comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũsus pauꝑes et ignobiles : qm̃ simul
Ac pie dicere: nͥ se fr̃s ẽẽ cognoscant:
tat᷑ gͦ uoce noui testam̃ti popls
nouus. ad ȩt̃nã hereditatẽ uocatꝰ:
et dicat pat̾ nr̃ qͥ es incelis. scĩficet᷑
id ẽ in scĩs & iustis. Non enĩ spa-
excellentia qͥde mundi corpora.
lis tanꝗ in suꝑiorib mundi par-¬
tib locus dĩ ẽẽ credit̾. melioris
meriti st̃ aues. quarũ uita ẽ dõ
uicinior. Non aut̃ scriptũ ẽ. ꝓpe
ẽ dñs excelsis hominib. aut eis qͥ
in montib habitant: s scriptũ ẽ. ꝓpe
ẽ dñs obtritis corde. qđ magis ꝑtinet
ad humilitatẽ. S quẽ admodũ t̾ra appel¬
latus ẽ peccator. cũ ei dictũ ẽ. terra es
et in t̾rã ibis: sic celũ iustuᷤ econtͣrio
dici potest: lustis enĩ dr Templũ eni
cłĩ sc̃m ẽ: qđ estis uos. Qua ꝓpt̃ si intẽ¬
plo suo habitat ds. et scĩ tẽplũ eiꝰ st̃:

Expanded text:
versus pauperes et ignobiles, quoniam simul acUtatur ergo voce Novi Testamenti populus novus ad aeternam haereditatem vocatus, et dicat: Pater noster, qui es in coelis, id est in sanctis et justis; non enim excellentissima quidem mundi corpora, lis tanquam in superioribus mundi partibus locus Dei esse creditur melioris meriti sunt aves, quarum vita est Deo vicinior. Non autem scriptum est, Prope est Dominus excelsis hominibus, aut eis qui in montibus habitant: sed scriptum est, Prope est Dominus obtritis corde ; quod magis pertinet ad humilitatem. Sed quemadmodum terra appellatus est peccator, cum ei dictum est, Teet in terram ibis ; sic coelum justus econtrario dici potest: justis enim dicitur: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Quapropter si in templo suo habitat Deus, et sancti templum ejus sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
re: nͥ pat̾ nr̃ qͥ es incelis Multa dicta
st̃ in laucde di. q̃ ꝑ om̃s scãs scripturas
uarie lateq diffusa poterit qͥsq con-¬
siderare cũ legit: nusꝗ tam̃ inuenit᷑
p̃ceptũ popło isrł ut diceret pat̾ ñr̃.
aut oraret patrẽ dm̃i. Sed dnᷤ eiꝰ in si¬
nuatus ẽ tanꝗ seruientib id ẽ scdm̃
carnẽ ad huc uuentib Hoc autẽ dico:
cũ mandata legis acceꝑunt. q̃ obserua.¬
re iubebant᷑. Nã sepe ꝓpħȩ ostendunt
sic̾ti ẽ illud. Filio ᷤᷤ genui & exaltaui:
ipsi autẽ me spreuert̃ &̾ illud. E go

Expanded text:
r noster qui es in coelis. Multa enim dicta sunt in laudem Dei, quae per omnes sanctas Scripturas varie lateque diffusa poterit quisque considerare, cum legit: nusquam tamen invenitur praeceptum populo Israel ut diceret, Pater noster, aut ut oraret Patrem Deum; sed Dominus eis insinuatus est, tanquam servientibus, id est, secundum carnem adhuc viventibus. Hoc autem dico, cum mandata Legis acciperent, quae observare jubebantur: nam Prophetae saepe ostendunt sicuti est illud, Filios genui, et exaltavi; ipsi autem spreverunt me ; et illud, Ego
Abbreviated transcription (Latin):
Ueri potest.
opus sit. ad
eũ qui scit om̃ia autẽꝗ fiant. & no-¬
uit ut dictũ ẽ. quid nob̾ sit neces¬
sariũ anteꝗ petamus ab eo. Hic
pͥmo respondetur. ñ uerbꝰ nos age.¬
re debere apud dm̃. ut impetremꝰ
qđ uolumꝰ. s reb quas aninio gerimꝰ
& intentione cogitationis. cũ dilectio¬
ne pura & simplici affectu. s res
ipsas uerbis nos docuisse dñm nr̃m:
quib memoriȩ mandatis. eas ad tẽ¬
pus orandi orandi recordarem̃.
ed rursus quęri potest. siue
reb siue ũ b̾ orandũ sit. qͥd opus
sit ipsa oratione. si ds̃ iã nouit qͥd
nob̾sit necessariũ : nͥ qr ipsa oratio.¬
nis intentio. cor nr̃m serenat &¬
purgat. capatiꝰq efficit ad excipi.¬
nob̾ infundunt᷑. Non enĩ ambitio.¬
ne p̃cũ nos exauchit ds: qui semꝑ¬

Expanded text:
eri potest opus sit ad eum qui scit omnia antequam fiant, et novit, ut dictum est, quid nobis sit necessarium, antequam petamus ab eo? Hic primo respondetur, non verbis nos agere debere apud Deum, ut impetremus quod volumus, sed rebus quas animo gerimus, et intentione cogitationis, cum dilectione pura et simplici affectu: sed res ipsas verbis nos docuisse Dominum nostrum, quibus memoriae mandatis eos ad tempus orandi recordemur. 14. Sed rursus quaeri potest, sive rebus, sive verbis orandum sit, quid opus sit ipsa oratione, si Deus jam novit quid nobis necessarium sit: nisi quia ipsa orationis intentio cor nostrum serenat et purgat, capaciusque efficit ad excipinobis infunduntur. Non enim ambitione precum nos exaudit D
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ timor m̃s: Et si pat̃ sũ. ubi ẽ lonor
m̃s: Et alia ꝑmulta. U bi arguint᷑
iudei. qđ filii ẽẽ peccando noluert̃:
exceptiᷤᷤ eis q̃ in ꝓphetia dñr de fut᷑o
bit̾us. scdm illud euangłicũ. Dedit

Expanded text:
est timor meus? et si Pater sum, ubi est honor meus ? et alia permulta, ubi arguuntur Judaei, quia filii esse peccando noluerunt: exceptis eis quae in prophetia dicuntur de futuro biturus, secundum il
Abbreviated transcription (Latin):
sibilem s intelligibilẽ & spĩtalẽ
Sed nos ñ semꝑ parati sumꝰ acciꝑe.
cũ inclinam̃ in alia. & rerũ tẽpora¬
liũ cupiditate tenebram̃ fit ergo
in oratione conũsio cordis ad eũ qͥ
semꝑ dare paratus ẽ. si nos capiamꝰ
qđ dederit : et in ipsa conũsione. pur-¬
gatio interioris ocłi. cũ excludunt᷑
ea q̃ tẽporalit̾ cupiebant᷑: ut acies sim.¬
plicis cordis ferre possit simplicẽ lucẽ.
diuinitus sine ullo occasu aut inmu
tatione fulgentẽ. nec solũ ferre. s etiã
manere in illa: ñ tantũ sine molestia.
s etiã cũ ineffabili gaudio. quo uere
ꝑ quẽ &e discimꝰ qͥd oremꝰ. & conseqͥm᷑
qđ oramꝰ. Sic itaq uo orate. inquit.

Expanded text:
 spiritalem, sed nos non semper parati sumus accipere, cum inclinamur in inania et rerum temporalium cupiditate tenebramur. fit ergo in oratione conuersio cordis ad eum qui semper dare paratus est, si nos capiamus quod dederit, et in ipsa conuersione purgatio interioris oculi, cum excluduntur ea quae temporaliter cupiebantur, ut acies simplicis cordis ferre possit simplicem lucem diutatione fulgentem: nec solum ferre, sed etiam manere in illa; non tantum sine molestia, sed etiam cum ineffabili gaudio, quo vere per quem et discimus quid oremus, et consequimur quod oramus. Sic itaque orate vos, inquit:
Abbreviated transcription (Latin):
Nã multi etiã fame teptati st̃:
a do ñ deserti. Perirent fame: si
desereret cor eoꝵ panis interior
cotidianus. Ipsũ maxime esuriamꝰ.
beati eni qͥ esuriunt & sitiunt
Potest autẽ infirmitatẽ nr̃am mi¬
sericorditer intueri & uidere
nos: quomͦ dictũ ẽ. mem̃to qm̃
puluis sumꝰ. Qui de puluere
hominẽ fecit & animauit: pro
isto figm̃to. unicũ ad mortẽ de¬
dit. Quantũ nos amet quis po-¬
test explicare. quis potest saltẽ
digne cogitare:¬

Expanded text:
Nam multi etiam fame tentati sunt, eo non deserti. Perirent fame, si desereret cor eorum panis interior quotidianus. Ipsum maxime esuriamus. Beati enim qui esuriunt et sitiunt Potest autem infirmitatem nostram misericorditer intueri, et videre nos, quomodo dictum est: Memento quia pulvis sumus . Qui de pulvere hominem fecit et animavit, pro isto figmento Unicum ad mortem dedit. Quantum nos amet, quis potest explicare, quis potest saltem digne cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nõ docuit : Ut pugnemus
contͣ concupiscentias nr̃as. Et eniꝰ
in baptismo sc̃o peccata dimissuri
estis: concupiscentiae remanebt̃.
cũ qͥb regñatipugnetis. Res¬
tat eni conflictus in uob̾ ipsis Nul¬
lus hostis metuat᷑ extrinsecus te
tibi facturus ẽ tẽptator extraneus.
siue diabolus siue minister diabo¬
li: Quicũq homo ꝓponit lucrũ
ut seducat. Auaritiã inte ñ nite
inueniat. Quid facit ꝓpositor lucri:
Si autẽ auaritia in te inuenta fue¬
rit: uiso lucro. in ardescis uicio.¬
uisa esca. caꝑis laqueo. Si autẽ
ince ñ inuenerit auariciã: reman¬
sit frustra extenta muscipła.
Proponit tͥ tẽptator pulcherri-¬
mã femina. Ad sit intus castitas.
uicta ẽ foris iniqͥtas. Ut ergo ñ
tus pugna. Nonsentis hostẽ tuũ:
s sentis concupiscentiã cuã. Dia¬
bolũ ñ uides: s qđ te delectet
uides. Uince intus qđ tu sentiᷤ
Pugna.pugna: quia qͥ te rege¬
nerauit uidex ẽ. Proposuit luctã:

Expanded text:
Quid nos docuit? Ut pugnemus contra concupiscentias nostras. Etenim in Baptismo sancto peccata dimissuri estis: concupiscentiae remanebunt, cum quibus regenerati pugnetis. Restat enim conflictus in vobis ipsis. Nullus hostis metuatur extrinsecus: te tibi facturus est tentator extraneus, sive diabolus, sive minister diaboli? Quicumque homo proponit lucrum, ut seducat, avaritiam in te non inveniat: quid facit propositor lucri? Si autem avaritia in te inventa fuerit, viso lucro inardescis, vitiosae escae caperis laqueo. Si autem non in te invenerit avaritiam, remansit frustra extenta muscipula. Proponit tibi tentator pulcherrimam feminam: adsit intus castitas, victa est foris iniquitas. Ut ergo nontus pugna. Non sentis hostem tuum, sed sentis concupiscentiam tuam. Diabolum non vides, sed quid te delectet, vides. Vince intus quod tu sentis. Pugna, pugna; quia qui te regeneravit, judex est: proposuit luctam,
Abbreviated transcription (Latin):
Restant petitiones. ꝓista uita ꝑegri¬
nationis nr̃e. lło sequit᷑: Panem
nr̃m cotidanũ da nob̾ hodie Da et̃.¬
na: da tẽporalia. Promisisti regnũ:
noli negare subsidiũ. Dabis apud te
sempit̃nũ ornam̃tũ: da in t̾ra tẽpo¬
rale alim̃tũ. lło cotidie. ideo ho-¬
die: id ẽ hoc tẽpore. Cũ tͣnsierit
uita ista. nũqͥd petemꝰ panẽ cotidia¬
nũ: Tunc enĩ ñ uocabit᷑ cotidie:¬
s hodie Nc̃ uocat᷑ cotidie: qͣndo
tͣnsit dies & uenit alius dies. Nũ-¬
qͥd uocabit᷑ cotidie: qͣndo erit ȩt̃nꝰ
imꝰ dies: Sane duob modis intel¬
ligenda ẽ ista petitio de pane
cotidiano: siue ꝓ necessitate car¬
nalis uictꝰ siue ͤ ꝓ necessitate sp̃ua¬
nus panissine quo uiuere ñ pos¬
sumꝰ : uictus ẽ & teguĩ. Sed apar¬
te totũ intelligit᷑. qͣndo panem
petimus: ubi om̃ia accipimꝰ. No¬
rt̃ etiã sp̃ualẽ alimoniã fideles
quã et uos scituri estis. accepturi
de altari dĩ Panis erit & ipse co-¬

Expanded text:
ista vita peregrinationis nostrae: ideo sequitur, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Da aeterna, da temporalia. Promisisti regnum, noli negare subsidium. Dabis apud te sempiternum ornamentum, da in terra temporale alimentum. Ideo quotidie, ideo hodie, id est, hoc tempore. Cum transierit vita ista, numquid petemus panem quotidianum? Tunc enim non vocabitsed hodie. Nunc vocatur quotidie, quando transit dies, et venit alius dies. Nunquid vogabitur quotidie quando erit aeternus unus dies? Sane duobus modis intelligenda est ista petitio de pane quotidiano, sive pro necessitate carnalis victus, sive pro necessitate spiritua sine quo vivere non possumus. Victus est et tegumentum, sed a parte totum intelligitur. Quando panem petimus, ibi omnia accipimus. Norunt etiam spiritualem alimoniam fideles, quam et vos scituri estis, accepturi de altare Dei. Panis erit et ipse quo
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ scire uos faciat: Nã ipse nouit
llla tẽptatione qua qͥsq decipit᷑ &
seducit᷑: neminẽ tẽptat ds. Sed
plane iudicio suo alto & occulto.
quosdã deserit Cũ ille deserue-¬
tator Non: inuenit enĩ aduersus
se luctatorẽ: s continuo illi se exhi-¬
bet possessionẽ. si deserat d̾s. Ne
deserat ergo nos: ideo dicimꝰ. ne
nos inferas intẽptationẽ. Unus qͥsq
eni tẽptat᷑ ait ide apłs iacob a con¬
cupiscentia sua: abstractus & illec

Expanded text:
iat: nam ipse novit. In illa tentatione qua quisque decipitur et seducitur, neminem tentat Deus: sed plane judicio suo alto et occulto quosdam deserit. Cum ille deseruetator. Non enim invenit adversus se luctatorem, sed continuo illi se exhibet possessorem, si deserat Deus. Ne deserat ergo nos, ideo dicimus, Ne nos inferas in tentationem. Unusquisque enim tentatur, ait idem apostolus Jacobus, a concupiscentia s
Abbreviated transcription (Latin):
scdm interiorẽ hominẽ Quid ẽ
t̃rae Uideo aliã legẽ in m̃bris
meis: repugnantẽ legi ntis meȩ
Quando ista pugna tͣnsierit. &
concordia plena carnis & sp̃s fac-¬
ta fuerit : fiet uoluntas di si c̃ in
cęlo. ita et in t̾ra. Quando petitio¬
nem istam dicimꝰ. om̃ia ista cogite¬
mus. & om̃ia ista a patre petamus:

Expanded text:
m interiorem hominem. Quid est terra? Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae . Quando ista pugna transierit, et concordia plena carnis et spiritus facta fuerit, fiet voluntas Dei, sicut in coelo, ita et in terra. Quando petitionem istam dicimus, omnia ista cogitemus, et omnia ista a Patre petamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: filioli : nouissima hora est
Sed porro ipsũ hodie magna & lon.¬
ga ẽ hora: & ipsa hora nouissima
uidete quot annos ducat. & tam̃
sic uob̾ sit quasi qͥs uigilet & dor-¬
miat: pꝰ ea surget et regnabit.
Modo uigilamus: morte dormiemꝰ
infine surgemꝰ: sine fine regna¬

Expanded text:
dixit: Filioli, novissima hora est . dixit: Filioli, novissima hora est . Sed pro ipso die magno longa est hora: et ipsa hora novissima videte quot annos ducat. Tamen sic vobis sit quasi qui vigilet, dormiat, surgat et regnet. Modo vigilemus, morte dormiemus, in fine resurgemus, sine fine regna
Abbreviated transcription (Latin):
Aduemat regnũ tuũ. Petamꝰ.
bet regnũ dĩ sempit̃nũ. Quan
do ñ regnauit: Quando regna¬
re cȩpit. cũ regnũ eius initium
ñ habet. nec finẽ habebit: Sed
ds. cũ regnũ ipsius nos erimꝰ. si
in illũ credentes. in eo ꝓfecerimꝰ
Om̃s fideles redẽpti sanguine ip¬
sius unici filii: ert̃ regnũ ipsius
Uenturũ ẽ autẽ ipsũ regnũ: cũ
facta fuerit resurrectio mortuoꝵ
Tc̃ enĩ ueniet ipse Et cũ resur¬
rexerint mortui. diuidet eos
sicut ipse dicit: ponet alios
altos ad dexterã. alios ad sinistrã. Et¬
dicet his qͥ ad dextris ert̃: Uemite
benedicti pats mei: ꝑcipite regnũ:
Hoc ẽ qđ optamꝰ. & rogamꝰ. qͣndo di¬
cimꝰ adueniat regnũ tuũ: ut no-¬
bis ueniat. Namsi nos reꝓbi fuerimꝰ.
illud regnũ aliis uenturũ ẽ ñ nob̾
Si autẽ de numero fuerimus eoꝵ.
qͥ ꝑtinent ad membra unigeniti
filii eiꝰ: nob̃ ueniet regnũ eius. &
ñ tardabit. Nũqͥd enĩ scła tanta
restant. qͣnta tͣnsiert̃: Apl̃s iołies

Expanded text:
 tuum. Petamus, dem regnum Deus sempiternum. Quando enim non regnavit? Quando regnare coepit? Quando regnum ejus initium non habet, nec finem habebit. Sed Deus; regnum ipsius nos erimus, si in illum credentes in eo profecerimus. Omnes fideles redempti sanguine Unici ipsius, erunt regnum ipsius. Venturum est autem ipsum regnum, cum facta fuerit resurrectio mortuorum: tunc enim veniet ipse. Et cum resurrexerint mortui, dividet eos, sicut ipse dicit, et ponet alios ad dexteram, alios ad sinistram. Dicet eis qui ad dexteram erunt: Venis mei, percipite regnum. Hoc est quod optamus et rogamus, quando dicimus, Veniat regnum tuum, ut nobis veniat. Nam si nos reprobi fuerimus, illud regnum aliis venturum est, non nobis. Si autem in eo numero fuerimus, qui pertinent ad membra unigeniti Filii ejus, nobis veniet regnum ejus: et non tardabit. Numquid enim saecula tanta restant, quanta transierunt? Apostolus Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
gemitu. &  qͣnto desiderio pluuiã pe¬
tamus: Cũ mors timet᷑. & hoc timet᷑
qđ euadere nullus potest. om̃is enĩ
liomo aut citiꝰ aut serius morit᷑us ẽ:
gemimꝰ. rogamꝰ. & parturimꝰ. clama¬
mus ad dm̃i. ut paulo serius moriam̃.

Expanded text:
gemitu, cum quanto desiderio pluviam petamus, cum mors timetur, et hoc timetur quod evadere nullus potest. Omnis enim homo citius serius moriturus est: et gemimus, rogamus, parturimus, clamamus ad Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
de tuo: Q̾ cũ sit nullus in corde
tuo: xp̾o sit incorde tuo. Unctio
ipsius sit in corde: ne sit in solitu¬
dine cor sitiens. & ñ habens fontes
quib irrigetur. Interior ergo magist̃
est. qui docet . Xp̃c docet: inspiratio
ipsius docet. Ubi illius inspiratio &
illius unctio ñ est. forinsecus in ani¬
ter ꝑstrepunt uerba. Sic sunt ista
uerba fr̃s. uerba quȩ forinsecus di¬
cimus: quomͦ ẽ agricola ad arbo¬
rem. forinsecus oꝑatur: adhibet
aquã. & diligentia culturȩ Quȩ¬
libet forinsecus adhibeat: nũ qͥd
poma format: Nũqͥd nuditatẽ lig¬
noꝵ uestit. umbra folioꝵ: Nũ quid
tale aliquid intrinsecus agit e Sed
quis agit hoc e Audite agricolã apł̃ m
& iudete quid sumus: & audite ma¬
gistrũ interiorẽ. Ego plantau. apol¬
lo rigauit: sed ds increm̃tũ dedit:
Neq qui plantat ẽ aliquid. neq qͥ
rigat: sed qui increm̃tũ dat ds. Hoc
ergo uobis dicimus: Siue plantemꝰ.

Expanded text:
de tuo. Et non sit nullus in corde de tuo. Et non sit nullus in corde tuo: Christus sit in corde tuo; unctio ipsius sit in corde, ne sit in solitudine cor sitiens, et non habens fontes quibus irrigetur. Interior ergo magister est qui docet, Christus docet, inspiratio ipsius docet. Ubi illius inspiratio et unctio illius non est, forinsecus inaniter perstrepunt verba. Sic sunt ista verba, fratres, quae forinsecus dicimus, quomodo est agricola ad arborem: forinsecus operatur, adhibet aquam et diligentiam culturae: quaelibet forinsecus adhibeat, numquid poma format? numquid nuditatem lignorum vestit umbra foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus agit? Sed quis agit hoc? audite agricolam Apostolum, et videte quid sumus, et audite magistrum interiorem: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquidrigat; sed qui incrementum dat Deus . Hoc ergo vobis dicimus: sive plantemus,
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ ficcatur. Et ñ habetis necessitatẽ.
ut aliquis doceat uos: quia unctio ipsiꝰ
docet uos de om̃ib Quid ergo nos
facimꝰ fr̃s. quia docemꝰ uos: Si unctio
ipsius docet uos de om̃ib: Quasinos
sine causa laboramus: Q& ut qͥd tantũ
clamamus: Dimittamus uos unctioni
netur audire paruulũ quȩrentem
a se: Ipsi iohanni dico. Unctionem
habebant quib loquebaris : Tu di¬
xisti. quia unctio ipsius idocet uos
de om̃ib Ut quid talem epłam
fecistie Quid illos tu docebas: Quid in¬
lite putare quẽꝗͣ hominẽ aliqͥd discere
abhomine. Am̾monere possumꝰ. ꝑ stre¬
pitũ uocis nr̃e. Si ñ sit intus qͥ doceat:
distis: Quã multi. hinc indocti exi¬
turi st̃. Quantũ adme ꝑtinet: om̃ib
locutus sũ: Sed quib unctio illa intꝰ
ñ loquit᷑. quos sp̃s sc̃s intus ñ doc&:
in docti redeunt: Magisteria form-
Cathedrã in celo habet: qͥ corda do
nemo hominũ illic ẽ: quia & si ali¬
quis ẽ alatere tuo. nullus ẽ in cor¬

Expanded text:
it. 13. Et non habetis necessitatem ut aliquis vos doceat, quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Quid ergo nos facimus, fratres, quia docemus vos? Si unctio ejus docet vos de omnibus, quasi nos sine causa laboramus. Et utquid tantum clamamus? Dimittamus vos unctioni netur audire parvulum quaerentem a se; ipsi Joanni dico, Unctionem habebant quibus loquebaris? Tu dixisti, Quia unctio ipsius docet vos de omnibus. Utquid talem Epistolam fecisti? Quid illos tu docebas? quid inlite putare quemquam aliquid discere ab homine. Admonere possumus per strepitum vocis nostrae; si non sit intus qui doceat,  omnes audistis? Quam multi hinc indocti exituri sunt? Quantum ad me pertinet, omnibus locutus sum; sed quibus unctio illa intus non loquitur, quos Spiritus sanctus intus non docet, indocti redeunt. Magisteria forinsCathedram in coelo habet qui corda docnemo hominum illic est; quia etsi aliquis est a latere tuo, nullus est in cor
Abbreviated transcription (Latin):
stino morituro ꝓmittit. Q̾ qua fron¬
te ad illũ qui manet in eternũ exi-¬
turus est: Sed minatur mͥ potens
homo: ut aliquid mali faciat. Quid
minatur : Carceres. catenas. ignes.
torm̃ta. bestias. Nũ quid ignem
ȩternũ: Ex horresce qđ minatur
omp̃s. ama qd pollicetur om̃ps. &
uilescit om̃is mundus. siue ꝓmittens
siue t̃rens. Nec scripsi uobis de his
qui uos secducunt: ut sciatis. quia unc
uisibilis. Unctio inuisibilis. sp̃s sc̃s. Unc¬
tio inuisibilis: caritas: Ipsa ẽ : quȩ in
quocũq fuerit. tanquã rachix illi erit:

Expanded text:
stina morituro promittit. Et qua fronstina morituro promittit. Et qua fronte ad illum qui manet in aeternum, exiturus es? Sed minatur mihi potens homo, ut aliquid mali faciam. Quid minatur? Carceres, catenas, ignes, tormenta, bestias: numquid ignem aeternum? Exhorresce quod minatur Omnipotens, ama quod pollicetur Omnipotens; et vilescit omnis mundus, sive promittens, sive terrens. Haec scripsi vobis de his qui vos seducunt; ut sciatis quia unctivisibilis, unctio invisibilis, Spiritus sanctus; unctio invisibilis, charitas illa est quae in quocumque fuerit, tanquam ra
Abbreviated transcription (Latin):
nes ad quas fundunt honunes aurũ.
quãuis multũ ament aurũ. an amȩ¬
na p̃dia. ample domus. multa man¬
cipia. animalia numerosa: Non
hȩc ẽ quȩdã merces: ad qua nos
hortatur. ut in labore duremus. Quid
dicitur merces ista: Uita ȩt̃na. Audistis
& gauisi exclamastis. Amate qđ audistiᷤ:
& liberamini a laborib ur̃is in reqͥem
utȩ et̃ne. Ecce quid ꝓmittit ds: Ui¬
tam ȩt̃nã. Ecce quid minatur ds:
Ignẽ et̃nũ. Quid illis ad dexteram
constitutis: Uenite benedicti patris
mei: ꝑcipite reguũ qđ uobis paratũ
est ab origine mundi Ad sinistrã qͥd:
uel hoc tue: Menĩtote ergo fr̃s
mei: quia uitã ȩt̃nã nobis ꝓmisit
ds̃: Hec est inquit pollicitatio quã
ipse pollicitus ẽ nobis: uita et̃na:
Nȩc scripsi uobis. dehis qui uos
seducunt. Nemo uos seducat ad
mortẽ: ꝓmissionẽ uite ȩt̃nȩ deside-¬
rate: Quid potest mundus ꝓmitteres:.
Quic qͥdlibet ꝓmittat: fortassis cra-¬

Expanded text:
nes, ad quas fundunt homines aurum, nes, ad quas fundunt homines aurum, quamvis multum ament aurum? An amoena praedia, amplae domus, multa mancipia, animalia numerosa? Non haec est quaedam merces ad quam nos hortatur, ut in labore duremus. Quid dicitur merces ista? Vita aeterna. Audistis, et gavisi exclamastis: amate quod audistis, et liberamini a laboribus vestris in requiem vitae aeternae. Ecce quid promittit Deus, vitam aeternam. Ecce quid minatur Deus, ignem aeternum. Quid illis ad dexteram constitutis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Ad sinistram quid? vel hoc time. 12. Mementote ergo, fratres mei, quia vitam aeternam nobis promisit Christus: Haec est, inquit, pollicitatio quam ipse pollicitus est nobis, vitam aeternam. Haec scripsi vobis de his qui vos seducunt. Nemo vos seducat ad mortem; promissionem vitae aeternae desiderate. Quid potest mundus promittere? Quidquid libet promittat, fortassis cra
Abbreviated transcription (Latin):
sustineo. Quo fructu: Qua mer-¬
cede: Quid mͥ pꝰ ea dabitur e Quia
in hoc scło me uideo laborare in¬
ter tẽptationes: ñ uideo hic requiẽ
ẽẽ aliqua. Mortalitas ipsa aggra¬
uat animã : & corpus qd corrũpit᷑
p̃mit adinferiora. Sed tolero om̃a
ut illud qd abinitio audiui maneat
in me : & dicã do meo. Propt̃ uerba
labioꝵ tuoꝵ. ego custodiui uias du¬
ras. Ad quã ergo mercede e. Audi.
& noli deficere Si deficiebas in la¬
borib: ꝓmissa mercede fortis esto:
Quis ẽ qui oꝑetur in uinea. & re¬
cedat illi de corde qd̃ accepturus
est: fac illũ oblitu mercedem sua:
deficiunt manus: Memoria ꝓmisse
mercedis. ꝑ seuerantẽ facit in oꝑe.
Et homo ꝓmisit: qui te potest fal.¬
lere. Quanto fortior ẽẽ debes in
agro dĩ. quando ꝓmisit ueritas. cui
nec succedi potest nec mori. nec
fallere potest eũ cui ꝓmissũ ẽ: Q̾
quid ẽ ꝓmissũ. Uideamus quid ꝓ¬
misit. Aurũ ẽ qđ hic multũ amant
homines. an argentũ. an possessio¬

Expanded text:
sustineo: quo fructu? qua mercede? Quid mihi postea dabit, quia in hoc saeculo me video laborare inter tentationes? Non video hic requiem esse aliquam; mortalitas ipsa aggravat animam, et corpus quod corrumpitur premit ad inferiora: sed tolero omnia, ut illud quod ab initio audivi, maneat in me; et dicam Deo meo, Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Ad quam ergo mercedem? Audi, et noli deficere. Si deficiebas in laboribus, promissa mercede fortis esto. Quis est qui operetur in vinea, et recedat illi de corde quod accepturus est? Fac illum oblitum mercedem suam, deficiunt manus. Memoria promissae mercedis perseverantem facit in opere: et homo promisit qui te potest fallere. Quanto fortior esse debes in agro Dei, quando promisit veritas, cui nec succedi potest, nec mori, nec fallere potest eum cui promissum est? Et quid est promissum? Videamus quid promisit. Aurum est, quod hic multum amant homines, an argentum? An possessio
Abbreviated transcription (Latin):
tiamus uobis: Illi uiderunt: nos ñ
uidemus: Et tam̃ socii sumus: quia
fidem cõmunem tenemus: Nam &
quidã uidendo ñ credidit. & pal¬
pare uoluit & sic credere: & ait:
Non credam. nisi digitos meos mi¬
sero in locũ clauoꝵ : & cicatrices
eius tetigero. Q̾ p̃buit se ex tem¬
pore palpandũ manib hominũ.
qui semꝑ se p̃bet uidendum aspec¬
tib angłoꝵ. Q̃ palpauit ille di¬
scipulus : & exclamauit. Dñs m̃s.
& ds m̃s: Quia tetigit hominẽ:
confessus est dm̃: Et dñs conso-¬
lans nos qui xp̃m iã in cęlo seden¬
tem manu contrectare ñ possu¬
mus. sed fide contingere: ait illi:
Quia uidisti me credidisti: beati
qui ñ uiderunt & crediderunt:
Nos descripti sumus: nos desig¬
nati sumus: Fiat ergo in nobis
beatitudo: quã dñs p̃dixit futam:¬
fide firma teneamus qđ ñ uidimꝰ.
quia illi nintiant qui uiderunt.¬
Sequitur: Ut et uos inquit socie.¬
catem habeatis nob̾cum. Et quid
magnũ habere societatem cũ homi¬

Expanded text:
tis nobiscum? Illi viderunt, nos non vidimus, et tamen socii sumus; quia fidem communem tenemus. Nam et quidam videndo non credidit, et palpare voluit, et sic credere, et ait: Non credam nisi digitos meos misero in locum clavorum, et cicatrices ejus tetigero. Et praebuit se ex tempore palpandum manibus hominum, qui semper se praebet videndum aspectibus Angelorum: et palpavit ille discipulus et exclamavit, Dominus meus et Deus meus. Quia tetigit hominem, confessus est Deum. Et Dominus consolans nos qui ipsum jam in coelo sedentem manu contrectare non possumus, sed fide contingere, ait illi: Quia vidisti, credidisti; beati qui non vident et credunt . Nos descripti sumus, nos designati sumus. Fiat ergo in nobis beatitudo quam Dominus praedixit futuram: firme teneamus quod non videmus; quia illi nuntiant qui viderunt. Ut et vos, inquit, societatem habeatis nobiscum. Et quid magnum societatem habere cum homi
Abbreviated transcription (Latin):
popło: Nã apłs diciͭ plebi. Orantes si-¬
mul & ꝓnobis: Orat apłs ꝓ plebe: orat
plebs ꝓ apło. Oramus ꝓ uobis fr̃s: sed
& nos orate ꝓ nobis In uicem ꝓse om̃a
membra orent : caput ꝓ om̃ib int̾¬
pellet: Propterea ñ mirũ. quia se¬
quitur hic: & claudit ora diuiden-¬
tib eccłam di: Quia dixit. iħm

Expanded text:
se populo. Nam Apostolus dicit plebi, Orantes sise populo. Nam Apostolus dicit plebi, Orantes simul et pro nobis . Orat Apostolus pro plebe, orat plebs pro Apostolo. Oramus pro vobis, fratres: sed et vos orate pro nobis. In vicem pro se omnia membra orent, caput pro omnibus interpellet. Propterea non mirum quia sequitur hic, et claudit ora dividentibus Ecclesiam Dei. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
te uerbo. & periturus es: Clama:
aduocatum habemus apud patrem
Uide ipsũ ioħem. seruantẽ humili¬
tatem. Certe uir iustus erat & mag¬
nus: qui de pectore dm̃ mysterioꝵ
aduocatũ me habetis apud patrem
sed siquis peccauerit: ad uocatum
nec me habetis dixit: sed nec ipsum
suit ñ se: & habemus dixit. ñ ha¬
betis. Maluit se ponere in numero
peccatoꝵ. ut haberet ad uocatum
catum. & iuueniri in int dam nandoᷤᷤ
catum ad patreni: ipse ꝓpitiatio est
peccatoꝵ nr̃oꝵ. Hoc qui tenuit he¬
resim ñ fecit: hoc qui tenuit. scisma
nfecit. Unde enim facta sunt scisma¬
ta: Cũ dicunt homines. nos iusti
sumꝰ. cũ dicunt homines. nos sc̃ificamꝰ
immundos. nos iustificamus impios.
nos petimus. nos impetramꝰ. Iohannes
autẽ quid dixit: Q̾ si quis pec cauerit:
aduocatum habemus ad patrem iħm
nobise Ergo ep̃i uel p̃positi ñ petunt
ꝓ popło. Sed attendite scripturas. &
uidete. quia & p̃positi se cõmendant

Expanded text:
te Verbo, et periturus es? Clama, te Verbo, et periturus es? Clama, Advocatum habemus ad Patrem. 8. Videte ipsum Joannem servantem humilitatem. Certe vir justus erat et magnus, qui de pectore Domini mysteriorum Advocatum habetis apud Patrem; sed, Si quis peccaverit, advocatum, nec, me habetis, dixit; nec, ipsum suit, non se; et habemus dixit, non, habetis. Maluit se ponere in numero peccatorum, ut haberet advocatum catum, et inveniri inter damnandos catum ad Patrem; ipse propitiatio est peccatorum nostrorum. Hoc qui tenuit, haeresim non fecit; hoc qui tenuit, schisma non fecit. Unde enim facta sunt schismata? Cum dicunt homines, Nos justi sumus; cum dicunt homines, Nos sanctificamus immundos, nos justificamus impios, nos petimus, nos impetramus. Joannes autem quid dixit? Et si quis peccaverit, advocatum habemus ad Patrem, Jesum nobis? ergo episcopi et praepositi non petunt pro populo? Sed attendite Scripturas, et videte quia et praepositi commendant
Abbreviated transcription (Latin):
iustus. qui mundet nos ab om̃i iniqui¬
tate. & dicerent iam sibi homines. pec-¬
cemus & securi faciamus qđ uolumus.
purgat nos xp̃c. fidelis est & iustus.
purgat nos ab om̃i iniquitate: tol¬
lit tibi malã securitatẽ. & inserit
utilem timorem: Male uis ẽẽ securuᷤ.
sollicitus esto: Fidelis enim ẽ & iustꝰ.
ut dimittat nobis delicta nr̃a: si semꝑ
tibi displiceas. & muteris. donec ꝑficia¬
ris. Ideo quid sequitur&
Filioli mei : hȩc scribo uobis. ut ñ
peccetis Sed forte subrepit de uita
humana peccatum: Quid ergo fiete
Quid: Iam desperatio erite Audi
tus: da oꝑam tu ne pecces. Si de in-¬
firmitate uitȩ subrepserit peccatũ:
continuo uide. continuo displiceat
continuo dã na. & cũ da naueris:
securus adiudicẽ uenies. ibi habes
aduocatũ. Noli timere: ne ꝑdas cau¬
sam confessionis tuȩ. Si enĩ aliquan¬
do in hac uita cõmittit se homo di¬
sertȩ linguȩ. & ñ perit : committis

Expanded text:
justus, qui mundet nos ab omni iniquijustus, qui mundet nos ab omni iniquitate; et dicerent jam sibi homines, Peccemus, securi faciamus quod volumus, purgat nos Christus, fidelis est et justus, purgat nos ab omni iniquitate: tollit tibi malam securitatem, et inserit utilem timorem. Male vis esse securus, sollicitus esto. Fidelis enim est et justus, ut dimittat nobis delicta nostra, si semper tibi displiceas, et muteris donec perficiaris. Ideo quid sequitur? Filioli mei, haec scribo vobis, ut non peccetis. Sed forte subrepit de vita humana peccatum: quid ergo fiet? Quid? jam desperatio erit? Audi: tus; da operam tu ne pecces: si de infirmitate vitae subrepserit peccatum, continuo vide, continuo displiceat, continuo damna; et cum damnaveris, securus ad judicem venies. Ibi habes advocatum; noli timere ne perdas causam confessionis tuae. Si enim aliquando in hac vita committit se homo disertae linquae, et non perit; committis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quia sum : sed ne arrogantia odio-¬
sus inuemiar. Dic hominib quod
es. dic d̾̃o qđ es: quia si ñ dixeris
do qd es : damunat ds̃ qd inte
inueniet: Non uis ut ille danet :
Tu damima. Uis ut ille ignoscat:
Tu agnosce : ut possis dicere do.
Auerte faciem tuã apeccatis meis:
Dic illi etiam illa uerba in ipso
psalmo: Qm̃ iniquitatem meam
ego agnosco. Quod si confessi fue
rimus delicta nr̃a: fidelis & iustus¬
est. qui dimittat nobis delicta nr̃a.
& purget nos ex om̃i iniquitate:
Quod si dixerimus quia ñ pecca¬
uimius: mendacẽ facimus eũ. & uer¬
bum eius ñ est in nobis. Si dixeriᷤ.
ñ peccaui: illum facies mendacẽ.
cũ te uis facere ueracem. Unde
fieri potest. ut ds mendax sit &
homo uerax. sit cum contra scrip¬
cura. om̃is homo mendax. ds
autem uerax: Ergo ds ꝑseipsum uerax.
tu ꝑ dm̃ uerax: nam ꝑte mendax: Et
ne forte impunitatẽ uideretur dedis¬
se peccatis. quia dixit. fidelis est &

Expanded text:
non quia sum, sed ne arrogantia odionon quia sum, sed ne arrogantia odiosus inveniar. Dic hominibus quod es, dic Deo quod es. Quia si non dixeris Deo quod es, damnat Deus quod in te inveniet. Non vis ut ille damnet? tu damna. Vis ut ille ignoscat? tu agnosce, ut possis Deo dicere, Averte faciem tuam a peccatis meis. Dic illi etiam illa verba in ipso Psalmo, Quoniam iniquitatem meam ego agnosco . Qrimus delicta nostra, fidelis est et justus, ut dimittat nobis peccata nostra, et purget nos ab omni iniquitate. Quod si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis. Si dixeris, Non peccavi; illum facis mendacem, cum te vis facere veracem. Unde fieri potest ut Deus mendax sit, et homo verax; cum contradicat Scriptura: Omnis homo mendax, Deus solus verax ? Ergo Deus per seipsum verax, tu per Deum verax; nam per te mendax. 7. Et ne forte impunitatem videretur dedisse peccatis, quia dixit, Fidelis est et
Abbreviated transcription (Latin):
grande: Multe guttȩ implent flum̃.
multa grana faciunt massam: Q
quȩ spes est: Ante om̃ia confessio. ne
quisquam se iustũ putet ante oculoᷤ
dĩ qui uidet qđ est: erigat ceruicẽ
homo qui ñ erat & est Ante om̃ia
ergo confessio: deinde dilectio: De
caritate quid dictum est: Caritas
cooperit multitudinem peccatoꝵ:
Iam indeamus si ipsam caritatem cõ-¬
mendat ꝓpter subrepentia delicta.
quia sola caritas extinguit peccata:
Suꝑbia extinguit caritatem : humi¬
litas uero roborat caritatem. Caritas
extinguit delicta: Humilitaᷤᷤ ꝑtinet
ad confessionem: Quia confitemur
nos ẽẽ peccatores nos ẽẽ. ipsa est
humilitas: ñ ut dicamus illud in lin¬
gua quasi ꝓpter arrogantiam. ne
mus. faciunt hoc impii & in sani:
Sciosquta iustus sum. Sed quid
dicturus sum aute homines: Si me
iustũ dixero. quis ferat: Quis to¬
lerãt: Apud dm̃ nota sit iustitia
mea: Ego tam̃ dicã me peccatorem

Expanded text:
grande: multae guttae implent flumen; grande: multae guttae implent flumen; multa grana faciunt massam. Et quae spes est? Ante omnia confessio: ne quisquam se justum putet, et ante oculos Dei qui videt quod est, erigat cervicem homo qui non erat et est. Ante omnia ergo confessio, deinde dilectio: quia de charitate quid dictum est? Charitas cooperit multitudinem peccatorum . Jam videamus si ipsam charitatem commendat, propter subrepentia delicta: quia sola charitas exstinguit delicta. Superbia exstinguit charitatem: humilitas ergo roborat charitatem; charitas exstinguit delicta. Humilitas pertinet ad confessionem, qua confitemur nos peccatores esse: ipsa est humilitas, non ut dicamus illud lingua; quasi propter arrogantiam ne mus. Faciunt hoc impii et insani: Scio quidem quia justus sum, sed quid dicturus sum ante homines? si me justum dixero, quis ferat, quis toleret? apud Deum nota sit justitia mea: ego tamen dicam me peccatorem;
Abbreviated transcription (Latin):
tionem om̃ium peccatoꝵ uiuendo
in hoc scło intertẽptationes. quȩdã
forte contracta sunt: Ideo quod
potest homo faciat. Ipse confitea.¬
tur quod est : ut ab illo curetur
qui semꝑ est quod est. Ipse enim
Quod si dixerimus quia peccatũ
ñ habemus: nosmetipsos seducimꝰ
& ueritaf in nobis ñ est: Ergo si
te confessus fueris peccatorem : est
inte ueritas Nam si ipsa ueritas
lux est: ñ dum ꝑfecte splenduit
uita tua . quia in sunt peccata sed
tam̃ iã illuminari cępisti. quia in-¬
est confessio peccatoꝵ. Uide enim
quid sequatur Qđ si confessi fue¬
ut dimictat nobis delicta nr̃a. &
purget nos ex om̃i iniquitate:
Non tantum p̃terita. sed & si qua
forte contraximus ex hac uita:
quia ñ potest homo quandui car¬
nem portat. nisi habere uel leuia
peccata: Sed ista leuia quȩ dici¬
mus: noli contẽ nere: Si contẽnis
quando appendis: ex pauesce quando
numeras Leuia multa: faciunt imũ

Expanded text:
tionem omnium peccatorum vivendo tionem omnium peccatorum vivendo in hoc saeculo inter tentationes, quaedam forte contracta sunt. Ideo quod potest homo faciat; ipse confiteatur quod est, ut ab illo curetur qui semper est quod est: ipse enim Quod si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ergo si te confessus fueris peccatorem, est in te veritas: nam ipsa veritas lux est. Nondum perfecte splenduit vita tua, quia insunt peccata; sed tamen jam illuminari coepisti, quia inest confessio peccatorum. Vide enim quid sequatur: Quod si confessi fueut dimittat nobis delicta nostra, et purget nos ex omni iniquitate. Non tantum praeterita, sed et si qua forte contraximus ex hac vita; quia non potest homo quamdiu carnem portat, nisi habere vel levia peccata. Sed ista levia quae dicimus, noli contemnere. Si contemnis, quando appendis; expavesce, quando numeras. Levia multa faciunt unum
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si in lumine ambulamus.
sicut ipse est in lumine: societa¬
tem habemus cũ inuicen.
In lumine ergo ambulemus.
sicut & ipse est in lumine: ut
illo: & quid facimus de pecca.
ritatem dedit ds. Merito pascha
celebramus. ubi fusus ẽ sanguis dñi.
quo purgamur ab om̃i peccato: simus
securi. Cautionẽ contra nos diabo¬
lus seruitutis tenebat: sed sanguine
xp̃i deleta est Sanguis inquit filu
enis purgabit nos ab om̃i delicto:
Quid est abom̃i delicto: Attendi¬
te Ecce iam in nomine xp̃i. ꝑ san¬
guinẽ crucis dñi. quem nc̃ confessi
sunt isti qui appellantur in fantes:
mundata sunt om̃a peccata ipsoꝵ
Ueteres intrauert̃ : & noui exiert̃
Quid est ueteres intrauert̃. &
noui exierunt: Senes intrauert̃.
infantes exierunt: Senectus enĩ.
ueternosa uita : infantia autem
regenerationis noua uita: Sed quid
facimus: Preterita peccata dona¬
ta sunt ñ tantum ipsis sed etiam
nobis. & post donationem & aboli.¬

Expanded text:
Quod si in lumine ambulamus, Quod si in lumine ambulamus, sicut et ipse est in lumine; societatem habemus cum invicem. In lumine ambulemus, sicut et ipse est in lumine, ut illo. Et quid facimus de peccatiritatem dedit Deus. Merito Pascha celebramus, ubi fusus est sanguis Domini, quo purgamur ab omni delicto. Simus securi: cautionem contra nos servitutis diabolus tenebat, sed sanguine Christi deleta est. Sanguis, inquit, Filii ejus purgabit nos ab omni delicto. Quid est, ab omni delicto? Attendite: ecce jam in nomine Christi per sanguinem ejus, quem nunc confessi sunt isti qui appellantur infantes, mundata sunt omnia peccata ipsorum. Veteres intraverunt, novi exierunt. Quid est, veteres intraverunt, novi exierunt? Senes intraverunt, infantes exierunt. Senectus enim veternosa, vetusta vita: infantia autem regenerationis, nova vita. Sed quid facimus? Praeterita peccata donata sunt, non tantum ipsis, sed et nobis; et post donationem et aboli
Abbreviated transcription (Latin):
nisi rectores peccatoꝵ. dñatores
iniquoꝵ. Quid ergo faciemꝰ fr̃s
mei: Societas cũ dõ habenda ẽ:
alia sp̃es uitȩ ȩt̃nȩ nulla est. Ds
autem lux est: & tenebrȩ in eo¬
ñ sunt ulle. Iniquitates autem:
tenebrȩ sunt. Ini quitatib p̃mimur
ne societatem habere cum do pos-¬
simus: Quȩ ergo spese Nonne
ꝓmiserã aliquid me locuturum
istis dieb quod gaudium faciat:
Qđ si ñ exhibeo: tristitia est ista:
Ds lux est : & tenebrȩ in eo ñ sunt
ullȩ Peccata: tenebrȩ sunt. Quid
erit nobis: Audiamus. ne forte
consoletur: erigat. de spem : ne de¬
ficiamus in uia Currimus enim:
& ad patriã currimus: & si nos
ꝑuenturos desperamus: ipsa despe¬
ratione deficimus: Ille autem qui
nos uult ꝑuenire. ut conseruet
in patria: pascit in uia. Audiamꝰ gͦ:
uod si dixerimus quia societatẽ
Ambulanius: mentimur. & ñ facimꝰ
ueritatẽ Non dicamus. quia so-¬
cietatẽ cum illo habemus: si in
tenebris ambulamus

Expanded text:
nisi rectores peccatorum, dominatores nisi rectores peccatorum, dominatores iniquorum. Quid ergo facimus, fratres mei? Societas cum Deo habenda est, alia spes vitae aeternae nulla est; Deus autem lux est, et tenebrae in eo sunt nullae: iniquitates autem tenebrae sunt; iniquitatibus premimur, ne societatem cum Deo habere possimus: quae ergo spes? Nonne promiseram me aliquid locuturum istis diebus quod gaudium faciat? Quod si non exhibeo, tristitia est ista. Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae; peccata tenebrae sunt: quid erit nobis? Audiamus ne forte consoletur, erigat, det spem, ne deficiamus in via. Currimus enim, et ad patriam currimus; et si nos perventuros desperamus, ipsa desperatione deficimus. Ille autem qui nos vult pervenire, ut conservet in patria, pascit in via. Audiamus ergo: Quod si dixerimus quia societatem ambulamus; mentimur, et non facimus veritatem. Non dicamus quia societatem cum illo habemus, si in tenebris ambulamus.
Abbreviated transcription (Latin):
sit cum dõ patre. & cum filio eius
iħu xp̃o. Porro si ds̃ lux est. &
tenebrȩ in eo ñ sunt ullȩ. & so¬
cietatem cum illo habere debemꝰ:
& a nobis pellendȩ sunt tenebre
ut fiat in nobis lux. Nam tene.¬
brȩ. cũ luce societatem habere
ñ possunt: Ideo uide quid sequa¬
tur: Quod si dixerimus. quia
societatem habemus cũ eo & in
tenebris ambulamus: mentimur
Fabes & apłm paulũ dicentẽ:
Aut q̃ societas luci ad tenebrasi
Dicis te societatem haberer
cim do & intenebris ambulas :
Et d̾s luix est: & cenebre in eo ñ
sunt ullȩ. Quomͦ ergo est societas
luci ad tenebras: Iam ergo dicat
sibi homo. Quid faciame Unde
ero lux: In peccatis & in iniquita¬
cibus uiuo. Quasi subrepit quȩdã
desperatio & tristitia Salus nulla
est: msi in societate dĩ. Ds lux est.
& tenebrȩ in eo ñ sunt ullȩ: Pecca¬
ta autẽ tenebrȩ sunt: sicut pau-¬
lus dicit apłs. diabolum & angłos eiꝰ
rectores tenebrarum harum ẽẽ:
Non diceret rectores tenebrarũ:

Expanded text:
e et Filio ejus Jesu Christo. Porro si Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae, et societatem cum illo habere debemus; et a nobis pellendae sunt tenebrae, ut fiat in nobis lux; nam tenebrae cum luce societatem habere non possunt: ideo vide quid sequatur: Quod si dixerimus quia sotenebris ambulamus, mentimur. Habes et apostolum Paulum dicentem, Aut quae societas luci ad tenebras ? Dicis te societatem habere cum Deo, et in tenebris ambulas; et Deus lux est, et tenebrae ae in eo non sunt ullae: quomodo ergo est societas luci et tenebris? Jam ergo dicat sibi homo, Quid faciam? unde ero lux? In peccatis et in iniquitatibus vivo. Quasi subrepit quaedam desperatio et tristitia. Salus nulla est, nisi in societate Dei. Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae. Peccata autem tenebrae sunt, sicut dicit Apostolus diabolum et angelos ejus rectores tenebrarum harum esse . Non diceret rectores tenebrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
se diuisuri erant & dicturi. ecce hic ẽ
xp̃c. ecce illic. & uellent ostendere in
parte eũ qui emit totũ. & possidet to¬
fr̃s: Certe inuenimꝰ eã in campis
saltuũ: inuenimꝰ ecclam in om̃ibus
gentib. Ecce xp̃c ꝓpitiatio est pec¬

Expanded text:
se divisuri erant, et dicturi, Ecce hic est Christus, ecce illic ; et vellent ostendere eum in parte qui emit totum, et possidet tofratres? Certe invenimus eam in campis saltuum , invenimus Ecclesiam in omnibus gentibus. Ecce Christus propitiatio est pec
Abbreviated transcription (Latin):
det se peccatis tenebrari. & cu¬
pit ab illa illuminari: accedit
ad illam. Unde dicit & psalmꝰ.
Accedite ad eũ. & illuminamini :¬
& uultus nr̃i ñ erubescent. Sed
ñ erubescas de illa: si quando
tibi te fedum ostenderit. Displi¬
ceat tibi feditas tua: ut ꝑcipias
pulchritudinem ipsius. Noc ẽ
quod uult docere : & fortasse
p̃propere illud nos dicimus. Ip-¬
se hoc manifestet in consequen¬
tib. Mem̃to in principio sermo.¬
nis nr̃i: quia epła ista caritatem
cõmendat. Ds lux est inquit: &¬

Expanded text:
det se peccatis tenebrari, et cudet se peccatis tenebrari, et cupit ab illa illuminari, accedit ad illam: unde dicit Psalmus, Accedite ad eum, et illuminamini; et vultus vestri non erubescent . Sed non erubesces de illa, si, quando tibi te foedum ostenderit, displiceat tibi foeditas tua, ut percipias pulchritudinem illius. Hoc est quod vult docere. 5. Et fortasse praepropere illud nos dicimus? Ipse hoc manifestet in consequentibus. Mementote in principio sermonis nostri, quia Epistola ista charitatem commendat: Deus lux est
Abbreviated transcription (Latin):
& tenebre in eo ñ sunt ulle Quis
enim auderet dicere. quia in dõ
sunt cenebrȩ : Aut quid est ipsa
luxe Aut quid sunt tenebre: Ne
forte talia dicat. quȩ ad ocłos
nr̃os istos ꝑtineant. D̾̃s lux est
ait nescio quis: & sol lux est: &¬
luna lux est: & lucerna lux est:¬
Aliquid debet ẽẽ longe his ma-¬
uis. longeq p̃stantius. longeq suꝑ-¬
eminentius : quantũ ds a creatura.
quantũ conditor a conditione. qͣn-¬
tum sapientia ab eo qd factum
est ꝑ sapientiã. Longe ultra om̃ia
debet ẽẽ lux ista: Ꝙ̾ forte uicini
ei erimus: si quȩ sit lux ista cogno¬
uerimus. & ad eam nos applicaue¬
rimus ut ex ipsa illuminemur:
quia in nobis tenebre sumus. Q̾
abilla illuminati possumus ẽẽ
lux: & ñ confundi de illa quia
de nobis confundimur: Quis ẽ.
qui de se confunditur: Qui
se cognoscit peccatorem. Quis
de illa ñ confunditur: Qui ab
illa illuminatur: Quid est ab
illa illuminarie Qui iam ui¬

Expanded text:
et tenebrae in eo non sunt ullae. Quis et tenebrae in eo non sunt ullae. Quis enim auderet dicere quia in Deo sunt tenebrae? Aut quid est ipsa lux? aut quid sunt tenebrae? ne forte talia dicat, quae ad oculos istos nostros pertineant. Deus lux est: ait nescio quis, Et sol lux est, et luna lux est, et lucerna lux estAliquid debet esse longe his majus, longe praestantius, longeque supereminentius. Quantum Deus a creatura, quantum conditor a conditione, quantum sapientia ab eo quod factum est per sapientiam, longe ultra omnia debet esse lux ista. Et forte vicini ei erimus, si quae sit lux ista cognoverimus, et ad eam nos applicaverimus, ut ex ipsa illuminemur; quia in nobis tenebrae sumus, et ab illa illuminati possumus esse lux, et non confundi de illa, quia de nobis confundimur. Quis est qui de se confunditur? Qui se cognoscit peccatorem. Quis de illa non confunditur? Qui ab illa illuminatur. Quid est ab illa illuminari? Qui jam vi
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa caritate. in ipsa imitate:
t hec est inquit annuntiatio quã
audiuimus ab eo: & nuntiamus uob̾:
Quid est hoc: Ipsi uiderunt.
contrectauerunt manib uerbũ uitȩ :
Abinitio erat: ad tempus uisibilis
& palpabilis factus est unicus filius
di: Ad quã rem uenit: Uel quid
nobis nouum nuntiauit: Quid
docere uoluit: Quare fecit hoc
qd fecit. ut uerbum caro fieret.
ut ds suꝑ om̃ia. in digna  hominib
pateretur: ut alapas eoꝵ sustine-¬
ret de manib quas ipse formauit:
ostendere : Audiamus. Nam sine
fructu p̃cepti. auditio rei gestȩ
Quia natus est xp̃c. & quia pas¬
sus est xp̃c: aduocamentũ m̃tis
est ñ firmam̃tum: Quid magnũ
audise Quo fructu audise Uide
quid uoluit docere: quid annun¬
tiare. Audi: Quia d̃s lux est
inquit: & tenebrȩ meo ñ sunt
ullȩ. Adhuc lucem quidem nomi¬
nauit: sed obscura sunt uerba. Bo-¬
num est nobis. ut ipsa lux quã
nominauit illustret corda nr̃a
& uideamus quid dixit. Hoc est
qd annuntiamus. quia ds̃ lux est.

Expanded text:
a charitate, in ipsa unitate. 4. Et haec est annuntiatio quam audivimus ab eo, et annuntiamus vobis. Quid est hoc? Ipsi viderunt, contrectaverunt manibus Verbum vitae: ab initio erat, ad tempus visibilis et palpabilis factus est unicus Filius Dei. Ad quam rem venit, vel quid nobis novum nuntiavit? Quid docere voluit? Quare fecit hoc quod fecit, ut Verbum caro fieret, ut Deus super omnia indigna ab hominibus pateretur, ut alapas eorum sustineret de manibus quas ipse formavit? e? Audiamus: nam sine fructu praecepti, auditio rei gestae, quia natus est Christus, et quia passus est Christus, avocamentum mentis est, non firmamentum. Quid magnum audis? quo fructu audis, vide. Quid voluit docere? quid annuntiare? Audi: Quia Deus lux est, inquit, et tenebrae in eo non sunt ullae. Adhuc lucem quidem nominavit, sed obscura sunt verba: bonum est nobis ut ipsa lux quam nominavit, illustret corda nostra, et videamus quid dixit. Hoc est quod annuntiamus, quia Deus lux est,
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ mitram. & sicut sponsam or¬
nauit me ornam̃to. Unus uidet᷑
loqui. Et sponsũ se fecit. & spon¬
sam se fecit: quia ñ duo sed una
caro: quia uerbũ caro factũ est.
& habitauit in nobis: Illi carni
tiamus uobis uitã ȩt̃nam quȩ erat
apud patrẽ: & manifestata est in
nobis: Noc est manifestata est
inter nos: Qd̃ aꝑtius diceretur :
manifestata ẽ nobis:
uȩ ergo uidimus & audiuimꝰ:
p̃sentem in carne. & audiert̃ uer¬
ba ex ore dñi: & annuntiauert̃ no-¬
bis: Q̾ nos ergo audiuimus: sed ñ
uidimus: Minus ergo sumus fe¬
lices. quã illi qui & audiert̃ &

Expanded text:
mihi mitram, et sicut sponsam ormihi mitram, et sicut sponsam ornavit me ornamento . Unus videtur loqui, et sponsum se fecit et sponsam se fecit; quia non duo, sed una caro: quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Illi carni tiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et manifestata est in nobis: hoc est, manifestata est inter nos; quod apertius diceretur, manifestata est nobis. Quae ergo vipraesentem in carne, et audierunt verba ex ore Domini, et annuntiaverunt nobis. Et nos ergo audivimus, sed non vidimus. Minus ergo sumus felices quam illi qui viderunt