnis ejus appetitus ad corpus, aut ut id possideat, est, aut ut vivificet, aut ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
Necinuenit᷑ aliquid qđ int̃sũmã uitã quae sub¬
stantia et uerita sẽ in cõmutabilis : & id qđ ulti¬
mũ uiuificat᷑ iđ corpus. nisi uiuificans anima:
Qđ sitradit speciẽ anima corpori ut sit corpus in
quantũ est. Nũ utiq speciẽ tradendo adimit:
adimit autẽ animã in corpus transmutando : Ñ
igit᷑ anima siue ꝑseipsã corpussit quia non nisi¬

Expanded text:
Nec invenitur aliquid qNec invenitur aliquid qpientia et veritas est incommutabilis, et id quod ultimum vivificatur, id est corpus, nisi vivificans anima. Quod si tradit speciem anima corpori, ut sit corpus in quantum est, non utique speciem tradendo adimit. Adimit autem in corpus animam transmutando. Non igitur anima sive per seipsam corpus fit, quia non nisi