comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ originis tam̃ &equus dr̃ idõ discreuit hominib: uitã. aliosseruos c̃stituens
alios dños. ut licentia male agendi seruoꝵ potestate dominantiũ restringat᷑. Nãsiom̃
sine mn&i fuissent. quis eẽt. qui amalis quẽ piã ꝓhiberet᷑: Inde & ingentibireges
principesq electis ut trore suo popłos a malo cohercerent. atq ad recte uuendũ
ligib subderent Quantũ attin& adrationẽ ñ ẽ ꝑsonarũ acceptio apud dm̃. qͥ mundi
elegut ignobilia & c̃tẽptibilia. & q̃ ñs. ut ea quae s̃ destrueret. ne gloriet᷑ om̃s caro
hoc ẽ carnalis potentia corã illo: Vnus enĩdñs aȩqualit & dominis fert c̃sultũ a seruis
Meliore subiecta serutus. quã elata lib̾tas Multi eni inueniunt᷑ do libert eruentes.
sib dominis constiut flagitiosis Qui &si subiectis illis corpore p̃laticam̃¬

Expanded text:
 originis, tamen aequus Deus ita discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos, ut licentia male agendi servorum, potestate dominorum restringatur. Nam si omnes sine metu essent, quis esset qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus reges principesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum attinet ad rationem, non est personarum acceptio apud Deum ; qui mundi emptibilia, et quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus aequaliter, et dominis fert consultum, et servis. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes, sub dominis constituti flagitiosis: qui etsi subjecti sunt illis corpore, praelati tam
Abbreviated transcription (Latin):
inc me pleriq maledictis amulis p̃stolant᷑. quia ñ sileo ueritatẽ: Erimaqͥd
tp̃tam̃ta sunt clericoꝵ. femmarũ frequent̃ accessus: Istius
sexus rep̃hensibiles ex hibent clericos Quid tibi reuera cum fȩmmmis
quiad altare cum dño fabularis: Te cuncti in publico te in agro rustici
babitare contendis: Et quia ut arbitror c̃cupiscis inrep̃hensibilis inueniri:
testimonio bono munire Numquid in choro apłoꝵ fȩminȩ ad fuerint ẽ¬
rohib&̃ uirgines tecũ cõmorari. qur degenere tuo ñ s̃. Diligis eas exteriꝰ
or dina. frequent̾ uisita. unct᷑ obsequio clericoꝵ. nec cũ setretalit̃ ac
ac iolus ingrederis. macules testimoniũ tuum Alit̃ namq coniugati
alit̃ contimenes edocentur ecclesiasticũ subire misterquno. Qla te

Expanded text:
Hinc me plerique e maledictis aemulis praestolantur, quia non sileo veritatem. Prima quidem Hinc me plerique e maledictis aemulis praestolantur, quia non sileo veritatem. Prima quidem tentamenta sunt clericorum, feminarum frequentes accessus. Iste sexus reprehensibiles exhibet clericos. Quid tibi revera cum feminis, qui ad altare cum Domino fabularis? Te cuncti in publico, te in agro rustici feminis habitare contendis. Et quia ut arbitror concupiscis irreprehensibilis inveniri, testimonio bono munire. Nunquid in choro apostolorum feminae affuerunt? Prohibe virgines tecum commorari, etiam quae de genere tuo sunt. Diligis eas? exterius ordina, frequenter visita junctus obsequio clericorum, ne dum secretaliter ac solus ingrederis, macules testimonium tuum. Aliter namque conjugati, aliter continentes edocentur ecclesiasticum subire ministerium et
Abbreviated transcription (Latin):
sorachum aut̃ ꝑfectũ eẽ. nolle. delinquere ẽ. Sedde hoc gridu pulsus: ꝓuoca¬
ons didericos An dehns aliquid audeã dicere quicerte insiuis urbibi cõmorant᷑¬
ea mꝰ belquie quia de his smmstrũ loquar. gui apłico grdi succedentes. resĩ
habentes. ante indicu dicm iudicant. qͥ sponsã dñĩ sobria castitat̾e conseruant
go pescos. Illi de altario uiuunt. mͥ q̃si in fructuosȩ arbori secunis ponit᷑ adradicem
simusꝰ ad altare ñ defero:. Nec possũ obtendere pͥauꝑtatẽ cũ in euangłio anuꝑi
uiauã . dus que ibi sola superant aera mutentẽ luudat dñs: Mibi ante prb̃m
sedere nonlica Illi sipeccauero. lic& tradere mȩ sathanȩ. inintentũ carnis. ut
obtẽperasset: aut extrã castra posit᷑ lapidabat᷑ apopulo aut gladio
ceruice subiecta. contẽptũ expiabat cruorẽ Nunc uero inoboediens
spiritali anĩadũsione truncat᷑. aut eiectus de eccła rabido demonũ

Expanded text:
onachum autem perfectum esse nolle, delinquere est. Sed de hoc gradu pulsus, provocabis ad clericos. An de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantuccedentes, Christi habentes, ante judicii diem judicant, qui sponsam Domini sobria castitate conservant. t oves, ego pascor. Illi de altario vivunt: mihi quasi infructuosae arboris securis ponitur ad radicem, si munus ad altare non defero . Nec possum obtendere paupertatem, cum in Evangelio anum viduam duo, quae sibi sola supererant, aera mittentem laudaverit Dominus . Mihi ante presbyterum sedere non licet; illi, si peccavero, licet tradere me Satanae in interitum carnis, ut obtemperasset aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio cervice subiecta contemptum expiabat cruore. Nunc vero inobediens spirituali animadversione truncatur aut eiectus de ecclesia rabido daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
mnsestin aot . quã laudantes approbamt. sic eis uircutũ scĩtas si c̃ stultis expectatori
ludierarũ artiũ uanitas plac& Illi nãq aurigarũ ac strionũ gesta fauorib offeri
net tam̃ tales eẽ desiderant. quales illos c̃spiciunt eẽ qͦs liudant Mirant᷑ eos placita
otsse. sedtam̃ similit̃ deuitant placere : Dicendũ ẽ beniuolis subditis ut cũpreimo
facta conspicumt. ad suũ cor redeant. ade alienis actib ñ p̃sumant. ne bona laudent
Nagere recusent. Grauius quippe extrema ultionẽ feriendi s̃ : quib placuit qđ inita¬
ri noluer̃¬

Expanded text:
me festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus me festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas, sicut stultis exspectatoribus ludicrnec tamen tales esse desiderant quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tamen similiter devitant placere. Dicendum est benevolis subditis, ut cum proximorum facta conspiciunt, ad suum cor redeant, et de alienis actibus non praesumant, ne bona laudent, et agere recusent, gravius quippe extrema ultione feriendi sunt quibus placuit quod imitari noluer
Abbreviated transcription (Latin):
pcuũ retto rep hendenda iudicant̃ : Si qdo uero contra eos uł in miniis lingua labit
Secessre ut ꝑ afflistionẽ penitentiȩ cor pͥmat᷑ quati nꝰ adsemdipsũ redeat. Etcũ pesite
deslinquimꝰ etordinationi qui eos iob p̃tulit obuiamus: Unde moyses & a aroncũ
contraui onqueri popłm cogiouist&e:. ait Nos eñi quidiumꝰ : Noncontra nosẽ murinur
quaten habdipria ẽcupiscant: Sic ꝓximoꝵ facta diligendo laudent. ut a lã mitande
mal tiplicent es. in hoc p̃sentis uitȩ stadio ad cestam alienũ deuoti fautore susede
put ꝑlxestatores adsistant. apꝰ certam̃ sine brauia remaneant. qͦ nc̃ incertamme
Slaborant It cunc eoꝵ palmas afflieti respicitant. inquoꝵ nc̃ laborib otior ꝑdurañ
Uilli percamꝰ: si alienabenegesta ñ diligimꝰ sed nil mercedis agimꝰ si ea q̃ diligimu
inquantũ possum ñimitamur: Dicendũ ẽ. bemuolis subditis. quia si imitari bon̾amini¬

Expanded text:
os vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat. Et cum quis pdelinquis, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moses, cum contra se, et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur quatenus habere et propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri exspectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Dicendum est benevolis subditis, quia si imitari bona mini
Abbreviated transcription (Latin):
beneficiũ accipiant ministrando ut infirmitas quoq tua frucũ habeat
bȩlamosinȩ i fScio qsdã c̃ualuisse corpore. & animo egrotare
cꝑpisse. Periculose tͥ ministrat cuiꝰ uultũ frequent̃ adtendis .ĩ
iꝑpt̃ officiũ clericat᷑ꝰ qut uidua uisitat᷑ aut uirgo : nũꝗ domũ solus
intrõeis : Talesq hab&o socios: quoꝵ contubnio ñ infameris Silector
si accolitꝰ si psaltes̃ s seqͥt᷑ ñ ornent᷑ ueste. sed morib Nec calamistro
enspent comas: sed ptidicitiã. habitu polliceat itr. Solus cũ sola set r&o¬

Expanded text:
beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat beneficium accipiant ministrando, ut infirmitas quoque tua fructum habeat eleemosynae. Scio quosdam convaluisse corpore, et animo aegrotare coepisse. Periculose tibi ministrat, cujus vultum frequenter attendis. Si propter officium clericatus aut uidua tibi uisitatur aut uirgo, numquam domum solus introeas talesque habeto socios, quorum contubernio non infameris. si lector, si acolythus, si psaltes te sequitur, non ornentur uestibus, sed moribus, nec calamistro crispent comas. sed pudicitiam habitu polliceantur. solus cum sola secr
Abbreviated transcription (Latin):
ular cdencũ ⁊ exiope dutẽ ex ignobili goriosũ. quasi quanda
pastr sug NCarrãpunt moror bonos confabulationes pesimȩ Tu aurũ
eepnis. aliuis diligit Iu calcas opes ille sȩctat᷑ libi cordi ẽ. mansuetu¬
do silentiũ secretũ : illi loquacitas. Adtrita frons fora placent &
platese & medicoꝵ cab̾nae Intanta moꝵ discordia. qu& pot est eẽ
ccodia : Hospitiolũ cuũ aut raro. aut nũꝗ mulierũ pedesterant
m̃s puellas & untines xp̃i. aut ȩqualit̃ ignora : aut ȩqualit̃ dilige
et sub eodẽ tecto manseris. ne mnp̃terta castitate confidas Nec
dauid sanctior nec salo̾mbne potes eẽ sapientior Mem̃to semꝑ
qđ paradisi colonũ de possessione sua mulier eiecerit: Egrotant
tibi sc̃ quiliba fr̃ adsistat. & germana. uł mat̾. aut ꝓbata quȩlib&
apud om̃s fidei: Qdsi huiꝰcemodi ñ fuerint consanguinitatis castimi
nȩq ꝑsonȩi multas anus nutrat eccła. qua & officiũ p̃beant. &

Expanded text:
i quamdam pestem fuge. Corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae . Tu aurum contemnis, alius diligit. Tu calcas opes, ille sectatur. Tibi cordi est mansuetudo, silentium, secretum: illi loquacitas, attrita frons, fora placent, et plateae, et medicorum tabernae. In tanta morum discordia quae potest esse concordia? Hospitiolum tuum aut raro, aut nunquam mulierum pedes terant. omnes puellas et uirgines Christi aut aequaliter ignora aut aequaliter dilige. ne sub eodem tecto manseris; ne in praeterita castitate confidas. nec Dauid sanctior nec Salomone potes esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. aegrotanti tibi sanctus quilibet frater adsistat et germana uel mater aut probatae quaelibet apud omniaeque personae, multas anus nutrit ecclesia, quae et officium praebeant, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut faceret uuas. fecit autẽ spinas. Unde & sertũ spineũ capiti redẽptoris
imposuit. quando dñs nuptiali tẽpr̃. idic̃. qͥndo sponsus ȩccłiae suȩ paschal
exultatione iungendꝰ a quas in una c̃uerat. Manifeste p̃figurabat multitu¬
dines gentiũ de sanguinis sui gr̃a. eẽ. uenturas. ł aqͥs enĩ popłos significari
sacris aꝑit᷑ cloqͥis sic̃ legimꝰ aq s istas qs uidisti popłi sunt & gentes & lingi
Aduertimꝰ in aquis figurã gentiũ de monstrari. In uino antẽ sanguinẽ dm̃oe
passionis ostendi. Acsi dũ in sacram̃tis uino aqͣ miscet᷑: xp̃o fidelis popłs in cor¬
porat᷑ & iungit᷑. & quadã ei copula ꝑ fecte caritatis unit᷑. ut possit dicere

Expanded text:
ut faceret uvas, fecit autem spinas . Unde et sertum spineum capiti Redemptoris imposuit, quando Dominus nuptiali tempore, id est quando sponsus Ecclesiae suae paschali exsultatione jungendus aquas in vina convertit: manifeste praefigurabat multitudines gentium de sanguine sui gratia esse venturas. Per aquas enim populos significari sacris aperitur eloquiis, sicut legimus, Aquas istas quas vidisti, populi sunt, et gens et linguae . advertimus in aquis figuram gentium demonstrari, in vino autem sanguinem Dominicae passionis ostendi. Ac sic cum in sacramentis vino aqua miscetur, Christo fidelis populus incorporatur et jungitur, et quadam ei copul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuinciȩ &p̃cipue metropolitani. ad serit imperatorẽ. hunc reꝓbari & abici
oportere non solum a cõmunione. uerũ &iã abhonore cui particeps
indet᷑ existere. quia uenerandi principis auribus molestiã tẽptauit infer-¬
re. contra leges eccłȩ Siigit᷑ adire principẽ necessaria causa deposcit.
hoc agat᷑ cũ tractatu & consilio metropolitani. & cet̃oꝵ epõꝵ qui in eadẽ¬

Expanded text:
inciae, et praecipue metropolitani, adierit imperatorem, hunc reprobari et abjici inciae, et praecipue metropolitani, adierit imperatorem, hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, verum et ab honore cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre contra leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum e
Abbreviated transcription (Latin):
lxxI.
iquis prbt aut diaconꝰ & omnino quilib& exclero parrochiamõ
deserens ad aliã ꝓperauit. dem omninõ demigrans in aliã parrochiam pe
multa tẽpora nititur immorari ulterius ibidem non ministr& Maxime
si uocanti suo ep̃o & regredi adꝓpriam parrochiam cõmonenti oboedire ẽtẽp¬
serit : Quod si in hac indisciplinatione ꝑdurat. aministerio modis omnibus
remoueat᷑. ita ut nequaquã locũ restitutionis inueniat. Siuero ꝓhac causa
dãpnatũ alt̃ ep̃s suscipiat. hic &iã a cõmuni coherceatur synodo uelut
qui ecclesiastica constituta dissoluat.
iquis aproprio epõ cõmunione priuat᷑ ẽ. non ante suscipiatur ab aliis.
quã suo reconciliet᷑ ep̃o. aut certe aut sy nodũ quae congregat᷑ occurrens
ꝑse satisfaciat. It̃ De oͥpis & de clericis ad euntilꝰ mptrator̃
iquis ep̃s aut prbt aut quilib& regulȩ subiectus eccłȩ pt̃ c̃siliũ & litteras ep̃oꝵ

Expanded text:
LXXI. Si quis presbyter, aut diaconus, et omnino quilibet ex clero, parochiam propriam deserens, ad aliam properavit, dein omnino demigrans, in alia parochia per multa tempora nititur immorari, ulterius ibidem non ministret: maxime si vocanti suo episcopo, et regredi ad propriam parochiam commonenti, obedire contempserit. Quod si in hac indisciplinatione perdurat, a ministerio modis omnibus removeatur, ita ut nequaquam locum restitutionis inveniat. Si vero pro hac causa damnatum alter episcopus suscipiat, hic etiam a communi coerceatur synodo, velut qui ecclesiastica constituta dissolvat. quis a proprio episcopo communione privatus est, non ante suscipiatur ab aliis, quam suo reconcilietur episcopo, aut certe ad synodum quae congregatur occurrens pro se satisfaciat, et persuadens concilio sententiquis a proprio episcopo communione privatus est, non ante suscipiatur ab aliis, quam suo reconcilietur episcopo, aut certe ad synodum quae congregatur occurrens
Abbreviated transcription (Latin):
Pinde qđ in laicis rep̃henditur. id multomagis deb& inclericis p̃dãpnar¬
Uniũsũ c̃ciliũ dixit Nemo contra ꝓpħas. nemo contra euangelia

Expanded text:
Proinde qProinde qUniversum concilium dixit: Nemo contra prophetas, nemo contra Evangelia
Abbreviated transcription (Latin):
t nulli ep̃i uł clerici in eccła conuiuent᷑. nisi forte transeuntes hospitioꝵ ne¬
cessitate illic reficiant Populi &iã abhuiꝰ modi conuiuiis. quantũ fieri ꝓhibeat᷑¬
NLADACENSI C̃Cł. QUODNULLUS ECCLESIASTICORU INTABERNIS
COMEDERE DE BEAT.I.xx.uI
uod ñ oporteat sacro ministerio deditos. a prbis usq ad diaconos. & reliquũ
ecelesiasticũ ordinẽ id est usq ad subdia conos lectores. cantores exorcistas
& ħostiarios. & ex numero continentium & monachoꝵ in gredi taber nas
urelius ep̃sdix̃. Auariciȩ cupiditas quã rerũ om̃iũ maloꝵ matrẽ eẽ nemoqͥ
dubit&: Finde in hibenda ẽ nequis alienos fines usurp& Aut ꝑp̃miũ t̃minos
trum statutis transcendat. nec ommno cuiquã clericoꝵ liceat dequalib& n
foenus acciꝑe. quãquiã nouellȩ suggestiones quaȩ uel obscurȩ s̃. uł subgenere
latent inspecte a nob̵ formam accipient. Ceterum dequibus aꝑtissi
diumitus scriptura i sanx̃ non ẽ differenda sententia. sed ex sequends

Expanded text:
 episcopi vel clerici in ecclesia conviventur, nisi forte transeuntes hospitiorum necessitate illic reficiant. Populi etiam ab hu jusmodi conviviis, quantum fieri potestlere. Quod nullus ecclesiasticorum in tabernis comedere debeat. CXXVII. Quod non oporteat sacro ministerio deditos a presbyteris usque ad diaconos, et reliquum ecclesiasticum ordinem, id est usque ad subdiaconos, lectores, cantores, exorcistas et ostiarios, et ex numero continentium et monachorum, ingredi tabernasurelius episcopus dixit: Avaritiae cupiditas, quam rerum omnium malarum matrem esse, nemo qui dubitet, proinde inhibenda est, ne quis alienos fines usurpet, aut per praemium terminos Patrum statutos transcendat, nec omnino cuiquam clericorum liceat de qualibet re fenus accipere. Quanquam novellae suggestiones, quae vel obscurae sunt, vel sub genere latent, inspectae a nobis, formam accipient, caeterum de quibus apertissime divina Scriptura sanxit, non est ferenda sententia, sed potius exsequenda.
Abbreviated transcription (Latin):
labalio Ñ Recipiendis ep̃o t̃ xui
sus ep̃s dix̃ Hoc quoq ommib plac&. ut siue diaconꝰ siue prbt. siue qͥs clericoꝵ
eũ abepõ suo fuisse abiectũ. nmn oportet ut ẽi cõmunionẽ incdulgent. Qdsi fecent
scut se conuocatis epĩs causas eẽ dicturũ. Uniũsi dixer̃ hoc statutũ & pacẽ ser¬
catus ante audientiã cõmunicare ẜsũps eriꝗ ipse inse dãpp¬
tem placut uniũso c̃cilio. ut qui ex cõmunicatꝰ fuerit ꝓsuo neglectu. siue ep̃s siue
qͥlib& clericꝰ. & tẽpore ex cõmunicationis suȩ ante audientiã cõmunionẽ p̃sũpsert.

Expanded text:
ab alio non recipiendis episcopo. XVIs, etc. dixit: Hoc quoque omnibus placet, ut sive diaconus, sive presbyter, sive quis clericorum ad quem confugit eum ab episcopo suo fuisse abjectum, non oportet ut ei communionem indulgeat. Quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causas esse dicturum. Universi dixercatus ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se damnatem placuit universo concilio ut qui excommunicatus fuerit pro suo neglectu, sive episcopus, sive quilibet clericus, et tempore excommunicationis suae, a
Abbreviated transcription (Latin):
mitam ł eas tantũ ꝑsonas q̃ suspitiones effugiunt
edericis usuras accipientib qm̃ multi sub regula c̃sticuti auanciã & turpia lucra
estint᷑ Oblitiq diumȩ scripturȩ dicentis: Qui pecuniã suã ñ dedit ad usurã: Mlutu ũ
dintes centesimos exigunt. Iuste censuit scã & magna sy nodus. ut si quis inuentus
fuert p̃ hanc diffinitionẽ usuras accipiens. aut ad ex inuentione aliqua ł quo lib&
mnodo negcotium transigens. aut hemiolia idẽ. sescupla exigens ł aliquid tale ꝓrs¬
ex cogitans turpis lucri gr̃a. deiciat᷑ aclero & alienus existat a regula

Expanded text:
amitam, vel eas tantum personas quae suspiciones effugiuntilio Nicaeno . Quoniam multi sub regula constituti avaritiam et turpia lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae dicentis: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram : mutuum dantes centesimas exigunt, juste censuit sancta et magna synodus, ut si quis inventus fuerit post hanc diffinitionem usuras accipiens, aut adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiola, id est, sescupla exigens, vel aliquid tale proexcogitans turpis lucri gratia, dejiciatur a clero, et alienus existat a regula
Abbreviated transcription (Latin):
agit quand durius axp̃o iudicari formidat. Nam sic̃ scriptũ ẽ: Inqua m̃sura
msifueritis. remetiet᷑ uobis Cotidie nãq om̃s delinquimꝰ & in multis erro¬
rib labim᷑ Quienĩ nr̃is delictis clem̃tes sumꝰ. in alieno peccato rigorẽ tenere
nequaquã debemus Multi alioꝵ uitia cernunt. sua ñ aspiciunt᷑. Et cũ ipsi
maximis criminib obnoxii teneant᷑. minora peccata frĩb ñ dimittunt:
D pocritȩ trabem in oculo suo c̃sistentẽ ñsentiunt. & herentẽ festucam
inlumine fris intendunt Facilius rephendimꝰ uitia aliena. quã nr̃a Nan
sepe que ꝑuersa in alus iudicamus in nob̾ nocibilia eẽ minꝰ sentimus: Et quod
in alus rep̃hendimꝰ agere ipsi ñ erubescimꝰ Facilius uitia uniꝰcuiꝰq quã uirtu.¬
tes intendimꝰ: Nec quid boni quisq gesserit agnoscere. sed qud malegent per-¬

Expanded text:
agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum est, in qua mensura agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum est, in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Quotidie namque omnes delinquimus i enim in nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus: et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. Facilius vitia uniuscujusque, quam virtutes, intendimus: nec quid boni quisque gesserit cupimus agnoscere, sed quid mali egerit, per
Abbreviated transcription (Latin):
earprit᷑ Tũ dolon enĩ abscidenda s̃ q̃ lenit̃ sanar ũ poss: Qui ã monitꝰ
scaretim cormido depeccato neglegi publicȩ arguendus est ut uulnus qđ
oeculte sanari nescit manifeste debeat em̃dari: Ml anifesta peccata ñ suNt̃
octullta correptione purtanda Plã enĩ s̃ arguendi qui palã mnocent
Se dũ apta ob iurgatione sanant᷑. hi qui eos imitando deliquerant corngant̃
ũ unus coripit᷑ : plurimi em̃dant᷑. Necesse ẽ enĩ ut ꝓ multoꝵ saluationẽ unꝰ¬
ed qpnet᷑ quã ꝓumꝰ licentia multi penelicent᷑ Itaerga delinquentẽ sermoẽ
ꝓferendus sicuit eiꝰ qͥcorripit᷑ ex postulat salus Quodsi op̃ẽ aliquã medicam̃t
elutt abo in crepationis asꝑgere. lenitatẽ tam̃ corde opꝰẽ retinere Doctores
sit crudelit̃ fieri putat᷑ a prauis. qr ñ dicernunt recto oculo qđ abonis recto fuc
animo Notandũ ab omni pontifice uehem̃ ̃. ut tanto cautius erga cõmisos

Expanded text:
atur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est enim ut pro multorum sal pro unius licentia multi periclitentur. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores fit, crudeliter fieri putatur a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos
Abbreviated transcription (Latin):
uo s̃ genera clercoꝵ. Unũ ecclesiasticoꝵ amm menis: ctundcos
sabregamẽ piscorali degentiũ. alterã acefaloꝵ ides inc capite qua
setuent̾ ũ norant Hos neq int̃ laicos seculaniũ afficioꝵ st icia. neqr intcet¬
pos peligo retentit diuma sedso lucos atq obermntes solula pis unteb

Expanded text:
uo sunt genera clericorum, unum ecclesiasticorum sub uo sunt genera clericorum, unum ecclesiasticorum sub regimine episcopali degentium, alterum acephalorum, id est sine capite, qui quem sequantur ignorant. Hos neque inter laicos saecularium officiorum studia, neque inter clericos religio retentat divina: sed solutos atque o
Abbreviated transcription (Latin):
dant: ut congrue illud ꝓsalmistȩ dicere possint. dñs parC
Uis igtur lege patrum cauetur. ut auulgari uita seclusi.
amundi uoluptatibus sese abstineant Non spectaculis. ñ pompis
inter sint. conuiuia publica fugiant. Priuata ñ tantũ pudica. sedꝰ¬
& sobria colant Usuris nequaquam in seriuant. neq turpium
os cuotiten es lceroꝵi. frailesue siiꝰ quã stadũ appetant: A morẽ pecd
raccipunt Polos &e conurationes caueant Ohas eginus at ont̃ do. bt nae¬
tueado inuda fugiant Non uagis oculis ñ infren uingilat at etties
suM deo cestu incedont sed pudorẽ ac uerecumndiã nros si mulica radicat¬
rarde millate nꝰ apoctant Castimoniã qq inuolati corporis ꝓpduoreseri se
todea diari eert unius matrimoni uinculo federent Sꝑpor q̃raa
Talesem̃ cedebent quiq diumis cultib sese micisinde seiiories iticum ca¬
scientiȩ operãdant : doctrine gram populis administ stenent sealicoẽ ro e¬

Expanded text:
dant , ut congrue illud Psalmistae dicere possint: Dominus pars dant , ut congrue illud Psalmistae dicere possint: Dominus pars His igitur lege Patrum cavetur, ut a vulgari vita seclusi, a mundi voluptatibus sese abstintersint; convivia publica fugiant; privata non tantum pudica, sed sobria colant; usuris nequaquam incumbant, qui nec turpium occupationes lucrorum fraudesque cuiusquam studiose appetant; amorem pecuniae non accipiant; dolos et coniurationes caveant; odium, aemulationue invidiam fugiant, non vagis oculis, non infreni lingua aut petulanti tumidoque gestu incedant, sed pudorem et verecundiam mentis simplici habitu incesinarum nullatenus appetant. Castimoniam quoque inviolati corporis perpetuo conservare studeant, aut certe unius matrimonii vinculo federentur. SenioribuTales enim esse debent, qui divinis cultibus se mscientiae operam dant, doctrinae gratiam populis administrent. CAPUT CI. D
Abbreviated transcription (Latin):
si domui clerici detrahatur: Laed& sac̃dotis opinionẽ inplebe: quando
Seꝓximis eius male loquitur populus. Suꝑ omnia haec: p̃cipit
testificatio casto confirmet᷑ affectu Itaq om̃s qͥ in ecͥclesi-
astici ministerii gachbus ordinati sunt: generalit̃ clerici
nominantur : Cleros aut̃ uł clericos hinꝰc appellatos doctore
nr̃i dicunt. quia mathias sorte electus ẽ. quẽ primũ ꝑ apłos
legimus ordinatum Sic & om̃s quos illis temporibis eccłari
principes ordinabant : sorte eligebant Nam cleros sors int̃p̃¬
tat᷑ Unde & hereditas grece : cleronomina appellatur Et
eres: clero nomus ꝑinde gͦ clericos uocari aiunt. eo quod
in sorte hereditatis dñi dentur. uł ꝓ eoquod ipse dñs sors
eoꝵ sicut de eis scriptũ ẽ. loquente dño. Igo hereditas eoꝵ
Unde oport& ut qui dm̃ hereditate possident: absq ullo
impedim̃to scłi dõ seruire studeant. & pauꝑes spũ eẽ. c̃ten.¬

Expanded text:
si domui clerici detrahatur. Laedit sacerdotis opinionem in plebe, quando si domui clerici detrahatur. Laedit sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus male loquitutestiastici ministerii gradibus ordinati sunt, generaliter clerici nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores nostri dicunt, quia Matthias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes, quos illis temporibus ecclesiarum principes ordinabant, sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur. Unde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sorte haereditatis Domini dentur, vel pro eo quod ipse Dominus sors eorum sit, sicut de eis scriptum est, loquente Domino: Ego haereditas eorum . Unde oportet, ut qui Deum haereditate possident, absque ullo impedimento saeculi Deo servire studeant, et pauperes spiritu esse conten
Abbreviated transcription (Latin):
hieruit eumu maximu lucrum Alioquin talis ab eccła amathema¬
pecutissnus Nximinant enim femine cum uiris balitantes¬
bere non clericis. Clericũ solitudo facit. non publicũ. Lege qr
us deb& esse solitarius. qualẽ hieremias descripsit. Sedebit
plicarius. & tacebit Et quiaiħs relictis apłis. solus ibat orare
ariam in penetrabilibus angelus solam inuenit nonclẽ aspps
pss eMericũ qdinandum. Hoc p̃cepto pat̃ abpaham ee let oauiglo
isceper qua hospites dilexerint Sic &bnepiphoru ꝑauli
octrine fonte suscepit h&et ontatores sint ure Et nestrtis icobĩ
porterie qui apuosios ñ comederit panẽ Sequit᷑ Non ꝑcusorẽ. Noneñ
pugilem descnpsit apłs. sed qui conscientias non ꝑcutiat singuloꝵ Sitimoi¬
pustiis noninflet non in ebriȩt suȩ domui bene p̃sit ꝑquẽ erie borribele

Expanded text:
consecuti sumus maximum lucrum. Alioquin talis ab Ecclesia anathemaconsecuti sumus maximum lucrum. Alioquin talis ab Ecclesia anathematizandus est. Germinant enim feminae spinas cum viris habitantesnubere, non clericis. Clericum solitudo facit, non publicum. Lege quia talis debet esse solitarius qualem Jeremias descripsit: Sedebit solitarius, et tacebit . Et quia Jesus, relictis apostolis, solus ibat orare . Mariam in penetralibus angelus solam invenit, non cum agapeApostolus clericum ordinandum . Hoc praecepto pater Abraham et Loth angelos susceperunt, quia hospites dilexerunt ; sic et Onesiphorus Paulum doctrinae fontem suscepit. Haec imitationes sint vestrae, et ne sinatis incolam praeterire, qui apud vos non comederit panem. Sequitur: Non percussorem. Non enim pugilem describit Apostolus, sed qui conscientias non percutiat singulorum. Sit modestus, non infletur, non inebrietur, suae domui bene praesit: perquam erit horribile,
Abbreviated transcription (Latin):
quae dictȩ sunt Uerumne aliquis minus intellegens. ad epõs señ.¬
tiat apłm fuisse locutum. quid de diaconibus adtimotheum
p̃ceptũ ẽ. quid de p prbis ad titum cõmemoras delec
Unius uxoris uirum. & noua & uetus p̃ceptio
sacerdotẽ censuit eligendum Quia digamos ad ministeriũ ple
riq epĩ adplicuer̃. Sic ad seruerunt: Concubina fuit illa hac
uxor. Quae sinon haec. sint commertia fȩditatis in illa : qua inbac
exercentus. quaȩ Cuxor asseritur hanc quia coniugi tabulas non
fecit. concupiscentia alia fuit Nullo pacto digamos uł c̃cubinarũ
e nolieũ administeriũ applicare hec tito p̃cepta idem apłs
hes pecepta ob seruauerit. hostis ẽ. anime suae. Quodi post quãt
mca lipuis clericus agapetas amplus quae sierit amare nntes
miscdm quno dalem regulam conueniatur &p̃cepta patrã in nicea
iascã rei lerant᷑ Iam uero si conuent᷑ p̃dicta fugerit & reliquent

Expanded text:
quae dictae sunt. Verum ne aliquis minus intelligens ad episcopos senquae dictae sunt. Verum ne aliquis minus intelligens ad episcopos sentiat Apostolum fuisse locutum, quid de diaconibus ad Timotheum praeceptum est, quid de presbyteris ad Titum, commemorare delecUnius uxoris virum et nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligenrique episcopi applicuerunt, sic asseruerunt: Concubina fuit illa, haec uxor. Quasi non haec eadem sint commercia foeditatis in illa, quae in hac exercentur, quae uxor asseritur, aut quia conjugii tabulas non fecit, concupiscentia alia non fuit. Nullo pacto digamos, vel concubinarum digama, noli eum ad ministerium applicare . Haec Tito praecepta idem Apostec praecepta non observaverit, hostis est animae suae. Quod si post nostra monita aliquis clericus agapetas amplius quaesierit amare quam Christum, secundum synodalem regulam conveniatur, et praecepta Patrum in Nicaea definita ei legantur. Jam vero si conventus praedicta fugerit et reliquerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ab ammon frẽ suo corrapta sit Idipsũ ꝑsequor Del cetasi me tiba unu
casticatis conlocat arma Construit in melioribus: castra pudoris. honoren
siliceret. Tecla pͦ tẽptationẽ passionis. antiochae apaulo ꝓhib&ur pr¬
rit̃ pergere Nemo miles cũ uxore ꝑgit adbellũ : Non in uideo cantat
it tibi cum̃ castis uirgimbus longaeua dilectio tunc in bono meritũ
collocabis & fam̃a meliord bis: Sed congregationes paellarũ pulchre
censeo inebdomada scđa uisitatione adbenedicendã corigregation
c̃uenies. sed ñ solus ne rumgeruli linguiste lacerantib macerent
Alienã enĩ cupiunt uicini discutere uitã ñ suã : ł pt̃ea hgne accipe nr̃oꝵ
p̃cepta uerboꝵ. & monita humilitatis. qua̧ frat̃no affertu calamo
imp&rante expĩsimus. dulcit̃ lege Iam uero ut reprehensibilis
diuini altaris non sit sacerdos. pauca de reliquo apłi testimo.¬
niis. quantum dñs donat exponam. Sufficiant suꝑiores causȩ

Expanded text:
ab Amnon fratre suo corrupta sit . Idipsum persequor, dilectissime: ubi unius castitatis collocat arma, construit in melioribus castra, pudoris honorem  discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis Antiochiae a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles cum uxore pergit ad bellum. Non invideo charitati: sit tibi cum castis virginibus longaeva dilectio, tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis. Sed de congregatione puellarum pulchre censeo, in hebdomada secunda visitatione ad benedicendam congregationem convenias, sed non solus, ne rumigeruli linguis te lacerantibus macerent. Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe nostrorum praecepta verborum, et monita humilitatis, quae fraterno affectu calamo imperante expressimus, dulciter lege. Jam vero ut reprehensibilis divini altaris non sit sacerdos, pauca de reliquis Apostoli testimoniis, quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae,
Abbreviated transcription (Latin):
fatere ecdin: querat alterũ qui siscipiat ñ augustinũ Inmo dẽppicio nemina
impleiuit oom̃b qui sciunt os laudib dĩ ÷ Quida cũ filios non tritiae nete nparer
resuas om̃ retento sbi usu ftuctu donauit eccł liuon ulis i eco sfeare¬
sed iurẽ soin ñ ure celi Sane&iã hõc uerit caritas urã dixise ne frelbi mne
qui meũ marent ut quicũq haba aliqad. aut uendat gerogies aut donc aut cor¬

Expanded text:
erat alterum qui suscipiat, non Augustinum: imo Deo propitio neminem implevit omnibus qui sciunt, os laudibus Dei? Quidam cum filios non haberet, neque speraret, res suas omnes retento sibi usufructu donavit Ecclsed jure fori, non jure coeli. Sane etiam hoc noverit charitas vestra, dixisse me fratribus meis, qui mecum manent, ut quicunque habet aliquid, aut vendat, aut eroget, aut donet, aut com
Abbreviated transcription (Latin):
de auctoris neglegentia reus nonsit Alurũ ferreũ ꝓropħa int̾ se & ciuitatẽ por
quia inultionis tẽpore inde doxtor ad ap̃nationis ꝑiculo minuit᷑. unde nĩ
ꝑzelũ custodiȩ cordis frocurã patitur Quantũ frixura cordis quȩ ꝑsꝑital

Expanded text:
de auditoris negligentia reus non sit. Murum ferreum propheta inter se et civitatem ponit, de auditoris negligentia reus non sit. Murum ferreum propheta inter se et civitatem ponit, quia in ultionis tempore inde doctor a damnationis periculo munitur, unde nunc per zelum custodiae cordis frixuram patitur. Quantum frix
Abbreviated transcription (Latin):
lum quippe om̃i potenti dõ tale . ẽ. sacrificiũ : quale ẽ: ammarũ telus
Sic̃ psalmista ait. Telus domꝰ tuȩ comedit me Paulus apłs zelo animari¬
cruciatꝰ dicebat : Quis infirmat᷑ & ego ñ infirmore Quis scandibrat᷑ & eg
ñ uror Ipsũ suũ cor qd̃ animarũ telo succenderat qͥd aliud quã qͣñ sartagiũ
fecerat in quo amore uirtutũ contra uitia ardebat: Qđ enĩ urebat᷑: sartago
erat In ardescebat enĩ & coquebat : qr incendebat᷑ amaritudine. sed uirtut
alim̃ta p̃parabat ex sua afflicta cogitatione Quid ẽ qđ ez echiel ꝓpħa sar¬
taginẽ int̃ se &ciuitatẽ murũ ferreũ ponit. nisi qđ isdem fortis zelus qui nuis
inm̃te doctoris agit᷑ indie extremi iudicii int̃ eũ & animã quã a intus ⁊¬
latus testis ẽ. ut & si audire is quo docet᷑ noluerit. doctor tam̃ ꝓtelo qd exhiba

Expanded text:
lum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum, lum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum, sicut Psalmista ait: Zelus domus tuebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Ipsum suum cor, quod animarum zelo succenderat, quid aliud quam sartaginem fecerat, in quo amore virtutum contra vitia ardebat? Quod enim urebatur, sartago erat. Inardescebat enim et coquebat, quia incendebatur amaritudine; sed virtutum alimenta praeparabat ex sua afflicta cogitatione. Quid est quod Ezechiel propheta sartaginem inter se et civitatem murum ferreum ponit , nisi quod idem zelus fortis, qui nunc in mente doctoris agitur, in die extremi judicii inter eum et animam quam a vitiis zelatur testis est? Ut etsi audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo quem exhibet
Abbreviated transcription (Latin):
pennas sic̃ colũbȩ & uolabo & requiescam s Et hocͣ itum ꝓpĩ quod impenitiȩ meu
ac futuri finis recordit̾ ingemui & uolui sarcina episcopat᷑ mei deposita elono
fugiens & manere in solitud ine. & ibi expectare dm̃ qui saluũ me facere apu¬
illanimitate mea & ab ipsa in tolerabiliũ mͥ sollicitudinũ tempestate
ISPORI DE MACUNDIS DOCTORIDUS:
racundi doctores : ꝑ rabiem furoris disciplinȩ modũ ad inmanitatẽ crudelitat
conũtunt Et unde em̃dare subditos poterant: inde potiꝰ uulnerant Idõ sine m̃ sur
ulcit᷑ culpas p̃positꝰ iracundus : quia cor eiꝰ disꝑsũ inrerũ cͥuris : non colligit᷑ ina¬
rẽ unius deitatis Mlens enĩ soluta indiũsis : catena caritatis non adstringit᷑ se
mala elaxata male ad omnem occasionẽ mouetur:¬
GREGRDETELO PASTORALIS OEFICI ERGA SUSPITOS
mnis sꝑitalis zelus doctoris animũ frigit. quia ualde cruciat᷑ dum
infirmos quosq &t̃na deserere. & reb tẽporalib delectari conspicit N¬

Expanded text:
pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam ? Et hoc est totum propter quod imperitiae meae ac futuri finis recordatus ingemui, et volui, sarcina episcopatus mei deposita, elongare fugiens, et manere in solitudine, et ibi exspectare Dominum, qui salvum me faceret a pusillanimitate mea, et ab ipsa intolerabilium mihi sollicitudinum tempestate De iracundis doctoribus. 1. Iracundi doctores per rabiem furoris disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. 2. Ideo sine mensura ulciscitur culpas paepositus iracundus, quia cor ejus dispersum in rerum curis non colligitur in amorem unius Deitatis. Meus enim soluta in diversis catena charitatis non astringitur, sed male laxata, male ad omnem occasionem moveture zelo pastoralis officii erga subditos. Omnis spiritalis zelus doctoris animam frigit, quia valde cruciatur dum infirmos quosque aeterna deserere, et rebus temporalibus delectari conspicit. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib qua habebant. ñ ut possessores sed ut ꝓcuratores facultates eccł
possidebant. Et id circo scientes nihil aliud esse res eccłe. uota fideliun
p̃cia peccatortm. & patrimonia pauꝑũ. ñ eas uindicauer̃ in usussi
ut ꝓprias. sed ut cõm̃datas pauꝑib diuiser̃: Hoc ẽ possidendo c̃tẽpis¬
re ñ sibi sed aliis posside̾re. Nec habendi cupiditatẽ eccłȩ facultate
ambire. sed eas pietate subueniendi susciꝑe Quod hab& eccła.
cũ omnib nihil habentib cõmune hab&. Nec aliquid inde eis qui sibi
de suo sufficiunt erdgare quando nihil aliud sit habentibus dare quĩ
erudiant. aut peccantes ñ arguant. Tes tante dño ad ꝓpħam

Expanded text:
omnibus quae habebant non ut possessores, sed ut procuratores facultates ecclesiae omnibus quae habebant non ut possessores, sed ut procuratores facultates ecclesiae possidebant. Et idcirco scientes nihil aliud esse res ecclesiae, npretia peccatorum, et patrimonia pauperum, non eas vendicaverunt in usus suos, ut proprias; sed ut commendatas, pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere, nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune. Nec aliquid inde eis, qui sibi de suo sufficiunt, erogat: quando nihil aliud sit habentibus dare, quam erudiant, aut peccantes non arguant, testante Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Ex pedi facultates eccłȩ posiden: & ꝓprias ꝑfeetionis amore c̃tẽp̃mi N
enĩ ꝓpriȩ s̃. sed cõmunes eccłȩ facultater : Et idõ quisquis omnib quae
habuit dimissis aut uenditis fit reisuȩ c̃tẽptor. cũ p̃positus fuent
linus ut ipsi melius nostis igentia p̃dia q̃ fuer̃ sua.uendita pauꝑib
erogauit:. Sed cũ postea factus eẽt ep̃s ñ c̃tẽpsit eccłȩ facultates
ꝓfecto cõmunia possidere. Quid sc̃s hilarius. ñne & ipse omĩa sua.¬
parentib reliquit. aut uendita pauꝑib erogauit : His tam̃ cũ mespł
ꝑfectionis suȩ fier& eccłȩ arelatensis ep̃s. quod illa tunc habebat
eccła. ñ solũ possidit. sed &iã acceptis fideliũ numerosis hereditatib De
& debe fieri qđ fecerunt Qui utiq homines tã seculariũ: quã diuina
litterarũ sine ambiguitate doctissimi. siscirent res eccłȩ de bere c̃tẽp
qđ tanti ac tales uiri qͥ uolentes fieri xpi discipuli renuntiauerut

Expanded text:
i et proprias perfectionis amore contemni. Non enim propriae sunt, sed communes, ecclesiae facultates: et ideo quisquis omnibus, quae habuit, dimissis aut venditis, fit rei suae contemptor, cum praepositus fuerit e sanctus Paulinus ut ipsi melius nostis, ingentia praedia quae fuerant sua, vendita pauperibus erogavit. Sed cum postea factus fuisset eprofecto communes, possideri. Quid S. Hilarius? nonne et ipse omnia quit, aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen, cum merito perfectionis suae fieret ecclesiae Arelatensis episcopus, quod illa tunc habebat ecclesia non solum possedit, sed etiam acceptis fidelium numerosis haereditatibus aet debere fieri quod fecerunt. Qui utique homines tam saecularium, quam divinarum litterarum sine ambiguitate doctissimi, si scirent res ecclesiae debere contemni, quod tanti ac tales viri qui volentes esse Christi discipuli, renuntiaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ehis qͥ cõmunione pͥuant᷑ seu ex clero seu ex laico ordine. ab epĩs parunã quãq: pro¬
uintiam sententia regularis obtineat: Uc hiqͥ abiciunt᷑. ab aliis ñ recipiant᷑ Reqͥrat᷑
aut̃. nepusillanimitate aut c̃tentione uł alio qͦlib& epĩ uitio uideat᷑ ac̃gregatiope
seclusuis Ut hȩc gͦ decentius in quirat᷑. bene placuit ansis singilis ꝑinãguã puintiã
tiã Concila uͦ celebrent᷑. unũ quidẽ ante quadragesima paschȩ ut om̃i dista
ñ prb̾t ñ duconꝰ tranfferat᷑ Siquis aut̃ pꝰdiffinitionẽ scĩ & magni c̃cilii tale qd ag
tẽp̃tauerit. a se huiꝰ cemodi negotiomanti pauerit. hoc factũ prorsũ in irritũ dica

Expanded text:
e, etc. privantur, seu ex clero, seu ex laico ordine ab episcopis, per unamquamque provinciam sententia regularis obtineat, ut hi qui abjiciuntur, ab aliis non recipiantur. Requiratur autem, ne pusillanimitate, aut contentione, vel alio quolibet episcopi vitio, videatur a congregatione seclusus. Ut hoc ergo decentius inquiratur, bene placuit annis singulis per unamquamque pro unum quidem ante quadragesimam paschae, ut omni dissensione non diaconus transferatur. Si quis autem, post definitionem sancti et magni concilii, tale quid agere tentaverit, et se hujuscemodi negotio manciparit, hoc factum prorsus in irritum ducat
Abbreviated transcription (Latin):
Sedutrum iuste an iniuste oblig& pastor. pastoris tamen sententa a
grezi timenda est neis qui sub ẽ. & cum in iuste forsitan ligatur
bligationis suȩ sententiã ex alia culpa mereat᷑ Pastor quisq uł absoluere in¬
crete timeat uł ligare. Is aut̃ qui submanu pastoꝵis ẽ. ligari timeat iuste ł in¬
te. nec pastoris sui iudiciũ temere rep̃hendat Ne &si iniuste ligatus. ẽ.
ipsa tumidȩ rephensionis suꝑbia. culpa quae nonerat fiat. GR de Epĩs¬

Expanded text:
Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia Sed utrum juste an injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est: ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor quisque vel absolvere indiscrete timeat vel ligare. Qui sub manu pastoris est, ligari timeat iuste vel iniuste: nec pastoris sui iudicium temere reprehendat, ne, etsi iniuste ligatus est, ex ipsa tumidae reprehensionis superbia culpa, quae non erat, fiat. Fabianus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponat ne mala hominũ ante p̃sumamus credere quamꝓbare. Qus
hoc exemplo nisinos ad monemur: ne ad ꝓferendam sententiam um qũ
p̃cipites eẽ debeamus. netemere indiscussa udicemus. ne quȩ lib& mala
audita nos moueant. ne passim dicta sine ꝓbatione credamꝰ. Cause uidelis
tionis grãm uisitat. illos pastoris sententia ab soluat. Tunc uera . ẽ. absolu¬
tio p̃sidentis. cumint̃niꝰ arbitrium se quitur uidicis: Quodbene quatri¬
duanimortui resuscitatio illa significat. quȩ uidelic& demonstrat
quia prius mortuum dñs uocauit & uiuificauit dic̃s. Lazare ueni fora
Et post modũ quiuiuus egressus fuerat. adiscipulis ẽ solutꝰ sicut scriptum
Cumq ezressus eaẽ quifuerat ligatus institis. tunc dioxit discipulis suis
Soluite eum & sinite abire Scilic& ut pastores eicłae ei poenam di¬
beant ammouere quã meruit. quinon erubuit confiteri qđ fecit
Submago moderamine pastores eccłae uł soluere studeant ał ligare

Expanded text:
ponat, ne mala hominum ante praesumamus credere, quam probare. Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus? Causae ergo tionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus institis, tunc dixit Jesus discipulis suis: Solvite eum et sinite abire . Scilicet ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Sub magno moderamine pastores Ecclesiae vel solvere studeant vel ligare.
Abbreviated transcription (Latin):
expugnare qđ ceptã & equle se cũ illa ceteris cernere. & tam̃ se peccantibi
uaoulcionis anteferre Pregicator qͥsq studeat: ut minas potentiũ rato tipatio¬
re mitiomis &crp̃ssoꝵ angustias quantsm p̃ual& opeleu&. ut foris rententibus
ob ponatꝰ patientiã  intus suꝑbientib ex hbeat cũpatientia disciplinã Vtenta
er fata subditoꝵ sic mansuetudo ⁊ elũ tẽperet. quatenꝰ a iustiti: studic ñ eneru&
Sic adultionẽ ⁊ elus ferueat nec tam̃ piȩtatis limitẽ feruendo transcendat Recto¬
ris officiũ eẽ . deb& ut ingratos beneficiis ad amorẽ ꝓuoc& ut gratos qͦq ministerus
mamore serua. ut ꝓximoꝵ mala cũ corrigere ñ ua̾l& teceat : Et q̃cũq corrig lo¬

Expanded text:
expugnare quod tentat: et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus expugnare quod tentat: et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis anteferre. Praedicator quisque studeat ut minas potentium ratiocinatione mitiget; et oppressorum angustias, quantum praevalet, ope levet: ut foris resistentibus opponat patientiam, et intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet: sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Rectoris officium esse debet, ut ingratos beneficiis ad amorem provocet, ut gratos quoque ministeriis in amore servet: ut proximorum mala, cum corrigere non val
Abbreviated transcription (Latin):
uer trabit : iti indiscretum silentiũ. hos qui erudiri poterant merrorem
Meum prauoꝵ aulpa ercint. potestate ꝓtinꝰ sui prioratus airosisdei
Aratenu suohonore sub p̃so & qualemĩe sub ditis bene uiuentibus depit&:
ertapuersos uira rectitudinis nonexercere formid&. Om̃s ho
mines natura ae qualss genuit. Seduariante meritoꝵ &r dine
Mos alis cuł pa post pomit: Ipsi autẽ diuersitas quȩ accessit exx intio
diimo iudicio dispensitur: Ut quii om̃is homo &e qstire non ualet
leno roglitur abaltero. Cuncti quip̃sunt. non inse potestatẽ debent
& dinis se dae qualitatem pensire conditionis. Necp̾ eẽ hominibus
raudeant : sed prodesse. Q uamuidelic& potentiam bene rerau¬
quides tenere illam nouerit : & inpugnare. Bene hanc regit᷑ quiscit
pullam seꝑ culpas erigi oscit cũ illa ceteris aqualitatt̃ conponi Quãtam̃ po¬

Expanded text:
pertrahit, ita indiscretum silentium eos, qui erudiri poterant, in errore pertrahit, ita indiscretum silentium eos, qui erudiri poterant, in errore rum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis non exercere formidet. Nam liquet quod omnes homines natura aequales sunt geniti: sed variante meritorum ordine, alios alii culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae acco judicio dispensatur; ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis; nec praeesse se hominibus gaudeant, sed prodesse. Antiqui qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, et cum illa caeteris aequalitate componi. Humana e