comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accipe: quȩ uoce atq ore ꝓlata
uerberato dere transeunt. nec
diutius manent quã sonant Ma
net illud uerbũ in cõmutabiliter
Nã de ipso dictũ ẽ: cũ de sapien¬
tia diceretur: In se ipso manens:
innouat om̃ia Uerbũ enĩ patris
ideo dictũ ẽ: quia ꝑ ipsũ in no-¬
tescit pater. Sicut ergo uerbis
qͥcqͥd secretũ corde gerimꝰ ꝑ sig¬
na huius modi ad cognitionẽ alteriꝰ
ꝓferatur: sic illa sapientia quã
ds pater genuit. qm̃ ꝑ ipsã in notes¬
cit dignis animis secretissimus pat
uerbũ eius conuenientissime no-¬
minatur. Inter Autẽ aiumũ nr̃m
& uerba nr̃a. qͥb euncdẽ animũ
ostendere conamͦ: plurimũ dis¬
tat Nos qͥppe ñ gignimꝰ sonan¬
tia uerba. sed facimus: quibus
faciendis. materia sub iacet cor¬
pus. Plurimũ autẽ inter ẽ. inter
animũ & corpus. Ds uero cũ uerbũ
genuit. id qd̃ ẽ ipse genuit: neq
de nichilo. neq de aliqua iã facta.

Expanded text:
accipere, quae uoce atque ore prolata accipere, quae uoce atque ore prolata uerberato aere transeunt nec diutius manent quam sonant; manet enim illud uerbum incommutabiliter. nam de ipso dictum est, cum de sapientia diceretur: in se ipsa manens innouat omnia. uerbum enim patris ideo dictum est, quia per ipsum innotescit pater. sicut enim uerbis quidquid secretum in corde gerimus per signa huius modi ad cognitionem alterius proferatur: sic illa sapientia, quam deus pater genuit, quoniam per ipsam innotescit dignis animis secretissimus pater, uerbum eius \'conuenientissime nominatur. Inter animum autem nostrum et uerba nostra, quibus eundem animum ostendere conamur, plurimum distat. nos quippe non gignimus sonantia uerba, sed facimus: quibus faciendis materia subiacet corpus. plurimum autem interest inter animum et corpus. deus uero, cum uerbum genuit, id quod est ipse genuit, neque de nihilo neque de aliqua iam facta
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ om̃ia fecisse ex nichilo: quia
etiã si de aliqua materia factus ẽ
mundus: eadem ipsa materia de
nichilo facta ẽ: ut ordinatissimo
dĩ mimere primo capacitas forma-¬
rũ fieret: Ac deinde formarentur
quȩcũq formata sunt. Noc autem
diximus. ne quis existiet. contͣrias
sibi eẽ diuinarũ scripturarũ senten¬
tias. qm̃ & om̃ia dm̃ de nichilo fecis¬
se scriptũ ẽ: & mundũ eẽ factũ de
in formi materia. Credentes itaq
indm̃ patrẽ om̃ipotentẽ. nullam
creaturã ẽẽ quȩ ab om̃i potente creata
sit existimare debemius: & quia om̃a
ꝑuerbũ creauit. qđ uerbũ & ueri-¬
tas dr̃. & uirtus & sapientia di.
multis q aliis insinuatur uocabulis:
datur. liberator scilicet nr̃ & rector
filius dĩ. Non enĩ uerbũ illud ꝑ
qđ st̃ om̃ia condita. generare po-¬
tuit: nͥ ille qui ꝑ ipsũ condidit om̃ia:
Credimꝰ etiam inłim exp̃m fi¬
lium dĩ patris unigenitũ: id est

Expanded text:
omnia Deum fecisse de nihilo: quia omnia Deum fecisse de nihilo: quia etiam si de aliqua materia factus est mundus, eadem ipsa materia de nihilo facta est, ut ordinatissimo Dei munere prima capacitas formarum fieret, ac deinde formarentur quaecumque formata sunt. hoc autem diximus, ne quis existimet contrarias sibi esse diuinarum scripturarum sententias, quoniam et omnia deum de nihilo fecisse scriptum est et mundum esse factum de informi materia. Credentes itaque in deum patrem omnipotentem nullam creaturam esse, quae ab omnipotente non creata sit, existimare debemus. et quia omnia per uerbum creauit, quod uerbum et ueritas dicitur et uirtus et sapientia dei multisque aliis insinuatur uocabulis qdatur, liberator scilicet noster et rector filius dei — non enim uerbum illud, per quod sunt omnia condita, generare potuit nisi ille, qui per ipsum condidit omnia - credimus etiam in Iesum Christum filium dei patris unigenitum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquid fecit ex aliquo. sicut ho
ex nichilo fecerat. Et si ipsũ cęlũ
quȩ meo sunt ex aliqua materia
fecerat. sicut scriptũ ẽ. qui fecit
mundũ ex materia in uisa uel in¬
formi. sicut ñ nulla exemplaria te¬
nent: nullomͦ credendũ illã ipsã
materiã de qua factus ẽ mundus.
quãuis informẽ. quãuis in uisam.
tanquã coet̾nã & coȩuã dõ sed
quẽlibet modũ suũ. quẽ habebebat
ut quo quomͦ ẽẽt. & distinctarũ rerũ
formas posset acciꝑe. ñ habebat nͥ
ab om̃ipotente do: cu ius beneficio
quȩcũq formabilis. Inter formatũ
autẽ & formabile hoc inter est:
qđ formatũ iã accepit formã. for-¬
mabile autẽ potest accipere. Sed qͥ
p̃stat rebus formã. ipse p̃stat etiã
posse formari: qm̃ de illo & in illo
est om̃ium speciosissima species
in cõmutabilis. Et ideo ipse unus imꝰ¬
est: qui cuilibet rei ñ solũ ut pulchra
sit. sed etiã ut pulchira ẽẽ possit. attri-¬
buit. Qua ꝓpter rectissime credit᷑.

Expanded text:
si aliquid fecit ex aliquo, sicut homex nihilo fecerat. et si ipsum caelum quae in eo sunt, ex aliqua materia fecerat, sicut scriptum est: qui fecisti mundum ex materia inuisa, uel etiam informi, sicut nonnulla exemplaria tenent, nullo modo credendum est illam ipsam materiam, de qua factus est mundus, quamuis informem, quamuis inuisam, tanquam coaeternam et coaevam Deo: sed quemlibet modum suum, quem habebat, ut quoquomodo esset, et distinctarum rerum formas posset accipere, non habebat nisi ab omnipotente Deo, cujus beneficio quaecumque formabilis. Inter formatum autem et formabile hoc interest, quod formatum jam accepit formam, formabile autem potest accipere. Sed qui praestat rebus formam, ipse praestat etiam posse formari: quoniam de illo et in illo est omnium speciosissima species incommutabilis; et ideo ipse unus est qui cuilibet rei, non solum ut pulchra sit, sed etiam ut pulchra esse possit attribuit. Quapropter rectissime credimus
Abbreviated transcription (Latin):
tis modis insidiantur heretici. Sed
siquis tenuerit catholicã fidem.
sp̃m satis contra illos munitus ẽ.
quippe cũ ista susceptio ꝓsalute
nr̃a gesta sit. Cauendũ ẽ: ne
cũ crediderit. aliqͥd nr̃m ñ ꝑtinere
adistã susceptionẽ. ñ ꝑtineat ad sa¬
lutẽ Q̾ cũ homo exdepta forma
mẽnbroꝵ. quȩ diuersiᷤᷤ gñib animan¬
tiũ diũsa tributa ẽ. ñ distet a pecore.
nisi rationabili sp̃u. quȩ mens etiã no-¬
minatur: quomͦ ẽ sana fidides qua
creditur. qđ id nr̃m susceꝑit dĩ sa-¬
pientia. qđ habemꝰ cõmune cũ pecore.
illud autẽ ñ susceꝑit. qđ illu stratur
luce sapientiȩ & qđ hominis ꝓpriũ
est: Detestandi etiã illi st̃. qui dñm

Expanded text:
tis modis insidiantur haeretici. sed tis modis insidiantur haeretici. sed quisquis tenuerit catholicam fidem, piritum, satis contra illos munitus est. quippe cum ista susceptio pro salute nostra gesta sit, cauendum est, ne, cum crediderit aliquid nostrum non pertinere ad istam susceptionem, non pertineat ad salutem. et cum homo excepta forma membrorum, quae diuersis generibus animantium diuersa tributa est, non distet a pecore nisi rationali spiritu, quae mens etiam nomcreditur quod id nostrum susceperit Dei Sapientia quod habemus commune cum pecore, illud autem non susceperit quod illustratur luce sapientiae, et quod hominis proprium est? 9. Detestandi autem etiam illi sunt, qui Dom
Abbreviated transcription (Latin):
lib animis patere confido: nullã
tatur. fuit aliquid qđ iã ñ est:
& erit qđ ñdum ẽ nichil hab&
d̃s contrariũ. Si enĩ quęreretur
a nob̾. quid sit albo contrariũ
responderemꝰ. ngrũ Si quȩreret᷑.
quid sit calido contrariũ: respon¬
derenius. frigidũ. Si quȩreret᷑.
quid sit ueloci contrariũ: respon.¬
deremus tardũ. & quȩcũq hissimi-¬
lia:. Cũ autẽ quęritur. quid sit con
sationẽ. qm̃ ad nrãm salutẽ & re¬
parationẽ oꝑante di benignitate.
ab illa incõmutabili dĩ sapientia.
natura mutabilis nr̃a suscepta ẽ :
temporaliũ rerũ salubriter ꝓ nob̾
gestarũ ad iungimus fidẽ creden-¬
scm̃. ex uirgine maria. Pono enim
dĩ hoc ẽ sc̃o spũ. concessa ẽ nobis
tanta humilitas tanti di: ut totũ
hominẽ susciꝑe dignaretur in
utero uirginis. mat̾nũ corpus in¬
tegrũ in habitans: integrũ desereis:
Cui temporali dispensationi. mul¬

Expanded text:
alibus animis patere confido nullam nalibus animis patere confido nullam ntatur, fuit aliquid, quod iam non est, et erit, quod nondum est — nihil habet deus contrarium. si enim quaereretur a nobis, quid sit albo contrarium, responderemus nigrum; si quaereretur, quid sit calido contrarium, responderemus frigidum; si quaereretur, quid sit ueloci contrarium, responderemus tardum, et quaecumque similia. cum autem quaeritur, quid sit contsationem quoniam ad nostram salutem et reparationem operante dei benignitate ab illa incommutabili dei sapientia natura mutabilis nostra suscepta est, temporalium rerum salubriter pro nobis gestarum adiungimus fidem, credennctum ex uirgine Maria. dono enim dei, hoc est sancto spiritu concessa nobis est tanta humilitas tanti dei, ut totum hominem suscipere dignaretur in utero uirginis, maternum corpus integrum inhabitans, integrum deserens. cui temporali dispensationi mul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ad optionẽ filioꝵ. sicut apłica
disciplina cõmendat. Naturalis
ergo filius de ipsa patris substan.¬
tia unicus natus ẽ. idem existens
qđ pater ẽ: ds de dõ. lum̃ de lu-¬
mine. Nos autẽ ñ lum̃ natura¬
liter sumꝰ: sed ab illo lumine
illuminamur. ut sapientia luce¬
re possimꝰ. Erat inquit lumen
uerũ: qđ illuminat omẽm ho¬
minẽ uenientẽ in lumc mun¬
dum. Ad dimus itaq fidei rerũ
et̃narũ. etiã temporalem dispen¬
sationẽ dñi nr̃i: quã gerere &
ministrare nob̾ ꝓ nr̃a salute dig¬
natus est. Nam scdm̃ id qđ uni¬
genitus ẽ dĩ filius. ñ potest di¬
conditione tẽpoꝵ & uarietate.
Nec aliunde arbitror manere¬
lud qd famulo suo mox si taleno.¬
men suũ insinuauit. Nã cũ ab eo
quȩreret. si popłs adquẽ mitte-¬
batur contẽ neret. a quo se dice-
ret missũ : responsũ dicentis acce¬
pit. Ego sũ qui sũ. Deinde subiun¬
git. Deinde dices filiis isrł. Quiẽ:
misit me aduos. Ex quo iã sp̃ua-¬

Expanded text:
 adoptionem filiorum, sicut apostolica disciplina commendat. naturalis ergo filius de ipsa patris substantia unicus natus est, id existens, quod pater est, deus de deo, lumen de lumine; nos autem non lumen naturaliter sumus, sed ab illo lumine inluminamur, ut sapientia lucere possimus; erat enim, inquit, lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. addimus itaque fidei rerum aeternarum etiam temporalem dispensationem domini nostri, quam gerere et ministrare nobis pro nostra salute dignatus est. nam secundum id, quod unigenitus est dei filius, non potest dicondicione temporum et uarietate. nec aliunde arbitror manarquod famulo suo Moysi tale nomen suum insinuauit. nam cum ab eo quaereret, si se populus, ad quem mittebatur, contemneret, a quo se diceret esse missum, responsum dicentis accepit: ego sum, qui sum. deinde subiunxit: haec dices filiis Israhel: qui est, misit me ad uos. Ex quo iam spirit
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus ẽ Credimꝰ etiã. in celũ
ascendisse. Quẽ beatitudinis locũ.
etiã nob̃̾ ꝓmisit dicens: ert̃ sic ut
celis. Solet autẽ quosdã offendere.
uel impios gentiles. uel hereticos. qd
credamꝰ assũptũ t̾renũ corpus in
celũ. At gentiles plerũq philosopho.¬
rũ argum̃tis nob̾cũ agere solent:
ñ posse in celo. Nrãs enĩ scripturas
ñ nort̃: nesciunt qͦmͦ dictũ sit Se¬
minatur corpus animale: surget
corpus spũale Non enĩ ita dictũ
ẽ. quasi corpus uertat᷑ in spm̃. &¬
animale dr̃. ñ in anima uersũ ẽ.
om̃i fragilitate de labe t̾rena in cę¬
lestẽ puritatẽ & stabilitatẽ mutata.
atq conũsa Hȩc ẽ immutatio: de¬

Expanded text:
imus in coelum ascendisse, quem beatitudinis locum etiam nobis promisit, dicens, Erunt sicut eterna in coelis . Solet autem quosdam offendere vel impios Gentiles vel haereticos, quod credamus assumptum terrenum corpus in coelum. Sed Gentiles plerumque philosophorum argumentis nobiscum agere student, n posse. nostras enim scripturas non nouerunt nec sciunt quomodo dictum sit: seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. non enim ita dictum est, quasi corpus uertatur in spanimale dicitur, non in animam uersum est omni fragilitate ac labe terrena in caelestem puritatem et stabilitatem mutata atque conuersa. haec e
Abbreviated transcription (Latin):
Q nos immutabim̃. Sed ubi. & qͦmͦ
sit in cȩlo dñicũ corpus. curiosissi¬
mũ & suꝑuacaneũ ͤquerere : tantũ¬
mͦ incelo eẽ credendũ. Non enĩ
est fragilitatis nr̃e. cęloꝵ secreta
discutere: sed ẽ nr̃ȩ fidei. de dñi¬
ci corporis dignitate sublimia &
honesta sapere. Credmiꝰ etiã.
qd sedet ad dexterã dĩ patris.
Nec ido tam̃ qͣsi humana forma
circũ scriptũ ẽẽ dĩ patrẽ arbi¬
trandũ ẽ: ut de illo cogitantib.
dextrũ aut sinistrũ latus animo
occurrat aut id ipsũ qd̃ sedere
pater dr. flexis poplitib fieri pu¬
tandũ ẽ: ne illud incidamꝰ sacri¬
legiũ. in quo execratur apłs eos.
qui cõmutauert̃ głam in corrup¬
tibilis di. insimilitudinẽ corrup¬
tibilis hominis. Qua re. qm̃ simu¬
lachrũ dõ nefas ẽ. aut fanũ in
tẽplo collocemꝰ: eo magis nefariũ
in corde. ubi uere ẽ templũ dĩ
si a t̾rena cupiditate atq errore
ligendũ ẽ ẽẽ dictũ. in sũma bea-¬

Expanded text:
 nos inmutabimur. sed ubi et quomodo sit in caelo corpus dominicum, curiosissimum et superuacaneum est quaerere; tantummodo in caelo esse credendum est. non enim est fragilitatis nostrae caelorum secreta discutere, sed est nostrae fidei de dominici corporis dignitate sublimia et honesta sentire. Credimus etiam, quod sedet ad dexteram patris. nec ideo tamen quasi humana forma circumscriptum esse deum patrem arbitrandum est, ut de illo cogitantibus dextrum aut sinistrum latus animo occurrat; aut id ipsum, quod sedere pater dicitur, flexis poplitibus fieri putandum est, ne in illud incidamus sacrilegium, in quo exsecratur apostolus eos, qui commutauerunt gloriam incorruptibilis dei in similitudinem corruptibilis hominis. tale enim simulatemplo collocare. Multo magis nefarium est in corde, ubi verum Dei templum est, si a terrena cupiditate atque errore legendum est dictum esse in summa bea
Abbreviated transcription (Latin):
creatura ẽ condita & facta ẽ Nam
ide̾ ẽ condere. qđ & creare : quãꝗͣ
in latinȩ linguę consuetudine dicat᷑
aliquando creare ꝓ eo qđ ẽ gignere:
Sed greca discerit. Hoc eni dicimꝰ
uocant. Ꝙ̾ cũ sine ambiguitate loqͥ
uolumus: ñ dicimꝰ creare. sed conde¬
re. Ergo si creatura ẽ filius. quã¬
libet magna sit. facta ẽ Nos autem
in eũ credimꝰ ꝑ quẽ facta st̃ om̃ia:
ñ in eũ ꝑ quẽ facta sunt cȩtera:
qm̃ uerbũ caro factũ ẽ: eade sapien-¬

Expanded text:
ita et facta est; nam idem est condere, quod creare. quamquam in latinae linguae consuetudine dicatur aliquando creare pro eo, quod est gignere; sed graeca discernit. hoc enim dicimus uocant; et cum sine ambiguitate loqui uolumus, non dicimus creare, sed condere. ergo si creatura est filius, quamlibet magna sit, facta est. nos autem in eum credimus, per quem facta sunt omnia, non in eum, per quem facta sunt cetera; nquoniam uerbum caro factum est et habi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniremꝰ ad dm̃ Non enĩ redire po-¬
tuimus nͥ humilitate. qui suꝑbia
lapsi sumꝰ: sicut dictũ ẽ pͥmȩ nr̃e
creaturȩ gustate & eritis tanꝗ dii:
Nuius igitur humilitatis exemplũ.
id ẽ uie qua redeundũ fuit. ipse
reparator nr̃ inse ipso de monstrare
dignatus ẽ : qui ñ rapinã arbitratũ
est eẽ se equalẽ dõ. sed semet ip¬

Expanded text:
perveniremus ad Deum. Non enim redire potuimus nisi humilitate, qui superbia lapsi sumus, sicut dictum est primae nostrae creaturae, Gustate, et eritis tanquam dii . Hujus igitur humilitatis exemplum, id est, viae qua redeundum fuit, ipse Reparator noster in se ipso demonstrare dignatus est, qui non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetip
Abbreviated transcription (Latin):
uit. ñ qͣsi mutata illa sapientia. cũ
sit om̃ino in co̾mutabilis: s qr tã liu¬
milit̾ hominib in notescere uoluit:
Partĩ gͦ ppt̃ hanc aͣministrationẽ
illa ita scripta st̃ de qͥb herecici ca¬
qđ etiã patri eqͣlis ac par ẽ: pat̾ autẽ
nulli debet qͥcqͥd ẽ. De spũ sc̃o autẽ.¬

Expanded text:
 mutata est illa sapientia, cum sit omnino incommutabilis, sed quia tam humiliter hominibus innotescere uoluit — partim ergo propter hanc administrationem illa ita scripta sunt, de quibus haeretici caquod eidem patri aequalis aut par est; pater autem nulli debet quidquid est. De spiritu aute
Abbreviated transcription (Latin):
tate secretiuse Unde manifestũ ẽ:
nullomͦ potuisse uerbũ di macu.¬
lari lumano corpore. quo nec
ipsa anima humana maculata ẽ:¬
Non enĩ cũ regit corpus atq uiui¬
ficat. sed cũ eius bona mortalia
concupiscit: de corpore anima ma.¬
culatur. Qđ si animȩ maculas
illi uitare uoluissent. hȩc m̃dacia
pocius & sacrilegia formidarent:
Sed parua erat ꝓ nob̾. dñi nr̃i hu-¬
militas in nascendo: accessit. ut¬
etiã mori ꝓ mortalib dignaretur :
Numiliauit enĩ se factus subditus
usq. Ad mortẽ. mortẽ Autẽ crucis:
ne qͥsquã nr̃m. etia si mortẽ posset
ñ timere: aliqđ genus mortis qđ ho¬
mines ignominiosissimũ arbitrant᷑.¬
enĩ erat iudicis nom̃: ꝓpt̾ tẽporis
cagnitionẽ. Sepultura uero illa cũ
creditur. fit recordatio noui testa¬
menti: qd resurrecturo ad uitȩ no-¬
uitatẽ p̃beret testimoniũ. sicut na-¬
scituro uterus uirginalis. Nã sicut
in illo monum̃to. nullus alius mor-¬

Expanded text:
tate secretius? Unde manifestum est tate secretius? Unde manifestum est nullo modo potuisse Verbum Dei maculari humano corpore, quo nec ipsa anima humana maculatnon enim cum regit corpus atque uiuificat, sed cum eius bona mortalia concupiscit, de corpore anima maculatur. quodsi animae maculas illi uitare uellent, haec mendacia potius et sacrilegia formidarent., Sed parua erat pro nobis domini nostri humilitas in nascendo; accessit etiam, ut mori pro mortalibus dignaretur. humiliauit enim se, factus subditus usque ad mortem, mortem autem crucis, ne quisquam nostrum. etiamsi mortem posset non timere, aliquod genus mortis, quod homines ignominiosissimum arbitrantenim erat iudicis nomen propter temporum cognitionem. sepultura uero illa cum creditur, fit recordatio noui monumenti, quod resurrecturo ad uitae nouitatem praeberet testimonium, sicut nascituro uterus uirginalis. nam sicut in illo monumento nullus alius mor
Abbreviated transcription (Latin):
buisse patrẽ in t̾ris. qm̃ p̃cepit eis
dicens Nolite uob̾ patrẽ dicerȩ in
t̃ris : unꝰ ẽ enĩ pat̃ ur̃. qui incelis
ẽ Nec nob̾ fidem istã minuat co-¬
gitatio muliebriũ iuscerũ: ut ꝓp.¬
terea recusanda uideat᷑ talis dñi
nr̃i gñatio. qđ eã sordidi sordidã
putant: ꝙr & stultũ dĩ sapientiꝰ
est hominib. & om̃a munda mun¬
intueri qui hec putant. solis huius
rachos. quẽ terte ñ tanquã creat᷑am
dĩ laudant. sed tanꝗͣ dm̃ adorant.
ꝑcloacharũ fetores & queq horri-¬
bilia usq quaq diffundi & in lus
oꝑari sccłm naturã suã. nec tam̃
inde aliqua contaminatione sor-¬
descere: cũ uisibilis lux. iisibilib
sordib sit natura coniunctior
Quantominus gͥ pollui poterat uer-¬
bũ dĩ ñ corporeũ neq de uisibile.
de femineo corpore. ubi humanã
garnẽ suscepit cũ anima & spũ: qͥb
int̾uenientib habitat maiestas
uerbi. abhumani corporis fragili

Expanded text:
buisse patres in terris, quoniam praecepit eis buisse patres in terris, quoniam praecepit eis dicens: nolite nobis patrem dicere in terris; unus est enim pater uester, qui in caelis est. Nec nobis fidem istam minuat cogitatio muliebrium uiscerum, ut propterea recusanda uideatur talis domini nostri generatio, quod eam sordidi sordidam putant, quia et \'stultum dei sapientius est hominibus> et omnia munda munbent igitur intueri, qui hoc putant, solis huius radios, quem certe non tamquam creaturam dei laudant, sed tamquam deum adorant, per cloacarum fetores et quaeque horribilia usquequaque diffundi et in his operari secundum naturam suam nec tamen inde aliqua contaminatione sordescere, cum uisibilis lux uisibilibus sordibus sit natura coniunctior: quanto minus igitur poterat pollui uerbum dei non corporeum neque uisibile de femineo corpore, ubi humanam carnem suscepit cum anima et spiritu, quibus interuenientibus habitat maiestas u
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq sexũ & masculinũ & fęmini-¬
nũ honorauerit. & ad curã dĩ ꝑtine¬
re monstrauerit. ñ solũ quẽ suscepit
sed illũ etiã ꝑ quẽ suscepit: uirũ ge-¬
nerando. nascendo de fȩmina. Nec
nos ad negandũ xp̃i matrẽ cogit.
qd ab eo dictũ ẽ. qͥch ͣ ae tibi ẽ mulier.
ñdũ uenit hora mea: sed amonet
in uinũ uertendo. Qđ autẽ cruci¬
fixus ẽ. scđ̾m hominẽ crucifixus ẽ:
& illa erat hora quȩ ñdũ uenerat.
uenit hora mea: id ẽ. qua te cogno¬
scam. Tẽ eni ut homo crucifixus.
cognouit hominẽ matrẽ: & dilectis¬
simo discipło humanissime cõmen¬
dauit:. Nec illud nos moueat. qđ
cũ ei nuntiaretur mat̾ eiꝰ & fr̃s. res¬
pondit. quȩ ẽ mat̾. aut qui fr̃s. &
cetera: sed pocius doceat ministeriũ
stramꝰ. parentes cũ impediunt: ñ
eos debere cognoscere. Nã si ppterea
qͥsq putauerit: eũ ñ habuisse matrẽ
int̾ris. qr dixit. quȩ mͥ mater. co-¬
gatur necesse ẽ. & apłos negare ha.¬

Expanded text:
exum, et masculinum et femininum, honorauerit et ad curam dei pertinere monstrauerit non solum quem suscepit, sed illum etiam, per quem suscepit, uirum gerendo, nascendo de femina. nec nos ad negandam Christi matrem cogit, quod ab eo dictum est: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, sed admonetin uinum uertendo. quod autem crucifixus est, secundum hominem crucifixus est; et illa erat hora, quae nondum uenerat, uenit hora mea, id est, qua te cognoscam. tunc enim ut homo crucifixus cognouit hominem matrem et dilectissimo discipulo humanissime commendauit. nec illud nos moueat, quod, cum ei nuntiaretur mater eius et fratres, respondit: quae mihi mater aut qui fratres et cetera? sed potius doceat ministerium stramus, parentes cum inpediunt, non eos debere cognosci. nam si propterea quisque putauerit non eum habuisse matrem in terris, quia dixit: quae mgatur necesse est et Apostolos negare ha
Abbreviated transcription (Latin):
hoc facit: Attende. Om̃is qui natuᷤᷤ
contrariũ erit illi loco. si dixerimꝰ
quia peccatũ ñ habemus : nos ipsos
seducimus. & ueritas in nobis ñ ẽ:
Ergo dicat qd pecoatũ doceat nos:
neforte ego temere dixerim hoc ẽẽ¬
ẽẽ uiolationẽ caritatis: quia sicut¬

Expanded text:
hoc facit. Attende: Omnis qui natus ehoc facit. Attende: Omnis qui natus econtrarius erit illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nosmetipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Ergo dicat quod peccatum, doceat nos; ne forte ego temere dixerim esse violationem charitatis, quia su
Abbreviated transcription (Latin):
ex d̃o: habet illã. Intendat caritas
ur̃a: uidete quid dicã. Ecce ao-¬
cipit sacram̃tũ natiuitatis homo
baptizatus. Sacram̃tũ habet: &
magnũ sacram̃tũ. diuinũ. sc̃m̃
in effabile. Considera quale. Ut
nouũ hominẽ faciat: dimissione
om̃iũ peccatoꝵ. Attendat tam̃
in cor: si ꝑfectũ ẽ ibi. qđ factũ ẽ
in corpore. Uideat si habet ca-¬
ritatẽ : ut tunc dicat. natus sũ
ex d̾o. Si autẽ ñ habet: caracte¬
rem quidem impositũ habet. sed
desertor uagatur. Habeat cari¬
tatem . aliter ñ se dicat natũ
ex do. Sed habeo inquit sacra¬
mentũ: Audi apłm Si sciam om̃ia
sacram̃ta. & habeam omẽm fidem.
ita ut montes transferam. caritatem
autẽ ñ habeam: nichil sũ. Hoc si
neministis cõmendauimus. cũ istã
epłam legere inciperemus: nichil
caritatẽ: Ꝙ si uidetur alia & alia
dicere: illuc facit reditũ & ad ip¬
sam caritatẽ om̃ia uult referre
quȩcũq dixerit: Uideamus. si & hic

Expanded text:
ex Deo, habet illam. Intendat Charitas ex Deo, habet illam. Intendat Charitas vestra, videte quid dicam. Ecce accepit Sacramentum nativitatis homo baptizatus; Sacramentum habet, et magnum Sacramentum, divinum, sanctum, ineffabile. Considera quale: ut novum hominem faciat dimissione omnium peccatorum. Attendat tamen in cor, si perfectum est ibi, quod factum est in corpore: videat si habet charitatem, et tunc dicat, Natus sum ex Deo. Si autem non habet, characterem quidem impositum habet, sed desertor vagatur. Habeat charitatem; aliter non se dicat natum ex Deo. Sed habeo, inquit, sacramentum. Audi Apostolum: Si sciam omnia sacramenta, et habeam omnem fidem, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 7. Hoc, si meministis, commendavimus, cum istam Epistolam legere inciperemus, nihil charitatem. Et si videtur alia et alia dicere, illuc facit reditum; et ad ipsam charitatem omnia vult referre quaecumque dixerit. Videamus si et hic
Abbreviated transcription (Latin):
quenitib Obsequentib enĩ ꝓderat:
ñ illi. Cui eniꝰ angłi ministrabant:
horũ obsequiũ ñ requirebat. Nec
helias seruus ipsius hoc necessarium
habebat aliquando. cui paneni &
carnẽ ꝑ coruũ inittebat : & tam̃ ut
uidua religiosa benediceretur. mit.¬
titur seruus di. pascitur auidua re.¬
ligiosa. quẽ ds insecreto pascebat.
considerant. ꝓpter illã mercedem
a dño in euangelio manifestissime
positã. qui suscipit iustũ in nomi.
& qui dederit calicẽ aquȩ frigi¬
dȩ uni ex his minimis tantũ in
nomine discipuli. am̃ dico uobis
ñ ꝑdet mercedem suã : quã uis
ergo sibi p̾stent qui hoc faciunt.
tam̃ ne hoc poterat p̃beri ascen¬
suro in celũ Quid illi poterat
retribuere petrus quia amabat
illũ : Audi quid. Pasce oues meas
lite dubitare mori ꝓ ueritatis
confessione: ut cęteri uos imi¬
tentur. Sed hȩc ut diximꝰ fr̃s.ꝑ
fecta caritas ẽ. Qui natus est

Expanded text:
quentibus; obsequentibus enim proderat, quentibus; obsequentibus enim proderat, non illi. Cui enim Angeli ministrabant, horum obsequium requirebat? Nec Elias servus illius hoc necessarium habebat aliquando, cui panem et carnem per corvum mittebat; et tamen ut vidua religiosa benediceretur, mittitur servus Dei, pascitur a vidua quem Deus in secreto pascebat considerant, propter illam mercedem a Domino in Evangelio manifestissime positam, Qui set qui dederit calicem aquae frigidae uni ex his minimis tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam : quamvis ergo sibi praestent qui hoc faciunt, tamen nec hoc poterat praeberi ascensuro in coelum. Quid illi poterat retribuere Petrus, qui amabat illum? Audi quid: Pasce oves meas;lite dubitare mori pro veritatis confessione, ut caeteri vos imitentur. 6. Sed haec, ut diximus, fratres, perfecta charitas est; qui natus est
Abbreviated transcription (Latin):
eos uolebat uiuere: ꝓ quib paratus
erat mori Q̾ ut noueritis quia ipsa
ẽ ꝑfecta caritas. quã ñ uiolat &
inqua ñ peccat qui natus ẽ ex do.
hoc dñs dixit petro. Petre amas
me: Et ille: Amo Non ait. si amas
me: obsequere mͥ. Quando enim
erat dñs in carne mortali: esuri.¬
uit & sitiuit. Eo tempore quo
esuriebat & sitiebat: susceptus est
hospitio Ministrarunt illi qui
habuerunt de substantia sua. sicut
legimus in euangelio. Suscepit eũ
hospitio zacheus: saluus factus est
a morbo. suscepto medico Quo
morbo: Auaritiȩ. Erat enim
ditissimus: & princeps publicanoꝵ
Aitendite sanatũ a morbo auari.¬
tiȩ. Dimidiũ inquit bonoꝵ meoꝵ
do pauperib: & sicui aliquid tu¬
li. quadruplũ reddam. Ideo ser-¬
uauit alterũ dimidiũ: ñ quo frue¬
retur. sed unde debita solueret. Su¬
scepit ergo tunc medicũ hospicio.
quia erat infirmitas carnis in dño.
cui hoc obsequiũ p̃berent homines.
Ꝙ̾ hoc : quia uoluit p̃stare obse¬

Expanded text:
 quibus paratus erat mori. 5. Et ut noveritis quia ipsa est perfecta charitas, quam non violat, et in quam non peccat qui natus est ex Deo; hoc Dominus dicit Petro: Petre, amas me! Et ille: Amo. Non ait, Si amas me, obsequere mihi. Quando enim erat Dominus in carne mortali, esurivit, sitivit: eo tempore quo esuriebat et sitiebat, susceptus est hospitio; ministrarunt illi qui habuerunt, de substantia sua, sicut legimus in Evangelio . Suscepit eum hospitio Zacchaeus: salvus factus est a morbo, suscepto medico. Quo morbo? Avaritiae. Erat enim ditissimus, et princeps publicanorum. Attendite sanatum a morbo avaritiae. Dimidium, inquit, bonorum meorum do pauperibus; et si cui aliquid tuli, quadruplum reddam . Ideo servavit alterum dimidium, non quo frueretur, sed unde debita solveret. Suscepit ergo tunc medicum hospitio, quia erat infirmitas carnis in Domino, cui hoc obsequium praeberent homines: et hoc, quia voluit praestare obse
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝓ quib stephanis dep̃cabat᷑:
quando eoꝵ manib moriebatur
Perfecta ergo caritas. hȩc est. Sed
ꝑfecta est: Ut ꝑficiatur: nascit᷑.
Cũ fuerit nata: nutritur. Cum
fuerit nutrita: roboratur Cũ fue-¬
rit roborata: ꝑficitur. Cũ ad per¬
fectionẽ uenerit. quid dicit: Michi

Expanded text:
erat pro quibus Stephanus deprecabatur, erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. Si perfecta est? Ut perficiatur, nascitur; cum fuerit nata, nutritur; cum fuerit nutrita, roboratur; cum fuerit roborata, perficitur; cum ad perfectionem venerit, quid dicit? Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
& quid inuenit qdđ retribuat: Qd
ut diximus fr̃s ab ipso acceperat.
hoc inuenit qđ retribueret: Calicẽ
salutaris accipiã: & nom̃ dñi inuo.¬
cabo. Quis enĩ dederat ei calicẽ
salutarem. nisi ille cui uolebat
retribuere : Accipere autẽ calicẽ
salutarem. & in uocare nom̃ dñi hoc
est satiari caritate: & ita satiari. ut
ñ solũ ñ oderis frẽm. sed ut paratus
sis̃ mori ꝓfre. Perfecta ista caritas:
ut paratus sis mori ꝓfr̃e. Hane
ipse dñs inse exhibuit. mortuus ꝓ
om̃ib orans ꝓeis a quib crucifige¬
batur. & dicens: Pater ignosce illis.
quia nesciunt quid faciunt. Sed
si solus hoc fecit: ñ erat magister.
si discipulos ñ habebat: Secuti di¬
scipuli hoc fecerunt. Lapidabat᷑
stephanus: genu flexo ait. Dñe.
ne statuas illis hoc peccatũ. Ama.¬
bat a quib occidebatur : quia &
ꝓ ipsis moriebatur. Audi & apłm
paulũ. Q ipse inquit impendar
ꝓ animab ur̃is. Inter illos erat

Expanded text:
Et quid invenit ut retribuat? Quod, Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ipso acceperat, hoc invenit quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribuere? Accipere autem calicem salutarem, et invocare nomen Domini, hoc est satiari charitate; et ita satiari, ut non solum non oderis fratrem, sed paratus sis mori pro fratre. Perfecta ista charitas est, ut paratus sis mori pro fratre. Hanc ipse Dominus in se exhibuit, mortuus pro omnibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si discipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris . Inter illos enim
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. Qui autẽ in dilectione frãtna
constitutus ẽ : certa sunt peccata.
quȩ n̾ potest admittere. & hoc ma¬
xime ne oderit fr̃em: Q̾ quid de
cȩteris peccatis facit. unde dictũ est.
si dixerimꝰ quia peccatũ non habemꝰ.
nos ipsos seducimus. & ueritas in no¬
bis ñ est : Audiat securitatẽ de
alio loco scripture. Caritas coope¬
rit multitudinẽ peccatoꝵ:. Caritatẽ
ergo cõmendamus : caritatẽ cõmen¬
amas me : Et parũ fuit semel in¬
terrogare. Et iterũ nichil aliud:
& tertio nichil aliud. Cũ iam ter¬
tio ille tedio affligeretur. quasi
ñ sibi crederet. quomͦ qui nesciret
quid in illo ageretur : tam̃ & pͥmo
& scdõ & tertio hoc int̾rogauit.
Ter negauit timor: ter confessus ẽ
amor: Q ecce amat petrusdnm:
Quid p̾staturus ẽ dño: Non enim
& ipse ñ turbatus ẽ in illo psalmo¬
om̃ib quȩ retribuit michi: Qui eni
dicebat hec in psalmo: attendebat
rebat quid retribueret dõ : & ñ
lueris: ab illo accepisti qđ reddas.

Expanded text:
 qui autem in dilectione fraterna constitutus est, certa sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? Audiat securitatem de alio loco Scripturae: Charitas cooperit multitudinem peccatorum . 4. Charitatem ergo commendamusAmas me? Et parum fuit semel interrogare; et iterum nihil aliud, et tertio nihil aliud. Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui nesciret quid in illo ageretur; tamen et primo, et secundo, et tertio hoc interrogavit. Ter negavit timor, ter confessus est amor . Ecce amat Petrus Dominum. Quid praestaturus Domino? Non enim et ipse non turbatus est in illo psalmoomnibus quae retribuit mihi? Qui enim dicebat haec in Psalmo, attendebat rebat quid retribueret Deo, et non lueris, ab ipso accepisti ut reddas.
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ reqͥrant. Recte gͦ intelligit᷑
qd dictii ẽ. pat̾ nr̃ qͥ es inceliᷤᷤ. incor-¬
plo scõ suo: simul etiã ut qͥ orat. in
se qͦq ipso uelit habitare quẽ inuo-
tiã : quo munere in uitat᷑ ad in ha-¬
bitandũ animũ ds lã uideamꝰ q̃sint
petenda.
Dictũ ẽ enĩ. qͥ sit
& ubi habitet.
Primũ
qđ magis offendere timeant: Neq
enĩ qr dictũ ẽ. notus in iudea ut
dea ds̃ in isrł magnũ nom̃ eius.
sic intelligendũ ẽ. qͣsi alibi minor

Expanded text:
intelligitur quod dictum est: Pater noster, qui es in coelis, in corplo sancto suo. Simul etiam ut qui orat, in se quoque ipso velit habitare quem invocatat justitiam, quo munere invitatur ad inhabitandum animum Deus. Jam videamus quae sint petenda: dictum est enim qui sit  ubi habitet. Primum quod magis offendere timeant. Neque enim quia dictum est: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus ; sic intelligendum es
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ tibi potes eͣqͣuũ currere: ium̃¬
tum tuũ ñ potescurare. Uide quia
indiges bono serui tui: obsequio il¬
lius indiges. Non es ergo uerus dñs:
quando indiges inferiore Ille est
uerus dñs: qui nichal a nobis quȩrit:
Et ue nobis: si eũ ñ quęramꝰ. Nichil
a nobis quęrit : & quȩsiuit nos. cũ
eũ ñ quereremus. Ouis una erra¬
uerat: inuenit eam gaudens in hu¬
meris suis reportauit: Et ñ quid
ouis erat pastori necessaria: & ñ
oui pocius pastor necessarius erat:
Quanto libentius de caritate loquor.
cantominus uolui fui̾ri epłam istã:
Nulla res est ardentior ad cõmendan¬
dam caritatẽ. hichil uobis dulcius
p̃dicatur. nichil salubrius bibitur:
sedsibene uiuendo confirmetis in
nobis munus dĩ. ne sitis ingrati tan-¬
cȩ gr̃ȩ ipsius: qui cũ haberet uni¬
cum. noluit illũ eẽ unũ: sed ut
fr̃s haberet. ad optauit illi qui cũ
illo possiderent uitã ȩternã:¬

Expanded text:
re, non tibi potes ante equum currere, jumentum tuum non potes curare. Vides quia indiges bono servi tui, obsequio illius indiges. Non es ergo verus dominus, quando indiges inferiore. Ille est verus Dominus qui nihil a nobis quaerit; et vae nobis, si eum non quaeramus. Nihil a nobis quaerit; et quaesivit nos, cum eum non quaereremus. Ovis una erraverat; invenit eam, gaudens in humeris suis reportavit . Et numquid ovis erat pastori necessaria, et non ovi potius pastor necessarius erat? Quanto libentius de charitate loquor, tanto minus volo finiri Epistolam istam. Nulla est ardentior ad commendandam charitatem. Nihil vobis dulcius praedicatur, nihil salubrius bibitur: sed si bene vivendo confirmetis in vobis munus Dei. Ne sitis ingrati tantae gratiae illius, qui cum haberet Unicum, noluit illum esse unum; sed ut fratres haberet, adoptavit illi, qui cum illo possiderent vitam aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nũ. ut ñ t̾c dicat᷑ cotidianꝰ paniᷤ:
qr ibi tẽporis uolubilitaᷤᷤ q̃ dieb¬
ac noctib dies succedere facit.
unde appellat᷑ cotidie. nulla erit:
Ut autẽ dictũ ẽ. hodie siuocẽ eiꝰ
audieritis qd interp̃tat᷑ apłs in epła¬

Expanded text:
aeternum, ut non tunc dicatur quotidianus panis; quia ibi temporis volubilitas, quae diebus dies succedere facit, unde appelletur quotidie, nulla erit. Ut autem dictum est, Hodie si vocem ejus audieritis ; quod interpretatur Apostolus in Epis
Abbreviated transcription (Latin):
poterimꝰ da nob̾ hodie : qđ iã accepimꝰ:
Aut poterit qͥsq cogitare. ut etiã ul¬
tima diei parte sacram̃tũ illud cele-¬
accipiamꝰ sp̃italẽ: p̃cepta scilicet diui-¬
na. q̃ cotidie oportet meditari & oꝑa-¬
ri. Nã de ipsi ᷤᷤ dñ dic̃. Oꝑamini escã q̃
ñ corrũpit᷑. Cotidianꝰ aut̃ iste cibus
decidenteᷤ succedenteq ꝑ agit᷑ Et
reuera ꝗ diu nc̃ insuꝑiora. nc̃ in infe-¬
riora. id ẽ nc̃ in sp̃iritalia. nc̃ ĩcar-¬
nalia animi affectuᷤ alt̾nant : tanꝗ
ei qͥ aliqͣndo pascit᷑ cibo. aliqͣndo famẽ
patit᷑. cotidie paniᷤᷤ ẽ necessariꝰ. quo
reficiat᷑ esurienᷤ. & relabenᷤ erigat᷑:
Sic̃ itaq corpuᷤᷤ nr̃m et in hac uita
ante illa scilicet ĩmutationẽ cibo
reficit᷑. qr sentit dispendiũ. ab¬
ralib affectib qͣsi dispendiũ ab
inteutione dĩ patit᷑. p̃ceptaꝵ cibo¬

Expanded text:
poterimus, da nobis hodie, quod jam accepimus: poterimus, da nobis hodie, quod jam accepimus: aut poterit quisque cogere, ut etiam ultima diei parte Sacramentum illud celeaccipiamus spiritalem. Praecepta scilicet divina, quae quotidie oportet meditari et operari. Nam de ipsis Dominus dicit: Operamini escam quae non corrumpitur; quotidianus autem iste cibus decedentes succedentesque peragitur. Et revera quamdiu nunc in superiora, nunc in inferiora, id est, nunc in spiritualia, nunc in carnalia animi affectus alternat, tanquam ei qui aliquando pascitur cibo, aliquando famem patitur; quotidie panis necessarius est, quo reficiatur esuriens, et relabens erigatur. Sicut itaque corpus nostrum in hac vita, ante illam scilicet immutationem, cibo reficitur, quia sentit dispendium: sralibus affectibus quasi dispendium ab intentione Dei patit
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie cȩnȩ dũicȩ cõmunicant. cũ
iste paniᷤᷤ cotidianꝰ dictuᷤ sit : ut gͦ
illi caceant. neq de hac re suã sen¬
tentiã defendant. uel ipsa auctori-¬
tate eccłastica. qđ sine scandalo ista
faciunt. neq ab eiᷤᷤ qͥ excłis p̃st̃ facere
ꝓlubent̾. neq ñ obtẽperantes dãnant᷑
unde ꝓbat̾. ñ lic in illis partib in-¬
telligi cotidianũ panẽ. na̾ magni
peccati crimine arguerent᷑. qͥ exeo
ut dictũ ẽ. nichil in aliꝗͣ partẽ reseramꝰ:
illud certe debet occurrere cogitan.¬
tib regłam noᷤ orandi adño accepis¬
se. quã tͣns gredi ñ oportet. uel ad¬
dendo aliqͥd uel p̃tereundo Qđ cũita
sit: qͥs ẽ qͥ audeat dicere. semel nos¬
tantũ orare debere orationẽ dñcã.
aut certe etiã si iterũ. uel t̃cio. usq
ad eã tam̃ horã qua corpore dñi cõ.¬
municamꝰ pꝰ ea uͦ ñ sic orandũ ꝑ reli¬
quaᷤ partes diei: Non eniꝰ iã dicere

Expanded text:
otidie coenae dominicae communicant, cum iste panis quotidianus dictus sit: ut ergo illi taceant, neque de hac re suam sententiam defendant vel ipsa auctoritate ecclesiastica, quod sine scandalo ista faciunt, neque ab eis qui ecclesiis praesunt facere prohibentur, neque non obtemperantes damnantur; unde probatur non hunc in illis partibus intelligi quotidianum panem; nam magni peccati crimine arguerentur, qui ex ut dictum est, nihil in aliquam partem disseramus, illud certe debet occurrere cogitantibus, regulam nos orandi a Domino accepisse, quam transgredi non oportet vel addendo aliquid, vel praetereundo. Quod cum ita sit, quis est qui audeat dicere, semel tantum nos orare debere orationem dominicam; aut certe etiam si iterum vel tertio, usque ad eam tantum horam qua corpori Domini communicamus, postea vero non sic orandum per reliquas partes diei? Non enim jam dicere
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ nr̃m cotidianũ da nob̾ hodie
Paniᷤᷤ cotidianꝰ. aut ꝓlus om̃ib dic-¬
tuᷤ ẽ. q̃ huiꝰ uitȩ necessitatẽ susten¬
tant. de qͦ cũ p̃ciperet ait. nolite
cogitare de crastino. ut ido sit ad¬
ditũ da nob̾ hodie : aut ꝓ sacram̃to
corporis xp̃i. qđ cotidie accipimꝰ.
& illud. Ego sũ paniᷤᷤ uite. qͥ de ce¬
lo descendi. S hoꝵ triũ qͥd sit ꝓba¬
bilius: considerari potest. Nã for-¬
te qͥspiã moueat᷑. cur oremꝰ ꝓ his
ad ipiscendis q̃ huic uite st̃ necessa-¬
ria. ueluti ẽ uictus & tegum̃tũ :
cũ ipse dñs dicat. Nolite solliciti
ẽẽ. qͥd edatĩ uel qͥd induamini.
Anpotest qͥsq de eabe ꝓ qua ad¬
tantũ illud referat᷑. qđ de clauden-¬
dis cubiculiᷤᷤ dictũ ẽ: & illud qđ ait.

Expanded text:
tidianum da nobis hodie. Panis quotidianus, aut pro iis omnibus dictus est, quae hujus vitae necessitatem sustentant, de quo cum praeciperet, ait, Nolite cogitare de crastino; ut ideo sit additum, de nobis hodie: aut pro Sacramento corporis Christi, quod quotidie accipimus:  illud, Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi . Sed horum trium quid sit probabilius, considerari potest. Nam forte quispiam moveatur, cur oremus pro his adipiscendis quae huic vitae sunt necessaria, veluti est victus et tegumentum, cum ipse Dominus dicat, Nolite solliciti esse quid edatis, vel quid induamini. An potest quisque de ea re pro qua adtotum illud referatur quod de claudendis cubiculis dictum est, et illud quod ait,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntaᷤᷤ tua sic̾ in celo et int̾ra. tanꝗ
si diceret᷑. faciant uoluntatẽ tuã sic̃
iusti ita etiã peccatores ut ad ce con¬
uertant᷑: siue ita fiat uoluntaᷤᷤ tua sicꝰ
incelo & int̾ra. ut sua cuiq tribuant᷑.
qđ fit extremo iudicio. ut iusti p̃miũ.
peccatorib dãnatio retribuat᷑ : cũ ag¬
ni abhedis separabunt᷑. Ille etiã ñ
absurdus. imio etiã & fidei & spei nr̃e
conuenientissimꝰ intellectus ẽ: ut cęlũ

Expanded text:
tas tua sicut in coelo et in terra; tanquam si diceretur: Faciant voluntatem tuam sicut justi, ita etiam et peccatores, ut ad te convertantur; sive ita fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra; ut sua cuique tribuantur, quod fit extremo judicio, ut justis praemium, peccatoribus damnatio retribuatur, cum agni ab haedis separabuntur. Ille etiam non absurdus, imo etiam et fidei et spei nostrae convenientissimus intellectus est, ut coelum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑. etiã in ista qͥnta petitione
qua dicimꝰ. dimitte nob̾ debita nr̃a.¬
de pecunia qͥde dici. s de oĩb q̃ in noᷤᷤ
qͥsq peccat: ac ꝑ hoc etiã de pecunia
Peccat nãq inte: qͥ tͥ pecuniã debitã
cũ habeat unde reddere. recusat red-¬
dere. Qđ peccatũ si ñ dimiseriꝰ : ñ pote¬
ris dicere. dimitte nob̾. sic̃ & noᷤ dimit.¬
timꝰ. Si autẽ ignoueris: uides etiã
de pecunia dimittenda admoneri eũ.
cui tali p̃ce orare p̃cipit᷑. Illud sane tͣctari
petunt: qi et nob̾ ueniã petentib abe¬
nignissimo patre dimitti uolumꝰ. Sed
illo rursuᷤ p̃cepto qͥ iubemͣ orare ꝓmi-¬

Expanded text:
intelligitur etiam in ista quinta petitione, intelligitur etiam in ista quinta petitione, qua dicimus, Dimitte nobis debita nde pecunia quidem dici; sed de omnibus quae in nos quisque peccat, ac per hoc etiam de pecunia. Peccat namque in te, qui tibi pecuniam debitam, cum habeat unde reddat, recusat reddere. Quod peccatum si non dimiseris, non poteris dicere, Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus: si autem ignoveris, vides etiam de pecunia dimittenda admoneri eum cui tali prece orare praecipitur. 29. Illud sane tractaripetunt, quia et nos veniam petentibus nbenignissimo Patre dimitti volumus. Sed illo rursus praecepto, quo jubemur orare pro in
Abbreviated transcription (Latin):
pecumario debitori dimittere de-¬
bitũ: s ei qͥ reddere noluerit. in
tantũ. ut uelit etiã litigare Seruũ
autẽ dñi. ut ait apłs: ñ oportet li.¬
tigare Qui gͦ uel sponte uel l¬
conuentꝰ pecuniã debitã reddere
noluerit: dimittenda ẽ illi. Duas
enĩ obres nolet reddere: uel qđ ñ habeat.
uel qđ auarus sit. reiq aliene cupidus.
Utrũq aut̃e ꝑtinet ad mopiã Nã illa
in opia ẽ rei familiaris : hȩc animi.
Quiꝰ quiᷤᷤ itaq tali dimittit debitũ. in¬
nente illa regła ut in animo paratus
sit amittere. qđ sibi debet᷑. Nã si modeste
aclenit̃ om̃imͦ egerit ut sibi restituat᷑.
ñ tã intendens fructũ pecuniȩ. quã ut
hominẽ corrigat. cui sine dubio ꝑni-¬
tiosũ ẽ hab̾e unde reddat. & ñ reddẽ.
ñ solũ ñ peccauit. s ꝓderit etiã pluri-¬
mũ. ne ille dũ aliena pecunia lucrũ
facere uult: dãnũ fidi patiat᷑ Qđ tanto
ẽ gͣuius : ut nulla sit cõparatio. Exqͦ

Expanded text:
pecuniario debitori dimittere debitum, sed ei qui reddere noluerit, in tantum ut velit etiam litigare; Servum autem Domini, ut ait Apostolus, non oportet litigare . Qui ergo vel sponte vel conventus pecuniam debitam reddere noluerit, dimittenda illi est. Duas enim ob res nolet reddere, vel quod non habeat, vel quod avarus sit reique alienae cupidus: utrumque autem pertinet ad inopiam; nam illa inopia est rei familiaris, haec animi. Quisquis itaque tali dimittit debitum, innente illa regula, ut in animo paratus sit amittere quod sibi debetur. Nam si modeste ac leniter omni modo egerit, ut sibi restituatur, non tam intendens fructum pecuniae, quam ut hominem corrigat, cui sine dubio perniciosum est habere unde reddat, et non reddere; non solum non peccabit, sed proderit etiam plurimum, ne ille dum alienam pecuniam lucrum facere vult, damnum fidei patiatur; quod tanto est gravius, ut nulla sit comparatio. Ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificio pilatuᷤ miscuit. Dixit
enĩputare homines. qđ illi ult᷑ mo.¬
dũ debitoreᷤ eẽnt : id ẽ peccatores:
Et addihit: Im̃ dico uob̾. nͥ peniten¬
t. ĩ egeritis similit̃ moriemini Non
luc gͦ qͥsq urget᷑ pecuniã dimittere
debitorib. s q̃cũq. in eũ aliꝰ pecca-¬
uerit: Nã pecinuã dimittere. illo

Expanded text:
sacrificio miscuit. Dixit enim putare homines quod illi ultra modum debitores essent, id est peccatores; et addidit, Amen dico vobis, nisi poenitentiam egeritis, similiter moriemini . Non hic ergo quisque urgetur pecuniam dimittere debitoribus, sed quaecumque in eum alius peccaverit. Nam pecun
Abbreviated transcription (Latin):
Si qͥs autẽ etiã illa de uictu corporiᷤᷤ
necessario. uel sacram̃to dm̃ci corpo¬
riᷤ istã sententiã uult accipe. oportet
ut coniuncte accipiant᷑ oĩa tria. ut
scilicet cotidianũ panẽ simul petamꝰ.
et necessariũ corporiᷤᷤ & sacr̾m̃tũ ui.¬
sibile. et inuisibile uerbi dĩ Seqͥt᷑¬
qͥnta petitio. Et dimitte nob̾.l
debita nr̃a : sic̾ et nos dimittimꝰ
debitorib nr̃is. Debita peccata di¬
cimanifestũ ẽ: uel illo qͦait idẽ
dñᷤ. ñ exies inde donec soluaᷤᷤ nouis-¬
simũ qͣdrantẽ. uel illo qđ debitoreᷤ

Expanded text:
tu corporis necessario, vel de Sacramento Dominici corporis istam sententiam vult accipere, oportet ut conjuncte accipiantur omnia tria; ut scilicet quotidianum panem simul petamus, et necessarium corpori, et sacratum visibilem, et invisibilem verbi Dei. CAPUTnta petitio, Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Debita, peccata dici manifestum est, vel illo quod ait idem Dominus, Non exies inde donec reddas novissimum quadrantem ; vel illo q
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ut quẽ ad modũ condelectam᷑
legi dĩ scd̾m interiorẽ liominẽ.
ita etiã corporiᷤᷤ immutatione facta.
huic nr̃ȩ delectationi nulla pars
nr̃a t̾renis dolorib seu uoluptatib
aduerset᷑. Nec illud a ueritate
Tanꝗ in uiro qͥ patͥs uoluntatẽ im¬
pleuit: ita in femina q̃ illi dispo¬
sita ẽ Cęlũ eniꝰ et t̾ra conueni

Expanded text:
id est, ut quemadmodum corde condelectamur legi secundum interiorem hominem , ita etiam corporis immutatione facta, huic nostrae delectationi nulla pars nostra terrenis doloribus seu voluptatibus adversetur. 24. Nec illud a veritate tanquam in viro qui Patris voluntatem implevit, ita et in femina quae illi desponsata est. Coelum enim e
Abbreviated transcription (Latin):
immutatiõe q̃ ꝓmittit᷑ iustis. scd̾m
eiꝰdẽ apłi p̃dicationẽ: fiaͣt uolun¬
taᷤ di et int̾ra sic᷑ incelo. id ẽut
quẽ admodũ sp̃s ñ resistit do. seq̃ns
& facien uoluntatẽ eiꝰ: ita & corpꝰ
infirmitate uexat᷑. et in carnalẽ
consuetudinẽ ꝓna ẽ. Qd erit sũmȩ

Expanded text:
sdem apostoli praedicationem : fiat voluntas Dei et in terra, sicut in coelo: id est, ut quemadmodum spiritus non resistit Deo, sequens et faciens voluntatem ejus; ita et corpus is infirmitate vexatur, et in carnalem consuetudinem prona est: quod erit s
Abbreviated transcription (Latin):
uere cdixerit. orare se ꝓeo cui ñ igno¬
uerit: Qua ꝓpt̾ fatendũ ẽ oĩa peccata
dimittenda ẽẽ. q̃ in noᷤᷤ ad mittunt᷑: si
uolumꝰ nob̾ a patre dimitti q̃ admitti
Et ne noᷤ inferaᷤᷤ intẽptationẽ. Non¬
nulli codices habent inducaᷤ: qđ tautũ.¬
dem ualere arbitror. Nã ex uno cotidie¬

Expanded text:
noverit. Quapropter fatendum est omnia peccata dimittenda esse quae in nos admittuntur, si volumus nobis a Patre dimitti quae admittimEt ne nos inferas in tentationem. Nonnulli codices habent, inducas, quod tantumdem valere arbitror: nam ex uno