comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Repudiar̃ enĩ qͦd in loculũ mittere noluer̃. &emert̃ in de
agrũ in sepulturam ꝑ egrinoꝵ. Merito gͦ gentiles ꝗbus agr
eius ꝗ morte emptꝰ ẽ xp̃i sepultura ꝓfecit. iã ñ sunt aduenę
atq ꝑegrini. sed ciues sc̃oꝵ facti sunt & domestici dĩ. quia
cons epeliunt᷑ dĩ filio. ludei aũt ꝗ passionis eiꝰ p̃ciũ repudiart̃.
ꝑegrinant᷑ axp̃o. Tollerabilior illis uel in hoc ꝓditor qͦd c̃fite¬
tur errorẽ. illi aũt crim̃ suũ excusando acerbant. Uerecun¬
dior ẽ enĩ confessio pꝰdelictũ. Im pudent̃ gͥ refellebant cõ¬
mune sacrilegiũ confitentẽ. dicentes. Quid ad nos: Tuuide¬
ris. ꝗd enĩ dicebat ꝓditor nͥ hoc. peccauiqͦd tradiderim
sanguinẽ iustũ : Qđ erat crim̃ tradentis. qͦmͦ suscipientis
ñ poterat eẽ peccatũ. cũ sceluꝰ sceleri sit ad iunctũ. ut quẽ
scelerate emert̃. sceleratiuꝰ trucidarent : Cucurri inquit

Expanded text:
repudiarunt enim quod in loculum mittere noluerunt et emerunt inde repudiarunt enim quod in loculum mittere noluerunt et emerunt inde agrum in sepulturam peregrinorum. merito ergo gentiles, quibus agri eius, qui morte emptus est Christi, sepultura profecit, iam non sunt aduenae atque peregrini, sed ciues sanctorum facti sunt et domestici dei, quia consepeliuntur dei filio; Iudaei autem, qui passionis eius pretium repudiarunt, peregrinantur a Christo. tolerabilior illis uel in hoc proditor, quod confitetur errorem, illi autem crimen suum excusando acerbant; uerecundior est enim confessio post delictum. impudenter igitur refellebant commune sacrilegium confitentem dicentes: quid ad nos? tu uideris; quid enim dicebat proditor nisi hoc: peccaui quod tradiderim sanguinem iustum? quod erat crimen tradentis, quomodo suscipientis non poterat esse peccatum, cum scelus sceleri sit adiunctum, ut quem scelerate emerunt sceleratius trucidarent ? Cucurri, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
lexdata. ꝓmissa grã. ut lex peccatũ exparte resecaret. gr̃ã
om̃e donaret. Et cũ hȩc nobis conferret. hec pronob̾ subiret
nos p̃ciũ eiꝰ repellebamꝰ. Uñ ait. Ueruntam̃ p̃ciũ meũ cogi¬
tauert̃ repellere. q̃n referente uida p̃ciũ ꝓditore. iudei
in loculũ mittere noluer̃. dicentes. ñ licet nob̾ mit tere
in loculũ ꝗa p̃ciũ sanguinis ẽ. Dãpnat᷑ hic iudicio suo ꝓ¬
ditor ꝗ refudit p̃cium qđ accepit. infirmꝰ ad sacri mune¬
ris testimoniũ. sed ualicdus sceleris sui testis. Unꝰ ꝗsq enĩ
grauior accusator ẽ sui. & in excusabilẽ inse fert ipse sen¬
tentiã. Principes sinagogȩ suo ẽdẽpnant se iuidicio. Pro¬
fitent᷑ enĩ p̃cium eẽ sanguinis qđ deder̃. dũ arguunt re¬
fundentẽ. Nam si recipiendũ ñ fuit. nec soluendũ fuit.
Atq utinã aut ñ dedissent. aut ꝗa dederant nec recepissẽt

Expanded text:
lex data, promissa gratia, ut lex peccatum ex parte resecaret, gratia lex data, promissa gratia, ut lex peccatum ex parte resecaret, gratia omne donaret. Et cum haec nobis conferret, haec pro nobis subiret, nos pretium eius repellebamus, unde ait: ueru.mtamen pretium meum cogitauerunt repellere, quando referente Iuda pretium proditore Iudaei in loculum mittere noluerunt dicentes: non licet nobis mittere in loculum, quia pretium s<tnguinis est. damnatur hic iudicio suo proditor, qui refudit pretium quod accepit, infirmus ad sacri muneris testimonium, sed ualidus sceleris sui testis; unusquisque enim grauior accusator esi. sui et inexcmwbilem in se fert ipse sententiam. principes synagogae suo condemnant se iudicio; profitentur enim pretium esse sanguinis quod dederunt, dum arguunt refundentem. nam si recipiendum non fuit, nec soluendum fuit. atque utinam aut non dedissent aut, quia dederant, nec recepissent !
Abbreviated transcription (Latin):
pax ut faciã utraq unũ. & mediũ parietẽ maceriȩ soluensꝗ
carnẽ et animã diuidebat. ut unũ sentire ñ possent. Oideo
caro animȩ repugnabat. & subdita imperio eiꝰ eẽ ñ poterat.
ꝗa obiecti parietis obstaculo. gubernaculis eiꝰ paraere ñ pot̾at
Lex igͥ carnis. legi m̃tis aduersabatur. Hunc parietẽ ueterũ
inimiciciarũ uelut murũ sustulit̾ dñs iħc. et ꝑuios fecit ẽẽ con¬
uentus m̃tis et carnis. ut inunũ coeuntes id qͦd erat utriq
salutare sequerent᷑. Paries gͦ quȩdã eminentia delictoꝵ ẽ
Inde ad pontificẽ iudõꝵ. dic̃ paulus. ꝑcutere te incipiet ds̃
paries de albate. P aries enĩ luto cem̃tisq construitur. Hinc
edificabant egiptii ciuitates. qn uidei lat̾es facere cogeban¬
tur. In eg ipto lutũ c̃ficieba tur. & ppłs dĩ peccatũ illic opa¬
batur. Idõ gemebat. idõ ex auditꝰ & liberatus ẽ apeccato. idõ

Expanded text:
pax, ut faciam utraque unum, et medium parietem maceriae soluens, qui pax, ut faciam utraque unum, et medium parietem maceriae soluens, qui carnem et animam diuidebat, ut unum sentire non possent. et ideo caro animae repugnabat et subdita imperio eius esse non poterat, quia obiecti parietis obstaculo gubernaculis eius parere non poterat. Lex igitur carnis legi mentis aduersabatur. hunc parietem ueterum inimicitiarum uelut murum sustulit dominus Iesus et peruios fecit esse conuentus mentis et carnis, ut in unum coeuntes id quod erat utrique salutare sequerentur. paries ergo quaedam eminentia delictorum est, unde ad pontificem Iudaeorum dicit Paulus: percutere te incipiet deus, paiies dealbate; paries enim luto caementiaque construitur . hinc aedificabant Aegyptii ciuitates, quando Iudaei lateres facere cogebantur. in Aegypto lutum conficiebatur et populus dei peccatum illic operabatur; ideo gemebat, ideo exauditus- et liberatus est a peccato: ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Quid delere genꝰ festinatis humanũ: Nescitis me ꝓom̃ium
redẽptione uenisse : Obtuli me ꝓcunctis. ut om̃s mea oblatio
aut si de uno accipimꝰ. deipso dictũ intelligimꝰ. Irruitis. sed in
hoẽm. ꝗa supͣ dm̃ irruere non potestis. sic̃ habes alibi. Quid
me queritis occidere hoẽm: Neq enĩ diuinitas morti pot̾at ẽẽ
subiecta. sed humana susceptio. Sigͦ in me irruitis. & me uultis
tenere. ꝗd eos ꝗ mecũ st̃ uultis occidere : Satis ẽ uob̃ habe quẽ
queritis. Non quero c̃sortẽ passiones. ꝗ ad salutẽ om̃iũ ad utore
ñ egeo. Non reꝗro legatũ. nunciũ ñ p̃mitto. sed ipse me nunciuꝰ
obtuli ñ querentibus. me tͣdidi ñ cõprehendentib. ut libera¬
rẽ eos ꝗ mortis laqueis fuerant cõprehensi. Irruitis igͥ tãquã
parieti inclinato et maceriȩ impulsȩ. ignari ꝗaueni ñ ut incli¬
narẽ parietẽ. & maceriã inpellerẽ. sed ut soluerẽ. Ueni enĩ

Expanded text:
lquid delere genus festinatis humanum? nescitis me pro omnium lquid delere genus festinatis humanum? nescitis me pro omnium redemptione uenisse? obtuli me pro cunctis, ut omnes mea oblationaut, si de uno accipimus, de ipso dictum intellegimus: irruitis, sed in hominem, quia supra deum irruere non potestis, sicut habes alibi: quid me quaeritis occidere hominem? neque enim diuinitas morti poterat esse subiecta, sed humana susceptio. si ergo in me irruitis et me uultis tenere, quid eos qui mecum sunt uultis occidere ? satis est uobis habere quem quaeritis. non quaero consortem passionis, qui ad salutem omnium adiutore non egeo. non requiro legatum, nuntium non praemitto, sed ipse me nuntius obtuli non quaerentibus, me tradidi non comprehendentibus, ut liberarem eos qui mortis laqueis fuerant comprehensi. irruitis igitur tamquam parieti inclinato et maceriae inpulsae, ignari quia ueni, non ut inclinarem parietem et maceriam inpelleremsed ut soluerem. ueni enim
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ dĩ m̃s. ad uitor m̃s. defensor m̃s. ñ mouebor ampl¬
us. Hȩc utiq quasi hõ loꝗt᷑. ꝗa indõ spẽ nr̃am debemus
reponere. ne facile labamur. quã quam in eo qͦd locutꝰ ẽ
ñ mouebor ampluiꝰ. ostendat habere se diuinȩ insignia
potestatis. Habes enĩ alibi dicentẽ. Ad huc ego semel t̾ram
mouebo. Mouit dilu uio. qñ pret̃ arcã noȩꝰ caro om̃ĩs inte¬
rut. mouit cũ sodoma & gomorra sacro igne c̃sũptȩ s̃. Hȩc suꝑ¬
ne indignationis indicia sunt. Sed ꝗa elegit genꝰ hõium
dñs magis seruare quã ꝑdere. ñ mouebitur ampliuꝰ ad indi
guine. ñ ut nr̃m effundet. uenit ut se offerret ꝓnob̾. &
quasi bonuꝰ negociator mercẽ suã ꝓprii corporis passione
seruaret. Et cũ hoc diceret. leuauit oculos suos & uidit
hinc ꝑsecutores. inde nequas spãles inunũ c̃uenire. & ait.
Quousq irruitis in hoẽm. int̾ficientes uni uersos: Hoc est.

Expanded text:
ipse est deus meus, adiutor meus, defensor meus; non mouebor amplipse est deus meus, adiutor meus, defensor meus; non mouebor amplius. haec utique quasi homo loquitur, quia in deo spem nostram debemus reponere, ne facile labamur; quamquam in eo quod locutusest: non mouebor amplius ostendat habere se diuinae insignia potestatis. habes enim alibi dicentem: adhuc ego semel terram mouebo. mouit diluuio, quando praeter arcam Noe caro omnis interiit, mouit, cum Sodoma et Gomorra sacro igne consumptae sunt. haec supernae indignationis indicia sunt. sed quia elegit genus hominum dominus magis seruare quam perdere, non mouebitur amplius ad indigguine, non ut nostrum effunderet, uenit, ut se offerret pro nobis et quasi bonus negotiator mercem suam proprii corporis passione seruaret. Et cum hoc diceret, leuauit oculos suos et uidit hinc persecutores, inde nequitias spiritales in unum ponuenire et ait: quo usque irruitis in hominem, interf icientes uniuersos?, hoc est:
Abbreviated transcription (Latin):
& etiã sp̃s scĩ. Quia ꝗ filiũ receꝑit. recipit et patrẽ. recipit
diceret. Nolite turbari. ꝗa dixi animã meã fore dõ subditã
Anima erit subdita quȩ ur̃i est portio. salutare aũt meum
ab ipso. hoc ẽ ꝗa apatre & in patre sẽꝑsum. Apatre enĩ ueni
in hunc mundum. & si uidetis hõem. dĩ filiũ credite. Cũ ue¬
nerit aũt paraclitus quẽ ego mittã uob apatre meo sp̃c ue
ritatis qͥ apatre meo ꝓcedit ille testimoniũ ꝑhibebit de
me. Et filius apatre ꝓcedit. & sp̃s abipso ꝓcedit. De uni¬
tate ꝗͦ diuinitatis ambiguũ mchil. idõq concupiuit da¬
uid hoc salutare dĩ nob dari. ꝗa ipse ẽ uita ȩt̾na. siet pa¬
trẽ uerũ dm̃ cognoscamꝰ & filium. quẽ ꝓnr̃a certũ ẽ salut
uenisse. Sed non rapinam arbitratus est eẽ se ȩqualem dõ
Assertionẽ suȩ diuinitatis sequestrat. et dispensationis hu¬
manȩ rep̾̃sentat officium. idõq ad iunxit statim. Et enĩ

Expanded text:
ti, quia qui filium receperit recipit et patrem, recipit diceret: \'nolite turbari, quia dixi animam meam fore deo subditam: anima erit subdita quae uestri est portio, salutare autem meum ab ipso, hoc est quia a patre et in patre semper sum. a patre enim ueni in hunc mundum et si uidetis hominem, dei filium credite; cum uenerit autem paracletus quem ego mittam uobis a patre meo, spiritus ueritatis qui a patre meo procedit, ille testimonium perhibebit de me. et filius a patre procedit et spiritus ab ipso procedit;de unitate ergo diuinitatis ambiguum nihil. ideoque concupiuit Dauid hoc salutare dei nobis dari, quia ipse est uita aeterna, si et patrem uerum deum cognoscamus et filium, quem pro nostra certum est salute uenisse, sed non rapinam ar bitratus est esse se aequalem deo. assertionem suae diuinitatis sequestrat et dispensationis humanae repraesentat officium. Ideoque adiunxit statim: etenim
Abbreviated transcription (Latin):
ille adam causa factꝰ ẽ mortis. Subiectio gͦ magisterium
uirtutis humanȩ. ñ diuinȩ imminutio potestatis ẽ. Nã
si illũ minorẽ filiũ & inęqualẽ patri dicunt ꝗa erat sub¬
ditus patridõ. nũꝗd et matrẽ idõminor. quia erat sub¬
ditus matri:. Lectũ ẽ enĩ de ioseph et maria. et erat subditus
subditos patri faciat dõ. & idõ nouo & ꝓfundo consilio apłs
ait. qͦd ipse patri erit subiectꝰ in nob̾. cũ fuerit in om̃ibus
pleni tudo fidei. & quȩdã deuotionis unitas. Nc̃ enĩ quãdui
sententiis discrepamus. qͦdãmͦ regnũ xp̃i minoramꝰ. ꝗa non¬
dũ ei subiecta sunt omĩa. cuiꝰ regnũ unitas ẽ. Cũ aut̃ subiec

Expanded text:
ille Adam causa factus est mortis. 8. Subjectio ergo magisterium ille Adam causa factus est mortis. 8. Subjectio ergo magisterium virtutis humanae, non divinae imminutio potestatis est. Nam si illum minorem Filium et inaequalem Patri dicunt, quia erat subditus Patri Deo; numquid et matre ideo minor, quia subditus erat matri? Lectum est enim de Joseph et Maria: Et erat subditus subditos Patri faciat Deo. Et ideo novo et profundo consilio Apostolus ait quod ipse Patri erit subjectus in nobis, cum fuerit in omnibus plenitudo fidei, et quaedam devotionis unitas. Nunc enim quamdiu sententiis discrepamus, quodammodo regnum Christi minoramus; quia nondum ei subjecta sunt omnia, cujus regnum unitas est: Cum autem su
Abbreviated transcription (Latin):
us corporis seruitute. Sicetiã adhebreos scriptũ ẽ. Nam
cũ ꝓposuisset exemplũ dicens. tues sacerdos inȩt̾nũ scđm
ordinem melchi sedech. subiecit idẽ paulus. Qui indieb:
carnis p̃ces & supplicationes adhibuit ei. ꝗ posset libare
eũ de morte. cũ magna uoce & lacrimis. & ex auditꝰ ab
illo metu. quã quã eẽt filius. didicit ex his quȩ passus ẽ
obedientiam. & c̃sumatus obtẽperantibus sibi causa fac¬
tus ẽ salutis ȩternȩ. uocatꝰ adõ sacerdos scđ ordinẽ mel¬
chi sedech Nonne igͥ eiudent̃ clamauit apłs dicens. obe¬
dientiã illã & humilitatẽ ñ diu̾initatis fuisse sed carnis:
Qđ enĩ di scitur tẽporale ẽ. Quasi hõ gͦ ex his quȩ passus
ẽ didicit obedientiam. ut c̃sumaretur in carne. & ꝑ obe¬
dientiȩ transfusam in nos successionẽ causa fieret nobis
salutis ȩt̃nȩ. ꝗb ante ꝑ inobedientiȩ hereditatẽ primꝰ

Expanded text:
us corporis seruitute. sic etiam ad Hebraeos scriptum est. nam us corporis seruitute. sic etiam ad Hebraeos scriptum est. nam cum proposuisset exemplum dicens: tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, subiecit idem Pacarnis preces et supplicationes adhibuit ei, qui posset liberare eum de morte, cum magna voce et lacrymis: et exauditus ab illo metu. Quamquam esset Filius, didicit ex his quae passus est obedientiam: et consummatus obtemperantibus sibi causa factus est salutis aeternae: vocatus a Deo sacerdos secundum ordinem Melchisedech . Nonne igitur evidenter clamavit Apostolus dicens obedientiam illam et humilitatem non divinitatis fuisse, sed carnis? Quod enim discitur, temporale est. Quasi homo ergo ex his quae passus est, didicit obedientiam; ut consummaretur in carne, et per obedientiae transfusam in nos successionem causa fieret nobis salutis aeternae, quibus ante per inobedientiae haereditatem primus
Abbreviated transcription (Latin):
tristis ẽ. ꝗa scriptũ ẽ. Tristis ẽ anima mea usq ad mortẽ. Illa
subicitur quȩ suscepta. ñ ex dõ patre nata. quãquã ipsa sub¬
iectio ñ inspecie quidẽ infirmitatis sit. secl in oꝑatione uirtu¬
tis. dispensationis magis tẽporarie arbitra. quã ꝑpetuo ser¬
uicio mancipata. Uñ et ait. Nonne dõ subdita erit anima
mea. Cur dixit erit. si sẽpitna subiectio ẽ: Sed ꝗa filuis
dĩ ꝗ loquebatur ȩt̃nuꝰ est. animã aũt suscepit extp̃re. idõ
futurã subiectionẽ ammȩ suȩ dicit. Per ipsam gͦ obedien
tia. ꝑ ipsã humilitas: quȩ tam̃ ñ adinfirmitatem poten¬
tiȩ suscepta sunt. sed ad magisteriũ disciplinę. Ipse enĩ
dñs iħ c cũ eẽt indĩ forma. ñ rapinã arbitratus ẽ eẽ se eqͣ
similitudine hõĩum factꝰ. in specie inuent᷑ ut hõ. humilia
declarare. qualis sit suscepta cũ carne & deposita cũ ipsi¬

Expanded text:
tristis est, quia scriptum est: tristis est anima mea usque ad mortem; illa tristis est, quia scriptum est: tristis est anima mea usque ad mortem; illa subicitur quae suscepta, non ex deo patre nata. quamquam ipsa subiectio non in specie quidem infirmitatis sit, sed in operatione uirtutis, dispensationis magis temporariae arbitra quam perpetuo 30 seruitio mancipata. unde et ait: nonne deo subdita erit anima mea? Cur dixit \'erit\\ si sempiterna subiectio est? sed quia filius dei qui loquebatur aeternus est, animam autem suscepit ex tempore, ideo futuram subiectiontia, per ipsam humilitas; quae tamen non ad infirmitatem potentiae suscepta sunt, sed ad magisterium disciplinae. Ipse enim Dominus Jesus cum esset in Dei forma, non rapinam arbitratus est esse se miliaudeclarare, qualis sit suscepta cum carne et deposita cum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
sustinemꝰ. Suscepit ꝗͦ peccata nr̃a ut portaret. suscepit eti¬
am ut purgaret. Deniq scriptũ ẽ. & peccata eoꝵ ipse
purgauit. Idõ ipse hereditate possedebit multos. &
fortiũ parcietur spolia. Ibi enĩ maior triũphuꝰ. ubi mens
interna mundatur. Qđ portat gͥ ad remissionẽ ꝑtinet.
qͦd purgat. ad correctionẽ. Suscepit itaq cõpassionem
nrãm. suscepit et subiectionẽ. Qđ enĩ subiecit sibi oma
suũ ẽ. qđ subiectꝰ ẽ. nr̃m ẽ. idõq ait. Nonne dõ subdita
erit aĩa mea: Anima inꝗt subdita. ñdiuinitas. Anima
subiecta. ñ dĩ uirtus. Uirtꝰ enĩdĩ non potestati subdita
ẽ. sed unitati. & consortio eiꝰ utit᷑ potestatis. Illa subiec¬
ta ẽ que humane c̃ditionis fragilittite plerũq mutatur:
ñquȩ mutari ñ potest. Anima carni cõpatitur & animȩ
caro. quȩ sibi qͦdã contubmo copulantur. Illa subicitur que

Expanded text:
sustinemus. suscepit ergo peccata nostra, ut portaret, suscepit etisustinemus. suscepit ergo peccata nostra, ut portaret, suscepit etiam, ut purgaret. denique scriptum est: et peccata eorum ipse purgauit. ideo ipse hereditate possidebit multos et fortium partietur spolia. ibi enim maior triumphus, ubi mens interna mundatur. quod portat igitur, ad remissionem pertinet, quod purgat, ad correctionem. suscepit itaque compassionem nostram, suscepit et subiectionem; quod enim subiecit sibi omnia suum est, quod subiectus est nostrum est. ideoque ait: nonne deo subdita erit anima mea? anima, inquit, subdita, non diuinitas, anima subiecta, non dei uirtus; uirtus enim dei non potestati subdita est, sed unitati, et consortio eius utitur potestatis. illa subiecta est, quae humanae condicionis fragilitate plerumque mutatur, non quae mutari non potest. anima carni compatitur et animae caro, quae sibi quodam contubernio copulantur. illa subicitur quae
Abbreviated transcription (Latin):
dus oꝑis distinctione. ñ uaritate ꝑsone. Non enĩ alter ex pa¬
tre. et alter ex maria. sed ꝗerat expatre. carnẽ sũpsit ex
uirgine. Affectũ assũpsit ex matre. ut infirmitates nr̃as
ipse susciꝑet. Uñ ait ꝓpħa. & ꝓ nobis dolet. Quomͦ dole
bat meo dolore. si meum ñ gerebat affectũ : hõ inꝗt inpla¬
ga. et sciens ferre infirmitatẽ. Itaq quasi hõ infirmatus ẽ.
quasi hõ doluit. & nos quasi hõem estimauimꝰ eũ ẽẽ indolo¬
ribus. sed quasi uirtor infirmitatũ ñ infirmitatib uictus.
ꝓ nobis ñ ꝓse dolebat. & infirmatꝰ ẽ ñ ꝓpt̃ sua sed ꝓpt̾ nr̃a¬
peccata. ut nos suo liuore sanaret. Quid utiq ẽ homo in
plaga & sciens ferre infirmitatẽ. nͥ quia plage habebat
cõpassionẽ : Aut qͦm sciebat ferre infirmitatem. si sensũ
in firmitatis excluserat : Qđ enĩ portamꝰ. hoc ꝓ onere

Expanded text:
dus operis distinctione , non uarietate personae. non enim alter ex padus operis distinctione , non uarietate personae. non enim alter ex patre et alter ex Maria, sed qui erat ex patre carnem sumpsit ex uirgine, affectum assumpsit ex matre, ut infirmitates nostras ipse susciperet. unde ait propheta et pro nobis dolet. quomodo dole- 30 bat meo dolore, si meum non gerebat affectum? homo, inquit, i n plaga et sciens ferre infirmitatem. Itaque quasi homo infirmatus est, quasi homo doluit et nos quasi hominem aestimauimus eum esse in doloribus; sed quasi uictor infirmitatum, non infirmitatibus uictus pro nobis, non pro se dolebat et infirmatus est non propter sua, sed prid utique est homo in plaga et sciens ferre infirmitatem, nisi quia plagae habebat compassionem ? aut quomodo sciebat ferre infirmitatem, si sensum infirmitatis excluserat ? quod enim portamus, hoc pro onere
Abbreviated transcription (Latin):
su scipere debuit et sanare. unde culpa manauerat. ut origi¬
nẽ erroris & quasdã ꝓrũpentis delicti fores clauđet. Unde
ego hodie hoẽm agnoscerẽ dnm̃ iħm. cuiꝰ carnẽ ñ uideo. affec¬
tũ lego. un in quam hoẽm eũ agnoscerẽ. nͥ esurisset. nisi si¬
tisset. nͥ fleuisset. nisi dixissetꝰ tristis ẽ anima mea usq ad
mortẽ: Deniq scriptũ ẽ. & hõ ẽ. O ꝗs cognoscit eũ : Sed
hõ ꝑ ista cognoscitur. ꝗ peroꝑadiuina supͣ hoẽs estimat᷑. Itac¬
ipse eo usq se hoẽmeredi uolebat cũ ds̃ eẽt. ut appellaret
hõẽm dicens. Quid me queritis occidere hõem ꝗueritatẽ
locutuꝰ sũ uob̾. nec solũ hoẽm sed etiã filiũ hõis diceret. sic̃
ait. Ꝙd me dicunt ẽẽ hões filiũ hõis : Unde ille sũmã tene¬
re fidei ꝓnunciatꝰ ẽ. ꝗ et dĩ filiũ cognouit. & hõem ñ nega¬
uit. Ipse igͥ utrũq unꝰ inseparabilis numero. & agnoscen¬

Expanded text:
suscipere debuit et sanare, unde culpa manauerat, ut origisuscipere debuit et sanare, unde culpa manauerat, ut originem erroris et quasdam prorumpentis delioti fores clauderet. unde ego hodie hominem agnoscerem dominum Iesum, cuius carnem non uideo, affectum lego, unde, inquam, hominem eum agnoscerem, nisi esurisset, nisi sitisset, nisi fleuisset, 15 nisi dixisset: tristis est anima mea usque ad mortem ? denique scriptum est: et homo est, et quis cog nos c-e t eum? sed homo per ista cognoscitur, qui per opera diuina supra homines aestimatur. itaque-ipse eo usque se hominem credi uolebat, cum deus esset, ut se appellaret hominem dicens: quid me quaeritis occidere, hominem qui ueritatem locutus sum uobis?, nec solum hominem, sed etiam f ilium hominis diceret, sicut ait : quid me dicunt esse hominesfiliumhominis? unde ille summam tenere fidei pronuntiatus est, qui ot dei filium cognouit et hominem non negauit. ipse igitur utrumque unus, inseparabilis numero et agnoscen
Abbreviated transcription (Latin):
idõ sicut bonuꝰ medicus radices prius ulceris debuit amputa¬
rẽ. Ut in eclicam̃toꝵ salubre remediũ uulneris ora sentirent.
Frustra enĩ cicatricẽ curaueris. si serpant interiora contagia.
Immo acerbatur uulnꝰ si foris clauditũr. cũ in teriũ uirus
ex estuat. Nam ꝗd ꝓderat donasse peccatũ. si peccandi ma¬
neret affectus : Hoc erat ñ sanare cicatricẽ. sed claudere
Uoluit itaq mundare uulnꝰ ut affectũ sanaret. ne in obedi¬
entiȩ sors ulla remaneret. Suscepit ipse obedientiã. ut nob̾
eam trans fundaeret. Sic enĩ oportebat. ut qm̃ ꝑ inobedien¬
tiam uniꝰ hõis peccatorss constituti erant plurimi. ꝑ uniꝰ rus¬
sus obedientiã iusti c̃stituerentur multi. Unde ualde erra¬
hoẽm ex homine tollunt. cũ hõ sine affectu hoĩs eẽ ñ possit.
Nam caro sine affectu. & p̃mii immunis & culpȩ ẽ. Illud g̃¬

Expanded text:
ideo sicut bonus medicus radices prius ulceris debuit amputaideo sicut bonus medicus radices prius ulceris debuit amputare, ut medicamentorum salubre remedium uulneris ora sentirent. frustra enim cicatricem curaueris, si serpant interiora contagia, immo acerbatur uulnus, si foris clauditur, cum interius uirus exaestuat. nam quid proderat donasse peccatum, si peccandi maneret affectus? hoc erat non sanare cicatricem, sed claudere. uoluit itaque mundare uulnus, ut affectum sanaret, ne inoboedientiae sors ulla remaneret. suscepit ipse oboedientiam, ut nobis eam transfunderet. sic enim oportebat, ut, quoniam per inoboedientiam unius hominis peccatores constituti erant plurimi, per unius rursus oboedientiam iusti constituerentur multi. Unde ualde errahominem ex homine tollunt, cum homo sine affectu hominis esse non possit; nam caro sine affectu et praemii immunis et culpae est. illud er
Abbreviated transcription (Latin):
intitulo. quasi uero cdaiid ipsi dño ꝓphetici oris ministeria
depu tentur. ꝑ quẽ humanȩ uocis officio uis cȩlestis increpuit.
& diuina sententia resultauit. Meritoq ꝓ ydithun ꝗ fuit
ꝓpħa et psalmos cũ sex filiis canebat suis. uelut quędã
prefatio ẽ. eo qđ eẽt his uenia ꝓphetanda. ꝗ inpsallendi mi¬
nisterio c̃stituti. diuina oracula humana uoce loquerentur.
Et ꝗa ꝓtotiuꝰ mundi abolendo errore suscipienda dñici corpo¬
ris passio foret. huiꝰ licet nõe cuiꝰ sedulitas ꝓbaretur. cõmen¬
datiorẽ eruditionẽ plebis exp̃ssit. Itaq ipsũ audiamꝰ loquen
priuꝰ quã peccati uet̾is primũ debuit abolere c̃tagiũ: Nam
ꝗa ꝑ inobedientiã culpa irrepserat. dũ mandata diuina te¬
merant᷑. obedientiã utiq preceteris debuit reformare. ut
seminariũ erroris excluderet. Fibra enĩ inde manauerat. &

Expanded text:
in titulo, quasi uero Dauid, ipsi domino, prophetici oris ministeria in titulo, quasi uero Dauid, ipsi domino, prophetici oris ministeria deputentur, per quem humanae uocis officio uis caelestis increpuit et diuina sententia resultauit. Meritoque pro Idithun, qui fuit propheta et psalmos cum sex filiis canebat suis, uelut quaedam praefatio est, eo quod esset his uenia prophetandi, qui in psallendi ministerio constituti diuina oracula humana uoce loquerentur. et quia pro totius mundi abolendo errore suscipienda dominici corporis passio foret, huius scilicet nomine, cuius sedulitas probaretur, commendatiorem eruditionem plebis expressit. itaque ipsum audiamus loquentem. prius quam peccati ueteris primum debuit abolere contagium? nam quia per inoboedientiam culpa inrepserat, dum mandata diuina temerantur, oboedientiam utique prae ceteris debuit reformare, ut seminarium erroris excluderet. fibra enim peccati inde manauerat et
Abbreviated transcription (Latin):
INhuiꝰ psalmi tractatu. beatꝰ ambrosiuꝰ. infidelitatẽ & im¬
pietatem maximi trranni grauit redarguit. qui ausus est
dñm suũ gratianũ imp̃rem fraude et dolo ꝑimere. quem
imperatorẽ in dñi tabernaculo habitare. & in monte eius
requiescere dicił.
Ñdm nostrũ indubia consuetudo ẽ. ut fest¬
nemꝰ ad finẽ. & eorũ quȩ legimꝰ uel uidimꝰ. o
audiuimuꝰ. ueli mꝰ summã cognoscere. Unde
titulus ipse ociosos nos eẽ non patitur. nec feria¬
tis p̃terire aurib desiderii cõmunis indiciũ. Preceteris
enĩ lic et etiã incę̃tis clareat. diuinũ tm̃ in huiꝰmodi psalmo
refulget oraculũ. Unde diligentius ꝗd sit finis considerem
Finis enĩ dr̃ chonoe. osumma reieiꝰ quã uolumꝰ explicare.
xp̃c ad iusticiã om̃ĩ credenti. Finis etiã dr̃. ꝗa ipse ẽ principiũ
& finis. Ergo istipsalmi ꝗtitulant᷑ infinẽ. aut dexp̃o sunt.
re dignat᷑ ꝓprii corporis passionẽ. Idõꝙ ipsi đđ inscribuntur

Expanded text:
In hujus psalmi tractatu B. Ambrosius infidelitatem et impietatem Maximi tyranni graviter redarguit, qui ausus est dominum suum Gratianum imperatorem fraude et dolo perimere: quem imperatorem in Domini tabernaculo habitare, et in monte ejus requiescere dicit. 1. Omnium nostrum indubia consuetudo est, ut festinemus 10 ad finem et eorum, quae legimus uel uidimus et audiuimus, uelimus summam cognoscere. unde titulus ipse otiosos nos esse non patitur nec feriatis praeterire auribus desiderii communis indicium. prae ceteris enim, lieet etiam in ceteris clareat, diuinum tamen in huiusmodi psalmo refulget oraculum. unde diligentius qui sit finis. consideremus; finis enim dicitur oxonot; et summa rei eius, quam uolumus explicare. Christus ad iustitiam omni credenti. finis etiam dicitur, quia ipse est principium et finis. ergo isti psalmi qui titulantur in finem aut de Christo sunt are dignatur proprii corporis passionem. Ideoque ipsi Dauid inscribuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Solus enĩ xpc aurẽ aꝑuit humanã ad cognoscenda my¬
steria. solus libri signaculũ soluit. & resoluit enigma¬
ta ꝓpħarũ. ldõq ipse reddet unicinq scdmopasua. in
quo et qualitatẽ oꝑum cõprehendit. ut aut conplurium
& meliorum restituat p̃mia meritiꝰ singłorũ. aut contra
et numero grauemur. & acerbitate meritor um.

Expanded text:
stus aurem aperuit humanam ad cogn\\scenda mysteria, solus libri signaculum soluit et resoluit aenigmata prophetaium. Ideoque ipse reddet unicuique secundum opera sua; in quo et qualitatem operum comprehendit, ut aut conplurium et meliorum restituat praemia meritis singulorum aut contra et numero grauemur et acerbitate meritorum.
Abbreviated transcription (Latin):
cit omĩa. ut sit ds̃ omĩa in omĩbus. sic̃ scriptum ẽ. Nunc
enĩ potestate supͣ om̃s ẽ. sed opus ẽ ut sit in omĩb uoluntate
Uolet aut̃ cũ omĩa in nobis cognouerit sui plena. & uacua
delictoꝵ. Non dũ igͥ subiectus ẽ patri. ꝗa ñdũ omĩa & in
omĩb xp̃c. Cũ aut̃ fuerit omĩa et in omĩb xp̃c. erit omĩa¬

Expanded text:
a in omnibus , sicut scriptum est. nunc enim potestate supra omnes est, sed opus est ut sit in omnibus uoluntate; uolet autem, cum omnia in nobis cognouerit sui plena et uacua delictorum. nondum igitur subiectus est patri, quia nondum omnia et in omnibus Christus; cum autem fuerit omnia et in om
Abbreviated transcription (Latin):
uitterid sestimonũ resurtectionis adsciscit a cist ipulent mo¬
iistero secuulorsto abigła hñi resurgentis oftendueur ser¬
uuls spleoclor absconlitur. Namq ipsos steslorte globor. ser
scuntus obducit. & om̃a carũ lumina munclano su cole uine¬
seuni ⁊r ootg̃ sub et no sole iusticie atqut alo sul gore clue¬
qo ucler⁊ poterant stelle carnales: Ubig sune sulaormdun
que uris ande. oculis oͦdã mraculo refulgebant : ⁊ ene bitisunt
amuersa cõparatone lucis etne. Alni mi nisteri is euebre sunt¬

Expanded text:
uit. ubi testimonium resurrectionis adsciscitur, adstipulentur miuit. ubi testimonium resurrectionis adsciscitur, adstipulentur ministeria seruulorum; ubi gloria domini resurgentis ostenditur, seruulis splendor absconditur. namque ipsos stellarum globos sol exortus obducit et omnia earum lumina mundano sub sole uaneseunt. quomodo ergo sub aeterno sole iustitiae atque illo fulgore diuino uideri poterant stellae carnales ? ubi ergo sunt illa lumina quae uestris ante oculis quodam miraculo refulgebant? tenebrae sunt uniuersa comparatione lucis aeternae. alii ministerns suis deo plac
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ głam reuelauit. Ita occultũ suũ uoluit ẽẽ miste¬
riũ. & am monebat frequent̃ necui facile quȩ uiderant
annunciarent. ne offendiculũ ꝗs quam subiret infirmior. ꝗ
uim sacram̃toꝵ fluctu anti ingenio haurire ñ posset. Deniꝙ
ipse petrꝰ nesciebat ꝗd diceret. ꝗ tria tabernacula dño et seriuu¬
lis crederet eẽ facienda. Dem̃ fulgorẽ głe dñĩ transfigurantis
se sustinere ñ potuit. in t̾ram cecidit. cecider̃ & filii tonitrui
ia cobus d ioħis. & nubes oꝑuit eos. nec potuer̃ surgere. nͥ po
cestea quã iħs uenit & tetigit eos et uissit ut surgerent. et
formidinẽ sequestrarent. In trorer̃ gͦ innubẽ ut abdita et
serenlũ putes . Elic ẽ filiũ meũ. Nonmorses filiũ. ñ helias filiũ.
quauis alt u puerit mare. alt̃ clauserit cȩlũ. In uerbo em̃ dni
darit aquas. celũ siccitate clausit. & qñ uoluit in imbres resoi¬

Expanded text:
ionis suae gloriam revelavit . Ita occultum suum voluit esse mysteionis suae gloriam revelavit . Ita occultum suum voluit esse mysterium: et admonebat frequenter, ne cui facile quae viderant, annuntiarent; ne offendiculum quisquam subiret infirmior, qui vim sacramentorum fluctuanti ingenio haurire ipse Petrus nesciebat quid diceret, qui tria tabernacula domino et seruulis crederet esse facienda. deinde fulgorem gloriae domini transfigurantis se sustinere non potuit, in terram cecidit; ceciderunt et filii tonitrui Iacobus et Iohannes et nubes operuit eos nec potuerunt surgere nisi posteaquam Iesus uenit et tetigit eos et iussit, ut surgerent et formidinem sequestrarent. introierunt ergo in nubem, ut abdita et ferendum putes. hic est filius meus; non Moyses filius, non Helias filius, quamuis alter aperuerit mare, alter clauserit caelum. in uerbo enim domdauit aquas, caelum siccitate clausit et quando uoluit in imbres resol
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ habuisse se cognitionem ꝑreuelationẽ dnĩ iħu. inqͥn¬
quagesimo qͦq psalmo sc̃s ꝓpħa cõmemorat dicens. Incerta
& occulta sapientiȩ tuę manifestasti mͥ. Quȩ aũt illa sint
occulta. in eugło scõ docemͣ. dicente dĩ filio. qđ mysteria
sapientiȩ abscondita sint sapientib. & paruulis reue lata
Hec sunt illa n fallor quȩ oculus ñ uidit. nec auris audiu
nec incor hoĩs ascender̃. quȩ p̃parauit dñs diligentibus c
Ergo in occulto cordis nr̃i occulta sapientiȩ recondamus.
non temere aliꝗb deuulgemus. nisi sacram̃torũ consor¬
tibus. quos dñs uoca uit ad grãm suam. qui se in abscond¬
to uult rogari. qm̃ solu est qui abscondita & occulta cogno¬
scat. Deniq ipse dñs iħs ad ꝑcipiendam legem solũ moysci
ñ absq iħ u tm̃ in monte uoluit ascendere. In eugło quoꝙ
petro. ioħe. &iacobo solis exom̃i nũo discipłoꝵ resurrect¬

Expanded text:
torum habuisse se cognitionem per reuelationem domini Iesu in quintorum habuisse se cognitionem per reuelationem domini Iesu in quinquagesimo quoque psalmo sanctus propheta commemorat dicens: incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. quae autem illa sint occulta, in euangelio sancto docemur dicente dei filio, quod mysteria sapientiae abscondita sint sapientibus et paruulis reuelata. haec sunt ilia, ni fallor, quae oculus non uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae prErgo in occulto cordis nostri occulta sapientiae recondamus, non temere aliquibus divulgemus; nisi sacramentorum consortibus, quos Dominus vocavit ad gratiam suam, qui se in abscondito vult rogari; quoniam solus est, qui abscondita et occulta cognoscat. 2. Denique ipse Dominus Jesus ad percipiendam Legem solum Moysen, non absque Jesu tamen, in montem voluit ascendere. In Evangelio quoque Petro, Joanni, et Jacobo solis ex omni numero discipulorum resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
bulatione dilatat. tẽ fiet latitudo cordis sicut harena ma¬
ris innumerabilis. Quę sit ista latitudo. audidicentẽ scm̃
salomonẽ. ut acciꝑet sapientiã adõ. ñ diuitias. ñ nobilitatẽ
non potestatẽ. sed sapientiã postulauit. & in illa omĩa quę
etiam ñ postulauit inuenit. Unde scriptura dicit. Quia
talis erat latitudo cordis eiꝰ sicut harena maris innumerabi¬
lis. Unde hanc ꝑcipias latitudinẽ ait deseipso cognoscens. In
latitudine cordis tui describe eam. Et idõ ꝗht̃ sapientiã
ñ inocculto teneat eam: ñ ad mom̃tũ. sed canat eam in exi¬
tu. ubiq qͦd sentit cũ auctoritate p̃dicet. Symmachus
aũt ꝓtribulatione afflictationẽ posuit. Siue tm̃ afflictio
sit siue tribulatio. opꝰ ẽ ut nos maneamꝰ in dño. nec ab eodẽ
fortit̃ possumus sustinere. Si aũt dñm neglegamꝰ. & lon¬
ge nos faciamꝰ adño. facimꝰ nobis aduersariũ FoRTIOREM

Expanded text:
bulatione dilatat, tunc fiet latitudo cordis sicut harena mabulatione dilatat, tunc fiet latitudo cordis sicut harena maris innumerabilis. quae sit ista latitudo, audi dicentem sanctum Salomonem, ut acciperet sapientiam a deo. non diuitias, non nobilitatem, non potestatem, sed sapientiam postulauit et in illa omnia quae. etiam non postulauit inuenit. unde scriptura dicit, quia talis erat latitudo cordis eius sicut harena maris innumerabilis. unde hanc percipias latitudinem, ait de se ipso cognoscens: in latitudine cordis tui describe eam. et ideo qui habet sapientiam non in occulto teneat eam, non ad momentum, sed eanat eam in exitu, ubique quod sentit cum auctoritate praedicet. Symmachus autem pro tribulatione afflictatioiiem posuit. siue tamen afflictio sit siue tribulatio, opus est ut nos maneamus in domino nec ab eodem rfortiter possumus sustinere. si: autem dominum neglegamus et longe nos faciamus a domiRo/facimusnobisadnersariumfortiorem.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ apietate ꝓcedit. & uirtutũ exercitatione suscipitur.
Nec solũ in op̾iã. sel etiam tribulationẽ suã inobliuonẽ
inquib iustus non atterit᷑ sed dilatatur. sicut sc̃s ꝓpħa de¬
clarat dicens. Intribulatione dilatastimͥ. Et ipsedñs iħsait:
In tribulatione in uocaui dñm. & exaudiuitꝰ mlatitudi nẽ.
Dilatauit scõ apło paulo qñ ei oculoꝵ lum̃ eripuit. Ita enĩ
confessus ẽ xp̃m quẽ negabat antea. Idõuas electionis eẽ
pineruit. Deniq ut scias ꝗa dilatauit paulo dñs iħs. audi ip¬
sũ apłm dicentem. Os nr̃m patet aduos corinthi. cor nr̃m
dilatatũ ẽ. Apigͦ os. consitere xp̃m. quia plenitudo est.
Ubi plenitudo ibi etiam latitudo. Et quasi bonꝰ magister qui
discipłos hab̾e optaret equales. nos quoq hortatus ẽ ut dila¬
tarem̃ dicens. dilatamini et uos. Cum aũt ds̃ alicubi intri¬

Expanded text:
quae a pietate procedit et uirtutum exercitatione suscipitur. quae a pietate procedit et uirtutum exercitatione suscipitur. Nec solum inopiam, sed etiam tribulationem suam in obliuionem ih quibus iusttis non atteritur, sed dilatatur, sicut sanctus propheta declarat dicens; Ln. tribulatione d.i 1 a:t a-stimihi, et ipse dominus Iesus ait: in tribulatione in- uocaui donnnum et exaudiuit me in latitudinem. dilatauit sancto apostolo Paulo, quando ei oculorum lumen eripuit; ita enim confessus est ChristUm quem negabat antea. ideo uas electionis esse promeruit. denique ut scias, quia dilatauit Paulo dominus Iesus, audi ipsum apostolum dicentem: os nostrum patet ad uos o Corinthii, cor no-strum dilatatum est. aperi ergo os, confitere Christum, quia plenitudo -est; ubi plenitudo, ibi etiam latitudo. et quasi bonus magister, qui discipulos habere optaret aequales, nos quoque hortatus est ut dilataremur, dicens: dilatamini et uos. Cum autem deus alicubi in tri
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ & remuneratorẽ habere consueuerit. Si enĩ ẽ inopia cuipa¬
tet regnũ cęlorũ. recte isti in opiã suã diunis excidisse sensib
arbitrantur. ꝗanimã suã humiliatã inpuluerẽ deplorabant.
u uentrẽ suũ in t̾ra herere dicebant. Qui aũt intraherent.
udentur diuina benedictione priuari. Quȩ sit gͣ ista inopia
audi. Beatienĩ pauꝑes sp̃u. ipsoꝵ enĩ ẽ regnũ celorũ. Sigbe¬
ata pauꝑtas ẽ cui patet cȩlũ. trenas istas diuitias neglegamꝰ¬
corporalẽ redundantiã declinemꝰ. Sequam̃ gesta apłorũ. an
quoꝵ pedes unꝰ ꝗsꝙ qͦd habebat pecuniȩ exsuoꝵ agrori p̃cio
conferebat. ut pauꝑib dispensaretur. I stã gͥ in opiã euglica
hũ sc̃ĩ uri multo ante exercere ceperant. & idõ dicebant.
Obli uisceris inopiã nr̃am. Tale ẽ hoc quale illud apłicum.
Ecce nos reliꝗmus omĩa & secuti sumꝰ te. Bona gͦ pauptas.

Expanded text:
Deum et remuneratorem habere consueverit. Si enim est inopia cui paDeum et remuneratorem habere consueverit. Si enim est inopia cui patet regnum coelorum, recte isti inopiam suam divinis excidisse sensibus arbitrantur, qui animam suam humiliatam in pulvere deplorabant, et ventrem suum in terra 925 haerere dicebant. Qui autem in terra haerent, videntur divina protectione privari. Quae sit ergo ista inopia, audi: Beati enim pauperes spiritu, ipsorum enim est regnum coelorum . Si ergo beata paupertas est, cui patet coelum, terrenas istas corporalem redundantiam declinemus. sequamur gesta apostolorum, ante quorum pedes unusquisque quod habebat pecuniae ex suorum agrorum pretio conferebat, ut pauperibus dispensaretur. istam ergo inopiam euangelicam hi sancti uiri multo ante exercere coeperant et ideo dicebant: obliuisceris inopiam nostram? tale est hoc quale illud apostolicum: ecce nos reliquimus omnia etsecutisumuste. bona ergo paupertas
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia. & fidei firmitate. & si plenitudinẽ eiꝰ uidere
non possumus. tam̃ quantũ possumꝰ qͣsi reliquias eius lumi¬
nis hauriamus. Neq enĩ morses totam diuinitatis eiꝰ pleni¬
tudinẽ uidit quȩ habitat in xp̃o corporalit̃. sed undit pos¬
teriora xxp̃i. uidit splendorẽ eiꝰ ut homo. udit eiꝰ głam pas¬
sionis. ꝑ quã regnũ nob̵ celeste reserauit. Aꝗlas aũt qr faciẽ
tuã ab scondis posuit. sed etiã cet̾i. qͦd uidetur c̃uenire cũ
morsi dictis ꝗait. De monstra te mͥ. quasi diceret. noli
uultũ tuũ michi abscondere. sed magis demonst ra uidẽ
cupienti. & addidit. Obliuisceris inꝗt in opiã nram & tri¬
bulationẽ nram. Dequa inopia dicit sc̃s ꝓpħa qđ mobliuionẽ¬
uenerit dĩ. autquȩ ẽ ista mopia quã excidisse do nr̃o & dño con¬
queratur Non ociosa ista ẽ in opia. nisi forte eaque ꝓtectorẽ

Expanded text:
conscientia, et fidei firmitate; etsi plenitudinem ejus videre conscientia, et fidei firmitate; etsi plenitudinem ejus videre non possumus, tamen quantum possumus quasi reliquias eius luminis hauriemus. neque enim Moyses totam diuinitatis eius plenitudinem uidit quae habitat in Christo corporaliter, sed uidit posteriora Christi, uidit splendorem eius ut homo, uidit eius gloriam passionis per quam regnum nobis caeleste reserauit. Aquilas autem quare faciem tuam abscondis? posuit, sed etiam ceteri, quod uidetur conuenire cum Moysi dictis, qui ait: demonstra te mihi, quasi diceret: noli uultum tuum mihi abscondere, sed magis demonstra uidere cupienti. Et addidit: olliuis ceris, inquit, inopiam nostram et tribulationem nostram? de qua inopia dicit sanctus prophevenerit Dei? Aut quae est ista inopia, quam excidisse Deo nostro et Domino conqueratur? Non otiosa ista est inopia; nisi forte ea quae protectorem
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ. Hic cibus nobis ẽ salutaris. & omia dĩ sunt salutaria
Audis quȩdã dĩ menbra. cognosce uirtutes. Manus ꝗppe
eius. plenitudo bonitatis est. facies eiꝰ illuminatio mentis ẽ
Et id eo semꝑ ab eosꝑemꝰ. in ipsũ uota nr̃a & omĩa studia
dirigamus. ꝗ nec desperemꝰ. & si corporalit̾ eũ uidere ñ possi¬
mꝰ. Neq enĩ desꝑauit moyses cui dictũ ẽ. ñ potes uidere
faciem meam. non enĩ uidebit faciem meã hõ et uiuet. Et
addidit. Ecce locus ap̃ me. stabis inpetra & cũ transierit gła
mea. ponã te incauernã petre: & operiã te manu mea donec
transeam. & tollã manũ meã & uidebis posteriora mea.
faciem aũt in eã uidere ñ poteris. Non gͦ uidetur ab homine
facies dĩ. ẽtam̃ locus in quo fide monstret hoĩ dĩ. Est hic
locus apud dm̃. & idõsisteterimꝰ in petra id ẽ in carnis istuꝰ

Expanded text:
coelis est . Hic cibus nobis est salutaris, et omnia Dei sunt salutaria. coelis est . Hic cibus nobis est salutaris, et omnia Dei sunt salutaria. 89. Audis quaedam Dei membra, cognosce virtutes. Manus quippe ejus, plenitudo bonitatis est: facies ejus, illuminatio mentis est. Et ideo semper ab eo speremus, in ipsum vota nostra et omnia studia dirigamus: nec desperemus, etsi corporaliter eum videre non possumus; neque enim desperavit Moyses, cui dictum est: Non potes videre faciem meam; non enim videbit faciem meam homo, et vivet. Et addidit: Ecce locus apud me, stabis in petra: et cum transierit gloria mea, ponam te in cavernam petrae, et operiam te manu mea, donec transeam; et tollam manum meam, et videbis posteriora mea: faciem autem meam videre non poteris . Non ergo videtur ab homine facies Dei. Est tamen locus in quo fide se monstret homini Deus. Est hic locus apud Deum: et ideo si steterimus in petra, id est, in carnis istius
Abbreviated transcription (Latin):
carnationis eiꝰ hoc accipimꝰ sacram̃tũ. recte etiã illud u¬
surpant sc̃ĩ dicentes. Qr̃ faciem tuã auertis : Hoc ẽ et si a¬
uertis dñe faciem tuã anobis. tm̃ signatũ ẽ innobis lum̃
uultꝰ tui dñe. Tenemꝰ illud incordib nr̃is. & in intimo
splendet affectu. Neq enĩ ꝗsquã potest abstinere. situ
auertas faciem tuã. Omĩa enĩ ate expectant. ut tudes
illis cibum intẽpr̃. Dante tehis colligent.: aꝑiente te ma¬
num tuã. uni uersa implebuntur bonitate. Auertente
aũt te faciẽ turbabunt᷑. auferes sp̃m eoꝵ & deficient. et
inpuluerem suũ conuertentur. Emittes sp̃m tuũ & crea¬
bunt᷑. et renouabis faciem t̾re. Agnoscis quȩ sit esca.
quã ds̃ hoĩb subministrat. Ipse ẽ cibus quẽ scđm uolun¬
tatẽ patris unigenitꝰ filiuꝰ eius dñs nr̃ epulatur. sic̃ ipse
ait. Meus cibus ẽ ut faciam uoluntatẽ patris mei ꝗuicę

Expanded text:
carnationis eius hoc accipimus sacramentum, recte etiam illud ucarnationis eius hoc accipimus sacramentum, recte etiam illud usurpant sancti dicentes: quare faciem tuam auertis?, hoc est: etsi auertis, domine, faciem tuam a nobis, tamen signatum est in nobis lumen uultus tui, domine. tenemus illud in cordibus nostris et in intimo splendet affectu; neque enim quisquam potest subsistere, si tu auertas faciem tuam. omnia enim a te expectant , ut tu des illis cibum in tempore; dante te his colligent, aperiente te manum tuam uaiuersa implebuntur bonitate. auertente autem te faciem turbabuntur. auferes spiritum eorum et deficient et in puluerem suubuntur: et renovabis faciem terrae . Agnoscis quae sit esca, quam Deus hominibus subministrat? Ipse est cibus quem secundum voluntatem Patris unigenitus Filius ejus Dominus noster epulatur; sicut ipse ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ infacie xpĩ iħu. Ubi gͥ in nob̶ reluceat xp̃c audiuimus.
Est enĩ fulgor et̃nus animoꝵ. quẽ idõ pat̾ misit int̾ras. ut
mneꝰ illuminati uultu. ȩterne cȩlestia spectare possemus. qui
ante t̾rena caligine tenebamur. Quid de xpo loquar. cũ etiã
perrꝰ apłs dixerit ad illũ claudũ exut̃o matris suȩ respice
innos qui respexit inpetrũ. & fidei illuminatuꝰ ẽ gr̃a. Neq
enĩ accepisset remedium sanitatis. nisi fideliter credidis¬
set. Uñ cũ tanta gła eẽt in apłis. audiens transire dñm iħm
Sacheus ascendit in arborẽ. quia exiguu̾ et pusillus intur¬
ba eũ iuidere ñ poterat. udit xp̃m et lum̃ inuenit. Uidit
eũ. & ꝗ añ aliena rapiebat. sua c̃tulit. Merito gͦ dicunt
isti. Qr̃ faciem tuam auertis: Aut fortasse ꝓpterea dr̃
enĩ uultuꝰ patris. ꝗ est imago et gładĩ. Certe siñ ad in¬

Expanded text:
domini in facie Christi Iesu. ubi igitur in nobis reluceat Christus, audiuimus. domini in facie Christi Iesu. ubi igitur in nobis reluceat Christus, audiuimus. est enim fulgor aeternus animorum, quem ideo pater misit in terras, ut in eius inluminati uultu aeterna et caelestia spectare possemus, qui ante terrena caligine tenebamur. quid de Christo loquar, cum etiam Petrus apostolus dixerit ad illum claudum ex utero matus suae: respice in nos? qui respexit in Petrum et fidei inluminatus e: t gratia; neque enim accepisset remedium sanitatis, nisi fideliter credidisset. unde, cum tanta gloria esset in apostohs, audiens transire dominum Iesum Zachaeus ascendit in arborem, quia exiguus et pusillus in turba eum uidere non poterat. uidit Christum et lumen inuenit, uidit eum et qui ante aliena rapiebat sua contulit. merito ergo dicunt isti: quare faciem tuam auertis? Aut fortasse propterea diest uultus patris qui est imago et gloria dei. certe si non ad in
Abbreviated transcription (Latin):
cifixus. sed benedictũ ẽ in eternũ. ꝗ maledictionẽ sustulit. be¬
nedictionis gram cõparauit. Seꝗt᷑. Qr faciem tiã auertis.
Auertere a nobis dm̃ faciem suam putamꝰ. qñ sumꝰ in aliquibus
afflictionib constituti. ut tenebre nr̃o offundantur affectui.
quib impediti fulgorẽ ueritatis oculis nr̃is haurire neque imꝰ.
Et enĩ si in nr̃m cls̃ attendat ingeniũ. & nr̃am m̃tẽ uisitare di¬
gnetur. certi sumꝰ qͦd nulla res nobis caliginẽ possit obducere.
Etenĩ siuultꝰ hoĩs cet̾is m̃broꝵ partibus plus refulget. & quẽ
ñ patitur. quanto magis dĩ uultꝰ quẽ spectat illuminat: dequo
ut cet̃ aeiꝰ sunt ita et hoc p̃clarũ scĩ apłi. qui uere int̃ pres est
xp̃i. ut aptiore eũ sensu & sermone nr̃is in funderet mentibus.
Unde ait. Qm̃ds̃ qui dixit de tenebris lum̃ splendescere.
Iluxit in cordibus nr̃is adilluminationẽ scientiȩ claritatis

Expanded text:
cifixus, sed benedictus est in aeternum qui maledictionem sustulit, becifixus, sed benedictus est in aeternum qui maledictionem sustulit, benedictionis gratiam comparauit. Sequitur: quare faciem tuam auertis? auertere a nobis deum faciem suam putamus, quando sumus in aliquibus afflictionibus constituti, ut tenebrae nostro offundantur affectui, quibus impediti fulgorem ueritatis oculis nostris haurire nequeamus. etenim si in nostrum deus attendat ingenium et nostram mentem uisitare dignetur, certi sumus, quod nulla res nobis caliginem possit obducere. etenim si uultus hominis ceteris membrorum partibus plus refulget et quemcnon patitur, quanto magis dei uultus quem spectat inluminat! de quo, ut cetera eius sunt, ita et hoc praeclarum sancti apostoli qui uere interpres est Christi, ut aptiore eum sensu et sermone nostris infunderet mentibus. unde ait: quoniam deus, qui dixit de tenebris lumen splendescere, inluxit in cordibus nostris ad inluminationem scientiae claritatis