comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
propter quod studium quom rem ne¬
gligere familiarem inderetur afiliis
in iuditium uocatus est ut qu ẽa dinodũ
nostro more male rem gerentibus pr̃ibꝰ
bona interdici solent sse illum quasi de¬
sipientem a re familiari remouerent
iudices. Tunc senex dicitur eam fabu¬
lam quam inmamibus habebat et prox¬
ime scripserat Oedipum coloneum re¬
citasse iudicibrs quesisseq num illud
carmen desipientis uideretur. Quo re¬
citato sentertiis iudicum liberatus est
Num igitur hunc num homerum num¬
esiodum Simonidem Tersicorum nũ
quos ante dixi Socratem Gorgiam nũ
philosophorum principem pictagorã
democritum Num Platonem nfim¬
uenocratem num postea Cenonem Cle¬
antem aut eum quem uos etiam indis¬
tis rome Dyogenem stoycum coegit i
suis studiis obmutescere senectus. An
in omnibus his studiorum agitatio. ui¬
te equalis fuit. Age ut ista luina studia
omictamus. possum nominare ex agro
sabino rusticos romanos uicinos et fa¬

Expanded text:
propter studium cum rem nepropter studium cum rem neglegere familiarem videretur, a filiis in iudicium vocatus est, ut, quem ad modum nostro more male rem gerentibus patribus bonis interdici solet, sic illum quasi desipientem a re familiari removerent iudices. tum senex dicitur eam fabulam quam in manibus habebat et proxime scripserat, Oedipum Coloneum, recitasse iudicibus quaesisseque num illud carmen desipientis videretur, quo recitato sententiis iudicum est liberatus. num igitur hunc, num Homerum Hesiodum Simo- niden Stesichorum, num quos ante dixi Isocraten Gorgian, num philosophorum principes, Pythagoram Democritum, num Platonem Xenocraten, num postea Zenonem Cleanthem, aut eum, quem vos etiam vidistis Romae, Diogenem Stoicum coegit in suis studiis obmutescere senectus? An in omnibus studiorum agitatio vitae aequalis fuit? Age, ut ista divina studia omittamus, possum nominare ex agro Sabino rusticos Romanos, vicinos et fa
Abbreviated transcription (Latin):
stulti adolescentuli temeritas est inde¬
licet florentis etatis prudentia senes¬
centis. At memoria minuitur credo
insieam exerceas aut etiam sisis natã
tardior Temistodes omniu ciuium ꝑ¬
ceperat nomina Num igitur censetis
eum cum etate procesfisset qui aris¬
tides esset lisimacum salutare solutũ
Ego quidem non moda eos noui qui
sicnt sed eorum patres etiam et auos
Nec sepulcra legens uereor quod auit
ne memoriam perdam. his enim ipĩs
legendis in memoriam tedeo mortuo¬
rim. Nec uero quenꝙͣ senum au̾iu
oblitum quo loco thesaurum obruisse
omnia que curant meminerunt ua¬
dimonia constituta qui sibi quibus ipĩ
debeatit. quid iuxis consulti quid pon¬
tifices quid augures quid philosophi
senes ꝙ̃ multa fueminerunt. Manẽt
ingenia sembus modo permaneat
stisclium et inclustria. Neq ea solum in¬
claris et honoratis uiris. sed inuita et
priuata et quieta Sophodes ad sum¬
mam senectutem tragedias fecit qui

Expanded text:
stulti adulescentuli. temeritas est videstulti adulescentuli. temeritas est videlicet florentis aetatis, prudentia senescentis. At memoria minuitur. credo, nisi eam exerceas, aut etiam si sis natura tardior. Themistocles omnium civium perceperat nomina; num igitur censetis eum, cum aetate processisset, qui Aristides esset Lysimachum salutare solitum? equidem non modo eos novi qui sunt, sed eorum patres etiam et avos, nec sepulcra legens vereor, quod aiunt, ne memoriam perdam; his enim ipsis legendis in memoriam redeo mortuorum. nec vero quemquam senem audivi oblitum, quo loco thesaurum obruisset. omnia quae curant meminerunt, vadimonia constituta, quis sibi, cui ipsi debeant. quid iuris consulti, quid pontifices, quid augures, quid philosophi senes? quam multa meminerunt! manent ingenia senibus, modo permaneat studium et industria, neque ea solum claris et honoratis viris, sed in vita etiam privata et quieta. Sophocles ad summam senectutem tragoedias fecit; quod
Abbreviated transcription (Latin):
re cuuis a morte tertius hic et trigesi
annus est Sed memoriam illius uiri o¬
mnes excipient anni consequẽtes ãno¬
uno ante. me censorẽ mortuis est et
decem annis post meum consulatum
quom simulconsul iterum me cõsule
creatus esset. Nunc igitur siad centesi¬
mum annum uixisset. senectutis sue
eum peniteret. Nec emm excursione
nec saltu nec eminus hastis nec comi¬
nus gladiis uteretur. Sed consilio ra¬
tione sententia que iisi essent in sem¬
bus non sũmum consilium maiores
nostri appellassent Senatum apudla¬
cedemonios quidem hii qui amplissim¬
um magistratum gerunt ut sunt sic et
nominantur Senes. quod si legere aut
audire noletis externas maximas tes
.p. ab adolescentibus labefactatas a sem¬
bus substentatas et restitutas reperietis
Cedo qui uestram rem.p. tantam ami¬
sistis tam cito. Sic enim percunctantꝰ¬
uel ludo respondentut et alia et hec
inprimis preuemebant oratores nou

Expanded text:
re, cuius a morte tertius hic et tricesimus re, cuius a morte tertius hic et tricesimus annus est, sed memoriam illius viri omnes excipient anni consequentes. anno ante me censorem mortuus est, novem annis post meum consulatum, cum consul iterum me consule creatus esset. num igitur, si ad centesimum annum vixisset, senectutis eum suae paeniteret? nec enim excursione nec saltu, nec eminus hastis aut comminus gladiis uteretur, sed consilio ratione sententia, quae nisi essent in senibus, non summum consilium maiores nostri appellassent senatum. apud Lacedaemonios quidem ei, qui amplissimum magistratum gerunt, ut sunt, sic etiam nominantur, senes. quod si legere aut audire voletis externa, maximas res publicas ab adulescentibus labefactatas, a senibus sustentatas et restitutas reperietis. cedo qui vestram rem publicam tantam amisistis tam cito? sic enim percontant. Respondentur et alia et hoc in primis: proveniebant oratores novi,
Abbreviated transcription (Latin):
runt qui in re gerenda uersari senec¬
tutem negant.Similesq sunt ut si qui
gubernatorem in nauigatido mhil agẽ
Aicant. quom alii malos scandant alii
perforos cursent alii sentinam exhau¬
riant. Ille autem clauum tenens quie¬
tus sedat inpuppi non faciat ea que
iuuenes At nero multo maiora et me¬
liora facit. non uiribus aut uelocitatib
aut celeritate corporum res magnege¬
tuntur. Sed consillo autoritate senten¬
tia. Quibus non modo non orbari sed
etiam augeri senectus solet insi ego for
te nobis qui et miles et tribunus et le¬
gatus et consal uersatus sum inuarioge¬
nere bellorum cessare nunc uideor qr
bello non gero At senatui que sunt ge¬
renda prescribo et quonodo Cartagi¬
ni resistatur male iam diu cogitanti
bellum multo ante denuntio de qua
non ante ueteri desmam quam illam
excisam esse cognonero Quam palma
utinam dii inmortales scipiotibi te¬
seruent ut Aui tui reliquias petsequa¬

Expanded text:
runt qui in re gerenda versari senecrunt qui in re gerenda versari senectutem negant, similesque sunt ut si qui gubernatorem in navigando nihil agere dicant, cum alii malos scandant, alii per foros cursent, alii sentinam exhauriant, ille clavum tenens quietus sedeat in puppi; non faciat ea, quae iuvenes; at vero multo maiora et meliora facit. non viribus aut velocitate aut celeritate corporum res magnae geruntur, sed consilio auctoritate sententia, quibus non modo non orbari, sed etiam augeri senectus solet. nisi forte ego vobis, qui et miles et tribunus et legatus et consul versatus sum in vario genere bellorum, cessare nunc videor, cum bella non gero. At senatui quae sint gerenda praescribo et quo modo; Carthagini male iam diu cogitanti bellum multo ante denuntio, de qua vereri non ante desinam quam illam excisam esse cognovero. quam palmam utinam di immortales, Scipio, tibi reservent, ut avi relliquias persequa
Abbreviated transcription (Latin):
le neigitur ref sumt aeniles qusias in¬
firmis corporibus animo tam en admi¬
nistrantur. N ihil ergo agebat .S. maxi¬
mus nihil lucius paulus pater tuus Sçi¬
pio socer uiri optimi filii mei Ceterise¬
nes fabritii Curii Coruncanii quom
rem .P. consilio et autoritate defende¬
bant ihil agebanit:. Ad appii Claudii
senectutem Accedebat etiam ut cecus
esset. Tamen isquom sententia senatus
inclinaret ad pacem cum pirrho fe¬
dusq fatiendum. Non dubitauit di¬
cere illa que uersibus prosecutus est
Ennius. Quo uobis mentes recteq̃ sta¬
re solebant Añ hac dementes se se
flexere riuna. Ceteraq grauissime
Notum enim carmen ẽ ifobis et tamẽ
ip̃ius appii extat oratio Ato hanc ille
egit decem et septem annos post alte¬
tum consulatum. quom inter duos
consulatus anni decem interfuissent
Censotq ante superiorem consulatu
fuisset. Ex quo intelligitut pirrhi bel¬
lo ⁊iam grandem fuisse tamen sica
patribus accepimus. Nihil igitur affe¬

Expanded text:
laene igitur res sunt seniles, quae vel infirmis corporibus animo et mente administrentur? nihil ergo agebat Q. Maximus, nihil L. Paulus, pater tuus, socer optimi viri fili mei? ceteri senes, Fabricii Curii Coruncanii, cum rem publicam consilio et auctoritate defendebant, nihil agebant? ad Appi Claudi senectutem accedebat etiam ut caecus esset; tamen is, cum sententia senatus inclinaret ad pacem cum Pyrrho foedusque faciendum, non dubitavit dicere illa, quae versibus persecutus est Ennius: quo vobis mentes, rectae quae stare solebant antehac, dementis sese flexere viai? ceteraque gravissime, notum enim vobis carmen est, et tamen ipsius Appi exstat oratio. atque haec ille egit septemdecim annis post alterum consulatum, cum inter duos consulatus anni decem interfuissent censorque ante superiorem consulatum fuisset, ex quo intellegitur Pyrrhi bello grandem sane fuisse, et tamen sic a patribus accepimus. nihil igitur affe
Abbreviated transcription (Latin):
perguas it bella a se gesta uret iampossare¬
decd rdeatu E st etiam quiete et pure atq
eleg anter aete etatisꝰ placisa ae eui eseite¬
t os qudem accepimus platonsqis sene
et ocluagesimo atino scribens esti PIIIIO
Sgaleit ĩ oeratis qui eum librum quipa¬
gesi mo annoscripsisse dicitut T et uona¬
quennium postea Cuuis magister leonti¬
nis Sorguas centum et septem compleuit
cessaueles encumereo quereretir fur tã
diu dellet esse muta Nihil habeo ĩquit
qrioduscnsem senectutem Pdecsarut
⁊esponsum et docto homine digluim
Sna eme irtia insipientes et ssameut¬
pam resenectutem onferunt. Quod no¬
es fatiebat ciuis modo mentioheoefeto
Eiies sicut forts equis spatio qui sepe
fectus quescu Equi fortis et ugtenis sõ¬
prode gemiinisse potestis Lmee
esit. flaminuis et marcue atilioe tascti
sunt. Ide sultem Scipione et PIiippoite
gum oasalibus mortiuis est ppgate
qumqr et seragnta annos natul legem

Expanded text:
pugnas, ut bella a se gesta, ut triumphos rpugnas, ut bella a se gesta, ut triumphos recordentur. est etiam quiete et pure atque eleganter actae aetatis placida ac lenis senectus, qualem accepimus Platonis, qui uno et octogesimo anno scribens est mortuus, qualem Isocratis, qui eum librum, qui Pagesimo anno scripsisse dicit vixitque quinquennium postea; cuius magister Leontinus Gorgias centum et septem complevit cessavit. qui, cum ex eo quaereretur cur tam diu vellet esse in vita, nihil habeo, inquit, quod accusem senectutem. praeclarum responsum et docto homine dignum! sua enim vitia insipientes et suam culpam in senectutem conferunt, quod non faciebat is, cuius modo mentionem feci, Ennius: sic ut fortis equus, spatio qui saepe fectus quiescit. equi fortis et victoris seprobe meminisse potestis; annoles, T. Flamininus et M'. Acilius, facti sunt; ille autem Caepione et Philippo iteum consulibus mortuus est, cum ego quinque et sexaginta annos natus legem
Abbreviated transcription (Latin):
mimo terlbuns plebis qͣuioͥs pdriie eltitit¬
igrum picenum gallicum q uiritim con¬
tia senatus antoritatem diuidenti Au¬
gurꝙi quom esset dicere ausus est optimis
rerentur. Qde contra rem.p. ferrentut
contra anspina ferri. Multa meo uiro
oreclara cognoni Sed mhil admirabili
ꝙͣ quor nodo mortem. u fili suitulit cla
Nauri et consularis. Est in manibus tula¬
alio quam quom legimus quẽ philoso¬
phum uon contemninius. Nec uero ille
ege modo atq moculis ciuium magñ
sedintus domiq prestantior fuit: Qu¬
feruo que precepta quanta notitia an¬
łi qtotis seentia uiis augurii nulte et
cominia memorie tenebat non clom esteo
qoueita eupide fiuebar tunc quali sam
liuenarem i quod euemit ills quasic tam
Fore tinde discerem nemitelo. Etocsus
igiie haectaui multa de maximo qrsa
prosseto endens uefas esse dictu disera
fosse t deo Senectutem. Nectam e opci
possuut esse scipiones aut maccimi e curbi
perps igtiatores ut pedestres nauates ue

Expanded text:
minio tribuno plebis, quoad potuit, restititagrum Picentem et Gallicum viritim contra senatus auctoritatem dividenti; augurque cum esset, dicere ausus est optimis rerentur; quae contra rem publicam ferrentur, contra auspicia ferri. multa in eo viro praeclara cognovi, sed nihil admirabilius quam quo modo ille mortem fili tulit, clari viri et consularis. est in manibus laudatio, quam cum legimus, quem philosophum non contemnimus? nec vero ille in luce modo atque in oculis civium magnus, sed intus domique praestantior. qui sermo, quae praecepta! quanta notitia antiquitatis, scientia iuris auguri! multae etiam, omnia memoria temone ita tum cupide fruebar, quasi iam divinarem, id quod evenit, illo exstincto fore unde discerem neminem. quorsum igitur haec tam multa de Maximo? Quia profecto videtis nefas esse dictu miseram fuisse talem senectutem. nec tamen omnes possunt esse Scipiones aut Maximi, ut urbium expugnationes, ut pedestris navalisve
Abbreviated transcription (Latin):
gini dem natu sed tanien etate proclec¬
tum. Qrgo enr post consulatepat uec
muu ꝙ ego natus sum cumg co quarto
consule anlolescentulus milei c apuaato¬
fectus sum quinto ꝓ annopost acetate¬
tum questor deinde ediluquacsrienio
tum gessi cocsenibus Pruditano et certo¬
go coriqui dem ille ad inodum denex
Qua sor legis ciutie de doneset⁊ doener¬
oul faut lcet bella gesebat ut a dolesces
quom plane grandes esset et ha nbol esces
ide iedoter exultantem peltietttis aletr
molliebat de quo preclare tantis sra

Expanded text:
grandem natu, sed tamen iam aetate provectum. anno enim post consul primum fuerat quam ego natus sum, cumque eo quartum consule adulescentulus miles ad Capuam profectus sum quintoque anno post ad Tarentum. quaestor deinde quadriennio atum gessi consulibus Tuditano et Cethego, cum quidem ille admodum senex suasor legis Cinciae de donis et muneribus fuit. hic et bella gerebat ut adulescens, cum plane grandis esset, et Hannibalem iuveniliter exsultantem patientia sua molliebat; de quo praeclare familiaris
Abbreviated transcription (Latin):
fuerim oceupatus. At minus habed ix¬
rium ꝙͣ uestrum uterius neuos quide
Ipontu centurionis uires Hade quider
ietreo est ille prestantior. Moderatio
mgele dinium ad sit tamum quantit
posest quisꝙ nitatur ne ille non maque
lesidetio nontenebitur uirion osign¬
pie pedes perstaduim igressus ele
bonielicitur cum bumeris substuseret

Expanded text:
fuerim occupatus. At minus habeo vifuerim occupatus. At minus habeo virium quam vestrum utervis. ne vos quidem T. Ponti centurionis viris habetis: num idcirco est ille praestantior? moderatio modo virium adsit et tantum quantum potest quisque nitatur, ne ille non magno desiderio tenebitur virium. olympiae per stadium ingressus esse Milo dicitur, cum umeri
Abbreviated transcription (Latin):
dicans de senimis iuderetur arso¬
lens aut loquax. Et enim ut ait homerus
exeiuis lingua melle dulcig N uebaeru¬
ratio⁊dadam ad sũmam suauitatem
nullisegebat uiribus corporis Fttamen
miles habeat decem milites sex nesto¬
xu. QSuo dsibi acciderit non dubitat
quin breui sit troya peritura Sed redo
al me quartum egoannum uero age¬
ns et octuagesimum uellem equideti¬
⁊ dem posse gloriari quod &truis geđ
aut questor codem bello aut consul in
hispama fuerim aut quadrienno post
quom Tribunus militaris depugnaui⁊
pud termophilas .M. actilio gtabrione
consule ded tametint uos uidetus noroe
plane eneruauit non ꝗfflrcit senetus
notcunia uires meas desiderat ecti
postra uon amici non clientes nõpos¬
pits Nec enim umꝙ assensus suobas
ueteri laudatoq prouerbio quo& mo¬
net mature fieri senem si diĩ uesis n¬
neresse Ego uero minus diu sene se
mallem ꝙ esse senem anteꝙ fusere
Itaꝙ nemo adhuc conuenite uoluit qn

Expanded text:
dicans de se nimis videretur aut insodicans de se nimis videretur aut insolens aut loquax. etenim, ut ait Homerus, ex eius lingua melle dulcior fluebat oratio; quam ad suavitatem nullis egebat corporis viribus. et tamen milis habeat decem, sed ut Nestoris, quod si sibi acciderit, non dubitat quin brevi sit Troia peritura. sed redeo ad me. quartum ago annum et octogesimum: vellem equidem idem posse gloriari quod Cyrus, sed aut quaestor eodem bello aut consul in Hispania fuerim aut quadriennio post, cum tribunus militaris depugnavi apud Thermopylas M'. Glabrione consule; sed tamen, ut vos videtis, non plane me enervavit, non afflixit senectus: non curia viris meas desiderat, non rostra, non amici, non clientes, non hospites. nec enim umquam sum assensus veteri illi laudatoque proverbio, quod monet mature fieri senem, si diu velis senex esse. ego vero me minus diu senem esse mallem quam esse senem ante quam essem. itaque nemo adhuc convenire me voluit cui
Abbreviated transcription (Latin):
potest esse preclarius en ue quet¬
CMN.et p. scipiones a aũi tui duos: affri¬
canus Lutius. entnsus comitaru nobiliu
Ĩuuenum fortimati in debantur Nec ulli
bonarum artium magistri sunt non btĩ
putandi quamuis consenuerint iures
atq defecerint. Et susta ipsa defectio
uirium adolescentie uitiis efficitur se¬
pius ꝙͣsenectutis libidinosa emm et in¬
temperans adolescentia effetum corpo
tradidit senectuti Cyrrus quidem apud
ceno fontem eosermone quem moriens
habuit. Cum admodum senex esset ne¬
gat seunꝙͣ sensisse senectutem suam ĩ¬
Seccilliorem factam ꝙ̃ ab adolescentia
fiusset Ego l. metellu memini puerqui
cum quadrienno post alterum consula¬
tun pontifer maximus factus esset iugir¬
toet Auosannos ei sacerdonopresturta
bonis uiribus esse extremo tempore et ati
ut adolescentiam non requireret Nihi
id quidem senile etatꝙ nostre discedi¬
tur & idetis ne apud homerum ut sepis¬
sime nestor de uirtutibus suis predicet
uebat nec erat ei uerendum ne uera pre¬

Expanded text:
potest esse praeclarius? Cn. et P. Scipiones et avi tui duo L. Aemilius et P. Africanus comitatu nobilium iuvenum fortunati videbantur, nec ulli bonarum artium magistri non beati putandi, quamvis consenuerint vires atque defecerint. etsi ipsa ista defectio virium adulescentiae vitiis efficitur saepius quam senectute; libidinosa enim et intemperans adulescentia effetum corpus tradit senectuti. Cyrus quidem apud Xenophontem eo sermone, quem moriens habuit, cum admodum senex esset, negat se umquam sensisse senectutem suam imbecilliorem factam quam adulescentia fuisset. ego L. Metellum memini puer, qui, cum quadriennio post alterum consulatum pontifex maximus factus esset, viginti et duos annos ei sacerdotio praefuit, ita bonis esse viribus extremo tempore aetatis, ut adulescentiam non requireret. nihiid quidem senile aetatique nostrae conceditur. videtisne, ut apud Homerum saepissime Nestor de virtutibus suis praedicet? debat, nec erat ei verendum ne vera prae
Abbreviated transcription (Latin):
set balitiosan audatiam fides sactara
ius perpetuo falleret. Illiuero nonaodo
cumi Hostibus. uetum etiaii cinns uot¬
bus idquod fecit dimicare melius fuit
ꝙ deserere consentientem gretiam tꝗ
bellum barbatis inferendiuin. Seđ obni¬
utamuses aibula fiexterna ad reti facta
uostramꝙ ueniamui. M. Attilius regũ¬
lus quor consul iterum in affrica cos
usidus cptus esses duce xantippo sa¬
edemonio imiperatore aute paerie ba¬
rabalu hamilcare iurꝗtus inlluseẽt
ded seuatoga ut nisi cediti essent peuis
captii nobi les quidaml tediet ppse

Expanded text:
set málitiosam audáciam, Fidé sacratae iús perpetuo fálleret. Illi vero non modo cum hostibus, verum etiam cum fluctibus, id quod fecit, dimicare melius fuit quam deserere consentientem Graeciam ad bellum barbaris inferendum. Sed omittamus et fabulas et externa; ad rem factam nostramque veniamus. M. Atilius Regulus cum consul iterum in Africa ex insidiis captus esset duce Xanthippo Lacedaemonio, imperatore autem patre Hannibalis Hamilcare, iuratus missus est ad senatum, ut, nisi redditi essent Poenis captivi nobiles quidam, rediret ipse
Abbreviated transcription (Latin):
istum fundum rationes a colono açce¬
pit. Sunt in eam tem testimonia Poscea
quor Ebuti de isto potins fundo quam
de alio si quem habes cecine denunti¬
abas si cecina non possidebat. Epse porto
Cecina quor semotibus deduci uolebat
idq tib de canicorum de his qui de
At enim du logoni taut ut nichil de
illo terpote nchil do calamitate terp¬

Expanded text:
istum fundum, rationes a colono acceistum fundum, rationes a colono accepit. sunt in eam rem testimonia. postea cur tu, Aebuti, de isto potius fundo quam de alio, si quem habes, Caecinae denuntiabas, si Caecina non possidebat? ipse porro Caecina cur se moribus deduci volebat idque tibi de amicorum et de t enim Sulla legem tulit. Vt nihil de illo tempore, nihil de calamitate r
Abbreviated transcription (Latin):
cum qui armis ac multitadine uim fe¬
cerint uti posse maiotes noluerunt. hũc
uero qui ah iute offitio hons moribus
ad fecrum ad aria ad cedem confuge¬
rit nudum in causa dostitutum indẽti
Qui auter arinatus de possessione cõtrn¬
disset merinis plane de sponsione certater
interdictorut dissimiiti do & quid
auctoritas marro i cẽiquet. Sie set
ad ditum de ee qni ppertetet additũ
non est tameti montabit sitq ego in
hoc Cecinuart dcfetido Posiedit
ei secina tecuperatorts & id tamet si
extra causam est. Percutram tamen bre¬
ui ut non minusom nem ipsum quã
ius comunc defensum uelitis Cocinma
possedisse propitę usumfructum nõ ne¬
gaĩ qui colonis habiat cenductum de
desennia fundum quom idem x eadem
conductione fuerit infutida. dubium
est quin si Cesennia tum possi debat quo
erat colonus fundo post eras mortem he¬
tes eodera aure possederit. Demde apse
Cecinna quom circuiret predia uenit:

Expanded text:
eum qui sine armis ac multitudine vim feeum qui sine armis ac multitudine vim fecerit uti posse maiores voluerint? hunc vero qui ab iure, officio, bonis moribus ad ferrum, ad arma, ad caedem confugerit, nudum in causa destitutum videtis, ut, qui armatus de possessione contendisset, inermis plane de sponsione certaret.interdictorum dissimilitudo, ecquid auctoritas maiorum commovet? si esset additum, de eo quaeri oporteret; additum non est, tamen oportebit? atque ego in hoc Caecinam non defendo; possedit enim Caecina, recuperatores; et id, tametsi extra causam est, percurram tamen brevi ut non minus hominem ipsum quam ius commune defensum velitis. Caesenniam possedisse propter usum fructum non negas. qui colonus habuit conductum de Caesennia fundum, cum idem ex eadem conductione fuerit in fundo, dubium est quin, si Caesennia tum possidebat, cum erat colonus in fundo, post eius mortem heres eodem iure possederit? deinde ipse Caecina cum circuiret praedia, venit in
Abbreviated transcription (Latin):
cum qui fateatur se de iecisse uincete spõ¬
si onem si ostendat eium non possedisse Ne¬
gas deici nisi qui possideat ostendo exhoc
interdicto de atmatis homĩbus qui possit
ostendere non possedisse eum qui deiectui
sit condemnari tamen sponsionis necesse
est si fateatur esse deicctuma. Duplicit᷑ ho¬
mines deiciuntur aut sine coactis arina¬
tisue homĩbus aut pereius modi rationo
aut uim. Ad duas dissuniles xes duo
deiuncta interdicta sunt in illa ui qͦti¬
diana non est̾ satis posse docere se deiectũ
insi ostendete possit cum possideget. tum
ciectum. Ne iđ quidem satis est insi do¬
cet ita se possedisse nec iu nec clam nec p̃¬
cario possederit Itaq is qui se restituisse
dixit magna uoce sxpe confiteri solet se
ui de iccisse Ueruma illud addit nõ possi¬
debat uł etiam quom hoc ipsum coricis¬
sit uineit tame sponsione si planui facit
abse illum aut ui aut clam aut pearq
possedisseUidetis ne quot dde fer̾is iombo

Expanded text:
eum qui fateatur se deiecisse vincere sponeum qui fateatur se deiecisse vincere sponsionem, si ostendat eum non possedisse. negas deici, nisi qui possideat. ostendo ex hoc interdicto de armatis hominibvs, qui possit ostendere non possedisse eum qui deiectus sit, condemnari tamen sponsionis necesse esse, si fateatur esse deiectum. dupliciter homines deiciuntur, aut sine coactis armatisve hominibus aut per eius modi rationem atque vim. ad duas dissimilis res duo diiuncta interdicta sunt. in illa vi cotidiana non satis est posse docere se deiectum, nisi ostendere potest, cum possideret, tum deiectum. ne id quidem satis est, nisi docet ita se possedisse ut nec vi nec clam nec precario possederit. itaque is qui se restituisse dixit magna voce saepe confiteri solet se vi deiecisse, verum illud addit: 'non possidebat' vel etiam, cum hoc ipsum concessit, vincit tamen sponsionem, si planum facit ab se illum aut vi aut clam aut precario possedisse. videtisne quot defensionibus
Abbreviated transcription (Latin):
interiore edium parte deiectussis St uo
iam recuperatores itulla dubitatio sit suie
tem siuc uerba spectatt ultis quin secũ¬
dum nos iudicetis exotitur hic iain ex¬
emplo brutis rebris orñbus & perditis illa
defensio eum deici posse qui tutu possideat
qui non possideat milio modo posse .Itaq si
ego sim a tuis edibus deiectus testitui nori
oportete siupt sis oportere. Numeta ꝗͣ multa
in ista defersione falsa sut Piso a prrnu
illud attende te iam ee illa ratione osse
depulsum quod negabas quemã anei po¬
sse nisi tudurinta esse etiara poslo conce¬
dis eura qui nati possideat tiegas dcici
posse. Quor ego aut illud quotidianam
interdictum unde ileme ui deiecit addit
quom ego possderera si deici nemo potest
qui non possidet aut in hoc inter dictum
de homĩbus armatis non additur si opor¬
tet quer possederit nec ne. Negas deici
msi qui possideat ostendo sism̾e armatis
coactisue homĩbus deiectus quis quara sit

Expanded text:
interiore aedium parte deiectus sis. Vt vero interiore aedium parte deiectus sis. Vt vero iam, recuperatores, nulla dubitatio sit, sive rem sive verba spectare voltis, quin secundum nos iudicetis, exoritur hic iam obrutis rebus omnibus et perditis illa defensio, eum deici posse qui tum possideat; qui non possideat, nullo modo posse; itaque, si ego sim a tuis aedibus deiectus, restitui non oportere, si ipse sis, oportere. numera quam multa in ista defensione falsa sint, Piso. ac primum illud attende, te iam ex illa ratione esse depulsum, quod negabas quemquam deici posse nisi inde ubi tum esset; iam posse concedis; eum qui non possideat negas deici posse. cur ergo aut in illud cotidianum interdictum 'vnde ille me vi deiecit' additur 'cvm ego possiderem,' si deici nemo potest qui non possidet, aut in hoc interdictum de hominibvs armatis non additur, si oportet quaeri possederit necne? negas deici, nisi qui possideat. ostendo, si sine armatis coactisve hominibus deiectus quispiam sit,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc opinor optaret ut aquo loco depulsꝰ
osset in eum si fortuna restitueret non in
salum. sed in ipsam urhem quar ꝑetebat
Si quornam ima uerborum necessariosi¬
militudine terura aucupamur qui posçu¬
at ut aqua loco deiectus est. hac õ unde
de iectus eo testituatur quom uerba nosio
dicunt iam tes ipã hꝯe sentire atq intel¬
ligere cogit Et enm Piso tedeo nune ad illa
principia de fensionis meo Siꝗ uste ex
edibus tius in hominibus armats deieceris
quid ageres Opitior hoc inter dicto quo nos
usi sumus persequeroro. Quid si qui iam de
foro redeuntemn armanis hominibis dom¬
um tuam te introut pechibuerit quid
ages utere eodem interdicto Quom quo¬
dixerit urde deiectus es ut eo testitua¬
tis tu hoc idem quod ego dico & quod
perspicuum est torpretabete quom illud
uerbum unde munlamq rem ualeat ecq
tu restitui sis iussus tam te in ędes tuas re¬
stitui oportete suue e uestibulo. quam siex

Expanded text:
hoc, opinor, optaret ut a quo loco depulsus hoc, opinor, optaret ut a quo loco depulsus esset, in eum se fortuna restitueret, non in salum, sed in ipsam urbem quam petebat, sic quoniam verborum vim necessario similitudine rerum aucupamur, qui postulat ut a quo loco deiectus est, hoc est unde deiectus est, eo restituaducunt, tum res ipsa hoc sentire atque intellegere cogit. etenim, Piso,—redeo nunc ad illa principia defensionis meae—si quis te ex aedibus tuis vi hominibus armatis deiecerit, quid ages? opinor, hoc interdicto quo nos usi sumus persequere. quid? si qui iam de foro redeuntem armatis hominibus domum tuam te introire prohibuerit, quid ages? Vtere eodem interdicto. Cudixerit, unde deiectus es, ut eo restituaris, tu hoc idem quod ego dico et quod perspicuum est interpretabere, cum illud verbum 'vnde' in utramque rem valeat, eoque tu restitui sis iussus, tam te in aedis tuas restitui oportere, si e vestibulo, quam si ex
Abbreviated transcription (Latin):
tu hoc ilerbum unde utrumq declarat ex
quo loco & a quo loco. Unde deiectus est
cecinna. Ex urbe. Unde deiecisti ab urbe uñ
deiecisti gallos a capitolio Unde qui cum
graccho fuerunt ex capitolio. Uidetis igit
Hoc uno uerbo siginficari tes duas & ex
quo & a quo loco Ui. quom autem eo testi¬
tui iubet ita iubet ut si galli ꝗ in nioribus
nostris postulatent ut cõ restituetentur
unde deiecti essent et aliqua ni hoc assẽ¬
qui possent non opinior eos in cumculũ
qua egressi erant. sed in capitolium estitui
oporteret. Hoc enim intelligie unde de¬
iecisti suie ex quo loço suie a quo loco ei ts¬
tituas hoc iami simplex est in eurti locum
restituas siue ex hoc loco deiecisti restitus
ihunc locum siue ab hoc loco restitue
in eui locum non ex quo sed aquo deiec¬
tus ut si qui ex alta quom ad patriam acces¬
sisset tempestate subito teiectus optarec ut
quora esset apatria reiectus eo restitueret

Expanded text:
tv.' hoc verbum 'vnde' utrumque declarat, et ex tv.' hoc verbum 'vnde' utrumque declarat, et ex quo loco et a quo loco. Vnde deiectus est Cinna? ex urbe. Vnde Telesinus? ab urbe. Vnde deiecti Galli? A Capitolio. Vnde qui cum Graccho fuerunt? ex Capitolio. videtis igitur hoc uno verbo 'vnde' significari res duas, et ex quo et a quo. Cum autem eo restitui iubet, ita iubet ut, si Galli a maioribus nostris postularent ut eo restituerentur unde deiecti essent, et aliqua vi hoc adsequi possent, non, opinor, eos in cuniculum qua adgressi erant sed in Capitolium restitui oporteret. hoc enim intellegitur: vnde deiecisti, sive ex quo loco sive a quo loco, eo restitvas. hoc iam simplex est, in eum locum restituas: sive ex hoc loco deiecisti, restitue in hunc locum, sive ab hoc loco, restitue in eum locum, non ex quo, sed a quo deiectus est. Vt si qui ex alto cum ad patriam accessisset, tempestate subito reiectus optaret ut, cum a patria deiectus esset, eo restitueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
sit ne fcã Te ueto nullo modo posse defende
in qua tetu uelis uerba spectari oportere ĩ
qua te nolis non oportere. Uerum tamen &¬
quid michi tespondetur ad illud quod antta
dixi non solum te & sententia. sed uerbis
quoq hoc interdictum esse ita compositum
ut nichil cõmutaridum uiderctur. Attendi
te diligenter queso recupetatores. est era
uestri ingemii non meam sed maioꝵ pru¬
dentiam cognoscere. Non em̃ id suna dic¬
turus quod ego inuenerim. sed quod illos
non fagerit. Quom de ui inttrdicitur duo
genera cansarum esse intelligebant .ad que
quicꝗ̃ potest accidere recuperatotes id ado
si placet conciderate Si qui incam familiã
fucrit cum armatis homĩbus extra meum
fundum et me introĩte prohibuerit non
Excꝯ. sed ab eo loco me deiecerit. ad hec
duo genero.rerum unum uerbum quod
satis declaratet utrasq tes ĩuenerunt ut
siue ex fundo siue a fundo deiectus essem
uno atq eodem interdicto restitueter. Uñ

Expanded text:
sitne facta; te vero nullo modo posse defendere sitne facta; te vero nullo modo posse defendere in qua re tu velis verba spectari oportere, in qua re nolis non oportere. verum tamen ecquid mihi respondetur ad illud quod ego iam antea dixi, non solum re et sententia sed verbis quoque hoc interdictum ita esse compositum ut nihil commutandum videretur? attendite, quaeso, diligenter, recuperatores; est enim vestri ingeni non meam, sed maiorum prudentiam cognoscere; non enim id sum dicturus quod ego invenerim, sed quod illos non fugerit. Cum de vi interdicitur, duo genera causarum esse intellegebant ad quae quicquam potest accidere, recuperatores. id adeo sic considerate. si qui meam familiam fuerit cum armatis hominibus extra meum fundum et me introire prohibuerit, non ex eo, sed ab eo loco me deiecerit. ad haec duo genera rerum unum verbum quod satis declararet utrasque res invenerunt, ut, sive ex fundo sive a fundo deiectus essem, uno atque eodem interdicto restituerer 'vnde
Abbreviated transcription (Latin):
non deieci sed eieci peracutum hoc tibi iude¬
tur hic est mucro defensionis tuc in cum ip̃i
causa incurrat neccẽ est Ego enim tibi tefero
sinonsiu ex coloco de icctus quo prohibit
sum accedete at ex cosum deiectus quo ac¬
cessi unde fugi. Si pretor non dut̾inrie locum
quo uie pestitͦm inberet & testitui iussit nõ
sium er decteto restitutus. Uelim tecuperacões
octolum seuobis uesutius quam mea con¬
suerudo defendendi fert uudebitur sic existi¬
metis. primum alium non me cogitasse dem¬
de hiniis ratioms non modo nunc inuentorẽ
sed ne probatotem quidem esse me. id que me
non ad meam defensionem attulisse. sed illor
defensioni ietulisse me possepro meo uite dicẽ
ne ue in hac it quam ego protuli queri optete
quibus uerbis pretor inter dixit. sed de quo loco
sit actum quom interdixit neq in ui armator
spectari oportete in quo loco sit facta ius uer

Expanded text:
'non deieci, sed reieci.' peracutum hoc tibi vide'non deieci, sed reieci.' peracutum hoc tibi videtur, hic est mucro defensionis tuae; in eum ipsum causa tua incurrat necesse est. ego enim tibi refero: si non sum ex eo loco deiectus quo prohibitus sum accedere, at ex eo sum deiectus quo accessi, unde fugi. si praetor non distinxit locum quo me restitui iuberet, et restitui iussit, non sum ex decreto restitutus. velim, recuperatores, hoc totum si vobis versutius quam mea consuetudo defendendi fert videbitur, sic existimetis; primum alium, non me excogitasse, deinde huius rationis non modo non inventorem, sed ne probatorem quidem esse me, idque me non ad meam defensionem attulisse, sed illorum defensioni rettulisse; me posse pro meo iure dicere neque in hac re quam ego protuli quaeri oportere quibus verbis praetor interdixerit, sed de quo loco sit actum cum interdixit, neque in vi armatorum spectari oportere in quo loco sit facta vis, verum
Abbreviated transcription (Latin):
adibam ad istum fundum sum de uia sum
cerit aliunde siue de priuato siue de pubᶜͦ
eo rescitui sum iussus. testitusse te dixisti
nego me ex decreto pretoris rescitutum eẽ
tua conficiatur neçesse est. Si ad interdic¬
tisententiam confugisset de quofundo ac¬
tum sit tum quom ebutius restitucte iu¬
debatur id querendum esse diçis neq equita¬
tem rei uerbi la queo capi putas oportere in
meis castris presidusq uersaris. mea ese ista
defensio. Ego hoc uociferor ego om̃es homĩes
deosq testor quom maiores ium armatam uł¬
la iuris defensione texerint non uestiguim
cius qui deiectus sit sed factum illus qui de¬
iecerit in iuditium uenite deiectum esse qui
fugatus sit. uim esse factam quor periculum
mortis sit iniectum. Is tu locum fugis & tefor¬
indas & me ex hoc utita dicam campo eq¬
tatis ad istas uerborum angustias. & ad oc̃ĩ
litterarum angulos reuocas in his ipĩs inter¬
eludere insidus quas michi conaris opponẽ

Expanded text:
adibam ad istum fundum, sum de via, sum adibam ad istum fundum, sum de via, sum certe alicunde, sive de privato sive de publico; eo restitui sum iussus. restituisse te dixti; nego me ex decreto praetoris restitutum esse. tua conficiatur necesse est. si ad interdicti sententiam confugis et, de quo fundo actum sit tum cum Aebutius restituere iebatur, id quaerendum esse dicis neque aequitatem rei verbi laqueo capi putas oportere, in meis castris praesidiisque versaris; mea, mea est ista defensio, ego hoc vociferor, ego omnis homines deosque testor, cum maiores vim armatam nulla iuris defensione texerint, non vestigium eius qui deiectus sit, sed factum illius qui deiecerit, in iudicium venire; deiectum esse qui fugatus sit, vim esse factam cui periculum mortis sit iniectum. sin hunc locum fugis et reformidas et me ex hoc, ut ita dicam, campo aequitatis ad istas verborum angustias et ad omnis litterarum angulos revocas, in eis ipsis intercludere insidiis quas mihi conaris opponere.
Abbreviated transcription (Latin):
placet tibi pugnate uerbis. placet causam iu¬
tis et cquitatiꝰ & non nostre possessionis sed
ominino possessionum omnium constituete
in uerbo Ego quod michi udexetur quid
a maioribus factitatum quid horum aucto¬
ritatt quibus iudicandum est dignum cẽt
ostendi id uerum. id equum id utile omĩb
esse spectari quo consilio & qua sententia
non quibus quicq uerbis esset actum Tu
me ad uerbum uocas non ante ucnio quã
tecusaro. Nego oportert nego obtineri po¬
sse nego tem ullam esse que aut comphen¬
di satis aut caucti aut excipi possit si aut p̃¬
terito aliquo uerbo aut ambigue posito senten
tia & te coginta non id quod intelligitur.
sed id quod dicitur ualebit. Quo modo satis
tecusaiii uenio iam quo uocas. Queto abste
sim ne deicctus non de fulciniano fundo
neq enim p.r. si ex eo fundo essem deiectus
ita me restitui iussit sed eo unde deiectus ecm̃
Sum ex pioximo uicini fundo deiectus ꝗͥ

Expanded text:
placet tibi nos pugnare verbis? placet causam iuplacet tibi nos pugnare verbis? placet causam iuris et aequitatis et non nostrae possessionis, sed omnino possessionum omnium constituere in verbo? ego quid mihi videretur, quid a maioribus factitatum, quid horum auctoritate quibus iudicandum est dignum esset, ostendi; id verum, id aequum, id utile omnibus esse spectari, quo consilio et qua sententia, non quibus quidque verbis esset actum. tu me ad verbum vocas; non ante veniam quam recusaro. nego oportere, nego obtineri posse, nego ullam rem esse quae aut comprehendi satis aut caveri aut excipi possit, si aut praeterito aliquo verbo aut ambigue posito re et sententia cognita non id quod intellegitur, sed id quod dicitur valebit. quoniam satis recusavi, venio iam quo vocas. quaero abs te simne deiectus, non de Fulciniano fundo; neque enim praetor, 'si ex eo fundo essem deiectus,' ita me restitui iussit, sed 'eo unde deiectus essem.' sum ex proximo vicini fundo deiectus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cludi dicebat ⁊ uerbo autem posse recedi nõ
arbi trabatur. Quom exemplis uteter multis
etiam illa matetia equitatis a uerbo & ascrip¬
to plurimis sepe in rebus uis et equi bomq ta¬
tionem esse seunctam semperq id ualuisse
plurimum quod insc equitatis habuisset auc¬
toritatisq plurimum consolatus est me &
ostendit in hac ipsa causa nichil esse quod
laboratem. Nam uerba ipsa sponsionis face¬
tent mecum si uellem diligenter attendere
Quonam inquam modo quia certe inquit
deiectus elt̾ Eecina in hominibus armatis
aliquo ex loco sinon exeo loco quem ĩ locũ
uenirt uoluit. at ex eo certe unde fugit. ꝗd
tum prctor inquit interdixit ut unde de¬
iectus esset inde restitucretur hoc ẽ quicũq
slocus esset unde ciectus esset Ebutius autẽ
qui fatetur aliquo ex loco deiectiun esse Ce¬
cinam is quomodo se restituisse dixit neces¬
sc est malefecerit sponsionem. Quid est Pilo.

Expanded text:
cludi dicebat, a verbo autem posse recedi non cludi dicebat, a verbo autem posse recedi non arbitrabatur. Cum exemplis uterer multis ex omni memoria antiquitatis a verbo et ab scripto plurimis saepe in rebus ius et aequi bonique rationem esse seiunctam, semperque id valuisse plurimum quod in se auctoritatis habuisset aequitatisque plurimum, consolatus est me et ostendit in hac ipsa causa nihil esse quod laborarem; nam verba ipsa sponsionis facere mecum, si vellem diligenter attendere. 'quonam,' inquam, 'modo?' 'quia certe,' inquit, 'deiectus est Caecina vi hominibus armatis aliquo ex loco; si non ex eo loco quem in locum venire voluit, at ex eo certe unde fugit.' 'quid tum?' 'praetor,' inquit, 'interdixit ut, unde deiectus esset, eo restitueretur, hoc est, quicumque is locus esset unde deiectus esset. Aebutius autem qui fatetur aliquo ex loco deiectum esse Caecinam, is quoniam se restituisse dixit, necesse est male fecerit sponsionem.' quid est, Piso?
Abbreviated transcription (Latin):
tot annos ingeniun laborem fidem suu
ita iustus & bonus uit est ut natura uon
disciplina consultus esse uideatur ita peritu
ic prudens ut ex unt ciuli nonscientia solũ
quedam uerum etiam bonitas nata uidea¬
tur quoius tantum est ingenium ita ꝓmpra
fides ut quicquid inde haurias purim si
quidumq te haurite sentias. Quatt per inag¬
nar initił a uobis gratiam quom eum auo¬
nitem miror quor uos aliquid cont inc
sentire dicitis. quom eum auctorem uos
oro me appelletis noltrum nominetis Uerũ
tamen quid ait ilte uester auctor omibus
quicquid uerbis actum pronunciatumq
sit conuenit. Ego ex isto genere consultoꝵ nõ
nominem ut opinor istum ipsiu quo uos
auctore gem istam agete & de fensionem
cnule constituert uos dicitis Qui quom istã
disputationem mecum ingressus esset non
posse probare quemꝗͣ esse delectum nisi ex
coloco in quo fuissec rem & sententiam int¬
dicti mecum factre fatebatur uerbo me ex¬

Expanded text:
tot annos ingenium, laborem, fidem suatot annos ingenium, laborem, fidem suaita iustus est et bonus vir ut natura, non disciplina, consultus esse videatur, ita peritus ac prudens ut ex iure civili non scientia solum quaedam verum etiam bonitas nata videatur, cuius tantum est ingenium, ita probata fides ut quicquid inde haurias purum te liquidumque haurire sentias. qua re permagnam initis a nobis gratiam, cum eum aucautem miror, quem vos aliquid contra me sentire dicatis, cur eum auctorem vos pro me appelletis, nostrum nominetis. verum tamen quid ait vester iste auctor? 'Qvibvs qvidqve verbis actvm pronvntiatvmqve sit.' conveni ego ex isto genere consultorum non neminem, ut opinor, istum ipsum quo vos auctore rem istam agere et defensionem causae constituere vos dicitis. qui cum istam disputationem mecum ingressus esset, non posse probari quemquam esse deiectum nisi ex eo loco in quo fuisset, rem et sententiam interdicti mecum facere fatebatur, verbo me ex
Abbreviated transcription (Latin):
in animo libidims msi cruor appartat im
non esse factam iniuris delictum esse qui
ptohibitus sit libidiuis msi ex eo loco ubiuo¬
tigium ita pressent deici neminem posse iu¬
tis tetinet sententiam & equitatem plur imũ
ualere oportere libidins uerbo ac lutera iui
omne torqueri uos statuntt iecuperatortia
de accidit quod non ad est is qui paulo auto
affuit & adesse nobis fitquenter in hac
causa solet uix ornatissimus .C. Aquilius ua
ipso presente de uirtute ciis & prudentia
timidius dicerem quo & ipse prudentus
ficeretur ex sua laude & mesimilis ratio
pudoris a ptesenti laude tardatet quorus
auctoritati dictum est̾ ab illa causa con¬
cedi nimium non oportet. Ueteor de tali
uito ne plus dicam quam uos aut sentiati
aut apud uos cõmemorari uelitis Qa ꝓpi
hoc dicam nũꝗͣ eius auctoritatem nimiu
non in decipiendo perspexetit qui uris ciuil
rationem nunꝗͣ ab equitate seuixerit qui

Expanded text:
in animo, libidinis, nisi cruor appareat, vim in animo, libidinis, nisi cruor appareat, vim non esse factam; iuris, deiectum esse qui prohibitus sit, libidinis, nisi ex eo loco ubi vestigium impresserit deici neminem posse; iuris, rem et sententiam et aequitatem plurimum valere oportere, libidinis, verbo ac littera ius omne intorqueri: vos statuite, recuperatores, de accidit quod non adest is qui paulo ante adfuit et adesse nobis frequenter in hac causa solet, vir ornatissimus, C. Aquilius; nam ipso praesente de virtute eius et prudentia timidius dicerem, quod et ipse pudore quodam sua laude et me similis ratio pudoris a praesentis laude tardaret; cuius auctoritati dictum est ab illa causa concedi nimium non oportere. non vereor de tali viro ne plus dicam quam vos aut sentiatis aut apud vos commemorari velitis. quapropter hoc dicam, numquam eius auctoritatem nimiumnon in decipiendo perspexerit, qui iuris civilis rationem numquam ab aequitate seiunxerit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dinis ac periculum litium nõ a patio relin¬
quitur sed alegibus. Aque ductus haultus
interactus apatie. sed rata auctontas har
terum omnium iute ciuili sumitur Qua¬
propter non minus diligenter ea que ania¬
ioribis accepistis publica patrimonia uitu
ctiam quod patrimonium uuius in cõmodo
dimiteretur ius amitti non potelt sinc̨ mag¬
no ĩ cõmodo ciuitatis In hac ipsa causa ricũ¬
peratotes si hoc nos obtinemus ut arinatis ho¬
minibus deiectum esse cum quem ui atma¬
tis homĩbus pulsum fugatumq esse constet
Cecinna tem non amittet quam ipsam nio
forti si tempus ita tetre amitteret in possessi¬
one inpresentia non restituctur nichil am
possessionesq indubium incertumq ituo¬
cantur uestra anctoritate hoc conscituet
Hoc prescribert qui quom tupost hac de po¬
ssessione contendes eum simgressum modo
Sin ingitdienti cum armata multitudio
obiuus fueris & ita uementem tepuleris fu

Expanded text:
dinis, ac periculi litium, von a patre relindinis, ac periculi litium, von a patre relinquitur; sed a legibus. Aquaeductus, haustus, iter, actur a patre, sed rata auctoritas harum rerum omnium a iure civili surnitur. Quapropter non minus diligenter ea, quae a maioribus accepistis, publica patrimonia iuristiam quod patrimonium unius incommodo dimittetur, ius amitti non potest sine magno incommodo civitatis. in hac ipsa causa, recuperatores, si hoc nos non obtinemus, vi armatis hominibus deiectum esse eum quem vi armatis hominibus pulsum fugatumque esse constat, Caecina rem non amittet, quam ipsam animo forti, si tempus ita ferret, amitteret, in possessionem in praesentia non restituetur, nihil amppossessionesque omnium in dubium incertumque revocantur. vestra auctoritate hoc constituetur, hoc praescribetur: quicum tu posthac de possessione contendes, eum si ingressum modo sin autem ingredienti cum armata multitudine obvius fueris et ita venientem reppuleris, fu
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiam desertum aut negligentuus as¬
seruatum exit nchil est quod quisꝗͣ sesc
habete certum aut apatre acceptiitum aut
telicturum liberis arbitretur. Quid emm
refert edes aut fundum telictum ⁊ patte
aut aliqua ratione habere bene partum
si incertum sit que quom omnia tua uite
mancipii suit ea possis ne retinere si pari. tum
cõmunitum nis. si ciuili ac publica lege cont
aliquoius gratiam teneti non potest. Quid
inquan ptodest fundum habert si quia de¬
centissime descripta a maioribus uira fini¬
um possessionum aquarum itinerumq sũt
Hec perturbari aliqua ratione cõmutatiq
possunt Michi credite maior hereditas ue¬
int uni quoiq uestrum in isdem bonis
uite &alegibis quam ab iis aquibus illa ipa
bona telicta sunt nam ut perucinat ad ino
fundus testamẽto aliquorus fieri potesẽ ut¬
tetincam quod meum factum sit sinc iuto
cuuli non potest. Fundis apatte telinqui põi
aut usucapione fundi hoc est finis solicitu¬

Expanded text:
sed etiam desertum, ad negligentius adsed etiam desertum, ad negligentius adservatum erit, mhil est, quod quisquam sese habere certum, aut aperte accepturum, aut relicturum liberis arbitretur. Quid enim refert caedes, aut fundum relictum a patre, aut aliqua ratione habere bene partum, si incertum sit, quae tua communi iure maneipii sint, ea possisne retinere? Si parum sit communitum ius; si civilis ac publica lege conrta alicuius gratiam teneri non potest; quid inquam, prodest fundum habere, si. quae decentissime descripta a maioribus iura finium, possessionum, aquarum itinerumque sunt, haec perturbari aliqua ratione, commutarique possunt. 2. Mihi credite, maior haereditas venit unicuique nostrum in iisdem bonis a iure et a legibus, quam ab iis, a quibus illaipsa bonarelicta sunt. Nam, ut perveniat ad me fundus, testamento alievius fieri potest: utretineam quod meum factum sit, sine iure civili non porest. Fundus a patre relin qui potest: at usucapio fund, hoc est fims solicitu