comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
No eximo & merito insigni carissimo ac desiderantissimo filio marcellino: ai
salutẽ Inlustri uiro & eloquentissimo nob̾q dilettissimo uolusiano ñ amplius quã ad illud
quod inqͥrendũ putauit. respondendũ fuit: Adea uͦ quȩ mͥ ꝑtractanda atq soluenda
eplã tua ipse misisti. siue ab illo siue &iã ab alus uł suggerant᷑ uł ingerant᷑ adtepotius pre
uirib nr̃is ꝑtrac̾tata & soluta mitti debuer. ñ sic quẽ ad modũ dehis agendũ est librorũ¬
negotio s quẽ admodũ pais epistolaris adcẽ. conloquio. ut si tibi uisũ fuerit qͥeorũ motus cotichans
disputationib experiris. & illis legant᷑ he littere At si auriculs eorũ minꝰ fidei piaate p̃cul¬
tis sermo iste ñ sufficit: pͥus int̾ nos qd̾ eis putas fufficere ꝑagat᷑. tũ demũ ad ilos qđ ꝑactũ fuerit
Pulta en ĩ sunt aqͥb sensus eorũ si adhc aberr& & resilit. uł uberiori uł subtil

Expanded text:
NO EXIMIO ET MERITO INSIGNI CARISSIMO AC DESIDERANTISSIMO FILIO MARCELLINO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Inlustri uiro et eloquentissimo nobisque dilectissimo Yolusiano non amplius quam ad illud, quod inquirendum putauit, respondendum fuit. ad ea uero, quae mihi pertractanda atque soluenda in epistula tua ipse misisti, siue ab illo siue etiam ab aliis uel suggerantur uel ingerantur, ad te potius pro uiribus nostris pertractata et soluta mitti debuerunt non sic, quem ad modum de his agendum est librornegotio, sed quem ad modum potis est epistulari sat esse conloquio, ut, si tibi uisum fuerit, qui eorum motus cotidianis disputationibus experiris, et illis legantur hae litterae. at si auriculis eorum minus fidei pietate praecultis sermo iste non sufficit, prius inter nos, quod eis putas sufficere, peragatur, tum demum ad illos, quod peractum fueritenim sunt, a quibus sensus eorum si adhuc abhorret et resilit, uel uberiore uel subtiliore
Abbreviated transcription (Latin):
lȩtitiã sinon erit: Acꝑ hoc ab eis qͥdiligunt manifestationẽ dñi ille audit᷑ suauius. iste credit᷑tutiũ
iaũt̃ quidhoꝵ situerũ ignorare se confitet᷑: illud optat. hoc tolerat. innullo eor
nihil eoꝵ̾ autad firmat autnegat. Obsecro te ut metalẽ non sꝑnas. quia & ego te diligo id ad fir¬
mantẽ qđ uerũ ẽẽ desidero: & tantomagis no lo fallaris. quantomagis amo qđ polliceris: & qͣnto
u̾enit. tantome tecũ saltim ꝑlitteras loqui diutius delectauit. EXPLICIT EPPA AUGUSTINI

Expanded text:
etitiam. si non erit. ac per hoc ab eis. qui diligunt manifestationem domini. ille auditur suauius, iste creditur tutius. qui autem, quid horum sit uerum, ignorare se confitetur, illud optat, hoc tolerat, in nullo eorum errat. quia nihil eorum aut adfirmat aut negat. obsecro te, ut me talem non spernas, quia et ego te diligo id adfirmantem, quod uerum esse desidero, et tanto magis nolo fallaris, quanto magis amo, quod polliceris. et quanto anto enim rarius prouenit. tanto me tecum saltem per litteras loqui diutius delectauit. CC. DOMINO INLUSTRI
Abbreviated transcription (Latin):
mea sunt qui nichil sũ nisi qđ expecto miscdiam dĩ. sed ipsius dei om̃ipotentis. quẽ quis quis
in hoc scło contẽserit patrẽ: u¬

Expanded text:
gna. non enim mea sunt; qui nihil sum, nisi quod expecto misericordiam dei, sed ipsius dei omnipotentis, quem quisquis gna. non enim mea sunt; qui nihil sum, nisi quod expecto misericordiam dei, sed ipsius dei omnipotentis, quem quisquis in hoc saeculo comtempserit patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ donatiste affrorũ collegarũ suorũ uera crimina nouerant & neglexerunt eadem¬
monstrare & ꝓbare trans mirinis eccłus. ipsise abunitate xp̃i sceleratissimoscis mate¬
preciderunt: non habent qđ excusent & uos nostis maxime quiatã multi scelerati apudeos
illo tempore falsas suspitiones sobicientes pacẽ xp̃i unitatẽq dis rumpere: & uos uidetis.
sed nescio quȩ carnalis consuetudo fr̃ seuerine. ibi uos tenet & olim doleo. olim gemo. maxime
prudentiã tuã cogitans. & olim teuidere desidero: ut dehacre tecũ loquerẽr. Quid emĩꝓdesi
uł salus uł tonsang̃uinitas tẽporalis. siaeternã xp̃i hereditatẽ salutẽq ꝑpetuã in nr̃a
cognitione contem̃nimꝰ: hȩc me interim scripsisse suffecerit. quȩ duris cordib ualde paucas
ppe nulla. Animo autẽ tuo quẽ honenoui: ualde multasunt & ualde mag

Expanded text:
iidem Donatistae Afrorum collegarum suorum vera crimina noverant, et neglexerunt ea deiidem Donatistae Afrorum collegarum suorum vera crimina noverant, et neglexerunt ea demonstrare et probare transmarinis Eccpraeciderunt, non habent, quod excusent, et uos nostis, maxime quia tam multi scelerati apud eos non dubitauerunt illo tempore falsas suspiciones suas obicientes pacem Christi unitatemque disrumpere et uos uidetis. Sed nescio quae carnalis consuetudo, frater Seuerine, ibi uos tenet; et olim doleo, olim gemo maxime prudentiam tuam cogitans et olim te uidere desidero, ut de hac re tecum loquerer. quid enim prodest uel salus uel consanguinitas temporalis, si aeternam Christi hereditatem salutemque perpetuam in nostra cognitione contemnimus? haec me interim scripsisse suffecerit, quae duris cordibus ualde pauca sunt et prope nulla, animo autem tuo, quem bene noui, ualde multa sunt et ualde ma
Abbreviated transcription (Latin):
side illa uite quȩ creuit & om̃s terras impleuit: p̃cisisunt illi qͥfructũ caritatis afferre
noluer̃. Quisi uera crimina obiecissent collegissuis: maiores eorũ qͣndoscis ma fecerunt.
ipsi obtinuissent causã suã apud ȩccłam transmarinã: unde ad istas partes xp̃iaNie
fidei manauit auctoritas: ut illi essent foris qͥb eadẽ crimina obiciebant. Nunc autẽ
cũ illi inueniuntur intus cõmunicare eccłus apłicis quarum nomina inlibris sc̃is habent¬
itant. istiautẽ foris positi & ab illa cõmunione separatisint: quis non inte
& eã trans marinis eccłȩiis ꝓbare non potuerunt. quid illos lesit orb t̾rarũ ubi ep̃i
llegassuos qui apud eos obiectis criminib conuicti nonerant tẽmere cͥ
nonpossent: itaq in nocentes rebaptizantur: & xp̃c innocentib exsufflatur: Si autẽ

Expanded text:
mirum est, si de illa uite, quae creuit et omnes terras impleuit, praecisi sunt illi, qui fructum caritatis adferre mirum est, si de illa uite, quae creuit et omnes terras impleuit, praecisi sunt illi, qui fructum caritatis adferre noluerunt. Qui si uera crimina obiecissent collegis suis, maiores eorum, quando schisma fecerunt, ipsi obtinuissent causam suam apud ecclesiam transmarinam, unde ad istas partes Christianae fidei manauit auctoritas, ut illi essent foris, quibus eadem crimina obiciebant. nunc autem cum illi inueniuntur intus corecitant, isti autem foris positi et ab illa communione separati sint, quis non intelet eam transmarinis Ecclesiis probare non potuerunt, quid illos laesit orbis terrarum, ubi episcopi collegas suos, qui apud eos objectis criminibus convicti non erant, temere damnare non possent? Itaque innocentes rebaptizantur, et Christus in innocentibus exsufflatur. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
fri seuerino. aug̃s. Litteras frat̾mtatis tuȩ & siualde sero. & sip̃quod sperauer̃. tam̃lit̾aco
hipponẽ. ut ad me litteras tue fr̃nitatis afferret. Cogitaui enĩ nonsine causa hoc exortũ
te manimo tuo. ut recoleres consanguinitatẽ nr̃am ÷ nisiquia fortasse ꝑspicissicut noui
e non una societate uiuamꝰ: p̃sertĩ quia facile tͥbiẽ. attendere & uidere
suꝑmontẽ constitutã. dequadñs at in euangło qđ ascondi nonpossit. Ipsi : enĩ ec da
insolis afris calũniatur orbiterrarũ. & non considerat ea sterilitate quafructus pacis
& caritatis afferre noluit abilla radice orientaliũ eccłarũ sȩe̾e̾ p̃cisã: unde euangłm
ricã uenit. Undet̾ra sieis afferatũ ad orant. fidelis autẽ indesiueniant: ex
&iã & rebaptitant. Hoc enĩ p̃dix̃ filius dĩ quiueritas. ẽ seẽt̾ uitẽ: su osautẽ filios ẽẽ sarm̃ta.
& patrẽ suum agricolã. Sarmentũ in quid qđ in me nondat fructũ. pat̃ m̃s tollet illud.

Expanded text:
RI SEVERINO AUGUSTINUS. Litteras fraternitatis tuae etsi ualde sero, etsi praeter quod speraueram, tamen laetuHipponem, ut ad me litteras tuae fraternitatis adferret. cogitaui enim non sine causa hoc exortum esse in animo tuo, ut recoleres consanguinitatem nostram, nisi quia fortasse perspicis, sicut noui e non una societate uiuamus, praesertim quia facile tibi est adtendere et uideremontem constitutam, de qua dominus ait in euangelio. quod abscondi non possit; ipsa est enim ecclesia in solis Afris calumniatur orbi terrarum et non considerat ea sterilitate, qua fructus pacis et caritatis adferre noluit, ab illa radice orientalium ecclesiarum se esse praecisam, unde euangelium in Africam uenit, unde terra si eis adferatur, adorant; fidelis autem inde si ueniat, ex. hoc enim praedixit filius dei, qui ueritas est, se esse uitem, suos autem filios esse sarmenta et patrem suum agricolam: Sarmentum, inquit, quod in me non dat fructum, pater meus tollet illud;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposita talia uł grauiora cõmittat. Non ut opinor hȩc mala ĩputanda s̃ nobiscũ int̾ce¬
dimꝰ uob̃. s potius illabona quȩ cũ id facimꝰ intuem᷑ & uolumꝰ. idest cõm̃ datio mansu& udinis.
nciliandã dilectionẽ u bo ueritatis : Et ut qͥ liberant᷑ atem porali morte sicui
tas temꝑatar & ura. Non uob displiceat qd rogamimi aboniis. qr necbonis displic& qd time¬
mini amalis Nã hominũ iniqͥtatẽ &iã apłs panlus ñ tantũ de iudicio futuro. utrũ &iã
de p̃sentib: ur̃is securib t̃ruit : asserens & ipsas ad dispensationẽ diume ꝓudentiȩ ꝑtiner
Om̃is inqͥt anima potestatib sublimiorib subditasit. Nonẽ. enĩ potestas: nisi ado Queant̃
sunt: adõ ordinatas Qua ꝓpt̃ quire sistit potestati: dĩ ordinationiresistit. Quiant̃ resis¬

Expanded text:
ius impunitate proposita talia uel grauiora committat. non, ut opinor, haec mala inputanda sunt nobis. cum intercedimus nobis, sed potius illa bona, quae, cum id facimus, intuemur et uolumus, id est commendatio mansuetudinis ad conciliandam dilectionem uerbo ueritatis et ut, qui liberantur a temporali morte, sic utas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamini a bonis, quia nec bonis displicet, quod timemini a malis. nam hominum iniquitatem etiam apostolus Paulus non tantum de iudicio futuro uerum etiam de praesentibus uestris securibus terruit adserens et ipsas ad dispensationem diuinae prouidentiae pertinere. omnis, inquit, anima potestatibus sublimioribus subdita sit; non est enim potestas nisi a deo, quae autem sunt, a deo ordinatae su
Abbreviated transcription (Latin):
Plurimum autem labores & pericula nr̃a quod fructuosa sint ad uiuab̾. sieorum uanissimã & impiȩ
enissimã sectam nonita cures imperialib legib coprimi. ut sibi uł suis uideantur q¬
cumq molestias ꝓueritate atq iusticia sustinere: sed eos cũ hoc abste petitur rerũ certarum
manifectissimis documentis apud acta uł prestantiȩ uł minorũ iudiciũ c̃iunci atq instruipaciaris:
it & ipsi qͥte iubente attinent᷑. duram sifieri potest flectant inmelius uoluntatẽ : &
salubriter legant. Onerosior. ẽ. quippe quã utilior diligentia: quamuis ut magnum deseratur
malum. & magnum bonum teneatur : cogitantum homines not doceri:¬

Expanded text:
plurimum autem labores et pericula nostra, quo fructuosa sint, adiuuabis, si eorum uanissimam et impiaeplurimum autem labores et pericula nostra, quo fructuosa sint, adiuuabis, si eorum uanissimam et impiae superbiae plenissimam sectam non ita cures imperialibus legibus comprimi, ut sibi uel suis uideantur qualescumque molestias pro ueritate atque iustitia sustinere, sed eos, cum hoc abs petitur, rerum certarum manifestissimis documentis apud acta uel praestantiae tuae uel minorum iudicum conuinci atque instrui patiaris, ut et ipsi, qui te iubente adtinentur, duram, si fieri potest, flectant in melius uoluntatem et ea ceteris salubriter legant. onerosior est quippe quam utilior diligentia, quamuis ut magnum deseratur malum et magnum bonum teneatur, cogi tantum homines, non doceri
Abbreviated transcription (Latin):
Excepto &iam quod aperpetuo ꝓposito recedere non debemꝰ uincendi inbono malum: illud quoque
atua cogit&. quod causas ȩclesiasticas infinuare uob̃ nemo p̃t̃ ecdesi asticoscura
sioccidendos inhis homines putaueritis: deterrebitis nos neꝑ operã nram ad ur̾m iudium
aliqͥd tale ꝑueniat. Iuo cõperto illi in nram ꝑniciem licenciore audatia grassabunt᷑ neceffitate
bis inpacta: ut &iam occidi abeis eligamꝰ. quã eos occidendos ur̃is iudiciis ingeramꝰ
magnã meadte aemulto quã nunc es altius sublimatũ &iã si ep̃s nonessem: fiduciã tam habert
potuisse. Cito interim p̃dicte excellentiȩ nouerint heretici donatistȩ manere legos ẽtra errorem
suum latas. quas iã nihil ualere arbitrantur: & iactant neuł sic nob̾ parcere aliquatenꝰ possint.

Expanded text:
 corrigantur. excepto etiam, quod a perpetuo proposito recedere non debemus uincendi in bono malum, illud quoque  corrigantur. excepto etiam, quod a perpetuo proposito recedere non debemus uincendi in bono malum, illud quoque prudentia tua cogitet, quod causas ecclesiasticas insinuare uobis nemo praeter ecclesiasticos curat. proinde si occidendos in his homines putaueritis, deterrebitis nos, ne per operam nostram ad uestrum iudicium aliquid tale perueniat, quo comperto illi in nostram perniciem licentiore audacia grassabuntur necessitate nobis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus, quam eos occidendos uestris iudiciis ingeramusmagnam me ad te et multo, quam nunc es, altius sublimatum, etiam si episcopus non essem, fiduciam tamen habere potuisse. cito interim per edicta excellentiae tuae nouerint haeretici Donatistae manere leges contra errorem suum latas, quas iam nihil ualere arbitrantur et iactant, ne uel sic nobis parcere aliquatenus possint.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianȩ c̃sideratione censeas cohercendũ. Quodte ꝑ ipsum xp̃m nefacias obsecramꝰ. Heque erQuim
idictam demimicis in hac terrarequirimus. Aut uͦ adeas angustias animi nos debent
quȩ patimur. ut obliuiscam᷑ quid nobis p̃ceperit ꝓcuius ueritate ac nomine patimur : Diligimꝰ immicos
nr̃os. & oramus ꝓeis. Unde exoccassione terribilium iudicum aclegum. neinȩterni uidicii poetuas
caidant corrigi eos cupimꝰ nonnecari: nec disciplinam circa eos neglegi uolumꝰ. nec s
quađͣ dignis exerteri ¶Sic ergo eoꝵ peccata cõpesce: ut sint quospeniteatꝰ peccauisse. Iuȩ sumꝰ igitur
ut cum eccłȩ causas audis. quamlib& nefaruis iniuriis appetitã uł affuctam ẽẽ cognoueris. potestatẽ
ite habere obliuis caris. speticionem nr̃am ñ obliuis caris. Nontibi uilesit neq c̾temt

Expanded text:
Christianae consideratione censeas cohercendum. quod te per ipsum Christum ne facias obsecramus. neque enim Christianae consideratione censeas cohercendum. quod te per ipsum Christum ne facias obsecramus. neque enim uindictam de inimicis in hac terra requirimus aut uero ad eas angustias animi nos debent coartare, quae patimur, ut obliuiscamur, quid nobis praeceperit, pro cuius ueritate ac nomine patimur; diligimus inimicos nostros et oramus pro eis. unde ex occasione terribilium iudicum ac legum, ne in aeterni iudicii poenas incidant, corrigi eos cupimus, non necari; nec disciplinam circa eos neglegi uolumus nec supplicia, quae digna sunt, exerceri. sic ergo eorum peccata compesce, ut sint, quos paeniteat peccauisse. Quaesumus igitur, ut, cum ecclesiae causas audis, quamlibet nefariis iniuriis appetitam uel afflictam esse cognoueris, potestatem occidendi te habere obliuiscaris, petitionem nostram non obliuiscaris. non tibi uile sit neque conte
Abbreviated transcription (Latin):
omino eximio meritoq honorabili. insigniterq laudabili filio donato: augustinus in dño
calutem. Nollem qͥdem inhis afflictationib et affricanam eccłam constitutã: ut terrete
cumꝑ uos sincerissimos catholicȩ matris filios cidem subuenitur. auxilium nr̃m in nomine dt est
quifecit celum & terram. Quisenim nonsentiat intantis malis non paruã nob̾ c̃solationẽ diuinitus
ssam: cũtu uirtalis & xp̃i nominis amantissimus ꝓc̃sularib es sublimatus insignibus.
&e sacrilegis ausib mimicos eccłe bone tuę uoluntati potestas sociata cohiber& domine eximie meritõq
honorabilis. insigniterq laudabilis fili: Deniq unum solum ẽ. quod intua iusticia ꝑtimescimꝰ. neforte
m̃ quic quid mali c̃tra xp̃ianã societatem ab om̃ib impiis ingratisq cõmittitur. ꝓfecto grauius est¬
& atrocius. quãsi malios talia cõmittantur. tũ quoq ꝓimmanitate facinorum ac non pocius ꝓlenitatis

Expanded text:
OMINO EXIMIO MERITOQVE HONORABILI INSIGNITERQVE LAUDABILI FILIO DONATO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Nollem quidem in his afflictionibus esse Africanam ecclesiam constitutam, ut terrenae deo, procul dubio, cum per uos sincerissimos catholicae matris filios eidem subuenitur, auxilium nostrum in nomine domini est, qui fecit caelum et terram. quis enim non sentiat in tantis malis non paruam nobis consolationem diuinitus missam, cum tu uir talis et Christi nominis amantissimus proconsularibus es sublimatus insignibus. ut ab sceleratis et sacrilegis ausibus inimicos ecclesiae bonae tuae uoluntati potestas sociata cohiberet. domine eximie meritoque honorabilis insigniterque laudabilis fili? denique unum solum est, quod in tua iustitia pertimescimus, ne forte, quoniam, quicquid mali contra Christianam societatem ab hominibus impiis ingratisque committitur, profecto grauius est et atrocius, quam si in alios talia committantur, tu quoque pro immanitate facinorum ac non potius pro lenitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sed scđm isaac filii sunt ꝓmissionis: non adsuis isa ac carnale sem̃. sed ad sp̃itale misterium
ꝑtinentes. Ita qͥppe ad galathas apłs loqͥtur. Dicitemͥ sublege uolentes ex legẽ ñ audistis.
criptũ ẽ enĩ qđ abrahã duos filios habuit: unũ deancilla. & unũ delibera. Sec̃

Expanded text:
 carnis, sed secundum Isaac filii sunt promissionis, non ad ipsius Isaac carnale semen, sed ad spirituale mysterium  carnis, sed secundum Isaac filii sunt promissionis, non ad ipsius Isaac carnale semen, sed ad spirituale mysterium pertinentes. Ita quippe ad Galatas Apostolus loquitur, Dicite mihi, sub Lege esse volentes, Legem non audistis? Scriptum est enim quod Abraham duos filios habuit, unum de anc
Abbreviated transcription (Latin):
H oc est ent̃ nonhi qͥfilu carnis hifilii dĩ : sed filii ꝓmissionis deputantur insemeN.
& multi non sint filii. cũ sint semen abrabe: Quomͦ enĩ ñ sunt qͦ mͦ nossumꝰ. nisi qui a
non sunt filii promissionis ad xp̃i grãm ꝑtinentes. sed filii carnis nom̃ in ane gestantes.
ꝑhoͣ nec illisunt ispł sicut sumꝰ nos: nec nossumꝰ isrł sicut sunt illi. Nosenĩsi
obtinuit. Nũ quid enĩ ex agarꝰ ancillisarȩ natisunt israbelite: ñ ne ismael exilli natus ẽ.
& non is rahelitatum. sed is maelitarũ gentẽ suo semine ꝓpagauit: Desara autẽ uenit isrł
ꝑisa ac: qui ex ꝓmissione natꝰ ẽ. abrahȩ̃. Iam̃ cũ scđm ꝓpaginẽ carnis seita res habeat. uent
ad intellectũ spitalem: & inueniuntur ad sarã non ꝑtinerẽ carnales israhelite qͥ exilla car
originẽ ducunt. & ꝑtinere ad eã pocius xp̃iani qͥ non scđm ismael filiisunt

Expanded text:
hoc est non hi, qui filii carnis, hi filii dei, sed filii promissionis deputanturhoc est non hi, qui filii carnis, hi filii dei, sed filii promissionis deputanturnati, non sint Israel, et multi non sint filii, cum sint semen Abrahae? Quomodo enim non sunt, quomodo nos sumus? nisi quia non sunt filii promissionis ad Christi gratiam pertinentes, sed filii carnis nomen inane gestantes? Ac per hoc nec illi sunt Israel, sicut sumus nos; nec nos sumus Israel, sicut sunt illi. Nos enim obtinuit. Numquid enim ex Agar ancilla Sarae nati sunt Israelitae? nonne Ismael ex illa natus est, et non Israelitarum, sed Ismaelitarum gentem suo semine propagavit? De Sara namque venit Israel per Isaac, qui ex promissione natus est Abrahae. Tamen cum secundum propaginem carnis se ita res habeat, venitur ad intellectum spiritualem, et inveniuntur ad Saram non pertinere carnales Israelitae, qui ex illa carnis originem ducunt; et pertinere ad eam potius Christiani, qui non secundum Ismael filii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Non reppulit ds̃ plebem suã: quã p̾sciuit. Suomꝰ hic appellauit apłs isrł noncredentẽ & contra-¬
altioris intelligentia sacram̃ti aliud qđ exposcit cotidiana c̃suetudo uocabuli. Denĩq aptus
iste nescio qͥs de quoscripsisti qđ doceat iudurare xp̃ianos eo mͦ sesicut insinuauit sc̃ĩtastu.
iudeũ & isrihelitã uocat. ut ab eis ꝓhibeat quasꝓteporis. illius congruentia lex ꝑscm̃ famulũdĩ
moy serudita ꝓhibebat. & ceteras illius tẽpr̃is obseruationes im nunc apud xp̃ianos abolitas
remotasq ꝑsuadeat. quas umbras futurorũ appellat apłs. ut & ꝓphetia in illis intelligatur:
& eirũ obseruitio ũ euacuata monstretur: unde apparet quare se iste aptus uelit israbelitam
ũq uocitari non sp̃italit̾ sed om̃ino carnalit᷑. Nos autẽ nec illis obseruationib
qualia sunt non adulterab. non honidiũ facies. non concupisces. & siqđ÷ aliud mandatũ

Expanded text:
s plebem suam, quam praescivit . Quomodo hic appellavit Apostolus Israel non credentem et contraaltioris intellegentia sacramenti, aliud, quod exposcit cotidiana consuetudo uocabuli. Denique Aptus iste nescio quis, de quo scripsisti, quod doceat iudaizare Christianos, eo modo se, sicut insinuauit sanctitas tua, Iudaeum et Israhelitam uocat, ut ab eis escis prohibeat, quas pro temporis illius congruentia lex per sanctum famulum dei Moysen data prohibebat, et ceteras illius temporis obseruationes iam nunc apud Christianos abolitas remotasque persuadeat, quas umbras futurorum appellat apostolus, ut et prophetia in illis intellegatur et earum obseruatio iam euacuata monstretur. unde apparet, quare se iste Aptus uelit Israhelitam Iudaeumque uocitari non spiritaliter sed omnino carnaliter. nos autem nec illis obseruationibusqualia sunt: Non adulterabis, non homicidium facies, non concupisces. et si quod est aliud mandatum,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ ista distingueret. si& eccłam dĩ incotidiana loquendi consuetudine uideos appellare
deberet : Itẽait. Quos & uocauit nõs nonsolũ ex iudȩis. sed & iã ex gentib Quomͦ uocauit
ex iudeis sipocius non exiudȩis uocauit. ut essent uideiꝰ Itẽ de israhelitis. Quid gͦ dicemꝰ
inquit. quia g̃s quȩ non sectabant᷑ iusticiã app̃hender̾ iusticiã. iusticiã autẽ quȩ exfide. ẽ.¬

Expanded text:
quo modo ista distingueret, si et ecclesiam dei in cotidiana loquendi consuetudine Iudaeos appellare quo modo ista distingueret, si et ecclesiam dei in cotidiana loquendi consuetudine Iudaeos appellare deberet? item ait: Quos et uocauit nos non solum ex Iudaeis sed etiam ex gentibus. quo modo uocauit ex Iudaeis, si potius ex non Iudaeis uocauit, ut essent Iudaei? item de Israhelitis: Quid ergo dicemus? inquit; quia gentes, quae nou sectabantur institiam, adprehenderunt iustitiam, iustitiam autem, quae exfide e
Abbreviated transcription (Latin):
orȩ ꝓferre. hoc incotidiana. loquendi consuetudine magis eligat frequentare INepta
ĩ nos pocus simꝰ semeni abrihȩ scđm isaac ꝓmissionis heredes: & uidei spũ n¬
cordis circũcisione non carnis. & non scđm carnẽ irł sed isrł dĩ: Sciebant utiq ista multo
sapientius certiusq quãnos: & tameN in loquendi c̃suetudine iuidȩos & israhelitas eos
ellabant qͥ scđm carnẽ de abrahe stirpe uenientes. ab om̃ib. uocitantur hoc n
Iudei signa petunt ait apłs paulus: & greci sapientiã quer̃. Nosautt̃ p̃dicamꝰ xp̃m crucifixum
& dĩsapientiã. QS dixit gricos. hos & iãgentiũ nomine significauit: eo qđ &̃ lin gua
maxime excellit ingentib Iudeos tam̃ ipsos uocauit. quos om̃s hoc nomine appellint. Nãsi
Quis hoc nisi insanissimꝰ sentiat: Itẽ dicit. Sine offensione estote uideis & grecis: et eccłȩ dĩ.

Expanded text:
parcius autem ore proferre, hoc in cotidiana loquendi consuetudine magis eligat frequentare inepta parcius autem ore proferre, hoc in cotidiana loquendi consuetudine magis eligat frequentare inepta quo modo nos potius simus semen Abrahae secundum Isaac promissionis heredes et Iudaei spcordis circumcisione non carnis et non secundum carnem Israhel sed Israhel dei? sciebant utique ista multo sapientius certiusque quam nos et tamen in loquendi consuetudine Iudaeos et Israhelitas eos appellabant, qui secundum carnem de Abrahae stirpe uenientes ab omnibus uocitabantur hoc nomine. Iudaei signa petunt, ait apostolus Paulus, et Graeci sapientiam quaerunt; nos autempraedicamus Christumet dei sapientiam. quos dixit Graecos, hos etiam gentium nomine significauit eo, quod haec lingua maxime excellit in gentibus; Iudaeos tamen ipsos uocauit, quos omnes hoc nomine appellant. nam siquis hoc nisi insanissimus sentiat? item dicit: Sine offensione estote Iudaeis et Graecis et ecclesiae dei.
Abbreviated transcription (Latin):
sed ex uocante dictũ ẽ ei. qͥa muor seruiet minori: sicut scriptũt̃. Iacobdilexi: esau autẽ hodio
habui. Hȩccerte doctrina apłica atq catholica satis euident̃ indicat nob̾ scđm originẽ carNus
sarã uidȩos id ẽ. israelitas. ad agaruͦ ismahelitas ꝑtinere: scđm autẽ mysteriũ
ad icob autẽ quidictus ÷ &iã isrł gentẽ udeorũ. Porro scđm mysteriũ sp̃s: ad esau iudȩos. ad
isrł ꝑtinere xp̃ianos. Ita qͥppe impletur qđ scriptũ ẽ. maior seruiet minori: idẽ. pͥornatus
sed cor̃dis circũcisione uidẽi. uȩ cũ ita sehabeant: nontam̃ debemꝰ consuetudinẽ sermoNis
humani ineptaloquacitate confundere: & in reb discernendis frequentata uocabula ꝑtur¬
bata significatione miscere. ut eos quĩcũ xp̃ianisunt & appellatione usitatissima xp̃i ani
uocantur. inusitato uocabulo aliqͥs affectet appellare udeos. uł cũ sit ipse uoceturq xp̃ianꝰ

Expanded text:
ante dictum est ei, quia maior seruiet minori, sicut scriptum est: \'Iacob dilexi, Esau autem odio habui\'. haec certe doctrina apostolica atque catholica satis euidenter indicat nobis secundum originem carnis ad Sarram Iudaeos, id est Israhelitas, ad Agar uero Ismahelitas pertinere; secundum autem mysterium ad Iacob autem, qui dictus est etiam Israhel, gentem Iudaeorum; porro secundum mysterium spiritus ad Esau Iudaeos, ad Israhel pertinere Christianos. ita quippe impletur, quod scriptum est: Maior seruiet minori, id est prior natsed cordis circumcisione ludaei. Quae cum ita se habeant, non tamen debemus consuetudinem sermonis humani inepta loquacitate confundere et in rebus discernendis frequentata uocabula perturbata significatione miscere, ut eos, qui, cum Christiani sunt, et appellatione usitatissima Christiani uocantur, inusitato uocabulo aliquis affectet appellare Iudaeos uel, cum sit ipse uoceturque christi
Abbreviated transcription (Latin):
cce scđm istã sp̃italẽ atq apłicã intellegentiã. nos pocius ꝑtinemꝰ ad liberã sarã: quiex illa
nullã carnis ꝓpaginẽ trahimꝰ. Iudei autẽ qͥ exilla carnis ꝓpaginẽ trahunt. ad agar pocuis an¬
cillã ꝑtinere moñstrantur: dequa carnis ꝓpaginẽ nontrahunt. Innepotib & iã abrahȩ & sarȩ id ÷
filiis isaac & rebecce. illis geminis esau &ia cob quipostea uocatus ÷ isrł: hoc ipsũ magnũ & ꝓfundũ
misteriũ repperitur. De quo idẽ apłs loquens. cũpisaac ꝓmussionis filios cõmemorasset ad xp̃i grãm
ꝑtinentes: nonsolũ autẽ inquit. sed & rebecca ex uno c̃cubitu habens isiac patris nr̃i. Nondum¬

Expanded text:
cce secundum istam spiritualem atque apostolicam intelligentiam nos potius pertinemus ad liberam Saram, qui ex illa nullam carnis propaginem trahimus: Judaei autem, qui ex illa carnis propaginem trahunt, ad Agar potius ancillam pertinere monstrantur, de qua carnis propagationem non trahunt. In nepotibus etiam Abrahae et Sarae, id est filiis Isaac et Rebeccae, illis geminis Esau et Jacob, qui postea vocatus est Israel, hoc ipsum magnum et profundum mysterium reperitur. De quo idem apostolus loquens, cum per Isaac promissionis filios commemorasset ad Christi gratiam pertinentes: Non solum autem, inquit, sed et Rebecca ex uno concubitu habens, Isaac patris n
Abbreviated transcription (Latin):
biguitatẽ uocabuli quã eliscernit cotidianalocutio. illud ꝑfiteri uideat᷑ q
intelligi: idẽ nob beatus aperit & dissoluit apłs. ubidicit. Circũcisioqͥ dẽꝓdest: sile g tm
custodias. Siutẽ p̃uaricator legissis: circũ cisiotua p̃puciũ factiẽ. Sugi᷑ p̃puciũ iuistieias

Expanded text:
ambiguitatem uocabnli, quam non discernit cotidiana locutio, illud profiteri uideatur, ambiguitatem uocabnli, quam non discernit cotidiana locutio, illud profiteri uideatur, intellegi, idem beatus nobis aperit et dissoluit apostolus, ubi dicit: Circumcisio quidem prodest, si legem custodias: si autem praeuaricator legis sis, circumcisio tua praeputium fac
Abbreviated transcription (Latin):
ueter es illas obseruationes a sefacere debet alienas. quȩ ũ reuelito testam̃to nouo postea¬
quã uener̃ ei quȩ ꝑillis significabant᷑ et̃ uenturi. ꝓcul dubio eẽ necessiria destiterunt :¬
ut ñ iudicent᷑ inçibo & inpotu. & in parte diei festi & neo moenie & sabbatorũ. qđ ÷ ũbra
futurorũ: uerũ & iã illa quȩ in lege itap̃ceptasunt ut ualeant ad formandos mores
p̃ceptis &iã ipse dñs xp̃c dicit totã legẽ ꝓphetasq pendere. sic accipit. sic amplectit᷑. sio
obseruandũ ȩx ñ dubitat: ut quicquid ineis ꝓficit. non sibi tribuat sed grẽdĩ: ꝑ iħm xp̃m
isrihelita dicendussit. merito quęrit᷑. Idqͥdẽ siñ cane sed spũ hoc et intelligit: non debet:
ipsũ nom̃ sibi inc̃ suetudine sermonis imponere. sed sp̃itali incelligentia retinere: ne ꝓpt̃̾

Expanded text:
ueteres illas obseruationes a se facere debet alienas. quae iam reuelato testamento nono! posteaueteres illas obseruationes a se facere debet alienas. quae iam reuelato testamento nono! posteaquam uenerunt ea. quae per illas significabantur e in potu et in parte diei festi et neomeniae et sabbatorum. quod est umbra futurorum. uerum etiam illa, quae in lege ita praecepta sunt. ut ualeant ad informandos mores ceptis etiam ipse dominus Christus dicit totam legem prophetasque pendere. sic accipit, sic amplectitur, sic obseruanda esse non dubitat. ut, quicquid in eis proficit, non sibi tribuat sed gratiae dei per Iesuam Iudaeus uel Israhelita dicendus sit, merito quaeritur. quod quidem si non carne sed spiritu hoc esse intellegitur, non debet ipsum nomen sibi in consuetudine sermonis inponere, sed spiritali intellegentia retinere. ne propter
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃t̃ xp̃i grãm milege gloriantur : hisunt deqͥb idẽ apłsut. qđ ignorantes dĩiusticiã
& suã uolentes constituere: iusticiedĩ ñ sunt subiecti. Nĩ quippedix̃ iusticiã que homini
ex dõẽ: suã uͦ quaputant sibi sufficere ad facienda mandata sine adiutorio & dono eiꝰ quilegẽ
uirib diuina existiment implere mandata. Acsic &iã ipsiignorantes dĩ iusticiã & suã
uolentes constituere. iusticiȩ dĩ nonsunt subiecti: & ñqͥdẽ nõmine. sedtam̃ errore uidastaNT.
Socgenꝰ hominũ capitasibi inuenerat pelagiũ & celestiũ impietatis huiꝰ assertores acerrimos.
qui recenti udicio dĩ ꝑdiligentes & fideles seruosciꝰ & iã catholica cõmunione pͥuatisunt:
& ꝓpt̃ cor impenitens adhuc insua dam natione ꝑsistunt. Quisqͥs abisto carnali & animali
atq idõ non immerito reprehensibili atq dãnabili iudaismo ee quȩrit alienus: non solum

Expanded text:
it, quod ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. dei quippe dixit iustitiam, quae homini ex deo est. suam uero, qua putant sibi sufficere ad facienda mandata sine adiutorio et dono eius, qui legem uiribus diuina existiment implere mandata. ac sic etiam ipsi ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti et non quidem nomine sed tamen errore iudaizant. hoc genus hominum capita sibi inuenerat Pelagium et Caelestium impietatis huius assertores acerrimos, qui recenti iudicio dei per diligentes et fideles seruos eius etiam catholica communione priuati sunt et propter cor inpaenitens adhuc in sua damnatione persistunt. Quisquis ab isto carnali et animali atque ideo non inmerito reprehensibili atque damnabili Iudaismo esse quaerit alienus. non solum
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ in Nr̃o mortali corpore adoboediendũ desiderus eiꝰ: nec exhibemꝰ menbra nr̃a arma
miquitatis peccato. in qua iusticia nondũ consũ mata ꝑseuerant᷑ ꝓroficientes ad eiꝰ cor¬
mationẽ qͣndoq ueniemꝰ: ubi peccati concupiscentia non cohibendi atq f
sed nulla sit. Hoc enĩ lexposuit dicendo nonc̃ cupisces: non qđ hic ualeamꝰ. sed ad qđ pro¬
ficiendo tendamꝰ. Serũ hocfit non lege quehoc imperat. sed fide quȩ hoc impetrat ñ littera
ia iubetur: sed spũ qͦdonat᷑. Nongͦ meritis oꝑintis hominis: sed largientis gi

Expanded text:
peccatum in nostro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibemus membra nostra arma peccatum in nostro mortali corpore ad oboediendum desideriis eius nec exhibemus membra nostra arma iniquitatis peccato. in qua iustitia nondum consummata perseueranter proficientes ad eius consummationem quandoque ueniemus, ubi peccati concupiscentia non cohibenda atque frenanda sed nulla sit. hoc enim lex posuit dicendo: Non concupisces, non quod hic ualeamus, sed ad quod proficiendo tendamus. uerum hoc fit non lege. quae hoc imperat, sed fide, quae hoc impetrat, non littera. qua iubetur, sed spiritu, quo donatur, non ergo meritis operantis hominis sed largientis gra
Abbreviated transcription (Latin):
ficio. non iubente littera: sed uiuificaute spũ. Incipit autẽ homo scđm grãm in interiore
homine renouari ut m̃teagat qđ amat. nec carni consentiat agenti qđ odit: idẽ ñut om̃i no
concupiscit. sedut post concupiscentias suas noneat: Iđ qͥdẽ tã mignũ t̃: ut si om̃i modo
fieret. & quã uis insint dũsumꝰ incorport mortis huiꝰ desideria peccãti. nulli tam̃ eorum
adhiberemꝰ assensũ. non e̾et unde dicertmꝰ patrinr̃o qͥ t̃. incęlis. dimitte nob debita nr̃i:
nectam̃ idõ tales iã essemꝰ. quales erimꝰ cũ mortale hoc induerit immortalitatẽ. Iunc exui
non solũ nulli desiderio peccati oboediemꝰ : sed nulla er̃ desideria talia qͥb non oboe dire
cupiscentia carnis dr̃. quȩ oꝑat᷑ in nob̾ motussuos &iã qͣndo eis ñ oboedimꝰ. dũ non regnat

Expanded text:
ficio, non inbente littera sed iuuante spiritu. incipit autem homo secundum gratiam in interiore ficio, non inbente littera sed iuuante spiritu. incipit autem homo secundum gratiam in interiore homine renouari, ut mente agat, quod amat, nec carni consentiat agenti, quod odit, id est non ut omnino non concupiscat, sed ut post concupiscentias suas non eat. quod quidem tam magnum est, ut, si omni modo fieret et, quamuis insint, dum sumus in corpore mortis huius, desideria peccati, nulli tamen eorum adhiberemus adsensum, non esset, unde diceremus patri nostro, qui est in caelis: Dimitte nobis debita nostra. nec tamen ideo tales iam essemus, quales erimus, cum mortale hoc induerit inmortalitatem; tunc enim non solum nulli desiderio peccati oboediemus, sed nulla erunt desideria talia, quibus non oboedire cupiscentia carnis dicitur. quae operatur in nobis motus suos, etiam quando eis non oboedimus, dum non regnat
Abbreviated transcription (Latin):
legiqm̃bona ẽ Uidemꝰ itaq in his apłicis uerb legẽ non solũ none̾e peccatũ sedẽt & iã scam. &
mandatũ scm & iustũ & bonũ: qͦdictũ t̃ non concupisces. Sed peccatũ ꝑbonũ fallit. & ꝑ illud
occidit eosqͥcũ sint carnales. putant suis uirib legẽ sp̃italẽ seposse cõplere: & ꝑ hoc fuint non-
solũ peccatores ꝗđ eent & iã silegẽ non accepissent. sed &iã preuaricatores qđ non essent
nisilegẽ accepissent. Sic enĩ alioloco dicit. Sbilexnon.ẽ: necp̃uaricatio. Lex gͦ subintrauit
sicut alibi ipsetestatur: ut abundaret delictũ. Ubi. autẽ abundauit delictũ: sũꝑabundauit gr̃a.
ȩc ẽ igitur utilitas legis: quia ostendit hominẽ sibi ipsũ. ut sciat infirmitatẽ
enĩ ardentius quȩ uetantur : dũ id qđ spĩtalit̾ iubetur. carnalis obseruare cõpellitur. Ut
autẽ sit sp̃italis qͥlegẽ impleat: sp̃italis nonfit ipsa lege sed gr̃a. Hoc ẽ. non imperio sed beue¬

Expanded text:
 non solum non esse peccatum, sed etiam esse sanctam et mandatum sanctum et iustum et bonum, quo dictum est: Non concupisces. sed peccatum per bonum fallit et per illud occidit eos, qui cum sint carnales, putant suis uiribus legem spiritalem se posse complere. et per hoc fiunt non solum peccatores, quod essent, etiam si legem non accepissent. sed etiam praeuaricatores, quod non essent. nisi legem accepissent sic enim alio loco dicit: Ubi lex non est. nec praeuaricatio. lex ergo subintrauit, sicut alibi ipse testatur, ut abundaret delictum; ubi autem abundauit delictum, superabundauit gratia. Haec est igitur utilitas legis. quia ostendit hominem sibi. ipsum, ut sciat infirmitatem enim ardentius. quae uetantur. dum id, quod spiritaliter iubetur, carnalis obseruare compellitur. ut autem sit spiritalis. qui legem impleat spiritalem. non fit ipsa lege sed gratia, hoc est non imperio sed bene
Abbreviated transcription (Latin):
bene dicent᷑ om̃s g̃s : erigite oculos cordis. & considerate totũ orbem terrairũ: qͦmͦ insemine
& adhuc iNuidetis. Passio dñi. p̃cium est̾ orbis terrarũ. Ille totũ orbemredemit. & uos
cum toto orbe adlucrũ urm nonconclatis. sed pocius indamnũ ur̃m in partelitigatis

Expanded text:
benedicentur omnes gentes. erigite oculos cordis et considerate totum orbem terrarum, quo modo in semet adhuc inuidetis. passio domini pretium est orbis terrarum, ille totum orbem redemit et uos cum toto orbe ad lucrum uestrum non concordatis, sed potius in damnum uestrum in parte litigatis
Abbreviated transcription (Latin):
figiri aufugii. utrũ sapiri ansapisit̾ mod infinitiuus ignoro. Possem attendere
iaci & capi. niuererer neme caperet & ꝓludibrio iaceretꝰ qđ uellet qͥ iactũ. &
tũ. aliud fugitũ. cupitũ. sapitũ ẽt̾ conuinceret. Quȩ itẽ tria. utrũ
ma longa & inflexa. an graui breuiq ꝓnuncianda sint: similit̾ nescio. Prouocauerĩ
te adepłam longiorẽ: peto ut paulo diucius te legã. hã non quȩ tantũ dicere.
quantũ uolupe est legerete.

Expanded text:
fugiri an fugi, utrum sapiri an sapi sit modus infinitus, ignoro. possem adtendere fugiri an fugi, utrum sapiri an sapi sit modus infinitus, ignoro. possem adtendere iaci et capi, ni uererer, ne me caperet et pro ludibrio iaceret, quo uellet, qui iactum et captum aliud, aliud fugitum, cupitum, sapitum esse conuinceret. quae item tria utrum paenultima longa et inflexa, an graui breuique pronuntianda sint, similiter nescio. prouocauerim te ad epistulam longiorem; peto, ut paulo diutius te legam. nam -non queo tantum dicere, quantum uolupe est legere te.
Abbreviated transcription (Latin):
beatus atcerce quasi beatus uideor: uidear & mͥ. Quid inde ꝑdo. aut cur parcam
bone opinioni: Hec mͥ dix̃. Denidẽ oraui ut solebã: atq dormiui. Hec placuit
striberetͥ. Delectat enĩ me qđ mͥ gr̃as agis. sinihilte qđ inbuccã. uenerit celem:
& gaudeo quia sic tͥ placeo. Apud quẽ igitur libentus ineptiã. quã cui displicere
non possum :  At si in potestate fortunȩ  est ut hominẽ am& homo. uidequã
beatussim: qui de fortuitis tã multũ gaudeo. & talia bona. fateor desideNo
mͥ ub̾tim ad crescere. Fortunȩ autẽ bona. uerissimi sapientes qͦssolos beatos
fas est uocari nec timeri uoluer̃ neccupi: ancupni tuiuderis. Et uelle accidit
Nã uolome dedinationis huiꝰ gnarum facias. Cũ enĩ adiungo uerba similia ::¬
ertior fio. Nã ita est cupio ut fugio. ut sapio. ut sacio. ut capio. Sed

Expanded text:
beatus, at certe quasi beatus uideor. uidear et mihi; quid inde perdo aut cur parcam beatus, at certe quasi beatus uideor. uidear et mihi; quid inde perdo aut cur parcam bonae opinioni? haec mihi dixi; deinde oraui, ut solebam, atque dormiui. Haec placuit scribere tibi. delectat enim me, quod mihi gratias agis, si nihil te, quod in buccam uenerit, celem, et gaudeo, quia sic tibi placeo. apud quem igitur libentius ineptiam, quam cui displicere non possum? at si in potestate fortunae est, ut hominem amet homo, uide quam beatus sim, qui de fortuitis tam multum gaudeo et talia bona, fateor, desidero mihi ubertim adcrescere. fortunae autem bona uerissimi sapientes, quos solos beatos fas est uocari, nec timeri uoluerunt nec cupi — an cupiri? tu uideris. et belle accidit. nam uolo me declinationis huius gnarum facias. cum enim adiungo uerba similia, incertior fio. nam ita est cupio ut fugio, ut sapio, ut iacio, ut capio; sed utrum
Abbreviated transcription (Latin):
Quis dubitet ubi uera ẽ. ẽe meliorẽ : ubi gͦ uera ẽ: manimo scilic&. Ani mus
igitur magis amandus: quã corpus. S ed inqua parte animi est ista. ueritas.
inm̃te atq intesligentia. Quid huic aduersatur: sensus. Resisten dum ergo
sensib totis uirib animi liquet. Quidsi sensibilia. nimium delectant: Fia t̾
ut non delectent. Vndesit : Consuetudine hiscarendi. appetendiq meliora.
uid simoritur animꝰ ergo morit᷑ ueritas. Aut non ẽ intelligentia ueritas. aut
intellegentia non est manimo. aut potest mori aliquid. in quo aliqͥd ĩmortale ẽ.
Nihil autę horũ fieri posie solisoquia nr̃a. iã c̃tinent. satisq ꝑsuasũ ẽ. Sed nescio
qui consuetu dine malorum ttrritam̃ atq titubamꝰ. Postremo & iã simoritur
liũ: hoc ocio satis exploratũ est. Hisreb fortasse atq talib: nebridio meo si non

Expanded text:
quis dubitet, ubi uera est, esse meliorem? ubi ergo uera est? in animo scilicet. animus quis dubitet, ubi uera est, esse meliorem? ubi ergo uera est? in animo scilicet. animus igitur magis amandus quam corpus. sed in qua parte animi. est ista ueritas? in mente atque intellegentia. quid huic aduersatur? sensus. resistendum ergo sensibus totis animi uiribus liquet. quid si sensibilia nimium delectant? fiat, ut non delectent. unde fit? consuetudine his carendi appetendique meliora. quid si moritur animus? ergo moritur ueritas aut non est intellegentia ueritas aut intellegentia non est in animo aut potest mori aliquid, in quo aliquid inmortale est. nihil autem horum fieri posse Soliloquia nostra iam continent satisque persuasum est; sed nescio qua consuetudine malorum territamur atque titubamus. postremo etiam si moritur itia sensibilium hoc otio satis exploratum est. his rebus fortasse atque talibus Nebridio meo si non
Abbreviated transcription (Latin):
quase speculare ferunt. Nam quamuis ingentia specula sint: non reddunt ma¬
iores imagines quã sunt corpora. &iã breuissima obiectas̃. In parus autem
specillis sicut inpupillis oculorũ. & simagna facies sese opponat : breuissima ima-
go ꝓmodo speculi formatur. Ergo & imagines corporũ minui lic& sispecula
minuantur. augeri si augeanturꝰ nonlicet. Hic ꝓfecto aliquid uiͥt&. sed nunc
dormiendum ẽ.Neq enim nebridio beatus querendo uideor: sedforçasse aliqͥd
inueniendo. Id aute aliquid quid est An illa ratio cinatio cui tanquã unicȩ
meȩ̃ blandiri soleo. & ea me nimis oblectare: Unde constamꝰ : ex anima & cor¬
pore. Quid horum melius: Gidelic& animꝰ. Quid laudat᷑ incorpore: nichil
aliud uideo quã pulcritudinẽ. Quid est corporis pulchritudo: congruentia
partium. cũ quadã coloris suauitate. Hec forma ubiuera melior. Anubi falsa:

Expanded text:
quas specula referunt; nam quamuis ingentia specula sint, non reddunt maquas specula referunt; nam quamuis ingentia specula sint, non reddunt maiores imagines, quam sunt corpora etiam breuissima obiecta. in paruis autem specillis sicut in pupillis oculorum etsi magna facies sese opponat, breuissima imago pro modo speculi formatur. ergo et imagines corporum minui licet, si specula minuantur; augeri, si augeantur, non licet. hic profecto aliquid latet. sed nunc dormiendum est. neque enim Nebridio beatus quaerendo uideor, sed fortasse aliquid inueniendo. id autem aliquid quid est? an illa ratiocinatio, cui tamquam unicae meae blandiri soleo et ea me nimis oblectare? Unde constamus?. ex animo et corpore. quid horum melius? uidelicet animus. quid laudatur in corpore? nihil aliud uideo quam pulchritudinem. quid est corporis pulchritudo? congruentia partium cum quadam coloris suauitate. haec forma ubi uera melior, an ubi falsa?
Abbreviated transcription (Latin):
diuicias ponunt: insensibilib egestatẽ. Quid enĩ erũ nosius quã minꝰ atq minus
semꝑ posse fieri: quid dicius quam crescere quantũ uelis. ire quo uelis. redire cum
uelis. quousq uelis. & hoc multũ a mare quod minui non potest: qͥsqͥs nã.q itu-¬
telligit istos numeros: nihil sic amat ut monadem. Nec mirũ. cum ꝑ eum fiat ut
ri amentur. Sedtamen curtantus ẽ mundiꝰ poterat enĩ ẽẽ uł maior
breuior. nescio. Tale est enĩ & curhoc loco pocius quã illo nec ineare debet esse
questio. ubi quic quid e̾et quęstio esset. Unũ illud multũ mouebat. qđ infinite.
corpora secarentur. Cui fortasse responsum. ẽ. deui c̃traria intelligibilis Numeri.
Sed expecta. Uideamꝰ quid sit hoc. Nescio quid: qđ suggerit᷑ m̃ti. Certe sensibilis mund̃
nescio cuiꝰ intelligibilis imago ẽt̃ dr̃. Mirum est autẽ. quod ͫimaginib uidemꝰ:

Expanded text:
diuitias ponunt, in sensibilibus egestatem. quid enim aerumnosius quam minus atque minus diuitias ponunt, in sensibilibus egestatem. quid enim aerumnosius quam minus atque minus semper posse fieri? quid ditius quam crescere, quantum uelis, ire, quo uelis, redire, cum uelis, quousque uelis, et hoc multum amare, quod minui non potest? quisquis namque intellegit istos numeros, nihil sic amat ut monadem; nec mirum, cum per eam fiat, ut ceteri amentur. sed tamen cur tantus est mundus? poterat enim esse uel maior uel breuior. nescio; tale est enim. et cur hoc loco potius quam illo? nec in ea re debet esse quaestio: ubi quicquid esset, quaestio esset. unum illud multum mouebat, quod infinite corpora secarentur, cui fortasse responsum est de ui contraria intellegibilis numeri. Sed expecta; uideamus, quid sit hoc nescio quid, quod suggeritur menti. certe sensibilis mundus nescio cuius intellegibilis imago esse dicitur. mirum est autem, quod in imaginibus uidemus,
Abbreviated transcription (Latin):
nosset extrema sp erȩ tardius rotari quã medium. & alia similia quȩ similit̃ nouimꝰ.
ic uͦ quomͦ uł qualis cũq beatussum. qui nescio curtantus mund̾ sit. cum
diceretur. immo non cogeremur confiteri corpora in infinitũ secari. ut acerta uelut.
basi in quantitatẽ certaꝰ certus corpus culoꝵ numerus surgeret: Quare cam corpꝰ
nullum eẽ minimũ sinitur. quo pacto ee sinamꝰ amplissimum quo amplius esse nona.
posit&e. nisi forte illud quod aliquando alypro dixi occultissime habet magnã uim
ut qm̃ numerus ille intelligibilis infinite crescit nontamen infunte minuit᷑. nam
non eum licet ultra monã dem resoluere: contra sensibilis. nã quid est aliud
sensibilis numerus. nisi corporeorum uł corporũ quantitas minui qͥdẽ infinite.
sed infinite. crescere nequeat: Et ideo fortasse merito philosopi inreb intelligibilib

Expanded text:
nosse extrema sphaerae tardius rotari quam medium! et alia similia, quae similiter nouimus. nosse extrema sphaerae tardius rotari quam medium! et alia similia, quae similiter nouimus. nunc uero quomodo uel qualiscumque beatus sum, qui nescio. cur tantus mundus sit, cumdiceretur, immo non cogeremur confiteri corpora in infinitum secari, ut a certa uelut basi in quantitatem certam certus corpusculorum numerus surgeret? quare cum corpus nullum esse minimum sinitur, quo pacto esse sinamus amplissimum, quo amplius esse non posset, nisi forte illud, $uo3 aliquando Alypio dixi occultissime, habet magnam uim, ut, quoniam numerus ille intellegibilis infinite crescit, non tamen infinite minuitur — nam non eum licet ultra monadem resoluere —, contra sensibilis- — nam quid est aliud sensibilis numerus nisi corporeorum uel corporum quantitas? — minui quidem infinite, sed infinite crescere nequeat. et ideo fortasse merito philosophi in rebus intellegibilibus