comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lud detulerit qd̃ ad me scͥpse¬
ras. delatam uidelicet eam in
tupi cͥmine. ita ut editũ. et
obrutũ. partũ dici asserat: Qͣ¬
si uͦ istud ad indiciã: nõ ad me
scͥpseris. Illa ubi audunt lit¬
teris tuis maximũ subduci:
accusationis litteras tuas ꝓ¬
tulit. quib eum crminis de¬
latorem ꝓbauit. ad me datas
nõ legerat. nec quid hab̾ent
sciebat. Ego aũt ex horrui a
pͥmo calumpniã. quia ad¬
uertebã nõ crim̃ intendi. s
inuiriã uirginis desiderari.
cuiꝰ in spectio. et uisitatio pos¬
tulabatur. nõ aliqd̃ flagitiũ
de ferebatur. Quis enĩ istud
apͥntipio fraude compositũ.
nequaqͣm sibi congruere. et
conuenire nõ arbitraretur.
cucurrisse mulieres ules
ad monasteriũ. iactasse par¬
tum uirgnis et necem pigno¬
ris. de monasterio rumorẽ
ꝑ ppłos sparsũ. eũq affluxis.¬
se inaures noui affinis ma¬
ximi. ab ipso interpellatũ
ep̃m. dimissas eas que dixisse
ferebantur. atq infugam co¬

Expanded text:
lud detulerit, quod ad me scripselud detulerit, quod ad me scripseras, delatam videlicet eam in turpi crimine; ita ut editum et obrutum partum dici asserat? Quasi vero istud ad Indiciam, non ad me scripseris. Illa ubi audivit litteris tuis Maximum subduci accusationi, litteras tuas protulit, quibus eum criminis delatorem probavit: ad me datas non legerat, nec quid haberent, sciebat. 19. Ego autem exhorrui a primo calumniam, quia advertebam non crimen intendi, sed injuriam virginis desiderari, cujus inspectio et visitatio postulabatur, non aliquod flagitium deferebatur. Quis enim istud a principio fraude compositum nequaquam sibi congruere et convenire non arbitraretur? Cucurrisse mulieres viles ad monasterium, jactasse partum virginis, et necem pignoris, de monasterio rumorem per populos sparsum, eumque affluxisse in aures novi affinis Maximi, ab ipso interpellatum episcopum, dimissas eas quae dixisse ferebantur, atque in fugam co
Abbreviated transcription (Latin):
iurgio negare nõ potuerit.
aduersus sacrã uirginem
iudicia adtẽptauisse. mu¬
roq interiecto. discretas e¬
des uxoris sue ac uirginis.
diuisã germanitatis int̃
sorores societatẽ. aliaq qͥb
doleret. qd̾ uirgo magro af¬
finitatis sue refugisset con¬
sortium. Quomͦ gͦ nõ accu¬
sator. qui affectum accu¬
satoris iam dudũ exercu¬
it. qui sermone suo accu¬
sationẽ detulit. aures tu¬
as impleuit clamore. testes
auditionis dedux̃. cogni¬
tionẽ poposcit: Quãlibet
gare non potiusti qd̃ ad in¬
diciã scripseris. quoniam
maximus seu impulsu
alioꝵ seu dolore ꝓpͥo crim̃
graue detulerit. Sola hec
epła satis est.ad accusatio¬
nis testimoniũ. Neq en̾i
de ego tuis ad me datis lit¬
terisuirguendũ putaui.s
his lectis. quas aduirginẽ
adme scripseras. Et tamen
cum epłe tue sibi non conueni¬
rent. consulendũ te nõ arguẽ¬
dum putami. Quid gͥ sibi u¬
ult illa argum̃tatio. quia il¬

Expanded text:
jurgio, negare non potuerit jurgio, negare non potuerit adversus sacram virginem judicia attentavisse: muroque interjecto, discretas aedes uxoris suae ac virginis, divisam germanitatis inter sorores societatem; aliaque, quibus doleret quod virgo in agro affinitatis suae refugisset consortium. 770 Quomodo ergo non accusator, qui affectum accusatoris jamdudum exercuit, qui sermone suo accusationem detulit, aures tuas implevit clamore, et testes auditionis deduxit, cognitionem poposcit? 18. Quamlibet gare non potuisti quod ad Indiciam scripseris, quoniam Maximus seu impulsu aliorum, seu dolore proprio crimen grave detulerit. Sola haec epistola satis est ad accusationis testimonium; neque enim te ego tuis ad me datis litteris urgendum putavi, sed iis lectis quas ad virginem ad me scripseras; et tamen cum epistolae tuae sibi non convenirent, consulendum te, non arguendum putavi. Quid igitur sibi vult illa argumentatio, quia il
Abbreviated transcription (Latin):
lic ẽẽ comꝑimus. qui cõpositã
hanc queruntur calũpmiã.¬
quos aiunt eo offensos fuisse
maximo. qd̾ ista uirgo. non
circuibat domos. nec eoꝵ ma¬
tronas salutet atq ambrat.
Quid gͥ fiet.: Quomͦ tanto
eam exuemus cͥmine: Quo¬
mͦ ꝑsuadebimꝰ ut cultus as¬
sumat nouos. suos exuat.
Graue flagitiũ. uirginẽ intͣ
secreta domus degere. claudi
penetralib suis. sic certe lec¬
tio docet mariam domi reꝑ¬
tam. cũ ad eam gabriel ar¬
changłs uenisset. Susanna
fugiens turbarũ inducit᷑.
Deniq cũ lauaret. paradisũ
claudi iubebat. Qͥd autem
p̃stantius p̾sertim inuirgi¬
ne cuiꝰ p̃cipuũ opus uerec̃¬
dia. que secreto ẽ. tutior. secre
to ad om̃s actus expedicior.
Munia enĩ pudoris induit
qui tanto tp̃re defensas ma¬
ximũ nõ fuisse accusatorẽ.
s parentis dolore doluisse
inuidiã sparsi rumoris. cũ
ille se municũ. et aduersari¬
um litigatorẽ. ꝓposito lam

Expanded text:
lic esse comperimus, qui compositam lic esse comperimus, qui compositam hanc querantur calumquos aiunt eo offensos favisse Maximo, quod ista virgo non circumeat domos, nec eorum matronas salutet atque ambiat. Quid igitur fiet, quomodo tanto eam exuemus crimine? quomodo persuadebimus ut cultus assumat novos, suos exuat? Grave flagitium virginem intra secreta domus degere, claudi penetralibus suis! Sic certe lectio docet Mariam domi repertam, cum ad eam Gabriel archangelus venisset . Susanna fugiens turbarum inducitur . Denique cum se lavaret, paradisum claudi jubebat. Quid autem praestantius praesertim in virgine, cujus praecipuum opus verecundia quam secretum? quid tutius secreto, et ad omnes actus expeditius? Munia enim pudoris induit,qui tantopere defendas Maximum non fuisse accusatorem, sed parentis dolore doluisse invidiam sparsi rumoris; cum ille se inimicum et adversarium litigatorem, proposito jam
Abbreviated transcription (Latin):
muf etiã illis siq grauib ap¬
petite calũpniis. opp̾se testimo¬
niis.strangulate argum̃tis ad
id confugiant ut se offerant
inspectioni. quo uł corꝑis ꝓ¬
bentur custodia. Si tñ dep̾̃¬
hendi potest in quib nutat
pridoris gr̃a. et disciplina in-¬
tegritatis. Male tñ se habet
causa. ubi potior ẽ carnis qͣm
m̃tis. p̃rogatiua. Malo morũ
signaculo. qͣm corꝑis claustro
uirginitatẽ expͥmi. Iam ilłd̃
p̃clarũ. qd̃ scripsisti in sinua¬
tum tͥ aquibdã. qd̃ nequa¬
qͣm tibi cõmunicarent. si
eam sine uisitatione suscipi¬
endam crederes. Ergo iudi¬
candi accepisti formulam.
quales illi qui uolunt p̾scͥ¬
bere sacerdotib. quid sequi
debeamꝰ. Liberauimꝰ itaq
te a cognitionis grauissime
necessitate. ne necesse hab̾es
formulã mandatã ex eqͥ.
Qͥd nob̃ futurũ ẽ. qui eoꝵ
studiis non optemꝑauimꝰ:
qui timeant dñm. Nam
et hic uidimus dudũ. et il¬

Expanded text:
amus etiam illis, si quae gravibus apamus etiam illis, si quae gravibus appetitae calumniis, oppressae testimoniis, strangulatae argumentis, ad id confugiant, ut se offerant inspectioni, quo vel corporis probetur custodia; si tamen deprehendi potest, in quibus nutat pudoris gratia, et disciplina integritatis. Male tamen se habet causa, ubi potior est carnis, quam mentis praerogativa. Malo morum signaculo, quam corporis claustro virginitatem exprimi. 15. Jam illud praeclarum, quod scripsisti insinuatum tibi a quibusdam quod nequaquam tibi communicarent, si eam sine visitatione suscipiendam crederes. Ergo judicandi accepisti formulam. Quales illi, qui volunt praescribere sacerdotibus quid sequi debeamus? Liberavimus itaque te a cognitionis gravissimae necessitate, ne necesse haberes formulam mandatam exsequi. Quid nobis futurum est, qui eorum studiis non obtemperavimuqui timeant Dominum. Nam et hic vidimus dudum, et il
Abbreviated transcription (Latin):
mensib quinq eo qd̃ sterił
conceꝑat in senectute. his
signis et ipsa marie uirgi¬
nitas. apud ignaros miste¬
rii ꝓbri suspectabatur. Uñ
et ioseph cui desponsata e¬
rat uirgo. suspectũ habebat
uitiũ. dũ ad huc nesciret dñi¬
ce incarnationis sacram̃tũ.
Quid gͦ. Negamus inspici¬
endas uirgines: Interim
qd̾ nusqͣm legerm nõ astruo:
nec uerũ arbitror. S quia
pleraq ad sp̃em stamus nõ
adueritatẽ. et erroris gr̃a cõ¬
pluria freq̃nter p̃tendimus.
sunt enĩ qui nosciant recta
facere:nisi metu pene. relin¬
quamus hoc illis. quas non
uerecundia reuocat alapsu:
s solus in uirie de terret me.¬
tus. apud quas nulla pudo¬
ris. et castitatis gr̃a. s pene
timor ẽ. Relinquamꝰ uerna¬
culis quib formido ẽ dep̾¬
hendi: magis qͣm peccauis¬
se. Absit auirgine sacra. ut
obstetricẽ nouerit. Partus pu¬
tatur et remediũ doloris dr̃
ñ examen pudoris. Rehnqͣ¬

Expanded text:
mensibus quinque; eo quod sterilis mensibus quinque; eo quod sterilis conceperat in senectute . His signis et ipsa Mariae virginitas apud ignaros mysterii, probri suspectabatur. Unde et Joseph, cui desponsata erat virgo, suspectum habebat vitium; dum adhuc nesciret Dominicae incarnationis sacramentum . 14. Quid ergo negamus inspiciendas virgines? Interim quod nusquam legerim, non astruo, nec verum arbitror. Sed quia pleraque ad speciem facimus, non ad veritatem; et erroris gratia complura frequenter praetendimus sunt enim qui nesciant recte facere, nisi metu poenae relinquamus hoc illis, quas non verecundia revocat a lapsu, sed solus injuriae deterret metus: 769 apud quas nulla cura pudoris, et castitatis gratia, sed poenae timor est. Relinquamus vernaculis, quibus formido est deprehendi magis, quam peccasse. Absit a virgine sacra, ut obstetricem noverit: partus putatur, et remedium doloris ducitur, non examen pudoris. Relinqu
Abbreviated transcription (Latin):
flagitiũ. hic uero cũ editus
partus et expositus. uł neca¬
tus. dũ inidie magis qͣm.
ꝓbationi consulitur dissipa¬
tus sit ꝑ aures uniu̾soꝵi. strã¬
gulata ẽ lib̾tas calũpniarũ
si peꝑit. Nempe uerone fu¬
it. uisebatur freq̃nter a uirgi¬
nib et mulierib. In honore
enĩ semꝑ erat. insebatur. et
a sacerdotib ꝓpter pudici¬
cie reu̾entiã. et grauitatis
speculũ. Quomͦ gͥ potuit o¬
culere cͥmen. qd̾ se uł sp̃e
sui ꝓderet:: Quomͦ texit
uterũ. Quomͦ non refugit
aspectũ mulierũ. oculos sa¬
lutantiũ.: Quornͦ parturi¬
ens uocẽ rep̃ssit: S hoc nõ
patitur dolor. Demq scͥptu¬
ra hos maximos dic̃ dolores.
qui sũt parturientis. Sic .n.
inquit. Dies dm̃ subito ue¬
nit. et imꝓuisus ad ẽ. ut do¬
lor partus qui intercludit oĩa
effugia delitescendi. Hec ẽ ue¬
rior documentoꝵ fides. quã
erubescunt et mulieres. De¬
niq helisabet occultabat se

Expanded text:
flagitium. Hic vero cum editus flagitium. Hic vero cum editus partus et expositus, vel necatus dum invidiae magis, quam probationi consulitur dissipatus sit per aures universorum, strangulata est libertas calumniarum, si peperit. Nempe Veronae fuit, visebatur frequenter a virginibus et mulieribus; in honore enim semper erat. Visebatur et a sacerdotibus propter pudicitiae reverentiam, et gravitatis speculum. Quomodo ergo potuit occulere crimen, quod se vel specie sui proderet? Quomodo texit uterum? quomodo non refugit aspectum mulierum, oculos salutantium? quomodo parturiens vocem repressit? Sed hoc non patitur dolor: denique Scriptura hos maximos dicit dolores, qui sunt parturientis . Sic enim, inquit, dies Domini subito venit, et improvisus adest, ut dolor partus, qui intercludit omnia effugia delitescendi . 13. Haec est verior documentorum fides, quam erubescunt et mulieres. Denique Elisabeth occultabat se
Abbreviated transcription (Latin):
ces adhibitas. s uͥq partui.
nusqͣm inspectioni. Primo
uͥ rachel parturit. deinde
uͥ thamar parit. tercio ubi
necandos mares pharao mã¬
dat hebreoꝵ obstetͥcib. qñ
responderũt ille. nõ eo mo¬
re hebreas feminas parere:
quo pariunt egyptie. s he¬
breas prius parere. qͣm intͦe¬
ant obstetͥces ad eas. Qͥ locus
ut suꝑiori utilis ad hebreo¬
rum salutẽ. ita reliquo con¬
fragosus ad obstetͥcum fidẽ.
que didicerunt m̃tiri ꝓsalu¬
cũ maiora sint alia exami¬
nande ueritatis docum̃ta.
et testimonia inquib exp̃s¬
siora in signia uł temerati
pudoris sint. Qͥd eñi est qd̾
magis publicũ sit. qͣm offessa
pudoris. et de floratio uirgini¬
tatis. Nich̃ ꝓfecto qd̃ magis
se ꝓdat. quã castitatis dis¬
pendiũ. Tumescit aluus et
incedentẽ fetus sui ora gͣranãt.
ut p̾termittamꝰ alia quib
se. uł tacita ꝓdit conscientia.
Aut forte sterilitatis obtentu.
absconcdi maliquib possit

Expanded text:
ces adhibitas: sed ubique partui, ces adhibitas: sed ubique partui, nusquam inspectioni. Primo ubi Rachel parturit , deinde ubi Thamar parit , tertio ubi necandos mares Pharao mandat Hebraeorum obstetricibus ; quando responderunt illae, non eo more Hebraeas feminas parere, quo pariunt Aegyptiae: sed Hebraeas prius parere, quam introeant obstetrices ad eas. Qui locus ut superiori utilis ad Hebraeorum salutem; ita reliquo confragosus ad obstetricum fidem, quae didicerunt mentiri pro salucum majora sint alia examinandae veritatis documenta et testimonia, in quibus expressiora insignia vel temerati pudoris sint? Quid enim est quod magis publicum sit, quam offensa pudoris, et defloratio virginitatis? Nihil profecto quod magis se prodat, quam castitatis dispendium. Tumescit alvus, et incedentem fetus sui onera gravant; ut praetermittamus alia, quibus se vel tacita prodit conscientia. 12. At forte sterilitatis obtentu abscondi in aliquibus possit
Abbreviated transcription (Latin):
siunqͣm se uisitandã abnu¬
erit. scdm assertionẽ tuam
decͥmine confitebitur. Et
facilius ẽ. ut refutet qđ nũ¬
qͣm fecerit: qd̃ quam fecerit.
& ariabuntur gͥ obstetͥces.
ne suspecte aliqua repetatur
gr̃a. Erit itaq inter plures.
quanqͣm paucoꝵ etiã in mag¬
nis urbib. hic usus medendr.
sit. Erit inqͣm uł maliuola.
uł ĩperita. qͣm pudoris clauͤ¬
tra p̾tereant. et ꝑ imꝑitiã
integro notam affigat pu-¬
dori. uides in qd̃ ꝑiculum
inducas uirginalẽ ꝓfessio¬
nẽ. dũ obstetricẽ ad hiben-¬
dam putas. ut iam nõ solũ
ueretundie sue dispendio. s
etiã obstetricis incerto ꝑreli
spectrices. Deniq ad partu¬
rientes ingrediebantur ñ
aduirgines. ut partus susci¬
ꝑent. nõ pudorẽ examina¬
rent. Uñ et obstetrices dicte.
eo qd obsistant dolori uł cer¬
te pignori.ne laxatiᷤ uteri ge¬
nitalib claust̾s. in terrã de¬
fluat. Secũdo et t̾cio loco in
scripturis inuenimꝰ obstetͥ¬

Expanded text:
si umquam se visitandam abnusi umquam se visitandam abnuerit, secundum assertionem tuam de crimine confitebitur. Et facilius est ut refutet, quod numquam fecerit, quam quod fecerit. Variabuntur igitur obtetrices, ne suspectae aliqua repetatur gratiae. Erit itaque inter plures, quamquam paucarum etiam in magnis urbibus hic usus medendi sit: erit, inquam, vel malevola, vel imperita, quam pudoris claustra praetereant, et per imperitiam integro. notam affigat pudori. Vides in quod periculum inducas virginalem professionem, dum obstetricem adhibendam putas; ut jam non solum verecundiae suae dispendio, sed etiam obstetricis incerto periclspectrices: denique ad parturientes ingrediebantur, non ad virgines; ut partus susciperent, non ut pudorem examinarent. Unde et obstetrices dictae, eo quod obsistant dolori: vel certe pignori, ne laxatis uteri genitalibus claustris, in terram defluat. Secundo et tertio loco in Scripturis in venimus 768 obstetri
Abbreviated transcription (Latin):
sententie fuisse. Nos quoq
usu hoc cognouimꝰ sepe in¬
ter obstetrices. obortam uarie¬
tatem. et questionẽ excitatã.
ut plus dubitatũ sit de ea
que in spiciendã se p̾buerit.
quã de ea que nõ fuerit in¬
specta. Si quidẽ et ꝓximo id
comꝑimus exemplo. Nam
quedam conditionis seruu¬
li. saltim in specta et refuta¬
ta postea mediolani nõ meo
quidẽ iussu s nicenti extri¬
buno et notario dñi. uł pa¬
troni sui uoluntate uisitata
ẽ. aꝑitissima et locupleti fe¬
mina huiꝰ modi artis. et cum
simul ista suppeterent. ut ne¬
q pauꝑtas obstetricis suspec¬
tam faceret fidem. neq indo¬
cilitas imꝑitiam. tam̃ ad huc
manet questio. Quid ꝓfuit
gͥ eam inspici. cũ dãpnatio
maneat.: Nam ut quisq
uoluerit aut imꝑrtã medicã.
aut redẽptam asseret. Ita si¬
ne effectu ullo iniuria in¬
spectionis ẽ. Quid de inde
fiet.: Quocienscũq emer¬
serit qui non credat. dotiens
uirgo obtrectabitur. Nam

Expanded text:
sententiae fuisse? Nos quoque sententiae fuisse? Nos quoque usu hoc cognovimus, saepe inter obstetrices obortam varietatem, et quaestionem excitatam; ut plus dubitatum sit de ea, quae inspiciendam se praebuerit, quam de ea, quae non fuerit inspecta. Siquidem et proximo id comperimus exemplo: nam quaedam conditionis servilis Altini inspecta et refutata, postea Mediolani non meo quidem jussu, sed Nicenti ex tribuno et notario domini vel patroni sui voluntate visitata est a peritissima et locupleti femina hujusmodi artis; et cum simul ista suppeterent, ut neque paupertas obstetricis suspectam faceret fidem, neque indocilitas imperitiam, tamen adhuc manet quaestio. 9. Quid profuit igitur eam inspici, cum damnatio maneat? Nam ut quisque voluerit, aut imperitam medicam, aut redemptam asseret; ita sine effectu ullo injuria inspectionis est. Quid deinde fiet? Quotiescumque emerserit, qui non credat, toties virgo attrectabitur? Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tia ad stiprilantur integri¬
tati. Non placet deo quam
nõ suoꝵ grauitas morũ
uniꝰ obstetricis in diget tes¬
timonio. qd̃ plerunq que¬
ritur p̃cio. Eagͦ tibi locu¬
plex iudetur ad fidẽ. que
et reduni et falli potest. ut
excuset ream. et cͥmen te¬
gat. aut nesciat et non pos¬
sit flagitiũ dep̾hendere.
Neq uero illud iustũ ar¬
brtror. qd tuis cõp̾hẽdisti lit¬
teris quia uisi in specta fu¬
erit integritas ꝑrelitetur et
incerto suo fluctuet. Ergo õs
que inspecte non sunt. ꝑi¬
culũ subrerunt pudoris.
Ergo et que nupture sũt.
pͥus inspiciantur. ut nubãt
ꝓbatiores. Ergo et que ue¬
lande sũt. pͥrs subiciende
sũt huiꝰ modi attrectationi
Non eñi uisitantur. s attrectã¬
tur. Et rectius sccłm tuã sentẽ¬
tiam inspieitur. non ꝓbata
quã consecrata. Quid qd̃ etiã
ipsi archiatri dicunt. ñ satis
liquido cõprehendi inspec¬
tionis fidem.: Et ipsis uł me¬
dicine uetustis doctorib id

Expanded text:
tia astipulatur integritia astipulatur integritati. Non placet Deo, quam non suorum gravitas morum unius obstetricis indiget testimonio, quod plerumque quaeritur pretio. Ea ergo tibi locuples videtur ad fidem, quae et redimi et falli potest: ut excuset ream, et crimen tegat, aut nesciat, et non possit flagitium deprehendere? 767 7. Neque vero illud justum arbitror, quod tuis comprehendisti litteris, quia nisi inspecta fuerit, integritas periclitetur, et incerto sui fluctuet. Ergo omnes quae inspectae non sunt, periculum subierunt pudoris? Ergo et quae nupturae sunt, prius inspiciantur, ut nubant probatiores? Ergo et quae velandae sunt, prius subjiciendae sunt hujusmodi attrectationi; non enim visitantur, sed attrectantur: et rectius secundum tuam sententiam inspicitur non probata, quam consecrata. 8. Quid, quod etiam ipsi archiatri dicunt non satis liquido comprehendi inspectionis fidem, et ipsis medicinae vetustis doctoribus id
Abbreviated transcription (Latin):
erit accusare om̃ib. et cum
ꝓbatione destiterint: patebit
ut genitaliũ secretoꝵ petãt
inspectionẽ. et ad dicentur
semꝑ sacre uirgines ad huiꝰ¬
modi ludibria. que et uisu.
et auclitu horrori et pudori
sũt: Deniq nõ minima e¬
tiã intuis litteris tẽptate ex¬
p̃ssionis u̾ecundia ẽ. Que
gͦ sine dãpno pudoris in ali¬
enis aurib resonare nõ que¬
unt. ea possunt inuirgine.
sine eius temptari uerecũ¬
dia. In uenisti tibi uile
mancipium. ꝓcacem uer¬
nulam. Cur nõ abutaris
pudibundo ministerio.
et exponas eius modestiã.
cum p̾sertim nicħ sanctiꝰ
inuirgine sit ꝗͣ u̾erundia:
Nõ eñi sacra uirgo ut cor¬
pore tantũmͦ integra sit
queritur. et nõ ut inomĩb
eius in offensus maneat pu¬
dor. Uirgo dñi suis ẽ nexa
fulchris ad sui ꝓbationẽ.
nec alienis dot̾ib eget. ut
se uirginẽ ꝓbet. et nec ab¬
ditoꝵ occultoꝵ que inspec¬
tio. s obrua om̃ib modes¬

Expanded text:
erit accusare omnibus, et cum erit accusare omnibus, et cum probatione destiterint, patebit ut genitalium secretorum petant inspectionem, et addicentur semper sacrae virgines ad hujusmodi ludibria, quae et visu et auditu, horrori et pudori sunt? Denique non minima etiam in tuis litteris tentatae expressionis verecundia est. Quae ergo sine damno pudoris in alienis auribus resonare non queunt, ea possunt in virgine sine ejus tentari verecundia? 6. Invenisti tibi vile mancipium, procacem vernulam, cur non abutaris pudibundo ministerio, et exponas ejus modestiam; cum praesertim nihil sanctius in virgine sit, quam verecundia? Non enim sacra virgo ut corpore tantummodo integra sit quaeritur, et non ut in omnibus ejus inoffensus maneat pudor. Virgo Domini suis est nixa fulcris ad sui probationem, nec alienis dotibus eget, ut se virginem probet: et nec abditorum, occultorumque inspectio, sed obvia omnibus modes
Abbreviated transcription (Latin):
qui deficerent accusationis
argum̃to. et firmam̃to ꝓba¬
tionis conitientes audencet
qd̃ si p̾ocupatis uulgi auri¬
bus. inuidia mentẽ inces¬
seret. p̾uidiciũ examinan¬
de ueritatis in ferret. Et eñi
cũ audita p̾ueniunt. aurẽ
obstruũt. animũ occupãt.
ne ꝓbatio de sicdetur. ut ru¬
mor ꝓconuicto deneatur
crimine. Nos gͥ accusatorẽ
exegimus. et auctorẽ totiuis
scene. maximũ ꝑ urgendũ.
arbitrati sumus. Uerum il¬
le accusationẽ quã stuclio
informauerat: uerbo detu¬
lerat. deseruit ꝓfessione. et
tam̃ affectu urgebat. arte
exequebatur. s refugiebat
noĩe. qd̃ difideret ꝓbationi.
Deniq sparsis rumorib s
etiã epłis cõpositis et destina¬
tis. quesiuit acerbare inui¬
diam delationis. s nequaqͣm
oppͥmi potuit integritas et
circũueniri. Nã si habuiss¬
set. Quid gͥ sibi uelit. et qd̃
spectet qd̃ obstetͥcem adhi¬
bendã credidis nõ possũ ad
uertere. Ita ne ergo liberum

Expanded text:
qui deficerent accusationis qui deficerent accusationis argumento, et firmamento probationis, conjicientes videlicet quod si praeoccupatis vulgi auribus invidia mentem incesseret, praejudicium examinandae veritatis inferret. Etenim cum audita praeveniunt, aurem obstruunt, animum occupant; ne probatio desideretur, ut rumor pro convicto teneatur crimine. 4. Nos igitur accusatorem exegimus, et auctorem totius scenae Maximum perurgendum arbitrati sumus. Verum ille accusationem, quam studio informaverat, verbo detulerat, deseruit professione; et tamen affectu urgebat, arte exsequebatur: sed fugiebat nomine, quod diffideret probationi. Denique sparsis rumoribus, sed etiam epistolis compositis et destinatis, quaesivit acerbare invidiam delationis: sed nequaquam opprimi potuit integritas et circumveniri. Nam si habuissset. Quid ergo sibi velit, et quo spectet quod obstetricem adhibendam credideris, non possum advertere. Itane ergo liberum
Abbreviated transcription (Latin):
neq accusare audebat. neq
delationis se nexu obligare.
atq ita in conspectioni ad¬
iudicandã constituebas uir¬
ginem. quã nullus argue¬
ret. nullus de ferret. Ubi
hec cognitionis sollẽpnitas.
Q talis iudicandi formu¬
la. Si leges publicas inter¬
rogamus: accusatorẽ exi¬
gunt. Si eccłie: duob in¬
quit et tͥbus testib stat õe
uerbũ. s illis testib qui añ
hesternũ et nudiꝰtercius ñ
fuerint inimiei. ne irati no¬
cere cupiant. ne lesi ulcisci
se uelint. In offensus igit᷑
affectus testiũ queritur.ita
tamen ut accusator prius
in mediũ ꝓcedat. Ipsi illi
p̾sb̃ri iudeorũ. manus su¬
as pͥus supra caput impo¬
suerunt susanne. et accu¬
sationẽ ꝓfessi sũt. et pari¬
ter addiderũt testimonii aue¬
ppłs suberrore positus acce¬
perat. s diuino iudicio ꝑ
ꝓpħam retexit. et redarguit
omp̃s deus. ut liqueret oĩbꝰ.
eos uelle iniudiã p̾semina¬
re aduersũ innocentis ꝑrcłm.

Expanded text:
neque accusare audebant, neque neque accusare audebant, neque delationis se nexu obligare; atque ita inspectioni adjudicandam constituebas virginem, quam nullus argueret, nullus deferret. Ubi haec cognitionis solemnitas? Ubi talis judicandi formula? Si leges publicas interrogamus, accusatorem exigunt: si Ecclesiae: Duobus, inquit, et tribus testibus stat omne verbum : sed illis testibus qui ante hesternum et nudiustertius non fuerint inimici; ne irati nocere cupiant, ne laesi ulcisci sese velint. 3. Inoffensus igitur affectus testium quaeritur; ita tamen ut accusator prius in medium procedat. Ipsi illi presbyteri Judaeorum manus suas prius supra caput imposuerunt Susannae, 766 et accusationem professi sunt, et pariter addiderunt testimonii auculus sub errore positus acceperat: sed divino judicio per prophetam retexit, et redarguit omnipotens Deus; ut liqueret omnibus eos velle invidiam praeseminare adversum innocentis periculum
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror fore. Certe non so¬
lent. Aut si obloquantur
de quo obloqui soleant. haut
dubie liquet cũ exasꝑati
huc ueniant. pacifici ad te
reuertantur. p̾sertim cũ hoc
iudiciũ nr̃m cũ frĩb. et cõ¬
sacerdotib nr̃is participa¬
tum ꝓcesserit. tu autẽ sine
alicuns fr̃is consilio. hoc
iudiciũ tibi solus uindi¬
candũ putaris. in quo tn
ante uidiciũ p̃iudicium
feceris. ut puellã zenonis
sine auctore criminatio¬
nis. si ne accusatore. sine
ꝓfessore delationis inꝑicu¬
lum reatus deducendã ar¬
bitrare. cui inuidia ẽẽt a
uanis. abhereticis. ut ipsi
uolunt a turpib ꝑsonis
conflata ꝑscelus. ꝑ auariti¬
am. ꝑ intemꝑantiã. que¬
rentib ꝓprii libertatẽ fla¬
gitii. abhis postremo qui
domo eius eiecti. atq elimi¬
nati forent. qd̃ discolora o¬
pera subtexerent. qͣm prima
fronte sue ꝓfessionis p̃ten.¬
derant. Huiꝰ modi accusato¬
res. huiꝰ modi testes. intuo
constituebas iudicio. qui

Expanded text:
arbitror fore, certe non soarbitror fore, certe non solent. Aut si obloquantur, de quo obloqui soleant, haud dubie liquet: cum exasperati huc veniant, pacifici ad te revertantur; praesertim cum hoc judicium nostrum cum fratribus et consacerdotibus nostris participatum processerit: tu autem sine alicujus fratris consilio hoc judicium tibi solus vindicandum putaris; in quo tamen ante judicium praejudicium feceris, ut puellam Zenonis sine auctore criminationis, sine accusatore, sine professore delationis, in periculum reatus deducendam arbitrare: cui invidia esset a vanis, ab haereticis, ut ipsi volunt, a turpibus personis conflata per scelus, per avaritiam, per intemperantiam, quaerentibus proprii libertatem flagitii; ab iis, postremo qui domo ejus ejecti atque eliminati forent, quod discolora opera subtexerent, quam prima fronte suae professionis praetenderant. 2. Hujusmodi accusatores, hujusmodi testes in tuo constituebas judicio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
re nequeat. si indigeste in¬
solens rerum huiusmodi
medicus adhibeat manus.
Si quidẽ et pomũ cũ in ma¬
turum ex agitatur cito de¬
ꝑit. Et quia de agro exem¬
plum sũpsimus. p̾cipe illis
inuiolata confinii seruare
iura. paternos custodire
terminos. quos lex tuetur.
Supͣ frat̾nam caritatẽ fre¬
quenter ẽ uicini gr̃a. Ille
enĩ sepe longe. hic in ꝓrimo
ẽ. uite om̃is testis. conu̾sa¬
tionis arbiter. Delectet eũ
ꝑfinitima spatia laxare li¬
berum pecus. et in herba ui¬
ridi ꝓiectũ secuma captare
otia. Seruos quoq dñs iure
seruitii subditos babeat.
ꝓmoderamine cohertionis.
quasi anime consortes. Pa¬
ter familias eni dr̃. ut quasi
filios regat. qm̃ et ipse dei ser¬
uus ẽ. et patrẽ appellat dñm.
celi moderatorẽ potestatum
om̃iuni. Uale et nos dilige
ut facis. quia nos te diligimꝰ¬
rospiciendũ ẽẽ ne de nr̃o
obloquantur iudicio.
carissimi nr̃i ueronenses
ꝓpriis texui luteris. Non

Expanded text:
re nequeat, si indigestae inre nequeat, si indigestae insolens rerum hujusmodi medicus adhibeat manus. Siquidem et pomum cum immaturum exagitatur, cito deperit. 30. Et quia de agro exemplum sumpsimus, praecipe illis inviolata confinii servare jura, paternos custodire terminos, quos Lex tuetur. Supra fraternam charitatem frequenter est vicini gratia ; ille enim saepe longe, hic in proximo est, vitae omnis testis, conversationis arbiter. Delectet eum per finitima spatia laxari liberum pecus, et in herba viridi projectum secura captare otia. 31. Servos quoque dominus jure servitii subditos habeat pro moderamine coercitionis, quasi animae consortes. Paterfamilias enim dicitur, ut quasi filios regat; quoniam et ipse Dei servus est, et patrem appellat Dominum coeli, moderatorem potestatum omnium. Vale et nos dilige, ut facis; quia nos te diligimrospiciendum esse ne de nostro obloquantur judicio charissimi nostri Veronenses, propriis texuisti litteris. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Difficile quidẽ in buti aĩ¬
i infidelitatis uenenis. ab ole¬
re possunt impietatis sue
glutinũ. si tam̃ in his uirꝰ
infaustũ in oleuerit. nec fa-¬
cile his creͤdũ putes. Nerui
eni sunt et quidã artus sa¬
pientie nõ temere credere.
maxime incausa fidei. que
raro ꝑfecta ẽ in hominib.
Tam̃ siquis ẽ qui licet sus¬
pecte sit infirmitatis. et
nutantis affectus. et prir-¬
gare habitã de se opinionẽ
uelit. ꝑmitte. ut satis fe¬
cisse seͥ pritet. indulge ali¬
qͣntulum. Cuiꝰ enĩ excludi¬
tur satisfactio. au̾titur ani¬
mus. Nam etiã medendi
ꝑiti. cũ uident notas egͥtu¬
dines. ut ipsi appellant. me¬
dicinam quidẽ non adhi¬
bent. sed tam̃ medicine tem¬
pus expectant. nec deserũt
inualidum. sed leuiorib
uerbis. aut quib possũt.
palpant delinim̃tis. ne aut
int̾missa egͥtudo desꝑatio¬
ne animi grauescat. aut e¬
rudior medicinã respuat.
eo qd̃ admaturitatẽ ꝑueni¬

Expanded text:
Difficile quidem imbuti animDifficile quidem imbuti animi infidelitatis venenis abolere possunt impietatis suae glutinum; si tamen in iis virus infaustum inoleverit, nec facile iis credendum putes. Nervi enim sunt, et quidam artus sapientiae, non temere credere, maxime in causa fidei, quae raro perfecta est in hominibus. 29. Tamen si quis est, qui licet suspectae sit infirmitatis, et nutantis affectus, purgare habitam de se opinionem velit, permitte ut satisfecisse se putet, indulge aliquantulum; cujus enim excluditur satisfactio, avertitur animus. Nam etiam medendi periti cum vident notas aegritudines, ut ipsi appellant, medicinam quidem non adhibent; sed tamen medicinae tempus exspectant: nec deserunt invalidum, sed lenioribus verbis, aut quibus possunt, palpant delinimentis; ne aut intermissa aegritudo desperatione animi gravescat, aut crudior medicinam 762 respuat: eo quod ad maturitatem perveni
Abbreviated transcription (Latin):
et tota mentis sedulitate
erigere oculos ad celestia.ni¬
chil ponere in lucro nisi ꝙ.
uite et̾ne sit. Nam iste oĩs
huiꝰ questus scł̃i animarũ
dispendiũ ẽ. Deniq om̃iũ
detrim̃tum passus ẽ qui
uolebat xp̃m lucrari. qd̃ et¬
simirabiliter dix̾it. minꝰ
tam̃ ex p̾ssit quã acceꝑat.
Hinc en̾i de alienis locutꝰ
detͥmentũ sit. quo fiat lu¬
crũ xp̃i. Caduca hec omia.
sine dampno sine lucro.
Illud solũ ẽ. lucrũ ubi fruc¬
tus ꝑpetuus. ubr et̃ne mer¬
ces quietis. Cõmendo tibi fi¬
li eccłam que ẽ adforum cor¬
nelii. quo eam de ꝓximo
int̾uisas frequentiꝰ donec
ei ordinetur ep̃e. Occupatꝰ
dieb ingruentib quadra¬
gesime. tam longe non pos¬
sum excurrere. Habes illic
illirios de mala doctͥna ar¬
rianoꝵ. Caue eoꝵ zizania.
non appropinq̃nt fidelibꝰ ñ ser¬
pant adulterina semina.
Ad uertant quid ꝓpter suã
ꝑfidiã acciderit sibi.quies¬
cant aut uerã fidẽ sequant᷑.

Expanded text:
a, tota mentis sedulitate a, tota mentis sedulitate erigere oculos ad coelestia, nihil ponere in lucro, nisi quod vitae aeternae sit; nam iste omnis hujus quaestus saeculi animarum dispendium est. Denique omnium detrimentum passus est , qui volebat Christum lucrari: quod etsi mirabiliter dixerit, minus tamen expressit, quam acceperat. Hic enim de alienis locutusdetrimentum sit, quo fiat lucrum Christi. Caduca haec omnia, cum damno, sine lucro: illud solum est lucrum, ubi fructus perpetuus, ubi aeternae merces quietis. 27. Commendo tibi, fili, Ecclesiam, quae est ad Forum Cornelii, quo eam de proximo intervisas frequentius, donec ei ordinetur episcopus. Occupatus diebus ingruentibus quadragesimae, tam longe non possum excurrere. 28. Habes illic Illyrios de mala doctrina Arianorum, cave eorum zizania: non appropinquent fidelibus, non serpant adulterina semina: advertant quid propter suam perfidiam acciderit sibi, quiescant, ut veram fidem sequantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dei ẽet. facilis inclinare celoᷤᷤ.
descendit tñ. et formã ser¬
ui accipiens. nt̃as portauit
infirmitates. qui p̃uidens
sc̃os suos. nõ quasi rapinã
sibi ꝓpriũ honorẽ assum̾e.
sed subicere se equalib. et
alios sibi ante ferre. dixit.
Bonũ mͥ est qd̾ humiliatꝰ
sũ. bonũ mͥ ẽ quod me sub¬
ieci. ut subiecta mͥ sint oĩa.
et sit deus omĩa in omĩb.
Banc in funde humilitatẽ
singuloꝵ animis. et te ip¬
sũ formã p̃be om̃ib dicẽs.
imitatores mei estote sicut
et ego xp̃i. Discant bonoꝵ
oꝑũ diuitias querere. et mo¬
rum ẽẽ locupletes. Pulcͥtu¬
do diuitiarũ nor insaculis
diuitũ. s in alm̃tis pauꝑũ
ẽ. in illis infirmis. et egenis
meliꝰ opes lucent. Discãt ita¬
q pecunosi nõ sua s ea q̃
sũt xp̃i querere. ut illos et
xp̃s requirat. ut illi sua lar¬
giantur. ĩpendit ꝓ illis san¬
guinẽ suũ. effudit illis sp̃m
suũ offert illis regnũ suũ.

Expanded text:
Dei forma, facilis inclinare coelos; Dei forma, facilis inclinare coelos; descendit tamen, et formam servi accipiens nostras portavit infirmitates : qui praevidens sanctos suos, non quasi rapinam sibi proprium honorem assumere; sed subjicere se aequalibus, et alios sibi anteferre, dixit: Bonum mihi est quod humiliatus sum. Bonum mihi est quod me subjeci; ut subjecta mihi sint omnia, et sit Deus omnia et in omnibus . Hanc infunde humilitatem singulorum animis, et te ipsum formam praebe omnibus, dicens: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . 26. Discant bonorum operum divitias quaerere, et morum esse locupletes. Pulchritudo divitiarum non in sacculis divitum, sed in alimentis pauperum est. In illis infirmis et egenis melius opes lucent. Discant itaque pecuniosi non sua, sed ea quae sunt Christi, quaerere; ut illos et Christus requirat, ut illis sua largiatur. Impendit pro illis sanguinem suum , effundit illis 761 Spiritum suum, offert illis regnum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
bito ignobilis seruulus ẽ.
et qd ipsã seruitii uilitatẽ
aceruat. de generis dñi ere
emptũ mancipiũ. Minus
eñĩ uile putatur seruire li¬
bero. Geminatur aũt ser
uitur uernaculis. Serinis
gͥ ex genere p̾claro. pauꝑ
ex patre diuite. de amore
ad odiũ. de gr̃a adsupplici¬
um: rursus decarcere ad
aulam. de reatu ad iudiciũ
traductus. neq adr̾sis frac¬
tus ẽ. neq eleuatus secundis.
Ad stipulatur etiã mom̃ta¬
rias ẽẽ uices rerũ. etiã sc̃i dd̃
frequenter uariatꝰ status.
qui despectus patri p̾ciosus
deo. triũpho nobilis. inuidi¬
a uilis. ad scitus ad ministe¬
rium regiũ. electus ad adfi-¬
nitatẽ. postremo faciẽ et ora
nutatus. exul regni fugitãs
parricidii. nunc sua offen¬
dicula de plorabat. et rursꝰ
alienare mouebat concilia¬
to herede nobilior quã deco¬
lorato. Ex ꝑtus gͥ om̃ia pul¬
chre dix̃. Bonũ mͥ qd humi¬
liatus sũ. quãqͣm hoc ad eũ
possit referri. qui cũ informa

Expanded text:
bito ignobilis servulus est, bito ignobilis servulus est, et quod ipsam servitii vilitatem acerbat degeneris domini aere emptum mancipium. Minus enim vile putatur servire libero: geminatur autem vitur vernaculis. Servus igitur ex genere praeclaro, pauper ex patre divite, de amore ad odium, de gratia ad supplicium: rursus de carcere ad aulam, de reatu ad judicium traductus; neque adversis fractus est, neque elevatus secundis . 24. Astipulatur etiam momentarias esse vices rerum etiam sancti David frequenter variatus status, qui despectus patri, pretiosus Deo; triumpho nobilis, invidia vilis , accitus ad ministerium regium, electus ad affinitatem , postremo faciem et ora mutatus, exsul regni, fugitans parricidii, nunc sua offendicula deplorabat, et rursus aliena removebat, conciliato haerede nobilior, quam decolorato Expertus igitur omnia, pulchre dixit: Bonum mihi quod humiliatus sum . 25. Quamquam hoc et ad eum possit referri, qui cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
usũ doc̾et. ĩ qͦ diu̾s e cõmutationũ
firmũ tanqͣm dormientis sõp¬
nium:uidentes nõ uide¬
mus et audientes non au¬
dimus. et manducantes ñ
saciamur. gratulantes nõ
gratulamur.currentes nõ
ꝑueuenimus. Uane spes
hominũ in hoc scło qui ea
que non sũt tanqͣm que
sint sequenda arbitrantur.
Itaq manes et uacue rerũ
species tanqͣm in sompno
uenerunt. abierunt. adsti¬
terunt. euanuerũt circum¬
fuse et disꝑse sunt. teneri
uidentur et non tenentur.
Deniq ubi quis audiuit
dicentẽ surge qui dormis. et
de seculi istius sompno ex¬
surrexit: falsa hec intellex̃
omĩa. eugilauit et fugit
sompniũ. fugit potestas. a¬
biit cura patͥmonii. forme
uenustas. honorũ studiũ.
hec enĩ sõpnia sunt. quib
non morientur qui uigilãt
corde. s dormientes exagitãt᷑.
ua datur hũc sermonem
tua nec duturna. que sũt
huiꝰ seculi. qui abinitio no¬
bilis genere censu diues. su¬

Expanded text:
usum doceret, in quo diversae commutationum usum doceret, in quo diversae commutationum firmum, tamquam dormientis somnium videntes non videmus, et audientes non audimus, et manducantes non satiamur, gratulantes non gratulamur, currentes non pervenimus. Vanae spes hominum in hoc saeculo, qui ea quae non sunt, tamquam quae sint, sequenda arbitrentur. Itaque inanes et vacuae rerum species tamquam in somnio venerunt, abierunt: astiterunt, evanuerunt. Circumfusae et dispersae sunt, teneri videntur, et non tenentur. Denique ubi quis audivit dicentem: Surge qui dormis , et de saeculi istius somno exsurrexit, falsa haec intellexit omnia: evigilavit, et fugit somnium, fugit potestas, abiit cura patrimonii, formae venustas, honorum studium. Haec enim somnia sunt, quibus non moventur, qui vigilant corde: sed dormientes exagitantur. 23. Vadatur hunc sermonem tua nec diuturna, quae sunt hujus saeculi, qui ab initio nobilis genere, censu dives, su
Abbreviated transcription (Latin):
obsecraret. et iam metu ꝓ¬
clicionis uł amoris uz lacͥ¬
mas funderet ad extorq̃n
di necessitatẽ. nec mĩa fle¬
xus ad flagitii consensum.
nec coactus metu et p̃cibus
restitit. nec minis cessit. p̃¬
poriens p̾miis ꝑiculosam
honestatem. quã turpẽ re¬
munerationẽ casto pudori.
Iterũ quoq mulier maio¬
rib adorsa temptamentis.
cũ inflexibilẽ aduerteret
etiã scd̃a uice immobilem.
passione effera. et impridẽ¬
tia iuires ministrante iuue.¬
nem ad greclitur. ueste ap¬
p̾hensa ad cubile trahens.
complexũ offerens. Et pe¬
ne ceꝑat nisi exuisse ioseph
uestem qua tenebatur. ne
ẽ. usq ad carcerem. et cũ sus¬
tineret calũpniã. maluit cͥ¬
m̃ falsũ subire ꝗͣ uerũ referre.
Sciuit ĩqͣm humiliari. qͥa hu¬
miliabat᷑ ꝓuͥtute. hũiliabat᷑
ĩ typo eiꝰ qͥ se erat hũiliaturꝰ ad
mortẽ. usq mortẽ aũ crucis Qͥ¬
resuscitaret. ⁊ sõniũ hc ẽẽ uiuẽdi

Expanded text:
obsecraret etiam metu pobsecraret etiam metu proditionis, vel amoris sui lacrymas funderet ad extorquendi necessitatem, nec misericordia flexus ad flagitii consensum, nec coactus metu, et precibus restitit, nec minis cessit, praeponens praemiis periculosam honestatem, quam turpem remunerationem casto pudori. Iterum quoque mulier majoribus adorsa tentamentis, cum inflexibilem adverteret, etiam secunda vice immobilem, passione effera et impudentia vires ministrante, juvenem aggreditur, veste apprehensa ad cubile trahens, complexum offerens: et pene ceperat, nisi exuisset Joseph vestem, qua tenebatur; ne est usque ad carcerem; et cum sustineret calumniam, maluit crimen falsum subire, quam verum referre. Scivit, inquam, humiliari, quia humiliabatur pro virtute. Humiliabatur in typo ejus, qui se erat humiliaturus usque ad mortem, mortem autem crucis: qdi
Abbreviated transcription (Latin):
Talem itaq se exibebat.
tam sedulum. ut ei dñs
suus. totam dorũ suam
cred̾et. ipsi ornĩa cõmitt̾et.
Uñ et uxor eiuus oculos in¬
iecit in eũ. capta forme ue¬
nustate. Nicħ eñi ad nos
si petulantib oculis. aut e¬
tas expetitur. aut pulcͥtu¬
do. Ars desit. nullũ est
crimen decoris. Illecebra
facessat in offensa ẽ sp̃es.
et forme gr̃a. Itaq ꝑcita at¬
q animi furens interpel¬
lat iuuenẽ. et cogente libi¬
dine uicta passonũ stimu¬
lis. crimen fatetur. Uerũ
ille abiurat flagitiũ di¬
cens. nec morib hebreoꝵ cõ¬
uenire. nec legib ut abe¬
num uiolent thorum qͥbꝰ
cura ẽ tuendi pudoris. ut
integri nuptiarũ integͥs
socientur uirginib. nec
nulli conueniant conue¬
mi usus thori nesciat. re¬
ligioniq sibi ẽẽ ne bre¬
us turpis intemꝑantie.
ingratus erilis indulgen¬
tie. cui obsquiũ deberet:
ei grauẽ inferret contume
dicere. et se seruũ fat̾i: Qͥn
etiã cũ ambiret mulier.

Expanded text:
Talem itaque se exhibebat, Talem itaque se exhibebat, tam sedulum, ut ei dominus suus totam domum suam crederet, ipsi omnia committeret. 20. Unde et uxor ejus oculos injecit in eum, capta formae venustate; nihil enim ad nos, si petulantibus oculis aut aetas expetitur, aut pulchritudo. Ars desit, nullum est crimen decoris: illecebra facessat, inoffensa est species, et formae gratia. Itaque percita atque animi furens interpellat juvenem, et cogente libidine, victa passionum stimulis crimen fatetur. Verum ille abjurat flagitium, dicens nec moribus Hebraeorum convenire, nec legibus, ut alienum violent thorum, quibus cura est tuendi pudoris; ut integri nuptiarum integris socientur virginibus, nec ulli conveniant femi usus thori nesciat: religionemque sibi esse, ne ebrius turpis intemperantiae, ingratus herilis indulgentiae; cui obsequium deberet, ei gravem inferret contumel tamen dicere, et se servum fateri? Quin etiam cum ambiret mulier,
Abbreviated transcription (Latin):
habet pram mentis since¬
ritatẽ. Magna uirtus eius.
Deniq ꝑ in obedientiã uniꝰ
hominis mors introiuit.et
ꝑobedientiam unius dm̃i
redemptio. Scrnt humili¬
ari sc̃s ioseph. qui cum ẽẽt
afrĩbus inseruitutẽ uendi¬
tus. uł anegotiatorib co¬
emptus. humiliatus in
compedibus ut scriptura
dicit. uirtutẽ humilitatis
didicit. infirmitatẽ repu¬
diauit. Itaq emptus in
egypti partib. aseruo re¬
gio cocorum p̃posito. non
ꝓsapie nobilis conscien¬
tia. quasi germen. abrami¬
darum. dedignatus obse¬
quia uernacula. fastidi¬
uit degenerem condicio¬
nem. s magis gnauũ se
et fidelem erili imꝑio pre¬
buit. alto intendens consi¬
lio. nicħ inter ẽẽ. in quo
statu quis ꝓbabrlem se p̾s¬
taret. s illum ẽẽ finem bo¬
noꝵ ut in quocũq statu
ꝓbarentur. illud q p̃cipu¬
um. si magis mores cõmen¬
darent statũ qͣm status mo¬
res. Et eñi quo status infe¬
rior. eo uirtus eminentior.

Expanded text:
habet piam mentis sincehabet piam mentis sinceritatem . Magna virtus ejus. Denique per inobedientiam 759 unius hominis mors introivit, et per obedientiam unius Domini redemptio. 19. Scivit humiliari sanctus Joseph, qui cum esset a fratribus in servitutem venditus, vel a negotiatoribus coemptus , humiliatus in compedibus, ut Scriptura dicit , virtutem humilitatis didicit, infirmitatem repudiavit. Itaque emptus in Aegypti partibus a servo regio, coquorum praeposito, non prosapiae nobilis conscientia, quasi germen Abrahamitarum, dedignatus obsequia vernacula, fastidivit degenerem conditionem: sed magis gnavum se et fidelem herili imperio praebuit, alto intendens consilio nihil interesse in quo statu quis probabilem se praestaret: sed illum esse finem bonorum, ut in quocumque statu probarentur; illudque praecipuum, si magis mores commendarent statum, quam status mores. Etenim quo status inferior, eo virtus eminentior.
Abbreviated transcription (Latin):
Grauis ẽ eñĩ ut pote talen¬
to plumbeo suffulta iniqͥ¬
tas. intolerabilis auaritia.
atq om̃is suꝑbia. tetra frau¬
dulentia. et ideo hortare.
plebem dñi sꝑare magis in
dño. abundare indiuitiis
simplicitatis. inquib am¬
bulent sine laqueo. sine im¬
pͤdimento. bona etiã puri
sermonis sinceritatis et lo¬
cuples apud dm̃. etiã sunt̃
laqueos ambulet. tñ quia
alii nescit insidias aut uin¬
cula innectere. nor alliga¬
tur. Illud quoq p̃ciprum si
ꝑ suadeas ut nouerint hu¬
miliari. sciant uerum hu¬
militatis colorem. naturã
nouerint. Multi habent
humilitatis speciẽ. uirtu¬
tem non habent. Multi
eam foris p̾tendunt et in¬
tus impugnant. ad fucũ
p̾ferunt. adueritatem ab¬
iurant. ad gr̃am negant.
Est em̃i qui nequiter hu¬
miliat se:et interiora eius
plena sunt doli. Et ẽ qui
se nimiũ sũmittit amul¬
ta humilitate. Non ẽ ergo
humilitas nisi sine fuco
sine fraude. Ipsa ẽ uera que

Expanded text:
Gravis est enim, ut pote talenGravis est enim, ut pote talento plumbeo suffulta, iniquitas; intolerabilis avaritia, atque omnis superbia, tetra fraudulentia . Et ideo hortare plebem Domini sperare magis in Domino, abundare in divitiis simplicitatis, in quibus ambulet sine laqueo, sine impedimento . 17. Bona etiam puri sermonis sinceritas, et locuples apud Deum, etiam si inter laqueos ambulet; tamen quia alii nescit insidias aut vincula innectere, non alligatur. 18. Illud quoque praecipuum, si persuadeas ut noverint humiliari, sciant verum humilitatis colorem, naturam noverint. Multi habent humilitatis speciem, virtutem non habent: multi eam foris praetendunt, et intus impugnant: ad fucum praeferunt, ad veritatem abjurant, ad gratiam negant: Est enim qui nequiter humiliat se, et interiora ejus plena sunt doli . Et est qui se nimium submittit ab humilitate multa. Non est ergo humilitas nisi sine fuco, sine fraude. Ipsa est vera, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ritiam. Is ꝓfecto stateram
hanc nõ reformidabit. A¬
uaritia enĩ plerũq sensꝰ
hebetat humanos. et ꝑuer¬
tit oprmones ut questum
pretatem pritent. et pecu¬
niam quasi mercedem pͣ¬
dentie. Merces autem mag¬
na pietatis ẽ. et questus
sobriatatis ħe quod usui
ẽ satis. Quid eñi in hoc mũ¬
do possunt diuitiarũ suꝑ¬
flua. cum in his et nulla ad¬
iumenta nascendi sint. nec
impedim̃ta moriendi: Nã
et sine tegumento in hoc
mundo nascimur. et sine
uiatico discedimus. sine he¬
reclitate sepelimir. Pendet
ꝑsingula nr̃oꝵ statera me¬
ritorum. atq exiguis uł bo¬
ni oꝑis uł de generis flagi¬
tii mom̃tis. huc atq illuc
sepe inclinatur. Si mala
uergant heu me.si bona:
p̃sto est uenia. Nemo enĩ
apccato immunis. S ubr
ꝓpendunt bona eleuan¬
tur peccata. obumbrant᷑.
teguntur. Ergo die uidicii
aut nr̃a nobrs opitulabũ¬
tur oꝑa. aut ipsa nos in ꝓ¬
fundum tamqͣm molari
dep̾ssos lapide de mergẽt.

Expanded text:
ritiam! Is profecto stateram ritiam! Is profecto stateram hanc non reformidabit. Avaritia enim plerumque sensus hebetat humanos, et pervertit opiniones ; ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudentiae. Merces autem magna pietatis est, et quaestus sobrietatis, habere quod usui est satis. Quid enim in hoc mundo prosunt divitiarum superflua; cum in iis et nulla adjumenta nascendi sint, nec impedimenta moriendi? Nam et sine integumento in hoc mundo nascimur, et sine viatico discedimus, sine haereditate sepelimur. 16. Pendet singulis nostrorum stalera meritorum, atque exiguis vel boni operis, vel degeneris flagitii momentis huc atque illuc saepe inclinatur: si mala vergant, heu me! si bona, praesto est venia. Nemo enim a peccato immunis: sed ubi propendunt bona, elevantur peccata, obumbrantur, teguntur. Ergo in die judicii aut nostra opitulabuntur nobis opera, aut ipsa nos in profundum, tamquam molari depressos lapide, mergent.
Abbreviated transcription (Latin):
et inuilib quidẽ rebus
caro constat fallacia. sed
statera uerboꝵ ipsa apud
dm̃ est execrabilis. que pre¬
tendit pondus grauitatis
sobrie et subnectit uersu¬
tias fraudulentie. Hoc maxi¬
me condempnat deus. si de¬
cipiat aliquis ꝓximũ suũ
ꝓmissorum benignitate.⁊
subdola iniquitate defene.¬
ratum oppͥmat nicħ sibi ꝓ¬
futurus astucie sue artib.
Quid eñi ꝓdest homini si
totius mundi caprat opes.
animã aũt suam uite et̾ne
defraudet stipendio: Alia
piis mentib consicdanda
statera qua singuloꝵ facta
trutinantur. inqua plerũ¬
q ad iudicium peccata ꝓpẽ.¬
dunt. aut bene gesta pecc̃is
p̃ponderant. Ue mͥ si prece¬
dant flagitia. et ad mortis
p̃iudicium letali uergant
porid̾e. Tolerabilius si sub¬
sequantur. Omĩa tam̃ ma¬
nifesta dño. et ante iudici¬
um nec bona possunt la¬
tere. nec ea que plena sũt
offensiors abscondi. Qͣm
beatus qui radicem uitio¬
rum resecare potuerit aua¬

Expanded text:
et in vilibus quidem rebus et in vilibus quidem rebus caro constat fallacia 758 sed statera verborum ipsa apud Deum est exsecrabilis, quae praetendit pondus gravitatis sobriae, et subnectit versutias fraudulentiae. Hoc maxime condemnat Deus, si decipiat aliquis proximum suum promissorum benignitate, et subdola iniquitate defeneratum opprimat, nihil sibi profuturus astutiae suae artibus. Quid enim prodest homini, si totius mundi capiat opes, animam autem suam vitae aeternae defraudet stipendio ? 14. Alia piis mentibus consideranda statera, qua singulorum facta trutinantur, in qua plerumque ad judicium peccata propendunt, aut bene gesta peccatis praeponderant. Vae mihi, si praecedant flagitia, et ad mortis praejudicium lethali vergant pondere! Tolerabilius si subsequantur omnia tamen manifesta Domino: et ante judicium: nec bona possunt latere, nec ea quae plena sunt offensionis, abscondi . 15. Quam beatus qui radicem vitiorum resecare potuerit ava