comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ s Siplures ꝑsone uꝑã condicõ¬
nem implere fucrunt nise ap̃. uilia¬
num dubitabatur utrũ ne om̃s sim¬
ul camdẽ face̾ debent ansinguli qua¬
si soli implere cam conplłantur uĩ¬
detur au uobis unuma q nct̾itatem

Expanded text:
 . Si plures personae unam condicionem implere fuerint iussae, apud ulpianum dubitabatur, utrumne omnes simul eandem facere debent, an singuli quasi soli implere eam compelluntur. Videtur autem nobis unumquemque necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
.i. cum cestator sp̃alit̾ sac̾dare uolũt
ł cum sidii se pat̾ s mat̾ macrimoniis
iũxiũt ned̾e est ut eadẽ sat̾dacio pro
legum oidine pͥbeatui sin autisqͥ
fidei ꝯmusaria restitucõne grauat᷑ ẽ
uno filio suꝑ łtice ł nopce exfilio sũ
oxfilia nato ł ꝓnepoce ł pꝰ humo uẽ¬
licto decessit n uiditur eytuse cõdicẽ
sideo deficit fidei ꝯmissi petitõ¶ illud
⁊ãmoner̃. utea q̃ de falcidie porcõe
ñ predditus sec ꝑ ip̃as res hr̃dictauas

Expanded text:
est cum testator specialiter satisdari voluerit vel cum secundis se pater vel mater matrimoniis iunxerint, necesse est, ut eadem satisdatio pro legum ordine praebeatur. Sin autem is, qui fideicommissaria restitutione gravatus est, uno filio superstite vel nepote ex filio seu ex filia nato, vel pronepote vel postumo relicto decesserit, non videtur extitisse condicio et ideo deficit fideicommissi petitio. Illud etiam admonemus ea, quae de falcidiae portione non per reditus, sed per ipsas res heredita
Abbreviated transcription (Latin):
sum ħitẽ adminitrasse apparuit le¬
gata cñ seufidciomissa q̃ testõ relic¬
ca sunt p̾standa esse ñ ambigi oppor¬
cet. adcum udelicet mod̾ quã lexfas¬
cidia pacitur cum quarã que aufrit᷑¬

Expanded text:
sum heredem administrasse apparuerit, legata tamen seu fideicommissa, quae testamento relicta sunt, praestanda esse ambigi non oportet, ad eum videlicet modum, quem lex Falcidia patiatur, cum quartam, quae aufert
Abbreviated transcription (Latin):
scamd̾ ĩ sulam neuio restituat licecã¬
tean legati .n: sidciꝯmissi petico̾ nas¬
cebatur tñ mlib̾tatẽ adiuo scũo ħ ad¬
musũ eit. set ĩ pecumariis cãis uolu̾ta¬
tis tuende gr̃a ñ ĩm̃ice receptũ eił ut

Expanded text:
vel eandem insulam mevio restituat", licet antea neque legati neque fideicommissi petitio nascebatur, tamen in libertate a divo severo hoc admissum est. Sed in pecuniariis causis voluntatis tuendae gratia non i
Abbreviated transcription (Latin):
d̾cipcre Smaut̃ subcendicone ł sub nic¬
tadie fuĩt relictum legatũ ł sidci ꝯmissũ
sub sticucõne. melius quide̾ faciat isi i
hus casbus caueat ab omi uendicõne
ł ypocheca ne se grauioribus hom̃bus
euiccõnis nomine supponat. sin aũt aua¬
ricie cupidine ꝓpt̾ spem condicõnis mini¬
ꝓsiliit. sciat qr condicõne impseta abnu¬
cio causa mirritum reuocetur i sic in¬
telligrnda est quasi nec scripta nec penit
fuĩt cesebrata. ut usu capio nec lõgice̾¬
ꝑis p̃scriptu concra legatariũ ł sidci ꝯmi¬
ĩ huius logacis q̃ siue pure. siue subdie
c̾to. sũ sub condicõne. sũ sub inc̾ca dierr¬
licta sint. s in huis omnib casibus lega¬
tano quid̾ scu fidei ꝯmissario omuis licẽ
nendo empcor aũt scicus reigraua¬

Expanded text:
decipere. Sin autem sub condicione vel sub incerta die fuerit relictum legatum vel fideicommissum restitutione, melius quidem faciat, et si in his casibus caveat ab omni venditione vel hypotheca, ne se gravioribus oneribus evictionis nomine supponat. Sin autem avaritiae cupidine propter spem condicionis miniprosiluerit, sciat, quod condicione impleta ab initio causa in irritum devocetur et sic intellegenda est, quasi nec scripta nec penitus fuerat celebrata, ut nec usucapio nec longi temporis praescriptio contra legatarium vel fideicommiin huiusmodi legatis, quae sive pure sive sub die certo sive sub condicione sive sub incerta die relicta sint: sed in his omnibus casibus legatario quidem vel fideicommissario omnis licentnendo. Emptor autem sciens rei grava
Abbreviated transcription (Latin):
filia ⁊̃ stitutis sicut supradictũ eit
hidibus rogaiũt cos eas ue nepotibꝰ
ł neptibus ł nepotibus ł pio nepoti¬
bui łneptibus suis ac demorps reiti¬
tucre hr̃dicate in sũpradictis aũt ca¬

Expanded text:
sicut supra dictum est heredibus rogaverit eos easve nepotibus vel neptibus, pronepotibus vel proneptibus suis ac deinceps restituere hereditatem. 1a . In supra dictis autem ca
Abbreviated transcription (Latin):
optim̃i exsus ł alus rebus quisquam
cligat soc medie estimacõnis ned̾ lega¬
tarium sacisesse fouend̾ extimamus
hĩd̾ ꝯmoda defraudẽtur ẜet quia nr̃a
maiestas ꝑmulcos casus legãtatus. i fidei¬
ꝯmissaruis ꝓspexitiiacc̃ones tam ꝑles¬

Expanded text:
optimum ex servis vel aliis rebus quicquam eligat, sed mediae aestimationis, ne dum legatarium satis esse fovendum existimamus, heredis commoda defraudentur. Sed quia nostra maiestas per multos casus legatariis et fideicommissariis prospexit et actiones tam pe
Abbreviated transcription (Latin):
noluĩt si forsitam maiorem fidciꝯmissa¬
tius expectat omminiodo cpaccõni fideiꝰ¬
niisꝰ suibiacẽ aicium ad sat̾fac̃one̾ compel¬
licum ip̃e sibi uidex  testis ĩueniatur ciũ
teligiosides asidri ꝯmissario esecta eit
nullis testibus nullisq. ad lus alim̾ticus

Expanded text:
maiorem fideicommissarius expetat, omnimodo exactioni fideicommissi subiacere et eum ad satisfacti onem compelli, cum ipse sibi iudex et testis invenitur, cuius religio et fides a fideicommissario electa est, nullis testibus nullisque aliis
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ ł siq̃ sunt alie maioris eui ꝯ¬
cincnces prolixitatĩsat̃ ĩ utileẽ
usu̾capione̾ inycalicis quidẽ soli
rebus admict̾e ĩ prouĩcialib aũt
redudẽ sec⁊ si quis res alienasy
tahꝰ cas tã bona fice possidebat
debantur. ⁊ nullus eis adcas reẜuo¬
bacur irgressus q̃ i nesciencibus
dñis procodant debant. quo nicħ
ĩ hũanius erat si hoc᷑ absent. ines¬
cicns tã angusto timꝑe suis cade
sunt. ł esse inciłiguntur. sĩc ãnalẽ.
exceptõnẽ utã. iusucapionem
tumsformandã esse censemus ut

Expanded text:
 quae sunt aliae maioris aevi continentes prolixitatem, satis inutile est usucapionem in Italicis quidem solis rebus admittere, in provincialibus autem recludere. sed et si quis res alienas, Italicas tamen, bona fide possidebat debantur et nullus eis ad eas reservabatur regressus. quae et nescientibus dominis procedebant: quo nihil inhumanius erat, si homo absens et nesciens tam angusto tempore suis cadebsunt vel esse intelleguntur, sicut annalem exceptionem, ita et usucapionem transformandam esse censemus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ monetis et enĩtm̃ nr̃is cu dende pefunie
studium frequantati uolumus cuius ob¬
noxiimaiestatis cͥmen ꝯmittũt eat pͥmio
acc̃atoridus ꝓpo̾ito quis̾ solidotum adulter
co omni dilatõne suͥmota flãmar̃ exiuib¬
ombus meͥncipetur

Expanded text:
in monetis etenim tantum nostris cudendae pecuniae studium frequentari volumus. cuius obnoxii maiestatis crimen committunt, et praemio accusatoribus proposito, quicumque solidorum adulter co omni dilatione submota flammarum exustionibus mancipetur
Abbreviated transcription (Latin):
intułit suꝑ huius en nominȩ et gradil ad
conpetentes iudices deferatur domus ueco
ł fundus in quo ħ ꝑꝑetrata sunt si dominꝰ
ĩ ꝑximo ꝯllitut᷑ sit cuiꝰ ĩ cutia ł negligẽtia ĩ¬
pͦumienda est et si ignotet fisco uẽdicetur
nisi dñs aut̃ ignorans ut pͥmũ repetit sce
iacebit sin uere longissime a domo ł posse̾¬
ne affut nullum suilineat detͥmẽtũ actores
pitali puniendi sunt uiduas autem aopupe¬
llos sp̃ali dignos ĩdulgẽtia credidimꝰ ut indu
enͤ ĩ ꝓximo ꝯititute domo sua ł possõne care¬
ant. sinulla apud ip̃as tã grauis ꝯscie̾tie uoxi

Expanded text:
it, super eius nomine et gradu ad competentes iudices referatur. Domus vero vel fundus, in quo haec perpetrata sunt, si dominus in proximo constitutus sit, cuius incuria vel neglegentia punienda est, etsi ignoret, fisco vindicetur, nisi dominus, ante ignorans, ut primum reppererit, sceiacebit. Sin vero longissime ab ea domo vel possessione afuerit, nullum sustineat detrimentum: actore pitali plectendis. Viduas autem ac pupillos speciali dignos indulgentia credidimus, ut viduae nec in proximo constitutae domo sua vel possessione careant, si nulla apud ipsas tam gravis conscientiae noxa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. i patreni tuũ offõ debito ꝓ me¬
rucris pat̾nam pietatem tibi nõ eone¬
gabit. Ꝙ si forte non fec̾it aditus cõ¬
petens uidex alimeuta ꝓmͦ facstatũ¬
prãri tibi ubebit ꝙ si patrem se uoa¬
bit qõem istam ĩ pͥmis idem indexex

Expanded text:
. Si patrem tuum officio debito promerueris, paternam pietatem tibi non denegabit. quod si sponte non fecerit, aditus competens iudex alimenta pro modo facuibi iubebit. quod si patrem se negabit, quaestionem istam in primis idem iudex ex
Abbreviated transcription (Latin):
nulla exu̾to mͦmͦ legitina ꝓ les suscept
te fieri i c̃ hiis qui post eod̾ mat̾monio sus¬
cepti fuerint ł solos siullus aluuis deĩce
uas catur tam ex testõ uolentib pat̾ͥbus
ã exiutegro succed̾e amͣ ab ntestato pede
seditatem pat̾nam pactisq mat̾nionii
tẽpe suꝑ dotalib: ł añ iuutias donacõs reb

Expanded text:
nulla ex iusto matrimonio legitima proles suscepta, te fieri et cum his, qui postea ex eodem matrimonio suscepti fuerint, vel solos, si nullus alius deinde nascatur, tam ex testamento volentibus patribus etiam ex integro succedere quam ab intestato petere hereditatem paternam: pactis, quae matrimonii tempore super dotalibus vel ante nuptias donationis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
łrepudiandi pat̾nas heditates aut doua¬
cões ĩ fiaudem cune ꝯcedat᷑ facstasset
muñib pat̾e susdeptis pr̃ĩmouia subire
cogant᷑ uullã exdu̾so calũptuãciũ uocẽ
penitꝰ paciem᷑ admitti. s ip̃m philocalũ ⁊¬

Expanded text:
repudiandi paternas hereditates aut donationes in fraudem curiae concedatur facultas, sed muneribus patriae susceptis patrimonia subire cogantur, nullam e diverso calumniantium vocem penitus patiemur admitti, sed ipsum Philocalum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.  t uxori ꝓdote addicantꝰ iona qeã
mariti iure ꝓ hĩtum est sane sinullo re¬
licto successore nou idonens decessit scd̾m
unis formam quatenꝰ succ essionis modus
patitur indepuitati tue ꝯsułe uõ ꝓhibe

Expanded text:
. Vt uxori pro dote addicantur bona quondam mariti, iure prohibitum est. sane si nullo relicto successore non idoneus decessit, secundum iuris formam, quatenus successionis modus patitur, indemnitati tuae consulere non prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
de curiouib iñ miscend̾ mͦ ciuitas q̃ ele¬
git tocius ꝓ uĩcie teneat pͥncipat᷑ ĩ dĩũ
.n. est ut quisacratissime ui bis ub̾e
głiatur nat᷑ales suos nõ illust̾s ocdine
ciuitatis illuminet s siue postrema diffi¬
niatur siue douacõem clibet ꝙͣtitatis ĩ
libos uaturales pat̾ ꝯferat. i & desube¬
unda solte curiał seu teitõ siũ actõꝵ fide

Expanded text:
decurionibus immiscere, dummodo civitas quae eligitur totius provinciae teneat principatum. indignum est enim, ut, qui sacratissimae urbis ubere gloriatur, naturales suos non illustris ordine civitatis illuminet. Haec sive postrema definiat sive donationem cuiuslibet quantitatis in liberos naturales pater conferat: et quod de subeunda sorte curiali seu testamento seu actorum fide
Abbreviated transcription (Latin):
uõ creditores qui ͥ i p cusum pacrio¬
niũ nec dũ conplexii sunt suꝑuemi¬
ant nec ipm ħrdem inquietare cõ¬
codantut n. cos qui ab eo conpataue¬
runt res quar̾ p̃cia inlogata ł fideicõ¬
mussa ł malios croditores piocesseit
¶l̃a creditorb non denoganda ad

Expanded text:
o creditores, qui ex post emensum patrimonium necdum completi sunt, superveniant, neque ipsum heredem inquietare concedantur neque eos qui ab eo comparaverunt res, quarum pretia in legata vel fideicommissa vel alios creditores processerunt: licentia creditoribus non deneganda ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtẽpnacio fcã eit non adiectis usuris nec
ꝓuocacõ secuta est finita retractanda nõ
sunt uec hꝰ. einꝑis qd̵ post rem iudicatã
efflxit usure ullo uire postulant. Itͥ ex¬
qõnem qͣi plus domus rodigeret si locarit᷑
qm̃ usuraꝵ legitimaꝵ racõ colligit minime
oꝑt licet .i. ub̾ iore soite potuerit qͣtt o
cacio nõ ideo tñ illicitũ fenus eẽ qͣttum
s uilius ꝯducta habitacõ. indet.
d̾. Tum allegas uxorem tuam ea ꝯdicõe
mille aureoꝵ mim̾o ꝙ̃citatem sũpsissent
s intra diem certum debito satis nõ feciss
cum pena q̃drupli redd̾et ꝙ accepit. iuiris
forma non patitur legem ꝯͣotus istrus ultͣ
penam legitunã usuraꝵ posse ꝓced̾e

Expanded text:
condemnatio facta est non adiectis usuris, nec provocatio secuta est, finita retractanda non sunt: nec eius temporis, quod post rem iudicatam fluxit, usurae ullo iure postulantur niquaestionem, quasi plus domus redigeret, si locaretur, quam usurarum legitimarum ratio colligit, minime oportet. licet enim uberiore sorte potuerit contrahi locatio, non ideo tamen illicitum fenus esse contractum, sed vili. Cum adleges uxorem tuam ea condicione mille aureorum numero quantitatem sumpsisse, ut, si intra diem certum debito satis non fecisset, cum poena quadrupli redderet quod accepit, iuris forma non patitur legem contractus istius ultra poenam legitimarum usurarum posse procede
Abbreviated transcription (Latin):
nita pecuniã minoꝵ nsuraꝵ solueres si ꝑ
tutores filioꝵ creditoris ameam acciꝑe uo¬
maiores non exigentur. Ꝙ si ⁊̃ sortem de¬
posistiexinde ex quo fcã apparuerit in
usirram non ꝯuenieris.

Expanded text:
nita pecuniam minorum usurarum solveres, sed per tutores filiorum creditoris, qui eam accipere nomaiores non exigentur. quod si etiam sortem deposuisti, exinde, ex quo id factum apparuerit, in usuras non convenieris.
Abbreviated transcription (Latin):
arceantur ne aute suscipiant᷑ ꝙͣ dedita uni¬
uersa reddiderint uł fuerunt innocencia
demonstrata purgati.

Expanded text:
arceantur nec ante suscipiantur, quam debita universa reddiderint vel fuerint innocentia demonstrata purgati.
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscant se si nõ ipi talia uendioent
s fĩ appł̾arib hoc ꝑmiserint ut eos qui
fecĩnt punicudos.
uen̾antis honorantes q aĩo de lubͣ que
olim iam clausa sunt res absit a scło
nr̃o an fluidis execͣandisq simulae̾s ho¬
norem pͥstinũ reddi redimir c̾tis tẽploꝵ
imipios postes profanos aris accendi
ignes adołi in hutd̃ thura uictimas
cedi pat̾is uina libari ⁊ religionis loco

Expanded text:
cognoscant se, si non ipsi talia vindicent, sed fieri a popularibus hoc permiserint, ut eos qui fecerint puniendos.venerantis adorantisque animo delubra, quae olim iam clausa sunt, reseret: absit a saeculo nostro infandis exsecrandisque simulacris honorem pristinum reddi, redimiri sertis templorum impios postes, profanis aris accendi ignes, adoleri in isdem thura, victimas caedi, pateris vina libari et religionis loco
Abbreviated transcription (Latin):
die xͥanos ortodoros cõuenire. ne xͥaui forͣ
ex int̃penacõe iudcoꝵ ab officialib p̃fatis
dieb am sustineant moiestiam eũ fisca¬
lib comoois ⁊ ucigus pͥuatoꝵ constat re¬
uauos dies posse sufficere

Expanded text:
anos orthodoxos convenire, ne Christiani forte ex interpellatione Iudaeorum ab officialibus praefatis diebus aliquam sustineant molestiam, cum fiscalibus commodis et litigiis privatorum constat reliquos dies posse sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
sacraꝵ largiconũ¶udioꝵ pͥmates qͥ
rium canouem de synagogis oĩb ula¬
tinis appliantib cxigant ad ou for¬
mam qͣm patͥarene quõdam coronarii
auri noĩe postulabant ⁊ hoc qd̾ de orien¬
in omẽ euũ lege sanceimꝰ neminẽ iudeũ
quib omnes adminstracões ⁊ dignitates
intocẽ sunt nec defensoris eiuitatis fũgi
saitem officõ nec parͥe honorem arriꝑe
cedimius ue ad quisiti sebi officii auecoriͭ ͤ
religionis antistites ueld̾ insuitantes fid̾i
nostre iudicandi ꝓuiũciandi quãlib hañt
pͥatem so illd̃ eciami pari osid̾acõe racõĩs
arguentes p̾cipimꝰ ne qua idaica synago¬
se ⁊ qui ad honores ⁊ dignitates irrepserit
habeat᷑ ut aña cõdieõĩs exme ⁊ si ad hono¬
rariam illicite ꝓicruerĩt diguitatem e
qui si uagoge fabricam ceperat nõ studio
reparandi c̃ dãpuo auri qͥnqͣginta .l. fra

Expanded text:
um primates, qui rium canonem de synagogis omnibus palatinis compellentibus exigant ad eam formam, quam patriarchae quondam coronarii auri nomine postulabant: et hoc, quod de occidenin omne aevum lege sancimus neminem iudaeum, quibus omnes administrationes et dignitates interdictae sunt, nec defensoris civitatis fungi saltem officio nec patris honorem adripere concedimus, ne adquisiti sibi officii auctoritate religionis antistites velut insultantes fidei nostrae iudicandi vel pronuntiandi quamlibet habeant potestatem. Illud etiam pari consideratione rationis arguentes praecipimus, ne qua Iudaica synagose: et qui ad honores et dignitates inrepserit, habeatur, ut antea, condicionis extremae, etsi honorariam illicite promeruerit dignitatem: et qui synagogae fabricam coeperit non studio reparandi, cum damno auri quinquaginta libra
Abbreviated transcription (Latin):
Ut iudeis ac paganis qui cte de gñtib
nicħ tepcantib turbulentũ iegiu aueꝯͣ¬
rium nõ aude aut manus inferre reui¬
gionis autoritate abusi nͥ cõtͣ sec̃os fue¬
rint uioienti ut eoꝵ houa diripiũt nõ
ea soia que abstulerint s ꝯuicti in dux

Expanded text:
ut Iudaeis ac paganis in quiete degentibus nihilque temptantibus turbulentum legibusque contrarium non audeant manus inferre religionis auctoritate abusi. nam si contra securos fuerint violenti vel eorum bona diripuerint, non ea sola quae abstulerint, sed convicti in du
Abbreviated transcription (Latin):
dubicõnes exhac constõne cm̃serunt
uam si res hi̾dicarie hĩte minime
⁊ recuꝑare quid̃ ab emptonb ressat¬
face̾ aut creditonb ł lib̾tatib quere¬
batur illicet duis seuerus seruł re

Expanded text:
dubitationes ex hac constitutione emerserunt. Nam si res hereditariae herede minime  recuperare quidem ab emptoribus res, satisfacere autem creditoribus et libertatibus, quaerebatur. Et lic
Abbreviated transcription (Latin):
crinit set c̾cum nun̾ium suor ex hus qͥ
est siquid̾ res ħrdicariẽ susficiunt ad
aliquid deẽ in exoluendis creditoril hu̾a¬
nuis est ut salcĩ pauci ꝑueniant ad li¬
b̾tacẽ. sec ħ quid̃ anciquis dubic̾oibus
remedium ĩuenimꝰ bellisfimã aut̃ re¬
plecõnem p̾face constõi donantes sc̾imꝰ
sinon unus ueniat hr̾ditacis peciror sec
ores omnib detur liocucia ꝯuit̾ hrdita¬
tẽ adue prius sat̾datõne ab omnbus
danda ut croditorsb ilsb̾tatib sat̃ fa¬
ciant. Isin aũt ꝑuit̾ualla cemꝑui hoc
fiat qui pͥmus uenu hãt p̾rogatiuã¬

Expanded text:
um ex his, qui est, si quidem res hereditariae sufficiunt ad em deest in exsolvendis creditoribus, humanius est, ut saltim pauci veniant ad libertatem. Sed hoc quidem antiquis dubitationibus remedium invenimus. bellissimam autem repletionem praefatae constitutioni donantes sancimus: si non unus veniat hereditatis petitor, sed ores, omnibus detur licentia communiter hereditatem adire, prius satisdatione ab omnibus danda, ut creditoribus et libertatibus satisfaciant. Sin autem per intervalla temporum hoc fiat, qui primus veniat habeat praerogativa
Abbreviated transcription (Latin):
issumpiĩun n: logib ꝯtrariũ intali co¬
pulacõe expectamus quare p̃ deãs mipcus
irhibendas existimauer̃. ¶nec .ni.
homosic impius inueniat᷑. ut qm̃ ab iũs¬
cio loco filie habuit cam postea ĩ suo col¬
loͣuer̃ matͥmonioset ei cedendum est
qui eam abiuicõ uon ut filiam educañ
i libtate donauit. idignam eẽ postea
suo putauit matͥmouio eauidelicet
ꝑsona oĩ mͦ adnupcias uenire ꝓ hibenda
qrͣ aliquissiue alũpnasit siue nõ a sacͦ

Expanded text:
ium neque legibus contrarium in tali copulatione spectamus, quare praedictas nuptias inhibendas existimaverimus? nec enim homo sic impius inveniatur, ut, quam ab initio loco filiae habuit, eam postea in suo collocaverit matrimonio, sed ei credendum est, qui eam ab initio non ut filiam educavit et libertate donavit et dignam esse postea suo putavit matrimonio. Ea videlicet persona omnimodo ad nuptias venire prohibenda, quam aliquis, sive alumna sit sive
Abbreviated transcription (Latin):
ut luminib cuis officeret. ꝯpotere
cibiexistimas more solito ex̾cere nõ ꝓ¬
hiberis isaui iuudex erit lougi cꝑis ꝯsu¬
etudinem uicem ẜuicutis obtiuero
scrz modo sus quipulsat. nec urn clam.
ĩ precario possidet.

Expanded text:
ut luminibus tuis officeret, competere tibi existimas, more solito exercere non prohiberis. Is, qui iudex erit, longi temporis consuetudinem vicem servitutis obtinere sciet, modo si is qui pulsatur nec vi nec clam nec precario possidet
Abbreviated transcription (Latin):
cõem ut ꝑtem quidem debiti uendi¬
cionis titulo trãfferant ui alium
loratam cedaut donacõeni gen̾ałr
anastasiane ꝯstõi sub uenientes
hĩta ꝑtem aut̃ donacõis titulo uid̾i
tr̃fferre set si uoluerint pure de¬
bitum donare ⁊ ꝑ donacõem actões
trãsferre hoc non ccłee nec ꝑ artes

Expanded text:
onem, ut partem quidem debiti venditionis titulo transferant in alium loratam cedant donationem, generaliter anastasiane constitutioni subvenientes habita, partem autem donationis titulo videri transferre, sed, si voluerit, pure totum debitum donare et per donationem actiones transferre, non occulte nec per artes
Abbreviated transcription (Latin):
quascq̃ ł creditoe is qui resaliꝙ̃s it
possidet ꝓ debito seu rr̃ apd̾ se ꝯfti¬
tutarum inunimine ac tuitione
acceꝑit nec non hĩs ał in legatanos
seu fidei ꝯmissarios quib debita ł
acbõnes .ł res alie relicte sunt. ꝓhiis
fieri necẽe sit nulla ⁊ eĩ talirõe
ones cam ꝓ exceptis i spãłr enunĩa¬
tis qmͣ aliis causis fc̃e seu faciende
fueruit tenorem sine quadam ĩmi¬
micione optineant.

Expanded text:
quascumque vel creditor vel is qui res aliquas possidet pro debito seu rerum apud se constitutarum munimine ac tuitione acceperit, nec non his, quas in legatarios seu fideicommissarios, quibus debita vel actiones seu res aliae relictae sunt, pro his fieri necesse sit: nulla etenim tali ratione ones tam pro exceptis et specialiter enumeratis quam aliis causis factae seu faciendae fuerint, tenorem sine quadam imminutione obtineImp.
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑsoluatin. milla cont᷑ eum ł sub¬
tanciam eiꝰ exsimulata donacõne
oriatur molestia i iustũ quidem
fu̾at hoc remediũ debitorib ab a-¬
nastasianis tꝑib in ꝑtiri. ex quib
⁊̃ lex data esti qus. hoẽt astute lace¬
raudam ẽẽ estimau̾nut: uet ne
cece. infuturis post p̃sentem legẽ¬

Expanded text:
re persolvatur, nulla contra eum vel substantiam eius ex dissimulata donatione oriatur molestia. Et iustum quidem fuerat hoc remedium debitoribus ab Anastasianis temporibus impertiri, ex quibus etiam lex lata est, quam homines astute lacerandam esse existimaverunt. sed ne ittere, in futuris post praesentem lege
Abbreviated transcription (Latin):
nulla uiris racõne añ ꝙmͣ sat̾ credicori
ꝑ eafeceris eam ad sołonem urgeri c̾cũ
estͥ fideiussorem uͦ seumandatorem ex¬
tum ⁊ apellacõne ꝯͣ bonam fidem mimẽ
usum nou possemandati ag̾e manĩfest̃:¬
sit set ecum ꝓ hiis auegerenda suscepit
et tam pp̃ exactam exmandato pecuniã
qmͣ non exactam tam dolum qmͣ culpã
sũptuum tõe bona fide habita pstare¬

Expanded text:
nulla iuris ratione, antequam satis creditori pro ea feceris, eam ad solutionem urgueri certum est. fideiussorem vero seu mandatorem extum et appellatione contra bonam fidem minime usum non posse mandati agere manifestsit, sed etiam pro his quae gerenda suscepit, et tam propter exactam ex mandato pecuniam quam non exactam, tam dolum quam culpam, sumptuum ratione bona fide habita, prae
Abbreviated transcription (Latin):
tencia det̾minent ne hiiscãis ĩ quib
ꝓ nũciare debent ⁊ possũt facłtatem
s̃ibi remittendi patere adiudiciũ p̃si¬
dale ꝯguoscaut. guixime cłĩ nsi iudicaõ
alicui litigatoꝵ ꝑti ĩ iusta uideat᷑ ĩ t̾po¬

Expanded text:
tentia determinent: nec in his causis, in quibus pronuntiare debent et possunt, facultatem sibi remittendi patere ad iudicium praesidale cognoscant, maxime cum, et si iudicatio alicui litigatorum parti iniusta videatur, interpo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. mnib iudicib licenciam
p̃stamꝰsiũ hiis auib a nr̃o numine lices
mandant᷑. illuitͥb uł spectabilib uol
cdarissimis uł tͥogatis fori cuĩ dx p̃fecte᷑
qutoressicessauerint causas eis ĩstruc¬
tas offerre ⁊ mou̾e ab exequcõe eoset
alios idoneos subpon̾e uł. ⁊̃ młctis affi¬
cere. set si qͥs ullustressunt udices us¬
q: ad .ui. solidoꝵ sũmaui. Siu aut̃ aliĩ

Expanded text:
. Omnibus iudicibus licentiam praestamus, sive his, quibus a nostro numine lites mandantur, illustribus vel spectabilibus vel clarissimis vel togatis fori cuiusque praefectecutores si cessaverint causas eis instructas offerre, et removere ab exsecutione eos et alios idoneos supponere vel etiam multis adficere, sed si quidem illustres sint iudices, usque ad sex solidorum
Abbreviated transcription (Latin):
illud ꝯsultissime p̃cipimꝰ obsuari. Io
ꝯgnitorem dacũ pacrentiq̃. acõmoda¬
gauti oĩa q̃ ab ea delegatõe gerant᷑ ita
ꝓ iuifectis hab̃i p̃cipinꝰ. acsi ip̃i qui de¬
logauint aliene iuridõis iudices
residissentiut uͦ appellaudi qͥd̾ neces

Expanded text:
illud consultissime praecipimus observari, cognitorem datum parientiam accomodaganti, omnia, quae ab ea delegatione geruntur, ita pro infectis haberi praecipimus, ac si ipsi qui delegaverant alienae iurisdictionis iudices res
Abbreviated transcription (Latin):
is qui eam fecit ł hr̃as eiꝰ mĩnime re¬
toactari eam occ̃one p̃t̾missionis
decreti s sio ten̾e qͣi ab inicio legiti¬
mo decreco fuisset alienata rec uł
supposita c ã donacões amiuorib
nec cũ decreto celebrare pessunt si
donacõis titulo inaliũ excepta pp̃
mipcias donacõe trãscͥpserit non
alit̾ hoc firmitatem habebit nͥ pͥus

Expanded text:
is qui eam fecit vel heres eius, minime retractari eam occasione praetermissionis decreti, sed sic tenere, quasi ab initio legitimo decreto fuisset alienata res vel supposita. Cum autem donationes a minoribus nec cum decreto celebrari possunt, sidonationis titulo in alium  excepta propter nuptias donatione transscripserit, non aliter hoc firmitatem habebit, nis
Abbreviated transcription (Latin):
stitutoꝵ ł ꝑ ueniãetatis eoꝵ curã
⁊ ad ꝑfectam etatem u minores ꝓ¬
uecti longo silencio que relam hi
certũ tempꝰ ad taleri ꝯfirmacõem
⁊̃ finit̃ eẽ censemus iõq p̃cipimus

Expanded text:
 per veniam aetatis eorum curam et ad perfectam aetatem idem minores provecti longo silentio querellam huicertum tempus ad talem confirmationem praefinitum esse censemus. Ideoque praecipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ponas curatorem
patris tui non ĩt̾ꝑo sito
pͣsidis decieto p̃diũ rusticũ
hĩ dicreditoris seu tutons euis
destinasse uenũdare eamq uendicõ¬
nem deceptum patrem tuũ ratam
habuisse sunmore p̃cio distract᷑ p̃¬
dium est ⁊ ĩ ꝯsulto errore lapsum
patrem tuũ ꝑperam uendicõeniꝰ

Expanded text:
ponas curatorem patris tui non interposito praesidis decreto praedium rusticum heredi creditoris seu tutori eius destinasse venumdare eamque venditionem deceptum patrem tuum ratam habuisse, si minore pretio distractum praedium est et inconsulto errore lapsum patre
Abbreviated transcription (Latin):
icet ceirtis annuis quantitatib
fuud̾ ꝯduxers sitũ expssum uon est. in loca¬
cione ut mos regionis postulat. ut si qua
lue tempestatis łalio celi uicio tumpna ll¬
accidissent ad honustunm ꝑtinerent et
que uenerunt sterilitates ub̾tate alioꝵ
annoꝵ reconpensate nou ꝓbabuntur
uacõnem tuam iuyta bonam fidem hab̾i

Expanded text:
icet certis annuis quantitatibus fundum conduxeris, si tamen expressum non est in locatione aut mos regionis postulat, ut, si qua labe tempestatis vel alio Caeli vitio damna accidissent, ad onus tuum pertinerent, et quae evenerunt sterilitates ubertate aliorum annorum repensatae non probabuntur, rationem tui iuxta bonam fidem haberi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. s icum ẜ̾mes uectigal octanaꝵ
inquĩaueninũ ꝯdnceret fidem tuam
obligasti posteaq spacio eius tontꝑis ex¬
pleto cum it̾ ħmes incductõe utidõ¬
nous detinerotur non ꝯcessistiset cau¬
cionem tibi reddi postulasti: non oꝑtere

Expanded text:
i. Si, cum Hermes vectigal octavarum in quinquennium conduceret, fidem tuam obligasti posteaque spatio eius temporis expleto, cum idem Hermes in conductionem ut idoneus detinerentur, non consensisti, sed cautionem tibi reddi postulasti, non oportere
Abbreviated transcription (Latin):
.s. usꝙ addrodrantem sic porc̃onis re¬
manebat eisegunci cm̃modo ĩsuasuc¬
cessione q̃ si fiuss exyrdata quarta ꝑs
omnimodo tocius sub̃d ei relinqui de¬
nr̃e constic̃ois dissinicõnem quanide
suplomento quadrãtis disposumus
replecõ fu̾at introducta. simili medo
onis parentum q̃ ab incestaco defrrũt᷑

Expanded text:
usque ad dodrantem suae portionis, remanebat ei sescuncia tantummodo in sua successione. Quod si fuisset exheredata, quarta pars omnimodo totius substantiae ei relinqui derae constitutionis definitionem, quam de supplemento quadrantis posuimus, repletio fuerat introducta, simili modo onibus parentium, q
Abbreviated transcription (Latin):
sine ucił esset calis substituto  ꝓsuum le¬
gacum substicõ post mortem pupilli le¬
gatauo ad quiratur sũ inutilis est huiꝰ
subllituco quia sine lib̾tate insuutm ꝓpͥ¬
um fcã cit meluis itaꝙ nobis uidetur
logatario cum non statim ad quirisẽ¬
cire sec expectand̾ esse substitucdnis cu̾e¬
tum ⁊ siquid̃ pupillo mortuo locus
qͣ ad mod̾ onim uet̾es sicum lib̾cate
ĩ suspcnso fiat lib̾cas u ltatu lib̾ ĩ taili¬

Expanded text:
 esset talis substitutio et per servum legatum substitutio post mortem pupilli legatario adquiritur, sive inutilis est huiusmodi substitutio, quia sine libertate in servum proprium facta est. Melius itaque nobis videtur legatario eum non statim adquiri sancire, sed expectandum esse substitutionis eventum. et si quidem pupillo mortuo locus Quemadmodum enim veteres, si cum libertate in suspenso fiat libertas et statuliber intelle
Abbreviated transcription (Latin):
est. nam cum ultmum ad uttouum
d̾ ĩ ossicõsi q̃rela põitum est incino ex
alio ꝯxtͣas p̃fidio ad hanc decurrẽ pos¬
sit ĩ uenta fuãt filia p̾t̾ita minus hñs
ꝙͣ sił̃ia exħidata cum enĩ ꝑcontra ca¬

Expanded text:
est. Nam cum ultimum adiutorium de inofficiosi querella positum est et nemo ex alio ortus praesidio ad hanc decurrere possit, inventa fuerat filia praeterita minus habens quam filia exheredata. cum enim per contra ta
Abbreviated transcription (Latin):
possession̾e intgtum accipiebat. sili
au̾t p̾tica ius acrescrndi exiure ueñ
accipiebat ut codem momento ⁊ des¬
camencũ patus quodam modo expar¬
ce iure accrescendi cũcibatuip̃a qͣi
scripta logatis supponẽtur exp̾corẽ
aũt̃ habebat contra tabulas bonor
bat in ꝗͣtum uis accrescendi conpe¬
cebat qui. enĩ cales dilłũs ĩ ducũt
qͣi nacure accusatoies epistant curꝰ
nõ totos masculos gu̾auist ut ũde ge¬
nerentur non fiant uam ħ corrioẽ¬
ces. imaior nr̃or sequimur ueltigia
qui eandim obsuancõnẽ cołe mani¬
festissimi sunt scimus. iomũ aucea fi¬
mili modo ⁊ filium ⁊ siliam ualios
omnes int̾ occ̾os ex hedatos scribere ẽe
concessum cum  ⁊tentum uirrlaliã¬

Expanded text:
at, filia autem praeterita ius adcrescendi ex iure vetere accipiebat, ut eodem momento et testamentum patris quodammodo ex parte iure adcrescendi evertat et ipsa quasi scripta legatis supponeretur, ex praetore autem habebat contra tabulas bonorubat, in quantum ius adcrescendi competebat. qui enim tales differentias inducunt, quasi naturae accusatores existunt, cur non totos masculos generavit, ut, unde generentur, non fiant. Nam haec corrigentes et maiorum nostrorum sequimur vestigia, qui eandem observationem colere manifestissimi sunt. scimus etenim antea simili modo et filium et alios omnes inter ceteros exheredatos scribere esse concessum, cum etiam centumviri alia
Abbreviated transcription (Latin):
defmudari sin aut̃ casualis est cõ¬
dicõ  exfmcune insidiis defecĩt cc̾
hũanicastis intuitu. lib̾cacem ciqͥ&̾
omnimodo conpece ħoditatem aũt
siquid̃ soluendo sit ad alios uenire
quos loges uocabant  si non aliqus
fuisset sbllicutus. sin aut̃ soluẽdo
non sit ut nctius hĩs illitutus simł¬

Expanded text:
defraudari. sin autem casualis est condicio et ex fortunae insidiis defecerit, tunc humanitatis intuitu libertatem quidem ei omnimodo competere, hereditatem autem, si quidem solvendo sit, ad alios venire, quos leges vocabant, si non aliquis fuisset substitutus. sin autem solvendo non sit, ut necessarius heres constitutus sim
Abbreviated transcription (Latin):
mpp̃r cõstan. a. ad enagũ p̃p.. pͭ.¬
bdeis ⁊ maiorib eoꝵ ⁊ patarchis uoiumus
intimari qd acqͥs pͥt hcͣ legem aͤm qui eoꝵ c
feralem fuçit sectam ⁊ ad dĩ eultũ respet̾it
saxis aut auo furoris õeũe qd̾ nc̃ fi̾ egnouiꝰ¬

Expanded text:
mp. Constantinus A. ad Evagrium pp. Iudaeis et maioribus eorum et patriarchis volumus intimari, quod, si quis post hanc legem aliquem, qui eorum feralem fugerit sectam et ad dei cultum respexerit, saxis aut alio furoris genere, quod nunc fieri
Abbreviated transcription (Latin):
sibmut inclłigant procurand̾a cor¬
q usu publice bu̾sicio pociences cu¬
raui reparacõnis ac sollicitudurem
ad se non ambigant ꝑ cm̾e ica cnim
at splandor oꝑis ⁊ tiuitatis munico
cuni priuatarum usu ⁊ utilitate ẜ¬
osficinis suis inpoitonib ł atỹipiõe
memorancur reddicus memoracor
bonus extusacõne confcrri¬
ad iudicium cue calsicudinis ecstinã¬
di angi portos integros ł ꝑtes suise
diur conclusant seu portitus nsur¬
parum protuldubis iura pͥitiua sa¬
cratusime roddẽ ciuitati iubemus

Expanded text:
sibimet intellegant procurandam, eorumque usu publico beneficio potientes curam reparationis ac sollicitudinem ad se non ambigant pertinere. Ita enim et splendor operis et civitatis munitio cum privatorum usu et utilitate officinis suis in porticibus Zeuxippi esse memorantur, reditus memoratorum bemus excusatione conferriad iudicium tuae celsitudinis destinandi angiportus integros vel partes suis domibus incluserint seu porticus usurparint, procul dubio iura pristina sacratissimae reddere civitati iubemus:
Abbreviated transcription (Latin):
licere sacͣtiss uua ata. archana dei sͤsa
ue uestẽ ceta & douaria que ad dsuiuã
retigionem necͣca sunt c̃ eciam uet̾es
leges ea que iuris diuiui sũt hũait
nexib non uigari senseriuit uł aduẽ¬
Sod ab hũs qui  suscipere ausi siint mo¬
dis omnil uendicari tam ꝑ reugio¬
sissimos ep̃os qͣm yconomos nec non
ociã sacroꝵ uasoꝵ c̾tooas. nulla eis ac¬
cõe relinauenda ur suꝑ recipiendo p̾e
ui fenore exigñdo ꝓ quo res pignorate
ad restitutõem coꝵ modis oũib eatt¬
tari Sin aut̃ ur cõflata sũt e suer̃t
ł alomodo ĩmutata uł dispersa nom

Expanded text:
licere sacratissima atque arcana vasa vel vestem ceteraque donaria, quae ad divinam religionem necessaria sunt  cum etiam veteres leges ea, quae iuris divini sunt, humanis nexibus non illigari sanxerunt vel ad vensed ab his, qui haec suscipere ausi fuerint, modis omnibus vindicari tam per religiosissimos episcopos quam oeconomos nec non etiam sacrorum vasorum custodes: nullam eis actionem relinquendam vel super recipiendo pretio vel fenore exigendo, pro quo res pignorataead restitutionem earum modis omnibus coartari. Sin autem vel conflata sunt vel fuerint vel alio modo immutata vel disper
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fataꝵ reꝵ diarũ ypotecami e pigno¬
ratõem fĩ ꝯcedimꝰ c̃ nõ absurd̾ est a¬
animas hominũ quibc̃a uasis ue
uestim̃tis p̃ferri hoc obtinente nõ soł
in fut᷑is negociis s cciam in iudiciĩs
nes monastĩa ł p̃tochochia ue bephotͦ¬

Expanded text:
cam et pignorationem fieri concedimus, cum non absurdum est animas hominum quibuscumque causis vel vestimentis praeferri: hoc obtinente non solum in futuris negotiis, sed etiam in iudiciis pnes vel monasteria vel ptochotrophia vel brephot
Abbreviated transcription (Latin):
curũ si sc̃ĩtas inͣcorriłpta corrũpit᷑ cesset
aitarib inmin̾e ꝓsanus ardor auaricie
⁊ a sacͥs aditis remat᷑ piacłare flagicium
ficet nõ p̾cio sid p̾cib ordĩet᷑ antistites. I.¬
rogatꝰ recedat inuitatꝰ effugiat sola uli su¬
fragetur nec̾ctas eccusandi. ꝓ fcã n. ind ⁊¬
ignus est sac̾docio uͥ fu̾it ardinatꝰ inuitut¬

Expanded text:
curum, si sanctitas incorrupta corrumpitur? Cesset altaribus imminere profanus ardor avaritiae et a sacris adytis repellatur piaculare flagitiumficet. Non pretio, sed precibus ordinetur antistes, tarogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur necessitas excusandi. Profecto enim indignus est sacerdotio, nisi fuerit ordinatus invitu
Abbreviated transcription (Latin):
rint uł in uiri clarissimi roctoris ꝓuincie
rin urb̾ ep̃i noticiam deferendi ub̾am
habeant facłtatem nec deiatoris nomen
suspitoema sormident cũ aides ata in.¬
dustria ooꝵ tam laude qͣm bonetate non
careat ac parit᷑ pietate c̃ ueritatẽ in rupsi

Expanded text:
viri clarissimi rectoris provinciae vel in urbis episcopi notitiam deferendi habeant liberam facultatem: nec delatoris nomen suspicionemque formident, cum fides atque industria eorum tam laude quam honestate non careat ac pariter pietate, cum veritatem in publicas
Abbreviated transcription (Latin):
sonit du̾sa rõe ꝑmutimus impõi. bã¬
tissimis uiris nr̃o scło incõuenient ẽẽ
iudicamꝰ ¶sretẽa ne cui tem̾itas sua lu¬
cͣtiua ccedat᷑ s ui irudens caiũpniã¬
tiũ refrener᷑ audacia iubenius quoci¬
ens hii aui sacdotes seu clo̾s seu mo¬
nachos cet̾osa suꝑius designatos uł ĩ
tue magnitudinis ecariie nł in pro¬
uinciali iudicõ ipoĩa actõe couenint

Expanded text:
sonis diversa ratione remittimus, imponi beatissimis viris nostro saeculo inconveniens esse iudicamus. Praeterea ne cui temeritas sua lucrativa concedatur et ut impudens calumniantium refrenetur audacia, iubemus, quotiens ii, qui sacerdotes seu clericos seu monachos ceterosque superius designatos vel in tuae magnitudinis examine vel in provinciali iudicio proposita actione co
Abbreviated transcription (Latin):
iogitima intñcione cõpetũt ꝓ uuiris ordine
ropunsurus exceptis pͥmipuarib quos
p̾ceptis tui ełminis ⁊ publicis utnitati
inꝑꝑetuũ cẽ sb̾iectos sacͣtissime cõstitu¬
cõis statuta sãxerunt ¶dẽ ã. nicostcͣo¬

Expanded text:
gitima intentione competunt, pro iuris ordine responsurus: exceptis primipilaribus, quos praeceptis tui culminis et publicis utilitatibus in perpetuum esse subiectos sacratissimae constitution is statuta sanxerunt. LEO A. ERYT
Abbreviated transcription (Latin):
impleant᷑ pie deficieneiũ uouĩtates itatñ
ut religiossi antitictos gratis ⁊ siue ullo
dispendio p̾deã gesta cõsiciant᷑ ue hũani¬
catis obtñtu reucte peccunie iudicõꝵ
dispendiis erogentur Qd̾ si testator

Expanded text:
impleantur tam piae deficientium voluntates: ita tamen, ut religiosissimi antistites gratis et sine ullo dispendio praedicta gesta conficiant, ne humanitatis obtentu relictae pecuniae iudiciorum dispendiis erogentur. Quod si testator,
Abbreviated transcription (Latin):
auri nͨ enim concedend̾ est ut supp̾¬
ma uota deficiencium eũsionis quic¬
quam exͥ congrua insinuacõne con¬
trahant dum res abincongruis usir¬
rpatur audact̃ e mcongriu uui

Expanded text:
auri. Nec enim concedendum est, ut suprema vota deficientium eversionis quicquam ex incongrua insinuatione contrahant, dum res ab incongruis usurpatur audacte IUSTI
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit extitit condicõ subititucõnis cibi¬
tñ quãuis iubente dño nolle ad ire ħ edi¬
tatũ ĩ dem̃ t̃t su̾stitutꝰ uocaretui si cñ paru¬
it dño adut substitu coni locus non est
mp̃. s Pipat̾ tuus eum quasi filiu̾
suum ħ edem instituit qͥ falsa opinione
ductus suum eise credebat nonsi alioiu
dam cise successionẽ scũi ⁊ antonini pla¬
citis continetur

Expanded text:
voluit, extitit condicio substitutionis tibienim quamvis iubente domino nolle adire, ita demum substitutus vocaretur, si tamen paruit domino et adiit, substitutioni locus non est. Si pater tuus eum quasi filium heredem instituit, quem falsa opinione ductus suum esse credebat, non institutdam ei successionem divi severi et antonini placitis continetur
Abbreviated transcription (Latin):
ł płes fum̃t lit̾ati licoat eis ꝓignoran¬
tibus litt̃as hus p̾sentir cam̃ subscup¬
c̾onem suam int̾pon̾e sic tñ ut ip̃i ces¬
tes cognoscant restacoris ualuncatan
maxime quam ł quos h̾edes sibi relui¬
q̃re nolũit i hoc post moitem cesta¬
disposũt ħ omni modo leg̾subcilitate
romissa firmum ualid̃ꝙ consibat d̾¬

Expanded text:
liceat his pro ignorantibus litteras, praesentibus tamen, subscriptionem suam imponere, sic tamen, ut ipsi testes cognoscant testatoris voluntatem et maxime quem vel quos heredes sibi relinquere voluerit, et hoc post mortem testadisposuerit, hoc omnimodo legum subtilitate remissa firmum validumque consist
Abbreviated transcription (Latin):
sub seripcones subposuert̃alia q̃om¬
n feat susficiat ei cocits celłi scuiptu¬
ra i non alia subscripc̃o requiratur
noꝙ ab eo noꝙ ꝑeo abalio set siqua¬
I omnis q̃ ꝯpeccatur obsuasdusit

Expanded text:
subscriptiones supposuerunt aliaque omonfecit, sufficiat ei totius testamenti scriptura et non alia subscriptio requiratur neque ab eo neque pro eo ab alio , sed sequaet omnis quae expectatur observat
Abbreviated transcription (Latin):
coram eis ꝓceisissii i si ħ fu̾it undiꝙ
manifcitũm cũc eos ł eum una tum
alis cestibus ea q̃ opportet fac̾e  suĩ me¬
dio subscripcõnes cestiũ iã fuañt sub¬
secute sic ueñi natiue medemur et mo¬
man̾e ¶ cum aũ constitucõne q̃ de
cestamentis ordmendis ꝓcessit cauet.

Expanded text:
coram eis processissent. Et si hoc fuerit undique manifestum, tunc eos vel eum una cum aliis testibus ea quae oportet facere, etsi in medio subscriptiones testium iam fuerant subsecutae. Sic etenim et naturae medemur et momanere Cum autem constitutione, quae de testamentis ordinandis processit, cavetur,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾n Nostram ꝓuisione̾ maxmnie
circa uicima ellogia defunctor nc̃
⁊̃ extendi ꝓpcramus. Uñ cum ĩueni¬
cestium signa hñs postea forcuito ea¬
su ł ꝑuis ip̃ius cestatoris oꝑam lino
toco ł płima eius ꝑte itscisaĩ ambi¬
guitatem incidit solidum ei p̾bemꝰ.

Expanded text:
 Nostram provisionem, maxime circa ultima elogia defunctorum, nunc etiam extendi properamus. Unde cum invenitestium signa habens, postea fortuito casu vel per ipsius testatoris operam lino toto vel plurima eius parte incisa in ambiguitatem inc
Abbreviated transcription (Latin):
te illico substitut᷑ ineiuis partem des¬
condat si placuit sabino subistitucõ¬
nem cũc locum hr̃e cum ut̾q decestit

Expanded text:
te ilico substitutus in eius partem succedat, placuit Sabino substitutionem tunc locum habere, cum uterque deces
Abbreviated transcription (Latin):
poss̾ u pocest dici eũ quuiexhones¬
ta ⁊ u̾ecunda p̃cedente cã mãdatas
sibi actões ex̃c ut alieuo negõ fũgi
cũ licet ꝯtencio exꝑsona alt̾ius
bona fide sumat᷑. tlĩ gerẽ remhͥ

Expanded text:
: nec potest dici eum, qui honesta et verecunda praecedente causa mandatas sibi actiones exercuerit, alieno negotio fungi, cum, licet intentio ex persona alterius bona fide sumatur, hunc tamen rem
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut ꝑceꝑint mitogium ad filior̃
quos exp̃cecente ꝯugio habuorĩt
transiittant ł quẽlibet ex filiss
dun mͦ ẽy huis tm̃ quostau sũcͣcessio¬
ne dignusimos iudicamus ĩ quem
ꝯtemplacõe moricoꝵ libalitatis sue
indicium mat̾ cedidit dirigrend

Expanded text:
ita ut perceperint, integrum ad filios, quos ex praecedente coniugio habuerint, transmittant vel ad quemlibet ex filiis  dummodo ex his tantum, quos tali successione dignissimos iudicamus, in quem contemplatione meritorum liberalitatis suae iudicium mater crediderit dirigend
Abbreviated transcription (Latin):
post x menses seruandum a dici mꝰ
cam̃ isi ĩd ip̃m exiguum putomus
i brosis musta not is honestioris no¬
atu diã quo de pͥoris mantibonis
rͥure sponsalium ł iudicio defuõti¬

Expanded text:
post decem menses servandum adicimus, tametsi id ipsum exiguum putemus , probrosis inusta notis honestioris noatque omnia, quae de prioris mariti bonis vel iure sponsalium vel iudicio d
Abbreviated transcription (Latin):
ex pͥore suscoptis uͦmi fllus reliu qͣt
nersuꝑ istius modi facłtatib cestã¬
di ĩꝙͣlibet aliam exͣncam ꝑsonã
e quiogir a lienandi habeat poc̾ta¬
temsꝙ sinullã ex pͥore mͦmnͦ habu¬
orit successionem ł natꝰ nata ue
tecessent oẽ ad̾ quo modo ꝑcepit

Expanded text:
ex priore susceptis matrimonio filiis relinquat nec super istiusmodi facultatibus testandi in quamlibet aliam extraneam personam vel quicquam alienandi habeat potestatem. Quod si nullam ex priore matrimonio habuerit successionem vel natus native decesserint, omne, quo
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Siea que
iniure tutoris hiditariotitulo snc¬
cessit possõem tuam uendidit siue
pupillarem distraxit emptor q̃ sciens
a .tu. hr̃de m̾catus est c̃ officiũ morte
fimatur alienan rem ꝯꝑando de
temꝑis interuallo nullã potint ad¬
quirere defensionem.¶ Sui uͦ ut suã
te statuti temꝑis cũ te logitime eta¬
tis eẽ non diffitearis pot̾ uti p̃scͥpcõe

Expanded text:
. Si ea, quae in iura tutoris hereditario titulo successit, possessionem tuam vendidit, si ut pupillarem distraxit, emptor, qui sciens a tutoris herede mercatus est, cum officium morte finiatur, alienam rem comparando de temporis intervallo nullam potuit adquirere defensionem: si vero ut suam te statuti temporis, cum te legitimae aetatis esse non diffitearis, potest uti prae
Abbreviated transcription (Latin):
nori .xxu. annus alienari sine decreto
p̃sidis nͥ parentis uoluntas seutestato¬
tis ex cmius bonis ad minoiem ꝑuen̾
suꝑ alienando eo aliquid mandasse
de prehendatur ułła racõe pot̃.¬

Expanded text:
nque annis alienari sine decreto praesidis, nisi parentis voluntas seu testatoris, ex cuius bonis ad minorem pervenit, super alienando eo aliquid mandasse deprehendatur, nulla ratione pot
Abbreviated transcription (Latin):
instruere te pot̾ quos tutores filio tuo
pet̾e deres set obfuare ne quid secus qmͣ
oꝑteat ĩ refilii tui pupilli agatur pe¬
cendia filiis curatores necessitas mat̾b
int̾posita nõ est. c̃ pubes iminores annis¬
fuit cũ ea nõ tiũ uri potentẽ s ⁊̃ nup¬
sisse ꝓponis ut gibi petat curadorẽ di
siea pet̾e neeglex̾it quo maturius pos¬
sis rõnes redd̾e admĩstr̃ois adito eo cꝰ¬

Expanded text:
instruere te potest, quos tutores filio tuo petere debes, sed et observare, ne quid secus quam oportet in re filii pupilli agatur. Petendi autem filiis curatores necessitas matribus imposita non est, cum puberes minores annfuit, cum eam non tantum viri potentem, sed etiam nupsisse proponas, ut sibi petat curatorem. Quod si ea petere neglexerit, quo maturius possis rationes reddere administrationis, adito eo c
Abbreviated transcription (Latin):
iti casus ĩpedim̃tis asc̾bant ᷑ ꝓponasq
ꝓcuratorem qui ad petend̾ pupillo
tu. a mr̃e fu̾at ꝯstitutus alatͦnib
ĩc̃ fectũ petõemq ex necessitate
demoratã eẽ abheditatis successiõe
matrẽ repelli cꝰ nullũ uitiũ ĩttesisse
d̾.c¶Ium iurehabenti tu. tu᷑. dati
nõ posset intelligis matrem nõ offm̃
pietatis ĩ petendotutore de fuife set
iure munitã m̃ito filio tu ñ postulare.

Expanded text:
iti casus impedimentis adscribantur, proponasque procuratorem, qui ad petendum pupillo tutorem a matre fuerat constitutus, a latronibus interfectum petitionem ex necessitate demoratam esse, ab hereditatis successione matrem repelli, cuius nullum vitium intercessisse. Cum iure habenti tutorem tutor dari non possit, intellegis matrem non officium pietatis in petendo tutore deseruisse, sed iure munitam merito filio suo tutorem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe engr̾ catatorẽ sicestes ad hib̾r idic¬
tare suum arbitrium i finire cestm̃ s
licet alio temꝑe dictatũ scriptũ ueꝙ¬
feratur cestm̃ susficiet una eodẽ ꝙ die
nullo accu int̾uenientr testes omnes

Expanded text:
e exigere testatorem et testes adhibere et dictare suum arbitrium et finire testamentum. Sed licet alio tempore dictatum scriptumve proferatur testamentum, sufficiet uno eodemque die nullo actu interveniente testes o
Abbreviated transcription (Latin):
testatoris ħ oditacem ł successiconẽ ue¬
nire non pota̾nt inscda̾ uoluntatetes¬
cacqr eos strib̾e insticuit qui ab intelta¬
co adeuis ħeditatem uocantur eo cnĩ
casti ficet in ꝑfecta uideatur scriptira
pol̾ior infirmato pͥore᷑ testõ ⁊ eiꝰ uolũ

Expanded text:
atoris hereditatem successionemve venire non poterant, in secunda voluntate testator eos scribere instituit, qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur. Eo enim casu, licet inperfecta videatur scriptura posterior, infirmato priore testamento
Abbreviated transcription (Latin):
nõ agnou̾it eiꝰ idiculs. opugnãd̾ puca¬
uerit uet̾i uirgio eꝵp loso h̾ipacto filiũ
quo diffiniuit mͤgritis magis filios ad pa¬
lo. t̾ua obsequia ꝓuocandos ꝙͣ pactoĩb astͥn¬
gendoss hoc itu admictimꝰ nͥ tnsactões
ad hedes pat̾nos filius celebrau̾it ĩ quib

Expanded text:
non agnoverit eius iudicium, sed oppugnandum putaverit, vetere iurgio exploso huiusmodi pacto filium quo definivit meritis filios ad paterna obsequia provocandos quam pactionibus adstringendos. Sed hoc ita admittimus, nisi transactiones ad heredes