comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& imittent᷑ scĩ eiꝰ. legat᷑ mͥ tale aliqͥd de his
qui scõs eiꝰ imitati sunt: utrũ qͥsquã dictus
sit iustificatꝰ in paulo. aut in petro. aut quo¬
libet horũ. quorũ inpopło dĩ. magna excel¬
lit auetoritas. nisi qd̾ in habrahã dicimur
Benedicent᷑ in semine tuo om̃s gentes. Dic̃¬
tũ aut̃ qũequ̾a in diuinis eloquiis peccas¬
se uł peccare in diabelo. cũ eũ iniorui &
impii imittent᷑ om̃s nescio utrũ qͥsqũa reꝑut.
Qd tam̃ cũ apłs de pͥmo homine drcerit. in quo
om̃s peccauerunt: adhuc de peceati ꝓpa gme nic¬
ceptat᷑. nescio qua nebula inntationis opponit̃.
Attende etiã quȩ secunt᷑. Cũ em̃ difisset. inono
om̃s peccatienint: secutꝰ adiunxit. Ulꝙ eni lor
legem ÷ peccatũ in mundo fuit. hocẽ. qͥa nec ler
potint Auferre peccatũ. quȩ subintrauit ut
magis habrindaret peccatũ: fine natur& lex
in qua qͥsq iam ratione utens. incipit peccato

Expanded text:
et imitentur sancti ejus: legatur mihi tale aliquid de iis, et imitentur sancti ejus: legatur mihi tale aliquid de iis, qui sanctos ejus imitati sunt, utrum quisquam dictus sit justificatus in Paulo aut in Petro, aut in quolibet horum, quorum in populo Dei magna excellit auctoritas; nisi quod in Abraham dicimur Benedicentur in semine tuo omnes gentes . Dictum autem quemquam divinis eloquiis, peccasse vel peccare in diabolo, cum eum iniqui et impii omnes imitentur, nescio utrum quisquam repperiat. quod tamen cum apostolus de primo homine dixerit — in quo omnes peccauerunt —, adhuc de peccati propagine disceptatur et nescio qua nebula imitationis obponitur. Adtende etiam quae secuntur. cum enim dixisset: in quo omnes peccauerunt, secutus adiunxit: usque enim ad legem peccatum in mundo fuit, hoc est, quia nec lex potuit auferre peccatum, quae subintrauit ut magis abundaret peccatum, siue naturalis lex, in qua quisque iam ratione utens incipit peccato
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Qd̾ aut̃ nemo ambigit: istũ pͥmũ hominẽ
dicit. qͥ ẽ. appellatiis adã. Et ita inqͥt in om̃s ho¬
mines ꝑtransiit. Deinde qd̾ soquitur: in quo
om̃s poccauerut: quã circũspecte. qtta ꝓprie.
quã sine ambiguitate dictũẽ. Siem̃ peccatũ in¬
tellexeris. quod ꝑ unu̾ hominẽ intrauit in
mundũ. in quo om̃s peccauerinit: certe ma¬
nifestum ẽ. alia eẽ. ꝓpria cuiq peccata. in qͥb
hii tantũ peccant quorũ peccata st̃. aliud hoc
unũ. in quo om̃s peccauerunt. quãdo om̃s.
ille unis homo fuerunt. Si aut̃ ñ peccatũ.
sed ipse homo unus intelligit᷑. in quo uno
homine om̃s peocauerunt. qͥd etiã ista mani¬
fastatione manifestiꝰ : Nempe legimꝰ iustifi¬
cari in xp̃o qui credunt in euꝰ. ꝓpt̾ occuitã
cõmtinicationẽ & inspirationẽ gr̾ę sp̃ualis :
qͥa qͥsqͥs adheret dño imus sp̃s ẽ. quauis eũ¬

Expanded text:
ret. quod autem nemo ambigit, istum primum hominem ret. quod autem nemo ambigit, istum primum hominem dicit, qui est appellatus Adam. et ita, inquit, in omnes homines pertransiit. Deinde quod sequitur: in quo omnes peccauerunt, quam circumspecte, quam proprie, quam sine ambiguitate dictutellexeris, quod per unum hominem intravit in mundum, in quo omnes peccaverunt: certe manifestum est alia esse propria cuique peccata, in quibus hi tantum peccant, quorum peccata sunt; aliud hoc unum, in quo omnes peccaverunt; quando omnes ille unus homo fuerunt. Si autem non peccatum, sed ille unus homo intelligitur, in quo uno homine omnes peccaverunt, quid etiam ista est manifestatione manifestius? Nempe legimus justificari in Christo qui credunt in eum, propter occultam communicationem et inspirationem gratiae spiritualis, qua quisquis haeret Do
Abbreviated transcription (Latin):
suiqa ant diceret. iustificamini a mẽ. siẽ
sis iustus aut & ustisicans nemo nͥ apc̃. Unde¬
dr credenti meũ qui iustisicat impiũ: deputa.¬
tur fideseł ad iusticiã. Quisqͥs gͦ ausus fuerit
dicere. iustisico te: consequens ẽ. ut dicat etiã
ena to in me. Qd̾ nemoꝰ scõrũ recte dicere potuit¬
nͥ sc̃s scõrũ. credite in dm̃. & in me credite: ut
qͣa ipse uistificat impiũ deputet᷑ fides ad iusticiã.¬

Expanded text:
uam autem diceret: \'iustificamini a me. sicut di, iustus autem et iustificans nemo nisi dicitur: credenti in eum qui iustificat impium deputatur fides eius ad iustitiam. quisquis ergo ausus fuerit dicere: \'iustifico te\', consequens est, ut dicat etiam: \'crede inmc\'.quod nemo sanctorumrecte dicere potuit. credite in deum et in me credite, ut, quia ipse iustificat impium, credenti in eum qui iustifi
Abbreviated transcription (Latin):
an in eorũ qui st̃ increduli filio. In neutro ait ali¬
qͥs: qͥa cũ adhuc credere ñ possunt. nec inereduli
putandi ft̃. Non hoc indicat ȩccłiastica regula: q̃
baptizatos infantes fideliũ numero adiungit.
agunt. qd̾ ad credendũ confitendũq ꝑtineat.
tam̃ in numero credentiũ cõpitant᷑: ꝓfecto
illi qͥb sacram̃tũ defuerit. in eis habendi sunt
qͥ ñ credunt filio. atq idõ si hitiꝰ manes gr̾e̾ de
corpore ęxierint: sequent᷑. eos qd̾ dictũ ẽ. ñ usde¬
bunt itã. s ira dĩ manet suꝑ eos. Unde hoc.
quando eos clarũ ẽ. peccata ꝓpͥa ñ habere. si nec ori¬
ginali peccato teneant᷑ obnorii : Bene aut̃ ñ att¬
ira dĩ mͥanẽt suꝑeũ: s manet suꝑ eũ. Ab hac qͥppe
ia qua om̃s sub peccato funt. de qua dicit apłs
fuimꝰ enĩ & nos aliq̃ndo naturalit̃ filis ne sic̃ &e ce¬
ñ ueniat: occulta e̾ẽ. causa pot̃. iniusta ñ pot̾.

Expanded text:
an in eorum qui sunt increduli Filio? In neutro, ait alian in eorum qui sunt increduli Filio? In neutro, ait aliquis; quia cum adhuc credere non possunt, nec increduli deputandi sunt. Non hoc indicat ecclesiastica regula, quae baptizatos infantes fidelium numero adjungit. agant quod ad credendum confitendumque pertineat, tamen in numero credentium computantur: profecto illi quibus Sacramentum defuerit, in eis habendi sunt qui non credunt Filio; atque ideo si hujus inanes gratiae de corpore exierint, sequetur eos quod dictum est, Non habebunt vitam, sed ira Dei manet super eos. Unde hoc, quando eos clarum est peccata propria non habere, si nec originali peccato teneantur obnoxii? CAPUT ira Dei veniet super eum; sed, manet super eum. Ab hac quippe ira, qua omnes sub peccato sunt, de qua dicit Apostolus, Fuimus enim et nos aliquando naturaliter filii irae, sicut et caenon veniat, occulta esse causa potest, injusta non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt paruulos recenti uita editos uisceribꝰ
matrũ. ñ ꝓpt᷑ remittendũ peocatũ ꝑcipere baptis¬
nũ. s ut sp̃ualẽ ꝓcieationẽ ñ habentes. cient᷑
in xp̃o. & iꝑsitis rogni oelorũ parcipͥes fiant. codem
modo filii &e heredes dĩ : coheredes att̃ xp̃i. A quib
tam̃ conquerit᷑. utrũ n̾ baptiati. & ñ effecti co¬
heredes xp̃i. regniq &lorũ participes. habeant
saltẽ beneficii salutis ȩt̾nȩ in resirrectione mor¬
tuorũ: laborant uehem̃t᷑. nec eritũ inueniunt.
Quuis enĩ xp̃ianorũ ferat. cũ dicit᷑ ad ȩt̾ñam salti¬
sacramĩtũ constituendũ fuit. regenerandis in
spem salutis ȩt̾nȩ  Unde dicit apłs. Non exoꝑili¬

Expanded text:
qui dicunt paruulos recenti uita editos uisceribus qui dicunt paruulos recenti uita editos uisceribus matrum non propter remittendum peccatum percipere baptismum, sed ut spiritalem procreationem habentes creentur in Christo et ipsius regni caelorum participes fiant eodem modo filii et heredes dei, coheredes autem Christi. a quibus tamen cum quaeritur, utrum non baptizati et non effecti coheredes Christi regnique caelorum participes habeant saltem beneficium salutis aeternae in resurrectione mortuorum, laborant uehementer nec exitum inueniunt. quis enim Christianorum ferat, cum dicitur ad aeternam salusacramentum constituendum fuit regenerandis in spem salutis «aeternae? unde dicit apostolus: non ex operi
Abbreviated transcription (Latin):
secũ ipsi paululũ sine cunctandi studio eogitaue¬
rint. quã sit ab surdũ. nec dignũ dispittatione qd̾
diciuit: continuo sententiã cõmutabunt. Qd̾ fi
noluerint: ñ usq ãdeo de hitmanis sensib desꝑan¬
dumn ẽ. ut metuamꝰ ne hoc cuipiã ꝑsuadeant.¬
Ipsi qͥppe tit hoc dicerent: alicuiꝰ alterius senten¬
tiȩ p̾iudicio. nisi fallor impulsi st̃. Ac ꝓpt̾ea cũ re¬
mitti baptizato peccata necessario faterentur: nec
fateri uellent ex adã ductũ eẽ. peccatũ qd̃ remitti
facebant᷑ infantib : ipsa infantiã coacti st̃ accusare.
Neq enĩ sermone uł docum̃tis opus ẽ. qͥb in nocen¬
tia ꝓbet᷑ infantũ. quantũ ad eorũ ꝑtinet uitam.
qd̃ recenti ortu in se ipsis agunt. si eã ñ agnos¬
cit sensus humanuis. nullis aminiculis cuiꝰetiã
disputationis adutus. Sed illi mouent. & aliquid
confid̾atione. ac discussione dignũ itident᷑ afferre:

Expanded text:
secum ipsi paululum sine certandi studio cogitauesecum ipsi paululum sine certandi studio cogitauerint. quam sit absurdum nec dignum disputatione quod dicunt, continuo sententiam commutabunt. quod si noluerint, non usque adeo de humanis sensibus desperandum est, ut metuamIpsi quippe ut hoc dicerent, alicujus alterius sententiae praejudicio, nisi fallor, impulsi sunt: ac propterea cum remitti baptizato peccata necessario faterentur, nec fateri vellent ex Adam ductum esse peccatum, quod remitti fatebantur infantibus, ipsam infantiam coacti sunt accusare: neque enim sermone uel documentis opus est, quibus innocentia probetur infantum, quantum ad eorum pertinet uitam, quam recenti ortu in se ipsis agunt, si eam non agnoscit sensus humanus nullis amminiculis cuiusquam disputationis adiutus. Sed illi monent et aliquid consideratione ac discussione dignum uidentur afferre,
Abbreviated transcription (Latin):
stat uł tẽpons puncto. sed sine int̾missione labit᷑:
qͥcqͥd contimia mutatione sensim currit in finẽ.
non ꝑficientẽ. s consu̾m̃tẽ. Sic itaq impletũ ẽ.
qd̃ dixerat ds̃: qua die ederitis. morte moriemi¬
ni. Ex hac gͥ. inobedientia carnis. exlue lege pec¬
cati & mortis. qͥsqͥs carnalit̾ generat᷑. regenerari sp̃u
alit̾ opus habet. ut ñ solũ ad regnũ dĩ ꝑducat᷑. uerũ
etiã a pecati dãnatione lidet᷑. Simul itaq peccato &
morti pͥmi hominis. obnorii nascunt᷑ in carne: &
simul iusticiȩ. uitȩq ȩt̾nȩ scd̃i hominis sociati
renascunt᷑ in baptismo. Sic & iȩccłiastico scriptũ
ẽ l muliere inittũ factũẽ. peccati: & pulã om̃s mo¬
qͥt dñs: s una caro. Quapt᷑ qͥ dieunt paritiaos ⁊dõ
baptitari. ut hoc eis remuitat᷑ qd̾ in hac uita ꝓ¬
prium contrarerunt. ñ qd̃ ex adã tradurerunt:
non magno molimine refellendi st̃. Quando enĩ

Expanded text:
stat vel temporis puncto, sed sine intermissione labitur, stat vel temporis puncto, sed sine intermissione labitur, quiquid continua mutatione sensim currit in finem, non perficientem, sed consumentem. Sic itaque impletum est quod dixerat Deus, Qua die ederitis, morte moriemini . Ex hac igitur inobedientia carnis, ex hac lege peccati et mortis, quisquis carnaliter generatur, regenerari spsolum ad regnum dei perducatur, uerum etiam a peccati damnatione liberetur. simul itaque peccato et morti primi hominis obnoxii nascuntur in carne et simul iustitiae uitaeque aeternae secundi hominis sociati renascuntur in baptismo; sic et in Ecclesiastico scriptum est: a muliere initium faetum est peccati et perillamomnesmoquit dominus, sed una caro. Quapropter qui dicunt paruulos ideo baptizari, ut hoc eis remittatur quod in hac uita proprium contraxerunt, non quod ex Adam traduxerunt, non magno molimine refellendi sunt. quando enim
Abbreviated transcription (Latin):
modo trabit᷑ qs ẽ. anginale peccatũ : a regenerante
arit̃ sp̃u non solũ originalis. s etiã uoluntariorũ fit
remissio peccatorũ. Pot̃ ꝓinde recte dici: paruulos
sine baptismo de oorꝑe ereuntes. in dãnationẽ mit
tissimã futuros. Mriltũ aut̃ fallit & fallit᷑. qui eos
in dãnationẽ p̃dicat non frituros: dicente apło.
in om̃s homines. ad cõdẽnationẽ. Qu̾ãdo gͦ pecea.¬
uit adã. non obediens dõ: tunc in eiꝰ corpꝰ qu̾auis
eẽt. animale atq mortale grãm ꝑdidit. qua eiꝰ
animȩ om̃i ex parte obediebat. Tunc ille extitio
bestiatis motus pudendus hominibꝰ: qu̾e in sua
ertibiit nuditate. Tunc etiã morbo quodã. ex re¬
pentina & pestifera corruptione concepto: factum
in illis ẽ. ut illa in qua creati fc̃ stabilitate ȩta¬
tis amissa. ꝑ mutabilitates etatũ irent in mor¬
tem. Quauis gͦ annos multos postea iuperint:
illo tam̃ die mori ceꝑunt. quio mortis legem
qua in seniũ ueterascerent acceꝑunt. Non eñi

Expanded text:
regenerante autem spiritu non solum originalis, sed etiam uoluntariorum fit remissio peccatorum. Potest proinde recte dici paruulos sine baptismo de corpore exeuntes in damnatione omnium mitissima futuros. multum autem fallit et fallitur, qui eos in damnatione praedicat non futuros, dicente apostolo: omines ad condemnationem. Quando ergo peccavit Adam non obediens Deo, tunc ejus corpus, quamvis esset animale ac mortale, gratiam perdidit, qua ejus animae omni ex parte obediebat; tunc ille exstitit bestialis motus pudendus hominibus, quem in sua erubuit nuditate. Tunc etiam morbo quodam ex repentina et pestifera corruptione concepto factum in illis est, ut illa in qua creati sunt stabilitate aetatis amissa, per mutabilitates aetatum irent in mortem. Quamvis ergo annos multos postea vixerint, illo tamen die mori coeperunt, quo mortis legem, qua in senium veterascerent, acceperunt. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ma n pm. Ham sipaliqui posent carme gene¬
postea imutos dicit. sosstant qͥppe in aliqua reom̃s
ce: qui panei sc̃. S midtos hõ generatio carnalis
multos & fp̃iat: qu̾auis ñ tã multos hoc sp̃uał. quã
illi carnalis. Uer̾atam̃ quẽad modũ illa om̃s lt̃ ho¬
mines sic ista onis iustos homines: qͥa sic̃ nemo
p̃t uã homo. sic nemo p̃t̃ istã iustus homo. Et
uniꝰ hominis iusti constituent᷑ mutti. lexaut̃
subinttrauis: ut abundaret delictũ. hoc ad ou

Expanded text:
Christum. nam si aliqui possent carne genepostea\'multos\' dicit; possunt quippe in aliqua re omnes esse qui pauci sunt. sed multos habet generatio carnalis, multos et spiritalis, quamuis non tam multos haec spiritalis quam illa carnalis. uerum tamen quemadmodum illa omnes habet homines sic ista omnes iustos homines, quia sicut nemo praeter illam homo sic nemo praeter istam iustus homo et iunius hominis iusti constituentur multi. Lex autem subintrauit, ut abundaret delictum.
Abbreviated transcription (Latin):
abissi altitudinẽ. ueluti expauescens. exclamat
apłs. O altitudo diuitiarũ sapientiȩ & scientie dĩ.
Prmiserat qͥppe sententiã mirȩ ꝓfunditatis: dicẽs.
Conclusit d̃s om̃s in incredulitate: ut om̃ibꝰ mi¬
sereatur. Cuiꝰ ꝑfunditatis ueluti hoqrende ꝑcialsuꝰ.
Oaltitudinẽ inquit diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ
p̃ĩ. Qua inscrutabilia iuditia eiꝰ. & inuestigabiles¬

Expanded text:
exclamat apostolus: o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei! praemiserat quippe sententiam mirae profunditatis dicens: conclusit enim deus omnes in incredulitate, ut omnibus misereatur. cuius profunditatis ueluti horrore percussus; o altitudo, inquit, diuitiarum sa pientiae et scientiae dei! quam inser utabilia su
Abbreviated transcription (Latin):
los faciat. s ꝓpt̾ puerorũ uitã laudabilẽ dictũ
ẽ : ꝓfecto & iusti sc᷑. Non enĩ recte alit̃ dicipo¬
tuit. taltũ ẽ enĩ regnũ oȩlorũ: cũ e̾c̾. ñ possit
nisi iustorũ. S forte hoc quidẽ ñ cõgruent᷑ dr᷑.
qd̃ paruulorũ uit̾a latdauerit dñs dicens. ta¬
liũ ẽ. enĩ regnũ celorũ: cũ uerax ille sit in¬
tellectis. qd̾ humilitatis similitudinem
in parua ȩtate posuerit. uerũtam̃ forsitan

Expanded text:
los faciat, sed propter puerorum uitam laudabilem dictum est, profecto et iusti sunt. non enim recte aliter dici potuit: talium est regnum caelorum, cum esse non possit nisi iustorum. sed forte hoc quidem non congruenter dicitur, quod paruulorum uitam laudauerit dominus dicens talium esse regnum caelorum, cum uerax ille sit intellectus, quod humilitatis similitudinem in parua aetate posuerit. uerum tamen forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
sc ꝑumꝰ iustificationẽ in om̃s homines ad iisti¬
nos in huiꝰ uitȩ tẽpore p̾̃cesserint peceatores. eosq
nntctati fuerint. qui postioe tẽpore peccauert̃.
idõ tam̃ uobunt isti. ñ nisi adã dictũ. in quo om̃simi¬
tatione peccauerit: qͥa pͥmus hominũ ipse peccaũ.
ac ꝑ hoc abel dacidebuit. in quo uno similit̾ homi¬
nes imitatione ustificent᷑ : qm̃ ipse pͥmus homuũ
uixte nyxtt. Aut ai ꝑpt̾ qũedã articulũ tẽporis ad
noui testam̃ti exordiũ ꝑtinentẽ. p̃c ẽ. positus ꝑ¬
pt̾ imitationẽ capit iustorũ:  uitlas eiꝰ traditor
capio poni debuit peccatarũ. Porro si ꝓpt̾ea xp̃c unꝰ

Expanded text:
s iustificationem in omnes homines ad iustinos in huius uitae tempore praecesserint peccatore? eosque imitati fuerint qui posteriore tempore peccauerunt, ideo tamen uolunt isti non nisi Adam dictum, in quo omnes imitatione peccauerunt, quia primus hominum ipse peccauit. ac per hoc Abel dici debuit, in quo uno similiter homines imitatione iustificentur, quoniam ipse primus hominum luste uixit. aut si propter quendam articulum temporis ad noui testamenti exordium pertinentem Christus est positus propter imitationem caput iustorum, ludas eius traditor caput poni debuit peccatorum. porro si propterea
Abbreviated transcription (Latin):
peccauert᷑. etiã si ꝑpͥa peccata ñ adderẽt. : aliaͥ
ñ obuniꝰ delictũ mors ꝑ unĩ regnauit: s ob
delicta multa multorũ. ꝑ tinĩi quẽq peccan¬
tem. Nam si ꝑꝑtã cȩteri ob atteriꝰ hominis delictũ
mortui st̃. qͥa ilsũ in delinquendo p̾cedentẽ scibse¬
quentes imitati st̃: ille qͦ ꝙ multo magis ob att̾tuꝰ
delictũ mortuus ẽ. que diabolus delindaiendop̃
cesserat ita. ut ei delictũ etiã ipse suaderet. Adã
uͦ nichil suasit imitatoribꝰ suis. Et mutti qui
eiꝰ imitatores dicunt᷑: eũ fuisse. & tale aliqͥd cõ¬
mississe. uł ñ audierunt. uł omĩo ñ credunt.
Quanto gͦ rectiꝰ. sic̃ dixi ia. diadolũ pͥncipem cõ¬
stituisset apłs. a quo uno peccatũ & mortem
ꝑom̃s transisse diceret: si hoc loco ñ ꝓpagationẽ.
s tinitationẽ dicere uoluisset. Multo enĩ rati¬
onabilis adã dicit᷑ imitator draboli. quẽ fuaso¬
rem peccati habiit: si pot̃ qͥsqu̾a imttari etã

Expanded text:
peccauerunt, etiamsi propria peccata non adderent? alioquin non ob unius delictum mors per unum regnauit, sed ob delicta multa multorum per unumquemque peccantem. nam si propterea ceteri ob alterius hominis delictum mortui sunt, quia illum in delinquendo praecedentem subsequentes imitati sunt, ille quoque et multo magis ob alterius delictum mortuus est, quem diabolus delinquendo ita praecesserat, ut ei delictum etiam ipse suaderet. Adam uero nihil suasit imitatoribus suis et multi, qui eius imitatores dicuntur, cum fuisse et tale aliquid commisisse uel non audiQuanto ergo rectius, sicut jam dixi, diabolum principem constituisset Apostolus, a quo uno peccatum et mortem per omnes transiisse diceret, si hoc loco non propagationem, sed imitationem dicere voluisset? Multo enim rationabilius Adam dicitur imitator diaboli, quem suasorem peccati habuit, si potest quisque imitari etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accepit ne ad regnũ dĩ possitacced̾e: Nẽpe in
utraq causa ad illã exclamationẽ redit᷑: o altitudo
diuitiarũ. Ex ipsis deinde baptiratis pariulis di¬
catur mͥ. cũ alius rapit᷑ ne malitia mitet intel¬
lectũ eiꝰ : & auiꝰ niuit impiꝰ futurus. Nonne fiã¬
bo raperent᷑. ambo in regnũ cȩlorũ graderent᷑

Expanded text:
non accepit, ne ad regnum dei possit accedere? nempe in non accepit, ne ad regnum dei possit accedere? nempe in utraque causa ad illam exclamationem reditur: o altitudo diuitiarum! ex ipsis deinde baptizatis paruulis dicatur mihi, cur alius rapitur, ne malitia mutet intellectum eius, et alius uiuit impius futurus? nonne, si ambo raperentur, ambo in regnum caelorum ingrederent
Abbreviated transcription (Latin):
tiendã iusticiã uideorũ dĩ. ad discutiendã grãm gratu¬
tt̃a nullis meritis p̾cedentib ñ iniquã: quȩ ñ ta mo¬
net cũ pstat᷑ indignis. quã cũ ȩque indignis altis de¬
negat᷑. Nam & hii quibꝰ iniustũ uidet᷑ ut paruuli
sine gr̾a xp̃i de corpore ercuntes. ñ solũ regno dĩ quo
& ipsi fatentur nisi ꝑbaptismũ renatos intrare non
posse uerũ etiã uita ȩt̾na & salute pͥuent᷑. querentes
quomͦ iustũ sit. ut aliꝰ ab originali impietate soluat᷑.
deant scd̃m sententiã suã. quo mͦ identidẽ iustũ sto.
ut huic p̃stet᷑ baptismꝰ. quo intret in regnũ dĩ. illi ñ
p̃stetur. cũ sit utriꝰq par cautsa. Si enĩ moriet. cur
ex his ouob cũ ex equo ambo sint originalit̾ peccatores.
alius ab hoc uinculo soluit᷑ ciii concedit᷑. cui ñ talit̃¬
moret. qd̾ ex duobꝰ originalit̾ in nocentibꝰ. aliꝰ acce¬
pit baptismũi quo in regnũ dĩ possit intrare: alius

Expanded text:
discutiendam gratiam gratuitam, nullis meritis praecedentibus non iniquam, quae non tam mouet, cum praestatur indignis quam cum aeque indignis aliis denegatur. Nam et hi, quibus uidetur iniustum, ut paruuli sine gratia Christi de corpore exeuntes non solum regno dei, quo et ipsi fatentur nisi per baptismum renatos intrare non posse, uerum etiam uita aeterna et salute priuentur, quaerentes quomodo iustum sit, ut alius ab originali impietate soluatur, deant secundum sententiam suam, quomodo identidem iustum sit, ut huic praestetur baptismus, quo intret in regnum dei, illi non praestetur, cum sit utriusque par causa. si enim mouet, cur ex his duobus, cum ex aequo ambo sint originaliter peccatores, alius ab hoc uinculo soluitur, cui conceditur baptmouet, quod ex duobus originaliter innocentibus alius accepit baptismum, quo in regnum dei possit intrare, alius
Abbreviated transcription (Latin):
multis delictis remissis. hoc ẽ. ñ solũ originali.
uerũ etiã om̃ib ceteris ad iustificationẽ ꝑducit
Si eni obumꝰ delictũ mors regnauit ꝑ unu: mul¬
to magis qui abundantiã gr̾e & iusticię acci¬
piunt. in utta regnabunt. ꝑ unũ słm xp̃m.

Expanded text:
multis dmultis duerum etiam omnibus ceteris, ad iustificationem perducit. Si enim ob unius delictum mors regnauit per unum, multo magis qui abundantiam gratiae et iustitiae accipiunt in uita regnabunt per unum Iesum
Abbreviated transcription (Latin):
licto in condẽpnationẽ. qͥa sufficeret ad cõdẽna¬
tionẽ. ettã si ñ eẽt. in hominibꝰ nͥ originale
peccatũi. Quauis enĩ condẽnatio grauior sit eoꝵ
giti originali delieto etrã ꝓpͥa comiunxerunt. &¬
tanto singłis grauior. quanto grarniꝰ quis pecca¬
tiit: tam̃ etiã illud solũ qd̾ originalit̃ tractũ ẽ.
ñ tantũ a regno dĩ seꝑat. quo paruulos sine
accepta gr̃a. xp̃i defimctos. intrare ñ posse
ipsi etiã confitent᷑: uerũ & a salute ac uita
ȩt̾na facit alienos. quȩ nulla e̾e̾. alia potest.
p̃t̾ regnũ dĩ. quo sola xp̃i societas introducit.
de ꝑ hoc ab adã in quo om̃s peccauimꝰ. ñ omĩa
nr̃a peccata. s tantũ originale traduximꝰ: a
ap̃o uͦ in quo om̃s iustificant᷑. ñ illiꝰ tantum
originalis. s etiã oxterorũ quȩ ipsi addidimꝰ pec¬
eatorũ remissionẽ cõsequimi. Ido ñ sic̃ ꝑ unum
ex uno delicto si ñ remittitur. id ẽ. originali

Expanded text:
ficeret ad condemnationem, etiamsi non esset in hominibus nisi originale peccatum. quamuis enim condemnatio grauior sit eorum, qui originali delicto etiam propria coniunxerunt, et tanto singulis grauior, quanto grauius quisque peccauit, tamen etiam illud solum, quod originaliter tractum est, non tantum a regno dei separat, quo paruulos sine accepta Christi gratia defunctos intrare non posse ipsi etiam confitentur, uerum et a salute ac uita aeterna facit alienos, quae nulla esse alia potest praeter regnum dei, quo sola Christi societas introducit. Ac per hoc ab Adam, in quo omnes peccauimus, non omnia nostra peccata, sed tantum originale traduximus; ao, in quo omnes justificamur, non illius tantum originalis, sed etiam caeterorum quae ipsi addidimus remissionem consequimur. Ideo non sicut per unum , quidem ex uno delicto si non remittatur id est originali,
Abbreviated transcription (Latin):
serit ad peccatũ suadenti. ñ cedant isti etiã co¬
genͣti : Et qͥdẽ. multo magis in utta regnabt̃.
cũ mortis regnu multo plures in ec̃nam penã
trabat. nͥ intelligamꝰ eos ipsos in titroq dici. qͥ
transeunt᷑ adam ad. xp̃m. idẽ. amorte ad utã.
qͥa in uita ȩt̾na sine sine regnabunt. magis
quã in eis mors teꝑalit᷑ & cũ fine regnani:¬

Expanded text:
serit ad peccatum suadenti, non cedant isti etiam cogenti? Et quid est, multo magis in vita regnabunt, cum mortis regnum multo plures in aeternam poenam trahat, nisi intelligamus eos ipsos in utroque dici qui transeunt ab Adam, id est a morte ad vitam, quia in vita aeterna sine fine regnabunt, magis quam in eis mors temporaliter et cum fine regnavi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c aut̃ inta ẽ. ꝓpt̾ iusticiã. hoc dictũ ẽ. ne
sõo putarent homines. uł nullũ tił parim
rituri fc̃ corpore. Attendere qͥppe debent. corpiis
qͥẽ ad huc peccati meritũ gerere. qd̾ conditioni
rusticiã fidei. qui & ipse in homine fuerat quadã

Expanded text:
spiritus autem uita est propter iustitiam. hoc dictum est, nespiritus autem uita est propter iustitiam. hoc dictum est, neideo putarent homines vel nullum vel parvum io morituri sunt corpore; attendere quippe debent, corpus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod conditione iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat quadam
Abbreviated transcription (Latin):
catiuĩ. qd aluid quiã merito peceati intelligere
debeinas. aut possitmꝰ. si aꝑtissime̾m seripture
sensũ. ñꝑ arbitrio ꝑu̾tere ac detorquere conam᷑ :
Huic etiã u̾borũ consequentiũ lum̃ accedit. Cũ
em̃ p̾sentis demporis grãm det̾inans. diceret
ꝑ resuriectionẽ tenouato. peccati merituni
manet. hoc ẽ. necessitas mortis. spm̃ aut̾ in¬
tam. eẽ. ꝓpt̾ iusticiã. ͥi licet adhue cripore mor
tis oneremitr. ia scd̾m int̾iorem hominẽ cepts
re oatione. in fidei iusticiã resprramiis: tam̃
ne humana ignorantia de resirrectione. crrepors
nichul speraret. eciã ipsũ s pt̃ meritũ pecceri
in psenti scło drrerat mortuum. in fituro ꝗpier
nusticis meritũ dicit uiui ficandũ. Nec fient
tintu e mortuo uuĩi fiat uenaetiã exmor¬
tali immortale. Qũa qũa itaq uerear. neles
mamfesta exponendo potius obserires: aplice
tam̃ sententiȩ liien attende: Si aut ap̃e in
ꝗͥt in uobis: corpꝰ quidẽ mortitũ ẽ ꝓpt̃ peccatũ.

Expanded text:
merito peccati intelligere debemus aut possumus, si apertissimum Scripturae sensum non pro arbitrio pervertere ac detorquere conamur? Huc etiam verborum consequentium lumen accedit. Cum enim praesentis temporis gratiam determinans diceret, per resurrectionem renovato, peccati meritum manet, hoc est necessitas mortis; spiritum pter iustitiam, quia licet adhuc corpore mortis huius oneremur iam secundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil speraret, etiam ipsum, quod propter meritum peccati in praesenti saeculo dixerat mortuum, in futuro propter iustitiae meritum dicit uiuificandum nec sic, ut tantum ex mortuo uiuum fiat, uerum etiam ex mortali inmortale. Quamquam itaque uerear, ne res manifesta exponendo potius obscuretur, apostolicae tamen sententiae lumen adtende. si autem Christus, inquit, in uobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. S regnauit mors ab adã tisq ad moysem.
Dẽ. a pͥmo bomine isq ad ipsã etiã legẽ. ꝙ diui¬
nitꝰ ꝓmulgata ẽ: qͥi nec ipsa potuit regnũ mortis
auferre. Regnũ enĩ mortis uult intelligi:
qndo ita dñatur hominib reatꝰ peccati. ut
eos ad uttã ȩt̾nam q̃ uera uita ẽ. uenire non
sinat. s ad scd̾am etiã q̃ penalit᷑ ȩt̾na ẽ. mor¬
tem chrahat. hoc regnũ mortis. sola in quolibet
homine gr̾a destruit saluatoris: quȩ oꝑata ẽ.¬
etiã in antiquis sc̃ĩs. qͥcũq anteqũa incarne
cxp̃e ueniret. ad eiꝰ tam̃ adiuuantẽ gra̾m. ñ
adlegis utterã. quȩ iubere tantũ ñ adniiuare po¬
terat ꝑtinebant. Hoc nãq occultabat᷑ in uetere
testam̃to ꝓ temporũ ordinatione iustisstina: qd̾
nnc reuelat᷑ in nouo. frgo in om̃ib regnauit

Expanded text:
ab Adam usque ad Moysen, id est a primo homine usque ad ipsam etiam legem quae diuinitus promulgata est, quia nec ipsa potuit regnum mortis auferre. regnum enim mortis uult intellegi, quando ita dominatur in hominibus reatus peccati, ut eos ad uitam aeternam, quae uera uita est, uenire non sinat, sed ad secundam etiam, quae poenaliter aeterna est, mortem trahat. hoc regnum mortis sola in quolibet homine gratia destruit saluatoris, quae operata est in antiquis sanctis, quicumque, antequam in carne Christus ueniret, ad eius tamen adiuuantem gratiam, non ad legis litteram, quae iubere tantum, non adiuuare poterat, pertinebant. hoc namque occultabatur in uetere testamento pro temporum dispensatione iustissima, quod nunc reuclatur in nouo.
Abbreviated transcription (Latin):
tizatis. in nocentiȩ merito. salutẽ ac uitã et̃nã
tribuere. s ͥa baptitati ñ ft̃. eosa regno cȩlorũ.
facere alienos. noua quadã & mirabili p̾sũptione: qͣsi

Expanded text:
tizatis innocentiae merito salutem ac uitam aeternam tizatis innocentiae merito salutem ac uitam aeternam tribuere, sed, quia baptizati non sunt, eos a regno caelorum facere alienos noua quadam et mirabili praesumptione. quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ eoru̾dẽ u̾ba gestantiũ diabolo. & hinc scło reñ¬
tiare monstrant᷑. Lotũ hoc in spe sit sui sacra¬
terũ qͥs ignorat qd baptiratꝰ paruulus si ad ra¬
tionales annos ueniens ñ crediderit. nec se ab
ulicitis concupiscentiis abstinuerit. nchilei
ꝓderit qd̃ paruus accepit: Uerũtam̃ si ꝑceptobap¬
tismate do hac uita emigrauerit: soluto reatu
cui originalit̾ obnoxius erat. ꝑficiet᷑ in illo kim̃
ueritatis qd̾ incõmutabilit̾ manens in ȩt̃num.
iustificatos p̾sentia creatoris illuminat. Pec¬
cata enĩ sola: seꝑant int̾ homines & dm̃. Quȩ
soluunt᷑ xp̃i gr̃a: ꝑ que̾ mediatorẽ roconciliam᷑.
cũ iustificat impiũ. Terrent᷑ aut̃ isti: senten¬
tia dm̃ dicentis. Nisi qͥs natus fuerit denuo: ñ
uidebit rognũ dĩ. Quod cũ exponeret: ait. Nisi
qͥs renatꝰ fuerit exaqua & sp̃u : ñ intrabit in
regnũ celorũ. Et ꝓpt̾e̾a conant᷑ pariuilis ñbap¬

Expanded text:
per eorumdem verba gestantium diabolo et huic saeculo renunper eorumdem verba gestantium diabolo et huic saeculo renuntiare monstrantur? Totum hoc in spe fit vi Sacraterum quis ignorat quod baptizatus paruulus, si ad rationales annos ueniens non crediderit nec sc ab inlicitis concupiscentiis abstinuerit, nihil ei prode erit quod paruus accepit? uerum tamen si percepto baptismate de hac uita emigraucrit, soluto reatu, cui originaliter erat obnoxius, perficietur in illo lumine ueritatis, quod incommutabiliter manens in aeternum iustificatos praesentia creatoris inluminat. peccata enim sola separant inter homines et deum, quae soluuntur eius gratia, per quem mediatorem reconciliamur, cum iustificat impium. Terrentur autem isti sententia domini dicentis: nisi quis natus fuerit denuo, non uidebit regnum dei — quod cum exponeret, ait: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum-et propterea conantur paruulis non bap
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. S cũ dicit. ñ ueni uocare uistos: qͣsi
ei responderet᷑. qͦs gͦ uocare uenisti: Conti¬
nuo subiunxit. Sed peccatores in pentͣtiam.
de ꝑhoc. quo mͦ si usti ñ st̃. ita etiã si peccatores non
st̃. ñ eos uenit uocare : qui dixit. ñ ueni uocare
iustos: s peccatores. Et id̾o baptismo eiꝰ qui eos non
uocat: non tantũ frustra. uerũ etiã imꝓbe uiden¬
tur irruere. Quod absit ut sentiamꝰ. Uorat eos gͥ
medicus: qui ñ opus ẽ. sanis. s egrotantib. nec ue¬
nit uocare iustos: s peccatores in pęnitentiam.
Et idõ qͥa suȩ uitȩ ꝓpͥȩ peccatis ñ adhuc tenentur
obnoxii : originalis eis egritudo sanat᷑. in eiꝰ gr̾a
qui saluos facit ꝑ lauacrũ regenerationis. Dicet
Nunqͥd tantillus pot᷑ aliqͥd penitere : Htuc tespondetꝰ.
Si ꝓpte̾a penitentes dicendi ñ funt. qͥa sensũ peni¬
tendi ñ habent: nec fideles dicendi st̃: qͥi similit᷑
sensũ credendi ñ dũ habent. Si aut̃ ꝓpt̾ea recte fi

Expanded text:
um dictum esset: non ueni uocare iustos, quasi ei responderetur: \'quos ergo uocare uenisti\'? continuo subiunxit: sed peccatores in paenitentiam. per hoc quomodo si iusti sunt, ita\' etiam si peccatores non sunt, non eos uenit uocare qui dixit: non ueni uocare iustos, sed peccatores. et ideo baptismo eius, qui eos non uocat, non tantum frustra, uerum etiam inprobe uidentur inruere; quod absit ut sentiamus. uocat eos igitur medicus, qui non est opus sanis, sed aegrotantibus, nec uenit uocare iustos, sed peccatores in paenitentiam. et ideo quia suae uitae propriae peccatis nullis adhuc tenentur obnoxii, originalis in eis aegritudo sanatur in eius gratia, qui saluos facit per lauacrum regenerationis. Dicet Numquid tantillos potest aliquid poenitere? Huic respondetur: Si propterea poenitentes dicendi non sunt, quia sensum poenitendi non habent, nec fideles dicendi sunt, quia similiter sensum credendi nondum habent. Si autem propterea recte fid
Abbreviated transcription (Latin):
pnsit. sic durit. & trarit. ad dissoluendas pro
tarcalis uirib questiones. quas mͥ scribendo
indiristi: ut ea causa in animo meo paubsꝑ
uinceret alias. donec aliqͥd efficerem. quo me
uone tuȩ uolu ati. &̾ eoꝵ quib hec eime funt.
&sI ñ suficient: tam̃ obexient᷑ desseruine. con

Expanded text:
pulit, sic duxit et traxit ad dissoluendas pro tantillis uiribus quaestiones, quas mihi scribendo indixisti, ut ea causa in animo meo paulisper uineeret alias, donec aliquid efficerem, quo me bonae tuae uoluntati et eorum quibus haec curae sunt etsi non sufficienter, tamen oboedienter seruisse con
Abbreviated transcription (Latin):
Curgͦ iudiciũ ex uno delicto in condẽpna¬
tionẽ. gr̾a uͦ ex multis delictis in iustificati
onẽ: Nonnc si nullũ originale delictũ ẽ. ñ
solũ ad iustificationẽ gr̃a. s etiã uditiũ ad
condẽpnationẽ ex muttis delictis homines duc̾ s
ex uno delicto in condẽpnationẽ ducuntur. qͥa
oñia delicta quȩ condẽpnant᷑. exiluiꝰ uniꝰ imi¬
tatione cõmissa st̃: eadẽ causa ẽ. cur ex uno de¬
licto etiã ad iustificationẽ duci intelligant᷑. qͥa
om̃ia delicta quȩ iustificatis remittunt᷑. exaliꝰ
unꝰ imitationo cõmissa sc̃. S hoc uidelicet ñ
intestigebat apłs: cũ dicebat. luditiũ qͥdẽ exio

Expanded text:
cur ergo iudicium ex uno delicto in condemnacur ergo iudicium ex uno delicto in condemnationem, onem? Nonne si nullum est originale delictum, non solum ad justificationem gratia, sed etiam judicium ad condemnationem ex multis delictis homines ducit? ex uno delicto in condemnationem ducuntur, quia omnia delicta quae condemnantur, ex illius unius imitatione commissa sunt; eadem causa est cur ex uno delicto etiam ad justificationem duci intelligantur, quia omnia delicta quae justificatis remittuntur, ex illius unius imitatione commissa sunt. Sed hoc videlicet non intelligebat Apostolus cum dicebat, Ju
Abbreviated transcription (Latin):
alicta. idẽ ab arumali in sou̾ale crandereb. heco
eñ metuendũ suit ne fiete fi duitius hic utuetet
in corpore animali. senectute graneti & paula¬
tim ueteriscendo ꝑueniret ad mortem. Si eñ ds.
isralelitarũ uestim̃tis &̾ calciam̃tis p̾stitit. qd̾ ꝑtot
annos ñ sunt obtrita. ꝙͥ mirũ si obedienti homi¬
n eiusdẽ poientu p̾staretur. ut animale hoc ẽ.
mortale habens orpus. haberet in eo quemdã
morte uenturis: Sic̃ eni hȩc ipsa atro quane
necesse ut uulneretur: sic illa ñ tos ñ fate mor¬
talis. qͥa ñ erat necesse ut morertim laiem pn¬
to habitudinẽ adhuc in corpore aninrali s
incrtati etia us qui sine morte hare nisat
mert fuisi concessam. neq enĩ enae a hlne

Expanded text:
b animali in spiritale transiret. Neque enim metuendum fuit, ne forte, si diutius hic uiueret in corpore animali, senectute grauaretur et paulatim ueterescendo perueniret ad mortem. si enim deus Israhelitarum uestimentis et calciamentis praestitit, quod per tot annos non sunt obtrita, quid mirum si oboedienti homini eiusdem potentia praestaretur, ut animale, hoc est mortale, habens corpus haberet in co quendam  media morte uenturus? sicut enim haec ipsa caro quam necesse ut uulneretur, sic illa non ideo non fuit mortalis, quia non erat necesse ut moreretur. talem puto habitudinem adhuc in corpore animali atque mortali etiam illis, qui sine morte hinc translati sunt, fuisse concessam. neque enim Enoc et He
Abbreviated transcription (Latin):
sit. uł mori possit: non qd̾ moriens mortuus¬
ue confecerit. Aculoris itaq mortis peccatũ.
est: idẽ. poccataͥ punctu mortificatũ est
genus hinnanũ. Quid adhuc querunus
cuiꝰ mortis. utrũ anunȩ an corporis. utrũ
pͥmȩ qua nc̃ onĩs moriniir an sede qua tc
impu nionentur: nulla causa ẽ. eragitã¬
di questionẽ: nulltis t̃giusandi lociis. dpłi
u̾li quibi id agebat int̾rogata rospondent. Cũ
mortale hoc in qͥt induerit iimortalitatẽ
tune fiet scrino qui scriptusẽ. Absorta est
mors in uietona. Uinõ. niors uictoria tias

Expanded text:
sit, vel mori possit, non quod moriens mortuussit, vel mori possit, non quod moriens mortuusve confecerit. Aculeus itaque mortis peccatum est, peccati punctu mortificatum est genus humanum. Quid adhuc quaerimus cujus mortis, utrum animae, an corporis? utrum primae qua nunc omnes morimur, an secundae qua tunc impii morientur? Nulla causa est exagitandi quaestionem, nullus tergiversandi locus; Apostoli verba quibus id agebat, interrogata respondent: Cum mortale hoc, inquit, induerit immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, victoria
Abbreviated transcription (Latin):
inmortalitatem: tunc fiet sermo qui scriptꝰ
ẽ. Absarta ẽ. mors in uictoria. ubi ẽ. mors uucto¬
ru tua : ubic̃. mors aculeus tuus: Deinde
subiecit. Aculeus mortis aut̃ est peccatũ. Uir¬
tus aut̃ peccati lex. Quia gͦ. sic̃ apłi aꝑtissima
u̾ba declarant. eo absorbebit᷑ mors in iuictoria.
quo corruptibile & mortale hoc induet incor¬
ruptionẽ & immortalitatẽ. idẽ. quo unufi¬
tem sp̃m eiꝰ in nobis: manifestũ ẽ. & huius
mortis corporis quȩ resurrectioni corporis
contraria ẽ. aculeum fuisse pecratũ. Acu¬
leum aut̃. quo mors facta ẽ. ñ qu̾e mors fe¬
cit. leccato enĩ morimur. ñ morte peccamꝰ.
Sic itaq dictũ ẽ. aculcus mortis: quomͦ ligm̃̃
uitȩ non qd̾ hominis utta faceret. s quo uita
scientia hominis fieret. non qd̾ ꝑ suam scien¬
tiam fecerit homo. Sicgͦ. & acculeus mortis.
quo mors facta ẽ. non quę mors fecit. Sic enĩ
dicimiis: & poculũ mortis. quoaliquis mortuuiꝰ

Expanded text:
it, sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? deinde subjecit, Aculeus autem mortis est peccatum; virtus vero peccati, lex . Quia ergo, sicut Apostoli apertissima verba declarant, eo absorbebitur mors in victoriam, quo corruptibile et mortale hoc induet incorruptionem et immortalitatem; idtem Spiritum ejus in nobis: manifestum est et hujus mortis corporis, quae resurrectioni corporis contraria est, aculeum fuisse peccatum: aculeum autem quo mors facta est, non quem mors fecit: peccato enim morimur, non morte peccamus. Sic itaque dictum est, aculeus mortis, quomodo lignum vitae, non quod hominis vita faceret, sed quo vifieret hominis, non quod per suam scientiam fecerit homo. Sic ergo et aculeus mortis, quo mors facta est, non quem mors fecit. Sic enim dicimus et poculum mortis, quo aliquis mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
uennosus ablus monisterii scorũ aNDREE
Ms&e thome in ariminensi ciuitate consti¬
tiiti. quas nobis lacrimabnlit᷑ p̃ces effuderit.
tim hoctamur: ut obeunte abbate monaste¬
ꝑmisceat. Abbitẽ uͦ eidẽ monasterio ñ aliu
s quẽ dignũ morib atq actib disciplinȩ mo¬
nachicȩ cõmuni consensu conggatio tota po
poscerit: odinare te uolumus. Missas aut̃ ini
blicas ꝑ ep̃m illic fieri om̃i modo ꝓhibemus.
ne inseruorũ dĩ secessib popularib occasio
p̃beat ulla conuentibꝰ &̾ simpliciores ex hoc a¬
minas plerumq qd̾ absit in scandalũ trahat.
frequentior quoq muliebris introitꝰ. hanc
aut̃ scriptorũ nr̃orũ pagmã. omñ infuturo
contenta. & monasteriũ illud nulli alterius
alii quã generalis canonicȩ ue iuris dictiomi deser¬
uiens. remotis uexationib a cunctis grauamini¬
b diuinũ opus cũ sũma animi deuotione ꝑfici

Expanded text:
uminosus abbas monasterii Sanctorum Andreae et Thomae in Ariminense civitate constituti, quas nobis lacrymabiliter preces effuderit, tuam hortamur ut, obeunte abbate monastepermisceat; abbatem vero eidem monasterio non alium, sed quem dignum moribus atque aptum discipline monastice, communi consensu, congposcerit, ordinare te volumus. Missas autem illic publicas per episcopum fieri omni modo prohibemus, ne in servorum Dei recessibus, popularibus occasio praebeatur ulla conventibus, et simpliciores ex hoc animas plerumque, quod absit! in scandalum trahat frequentior quoque muliebris introitus. Hanc autem scriptorum nostrorum paginam omni in futuro contenta, et monasterium illud, nulli alterius aliique generali canonicaeve jurisdictioni deser remotis vexationibus ac cunctis grauaminibus, diuinum opus cum summa animi deuotione perfici
Abbreviated transcription (Latin):
mittimꝰ debitorib. Quã orationẽ qͥsqͥs cuilibet
scir scõrr̃i dicit in hac uita aiece ssariã non
fuissc. iultum errat: nec potest omĩo illi ipsi pla¬
cere qũe laudat.Siaut̃ sc ipsũ talem pitat: ip¬
se se decipit. & ueritas in eo ñ ẽ. ñ ob aliud nisi
qͥa falsũ pitat. Nouit gͦ. ille medicus qui ñ ẽ. opꝰ
sanis s egrotantib qu̾eadmodũ noseurando ꝑ¬
ficiat in ęt̾nã salutẽ: qui & ipsati mortem quã¬
uis peceanti merito insticta sit. ñ aufertͦ in hoc
scło eis quib peccata dimitrit. ut etiã eiꝰ timorẽ
suꝑando suscipiant ꝓ fidei sinceritate certam̃.
& in quibdam ctiã iustos suos qm̃ adhuc extolli
possunt. ñ adiuuat ad ꝑficiendam iusticiã. utt
dũ ñ iustificat᷑ in conspectu ciꝰ omĩs iiuens. ac¬
tionem grarũ semꝑ indulgentiȩ ipsiꝰ debeamꝰ: &
fic ab illa causa pͥma om̃iũ uiciorũ hoc ẽ. a trnno¬
re suꝑbiȩ. scã humilitate sanemur. Ñgxãs hanc

Expanded text:
tris . Quam orationem quisquis cuilibet Sanctum sanctorum, dicit in hac vita necessariam non fuisse, multum errat, nec potest omnino illi ipsi placere quem laudat: si autem se ipsum talem putat, ipse se decipit, et veritas in eo non est ; non ob aliud, nisi quia falsum putat. Novit ergo ille medicus, qui non est nos curando perficiat in aeternam salutem, qui et ipsam mortem, quamuis peccati merito inflicta sit, non aufert in hoc saeculo eis quibus peccata dimittit, ut etiam cum eius timore superando suscipiant pro fidei sinceritate certamen, et in quibusdam etiam iustos suos, quoniam adhuc extolli possunt, non adiuuat ad perficiendam iustitiam, ut, dum non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens, actionem gratiarum semper indulgentiae ipsius debeamus et sic ab illa prima causa omnium uitiorum, hoc est a tumore superbiae, sancta humilitate sanemur. hanc
Abbreviated transcription (Latin):
nicatũ anathematizatũq conquestus est.
Qd̾ quã obrem factũ fuerit. dũ a clerico tuo qͥ
p̃sens erat uoluissemus addiscere. ꝓ milla alia
causa nisi ꝓ eo qd̾ te inuiriauerit factũ fuerit.
quȩ res uehcm̃ter afflirit. Quia si ita ẽ. nilte de¬
sacris regłis ꝓhibetur. nia ledictionẽ. anathema¬
tis inueristi. Unde de cetero om̃io esto circũsp¬
ectus atq sollictoꝰ. & talia cuiquã ꝓ defensione
iniuriȩ tuȩ inferre denuo non p̾suinas. Nan
si tale aliqͥo feceris: in te scias pꝰca uindicanoun.

Expanded text:
nicatum anathematizatumque conquestus est. nicatum anathematizatumque conquestus est. Quod quam ob rem factum fuerit dum a clerico tuo, qui presens erat, voluissemus addiscere, pro nulla alia causa, nisi pro eo, quod te iniuriaverat, factum innotuit. Quae res nos vehementer afftisacris regulis prohibetur, maledictionem anathematis invexisti. Unde de caetero omnino esto circumspectus atque sollicitus, et talia cuiquam pro defensione injuriae tuae inferre denuo non praesumas. Nam si tale aliquid feceris, in te scias postea vindicandum.
Abbreviated transcription (Latin):
noñ solũ in his quȩ necessitatis tempore aliqd̾¬
monasterio possint ferre subsidiũ. uerũ cuã
in codẽ monasterio missas ꝓhibeas celebrari:
sepeliri etiã ibidẽ mortuos interoicas. Quodsi
ita c̃. a tali uos hortamur in humanitate suspen¬
di. & sepcliri ibidẽ mortuos uł celebrari mis¬
sas. milla ulterius habita contradictione ꝑnut
tas. nec denuo querelam de his quȩ dicta ft̃
p̾dictus uir uenerabilis deponere õpellatur.

Expanded text:
non solum in his quae necessitatis 499 tempore aliqmonasterio possint ferre subsidium; verum etiam quod in eodem monasterio missas prohibeatis celebrari, sepeliri etiam ibidem mortuos interdicatis. Quod si ita est, a tali vos hortamur inhumanitate suspendi; et sepeliri ibidem mortuos, vel celebrari missas, nulla ulterius htas ne denuo querelam de his quae acta sunt Agapitus uir uenerabilis ad me depromere compellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tu displicut: Neq enĩ opus dĩ quo erat homo
recte illi poterat displicere: cũ etiã ipa dõdicat᷑.
oꝑa manuum tuarũ ne despereris. S ꝓfectosd̾m
illam iusticiam qua se nouerat in iustũ: se
uttuꝑauit atq distabuit. ȩstimauitq se t̾rã
& cinerem. m̃te conspiciens xp̃i iusticiam. in

Expanded text:
tu displicuit? neque enim opus dei, quo erat homo, tu displicuit? neque enim opus dei, quo erat homo, recte illi poterat displicere, cum etiam ipsi deo dicatur: opera manuum tuarum ne despexeris. sed profecto secundum illam iustitiam, qua se noucrat iustum, se uituperauit atque distabuit aestimauitque se terram et cinerem me
Abbreviated transcription (Latin):
postea tam̃ cũ ei loqueret᷑ inerepans locutꝰ
ẽ. sic̃ ipse iob testis ẽ. dicens. quid adhuc ego iu¬
dicor monitus &̾ increpationes dñi audiens :
Nemo aut̃ iuste increpatur: nͥ in quo ẽ. aliquid
qd̾ increpatione sit dignũ. Et ipsa increpatio qua
rat illi diuina oꝑa potestatis suȩ: subhac senten¬
tia increpans ut eũ dicere appareat. Nunqͥd po¬
tes hec tanta quȩ possum : Quo aut̃ ꝑtinet nisi
ut intelligat iobetiã hoc ei diuinitꝰ inspiratũ.¬
quȩ ꝑtulit : sirp̃c in quo peccatũ cũ ꝓpt̾ nos ho¬
mo factus ee̾t. omĩo nullũ fuit. & in quo deo
tanta potentia ẽ: ne quaqu̾a. tam̃ passionisobe¬
dientiam recusaut. Quod puriore cordis inten¬
tione iob intelligens: responsioni suȩ addidit.
Auris auditii intelligebam te prius: & nunce¬
ce oculus m̃s uidet te. Ipõ uituꝑaui me ipsum.
& distabui: & estimaui me ipsum terram. & ci¬
nerem. Quare sibi in hoc tam magno intellec¬

Expanded text:
postea tamen cum ci loquerctur increpans locutus postea tamen cum ci loquerctur increpans locutus est, sicut ipse Iob testis est dicens: quid adhuc ego iudicor monitus et increpationes domini audiens? nemo autem iuste increpatur, nisi in quo est aliquid, quod increpatione sit dignum. Et ipsa increpatio qualrat illi diuina opera potestatis suae sub hac sententia increpans, ut cum dicere appareat: \'numquid potes haec tanta quae possum?\' quo autem pertinet, nisi ut intellegat Iobetiam hoc ei diuinitus credimpertulit, si Christus, in quo peccatum, cum propter nos homo factus esset, omnino nullum fuit et in quo deo tanta potentia est, nequaquam tamen passionis oboedientiam recusauit? quod puriore cordis intentione Iob intellegens responsioni suae addidit: auris auditu audiebam te prius et nunc ecce oculus meus uidet te. ideo uituperaui me ipsum et distabui et aestimaui me ipsum terram et cinerem. quare sibi ita in hoc tam magno intellec
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Quantũlibet emĩ breitis fuerit uita euis.
etiã si umꝰ diei ee̾t: munduis a sordib eẽ. ñ pos¬
set. & ido iustissime in iuditiũ tuũ ueniet. litud¬
uͦ qd̾ att. dinumerasti. omẽs necessitudines me¬
as. & nichil te latuit depeccatis meis. signasti
peccata mea in folliculo. & annotasti siquid
inuitus cõmisi. nonne satis aperiit etiam
illa peccata iuste imputari. quȩ ñ delectioi̾s
illecebra cõmittuntur. s causa deuitandę
molestiȩ alittuꝰ ant doloris aut mortis: Nã
& hȩc dicunt᷑ quadã necessitate cõmitti: cũ
omĩa suꝑanda sint amore & delectatione u
sticiȩ. Potest etiã qd̾ oixit. & annotasti siquid
inuitus cõmisi: Ad illã uocem uideri ꝑtine¬
re. qua dictum ẽ. Non enĩ qd̾ uolo ago: s
qd̾ odi hoc facio. Quid qd̾ ipse dñs qui ei ꝑ¬
hibuerat testimoniũ cũ ettã scriptura boc
ẽ. dĩ sp̃c dixerit in omibꝰ quȩ contigerunt
ei ñ eum peccasse labiis suis ante dñm.

Expanded text:
enim breuis fuerit uita eius, etiamsi unius diei esset, mundus a sordibus esse non posset et ideo iustissime in iudicium tuum uenict\'.illudueroquodait:dinumerasti omnes necessitudines meas et nihil te latuit de peccatis meis; signasti peccata mea in folliculo et adnotasti si quid inuit us commisi, nonne satis aperuit etiam illa peccata iuste inputari, quae non delectationis inlecebra committuntur, sed causa deuitandae molestiae alicuius aut doloris aut mortis? nam et haec dicuntur quadam necessitate committi, cum omnia superanda sint amore et delectatione • iustitiae. potest etiam quod dixit: et adnotasti si quid inuitus commisi, ad illam uocem uideri pertinere, qua dictum est: non enim quod uolo ago, sed quod odi, hoc facio. Quid quod ipse dominus, qui ci perhibuerat testimonium, cum etiam scriptura, hoc est dei spiritus, dixerit in omnibus, quae contigerunt ei, non cum peccasse labiis suis ante dominum,