comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uandania urano coeperat sedeliodori presbiteri quo illȩ famliarit usis ea que
ntelle golr non poterat : Quomodo ab origene essent diea que reba et quiqr
ule psalmo commentarium origenis inuenire non potuit: opimi onem nagis
nsinuare suam: quam inscientiam uoluit confiter. Quam ille sapta m daro
irmone dis seruit : & alienum errorem dissernus excu atis est : Rostatigi
ur iut rursu ad fontem sermonis recurramus hebrȩi & uideamus quomo do
iriptumsie : Vbinos habemus sic filii excussorum: ib legitur cea oncan¬
luri quod aquila interpretatus ẽ sicutfilii pubtatum : sr̃ machus & teodo¬
bios siscfilu iuuentatis : sexta Clonsitocnos quodnos diceropossumus exa¬
isensus  Ex quo manifestum est ado lescentia epopulos intellagi xpianos
candum illud exemplum: quod dĩ scõs suos inmodum sagictarum dicatur e¬
endere: Vt in prophetam tacharia : qm̃ extendite mihi udã utarcum

Expanded text:
quandam aurulam ceperat, sed Heliodori presbyteri, quo ille familiariter usus ea, quae quandam aurulam ceperat, sed Heliodori presbyteri, quo ille familiariter usus ea, quae intellegere non poterat, quomodo ab Origene essent dicta, quaerebat. qui, quia in hoc psalmo commentarium Origenis inuenire non potuit, opinionem magis insinuare suam quam inscientiam uoluit confiteri, quam ille sumptam claro sermone disseruitur, ut rursum ad fontem sermonis recurramus Hebraei, et videamus, quomodo scriptum sit. Ubi nos habemus, sicut filii excussorum: ibi legitur, CHEN BNE ANNAURIM, quod Aquila interpretatus est, sicut filii pubertatum. Symmachus, et Theodotion, sicut filii juventutis. Sexta ἡκόνεος νοῦ, quod nos dicere possumus, exacuti sensus. Ex quo manifestum est, adolesecundum illud exemplum, quo deus sanctos suos in modum arcus et sagittarum dicatur extendere, ut in propheta Zacharia: quoniam extendi te mihi, Iuda, ut arcum, et
Abbreviated transcription (Latin):
conlegisse ex cussorum filios: credentũ populas interpretari
Quod uidelic&
gostolas illo nomine putauerit appellatos quibus in euangelis sio ptecertumn
pnacum glt curtatem introienint & non fuerint recept excutere pulue rẽ pedtꝰ
sarom intestim oniumꝰ perllge dentium Nie& tu argite precaiuenis: non pos sea postoios
sadromine excus sorum intellegi com aliud sit ex cucientium aliud ex cussorum pot a
nutiesitos surtquiextutiant excussi uero ab alis excutiantur: & corgruuimene
ncssos apostolos accepi quimagis excutientes debuerint appellati : quidigitur
facam̃tantum uirum & suis temporibus disserus simum: reprehendere nonau¬
lo quiei confessionis suae merito & uite in dustria & eloquentiae daritate :
abicumque roma num nomen est predicatur : nisi quod noneius culpae ad scri¬
uindum ost Qui hebrei sermonis ignarus fuit Sretarum quoqueditt na

Expanded text:
non legisse excussorum filios credentium populos interpretari, non legisse excussorum filios credentium populos interpretari, quod uidelicet apostolos illo nomine putauerit appellatos, quibus in euangeliis sit praeceptum, in quamcumque ciuitatem introierint et non fuerint recepti, excutere puluerem pedum suorum in testimonium non credentium, licet tu argute praecaueris non posse apostolos sub nomine excussorum intellegi, cum aliud sit excutientium, aliud excussorum. quia excutientes sint, qui excutiant, excussi uero ab aliis excutiantur, et incongruum esse excussos apostolos accipi, qui magis excutientes debuerint appellari. quid igitur faciam? tantum uirum et suis temporibus disertissimum reprehendere non audeo, qui et confessionis suae merito et uitae industria et eloquentiae claritate, ubicumque Romanum nomen est, praedicatur; nisi quod non eius culpae adscribendum est, qui Hebraei sermonis ignarus fuit, Graecarum quoque litterarum
Abbreviated transcription (Latin):
loris : Ostenderem medeorigenis commentanis quidsense
dulis ponat cumopera ma nuum hominis sunt : & proph&icepopulus arguatu
adtemplum diluculo frustra consurgere: & post quietem ad scuarium fe¬
nare cumidola di honore uenerentur: secundum qđ ezechiel scripsit in is
tem plo sacrificare idolis sacerdotes: u tautom plenius adducaris : pro dolorer
brȩo ido laposita : hocipsum uerbum hoc est. Asabim &iam incente simo
teruio decimo psalmo scriptum est : lex quoque ⁊ dola gentium argen
& aurum: operamanuum hominum: in hebraeo hab&. ASΑBΕΕM: quod as¬
tra quidem doloris panem authereticorum intellegunt sacramenta
uita istius miserabilis &erum nose interpretantur laborem: apd i
insudore faciei comedimus panem nostrum: inter quae spinas & tribalo
uis uitae alimenta nas cuntur: Illud quoque de eodem psalmo interros¬
re dignataes: quisint filui ex cusorum. mirorte in brlarii commonts¬

Expanded text:
doloris, ostenderem me de Origenis commentariis, quid sensdoloris, ostenderem me de Origenis commentariis, quid sensα pro \'idolis\' ponat, cum opera manuum hominis sint et prophetice populus arguatur ad templum diluculo frustra consurgere et post quietem ad sanctuarium festinare, cum idola dei honore uenerentur, secundum quod Ezechihel scripsit in ipso templo sacrificare idolis sacerdotes. ut autem plenius adducaris pro \'dolore\' in Hebraeo idola posita, hoc ipsum uerbum, hoc est \'aasabim\', etiam in centesimo tertio decimo psalmo scriptum Septuaginta quoque \'idoet aurum, opera manuum hominum, in Hebr. habetur, ATZABEHEM, quod Aqnon frustra quidam laboris panem, aut haereticorum intelligunt sacramenta, aut vitae istius miserabilis et aerumnosae interpretantur laborem, apud quam in sudore faciei comedimus panem nosbreuis uitae alimenta nascuntur. Illud quoque de eodem psalmo interrogare dignata es, qui sint filii excussorum. miror te in Hilarii commenta
Abbreviated transcription (Latin):
explicauit : Cum deme trium phalereum epy sistratum in sacrebibliotͣcasu
uell& aequare: Imaginesque ingeniorum qua euera sunt & aerna monas¬
ta toto orbe ꝑquirera : tunc uel maxime origenis libros inpensius ꝓsecutus cus¬
dens ecclesiae deduauit: Qua mexparte corruptam : acacius debinc & ourousa
dem ecdesiae sacerdote : in membranis instaura reconatisunt : Hic cumnd
repperir& & inuentonim nobis indicem derelinquer&. cente simi uicesim
sextipsalm commentarium : & felietere tracium ex eo quod inscripsit confes¬
s. sest non repertum. Non quotalis tantusq uir adumantium dicimus aliquios
te meri : sed quo neglegentia poieriorum ad nostram usque memoriam nondurar&
ideo utquia mihi de eodem psalmo proposuisti quies s& panis doloris in eo quoddica
Inuanum uob s est ante lucem surgere surgite postquam sederitis quim anducatse

Expanded text:
explicauit, cum Demetrium Phalereum et Pisistratum in sacrae bibliothecae studio explicauit, cum Demetrium Phalereum et Pisistratum in sacrae bibliothecae studio uellet aequare imaginesque ingeniorum, quae uera sunt et aeterna monumenta, toto orbe perquireret, tunc uel maxime Origenis libros inpensius persecutus Caesariensi ecclesiae dedicauit, quam ex parte corruptam Acacius, dehinc Euzoius, eiusdem ecclesiae sacerdotes, in membranis instaurare conati sunt. hic cum multa repperiret et inuentorum nobis indicem derelinqueret, centesimi uicesimi sexti psalmi commentarium et phe litterae tractatum ex eo, quod non inscripsit, confessus est non repertum; non quod talis tantusque uir — Adainantium dicimus - aliquid praeterierit, sed quod neglegentia posterioium ad nostram usque memoriam non durarit. hoc ideo, ut, quia mihi de eodem psalmo proposuisti, qui esset \'panis doloris\' in eo, quod dicitur: in uanum uobis est ante lucem surgere, surgere, postquam sederitis, qui manducatis panem
Abbreviated transcription (Latin):
urd aleperti nentor namentum perta rapbim focissemonstratus quemi
lri mancabi ominem habitẽ m sacerdotis exponere & per singulas uestiumspe
diina ostendere sacra mnenta : uerum quia inboc ipsobreuitatem epis
ex cossimas: & iosepus aephilo uiri docts simi iudacorum multiqu. edenr̃is
sprasens percontato presentem : uts quod fortene cessimus : si ne testesine
uingia rubiginem obdigximus : intartum : utlo quentiliuis quo que nobis senido
quidam non latinu sinter strepat Vnde ignosce ariditati e si imperitus sum in quids
mone a poł s. sed non scientia illi utrumque nondeerat : & unum humiliterren nuebat:
Nobis utrum que de est quia & quod puen plausibi lebabueramus amissimus res
entiam quamuolebamus consecutisumus: esophianis fabula dummagna secta mur
diamminora perdentes: EXpł ITEM ADMARCELLAM CUI¬

Expanded text:
e ad sacerdotale pertinent ornamentum, per teraphim fecisse monstratur. Quam e ad sacerdotale pertinent ornamentum, per teraphim fecisse monstratur. Quam uellem nunc tibi omnem habitum sacerdotis exponere et per singulas uestium species diuina ostendere sacramenta! uerum, quia et in hoc ipso breuitatem epistulae excessimus et Iosephus ac Philo, uiri doctissimi Iudaeorum, multique de nosae de cetero uelis, praesens percontato, praesentem, ut, si quid forte nescimus, sine teste, sine etenti in Latina lingua rubiginem obduximus in tantum, ut loquentibus quoque nobis stridor quidam non Latinus interstrepat. unde ignosce ariditati: etsi inperitus sum, inquit, sermone, apostolus, sed non scientia. illi utrumque non deerat, et unum humiliter rennuebat; nobis utrumque deest, quia et, quidquid pueri plausibile habueramus, amisimus nec scientiam, quam uolebamus, consecuti sumus — Aesopici canis fabula —, dum magna sectamur, etiam minora perdentes. XXX. AD PAULAM. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
issimus dicera: Namin eoloco quandomisit saulnuntio sutacopiant dđ & respon¬
int sed puluillus decaprarum pelle consutus qui in tonsis pilis aput in uolati inlectulo
minis mentiretur utautem utriusque sermonis pariter ex plicemuerita¬
in. In oseae comminatur ds̃ sea populo fornicante omne ingratiam ab laturum dicen
auiadiebus multis sedebunt fili is rahelsine rego & principe sinesucrificio sine
uabrac est sineephod iuxta lax quoque qui sansum magis quam uerbam interpre
utlfiguris uaria opera quactara phrm uocatur intellegi: nam &inexodo coterisq
us ubidiscribuntur uestes plumaria arte contexix post cherubi m idest uarium
nedepitum factum essediscribitur: Ita tamen: at uaulitteram cherubim non
acit : quia ubicumquea dittera scribuntur animalia magisquam opera signisi

Expanded text:
possumus dicere. nam et in eo loco, quando misit Saul nuntios, ut accipiant Dauid, et responpossumus dicere. nam et in eo loco, quando misit Saul nuntios, ut accipiant Dauid, et responbent, sed \'puluillus de caprarum pelle consutus\', qui intonsis pilis caput inuoluti in lectulo hominis mentiretur. ut autem utriusque sermonis pariter explicem ueritatem, in Osee comminatur deus se a populo fornicante omnes gratias ablaturum dicens: quia diebus multis sedebunt filii, Israhel sine rege et sine principe et sine sacrificio et sine us in ephod iuxta Septuaginta quoque, qui sensum magis quam I uerbum interpretati uel \'figuris\', uaria opera, quae teraphim uocantur, intellegi. nam et in Exodo ceterisque locis, ubi describuntur uestes plumaria arte contextae, \'opus cherubim\', id est \'uarium atque depictum\', factum esse describitur, ita tamen, ut uau litteram cherubim non habeant, quia, ubicumque cum hac littera scribuntur, animalia magis quam opera significant.
Abbreviated transcription (Latin):
inguahedrea linum diertut lus linum ffestmn sign ficantias exprimantur: Deniqueobi
slerimus & facies femora lelineum utoperiantur carnis turpitudimes alumbis as que as
atut indutus est : & extulioculos meos &uidi & ecce uir unus uestitus est : baddin qđ
lrali numero ueltes lineae nuncupantur: Propterea autem & samuhol& bauari.
querdotes ephod lin eium portas sereferuntur : Qm sacerdos nagnis solos li abebaelicen¬
m ephod non lineouestiendi. Uerum ut scriptura commemorat. auro iacintes purpu
an lapidibus ornatum qui in humero utroq resi debant. sed lineum & simplex & coto
indorepurissimum Uerum quia supra promiseram me sis patium dictandifuiss& dota
ionim quo que breuiter dis sertorum necquis quam interim in terpellator aduenit
otira phrm ab aquilamar fomata interpretari quas nosfiguras siue figurationes

Expanded text:
ingua Hebraica \'linum dicitur, licet linum \'phestim5 significantius exprimatur. denique, ubi nos legimus: et fac eis femorale lineum, utoperianturcarnis turpitudines a lumbis usque ad tratur, indutus est: et extuli oculos meos et uidi; et ecce uir unus uestitus baddim, quo plurali numero \'usstes lineae\' nuncupantur. propterea autem et Samuhel et octuaginta quinque uiri sacerdotes ephod lineum portasse referuntur, quoniam sacerdos magnus solus habebat licentiam ephod non lineo uestiendi, uerum, ut scriptura commemorat, auro, hyacintho, purpura, nctum et duodecim lapidibus ornatum, qui in humero utroque residebant, sed lineum et simplex et toto candore purissimum. Verum, quia supra promiseram me, si spatium dictandi ! fuisset, de teraphim quoque breuiter disserturum nec quisquam interim interpellator aduenit, scito teraphim ab Aquila μορφώματα interpretari, quas nos \'figuras\' siue \'figurationes\'
Abbreviated transcription (Latin):
siot non potest quis adlegenda uerba texenda quegresce
isiprius abelementis caperit : Ix & in scriptuns duinis
non ualemus ear quirina ora sunt nos sensi ab &hice ipsis habuerim
exordium securdum llid quodpro pheta dicit: amandatistuis intello
amcomplendum est quod petisti : ut sonsumunius cuuiusque elimenti.
bonum ioth: principium: caf: manus. lamech discipline. siue cordis
teabore non ab osse dutum intellege : nelitterarum ambi guitate fall
Sade: iustitiae : cof uocatio res: capitis: Sendentium : itau. signa : pd
erprecationem elementorum: intellegentiae ordo dicendus est : al
boch gimel. deleib: ꝓrima cõnexio est doctrina demus plenitudo tabalin
rur lenitodine d nerum: S ecunda connexi eẽ : he uau.zai ei¬

Expanded text:
s non potest quis ad legenda uerba tegendaque procedere, nisi prius ab elementis coeperit, ita et in scripturis diuinis non ualemus ea, quae maiora sunt, nosse, nisi ethicae habuerimus exordium, secundum illud, quod propheta dicit: a mandatis tuis intelliam conplendum est, quod petisti, ut sensum uniuscuiusque elementi bonum. Iod, principium. Caph, manus. Lamed, disciplinae sive cordis. Phe, os, ab ore, non ab osse dictum intellige, ne litterarum ambiguitate fallaris. Sade, justitia. Coph, vocatio. Res, capitis. Sen, dentium. Thau, signa. 6. Post interpretationem elementorum intelligentiae ordo dicendus est Aleph, Beth, Gemel, Deleth, prima connexio est, doctrina, domus, plenitudo, tabularriatur plenitudine divinorum. 7. Secunda connexio est, He, Vau, Zai
Abbreviated transcription (Latin):
dosduo prima quasi saffico metro scripta sunt : Quatres uers
soausib connexi sunt & abuna tantum litcera incipiunt᷑ hero
consma coneludio: Tartium uero al fabotum ⁊ rimetro scriptimẽ
ue est primo & secundo: pro uerbia quo que salomonis ex tremõ¬

Expanded text:
 e quibus duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos,  e quibus duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum essimile est primo et secundo. Prouerbia quoque Salomonis extrem
Abbreviated transcription (Latin):
ulore pro quua nostentheoioicen sibi uinditant : Vt incaticocanticonn r
mingelius bext apostolus saere proponat adsumat confirmat : atque conda¬
d Qude proptiae artis daleeniae sun: studio sesane perquisisti quidsibi
ldhi eo qulum iees noceer dulerh octouersus inciperent : Ruir suse x sequena
lob totidmo locuri steerdium sumpserint: acpostoa exgemelidem nu¬
etas eom pletuꝵ at que ntaus que ad tau quȩ apoos extrae mas ter est psalimũ
secnseriptum : &d ex singulis quibus que elementis secundum inteprecationo
rum dabȩte intellagi quae se que rentur identidem flagrtasti uge entione
a reprius quam desingulis dis seram : scire debes quoncior p salnas
m p salmis singilis interis singulis uersiculos quitrimetro it¬
nstara scili onsfant desse subnexos : infetioros uero teta m&sto iamlico
puta a q sunt qui& alios pitent hoc ordine incipere s a falsa coro
nio ł habes & in la mentationibus hiereiniae quattuor assalieo

Expanded text:
de Logica, pro qua 147 nostri Theoricen sibi vindicant, ut in Cantico canticorlus saepe proponat, adsumat, confirmet atque concludat, quae proprie artis dialecticae sunt —, studiosissime perquisisti, quid sibi littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exordium sumerent ac postea ex gimel idem numerus conpleretur atque ita usque ad tau, quae apud eos extrema littera est, psalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretationem eorum debere intellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi intio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scire debes quattuor psalmos  prioribus psalmis singulis litteris singulos versiculos, qui trimetro iambico versu constant esse subnexos, inferiores vero tetrametro iambico putantur. sunt, qui et alios putent hoc ordine incipere, sed falsa eorum opinio est. habes et in Lamentationibus Hieremiae quattuor alfabeta,
Abbreviated transcription (Latin):
larius festinabat &egoalio opore derentus honuiosipg
porum editionem aqui le confero: Nequid forsitan propterodiumini
roborandam : plira repperio: Nunciam propbetis salo mone
egnorum quelibris examussim recensetis: odum teneo quen
Is mob uoant. ad leuiticum transituris. Vides igicur quad nollum ffn
hu opiei preponendum est: Acamen necarrentius fortent frulta
ucurrerit duas pistolas quas ad sororeituam paulamusapignis a
him miseram: huic sermunculo adnexiu: & damilla legis & inbis als
docrinae pariter acleporis inueneris. Posfustibi quoque scriptases
scriptasunt: albinam communem matrem ualere cupio: decorpe lis
petatis officio focilari: quo in una atque eademixpiana si muldibs¬

Expanded text:
larius festinabat et ego alio opere detentus . hoc quasibraeorum editionem Aquilae confero, ne quid forsitan propter odium Chroborandam, plura repperio. nunc iam Prophetis, . Salomone, Psalterio Regnorumque libris examussim recensetis Exodum teneo, quem illi ele smoth uocant, ad Leuiticum transiturus. uides igitur, quod nullum officium huic operi praeponendum est. attamen, ne Currentius forte noster frustra cucurrerit, duas epistulas, quas ad sororem tuam Paulam eiusque pignus Eustochium-miseram, huic sermunculo adnexui, ut, dum illa legis et in his aliquid doctrinae pariter ac leporis inueneris, putes tibi quoque scripta esse, quae scripta sunt. Albinam, communem matrem, ualere cupio.- de corpore pietatis officio focilari, quo in una atque eadem Christiana simul di
Abbreviated transcription (Latin):
uestium plenus est speri Nam x infine eiusdem uoluminis scribitur : & foator
sapiens inoperibus stolas scorum quae sunt aaron sacerdotis sic precepte dñimo
& fec runt suꝑ homerale deauro. & iacincto & purpura. & coccino & brsio r&ort
quia in exodo hocgenus uestiment precipitur tantum ut fiat & partta tantum esira
ortameneo aaro uesutu in leuitico. quomodosacerdotalibus uestiinenis. indu
muei epei dpac illo nescio quo ungebatur: Sedte nelongius traham hanc habeo

Expanded text:
uestium plenus est specie. nam et in fine eiusdem uoluminis scribitur: et fecit omnis sapiens in operibus stolassanctorum, quaesuntAaronsacerdotis, sicut praecepit do fecerunt superhumerale de auro et hyacinth.o et purpura et coccino et bysso retorta. sed quia in Exodo hoc genus uestimenti praecipitur tantum, ut fiat, et postea factum refertur, non tamen eo Aaron uestitur, in Leuitico. quomodo sacerdotalibus uestimentis indutumuhel ephod bad illo nescio quo cingebatur. sed, ne te longius traham, hanc habet
Abbreviated transcription (Latin):
quo in fantulus uagiit : silentio magisquam in fimo sermone honora ndiest. U Iie
lito poratus Vb aurata laque ana: Vdidomus miserorium parnis aedamnatarum lala
pretiosios in ambulo : e qua simundo quicquam pos seesscornatius terta sua magise¬
lit as picere quam caelum: bablem ecce in hocparuoterta foramine caelorumu
ditormatus ent hic in uolutus pannis : hicuisus a pastoribus hi. demonstratis ue¬

Expanded text:
llud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magis quam infirmo sermone honorandum est. ubi sunt llud praesepe, in quo infantulus uagiit, silentio magis quam infirmo sermone honorandum est. ubi sunt latae porticus? ubi aurata laquearia? ubi domus miserorum poenis et damnatorum laborpretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam possit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspicere quam caelum? ecce in hoc paruo terrae foramine caelorum conditor natus est. hic inuolutus pannis, hic uisus a pastoribus, hic demonstratus
Abbreviated transcription (Latin):
di Nunc scopulox inlisonibis ꝓforata t̃ : : Quam primum lic& quasi qu̧ d ni¬
tus secrtta ruris intremus : In ib crbanos panes & holus noftis manibus i firiga
ii l delicierusticaneuiles quidem sed innocentes cibos prebent fauiuentes non
orauore semnꝰ nec saturitas alectione reuocabit: Si ȩstus est secrecum arbors
inbra prebebit : si autũnus ipsa aeris tempenes & strata subterfola locumqia
uosendit : Vereager floribus depingitur & interquerulas aues psalii
dulcius cantabuntur: S frigus fuerit & brumalis niuis ligna non emam:
idius uigilabo uel dormiam : certe quod sciam uiliuis non algebo habeat
spemnostram tum paupertitem istam celorum regna mitauerint : e rum pans
in uocam Quiderum mihiest in caelo & ateninduolis superterram : Quoselioa

Expanded text:
bine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est, quam primum licet, quasi quendam pobine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est, quam primum licet, quasi quendam portum secreta ruris intremus. ibi cibarius panis et holus nostris manibus inrigatum, lac, deliciae rusticanae, uiles quidem, sed innocentes cibos praebeant. ita uiuentes non ab oratione somnus, non saturitas a lectione reuocabit. si aestas est, secretum arboris umbra praebebit; si autumnus, ipsa aeris temperies et strata subter folia locum quietis ostendit. uere ager floribus depingitur et inter querulas aues psalmi dulcius decantabuntur. si frigus fuerit et brumales niues, ligna non coemam: calidius uigilabo uel dormiam, certe, quod sciam, uilius non algebo. habeat spem nostram, ut, cum paupertatem istam caelorum regna mutauerint, erumpamus in uocem: quid enim mihi restat in caelo et a te quid uolui super terram? quo scilice
Abbreviated transcription (Latin):
na magnitudo urbis uider & uiden salutan a salita re laudar de trabere uelie
uelproloque e tanta feequinia hominum sabim inuitum uidere aprop is gero¬
nacborum laa quicte aliena sunt : C utenim uidemas adnos uenientes asabent
cerdimus Aut si non uidenus superbia ruimur. Interdum ut uisitantibus
dimus incem ad superbas fores pergimus inter lingues rodentium ministrot
trapsalmos: silentium est. Quocũque teuerteris aratcrstiuã retinesills¬
liidecantat sudans messor psalmis se ad uocat acurua condens uet̃
falce uinitor aliquit dauiticum canit. Haec sunt inhacꝗ unntia eniminabe
ut uulgo dicitur amatoriae cantione suale exΡł IteΝΛΟMΩCΑΟ¬

Expanded text:
 magnitudo urbis, uideri et uidere, salutari et salutare, laudare et detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uidemus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimur. interdumque, ut uisitantibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter linguas rodentium ministroruusticitas et extra psalmos silentium est. quocumque te uerteris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmina, hae, ut uulgo dicitur, amatoriae cantiones, hic
Abbreviated transcription (Latin):
int inscripturis legendis abiciant: Sintque in actantum re simplices
Mxp̃i uerba exefuiment rusticana In quibus pertanta iamsetulitantorum ingno
sud auerunt utrationem uerbi uniuscuius quȩ magis opinatisunt qua mex pressern
A postolum arguant im periti & quob multas litteras in sanire dicatur: Sciote: cumeo
orbis osferidi cunctoruim digitis notor Multiplicatisunt supercapillos captis
uo lerun megrinis: & factus sum eis apa rabolam: & caputa saliqua derae
utd tur. Veram peflaus denobistideat: amplora coepit institui cura

Expanded text:
runt, in scripturis legendis abiciant sintque in hac tantum re simplices runt, in scripturis legendis abiciant sintque in hac tantum re simplices et Christi uerba aestiment rusticana, in quibus per tanta iam saecula tantorum ingenia sudauerunt, ut rationem uerbi uniuscuiusque magis opinati sint, quam expresserint; apostolum arguant inperitiae, qui ob multas litteras insanire dicatur. Scio te, cum iurbis offendi, cunctorum digitis notor. multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis, et factus sum eis in parabolam, et tu putas aliqua durum? Verum, ne Flaccus de nobis rideat — amphora coepit institui: curr
Abbreviated transcription (Latin):
ostpriorem epistolam inqua de hebrȩis uonba pauca perstrinoeram adme
repente perlatum est quosdam homunculas mihistudiose de rrahere : sur
idie sum ouccoritatrm ueterum &intius mundiopinionem: aliqua in cuangolis
mind ce tẽptauerim: Quosego cumpossem meo iure contemnere : Asino quippe
rsu: fluecanit : tanen nenas superbiae ut facere solent arguant itatesponsu
l non adeo hebetis fuis secordis & tamcraserusticitacs quamilli so lampro
i piscatorum sediscipulos adserentes. Quasi idcirco iusti sint sini
+ dali quid dedominicis uerbis aut corrigendum puta uerimus aut
ndiuinitus inspiratum sed latinorum codicum uitiositate quȩ ex diuesitate
ibrotum omnium conprobatur : ad grecam origenem unde & ip sitrans lata.
nonde negant uoluis sereuocare : quibus si displic& fontis unda purissimice¬
nosos iuulos bibant : & diligentium qua auium saliuuas & concarum gurgite sno¬

Expanded text:
ost priorem epistulam, in qua de Hebraeis uerbis pauca perstrinxeram, ad me repente perlatum est quosdam homunculos mihi studiose detrahere, cur aduersus auctoritatem ueterum et totius mundi opinionem aliqua in euangeliis emendare temptaueJim. quos ego cum possim meo iure contemnere — asino quippe lyra superflue canit.,-, tamen. ne nos superbiae, ut facere solent, arguant, ita responsum habeant, non adeo hebetis fuisse me cordis et tam crassae rusticitatis — quam illi solam pro sanctitate habent piscatorum se discipulos adserentes, quasi idcirco iusti sint, si nihil scierint, — ut aliquid de dominicis uerbis aut corrigendum putauerim aut non diuinitus inspiratum, sed Latinorum codicum uitiositatem, quae ex diuersitate librorum omnium conprobatur, ad Graecam originem, unde et ipsi translata non denegant, noluisse reuocare. quibus si displicet fontis unda purissimi, caenosos riuulos bibant et diligentiam, qua auium saliuas et concarum gurgites no
Abbreviated transcription (Latin):
mdaagimus facilius aniampromeremur. Precermirto scele rata misteriaq
hcintur li lataneo puero adeuicturo nartpre confarrata. Malo iniqua noncredete ses
imomne quod sangiiscst. Apertaest coniui naenda blis pliemia dicentium : dm̃ primans
luissei nueterite siamento permonsen & prophecas salua remundum: Quo d qui a nonse¬
t eplere corpus sumpsase deuirgine &inxpo subspetie filii prȩdicantem mortemolo¬
epronobis: & qu a perduos gradus mundum saluare nequiuerit ade xtremumpe spns
peespeculum anee iriute: bscisam & semiuirum habuis se montanum. Haecest quego¬
n er non ndi ent perfidiã eorum exposuis se superis sest Nec es seest ut sor¬
domenens: nantam ad eorum motasis questiones: quamquid sentirem a mered
USEMEI INREMISIHILE:

Expanded text:
m agimus, facilius ueniam promeremur. Praetermitto scelerata mysteria, quae dicuntur de lactante puero et de uicturo martyre confarrata. malo iniqua non credere; sit falsum omne, quod sanguinis est. aperta est conuincenda blasphemia dicentium deum primum uoluisse in ueteri testamento per Moysen et prophetas saluare mundum; quod quia nOli potuerit explere, corpus. sumpsisse de uirgine et in Christo sub specie filii praedicantem mortem obisse pro nobis et, quia per duos gradus mundum saluare nequiuerit, ad extremum per spper speculum in aenigmate abscisum et semiuirum habuisse Montanum. haec coargutione non indigent; perfidiam eorum exposuisse superasse -\'est, nec necesse est, ut sina scripturas adprime tenens non tam ad eorum mota sis quaestiones, quam, quid sentirem, a me UM INREMISSIBILI.
Abbreviated transcription (Latin):
bintantum putant scelarata coniugia : Vt quicum que hoc fecerit adulter habeatur
osonam quad ragesimam secundum traditionem a postolorum totonobis congruoie
pamis. Illitres in anno faciunt qua d ragesimas quasitres passis int saluatores:
Ponquo & pertotum annum excopto pente costen ieiunare nonliceat : sedquod aliuo
stneces sitate aliu duoluntatemunus offerri: Aput nos apłorum locum epitenent
puteas eps tertius est : habent enim primos de pepusa frigiae patriarchas
etundos quos appellant cenoncs atqueita inttiũ id est pene ultimum locumepiscop
deuouurcur: Qss ernd ambitiossor reliifia : si quod apudnos primum es ẽ apadilos neuis simimse.

Expanded text:
illi in tantum putant scelerata conjugia iterata, ut quicumque hoc fecerit, adulter habeatur. illi in tantum putant scelerata conjugia iterata, ut quicumque hoc fecerit, adulter habeatur. Nos unam quadragesimam secundum traditionem Apostolorum, toto nobis orbe congruo, jejunamus: Illi tres in anno faciunt Quadragesimas, quasi tres passi sint Salvatores. Non quod, et per totum annum, excepta Pentecoste, jejunare non liceat: sed quod aliud sit necessitate, aliud voluntate munus offerre. Apud nos Apostolorum locum Episcopi tenent: apud eos Episcopus tertius est. Habent enim primos de Pepusa Phrygiae Patriarchas: secundos, quos appellant Cenonas: atque ita in tertium, id est, pene ultimum locum Episcopi devolvuntur; quasi exinde ambitiosior religio fiat, si quod apud nos primum est apud illos novissimum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
somnia somniabunt: & quidẽ inseruos in eos & ancillas effundã de spũmeo
quo d siuoluerint respondere & philippi deinceps quattuor filias prophetasse a propheten
gabũ repperi& indiuisionibus sp̃s intera postolas & doctores: prophetas quoque apło
inbente formatos : Ipsumque paulum multa defuturis eresibus : & define scłi
pophetasse. Sciant anobis non tantum prophetiam repelliquaedñi signata ẽ
cassione quameos non recipi quicum scripture ueteris & noue auctoritati non
ongruunt: Primum infidei regula discrepamus : Nos patrem &filium & sp̃msc̃m¬
insua unum quem que persona ponimus : lic& substantia copulemus: Illi sabellu
dogma sectantes trinitatem munius personae angustis cogunt: Nossecundas nup¬
as nortam ad petimus quam concedimus: Paulo iubente ut uiduae adolescentulae nubant:

Expanded text:
somnia somniabunt; et quidem in seruos meos et ancillas effundam de spiritu meo. somnia somniabunt; et quidem in seruos meos et ancillas effundam de spiritu meo. quodsi uoluerint respondere et Philippi deinceps quattuor filias prophetasse et propheten Agabum repperiri et in diuisionibus spiritus inter apostolos et doctores prophetas quoque apostolo scribente formatos ipsumque Paulum multa de futuris heresibus et de fine saeculi prophetasse, sciant a nobis non tam- prophetiam repelli, quae domini signata est passione, quam eos non recipi, qui cum scripturae ueteris et nouae auctoritate non congruant. Primum in fidei regula discrepamus. nos patrem et filium et spin sua unumquemque persona ponimus, licet substantia copulemus: illi Sabellii dogma sectantes Trinitatem in unius personae angustias cogunt. Nos secundas nuptias non tam appetimus, quam concedimus, Paulo jubente, ut viduae adolescentulae nubant:
Abbreviated transcription (Latin):
estimonia de iohannis euangelio congregata tibi quidam montani sectatorin¬
Iges sit : In quibus saluator noster sead patremiturum missurumque paraditum
pollicetio in quot prorais sasinttem pus:& quo completa
sint tempore ã postolorum acta testantur : Decima diedixit post ascensum dñi hocestquo¬
quagesima postre surre ctionem sp̃mscm descendis selinguas que credentium es sediuila sita
it unus quis que omnium gentium sermoneloqueretur : Quando quidam ad huc parum cre¬
dentium eos musto hebros adserebant : & petrus stansinmedio a postolorum omnisque
onuentus ait : Viri iudaei & om̃s quihabitatis in hierus alem̃. hocuobis notumsit & auribus
peropite uerba mea. Non enim sicut uosaestimatis hiiebrii sunt. Namesthora
sed hocest quod dictum est ꝑ iohel proph&am : In nouissimis diebus dic̃ dns effundã de spũ meo
inomnem carne& ꝓpheabunt filiȩ& filii eoꝵ: & iuenes uisiones uidẽbunt & seniores

Expanded text:
estimonia, quae de Iohannis euangelio congregata tibi quidam Montani sectator ingessit, in quibus saluator noster se ad patrem iturum missurumque paraclitum pollicetur, in quod promissa sint tempus et quo conpleta sint tempore, apostolorum Acta testantur: decima die post ascensum domini, hoc est quinquagesima post resurrectionem, spiritum sanctum descendisse linguasque credentium esse diuisas, ita ut unusquisque omnium gentium sermone loqueretur, quando quidam adhuc parum credentium eos musto ebrios adserebant et Petrus stans in medio apostolorum omnisque conuentus ait: uiri Iudaei et omnes, qui habitatis in Hierusalem, hoc uobis notum sit et percipite auribus uerba mea. non enim, sicut uos aestimatis, hi ebrii sunt — nam est horased hoc est, quod dic-. tum est per lohel prophetam: in nouissimis diebus, dicit dominus, effundam de spiritu meo in omnem carnem et prophetabunt filii etfiliae eorum etiuuenes uisiones uidebunt et seniores
Abbreviated transcription (Latin):
& hebreun sonat : & interpretetur Dns noster uenitut sit sensus siquis non an
plue sitaduersumeum odus periinacibas uelle contendere quemuenis seiam consta
uellem tibi aliquid & dedi apsalmate scribere quod aps dhebreos scribitur sela ado
phols adeco quod incuiusdam psalmititulo habetur promelec & modum epis tolas¬
racteris excederem : &tibi auiditatem magis dilatȩ deberent facere questiond
itum quippecstpro uerbium: ultroneas puteremerces. undea nos de industra
undi reticenus : ut auidius uelis audire quaetacita sunt : HΕΚ ADMΑΑCΕLLA
Tonagesimum psalmũ legens ineo loco qui scribitur: qui habitat in adit
altissimi in protectione dĩ caeli commorabitur: Dixeramaput hȩbreos
pro di caeli eẽ positũ saddai: quod aquila int̃pretata canon siue anatiore
quod nos robustũ & sufficiente ad omnia perp&randa accipere possimus

Expanded text:
et Hebraeum sonet, et interpretatur: \'dominus noster uenit\', ut sit sensus: si quis non aet Hebraeum sonet, et interpretatur: \'dominus noster uenit\', ut sit sensus: si quis non asuperfluum sit aduersus eum odiis pertinacibus uelle contendere, quem uenisse iam constet. Vellem tibi aliquid et de diapsalmate scribere, quod apud Hebraeos dicitur sela, et de ephod et de eo, quod in cuiusdam psalmi titulo habetur pro characteris excederem et tibi auiditatem magis dilatae deberent facere quaestiones. tritum est quippe prouerbium ultroneas putere merces. unde et nos de industria dicenda reticemus, ut auidius uelis audire, quae tacita sunt. XXVII. AD MARCELLANonagesimum psalmum legens in eo loco, qui scribitur: qui habitat in adiutorio altissimi. in protectione dei caeli commorabitur, dixeram apud Hebraeos pro \'df\'i caeli\' esse positum \'saddai\', quod Aquila interpretatur ty.avov, quod nos \'robustum\' et \'sufficientem ad omnia perpetranda\' accipere possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
compante ressemus nomperepis tolã utante consueueras. sed presens
Ue crsist quid ea uerba quȩ rxhebreo inlitinum non babemus expresia
oiuo sonarent cumsine interpretatione sint posita: ut estillud. ATLELUIA
as utqm̃ prima eccła exiudacis fuerat congregata niliil auteredendi
d lminnouarent : seditauta paruio in biberant traderent: postra uero quã
isept mistomis uelgentes euangelu dilatatus est sermo nom potuisse semes
ut apo isuos dicta sunt: et multo esse melius interpretcita ponere quamuim incerprecati
oneten ere Igitur. ΛΡΕΙVΙΑ Exprimitur laudatedñm IA quippe apo ibrebx
aquila ireitictonenõc exprimit : quod nos fideliter possumus dicere dictu aduer
Trantulerunt quod in hebreo legitura menamen: Quoscilic& eaue redicta quae sups
sunt confirmentur. unde & paulus ad serit nom pos sealiquem respondere amena
est confirmare quaedicta sant nisi intellexentpredicationem: MARANA THA
Magis srrumest quam hebreum tam & si ex confimo utrarumque linguarum ali

Expanded text:
cum pariter essemus, non per epistulam, ut ante consueueras, sed praesens ipsa quaesisti, quid ea uerba. quae ex Hebraeo in Latinum non habemus expressa, apud suos sonarent curque sine interpretatione sint posita, ut est illud: alleluiaam prima Ecclesia ex Judaeis fuerat congregata, nihil ad credentium scandalum innovarent: sed ita ut a parvo imbiberant, traderent. Postea vero quam in universas gentes, Evangelii dilatatus est sermo, non potuisse semel ut apud suos dicta suone tenuare. Igitur alleluia exprimitur \'laudate dominum\'; ia quippe apud HebraeAquila irsi:iotw}j.EVM5 exprimit, quod nos \'fide liter\' possumus dicere, ductum aduerbium transtulerunt, quod in Hebraeo legitur \'amen amen\', quo scilicet ea uere dicta, quae supra dicta sunt, confirmentur. unde et Paulus adserit non posse aliquem respondere amen, id est confirmare, quae praedicta sunt, nisi intellexerit praedicationem. maran atha magis Syrum est quam Hebraeum, tametsi ex confinio utrarumque linguarum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
iIImens 1ΕΧVΡΟꝵ fortm interpretatur Deinde CLΟimeteoL quod & is¬
VI Sextum ESERΙEIΕ quod in exodo legitur qui est misit me
UIIII Nonum tetaañmũ quod ane hΟCOΝKIToꝵ idest infabilem putauens¬
prpe de entorum & simlitudinem cum ingrecis lit teris reppererint nnii legere consitucrunt:
bemus quodeloim communis numere sit quod & unus đs̃ sicuocetur & plures ad qua sim¬
ltudinem caeliquoque appellantur & caelum id est samaim unde & saepe interpretes
uariant᷑ cuus exemplum nos in lingua nostra haberepossimus NIVΝΑCΙΚeBaCSalOnas

Expanded text:
id est, fortem interpretatur. Deinde Eloim et Eloe, quod et ip. Sextum Eserieie, quod in Exodo legitur: Qui est misit me. Nonum Tetragrammum, quod ἀνεκφώνητον, id est, ineffabile putaver elementorum similitudinem, cum in Graecis libris reppereiint, IIIIII legere consueuerunt. bemus, quia eloim communis numeri sit, quod et unus deus sic uocetur et plures, ad quam similitudinem caeli quoque appellantur et caelum, . id est samaim. unde et saepe interpretes uariant, cuius rei exemplum nos in lingua nostra habere possumus Athenas
Abbreviated transcription (Latin):
snfentan sermonis suppelletalem ea facileloqris & purẽ facilitasq ipsa cipuritas
ata prudentiae ẽ capite quippesa no om̃s sensus iugent Hiuicprudentiȩ &eloquentiȩ
necede & uelstudium uelintellegentia scripturarum: Viderẽ tebreut arcem
uitȩ labore dedit mortalibus:
Nobilem teet desia  abeatꝰ ut prius senatuss abuit : Preparatili duncias quasetidi
eroges & nũ ꝗ deficant Dumurgba &as dũadhuc canis spargitur caput anteque
subeant morbitristosq: senectus & labor & direrapiat inclementta mortiszibli
qu a auiditate susceperim meliusẽ ut ipsius uerbis quã meis discas lit terisquicurta
cito a nobis ꝓfectus sit a nos liquerit nompossumdicere neledere quempiamuidear:
Tamenquasi protereuntem & festinantem paulum temu &gustum ei nrae amcitiardd
tpereum discas quid in nobis nonden deres : scam conseruamtuam

Expanded text:
infinitam sermonis supellectilem: et facile loqueris et pure, facilitasque ipsa et puritas infinitam sermonis supellectilem: et facile loqueris et pure, facilitasque ipsa et puritas mixta prudentiae est. capite quippe sano omnes sensus uigent. huic prudentiae et eloquentiae si accederet uel studium uel intellegentia scripturarum, uiderem te breui arcemlabore dedit mortalibus. nobilem te ecclesia habeat, ut prius senatus habuit. praepara tibi diuitias, quas cotidie eroges et numquam deficiant, dum uiget aetas, dum adhuc canis spargitur caput, antequam \'subeant morbi tristisque senectus et labor et durae rapiat inclementia mortis.\' niqua auiditate susceperim, melius est, ut ipsius uerbis quam meis discas litteris; qui cito a nobis profectus sit, et nos reliquerit, non possum dicere, ne laedere quempiam videar. Tamen quasi praetereuntem et festinantem paululum retinui, et gustum ei nostrae amicitiae dedi, ut per eum discas, quid in nobis desideres. Sanctam conservam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
Btiscrprianus instar fontis puris simidulcis incedit & placidus est acumtotus sit
miortatione urtutum occupatus persecutionis ungustus scripturas diuinas ne qua¬
auadisseruit Anclito uc torinus martrno coronatus quod intellegĩ eloqu non porest
uutantus quasi quidam fluuius eloquentiȩ tullia ne utinam tamnra ad firma repotuis sed
cien sacilt aliena destruxit. Ar nobius inȩqualis &nimius est ⁊ absq operis sui partiti
onfusus sesularius gallicano coturno adtollitur &e cumgrecie floribus adoina. longis
deedureriodisin uoluitur ualectiones impliciõ frmproculest T acco decetaers
udlae funct s ueleiam adhuc uiuentibus suꝑquibus inutramq partem postnos aliiudi
tin a ycabor nead sentationem in necessi tudinem suspicoris: quinpotius uelerrare
isinaue lamore labiquam amicum adolatione decipere Magnum habes ingeniũ

Expanded text:
beatus Cyprianus instar fontis purissimi dulcis incedit et placidus et, cum totus sit beatus Cyprianus instar fontis purissimi dulcis incedit et placidus et, cum totus sit in exhortatione uirtutum, occupatus persecutionis angustiis scripturas diuinas nequaquam disseruit. inclito Uictorinus martyrio coronatus, quod intellegit, eloqui non potest. Lactantius, quasi quidam fluuius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra adfirmare potuisset, quam facile aliena destruxit! Arnobius inaequalis et nimius est et absque operis sui partitione confusus. sanctus Hilarius Gallicano coturno adtollitur et, cum Graeciae floribus adornetur, longis interdum periodis inuoluitur et a lectione simpliciorum fratrum procul est. taceo de ceteris uel defunctis uel adhuc uiuentibus, super quibus in utramque pnotum, et precabor, ne adsentationem in necessitudine suspiceris; quin potius uel errare me aestimato uel amore labi quam amicum adulatione decipere. magnum habes ingenium,
Abbreviated transcription (Latin):
quiedere uuł nucleum frangit nucem : Reuela inquit dauidoculos meos & conside¬
rabomirabilia delegetua Sitantus proph&a tenebras ignorantiȩ consitaur qua
nos putas paruulos &pene lactantes inscientiȩ nocte circumdare hoc autem uela¬
nen non solum in faciem morsi sed ineuangelistis & a postolis positum est : Turbis
uitor in parabolis loquebatur &contestans mrsticum esse quod dicebatur aiebi
duhaba aures audieni audiat : Nisia perta fuerint uniuersaquȩ scripta sunt
deoquihaba clauemda uid qui aperit & nemoolaudit claudit & nenoapent
llo alio reserante pandentur: si haberes hocsunda mentumimmosiqua si extrema
iunis intuo opere reduceruur : Nihil pulchrius Nibil doctius sibilq latiniustuis
didere mus uoluminibus t tullianus crebrer est insententus sed dif ficilis inloquendo

Expanded text:
qui esse uult nuculeum, frangit nucem. reuela, inquit Dauid, oculos meos et considequi esse uult nuculeum, frangit nucem. reuela, inquit Dauid, oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. si tantus propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas paruulos et paene lactantes inscitiae nocte circumdari? hoc autem uelamen non solum in facie Moysi, sed et in euangelistis et in apostolis positum est. turbis saluator in parabolis loquebatur et contestans mysticum esse, quod dicebatur, aiebat: qui habetaures audiendi, audiat. nisi aperta fuerint uniuersa, quae scripta sunt, ab eo, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo eludit, eludit et nemo aperit, nullo alio reserante pandentur. si haberes hoc fundamentum, immo quasi extrema manus in tuo opere duceretur, nihil pulchrius, nihil doctius nihilque Latinius tuis haberemus uoluminibus. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo.
Abbreviated transcription (Latin):
Peterea magnaest rerũ consequentia & alterum pendt & altero : quio qud adsupsiris
afinis supererum ueliniciũ sequentium ẽ felixte adosius qua talixp̃i oratore defenditur
inus trasti pupuras eius &utilitatem legũ futuri scb̃ Conset rastigacte uirtute quaitala
lles rudimenta: Quals exercitus mileseris : Osimihi licer & istius modingenium nonꝑ
amius montes &elicones uertices ut potetanunt: sec ꝑsion & thabrrium & sina & occelsa
duere scripturarum : si continger & docere q̃ dici & quasi ꝑmanus mrsteria traderepro¬
ph&aruna sceretur nobis aliquid quod docta grecia non haber & : Audiergome conserue
a ma germane ausculta paulis perquo incripturisscis calle gradiuris : Totum qđ legi¬
nus indiuinis libris nit & quidem & fulgit &iam in cortice sed dulcius in medulla est :

Expanded text:
praeterea magna est rerum consequentia et alterum pendet ex altero. quidquid adsumpseris, praeterea magna est rerum consequentia et alterum pendet ex altero. quidquid adsumpseris, uel finis superiorum uel initium sequentium est. felix Theodosius, qui a tali Christi oratore defenditur. illustrasti purpuras eius et utilitatem legum futuris saeculis consecrasti. macte uirtute: qui talia habes rudimenta, qualis exercitatus miles eris! o si mihi liceret istius modi ingenium non per Aonios montes et Heliconis uertices, ut poetae canunt, sed per Sion et Itabyrium et Sina et excelsa ducere scripturarum, si contingeret docere, quae didici, et quasi per manus mysteria tradere prophetarum, nasceretur nobis aliquid, quod docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi conserue, amice, germane, ausculta paulisper, quo in scripturis sanctis calle gradiaris. totum, quod legimus in diuinis libris, nitet quidem et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est.
Abbreviated transcription (Latin):
festas neces siates : Niblcu qũa cribuas nefiliorũ panescanes comediñ : Verum xp̃
teio plũ anma credentis ẽ : Illi eorna ili uestii llioffer donaria imnlla x p̃msusape
a faruauerunt : Iuconsidera nexp̃i substantiã in prudenter effundas : Ed t̃ nanoio¬
derato udiciorem piuperum cribuas nen pauperib & setam dum diccum prudencisuim
liberalitate lberalitas pereas : Niolires piaere ad faleras & nomina uana catonum:
egolapsus sum Tufirmopergeres gtadilibrumtium qu im prote udosioprincipẽ
prudenterornateq posituntransiisisti libenter legi &a precipuenu si inco sibdi¬
usso placuit : Cumo: in primis partibus uncas alio sinpen ultinis teipsunsuperas se
cipsũ genus eloquuipres sumest & nitidum &cuntulli analuce at puritate¬
gebrum e in sintentius : Iac& enimutait quidã oratio inquatantum uerba laudantur :

Expanded text:
festas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi festas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedant. Uerum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam uesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe.  seruauerunt; tu considera, ne Christi substantiam inprudenter effundas, id est, ne inmoderato iudicio rem pauperum tribuas non pauperibus et secundum dictum prudentissimi uiri liberalitate liberalitas pereat. noli aspicere ad phaleras et nomina uana Catonum. ego lapsus sum, tu firmo pergeresgradu. Librum tuum, quem pro Theodosio principe prudenter ornateque conpositum transmisisti, libenter legi. et praecipue mihi in eo subdiuisio placuit; cumque in primis partibus uincas alios, in paenultimis te ipsum superas. sed et ipsum genus eloquii pressum est et nitidum et, cum Tulliana luceat puritatrebrum est in sententiis. iacet enim, ut ait quidam, oratio, in qua tantum uerba laudantur.