comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tomanifestiorr quibus conlatis & istaliquidius manifestentur.
esusta noneent illa sufficerent: Ad corinthios enĩscribens ꝗͥe
hacea denire : Itadicit : Non sum liber non sumapłs non ne
ialiis non sum apłs uerum tamen uobis sum: Signa culum
ima postolatus mei uosestis in dño: Mea defensio ad cos qui
neinter rogant haecest: Num quid non habemus potestaman¬
ducandi ecbibendi : Num quid non habemus licentiam sororẽ
mulierem circum ducendi: sicut etceteriapłi. et frat̃ dñi eece

Expanded text:
to manifestiora, quibus conlatis et ista liquidius manifestantur to manifestiora, quibus conlatis et ista liquidius manifestantur et, si ista non essent, illa sufficerent. ad Corinthios enim scribens de hac eadem re ita dicit: non suin Domino si aliis non sum apostolus sed tamen vobis sum nam signaculum apostolatus mei vos estis in Domino mea defensio apud eos qui me interrogant haec est numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi numquid non habemus potestatem sororem mulierem circumducendi sicut et ceteri apostoli et fratres Domini e
Abbreviated transcription (Latin):
lliomim anqupasto ꝗ gis constituenẽ edns ut deciu nglieo
uiuera mftt bnico lpsestipendium sibidebitum nonex ẽdtorin
iusorma daret es quie iger in debita cupiebant sicut adcorin¬
cherdiat Quis militet suis stipendus uinquam: quis plaon¬
ta nodam ci defrueuicius nonedit : quis pascit gregemo rede¬
luit: ut ixemplocius coercerentũr quisibinon ita ordinati
inȩcclesiatalia deberiarbit ꝑabantdr: Qui desceuimgłait nec¬
q: panem gratis ab abqu manducauimus. sed in labore ẽt fatiga¬
tione dicet nocte operuntes . Nequem ur̃ mgrauaremus: Non
quia non habuerimus potestatem. sed ut nos formamdaremus
idest qui non hane potestatem quã ille habebat : ut udelia modo spi¬
ritaliter openentes. manducnt panem acorporali laboregra¬
putent contrirmanifestissima uerba apłi quia ethocꝑtinet ad si¬¬
lentium. cum quo debentoperantes manducare panemsuum:
nud catius autẽ et diligentius ad hucista uerba considerarem
utq tuctarem : nisi haberemalialoct epistolarum eius mul¬

Expanded text:
i uineae, pastori gregis constituerat dominus, ut de euangelio uiueret; et tamen ipse stipendium sibi debitum non exegit, ut se formam daret eis qui exigere indebita cupiebant. sicut ad Corinthios dicit: quis militat suis stipendiis utat vineam, et de fructu ejus non edit? Quis pascit gregem pere, ut exemplo ejus coercerentur, qui sibi non ita ordinatis in Ecclesia talia deberi arbitrabantur. Quid est enim quod ait: Neque panem gratis ab aliquo manducatione nocte et die operantes, ne quem vestrum gravaremus: non quia non habuerimus potestatem, sed ut nosmetipsos formam daremus id est qui non habent hanc potestatem, quam ille habebat, ut tantummodo spiritaliter operantes manducent panem a corporali labore graputent contra manifestissima uerba apostoli, quia et hoc pertinet ad silentium, cum quo debent operantes manducare panem suum. Enucleatius autem et diligentius adhuc ista uerba considerarem atque tractarem, nisi haberem alia loca epistularum eius mul
Abbreviated transcription (Latin):
sumus cocpepirrii: dĩ agriculturir. diȩdificatioestis.: Scdm
Htiam quȩdateestͥmihi : ut sapiens architectus fundamentũ
polui: Sicut ergo apłs operatur plantando rigando aed s̃¬
ando. et fundamentum ponendo: Ita quinon uult operari
non manduc&.: Quid ermpr destomanducandos piritaliter:
dest pasciuerba dis si non in  operatur alicrum aedificationẽ
icut illipigroseriio quis profuit acciperetalentum: & abscon¬
dere necopertrilucra dominica: Anutȩi auferretur infine.
ipse uexteriores tenebras mitteretir : Sicinquiunt & nonfa¬
cimus
Aegimas cum fratribus quia dnos ab a es tesculi uenunt fa¬

Expanded text:
sumus cooperarii; dei agricultura, dei aedificatio estis. secundum sumus cooperarii; dei agricultura, dei aedificatio estis. secundum gratiam quae data est mihi ut sapiens architectus fundamentum posui. sicut ergo apostolus operatur plantando, igando, aedificando et fundamentum ponendo, ita qui non uult operari, non manducet. quid enim prodest manducare spiritaliter, id est pasci uerbo dei, si non inde operatur aliorum aedificationem? sicut illi pigro seruo quid profuit accipere talentum et abscondere nec operari lucra dominica? an ut ei auferretur in fine et ipse in exteriores tenebras mitteretur? sic, inquiunt, et nos facimus: legimus cum fratribus, qui ad nos ab aestu saeculi ueniunt fa
Abbreviated transcription (Latin):
quid inanducabimus aut quidbibemus aut quo o periemur: Hacc
enĩ omã gentes inquirunt.: Scit autem pater. quia his omnib
indigetis:Ouȩrite autem primũ regnumdĩ. & cuistidamȩius
& omia haec apponentur uobis Noliteergo sollicitt ẽẽ incus¬
tinum Crrstinus enim dies sollicitus erit sibupsi Sufficitdiei
malitia sua: Ecccinquiunt ubinos dñs iub& deuictu & tegumen
tonro cẽsccuros. Quomodoergo apłs sentire aduersus dnm̃ posset.
utnos p̃ciper& Ita cedebere sollicitos quid manducemus etquid
bibamus etunde cooperiamurȩ : Vt nos etiamopificum artibus
curis. laboribus onerar& : Qua ꝓpt̃ in eoqđ ait. qui non uult opera¬
ri non manduc& Copera sp̃itcilia inquiunt debemus accipere.
dequibus alio locodicitur: unicuiq sicut dñs dedit.: Ego plan¬
tuui.apollorigauit: sed ds̃ incrementũ dedit Et paulo post :
nus quisq suam mercedẽ accipiet: scđm suũ laborem: Dienim

Expanded text:
Quid manducabimus, aut quid bibemus, aut quo operiemur? haec enim omnia gentes inquirunt. Scit autem Pater vester quia his omnibus indigetis. Quaerite autem primum regnum Dei et justitiam ejus, et omnia haec apponentur vobis. Nolite ergo solliciti esse in crastinum; crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipse. sufficit diei malitia sua. ecce, inquiunt, ubi nos dominus iubet de uictu et tegumento nostro esse securos. quomodo ergo apostolus sentire aduersus dominum posset, ut nos praeciperet ita esse debere sollicitos quid manducemus et quid bibamus et unde cooperiamur, ut nos etiam opificum artibus, curis, laboribus oneraret? quapropter in eo, quod ait: qui non uult operari, non manducet, opera spiritalia, inquiunt, debemus accipere, de quibus alio loco dicitur: unicuique sicut dominus dedit. ego plantaui, Apollo rigauit, sed deus incrementum dedit, et paulo post: unusquisque suam mercedem accipiet secundum suum laborem. dei enim
Abbreviated transcription (French):
ms presiodos ẽ adrs elimenta ipsaspiritaliti sumeremis
isti ar br tuntur la postolice et cuuanglitae obrem peneresen¬
aen e uboi reumn iteuua ngłm credunt denoncurenda postibo¬
rali et tem por luuite huuisindigentia precepisser ẽtapostoluã
deo pere aribospirit alidixisẽ: quinonuultop quu domimpanr¬
dueo ns ucc adcendunt quidsi alius diceret. dim quidemonto so¬
balis ctinsimlitudinibus. Ioquen temideuictu secegumerito sp¬
nui sdabitur enimuobis inllahora quidloqua uam domuo

Expanded text:
emus, periculose a domino alimenta ipsa spiritalia sumeremus; isti arbitrantur apostolicae et euangelicae obtemperare sententiae, cum et euangelium credunt de non curanda corporali et temporali uitae huius indigentia praecepisse et apostolum de opere et cibo spiritali dixisse: qui non uult operari, non manducet. Nec adtendunt, quia, si alius diceret dominum quidem in parabolis et in similitudinibus loquentem de uictu et tegumento spini; dabitur enim uobis in illa hora quid loquamini;
Abbreviated transcription (Latin):
bunt  Suetros ali quã uł infirmitatem eloccrepar cetie. non
possimus openeru sic nosille pascet uesti& quẽ ad modiñaues
edisian q ogriil õpertentur hiuius modo Cuma noe qiooes¬
sumas sor dibenus tempto redõ namn qua edioe qia pos¬
pius essi caitinonsumus : quiacum baca possuomas azorsi ulit
nos palute tuestit a quopas cuntur hertineio agor uestunte
Cuonusca iauen on possimis a gerti der ipsenos colat et sestiu¬

Expanded text:
bunt: si et nos per aliquam uel infirmitatem uel occupationem non bunt: si et nos per aliquam uel infirmitatem uel occupationem non possimus operari, sic nos ille pascet et uestiet, quemadmodum aues et lilia, quae nihil operantur huius modi, cum autem possumus, non deberiis solliciti non sumus, quia, cum haec possumus agere, ille nos pascit et uestit, a quo pascuntur bomines atque uestiuntur; cum uero haec non possumus agere, idem ipse nos pascit et uesti
Abbreviated transcription (Latin):
remedicentur.: Vereuolatilia celi: sed ꝑsuꝑbiam seinaltũ
ex tollendo: et fenumꝰgrĩ sed car naliter sentiendo: Conagit enũ
eis quod inuidius iumioribus indisciplinatis cauendũ ideraapes¬
toluis diuitds umulenim etotiosac ssediscureti nonsolur
mnonop es tiose stloalledem alis feins dicebat iquodnos
coudos enmialisuris dolemus eplangimus quea duer su saũ
cosom ineuaus epis tolis isuelegimus. otioss e tueo rrospos nu¬

Expanded text:
re meditentur: uere uolatilia caeli, sed per superbiam se in altum re meditentur: uere uolatilia caeli, sed per superbiam se in altum extollendo, et fenum agri, sed carnaliter sentiendo. Contigit enim eis, quod in uiduis iunioribus indisciplinatis cauendum idem apostolus dicit: simul enim et otiosi esse discunt; non solum non oporteat. hoc ille de malis feminis dicebat, quod nos etiam in malis uiris dolemus et plangimus, qui aduersus eum ipsum, in cuius epistulis ista legimus, otiosi et uerbosi qu
Abbreviated transcription (Latin):
ad frmsi gendum panem. tanta furt intentio e taediuo nbatis
disputatio: uts erino produceritur usq admediur naende
tamquaeccidis seteis quodeodenon ẽde lenenuamoa. Qando
amqun a lio loeo in mone turus cotidie dis pegabat. Quisda¬
bite uerta hores um habuse adhocosfieũ de parunqiusttor

Expanded text:
ad frangendum panem tanta fuit intentio et tam necessaria ad frangendum panem tanta fuit intentio et tam necessaria disputatio, ut sermo produceretur usque ad medium noctis, tamquam excidisset eis quod eo die non esset ieiunium; quando autem in aliquo loco inmoraturus cotidie disputabat, quis dubitau
Abbreviated transcription (Latin):
dumuult eiuacare : Et ut quod bonum est diutius legatur. ideo
facerenollȩ quod legitur : Qui s enimnesciat tanto citius que¬
q proficere cumbona legitꝰ quantocitius facit cumlegit: Si
autem alicui sermoerogandus est . etita occupat ut manib: ope¬
rarinonuac& : num quid hocom̃s in monas terio possunt ueni¬
entibus adse exclio genere uitȩ frxetribus. ul diuinas lectio¬
nes exponere uldec ali quibus ques tionib salubricerdis puitare
quando ergo nonom̃is possunt cursub hoc obtentu omẽ labeteont
suluna: quadue et si oñs pos sentiucissitudine facere deberent
NVousolu nerteri an cessarus cperibus oec apareatur Cabeae
quis sus ficit ut audientib pluribus unas loquat uis emde
ipsi doto quomodo uacaret operari manib. suis mulia di resioc
quibus tem poribus uacar& dis pensando euangło scãscripro¬
ad econs titutume & iaminuna s abbati congregatis fro tribus

Expanded text:
dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat tanto citius quemque proficere cum bona legit, quanto citius facit quod legit?. Si autem alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio possunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus pluribus unus loquatur. deinde ipsi apostolo quomodo uacaret operari manibus suis, nisi ad eroganquibus temporibus uacaret dispensando euangelio, sancta scriptade constitutum, etiam in una sabbati congregatis fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
entis oratio : quã de cemmilia contemptoris : Cantica uero di¬
uina cantare etiã manib: operaentes facile possunt : ecipsu labo¬
rem tam quã diuino celeumate consolari: Anignorirmus om¬
nes opifices in quibus uanitatib: et plerumq &iamtur pidinib.
theatricarum fabularum donent corda edinguassuas. cũma¬
nus aboperenon recedant : Quidergo impedit seruum di ma¬
nibus opertentem in legedñi meditari . & psallere nominidñi al¬
tissimi: Itt sane ũtadea discenda quae memoriter recolat. ha¬
heat seposita tempora: Ad hocenĩ & illabona operae fidelium
subsidio supplendorum necessariorum deessenondebent: ut ho¬
rȩquib: aderudiendum animum itauucatur. ut illa opericor¬
porelia gerinon possint : nonopprimantur aegestate : Qui
autẽ sedicuntuacarelectioni: Nonneillicinueniunt qđ prece¬
picapłs : Quȩ ista estergo ꝑuersitas. lectioni nolle obtem porare.

Expanded text:
entis oratio quam decem milia contemptoris. cantica uero dientis oratio quam decem milia contemptoris. cantica uero diuina cantare etiam manibus operantes facile possunt et ipsum laborem tamquam diuino celeumate consolari. an ignoramus omnes opifices in quibus uanitatibus et plerumque etiam turpitudinibus theatricarum fabularum donent corda et linguas suas, cum manus ab opere non recedant? quid ergo inpedit seruum dei manibus operantem in lege domini meditari et psallere nomini domini altissimi? ita sane ut ad ea discenda, quae memoriter recolat, habeat seposita tempora. ad hoc enim et illa bona opera fidelium subsidio supplendorum necessariorum deesse non debent, ut horae. quibus ad erudiendum animum ita uacatur, ut illa opera corporalia geri non possint, non opprimant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, nonne illic inueniunt quod praecepit apostolus? quae ista est ergo peruersitas lectioni nolle obtemperare,
Abbreviated transcription (Latin):
suis in cõmune laborare. prepositissius sine murmure obtempo¬
rares. Vthoc suppleatur ex oblationib: bonorum fidelium : qđ
laborrntibus. et aliquid undeuictum traensigant operantib
ropt̃ in firmitates tamencorporales aliquorum. et ꝓptera ecde¬
si asticas occupationes uł eruditionẽ doctrinae s alutaris deesse
puta uerint.: Quid enĩ agant quio peraricorporaliter nolunte
cuireiuacenti re desidero : Oraxtionibus in quiunt & psalmis ẽt
lectioni et uerbodĩ : Scã planeuita: et xp̃i suauitate laudabilis
Sed si abhis auocandi non sumus: nec manducandũẽ. nec ipsȩ escȩ
cotidie p̃payandȩ. ut possint ad poniet ad sumi: Si autem ad
istauacare scruosdicertis inter ualliss temporic̃ipsius in firmitatis
neces sittas cogit : curnon et p̃ceptis a postolicis obseruandis aliquas
partes temporum deputamus: : Citius enĩ ex auditur un aoboedi¬

Expanded text:
suis in commune laborare, praepositis suis sine murmure obtempesuis in commune laborare, praepositis suis sine murmure obtemperare, ut hoc suppleatur ex oblationibus bonorum fidelium. quod laborantibus et aliquid unde uictum transigant operantibus, propter infirmitates tamen corporales aliquorum et propter ecclesiasticas occupationes uel eruditionem doctrinae salutaris deesse putauerint. Quid enim agant, qui operari corporaliter nolunt, cui rei uacent scire desidero. orationibus, inquiunt, et psalmis et lectioni et uerbo dei. sancta plane uita et Christi suauitate laudabilis; sed si ab his auocandi non sumus, nec manducandum est nec ipsae escae cotidie praeparandae, ut possint adponi et adsumi. si autem ad ista uacare seruos dei certis interuallis temporum ipsius infirmitatis necessitas cogit, cur non et praeceptis apostolicis obseruandis aliquas partes temporum deputamus? citius enim exauditur una oboedi
Abbreviated transcription (Latin):
in illos eti nom̃s: Etipsorũ p̃catione ꝓuobis desiderentiũ uos ꝓpt̃
excellentem gractiam di in uobis : gratiasdõ suꝑ inenarrabilido¬
nocius: Quanta pinguedine scae letitiae sit ꝑfusus apłsdũ
loquicur dealternosupplemento indigentiaeii ꝓunti¬
aliũ xp̃i: hinc derebus carnalibus in illos ande autem despirita¬
libus inistas : ut exclamar& ettamquam scorum gaudiorum
saginã eructa redicens. Gratias dõ sempinenarrabilido¬
implens & a gens corcius. exhortari fideles qui haberent huius o¬
di substantiam. ut nihil deeet necessitatibus seruorum dĩ quicel¬
si orem scĩtatis gradũ in eccła tenere uoluerunt. Vtspei secula¬
ris uincula cuncta p̃ciderent & animum liberum diuinȩ militiae
dedicarent: Sic debent et ipsi preceptis eius oboedire. ut cõpaci¬
antur infirmis Et amore priuatȩ rei non in ligati: manibus

Expanded text:
in illos et in omnes et ipsorum precatione pro uobis, desiderantium uos propter in illos et in omnes et ipsorum precatione pro uobis, desiderantium uos propter excellentem gratiam dei in uobis. gratias deo super inenarrabili dono eius. quanta pinguedine sanctae laetitiae sit perfusus apostolus, dum loquitur de alterno supplemento indigentiae prouincialium Christi, hinc de rebus carnalibus in illos, inde autem de spiritalibus in istos, ut exclamaret et tamquam sanctorum gaudiorum sagina eructaret dicens: gratias deo super inenarrabili doinplens et agens cor eius, exhortari fideles, qui haberent huius modi substantiam, ut nihil deesset necessitatibus seruorum dei, qui celsiorem sanctitatis gradum in ecclesia tenere uoluerunt, ut spei saecularis uincula cuncta praeciderent et animum liberum diuinae militiae dedicarent: sic debent et ipsi praeceptis eius oboedire, ut compatiantur infirmis, et amore priuatae rei non inligati manibus
Abbreviated transcription (Latin):
seminat in benedictione in benedictione et metet : Unusquisq
sccundum qđ proposuit corde : non extristitia autex necessitate
Illarem enim datorem diligitds̃: Potens est autemds̃ omnem
gratiam habundantemfacere inuobis : ut in omnib: semꝑ omnẽ
sufficientiam habentes habundetis in omnebpusbonũ sicut scrip¬
tum est : Dis ꝑsitdedit pauperibusius titiacius man& in ȩternum:
Qui autem sub ministrat semenseminanti: et panẽ in escã submi¬
nis trahit. & multiplicabit seminationẽ urem. Et augebitcres¬
centes fruges iustitia curae: Vt inomnib: ditatumom nẽ sim¬
plicitatem quȩo perirtur ꝑ nos grctiarũ actionemdo: Qm̃ in
minis terium functionis non solum supplet ea quȩde sunt sc̃ĩs sed
ethabunda refacit ꝑmultorũ gratiarum accionẽdo: Perꝓba¬
tionẽ inminis tractionis huius. glorificantes dm̃ in obsequio confes¬
sionis uestrae. in euangłm xp̃i : et simplicitate cõmunicationis

Expanded text:
seminat in benedictione. in benedictione et metet. unusquisque seminat in benedictione. in benedictione et metet. unusquisque secundum quod proposuit corde, non ex tristitia aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit deus. potens est autem deus omnem gratiam abundantem facere in uobis, ut in omnibus semper omnem sufficientiam habentes abundetis in omne opus bonum — sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. qui autem subministrat semen seminanti, et panem in escam subministrabit et multiplicabit seminationem uestram et augebit crescentes fruges iustitiae uestrae — ut in omnibus ditati in omnem simplicitatem, quae operatur per nos gratiarum actionem deo, quoniam ministerium functionis non solum supplet ea quae desunt sanctis, sed et abundare facit per multorum gratiarum actionem deo, perprobation em ministrationis huius glorificantes deum in obsequio confessionis uestrae in euangelium Christi et simplicitate communicationis
Abbreviated transcription (Latin):
accipere et insinus suos conuertere ab infirmis etimpiis putti retur que
accipiebat ad supplendas necessitates scõrũ. ꝑsea fferenda uł distri.¬
buenda indigentib: Et paulo post dicit: Nãdeministerio quod fit
insco s ex habundanti est mihi scribere uobis. Scio ꝓintũ eẽ ani
mum urm̃ de quoglorior ꝓuobis apud macedonas : qm̃ achaia pa¬
rataest ab annopriore. & quȩ ex uobis est: aemulatio irritauit plu¬
res: Misimus autem fr̃s: negloriannt̃ quam habemus in uobis¬
euacuctur in hacparte : Vt sicuidixi parrtisitis. necũ uenerint
metĩmacedones etinuenerint uos in paratos. confundamurͦ suit nõ
dicam uos in hac substantia: Necessarium ergo existimaui rogare
fr̃s ut p̃cedant aduos et preparent iampridem reꝓmissam hane
benedictionem urm̃ ut sit panaeta. sic qua si benedictione non qua¬
si auaritiam : Hocautem qui parce seminat parce etinetet : Etqui

Expanded text:
accipere, et in sinus suos convertere ab infirmis et impiis putaretur, quae accipere, et in sinus suos convertere ab infirmis et impiis putaretur, quae accipiebat ad supplendas necessitates sanctorum per se afferenda vel distribuenda indigentibus. 18. Et paulo post dicit: Nam de ministerio quod fit in sanctos, ex abundanti est mihi scribere vobis. Scio enim promptum esse animum vestrum, de quo glorior pro vobis apud Macedonas; quoniam Achaia parata est ab anno priore, et quae ex vobis est aemulatio irritavit plures. Misimus autem freuacuetur in hac parte, ut, sicut dixi, parati sitis, ne cum uenerint mecum Macedones et inuenerint uos inparatos, confundamur nos, ut non dicam uos, in hac substantia. necessarium ergo existimaui rogare fratres, ut praecedant ad uos et praeparent iam pridem repromissam hanc benedictionem uestram, ut sit parata, sic quasi benedictionem, non quasi auaritiam. hoc autem: qui parce seminat, parce et metet. et qui
Abbreviated transcription (Latin):
dlesus comes peregrinationis nr̃aem hacgratia queminis qnt¬
tur a nobisu srouidemus enim bona tionsolũ corã do sedetiã corã
scã rum plebium es seuoluerit ministra renecessaria scisdi
serius consilium in hocdans. quia hac magis ipsis quihoc faci¬
ebant proderat qua illis erga quos faciebant ꝓderoet quã il¬
scobsequio fratrum suorum scẽuti Nec ꝓpter hoc dõ seruire.
nec isccisumere nisi ad supplendam neces sitectem : non ad pas¬
cendam pigritiam Sed etiam suamcurambeatus apłs tan¬
tamdicit in hacminis trirtione. quae nuncꝑtitum transmit.¬
tebatur : ut comitem peregrinationis suae ꝓpthoc commemo¬
rar& ordinatum abaeclesiis. bonitestimonii homine dicũ¬
ius laus in quid in euangelio est ꝑ omnes ȩccłas: Et ad hocdicit
illum ordinatum comitem sibi : ut deuitarechominum rep̃hen¬
siones. nesine testimonio scõꝵ in hoc ministerio sociorũ tamꝙ am sibi

Expanded text:
clesiis comes peregrinationis nostrae in hac gratia, quae ministraclesiis comes peregrinationis nostrae in hac gratia, quae ministratur a nobis. prouidemus enim bona non solum coram deo, sed etiam coram sanctarum plebium esse voluerit, ministrare necessaria sanctis Dei servis, consilium in hoc dans, quia hoc magis ipsis qui hoc faciebant proderat, quam illis erga quos faciebant se obsequio fratrum suorum sancte uti, nec propter hoc Deo servire, nec ista sumere nisi ad supplendam necessitatem, non ad pascendam pigritiam: sed etiam suam curam beatus Apostolus tantam dicit in hac ministratione, quae nunc per Titum transmittebatur, ut comitem peregrinationis suae propter hoc commemoret ordinatum ab Ecclesiis, boni testimonii hominem Dei, cujus laus, inquit, in Evangelio est per omnes Ecclesias. Et ad hoc dicit illum ordinatum comitem sibi, ut devitaret hominum reprehensiones, ne sine testimonio sanctorum in hoc ministerio sociorum, tanquam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nrihu xp̃i qm̃ ꝓpt̃ uos pauꝑ factus est cuimdiues esse& tt illus
piruper tete uos dita reminia Et amsilium in hoedo. Hocenim
uobis prodest: qui non solum facere sed &ullete pistis abana¬
nopr uore Nunc autem et facto ꝑ ficite: utquemad modũpmn¬
turest animus uoluntatis. ita sit& ꝑficiendiexeo quod quisq
habet  Sienimpmtusest animus. scđmid qđ hab& acceptabilis
est non seđm id qđ non hab&: Nonenimut alus sit refectiouo¬
bis anguscia sed paequalitate in hoctemporeaurã habun¬
dantuant adillorum inopiam: agetillorũ habundantia fiat
mnuntm̃ inopiam auitfiat aequalitas sicut scriptumest. Qui
multũ nonhabundauit : & quimodicum non defuit illi Gnta¬
as autem dõ. quid edit idem studium ꝓuobis incordetiti: qua con¬
solationem quidem suscepit: Studiosi or autẽ cumesset : sponte
exut aduos: Misimus autem cumeo frartrem : cuius laus in euan¬
do est ꝑomnes ecclesias: Nonsolum autẽ sedetor dinatus aboc¬

Expanded text:
pter uos pauper factus est, cum diues esset, ut illius paupertate uos ditaremini. et consilium in hoc do; hoc enim uobis prodest, qui non solum facere, sed et uelle coepistis ab anno priore; nunc autem et facto perficite, ut, quemadmodum promptus est animus uoluntatis, ita sit et perficiendi ex eo quod quisque habet. si enim promptus est animus, secundum id quod habet acceptabilis est, non secundum id quod non habet. non enim ut aliis sit refectio, uobis angustia, sed pro aequalitate in hoc tempore ut uestra abundantia sit ad illorum inopiam, ut et illorum abundantia fiat in uestram inopiam, ut fiat aequalitas. sicut scriptum est: qui multum, non abundauit, et qui modicum, non defuit illi. gratias autem deo, qui dedit idem studium pro nobis in corde Titi, quia consolationem quidem suscepit; studiosior autem cum esset, sponte exiit ad uos. misimus autem cum eo fragelio per omnes ecclesias — non solum autem, sed et ordinatus ab ec
Abbreviated transcription (Latin):
d coniugata in doloreanimi & afflictionecordis. quia filiosin abebaut
tuns ipsi mn samuhelem inpetrauit & acceptum doreddidt quia cuĩposer&
uoruart: Sedoratioeiꝰ quomđo adorationẽ illã dominica ꝑ tincut⁊ fasilerep
peritur isi qͥameo qđ ibipositũc̃ libeninos amala Nonpartũ malũui¬
det̃ a nuptã euoꝰ & fructucarerenuptiarũ cu solagx cus ee nuptias ꝓ crtandoꝵ
ausa filioꝵ: Deilla uero annauidua uidequid seriptũsit: quia ñ dis cedebit
detem ploiciunis & obsecrutionib seruiens dit ac nocte Necaliun deapł¬

Expanded text:
gnouit. orauit et coniugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat; gnouit. orauit et coniugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat; tunc ipsum Samuhelem impetrauit et acceptum deo reddidit, quia, cum posceret, uouit. sedin eo, quod ibi positum est:. Libera nos a malo, non paruum malum uidetur et nuptam esse et fructum carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. de illa uero Anna uidua uide quid scriptum sit, quia non discedebat de templo ieiuniis s et obsecrationibus seruiens nocte ac die. nec aliun
Abbreviated transcription (Latin):
facit: si cut dictum est tẽptãuos dnis ds̃ur ut sciat si diligitis eũ : hocẽ ut scireuos faciat
Iit̃pellarcitaq: scõs facit gemitib in enarrabilib: inspirans cis desiderium : etiã
ad huc in cognitȩ tantȩrerquã ꝑ pacientiã expeitamꝰ: Quomiod oenĩ narretur quan¬
dodesideratur qđignorat᷑ ÷ Nautiq si onimodo ignoraret᷑ ñ desideraretur: & rur¬
sus siuideret᷑ ñ desideraret᷑: necgemitib quȩreret᷑: Hecomia considerans. & siquđ
aliud dehacre tibidñs insinuauerit qđ uł mͥ ñ occurrit ł dicsa melongũ fuit q̃uã¬
certa&ignoratione uincerehoc sđm: orainspecora fidelit̃ & amant̃ ora instant̃
atq pacient̃ ora sicut uiduaxp̃i quã uis eni ad om̃a m̃ braciꝰ hocẽ ad om̃s qͥ in
eũ redunt& cius corpori sociant᷑ sic docuit orcre ꝑtineat : specia lit̃ tamen
dibgent ortura orationũ inscriptura ciꝰ uidus inuenitur iniuncta Nã
ddio suer̃ annȩ honorabil t̃ nomimnate una conugata quo&s̃ n samardẽ

Expanded text:
s dominus deus uester, ut sciat, si diligitis eum, hoc est ut scire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur nec gemitibus quaereretur. Haec omnia considerans et si quid aliud de hac re tibi dominus insinuauerit, quod uel mihi non occurrit uel dici a me longum fuit, concerta in oratione uincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut uidua Christi. quamuis enim ad omnia membra eius, hoc est ad omnes, qui in eum credunt et eius corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in scriptura eius uiduis inuenitur iniuncta. nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una coniugata, quae sanctum Samuhelem
Abbreviated transcription (Latin):
milia essegaudemꝰ : x in comparabiliter plus quampetrus & paulus oratio¬
nũ fraternarum auxiliis indigemꝰ : Ora tecertatim concordi scõq cer¬
tamine nonenim aduersus alterum certatis. sed aduersus diabolum
scĩs omnib: inimicum: Inieiunis & uigiliis & in omni castigatione corporis
qui a non potest ipsa non facit ipsa fac̃s roinde quaeminus ualec
non impediat plus ualentem : & plus ualens nonurgeat minus
ualentem : Conscientiam quippeuestram dõ debecis. Nemini
autem uestrum quicquam deb eatisnsi ut inuicem diligatis. Ex¬
audiattedñs qui poteris est facere supͣ quã petimus & intelligimus.

Expanded text:
milia esse gaudemus et incomparabiliter plus quam Petrus et Paulus oratiomilia esse gaudemus et incomparabiliter plus quam Petrus et Paulus orationum fraternarum auxiliis indigemus. orate certatim concordi sanctoque certamine; non enim aduersus alterutrum certatis sed aduersus diabolum sanctis omnibus inimicum. in ieiuniis et uigiliis et omni castigatione corporis, quia non potest ipsa, non facit. proinde, quae minus ualet, non impediat plus ualentem et, quae plus ualet, non urgeat minus ualentem. conscientiam quippe uestram deo debetis; nemini autem uestrum aliquid debeatis, nisi ut inuicem diligatis. exaudiat te dominus, qui potens est facere supra, quam petimus et intellegimus.
Abbreviated transcription (Latin):
& nepotes numerosamq: familiam : quod etsupra dictum est. si cutde¬
solata ora : Incerta sunt enim omnia tempora liaetiamusq: infinem
uitȩ huius in nrae consolationis mensuram: Iuaute sica que sursum
sunt queris & sapis aeterna & certa desideras : quȩ quã diunondum habes.
&iã salus omnib: atq obsequentib tius. tamquam desolatamputare
tedebes: Et sitũ profecto &iamtuo exemplo religiosissima nurustua &
aliȩ scȩ uiduae uirgines. que suburecura securius constitutȩ : quanto
enĩ magis domum unr̃m pie crictatis t̃anto in pensius orationib: instareͥde¬
betis. rerũ p̃sentiũ nonoccupatȩ negotus : nisiquȩ flagitat caus apietatis: sane
memineritis & ꝓnobis ñ neglegent̃ orare : Nolum enimsic nobis honorẽ
quẽ periculo sũ gerimꝰ deferatis : ut adiutorium quod necess ariũ nouimꝰ au¬
feratis: A familia xp̃i oratũ est ꝓpetriratũ est ꝓpaulo &uos in eius fa¬

Expanded text:
 nepotes, numerosamque familiam, quod et supra dictum est, sicut desolata ora: incerta sunt enim omnia temporalia, etiam usque in finem vitae hujus in nostram consolationem mansura. Tu autem si ea quae sursum sunt quaeris et sapis, aeterna et certa desideras, quae quamdiu nondum habes, etiam salvis omnibus atque obsequentibus tuis, tanquam desolatam deputare te debes et, si tu, profecto etiam tuo exemplo religiosissima nurus tua et aliae sanctae uiduae uirginesque sub uestra cura securius constitutae; quanto enim magis domum uestram pie tractatis, tanto inpensius orationibus instare debetis rerum praesentium non occupatae negotiis, nisi quae flagitat causa pietatis. Sane memineritis et pro nobis non neglegenter orare. nolumus enim sic nobis honorem, quem periculosum gerimus, deferatis, ut adiutorium, quod necessarium nouimus, auferatis. a familia Christi oratum est pro Petro, oratum est pro Paulo; et uos in eius fa
Abbreviated transcription (Latin):
dom̃ eiꝰ & torrente uoluptatiseiꝰ potem᷑: Qm̃ apud eũ ẽ fonsute : in lumi neei ui
debimꝰ lum : Quando saciabi t̃ bonis desiderium nrm̃: etnihilerit ultra qđ
gem̃ do quent m̃. sedqđ gaudendoteneamꝰ : Verũ tam̃ qñ ipsac̃paxque p̃aelleteni¬
nc̃intelletũ &ic̃ipsamino rttioneposcendo qiđ orem si coport& nes umꝰ. Qa enũ
si cuti ẽiogitareñ possumꝰutiq nescimꝰ. sed quiequid cogitationi occurrerit abieun
Estergo in nobis qued ã utitadicã doctaignorantia seddoctaspũdĩ qͥ adiuuatinfir¬

Expanded text:
oniam apud eum est fons vitae, et in lumine ejus videbimus lumen , quando satiabitur in bonis desiderium nostrum, et nihil erit ultra quod gemendo quaeramus, sed quod gaudendo teneamus. Verumtamen quia ipsa est pax quae praecellit omnem intellectum, etiam ipsam in oratione poscendo, quid oremus, sicut oportet, nescimus. Quod enim sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimEst ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infir
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianũ da nobis hodie : persꝰ d qđ dicitur hodio significat᷑ hoctẽpore: ubi
uł sufficientiã illã petimꝰ aꝑteque excellit. idẽ nomine panis totũ signifi¬
cantes : uł sacram̃torũ fidelium quod in hoctemporenecessariu mest. non
tam̃ adhuius temporis sed ad illã ecernã felicitate assequendã : Cũ dicim
dimitte nobis debitanpa sicut & nos dimittimꝰ debitorib: nr̃is. nosammo
nemus & qͥd pecamꝰ & qͥd faciamꝰ ut acciperemereamur: Cũ dicim ne nos
inferas in temptatione nos ammonemꝰ hoc pecere. nedesertieius adiutorio
alicuitẽptationi uł consentiamꝰ decepti. ułcedamꝰ afflicti : Cũ dicimꝰ libe

Expanded text:
hodie, per id,. quod dicitur \'hodie\', significatur \'hoc tempore>, ubi hodie, per id,. quod dicitur \'hodie\', significatur \'hoc tempore>, ubi uel sufficientiam illam petimus a parte, quae excellit, id est nominepanis totam significantes uel sacramentum fidelium, quod in hoc tempore necessarium est non tamen ad huius temporis sed ad illam aeternam felicitatem adsequendam. cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos diamus et quid faciamus, ut accipere mereamur. cum dicimus: Ne nos inferas in temptationem, nos admonemus hoc petere, ne deserti eius adiutorio alicui temptationi uel consentiamus decepti uel cedamus afflicti. cum dicimus: Libe
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis : Multũ autẽ p̃cariẽ : : adeũ que precamur. diuturna etpiacor¬
dis excitatione pulsa: Namplerumq hoc negotium plus gemitib: quã
sermonib: agitur. plus fletuquam affatu. Ponit autem lacrimas nr̃as
in conspectusuo : & gemitus noster ñ ẽ absconditus ab eo qui o m̃aꝑ uerbũ
condidit & humano nonquerit : Nobis ergo uerba necessaria sunt: q̃uib:
cõmoneamur & inspiciamus qͥd pecamus: non quibus dm̃ seudocendũ seu
flectendũ eẽ credamꝰ: Cu mergodicimꝰ sc̃i ficetur nom̃tuum: nosammo¬
nemus desiderare. ut nomen eius quod semꝑ scm̃ est. & iamapud homines
Etineo quod dicimus. adueniatregnũtuum. qđ seu climus seu nolimus
utiq ueni et desiderium nrm ad illud regnum excitamꝰ ut nobis ueniat.¬
atq in coregnaremereamur: Cumdicimus fiatuo luntas tua sicut in
celo & interra: Nobis ab illo precamur ipsamoboedientiã ut sic in nobis
fiat uoluntas eius quem ad modũ incelestib angłis : Cũ dicimꝰpanẽ nrm̃¬

Expanded text:
uerbis; multum autem precari est ad eum, quem precamur, diuturna et pia cordis excitatione pulsare. nam plerumque hoc negotium plus gemitibus quam sermonibus agitur, plus fletu quam affatu. ponit autem lacrimas nostras in conspectu suo et gemitus noster non est absconditus ab eo, qui omnia per uerbum condidit et humana uerba non quaerit. Nobis ergo uerba necessaria sunt, quibus commoneamur et inspiciamus, quid petamus, non quibus dominum seu docendum seu flectendum esse credamus. cum ergo dicimus: Sanctificetur nomen tuum, nos admonemus desiderare, ut nomen eius, quod semper sanctum est, etiam apud homines Et in eo, quod dicimus: Adveniat regnum tuum, quod seu velimus, seu nolimus utique veniet, desiderium nostrum ad illud regnum excitamatque in eo regnare mereamur. cum dicimus: Fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra, nobis ab illo precamur ipsam oboedientiam, ut sic in nobis fiat uoluntas eius, quem ad modum fit in caelestibus ab angelis eius. cum
Abbreviated transcription (Latin):
nes hor taretur ĩuduam co memorauit : quelic& in iquũ &impiũ iudicẽ
a edĩ echominũ contẽptorẽ ad audiendã caus ã suã assiduci nt̃pellando con-¬
uertit : Quã ergop̃ceteris uidua ed ebcant uaca reorationib satis hic intel¬
ligipotest : qđ õnib: ad suscipiendũ orandistudiũ deuiduis ꝓpositũ est exhor¬
tationis exemplum : Quid autem in hocoperis genere inuiduis electũ
nisidestitutio & desolatio ÷ qua propt̃ sise anim a intellegat in hocstalo
destitutam atq desolatam quam diuperegrinamur a dño : profecto quan¬
damuiduitatem suam dõ defensori assidua &impensissima precatione
commendat: Ortergo ut iuidua xp̃iñdũ habens ci cons pectum ciũ preca¬
ris auxiliũ &licetsis ditissima sicut pauꝑora: Nondum enĩ ueras futu¬
riseculi diuitias habes ubinuli adam na formides : Lice chabeas filios

Expanded text:
licet iniquum et impium iudicem ac dei et hominum contemptorem ad audiendam causam suam assidue interpellando conuertit. quam ergo prae ceteris uiduae debeant uacare orationibus, satis hinc intellegi potest, quod omnibus ad suscipiendum orandi studium de uiduis propositum est exhortationis exemplum. Quid autem in hoc operis genere in uiduis electum est nisi destitutio et desolatio? quapropter si se omnis anima intelle- \' gat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quam diu peregrinatur a domino, profecto quandam uiduitatem suam deo defensori assidua et inpensissima precatione commendat. ora ergo ut uidua Christi nondum habens eius conspectum, cuius precaris auxilium, et, licet sis ditissima, sicut pauper ora; nondum enim ueras futuri saeculi diuitias habes, ubi nulla damna formides; licet habeas filios
Abbreviated transcription (Latin):
Quiuer&: ea quae supra dicta sunt sineulla dabitatione tes tan¬
tur: Neq. enĩ autuno loco aut breuiter dictumest : ut possitcius¬
iis afutisimi tgiuatsatiene maliam s rem lna puertqr senten

Expanded text:
uiueret, ea quae supra dicta sunt sine ulla dubitatione testanuiueret, ea quae supra dicta sunt sine ulla dubitatione testantur. neque enim aut uno loco aut breuiter dictum est, ut possit cuiusuis astutissimi tergiuersatione in aliam traduci peruertique senten
Abbreviated transcription (Latin):
acfilios fuos: Pro indea atende sequentia: Itainquiꝗ desideramn¬
tes uosi placet in ꝑtire uobis non solum euuangłm dĩ ueruetia
urm̃ grauaremus: Hocergo superius ait: Cum possemus lio
suspitronibus. agitati odissent quasiuenale euangłm :tam quã
paternis mat̾nisq uis ceribus. tremefactus hoc fecit .⁊ Sicͥetiam
in actibus a postolorum idem loquitur: cũ amilit mittens ephe
inquĩd uel aurum uł uestem nullius concupiui: Ipsiscitis qm̃
necessitatibus meis et eorũ quimecũ fuerunt. hacͥmanus serui¬
erunt: Omĩa ostendiuobis. qm̃sic laborantes opor tet iuuare
nfirmos : Memores etiam uerborum dñi ihũ quia ipsedixit. Bea.¬
tius est magis dare quam accipere: Hic fortasse aliquis dicat
icorporaleopus operabatur apłs undeuitã istam sustentaret.
quoderatipsumopus: & quando eiua cabat etoperaeri eteuan¬
gelium p̃dicare.: Cuires pondeo. Puttiͥmenes cire corporaliter

Expanded text:
at filios suos. proinde adtende sequentia. ita, inquit, desideranat filios suos. proinde adtende sequentia. ita, inquit, desiderantes uos placet inpertire uobis non solum euangelium dei, uerum uestrum grauaremus: hoc ergo superius ait: cum possemus onersuspicionibus agitati odissent quasi uenale euangelium, tam quam paternis maternisque uisceribus tremefactus hoc. fecit. sic etiam in Actibus apostolorum idem loquitur, cum a Mileto mittens Ephinquit, uel aurum uel uestem nullius concupiui. ipsi scitis, quoniam necessitatibus meis et eorum qui mecum fuerunt, hae manus seruierunt. omnia ostendi uobis, quoniam sic laborantes oportet iuuare infirmos, memores etiam uerborum domini Iesu, quia ipse dixit: beatum est magis dare quam accipere. Hic fortasse aliquis dicat: si corporale opus operabatur apostolus, unde uitam istam sustentaret, quod erat ipsum opus et quando ei uacabat et operari et euangelium praedicare? cui respondeo: puta me nescire; corporaliter
Abbreviated transcription (Latin):
meipsum humiliando. ue uos exalta remini qm̃igratas euaer¬
geliuim di eucingelit auiuobis: Alias ȩccłas spaliaui a cupens
sapendiũ adurẽm ministrationem. Etcũ apuduos fuissem
etegerem : neminigraruis fui: Namid qđ deerteo mili: adim¬
pleuerunt frs quiuenerunt amacedonia: Et nomnib ingra¬
uatteme in uob̵ custodiui & custodiã: Estucritas xp̃imme:
quia gloria hac non in fringatur in me in regionib: adiai
Qucire quiqͥtios diligo ds̃ scit: Quodautem facio. et faccurin sũ
utamputem occasionem eorũ qui uolunt oceci sionemi ut inquo
gloricaintur inueniantur sicut et nos: Dchacigitur occa sione
quam hiedicit ulleseam putare uoluit intellegi quodibiatio
Nen inoccasionȩ cupiditatis ds̃ testis est.: Etqđ hacdiaec me
sũ huoniliande utuos ex alta remini: hocin prima ad eosdem
corinhios E actus sum infirmis infirmus: hoc adchesalenieen¬
sc̃s factusum paruulus in mediom urm̃ : tã quã sinuerix foue¬

Expanded text:
me ipsum humiliando, ut uos exaltaremini, quoniam gratis euangelium dei euangelizaui uobis? alias ecclesias spoliaui accipiens stipendium ad uestram ministrationem; et cum apud uos fuissem et egerem, nemini grauis fui. nam id quod deerat mihi adinpleuerunt fratres qui uenerunt a Macedonia, et in omnibus ingrauate me in uobis custodiui et custodiam. est ueritas Christi in me, quia gloria haec non infringetur in me in regionibus Achaiae. quare? quia uos non diligo? deus scit. quod autem facio et facturus sum, ut amputem occasionem eorum qui uolunt occasionem, ut in quo gloriantur, inueniantur sicut et nos. de hac igitur occasione, quam hic dicit uelle se amputare, uoluit intellegi quod ibi ait: neque in occasione cupiditatis, deus testis est. et quod hic dixit: me ipsum humiliando, ut uos exaltaremini, hoc in prima ad eosdem Corinthios: factus sum infirmis infirmus, hoc ad Thessalonicenses: factus sum paruulus in medio uestrum, tamquam si nutrix foue
Abbreviated transcription (Latin):
r& sed modicouino uteretur ꝓpt̃ stomadim eefrequentes su¬
as infirmitates qui& nopere corporali labonere non poteuteu
nefor tecũ indiger& Nolleg pactua cotidiano abeis quibus cui

Expanded text:
ret, sed modico uino uteretur propter stomachum et frequentes suret, sed modico uino uteretur propter stomachum et frequentes suas infirmitates, quia in opere corporali laborare non poterat, ne forte, cum indigere nollet uictu cotidiano, ab eis, quibus eu
Abbreviated transcription (Latin):
rum apud quos eraetgnrius fuit sed plane quo dillideerat supple¬
uerunt fr̃s qui uenerunt exmacedonia, Nametipse ꝓpter eius
modi necessitates scõꝵ. qui quãuis p̃ceptis eius obtemperent. utum
silentio openentes suum panẽmanducent:. Possunt tamenmul¬
tis excausis indigeresupplementor aliquotalium sus tentationum:
cum dixisset talia docens & p̃monens: His autequi eius modi snt
a serius di pberent. hacoccasione pigres cerent pre uidenscon¬
tinuo subietit: Vos autẽ fr̃s nolitein firmari benefacientes
Etadtitum cum seriber& dicensenam legs pegetariet ae¬
pollo sollicite p̃mitte utnihil illis desit Altos tender& unde
ullis nihil det̾e deber&: continuo subiunex̃. Discant autemet
nr̃i bonis operib pe ad necessarios usus: ne sintinfruetuosi
Timotheum etiam qũ ediat germanis simũ filium qm̃ s bebo¬
batcorporgͥm firmũ. sicut ostendit monens eum neaqua bibe¬

Expanded text:
rum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. supplerum, apud quos erat, grauis fuit, sed plane quod illi deerat. suppleuerunt fratres, qui uenerunt ex Macedonia. Nam et ipse propter eius modi necessitates sanctorum, qui quamuis praeceptis eius obtemperent, ut cum silentio operantes suum panem manducent, possunt tamen multis ex causis indigere supplemento aliquo talium sustentationum, cum dixisset talia docens et praemonens: his autem qui eius modi sua seruis dei praeberent, hac occasione pigrescerent, praeuidens continuo subiecit: uos autem, fratres, nolite infirmari benefacientes. et ad Titum cum scriberet dicens: Zenam legis peritum et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit, ut ostenderet, unde illis nihil deesse deberet, continuo subiunxit: discant autem et nostri bonis operibus praeesse ad necessarios us us, ne sint infructuosi. Timotheum etiam, quem dicit germanissimum filium, quoniam sciebat corpore infirmum, sicut ostendit monens eum, ne aquam bibe
Abbreviated transcription (Latin):
nibus suis bonum: uthabcat unde cribueͣr ecuiopus est : Ho gͥrgosa-¬
re sufficit: quia et in ipso operecor portali id quod bonumest õpe¬
rabatur apłs: Quando autem soleret operari. idẽ quibus tem¬
porum spatiis. ne a beuanglirando impediretur Quis pas sit cõ¬
prchendero : sane quia ediurnis et noeturnis horis operbatur.
ipsenontacuit : Uerum ta menistiqui tam quã multum negotio¬
si ctocupati detempore operationis inquirunt quid agunt᷑ : Nũ¬
quid ipsi ab hirsałm ꝑ circuitum usq adilliricum terras euange¬
liom repleuerunt :  Autquiquid gentium barbararum reman¬
sit adhuc obeundum etimplendum depace ecłae susceperunt:
Nouimus eos inquandam scam socieititem : otiosissi me congregatos :
AAipendam rem fecit apostolus quireuerr in tanta sollicitudine
omnium ecl esiarum eꝓpagata rum et ꝓpagandarum: ad eius
cunm laboremq ꝑtinentium : &ia ramanib: operiebatur: Prop¬
terea tamen cum apud corinthioseet eteger& nemini quidem eo¬

Expanded text:
nibus suis bonum, ut habeat unde tribuere cui opus est. hoc ergo scire sufficit, quia et in ipso opere corporali id quod bonum est operabatur apostolus. Quando autem soleret operari, id est quibus temporum spatiis, ne ab euangelizando inpediretur, quis possit conprehendere ? sane quia et diurnis et nocturnis horis operabatur, ipse non tacuit uerumtamen isti, qui tamquam multum negotiosi et occupati de tempore operationis inquirunt, quid agunt? numquid ipsi ab Hierusalem per circuitum usque ad Illyricum terras euangelio repleuerunt? aut quidquid gentium barbararum remansit adhuc obeundum et inplendum de pace ecclesiae susceperunt? nouimus eos in quandam sanctam societatem otiosissime congregatos. mirandam rem fecit apostolus, qui reuera in tanta sollicitudine omnium ecclesiarum, et propagatarum et propagandarum, ad eius curam laboremque pertinentium etiam manibus operabatur; propterea tamen, cum apud Corinthios esset et egeret, nemini quidem eo
Abbreviated transcription (Latin):
lumde monstratgenaleꝰ. qui ꝑ xp̃i gratiam fidei meruit clarita tem
Taccheus gentlis est popius gratiemeritonpus illus : qui tamen a termͣns
actib subleuatꝰs ꝓlignum dni crucis xp̃imis terium contemplatur. No¬

Expanded text:
lum demonstrat gentilem, qui per Christi gratiam fidei meruit claritatem. lum demonstrat gentilem, qui per Christi gratiam fidei meruit claritatem. 226. Zachaeus gentilis est populus, gratia meritorum pusillus, qui tamen, a terrenis atus, per lignum dominicae crucis Christi mysterium contemplatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tor quebatur : iudeiin telleguntur que subquinq: libros legis positi
sunt. Decem leprosi qui mundanturadno eretici significantur qui in
uarieta te coloꝵ diuersitatem habent scis matũ: qui q: id eo ad sacer¬
dotẽmittuntur. utdecersalomni uarietateerrorũ unitatis ꝑci¬
piant sacrementũ iudexiniquus quidm̃ nontimebat assidue ca¬
m̃d ep̃cantem uiduam ex audiuit similitudo est qͣuieid emonstra¬
tur quanitimspem habere deb& quidm̃ indesinenter exposcit cũ
etiã apud aures iniqui iudicis ual uerit frequens instantia uidue
dep̃cantis : Ipsa autẽ uidua significare potestecdesiã ꝑ seuenentia sui
ritasua Publicanus uero gentilis est q̃ui longe adõ positus confitetur
peccata sua quoꝵ unus suꝑ tibiend o recessit humiliatus alter con-¬
fidendo adppinquarł meruit exultatus. Cecus sedens secus uam. popu¬

Expanded text:
torquebatur Judaei intelliguntur, qui sub quinque libris positi torquebatur Judaei intelliguntur, qui sub quinque libris positi sunt. 221. Decem leprosi, qui mundantur a Domino , haeretici significantur, qui in varietate colorum diversitatem habent schismatum, quique ideo ad sacerdotes mittuntur, ut, detersa omni varietate errorum, unitatis percipiant sacramentum. 222. Judex iniquus, qui Dominum non timebat, assidue tamen deprecantem viduam exaudivit , similitudo est qua demonstratur quantam spem habere debeat qui Dominum indesinenter exposcit, cum etiam apud aures iniqui judicis valuerit frequens instantia viduae deprecantis. Ipsa autem vidua significare potest Ecclesiam, perseverantia sua rita sua. 224. Publicanus vero gentilis est populus, qui longe a Deo positus confitetur peccata sua, quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter confitendo Deo appropinquare meruit exaltatus. 225. Caecus sedens secus viam popu