comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alligata. quȩ aut iugulare aninũ
patris. aut agere ẽpelleret stopri
tolerabilius eã stulte ꝓmissionis
reicere uota. ꝗ ꝑinutiliũ ꝓmisso
custodiã exhorrendã criminũ m¬
plere m̃sura. Ambrosius de or

Expanded text:
alligata, quae aut jugulare animam patris aut agere compelleret stuprumtolerabilius esset stultae promissionis rejicere vota, quam per inutilium promissorum custodiam exhorrendam criminum impler
Abbreviated transcription (Latin):
ra uenit. tẽ solidius subsistit. cũ
iuram̃ti hoc int̃positio roborat.
liat. tc̃ fidelius durat. cũ eos sacra¬
m̃ti uincula ligant. Om̃e enĩ qđ
testis astipulatur uerius c̃stat.
cũ id adiectio iurationis affirmat.
Qđ & si testis deficiat. innocentis
fidẽ sola iusiurandi taxatio ma¬

Expanded text:
ra venit, tunc solidius subsistit, cum juramenti hoc interpositio roborat. liat, tunc fidelius durat, cum eos sacramenti vincula ligant. Omne enim quod testis astipulatur, verius constat, cum id adjectio jurationis affirmat. Quod et si testis deficiat, innocentis fidem sola jurisjurandi taxatio ma
Abbreviated transcription (Latin):
Qd minime cderiois in aliã ciitatẽ
tͣnsiigrare liceat. nͥ eis qͥ ꝓ ꝑsccu¬
tione ꝓpͥas amiserint ciuitates.
Qd ñ liceat clericis pꝰt mortẽ sui ep̃i
res ad eũ ꝑtinentes diripere.
st̃ diuersoria secularia fieri.
Qd ñ oporteat post obitũ ep̃i ordina.
Be echonomis. id est dispensatorib¬
singulis eccłiis habendis.
De his qͥ sibi rapiunt uxores. De cano¬

Expanded text:
d minime clericis in aliam civitatem transmigrare liceat, nisi eis qui pro persecutione proprias amiserint civitates. Quod non liceat clericis post mortem sui episcopi res ad eum pertinentes diripere. sunt diversoria saecularia fieri. 25. Quod non oporteat post obitum episcopi ordi 26. De oeconomis, id est dispensatoribsingulis Ecclesiis habendis. 27. De his qui sibi rapiunt uxores. IN
Abbreviated transcription (Latin):
Uon inuitati ep̃i ultra diocesim
accedere ñ debent. suꝑ ordinandis
sticis causis: seruata regula q̃ su¬
pra scͥpta ẽ.de una quaq diocesi.
nistrare & gubernare oĩa debeat

Expanded text:
on invitati episcopi ultra dioecesim accedere non debent super ordinandis sticis causis, servata regula, quae supra scripta est de unaquaque dioecesi. nistrare et gubernare omnia debeat,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc rectissime sentientes unũ xp̃m
& filiũ ñ uelut alt̾ns egentẽ gła
õfitemur ab sp̃u sc̃o głam c̃secutũ.
ipso ẽ. S qͥa humana oꝑa faciens
ad demonstrationẽ sue deitatis uir.¬
tute ꝓprii spc̃ utebat᷑ ab ipsa glo¬
Quãuis enĩ insua sit substantia spc
eiꝰ. & intelligat᷑ in ꝑsona ꝓpͥetas. iux¬

Expanded text:
hoc rectissime sentientes, unum Christum et Filium, non velut alterius egentem gloria, confitemur ab Spiritu sancto gloriam consecutum, illo est. Sed quia mira opera faciens ad demonstrationem suae deitatis virtute propria spiritus utebatur, ab ipso gloQuamvis enim eius, et intellegatur in persona proprietas, iux
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ñ oporteat extͣneos clericossine cõ
riꝰ acciꝑe. nͥ forte spondeat se ad
uerã fidẽ uenire.
de dyaconissis mulierib qđ insi
De monachis. uł puellis dõ dicatis.
qd ñ liceat eis nuptiis iungi. urbibꝰ.
d e eccłiis in parroechiis ꝑ .xxx. an¬
nos ab ep̃o habitis. uł derenouatis

Expanded text:
d non oporteat extraneos clericos sine comrius accipere, nisi forte spondeat se ad veram fidem venire. 15. De diaconissis mulieribus, quod nDe monachis vel puellis Deo dicatis; quod non liceat eis nuptiis jungi. 17. De ecclesiis in parochiis per triginta annos ab episcopo habitis vel renovatis
Abbreviated transcription (Latin):
ad eccłas quȩ extra t̃minos
eoꝵ st̃ ñ accedant. neq c̃fundant.
Orientis autẽ ep̃i solius orientis
curã gerãt seruatis honorib pri¬
matꝰ eccłȩ antiochene. qͥm regłis
nicenȩ synodi ẽtinent᷑. S & asia
nȩ diocesis ep̃i ea q̃ st̃ in asia. & que
ad asianã tantũm diocosim ꝑti¬
nent. gubernent. Ponti autẽ ep̃i
pontiȩ tantũ modo diocesis habe¬

Expanded text:
ad Ecclesias quae extra terminos eorum sunt non accedant, neque confundant et Orientis autem episcopi solius Orientis curam gerant, servatis honoribus primatus Ecclesiae Antiochenae qui in regulis Nicaenae synodi continentur; sed et Asnae dioecesis episcopi ea quae sunt in Asia et ad Asianam tantummodo dioecesim pertinent gubernent; Ponti autem episcopi Ponticae tantummodo dioecesis habe
Abbreviated transcription (Latin):
est. aut uindicta poccati q̃ ñ fit no.¬
cendi s corrigendi studio. etiã
pat̃na tollenda. aut oꝑa misedie
cohibencla st̃.: Hec cũ acoidt̃: de¬
bemꝰ eis humanũ dolerẽ. ñ ꝓpt̃ illa
ne accidant recte factoꝵ repri.¬
mimus uoluntatẽ. Auõr st inꝰ ad¬
Iraui depugna c̃quereris. dubi¬
arripe manib arma. oratiopul.¬
set aures auctoris. qͥa quando pug.¬
nat᷑ ds̃ aꝑtiscelis spectat. & partẽ
quã inspicit iustã. ibi dat palmã.

Expanded text:
est aut uindicta peccati, quae non fit noest aut uindicta peccati, quae non fit nocendi sed corrigendi studio, etiam paterna tollenda aut opera misericordiae cohibenda sunt? haec cum accidunt, debemus eis humanum dolorem, non propter illa, ne accidant, recte factorum reprimimus uoluntatem. Sic etiaravi de pugna conquereris: dubi. Arripe manibus arma, oratio aures pulset auctoris. Quia, quando pugnatur, Deus apertis caelis spectat et partem, quam inspicit iustam, defendit et ibi dat palmam.
Abbreviated transcription (Latin):
trai. Non frustra instituta st̃ potes.¬
tas regis. uis cognitoris. ungulȩ car¬
nificis. arma militis. disciplina do¬
minantis: seueritas etiã bomi patris.
Nabent ista oĩa modos suos. causas
rationes. ut ilitates. Hec cũ timent᷑.¬
& cohercent᷑ mali  boni qͥeti int̃
hoĩe occidit᷑ multũ distat utrũ
fiat nocendi cupiditate. uł iniuste
aliqͥd auferentificut fit ab
inimico. sicut a latrone. aut ulcis¬
cendi. uł obediendi ordine sicut a
iudice. sicut a carnifice uł euaden¬
diuł subuemiendi necessitate sic̃
interiit᷑ lat̾ro auiatore. hostes
amilite. &e aliqͣndo qͥ causa mortis
fuit potiꝰ inculpa ẽ. quã ille qͥoo.¬
cidit. uł si qͥspiã decipiat fideius.¬
sorẽ suũ. atq ille ꝓisto suppliciũ
impecrauit interimat. Quidsi filiꝰ
timens patrispia uerberã p̃oipi.¬
tio ꝑeatiqͥd si aliꝰ hoĩe liberato. uł
ne abus liberet᷑ sibiipsi mortẽ in¬
ferat. nũ ꝓpt̃ istał aliend mor¬
tiũ causas aut secleri cdentiendũ

Expanded text:
sane frustra instituta sunt potestas regis, ius gladii cognitoris, ungulae carnificis, arma militis, disciplina dominantis, seueritas etiam boni patris. habent ista omnia modos suos, causas, rationes, utilitates. haec cum timentur, et cohercentur mali et quietius inter homine occiditur, multum distet, utrum fiat nocendi cupiditate uel iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, an ulciscendi uel oboediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, an euadendi uel subueniendi necessitate, sicut interimitur latro a uiatore, hostis a milite. et aliquando, qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, uelut si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium impetrarit, interimat? quid, si filius timens patris pia uerbera praecipitio pereat? quid, si alius homine liberato uel ne alius liberetur sibi ipse mortem inferat? num propter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
dianda. & fugienda xxp̃iano. Auõis¬
ad tantũ ꝑiculũ anime ꝑtinere sa.¬
ꝑstitiosas tẽpoꝵ obseruationes. ut
ꝑorbẽ terraꝵ in eccłiis legat᷑. ple¬
na st̃ c̃uenticula ur̃a hominib qͥ
tẽpora rerũ agendaꝵ amathema.
ticis accipiunt. Iam uͦ nealiqͥi in¬
choetur aut ȩdificioꝵ. Aut huimo.¬
di quoꝵ lib&e operũ dieb qͦs egyp.¬
tiacos uocant. sepe etiã nos monere

Expanded text:
dianda et fugienda christiano, nodianda et fugienda christiano, nod tantum periculum animae pertinere superstitiosas temporum observationes, ut per orbem terrarum in Ecclesiis legatur, plena sunt conventicula nostra hominibus qui tempora reruticis accipiunt. Jam vero, ne aliquid inchoetur aut aedificiorum, aut hujusmodi quorumlibet operum, diebus, quos Aegyptiacos vocant, saepe etiam nos monere
Abbreviated transcription (Latin):
ante dontũ suã transit. redire
adlectũ siqͥs dũ se calciat sternu.¬
tauerit. redire ad domũ si ꝓcedens
offenderit: uł siuestis a soricib ro
gent:: tam̃ qđ inde conantur tił
actiones nr̃as. uł actionũ euenta
ꝓducere: nimis errant. It em. Qđ
Hoc genis fornicationis animȩ
salubriter diuina auctoritas ñ ta¬
cuit. neq ab easic det̾ruit animã.¬
ut ꝓpr̃ea talia negaret ẽẽ sectanda.
qͥa falsa dicunt᷑ a ꝓfessionib eoꝵ. s
etiã si dixerint uobis in qͥt & ita
euenerit ne credatis eis. Non enĩ
qͥa imago Samuhelis mortui. Sauli
minꝰ execranda st̃. aut qͥa in actib
testimoniũ ꝑhibuit apłis dñi. Ideo
ñ potiꝰ feminã illius demonii cor.¬
rectione atq exclusione mun.¬
dauit. Om̃s gͥ artifices huiꝰ modi.
uł nugatorĩȩ uł noxiȩ sũꝑstionis
ex quadã pestifera societate. hominũ
& demonũ quasi pacta infidelis & do.¬
lose amicitiȩ c̃stituta penitꝰ st̃ repu.¬

Expanded text:
ante domum suam transit, redire ante domum suam transit, redire ad lectum, si quis, dum se calceat sternutaverit; redire domum, si procedens offenderit; quum vestis a soricibus rogent, tamen quod inde conantur vel actiones nostras, vel actionum eventa praedicere, nimis errant. Item de Hoc genus fornicationis animae, salubriter divina auctoritas non tacuit, nequt propterea talia negaret esse sectanda, quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam: si dixerint uobis, inquit, et ita euquia imago Samuelis mortui Sauli minus exsecranda sunt, aut quia in Actibus testimonium perhibuit apostolis domini, ideo non potius feminam illius daemonii correptione atque exclusione mundauit. omnes igitur artes huius modi uel nugatoriae uel noxiae superstitionis ex quadam pestifera societate hominum et daemonum quasi pacta infidelis et dolosae amicitiae constituta penitus sunt repu
Abbreviated transcription (Latin):
os ante om̃ia tam uiros quã femi
nas qͥ filios in baptismo suscepistis¬
moneo. ut uos cognoscatis fide usso
sẽꝑ eos admonete. ut castitatẽ di.¬
teneant. hoc om̃ib faciant qđ sibi
fieri uolunt. auguria ñ obseruent.
ad arbores & ad fontes uota ñ red¬
dant. p̃cantatores & caragios. &
sacrilega phylacteria uelut dẏa¬
boli uenena refugiant. nec furtũ
faciant. nec falsũ testimoniũ di.
cant. Ante om̃ia symbolũ & ora¬
tionẽ dñicã & uos ipsĩ tenete. &
illis quos excepistis ostendite.

Expanded text:
os ante omnia tam viros quam feminas moneo, qui filios in baptismo suscepistis, ut vos cognoscatis fidejussoremper eos admonete, ut castitatem custeneant: hoc omnibus faciant, quod sibi fieri volunt: auguria non servent: ad arbores et frondes fontes vota non reddant, praecantatores et caragios, et sacrilega phylacteria, velut diaboli venena, refugiant, nec furtum fcant. Ante omnia symbolum et orationem Dominicam et vos ipsi tenete, et illis quos excepistis, ostendite.
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. uł ꝓficiscar ut ꝓsꝑa ce¬
dant. qͥa ita se habet positio dierũ.
ñ agam hoc in m̃se c̾mertiũ. qͥa illa
stella michi agit mĩsem. uł agã. qͥa
suscepit m̃sem. Non plantabo ui.¬
neã in hoc anno. quia bissextꝰ est.
Non autẽ qͥsquã sapiens arbitrat᷑
obseruatores tẽpoꝵ rep̃hendendos.
qͥ dicunt. ñ ꝓficiscar hodie. qͥa tẽ¬
pestas exorta est. aut ñ nauigẽ:
qͥa hibernȩ st̃ reliqͥe. aut tempꝰ se.¬
minandi : qͥa ymbrib autũnalib
t̃ra saciata ẽ. uł siqͥ forte alii na.¬
turales effectꝰ circa motũ aeris &
humoris aduariandas tẽpoꝵ qua.¬
litates in syderũ orclinatissima cõ¬
Quis estimaret quã magnũ peo
catũ sit dies obseruare. & m̃ses &
annos. & tẽpora. sicut obseruant
qͥ certis dieb siue m̃sib. siue annis
uolunt uł nolunt aliqͥd inchoare.
eo qđ scđm uanas doctrinas homi.¬
nũ fausta uł infausta existiment
tẽpora nisi huiꝰ mali magnitudinẽ

Expanded text:
fertur; vel: Proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum: Non agam hoc in mense commercium, quia illa stella mihi agit mensem; vel: Agam, quia suscepit mensem: Non plantabo vineam in hoc anno, quia bissextus est. Non autem quisquam sapiens arbitratur observatores temporum reprehendendos, qui dicunt: Non proficiscar hodie, quia tempestas exorta est; aut: Non navigem, quia hybernae sunt reliquiae; aut: Tempus seminandi, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humoris ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conQuis aestcatum sit dies observare, et menses, et annos, et tempora sicut observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis volunt et nolunt aliquid inchoare, eo quod secundum vanas doctrinas hominum fausta vel infausta existiment tempora, nisi hujus mali magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
intolerabile. dũ illũ p̃da exactio¬
faciemꝰ & nos ͣ Ait illis. Neminẽ
c̃cutiatis. neq calũpniã faciatis.
Sed c̃tenti estote stipendiisur̃is.
Sic autẽ cognoscere. Se debet om̃is
homo qͥ militat. Non enĩ tantũ
de his miltrantib scriptura loqͥtͣ
qͥ armata milicia detinent᷑. sed
quisqͥs militiȩ sue cingło utitur
uignitatis sue miles as cribit᷑. atq
ideo hec sententia potest dici ũbi

Expanded text:
intolerabile, dum illud praeda exactiofaciemus et nos? Ait illis. Neminem concutiatis, neque calumniam faciatis, sed contenti estote stipendiis vestris . Sic autem cognohomo qui militat. Non enim tantum de his militantibus scriptura loquitur, qui armata milicia detinentur; sed quisquis miliciae suae cingulo utitur, dignitatis suae miles ascribitur. Atque ideo hec senten
Abbreviated transcription (Latin):
anos& donatistas.: Quomodo roges¬
dño seruiunt in timore. nisi ea qͣ
c̃tra dñi iussa fiunt religiosa se.¬
ueritate ꝓhibendo atq plectendo :
Alit̃ enĩ seruit. qͥa homo ẽ. alit̃ qͥa
etiã rex est. Quia homo ẽ seruit ui.¬
uendo fidelit̃. qͥa etiã rex ẽ ser.¬
uit. leges iusta p̃cipientes. & c̃tra¬
ria ꝓhibentes c̃uenienti uigore

Expanded text:
et Donatistas? Quomodo reges serviunt Domino in timore, nisi ea quae contra Domini jussa religiosa severitate prohibendo atque paliter enim seruit, quia homo est, aliter, quia etiam rex est; quia homo est enim, seruit uiuendo fideliter, quia uero etiam rex est, seruit leges iusta praecipientes et contraria prohibentes conuenienti uigore
Abbreviated transcription (Latin):
De his uͦ dicimꝰ qͥ patrẽ. matrẽ.
fr̃ẽm. aut soror ẽ occiderint :¬
ut toto uite sue tẽpore corpꝰ ñ
suscipiant dñicũ. nisi sui tẽporis
exitu ꝓuiatico. Abstineant enĩ
se & a carnis comestione. & potu
uini donec aduixerint. ieument
sccłam & quartã & sextã feriã. ut
sic possint deflendo di luere c̃mis¬
Qui male c̃ceptos ex adulterio fe¬
tus uł editos necare studuerinti
aliqͥb colliserint: in ut roq sexu
adulteris post septẽ annoꝵ cur¬
ricula c̃munio tribuat᷑.ita tam̃
ut om̃i tẽpore uite sus humili¬

Expanded text:
De his vero dicimus qui patrem, matrem, fratrem, aut sororem occiderint ut toto vitae suae tempore corpus non suscipiant Dominicum, nisi sui temporis exitu pro viatico. Abstineant enim se et a carnis comestione et vini donec advixerint. Jejunent secundam et quartam et sextam feriam, ut sic possint deflendo diluere commisqui male conceptos ex adulterio fetus vel editos necare studuerint, aliquibus colliserint, in utroque sexu adulteris, post septem annorum curricula communio tribuatur, ita tamen ut omni tempore vitae su
Abbreviated transcription (Latin):
dñs etiã illa quȩ adiumantib ñ
sccłm dm̃ dicunt᷑ si acciderint
quȩ dicunt᷑. ñ aecipienda sic ut
fiant quȩ p̃cipiunt᷑ ab eis. aut co.¬
lant᷑ que colunt᷑ ab eis. Axgustũ¬

Expanded text:
 etiam illa quae a divinantibus non secundum Deum dicuntur, si acciderint quae dicuntur, non accipienda sic, ut fiant quae praecipiuntur ab eis, aut colantur quae coluntur ab eis.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe necessario insistens arborẽ in.¬
cidat. & aliqͥs subtus ipsã ueniens
depͥmat᷑. & iccircosi uoluntate uł
negligentia incidentis arbore̾
factũ est: ut homicida pęniten¬
tiȩ debet om̃ino submitti. Qđ si
ñ uoto s incuria illuis: ñ deniq¬
ħ eũ sent̾̃ntia contingit s dũ ille oꝑi ne.¬
cessario fortassis inẽberet : iste
ris ñ tenetur ꝓ homicida. Exc̃cilio¬
ciderint. & apꝓpinquante casura
unꝰ arboris frat̃ fr̃i tlixerit. caue.
& ille fugiens inp̃ssurã arboris in.¬
ciderit. & mortuus fuerit :ii.¬
uens frat᷑ in nocens de sangiune
germani diuidicetur. Exc̃cilio¬

Expanded text:
 necessario insistens arborem inciderit, ut aliquis subtus ipsam veniens deprimatur. Et idcirco, si voluntate vel negligentia incidentis arborem factum est, ut homicida poenitentiae debet omnino submitti. Quod si non voto, non incuria illius, non denique scientia contigit, sed, dum ille operi necessario fortassis incumberet, iste iris non tenetur pro homicida. C. LIciderint, et appropinquante casura unius arboris, frater fratri dixerit: Cave, et ille fugiens in pressuram arboris inciderit, et mortuus fuerit, vivens frater innocens de sanguine germani dijudicetur. C
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis fortitudinẽ latro Itas.
nis & pirate diripiat: infir¬
mosq reddat. ꝓdest illis sua m¬
firmitas. Debilitata enĩ m̃bra qͥb
priꝰ ñ bene utebant᷑ a malo oꝑe
malos ꝑ eutit meo qđ mali suit.

Expanded text:
Si quis fortitudinem latronis et piratae diripiat, infirmosque reddat, prodest illi sua infirmitas. Debilitata enim membra quibus prius non bene utebantur a malo opere malos percutit in eo quod mali sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑator dedit. ne fortasse hiiqͥ mili¬
tiȩ uł rationib st̃ publiois obli.¬
gati. dũ causaꝵ suaꝵ ꝑiculũ
fugiunt ad eccłasticũ habituue.¬
niant. uł in monasteriis c̃uertant᷑.
ur̃ȩ studui frat̃nitati transmit¬
tere. Hoc maxime excitant. qđ
hii qͥ scłi actionib implicati st̃m
clero eccłȩ ꝓpere suscipiendi ñ st̃.
qͥa dũ in eccłastico habitu ñ dis¬
similit̾ quã uixerint uiuunt.
nequaꝗͣ ftudent scłm fugere sed
nutare. Qđsi etiã tales quiq mo¬
nasteriũ petunt: suscipiendi
nullomodo st̃. nisi priꝰ arationib
publicis fuerint ab soluti. Si qͥuͦ
ex militarib numeris in monaste¬
riis c̃uerti festinant: ñ fc̃ te¬
mere suscipiendi nisi coꝵ uita
subtilit᷑ fuerit inqͥsita. & iuxta
normã regularẽ debent in suo
habitu ꝑtrienniũ ꝓbari.tẽ mo
nachicũ habitũ deo Auctore

Expanded text:
ator dedit, ne fortasse hi, qui militiae vel rationibus sunt publicis obligati, dum causarum suarum periculum fugiunt, ad ecclesiasticum habitum veniant vel in monasteriis convertantur, vestrae studui fraternitati transmittere, hoc maxime exhortans, quod hi, qui saeculi actionibus implicati sunt, in clesiae praepropere suscipiendi non sunt, quia dum in ecclesiastico habitu non dissimiliter quam vixerant vivunt, nequaquam student saeculum fugere, sed mutare. Quod si etiam tales quoque monasterium petunt, suscipiendi nullo modo sunt, nisi prius actionibus publicis fuerint absoluti. Si qui vero ex militaribus numeris , in monasteriis converti festinant, non sunt temere suscipiendi, nisi eorum vita subtiliter fuerit inquisita. Et juxta normam regularem debent in suo habitu per triennium probari, et tunc monachicum habitum Deo auctore
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ est sane quẽ ad modũ
iusta bella gerebant᷑ a filiis isrł.
c̃tra amorreos. Innoxius enĩ tran¬
situs negabat᷑. qͣ iure humane so.¬
cietatis ȩqͥssimo patere debebat.

Expanded text:
otandum est sane quemadmodum justa bella gerebantur a filiis Israel contra Amorrhaeos. Innoxius enim transitus negabatur, qui jure humanae societatis aequissimo patere debebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Uies cũ ohaliens porestati subq̃
legitime c̃stitutꝰ ẽ. hominẽ occidit:
nulla ciuitatissue lege reus homici.¬
dii. immonisi fecerit reus imꝑii deser¬
ti atq c̃tẽpti est. Qđ si sua sponte
atq auctoritate fecisset: crim̃ effusi
humani sanguinis incidisset. Itaq
unde punitꝰ si fecit iuissus. in de pu¬
met᷑ msi fecerit iussus. Augustiqͥ¬
Si homicidiũ ẽ hominẽ occidere.
potest occidert aliquando sine peoca.¬
nister eiꝰ nocentẽ: & cui forte inuito
atq inprudenti telũ manufugit.
ñ michi uident᷑ peccare cũ hominẽ
ocoidunt. R AAssentior. S homi:¬
cidȩ isti app̾ellam ñ solent. Aũ.¬

Expanded text:
les cum oboediens potestati, sub qualibet legitime constitutus est, hominem occidit, nulla. ciuitatis suae lege reus est homicidii, immo, nisi fecerit, reus est imperii deserti adque contemti; quod si sua sponte adque auctoritate fecisset, crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecit iniussus. inde punietur nisi fecerit iussus. Quod siSi homicidium est hominem occidere, potest accidere aliquando sine peccaminister ejus nocentem, et cui forte invito atque imprudenti telum manu fugit, non mihi videntur peccare, cum hominem occidunt. A. Assentior: sed homicidae isti appellari non solent.
Abbreviated transcription (Latin):
onc̃ innocentie. parcendo sincre
ut in malũ grauiusincidat᷑. Ptinet
gͦ adinnocentis officiũ. ñ solũ nemi¬
ni malũ inferre: uerũ etiã cohibe.¬
re a peccato uł punire peecatũ. ut
aut ipse qͥ priꝰ oditur corrigat᷑ ex¬
perim̃to: aut alii t̾reant᷑ exemplo.
Qui uiciis nutriendis parcit & fo.¬
uet. ne ctristet peccantiũ nolun.¬
tatẽ: tã ñ est misericors. ꝗͣ qͥ ñ uult
cultrũ raꝑe puero ne audiat płeran.¬
tẽ. &e ñ timet ne uulneratũ doleat

Expanded text:
 innocentiae parcendo sinere. ut in malum grauius incidatur. Pertinet ergo ad innocentis officium, non solum nemini malum inferre, uerum etiam cohibere a peccato uel punire peccatum, ut aut ipse qui plectitur corrigatur experimento, aut alii terreantur exemplo.qui uitiis nutriendis parcit et fouet, ne contristet peccantium uoluntatem, tam non est misericors, quam qui non uult cultrum rapere puero, ne audiat plorantem, et non timet, ne uulneratum doleat
Abbreviated transcription (Latin):
& colonũ de possessore. & reũ de
iudice. & militẽ uł ꝓuin cialẽ de
duce uł rege. cũ illi plerũq ordi¬
natissima potestate sibi hoĩes sub¬
ditos ꝑ t̃rores leuiũ penarũ agra.¬
uiorib malis ꝓhibeant. atq ẽpes:¬
cant. plerũq autẽ a bona uita E a
bonis factis minando & seuiendo.
det̾reant. Si cũ amalo ⁊ illicito ꝓ.¬
hibent. correctores & csolatores
st̃. Cũ aut̃ a bono et licito ꝑsequu¬
tores & opp̃ssores ftͣ. Culpant  etiã
q ꝓhibent a malo. simodũ peccati.¬
modus correctionis excedat. ArUiis¬

Expanded text:
et reum de judice, et militem vel provincialem de duce vel rege, cum illi plerumque ordinatissima potestate sibi homines subditos per terrores levium poenarum a gravioribus malis prohibeant atque compescant, plerumque autem a bona vita et a bonis factis, minando et saeviendo deterreant. Sed cum a malo et illicito prohibent, correctores et consultores sunt; cum autem a bono et licito, persecutores et oppressores sunt. Culpantur etiam qui prohibent a malo, si modum peccatmodus correctionis excedat.
Abbreviated transcription (Latin):
sa. & rebaptirando. & blaspheman¬
do. & qͣntũ potestis oppugnando
aduersari. scã & canonica sc̾ptura
c̃uincit. uos impii atq sacrilegi.
illi autẽ qͥ uos ꝓ tanto scelere tam
leuit̃ dãpnoꝵ admonitionib. ut
tione de t̾rendos cohercendosq de
cernunt. ut cogitantes quare Esta
patiamin sacrilegiũ ur̃m cogni¬
tũ fugiatis. & abet̃na cdãpnatione
liberemini. & rectores diligentis.¬
simi. & c̃sultores piissimi deputant᷑.
sedabit᷑. si cogitetis & intelligatis
priꝰ ñ omnẽ ꝑsequutionẽ ẽẽ culpu¬
bilẽ. Aliaqͥn: ñ laudabilit᷑ diceret᷑.
detrahentẽ ꝓtrimo suo hõ ꝑseq̃bar.¬

Expanded text:
sa, et rebaptizando et blasphemando et quantum potestis oppugnando aduersari sancta et canonica scriptura conuincit, uos impii atque sacrilegi, illi autem, qui uos pro tanto scelere tam leuiter damnorum admonitiionibus uel tione deterrendos cohercendosque dcernunt, ut cogitantes quare ista patiamini, sacrilegium vestrum cognitum fugiatis, et ab aeterna damnatione liberemini, et rectores diligentissimi et consultores piissimi deputantur.sedabitur, si cogitetis et intelligatis prius non omnem persecutionem esse culpabilem. Alioquin non laudabiliter diceretur: Detrahentem secreto pro
Abbreviated transcription (Latin):
miqͥtatẽ scismatisur̃i. illiqͥdem cor¬
rectores ur̃i st̃. uos autẽ sic̃ cȩte¬
ri diũsoꝵ seclerũ reiqͥ penas le¬
gib pendunt ꝓfecto infelices ac in
hoc scło &t infuturo. ¶It ral. Fro
uobis resistunt. qͥcũq in catholica
rũ ꝓ xp̃i noĩe strinxit. Sedmultũ
int̃ est. int̾ uram ꝑsequutionẽ &is¬
toꝵ. Uos similes estis seruo sac̃dotis.¬

Expanded text:
idem correctores vestri sunt, vos autem sicut caeteri diversorum scelerum rei qui poenas legibus pendunt, profecto infelices et in hoc saeculo et in futuro. Item . Pro vobis resistunt quicunque in catholica rum pro Christi nomine strinxit. sed multum interest inter uestram persecutionem et istorum. uos similes estis seruo sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
noxius inculpa est. Cãssiodorus
gͥemitib audiens Ambrosius. cũ
princeps Theodosius mediolenũ
uenisset. & sollẽ pnit᷑ ĩ sactũ uolius
sit mirtẽplũ: occurrit foras ad
unuas. & ingredientẽ his sermo¬
nib a sacri liminis ingrenti ꝓhi.¬
buit. Nescis imꝑator ꝑpetratone¬
cis ã tẽ quanta sir magnitudo:
neq post causã tanti furoris meis
ri tuũ iudiciũ c̃miisti. ꝙñ ratio
ꝓtulit sententiã. s potiꝰ iracũctia.
scribe legẽ que decreta furoris
tentia. atq ꝓscriptionis dlicteris
tantũmodo maneat. Q mals ut̃
rationis expectet. Quih trausac¬
tis dieb ira indelicet i cessante
ratio causã iudicans apudsem&¬
ipsã quȩ cognouorit suburitate.
disponat. In his enĩ dich agt.¬
ꝓbauerit imusta quȩ st̃ ꝓlata:
disrũpet. si uͦ iusta: firmabit. Di.¬
erũ uͦ numerus ad hȩc examinan¬
da sufficiet. Hanc ad monitionẽ
imꝑator animo libenti suscipi¬
ens. & obtimã ẽẽ c̃fidens: legẽ

Expanded text:
occidatur. Cassiodorus gemitibus audiens Ambrosius, cum princeps Theodosius Mediolanum venisset, et solemniter in sacrum voluisset intrare templum, occurrit foris ad januas, et ingredientem his sermonibus a sacri liminis ingressu prohibuit: « Nescis, imperator, perpetratae necis a te quanta sit magnitudo, neque post pausam tanti furoris mens t, tuum judicium commisisti, et non ratio protulit sententiam, sed potius iracundia: scribe legem quae decreta furoris tentia necis atque proscriptionis in litteris tantummodo maneat, et judicium rationis exspectet; quibus transactis diebus, ira videlicet jam cessante, ratio causam judicans, apud semetipsam quae cognoverit sub veritate disponat. In his enim diebus agprobaverit injusta quae sunt prolata, disrumpet, si vero justa, firmabit, dierum vero numerus ad haec examinanda sufficiet. Hanc ammonitionem imperator animo libenti suscipiens et optimam esse confidens, legem
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Iltẽ. Qui peccat. ñ peccati
legis auctoritate. s õtra legis aue¬
toritatẽ. Suia nͦ int̃rogas quȩ sin
ratio ꝑseq̃ndi: uicissĩ te int̾rogo
cuiꝰ sit uox in psalmo dicentis. di¬
trahentẽ secreto ꝓrimo suo. oc.
tanta imꝑitia generalit᷑ maloꝵ
ꝑsequutiones rephendere. Ite al
ꝑsequutꝰ eos qͦs de tẽplo fagellan¬
do expulit: sa supra diximꝰ. ¶Itt̃
Nec ꝑseqͥm᷑ uos nisi quẽ ad mocdã
ꝑseqͥuit᷑ ueritas falsitatẽ. ¶Ite a
bulationũ flagellis solet ꝑfidia
castigari. Nũꝗd qͥa mores optimi li.¬
bertate uoluntatis eligunt᷑. ideo mo¬
res pessimiñ legis integritate pre.¬
munt: S tam̃ mala uiuendi ul.¬
trix disciplina p̃postera nisi cura
p̃cedens bene uiuendi doctrina cõ¬
tendit᷑. Sicgͥ quȩ adũsus uos leges
c̃stitute st̃. ñ eis bene facere cogi
mini. s male facere ꝓhibemini. Nã
bene facere nemo potest nͥ clegerit.
cogitets quare ista uos patiamini.

Expanded text:
n peccat legis auctoritate, sed contra legis auctoritatem. quia uero interrogas, quae sit ratio persequendi, uicissim te interrogo, cuius sit uox in psalmo dicentis: detrahentem secreto proximo suo occultanta imperitia generaliter malorum persecutores repus fuerit eos quos de templo flagellando expulit , jam supra diximus. Item . Nec persequimur vos, nisi quemadmodum persequitur veritas falsitatem. Item bulationum flagellis solet perfidia castigari. numquid, quia mores optimi libertate uoluntatis eliguntur, ideo mores pessimi non legis integritate puniuntur? sed tamen male uiuendi ultrix disciplina praepostera est, nisi cum praecedens bene uiuendi doctrina contemnitur. si quae igitur aduersus uos leges constitutae sunt, non eis bene fmini, sed malefacere prohibemini. Nam benefacere nemo potest, nisi elegerit, cogitetis, quare ista patiamini.
Abbreviated transcription (Latin):
cepistis. qͥa uobis ablata nobis dñ
uelit. ñ ideo c̃cupiscintꝰ aliena. qͥa
oquin & pͥmo popło dei possent᷑ ili
obicere aliene rei c̃cupiscentiã.
qͥ diuma potestate ab eoꝵ facie qͥa
ea fra male utebant᷑ expulsi st.
Et ipsi iudei a qͥb ablatũ ẽ regnũ
oienti iusticiã. posst̃ obioere alient

Expanded text:
coepistis, quia vobis ablata nobis Dominus coepistis, quia vobis ablata nobis Dominus dedit, non ideo concupiscimus aliena, quia oquin et primo populo dei possent illi obicere alienae rei concupiscentiam, qui diuina potestate ab eorum facie, quia ea terra male utebantur, expulsi sunt, et ipsi Iudaei, a quibus ablatum est regnum cienti iust
Abbreviated transcription (Latin):
ni. nisi utrñ iuste an impie uos
seꝑaueritis ã c̃munione orbist̃¬
raꝵ. Nã si hoc inuentũ fuerit
qđ ĩpie feceritis : ñ nuremini si
s̃ desunt ministri dõ ꝑqͣs flagel.¬
lemini. qͥa ꝑsequutionẽ patimi¬
ni ñ a nobis: s sicut scͥptũ ẽ. ab
ipsis factis ur̃is. Item. Si de reb
uł locis eccłasticis quas tenebatis
& ñ tenetis. querimini: posst̃ &
iudei se iustos dicere. & iniqͥtatẽ
nobis obicere. qͥa locũ mq̃ impnꝰ reg¬
nauert᷑: modo xp̃iani possident. Q
gͦ indignũ si ea quȩ tenebant here¬
tici. scdłm parem dm̃ uoluntatẽ ea¬
t holici tenent. acd om̃s enĩ similes
idest ad om̃s impios & auqͦs illa no
dñi ualet. auferet᷑ a uobis regnũ
dei. & dabit᷑ genti facienti nstia
an frustra scriptũ ẽ. laboresit¬
pioꝵ nusti edent: Qua ꝓpt̃ mal¬
gis imitari debetis qđ ad huc ten¬
tis aliqͥd. quã qđ aliꝗd amisistis
Item. Siqua iã concisi possidere

Expanded text:
ni nisi utrum iuste an impie uos ni nisi utrum iuste an impie uos separaueritis a communione orbis terrarum. nam si hoc inuentum fuerit quod impie feceritis, non miremini si non desunt ministri deo per quos flagellemini, quia persecutionem patimini non a nobis, sed sicut scriptum est ab ipsis factis ude locis ecclesiasticis quos tenebatis et non tenetls, querimini, possunt et Judaei se justos dicere, et iniquitatem nobis objicere, quia locum in quo impii regnaverunt modo Christiani possident. Quid ergo indignum, si ea quae tenebant haeretici secundum parem Domini voluntatem Catholici tenent? Ad omnes enim similes, id est ad omnes impios et iniquos illa vox Domini valet: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti justitiam . An frustra scriptum est: Labores impiorum justi edent? Quapropter magis mirari debetis quod adhuc tenetis aliquid quam quod aliquid amisistis. Item . Si qua jam concisi possidere
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. Quare ꝑmiolentissimas turbas
etiã ultro ĩpbi estis eccłiis catho¬
licis ubi potueritis. qđ innumera.¬
bilib exemplis resipsa indicat: S.
dicitis uosloca ur̃a defendere. &
resistitis fustib & cedib qͥbcũq
potueritis. Quare ibi ñ audistis
uocẽ dñi dicentis. ego autẽ dicotio¬
bis ñ resistere malo Aut si fieri
potest ut aliqͣndo recte ꝑium cor¬
poralẽ resistat᷑ iuolentis. nec ideo
ego autẽ dico uobis ñ resistere ma¬
ło.cur ñ etiã hoe fieri potest. ut ꝑ
ordinatas & legitimas potestates
de sedib quȩ illicite usur pant᷑᷑ uł
ad iniuriã dĩ retinent᷑ pus expel.¬
lat impiũ. & iustꝰ iniustũ neq enĩ
eo modo ꝑsequutionẽ passi st̃ pseu¬
do ꝓpħe abhelya qͦmodo ipse hely¬
as arege iniqͥssimo. aut qͥa flagellat᷑
ẽ dñs a ꝑsequutorib ꝓpt̃ea passio.¬
nib eiꝰ c̃ꝑandi st̃. qͦs ipse de tẽplo
flagellatos eiecit: Restat gͦ ut
nichil aliud reqͥrendũ ẽ fiteami¬

Expanded text:
remo quare per uiolentissimas turbas etiam ultro improbi estis ecclesiis catholicis ubi potueritis, quod innumerabilibus exemplis res ipsa indicat? sed dicitis uos loca uestra defendere et resistitis fustibus et caedibus quibuscumque potueritis. quare ibi non audistis uocem domini dicentis: ego autem dico uobis non resistere malo? aut si fieri potest, ut aliquando recte per uim corporalem resistatur uiolentis nec ideo ego autem dico uobis non resistere malo, cur non etiam hoc fieri potest, ut per ordinatas et legitimas potestates de sedibus, quae inlicite usurpantur uel ad iniuriam dei retinentur, pius expellat impium et iustus iniustum? neque enim eo modo persecutionem passi sunt pseudoprophetae ab Helia quomodo ipse Helias a rege iniquissimo, aut quia flagellatus est dominus a persecutoribus, propterea passionibus eius comparandi sunt quos ipse de templo flagellatos eiecit. restat ergo ut nihil aliud requirendum esse fateami
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥsistis. Hoc uob ꝑ uos ds̃ ipse
facit. ipse obsecrando. ipse minan.¬
do. siue corripiendo. siue dãpnis.
suie laborib. siue ꝑsuas occultas
admonitiones uł uisitationes. siue
potestatũ tẽporaliũ leges. dyalo¬

Expanded text:
inquisistis. hoc uobis per nos deus ipse facit siue obsecrando siue minando siue corripiendo siue damnis siue laboribus siue per suas occultas admonitiones uel uisitationes siue per potestatum temporalium leges.
Abbreviated transcription (Latin):
hostes eccłȩ ñ tam sui ulciscendi
causa: quã t uende eccłe sibi cre.¬
dite. Qđ si p̃t̃misisset : ñ eiꝰ fuiss&
laudanda patientia. s negligen.¬
tia merito culpanda. Neq enĩ &
apłs paulꝰ uite suȩ transitorie: s
eccłe dei c̃suluit. qͣndo c̃tra illos
qͥ eũ occidere c̃spirauerant. c̃si¬
liũ illoꝵ ut tribuno ꝓderet᷑ effe.¬
cit. Unde factũ ẽ. ut eũ ad locũ
qͦ fuerat ꝑducendꝰ deduceret mi.¬
les armatus. ne illoꝵ pateret᷑ insi¬
rit iͥus ut eũ quantũ possent ui.¬
uũ saluũq seruarent. & esset cui
penitentipat̃nꝰ affectꝰ in notesce.¬
ret. qͥd ei restitit. nͥ ꝑditũ flere:
& sui regni pace acquisita suã mes¬

Expanded text:
hostes Ecclesiae, non tam sui ulciscendi hostes Ecclesiae, non tam sui ulciscendi causa quam tuendae Ecclesiae sibi creditae. Quod si praetermisisset, non ejus fuisset laudanda patientia, sed negligentia merito culpanda. Neque enim et apostolus Paulus vitae suae transitoriae, sed esiae dei. quando contra illos, qui eum occidere conspirauerant, consilium illorum tribuno ut proderetur, effecit; unde factum est. ut eum ad locum, quo fuerat perducendus, deduceret miles armatus, ne illorum pateretur insirit suis, ut eum, quantum possent, uiuum saluumque seruarent, ut esset, cui paenitenti paternus affectus ignosceret, quid ei restitit nisi perditum flere et sui regni pace adquisita suam maes
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ t̾rorib. uł etiã dolorib re.¬
mistis cogendis dñm suũ. ꝗ̃ prius
ut nominẽ cogeret expecta¬
uit. ut de fide regũ atq gen¬
tiũ p̃clicatio ꝓpħica c̃pleretur
Etiã hinc ñ absurde intelligit᷑
apłica illa sententia ubi laulus
beatꝰ dixit. Parati ulcisciominẽ
in obȩdientiã cũ c̃pleta fuerit
prior obedientia ur̃a. Unde & ip¬
se dñs ad magnã conã suã priꝰ
c̃uiuas adduci iubet. postea cogi.
Nã cũ ei serui respondissent. dñe
exite in qͥt inuias &t sepes. & qͦs¬
cũq inuencritis cogite intrare.
In illis gͦ qͥ lenit̃ pͥmo adductist̃
c̃pleta ẽ prior obedientia. in
istis autẽ qͥ cogunt᷑. inobȩdientia
ꝑ regionẽ ac fidẽ regũ tẽpore qͦ
debuit diuino munere accepit ec¬
cła: hii qͥ inueniunt᷑ inuiis & sepib.
idest in heresib & scismatib cogun.¬
tur intrare. nec qͥa cogunt᷑ rep̃hen¬
dant. s qua cogunt᷑ attendant. Itẽ.

Expanded text:
lorum terroribus uel etiam doloribus relorum terroribus uel etiam doloribus rein istis cogendis dominum suum, quae prius; ut neminem cogeret, expectauit, ut de fide regum atque gentium praedicatio prophetica compleretur. Etiam hinc enim non absurde intellegitur apostolica illa sententia, ubi Paulus beatus dicit: Parati ulcisci omnem inoboedientiam. cum completa fuerit prior oboe- 25 dientia uestra. unde et ipse dominus ad magnam cenam suam prius conuiuas adduci iubet, postea cogi; nam cum e serui respondissent: Domine, Exite, inquit, in uias et saepes et, quoscumque inueneritis, cogite intrare. in illis ergo, qui leniter primo adducti sunt, completa est prior oboedientia, in istis autem, qui coguntur, inoboedientia per religionem ac fidem regum, tempore quo debuit divino munere accepit Ecclesia, hi qui inveniuntur in viis et sepibus, id est in haeresibus et schismatibus, coguntur intrare, non quia coguntur reprehendant, sed quo coguntur attendant. Item,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Cui iimi xp̃c intulit quẽ
coegit tcct habent apłm ẜau.
lũ. cognoscant in eo priꝰ cogentẽ
xp̃m. & postea docentẽ. prius
euangłiũ coactiis intrauit: plus
illis oĩb qͥ solo ũbouocatist̃ in eu.¬
angłio laborauit. & quẽ maior ti.¬
mor ẽpulit ad caritate̾: eiꝰ ꝑfecta
caritas foras mittit ⁊imorẽ. Ccr
gͦ ñ oogeret ȩccła ꝑditos filiosut
redirent. &t siꝑditi filii coegert̃
aliosut ꝑirent Quãnsetia. illos
qͦs ñ coegert̃ s tantũ modo sedippe.¬
runt. siꝑ t̾ribiles s salubres leges
in eiꝰ gremio reuocent᷑. blandius
pia mat᷑ amplectit᷑. & de illis mul¬
to ampliꝰ quã de his qͦs nũquã ꝑ¬
diderat gratulat᷑. Annon ꝑtinet
ad diligentiã pastõralẽ etiã illas
oues quȩ ñ uolent᷑ erepte s blan.¬
de lentt̃q secductȩ ã grege aber¬
rauerint. & ab alienis cȩꝑint pos¬
sideri: inuentas ad ouise dñicũ
si resistere uoluerint flagel.¬

Expanded text:
cui uim Christus intulit? quem coegit\'? ecce habent apostolum Paulum: agnoscant in eo prius cogentem Christum et postea docentem, prius euangelium coactus intrauit, plus illis omnibus, qui solo uerbo uocati sunt, in euangelio laborauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent, si perditi filii coegerunt alios, ut perirent? quamuis etiam illos. quos non coegerunt, sed tantum modo seduxerunt, si per terribiles sed salubres leges in eius gremium reuocentur, blandius pia mater amplectitur et de illis multo amplius quam de his. quos numquam perdiderat, gratulatur. an non pertinet ad diligentiam pastoralem etiam illas oues, quae non uiolenter ereptae sed blande leniterque seductae a grege aberrauerint et ab alienis coeperint possideri, inuentas ad ouile dominicum, si resistere uoluerint, flagel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ipsa mors noceret. s peccatũ qd
temere illi iudicabant. qͥb tale
igne diuinitꝰ impetrato. Qđ & alii
multi magni & diuini uiri eodẽ sp̃u
c̃sulendo reb humanis ñ temere fe.¬
cert̃. De qͦ helya cũ exẽplũ dedisseq̃
discipłi c̃memorantes ꝗd ab eo factũ
sit. ut etiã ipsis daret potestatẽ
petendi de celo ignẽ ad c̃sũmendũ
os qͥ sibi hospiciũ ñ p̃berent. rep̃¬
desiderare uindictã. Itaq postea¬
quã eos docuit. qͥd esset̃ diligere
primũ t anꝗͣse ipsũ. infuso etiã spũ
sc̃o quẽ decẽ dieb c̃pletis post ascen¬
sionẽ suã desuꝑut ꝓmiserat misit.
ñ defuert̃ tales uindictȩ. quãuis
multo rarius ꝗͣ in ueteri testam̃to.
Ibi enĩ ex maiori parte seruientes
timore p̃mebant᷑. hic autẽ maxi.¬
me dilectione liberi nutriebant᷑.

Expanded text:
non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod temere illi judicabant, quibus taligne divinitus impetrato, quum et alii multi et magni viri eodem spiritu consulendo rebus humanis non temere fecerint. De quo Helia quum exemplum dedissent Domino commemorantes quid ab eo factum sit, ut etiam ipsis daret potestatem petendi de coelo ignem, ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent reprdesiderare vindictam. Itaque posteaquam eos docuit quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, quem decem diebus completis post ascensionem suam desuper, ut promiserat, misit , non defuerunt tales vindictae quamvis multo rarius quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majori parte servientes timore premebantur, hic autem maxime dilectione liberi nutriebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit. dica
& dñs. Seruius qͥ nescit uoluntatẽ
dñi sui & facit digna plagis: uapi¬
labit pauca. Seriuis autẽ qͥ scit
uoluntatẽ dñi fui. & facit digna
plagis: uapulabit multa. Nongͦ¬
nisi ut ipse uindicet. cui reꝵ ordi¬
ne potestas data ẽ. & ea uoluntate
aꝑtissimũ exẽplũ dicit᷑. qͦ satis ap¬
pareat posse peccatũ amore potiꝰ
uindicari ꝗͣ ĩpunitũ relinqui.
ut illũ quẽ uindicat ñ pena mise¬
rũ. s correctione beatũ uelit. part
tam̃ si opꝰ sit ȩquo animo plura
tolerare abeo illicita quẽ uult eẽ
correptũ. siue in eũ habeat potesti¬
tẽ cohercendi: siueͥ habeat. Mag.¬
ni autẽ & scĩ uiri qͥ iã obtime sc¬
rent mortẽ istã quȩ animã dissol¬
uit a corpore ñ ẽẽ formidandã. sod
eoꝵ tam̃ animũ qͥ illã timerent
ñ nulla peccata morte puniert̃.
qͦ & uiuentib utilis mętꝰ incute.¬
ret᷑. & illis qͥ morte puniebant᷑

Expanded text:
filium quem recipit . Dicit et Dominus: Servus qui nescit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit pauca; servus autem qui scit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit multa . Nonnisi ut et ipse vindicet cui rerum ordine potestas data est, et ea voluntate apertissimum exemplum datur, quo satis appareat posse peccatum amore potius vindicari quam impunitum relinqui, ut illum quem vindicat, non poena miserum, sed correctione beatum velit, paratus tamen si opus sit aequo animo plura tolerare ab eo illicita , quem vult esse correptum; sive in eum habeat potestatem coercendi, sive non habeat. Magni autem et sancti viri, qui jam optime scirent mortem istam quae animam dissolvit a corpore non esse formi tamen animum, qui illam timerent, nonnulla peccata morte punierunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis, qui morte puniebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inimicus. Uerũ dicis. si ñ hocin
in c̃iuge. cũ sint utriq xp̃iani
ñ debent ꝑseqͥ uicia xp̃iane c̃tra-¬
ria ueritati. An uͦ si ñ ꝑsequant᷑
ñ rei negligentiȩ merito tenebun¬
re ꝓximũ tanquã se ipsũ. ut quẽ
potuerit hominẽ benefic entie
c̃solatione uł informatione doct᷑ he.
uł disciplinȩ cohereitione ad ducat

Expanded text:
 inimicus. uerum dicis, sed si non hin coniuge, cum sunt utrique christiani, non debent persequi uitia christianae contraria ueritati. an uero, si non persequantur, non rei neglegentiae merito tenebunroximum tanquam se ipsum, ut quem potuerit hominem vel beneficentiae consolatione, vel informatione doctrinae, vel disciplinae coercitione, adducat
Abbreviated transcription (Latin):
ut excecaret᷑. excecatꝰ: ut muta¬
ret᷑. mutatus: ut mitterełmis.¬
sus: ut qualia fecerat merrore.
scĩs filiũ durũ ñ solũ u̾biscorri.¬
pere. s etiã. latera ciꝰ tendere. ut
ad bonã disciplinã cogat᷑i & dñs di¬

Expanded text:
ut excaecaretur, excaecatus ut mutaretur, mutatus ut mitteretur, missus ut qualia fecerat in errore tsanctis filium duris non solum verbis corripere, sed etiam latera ejus tundere, ut ad bonam disciplinam cogatur, et a D
Abbreviated transcription (Latin):
testas dat᷑ & amalo ꝓhibendi. & ad
bonũ cogendi. Nã si uoluntas mala
sẽꝑ sue ꝑmittenda ẽ libertati.
quare isrłitioi recusantes & mur¬
murantes tã duris flagellis ama¬

Expanded text:
testas datur, et a malo prohibendi, et ad bonum cogendi. Nam, si voluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israelitae recusantes et murmurantes tam duris flagellis a ma
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt homines adulteri in domib
suis. in secreto peccant. aliquando
nobis ꝓdunt᷑ ab iexorib suis. plerũq¬
a zelantib. aliqͣndo a maritoꝵ sa.¬
lutẽ querentib. nos ñ ꝓdimꝰ palã.
s insecreto argiumꝰ. Ubi c̃tigit
malũ. ibi moriat᷑ malũ. Non tam̃
uulnꝰ illud negligimꝰ. August inꝰ¬

Expanded text:
Sunt homines adulteri in domibus suis, in secreto peccant, aliquando nobis produntur ab uxoribus suis, plerumque zelantibus, aliquando maritorum salutem quaerentibus. Nos non prodimus palam , sed in secreto arguimus. Ubi contigit malum ibi moriatur malum. Non tamen vulnus illud negligimus, an
Abbreviated transcription (Latin):
Sicuti semina paulatĩ formant᷑
in utero. & tãdiu ñ reputat᷑ homi.¬
cidiũ donec elem̃ta c̃fecta suas
imagines m̃braq suscipiant: ita
sensis ratione c̃ceptꝰ: nisi in oꝑa
ꝓruꝑit adhuc inuentre retinet᷑.¬

Expanded text:
Sicuti semina paulatim formantur in uteris, et tamdiu non reputatur homo, donec elementa confecta suas imagines membraque suscipiant: ita sensus ratione conceptus, nisi in opera proruperit, adhuc in ventre retinet
Abbreviated transcription (Latin):
Iliquando eousq ꝑuenit hȩc libi¬
dinosa crudelitas. uł libido crudea
ut etiã sterilitatis uenena ꝓcu¬
ret. & si nichil ualuerint. c̃ceptos
guat.ac fundat. uolendo suam
plẽ priꝰ interire quã uiuere. aun
si intitere ⁊uiuebat: occidi
antequã nasci. Prorsus si ambosi
rint: ñ sibi ꝑ conubiũ. s ꝑstuprũ
potius c̃uenert̃. Si autẽ ambo ñ¬
Ft tales audeo dicere. aut illa ẽ
qͦdã modo mariti meretrix. aut
ille adulter uxoris. A yb̃ist iiꝰ¬

Expanded text:
aliquando eo usque peruenit haec libidinosa crudelitas uel libido crudelis, ut etiam sterilitatis uenena procuret et si nihil ualuerit, conceptos guat ac fundat, uolendo suam prolem prius interire quam uiuere, aut si in utero iam uiuebat, occidi ante quam nasci. prorsus si ambo tarunt, non sibi per conubium, sed per stuprum potius conuenerunt. si autem non ambo sunt tales, audeo dicere: aut illa est quodam modo mariti meretrix aut ille adulter uxoris. Quia i
Abbreviated transcription (Latin):
Sonsuluisti etiã de infantibe qͥm.
imo lecto cũ parentib dormientes
mortiu repꝑiunt᷑. utrũ ferro can.
dente anaqua feruente seu alioqͦ.¬
lib& ex amnie parentesse. purgãe¬
re debeant. eos ñ opp̃ssisse. Monendi
nãq st̃ & ꝓtestantli parentes. ne
tã tenellos secsi muno collocent
niente suffocent᷑ uł opprimantur:
unde ipsi homiꝰdii rei iuenian
a qͦliboe saeri ñ censent canones. de
qd scõꝵ patrũ docum̃to sanccitũ ñ
est: suꝑsticiosa adinuentione ñ est
uł testiũ apꝓbations publicata de.¬
licta habito poculis deitimore cõ¬
missa st̃ regimini iudicare. occul¬
ta uͦ & incognita illiꝰ st̃ iudicio re¬
linquendaᷤ qͥ solus nouit corda fi¬
lioꝵ hominũ. Hii autẽ qͥ ꝓbant᷑ uł¬

Expanded text:
onsuluisti etiam de infantibus, qui in uno lecto cum parentibus dormientes mortui reperiuntur, utrum ferdente, aut aqua fervente, seu alio quolibet examine parentes se purificare debeant eos non oppressisse. Monendi sunt namque et protestandi parentes, ne tam tenellos secum in uno lecto collocent: niente suffocentur, vel opprimantur, unde ipsi homicidii rei inveniantur. a quolibet sacri non censent canones, & quod sanctorum patrum documento sancitum non est, superstitiosa adinuentione non est vel testium approbatione publicata delicta, habito prae oculis Dei timore, commissa sunt regimini nostro judicare. Occulta vero et incognita illi sunt relinquenda, qui solus novit corda filiorum hominum. Hi aute
Abbreviated transcription (Latin):
hierando ex crapyla ali¬
quando ex nature suꝑfluitate
uł infirmitate. aliquando
ex cogitatione c̃tingit pollutio.¬
Et qͥdẽ cũ ex nature suꝑfluitate
uł infirmitate euenerit: om̃imo¬
do illusio ñ ẽ tim̃da. qͥa hanc am¬
mꝰ nesciens ꝑtulisse potiꝰ dolendꝰ ⁊̃
quã fecisse. Cũ uł ultra modũ appe.¬
titꝰ gulȩ in sum̃dis alim̃tis rapit᷑.
atq idcirco humoꝵ receptacula
grauant᷑ : hal& exinde animꝰ aliquẽ
reatũ. ñ tam̃ usq ad ꝓhibitionẽ ꝑ¬
cipiendi sacri mysterii. uł missaꝵ
sollẽpnia celebrandi. cũ fortasse
aut festꝰ dies exigit. aut exhibere
de est ipsa necessitas c̃pellit. Nã si
assunt alii qͥ implere iniisteriũ ua¬
leãt. illusio ꝑcrapulã facta aꝑceptiõe sacͥ
mist̾u ꝓhib̃t ñ debet s ab ĩmolatiõe sacͥ mi¬
Si ex turpi cogitatione uigilantis.
oritur illusio dormientis : patet
animȩ suus reatꝰ. uidet enĩ a qua
radice inquinatio illa ꝓcesserit. q̃

Expanded text:
iquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliquando ex cogitatione cEt quidem cum ex naturae superfluitate vel infirmitate evenerit, omnimodo illusio non est timenda, quia hanc animus nesciens pertulisse magis dolendus est quam fecisse. Cum vero ultra modum appetitus gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacri mysterii, vel missarum solemnia celebrandi, cum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii qui implere ministerium valeant, illusio pro crapula facta, a perceptione sacri mysterii prohibere non debet, sed ab immolatione sacri my ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio in mente dormientis, patet animo suus reatus. Videt enim, a qua radice inquinatio illa processerit, quia