comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imponi. & int̾ filios maiestatis opulenta parentis dĩ here¬
ditate ditari: se autẽ int̾ hȩc cũ peccatis suis relictã. de
spectaculo felicitatis alienȩ doloꝵ initia reportantem.
solatione nudatã in exteriores tenebras excuti. & ab illa
beatoꝵ ȩccła ꝑpetua ex comunicatione seclusã. ab ipsa
uitȩ radice prȩcidi: Illud aut̃ quomodo trepidus &
male conscius sermo poterit explicari. Cũ coeperit in¬
expiabilis caro. & infectȩ̨ peccatis medullȩ sȩuis ge¬
hennȩ ȩ̨stib penetrari. & more feruentiũ ac detoquen¬
tium metalloꝵ in extinguibili ardore tota hominis sub¬
stantia intus infundi. & depascentib flãmis corpora atq
animas exparte consuini & exparte nutriri. ut int̾ medios
igniũ globos dãnata natura det pabulũ. & accipiat incre¬
mentũ: Siforte inspersũ illud dudũ conscientiis uitiũ
&eris ac pũbi adulterina ꝑmnxtio quandoq int̾ stagni

Expanded text:
imponi, et inter filios majestatis opulenta parentis Dei haereimponi, et inter filios majestatis opulenta parentis Dei haereditate ditari; se autem inter haec cum peccatis suis relictam, de spectaculo felicitatis alienae dolorum vitia reportantem?  viderit omni consolatione nudatam in exteriores tenebras excuti, et ab illa beatorum Ecclesia perpetua excommunicatione seclusam ab ipsa vitae radice praecidi? Illud autem quomodo trepidus et male conscius sermo poterit explicare, cum coeperit inexpiabilis caro et infectae peccatis medullae saevis gehennae aestibus penetrari, et more ferventium ac decoquentium metallorum inexstinguibili ardore tota hominis substantia intus infundi, et depascentibus flammis corpora atque animas ex parte consumi, ex parte nutriri, ut inter medios ignium globos damnata natura det pabulum, et accipiat incrementum? Si forte inspersum illud dudum conscientiis vitium, et aeris et plumbi adulterina permixtio, quandoque inter stagna
Abbreviated transcription (Latin):
captiuis sensib imminebit. Quid uͦ quando regredi ad car¬
cerẽ corporis sui. & ꝑresurrectionẽ recipere illud p̾cipiet
ad sotietatẽ malorũ: Quid faciet cũ foedis uulnerũ signis
castis angeloꝵ pͣsentanda cons pectib. Etante regẽ scłorum
causã desingulis redditura: Quȩ modo absq dubio si
cui inmedio nrmobieret᷑. reatũ intra se suũ sustinere non
posset. pudore magnę confusionis oppressa. Quid tunc
animi habebit. cũ aliis illic erogante dño percipere uide¬
rit il lȩse & integrȩ fidei brauium. candide thesaurum
castitatis. fructus miscdie. talenta iusticiȩ. Cũ indigna
sibi sorte conspexerit nouissimos deprimis fieri. & deno¬
uissimis primos. lauperes sup̃ diuites. seruos sup domino
glorificari. & unũ quẽq ꝓmeritis immortalitatis luce
ꝑfusũ inangeloꝵ. statũ ex hominib ꝓ moueri: Et cum
terreno quondã corpore supra excelsa regui cęlestis

Expanded text:
captivis sensibus imminebit. Quid vero quando regredi ad carcaptivis sensibus imminebit. Quid vero quando regredi ad carcerem corporis sui, et per resurrectionem recipere illud praecipietur ad societatem malorum? Quid faciet cum foedis vulnerum signis castis angelorum praesentanda conspectibus, et ante regem saeculorum causam de singulis redditura? Quae modo absque dubio si in medio nostri objicerentur, reatum intra se suum sustinere non posset, pudore magnae confusionis oppressa. Quid tunc animi habebit, cum alios illic erogante Domino percipere viderit illaesae et integrae fidei bravium, candidae thesaurum castitatis, fructus misericordiae, talenta justitiae? Cum indigna sibi sorte conspexerit novissimos de primis fieri, et de novissimis primos? pauperes supra divites, servos supra dominos glorificari? et unumquemque pro meritis immortalitatis luce perfusum in angelorum statum ex hominibus promoveri, et cum terreno quondam corpore supra excelsa regni coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
intrari. & uitales auras naturȩ ipsius exul amittere.
t reb humanis uale ultimũ dicens. mortẽ ante se habenꝰ
& uitã post se relinquens. in illud horrendũ &uix oculis
atingendũ ꝑ trahetur ꝓ fundũ. diuersis auaritię ac
malitiȩ catenata criminib. quantũ ꝑdidit pͣtiũ tantum
exceptura supplitiũ: Cũ adhȩc itaq crudelis custodiȩ ꝑuentũ
fuerit loca. ubi iã futuri pęnatũ iudicu ipsa sui ex pectatione
desȩuiet. nedicã aliud. solus męror excruciabit animã uniuer¬
sis solatus destitutã. Sola torquebit cogitatio desꝑatam.
solus metus examinabit at tonitã. Etquia ibi iã nulla erit pa¬
randi uictus aut uestitus sollicitudo. nulla laborandi. mili¬
tandi agendiue occupatio. nulla facultatis aut honoris am¬
bitio. solus mentẽ om̃ib aliis curis uacuam intolerandus red¬
dendȩ rationis t̾ror implebit. solũ ac totũ iudicii pondus

Expanded text:
intrare et vitales auras naturae ipsius exsul amittere? intrare et vitales auras naturae ipsius exsul amittere? Cum rebus humanis vale ultimum dicens, mortem ante se habens, et vitam post se relinquens, in illud horrendum et vix oculis attingendum pertrahetur profundum, diversis avaritiae ac malitiae catenata criminibus quantum perdidit pretium, tantum exceptura supplicium? Cum ad haec itaque crudelis custodiae perventum fuerit loca, ubi jam futuri poenarum judicii ipsa sui exspectatione desaeviet, ne dicam aliud, solus moeror excruciabit animam universis solatiis destitutam, sola torquebit cogitatio desperatam, solus metus examinabit attonitam; et quia ibi jam nulla erit parandi victus aut vestitus sollicitudo, nulla laborandi, militandi agendive occupatio, nulla facultatis aut honoris ambitio, solus mentem omnibus aliis curis vacuam intolerandus reddendae rationis terror implebit, solum ac totum judicii pondus
Abbreviated transcription (Latin):
tient̾ arsisti. & arsura iugit̾ congregasti: Ecce transierunt
illa om̃ia tãquã umbra. abier̃ oblectamenta. & sola inper¬
petuũ opꝓbria & crimina remanserunt. Uȩ michiꝰ anima.
ad tã ꝑditũ uas uelim nolim ue reditura sũ: & ꝓpt̾ fugitiuaᷤᷤ
uoluptates. Nũ quã effugiendis cũ eo uaporib c̃cremanda.
Quid int̾ hȩc cũ eam cȩperit addefinitã seientiam & imo-¬
bili lege defixã importunus depositi ęxanctor abstrahere
nistroꝵ Quid erit cũ ab apparitorib mortis ꝑhunc uastũ
aerem separari. & ꝑsemitas tenebrarũ ab duci trans diem
coeperit. & nequaquã remeabile it̃ agere ꝑfines illos ubi
ipia lux deficit. cũ peregrina ubiq anima comitante ma-¬
lorũ suoꝵ tristi agmine uiderit se perextremas mundi
oras in illud inane ac uacuũ cadere demundo. atq illud
magnũ chaos quod uitȩ mortisq regionẽ discernit

Expanded text:
tienter arsisti, et arsura jugiter congregasti? Ecce transierunt tienter arsisti, et arsura jugiter congregasti? Ecce transierunt illa omnia tamquam umbra, abierunt oblectamenta, et sola in perpetuum opprobria et crimina remanserunt. Vae mihi, o anima, ad tam perditum vas velim nolim reditura sum, et propter fugitivas voluptates numquam effugiendis cum eo vaporibus concremanda. Quid inter haec, cum eam coeperit ad definitam sententiam, et immobili lege defixam importunus depositi exactor abstrahere, nistrorum? Quid erit cum ab apparitoribus mortis per hunc vastum aerem separari, et per semitas tenebrarum abduci trans diem coeperit, et nequaquam remeabile iter agere per fines illos ubi ipsa lux deficit, cum peregrina illa ubique anima comitante malorum suorum tristi agmine viderit se per extremas mundi oras in illud inane ac vacuum cadere de mundo, atque illud magnum chaos, quod vitae mortisque regionem discernit,
Abbreviated transcription (Latin):
XORTATUR NOS SERMO DIUINUS VTEURRAMUS IU IUC̃T̃ HABEMꝰ
prius quã nos tenebre conp̾hendant. Lucẽ habeinꝰ sicur¬
rimus. si gressũ fidei ꝓmoueius. Intenebris residemus
si promouere cessamus. Paratos nos inueniat extrema neces¬
sitas. quȩ sepe pͣuenit imparatos. Certã nobis ĩponat sol¬
licitudinẽ. incerta conditio. Cotidianus sit illius periculi
metus. cuius nescitur incursus. Quã tarde misera anima
malosũ suoꝵ poenitebit. cũ die ultimo suꝑ ueniente
separari se acorpore suo uiderit. cũ sibi infine claudeuti
oculos. nigrescere & horrescere sepitna nox coepertt
Cũ iacere ante seuacuũ salutis ac lucis infelice iomit
suũ uiderit. incentorẽ parit̾ ac deceptorem. Cũ quo de aren a
mundi huius ꝑflagitiũ suũ uicta discessit. Cũ cęperit ab eo¬
dẽ iã diuulsa immanes & in anes suꝑ eũ dare planctus. & dicere
ubi sunt animositates & cupiditates tuȩ. quib huc usq impa¬

Expanded text:
Exhortatur nos sermo divinus, ut curramus dum lucem habemus, priusquam nos tenebrae comprehendant. Lucem habemus si currimus, si gressum fidei promovemus; in tenebris residemus, si promovere cessamus. Paratos nos inveniat extrema necessitas, quae saepe praevenit imparatos. Certam nobis imponat sollicitudinem incerta conditio; quotidianus sit illius periculi metus, cujus nescitur incursus. Quam tarde misera anima malorum suorum poenitebit, cum die ultimo superveniente separari se a corpore suo viderit, cum sibi in fine claudenti oculos nigrescere et horrescere sempiterna nox coeperit, cum jacere ante se vacuum salutis ac lucis infelicem commilitonem suum viderit incentorem pariter ac deceptorem, cum quo de arena mundi hujus per flagitium suum victa discessit. Cum coeperit ab eodem jam divulsa immanes et inanes dare super eum planctus, et dicere: Ubi sunt animositates et cupiditates tuae, quibus hucusque impa
Abbreviated transcription (Latin):
iCUIANObIs DĨS PROSUSCEETI OFficu Necessuałt lo¬
quendi de poscit officiũ itaꝰ uob̾ carissimi audiendi
requirit affectũ. Ita uiquã caritati urę expedit hisquę
ꝓsalute ur̃a dicimꝰ obędire. sicut nobis imminet ñ tacere.
am si nos offensã metiumꝰ desilentio. quanto magis uos
eandẽ debetis expauescere de contẽptu. Si in quã nobis
grande ꝑiculũ ẽ. aliena ñ arguere. quanto ꝑiculosius ẽ.
ꝓpria non corrigere. Ait quodã loco beatus apłs.
uideamꝰ uocationẽ nr̃am. Nlon enĩ satis ꝓdẽ. quod
istũ locũ expetiuimꝰ. si hic tales sumꝰ. quales in scło
esse potiumꝰ. Si enĩ bene ꝑspicimꝰ. ñ solũ ista solitudo
nos ad ꝑfectionis necessitatẽ : sed etiam ipsa c̃gͣgationiᷤᷤ
multitudo constringit. Nã sicut pͣciosũ atq p̾cipuũ

Expanded text:
icut a nobis Dominus pro suscepta officii necessitate loquendi deposcit officium, ita a vobis, charissimi, audiendi requirit affectum. Ita, inquam, charitati vestrae expedit his quae pro salute vestra dicimus obedire, sicut nobis imminet non tacere. Nam si nos offensam metuimus de silentio, quanto magis vos eamdem debetis expavescere de contemptu? Si, inquam, nobis grande periculum est aliena non arguere, quanto periculosius est propria non corrigere? Ait quodam loco beatus Apostolus: videamus vocationem nostram. Non enim satis prodest quod istum locum expetivimus, si hic tales sumus quales in saeculo esse potuimus. Si enim bene perspicimus, non solum ista solitudo nos ad perfectionis necessitatem, sed etiam ipsa congregationis multitudo nos constringit. Nam sicut pretiosum
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. unde sine fine gaudere meream᷑. Ded esto ñ possumꝰ
exercere corporis labores. c̃feramꝰ nos ad spiritaliũ bonoꝵ
desideriũ: ad c̃punctionis & caritatis augmentũ. Si coti¬
die incordib nris d ponamꝰ ascensus. nulla infirmitate
nulla ętate lassari possumꝰ. ut his spirit᷑alib qͥbdã gradib
ascendere mereamut: ad ꝓmissa diĩ iħu xxi.¬

Expanded text:
nem, unde sine fine gaudere mereamur. Sed esto, non possumus nem, unde sine fine gaudere mereamur. Sed esto, non possumus exercere corporis labores, conferamus nos ad spiritalium bonorum desiderium, ad compunctionis et charitatis augmentum. Si quotidie in cordibus nostris disponamus ascensus, nulla infirmitate, nulla aetate lassari possumus, ut his spiritalibus quibusdam gradibus ascendere mereamur ad promissa Domini
Abbreviated transcription (Latin):
tidie admeliora tendamꝰ. Ipsa cnĩ a pͣhendendi auiolta¬
ipsa consuetudo ꝓficiendi. sẽꝑ nos admaiora ꝓuocabit: Etubi
uiderit ds̃ deuotionẽ animi. ardentiorẽ insinuabit affectũ.
Et quantũ nos addiderimꝰ ad studiũ. tantũ ille apponet ad ad¬
iutoriũ. Quantũ nos apposuerimꝰ addiligentiam. tantũ
ille addet adgloriam. ui habet dabit᷑ illi. & suꝑ ab un¬
dabit: Ctalio loco dicit. Posui adiutoriũ suꝑ ꝑotentem.
Gr̃a ergo degrã nascitur. & ꝓfectus ꝓfectib seruiunt: Lucra
lucris. & merita meritis luerũ faciunt. Ut quanto qͥs plus
adquirere cęperit. tanto plus conetur & delectet᷑ inqͥrere
ut adquisitionis lucrũ. adqͥrendi nutriat appetitum
Etquanto quis auidius desapientiȩ bonis hauserit. tanto
plus haurire desideret: sicut ipsa dese sapientia loquitur
qͥ edit me adhuc esuri&. Orgeamꝰ itaq carissimi cursũ
nr̃m. ut crescat in nouissimo uita nr̃a. Quęramꝰ usq infi¬

Expanded text:
ad meliora tendamus. Ipsa enim apprehendendi aviditaipsa consuetudo proficiendi semper nos ad majora provocabit: et ubi viderit Deus devotionem animi ardentiorem, insinuabit affectum; et quantum nos addiderimus ad studium, tantum ille apponet ad adjutorium; quantum nos apposuerimus ad diligentiam, tantum ille addet ad gloriam. Qui habet, dabitur illi, et superabundabit , et alio loco dicit: Posui adjutorium super potentem . Gratia ergo de gratia nascitur, et profectus profectibus serviunt; lucra lucris, et merita meritis lucrum  Forte, locum faciunt; ut quanto quis plus acquirere coeperit, tanto plus conetur et delectetur inquirere, ut acquisitionis lucrum acquirendi nutriat appetitum. Et quanto quis avidius de sapientiae bonis hauserit, tanto plus haurire desideret, sicut ipsa de se Sapientia loquitur: Qui edit me, adhuc esuriet. Urgeamus itaque, charissimi, cursum nostrum, ut crescat in novissimo vita nostra. Quaeramus usque in fi
Abbreviated transcription (Latin):
rã bestiam refrenare. Ligare cotidie contra uitia sua
ncrepare quadã censura ⁊ austeritate uirtutis. Etrixã quo¬
da modo cũ homine interiore conserere. Hȩc facit. qͥ prupto
passionũ muro iuolent̾ ad cȩloꝵ regnũ conscendit. Ad quod
uos ꝑ ducere in suo uiuentes timore dignetur. qregrat

Expanded text:
ram bestiam refrenare, litigare, quotidie contra vitia sua, ram bestiam refrenare, litigare, quotidie contra vitia sua, increpare se quadam censoria austeritate virtutis, et rixam quodammodo cum homine interiore conserere. Haec facit qui, perrupto passionum muro, violenter ad coelorum regna conscendit. Ad quae vos perducere in suo viventes timore dignetur qui regnat
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ. contritione uigiliisq conficiat. Non in quã sine uio¬
lentia fieri potest. ut unus quisq iracundiam patientia.
suꝑbiam humilitate cõmutet sAmore pauꝑtatis ac suffici¬
entię affluentiam superet. Uinolentiam sobrietate. luxui¬
riam castitate condemnet. & homo subito inuirũ alterum
trans formetur: Et quodã modo alt̾ reddatur ex altero. Ac
sic atalib ꝑ uiolentiam regnũ cęleste diripiatur: Duo autẽ
sunt abstinentię crucis genera. unũ corporale aliud spirit̾ale
unũ apotu atq ȩpulis tẽperare. appetitũ gulȩ adelectati¬
onib & mollissimis suauitatib cohercere: Abhis quȩ ꝑtac̾tũ
ꝑgustũ uisũq decipiunt. sensũ uirilit̾ reuocare: ac uiolent̾
abstrahere. Alterũ abstuientię crucis genus est: Preciosũ
atq sublime. Motus animi regere. & ꝑturbationes illius mo¬
dełtiȩ tranquillitate pacare. ac suꝑbiȩ imipetus quasi fe¬

Expanded text:
carnem; contritione vigiliisque conficiat; non, inquam, sine viocarnem; contritione vigiliisque conficiat; non, inquam, sine violentia fieri potest, ut unusquisque iracundiam patientia, superbiam humilitate commutet, amore paupertatis ac sufficientiae affluentiam superet, vinolentiam sobrietate, luxuriam castitate commendet, et homo subito in virum alterum transformetur, et quodammodo alter reddatur ex altero; ac sic a talibus per violentiam regnum coeleste diripiatur. Duo autem sunt abstinentiae et crucis genera: unum corporale, alterum spiritale: unum a potu atque epulis temperare, appetitum gulae a delectationibus et mollissimis suavitatibus coercere; ab his quae per tactum, per gustum visumque decipiunt, sensum viriliter revocare, ac violenter abstrahere. Alterum abstinentiae et crucis genus est pretiosum atque sublime, motus animi regere, et perturbationes illius modestiae tranquillitate peccare, ac superbiae impetus quasi fe
Abbreviated transcription (Latin):
& suis crescit expensis. Loc pane reficimur esuriendo. & pãs¬
cimur ieiunando: im quandam uitiis nr̃is & desideriis in¬
ferentes. ut & denob̾ dici p.ssit. regnũ celoꝵ uim patitur.
& uiolenti diripiunt illud. Qui sunt uiolenti nosse debemꝰ.
Dcimꝰ qr mens hrmana diuersis huiꝰ mundi il lecebris & con¬
cupiscentus delinita. fugit laborẽ & expetit uoluptatem.
& uix adducit᷑ ut consuetudinẽ a se uitȩ prioris excludat.
Ded cũ cęperit cogitare ultimi diei necessitatẽ. ad futuri
iudicii pondus incitata. timorata uel sti mulata uel spe
pręmui uel timore supplicii uoluntariũ bellũ indicit. pas¬
sionib: u facit pristinis studiis suis. & iuolent̾ se uineere
melioris uitȩ mutatione contendit. Non enĩ sine uiolentia fieri
potest. ut de abundantia & diuitiis ad famem & sitim. ad abs¬
tinentiam & crucẽ trauseat: ut somno prius atq otio amicã

Expanded text:
 suis crescit expensis. Hoc pane reficimur esuriendo, et pas suis crescit expensis. Hoc pane reficimur esuriendo, et pascimur jejunando, vim quamdam vitiis nostris et desideriis inferentes, ut de nobis dici possit: Regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . Qui sint violenti, nosse debemus. Scimus quia mens humana diversis mundi illecebris et concupiscentiis delinita fugit laborem, et expetit voluptatem, et vix adducitur ut consuetudinem a se vitae prioris excludat; sed cum coeperit cogitare ultimi diei necessitatem, ad futuri judicii pondus incitata et stimulata, vel spe praemii, vel timore supplicii voluntarium bellum indicit passionibus, vim facit pristinis studiis suis, et violenter se vincere melioris vitae mutatione contendit. Non enim sine violentia fieri potest, ut de abundantia et de divitiis ad famem et sitim, ad abstinentiam et crucem transeat; ut somno prius atque otio amicam
Abbreviated transcription (Latin):
uid salobritatis carissipi etiam Inuten
enprȩsenti conferant sc̃ę occupationes. scire debenius:
Tradidit sacra lectio. munda animalia esse quę ruminant
Quid aut̃ sit ruminare. aꝑte docet sermo diuinus dicens. Inlege
dñi uoluntas eiꝰ. & in lege eiꝰ meditabitur die ac nocte
Etiterũ. Meditatio cordis mei inconspectu tuo sẽꝑ. Ita nos
quoq dũ cỹbu salutis spirit̾alit̃ ruminamus. clausis sensib
Imꝓbas cogitationes excludimus. Deinde di laudib delecᷤ¬
tamur. & interius nr̃m mundũ animal fieri ꝑ exercitia scã
sentimus. Et dũ contra reꝓbas uoluntates interiora nr̃a
munimus. animas nras cibis cęlestib satiamꝰ: ut & de nobis
illud ꝓpheticũ dici possit. panẽ cęli dedit eis panẽ angeloꝵ
manducauit homo: panis angeloꝵ xp̃s ÷: cuius cibi¬
& nos participes sumꝰ. Quando mentẽ in eiꝰ p̾coniis ocupamꝰ
Ecce uerũ cybũ qui reficit & nondeficit. sed usu suo ꝓficit.¬

Expanded text:
uid salubritatis, charissimi, etiam in praesenti conferant sanctae occupationes, scire debemus. Tradidit sacra lectio, munda animalia esse quae ruminant. Quid autem sit ruminare, aperte docet sermo divinus, dicens: In lege Domini voluntas ejus, et in lege ejus meditabitur die ac nocte ; et iterum: Meditatio cordis mei in conspectu tuo semper ; ita nos quoque dum cibum salutis spiritaliter ruminamus, clausis sensibus improbas cogitationes excludimus; deinde Dei laudibus delectamur, et interius nostrum mundum animal fieri per exercitia sancta sentimus; et dum contra reprobas voluntates interiora nostra munimus, animas nostras cibis coelestibus satiamus, ut et de nobis illud propheticum dici possit: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo. Panis angelorum Christus et nos participes sumus, quando mentem in ejus praeconiis occupamus. Ecce verum cibum, qui reficit et non deficit, sed usu suo proficit, et
Abbreviated transcription (Latin):
trans ferunt inse: circũ ferunt in alusimpositis manib
nouo genere accibientes lucrũ. sine dãso agit̃ lar¬
gientis. credentib totus tradit᷑. & totus atradentib
possidetur. Infusione eiꝰ uniuersus orbis impletur.
sine attenuatione dilatatur. sine diuisione disꝑgit᷑. In
ipsa specialit sacratissima regenerationis nocte ab
oriente in occidentẽ. a solis ortu usq adoasĩ. add¬
bone at mario ubicũa. dem sbs unꝰ aulet l
nedictione sentitur. Innumere inuititu¬

Expanded text:
us in se circumferunt, in alios inpositis manibus transferunt. accipientis lucrum sine damno agitur largientis, credentibus totus traditur et totus a tradentibus possidetur, infusione eius uniuersus orbis impletur, sine attenuatione dilatatur, sine diuisione dispergitur. In illa specialiter sacratissima regenerationis nocte ab oriente in occidentem, a solis ortu usque in one et mari ubbenedictione sentitur, innumerae multitu
Abbreviated transcription (Latin):
sisit quispiã corpe castus. &m̃te pollutus: Quẽ malitia
de prauat. quẽ furor iracundię facib exagitat. que suꝑbia
om̃i grã dĩ spoliat. quẽ mendaciis uł maledictis lingua cõma-¬
culat. non ne ipse se fallit. nonne ipsese irridet ac decipit.
auitiis. Cogitemus illius iudicis incessant᷑ aduentũ: qui
utinã sic nos paratos inueniat. quoimͦ nemo potest dubitare

Expanded text:
si sit quispiam corpore castus, et mente pollutus, quem malitia si sit quispiam corpore castus, et mente pollutus, quem malitia depravat, quem furor iracundiae facibus exagitat, quem superbia omni gratia Dei exspoliat, quem mendaciis vel maledictis lingua commaculat? Nonne ipse se fallit; nonne ipse se irridet ac decipit, a vitiis. Cogitemus illius judicis incessanter adventum, qui utinam sic nos paratos inveniat, quomodo nemo potest dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
ta bona frequent̾ iã ad quisita ac reposita demanu rapiunt᷑.
dũ id qđ ad quirere studemꝰ. custodire ne gligimus. Qua¬
ꝓpt̃ gratis nobis decruce & corporis afflictione blandim.¬
ab intus luteã. Uł quomͦ sidomꝰ magnifica arte constructa.
aforis pulcherrimis colorib depicta uideat᷑: & ab intus ser¬
pentib & scorpionib plenasit. Qui ꝓdest qđ affligis corp̃
tuũ. quando nihil ꝓficit cortuũ : Ualde dura & nimis do¬
lenda conditio est: om̃i intentione studiũ laboris im¬
pendere. & fructũ ñ reciꝑe post laborẽ. Ieiunare && ui¬
gilare : & mores ñ corrigere. Sic.ẽ : quomͦ si aliquis extra
uineã aut circa uineã extirpet & colat. uineã ipsã deser¬
tã atq incultã derelinquat. ut spinas ac tribulos germin&.
quȩ insistente cultore iocundissimos fructus exse potuisset
ieiuniũ ꝑ abstinentiã uitiorũ fuerit sociatũ. Iuid eñi iuuat

Expanded text:
ta bona frequenter jam acquisita ac reposita de manu rapiuntur, ta bona frequenter jam acquisita ac reposita de manu rapiuntur, dum id quod acquirere studemus, custodire negligimus! Quapropter gratis nobis de cruce et corporis afflictione blandimab intus luteam; vel quomodo si domus magnifica arte constructa a foris pulcherrimis coloribus depicta videatur, et ab intus serpentibus et scorpionibus plena sit. Quid prodest quod affligis corpus tuum, quando nihil proficit cor tuum? Valde dura et nimis dolenda conditio est, omni intentione studium laboris impendere, et fructum non recipere post laborem; jejunare et vigilareextra vineam exstirpet aut colat, et vineam ipsam desertam et incultam dimittat, ut spinas ac tribulos germinet, quae insistente cultore jucundissimos ex se fructus potuisset jejunium per abstinentiam vitiorum fuerit sociatum. Quid enim juvat,
Abbreviated transcription (Latin):
re. Nihil enĩ habere int̾dũ res necessitatis est: nil uͦ cupere
res uirtutis. Et idõ hunc sibi specialit̾ modũ religiosus
deb& imponere. ut tantũ habeat quantũ necessitas poscit.
non quantũ cupiditas concupiscit. Habendi enĩ amor nisi
ad integrũ resecet᷑. ardentior.ẽ. in paruis: & plus torquetꝰ
inminimis. & nisi excorde atq affectu pauꝑsis: pauꝑtas
ipsa ñ uirtus sed miseria iudicanda eft. Nouerimꝰ itaq:
fr̃s nihil ꝓdesse. si carnẽ nram ieiunus acuigibis affliga¬
mꝰ. & m̃tẽ nram ñ em̃demꝰ: aut quȩ interiora sunt non
curemus. Quid enĩ prodest afflictio corporalis. silinguã
nequitiis & obtrectationib polluamꝰ: Honne om̃s labo¬
res nr̃i in nihilũ redigunt᷑ : Nonne opus nr̃m uelut fumꝰ
atq umbra euanescit. & uelut stupę fauilla innihilũ redigi¬
tur:: O quanti & quã diut᷑m labores subito pereunt. quan¬

Expanded text:
re, nihil enim habere interdum res necessitatis est: nihil vero cupere, re, nihil enim habere interdum res necessitatis est: nihil vero cupere, res virtutis: et ideo hunc sibi specialiter modum religiosus debet imponere, ut tantum habeat quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Habendi enim amor, nisi ad integrum resecetur, ardentior est in parvis, et plus torquentur in minimis: et nisi ex corde atque affectu pauper sis, paupertas ipsa non virtus, sed miseria judicanda est. Noverimus itaque, fratres, nihil prodesse, si carnem nostram jejuniis ac vigiliis affligamus, et mentem nostram non emendemus, aut quae interiora sunt non curemus. Quid enim prodest afflictio corporalis, si linguam nequitiis et obtrectationibus polluamus? Nonne omnes labores nostri in nihilum rediguntur? Nonne opus nostrum velut fumus atque umbra evanescit, et velut stappae favilla in nihilum redigitur? O quanti et quam diuturni labores subito pereunt! Quan
Abbreviated transcription (Latin):
& inqͥetudo incorde uersetur: Quid in quã ꝓdest si in habi¬
tatione silentiũ sit. & in habitatorib uitiorũ tu multus a
Uluctatio passionũ. si exteriora nr̃a serenitas tencat. & inte¬
riora tẽpestas: Non enĩ ideo adistũ conuenimꝰ locum.
ut nobis mundus famuletꝰ. ut reb om̃ib abundantes.
om̃i quiere fruerem᷑. Non utiq adrequic̃. ñ ad securitatẽ
sed ad pugnã huc conuenimꝰ. adagonẽ ꝓcessimꝰ. adexet¬
cenda cũ uitiis bella ꝓpauimꝰ: ut linguȩ gladios retunda mñ.
non solũ inuicẽ non inferamꝰ in iurias. sed nec sentiamus
illatas. Peculiarius aut̃ istud ad ꝑfessionẽ nr̃am ꝑtinet
nihil in hac uita consolationis requirere. nihil quietis.
nec reciꝑe uelle bona inhac uita. sed honores refugere: sub¬¬
iectione atq ab iectione gaudere. pauꝑtatẽ studio quȩxere.
& ñ solũ facultates: sed etiã ipsas cupiditates ecordib eradica¬

Expanded text:
et inquietudo in corde versetur? Quid, inquaet inquietudo in corde versetur? Quid, inquatatione silentium sit, et in habitatoribus vitiorum sit tumultus, et conluctatio passionum, si exteriora nostra serenitas teneat, et interiora tempestas? Non enim ideo ad istum convenimus locum, ut nobis mundus famularetur, ut rebus omnibus abundantes omni quiete frueremur: non utique ad requiem, non ad securitatem, sed ad pugnam huc convenimus, ad agonem processimus, ad exercenda cum vitiis bella properavimus: ut linguae gladios retundamus, non solum invicem non inferamus injurias, sed nec sentiamus illatas. Peculiarius autem istud ad professionem nostram pertinet, nihil in hac vita consolationis requirere, nihil quietis. Nec recipere velle bona in vita sua, sed honores refugere, subjectione atque abjectione gaudere, paupertatem studio quaerere, et non solum facultates, sed etiam ipsas cupiditates e cordibus eradica
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc loco uixisse. sed in hoc loco bene egisse laudandũ est
Hã quid nobis habitationis huius secretũ aliquid ꝓdest. quando
trannico dominatu malitia in nobis regnat. quando ira suꝑ¬
equitat. quando maiorẽ metũ in nobis humanus oculꝰ quam
diuinus indit. quando nos illi laudabiles heremitȩ ꝗ extra
mundũ. eẽ. nos credimus. ꝑ diuersarũ passionũ uitia mundũ
intra nos inclusũ teneinus: Ita ut qͥ putabamꝰ uos p̾cib uris scło
ipsi posse succurrere. pene sit ut uideamus nos inagis scłi
int̾cessionib indigere Dubiũ quippe ñ ẽ. quod illa anima
quȩ ꝑ concupiscentiam scłariũ uoluptatũ possessio efficit̃
mundanę conuersationis. ñ potest effici reguũ diuutatis.
dõq fr̃s uidete uocationẽ ur̃am: Uenire qͥdẽ ad heremum
sũma ꝑfectio est. sed ñ ꝑfecte inheremo uiuere sũma dã¬
natio .ẽ. Quid ꝓdest si locus qͥetis tantũ corporalit teneat᷑.

Expanded text:
in hoc loco vixisse, sed in hoc loco bene egisse, laudandum est. in hoc loco vixisse, sed in hoc loco bene egisse, laudandum est. Nam quid bonis habitationis hujus secretum prodest, quando tyrannico dominatu malitia in nobis regnat, quando ira superequitat, quando majorem metum in nobis humanus oculus quam divinus vidit; quando nos illi laudabiles eremitae, qui extra mundum esse nos credimus, per diversarum passionum vitia mundum intra nos inclusum tenemus, ita ut qui putabamus nos precibus nostris saeculo ipsi posse succurrere, pene sit ut videamus nos magis saeculi intercessionibus indigere? Dubium quippe non est quod illa anima quae per concupiscentiam saecularium voluptatum possessio efficitur mundanae conversationis, non potest effici regnum Divinitatis. Ideoque, fratres, videte vocationem vestram. Venire quidem ad eremum, summa perfectio est: sed non perfecte in eremo vivere, summa damnatio est. Quid prodest, si locus quietis tantum corporaliter teneatur,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. inmedio multttudo bene agerẽ. plurimos ad ꝓfectũ
exemplo boni oꝑis excitare: ita ꝑiculosũ atq ꝑ niciosũ ÷
neglegentius actepidius agendo inultoꝵ fidem frangere.
multorũq animas de prauare. Sicut in quã fructuosũ
est inmedio tantoꝵ positũ ꝓbabilit̾ uiuere.: ita ꝑiculosũ
est aliquid destructionis egisse. Hoc aut̃ quare dico: quia
quod peius ẽ. facilius inuenimus qͥ ea quȩ deteriora
sunt: quã qui meliora sectentur. Pronior enĩ est adimi.¬
tationẽ mali humana fragilitas. Qua ꝓpt̾ ñ nobis suf¬
ficere credamꝰ quod nos in hanc scolã cernimꝰ cgͣgatos.
nisi qđ uehementius in nobis neglegentiu̾s nr̃as ꝓfessa
ꝑ fectio quã nec assũpta c̃dẽrat. Quia scđm scrip¬
turx fidẽ qͥ multũ ꝓmittunt. multũ necesse es ⁊
ut repetatur abcis. O quantis ꝓderit. & quantis econtrario oberit
loci huius oportunitas. & congruę habitationis occasio. Non enĩ

Expanded text:
 in medio multorum bene agere, plurimos ad profectum exemplo boni operis excitare; ita periculosum atque perniciosum est negligentius ac tepidius agendo multorum fidem frangere, multorumque animas depravare. Sicut, inquam, fructuosum est in medio tantorum positum probabiliter vivere; ita periculosum est aliquid destructionis egisse. Hoc autem quare dico? quia quod pejus est facilius invenimus qui ea quae deteriora sunt, quam quae meliora, sectentur; promor enim est ad imitationem mali humana fragilitas. Quapropter non nobis sufficere credamus, quod nos in hanc scholam cernimus congregatos, nisi quod vehementius in nobis negligentias nostras professa perfectio, quam nec assumpta condemnat. Quia secundum Scripturae fidem, qui multum promittunt, multum necesse est ut repetatur ab eis. O quantis proderit, et quantis e contrario oberit loci hujus opportunitas, et congruae habitationis occasio! Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
discrim̃. exclusȩ anatura uiuentiũ tenebrȩ exteriores.
collegiũ triste miserorũ. & ab eata patria ȩ̨t̾nũ tet̾rimȩ
noctis exiliũ. quã lugubre erit homini dm̃ uidere et
ꝑdere . &. ante p̃tusui ꝑire conspectũ:: Et idõ carissimi
ista dũ tẽpus .ẽ. cogitantes. ita in defesso studio laboremꝰ:
ut qđ nob̾ c̃tulit iudicatꝰ. integrũ intiob̾ inueniat iudicaturꝰ¬

Expanded text:
discrimen exclusae a natura viventium tenebrae exteriores, discrimen exclusae a natura viventium tenebrae exteriores, collegium triste miserorum, et a beata patria aeternum teterrimae noctis exsilium? Quam lugubre erit homini Deum videre, et perdere, et ante pretii sui perire conspectum! Et ideo, charissimi, ista, dum tempus est, cogitantes, ita indefesso studio laboremus, ut quod nobis contulit judicatus, integrum in nobis inveniat judicatur
Abbreviated transcription (Latin):
clauisq: confixũ est. Prima enĩ erit in reos intoleranda
sententia. reuerendarũ p̃sentia cicatricũ. Quid igit᷑ illo
tẽpꝰe facturi sumꝰ. quando c̃tra illos crucifixi dñi liuores.
notȩ peccatoꝵ nr̃oꝵ ac maculȩ libidinũ ꝓferent᷑ : Aut quo
putas uultu respici& redẽptio nr̃a ꝑditionẽ nrãm. Tanto gra-¬
uiora erunt humana delicta. quantũ maiora se ostenderint
diuina beneficia. Uerendũ . ẽ aut᷑. Ne illã uocẽ resurrec¬
tionis pͣtiosa crucis uestigia ꝓtestantẽ. etiã iniudicio
suo aduasa iniquitatis ꝓlaturꝰ atq dicturus sit. Infer
digitũ tuuͣ huc. et uide manꝰ meas. & affer manũ tuam
& mitte inlatꝰ meũ. & agnosce quȩ ꝓte & ate impietas hu-¬
mana ꝑtulerĩ. Illa utiq clauoꝵ signa bonis salutaria.
malis t̾ribilia : quȩ usq addiẽ iudicii ñdelent᷑. sine dubio
obicienda seruant᷑. Et qͥd post hȩc seqͥt̃ nisi illud int̾po¬
sitũ int̾ uiuos ac mortuos expauescendũ chaos uastũq

Expanded text:
clavisque confixum est. Prima enim erit in reos intoleranda sententia reverendarum praesentia cicatricum. Quid igitur illo tempore facturi sumus, quando contra illos crucifixi Domini livores notae peccatorum nostrorum ac maculae libidinum proferentur? Aut quo putas vultu respiciet redemptio nostra perditionem nostram? Tanto graviora erunt humana delicta, quanto majora se ostenderunt divina beneficia. Verendum est autem ne illam vocem resurrectionis pretiosa crucis vestigia protestantem, etiam in judicio suo ad vasa iniquitatis prolaturus atque dicturus sit: Infer digitum tuum huc, et vide manus meas, et affer manum tuam, et mitte in latus meum , et agnosce quae pro te et a te, impietas humana, pertulerim. Illa utique clavorum signa bonis salutaria, malis terribilia, quae usque ad diem judicii non dolentur, sine dubio objicienda servantur; et quid post haec sequitur, nisi illud interpositum inter vivos ac mortuos expavescendum chaos, vastumque
Abbreviated transcription (Latin):
dieb ad noct᷑nũ officiũ unã tantũ deueteri testam̃to lectionem
legi p̃ceperit. cognoscat necdũ eo tẽpore in romana ȩcoła sicut
nc̃ legunt᷑ sacras scripturas fuisse: sed post aliquot tẽpora hoc
institutũ esse siue abeato papa gregorio.siue ab aliis ut aft firmat᷑
honorio. Qi re nr̃i maiores instituerꝰ. ut hic insacro cenobio
estiuo intẽpore ex ueteri testam̃to lectiones in codice legant᷑.
ne ascã romana ȩccła oiscrepare uideret᷑. Nec enĩ credendũ ÷
hoc heato patri benedicto displicere. sed potius gratũ ei esse.
siqͥs supra id quod ille indĩ laudib instituit. ꝓpt̾ dĩ amorẽ
adiciendũ esse ci rauerit. Nã & psalmoꝵ canendoꝵ ꝑsingulos
septimanȩ dies diuisione sicui melius uisũ fuerit quã ipse
heatꝰ parr instituit abipso hab& licentiã. ut melius estima-¬
uerit caneri: Hec
debent cogimonachi sitamͦ ur̃o

Expanded text:
diebus ad nocturnum officium unam tantum de Veteri Testamento sectionem diebus ad nocturnum officium unam tantum de Veteri Testamento sectionem praeceperit legere, cognoscat necdum eo tempore in Romana Ecclesia, sicut nunc leguntur, sacras Scripturas legi mos fuisse: sed post aliquot tempora hoc institutum esse, sive a beato papa Gregorio, sive, ut ab aliis affirmatur, ab Honorio. Qua de re nostri majores instituerunt ut hic in sacro nostro aestivo ni tempore, ex Veteri Testamento lectiones in codice legantur, ne a sancta Romana Ecclesia discrepare viderentur. Nec enim credendum est hoc beato Patri Benedicto displicere, sed potuis gratum ei esse, si quis supra id quod ille in Dei laudibus instituit, propter Dei amorem adjiciendum esse curaverit. Nam et de psalmorum canendorum per singulos septimanae dies divisione, si cui melius visum fuerit quam ipse beatus Pater instituit, ab ipso habet licentiam, ut melius aestimaverit, canere. Nec debent cogi monachi, si tam
Abbreviated transcription (Latin):
suscepimꝰ. magna sumꝰ exultatione gauisi. dũ ir̃im sublimitatem.
dominãq nr̃am reginã ur̃osq liberos sospites ualentesq eẽ. cognouimꝰ.
illa res gaudaũ. quia urãm excellentiã denirtute in uirtutẽ ĩ. ccre¬
Icentẽ dĩ agnũ studiose ex colere addi aicimꝰ: ac monachoꝵ¬
religionẽ ad meliorẽ ꝑducere statum.
facto beatiores effici. dũ tale dĩ ur̃ ic̃ ꝑ beneolautũ niaiu
offertis
Q ua dere: quia adbeati patris nr̃i benedicti doctrinã & luculenta
exempl quos monachoꝵ regionis illiꝰ ur̃ȩ clem̃tiȩ informari
placuit. iuxta p̾ceptionẽ irãm enuob̾ regulã eiꝰdẽ beati patris deipso
odice quẽ ille suis scĩs manib exarauit tanscriptã direximus.
Infine aut᷑ sacrȩ eiꝰdem regule.ymnos qͥscd̾m instituta beati patris
nr̃i ꝑsingula officia uł festiuitates cantari debent aqneruimus.
Siquẽ aut̃ mouet. quare beatꝰ benedictꝰ inȩstatis tempore cotidianis

Expanded text:
suscipientes, magna sumus exsultatione gavisi; dum vestram sublimitatem, domnamque nostram reginam, vestrosque liberos sospites valentesque esse cognovimus. illa res gaudium, quia vestram excellentiam de virtute in virtutem succrescentem, Dei agrum studiose excellere addidicimus, ac monachoreligionem ad meliorem perducere statum. factum beatiores efficiet, dum tale Deo nostro, tamque beneplacitum munus offertis. Qua de re, quia ad beati Patris nostri Benedicti doctrinam et luculenta exempla aliquos monachorum regionis illius vestrae clementiae informari placuit, juxta praeceptionem, en vobis regulam ejusdem beati Patris de ipso codice quam ille suis sanctis manibus exarabit transcriptam direximus. In fidem autem sacrae ejusdem regulae ymnos, qui secundum instituta beati Patris nostri per singula officia vel festivitates cantari debent, adnexuimus. Si quem autem movet quare beatus Benedictus in aestatis tempore cotidianis
Abbreviated transcription (Latin):
incipiat pauꝑib erogare. Quifuit inuidus sit benignꝰ. sit patiens¬
factaest: cito dimittat. Q uotiens aliqua infirmitas suꝑ uenerit.
corpꝰ & sanguinẽ xp̃i ille quiȩgrotat accipiat. oleum benedictum¬

Expanded text:
incipiat pauperibus erogare. Qui fuit invidus, sit bonivolus. incipiat pauperibus erogare. Qui fuit invidus, sit bonivolus. facta est, cito dimittat. Quoties aliqua infirmitas supervenerit, corpus et sanguinem Christi ille qui aegrotat accipiat: et ind
Abbreviated transcription (Latin):
Et ubi damnũ: Lucrũ in archa. dãnũ inconscientia. Nullus-
se inebriet. nemo inconuiuio cogat alium amplius bibere
ad ȩccłam conuenite. Sienĩ infelices iudei diem sabbati tanta
deuotione celebrant. ut in eo nulla oꝑa terrena exerceant.
quanto magis xp̃iani indie dominico soli dõ uacare. & ꝓ animȩ
suȩ salute debent ad ęccłam conuenire: qͣndo adȩccłam con.¬
uenitis. ꝓpeccatis ur̃iᷤ orate nolite rixas cõmittere. nolite
scandala concitare. Qui ad ȩccłam ueniens hȩc fecerit.
ibi se litigando uulnerat. ubi ĩe orando sanare potuerat.
Inȩccła stantes nolite uerbosare. sed iectiones diuinas patient̃
redditurus est rationẽ: dũ u̾bũ dĩ nec iꝑse audit. nec alios audire
ꝑmittit. Decimas defructib ur̃is. ęcclesiis reddite. Quifuit
suꝑbꝰ sit humilis. quierat adult̾ sit castꝰ. quisolebat furtũ
facere. uel res alienas inuadere: etiã deꝓpria substantia

Expanded text:
et damnum: lucrum in arca, damnum in conscientia. Nullus et damnum: lucrum in arca, damnum in conscientia. Nullus se inebriet, nemo in convivio suo cogat alium amplius bibere ad ecclesiam convenite. Si enim infelices Judaei tanta devotione celebrant sabbatum, ut in eo nulla opera terrena exerceant; quanto magis Christiani in die dominico soli Deo vacare, et pro animae suae salute debent ad ecclesiam convenire? Quando ad ecclesiam convenitis, pro peccatis vestris orate. Nolite rixas committere, nolite lites et scandala concitare: qui ad ecclesiam veniens haec fecerit, ibi se litigando vulnerat, ubi se orando sanare potuerat. In ecclesia stantes nolite verbosari, sed lectiones divinas patienter redditurus est rationem, dum verbum Dei nec ipse audit, nec alios audire permittit. Et decimas de fructibus vestris ecclesiis reddite. Qui fuit superbus, sit humilis; qui erat adulter, sit castus; qui solebat furtum facere vel res alienas invadere, etiam de propria substantia
Abbreviated transcription (Latin):
& eos qui discordessunt ad concordiã reuocate. Mendacia
testimoniu᷑ dicere. furtũ nolite facere. Ante omĩa sic̾ supra
dictũ. ẽ scđ̾m uires ur̃as elemosinã pauꝑib exhibete: obla-¬
tion. s quȩ i. ialtario consecrent᷑ offerte. E rubescere debet
homo idoneus. side aliena oblatione nil iacris conferens locis¬
cõmunicauerit. Qui possi.nt. aut cęreolos. aut oleum quod
in accendeno.i.c. ri delib mittat᷑ exhibeant. Simbolũ uel ora.¬
tis mo excepistis. Scitote uos fidei ussores ꝓ eis ante dnm̃
extitisse: & idõ tã illos quide uob̾ natist: quã illos quos defonte
excepistis. semꝑ castigate atq corripite : ut caste & iuste & so.¬
brie uiuant. Et uos ipsi ita agite. ut siuos filii ur̃i imitari
uoluerint. ñ uob̾cũ inigne ardeant: sed simul apuduos adp̾mia
act̾na ꝑueniant. Quicausas audiunt iuste iudicent. nec munera

Expanded text:
t eos qui discordes sunt ad concordiam revocate. Mendacium t eos qui discordes sunt ad concordiam revocate. Mendacium t mortem perpetuam nolite facere. Ante omnia, sicut jam supra dictum est, secundum vires eleemosynam pauperibus exhibete, oblationes quae in altario consecrentur offerte. Erubescere debet homo idoneus, si de aliena oblatione communicaverit. Qui possunt, aut cereolos aut oleum quod in cicindilibus mittatur, exhibeant. Symbolum vel orais, scitote vos fidejussores pro ipsis apud Deum exstitisse. Et ideo tam illos qui de vobis nati sunt, quam illos quos de fonte excipitis, semper castigate atque corrigite, ut caste et juste et sobrie vivant. Et vos ipsi ita agite, ut si vos filii vestri imitari voluerint, non vobiscum in igne ardeant, sed simul vobiscum ad praemia aeterna perveniant. Qui causas audiunt, juste judicent: nec munera
Abbreviated transcription (Latin):
feceris. caritatẽ & iusticiã uł castitatẽ hab̾e nolueris: nichil
t̃ ꝓdesse poter xp̃ianũ nom̃. Nagia res ẽ. signũ xp̃i & crux
.xp̃i. & idõ deisto tãp̾ciosi signoculo res magna & ptosa signari
& intꝰ in anima crimina et pecrata recondimꝰ: Quienĩ male
cogitat. male loquit᷑. male oꝑat᷑: sise em̃dare noluerit. qͣndo
demalo oꝑe ñreuocant se: & nesciunt miseri quia includunt
inse magis dę mones quã exeludant. Qui autẽ dese cũdĩ adiuto.¬
rio uitia & peccata repulerit. & qđ bonu̾ est cogitare simul
x implere contenderit: iuste signũ crucis labiis suis apponit.
Quia talia oꝑa conat᷑ agere. quȩ signũ crucis mereant᷑ acciꝑe.
Et qͥa scriptũ est regnũ dĩ nonest inser mone sed inuirtute.
& it᷑um. Fides sine oꝑib mortuaest:  ut nom̃ xp̃ianum
non adiudiciũ sed adremediũ habeamꝰ. conu̾tamꝰ nos adoꝑa
bona : lũ innr̃a sunt potestate remedia. Et ut hȩc dõ auxilian.¬

Expanded text:
feceris, charitatem et justitiam vel castitatem habere nolueris; nihil tibi prodesse poterit christianum nomen. Magna res est signum Christi et crux Christi: et ideo de isto tam pretioso signaculo res magna et pretiosa signari et intus in anima crimina et peccata recondimus? Qui enim male cogitat, male loquitur, male operatur, si se emendare noluerit, quando de malo opere non revocant se: et nesciunt miseri, quia includunt in se magis daemones quam excludunt. Qui autem a se cum Dei adjutorio vitia et peccata repellit, et quod bonum est cogitare simul et implere contenderit; juste signum crucis labiis suis apponit: quia talia opera conatur agere, quae signum Christi mereantur accipere. Et quia scriptum est, Regnum Dei non est in sermone, sed in virtute ; et iterum, Fides sine operibus mortua est : ut nomen christianum non ad judicium, sed ad remedium habeamus, convertamus nos ad opera bona, dum in nostra sunt potestate remedia. 2. Officium chri
Abbreviated transcription (Latin):
hoc malũ. ꝑdit baptismi sacramentũ. Et quia audiuimus
qđ aliquos uiros uel mulieres diabolus circũ ueniat. ut qͥnta
feria nec uiri oꝑa faciant. nec mulieres lanificium: corãdõ¬
& dura pęnitentia tãgraue sacri legium si non em̃dauerint.
noluerint: nec ad colloquiũ nec ad conuiuiũ urm̃ eos
uenire ꝑmittite. Quiuero aduos ꝑtinent etiã flagellis
cȩdite: ut uł plagã corporis timeant. quide ammȩ suȩ
salute ñ cogitant. Nos enĩ fr̃s k mĩ cogitantes ꝑiculum
nr̃m. pat̾na sollicitudine uos ad monemꝰ. Quod sinos
libent̃ auditis. & nob̾ facitis gaudiũ. & uos felicit̃ ꝑueni¬

Expanded text:
hoc malum, perdit Baptismi sacramentum. Et quia audivimus hoc malum, perdit Baptismi sacramentum. Et quia audivimus quod aliquos viros vel mulieres ita diabolus circumveniat, ut quinta feria nec viri opera faciant, nec mulieres lanificium; cora duram poenitentiam tale sacrilegium emendaverint, noluerint, nec ad colloquium nec ad convivium vestrum eos venire permittite. Si vero ad vos pertinent, etiam flagellis caedite; ut vel plagam corporis timeant, qui de animae suae salute non cogitant. Nos enim, fratres charissimi, cogitantes periculum vestrum, paterna vos sollicitudine admonemus. Si nos libenter auditis, et nobis facietis gaudium, et vos feliciter perveni
Abbreviated transcription (Latin):
implere. Et licet credã quod illa infelix consuetudo. quȩ depa-¬
ganoꝵ profana obseruatione remansir. iã uob̾ castigantibꝰ.
delocis istis fuerit dõ inspirante sublata : tam̃ si adhuc agnoscitis
aliquos illã sordidissimã tͣpitudinẽ de agniculis uel cer uulo
exercere. ita durissime castigate: ut eos pęnite at rem sacrile.¬
gã cõ misisse. Et si quando luna obscurat᷑ adhuc aliquos
clamare cognoscitis: & ipsos admonere. denuntiantes quod
graue peccatũ sibi faciunt. Quando luna dõ iubente certis
temporib obscurat᷑ clamorib suis ac maleficiis sac rilego
usu se defensare posse confidunt. Et si adhuc uidetis al:qͦs¬
aut ad fontes aut ad arbores uota reddere. & sic̃ iã dictu̾es
caraios etiam ce diunos uel p̃cantatores in quirene. silaecteria
etiã diabolica. caracteres aut herbas uł sucio nos sibi aut suis
apponere. durissime increpantes dicite : quia quicũq fecerit

Expanded text:
inta. Et licet credam quod illa infelix consuetudo, quae de Painta. Et licet credam quod illa infelix consuetudo, quae de Paganorum profana observatione remansit, jam nobis castigantibus et de locis istis fuerit, Deo inspirante, sublata; tamen si adhuc agnoscatis aliquos illam sordidissimam turpitudinem de hinnicula vel cervula exercere, ita durissime castigate, ut eos poeniteat rem sacrilegam commisisse. Et si, quando luna obscuratur, adhuc aliquos clamare cognoscitis, et ipsos admonete denuntiantes eis quod grave sibi peccatum faciunt, quando lunam, quae Deo jubente certis temporibus obscuratur, clamoribus suis a maleficiis sacrilego ausu se defensare posse confidunt. Et si adhuc videtis aliquos ad fontes aut ad arbores vota reddere, et, sicut jam dictum est, sortilegos etiam et divinos vel praecantatores inquirere, phylacteria etiam diabolica et characteres, aut herbas, vel succos sibi aut suis appendere; durissime tanta eorum peccata increpantes dicite, quia quicumque fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis adbona opa ꝓuocate. Ante omia. ubi cũq fueritis.
siue indomo. siue initinere. siue inconuiuio. siue inconlessu.
u̾ba tͣpia & luxuriosa nolite exore ur̃o ꝓferre: sedmagis
uicinos & ꝓximes uros iugit̃ admonete:. ut semꝑ qd bonũ est
& honcstũ loqui studeant: neforte detrahendo. male loqͣndo.
& inscĩs festiuuatib choros ducendo. cantica luxuriosa & t᷑pia
ꝓferendo: delingua sua unde deberent dm̃ laudare. inde sibi uul-¬
nera uideant᷑ infligere. Isti enĩ infelices & miseri qͥballationes
& saltationes ante ipsas basilicas scõꝵ exercere nec metuunt nec erubes-
ista consuetudo ballandi. depaganoꝵ obseruatione remansit.
Etiam uidete qualis .ẽ. ille xp̃ianꝰ. qͥ ad ȩccłam uenerat orare.
neglectaq oratione : sacri legia paganoꝵ non erubescit exore ꝓferre.
potestis ur̃as animas lib̃are. Quia & qͥ litteras ñ nouit. istas duaᷤᷤ
sententias memorit᷑ tenere : & cũ dĩ adiutorio opib debet

Expanded text:
a ubicumque fueritis, sive in domo, sive in itinere, sive in convivio, sive in consessu, verba turpia et luxuriosa nolite ex ore vestro proferre: sed magis vicinos et proximos vestros jugiter admonete, ut semper quod bonum est et honestum loqui studeant; ne forte detrahendo, male loquendo, et in sanctis festivitatibus choros ducendo, cantica luxuriosa et turpia proferendo de lingua sua, unde debuerant Deum laudare, inde sibi vulnera videantur infligere. Isti enim infelices et miseri homines, qui balationes et saltationes ante ipsas basilicas sanctorum exercere nec metuunt nec erubescuista consuetudo balandi de Paganorum observatione remansit. Et jam videte qualis est ille christianus, qui ad ecclesiam venit orare, et neglecta oratione, sacrilega verba paganorum non erubescit ex ore proferrpotestis vestras animas liberare: quia et qui litteras non novit, istas duas sententias memoriter teneat, et cum Dei adjutorio operibus et