comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niohil nisi penam debebat. tam p̃tio¬
sam uitam immo se ip̃m. tantam sci¬
licet personam uoluntate tanta dedit.
.b. Multum propinqͣs desiderio meo.
S sustine ut queram quiddam. qd̃
ꝙͣuis fatuum foisitan putes querere.
non t̃n imprompta mͥ est. ouid respõ¬
deam siame queratur. Diꝗs oi qñ
mortuus est dedit qd̃ non debebat.
S nemo negabit ieliꝰ illum fecisse.
qn hoc oxomplum taliter deditꝰ. ⁊
mag̃ ħ placere deo. quanisihor ñ
feciss. aut dicet oum non debuisse
face̾ qd̾ meliꝰ eẽ. ⁊ qd̾ magis deo pla
deo cognouit p̃seitim cũ creatara debeat
esse utramꝙ ut licet alterũ sit ielius:. ne¬
utoũ ñ exigat᷑ determinare. ssioi tauiat
qd̾ melius est siue alt̾rũ.: debẽ Roere o scat
qd̾ facit. nsi facit qd̾ melius est premĩ¬
um habeat qr sponte dat qdꝰ suum est ⁊ sa
ꝯu̾giucas melioe sit ꝯuigio neutrĩ tñ ab hoie
det̾tmnate exigitur. s et qui coniugio

Expanded text:
nihil nisi poenam debebat; tam pretionihil nisi poenam debebat; tam pretiosam vitam, imo seipsum, tantam scilicet personam, tanta velunt te dedit. BOS. Multum propinquas desiderio meo; sed sustine ut quiddam quaeram, quod quamvis fatuum forsitan putes quaerere non tamen in promptu mihi est quid respondeam, si a me quaeratur. Dicis quia quando mortuus est, dedit quod non debebat. Sed nemo negabit illum melius fecisse quando hoc exemplum taliter dedit; et magis hoc placere Deo, quam si non hoc fecisset: aut dicet eum non debuisse facere, quod melius esse, et quod magis plaDeo intellexit: praesertim cum creatura debeat esse utrumque, ut licet alterum sit melius, neutrum tamen exigatur determinate: sed sive faciat quod melius est, sive alterum, debere facere dicatur quod facit: et si facit quod melius est, praemium habeat quia sponte dat quod suum est. Nam cum virginitas melior sit conjugio, neutrum tamen ab homine determinate exigitur: sed et qui conjugio
Abbreviated transcription (Latin):
liter seruare poruerit. facebor illum
disse deo ad hmnorem illius. emi quieqͥd
pro omnibus ommum hominum debitis
recunpensare̾ potest. A ͭ Nhon intelligis
q cum iniurias uoontumelias ⁊mortem
crucis oum latrombus sibi sicut supra
diximus ꝑꝑ iusticiam. quam obedienter
seruabat illatas benigna panentia susti¬
nulla in commoda. que sentirt post̾. a iusti¬
ciaꝙͣ debeat deo declinent. qd̾ minime de.¬
diss si scdm̃ potentiam suam mortem pro
ed̾ milla hoc exemplum iꝑe necessitate
dedit. qm̃ multi añ aduentum eius. ⁊
ioħ̾s baprista post aduentum. añ mortẽ
eiꝰ fortiter moitẽ pro necessitate ⁊ueritate
sustinentes. illud sufficienter dedisse nos
perditurꝰ non erat aut soluit qd̾ non de¬
beb̾at. Ille uero sponte patri obtalit qd̾ nulla
necessitate unꝙͣ amisurus erat. n soluit
propeccõrib quod pro se non debebat.
tet. qui cum nullatenus aut pro se ĩ¬
digeret aut cogeretur. pro aliis qͥb

Expanded text:
liter servare potuerit; fatebor illum liter servare potuerit; fatebor illum disse Deo ad honorem illius cui quidquid pro omnibus omnium hominum debitis recompensari potest. ANS. An non intelligis quia cum injurias, et contumelias, et mortem crucis cum latronibus sibi sicut, supra diximus propter justitiam, quam obedienter servabat, illatas benigna patientia susti propter nulla incommoda, quae sentire possunt, a justitia quam Deo debent declinent; quod minime dedisset si secundum potentiam suam mortem pro ur quod ipse nulla hoc exemplum necessitate dederit: quoniam multi ante adventum ejus, et Joannes Baptista post adventum ante mortem ejus, fortiter mortem pro veritate sustinentes, illud sufficienter dedisse noscperditurus non erat; aut solvit, quod non debebat. Ille vero sponte Patri obtulit, quod nulla necessitate unquam amissurus erat; et solvit pro peccatoribus, quod pro se non debebat. tet: qui cum nullatenus aut pro se indigeret, aut cogeretur pro aliis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uideretur. Ad quod tu multis mecessariis.
rõnib unanonib respondẽs. Ostendisti restau¬
rationem humane nature non debussse
remanere nec poͣlle fieri nisi solueret homs
cid pro pecc̃o debebat. Qd̾ debitum tͣmtũ
erat. ut illud solu̾e ꝯnon deberet nisi homo
non posset nisi d̾s ita ut idem ess homo qui
meret in ui tatempersone qͣtinus qui
in natura soluere debebat ⁊ non poterat
in persona ess qui posset. Deude qr de
uirgine ⁊ apersona filis deĩ ẽẽt assumen
cato de massa peccatrice assumi potuerit
monstrasti.Uitam autem huiꝰ hoiͦs
tan sublimem. tam p̃ciosam apertissime
monstrasti. ut sufficere possit ad soluendũ
qd̃ propeccans tocius mondidebetur
⁊ plus in infinitum. Restat gͦ nunc osten¬
dere quomodo illa soluatur deo propec¬
se permisit oocidi: non ne ad honorẽ
deyuitam suam dedit : B. Si possum p̃alig̃e
qd̃ non dubito. ꝙͣ uis nondubĩtem
in decli nabiliter ⁊uitam suam eterna¬

Expanded text:
videatur. Ad quam tu multis et necessariis videatur. Ad quam tu multis et necessariis rationibus respondens, ostendisti restaurationem humanae naturae non debuisse remanere; nec potuisse fieri, nisi solveret homo quod pro peccato Deo debebat: quod debitum tantum erat, ut illud eum non deberet solvere, nisi homo; non posset, nisi Deus: ita ut idem esset homo qui et minem in unitatem personae: quatenus qui in natura solvere debebat, et non poterat; in persona esset, quae posset. Deinque quia de Virgine, et a persona Filii Dei esset assumendcato, de massa peccatrice assumi potuerit, monstrasti. Vitam autem hujus hominis tam sublimem, tam pretiosam, apertissime probasti; ut sufficere possit ad solvendum quod pro peccatis totius mundi debetur, et plus in infinitum. Restat ergo nunc ostendere quomodo illa solvatur Deo pro pecse permisit occidi, nonne ad honorem Dei vitam suam dedit? BOS. Si possum intelligere quod non dubito: quamvis non videam indeclinabiliter, et vitam suam aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
certam rõnem. quomodo d̾s assump
esse preter istam qͣm diximus excep¬
to hoc qr d̾s face̾ potest. qd̾ hominis rõ
ꝯ prehendere non potest. Uerum q̃m
n ista iͥ uidetur posse suffic̾e. nsi aliam
nũc inquirere uellem. necesse ess m̃¬
uestigare quid sit ouginale peccatũ
⁊ quomõ aprimis parentib in uni¬
uersum genus humanura. pret̾ illã hoĩen
de quo agimus diffundatur. u m̃cido̾
in oͣs dam alias questiões. que suũ
postulant tractanum. ea qua dixiniꝰ
rõe oanten᷑m. q̃ de incopto restant
opere pro sequamur. B. Ut uis.
s eo pacto ut tu aliq̃n auxiliante deo.
ilam aliam rationem quam mine in¬
quirere uitas : quasi debitum soluas.
A. Qrã uoluntatem nitam hanc soio me
gerere. qd petis non denego s quia de
fururis incertus sum promittere non
deatur . B. Summa questionis fuit. curd̃s
homo factus sit. ut ꝑmortem suam saluaret
ħominem. cũ horas alio modo potuisse fat̾e̾

Expanded text:
certam rationem, quomodo Deus assumpscertam rationem, quomodo Deus assumpsesse praeter istam, quam diximus; excepto hoc, quia Deus facere potest quod hominis ratio comprehendere non potest. Verum quoniam et ista mihi videtur posse sufficere; et, si aliam nunc inquirere vellem, necesse esset investigare quid sit originale peccatum, et quomodo a primis parentibus in universum genus humanum, praeter illum, de quo agimus, hominem diffundatur, et incidere in quasdam alias quaestiones, quae suum postulant tractatum: ea, quam diximus, ratione contenti, quae de incoepto restant opere prosequamur. BOS. Ut vis: sed eo pacto, ut tu aliquando, auxiliante Deo, illam aliam rationem, quam nunc inquirere vitas, quasi debitum exsolvas. ANS. Quoniam voluntatem hanc scio me gerere, quod petis non denego: sed quia de futuris incertus sum, promittere non deatur. BOS. Summa quaestionis fuit, cur Deus homo factus sit, ut per mortem suam salvaret hominem; cum hoc alio modo potuisse facere
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ eqͥd fuit nocesseẽfuisse. Eloqͥd est
fuissȩ. Qe cquid futurum est necesse
fururum esse. Hec est illa necesfitas¬
Hac sequenti Iifficieni necesitate. qm̃ ue
rafuit sides ł propħia de xp̃o. qr ex uolun¬
tate non ex necessita te moriturus erat.
necesse fuit ut sic ess. hac homofactest:
cessitate fuerunt qi furura erant. n futa
erant qr fuerurt ⁊ fuerunt qͥa fuer̃t.¬
erant. Et siuis omnium que fecit ⁊ que
passus est ueram soiro necessitaten. scito
oĩa ex necessitate fuisse qi ip̃e uoluit.
uoluntatem uero eiꝰ nulla precessit ne¬
cessitas. Qre si non fuerunt nͥ qͥa iꝑe
uoluit. si non uoluisset non fuisseat
Sic itaꝙ nemo tulit aĩãmi ab illo. s ip̃e
posuit eam. ⁊ iterum fumpsit eam.
quia potestatem habuit ponendi aĩam
suam ⁊ itum sumendi eam sieut ip̃e dic̃.
Satis feoisti michi illum non posse proba¬
ri ulla necessitate moitem subisse nec
me penitet ut hoc faces importumã
tibi extitisse. A. Ostendimus ut puco

Expanded text:
d fuit, necesse est fuisse. Quidquid est Quidquid futurum est, necesse est futurum fuisse. Haec est illa necessitaHac sequenti et nihil efficienti necessitate, quoniam vera fuit fides, vel prophetia de Christo, quia ex voluntate, non ex necessitate moriturus erat, necesse fuit, ut sic esset: hac homo factus ecessitate fuerunt, quia futura erant: et futura erant, quia fuerunt: et fuerunt, quia fuerunt: et si vis omnium, quae feciscito omnia ex necessitate fuisse, quia ipse voluit. Voluntatem vero ejus nulla praecessit necessitas. Quare, si non fuerunt nisi quia ipse voluit; si non voluisset, non fuissent. Sic itaque nemo tulit animam ejus ab illo; sed ipse posuit eam, et iterum sumpsit eam: quia potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam, sicut ipse dixit . BOS. Satisfecisti mihi illum non posse probari ulla necessitate mortem subiisse; nec me poenitet, ut hoc faceres, importunum tibi exstitisse. ANS. Ostendimus, ut puto,
Abbreviated transcription (Latin):
debet. ⁊ non est qd̾ reddat. A. Si tan
ta ⁊ debita merces. nec illi nec alui red¬
ditur. inuanũ filius tantam rem fe¬
cisse uidebitur. B. hoc nesas est existi¬
mare .A. Necesse est ergo. ut alieui aliz
rẽddat ᷑. qr illi non potest .B. In euitabi¬
liter seq̃r. A. Si uoluerit filius qd̾ fibi.
debetur alii dare potit ne pat̾ illuinͭ
prohibere. aut illi cuidabit negare.
.G. Immo ⁊ iustum ⁊⁊ necessariũ intel¬
ligo. ut cui uoluerit dare filiꝰ apatre
reddatur. qr nfilio ed̾ suũ est dare
licet. ⁊ pr qd̾ debet non nͥ alii redd̾e
potest . A. Qib conuenientius. frue¬
tum et retͥbitionem sue mortis attͥbu
tatis nos docuit. hõiẽ se fecit. ⁊ qͥb
ut diximus moriendo exemplum
i curendi ꝑꝑ iusticiam dedit. frustra
qͥppe imitatores eiꝰ erunt. si meriti
eiꝰ participes non erunt. Aut quos

Expanded text:
debet, et non est cui reddat. ANS. Si tanta debet, et non est cui reddat. ANS. Si tanta et tam debita merces, nec illi, nec alii redditur; in vanum Filius 96 tantam rem fecisse videbitur. BOS. Hoc nefas est aestimare. ANS. Necesse est ergo ut alicui alii reddatur; quia illi non potest. BOS. Inevitabiliter sequitur. ANS. Si voluerit Filius, quod sibi debetur alii dare; poteritne Pater jure illum prohibere; aut alii cui dabit negare? BOS. Imo et justum et necessarium intelligo, ut cui voluerit dare Filius a Patre reddatur: quia et Filio quod suum est dare licet, et Pater quod debet non nisi alii reddere potest. ANS. Quibus convenientius fructum et retributionem suae mortis attributatis nos docuit hominem se fecit, et quibus ut diximus moriendo exemplum moriendi propter justitiam dedit: frustra quippe imitatores ejus erunt, si meriti ejus participes non erunt? Aut quos
Abbreviated transcription (Latin):
in una ꝑsona totus d̃s qui ledm
hoĩem se obtulit inrelligr. ⁊ ꝑ nom̃̃
patris et filii ĩ mensa quedã m cor¬
dib audientium cum patrẽ s modo fi¬
postulare pro nob̾ dr̃ pietas sentiturꝰ
D. hoc libennssime accipio A Inrue .xi¬
amur uunc ꝓut possumus. q̃nta
inde rõe sequatur humana salia¬
tio .B. Ad hoc tendit cor meum.
Nam ꝙͣuis hoc michi udear in¬
telligere. ip̃am tam rõis c̃texionẽ
ade uolo fieri .d. Qntũ aut̃e sit
qd̾ filꝰ sponte dedit non est opus
expon̾e .b. Sufficienter paret .A. Eum aũ
qͥ tantum bonum sponte dat deo. si ne
retributione deb̾e esse non iudicabit.
.h. Immo necesse esse uideo ut pater filio
retribuat. Alioqͥn aut inuistus uid̾et᷑
nec unꝙͣ debuit qd̾ illi dimirti possit.
Qd gͦ retribueretur nulliꝰ rei egeni :
⁊ euz non est ed dari aut dimin
possit: h. Ec una parte uideo retͥbu¬
endi necessitare. ⁊ ex alt̾ã impossibili¬
tatem. qr ⁊ necesse est dm̃ redde qd̃

Expanded text:
in una persona totus Deus, cui secundum hominem se obtulit, intelligitur; et per nomen Patris et Filii immensa quaedam in cordibus audientiam, cum Patrem Filius hoc modo postulare pro nobis dicitur, pietas sentitur. BOS. Hoc libentissime accipio. CAPUT Xamur nunc, prout possumus, quanta inde ratione sequatur humana salvatio. BOS. Ad hoc tendit cor meum. Nam quamvis hoc mihi videar intelligere, ipsam tamen rationis contextionem a te volo fieri. ANS. Quantum autem sit quod Filius sponte dedit, non est opus exponere. BOS. Sufficienter patet. ANS. Eum autem, qui tantum donum sponte dat Deo sine retributione debere esse non judicabis. BOS. Imo necesse esse video ut Pater Filio retribuat: alioquin aut injustus esse videtur, nec unquam debuit quod illi dimitti possit. Quid ergo retribuetur nullius rei egenti, et cui non est, quod dari aut dimitti possit? BOS. Ex una parte video retribuendi necessitatem, et ex altera impossibilitatem: quia et necesse est Deum reddere quod
Abbreviated transcription (Latin):
Non sic st̾ om̃s angłi de uno ãgło: quẽ adinodũ
om̃s hoĩnes deuno hõie. Hoc ꝙͦ remouet eoꝵ
restaurationẽ qr sic̾ cecider̃t nullo alio nocen¬
te. ut caderẽt. ita nullo alio adiuuante refur¬
ge̾ debẽt. Qd est illis ĩpossibłe. ilit̾ .ii. ĩ dignita¬
tẽ ꝙͣ habitur erãt ñ possũt restitui: qm̃ si ne
alieno auxilio ꝑ potestatẽ suã ꝙͣ acceperãt ste¬
deb̾e̾ extend: rationabłit̾ ꝯuincit᷑. qͥa irratio¬

Expanded text:
Non enim sic sunt omnes angeli de uno angelo; quemadmodum omnes homines de uno homine. Hoc quoque removet eorum restaurationem: quia sicut ceciderunt, nullo alio nocente ut caderent; illa nullo alio adjuvante resurgere debent: quod est illis impossibile. Aliter enim in dignitatem quam habituri erant non possunt restitui, quoniam sine alieno auxilio per potestatem suam quam acceperant stedebere extendi, rationabiliter convincitur quia ratio
Abbreviated transcription (Latin):
nec hoc posse fieri nisi ꝑ remissionem pee¬
catoꝵ. quam hiomo nullus habere potest
nisi ꝑ hominen. qͥ idem ip̃e sit d̃s. at ꝙ
morte sua homines percdses deo reconoiliet.
dicit certa esse. qm d̾s mentiri nequit
et sapienter esse facta que d ͤeit dubitã
nec aliqͣtenus quod dicit esse ueru.
non posse fieri uidef infidelib infide

Expanded text:
nec hoc posse fieri nisi per remissionem pecnec hoc posse fieri nisi per remissionem peccatorum, quam homo nullus habere potest nisi per hominem, qui idem ipse sit Deus, atque sua morte homines peccatores Deo reconciliet. dicit, certa esse, quoniam Deus mentiri nequit, et sapienter esse facta quae fecit, dubitannec aliquatenus quod dixit, esse verum; non posse fieri videtur infidelibus; in fide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat. S mino uideo aliud querendum.
nam sitam malũ est eũ occid̾e. ꝙͣ bonaẽ
uita eiꝰ. quomͦ potest mors eius suꝑare ⁊
dolere peccata eoꝵ. qͥ eum occiderunt:
Aut si alicuiꝰ eoꝵ pecc̃a delet: quomodo pt̾
iiii numa̾biles alii saluantur.A. hanc
questionem soluit apłus qui dixit. quia si ꝯ¬
ꝙͣ dũm głe orucifixissent. Tantum nanq
differt scienter factũ peccatũ. ⁊ qd̾ per igno¬
poss. ⁊ ideo qui illũ occiderunt ignorant̾:
non in illud infinirum peccatũ eui nulla
r̃t. Nam non considerauimus eiꝰ magni¬
tudinem. ad uidendum quambona esset
uita illa sed̾m hoc qd̃ ignoranter factũ
est. s qͣi scienterꝰ fieret quod nec unqͣm
fecit alicͥus nec facere potuit .B. Rõna¬
biliter interemptores xp̃i ad ueniam per¬
cati sui ꝑting̾e pocuisse monstrasti. A. oe d
iara q̃ris amplius: Ecce uides quomodo
rõnabilis necessitas ostendat ex hõib
perficiendamesse supernam ciuitatem.

Expanded text:
constat. Sed nunc video aliud quaerendum. constat. Sed nunc video aliud quaerendum. Nam si tam malum est eum occidere quam bona est vita ejus, quomodo potest mors ejus superare et delere peccata eorum qui eum occiderunt? Aut si alicujus eorum peccatum delet, quomodo non et innumerabiles alii non salvantur . ANS. Hanc quaestionem solvit Apostolus, qui dixit: quia si cum gloriae crucifixissent . Tantum namque differunt scienter factum peccatum, et quod per ignoposset: et ideo qui illum occiderunt ignoranter, non in illud infinitum peccatum, cui nullarunt. Nam non consideravimus ejus magnitudinem ad videndum quam bona esset vita illa, secundum hoc quod ignoranter factum est; sed quasi scienter fieret quod nec unquam fecit aliquis, nec facere potuit. BOS. Rationabiliter interemptores Christi ad veniam peccati sui pertingere potuisse monstrasti. ANS. Quid jam quaeris amplius? Ecce jam dives quomodo rationabilis necessitas ostendat ex hominibus perficiendam esse supernam civitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
nulla unmensitas uel multitudo pet¬
cõrum. extͣ ꝑsonam dei ꝯꝑari ualet
.B. Apertissimun est .A. Qle ntũ boñ
tͥ uidetur cuꝰ inceremptio tam ma¬
la est: Hi om̃e bonũ tam boñ est¬
ꝙͣ mala est eꝰ detractio: plus est boĩ
inꝯꝑabiliter ꝙͣ sint ea peccata mala
q̃ sine estimatione suꝑat eius int̾¬
emptio .A. uerum dicis. Cõgita gͦ
qr pecc̃a tantum sunt odibilia quan¬
tum sunt mala. ⁊ uita ista tantũ ama¬
bilis ꝙͣrum est bona. uñ sequitur qr
uita ħ plus est amabilis quam sint
peccara odibilia .b. non possum ħ non
incelligere. A. Putas ne tantũ boñ
tam amabile. posse sufficere ad sol¬
uendũ qd̃ debetur pro pecc̃o totius
mondi : O. Inimo plus potest in in¬
finitum.A. uides gͥ quo modo
uita hec uincat omnia peccata.
si pro illis detur .B. aperte. A. Sigͦ
dare uitam estmi mortem acciꝑe¬
sieut datio huiꝰ uite p̃ nalet omnib homñi¬
om̃ib peccatis. q̃ ꝑsoãm dei non tangunt

Expanded text:
do peccatorum extra personam Dei comparari valet. BOS. Apertissimum est. ANS. Quantum bonum tibi videtur, cujus interemptio tam mala est? BOS. Si esse ejus tam bonum estam mala est ejus destructio, plus est bonum incomparabiliter, quam sint ea peccata mala, quae sine aestimatione superat ejus interemptio. ANS. Verum dicis. Cogita etiam quia peccata tantum sunt odibilia, quantum sunt mala: et vita ista tantum amabilis est, quantum est bona. Unde sequitur quia vita ista plus est amabilis quam sint peccata odibilia. BOS. Non possum hoc non intelligere. ANS. Putasne tantum bonum tam amabile posse sufficere ad solvendum quod debetur pro peccatis totius mundi? BOS. Imo plus potest in infinitum. ANS. Vides igitur quomodo vita haec vincat omnia peccata, si pro illis detur. BOS. Aperte. ANS. Si ergo dare vitam, est mortem accipesicut datio hujus vitae praevalet omnibus homomnibus peccatis, quae personam Dei non tangunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cłm dei c̾ hominib sic cõpositũ ẽ. ut in atͥo exh̾us
altare habeat eneũ uͥ animalia sacͥficant᷑. Intꝰ
aũ ĩ tab̾nacło: ahud ⁊ aureũ qd̾ dr᷑ altare ĩcensi.
odoriferum fumũ redoleant. Post qͦd qi interi no
⁊ sup̃mo positũ ẽ ꝓpitiatoriũ. qd ñ solũ scñ sed

Expanded text:
m Dei cum hominibus, sic compositum est, ut in atrio altare habeat aeneum, ubi animalia sacrificantur; intus autem in tabernaculo aliud aureum, quod dicitur altare incensi, odoriferum fumum redoleant; post quod quasi in intimo et supremo positum est propitiatorium, quod non solum sanctum. sed
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas luce clarꝰ uisa. ⁊ suꝑ mel ⁊ fauũ
dulcꝰ gustata. dũ ꝑ eandẽ mͣsimꝰ. abbscim¬
dunt᷑ iuxta illud. Qͣm magna mulgtu¬
absconsio timorẽ ginnit. horribilẽ. timor:
dolorem. dolor: genigtꝰ ⁊ suspiria. ⁊ int̾no
anzmi ꝯquestꝰ ĩ enarrabiles. ita ut nil in¬
nꝰ lugeamꝰ amisisse uet̾a. qͣm gaudeamꝰ
inuenisse noua. Sicq utͣq uicissitudine. ac¬
si int̾ utramq molã confracti. cõminuti. per¬
moliti: in similaginem sacͥfici dĩ transimus.
deuotionis cõmiscentes. ⁊ in clibano cordis ꝯ¬
tͥti. ⁊ humiliati coquentes: nosm ⁊ ip̃os panes
me constanꝰ. s sp̃s ubi uult. ⁊ qͣndo uilt spi¬
rat. ⁊ nescin unde ueniat ⁊ qͦ uadat ⁊ ñ pot̾

Expanded text:
vero luce clarius visu, et super mel et favum vero luce clarius visu, et super mel et favum dulcius gustatu, dum per eadem transimus, absconduntabsconsio timorem gignit horribilem, horror dolorem, dolor gemitus, suspiria, et inter nos animi questus inenarrabiles, ita ut nil minus lugeamus nos amisisse vetera, quam gaudeamus invenisse nova. Sicque utraque vicissitudine, si per utramque molam confracti, comminuti, permoliti, in similaginem sacrificii Dei transimus: nctionis et devotionis commiscentes, et in clibano cordis contriti et humiliati coquentes, nosmetipsos panes me constamus, sed spiritus ubi vult, et quod vult, spirat, et nescimus unde venia
Abbreviated transcription (Latin):
salt̾. obseqͥum. ⁊ obedientiam. Ecce qd̾ chu
multũq postulando impetͣre ñ potuit ur̃a
humilitas: imꝑando cito extorsit auctoritas.
Cogit enim nos ⁊ ex occasione collationis
qͣm utiq penitet nos si leuit̃ effudisse stilo
allegare qͦmͦ in sacrũ canonem. dum sacͦsc̃ã
celebramꝰ. intendimꝰ. Rem qͥdem difficilem.
⁊ fortasse mexplicabilenz. Nichil humano
aonde fuganꝰ. nil curiosius. Unde ⁊ id tam
morose in uno tenere nimis arduũ. ⁊ ĩ unu̾̃¬
mat̾ ẽ satietatis: sed hoc ex uicio curiositatis.
Uñ ꝯsulens infirmitati nr̃e grã diuina.
antiqͣ capitła tota sensuũ nouitate sepe ꝑ¬
sunditi Qͥ cũ subito effulserĩt supͣ omnem
humanũ modun miram᷑ uͥ nũc usq lati¬
tarinti uñ tam inopinate. ⁊ absq studio
sicut scͥptũ est. mirabit᷑. ⁊ dilatabit᷑ cor tuũ.
⁊ ob ipsam dilatͣionẽ adimplet᷑ deuotione.
dilectione. delectatione. iuxta psalmistã.
dilata os tuũ. ⁊ implebo illud. Nonñꝙͣ.

Expanded text:
salutem, obsequium, obedientiam. Ecce, quod diu multumque postulando impetrare non potuit vestra humilitas, imperando cito extorsit auctoritas. Cogit enim nos, ex occasione collationis qua utique poenitet nos sic leviter effudisse, stylo alligare, quomodo in sacrum canonem, dum sacrosancta celebramus, intendimus. Rem quidem difficilem, et fortasse inexplicabilem. Nihil humano corde fugacius, nihil curiosius, quare et id tam morose in uno tenere nimis arduum, et in unudere, sed hoc ex vitio curiositatis. Unde consulens infirmitati nostrae gratia divina, antiqua capitula, tota sensuum novitate saepe perfundit, qui cum subito effulserint, supra ohumanum modum, miramur ubi nunc usque latuerint, unde tam inopinate et absque studio sicut scriptum est: Mirabitur et dilatabitur cor tuum . Et ob ipsam dilatationem adimpletur devotione, dilectione, delectatione, juxta illud: Dilata os tuum, et implebo illud . Nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
Nẽpe qͥd miscd̾ius intelligi ualer qͣ c̃ pcco¬
ri torm̃tis et̾nis dãpnato. ⁊ un se redimat non
habẽti. d̾s pr̃ dicit. accipe unigengtũ meũ ⁊ daꝓ
te. ⁊ ip̃e filiꝰ. solle me. ⁊ redime te. ¶łi ħ dicũt:

Expanded text:
Nempe quid misericordius intelligi valet, quam cum peccatoNempe quid misericordius intelligi valet, quam cum peccatori tormentis aeternis damnato, et unde se redimat non habenti, Deus Pater dicit: Accipe Unigenitum meum, et da pro te; et ipse Filius: Tolle me, et redime te? Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
um aut mortale ingenium. ꝯprehend̾e
ualeat huiꝰ rei sint questiones ⁊ rões.¬
alam etiam est qr d̾s ut hoc face̾t qd̃
diximus nullate nus indigebat. s ita ue¬
ritas immutabilis exigebat. Licet enĩ
hoc qd̾ homo ille fecit d̃s dicatur fecisse
propter unitatẽ ꝑsone. d̾s tñ non egebat.
ut de celo descendet ad uincendum dia¬
bolum. neq ut ꝑ iusticiam age̾t ꝯtͣ illũ
ad lib̾andũ hominẽ s ab hoĩe d̾s exige¬
bat ut diabolũ uince̾t ⁊ qui ꝑ peccarũ
dm̃ offendat ꝑ iusticiam satis aliqͥd face̾t.
Si quid̾e diabolo nͦd̾s debebat nisi penã¬
nec homo nͥ uinc̾e. ut ab illo uictus illã
reuinc̾e̾t. s qͥcqͥd ab illo exigebatur. hoc
deo debebat non diabolo. Misericordiã¬
uero dei q̃ tibi ꝑire uidebatur. ꝯiusti¬
ciam dei ⁊ peccatũ hominis ꝯsiderabamus.
tam magnam tamꝙ ꝯcordem iusticie
inuenimus. ut nec maior nec iͥstior¬
¶ cõgrati posit

Expanded text:
um, aut mortale ingenium comprehendere um, aut mortale ingenium comprehendere valeat, hujus rei sint rationes. Palam etiam est quia Deus ut hoc faceret, quod diximus, nullatenus indigebat: sed ita veritas immutabilis exigebat: licet enim hoc, quod homo ille fecit Deus dicatur fecisse propter unitatem personae: Deus tamen non egebat ut de coelo descenderet ad vincendum diabolum, neque ut per justitiam ageret contra illum ad liberandum hominem; sed ab homine Deus exigebat, ut diabolum vinceret, et qui per peccatum Deum offenderat, per justitiam satisfaceret. Siquidem diabolo nnec homo, nisi vicem, ut ab illo victus, illum revinceret: sed quidquid ab illo exigebatur, hoc Deo debebat, non diabolo. CAvero Dei, quae tibi perire videbatur, cum justitiam Dei et peccatum hominis considerabamus, tam magnam tamque concordem justitiae invenimus; ut nec major, nec justior cogitari possit.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ frẽs suos. qͦs aspicitͭ  itantis debi¬
tis obligaros. egestare tabesce in pro¬
fundo miseriarum. ut eis dimittatur
qd̾ pro peccatis debent. ⁊ derur quo ꝑꝑ
peccata dolent: .B. Nichil rõnabiliꝰ. nichil
dulciꝰ. nichil desid̾abiliꝰ mundus audire pot̾.
Ego qͥdem tantam fiduciam ex concipio
ut iã dic̾e̾ ñ possim. qͣnto gaudio exultet
cor meun. Uidetur enĩ michi qd̾ nulꝰ¬
lum hominen reiciat d̃s ad se sub hoc
noĩe accedentẽ. A. Ita est. si accedit sieut
oporret. Qũeadmodum añ sit ad tan¬
te gr̃e participationem accedendum.
⁊ quomodo sub illa uiuendũ. nos ubi¬
q sac̃ scriptura docet que suꝑsolidanz
ueritatem. quam deo ad iuuante ali¬
qͣtenus ꝑspeximꝰ. uelud supͣ frmum
fundamentun fundata est.B. uere
qͥeqͥd supͣ fundamentũ hoc edificatur:
supͣ firmam petram fundatur. A. pu¬
to me iam aliqͣntulũ tue satisfecisse
questioni. ꝙͣuis ħ melior me fac̾e ple¬
niꝰ possit. ⁊ maiores atꝙ plures. ꝙͣ me¬

Expanded text:
res, quos aspicit tot et tantis debitis obligatos egestate tabescere in profundo miseriarum; ut eis dimittatur quod pro peccatis debent, et detur quo propter peccata carent? BOS. Nihil rationabilius, nihil dulcius, nihil desiderabilius mundus audire potest. Ego quippe tantam fiduciam ex hoc concipio, ut jam dicere non possim quanto gaudio exsultet cor meum. Videtur enim mihi quod nullum hominem rejiciat Deus ad se sub hoc nomine accedentem. ANS. Ita est, si accedit sicut oportet. Quemadmodum autem sit ad tantae gratiae participationem accedendum, et quomodo sub illa vivendum, nos ubique sacra Scriptura docet, quae super solidam veritatem, quam adjuvante Deo aliquatenus perspeximus, velut super firmum fundamentum fundata est. BOS. Vere quidquid super fundamentum hoc aedificat, super firmam petram fundatur. ANS. Puto me aliquantulum jam tuae satisfecisse quaestioni, quamvis hoc melius me facere plenius possit; et majores atque plures, quam me
Abbreviated transcription (Latin):
significo nichil facere posse ut dum loq̃ris
nom lo quaris non qd̾ aliquid te rogat
ad loquendum. Nam uiolentia conditio¬
nis naturalis condinonis cogit celum
uolui. te uero nulla necessitas facit loqͥ
S ubicumq est p̃cedens necessitas est ⁊
sequetis: non autẽ ubi sequens ibi statĩ
et precedens. Possumus namq dicere
necesse est celum uolui ꝙ non uoluitur
necesse est ut loquaris. Ista sequens ne

Expanded text:
significo nihil facere posse, ut, dum loqueris significo nihil facere posse, ut, dum loqueris non loquaris, non quod alius te cogat ad loquendum. Nam violentia naturalis conditionis cogit coelum volvi; te vero nulla necessitas facit loqui. Sed ubicunque est praecedens necessitas, est et sequens; non autem ubi sequens, ibi statim et praecedens. Possumus namque dicere, necesse est coelum volvi, quia volvitur: necesse
Abbreviated transcription (Latin):
minime conueniret. exibe̾t diuina.
quod expediebat. Deuiq uirgo que per fioẽ
munda facta est ut de illa posset assumi ne
futurum esse sicut erodidit. Qd site iterũ
perturbat qr dico necesse erat memenro
qr ueritas fidei uirginis ñ fuit causa. ut
ille sponte moreretur. s quia hoc futurũ
erat. sed̾a fuit fides. Qr mobrom sidiẽr¬
quia necesse erat ut uoluntate fira more¬
retur quia uoluntas fuit fides siue pro¬
ph̃ia que de hoc p̃cesserãt Non enĩ aliud
ꝙͣ dicas necesse fuisse ita futurũ e̾e̾ qm̃
sic futurũ erat. Huiꝰmodi an necessitas.
ñ cog̃ rẽ esse: s esse reifacit necessitatẽ
eẽ. Eĩt naniq neceslitas. precedens que
causa est nt  ires ⁊ est necessitas sequens.
quam res facit. Precedens et efficiens neces¬
sitas est. cum d̾r celum uolui. qi necasre est
ut uoluatur. sequens uero nque mohil
esfioit s fit est. ꝯdico te ex necessitate loqͥ
quia loqueris. non quod Cum enidico.

Expanded text:
minime conveniret, exhiberet humana; minime conveniret, exhiberet humana; quod expediebat. Denique Virgo, quae per fidem munda facta est, ut de illa posset assumi, nefuturum esse, sicut credidit. Quod si te iterum perturbat, quia dico, necesse erat: memento quia veritas fidei Virginis non fuit causa, ut ille sponte moreretur: sed quia hoc futurum erat, vera fuit fides. Quamobrem si dicitur, necesse erat ut voluntate sola moreretur; quia vera fuit fides, sive prophetia, quae de hoc praecesserant; non est aliud, quam si dicas necesse fuisse ita futurum esse, quoniam sic futurum erat: hujusmodi autem necessitas non cogit rem esse; sed esse rei facit necessitatem esse. Est namque necessitas praecedens, quae causa est ut sit res: et est necessitas sequens, quam res facit. Praecedens et efficiens necessitas est, cum dicitur coelum volvi; quia necesse est, ut volvatur. Sequens vero, et quae nihil efficit, sed fit, est cum dico te ex necessitate loqui, quia loqueris. Cum enim hoc dico,
Abbreviated transcription (Latin):
uitam suam immortalem. Simmutabłi¬
tas uoluntatis eiꝰ quia se sponte fecit adh
mutare uoluntatem. Plus enim ess impo¬
tentia quam potentia.si poss uelle mentiri. aut falłe
aut mutare uosuntatem ꝙͣ pͥus immuta¬
bilem esse uoluit. Et si quem ad modun
supra dixi cum aliquis se sponte ꝓponit
facturumbonum aliquod. ⁊ ead̾ uolunta¬
te post ea ꝑficit quod proposuĩt ꝙͣius
cogipossit si nolit pramissum solue̾ non
tañ est dicendum necessitate facere qd̾
facit. s ea qͣ proposuit lib̾a uoluntate
Non enim necessitare aut impotentia
fieri uel non fieri dicidebet aliqͥd ubi neꝙ
tas aut impotentia neq̃ꝙͣ nominande
sunt indeo qͥ nichil nisł qd̾ uult facit.
⁊ euiꝰ uoluntatẽ nulla uis cogere aut
prohibere ualet. Ad ħ enim ualuit
in xp̃o diu̾sitas naturarũ. ⁊ unitas
ꝑsone ur qd̾ opus erat fieri. ad homi¬
ñ restaurationem si humana non pos¬
s natura fac̾et diuina. ⁊⁊ siduine

Expanded text:
itam suam immortalem; sed immutabiliitam suam immortalem; sed immutabilitas voluntatis ejus, qua se sponte fecit homivoluntatem mutare. Plus enim esset impotentia quam potentia, si posset velle mentiri, aut fallere, aut mutare voluntatem, quam prius immutabilem esse voluit. Et si quemadmodum supra dixi cum aliquis sponte se proponit facturum bonum aliquod, et eadem voluntate postea perficit quod proposuit; quamvis cogi possit, si nolit promissum solvere; non tamen dicendus est necessitate facere quod facit; sed ea, qua proposuit, libera voluntate. Non enim necessitate aut impotentia fieri, vel non fieri dici debet aliquid, ubi neque tas, aut impotentia nequaquam nominandae sunt in Deo, qui nihil, nisi quod vult, facit; et cujus voluntatem nulla vis cogere, aut prohibere valet. Ad hoc enim valuit in Christo diversitas naturarum et unitas personae, ut, quod opus erat fieri ad hominum restaurationem, si humana non posset natura, faceret divina; et si divinae
Abbreviated transcription (Latin):
sitas est aut coactio aut proibino que
une necessitates ꝯuertuntur inuicem
contrarie. sic̃ necesse ⁊ mpossibile. Qicqͥd
namꝙ cogitur esse prohibitur non ẽe
⁊ quod cogitur non esse prohibetur ꝑro¬
ħ esse. qͣm ad modum quod necesse est
esse. impossibile est non esse. ⁊ qd ne¬
cesse est non esse impossibile est esse.
⁊ conuersim. Cum autẽ diximus ali¬
quid necesse esse aut non esse. indeo:
non incellig̃r qd̾ sit in illo uecessitas
aut cogens aut prohibens. s signi¬
ficatur qr in omnib aliis rebus
est necessitas prohibens eas facẽ.
dicitur aliud nͥ stanta est in illo constantia seruãdi ũ̾itatẽ
ut necesse s uͣlłam rẽ fac̾e̾ posse ut uerum
nondicat. aut ut mentiatur. Q ꝑꝑ cũ
persone. sicut supͣ dictum est id̾e ip̃e est
qui filius dei d̾s non potuit mori aut
uelle non mori postꝙͣ de uirgine natus
est. non significatur i illo ulla impotẽ¬
na seruandi. aut uolendi seruare in allo¬

Expanded text:
sitas est aut coactio, aut prohibitio: quae sitas est aut coactio, aut prohibitio: quae duae necessitates convertuntur invicem contrarie; sicut necesse, et impossibile. Quidquid namque cogitur esse, prohibetur non esse; et quod cogitur non esse, prohibetur esse: quemadmodum quod necesse est esse, impossibile est non esse? et quod necesse est non esse, 94 impossibile est esse; et conversim. Cum autem dicimus aliquid necesse esse aut non esse in Deo, non intelligitur quod sit in illo necessitas aut cogens aut prohibens: sed significatur quod in omnibus aliis rebus est necessitas prohibens eas facere,dicitur aliud, nisi quia tanta est in illo constantia servandi veritatem, ut necesse sit nullam rem facere posse, ut verum non dicat, aut ut mentiatur al. cap. personae sicut supra dictum est idem ipse est qui Filius Dei Deus, non potuit non mori, aut velle non mori, postquam de Virgine natus est: non significatur in illo ulla impotentia servandi, aut volendi servare v
Abbreviated transcription (Latin):
di necessitas aut non faciendi impossibilitas.
qm̾ sola oꝑatur in eo uoluntas. E.uotiens
nanq dr̃ d̾s non posse. nulla negatur in
eo porestas. s insuꝑata significatur poten¬
ta et fortitudo. Non enim ad aliud intel¬
lig̃r nisiquia nulla res potest effic̾e̾ ut ille
agat qd̾ negarur pose. Nam usitata est
huꝰmodi multum locutio ut dicatur
res aliqua posse. non qr in illa s esm̃ in alia
re est porestas. ⁊ non posse non q̃m in illa
s quia ĩ al ia est impotentia. Dicimus nan¬
ꝙ iste homo porest uinei. pro eo quod aliqͥs
potest eum uince̾. ⁊ ille non potest uinci
pro eo qd̾ millus eum uinc̾e̾ potest Non
enim est potestas posse uinci s impotẽ¬
tia. tiec uinci non posse impotentia est
sed potestas. Nec dicimus necessitate fac̾e
aliquid. eo quod in illo sit ulla necessitas.
s ep̃ti est in alio. sic̃ dixi de impotentia
osũ dicit᷑ non posse. Omnis quippe neces¬

Expanded text:
di necessitas, aut non faciendi impossibilitas: di necessitas, aut non faciendi impossibilitas: quia sola operatur in eo voluntas. Quoties namque dicitur Deus non posse, nulla negatur in eo potestas; sed insuperabilis significatur potentia et fortitudo. Non enim aliud intelligitur, nisi quia nulla res potest efficere ut agat ille quod negatur posse. Nam multum usitata est hujusmodi locutio, ut dicatur res aliqua posse; non quia in illa, sed quoniam in alia re est potestas: et non posse; non quoniam in illa, sed quia in alia re est impotentia. Dicimus namque: Iste homo potest vinci, pro, Aliquis potest eum vincere: et, Ille non potest vinci; pro, Nullus eum vincere potest. Non enim potestas est posse vinci, sed impotentia: nec vinci non posse impotentia est, sed potestas. Nec dicimus Deum necessitate facere aliquid, eo quod in illo sit ulla necessitas; sed quoniam est in alio: sicut dixi de impotentia, quando dicitur non posse. Omnis quippe neces
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis qͥppe uecessitas ⁊ ipossibłi ras
ditur necessitati aut impossibłitati.
Nichil enim est necessariũ aut impos¬
sibile. nisi qr ip̃e ira uult. ip̃m aut uel¬
le aut nolle aliquid ꝑꝑ necessiratẽ aut
impossibłitatem. alieñ est aui̾tate. Qr̾¬
Qm̃ omĩa que uult. ⁊ non nͥ q̃ uult
facit. sicut nulla necessitas siue im¬
possibłitas precedit es uelle aut nol¬
le. ita nec eiꝰ fac̾e̾ aut ñ fac̾e ꝙͣuis
młta uelit ĩmutabłr ⁊ faciat. Et
sieut oum d̾s facit aliqͥd post ꝙͣ factũ¬
est iam non potest nen esse factura.
sed semper factũ esse uerũ est. nec
tũ recte dr impossibile deo esse ut
nichilenim ibi oꝑat᷑ necessitas non faciendi
ant impossibilitas faciend. sidei sola uoluntas
qui ueritatem semꝑ q̃m iꝑe ueritas est im¬
mutabilem sicuti est uult esse. ita si propo¬
nit se aliquid immutabłiter facturũ ꝙ̃puis
quod proponit ante ꝙͣ fiat non possit non
es fururũ. non tam̃ ulla est in eo facien¬

Expanded text:
nis quippe necessitas, et impossibilitas, ditur necessitati aut impossibilitati. Nihil enim est necessarium aut impossibile, nisi quia ipse ita vult: ipsum vero aut velle aut nolle aliquid propter necessitatem aut impossibilitatem, alienum est a veritate. Qm omnia quae vult, et non nisi quae vult, facit: sicut nulla necessitas, sive impossibilitas, praecedit ejus velle aut nolle; ita nec ejus facere aut non facere: quamvis multa velit immutabiliter, et faciat. Et, sicut cum Deus facit aliquid, postest, jam non potest non esse factum, sed semper verum est factum esse, nec tamen recte dicitur impossibile Deo esse ut nihil enim ibi operatur necessitas non faciendi, aut impossibilitas faciendi; sed Dei sola voluntas, qui veritatem semper quia ipse veritas est immutabilem, sicut est, esse vult: ita si proponit se aliquid immutabiliter facturum; quamvis quod proponit, antequam fiat, non possit non esse futurum; non tamen ulla est in eo facien
Abbreviated transcription (Latin):
cit̾ fateam. singłis capitłis singillatim ꝓ ut gr̃a
nob̾ dat᷑ intendimꝰ. ⁊ dũ ea ubera qͣsi de celo ple¬
na ꝑ labia suminꝰ. intente lactemꝰ. ex ore infan¬
tis ⁊ lactentis. ꝑficientes laudes qͣs ualemus.
Uerũtam̃ lic ibi płima diu̾so modo dicantur.
⁊ fiant᷑: nos m̃ sub tͥna actione fere uniu̾sa con¬
cludinꝰ. Tres ⁊ enĩ distingunt᷑ in sacro canone
pͥncipales actiones. qͥb qͣi tͥa deseruiunt altaria.
qͥb qͣi tͥnus assistir sacͥfex. c̃ qͦdammꝰ tͥb sacͥfici.¬
Q ẽ hoc fortasse exemplar qͥd ostensũ ẽ moys ⁊̃
monde. iuxta qͦd conderet umbrã futuroꝵ. id ẽ
plano. In mõte didicit: qͦd doceret deorsun. Didicit
a deo: qd̾ doceret homines. Iuxta hanc formã ⁊ apłs

Expanded text:
is sigillatim, prout gratia nobis datur, intendimus; et dum ea quasi ubera de coelo plena per labia sumimus, intente lactemus, ex ore infantis et lactentis perficientes laudes, quas valemus. Unde licet ibi plurima et diverso modo dicantur, et fiant; nos tamen sub trina actione fere universa concludimus. Tres enim distinguuntur in sacro canone principales actiones, quibus quasi tria deserviunt altaria, quibus quasi trinus assistit sacrifex, cum quodammodo tribus sacrificiis. Et est fortasse hoc exemplar, quod ostensum est Moysi in monte, juplano, sursum tandem didicit quod doceret deorsum, didicit a Deo, quod doceret homines. Juxta hanc formam et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝓbes dm̃ fier hoĩnẽ ex necessitate. ut ⁊̃ si re
is. s ⁊ paganis sola ratiõe satiffacias. ⁊ ip̃e idẽ
d̾̃s hõ nouũ. ꝯdat testam̃tũ. ⁊ uetꝰ approbet.
sicut ip̃m ueracẽ ee̾ necesse est ꝯfiteri: ita nich
qd̾ in illis ꝯtinet᷑ uerũ esse pot̾ aliqͥs diffiteri.
A. Siqͥd diximꝰ qd̾ corigendũ sit: sĩ renuo cor
existimanꝰ: deo ñ nob̾ attͥbuere debemꝰ. qͥ est

Expanded text:
ex necessitate; ut etiam si is, sed etiam paganis sola ratione satisfacias: et ipse idem Deus homo Novum condat Testamentum, et Vetus approbet, sicut ipsum veracem esse necesse est confiteri, ita nihil quod in illis continetur verum esse potest aliquis diffiteri. ANS. Si quid diximus quod corrigendum sit; non renuo correxistimamus; Deo, non nobis attribuere debemus, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
inodo sit debitor s q̃m om̃ia debent uli
subesse. ⁊ debent facete qd uult qĩ qoͣ
uult debet esse. Ita q̃li uult aliqua erei¬
fieri debuit: ⁊ non debuit sact. qi nonex
que alia est ab humana. et suum quio¬
qd habebat ut nichil deberet hare. ms
suficiens erat ut nec alii quieq ret¬
buere deberet nec ut sibi retrbuert¬
nunc uideo quia nulla rõe se ip̃m moi¬
ti ex debito sicut rõ mea iidebatur
monstrare. dedit ad honcerm dei.i
tũ fac̾e̾ debuit quod fecit. A honor
suum se ip̃m sicut patri et spui scõ
obtulit. idest humanitarem iliañ.
diumitati sue que una eademꝙ trsũ
psonarum est. Ut tñ in eadem ip̃a
ueritate manentes aꝑtius loqͣmiũ
qd uolumus. dicamus sieut nsuoht̃.
qr filius sponte patri se ip̃m obrulit.

Expanded text:
odo sit debitor; sed quoniam omnia debent illi subesse: et debere facere quod vult; quoniam quod vult, debet esse. Ita quando vult aliqua creafieri debuit; et non debuit facere, quia non ex ae alia est ab humana esse suum quidquid habebat; ut nihil deberet dare, nissufficiens erat, ut nec alii quidquem retribuere deberet; nec, ut sibi retribuerenunc video quia nulla ratione seipsum morti ex debito, sicut ratio mea videbatur monstrare, dedit ad honorem Dei; et tamen facere debuit quod fecit. ANS. Honsuum seipsum sibi, sicut Patri et Spiritui sancto obtulit, id est humanitatem suam Divinitati suae, quae una eadem trium personarum est. Ut tamen in eadem ipsa veritatem manentes apertius loquamur quod volumus, dicamus, sicut usus habet, quia Filius sponte seips
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo iꝑe quoꝙ ꝑse ip̃m ⁊ a se ip̃o mun¬
uidetur aliud querendum. Diximus enĩ
lupꝰ quia non necessitate moriturus erat
⁊ nunc uidemus quia mater eius per eiꝰ
s ip̃e de illa esse non potuiss. Qͦ modo
gͦ non necessitate moituus est qͥ non
nisi quia moriturus erat potuit esse:
Nam si moriturus non ess uirgo de
qua assumptus est munda non fuiss:
qm̃ hoc nequaꝙͣ ualuit esse. nisi uerã
el mortem eredendo: nec ille pͥorut ab illa

Expanded text:
ab illo; ipse quoque per seipsum et a se munab illo; ipse quoque per seipsum et a se munidetur quaerendum. Diximus enim supra quia non necessitate moriturus erat, et nunc videmus quia mater ejus per ejusset, ipse de illa esse non potuisset. Quomodo ergo non necessitate mortuus est, qui non nisi quia moriturus erat, potuit esse? Nam si moriturus non esset, Virgo, de qua assumptus est, munda non fuisset: quoniam hoc nequaquam valuit esse, nisi veram ejus 93 mortem credendo; nec ille de illa
Abbreviated transcription (Latin):
reꝯciliationem. ꝑtinentem fuise. Uñ
na aꝑte non pronuntiet.A. Ineredibile
quoq uidetur. q̃ñ d̾s illos fẽt ⁊ proposuit
inmutabłiter de illis onis face̾ hoĩes. qͦs
ad celestem ciuitatem assumpturus erat.
qd illos duos ad hoc exclusit proposito.
.P. Immo illos mayĩe ad hoc fecisse eredi
debet ut essent de illis ꝑꝑ quos facti sunt
A. bene consid̾as. Nulla tñi aĩa ante mortẽ
xp̃i. paradisum celestem ingredi potuit.
sicut sup dixi de regis palatio .B. Sic tene¬
mus. A. Uirgo autẽ illa de qua homo ille
assumptus est de quo loquimur fuit de illis
qui añ natiuitatem eiꝰ ꝑ eum mundati sunt.
Ipeccatis. et ineius ip̃a munditia de illa al¬
sumptus est. B Place̾t michi multum qs
dicis nisi cum ip̃e debeat a se ip̃o habere
mor diciam a pecto: iud̾etur eam hab̾e
Amatre et non per se mundus esse. s per
ilam. A. Non ita est. S qͣm matris mũ¬
dicis ꝑ quam mundus est. Non fuit nͥ

Expanded text:
reconciliationem pertinentem fuisse. Undreconciliationem pertinentem fuisse. Undna aperte non pronuntiet. ANS. Incredibile quoque videtur, quando Deus illos fecit, et proposuit immutabiliter facere de illis omnes homines, quos ad coelestem civitatem assumpturus erat; quod illos duos ab hoc excluserit proposito. BOS. Imo illos maxime ad hoc fecisse credi debet, ut essent de illis, propter quos facti sunt. ANS. Bene consideras. Nulla tamen anima ante mortem Christi, paradisum coelestem ingredi potuit; sicut supra dixi de regis palatio. BOS. Sic tenemus. ANS. Virgo autem illa, de qua ille homo assumptus est de quo loquimur, fuit de illis, qui ante nativitatem ejus per eum mundati sunt a peccatis; et in ejus ipsa munditia de illa assumptus est. BOS. Placeret mihi multum quod dicis; nisi cum ipse debeat a seipso habere munditiam a peccato, videtur eam habere a matre, et non per se mundus esse, sed per illam. ANS. Non ita est. Sed quoniam matris munditia, per quam mundus est, non fuit nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Nec credendum est ex quo factus est homo
ullum tempus fuisse. quo mundus iste ꝯ
creaturis que facte sunt adusus hoĩum.
sic uacuus fuiss ut nullus ess in illo ex
genus ⁊ ea que fecit propt̾ usum eoꝵ. de
qͥub suꝑna ciuitas perficienda est qͣi frustͣ
extitisse. Nam aliquatenus in uati e̾ẽ ui¬
d̾e̾ntur. ꝙͣ diu non ad hoc propt̾ qd̾ maxĩe
facta ess uid̾entur subsiste̾ . B. Congruen¬
ti ratiõe. ⁊ eui nichil repugnare uidetur
monstras nullũ unꝙͣ fuisse tempus. ex qͦ
factus est homo abscꝑ aliqͦ qui ad ean.
pertineret. sine qͣ mnane factus esset.
om̃is homo reconciliationem. Qd non solũ
conuenens. s etiam necessarium esse possu¬
mus ꝯ elud̾e. Si eni enim con uenieutius et
rõnabilius est hoc. ꝙ̃ aliq̃n nullum fuisse.
uequo intentio dei qua hominem fecit ꝑ¬
Riceretur nec est aliquid qd̾ huie obuiet
rõni. necesse est semꝑ aliquem ad pdiefã

Expanded text:
Nec credendum est, ex quo factus est homo, Nec credendum est, ex quo factus est homo, ulium tempus fuisse, quo mundus iste cum creaturis quae factae sunt ad usus hominum, sic vacuus fuisset, ut nullus esset in illo ex genus, et ea quae fecit propter usum eorum, de quibus superna civitas perficienda est, quasi frustra exstitisse. Nam aliquatenus in vanum esse viderentur, quandiu non ad hoc, propter quod maxime facta essent, viderentur subsistere. BOS. Congruenti ratione, et cui nihil repugnare videtur, monstras nullum unquam tempus fuisse, ex quo factus est homo, absque aliquo, qui ad eam pertineret sine qua factus esset vane omnis homo reconciliationem: quod non solum conveniens, sed etiam necessarium esse possumus concludere. Si enim convenientius et rationabilius est hoc, quam aliquando nullum fuisse, de quo intentio Dei, qua hominem fecit, perficeretur; nec est aliquid quod huic obviet rationi: necesse est semper aliquem ad praedictam
Abbreviated transcription (Latin):
diem illam confessi fuerint. se uelle per illud
opus qd̾ eadie fier ueniam impet᷑re. ⁊ ad pac¬
tum ibi constiturum acoed̾e. ab omni culpa
sunt absoluti pret̾i̾ta. ⁊ si contig̾i̾t ut post
hanc uenram peccent. si digne sansface ⁊ cor¬
rigi deinceps uoluerit post eiꝰdem peecati
efficatiam it̾m ueniam recipiant: Sic tͣn
ut nullus palatium eĩus ingrediatur. do¬
nec factum sit hoc unde culpe relaxantur:
redemption̾e illani xp̃c fecit. tanta fuit uis
in eius morte. ut etiam in absentes uel loco
uel rem pore eius protendarur effectus. Qd̃
aũ non solum presentib pra desse debebat
hinc facile cognoscitur qr non tot p̃sentes ẽẽ
eiꝰ morti potuerunt. qd̾ ad suꝑne ciuitatis
constractionem necessarii sunt. eriam si ho¬
mines qui eiꝰ morti tempore ubiꝯꝙ erant
ad illam redemptioneni admite̾nture plu¬
res enim sunt demones. ꝙͣ de qͥb restaur̃a¬
dus est numu̾s eoꝵs ea die uiuerent hoĩes.

Expanded text:
diem illam, confessi fuerint, se velle per illud diem illam, confessi fuerint, se velle per illud opus, quod ea die fiet, veniam impetrare, et ad pactum ibi constitutum accedere, ab omni culpa sint absoluti praeterita: et si contigerit ut post hanc veniam iterum peccent, si digne satisfacere et corrigi deinceps voluerint, per ejusdem pacti efficaciam iterum veniam recipiant: sic tamen, ut nullus palatium ejus ingrediatur; donec factum sit hoc unde culpae relaxentur.redemptionem illam Christus fecit; tanta fuit vis in ejus morte, ut etiam in absentes vel loco, vel tempore, ejus protendatur effectus. Quo autem non solum praesentibus prodesse debeat, hinc facile cognoscitur; quia non tot praesentes esse ejus morti potuerunt, quot ad supernae civitatis constructionem necessarii sunt; etiamsi omnes, qui ejusdem mortis tempore ubicunque erant, ad illam redemptionem admitterentur. Plures enim sunt daemones, quam, de quibus restaurandus est numerus eorum, ea die viverent homines.