comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta dissipantur. Solet etiam do¬
mus inhabitatio cordis in telligi.
Unde sanato cuidã dicitur. uade in
domũ tuam: quia nimirũ dignũ
est ut peccator post ueniã ad mentẽ
suam redeat: ne iterum quo iuste
feriatur admittat. S qui ad infer¬
quem desꝑatio obruit. a cordis sui
habitaculo foras mittit. Et redi¬
re introrsus non ualet: quia fusus
exteriꝰ ad deteriora cotidie impul¬
sus cadet. Ad contemplandũ qͥppe
creatorẽ. homo conditus fuerat:
ut eiꝰ semꝑ speciem quereret. atq
in sollempnitate illius amoris¬
semꝑ habitaret: s extra se ꝑ mobe¬
dientiam missus. mentis sue lo¬
cum ꝑdidit: quia tenebrosis itine
sparsus. ab in habitatione ueri lumi¬
nis elongauit. Unde apte ad huc
subditur.¬
eius. Locus quippe hominis s ñ
localis. ipse scilicet conditor extitit:
qui hunc ut insemet ip̃o consiste¬
ret creaũ. Quem nimirũ locũ tunc
homo deseruit: cum seductoris ũba
audiens. a conditoris amore discessit.

Expanded text:
ta dissipantur. Solet etiam dota dissipantur. Solet etiam domus inhabitatio cordis intelligi. Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam , quia nimirum dignum est ut peccator post veniam ad mentem suam redeat, ne iterum quo juste feriatur admittat. Sed qui ad inferquem desperatio obruit, a cordis sui habitaculo foras mittit, et redire introrsus non valet, quia, fusus exterius, ad deteriora quotidie compulsus cadit. Ad contemplandum quippe Creatorem homo conditus fuerat, ut ejus semper speciem quaereret, atque in solemnitate illius amoris habitaret. Sed extra se per inobedientiam missus, mentis suae locum perdidit, quia, tenebrosis itineribus sparsus, ab inhabitatione veri luminis elongavit. Unde apte adhuc subditurerint. --Locus quippe hominis, sed non localis, ipse scilicet conditor exstitit, qui hunc ut in semetipso consisteret creavit. Quem nimirum locum tunc homo deseruit, cum, seductoris verba audiens, a conditoris amore discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
eternis suppliciis traditus. ad
hoc ubi amore inheserat. nulla¬
tenus reuocatur. Potest etiam ĩ¬
ferni nomine. peccatoris desꝑatõ
designari: de qua ꝑ psalmistã
dicitur. In inferno autẽ qͥs confi¬
tebitur tͥ: Unde rursum scͥp¬
tum est. Impiꝰ cum in ꝓfundũ
uenerit peccatorũ: contẽpnet.
Quisquis autẽ impietati suc¬
cumbit: uitam ꝓfecto iusticie
moriendo derelinquid. Qui uͦ
etiam post peccatũ mole despe¬
rationis obruitur: quid aliud
qũa post mortẽ in inferni clau¬
stris sepelitur: Bene gͦ dicitur.
icut consumitur nubes et per¬
transit: sic qui descenderit
ad inferos non ascendet. Quia ple¬
rũq cum perpetrat̃one neqͥtie.
etiam desperatio sociatur: et uia
iam reuersionis absciditur. Rec¬
te autẽ corda desꝑantium nubi¬
bus comꝑantur: quia et caligi¬
ne erroris obscura sunt. et pecca¬
torum multiplicitate condensa:
s consũpta ꝑtranseunt. qͥa cla¬
ritate extremi iudicii irradia¬

Expanded text:
aeternis suppliciis traditus, ad aeternis suppliciis traditus, ad hoc jam ubi amore inhaeserat nullatenus revocatur. Potest etiam inferni nomine peccatoris desperatio designari, de qua per Psalmistam dicitur: In inferno autem quis confitebitur tibi ? Unde rursum scriptum est: Impius cum in profundum venerit peccatorum, contemnit . Quisquis autem impietati succumbit, vitam profecto justitiae moriendo derelinquit. Qui vero etiam post peccatum mole desperationis obruitur, quid aliud quam post mortem in inferni suppliciis sepelitur? Bene ergo dicitur: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet, quia plerumque cum perpetratione nequitiae etiam desperatio sociatur, et via jam reversionis absciditur. Recte autem corda desperantium nubibus comparantur, quia et caligine erroris obscura sunt, et peccatorum multiplicitate condensa; sed consumpta pertranseunt, quia claritate extremi judicii irradia
Abbreviated transcription (Latin):
altiora suspenditur. s densata
uento impellitur ut currat:
calore autem solis dissipatur.
ut euanescat. Sic sic nimirum
corda sunt hominũ. que ꝑ accep¬
te rationis ingeniũ ad alta emicãt:
impulsa autẽ maligni sp̃s flatul.
pͣuis desiderioꝵ suoꝵ motib huc
illucq pertrahunt᷑: s districto
respectu suꝑni uidicis. quasi so¬
lis calore liq̃fiunt: et semel locis
penalib tradita. ad oꝑationis
usum ultra non redeunt. uir gͥ
sc̃s elationẽ cursum. et defectum
humani generis expͥmens: dicat.
Sicut consumit᷑ nubes et ꝑtr̃asit.:
sic qui descendit ad inferos ñ ascẽ¬
dit. Ac si aꝑte loqueretur dicẽs.
In altũ currendo deficit. qui suꝑ¬
biendo adinteritum tendit: que
sisemel culpa ad penã ꝑtrahit.
suam.Sicut domus est cor¬
poris habitaculum corporale:
ita uncuiq menti hoc domus
fit. qd̃ ex desiderio in habitare cõ¬
sueuit. Ad domũ igitur suam ul¬
tra ñ reuertitur: quia semel qͥsq

Expanded text:
altiora suspenditur; sed densata altiora suspenditur; sed densata vento impellitur ut currat, calore autem solis dissipatur ut evanescat. Sic sic nimirum corda sunt hominum, quae per acceptae rationis ingenium ad alta emicant, impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur; sed, districto respectu superni judicis, quasi solis calore liquefiunt, et, semel locis poenalibus tradita, ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationem, cursum defectumque humani generis exprimens dicat: Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendet. Ac si aperte loqueretur, diceIn altum currendo deficit, qui superbiendo ad interitum tendit. Quem si semel culpa ad poenam pertrahit, Sicut domus est corporis habitaculum corporale, ita unicuique menti hoc domus fit quod ex desiderio inhabitare consuevit. Ad domum igitur suam ultra non revertitur, quia semel quisque,
Abbreviated transcription (Latin):
proprii oꝑis: et contra hec exag¬
gerant bona conditoris. Consi¬
derant praua qua districte udi¬
cet: bona oꝑa qũa subtiliter pẽ¬
set: et ꝑituros se absq ambigui¬
tate p̃sciunt. si remota pietate u¬
dicentur: quia hoc ip̃m quoꝙ q̃
iuste uidemur uiuere culpa est si
uitam nrãm cum iudicat. hanc
apud se diuina mĩa non excusat.
hinc eñi in hoc eodem libro scͥptũ
est. Astra ñ sunt munda inconspe¬
ctu eiꝰ: quia apud eũ districte uidi¬
cati. ip̃i quoq maculas in qͥnatõ¬
nis habent: qui ꝑ mundiciã sc̃ita¬
tis lucent. Bene ergo dicitur:
culi tui in me: et non subsistã.
Ac si aꝑta uoce diceretur. Si
subtili examinatione discutior.
ꝑferendo iuditio ñ assurgo: quia
ad penã uita non sufficit. si hanc
mmanitas iuste retributionis
p̃mit. Bene autẽ eiꝰdem humani
generis. et culpa breuiter et pe¬
na subrogatur.cũ ꝓtinus dicit᷑.¬
ros ñ ascendit. Nubes quippe ad

Expanded text:
proprii operis, et contra haec exagproprii operis, et contra haec exaggerant bona gratiae Conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur. Quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum indicat, hanc apud se divina misericordia non excusat. Hinc enim in hoc eodem libro scriptum est: Astra non sunt munda in conspectu ejus , quia apud eum districte judicati, ipsi quoque maculas inquinationis habent, qui per munditiam sanctitatis lucent. Bene ergo dicitur: Oculi tui in me, et non subsistam. Ac si aperte justi voce diceretur: Si subtili examinatione discutior, perferendo judicio non assurgo, quia ad poenam vita non sufficit, si hanc immanitas justae retributionis premit. Bene autem ejusdem humani generis et culpa breviter, et poena subrogatur, cum protinus dicita quae amabant. --Nubes quippe ad
Abbreviated transcription (Latin):
apte mox subdidit.
ac si aꝑte diceret. Districtus ad
iudicium ueniens. ad saluandũ
ñ uides: et adferiendũ uideᷤᷤ qͥa q̃. ĩp̃sẽt uita
dispensationis tue miseratione ñ
respicis: respiciendo post modũ ꝑ
iusticiam extingues. Nunc enim
peccator quisq dm̃ ñ metuit et ui¬
uit. blasphemat et ꝓficit: quia
scilicet misericors creator. quem
expectando uult corrigere aspi¬
ciendo non uult punire: sicut scͥp¬
tum est. dissimulans peccata ho¬
minũ ꝓpt̃ penitentiã. S tũc pec¬
cator cum respicitur ñ subsistit:
quia cum districtꝰ iudex merita
subtiliter inquirit: reus ad torm̃¬
ta ñ sufficit. Qũãuis hoc etiam
iustoꝵ uoci congruat: quoꝵ mẽs
semꝑ sollicita uenturo examine
intendit. Omne eñi qd̃ agunt
metuunt: dum caute conside¬
rant. qui ante quantũ iudicem
stabunt. Intuentur potenciam
illius magnitudinis: et pensãt
quanto reaitu constricti sunt. ꝓͥe
infirmitatis. Enumerant mala

Expanded text:
apte mox subdidit: apte mox subdidit: -Ac si aperte diceret: Districtus ad judicium veniens, et ad salvandum non vides, et ad feriendum vides, quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, resjustitiam exstinguit. Nunc enim peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors Creator quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non vult punire, sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam . Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit, quia cum districtus Judex merita subtiliter inquirit, reus ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum voci congruit, quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant ante quantum Judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricti sunt propriae infirmitatis. Enumerant mala
Abbreviated transcription (Latin):
hinc et eñi paulus ait. Ecce nũc
tempus acceptabile: ecce nunc
sola post presens scłm iusticia addi¬
cit. Hinc salomon ait. quia lig¬
num inquocumq loco ceciderit.
siue ad austrum.siue ad aquilonẽ
ibi erit: quia cum humani casus
tempore siue sc̃s. siue malignus
sp̃s egredientem animã claustra
carnis acceꝑit. ineternũ secum
sine ulla ꝑmutatione retinebit:
ut nec exaltata ad iudicium pro¬
ruat. nec mersa eternis suppliciis
ultra ad remedium creptionis as¬
sine redeptoris cognitione subtra-¬
hitur: atq eterrus ignib irrepa¬
rabiliter sepelitur. et eiꝰ uocem ĩ
se suscipiens dicat. Nec aspiciet
toris gr̃a qũe nunc non intuetur
ut corrigat: tunc ñ respicit ut
abinteritu abscondat. In iudici¬
rẽ uidet ut feriat: s non uidet ut
ad largiendã salutis grãm recog¬
noscat. Culpas examinat: et ui¬
tam ꝑeuntium ignorat. Uñ sẽs
uir cu se post p̃sentẽ uit ã respectu
hominis uideri ñ posse fateretur:

Expanded text:
Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc sola post praesens saeculum justitia addicit. Hinc Salomon ait: Quia lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad austrum, sive ad aquilonem, ibi erit . Quia cum humani casus tempore, sive sanctus, sive malignus spiritus egredientem animam claustris carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suppliciis ultra ad remedium ereptionis assine Redemptoris cognitione subtrahitur, atque in aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur, et ejus vocem in se suscipiens, dicat: Nec aspiciet toris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non respicit ut ab interitu abscondat. In judicirem videt ut feriat, sed non videt ut ad largiendam salutis gratiam recognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium ignorat. Unde sanctus vir, cum se post praesentem vitam, respectu hominis videri non posse fateretur,
Abbreviated transcription (Latin):
supplicio agnouit. Hinc salomoz
ait. Quodcũq potest manus
tua facere instanter oꝑare:qͥa
nec opus nec ratio nec scientia
erit. apud in feros. quo tu ꝓpe¬
ras. Nequaqũa gͦ aduidenda bo¬
na ocłs reuertit᷑: quia retributonẽ
suam mens inueniens ad oꝑatõ¬
nis usum. nullatenus reuocatur.
Quia igitur fugit om̃e qd̃ cerni¬
quia uentus est uita mẽa et non
reuertetur oculus meus: ut uide¬
at bona. Cursum quippe p̃sẽciũ
contemplatus: ait. Memento qͥa
uentus est uita mea. Eternitatẽ
uero sequentium contemplatꝰ:
ait. Nec reuertetur ocłs meus: ut
uideat bona. Ubi apte quoq u¬
niũsi humani generis a redẽptio¬
nis munere destituti uocẽ ꝓtinꝰ
sumit: dicens.
redẽptoris: que insensibilitatis
nr̃e duriciam cum respicit emol¬
lit. Unde quoq teste euangłio di¬
carne animã. nequaqũa ĩa uisus
hominis aspicit: quia post mor¬
tem non liberat. quam ante mor
tem gr̃a adueniam non reformat.

Expanded text:
supplicio, agnovit. Hinc Salomon supplicio, agnovit. Hinc Salomon ait: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, necerunt apud inferos, quo tu properas . » Nequaquam ergo ad videnda bona oculus revertitur, quia retributionem suam mens inveniens ad operationis usum nullatenus revocatur. Quia igitur fugit omne quod cerniquia ventus est vita mea, nec revertetur oculus meus ut videat bona. » Cursum quippe praesentium contemplatus, ait: « Memento quia ventus est vita mea. Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus sumit, dicens: Redemptoris quae insensibilitatis nostrae duritiam cum respicit, emollit. Unde teste quoque Evangelio dicarne animam nequaquam visus hominis aspicit, quia post mortem notem gratia suam ad veniam non reformat.
Abbreviated transcription (Latin):
cordiꝰ debeo: quanto ip̃e a conside¬
ratione breuitatis mee ocłos ñ
auerto. S quia dum tempus uite
p̃sentis absciditur. ad oꝑationem¬
recte subuingitur.
ec reuertetur oculus meus ut
uideat bona. Ad uidenda bona
extincti ocłs non redit: quia ad exi¬
benda recta oꝑa exuta carne aĩa¬
non recurrit. Hinc est qd̃ diues qũe
inferni flãma cruciabat: quia se¬
met ip̃m reꝑare oꝑando non pos¬
set agnouerat: iam nequaquam
sibi sed relictis fratrib ꝓdẽe sata¬
gebat dicens. Rogo pater abraham:
ut mittas lazarũ in domũ patris
mei. Habeo eñi quinq fr̃s: ut te¬
stetur illis. ne et ip̃i ueniant in
hunc locum tormentoꝵ. Solet nã¬
q mestum animũ spes uel falsa
refouere. S ut penã suam repb
graui sentiant: et syem de uenia
amittunt. Unde flãmis ultricibꝰ
traditus non sibi ut diximꝰ si
opitulari fr̃ib concupiuit: qͥa
numqua se ignium carere tor¬
mentis. ad iuncto desperationis

Expanded text:
cordius debeo, quanto ipse a considecordius debeo, quanto ipse a consideratione brevitatis meae oculos non averto. Sed quia dum tempus 255 vitae praesentis absciditurrecedit. Sequitur: Nec revertatur oculus meus, ut videat bona. - Ad videnda bona exstinctus oculus non redit, quia ad exhibenda recta onon recurrit. Hinc est quod dives quem inferni flamma cruciabat, quia semetipsum reparare operando non posset agnoverat; nam nequaquam sibi, sed relictis fratribus prodesse satagebat, dicens: Rogo te, pater Abraham, ut mittas eum in domum patris mei, habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum . Solet namque moestum animum spes vel falsa refovere. Sed ut poenam suam reprobi gravius sentiant, et spem de venia amittunt. Unde, flammis ultricibus traditus, non sibi, ut diximus, sed opitulari fratribus concupivit, quia nunquam se ignium carere tormentis, adjuncto desperationis
Abbreviated transcription (Latin):
uincitur uidet. Iccirco itaq mens
reꝓba p̃sentis uite cursum estima¬
re non sufficit: quia ammiratio¬
ni illiꝰ ex amore succumbit. Sc̃i
autem uiri quo ad eternam uitã¬
cor eleuant. qũa breue sit qd̃ fine
clauditur pensant:et tantũ eoꝵ
sensibus uilescit qd̃ p̃t̃it: quan
tum intellectu radiante interlu¬
cet. qd̃ acceptũ numqũã recedit.
Cumq infinitatem ꝑhennitatis
aspiciunt: nequaqũa iã ꝓmagno
desiderant. quicqͥd finis angustat.
S sublimata mens extra t̃mi¬
nos temporũ ducitur: etiã cum
carne in tempore tenetur. Et tã¬
to altius finienda despicit: qͣnto
uerus infinita cognoscit. Sed
hec ip̃a humane breuitatis con¬
sideratio: auctori nr̃o magne uir¬
tutis est oblatio. Uñ recte nunc
cũ dep̃catione immolatio eius¬
dem uirtutis offertur: cũ dicit᷑.
Mem̃to quia uentus est uita
inca. Ac si aꝑte diceretur. Tran¬
seuntẽ uelociter. benignus respice:
quia et tanto a te uideri miseri¬

Expanded text:
incitur videt. Idcirco itaque mens reproba praesentis vitae curcum aestimare non sufficit, quia admirationi illius ex amore succumbit. Sancti autem viri, quo ad aeterna cor elevant, quam breve sit quod fine clauditur pensant; et eo eorum sensibus vilescit quod praeterit, quo intellectu radiante interlucet quod acceptum nunquam recedit; cumque infinitatem perennitatis aspiciunt, nequaquam jam pro magno desiderant quidquid finis angustat. Sed sublevata mens extra temporum terminos ducitur, etiam cum carne in tempore tenetur; et tanto altius finienda despicit, quanto verius infinita cognoscit. Sed haec ipsa humanae brevitatis consideratio auctori nostro magnae virtutis oblatio est. Unde recte nunc cum deprecatione immolatio ejusdem virtutis offertur, cum dicitur: Memento quia ventus est vita mea. Ac si aperte diceretur: Transeuntem velociter benignus respice, quia et tanto a te videri miseri
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ pugna ñ fuerit. Nam quousq
caro illicit: quia quasi domus nr̃e
paries quatit᷑. etiam cubile turbat᷑.
Uñ et recte ꝑ eundem psalmistam
dicitur. Uniuer sum stratũ eiꝰ uer¬
sasti in infirmitate eiꝰ: quia dũ nos
tẽptatio carnas carnis concutit. tre¬
mefacta nr̃a infirmitas. etiã men¬
tis cubile confundit. Quid uero
hoc loco sompnia uel uisiones acci¬
pimꝰ. nͥ imaginationes ultimi dis¬
trictiq examinis: qd̾ ĩa ut cumq
ꝑtimorẽ cernimꝰ. s tam̃ ut est ue¬
raciter non uidemꝰ: Sẽi itaq uir

Expanded text:
terius pugna non fuerit. Nam quousque terius pugna non fuerit. Nam quousque caro illicit, quia quasi domus nostrae paries quatitur, etiam cubile turbatur. Unde et recte per eumdem Psalmistam dicitur: Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus , quia dum nos tentatio carnis concutit, tremefacta nostra infirmitas etiam mentis cubile confundit. Quid vero hoc loco somnia vel visiones accipimus, nisi imaginationes ultimi districtique examinis? quod jam utcunque per timorem cernimus, sed tamen ut est veraciter non videmus. Sancti itaque vir
Abbreviated transcription (Latin):
cucies. In sacro namq eloquio lec¬
tus cubile uel stratũ. secretũ solet
cordis in telligi. Hinc est qd̾ sub uniꝰ¬
euiusq anime specie. sponsa occł¬
tis stimulis sc̃i amoris excitata:
incanticis canticoꝵ dicit. In lectu¬
lo meo ꝑ noctes quesun que diligit
anima mea. In lectulo quippe et
ꝑ noctem dilectus queritur: quia
nimitũ inuisibilis conditoris spẽs
repressa om̃i corporee uisionis ima¬
gine incubile cordis inuenit᷑. und
et eisdem suis dilectorib ueritas di¬
cit. Regnũ dei intra uos est. Et rur¬
sum. Si ego non abiero: paraclitus
ñ inueniet. Ac si aꝑte diceret. Si ah
intentionis ur̃e oculis corpus ñ subtra¬
ho: ad intellectũ uos inuisibilem per
consolatorẽ spm non ꝑduco. Hinc de
iustis ꝑ psalmistam dicit᷑. Exultabũt
scĩ ingłia. letabuntur incubilibus
suis: quia scilicet cũ mala ab exteri¬
orib fugiunt. securi intra mentiũ¬
secreta gł̾iant᷑. Sed tunc leticia
cordium ꝑfecta erit: cum carnisex

Expanded text:
ur. -- In sacro namque eloquio lectulus, cubile, vel stratum, secretum solet cordis intelligi. Hinc est enim quod sub uniuscujusque animae specie sponsa, occultis stimulis sancti amoris excitata, in Canticis canticorum dicit: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea . In lectulo quippe et per noctem dilectus quaeritur, quia nimirum invisibilis conditoris species, repressa omni corporeae visionis imagine, in cubili cordis invenitur. Unde et eisdem suis dilectoribus Veritas dicit: Regnum Dei intra vos est . Et rursum: Si ego non abiero, Paraclitus non veniet . Ac si aperte diceret: Si ab intentionis vestrae oculis corpus non subtraho, ad intellectum vos invisibilem per consolatorem Spiritum non perduco. Hinc de justis per Psalmistam dicitur: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntur in cubilibus suis , quia scilicet cum mala ab exterioribsecreta gloriantur. Sed tunc laetitia cordium perfecta erit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
pectamꝰ et eñi ꝓsꝑa: formidariꝰ
aduersa. Uir igitur iustus uespe
ram expectat: qͥa cũ exercere hunc
tribulatio ceꝑit: necesse est ip̃a ei
sit aduersitas ꝓsꝑa. Potest uesꝑe
nomine et iam peccati temptato
sp̃s ad suꝑna alcius euehit. Neqͣ¬
quã namq sic in hac uita ꝑexer¬
citationem iusticie peccatũ de se¬
ritur. ut in eadem iusticia in cõ¬
cusse maneatur: quia et si iam
cordis habitaculo. culpam recti¬
tudo eliminat: ip̃a tam̃ que repel¬
litur. cogitationis nr̃e forib assi¬
dens ut sibi aꝑiatur pulsat. Quod
moyses quoq spiritalit᷑ innuit:
cũ facta corporalit̾ temporũ mo¬
m̃ta narrauit dicens. factũ est. ma¬

Expanded text:
spectamus etenim prospera, formidamus spectamus etenim prospera, formidamus adversrum exspectat, quia cum exerceri hunc tribulatione necesse est, ipsa fit ei adversitas prospera. Potest vesperi nomine etiam peccati tentatio s ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temporum momenta narravit, dicens: Facta est
Abbreviated transcription (Latin):
et illuminabit te xp̃s. Et rursum.
hora est: iam nos de sompno sur¬
gere. Unde et salomon peccantẽ¬
animã increpat dicens. Usqueqͦ
piger dormis: Ulectus gͥ quisq
cum peccati sompno p̃mit᷑: ad iu¬
sticie uigilias surgere conatur. S
sepe cũ resurrexerit: ipsa se extol¬
li magnitudine uirtutũ sentit. Uñ¬
et ad tempus temptari se p̃sentis
uite ad uersitatib post uirtutes
desiderat: ne peius exconfidentia¬
uirtutũ cadat. Si eñi seruare se
melius per tẽptat̃onẽ ñ cognoscẽt:
neqũa psalmista dixisset. Proba me
si dormiero dicam qñ surgã: et rur¬
sur sus expettabo uesꝑam: qͥa et
inpeccati sompno lum̃ iusticie q̃¬
ritur: et cum uirtutum ꝓspera
mentẽ eleuant. ad iutrix ad uersi¬
tas desideratur: ut ꝓfecto animꝰ
cum uirtum suarum gaudio plus
qũa debet attollitur. ꝑ contrarietatẽ
presentis uite edito merore solide¬
tur. Unde et nequaqũa formidabo
uesꝑam ducitur: s expectabo. Ex¬

Expanded text:
et illuminabit te Christus . Et rursum: et illuminabit te Christus . Et rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitstitiae vigilias exsurgere conatur, sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pevirtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista dixisset: Proba me, Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam, quia et in peccati somno lumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
riatur: ut et quietus actionẽ desi¬
deret. et occupatus ad ocium anhe¬
let. Quia eñi fixa melis stare cum
potuit noluit:stare iam nos ualet
etiam cum uult. Conditoris qͥppe
sui cor tẽplationẽ deserens salu¬
tis sue fortitudinẽ ꝑdidit: et quo¬
libet posita. semꝑ egra. alium locũ
querit. Ueritatẽ gͦ humane m̃tis
expͥmens dicat.
i dormiero dicam qñ surgam:
et rursus expectabo uesꝑam.
Ac si aꝑte diceret. Nichil ꝑceptũ
menti sufficit: quia ip̃m qͥ uere
sufficere potuit. amisit. In somno¬
no namq surrectionẽ desidero:
in resurrectione uesꝑam expecto:
quia et quietus exercitium actõ¬
nis appeto. et exercitatus ocium
gi et aliter potest. Dormire naraq
est: in peccatis iacere. Si eñi somp¬
ni appellatio culpa ñ esset: nequa¬
qũa paulus discipłis diceret. Eui¬
gilate iusti: et nolite peccare. Uñ
et auditorẽ suum ãmonet dicẽs. Sur¬
ge qui dormis et exurge amortius:

Expanded text:
riatur, ut et quietus actionem desiriatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium gi et aliter potest. Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis,
Abbreviated transcription (Latin):
ruit et contracta est. S hec congru¬
entiꝰ subtiliusq disserimꝰ: si ad pre¬
misse expositionis ordinẽ redeamꝰ.
Somno namq torpor ocii: surrec¬
tione aũ exercitatio actionis ex pͥ¬
mitur. uesꝑe quoq nomine qͥa
sompno congruit: rursus ocii de¬
siderium figuratur. Sc̃a uero ec¬
cł̃ia quo usq uitam corruptionis
ducit: flere mutabilitatis sue dãp¬
na non desinit. Ad hoc namq homo
conditus fuerat: ut stanti mente in
arcem se contemplationis erigeret.
nulla hunc corruptio aconditoris sin
amore declinaret. S in eo qd̃ abinge¬
nita standi soliditate. uoluntatis pe
dem mouit ad culpam: adilectione
conditoris in semet ip̃o ꝓtinꝰ cecidit.¬
amorẽ uero dei. ueram scilicet sta¬
tionis arcem deserens. nec in se consi¬
steret. potuit: qui lubrice muta¬
bilitatis impulsu in fra se per cor¬
ruptionem proruens. etiam ase¬
met ip̃o dissensit. Qui nunc quia
conditionis sue soliditate non figit᷑.
alternantis semꝑ desiderii motu ua¬

Expanded text:
gruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero Ecclesia quousque vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voldem ad culpam movit, ea dilectione Conditoris in semetipso protinAmorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu va
Abbreviated transcription (Latin):
tur. laboriosas noctes enumerat:
quia tribulationũ tenebras qͣsi ĩ
caligine uite p̃sentis portat. In his
aũ qͥ et transeuntẽ mundũ diligũt.
et tam̃ eiꝰ contrarietate fatigant᷑
simul menses uacuos et noctes la¬
boriosas tolerat: quia eoꝵ uitam.
retributio subsequens nulla remu¬
nerat. et presens tribulatio coan¬
gustat. Recte aũ neqͣquam dies:
s ineis menses uacuos habere se
phibet. Mensium namq noie:
dierum collectio et sũma signat᷑.
Per diem gͦ una queq expͥmi po-¬
tuit: ꝑ menses autẽ actionis finis
ostenditur. Et sepe in hoc mundo¬
cum aliquid agimꝰ: intenta spei
alacritate suspensi hoc ip̃m qd̃ agi¬
mus. uacuũ ñ putamꝰ. S postqͣm
ad actionũ terminũ ꝑuenimꝰ: noz
obtinentes que appetimus. laborasse
nos inuacuũ dolemꝰ. Non solum gͥ
dies s menses uacuos ducimꝰ: cum
nos in t̾renis actõnib sine fructu
laborasse. non exactionũ pͥncipio

Expanded text:
tur, laboriosas noctes enumerat, tur, laboriosas noctes enumerat, quia tribulationum tenebras quasi in caligine vitae praesentis portat. In his autem qui et transeuntem mundum diligunt, et tamen ejus contrarietate fatigantur, simul menses vacuos et noctes laboriosas tolerat, quia eorum vitam et retributio subsequens nulla remunerat, et praesens tribulatio angustat. Recte autem nequaquam dies, sed in eis menses vacuos habere se perhibet. Mensium quippe nomine dierum collectio et summa signatur. Per diem ergo unaquaeque actiotur, per menses autem actionum finis innuitur. Et saepe cum in hoc mundo aliquid agimus, intenta spei alacritate suspensi, hoc ipsum quod agimus vacuum non putamus; sed postquam ad actionum terminum pervenimus, non obtinentes quae appetimus, laborasse nos in vacuum dolemus. Non solum igitur dies, sed et menses vacuos ducimus, cum nos in terrenis actionibus sine fructu laborasse, non ex actionum principio,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sentencia si ad uocem sc̃ẽ eccłie
ducitur: intellectus eiꝰ paulo suꝑiꝰ
indagatur subtiliꝰ. Ipsa quippe uacu¬
defluentes sustmet. Ipsa noctes labo¬
riosas sustinet et enumerat: que in
mentib fortib multiplices tribulat̃õ¬
nes portat. In hac et eñi uita quedam
et laboriosa. Amore quͥppe conditori.
p̃sentis uite tribulationib exerceri¬
quidem laboriosum est: s uacuũ noz
est. Amore autẽ scłi uoluptatibus
solui. uacuum quidem est: s ñ labo¬
riosum. Amore uͦ eiusdem scli adũsa
aliqua perpeti. et uacuum simul
et laboriosum est: quia et ex aduer¬
sitate mens afficit᷑. et remuneratõ¬
nis p̃mio non repletur. In his itaq
scã eccłia qui in ea iam positi. ad huc
uolũptatib defluunt. et ꝓinde fru¬
ctu boni oꝑis non ditantur. menses
uacuos ducit: quia uite tempora
sine retributionis munere expen¬
dit. In his uero qui et̃nis desidiis
dediti. mundi huiꝰ aduersa paciũ¬

Expanded text:
enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae enim sententia, si ad vocem sanctae Ecclesiae ducitur, intellectus ejus paulo subtilius indagatur. Ipsa quippe vacudefluentes sustinet. Ipsa noctes laboriosas enumerat, quae in membris fortibus multiplices tribulationes portat. In hac etenim vita quaedam et laboriosa. Amore quippe conditoris praesentis vitae tribulationibus exerceri laboriosum quidem est, sed vacuum non est. Amore autem saeculi voluptatibus solvi vacuum quidem est, sed non laboriosum. Amore vero ejusdem saeculi adversa aliqua perpeti et vacuum simul est et laboriosum, quia et ex adversitate mens afficitur, et remunerationis praemio non repletur. In his itaque sancta Ecclesia qui in ea jam positi adhuc voluptatibus defluunt, et proinde fructu boni operis non ditantur, menses vacuos ducit, quia vitae tempora sine retributionis munere expendit. In his vero qui, aeternis desideriis dediti mundi hujus adversa patiun
Abbreviated transcription (Latin):
in opia coangustant᷑. ꝑamorem deo
inherent: et tamen subsidiis uite
p̃sentis egent. Qui igitur ꝑ actio¬
nes suas p̃sentia non querũt: a mũ¬
di compendiis m̃ses uacuos ducunt.
Noctes quoq laboriosas tolerant:
quia aduersitatũ tenebras non so¬
lum usq ad iopiã. s sepe usq ad
corporis cruciatum portant. Des¬
pectũ namq egestatẽq ꝑpeti labori¬
osum bonis mentib non est: s cũ
usq ad afflictionẽ carnis ad u̾sitas
uertitur. labor ꝓculdubio ex dolore
sentitur. Potest etiã non inconue¬
menter in tel ligi qd̃ sc̃s quisq men¬
ses uacuos sient sicut mercennarius
ducit: quia laborẽ iam sustinet. s
p̃miũ necdũ tenet. Hoc tolerat: illud
expectat. Noctes uero laboriosas
enumerat: quia ad u̾sitates sibi pre¬
sentis temporis. sese in uirtutib
exercendo coaceruat. Nam si ꝓfic̃e
inmente non appetit : munꝰ fortasse
asꝑa que mundi sunt sentit. Que

Expanded text:
inopia coangustantur. Per amorem Deo inopia coangustantur. Per amorem Deo inhaerent, et tamen subsidio vitae praesentis egent. Qui igitur per actiones suas praesentia non quaerunt, a mundi compendiis vacuos menses ducunt. Noctes quoque laboriosas tolerant, quia adversitatum tenebras non solum usque ad inopiam, sed saepe usque ad corporis cruciatum portant. Despectum namque egestatemque perpeti, laboriosum bonis mentibus non est; sed cum usque ad afflictionem carnis adversitas vertitur, labor procul dubio ex dolore sentitur. Potest etiam non inconvenienter intelligi, quod sanctus quisque menses vacuos sicut mercenarius ducit, quia laborem jam sustinet, sed praemium necdum tenet; hoc tolerat, illud exspectat. Noctes laboriosas enumerat, quia adversitates sibi praesentis temporis sese in virtutibus exercendo coacervat. Nam si proficere in mente non appetit, minus fortasse aspera, quae mundi sunt, sentit. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
se testatur: qui auideis quinquies
quadragenas unã minꝰ accepit. qui
ter uirgis cesus. semel lapidatus est.
ter naufragium ꝑtulit. nocte ac die
tronum. ex genere. ex gentib. inci¬
uitate. in solitudine. in mari. in fal¬
sis fratrib. ꝑtulit. Qui in labore et
erũpna. in uigiliis multis: in fame
rauit. Qui foris pugnas. intus
timores sustinuit: qui ultra iures¬
se grauatum asserit dicens. Supͣ
modũ grauati sumꝰ supͣ uirtutẽ:
ut tederet nos etiam uiuere. Sed
quomͦ remunerationis linteo sudo¬
rem tanti laboris tergat: ipse denũ¬
ciat dicens. Non sunt condigne pas¬
siones huiꝰ temporis: ad futuram
głiam que reuelabitur in nobis. Finẽ
itaq oꝑis quasi mercennariꝰ prestola¬
tur: qui dum ꝑfectum remunera¬
tionis considerat. iule ẽstimat quod
deficiens laborat. Apte aũ subdit᷑.
ic et ego habui menses
uacuos: et noctes laboriosas
enumeraui mͥ. Ulecti quippe condi¬
tori rerum seruiunt: et sepe rerũ

Expanded text:
se testatur; qui a Judaeis quinquies se testatur; qui a Judaeis quinquies quadragenas unam minus accepit; qui ter virgis caesus, semel lapidater naufragium passus, nocte et die tronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertulit: qui in labore, et aerumna, in jejuniis multis, in fame ravit: qui foris pugnas, intus timores sustinuit : qui ultra vires gravatum se esse asserit, dicens: Supra modum gravati sumus, supra virtutem, ita ut taederetquomodo remunerationis linteo sudorem tanti laboris tergat, ipse denuntiat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Finem itaque operis quasi mercenarius praestolatur, qui dum profectum remunerationis considerat, vile aestimat, quod pene deficiens laborat. Apte itaque subditur: Sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi Electi quippe Conditori rerum serviunt, et saepe rerum
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uͦ lacessentẽ animũ ad consi¬
derandũ oꝑis p̃cium reuocat. ui¬
dum exercitiũ laboris reformat:
et qd̃ graue ꝑpendit ex oꝑe. leue
estimat ex remueratione. Sic
sic electi quiq cũ mundi huius
aduersa paciuntur. cum honesta¬
tis contumelias. rerũ dãpna. cru¬
ciatus corporis tolerant: ẽẽ gͣuia
quib exercentur pensant. S cũ
mentis oculos ad et̾ne patrie co¬
siderationẽ tendunt: ex compara¬
untur inueniunt. Quod enim
ualde eẽ importabile ex dolore
ostendit᷑: considerationi ꝓuide
ex remuneratione leuigatur.
Hinc est quod paulus semꝑ se ipso
robustiorem contra aduersa erigit:
quia nimirũ finem sui oꝑis sicut
mercennarius p̃stolatur. Graue
nãq qd̃ sustinet estimat: s leue
hoc per p̃mii considerationẽ pen¬
sat. Ipse quippe quam sit graue
qd̃ patitur indicat. qui in carceri¬
b habundantius inplagis supta
modũ. in mortib frequenter se fuis¬

Expanded text:
Cum vero lassescentem animum ad desiCum vero lassescentem animum ad desiderandum operis praemium revocat, vid exercitium laboris reformat, et quod grave perpendit ex opere leve aestimat ex remuneratsic electi quique cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus corporis tolerant, esse gravia quibus exercentur pensant, sed cum mentis oculos ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex comparauntur inveniunt. Quod enim valde esse importabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex remuneratione levigatur. Hinc est qrobustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis sicut mercenarius praestolatur. Grave namque quod sustinet aestimat, sed leve quippe hoc per praemii considerationem pensat. Ipse quippe quam sit grave quod patitur, indicat, qui in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter se fuis
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillus innotescit. Unde et
recte etiam ꝑ paulum dicit᷑. Ip̃a
creatura liberabitur a seruitute
corruptionis: in libertatem głie
filiorũ dei. Plectos eñi nunc pena
corruptionis aggrauat: s tunc in¬
corruptionis głia exaltat. Et qͣn¬
tũ ad p̃sentis necessitatis pondera.
nunc indei filiis de libertate nichil
ostenditur: tantũ uero ad subse¬
quentis libertatis głiam. tunc in
dei famulis de seruitute nichil
apparebit. Creatura gͦ seruitute
corruptionis ex uta. et libertatis
dignitate accepta. infiliorũ dei glo¬
riam uertitur: quia unita deo per
sp̃m. quasi hoc ip̃m qd̃ creatura est.¬
transisse ac subegisse declarat᷑. S
est: quia quo usq estum temporis
et tẽptationũ tolerat. iugũ misere
conditionis portat. Unde apte sub¬
ditur.
t sicut mercennarius presto¬
latur finẽ oꝑis sui. Mercenna¬
rius cñi cum facienda oꝑa conspi¬
cit: mentem ꝓtinus et longuin¬
quitate. et pondere laboris addic̃.

Expanded text:
tranquillus innotescit. Unde et tranquillus innotescit. Unde et recte etiam per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorucorruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria exaltat: et quantum ad praesentis necessitatis pondera, nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur: tantum vero ad subseqDei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo a servitute corruptionis exuta, et libertatis dignitate accepta, in filiorum Dei gloriam vestitur; quia unita Deo per sptransisse ac subegisse declaratur. Sed est; quia quousque aestum tentationum et passionum tolerat, jugum miserae conditionis portat. Ubi apte subditur: Et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui. Mercenarius etenim cum faciendo opera conspicit, mentem protinus ex longinquitate et pondere laboris abducit.
Abbreviated transcription (Latin):
ceruo desiderare est: post temptatõ¬
nis estum. sudoremq oꝑis. eterni
refrigerii requiem querere. Hanc
namq umbr̃a ceruus ille deside¬
rauerat: qui dicebat. Sitiut aĩa
mea ad dm̃ uiuum: qñ ueniã et
apparebo añ faciem dei: Et rursũ.
Heu me qõ ineolatus meus ꝓlon¬
gatus est. Qui quasi a labore agͥ
estum fugiens. atq ad optinendã
requiem refrigerii. tegnen q̃rens:
iterũ dicit. Ingrediar in locũ taber¬
naculi ãmirabilis: usq ad domum
dei. Hanc umbr̃a comprehendere pa¬
ulus anhelabat: desideriũ habens
dissolui et cum xp̃o ẽẽ. Ad hanc um¬
bram ex desiderii iam ꝑfectione ꝑ¬
uenerant: qui dicebant. Nos qui
porcauimꝰ pondus diei et estus. Be¬
ne autẽ qui desiderare umbr̃a dici¬
tur.ceruus uocatur: quia electꝰ
quisq quousq infirmitatis cõdi¬
tione constringitur: sub dominã¬
tis corruptionis iugo. quasi sub
estu anxietatis retinetur. Quia
nimirũ dũ corruptione exutus
fuerit: tunc sibimet ipsi libere

Expanded text:
servo desiderare est post tentationis aestum, sudoremque operis, aeterni refrigerii requiem quaerere. Hanc namque umbram servus ille desideraverat qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc umbram comprehendere Paulus anhelabat, desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Ad hanc umbram ex desiderii jam perfectione pervenerant qui dicebant: Nos qui portavimus pondus diei et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, servus vocatur, quia electus quisque quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis corruptionis jugo, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc sibimetipsi liber et
Abbreviated transcription (Latin):
gencia uicia bellum carnis exci¬
tant: mͦ deuicta animũ ad elatõ¬
nẽ uocant. Donoꝵ igitur uita
usq ad tenebras dolorib replet᷑.
quia quousq tempus corruptõ¬
nis agitur. internia ext̃naq affli¬
ctione concutitur: et saluti secu¬
ritatẽ ñ in uenit. nͥ cum diem fũ¬
ditus tẽptationis relinquit. uñ
bene et hec eaden dolorũ causa¬

Expanded text:
gentia vitia bellum carnis excigentia vitia bellum carnis excitant, modo devicta animum ad elationem vocant. Bonorum igitur vita usque ad tenebras doloribus repletur, quia quousque tempus corruptionis agitur, interna externaque afflictione concutitur, et salutis securitatem non invenit, nisi cum diem funditus tentationis relinquit. Unde bene et haec eade
Abbreviated transcription (Latin):
ne culpe p̃scius cunc exp̃ssit ĩtẽ¬
pore: qd̃ nunc uersatur in m̃te.
Mane quippe ad uesꝑum ducit᷑.
quia nimirum lucem rectitu¬
dinis umbra sequitur cẽptatio¬
nis. S quia electorũ lux tẽpta¬
tione non extinguitur. nequaqͣm
nox si uesꝑa facta ꝑhibetur: quia
nimirũ sepe tẽptatio incorde rectoꝵ
lur̃ iusticie ab condit. s ñ int̾imitꝰ
Quasi ad pallorem trepidationis ꝑ¬
trahit: s funditus non extinguit᷑
Electi gͦ post sompnaũ surrectionẽ
appetunt: post surrectionẽ uespr¬
ram p̃stolantur: quia et de pecc̃õ
ad iusticie lum̃ eiugilant. et ĩ ip̃o
iusticie lumine positi semꝑ se ad
illecebras tẽptationũ parant.Qs
nimirũ ñ timẽt. s expectant. qͥa
utilitati sue rectitudinis etiam
nem suã uirtute contenderint ha¬
bere integram salutem nequeñt
quousq dies p̃sentis uite fimat᷑.
Unde et sudditur.
t replebor dolorib: usq ad te¬
nebras. Modo namq aduersa
hilaritate blandiuntur: mͦ sur¬

Expanded text:
culpae praescius, tunc expressit in tempore quod nunc versatur in mente. Lux quippe ad vesperum ducitur, quia nimirum lumen rectitudinis umbra sequitur tentationis. Sed quia electorum lux tentatione non exstinguitur, nequaquam nox, sed vespera facta perhibetur, quia nimirum saepe tentatio in corde rectorum lumen justitiae abscondit, sed non interimit; quasi ad pallorem trepidationis pertrahit, sed funditus non exstinguit. Electi ergo post somnum surrectionem appetunt, post surrectionem vesperam praestolantur, quia et de peccato ad justitiae lumen evigilant, et in ipso justitiae lumine positi, semper se contra illecebras tentationum parant. Quas nimirum non timent, sed exspectant, quia utilitati suae rectitudinis etiam nem suam virtute contenderint, habere integram salutem 252 nequeunt, quousque dies praesentis vitae finiatur. Unde et subditur: Et replebor doloribus usque ad tenebras. Modo namque adversa hilaritate blandiuntur. Modo sur
Abbreviated transcription (Latin):
nocte quippe dies queritur. in die
uespera desideratur: quia nimirũ
dolor non ꝑmittit placere que as¬
sunt. Cumq mentem ꝑ experim̃¬
tum presentiũ afficit: semꝑ hanc
quasi consolante desiderio ad alia ꝑ
expectationẽ tendit. S quia et af¬
flicta mens per appetitũ ducitur. et
tam̃ dolor eiꝰ etiam seductus deside¬
riis. non finitur: recte subiungit᷑.
pͥmit᷑: cum protinus sub infertur.¬

Expanded text:
nocte quippe dies quaeritur, in die vespera desideratur, quia nimirum dolor non permittit placere quae adsunt; cumque mentem per experimentum praesentium afficit, semper hanc quasi consolante desiderio ad alia per exspectationem tendit. Sed quia et afflicta mens per appetitum ducitur, et tamen dolor ejus etiam seductus desideriis non finitur, recte subjungitur,primitur, cum protinus subinfertur
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet: cuius in se rebellatione.
fatigari sp̃s legem dolet. Dilucło
gͦ deus uisitat. s subito post uisi¬
tationem ꝓbat: quia et collato
munere subleuat. et abstracto
paululum. ip̃m sibi hominẽ demõ¬
strat. Qd̃ eo usq proculdubio pa¬
timur: quo detersa funditus labe
peccati. ad ꝓmisse in corruptionis
substantiam reformemur. Unde¬
et adhuc apte subditur.¬

Expanded text:
sustinet, cujus in se rebellione sustinet, cujus in se rebellione fatigari spiritus legem dolet . Diluculo ergo Deus visitat, sed subito post visitationem probat, quia et collato munere sublevat, et abstracto ad paululum, ipsum sibi hominem demonstrat. Quod eo usque procul dubio patimur, quo, detersa funditus labe peccati, ad promissae incorruptionis substantiam reformemur. Unde adhuc apte subditur
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatem suam humaniter
agnoscat: per accensum gr̃e ad
alta sustollitur. et ꝑ recessum
qui exsemet ip̃o fit ꝓbatur. Qs
bene nobis ex hystoria sacre lec¬
tionis innuitur: quia salomon
et diuinitus accepisse sapientiam
et tam̃ post acceptam eandem sapien¬
ciam. meretricũ statim pulsatus q̃sti¬
one memoratur. Mox eñi ut grãm¬
tante reuelationis accepit. certa¬
men turpium mulierum ꝑtulit.
quia nimirũ sepe cum mentem
nrãm concessis uirtutib respectus
intime largitatis illuminat. hãc
protinus etiam lubrice cogitatio¬
nes turbant: ut que subleuata in¬
menso muncre exultat. etiã tẽpta¬
tione pulsata quid sit inueniat.
Sic helias et uisitatus diluculo.
sermone celos ãperuit: et tamen
ꝓbatus subito infirmus ꝑ desertũ
fugiens. unam mulierem ex pauit.
Sic paulus ad tercium celum du¬
citur paradisi penetrans secreta
considerat: et tamen ad semet ip¬
sum rediens. contra carnis bellũ
laborat. Legem aliam in menbris

Expanded text:
firmitatem suam humiliter firmitatem suam humiliter agnoscat, per accessum gratiae ad alta sustollitur, et per recessum quid ex semetipso sit probatur. Quod bene nobis ex historia sacrae lectionis innuitur , qua Salomon et divinitus accepisse sapientiam, et tamen post acceptam eamdem sapientiam meretricum statim pulsatus quaestione memoratur. Mox enim ut tantae revelationis gratiam accepit, certamen turpium mulierum pertulit, quia nimirum saepe cum mentem nostram concessis 266 virtutibus respectus intimae largitatis illuminat, hanc protinus etiam lubricae cogitationes turbant, ut quae sublevata immmenso munere exsultat, etiam tentatione pulsata quid sit inveniat. Sic Elias et visitatus diluculo, sermone coelos aperuit; et tamen probatus subito, infirmus per deserta fugiens, unam mulierem expavit . Sic Paulus ad tertium coelum ducitur, paradisi penetrans secreta considerat ; et tamen, ad semetipsum rediens, contra carnis bellum laborat, legem aliam in membris
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓbas illum. Quis nr̃m nes¬
ciat quia diluculum dicitur. cũ
iam noc turna tempora. in clari¬
tatem lucis mutantur: Quos
itaq noctis tenebris p̃mimur:
cum perpetratione iniquitatiᷤ
obscuramur. S nox in lucem
uertitur: cum erroris nr̃i obscu
ritas. ueritatis cognitione ra¬
cum corda nr̃a iusticie fulgor
illuminat: que cecitas culpe
depͥmebat. Hoc diluculum disci-¬
puloꝵ mentib oriri paulus as-¬
pexerat cum dicebat. Nox pre¬
cessit: dies autem appropinqua¬
uit. Diluculo nos ergo dñs ui¬
sitat: quia erroris nr̃i tenebras
luce sue cognitionis illustrat.
Contemplationis munere sub¬
leuat: et mnarcem uirtutis exal¬
tat. Sed notandũ qd̃ ds̃ post¬
quã diluculo uisitat subito ho¬
minẽ ꝓbat: quia et accedendo
corda nr̃a ad uirtutes ꝓuehit:
et recedendo concuti tempta¬
tione ꝑmittit. Si eñi post uir¬
tutũ munera. nulla tẽptatione
concutitur: has se habere ani¬
mus exsemet ip̃o głiatur. Ut gͦ
et firmitatis dona habeat. et in¬

Expanded text:
turbantur. --Quis nostrum nesciat quia diluculum dicitur cum jam nocturna tempora in claritatem lucis mutantur? Nos itaque noctis tenebris premimur cum perpetratione iniquitatis obscuramur. Sed nox in lucem vertitur cum erroris nritas veritatis illustratione irracum corda nostra justitiae fulgor illuminat, quae caecitas culpae deprimebat. Hoc diluculum discipulorum mentibus oriri Paulus aspexerat cum dicebat: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Diluculo ergo nos Dominus visitat, quia erroris nostri tenebras luce suae cognitionis illustrat, contemplationis munere sublevat, in arcem virtutis exaltat. Sed notandum quod Deus postquam diluculo visitat, subito hominem probat, quia et accedendo corda nostra ad virtutes provehit, et recedendo concuti tentatione permittit. Si enim post virtutum munera nulla tentatione concutitur, has se habere animus ex semetipso gloriatur. Ut ergo et firmitatis dona habeat, et in
Abbreviated transcription (Latin):
iterum dicit. Obqũa causam hec pa¬
cior: s non confundor. Scio enim
cui credidi et certus sum. quia potẽs
est. depositum meum seruare ĩ illũ
diem. Sq̃ igitur uiri quot labores
nunc ueritati cõmendantes exhibẽt.
tot remunerationis iam sue pigno¬
ra intra spei cubiculum clausa te¬
nent. S grauis nunc sentitur
estus inoꝑe: ut quandoq refrige¬
rium ꝑcipiat᷑ ex quiete. Unde et ap¬
te subditur.¬

Expanded text:
atres . Hinc iterum dicit: Ob quam causam haec paatres . Hinc iterum dicit: Ob quam causam haec patior, sed non confundor; scio enim cui credidi, et certus sum quia potens est depositum meum servare in illum diem . Sancti igitur viri quot labores nunc veritati commendantes exhibent, tot jam remunerationis suae pignora intra spei cubiculum clausa tenent. Sed gravis nunc sentitur aestus in opere, ut quandoque refrigerium percipiatur ex quiete. Unde et apte