comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsqͥs a p̃ceptis dñicis discordat oꝑe:
qͦtiens ea audit. corde suo rep̃hendit᷑ atq
ꝯfundit᷑. qr id qd̾ nõ fecerit memorat᷑.
Mam ĩ qͦ se errasse ꝯsiderat: ip̃a se latent̃
cõscĩa accusat. Mens. ⁊̃ ab spei fidutia
ꝓtinꝰ frangit᷑: si ĩtenta p̃cib necdũ d̾uic¬
te culpe memoria mordet᷑. Diffidit nãq
acciꝑe se posse qd̵ appetit: q̃ ꝓfecto remi¬
niscit᷑ nolle se ad huc facere qd diuinitꝰ

Expanded text:
quis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit, a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accusat. Mens etiam ad spei fiduciam protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus
Abbreviated transcription (Latin):
cordi ad bene uuendũ p̃sidet. nec tñ
ꝑ eos uͥtutũ signa semꝑ ostend̾: s aliqñ
se eis asignoꝵ ostensioĩb subtͣhit: ut
eo humiliꝰ uirtutes eiꝰ habeant᷑. quo ha¬
bite teneri ñ possũt. Mediator aũt dĩ
ꝯtinue ht̃ p̃sentẽ : qr ⁊ ex illo idem sp̃c̃
gularit᷑ manere ꝓhibet᷑: qr in istis ꝑ
gr̃am manet ad aliqͥd. in illo aut̃ ꝑ sub¬
stantiã manet ad ꝯc̃ta. Situt eͥ corpꝰ¬

Expanded text:
cordi ad bene vivendum praesidet, nec tamen per eos virtutum signa semper ostendit: sed aliquando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, ut eo humilius virtutes ejus habeantur, quo habitae teneri non possunt. Mediator autem Dei ontinue habet praesentem, quia et ex illo idem spiritgulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad aliquid, in illo autem per substantiam manet ad cuncta. Item
Abbreviated transcription (Latin):
uim iã mirari posse : aliquatenꝰ uid̾e̾
dimꝰ : Est aut̃ qd̃ de carnis usu t̃here
adsensũ sp̃s debemꝰ. Nam si quis in te¬
nebris clausis ocłis iaceat. ⁊ ante eũ
subitũ lucerne lum̃ erũpat: clausi
eiꝰ ocłi ip̃o aduentu luminis feriũt᷑ ut
patescant. Cur gͦ turbati sunt. si ni¬
chil clausi uiderũt. Nec tñ ꝑfc̃m ali¬
ꝗd fuit: qd̾ uid̾e clausi potuer̃. Nam
si ꝑfecte totũ uidissent: cur aꝑte que¬
rerent qd̾ uiderent: Si itaq sic sumꝰ.
cũ de incomp̃hẽsibili natiuitate ĩtu¬
eri aliꝗd conam̃. Co ip̃o enĩ qd admi¬
rationis fulgore ꝑcutit᷑ aĩmꝰ. ⁊ quasi
uidet. qd uidere nõ ualet. uelud inte¬
nebͥs positus ium lucis ocłis clausis

Expanded text:
vim jam mirari posse aliquatenus videre vim jam mirari posse aliquatenus videre dimus? Est autem quod de carnis usu trahere ad sensum spiritus debemus. Nam si quis in tenebris clausis oculis jaceat, et ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur ut patescant. Cur ergo turbati sunt si nihil clausi viderunt, nec tamen perfectum aliquid fuit quod videre clausi potuerunt? Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quod admirationis fulgore percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus, vim lucis oculis claus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsum facta sunt: ⁊ siñ ip̃o factum
Eus pater omp̃c unigenitũ ꝯ¬
substantialẽ sibi filiũ genuit: sicut be¬
ato iob elui subtiliter loquens. dicit.
Semel loquitur ds̃: ⁊ scđo id ip̃m nõ
repetit. Loqui enĩ dei ẽ: uerbũ genuisse.
Semel aut̃ loqui ẽ: uerbũ aliud pret̾̃
⁊ sccło id ip̃m non repetit: qr uidelic
hoc ip̃m uerbum id est filiũ. ñ nisi u¬
Tanto gͥ meo quodlib tp̃s ponit̃ liłe:
quanto nullũ licet uere. Neq enĩ qdli¬
bet potãt dici lib̾e : si saltẽ unũ drẽt᷑
ꝓpͥe. Inte itaq dici in dõ tp̃s audacter
quodlib licet: uñ in eo dici ꝓpͥe nullũ
licet. U̾bum nãq pat̃ siñ tp̃r genuit.
Et quis digne fari queat illã in effa¬
bilem natiuitatẽ. qd̾ de et̃no natus ẽ
coeternus ꝙ existẽs añ scł̃a geñ eqͣlẽ:
qd̾ gignẽte natus post̾i̾or ñ est: Que
uidelic nos mirari pꝰsum. s intueri
minime ualemꝰ. Illiꝰ uero natiuitati

Expanded text:
 ipso factum eus Pater omnipotens Unigenitum consubstantialem sibi Filium genuit, sicut beato Job Heliu subtiliter loquens, dicit: Semel loquitur Deus, et secundo idipsum non repetSemel autem loqui est, Verbum aliud praeter o autem non repetit, quia videlicet hoc ipsum Verbum, id est Filium, nonnisi uTanto igitur in eo quodlibet tempus ponitur libere, quanto nullum licet vere. Neque enim quodlibet poterat dici libere, si saltem unum diceretur proprie. Inde itaque dici in Deo tempus audacter quodlibet licet, unde in eo dici proprie nullum licet. Verbum namque Pater sine tempore genuit. Et quis digne fari queat illam ineffabilem nativitatem, quod de aeterno natus est coaeternus, quod existens ante saecula genuit aequalem, quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus; illius vero nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
alienis ꝓfectib exquirẽda. In illis noꝰ
tẽreat formido ne pere ãt : inistis aũt
ad tp̃s aliqñ sublatis consoletur hiuĩ¬
litas. qr ad elationẽ mentẽ fortasse sub¬
leuabant. Cum gͥ concessa nob uͥtu¬
tum signa subthunt᷑. tũc uere ostẽ¬
dimꝰ. qm̃ accepta recte tenuimꝰ : cum
ꝓfecto equanimit̃ ad mom̃tũ sublata
toleramus.

Expanded text:
alienis profectibus exquirenda. In illis nos terreat formido ne pereant, in istis autem ad tempus aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahuntur, tunc vere ostendimus quoniam accepta recte tenuimus, cum profecto aequanimiter ad momentum sublata toleramus.
Abbreviated transcription (Latin):
tangit. ⁊ exfutõ ñ tangit: sicut ioħes¬
baptista uenientẽ uidẽs dnm ait. Ecce
agnus dĩ : ecce qͥ tollit peccã mũdi. D
cũ iam mortuus eẽt: missis discipłis re¬
I quirebat dicens. Tu es qui uenturꝰ es.
an aliũ expectamꝰ: In quib u̾bis ostẽdit̃.
quia in terras ꝗdẽ uenisse redẽptorem
nouerat: s an ꝑsemet ipõ ad aꝑienda
inferni claustra descenderet dubita
ꝗͥ humanitatẽ mediatoris uidens ⁊ di¬
uinitatẽ eiꝰ intelligens. confitebat᷑ agꝰ
qui peccata mũdi tolleret: s tactus ex fu¬
turo ñ fuerat. qui aduentũ illiꝰ in ĩfer¬
nũ nesciebat

Expanded text:
tangit, et ex futuro non tangit, sicut Joannes venientem videns Dominum ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Sed cum jam morituris esset, missis discipulis, requirebat, dicens: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus ? In quibus verbis ostenditur quia in terris quidem venisse Redemptorem noverat, sed an per semetipsum ad aperienda inferni claustra descenderet dubitabqui humanitatem Mediatoris videns et divinitatem ejus intelligens, confitebatur Agnum qui peccata mundi tolleret; sed tactus ex futuro non fuerat, quia adventum illius in inferno nescieba
Abbreviated transcription (Latin):
solo mediatore singłarit̃ ꝑ manet: ꝙr eiꝰ
humanitatẽ nũquã deseruit. ex cꝰ diui¬
nitate ꝓcedit. In illo gͥ manet: qͥ solus:
oiã ⁊ semꝑ pot̃. Nã fideles qui hũc accipi¬
ũt. cũ sĩgulo dona hr̃e sẽꝑ ut uolũt nõ
possũt: hũc se accepisse qĩ intͣnsitꝰ ostẽ¬
sicẽ testant᷑. S cũ rursũ de odem spũ ue
ritatis ore discipłis dr̃ apud uos manebit et
ĩ uob̾ erit: qͥd ẽ ꝙ diuina uoce mediatoris
dr̃. suꝑ q̃ uid̾ris sp̃m descẽdentẽ ⁊ manẽ¬
tẽ suꝑ eũ : Si gͥ uixta magistͥ uocẽ ⁊ in
discipłis manet: quomͦ singułe iam sigͣ¬
erit. qd in mediatore ꝑmanet: Qd̃ tñ ci¬
cius cognoscimꝰ: si dona ciꝰdem sp̃s disc̾naoꝰ
Alia namq sũt dona illiꝰ. siñ ꝗb ad ui
tã nequaꝗ̃ ꝑtingit᷑: alia quib uite sãc¬
titas ꝓ alioꝵ utilitate de clarat᷑. Man¬
suetudo nãq humilitas. patĩa. fides. speᷤ.
liaritas. dona eiꝰ sunt: s ea siñ quib ad

Expanded text:
solo Mediatore singulariter permanet, quia ejus humanitatem nunquam deseruit ex cujus divinitate procedit. In illo igitur manet qui solus et omnia et semper potest. Nam fideles qui hunc accipiunt, cum signorum dona habere semper ut volunt non possunt, hunc se accepisse quasi in transitus ostensione testantur. Sed cum rursum de eodem Spiritu Veritatis ore discipulis dicitur, Apud vos manebit, et in vobis erit , quid est quod divina voce Mediatoris r quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum? Si igitur juxta Magistri vocem et in discipulis manet, quomodo singulare jam sigerit quod in Mediatore permanet? Quod tamen citius cognoscimus, si dona ejusdem Spiritus discernamus. Alia namque sunt dona illiustingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utilitate declaratur. Mansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona ejus sunt; sed ea sine quibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdõ dr᷑. ꝑ hec uocabula comsub̾ał ei fi¬
liꝰ demonstrat᷑. Ipẽ ꝓppe manꝰ ẽ ⁊ dex¬
tera. d cuiꝰ ascensiõe ꝑ moysen pater
loꝗtur dicẽs. Tollam incelũ manũ
mcã: ⁊ iurabo ꝑ dext̃am meã. Ipẽ bra¬
chiũ d̾ quo ꝓpħa ait. Et brachiũ dñi
cui reuelatũ ẽ : Ipẽ uox ⁊ u̾bũ. qr eũ
pat̃ gignẽdo dixit: ⁊ de quo ioħes scͥ¬

Expanded text:
 haec vocabula consubstantialis ei Filius demonstratur. Ipse quippe manus est et dextera, de cujus ascensione per Moysen Pater loquitur, dicens: Tollam in coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam . Ipse brachium de quo propheta ait: Et brachium Domini cui revelatum est ? Ipse vox et verbum, quia eum Pater gignendo dixit, et de quo Joannes sc
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis usum simul oĩum .u. sensuũ poᷤᷤ¬
sidet. ut uideat. audiat. gustet. odoret̃.
tangat : ita m̃bra suꝑni capitis inꝗb¬
dã uͥtutib emicãt. ip̃m uero capud ĩ
cunctis uͥtutib flaglat. Dissimiłr gͦ¬

Expanded text:
oris usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, audiat, gustet, odoretur, et tangat; ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ipsum vero caput in cunctis virtutibus flagrat. Dissimi
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt. ueni: ⁊ qͥ audit dicat. ueni.
Om̃s qͥ cũ p̃dicare digne ualeãt pre
nimia.⁊ immoderata humilitate for.¬
nudantes refugiũt. diuinas ccͤ se sen¬
tentias t̃ribilit᷑ audiãt: qͣtinꝰ ab eoꝵ
cordib timorẽ timor expellat. Nũdi¬
ant qd̵ talentũ qͥ erogare noluit: cũ
sententia dãnatioĩs amisit. Audiãt
dicens. Contestor uos hodierna die qr mũ¬
dꝰ sũ a sanguine om̃iũ: nõ subt̃fui quo¬
minꝰ annu̾ntiarẽ uob̃ om̃e ꝯsiliũ clĩ Iu¬
diãt qd isaias qͥ au̾bi ministerio tacu¬
it: illustratꝰ suꝑno lumine. magna uo¬
ce penitentie. se ip̃e rep̃hendit dicens.
Ue mͥ. qr tacui. Audiant qd̾ d hoc dõ
ꝓ mũnere obtulit: qd̾ p̃dicatioĩs grãm
quã acceꝑat nõ abscõdit dicens. Ec̃ce
labia mea nõ ꝓhibebo dñe tu cognoni¬
sti: iusticiã tuã nõ abscondi ĩ cord̃ meo.

Expanded text:
dicunt: Veni. Et qui audit, dicat: Veni . Omnes qui cum praedicare digne valeant, prae nimia tamen et immoderata humilitate formidantes refugiunt, divinas contra se sententias terribiliter audiant, quatenus ab eorum cordibus timorem timor expellat. Audiant quod talentum qui erogare noluit, cum sententia damnationis amisit. Audiant dicens: Contestor vos hodierna die, quia mundus sum a sanguine omnium, non enim subterfugi, quominus aununtiarem vobis omne consilium Dei . Audiant quod Isaias, qui a verbi Dei ministerio tacuit, illustratus superno lumine magna voce poenitentiae seipsum reprehendit, dicens: Vae mihi, quia tacui . Audiant quod David hoc Deo pro munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo, Domine, tu cognovisti: justitiam tuam non abscondi in corde meo,
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩs officiũ erũpat ĩ uoce: ⁊ iccito ali¬
ũ uocet. qm̃ ip̃e iã uocatꝰ ẽ. Ni mirum
eñ cui se uox ĩterna ĩsiuat. illuc. ⁊̃ ela¬
mando alios. qͦ ip̃e rapit̾ debet trahxre.
ne clausas fores. ⁊ uocatꝰ ĩ ueniat. si uo¬
canti uacuus appropinquãt. De ĩ enia¬

Expanded text:
idcirco alium vocet quoniam ipse jam vocatus est. Nimirum enim cui se vox interna insinuat, illuc etiam clamando alios quo ipse rapitur debet trahere, ne clausas fores etiam vocatus inveniat, si vocanti vacuus appropinquat. CAP. LXI
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ carnatꝰ apparuit. S̾ ad huc de eiꝰ iudi¬
tio multa testam̃tũ nouũ loꝗt᷑: ad huc
multa de eiꝰ regno narrat. q̃ nec dũ ui¬
demꝰ impleta. Ecce eugłm cotidie legit᷑.
uentura uita p̃dicat᷑. Tẽ gͥ erit ⁊ noui
testam̃ti finis: cũ ea q̃ de se ꝓmisit mm¬
pleuerit. Imiet᷑ uͦ testam̃tũ nouũ: qr¬

Expanded text:
incarnatus apparuit; sed adhuc de ejus judicio multa Testamentum Novum loquitur, adhuc multa de ejus regno narrat quae necdum videmus impleta. Ecce Evangelium quotidie legitur, ventura vita praedicatur. Tunc igitur erit et Novi Testamenti finis, cum ea quae de se promisit impleverit;
Abbreviated transcription (Latin):
ebreus ex hebreis. scłm legem
phariseus. Sc̃i uiri certissime sa¬
unt. qr reqͥẽ ĩ hac uita nequaꝗͣ hr̃e
possũt: ⁊ iccirco sibi suspendiũ ĩfer̃.
qr nimirũ desideria t̃rena dese̾ntes.
animũ ad alta tollũt. Om̃e qͥppe ꝙ
suspenctit᷑: ꝓculdubio ab imis eleuat᷑.
Suspensi igit᷑ electi dĩ. mortẽ for¬
titudini sue carnis ĩfer̃.: ⁊ amore
suꝑne patͥe ĩ uͥtu  studiis accinti.
hoc ꝙ fortes pͥus ĩ mundo fuerant.
uncło humilitatis ĩ secunt᷑. In tueri
libet. qͦmodo aiam suã paulus sus

Expanded text:
ebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus . Sancti viri certissime sciunt quia requiem in hac vita nequaquam habere possunt, et idcirco sibi suspendium inferunt, quia nimirum desideria terrena deserentes, animum ad alta tollunt. Omne quippe quod suspenditur, procul dubio ab imis elevatur. Suspensi igitur electi Dei mortem fortitudini suae carnis inferunt, et amore supernae patriae in virtutum studiis accincti, hoc quod fortes prius in mundo fuerant vinculo humilitatis insequuntur. Intueri libet quomodo animam suam Paulus susp
Abbreviated transcription (Latin):
titudines ĩ semetipso ĩ sinuat uehem̃tiꝰ
extintas: cũ subdit. ꝓpt̃ quẽ omĩa detͥ¬
m̃tũ feci: ⁊ arbitror. ut stercora. Mortuᷤ¬
stenddit: qui ilico subiungit dicens. Ut
xp̃m lucrifaciã: ⁊ ĩ ueniar ĩ illo nõ hñs
ẽ iħu xͥ. Ecce collatis eiꝰ testimoniis pa¬
subleuauit. omẽm ĩ se fortitudinẽ ext̾i¬
oris uite necauit

Expanded text:
 semetipso insinuat vehementius exstincta, cum subdidit: « Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora. » Mortustendit ille cum subjungit, dicens: « Ut Christum lucrifaciam, et inveniar in illo non habens sti . Ecce collatis ejus testimoniis Pasublevavit, omnem in se fortitudinem exterioris vitae necavit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ĩtra uitrea s ĩ tra lutea uascła ꝯclu¬
dunt᷑. Cui sciłc luto ꝑ passioẽm m̃tis ĩ¬
herere ꝓpħa formidabat: cũ diceret. Eri¬
pe me de luto. ut nõ ĩ hereã. Ꝙ nimmi¬
rũ habitacłm corꝑeũ: paulus domum
trestrẽ nõiat dicens. Scimꝰ. qr si t̃restriᷤᷤ
dificatiõem ex dõ habemꝰ. domũ nõ ma¬
nu factã et̃nã in celis. In hac itaq t̃re¬
stri domo ⁊ corruptibili carne qͦusq ui¬
uimꝰ. ip̃m ut ita dicã corruptioĩs nr̃e
parietẽ m̃tis ocło nullatenꝰ penetramꝰ:
⁊ uicissim cogitatioẽs nr̃as. ⁊ occulta in
alterutrũ uidere ñ possumꝰ. Uñ rursũ
ꝑ eũdẽ paulũ dr᷑. Quis scit hõiũ q̃ sũt

Expanded text:
 intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur. Cui scilicet luto per passionem mentis inhaerere Propheta formidabat, cum diceret: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Quod nimirum habitaculum corporum Paulus domum terrestrem nominat, dicens: Scimus quia si terrestris dificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . In hac itaque terrestri domo ac corruptibili carne, quousque vivimus, ipsum ut ita dicam, corruptionis nostrae parietem mentis oculo nullatenus penetramus, et vicissim cogitationes nostras et occulta in alterutrum videre non possumus. Unde rursum per eumdem Paulum dicitur: Quis scit hominum, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ ĩuicem ⁊ claritate fulgent. ⁊ purita¬
te tͣnssucent: Quia n om̃s sc̃i ĩ et̃na
beatitudĩe sũma claritate fulgebũt:
ĩ structa auro dicit᷑. Et q̃m ip̃a eoꝵ
claritas sͥ uicissim ĩ alternis cordib
simul ⁊ ꝯscĩa penetrat᷑. ħ ip̃o aurũ
simile uitro mundo ẽẽ memorat᷑: Ibi qͥp

Expanded text:
ulgent, et puritate translucent? Quia enim omnes sancti in aeterna beatitudine summa claritate fulgebunt, instructa auro dicitur. Et quoniam ipsa eorum claritas sibi vicissim in alternis cordibus simul et conscientia penetratur, hoc ipsum aurum simile vitro mun
Abbreviated transcription (Latin):
eloqͥo: aliq̃n splendor. suꝑne cun¬
tatis accipit᷑. Aurũ nãq ex quo ciuitaᷤᷤ
qͥppe metallũ. nouimꝰ potiori metallis
om̃ib claritate fulgere. Uitri uͦ nat᷑a
alio metallo qͥcqͥd ĩ trinsecꝰ ꝯtinet᷑ absꝰ¬
dit᷑: in uitro uero qͥlibet liquor. qualis
ꝯtinet᷑ ĩt̾ius. talis ext̾uis d̾monstrat᷑. ⁊

Expanded text:
eloquio aliquando splendor supernae civitatis accipitur. Aurum namque ex quo civitas etur. Auri quippe metallum novimus potiori metallis omnibus claritate fulgere, vitri vero naturae alio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur. In vitro vero, quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demonstratur. «
Abbreviated transcription (Latin):
ram. nõ ẽ ambitiosa. nõ q̃rit que sua
sũt. nõ irritat᷑. nõ cogitat malum: ñ
gaudet suꝑ iniqͥtatẽ. ꝯgaudet aũ ueri¬
tati. Patiens quippe ẽ caritas: qr illa¬
ta mala equanimit tolerat. Benigna

Expanded text:
sa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ benigna ẽ. Mens scoꝵ ĩ hoc̃ tẽptati¬
onũ p̃lio ⁊ munita patĩe clipeo. ⁊ gla¬
dus amoris acincta. ad ꝑferenda mala
sumit fortitudinẽ: ⁊ ad repẽdẽda boã
exit benignitatẽ: quatinꝰ ⁊ odioꝵ tela
potent̃ excipiat᷑:⁊ amoris iacła ualen¬
t̃ reddat. Miles dĩ adu̾sitatis bello de¬
p̃hensus. ⁊ scutũ pat̾ie debet anteferre.
ne ꝑeat: ⁊ ad p̃dicandũ ꝓmptꝰ. amoriᷤᷤ
ĩferre iacła ut uincat. Ciuꝰ armature
sũmã. breuit̃ paulus ĩ sinuat dicens.
Caritas paciens ẽ. benigna est. Cui uͦ
malos aut absq benignitate tolerans
nõ amat: aut rursũ se se sñ patientia
ex hibens. negligit tolerare quoᷤᷤ amat.
Ut gͦ a nobis caritas uera teneat᷑. nece̾se
ẽ quatinꝰ ⁊ benignitati pat̾ĩa. ⁊ rursum
patientie benignitaᷤᷤ suffraget᷑: ut ma¬
gnũ qddam ĩ corde nr̃o edificiũ ꝯstruẽs.
⁊ benignitatis arcẽ patientia solidet᷑.
⁊ patientie fundata edificia benignitaᷤᷤ

Expanded text:
na est . Mens sanctorum in hoc tentationum praelio, et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Miles Dei adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat, et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula ut vincat. Cujus armaturae summa breviter Paulus insinuat, dicens: Charitas patiens est, benigna est. Cum ver est: si videlicet malos, aut absque benignitate tolerans non amat, aut rursum sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur; ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾os diligens. ꝑ hoc qd̃ rectũ ĩ aliis cõ-¬
spicit: qrͣ de augm̃to ꝓprii ꝓuertꝰ hila¬
rescit. Multiplex gͥ ẽ caritas. q̃ ꝯtra u¬
impetit. in structioĩs sue munimine
occurrit᷑: ut qr antiquuᷤᷤ hostis uariata
cirtũfusione nos obsidet: ip̃a hũc d̾ nob
multiplicit expugnet. Caritas ĩ petro ⁊
minis trentiũ pͥncipũ fortĩt restitit:¬
⁊ ĩ cͥcũcisioẽ submouenda. minoꝵ. uerba
humilit̾ audiuit. Caritas ĩ paulo ⁊ ma¬
nus ꝑsequentiũ humilit̾ ꝑtulit: ⁊ tñ ĩ
cͥcũcisioĩs negotio. longe ᷤ impares
pͥores sensu audent̃ ĩcrepauit.
idemꝰ nũc ꝑspeculũ ⁊̃ ĩ enigiate. Di¬
gnũ ẽ ut qui p̃dicat. audientis mo¬
dũ ꝯsideret: quatmꝰ ip̃a p̃dicatio cũ sui
auditoi̾s ĩ c̾m̃tis crescat. Sic qͥppt agere
p̃dicator. unuseq debet. sic̃ cũ illo diuini¬
tꝰ agit᷑: ut nequaꝗͣ concta q̃ sentit in fir¬

Expanded text:
caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis concaeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit quasi de augmento proprii profectus hilarescit. Multiplex ergo charitas contra uimpetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis variata circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Charitas in Petro, et minis terrentium principum fortiter restititet in circumcisione submovenda minoris verba humiliter audivit. Charitas in Paulo, et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio, longe se impares ores sensu audenter increpavit.Videmus nunc per speculum, et in aenigmate . Dignum est ut qui praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum sui auditoris incrementis crescat. Sic quippe agere praedicator unusquisque debet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infir
Abbreviated transcription (Latin):
do nil appetit. ĩuidere t̃renis successib
nescit. Non ĩ flat᷑: qr cũ p̃miũ et̃ne re¬
tͥbutioĩs anxia desiderat: de bonis se
ext̾riorib nõ exaltat. Non ag̃ ꝑperã:
qr qͦ se ĩ solũ dĩ ac ꝓximi amorem
dilatat: qͥcqͥd arectitudine disc̾pat.
ignorat. Non ẽ ãbitiosa: qr qͦ ardẽt̃
ĩ tus ad sua satagit. foris nullatenꝰ
aliena ꝯcupiscit. Ron q̃rit q̃ sua sũt.
qr ꝯcta q̃ ħ trasitorie possidet. uelu̾
aliena negligit: cũ sibi nichil esse
ꝓpͥũ. nisi qd̾ secũ ꝑmaneat. agnoscit.
Non irritat᷑: qr in iuriis lassessita. ad
nullos se ultionis sue motꝰ excitat᷑.
dũ ꝓmagnis laborib maiora post p̃¬
mia expectat. Põ cogitat malũ: qr ĩ
amore mũdicie m̃tẽ solidans. dum
om̃e odiũ radicitꝰ eruit. u̾sare in aĩo
qd̾ ĩqͥnat nescit. Non gaudet suꝑ mni¬
quitatẽ: qr. sola dilectione erga om̃s
in hiat: nͨ de ꝑditione ad u̾santiũ ex¬
ultat. Congaudet aũt ueritati: qr ut se

Expanded text:
do nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foris nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quae hic transitorie possidet, velut aliena negligit, cum sibi nihil esse proprium, nisi quod secum permaneat, agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita, ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se
Abbreviated transcription (Latin):
ext̃ĩus exhibuit. exp̃ssit ħ ꝙ ĩterius gessit.
Ouia enĩ discipłos ⁊ çelo succensos.⁊ u̾bo
eruditos ĩtus reddidit: foris linguaᷤ igͣ¬
as ostendit. In significatioe gͥ ad mota
sũt clem̃ta. ut ignẽ ⁊ sonitũ sentirent
corꝑa igni uͦ ĩ uisibili. ⁊ uoce sine sonitu
docerent᷑ corda. Foris gͦ fuit ignis qui
apparuit: s ĩ tus ꝗ scientiã d̾dit. Et cũ re
ad iunge te ad currũ. istũ Et cũ a deuo¬
candum petrũ tim̃tes dm̃. milites cor¬
nelius misiss. ĩ m̃te ꝓculdubio ab sp̃u
petrus audiuit. Ecce uiri tres querũt

Expanded text:
exterius exhibuit, expressit hoc quod interius gessit. Quia enim discipulos et zelo succensos et verbo eruditos intus reddidit, foris linguas igneas ostendit. In significationem igitur admota sunt elementa, ut ignem et sonitum sentirent corpora: igne vero invisibili et voce sine sonitu docerentur corda. Foris ergo fuit ignis qui apparuit, sed intus qui scientiam dedit. CAP. Adjunge te ad currum. Et cum ad evocandum Petrum timentes Dominum milites Cornelius direxisset, in mente proculdubio a Spiritu Petrus audivit: Ecce tres viri quaerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ semet ip̃m loquit᷑: sola nob̾ ui interne
aspirationis aꝑit̾. Cũ ꝑ semetipsũ loꝗt᷑
d̾ u̾bo eiꝰ sine u̾bis ac siłabis cor docet᷑ ÷
qr uirtꝰ eiꝰ ĩ tima quadã subleuatione co¬
gnoscit᷑: ad quã mens plena suspendit᷑.
uacua grauat᷑. Pondꝰ eñi quoddã ẽ: quod
omẽm aĩam ꝗͣ replet leuet. Lum̃ ĩ corpo¬
rius circũscribat. Sine ͭ sermo ẽ: qui et
auditũ aꝑit. ⁊ hr̃e sonitũ nescit. Qd̾¬
eni de aduentu sc̃i sp̃s scriptũ ẽ. factꝰẽ

Expanded text:
quitur, sola nobis vi internae inspirationis aperitur. Cum per semetipsum loquitur, de verbo ejus sine verbis ac syllabis cor docetur, quia virtus ejus intima quadam sublevatione cognoscitur. Ad quam mens plena suspenditur, vacua gravatur. Pondus enim quoddam est quod omnem animam quam replet levet. Incorporius circumscribat. Sine strepitu sermo est, qui et auditum aperit, et habere sonitum nescit. De adventu sancti Spiritus scriptum est: Factus
Abbreviated transcription (Latin):
eñi dĩ quasi quedã nobis u̾ba dr̃e ẽ. occ¬
ulta . ͫ ea q̃ agenda sũt ĩtimare: ⁊ cor hõiͤ
ignaꝵ. nõ adhibito strepitu ⁊ tarditate
sermonis. ꝑitũ repente de abscõditis red¬

Expanded text:
i quasi quaedam nobis verba dicere est occulta vi ea quae agenda sunt intimare, et cor hominis ignarum, non adhibito strepitu et tarditate sermonis, peritum repente de absconditis red
Abbreviated transcription (Latin):
te redim̾et mori dñs uenit: ⁊ defic¬
tũ carnis nr̃e in suo corꝑe penasq
tollerauit: qͥ pͥus quã ad crucis patibu¬
lũ ꝑueniret. teneri. conspui. illudi.
alapis cedi. se ꝑtulit. Ecce adquãta
uenire ꝓp̃t nos ꝓbra consensit: ⁊ tñ
pꝰquã se teneri ꝑmittẽt. ꝑsecutores
suos requisunt dicens. Quẽ queri¬
tis: Cui ilico responder̃. Iħm naza¬
renũ. Quibus cum repente dicẽt.
ego sum : uocẽ solũm᷑ mitissime re¬
ponsionis edidit. ⁊ armatos ꝑsecu¬
tores suos ꝓtinus int̾ram strauit.
Quid gͦ facturꝰ sit uidicaturꝰ uenc¬
rit⁊ ꝗ una uoce hostes suos ꝑculit.
etiã cum uidicandꝰ uenit: Qd̃ est
illud iuditiũ. qd̾ immortalis exei̾t:
ꝗ inuna uoce ferri moriturꝰ nõ potu¬
it: Quis eiuᷤ iram toleret: cuiꝰ npã
ñ potuit mansuetudo tollerari: Ne¬
mo qͥppe celsitudĩs eiꝰ terrorẽ ferie
potĩt: cũ aduentꝰ sccłi potentia ꝑi
gnẽ uiditiũ exercens. ĩ suȩ potesta

Expanded text:
enit, et defectum carnis nostrae in suo corpore poenasque toleravit, qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta venire propter nos probra consensit et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens: Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret: Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est cum judicaturus venerit qui in una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? quod est illud judicium quod immortalis exerit qui in una voce ferri moriturus non potuit? Quis ejus iram tolerat cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Nemo quippe celsitudinis ejus terrorem ferre poterit, cum adventus secundi potentia per ignem judicium exercens, in suae potest
Abbreviated transcription (Latin):
pater loquitur d̾ filio dicens. in qͦ mͥ ꝯplacui: Om̃is
enu qui penitendo corrigit aliqua que fecit. eo ip̃o
quo penitet se sibi displicuisse indicat qui em̃dat ꝙ
fecit. Et quia omp̃c pater sic intelligi ab om̃ib po̾¬
tent. humano mͦ locutus ẽ. d̾ peceatorib dicens. pe¬
nitet me faisse hominẽ suꝑ t̾̃um: qͣi sibitle ⁊s¬
ip̃i displicuit in pecatorib quos c̾auit. In so¬
cuit: quia hunc int̃ homines hominẽ cimss
ñ penituit. in qͦ peccatum nullum om̃ino ñimie¬
nit sicut d̾ illo ꝑ psalmistam dr̃. Iurauit dñł m̃¬

Expanded text:
 loquitur, dicens: In quo mihi complacui? Omnis enim qui poenitendo corrigit aliqua quae fecit, eo ipso quo poenitet se sibi displicuisse indicat qui emendat quod fecit. Et quia omnipotens Pater, sicut intelligi ab omnibus poterat, humano modo locutus est de peccatoribus, dicens: Poenitet me fecisse hominem super terram , quasi sibimetipsi displicuit in peccatoribus, quos creavit. In soomplacuit, quia hunc inter homines hominem creasse non poenituit, in quo peccatum nullum omnimodo invenit, sicut de illo per Psalmistam dicitur: Juravit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suũ. Et paulo post. ĩ fide nõis eiꝰ
hũc quẽ uidistis ⁊ nostis cõfirmauit
nom̃ eiꝰ. Signũ quippe faciens. intuẽ¬
tiũ ocłos miracłi lumine ꝑstrixit:
s humilitatẽ custodĩes laudẽ auctori
reddidit. De om̃i uͦ bono ꝙ faciũt. ic¬
circo boni uiri sci seꝑ laudẽ creatori red¬
dũt: ut uera stabilitate ꝑsistãt ĩ ea
u̾tute quã accipiũtͤ¬

Expanded text:
sum. Et paulo post: In fide nominis ejus hunc quem vidistis et nostis, confirmavit nomen ejus . Signum quippe faciens, intuentium oculos miraculi lumine perstrinxit, sed humilitatem custodiens, laudem auctori reddidit. De omni vero bono quod faciunt idcirco viri sancti semper laudem Creatori reddunt, ut vera stabilitate persistant in ea virtute quam accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos ad fidẽ trahant miracula fasxu¬
ciũt: s sibi metipsis q̃ fecerĩt nõ ascri¬
bentes. hec omĩpotentis dĩ uͥtuti tͥbuit.
⁊ auctori suo głam ⁊ laudẽ reddunt.
ꝑ quẽ se posse talia sciũt: sic̃ petrus
cũ sanato hoĩe qui claudꝰ exutero
matris fuerat signũ fec̃. Quod cum
om̃s cognoscerẽt. uald̾ mirarent᷑: dirx̃.
Quid miramini ĩ hoc. aut nos quidĩ¬

Expanded text:
ut eos ad fidem trahant miracula faciunt, sed sibimetipsis quae fecerint non ascribentes, haec omnipotentis Dei virtuti tribuunt, et auctori suo gloriam et laudem reddunt, per quem se posse talia sciunt; sicut Petrus cum sanato homine qui claudus ex utero matris fuerat signum fecit. Quod cum omnes qui cognoscerent valde mirarentur, dixit: Quid miramini in hoc, aut nos quid
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: eo qd nõ habuerit ĩ dum̃tũ. Quia
largus ĩ donis fu̾it: dicit. S̾i nõ bene¬
mearũ calefactꝰ ẽ. Quia uiolentus ñ
fu̾it: testat᷑ dicens.Si leuami suꝑ pu¬
pillũ manũ meam: cũ uid̾et in por¬
ta suꝑiorẽ. Quia de mimici ꝑicło nũ¬
quã exultau̾i̾t: dicit. Si gauisus sũ
ad ruiã eiꝰ. qͥ me oderat. Quia patiẽs

Expanded text:
tem, eo quod non habuerit indumentum . Quia tem, eo quod non habuerit indumentum . Quia largus in donis fuit, dicit: Si non benemearum calefactus est . Quia violentus non fuerat, testatur, dicens: Si levavi super pupillum manum meam, cum me videret in porta superiorem . Quia de inimici periculo nunquam exsultaverit, dicit: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Quia patiens
Abbreviated transcription (Latin):
de manu dñi : mala q̃r nõ suscipia.¬
mus: Amici quoq ad ꝯsolandum ue¬
niunt: ad contumelias ꝓrumpunt.:⁊
et in dolore uulnerũ addunt. adhuc
uuln̾a u̾boꝵ: Im misericordem dict.
raptorẽ nominãtꝰ uolentũ denun.¬
tiant: op̃ssorẽ parꝑũ fatent᷑. Quidgͥ
miles dĩ faceret inter dolentia uulna.
⁊ amara u̾ba dep̃hensus : Ecce flagella
dĩ. ⁊ u̾ba hõiũ simul afflicti animũ
carns uuln̾ib iacens mentis roboe̾
stans. ccͣ desꝑatioĩs ĩpulsum reduxit
ad memoriam bona q̃ egerat. Quia
misericors fuerit: dicit. Ocłs fui ceco:
uꝑũ. Quia ⁊ discipline custos. ⁊ benigͥ
fuerit: dic̃. Cũq sederẽ qͣiͣ rex cͥcũstam¬
te ex̾citu. eram tñ m̾entiũ ꝯsolator.
Quia humilis fuerit: dic̃. Si ꝯtẽpsi
subire iudiciũ cũ seruo ⁊ ancilla mea:
cũ disceptarẽt ad u̾sum me. Quia ho¬
spitał fuerit. fatet᷑. Si despexi p̃tereũ¬

Expanded text:
de manu Domini, mala quare non suscipiade manu Domini, mala quare non suscipiamus ? Amici quoque ad consolandum veniunt, ad contumelias prorumpunt, et in dolore vulnerum addunt adhuc vulnera verborum: immisericordem dicunt, raptorem nominant, violentum denuntiant, oppressorem pauperum fatentur. Quid igitur miles Dei faceret inter dolentia vulnera, et amara verba depressus? Ecce flagella Dei et verba hominum simul afflicti animum carnis vulneribus jacens, mentis robore stans, contra desperationis impulsum reduxit ad memoriam bona quae egerat. Quia misericors fuerat, dicit: Oculus fui caeco, e custos, et benignus fuerit, dicit: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Quia humilis fuerat, dicit: Si contempsi subire judicium cum servo meo, et ancilla mea, cum disceptarent adversum me . Quia hospitalis fuerat, fatetur: Si despexi praetereun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcta suppeterẽt. filii pollerent. filie cre¬
scerent. greges exuberarẽt ĩ tãto dĩ oĩ¬
potentis timore ꝑstitit: ut inter custo¬
diam discipline. int̾ acta iusticie. ĩ ter
multa humilitatis obsequia miscłie
oꝑib ĩtentus. sacrificiis offerendis
deditus. holocaustum dño ꝑ singulis
filiis immolaret. nequis eoꝵ saltem
in corde peccassi: Pensemus ergo qͣn¬
ta ei erat custodia boni oꝑis: qui in
filiis suis expiabat sacrificus culpas
innotuerat: ualde ignotum erat si
ꝑseuerare uistus int̾ fagella potuiss.
Tangendꝰ ergo erat u̾bere uir. ille sc̃s
ꝑ flagella fieret nob̾ ⁊ sibimet ipsi:
Disponente itaq dño ꝯsumpti sũt gre.¬
ges. int̾fecti custodes. euersa domus.
extincti filii: ꝑcussa caro aplanta pe.¬
dis usq ad u̾ticem: Remansit uxor
in columis. que u̾boꝵ iacłis uuln̾a
aug̾et : s hanc uir sc̃s intemptatiõe
sanus. in uult̾ie prudent̃ docet eiq¬
respondit dicens: Si bona suscepimꝰ

Expanded text:
rospera cuncta suppeterent, filii pollerent, familia cresceret, greges exuberarent, in tanto omnipotentis Dei timore perstitit, ut inter custodiam disciplinae, inter acta justitiae, inter multa humilitatis obsequia, misericordiae operibus intentus, sacrificiis offerendis deditus holocausta Domino pro singulis filiis immolaret, ne quis eorum saltem in corde peccasset . Pensemus ergo quanta et erat custodia boni operis, qui in filiis suis expiabat sacrificiis culpas innotuerat, valde autem ignotum erat si perseverare justus et inter flagella potuisset. Tangendus ergo erat verbere, ut vir ille sanctus otus per flagella fieret nobis et sibimetipsi. Disponente itaque Domino consumpti sunt greges, interfecti custodes, eversa domus, exstincti filii, percussa caro a planta pedis usque ad verticem. Remansit uxor incolumis, quae verborum jaculis vulnera augeret. Sed hanc vir sanctus in tentatione, sanus in vulnere prudentrespondet, dicens: Si bona suscepimus
Abbreviated transcription (Latin):
bra diaboli ĩuece lib̾e p̃dicatioĩs in¬
surgerent. ⁊ nec dum post passionẽ
torẽ suũ auctoritate firma p̃dica¬
rent: ad huc contͣ adu̾sarios suos q̃i
inantͥs insidiabant᷑. Clausis appe fo¬
rib qĩ ĩ quibdã abditis specub su¬
is. catuli rapturi mũdũ cubabant.
impetum. etiã s̾ met ipĩs latendo for¬
midarent. Illis forib clausis. isti ca¬
tuli mortem nr̃e mortis ĩsidiati q̃¬
sierũt : ut culpã nr̃am int̾ficerent:
omẽmq ĩ nob̃ peccĩ uitã necarent.
Hoꝵ pͥmo illi esurienti catulo. s iã
ualenti. ostensa ꝑlintcũ gentilita¬
te. quasi monstrata p̃da dr̃: mac¬
ta ⁊ mãduca. His catulis uelud ad¬

Expanded text:
bra diaboli in voce liberae praedicationis exsurgerent, et necdum post passionem torem suum firma auctoritate praedicarent, adhuc contra adversarios suos quasi in antris insidiabantur. Clausis quippe foribus quasi in quibusdam abditis specubus suis catuli rapturi mundum cubabant, impetum etiam sibimetipsis latendo formidarent. Illis foribus clausis isti catuli mortem mortis nostrae insidiati quaesierunt, ut culpam nostram interficerent, omnemque in nobis peccHorum primo illi esurienti catulo, sed jam valenti, ostensa per linteum gentilitate, quasi monstrata praeda dicitur: Macta, et manduca . His catulis velut ad
Abbreviated transcription (Latin):
dit de nr̃i redẽptoris ĩ nocentia sentiẽte
eũd̃ agnũ ioh̃s ostendendo. ysaias p̃ui¬
dendo. abel offerendo locutꝰ ẽ. Et quem
ioh̃s ĩ ostensioe. quẽ ysaias ĩ locutioe:
hũc abel significando ĩ manib tenuit.
Diu̾sis qͦ tp̃ib huic mundo dauid ysa¬
ias ⁊ paulus apparuer̃: s tñ nullꝰ eoꝵ
alt̾i diu̾sũ sensit: qr. ⁊ si semetipsos ñ
nouerãt facie: unũ tm̃ didicant ex
diuina cognitiõe. Dauid qͥppe ut aucto¬
rẽ om̃iũ dm̃ tͥnitatẽ oftederet: dixit.
Benelicat nos ds̃ d̾s̃ nr̃: bñdicat nõds.
Ac ne tercio dm̃ noĩans. tres deos di
ĩ sinuans addidit: ⁊ metuant eũ om̃s
fines t̃re. Qui eñĩ nõ eos s eũ subdidit.
unũ tria q̃ dixerat ĩ timauit. Ysaias

Expanded text:
diter de nostri Redemptoris innocentia sentientes, eumdem Agnum Joannes ostendendo, Isaias praevidendo, Abel offerendo locutus est. Et quem Joannes in ostensione, quem Isaias in locutione, hunc Abel significando in manibus tenuit. Diversis quoque temporibus huic mundo David, Isaias et Paulus apparuerunt; sed tamen nullus eorum alteri diversum sensit, quia etsi semetipsos non noverant facie, unum tamen didicerunt ex divina cognitione. David quippe ut auctorem omnium Deum in Trinitate ostenderet, dixit: Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus : ac ne tertio Deum nominans, tres deos dixrinitatis insinuans, addidit: Et metuant eum omnes fines terrae. Qui enim non eos, sed eum subdidit, unum tria quae dixerat intimavi
Abbreviated transcription (Latin):
Diuersis tp̃ib abel. ysaias. ⁊ ioħs
apparuer̃. diuisi qͥdẽ fuer̃ tp̃e. s nõ p̃¬
dicatioẽ. Asam abel redẽptoris nr̃i paᷤ¬
sionẽ significãs. agnũ ĩ sacrificio obtu¬
lit: de cuiꝰ passione ysaias ait. Sicut
agnus corã tondente se obmutescet:

Expanded text:
diversis temporibus Abel, Isaias, et Joannes apparuerunt! Divisi quidem fuerunt tempore, sed non praedicatione. Nam Abel Redemptoris nostri passionem significans, agnum in sacrificio obtulit , de cujus passione Isaias ait: Sicut agnus coram tondente se obmutescet, et
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sentiunt: et iccirco alienis cõ¬
siliis non adquiescunt. Nisi cñĩ me¬
rent. Itinatia ꝗppe gn̾atur ex suꝑbia.
ꝑtinates gͥ elationem sue cogitatioĩs
agnoscant. ⁊ semet ipos uintere stude¬
ant : ne dum alioꝵ rectis suasionib
foras suꝑari despiciunt. intus asuꝑbia
captiui teneant᷑. Dollerter etiã aspiti¬
ãt. qr filius homĩs cui una semꝑ cum
patre uoluntas ẽ : ut exemplũ nobis frã.¬
gende nr̃e uoluntatis p̃beret. dicit. Non
quoro uoluntatẽ meam: s uoluntatẽ
eiꝰ ꝗ misit me patͥs. Q ut huiꝰ adhuc uͥ¬
tutis grãm cõm̃daret : seruaturũ se ħ¬
in extremo iuditio p̃misit dicens. Nõ
possum ego ame ip̃o facere quicquã. s
sicut audio iudico. Qua itaq constan¬
tia dedignat᷑ homo aliene uoluntati
aquiescere : quando dei atq filiꝰ hoĩs.
cum uirtutis sue głam uenit ostende¬
re. testatur se non ase ipõ iudicare:

Expanded text:
sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt; istis veippe generatur ex superbia; pertinaces igitur elationem suae cognitionis agnoscant, et semetipsos vincere studeant, ne dum aliorum rectis suasionibus foras superari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Solerter etiam aspiciant quia filius hominis, cui una semper cum Patre voluntas est, ut exemplum nobis frangendi nostram voluntatem praeberet, dicit: Non quaero voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me Patris. Qui ut hujus adhuc virtutis gratiam comin extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum ego a me ipso facere quicquam, sed sicut audio, iudico'. Qua itaque conscientia dedignatur homo aliene voluntati adquiescere, quando Dei atque hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se non a semet ipso iudicare?
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. uͥtutũ ꝯsideratioẽ sibi uicissim ali¬
os p̃ferũt᷑: ut eo ad celestia subleuan
do altiꝰ excitet. qͦ humiliꝰ alt ĩ alt̾o qd
ãmiret᷑ uidet : Hinc itaq colligend ũ
ẽ quanta debemꝰ sollicitudine melioꝵ
uitã ꝯspicere. nos qui ĩ infimis iacemꝰ:
si ⁊ hi qui iam tanta scĩtate sublimes
sũt. ut ꝑ humilitatis gressũ ad maio¬
ra ꝓficiant: ad huc q̃rũt ĩ aliis ꝙ uni¬
tantes ad mirent̃¬

Expanded text:
alios praeferunt, ut eo ad coelestia sublevando se altius excitet, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est, quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere, nos qui in infimis jacemus; si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes admirent
Abbreviated transcription (Latin):
ci ad summa desiderãt sẽꝑ neccẽ est.
ut melioꝵ ꝓuectib ĩ tendãt: quatinus
tanto districtiꝰ ĩ se culpas iudicent. qͣn¬
to in illis altius qd̾ ammirent᷑ uidẽt.
Mira enĩ nobis cũ dispensatiõe agit᷑. u
lior ostendat᷑: qͣtinꝰ tanto ardentius ad
humilitatẽ qͥsq ꝓficiat. quanto ex bo¬
nis q̃ nõ h̃t. ĩ feriorẽ se habentib pen¬
sat. Sicq fit. ut dũ ille ĩ isto. atqͦ ĩ illo
respicit qd ad miret᷑ distĩcta bona ⁊ ab
altitudine elatioĩs repͥmãt: ⁊ ad studi¬
ũ ꝓuectꝰ accẽdant. Uñ paulus cũ cet̃oꝵ
sc̃oꝵ. sollicitudinẽ ĩ p̃dicatioẽ robustiꝰ
laborando transcenderet: ut ab elatiõe
se p̃meret. ⁊ uires suas ĩ humilitatiᷤᷤ gre¬
mio nutriret: crudelitatis sue antique
nõ ĩ memor. apłoꝵ. om̃iũ ĩ nocentiam
comtẽplatꝰ. ait. Ego enĩ sum minimus

Expanded text:
ci ad summa desiderant, semper necesse est ut meliorum provectibus intendant, quatenus tanto districtius in se culpas judicent, quanto in illis altius quod admirentur, vident. Mira enim nobiscum dispensatione agitulior ostendatur, quatenus tanto ardentius ad humilitatem quisque proficiat, quanto ex bonis quae non habet inferiorem se habentibus pensat. Sicque fit ut dum ille in isto, atque hic in illo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudine elationis reprimant, et ad studium provectus accendant. Unde Paulus cum caeterorum sanctorum sollicitudinem in praedicalaborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego minimus
Abbreviated transcription (Latin):
sacre fluenta loq̃bant᷑. Nisi n unige¬
nitꝰ dĩ filiꝰ ĩ carnatꝰ. tẽptatꝰ app̃hensꝰ.
colaphis cesꝰ. sputis illitꝰ. c̾cifixꝰ. ac
gͦ fid̾lib humilitas passioĩs eiꝰ facta
dĩ puteũ ĩuenimꝰ. ut aqͣm scĩe d̾ pro¬

Expanded text:
Nisi enim unigenitus Dei Filius incarnatus, tentatus, apprehensus, colaphis caesus, sputis illitus, crucifixus ac ergo fidelibus humilitas passionis ejus via facta Dei puteu
Abbreviated transcription (Latin):
na ĩ comp̃hensibiłr plantat. Hinc est
ꝙ resuscitato lazaro multi c̾dider̃ : s tñ
iudeoꝵ plurimi ad ꝑsecutioĩs zelũ ex
hac ip̃a resuscitatõe cõmoti sunt. Unũ
gͥ idẽq mirałm qd̾ aliis lum̃ fidei p̃buit:
alios ꝑ inuidie tenebras lumine m̃tis
excecauit. Hinc ẽ qd̾ ut̃q latro ⁊ eandẽ
⁊ sius morib similẽ mortẽ redẽptoris
uidit. s eam suꝑbiendo alt̃ cõtumeliis
lacessere ñ timuit. quã tim̃do alt̃ ho¬
norauit: et in una re una utͥusq cogi¬
tatio nõ fuit: qr hanc int̾nus arbit̃ in¬
iusibiłr modificando distinxit. Moli
gͥ oculte aspiratioĩs nr̃a cogitaticẽ ne¬
queunt cõp̃hendi: ⁊ aspiratio diuine
grẽ quib moĩs se ĩfundat. nequaqͣ ip̃iꝰ
acic m̃tis cõp̃hendit᷑. cuiꝰ ad meliꝰ intẽ¬
tio commutat᷑¬

Expanded text:
na incomprehensibiliter plantat. Hinc est na incomprehensibiliter plantat. Hinc est quod resuscitato Lazaro, multi crediderunt, sed tamen Judaeorum plurimi ad persecutionis zelum ex hac ipsa resuscitatione commoti sunt . Unum igitur idemque miraculum quod aliis lumen fidei praebuit, alios per invidiae tenebras a lumine mentis excaecavit. Redemptoris vidit, sed eum superbiendo alter contumeliis lacessere non timuit quem timendo alter honoravit; et in una re una utriusque cogitatio non fuit, quia hanc internus arbiter invisibiliter modificando distinxit. Modi igitur occultae aspirationis nostra cogitatione nequeunt comprehendi, et aspiratio divinae gratiae quibus modis se infundat nequaquam ipsius acie mentis comprehenditur, cujus ad melius intentio commutat
Abbreviated transcription (Latin):
ipãm uocẽ subueniẽtis sp̃s que se in
aurẽ cordis insinuat. nec ipã mens
que ꝑ hanc illustrata fuerit ĩuestigat.
Pensare enĩ nõ ualet. ĩuisibił uirtus
quib sͥ meatib influat: quib ad se
moĩs ueniat. quib recedat. Uñ bñ
cẽ eiꝰ audis: s ñ scis uñ ueniat aut qͦ
uadat. Uox dñi audit̃. cũ grẽ eiꝰ aspi¬
ratio m̃te concipit : cum ĩsensibili¬
tas oculte surditatis rũpit᷑: ⁊ cor ad
studiũ sũmi amoris extitatũ. urtu¬
tis intime clamore penetͣtur. Uocẽ
enĩ sp̃s audire ẽ: ui compũctioĩs in¬
tue amorẽ in uisibił conditoris as¬
surgere. S nemo scit uñ ueniat. qr
ignorat᷑ ꝑora predicãtiũ qͥb se ad
nos occasionib fundat. Et nemo scit
deserens abiciat. et cuiꝰ ingrediens incõ¬
de requiescat. Una ꝗppe res foris agitur.
s nõ ꝑhanc uno mͦ intuentiũ corda pe¬
netrãt᷑ : qr qͥ in uisibilĩt uisibilia modi¬
ficat:  inhumanis cordib causaꝵ semi¬

Expanded text:
am vocem supervenientis Spiritus, quae se in aure cordis insinuat, nec ipsa mens quae per hanc illustrata fuerit investigat. Pensare enim non valet invisibilis virtus, quibus sibi meatibus influat, quibus ad se modis veniat, quibus recedat. Unde bene cem ejus audis, sed non scis unde veniat, et quo vadat. Vox Domini auditur, cum gratiae ejus aspiratio mente concipitur, cum insensibilitas occultae surditatis rumpitur, et cor ad studium summi amoris excitatum virtutis intimae clamore penetratur. Vocem enim Spiritus audire est vim compunctionis intimae in amorem invisibilis Conditoris assurgere; sed nemo scit unde veniat, quia ignoratur per ora praedicantium quibus se ad nos occasionibus fundat. Et nemo scit quem deserens abjiciat, et cujus ingrediens corde requiescat. Una quippe res foris agitur, sed non per hanc uno modo intuentium corda penetrantur, quia qui invisibiliter visibilia modificat, in humanis cordibus causarum semi
Abbreviated transcription (Latin):
ali succensa. malũ plãgit qd̾ fec̃: Et
t̃ra ard: qñ accusãte se ꝯsciẽtia. cor
peccõris uritur. ⁊ in dolore penitentie
crematuꝵ : De malo aũt igne dr̃. et
nunc ignis ad u̾sarios ꝯsumit: qr cor
pessimum ex sua malicia tabescit:.

Expanded text:
ali succensa, malum plangit quod fecit. Et terra ardet, quando accusante se conscientia, cor peccatoris uritur, et in dolore poenitentiae crematur. De malo autem igne dicitur: Et nunc ignis adversarios consumit , quia cor pessimum ex sua malitia tabescit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib exhibent. qnͣto ͤ dũpnabiliores de
malis uident ÷ ⁊ sepe ñ nulli ĩ carnis in¬
tegritate ꝑdurantes. cũ minꝰ se respici-¬
unt hr̃e qd̾ defleant. plene sͥ sufficere
uite sue ĩnocentiã putãt : ⁊ ad feruo¬
rẽ sp̃s nusł se ardoris stimulis inflã¬
mãt. Et fit dõ pleꝵq gratior amore
ardens uita pꝰ culpã : quã securitate
torpens ĩnocentia. Uñ ⁊ uoce uidicis
dr̃. Remutunt᷑ ei pectata multa: qr
dilexit multũ. Et gaudiũ erit in ce
D d̾ ciciꝰ ⁊ ex ip̃o usu colligimꝰ: si no¬
stre m̃tis iuditia pensemꝰ  Plus na¬
q trã diligimꝰ q̃ pꝰ spinas exarrata
fructꝰ ub̃es ꝓducit: quã que nullas
spinas habuit ÷ s tñ exculta sterile̾

Expanded text:
ibus exhibent, quanto damnabiliores se de malis vident. Et saepe quidam in carnis integritate perdurantes, cum minus se respiciunt habere quod defleant, plene sibi sufficere vitae suae 84 innocentiam putant, atque ad fervorem spiritus nullis se ardoris stimulis inflammant. Et fit plerumque Deo gratior amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. Unde et voce judicis dicitur: Remittuntur ei peccata multa, quia dilexit multum . Et: Gaudium erit i. Quod citius ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuit, sed tamen exculta sterilem
Abbreviated transcription (Latin):
ctẽ aũ ꝓ adu̾sis poneͣ ꝯsueuit. In de gͦ
⁊ ĩ nocte accusare ñ d̾sut: qr mͦ nos ĩ
ꝓsꝑis. mͦ ĩ ad u̾sis accusabiles ostendere
ꝯtendit. In die accusat: cũ ꝓsꝑis male
nos uti ĩ sinuat. In nocte accusat: cũ ĩ
adu̾sis nos ñ hr̃e patientiã d̾monstrat.

Expanded text:
ctem autem pro adversis ponere consuevit. In die ergo et in nocte accusare non desinit, quia modo nos in prosperis, modo in adversis accusabiles ostendere contendit. In die accusat, cum prosperis male nos uti insinuat; in nocte accusat, cum in adversis nos non habere patientiam demonstrat.