comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maximie utisi resmquendi scłi precerto ꝯͦ iac¬
tiur terrene substantie cesoꝵ opes emĩde sunt:
Er in eo q̃d bona sua uendere ⁊ dare paupibr¬
iubetur confidentiam segis resinquere ad¬
monetur et eam felici cõmercio mutare:
Et ut memmerit umb̃iam meaueritatis
c̃ẽ que deniceps pauꝑibus .i. gentibr sit
sub ipĩus ueritate corpore diuidenda: Hec
autẽ neminem posse efficere insi qui sequi
tristis recessit: Mustam eĩ opusentie fidu¬
tiam habebat ex sege atq in eo etiam trpice
efficientie ratio seruata est ut cum adolẽscẽ¬
tem hunc ẽẽ significet ip̃e supius dixerit
ab onui se iuuentute sua preceptis hiis que
lubentur in lege seruisse cum adolescentia
intra iuiuentutem sit et posterior etatis gra¬
dus nõ possit intra prioris termmos conti¬
neri: S hoc ideo ut a iuiuentute sermente
songum iam inoꝑe legis ppłi tempꝰ osten¬
deret: Dehinc dominus cognita adosescẽ

Expanded text:
maxime utili relinquendi saeculi praecepto, quo jacmaxime utili relinquendi saeculi praecepto, quo jactura terrenae substantiae coelorum opes emendae sunt: sed in eo quod bona sua vendere et dare pauperjubetur, confidentiam legis relinquere admonetur, et eam felici commercio mutare: et ut meminerit umbram in ea veritatis esse, quae deinceps pauperibus, id est, gentibus sit sub ipsius veritatis corpore dividenda; haec autem neminem posse efficere, nisi qui sequi tristis recessit : multam enim opulentiae fiduciam habebat ex lege. Atque in eo etiam typicae efficientiae ratio servata est, ut cum adolescentem hunc esse significet, ipse superius dixerit, ab omni se juventute sua praeceptis his quae habentur in lege servivisse: cum adolescentia intra juventutem sit, et posterior aetatis gradus non possit intra prioris terminos contineri. Sed hoc ideo, ut a juventute hoc serviente, longum jam in opere legis populi tempus ostenderet.
Abbreviated transcription (Latin):
in ea ip̃a in quagłia retur intessigeret incłi
se exude recti oꝑis fecisse: Uerbis eĩ legis
ei dñs respondit: Gr adolescens tanꝙͣ popu¬
lus nisosens et głians in lege confidit: Cui
tamẽ obsecutus e̾x nullo est᷑:. Iussus cium
fuerat non occidere ꝓpbetas interfecerat: Nõ
mechari hic corruptelam fidei et segi adulte¬
rium intuserat et deos asienos addrauerat.
non furari: Inc añꝙͣ sibertatem credendr in
fide xp̃s redderet furto segis precepta dissos¬
uit: Non falsum testem fieri. snc xp̃m ne¬
qnuit ex mortius: Patrem et matrem iuss
est honorare. Inc iꝑ̃e se a dei patris atq ab
echie matris famisia abdicauit: Proximũ
tanꝙͣ se amare p̾ceptus est. Hic xx̃m qͥ oĩũ¬
hiis deposins ac recisis onmbr uiciis ĩ legẽ
fecisse se a iuiuentute sua et querit quidad¬
nurus ispondit uendenda bona sua omnĩa
ee et danda paupibus et tunc futurũ cẽ pro¬
fectum habiturumq thesaurum in cełi resrõ¬
det Sinc ꝯuidem niuem puscherrio illo ac

Expanded text:
iaretur, intelligeret nihil se exinde recti operis fecisse. Verbis enim legis ei Dominus respondit. Sed adolescens, tamquam populus insolens et glorians, in lege confidit, cui tamen obsecutus ex nullo est. Jussus enim fuerat non occidere: prophetas interfecerat. Non moechari: hic corruptelam fidei, et legi adulterium intulerat, et deos alienos adoraverat. Non furari: hic ante quam libertatem credendi in fide Christus redderet, furto legis praecepta dissolvit. Non falsum testem fieri: hic Christum negavit ex mortuis. Patrem et matrem 763 jussus est honorare: hic ipse se a Dei patris atque ab Ecclesiae matris familia abdicavit. Proximum tamquam se amare praeceptus est: hic Chrishis depositis, ac recisis omnibus vitiis in legem fecisse se a juventute sua: et quaerit quid adminus respondet, vendenda omnia bona sua esse, et danda pauperibus: et tunc eum futurum esse perfectum, habiturumque thesaurum in coelis . Respondetur huic quidem juveni, pulcherrimo illo ac
Abbreviated transcription (Latin):
sium predicari et gentes fidei iustificatione
sasuari: Hii igitur unttuntur ad uineam:
Et cum sero esse cepisset donũ constitute in
totius diei labore meicedis pͥmioparii horen
uesꝑis consecuntur: Merces quidem ex dono
nussa est quia debetur ex oꝑe s gratintã gũm
deus omnib ex fide iustificationem douai̾it.
Uerum secundum in solentiam ppłi iam moy¬
se contumacis ẜmnc murmur opantium est.
lunc gratuite mercedis inuidia est od sine so¬
gi laboris disficultate et sub estus nomme nõ
longo in eos diabosici instinctus calore flagrã¬
te: idem prenum reddebatur opantib. S iõ
qd̾ apud homines impossibile ẽ possibile ẽ apd

Expanded text:
lium praedicari, et gentes fidei justificatione lium praedicari, et gentes fidei justificatione salvari. Hi igitur mittuntur ad vineam. Et cum sero esse coepisset, donum constitutae in totius diei labore mercedis, primi operarii horae vesperis consequuntur . Merces quidem ex dono nulla est, quia debetur ex opere; sed gratuitam gratiam Deus omnibus ex fidei justificatione donavit: verum secundum insolentiam populi jam sub Moyse contumacis, hinc murmur operantium est, hinc gratuitae mercedis invidia est, quod sine longi laboris difficultate, et sub aestus nomine non longo in eos diabolici instinctus calore flagrante, idem praemium redhibeatur operantibus. Sed ideo quod apud homines impossibile est, possibile est apud
Abbreviated transcription (Latin):
ustuosiꝰ: In prima igitur hora tempus cõstitu¬
ti testamenti ad Noe̾m ex matutim sigͥficatiõe
noscendum est: Terciam autem horam ad
abraam sextam ad moysen Nonam ad da¬
uid et ppħas: Totidem enm te stamenta fui¬
mano generi constituta ꝑ singulos reꝑruntur.
quotidem ad forum enumerantur egressus
In duodecima autem hora corporei aduentus tẽ
rus ostendit: Nam ex onũ nimero qͥ suacio
est presentis scli constitutus in eam intionẽ
conuenit ortus ei᷑ ex maria: In quam duode
cune tempus ex die est: Diuisione eum per
quingentenũ numeꝵ facta omĩ scx milium
annoꝵ suma tempus corporei ortus eius un¬
decimo diuisionis totius cascuso supputatur
est conlituta: Nam ceteris iuste sosutionis
promissa spes est noiussimis uero dicitur qͣd
snc statis: Quia quãms ad ilrł latalex fue¬
unt uosuntas tamen gentium nõ excludebat᷑
a sege: Qui responderunt nemo uos cõdirx
Debitum namq erat ꝑ orbem terraꝵ euange¬

Expanded text:
us sit. --In prima igitur hora, tempus constituti testamenti ad Noe ex matutini significatione 767 noscendum est, tertia autem hora ad Abraham, sexta ad Moysen, nona ad David et prophetas. Totidem enim testamenta humano generi constituta per singulos reperiuntur, quotidem ad forum enumerantur egressus. In undecima autem hora, corporei adventus Domini tempus ostendit; nam ex omni numero, qui spatio est praesentis saeculi constitutus, in eam rationem convenit ortus ejus ex Maria, in quam undecimae horae tempus ex die est. Divisione enim per quingentenum numerum facta, in omni sex millium annorum summa, tempus corporei ortus ejus undecimo divisionis totius calculo supputatur. constituta est; nam caeteris, justae solutionis promissa spes est, novissimis vero dicitur: Quid hic statis ? quia quamvis ad Israel lata lex fuerat, voluntas tamen gentium non excludebatur a lege. Qui responderunt: Nemo nos conduxit . Debitum namque erat per orbem terrarum Evange
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Quid me uocas bonum : Is enĩ cui
necesse sit impia et miqua pumre nomine
bonitatis abstinuit: Soli sic nomen deo pa¬
tri reẜuans qui se uidicem dando officio
seueritatis exuerit. Non qd̾ bonus ⁊ ip̃e
non eet s ꝙ congrua i eum seueritate u¬

Expanded text:
dicens : Quid me vocas bonum? Is enim, cui dicens : Quid me vocas bonum? Is enim, cui necesse sit impia et iniqua punire, nomine bonitatis abstinuit, soli hoc nomen Deo patri reservans, qui se, judicem dando, officio severitatis exuerit: non quod bonus et ipse non esset, sed quod congrua in cum severitate ju
Abbreviated transcription (Latin):
tus quo dns ait non oportere ꝓhiberi qr ta¬
lium sit requum cesoꝵ: M unus enim et do¬
num et sp̃s sancui ꝑ impositionẽ manus et
precationem cessante legis ope ernt gentib
laigiendum.
¶ d ecce unus accessit ad eum et ait illi:
Magr̾ quid bomfaciam ut hẽam uitã et̾nã :
Et resiqua Oꝑtime post sermonem superi¬
orem quo et infantes inhibiti sunt et ta¬
lium regnum celoꝵ ẽẽ responsum est succe¬
dit suc uiuenis requirens quibusnam boms
oꝑibus utam eternam habere posset: Iuue¬
ns iste et interrogauit et insolens fuit: Et
nirsum mestus est factus. resq onmes que
scripte sunt geste effecte sunt. S admoniu¬
mus ea que sub deo agebantur presentiũ ef¬
fectibus consequentium formam pretulisse.
atq ita semp in scripturis celestibus ẜmo¬
nem om̃em tempatum fuisse ut non minꝰ
huis que gerebantur q̃ eoꝵ que gerenda es
seueritatẽ iudicii ex se futuri ꝑtestatus est

Expanded text:
tus. Quos Dominus ait non oportere prohiberi, quia tatus. Quos Dominus ait non oportere prohiberi, quia talium sit regnum coelorum: munus enim et donum Spiritus sancti per impositionem manus et precationem, cessante legis opere, erat gentibus largiendum. ecce unus accessit ad eum, et ait illi: Magister, quid boni faciam ut habeam vitam aeternam? et reliqua . Opportune post sermonem superiorem; quo et infantes inhibiti sunt, et talium regnum coelorum esse responsum est, succedit hic juvenis, requirens quibusnam bonis operibus vitam aeternam habere posset. Juvenis iste et interrogavit, et insolens fuit, et rursum moestus est factus: resque omnes, quae scriptae sunt, gestae effectaeque sunt. Sed admonuimus ea, quae sub Deo agebantur, praesentium effectibus consequentium formam praetulisse: atque ita semper in Scripturis coelestibus sermonem omnem temperatum fuisse, ut non minus his quae gerebantur, quam eorum quae gerenda essseveritatem judicii ex se futuri protestatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
in altero necessitatem in tercio uosuntatem.
Naturam in eo qui ita nascitur necessitatẽ
in eo qui ita factus est uoluntatem in isso qͥ
spe regii cesestis tasis eẽ decreuerit. Cui nos
similes effici si tamẽ possimus admonuit
hiis imponeret et omret: discipuli autem ꝓ¬
hibebant eos et resiqua  Nonum est discipu¬
sos ꝓhibuisse ne infantes ad xp̃m accederẽt
qui offerebantur ut suꝑ eos manũ impon̾et
et oraret: Res euanglica ut drxius inter
presentis et futuri effectum mediam utriq
rei et congruam rõem temꝑauit: Ut hiis q̃
efficiebantur futuri spẽs adhereret: Infautes
quidem uere oblati sunt s et uere ĩhibiti st̃.
tum salus redditur: Uerũex affectu pͥmum
saiuandi israel a discipulis inhibent᷑ accẽdere
Inhibendi quidem uoluntas placabilitati apo¬
stouce non conuenit. s in typicam cõsũma¬
tionem ꝓhibendoꝵ infaraium subrepit ĩstinc¬

Expanded text:
in altero necessitatem, in tertio voluntatem : in altero necessitatem, in tertio voluntatem : naturam in eo qui ita nascitur, necessitatem in eo qui ita factus est, voluntatem in illo qui spe regni coelestis, talis esse decreverit: cui nos similes effici, si tamen possimus, admonuithis imponeret et oraret: Discipuli autem prohibebant eos, et reliqua . Novum est, discipulos prohibuisse ne infantes ad Christum accederent, qui offerebantur ut super eos manum imponeret et oraret. Res evangelica, ut diximus, inter praesentis et futuri effectum, mediam utrique rei et congruam rationem temperavit: ut his, quae efficiebantur, futuri species adhaereret. Infantes quidem vere oblati sunt, sed et vere inhibiti sunt. tum salus redditur. Verum ex affectu primum salvandi Israel, a discipulis inhibentur 762 accedere. Inhibendi quidem voluntas placabilitati apostolicae non convenit: sed in typicam consummationem prohibendorum infantium subrepit instinc
Abbreviated transcription (Latin):
re debilib s typica ratio etiam socoꝵ erat ex¬
psenda pͥuilegiis ut p̾cata gentium in eã ue¬
mam q̃ uidee parabatur admitteret:
unc accesserunt ad eum pharisei temp¬
tantes eum dicentes: Si licet honini dimtte
uxorem suam quacũq ex causa: In eo sermo¬
ne qui de uxore et de repudio est occurrit isld
onnns refertur: hic dommus indicat ab eo qͥ
et homĩem figurauerit et musierem fecerit oĩa
issi dicta eẽ. S nos secuti aplicam auctoritatẽ
qui hoc misterium grande ẽẽ professus est se
autem in xp̃o atqr mn eccłia accipe: Locum hunc
sicuti est intactum resinquamus: Admonem
tamen segentem ut quotiens de bac eadem
questione se consulat uerboꝵ uirtutes et ꝯͥbr
dũs responderit et quib discipuli usi sint di¬
sigenter aduertat. Pausi autem apłi de hoc af¬
fectum uelsilentis/ uel interdum sub aliis lo¬
cis trrctantis expendat: Nob̃ cura eunuchos
sermo sit et uoluntas: Et in uno posint nam

Expanded text:
re debilibus, sed typica ratio etiam locorum erat explenda privilegiis ut peccata gentium in eam veniam quae Judaeae parabatur, admitteret. Et accesserunt ad eum Pharisaei tentantes eum, et dicentes: Si licet homini dimittere uxorem suam quacumque ex causa ? In eo sermone, qui de uxore et de repudio est, occurrit illud,omnis refertur: hic Dominus indicat ab eo, qui et hominem figuraverit et mulierem fecerit, omnia illa dicta esse. Sed nos secuti apostolicam auctoritatem, qui hoc mysterium grande esse professus est, se autem in Christo atque in Ecclesia accipere , locum hunc sicuti est intactum relinquamus. Admonemus tamen legentem, ut quotienscumque de hac eadem quaestione se consulat, verborum virtutes, et quibus Dominus responderit, et quibus discipuli usi sint, diligenter advertat: Pauli autem apostoli de hoc affectum, vel silentis, vel interdum sub aliis locis tractantis, expendat. Nobis circa eunuchos sermo sit et voluntas. In uno posuit naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
sias qui exunt primo mane conduc̾e oparioᷤ
et cetera: Compatio omĩs ꝑ se absoluta est
ẜ ꝑsons distinguenda et discernenda tprib
est: Patrenfamilias hunc dũm nr̃m iħm
generis curam habens omi tempore uniu̾sos
ad custuram segis uocarit: Uincam uero se¬
gis ip̃ius opus et ofedientiam: Denarium
autem obedientie ip̃ius premium significari
intessigimus : Et de denario iam supius trnc¬
tauimus: De unea uero oportumus in con¬
sequentib rationem afferemus: forum at¬

Expanded text:
ias, qui exivit primo mane conducere operarios, et reliqua. Comparatio omnis per se absoluta est: sed personis distinguenda, et discernenda temporibus est. Patremfamilias hunc, Dominum nostrgeneris curam habens, omni tempore universos ad culturam legis vocaverit. Vineam vero, legis ipsius opus et obedientiam; denarium autem, obedientiae ipsius praemium significari intelligimus. Et de denario jam superius tractavimus. De vinea vero, opportunius in consequentibus rationem afferemus. Forum a
Abbreviated transcription (Latin):
iis secreto intessigitur non asuid in fisio ꝯͣm¬
qd̾ in patre ignorabile sit extitisse Legis deide¬
difficultatib saborantes et poc̃is seculi fone¬
ratos ad se aduocat dempturumq se saborem
omisq promittit si mͦ eius iugum tossant mã¬
datoꝵ scilicet suoꝵ precepta suscipiant eũꝙ
sacramento crucis adeant quia corde hũilis
et untis sit et in ħiis ammabus suis reqͥem
nuemant ÷ Iugi suauis et seuis fonerib bla¬
dimenta ꝓponens ut credentib eius boms sc¬
entiam prestet quod sosus ip̃e nouit in patre
Et ꝯuid iugo ipĩus suamus quid onere seuiͦ
ꝓbabilem fieri scelere abstmere bonum uelle
masum nosse amare onmnes odisse nussum
eterna consequi presentib non capi nolle i¬
tis: discipuli autem eius esurientes aepũt

Expanded text:
nis secreto intelligitur non aliud in Filio qnis secreto intelligitur non aliud in Filio quam in Patre ignorabile exstitisse. Et nedifficultatibus laborantes, et peccatis saeculi oneratos ad se advocat : dempturumque se laborem onusque promittit, si modo ejus jugum tollant, mandatorum scilicet suorum praecepta suscipiant, eumque sacramento crucis adeant: quia corde humilis et mitis sit, et in his animabus suis requiem inveniant : jugi suavis et levis oneris blandimenta proponens, ut credentibus ejus boni scientiam praestet, quod solus ipse novit in Patre. Et quid jugo ipsius suavius, quid onere levius, probabilem fieri, scelere abstinere, bonum velle, malum nolle, amare omnes, odisse nullum, aeterna consequi, praesentibus non capi, nolle iXII. Discipu
Abbreviated transcription (Latin):
uulis: Digne suꝑiorib dictis confessio talis
adiungitur nam tam et si optabilis fuerit
sasus ismes tamen non extra gaudium dñ
erat predicata olim fides gentium: Cesestiũ
enim uerbor archana atq uirtutes sapien¬
tib aoscondunt᷑ et paruusis reuesant᷑ par¬
uulis malicici non sensu. Sapientib uero
stultiuie sue presumptione non prudentie
causis: Facciq huius equitatem dño pat̾ne
uosuntatis iidicio confirmat ut qui dedig¬
nantur paruułi in dm̃ fieri stusti deinceps
nus ꝙͣ qd̾ in deo est existimaretur omĩa sibi
a patre ait tradita eẽ sosiq se patri cognitu
patrẽq soli sibi notum ues ci ip̃e reuelare uo¬
luisset et reuesaturus ei a quo ut reuesare
uesit oretur: Qua reuesatione eandem ut
qui filium cognosceret patrem quoq cognit᷑us
eẽt in fisio quia omĩa ei apatre sunt t̾radita
Tradita autem non asia sunt quamq in fi
lio soli nota sunt patri: Nota uero fisio sosi eẽ
que patris sunt atq ita in hoc mutue cognitio¬

Expanded text:
. Digne superioribus dictis confessio talis adjungitur. Nam tametsi optabilis fuerit salus Israel, tamen non extra gaudium Domini erat praedicata olim fides gentium. Coelestium enim verborum arcana atque virtutes sapientibus absconduntur, et parvulis revelantur: parvulis malitia, non sensu; sapientibus vero stultitiae suae praesumptione, non prudentiae causis. Factique hujus aequitatem Dominus paternae voluntatis judicio confirmat : ut qui dedignantur parvuli in Deo fieri, stulti deinceps nus, quam quod in Deo est, existimaretur; omnia sibi a Patre ait tradita esse, solique se Patri cognitum, Patremque soli sibi notum, vel cui ipse revelare voluisset : revelaturus ei, a quo ut revelare velit oretur. Qua revelatione eamdem utr docet, 726 cum qui Filium cognosceret, Patrem quoque cogniturus esset in Filio: quia omnia ei a Patre sint tradita. Tralio soli nota sunt Patri; nota vero Filio soli esse quae Patris sunt: atque ita in hoc mutuae cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis inaguiem consequentur. Ac prin¬
tuno coutue. di Mest ser monem hunc ita cep¬
tum esse.
Aule temore. Abit ihũs psegeres .i. ĩ

Expanded text:
elitas praemonstrantur. --Ac principio contuendum, sermonem hunc ita coeptum esse: In illo tempore abiit Jesus per segetes, id
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicat. uenite bñdc̃i patris mei ꝑcipite i¬
regnum. eis qui ꝑ lib̾um arbitrium fi¬
dem eius susceꝑunt. pcc̃a sua confessi st̃
pnũam egerunt. displicunt sibi quales
funt.⁊ qua les ꝑ eum fc̃i sunt. illi placue¬
runt. Tu ergo iam ad hoc qd int̾rogaui
rende. Sr inpetrem a te. ne moras super¬
ruptibilis deus. felir dixit. Si deo nocere
nicħ pot̾at. qͣre huc filium sinum misit.

Expanded text:
et dicat: uenite, benedicti patris mei, percipite et dicat: uenite, benedicti patris mei, percipite regnum eis, qui per liberum arbitrium fidem eius susceperunt, peccata sua confessi sunt, paenitentiam egerunt, displicuerunt sibi, quales fuerunt et quales per eum facti sunt, illi placuerunt. tu ergo iam ad hoc, quod interrogaui, responde — sed impetrem a te, ne moras super non est incorruptibilis deus. FEL. dixit: Si deo nocere nihil poterat, quare huc misit filium s
Abbreviated transcription (Latin):
re qd uolunt. unde apls dicit. uideo ali¬
am legeni in menbris meis repugnan¬
tem legi mentis mee ⁊ captiuantem me
in lege pcc̃i que ẽ in menbris meis. maĩ¬
festum ẽ hoc uenisse d̾ traduce primi pec̃i
adam. ⁊ de consuetudine mala. Nam ho¬
die liba uoluntate facuint homines con¬
suetudinem. qm cum fecint. facile suꝑare
non possunt. Ipsi igͥ sibi de se ipĩs fece¬
runt. qd contra eos bitet in ienbris coꝵ.
s qui concipiunt timorem dei ⁊ ꝑ libiun
arbitrium subdunt se sanandos optimo
medico ⁊ sicut bono curatori. ita ⁊ miseri¬
uistos. aut dicendo quia no peceant ip̃i.
s aluid in illis peccat. ⁊ alia natura in i¬
lis peccat. ꝑ ip̃am suꝑbiam suam ⁊ insa¬
nabiles funnt. ⁊ exꝑitur iustum urdi¬
crum dei qui superbis resistit. humilib
aut̃ dat gram. Non ẽ ergo indignum ut
dicat. ite in ignem et̾num. eis qui eius
miam per lib̾um arbitrium respuerunt.

Expanded text:
re, quod uolunt — unde apostolus dicit: uideo alire, quod uolunt — unde apostolus dicit: uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem me in legem peccati, quae est in membris meis — manifestum est hoc uenisse de traduce primi peccati Adam et de consuetudine mala. nam hodieque libera uoluntate faciunt homines consuetudinem, quam cum fecerint, facile superare non possunt; ipsi ergo sibi de se ipsis fecerunt, quod contra eos lex habitet in membris eorum. sed qui concipiunt timorem dei et per liberum arbitrium subdunt se sanandos optimo medico et sicut bono curatori. ita et miseriiustos aut dicendo, quia non peccant ipsi, sed aliud in illis peccat et alia natura de illis peccat, per ipsam superbiam suam et insanabiles fiunt et experiuntur iustum iudicium dei, qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. non est ergo indignum, ut deus dicat: ite in ignem aeternum eis, qui eius misericordiam per liberum arbitrium respuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nas scripturas ẽẽ libum arbitrium. deu
aut̃ libi arbitrii iudicem iustum. reminia¬
torem fidelium. ei q se sb̃icientium. s uo¬
lentium se sanari. dampnatorem suꝑ bo¬
rum ⁊ ipiorum. Quia ergo ad pcc̃ores
sanandos uenit. sanat utiq pcc̃a confes¬
sos. sanat penitentes. Neminem autem
penitet. tame aliud peccauit. S si est pe¬
intentia iusta ⁊ uerar. und ⁊ ipẽ dominꝰ
dicit. Non uem uocare iustos s pcc̃ores in
piuam. ipa pmna indicat nõ aliene esse
nature. s uoliuitatis nr̃e siquid forte pec¬
cauimus. Nam si alio peccante aliumi
penitet. no e ista prudens. s insana peni¬
tentia. Scd̃m uos aut̃ nulla pcc̃a sunt.
Gens emm tenebrarum no peccat. quia
suam naturam facit. Natura lucis non
peccat. qr qd̾ facit facere cogitur. Nullum
est. ⁊ noluntas est. Si uoluntas ẽ in pecc̃a¬
do. natura nõ est que cogat. S quid infir¬
mitatis patiuntur qui nõ possunt imple¬

Expanded text:
nas scripturas esse liberum arbitrium; deum nas scripturas esse liberum arbitrium; deum autem liberi arbitrii iustum iudicem, remuneratorem fidelium eique se subicientium et uolentium se sanari, damna.torem autem superborum et inpiorum. quia ergo ad peccatores sanandos uenit, sanat utique peccata confessos, sanat paenitentes; neminem autem paenitet, cum alius peccauit, sed si est paenitentia iusta et uerax, unde et ipse dominus dictiam. ipsa paenitentia indicat non alienae esse naturae, sed uoluntatis nostrae, si quid forte peccamus. nam si alio peccante alium paenitet, non est ista prudens, sed insana paenitentia. secundum uos autem nulla peccata sunt. gens enim tenebrarum non peccat, quia suam naturam facit; natura lucis non peccat, quia quod facit, facere cogitur. nullum est, et uoluntas est; si uoluntas est in peccando. natura non est, quae cogat. sed si quid infirmitatis patiuntur, qui non possunt inple
Abbreviated transcription (Latin):
qs dicit Quia nolu̾rit. felir dixit.
erunt. hoc dixisti.g boc dixi. quia
boc dixi. quia
no lurit. felu dix̃. qre nolunt. Est quia ñ
uult curari. Est qui non uult purgari.
Est qui nõ uult illuminari. Quis infirm
est. qui nõ uult ad salutem uenire. Sicru¬
dele eit qd manichus dixit. quia aliqua
pars dei que se purgare non potuit nglo¬
bo ligata est. hoc crudele nõ est. ut xp̃s qui
dixit. ego ꝑꝑ pẽcores nenĩ. modo ad illum¬
ignem et̾uum illos mutat cuius nomen
portaunt. S mandata credo non potunt
complere. si hoc crudele est. crudelius est ⁊¬
illud. Si illud crudelius est. quia deus il¬
los non potuit purgare. ⁊ globo ligauit¬
⁊ id crudelius uidetur ẽẽ qd xp̃s nõ potuit
purgare ad ignem et̾num mitte. hoc mͥ
scitas tua exponat de ip̃a crudelitate.
uel te intelligere fateris. fortassis enim
no hñdo qd̾ dicas. furcisti te non intlłi¬
gere qd̾ apertum est. ista nero diceres.
Iam enu diximus ⁊ ꝓbauimus ꝑ diui¬

Expanded text:
 dixit: Quia noluerunt. FEL. dixit: erunt. hoc dixisti? . AUG. dixit: Hoc dixi, quia noluerunt. FEL. dixit: Quare noluerunt? est, qui non uult curari? est, qui non uult purgari ? est, qui non uult inluminari ? quia infirmus est, qui non uult ad sanitatem uenire? si crudele est, quod Manichaeus dicit, quia aliqua pars dei, quae se purgare non potuit. in globo ligata est, hoc crudele non est, ut Christus, qui dixit: ego propter peccatores ueni, modo ad ignem aeternum illos mittat, cuius nomen portauerunt? sed mandata, credo, non potuerunt conplere. si hoc crudele est. crudelius est et illud; si illud crudelius est, quia deus illos non potuit purgare et globo ligauit, et id crudelius uidetur esse, quod Christus non potuit purgare, ad ignem aeternum mittere. hoc mihi sanctitas tua exponat de ipsa crudelitate. uel te intellegere fatereris — fortassis enim non habendo quod dicas finxisti te non intellegere, quod apertum est — ista non diceres. iam enim diximus et probauimus per diui
Abbreviated transcription (Latin):
Continet iste decem nature uͥba duello.
Que iam u̾ba tenẽt. res sb̾ rõne stupenda.
Omne qd̾ in nr̃m pot̾it discurre sensum.

Expanded text:
Continet iste decem naturae verba libellus, Quae jam verba tenent rerum ratione stupenda Omne quod in nostrum poterit decurrere sensum.
Abbreviated transcription (Latin):
sabtĩ dr̃. Gndixit deus diei septimo. ⁊ scĩ¬
ficauit illumi cum d̾ alus dieb hoc non
quiem post sex huius scli etatum labores
in et̾no sabbato. ⁊ bt̃a requie quieturos si¬
cut dc̃urus erit. uemte benedẽi. ⁊ c̃. Int. Qre¬
Ideo A̾ illa dies sine uesꝑa legitur. qr
ultima requies scõrum sempit̾na erit.

Expanded text:
tur: Benedixit Deus diei septimo, et sanctificavit illum, dum de aliis diebus hoc non anctorum requiem post sex hujus saeculi aetatum labores in aeterno sabbato, et benedicta requie quieturos, sicut dicturus erit: Venite, benedicti PatrIdeo et illa dies sine vespera legitur, quia ultima requies sanctorum sempiterna erit.
Abbreviated transcription (Latin):
cuius testes isti sunt qm prio sanati ⁊anũ¬
ciantes medicum. ⁊ ip̃i tũ plus spe sanati q
re. sam sic dicit apls. Sꝑe enim salui fr̃isu¬
uius. Cepinius gͦ sanari infide. ꝑficietur a
salus nra. cum corrptibile hoc indueritm
cormptõm. ⁊ mortale hoc induerit iminorta¬
litatem. ħspes est. nd res. s qui gaudet inspe.

Expanded text:
tens est: cujus testes isti sunt qui primo sanati, et annuntiantes medicum; et ipsi tamen plus spe sanati quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanari in fide: perficietur autem salus nostra, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortal
Abbreviated transcription (Latin):
Xps dicit sp̃m sc̃m missurum se qui in
omnem uitatem inducat. Si
terrogaui. Dixisti enm ad ip̃ius doctrina
ꝑtũe ⁊ ista mundana cognoscere. Dic mͥ
quot sunt stelle si introductus es in istã
quia si paraclitus ꝑ apłos loqntus est. et
p panlum. ⁊ ego peto sc̃itatem tuam ut il
Confitere te nõ potusse ostendere qd ego in
quinq actoros quos dixi. quicquid me m¬
terrogauis probo tibi.

Expanded text:
s dixit spiritum sanctum missurum se, qui in omnem ueritatem inducat. AUGterrogaui. dixisti enim ad ipsius doctrinatiam ista mundana cognoscere: dic mihi quot sunt stellae, si introductus es in istam quia si Paracletus per Apostolos locutus est, et per Paulum: et ego peto Sanctitatem tuam, ut ili. AUG. dixit: Confitere te non potuisse ostendere quod ego intquinque auctores quos tibi dixi, quidquid me interrogaveris, probo tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
solum contuent᷑ quem medium constitisse
inter moysen et hesiam uiderant: Ad futuri
euim formam atqr ad facti fidem moyses et
helias in monte constiterant: Sisentiũ ein
reꝵ gestaꝵ que uiderant impat donec a mor¬
tins surgeret: hoc enu sidei premiũ refua¬
batur ut honor redderctur hiis aprid quos
non leis sola preceptoꝵ auctoritas reꝑiret᷑
Infirmos enim senserat ad uocis auditum:
spiritasium testes eẽnt: Solliciti ẽtiam de
temporib ssie reqununt: Quibr respondit
heliam eẽ uenturum et restitu̾e unue s.¬

Expanded text:
solum contuentur, quem medium constitisse solum contuentur, quem medium constitisse inter Moysen et Eliam viderant. Ad futuri enim formam, atque ad facti fidem, Moyses et Elias in monte constiterant. Silentium enim rerum gestarum quas viderant imperat, donec cum a mortuis resurgeret ; hoc enim fidei praemium reservabatur, ut honor redderetur iis, apud quos non levis sola praeceptorum auctoritas reperiretur; infirmos enim senserat ad vocis auditum: spiritalium testes essent. 4. Solliciti etiam de temporibus Eliae requirunt . Quibus respondet Eliam esse venturum, et restituere univers
Abbreviated transcription (Latin):
assistant medius int̾ segem et ꝓphetas xuus
in regno est Cum huis e̾imisrlem quibus
testibus predicatus est iudicabit: Snusq
ut ei humanis corporib decreta eẽ resurrectio¬
nis głia doceretur cum quando moyses con¬
spicabilis astitisset: ip̃e autem dñs fit in¬
ue ac sole candidior supm opionem scilie
nrãm celestis luminis splendore cõspicuus
Petro autem ut tria issic tabernacula fiexẽt
offerenti nichis respondetur: nondũ emm
ut in hac gsia consisteret᷑ erat tempus. Sed¬
soquente adhuc eo nubes candida mũbrauit.
et diuine uirtutis spũ ambiuntur: Hunc
cc̃ fisium hunc disectum hunc cõpsacitum
hunc audiendum uox de nube significat ut
idoncus ip̃e preceptoꝵ tasium au̾ctor eẽt qͥ
post seculi dampnum post crucis uosũtate
post obitum corpoꝵ requi celestis głiam ex mo¬
tuoꝵ resurrectione facti confirmasset exẽplo:
Territos demde et consternatos eseuauit et

Expanded text:
assistunt; 753 medius inter legem et prophetas Christus assistunt; 753 medius inter legem et prophetas Christus in regno est; cum his enim Israelem, quibus testibus praedicatus est, judicabit: simulque ut et humanis corporibus decreta esse resurrectionis gloria doceretur, cum quando Moyses conspicabilis astitisset. Ipse autem Dominus fit nive ac sole candidior , supra opinionem scilicet nostram coelestis luminis splendore conspicuus. Petro autem, ut tria illic tabernacula fierent offerenti, nihil respondetur : nondum enim ut in hac gloria consisteretur erat tempus. loquente adhuc eo, nubes eos candida inumbravit, et divinae virtutis spiritu ambiuntur . Hunc esse filium, hunc dilectum, hunc complacitum, hunc audiendum, vox de nube significat: ut idoneus ipse praeceptorum talium auctor esset, qui post saeculi damnum, post crucis voluntatem, post obitum corporum regni coelestis gloriam ex mortuorum resurrectione facti confirmasset exemplo. Territos deinde et consternatos elevavit: et
Abbreviated transcription (Latin):
um consequi futuroꝵ: Igitur postꝙͣ. et tolle¬
dam crucem et pdendam aminam et dãpno
mundi cõmutondã uite et̾nitatẽ monuerat
conu̾̃sus ad disçipusos art asiquos ex hiis
futuros qui gustaturi mortem non eẽnt don
fisium homnus in regni fui głia contuerent᷑
Ex conditione autem gustato s tenuem q̃r¬
dm. fidelibr liberationem mortis ostendit.
Itaq uerba res sequitur:
Nam post sex dios petrus iacobus et Io¬
hannes assumunt᷑ seorsum et in excelso mõ¬
te consistunt. Ipĩsq inspectantib dñs trãs¬
figuratur et toto claritatis sue aditu circum¬
splendet. Et in hoc quidem facti genere ser¬
uatur et ratio et num̾us et exempsum Na
rost dies sex gsie dince habitus ostenditur:
Sex misium .s. annoꝵ temporibr euosutis u
regni cesestis honor prefiguratur: Tribuso
assumptis de trium origine sem cham et
iafeth futura esectio ppłi ostenditur. Quod
autem moy ses et hesias ex omni sc̃oꝵ num̾o

Expanded text:
uo futurorum. Igitur postquam et tollenuo futurorum. Igitur postquam et tollendam crucem, et perdendam animam, et damno mundi commutandam vitae aeternitatem monuerat, conversus ad discipulos, ait aliquos ex his futuros, qui gustaturi mortem non essent, donec filium hominis in regni sui gloria contuerentur. Ex conditione autem gustatus, tenuem quamdam fidelibus libationem mortis ostendit. Itaque verba res sequitur. Nam post sex dies, Petrus, Jacobus et Johannes assumuntur seorsum, et in excelso monte consistunt : ipsisque inspectantibus Dominus transfiguratur, et toto claritatis suae habitu circumsplendet. Et in hoc quidem facti genere, servatur et ratio et numerus, et exemplum. Nam post dies sex, gloriae dominicae habitus ostenditur: sex millium scilicet annorum temporibus evolutis, regni coelestis honor praefiguratur. Tribusque assumptis, de trium origine, Sem, Cham et Japhet, futura electio populi ostenditur. Quod autem Moyses et ex omni sanctorum numero
Abbreviated transcription (Latin):
Quid afferemus ad uitam: Preꝑatur credo
terrenaꝵ opum futuris cõmerciis thesaurꝰ
ambitiosus dignitatem fame qr titulos aut
ueteres dedicate nobilitatis miagines. Ne¬
ganda sunt hec onna ut mesiorib lubunde¬
ẽ. Amen dico uobis cmm sunt aliqui de asta¬
tibus istis qui mortem nongustabut donec
uideant filium honinus uenientẽ in reguo
nr̃e. equaliter sermo atq opus instruunt
Graue enim onus infiriitati humane ĩposu¬
erat ut cum sensum uite homines cx uiuen¬
di affectu habere cepissent. Fructum cius qui
presens corporibr blandicbatur amuterent
sent cum sensus huiusmoi exordium ex af¬
fectu uoliuitatis hũissent: Deinde opimione
srei ambigue incerte que sequerent᷑ cum in
nis que prrsentia herentur issecebre gaudn
bsimdientis existerent. Opus ergo erl̃t ueri
ac manifesti exempli auctoritate ut contra
iim sensumq iudicu optabile fieret presẽ¬
tium dampno sucrum deincers nõ ambigu¬

Expanded text:
Quid afferemus ad vitam? Praeparatos credo Quid afferemus ad vitam? Praeparatos credo terrenarum opum futuris commerciis thesauros, ambitiosos dignitatum famaeque titulos, aut veteres delicatae nobilitatis imagines? Neganda sunt haec omnia, ut melioribus abundeen, amen dico vobis, quoniam sunt aliqui de adstantibus istis, qui mortem non gustabunt, donec videant filium hominis venientem in regno nostrae aequaliter sermo atque opus instruunt. Grave enim onus infirmitati humanae imposuerat, ut cum sensum vitae homines ex vivendi affectu habere coepissent, fructum ejus qui praesens corporibus blandiebatur ammitterent se se nollent; cum sensus hujus exordium ex affectu voluntatis habuissent: deinde opinionem spei ambiguae incertaeque sequerentur; cum in s, quae praesentia haberentur, illecebrae gandii blandientis existerent. Opus ergo erat veri ac manifesti exempli auctoritate, ut contra vim sensumque judicii optabile fieret praesentium damnum, lucro deinceps non ambig
Abbreviated transcription (Latin):
et potestatis tanta preconia: Se quia infide¬
sitas omĩs diabosi opus est uetri responsi¬
one dñs offensus cum opprobrio nois infi¬
desitatis istius est detestatus auctorem
um ihũs drxit discipusis sis: Si qͥs uult
rost me uerire abneget se ipinsͥ et reliqua
O beatum dampnũ et̾ iactura fesre. Ditescere
nos cum detriento anime et corporis uosuit
et ẽẽ sui similes hortatur: Quia ĩe in figura
dei constitutus usor ad mortem humisis et ob¬
audiens factus prĩcipatũ potestatis istius
que in deo est acccpit. Sequendus iqitur ẽ
cruce assumpta et passioms sue si nõ forte
attamen uoluntate comitandus est: Quid
emm prodest occupasse mundum et toto ⁊¬
rene potestans dũatu opibus secusi ĩcubart
si ꝑdenda amma est suscipiendũ uite detͥme¬
tum est : Que autem cõmutatio ꝓ aĩa cum
fuerit amissa queretur: Cum angesis emm
epũs ciderit: reddens singłis ut merebunt᷑.

Expanded text:
et potestatis tanta praeconia. Sed quia infideet potestatis tanta praeconia. Sed quia infidelitas omnis diaboli opus est, Petri responsione Dominus offensus cum opprobrio nominis infidelitatis istius est detestatus auctoremum Jesus dixit discipulis suis: Si quis vult post me venire, abneget se ipsum, et reliqua . O beatum damnum, et jactura felix! Ditescere nos Dominus detrimento animae et corporis voluit, et esse sui similes hortatur: quia ipse in figura Dei constitutus, usque ad mortem humilis et obediens factus, principatum potestatis totius quae in Deo est, accepit. Sequendus igitur est cruce assumpta: et passionis suae si non forte, attamen voluntate comitandus est. Quid enim prodest occupasse mundum, et toto terrenae potestatis dominatu opibus saeculi incubare, si perdenda anima, et suscipiendum vitae detrimentum est ? Quae autem commutatio pro anima, cum fuerit amissa, Quaeretur? Cum angelis enim Christus aderit, reddens singulis ut merebuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
opus est xp̃m in homine nescure : Atq eide
piculi res est uel corpus negare sine deo ues
deum negare sine corpore: Corpus autemcar¬
nis sui᷑ in eterintate spũs deo missum est u̾¬
bum suunane sasutis causa xp̃s in corpore
rassionis accipicns diabolus facultatem usoꝵ
ad tempus emm ab eo secesserat quia intre¬
dibise satis apłis uideretur cum in quo deus
erat ẽẽ passibisem: ⁊̃ umens sunc humane in¬
fidesitatis occasionem opimonis istius Petro
nisiuauit abiectum. demqr ita passionem
detestatus est ut dreerit absit. Quo uerbo
ren detestandaꝵ exccratio continetur. Sr sties
dñs diabosice artis instinctum Petro ait ua¬
de retro post me: Idest ut exemplo se passio¬
ins scquatur: In eum uero ꝑ quem opimo
sec suggerebatur comiersus adiecit sathana
scandalum mͥ es. Non enm conuenit existi¬
mare petro sathane nomen et offensionẽ scan¬
dasi deputari. post illa induste et beatitudis

Expanded text:
opus est Christum in homine nescire. Atque ejusdem opus est Christum in homine nescire. Atque ejusdem periculi res est, vel corpus negare sine Deo, vel Deum negare sine corpore. Corpus autem carnis hujus in aeternitate Spiritus Deo nullum est: verum humanae salutis causa Christus in corpore passionis accipiens diabolus facultatem usque ad tempus enim ab eo secesserat, quia incredibile satis apostolis videretur, eum in quo Deus erat esse passibilem, sumens hanc humanae infidelitatis occasionem, opinionis istius Petrus insinuavit affectum. Denique ita passionem detestatus est, ut dixerit absit, quo verbo rerum detestandarum exsecratio continetur. Sed sciens Dominus diabolicae artis instinctum Petro ait: Vade retro post me, id est ut exemplo passionis se sequatur. In eum vero, per quem opinio haec suggerebatur, conversus adjecit: Satana, scandalum es mihi. Non enim convenit existimare, Petro Satanae nomen et offensionem scandali deputari post illa indultae et beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
cesestis patrĩs reuelatione conspicieus dignͦ¬
ꝙ uidicatus qui quod in xp̃o dei eẽt primus
aguosceret: Omĩs nũcuratione nomĩs febre.¬
edie fidamentũ dignaq edificatione issius
petre que infernas seges et tharthari portas
et oña mortis claustin dissolueret: O beatꝰ
celi ianitor cinus arbitrio claues etermaditͦ
tradintur: cuius tenestre iudicnumn preuidica
ta auctoritas sit iꝯ celos Ut que iterris aut
sigata fuit aut sosuta statnti enisdem condi
cipulis ne cin soquantur ꝯd̾ ip̃e est epũs:
Alios enun spiritus sui eẽ testes oportebat
negate rursum humilitatis et passionis eiꝰ
plura a semoribus plẽbis et ascribis et
principibus sacerdotum occidi etiam et post
diem tercium resurgere apprehendens eum
Petrus ait : Absit a te oñe non erit istud At
ip̃e conuersus petro dixit. Uade retro post
me sathana scandalum in es: Ut dei munꝰ
est xõm in soiritu deum nosse ita diabosi

Expanded text:
coelestis patris revelatione conspiciens; dignucoelestis patris revelatione conspiciens; dignusque judicatus, qui quod in Christo Dei esset, primus agnosceret. O in nuncupatione novi esiae fundamentum, dignaque aedificatione illius petra, quae infernas leges, et tartari portas, et omnia mortis claustra dissolveret! O beatus coeli janitor, cujus arbitrio claves aeterni aditus traduntur, cujus terrestre judicium praejudicata 750 auctoritas sit in coelo: ut quae in terris aut ligata sint aut soluta, statuti ejusdem conditcipulis, ne cui loquantur quod ipse est Christus : alios enim Spiritus sui esse testes oportebat,negatae rursum humilitatis et passionis ejus plura a senioribus plebis, et a Scribis et principibus sacerdotum, occidi etiam, et post diem tertium resurgere , apprehendens eum Petrus, ait: Absit a te, Domine, non erit istud. At ipse conversus, Petro dixit: Vade retro post me, satana, scandalum mihi es . Ut Dei munus est, Christum in Spiritu Deum nosse; ita diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
quem se homines ẽe dicerent et diecit hois
fisium: Sec enim confessionis tenenda ratio ẽ
ut sicut dei fisium ita et fihum honiius me¬
nmerimus quia alterum sine altero nchil
se ieĩ sentut querit: Petrus respondit
Tnes xp̃us filius dei uiui: S petrus condi¬
tionem ꝓpositionis expenderat. Dñs eĩ dreat
quem me homĩes eẽ dicunt filium sonuius
et eete siliu homins cõtemplatio corporis
preferebut: S addendo quẽ meee dicunt
significauitꝰ preter id quod i se uidebatur ẽẽ
aliuid sentiendum: Erat enim homiuis filius
Quodigitur opmandi de se uidicium deside¬
rabat non islud arbitrabiͣ qd de seipo con¬
fessus est: S eccustum erat de quo querebat᷑
in quod se credentium fides debebat extendere.
secuta est: Quia dei fisium in homine udisẜ:
beatus hic est et ustra humanos ocłos et inten¬
disse et uidisse saudatus est: Non id quod er
carne et sangume erat contuens ẜ dei filium

Expanded text:
quem se homines esse dicerent: et adjecit, hominis quem se homines esse dicerent: et adjecit, hominis filium. Haec enim confessionis tenenda ratio est, ut sicut Dei filium, ita et filium hominis meminerimus: quia alterum sine altero nihil se ipsi sentiant quaerit. Petrus respondit: Tu es Christus filius Dei vivi . Sed Petrus conditionem propositionis expenderat. Dominus enim dixerat: Quem me homines esse dicunt, filium hominis? Et certe filium hominis contemplatio corporis praeferebat: sed addendo, quem me esse dicunt, significavit, praeter id quod in se videbatur, esse aliud sentiendum; erat enim hominis filius. Quod igitur de se opinandi judicium desiderabat? Non illud arbitramur, quod de se ipse confessus est: sed occultum erat de quo quaerebatur, in quod se credentium fides debebat extendere. secuta est, quia Dei filium in homine vidisset. Beatus hic est, qui ultra humanos oculos et intendisse et vidisse laudatus est: non id quod ex carne et sanguine erat contuens, sed Dei filium
Abbreviated transcription (Latin):
riseor xp̃m nesciens effectus ueritatis e¬
uangesice corrumpet¬
dint outem ihs in partes cesaree phi¬
sippi et interrogabat discipulos suos et re¬
liqua . In processu sermonis atq opis ab¬
nemq constituit: Est audem hec uera et i¬
iuosabisis fides ex deo et̾ itatis cui ob id qd̾
semp filius fuerit semꝑ et ius patris et no¬
men sit: Ne si non semp filius non semp et
pater sit. Deura fulium ꝓfectum fuisse cui
sit exeterntate parentis eternitas: Nasci ãt
cum uoluntas eius fuit cius i uirtute
a porestare merat ut nasceret᷑: Est ergo
alosprs: Acterit autem hc quod erat et na¬
tum est uerbum quod fint serpiipatie: ⁊e
ꝙ uta filius et cternus et natus est. quia nõ
factum eẽ ꝑfecta confessio est: Quia sicitt
eterintas nature nr̃e corpus accepit: ita cot¬
noscendum est naturam corporis nrĩ et̾mta¬
tio assumere posse uirtutem: Igitur q sũmũ
in fide ista bonum est: a d: scipulis requirit

Expanded text:
risaeorum Christum nesciens, effectus veritatis erisaeorum Christum nesciens, effectus veritatis evangelicae corrumpenit autem Jesus in partes Caesareae Philippi, et interrogabat discipulos suos, et reliqua . In processu sermonis atque operis abnemque constituit. Est autem haec vera et inviolabilis fides, ex Deo aeternitatis cui ob id quod semper filius fuerit, semper et jus patris et nomen sit; ne si non semper filius, non semper et pater sit Deum filium profectum fuisse, cui sit ex aeternitate parentis aeternitas. Nasci autem eum voluntas ejus fuit , cujus in virtute ac potestate inerat ut nasceretur. Est ergo accepit. Accepit autem hoc quod erat: et natum est Verbum quod fuit semper in Patre. Atque ita Filius et aeternus et natus est: quia non factum esse, perfecta confessio est: quia sicut aeternitas naturae nostrae corpus accepit; ita cognoscendum est, naturam corporis nostri aeternitatis assumere posse virtutem. Igitur quia summum in fide ista bonum est; a discipulis requirit
Abbreviated transcription (Latin):
dñante flatus eicienduis et pisarti potestate
es secusi uidicio tradendus et a morte tanqͣ
elementi eiusdem monstro gsutiendus et
post triduum ex ea contra conditionem ho¬
manciontem assumpserat non retentus atq
mcorruptus emergens: Ea igitur que in no¬
nie de conceptu urginis sumpto duimarũ
erant plena uirtutum cognosci atq ĩtessigi
de se uolit et ꝓpħe signo et sommis exemplo¬
gitur diuussis turbis abit. E quia infide¬
litatis error insosentiũ animos obtinebat
non dinisisse eos scͥbitur s reliquisse
O cum uenisẜ tranffretum obłiti sũt
tendite uobis: Absosuta ominis de fermen¬
to phariseor et saduceoꝵ obscuritas est
Qd̾ autem abstinere se eo apłis iubẽt non
admisceri doctrine uideoꝵ monentur quia
segis oꝑa in effectum fidei et in preformatio¬
ne reꝵ consequentium constituta fint. Ut
in quoꝵ tempom atq etate ueritas contis¬
cescet nichis ultra in ueritatis simisitudiẽ
spei positum arbitrarentur ne doctrina pha¬

Expanded text:
nante flatu ejiciendus, et Pilati potestati, id est, saeculi judicio tradendus: et a morte tamquam elementi ejusdem monstro glutiendus: et post triduum ex ea, contra conditionem hominis quem assumpserat non retentus, vivus atque incorruptus emergens. Ea igitur, quae in homine de conceptu virginis sumpto divinarum erant plena virtutum, cognosci atque intelligi de se voluit et prophetae signo et hominis exemplogitur, dimissis turbis abiit: sed quia infidelitatis error insolentium animos obtinebat, non dimisisse eos scribitur, sed reliquisse. Et cum venisset trans fretum, obliti sunt eorum . Absoluta omnis de fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum obscuritas est. Quod autem abstinere se eo apostoli jubentur, non admisceri doctrinae Judaeorum monentur; quia legis opera in effectum fidei et in praeformationem rerum consequentium constituta sint: ut in quorum tempora atque aetatem veritas contigisset, nihil ultra in veritatis similitudine spei positum arbitrarentur; ne doctrina Pha
Abbreviated transcription (Latin):
sue habundantiam crescit. Acceptis igitur pa¬
nib ato piscib dñs respexit ad cesum bene¬
dreit et fregit patrigĩs agens post tẽpora
segis ac ꝓphetaꝵ se mͦ euangelicum cibum uei¬
ti: Accumbere post hec supͣ fenum ppłs ubet
non iam in terram iacens s sẽge suffustus
et tanꝙͣ terre feno fiuctib opis sui inus soꝑ
substeritur: Subdutur quoq ab apsis ra¬
nes ouia peos erant diumne grẽ dona redden¬
da. psebs deinde qumq pamib et duob pis¬
cib pascitur et expsetur. et fragmenta pnis
et piscium satunitis accumbentib usq in duo¬
decim cophinoꝵ ꝓsentudinem subiundau̾unt.¬

Expanded text:
suae abundantiam crescit. 11. Christus suae abundantiam crescit. 11. Christus nibus atque piscibus, Dominus respexit ad coelum, benedixit et fregit, Patri agens gratias post tempora legis ac prophetarum se in evangelicum cibum verti. Accumbere post haec supra foenum populus jubetur; non jam in terra jacens, sed lege suffultus: et tanquam terrae foeno, fructibus operis sui unusquisque substernitur. Dantur quoque apostolis panes, quia per eos erant divinae gratiae dona reddenda. Plebs deinde quinque panibus et duobus piscibus pascitur et expletur: et fragmenta panis et piscium, saturatis accumbentibus, usque in duodecim cophinorum plenitudinem abundaverunt