comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. Qui enĩ se filiũ diligere credit & patrẽ non diligit:
ꝓfec̾to nec filiũ diligit. s quod sibi ipse confinxit. Deide
uoluit: M ulti enĩ uoce dicunt. corde autẽ & facͣtis ne¬
gant: sic̃ de talib ait apłs. Confitent᷑ enim se nosse dm̃:
factis autẽ negant. Si negat᷑ fac̃tis: ꝓculdubio etiã di¬
citur fac̾tis. Nemo itaq dicit dñs iħs animo. uerbo. fa¬
nemo sic dicit: nisi qui diligit. Iamitaq apłi dicebant do¬
munꝰ ih̃s: & si eo mͦ dicebant ut ñ fic̾te dicerent. ore confi¬
tentes. corde & fac̾tis ñ negantes: ꝓrsussi ueracit᷑ hoc di¬
cebant. ꝓculdubio diligebant. Quomͦ gͥ diligebant ni¬
si in sp̃u scõ : Et tam̃ eis pͥus imꝑatur ut diligant eũ &
eius mandata conseruent. ut accipiant sp̃m scm̃: quem
nͥ haberent ꝓ fec̾to diligere & mandata eiꝰ seruare ñ pos¬
sent. Restat gͦ ut intellegamꝰ sp̃m scm̃ habere eũ qͥdiligit:
& habendo mereri ut plus habeat. & plus habendo plus dili¬

Expanded text:
tentia. Qui enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deindeelligi voluit? Multi enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, verbo, fanemo sic dicit, nisi qui diligit. Jam itaque Apostoli dicebant, Dominus Jesus: et si eo modo dicebant, ut non ficte dicerent, ore confitentes, corde et factis negantes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant. Quomodo igitur diligebant, nisi in Spiritu sancto? Et tamen eis prius imperatur ut diligant eum, et ejus mandata conservent, ut accipiant Spiritum sanctum: quem nisi haberent, profecto diligere et mandata servare non possent. 2. Restat ergo u habendo mereri ut plus habeat, et plus habendo plus dili
Abbreviated transcription (Latin):
re pauꝑib misit me. Qđ enĩ ẽ unigenitꝰ equalis patri:
ñ ẽ gr̃e s nacure. Quod autẽ inunitatẽ ꝑsone unigeniti
assumptꝰ est homo. gr̃e ẽ non nature: confitente euan¬
głio atq dicente. Puer autem crescebat & confortabat᷑.
plenꝰ sapientia: & gr̃a dei erat in illo. Ceceris autẽ ad
mensurã datur. & datus addicur: donec uniciuq ꝓ
modo sue ꝑfectionis ꝓpria mensura compleatur. Unde

Expanded text:
misit me . Quod enim est Unigenitus aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram damodo suae perfectionis propria mensura compleatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m scm̃ qui datus ẽ nobis. Quomodo gͦ dñs dicit. sidiligi¬
tis me inandata mea seruate & ego rogabo patrẽ ꝙ aliũ
paraclitũ dabit uobis: cũ hoc dicat de sp̃u scõ. quẽ nͥ habe¬
amꝰ nec diligere dm̃ possumꝰ nec eiꝰ mandata seruare: Qo¬
modo diligimꝰ ut eũ accipiamꝰ: quẽ nisi habeamꝰ dilige¬
re ñ ualemꝰ: Quomͦ mandata seruabimꝰ. ut eũ accipiam᷑:

Expanded text:
cit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiam
Abbreviated transcription (Latin):
ri dictum potest. ꝓpensioeis karitatis uelfamtatuo
asfectu :  hoc in plurib codicib quos in ꝑmpta habu¬
imus non inuenumꝰ. Earut ergo petrus &. ule a laius
autem duo simub & ille alius discipls p̃cucurrit cicius
petro. & uenit ad monumentum primꝰ. Aduertenda
hic & cõmendanda recapitulatio: quomodo reditum ẽ
adid qđ fuerat p̃termissum. & tam̃ quasi hoc sequeret᷑
adiunctum est. Cum enim iam dixisset uenerunt ad mo¬
numentũ. regressus est ut narraret quomodo uenerit.
atq ait. Currebant autem duo symul. & cetera ubios¬
tendit quod p̃currens ad monumentũ prior uenerit
alius ille discipłs: quem seipsum significat s tamquam
de alio cuncła narrat. Et cum se inclinasset inquit uidit
posita linteamina: ñ tamen introiit. Uenit ergo symon
petrus sequens eum. & introut in monumentum: &

Expanded text:
ri dictum potest propensiore charitatis vel famulatus ri dictum potest propensiore charitatis vel famulatus affectu. Sed hoc in pluribus Codicibus, quos in promptu habuimus, non invenimus. Exiit ergo Petrus, et ille alius autem duo simul, et il alius discipulus praecucurrit citius Petro, et venit primus ad monumentum. Advertenda hic et commendanda est recapitulatio, quomodo reditum est ad id quod fuerat praetermissum; et tamen quasi hoc sequeretur adjunctum est. Cum enim jam dixisset, venerunt ad monumentum, regressus est ut narraret quomodo venerunt; atque ait, currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit alius ille discipulus, quem seipsum significat, sed tanquam de alio cuncta narrat. 8. « Et cum se inclinasset, inquit, vidit posita linteamina, non tamen introivit. Venit ergo Simon Petrus sequens eum, et introivit in
Abbreviated transcription (Latin):
quamnꝑꝯicus erat S ieut in marie urrginasutero ne¬
mo anteillum. nemo post illum conceptusẽ ita en uc
monumento nemo ante illum. nemo post ulũ sepult̾
ennergo pto pt̃ parasceue iuideorũ. quia upxtaerat
moneumentio posuert̾ih̃m. Acceleratã ult uatelbr
gi seputunain: ne aduesperasderet quando iamop¬
ter parasceuen. quam cenam puram uidei latine u¬
fitatius apud nos uocant. facere tale aliquid ñ lice
bat. Inaautem sabbati maria magdalene uenit ma¬
ne cum adhuc tenebre essent ad monumentum: & ui¬
dit lapidem sublatũ amonum̃to. Una sabbati est.
quam iam diem dñicam ꝓpter dñi resurrectionemi
moscrp̃ianus appellat: quã matheus solus ineuat¬
glistis primam sabbati nominauit. Cueuroit ei goes
uenit adsymonem petrum. & alium disciplłim quem
amabat iħo. & dicit eis. Tulerunt dñm demonuũ¬
toies nescimꝰ ubi posuerunt eum. Nonnulli codioes
etiam greci habent tulerunt dñm meum. qd̃ uucle¬

Expanded text:
quam positus erat. Sicut in Mariae virginis utero nequam positus erat. Sicut in Mariae virginis utero nemo ante illum, nemo post illum conceptus est, ita in hoc monumento nemo ante illum, nemo post illum sepultus est. Ibi ergo propter Paraceven Judaeorum, quia juxta erat monumentum, posgi sepulturam, ne advesperasceret, quando jam propter Parasceven, quam coenam puram Judaei Latine usitatius apud nos vocant, facere tale aliquis non licebat. CAPUT XX. Una autem Sabbati Maria Magdalene venit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum, et vidit lapidem sublatum a monumento. Una Sabbati est, quam jam diem Dominicam propter Domini resurrectionem mos Christianus appellat: quam Matthaeus solus in evangelistis primam Sabbati nominavit. Cucurrit ergo, et venit ad Simonem Petrum, et ad alium discipulum quem amabat Jesus, et dicit eis: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum. Nonnulli Codices etiam Graeci habent: Tulerunt Dominum meum, quod vide
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. Uenit autem & nichodemus qui uenerat ad
iħm nocte printũ: ferens mixturam mirre & aloes
Quasi libras centũ Nonita distinguendum ẽ ut dica¬
mus primu in terens mixturã mirre  ut qđ dictũe
Nchodemꝰ nocte primint qdđ idem ioħs narrauit in pͥo¬
rib euangłi suui partib. Hic ergo intelligendũ est ad
ihm non tune solum. s tunc primum uenisse nehode¬
mum uentitasse autem postea ut fieret audiendo dis¬
cuplq quod cerce modo in reuelatione corporis beatissi¬
nustepham pene om̃ib gentib declaratur. Accepert̃
ergo corpus iħu & ligauerunt linteis eũ aromatib.
sicut mosest uideis sepelire. Nlon michi uidetur euan¬
glium frustra dicere uoluisse: sicut mos est uideis sepe¬
are sta quippe nisi fallor admonuit in huiꝰmo di osfici¬
is que mortius exhibentur morẽ eiuiꝰꝙ gentis esseiseu¬
uandum frat autem in loco ubi erucifixus est hortus
ihorto monum̃tum nouum: inquo nondum quis¬

Expanded text:
at ad Jesum nocte primum, ferens misturam myrrhae et aloes quasi libras centum. Non ita distinguendum est ut dicamus: Primum ferens misturam myrrhae, seu ut quod dictum est, Nicodemus nocte primum, quod idem Joannes narravit ipse in prioribus Evangelii sui partibus . Hic ergo intelligendum est ad Jesum non tunc solum, sed tunc primum venisse Nicodemum; ventitasse autem postea, ut fieret audiendo discipulus, quod certe modo in revelatione corporis beatissimi Stephani fere omnibus gentibus declaratur. Acceperunt ergo corpus Jesu, et ligaverunt illud linteis cum aromatibus, sicut mos Judaeis est sepelire. Non mihi videtur evangelista frustra dicere voluisse, sicut mos Judaeis est sepelire. Ita quippe, nisi fallor, admonuit in hujusmodi officiis, quae mortuis exhibentur, mortem cujusque gentis esse servandam Erat autem in loco ubi crucifixus est, hortus, et in horto monumentum novum, in quo nondum quis
Abbreviated transcription (Latin):
turã. quia oporteret eum amortius resurgere. Et ido
quando id ab ipso dño audiebant. quamuis aꝑtissime
diceretur. consuetudine audiendi ab illo parabolas non
intelligebant: & aliquid aliud eum significare crede¬

Expanded text:
turam, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Et ideo turam, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Et ideo quando id ab ipso Domino audiebant, quamvis apertissime diceretur, consuetudine audiendi ab illo parabolas, non intelligebant, et aliquid aliud eum significare crede
Abbreviated transcription (Latin):
Nequaquã id putauerim. s ad alia festinamꝰ in quib im¬
morari questionis uel obscuritatis alicuiꝰ necessitate cõ¬
pellimur. Nam ista que ꝑseipsa manifesta sunt: quid
singła etiam significent querere. sc̃e quidem delicie st̃:
s ociosoꝵ qđ non sumꝰ nos. Tunc gͦ introiit & ille discipłs:
qui uenerat primꝰ ad monumentũ. Prior uenit: ꝙ poste¬
rior introiuit. Neq hoc utiq uacat s mͥ ad istañ uacat.
Et udit inquit: & credidit. hic nonnulli parum atten¬
dentes putant hoc iohem credidisse. quod iħs resurre¬
xerit.: s qđ sequit᷑ non hoc indicat. Quid sibi enĩ uult
qđ statim ad iunxit. nondũ enim sciebant scripturam
quia oportebat eum a mortius resurgere: Non ergo
eum eredidit resurrȩxisse: quem nesciebat oportere re¬
surgere. Quid ergo uidit. quid eredidit: Uidit scilicet
mane monum̃tum: & credidit qdđ dixerat mulier. eũ
demonum̃to ẽẽ sublatum. Nondum eium sciebant seͥp¬

Expanded text:
averim, sed ad alia festinamus, in quibus immorari quaestionis vel obscuritatis alicujus necessitate compellimur. Nam ista quae per seipsa manifesta sunt, quid singula etiam significent quaerere, sanctae quidem deliciae sunt, sed otiosorum, quod non sumus nos. Tunc ergo introiit et ille discPrior venit, posterior intravit. Nec hoc utique vacat, sed mihi ad ista non vacat. Et vidit, inquit, et credidit. Hic nonnulli parum attendentes, putant hoc Joannem credidisse quod Jesus resurrexerit. Sed quod sequitur, non hoc indicat. Quid sibi enim vult quod statim adjunxit: Nondum enim sciebant Scripturam, quia oportebat eum a mortuis resurgere. Non ergo eum credidit resurrexisse, quem nesciebat oportere resurgere. Quid ergo vidit? quid credidit? Vidit scilicet inane monumentum, et credidit quod dixerat mulier, eum de monumento esse sublatum. Nondum enim sciebant Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
unde pascha nr̃m immolatus est xp̃s. De quo &
ysaias ꝓpħa ante p̃dixerat: sicut oius adimmo¬
landum duc̃tus est. Item quia subiuncr erat diceñs¬
s unus militum lancea latus eiuis aꝑuit. adhoeꝑtinet
alterũ testimonium. uidebunt inquem confixert̃.
ubi ꝓmissus est axp̃s in ea qua crucifiyus ẽ carne uen¬
turus. Post hec autem rogauit pilatũ io seph abari¬
mathi a eo qđ esset discipłs iħu: ut tolleret corpus

Expanded text:
unde Pascha nostrum immolatus est Christus ; de quo et unde Pascha nostrum immolatus est Christus ; de quo et Isaias propheta praedixerat: Sicut ovis ad immolandum ductus est . Item quia subjunxerat: Unus militum lancea latus ejus aperuit, ad hoc pertinet alterum testimonium: Videbunt in quem confixerunt , ubi promissus est Christus in ea qua crucifixus est carne venturus. Post haec autem rogavit Pilatum Joseph ab Arimathia, eo quod esset discipulus Jesu, ut tolleret corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uncie mortiui reuiuiscunt. Quid isto sanguine mini¬
duis quid uulnere isto salubrius Squa uidit inqͣt
cestunoniũ phibuit. & uerum est euis cestiunori
&. iue sent quia uera dicit. itt& uosere datro. Hondi¬
Seit ut oe uos sciatis s ut eredatis. Seit enim qui liu¬
dit euiuis credat testimonio qui ñ uidit. Magisau¬
tem adfidem credere ꝑtinet quam uidere. Nam
q est aliud eredlere. quam fidem accõmodare. Fãc¬
ta sunt enim hec inquit. ut seriptura im pleretur.
os non cõminuetis ex eo. & iterũ alia scriptura
dicit. Uidebunt inquẽ confixerunt. Duo testimo¬
nia descripturis reddidit: singulis reb quas fac¬
tas fuisse narrauit. Nam quia dixerat ad ih̾m au¬
tem eũ uenissent ut uiderunt eum iam mortuũ
nfregerunt eius crura. adhoc ꝑtinet testimoniũ.
os ñ comminuetis ex eo: qđ preceptum est eis qui
celebrare pascha iussi sunt. ouis unmolatione ii
ueteri lege que dnĩcȩ passionis umbra p̃cesserat

Expanded text:
unde mortui reviviscunt. Quid isto sanguine mundunde mortui reviviscunt. Quid isto sanguine mundius? Quid vulnere isto salubrius? Et qui vidit, inquit, testimonium perhibuit; et verum est ejus testimonium; et ille scit quia vera dicit, ut et vos credatis. Non dixit: Ut et vos sciatis, sed ut credatis. Scit enim qui vidit, cujus credat testimonio qui non vidit. Magis autem ad fidem credere pertinet, quam videre. Nam quid est aliud credere, quam fidem accommodare? Facta sunt enim haec, inquit, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo. Et iterum alia Scriptura dicit: Videbunt in quem confixerunt. Duo testimonia de Scripturis reddidit singulis rebus quas factas fuisse narravit. Nam quia dixerat: Ad Jesum autem cum venissent, ut viderunt eum jam mortuum, non fregerunt ejus crura, ad hoc pertinet testimonium: Os non comminuetis ex eo , quod praeceptum est eis qui celebrare pascha jussi sunt ovis immolatione in veteri lege, quae dominicae passionis umbra praecesserat;
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. non fregerunt eiuserura: s unus militũ
lancea latus eius aꝑuit & continuo exuut san¬
guis& aqua. Uigilanti uerbo euanglista usus est.
ut non diceret latus eius ꝑcussit. aut uulnerauite
aut quid aliud s aꝑuit: ut illic quo dã modo utte
hostium panderetur unde s acramenta ecclie mana¬
uerunt: sine quib ad uitam. que uera uta est non
intratur. Ille sanguis in remissionẽ fusus est peccatoꝵ
aqua illa salutare temꝑat poculum. hec & lauaerũ
pstat & potum. hoc p̃nuntiabat qđ noe in latere ar¬
che hostium facere iussus est. qua intrarent anima¬
lra que non erant diluuio ꝑitura: quib figurabat
ecelia Propter hoc prima mulier facta ẽ de uirilatea
re dormientis: & appellata est uita mat̃q uiuoꝵ Da
gnum qͥppe significauit bonum: ante magnũ prel¬
sarue ationis malum. Erhinc secundus adam ineli¬
nato capite in cruce dormiuit: ut inde formarens
ei coniuna. qđ delatere dormientis eff luxitismorsi

Expanded text:
rura: sed unus militum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. » Vigilanti verbo Evangelista usus est, ut non diceret, Latus ejus percussit, aut vulneravit, aut quid aliud; sed, aperuit: ut illic quodammodo vitae ostium panderetur, unde Sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus ad vitam quae vera vita est, non intratur. Ille sanguis in remissionem fusus est peccatorum: aqua illa salutare temperat poculum; haec et lavacrum praestat, et potum. Hoc praenuntiabat quod Noe in latere arcae ostium facere jussus est , qua intrarent animalia quae non erant diluvio peritura, quibus praefigurabatur Ecclesia. Propter hoc prima mulier facta est de latere viri dormientis , et appellata est vita materque vivorum . Magnum quippe significavaricationis malum. Et hic secundus Adam inclinato capite, in cruce dormivit, ut inde formaretur ei conjux, quae de latere dormientis effluxit. O mors,
Abbreviated transcription (Latin):
culo alarũtuarũ sꝑabunt filii hominũ: in¬
ebriari isto fonte querentes. S delumine
dicebamꝰ. Sequere gͦ. slã ꝓpħa cũ dixisset.
apudte ẽ fonsuitȩ: secutũs adiunxit. Inlu¬
mine tuo uidebimꝰ lum̃. Dm̃ dedeo: lum̃ de
lumine. ꝑhoc lum̃: factũ ẽ solis lum̃. Et
lum̃ qd̃ fecit solem. sub quo fecit & nos : fac¬
cũ ẽ subsole ꝓpter nos. factũ ẽ inquã ꝓpt̃
nos subsole lum̃: qd̾ fecit solẽ. Noli contemp¬
nere nubẽ carnis: nube tegitur ñ ut ob¬
scuret᷑. s ut tẽꝑetur. Loquens gͦ ꝑnubẽ car¬
nis lum̃ in deficiens. lum̃ sapientiȩ. ait ho¬
minib. Ego sũ lum̃ mundi. Quime seqͥtur.
ñ ambulabit intenebris: s habebit lumen
uite. Quom̃ de abstulit ab oculis carnis. et re¬
uocauit ad oculos cordis: Non enĩ fuffecit
dicere. qui me sequitur ñ ambulabit inte¬
nebris. s habebit lum̃. addidit eñi uitȩ: sic̃

Expanded text:
culo alarum tuarum sperant filii hominum, inculo alarum tuarum sperant filii hominum, inebriari isto fonte quaerentes. Sed de lumine dicebamus. Sequere ergo: nam Propheta cum dixisset, Apud te fons vitae, secutus adjunxit, In lumine tuo videbimus lumen ; Deum de Deo, lumen de lumine. Per hoc lumen factum est solis lumen: et lumen quod fecit solem, sub quo fecit et nos, factum est sub sole propter nos. Factum est, inquam, propter nos sub sole lumen quod fecit solem. Noli contemnere nubem carnis: nube tegitur, non ut obscuretur, sed ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem carnis lumen indeficiens, lumen sapientiae, ait hominibus, Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quomodo te abstulit ab oculis carnis, et revocavit ad oculos cordis? Non enim sufficit dicere, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen; addidit enim, vitae; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦ sꝑabunt qͥd sꝑabt̃. nisi qd̾ pecora ñ ha¬
bebunt: In ebriabunt᷑ abubertate domus
tuȩ: & torrente uoluptatis tue potabis eos.
Quale uͥnũ est unde inebriari laudabile ẽ:
Quale uͥnũ ẽ qd̾ ñ turbat s dirigit m̃tem :
Quale uinũ est qd̃ facit ꝑpetuosanũ. ñ ine¬
briando facit insanũ: In ebriabunt᷑. Unde :
abuhertate domus tue: et torrente uolup¬
tatũ cuȩ potabis eos. Unde: Qm̃ apud te ẽ¬
fons uite. Ipse fons uite: ambulabat int̾ra.
Ipse dicebat: qui sitit ueniat adme. Ecce fonᷤ.
S nos delumine loqui ceꝑamꝰ : et ꝓpositã
ex eugłio questionẽ delumine tractabamꝰ.
Lectio ẽ entm nobis dicente dño: ego sum
lum mundi. Inde questio: neqͥs carnalit̃
sapiens. solem istũ intelligendũ putaret.
Uenimus inde ad salpmũ. Quo considerato:
inuenimꝰ interĩ dnm font̾e uice. Bibe. et
uiue. Apud te inqͥt fons uite. Ideo subũbra¬

Expanded text:
Si ergo sperabunt, quid sperabunt, nisi quod pecora non haSi ergo sperabunt, quid sperabunt, nisi quod pecora non habebunt? Inebriabuntur ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Quale vinum est, unde inebriari laudabile est? quale vinum est, quod non turbat, sed dirigit mentem? quale vinum est, quod facit perpetuo sanum, non inebriando facit insanum? Inebriabuntur. Unde? Ab ubertate domus tuae; et torrente voluptatis tuae potabis eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambulabat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ecce fons. Sed nos de lumine loqui coeperamus, et propositam ex Evangelio quaestionem de lumine tractabamus. Lectum est enim nobis dicente Domino, Ego sum lux mundi. Inde quaestio, ne quis carnaliter sapiens solem istum intelligendum putaret: venimus inde ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim Dominum fontem vitae. Bibe et vive. Apud te, inquit, fons vitae: ideo sub umbra
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd aliud qd eis prestet creator. qd̃ ium̃¬
tis ñ p̃stat: Nulla ne discretio ẽ inter ani¬
mal factũ ad imaginẽ dei. et animal sub¬
ditũ imagrni dei: est plane. Pret̃ salutẽ
istam. cõmunẽ nobiscũ animantib mutis.
ẽ qd nobis ds̃ p̃stet: illis aut̃ẽ ñ p̃stat. Ndẽ
hoc: Sequere ineodem psalmo. filii aut̃e
hominũ subdeginine alarũ tuarũ sꝑabt̃.
habentes mͦ cõmune salutẽ cũ pecorib suis
filii hominũ subtegii ne alarũ tuarũ sꝑa¬
bunt. Aliã salutẽ habent inre: aliã insꝑe:
salus ista qtiȩ inp̃senti ẽ hominib pecorib¬
quȩ cõmunis ẽ. S ẽ alia quã sꝑabant hoĩes.
& accipiunt qͥ sꝑant: ñ accipiunt qͥ desꝑañ.
filii enĩ hominũ: subdegmine inqͥt alarũ
tuarũ sꝑabunt. Qͥa ut ꝑseuerant᷑ sperent:
ate ꝓteguntur. Ne de spe adiabolo deician¬
tur : subtegiune alarũ tuarũ sꝑabunt.

Expanded text:
aliquid aliud quod eis Deus praestet creator, quod jumealiquid aliud quod eis Deus praestet creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, et animal subditum imagini Dei? Est plane: praeter salutem istam communem nobis cum animantibus mutis, est quod nobis praestet Deus, illis autem nones, et habes multiplicem misericordiam; pervenit lmo: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Habentes modo salutem communem cum pecoribus suis, Filii hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Aliam habent salutem in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusque communis est: sed est alia quam sperant homines; et accipiunt Filii enim hominum sub tegmine, inquit, alarum tuarum sperabunt. Qui autem perseveranter sperant, a te proteguntur, ne de spe a diabolo dejiciantur: sub tegmine alarum tuarum sperabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
es. et habes multiplicẽ miscd̾iam. ꝑuenit
eadẽ multiplicitas miscłiȩ tuȩ ñ solũ adhoiẽs
quos creasti adimaginẽ tuã: s etiã ad peccora
quȩ hõib subdidisti. Aquo enĩ salus hoĩs. ab
illo salus et peccoris. Non erubes cas hoc senti¬
re de dño deo tuo: inmo p̃sumas et fidas. et
caueas ne alit̃ sentias. Qui saluũ fac̃ de ipsũ.
saluũ facit equũ tuũ: ipse ouem tuã. admi¬
nima omnino ueniamꝰ: ipse gallinã tuã.
Dñi ẽ salus: & istad̃s saluat. Mouet int̾ro¬
gas: miror. qͥa dubitas. Dedignabit᷑ salua¬
re. qͥ dignatus ẽ creare: Dñi ẽ salus. angłoꝵ
hominũ pecorũ: dñi ẽ salus. Sic̃ nemo est
aseipso: ita nemo ẽ saluꝰs aseipso. Pinde ue¬
rissime psalmꝰ atq obtime: ait. Homines et
ium̃ta saluas facies dñe. Quare : Sic̃ multi¬
plicata ẽ miscdia tua ds̃. Tues enĩ ds. tu cre¬
asti.tu saluas: tu dedisti ẽe. tu das saluũ eẽ.
Si gͦ sic̃ multiplicata ẽ miscd̃ia dei. ab illo

Expanded text:
es, et habes multiplicem misericordiam; pervenit eadem multiplicitas misericordiae tuae, non solum ad homines quos creasti ad imaginem tuam, sed etiam ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo enim salus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de Domino Deo tuo: imo praesumas et fidas, et caveas ne aliter sentias. Qui salvum facit te, ipse salvum facit equum tuum, ipse ovem tuam; ad minima omnino veniamus, ipse gallinam tuam: Domini est salus , et ista Deus salvat. Movet te, interrogas; miror quid dubitas. Dedignabitur salvare, qui dignatus est creare? Domini est salus Angelorum, hominum, pecorum; Domini est salus. Sicut nemo est a seipso, ita nemo salvus est a seipso. Proinde verissime Psalmus atque optime ait, Homines et jumenta salvos facies, Domine. Quare? Sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Tu enim es Deus, tu creasti, tu salvas: tu dedisti esse, tu das sanum esse. 4. Si ergo sicut multiplicata est misericordia Dei, ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
estis. et ego reficia uos: tollite uigũ meũ
suꝑ uos. et discite ame qͥa mitis sũ et hu¬
milis corde: quã multi fecerunt audito
eugłio. qd̃ exore ipsius auditũ diues illeñ
fecit. Ergo mͦ faciamꝰ. sequam᷑ dñm: solua¬
mꝰ compedes qͥb impedttm sequi. Et qͥs ido¬
neus soluere tales nodos. nͥ ille aduuet cui
dictũ est dirupisti runcula mea: Dequo ali¬
bi psalmus dicit. Dñs soluit cõpeditos. dñs
erigit elisos. Et qͥd sequntur soluti et erec¬
ti. nisi lum̃ a quo audiunt. ego sũ lumen
mundi. qui me sequitur non ambulabit
intenebris: Qa dñs illuminat cecos. Illumi¬
namͦ gͦ modo fr̃s: habentes collyriũ fidei.
Precessit enĩ eiꝰ saliua cũt̾ra: unde in un¬
gueretur qͥ cecus ẽ natus. Et nos deadam
ceti nati sumus: illo illuminante opus
habemus. Miscuit saluia cũ t̾ra: uerbũ caro
factũ ẽ. et habitauit in nobis. Miscuit sali¬

Expanded text:
estis, et ego vos reficiam; tollite jugum meum estis, et ego vos reficiam; tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde : quam multi fecerunt audito Evangelio, quod ex ore ipsius auditum dives ille non fecit? Ergo modo faciamus, sequamur Dominum; solvamus compedes quibus impedimur sequi. Et quis idoneus solvere tales nodos, nisi ille adjuvet cui dictum est, Disrupisti vincula mea ? De quo alius psalmus dicit, Dominus solvit compeditos, Dominus erigit elisos . 9. Et quid sequuntur soluti et erecti, nisi lumen a quo audiunt, Ego sum lumen mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris? quia Dominus illuminat caecos. Illuminamur ergo modo, fratres, habentes collyrium fidei. Praecessit enim ejus saliva cum terra, unde inungeretur qui caecus est natus . Et nos de Adam caeci nati sumus, et illo illuminante opus habemus. Miscuit salivam cum terra: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Miscuit sali
Abbreviated transcription (Latin):
pisci potest. suspirari in illud potest: digne
lum̃ mundi. qui sequit᷑ me ñ ambulabit
intenebris. s habebit lum̃ uitȩ: qͥb uerbis
aliud ẽ qd̃ uissit. aliud qd̃ ꝓmifit: faciamꝰ
qd̃ uissit. ne inpudenti fronte desidere¬
mus qd ꝓmisit.: nedicat nobis in idicio
suo. fecisti enĩ qd̃ uissi. ut ex pecas qd̃ ꝓ¬
Ut sequereris me. Consiliũ uite petisti.
suiꝰ uitȩ. nisi dequa dictũẽ. apud te fons
uitȩ : Audiuit quidã. uade uende om̃ia qͦ
habes & da pauꝑib et habebis thesaurũ
incȩlo. et ueni sequere me. tristis abcessit:
ñ est sequutus. Quesiuit magistrũ bonũ
interpellauit doctorẽ: et contẽpsit docen¬
tẽ. Tristis abcessit : ligatus cupiditatib su¬
is. t̃ uistis ab cessit. habens grand ẽ sarem̃a
auaricie suꝑ humeros suos. Laborabat.
estuabat. et qui abillo sarcinã deponere tio¬
luit. non est putatus sequendiis : s dese¬
uenite ad me om̃s qui laboratis & honerati

Expanded text:
pisci potest, suspirari in illud potest: digne pisci potest, suspirari in illud potest: digne lux mundi; qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae: quibus verbis aliud est quod jussit, aliud quod promisit: faciamus quod jussit, ne impudenti fronte desideremus, quod promisit; ne dicat nobis in judicio suo, Fecisti enim quod jussi, ut expetas quod pUt sequereris me. Consilium vitae petiisti. Cujus vitae, nisi de qua dictum est, Apud te fons vitae? Audivit quidam, Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me. Tristis abscessit, non est secutus: quaesivit magistrum bonum, interpellavit doctorem, et contempsit docentem: tristis abscessit, ligatus cupiditatibus suis; tristis abscessit, habens grandem sarcinam avaritiae super humeros suos . Laborabat, aestuabat; et qui ab illo sarcinam deponere voluit, non est sequendus putatus, sed deseerati
Abbreviated transcription (Latin):
pisionẽ uenerimus: quando nox ista transie¬
rit. Deilo qͥꝑpe die. qui exorturiis ẽ. dictũ ẽ.
Mane ad stabo tͥ et contemplabor. Qo est ma¬
ne: Trans acta noctȩ scłi huiꝰ. transactis terro¬
rib tẽptationũ: suꝑato ille leone. qͥ noctȩ
tamus fr̃s huic tempori congruere. nͥ qd rur¬
sus inpsalmo d̾r. lauabo ꝑsingłas noctes lec¬
tũ meũ. lacrimis meis stratum meũ rigaboᷤ
ꝑsingłas noctes inqͥt flebo. desiderio lucis
ardebo: uidet dñs desideriũ meũ. qm̃dicit
illi alter psalmꝰ. ancete ẽ omne desiderũ
meũ: et gemitus m̃s ate ñ ẽ absconditꝰ. Desi¬
deras aurũ: uideri potes. Querens enm
aurũ: manifestꝰ eris hõib. Desideras frum̃¬
qͥ ꝓmittit se ipsũ. Extendat anima cupidita¬
tem suã: et sinu capatiore querat cõprehende¬
re qd̃ oculus ñ uidit. nec auris auduut. nec
incor hoĩs ascendit. Desiderari potest: concu¬

Expanded text:
visionem venerimus, quando nox ista transievisionem venerimus, quando nox ista transierit. De illo quippe die qui exorturus est, dictum est, Mane astabo tibi, et contemplabor . Quid est, mane? Transacta nocte saeculi hujus, transactis tertoribus tentationum, superato illo leone qui nocte rtamus, fratres huic tempori congruere, nisi quod rursus in Psalmo dicitur, Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo ? Per singulas noctes, inquit, flebo: desiderio lucis ardebo. Videt Dominus desiderium meum; quoniam dicit illi alter psalmus, Ante te est omne desiderium meum, et gemitus meus a te non est absconditus . Desideras aurum? videri potes; quaerens enim aurum manifestus eris hominibus. Desideras frumequi promittit seipsum. Extendat anima cupiditatem suam; et sinu capaciore quaerat comprehendere quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Desiderari potest, concu
Abbreviated transcription (Latin):
tendis etiã ipse adoctidentẽ. quo et ille ten¬
dit. Uideamus cũ occiderit. si non ambu¬
labis intenebris. Uide quẽ ad modũ et si
nolueris eũ tu deserere. ipse de deserit:
seruitutis sue necessitate ꝑagens diem.
nubẽ ñ om̃ib apparebat : ꝑsapientiȩ po¬
testatẽ omĩa tenebat. D̾s tius ubiꝙ est
totus. Si ñ abillo facias casũ: numqũa ate
non ambulabit intenebris: s habebit lum̃
uitȩ. Quo ꝓmisit : futuri temporis uerbo
posuit. Noñ enĩ ait habet : s habebit in qͥt
lum̃ uitȩ. Non ait tam̃ qui sequetur: s qui¬
me sequitur. In eo qd̃ facere debemꝰ: presenᷤ
tempus posuit. Qd autẽ ꝓmisit facientib:
futuri temporis uerbo significauit. Qui se¬
post habebit ꝑspeciẽ. Quãdu enĩ suimꝰ in
corpore ait apłs: ꝑegrinamur adño. Per
fidem enim ambulamꝰ. non ꝑspeciẽ. Qnͣdo
ꝑspeciẽ: sũ habuerimꝰ lum̃ uitȩ. cũ ad ulam

Expanded text:
tendis etiam ipse ad occidentem, quo et ille tentendis etiam ipse ad occidentem, quo et ille tendit: videamus cum occiderit, si non ambulabis in tenebris. Vide quemadmodum etsi nolueris eum tu deserere, ipse te deseret, servitutis suae necessitate peragens diem. nubem non omnibus apparebat, per sapientiae potestatem omnia tenebat. Deus tuus ubique tonon ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quod promisit, futuri temporis verbo posuit: non enim ait, habet; sed, habebit, inquit, lumen vitae. Nec ait tamen, qui sequetur me; sed, qui sequitur me. In eo quod facere debemus, praesens tempus posuit: quod autem promisit facientibus, futuri temporis verbo significavit. Qui sepost habebit per speciem. Quamdiu enim sumus in corpore, ait Apostolus, peregrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem . Quando per speciem? Cum habuerimus lumen vitae, cum ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ cũ fonte uitȩ: et ad ñõ dictum est. ltm̃
uitȩ. In istis autẽ usib corꝑalib. aliud ẽ lum̃:
aliud fons. fontẽ fauces quer̃t: lum̃ oculi.
Quando sitimꝰ : querimus font̾e. Quando
intenebris sumꝰ: querimus lum̃. Et si forte
noctȩ sitiamꝰ. lum̃ accendimꝰ: ut ad fonte ue¬
niamus. Non ẽ sic apud dm̃. Qd̃ lum̃ ẽ. hoc
ẽ fons. Qui tibi lucet ut uideas: ipse tͥ ma¬
nat ut bibas. Uidetis gͦ fr̃s mei: udetis si ui¬
detis. Uidetis siuigetis. Quale hoc lum̃ ẽ de
quo dñs dicit. qͥ me sequitur ñ ambulabit
intenebris : Sequere istũ solẽ: iudeamꝰ si
ñ ambulabis intenebris. Ecce oriendo exit
adte. Ille cursu suo ad occidentẽ ꝑgit: tibi
forte ad orientẽ ꝓfectio ẽ. Nisi tu incontra¬
riã partẽ ꝑgas non qua ille tendit. seq̃n¬
do eũ ꝓfecto errabis: et poriente occidentẽ
tenebis. Tu eũ int̾ra sisequaris: errabis:
Nauta si eũ inmari sequatur: errabit. Post¬
tremo uidetur tibi sequendũ ẽe solem. &

Expanded text:
cum fonte vitae, et a Domino dictum est lumen vitae. In istis autem usibus corporalibus aliud est lumen, aliud fons: fontem fauces quaerunt, lumen oculi: quando sitimus quaerimus fontem; quando in tenebris sumus, quaerimus lumen; et si forte nocte sitiamus, lumen accendimus ut ad fontem veniamus. Non sic apud Deum: quod lumen est, hoc est fons; qui tibi lucet ut videas, ipse tibi manat ut bibas. 6. Videtis ergo, fratres mei, videtis, si intus videtis, quale hoc lumen est de quo Dominus dicit, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris. Sequere istum solem, videamus si non ambulabis in tenebris. Ecce oriundo exit ad te: ille cursu suo ad occidentem pergit; tibi forte ad orientem profectio est: nisi tu in contrariam partem pergas, non qua ille tendit, sequendo eum profecto errabis, et pro oriente occidentem tenebis. Tu eum in terra si sequaris, errabis: nauta si eum in mari sequatur, errabit. Postremo videtur tibi sequendum esse solem, et
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscit credendo. sinqͣb potest conuncit
etiam disputando. In ꝓbemus itaq huiꝰ mͦi
errorẽ: quẽ sc̃a abinitio anathematirauit
inoccidente : cuius cursui nox succedit. cuiꝰ
radii nube obumbrantur: quicerte deloco
ẽ:om̃iaeni ꝑ ipsũ factast᷑. & sine ipso factũ est
nichil. Est gͦ lux: quȩ fecit hanc lucẽ. Hanc
amemus: hanc intelligere cupiamꝰ. ipsam
sitiamꝰ : ut ad ipsã lucẽ aliqͣnͣdo ueniamꝰ. et in
illa itauiuamꝰ: ut numqũa omnino moriamꝰ.
Ista enĩ lux ẽ: dequa ꝓpħia olim p̃missa. ita
inpsalmo cecinit. Homines et uim̃ta saluos
facies dñe : sic̃ multiplicata ẽ miscd̾ĩa tua ds̃
Osalmi scĩ : ista tierba sunt. ad uertite qͥd de

Expanded text:
agnoscit credendo, sed in quibus potest convincit agnoscit credendo, sed in quibus potest convincit etiam disputando. Improbemus itaque hujusmodi errorem, quem sancta ab initio anathematizavit in occidente; cujus cursui nox succedit, cujus radii nube obumbrantur, qui certa de locest. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . 3. Est ergo lux quae fecit hanc lucem: hanc amemus, hanc intelligere cupiamus, ipsam sitiamus; ut ad ipsam duce ipsa aliquando veniamus, et in illa ita vivamus, ut nunquam omnino moriamur. Ista enim lux est, de qua prophetia olim praemissa ita in Psalmo cecinit: Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Psalmi sancti ista verba
Abbreviated transcription (Latin):
Nod modo audiuimus et in¬
nr̃m de re tam magna quȩ
lecta est. ꝓ suo mõdulo cepit qd potuit: et
posito pane uerbi. nemo est. qui se querat᷑
nichil gustasse. Sed iterũ ñ dubito quua dif¬
ficile qͥs quã ẽ: q̃totũ intellexerit. Tam̃ etiã
recitata satis intelligat: toleret ministeri¬
um nr̃m. quo usq si possumꝰ illo adiuuante
tractando faciamꝰ. ut uel om̃s uel multi in¬
telligant: qd se pauci intellexisse lecantur.
Quod ait dñs. ego sũ lux mundi: clarum
puco ẽẽ eis qui habent oculos. unde huius
lucis participes fiant. Qui autẽ ñ habent
di. Et forte ñ de sit: qui dicat apud semet
& occasu ꝑagit diem: Non enĩ defuerunt he¬
retici: qui ista sensert. Manichei solem istũ
oculis carnis uisibilẽ. ex positũ et publicũ
ñ tantũ hominib s etiã peccorib ad uiden¬
dũ: xp̃m dñm ẽẽ. putauert̃. S eccłia catho
lica et recta fides. in ꝓbat tale cõmentũ: &
diabolicã doctrinã ẽẽ. cognoscit. Non solũ

Expanded text:
od modo audivimus et innostrum de re tam magna quae lecta est, pro suo modulo cepit quod potuit; et posito pane verbi, nemo est qui se queratur nihil gustasse. Sed iterum non dubito, quia difficile quisquam est qui totum intellexerit. Tamen etiamdo ex Evangelio recitata satis intelligat; toleret ministerium nostrum, quousque, si possimus, illo adjuvante tractando faciamus ut vel omnes vel multi intelligant, quod se pauci intellexisse laetantur. 2. Quod ait Dominus, Ego sum lux mundi, clarum puto esse eis qui habent oculos, unde hujus lucis participes fiant: qui autem non habent di. Et forte non desit qui dicat apud semetiet occasu peragit diem? Non enim defuerunt haeretici qui ista senserunt. Manichaei solem istum oculis carnis visibilem expositum et publicum non tantum hominibus, sed etiam pecoribus ad videndlicae Ecclesiae recta fides improbat tale commentum, et diabolicam doctrinam esse cognoscit: nec solum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. Qͥa qui me inqͥt sequitur. ñ ambtila¬
bit intenebris: T habebit lum̃ uitȩ. fini¬
ta tota rixa inmortalitas consequitur:
qͥa notussima inimica destruetur mors.
et qualis pax erit. Oportet corruptibile
hoc induere incorruptionẽ. & mortale hoc
induere inmortalitate. Quo ut ueniamꝰ.¬

Expanded text:
rum . Quia qui me, inquit, sequitur, non ambularum . Quia qui me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Finita tota rixa, immortalitas consequetur, quia novissima inimica destruetur mors. Et qualis pax erit? Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem . Quo ut veniam
Abbreviated transcription (Latin):
lo bonã rationẽ dño amboꝵ reddas. Quante
undiq rixarũ necessitates. Plerũq homo
tedio affectus: dicit apud semecipsũ. Qͥd
mͥ ẽ pati contradictores. patieos qͥ redduñ
mala ꝓbonis: Ego uolo confulere: illi uolt
ꝑire. Consumo uitã meã litigando. pacẽ
non habeo: inunicos in suꝑ facio quos ami¬
cos habere deberẽ. si benuiolentiam consu¬
lentis adtenderent. Quid mͥ ẽ ista ꝑpeti:
Redeam adme. Mecũ ero. dñm meum in¬
uocabo. Redi ad te ipsũ: ibi inuenis rixam.
Sicepisti dm̃ sequi: ibi inuemi̾mꝰ rixam.
Quã rixã inquis inuenio: Caro concupis
Ecce tuipse es. ecce tu solus es. ecce tecũ es:
ecce alium nullũ hominẽ pateris. S uides
aliã legẽ inm̃bris tuis repugnantẽ legi
m̃tis tuȩ : et captuiantẽ te inlege peccati
quȩ ẽ inmenbris tuis. Exclama ergo: & ari¬
xa interiori clama addm̃. ut tͥ pacificet te.
Miser ego homo. quisme liberabit decor¬

Expanded text:
lo bonam rationem Domino amborum reddas. Quantae lo bonam rationem Domino amborum reddas. Quantae undique rixarum necessitates? Plerumque homo taedio affectus, dicit apud semetipsum: Quid mihi est pati contradictores, pati eos qui reddunt mala pro bonis? Ego volo consulere, illi volunt perire: consumo vitam meam litigando; pacem non habeo: inimicos insuper facio, quos amicos habere deberem, si benevolentiam consulentis attenderent: quid mihi est ista perpeti? redeam ad me, mecum ero, Deum meum invocabo. Redi ad teipsum, ibi invenis rixam: si coepisti Deum sequi, ibi invenis rixam. Quam rixam, inquis, invenio? Caro concupiscarnem . Ecce tu ipse es, ecce tu solus es, ecce tecum es, ecce alium nullum hominem pateris: sed vides aliam legem in membris tuis, repugnantem legi mentis tuae, et captivantem te in lege peccati, quae est in membris tuis. Exclama ergo, et a rixa interiore clama ad Deum, ut tibi pacificet te: Miser ego homo, quis me liberabit de cor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidẽ: quãdui ꝑegrinamur ad nõ. manen¬
tes incorꝑe. Cũ uero ꝑ ambulauerimꝰ uia.
&ad ipsam patriã uenerimꝰ. qͥd nobis erit
letius: Quid nobis erit beatius: Qͥanicħ
placatius. Nichil enĩ aduersus homine re¬
bellabit. Nunc uero fr̃s difficile sine rixa
sumꝰ. ad concordia quidẽ uocati sumꝰ: iu¬
bemut pac̾e habere int̾ nos. Ad hoc conan¬
dũ ẽ omnibq nitendũ uirib: ut aliqͣn¬
do ueniamꝰ ad ꝑfectissimã pacẽ Modo autẽ
litigamꝰ plerũqͥ cũ eis: qͥb consulere uolu¬
mus. Ille errat. tu ius ducere ad uiam. ree¬
fistit tibi: litigas. Resistit paganus: dis¬
putas contra errores idoloꝵ. et demoniorũ.
Resistit hereticus: dispuitas contra alias
doctrinas demonioꝵ. Malus chatolicꝰ ñ
uult bene uiuere: corripis etiã interiorẽ
frẽm tuũ. Tecũ manet indomo. et ꝑditas
uias querit: estuas quomͦ corrigas. ut deil¬

Expanded text:
per fidem, quamdiu peregrinamur a Domino, manenper fidem, quamdiu peregrinamur a Domino, manentes in corpore: cum autem perambulaverimus viam, et ad ipsam patriam venerimus, quid erit nobis laetius? quid erit nobis beatius? Quia nihil pacatius: nihil enim adversus hominem rebellabit. Nunc vero, fratres, difficile sine rixa sumus. Ad concordiam quidem vocati sumus, jubemur pacem habere inter nos; ad hoc conandum est, omnibusque nitendum viribus, ut aliquando veniamus ad perfectissimam pacem: modo autem litigamus plerumque cum eis quibus consulere volumus. Ille errat, tu vis ducere ad viam; resistit tibi, litigas: resistit paganus, disputas contra errores idolorum et daemoniorum: resistit haereticus, disputas contra alias doctrinas daemoniorum: malus catholicus non vult bene vivere, corripis etiam interiorem fratrem tuum: tecum manet in domo, et perditas vias quaerit; aestuas quomodo corrigas, ut de il
Abbreviated transcription (Latin):
erimꝰ. Scimus qͥa cũ apparuerit. similes
ei erimus: qm̃ iudebimus eũ sicuti ẽ.
hec ẽ magna ꝓmissio. Si amas sequere.
diceres tibi. Magna res ueritas. magna
res uita: si eẽt quomͦ illuc ꝑueniret᷑ aĩa
mea. Queris. qua: audi eũ primo dicentẽ.
ego sũ uia. Anceqũa diceret tibi quo. p̃mi¬
sit qua. Ego sũ inqͥt uia. Quouia: et ue¬
ritas & uita. Primo dixit quauenias:
postea dixit quo uenias. Ego sum uia. Ego
sũ ueritas: ego uita manens apud patrem.
ueritas et uita: induens se carnẽ factꝰ est
uia. Non tibi dicit᷑ labora querendo uiam:
ut ꝑuenias adueritatẽ & uitã. Non hoc tͥ
dr̃. Piger surge. uia ipsa adte uenit: et de
somno dormientẽ excitauit. Sitam̃ excita¬
uit: surge & ambula. Forte conaberis am¬
bulare: et ñ potes qͥa dolent pedes. Unde
dolent pedes: dn iubente auaritia ꝑasꝑa
cucurrert: S dei uerbũ: sanauit et clau¬
dos. Ecce inqͥs sanos habeo pedes: s ipsã uiã
non udeo. Illuminauit & cecos. Hoc totum

Expanded text:
erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est . Haec est magna promissio; si amas, sequere. diceres tibi: Magna res veritas, magna res vita; si esset quomodo illuc perveniret anima mea! Quaeris qua? audi eum dicentem primo, Ego sum via. Antequam diceret tibi quo, praemisit qua: Ego sum, inquit, via. Quo via? Et veritas et vita. Primo dixit qua venias, postea dixit quo venias. Ego sum via, ego sum veritas, ego vita. Manens apud Patrem, veritas et vita: induens se carnem, factus est via. Non tibi dicitur, Labora quaerendo viam, ut pervenias ad veritatem et vitam; non hoc tibi dicitur. Piger, surge; via ipsa ad te venit, et te de somno dormientem excitavit, si tamen excitavit: surge, et ambula. Forte conaris ambulare, et non potes, quia dolent pedes. Unde dolent pedes? an jubente avaritia per aspera cucurrerunt? Sed Dei Verbum sanavit et claudos. Ecce, inquis, sanos habeo pedes, sed ipsam viam non video. Illuminavit et caecos. 10. Hoc totum
Abbreviated transcription (Latin):
credite. Antea solus philippꝰ arguebatur: ñc autem
ñ ibi eũ solum fuisse qui esset arguendus ostenditur.
ꝓpt̃ oꝑa inquit ipsa credite: quia ego in patre &. pat̾ in
me ẽ. Neq enĩ si separati essemꝰ: inseparabilit̾ oꝑari ulla

Expanded text:
credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc autem credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur. Propter opera, inquit, ipsa credite quia ego in Patre, et Pater in me est: neque enim si separati essemus, inseparabiliter operari ulla
Abbreviated transcription (Latin):
patri: ut sabellianꝰ eundẽ esse dicat & patrẽ. Tu ad de
quẽ tollis. tu adimple quẽ minuis. & nobiscũ ambo
consistitis: quia nec tu tollis nec tuminuis eũ qͥ alt̾ est
a patre. ut conuincat sabellianũ. & equalis ẽ patri ut
conuincat arrianũ. Utrisq enĩ clamat: ego & pater
unum sumꝰ. Qđ ait unũ audiant arriam. qd̾ ait sumꝰ
audiant sabelliani: & nec illi equalẽ. nec illi alterum
imparis potestatis. ut ñ qđ ipse uult faciat: audiat᷑
ipse: audiat᷑ qđ dix̃. quecũq pat̾ facit. hec & filius si¬
militer facit:  intelligat᷑ non bis unus. s duo unũ
Uerũ quia sic equalis ẽ alt̾̃ alteri. ut tam̃ alter ex altero:
id̾õ non loquitur aseipso. qͥa ñ est a seipso. Et ido pat̾
in illo manens facit oꝑa ipse: qͥa ꝑ quem & cũ qͦ facit.
ñ ẽ nͥ ab ipso. Deniq adiungit & dicit. Non creditis qͥa
ego in patre. & pat̾ in meest: Alioqͥn ꝓpter oꝑa ipsa

Expanded text:
Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu adde quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum imparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiaturipse; audiatur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero, ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Arrianiqͥppe dicunt. Ecce inequalis ẽ patrifiliꝰ ñ ase ipso
loquit᷑ Dicunt sabelliani contra: idest patrip assiani. Ecce
citis s ñ eo modo sicut est falsum contrariũ uero: s sic̃
sunt int᷑ se duo falsa contraria. Errando in diuersa istis:¬
in medio est uia quã reliquistis. Interuos ipsos longioru in¬
teruallo separati estis. quã ab ipsa uia cuiꝰ desercores estis.
Uoshinc uos autẽ illine: huc uenite. alteri ad alteros tran¬
sire nolite: s hinc atq illinc ad nos ueniendo inuicẽ uos
inuenite. S ab elliani agnoscite quẽ pretermittitis. arria¬
ni equate quẽ subditis: & in uia uera nobis cũ ambula¬
bitis. Est enim qđ inuicẽ ex uobis. alteri ex alteris am¬
moneri utriq debeatis. Audi sabelliane. Usq ad eo
non ipse pater. s alter est fili᷑ ut eũ arrianꝰ in equalẽ
asserat patri. dudi arriane. Usq adeo filius equalis ẽ

Expanded text:
Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non Ariani quippe dicunt: Ecce inaequalis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, id est Patripassiani: Ecce citis: sed non eo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis,in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelliane: usque adeo non ipse Pater, sed alter est Filius, ut eum arianus inaequalem asserat Patri. Audi, ariane: usque adeo Filius aequalis est
Abbreviated transcription (Latin):
accipite mentib dilectissimi. loquentib quidẽ
nobis: s ipso docente qui ñ recedit. a nobis. Dñs
dicit qđ modo cum legeretur audistis. Uerba que ego
loquor uobis: a me ipso ñ loquor. Pat̾ autẽ in me manenꝰ :¬
ipse facit oꝑa. Ergo & uerba oꝑa sunt: Planeita ẽ. Nã
ꝓfecto qͥ proximũ loquendo edificat: bonum opꝰoꝑat᷑.
S qͥd ẽ ameipso nonloquor: nͥ ameipso ñ sum q̃loquor:
Ei qͥppe tͥbuit qđ facit: de quo ẽ ipse ꝗfacit. lat̃ enĩds̃ :
ñ est de aliquo. filius autem deus ẽ quidem patriequa¬
lis: s de patre dõ. Ideo ille deuss ñ de dõ lumẽ si nõ dlumi
ne. Iste uͦ dĩ dedo. lum̃ delumine. Nam. duab sen
tentiis. una quadictũ est ñ ameipso loquor aliaquadi¬
cͥtũ ẽ. pater autẽ in me manens ipse facit oꝑa. singu¬
las tenentes diuersi nobis aduersant᷑ heretici: qͥ ñ ex una
parce s in contraria conantes. a uia ueritatis exorbitant.

Expanded text:
accipite mentibus, dilectissimi, loquentibus quidem nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo cum legeretur audistis, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso non loquor, nisi, a meipso non sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Dne: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. » Dententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant.