comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad luxuriam. inuerecunda ad formcatõm.
crimen cotidie crimini subponit. pocni pec¬
catis. non cessat pessimis detiora conuu¬
ge. uoluntate crudelis. Uana ⁊ insipiens
semp ad malum pna ad bonum extusa¬
bilis ⁊ pig̾riina. uelox ad mortem. ad in¬
tam dificilis. Cin exosa sunt oꝑa lucis.
git surgere negligit. Amara est illi salus
⁊dulcis ꝑditio. In malum semꝑ corruens
def̾ius ⁊ de peiore in pessimora defluens.
quicta ⁊ inpaciens. flammis gebenne ai¬
mam circondans. Iniciens int̾ se g̾mina
ta se deprinut. abstrabens se a celestib. et
delectans in t̾renis. reliquit u̾itatem. festi¬
nat haurire nanitatem ⁊ ũba mendatii. Et
quid plura. Sicut tmnea lanam duorat:⁊
sicut ignis ligna. fenum ⁊ stipulam consu¬
nut. ita caro rebellis ⁊ delicata amimnam:
sumit ⁊ concremat. Quid tu ad hec anma
quid tu ad h rendes. Dicam inquit redemp¬
Gito incitare uoluissem.
On sit in me obsecro domine concu¬

Expanded text:
ad luxuriam, inverecunda ad fornicationem, ad luxuriam, inverecunda ad fornicationem, crimen quotidie crimini superponens, peccatum peccatis; non cessat pessimis deteriora conjungere: voluntate crudelis, vana et insipiens, semper ad malum prona, ad bonum excusabilis et pigerrima, velox ad mortem, ad vitam difficilis; cui exosa sunt opera lucis, git, surgere negligit; amara est illi salus, et dulcis perditio; de malo semper corruens in deterius, et de pejori in pessimiora defluens; inquieta et impatiens, flammis gehennae animam circumdans, injiciens se inter germina ta se deprimit, abstrahens se a coelestibus, et delectans in terrenis. Relinquit veritatem, festinat haurire vanitatem et verba mendacii. Et quid plura? Sicut tinea lanam devorat, et sicut ignis ligna, fenum et stipulam consumit: ita caro rebellis et delicata animam consumit et concremat. Quid tu ad haec, anima, quid tu ad haec respondes? Dicam, inquit, Redemphabito, incitare voluissem. Non sit in me, obsecro, Domine, concu
Abbreviated transcription (Latin):
sa nice tusis domina. ⁊ illa ancilla. Rogo
Ire granas animam que molesta nõ est t̾
Nec tu effugies penani dum ipa patitur ge
adiisario tuo dum es cum ip̃o in ua hoc ẽ
ni seculo. Ne forte tradat te uidici hoc ẽ xp̃o.¬
⁊ Iudex tradat te nimistris. hoc ẽ angelis
malis ⁊ ninustri mittant te in carcerem.
roc c̃ in gebemiam. nõ exies inde donec red¬
das nouissinium quadiantem .i. niniũ
mIi
pxem. Quid es tu ⁊ quid nob pstas nisi de¬
trimentum amme nr̃e. Qui te nutrid ad m̃¬
lum faciendum te nutrit qr nõ peccat aĩa
nisi ꝑ carnem sicut scriptum ẽ. Amma que
peccauit ip̃a morietur. ubi grã dicis. Anunͣ
quõ pot̾ peccare cum nõ uid̾atur. quid pot̾ ten
cum ipã non tencatur. Ipa caro peccat que
animam granat. ⁊ amma carne supata cõ¬
sentit carm in pcc̃is. Caro eium p̾ceps ẽ ad
libidinem. improba ad petulantiam frequ

Expanded text:
versa vice tu sis domina, et illa ancilla. Rogo versa vice tu sis domina, et illa ancilla. Rogo quare gravas animam, quae molesta non est tibi? Nec tu effugies poenam, dum ipsa patitur gehadversario tuo dum es cum ipso in via, hoc est, in hoc saeculo; ne forte tradat te judici, hoc est, Christo; judex tradat te ministris, hoc est, angelis malis; et ministri mittant te in carcerem, hoc est, in gehennam: non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem , id est, miDeum. Quid es tu, et quid nobis praestas, nisi detrimentum animae nostrae? Qui te nutrit, ad malum faciendum te nutrit: quia non peccat anima, nisi per carnem, sicut scriptum est: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Verbi gratia dicis, Anima quomodo potest peccare, cum non videatur? quid potest timere, cum ipsa non teneatur? Ipsa caro peccat, quae animam gravat: et anima a carne superata consentit carni in peccatis. Caro enim praeceps est ad libidinem, improba ad petulantiam, frequens
Abbreviated transcription (Latin):
caro bestia crudelis. quid bẽs quid granas
aminan. que nich̾ desid̾asset nisi deo ẜnire
quid dicis. qm caro sic fortit̾ grauat. dice¬
ti salomone. Caro que corrumpitur agra¬
uat ammani. Et itm repetit. Os qd menti
aiam pugnat. ⁊ nos contra carnem pugnͣ¬
re cotidie debemus. Sicut apłs pc̃ipit. Siẜ
gestionem malam caro concupiscit. ⁊ demo¬
trat. Caro concupiscit omne malum. caro
hortatur maliciam. caro ꝓuocat iram. ca¬
ro ꝓuocat homictonim. caro ꝓnocat adult¬
ium ⁊ rixam. caro inserit ebrietatem. caro
portat omnen concupiscentiam huins se¬
culi. ⁊ omma mala caro desidãt. Tu ante:
caro misera nõ solum te ip̃ãm occidis. s ⁊
animan occidis. Non sufficit t̾ ꝑditio tua.
s adhuc animam ius in inf̾uum demergi
Le tibi anima que carnem accepisti ꝯt¬
riam q̃ nec ip̃a intrat. nec ꝑmittit introrre ĩ
regnum dei. O caro mala quid qus. quid
desidas. Non ius laborem sustm̃e. nõ uisi¬
quicta conquiescere. Suffocas animam ñ

Expanded text:
caro bestia crudelis, quid habes, quid gravas animam, quae nihil desiderasset nisi Deo servire, quid dicis, quam caro sic fortiter gravat, dicente Salomone, Caro quae corrumpitur, aggravat animam; et iterum repetit, Os quod mentanimam pugnat: et nos contra carnem pugnare quotidie debemus, sicut Apostolus praecipigestionem malam caro concupiscit et demonstrat, caro concupiscit omne malum, caro hortatur maleficia, caro provocat iram, caro provocat homicidium, caro provocat adulterium et rixam, caro inserit ebrietatem, caro portat omnem concupiscentiam malam hujus saeculi, et omnia mala caro desiderat. O canimam occidis. Non sufficit tibi perditio tua, sed adhuc animam vis in infernum demergi. Vae tibi, anima, quae carnem accepisti contrariam, quae nec ipsa intrat, nec te permittit introire in regnum coelorum. O caro mala, quid quaeris, quid desideras? Non vis laborem sustinere, non vis inquieta conquiescere? Suffocas animam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aurdumi. iramẽ cat̾atum cinsoleti triste.
afflicto ⁊ iugenti compati. ne uti pbere
Amplecti indigenam. foue domesticum
amtre pegrinum. redine captiuum. susci¬
pere aduenam. tueri pupillum ⁊ orphanõ
suffragari uidue. sb̃uenire opp̃sso. parare
aurilium dsolato dicumꝑe colligationes.
impietatis. uel quecũq preceptorum tuo¬
rum documenta delarant. diligent᷑ credẽ
⁊ audire. ardent̾ inuestigare. prudent̃ scut.
festinant eccere. desid̾ant nplere. ⁊⁊ corar
te semꝑ huulem existe̾ ut surgam ñ dei¬
ciar.erigur no sb̃ruar ascendam. nõ descen¬
pestifero morsũ uilacanoo conlumeus. Ido
longi trabens suspiria clamiranto dicit
Infelir ego homo quis me libabit d corpore¬
bone redemptor op̃time. pec uelim qd ncus¬
ut ꝑp carnus corruptionem nõ ꝑeam in etr
⁊ oniuis mea te meditetur ⁊ delectetur ⁊ seq̃t
⁊ confitratur quia redimiedo me in et̾iuim
ter respexisti. ut confiter tu es oꝑatus ouit

Expanded text:
uirere carceratum, consolari tristem, afflicto et lugenti compati, non habenti pamplecti indigenam, fovere domesticum, amare peregrinum, redimere captivum, suscipere advenam, tueri pupillum et orphanum, suffragari viduae, subvenire oppresso, praestare auxilium desolato, disrumpere colligationes impietatis ; vel quaecunque praeceptorum tuorum documenta declarant, diligenter credere et audire, ardenter investigare, prudenter scire, festinanter exercere, desideranter implere, et coram te humilem semper existere: ut surgam, non dejiciar; erigar, non subruar; ascendam, non descenpestifero morsu dilacerando consumens. Ideo longa trahens suspiria, clamitando dicam: Infelix ego homo, quis me liberabit de corporebone, Redemptor optime, haec velim quae huc usut propter carnis corruptionem non peream in aeternum, et omnis mens mea te meditetur, te delectetur, te sequatur, te confiteatur, quia redimendo me in aeternumter respexisti; ut confiterer, tu es operatus; et ut
Abbreviated transcription (Latin):
Et iti. Eunam carmiis ne fec̾itis in concupis¬
centus uris. Ituq mortificemus carnem urãr
ꝑ abstinentiam. ꝑ ieuinium ⁊ ingilias et
orones. ne nob̾ adducrt dyabolum cum con¬
cupiscentus malis. Caro a data est nb̃ qĩ
amurie bellum. Que si mortificetur addut¬
ad utam. Si nutuatur. ppat se contra aĩa
ad bellum. Lando aut̃ illum qui carius su¬

Expanded text:
Et iterum: Curam carnis ne feceritis in concupiscentiis vestris . Itaque mortificemus carnem nostram per abstinentiam, et jejunium, et vigilias, et orationes; ne nobis adducat diabolum cum concupiscentiis malis. Caro autem data est nobis, quasi animae bellum: quae si mortificetur, adducit vitam; si nutriatur, praeparat se contra animam ad bellum. Laudo autem illum qui carnis su
Abbreviated transcription (Latin):
bit deumi. contemplantes ne quis desit
grẽ dei. ne qua radix amaritudius sur¬
sum giumans impediat. ⁊ ꝑ illam inqui¬
mentũr multi. Et paulo post. uitete ne reci¬
setis loqntem. Sienim isti qui increduli
fi̾it ubo dei nõ effugerunt recusantes ei
qui suꝑ tiam loquebatur. multo magis
nos qui de celis loqntem nob̾ autimur.
Cuius uox monit tram. modo aut repro¬
nttit dicens. Ad huc semel ⁊ ego mone¬
bo non solum tran s ⁊ celum. Qd aut ad¬
buc semel dicit declarat mobilium transla¬
nonem tanqͣm frorum ut peant ea quest
imobilia. Itaq regnum inmobile susci¬
deus nr̃ igis consumens ẽ qui consump¬
turus ẽ aduisarios. Accedamus ad deum
patet qr sihic ab illo nõ uriniur. illic uld̾
adu̾sarii consumetur. Ait enim apłs. Ne¬
mo se circunueniat. nemo se seducat mam
metet. Non aliud ligna loq̃mur. ⁊ ald̾
corde ne simus uida ⁊ herodiam. Alii in ꝑ¬
ditione. Alii i confessione. alii in disfimu¬
latione. s ali in u̾tatis humilitate. Itõ

Expanded text:
ntes ne quis desit gratiae Dei, ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam inquinentur multi. Et paulo post: Videte ne recusetis loquentem: si enim illi qui increduli fuerunt verbo Dei, non effugerunt, recusantes eum qui super terram loquebatur; multo magis nos qui de coelis loquentem nobis avertimur, cujus vox motit dicens adhuc semel ego movebo non solum terram sed et caelum quod autem adhuc semel dicit declarat mobilium translationem tamquam factorum ut maneant ea quae sunt inmobilia itaque regnum inmobile susciDeus noster ignis consumens est, qui consumpturus est adversarios . Accedamus ad eum patet, quia si hic ab illo non urimur, illic velut adversarii consumemur. Ait enim Apostolus, Nemo se circumveniat, nemo se seducat inanmetet . Non aliud lingua loquamur et aliud corde; ne simus Judas et Herodiani: alii in proditione, alii in confessione, alii in dissimulatione, sed alii in veritatis humilitate. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
iudicem. Ht̃ enim dr̃e tunc ip̃e dyabolus.
Equissime uider idica istum m̃um eẽ ob
culpani. qui tuus ee noluit ꝑ grãm. Tuns
sionem. ms̃ est obsuasionem. Tibi mobedi¬
ens. m̃ obediens. Ate accepit iinortalita¬
tis stolam. a me hane pannosam qua indu¬
tus est tunicam. Cuam uestem amisit. cum
inca ueste huc aduenit. Quid ap̃ eum mi¬
pudicicia faciebat. quid intempantia. Quid
inquies. quia iusticia ⁊ iuditium p̃paratio
sedis tue iudica illum nium ẽẽ. ⁊ mecum
dampnandum ẽẽ Hec omina que hio attu¬
lit mea ce cognosco. Neus ẽẽ noluit.⁊ mea
concupunt. mecum pimiri debet. Qm̃ qui
tu dignatus es tanto p̾cio libare. ipe se mic
ibi inuemictu. ut iuste cum dyabolo depu

Expanded text:
judicem; habet enim dicere tunc ipse diabolus: judicem; habet enim dicere tunc ipse diabolus: Aequissime judex, judica istum meum esse ob culpam, qui tuus esse noluit per gratiam: tuus ssionem: meus est ob suasionem. Tibi inobediens: mihi obediens. A te accepit immortalitatis stolam: a me hanc pannosam, qua indutus est, tunicam. Tuam vestem amisit: cum mea veste huc advenit. Quid apud eum impudicitia faciebat, quid intemperantia, quid ia et judicium praeparatio sedis tuae. Judica illum meum esse, et mecum damnandum esse. Haec omnia quae huc attulit, mea esse cognosco. Meus esse voluit, et mea concupivit: mecum puniri debet, quoniam quem tu dignatus es tanto pretio liberare, ipse se mihi ibi invenietur, ut juste ire cum diabolo deput
Abbreviated transcription (Latin):
cam potentem bt̃ defensorem. Inde
nunc q̃so ingilet unusquisq nr̃m. ne ap̃
eum diabolus i dic iudicu suos pannos
agnoscat. ⁊ incipiat reus semꝑ detini. qm
diantur qui post acceptuam grãm corrigi
uolunt. atq riursus ad illas suas pristias
redeunt uoluptates Expectetur enim die
iudicii aderit ille equissimus uidex qui nul¬
luis potentis ꝑsoãm accipiet. cius palaci¬
un auro argento q nullus eps nec albas
nec comes corrumpe potit. Adstabunt ces
amme ut referat unaqq scd̾m illud qd̾ m
corpore gesserit siue bonum siue malum.
Presto enim erit ⁊ adusarius drabolus et
recitabuntur u̾ba ꝓfessionis nr̃e. ⁊ obiciet
nobis i faciem quicquid fecimus. ⁊ in q̃
die peccauunus ⁊ in quo leco. ⁊ quid bom
oꝑis tunc temporis fuce̾ debemus. ⁊ si tale
inuenti fucrimus exultabit ille adu̾saru
in conspectu pussimi iudicis suꝑiorem se ẽc
nob delamans. agens talem cam ap̃ talẽ

Expanded text:
am potentem habet defensorem! Ideo nunc, quaeso, vigilet unusquisque nostrum, ne apud eum diabolus in die judicii suos pannos agnoscat, et incipiat reus semper detineri,diantur, qui post acceptam gratiam corrigi nolunt, atque rursus ad illas suas pristinas redeunt voluntates. Exspectatur enim dies judicii, aderit ille aequissimus judex, qui nullius potentis personam accipiet, cujus palatium auro argentoque nullus episcopus, nec abbas, nec comes corrumpere poterit. Astabunt omnes animae, ut referat unaquaeque secundum illud quod in corpore gessit, sive bonum sive malum . Praesto enim erit adversarius diabolus, et recitabuntur verba professionis nostrae, et objiciet nobis in faciem quidquid fecimus, et in qua die peccavimus, et in quo loco, et quid boni operis tunc temporis facere deberemus. Et si tales inventi fuerimus, exsultabit ille adversarius in conspectu piissimi judicis, superiorem se esse nobis declamans, agens talem causam apud talem
Abbreviated transcription (Latin):
corde ꝑfecta fide reuunciemus atq sꝑnaniꝰ
tam dampnosam dyabolicam br̃ditatem
ne pupilli ⁊ paupes remancamus. Recite
trenusce̾ faciat. Ait enim. Uolintarie pec¬
cantib nob̾ post acceptam noticiam iĩta

Expanded text:
corde, perfectaque fide renuntiemus, atque spernamus tam damnosam diabolicam haereditatem, ne pupilli et pauperes remaneamus. Recitettremiscere faciat. Ait enim: Voluntarie peccantibus nobis post acceptam notitia
Abbreviated transcription (Latin):
ti estis ⁊ spin gre contumeliam fecit.
Semius enim qui dixit. mͥ uindcam ego
reddam. Et itm. Quia urdicabit domin
ipłm suum. Horrendum ẽ enm incide̾
in manus dei iuiuentis. Et paulo post. sio¬
lite itaq enuite̾ contidentiam ur̃am que
magnam ħt remunatom. Pacientia ei
pmissionem hrditetis. Adhuc enim qntu¬
lum. qui nenturus ẽ ueniet. ⁊ nõ tardabit
mentum cius queritis qui me loquitur
rpx̃ qui me ꝓfuxunt. Extendamus acie
gandam. Mlundemus occłm cordis. mino
ipa lux qͣm desid̾amus iuid̾e̾ mudet cori
nr̃m. ut sit a pc̃corum tenebris ipõ misera¬
te mundatum. Stĩ enim ait mundo corde
dum lucem hemus ne tenebre nos coni¬
pbendant. Et itm apls hortatur uos ince¬
tissime dicens. Remissas manus ⁊ soluta
genua erigite. ⁊gssus rectos facite pedib
uris. ut non clan̾dicans quis erret. ma

Expanded text:
tui gratiae contumeliam fecerit? Scimus enim qui dixit, Mihi vindictam ego reddam. Et iterum, Quia judicabit Dominus populum suum. Horrendum est enim incidere in manus Dei viventis. Et paulo post: Nolite itaque amittere confidentiam vestram, quae magnam habet remunerationem. Patientia enim missionem. Adhuc enim aliquantulum, qui venturus est veniet, et non tardabit mentum ejus quaeritis, qui in me loquitur Christus ? profluxerunt. Extendamus aciem gandam. Mundemus oculum cordis, imo ipsa lux, quam desideramus videre, mundet cor nostrum, et sit a peccatorum tenebris ipso miserante mundatum: Beati enim, ait, mundo corde, dum lucem habemus, ne tenebrae nos comprehendant . Et iterum Apostolus hortatur nos intentissime dicens, Remissas manus et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris; ut non claudicans quis erret, ma
Abbreviated transcription (Latin):
laquturus. S locutio hic intssigenda
quid deuiri ⁊ ei pesistit. und maioristeꝑ
gressus ⁊̃ clamor inscriptur appellatiu
cum dicit do claniorem sodomoruti
ndose puenisse. Cuii locutioni atq cla
mel se locttumꝰ continua quadam locu
prediatur ꝓrustit se no adic iltua p
recedat a deo. Amen.

Expanded text:
locuturus? Sed locutio hic intelligendanquit Deum, et ei resistit. Unde major iste progressus, etiam clamor in Scriptura appellatur, cum dicit Deus clamorem Sodomorum ad se pervenisse . Cui locutioni atque clamel se locutum continua quadam locutgrediatur, promittit se non adjicere iterum, ne recedat a Deo. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
a deo et u eo iaterue benepsacitũ uolun
cum gentib nunuari et harundinem
qe casso sit nõ es confractam et sinũ
fimgnns non extiaitum .i. caduca er
ouassara gentium corpora non fuisse cõ¬
trita ẜ in salirtem itrus reseruatu. Neq
exigintatem guos tantum iam in sino fu¬
migantis extinctam eriguũ israes ex re¬
siquiis ueteris gratie sp̃m non ablatum
quia resiuuendi touus suminis m tor̃e pe¬
interiue sit facuiras: G istud nitra certi
renoris statuta prescribiuir donec eũ eiti

Expanded text:
um cium gentibus nuntiari, et arundinem quae quassata sit non esse confractam, et linum fumigans non exstinctum: id est, caduca et quassata gentium corpora non fuisse contrita, sed in salutem potius reservata: neque exiguitatem ignis tantum jam in lino fumigantis exstinctam, exiguum Israel ex reliquiis veteris gratiae spiritum non ablatum; quia resumendi totius luminis in tempore poenitentiae sit facultas. Sed istud intra certi temporis sta
Abbreviated transcription (Latin):
nũc eetrinsecus demouii habrima oeuset
aliqua idem intelligentie oido sequeretur
predicabatur: manus aride homo oblatus in
smagoga curatur atq hec ad comu̾tendũ isrs
non solum nichil ꝓficiunt uerum etiã pha¬
risei consisium necis meunt: Oportebat igit᷑
ut post hec in unius huic forma gentium salꝰ
fieret ut qui erat habitatio demonis et cecus
et mutus deo carax pararetur et deum contu̾e
Stupuerunt factiistius opus turbe s pharise¬
oꝵ ingrauescit muidia: Nam quia humanam
infirmitatem hec tanta eius oꝑa excederent: pu¬
dorem confessiomis sue maiore ꝑfidie scelẽre de¬
clinant: Ut quia hec oꝑa ẽẽ existimare homĩs
non possent confiteri dei nollent omem hanc
eius ex belzebub principe demonũ ẽẽ dicerent
nn demones pote statem :¬

Expanded text:
nunc extrinsecus daemonium habens caecus et aliqua idem intelligentiae ordo sequeretur.praedicabatur, manus aridae homo oblatus in synagoga curabatur: atque haec ad convertendum Israel non solum nihil proficiunt, verum etiam Pharisaei consilium necis ineunt. Oportebat igitur, ut post haec in unius hujus forma gentium salus fieret: ut qui erat habitatio daemonis et caecus et mutus, Deo capax pararetur, et Deum contuereStupuerunt facti istius opus turbae; sed Pharisaeorum ingravescit invidia. Nam quia humanam infirmitatem haec tanta ejus opera excederent, pudorem confessionis suae majore perfidiae scelere declinant: ut quia haec opera esse existimare hominis non possent, confiteri Dei nollent, omnemque hanc ejus ex Beelzebub principe daemonum esse dicerent in daemonas potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
runt: Sn igitur curantur in manco: Dãde
erim sasutis subam non habebant et manꝰ
officium cessabat et misterium corporis
quo asiquid agitur atq imꝑtitur aruerat:
Dñs igitur mariũ eum iussit extendere que
restitirta est ei sicut astera. Curatio omnis
n uerbo est et manus sicut astera redditur:
Id est similis niisternun apłoꝵ in officiũ
dande sasutis efficitur: docetq phariseos hec¬
et oꝑationem humeme salutis in apłis cũ
ip̃is adeo officii cusdem ministeriũ manͦ
uso eoꝵ confisia se celsit ur a consiliis ma¬
sicancum precul asfuturus cognosieretꝰ:
luresq trate consetute sunt ab insideli¬
ui uitcficet rececendi firisium comita¬
t. malsistit. Hiis uere quos errat silenti
ntas uisebatur : Non utiq. Nam salus
unituq reooita eraa sibi ip̃a testis s ibẽ¬
dosecretum et gliandide se iacianticum de¬
chiriat. Et mchiłommꝰ cogintionẽ sin pre¬
seat in eo ip̃o dum admonet de se taccri.

Expanded text:
runt. Hi igitur curantur in manco. Dandae runt. Hi igitur curantur in manco. Dandae enim salutis substantiam non habebant, et manus officium cessabat, et ministerium corporis, quo aliquid agitur atque impertitur, aruerat. Dominus igitur manum eum jussit extendere, quae restituta est ei sicut altera . Curatio omnis in verbo est, et manus sicut altera redditur, id est, similis ministerio apostolorum in officium dandae salutis efficitur: docetque Pharisaeos aegrationem humanae salutis in apostolis; cum ipsis ad officii ejusdem ministerium manus ensque eorum consilia secessit ; ut a consiliis malignantium procul affuturus cognosceretur. Pluresque turbae eum secutae sunt: ab infidelibus videlicet recedenti, fidelium comitatus assistinitas jubebatur? Non utique; nam salus unicuique reddita, erat sibi ipsa testis. Sed jubendo secretum, et gloriandi de se jactantiam declinat, et nihilominus cognitionem sui praestat in eo ipso, dum admonet de se taceri;
Abbreviated transcription (Latin):
ĩocentes: Opus sasutis me ion in sacri¬
ficio s in mis. icordia est rͥge ci ssante
i dei sontate sasuauur Cuius iri donu
si iteilexissent nũꝙͣ cõdempuossent incor¬
tes id est apłos quos nisimusaturi erant
trausgresse segis iuidia cum sairificior
sabbati prescripto d̃m sabam cintiner.
Hec in cauupo dicta gestaq sir.  iest¬
sy nagegam nigresso homanem ecia
offerunt interrogantes ancurmi sabbatis¬
sliceret ocrasionem arguen  um  respo¬
sione querentes. Qs acrutis in foura
ouis conesudit eximpio quam siue crimine
sabbato eetrasre sint solluiti Recepti usq
homira omoni prestet mecendum cẽ neque
ministerio salutis humane existimandim
sabbatum posse mosari quod e trair de
de fouea oiis sossicitudono osct si
tur rute talis domni cino ei cost
rẽditum de segete ex qua iam aułi fructus
sationis o cceꝑant ad synagogam uerit
itiam issi ne messis oꝑarios poraturus qui
piures postmodum una cum apłis extite¬

Expanded text:
in sacrificio, sed in misericordia est: et lege cessante, in Dei bonitate salvamur. Cujus rei donum si intellexissent, numquam condemnassent innocentes, id est, apostolos: quos insimulaturi erant transgressae legis invidia, cum sacrificiorum sabbati praescripto Dominum sabbati contineri. Haec in campo dicta gestaque ssynagogam ingresso hominem aridae manus offerunt, interrogantes an curare sabbatis liceret : occasionem arguendi eum ex responsione quaerentes. Quos decidentis in foveam ovis conclusit exemplo, quam sine crimine sabbato extrahere sint solliciti : rectiusque homini, qui ovi praestet, medendum esse; neque ministerio salutis humanae existimandum sabbatum posse violari, quod extrahendae de fovea ovis sollicitudo non vitur recte talis Domini curatio. Nam post reditum de segete, ex qua jam apostoli fructus sationis acceperant, ad synagogam venit: etiam illinc messis suae operarios paraturus, qui plures postmodum una 728 cum apostolis exstite
Abbreviated transcription (Latin):
ilse exiguum quod sͥ debebatur extorquens ꝑ
hoc uoluntatis sue uicium donũ munificentie
dñi et sibertatis amisit: Absosuta autem com¬
parationis est eius ratio atq ab ip̃o domino oĩs
exposita est
T factum est cum locutus finsset sermones
istos ihs transtulit se in galileam et uenit
in fines iudee et cetera: Gasileos in uidee fi¬
nibus curat: Potuerat namq egrotoꝵ turba
non fatigare et intra ip̃am gasileam opem fer

Expanded text:
ille exiguum quod sibi debebatur extorquens, per ille exiguum quod sibi debebatur extorquens, per hoc voluntatis suae vitium donum munificentiae Domini et liberalitatis amisit. Absoluta autem comparationis ejus est ratio, atque ab ipso Domino omnis exposita estt factum est, cum locutus esset sermones istos Jesus, transtulit se in Galilaeam, et venit in fines Judaeae, etc. . Galilaeos in Judaeae finibus curat. Potuerat namque aegrotorum turbas non fatigare, et intra ipsam Galilaeam opem fer
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad septuagesies et septies est constitu¬
tum et in eo quantum existimamus consti¬
tuta in auctoris dominice passionis est pena
s dñs ꝑ confessionem credentium huius cri¬
minis ueniam sargitur .i. ꝑ babtisim munͦ
obtrectatorib ac ꝑsecutorib grãm salutis in¬
diuget qͣntomagis oportere ostendit sine mͦ
ac numero uenam a nobis eẽ reddendam nec
hiis qui in nos peccant quotiens irascendi ne¬
cessitas extiterit desmamus: Que uuq uenie
assiduitas docet nussum omino penes nr̃e tem¬
pus ee oportere quando oĩum oĩo pͤcammũ ue¬
mam deus nobis suo potius munere ꝙͣ nostro
merito sargiatur: Neq erran fas est nos ex
prescripto legis daude ueme numero cõclu¬
di cum ꝑ euangesii gram sine mͦ nob a deo
fuerit m̃dulta. Qumeriam ad ꝑfecte bom¬
tatis affectum comparatioms posuit exeplim
in qua seruo unde redderet non habenti omẽ
dñs debitum relareauit conseruo suo seruus

Expanded text:
usque ad septuagies et septies est constituusque ad septuagies et septies est constitutum; et in eo, quantum existimamus, constituta in auctores dominicae passionis est poena. Sed Dominus per confessionem credentium hujus criminis veniam largitobtrectatoribus ac persecutoribus gratiam salutis indulget: quanto magis oportere ostendit sine modo ac numero veniam a nobis esse reddendam, nec e, oportere ut irasci his qui in nos peccant, quotiens irascendi necessitas exstilerit, desinamus? Quae utique veniae assiduitas docet, nullum omnino penes nos irae tempus esse oportere: quando omnium omnino peccaminum veniam Deus nobis suo potius munere, quam nostro merito largiatur. Neque enim fas est, nos ex praescripto legis, dandae veniae numero concludi, cum per Evangelii gratiam sine modo nobis a Deo fuerit indulta. 11. Quin etiam ad perfectae botatis affectum comparationis posuit exemplum, in qua servo unde redderet non habenti, omne Dominus debitum relaxavit : conservoque suo servus
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ humane pacis studint concordie ut unitatis
merito omnia que a deo precanda sint impetra¬
da ẽẽ confirmet. et ubi duo atq tres pari fpũ
ac uosinitate cossecti sint ibi se medium eorũ
polliceatur futurum : Ip̃e enim pax atq caritas
sedem atq hĩtationem in bomis et pacificis uo¬
p̾canti in se fratri septies remuteret: respõdit.
Non usq septies: s septuagesies septies: Oi
mͦ ad simisitudinem nos humisitatis ac boĩ¬
tatis sue instruit et mossiendis ac frangen¬
dis turbidoꝵ nr̃oꝵ motuum acuseis psatabi¬
litatis sue confirmat exemplo: quipe põcoꝵ
omĩum ueniam ꝑ fidem tribuens. neq eĩ
nature ñe uitia indusgentiam merebant᷑:
Ergo uenia omins ex eo est quo etiam ea
quẽ in se suit peccata post reditum cõfessio¬
ns indusgeat. sosuenda quidem pergat in
pena in septuplum constituta est. ẜ peccatũ
issud in homine est in abes eium fratre ꝑcc̃m
usq ad necem fuerat. s in lamet suppliciũ

Expanded text:
 humanae pacis studuit concordiae, ut unitatis merito omnia, quae a Deo precanda sint, impetranda esse confirmet ; et ubi duo atque tres pari spiritu ac voluntate collecti sint, ibi se medium eorum polliccatur futurum. Ipse enim pax atque charitas, sedem atque 760 habitationem in bonis et pacificis vopeccanti in se fratri septies remitteret, respondit: Non usque septies, sed usque septuagiessepties . Omni modo ad similitudinem nos humilitatis ac bonitatis suae instruit, et molliendis ac frangendis turbidorum motuum notrorum aculeis, placabilitatis suae confirmat exemplo: quippe peccatorum omnium veniam per fidem tribuens. Neque enim naturae nostrae vitia indulgentiam merebantur. Ergo venia omnis ex eo est: cum etiam ea quae in se sint peccata, post reditum confessionis indulgeat. Solvenda quidem per Cain poena in septuplum constituta est : sed peccatum illud in hominem est; in Abel enim fratrem peccatum usque ad necem fuerat. Sed in Lamech supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
quem p̾cauerit corripi atq obuirgari: Ip̃e enim
sacrificantem diis aliens ppsm iudaicum ma¬
iestatis sue aduentu et toto presentis potesta¬
tis tenore corripint tum cum ĩdem ppłs dei ꝑ¬
pinquantis aduentum extra montem sicet
positus ferre non potuit. mobedienti etiam n¬
unũ atq duos iussit adhiberi ut more duo¬
rum testium fides uerbi ac ueritas maneat
quia insolenti isrs sex et ꝓphete et iobumes
est missus testib ꝙ istis ut p̾care desmeret
conuentus est: Tertio ip̃o domim aduentu tã¬
ꝙͣ cetu ecclie inspectantis ad monitus est. frus¬
traq habitis hiis obiurgationib ꝓubsicami
aut ethinci uisitate negłigitur: Ad terrorem¬
autem metus maxim quo impresens omnes
continerentur ĩ mobise seueritatis aplice indi¬
cium premisit ut quos in terris sigauerit
.i. peccatoꝵ nodis innexos resiquernt et qͦs
soluerunt confessione indelicet ueme recepũt
in sasutem: Sn apłice conditione sententie in

Expanded text:
in quem peccaverit, corripi atque objurgari. Ipse enim sacrificantem diis alienis populum Judaicum, majestatis suae adventu, et toto praesentis potestatis terrore corripuit. Et tum, cum idem populus Dei propinquantis adventum, extra montem licet positus, ferre non potuit, inobedienti etiam unum atque duos jussit adhiberi, ut in ore duum testium fides verbi ac veritas maneat: quia insolenti Israel lex et prophetae et Joannes est missus, testibusque istis ut peccare desineret conventus est, tertio ipso Domini adventu, tamquam coetu Ecclesiae inspectantis, admonitus est: frustraque habitis his objurgationibus, publicani aut ethnici vilitate negligitur. autem metus maximi, quo in praesens omnes continerentur, immobile severitatis apostolicae judicium praemisit: ut quos in terris ligaverint id est, peccatorum nodis innexos reliquerint, et quos solverint, confessione videlicet veniae receperint in salutem ; hi apostolicae conditione sen
Abbreviated transcription (Latin):
bumane salutis ostenderet comparatioms
posuit exemplum eius quioues nonagnita¬
et nouem in montibr reliquisset et errantem
requifisset. qua muenta plus gaudn sui ꝙͣ
hubebatur in nonaginta nouem confuatiõe
setitie: Ouis una sõmo intelligendus ẽ et
sub homine uno umu̾sitas sentienda est E
in umus ace errore onne.annũ genus ab¬

Expanded text:
umanae salutis ostenderet, comparationis posuit exemplum, ejus qui oves nonaginta novem in montibus reliquisset, et errantem unam requisisset: qua inventa plus gaudii sit, quam habebatur in nonaginta et novem conservatione laetitiae . Ovis una, homo intelligendus est, et sub homine uno, universitas sentienda est. Sed in unius Adae errore omne hominum genus ab
Abbreviated transcription (Latin):
tas pocoꝵ casore cxestuans et uicioregra dñatu.
Mox deuide sanata offici famulatu ministrat
Nam pͥmus credidit et apłatus est princeps.
Et qd m eo ante languebat dei uerto iualesces
mnsteria tanꝙͣ publice sasutis oꝑatus est.
Recte autem hane ex socru petri similitudinem
ad affectionem infidelitatis aptari soco qui de
nuru et socru consequitur tractabimus. Nũc
autemo iõ infidelitas socrus petri nũcupabit᷑
quia usq dum credit uosuntatis sue serui¬
cio detincatur.
¶Espe autem facto obtulerũt ei multos

Expanded text:
tas peccatorum calore exaestuans, et vitiorum aegra dominatu. tas peccatorum calore exaestuans, et vitiorum aegra dominatu. Mox deinde sanata, officii famulatu ministrat. Nam primus credidit, et apostolatus est princeps: et quod in eo ante languebat, Dei verbo invalescens ministerio tamquam publicae salutis operatum est. Recte autem hanc ex socru Petri similitudinem ad affectionem infidelitatis aptari, loco qui de nuru et socru consequitur tractabimus . Nunc autem ideo infidelitatis socrus Petri nuncupabitur, quia usque dum credidit, voluntatis suae servitio dere autem facto obtulerunt ei multos
Abbreviated transcription (Latin):
tribum puero expsetur non tamen ingressuro
domum xp̃o sicet enum in seculo de morat᷑ sit
Don niuem tantam fidem i ifrael: nõ erat
tribimus iste de gentib et quomͦ m ismes fides
talis est non repta cum qui crederet eẽt isme¬
i isrs non reꝑiendam et cum habraam et ysaac
et iacob in regno celoꝵ ex ultus gentib qͥetos.
ꝯfecta quidem est in Uuero secundum creden¬
tis fidem ueritas sanitatis. S presentui effici¬
entia etiam futuroꝵ imagim ꝑficere monstrat᷑.
Quando et tribuno credente et puero saluato
nec talis in isiael fides repta est et regm celoꝵ
conlortium cun Abraam gentibus destinat᷑¬
um uenisẜ ihũs in domũ petri uidit so¬
crum cius iacentem et febricitantero: In socru
petri iutiosa infuce itatis estimatur affectio:
Cui adiacet sibertas uosuntatis que nos qua¬
dam sibi conuiqi societate comungit. Ergo ĩgres

Expanded text:
tribuni puero expletur, non tamen ingressuro tribuni puero expletur, non tamen ingressuro domum Christo. Licet enim in saeculo demoratus sit,Non inveni tantam fidem in Israel . Non erat tribunus iste de gentibus: et quomodo in Israel fides talis non est reperta; cum qui crederet esset Israein Israel non reperiendam, et cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum ex ultimis gentibus quieturos . Perfecta quidem est in puero secundum credentis fidem veritas sanitatis: sed praesentium efficientia etiam futurorum imagini proficere monstratur, quando et tribuno credente, 701 et puero salvato, nec talis in Israel fides reperta est, et regni coelorum consortium cum Abraham gentibus destinatum venisset Jesus in domum Petri, vidit socrum ejus jacentem et febricitantem, et reliqua . In socru Petri, vitiosa infidelitatis aestimatur affectio, cui adjacet libertas voluntatis, quae nos quadam sibi conjugii societate conjungit. Ergo ingress
Abbreviated transcription (Latin):
ut et in potestate posito parere sͥ plurmios. si¬
nuliter et dum curationem uerbo posse p̾stare.
de tribiuo posuisse me satis sit : Principem cẽ
gentium credituraꝵ: Quis hic princeps sit
cur subiecti sint plures qui uolet scire: moysi
in deuteronuo canticum et sasomonis sibrum
eccliasticum ubi de dispsione gentium que dam
locuti sunt segat nobis tantum de puero trac
litici sanitatem curatiom ppłi de monte de scen¬
dentis sasus gentui. Iacebat enim puer dis¬
solutus in domo humisi corruptibili et ĩgres¬
su cius. cui tamen egens erat sasuatoris iidig¬
na: Et tribumus scit᷑ puerum uerbo posse saͬ¬
nari quia salus genuum omins in fide est et
i preceptis domini uita est unu̾soꝵ. Igitur ia¬
centes in seculo et p̾catoꝵ morbis dissolute ge¬
tes existimande sumt omnib undiq artubus
fluuidis et ad consistendi officium ingre die¬
diq corruptis. Quaꝵ sasutis sacramentũ in

Expanded text:
lit, et in potestate posito parere sibi plurimos, silit, et in potestate posito parere sibi plurimos, similiter et Dominum curationem verbo posse praestare? De tribuno posuisse me satis sit, principem esse gentium crediturarum. Quis hic princeps sit cui subjecti sunt plures, qui volet scire, Moysi in Deuteronomio canticum , et Salomonis librum Ecclesiasticum, ubi de dispersione gentium quaedam locuti sunt, legat: nobis tantum de puero tractralysis sanitatem curationi populi de monte descendentis, salus gentium. Jacebat enim puer dissolutus in domo humili, corruptibili, et ingressu ejus, cujus tamen egens erat, Salvatoris indigna. Et tribunus scit puerum verbo posse sanari: quia salus gentium omnis ex fide est, et in praeceptis Domini vita est universorum. Igitur jacentes in saeculo, et peccatorum morbis dissolutae gentes existimandae sunt: omnibus undique artubus fluidis, et ad consistendi officium ingrediendique corruptis. Quarum salutis sacramentum in
Abbreviated transcription (Latin):
De corporis cõtominata aubitaq regni cełoꝵ
predicatione curari se rogat. Cum tactu cor¬
poris usitatur uerbi uirfute curatur. et ut
salus hec non ansciret potius ꝙͣ quereretur
silentium imꝑarur. Et ostendere se sacerdotib
iubetur ut prenũciatus in lege factis et oꝑibus
cernatur et in quo sex infirmabatur. in eo uer¬
bi unrtus nitesligeretur. Premium qͦꝙ ircepte
salutis qui purgatus est deo offerat s ut do¬
num illud non sit ex auibus s ut homo ip̃e a
sordibus p̾cati corporis emundatus in sacrifi¬
cium dei transeat: Quia qd̾ mouses in lege p̾¬
cepit testimoniũ sit non effectus post̾ hec
ad cum quidam tribuns rogans eum et diçẽe
puer meus iacet in domo parasiticus. Et cet̾a.
Scquitur emũdationem seprosi ꝑasitici pueri
curatio. S quid istud est qd̾ non digmun se tri¬
introeat puerum uideat et presens presenti o¬
pem afferat: Seq habere misites iubere qd̃ ue¬

Expanded text:
be corporis contaminata, auditaque regni coelorum be corporis contaminata, auditaque regni coelorum praedicatione curari se rogat; cum tactu corporis visitatur, Verbi virtute curatur, et ut salus haec 700 non offerretur potius, quam quaereretur, silentium imperatur, et ostendere se sacerdotibus jubetur: ut praenuntiatus in lege factis et operibus cernatur; et in quo lex infirmabatur, in eo verbi virtus intelligeretur: praemium quoque receptae salutis, qui purgatus est, Deo offerat; sed ut donum illud non sit ex avibus, sed ut homo ipse a sordibus peccati corporis emundatus, in sacrificium Dei transeat ; quia quod Moyses in lege praeceperit, testimonium sit, non effectus. 3. Tribunad eum quidam tribunus rogans eum, et dicens: Puer meus jacet in domo paralyticus, etc. . Sequitur emundationem leprosi, paralytici pueri curatio. Sed quid istud est, quod non dignum se triintroeat, puerum videat, et praesens praesenti opem afferat; seque habere milites, jubere quod ve
Abbreviated transcription (Latin):
onsũmatis gͥ omnib turbe mirabantur
doctriuaneius quia se non scribaꝵ et pharise¬
oꝵ iore docuisset. In uerboꝵ enim uirtutib
effectus potestatum meuebuntur
T descendente eo de monte secutt sum:
eum turbe muste Et ecce seprosus quidam
mumus ne quis sorte existimaret asiquid
reꝵ gestaꝵ fidei detirihendum si reo ip̃as ꝓfec¬
tus roꝵ consequentium contiuere in se docere¬
mus: Nichil enim ueritati detinhit muituuo¬
ne ueritas consecuta Toto gͥ suꝑior ẜmo
serat iam inuti̾em atq inefficatem exoẽden¬
do significans mandatoꝵ obẜuantiam exe¬
gerat promissoꝵ suoꝵ spem fidissimen ĩpa¬
uerat. Quid gͥ post hec pͥmum gesserit cẽ
gat purgatur uerbi potestate cum trctu. Iu¬
betur siere s tamen ostendere se sacerdeti
et munꝰ quod mouses ir testimonium fieri
precepit offerre. Curatio gͥ audientis et
credentis turbẽ et cum domino de monie ue¬
nientis in seproso ostenditur/ que uiciosa la¬

Expanded text:
Consummatis igitur omnibus, turbae mirabantur Consummatis igitur omnibus, turbae mirabantur doctrinam ejus, qua se non Scribarum et Pharisaeorum more docuisset . In verborum enim virtutibus effectus potestatum metiebanturt descendente eo de monte, secutae sunt eum turbae multae. Et ecce leprosus quidam nuimus, ne quis forte existimaret aliquid rerum gestarum fidei detrahendum, si res ipsas profectus rerum consequentium continere in se doceremus. Nihil enim veritati detrahit, imitationem veritas consecuta. Toto igitur superioserat, jam inutilem atque inefficacem excedendo significans. Mandatorum observantiam exegerat, ante promissorum suorum spem fidissimam imperaverat: quod igitur post haec primum gesserit, congat, purgatur verbi potestate cum tactu, jubetur silere , sed tamen ostendere se sacerdoti et munus quod Moyses in testimonium fieri praecepit offerre. Curatio igitur audientis et credentis turbae et cum Domino de monte venientis in leproso ostenditur: quae vitiosa la
Abbreviated transcription (Latin):
pscudo ꝓpħa iactantiam et ypocritar figinẽ¬
ta ꝑ comparationis exemplum ꝑfecte in se fi¬
dei honnnem exponit ꝙis qui uerba sua et
audit et faciat suꝑ petram sit edificatus et
fundamento stabili firmoq consistat. Eũq
nicidertium tempestitum impetu non posse
dissolui. In petra se ip̃m dñs significans ua¬
sidum excessis edificiis sundamentum. Eum
autem qui ex se in sublime opus excreu̾it
fides rimis patentib ĩmadescit poscꝙͣ terrẽ¬
tium procarsus .i. grauioꝵ cupiditatum mo¬
tus incurrit atq exinde tota uentoꝵ uis cir¬
curflantiũ deseuit uinu̾sus scilicet dicibo¬
lice potestatis spũs infertur s fundamento
petre homo edisicatus insisdet nec moueri lo¬
co suo poterit. Stultus uero hec audita dissi¬
musans tanꝙͣ suꝑ harenam opus edificatio¬
nis impenderit infideliter stat cito pluuiis
mlabentibus subruendus et flumib u
pellendus et uentis differendus ẜm nor
ficere que ussit et credere que spopondit.

Expanded text:
pseudoprophetarum jactantiam et hypocritarum figmenta, per comparationis exemplum perfectae in se fidei hominem exponit, quod is, qui verba sua et audiat et faciat, super petram sit aedificatus, et fundamento stabili firmoque consistat, eumque incidentium tempestatum impetu non posse dissolvi; in petra se ipsum Dominus significans, validum aedificii fundamentum. Cum autem qui ex se in sublime opus excreveritfides rimis patentibus immadescit: post quas torrentium procursus, id est, graviorum cupiditatum motus incurrit: atque exinde tota ventorum vis circumflantium desaevit, universus scilicet diabolicae potestatis spiritus infertur. Sed fundamento petrae homo aedificatus 699 insistet, nec moveri loco suo poterit. Stultus vero haec audita dissimulans, tamquam super arenam opus aedificationis impenderit, infideliter stat, cito pluviis illabentibus subluendus, et fluminibus propellendus, et ventis differendus, secundficere quae jussit, et credere quae spopondit.
Abbreviated transcription (Latin):
tru illa qm̃ nõ gnauit deus. ubi hitant
omnia que gu̾auit deus. qm t̾ram dicis
ab eo nõ gn̾atam. felix dixit. Coeqͣntuur
sibi onna ⁊que gñauit.⁊ que nõ gn̾a¬
illis omnibr aut maior est illis. Nel

Expanded text:
ra illa, quam non generauit deus, ubi habitant omnia, quae generauit deus; quam terram dicis ab eo non generatam. FEL. dixit: Coaequantur sibi omnia, et quae generauit et quae non generaillis omnibus, aut major est illis? FEL
Abbreviated transcription (Latin):
ostis decipiendo fallit ⁊ cecitatẽ
inte deculos nr̃e mentis obducit. ne disẽ¬
nere ualcanius gandia huius scli. gari¬
dia regis et̾ni. Nam gaude quidem bonũ
est. s qui gandet. si no inde gaudet unde
debet.no rõt bonum ẽẽ qd̾ gaudet. Gandet

Expanded text:
ostis decipiendo fallit, eamque caecitatem ante oculos mentis nostrae obducit, ne discernere valeamus gaudia hujus saeculi et gaudia regis aeterni! Nam gaudere quidem bonum est: sed qui gaudet, si non inde gaudeat unde debet, non potest bonum esse quod gaudet. Gaudet
Abbreviated transcription (Latin):
huius ergo terre
quomodo ad eum pertineat insi sola ui¬
ciuitate. nõ uideo. Quomodo si ht̃ aliqͥs
incinum bonum. ⁊ due erunt ros. ambe
Inmo tres

Expanded text:
Huius ergo terraequomodo ad eum pertineat nisi sola uicinitate, non uideo, quomodo si habeat aliquis uicinum bonum; et duae iam erunt res ambae Immo tres
Abbreviated transcription (Latin):
is expletus sit: Ita ostendens xp̃m cũ rͭ .
gentium salute satiandum quod iuiders issi¬
citum uideretur : Asterius quoq eos admo¬
net ꝓphĩe ut cõsũmari in se omĩa que an¬
terius sunt dicta cognoscerent in sege sab¬
batum in templo sacerdores uiosare sme
otiante sasus gentib datur. Quia maior
ip̃e sit sabbato et absq uosate segis culra
euangesita fides opetur in xp̃o. Atͣq ut ostẽ

Expanded text:
is expletus sit: ita ostendens Christum cum ais expletus sit: ita ostendens Christum cum apostolis gentium salute satiandum, quod Judaeis illicitum videretur. 4. Alterius quoque eos admonet prophetiae, ut consummari in se omnia, quae anterius sunt dicta, cognoscerent in lege; sabbatum in templo sacerdotes violare sine otiante, salus gentibus datur: quia major ipse sit sabbato, et absque violatae legis culpa, evangelica fides operetur in Christo. 5. Lege
Abbreviated transcription (Latin):
salute confessus est ut ĩdem senfus et su¬
ꝑiora et consequentia contineret. Ergo ꝑ
reliqua curminuo. Rger mundus estꝰ Sab¬
batis ocium est. Secxt̾es credituroꝵi ꝑfectꝰ
in messe est: Ergo sabbato in agrũm pro¬
fectus in legis ꝯtio dñi ꝓfectus in hũc nra¬
dum est: Segetem eam .i. sationem hũam
generis muisens: Et quia esuritio fames
est salutis humane spicas precerꝑe ac uellẽ¬
fidem facti spẽs exequitur et uartus int̾rec¬
ta uerboꝵ sacramentum et esuritionis e
sacietatis ab soluit. Pharisei qui penes se
clauem celoꝵ cẽ existimarent issiuta agere
discipulos coarguunt quos dñs faci eus
in quo sub reꝵ argumento ꝓphĩe iratio con¬
tinetur admonuit dauid una cum hiis q̃
secum aderant esurientem panib illicitis
exemplum suisse. Neq emm si non licebat
fieri dauid creditus fuisset fecisse sine cri¬
mine: ueꝵ sine trimnis piatulo factis ꝓp̃ħe
intessige ut ip̃e cum ceteris panib ꝓposito¬

Expanded text:
salute confessus est: ut idem sensus et superiora et consequentia contineret. Ergo per reliqua curramus. Ager mundus est, sabbatum otium est, seges crediturorum profectus in messem est. Ergo sabbato in agrum profectus, in legis otio Domini progressus in hunc mundum est, segetem eam, id est, sationem humani generis invisens. Et quia esuritio fames est salutis humanae; 727 spicas praecerpere ac vellefidem facti species exsequitur, et virtus interjecta verborum sacramentum et esuritionis et satietatis absolvit. 3. Pharisaei, qui penes se clavem coelorum esse existimarent, illicita agere discipulos coarguunt : quos Dominus facti ejus, in quo sub rerum argumento prophetiae ratio continetur, admonuit David una cum his qui secum aderant esurientem panibus illicitis expletum fuisse . Neque enim si non licebat fieri, David creditus fuisset fecisse sine crimine. Verum sine criminis piaculo factis prophetat in lege; ut ipse cum caeteris, panibus proposition
Abbreviated transcription (Latin):
coram domino mundus erit. Aut hoc audi¬
se se dicit. Aut dicit. Ideo se orruisse quia ne¬
mo mundus coram domino. ut deuni ut ẽ
uem accipiendum ut qd̾ supius negnt
nundum homnem ꝑire scd̃m q̃ridami
iuodum intelligamus. Si qua seruos su¬
os ũ credit. Qd̃ euenit cum dr̃et belyas.
Domuine ꝓphas tuos occid̾unt. ⁊ dicit illi. re¬
liqui nuchi septem nulia uroru. Non e¬
nur inde septem nulia uirorum inunda¬
iam erant. Nam augeli dicti sunt ⁊ ꝓpłx.
Et adusus angelos suos prauum quid re¬
perit. uel qd adusus eos dr̃ uel qd̾ ip̃i di

Expanded text:
coram domino mundus erit? aut haec audisse se dicit aut dicit ideo se horruisse, quia nemo mundus coram domino. aut ideo sic uinem accipiendum, ut quod superius negat mundum hominem perire, secundum quendam modum intellegamus. si contra seruos suos non credit. quod euenit cum diceret Elias: domine, prophetas tuos occiderunt, et dicit illi: reliqui mihi septem milia uirorum. non enim inde septem milia uirorum iam munda erant. nam angeli dicti sunt et prophetae. et aduersus angelos suos prauum quid reperit: uel quod aduersus eos dicitur uel quod ipsi di
Abbreviated transcription (Latin):
borq uersetur: Nec etico de ficturoꝵ diffiden¬
tia mexpiabilis nrresigiosu as contrahat᷑ cum
cessante cura nrã ip̃a in officio suo que sunt
futura sosicita sint et nobis eterne csaritatis ꝓ¬
fectus dei ꝓcurante bõnitate iam non sosicitis
preparetur.
cio uidicaueritis uidicabitur de uobis. ome
nidicu officium anitus deus submouit nec
ullum oĩo sustipi pantur S cõpugnare ꝓpo¬
sitis subsequentia existimamur cum dĩcit.
Quo rusbicio iudicaueritis iudicabitur de uob̃.
Sr supius ait Nolite iudit x ne uidicemtin.
Nunquid ẜe ai iuidicii arbitrium suscipi nõ opor¬
tebit: Al qum profitetur pro conditione uidi¬
cii iudicandos et innu̾sis genere qͦ mensi sut
metiendum. Ergo numꝙͣ bene iuidicabitur si
oĩo uon erit iudicandum. S iam dudum ut
supius cognosatur nichis in uerbis dei seue
aut manc ÷ actatur. Omnisq hic ustra sen¬
sum gentilium aurium sermo est. Iudicari

Expanded text:
borque versetur, ne etiam de futurorum diffidenborque versetur, ne etiam de futurorum diffidentia inexpiabilis irreligiositas contrahatur: cum cessante cura nostra, ipsa in officio suo, quae sunt futura, sollicita sint, et nobis aeternae claritatis profectus, Dei procurante bonitate, jam non sollicitis praeparetur. cio judicaveritis, judicabitur de vobis . Omne judicii officium penitus Deus submovet, nec ullum omnino suscipi patitur. Sed compugnare propositis subsequentia existimantur, cum dicit: Quo judicio judicaveritis, judicabitur de vobis. Sed superius ait: Nolite judicare, ne judicemini. Numquid boni judicii arbitrium suscipi non oportebit? Atquin profitetur pro conditione judicii judicandos, et universis genere quo mensi sunt metiendum. Ergo numquam bene judicabitur, si omnino non erit judicandum. Sed jam dudum, ut superius cognoscitur, nihil in verbis Dei leve aut inane tractatur: omnisque hic ultra sensum gentilium aurium sermo est. Judicari