comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misit. hec in eius ⁊ hinꝰ ystorie ꝓ logo int̾¬
serens scribere inquid disposuit si t̾n deus u¬
cam dederit ⁊ si uituꝑatores mei saltum fu¬
fiente me ⁊ clausum ꝑsequi desierint. Ad
teẜta deude loca atq olym ab agendã mibi
pentenciã ꝓperare cuprelat. ita letus accinctꝰ¬
q accessit ut uolasse eũ magis quã me asse
crederes. Quomͦ uero ꝑ quadriemuũ ꝯtimi¬
um xp̃i potitꝰ auxilio penituerint idem. Idiꝰ.
quͥ sponte ꝑtulit ip̃iꝰ dei ad fuisse gr̃am hu¬

Expanded text:
misit, haec in ejus historiae prologo intermisit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vitam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus quae sponte pertulerit, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
felicem duxim unius fuge euentũ cor¬
rigentis xp̃i iudicio dispensatũ quã pra¬
uoꝵ hominũ ꝑ secutõe ꝑatũ fore exestimo.
Scilicet ut romana ecce petri instituta
de sudante ebraicam quoq habeat uerita¬
tẽ ⁊ grecoꝵ quoꝵ dũ leuitas que sibi roma¬
nos a se om̃s scripturas diuinitꝰ inspisa¬
tas accepisse plaudebat eos hre ꝙ nõ hab
recognoscat. Igitur ieronimꝰ roma egre¬
sus adorientẽ tendens ꝓfectꝰ ẽ. ad gregor
na zanzenũ constantino politane urbis
qp̃m ubi ita ꝓficere studuit ut sc̃arũ scrip¬
urarũ studii erudiretur. Supplex docibilis¬
ꝙ discipulis adiit p̾ceptorẽ eũq ostartinoro¬
suana urbe obyuabat. Hec discpulati. Iors¬
pacto in sỹriã perrexit et dum iupossessione
euagri p̃sbiteri moraretur malchũ mo¬
nachũ et aliqͣndo captiuũ repperit ꝑcuctatq:
eũ ominẽ eiꝰ captiuitatẽ accepit u̾storiam
quã pꝯea edidit scriptã ⁊ romanis fidelib

Expanded text:
us fugae eventum corrigentis, Christi judicio dispensatum, quem pravorum hominum persecutionibus paratum fore existimo: scilicet ut Romana Ecclesia, Petri instituta desudante, Hebraicam quoque habeat veritatem; et Graecorum quorumdam levitas, quae sibi Romanos a se omnes Scripturas divinitus inspiratas accepisse plaudebat, eos habere quod non habet, recognoscat. Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad GregorNazianzenum, Constantinopolitanae urbis Episcopum: ubi ita proficere studuit, ut sanctarum Scripturarum studiis erudiretur: et supplex, docilisque discipulus, adiit praeceptorem: eumque in Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hierperacto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
sequenti nocte moratione eiꝰ ad tumulum
ieumans et ꝑsalmodia insistens adstitit.
Cum uero ex pleta or̃one ad suã cellulam
remeasset omnia que ꝑdiderat nichil ex
his dimnutũ cum caligolã beati martiris
saluã in uenit. Dñs uero latronis ꝓ ẜ no

Expanded text:
sequenti nocte in oratione ad eius tumulum sequenti nocte in oratione ad eius tumulum ieiunans et psalmodia insistens adstetit. Cum vero, expleta oratione, ad suam cellolam remeasset, omnia que perdiderat, nihil ex eis deminuto, cum caligola beati martyris salvam invenit. Domnus vero latronis pro
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotis quidam qui huiꝰ oratorii fungebi¬
tur officio lum̃ splendidũ absq mnusterio
humano meodem cognouit noctib fulsisse
loco. Unde rumor magrꝰ emanauit inceuit
leci huiꝰ qui uenientes ad eius beati mr̃is
uenerande orationis młta turba languẽ
Claudis gressum dedit. Cecis lumen tribuit.
Obsessos ademonil lib̾auit. Multisq uir¬
tutib in hiuꝰ loci uenerando habitaculo e¬
micuit. Hoc itaq eiusdem ecc̃e loco adstiti
sac̃dos quidã. Niam ⁊ huiꝯ sac̾doti imnist̾¬
cłicus ec̃ce custos quadã nocte latrocimum¬
ẽ passus ita ut a latronib omnẽ substan¬
ciam suã fuisset ablata. Incer quã caligolã
inquiunt beati martiris quã ꝓ reu̾encia sib
ẜuauerat habebat absconditam. Quã latro
ne sciens secũ portauit. Q ui maturius ab
oratorio consurgens ad domũ suã ꝑgens in¬
uenit oĩa sua furata. Bestinuis que ꝑgit ad
huiꝯ uuri dei sepulcrũ deprecans ut ei redce¬
ret quod furtim ꝑdidit. Nam tota die illa.

Expanded text:
sacerdus quidam, qui huius oraturii fungebat offitium, lumen splendidum absque ministerio humano in eodem cognovit noctibus fulsisse locum. Unde rumor magnus aemanavit in circuitu loci huius. Qui venientes ad eius beati martyris venerandae orationis, multa turba languentclodis scilicet gressum dedit, caecis lumen tribuit, obsessus a demonibus mundavit multisque virtutibus in huius loci venerando habitaculum aemicuit. Hoc itaque eiusdem ecclesiae adtestatur sacerdus. Nam et huius sacerdoti ministcclesiae custus, quadam nocte latrocinium passus, ita ut ab latronibus omnem substantiam suam fuisset ablatam: inter quam caligolaui, inquiunt, beati martyres, quam pro reverentia sibi reservaverat, habebat absconditam. Quam latro nesciens secum portavit. Qui mature ab oraturio consurgens, ad domicilium suum pergens, invenit omnia sua furata. Festinus pergit ad huius viri Dei sepulchrum, deprecans, ut ei redderet, quod furtim perdiderat. Nam tota illa die et
Abbreviated transcription (Latin):
tatis: quocies disꝑauerim quociesq ces¬
sauerim. ⁊ contentione discendi rursum
inceperim testis ẽ ꝯsciencia tam mea ꝙͣ
passus sum quã eoꝵ qui mecũ duxunt
iuitã ⁊ gr̃as deo. qd̃ de amaro semire lit¬
t̾arũ dulces fructus capio. Porro librum¬
dam helicis hebratcis quidem litt̾is set

Expanded text:
tatis, quotiens desperaverim quotiensque cestatis, quotiens desperaverim quotiensque cessaverim et contentione discendi rursus inceppassus sum, quam eorum qui mecum duxerunt vitam. Et gratias Deo, quod de amaro semine litterarum, dulces fructus capio. Porro librum Job Hebraicis quidem litteris, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ad habraam quod quarta ꝓgenie filii isrł
det̾ra egypti essent reu̾suri. et postea moy¬
ses scͥpsit quinta aut̃ generatione uł pro¬
genie exserunt filii isrł det̾ra egypti quod
utiq nisi exponatur. uidetur ẽe contra¬
rium. Cur abraham signũ cͥcũcisionis
suscepit cur ysaac iustus deo carus nõ
nunc quilm ausilii. quantis ne laboriln
solus omnũ romanoꝵ ieronimꝰ ebray¬
cam linguã litt̾asq ymochaldaỹcã lin¬
guã didicerit sicut ip̃e prebuit sub nec
na uicioꝵ ardoremq nature ferre non
poterami. Quecũ crebris ieiuniis fran¬
gerem mens tñ cogitationib estuabat
ad que me domandũ cirdã fr̃ĩ qui ex he¬
breis crediderat me disciplinã dedi ut pꝯ
tranqͥllina culmina ciceroniᷤ fiuinum
grauitatẽq frontonis ⁊ lenitatẽ pleno
alphebetũ discerẽ stridencia anelancia¬
que u̾ba meditarer. Quid ibi laboris
in sumpẜim: quid sustimerim difficul¬

Expanded text:
ad Abraham, quod quarta progenie filii Israel ad Abraham, quod quarta progenie filii Israel essent de Aegypto reversuri, et postea Moyses scgenie exierunt filii Israel de terra Aegypti. Quod utique nisi exponatur, videtur esse contrarium. Cur Abraham signum Circumcisionis suscepit? Cur Isaac justus et Deo carus, nonNunc quibus ausibus quantisque laboribus solus omnium Romanorum Hieronymus, Hebraicam linguam litterasque, imo Chaldaicam linguam didicerit, sicut ipse perhibuit, subnecteva vitiorum, ardoremque naturae ferre non poteram ; quem quum crebris jejuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. Ad quem edomandum, cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in discipulum dedi: ut post Quintiliani acumina, Ciceronis fluvium, gravitatemque Frontonis et lenitatem Plinii alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque verba meditarer. Quid ibi laboris insumpserim, quid sustinuerim difficul
Abbreviated transcription (Latin):
rogem curres pondeas quia uita nicħ in
acͤ luce puto iocundius quo anime pabu¬
lo omĩa mella suꝑantur quã dulcia inqͥd
ꝓpħa guituri mẽo eloquia tua suꝑ mel ori
meo. Nam idc̾co ut ait p̾cipuus orator
homines abestiis defferruriꝯ quod loqui
possumꝯ qua laude digriꝰ e quia mea re
ceteros suꝑat inqua homines bestiis ante¬
ut nec ꝓposita solutionem desiderent nec e¬
pła breuitat̾ẽ. fateor quippe tib qr libros qͤs
in defide lactanciũ dederas ideo non libent̾
fit ut et legenti fastidium generet longitu¬
do ⁊ si qua breuia sunt solasticis magis sũt
apta quam nob̾ de metris ⁊ regionũ situm
⁊ phylosophs disputans quid sibi uult qd
ingenesis scriptũ ẽ. omnis qui occiderit
caym. septem iundicta soluet. S ⁊ si om̃is
fecit deus ualde bona. quare ad noe demũ
dis ⁊ in mundis animalili mandauit cũ
testam̃to post uisionem que petro fuerat
in mundũ nũquã introuut in hos meũ.

Expanded text:
rogem, tu respondeas, qua vita nihil in rogem, tu respondeas, qua vita nihil in hac luce puto jucundius, quo animae pabulo omnia mella superantur. Quam dulcia, inquit Propheta, gutturi meo eloquia tua! super mel ori meo. Nam cum idcirco, ut ait praecipuus Orator, homines a bestiis differamus, quod loqui possumus: qua laude dignus est, qui in ea re caeteros superat, in qua homines bestiis anteut nec proposita solutionem desiderent, nec Epistola brevitatem. Fateor quippe tibi, quia libros quos mihi de fiae Lactantii dederas, ideo non libenterfit, ut et legenti fastidium generet longitudo; et si qua brevia sunt, scholasticis magis sunt apta quam nobis. De metris, et regionum situ et Philosophis disputans. Quid sibi vult quod in Genesi scriptum est: Omnis qui occiderit Cain, septem vindictas solvet. Sed et si onmia fdis et inmundis animalibus praecepit, cum testamento post uisionem, quae Petro fuerat inmundum numquam introiuit in os meum,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ sũpplici uoce sciscitans seribensq ueritate
ponit multaq alia. libellis suis epłis que ĩ
suo monasterio cõficiens edisserit. Beatus
ut adsuam id est romane urbis ec̃cam ob
scribenda mitterdaq uolumina assiduo u̾¬
me et longo iã tempore legẽtem pociꝯquã
scribente questi unculis ad temissis excita¬
rie disposui non quo et legere nõ debeas. Locc
enim uelut cotidiano cybo alitur ⁊ pingues¬
cit or̾o. s quod lectionis fructus sit istẽ scri¬
bas. Itaq qm̃ ⁊ tabellario ad me remisso ui
inheremo auqͣndo dc̃aueras quas quoq tota
aiditato legi atq scͥpsi ⁊ ultra pollicitus es¬
⁊ furtuus nectium oꝑiln aliquas si uelles
posses dictare libenter accipio ab offerente
quod rogare uolueram etiam si negasses.
Neq uero ullam puro bignorẽ disputatio¬
nis nr̃e cõfabulationẽ. forẽ quam ut descͥp¬
turis int̾nos ẜmocinemur .i. ut ego inter¬

Expanded text:
eorum supplici voce sciscitans, scribensque veritatem eorum supplici voce sciscitans, scribensque veritatem exponit, multaque alia libellis suis, epistolisque suo in Monasterio conficiens edisserit; beatus ut ad suam idem Romanae urbis Ecclesiam, ad scribenda mittendaque volumina assiduo opte, et longo jam tempore legentem potius quam scribentem, quaestiunculis ad te missis excitare disposui: non quo legere non debeas, hoc enim veluti quotidiano cibo alitur et pinguescit oratio; sed quod lectionis fructus sit iste, si scribas. Itaque quoniam et tabellario ad te remisso, nuin eremo aliquando dictaveras, quasque tota aviditate legi atque scripsi, et ultro pollicitus es, furtivis noctium operibus aliquas si velim posse dictare: libenter accipio ab offerente, quod rogare volueram, etiam si negasses. Neque enim ullam puto digniorem disputationis nostrae confabulationem fore, quam ut de Scripturis inter nos sermocinemur, id est, ut ego inter
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ietus gaudensq cantabã post te i odorẽ
unguentoꝵ tuoꝵ curremꝯ quadriennio ita¬
q dedicate penitencie ex acto adbetlehem op¬
pidiĩ ieronimꝯ remeauit ubi prudens a¬
nimal depsepe dñi sese obtulit ꝑmansurũ.
Siblioth̾cam suã quã sibi sũmo studio ip̃e
ꝯfecerat clausa omniũq libroꝵ or̃ones qͣs
pene memorit᷑ retinebat it̾m relegens diẽ
ieiurians ducebat ad nesꝑum plures ad eũ
religiosoꝵ quilꝰ uite eiꝯ fama comꝑta ẽ.
ꝓtin̾ꝰ confluxerũt bonoꝵq doctorẽ. paruo
adhoc subtugurio boni obẜuare uere disc¬
puli. Nec multo post cellulã sibi ob discipu¬
loꝵ suoꝵ copiã ⁊ ꝓpt̾ freqͥnciũ aduentanciũ
adbetleem iticam portam que ad occidentẽ
conspicit ⁊ egredientili ad sept̾e trionẽ uide¬
tur paruulum habitationis locellũ cons¬
truxit. Int̾m ieronimꝰ dum eximiũ here¬
mitaꝵ monachoꝵ q humilia subtraneaꝵ¬
q ꝑagrans habita cula ꝯ templatur uitasꝙ

Expanded text:
laetus gaudensque cantabam: Post te in odorem unguentorum tuorum currimus. Quadriennio itaque dedicatae poenitentiae exacto, ad Bethleem oppidum Hieronymus remeavit, ubi prudens animal ad praesepe Domini sese obtulit permansurum. Bibliothecam suam quam sibi summo studio ipse condiderat, clausam, omniumque librorum orationes, quas pene memoriter retinebat, iterum relegens, diem jejunans ducebat ad vesperam. Plures ad eum Religiosorum, quibus vitae ejus fama comperta erat, protinus confluxerunt: bonumque Doctorem parvo adhuc sub tugurio boni observavere discipuli. Nec multum post cellulam sibi ob discipulorum copiam, et propter frequentiam adventantium ad Bethleemiticam portam, quae ad Occidentem conspicit, et egredientibus ad Septentrionem videtur, parvulum habitationis locellum construxit. Interim Hieronymus dum eximiorum Eremitarum, Monachorumque humilia subterraneaque peragrans habitacula contemplatur, vitasque
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ago onmpotens deus. qr ꝑ sp̃m mar¬
tirem leodegariũ adint gram sanita¬
tem restituta sum. Abac laude erec¬
ta omnibi menbris sa cã parentibus
ꝑrexit ad ꝓpria. Longo tp̃r post modum
uiuere uifaẽ. Deindẽ cum int̾itorio tu¬
ronice ciuitatis ꝑ uenissent in unculo
uocabulo salnaco quo ꝓpe ad erat quedam
mulier a demonio uexata. Q uo audiẽtes
parentes euis trahences eam ꝑ brachiã
cepit uocibii clamare quia nolebat adscĩ
uiri feretrum accedere. S in uita tand̾e̾
ꝑ acta ad eius ꝑuenit feretrũ. Que cu
tetigiss paululũ huiꝯ feretri uestim̃tũ

Expanded text:
tibi ago, omnipotens Deus, quia per sanctum martibi ago, omnipotens Deus, quia per sanctum martirem Leudegarium ad integram sanitatem restituta sum'. Ab hac laude erecta, omnibus membris sana cum parentibus perrexit ad propria, longo tempore postmodum victura. Deinde cum in territurio Toronici civitatis pervenissent in viculo vocabulo Solnaco, quo prope aderat quedam mulier a demonio vexata. Quo audientes parentes eius, trahentes eam per brahia, coepit vocibus clamare, quia nolebat ad sancti viri feretrum accidere, sed invita tandem peracta ad eius pervenit feretrum. Quae cum tetigisset paulolum huius feretri vestimentum,
Abbreviated transcription (Latin):
nera illa i ceperunt undiq dextra leu̾aq
concurre ex monasteriis iunculis uillis
ꝓcedentes. Tanta et eñ erat multitudo¬
ppłi ut uix qͥsꝙͣ accedere possit ad feretrũ
etiam si feretro accedens tangere potuiss
statim ad p̾stinam reu̾tebatur sanitatẽ
Aulli ⁊ enĩ negabatur sanitas cũ exfide
tangeret huiꝰ feretri oo oꝑtoriũ fimb̾
as. Hec agendũ ꝑuentũ est carnothe
no parochia in quodã uilla cinꝰ uocabulu̾¬
ẽ gaudia cum ubrerat puella quedã nõie
radinga que ab annis septe in parentum
domũ iacebat ceca muta ⁊ ꝑalitica. Set cũ
ablata aparentib adferetrũ beati martiriᷤ
fuiss eadem nocte sopore de tenta. uusionẽ¬
magnã uidisse dicitur duos iuiros splendi¬
dos cum reliquiis sibi adsistentes ante
eam stetisse. Set cũ eiugilasset ⁊ secũ uisi¬
onem miraret. ⁊ occłi eius receperunt lum̃
⁊ pedes gressum ⁊ lingua locutionis offici¬
um ita ut ip̃a ex clamaret dicens. Gr̃as

Expanded text:
neris loca; coeperunt undique sponte dextra levaque concurrentes ex monasteriis, viculis ac villis, procidentes: tanta etenim multitudo, ut vix quisquam accidere possit ad feretrum, etiamsi feretrum accidens tangere potuisset manu, statim ad pristinam revertebatur sanitatem. Nulli etenim negabatur sanitas, cum ex fide tangeret huius feretri operturii fimbrias. 26. Hec ageno parrochiam in quodam villa, cuius est vocabulum Gaudiaco, ubi erat puella quadam nomine Kandinga, qui ab annis septem in parentum domum iacebat ceca, muta et paralitica. Sed cum ablata a parentibus ad feretrum beati martiris fuisset, eadem nocte soporem detenta visum vidisse dicitur, duos viros splendidos cum reliquis sibi adsistentes ante eam stetisse. Sed cum evigilasset et secum visionem miraret, et oculi eius reciperunt visum et pedes gressum et lingua locutionis offitium, ita ut ipsa exclamaret, dicens: 'Gratias
Abbreviated transcription (Latin):
helui diũ contraq pelagiũ ⁊ ad u̾sus ion¬
nianũ eiudentissima uolumina catholi¬
ca que correptõe roborata magno scripta
cacumine laxauit. Ad uiris quoq ꝯ sultus
singularẽq tonant̾e hedidit librũ plerũq
herenutarũ patrũq uitas in signũ uera¬
cissimo eloquo texiit ystoriis. De mansi¬
onib quoq ifrahelici ppłi scripsit librum
nnũ. Namq de frugiet luxurioso filio eli¬
ganter ex posuit euu agłici ystoriã ita con¬
solatoris disẜtionib dẽclarauit ut unica
fore arbitretur. Plurib quippe ait. Qui me
dicunt hec oꝑꝯ inflamatum in iuidie fascib
scribere breuiter respondebo. Numquã mẽ
tes fierent. pergunt itaq ad iusi tandum
consolandũ que ierominũ dũ inlabore eẽt¬
idem catholici semores. Ad beatũ quoq au¬
gustinũ ep̃m se cũ quidẽ animo in eccła ca¬
tholica quo oꝑant̾e corpore aut̃ in affrica
scribent̾ẽ sic ⁊ int̾ cetera scripsit. Nr̃a habui¬

Expanded text:
Helvidium, contraque Pelagium, et adversus Jovinianum evidentissima volumina, Catholicaque correptione roborata, magnoque scripta acumine laxavit: juris quoque consultus singularem tonantemque edidit librum. Plerasque Eremitarum Patrum vitas insignium veracissimo eloquio texuit historiae. De Mansionibus quoque Israelitici populi scripsit librum unum; Namque de frugi et luxurioso filio eleganter exposuit Evangelii historiam, ita consolatoriis dissertionibus declaravit, ut unicam fore arbitretur. Plurimis quippe, ait, qui me dicunt hoc opus inflammatum invidiae facibus scribere, breviter respondeo, nunquam me tes fierent. Pergunt itaque ad visitandum, consolandumque Hieronymum, dum in labore esset identidem Catholici seniores. Ad Beatum quoque Augustinum Episcopum secum quidem animo in Ecclesia Catholica cooperantem, corpore autem in Africa scribentem, sic in caetera scripsit: Nostra habui
Abbreviated transcription (Latin):
encie. Eodem t̃p̃r eius dem germanus no
ciꝑis ebroimi decretũ ẽ ad palaciũ reu̾ti.
Tunc et emĩ beatum leo degariũ ex monas¬
terio in quo tenebatur ab scõditꝰ egredi.
⁊ in y̾sencia regis uissꝰ est accersiri. Qu
cum simul cõu̾incti ⁊ obtutibii principũ
fuissent oblati multisq contumeliis af¬
fecti ⁊ obꝓbriis ab ebromo suscepti respon¬
tumiser ebrine qui tanta penam infers in¬
tis quidem decepisti ⁊ ex solis ad solo pat̾¬
no fecisti. nam magis tu exularis quia
dum suꝑaret cupis om̃nes habitatores

Expanded text:
ent. --Eodem tempore ejusdem germanus Gaincipis Ebroini decretum est ut ad palatium reverteretur. Tunc etiam beatum Leodegarium ex monasterio in quo tenebatur absconditus egredi et in praesentiam regis jussum est accersiri. Qui cum simul conjuncti et obtutibus principum fuissent oblati, multis contumeliis affecti et opprobriis ab Ebro Sed tu, miser Ebroine, qui tanta poena infers tos equidem decepisti et exolis a solo paterno fecisti; nam magis tu exolaris, quia dum superare cupis omnis habitatoris
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ prudencia ꝓuidus. zelo dei ⁊ amore fer¬
iudus ꝑpetueq uirginitatis ut erat monitus
custos. Scripturis sacris legendo doctrinis
simulq et monitis pene curctis precellebat.
Parrochie quã adregendũ susceꝑat habitan¬
ret omnil sibi conloq̾ntib ita ut merenti¬
scilic imperio magnã pacis ꝓuidencie sue
regi mnistrate dedit pictauencis solo. De
inde cũ quidã pat̾ exmonasterio quod ẽ sitũ

Expanded text:
simus, prudentia providus, zelo Dei et amore fersimus, prudentia providus, zelo Dei et amore fervidus perpetuaeque virginitatis, ut erat monitus , custus. Scripturis sacris ac legum doctrinis simulque canonicis poene cunctis praecellebat parrochie quem regendam susciperat habitanret omnibus sibi colloquentibscilicet imperio, magnam pacem providentiam sui regiminis tradidit Pectavense solo. 3. Deinde cum quidam pat
Abbreviated transcription (Latin):
degarius ex progenie celsa frãchoꝵ ac no¬
bilissima ex ortũs ẽ aprime etatis infancia
aparentilꝰ inpalacio clothario francorum
regi traditus abeiuurio rege.Non pꝯ mul¬
anuncło suo. ad imbuendum litt̃arũ studiy
datus. Qui idem ip̃e p̾sul cuidã dei sa c̃doti
uiro erudicissimo ad erudrendũ tradidit qͥ
eum ꝑannos plurimos magnis curris e¬
iocuit. Idoctumq pontificiredclidit. Recep¬
tumq cecũ sius cubiculis sub custodia disci¬
pline retinuit ut quẽadmodũ idem pontifex
se castũ corpore custodire eunde̾q similẽ sibi¬
efficere uoluit dicens ei monendo sũma fre¬
quencia. ut se uirginem oẜuaret. ut uas
electionis in eccła dei dignus fieret qm̃ opta
tum tp̃ris archidiachonꝰ effectus quoꝵ sub
pontifice omnuil ec̃ciis ip̃iꝰ diocesis ẽ p̾latus.
Erat aut̃ młtũ facundie honestissime p̃dim
Statura ꝓcerus int̾ plerosq pulcherrumꝯ as¬
pectu decorus eloquio suauis ingenio accuns¬

Expanded text:
degarius ex progenie celsa Francorum ac nobilissima exortus, a primaevae aetatis infantia a parentibus in palatio Lothario Francorum regi traditus, ab eodem vero rege non post mulcet suo, ad imbuendum litterarum studiis datus est. Quem idem praesul cuidam Dei sacerdoti, viro eruditissimo, ad erudiendum tradidit; quem per annos plurimos magnis curis edocuit, edoctumque pontifici redtoque secum suis cubiculis sub custodia disciplinae retenuit, ut quemadmodum idem pontifex se castum corpus custodierat, eundemque similem effici voluit, dicens ei monendo summa frequentia, ut se virginem conservaret et vas electiones in eclesia Dei dignus fierit, quoniam ltum temporis archidiaconus effectus, curam sub pontifice omnibus ecclesiis ipsius diocisis est praelatus. Erat enim multum facundie honestissimae deditus, statura procerus, inter plerisque pulcherrimus, aspectu decorus, eloquio suavis, ingenio acutis
Abbreviated transcription (Latin):
nescio hoc unũ scio nõ potuisse me inter¬
idem ieronimꝰ ita scribens atq ad firmãs
dicit. Ego ad olescentulꝰ pꝯ quintilliam
⁊ tullii lectionẽ. hac flores rethoricos quos
mne i lingue eis huiꝰ p̾stinũ redusissem
cia stridenciaq u̾ba resonare ⁊ qua ꝑ scrip¬
tam ambulans rarũ de suꝑ lumen aspi¬
cerem impegi nouissime in damhelem.
Et tunto tedio affectus sum ut disꝑatione
lingua crebrius ingerente labor oĩa iunci¬

Expanded text:
nescio: hoc unum scio, non potuisse meidem Hieronymus ita scribens, atque adfirmans dicit. Ego adolescentulus post Quintiliani et Tullii lectionem ac flores Rhetoricos, cum me in linguae hujus pisttia stridentiaque verba resonare: et quasi per cryptam ambulans, rarum desuper lumen aspicerem, impegi novissime in Danielem: et tanto taedio affectus sum, ut desperatione d sua lingua crebrius ingerente: Labor im
Abbreviated transcription (Latin):
ostitutꝯ ⁊ illa uasta sollitudineq exusta solis
ardorib horridũ monachis p̾stat habitacłin
putaui me inquid romanis int̾ ẽẽ deliciis
sedelam solus quia amaritudine repletus
eram. Orrebant sacco membra deformia
squalida cutissitũ ⁊ yopice carnis ad dux̾at¬
cotidie lacrime cotidie gemitꝰ ⁊ siqͣndo re
Decybis uero ⁊ potu taceo cũ etiã languen¬
tes aqua frigida utantur et coctũ aliquid
accepisse luxurie sit. Ille gͥ ego qui obgehẽ¬
ne metũ tali me carcerẽ ip̃e dãpnaueram
scorpionũ tm̃ socis et ferarũ sepechoris int̾¬
eram puellarũ. Pallebant ora. ieiuniis
et mens desideriis estuabat. In frigore cor¬
pore ⁊ ante hominẽ suũ iam incarne pre¬
mortua sola libidinũ incendia pululabãt.
Itaq oĩa auxilio destitutꝰ ad iħm iacebam
pedes rigabam lacrimis crine tergebã et
felicitatis mee quin peciꝰ plarigo nõ ẽẽ quod
fuerim. Meminime clamante̾ diẽ crebro
se uerberibꝰ quã adn̾o rediret increpante:

Expanded text:
e exusta solis ardoribus horridum Monachis praestat habitaculum, putavi me, inquit, Romanis interesse deliciis. Sedebam solus quia amaritudine repletus eram. Horrebant sacco membra deformia; squalida cutis situm Cotidie lacrime cotidie gemitus et si repugnde cibis et potu taceo cum etiam languentes aqua friaccepisse, luxuria sit. Ille igitur ego, qui ob gehennae metum, tali me carcere damnaveram, scorpionum tantum socius et ferarum, saepe choris intereram puellarum. Pallebant ora jejuniis: et mens desideriis aestuabat in frigido corpore: et ante hominem suum jam carne praemortua, sola libidinum incendia bulliebant. Itaque omni auxilio destitutus ad Jesu jacebam pedes, rigabam lacrymis, crine tergebam, refelicitatis meae, quin potius plango me non esse quod fuerim. Memini me clamantem, et diem crebro se uerberibus quam rediret Domino increpante
Abbreviated transcription (Latin):
inquiens nonacesse habetis fr̾ii longius
fatigare a quo uenistis cito facite ut imple¬
ut eis indulgenciã daret et benedictionem
suã suꝑ eos dignaretur ostendere. Quarta
uero suꝑbus ad stabat. Et euaginato gladio
ꝑarus adeũ int̾ficiendũ. Et postquã super

Expanded text:
inquiens: 'Non necesse habetis, fili, longius inquiens: 'Non necesse habetis, fili, longius fatigare ; ad quod venistis, cito facite, ut impleut eis indulgentiam daret et benedictionem suam super eos dignaretur tradere; quartus vero superbus adstabat, evaginato gladio, paratus ad eum interimendum. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
sinule u sum ẽ. ille uero ꝓnus int̾ra adora¬
uit dñm dicens. Grãs tibi õi porens deus
consolator omniũ refero qui suꝑ ẜuũ trum
ostendere dignatꝰ es tale miraculũ. Tunc
simul glorificantes dm̃ omnipotentẽ ⁊ cõ¬
ũsi ad alt̾utrũ dicentes. uere hic homo ẜnu
dei ẽ. Et pollicebant᷑ ad dm̃i rursus totis tẽ¬
dere iurilii. Cunc deuiceps eius p̾dicatiõili
pene om̃s parentes conuix ac familie domꝰ
satione cunctos instruere qͣlit̾ ad regna ce¬
loꝵ ualerent ꝑuenire. Set nõ post multũ
tẽporis cũ iam deus õipotens ꝓtante paciẽ¬
cie dono de creuerit remunerare suo fidelis
famulo. Ebromꝰ uero iam obstinatꝰ cru¬
delitatẽ suã uolens eũ ꝑficere uellocissimo
post eũ misit equites nimiũ ꝑ raciosos qui
eum morte ꝑunerent. Qui uenientes sꝯ¬
ceꝑunt eum de domo uiri cui fuerat tradi¬
tus ad custodiendñ. Educerites eũ ꝑleca in¬
cognita usq inq̃ndam locũ in quo ad stitit

Expanded text:
st visum?' Ille pronus in terra adoravit, dicens: 'Gratias tibi, omnipotens Deus, consolator omnium, refero, qui super servum tuum ostendere dignatus es talem miraculum'. Tunc simul glorificantes Deum omnipotentem et conversi alter ad alterum, dicentes: 'Vere hic homo Dei servus est'. Et pollicebantur ad Deum prorsus totis tendere viribus. Tunc deinceps eius praedicationibus poene omnes parentes, coniux ac familiae domus catione cunctis instruere, qualiter ad regna caelorum valerent pervenire. 19. Sed non post multum temporis, cum iam Deus omnipotens pro tante patientie dono decreverat remunerare suo fideli famulo, Ebroinus iam obstinatus crudelitatem suam volens in eum perficere, velocissimus post eum aemisit aequites nimium perniciosus, qui eum morte peremerent. Qui venientes, susciperunt eum de domo viri, cui fuerat traditus ad custodiendum, et ducentes eum per loca incognita usque in quendam locum, in quo adstetit,
Abbreviated transcription (Latin):
ne cõꝑta parari secretarũ iubet et intro¬
mitti lictores extendi martires admoue¬
ri u̾bera conligari ungulis exponi ecule
oꝵ tendicula imꝑauit. Set nichiloꝵ dei
famulos adteriut ꝓmissũ aut suꝑ auit
appositum ꝓficiebãt siquidem ꝑ dampna¬

Expanded text:
ne comperta, parari secretarium jubet et intromitti lictores, extendi martyres, admoveri verbera, colligari ungulas, exponi aquuleos, et tendiculas imperavit. Et, cum nihil horum Dei famulos aut terruit promissum aut superavit appos
Abbreviated transcription (Latin):
talem incidere q̃onem liuentes habuisse
me scapulas plagas sensisse ꝑ sompnum.
Et tanto de hinc studio diuina legissem
quanto mortalia antea nõ legerã int̾ea. Ioi
bibliothece scrutator diuinoꝵ dissertor
uoluminũ dũ ꝑ trienmũ continuũ carꝰ
acceptusq appopularib ueneratur omn¬
uniq iudicio dignus ẽẽ sũmo sacerdocio
decernitꝰ quidã excłicoꝵ monachoꝵq or¬
dinib ꝓpetulancia quoq inglume discur

Expanded text:
talem incidere quaestionem! —, liuentes habuisse talem incidere quaestionem! —, liuentes habuisse met tanto dehinc studio divina legisse, quanto mortalia antea non legeram. Interea HieBibliothecae scrutator, divinorum dissertor voluminum, dum per triennium continuum carus acceptusque popularibus veneratur, omniumque judicio dignus esse summo sacerdotio decernitur, quidam ex Clericorum Monachorum ordinibus pro petulan
Abbreviated transcription (Latin):
es xͥanꝯ.Ubi thesaurꝯ tuus abi ⁊ cortuum
Ilyco ⁊ murui. Et it̾m u̾bera. nam cedime
uisẜat conscĩe magis igne torquebat. Ilñ
miecũ uersiculũ reputars in ĩ ferno autem.
quis confitebitur tibi. Clamare tñ cepi
Hoec nox inter flagella resonabat. Tandẽ
ad p̾sidem dum genua ꝓuoluti qui adstite¬
rant p̃cabantur. ut uẽnam tribueret ad¬
olescencie ⁊ errori lecũ penitencie comodaret
exacturus deinde cruciatũ sigentiliũ litte¬
rarũ libros aliqͣndo legisser. Ego qui tan¬
to ꝯstrictus articulo uellem etiam maio¬
ra ꝓmittere degerare cepi. et nom̃ eus
obstans dicere. Dñe si uniquã habuero
codices seculares. si legero te negaui. In hec
sacram̃ti u̾ba dimissus reu̾tor ad superos.
s irantilii cunctis occulos tanto lacruma¬
rũ ymbre ꝑfusos ut etiã incredulis fidem
facerẽ exdolore. Nec uero sopor ille manis¬
fuit ut uana sompnia quiln sepe deludimnͦ.
Teste est tribunal Ante quod iacui iudiciũ

Expanded text:
 ubi thesaurus tuus, ibi et cor tuum\'. ilico obmutui et inter uerbera — nam caedi me iusserat — conscientiae magis igne torquebar illum mecum uersiculum reputans: in inferno autem quis confitebitur tibi? clamare tamen coemise. rere mei. haec uox inter flagella resonabat. tandem ad praesidentis genua prouoluti, qui adstiterant, precabantur, ut ueniam tribueret adulescentiae, ut errori locum paenitentiae commodaret exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. ego, qui tanto constrictus articulo uellem etiam maiora promittere, deiurare coepi et nomen eius obtestans dicere: Momine, si umquam habuero codices saeculares, si legero, te negaui\'. in haec sacramenti uerba dimissus reuertor ad superos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto lacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerent ex dolore. nec uero sopor ille fuerat aut uaua somnia, quibus saepe deludimur. teste est tribunal, ante quod iacui, iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
declarabatur quod ueraciter teneretur. Iã
tunc sine ambiguitate confirmato consi¬
lio cuidam iuro abbate cui nomẽ est aufo
aucdulfo ab eodem beato martire olim nutͥ¬
to eiꝯdem pontifex ansoaldꝰ aussit ut festi
prius inciperat cultum dei ex̾cere ibi eius
lucerna omniũ tp̃r sui luinins emicaret.
rans gaudens cum festinatione prexit

Expanded text:
declarabatur, quod veraciter teneretur. 25. Iam declarabatur, quod veraciter teneretur. 25. Iam tunc, sine ambiguitate confirmato consilio, cuidam viro Dei, abbatem suum nominatum Audulfo, ab eodem beatum martyrem olim nutritum, eiusdem pontifex Ansoaldus iussit, ut festinprius inciperat cultum Dei exercere, ibi eius lucerna omni tempore sui luminis emicaret. emperans, gandens cum festinatione perrexit
Abbreviated transcription (Latin):
rent admirabant᷑. Tunc uͥtute sc̃ĩtatis an¬
soaldus urbis pictauensis antestis u̾bum
intulit dicens. Utinã daretur mͥ oꝑtio qͥa
chia mͥ comissa ip̃e adhonoris ꝓcessit gra¬
ciam uł eiꝯ corpꝯculũ habere meruissem
mecũ. Ibi enim ad erat ermencarius pon¬
fuit ep̃s. Tunc et enĩ iuncianꝰ p̾sul ad¬
rabathensis. incuiꝯ fuerat di ocesi int̾fectꝰ
dicit᷑ respondisse. Nequaꝙͣ ita fiat ut uos
est adeo in quo dignatur requiescere. Ad stã¬
te uero cunctoꝵ turba p̾sulũ decernentes
ut ieuinia et orones in hoc ꝯfluctu fierẽt
ut ꝑ hoc dignaretur dñs ostendere in ciuꝰ
diocessi uire deberet. requiescere. Hec audi¬
entes ad quienerũt decritũ. Et facta õro¬
ne cum ieiunio intribi parius epistolis
definitione scripta suꝑ altare positis ut tͣns¬
acta or̃one ꝑ eas dñs declaraiet. Incuius
Incrastina uero die or̃one completa ac mis¬
sarum sollẽpnia cõsumata unus ex minis
centes ad clamauerũt ansoaldi pontificis

Expanded text:
eo audiebantur, tunc vir vitae sanctitatis Ansoaldus urbis Pectavensis antestis verbum intulit, dicens: 'Utinam daretur mihi optio, quia chia mihi commissa ad honoris processit gratiam, vel eius corpuscolum habere meruissem mecum'. Ibi enim aderat Hermanacharius ponfuit episcopus'. Tunc etenim Vindicianus praesul Adrabatensis, in cuius fuerat diocise interfectus, dicitur respondisse: 'Nequaquam ita fiat, ut vos, est, in quo dignatur requiescere'. Adstante vero cunctorum turba praesulum, decernentes, ut ieiunia et orationibus in hoc conflicto fierint, ut per hoc dignaretur Dominus ostendere, in cuius diocise' iure deberetur requiescere. Haec audientes, adquieverunt decretum, et facta oratione cum ieiunio, in tribus parvis epistolis definitione scripta, super altarae positis, ut, transacta oratione, per eos Dominus declararet, in cuius In crastina vero die, oratione conpleta ac missarum sollemnia consummata, unus ex ministcentes adclamaverunt Ansoaldi pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
ficiliꝯ ẽ cõsuetudine laucioris cybi ꝓpt̾ ce¬
loꝵ regna me castrassem ⁊ iero solimam mi¬
litatumꝰ ꝑgerẽ bibliothecã quã rome cum
sumo studio ac labore cõfecerã. carere non
poteram. Itaq miẜ ego lectumꝰ tulliũ ieui¬
nabam. post nectiũ crebras uigilias post
lacrimias quas mͥ p̾teritoꝵ recordacio pec¬
casoꝵ ex urus iiscerib eruebat plato sume¬
batur inmanilꝰ. Si qͣnco iame metipsum
reu̾s is ꝓpħa legere cepissem ẜmo orrebat ĩ¬
cultus quia lienea cetis occilis non uidebã
re itaq antioune ẜrens in luderet ĩ me¬
dia ferme quad ra gesima in edullis infusa
Sebris corpꝯmeũ in uasit ex austũ ⁊ sine
ulla requre qd̃ dictu quoq incredibile sit
sic i⁊felicia membra de pasta sunt ut ossi¬
b rux hererer. Int̾im parabant᷑ exequie ⁊
uitalis arimi calor toto frigescente iam
copore in solo tr̃a te renti pectusculo palpi¬

Expanded text:
fficilius est  consuetudine lautioris cibi propter coefficilius est  consuetudine lautioris cibi propter coelorum me regna castrassem, et Jerosolymam militaturus pergerem, bibliotheca, quam Romae cum summo studio ac labore confeceram, carere non poteram. Ita miser ego lecturus Tullium jejunabam: post noctium crebras vigilias, post lacrymas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum ex imis visceribus eruebat Plautus, Plato sumebatur in manibus. Si quando in memetipsum reversus, Prophetas legere coepissem, sermo horrebat incultus; et quia lumen caeci ita me antiquus serpens inluderet, in media ferme quadragesima medullis infusa febris corpus inuasit exhaustum et sine ulla requie — quod dictu quoque incredibile sit — sic infelicia membra depasta est, ut ossibus uix haererem. interim parabantur exsequiae et uitalis animae calor toto frigente iam corpore in solo tantum tepente pectusculo palpi
Abbreviated transcription (Latin):
ErosiiMus noster in oppido stridonis
quod agothise uersum ẽ. dalmatie cõ dã
pannonie. que confiniũ fuit patre ensebio
natus ẽ. Uestem xp̃i puer rome suscepit
ibiq lict̾is grescis ac latinis aprime uo
heruditus est. In arte qͥdem gramatica.
donatũ habuit p̾ceptorem. In retorica aut̃
iccormũ eratorẽ. postquã aut̾ om̃e mũda¬
narũ studiũ lict̾arum adeptus ẽ ꝓbatissi¬
moꝵ quoq monachoꝵ habitũ fac̾tũq inu¬
tatus est. Cupidicatẽ siquidem. anime iugi
sinceritate calcans uoluptatẽq corporis per¬
Q̾ uodã igitur tp̃r dum ex more idẽ Iomiriꝰ
diuinia ad legendũ pandit uolumina ⁊ mor¬
talem biblio thece sue auctorẽ tulliũ recorda¬
tur. Mox celitus ne tales quandoq reuolu¬
eret libros saluti fero castigtꝯ ẽ uerbere.
Ita enĩ ip̃e de se aõ eustochium uurginẽ scri¬
bens asẜit. Cum ante armnos plurimos do¬
mo parentili sorore conatis ⁊ quod his di¬

Expanded text:
eronymus noster in oppido Stridonis, quod a Gothis nunc eversum, Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit, patre Eusebio natus est. Vestem Christi puer Romae suscepit, ibique litteris Graecis ac Latinis a primaevo eruditus est. In arte quidem Grammatica Donatum habuit praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum oratorem. Postquam vero omnem mundanorum studiorum litteraturam adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque corporis perQuodam igitur tempore, dum ex more idem Hieronymus, divina ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorem Tullium recordatur. Mox coelitus, ne tales quandoque revolveret libros, salutifero castigatus est verbere. Ita enim ipse de se ad Eustochium virginem scribens asserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et quod his di
Abbreviated transcription (Latin):
chariã p̾sb̾rm qui ob ꝑsecutionis ꝓcellam
latent̾ incripta int̾ martiriũ latitabat se¬
atq insp̃u sc̃o gaudentes dñm p̾cabantur
ut eoꝵ diri geret ingressꝰ. Et dum ibide
morarentur angło domini ad morente ui¬
toratensem urbem p̾dicatõis gr̃a destina¬

Expanded text:
chariam reperiunt, qui ob persecutionis procellam latenter in crypta inter martyrum latitabat seatque in Spiritu sancto gaudentes, Dominum precabantur, ut eorum dirigeret gressus. Et dum ibidem morarentur, angelo Domini monente, vientoracensem urbem praedicationis gratia destina
Abbreviated transcription (Latin):
corẽ atq custodẽ. His reuelatõe cõpertis
sc̃mq deposcere michaelẽ. Duas quid̾e ibi
ianuas cernentes quarũ australis que et
maior erat. aliquod gradili in cocasũ uergẽ¬
tilii adiri poterant. s ne ultra ad preruptã¬
uacabant. Hec int̾nea politane paganis ad¬
huc ritib oberrantes se pontinos.⁊ beneuẽ¬
to distãt bello lasescere temptãt qui antesti¬

Expanded text:
torem atque custodem'. Hac revelatione conperta, torem atque custodem'. Hac revelatione conperta, sanctumque deposcere Michaelem. Duas quidem ibi ianuas cernentes, quarum australis, quae et maior erat, aliquot gradibus in occasum vergentibus adiri poterat, sed ne ultra cruptavacabant. 3. Haec inter et Neapolitae, paganis adhuc ritibus oberrantes, Sepontinos et Benevento distant, bello lacessere tempta
Abbreviated transcription (Latin):
ganũ ubi positus ciuitas se potus posita ẽ.
incacumine suppremo beati archangłi quã
p̾fata sum gestat ec̃cam. Iꝯanc mortalibus
hoc mͦ cognitã. libellꝰ in eadẽ ec̃ca positus ĩ¬
dicat. Erat in ead̾e ciutate p̾diues quidam
cabulũ indidit. Diuꝰ dum peccora quoꝵ ̃
finita multitudo pollebat passim ꝑdiuexi
montis latera pascerentur. cõtigit taurum
rem incẽndere. Salti adextrentũ redenn¬
tibiꝰ peccorilii domũ nõ ẽẽ regressum. quem
montis forili cunisdã adsistere spelunce.
Itaq ꝑmotus cur solus uagus incederet
arrepto arcu appetit illũ saguta toxicata q̃
uelud aduentu flamine retorta. eũ aquo
iatata ẽ moxq reu̾sa ꝑcussit. Curbati qͥdẽ¬
ciues ⁊ stupefacti sũt. qualit̾ res fuiss acta.¬
Non ẽĩ accedere ꝓpiꝯ audebant cõsulunt
ep̃m quid facto opꝰ sit. Quid indicto tridu¬
eĩ sum michael archangłs. qui conspectu
que ibi geruntur ip̃iꝯq loci ẽẽ me inspec¬

Expanded text:
pontus posita est. cacumine supremo beati archangeli, quam praefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam, libellus in eadem ecclesia positus indicat. Erat in ea civitate vir praedives quidam cabulum indidit. Hujus dum pecora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per devexi montis latera pascerentur, contigit taurum rem incedere solitum et extremum, redeunte peccore, domum non esse regressum. Quem montis foribus cuiusdam adsistere speluncae, iraque permotus, cur solivagus incederet, arrepto arcu appetit illum sagitta toxicata. Quae velud venti flamine retorta, eum a quo iecta est mox reversa percussit. Turbati cives et stupefacti, qualiter res finon enim accedere propius audebant –, consulunt episcopum, quid facto opus esset. Qui, indicto ieiuenim sum Michael archangelus, qui in conspectu quae ibi geruntur ipsiusque loci esse inspec
Abbreviated transcription (Latin):
gens ꝓperabat ad portam usq ꝓdiens.
aDox illo humilit̾ ꝓpinqͣnte duricie la¬
pidum celeste ꝑcensit imꝑiũ. S̾atimq¬
porta subrigens liberum intrantibꝰ pace¬
fecit ingressum. Hodor que suassimus
qui uoluente duunitꝰ aura desꝑsarum
ꝓuincia ꝑ longa terrarum spaçia ieroso¬
limis fũat in lapsa m̃om̃to eodẽ quo de fa¬
no chosore sancta crux fuerat eracleo ba
chi naturam uel balsami atq mirra.
Confestim igitur popularis gaudii fanor
in altum sb̾ latus diuinã laudabat poten¬
ciam. Sicq głosus augustus erumpens
inlaudili ait̃. Ocrux ad mirabile signũ
tis turbe uirtutis effusus ẽ. inp̾ciũ nr̃e
salutis. O crux splendior cunctis astris
mundi celebris hominibꝰ multũ ama¬
bilis sanctior unu̾isis que sola fiusti dig

Expanded text:
gens properabat, ad portam usque progrediens. gens properabat, ad portam usque progrediens. Mox illo humiliter propinquante, duritia lapidum coeleste persensit imperium, statimq subrigens liberum intrantibus patefecit ingressum. Odorque suavissimus qui, volitante divinitus aura de Persarum provincia, per longa terrarum spatia Hierosolymis fuerat illapsus momento eodem quo de fano Chosroe sancta crux fuerat Graccho bajthi natura vel balsami atque myrrhae. Confestim igitur popularis gaudii favor in alto sublatus Dei laudabat potentiam; sicque gloriosus Augustus erumpens in laudibus ait: O crux, admirabile signum,te turba virtutis, effusus est in pretio nostrae salutis! O crux splendidior astris, mundo celebris, hominibus multum amabilis, sanctior universis! quae sola digna
Abbreviated transcription (Latin):
cereis ⁊ lamꝑadibꝰ uł diuerso głie appa¬
ꝑgunt atq alii sub secuntur. Cumq ĩ¬
ꝑator de monte oliueti descendiss.⁊ per
repente lapides porte descendentes clauẜñt
se ineucem. ⁊ factꝰ es paries unꝰ. Cumq
mirarentur attoniti iumio merrore cõ¬
strieti respicientes maltum uiderunt
signum crucis incelũ flameo fulgore
splendescere. Angłs enĩ dñi acccipiens
illud inmanibꝰ stetit supͣ portũ. et ai.
Quando rex celoꝵ dñs tociꝰ mundi pas¬
siomis sacramenta. ꝑ hec aditum cõplec¬
turus intronut nõ se purpuratũ nec dia¬
denare reniutentẽ exhibuit aut equi po¬
tentis uehiculũ requisunt. s humilis
aselli terga insedens. cultoribꝰ suis hu¬
militanis exemplũ reliquid. His dc̃is ã¬
ꝑator gaudens in dño isitatu angłico:¬
uidisset depositis imperii insignibi discal¬
ciatis protimus pedib lineam tm̃ zonã
precinctus crucem dm̃ manu suscipiens
ꝑ fusus facie lacrimis ad celũ occulos eri¬

Expanded text:
 diverso gloriae appapergunt, atque alii subsequuntur. Cumque imperator de monte Oliveti descendisset per repente lapides portae descendentes, clauserunt se invicem, et factus est paries unus. Cumque mirarentur attoniti, nimio terrore constricti, respicientes in altum, viderunt signum sanctae crucis in coelo, flammeo fulgore resplendere. Angelus enim Domini aspiciens illud in manibus, stetit super portam et ait: Quando rex coelorum Dominus totius mundi passionis sacramenta per hoc aditum completurus introiit non se purpuratum, nec diademate nitentem exhibuit, aut equi potentis vehiculum requisivit, sed humilis aselli terga insidens, cultoribus suis humilitatis exempla reliquit. Tunc ator gaudens in Domino de visu angelico, depositisque imperii insignibus, discalceatus, protinus, lintea tantum zona praecinctus, crucem Domini manu suscipiens, perfusus facie lacrymis, ad coelum oculum eri
Abbreviated transcription (Latin):
soli ostenderem cuiꝯ amore ẜuanda ẽ. Ca¬
men ne glorietur inẜius xͥ fallax audacia
pancis expediãnt uitate nõ adiactanciam
humane decdamacionis s ad głiam nõis¬
xp̃i. Tanta enĩ ẽ uirtꝰ noĩs eiꝰ ut etiam
femine intimore eiꝰ posite. uirilẽ optineãt
dignitate. Neq eĩ sexus diu̾sitas infide po¬
test ĩ uenire suꝑior. Cum beatꝰ apłs pau
unũ sumꝰ. Hiis ergo normã animo fer¬
uenti suscepi. Confidencia quã in xp̃o ha¬
bui. nolui ẽẽ femina. s uirginitatẽ inma¬
culatã animi intencione ꝯẜuans uͥgo ges¬

Expanded text:
soli ostendere . cuius amore seruanda | est Tasoli ostendere . cuius amore seruanda | est Tamen ne glorietur in seruis christi fallax audacia | pacis expectandia ueritatem non ad iactantiam | humanae declamationis sed ad gloriam nomiChristi. Tanta enim est virtus nominis ejus, ut etiam feminae in timore ejus positae virilem obtineant dignitatem; et neque ei sexus diversitas fide potest inveniri superior, cum beatus Paulus aunum sumus . Hujus ergo normam animo fervente suscepi, et ex confidentia quam in Christo habui, nolui esse femina, sed virginitatem immaculatam tota animi intentione conse
Abbreviated transcription (Latin):
sestem nr̃i criminis ẽẽ dixisti. ⁊ ex eius hore
possent reputari medanciũ. Cumq ad duc
ad ducta fuisset inconspectu iudicis cepit
dicere. Istum iuuenem inpudicissimum
freq̃nter quid̾e uiiumꝰ cͥ̾ca uiles ꝑsonas
de tectum in adulteriis s ip̃a inpunitas
ad hoc eũ ad duxit. ut etiam dñe mee cͥca
primã horã cubiculũ inpudent̾ ingressꝰ
primũ quidem ẜmonem qiͣ ꝓsalute ei ꝯ
uenire indicauit. Scd̾o qiͣ ꝓsua ꝯcupiscen¬
sla. Tercio etiam adiuolenciã qd̾ nisi cur¬
sim egressa familia ꝯuenissem que hodie
iubet aliquos qui ita ẽẽ gestũ suo testimõio
õfirmarent. Cumq ad pli carentur singłi
ila eẽ gestũ. ut illa dix̾at testabant᷑. Tunc
uidex uehemter ira comoto ait. Quid ad¬
hec infauste dictur es quẽ tot reuincũt
quia temm tacendi tͣnsiuit. Obtauerã
quidem ut crim̃ mͥ obiectum infuturum
indiciũ reẜnarent ut castitate meã illi:

Expanded text:
testem nostri criminis esse dixisti, ut ex ore ejus testem nostri criminis esse dixisti, ut ex ore ejus possit denudari mendacium. Cumque applicata fuisset in conspectu judicis, coepit dicere: Istum juvenem impudicissimum, frequenter quidem circa viles personas detectum in adulteriis, ipsa impunitas ad hoc eum perduxit, ut etiam dominae meae circa primam horam diei cubiculum impudenter ingressus, primo quidem sermone quasi pro salute ejus veniret indicaret; secundo pro sua concupiscentia; et tertio etiam ad violentiam, si cursim ego ingressa familiam non vocassem, quae hodie jubet aliquos, qui ita gestum esse suo testimonio confirmarent. Cumque applicarentur singuli ita esse ut illa dixerat testabantur. Tunc judex vehementer commotus, ait: Quid aaec, infauste, dicturus es, quem tot revincunt | quia tempus tacendi transiunt Optaueram equidem | crimen oblectum in futuro iuditio reputare Et caste| tatem meam illi
Abbreviated transcription (Latin):
sb at oꝑam incorruptionil detis et pudorẽ
ati uerecundiã matronalẽ fraudeista astu¬
sia capiatis. Dic nunc furcifer que temeri¬
cas conpulit ut illustrem feminam melan¬
iam appeteris et ingressus sub specie medi
as castitate generosissimã ad lupanaꝵ ig¬
nominiã ꝓuocaris. Audiens hec beata eu¬
gema capite dimisso ne poscit agnosei. ta
arẽ corporis custodientib uitã ꝓmitit ꝑpe¬
tuam. Hanc aut̾ melanciam falsam tes¬
tem nunc possumꝯ de cdarare s meliꝯ est
ur nos ꝑaciamur mala quã illa dum iuc
pricipũ obtestor ur̃am sublimitatẽ qd̾ nõ
inea ip̃a retorqueatis sñiam. Et hec fallax
testis nicħ mali paciatur dum cõ iuncta
postulabant effectum. Tunc ad eam dixit
eugenia. Omelancia nigridinis nomen
e tenebrosa melancia. ad plicare fecisti e¬
culeos suspendi p̃ncipis xͥanos dãpna per¬
cute incende bene ros accipies. non enim
tales habet famulos xp̃s quales tu esse¬
testaris. Tamen ad duci p̾cipe ancillam ꝙͣ

Expanded text:
tis, ut operam corruptionibus detis, et pudorem atque verecundiam matronalem fraudulenta astutia capiatis? Dic nunc, furcifer, quae te temeritas coegit, ut illustrem feminam Melan adpeteres et ingressus sub specie medici . castitatem gene| rosissimam ad lupinarem ignominiam prouocaris Audi| ens haec beata eugenia capite demisso ne possit agnosci | tatatem corpo| ris custodientibus uitam promittit perpetuam Hanc au| tem melantiam falsam testem Nunc possimus declara| re sed melius est ut nos patiamur mala quam illa . dum principum testetur vestra sublimitas, quod non in eam ipsam retorqueatis sententiam, et haec fallax testis nihil patiatur mali, nunc postulabat effectum, dixit Eugenia: O Melanthia nigredinis nomen, et tenebrosa Melanthia: applicari fecisti aculeos, suspendi praecipis Christianos. Damna, percute, incende: bene nos accipis: non tamen tales habet famulos Christus, quales tu testaris. Tamen adduci praecipe ancillam, quam