comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
udicium comminetur. Magnus igitur ioħs:
cuiuis magnitudini eciam saluator testimoni¬
um ꝑ hibct ⁊ dicens. i uter natos mulierum:
maio non est iohanne baptista. Precellit cunc¬
tis: eminet uniuersis: ante cedit ꝓpħas: suꝑ¬
greditur patriarchas. Et quisq demuliere
serilis corpore.: sed fecunda uirtutibus Tarda
sobolis sednon tarda dõ. Nongermini clausa:
sedꝰ tempori:. Non negata pignoribus: sed seruata
sed dilatatus: doner transiret tempus carnis.
passio temporis conugii necessitas. uoluntatis
causa: cupiditatis sensus. et totum quod huma¬
num corpiis confundit et grauat: onerat con¬
scientiam. Mundabitur enim longo tempore
querela. et intotam facti sine macula: mox
sterilitas fugit. Reuuiescit senectus: fides
concipit. Parit castitas: nascitur maior ho¬
minum. Sar angłis: tuba cęli. preco xp̃i:
archanum patris. filii nuncius: signifer
supni regis. peccatorum uenia: iudȩorum
correptio. uocatio gentium. Et ut propriȩ

Expanded text:
judicium comminetur. 5. Magnus igitur Joannes, judicium comminetur. 5. Magnus igitur Joannes, cujus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: Inter natos mulierum major non est Joanne Baptista . Praecellit cunctis, eminet universis, antecedit prophetas, supergreditur patriarchas; et quisquis de muliere sterilis corpore, sed fecunda virtutibus; tarda soboli, sed non tarda Deo; non germine clausa, sed tempore; non negata pignoribus, sed servata sed dilatus, donec pertransiret tempus carnis, passio corporis, conjugii necessitas, voluptatis causa, cupiditatis sensus, et totum quod humanam confundit, gravat, onerat conscientiam. Mundabatur enim longo tempore querela, et in totum facti sunt sine querela; mox sterilitas fugit, reviviscit senectus, fides concipit, parit castitas, nascitur major homine, par Angelis, tuba coeli, praeco Christi, arcanum Patris, Filii nuntius, signifer superni regis, peccatorum venia, Judaeorum correctio, vocatio Gentium, et ut proprie
Abbreviated transcription (Latin):
hel obstruxerat: paruulus reserauit. quanquam
et ipse sit angłs : sicut scriptum est de eo.
Ecce mitto angłm meum ante faciem tuam:¬
ergo in iohanne. quanta uis sit totius uoca¬
buli: cuius nuncupatio reddidit muto uocem.
patri pietatem: populo sacerdotem. Prius
enim erat tacens lingua. sterilis filio: pri¬
uatus officio. Ntubi ioħs nascitur. fit re¬
repente pater ꝓpħa: uel pontifex. Loquelam
usum recipit. pͥlem affcctio suscipit: sacer¬
dotem functio recognoscit. Cum ergo tanta
uis sit qoħis uocabuli: dicturi de eo. et si
tacere uolumus: silere non possumus. Ipse
enim iohannes: uox clamantis dicitur. Quis
enim. ẽ. qui uocem laudet et taceat. clamo¬
rem admiretur & mutus sit: Nit enim
ipse dese. Ego sum uox clamantĩs indeserto
Uidete quid dixerit. Non enim ait. Egosum
uex: sed et clamantis uox. Scilicet ut ad fidem
consequendam uexaures penetret: clamor
corda concutiat. Yox regnum predicit: clamor

Expanded text:
el obstruxerat, parvulus reseravit; quamquam el obstruxerat, parvulus reseravit; quamquam et ipse sit angelus, sicut scriptum est de eo: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuamigitur Joannem, 461 quanta vis sit ejus vocabuli, cujus nuncupatio reddidit muto vocem, patri pietatem, populo sacerdotem. Prius enim erat tacens lingua, sterilis filio, privatus officio: at ubi Joannes nascitur, fit repente pater, propheta, vel pontifex; loquela usum recipit, prolem affectio suscipit, sacerdotem functio recognoscit. 4. Cum ergo tanta vis sit ejus vocabuli, dicturi de eo, etsi tacere volumus, silere non possumus; ipse enim Joannes vox clamantis dicitur. Quis igitur, qui vocem laudet, et taceat? clamorem admiretur, et mutus sit? Ait enim ipse de se: Ego sum vox clamantis in deserto . Videte quid dixerit; non enim ait tantum: Ego sum vox; sed et clamantis vox: scilicet ut ad fidem consequendam vox aures penetret, clamor corda concutiat: vox regnum praedicet, clamor
Abbreviated transcription (Latin):
meam cohercere. sedeius ipsa uis nomiiis minime
silere ꝑmittit. Nam nuncupacio uocabuli ipsius.
pectoris nr̃i urget secreta: silentii nr̃i resoluit
archana. Et quod simulatione siletur: ammira¬
tione compellitur. Si enim pater zacharias cum
eum nominauit uocem recepit. quanto nos cum
laudamus. eloquium promeremur: Et si illus os
cum in seculo nasceretͥuraperuit. quanto magis
litatem natiuitatis illius.: abangelo gabrihelo
silenti i esset taciturnitate mułtatus. et iam diu
mutus. uerborum dispendio mentis secreta ue¬
laret : subito nato iohanne filio. cum apud
ꝓximos. eẽt. intentio quo nomine uocaretur.
offeruntur patri tabulȩ: ut uocabulum totius
pro sui cordis arbitrio ipse describeret. Et
quod sermone non poterat: litteris loqueretur.
Tunc mirum in modum acceptis pugillaribus
ut stilum figeret. linguam resoluit. ac litteram
sermone preuenit: et iohannem non testatus. ẽ.
sed locutus. Uidete igitur dilectissimi: sc̃i¬
iohannis haptistȩ meritum. Tocem patri reddidit:

Expanded text:
meam silentio coercere: sed ipsa vis nominis ejus minime me silere permittit: nam nuncupatio vocabuli ipsius, pectoris nostri urget secreta, silentii nostri resolvit arcana, et quod dissimulatione reticetur, admiratione compellitur. Si enim pater Zacharias cum eum nominavit, vocem recepit ; quanto magis cum laudamus illum, eloquium promeremur? et si illius os cum in saeculo nasceretur aperuit; quanto magis litatem nativitatis illius ab angelo Gabriele silentii esset taciturnitate multatus, et jam diu mutus verborum dispendio mentis secreta velaret, subito nato Joanne filio, cum apud proximos esset contentio quo nomine vocaretur, offeruntur patri tabulae; ut vocabulum ejus pro suo arbitrio ipse describeret, et quod sermone non poterat, litteris loqueretur: tunc mirum in modum acceptis pugillaribus, ut stylum figeret, linguam resolvit, ac litteras sermone praevenit, et Joannem non testatus est, sed locutus . 3. Videte igitur sancti Baptistae meritum, vocem patri reddidit,
Abbreviated transcription (Latin):
et nouit ipsa miracula sua commendare. Nouit
agere ut magnificetur: nouit agere ne uilescat.
Non omnibus dat: donat ꝑ martyres sanitatem¬
corporum: sed om̃ibus ꝓmittit unitatoribꝰ mar¬
tyrum unmortalitatem animarum. Quod non
omnibus dat: non querit cui nondat. Nec mur¬
muret aduersus eum quia nondat: quod in fine
ꝓmisit dare. Nam et qui modo sanantur: post
cum xp̃o uiuent sine fine. Precessit enim caput
expectant menbra secutura. Implebitur totũ
corpus. xp̃s et ȩccła ibi nos cõmputet scriptos.
et in hac quod expedit det. Nouit enim ille:
quicquid expediat filiis suis. Siergo uos inqͥt
cum sitis mali. nostis bona data dare filus ur̃is
quanto magis pater ur̃ qui incęlis.ẽ. dabit bona
petentibus se: Quȩ bona numquid temporalia
dat et ipsa. sed infidelibus dat: dat et ipsa.
enim ille pater dare ista bona filiis suis. Modo
petit ab illo filius suus sanitatem corporis.

Expanded text:
et novit quomodo ipsa miracula sua debeat commendare. Novit et novit quomodo ipsa miracula sua debeat commendare. Novit agere, ut magnificentur: novit agere, ne vilescant. Non omnibus donat per martyres sanitatem: sed omnibus promittit imitatoribus martyrum immortalitatem. Quod non omnibus dat, non quaerat cui non dat; nec murmuret adversus eum quia non dat, ut det quod in fine promisit. Nam et qui modo sanantur, post cum Christo vivent. CAPUT VI. Praecessit caput, exspectat membra secutura: implebitur totum corpus, Christus et Ecclesia. Ibi nos computet scriptos: et in hac vita quod expedit det. Novit enim ille quid expediat filiis suis. Si ergo vos, inquit, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester qui in coelis est, dabit bona petentibus se ? Quae bona? numquid temporalia? Dat et ipsa; sed et infidelibus dat. Dat et ipsa;  ille Pater dare ista bona filiis suis. Modo petit ab illo filius suus sanitatem corporis:
Abbreviated transcription (Latin):
strata . ẽ. scĩs uia: prius spinosa et pedibus apło¬
semine sanguinis. impleta ẽ. martyribus terra:
et de illo semine seges surrexit ȩccłȩ. Plus as¬
serunt xpm mortui quam uiui. hodie asserunt.
hodie predicant. Tacet lingua. sonant facta.
tenebantur. ligabantur. in cludebantur. tor¬
quebantur. ꝓducebantur. lapidabantur. ꝑcucie¬
bantur. bestiis subrigebantur: in omnibus suis
mortibus quasi uiles irridebantur. Sed precio sa
inconspectu dñi: mors scõrum eius. Tunc incons¬
pectu dñi tantum preciosa: modo et inconspec¬
tu nr̃o. Tunc enim quando obprobrium erit
.ẽẽ. xp̃ianum: uilis erat mors scõrum dĩ in con¬
spectũ hominum. Detestabantur execratione
habebantur ꝓ maledicto. dicebant. sic mori¬
aris. sic crucifigaris. sic incenderis. Modo
sed etiam in cons pectu hominum esset mors
illa preciosa. Cecus notissimus ciuitati illu¬
minatus ẽ. curatus est. currit ad duci se fecit.
sine duce reuersusest. Non cessat ds̃ attestari.

Expanded text:
Strata est via prius spinosa, et pedibus Apostosemine sanguinis impleta est martyribus terra, et de illo semine seges surrexit Ecclesiae. Plus asseruerunt Christum mortui, quam vivi. Hodie asserunt, hodie praedicant: tacet lingua, sonant facta. Tenebantur, ligabantur, includebantur, producebantur, torquebantur, urebantur, lapidabantur, percutiebantur, bestiis subrigebantur. In omnibus suis mortibus quasi viles irridebantur: sed pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Tunc in conspectu Domini tantum pretiosa, modo et in conspectu nostro. Tunc enim quando opprobrium erat esse christianum, vilis erat mors sanctorum in conspectu hominum: detestabantur, exsecrationi habebantur; pro maledicto objiciebantur, Sic moriaris, sic crucifigaris, sic incendaris. Modo sed etiam in conspectu hominum esset mors illa pretiosa. Caecus notissimus universae civitati illuminatus est, cucurrit, adduci se fecit, sine duce reversus est. Nondum aud
Abbreviated transcription (Latin):
nem licentiȩ blandioris aliquas neglegenti ȩ cul¬
pas: delectabilium usus inciderit. Terra enun
carnis nr̃ȩ. nisi assiduis fuerit subacta cultori¬
bus: cito desegni otio spinas tribulosq ꝓcedet.
et partu degeneri dabit fructum. non ħorreis
inferendum: sed ignibus concremandum. dicen¬
te dño. Omnis planctatio quam non plantauit
pater meus: eradicabitur. Custodienda ergo
nobis . ẽ. omnium germinum seminumq gene¬
rositas. quam ex summi agricolȩ plantacione con¬
cȩpimus : et uigili sollicitudine ꝓ uidendum
ne dĩ munera aliqua inuidentis inimici fraude
uiolenti: ut inparadiso uirtutum concrescat
silua uiciorum. Pd declinandum autem hoc
malum: nichil est potentius elemosinis. atq
ieuniis: dum et carnales cupiditates continen¬
tia necat. et desideriorum spiritalium fructus:
miscłiȩ micultura multiplicat. Unde carita¬
tem urãm sollempniter ammonemus: ut ꝑcas¬

Expanded text:
nem licentiae blandioris aliquas negligentiae culnem licentiae blandioris aliquas negligentiae culpas delectabilium usus inciderit. Terra enim carnis nostrae, nisi assiduis fuerit subacta culturis, cito de segni otio spinas tribulosque producit, et partu degeneri dabit fructum non horreis inferendum, sed ignibus concremandum, dicente Domino: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis eradicabitur . Custodienda igitur nobis est omnium germinum seminumque generositas, quam ex summi Agricolae plantatione concepimus, et vigili sollicitudine providendum ne Dei munera aliqua invidentis inimici fraude violentur, et in paradiso virtutum concrescat silva vitiorum. CAP. IV. Ad declinandum autem hoc malum, nihil est potentius eleemosynis atque jejuniis, dum et carnales cupiditates continentia necat, et desideriorum spiritalium fructus misericordiae cura multiplicat. Unde charitatem vestram solemniter admo nemus ut per cas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. quam carni. Et cum audit sibi ꝑ sp̃m sc̃m
dici. post concupis centias tuas ne eas. et auolun¬
tate tua uetare. intelligat sibi contra om̃a quȩ
sensibus corporis blandiuntur: temperantie sec¬
tandam. ẽẽ. uirtutem. ꝑ quam dum exterioris ho¬
minis uoluptas minuitur : sapientia interioris
augetur. Non enim idem cordis iugor ẽ. sub
onere cibi: qui sub leuitate ieiunii. Nec
cundem sensum potest sacietas generare: quem
parcitas. Quia cum caro concupiscens aduersus
sp̃m. spiritali cupiditate superatur. libera obti¬
netur sanitas: et sanitas libertas. ut et caro men¬
tis iudicio: et mens dĩ regatur auxilio. Ndhanc
ergo nos utilitatem ᷑ dił presens tempus inuitat.
utꝰ ad resurrectionem dñi usq ad aduentum
scĩ sp̃s quinquaginta diebus emensis. quos in
leticia precipuę festiuitatis exegimus: ad ieui¬
niorum remedia recurramus. ne forte ꝑ occasio¬

Expanded text:
esse quam carni. Et cum audit sibi per Spiritum sanctum esse quam carni. Et cum audit sibi per Spiritum sanctum dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere , intelligat sibi contra omnia quae sensibus corporeis blandiuntur, temperantiae sectandam esse virtutem, per quam, dum exterioris hominis voluptas minuitur, sapientia interioris augetur. Non enim idem vigor cordis est sub onere cibi, qui sub levitate jejunii; nec eumdem sensum potest satietas generare quem parcitas. QUIA CUM caro concupiscens adversus spiritum spiritali cupiditate superatur , libera obtinetur sanitas et sana libertas: ut et caro mentis judicio et mens Dei regatur auxilio. Cmi, praesens tempus invitat, ut a resurrectione Domini usque ad adventum Spiritus sancti quinquaginta diebus emensis, quos in laetitia praecipuae festivitatis exegimus, ad jejuniorum remedia recurramus: ne forte per occasio
Abbreviated transcription (Latin):
nter om̃a dilectissimiARTIMENSI8
apostolicȩ instituta doctrine. quȩ ex duunȩ eru¬
dicionis fonte manarunt: dubium non est in fluen¬
tȩ mnȩccłȩ principes spũ scõ. hanc primum ab eis
obseruantiam fuisse conceptam: ut scĩ obseruati¬
one ieiunii omnium uirtutum regulas inchoa¬
rent. Quia multum ad precepta dĩ ex sequenda
prodesset: sixp̃iana militia contra om̃a incentiua
uiciorum continentiȩ se scĩficatione muniret.
Cum enim ꝑ inlecebram cibi inrepserit primi cau¬
sa peccati: quo salubriore dĩ munere utitur re¬
dempta libertas. quam ut nouerit abstinere conces¬
sis: quȩ frenare se nesciuit auetitis: Omĩs quidem
creatura dĩ bona. ẽ: ẽt nichil ẽ. abiciendum. quod cum
gr̃arum actione ꝑcipitu:. Sed non ad hoc creati
sumus: ut feda et inprudenti auiditate omnes
mundi copias expetamus. tamquam quod licet
hominum usui tam multa donauit. sed agnoscat
racionalis animus: maiores delicias menti datas

Expanded text:
nter omnia, dilectissimi, apostolicae instituta doctrinae, quae ex divinae eruditionis fonte manarunt, dubium non est, influente in Ecclesiae principes Spiritu sancto, hanc primum ab eis observantiam fuisse conceptam, ut sancti observatione jejunii, omnium virtutum regulas inchoarent: quia multum ad praecepta Dei exsequenda prodesset, si Christiana militia contra incentiva omnia vitiorum continentiae se sanctificatione muniret. Cum enim per illecebram cibi irrepserit prima causa peccati, quo salubriore Dei munere utitur redempta libertas, quam ut noverit abstinere concessis, quae frenare se nescivit a vetitis? Omnis quidem creatura Dei bona est, et nihil est abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; sed non ad hoc creati sumus ut foeda et impudenti aviditate omnes mundi copias expetamus, tamquam quod licet hominum usui tam 320 multa donavit; sed AGNOSCAT rationalis animus majores delicias menti datas
Abbreviated transcription (Latin):
os suscitauit. Inde et ipsi beati apostoli qui
tot miraculis confirmati. tot sermonibus
eruditi: atrocitatem tamen dominicȩ passi¬
onis expauerant. et ueritatem resurrectio¬
nis eius non sine hesitatione susceperant.
tantum deascensione dni ꝓfecerunt. ut
quicquid illis prius intulerat metum:
uerteretur ingaudium. Totam enim con¬
templationemꝰ animi indiuinitatem ad patris
dexteram consedentis erexerant: nec iam corpo¬
reȩ uisionis tartlabantur obiectu. quo minus
in id aciem mentis intenderent: quod nec
a patre descendendo ad fuerat. nec adiscipłi
ascendendo discesserat. Tuc Ailec filiꝰ hominis¬

Expanded text:
os suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui os suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus non sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. CAP. IV. Tun
Abbreviated transcription (Latin):
gelicȩ predicationi et noui testamenti mnisteriis
incelum: corporalis presentiȩ modum fecit.
Mansurus in patris dextera: donec tempora multi¬
plicandis ȩccl̃ȩ fili is. diuinitus prestituta ꝑagun¬
tur: et ad uidicandos uiuos ac mortuos in eadem
carne inqua ascendit adueniat. Quod itaq re¬
demptoris nr̃i conspicuum fuit in sacramenta
transiuit. et ut fides excellentior esset ac firmi¬
or: iusioni doctrina successit. Cuius auctori¬
tatem suꝑnis illuminata radi is: credentium
corda sequerentur. Hanc fidem ascensionem
dni actam. et scĩ sp̃s munere roboratam: non
uincula. non carceres. non exilia. non fames
non ignis. aut laniatus ferarum: nec exquisita
ꝑ sequentium crudelitatibus supplicia terru¬
erunt. Ero hac fide ꝑuniuersum mundum
pueri. sed etiam tenere uirgines usq ad effu¬
sionem sanguinis sui decertarunt. Hȩc fides
demonia eiecit. egritudines depulit: mortu¬

Expanded text:
gelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis gelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. CAP. III. Hanc fidem ascensione Domini auctam, et Spiritus sancti munere roboratam, non vincula, non carceres, non exsilia, non fames, non ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum,pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortu
Abbreviated transcription (Latin):
potestatum: addĩ patris ẽ. ꝓuecta consessum quo
ordine oꝑum diuinorum: nos fundati nos ȩdificati
sumus: Et mirabilior fieret grã dĩ. cum remotis
a conspectu hominum: quȩ merito reuerentiam
sui sentiebantur indicere fides non diffidetet.
spes non fluctuaret: caritas non teperet. Magna¬
rum enim hic uigor mentium: et ualde fideli¬
um est hoc lumen animarum. Incunctanter cre¬
dere quȩ corporeo non uidentur intuitu: et ibi
figere desiderium quo nequeas inferre conspec¬
tum. Hȩc autem pietas unde in nr̃is cordibus nas¬
ceretur: aut quomodo quisquam iustificaretur
ꝑ fidem: si in his tantum salus nr̃a consisteret
quȩ obtutibus subiacerent. Unde et illi uiro
qui deresurrectione xp̃i uidebatur ambigere.
nisi inipsius carne uestigia passionis et uisu
ex ploraset et tactu. Quia uidistime inquit
derunt. Ut igitur huius beatitudinis dilectissimi
capaces. eẽ. possemus: ex pletis omĩbus quȩ euan¬

Expanded text:
potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passionis et visu explorasset et tactu: Quia vidisti me, inquicrediderunt . CAP. II. Ut igitur hujus beatitudinis, dilectissimi, capaces esse possemus, expletis omnibus quae evan
Abbreviated transcription (Latin):
acramentum dilectissimi
salutis nr̃ȩ. quam precio sanguinis sui uniuer¬
sitatis conditor estimauit. adie corporalis ort̾
usq adexitum passionis: ꝑ dispensationem hu¬
militatis impletum. ẽ. E t̃ licet multa etiam
in forma serui diuinitatis signa radiauerint.
ꝓpriȩ tamen illius temporis actio ad demon¬
strandam suscepti hominis ꝑtinuit ueritatem
Post passionem uero ruptis mortis uinculisquȩ
uim suam ineum qui peccati erat nescius in¬
cedendo ꝑdiderant. Infirmitas inuirtutem. mor¬
talitas in eternitatem: contumelia transiuit
documentis multorum declarauit aspectui.
donec triumphum uictoriȩ quem reportarat
amortu is inferret et cęlis. Sicut ergo in sollemp¬
nttate paschali resurrectio nobis dm̃ fuit causa
betandi ita ascensio eius in cȩlos presentium nobis
ẽ materia gaudiorum. Recolentibus illum diem
et rite uenerantibus quo natura nr̃ae humilitatis
dines angłorum. et ultra cunctarum altitudiuem

Expanded text:
acramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transivit anifestisque documentis , multorum declaravit aspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis dines angelorum, et ultra omnium altitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
cula incorde ꝑcussus est: hic quam debili manu
tam exitiabili sauciatus Qui malitiam uel inui¬
diam tamquam uulnus inclusum inuisceribus
retinet: amarissimo atq mortifero dente lania¬
tus est. Qui fide uacius et odio plenus est:
totis draconis illus deuoratus est morsibus. Sed
et si ita sit: nullum conuenit desperarẽ. Hegimꝰ
in ionam ꝓpħam: quomoo bestia eum deuoratum ⁊co¬
gatur cuomere. Ergo dilectissimi inter diuersos morsus
słe. dicturo uale ultimum rerum naturȩꝰ. Et ideo
qui illum hic agnoscere noluerit adquisitus: iam eum
illuc uidere non poterit dampnatus. Nunc ergo
cum fide et oꝑibus ante conspectum nr̃m constitua¬
mus : et adcȩlum oculos spe ducente iaculemur
Demonstraiut inueritate inueteri testamento moises
remedium: post quam serpens momordisset. A p̃s
etiam istud oftendit: quomodo si resistas mordere
non possit. Uidete nomen dĩ nr̃i quantum ꝓdesse

Expanded text:
culo in corde percussus est: hic quam debili morsu, culo in corde percussus est: hic quam debili morsu, tam exitiabili sauciatus est. Qui malitiam vel invidiam tanquam vulnus inclusum in visceribus retinet, amarissimo atque mortifero dente laniatus est. Qui fide vacuus, et odio plenus, totus draconis illius devoratus morsibus. Sed et si ita sit, nullum convenit desperare. Legimus in Jona propheta , quomodo bestia etiam devoratum cogatur evomere. Ergo inter diversos morsus,gloriae, dicturus vale ultimum rerum naturae? Et ideo qui illum hic agnoscere noluerit acquisitus, jam eum illic non poterit videre damnatus. Nunc ergo eum fide et operibus ante conspectum nostrum constituamus, et ad coelum oculos spe ducente jaculemur. Demonstravit in Veteri Testamento Moyses remedium, postquam serpens momordisset. Christus etiam istud ostendit, quomodo, si resistas, mordere non possit. Videte nomen Dei vestri quantum prodesse
Abbreviated transcription (Latin):
Quancdo respicit peccatum suum. sanat serpentis mor¬
sum ꝑserpentis aspectum. Serpens itaq contra serpen¬
tem: hoc ẽ. xp̃s persequens peccatum subabitu pecca¬
toris. Eideo dixit apłs. Et depeccato dampnauit
peccatum incarne. id. ẽ. peccatum originale delebit
ꝓcaruem: simile peccatrice. Et depeccato peccatum.
id est mortem demorte conteruit. Recte enum pec¬
catum nomine appellauit mortem: quia eaelem de
peccato constat esse generatũm. Secundum hȩc ni¬
chil ẽ. aliud ꝓcedens de serpente sanitas: quam la¬
tens quasi subpeccati carne diuinitas. Que cum
sint lemĩ. introspicientes nos met ipsos: si aliquid
uulneris senserimus. statim respuentes peccatum:
confugiamus ad xp̃m. Ndillum spei nr̃e elemͣus
obtutum: adillum mentis oculos conferamus: Cuiꝰ¬
modo aut sit iste morsus debemus agnoscere. Qui
inalienam mulierem inportunis oculis et mortem
ad se trahentibus conspicit: qui ialieno corpore

Expanded text:
quando bene respicit peccatum suum, sanat morsum serpentis perquando bene respicit peccatum suum, sanat morsum serpentis per serpentis aspectum. Serpens itaque contra serpentem, hoc est Christus persequens peccatum sub habitu peccatoris. Et ideo dixit Apostolus: Et de peccato damnavit peccatum in carne . Idem peccatum originale delevit per carnem similem peccatricem, et de peccato peccatum, id est mortem de morte contrivit. Recte peccati nomine mortem appellavit, quia eamdem de peccato constat esse generatam. Secundum haec, nihil est aliud procedens de serpente sanitas, quam latens quasi sub peccati carne divinitas. Quae cum ita sint, charissimi, introspicientes nosmetipsos, si aliquid vulneris senserimus, statim refugientes peccatum, confugiamus ad Christum. Ad illum spei nostrae elevemus obtutum; ad illum mentis oculos conferamus. Cujusmodi autem sit iste morsus debemus agnoscere. Qui alienam mulierem importunis oculis et mortem ad se trahentibus conspicit, qui in alieno corpore
Abbreviated transcription (Latin):
in euangelio testatur lectione. Sicut inquit mo¬
yses exaltauit serpentem indeserto: ita exaltari
oportet filium hominis. Uideamus autem quid sibi
uelit contra serpentum uirus: serpentis aspectus.
Serpens abinitio maledictus erat: et qui suspen¬
dendus fuisset in ligno sicut et saluator: male¬
dictionibus replebatur. Ita enim dicit. Maledic¬
tus omnis qui ependit in ligno. Uideamus quid¬
est serpens contra serpentem. id est dampnatus
contra dampnatum: maledictus contra maledictum
sapientia contra calliditatem: bonitas contra mali¬
tiam. acctum et fel contra uenenum. mors contra
mortem: consumens deuorantem. et interficiens
occidentem. Sic et ipse dñs loquitur ꝑ propħam
Omors ero mors tua: morsus tuus ero inferne.
Sed etiam modo medelam si uolumus contra
morsum serpentis: iuso serpente confertur quod tunc
euidenter impletur. quando peccatum ipsus peccati cog¬
nitione curatur: et criminis confessione abolitur.
meas ego agnosco. et delictum meum contra me est semꝑ.

Expanded text:
 Evangelium testatur oraculo. Sicut, inquit, Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet hominis filium . Videamus autem quid sibi velit contra serpentium virus serpentis aspectus. Serpens ab initio maledictus erat. Et qui suspendendus fuisset in ligno sicut et Salvator, maledictionibus replebatur. Iterum enim dicit: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Videmus quid serpens contra serpentem. Item damnatus contra damnatum, maledictus contra maledictum, sapientia contra calliditatem, bonitas contra malitiam, acetum et fel contra venenum, mors contra mortem consumens devorantem, et interficiens occidentem. Sic et ipse Dominus loquitur per prophetam: O mors, ero mors tua, morsus tuus ero, inferne . Sed etiam modo medela, si volumus, nobis contra morsum serpentis, viso serpente confertur. Quod tunc evidenter impletur, quando peccatum ipsius peccati cognitione curatur, et crimen criminis confessione aboletur. meas ego agnosco, et delictum meum contra me est semper ,
Abbreviated transcription (Latin):
cãrum sollempnitatum dilectis simi
ordine celebrato. et spiritalis leticiȩ donatione
completa: oportet nos ad salubritatem recur¬
rere parcitatis. remediumq ieiuni i: et exercere¬
uirtutibus : et castigandis adhibere corporibus.
Yt quia sociis nos de hoc et diuina monita.
& ꝓpria experimenta docuerunt : primum ꝓ sa¬
cratissimorum dierum decursu. diuine pietatis
grãs̃ referentes: tum scãs delicias continentiȩ appeten¬
tes. aliquantulum nobis deterrenorum ciborum ab un¬
cdantia subtrahamus: tta ut ꝓficiat elemosinis. quod non
impenditur mensis. Tunc eium demum ad animȩ
curationem ꝓficit medicina ieiunii: cum abstinentia
ieuinantis. esuriem reficit indigentis. Quia ergo
scimus apud misericordem dm̃: ieuini is precel¬
lere elemosinȩ largitatem: dicente ipso. Date
elemosinam: et om̃a munda sunt uobis. Si animas
nr̃as peccatorum cupimus sordibus emundari: elemo¬
sinam pauperibus non negemus. ut indie retributionis

Expanded text:
arum solemnitatum, dilectissimi, ordine celebrato et spiritalis laetitiae devotione completa, oportet nos ad salubritatem recurrere parcitatis, remediumque jejunii et exercendis mentibus et castigandis adhibere corporibus: ut quia nos satis de hoc et divina monita et propria experimenta docuerunt, primum per sacratissimorum dierum recursum divinae pietati gratias referamus, tum sanctas continentiae delicias appetentes, aliquantulum nobis de terrenorum ciborum abundantia subtrahamus: 319 ita ut proficiat eleemosynis quod non impenditur mensis. Tunc enim demum ad animae curationem proficit medicina jejunii, cum abstinentia jejunantis esuriem reficit indigentis. Quia ergo scimus apud misericordem Deum jejuniis praecellere eleemosynae largitatem, dicente ipso Domino: Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis : si animas nostras a peccatorum sordibus cupimus emundari, eleemosynam pauperibus non negemus, ut in die retributionis
Abbreviated transcription (Latin):
alaitudines eleuanda. Nec ullis sublimitatibus
modum suȩ ꝓuectionis habitura: nisi ȩterni pa¬
tris recepta consensu. Illuis glȩ sociaretur in
throno: cuius naturȩ copulabatur infilio. Quia
sit gła capitis eo spes uocatur et corporis. Dig¬
nis dilectissimi exultemus gaudiis: et pia gr̃arũ
actione letemur. quia non solum paradisi pos¬
sessores firmati sumus: sed etiam cęlorum in
xp̃o suꝑna penetrauimus ampliora adepti ꝑin
effabilem. xpi grãm: quam ꝑdiaboli amiseramus
inuidiam. Nam quos uirulentus iniicus pri¬
mi habitaculi felicitate deiecit. eos sibi concorpo¬
ratas dĩ filius ad patris dexteram conlocauit. qui¬

Expanded text:
altitudines elevanda, nec ullis sublimialtitudines elevanda, nec ullis sublimimodum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius gloriae sociaretur in throno, cujus naturae copulabatur in Filio. Quia sit gloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius ad Patris dexteram collocavit.
Abbreviated transcription (Latin):
inuitat: quia ad sananda infidelium cordium
uulnera: clauorum et lanceȩ erant seruata ues¬
tigia. ut nondubia fide sed constantissima
scientia teneretur: eam naturam indĩ patris
consessuram throno: quȩ iacuerat insepul
chro. Per om̃e ergo hoc tempus dilectissimi
quod inter resurrectionem dni et ascensionem
eius exactum ẽ: hoc ꝓuidentia dĩ curauit.
hoc docuit. hoc suorum et oculis in sinuauit
et passus: et mortuus. Unde et beatissimi
apostoli om̃sq discipuli qui et deexitu crucis
fuerant trepidi. et de fide resurrectionis
ambigui: ita sunt ꝑspicua ueritate robora¬
ti: utꝰ dño incȩlorum eunte subluia: non
solum nulla afficerentur tristitia. sed etiam
magno gaudio replerentur. Et reuera mag¬
na et ineffabilis erat causa gaudendi. cum
in conspectu sc̃ȩ̃ multitudinis. supra omi¬
um creaturarum cęlestium dignitatem
humani generis natura conscenderet: suꝑ¬
gressura angłicos ordines. et ułtra archangłorum

Expanded text:
invitat: quia ad sananda infidelium cordium invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et lauceae erant servata vestigia: ut non dubia fide, sed constantissima scientia teneretur, eam naturam in Dei Patris consessuram throno, quae jacuerat in sepulcro. CAP. IV. Per omne ergo hoc tempus, dilectissimi, quod inter resurrectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum et oculis insinuavit et passus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in coelorum 292 eunte sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et inefin conspectu sanctae multitudinis supra omnium creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderet supergressura angelicos ordines, et ultra archangelorum
Abbreviated transcription (Latin):
uia dñs comes iungitur. et ad omẽm nr̃ȩ am¬
biguitatis caliginem detergendam: pauen¬
tium ac trepidantium tarditas increpatur.
F lammam fidei inluminata corda concipi¬
unt: et quȩ erant trepida reserante scrip¬
tura dño efficiuntur ardentia. In fractio¬
ne quoq panis conuescentium aperiuntur
obtutus. Multo felicius horum oculis
patesactis quibus naturȩ suȩ manifestata
est glorificatio: quam illorum nr̃is generis
principum quibus preuaricationis suȩ .ẽ. ingesta
confusio. Iuter hec autem aliaq miracula cum
dicimisi trepidis cogitationibus estuarent: et
apparuis set inmedio corum dñs dyxisset q pax
uobis. ne hoc ineorum remaneret opinionibus
quod uoluebatur incordibus. Sutabant enum
sp̃m se uidere non carnem. Re darguit cogita¬
tiones a ueritate discordes: ingerit᷑ dubitan¬
tium oculis: manentia manibus suis ac pedi¬
bus crucis signa. Et ut diligentius ꝑtractẽtur

Expanded text:
via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae amvia Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium tarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est ingesta confusio. CAP. III. Inter haec autem aliaque miracula, cum discipuli trepidis cogitationibus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, Pax vobis : ne hoc remaneret in eorum opinionibus quod volvebatur in cordibus putabant enim se spiritum videre, non carnem, redarguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur
Abbreviated transcription (Latin):
tio nr̃ȩ fidei fundamenta iecisset Nrĩs igitur
ꝑturbationibus. nr̃is periculis in apostolis con¬
sulebatur: nos millis uiris contra calumpnias
impiorum. et contra terrena argumenta sapi¬
entiȩ docebamur. Nos illorum instruxit
aspectus. nos crudiuit auditus: nos confirmauit
adtactus. Gratias agamus diuinȩ dispensati¬
oni. et scõrum patrum necessariȩ tarditati
dubitantum est ab illis: nedubitaretur a nobis.
Non ergo hii dies dilectissimi qui inter re¬
surrectionem dñi ascensionemq fluxerunt
ocioso transiere defcursu: sed magna ineis
confirmata sacramenta. magna sunt reuelata
misteria. In his metus dirȩ mortis aufertur.
et non solum animȩ. sed etiam carnis in mor¬
talitas declaratur. In his ꝑ insufflationem
dm̃ in funditur apostolis om̃ibus sp̃s sc̃s. et
beato apło petro supra ceteros. post regni
claues ouilis dominici cura commendatur.
Inhis diebus duobus discipulis tertius in

Expanded text:
tio nostrae fidei fundamenta jecisset. Nostris igitur tio nostrae fidei fundamenta jecisset. Nostris igitur perturbationibus, nostrisque periculis in apostolis consulebatur: nos in illis viris contra calumnias impiorum, et contra terrenae argumenta sapientiae docebamur, Nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit auditus, nos confirmavit attactus. Gratias agamus divinae 291 dispensationi et sanctorum Patrum necessariae tarditati. Dubitatum est ab illis, ne dubitaretur a nobis. CAP. II. Non ergo ii dies, dilectissimi, qui inter resurrectionem Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. In his per insufflationem Domini infunditur apostolis omnibus Spiritus sanctus; et beato apostolo Petro supra caeteros, post regni claves, ovilis Dominici cura mandatur. In his diebus, duobus discipulis tertius in
Abbreviated transcription (Latin):
ost beatam et głosam resurrectionem dñi¬
nr̃i tħuxp̃i. qͦuia uerum dĩ templum iuda¬
ica impietate resolutum: diuina intriduo
potentia suscitauit. Quadragenarius hodie
dilectis simi scõrum dierum expletus est
numerus: sacratissima ordinatione disposi
tus. mora presentiȩ corporalis extenditur.
fides resurrectionis documentis necessariis
muniretur. Mors enim xp̃i multorum disci¬
pulorum corda turbauerat: et desupplicio
crucis. de emissione sp̃s: de exanimati corporis
sepultura. grauatis mestitudine mentibu s
quidam diffidentiȩ torpor obrepserat
Nam cum scẽ mulieres sicut euangłica pan¬
dit historia: reuolutum amonumento lapidem
sepulchrum corpore uacuum. et uiuentis dni
testes angłos nunciarent: uerba eorum apłis
alusq discipulis deliramentis similia udeban¬
tur. Quam utiq hesitationem humanȩ in¬
firmitate nutantem. nequaquam ꝑmississet
sp̃s ueritatis predicatorum suorum i eẽ. pectoribus.
nisi illa trepida sollicitudo: et curiosa cuncta¬

Expanded text:
ctionem Domihristi, qua verum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione disposium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes angelos nuntiarent, verba earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus veritatis praedicatorum suorum inesse pectoribus, nisi illa trepida sollicitudo et curiosa cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓfunde pacis nexibus conligata fraternitas: et
salutari uinculo caritatis. mutua se dilectione
constringat. quia dilectio cooperit multitudinem
credit om̃a sperat᷑: om̃a sustinet Dilectio ergo
om̃ibus uotis ac desideri is amplectenda est: quȩ
tot bona potest habere: tot premia. Et custodi¬
enda om̃ibus uiribus pax ẽ: quia semꝑ indõ qui
inpace manet: ut nonhabeat locum quo subri¬
piat inimicus. ne uisticie segeti: interserat ziza¬
procul sint om̃a maledicta: et quia laqueum mor¬
tis ẽ. lingua susurrio ac bilinguis : pacat animȩ
tus. N mate pacem et tranquilla sunt om̃a: ut uo
bis premia et nobis gaudia seruetis: et eccładĩ
pacis unitate fundat᷑a. ꝑ petuam teneat disci¬

Expanded text:
se profundae pacis nexibus colligata fraternitas, et salutari vinculo charitatis, mutua se dilectione constringat; quia dilectio magnanimum facit. credit, omnia sperat, omnia sustinet . Dilectio ergo omnibus votis ac desideriis amplectenda est, quae tot bona potest habere, quot praemia. Custodienda omnibus viribus pax est; quoniam Deus semper in pace est. Non habeat locum quo obrepat inimicus, ne in tritici segetem valeat zizaprocul maledicta mittantur: et quia laqueus mortis est lingua susurronis ac bilinguis, parcat unusquiat. Amate pacem; et tranqnobis praemia, et vobis gaudia reservetis, ut Ecclesia Dei in pacis unitate fundata, perfectam in Christo teneat disci
Abbreviated transcription (Latin):
autem tanquam in precursoris dñi: in seruidĩ
eximi i. in lucernȩ ardentis et lucentis exortu:
coram dño. ẽe. narratur: de illo ꝓpħa testatur
Qm̃ magnus dñs et laudabilis nimis: et mag¬
nitudinis eius nonest finis. Iste multos
filiorum isrł addnm suo tempore predican¬
do conuertit. ille multos cotidie de uniuer si s
ꝑ orbem nationibus ad suam fidem et caritatem:
interius in lustrando conuertere uondesistit.
Hic inspũ et uirtute heliȩ precessit ante illum.:
ut plebem eius aqua baptizans ad suscipiendũ
eum. ubi appareret doceret. ẽẽ. ꝑ fectam. huic
succes sit ille in spũ et uirtute dĩ patris: ut
plebem suam sp̃ũ scõ et igni baptizans. ad iui¬
cdendum faciem patris suiꝰ donaret. ẽẽ ꝑfectam:¬

Expanded text:
autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortu mcoram Domino esse narratur: de illo Propheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Ifiliorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam
Abbreviated transcription (Latin):
libus mandat. cũ inmundũ nichil bonũ eẽ possit. Et in nouo
testam̃to post uisionẽ que p&ro fuerat ostensa dicente. Ab:¬
sit dñe. quia cõmune & inmundũ nũqũt intrount in hosmeũ.
uox cȩlorespondit. Qđ ds̃ mundauit : tu ne cõmune dixeris
generatione uł ꝓgeniȩ excierunt filii isrł de terra agypti
Qđ utiqr nisi exponatur. uid&ur eẽ contrariũ. Cur abrahã
signũ circũcisionis suscepit: Cur isahac iustus dõ carus nõ
illi cui uoluit. sed cui noluit deceptus errore benedixit.
Nunc quibꝰ ausibus. quantisue laboribꝰ. solus omiũ romanoꝵ
hieronimꝰ haebraicã lingũa litterasq immo caltlaicã litterã

Expanded text:
libus mandat, cum immundum nihil bonum esse possit? Et in novo libus mandat, cum immundum nihil bonum esse possit? Et in novo Testamento post visionem quae Petro fuerat ostensa dicenti: Absit, Domine, quia commune et immundum nunquam introivit in os meum, vox de coelo responderit: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris? generatione vel progenie exierunt filii Israel de terra Aegypti. Quod utique nisi exponatur, videtur esse contrarium. Cur Abraham signum Circumcisionis suscepit? Cur Isaac justus et Deo carus, non illi cui voluit, sed cui noluit deceptus errore benedixit? Nunc quibus ausibus quantisque laboribus solus omnium Romanorum Hieronymus, Hebraicam linguam litterasque, imo C
Abbreviated transcription (Latin):
s eq: uero ullet̃ puto digniorem. disputationis nr̃ae confa¬
bulationẽ fore . qua ut descripturis internos sermocinem᷑.
id est ut ego in terrogẽ : tu respondeas. Qua uitã puto io
dultia inquit ꝓpħa gutturimeo eloquia tua : suꝑmel orimeo.
Nã idcirco ut ait p̃cipuus orator homines ab estus differimus.
qđ loqui possumꝰ. Qua laude dignus ẽ qui inea re c&eros
superat. in qua homines bestias ante cellunt: Accingere
igitur & michi quȩ subne.xas̃ dissere : seruans ut robiq: que
lac tantii dederas. ideo nõlibent̃ lego. quia & plurimȩ ȩpis¬
tolȩ eius usq ad mille uersuũ spatia tenduntur & raro denr̃o
dogmate disputat.
aptat qũa nob̃. De m&ris & regionũ situ. & philosophiis dis¬
putans. quid sibi uult qđ ingenesi scriptũ ẽ. Om̃is qui oc¬
ciderit kam : septẽ uindictas solu&. Sed & om̃a fecit ds̃¬
bona ualde. Quare ad noae de mundis & inmundis anima¬

Expanded text:
Neque enim ullam puto digniorem disputationis nostrae confaNeque enim ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam ut de Scripturis inter nos sermocinemur, id est, ut ego interrogem, tu respondeas, qua vita nihil in dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua! super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus Orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestiis antecellunt? Accingere igitur et mihi quae subjecta sunt edissere, servans utrobique modeLactantii dederas, ideo non libenter lego, quia plurimae Epistolae ejus usque ad mille versuum spatia tenduntur, et raro de nostro dogmate disputat: apta quam nobis. De metris, et regionum situ et Philosophis disputans. Quid sibi vult quod in Genesi scriptum est: Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas solvet. Sed et sbona valde, quare ad Noe de mundis et immundis anima
Abbreviated transcription (Latin):
suis epistolisq: suo in monasterio conficiens edisserit. Beatus
damasus romanȩ urbis aeccłae eloquentissimꝰ pontifex. ut ad
suã id est romanã urbis aecđam obscribenda mutendaq: uo¬
lumina: assiduo opere nõ desister&. huiuscemodi exortatus ẽ
Dilec tissimo filio hieronimo : damasꝰ Dormitante tẽ. &
longo iam tempore neglegente potius qũãt scribente: quȩ¬
stuunculis ad te missis sciscitare disposui. nunc agere debeas.
Hoc enĩ uel uti quotidiano cybo alitr : & pinguescit oratio.
Sed qđ lectionis fructussit iste scribas. Itaq qm̃ & tabella¬
rio adme remisso. nullas te iã epistolas habere dixisti excep¬
tis his quas inheremo aliquando dictaueras: quasq tora
auiduitate legi atq scripsi. Et ultra pollicitatus es. & fur¬
tiuis noc tiũ operibꝰ aliquas siuelis possis dictare. Libent̃
accipio ab afferene. qđ rogare uoluerã &iã sinegasses.

Expanded text:
suis, epistolisque suo in Monasterio conficiens edisserit; beatus suis, epistolisque suo in Monasterio conficiens edisserit; beatus Damasus Romanae urbis Ecclesiae eloquentissimus Pontifex, ut ad suam idem Romanae urbis Ecclesiam, ad scribenda mittendaque volumina assiduo opere non desisteret, hujusmodi verbis exhortatus est. Dilectissimo filio Hieronymo Damasus. Dormitantem te, et longo jam tempore legentem potius quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo legere non debeas, hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio; sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et tabellario ad te remisso, nullas te jam habere Epistolas dixisti, exceptis his quas in eremo aliquando dictaveras, quasque tota aviditate legi atque scripsi, et ultro pollicitus es, furtivis noctium operibus aliquas si velim posse dictare: libenter accipio ab offerente, quod rogare volueram, etiam si negasses.
Abbreviated transcription (Latin):
Et l&us gaudensq cantabã. Poste : in hodorẽ ungentoꝵ tuoꝵ
curremꝰ. Quadriennio itaq dedicatȩ paenitentiae ex acto:
dñi sese obtulit ꝑ mansurũ. Bibliothecã suã quã sibi sũmo ip¬
se condiderat clausã. om̃iumq: libroꝵ orationes quas pęne me¬
morit̃ r& inebat : iterũ relegens. diem ie uinans ducebat ad
ꝓtinus confluxer̃. Bonũq: doctorẽ : paruo adhuc subtugu¬
rio boni obserueiuere discpłi. Mec multũ post cellulã
sibi obdiscipłoꝵ suoꝵ copiã. & ꝓpt̃ frequentiã aduentan¬
tium. ad b& hleeminiticã portĩt quȩ ad occidentẽ conspici¬
tur  & egredientibꝰ ad semptẽ trionẽ uid&ur. paruulũ
babitationis locellũ construx̃. Interim hieronimꝰ dũ
& iã heremitarũ mamachoꝵq humilia sub terraneaq:
ꝑ agrans habitaculat contẽplatur. uitasq eori supplici uoce
suscitans scribensq ueritatẽ ponit : multaq alia lib ellis

Expanded text:
et laetus gaudensque cantabam: Post te in odorem unguentorum tuorum et laetus gaudensque cantabam: Post te in odorem unguentorum tuorum currimus. Quadriennio itaque dedicatae poenitentiae exacto, aDomini sese obtulit permansurum. Bibliothecam suam quam sibi summo studio ipse condiderat, clausam, omniumque librorum orationes, quas pene memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejunans ducebat ad rta erat, protinus confluxerunt: bonumque Doctorem parvo adhuc sub tugurio boni observavere discipuli. Nec multum post cellulam sibi ob discipulorum copiam, et propter frequentiam adventantium ad Bethleemiticam portam, quae ad Occidentem conspicit, et egredientibus ad Septentrionem videtur, parvulum habitationis locellum construxit. Interim Hieronymus dum eximiorum Eremitarum, Monachorumque humilia subterraneaque peragrans habitacula contemplatur, vitasque eorum supplici voce sciscitans, scribensque veritatem exponit, multaque alia libellis