comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lum illud deuenerit nouerimus : sedideo putaui eẽ querendum neforte e
illis opiniobus in carnationiss animae aliquam teneamus incaucius quae
liberandam prorsus animam paruuli contradicat : Negansi eam esse in its
malo: hocigitur firmissime retento quod anima par uuli dereatu pi¬
cati liberanda est : necaliamodo liberanda nisigratiadĩ ꝑ ihim̃ xp̃m
dnm̃ nostrum: sipossumus &iam ipsius malicausam &originem
nosse : uani loquiis non dis putato ribus sed litigatoribus paratius insiri¬
tiusque resistimus : Siaũt non possumus non quia lat& miseriae princip¬
um ideo pigrescere misericordiae deb& officium : Aduersus eos autẽ
quisibi uidentur scire quod nesciunt hoc tutio res sumus quod hancigno¬
rantiam nr̃am non ignoramus : aliudestenim quod nescire malum
est : aliud quod scire. uel non potest uel nom opus est : uel aduitam quan

Expanded text:
lum illud deuenerit, nouerimus. sed ideo putaui esse quaerendum, ne forte ex lum illud deuenerit, nouerimus. sed ideo putaui esse quaerendum, ne forte ex illis opinionibus incarnationis animae aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat negans eam esse in isto malo. hoc igitur firmissime retento, quod anima paruuli de reatu peccati liberanda est nec alio modo liberanda nisi gratia dei per Iesum Christum, dominum nostrum, si possumus etiam ipsius mali causam et originem nosse, uaniloquis non disputatoribus sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus; si autem non possumus, non, quia latet miseriae principium, ideo pigrescere misericordiae debet officium. aduersus eos autem, qui sibi uidentur scire, quod nesciunt, hoc tutiores sumus, quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus. aliud est enim, quod nescire malum est, aliud, quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uin innanposuum uolumen ꝓceder& nolui ulle ali uone pin donesti¬
auntsuam uel abste uel ab alio aliquo ex positum habos fbsigas quicis
quomodo acdipien dun sit a quodin epistole iacobi apostoli esti quicumq
qnamoelo aos pueon seruauerit o ffencdat autom inuno faetusest
ominium reus quatres talis actanta est ut quo d hne tibi nonia molin
scripsimemultum penit&: Deagenda nam que praesentiutaq iuonc¬
do aduitam per ueniamus acernam  non praeterita ꝑseruta¬
da quam penttus demer sit obliuio. sicuti est illud quod de
anima quaerendum putaui haecuertitur questio. elegantet
autem dictum esse narratur quod huic reisatis apte conuenugr
cum quidam ruirs& in puteum ubi aqua tanta erat utoume gif
exciper& ne more r&ur. quam suffocar& neloquerqiur. acces
deputeo &iam paruuli infantis animam xp̃i gratia liberandam satis eslo
quod modum quo salua fiat nouimus &iam sinum quam quo modo inm¬

Expanded text:
in non paruum uolumen procederet, nolui ulla alia onerare quaestiaut, si iam uel abs te uel ab aliquo expositum habes, dirigas nobis, quomodo accipiendum sit, quod in epistula Iacobi apostoli est: qu icumque enim totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac tanta est, ut, quod hinc tibi non iam olim scripsi, me multum paeniteat. De agenda namque praesenti uita, quomodo ad uitam perueniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda, quam penitus demersit obliuio, sicuti est illud, quod de anima quaerendum putaui, haec uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur, quod huic rei satis apte conuenit. cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet, ne moreretur, quam suffocaret, ne loqueretur, accessit de puteo etiam paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei, quod modum, quo salua fiat, nouimus, etiam si numquam, quomodo in ma
Abbreviated transcription (Latin):
tur: nonenim dicifas est autista ignorante do fieri auteũ
non posse resistere facientibus. autiuste ista uel facere
uel ꝑmittere : numquidnam sicutanimalia in rationabilia
tetdicimus musuditinaturis ocelln dioribas dosidetiosis filierinffo¬

Expanded text:
tur. non enim dici fas est aut ista ignorante. deo fieri aut eum tur. non enim dici fas est aut ista ignorante. deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista uel facere uel permittere. num quidnam, sicut animalia inrationabilia recte dicimus in usus dari naturis excellentioribus > etsi uiti
Abbreviated transcription (Latin):
creatio non cuius lib& abimalis s& hominis : si autẽ causa creand
queritur : nullacitius & melius respond&ur: nisiquia omniscreans
di bona est : & quid dignius quam ut bona faciat bonus cđs que nen
potest facerenisi ds̃ : haec & aliaque possum sicut possum dico ad¬
suseos quihancopinionem quacreduntur animȩ sicut illa una sin
fieri labefacta reconantur : sed cum ad poenas uentum est parui¬
lorum : magnis mihicrede ÷ coartor angustus nec quiresponde an
pror susinuenio : Non solumeas poenas dico quas hab& post hancua
illadamnatio quo necesseest trahantur si decorpore exierint sine
anae gratiae sacramento : sed easipsas quae in hacuita dolentibus ne
uersantur anteoculos quas enumerare siuelim prius tempus quams
empla deficiunt : languescunt egritudinibus torqu&ur . doloribus
bus : uexantur ab inmundis spiritibus: de monstrandum est
utique quomodo ista sine ulla suamalu causa iuste pacicor¬

Expanded text:
creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius respondetur, nisi quia omnis creatura dei bona est; et quid dignius, quam ut bona faciat bonus deus, quae nemo potest facere nisi deus ? Haec et alia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio; non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, priuuescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, bus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quo modo ista sine ulla sua mala causa iuste patian
Abbreviated transcription (Latin):
in mortalitas carnis xp̃i quae tamen iam non moritur &mors ei ultrano
dominabitur. illuduero quod in libro aduersus rufinum posuisti quo¬
dam huic sententiae calumniari : quoddm̃ dare animas adulterinis a¬
ceptibus uideatur in dignum. unde conantur᷑ struere meritis gestae
ante carnem uitae animas quasi a dergastula huius madi iuste posse ꝑduo
non memou& multa cogitantem quibus haec possit calum niare futdri¬
& quod ipse respondisti & quod ipse respoti disti non esse uitium sementis
tritico quod furtudicitur esse sublatum sedin eo qui frumenta fittut& es
Nec idcreo terram non debuiss& gremio suo semina confouere quia satorin¬
da ea piecerit manu. Elogantissima similitudo est quam & antequam leg
nilla s mihi obiectio ista deadulterinis f&ibus in hacquestio nefaciebatu¬
que consideratorem : In effabilem laudem creatori excitat quanto mags

Expanded text:
inmortalitas carnis Christi, quae tamen iam non moritur et mors ei ultra non inmortalitas carnis Christi, quae tamen iam non moritur et mors ei ultra non dominabitur. Illud uero, quod in libro aduersus Rufinum posuisti, quosdam huic sententiae calumniari, quod deum dare animas adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico, quod furto dicitur esse sublatum, sed in eo, qui frumenta furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angupiumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
s ue bene n podo lancli aclam monitionem magneter a sap mortolibi
suonabis habentibus animas di largitate concossiest unde siliorost¬
endi artisexe carmins. nouit quas quibus moras uo cibueheribmne cut
Qnd quo anitur uirds mobus ae suececlentibas sonis pulehe reimoeun
aer porum spatia quat tamquã syllabȩ ac uerba a par deules huruis
sacculi per tinent in hoc labentium rerum tam quã mira lilicanticor
el breuius uel ꝓductius quã modolatio p̃cognita & praefinitae tlepos¬
&denr̃o numero capillorum: quanto magis dehominis ot tuaroetadi
iuius tem poralis uttabreunis ꝓductius ue contenditur quamdidis¬
positor temporum nouit uniuersitatis moderamini consonares: ⁊d
riam quod auint: omne quodintem pore coepit esse inmoer teo modo
non posses quiar ominia ortac occicunt & aueta senescunt ut eo modo
credicogant animum humanum ideo esse in mortalem quod ante omniaten
sitcreatus non mouit sidem nram̃ .: uUtenim alia taceam: coepitesse intempa

Expanded text:
susue modulandi, ad admonitionem magnae rei etiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuat, ut illud, quod canitur, decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime temporum spatia, quae tamquam syllabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mirabili cantico uel breuius uel productius, quam modulatio praecognita et praefinita depose nostrorum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus, dispositor temporum, nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non posse, quia omnia orta occidunt et aucta senescunt, ut eo modo credi cogant animum humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nostram. ut enim alia taceam, coepit esse in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
cum dñs noster ihs̃ xp̃s necandus abherode quaerer&ur: occisi sunt
in honore martyrum. receptos commendat ecclesia : haec tunc dx
cum hanc ipsam dequanunc agitur uellẽ cõmunire sententiam:
sicutenim paulo ante cõmemoraui. quȩ cumque illarum de
animae In carnatione quattuor opinionum uera esse inculpa¬
tam substantiam creatoris : & anr̃orum peccatorum soci&ate
remotissimam nitebar ostendere : &ideo quȩ cumque illarum
ueritate possit conuinci & repudiari adcuram intentionis meȩ
quam tunc habebam non ꝑtinebat. quandoquidem cunctis dii¬
gentiore disputatione discussis quacumque illarum recte uin¬
cer& : c&eras me securissimo fier& quando &iam secundum
om̃s id quod agebam inuictum ꝑsisterem demonstrabam. Nunc
uero unam uolo si possum rationẽ rectã eligere exomnib & ꝓpĩ¬
ea huius ipsius dequanunc agimus defensionem in hisquȩ comme¬

Expanded text:
cum Dominus Jesus Christus necandus ab Herode quaereretur, occcum Dominus Jesus Christus necandus ab Herode quaereretur, occin honorem martyrum receptos commendat ecclesia\'. Haec tunc dixi, cum hanc ipsam, de qua nunc agitur, uellem communire sententiam. sicut enim paulo ante commemoraui, quaecumque illarum de animae incarnatione quattuor opinionum uera esset, inculpatam substantiam creatoris et a nostrorum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. et ideo, quaecumque illarum ueritate posset conuinci et repudiari, ad curam intentionis meae, quam tunc habebam, non pertinebat, quando quidem cunctis diligentiore disputatione discussis, quaecumque illarum recte uinceret ceteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id, quod agebam, inuictum persistere demonstrabam. nunc uero unam uolo, si possim, rationem rectam eligere ex omnibus et propterea huius ipsius, de qua nunc agimus, defensionem in his, quae comme
Abbreviated transcription (Latin):
quasi possit esse in nocentiae meritum. antequam quis que nocere
aliquid possit : Cum aũt bonialiquid operatur đs̃ in emendatione
maiorum cum paruulorum suorum quieis carisunt doloribus
acmortibus flagellantur curista non fiant quando cumtransier¬
rint prononfactiserunt in quibus facta sunt: propter quod autem
facta sunt aut melioreserunt si tem pora libus in commodisemendati
rectius elegerint uiuere: autexcusationem in futuri iudicu subpli¬
tio non habebunt. siuitȩ huius angoribus ad a&ernam uitam de¬
derium conuertere noluerint: quis aut̃ nouit quid paruulis dequ
rum cruciatibus duriciamaiorum contunditur: autexerc&ut
fides aut miseri cordia ꝓbatur. quis ergo nouit quidipsis paruulis
in secreto iuditiorum suorum bonae compẽsagonis reseru& đs.
quoniam quam quã nihilrecte fecerint. tamennec peccantes
aliquid ista ꝑpessisunt : Non enim frustra &iam infantes illos qui

Expanded text:
quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque nocere quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque nocere aliquid possit! cum autem boni aliquid operatur deus in emendatione maiorum, cum paruulorum suorum, qui eis cari sunt, doloribus ac mortibus flagellantur, cur ista non fiant, quando, cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt, propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis emendati rectius elegerint uiuere, aut excusationem in futuri iudicii supplicio non habebunt, si uitae huius angoribus ad aeternam uitam desiderium conueorum cruciatibus duritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut misericordia probatur; quis ergo novit quid ipsis parvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis reservet Deus, qui quanquam nihil recte fecerint, tamen nec peccantes aliquid ista perpessi sunt? Non enim frustra etiam infantes illos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ia sopus sonerruir inelarernecessrtate hasion inalentor pora
poccupastobes animarum turbis psaa lud n oom querm uolisi¬
rocc in speilacsilo aliquod locum ita carnem non quani uolui
secd quam ualuit occũ pauit. num quidhaco ataliadicer q
possunm suddsntire ebemus: doce igituo quielsentr ea rut
dcete debramus ut conse & nobis rationouarum onineirum
sigulis dorparibus singillatim que factarum Cgouidem
non demgenus sed saltim depenis paruulorum quasinbac
uitau p atiumntur dixialiquid in libris. llis delibero aibitrio
quod qualesit &curmibu i nista quam habenias mpra¬
midbus quaestionem non susficiat intimabo cosera ꝑ sum
adus tio libro locum secet ptum hi slitteris inseram: Nam
ita sehab& : decruciatibus aũt corporis quibus affliguntut paruuli qu¬
rum ꝑ acatem nulla peccata sunt: si animae quibus animantur no
priusquam ipsi homines eẽ coeperunt maior querella & quasi miscri¬
cors deponisol& cum dicitur : quid malifecerunt ut ista paterentun

Expanded text:
in corpus cogeretur intrare necessitate nascendi, alia corpora praeoccupantibus animarum turbis ipsa aliud non inuenit et sicut in spectaculo aliquo locum ita carnem, non quam uoluit, sed quam ualuit, occupauit? numquid haec et talia dicere possumus uel sentire debemus? doce igitur, quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum animarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quidem non de ingeniis sed saltem de poenis paruulorum, quas in hac uita patiuntur, dixi aliquid in libris illis de libero arbitrio. quod quale sit et cur mihi in ista, quam habemus in manibus, quaestione non sufficiat, intimabo et eum ipsum de tertio libro locum secerptum his litteris inseram. nam ta se habet: \'De cruciatibus autem corporis, quibus affliguntur paruuli, quorum per aetatem nulla peccata sunt, si animae, quibus animantur, non prius quam ipsi homines esse coeperunt, maior querela et quasi misericors deponi solet. cum dicitur: Quid mali fecerunt, ut ista paterentur?
Abbreviated transcription (Latin):
potuit : postremo longe aliudest in adam peccasse . unde chcit a¬
postolus. in quo omnes peccauerunt . & aliud est extra adam nesco
ubi peccasse: &ideo in adam idest in carnem quae exadam ꝓ paga
ista dequanunc agimus siuera est si abste defendatur. ut hoc necesi
iam non sit: quamuis autem desidetem rogem uotis ardentibus
exoptem & expectem ut prote mihi dñs huius rei auferat ignoras¬
tiam tamen siquodabsit minime meruero pacienciam mihi p&am

Expanded text:
potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apotuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam, tamen, si — quod absit — minime meruero, patientiam mihi petam
Abbreviated transcription (Latin):
asseuerant promeritis uitae prioris singulas. singulis corporilus im¬
plicari : hoc enim putant esse in adam mori: in carne scilic& quae pro¬
agata est exadam subplicia pendere. A quoreatu in quiunt gratia
xp̃i. liberat pusillos cum magnis: hoc quidem recte: ueraciter optimȩ
quod gratiaxp̃i liberat areatupercatorum pusillos cum magnis: sedan alia
superiore uita peccare animase & inde praecipitari in carceres. Tcarne¬
os noncredo non adquesco non consentio: primo qm̃ ꝑnestio quosc
cuitus idagunt isti : ut post nestio quanta uolumina saecłoꝵ iterũ
adistam sarcinam corruptibilem carnis. & suppłicia pendenda
redeundum sit qua opinione quidhorribilius cogitari possit ignoro:
deinde quis tandem iustus de functus est. dequo nan sistiuera dicunt so¬
licitiesse debramus Nein sinuhabraae peccans inflammas illius diuitis
dercsatur : Cur enimnon & posthoc corpus peccarrpossit: si&ants

Expanded text:
adseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus imadseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam. supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Christi liberat pusillos cum magnis. hoc quidem recte, ueraciter, optime, quod gratia Christi liberat a reatu peccatorum pusillos cum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante
Abbreviated transcription (Latin):
est: uerum quĩ hoctestimonium ita pro istis sonat ut non omnimodo
huic opinioni quam defendi uolo tideatur esse contrarium: ad monend
tantum credidi prudentiam tuam n&alibus testimoniis ex his angustis
me coneriseruere : Nam lic& nemo faciat optando utuerum sit qđ ue
non est : tamen sifieri poss& optarem ut haec sententia uera ess& sicit
opto ut siuera est abste liquidissime atque inuictissime defendatur:
haec autem difficultas &iam illos sequitur quiiam existen ĩtes alibian¬
mas & abinitio diuinorum operum praeparatas ađomitti opinantu
incorpora : Nam & abhis hocidem quȩritur: sianime inculpatae oboed¬
enter ueniunt quo mittuntur. cur in paruulis si non baptizati uitam
istam finierint puniuntur: eadem prorsus in utraque sententia di¬
cultas est: illi sibiuidentur dehac facilius exire questione quianimas

Expanded text:
est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat. ut non omni modo est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat. ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut. si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis, si non baptizati uitam istam finieriut, puniuntur? eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui animas
Abbreviated transcription (Latin):
simum equiren dum est : quod nos non cogat dim̃ credere ullarum an¬
parum sineculpa aliqua dam natoru niam uel tantundem olo a
uol plus est for sitanereare quam fingere. & tamen seriꝑtonloes o pcarr
poundum trca inmods taccideo putari potest anima hoc lo co optare
se ficiprius quam aliquido& sicut ergo iamexistens. ereadure ore¬
batione iustitia: sic iam ex istens fingitur confiraationee docir¬
nacio nec illud quod inecdesiaste scriptum est & tuno conuedecdiuii
uiter tami ipiiliuis sicut fuit & sp̃s rouert&ur ad dñm quidediulli
istam confirmat sententiam quam esse ualuimus nr̃ami plus
enim hoc suffragaturcis qui ex una putant omnes esseaninies:
nam sicut conuertitur inquiunt puluis interram sicut. furta
& tamen carodequa hoc dictum est ad hominem non reuertiterquo
ppagata est sedad terrẽ unde primus homo factus est sic& sp̃s ex illius
unius spus pragatus non tamen adeum reuertitur sed ad dnm̃ aquo illidais

Expanded text:
m requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in Ecclesiaste scriptum est: tunc.conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus
Abbreviated transcription (Latin):
onem iuditii : quidhic ergo deillis in fantibus intellegendum est qu
prius quam possent agere uel bene uel male sinebaptismo corpore exio
sunt : nihil hic d&alibus dictum est : sed sicaro eorum ideo non resur¬
g& quia necboni aliquid fecerunt nec mali: nec illorum resurrectur
est qui ꝑcepta baptismigratia in illa a&ate defuncti sunt in quanih
bene uel male egere potuerunt si autem illi intercos resurgent idest
inter eos quibene egerunt : interquos &illi resur recturi sunt nisi int̃
eos quimale egerunt : Nealiquas humanas animas credamuscor¬
pora sua non recepturas siue in resur rectionẽ uita siue in resurre¬
tionem iudicis. quae sententia prius quam refellatur i psa no¬
uitate iam displic&: demde quisferat sicredant seilli quiad
pesenum cum suis paruilis cuttunt etoptes condesuocludcrdur¬

Expanded text:
ionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, ionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere potuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ptismum cum suis paruulis currunt, propter carnes eoru
Abbreviated transcription (Latin):
di praecepta uiuente in adiutorio gratia e xp̃i & ipsi carmi& domite ac
subiuncte possit in corruptionis meritum comparari. sed quia in pariu¬
lo anima nondum idagere potest nisixp̃i acceperit sacramentum : ꝑhi
gratiam carnieius ad quiritur qđ illius moribus nondum potuit: siad
sine illo sacram̃to anima paruuli exierit ipsa quidem in axerna una
erit unde eam nullum peo catum potuit separare : carouero eius no
resurg& inxp̃o non ꝑcepto antemortom illius sacram̃to: hanc opini¬
nem numquam audiui numquã legi sed plane. audiui & credidi ꝓpter
quod& locutussum quia ueni& hora quando omnes quiin monumenis¬
sunt audient uocem cius & ꝓcedunt qui bona fecerunt in resurrectione
uitae: ipsa est dequadicitur. & ꝑ unum hominem resurrectio mortuorũ
ipsaest qua in xp̃o om̃s uiuificabuntur quiaũt male egerunt in resurreca¬

Expanded text:
dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac dei praecepta uiuente in adiutorio gratiae Christi et ipsi carni edomitae ac subiugatae possit incorruptionis meritum comparari? sed quia in paruulo anima nondum id agere potest, si Christi acceperit sacramentum, per hanc gratiam carni eius adquiritur, quod illius moribus nondum potuit, si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius sacramento? Hanc opinionem numquam audiui, numquam quod et locutus sum, quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eius et procedent, qui bona fecerunt, in resurrectionem uitae — ipsa est, de qua dicitur: et per unum hominem resurrectio mortuorum, ipsa est, qua in Christo omnes uiuificabuntur —, qui autem male egerunt, in resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificabuntur &iam paruuliquisine sacram̃ti eius participatione deruta
ercunt hic ꝓfecto & contra a postosicam p̃dicatio nemuenit & totã condem nat
ietelosiam ubippter eacum baptiz andispat uulis festinatur &curritur
quia sine dubio creditur aliter eos in xp̃o uiuificari omnino non posse quiaia
paruulos nasci &omnis credit ecclosia . & ipsciam contra iouinianum dis¬
tans & exponens ionam ꝓph&am. sicut paulo ante commemoraui ficd
racissima definistcredo & malus locis opusculorũ tuorum quȩ uel nonl¬
gi. uelim p̃sentia nonre cordor : huius igitur dam nationis in paruul
causam requiro quianeque animarum sinouefiunt singulis singulȩ
ui deo esse ullum inulla a &ate peccatum : Nec ado dam nati aliquan
credo quã uid& nullum habere peccatum. An forte dicendum est
paruulo carnem solam cẽpeccati : noua muero illianimam fieri qua scđ

Expanded text:
uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae uel non legi uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum
Abbreviated transcription (Latin):
spondlio ntadien declamnatione corum par uulotura unsoneillo
Nocuta emigant a tuno aliquid dicendum pega tem qaiminsea nqul
huno agimus rgebatur. sedut omnttamus & contem n ammn sui qpune
nuitem pore patiuntur nec trans acta reuo cantur⁊s uumnq uid spuinu¬
iteur conton nere possumus quod ꝑunum hominer mor Sas pnonũ
hominem resur rectiomor tuorum : sicut enim inadanseõlscaor¬
uontunei c & in ap̃oi omnes uiuificabuntur: ꝑhancemim apostolecame
diuinam cdaram que sententiam : satis euidenter due& naenine
hoc est ꝑ carnaleus egenerationem ꝑtinent adadamĩsic oenmes
homines ad secundam id est spiritalem generationem ueniunt
quicum que acha p̃m ꝑueniunt : ideo ergo dictum est : &hicom nese
om̃s quiuiui ficabuntur nonnis. in xp̃o uiuificabuntur: aeꝑhoc quisquiso
non dixerit que quã resurtectione mortuorumuiui ficari non possenuin x p̃o
tã quã pestis comunis fideid& estandus est : tẽquisquis dixerit quo dinx p̃o

Expanded text:
uulorum, qui sine illo ex hac uita emigrant, tunc aliquid dicendum putaui, quia non, quod nunc agitur, agebatur. Sed ut omittamus et contemnamus ea, quae breui tempore . patiuntur nec transacta reuocantur, numquid similiter contemnere possumus, quod per unum hominem mors et per unum hominem resuriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur ? Per hanc enim apostolicam, divinam, claramque sententiam, satis evidenter elucet, neminem hoc est per carnalem generationem pertinent ad Adam; sic omnes homines ad secundam, id est spquicumque ad Christum perueniunt. ideo ergo dictum est et hic \'omnes\' omnes, qui uiuificabuntur, non nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc, quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo, tamquam pestis communis fidei detestandus est. item, quisquis dixerit, quod in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
eme quis quam cum adea uenero quae requroi iubulele sum anr¬
ol sciemesan uel fide tenere arbritr&sur. Certus auiamo soaliauneã
e ladculparnullid meces sitate ueliua sededecor pore ano rtie

Expanded text:
ne me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima une me quisquam, cum ad ea uenero, quae requiro, nihil de anima uel scientia uel fide tenere arbitretur. Certus etiam sum animam nulla dei culpa, nulla dei necessitate uel sua sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
sifier& & utrum que simul fier&: simul utrum que totam pariter
non later& proinde & i nomnibus simul: & in singulis particulis
corporissuitota simul eẽ non poss& siꝑ illas ita diffunder&ur
ut uidemus corpora diffusa perspatia locorum minoribus suis
partibus minota occupare : & amplioribus ampliora : qua propter
si anima corpus ẽẽ dicenda ꝑstt : non est certe corpus qua le terre¬
num est nec quale humidum : autaereum aut aethercum: omnia
quippe talia maiora sunt in maioribus locis &minora inminoribus
& nihileorum in aliqua sui parte totum ad est: sed ut sunt partes
locorum ita occupantur partibus corporum: unde & intellegitur
anima siue corpus: siue incorporea dicenda sit propriam quandam
habere naturam omnibus his mundana molis elementis excellentiaes
lstoitia creatam quac ueraciter non possit in aliqua fanta sia eur pora li
suma ginum quos ꝑcarnis sensus ꝑcepimus cogra ut teduto tibi¬

Expanded text:
si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter si fieret et utrumque simul fieret, simul utrumque totam pariter non lateret. proinde et in omnibus simul et in singulis particulis corporis sui tota simul esse non posset, si per illas ita diffunderetur, ut uidemus corpora diffusa per spatia locorum minoribus suis partibus minora occupare et amplioribus ampliora. quapropter, si anima corpus esse dicenda est, non est certe corpus, quale terrenum est nec quale humidum aut aerium aut aetherium. omnia quippe talia maiora sunt in maioribus locis et minora in minoribus et nihil eorum in aliqua sui parte totum adest, sed, ut sunt partes locorum, ita occupantur partibus corporum. unde intellegitur, anima siue corpus siue incorporea dicenda sit, propriam quandam habere naturam omnibus his mundanae molis elementis excellentiore tia creatam, quae ueraciter non possit in aliqua phantasia corporalium imaginum, quas per carnis sensus percipimus, cogitari, sed mente i
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem locum occup& & breuiore breuiorem : minus que sit in parte
quam intoto non est corpus anima : pertotum quippe corpus quodani¬
mat non locali diffusione sed quadam uitali intentione porrigitur:
nam ꝑ omnes eius particulas totasimul ad est necminor inminoribus
& inmaioribus maior sed a licubi intentius alicubi remissius & i n omnibus
tota : & in singulis tota est : Neque enim aliter quod in corpore &iam non
totum sehtiit tamen tota sexitit: Nam cum exiguo puneto in car¬
ne uiua aliquid tangitur. quamuis locusille non solum totius cor¬
poris non sit. sed uix in cor poreuideatur: Animam tamen totam non
lat& neque id qđ sentitur ꝑ corporis cuncta discurrit : sedibitantũ
sentitur ubi sit : Vndeergo ad totam mox ꝑuenit quod non intotofit
nisiquia & ibi tota est ubifit : nec ut tota ubisit c&era deserit:
uiuunt enim & illa ea praesente : ubi nihil tale factum est: quod

Expanded text:
maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto, non est corpus anima. per totum quippe corpus, quod animat, non locali diffusione, sed quadam uitali intentione porrigitur; nam per omnes eius particulas tota simul adest nec minor in minoribus et in maioribus maior, sed alicubi intentius, alicubi remissius et in omnibus tota et in singulis tota est. neque enim aliter, quod in corpore etiam non toto sentit, tamen tota sentit; nam cum exiguo puncto in carne uiua aliquid tangitur, quamuis locus ille non solum totius corporis non sit, sed uix in corpore uideatur, animam tamen totam non latet neque id, quod sentitur, per corporis cuncta discurrit, sed ibi tantum sentitur, ubi fit. unde ergo ad totam mox peruenit, quod non in toto fit, nisi quia et ibi tota est, ubi fit, nec, ut tota ibi sit, cetera deserit ? uiuunt enim et illa ea praesente, ubi nihil tale factum est. quod
Abbreviated transcription (Latin):
accessu commutari uel corrum pipotest. alioquin non achillea
tantum sicut fabulȩ ferunt : sed omnis caro ess& inuul nerabilis
si nullus ei casus accediss& : Non est ita & natura in commutabi
est. nisiuere sum meque in commutabilem credere: Non estigitur¬
anima par sdĩ incorpoream quoque tẽ animam : & si difficile tardioribus
ꝑsua deripotest : mihitamen fateor esse ꝑsua sum: sed ne uebi controuersiã
uel super fluo faciam : uel merito patiar qm̃ cum dere constat᷑ Nonã
opuscertare de nomine : si corpus est omnis substantia uel essentia uel
si quidaptius nuncupatur idquodaliquomodo est in scipso corpus est.
animaitem si e am solam in corpoream plac& appellare naturam quȩ sũ¬
mae in commutabilis &ubique tota est corpus est anima qm̃tale aliquio
ipsanon est: porro sicorpus non est nisi quod ꝑ locispatium aliqua longitis¬
dine. latitudine. altitudine ita sistitur uel mouetur . ut maiores sui parto

Expanded text:
accessu commutari uel corrumpi potest. alioquin non Achillea accessu commutari uel corrumpi potest. alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset inuulnerabilis, si nullus ei casus accideret. non est itaque natura incommutabiliest nisi uere summeque incommutabilem credere: non est igituranima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine, si corpus est omnis substantia uel essentia uel, si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item, si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aliquid ipsa non est. porro, si corpus non est, nisi quod per loci spatium aliqua longitudine, latitudine, altitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte
Abbreviated transcription (Latin):
modo si uts s dequo dieumest quia solus babea me mor at luo de
moci d canime mortibius sea scriptura multa corun& sor mor iute
illade simemorauos sep dire mortuos suos. sed quodis tormonorlos
alia fane mota do ut tane muna tura sua uiuere non o ininos cdesiflat
sta mortalis e aliquas causa inuenitur ut &iam i norercalis mon
snentione dicatur: non est parsħ anima: sierum hecess it ẜmui
qđ non habeat quantum addipsius eius ac fectiones pertina iauns
uoro alter schabeat: Nionopus est ex trinsecus testimo niou qusqus
seipsum aduer tit agnoscit frustra autem hiertu abeis quia ninđ
di partemes se uolunt: hanc cius labem acturpidinem quam uide¬
mus in ne quis simis hominibus : hanc denique infirmitatem aegri¬
tudinem quam sentimus in omnibus hominibus non exipsa illiesse
sed excorpore: quidinter est unde egrot&: quae si essa in cõmutabi¬
Nam quoduere in commutabile & incorruptibile est : Nullius rei

Expanded text:
modo sicut deus, de quo dictum est, quod solus habeat inmortalitatem; nam de animae mortibus sancta scriptura multa commemorat, unde illud est: Sine mortuos sepelire mortuos suos. sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si enim hoc esset, omni quod habebat, quantum ad eius ipsius affectiones pertinet. quam uero aliter se habeat, non opus est extrinsecus testimonio; quisquis se ipsum aduertit, agnoscit. frustra autem dicitur ab eis, qui animam dei esse partem uolunt, hanc eius labem ac turpitudinem, quam uidemus in nequissimis hominibus, hanc denique infirmitatem et aegritudinem, quam sentimus in omnibus hominibus, non ex ipsa illi esse, sed ex corpore. quid interest, unde aegrotet, quae si esset incommutabinam quod uere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei
Abbreviated transcription (Latin):
qunsbusest pelsonntps eit: ho clibitare ommimodo dementisẽ
merecar manari. Aut sicut in herode pereata puinire obsoiui¬
iuslim eemplis quaeds̃ mani festa esseuo latte taliaquȩ obscura
usta homimipis omectare conceditur seehocimaioribusta
Doparuuiis autem quid responde amus ecdis setiqus. pocuis can¬
nfonlla icis sunt punienda peccata. Nam utiquor uillaese
imillis a&atibus ex aminanda iustitia. deingemoruor icueabips¬
quer sitate quidedicam quaequidem in pariuuilis laca usedabipsi
tordis naturalibus duo tum appar& in granclibus. quordisce
nonnussramitar die Tobliuio si sunt utnepruero quid quidiscere

Expanded text:
iustus est, deus omnipotens est; hoc dubitare omnino dementis est. merita examinari aut sicut in Herode peccata puniri et de quibusdam exemplis, quae deus manifesta esse uoluit, alia, quae obscura sunt, hominum coniecturae concedi; sed hoc in maioribus. de paruulis autem quid respondeamus, edissere, si poenis tantis nulla in eis sunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia. De ingeniorum uero diuersitate quid dicam? quae quidem in paruulis latet, sed ab ipsis exordiis naturalibus ductum apparet in grandibus, quorum nonnulli tam tardi et obliuiosi sunt, ut ne prima quidem discere
Abbreviated transcription (Latin):
feruntur &diuersorum inpaucos psalmos opuscula: sed nunc de integro
psalmorum corpore dicimus: Apud latinos aũt hi larius pictauen te ren¬
sis acusebius uercellensis ep̃s: origenem &eusebium transtu lerunt.¬
quorum priorem & noster ambrosius in quibus dam secutus est : Respondeat
mihi prudentiatiuat : quiatu posttantos & tales interp̃tes in explanatione
psalmorum diuer sasen seris: sienim obscuri sunt psalm : tequoque ineis
clliponus se ctecdndum est: simam festi. illos ineis falli potuisse nouere¬

Expanded text:
feruntur et diuersorum in paucos psalmos opuscula, sed nunc de integro feruntur et diuersorum in paucos psalmos opuscula, sed nunc de integro psalmorum corpore dicimus. apud Latinos autem Hilarius Pictauensis et Eusebius, Uercellensis epquorum priorem et noster Ambrosius in quibusdam secutus est. respondeat mihi prudentia tua, quare post tantos et tales interpretes in explanatione psalmorum diuersa senseris. si enim obscuri sunt psalmi, te quoque in eis falli potuisse credendum est, si manifesti, illos in eis falli potuisse non cre
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicis non debuisseme inter pr&ari postu&eres & nouo uteris silogismo
aut obscura fuerint quae interpr&ati sunt septuaginta aut manifesta : siols¬
curate quoque in cissalli potuisse credendũ est : simani festa illos incis fallinon
potuisse ꝑspicuum est : tuotibi sermone iespondeo : omis u&erestractatores
quinos in dño praecesserunt : & quiscripturas scãs inter pr&ati sunt: Aut obscura
inter pr&ati sunt aut manifesta: si obscura tuquomodo posteos ausus es disse¬
rere: quodilli explanare non potuerunt : simani festa : suꝑfluum est te uoluis¬
se disserere. quod illos latere non potuit : maxime in explanatione psalmorum
quos apud grecos intet pr&atisunt multis uoluminibus primus origenes
secundus eusebius caesariensis : tertius teudorus eracliotes quartus asterius
scito politanus quintus apollinarius laudicenus: sextus didimus alexandrin

Expanded text:
quod dicis non debuisse me interpretari post ueteres et nouo uteris syllogismo: quod dicis non debuisse me interpretari post ueteres et nouo uteris syllogismo: \'aut obscura fuerunt, quae interpretati sunt Septuaginta, aut manifesta: si obscura, te quoque in eis falli potuisse credendum est, si manifesta, illos in eis falli non potuisse perspicuum est,\' tuo tibi sermone respondeo. omnes ueteres tractatores, qui nos in domino praecesserunt et qui scripturas sanctas interpretati sunt, aut obscura interpretati sunt aut manifesta. si obscura, tu quomodo post eos ausus es disserere, quod illi explanare non potuerunt? si manifesta, superfluum est te uoluisse disserere, quod illos latere non potuit, maxime in explanatione psalmorum, quos apud Graecos interpretati sunt multis uoluminibus primus Origenes, secundus Eusebius Caesariensis, tertius Theodorus Heracleotes, quartus Asterius Scythopolita, quintus Apollinaris Laodicenus, sextus Didymus Alexandrinus.
Abbreviated transcription (Latin):
asterisci: id est stelle p̃lucentes : extheudotionis editione aborigent ad ditum est :
&ibigreca transtulimus hcdipso hebraico qđ intellegebamus ex pressimus
sensuum potius ueritatem quã uerborum interdumordinem conseruantes: &
miror quomodo lax interpra&um libros legas. Nonpuros ut abeis editi sunt: sed
aborigene emenditos siue correptos ꝑ obelos & asteriscos. & xp̃iam hominis inter¬
p̃tatiunculam non sequaris prae sertim cumea quae addita sunt ex hominisiudei
atque blasphemi pi passionem xp̃i edione trans tulerit: uisamator ẽẽ ueterũ
lix interp̃tum: non legas eaque subasteriscis sunt : immorȩ dide uolumi nibusutue¬
terũ tefaetorem ꝓbes: quod sifeceris om̃s ecclesiarum bibliotecas condemnare
cogeris: uixenim unus aut alter inuenitur liber qui ista non habeat: porro

Expanded text:
asterisci, id est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est. et asterisci, id est stellae praelucentes, ex Theodotionis editione ab Origene additum est. et ibi Graeca transtulimus, hic de ipso Hebraico, quod intellegebamus, expressimus sensuum potius ueritatem quam uerborum interdum ordinem conseruantes. et miror, quomodo septuaginta interpretum libros legas non puros, ut ab eis editi sunt, sed ab Origene emendatos siue corruptos per obelos et asteriscos et Christiani hominis interpretatiunculam non sequaris, praesertim cum ea, quae addita sunt, ex hominis Iudaei atque blasphemi post passionem Christi editione transtulerit. uis amator esse uerus septuaginta interpretum? non legas ea, quae sub asteriscis sunt, immo rade de uoluminibus, ut ueterum te fautorem probes. quod si feceris, omnes ecclesiarum bibliothecas condemnare cogeris. uix enim unus aut alter inuenietur liber, qui ista non habeat. Porro,
Abbreviated transcription (Latin):
ut tueribemes a mili dum stesicoro oculos abstulisti nee mo pittos magistru
ee inen dlata: quise quor xp̃m dicentem: ego iuna &unta e&uerita serecootest
fieri utueritatis cultor meneditio colla submittam: tcquenibi n pelam nto
plibiculas concites quite uenerantur uc epis copum & mecclesie decla oicturem
sacdrdor honore susoi piune . oeat autẽ aecatis ultime & pene dauaprastibi
acmonasteron &e ruris sccrora sectantem: par uipendunte suquer rastibi
quos doceas siuie reprehendass: ad nosenim tantimaris at que terrarũ
a tediusos spatius : utx uocistuae sonus ꝑuenit: & siforsitan litteras scripseris anteeq
nalia acroma suscipient quam adme cuimittendȩ sunt deferantur: quod aũt
in alis quȩris epistolis cur prior mea in libris canonicis inter pradatio asteri¬
cos habeat & uirgulas praenotatas : & postea aliam trans lationem absque
lis signis ediderim : pacetua dixerim. uidebismihi nonintelle gere qđ que sistis

Expanded text:
 nec me putes magistrum esse mendacii, qui sequor Christum dicentem: Ego sum uia et uita et ueritas, nec potest fieri, ut ueritatis cultor mendacio colla submittam, neque mihi inperitorum plebeculam concites, qui te uenerantur ut episcopum et in ecclesia declamantem sacerdotii honore suscipiunt, me autem aetatis ultac monasterii et ruris secreta sectantem parui pendunt, et quaeras tibi, quos doceas siue reprehendas. ad nos enim tantis maris atque terrarum a te diuisos spatiis uix uocis tuae sonus peruenit et, si forsitan litteras scripseris, ante eas Italia ac Roma suscipiet, quam ad me, cui mittendae sunt, deferantur. Quod autem in aliis quaeris epistulis, cur prior mea in libris canonicis interpretatio asteriscos habeat et uirgulas praenotatas et postea aliam translationem absque his signis ediderim — pace tua dixerim —. uideris mihi non intellegere, quod quaesisti.
Abbreviated transcription (Latin):
filiis marcellino & anapsychiae hieronimus inxp̃o salutem
tandem ex africa ur̃a litteras unanimitatis accepi . & non paenit&
inpudentia : quata centibus uobis epistolasmeas frequenter ingressi

Expanded text:
filiis Marcellino et Anapsychiae Hieronymus in Christo salutem. filiis Marcellino et Anapsychiae Hieronymus in Christo salutem. Tandem ex Africa uestrae litteras unanimitatis accepi et non paenitet inpudentiae, qua tacentibus uobis epistulas meas frequenter ingessi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
suo trunco sesustinens: Hocergo uerbum deuerbo disserens siceceio
trans ferre uoluissem : nullus intelleger&: sicucurbitam : id dicerẽ
quod inhebraico non hab&ur: haederam posui ut c&eris inter p̃tibus
consentirem : sin aũt̃ iuda iũri utipse adseris malitia uel in peritia
hoc dixerunt eẽ in uoluminibus hebraorum quod ingrecis & latinis
codicibus contin&ur : manifestum est eos aut hebrȩas litcera signora¬
re autadinridendos cucurbi tarios uoluisse mentiri: P&o infinem
epistolae ut quie scentem senem: olim que u&eranum militari
non cogas. &rursum deuita periclitari : tuqui iuuenises & in pon¬
tificali culmine constitutus: doc&opopulos & nouis a frice frugib
romana tecta locupl&a: mihi sufficit cũ auditore & lectore pau¬
ꝑculo inangulo monasteru susurrare
ominis uere scĩs at que omni offitiorum caritate uenerandis

Expanded text:
suo trunco se sustinens. hoc ergo uerbum de uerbo edisserens si \'ciceion\' suo trunco se sustinens. hoc ergo uerbum de uerbo edisserens si \'ciceion\' transferre uoluissem, nullus intellegeret, si \'cucurbitam\', id dicerem, quod in Hebraico non habetur; \'hederam\' posui, ut ceteris interpretibus consentirem. sin autem Iudaei uestri, ut ipse adseris, malitia uel inperitia hoc dixerunt esse in uoluminibus Hebraeorum, quod in Graecis et Latinis codicibus continetur, manifestum est eos aut Hebraeas litteras ignorare aut ad inridendos cucurbitarios uoluisse mentiri. peto m fine epistulae, ut quiescentem senem olimque ueteranum militare non cogas et rursum de uita periclitari. tu, qui iuuenis es et in pontificali culmine constitutus, doceto populos et nouis Africae frugibus Romana tecta locupleta. mihi sufficit cum auditore uel lectore pauperculo in angulo monasterii susurrareominis uere sanctis atque omni officiorum caritate uenerandis