comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& alimentũ prestao nedeficiamꝰ inuia. & prȩmiũ seruat ut gaudeamꝰ inpatria Per
mensurã gͦ tritici: expͥmitur modus uerbi. Alta &e enĩ quȩq debeno multis audien-¬
tib contegi & uix paucis aperiri: necũ angusto corduncapabilo aliqͥd tribuit᷑.
extra fundatur Hinc morses asecreto d̃i exiens. choruscantem faciem corãpopło
uelad: quianimirũ turbis clantatis intimȩ archana ñ indicat : ꝑ qualitate igit᷑
audientiũ formari debeo scrmo doctorũ : ut ad sua singulis congruat. & tamen
a cõmunis ȩdificationis arte nunquã recedat: Beatus ille seruus: quẽ cũ uenert
em̃ adueniens. cũiigilantes inuencrit faciet discũbere: a transiens ministrabus
illis ullos auitancũucooi anonĩ familis sibi credit fidedit̃ prudent̃q : dispensantes
inuenerit : supra omĩa quȩ possidet constituet. id .c̃. supra omĩa celestis regnigau¬

Expanded text:
et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Per et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Per mensuram ergo tritici exprimitur modus verbi. Alta etenim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Moyses a secreto Dei exiens coruscantem faciem coram populo velat, quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Pro qualitate igitur audientium formari debet sermo doctorum, ut ad sua singulis congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Beatus ille servus quem, cum veneritenim adveniens cum vigilantes invenerit, faciet discumbere, et transiens ministrabit eis. Illos autem cum verbi annona familiae sibi creditae, fideliter, prudenterque dispensantes invenerit, supra omnia quae possidet constituet, id est, supra omnia coelestis regni gau
Abbreviated transcription (Latin):
ad eohortationẽ sollicite mentis interserito : ut spe prȩmiorũ ministrent conseruis
intẽpore cibaria doctrinarũ:. Qui uͦsit cibus. quȩ uo mensura: iuxta aliũ cuangdist.
triticisi quȩramꝰ: beatus apłs paulus ostendit dicens.: Unicuiq sicut ds̃ diuist
mensurã fide Quã ergo mensurã uel cibum xp̃c nuncupat: ipsã mensurã fidei
paulus appellat: ud agnoscamꝰ non aliũ ẽẽ cibum spũalem uel triticũ iuxta lucã
quã xp̃ianȩ fidei uenerabilo sacramentũ: Hunc ci bumud tritici mensura sacer¬
dotes innomino dñ erogant: quotiens illuminati donogĩe spualis scdm regula
uere fidei disputant. & cundẽ cibum uel tritici mensurã ꝑdñcos dispensatores fi¬
deles accipiunt: cũ cotidie ꝑdĩ famulos uerbũ ueritatis audiuntdcipsa gͦ tritici
pascunt᷑ inde alimta bonȩ uitȩ sumunt. ud adȩernģuitȩ p̃mia puenire possint : In
illũ eredentes. inillu ̃ s pantes.: illũ pix̧ om̃ib & mom̃ibus diligentes. quiscipsũ nobis

Expanded text:
ad cohortationem sollicitae mentis interserit, ut spe praemiorum ministrent conservis in tempore suo cibaria doctrinarum. Quis vero sit cibus, quaeve mensura, juxta alium evangelistam, tritici, si quaeramus, beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram vel cibum Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat, ut agnoscamus non alium esse cibum spiritalem, vel triticum, juxta Lucam, quam Christianae fidei venerabile sacramentum . Hunc cibum vel tritici mensuram sacerdotes in nomine Domini erogant, quoties illuminati dono gratiae spiritael tritici mensuram per Dominicos dispensatores fideles accipiunt, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis audiunt. De ipsa ergo tritici pascuntur. Inde alimenta bonae vitae sumunt, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possint, in illum credentes, in illum sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. qͥnescit corruptionõ culps. Simplicitas colubarum ex sp̃s sc̃i specie demons
suꝑpiorib: admoralitatõ interp̃tati sumus: Le sC̃IEŨ: SC̃DMATHEŨ¬

Expanded text:
ritatis , qui nescit corruptionem culpae. Simplicitas columbarum expressius sancti specie demonstritatis , qui nescit corruptionem culpae. Simplicitas columbarum expressius sancti specie demonstsuperioribus ad moralitatem interpretati sumus. Cavete au
Abbreviated transcription (Latin):
preciodate : ne cuangdi gr̃a corrũpatur:
omnẽ uitãsuã quasi incirculis tẽporũ complexã circa principalẽ partẽ animȩ ponio:
& ut ipsa illesa fiat. xp̃o adiuuante qui .c̃. petra. & subtili scripturarũ documento eam
imbuente quod eaudã significat nimiũ satagit: Incantantes autẽsunt: qͥuoluptates
corporis ꝓsuadent. & blande peccantes leniterq fouent. ut uigorẽ mentis in ipsis
cmolliant. Ntem alia prudentia fertur serpentis. ꝙ quandosquamis & putredine
aclepra aggrauatur. inpetrarũ scissurã ingrediat᷑: aut ꝑforamen angustũ ut ex¬
uat sctunca ueteri. & quȩ illi nocent deponat. sicq sana euadat: Hoc enĩ ꝓpric xp̃i¬
anorum. ̃: ut ꝑpoenitentiȩ stricturã exuant ueterẽ hominẽ cũ actib eiꝰ qui teneo
inseleprã peccati. & induant nouũ. qui scđ̾m dm̃ creatus. ẽ. iniusticia & scĩtate ue.¬

Expanded text:
pretio date, ne Evangelii gratia corrumpatur. pretio date, ne Evangelii gratia corrumpatur. omnem vitam suam quasi in circulis temporum complexam, circa principalem partem animae ponit: et ut ipsa illaesa fiat, Christo adjuvante, qui est petra, et subtili Scripturarum documento eam imbuente, quod cauda significat, nimium satagit. Incantantes autem sunt qui voluptates corporis persuadent, et peccantes blande leniterque fovent, ut vigorem mentis in ipsis emolliant. Item alia prudentia fertur serpentis, quod quando squamis et putredine ac lepra aggravatur, in petrarum scissuram ingrediatur, aut per foramen angustum, ut exuat se tunica veteri, et quae illi nocent deponat, sicque sana evadat. Hoc enim proprie Christianorum est, ut per poenitentiae stricturam exuant veterem hominem cum actibus ejus, qui tense lepram peccati et induant novum, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑapłos corporalĩ faciebat: Nainfirmos curat. cũꝑsa cerdotes suos oleosacrato infirman¬
tes ꝑungit in nomine dñi. simul & orationẽ ꝓcis ad dñm fundens. ut recipiant sanitatẽ
etñ& incȩteraturba fideliũ idẽ facere solt: cũ quoslibet a stãboni opis in firmariespicio.¬
& pia& ortatione atq exemplo cosadstatũ pristinũ reparare satagu: Mortuos quoq su¬
scitat: cũuel infiddes ad fidẽ conuocat. ud peccatis mortuos ad poenitentiã & ad excrcitiũ
uirtutũ excitat : l. eꝓsos mundat. cũ uariis crrorũ maculis aspsos adunitatem fidei & ad pu¬
nitatemucritatis deduecre ñcessat. Demones cicit: cũ ꝑexorcisim gr̃am ab obsessis hominib
cos expellit. neciillorũ mentibꝰmalignos sp̃s dominari ꝑmittit. Sed quia semꝑdona spũ¬
alia simerces mediasic uiliora fiunt : adiungitur auaritiȩ condenatio. Cratis inqͥu accepistis.
gratis datt: Acsi aꝑtt̾ dicat: Ego magister & dñs absq prȩtiohoc tribui uobis. & uossine

Expanded text:
os corporaliter faciebat. Nam infirmos curat, cum per sacerdotes suos oleo sacrato infirmantes perungit, in nomine Domini, simul et orationem pro eis ad Deum fundens ut recipiant sanitatem: nec non in caetera turba fidelium idem facere solet, cum quoslibet a statu boni operis infirmari conspicit, pia exhortatione atque exemplo eos ad statum pristinum reparare satagit. Mortuos quoque suscitat, cum vel infideles ad fidem convocat, vel peccatis mortuos ad poenitentiam et ad exercitium virtutum excitat. Leprosos mundat, cum variis errorum maculis aspersos ad unitatem fidei et ad puritatem veritatis deducere non cessat. Daemones ejicit, cum per exorcismi gratiam ab obsessis hominibus eos expellit, nec in illorum mentibus malignos spiritus dominari permittit. Sed quia semper dona spiritalia, si merces media sit, viliora fiunt, adjungitur avaritiae condemnatio. Gratis, inquit, accepistis, gratis date. Ac si aperte dicat: Ego magister et Dominus absque pretio hoc tribui vobis, et vos sine
Abbreviated transcription (Latin):
patre& sp̃uscõ ad eosueniat. & apud cos faciat mansionẽ Recte enĩccliuocan᷑. inquib
ds̃ prȩsidet: Infirmoscurate. mortuos suscitate. leꝓsosmundate. demones eicite: Gratis
accepistis. gratisdate. Neq hominib rusticanis & absq eloquii uenustate indoctis & il litteratis
nemo crederet: regnacȩlorũ pollicentib dedio potestatẽ infirmoscurare. lȩpsos: demones
Fidẽq uerbis daret uirtꝰ ostensa: & noua facerent qͥ noua p̃dicant: Unde nc̃ quoq cũ fidelium¬

Expanded text:
tu sancto ad eos veniat, et apud eos faciat mansionem. Recte enim coeli vocantur, in quibus Deus praesidet. Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite: gratis accepistis, gratis date. Ne hominibus rusticanis, et absque eloquii venustate, indoctis et illitteratis nemo crederet, regna coelorum pollicentibus dedit potestatem infirmos curare, leprosos mundarefidemque verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent. Unde nunc quoq
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes sicut serpentes. & simplices si cuo columbȩ: Ut ꝑprudentiã deuitend in¬
sclias ꝑsimplicitatẽ non faciant. Serpentis astutia ponitur in exemplũ : quia toto
corpore occultat capit. & illud in quo uita. c̃. ꝓtegit. Ita & nos toto periculo cor
obdurad aures suas ne audiat in cantantes. Qugrunt enĩ uencna quȩ sunt incapitib
scrpentiũ adimedicam̃ta: at illa hocprȩsentiens caput intrasperas corponstiolutũ¬

Expanded text:
es sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Ut per prudentiam devitent insidias, per simplicitatem non faciant, serpentis astutia ponitur in exemplum. Quia toto corpore occultat caput, et illud in quo vita est, protegit; ita et nos toto periculo corpobturat aures suas, ne audiat incantantes. Quaerunt enim venena quae sunt in capitibus serpentum ad medicamentum: at illa, hoc praesentiens, caput intra spiras corporis volutu
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥt agomittouos: hoc .ẽ. quiuos prȩsciui & elegi demundo. quiuos docui. qui ea quȩ
uobis uentura sunt omĩa noui. qui etiã uobis laborantib: condignã mercedẽ restituã
Ecco ego ait mittouos: sicut oues in medioluporũ. Quiagͦ oues meȩ estis. uolout
mansuctudinẽ & humilitatẽ habeatis : nec propt̃ seditionẽ & minas ꝓsccutorũ pa¬
tientiã & constantiã ur̃am ꝑdatis. Lupos: scribas & phariscos uocat. quisunt clerici
iudeorũ Notandũ autẽ ꝙ hȩc sententia dñi scđm matheũ congruit illi sententiae
scđm ioħm quadicit. sicut misi me pat̃. & egomittouos. Pat̃ filiũ misit. quihunc
predẽptione generis humani incarnari constituit:. Quẽ uidelicet inmundũ uenire
adpassionẽ uoluit. sed tam̃ amauio filiũ : quẽ ad passionẽ misio. Electos uͦ apłos

Expanded text:
inquit, ego mitto vos, id est, ego qui vos praescivi et elegi de mundo, qui vos docui, qui ea quae inquit, ego mitto vos, id est, ego qui vos praescivi et elegi de mundo, qui vos docui, qui ea quae vobis ventura sunt, omnia novi, qui etiam vobis laborantibus condignam mercedem restituam Ecce, ait, mitto vos sicut oves in medio luporum; quia ergo oves meae estis, volo ut mansuetudinem et humilitatem habeatis, nec propter seditionem et minas persecutorum patientiam et constantiam vestram perdatis. Lupos scribas et Pharisaeos vocat, qui sunt clerici Judaeorum. Notandum autem quod sententia Domini secundum Matthaeum congruit illi sententiae secundum Joannem, qua dicitur: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos ; Pater Filium misit, qui hunc pro redemptione generis humani incarnari constituit, quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit, sed tamen amavit Filium, quem ad passionem misit. Electos vero apos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. pastores & doctores habeant: quia diabolus ulut leo rugiens. circũit quȩrens
semꝑquẽ deuoret: Nã quandocumq ẽuenit uexatio gregis & ouiũ atq turbarũ. pas¬
torumest culpa. & uitiũ magistrorũ: qui eis succurrere debuerant: Unde & seq̃r
Func dicit discipłis suis. Messis quidẽ multa: oꝑari autẽ pauci. Rogate gͦ dñm
messis : ut eiciat oꝑarios in messẽ suã. Messis quidẽ multa. populorũ significat¬
multitudins̃: oparii pauci penuriã magistrorũ: & imperauit ut rogarent dñm
messis uteiciat oparios inmessẽ suã. Isti sunt oꝑarii. dequib psalmista loquitur
Quiseminant in lacrimis ingaudio metent: euntes ib ano & flebant. spargentes se¬
minasua Tenientes autẽ uenient in exultationo: portantes manipulos suos. So
ut aptius loquar: messis multa om̃is turba credentium. ẽ: opari pauci. apłi & imitato¬

Expanded text:
Christi pastores et doctores habeant. Quia diabolus velut rugiens leo circumit, semper Christi pastores et doctores habeant. Quia diabolus velut rugiens leo circumit, semper quaerens quem devoret ; nam quandocunque evenit vexatio gregis, et ovium atque turbarum, pastorum est culpa et vitium magistrorum qui eis succurrere debuerant. Unde sequitur: Tunc dicit discipulis suis: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significatmultitudinem: 56 operarii pauci, penuriam magistrorum. Et imperat ut rogent Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Isti sunt Qui seminant in lacrymis, in gaudio et metent. Euntes ibant et flebant, spargentes semina sua: venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar: Messis multa omnis turba credentium est; operarii pauci, apostoli, et imitato
Abbreviated transcription (Latin):
ET URBIBUS ETCASTELLIS. IEST ET MAONS ETPAUIS
cuangeliũ prȩdicauerit: uo ñ consideraret nobiliũ potentiã. sed salutẽ
credentiũ. Circĩubad ciuitates: hochabens oꝑis ꝙ mandauerat pat̃. & hanc esuriem
ut doctrinasua saluos faceret infideles. Docebat insẏnagogis & inuillis euangeliũ regni:
& post prȩdicationẽ atq doctrinã curabat omnẽ languorẽ & omnẽ infirmitatẽ: ut
quib sermo ñ suaserat. opapsuaderent:. Dedñ o ꝓprie dr̃ curans omnẽ languor̃ẽ & omnẽ
infirmitatẽ. Nil quippe eumpossibile . ẽ Didens autẽ turbasmiscrtus . ẽ. cis: qͥa erano
uexati & iacentes sicut oues ñ habentes pastoiẽ. Uidit gͦ ħis genus humanũ clementiȩ suȩ
pio intuitu : & misertus. ẽ.ei. qͥa erat ꝑuarios crrores diabolo ducente ualde uexatũ.
nec habebat pastores quullud inuiã ueritatis dirigerent. ac ideo ip̃se constituit ei
pastores & rcctores: hoc.ẽ. apłos & successores corũ. Nã & semꝑ necesse. ẽ. ut oues

Expanded text:
et urbibus, et castellis, id est, et magnis, et parvis Evangelium praedicaverit, ut non consideraret nobilium potentiam, sed salutem credentium. Circumibat civitates hoc habens operis quod mandaverat Pater et hanc esuriem, ut doctrina sua salvos faceret infideles. Docebat in synagogis et in villis Evangelium regni, et post praedicationem atque doctrinam curabat omnem languorem et omnem infirmitatem, ut quibus sermo non suaserat, opera persuaderent. De Domino proprie dicitur, curans omnem languorem et omnem infirmitatem. Nil quippe ei impossibile est. Videns autem turbas, misertus est eis, quia erant vexati, et jacentes sicut oves non habentes pastorem. Vidit ergo Jesus humanum genus clementiae suae pio intuitu, et misertus est ei, quia erat per varios errores, diabolo ducente, valde vexatum, nec habebat pastores qui illud in viam veritatis dirigerent. Ac ideo ipse constituit ei pastores et rectores, id est, apostolos et successores eorum. Nam et semper necesse est ut oves
Abbreviated transcription (Latin):
uos iudeis atq gentilib: parit̃ mitto. Eo notandũ quoduno codemq tt̃pore atq prȩ¬
cepto instruuntur : quomͦ int̃ fideles iudeos atq gentiles agant. sicut oues in ine¬
dio luporũ. Contrarisunt sibiista animilia : ut ali ab alis deuorent᷑. seabonus
pastor lupos gregisuo timere ñ nouit: Ideoq istidiscipsi ñ in predã sed adg̃am diri¬
guntur: quatinus seruantes in nocentiȩ sensũ. malicie morsũ non habeano : qͥd

Expanded text:
vos Judaeis atque gentilibus pariter mitto. Et notandum quod uno eodemque tempore atque praecepto instruuntur quomodo inter infideles Judaeos atque gentiles agant. Sicut oves in medio luporum. Contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis devorentur. Sed bonus pastor lupos gregi suo timere non novit. Ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur, quatenus servantes innocentiae
Abbreviated transcription (Latin):
filius hominis. neq angł̃i. nisi pat solus. Quo d ñ expediat scire apłis:
ut pendule expectationis incerta semꝑ cũ credant ẽẽ uenturũ quẽ ignorant
quando uenturus sit. Et ñ dixio quia nescimꝰ quahora dñs uenturus sit sedne¬
scitis : premis soq patris familias exemplo. cur reticeat consumationis diem:
manifstius doceo dicens : Estote parati: quia nescitis quahora filius hominis
uenturus .s̃. Illud autẽ scitote. qmsiscireopat̃ familias qua horafur uenturꝰ

Expanded text:
Filius hominis, neque angeli, nisi Pater solus, quod non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerti semper eum credant esse venturum quem ignorant. Quando dixit venturus sit, et non dixit: Quia nescimus qua hora Dominus venturus sit, sed nescitis, praemissoque patrisfamiliae exemplo, cur reticeat consummationis diem manifestius docet, dicens: Estote parati, quia nescitis qua hora Filius hominis venturus est . Illud autem scitote quoniam si sciret paterfam
Abbreviated transcription (Latin):
me corã hominib: & filius hominis confitebit᷑ illũ cora anglis dĩ. Qui autẽ negauerit
me corã hominib: denegabit᷑ corã angłis dr̃. Respicit adsupiora ubi dictũ est oꝑtaquę¬
libet & abscondita ẽẽ reulanda. concludens hancreuelationẽ non inuiliqͦlibet c̃ciliabulo
s in conspectu suꝑnęciuitatis etermiq regis aciudicis agendam : EE SC̃I EŨ: SCBLUCA¬

Expanded text:
me coram hominibus, et Filius hominis confitebitur illum corme coram hominibus, et Filius hominis confitebitur illum corme coram hominibus, denegabitur coram angelis Dei. Respicit ad superiora, ubi dictum est operta quaelibet et abscondita esse revelanda, concludens hanc revelationem non in vili quolibet conciliabulo, sed in conspectu supernae civitatis aeternique regis ac judicis agendam. Et ne ex eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
titate reparare. nichilintẽssed ad eiꝰ integritatẽ quȩ particula materio cui membro
statue redderet᷑. dũ tam̃ totum ex quo constituta fuerat resumeret: ita ds̃ mirabilic̃
atq ineffibilit̃ artifex. detoto quo caronr̃a constitera: eãmirabili & in cffaibilicderitate
restituet. nec aliquid attinebit ad eiꝰ redintegrationẽ. utrũ capilli ad capillos redeant
& ungues adungues. anquicqͥd eorũ perierat mute᷑ incarnẽ & in partes alias corporis
reuocet᷑. curante artificis ꝓuidentia nequid indecens fiat: Nolite gͦtimere. multis
passerib: pluris estis. Non plures estis legendũ qđ ad cõparationẽ numcriꝑtinet .s: pluris
estis. hoc. ẽ. maioris apud dmmeriti. dignitatis & estimationis. quã in numera passerũ
uel corpora uel genera coputamini. Dico autẽ uobis. om̃is quicunq confessus fuerit

Expanded text:
titate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro titate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerit resumeret: ita Deus mirabiliter atque ineffabiliter artifex de toto quo caro nostra constiterat eam mirabili et ineffabili celeritate restituet; nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur, curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Nolite ergo timere, multis passeribus pluris estis. Non plures estis legendum est, quod ad comparationem numeri pertinet; sed pluris estis, hoc est, majoris apud Deum meriti, dignitatis et aestimationis, quam innumera passerum vel corpora vel genera computamini. Dico autem vobis: Omnis quicunque confessus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
scientia ñ fugiant. Derident intelligentiã ȩccłastic̃ã in hoc loco qͥcarnis resurrec¬
tionẽ negant. quasi nos ipsã terrenã materiã quȩ discedente anima fit cadauer. ita
inresurrettione reparandã dicamꝰ. ut eaquȩ dilabunt᷑. & in alias atq alias aliarũspe¬
cies rerũ formasq uertuno᷑. quanuis ad corpꝰredeant unde dilapsast̃ : ad easdẽ quoq
corporis partes ubi fuerant redire necesse sit: Alioqͥnsi capillis capitis redit quod tã
crebra tonsura detraxio. siunguib ꝙ totiens dempsit exectio. immoderata & in decens
cogitantib & id coresurrectionẽ carnis ñ credentib occurrit informitas. Sed quẽ ad¬
modũ sistatua cuius libet solubilis metalli. aut igne liquesceret. aut contereret᷑
inpuluerẽ. auo confunderet᷑ in massã. & eã uellet artifexrursũ exilliꝰ materiȩ quan¬

Expanded text:
on fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrecon fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiam, quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties depressit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus, occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quan
Abbreviated transcription (Latin):
onne quinq passcres ueneunt. dipondio. & unus exillis non. ẽ. in obliuione corã do:
iminutissima inqͥt amimalia & quȩ quolibet pacra strunt᷑ uolatu d̃s obliuisci ñ potest.
qͥirrationabilia gubernat. rationabilia curare ñ desinit: Dipondius quoquinq passeres
ueneunt id .ẽ. uendunt᷑: genus. ẽ. ponderis leuissimi. ex duob: assib compositum:
uerit fortasso aliquis quomͦ dicat apls. nunqͥd debob cura.c̃. dõ: cumutiq bos passere
p̃ciosior existat: Sed aliud cura. aliud uero.ẽ. scientia. Deniq numcrus capillorum
sed infacultate cognitionis accipib᷑ Non eñi sollicitã ds̃ cura enumerantis intendit
excubiã. s cui cognitast̃ omĩa quasi numeratast: Bene tam̃ num erata dicunt᷑. qͥa
quȩ uolumꝰ seruare numeramꝰ. Ubi immensã di erga homines ostendit ꝓuidentiã.

Expanded text:
Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Si minutissima, inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia, Deus oblivisci non potest, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque passeres veneunt, id est, venduntur, genus est ponderis levissimi ex duobus assibus compositi. Quaerit fortasse aliquis quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est Deo ? cum utiqpretiosior existat. Sed aliud cura, aliud vero est scientia. Denique numerus capillorum, sed in facultate cognitionis accipitur: non enim sollicitam Deus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare, numeramus: ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam
Abbreviated transcription (Latin):
faciant. Si psecutores scoium occisis corporib: ñ habent ampliꝰ ꝙ contraillos agant.
ergo suꝑuacua furiunt insania qui mortua martyrũ mẽbra feris auibusq: discer¬
penda piciunt. uelin auras extenuari. ud inundas solui. ud ꝑflammã incinerep
faciunt reꝰdigi: cũ nequaquã omĩ potentiȩ di quinea resuscitando uiuificeo obsis¬
tere possint: Timete cũ. qui post quã occiderit habet potestatẽ mittere ingehenn
Q uia duosunt gencra psecutorũ. unũ palãs cuientiũ alttrũ ficte fraudulenterq
blandientiũ: contrautrunq nos munire atq instituere uolens saluator. & supra ab
hẏpoc risi phariseoiũ attendere : & hic a carnificũ cede prȩcepit ñ timere: quiauido¬
licet post mortẽ. nec horũ crudelitas. nec illorũ ualeat simulatio duraro. Dño
potius quisemꝑuideat placendũ. dñm quisemꝑpunire uł liberare quẽat ẽc timdũ fac

Expanded text:
faciant. Si persecutores sanctorum occisis corporibus non habent amplius quod contra illos agant, faciant. Si persecutores sanctorum occisis corporibus non habent amplius quod contra illos agant, ergo supenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum.
Abbreviated transcription (Latin):
U erũ ꝙ sequitur. q̃m quȩ intenebris dixistis in lumino dicent᷑. & ꝙ in aure locuti estis in
cubiculis predicabit᷑ intectis: non solũ in futuro quando cuncta cordiũ abscondita
ȩccła. lectis corũ actib publice prȩdicant᷑. Sane quod ait prȩdicabi᷑ intectis. uxta
morẽ ꝓuintiȩ palestinȩ loquit᷑. ubi solent intectis residere. Nonenĩ tecta nr̃o mor
culminib sublimata. sed planoscemate faciunt ȩqualia: Vnde lex prȩcepit.
ut qui nouã domũ edificaret. murũ tecti poneret ingiro: nefunderc ibi s anguis
in noxius. labente aliquo & in prȩceps runte. Et intẽpli constructione legimus
Texit quoq: domũ laquearib: cedrinis. & edificauit. tabulatũ suꝑ omnẽ domũ quinq
cubitis altitudinis. Ergo predicabit᷑ intectis. cunctis audientib palã dicetis Dico
autẽ uobis amicis meis. ne ttritamini ab is qͥoccidunt corpus: & pͦhȩc ñ habent quid

Expanded text:
m quae in tenebris dixistis, in lumine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis, praedicabitur in tectis, non solum in futuro, quando cuncta cordium abscondita Ecclesia, lectis eorum actibus publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palestinae loquitur, ubi solent in tectis residere. Non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro, ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum quinque cubitis altitudinis. Ergo praedicabitur in tectis, cunctis audientibus palam dicetur. Dico autem vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
inferm̃tomaliciȩ & nequitiȩ : sed inarimis sinccritatis & ucritatis. Nãsi cuo modicũ fo¬
menti totãfarinȩ cuiinicitur massa corrũpit. uniuersaq: mox consꝑsionẽ suosapore com¬
maculat: sic nimirũ simulatio cuiꝰsemel animũ imbucrio. totauirtutũ sinceritate &¬
Et q̃m in prȩsenti scło multorũ diulatet ypoe risis: ergo defuturo tẽpore intelligen¬
dũ .ẽ. quando iudicabi ds̃ occulta hominũ. Nasicui unus amicorũbeati i obucris sin
dixit. laus impiorũ breuis. c̃: & gaudiũ rpoe ritȩ adinstar puneti Si ascenderit esq
ad clũ supbia eiꝰ: & capuo cius nubes tetigerit: quasi sterquiliniũ infino ꝑdetur. Infin

Expanded text:
 nequitiae, sed in azymis sinceritatis . Nam sicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate eEt quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti, si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et ca
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis omniũ ꝓpħarũ atq iustorũ ab una gencratione iudeorũ requirat᷑. cũ & multiscorꝰ¬
siue ante incarnationẽ seu post inortẽ resurrectionẽq saluatoris ab aliis nationib int̾ẽpti.
& ipse dñs iudcis licet acclamantib: a romano tam̃ preside romanisq sit militib crucifixus.
edmoris. c̃ scripturarũ. duas sepe generationes hominũ bonorũ scilicet malorũq cõputaro:
oc.c̃. corũ qui ñ exsanguinib neq ex uoluntate carnis neq ex uoluntate uiris: exdõnatiso:

Expanded text:
e requiratur, cum et multi sanctorusive ante incarnationem, seu post mortem, resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sunt nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt , e
Abbreviated transcription (Latin):
adillos diceret. ceperunt pharisci & legis periti grauit̃ insistere. & osciꝰopprimere demultis¬
simulationis & impietatis suȩ crimina audierint: ipsi testantur. qui tanto into
nante turbine ñ ipsi resipiscere. sed doctorẽ ueritatis insidiis moliuntur aggredi

Expanded text:
ad illos diceret, coeperunt Pharisaei et legisperiti graad illos diceret, coeperunt Pharisaei et legisperiti grasimulationis et impietatis suae crimina audierint, ipsi testantunante turbine non ipsi resipiscere, sed doctorem veritatis insidiis moliuntur aggredi
Abbreviated transcription (Latin):
abelqͥprimus martrriũ passus. c̃: mirũ non. c̃ Sed quare usq ad sanguinẽ ⁊achariac:
quȩrendũ est. cũ & multi post eumusq ad natiuitatẽ xp̃i. & ipsomoxnato in nocentes
in bethleem pueri sint abhac generatione ꝑempti. Nisi forte quia abel pastor ouiũ. ⁊a¬
charias sacerdos fuit. & hic incãpo. ille inatrio tt̃plinecatus. c̃: utriusq gradus mar¬
tyres & laiciscilicet & altaris officiomancipati. subeorũ uoluit intimare uocabulo¬
cuobis legis peritis. quiatulistis clauẽ scicntiȩ Ipsi ñ introistis. & cosqͥ introibant ꝓhibuistis: XII¬
lauis scientic humilitas xp̃iest: qualegis periti necipsi in lege & ꝓpħis intelligere. nec ab
alis intelligi uolebant: Intrare enĩ est non c̃ẽ contentũ suꝑficic litterȩ. sedusq adintelli¬
gentiȩ sacratioris archana penetrare: Aliter. Om̃is doctor qui auditores quos uerbo edificat
exemploscandalitat : nec ipso regnũ di intrat. nec cos qui potuer̃ intrare ꝑmittit: Cũ hȩc

Expanded text:
Abel, qui primus martyrium passus est, mirum non est. Sed quare usque ad sanguinem Zachariae quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti ? Nisi forte, quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est. Utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabulntiae, ipsi non introistis, et eos qui introibant prohibuistis. Clavis scientiae humilitas Christi est, quam legisperiti nec ipsi in lege et prophetis intelligere, nec ab aliis intelligi volebant. Intrare est enim, non esse contentum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae sacratioris arcana penetrare. Aliter: Omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat, nec eos qui poterant intrare permittit. Cum haec
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominibꝰ. Id õ siuos ꝑquos condiendisuno quodãmͦ popłi metuꝑsecutionũ tẽpo¬
raliũ amiscritis regnacȩlorũ. quierunt homines ꝑ quos uobis crror austrat᷑. cũuos elegtrio
ds̃ꝑquos crrorẽ austrat cetrorũ: Ergo ad nichilũ ualet sal infatuatũ : nis ut mitat᷑
apłi lux mundi appellant᷑: qui aꝑipsos luce fidci & scientiȩ illuminandus crat
trins suꝑinsignõ magnãq iustidã fundata : qua significat et iã ipse mons inqͦ dis¬
putat dns: Potest igit᷑ monsisto ipsũ xp̃m significare: dequo scriptũ est. Uenite ascen¬
labrũ: uc luceat om̃ib: qui indomosi. Exc̃plisctiã atq similitudinib: domesticis docet
apłos fiduciã habere predicandi. nc abscondant᷑ obinetũ & sint similes lucernȩ sub
modio: sedtotalibertate se ꝓdant ut qđ audier̃ in cubiculis. prȩdicent intectis
andel abrũ gcłam dicit. cuilucerna suꝑposuit: quia nr̃is infrontib fidẽsuȩ incarna¬

Expanded text:
 si vos per quos condiendi sunt quodammodo populi, metu persecutionum temporalium amiseritis regna coelorum; qui erunt homines per quos a vobis error auferatur, cum vos elegerit Deus, per quos errorem auferat caeterorum? Ergo ad nihilapostoli lux mundi appellantur, quia per ipsos luce fidei et scientiae illuminandus erat trinae super insignem magnamque justitiam solidata. Quam significat etiam ipse mons in quo disputat Dominus. Potest igitur mons iste ipsum Christum significare. De quo scriptum est: Venite, ascenlabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Exemplis etiam atque similitudinibus domesticis docet apostolos fiduciam habere praedicandi, ne abscondantur ob metum, et sint similes lucernae sub modio, sed tota libertate se prodant, ut quod audierunt in cubiculis praedicent in tectisCandelabrum Ecclesiam dicit, cui lucernam superposuit, quia nostris in frontibus fidem suae incarna
Abbreviated transcription (Latin):
apex & ꝑsctio .c̃. cuangeli Qui ergosolucrit unũ demandatis istis minimis & docu¬
crit sic homins : minimꝰ uocabitur in regno celorũ. Itaq ncminima quidẽ mandatoꝵ
di nisi cũ piaculo constituit eẽ soluenda Futuros minimos id c̃. nouuissimos: acpene
inregnocȩlorũ: Infaciendo enĩlegis mandata. magninom̃ meretur ille quidocet: quia
ñ doctores nec auditores. sed factores legis iustificabuntur ::¬

Expanded text:
ocuerit sic homines, minimus vocabitur in regno coelorum. Itaque ne minima quidem mandatorum Dei nisi cum piaculo constituit esse solvenda. Futuros minimos, id est novissimos, ac pene in regno coelorum . » In faciendo enim legis mandata, magni nomen meretur ille qui docet; quia non doctores nec auditores, sed factores legis justificabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ALAPPELLANTUAELI. QUIA PERIPSOS
UNUERSŨ HOMINŨ CONDITUR GENUS TERBẼ
enĩ nomine. humananatura significat᷑: insalis uero. uerbis apientia: Quod
autẽ apłos suos celesti ac diuina sapientia plenos salterro saluator nominat: osto¬
dit fatuos ẽc̃ uidicandos qͥ terrena tantũs apiunt. qͥ tẽporaliũ bonorũ ub copia scctant
ul in opiã metuentes: amittunt ȩterna : quȩ nec dari possunt ab hominib: nec aust¬

Expanded text:
l appellantur apostoli, quia per ipsos universum hominum conditur genus. Terrae enim nomine, humana natura significatur, in salis vero verbi sapientia. Quod autem apostolos suos coelesti ac divina sapientia plenos, sal terrae Salvator nominat, ostendit fatuos esse judicandos, qui terrena tantum sapiunt, qui temporalium bonorum velut copiam sectantes, vel inopiam metuentes, amittunt aeterna, quae nec dari possunt ab hominibus, nec au
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscũ dõ gr̃as agunt. aut si cos in peccato tenet adhuc peccandi dulcedo. &e salutẽ
quinoluermo em̃dare contrahere. quã dĩ offens̃ dũ peccantes palpamus in curitre:

Expanded text:
nobiscum Deo gratias agunt; aut si eos in peccato tenet adhuc peccandi dulcedo, et salutem nobiscum Deo gratias agunt; aut si eos in peccato tenet adhuc peccandi dulcedo, et salutem qui noluerint emendari, contrahere, quam Dei offensam, dum peccantes palpamus, incurrere.
Abbreviated transcription (Latin):
uobis pat̃ ur̃ cȩlestis peccata ur̃a Quando uero indm̃ aliquis peccatũ prȩsumit com¬
mittere : districtionẽ debet monasterialẽ sustnere. Et hocbono & pioanimo debet
peccatũ ꝙ in hoc mundo ñ corrigitur: infituro scło punictur. Sic eñĩ defilio uel
descruo. scriptura diuina cõmemorat: Tuinqͥt uirga eũ cedis : & animã illiꝰ deinstrno
i peccantẽ uideo & non solũ non arguo. sedetiã ei peccanti consentio: participõ
me danationis ciꝰefficio. Et in om̃ib: peccantib pecco : quando cos qͦs scio pec¬
casse siue peccare. quadã crudelis animi malignitate ñ increpo. Nec uero audi¬
endisunt illi quise dicunt ꝓpt̃ta delinquentes obiuirgare ñ posse. necos qͥem̃dare
noluer̃ sibi faciant inimicos. Quidũ parcunt eorũ uoluntati : salutiñ parcuno:
nos sentiant ñ minus peccatis suis moueri quã nr̃is: aut inbonũ statũ reformati

Expanded text:
nobis pater uester caelestis peccata uestra. Quando uero in deum aliquis peccatum praesumit admnobis pater uester caelestis peccata uestra. Quando uero in deum aliquis peccatum praesumit admittere, districtionem debet monasterialem sustinere. et hoc bono et pio animo debet peccatum, quod in hoc mundo non corrigitur, in futuro saeculo punietur. sic enim de filio, de seruo diuina scriptura commemorat: tu, inquit, uirga. eum caedis et animam illius de inferno i peccantem video, et non solum non arguo, sed etiam ei peccanti consentio, participem me damnationis ejus efficio; et in omnibus peccantibus pecco, quando eos quos scio peccasse sive peccare, quadam crudelis animi malignitate non increpo 2. Nec vero audiendi sunt illi qui se dicunt propterea delinquentes objurgare non posse, ne eos qui se emendare noluerint, sibi faciant inimicos. Qui dum parcunt eorum voluntati, saluti non parcunt.nos sentiant non minus peccatis suis moveri quam nostris; aut in bonum statum reformati,
Abbreviated transcription (Latin):
uenirẽ aduos: Abiecit uirgã: & affectũ caritatis assũpsit: SERDO CΕSARIΙ ep̃Ι¬
rit: nullius peccati uestig̃iũ inillius anima remanebit:. Attendite fr̃s & dili-
genter considerate qđ dixi: quiinse peccanti indulserit: Nonenĩ dixi. qd̃
qͥ indm̃ peccauerit ipsi debeas indulgero: s qui inte peccauerit. illi debeas ueniã
dare. Quod pcius. ẽ: aliquoties eiqͥ innobis peccauerit aut tarde. aut difficile
ueniã damꝰ: qui indm̃ deliquerit. celerit̃ indulgemꝰ. Sedsi uolumꝰ iuste agere: illi
qͥ in dm̃ peccauit sine seuerissima districtione ñ debemꝰ penitus indulgere. nedũ illi
ꝑ indiscretã pietatẽ remittitur: exẽplum ꝑditionis aliis p̃beatur. In sua gͦ sẽ unꝰqͥsq
ostendat ec̃ clementẽ : quia dñs dixit. Si dimiseritis hominib peccatacorũ : dimittet

Expanded text:
uenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et nemineuenirem ad uos. abiecit uirgam et adfectum caritatis adsumsit. Et neminerit, nullius peccati uestigium in illius anima remanebit. attendite, fratres, et considerate, quod dixi, qui in se peccanti indulserit, non dixi, quod, qui in deo peccauerit, ipsi debeas indulgere, sed si quia in te peccauerit, ipsi debeas ueniam dare. quod peius est, aliquotiens, qui in nobis peccauerit, aut tarde aut difficile ueniam damus, qui in deo deliquerit, celeriter indulgemus. sed si uolumus iuste agere, illi, qui in deo peccauerit, sine seuerissper indiscretam pietatem remittitur, exemplum perditionis aliis praebeatur. In sua ergo se unusquisque ostendat esse clementem. Quia Dominus dixit: Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet
Abbreviated transcription (Latin):
lcgs asũpserit: logorit em̃. Ou parcu baculo: odit filiuisuiũ Legerio etia. qua agnũ
manducantes baculũ inmanib: habero precepto ꝓpħico iubebant᷑. Et ideo dñs iuc¬
teri cestam̃to aio. Visi tabo nuirgainiquitates corũ In nouo autẽ scipsũ optulis:¬
ud ignosccito uniucrsis dic̃s: Sime quȩitis: sinite hos abirt. Et alibihabes. quia cũ
apłi ignẽ decelopetere ulleno ut consumerent samaritanos qui ihm dñm intrai cui¬
tatemsu ãrecipo nolucr̃ : ꝙ conucrs increpauid illos & ait. Nescitis cuiꝰs ps esti¬
ipsorũ quos argui. conuilio uoluntat̃ Quidiultis inqͥo. inurgaueniũ aduos.
anincaritate sp̃uq mansuctudinis: Semel uirgĩ dixi. bis mitiora subietit:. adiciens
mansuetudinẽ caritati Pris tam̃minitatus. c̃ : sed exhibuit mansuetudinc̃. Nã inscda
epła ad eosdẽ corinthios scribens ait: Testeminuoco dm in animãmeã : ꝙ parcens uobis
ñ ueni corinthũ. Audi quaratione putauerit ẽẽ parcendũ: ne iterũ inqͥt intristicia

Expanded text:
legis adsumserat. legerat enim: qui parcit baculo odit filium suum. legerat etiam quia agnum manducantes baculum in manibus habere praecepto prophetico iubebantur. et ideo dominus in ueteri testamento ait: uisitabo in uirgaut ignosceret uniuersis dicens: si me quaeritis, sinite hos abire. et alibi habes quia cum apostoli ignem de caelo petere uellent, ut consumeret Samaritanos, qui Iesum dominum intra ciuitatem suam recipere noluerunt, conuersus increpauit illos et ait: nescitis cuius sipsorum quos arguit, consulit voluntatem: Quid vultis, inquit, in virga venan in caritate spirituque mansuetudinis? semel uirgam dixit, bis mitiora sub iecit adiciens mansuetudinem caritati. prius tamen minitatus est, sed exhibuit mansuetudinem; nam in secunda epistula ad eosdem Corinthios scribens ait: testem deum inuoco in animam meam, quod parcens uobis non ueni Corinthum. audi qua ratione putauerit esse parcendum: ne iterum inquit in tristitia
Abbreviated transcription (Latin):
& alios latere cupientes honorant. ut eis aditũ ad maiores ꝓfectus aꝑiant: Eos qͦs ꝓbant
increpationẽ posse pati castigant: & impatientes obiurgationis ut languidos palpant:
ñ eis adulando ꝙ tales sunt. sed infirmitatib: taliũ cõpatiendosi forte alit sanari ñ possuns.

Expanded text:
et alios latere cupientes honorant, ut eis aditum ad majores profectus aperiant. Eos quos probant et alios latere cupientes honorant, ut eis aditum ad majores profectus aperiant. Eos quos probant increpationem posse pati castigant, et impatientes objurgationis ut languidos palpant; non eis adulando, quod tales sunt, sed infirmitatibus talium compatiendo, si forte aliter sanari non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ccłae doctorib: & censura inẽẽ debed ut arguant. & patientia ut emendare
nolentes fortiter ferant: apłico satis facientes impio. quitimotheo prȩcepibdic̃s:
Arguo. obsecra. increpa. in om̃ĩ patientia & doctrina: Quasi diceret: Arguo coe¬
quales. obsecraseniores: increpaiuniores. Sed ꝓpt̃ea ad didi in omĩpatientia & doctrina:
quia lenit̃ castigatus ex hibed reuerentiã castigant: Asꝑitate autemnimiȩ increpatio¬
nis offensus. nec increpationẽ recipit nec salutẽ Item alio lo coidem apłs dic̃. Vos qͥ
firmiores estis. imbecillitates infirmorũ sustcte. Sustinent gͦ ȩquanimit̃ ut infir¬
mos. quos em̃dare ñ potuerint castigatos Iroinde quia nec obiurgari om̃s expedit.
nec om̃s blando tractari: sciunt sc̃i doctores itq discernunt. quos debeant tẽperata se
quib: ñ expedire nouer̃. ñ uitio alicuꝰ muidis sed altȩ prudentiȩ consilio p̃termittũ:

Expanded text:
am diximus, et censura inesse debet, ut arguant; et patientia, ut emendari nolentes fortiter ferant, apostolico satisfacientes imperio, qui Timotheo praecepit, dicens: Argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Quasi diceret: Argue coaequales, obsecra seniores, increpa juniores. Sed propterea addidit: In omni patientia et doctrina: quia leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti; asperitate autem nimiae increpationis offensus nec increpationem recipit, nec salutem. Item alio loco idem apostolus dicit: Vos qui firmiores estis, imbecillitates infirmiorum sustinete . Sustinent ergo aequanimiter ut infirmos, quos emendare non potuerint castigatos. Proinde quia nec objurgari omnes expedit, nec omnes blande tractari; sciunt sancti sacerdotes atque discernunt, quos debeant temperata sevquibus non expedire noverunt, non vitio alicujus invidiae, sed altae prudentiae consilio praetermittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
animo ñ appetat: secularia consortia deuitet: Quid eiopus . ẽ. uidere crebrius. ꝙ ẽc̃ c̃tẽpsto:
Monachus habeat simplicitatẽ colũbȩ. necuiquã machinetur dolos: habeat & serpentis
astutiã. nealiorũ supplantet᷑ insidus: quia ñ multũ distat inuitio. ud decipeuel do¬
cipi Monachus qͥsubstantiã suã xp̃ooptulerit: caueat necãimprudent᷑ effundat : Id ẽ.
neres paupum ñ paupib: tribuat : & scđm dictũ prudentis simiuiri. liberalitas libcrali¬

Expanded text:
animo, non appetat saecularium consortia; devitet. Quid ei opus est videre crebrius quod esse contempsit? Monachus habeat simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetur dolos: habeat et serpentis astutiam, ne aliorum supplantetur insidiis, quia non multum distata vitio vel deciperecipi. Monachus qui substantiam suam Christo obtulerit, caveat ne eam imprudenter effundat, id est, ne rem pauperum non pauperibus tribuat, et secundum dictum prudentissimi viri, liberalitas liberali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidendũ est ut siquid aut infusiono imbriũ. aut turbine. ꝓcellarũ ud ipsa fuerio
antiquitate corruptũ. cita mintegrũ curarestituat: ita iugi oporte sollicitudine
p̃caueri. neqͥd innr̃is animis incõpositũ. neqͥd inueniat᷑ immundũ. Quanuis cñi
edificiũ nr̃m sine ope sui ñ subsistat artificis nec fabricanr̃a possit ẽẽ incolumis nisi
ꝓtectio p̾fuerit. conditoris: tam̃ quia rationabiles lapides sumꝰ & uiua materies. sic
nos auctoris nr̃i extruio manꝰ: ut cũ opificesuo ctiã is qͥreparatur oꝑetur. Grãe
igit᷑ di oboedientia se humana ñ subtrahat: nec ab illo bonosine quo ñ potestbona
eẽ deficiat: Ac siqͥd sibi impossibile aut arduũ inmandatorũ effectib experit᷑ :
ñ inseremaneat. sed ad adiuuantẽ recurrat: Qui ideo dat prȩceptũ: ut ȩxcitet deside¬

Expanded text:
providendum est, ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit providendum est, ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat: ita jugi oportet sollicitudine praecaveri, ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris: tamen quia rationabiles lapides sumus, et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruit manus, ut cum opifice suo etiam is qui reparatur, operetur. Gratiae igitur Dei obedientia se humana non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo non potest bona esse, deficiat; ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad adjuvantem recurrat: qui ideo praeceptum dat, ut excitet deside
Abbreviated transcription (Latin):
se.ẽ. enim. ut quo p̃cesserio dilectionis thesaurus. illuc etiã cogitationis sequat᷑ affectꝰ
Ideoucritas ait: Ubi enimnthesaurus ur̃.ẽ: ibi& corur̃merit. Ut ergo incęlis chesauri¬
ecinus: cdestia diligamꝰ Vis nos so ubi thesaurizas: Attende quod amas Uis nosse
ꝙamas: Attende quod cogitas. Ita fiet ut thesaurũ tuum extuo amore cognoscas. &
amoremtuũ inditiũ tuȩ cogitationis intelligas. SERNOLEONSPAPEINADŨ¬
postolica dilectissimi doctrina nos ad monet: ut deponentes CANONICORT¬
ueterem hominẽ cũ actib suis. dedie indiem scã conuersatione renouem᷑. Si cnĩ
Att̃plumdi sumꝰ. & mentiũ nr̃arum sp̃s sc̃s habitator. c̃. dicente apło. uosenim
estis tẽplum di uiui : multa nobis uigilantia laborandũ. ẽ. ut cordis nr̃i receptaculũ
tanto hospite ñ sit indignũ. Eo sicut indomib: manufactis laudabili diligentia

Expanded text:
e possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. e possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis intelligas. Ostendens autem Dpostolica, dilectissimi, doctrina nos admonet, ut deponentes veterem hominem cum actibus suis, de die in diem sancta conversatione renovemur . Si enim templum Dei sumus, et mentium nostrarum Spiritus sanctus habitator est, dicente Apostolo, Vos enim estis templum Dei vivi ; multa nobis vigilantia laborandum est, ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia