comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no. Pdicans baptismũ penitentie.
inremissionẽ peccatoꝵ. Erat penes
ioh̾em uenia. s tñ sine penitentia.
erat remissio. s luctib comꝑata.
erat cura uulnerit. cum dolore.
erat baptisma quod culpam colłet
conscientiã non deleret. Per bap
sic in mutat. sic hominẽ redlit ex
ueteri nouum. ut pͥt̾ita nesciat
non recordetur antiqͣ. qui de t̾reno
celestis. iam celestia possidet et diui¬
na. hinc ẽ. quod redeunti pꝰ luru¬
riam filio pat̾ inmortalitatis red¬
dit stolam pͥmam. anulum liber¬
tatis inponit. occidit utulum sa¬
ginatum. aquas penitentie gr̃e c̃¬
uertit inuinum: ut conuiuium
gr̃e iam pocula m̾ita satiarent qͣ¬
tinus conscientie dolores. peniten¬
tie gemnitus. peccatoꝵ lam̃ta. sobria
dñici calicis abolerit ebrietas. dicẽ¬
te ꝓpħa. Et calix tuus in ebrians
quam p̾clarꝰ est. Quantum enim
t̾rena ebrietas ẽ. deformis. tm̃ p̾
clara et decora ẽ ebrietas celestis:
Dicebat gͦ ad illos qui exiebant ut

Expanded text:
praedicans baptismum poenitentiae in remissionem peccatorum. Erat penes Joannem venia, sed non sine poenitentia; erat remissio, sed luctibus comparata; erat cura vulneris cum dolore; erat baptisma quod culpam tolleret, conscientiam non deleret. Et quid sic immutat, sic hominem reddit ex vetere novum, ut praeterita nesciat, non recordetur antiqua, qui de terreno coelestis jam coelestia possidet et divina. Hinc est, quod redeunti post luxuriam filio pater immortalitatis reddit stolam primam, annulum libertatis imponit, occidit vitulum saginatum, aquas poenitentiae, gratiae convertit in vinum, ut convivium gratiae jam pocula mera satiarent : quatenus conscientiae dolores, poenitentiae gemitus, peccatorum lamenta, sobria Dominici calicis aboleret ebrietas: dicente propheta: Et calix tuus inebrians, quam praeclarus est . Quantum enim terrena ebrietas est deformis, tantum praeclara et decora ebrietas est coelestis. Dicebat ergo ad turbas quae exibant ut
Abbreviated transcription (Latin):
exinanita iudaici ces¬
pitis est ubertas. beatus ioħs gẽ¬
tium conuolans ad desertũ
sentes criminum sp̃s igne succen¬
dens. infructuosas arbores exci¬
dens ultionis securi. conplananᷤ
asꝑos suꝑbie colles. humilitatis
conuallia erigens exequendo.⁊
planiciem t̾re cotam gͣmine ꝑdi¬
to aptans nutͥtib fluentis. sub¬
mutens irrigua iordanis: acsic
euuangelico semine. noualia dif¬
fusa p̾parat. fecunda componit.
Factum ẽ. inquit u̾bum dñi suꝑ

Expanded text:
exinanita Judaici cespitis est ubertas, beatus Joannes gentium convolans ad desertum, sentes criminum spiritus igne succendens, infructuosas arbores excidens ultionis securi, complanans asperos superbiae colles, humilitatis convalles erigens exaequando, et planitiem terrae totam gramine perdito aptans, nutricibus submittens irrigua Jordanis: ac sic Evangelico semini novalia diffusa praeparat, fecunda componit. Factum est, inquit, verbum Domini super
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum.S dicis mͥ. Quid ẽ. quod uox
p̾cedit uerbum: P̾cedit. s non p̾cel¬
lit. Antecedit ad sequentis obsequiũ.
ñ ad ꝓpͥe pocestatis inditium. Uox
non est ip̃a iudex. s ẽ nuntia iu¬
duantis. U̾bum iudicat. uox p̾co¬
nat. Iubentem potestas pespicit ñ
inquit. fortior me ẽ. Quare Quia
in me t̾ror. in illo sententia ẽ. Ue¬
nit in omnẽ regionẽ iordani᷑. ueñ
ad iordanem. quia uchitas sordes

Expanded text:
verbum. Sed dicis mihi: Quid, quod vox praecedit verbum? Praecedit, sed non praecellit: antecedit ad sequentis obsequium, non ad propriae potestatis indicium. Vox non est ipsa judex, sed est nuntia judicantis: verbum judicat, vox praetonat: jubentem potestas respicit, non cinquit, fortior me est . Quare? Quia in me terror est, in illo est sententia. Venit in omnem regionem Jordanis. Venit ad Jordanem, quia Judaicas so
Abbreviated transcription (Latin):
lius quidem fuerat
nec publicaret penuriam q̃ in nob̾
hactenus uelamento ꝓpͥe u̾ecun¬
die tegitur. Melius fuerat uͣt qui
tam copiose habundat insp̃italib
doctrine diuitũs. de nauicula
pauꝑis neqͣquam tenuis u̾bi uec¬
tigal exig̾et Quid enim aut egenꝰ
militatis ratio que excusae iudet᷑
ad dicendum cogit: cogit ad obe¬
diendum. Quid gͥ ẽ. o religiosa plebꝰ
bet offerre. Unde et nos inpͥncipi¬
o saluationis nr̃e pacem uobis
a dño exorauimꝰ. q̃ et habenda
semꝑ est: et semꝑ exoranda. Non¬

Expanded text:
lius quidem fuerat,nec publicaret penuriam, quae in nobis hactenus velamento propriae verecundiae tegitur. Melius fuerat, ut qui tam copiose abundat in spiritualibus doctrinae divitiis, de navicula pauperis nequaquam tenuis verbi vectigal exigeret. Quid enim aut egenusmilitatis ratio, quae excusare videtur, ad dicendum cogit, cogit ad obediendum. Quid igitur est, o religiosa plebs bet : unde et nos in principio salutationis nostrae pacem vobis a Domino exoravimus, quae et habenda semper est, et semper oranda
Abbreviated transcription (Latin):
que eruꝑat omnẽ mentem. ⁊ cre¬
dentium corda custodit. Pax q̃
caritatis fecundis nutͥtur ub̃ib.
par alũpna fidei. colũpna iusti¬
cie. pax fature spei pignꝰ ydone¬
um. Pax que p̾sentes sotiat. ab¬
sentes inuitat: par que t̾rena ce¬
lestibus. ⁊ diuinis humana con¬
ciliat. Sic eñi dicit apłs. quod. xͦ
um ñ soluit que in t̾ris sunt. s
ribus. pauꝑis uiatici ꝑegͥñ uator
exposuit expecdͥans mag̾ unã uo¬
biscum apud mensam potentiᷤᷤ
magistri affluentib ⁊ copiosis
dapib saginari. Deus autẽ pacis
dat nobis eadem. saꝑe inalt̾utrũ.
et plena unanimitate gaudere

Expanded text:
uperat omnem mentem, et credentium corda custodit ; pax quae charitatis fecundis nutritur uberibus; pax alumna fidei, columna justitiae; pax futurae spei pignus idoneum; pax quae praesentes sociat, absentes invitat; pax quae terrena coelestibus et divinis humana conciliat; sic enim dicit Apostolus: Quodum, non solum quae in terris sunt, sed ribus pauperis viatici, peregrinus viator exposuit, exspectans magis una vobiscum apud mensam potentis magistri affluentibus, et copiosis dapibus saginari. Deus autem pacis,dat nobis eadem sapere in alterutrum, et plena unanimitate gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
uam sit cõmodum. quã
uere. cautionum uincula laxare:
presentis uillici nos edocet et infor¬
mat. exemplum: qui dum cyrogͣ¬
phoꝵ cumulos prudenti mod̾at᷑
assensu. non mͦ euasit artissimas
discusionis angustias. s etiam dis¬
cussoris laudem mansuram scł̃is

Expanded text:
uam sit commodum, quam vere, cautionum vincla laxare, praesentis villici nos edocet et informat exemplum: qui dum chirographorum cumulos prudenti moderatur assensu, non modo evasit arctissimas discussionis angustias, sed etiam discussoris laudem mansuram saeculis
Abbreviated transcription (Latin):
illi. Accipe lit̾as tuas et scͥbe octogĩ¬
ta. Et laudauit dñs uillicum ĩi¬
quitatis. quod prudent̾ fecisset.
Uel nunc liquet. in euuangelicĩ
lectionib obscuratas misterũs.
quam plurimas questiones. nec
facile humano intellectui subia¬
cere: qd̾ ore xͥ de celestib ꝓfertur
archanis. Et laudauit inquit uil
licum miquitatis. quod pruden¬
ter fecisset. Rogo quid hoc loco mũ¬
danꝰ capit animł. quid hic cõmu
nis recipit auditus. ubi int̾ uilli¬
cum et dñicos debitores u̾fute

Expanded text:
e litteras tuas, et scribe octoginta. Et laudavit dominus villicum iniquitatis, quod prudenter fecisset . Vel nunc liquet in evangelicis lectionibus obscuratas mysteriis dquamplurimas quaestiones, nec facile humano intellectui subjacere quod ore Christi de coelestibus profertur arcanis. Et laudavit, inquit, dominus villicum iniquitatis, quod prudenter fecisset. Rogo quid hoc loco mundanus capit animus? quid hic communis capit et recipit auditus? ubi inter villicum et dominicos debitores ve
Abbreviated transcription (Latin):
ram in gemitu meo. lauabo ꝑ singłaᷤᷤ
noctes lectum meũ. lacͥmis meiꝰ stra¬
tum meum rigabo. hoc dicebat scsͣ
dauid in regali ũtice constiturꝰ. qͥ sic
siti. nescimꝰ dicẽ. Dnẽ. ne in tratua ar¬
guas me. Terra negat fructꝰ. celumtem¬
ꝑiem. aer salubritatem. hinc pesti¬
lentia uͥq diffusa. ꝑ urbes. ꝑ agros.
uario morborum genere consumit ge¬
nꝰ om̃ẽ mortalium. ⁊ tñ nos ñ dicimus.
Dnẽ ne in ira tua arguas me. Ille post
triumphos. gemitib dies. noctes lacͥ¬
mis occupabat. Nos sub hostili gladio
lacentes. nulla temꝑa cdo damꝰ. nullas
uł ad horam lacͥmas fundimꝰ. s iugĩt
rapinis. fraudib. ꝑuiriis. ddolis. de¬
tractionib nosmet ipsos tradimus.
ut magis magisq iram cũ in nos fo¬
dm̃. ⁊ ploremꝰ coram dño qͥ fec̃ nos. Ue¬
nite dicamꝰ. Dnẽ. ne in iratua arguas
arguas nos. neq in furore tuo corripi¬
as nos. ut memor miscđie sue. iram
mutet in miscdiam. reddat ꝑdita.

Expanded text:
ravi in gemitu meo, lavabo per singulas noctes lectum meum: lacrymis meis stratum meum rigabo. Hoc dicebat sanctus David in regali vertice constitutus: siti nescimus dicere: Domine, ne in furore tuo arguas me. Terra negat fructus, coelum temperiem, aer salubritatem: hinc pestilentia ubique diffusa per urbes, per agros vario morborum genere consumit genus omne mortalium, et tamen nos non dicimus: Domine, ne in furore tuo arguas triumphos gemitibus, noctes et dies lacrymis occupabat; nos sub hostili gladio subjacentes, nulla tempora Deo damus, nullas vel ad horam lacrymas Deo fundimus: sed jugiter rapinis, fraudibus, perjuriis, dolis, detractionibus nosmetipsos tradimus et donamus, ut magis magisque iram Dei in nos foeum, et ploremus coram Domino qui fecit nos ; venite, dicamus; Domine, ne in ira tua arguas nos, neque in furore tuo corripias nos. Ut memor misericordiae suae iram mutet in misericordiam, reddet perdita,
Abbreviated transcription (Latin):
agnꝰ dĩ. ecce qui tollit pecca. tum mũ¬
di S uscepit peccatum. ut peccatũ tolle¬
ret: ñ haberet. Conũtere dnẽ. Unde:
Ubi. De dõ in hominem. de dnõ in ser-¬
uum. de iudice in patrem. ut pum
conũsio te demonstret. quẽ potestas
t̃ribilem comminat᷑. C om̃tere ⁊ lib̾a¬

Expanded text:
Agnus Dei, ecce qui tollit peccata munAgnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Suscepit peccatum, ut peccatum tolleret, non haberet. Convertere, Domine. Unde? ubi? De Deo in hominem, de domino in servum, de judice in patrem, ut pium conversio te demonstret, quem potestas terribilem comminatur. Convertere,
Abbreviated transcription (Latin):
cie bella sustinens suscipiens uulnera
Turbat᷑ ualde. qr carnis impedita tepo
rum fit ante captiua. Hec bella descͥ-
quȩ uultis illa faciatis. Ialibi. Uideo
aliam legem in menbͥs meis: repug¬
nantem legi mentis mentis meȩ ⁊cap¬
auum mẽ ducentem in lege peccati:
Allegans gͦ beatus ꝓpħa has infirmita¬
tes. hȩc bella. has animoꝵ ꝑtͣbationes.
dm̃ tali uoce conuenit. &tu dnẽ usqueqͦ :
hoc ẽ. Quousq patis. quousq dissimulas.
qͥusq ñ subuenis : Quousq dissipario¬
pꝰ tuum. deleri imaginem tuam. tuã
multifarie repmissus: Ueniat ueniat.
at qd resaluet. Nemat uemiat. ut carnẽ
renouet. reparet aiãm. ipsam nat᷑am
in cȩlestem commutet substantiam.
Ueniat ut peccatum tollat. mortẽ deleat.
destruat infernum. uitam reddat. do-¬
net celum. ne ampliꝰ terrena labes pos-
ꝓpham seqñs seqũs sermo demonsttͣ.
Conũtẽ dñe. homod̾o. reus uidici. ad¬
dictꝰ sic loqͥt᷑ cognitori. sonu̾tẽ dnẽ:

Expanded text:
bella sustinens, suscipiens vulnera, turbatur valde, quia carnis impedita ponderum fit ante captiva. Haec bella describquae vultis, illa faciatis . Et alibi: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati . Allegans ergo beatus propheta has infirmitates, haec bella, has animorum turbationes, Deum tali voce convenit: Et tu, Domine, usquequo? Hoc est, quousque pateris? quousque dissimulas? quousque non subvenis? quousque dissipari opus tuum, deleri imaginem tuam, tuam r prophetas multifarie repromissus? Veniat, veniat, at quod resalvet. Veniat, veniat, ut carnem reparet, innovet animam, ipsam naturam in coelestem commutet substantiam. Veniat, ut peccatum tollat, mortem deleat, destruat infernum, vitam reddat, donet coelum, ne amplius terrena labes possiprophetam, sequens sermo demonstrat, Convertere, Domine. Homo Deo, reus judici, addictus sic loquitur cognitori? Convertere, Domine. H
Abbreviated transcription (Latin):
pias. Corripe me. ñ ut int̾imas. s ut e¬
mendes. Et hoc qͣre: Qm̃ infirmꝰ sum.
O qͥd inis: Sana me dne̾. Sentit iste sta¬
tꝰ sin nulu̾a. sentit morsum serpentis
antiqͥ. sentit pͥmi parentis ruinam.
agnoscit se ad has infirmitates ue¬
nisse nascendo. agnoscit se ad mortem
nat᷑alit̃ ꝑuenisse. Ee qr mortem remou̾e
ñ potat ars humana. diuinam cogit᷑ ex¬
pet̾e medicinã. Iut faciliꝰ egͥtudiniᷤᷤ sue
impetret curam. ip̃iꝰ egͥtudinis causas
aꝑit. qualitates narrat. magnitudinẽ
pandit. expͥmit uim doloris. Sana me
dnẽ. qͥ re : a. m̃ contͣbata st̃ ossa mea. To¬
tam struct᷑am corꝑis ossa portant. Et si
ossa tͦbantur. quȩ menbroꝵ firmitas.
quȩ fortitudo neruorum. ubi carniᷤᷤ mi¬
seranda substantia: Turbant᷑ ossa fr̃s.
pecc̃rum pondẽ. metu mortis. t̾rore iu¬
dicii. Audi ipm̃ alibi hoc dicentẽ. Hon ẽ.
⁊ ñ ẽ. sanitas in carne mea. Merito ergo

Expanded text:
pias; corripe me, non ut interimas, sed epias; corripe me, non ut interimas, sed emendes: et hoc quare? quoniam infirmus sum.Et quid vis? Sana me, Domine. Sentit iste status sui vulnera, sentit morsum serpentis antiqui, sentit primi parentis ruinam, agnoscit se ad has infirmitates venisse nascendo, agnoscit se ad mortem naturaliter pervenisse: et quia mortem removere non poterat ars humana, divinam cogitur expetere medicinam; et ut facilius aegritudinis suae impetret curam, ipsius aegritudinis causas aperit, qualitates narrat, magnitudinem pandit, exprimit vim doloris. Sana me, Domine. Quare? Quoniam conturbata sunt ossa mea. Totam structuram corporis ossa portant; et si ossa turbantur, quae membrorum firmitas? quae fortitudo nervorum? ubi carnis miseranda substantia? Turbantur ossa, fratres, peccatorum pondere, metu mortis, terrore judicii. Audi ipsum alibi hoc dicentem: Non est,et non est sanitas in carne mea. Merito ergo
Abbreviated transcription (Latin):
es ponsorium qdđ hodie ꝓpħa sup¬
plicante cantauimꝰ oportuno
tempori aptum malis p̾̃sentib
mecum ur̃ã ꝓbat  cognoscit affectio.
Oñẽ in qͥt nem ira tua arguas me. neq
in furore tuo corripias me. Et ds̃ tumeᷤ¬
scit iraͤ Calescit furore : Absit fr̃s. Ds̃
nec subiacet passiomi. nec ira succendi¬
t᷑. nec furore t᷑bat᷑. s ira dĩ ẽ. delinqñtiũ
pena. furor ẽ dĩ supplitiũ pecc̃oꝵ fr̃s pul-¬
uere concreti. formati luto. calcam᷑ uici¬
is. subdim᷑ delictis. curis conficim᷑. ares¬
cim᷑ menbͥs. morte dissoluim᷑. fetidis hor¬
remꝰ sepulcͥs. ⁊ sic inhabiles ad uirtutes.
ad uitia habiles inuenim᷑. Proph̃a ergo
auxilium miscłiȩ conuolauit. ut cłi
constaret cuta eum de pietate ñ seu̾i¬
tate iudicium. Dnẽ ne inira tua argu¬
as me. hocẽ. dicere. Argue me s ñ mira.
corripe me. s ñ in furore. arguȩ me ut
pat̃. ñ ut iudex. sorripe me ñ ut dñs . s
ut parens. argue ñ ut ꝑdas. s ut corri¬

Expanded text:
esponsorium quod hodie propheta supplicante cantavimus, opportunum tempori, aptum malis praesentibus mecum vestra probat et cognoscit affectio. Domine, inquit, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . Et Deus tumescit ira? calescit furore? absit, fratres. Deus nec subjacet passioni, nec ira accenditur, nec furore turbatur: sed ira Dei est delinquentium poena, furor Dei est supplicium peccatorum. Fratres, pulvere concreti, plasmati luto, calcamur vitiis, subdimur delictis, curis conficimur, arescimus membris, morte dissolvimur, fetidis horremus sepulcris, et sic inhabiles ad virtutes, ad vitia habiles invenimur. Propheta ergo auxilium misericordiae convolavit, ut Dei constaret circa eum de pietate, non de severitate judicium. Domine, ne in ira tua arguas me. Hoc est dicere, argue me, sed non in ira; corripe me, sed non in furore: argue me ut pater, non ut judex; corripe me non ut dominus, sed ut parens; argue me, non ut perdas, sed corri
Abbreviated transcription (Latin):
niueo uellere ꝑlucerent. Sic bonꝰ pastor.
talit̾ s mutauit. qͣs ꝑ mortales campos
ꝑ it̃ mortis uitalia uocauit ⁊ ꝑdux̃ ad pas¬
cua.S dic̃ aliqͥs. Quando hȩc erunt: Ecce
orbe inuoluti sanginne tetͥs claudunt᷑
sepuliͥs. Et qͥs dubitet qd̾ resurgant. uiuãt.¬

Expanded text:
niveo vellere perlucerent. Sic bonus pastor niveo vellere perlucerent. Sic bonus pastor taliter, sed invitavit, quas per mortales campos, per iter mortis, vitalia vocavit et perduxit ad pascua. Sed dicit aliquis, Quando haec erunt? Ecce orbe, involuti sanguine, tetris clauduntur sepulcris. Et quis dubitat quod resurgant,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝑaꝑta. Iamq pastoris una ex morte
uirtꝰ emicuit singłaris. Pastor ꝓ ombꝰmor¬
ti quȩ ouibꝰ iminebat occurrit. ut auc¬
torem mortis diabolum. nouo ordine cap¬
tꝰ caꝑet. uinctus uincĩret. pumiret occiss
⁊ onb moriendo uiam uincendȩ mortis
aꝑiret Nam ddẏabolꝰ dum in hoĩem tendit
ꝓsiliuit indm. dum in reum seuit incͤrit.
in udicẽ. Inuenit suppliciũ. dum ing̾it
penã. ip̃e accipit dum dat sententiam.
⁊ uiuens mortalium pastu mors morit᷑.
dum deuorat uitã. Absorbens mors reos
sorbet᷑. innocentiȩ dum deglutit auctorẽ.
Iꝑit mors ipã quȩ ꝑdebat om̃s. dũ oĩum
ꝑm̃̾e uult auctorem. E igo tali forma p̃¬
cessit oues pastor. pastor ab ouib ñ reces-¬
sit. nec illas dedit lupis. s tͣlidit lupoᷤ
illis. qͥbꝰ donabat suos elid̃t sic p̃donẽ.
ut occisȩ uiuerent. lanatȩ resurgent. san¬
guine suo tinctȩ fulg̾ent. regali p᷑pura

Expanded text:
inis peraperta: namque pastoris una ex morte inis peraperta: namque pastoris una ex morte virtus emicuit singularis; pastor pro ovibus morti, quae ovibus imminebat, occurrit; ut auctorem mortis diabolum novo ordine captus caperet, victus vinceret, puniret occisus, et ovibus moriendo viam vincendae mortis aperiret. Nam et diabolus, dum in hominem tendit, prosilivit in Deum; dum in reum saevit, incurrit in judicem; invenit supplicium, dum ingerit poenam; ipse accipit, dum dat sententiam; et vivens mortalium pastu mors moritur, dum devorat vitam; absorbens reos mors, absorbetur, innocentiae dum deglutit auctorem; et perit mors ipsa, quae perdebat omnes, dum omnium perimere vult salutem. Ergo tali forma praecessit oves pastor, pastor ab ovibus non recessit; nec illas dedit lupis, sed tradidit lupos illis quibus donavit suos eligere sic praedones, ut occisae viverent, laniatae resurgerent, sanguine suo tinctae fulgerent regali purpura,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat᷑ ex morte. Ex eo enim qd̃ posint a
nimam suam ꝓouib suis. seq iudaico
furoe ꝑmisit occidi. oues eiꝰ gentiliũ ue¬
but p̃donum diripiunt᷑ incursu. mactã
a ꝑsecutorib qͣsia seuientib lupis sine ces¬
satione lanant᷑. ab ħeticis qͣsi ab extrane
clamat sanguis. hoc xpĩanoꝵ m̃bra data
bestiis. consumpta ignib dem̃sa flumi¬
nib patent̃ demonstrant. Qd̃ utiq totũ
sicut mors pastoris intulit. ita uita potint
ꝓhib̃e pastoris. Ideo ꝓte pastor amorem
morte ꝓbat. qr cum uideat ouib immnn̾e
discͥmen cum gregem dispensare ñ possit.
mauult mori. antequam mali de sins om-¬
b qͥd uidẽt. S qͥd facimus. qi uita mortem
ñ subiret nͥ uoluisset. Datori animȩ. aĩam
luit. qͥ se cum ñ mori poss ͤt̃. ꝑmisit occi¬
di. Queramꝰ gͦ huiꝰ quȩ uis. q̃ ratio sit amo¬
ris. quȩ huius causa mortis. quȩ huiꝰ sit
rtilitas passionis. Est plane uis certa. ue¬
ra ratio. causa lucens. utilitas tanti sangͥ¬

Expanded text:
batur ex morte. Ex quo namque posuit ipse animam suam pro ovibus suis, seque Judaico furore permisit occidi, oves ejus gentilium, velut praedonum, diripiuntur incursu; mactanda persecutoribus quasi saevientibus lupis sine cessatione laniantur, ab haereticis quasi ab extraneis clamat sanguis, hoc Christianorum membra data bestiis, consumpta ignibus, demersa fluminibus, patenter demonstrant: quod utique totum sicut mors intulit, ita vita potuit prohibere pastoris. Ideo pro te pastor amorem morte probat, quia cum videat ovibus imminere discrimen, cum gregem defensare non possit, mavult mori antequam mali de suis ovibus quid videat. Sed quid faciamus, quia Vita mori non poterat, nisi voluisset? datori animae animam luit, qui se, cum mori non posset, permisit occidi. Quaeramus ergo hujus quae vis, quae ratio sit amoris, quae hujus causa mortis, quae hujus sit utilitas passionis. Et plane vis certa, vera ratio, causa lucens, utilitas tanti sangu
Abbreviated transcription (Latin):
nis nr̃i tractatu repleat᷑ ⁊ habeat᷑ inten-¬
tio. Pastor inqͥt bonꝰ aiãm suam pon̾ p oui¬
bꝰ sins. F ortem fac̃ uis amoris. qi nil durũ.
nil amarum. nlgͣue. nil letale compu¬
tat amor uerꝰ. Qd̃ ferrum quȩ uulnera
q̃ pena. q̃ mortes. amorem p̃ualent seꝑa¬
re ꝑfectum:. amorẽ. impenet᷑bił lorica. res¬
puit iacła. gladium excutit. ꝑicłis insul¬
tat. mortem irridet. Si amor ẽ: uincit
omĩa. S queramꝰ utrum sit ouib cõmo¬
cda mors ista pastors quȩ destituit oues:
quȩ lupis tͣdit merme pecꝰ. quȩ gregem¬

Expanded text:
nis nostri et tractatus repleatur et habeatur intennis nostri et tractatus repleatur et habeatur intentio. Pastor inquit, bonus, animam suam ponit pro ovibus suis . Fortem facit vis amoris, quia nil durum, nil amarum, nil grave, nil lethale, computat amor verus. Quod ferrum? quae vulnera? quae poena? quae mortes, amorem praevalent separare perfectum? Amor impenetrabilis est lorica, respuit jacula, gladios excutit, periculis insultat, mortem ridet, si amor est, vincit omnia. Sed quaeramus utrum sit ovibus commoda mors ista pastoris, quae destituit oves, qu
Abbreviated transcription (Latin):
bi uernalis aure tempꝰ annuos
ouium cep̃ partꝰ aꝑire. ubi ꝑ cam¬
pos. ꝑ pͣta ꝑ uias cepit fecundi
gregis g̾mina copiosa disꝑg̾e. pastor bonꝰ
seponit epłas ⁊ cantus. ⁊ discursu anxio te¬
neros quit. legit. collig̃ fetꝰ. atq eos collo.
hum̃is. ulnis. letꝰ uector imponit. ut sal
nos fr̃s uͥ quadragesimȩ arridente uer¬
no ȩcłiasticum gregem uidemꝰ fundẽ
ub̃es partꝰ. tractatꝰ nr̃i cantꝰ ⁊ consueti ser¬
monis epłas seponentes. totam curam
in colligendo ⁊ comportando cȩlesti ger¬
mine anxii. grauissimo labore depen¬
dimꝰ S qi agnos reddlitos ggi. ⁊ totos
letissimum reuocam᷑ ad u̾bum dñici uo¬
b̃ cibi exultatione tota uitales copias. ap¬
ponentes. ut quos socios senserimꝰ in labo¬
re. participes in gaudus hab̃e possimus.
Et qr prefacio hȩc nr̃a pastoris boni fecit ⁊¬
intulit mentionẽ. de ipõ qͥ solꝰ bonꝰ. solꝰ
pastor. solꝰ pastorum pastor ẽ. tota sermo¬

Expanded text:
bi vernalis aurae tempus annuos ovium coeperit partus aperire, ubi per campos, prata, vias coeperit fecundi gregis germina copiosa dispergere, pastor bonus seponit, et cantus, et discursu anxio teneros quaerit, legit, colligit fetus, atque eos collo, humeris, ulnis, laetus vector imponit, ut salvnos, fratres ubi Quadragesimae arridente verno, ecclesiasticum gregem videmus fundere uberes partus, tractatus nostri cantus et consueti sermonis epulas seponentes totam curam in colligendo et comportando coelesti germine, anxii gravissimo labore dependimus. Sed quia agnos redditos gregi, et totos laetissimi revocamur ad cantus, Dominici vobis cibi exsultatione tota vitales copias apponentes: ut quos socios senserimus in labore, participes in gaudiis habere possimus. Et quia praefatio haec nostra pastoris boni fecit et intulit mentionem de ipso qui solus bonus, solus pastor, solus pastorum pastor est, tota sermo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dormit. ⁊ qͥs amicꝰ qui de uia uenit. qͥ
sint pueri qͥ dormiunt.⁊ qͥs ẽ. iste qͥ pul¬
sat. ⁊ cur sub c̃to num̾o tres tantum pa¬
nes postulat. cum petiero. quesiero. pul¬
sau̾o. ⁊ ꝑuigil inquierator acciꝑe m̾uero.
uob̾ dñs meis amicis ñ negabo. S dicitis
mͥ Ecce amicus dnĩtui uenit ad te. iste da¬
re ñ accipere consueuit. hanc deraq psytar¬
pleuit. ut de nr̃e pauꝑtatis uilissima p̃ꝑa-¬
tione gustaret. Nec passus ẽ. in tempesta noc¬
te mesͥ aliunde pet̾e hospitium locuplets¬
simꝰ qd̃ habebat. Nec mirum fr̃s. semper
uult dare dines. ad panꝑem cũ declinat.
Iste illiꝰ euuanglici amnci manet semꝑ ma¬
net in ianua. in istiꝰ cubili ille cum piu̾s
sins largitor enuangłicꝰ ꝑseuãt. in cinꝰ cor¬

Expanded text:
qui dormit, et quis amicus qui de via venit, et qui qui dormit, et quis amicus qui de via venit, et qui sunt pueri qui dormiunt, et quis est iste qui pulsat, et cur sub certo numero tres tantum postulat panes, cum petiero, quaesiero, pulsavero, et pervigil inquietator accipere meruero, vobis amicis mei Domini non negabo. Sed dicitis mihi, Ecce amicus Domini tui venit ad te; iste dare, non accipere, consuevit; hanc denique sitarplevit, ut de nostrae paupertatis vilissima praeparatione gustaret; nec passus est intempesta nocte me sibi aliunde petere hospitum locupletissimus quod habebat. Nec mirum, fratres; semper dare vult dives ad pauperem, cum declinat. Iste illius evangelici amici semper manet in janua; in istius cubili ille cum pueris suis largitor evangelicus perseverat, in cujus cor
Abbreviated transcription (Latin):
domum hospites uenerant. Rogo. tu qͥre ñ
uł dilucłõ ingilas. cui ẽ hospes in domo:
Qd̃ ille gr̃e. tutͥbne uł pigritiȩ. Qd̃ ille huira¬
nitati. tu necessitati saltem plꝰ somni qmͣ tin
amator impende. Certe ut possis ugilare
ad uitam qui dormis ad mortem: quȩ secũ-¬
tur asculta. Et ego dico uob̃. Petite ⁊ accipie
uob̃. S dicis. Esto qd̃ pet̾ẽ possim. pulsare
quomͦ potõ cȩleste secretum: Quemadmo¬
dum. Iterando preces. exspectando nidiciũ
largitous. moras ddantis patientissime susti¬
nendo. Qa quicumq semel pulsau̾it. o in¬
dignat᷑ mox si ñ fuit auditus. iste ñ ẽ. petitor
supplex. s imꝑiosus exactor dudi ꝓphamdi¬
rum distułit in futurum. tu dnm̃ tuum pa-¬
tient̃ exspecta. ubi antem qͥd querere debe-¬
as uis nosse: Sunt diuitiȩ in sinu pauꝑis.
⁊ regnum celorum intrate ẽ Intͣ uos ẽ. reg¬
num celoꝵ dicit dñs. Quis sit autemamicꝰ

Expanded text:
domo hospes venerat. Rogo, tu quare non domo hospes venerat. Rogo, tu quare non vel diluculo vigilas, cui est hospes in domo? quod ille gratiae, tu tribue vel pigritiae; quod ille humanitati, tu necessitati saltem, plus somni quam tui amator, impende. Certe ut possis vigilare ad vitam, qui dormis ad mortem, quae sequuntur, ausculta: Et ego dico, inquit, petite, e. Sed dicis, Esto quod petere possim, pulsare quomodo potero coeleste secretum? Quemadmodum? Iterando preces, et exspectando judicium largitoris, moras dantis patientissime sustinendo; quia quicumque cum semel pulsaverit, indignatur mox si non fuerit auditus, iste non est petitor supplex, sed est imperiosus exactor. Audi prophetam dirum distulerit in futurum, tu Dominum tuum patienter exspecta. Ubi autem quid quaerere debeas vis nosse, sunt divitiae in sinu pauperis, et regnum coelorum intra te est. Intra vos est regnum coelorum, dicit Dominus . Quis sit autem amicus
Abbreviated transcription (Latin):
di dicenti. Nolite solliciti eẽ. in trastinum:
Unde hest̾no hospiti qd̾ apponetem ñ reliqͥ.
Si tͥ ego sic habenti molestꝰ sum. qnto mͥ ille
excitit molestior ñ babenti. Itñ ego illi ex
cusare ñ potui. qr tͥ obedire contendi. Plꝰ
hic iubentis. qmͣ ñ habentis u̾econdia uc̃
laborat. hospes in domo ẽ.⁊tudormis:
mmo tu dormis qͥ ñ dormis: Ego suscepi
hospitẽ. nͥ dedis panem: panem hospititu
negasti. Merito sic pulsanti. petenti talit̾.
nerator largitꝰ ẽ. panes. Qͥd qͥ faciunt. qͥ se
ñ in cubili. s ipso collocant in sepulchro.
qͥ se ñ sompno s morti tradunt qͥlios galꝰ
ñ commonet. lucifer ñ suscitas. solipse ñ re¬
uocat & producit ad lucem. Isti & tempꝰ sup¬
plicandi ⁊ hospitis mercedem. & ip̃a diei oꝑa
ꝑdid̾unt Contͥstamur fr̃s quando diluculo
stamꝰ ante dm̃. ⁊ nobiscum nrõs silios ñ uide¬
mꝰ. Ille nocus medio sic pulsauit. in cums

Expanded text:
di dicenti: Nolite solliciti esse in crastinum . di dicenti: Nolite solliciti esse in crastinum . Unde hesterno hospiti quod apponerem non reliquit: si tibi ego sic habenti molestus sum, quanto mihi ille exstitit molestior non habenti? Et tamen ego illi me excusare non potui, quia tibi obedire contendi. Plus hic jubentis quam non habentis verecundia nunc laborat. Hospes in domo est, et tu dormis, immo tu dormis, qui non dormis. Ego suscepi hospitem, nisi dederis panem, panem hospiti tu negasti. Merito sic pulsanti, petenti taliter,nerator largitus est panes. Quid faciunt qui se non in cubili, sed ipso collocant in sepulcro? qui se non somno, sed morti tradunt? quos gallus non commonet, lucifer non suscitat, sol ipse non revocat et producit ad lucem? Isti et tempus supplicandi, et hospitis mercedem, et ipsa diei opera perdiderunt. Contristamur, fratres, quando nos diluculo stamus ante Dominum, et nobiscum nostros filios non videmus. Ille noctis medio sic pulsavit, in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
lum media nocte. qͣsi ñ ⁊ pͥma ⁊ scda ⁊ t̾tia
hora noctis. cum se sopor blandꝰ dormien
bore fessis dulcis at totꝰ illabit᷑. molesta :
asꝑa inquietantis imꝓbitas. S hoc t̾. tempꝰ
qd̃ deuorum ac nuge ꝑnoctantis demonstrat
indicium. hoc tempꝰ ẽ. qd̾ int̾ p̃t̾itos ⁊ futuros
inchoat ⁊ anticipat iam fut᷑ẽ. Ista satis hora
supplicationis asserit extitisse cantando.
Media nocte surgebam ad confitendũ tͥ. In hac
hora uigilantib semꝑ sponsꝰ ille celestis oc-¬
currit qui dic̃. Media nocte clamor factꝰ ẽ.
ecce sponsꝰ uenit. Ion potuit ñ impetrare qd̾
tem totam sͥ requiem denegauit. Aut qͦmͦ
sic petendi. sic pulsanti ñ respondet ille.
qͥ se in hospite suscipi confitef. tum dic̃ hos¬
pes fui ⁊ suscepistis me. Existimo hoc dixis¬
se pulsantem. Aut forte taliter conuenisse.
ẜ eci qd̃ iussisti. redde qd̾ ꝓmisisti. ł ibi credi¬

Expanded text:
lum media nocte? Quasi non et prima, et secunda et tertia lum media nocte? Quasi non et prima, et secunda et tertia hora noctis, cum se sopor blandus dormienbore fessis dulcis, ac totus illabitur, molesta et aspera sit inquietantis improbitas. Sed hoc tempus est quod devotum et juge pernoctantis demonstrat judicium; hoc tempus est quo inter praeteritos et futuros am futuri. Ista satis hora supplicationis asserit exstitisse, cantando: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . In hac hora vigilantibus, semper sponsus ille coelestis occurrit, qui dicit: Media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit . Non potuit non impetrare quod ret, totam sibi requiem denegavit. Aut quomodo sic petenti, sic pulsanti non responderet ille, qui se in hospite suscipi confitetur, cum dicit: Hospes fui, et suscepistis me ? Aestimo hoc dixisse pulsantem, aut forte aliter convenisse: Feci quod jussisti, redde quod promisisti; tibi credi
Abbreviated transcription (Latin):
tantum dñs. s ipsa ianua dñs fuit. Ego sũ
tis necessitatem sol  pͥmꝰ audinit. Oqmͣ piꝰ.
qmͣ misericors. qͥ qdđ mandatis docet. ꝓbat ⁊
informat exemplis. Cum fatis inqͥt elemosi¬
nam. noli tuba canere. Iiterum. Nesciat sinistͣ
qd̃ fatientis misericordiam nox uelabat.
qd̾ largitatem cantis petentis obtegebat im¬
ꝓbitas. nͥ ad cumulum pietatis uelandȩ asc̾¬
bet᷑ ⁊ soninꝰ. Indicit inhac humanitate ge-¬
mmam necessitatem. spetiem petentis ⁊ dor¬
inientis. ut illum petere bospes dare com¬
pellat hunc sominꝰ. ut pote qr ꝓptẽa se da¬
turum ei dicat intemꝑe. qd̃ ñ occurrere a¬
mico. s recurrere uideat᷑ ad somnnũ. Iut ei
mag̃ dormire liceat. qmͣ dare libeat se petẽ¬
ti. Qd pluta: Ecce pulsanti illi plꝰ somnꝰ qmͣ
sonꝰ extitit suffragator. Nec ociosum reor ẽẽ.
qd̾ horam petendi sic aꝑit. sic designat di¬
cendo. Qs urm̃ habebit amicum. ⁊ ibit ad il¬

Expanded text:
tantum Dominus, sed ipsa janua Dominus fuit! Ego sum,tantum Dominus, sed ipsa janua Dominus fuit! Ego sum,tis necessitatem solus et primus audivi. O quam pius, quam misericors, qui quod mandatis docet, probat et informat exemplis! Cum facis, inquit eleemosynam, noli tuba canere. Et iterum: Nesciat sinistraquod facienti misericordiam nox velabat, quod largitatem dantis petentis obtegebat improbitas, nisi ad cumulum pietatis velandae ascriberetur et somnus. Indicit in hac humanitate geminam necessitatis speciem, petentis et dormientis, ut illum petere hospes, dare compellat hunc somnus: utpote qui propterea se daturum ei dicat in tempore, quod non occurrere amico, sed recurrere videatur ad somnum; et ut ei magis dormire liceat, quam dare libeat sic petenti. Quid plura? ecce pulsanti illi plus somnus, quam sonus exstitit suffragator. Nec otiosum reor esse quod horam petendi sic aperit, sic designat, dicendo: Quis vestrum habet amicum, et ibit ad il
Abbreviated transcription (Latin):
n se semꝑ sͥ diuma sufficiunt.
toi capere possit adtendit. Sic fons ꝑ tenu¬
es uenarum pͥmitus erumpit meatꝰ. atq
angustis sensim serpit inrimilis. donec
digno sucessu in totam fluiuoꝵ se latitudi¬
nẽ ꝓrumpat ⁊ nalent̃ effudat. Iut nob̾
de nob̃ loqͣr. nato paruulo mat̾ mox coe¬
num p̃parat. sucum nat᷑e. escam ꝯmutat
in potum. ⁊ stupentes adhuc fautes. torpẽ-¬
tesq adhuc int̃norum meat᷑ ad usum so¬
lidioris cybi. longa lactis infusione compo¬
nit. Sit nos dñs ad capienda diuma. ũna¬
cłis erigit. ⁊ mformat exemplis dicendo.
Qͥs urm habebit amicum. ⁊ibit ad illum
media nocte ⁊ dicet ili. amite commoda
mͥ ttes panes. Oqm dare uult. qͥ se inqͥetari¬
taliter. taliter patit᷑ suscitari. Oqmͣ necessi
Oquam pulsanti iste gestiuit occurtere. qͥ sic
secreti sui cubile ipam̃ collocauit ad ianu¬
am. O qmͣ negare noluit. qͥs etiam neganti
qͣliter extorqu̾et᷑ ostendit. O qmͣ ñ ad ianuã

Expanded text:
 se semper sibi divina sufficiunt, tor capere possit, attendit. Sic fons per tenues venarum primitus erumpit meatus, atque angustis sensim serpit in rivulis donec digno successu in totam se fluviorum latitudinem prorumpat, et valenter effundat. Et ut vobis de nobis loquar: nato parvulo, mox coaevum praeparat succum natura, escam commutat in potum, et stupentes adhuc fauces, torpentesque internorum meatus, ad usum solidioris cibi, longa lactis infusione componit. Sic nos Dominus ad capienda divina vernaculis eregit, et informat exemplis, dicendo: Quis vestrum habebit amicum, et ibit ad illum media nocte, et dicet illi: Amice, commoda mihi tres panes qtaliter, taliter patitur suscitari! O quam necessO quam pulsanti iste gestivit occurrere, qui sic secreti sui cubile ipsam collocavit ad januam! O quam negare noluit, qui sibi etiam neganti qualiter extorqueretur, ostendit! O quam non ad januam
Abbreviated transcription (Latin):
test: semꝑ auarus eget. Differendus
ẽ sermo fr̃s. quia et dicendi tempus
absũpsimus: et lectõnis loca que no¬

Expanded text:
emper avarus eget. Differendus est sermo, fratres, quia et dicendi tempus absumpsimus, et lectionis loca, quae no
Abbreviated transcription (Latin):
tantum sentire meream᷑. qnͣtum decsit
ille qͥ diuina hominẽ sentrre largit᷑ qd̃
remansit de serie lectionis. do niuante
ꝓximo sermone ꝑscrutabim᷑. :

Expanded text:
tantum sentire mereamus quantum dederit ille qui divina hominem sentire largitur. Quod remansit de serie lectionis, Deo juvante, proximo sermone perscrutabimur.
Abbreviated transcription (Latin):
impetrandi om̃is. imino fidutia collataẽ.
ꝓmerendi. quando ipm̃ se legit in p̃cib qͥ ro¬
gat᷑. Metus locum ñ habet. ubi apatre filiꝰ
pietate int̃prete desidat quȩ scã st̃ ĩpetrare.

Expanded text:
impetrandi omnis, immo fiducia collata est tota promerendi, quando ipsum se legit in precibus qui rogatur. Metus locum non habet, ubi a Patre filius pietate interprete desiderat quae sancta sunt impetrare.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m possidebit: sic̃ exsequentib
elucesscit. Neq corruptio incorrup¬
tionem possidebit. Uides quia non
caro deꝑit s corruptio. ñ homo s
culpa. ñ ꝑsona s crimen. ut homo
uadeo et coram deo uiuens. finemse
delictoꝵ tandem gaudeat consecu-¬
tum. De resurrectione ꝓpͥus sermo
ip̃o uerbi fine ñconuenit dicide
deo. quod nos ad et̾na tempora. ad
surrectione constituta ẽ. mortuoꝵ.
ne quis de ea ausus sit dubitare. be¬
ati pauli assentis auctoritatem reb¬
et exemplis latissimam recitari uo¬
bis fecimus hodie lectionem: Ad ꝗͣ
sermo nr quod adicere possit:non
potest inuenire.S quia nr̃i officũ
uestra caritas semꝑ exigit seruitu
mentius inculcare. resurrectionis
surrectiont delectat audire: quia mo¬
ri nunquam libet. uiuere semꝑ
delectat. hesonit gͦ mnore nr̃o resur

Expanded text:
itum possidebit, sicut ex sequentibus elucescit. Neque corruptio incorruptionem possidebit. Vides quia non caro deperit, sed corruptio; non homo, sed culpa; non persona, sed crimen; ut homo in Deo, et coram Deo vivens, finem se delictorum tandem gaudeat consecutum. De resurrectione proprius sermo ipso verbi fine, non convenit dici de eo quod nos ad aeterna tempora ac psurrectione constituta est mortuorum, ne quisquam de ea ausus sit dubitare, beati Pauli asserentis, eam auctoritate, rebus, exemplis, latissimam recitari vobis fecimus hodie lectionem, ad quam sermo noster quod adjicere possit non potuit invenire. Sed quia nostri officii vestra charitas sementius haec ipsa, resurrectionis surrectione delectat audire, quia mori numquam libet, vivere semper delectat. Resonet ergo in ore nostro resur
Abbreviated transcription (Latin):
beatus paulus aplo hodie
retulit humano generi dedisse pͥnci¬
pium. adam iudelicet et. xp̃m. Du¬
os homines pares corpore: s m̾ico
dispares: cõpage m̃broꝵ tota u̾itate
ꝑsimiles. s ipso sui pͥncipio tota di¬
similes u̾itate. Factus ẽ. inquit pͥmꝰ
homo adam in animã uiuentem.
nouissimꝰ adam in sp̃m uiuificã¬

Expanded text:
beatus Apostolus hodie retulit humano generi dedisse principium, Adam videlicet et Christum: duos homines pares corpore, sed merito dispares; compage membrorum tota veritate persimiles, sed ipso sui principio tota dissimiles veritate. Factus est, inquit, primus homo Adam in animam viventem: novissimus Adam in spiri
Abbreviated transcription (Latin):
est ut uiueret. Ille uilissimo plas¬
matur ex limo. ex utero p̾cioso uͥ¬
ginis hic ꝓcedit. In illo t̾ra mutat᷑
incarnem. in isto caro ꝓmouetur
in illo configeret imaginem col¬
locauit. Hincẽ quod eius et ꝑsonã
ad suam fecerat imaginẽ deꝑiret.¬

Expanded text:
r; ille vilissimo plasmatur ex limo, ex utero pretioso Virginis hic procedit; in illo terra mutatur in carnem, in isto caro promovetuin illo cum fingeret imaginem collocavit. Hinc est quod ejus et personam ad suam imaginem fe
Abbreviated transcription (Latin):
arcana sui luminis ãmixtione
fecundat. ut quos origo limose fiyr
et ad fimilitudin̾ẽ sui ꝑducat
acłoris. Ergo iam renati. iam refor¬
mati ad nostri imaginem condi¬
toris. quod p̾cipit apłs impleamꝰ
portemus et imaginem celestis:¬
quos utiq concepit uirgo. uiuifi¬
cauit sp̃s. portauit pudor. genuit
integͥtas. nutͥuit innocentia. edocu¬
it scĩtas. uirtꝰ ex̾cuit: ds̃ ad optauit
infilios. Imaginẽ gͦ totam. totam
similitudinem portemꝰ nr̃i aucto¬
ris. ñ maiestate qua solus ẽ. s inno¬
centia. simplicitate. mansuetudine.¬

Expanded text:
arcana luminis sui admixtione arcana luminis sui admixtione fecundat; ut quos origo limosae stiret ad similitudinem sui perducat auctoris. Ergo jam renati, jam reformati ad nostri imaginem Creatoris, quod praecipit Apostolus portavimus imaginem terreniquos utique concepit virgo, vivificavit spiritus, portavit pudor, genuit integritas, nutrivit innocentia, edocuit sanctitas, virtus exercuit, Deus adoptavit in filios, imaginem totam tota similitudine nostri portemus auctoris: non majestate qua solus est, sed innocentia
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemoratione suspensa: donͨ
actor carnis. carnis sum̾et indu¬
mentum. et fieret homo celestis.
qui ñ solum t̾ram redderet homi¬
ni. s homini daret et celum. U̾go
cõcipit. uͥgo parturit. uͥgo ꝑmanet.
Ergo uͥtutis ẽ. caro conscia. ñ dolo¬
ris: que mag̾ pariendo integͥtatiᷤ
augm̃ta suscipit. dampna p̾udo¬
ris ignorat: et testis potius sui par¬
tus existit. que nulla partꝰ ꝑculit
passiones. & sacͣmentis celestib in¬
terfuisse se noua miratur m̃at̾.
que innascentis ordine intellig̾
humane consuetudinis nil ha¬
beri. Si dm̃ sic nasci magꝰ fatet᷑
munere. fatetur dum ad orat:
ad u̾tite quid sentire. quid cred̃e
uebeat xanus. S quod segͥt̃ audia¬
mus. Qualis t̾renꝰ. tales et t̾reni. et qͣł
celestis: tales et celestes. Quemadmo¬
dum ñ nati talit̾. tales pot̾unt in¬
do quod nati sunt: et quod renati
sunt ꝑmanendo. Hinc ẽ. fr̃s quod
uirginis fontis ut̾um celestis sp̃s

Expanded text:
commoratione suspensa, donec commoratione suspensa, donec auctor carnis, carnis sumeret indumentum, et fieret homo coelestis, qui non solum terram redderet homini, sed homini donaret et coelum. Virgo concipit, Virgo parturit, Virgo permanet. Ergo virtutis est caro conscia, non doloris, quae magis pariendo integritatis augmenta suscipit, damna pudoris ignorat; testis potius sui partus existit, quae nullas partus pertulit passiones; et sacramentis coelestibus interfuisse se nova mater miratur, quae nascentis ordinem intelligit humanae consuetudinis nil habere. Si Deum sic nasci magus fatetur munere, fatetur dum adorat; advertite quid sentire, quid credere debeat Christianus. Sed quod sequitur audiamus. Qualis terrenus, tales et terreni, et qualis coelestis, tales et coelestes. Quemadmodum non nati taliter, tales poterunt indo quod nati sunt, sed quod renati sunt permanendo? Hinc est, fratres, quod virginei fontis uterum coelestis spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum pͥmꝰ. et ego nouissimꝰ. Ego
sum pͥmꝰ id ẽ. sine initio: ego nouis¬
simꝰ. utiq sine fine. S ñ pͥmꝰ inquit
quod spiratale ẽ.s quod animale.
deinde quod spiritale. Prius utiq
t̾ra quam fructꝰ. s ñ tam p̾ciosa t̾ra
quam fruct᷑. Illa gemitꝰ exigit et
labores. hic substantiam largitur
et uitam. Merito ꝓpheta detali fruc¬
tu głatur dicens. ẽerra nr̃a dedit
stũctum suum. Que tructũ: Iuũ
nempe: dequo alibi dicit. De fructu
uentris tui ponam suꝑ sedem tuã.
Primꝰ homo ait det̾ra terrenꝰ. secun¬
dus de celo celestis. Ubi sunt qui cõ¬
ceptum iurginis. uͥginis partum
mulier̃ partib estimant exeqͣnd̾.
cũ illud de t̾ra sit. hoc decelo: hoc
diuine uͥtutis sit. illud infirmita¬
tis humane: illud sit incorporis
passione. hoc totum sit intnͣquil¬
litate diuini sp̃s. humani corpo¬
ris inquietate:Sanguis siluit.
caro stupit. soporata sunt m̃bra.
et aula uirginis tota ẽ. incelesti

Expanded text:
Ego primus, et ego novissimus . Ego sum primus, id est sine initio. Ego novissimus, utique sine fine. Sed non prius, inquit, quod spirituale est, sed quod animale, deinde quod spirituale. Prius utique terra quam fructus; sed non tam pretiosa terra quam fructus; illa gemitus exigit et labores, hic substantiam largitur et vitam. Merito propheta de tali fructu gloriatur, dicens: Terra nostra dedit fructum suum . Quem fructum? Illum nempe de quo alibi dicit: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Primus homo, ait, de terra terrenus; secundus homo, de coelo coelestis. Ubi sunt qui conceptum Virginis, Virginis partum, mulierum partibus existimant exaequandum, cum illud de terra sit, hoc de coelo; hoc divinae virtutis sit, illud infirmitatis humanae; illud sit in corpore passionis, hoc totum sit in tranquillitate divini Spiritus, humani corporis in quiete? Sanguis siluit, caro stupuit, soporata sunt membra, et aula Virginis tota est in coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
diatur et corporis: ut ñ magnitudiẽ
s auctu imago nr̃i creatoris portet᷑
et clarescat in nobis. affirmat que
diximꝰ apłs cum dicit. Hoc autem
dico fr̃s. quia caro et sanguis regnũ

Expanded text:
diatur et corporis, ut non magnitudine, sed actu imago Creatoris nostri portetur et clarescat in nobis. Affirmat quod diximus Apostolus, cum dicit: Hoc autem dico, fratres, quia caro et sanguis regnum
Abbreviated transcription (Latin):
alioquin ubi corpori defuerit:
sͥ ñ ad erit. Debent illi omnia m̃¬
bra sue lucis obsequium. s et ip¬
se oculus sentit corpori se debere
quod lux est. Qui utiq cũ om̃ib
menbris ministrauit menbroꝵ
ꝓuideat. euulsus a corpore: nec
aliquid. tali institutꝰ exemplo
maneat ineccł̃ia: aut sit aliquid
ad unum. s ad omnes. et ꝓ om̃ib
uenit. ut integͣret omnes in unũ.
dum. ꝓpħa futuri p̾scius sic ꝓcla¬
mat. Ecce quam bonum et quam
iocundum. habitare fr̃s inunũ:
quia: non singulauitas accepta est¬
s unitas. Sp̃s sc̃s apostoł inunũ
congregatis. ubertate cota sui fon¬
ts illabitur: cuiꝰ ut simul discipu¬
li oꝑirentur ad uentum: dominica
sunt ꝑceptione cõmoniti. Fr̃s amit¬
tt diuna munera ꝑdit gr̃e largi¬
torem. caritatis fraudatur bonis.

Expanded text:
alioqui ubi corpori defuerit, sibi non aderit: debent illi membra omnia suae lucis obsequium; sed et ipse oculus sentit corpori se debere quod lux est, qui utique cum omnibus membris ministerium membrorum provideat, evulsus a corpore nec v esse aliquid, tali institutus exemplo maneat in Ecclesia, ut sit aliquid; ad unum, sed ad omnes, et pro omnibus venit; ut redintegraret omnes in unum, dum propheta futuri praescius, sic proclamat: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . Quia Deo non singularitas est accepta, sed unitas. Spiritus sanctus apostolis in unum congregatis ubertate tota sui fontis illabitur , cujus ut simul discipuli operirentur adventum Dominica sunt praeceptione commoniti. Fratres, amittit divina munera, perdit gratiae largitatem, charitatis fraudatur bonis
Abbreviated transcription (Latin):
renuntiare debere dicit. qui se cya¬
boli sciebat tenere locum. satha¬
ne nou̾at implere ꝑsonam. ut
et ego ueniens adorem eum. Uult
mitis: s non potest. Hemet ut ad
tormenta curuetur. ad supplicia
laciatur. st̾natur adpenam: qui
adorare finx̾at ut seuiret. S ma¬
gi ubi iudaice ꝑfidie nubila tͣn¬
uenerunt. E aꝑtis thesauris suis.
obtulerunt ei munera. aurum.
thus. et mirram. Dñice deuocio

Expanded text:
renuntiare debere dicit, qui se diarenuntiare debere dicit, qui se diaboli sciebat tenere locum, Satanae noverat implere personam. Ut et ego veniens adorem eum. Vult mentiri, sed non potest: veniet, ut ad tormenta curvetur, ad supplicia jaciatur, sternatur ad poenam, qui adorare finxerat, ut saeviret. Sed magi, ubi Judaicae perfidiae nubila tranervenerunt. Et apertis thesauris suis obtulerunt ei munera aurum, thus, et myrrham. Aurum re
Abbreviated transcription (Latin):
conuocatis magis: diligent̾ didicit
abeis tempꝰ stelle. Occulte uocat ma
gos. quia fur amat noctem. latro
inquirit tempꝰ stelle. S cũ timet reg¬
num. celi signum non timet: tem¬
poris non ꝑtimescic auctorem. Quid
turbaris herodes. Quid tm̃ es de suc¬
cessore sollicitus: Eui sidera militãt.
rodes erras. magꝰ adorare iussus ẽ
ñ deferre: testari uenit ille ñ ꝓdere.
uidere illi datumẽ. datum tibi ñ
ẽ inuenire. Ite & int̾rogate. Quasi
b conu̾sus ẽ. inruinam. Contu mar
seruus. audit dñm suum natum.
s dño nascenti parat laqueos iñ
honorem. mortem p̾parat ut care¬
at seruitute. S: quia finiri ds. nec
ꝑire salus. nec uita pot̾at int̾ire:
ꝑmanet inhonore dñs. seruus re¬
mansit incrimine: et ad penam
trahitur. quia ad obsequium ue¬
nire contenpsit: rapitur ad sen¬
semꝑ dẏabolo renuntiat. qui ꝑue
tias dyabolo: et respondet. renun¬
tio.Pprie gͦ herodes a magis sibi

Expanded text:
vocatis magis, diligenter didicit vocatis magis, diligenter didicit ab eis temgos, quia fur amat noctem, latro inquirit tempus stellae: sed cum timet regnum, signum coeli non timet, temporis non pertimescit auctorem. Quid turbaris, Herodes? Quid es tantum de successore sollicitus? Cui sidera militant, rodes, erras: magus adorare jussus est, non deferre; testari venit ille, non prodere; videre illi datum est, tibi non datum est invenire. Ite, et interrogate. Quasi bus conversus est in ruinam. Contumax servus audit natum Dominum, sed Domino nascenti parat laqueos, non honorem; mortem praeparat, ut careat servitute. Sed quia nec finiri Deus, nec perire salus, nec vita poterat interire, permanet in honore Dominus, servus remansit in crimine; et ad poenam trahitur qui ad obsequium venire contempsit; capitur ad sensemper diabolo renuntiat, qui pervtias diabolo, respondit, Renuntio. Proprie ergo Herodes a magis sibi