comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mone. Mamo aut̃ hebrayce. uel fyriace. latine diuicie int̾pretantur
Aquarum propͥetate nõ longe societas punice lingue distat: quia punice
mamos. latiue luerum đr. Audiat hoc auarus. audiat qui xp̃iano. censet᷑
uocabulo: ⁊in telligat se deo simul ⁊ diuiciis: seruire nõ posse. Aliud ẽ
Ria genera mortuorum: sunt tria genera peccatorum: quos hodie
suscitat xp̃s. Illa enĩ mortua filia archi sinagogi. int erat in domo:
nõ dum erat de secretis parietibus: elati in publicum. Ibi intꝰ suscitata est:
qo parietibus elatus erit: terse mandatus nõ erat. Qui suscitauit mor¬
tuam: nõ dum clatam. suscitauit mortuum: iam elatum: nõ dũ sepultũ:
Tereuis restalut: ut ⁊ sepultum suscitaret. Et hoc fecit in lazaro. Sunt
enĩ qui peccatum intus in corde habent: infacto nõ dum habent. Hescio
quis mortiuis ẽ aliquando concupiscencia. dicit enĩ ipse dñs. Qui uide¬

Expanded text:
monae. » Mammona autem Hebraice vel Syriace, Latine divitiae monae. » Mammona autem Hebraice vel Syriace, Latine divitiae a quarum proprietate non longo societas Punicae linguae distat, quia Punicae mammon, Latine lucrum dicitur. Audiat hoc avarus, audiat qui Christiano censetur nomine, et intelligat se Deo simul et divitiis servire non posse. Aliud est ria genera mortuorum, sunt tria genera peccatorum, quos hodieque suscitat Christus. Illa enim mortua filia Archisynagogi intus erat in domo, nondum erat de secretis parietibus elata in publicum. Ibi intus suscitata est,  in sepulcro, parietibus elatus erat, terrae mandatus non erat. Qui suscitavit mortuam nondum elatam, suscitavit mortuum jam elatum, nondum sepultum. Tertium restabat, ut et sepultum suscitaret: et hoc fecit in Lazaro. Sunt ergo qui peccatum intus in corde habent, in facto nondum habent. Nescio quis commotus est aliqua concupiscentia. Dicit enim ipse Dominus: Qui vide
Abbreviated transcription (Latin):
aut enĩ. sustinebit. ⁊ alterum contempnet. hodiet uidelicet diaboltũ
⁊ diliget. xp̃m. Qui enĩ diligit dm̃: hodit malum. Nemo enĩ tam ꝑu̾se
mentis est. qui se dm̃ u̾bis odire. fateatur. U odire dm̃ dr: qui eñi nõr
diligit. id ẽ qui eiꝰ precepta nõ custodit. de qualibus ipse dicit. Quia ui¬
derunt me: ⁊ hodio habuerunt me gratis. Qui aũt contempnit deunr
sustinet diabolum: durum ⁊ ꝑniciosum dominum qui nõ solum in
futuro ppetuã penam: s etiam inpresenti uita. qui ei seruiunt multa du¬
ra ⁊ asꝑa sustinent. Sic̃ enĩ honus xp̃i leue ẽ ⁊ uigum eius suaue: ita ecõ¬
trario seruitꝰ diaboli: dura ẽ ⁊ asꝑa. Unde de his qui eiꝰ uoluntatẽ secunt᷑:
ꝑ salomonem đr. Non enĩ dormiunt nisi male fecerint. nec rapit᷑ sõpnus
Sed quia diabolus hanc seruitutem maxime. in eorum mentibꝰ in uen̾it.
qui auaricie estibus ardent: rectȩ subditur. Non potestis deo seruire. ⁊ mã¬

Expanded text:
ustinebit, et alterum contemnet. » Odiet videlicet diabolum, et diliget Christum. Qui enim diligit Deum, odit malum. Nemo enim tam ferae mentis est, qui se Deum verbis odire fateatur. Sed odire Deum dicitur, qui eum non diligit, id est qui ejus praecepta non custodit, de qualibus ipse dicit: « Quia viderunt me, et odio habuerunt me gratis . » Qui autem contemnit Deum, sustinet diabolum durum et perniciosum dominum, qui non solum in perpetua poena, sed etiam in praesenti vita, qui ei serviunt, multa dura et aspera sustinent. Sicut enim onus Christi leve est et jugum suave, ita econtrario servitus diaboli dura est et aspera. Unde de his qui ejus voluntatem sequuntur, per Salomonem dicitur: « Non enim dormiunt, nisi malefecerint: nec rapitur somnusSed quia diabolus hanc servitutem maxime in eorum mentibus invenit, qui avaritiae aestibus ardent, recte subditur: « Non potestis Deo servire et mam
Abbreviated transcription (Latin):
interfectus est. Iouimano facto xpͥianissimo imperatore: aꝑte sunt
eccłie. ⁊ cepit religio xpͥiana gaudere. Demones autem ex ob cessis
corporibus intra domum ioħis. ⁊ pauli eiciebantur. confitentes scãm
passionem eorum: ita ut unicus filius. terrencian qui eo decollaue¬
rat. ueniret itra domum scõrum: ⁊ clamaret ꝑ hos eius de mon.
quod paulus ⁊ ioħs incenderent eum. Tunc terrencianus ueniens
ꝓstrauit se in faciem: clamans quod nesciens. quid faceret homo
paganissimus uisionem ce saris ad implesset. Unde factum est:
ut dato nomne suo ex pͥmo die pasce ꝑciperet graciam xp̃i assidue
orans ⁊ fiens ad locum illum in quo scorum corpora requiescunt:
donec a sc̃s dei filius eius: mundaretur. ⁊ ab ipso terrenciano de¬
scͥpta est passio horum martirum. Passi sunt autem .ui. beł rt.

Expanded text:
interfectus est, Joviniano facto Christianissimo imperatore, apertae sunt interfectus est, Joviniano facto Christianissimo imperatore, apertae sunt ecclesiae, et coepit religio Christiana gaudere. Daemones autem ex obsessis corporibus intra domum Joannis et Pauli ejiciebantur, confitentes sanctam passionem eorum, ita ut unicus filius Terentiani, qui eos decollaverat, veniret intra domum sanctorum, et clamaret per os ejus daemon, quod Paulus et Joannes incenderent eum. Tunc Terentianus veniens, prostravit se in faciem clamans, quod nesciens quid faceret homo paganissimus, jussionem Caesaris adimplesset. Unde factum est, ut dato nomine suo, proximo die Paschae perciperet gratiam Christi. Et assidue orans et flens ad locum illum erat, in quo sanctorum corpora requiescunt, donec a sanctis Dei filius ejus emundaretur. Et ab ipso Terentiano descripta est passio horum martyrum. Passi sunt autem VI Kal.
Abbreviated transcription (Latin):
undecua sunt constricti intra domumi suam. ꝙ issus namq ẽ terten¬
cianus campi doctor ad c̃os cum mmlitibꝰ ora cemandi. Qui in gressus
in uenit orantes. Qui dixit illis. Dominus nr̃ uilianus statunculam
iouis at uosmisit: ut ad oretis illam. ⁊ tura incendatis ei. Quod si nõ
feceritis ambo modo gladio feriemini. Non en docet uos intra
aulam nutritos. Ut pubplice occidamini. Ioħs ⁊ paulus dixerũt.
Iulianus situus dominus est abeto partem cum eo. Nobis aũt̃ dñs
alius nõ est: nisi unus deus pater: ⁊ filius ⁊ sp̃s sc̃s. quem ille nega¬
re nõ timuit. Et quia semel afacie dei proiectus est: uult ⁊ alios se¬
cum in interitum de uenire. Tunc terrentianus fecit fieri foueã
intra domum eorum: ut sine strepitu fame pimirentur. ⁊ sic decol¬
lari statimq in uolui ⁊ reponi: diuulgans quod iussu ce saris
missi fuissent in exilium. Statim autem ulianus in bello ꝑsarum

Expanded text:
undecima sunt constricti intra suam domum. Missus namque est Terenundecima sunt constricti intra suam domum. Missus namque est Terentianus compiductor ad eos cum militibus hora coenandi. Qui ingressus, invenit eos orantes, et dixit eis: Dominus noster Julianus statunculum aureum Jovis ad vos misit, ut adoretis illud, et thura incendatis. Quod si non feceritis, ambo modo gladio feriemini. Non enim decet vos intra aulam nutritos, publice occidamini. Joannes et Paulus dixerunt: Julianus si tuus est Dominus, habeto partem cum eo: nobis autem dominus alius non est, nisi unus Deus, Pater et Filius et Spiritus sanctus, quem ille negare non timuit. Et quia semel a facie Dei projectus est, vult et alios secum in interitum devenire. Tunc Terentianus fecit fieri foveam intra domum eorum, ut sine strepitu famae punirentur: et sic decollari, statimque involvi et reponi jussit; divulgans, quod jussu Caesaris missi fuissent in exsilium. Statim autem ut Julianus in bello Persarum
Abbreviated transcription (Latin):
betis quia nos regia aula nutriti. nõ debetis de esse alatere meo. ut
habeam uos in palatio meo pͥmos. Quod si contemptus auob̃ fue¬
ro necesse michi erit agere ut coñꝑtemti non possim. Paulus ⁊ ioħs
dixerunt. Non tibi facimus. hanc in uiriam. ut preponamus tibi
qualemcumq ꝑsonam: dm̃ tibi preponimus qui fecit celum ⁊
terram: mare ⁊ omĩa que in eis sunt. Et scire te uolumus quia nũ¬
quam ad salutationem tuam numquam ad culturam tuam. nũ¬
quam ad palacium tuum uenimus. Quibus uilianus ait. Decem
diebus ã me dantur inducie. Becima transacta die: sponte ad
me uementes amicos uos habeam. Non uenientes uero: tanquam
hostes plublicos puniam. Tunc scĩ uiri ioħs ⁊ paulus. xpͥianos adse
in uitates ordinauerunt de omnibus que relinquere poterant: ac¬
ꝑ totas decem dies insesanter die noctuq helemosins insistentos die

Expanded text:
betis, quia vos regia aula nutriti non debetis deesse a latere meo, ut betis, quia vos regia aula nutriti non debetis deesse a latere meo, ut habeam vos primos in palatio meo. Quod si contemptus a vobis fuero, necesse mihi erit agere, ut contemni non possim. Paulus et Joannes dixerunt: Non tibi facimus hanc injuriam, ut praeponamus tibi qualemcunque personam; Deum tibi praeponimus, qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Et scire te volumus quia nunquam ad salutationem tuam, nunquam ad culturam tuam, nunquam ad palatium tuum veniemus. Quibus Julianus ait: Decem diebus vobis a me dantur induciae: decima transacta Dei sponte ad me venientes: amicos vos habeam, non venientes vero, tanquam hostes publicos punio. Tunc sancti viri Joannes et Paulus Christianos ad se invitantes, ordinaverunt de omnibus quae relinquere poterant, per totos decem dies incessanter die noctuque eleemosynis insistentes. Die vero
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Humilitate ⁊ mansuetudine complanetur: quod iniquitas de¬
prauauerat: directione iusticie. corrigatur: quod malicia exaspauerat.
conferre dignatus est uiam ꝑ quam nos ꝑducat ad patriam. Unde no¬
b dicere dignetur. ⁊ in ambulando ⁊ in abitando cum eis ero illorum
deus. Si in isto scł̃o ambulauerit in nobis. in illo habitauit in nobis:
ome ioħis. ⁊ pauli fr̃m. Quorum primus prepositus: scds fuit
primicherius constancie uirginis filie constantins. Q cum om̃s
die turmas: xp̃ianorum recrearent ex his opibus quas sactatissima iuir¬
go xp̃i constancia reliquerat: ꝑuenit hoc ad uilianum ⁊ misit qui
eos conueniret. dicens debere sibi eos aderere. Illi uero responderũt
inter alia. Ero iniquitate tua destitimus. ã tua salutatione ⁊ asocie¬
tate imꝑiĩ tui nos metipsos omnino. subtarimmis. Sumus eñ nos
non falsi: sed ueri xp̃iam. Qbus uilianus mandauit. Considerare de¬

Expanded text:
rat, humilitate et mansuetudine complanetur; quod iniquitas derat, humilitate et mansuetudine complanetur; quod iniquitas depravaverat, directione justitiae corrigatur; quod malitia exasperaverat, conferre dignatus est viam, per quam nos perducat ad patriam: ut de nobis dicere dignetur, Et inambulabo et inhabitabo in eis, et ero illorum Deus . Si in isto saeculo ambulaverit in nobis, illic habitabit in nobis, m natale. Quorum primus praepositus, secundus fuit primicerius Constantiae virginis, filiae Constantini. Qui cum omni die turmas Christianorum recrearent ex his opibus, quas sanctissima virgo Constantia reliquerat, pervenit hoc ad Julianum. Et misit qui eos convenirent, dicens debere sibi eos adhaerere. Illi vero responderunt inter alia: Pro iniquitate tua destitimus a tua salutatione, et a societate imperii tui nosmetipsos omnino subtraximus. Sumus enim nos non falsi, sed veri Christiani. Quibus Julianus mandavit: Considerare de
Abbreviated transcription (Latin):
sine ullo remedio doleat: qui se nunc salubriter humiliare. dissimulat.
Ueniet tempus ut humiles eleuenter incelis. ⁊ suꝑbi minferni profunda
mergantur. Ueniet tempus ut se auari omnes diuites doleant. a quibus
nunc pauperes xp̃i isridentur. Non semꝑ iste qui nunc est humane cõ¬
suetudinis or do seruabitur. Non semꝑ lazarus fame torquebitur. nec
semꝑ auarus. diues deliciarum habundancia ꝑfruetur. Sed cito ⁊ ille
desterquilinio ab angłis eleuatur in paradisum.⁊ ille qui elemosinam uo¬
luit dare. si penitencia non subuenerit de luxurioso conuiuio rapietͤ
in tartarum. Et qui in hoc scło pauꝑi noluit. dare micam: in inferno
nõ merebitur accipere aque guitam. Et qui pascere paliperem noluit
deliciis suis: pascet flaminas medullis suis. Nos uero fr̃s quantum
põsumus & laboremus. ut quod suꝑbia. tumidum eleuatumq reddid̃¬

Expanded text:
 superbum fuisse sine ullo remedio doleat, qui se nunc salubriter humiliare dissimulat.  superbum fuisse sine ullo remedio doleat, qui se nunc salubriter humiliare dissimulat. Veniet tempus, ut humiles eleventur in coelos, et superbi in inferni profunda mergantur. Veniet tempus ut se avari omnes fuisse divites doleant, a quibus nunc Christi pauperes irridentur. Non semper iste qui nunc est, humanae consuetudinis ordo servabitur: non semper Lazarus fame torquebitur, nec semper avarus dives deliciarum abundantia perfruetur: sed cito et ille de sterquilinio ab Angelis elevabitur in paradisum, et ille qui eleemosynam noluit dare, si poenitentia non subvenerit, de luxurioso convivio rapietur in tartarum; ut qui in hoc saeculo pauperi noluit dare micam, in inferno non mereatur accipere guttam; et qui pauperem pascere noluit de deliciis suis, pascat flammas de medullis suis. Nos vero, fratres, quantum possumus, laboremus, ut quod superbia tumidum elatumque reddide
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est tamen in possibile apud deum. ut etiam illi qui humanis laudibir᷑
in uita bona opera exercere ceꝑint deus illis hoc in amorem. ⁊ consuetudi¬
nem comiertat: scdm illud quod quidam de sapientibus dixit. Bene con¬
suesceir pudebis desuescere. Et iterum. Bona loquamur. transeat sermo
in affectum. Beatus tamen ioħs ꝑ plenam ⁊ ꝑfectam lib̃tatem maluit in¬
iusta sustinere: quam iusta non dicere. Unde euanglico beatus ipse ioħs:
alloquio. corda nr̃a salutifero pulsat oraculo dicens. Ego uox clamantis
in deserto. parate uiam dñi rectas facite semitas dei nr̃i. Si teneamus
in inbis uerbum ueritatis: affectus iusticie. erit ii nobis illa uia ꝑ quam
humanum pectus xp̃s in greditur. Ideo autem dicit. ego uox clamantis¬
in deserto. Uor preconis uidicem loquitur. clamor uidicium cominatur.
⁊ consequenter aununciat. Omnis uallis implebitur. ⁊ omnis mons ⁊

Expanded text:
non est tamen impossibile apud Deum, ut etiam illi qui humanis laudibus non est tamen impossibile apud Deum, ut etiam illi qui humanis laudibus invitati bona opera exercere coeperint, Deus illis hoc in amorem et consuetudinem vertat; secundum illud quod de sapientibus quidam dixit, Bene consuescere, pudebit dissuescere: et iterum, Bona loquamur, transiet sermo in affectum. Beatus tamen Joannes plena et perfecta libertate maluit injusta sustinere, quam justa non dicere. Unde evangelico beatus ipse Joannes alloquio corda nostra salutifero pulsat oraculo dicens: Ego vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri. Si teneamus in nobis verbum veritatis, affectum justitiae; erit in nobis illa via, per quam humanum pectus Christus ingreditur. Ideo autem dicit, Ego vox clamantis. Vox praeconis judicem loquitur, clamor judicium comminatur. consequenter annuntiat, Omnis vallis implebitur, et omnis mons et
Abbreviated transcription (Latin):
ciam peccati ab increpacione cessare: sed quia eos timent exipsa cas¬
tigatione ad peiora mala prorumpere. Quando pro hac re nõ pre¬
dicant sacerdotes: non possunt habęre detaciturnitate reatumꝰ.
Quia sicut uiri boni interdum dura increpatione corriguntur: ita e
contra om̃s. etiam suꝑbi lenissima aminonatione peiora precipia pro¬
uocantur. Nam in tantum predicatores eccłie aliquociẽs non exuo¬
luntate. sed ex necessitate peccatores nõ arguunt. ut int̾dum spũali
medicamento.⁊ caritatis artificio. suꝑbos quosq etiam in dignis
laudibus prosequantur : ut dum erubescunt falsa esse que dedi
cis dicuntur ad emendacionem uite ⁊ bona opera prouocentua:
scłm illud quod scͥpͥtum est. Quoniam laudatur peccator in de
sideriis anime sue ⁊ qui iniqua gerit benedicitur. Et quia ueru
est illa sapientis sentencia. sicut uera laus ornat. ita failsa castigat.

Expanded text:
tia peccantium ab increpatione cessare; sed quia eos timent ex ipsa castia peccantium ab increpatione cessare; sed quia eos timent ex ipsa castigatione ad pejora mala prorumpere. Quando pro hac re non praedicant sacerdotes, non possunt habere de taciturnitate reatum: quia sicut viri boni interdum ex dura increpatione corriguntur; ita e contra omnes etiam superbi lenissima admonitione ad pejora praecipitia provocantur. Nam in tantum praedicatores Ecclesiae aliquoties non ex voluntate, sed ex necessitate peccatores non arguunt; ut interdum spirituali medicamento et charitatis artificio superbos quosque etiam indignis laudibus prosequantur: ut dum erubescunt falsa esse quae de eis dicuntur, ad emendationem vitae et bona opera provocentur; secundum illud quod scriptum est, Quoniam laudatur peccator inideriis animae suae; et qui iniqua gerit, benedicitur . Et quia vera est illa sapientis viri sententia, Sicut vera laus ornat, ita falsa castigat:
Abbreviated transcription (Latin):
euangłium dilatatur. Me autem minui: quia ioħ̃is prophetia
finitua. Ilum oportet crescere: qui erit exaltandus in eruce. Me
autem minui: qui sum truncandus in capite. Ioħis enim prophetia
finem accepit: quia his qui prophetabatur aduenit. Ioħs gͦ formã
lam que erat fide ⁊ oꝑibus in fecunda. Ioħs uenit dedesꝑata generi¬
cione ꝑsterilem: & xp̃s de natura ob̾tupescente ꝑ uirginem. Ille salu¬
tem prenunciauit: hic contulit. Ille baptizauit inpenitencia. iste re¬
qui ipxorem uiuentis frĩs inuaserat. publica auctoritate condempnaᷤᷤ
ꝓpt̾ iusticiam ꝑdidit uitam: sed lucratus est głam: Unos int̾dum ꝓ
gr̃a hominum. uel timoris offensione. proferimus adulationem & uẽ¬
dimus uentatem: non timentes illud terribilit̾ scͥtum. Sino̾ an¬
nunciaueris iniquo iniquitatem suam: sangicinem eius de manu
tua requiram. Solent tam̃ aliquociẽs doctores eccłie. noͣ ꝑ neglegen¬

Expanded text:
Evangelium dilatatur: me autem minui, quia Joannis prophetia Evangelium dilatatur: me autem minui, quia Joannis prophetia finitur.  Illum oportet crescere, qui erit exaltandus in cruce: me autem minui, qui sum truncandus in capite. Joannis enim prophetia finem accepit; quia is qui prophetabatur, advenit. Joannes ergo formam la quae erat fide et operibus infecunda. Joannes venit desperata generatione per sterilem; et Christus natura obstupescente per Virginem. Ille salutem praedicavit; hic contulit. Ille baptizavit in poenitentiam; iste requi uxorem fratris viventis invaserat, publica auctoritate condemnans, propter justitiam perdidit vitam, sed lucratus est gloriam. Et nos interdum pro gratia hominum vel timore offensionum praeferimus adulationem, et vendimus veritatem, non timentes illud quod terribiliter scriptum est, Si non annuntiaveris iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua requiram . Solent tamen aliquoties doctores Ecclesiae non pro negligen
Abbreviated transcription (Latin):
odie dilectissimi fr̃s ioħis qui domini precucurrit ad uẽtum
natalem diem colimus: quod nulli scõrum memuuinus
attributum. Hodie in quam natalem diem unica ac singulari ce¬
lebritate ueneramur. Unde quia eum recte extollere nõ ualemꝰ
humane uocis officio. predicemus dnĩce attestationis oraculo:
pro loquente. xp̃o. Quia int̾uatos mulierum: nõ surrexit maior
iohe baptista. Ipse hoc dicit. Et ideo coguoscite magnificenciam
laudis: exdignitate laudantis. Hac sic dum nemo illo esse maior
asseritur in natis mulierum: datur intelligi. quod iohs huma¬
norum. fuit mensura meritorum. Ego uox clamantis indeserto.¬
H oc ẽ dicere. Non sum ego uerbum: quod erat in principio deus
a pud deum: sed uox pocius id est mnuster sum uerbi. ut ꝑ me
ad auditus. hominum sensusq ꝑueniat. Unde beatus baptista
pari humilitate pronunciat: illum oportet crescere. me autem
minui. Illum oportet inquid crescere. quia ꝑomnem mundum xͥ

Expanded text:
odie, dilectissimi fratres, Joannis qui Domini praecucurrit adventum, natalem diem colimus, quod nulli sanctorum meminimus attributum: hodie, inquam, natalem diem unica ac singulari celebritate veneramur. Unde quia eum recte extollere non valemus humanae vocis officio, praedicemus dominicae attestationis oraculo, proloquente Christo, quia inter natos mulierum non est major Joanne Baptista . Ipse hoc dicit: et ideo cognosce magnificentiam laudis ex dignitate laudantis; ac sic dum nemo illo esse major asseritur in natis mulierum, datur intelligi, quod Joannes humanorum fugit mensuram meritorum. 2. Vox est. : hoc est dicere, Non sum ego Verbum quod erat in principio Deus apud Deum; sed vox potius, id est, minister sum Verbi, ut per me ad auditus hominum sensusque perveniat. Unde beatus Baptista pari humilitate pronuntiat, Illum oportet crescere; me autem minui . Illum, inquit, oportet crescere; quia per omnem mundum Christi
Abbreviated transcription (Latin):
Credamus gͥ ⁊ nos ut loquamur: ut lingua nr̃a incredulitas uincut
colligata. racionis uoce soluatur. Scribamus spũ misteria siuolu¬
xp̃m prophetat. Loquagiur iohannem. loquamur & xp̃m
onabilis modo pecudis frena mittantis fidei. cohercebant. Ez a¬

Expanded text:
credamus et nos igitur, ut loquamur, ut lingua nostra, quae incredulitatis uinculis credamus et nos igitur, ut loquamur, ut lingua nostra, quae incredulitatis uinculis est ligata, rationis uoce soluatur. Scribamus spiritu mysteria, si uoluChristum prophetat. loquamur Iohannem, loquamur et Chrionabilis modo pecudis frena nutantis fidei cohercebant. Et Za
Abbreviated transcription (Latin):
natus cui nõ angłs set pater nomen imposuit. Csayas dicit. Neue¬
labitur enim inquid filius meus iħs: cum his qui cum eo iocunda¬
buntur qui relicti sunt in ãnis quadringentis. Et erit post annos
hos. ⁊ morietur filius meus xp̃s: ⁊ conuertetur scłm. Uides angłos
qui audierint: nonque usurpaueruit nunciare. Nec mireris sinom̃
mandauerat reuelauit. Neque poterat domini ignorare prenun¬
tium: que prophetauerat xp̃m. Et bene additur. quia nemo incog¬
natione eius. uocabatur hoc nomine. ut intelligatis nomẽ nõ
generis esse sed uatis. Sacharias quoq nutu: int̾rogatur. Sed quia
in credulitas ei affatum eripuerat: auditum quod uoce nõ pot̾at.
manu ⁊ litteris est loqutus. Scͥpsit enum dicens. Ioħs ẽ nom̃ eiꝰ.
Et hic nomen non imponitur: sed astruitur. Meritoq continuo reso¬
luta est lingua eus: quia quam uinxerat incredulitas fidessoluit.

Expanded text:
natus, cui non angelus, sed pater nomen inposuit. reuenatus, cui non angelus, sed pater nomen inposuit. reuelabitur enim inquit filius meus Iesus cum his qui cum eo iocundabuntur, qui relicti sunt in annis quadringentis. et erit post annos hos et morietur filius meus Christus et conuertetur saeculum. uides angelos quae audierint, non quae usurpauerint nuntiare. nec mangelo mandaverat revelavit, neque poterat Domini ignorare praenuntium, quae prophetaverat Christum. Et bene additur quia nemo in cognatgeneris esse, sed uatis. Zaccharias quoque nutu interrogatur, sed quia incredulitas ei adfatum eripuerat et auditum, quod uoce non poterat, manu et litteris est locutus; scripsit enim dicens:Iohannesestnomen eius. et hic nomen non inponitur, sed adstruitur meritoque continuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit.
Abbreviated transcription (Latin):
senem simeonem. cui nõ paruulum bonum. nunciauerat sp̃s dei. qd̃
non essent exerciturus. de hoc scło nisi uidisset. xp̃m. Natus est xp̃s:
cognouit illum. in fantem in manibus matris. Accepit eum in mamib̃.
cuius duunitate ipse portabatur. Et tenens in manibus infantem uer¬
bum: benedixit dominum dicens. Nunc dimutis seruum tuum dñe
in pace: quia uiderunt occłi mei salutare tuum. Propħe gͦ alii non ic
dere uiam humilitatis: Ut presumpcio hominis minueretur: gła
dei augerȩtur. Uenit gͦ ioħs magnus cominendans magnum. Nam¬
errantibus: ⁊ nõ ageret. ut id putane. sed iam quod putabant ac¬
sp̾onsi. ut se pro illo a sponsa. diligi uellet. Confessus ẽ se non eẽ.
modo uox ante uerbum: De xp̃o quis dicitur: In pͥncipio erat u̾¬
bum.⁊ uerbum erat apud deum: ⁊ deus erat uerbum. Hoc erat in
principio apud deum. Sed ut uenire. ad nos uerbum caro factũ

Expanded text:
illum Simeonem, cui non pro parvo bono nuntiavit Spiritus Dei, quod illum Simeonem, cui non pro parvo bono nuntiavit Spiritus Dei, quod non esset exiturus de hoc saeculo, nisi vidisset Christum. Natus est Christus; cognovit illum infantem in manibus matris, accepit, tenuit in manibus, cujus Divinitate ipse portabatur; et tenens in manibus infantem Verbum, benedixit Deum dicens: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace, quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Prophetae ergo alii non hic dere viam humilitatis, ut praesumptio hominis minueretur, gloria Dei augeretur. Venit ergo Joannes magnus commendans magnum; errantibus, et non ageret ut id putarent, sed jam quod putabant, acSponsi, ut se pro illo ab sponsa diligi vellet. Confessus est se non esse itur: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum . Sed ut veniret ad nos, Verbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
mul auerte illud quam paucis elisabeth: quam multis zacharias
aut mulier discere magis que diuina sunt studeat quam docere.
Nec facile ullam ꝓpħetasse uberius: quam matrem domu reꝑimꝰ.
Trophetissa maria soror aaros: quam cito cantici uerba conclusit:
eademq ubi prolixius est locuta cum fr̃e: nequaquam sui penam
precussor domini nati de uirgine: factus ẽ domini sui saluatoris
ipso premissi sunt: sed inipsis loquebatur qui uenit post illos. sũ
cuiusdam magnitudinis fuit: ut non lateat dies natalis eius. Qũa
multi propħe ⁊ iusti uoluerunt uidere que uidetis. ⁊ nõ uiderunt ⁊ au¬
dire que auditis ⁊ nõ audierunt. Num quid nõ ipse mittebat illos:
Sed erat in omnibus desiderium: si fieri possit uideri hic in carne xp̃m
Sed quia precesserant moriendo. sicut precesserant nascendo: nõ hic
quia circa omnes. desiderium erat uidere ic xp̃m. recordamuim illuꝙ

Expanded text:
mul illud aduerte quam paucis Elisabet, quam multis Zacchariasmul illud aduerte quam paucis Elisabet, quam multis Zacchariasut mulier discere magis quae diuina sunt studeat quam docere. nec facile ullam prophetasse uberius quam matrem domini repperimus. prophetissa ipsa Maria soror Aaron quam cito cantici uerba conclusit eademque, ubi prolixius est locuta cum fratre, nequaquam sui poenam Praecursor Domini nati de Virgine, factus est Domini sui salutator, ipso praemissi sunt, sed ipse in illis loquebatur; qui venit post illos erat cujusdam magnitudinis est ut non lateat dies natalis ejus, sicutMulti prophetae, et justi voluerunt videre quae videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt . Numquid non ipse illos mittebat? Sed erat in omnibus desiderium, si fieri posset, videre hic in carne Christum. Sed quia praecesserunt moriendo, sicut praecesserant nascendo, non hic quale circa omnes desiderium erat videre hic Christum, recordamini senem
Abbreviated transcription (Latin):
Uide quam bonus deus.⁊ facilis in dulgere peccatis. Non solum ab¬
lata restituit: sed etiam insꝑata concedit. Ille dudum mutus prophe¬
tat. Hec eñi gracia dei maxima: quod eum qui negauerat confitetur.
Nemo gͦ diffidat. nemo ueterum concius delictoꝵ prenia diuina desꝑ¬
et. Nouit dñs mutare sentenciam si tu noueris emendare delictũ.
Et tu puer ꝓpħa altissimi uocaberis. Pulcre cum de domino ꝓphetaru:
ad ꝓpħam sua uerba conuertit. ut hoc quoq beneficium: esse do¬
mini de signaret: ne eum publice muneraret sua. quasi in gratus
tacuisse que accepat beneficia uideretur. que agnoscebat in filio.
b ed fortasse aliqui quasi in racionabilem mentis excessum putant:
quod octo dierum: alloquitur infantem. Uerum si teneamus in¬
telligimus profecto quod potuit. uocem patris natus audire. qui ma¬
rie salutacionem. antequam nasceretur audiuit. Sciebat enim pro¬
Habebat intelligendi sensum. qui exultandi habebat affectum. Si¬

Expanded text:
uide quam bonus deus et facilis indulgere peccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia dei maxima, quod eum qui negauerant confitentur. nemo ergo diffidat, nemo ueterum conscius delictorum praemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberis. pulchre cum de domino prophetaret, ad prophetam sua uerba conuertit, ut hoc quoque beneficium esse domini designaret, ne cum publice numeraret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filio. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus audire, qui Mariae salutationem, antequam nasceretur, audiuit. sciebat prohabebat intellegendi sensum, qui exsultandi habebat adfectum. si
Abbreviated transcription (Latin):
Si simplicit̾ hunc solem intelligimus qui occłis carnis aspicitur: pec¬
camus. quando irascimur ⁊ occidentȩ sole iracundia ꝑseuerat. Nõ
peccamus aũt quando uerbi gr̃a aprima hora usq ad undecimã
irascentes. facimus quod indignacio. furor. ira. suggesserint: Quo
sensu nichil michi uidetur absurdius. quasi nõ queat. quisquam ab
ortu sol. usq ad occasum intanta scelera de bacari: quãta tota
uita sua non posit laermis ex piare. Aut nos¬

Expanded text:
Si simpliciter hunc solem intelligimus, qui oculis carnis aspicitur, pecSi simpliciter hunc solem intelligimus, qui oculis carnis aspicitur, peccamus, quando irascimur, et occidente sole, iracundia perseverat. Non peccamus autem, quando verbi gratia a prima hora usque ad undecimam irascentes, facimus quod indignatio, furor, ira suggesserint. Quo sensu nihil mihi videtur absurdius, quasi non queat quispiam ab ortu solis usque ad occasum, in tanta scelera debacchari, quanta tota vita sua non possit lacrymis expiare? Aut no
Abbreviated transcription (Latin):
nem. ⁊ maliciam.⁊ blasphemiam. ⁊ turpem sermonẽ de hore uestro.
b i simplicit̾ intellectum nocȩt. dum putantur ire frena larata. du¬
plex aũt nõ solum aput nos. uerum etiam apud philosophos. ire
nomen accipitur. uł cum in uiria lacessiti naturalibus stimidi con¬
citamur. uel cum requiescente impetu ⁊ errore restincto. potest menꝰ
habere uidicium. ut nichil hominus suꝑ eo qui putatur lefisse de¬
siderat ulcionem. Arbitor itaq de pͥori ira. nõ dictum. ⁊ nob̃ quasi
hominibus esse concessum. ut ad indignam alicuiꝰ rei faciem. mouea¬
mur tranquillitatemq mentis uel ut lenis. quedam aura conturb&.
nequaquam tamen intumentes gurgites. furoris impetu subleuem̃.
Pirmianus nr̃ librum de ira dei. docto parit̾ ⁊ eloquenti. sermone
conscͥpsit. Qũẽ que legerit. puto ei adiram. ⁊ intellectum: satis h¬
bundeq posse sufficere. Sol nõ occrdat̾ suꝑ iracundiam uestram.

Expanded text:
nem, malitiam, blasphemiam, turpem sermonem de ore vestro.nem, malitiam, blasphemiam, turpem sermonem de ore vestro.Sed et simpliciter intellectum nocet, dum putantur irae frena laxata. Duplex autem non solum apud nos, verum etiam apud philosophos irae nomen accipitur. Vel cum injuria lacessiti, naturalibus stimulis concitamur: vel cum, requiescente impetu, et furore restincto, potest mens habere judicium, et nihilominus super eo qui putatur laesisse, desiderat ultionem. Arbitror itaque de priori ira nunc dictum, et nobis quasi hominibus esse concessum, ut ad indignae alicujus rei faciem moveamur, tranquillitatemque mentis, velut lenis quaedam aura conturbet: nequaquam tamen in tumentes gurgites furoris impetu sublevemur. Firmianus noster librum de Ira Dei docto pariter et eloquenti sermone conscripsit, quem qui legerit, puto ei ad irae intellectum 629 satis abundeque posse sufficere. Sol non occidat super iracundiam vestram.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quidem ⁊ parabola significat. de iħrłm iherico. hominis des¬
cendentis. qui incidit in latrones. ⁊ sacerdote ⁊ leuita. pretereuntibꝰ
asamaritano curatus ẽ: ⁊ ad stabularium reuectus. Ad firmat autem
post hec dñs eum proxumum: qui illi miscd̾iam fecerit: uolens os¬
tendere om̃s homines. om̃ibus esse proximos. Et hoc quidem sic in¬
tellectum: edifficat audientes. Ceterum io quod sequitur. qm̃ sumꝰ al¬
terutrum membra. magis michi uidetur significare misterium. ⁊ de
his dicere. qui nobis fide. ⁊ uirtute sunt praximi. Membra quippe
ti eorum qui sunt plene consummateq uirtutis. Porro quod ait.
loquimin ueritatem imusquisq cum proximo suo: sciamꝰ de xaca¬
ria ppħa sumptum. Irascimini ⁊ nolite peccare: de quarto psalmo.
hoc usurpatum nulli dubium est. Et uidetur illi eẽ contrarium qdđ
alibi dicitur. Nunc aũt de ponite ⁊ uos omem̃ iram.⁊ in dignsacio

Expanded text:
Quod quidem et parabola illa significat, de Jerusalem Jericho hominis desQuod quidem et parabola illa significat, de Jerusalem Jericho hominis descendentis, qui incidit in latrones: et sacerdote et Levita praetereuntibus, a Samaritano curatus est, et ad stabularium revectus . Affirmat autem post haec Dominus eum esse proximum, qui illi misericordiam fecerit, volens ostendere omnes homines, omnibus esse proximos. Et hoc quidem sic intellectum aedificat audientes. Caeterum id quod sequitur: Quoniam sumus alterutrum membra, magis videtur mihi significare mysterium, et de his dicere, qui nobis fide et virtute sunt proximi. Membra quippe ti, eorum qui sunt plenae, consummataeque virtutis. PLoquimini veritatem unusquisque cum proximo suo, sciamus de Zacharia propheta sumptum . Irascimini, et nolite peccare. De quarto psalmo hoc usurpatum, nulli dubium est, et videtur illi esse contrarium quod alibi dicitur: Nunc autem deponite et vos om
Abbreviated transcription (Latin):
ficata pocius dicitur. quam creata. In magnis oꝑibꝰ enĩ. atq factu¬
ris. uerbum creationis assumitur. Ex quo animaduertendum istum
⁊ eminere ultra ceteras creaturas. cum sic conditꝰ esse dicatur ut
mundus: ⁊ inicium uiarum dei.⁊ in exordio elementoꝵ om̃iũ sit cre¬
atus. Propter quod de ponentes mendacium loquimini ueritatem
umusquisq cum proximo suo qm̃ sumꝰ alterutrum membra. Nom
simplicit̾. ut quidam dicunt: putandum est nec moraliter apłs p̃cipit
mendatio derelicto. cum proximis ueritatem loquendam. Alioqumn si
tantum cum proximis loquimur ueritatem: quicumq nõ fuerit ꝓ¬
ximus debet audire mendacium: Quod quidem ⁊ inlege p̾ceptũ
est. nõ ad ulterabis urorem proximi tui: si proximus tantũ propinquus
⁊ amicus accipitur: ad ulteria in alienos uite ꝑmittit. S proximũ
uocat onnẽ hominem. qui exeodem nob̾cum. parente generatus ẽ

Expanded text:
ficata potius dicitur, quam condita, vel creata. In magnis enim operibus atque factuficata potius dicitur, quam condita, vel creata. In magnis enim operibus atque facturis, verbum creationis assumitur. Ex quo animadvertendum istum et eminere ultra caeteras creaturas: cum sic conditus esse dicatur, ut mundus, et initium viarum Dei, et in exordio elementorum omnium sit creatus. Propter quod deponentes mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo: quoniam sumus alterutrum membra. Non simpliciter, ut quidam putant, nec moraliter Apostolus praecepit, mendacio derelicto, cum proximis veritatem loquendam. Alioqui si tantum cum proximis loquimur veritatem, quicumque non fuerit proximus, debet audire mendacium. Quod quidem et in Lege praeceptum est: Non adulterabis uxorem proximi tui . Si proximus tantumpropinquus vel amicus accipitur, adulteria in alienos jure permittit: sed proximum vocat omnem hominem, qui ex eodem nobiscum parente generatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
rans noͣ respondeat. maledictus. nõremaledicat. s uincat in humili¬
tate suꝑbiam: iste indutus est nouum hominem: ⁊ dicere cũ apło
potest. Uiuo aũt iam nor ego: uiuit uero in me xp̃s. Et imitatores
mei estote: sicut ⁊ ego xp̃i. Potest quoq uerba ioħis ad suminere.
Qui dicit se in xp̃o credere. debet sicut ille ambulauit: ⁊ ipse. ambu
latino. sermone quod greco. Creatio quippe: apud nos generacio uel
natiuitas dicitur. apuo grecos uero sub nomine creacionis. uerbum
facture. ⁊ condicionis accipitur. Et quod apud nos condicio. Hoc
apud grecos creacio sonat. Unde ⁊ heresis natiutatem xp̃i: ca¬
lumpnians salomonis usurpat ȩxemplum: dñs creauit me inicio ui¬
arum suarum. Considerandum igitur. qua creacio atq condicio
nunquam nisi in magnis oꝑibus nominentur. Uerbi causa. Mundꝰ
creatus est: urbs condita est. Domus uero quamuis magna sit. hedi¬

Expanded text:
ratus non respondeat: maledictus non remaledicat, sed vincat in humiliratus non respondeat: maledictus non remaledicat, sed vincat in humilitate superbiam: iste indutus est novum hominem, et dicere cum Apostolo potest: Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus . Et: Imitaquoque verba Joannis assumere: Qui dicit se in Christo credere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulLatino sermone quod Graeco. Creatio quippe apud nos, generatio, vel nativitas dicitur: apud Graecos vero sub nomine creationis, verbum facturae et conditionis accipitur. Et quod apud nos conditio, hoc apud Graecos creatio sonat. Unde et haeresis 627 nativitatem Christi calumnians, Salomonis usurpet exemplum: Dominus creavit me initium viarum suarum . Considerandum igitur, quia creatio atque conditio numquam nisi in magnis operibus nominentur. Verbi causa, mundus creatus est: urbs condita est: domus vero quamvis magna sit, aedi
Abbreviated transcription (Latin):
mundus fuerit atq purgatus. ⁊ ab om̃i macła sordide concreatiõĩs
alienus. tunc ei iungatur. ⁊ spũs ⁊ ita quodam imitatis. glutino cõ¬
hominem. qui scđ̃m deum creatus ẽ. Quod quidem aliis uerbis. id ip¬
ẽ nouus homo qui uniuersi credentes debemus indiii. atq uestiri.
Quid enĩ in hominę qui asaluatore nr̃o assũptus ẽ nõ fuit nouuo:
Conceptum. natiuitas. partus. infancia. doctrina. uita. uirtutes. ⁊ ex¬
tremum crux. ⁊ passio expoliantis: in ea pͥncipatus: ⁊ contrarias forti¬
tudines. ostentui habentis: resurrectio. quoq ⁊ ascensus ad celum. Hic
uere creatus ẽ iniusticia ⁊ sc̃itate ueritatis: quia deus uerus dei ueri
filius fuit. ⁊ tota in illo regio atq iusticia dei ueritate. conpleta ẽ.
Qͥ gͥ conuersacionem illius imitari potest. ⁊ uniuersaᷤᷤ inse ex prim̾̃e.
uirtutes. ut sit mansuetus sicut ille fuit mansuetus. ⁊ humilis corde:
⁊ ponat animam suam pro amicis: ut ille posuit proounbus suis: uerbe¬

Expanded text:
mundus fuerit atque purgatus, et ab omni macula sordidae concretionis alienus: tunc ei jungatur et spiritus, et ita quodam inter se unitatis glutino cohominem, qui secundum Deum creatus est. Quod quidem aliis verbis idipest novus homo, quo universi credentes debemus indui atque vestiri. Quid enim in homine qui a Salvatore nostro assumptus est, non novum fuit? Conceptus, nativitas, partus, infantia, doctrina, vita, virtutes: et ad extremum, crux et passio, exspoliantis in ea principatus, et contrarias fortitudines ostentui habentis: resurrectio quoque et ascensus ad coelum. Hic ergo vere creatus est in justitia et sanctitate veritatis: quia Deus verus, Dei veri Filius fuit, et tota in illo religio atque justitia Dei veritate completa est. Qui igitur conversationem illius imitari potest, et universas in se exprimere virtutes, et sit mansuetus, sicut fuit ille mansuetus et humilis corde, et ponat animam suam pro amicis, ut ille posuit pro ovibus suis: verbe
Abbreviated transcription (Latin):
gister quod ẽ mandatum magnum in lege : Magistrum uocat. cuiꝰ
non uult esse discipulus. Simplicissimus int̾rogator: ⁊ malignis
simus in sidiator. De magno mandato int̾rogat: qui nec minimũ
obseruat. Ille enĩ debet int̾rogare: demaiori iusticia. qui iam mi¬
norem conpleuit. Dominuis aũt sic. ei respondit: ut int̾rogacionis
eius fictam. conscienciam statim pͥmo responso: ꝑcuteret dicens.

Expanded text:
uit, quod mandatum magnum in lege? Magistrum vocat, cujus forte non vult esse dissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia, qui mied tentans. Dominus autem sic respondit, ut interrogationis ejus fictam conscientiam statim primo responso percuteret dicens.
Abbreviated transcription (Latin):
Quit mansuetuis dño. quid ue benignius. Temptatur aphariseis con¬
fringuntur. in sidie eorum. ⁊ scd̃m psalmistam sagite paruulorum fac¬
te sunt plage eorum: ⁊ nichilominus ꝓpter sacerdocium. ⁊ nominis
siderantes. Quod aut̃ ait. suꝑ cathedram moysi sederunt scribe
ipharisei. ꝑcathedram doctrinam. legis ostendit. Ergo ⁊ ꝑ illud qdđ̃
d̃r̃ in psalmo. in beathedra pestilencie non sedit. ⁊ cathedras uen¬
dencium columbas euertit: doctrinam debemus accipere. Alligant

Expanded text:
Quid mansuetius, quid benignius Domino? Tentatur a Pharisaeis, conQuid mansuetius, quid benignius Domino? Tentatur a Pharisaeis, confringuntur insidiae eorum, et secundum Psalmistam: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , et nihilominus propter sacerdotii et nominis siderantes. Quod autem ait: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: per cathedram doctrinam Legis ostendit. Ergo et illud quod dicitur in Psalmo: In cathedra pestilentiae non sedit . Et: Cathedras venden
Abbreviated transcription (Latin):
cos tuos: scabellum pedum tuorum. Quos int̾rogemus quomodo d̃s
dixerit habrabe. ea que secuntur. Tecum pͥncipium in die uirtutis tue
insplendoribus sc̃orum. exutero ãte luciferum genuite. Et uirauit dũs.
dech. pro quo melchisedech. obtulerit panem deo ⁊ uinum. ⁊ acquo
decima prede acceꝑit. Et nemo pot̾at respondere ei uerbum. neq au¬
sus fuit quisquam exilla die eum amplius int̾rogare. Parisei ⁊ saduces¬
occasionem calumpnie: ⁊ u̾bum aliquod in uenire quod patepet in si¬
diis quia insermonibꝰ confutati sunt ultra nõ int̾rogant: ẜ aꝑtissime
conprehensum. romane tradunt potestati. Ex quo in telligimus uenena in¬
uidie. posse quidem suꝑari: s difficile conquiescere. T unc ihs locutus¬
scribe ⁊ pbarisei docentes. Omĩa ergo quecumq dixerint uob̃: serua
te ⁊ facite. Scđm uͦ oꝑa eorum: nolite facere. Dicunt enĩ: ⁊ nõ faciũt.

Expanded text:
cos tuos, scabellum pedum tuorum. Quos interrogemus, quomodo Deus cos tuos, scabellum pedum tuorum. Quos interrogemus, quomodo Deus dixerit Abrahae ea quae sequuntur: Tecum principium in die virtutis tuae; in splendoribus sanctorum ex utero ante Luciferum genui te; et: Juravit Dominus, dec: pro quo Melchisedec obtulerit panem et vinum, et a quo decimas praedae acceperit. Et nemo poterat ei respondere verbum: neque ausus fuit quisquam ex illa die eum amplius interrogare. Pharisaei et Sadducoccasionem calumniae, et verbum aliquod invenire quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum Romanae tradunt potestati. Ex quo intelligimus venena invidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere. Et respondensso eorum nolite facere. Dicunt enim, et non faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quis incelibatu beatam transiens uitam. alium qui ⁊ uxorem habet ⁊
libe ros. ⁊ se ipsum uix potest pascere ad uiuarit. ⁊ ut cumq potest
fuerit consola tus: alienum opus portasse laudabitur. Est qui matrẽ
uel sororem iuduam¬
uel sororem uduam cernens egestate tabescere: non potest ad iuua¬
re. huic siquis porrexerit manum: sustinuit eum in caritate. Si aũt
supiorem sensum. siue posteriorem sequamur nec peccantem frẽm
nec in opem cõsolatur qui non habet caritatem: contempnit. u̾¬
ba apłi cõmonentis. Debemus aũt nos qui forciores sumus. infirmi¬
tates in becillorum portare: ⁊ nõ nobis medipsis placere. Solliciti
ur̃e. Uphesĩs qui iam unitatem sp̃s scĩ fuerant consecuti: recte dicit᷑
solliciti seruare unitatem sp̃s. in uinculo pacis. Qui enĩ quid hab&.
seruandi illi. sollicitudo p̾cipit᷑ Qui aũt nõ habet. studium illi. ut

Expanded text:
quis in coelibatu beatam transigens vitam, alium qui et uxorem habet et quis in coelibatu beatam transigens vitam, alium qui et uxorem habet et liberos, et seipsum vix potest pascere, adjuverit, et utcumque potest, fuerit consolatus, alienum onus portasse 608 laudabitur. Est qui matrem vel sororem viduam cernens egestate tabescere, non potest adjuvare: huic si quis porrexerit manum, sustinuit eum in charitate. Sive autem superiorem sensum, sive posteriorem sequamur: nec peccantem fratrem, nec inopem consolatur, qui non habet charitatem, et contemnit verba Apostoli commonentis: Debemus autem nos, qui fortiores sumus, infirmitates imbecilliorum portare, et non nobismetipsis placere . Solliciti vestrae. Ephesiis qui jam unitatem Spiritus sancti fuerant consecuti, recte dicitur: solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Qui enim quid habet, servandi illi sollicitudo praecipitur. Qui autem non habet, studium illi ut
Abbreviated transcription (Latin):
sibi rectorum. ⁊ iudicum uendicant. nõ qd̃ ipsi dignũ aliqͥd arrogancia
nouerut. set qd̾ simplicȩs: quosq frm̃ sui quadam uideant comparaciõe
nescire. Sufferentes in uicem in caritate. Siquis intelligit. quid sit inui¬
cem sufferentes in caritate: nõ putabit in scõs uiros hoc conuenire man¬
datum: uerum ui eos. qui sunt in uirtutum uniciis constituti. Scĩ quippe
nõ habent int̾ se quod in uicem sufferant: s hii qui quasi homines aliqua
ad huc passione suꝑantur:. Nec mirum si effesii. hoc audiant. cum in mul¬
titudine credencium: sint aliqui. qui ad huc in uicem suffeiͥe se debeãt.
Hoc ipsum michi uidetur significare: ⁊ illud qd̾ ad galathas scribitur.
Aiterutrum honera portate ur̃a: uel sufferre in uicem in caritate.⁊ eos
conplere. ut dicamꝰ qui diuites sunt. ⁊ in opiam pauꝑum: subleuant.
Siquis egrotanti. fr̃i prebet obsequium: suffert eum in haritate. Si

Expanded text:
m doctorum sibi vendicant. Non quod ipsi dignum aliquid arrogantia m doctorum sibi vendicant. Non quod ipsi dignum aliquid arrogantia noverint: sed quo simplices quosque fratrum, sui quaedam videant comparatione nescire. Sufferentes invicem in charitate. Si quis intelligit quid sit, sufferentes invicem in charitate, non putabit in sanctos viros hoc convenire mandatum: verum in eos qui sunt in virtutum initiis constituti. Sancti qunt quod inter se invicem sufferant: sed hi qui quasi homines aliqua adhuc passione superantur. Nec mirum si Ephesi haec audiant, cum in multitudine credentium sint aliqui qui adhuc invicem sufferre se debeant. Hoc ipsum mihi videtur significare et illud quod ad Galatas scalterutrum onera portare, vel sufferre invicem in charitate, et eos complere dicamus, qui divites sunt, et inopiam pauperum sublevant. Si quis aegrotanti fratri praebet obsequium, suffert eum in charitate. Si
Abbreviated transcription (Latin):
eleuabitur. Et qui dei et̾nitate ꝑspta: breue ⁊ pene ad puncti in-¬
star humanȩ uite spacium. cogitarit: ante occłos suos semꝑ habe¬
bit interitum. ⁊ erit humilis atq deiectus. Corruptibile enĩ corpꝰ ag¬
grauat animam. ⁊ t̾renũ hoc habitaculum sensum oppͥmit multa cu-¬
rantem. Propt̾ quod cum humilitate dicamus. Dñe nõ ẽ exaltatum
cor meum: neq elati sunt occłi mei. Om̃is aũt humilitas. nõ tam in
sermone: quam in mente ẽ: ut humiles nos esse consciencia nouerit.&
numquam nos uel scirȩ. uel intelligere. uel esse aliquid estimemꝰ. ꝙan¬
suetudo quoq illa ẽ. que nulla passione turbat᷑: ⁊ specialit̾ ira ⁊ furo¬
re nõ rumpitur. Quam qui habuerit: beatitudinẽ. q̃ dm̃ uoce pro¬
missa ẽ: consequetur. ut possideat t̾ram. id est imꝑet corpori. dñet᷑q
nulli rugata fronte. demisso suꝑcilio. u̾bisq trucinatus auctoritatẽ

Expanded text:
erbia 607 elevabitur. Et qui Dei aeternitate perspecta, breve et pene ad puncti inerbia 607 elevabitur. Et qui Dei aeternitate perspecta, breve et pene ad puncti instar humanae vitae spatium cogitarit, ante oculos suos semper habebit interitum, et erit humilis atque dejectus. Corruptibile enim corpus aggravat animam, et terrenum hoc tabernaculum, sensum opprimit multa curantem . Propter quod cum omni humilitate dicamus: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei . Omnis autem humilitas, non tam in sermone, quam in mente est, ut humiles nos esse conscientia, noverit, numquam nos vel scire, vel intelligere, vel esse aliquid aestimemus. Mansuetudo quoque illa est, quae nulla passione turbatur: et specialiter ira et furore non rumpitur. Quam qui habuerit, beatitudinem, quae Domini voce promissa est, consequetur: ut possideat terram, id est, imperet corpori suo, donull