comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuc accedit. qd ter inmergimꝰ. quos bapti¬
Tamꝰ oleo unguimꝰ uerb̵ abrenuntiare
satanȩ & angeliseiꝰ informamꝰ. Vnde hȩc &
alia in hunc modũ non pauca. Nisi tacita
ac mistica traditione apatrib eccłastico
more. reuerentiori diligentia inmesterus
sisimulas aecłȩ consue tudines ex¬
plicatũ agrediar. Quidplura : ipsa confessio¬
traditionẽ consequenter fidei pi&as imitatur.
&ut baptitamur ita & credimus. Quȩ dieb
festis scriptura stantes nos orare p̃cepit.
profestis aũt nonsic.  Ergositot nonscripto
tradita usus aeccłae pie accepta. mistica
obseruatione custodit. non obsurdũ immo
apłicũ arbitror. &iã non scriptas traditi¬
ones firmit̃ tenere. Laudo in qui uos apłs
uob traditiones tenetis &illud tenetis tra¬
maluimꝰ. quib: aecđasticȩ consuetudinis
obseruantiã amaiorib ductã. ꝑlege
tendã ꝑ sua sibilius eruditis clare sit¬

Expanded text:
Huc accedit quod ter immergimus quos baptiHuc accedit quod ter immergimus quos baptizamus, oleo ungimus, verbis abrenuntiare Satanae et angelis ejus informamus. Unde haec et alia in hunc modum non pauca nisi tacita ac mystica traditione a Patribus ecclesiastico more reverentiori diligentia in mysteriis si singulas Ecclesiae consuetudines explicatum aggrediar. Quid plura? Ipsam confessiotraditionem consequenter fidei pietas imitatur, et ut baptizamur, ita et credimus? Quae diebus festis Scriptura stantes nos orare praecepit, profestis autem non sic? Ergo si tot non scripto tradita usus Ecclesiae pie accepta mystica observatione custodit, non absurdum, imo apostolicum, arbitror etiam non scriptas traditiones firmiter tenere. Laudo vos, inquit Aposvobis traditiones tenetis. Et illud: Tenetis tramaluimus, quibus ecclesiasticae consuetudinis observantiam a majoribus ductam pro lege tenendam persuasibilius eruditis clares
Abbreviated transcription (Latin):
ec cł asticarũ institutionũ quasdã scripturis.¬
A quas dã uero apłica traditione ꝑsuccessions
inministerio confirmatas accepimꝰ qui:
paruir tus. &idẽ utrisq pi&atis effectus
quinsit. quotus quisq ł aliquantilũ sacrarũ
exꝑtus cripturarũ es itauerit  Sienĩ
ad tep̃tauerimꝰ consuetudines ȩccłȩ non ꝑscrip
turas a patrib traditas nihili estimare. quantũ
religio detrim̃ti laturasit. dispicientib: liquido
constabit. Quȩ enĩ ut inde ordi am̃ scriptura
salutiferȩ crucis signaculo fideles docuit in sig¬
niri : Quȩ multifariã digesta suꝑ panẽ & calicẽ
plixȩ orationis ⁊ consecracionis uerba cõm̃dauit e¬
Nã non modo qd in euuagelio continetur. ł
apło. In secr&is dicimus: sed & alia ꝑplura adi¬
cimus: magnũ quasiunũ consũ mandis accõ¬
modantia misteriis. Quȩ orientẽ uersus
nos orare lit terarũ formap̃stituit.  Be¬
nedicimꝰ fontẽ baptismatis. oleũ unctionis

Expanded text:
 institutionum quasdam scripturis, quasdam vero apostolica traditione per successiones in ministerio confirmatas accepimus; quibus par virtus et idem utrisque pietatis effectus quin sit, quotusquisque vel aliquantulum sacrarum expertus Scripturarum haesitaverit. Si enim attentaverimus consuetudines turas a Patribus traditas nihili aestimare, quantum religio detrimenti latura sit despicientibus liquido constabit. Quae enim, ut inde ordiamur, Scriptura salutiferae crucis signaculo fideles docuit insigniri? Quae multifariam digesta super panem et calicem prolixae orationis et consecrationis verba comNam non modo quod in Evangelio continetur vel Apostolo in secretis dicimus, sed et alia perplura adjicimus magnum quasi unum consummandis accommodantia mysteriis. Quae orientem versus 422 nos orare litterarum forma praestituit? Benedicimus fontem baptismatis, oleum unctionis.
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃ & sidẽ quã cũ dõ pepiger̃ frangere p̃sũpser atq
primã sidẽ preuaricauer̃ sundã nandȩ a nob quȩ
& an ob̵. dtq areliquis nr̃i or diniuiris a singulis
uidelic& suãdiocesi aliminibus ȩccłȩ &AcO&u
fideliũ. usq ad satis factionẽ ut p̃dictũ est sunt
eliminandȩ. Adaliũ aut consortio. & sotietate.
om̃s fideles in om̃ib: abstinere mandamꝰ. Suꝑ
quib & iã placuit: quousq in ipso detestado. &
illicito atq sacrilego carnis contubernio ꝑseue¬
rant. Vt nullus xp̃ianox. nisi quib ꝓpriusstudio
corrigendi iusserit ep̃ s cũ eis inquo quã cũ¬
munic&. aut adomũ inquast̃ accedat. Cũ qͥb
sumerelic&. Qđsquis ȩx his quicquã tẽptare
aut teme rare psup̃serit. paricũeis ex cõ¬
municationis sententia feriatur

Expanded text:
pepigerunt frangere praesumpserunt, atque primam fidem praevaricaverunt, sunt dampnandae, a nobisque et vobis atque a reliquis nostri ordinis viris, a singulis videlicet sua in diocesi, a liminibus ecclesiae et a coetu fidelium usque ad satisfactionem, ut praedictum est, sunt eliminandae. A talium autem consortio et societate omnes fideles in omnibus abstinere mandamus. Super quibus etiam placuit, quousque in ipso detestando et inlicito atque sacrilego carnis contubernio perseverant, ut nullus christianorum, nisi quibus proprius studio corrigendi iusserit episcopus, cum eis in quoquam communicet aut ad domum, in qua sunt, accedat; cum quibusumere licet. Quod si quis ex his quicquam temptare aut temerare praesumpserit, pari cum eis excommunicationis sententia feriatur
Abbreviated transcription (Latin):
similia. Iales ergo ꝑ sonȩ in dubitanter ad¬
ultere eẽ manifestantur . qm̃ relicto inmor¬
tali sponso ad anteriorẽ ut canes. ad ꝓpriũ
illicita acsacrilega se contagione polluentes.
uirismor talib: se congluciantes. Quȩ & iã¬

Expanded text:
similia. Tales vero personae indubitanter adulterae esse manifestantur; quoniam relicto immortali sponso ad anteriorem ut canes ad proprium inlicita ac sacrilega se contagione polluentes viris mortalibus se conglutinaverunt: quae etia
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑. De uirginib: aut̃ ñuelatis. sideuiaueriN.
uelamine tectȩ . tam̃ in proposito uirginali
sẽꝑͤ simulauerins ꝑmanere. lic& uelatȩ non
fuerint. sinupserint. aliquanto tẽporehis agenda
poenitentia est. quia sponsioearũ adnõ tenebat᷑.
Sienĩ int̃ homines sol&bonȩ fidei contractus
nullaratione dissolui. quanto magis ista pol¬
licitatio quã cũdo pepigit. soluisine iuncta non
poterit : &cetera. Nãsi uirgines đ uelatȩ
talit̃ poenitentia publica puniunt᷑. &a coetu
fideliũ usq satis factionẽ excluduntur. quanto
potius uiduȩ quȩ ꝑfectioris aetati. & ma¬
turioris sapientiȩ. atq consili ecistuNł.
uiroꝵq consortio multotiens usȩ suNł. &¬

Expanded text:
s, si deviaverint. velamine tectae, tamen in proposito virginali semper se simulaverunt permanere, licet velate non fuerint, si nupserint, aliquando tempore his agenda poenitentia est, quia sponsio earum a Domino tenebatur. Si enim inter homines solet bonae fidei contractus nulla ratione dissolvi, quanto magis pollicitatio quam cum Deo pepigit, solvi sine vindicta non poterit? » et cetera. Nam si virgines nondum velatae taliter poenitentia publica puniuntur et a coetu fidelium usque ad satisfactionem excluduntur, quanto potius viduae, quae perfectioris aetatis et maturioris sapientiae atque consilii existunt virorumque consortio multotiens usae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mis meis fecistis: michi fecistis. Nec ea
bona. qmfinis legis xp̃s adiustitiã om̃i credenti
ꝓme fecisti. de tali quippe opere &ia se
ministrũ facere & appellare dignatꝰ est
ubi ait Sic ut filius hominis nonuenit minis¬
trari sed ministrare. & animã suã ponerȩ ꝓmultis.
hinc ergo ẽ Vnꝰquisq minister xpi. Vnde est mi¬
nister &xp̃s. sic ministrantẽ xp̃o honorificauit
pat̾eiꝰ honoreillo magno. ut sit cũ filio eiꝰ uec
Nolite tantũ modo bonos ep̃os &clericos co¬
gitare & iã uos ꝓmodulo ur̃o ministrarexp̃o¬
beneuiuendo. acelemosinas faciendo nom̃
doctrinãque eiquib potueritis p̃dicando.
& unꝰ quisq: & iãpat̃ familias hoc nomine
cognoseat pat̃ nũ affectũ suȩ familiȩ
hortetur. corripiat. impendat beni uolentiã exerceat
disciplina. Ita iadomosua ȩccł asticũ. & quodã modo

Expanded text:
mis meis fecistis, mihi fecistis. Nec ea mis meis fecistis, mihi fecistis. Nec ea bona; quoniam finis legis Christus ad justitiam omni credenti ecisti, pro me fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro multis . Hinc est ergo unusquisque minister Christi, unde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec nolite tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modo vestro ministrateendo, ac eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine cognoscat paternum affectum suae familiae hortetur, corripiat, impendat benevolentiam, exerceat disciplinam. Ita in domo sua ecclesiasticum et quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
dicer& dñs. qđ facis fac uelocit̃. Arbitra¬
tist̃ quidã qđ eũ iusserit ꝓpt̃ diẽ festũ
necessaria p̃parare ł indigentib: aliquiddare.
Nullomodo igit᷑ dehuiꝰcemodi ministris dicer&
dñs. ubiegosũ ibierit & minister meus. Siquis
honoratũ uidemꝰ. Ut quid e̾go alibi querimus.
uerb agnoscimꝰ cũ enĩ dix̃. Si quis mihiminis¬
trat me sequatur: Hoc intellegi uoluit.
acsidiceret: Siquis me non sequitur. ñ mihi
ministrat: Ministrant ergo ihuxp̃o qui
non sua quȩr̃. sed quȩ ihũxpĩ hocest enĩ me
sequant᷑. Uias abulant meas ñsuas. Sicut
alibi scriptũ est. quise dicit in xp̃omanere.
deb& sicut ille ãbulauit. &ipse abulare
Deb&cstiã siporrigit esurienti panẽ. demi¬
sericordia facere ñde iactante. nescien¬
te sinistra. quid faciat dextera. ide st
ut alienetur intentio cupiditatis: ab oꝑe
caritatis. Qui sic ministrat.: xp̃ominis¬
trat. recteq: illidicetur. Cũ uni exmini¬

Expanded text:
diceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; arbitradiceret Dominus, Quod facis, fac celeriter; arbitrati sunt quidam, quod eum jusserit propter diem necessaria praeparare vel indigentibus aliquid dare. Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris diceret Dominus: Ubi ego sum, ibi erit et minister meus. Si quis honoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceministrat. Ministrant ergo Jesu Christo qui non sua quaerunt, sed quae Jesu Christi. Hoc est enim, me sequatur. Vias ambulant, non suas. Sicut alibi scriptum est: Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia, nesciente sinistra quid faciat dextera, id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Qui sic ministrat, Christo ministrat, recteque illi dicetur: Cum uni ex mini
Abbreviated transcription (Latin):
hore  uisi ut sit cũ filio eiꝰ. O enĩ superius att:
Vbiegosũ : illic & minister mserit. Hoc intellegit᷑
exposuisse cũdicit honorificauit eũ pat̃ ms. Nã
quẽ maiorẽ honor ẽccipere potuerit adoptatus.
quã ut sit ubiest unicus. ñ aequalis factus di¬
uinitati. sed consotiatꝰ &̃nitati. Quid sit aũt
ministrarexp̃o. cui perimerces tanta pro¬
mittit᷑ hoc potius debemꝰ inquirere. Sienĩ
hoc putauerimꝰ eẽ xp̃ominis trare eaquȩ st̃
corpori nec p̃parare. aut cenanti crbũ coq: re
ł ad ponere ł poculũ dare. potũq miscere
fecer̃ hoc illi quipotuerint eũ incorpore
habere p̃sentẽ sicut martha. & maria: quando
& lazarꝰ unerat ex recũbentib sed eomodo
xp̃o &iã iudas ꝑditꝰ ministra ᷝ  ͭ nã & loculos
habeat ipse. & quã uis ex eis qui mittebant᷑
sceleratissimȩ furaretur. Pillũ tam̃ & iã
necessaria parabantur. Hincest illud qd cũ ei

Expanded text:
nore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? nore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit. Nam et loculos habebat: et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria parabantur . Hinc est illud quod cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
sidelib cõ plurib canonũ scõxq patrũ aucto¬
ritate. nec ñ capitularũ p̃cedentiũ regũ institu¬
tis corã positis. ne opp̃ssio uirginũ aut uiduarũ.
łraptus. ab ullis hominib fiat. & ut qui rapiunt
eas sub nomine simul habitandi cooperantes. &
coniuentes raptorib si quidẽ clericist̃: deci¬
dant agradu proprio. Siuero laici: anathema¬
titentur. & raptores sinespe conuguꝑmaneant.
Qđ si posthȩc iun gerese p̃sũpseriN: utriq anat¬
hematizentur. Nuendũ est & iã p̃fato rege ut
nulla abbatia. quȩ ꝑse electionẽ hab&. ad mo¬
nasteriũ nec alicui inpriũ possit donari. Ille
uero quȩ electione caren. regisd onatione
qua mercede quo p̃mio.: &ubisũ inquid.
illic &minister meuserit. gratisam& &
operis quoministratur illip̃ciũ sit ẽe cũ illo.
bi enĩ bene erit sineillo aut quando maleeẽ
poterit cũ illo  audieuidentius. Si quis mihi
ministrauerit: honorisicauit eũ pat̃ ms. quo

Expanded text:
fidelibus compluribus, canonum sanctorumque patrum auctoritate, nec non capitularium praecedentium regum institutis coram positis, ne oppressio virginum aut viduarum, vel raptus, ab ullis hominibus fiat; et ut qui rapiunt eas sub nomine simul habitandi, cooperantes et conniventes raptoribus, siquidem clerici sunt, decidant a gradu proprio; si vero laici, anathematizentur, et raptores sine spe conjugii permaneant. Quod si post haec jungere se praesumpserint, utrique anathematizentur. Nuendum est etiam praefato rege ut nulla abbatia quae per se electionem habet, ad monasterium nec alicui 411 in proprium possit donari. Illae vero quae electione carent, regis donatione qua mercede, quo praemio? Et ubi sum, inquit, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
Ndreae tarentino ep̃oscribit
dicens. Tribunal iudicis aeterni securꝰ aspici&
quis quis reatus sui conscius dignaeũ modo poe¬
nitentia placare contendit. Habuis sete con¬
cubinã manifestaueritate cõperim. dequa & iã
contrariaest quibdã nata suscipio. Sed quia
in reb: abiguis absolutũ non deb& esse iudiciũ.
hoc tuꝑ consentiȩ eligim conmittendũ. Qua
dere si insacro ordine constitutus. erte ꝑ mixtione
eẽ recolis maculatũ. sacer dotii honore deposito.
Ad administrandũ nullo modo p̃sumas accedere.
Sciturꝰ in animȩ tuȩ periculo ministrare. & dõ
nr̃o tesine dubio reddere rationẽ si huiꝰ sceleris
conscius. in eo quoes ordine celans ueritatẽ

Expanded text:
ndreae Tarentino episcopo scribit dicens: Tribunal judicis aeterni securus aspiciet quisquis reatus sui conscius digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse te concubinam manifesta veritate comperimus 410 de qua etiam contraria est quibusdam nata suspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae elegimus committendum. Qua de re, si in sacro ordine constitutus, ejus te permistione esse recolis maculatum, sacerdotii honore deposito, ad administrandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuae periculo ministrare et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si hujus sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
Numero ministrart̃. multiepi. clerici. iuuenes &
uirgines seniore scũ iuniorib Multi coniugati. &
coniugatȩ multi patres matresq familias ministrante sap̃o
&iã animassuas ineiꝰ martrrio posuer̃ & honori fi¬
cante patre: coronas gloriosis simas receperunt.
uitã sequi cupiunt. liberos ab ep̃o inmonasteriis largiri
oport& ingressus. Nec inter dici ꝓpositũ eoꝵ
qui ad contẽplationis desideriũ transire nitunt᷑¬
iduas aꝓposito discedentes uiduitatis suꝑ qͥb nos consu¬
lere uoluit dilectio tua fr̃t carissime. credote
nosse ascõpaulo. & a multis scis patrib Nisi conuertant᷑.
olimesse dapnatas. Quas & nos apłica auctoritate
dãpnandas. & a cõmunione fideliũ. atq aliminibus

Expanded text:
inistrant, multi episcopi, clerici, juvenes et virgines, senes cum junioribus. Multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias, ministrantes Christo, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt. vitam sequi cupiunt, liberos ab episcopo in monasteriis largiri oportet ingressus, nec interdici propositum eorum qui ab contemplationis desiderium transire nituntiduas a proposito discedentes viduitatis, super quibus nos consulere voluit dilectio tua, frater charissime, credo te nosse a sancto Paulo, et multis sanctis Patribus, nisi convertantur, olim esse damnatas. Quas et nos apostolica auctoritate esse damnandas, et a communione fidelium, atque a liminibus
Abbreviated transcription (Latin):
Inutroq: sexu p̃uaricator ad propositũ inuitꝰ
reuerticogatur. ut uir detondeatur. & puella
monasteriũ ingrediatur. Siaut̃ quolib&
patro cinio desertores ꝑmanere uoluerint:
antur extorres. ut nec locus eis ullus sit
cõmunis. Viduas quoq: uniuer sales: iadudũ
statuit sy nodus ꝓfessionũ. ł habitus suideser
eq uiduas adnuptias transire patim᷑. quȩ reli¬
gioso proposito diuturna obseruatione ꝑman¬
sȩrint. Similit̃ uir gines nubere prohibemꝰ
quas annis plurimis in monasterus aetatẽ ꝑae¬
gisse contigerit.

Expanded text:
in utroque sexu praevaricator ad propositum invitus in utroque sexu praevaricator ad propositum invitus reverti cogatur, ut vir detondeatur, et puella monasterium ingrediatur. Si autem quolibet patrocinio desertores permanere voluerint, antur extorres, ut nec locus eis ullus sit communis. Viduas quoque universalis jam dudum statuit synodus, professionis vel habitus sui desereque viduas ad nuptias transire patimur quae in religioso proposito diuturna observatione permanserint. Similiter virgines nubere prohibemus quas annis plurimis in monasteriis aetatem peregisse constiterit.
Abbreviated transcription (Latin):
iduitatis seruandȩ ꝓfes¬
sionẽ. corã ep̃o in secr&ario habitã in posita ab ep̃o
ueste uiduali. non eẽ uiolandã. eiꝰuero roborẽ
ł ipsã talis. ꝓfessionis desertricẽ: merito eẽ
dãnandã¬
Recaredo rege hoc scm̃ affirmat conciliũ.
Vt uiduȩ quib placuerit tenere castitatẽ.
nullaui ad riuptias iterandas uenire cogart.
Qd s̃ priusqua profite antur coxttinentiã
Nubere elegerint. illis nubant quos propria
uoluntate uoluerin habere marittos. similis¬
conditio & deuirginib: habeatur: nec intra
uoluntatẽ parentũ. ł suã cogant᷑ maritos acci¬
pere. Siquis uero ꝓpositũ castitatis uiduȩ.L
uirginis inpedierit : a scã cõmunione. & aliminib:
aeccłae habeat᷑ extraneus.
sacrũ. ꝓcliuis cursus est auoluntate. & imitatrix
natura uitioꝵ. quã obrẽ quisquis uiroꝵ. ł mulierũ
habitũ induerin semel. ł induer̃ spontaneȩ reli¬
giosũ: aut siuir deditus ȩccłȩ choro ł femina
fuerit. aut fuit delegata puellarũ monasterio

Expanded text:
iduitatis servandae professionem coram episcopo in secretario habitam, imposita ab episcopo veste viduali, non esse violandam: ejus vero raptorem vel ipsam talis professionis desertricem merito esse damnandaRecaredo rege, hoc sanctum affirmat concilium, ut viduae quibus placuerit tenere castitatem, nulla vi ad nuptias iterandas venire cogantur. Quod si priusquam profiteantur continentiam nubere elegerint, illis nubant quos propria voluntate voluerint habere maritconditio et de virginibus habeatur, nec extra voluntatem parentum vel suam cogantur maritos accipere: si quis vero propositum castitatis viduae vel virginis impedierit, a sancta communione et a liminibus ecclesiae habeatur extraneus. sacrum proclivis cursus est a voluntate, et imitatrix natura vitiorum. Quamobrem quisquis virorum vel mulierum habitum semel induerint, vel induerunt spontanee religiosum, aut si vir deditus Ecclesiae thoro, vel femina fuerit, aut fuit delegata puellarum monasterio,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicent. Nasi adulterȩ coniuges reatust̃
suis uiris obnoxiȩ. quanto magis uiduȩ quȩ¬
dõ religiositatẽ uouer̃. crimine adulterii
notabuntur Sideuotionẽ qua spontaneae
dõ obtuler̃. libidinosa uoluptate corrupe¬
rins. atq ad scđas nuptias transitũ fecerint
que &si uiolentia irruente abaliquo p̃repte
fuerint. acpostea delectatione libidinis
ꝑmare in coniugiũ raptori. ł uolente uiro

Expanded text:
stianis communicent. Nam si adulterae conjuges reatu sunt stianis communicent. Nam si adulterae conjuges reatu sunt viris suis obnoxiae, quanto magis viduae, quae religiositatem mutaverunt, crimine adulterii notabuntur, si devotionem, quam Deo Deo obtulerunt libidinosa voluptate corruperint atque ad secundas nuptias transitum fecerint? quae etsi violentia irruente ab aliquo praereptae fuerint, ac postea delectatione libidinis rmanere in conjuginm raptori vel violento viro
Abbreviated transcription (Latin):
irritã fecit. qualidm̃ debeat satis factione pla¬
habita secũ deliberatione promissã dõpudititiȩ
fidẽ debuit custodire. Nos aũt nullũ talib laq ũ
debemꝰ inicere. sed solũ adhortationis p̃mii
sẽpit̃ ni. poenasq: proponere diuini iudicii.
ut nr̃a sit absoluta conscientia & illarũ pse
dorationẽ reddat intentio. Cauendũ est
quippe qd de earũ morib: actib:q beatus
paulus testatur apłs. qð planius exponere
p̃terimus. nesexus instabilis ñ tã de terreri
qua ad moneri uideatur.
uantia & p̃ceptione cus todiendũ est. ut siquȩ
uiduȩ quãlib& adhuc inminorib annis positȩ
&inmatura ȩtate auiro relictȩ. se deuouerins
do & ueste laicali ab iecta sub testimonio ep̃i
& aeccłȩ. religioso habitu apparuer̃.
ostra uero adruptias scłares transierint. Scđm¬
apłm paulũ dãpnationẽ habebuN. qm̃ fidẽ casti¬
tatis quãdõ uoueruNt. irritã facere ausȩsunt.

Expanded text:
irritam fecit, quali Deum debeat satisfactione plairritam fecit, quali Deum debeat satisfactione plahabita secum deliberatione promissam Deo pudicitiae fidem debuit custodire. Nos autem nullum talibus laqueum debemus injicere; sed solum adhortationes praemii sempiterni poenasque proponere divini judicii, ut nostra sit absoluta conscientia, et illarum pro se Deo rationem reddat intentio. Cavendum est quippe quod de earum moribus actibusque beatus Paulus testatur apostolus. Quod planius exponere praeterimus, ne 404 sexus instabilis non tam deterreri quam admoneri videatur. vantia et praeceptione custodiendum est, ut si quae viduae, quamlibet adhuc in minoribus annis positae et matura aetate a viro relictae, se devoverint Deo, et veste laicali abjecta, sub teset Ecclesiae religioso habitu apparuerint, postea vero ad nuptias saeculares transierint, sApostolum damnationem habebunt, quia fidem castitatis, quam Domino voverunt, irritam facere ausae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
scđm se nodalia. ł decretalia constituta cũ
om̃iũ clericox ł ciuiũ uoluntate ab uniuersis
conƿuincialib ep̃is. autcerte atrib: indiedo¬
minica conse crabitur conibentib litteris suis.
c&eriqui absentes sunt. & magis auctoritate
ł p̃sentia eius. quẽ in m&ro poli constitutus.
Ep̃s aut cu conprouintialib: consecrandus est.
ubimero politanꝰ elegerit. M&ropolitanꝰ
aut ñ nisi inciuitate m&ropoli conprouin¬
cialib ibidẽ conuenientib: Si quis aut̃ deinceps
contra p̃dicta uetita canonũ ad gradũ sacer¬
doti indignꝰ aspirare contenderit cũ ordi¬
natorib: suis ad ep̃ti honoris ꝑiculo subiacebit
Viduas ue lare pontificũ nullus ad tẽpt& qͥd
nec auctoritas diuina deligat. nec canonũ
formap̃stitit. Ñ estergopoenitꝰ usurpandũ.
eisq sic ȩccł astica inferenda p̃sidia. ut nihil¬
quia si propria uoluntate professã pristini con¬
iugii castitatẽ mutabili m̃te cal caueriđ: peri¬

Expanded text:
secundum synodalia vel decretalia constituta cum secundum synodalia vel decretalia constituta cum omnium clericorum vel civium voluntate ab universis comprovincialibus episcopis aut certe a tribus in die Dominica consecrabitur, conhibentibus litteris suis qui absentes sunt, et magis auctoritate vel praesentia ejus qui est in metropoli constitutus. Episcopus autem cum comprovincialibus consecrandus est ubi metropolitanus elegerit; metropolitanus autem nonnisi in civitate metropoli, comprovincialibus ibidem convenientibus. Si quis autem deinceps contra praedicta vetita canonum ad gradum sacerdotii indignus aspirare contenderit, cum ordinatoribus suis adepti honoris periculo subjacebitViduas velare pontificum nullus attentet: quod nec auctoritas divina delegat, nec canonum forma praestituit. Non est ergo penitus usurpandum, eisque sic ecclesiastica inferenda pquae, si propria voluntate professam pristini coniugii castitatem mutabili mente calcaverint, peri
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid minꝰ habere noscuntur. Qui scđȩ uxoris
coniunctionẽ sor titi sunt. aut numerosa coniugia
frequen tauer̃. Qui uiduã. ł amarito relictã
duxer̃. aut corruptarũ mariti fuer̃. Qui con¬
cubinas ad fornicationes habuer̃. quiseruili
conditione obnoxiist. qui ignotisunt. quine¬
offiti. ł laicisunt. qui secularis militiȩ dediti st̃.
qui curiȩ nexib obligatist̃. qui inscii litterarũ st̃.
qui nondum adtriginta annos ꝑuener̃. qui
ꝑ gradus aeccłasticos ñ accesser̃. qui ãbitu
honorẽ quer̃ qui munerib: honorẽ obtinere
moliunt᷑. qui adecessorib: insacerdotiũ eli¬
guntur. Sed nec ille deinceps sacerdos erit
que nec cderus nec populus ꝓpriȩ ciuitatis
elegit ł auctoritas metro politani. ł con¬
ꝓuincialiũ sacerdotũ ac cessio exquisiuit.
Quicũq igit᷑ deinceps ad ordinẽ sacerdotu
postulatur. & in his quȩ p̃dictast ex quisitꝰ.
innullo horũ dep̃hensus fuerit ex animatꝰ
ꝓbabili uita atq doctrina extiterit. Iunc

Expanded text:
aliquid minus habere noscuntur, qui secundae uxoris conjunctionem sortiti sunt, aut numerosa conjugia frequentaverunt, qui viduam vel a marito relictam duxerunt, aut corruptarum mariti fuerunt, qui concubinas ad fornicationes habuerunt, qui servili 402 conditione obnoxii sunt, qui ignoti sunt, qui neophyti vel laici sunt, qui saeculari militiae deditii sunt, qui curiae nexibus obligati sunt, qui inscii litterarum sunt, qui nondum ad triginta annos pervenerunt, qui per gradus ecclesiasticos non accesserunt, qui ambitu honorem quaerunt, qui muneribus honorem obtinere moliuntur, qui a decessoribus in sacerdotium eliguntur. Sed nec ille deinceps sacerdos erit, quem nec clerus nec populus propriae civitatis elegerit, vel auctoritas metropolitani vel comprovincialium sacerdotum accessio exquisivit. Quicunque igitur deinceps ad ordinem sacerdotii postulatur, et in his quae praedicta sunt exquisitus, in nullo horum deprehensus fuerit, examinatus, probabili vita atque doctrina exstiterit, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
inmonas teria ꝑmanere. ꝓuideat. & hancsicut
pmisit mutare cõpellat. Siuero nil hox est.
nec qͣd dã fornicationis crim̃: ꝓpt̃ qđ ui rolic&
uxorẽ Relinquere p̃dictã mulierẽ comisisse
cognoueris. ne illius conuersio uxori relictȩ
inscđo fieri possit ꝑditionis occassio. Uolumꝰ
ut maritũ suũ illi uelsiã tonsoratus est red
dere omino debeas excussatione cessante.
Quia &simundana lex p̃cepit conuersationis
grã utrolib& inuito solui posse coniugiũ. di¬
uinalex fieri non ꝑmittit. Nã excepta for¬
nicationis causa uirũ uxorẽ relinquere
nulla ratione concedit. Quia post qua co¬
pulatione coniugi uiri atq mulieris
unũ corpꝰ efficitur. non potest expar te con

Expanded text:
in monasterio permanere provideat et hanc, sicut in monasterio permanere provideat et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen, propter quod licet uxorem dimittere, predictam mulierem commisisse cognovisses, ne illius conversio uxori relicte in seculo fieri possit perditionis occasio, volumus, ut maritum suum illi, etiam si iam tonsoratus edere omnino debeas excusatione cessante. Quia etsi mundana lex praecipit conversationis gratia utrolibet invito solvi posse conjugium, divina lex fieri non permittit. Nam excepta fornicationis causa virum uxorem relinquere nulla ratione concedit. Quia postquam copulatione conjugii viri atque mulieris unum corpus efficitur, non p
Abbreviated transcription (Latin):
& libere iudicamꝰ. Qđsi sponte uelam̃. quã uis non
conse cratũ sibi inposuerit. & in ȩccła inter uelatas
oblationẽ dõ obtulerit. uelit nolit. scĩ moniȩ
habitũ ulterius haberedebebit. licet sacram̃to
confirmare uelit. eotenore. & rationẽ uelam̃
sibi inponere. ut iterũ non possit deponere.
idua quidẽ quȩ sacrũ capiti
uelam̃ in posuerit. & inceteras ue latas fȩminas
inȩccła orauerit. & oblationẽ cũ illis obtulerit.
ꝓfessa est in eodẽ habitu ꝑmanere. spondens
nũ quã religionis deponere uelam̃: areligionis
obseruantia discedere ñp̃sumat. optamꝰ scĩ¬
gat hosa la trix p̃sentiũ questa est maritũ suũ con¬
trauoluntatẽ suã inmonasterio urbici abb̃is eẽ
conuersũ. Qđ quia ad eiꝰdẽ abbatis culpã & in ui¬
diã non est dubiũ ꝑtinere. experientiȩ tuȩ p̃
cipimꝰ ut diligenti in quisitione discutiat. ne
forte cũ ei uoluntate conuersus sit. uł ipsa se
mutare ꝓmiserit. & hoc reppererit. & illũ

Expanded text:
libere judicamus; si vidua sponte velamen, quamvis non sacrum, sibi imposuerit, et in Ecclesia inter velatas oblationem Deo obtulerit, velit, nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debebit, licet sacramento confirmare velit eo tenore et ratione velamen sibi imponere ut iterum non possit deponere. idua quidem quae sacrum capiti velamen imposuerit, et inter caeteras relatas feminas in ecclesia oraverit, et oblationem cum illis obtulerit, si professa est in eodem habitu permanere, spondens nunquam religionis deponere velamen, religionis observantia discedere non praesumat. Optamus sanctigathosa latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in 409 monasterio Urbici abbatis esse conversum, Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, expecipimus, ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte eius voluntate conversus sit vel ipsa se mutare promiserit, et si hoc reppererit, et illum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ maiox statuta p̾teriens om̃em ȩccłȩ ordi¬
nẽ ꝑ turbauit. Iũ alii ꝑ ambitũ sacerdotiũ ap¬
p&unt. alii oblatis munerib pontificatũ as¬
sumunt. Non nulli &iã scelerib: implicati ł
seculari militiȩ dediti. indigni adonorẽ sũmi
sacriordinis ꝑuener̃. De quoꝵ scilic& causa
atq remotione oportuerat quidẽ statu¬
endũ. sedrie ꝑturbatio quã plurima ȩccłȩ
orir&᷑ p̃teritis omissis deinceps qui ñ primo¬
uentura ad sacerdotiũ exregulis canonũ
necessario credimꝰ inserendũ. idẽ qui in aliquo
crimine detect surl. qui infamiȩ nota ꝑsistunt.
Qui scelera aliqua ꝑpublicã poenitentiã
ad misise confess sunt. qui inhore sim lap¬
si sunt. qui inheresi baptizati. aut rebap¬
tizati eẽ noscunt᷑. Quisem & ipsos abscider̃.

Expanded text:
quae majorum statuta praeteriens omnem Ecclesiae ordinem perturbavit, dum alii per ambitum sacerdotia appetunt, alii oblatis muneribus pontificatum assumunt, nonnulli etiam sceleribus implicati vel saeculari militiae dediti indigni ad honorem summi ac sacri ordinis pervenerunt; de quorum scilicet casu atque remotione oportuerat quidem statuendum, sed perturbatio quamplurima Ecclesiae oriretur. Praeteritis omissis, deinceps qui non promoveantur ad sacerdotium ex regulis canonum necessario credimus inserendum: id est qui in aliquo crimine detecti sunt, qui infamiae nota aspersi sunt, qui scelera aliqua per publicam poenitentiam admisisse confessi sunt, qui in haeresim lapsi sunt, qui in haeresi baptizati aut rebaptizati esse noscuntur, qui semetipsos absciderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
giriti. & quinq annox. penitꝰ non cõmittat.
Sane coniugati iuuenes consenserint ordinari:
& ia uxox uoluntas. itarequirenda est. ut se¬
questrato mansioni s̃ cubi culo relione pre¬
missa postea quã parit̃ conuersi fuerin
ordinentur.
rbtm uero uel ep̃m. ante .xxx. annos. idẽ
aduiri ꝑfecti aetatẽ ꝑueniant. Nullus
m&ro politanox ordinare p̃sumat. Neꝑ
aetatẽ qđ aliquoties euenit aliquo errore
concupentur
non in pleuerit annos. nullo modo prbr or¬
dinetur. acsi ualde sit dignꝰ. quia ipsedñs in
tricesimo arinobaptizatus est. & sic coepit

Expanded text:
viginti et quinque annorum penitus non committat. viginti et quinque annorum penitus non committat. Sane si conjugati juvenes consenserint ordinari, etiam uxorum voluntas ita requirenda est, ut sequestrato mansionis cubiculo, religione promissa, postea quam pariter conversi fuerint ordinentur.rum vero vel episcopum ante XXX annos, id est, ad viri perfecti aetatem perveniat, nullus metropolitanorum ordinare praesumat; ne per aetatem, quod aliquoties evenit, aliquo errore culpentur. non 401 impleverit annos, nullo modo presbyter ordinetur, etsi valde sit dignus, quia ipse Dominus in tricesimo anno baptizatus est, et sic coepit
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃atus uero ł p̃s biteratus honorẽ nullus laicꝰ
ante p̃missã conuersionẽ. Tante xxxannos accipiat
ullus poenitentẽ. Nullus digamũ
ł inter nuptiarũ maritos. inp̃dictis honorib
audeat ordinare. & lic& ꝑt iã prope om̃iũ
canonũ instituta constiterint. tam̃ ne cui¬
cũq sacer dotũ supplicantũ sicut ia diximꝰ
inpor tunitas. ł suggestio iniqua surripiat.
necesse fuit ut nunc seueriorẽ regulã
sibi uelin drui sacerdotes imponere. Et i deo
quicũq ab hac die contraea quȩ superius
surit conphensa clericũ ordinare p̃sup̃¬
serit. ab eadie qua hoc ei potuerit appro¬
conces sũ fr̃m faciens missas ce lebrare
p̃sũpserit ab om̃iũ fr̃m caritate nouerit se alienũ.
Quia dignũ est ut se ueritatẽ aeccłasticȩ disci¬
plinȩ senciat. qui salubriter ascis patrib: in¬
stituta obseruare contẽnit.
p̃suero benedictionẽ diaconatꝰ minorib aui

Expanded text:
Episcopatus vero vel presbyteratus honorem nullus laicus Episcopatus vero vel presbyteratus honorem nullus laicus ante praemissam conversionem vel ante XXX aetatullus poenitentem, nullus digamum vel internuptarum maritos in praedictis honoribus audeat ordinare. Et licet haec etiam prope omnium canonum instituta constiterint, tamen ne cuicunque sacerdotum supplicandum, sicut jam diximus, importunitas vel suggestio iniqua subripiat, necesse fuit ut nunc severiorem regulam sibi velint Domini sacerdotes imponere. Et ideo quicunque ab hac die contra ea quae superius sunt comprehensa clericum ordinare praesumpserit, ab ea die qua hoc ei potuerit approconsensum fratrum faciens, missas celebrare praesumpserit, ab omnium fratrum charitate noverit se alienum; quia dignum est ut severitatem ecclesiasticae disciplinae sentiat qui salubriter a sanctis patribus instituta observare contemnit.pus benedictionem diaconatus minoribus quam
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas eoꝵ de expetendo coniugio abepo
p̃sentetur. Quib: si gra castitatis dõ inspirante
placuerit. & professionẽ castimonie suȩ
absq coniugali necessitate spo ponderint ser¬
uaturos. Hi tãquã appetitores artissimȩ uitȩ
leuissimo dñi iugo subdantur ac primu subdio¬
canat᷑ ministeriũ habean. qd a probatione
ꝓfessionis suȩ auicesimo annosuscipiant. Ed
si inculpabilit̃. acsi in offense uicesimũ & quintĩ
Aetatissuȩ ꝑ egerint annũ adiaconatꝰ of¬
ficiũ. sed scientẽr implere posse ab ep̃o cõ¬
dericis antiquoꝵ patrũ statuta non ad integrũ
sicut expetit obseruataesse cognoscit᷑. neforte
quex cũq inportunis & in ordinatis p̃cib sacer¬
do tes d̃i fatigentur. & ea quȩ toties sunt
p̃cepta trans gredi cõpellantur. Hoc inter se
obser uandũ esse definiunt. ut nullus ep̃oꝵ diaconũ
Anteꝗxxuannos inpleat. or dinare p̃sumat.

Expanded text:
voluntas eorum de expetendo conjugio ab episcopo voluntas eorum de expetendo conjugio ab episcopo perscrutetur. Quibus si gratia castitatis Deo inspirante placuerit, et professionem castimoniae suae absque conjugali necessitate spoponderint servaturos, hi, tanquam appetitores arctissimae vitae, levissimo Domini jugo subdantur; ac primum subdiaconatus ministerium habeant, quod a probatione professionis suae a vicesimo anno suscipiant. Quod si inculpabiliter ac si inoffense vicesimum et quintum aetatis suae peregerint annum, ad diaconatus officium, si scienter implere posse ab episcoclericis antiquorum Patrum statuta, non ad integrum, sicut expedit, observata esse cognoscitur, ne forte quorumcunque importunis et inordinatis precibus sacerdotes Domini fatigentur, et ea quae toties sunt praecepta transgredi compellantur, hoc inter se observandum esse definiunt, ut nullus episcoporum diaconum antequam XXV annos impleat ordinare praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
untiatũ est p̃senti concilio eo qd mona chi
ep̃ali imperio seruiliopere mancipent᷑
& iura monasterioꝵ contra constituta canonũ
illicita p̃sũptione usurpentur. ita ut pene
ex coe nobio possessio fiat atq illustris portio
ñ p̃sumant. Sed hoc tantũ in monasteriã¬
sibi iudicent sacerdotes qͦdp̃cipiunt canones.
id est ad conuersationẽ scam p̃ponere abbates
aliaq officia constituere. atq ex tra regulã
factacorrigere. Osi aliqui in monachis.
canonib: in terdictũ presũpserint. aut
usur pare quippiã demonasterii reb tẽp¬
tauerint. ñdeerit ab illis sententia ex cõ¬
municationis. quise de inceps nequa quã sub¬
stuleriN abi licitis
aprimis infanciȩ annis. diuinis ministeriis tradi¬
derit. idstatuimꝰ obseruandũ. ut mox de tonsi ł
Liberũ tam̃ propriȩ uoluntatis arbitriũ ha¬
beant. ubi se clericatus officio mancipari elegeriN
At ubi octauũ decimũ aetatis suȩ annũ cõplẽ¬
uerin: contra totius cleri pleb conspectu.

Expanded text:
untiatum est praesenti concilio quod monachi episcopali imperio servili opere mancipentur et jura monasteriorum contra instituta canonum illicita praesumptione usurpentur, ita ut pene ex coenobio possessio fiat atque illustris portio non praesumant, sed hoc tantum sibi in monasteriis vindicent sacerdotes quod praecipiunt canones: id est monachos ad conversationem sanctam praemonere, abbates aliaque officia instituere, atque extra regulam acta corrigere. Quod si aliquid in monachis canonibus interdictum praesumpserint aut usurpare quidpiam de monasterii rebus tentaverint, non deerit ab illis sententia excommunicationis qui se deinceps nequaquam substulerint ab illicitis. a primis infantiae annis divinis ministeriis tradiderit id statuimus observandum, ut mox detonsi vel Liberum tamen propriae voluntatis arbitrium habeant, ubi se clericatus officio mancipari elegerint. At ubi octavum decimum aetatis suae annum compleverint, coram totius cleri plebisque conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
non iudicat dñs bis.ITEM¬
acer dotes dñi & diaconi. uel qui sacramta
contrectant pudicitiae custodes. ab uxo¬
ribus seabsti neant.IT ER¬
reterea qđ dignũ & pudicũ & onestu est.
rii cotidiani necessitatib: occupant᷑. Scrip

Expanded text:
Non judicabit Dominus bis iNon judicabit Dominus bis iacerdotes Dei et diaconi, vel qui sacramenta contrectant pudicitiae custodes ab uxoribus se abstineant. aeterea quod dignum et pudicum et honestum est a ministerii quotidiani necessitatibus occupantur, scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Ut prbinullatenus ubicũque hospitar sinantur.¬
aut alio modo ipsi p̃sumat. sed assidue apued
ria  ł mins teriafidelib: & hibenda
nec etiã alibi habitare ꝑmittant᷑. Neq
mulieres quã cũq habitationẽ habeant
in locis in quib: prbi aliquẽ recur sũ habu¬
erint. Qđ si obseruare parui penderint
ita ut trans gressores. & qui contra inter¬
dita fecerint iudicentur. DEINCXT¬
rbt siuxorẽ acceperit ab adine depo¬
nat᷑. Siuero fornicatus fuerit. aut adul¬
teriũ ꝑparauerit. ãplius pellideb& &
ad penitentiã redigi. Simili modo etiã
dia conus si eodẽ peccato sub cubuerit. ab
fessus fuerit deseqđ ante ordinationẽ
deliquerit. oblata non con seer&. manen
inreliquis officiis ꝓpt̃ studiubonũ. Qđii deseipse
non fuerit confessus & ar gui manifestenequi¬
uerit potestati sui udicure linquatur.
qui infornicatione. aut ꝑiurio. Aut furto.
aut homicidio captꝰ est. deponatur. non tam̃
comunione priuetur. Dicit enĩ scriptura.

Expanded text:
teri nullatenus ubicunque hospitari sinantur,quo modo ipsi praesumant, sed assidue omnes ria vel ministeria fidelibus exhibenda, nec etiam alibi habitare permittantur. Neque mulieres quamcunque habitationem habeant in locis, in quibus presbyteri aliquem recursum habuerint. Quod si observare parvipenderint ita ut transgressores, et qui contra interdicta fecerint, judicentur. Cr si uxorem acceperit, ab ordine deponatur. Si vero fornicatus fuerit, aut adulterium perpetraverit, amplius pelli debet, et ad poenitentiam redigi. Simili modo etiam diaconus, si eodem peccato succubuerit, ab fessus fuerit de se quod ante ordinationem deliquerit, oblata non consecret, manens in reliquis officiis propter studium bonum. Quod si de se ipse non fuerit confessus, et argui manifeste nequiverit, potestati sui judicii relinquatur. i in fornicatione, aut perjurio, aut furto, aut homicidio captus est, deponatur. Non tamen communione privetur. Dicit enim Scriptura:
Abbreviated transcription (Latin):
prbos ȩccłȩ. xorent suꝑeũ. unguentes eũ oleo
in nomine dm̃i. &oratio fidri saluabit infirmũ.
Hoc & apłi ineuangelio fecis seleguntur. & nunc
eccłe consuetudo ten&. ut infir mi oleo conse¬
cratounguat᷑ a prb̃is. & orationẽ comitante sa¬
nentur. Nonsolũ prb̃is sed ut papa in nocen¬
tius scribit. & iã om̃i sxp̃ianus ut ilic& rodẽ
oleo in sua aut suoꝵ necessitate unguendo
Quot tam̃ olrũ. nonnisi ab epis lic& confici
Na qđ ait oleo in nomine dñi. significat oleo
innominedm consecrato. łcer tequia &iã cũ
ungant infirmũ nom̃ dñi suꝑeũ inuocare parit̃
debent. Et si inpeccatis sit. dimittent᷑ .ei. Multi
ꝓpt̃ peccata in animã facta infirmitate. aut
ait. Idõ int̃uos multi in becilles & dormiunt multi.

Expanded text:
 orent super eum, ungentes eum oleo in nomine Domini, et oratio fidei salvabit infirmum. Hoc et apostoli in Evangelio fecisse leguntur, et nunc Ecclesiae consuetudo tenet, ut infirmi oleo consecrato ungantur a presbyteris, et oratione comitante sanentur. Non solum presbyteris, sed, ut papa Innocentius scribit, etiam omnibus Christianis uti licet eodem oleo in sua aut suorum necessitate ungendo; quod tamen oleum nonnisi ab episcopis licet confici. Nam quod ait oleo in nomine Domini, significat oleo in nomine Domini consecrato, vel certe quia etiam cum ungunt infirmum, nomen Domini super eum invocare pariter debent. Et si in peccatis sit, dimittentur ei. Multi propter peccata in animam facta infirmitate aut ait: Ideo inter vos multi imbecilles et dormiunt multi.
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã infirmis ab onere peccatoꝵ ꝑ confes¬
sionẽ reurlatus fuerit. & a sacerdote reconci¬
liatus. oleoscĩficato indĩ nomine in unguen¬
dus est primũ inpectore. deinde intir
scapulas cũ prȩcib ad hanc scam unctio¬
nem ꝑtinentib ut iuxta apłm. oratio
fidei salu& infirmum. & cetera

Expanded text:
ostquam infirmus ab onere peccatorum per confessionem relevatus fuerit et a sacerdote reconciliatus, oleo sanctificato in Dei nomine inungendus est, primum in pectore, deinde inter scapulas, cum precibus ad hanc sanctam unctionem pertinentibus, ut juxta Apostolum oratio fidei salvet infirmum, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
taergo talium necessitati auxiliandũest.
ut nec actio illis penitentiae. Nec cõmunionis
gr̃a deneg&. sieã &iã amiss o uocis officio
ꝑ inditia integri sensus que rere cõꝓbentur.
Qđ sita alia egritudine fuerint ad grauati.
ut qđ paulo ante poscebant. & subp̃sentia
significare nualebant. testimonia eius
fideliũ circũ stantiũ ꝓdessedebebunt
simul tam̃ & penitentiae & reconciliationis
beneficiũ consequantur.
enitentes qui in in¬
firmitate uiaticũ eucharistię acceperim
non secredant absolutos sine manꝰ in po¬
sitione si suꝑ uixcrint.

Expanded text:
ta ergo talium necessitati auxiliandum est, ut nec actio illis poenitentiae, nec communionis gratia denegetur, si eam etiam amisso vocis oris officio per judicia integri sensus quaerere comprobentur.  ita aliqua aegritudine fuerint aggravati ut quod paulo ante poscebant, et sub praesentia significare non valebant, testimonia eis fidelium circumstantium 74 prodesse debebunt, simul tamen et poenitentiae et reconciliationis beneficium consequantur.enitentes qui in infirmitate viaticum eucharistiae acceperint, non se credant absolutos sine manus impositione, si supervixerint.
Abbreviated transcription (Latin):
De prb̃is quiaccipiendigr̃a chrismatis ad
ciuitates incaenatĩ uenire solitierant. Sanci¬
tumest ut dehis qui longepositisunt deo cto.
ł decẽ unus ab ep̃o eligatur qui acceptũ chrisma
sibi & socus diligenter ꝑferat. Hiuero qui
non longius aciuitate qua quatuor aut quinq
milib: habitant. moresolito. ad accipiendũ
chrisma ꝑseueniant. Discendiuero gratia. alio
non quad ragesimali tr̃pore. ad ciuitatẽ conuo¬
centur ꝓpt̃ plebs sibi cõmissas. Vt alterius e p̃i

Expanded text:
eris qui accipiendi gratia chrismatis ad civitates in coena Domini venire soliti erant, sancitum est ut de his qui longe positi sunt, de octo vel decem unus ab episcopo eligatur, qui acceptum 61 chrisma sibi et sociis diligenter perferat. Hi vero qui non longius a civitate quam quatuor aut quinque millibus habitant more solito ad accipiendum chrisma per se veniant; discendi vero gratia alio non quadragesimali tempore ad civitatem convocentur, propter plebes sibi commissas. Ut alterius epi
Abbreviated transcription (Latin):
non dubiũ est. Nã id circo prbis dictũ est
languidos ire non possunt. Exerũ siep̃s
aut potest a ut digñ lucit aliquẽ ad se
uisitandũ & benẽ dicere. & tangere
chrismate. sine cunctatione potest.
cui est ipsũ chrisma conficere. Nã peni¬
untib istud fundiñ potest. qr gen¬
est sacram̃ti. Na quib reliquasa cra¬
menta negantur. qm unũ genus putatur.
posse concedi.¬

Expanded text:
non dubium est. Nam idcirco presbyteris dictum est,languidos ire non possunt. Caeterum si episcopus aut potest, aut dignum ducit aliquem a se visitandum, et benedicere et tangere chrismate, sine cunctatione potest, cujus est ipsum chrisma conficere. Nam poenitentibus istud infundi non potest, quia genus sacramenti est. Nam quibus reliqua sacramenta negantur, quomodo unum genus putatur posse concedi
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut ep̃i prbi. diaconi. subdiaconi
abstineant se a coniugib ut nongenerent
filios. Qđ si hoc decretũ uio lauerint. ab hone¬
re dericatus pellantur. EX DECRE TIS PAPELEONIS¬
uestores licito & uxores ducere & filios
ꝓcreare potuerunt. sed cũ adp̃ dictos ꝑur¬
nerunt gradus. caepit eis non lice qđ lieuit.
Vnde &de carnali fiat spiritale coniugiũ.
oport& eos nec dimittere uxores & quasi
non habeant sic habere. quo & saluasit cartas
deo nolo ut soror mea sit mecũ. quia quȩ cũ sorore
acerdotes igitur sinfornicationis laqueũ
ceciderint. & crim̃ manifestissime ostensũ fuerit.
actenus sacerdotii non possunt habere honorẽ.
scđm canonicȩ institucionis auctoritatem.
QUEMULIERES INOOMIBUS HABITEN
LERICORUM. EX CAp̃. Agathensi
detiã ad eusto diendã uitã & famã speciali
aedinatione p̃cipimꝰ. Vt nullus clericoꝵ & tra¬
neae mulieri qualib& consolatione aut fami¬
laritate coniunctus & non solũ indomo illius

Expanded text:
i, presbyteri, diaconi, subdiaconi abstineant a conjugibus, ut non generent filios. Quod si hoc decretum violaverint, ab honore clericatus pellantur. lectores, licite et uxores ducere et filios procreare potuerunt; sed cum ad praedictos pervenerunt gradus, coepit eis non licere quod licuit. Unde ut de carnali 68 fiat spiritale conjugium, oportet eos nec dimittere uxores, et quasi non habeant sic habere, quo et salva sit charideo nolo ut soror mea mecum sit, quia quae cum sorore cap. 9. XCIX. Sacerdotes igitur si in fornicationis laqueum ceciderint, et crimen manifestissime ostensum fuerit. hactenus sacerdotii non possunt habere honorem, secundum canonicae institutionis auctoritatem. Quae mulieres in domibus habitent clericorum. Ex concilio Agathensi. C. Id etiam ad custodiendam vitam et famam speciali ordinatione praecipimneae mulieri qualibet collatione aut familiaritate jungatur; et non solum in domo illius