comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alteriur sed potiur di¬
uinomune re sumus:
⁊tamur ergo optime
diuina beneficia: qua¬
tenus & dm̃ nonpoe¬
niteat dedisse: & no¬
bis accepisse situtile:
Auferre dr̃ dicitur ho¬
mini clonũ aliquod
quod homo non habu¬
it: idest quod accipese
non meruit. Sic&
obdurape dr̃dicitur
hominem. non eiur
faciendo duritiam.
sednonau ferendo eã.
quã sibupse nutriuit:
sed onalter & obcȩcare
dici uri quordam dr̃
nonut in eis eandẽ ipe
cęcitatẽ faciat sedqd
ꝓcorum inutilibus mes¬
tis cuecitatẽ eorũ ipse
non auferat: PDlerisqe
didonadantur : ꝑseu¬
rantio uero doni nonda¬
tur: Q inde est quod
quidam principiaha¬
bent conuersationis
bona. Pineuero ma¬
loclauduntur: Elec¬
tiuero accipiunt &con¬
unt: & ꝑseuerantia
doni: Gaergo sausi
est quodquidam & be¬
ne incipiunt: & benefiro¬

Expanded text:
alterius, sed potius dialterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi vero accipiunt et conet perseverantiam doni. Ea ergo causa est, quod quidam et bene incipiunt, et bene fi
Abbreviated transcription (Latin):
nantur sc̃oꝵ: mutuo
sere affectu ꝓuocanti¬
um atque alterno &¬
emplo inicẽ sese eru¬
dientium munera gra¬
tiurũ, Alio ista ali
auero donanturilla
Necdantur itahabe¬
reuni ut nonegeat
non estdubium uthii
quos qui dã uir tutum
&cellentia antecedys.
dĩ repentina prueuen¬
tigratia quosdũ con¬
pendio sc̃itatir prue¬
ueniant:  dũsiN
conuersion epostre¬
mi: subitoe fficiuntr
uirtutis culmine pis
mi Dũquisque ali¬
quod donũ accipit. non
app&at amplius q̃ua
qu& meruit Nedũ
alterius mẽ bri officiũ
arripere tep̃ tat. id
quod meruit ꝑ dat:
Sontur batenim cor¬
porisordinẽ totum:
qui non suo conten¬
tur offitio subripit
alienum. Malido¬
na ideo addam na¬
tionem accipiunt
quia illa non addilau¬
dẽ sedudsuam ua¬
nitatem utuntus:
Hona maleutuntur
quidȩꝰ quue adõ illirdo¬
natar̃ Inmalosit
usus ad sumnunitS
cut ing̾emium sicut
quuenos ab eo ꝑcepisse
cognoscimus: Nã
quod sapientes sumus.¬
tentes & istimus non

Expanded text:
nantur sanctorum mutuo nantur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non egeat non est dubium ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utuntur qui ea quae a Deo illis donata sunt in malos usus assumunt, sicut ingenium, sicuquae nos ab eo percepisse cognoscimus. Nam quod sapientes sumus,tentes existimus, non
Abbreviated transcription (Latin):
isrł: tañtũ inmeauxi¬
merito: ut ralueris
meo auxilio: Homi¬
nis meritũ suꝑnagra¬
tia nonutueniat in¬
ienit: sed postquam
denerit facit:Ad¬
que ad indignã men¬
tẽueniens. facitinea
meritũ. quod remu¬
ner&. Quisolum In¬
uenerat quod punib
Quid enim &re illelatro
meruit qui de faucib:
crucẽ ascendit. Decru¬
ceparadisumadiit: N¬
ur quidẽ ille & frater¬
noranguine uenitcru¬
entur: sed diuinagra¬
tia incrucemutatur
Qciendum quod & nr̃asit
iustitiu in hisque recte
nir sicut & panẽ nr̃m
dicimur quẽ tam̃ a dõ
accipere postulamur:
Spiritalir gratia non om¬
nib: dstribuitur sed
tantũ modo elet isdo¬
natur: Nonenim
omnium est fides: quõ
lic& & siplurimi suscipi¬
untopus tamensidei
nonconse cuntur:
ndiuisione donorum
diuersi ꝑcipiunt diuerra
dĩmunera non tamer
conceduntur uniu om¬
nia utsitꝓhumilitatir
studio Quodalter
admir&ur in altero:
đam quod inerechielo
animalium alue alte¬
ra ad alterã ꝑcutiun¬
tur: uirtuxes desig¬

Expanded text:
: tantum in me auximerito; ut salveris, meo auxilio. nis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucibus diaboli crucem ascendit, de cruce paradisum adiit? Reus quidem ille, et fraterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mutatus. Sciendum quod et nostra sit justitia in his quae recte nis. Sicut et panem nostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non enim omnium est fides, quam quidem etsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. In divisione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad alteram percutiuntur , virtutes desig
Abbreviated transcription (Latin):
nterdum peccantibur
nobis suadr̃donanon
r&ra hit: ut ad spem
diuinȩ ꝓpitiationis mair
humana consurgati
Nã non potest conua¬
sumsꝑnere quẽ peccan¬¬
tem suir benesicus ꝓ¬
uocat adseredire
Confessionẽ hominir
nonesse humanȩ uire¬
tutis: nãsi confessio¬
nẽ bonioperis non
niabona gratia prȩ¬
ueniente donantur.
piamni hil bomiope¬
ris dedimus ꝑ quod
confessionem fidei
accipere mercremi
rofectur hominir
donum dĩ est: nec
a sepotest quis quõ
sedudño corrigi
Non enim quicquãbo¬
mo. cuiũ ruianonest
eius: Testante ꝓph&a
Scio dnẽ quia nonestho¬
minis uiaeius nec
uiriest ut ambul& &¬

Expanded text:
nterdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non potest convespernere, quem peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam si confessionem boni operis non nia bona, gratia praeveniente, donantur. Nam nihil boni operis dedimus, per quod confessionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus hominis donum Dei est. Nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam bomo, cujus via non est ejus, testante propheta: Scio, Domine, quia non est hominis via ejus; nec viri est ut ambul
Abbreviated transcription (Latin):
oribus carasunt s̃ci
uelut aduerser
refugiunit. Plus que ad¬
uersitatibus mundigau¬
tatibus delestantur
adomne cõmodũ ꝓsperatur.¬
seruis autemdĩ cunsta

Expanded text:
oribus chara sunt, sancti velut adversa refugiunt, plusque adversitatibus mundi gautatibus delectentur.ad omne commodum prosperatur.vis autem Dei cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrect. Sicut sepul¬
tus ab omnine gocio ter¬
reno priuatur : itdecon¬
templatone uacans.
abomni oc cupcetonere¬
tualicuierstitur : et sicut
&baet ualiuita conisem¬
dentes incontonplatio¬
nis quiete sẽpiliuntur
itcah ecctone sõsli rece¬
dentes: Sosuita ꝗcqucrin
se quasi sepeliendo suscepit.
manifesto aid secretum conten¬
ut in cus dm̃ lcudeN ibi
accee perun uudeforis
sic ut equile moris est semꝑ
oculum in radium solis infige¬
re nec deflestere nisi esce soli¬
us obtentũ Ita sci o contum¬
plactone ad cetua lemiu¬
tam Incer dam reflestuntur
conside rantes illcsum mo
sic ẽẽ utiliee ut tcm istauns¬

Expanded text:
demonstrat . 5. Sicut sepuldemonstrat . 5. Sicut sepultus ab omni negotio terreno privatur, ita et contemplationi vacans ab omni occupatione actuali avertitur. Et sicut ab actuali vita conscendentes in contemplationis quiete sepeliuntur, ita ab actione saeculi recedentes eos vita activa in se quasi sepeliendos suscipit; manifesto ad secretum inut intus Deum laudent, ubi acceperunt unde foris Sicut aquilae moris est semper oculum in radium solis infigere, nec deflectere, nisi escae solius obtentu: ita sancti a contemplatione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic e
Abbreviated transcription (Latin):
etiuec uitre innocen ti ocest
operum bonorum. Contem¬
plaqua. speculoccio suꝑ¬
norum. Illec cõmunis mul¬
torum est. istecuero pccu¬
denis rebus bene utitur.
Contemplatiuc uero mundore¬
nuncicins Solidõ uiuere delectat.¬
p̾rosicit: ad contemploc¬
cionem benecons cendit.
Merito enim in istoc sus¬
tollitur: quimn illocutlis
inuenit̾. Quic ũque
aed huc tenporelem glcem
aueccrnadem codfestat
concupiscentiõe. eocon¬
Vtpositus in oectucclis
uitoe operaccione pur¬
getur. In istocenim
prius ꝑ exercitum boni
operis cuncta exccurien¬
iampur omentds occie ad
contemplandumdm qus¬
que ꝑtrecns eact et licet
conuersus stocqm aedcon¬
templacionem conscen¬
derecupicet: tamenret¬
tone cogitur ut priusmn
cictine uitȩ operatione uerset᷑. Exem¬
plum enĩ aictiuȩ & contemplatiue uite
de racobsumme. quidum adrachel¬
uisum principium desti¬
nacret: Que contemplocci¬
onem significat. licc illi
ocest lcboriosauit easub¬
ponitur : Que ccequiuam

Expanded text:
tiva vita innocentia est operum bonorum, contemplativa speculatio supernorum; illa communis multorum est, ista vero paudanis rebus bene utitur, contemplativa vero mundo renuntians, soli Deo vivere delectatproficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a conut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienjam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione cogitur, ut prius in activae vitae operatione versetur. 4. Exemplum enim activae et contemplativae vitae de Jacob sume, qui dum ad Rachelvisum principium, destinaret, quae contemplationem significat, Lia illi, hoc est, laboriosa vita supponitur, quae activam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ibant reuertebant᷑¬
platiuce uit& moisuram.
nque dumqua que intende¬
rit suare uerberatus infir¬
mitate reflectitur adq
iterumre nouac ta intentio¬
ne adea unde descende¬
rat rursus erigitur qũo
fieri in aetua uita non
potest dequa siquisque
seflectat uel aidmodicũ
statim uiciorum &cipi¬
tur liu. Eculumdextrũ
scandaliz antem quem
contemplecque est:
Duo oculi infacie cifhuci
uita & contemplatuo
in homine: Quiigitur
ꝑcontemplat⁊̃ onem do¬
cebit errorem melius.
sie uellit contemplatio¬
nis oculum seruant sibi
tutum
Ut sit utilius illiꝑsimplicita acci¬
onem ire adintam. quam̃ ꝑcon¬
onis errosem mittinge¬
hennã. Sepemens ced
suma abimis erigitur.
Etsepe asũnus ad infir¬
ma pondere carnis inc¬
clinccta reflesitur.
Multod̃s excarnalib
sua gracicuusitat & ad
contemnplacionis fasti

Expanded text:
revertebantplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, sua reverberatus infirmitate reflectitur; atque, iterum renovata intentione, ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim vitiorum excipitur luxu. 10. Oculus dexter scandalizans, quem contemplativa est. Duo oculi in facie, activa vita et contemplativa in homine. Qui igitur per contemplationem docebit errorem, melius est si evellat contemplationis oculum, servans sibi tutum, ut sit utilius illi per simplicem actionem ire ad vitam, quam tionis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua gratia visitat, et ad contemplationis fasti
Abbreviated transcription (Latin):
ediungitur. nis stengitui
animus. nec caderepatitur:
Tunc uer amicus amatur:
s inonprore sed pro dõ
amatus : Quiuero prose
amicũ diligit  insipienter
eum amplectit᷑: Multũ
intere demerrur ẽ : qui
carno liter hominẽ mon¬
turũ plur diligit quã opor¬
t&: Qui enĩ intẽperant̃
amicum amat prorema¬
gis illum non prodõ amat
Quantũ ergo bonũ ẽ qui pro
dõ frictrẽ diligit: tantõ ꝑ¬
niciorum qui eũ ꝓreips o am¬
plectit᷑ : Glerumque dili¬
git in alio homo quododit
inse: Vt pote in infantib: :
a mamꝰenĩ quandã eorũ igna¬
uiã. & tam̃ odimur: Quia ig¬
nauiesse nolumus: sic lio:¬
c& diligimus: sed tamen
Nolum hoc eẽ &ic̃ si pos sum

Expanded text:
djungitur, nec frangitur animus, nec cadere patitur. 5. Tunc vero amicus amatur, si non pro se, sed pro Deo ametur. Qui vero pro se amicum diligit, insipienter eum amplectitur. Multum in terra demersus est, qui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam oportet. Qui enim intemperanter amicum amat, pro se magis illum quam pro Deo amat. Quantum ergo bonus est, qui pro Deo fratrem diligit, tanto perniciosus, qui eum pro seipso amplectitur. 6. Plerumque diligit in alio homo, quod odit in se, utpote in infantibus. Amamus enim quamdam eorum ignaviam, et tamen odimus, quia ignavi esse nolumus. Sic lapicet diligimus, sed tamen nolumus hoc esse, etiam si possim
Abbreviated transcription (Latin):
topes aduersa :¬
fraudulentur pa¬
t& amicus: Nam
in pros peritite incerta
ẽ amicitiaꝵ ꝗec scitur
utrum ꝑrona anfelicitas
diligatur : Sepe ꝑrimu¬
lationẽ amicitia colitus.
ut qui non potuit apeste
decipere decipi at frau¬
dulenter: Qunc quisq
magis fit pigaeti iustiti&¬
que diuine contrirrius
quando despicit amicũ
aliqua aduersitate ꝑcus¬
sum: Quoc inre &ribi
oc carionem mercedig
tollit. &ergapercurio¬
nẽ proximi crudelis
& istit: Tdeluti actũ
ẽ in tercalararũ ulce¬
rorum. Diuitẽ que sũ
statimq: derpicit quẽ se
diligere rimulauit :
micitia cesta nullauie
cluditur: nullo tẽpore
ab oligur . Ubicũq enĩ
seuesterit tẽpus. illa fir¬

Expanded text:
to per adversa fraudulentus patet amicus; nam in prosperitate incerta est amicitia, nec scitur utrum persona an felicitas diligatur. 2. Saepe per simulationem amicitia colitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. 318 3. Tunc quisque magis fit pietati justitiaeque divinae contrarius, quando despicit amicum aliqua adversitate percussum. Qua in re et sibi occasionem mercedis tollit, et erga percussionem proximi crudelis existit: veluti actum est inter Lazarum ulcerosum divitemque supestatimque despicit quem se diligere simulavit. 4. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur, ubicunque enim se verterit tempus, illa fir
Abbreviated transcription (Latin):
aduersitas tẽpors. aut
contentio quelib& acti¬
onis auertit: Saepe &ꝑ
honorẽ quorundã mutan¬
tur & mores: Et quos
ante conglutinatos can¬
tate habuerunt : pꝰquã ad
culm̃ honoris uenerint
amicos habere depis¬
unt:¬

Expanded text:
adversitas temporis, aut contentio quaelibet actionis avertit. 6. Saepe per honorem quorumdam mutantur et mores; et quos ante conglutinatos charitate habuerunt, postquam ad culmen honoris venerint, amicos habere despiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
In pauidas lupus inter oues
Tristis ob ambulat & rabidum
S angunis in memor os cohib&¬
Agnus enimiuce mirifica
Ecce legnibus onperett
Ex agitansq truces aquilas
Periaga nubola ꝑq nodios
Sidere lapsa columba fugat
Tumilri xp̃e columba poterisla
Sanguine pasta cui cedit auis
Tuniueus ꝑ ouile tuum
Agnus hi are lupũ prohibes

Expanded text:
inpavidas lupus inter oves tristis obambulat et rabidum sanguinis inmemor os cohibagnus enim vice mirifica ecce leonibus imperitat, exagitansque truces aquilas per vaga nubila perque Notos sidere lapsa columba fugat. tu mihi, Christe, columba potens, sanguine pasta cui cedit avis, tu niveus per ovile tuum agnus hiare lupum prohibes
Abbreviated transcription (Latin):
umana condicio dũdiuer¬
sir uitiositatibus men¬
tẽ conturbat: &iamante
poe nar gehennae. perin¬
conditũ animae app&itũ
Iampoenas conscientiue
patitur: Omnia fug¬
rit homopre t̃ corsuum : ron eni¬
uum potest asequisq
recedere: Uibicum que
enim abierst reatur sui
conscientia illum non de¬
relinquid Quã uir hu¬
manaludicia subter¬
fugiat omnis quima¬
leagit iudicium tamen
conscientiue suue effu¬
gire non potest Nã
&si a lurcȩlat quodagit
sibi tam̃ cuelare non po¬
cest quiplene nouit ma¬
lum erte quod gessit: Du¬
plec fi ergo ineo iudiciũ
quia & hic suue conscien¬
tiuereatu punitur : &
illuc ꝑ p&uali poena dam¬
natur: Hocenim signi¬
ficat abyssus abyssum
inuocat in uoce catha¬
ractarum: Abyssus
enim abyssũm in uocare
est deiudicio suue conr¬
cientiue ire adiudicium
dam nationis ꝑp& uȩ¬

Expanded text:
umana conditio, dum diversis vitiositatibus mentem conturbat, etiam ante poenas gehennae per incognitum animae appetitum jam poenas conscientiae patitur. 2. Omnia fugrit homo praeter cor suum. Non enm potest a se quisque recedere. Ubicunque enim abierit, reatus sui conscientia illum non derelinquit. 3. Quamvis humana judicia subterfugiat omnis qui male agit, 226 judicium tamen conscientiae suae effugere non potest. Nam etsi aliis celat quod egit, sibi tamen celare non potest, qui plene novit malum esse quod gessit. Duplex fit ergo in eo judicium, quia et hic suae conscientiae reatu punitur, et illic perpetuali poena damnatur. 4. Hoc enim significat: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum . Abyssum enim abyssum invocare est de judicio suae conscientiae ire ad judicium damnationis pe
Abbreviated transcription (Latin):
& indeunũ sunt: pater
& filiur: quia nihilhab&
pater: quod non habeat
silius: hon enimrerir¬
na & duorũ consubstan¬
isprocedere: & simulin¬
erse niriunũ fuerint
pignur accepit ecclessa
Vt ꝑeum unũ corpore u¬
numfierent credemes
ꝑquẽ pater & filiur u¬
humerrenticditer sunt
Iproral uatore ad patri
testatur dicente ꝓphe¬
ta accedite adme & au¬
dite hon a principio
in abscondito locuturrũ¬
& ec tẽpose antequã fi¬
er& ibierã & nuncdns
sprser̃ ꝓeo quod consola¬
tor sitparaclytur nuncupa¬
tur ualatine paraclysur
consola tiodicitur: & rede¬
radudona sacramtorudir¬
tbut consolationẽ ani¬
magna l&itia sentit qiali¬
quid reuelante spudicit¬
I Araut̃ ominẽ
plenitudinẽ gratiarũ habu¬
ergo omnis plenitudo gra¬
tiarũest Na singulis elec
ru consistit ipse enim ꝓut
uult gratia donorũ largitꝰ
Aliis dans sermone sapientiȩ
aliis scientie alur fidẽ: at¬
diuisio gratiarũ tribuitur
& in omnib: ideunꝰ hab&ur

Expanded text:
et inde unum sunt Pater et Filius, quia nihil habet Pater, quod non habeat Filius. Non enim res una, et duorum consubstanis procedere, et simul inesse, nisi unum fuerint, pignus accepit Ecclesia, ut per eum in uno corpore unum fierent credentes, per quem Pater et Filius unum essentialiter sunt, ipso Salvatore ad Patrem testatur, dicente propheta: Accedite ad me, et audite hoc: Non a principio in abscondito locutus sum: ex tempore, antequam fieret, ibi eram; et nunpro eo quod consolator sit, Paracletus nuncupatur. Nam latine paraclesis consolatio dicitur. Et re vera, dum dona sacramentorum distribuit, consolationem animagnam laetitiam sentit, qui aliquid, revelante sps autem omnem plenitudinem gratiarum habuergo omnis plenitudo gratiarum est. Nam singulis electrum consistit. Ipse enim, prout vult, gratiam donorum largitur, aliis dans sermonem sapientiae, aliis scientiae, aliis fidem, ats sancti divisio gratiarum tribuitur, et in omnibus idem unus habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
si auero catholica sicut
ꝑaoraumundũ & tenditur ita
quirelicta di alesia ꝑnua¬
tas elegerun soti&atera
dequib diirdicit: Duomale
fecit populus me medese la¬
querun fontẽ aquȩ uiuȩ &

Expanded text:
ero Catholica, sicut per totum mundum extenditur, ita qui, relicta Dei Ecclesia, privatas elegerunt societates. De quibus Dominus dicit: « Duo mala fecit populus meus: Me dereliquerunt fontem aquae vivae, et
Abbreviated transcription (Latin):
citꝰcatholiaa ꝓeo quodu¬
niuersaliter ꝑ omnẽ sit
mundũ diffusa psahe¬
r&icorũ ecclesiue: in par¬
tib: mundi coartantur:
hecuero in toto orbe diffu¬
sa&panditur: pauloa¬
testante a postolo fra¬

Expanded text:
catholica pro eo, quod universaliter per omnem sit mundum diffusa. Nam hereticorum ecclesia in partibus mundi coartatur. Hec vero in toto orbe diffusa expanditur Paulo attestante apostolo: Gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquauerint annicog¬
noscens duaduenerit
te p̾ostendens: Nunc
uero reuelatũ pat& : qͥd
tunc carnalib latebat
sp̃italib uero notuerat:
Non dutam̃ mcenifeste
dicebatur : eo quod tẽpꝰ
ostensionis noners&:
chytudo: anaqua hic
beneuiuendo conreqitꝰ¬
Ad altera: ꝑ qua  illuc&re
tributione glorificabitꝰ
Idest suequas a paganis
ꝑtulit in martyrib: si¬
indiuersis concertatio¬
gratiã dĩ & superat : par¬
tim ferendo partm
reristendo: Sc̃a eccle¬
sia catholica. sicutmale
uiuente inse patienter
tolerat: itamale credor¬
tesarerepellit : S cãecde¬
sia contrugentiliũ atq
her& icorum ꝑuicaia
su mopere sapientiã
tatur uerbis : &erc&ur
patientia: cũ teptatur gla¬
di ir: Caura prauitatir
gata ecclesia : Nã ante¬
asimplici tantundem si¬
deuige bat: ber&¬
coruigitur occasione:
ꝓpagatis doctorer infide
magistn creuer̃ : Datunc¬

Expanded text:
pinquaverunt anni, cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo quod tempus ostensionis non chritudo: una quam hic bene vivendo consequitur; altera, per quam illic ex retributione glorificabiturid est, sive quas a paganis pertulit in martyribus, siin diversis concertatiogratiam Dei exsuperat, partim ferendo, partim resistendo. 3. Sancta Ecclesia catholica, sicut male viventes in se patienter tolerat, ita male credentes a se repellit. 4. Sancta Ecclesia contra gentilium atque haereticorum pervicaciam summopere sapientiam tatur uerbis, exercetur patientia cum tentatur gladiis. Causa prauitatis gata aecclesiae. Nam antea simplici tantum fide uigebat. Hereticorum igitur occasione propagati sunt doctores in fide, magistri creuer
Abbreviated transcription (Latin):
reuelabatur: & aqͥib: eius
&pectabat᷑ aduentus: sicut
lolatebat sed tam̃ in con¬
silio di eratut fer& & tunc
a rçis ꝓph&is occulte ꝑ¬

Expanded text:
revelabatur, et a quibus ejus exspectabatur adventus, sicut lo latebat, sed tamen in consilio Dei erat ut fieret; et tunc a sanctis prophetis occulte
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis &arsit in iramea
& ardebitusq ad infe¬
dicirol&. ñ iudicat dr̃
inidipst̃ Quitam̃
ñ adtendunt illud qđa
pulũ d& errae syptilibe¬
ñ corriguntur p̃cedenti¬
ũ ꝑ cursio flagelloꝵ se¬
qentiũ sit initiũ torm̃to¬
mo scriptũẽ Operi¬
antur ficut de ploide
confusione sua. De¬
ploydis enĩ duplexue
tim̃tũẽ: Quofigura¬
liter indũuntur : qui&
tẽporali ꝓoena & & na
damnantur Un de
& peremias: Contri¬

Expanded text:
mea, et ardebit usque ad infedici solet: Non judicat Deus bis idipsum; qui tamen non attendunt illud quod pulum de terra Aegypti libenon corriguntur praecedentium percussio flagellorum sequentium sit initium tormentoriptum est: « Operiantur sicut diploide confusione sua . » Diplois enim duplex est vestimentum, quod figuraliter induunt qui et temporali poena aeterna damnantur. Unde et Jeremias: « Contri
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis ab soluant ad¬
huctam̃ subm&u uin¬
distȩ turbatur ne
in stanter eiplagȩ ñ suf¬
ficiant ad purgan¬
dadelicta: Pin¬
deergo dũ p̃sentia pa¬
titur & futura ꝑtimer¬
cit: quodã modo sicut
aitꝓph& a ꝓ suis pec¬
catis duplicia recipit

Expanded text:
peccatis absolvant, adpeccatis absolvant, adhuc tamen sub vindictae metu turbatur, ne instantes ei plagae sufficiant ad purganda delicta. Proinde ergo dum poenitentia patitur, et futura pertimescit, quodam modo sicut ait propheta pro suis peccatis duplicia recipit
Abbreviated transcription (Latin):
hic& infutriro scło. E
idẽ alibi: & duplicicon¬
tritione contepe eos:
Id.ẽgemia poena prs¬
rentircilic& & futura
Quib: dã secr&so dĩ uidicio
Ihic maleẽ illucbene:
cilic& ut dũhic castiga¬
ti corriguntur ab:
eterna dampnatione liberent̃.
Quibus dam uero hie bene ⁊ illuc¬
tlluemale. Sicut diui¬
ti illi accidit. qi hic poten¬
tiȩ claritate conspicuus
postmor tẽ geennȩ in¬
cendis tradit᷑ crucian¬
dur: porroqib dã& hic
male & illucmaleẽ qͣi a
corriginolenter & fla¬
gellari in hacuita incipi¬
unt : & in & erna ꝑ cursione
dãnantr Intanto inmer¬
gi quos dã desperationir
ꝓfundo ut nec ꝑflagella
ualean em̃dari Deqͣib
frustra ꝑcussi filios ur̃os
disciplinã nĩ receper̃
Plerũq: iustur plangit &
nescit utrũ ꝓ omnib suis
peccatis presentia patia¬
tur flagella anpunotan¬
tũ Qnercit q sit culpã
illa ꝓ qͥec meruit eius mo¬
di patisupplicia & pĩpso
ambiguo maxime in me¬
rore uersatur: Quãuis

Expanded text:
futuro saeculo. Et idem alibi: « Et duplici contritione contere eos , » id est gemina poena praesenti, scilicet et futura. Quibusdam secreto Dei judicio hic male est, illic bene, scilicet ut, dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene male, sicut diviti illi accidit qui, hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae incendiis traditur cruciandus . Porro quibusdam et hic male, et illic male est, quia, corrigi nolentes, et flagellari in hac vita incipiunt, et in aeterna percussione damnantur. 11. In tanto immergi quosdam desperationis profundo, ut nec per flagella valeant emendari. De quibus ros; disciplinam non receperunt . » Plerumque justus plangit, et nescit utrum pro omnibus peccatis suis poenitentia patiatur flagella, an pro uno tantum: et nescit quae sit culpa illa pro qua meruit pati ejusmodi supplicia, et pro ipso ambiguo maxime in moerore versatur. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
alter utro unus quirq: in se
offenro indulg&e Quidã
deruis fidenter meritis
pigre inrede linquentib:
ueniã prestant :: Sed ni¬
hil proficit esse inlibatũ
acupa : quinonẽ parirtur
adueniam: : Dumpotiur
hȩc magnarit culpa quando
tar diur relaxantur frir¬
ter nadelecta : Qui
fraetrẽ sibi tardus recon¬
ciliat dm̃sibi tasdiur
placat: frustrio cumpro¬
pitiariribi dm̃ querit
Dedilectione

Expanded text:
alterutro unusquisque in se offenso indulget. Quidam de suis confidentes meritis, pigre in se delinquentibus veniam praestant. Sed nihil proficit esse illibatum a culpa, qui non est paratus ad veniam; dum potius haec magna sit culpa, quando tardius relaxantur fraterna delicta. 7. Qui fratrem sibi tardius reconciliat, Deum sibi tardius placat. Frustra enim propitiari sibi Deum quaerit, De dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
Hocẽ enĩ ineuangilio ñ bale¬
reuirginer inuasiroleut
dẽ ñ seruare intraconscien¬
tiã bomioperis testimoni¬
ũ. sed in faciegloriaria pud
hominer ñ incorde a pu¬

Expanded text:
Hoc est enim in Evangelio non habere virgines in vasis oleum , id est non servare intra conscientiam boni operis testimonium, sed in facie gloriari apud homines, non in corde apu
Abbreviated transcription (Latin):
ercuisre : neuir tutẽ li¬
bidine frangerent :
Luxe rioranãq: uita
carnẽ cito debilitat:
fractãq: celeriterdu¬
cit adrenect utẽ:
Omne peccatũ ꝑ pęni¬
tentiam recipit uul¬
neris sanitatẽ:
Virginitar autẽ nla¬
bitur: nullate nur
reparatur: Nam
quã uis puenite ndo
at: in corruptionẽ
tamen nulla tenur
recipit pristinam:
Uirgo carne non men¬
te nullũ prȩmiũ hab&
in repmissione
Unde & inripientib uin¬
ginib: saluator in iudio
ueniens dicit: Amen¬
amendico uobis nerciouor
Ebienĩ iud icans m̃tẽ corruptã
inuenerit : carnirꝓculdu¬
bio in corruptionẽ dã nauit
Mihil ꝓdest incorruptio car¬
tir: Nihilq: ual& mun¬
dũ eẽ corpore eũ qͣi pollu¬
tus ẽ m̃te: Multir̃re
telȩ contagiũ nerciunt
quisicut infecundir̃ corpo¬
re itasterelis manen &
m̃te operis boni fecundita¬
te : qui rectedeuirginitate
gauder: si aliis prauir
operib: ñ in seruirent:
Quire continentẽ ꝑsit&ur
I& abaluis terenir deride¬

Expanded text:
ercuisse, ne virtutem libidine frangerent. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit ad senectutem. 6. Omne peccatum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem; virginitas autem, si labitur, nullatenus reparatur. Nam quamvis poenitendo at, incorruptionem tamen nullatenus recipit pristinam. 7. Virgo carne, non mente, nullum praemium habet in repromissione. Unde et insipientibus virginibus Salvator in judicio veniens, dicit: Amen, dico vobis, nescio vos . Ubi enim judicans mentem corruptam invenerit, carnis procul dubio incorruptionem damnabit. 8. Nihil prodest incorruptio carntis. Nihilque valet mundum esse corpore eum qui pollutus est mente. 9. Multi telae contagium nesciunt, qui sicut infecundi sunt corpore, ita steriles manent et mente operis boni fecunditate; qui recte de virginitate gauderent, si aliis pravis operibus non inservirent. Qui se continentem profitetur, et ab illis terrenis deside
Abbreviated transcription (Latin):
quasiuentorũ int̃dũ
curuentur inpulru:
funditurtam̃ non dei¬
ciuntur. sed ꝓtinus fir¬
mitate radicir ad sere¬
admalũ: nec p̃mur
necterrorib: uincitur
Nam iniqui tenrorem blandi¬
miscens ut aut oblediu¬
one quẽ quã decipiant
autterroribus frangan
uilaudatur in auditoꝵ
amore inseritur a sed si
ueraciter & non fictela¬
d&ur : Hoc est suera
sunt quȩde illo dicuntur

Expanded text:
quasi ventorum interdum quasi ventorum interdum curventur impulsu, funditus tamen non dejiciuntur, sed protinus firmitate radicis ad se read malum nec praemiis, nec terroribus vincitur. Nam iniqui terrorem blandimiscent, ut aut oblectatione quemquam decipiant, aut terroribus frangant. 13. Qui laudatur in auditorum amore inseritur, sed si veraciter et non ficte laudetur, hoc est, si vera sunt quae de illo dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
quia scriptũ est Osqđ
mentitur occidit animã.
& ꝑ dereos quiloquuntur
mendacium: Hoc quoq
rũmo pere fugiunt. ut nec
uita cuiurlib& ꝑ eorũ fal¬
laciã defendatur: nec su¬
ue animae noceant dũ
ne carni : quãquã hoc
iprud peccati genur fa¬
cillime credimur rela¬
xari Nã siquieli¬
b&culpa requenti mer¬
cede purgatur. quan¬
tomagir hȩc facile abs¬
tergitur quã merce
ipsa comitatur: Mul¬
tamentuntur multa¬
que fingunt hominer
ꝓpt̃ hominũ laudae :
icque fit ut & isti men¬
tiendo pereant & e
us nonm& uit alienie
linguae conuicium: Ita
& qͦui laudatur ab alio
non deb& errorẽ alienȩ
laudis adtendere : sed
magis unur quirque
testimonium consci¬
entiȩsuȩ quierat cui
plus ipre prȩsens est
quã illequi eũ laudat:
purenim suũ unus quir¬
q ꝓb& ut ait aposto¬
lus & tunc inse ipso
cientia non palã in
alienal in gua:
fecti qui altaradi¬
ce fundatir & sifla¬
mine laudir acuitu¬
perationes ut cũ que

Expanded text:
quia scriptum est: Os quod quia scriptum est: Os quod mentitur occidit animam , et: Perdes eos qui loquuntur mendacium ; hoc quoque summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum nae carni nituntur, quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti mercede purgatur, quanto magis haec facile abstergitur, quam merces ipsa comitatur? 8. Multa mentiuntur multaque fingunt homines propter hominum laudem; sicque fit ut et isti mentiendo pereant, et us non metuit alienae linguae convicium, ita et qui laudatur ab alio non debet errorem alienae laudis attendere; sed magis unusquisque testimonium conscientiae suae quaerat, cui plus ipse praesens est, quam ille qui eum laudat. 10. Opus enim suum unusquisque probet, ut ait Apostolus. Et tunc in seipso cientia, non palam in aliena lingua. 11. Perfecti, qui alta radice fundati sunt, etsi flamine laudis ac vituperationis utcunque
Abbreviated transcription (Latin):
endacerfaciunt : ut nec
ueradicentib: credatur:
Meddit enim sepȩ ho¬
minum multa falsitar
&iam inueritate sus pec¬
tũ: Sepe uera ꝓ mittit
quif alsa dicturur est :
Vtcũ primũ ad quisierit sidẽ
adreliquamendatia audi¬
enter credulor faciat :
Mul tiruidentur ueraesse
quie falrarunt: & ideo ñ
& dõ sed & suo mendacio
loquuntur: Nonnũ quã
falritar ueriloquio ad¬
iungitur: & plerũque a
ueritate incipit quif alra
confingit. Latent sepe uenenoꝗ
borum & tãdiu deceptor
ueritatẽ simulat: quo¬
urque fallendo decipiat:
Nonnũquã peiur est man¬
dacium meditare: qͣa
loqui: Nã interdum
quirq: incautur sol& &
prȩcipitatione loqui
m̃datium: Medita¬
rȩautẽ non potest : nisi
ꝑstudiũ. Erauiur ergo
ille & studro mentiri ꝑ hi¬
b&ur: quã is qui& prȩci¬
pitatione solamentitur:
ũ mopere caueñdumest
omnemen dacium : quã¬
uis nonnũ quã sit aliquod
mendacugenus culpȩle¬
uiorir. siquirq: ꝓraluteho¬
minũ mentiatur Sed

Expanded text:
endaces faciunt ut nec vera dicentibus credatur. Reddit enim saepe hominem multa falsitas etiam in veritate suspectum. 2. Saepe vera praemittit, qui falsa dicturus est, ut cum primum acquisierit fidem, ad reliqua mendacia audientes credulos fMultis videntur vera esse quae falsa sunt, et ideo non ex Deo, sed ex suo mendacio loquuntur. Nonnunquam falsitas veriloquio adjungitur, et plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saepe vera borum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Nonnunquam pejus est mendacium meditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex praecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest nisi per studium. Gravius ergo ille ex studio mentiri perhibetur, quam is qui ex praecipitatione sola mentitur. 7. Summopere cavendum est omne mendacium, quamvis nonnunquam 232 sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam pro salute hominum mentiatur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
autindi & tẽpur
leqt ndi: ꝗ elo quidem
ꝑtimorẽ sed ꝑ discretio¬
nẽ propt̃ malorũ incor¬
rectibilẽ iniquitatẽ: non¬
num quã electos opost&
a doctrina cessare: Inter¬
dumdoctores ȩcclesa
calore caritates arden¬
ter conticercunt a docen¬
do: quia non ẽ qui audiat.
Testante proph&a: Ciui¬
tates austris clauserunt.
& non est qui aperiat :
uido cendi ac cipit ofici¬
um interdum adtemps
facta proximi taceat : q
statim corrigere nequa¬
quam xestimat: Namsscoꝵ¬
rigere potest. & dissimũ¬
lat. uerumã quod consen¬
sũ erroris alieni habeat:
Plerique sc̃i docto ser
pro maliꝑtinacia quami¬
quos emendore nequeunt. his tacere
dis ponunt sed calorẽ¬

Expanded text:
acendi, et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrectibilem iniquitatem nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. 332 4. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . 5. Qui docendi accepit officium, interdum ad tempfacta proximi taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerumque sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed calore
Abbreviated transcription (Latin):
demoner: Unde&n
psulmolegitur : Inmir¬
Quidũ rȩꝓborum inpo¬
testate dae monũ accul¬
todĩ iuditio &iustissimo re¬
diguntur: Esa iatestante:
Ipse misiteir sortẽ &ma¬
nus eius diuisit eir cãinm̃¬
suram : usq in &nũ por¬
sidebunt eã Quidã elec¬
torum dimittuntur diui¬
nuustitia incedere iner¬
rorem peccati: fed tam̃
miseratio neeiur reduc¬
rursus affligens uisitat
& ꝑlumenta lacrimarũ
hacpenitentiue afflic¬
tionẽ a peccatis & purgat
que mirabiliter mecrucies

Expanded text:
daemones. Unde et in daemones. Unde et in psalmo legitur: ImmisQuidam reproborum in potestate daemonum occulto Dei judicio et justissimo rediguntur, Isaia testante: Ipse misit eis sortem, et manus ejus divisit eis eam in mensura, usque in aeternum possidebunt eam . 6. Quidam electorum dimittuntur divina justitia incidere in errorem peccati, sed tamen miseratione ejus reducrursus affligens visitat, et per lamenta lacrymarum ac poenitentiae afflictionem a peccatis expurgat,que mirabiliter me crucias
Abbreviated transcription (Latin):
respicit quules antea
uiximus sed quales cir
ƿęnitere: dõrer¬
gere & undececiderit
cogitare: Nonnulli
autẽ itadespiciuntur
adõ: ut deplorare ma¬
la sua non possint &iã
siuelint Consiliĩ in¬
mundorum sp̃ituum
hoc est ut quia ipsis ne¬
gatum est postp̃uari¬
cationẽ regrediad
iustitiã obserareadi¬
tum puenitentiuebo¬
minib: cupiunt: ne
uel ipsi reuertanturad
dm̃: eosq socior inꝑdi¬
tione habere contendunt
quib cũq fraudib insis¬
tentes: ut aut deserantur
adõ. autflagelli inmanita¬
te desperent: Ingemer¬
cendum ẽ iugiter : & post¬
posita securitate lugen¬
dũ: nedĩsecr&o & iusto
iudicio deseratur homo
& ꝑdendur inpotestate
demonũ relinquatur:
Pãreuera quẽ dr̃ de se¬
rit : duemones sũ rcipiuNT
Dominici contẽptorer
prȩcepti statim ut auer¬
tuntur adõ amalignir
spitib occupuntur: a
quib: &iam utmalara¬
ciant ꝑ suadentur: Hinc
est illut ꝓph&icum : in s.¬
micordĩ ꝑsecuntur tene¬
bre: qui ln telleguntur

Expanded text:
respicit quales antea viximus, sed quales circpoenitere; Deo resgere, et unde ceciderit, cogitare. Nam nonnulli ita despiciuntur a Deo, ut deplorare mala sua non possint, etiam si velint. 2. Consilium immundorum spirituum hoc est, ut, quia ipsis negatum est post praevaricationem regredi ad justitiam, obserare aditum poenitentiae hominibus cupiant, ne vel ipsi revertantur ad Deum; eosque socios in perditione habere contendunt, quibuscunque fraudibus insistentes, ut aut deserantur a Deo, aut flagelli immanitate desperent. 3. Ingemiscendum est jugiter, et, postposita securitate, lugendum, ne Dei secreto et justo judicio deseratur homo, et perdendus in potestate daemonum relinquatur. Nam revera, quem Deus deserit daemones suscipiunt. 214 4. Dominici contemptores praecepti, statim ut avertuntur a Deo, a malignis spiritibus occupantur, a quibus etiam, ut mala faciant, persuadentur. Hinc est illud propheticum: Inimicos Dei persequuntur tenebrae , qui intelliguntur
Abbreviated transcription (Latin):
buntur: At quia omni¬
auido dicatur oculus:
& ꝓpt̃ quod audit omni¬
Adicatur aunr: Peo
autẽ quod auer ttur
ambulat : Peo quod
& pectat estat Sic
& in c&ens horum simi¬
lib abbumanis menti¬
b trahitur similitudo
ad dm̃. Sicur ẽ obliuis¬
cens: & memoranr: Hin
est quod& ꝓpħ& adicit :
Iurauit dñr & ercituũ
per animamsuam:
onquod drunimã habe¬
at sed hoc nr̃o narrat
affectu & a libi simi¬
lifigura & uermis &
scarabeus intellegitur
decmirũ siuilib: signifi¬
cationib figur& urꝰ qn
uique adnr̃arx pussionũ
seu curnis contumelius

Expanded text:
uet: ut quia omnia videt, dicatur oculus; et propter quod audit omnia, dicatur auris; pro eo autem quod avertitur, ambulat; pro eo quod spectat, stat. Sic et in ceteris horum similibus ab humanis mentibus trahitur similitudo ad Deum, sicut est obliviscens, et memorans. 124 Hinc est quod propheta dicit: Juravit Dominus exercituum per animam suam . Non quod Deus animam habeat, sed hoc nostro narrat affectu. Et alibi simili figura et vermis et scarabeus intelligitur . 6. Nec mirum si vilibus significationibus figuretur, qui usque ad nostrarum passionum seu carnis contum
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ sp&iem pall¬
tur quidã stultorũ
dumlegune adima¬
ginẽ di ͦ fac tumesse
leominẽ arbitranter
dm̃ esse corporeum
dum non caro quod
estcor pus sec dani¬
maginẽ hab&:
Nonergo essecorpo¬
risformam Indm̃ qr
hominẽ adimagine
suũ fecit : quiumnen¬
te noncarnẽ adsimi¬
litudinẽ suam eeauit

Expanded text:
iem. Falluntur quidam stulti, qui, dum legunt ad imaginem Dei factum esse hominem, arbitrantur Deum esse corporeum, dum non caro quod est corpus, sed animaginem habeat. Non ergo esse corporis formam in Deum, quia hominem ad imaginem suam fecit, quia mentem non carnem ad similitudinem suam creavit
Abbreviated transcription (Latin):
redicitur: ueldo¬
Vere:horume¬
nim motuum: apud
dm̃ ꝑ turbatio nulluẽ.
aputquẽ trin quilli¬
tas sũmaest Ilon
ituestpre cipitanda m̃¬
tisfententia utcie¬
dumur possedõ furo¬
nf uel mutationis ac¬
eedereꝑtur bationem
sed iprum equitatẽ ius¬
titie qua peos punid¬
lectio nominauit
qm̃ quodiudic antis
equuat surorest
& indignatio patien¬
tis It aergo intelle¬
gereopurẽ & cliap
passioner quas de
asfectione humana
ducit scnptura ao.
Incõ mutabilis sit
cralendus & tamen
cilius intelle gatur nse
locutionis & mutabili¬
tatir genere appell&ur
Tamclement̃ drhumano
consulit infirmitatq ua
quiueum sicut est non
possumus agnoscer
nr̃ȩ locutionis more se
ipsum nobis insinu&
consurgere mupei: Mul¬
tis modis dr̃ adsignincan¬
dum sebominib: deinre¬
norbus rebus species ad
s&ruit quẽ reuera lux¬
tappnum substantiam
Inuiribi lemesse & in¬
corporeum constut: Pl¬
rumque decorporibuss at
dm̃ sumuntur quulitatũ
spetier quu&amen in dõ

Expanded text:
dicitur, vel dolere. Horum enim motuum apud Deum perturbatio nulla est, apud quem tranquillitas summa est. Non ita est praecipitanda mentis sententia, ut credamus posse Deo furoris vel mutationis accidere perturbationem; sed ipsam aequitatem justitiae, qua reos punilectio nominavit, quoniam quod judicantis aequum est, furor est, et indignatio patientis. 2. Ita ergo intelligere opus est et alias passiones, quas de affectione humana ducit Scriptura ad incommutabilis sit credendus, et tamen cilius intelligatur, nostrae locutionis et mutabilitatis genere appelletur. 3. Tam clementer Deus humanae consulit infirmitati? Ut quia eum sicut est non possumus agnoscere, nostrae locutionis more se ipsum nobis insinuetconsurgeremus ei. 4. Multis modis Deus ad significandum se hominibus de inferioribus rebus species ad se trahit; quem re vera juxta propriam substantiam invisibilem esse et incorporeum constat. Plerumque de corporibus ad Deum sumuntur qualitatum species, quae tamen in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
urmorare in flagel¬
lis dĩ peccator homo
ñ deb& Quiama¬
ximȩ ꝑ hoc qđ corripitur
em̃datur: Vnur qus qͣe
autẽ tuncleuius por tat
qđ patitur sisuadiscuse¬
rit mala ꝓ quib: illi infer¬
tur r&ributio iusta: Dis¬
catñ mrmorare qĩ malepa¬
titur &iã sugnor at cur
mala patiatur &ꝑhoc
iuste sepati arbitrur¬
ꝑ qđ ab illo iudicatur cuiꝰ
nũquã iniusta iudicia sun
uiflagella sustin& & con¬
tra dm̃ mur m t iusti¬
giã iudicantis accus at
Iui uerosecognir aͣiusto
seipsũ accusat. &dĩ iusti¬
prpeser utilia iustus &e¬
empla pres tat homini¬
bi necesseẽeũ iterũ & ad¬
uersitatib tangiquate¬
nus eius patientiu conꝑa¬
b&ur ut denuo
qui ꝓsperi tatis eiurtẽ¬
perantiã agnouerunt:
iup assionib animȩ insi¬
diante aduersario cru¬
ciatur ñ idcir co secre¬
dat alienari axp̃o. quia
talia patitur. s ed magir
ꝑhoc dõ cõm̃dabilẽ se
pitidir laud& dm po¬

Expanded text:
urmurare in flagellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quod corripitur emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala pro quibus illi infertur retributio justa. 2. Discat non murmurare qui male patitur, etiam si ignorat cur mala patiatur; et per hoc juste se pati arbitrdicatur, cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo seipsum accusat, et Dei justiprosperis utilia justus exempla praestat hominibus, necesse est eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. 4. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco se credat alienari a Christo, quia talia patitur; sed magis per hoc Deo commendabilem se patitur, laudet Deum po
Abbreviated transcription (Latin):
fortedũ &pectamurduĩ¬
tiissanari & uitia mulã¬
plicemus. & salutẽ non a di¬
piscamur: Ergo stude¬
amus aut non cadere
autcito conuersi alapsu
consurgere : Omni¬
nopeccare cauendũ est
Quod sihumana fraglita¬
te peccatũ subrepserit
confestimerit corrigen¬
dũ: quod nequiter senti¬
tur cõmissũ: Dito enĩ
corrigitur culpa queci¬
to cognoscitur: Tardi¬
us autẽ sanatus uulnus
quodiãputrescentib mẽ¬
bris longo postẽ porecu¬
rationib: adhib&ur:¬

Expanded text:
forte dum exspectamus a viforte dum exspectamus a vitiis sanari, et vitia multiplicemus, et salutem non adipiscamur. Ergo studeamus aut non cadere, aut cito conversi a lapsu consurgere. 10. Omnino peccare cavendum est, quod si humana fragilitate peccatum subrepserit, confestim erit corrigendum, quod nequiter sentitur commissum. Cito enim corrigitur culpa quae cito cognoscitur; tardius autem sanatur vulnus quod jam putrescentibus membris longo post tempore curationibus adhibetur
Abbreviated transcription (Latin):
Dequissimũ est peccare
peiur est peccandi consue¬
tudinẽ facere: Abillo
facile ab hoccũ labore
resurgit᷑ dũ male consu&u¬
dinerepugnatur : male
agendiconsu& ũdinẽ recer¬
suesse ꝓph&a asseritin ꝓ
fundum: Euiur usuqua¬
fi qua dom lege homo tenect᷑¬
adstrictus ut&ĩ aniquando
non uult peccatũ ad mittat:
a lapsu uero citoresur rege
non estnpro sundũ ire :
Capostolus legẽ peccati dicit
in mẽbris nr̃ir quaelex
consu&udo est : quũ peccan¬
do concipimur & non ab
eacũ uolumur discedimus
quiaiã necessitatisuin cu¬
lo ꝑconsu&udinẽ r&ine¬
niur: Multũ ueriamor
git in homine : sed resul¬
tatcaro male consu&udi¬
neslege: Beneautẽ au¬
dacter ꝓbona conscientia
&ultat: qui ualenter in se
reprimit quod in solenter
inpugnat: frequenter
peccarecauendũ est: Nã
hoc ipsũt quod de malo nr̃o
plerum que dr̃nobirsalutẽ
operatur: quanto mirabi¬
leest: tanto ꝑrarũ est
Propterea metuendũ est
confidere ita saluare. Ne¬

Expanded text:
Nequissimum est peccare, Nequissimum est peccare, pejus est peccandi consuetudinem facere. Ab illo facile, ab hoc cum labore resurgitur, dum malae consuetudini repugnatur. 6. Male agendi consuetudinem recessum esse propheta asserit , in profundum, cujus usu, quasi quadam lege, homo teneastrictus, ut etiam quando non vult, peccatum committat. A lapsu vero cito resurgere, non est in profundum ire. 7. Apostolus legem peccati dicit in membris nostris , quae lex consuetudo est, quam peccando concipimus, et non ab ea, cum volumus, discedimus, quia jam necessitatis vinculo per consuetudinem retinemur. 8. Multum veri amor agit in homine, sed resultat caro malae consuetudinis lege. Bene autem audacter pro bona conscientia exsultat, qui valenter in se reprimit quod insolenter impugnat. 9. Frequenter peccare cavendum est; nam hoc ipsum, quod de malo nostro plerumque Deus nobis salutem operatur, quanto mirabile est, tanto perrarum est. Propterea metuendum est confidere ita salvari,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ipsa t antũ peccati
malitia delectantur.
re : qũa emendare :
faciliur enim reristimus
hostia quo nondũ uictisu¬
mus: quũ eraquo iã supe¬
ratisumus ac deuicti cog¬
noscimur: Omne pec¬
catũ antequã amittatur.
amplius ꝑtimes titur:
Quã uis autẽ grauesit dũ
Inhusu uenerit leue
eestimatur : & sineullo
m&u cõmittitur: Istis
fomitib: quasiquib: dã
gradib: coalercitom ne
peccatũ: Cogitationã¬
q: praua delectationẽ
parit : Delectatio con¬
sensioe consen¬
sio astionẽ: Actio
consu&ũdinẽ : Consue¬
itudo necerfitatẽ: Sic¬
q: his uinculis homo in¬
ui nagratia manũ iacen¬
tis ad prȩhendat: Pec¬
catũ ammittere. cadere
est inputeũ: Consu&u¬
dinẽ uero peccandi face¬
re osputeiest coangur¬
tare: neis quicecidit ua¬
leat&ire: Sed interdũ
&i amtaler dr̃ liberat dũ
eoꝵ desperationẽ ad con¬
uersionẽ libertatir cõmu¬
tat Ipso enim miseran¬
te peccata dimit tuntur
quoꝑ tegente fit. ne inde¬
teriur peccando eatur:

Expanded text:
sed ipsa tantum peccati malitia delectantur. re quam emendare. Facilius enim resistimus hosti a quo nondum victi sumus, quam ei a quo jam superati ac devicti cognoscimur. 2. Omne peccatum, antequam admittatur, amplius pertimescitur. quamvis autem grave sit, et dum in usum venerit, leve existimatur et sine ullo metu committitur. Istis fomitibus quasi quibusdam gradibus coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensum, consensus actionem, actconsuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicque his vinculis homo imvina gratia manum jacentis apprehendat. 222 4. Peccatum admittere cadere est in puteum; consuetudinem vero peccandi facere, os putei est angustare, ne is qui cecidit valeat exire. Sed interdum etiam tales Deus liberat, dum eorum desperationem ad conversionem libertatis commutat. Ipso enim miserante, peccata dimittuntur quo protegente fit ne in deterius peccando eatur. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
qi trahitir iniqi tatẽ in
funiculis uanitatis & qa¬
si uinculũ plauses peccatũ
Tra hit enim in iquitattem ut funieu¬
conuertiad dm̃: Tra¬
here estenim inquitatẽ
morã facere iniquitati:
Vnde& pralmus: ꝓlon¬
gaueruN iniquitater

Expanded text:
qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum ! Trahit enim iniquitatem ut funicuconverti ad Deum. Trahere enim iniquitatem est moram facere iniquitati. Unde et psalmus: Prolongaverunt iniq