comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caelis. nec filius nisi patersolus. Et de hoc quod in genesi scrip¬
tum est. Post noctem diem coeptum tenebras coȩuas dõ qui
in accessibilem lucem habitat . dixerunt hȩr&lici & ex eo quod
ibi dictum est. faciamus hominẽ adimaginẽ & similitudi¬
nẽ nram̃ di ab olus primũ hominẽ idolatriam docuit dicens¬
eritis sicut dii: Et qui amatusalȩ annia& atem diluui exce duũ
non tantum octo animaereseruatȩ stdictae . & clamore sodo¬
morum repl&isiam peccatis ds̃ audiens tam quã ignorans
clamorem descendit ut uider& anplenaessent . & quod mor¬
si sepulchrumne moscierit. nec &iam sepelientes sepultũ.
& lex diuersa sibi ipsi sit hostis . & dñs non mittere potuerit
spm̃ scm̃ dequo ipsenatus legatur. Neo mortẽ gladio usuris
denuntiauerit. quigladium passurus emi praecepie. Nnec
ad inferos descendit qui inparadisocum latrone in trauit.

Expanded text:
coelis, nec Filius, nisi Pater solus ; et de hoc quod in Genesi scripcoelis, nec Filius, nisi Pater solus ; et de hoc quod in Genesi scriptum est, post noctem diem coeptum , tenebras coaevas Deo, qui inaccessibilem lucem habitat, dixerunt haeretici. Et ex eo quod ibi dictum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , diabolus primum hominem idololatriam docuit diceEritis sicut dii . Et quia Mathusalae anni aetatem diluvii excedunt, non tantum octo animae reservatae sunt dictae. Et clamores Sodomorum repletis jam peccatis Deus audiens, tanquam ignorans clamorem, descendit ut videret an plena essent. Et quod Moysi sepulcrum nemo scierit, nec etiam sepelientes sepultum; et lex diversa sibi ipsi sit hostis, et Dominus non mittere potuerit Spiritum sanctum, de quo ipse natus legatur, nec mortem gladio usuris denuntiaverit, qui gladium passurus emi praecepit; nec ad inferos descendit, qui in paradiso cum latrone intravit;
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate expulsus legitur qm̃ falsauit euangelia & illũ apli
locum ubidicit quod apparuit in carne iustificatũ est in spũ
percognationẽ grecarum litcerarum .o. & .e. hoc modo mutan¬
do falsauit . ubi enim habuit qui: hoc est .o.c. monasillabum
grecum lit teramutata. o in .e. uercit . & fecit eC idest ut es¬
s& ds̃ apparuit percarnẽ qua proptertam quã nestorianus fuit
expulsus : Et multa alia sunt inscripturis. dequibus male in¬
tellegentes scandalum sibi sumpserunt . & qui a noluerunt fi¬
eri discipuli ueritatis: magiftrisunt factierroris sicut dehoc
testimonia adauctoritatem hȩresis suae fotinus est usus & deepła
ad philipenses. habitu repertus ut homo : Marcion fantasi¬
am corporis confessusest esse i nx p̃onon corpus. sed & agnor¬
tae her&ici hoc ad suum confirmandũ errorẽ protulerunt.
quod dictum est. dedieaut̃ & horanemoscit neq: angeli in

Expanded text:
civitate expulsus legitur, quoniam falsavit Evangelia, et illum Apostoli civitate expulsus legitur, quoniam falsavit Evangelia, et illum Apostoli locum ubi dicit: Quod apparuit in carne, justificatum est in spiritu , per cognationem Graecarum litterarum Ο et Θ hoc modo mutando falsavit. Ubi enim habuit qui, hoc est, Ο Σ, monosyllabum Graecum, littera mutata Ο in Θ vertit et fecit Θ Σ, id est, ut esset Deus apparuit per carnem: quapropter tanquam Nestorianus fuit expulsus. Et multa alia sunt in Scripturis, de quibus male intelligentes scandalum sibi sumpserunt, et quia noluerunt fieri discipuli veritatis, magistri sunt facti erroris. Sicut de hoctestimonio ad auctoritatem haeresis suae Photinus est usus; et de Epistola ad Philippenses, habitu repertus ut homo , Marcion phantasiam corporis confessus est esse in Christo, non corpus. Sed et Agnoitae haeretici hoc ad suum confirmandum errorem protulerunt quod dictum est: De die autem et hora nemo scit, neque angeli in
Abbreviated transcription (Latin):
magna sol& conuersis &minora dimit terepeccata
It quanto quis maiora ante conuersionẽ peccata cõmisit : tanto
maiorẽ gratiae donantis indulgentiã conuersus accipit: Quidã
aut̃ ex eisdem scripturis quaedam eraserunt . de quibus reuinci
timebant: sicut constat arrianos deeuangelio erasis se quod
omnis sp̃s qui soluit ihm̃ ex dõnon est. nescilic& perauctorita¬
tem beatilohannis reuincerentur. Vn denestorius nescire se
prodidit hanc autenticis exemplaribus inditam fusse senten¬
tiam atq ideo soluere nontimuit ihm̃. dicens beata uirgnẽ
mariam non dĩ sed hominis tantũ gen&ricem ut aliã perso¬
nam hominis aliam facer& deitatis : neq  unũ xp̃mlo
uerbo dĩ & carneatq: animacredens. sed separatim alterum
filium dĩ alterum hominis praedicans: Quidam nimirũ ipsas
scripturas uerbis inlicitis in postura uerunt. sicut macedonius
constantinopolitanus ep̃s. qui ab anastasi oimperatore ideo a

Expanded text:
magna solet conversis et minora dimittere peccata; magna solet conversis et minora dimittere peccata; et quanto quis majora ante conversionem peccata commisit, tanto majorem gratiae donantis indulgentiam conversus accipit. » Quidam autem ex eisdem scripturis quaedam eraserunt, de quibus revinci timebant, sicut constat Arianos de Evangelio erasisse quod omnis spiritus qui solvit Jesum, ex Deo non est ; ne scilicet per auctoritatem beati Joannis revincerentur. Unde Nestorius nescire se prodidit hanc authenticis exemplaribus inditam fuisse sententiam, atque ideo solvere non timuit Jesum, dicens beatam virginem Mariam non Dei, sed hominis tantum genitricem, ut aliam personam hominis, aliam faceret deitatis: neque unum Christum in Verbo Dei et carne atque anima credens, sed separatim alterum Filium Dei, alterum hominis praedicans. Quidam nimirum ipsas Scripturas verbis illicitis imposturaverunt, sicut Macedonius Constantinopolitanus episcopus, qui ab Anastasio imperatore ideo a
Abbreviated transcription (Latin):
scripturas male interpr & ando sicut beatus p&rus descĩ pauli
epłis dixit. In quibus inquiens sunt quaedã difficilia ad in¬
tellegendũ quae in docti & instabiles de prauant sicut & ca&e¬
ras scripturas ad suam ipsorum perditionẽ : Difficilia aut̃
intellectu inepłis pauli quae ab indoctis & instabilibus dicit de¬
prauata: illa suntmaxime in quibus degratiadĩ loquitur
quae iustificat impios. hoc est ex impiis facit iustos: Dicit
enim ipsepaulus : Vbi autẽ abundauit peccatum super¬
abundauit gratia. quod indocti & instabiles non intellegen¬
tes: putabant eum dicere faciamus malaut ueniant bona:
ab sit aut̃ ut paulus suos auditores ad promerendabonado¬
ceat faceremala . cuius omnis intentio est amalis coherce¬
re & adbona agenda quoscumq: potest aduocare : Sed cũ
dicit ubi aut̃ abundauit peccatũ superabun dauit gratia.
donum gratiae perhoc uehementius cõmendat quae &

Expanded text:
Scripturas male interpretando, sicut beatus Petrus de sancti Pauli Scripturas male interpretando, sicut beatus Petrus de sancti Pauli Epistolis dixit: In quibus, inquiens, sunt quaedam difficilia ad intelligendum, quae indocti et instabiles depravant, sicut et caeteras scripturas ad suam ipsorum perditionem . Difficilia autem intellectu in Epistolis Pauli, quae ab indoctis et instabilibus dicit depravata, illa sunt maxime in quibus de gratia Dei loquitur quae justificat impios, hoc est ex impiis facit justos. Dicit enim ipse Paulus: Ubi autem abundavit peccatum, superabundavit gratia ; quod indocti et instabiles non intelligentes, putabant eum dicere, Faciamus mala ut veniant bona. Absit autem ut Paulus suos auditores promerenda bona doceat facere mala, cujus omnis intentio est a malis coercere, et ad bona agenda quoscunque potest advocare. Sed cum dicit: Ubi autem abundavit peccatum, superbundavit gratia, donum gratiae per hoc vehementius commendat, quae et
Abbreviated transcription (Latin):
sentientẽ ab ecđa catholica segregatum in alio scripto iam ate¬
lectam sed utinam non neglectam : Quando in quit animo¬
si tatem quateneris uiceris : tunc ueritatem poteristenere qua
uinceris : quam scilic& ueritatẽ si relicta animosi tate nonte¬
nueris : discr&ionẽ inscis scripturis & insacris regulis habere
non poteris. sicut nec illiquieas discr&e intellegere noluerunt
& ideo errauerunt quidam eorum uoces earundem scriptu¬
rarũ non discernendo. sicut hoc quod dñsdicit ego & pater
unum sumus : arrius dictum deunitate substantiae unum
intellegerenoluit. sabellius ad personarũ propri&atẽ sumus
non r&ulit. & uterq: id circo errauit : In unitate quoq uni
unius per¬
us eiusdemq: personae ex duabus & induabus substantiis¬
arrius non humanitati. sed diuinitatiadscripsit. & ideo ln¬
dignam uitam digna morte finiuit: Quidã uero eorũ easdem

Expanded text:
sentientem, ab Ecclesia catholica segregatum, in alio scripto jam sentientem, ab Ecclesia catholica segregatum, in alio scripto jam lectam, sed utinam non neglectam. « Quando, inquit, animositatem qua teneris viceris, tunc veritatem poteris tenere qua vinceris. Quam scilicet veritatem si relicta animositate non tenueris, discretionem in sanctis Scripturis et in sacris regulis habere non poteris, sicut nec illi qui eas discrete intelligere noluerunt, et ideo erraverunt quidam eorum, voces earumdem Scripturarum non discernendo. Sicut hoc quod Dominus dicit: Ego et Pater unum sumus , Arius dictum de unitate substantiae unum intelligere noluit, Sabellius ad personarum proprietatem sumus non retulit, et uterque idcirco erravit. In unitate quoque unius ejusdemque personae ex duabus et in duabus substantiiArius non humanitati, sed divinitati ascripsit, et ideo indignam vitam digna morte finivit. Quidam vero eorum easdem
Abbreviated transcription (Latin):
licae sententiae subiunxit dicens scio quia quȩ lib& elatio tantocitius rũ¬
pit quanto amplius inflatur: recognosceigit᷑ modum & mensuram tuã tibi
adõ ꝑcanones sacros decretam & esto humilis in oculistuis. attendens
quoddñ dixit sauli non necum esses paruulus ioculistius capat
in is rahel feute nunc quia magnus es apud te : abiecice pe
sisrix & isto sueteres & emortuos cineres a sacris canonibus du¬
dum sepultos corum qui contra praelatossuos rebellauerunt
moliri desiste resuscitare sed timeo qm̃ ea quae uera
& humilia sunt uiderenon poto albugnẽ habens i poculo
idest artogantiam inmente : Vnde dñs ad mor̃ sendicit. qui
habuerit albuginem in oculo : Non offerat panesdõ suo Nec
accedat ad ministerium eius : quadere in culco tibi sententiam
beati augustini adiulianum ep̃m iuuenẽ & per superbiã male

Expanded text:
licae sententiae subjunxit dicens: « Scio quia quaelibet elatio tanto citius rumlicae sententiae subjunxit dicens: « Scio quia quaelibet elatio tanto citius rumpitur, quanto amplius inflatur. » Recognosce igitur modum et mensuram tuam, tibi a Deo per canones sacros decretam, et esto humilis in oculis tuis, attendens quod Dominus dixit Sauli: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput in Israel feci te? Nunc quia magnus es apud te, abjeci te ne sis rex. Et istos veteres et emortuos cineres, a sacris canonibus dudum sepultos, eorum qui contra praelatos suos rebellaverunt, moliri desiste resuscitare. Sed timeo quoniam ea quae vera et humilia sunt videre non poteris, albuginem habens in oculo, id est arrogantiam in mente. Unde Dominus ad Moysem dicit: Qui habuerit albuginem in oculo, non offerat panes Deo suo, nec accedat ad ministerium ejus . Qua de re inculco tibi sententiam beati Augustini ad Julianum episcopum juvenem, et per superbiam male
Abbreviated transcription (Latin):
ad monere scudui dicens. quia pacẽ nobis cũ haboreñ poss& nisi dations p̃dica
uerbi corriger& quã primꝰ a postuta inuenit uostam̃ eandet̃ausã nullã cẽdicere
ñ deb&is ꝗa si hanc ae quanimit̃ portamus uniuersaeecłefidẽ corit̃pimis
scitis enim quantinon solu heretici sedeti ã herosiarte detonstantino polita naecta
suts egressi &uedo honeris ur̃ niuria taceã : siunus ep̃s uocat᷑un iuersalis unicer¬
sa eccłacorruit : siunus unuor suascadet. sed ab sitḩ scultitia absithȩclenutas
a bauribmeis. ineminipotente aũt dñõ confido ꝗa qđ oromisit ctius impleturꝰ c
omnis quise exaltat humiliabit᷑:¬
Hanceuan gelicã sententiam frat̃ intellegent̃ aitende & tenacit̃ mente
reconde sed & illã beati gregorii quã ut paulo ante legisti huic euange¬

Expanded text:
 eum admonere studui, dicens quia pacem nobiscum habere non posset, nisi elationem praedicti  eum admonere studui, dicens quia pacem nobiscum habere non posset, nisi elationem praedicti verbi corrigeret, quam primus apostata invenit. Vos tamen eamdem causam nullam esse dicere non debetis, quia si hanc aequanimiter portamus, universae Ecclesiae fidem corrumpimus. Scitis enim quanti, non solum haeretici, sed etiam haeresiarchae de Constantinopolitana Ecclesia sunt egressi; et ut de honoris vestri injuria taceam, si unus episcopus vocatur universalis, universa Ecclesia corruit, si unus universus, cadit. Sed absit haec stultitia, absit haec levitas ab auribus meis. In omnipotente autem Domino confido, quia quod promisit citius impleturus est: Omnis qui se exaltat, humiliabitHanc evangelicam sententiam, frater, intelligenter attende et tenaciter mente reconde; sed et illam beati Gregorii, quam ut paulo ante legisti, huic evange
Abbreviated transcription (Latin):
acũ conscantinopolitanũ epm̃ studiose ad monere curaui ut sihaberepacõ
ominiũ concordiamq desiderat: abstulti uo cabuli serappellati ome cẽpescat
dequa re mihi i suisiussionib dominorũ pi&łas p̃copit licons. ut pro appal¬
latione friuolinominis int̃ nosscandalũ generariñ debeat. sedrogo ut
imperialis pi&as pensos. quia alia sunt friuola ualdehinoxia atpala
uehement̃ nociua : Num quid noncũ se antix p̃sueniens dñ ducent
friuolũ ualdeerit : sed tamen nimis ꝑnitiosũ. si quantitatẽ sermonis
attendim duae sunt syllabȩ si ueropondus iniquitatis uniuersaꝑni¬
ties : Ego aut̃ fident̃ dico qui a quis quis se uniuersalẽ sacordorẽ uocat
lari appetit suꝑ reliquossacerdotes : sed qm̃ ueritas dicit om̃qui segx¬
tathumiliabitur : scioquia quae lib& elatio tanto citius rumpitur
ego qui auctoredo humilitatẽtenes ad monendus ad hamilitaten sũ. um
eꝓriaci sy nodica epła. dignũ non fuit ut ꝓ causa profaniuo cabuli morasse¬

Expanded text:
acum Constantinopolitanum episcopum studiose admonere curavi, ut si habere pacem omnium concordiamque desiderat, ab stulti vocabuli se appellatione compescat. De qua re mihi in suis jussionibus dominorum pietas praecepit dicens, ut pro appellatione frivoli nominis inter nos scandalum generari non debeat. Sed rogo ut imperialis pietas penset, quia alia sunt frivola valde innoxia, atque alia vehementer nociva. Nunquid non cum se Antichristus veniens Deum dixerit, frivolum valde erit, sed tamen nimis perniciosum? Si quantitatem sermonis attendimus, quae sunt syllabae; si vero pondus iniquitatis, universa pernicies. Ego autem fidenter dico quia quisquis se universalem sacerdotem vocat, lari appetit super reliquos sacerdotes. Sed quoniam Veritas dicit: Omnis qui se exaltat humiliabitur , scio quia quaelibet elatio tanto citius rumpitur, ego, qui auctore Deo humilitatem teneo, admonendus ad humilitatem non sum.Cyriaci synodica epistola dignum non fuit ut pro causa profani vocabuli moras
Abbreviated transcription (Latin):
lessynodo s nominari cumplures ep̃i quam in quibusdã praefatis syno¬
dis fuerintiongregati apłicaesedis iussione & imperiali conuocatione
sicut sardicensissynodus inqua ab hesperiis partibus plus quã cc̃c. conue¬
grogorus insrnodica epła ad cyriacũ conscantinopolitanũ pm̃ decudoxio. Siquis eũ
unu os soptasur s d rafratnitas minus posuit si aut̃ eos quosgenerales nodirespuunt. hunc
uni am plur & in africano cilio legimꝰ conciliũ uniuersale ñ nisintesita tefaciendiõ
plaut imnensit adlra fatigandi frarribus anniae sanigetes tate faaindũ
quonens egant causa comnunis ades totius africae undenuq ad hancseqe dehacredaro

Expanded text:
les synodos nominari, cum plures episcopi, quam in quibusdam praefatis synoles synodos nominari, cum plures episcopi, quam in quibusdam praefatis synodis fuerint congregati, apostolicae sedis jussione, et imperiali convocatione: sicut Sardicensis synodus, in qua ab Hesperiis partibus plusquam trecenti conveGregorius in synodica epistola ad Cyriacum Constantinopolitanum episcopum de Eudoxio : « Si quis eum  vestra fraternitas minus posuit; si autem eos quos generales synodi respuunt, hunc unum amplius. » Et in Africano concilio legimus : « Concilium universale non nisi necessitate faciendum. Placuit ut non sit ultra fatigandis fratribus anniversaria necessitas; et quoties exegerit causa communis, id est totius Africae, undecunque ad hanc sedem de hac re datae
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero duarum auttrium prouintia rũ prȩsules i unum conuenients
noua quaedã statuerecupientes conuenticula quaedã faciunt. quȩ
noncumuniuersi orbis ecła sentiunt sed ab eaquadã exparte dis
sentiunt : non est catholicum quod faciunt. & ideo uniuersale
nuncuparinon potest : omne quod ecclesia sticum ẽ. cathalicum ẽ
& omne quod catholicum ẽ uniuersale est. omne autem qđ un uersa¬
le est profanis uocum nouitatibus car&: Omneigitur quodetdis¬
asticum ẽ profanis uocũ nouitatibus car&. Et si haec synodus uocũ nouita¬
tibuscar& antiquorũ patrũ dogmatibus contenta uniuersalis dicipo¬
terat. non autẽ antiquorũ patrum dogͥmatibus contenta ẽ : non igit᷑
uniuersalis dicipotest : Vniuersalem plane eandem si nodũ noncuncta¬
remur profiteri : nisi eam uniuersalis ec łaedogmatibus senti remus
refragari :
Clar& etiam hacdecausa ut p̃dixi uniuersales acgonera¬

Expanded text:
Si vero duarum aut trium provinciarum praesules in unum convenientes Si vero duarum aut trium provinciarum praesules in unum convenientes nova quaedam statuere cupientes, conventicula quaedam faciunt, quia non cum universi orbis Ecclesentiunt, non est catholicum quod faciunt, et ideo universale nuncupari non potest. Omne quod ecclesiasticum est, catholicum est, et omne quod catholicum est, universale est: omne autem quod universale est, profanis vocum novitatibus caret, omne igitur quod ecclesiasticum est, profanis vocum novitatibus caret. Et si haec synodus vocum novitatibus careret, antiquorum Patrum dogmatibus contenta, universalis dici poterat: non autem antiquorum Patrum dogmatibus contenta est, non igitur universalis dici potest. Universalem plane eamdem synodum non cunctaremur profiteri, nisi eam universalis Ecclesiae dogmatibus sentiremus refragari. » Claret etiam hac de causa, ut praedixi, universales ac genera
Abbreviated transcription (Latin):
test: omnis enim doctrina xp̃iana uel que lib& constitutio siue
tradito talis ossedeb& utuniuersali conuoniat ecłas quod
nequaquã hȩr&ici obseruauerunt quiperdiuersasmundipartes aliꝗba
regionum partibus coartati conuenticula quaedam statuerunt . quibus
ergoduarum & trium prouintiarũ praesules iunum conueniunt . si
antiquorũ canonum histitutione muniti aliquid p̃dicationis dutdlognics
institiur̃ quod tamen ab anti quorũ patrũ dogmatibus non discrepat:
catholicum ẽ qđ faciunt. & fortasse dicipotest uniuersale: qm̃ quan¬
uis non sit abuniuersi orbis praesulibus actũ : tamen ab uniuersorum
fide & traditione non discrepat. qđ crebro faccũ in plerisque mund
partibus quibusdã necessitatibus incumbentibus scimus : Multa enim
concilia gesta sunt quorũ in stitutionibus scãmunit᷑ & corroborat᷑ ada

Expanded text:
test. Omnis enim doctrina Christiana, vel quaelibet constitutio sive test. Omnis enim doctrina Christiana, vel quaelibet constitutio sive traditio talis esse debet, ut universali conveniat Ecclesiae: quod nequaquam haeretici observaverunt, qui per diversas mundi partes aliquibus regionum partibus coarctati conventicula quaedam statuerunt, quibus ergo duarum et trium provinciarum praesules in unum conveniunt, si antiquorum canonum institutione muniti aliquid praedicationis aut dogmatis statuunt instituunt, quod tamen ab antiquorum Patrum dogmatibus non discrepat, catholicum est quod faciunt, et fortasse dici potest universale, quoniam quamvis non sit ab universi orbis praesulibus actum, tamen ab universorum fide et traditione non discrepat: quod crebro factum in plerisque mundi partibus, quibusdam necessitatibus incumbentibus, scimus. Multa enim concilia gesta sunt, quorum institutionibus sancta munitur et corroboratur Ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
osuinuersalis p̃reudo srnođ desmaginib: quas ꝗdãc fringondas ꝗdĩaũtadorandas dittuns
peutra ueropars ñ oallettos a no diffimens sin eauctoritate a płicesedis ñlonge ante nm̃at̃ pora
constantino pol̃ ẽ aquam pluribus ep̃is habita. & romam
missa quam eliam papa romanus in franciã direxit. unde tẽ¬
pore icaroli magnuimperatoris iussionea płicȩsedis genoralis est
sinadus infrancia conuocante p̃fato imperatore colebrata & cđmnsenp¬
turarũ ramtẽ traditionet̃ muorũ isagritoeũpsudos nodis destructa & ponitꝰ
abdicata. Petuius destructione non modicum uolumen quem in pulatio
adelese q̃ullegi ab eodem imn peratore romam ẽ perquosdãe põsmnisum¬
abuno cognominat᷑ qdđu nomultoties uerso propagat᷑. Nãmalttudo
unitatũ uertete hunũ collecta uniuersitas efficit᷑ : sicut enim
etcła unuorsalis ẽ qua grȩco eloquio catholica dicit᷑ itanimirum
omnequicquid ab eius unitate non discessit. catholicũ nuncupari po¬

Expanded text:
iversalis pseudosynodus de imaginibus, quas quidam confringendas, quidam autem adorandas dicebant, neutra vero pars intellectu sano diffiniens, sine auctoritate apostolicae sedis, non longe ante nostra tempora, Constantinopoli est a quampluribus episcopis habita, et Romam missa, quam etiam papa Romanus in Franciam direxit. Unde tempore Caroli magni imperatoris, jussione apostolicae sedis, generalis est synodus in Francia, convocante praefato imperatore, celebrata, et ses destructa et penitus abdicata. De cujus destructione non modicum volumen, quod in palatio adolescentulus legi, ab eodem imperatore Romam est per quosdam episab uno cognominatur, quod uno multoties verso propagatur. Nam multitudo unitatum vertente in unum collecta, universitas efficitur. Sicut enim Ecclesia universalis est, quae Graeco eloquio catholica dicitur, ita nimirum quidquid ab ejus unitate non discessit, catholicum nuncupari po
Abbreviated transcription (Latin):
dium paenitentiae &mox reconciliationis imploran¬
tibus deneg&ur &iam si amis souocisofficio e a perindi¬
cia inte grisensus ex postulent. uel si sub praesentia saur¬
dotis significare non ualent . testimonia fideliũ circũ¬
stantium eis prodes sed ebebunt . ut simul & pȩnitentis¬

Expanded text:
dium poenitentiae et mox reconciliationis implorandium poenitentiae et mox reconciliationis implorantibus denegetur, etiam si amisso vocis officio ea per indicia integri sensus expostulent; vel si sub praesentia sacerdotis significare non valent, testimonia fidelium circumstantium eis prodesse debebunt, ut simul et poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
prios e põspertinebant & ordinatio eorum consensu & iu¬
dicio praesidentium facta est : potest̃ rata haberi itaut
in ipsis ecclesis perseuerent: aliter autẽ uana haben da est con¬
secratio quae neclo cofundataest. Nec auctoritatemunita:
łtitem ad eundẽ ineadem epła : in ad ulescentia constitutus
si urgente aut in&u mortis aut captiuitatis periculo paeniten¬
tiam egit & posteatimens lapsum hi continentiae iuuenilis
copulam uxoris elegit necrimen fornicationis incurrer&:
remuid&urfecisseuenialem si pra&erconiugem nullam
omnino cognouerit : in quotamen non regulam constitum
sed quid sit tolerabilius aestimamus : Nam scđm uerã cog¬
nitionẽ nihil magis ei congruit qui paenitentiã gesset . quã
castitas perseuerans & mentis & corporis : Et in epła ad
theo dorum foro iulien sem epm. ut intem pore necessi¬
tatis & in periculiurgentis instantia nul lis praesi¬

Expanded text:
prios episcopos pertinebant, et ordinatio eorum consensu et juprios episcopos pertinebant, et ordinatio eorum consensu et judicio praesidentium facta est, potest rata haberi, ita ut in ipsis Ecclesiis perseverent; aliter autem vana habenda est consecratio, quae nec loco fundata est, nec auctoritate munita. » Et item ad eumdem in eadem epistola : « In adolescentia constitutus, si urgente aut metu mortis, aut captivitatis periculo, poenitentiam egit, et postea timens lapsum incontinentiae juvenilis copulam uxoris elegit, ne crimen fornicationis incurreret, rem videtur fecisse venialem, si praeter conjugem nullam omnino cognoverit; in quo tamen non regulam constituimus, se quid sit tolerabilius aestimamus. Nam secundum veram cognitionem, nihil magis ei congruit qui poenitentiam gessit, quam castitas perseverans et mentis et corporis. » Et in epistola ad Theodorum Forojuliensem episcopum : « Ut in tempore necestatis et in periculi urgentis instantia, nullis praesi
Abbreviated transcription (Latin):
unius cuiusq: ep̃i catholici uoluntatẽ atq: consilium qui in eodẽ
loco gubernat eccłam si hoc pacixp̃i anȩ prodes seui sum fue¬
rit . in suis honoribus suscipiantur . sicut & prioribus eiusdẽ
diuisionis temporibus factum essemani festum est. nonut
concilium quo dintrans iarinis partibus dehacre factũ est
dissoluatur : sed illud maneat circaeos qui sic transire adcatho¬
licam uolunt . ut nulla pereo sunitatis compensatio procure¬
tur. Et roliqua quaeibi pro sequitur : Sed & leo utrasq has
formas deuna eademq: reinunocapitulo ostendit ad rusti¬
cum n arbonen sem epm̃dicens : Nulla in quit ratio sinit ut
interepos habeantur quinec aclericis sunt electi. nec aplebi
bus exp&iti nec a conprouintialibus epis cũ m &ropolitani
diciocousecrati. Vn decum sepe questio demaleac¬
cepto hon ore nascatur . quis ambigat nequaquã istis essetri
buendum quod non doc&ur fuis se conlatum : Si qui autẽ de¬
rici abistis pseudo ep̃is in eis eccłis ordinati sunt quae ad pro¬

Expanded text:
uniuscujusque episcopi catholici voluntatem atque consilium qui in eodem loco gubernat Ecclesiam, si hoc paci Christianae prodesse visum fuerit, in suis honoribus suscipiantur, sicut et prioribus ejusdem divisionis temporibus factum esse manifestum est: non ut concilium, quod in transmarinis partibus de hac re factum est, dissolvatur, sed ut illud maneat circa eos, qui sic transire ad catholicam volunt, ut nulla per eos unitatis compensatio procuretur, » et reliqua quae ibi prosequitur. Sed et Leo utrasque has formas de una eademque re in uno capitulo ostendit ad Rusticum Narbonensem episcopum dicens : « Nulla, inquit, ratio sinit ut inter episcopos habeantur, qui nec a clericis sunt electi, nbus expetiti nec a provincialibus episcopis cum metropolitani iudicio consecrati. Unde cum sepe questio de male accepto honore nascatur, quis ambbuendum, quod non docetur fuisse collatum? Si qui autem clerici ab istis pseudoepiscopis in eis Ecclesiis ordinati sunt, quae ad pro
Abbreviated transcription (Latin):
serat sacerdotiũ consecutꝰ ẽ . a quo ipseuita esuae conscius datis litteris in abdidto¬
nem suisponte sũmouit : Sed & sardicenses canones In capitulo .xiiii quer
quam non designato nomine sed posita constitutione heliberrntani c̃cilu qd
eodẽtempore sub constanti no imperatore. paulino &iulia noctnsulibus
quo & nicenum concilium factum est memorante osio adauc toritatm
deuocauerunt. et cartaginensis synodi decr&am conscitutionea
quasi propriam a postolicasedes perhinocentiũ ecaelestinũ ampltit᷑
sicigit᷑ uniuers ales synodi specialiter apł̃i ȩs edisauc toritaete conuaudrt̃
& aequȩ puintiales canonicȩ sy nodi decreto sedis apłicae a m& ropelitans d

Expanded text:
serat, sacerdotium consecutus est, a quo se ipse, vitae suae conscius, datis litteris in abdicationem sui sponte submovit. » Sed et Sardicenses canones in capitulo decimo quarquam non designato nomine, sed posita constitutione Eliberitani concilii , quod eodem tempore, sub Constantino imperatore, Paulino et Juliano consulibus, quo et Nicaenum concilium factum est, memorante Osio, ad auctoritatem devocaverunt. Et Carthaginensis synodi decretam constitutionem quasi propriam, apostolica sedes per Innocentium et Coelestinum amplectitur. Sic igitur universales synodi specialiter apostolicae sedis auctoritate convocantur, et aeque provinciales canonicae synodi, decreto sedis apostolicae, a metropolitanis
Abbreviated transcription (Latin):
nio iuncti sunt praecipiononego sed dñs uxorẽ a uiro
non discedere & sequentia. Et concilium a fricanum it
uno capitulo dedonatistis ad locum. Propter eccłae pacem
&utilitatẽ ut & ipsis donatistis quicumq cleriu correcto
consilio ad catholi cãunitatem transi re uoluerint . scđm¬

Expanded text:
nio juncti sunt praecipio non ego, sed Dominus, uxorem a viro nio juncti sunt praecipio non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere , et sequentia. Et concilium Africanum in uno capitulo de Donatistis ad locum : « Propter Ecclesiae pacem et utilitatem, ut et ipsis Donatistis, quicunque clerici correcto consilio ad catholicam unitatem transire voluerint, s
Abbreviated transcription (Latin):
egorant dixit. Ergo quod nec essitas proremedio reppe¬
rit : necessi tatecessante deb&utiq: cessarepariter qđ¬
cessante necessitate
urgebat . quia alius est ordo legitimus aliausurpatio quã ad
praesens fieri tempus impellit. & aduertite quod utiq ut di¬
citis necessitas imperauit. in pacelam ecdas consticutas non
posse praesumere : Etleo adrusticum narbosem epm: Sicut
quaedam in quit sunt quaenulla pos sunt ratione conuelli:
lt a non nulla sunt quae aut proconsideratione a & atum. aut
pronecessi tatererum oporte at temperari. illa sem percon
dicione seruataut in his quae uel dubi afuerint uel obscura id
nouerimus sequendum quod nec praeceptis euangelicis con¬
trarium nec de cr&is scõrum patrum inueniatur aduersum:
quas singillatim singulas formas & sc̃s paulus de monstrat
adcorinthios dicens: Hoc autẽ dico scđm indulgentiam
non scđm imperium. & reliqͣ. His autẽ quimatrimo¬

Expanded text:
egerant, dixit : « Ergo quod necessitas pro remedio repeegerant, dixit : « Ergo quod necessitas pro remedio reperit, necessitate cessante debet utique cessare pariter cessante debet urgebat: quia alius est ordo legitimus, alia usurpatio quam ad praesens fieri tempus impellit; et advertite quod utique, ut dicitis, necessitas imperavit, in pace jam Ecclesias constitutas non posse praesumere. » Et Leo ad Rusticum Narbonensem episcopum : « Sicut quaedam, inquit, sunt quae nulla possunt ratione convelli, ita nonnulla sunt quae aut pro consideratione aetatum, aut pro necessitditione servata, ut in his quae vel dubia fuerint aut obscura, id noverimus sequendum, quod nec praeceptis evangelicis corarium, nec decretis sanctorum Patrum inveniatur adversum. » Quas singillatim singulas formas et sanctus Paulus demonstrat ad Corinthios, dicens: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium, et reliqua. His autem qui matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
eam
referrilus serunt. quorum decr&a in usueclesi astico &iam
a tem pore maiorum nr̃orum praeualuis se comperimus :⁊
Verum & ut delegibus publicis quaedam sunt abrogata. quȩ¬
dam uero inmutata quaedam &iam super adiecta : itanihil¬
ominus quaedam decr&a catholi corum protem pore& rati¬
one atq necessitate prolata. sed postea abrogata uel in mu¬
tata fuerunt. quod & innocentius demonserat dicens:
De his inquiens obseruatio prior durior. posterior interue¬
niente miseri cordia inclinatior est & reliꝗͣ. Et africae pro¬
uintiae canones deuelatione uirginũ & baptiratis pariui¬
lis a donatistis & dedio cesibus aliterquã primũ decr&um
fuerit diffinierunt: Et sc̃s gelasius: priscis inquit pro
sui re uerentiam anentibus consticutis quae ubi nulla uel
rerum uel temporum perurg& angustia regulariter
conuenit custo diri& reliꝗͣ: Et in nocentius longe ante
adepõs macedones excusantes de tomporis necessitate qđ

Expanded text:
cam referri jusserunt: quorum decreta in usu ecclesiastico etiam a tempore majorum nostrorum praevaluisse comperimus. Verum et ut de legibus publicis quaedam sunt abrogata, quaedam vero immutata, quaedam etiam superadjecta, ita nihilominus quaedam decreta catholicorum pro tempore et ratione atque necessitate prolata, sed postea abrogata vel immutata fuerunt: quod et Innocentius demonstrat dicens: « De his, inquiens, observatio prior durior, posterior, interveniente misericordia, inclinatior est, » et reliqua. Et Africae provinciae canones de velatione virginum, et baptizatis parvulis a Donatistis, et de dioecesibus, aliter quam primum decretum fuerit diffinierunt. Et sanctus Gelasius: « Priscis, inquit, pro sui reverentia manentibus constitutis, quae ubi nulla vel rerum vel temporum perurget angustia, regulariter convenit custodiri, » et reliqua. Et Innocentius longe ante ad episcopos Macedones excusantes de temporibus necessitate quod
Abbreviated transcription (Latin):
quienĩ dedõ peruersasentit . liqu& profecto quia dm̃ non di¬
ligit. Quero dedõ rectasentiens a scãe ecđłae unitate diuisus est :
constat quia proximũ non amat. quẽ habere sociũ recusat :
Quis quis ergo ab hac unitate matris eccłae siue perhȩresim dedõ
peruers a sentiendo seu errore scis matis proximũ non diligendo
diuiditur caritatis huius gratia priuatur : Dequa hoc quod prae¬
misimus paulus dicit: si tradidero corpus meũ ut ardeat cari¬
tatẽ autẽ non habeã nihil mihi prodest : acsi a perta uocedice¬
r& extralocũ suum conflationis mihiignis ad hibitus tormen¬
to mecruciat mundatione non purgat : Hunc om̃s scãe pacis
amatores summostudio locũ quaerunt . hunc quaerentes inue¬
niunt. hunc inuenientes tenent . scientes peccatorũ remissio
uel ubi uel quando uel qualibus d&ur . Vbi quippe nisilncatho¬
licȩ matrissinu: quando nisi anteuenturi exitus diẽ : quia ece

Expanded text:
Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diQui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit. Qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae, sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo, dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua hoc quod praemisimus Paulus dicit: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest ; ac si aperta voce diceret, extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent, scientes peccatorum remissio, vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe, nisi in catholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? quia ecce
Abbreviated transcription (Latin):
cooperit multitudinẽ peccatorum propriũ donum est catholi¬
caeunitatis & pacis neceius in omnibus ꝗa nec om̃s st̃ eiꝰ sicut
suolo co uidebimꝰ. p̃teripsã tam̃ eẽilla caritas ñ potest sine qua
c&era etiã si agnosci& approbari possunt : prodessetam̃ & liberare
qui extra catholicam toleratur eccłam quã nullius omnino
uirtutis sit paulus apłs insinuat dicens : si tradidero corpus meũ
ut ardeat. caritatẽ autẽ non habeã nihilmihi prodest. Alii quip¬
pe prauade dõ sentiunt. alurectade auctore tenent sedunita¬
temcũ fribus nontenent. illi errorẽ fidei istiuero scis matis per¬
paratione diuis isunt : Vnde &ipsa prima partedecalogiutra¬
rũq partiũ culpae reprimunt᷑ : cũ diuina uoce dicit᷑. Diliges
dñim dm̃tuũ extoto corde tuo & extota animatua & extota uirtu¬
tetua. atq mox subditur : Diliges proximũ tuum sicut te ipsũ.

Expanded text:
cooperit multitudinem peccatorum proprium donum est catholicooperit multitudinem peccatorum proprium donum est catholicae unitatis et pacis nec eius in omnibus, quia nec omnes sunt eius, sicut suo loco uidebimus. praeter ipsam tamen esse illa caritas non potecaetera, etiamsi agnosci et approbari possunt, prodesse tamen et liberaqui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus apostolus insinuat dicens: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . » Alii quippe prava de Deo sentiunt, alii recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent: illi errore fidei, isti vero schismatis peretratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, ete tua , atque mox subditur, Diliges proximum tuum sicut teipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
datur sp̃s sc̃s sicut ante adabatur ad cõmendationẽ rudis fidei
& eccłae primordia dilatanda : Quis eni nunchoc expertat ut
hi quibus manus ad accipiendũ sp̃m scm̃imponit᷑ repente incipi¬
ant linguis loqui sed in uisibiliter & latenter intellegitur pro
uinculo pacis eorum cordibus diuina caritas inspirari : ut possint
est nobis : Multae autẽ sunt operationes p̃ scĩ quas idem apłscũ
quodã loco quantũ sufficere arbitratus est cõmemorasset : ita
proutuult : Cumergo aliud sit sacramentũ quod habere &iã
simon magus potuit. aliud operatio sp̃s quae in malis &iã ho¬
imnibus sol& fieri sicut saulhabuit proph&iã. aliudo peratio
eiusdẽ sp̃s quã non nisi boni habere non possunt : sicut est finis
praecepti caritas decordepuro & conscientiabona & fide non
ficta . quod lic& hȩretici & scis maticiaccipiant : caritas que

Expanded text:
datur Spiritus sanctus, sicut antea dabatur ad commendationem rudis fidei datur Spiritus sanctus, sicut antea dabatur ad commendationem rudis fidei et Ecclesiae primordia dilatanda. Quis enim nunc hoc exspectat, ut ii quibus manus ad accipiendum Spiritum sanctum imponitur, repente incipiant linguis loqui? sed invisibiliter et latenter intelligitur propter vinculum pacis eorum c sanctum qui datus est nobis. multae autem sunt operationes spiritus sancti, quas idem apostolus cum quodam loco quantum sufficere arbitratus est commemorasset, ita cropria unicuique prout uult. cum ergo aliud sit sacramentum, quod habere etiam Simon magus potuit, aliud operatio spiritus, quae in malis etiam hominibus fieri solet, sicut Saul habuit prophetiam, aliud operatio eiusdem spiritus, quam nisi boni habere non possunt, sicut est finis praecepti caritas de corde puro et conscientia bona et -fide non ficta, quodlibet haeretici et schismatici accipiant, caritas quae
Abbreviated transcription (Latin):
conatisunt contraunitatẽ populidĩ. & filii aaronqui alienũ
ignem altariimposuerunt : nouimus quodimpune non fecerint
nec nos alia scelera dicimus impunitaremanere : nisi se tales
correxerint si patientia dĩ ad paenitentiã ad ducens tempus
corrigendi largitur. Sp̃s autẽ sc̃s quiinsola catholica perma
nus impositionẽ daridicit᷑ nimirũ hoc intellegima iores nr̃i
nr̃is perspm̃ sc̃m quidatus est nobis. Ipse est enĩ caritas quã non ha¬
bent qui ab eccłȩ catholicȩ cõmunione p̃cisi sunt. ac perhoc &iam
silinguis hominũ & angelorũ loquantur sisciant om̃a sacram̃ta
Nomnẽ scientiã & si habeant omnẽ proph&iã &omnẽ fidem
itaut montes transferant . & dis tribuant om̃a sua pauperibus
& tradant corpussuũ ut ardeant : nihileis prodest : Non autẽ hab&
sensibilibus miraculis at testantibus permanus impositionẽ modo

Expanded text:
conati sunt contra unitatem populi Dei, et filii Aaron, qui alienum conati sunt contra unitatem populi Dei, et filii Aaron, qui alienum ignem altari imposuerunt, novimus quod impune non fecerint: nec nos alia scelera dicimus impunita remanere, nisi se tales correxerint, si patientia Dei ad poenitentiam adducens tempus corrigendi largitur. « Spiritus autem sanctus, quinus inpositionem dari dicitur, nimirum hoc intellegi maiores nostri per Spiritum sanctum qui datus est nobis Ipse est enim charitas, quam non habent qui ab Ecclesiae catholicae communione praecisi sunt, ac per hoc etiam si linguis hominum et angelorum loquantur, si sciant omnia sacramenta, et omnem scientiam, et si habeant omnem prophetiam et omnem fidem, ita ut montes transferant, et distribuant omnia sua pauperibus, et tradant corpus suum oralibus et sensibilibus miraculis attestantibus per manus impositionem modo
Abbreviated transcription (Latin):
improbitatẽ gemens nisi forte cũ esau propterlenticulae
concupiscentiã primatũ perdiderit. Tenere primatũ arbitran¬
disunt fraudatores raptores foeneratores inuidi ebriosi &
c& erihuius modi quales in eccła sui temporis &iã perlitteras
cipriunus ingemuit. Quapropter aut quod est tenere eccł am
non hoc est in diuinis tenere primatum: aut siom̃is quiten & ecđam
&iã primatum tenet om̃s illi iniqui ecłam nontenent. quitam̃¬
intus uident᷑ & baptis mũ dare & habere : anullo nr̃mnegatur
Nameos primatũ in diuinis habere quis dicat. nisi quinihil diui¬
num sapit. & foris quidem id est inhȩ resi uel scismate necligari
aliquid potest nec solui : ubi non sit qui aut ligare possit aut soluere
Sed soluitur : quicũ columba fecerit pacẽ & ligatur quicũ co¬
lumba non hab& pacẽ siue a perte foris sit siue intus esseuideat᷑
Dathanuero & abyron quisibi sãcrificandi licentiam usurpare

Expanded text:
inprobitatem gemens; nisi forte, cum Esau propter lenticulae inprobitatem gemens; nisi forte, cum Esau propter lenticulae concupiscentiam primatum perdiderit, tenere primatum arbitrandi sunt fraudatores raptores faeneratores inuidi ebriosi et ceteri huiusmodi, quales in ecclesia sui temporis etiam per litteras Cyprianus ingemuit. quapropter aut quod est tenere ecclesiam non hoc est, in diuinis tenere primatum, aut si omnis qui tenet ecclesiam etiam primatum tenet, omintus videntur, et baptismum dare et habere a nullo nostrum negantur. Nam eos primatum in divinis habere quis dicat, nisi qui nihil divinum sapit? » Et foris quidem, id est in haeresi vel schismate nec ligari aliquid potest nec solvi, ubi non sit qui aut ugare possit aut solvere. Sed solvitur qui cum columba fecerit pacem, et ligatur qui cum columba non habet pacem, sive aperte foris sit, sive intus esse videatur. Dathan vero et Abiron , qui sibi sacrificandi licentiam usurpare
Abbreviated transcription (Latin):
rantissima tolerantia ne fusos angune sed inunitate non fuso
quia si traderet corpus suũ ut arder& et non haber& caritatẽ
nihilei prodess& : Permartyri confessionẽ peruenit ad an¬
gelicã lucẽ ut si non antea ibi certe reuelatũ agnoscer&
Quod cum aliter saper& : sententiã diuersae opinionis uin¬
culo non prae posuit unitatis : Quod autẽ adiungit ciprianus
& dicit. Non tamen quia aliquando erratum est ideo semper
errandum est cũ magis sapientibus & dm̃timentibus congruat
pate factȩ & ꝑspectȩ ueritati libenter atq: incunctanter obsequi
quã ꝑtinaciter atq obstinate contra fr̃s & consacerdotes prõ
hȩ reticis reluctari ueris si medicit. Ne alteri potius quã sibi ad¬
uersatur : qui resistit apertissimȩ ueritati : Primatus autem
non est nisi inscã conuersatione &uitabona. quo pertinen tom̃s
ex quibus tam quã membris constat illasponsa non habens ma¬
culam neq rugã. & illa columba intermultorũ coruorum

Expanded text:
rantissima tolerantia, ne fuso sanguine, sed in unitate non fuso, quia si traderet corpus suum ut arderet, et non haberet charitatem, nihil ei prodesset, per martyrii confessionem pervenit ad angelicam lucem: ut si non antea, ibi certe revelatum agnosceret, quod cum aliter saperet, sententiam diversae opinionis vinculo non praeposuit unitatis. » Quod autem adjungit Cyprianus et dicit : « Non tamen quia aliquando erratum est, ideo semper errandum est, cum magis sapientibus et Deum timentibus congruat, patefactae et perspectae veritati libenter atque incunctanter obsequi, quam pertinaciter atque obstinate contra fratres et consacerdotes pro haereticis reluctari, verissime dicit, nec alteri potius quam sibi adversatur qui resistit apertissimae veritati. Pnon est nisi in sancta conuersatione et uita bona, quo pertinent omnes, ex quibus tamquam membris constat illa sponsa non habens maculam neque rugam et illa columba inter multorum coruorum
Abbreviated transcription (Latin):
nes inpeccatis. atq ad contumacẽ defensionẽ cum ne mo
quaerat tuã damnationẽ : sed tuã correctionem et
coramdõ & hominibus saluationẽ : Et hȩc legens q̃ tibi pa¬
terna deuotione scribo cumhis &iambeati gregorii nom pro¬
lixam uerborum numero sed maximã acp̃tiosam intelle¬
gentia inmentis archano reconde quadicit. In uerbis

Expanded text:
nes in peccatis, atque ad contumacem defensionem, cum nemo nes in peccatis, atque ad contumacem defensionem, cum nemo quaerat tuam damnationem, sed tuam correctionem, et coram Deo et hominibus salvationem. Et haec legens, quae tibi paterna devotione scribo, cum his etiam beati Gregorii non prolixam verborum numero, sed maximam ac pretiosam intelligentia, in mentis arcano reconde sententi
Abbreviated transcription (Latin):
nec uerbadare ꝓiniustitia consentit : Quidergo agimus caris¬
simi fr̃s mei sed ecce occurrit animoquid agamus: Malaqͣ
fecimus & deseramus & accusemus. Scriptũ est : Iustus in prin¬
cipio accusator est sui. Quilib& et enĩ peccator conuersus in
fletibus iamiustus eẽ inchoat : cũ coeperit accusare quod fecit.
Curenim iustus non sit qui contrasuam inius titiã iãper
lacrimas sȩuit : lustus igitur aduocatus nr̃t iustos nosde¬
fendit iniudicio quia & nos mec ipsos & cognoscimus &
accusamus iniustos. Hon ergo infletibus non in actibus nr̃is
sed inuocatinr̃i alligatione confidamus. Timeamus quod
scriptum est. Filius malus ipse seiustũ dicit. exitũ autẽ
suum non abluit. hoc est ut augustinus dicit. Non excusat
non diluit. non defendit : Noliergo fraterte conuertere
postauditas tots acras auctoritates & ad monitiones ao
salubria tibi porrecta consiliã ad excusandas excusatio¬

Expanded text:
nec verba dare pro iniustitia consentit. Quid ergo agimus, karisnec verba dare pro iniustitia consentit. Quid ergo agimus, karissimi fratres mei? Sed ecce occurrit animo, quid agamus: Mala, quae fecimus, et deseramus et accusemus. Scriptum est enim: Iustus in principio accusator est sui. Quilibet etenim peccator conversus in fletibus iam iustus esse inchoat, cum coeperit accusare, quod fecit. Cur enim iustus non sit, qui clacrymas saevit? justus igitur advocatus noster justos nos defendet in judiaccusamus iniustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri alligatioscriptum est: Filius malus ipse se justum dicit, exitum autem suum non abluit, hoc est, ut Augustinus dicit, non excusat, non diluit, non defendit, Noli ergo, frater, te convertere, post auditas tot sacras auctoritates, et admonitiones, ac salubria tibi porrecta consilia, ad excusandas excusatio
Abbreviated transcription (Latin):
mini nobis cũ unanimitatẽ. Participemur uobiscũ dolorẽ¬
& caritas cooperiet multitudinẽ peccatorum : Et beatus gre¬
gorius in omelia ez echielis dicit. Per fectorũ semper& uir¬
tutes &lacrimas antementis nrãe oculos ponamus. Imitem᷑
quae in illis aspicimus. Vtdũ coeperimus per incrementa cres¬
cere : possimus ab illo districto examine malaquae fecimus
uelare : Inassiduis enĩ fletibus. in cotidiana nr̃a paenitentia.
habemus sacerdotẽ incȩlis qui interpellat pronobis : De quo &iã
periohannẽ dicitur : Siquis peccauerit : ad uocatum habemus apud
patrem ihm̃ xp̃m iustum &ipseest propitiatio propeccatis pris
E cceexultat animus: cum aduocatinr̃i potentiam audimus
sed exultationẽ pram iterum remordatimor : qui a ipsequi
nobis aduocatus est dicitur iustus. Nosenĩ causas iniustitiae ha¬
bemus iustus uero aduocatus : iniustas causas nullomodo suscipit.

Expanded text:
mini nobiscum unanimitatem, participemur vobiscum doloremini nobiscum unanimitatem, participemur vobiscum doloreritas cooperiet multitudinem peccatorum. Et beatus Gregorius in homilia Ezechielis dicit : « Perfectorum semper et virtutes et lacrymas ante mentis nostrae oculos ponamus, imitemur quae in illis aspicimus, ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo distincto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidiana nostra poenitentia, habemus sacerdotem in coelis qui interpellat pro nobis, de quo etiam per Joannem dicitur: Si quis peccaverit, advocatum habemus apud istum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur iustus. Nos enim causas iniustitiae habemus, / iustus vero advocatus iniustas causas nullo modo suscipit