comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne quia quedam sp̃alit placuisle
fr̃ib scio ea potissimum stilo ꝯmen¬
dare nolii non tm̃ ido ꝙ eadigna scͥ¬
bi existimem s qui a quedam ibi p̾
in audita quod ammodo mag̾ gta ẽẽ
cognoui. primogͥ demonstrandilest
unde tanta in corde homis meissitu¬
do oriatur acdemceps quomodo ad
pacem stablem mens humana re¬
duci qualit in eadem stabiitate sua
ꝯpuari possit insinuandum.St hoc
ꝯ pprium diume gracie opꝰ ẽẽ non
nb uult deus et sic gratis sue pieta¬
tis dona p̃stat. ut ingͣtis ea eciamq̃
pstiterit sepe subtrahat. p̾t̾ea eciam
fo cͥco non mutile ẽ et infirmitatiᷤ
nr̃e magnitudinem ⁊ reꝑacõis mod
agnoscere quia qnͣta sibi gr̃a colia¬
tã sit nescit qnͣtas largitori grates
debeat non intelligit. primꝰitaq
homo ad hoc condito fuit. ut si nõ pͥ¬
cass ꝑ contemplatõis p̃senciã nul
do qui minortalis ẽciã ẽ ip̃e uitam sñ
termino possideret. hoc gͦerat imũ et

Expanded text:
 quia quaedam specialiter placuisse fratribus scio, ea potissimum stylo commendare volui, non tantum ideo quod ea digna scribi existimem, sed quia quaedam ibi prius inaudita quodammodo magis grata esse cognovi. Primo igitur demonstrandum est, unde tanta in corde hominis vicissitudo oriatur, ac deinceps quomodo ad pacem stabilem mens humana reduci, qualiterque in eadem stabilitate sua conservari possit insinuandum. Et licet hoc proprium divinae gratiae opus esse non rari nobis vult Deus, et sic gratis pietatis suae dona praestat, ut ingratis ea etiam, quae praestiterit saepe subtrahat. Praeterea etiam idcirco non inutile est, et infirmitatis nostrae magnitudinem, et reparationis modum agnoscere, quia qui quanta sibi gratia collata sit nescit, quantas largitori grates debeat non intelligit. Primus itaque homo ad hoc conditus fuit, ut si non peccasset, per contemplationis praesentiam vultdo, qui immortalis est, etiam in ipso vitam sine termino possideret. Hoc ergo erat unum et
Abbreviated transcription (Latin):
cib⁊ aut aliqua in decenti ꝯ formacõ
siũ tnsmutacõne nultꝰ platorem be¬
i s̃monis iiuniat lumilis diee
gesto loquentis ut apud auditores
in iuste terreat aut iuste offendat
tanto fiat aumis audiencirm hono¬
tosior quͣto ad aures dimnoe uenit
om̃iꝰ tamen ab auditore aut noriũ
aut ociosum si fu̾it intellectum rep¬
utatur s et cum iutate ncc̃e e ut ser¬
mo loquentiꝰ dulcedinem. hẽat qr se¬
pe eciam u̾itas auditori amari e ttio¬
tur si aut sme rõne aut sine dilitõr
nion ostendit dicens. nõ decent stult̾
uba conpoĩta. Et it̾m fons uiteeri¬

Expanded text:
ut indecenti conformatione sive transmutatione vultus, placorem sui sermonis imminuat. Humilis debet esse gestus loquentis, ut apud auditores injuste terreat aut juste offendat.tanto fiat animis audientium onerosior, quanto ad aures durior venit, , nihilominus tamen ab auditore aut noxium aut otiosum si fuerit intellectum reputatur. Sed et cum veritate necesse est, ut sermo loquentis dulcedinem habeat, quia saepe etiam veritas auditori amara efficitur, si aut sine ratione, aut sine dilectionomon ostendit, dicens: Non decent stultum verba composita . Et iterum: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ pͥusqmͣ mr̃oges ne uitupes quẽ¬
quam et cum intogaũis corripe iꝰte
Priusqmͣ audias ne respondeas u¬
bum ⁊ in medio seniorum ne adici¬
qr defpicient doctͥnam eloquii tui. It
ne contendas cum pessimus et ne e¬
iulers impios Item uit sapiens si
cum stulto ꝯtendit siue rrascał suie
ride at nõ muenit requiem quisqͥs
si inpedimenta loquendi cauere no¬
liunt facile fortassis et sñ disficult.¬
te qñ sibi sit̃ loq̃ ndum agnoscit si
putatur. sapiens autem eque cau
uł ne eo tempore qñ loqui de per
negłiam sileat uł ne omm tempe
qũ loqui d licet plicenciam ꝯcerlũ
i młtiloquium cadat. rectesꝰ tẽpo
Ioquendi disc̾mtur. si homo nͨ unqͣ
loquatur.
Estar minc ut postqmͣ ostendi¬
ms quid uł cui et ubi et qnͣdo
gestu quo sono qua significacone
quid dicatur. Disciplina inbrurlo¬
quentis sit gesto modesto et humul
sonꝯ demissꝯ et suauis significacio
uerat ⁊ dulcis inodestiam di hr̃e gest̾
loquentis ut nec mordinate nͨ ĩpu

Expanded text:
r: Priusquam interroges ne vituperes quemquam, et cum interrogaveris corripe juste. Priusquam audias ne respondeas verbum, et in medio seniorum ne adjiciquia despicient doctrinam eloquii tui . Item: Ne contendas cum pessimis, et ne aemuleris impios . Item. Vir sapiens si cum stulto contenderit, sive irascatur sive rideat, non inveniet requiem . Quisquis haec impedimenta loquendi cavere voluerit, facile fortassis et sine difficultate quando sit loquendum agnoscet, si putatur. Sapiens autem aeque cavet, vel ne eo tempore quando loqui debet, per negligentiam sileat, vel ne omni tempore quando loqui licet, per licentiam concessam in multiloquium cadat. Recte ergo tempus loquendi discernitur, si homo nec unquloquatur. Restat nunc ut, postquam ostendius quid vel cui et ubi et quandogestu, quo sono, qua significatione quid dicatur. Disciplina jubet ut loquentis sit gestus modestus et humilis, sonus demissus et suavis, significatio verax et dulcis. Modestiam debet habere gestus loq
Abbreviated transcription (Latin):
es ⁊ ad sublimioris doct̾ne erudicõ.
ipares aspiceret ait. Ad huc multa
heo ub̾ dicere s nõ potestis portare
modo. Item aliqͣndo tacendum eẽ ꝓpt̃
p̾cipitacõnem loquendi uitandam
salamon in pubus ostendit dicens
in mltiloquio nõ deerit pccm qui

Expanded text:
es et ad sublimioris doctrinae eruditionem es et ad sublimioris doctrinae eruditionem impares aspiceret, ait: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo . Item aliquando tacendum esse propter praecipitationem loquendi vitandam, Salomon in Proverbiis ostendit, dicens: In multil
Abbreviated transcription (Latin):
bum debeamꝰ facere ꝙ duob moĩs
fieri potest scil ul dimi reuenciam
dignitati psone impendit᷑ uł malicĩ
in corrigibilis atq sdeo indigna adi¬
onicõne existimatur. singła bexem¬
plis scͥpturaꝵ ꝓbare p̾sumꝰ qr nõ in
uno s̾ młtis singula quoq ꝯfirua¬
ri scͥpturax ꝓbare possimis qr nõ m̃o
di młtis singła quoq ꝯfirnari scup¬
turarũ testimons inuemiins. Quod
dmonẽ eorum qui priores ub loqui
cepant nõ debeamo interrumpere
d semꝑ loquentes alios et precipu¬
e eos qͥui utilia et recta loqmitet i¬
custodiam discipline reuentur suisti¬
uere atꝙqꝙ exspectare. Qcals iob nobͥ
ostendit qui cum sua disciplina et
de aliorm erga se reuencia loq̃ret
int ceta sic ait. Qui me audiebant
exspectabant snĩam meam et inte¬
ti tacebant ad ꝯsilium meum u̾bis
meis ad dere nichil audebant et e
illos stillabat eloquumm meumi. It
sepe pp̃ infirimtatem auditorimi.
tacendum cẽ dommo suo eremplo
docet qui cum apłos ad huc ĩ becili¬

Expanded text:
cere, quod duobus modis fieri potest, scilicet dum vel reverentia dignitati personae impenditur, vel malitia incorrigibilis atque ideo indigna admonitione existimatur. Singula haec exemplis Scripturarum probare possumus, quia non uno sed multis singula quaeque confirmari Scripturarsed multis singula quaeque confirmari Scripturarum testimoniis invenimus. Quod sermonem eorum qui priores nobis loqui coeperant, non debeamus interrumpere, sed semper loquentes alios et praecipue eos qui utilia et recta loquuntustodiam disciplinae reverenter sustinere atque exspectare, sanctus Job nobis ostendit, qui cum de sua disciplina et de aliorum erga se reverentia loqueretur, inter caetera sic ait: Qui me audiebant, exspectabant sententiam meam; et intenti tacebant ad consilium meum, verbis meis addere nihil audebant, et super illos stillabat eloquium meum . Item saepe propter infirmitatem auditorum tacendum esse, Dominus suo exemplo docet; qui, cum apostolos adhuc imbecill
Abbreviated transcription (Latin):
gne aliqũto n antestiores eẽ cepini
quĩ prius fuant quia ler bona ꝑ hocꝙ
homies ad iusticiam muitauit iuistor
uitam clariorem reddidit aduemẽ¬
te au̾t gra postqmͣ rigor legis ĩnia
naiturilis legis dimi iam palam sectã¬
tur uicia sua qui priustmore pene co¬
herciti latuernt homines uo scnpte se¬
eis mnuuntur. tamen loc temps iteo
tempꝰ gr̃e appllatur quomam nune ho¬
tauien sinit statu extellencõres quiau̾¬
itas a paucis quidem tenetur s ab oi¬
b fere cognoscitur et cõi onñn iudicõ
ante fertur et iam palaniẽ ꝙ homo nõ
ex opib legis sicut olim eristimabat
Sergrã dei iustificatur. cinuscũꝙ¬

Expanded text:
anifestiores esse coeperunt, quam prius fuerant, quia lex bona, per hoc quod homines ad justitiam invitavit, justorum vitam clariorem reddidit. Adveniente autem gratia postquam rigor legis in misenaturalis legis, dum jam palam sectantur vitia sua, qui prius timore poenae coerciti latuerunt, homines vero scriptae legis minuuntur. Tamen hoc tempus ideo tempus gratiae appellatur, quoniam nunc hotamen sunt statu excellentiores, quia veritas a paucis quidem tenetur, sed ab omnibus fere cognoscitur, et communi omnium judicio antefertur. Et jam palam est quod « homo non ex operibus legis, sicut olim existimabatur, sed ex gratia Dei justificatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sreliqua himiam gen̾is młatudo nec
litucõnib regebantur.s: erat lur ie¬
cuiq una uoluntas et dum mpime l¬
cuit quicquid placuisset hoc potissimũ
quisq sequebatur quo eum nalis mot
liie catuis concupiscencia siũ iõius
ad qndam formã isticie inpellebat
Et ico nõ i unto isti lomies nales¬
tum ẽ ideo nͤalis dicitur qr in illa con¬
cipitur et cum illa uas citur honio. Racõ
uo ideo nalis appssatia qr illam eris¬
ma ad hus condiecõne retinet lomo
Illag̾ naturalis ẽ qr eam cum prur
conderet accepimꝰ ista nalicẽ. qr il¬
lam cum nascemur in hanc uitã uo¬
cum et in ub apportauimꝰ. tales hoi̾es
hebat prima tempora scħ qñ lex non
erat que pcc̃a puniret et libe petcab¬
ant homunes ne abscondebant peri
sua quibdam pc̃ca ꝓrsus ẽe nõ aicdẽ¬
tib. Aliis aũt pcc̃a quidem agnołcẽ¬
tib o leuia et facihi piaculo soluẽda
et ostendit hominib pcc̃a sua simulq
aguit phibuit penam ndir̃. cepunt

Expanded text:
is multitudo nec stitutionibus regebatur, sed erat lex unicuique sua voluntas, et dum impune licuit quidquid placuisset, hoc potissimum quisque sequebatur, quo eum naturalis motus, sive carnis ad concupiscentiam, sive rationis ad quamdam formam justitiae impellebat. Et ideo non immerito isti homines natum est, ideo naturalis dicitur, quia in illa concipitur, et cum illa nascitur homo. Ratio vero ideo naturalis appellatur, quia illam ex prima adhuc conditione Illa naturalis est, quia eam cum primum conderemur accepimus; ista naturalis, quia illam cum nasceremur in hanc vitam nobiscum et in nobis apportavimus. Tales homines habebant prima tempora saeculi, quando lex non erat, quae peccata puniret, et libere peccabant homines, nec abscondebant peccata sua, quibusdam peccata prorsus esse non credentibus, aliis autem peccata quidem agnoscentibus, sed levia, et facili piaculo solvenda et ostendit hominibus peccata sua, simulque arguit, prohibuit, poenam indixit, coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
catur ubi dicatur quomodo dici
quando dicatur. Quid autem di¬
cendum sit. hoc pͥmũ gen̾ah distĩc¬
cõne discerintur ut iudelicet nũq
is monib disciplinatis ociosa ad¬
hibeantur. Ociosa autem sunt omĩ
que sunt aut nocuia aut in honesta
aut inutilia. Inutiha aũt sunt que
nec loquentib nec audientib ꝓsue
in honesta sunt que uł illiꝰ qui loqͥt
uł illius cui loquitur. uł illuis de que
loquitur diguitati nõ ꝯuenunt no¬
uua sunt que suis suasionibꝰ aĩos
auditorum siue ad errorem siĩ ad
pͣuitatem inducunt. hec aute tria.
nociua in honesta mutilia duob
tem rerum de quib locucõ fit. D¬

Expanded text:
catur, ubi dicatur, quando dicatur, catur, ubi dicatur, quando dicatur, quomodo dicatur. Quid autem dicendum sit, hoc primum generali distinctione discernitur, ut videlicet nunquam in sermonibus disciplinatis otiosa adhibeantur. Otiosa autem sunt omnia, quae sunt aut nociva, aut inhonesta, aut inutilia. Inutilia autem sunt, quae nec loquentibus, nec audientibus prosunt. Inhonesta sunt, quae vel illius qui loquitur, vel illius cui loquitur, vel illius de quo loquitur dignitati non conveniunt. Nociva sunt quae suis suasionibus animos auditorum sive ad errorem sive ad pravitatem inducunt. Haec autem tria, id est nociva, inhonesta, inutilia, duobutem rerum de quibus locutio sit,
Abbreviated transcription (Latin):
loquendi faciams gestꝰ honĩis m
omni actu ẽẽ d. giacosꝯ siue mollici¬
e quiet᷑ sine dissolucõne grauiᷤ sñ
tarditate alacer sine in quictudĩe
matins siue ꝓteruia ⁊ sine turbulẽ¬
cia scuero mollem gestum tempat
turbidꝰ et turbidum mollis dissol¬
utum ꝓcar ꝓcacem. dissolutꝰ citatꝰ
tardum et tardus citatum qr inter
uicia oͣna medius hmies. uirto est
Hec de gestu ad pñtem doctrinam
dicta sufficiant. siqui uero tam du¬
ri cordis furnt in hiis ad moicõib
informari nequeant illos quidem
actiorib stimulis uigeri or ut qd̃
sponte facere uolunt faciant uł ĩuit
Scio enim qmͣ disficile sit cor in ali¬
cia induratum ad formã discipline
⁊ spem honestatis icuruare s. ne¬
cesse ẽ ut dura matia cum facile to
formã nõ flectitsei ⁊ acrioris flãme
incendim ⁊ malleigͣiuoris tonsio
adhibeatur.
loccõne quinq res ob ser¬
uande. hoc est quid dicatꝰ. cuidi¬

Expanded text:
loquendi faciamus, gestus hominis in loquendi faciamus, gestus hominis in omni actu esse debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate, alacer sine inquietudine, maturus sine protervia, et sine turbulentia severus. Mollem gestum temperat turbidus, et turbidum mollis, dissolutum procax, procacem dissolutus, citatus tardum, et tardus citatum, quia inter vitia contraria medius limes virtus est. Haec de gestu ad praesentem doctrinam dicta sufficiant. Si qui vero tam duri cordis fuerint, ut his admonitionibus informari nequeant, illos quidem acrioribus stimulis urgeri oportet, ut quod sponte facere nolunt, faciant vel inviti. Scio enim quam difficile sit, cor malitia induratum ad formam disciplinae et speciem honestatis incurvare, sed necesse est ut dura materia cum facile ad formam non flectitur, ei et acrioris flammae incendium et mallei gravioris tunsio adhibeatur.locutione quinque res sunt observandae, hoc est quid dicatur, cui di
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝯfundat i ut occuli uideant
aures andiaut.uares olfaciant os
loientꝰ manus openti. pedeam¬
oulent quatio neq t̃smutentur
officia inenbrorum neq mordĩate
punsceantur. Secinda e custodr
discipline in gestu ut unumqq
incubrorum id quod facit eo modo
atq mensum faciat quo faciend
.i. ut nec plus nec nũs nec alit ꝙͣ
⁊dirigatur ⁊ moueatur ut mnulłs
unqm̃ ꝑte tempancie limitem aͭ
formã honestatis excedat hoc ẽ urĩ
paucis exemplificemꝰ redire siue
aspsione dencium inde sine defu¬
one occulorum loqui sine excensioe
manuũ et intencone digitorum sn
ꝯtorsione labiorum sine iactacd̃ne
capitis sine eleuacõne suꝑciliorim
incedere sine modulacone gressiui:¬
scapular sedere sine deuancacõne
criuium sine alterutra supieccõne
pedum smne extensione ul agitacõe
tibiaꝵ sine alterna cubitacõne lat̾¬
uni iacere sine dileccone menbro¬
rum ⁊ ut tandem de hiac ꝑte finem

Expanded text:
tione confundat. Id est, ut oculi videant, aures audiant, nares olfaciant, os loquatur, manus operentur, pedes ambulent, quatenus neque transmutentur officia membrorum neque inordinate permisceantur. Secunda est custodia disciplinae in gestu, ut unumquodque membrum id quod facit, eo modo atque mensura faciat quo faciendum est, id est nec plus nec minus, nec aliter qet dirigatur et moveatur, ut in nulla unquam parte temperantiae limitem aut formam honestatis excedat, hoc est ut id paucis exemplis probemus ridere sine apertione dentium. videre sine defixione oculorum, loqui sine extensione manuum et intentatione digitorum, sine contorsione labiorum, sine jactatione capitis, sine elevatione superciliorum; incedere sine modulatione gressuscapularum; sedere sine divaricatione crurum, sine alterutra superjectione pedum, sine extensione vel agitatione tibiarum, sine alterna accubitatione laterum, jacere sine disjectione membrorum. Et ut tandem de hac parte finem
Abbreviated transcription (Latin):
neioso tcta de sc̃ĩtate ⁊ cum in isto
deiusticia a cum muliere dehus que
emulatur.cum tnindo de bello. Cũ
negociatore de tusieccõne cum empto¬
e de uendicone. im uiro luudo de
gracos agendis. Cum iupio de pie¬
tatecum in honesto de honestate. Cl
opario agrario de omi tempore. cũ
opano annuali de ꝯsũmacõne anti
niii fuo pigro de multa opacione
ibi itlłigi datur ꝙ bom prauoru
colloquia. aliquando appetere aliq¬
d uitare debent. appetere debent bo¬
n prauorum colloquia qnͣdo ⁊ sua er¬
hontacone illos spant posse corrisi et
mã de sua stabilitate ꝯfidunt ut᷑ no
tureant ex illorum p̃ua suggesci¬
oue corrumpi.Quando uo ⁊ illor
duriciam et suam infirmitatem ⁊¬
siderant expedit eis ut fugiant nẽ
din illos no ualent amoiconib
sius corngere paulatim icipi it
ipĩ ad p̃uitatem illorum decliare

Expanded text:
religioso tracta de sanctitate et cum injusto de justitia, et cum muliere de iis quae aemulatur, cum timido de bello, cum negotiatore de trajectione, cum emptore de venditione, cum viro livido de gratiis agendis, cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, cum operario annuali de consummatione anni, cum servo pigro de multa operatione . Ubi intelligi datur quod boni pravorum colloquia aliquando appetere, aliquando vitare debent. Appetere debent boni pravorum colloquia, quando et sua exhortatione illos sperant posse corrigi, et tantum de sua stabilitate confidunt, ut non timeant ex illorum prava suggestione corrumpi. Quando vero et illorum duritiam et suam infirmitatem considerant, expedit eis ut fugiant, ne dum illos non valent admonitionibus suis corrigere, paulatim incipiant ipsi ad pravitatem illorum declinare.
Abbreviated transcription (Latin):
tcͣtant. aliud locucõnbꝰ eorum qui is¬
crecõris ute quieti ⁊ studio ꝯtemi¬
nes loqiui debent de discrecõne bn¬
ꝯsulendi. iuuenes de iistancia bñ¬
faciendi. Sapientes de mistus senp¬
turarmi. Simplices deeremphs bo¬
norum operum. hii qui extĩora ttͣtãt
negoria de solercia acquirendi. hii
qui quictam utam ducunt de disci¬
plina iuuendi p̾latide ꝓuisione rex
subiecti de obediencia preceptorum
et iiusquisq qui loquitur secundũ
qualitatem psone sue. qualitatem
inatic inqunat ꝯgruam de qua loquit
cat eciam cui dicat diligenter attendat
qi sicut ait quidã sapiens qui narrat
ubum nõ audienti qiͣ quiercitat dor¬
mientem de graui sompno. Et itum
cum stulto ne młtum loquaris ⁊ cum
nisensato ne abieris ⁊ salamõ dicit
qui arguit inpium genat maculã
siba noli argueie deriscaem ne odit¬

Expanded text:
tractant, aliud locutionibus eorum qui secretioris vitae quieti et studio contempSenes loqui debent de discretione benconsulendi. Juvenes de instantia benefaciendi. Sapientes de mysteriis Scripturarum. Simplices de exemplis bonorum operum. Ii qui exteriora tractant negotia, de solertia acquirendi, ii qui quietam vitam ducunt, de disciplina vivendi. Praelati de provisione rerum, subjecti de obedientia praeceptorum. Et unusquisque qui loquitur secundum qualitatem personae suae, qualitatem materiae inquirat congruam de qua loquatucat, etiam cui dicat diligenter attendat. Quia sicut ait quidam sapiens: Qui narrat verbum non audienti, quasi qui excitat dormientem de gravi somno . Et iterum: Cum stulto ne multum loquaris, et cum insensato ne abieris . Et Salomon dicit: Qui arguit impium, generat maculam sib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ menbrum ad suum officium res¬
trig at quatmꝰ dum alterum mẽ¬
brum opatur alterum aut omniroe
quietum inaueat aut si forte ei oni
illi nccia eẽ cognoscitur suditi tu
adtopandum illi detent᷑ et ordine
mouẽat᷑ ita ut uiduil ꝯfuse nicinip̃¬
debeat succurrere. Estenna quasi
in quo singlis menbris sia ottitia
distrbuta sunt. Dum gunũ mbx¬
altio menbri officium ingoniãte ⁊
uendicant quid aliud qm̃ ꝯtordiã
uisctatis pturbat. Sumq aluid
suo motu alterio motũ ipedit ctẽ
i ꝯmͣ natura modatur disposicõr¬

Expanded text:
quodque membrum ad suum officium restringat, quatenus dum alterum membrum operatur, alterum aut omnino quietum maneat, aut si forte ejus opera illi necessaria esse cognoscitur, suo motu ad cooperandum illi decenter et ordinate moveatur. Ita ut nihil confuse, nihil prdebeat succurrere, et in quo dum in quo singulis membris sua officia distributa sunt. Dum ergo unum malterius membri officium inordinate sibi vindicat, quid aliud quam concordiam universitatis perturbat? Cumque aliud suo motu alterius motum impedit, certe illi quam natura moderatur, disposi
Abbreviated transcription (Latin):
heãt ne dam dulcedine ⁊i dultenseri¬
serent abi nauigunt bracinis ince¬
dentes ⁊ diplici quodã monstro m
u. ecdem tempore pedib deorsum
in fra amblant et latertis sutlm⁊
iere uolant. ꝙ est queso monstrum
oc q simł inse fingit ⁊ honqͥs nice¬
fum ÷ uauis remigiumm ⁊ auisuola¬
tom liboi bec poetire illiꝯ subsana¬
pati s elogio pcalmare humano ca¬
piti seruicem pictor equiuã. Iunge
si uelit⁊ uarias inducere plimias
umdiq collatis menbris ut turpit̾
atrum. Desunt inpnscem mulier tor¬
mosa sm̃e. Certe tale michi iudetur
d portentuose figuracõnis scena tin¬
uelut egͥ sompnua uane finguntur
pes ut nͨ pes n capud i reddatur
orme si ne forte satiram poci qm
ouram edere uideam̃ cumi plmi
id huc enum arda suꝑ sint modesti
Quoc obluusci non debems ei sic
fortassis negligentib et in disciple¬
uatis qnͣtum ip̃i in hus erubescexe
debeant enelio silendo ostendims sc
erdiem accõns prurbat sicut iã

Expanded text:
ulcedinem, et dulcem rigorem. Alii navigant brachiis incedentes, et duplici quodam monstro, uno et eodem tempore pedibus deorsum in terra ambulant, et lacertis sursum in aere volant. Quod est quaeso monstrum hoc, quod simul in se fingit et hominis incessum, et navis remigium, et avis volatum? Libet in hoc, poeticae illius subsannationis elogio proclamare: Humano capiti cervicem pictor equinam Jungere si velit, et varias inducere plumas Undique collatis membris, ut turpiter atrum Desinat in piscem mulier formosa superne. . Certe tale mihi videtur hoc portentosae figurationis schemaelut aegri somnia vanae Fingentur species, ut nec pes nec caput uni Reddatur formae. . Sed ne forte satiram potius quam doctrinam edere videamur cum plurima adhuc enumeranda supersint modestiae hic quoque oblivisci non debemus. Etiam sic fortassis negligentibus et indisciplinatis quantum ipsi in his erubescere debeant, melius silendo ostendemus. Sordinem actionis perturbat, sicut jam
Abbreviated transcription (Latin):
mille larue mille subsanacõnes et
cornugacõnes narum mille ualg e
ꝯtorcõnes labiorum que pulctudi
facies disciplme speculum cui tanto
maior custodia ad hibenda ẽ qñto
Qͣ to test pensiduuid in ea pcc̃m fuit ce¬
bati potest tempanda e gͥ facies ⁊ mo

Expanded text:
mille larvae, mille subsannationes et mille larvae, mille subsannationes et corrugationes narium, mille valgia et contortiones labiorum, quae pulchritudinem facies, disciplinae, speculum, cui tanto major custodia adhibenda est, quanto minus si quid in ea peccatum fuerit, celari potest. Temperand
Abbreviated transcription (Latin):
cõnum in menbris ꝯfuanda ẽ ut .s.¬
mant. Sunt .n. quidam qui nnsi bue¬
cis patentib ascultare nesciunt et
qiͣ ꝑ sensꝰ ad cor influere debeat pa¬
latum ad ũba loquẽtis apiunt. alii
ꝙ ad huc peiꝯ ẽ in agendo uł audiẽdo
qi canes legentes sicientes linguar
ꝑtendunt ⁊ ad singłas accõnes uelur
molam labia ꝯtorquendo oͥcumdu¬
cunt. alii loquentes digitum ex ten
tantes aut ꝓfunda quadam ꝯsid̾a¬
ne defigentes cuusdam intͥnsecus
magnificencie conatꝰ ostendunt
alii capud iactant. comam extuciũt
uestimenta ad aptando ꝯponunit
latera cubicando pedesq extendẽdo
ridiculam satis ostentacõnis formã
fingunt. alii qiͣ ambe aures ad andi¬
endum fc̃ẽ nõ sunt. alteram tm̃ col¬
lo detorto uoci uenienti opponint
alii typum nescio quem figurantes
occułos int̾̃ uidendũ alium claudũt
alium aꝑunt alii maiori ridiculo csi¬
medietate oris loquut᷑. Sunt p̾tea

Expanded text:
tionum in membris conservanda est, ut stionum in membris conservanda est, ut smat. Sunt enim quidam qui nisi buccis patentibus auscultare nesciunt, et quasi per os sensus ad cor influere debeat, palatum ad verba loquentis aperiunt. Alii quod adhuc pejus est! in agendo vel audiendo quasi canes sitientes linguam protendunt, et ad singulas actiones velut molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendutantes, aut profunda quadam consideratione defigentes, cujusdam intrinsecus magnificentiae conatus ostendunt. Alii caput jactant, comam excutiunt, vestimenta adaptando componunt, et latera cubitando, pedesque extendendo ridiculam satis ostentationis formam fingunt. Alii quasi ambae aures ad audiendum factae non sint, alteram tantum collo detorto voci venienti opponunt. Alii typum nescio quem figurantes, oculorum inter videndum alterum claudunt, alterum aperiunt. Alii majori ridiculo dimidiato ore loquuntur. Sunt praeterea
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃henderet insi onniis extioris bo¬
minis in honesta figuracõ et mocõ
indecens ab int̾iori m̃tis corrupcõ¬
ne manaret. pp̃ea młtum ual ĩ dis¬
ciplina ad cohcendos p̈uos motus
animi quatins mala desidia dum
ꝑ custodiam discipline distingũt
escant. Quia gͥ uia gesticulacõnum
descͥpsimꝯ ordo exigit ut nũc quis
sit in omni gestu modo discipline
diffimams ꝙ ⁊ si fortasse ꝑ singla
facere nõ possumꝰ mag̾ tñ expedͭ
aliquid inde ad erudicõnem discer
qm̃ om̃ino silere. pͥmũ gͦ diligent
obẜuandum ẽ ut singła menbra
suum teneant officium neq usur¬
pent alienum deinde ut unũꝙq
opus tam decent ac modeste inpleat
quatis ꝑ in discipliiã aspiciencium
occulos non offendat. nam in qͥbl
horum peccetur dignum rep̾hensiõe
est siuĩ scil menbra ad iiicẽ actꝰ su¬
os ꝯfundant. siue id ꝙ iuste agere de¬
uent recte non expleant. Discrecõ ac¬

Expanded text:
reprehenderet, nisi omnis exterioris horeprehenderet, nisi omnis exterioris hominis inhonesta figuratio et motio indecens, ab interiori mentis corruptione manaret. Propterea multum valet disciplina ad coercendos pravos motus animi, quatenus mala desideria dum per custodiam disciplinae stringuntur escant. Quia igitur vitia gesticulationum descripsimus, ordo exigit, ut nunc quis sit in omni gestu modus disciplinae, definiamus, quod etsi fortasse per singula facere non possumus, magis tamen expedit aliquid inde ad eruditionem dicere, quam omnino silere. Primum ergo diligenter observandum est, ut singula membra suum teneant officium, neque usurpent alienum, deinde ut unumquodque suum opus tam decenter ac modeste impleat, quatenus per indisciplinam aspicientium oculos non offendat. Nam in quolibet horum peccetur, dignum reprehensione est, sive scilicet membra inter se actus suos confundant, sive id quod juste agere debent, recte non expleant. Discretio ac
Abbreviated transcription (Latin):
ciam designat. inquiet gesto lascu
oi paui ocordat sicut ꝑ salamosien
dicitur. De fenestia domonnce ocan¬
cellos pspetiet indeo prulos ꝯsido
uecordem iuuenem qui tnͣsit ꝑ pla¬
teas uir̃ angulum et ꝓpe uiam domꝰ
aliene gradr̃ illi ornatu meretricio
pparata ad capiendas aminas gar¬
rula et uaga quietis inpaciens nec
ualens in domo ꝯsistere pedib suiᷤᷤ
nunc foris nunc inplaters nũc uirͣ
angłos insidians app̃lensumq de¬
osculat᷑ iuuenem et ꝓcaci uultu blã¬
timam ductꝰ et qiͣ agno lascuuens
⁊ ignorans et nescit ꝙ ad iuncula
stultꝰ trahatur donec tnͣsfigat sagita
iecur euis ueluti si auis festinet ad la¬
queum. et nescit qr de piculo amme
illiꝯ agitur. uie inferi domꝰ eis pene¬
tnͣtes infiora mortis. nemogͥ dem¬
ceps putet parum delinquere eos
qui q̃ disciplinã ad curpes motꝰ et
in ordinatas gesticulacõnes menb
sua inflectunt qr nunqm scͥptura tã
seuere istos extĩores cors motꝰ ĩ nb

Expanded text:
ntiam designat. Inquietus gestus lascivo et procaci concordat, sicut per Salomonem dicitur: De fenestra domus meae per cancellos prospexi, et video parvulos, considero vecordem juvenem, qui transit per plateas juxta alier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blantimam, ductus, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nescit quod ad vincula stultus trahatur, donec transfigat sagitta jecur ejus, veluti si avis festinet ad laqueum, et nescit quia de periculo animae illius agitur; viae inferi domus ejus, penetrantes interiora mortis . Nemo ergo deinceps putet parum relinquere eos qui contra disciplinam ad turpes motus, et inordina as gesticulationes membra sua inflectunt, quia nunquam Scriptura tam severe istos exteriores corporis motus in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
pena quoq eis subinfertur cum dicit.
In die illa auferet oruatum calciam̃tu
q limulas ⁊ torques. ⁊ monilia ⁊ armil¬
las ⁊ mitras et discriminalia et phicte
lidas ⁊ murenulas ⁊ ol fatoria ⁊ ĩ auie
⁊ anulos ⁊ gemmas infronte penden¬
tes ⁊ mutatoria ⁊ pastia ⁊ lintheami
et acus et specula et syndones et un
et therista et enit ꝓ suaui odor fetor et
p zona funiculꝰ et ꝓ crispanti crine cal¬
uicium et ꝓ fascia pectorali cilicum
Ecce qmͣ diligent̾ omina uanitati ᷤ¬
signia. enuiat et ħ in quib homines
nlłm uł ad modum ꝑuam culpam ee
putant qmͣ districte a deo penset oste¬
dat. Dissolutum ⁊ tardum salamon
arguĩt dicens. Pagrum homĩs pigr

Expanded text:
pȩna quoque eius subinfertur, cum dicitur: In die illa auferet Dominus ornatum calciamentorum et lunulas et torques et monilia et armillas et mitras et discrlides et murenulas et olfatoriola et inaures et anulos et gemmas in fronte pendentes et mutatoria et palliola et linteamina et acus et specula et syndones et vittas et teristra. Et erit pro suavi odore fetor, et pro zona funiculus, et pro crispanti crive calvitium, et  omnia vanitatis insignia enumerat, ut haec in quibus homines nullam vel admodum parvam culpam esse putant, quam districte a Deo pensentur, ostendat. Dissolutum et tardum Salomon arguit dicens: Per agrum hominis pigr
Abbreviated transcription (Latin):
derie certa S ut etas decrepita ipsa
morte tocio scł ꝯsumenda. has erũp¬
nosas plenasq laborib mundi etateᷤᷤ
quicunq felic morte iiicerunt Sep¬
tima iam salbati phemiis etate susce¬
pti. Octauam bt̃e resurreceons etatẽ

Expanded text:
lla annorum serie certa, sed ut aetas decrepita ipsa morte totius saeculi consumenda. Has aerumnosas, plenasque laboribus mundi aetates quicunque felici morte vicerunt, septima jam Sabbati perennis aetate suscep
Abbreviated transcription (Latin):
occulorum ibant ⁊ plaudebant ⁊ am¬
bulabant ⁊ in pedib suis ꝯpoĩto gͣdu
incedebant decaluabit dommo u̾tice
filiarum syon. Ambulabant extento
collo ⁊ nucib occulorum hic notatu
irogancia. Ibant et plaudebant am¬
bulabant et in pedib suis ꝯpoĩto gra¬
du modebant. hic nõtur lascuua. Se¬
quitur decaluabit domis u̾tioẽ filia
syon. ħ ẽ pena arroganciũ. Et doꝰ cͥmẽ¬

Expanded text:
ant, ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant, decalvabit Dominus verticem filiarum Sion . Ambulabant extento collo et nutibus oculorum, hic notatur arrogantia. Ibant et plaudebant, ambulabant, et pedibus suis composito gradu incedebant, hic notatur lascivia. Sequitur: Decalvabit Dominus filiarum Sion, haec est poena arrogantium. Et Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbis increpata arrogancia lasciuam
eciam arguit cum subiungit. Tolle
apud ḋm lascuua ⁊ ꝑcacitas ex hoc
aiinadũsione ⁊ deieccõnem arrogã¬
tib ⁊ aspitatem mollibꝯ supuentura
ꝯmuatur. Hinc ẽ rursumm ꝙ peundẽ

Expanded text:
perbis, increpata arrogantia, lasciviam perbis, increpata arrogantia, lasciviam etiam arguit cum subjungit: Tolle apud Deum lascivia et procacitas, ex hoc animadversione et dejectionem arrogantibus, et asperitatem mollibus superventuram comminatur. Hinc est rursum quod per eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
exagere iudeaniur quedam exhus
exempli cã reuoluems. De mosha ꝓ
caci gestu lascuuã ⁊ arrogantem am¬
mam domis pysayam ꝓph̾am argu¬
it dicens. Descende sede m puluere uir¬
go filia babilonis sede interra non ẽ
solium filie chaldeor quia ultra nõ
uocabis mollis ⁊ tenera tolle molaz
mole farmam denuda turpitudmem
tuam disccopiri humerum reuela cri¬
na tnsflumina ⁊ po panca. sede tace ĩtͣ
intenebras filia caldeorumqr nõ uo¬
cab̾is ultra domina regnorum. Que
gꝰ descende p̾sumit᷑. p̾cipitur de ꝓcaci
gestu ⁊ tẏpo arrogancie merepatur.
unde ꝗ bñ subrungitur. non ẽ soluiz
filie caldeorim quia sepe homo apud
apud se ip̃m ꝑtumorem arrogancie
extollitur ut impleatur illa smña u̾ita
sede tace intra tenebras filia caldeoꝵ
quia nõ uocabis ultra domina regnor
Magnal ennu tunchominem ꝯfusi¬
o sequitur qnͣdo se ab aliis despici ud¬
eciam ꝓ eo in quo ip̃e głiatur s qr laᷤᷤ¬
cuma q̃ mollicies amica ẽ ꝓcacib ꝗ su¬

Expanded text:
erare videamur, quaedam ex his exempli causa revolvemus. De molli et procaci gestu lasciviam et arrogantem animam Dominus per Isaim prophetam arguit, dicens: Descende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra, non est solium filiae Chaldaeorum, quia ultra non vocaberis mollis et tenera. Tolle molam, mole farinam, denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina . Et post pauca: Sede, tace, intra in tenebras, filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Quae ergo descendere praecipitur, de procaci gestu et typo arrogantiae increpatur. Unde et bene subjungitur, non est solium filiae Chaldaeorum; quia saepe homo apud apud seipsum per tumorem arrogantiae extollitur, ut impleatur illa sententia VeSede, tace, intra tenebras, filia Chaldaeorum, quia non vocaberis ultra domina regnorum . Magna etenim tunc hominem confusio sequitur, qetiam pro eo in quo ipse gloriatur. Sed quia lascivia et mollities amica est procacibus et su
Abbreviated transcription (Latin):
uolumꝯ pus ubi illud dici ꝯueniat
ꝯsid̾emꝰ. nam quedam sunt locaĩq
b ppetium silencium ẜuandũ est
quedam no in quib humanos s ex¬
mones .i. ꝯfabulacones ad alt̾ute
odere non l exceptis hus u̾bis qͥbꝰ
te platis deo famulatur. unde ⁊ bt̃s
augustins moratorio nicłl agend̃
eẽ dicit p̾ter id adꝙ fcm̃ ẽ. Sunt itẽ
alia loca in quib ꝓ disciplma ⁊ ĩ stc¬
cõne morum u̾ba hñda sunt. Qued
itm̃ in quib de intelligencia ⁊ expo¬
sicõne scͥpturar collacõnes cum dis¬
ciplina tamen et reu̾encia loc ẽ smne
otencõne et clamore et qualib tur¬
pitudine ũborum hr̃i possunt. postẽ¬
mo sunt alia loca in quib mag̾. lo¬
quendi lĩia laxatur ita ut nõ solum
de spiritualib reb s eciam rex. de
extiorum dispõne ⁊ ꝓuisione smone
admittantur. Loca in quib uana⁊
dr̃flua dici debeant muenui nõ p̾sũ
Neq gͥ in diuimis et sacratis locis ⁊¬

Expanded text:
volumus, prius ubi illud dici conveniat volumus, prius ubi illud dici conveniat consideremus. Nam quaedam sunt loca, in quibus perpetuum silentium servandum est. Quaedam vero in quibus humanos sermones, id est confabulationes ad alterutrum edere non licet, exceptis iis verbis quibus lte prolatis Deo famulatur. Unde et beatus Augustinus in oratorio nihil agendum esse dicit, praeter id ad quod factum est. Sunt item alia loca in quibus pro disciplina et instone morum verba habenda sunt; quaedam iterum in quibus de intelligentia et expositione Scripturarum collationes cum disciplina tamen et reverentia, hoc est sine contentione et clamore et qualibet turpitudine verborum haberi possunt. Postremo sunt alia loca in quibus magis loquendi licentia laxatur, ita ut non solum de spiritualibus rebus, sed etiam de exteriorum dispositione et provisione sermones admittantur. Loca in quibus vana et superflua dici debeant, invenire non possum. Neque igitur in divinis et sacratis locis c
Abbreviated transcription (Latin):
ticia cum pigro de mlta oꝑaçõne lo¬
ip̃e p̾lus laborat malum sanandũ
ꝯsilio ꝯmodiori occurrit. u̾bi gracia
qñ ꝯstanciam laudare nolumꝰ adpu¬
siiammes nos ad srbos s̾mones
ntm̃ dirigere debemꝰ qr cum iucui
Supbie sub p̃textu ꝯstancie nõ nũꝙ
se ꝯtegat si ceꝑmis suꝑbis lauda¬
re ꝯstanciam dum eos ad untute
hortari crediis amplis in suo uicio
ꝯ firmamo. Exhortemur gͦꝰ ad ꝯstan¬
çiam timidos ad timorem suꝑbos ad
fragilitatem. ꝓdigos ad lib̾alitatem
auaros ad humantatem.parcos ad
pcitatem gulosos ad ꝯsilium teme¬
rarios ad feruorem zeli tepidos ad
silencium ubosos. adu̾bum exhorta¬
cõsuis nmistacitos ad alactacõ seg¬
nes ad mansuetudinem inpacien¬
tes adiusticiam negligentes. ad n¬
dugenciam crudeles ad u̾ecundiã
pcaçes. ad quietem p̾cipites ad pu¬
denciam incautos ad sollicitudĩe
⁊ ommo quicquid dicere uolumus
discrecõ loquendi ut cum aliuddr̃e

Expanded text:
stitia, cum pigro de multa operatione lostitia, cum pigro de multa operatione loipse plus laborat, malum sanandum consilio commodiori occurrit. Verbi gratia, quando constantiam laudare volumus, ad pusillanimes non ad superbos sermonem nostrum dirigere debemus, quia cum vitium superbiae sub praetextu constantiae nonnunquam se contegat, si coeperimus superbis laudare constantiam, dum eos ad virtutem hortari credimus, amplius in suo vitio confirmamus. Exhortemur ergo ad constantiam timidos, ad timorem superbos, ad frugalitatem prodigos, ad liberalitatem avaros, ad humanitatem parcos, ad parcitatem gulosos, ad consilium temerarios, ad fervorem zeli tepidos, ad silentium verbosos, ad verbum exhortationis nimis tacitos, ad alacritatem segnes, ad mansuetudinem impatientes, ad justitiam negligentes, ad indulgentiam crudeles, ad verecundiam procaces, ad quietem praecipites, ad prudentiam incautos, ad sollicitudinem et omnino quidquid dicere volumus discretio loquendi, ut cum aliquid dicere
Abbreviated transcription (Latin):
aũt po edificacõnem ꝓrim loquim᷑
cum illis loquanun quos sꝑamꝰ fer
nr̃am exhortacõnem a pͣutate sua pͥ¬
se emendan. alioquin et sapientes
uelle docere supbia e et obstmatoᷤ
cornpere insipiencia. qr et ĩ uirioso
pximo ẽ qui meliori nõ erhib re
niam gͦ quicum alio loquitur. prm̃
ut ille talis sit de cis colloqiuo uti¬
litas eo ꝓuenite possit si po̾ illim lo¬
ꝯnitrrcaueat ne talis sit ille qui ul
sua exhortacõne no indigeat uel ita
n malo sit obstinat ut exhortacõ¬
aliorum erudiconem loqui debene
et in ip̃a nt̃a locucõne talem discre¬
cõnem ẜuare ut semꝑ studeamꝰ et
a sapiencõrib discere et mins doc¬
tos ita dum tarat si se docen paciũt¬
tur stude amꝰ erudire. et sicut uito¬
ganda de illo potissime ꝙ uosmas
urget uerba facimꝰ sic docendo illo
ꝓ in eo sanare cupims conpetens
nr̃i smonis temediuit opponeno
quem admodum supͣdcm̃ ẽ cum ir¬
religioso de scĩtate cum inuisto de iꝰ¬

Expanded text:
m proximi loquimur, cum illis loquamur quos speramus per nostram exhortationem a pravitate sua posse emendari. Alioquin et sapientes velle docere, superbia est, et obstinatos corripere, insipientia. Quia et injuriosus proximo est, qui meliori non exhibet reniam. Ergo qui cum alio loquitur primum ut ille talis sit, de cujus colloquio utilitas sibi provenire possit. Si propter illum loquitur, caveat ne talis sit ille, qui vel sua exhortatione non indigeat, vel ita in malo obstinatus, ut exhortatioaliorum eruditionem loqui debemus, et in ipsa nostra locutione talem discretionem servare, ut semper studeamus et a sapientioribus discere, et minus doctos ita duntaxat si se doceri patiantur studeamus erudire. Et sicut interrogando, de illo potissimum quod nos magis urget verba facimus, sic docendo, illuquod in eo sanare cupimus, competens nostri sermonis remedium opponamus, quemadmodum supradictum est: Cum irreligioso de sanctitate, cum injusto de ju
Abbreviated transcription (Latin):
q situt idem salamon ait. mala aue
in lectis argenteis qui loquit ubu
in tempore suo. habet gͥ om̃e u̾du
ꝑsilenerm tempore tacendi dicitur
ꝙ post̾a ꝑ u̾bum tempore loquendi
tempore loquendi iuoce teneatur
aliquando tacere debenis ꝓptea ꝙ
eos qui audiunt pat offendam ah
qnͣdo tacendum e pp̃ea quia ad idq
discere uolumꝯ animoᷤ auditorum
qr ꝑfecto amins auditorum magis
offenditur si smoqui edificare deb
ꝯfuso et mordinatꝰ ꝓferatir aliqͣndo

Expanded text:
quia sicut idem Salomon ait: Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo . Habet igitur omne verbum silentium tempore tacendi discitur, quod postea per verbum tempore loquendi tempore loquendi in voce teneatur. Aliquando tacere debemus propterea quod et eos qui audiunt pariter offendamus. Aliquando tacendum est propterea, quia ad id quod dicere volumus, animos auditorum quia profecto animus auditorum magis offenditur, si sermo qui aedificare debet, confusus et inordinatus proferatur. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
u̾so. annuit occłis. tent pede. digito lo¬
quitur prauo corde machinatur ma¬
lum ⁊ in onni tempore uirgia semi¬
nat. Propt̾ea hunc tlem emm quem
de i discipliua ⁊ oiscordia pit uoraux
uoluit prius a postatami nominanit
quia nisi prius mts a ꝯspectuoditon
solsdetur stato mentis. quatmꝯ dimi
undiq extior eustodia interiori mo¬
bilitati coħ̾tende opponitui. tandem
mens ad patem stabilem in sem mp̃a
colligatur. Om̃ium namq iicorum
motꝰ disciplina cohcet ⁊ qnͣtum ad¬
mala desidia foris coħ̾cendo ꝯpͥmit¬

Expanded text:
verso, annuit oculis, terit pede, digito loverso, annuit oculis, terit pede, digito loquitur, pravo corde machinatur malum, et in omni tempore jurgia seminat . Propterea enim hunc talem quem de indisciplina et discordia pariter notare voluit prius apostatam nominavit, quia nisi prius intus a conspectu Conditoris solidetur status mentis, quatenus dum undique exterior custodia interiori mobilitati coercendae opponitur, tandem mens ad pacem in semetipsa colligatur. Omnium namque vitiorum motus disciplina coercet, et quantum mala desideria foris coercendo com
Abbreviated transcription (Latin):
cõne. audistis quid sit disciplin.a nẽ
attendite qmͣ̃ utilis ⁊ qm̃ nccͣa sit
Disciplina est conpes cupiditatis mͣ¬
lorum desidiorum carcer frenum la¬
dde. qͣuẽ doniat in tempanciam. leui¬
tatem ligat ⁊ omnes mordinatos
moto mentis atq illicitos appetit᷑
suffocat. sicut enim de iostancia mẽ¬
us nascitur mordmata mocõ corpis
ta quoq dum coro ꝑdisciplinam
tringitut animꝰ ad ꝯstanciam soli¬
ditur ⁊ paulatim int̾usecꝰ mens ad
quietem ꝯponitur cum ꝑdiscipline
ustodiam inali motꝯ eio foras fluer
nõ sinut᷑. Integritas gͦ uirtutis ẽ qũ
ꝑ iuteniam mentis custodiam ordĩa¬
te reguntꝰ menbra corporis intior nã¬
ꝙ est custodia que ordinata suat ex¬
tensꝰ corporis menbra. s qui statum
mentis ꝓdit subsequent foras ĩ ꝯstã¬
uam moconis defluit. atq extiori no¬
bilitate indicat ꝙ nlla intio radice
subsistat. unde ꝑ salamonẽ dr. hõ a¬
postata uir nuititis graditur ore per¬

Expanded text:
sciplina, nunc attendite quam utilis et quam necessaria sit. Disciplina est compes cupiditatis, malorum desideriorum carcer, frenum ladiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam mali motus ejus foras fluere non sinuntur. Integritas ergo virtutis est, quando per internam mentis custodiam ordinate reguntur membra corporis. Interior namque est custodia, quae ordinata servat exterius corporis membra. Sed qui statum mentis perdit, subsequenter foras in inconstantiam motionis defluit, atque exteriori mobilitate indicat quod nulla interius radice subsistat. Unde per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore per
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ꝗ linib dependentib in ymo retͦ
ꝯsequentib caudis insmmlitudiner
uulpium uestigia sua obducunt. beñ
peat memoria eorum ne sit amplius
in recordacõnẽ in t̾ram iuiuencium
Que ut ostendant de num̃o illorum
se ẽẽ de quib psalmista ait. nõ sic ĩpii
quacunq prer̾int qiͣ turbo tempestati
pulu̾em concitant ⁊ ip̃i filii tenebrarũ
illud foris occłis hominum subtͣhũt
ꝙ nitꝰ cecata mente ꝑdid̾unt. Et tñ
in quo de eis eciam in p̃nti uita uin¬
dictam cupimo. qr hiisdẽ suis pãnis
quib nebulam pulius luminib ur̃iᷤ
inicuint ad ꝯtemplandam uiam pedi¬
b nr̃is lutum plateaꝵ absterguntq
cordes mulierib ymo metricibr stu¬
dia sua aufunit ⁊ tanto de decore qnͣta
sĩsticõne cum hĩtu pene serum mutua¬
u̾unt. Alii sunt nulli mõi quib hoĩes
uanissum et sr̃sticõsissim spectaculu

Expanded text:
rrunt et limbis dependentibus, imo retro rrunt et limbis dependentibus, imo retro consequentibus caudis in similitudinem vulpium vestigia sua obducunt. Bene pereat memoria illorum, ne sint amplius in recordatione in terra viventium. Qui ut ostendant de numero illorum se esse, de quibus Psalmista dicit: Non sic impii quacunque perrexerint, quasi turbo tempestatis pulverem concitant, et ipsi filii tenebrarum illud lumen foris oculis hominum subtrahunt, quod intus caecata mente perdiderunt. Est tamen in quo de eis etiam in praesenti vita vindictam capimus, quia iisdem suis pannis quibus nebulam pulveris luminibus nostris injiciunt, ad complanandam viam pedibus nostris, lutum platearum abstergunt. Qcordes, mulieribus, imo meretricibus studia sua auferunt, et tanto dedecore quanta superstitione cum habitu pene sexum mutaverunt. Alii sunt mille modi quibus homines vanissimi et
Abbreviated transcription (Latin):
tate in colore ⁊ for mestione:
iugenere. scilicet ne sint uestimenta
mã mins p̾cõsa. in qualitate ne n¬
mis sint subtilia uł mollia. in colore
ne ninis sint ieida siũ quolib⁊ alio
religiose ꝯiisacoms expetit fucata. In
quolib alio modo scd̾m scli uanitatẽ
detorta captõ ad modum portandi ꝑ¬
tinet. nam sunt quidam stulti qui stu¬
tis placere cupientes quodam anfi¬
cõ uestimenta sua t̾ca se ꝯponunt.⁊
in uomuiori scurlitate noiculose tim¬
litunt. Alii autem ut pompam de sefa¬
ciant erplicant ea ⁊ qnͣtum possunt
lascis distendunt. alii tenere cornga¬
ta mn unum corrigunt. Alii ꝯtorquẽteᷤᷤ
⁊ completentes innoluurit. alii totoco¬
namme. stringentes ⁊ findentes ea oĩa
cors sui limamenta in u̾ecundissima qͣ
turpidine aspicientib numanda expo¬
nunt. alii iactanda et nentilando pan¬
nos suos leuitatem mentis sue ex ip̃a
hĩtꝰ sui mobłitate ostendunt. alii in¬
cidentes insinuoso firmate terram u̾¬

Expanded text:
tate, in colore et formatione In genere, scilicet ne sint vestimenta nostra nimis pretiosa. In qualitate, ne nimis sint subtilia vel mollia. In colore, ne nimis sint nitida, sive quolibet alio religiosae conversationis expetit fuscata. In quolibet alio modo secundum saeculi vanitatem detorta. Coaptatio ad modum portandi pertinet, nam sunt quidam stulti qui stultis placere cupientes, quodam artificio vestimenta sua circa se componunt. Alii vero majori scurrilitate ridiculose transvertunt, alii autem ut pompam de se faciant, explicant ea, et quantum possunt, latius distendunt. Alii temere corrugata in unum colligunt, alii contorquentes et complectentes involvunt. Alii toto conamine stringentes et findentes ea, omnia corporis sui lineamenta, inverecundissima quadam turpitudine aspicientibus numeranda exponunt. Alii jactando et ventilando pannos suos, levitatem mentis suae ex ipsa habitus sui mobilitate ostendunt. Alii incedentes sinuoso syrmate terram ve
Abbreviated transcription (Latin):
codiam pusitatis obfunit sic siles
sunt gestus mollis ⁊ ꝓcar dissoluts et
tardo citato⁊ turbid. quia ⁊ iuuicia ip̃a ĩt
se similia sunt sicut ẽ lascuua ⁊ iactan¬
cia negligencia ⁊ pigricia in quietudo
⁊ inpaciencia. pp̃ea omnes isti ĩordĩati
gesto qr de intiorib amme ꝓdeunt cor¬
rupconib in młtis scͥpturarum locie
grauit argui⁊ rep̾hendi muemunt¬

Expanded text:
sitatis observant; sicut similes sunt gestus mollis et procax, dissolutus et tardus, citatus et turbidus, quia et vitia ipsa inter se similia sunt, sicut et lascivia, et jactantia, negligentia et pigritia, inquietudo et impatientia. Propterea omnes isti inordinati gestus, quia de interioribus animae prodeunt corruptionibus, in multis Scripturarum locis graviter argui
Abbreviated transcription (Latin):
bisso nsi mollicies rep̾hendr̃. Cum
gͦ carm sue. et inpupura decorem ⁊ ĩ
uicõrum exhibit uir̃ postmodum
hunc cruciandum flanima torm̃torũ
accepit. Et tamen diues iste nõ dum
possidebat temꝑanciam ẜuare noluit
post illicitum usum temꝑalium ad pe¬
nam sempit̾nam puenit. Sugitur
ille qr ꝓpriis ab uso ẽ tantam dampn¬
cõnem meruit quid putamꝰ isti faci¬
unt qui ꝓpria nõ hñtes alienam hele¬
mosmam cultui sue elacõms mpede
nom ptimescunt. Ueeis qr ipi fieut ꝑ¬

Expanded text:
bysso nisi mollities reprehenditur? Cum bysso nisi mollities reprehenditur? Cum ergo carni suae et in purpura decorem, et in vitiorum exhibuit, jure postmodum hoc cruciandum flamma tormentorum accepit. Et tamen dives iste nondum possidebat temperantiam servare noluit, post illicitum usum rerum temporalium ad poenam sempiternam pervenit. Si igitur ille quia propriis abusus est tantam damnationem meruit, quid putamus isti facient, qui propria non habentes alienam eleemosynam cultui suae elationis impendere non pertimescunt? Vae eis quia ipsi sicut