comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
teriora mea uidebitis. nec tactu cene t᷑
sicut eciã luctatus est cũ iacob. nec au¬
dicur affacu sicut nõ solũ a tot scĩs.
uoꝵ eciã a dyabolo auditus est. nec sẽ¬
tit᷑ in cessu. sicut aliqñ cũ in padoso de¬
ambularet ad uespam. Uides quẽad
modu uir sc̃s eitat᷑ mentes nrãs ab
omiĩb carnis sensib se uocare ut ap¬
tas faciat ad uidendũ deũ. et camen
quid agit talis excrinsecus plantator
et rigator insi intrĩsecus oꝑetur quidat
incremĩetũ deus Quis enĩ sine aduito¬
uospc̃ dei cogitare ualeat aliquid eẽ¬
magisq eẽ quã omĩa que ꝑ corpus sẽ¬
siunt᷑. qd̾ nec in loco uideatur. nec que¬
rendũ sit oculis. nec audiatur affatu.
nec tactu tenetur. nec senciat᷑ incessu
et uideatur camẽ. s corde mũdo. Neq
enĩ de hac uita ille loquebatur cũ hec
dicẽt qñ quid̾ ab ħ scło in quo deus ap¬
paruit nõ sicuti est. s in sp̃e qua uoluit

Expanded text:
teriora mea uidebis, \'nec tactu tenetur\', teriora mea uidebis, \'nec tactu tenetur\', sicut etiam luctatus est cum Iacob, nec auditur affatu\', sicut non solum a tot sanctis uerum etiam a diabolo auditus est, nec sentitur incessu sicut aliquando, cum in paradiso deambularet ad uesperam. Vides, quem ad modum uir sanctus enitatur mentes nostras ab omnibus carnis sensibus seuocare, ut aptas faciat ad uidendum deum. et tamen quid agit talis extrinsecus plantator et rigator, nisi intrinsecus operetur, qui dat incrementum, deus? quis enim sine adiutorio spiritus dei cogitare ualeat esse aliquid magisque esse quam omnia, quae per corpus sentiuntur, quod nec in loco uideatur nec quaerendum sit oculis nec audiatur affatu nec tactu teneatur nec sentiatur incessu et uideatur tamen sed corde mundo? neque enim de hac uita ille loquebatur, cum hoc diceret, quando quidem ab hoc saeculo, in quo deus apparuit non sicuti est, sed in specie qua noluit,
Abbreviated transcription (Latin):
ueꝵ aut̃ cũ chami frĩcida locucutus
est. S quo iudeatur millo regno. uibi
enĩ filii eius uidebũt sicun est. Tut
quippe saciabit᷑ in bonis desideriũ eo¬
ꝵ. Quo desideno flagrabat moyses
cũ loqui ad deum facie ad faciẽ non
sufficiebat. et dicebat. ostende michi ce¬
metipm̃ mãifeste ut uideam te. Tamꝙͣ
dicet qd̾ in psalmo ex eod̾ desidero ca¬
nitur saciabor cũ maĩfestabit᷑ gli̾a cu¬
a. Quo desidio ardebat philippus et
sic saciari cupiebat dices. ostende nob¬
prem et sufficit nobis. De hac usione
loquẽs.eus eciã ip̃e amator et desita̾¬
tor ambrosius. nõ in loco inquit deus
uidetur sicut ad ilite mambre. sicut
in mote sina s mũdo corde. et sequit̃.
sciens quid desideret et quid estuet
et quid spet. Nec corꝑalib in quit ocłis
deus querit̾ quib se ostendit abrahe
ysiac. iacob et aliis in ħ scło. nec circũ¬
scribit᷑ iusuapt̾ illud qd̾ dcm̃ est. pos¬

Expanded text:
uerum etiam cum Cain fratricida locutus uerum etiam cum Cain fratricida locutus est, sed quo modo uideatur in illo regno, ubi eum filii eius uidebunt, sicuti est. tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum, quo desiderio flagrabat Moyses, cui loqui ad deum facie ad faciem non sufficiebat et dicebat: Ostende mihi temet ipsum manifeste, ut uideam te, tamquam diceret, quod in psalmo ex eodem desiderio canitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua; quo desiderio ardebat et Philippus et sic satiari cupiebat dicens: Ostende nobtrem et sufficit nobis. de hac uisione loquens eius etiam ipse amator et desiderator Ambrosius: \'Non in loco.., inquit, \'deus uidetur sicut ad ilicem Mambre, sicut in monte Sina sed mundo corde\'; et sequitur sciens, quid desideret et quid aestuet et quid speret: \'Nec corporalibus\', inquit, \'oculis deus quaeritur\\ quibus se ostendit Abrahae, Isaac, Iacob et aliis in hoc saeculo, \'nec circumscribitur uisu propter illud, quod dictum est: Pos
Abbreviated transcription (Latin):
dignã nõ uult mpende̾. nõ uult deũ
uide̾. Uide ꝓuide quid adiugat. nec i
loco iquit deus uidetur s mũdo cor¬
de. Quid euidenciꝰ ꝗd expressiꝰ dici po¬
tuit ab hac igit᷑ uisione dyabolus et
augłi eius et õm̃es cũ eo mipii sineul¬
la nebula dubitacoĩs exclusi sũt qm̃
mũdo corde nõ sũt/ Ac ꝑ hoc qd̾ saiptũ
est ui libro iob uenisse angłos incon¬
spcũ dei. et uenisse cũ eis dẏabolũ nõ
ideo diabolus deũ indisse credendus ẽ
Ip̃ĩ enĩ dã sũc uenisse m cõspcũ dei
nõ deus in cõspũ eoꝵ ueniũt auce
n cõspectũ nrm que uidemꝰ nõ qui¬
b uidemur. uenerũt gͦ sicut in nuil¬
tis codicib legitur ut assistent coram
deo nõ ut corã ipĩs deus. Nec opus ẽ
mur ostend̾e quõ et hoc tẽꝑalit̾ fiat
cũ m dei cõspcũ semꝑ sint omia. Nunc
enĩ querit᷑ quõ uideatur deus nõ caspe
qua et misto scło quibdã uoluit appa¬
re. qñ nõ solui cũ abraham aliisq iustis.

Expanded text:
on uult inpendere, non uult deum uidere? uide proinde, quid adiungat: \'Nec in loco\', inquit, \'deus uidetur sed mundo corde\\ quid euidentius, quid expressius dici potuit? ab hac igitur uisione diabolus et angeli eius et omnes cum eis impii sine ulla nebula dubitationis exclusi sunt, quoniam mundo corde non sunt. ac per hoc, quod scriptum est in libro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, non a quibus uidemur. uenerunt ergo, sicut in multis codicibus legitur, ut adsisterent coram domino, non ut coram ipsis deus. nec opus estmur ostendere, quo modo et hoc temporaliter fiat, cum in dei conspectu semper sint omnia. Nunc enim quaeritur, quo modo uideatur deus non ea specie, qua et in isto saeculo quibusdam uoluit apparere, quando non solum cum Abraham aliisque iustis
Abbreviated transcription (Latin):
mos loquẽdi creprius usurpat in reb
que locis cõtment᷑ uariant᷑q colorib.
S si nulla spẽs eẽt uiente cõtuenda.
nõ dĩetur ille. specõsus forma p̃ filiis
spẽs ꝑtinẽs admẽtis obcutũ. S quia
usitacius in corporib dicit᷑. uł in simi¬
litudĩb corpoꝵ. Ideo dixit spẽs iude¬
tur. iurtus uo̾narrat᷑. Illa ocłis ħ mẽ¬
te cõp̾hendit̃. Pnide narrante uni gei¬
to qui est i smu pr̃s narracõe mes¬
fabili creatura racõnalis nũ et sc̃a ĩ¬
plecur dei uisione meffabhi.creatura¬

Expanded text:
mos loquendi crebrius usurpat in rebus, mos loquendi crebrius usurpat in rebus, quae locis continentur uarianturque coloribus. sed si nulla species esset mente contuenda, non diceretur ille speciosus forma prae filiis pertinens ad mentis obtutum; sed quia usitatius in corporibus dicitur uel in similitudinibus corporum, ideo dixit: \'Species uidetur, uirtus uero narratur; illa oculis, haec mente comprehenditur\'. proinde narrante unigenito, qui est in sinu patris, narratione ineffabili creatura rationalis munda et sancta impletur dei uisione ineffabi
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti est. s latente sua natura in sp̃e
qua uolui̾t apparet. magis magisq
requirendus est. quõ eũ iudebimus
sicuti est. et sicut moyses desid̾a̾uit cũ
petet. ut deus quim cõsptũ eius erat
ostende̾t illi semetipm̃. ħ enĩ nob̾ sũ¬
mũ p̃miũ in resurrexione ꝓmittit᷑
qd̾ ermmiꝰ equales angłis dei. ac ꝑl
si nec ipĩ eũ iudent situti est. quõ nos
ita uisun sumꝰ cũ eis equales inresur¬
rexione fcĩ fuerimꝰ. S uide quid cõ¬
sequẽt̾ dicat nr̃ ambrosius. Peniq
inquit cũ addit̾ unigenitus filius ip¬
se narrabit menciũ magis ꝙͣ ocłoꝵ ui
sio decłatur. Spẽs enĩuidetur. uirtus
uo̾ narratur. Illa oclis ħ mente cõpre¬
adutrũq refendam. nũc eã nõ men¬
ti. s ocłis dedit. Nõ ut opinor negligẽ¬
ter uerba sua respiciẽs. sed quia u̾sita¬
cius in loquẽdo solemꝰ ocłis attribue
uisione sicut spẽm colori. Nam et ħ

Expanded text:
sicuti est, sed latente sua natura in specie, sicuti est, sed latente sua natura in specie, qua uoluerit, apparet, magis magisque requirendum est, quo modo eum nos uidebimus, sicuti est et sicut Moyses desiderauit, cum peteret, ut deus, qui in conspectu eius erat, ostenderet illi semet ipsum. hoc enim nobis summum praemium in resun-ectione promittitur, quod erimus aequales angelis dei, ac per hoc, si nec ipsi eum uident, sicuti est, quo modo nos ita uisuri sumus, cum eis aequales in resurrectione facti fuerimus? sed uide, quid consequenter dicat noster Ambrosius: \'Denique\', inquit, cum additur: Unigenitus filius ipse visio declaratur. Species enim videtur, virtus vero narratur: illa oculis, haec mente compread utrumque referendam, nunc eam non menti sed oculis dedit non, ut opinor, neglegenter sua uerba respiciens, sed quia usitatius in loquendo solemus oculis adtribuere uisionem sicut speciem corpori. nam et hanc
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾e. aliud est cotũ uidendo cõp̃hen¬
d̾e. quãdo quid̾ id uidetur. qd̃ p̾sens
utcũq sentit᷑. Totũ aũt cõp̾hendit᷑
uidendo qd̾ ita iudetur ut nichil eiꝰ
lateat uidente aut cuiꝰ fines circũ¬
spici possunt. Sicut te nichil latet p̾¬
sentis uolinitatis tue. circũspice̾ aũt
potes fmnes anuli tui. Exempli gra
duo posui quoꝵ alteꝵ admentis ob¬
tutũ alteꝵ ad corꝑales ocłos ꝑtinet
uisus enĩ sicut ille ait ad utrũq re¬
fendus est .i. et ad ocłos et ad mencẽ.
Porro si ꝓpt̾ea deum nemo uidit un¬
ꝙͣ. quia sicut ait disputator. cuiꝰ uer¬
ba cõsidamus plenitudinẽ diuinita¬
tis eiis nemo cõspexit. nemo mẽ te
aut ocłis cõprehendit. uidit enĩ ad u¬
trũq referẽdũ est. Restat inquire̾ quõ
angłi deũ uideant ꝓpt̾ illud qd̾ in eu̾n¬
głio cõmemoraui. angłi eoꝵ semp ui¬
dent faciẽ pr̃ĩs meĩ. Si enĩ et ipĩs nõ

Expanded text:
uidere, aliud est totum uidendo comprehenuidere, aliud est totum uidendo comprehendere, quando quidem id uidetur, quod praesens utcumque sentitur, totum autem comprehenditur uidendo, quod ita uidetur, ut nihil eius lateat uidentem, aut cuius fines circumspici possunt, sicut te nihil latet praesentis uoluntatis tuae, circumspicere autem potes finis anuli tui. exempli gratia duo posui, quorum alterum ad mentis obtutum, alterum ad corporales oculos pertinet; uisus enim, sicut ille ait, ad utrumque referendus est, id est et ad oculos et ad mentem. Porro si propterea deum nemo uidit umquam, quia, sicut ait disputator, cuius uerba consideramus, plenitudinem diuinitatis eius nemo conspexit, nemo mente aut oculis comprehendit; nidi t enim ad utrumque referendum est\', restat inquirere, quo modo angeli deum uideant, propter illud, quod ex euangelio commemoraui: Angeli eorum semper uident faciem patris mei. si enim et ipsis non
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ eius naturã sb̾amq cõspiceł t
multo minꝰ dice̾t ostende michi ce
ipm̃. Ip̃e gͦ erat in ea sp̃e qua appare̾
uoluerat. nõ aũt ip̃e apparebat in na¬
tura ꝓpria qm moyses uide̾ cupiebat.
ea quippe ꝓmittit̾ scĩs in alia uita. uñ
qdꝰ responsũ est moysi uerũ est. quia
nemo põt faciem dei uide et uiue id
est nemo põt eũ in hac uita iude̾ sicu¬
ci est uiues. Nam multi uiderũt s qd̾
uoluntas elegit. nõ qd̾ natura forma¬
uit. et ills̃ qd ioh̾es ait. Si rt̃e intlłiga¬
tur dilectissimi nũc filii dei sumus et
nũdũ appariit quid erimꝰ. Scimus
em̃ qm̃ cũ apparuit similes ei erimus
qm̃ iudebimꝰ eũ sicuti est. nõ sicut
hoies uiderũt eñ. quãdo uoluit. in
spẽ quauoluit. nõ m natura qua semz
ipõ. eciã cũ uidetur latuit. s sicut est
qd̾ ab eo petebatur cũ ei dice̾tur. ostẽ¬
de michi te ipm̃ ab eo qui cũ eo facie
ad faciem loquebatur. nõ quia dei ple

Expanded text:
tamen, si eius naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret ostende mihi temet ipsum\'. ipse ergo erat in ea specie, qua apparere uoluerat, non autem ipse apparebat in natura propria., quam Moyses uidere cupiebat; ea quippe promittitur sanctis in alia \' uita. unde, quod responsum est Moysi, uerum est, quia nemo potest faciem dei uidere et uiuere, id est nemo potest eum in hac uita uiuens uidere, sicuti est. nam multi uiderunt, sed quod uoluntas elegit, non quod natura formauit, et illud, quod Iohannes ait, si recte intellegitur: Dilectissimi, filii dei sumus et nondum apparuit, quidcum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, non sicut eum homines uiderunt, quando uoluit, in specie, qua uoluit, non in natura, qua in semet ipso, etiam cum uideretur, latuit, sed sicut est, quod ab eo petebatur, cum ei diceretur: Ostende mihi temet ipsum ab eo, qui cum illo facie ad faciem loquebatur, non quia dei plen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scło. nisi qnͣ uult deus no uidetur. In
ipa quo resurreccone nõ facile est de
ide nisi eis qui corde sũt mũdo. et
deo beati mũdo corde. ip̃i enĩ deu̾ uide¬
bũt. Quantos beatos iam nũauat. et
tanie uidendi hiis deũ nõ ꝓmiserat fa¬
deltate. Si gꝰ hii qui mũto sinc corde
deii uidebũt. utiꝙ alii nõ iudebũt. Noꝵ

Expanded text:
us non uidetur? in ipsa quoque resurrectione non facile est deum uidere nisi his qui corde sint mundo. et ideo beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt quantos beatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non promiserat facultatem! si ergo hi qui mundo sunt corde d
Abbreviated transcription (Latin):
indebũt deu̾̃. quidã ud nõ iudebunt.
quib credentib eredentib dedit po¬
testat̾e filios dei fieri. cũ ad eos om̃s
ꝑtineat qd̾ dcm̃ est. udebimꝰ eũ sicu¬
n est.s dicẽdo nos copiã nõ niemur
quia deũ uidendi grãm nõ hẽmus. de
ħ scło se loqui significauit.uͭ quib tani
deus licet nõ mi sua natura. s i qua uo¬
luit spẽ dignatus est appere. sicut abra

Expanded text:
idebunt deum, quidam uero non uidebunt, quibus credentibus dedit potestatem filios dei fieri, cum ad eos omnes pertineat, quod dictum est: Videbimus eum sicuti est, sed dicendo nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus de hoc saeculo se loqui significauit, ubi quibusdam deus licet non in sua natura, sed in qua uoluit specie, dignatus est apparere sicu
Abbreviated transcription (Latin):
s qui digni sũt. Resuigent eni et oig¬
ni et indigni regno illo ubi uidebitur
deus. qui omẽs qui in moninne tis
sũt audiet uoc̾e eius. et ꝓcedẽt. sed
cũ magna diffen̾cia. Nam qui bene
fecerũt in resurrexione uite. qui aũt
male egerũt in resurrexone iudicis.
hic udicui penã et̾na significat. Si¬

Expanded text:
 qui digni sunt. resurgent enim et digni et indigni regno illo, ubi uidebitur deus, quoniam omnes, qui in monumentis sunt, audient uocem eius et procedent, sed cum magna differentia; nam qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. hic iudicium poenam aet
Abbreviated transcription (Latin):
git nõ natura formauit. Potuit dic̾e
no natura mõstraui̾t. s maluit dic̾e̾
formauit᷑. ne ipam spem̃ in qua deus
elegit appare desua natura formare
ip̃e deus a fide pior misericors et be
tura deus.nõ tantũ pr. s et ip̃a trim¬
tas unus deus. et quia nõ tantũ iui¬
sibilis ueꝵ eciã in cõmutabilis. sic appa¬
ret quib uoluit in qua uoluit sp̃e. ut
apud seintegra maneat eius muisibił
in cõmutabilisq natura Desiderium
aut ueratit᷑ pioꝵ. quouide̾ deũ cupiũt
et inhianter ardescũt. nõ opinor i ea
spem cõtuendã flagrat qua ut ut ult
apparet qd̾ ipẽ nõ est. S in eã sb̾am qͣ
ip̃e est qd̾ est. huiꝰ enĩ desiderii sin fia¬
mam. sc̃s moyses fidelis famulus eius
ostendit ubi ait. deo cũ quo ut amicꝰ
facie ad facien loquebat. si inuenit
grãm ante te ostende michi te met
ipm̃. Quid gͦ. Ile nõ erat ip̃e. si non

Expanded text:
it, non natura formaverit. Potuit dicere, Non natura monstraverit; sed maluit dicere, formaverit, ne ipsam speciem in qua Deus elegit apparere, de sua natura formare antiae: quod ipse Deus a fide piorum misericors et bentura Deus, non tantum Pater, sed et ipsa Trinitas, unus Deus. Et quia non tantum invisibilis, verum etiam incommutabilis; sic apparet quibus voluerit, in qua voluerit specie, ut apud eum integra maneat ejus invisibilis incommutabilisque natura. Desiderium autem veraciter piorum, quo videre Deum cupiunt, et inhianter ardescunt, non, opinor, in eam speciem contuendam flagrat, qua ut vult apparet, quod ipse non est; sed in eam substantiam, qua ipse est, quod est. huius enim desiderii sui fsanctus Moyses, fidelis famulus eius, ostendit, ubi ait deo, cum quo ut amicus facie ad faciem loquebatur: Si inueni gratiam ante te, ostende mihi temet ipsum. qui
Abbreviated transcription (Latin):
eo mõ uisus est. nõ sicut ista natura
uidetur s uoluntate uisus est. sp̃e ꝙi
uoluit apparẽs latente natura. atq in
se in cõnuitabilit̾ ꝑmanẽte. Eo aute
mõ quo iudetur sicuti est. nũc udetur¬
fortasse a quibdã anglis. a nobis aũt.¬
tuĩt ita iudebit᷑. cũ eis fũ fuerimꝰ equa¬
les/ Demde cũ addidisset qr nec pota¬
tes celoꝵ sicut seraphmi. nisi cũ uolũt
et quẽ admodũ uolunt uident᷑. ut hic̃
eciã cognosce̾tur quãta sit minsibilitas
trimitatis tamẽ inquit et si potas nõ
est iudendi. est gra ꝓmerẽdi ut iuide̾
possimꝰ. et ideo qui hũit grãm meru¬
it copia. Nlos copiã nõ niomur. quia

Expanded text:
eo modo visus est, non sicut ista natura videtur, sed voluntate visus est, specie qua voluit apparens, latente natura atque in se incommutabiliter permanente. Eo autem modo quo videtur sicuti est, nunc fortasse, videtur a quibusdam angelis. A nobis autetunc ita uidebitur. cum eis facti. fuerimus aequales. ! Deinde cum addidisset, quia nec potestates caelorum sicut Seraphin, nisi cum uolunt et quem ad modum uolunt, uidentur, ut hinc etiam coniceretur, quanta sit inuisibilitas trinitatis: Tamen, inquit, \'etsi potestas non est uidendi, est gratia promerendi, ut uidere possimus. et ideo, qui habuit gratiam, meruit copiam; n
Abbreviated transcription (Latin):
tudiem dei ña sua imipłẽ dignetur ut
bideri possit a nobis Sih uba intlłigis̃
Qud restit. qd̾ ame amplius requirat᷑
uitum illa que difficilis udebatur so¬
luia sit questio. Niscretũ est qippe quo
iusti antiqui deũ uiderint. Si illud pp
illi aut̃ ideo iuderũt. quicũq iderũt.
quia cui uolu̾it sicut uoluerit appet.
ea sp̃e qͣm uoluntas elegerit eciã lacẽ¬
te natura / Nam si pr̃es quͣ deũ uderũt
ip̃a illis natura eius apparuit. ꝙͣuis
simoluisset utiq nõ appuisset. quo dm
nemo udit inqmͣ. cũ eo uolente ip̃a
eius a tot pr̃ib natura ꝯspecta sit ̃
sidicit filius a pr̃ib uisus ut de deo
pr̃e dcm̃ accipiat᷑ ꝙ eũ nemo unqũa
iudit᷑. nõ quid̾ amisit occasionẽ ami¬
brosius. ut hinic quosdã heticos redar¬
guet̾ .i fotimianos qui pr̃ĩcipiũ filio
dei exuto uirgis tribunt. nec uolũt
crede qd̃ et au̾ea fui̾t. S quia uidebat
alios .i. arrianos ꝑnic̃õsuus isidian¬

Expanded text:
icordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. Si haec uerba intellegis, quid restat, quod a me amplius requiratur, cum iam illa, quae difficilis uidebatur, soluta sit quaestio? discretum est quippe, quo iusti antiqui uiderint, si illud proilli autem ideo uiderunt, quicumque deum uiderunt. quia, cui uoluerit, sicut uoluerit, apparet ea specie, quam uoluntas elegerit, etiam latente natura. nam si, patres quando deum uiderunt, ipsa illis natura eius apparuit, quamuis, si noluisset, utique non apparuisset, quo modo deum nemo uidit umquam, cum eo uolente ipsa eius a tot patribus natura conspecta sit? quod si dicitur filius a patribus uisus. ut de deo patre dictum accipiatur, quod eum nemo umquam uiderit, non quidem amisit occasionem Ambrosius, ut hinc\' quosdam haereticos redargueret, id est Photinianos, qui principium filio dei ex utero uirginis tribuunt nec uolunt credere,I, quod et antea fuerit. sed quia uidebat alios, id est Arrianos perniciosius insidian
Abbreviated transcription (Latin):
celeste sacrificiũ ꝑabatur in quo angh
muĩstrarẽt. et bene appuisse dicit᷑ ei qͥ
eũ repente cõspexit. Hoc spũalit̾ aut
de angelis. aut de deo scriptura diui
ruit deus abrahe ad ilitem mamibie.
Nam quia ante nõ p̾sentit᷑. s repenti¬
no uidetur aspcũ appare̾ memnoratur.
Nõ enĩ sensibilia similit̾ uident᷑. et is
cuiꝰ in uoluntate sitũ est uideri. ett
ruit enĩ deus abrahe qr uoluit. Aliis
quia noluit nõ apparuit. iusus est
steph̾o cũ lapidaretur a ppło aꝑiri celũ.
uisus est eciã ihc stans ad dexterã pr̃is

Expanded text:
caeleste sacrificium parabatur, in quo angeli caeleste sacrificium parabatur, in quo angeli ministrarent. et bene apparuisse dicitur ei, qui eum repente conspexit. hoc specialiter aut de angelis aut de deo scriptura diuinruit deus Abrahae ad ilicem Mambre; nam qui ante non praesentitur, sed repentino uidetur aspectu, apparere memoratur. non enim similiter sensibilia uidentur et is, cuius in uoluntate situm est uideri et curuit enim deus Abrahae, quia uoluit; aliis, quia noluit, non apparuit. uisum est etiam Stephano, cum lapidaretur a populo, aperiri caelum, uisus est etiam Iesus stans ad dex
Abbreviated transcription (Latin):
disse nec filiũ scdm̃ qd̾ deus est. et fi¬
lius. et cũ pr̃e unus deus. Nam scd̃m
et cũ homĩb cõuersatus est ¶ S mag¬
na questio est quõ nõ sit cõtrarium.
quia tot antiqui underist deũ si nemo
inde põt. uides quã difficilez nichi
ꝓposueris q̃one. Undeme aliquid ꝓ¬
lixe copioseq soribe̾ uolusti. ex occo¬
ne breuis epse mee que tibi uisa est
diligencuis et uberius explicãda uis¬
ne gͦ attẽdẽ que apud alios intermmi
cõperi diuinaꝵ scripturaꝵ egregios ⁊¬
tractatores. quid deuisione dei senser̃t
Nle forte suffiçiãt desidi̾o tuo ꝙͣuis ea
forsican noui̾s. Pauca gͦ ista attende
si placet. Cũ euͣngłium exponẽs beat᷑
ambrosius mediolanẽsis ep̃e uenisset
ad eũ locũ ubi angelus aꝑꝑuit in tem¬
plo racharie sacerdoti. ex hac occasio¬
ne iude quãta et qualia de dei eciã ui¬
sione disseruit. Nou inmi̾to inquit
angelus uidet in tẽplo. quia ueri sacͥ¬
dotis iam nũciabatur aduentus et

Expanded text:
disse nec filium, secundum quod deus est filius et cum patre unus deus; nam secundum et cum hominibus conuersatus est. Sed magna quaestio nemo dere potest. uides, quam difficilem mihi proposueris quaestionem, unde me aliquid prolixe copioseque scribere uoluisti ex occasione breuis epistulae meae, quae tibi uisa est diligentius et uberius explicanda. uisne ergo adtendere, quae apud alios interim comperi diuinarum scripturarum egregios tractatores, quid de uisione dei senserint, ne forte sufficiant desiderio tuo, quamuis ea forsitan noueris? pauca ergo ista adtende, si placet. cum euangelium exponens beatus Ambrosius, Mediolanensis episcopus, uenisset ad eum locum, ubi angelus apparuit in templo Zachariae sacerdoti, ex hac occasione uide quanta et qualia de dei etiam uisione disseruit. mTon inmerito\', inquit, \'angelus uidetur in templo, quia ueri sacerdotis iam nuntiabatur aduentus et
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ udetur. uirtus uo̾ narratur. illa oai¬
lis. ħ m̃ete cõprehendit᷑. S quid de tri¬
intate dicã. Seraphĩ qñ uoluit apparuit.
et uoce eius ysaras solus audiuit. appa¬
ruit angelus. et nũc p̾sto est. S nõ uide¬
tur. Neq enĩ in poc̃ate nr̃a est iudẽ. Sed
in pot̾ate illius aꝑpere. Tanse et si pot̃as
nõ est uidendi est gra ꝓmerendi ut ui¬
de possumꝰ. et iõ qui huĩt gr̾am meruit
copiam. Nos copiã nõ memur quia de¬
ũ iudendi grãm nõ hẽmꝰ. et quid mirũ
sini p̾senci secło nͥ qñ uult dñs nõ uidet̃.¬

Expanded text:
rtus vero narratur: illa oculis, haec mente comprehenditur. 26. Sed quid de Trinitate dicam? Seraphim quando voluit, apparuit, et vocem ejus Esaias solus audivit . Apparuit angelus, et nunc praesto est, sed non videtur; neque enim in potestate nostra est uidere, sed in potestate illius apparere. tamen, etsi potestas non est uidendi, est gratia promerendi, ut uidere possimus. et ideo qui habuit gratiam meruit copiam; nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus. et quid mirum si in praesenti saeculo nisi quando uult d
Abbreviated transcription (Latin):
pistis. nec canõicaꝵ scripturaꝵ autt̃e.
eciã si nõ affuit senfib uł aĩ uel
corpis nrĩ tamẽ credendũ discermnꝰ
didicistis. Iam ne gͦ uenimꝰ ad cam̃ t
an ad huclecturꝰ instiuendus est. Nõ¬
nulli em̃ putãt ipm̃ qd̾ dicimiꝰ crede̾
cures uera credit̾᷑ ħ solũ eẽmente cõ¬
tiuer. Qd̾ si uita est. fallit nr̃a ista sũ
pior p̃locuto̾. in qua distintimꝰ alius
ẽe aliquid sentire ꝑ corpus. sicut in ce¬
lo solem. et in t̾ra montẽ arborez cor¬
pus ue qd̾lib et alud mẽtis int̾ium.
rez nichiloꝰ euidentẽ sicut ur̃a uoliu¬

Expanded text:
 scripturarum auctoritate, etiam si non adfuit sensibus uel animi uel corporis uestri, . tamen credendum esse didicistis. Iamne ergo uenimus ad causam? an adhuc lecturas instruendus est? nonnulli enim putant ipsum, quod dicimus credere, cum res uera creditur, hoc solum esse mente contueri. quod si ita est, fallitur ista nostra praelocutio, in qua distinximus aliud esse aliquid sentire per corpus sicut in caelo solem et in terra montem, arborem corpusue quodlibet et aliud mentis intuitu rem nihilo minus euidentem, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
b uirtutib et pot̃atib legerimꝰ. quia
deũ nemo uidit unqͣm. et ad dit quia
ultra celestes eciã potates unigẽitus
filius qui est in sinu prĩs ip̃e narrauit.
ant acquiescatur igit᷑ ut ncc̃e est si de¬
ũ prẽm nemo uidit urqͣm filiũ iusũ
ẽẽ inueti testamẽto et desmãt he̾cici

Expanded text:
uirtutibus et potestatibus legerimus quia deum nemo uidit umquam? et addidit quod ultra caelestis est potestates: unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse enarrauit. aut adquiescatur igitur necesse est, si deum patrem nemo uidit umquam, filium uisum esse in neteri testamento et desinant haeretici
Abbreviated transcription (Latin):
in columbra. et ideo deũ nemo uidit
unqͣm. quia eã que in xp̃o hĩtat plenitudi¬
nez diuinitatis nemo cõspexit. nrmo m̃¬
te aut ocłis cõprehendit. uidit enĩ ad
utrũq referendũ est. Demq cũ addit̃¬

Expanded text:
in columba. et ideo deum nemo uidit umquam, quia eam quae in deo habitat plenitudinem diuinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis conprehendit; uidit enim ad utrumque referendum est. denique cum addit
Abbreviated transcription (Latin):
paulo attencius cõsidãtũ nõ uideri
ẽẽ cõtrariũ ei qd̾ dixit᷑. Peũ nemo
uidit inquã. Neq enĩ dixit. qr uidi¬
stis me. uidistis et prem̃ meit S dicẽ¬
do. qui me uidet uidet et patrẽ. ostẽ¬
ne i aliquo nt̾ se putarent̃ ẽẽ disiłes.

Expanded text:
on uideri esse contrarium\' ei, quod dixit: Deum nemo uidit umquam. neque enim dixit: Quia me uidistis, uidistis et patrem, sed dicendo: Qui I me uidit, uidit et patrem ostenne in aliquo inter se putarentur esse dissimiles.
Abbreviated transcription (Latin):
ut señ sũt. et uider ꝑ corpus si cunt
nd eẽnus utiq potuerit. Nũc aut
no aitũt sicut ad est ista lux que ocłis
cernit̃ aut uoluntas qua nũt aliquis
noluꝰ que mẽte cõspicit᷑. ẜ quia
hec disticto falsa nõ est ꝓsto illa t¬
pstruicc̃o mimis hebat. qd icͥ credẽ

Expanded text:
ta sunt et uideri per corpus, si tunc adessemus, utique potuerunt, nunc autem non adsunt, sicut adest ista lux, quae oculis cernitur, aut uoluntas, qua nunc aliquid uolumus, quae mente conspicitur. sed quia haec distinctio falsa non est, profecto illa praestructio m
Abbreviated transcription (Latin):
niꝰ Porro si sare nõ incõgruent̾ di¬
cins. eciã illud qd̾ cͥcissimũ credimꝰ.
hic fcm̃ est ut eciãrt̾e credita et si
nõ assint sensib urĩs. uid̾e mẽte di¬
cam᷑. Sciã quippe menci tribuitur
sine ꝑ corꝑis sensus siue ꝑ ipm̃ am̃i
aliquid ꝓceptũ cognitũq recineat.
tes creditis. et ip̃e dñs. beati qui nõ
uiderũt et crediderũt. Cũitaq dicit̃¬

Expanded text:
 porro si scire non incongruenter dicimur etiam illud, quod certissimum credimus, hinc factum est, ut etiam recte credita, etsi non adsint sensibus nostris, uidere mente dicamur. scientia quippe menti tribuitur, siue per corporis sensus siue per ipsum animum aliquid perceptum cognitumque retineat, tes creditis, et ipse dominus: Beati, qui non uiderunt et crediderunt. Cum itaque dicit
Abbreviated transcription (Latin):
sa deputant᷑ et ideo nota sũt. Nõ qr
fide hũimꝰ aliis testib. S qr nos ui¬
disse sine dubio recordamꝰ et scimꝰ.
ditis s in hiis que iuidimꝰ uł iudemꝰ
nos ipĩ testes sumꝰ. in hiis saltẽ que
credimꝰ aliis testib mouemꝰ ad fide.

Expanded text:
sa deputantur et ideo nota sunt, non quia fidem habuimus aliis testibus, sed quia nos uidisse sine dubio recordamur et scimuseditis. sed in his, quae uidimus uel uidemus, nos ipsi testes sumus, in his autem, quae credimus, ali
Abbreviated transcription (Latin):
in plena morte cõtingit nescire se diet.
Ita fit ut et illud ueꝵ sit ad̾ dcm̃ est. ne¬
mo pot̾ faciẽ meã uidere et uiie. qr
ncde est abstrahi ab hac iuta mentem
qñ in illius in effabilitatẽ insionis
assumitur. Et nõ sit moredibile quil¬
cũ sãs nõ du ita defũctis. ut sepelienda
cadauera remanen̾t eciã istam excellen¬
ciã reuelacoĩs fuisse cõcessam. Quod
existimo cogitasse illũ qui noluit dre¬

Expanded text:
in plena morte contingit, nescire se diceret . in plena morte contingit, nescire se diceret . Ita fit ut et illud verum sit, quod dictum est, Nemo potest faciem meam videre, et vivere; quia necesse est abstrahi ab hac vita mentem, quando in illius ineffabilitatem visionis assumitur; et non sit incredibile quibusdam sanctis nondum ita defunctis, ut sepelienda cadavera remanerent, etiam istam excellentiam revelationis fuisse concessam. Quod existimo cogitasse illum qui noluit d
Abbreviated transcription (Latin):
apli omẽs tamꝙͣ aliqui cũt uiderent ea
nisione in qua ip̃e et pat̾ unũ sũt. An for
fidem tante rei credite. an puisionẽ co¬
pecte facta in eius mence fuit. nõ nix
eniudeatur eluce̾.cũ et ip̃e pecrus tam
piulũ se adhuc illi ostendent. ut cime¬
ret ue anucte̾t morient̾e. quẽ filiũ dei
uia est uite fonte fuait paulo ante
ofessus Demq mone põt quo ia ipa dei
wtiuderi a quibda in hac uica positis¬
notuit ꝓpt̾ ills qd̾ dcm̃ est ad moysen
nenis põt faciẽ meã udẽ et uiuẽ. isi
qr põt huma mẽs diumicus rapi ext
uac uita ad angelicã uitã anteꝙͣ pistĩ
comune mortẽ soluat carne./ Sic eniz
raptus est qui audiuit illic meffiblia
uerba. que nõ licet homũ loqui. ubius¬
q adeo fc̃a est. ab hinꝰ uite sensib que¬
dã int̾ecõnis au̾sio. ut siue in corpe siũ
hemẽt̃ore extasi mẽs ab hac uita millã
uitã fui̾t.ilienati manente corpisiũ
culo. au omĩo resolucõ fca fuit quĩta

Expanded text:
li omnes\', tamquam aliqui tunc uiderent ea uisione, in qua ipse et pater unum sunt? an fortfidem tantae rei creditae an per uisionem conspectae facta in eius mente fuerit, non mihi uidetur elucere, cum et ipse Petrus tam paruulum se adhuc illi ostenderit, ut timeret, ne amitteret morientem, quem filium dei uiui, hoc est uitae fontem fuerat paulo ante confestuerit a quibusdam in hac uita positis, propter illud, quod dictum est ad Moysen: Nemo potest faciem meam uidere et uiuere, nisi quia potest humana mens diuinitus rapi ex hac uita ad angelicam uitam, antequam per istam communem mortem carne soluatur. sic enim raptus est, qui audiuit illic ineffabilia uerba, quae non licet homini loqui, ubi usque adeo facta est ab huius uitae sensibus quaedam intentionis auersio, ut, siue corpore siue hementiore extasi, mens ab hac uita in illam uitam fuerit alienata mnculo, an omnino resolutio facta fuerit, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
iudendo et tangendo uiuũ que noue¬
rant morcuũ. Nos cotũ credimꝰ. et ꝙ
resurrexit. et ꝙ ab homĩbus uisus et
cõtrectatus sit̃ et ꝙ nũc iuuat in celis.
nec iã moriat᷑. et mors ei ultra nõ dñe¬
tur. Nes aut̃ ip̃a nec corꝑis nr̃i sensib
ad est. sicut adest hoc celũ et t̾ra. nec t
mentis nr̃e obtucib sicut adest fides
ip̃a qua hoc credimꝰ. S iam satis ut
puta ista mea p̃locucoẽ recognonisti
quid sit uide uł mete uł corpe. et quid
ab eis distet cred̾e qd̾ quid fit mente.
et uidet̾ mente qũ menti nr̃e fides
nra cõspicua est. S tamẽ qd̾ ead fide
credit̾ ab est. et ab aspcũ corꝑis m̃i. si c̃
abest corpus in quo xp̃c resurrexit. et
ab aspcũ mencis alterus. sicut abest
ab aspcũ mẽtis mee fides tua. quauis
eã ẽẽ in te credã cũ eciã nõ uideã corpe
sicut ego meã quã cu nõ potes. Nemo
enĩ scit᷑ quid agatur in homĩe nisi spc̃
homĩs qui in ip̃o est donec ueniat oñs¬

Expanded text:
gendo uiuum, quem nouerant mortuum. nos totum credimus, et quod resurrexerit et quod ab hominibus tunc uisus et contrectatus sit et quod nunc uiuat in caelis nec iam moriatur et mors ei ultra non dominetur. res autem ipsa nec corporis nostri sensibus adest, sicut adest hoc caelum et terra, nec nostrae mentis obtutibus, sicut adest fides ipsa, qua hoc credimus. Sed iam satis, ut puto, ista mea praelocutione recognouisti, quid sit uidere uel mente uel corpore et quid ab eis distet; credere. quod quidem fit mente et uidetur mente, quoniam menti nostrae fides nostra conspicua est. sed tamen, quod eadem fide creditur, abest et ab aspectu corporis nostri, sicut abest corpus, in quo Christus resurrexit, et ab aspectu mentis u alterius, sicut abest ab aspectu mentis meae fides tua, quamuis eam esse in te credam, cum eam non uideam corpore, sicut ego meam, quam tu non potes. nemo enim scit, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis, qui in ipso est, donee 10 ueniat
Abbreviated transcription (Latin):
pocius oportuisse qd̾ dei nõ qd̾ nr̃a uo¬
luncas hui̾t nĩnne dubitare debemꝰ
Nam et hiꝰ exemplũ p̃buit nob̾ ille me¬
diator. qui cũ dixissec pat̾ si fieri põt
tnͣseat a me calixiste huam nise uolũ¬
tate ex homĩs suscepcõe tnsformãs.
cõtinuo sb̃iecit. Ueꝵ nõ qd̾ ego uolo. s¬
obedienciã iusti cõstituunt᷑ młti. Qͥs¬
quis aut̃ illã unã petit a dño. et hanc
requiris. certus ac securus petit. ne
timet ne forte obsit cũ accepit sine
qua nichil ꝓdest quitꝗd aliud sicut
oportet accoꝑit. Ipã est unauera et so¬
la beata uita. ut cõtẽplem᷑ dm̃ delc̃aco¬

Expanded text:
d dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubitare debemus. nam et huius modi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo, soboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
oremrꝰ sicut oportet nescimꝰ. neq enĩ
ullo mõ credendũ est uł ipm̃.ut qui¬
brista dicebat dommitã nescisse oracõ¬
nei sur gͦ putamꝰ ħ eũ dixisse. ꝙ nec
tense potuit nec mẽdacit̾ dice. ñ quiat
molestie tribulacõesq tẽpales pleraiz
ꝓsũt uł ad sanandũ tumore su pbieur
te uł ex̾citatẽ clarior merces uberio
seruatur. uł ad quecũq flagellanda¬
pccã et abolenda. Camẽ nos nesaiẽtes
quid ista ꝓsinc. ab om̃i optamꝰ aetu¬
lacõẽ liberari. ab hac ignorancia. nec
seipm̃ apłs ostendit asienu nsa forte
quid orares sicut optet. sciebat᷑ quato
minagnitudie reuelacõnii. ne eecolle¬
cur dntus est illi stimłs caris angle
cat one qui eũ colaphuaret ꝓpt qis
ter dmũ rogauis ut eũ auferret Abeo
uoco sicut oꝑtet nescies quid oraret.
rantus orabat. et qrͣ fien nõ expedi¬
ret. audiuit. Susficit tibi gr̃a mc̃ai.
naturtus tnfirinitate ꝑficit᷑ Inhiis

Expanded text:
emus, sicut oportet, nescimus. neque enim ullo modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel tae et exercitatae clarior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit alienum, nisi forte, quid oraret, sicut oporteret, sciebat, quando, magnitudine reuelationum ne extolleretur, datus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. et, quod uir tantus orabat, et quare fieri non expediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his
Abbreviated transcription (Latin):
eciã uide quid sonet inde quid oleat
inde quid sapiat inde quid caleat.
nos uidisse retinemꝰ. certiq sumus¬
michi indicat latet sensũ corpis et
anni mei. credo nõ uideo. aut si eu
mentui existimo nõ credo. et si for¬
te ut dicit ita sit. Credunt᷑ gͦ illa q̃
absunt a sensib urĩs. Si uidet᷑ udo¬
neũ qd̾ eis testĩoniũ ꝑhibet᷑. uiden¬
tur autẽ que presto sũt. Unde ecia¬
p̃sencia noĩant̃ uł aĩmi uł corporis¬

Expanded text:
etiam: \'Vide, quid sonet\'; : \'Vide, quid oleat\'; \'Vide, quid sapiat\'; \'Vide, quid caleat\'. nos uidisse retinemus certique sumusmihi indicat, latet sensum corporis et animi mei, credo, non uideo aut, si eum mentiri existimo, non credo, etsi forte, ut dicit, ita sit. creduntur ergo illa, quae absunt a sensibus nostris, si uidetur idoneum, quod eis testimonium perhibetur; uidentur autem, quae praesto sunt, unde et praesentia no
Abbreviated transcription (Latin):
lib alioꝵ quib est motus ad fidem.
Scripture ad iisa ꝑtinẽt corꝑis ocło̾¬
ꝵ. si eas legit. uł auriũ si eas audit.
uidet aũt aĩo quitꝗd figuris licta̾ꝵ
somis ue significani incellexit. uidet
ipãm fide suã qua se crede̾ sine cũt¬
tacõe r̾ndet. Uidet cogitacoem̃ qua
cogitat quid ei possit᷑ ꝓdẽe̾ qd̾ cred̾.
uidet uoluntatẽ qua accessit ad suscipi¬
endã religione.Uidet eciã ipĩus resui¬
rexionis quãtã ymagine in aĩo suo
uideat fidẽ suã qua credit. et quõ ui¬

Expanded text:
libet aliorum, quibus est motus ad fidem. scripturae ad uisa pertinent corporis: oculorum, si eas legit, uel aurium, si audiuit. uidet autem animo. quicquid figuris litterarum sonisue significari intellexit; uidet ipsam fidem suam, qua se credere sine cunctatione respondet; uidet cogitationem, qua cogitat, quid ei possit prodesse, quod credit; uidet uoluntatem, qua accessit ad suscipiendam religionem; uidet etiam ipsius resurrectionis quandam imaginem in animo suo , quo modo uideat fidem suam, qua credit, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
tacone memoriam et indłigenciam ⁊
scĩm fide tua. et quicꝗd aliud mẽte
cospicis. itq ita ẽẽ nõ tantũ credendo
s plane uidendo nõ dubitas. ħme uidi¬
ces ostendisse. Qd̾ aũt nõ sic ostendõ.
ut aut corpis. aut am̃u sensu. insũ ꝑ¬
ceptũq teneatur. et tamẽ dixõ aliqd
qd̾ aut uerũ quid̾ aut falsuĩ ẽẽ ncc̃e sit.
S nullo illoꝵ duoꝵ gen̾endeatur. re¬
stat aut cantũmõ credaturuł nõ cre¬
datur.Sed si diumaꝵ scripturaꝵ caꝵ¬

Expanded text:
tationem, memoriam, intellegentiam, tationem, memoriam, intellegentiam, scientiam, fidem tuam et quicquid aliud mente conspicis atque ita esse non tantum credendo sed plane uidendo non dubitas, hoc me iudices ostendisse. quod autem non sic ostendero, ut aut corporis aut animi sensu uisum perceptumque teneatur, et tamen dixero aliquid, quod aut uerum quidem aut falsum esse necesse sit, sed nullo illorum duorum genere uideatur, restat, ut tantum modo credatur uel non credatur. sed si diuinarum scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
te uideas.ac sine ullis figuraꝵ liniam̃¬
tis coloꝵq nnitorib tanco clarius et
cercius quãto simplicius interiusq ꝯ¬
spicias. Cũ igit̾ nec coipis ocłi̾s sicut
corꝑa siue celestia sine terrestria. nec
mentis aspcũ sicut ea sũt quoꝵ non¬
nulla cõmemoraui que apudtemet
ipam certissiẽ incueris. nuc uideamꝰ
deũ cur credamꝰ eũ uideri nisi quia
scripture accomodamꝰ fidem. Ubi le¬
git᷑ btĩ mũdo corde qm̃ ipi deũ uide¬
bunt. Et si qua alia in hac sencẽciame
a de diuina autͣte cõscripta sũt ciu ñ
cred̾e̾ nephas dicimꝰ crede̾ aũt pieta
disserendo quo ita uideas oculis car¬
ns uł ullo alio sensu eius sencias ⁊
seu ce sensisse recolas. sicut sen ciuns
colores fragroies odores saporest¬
feruores et si quid aliuid ꝑ corpus cerne¬
do. audiendo. ol faciendo gustando tan¬
gendo senciamꝰ. aut ita uideas mentis
intuitu ut uides uitã uoluntatẽ cogi¬

Expanded text:
te habeas ac sine ullis figurarum liniamete habeas ac sine ullis figurarum liniamentis colorumque nitoribus tanto clarius et certius quanto simplicius interiusque conspicias. cum igitur nec corporis oculis sicut corpora siue caelestia siue terrestria nec mentis aspectu, sicut ea sunt, quorum nonnulla commemoraui, quae apud temet ipsam certissime intueris, nunc uideamus deum, cur credimus eum uideri, nisi quia scripturae accommodamus fidem, ubi legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et si qua alia in hanc sententiam eadem diuina auctoritate conscripta sunt, cui . non credere nefas ducimus, credere audisserendo, quod ita videas oculis carnis, vel ullo alio sensu ejus sentias, seu te sensisse recolas sicut sentiuntur colores, fragores, odores, saporesferuores et si quid aliud per corpus cernendo, audiendo, olfaciendo, gustando, tangendo sentimus, aut ita uideas mentis intuitu, ut uides uitam, uoluntatem, cogi
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis sicut uidemꝰ hũc solez. uł men¬
tis obtuitu. si cut se quisq interuis t¬
uidet uidente. uidet uolente uidet
querẽtez. indet uolentez uidet scen¬
tẽ. uidet uestiente. Tuitaq lectis hiis
lrĩs. sole quid̃ uidisse te recolis ꝑ ocu¬
los corpis. Poces eciã statĩuide̾ si est
id tẽpis et eo loci es. ubi ex ea ꝑte nͥ ce¬
lũ oculis cuis usq ad solez ꝯtuendũ
patet. Ad illa uo uidenda que mence
cõspici dixi.id est qd̾ uiuas ꝙuere dñ
uelis. qd̾ id requiras. qd̾ teude̾. et te¬
uelle et quere scias quõ aũt deus ni¬
deat᷑ nescias. ad hecmꝙͣ onrĩa uidenda
nõ ocłos corpis adhibes. nõ int̾uallu
loci ꝑ qd̾ intẽdatur obtutus. utad ea
cernenda pueĩat. sentis aut queris.
Bic uides uitã tua uoluntate.in qui¬
sicoem̃ sciam ignoranciã. qr necipã est
cõtẽpnenda uisio uide̾ qd̾ nescias. Sic
nuqm uides ħ omĩa. ut in te heãs apd̾

Expanded text:
corporis sicut videmus hunc solem, vel mencorporis sicut videmus hunc solem, vel mentis obtutu sicut se quisque interius videt viventem, videt volentem, videt uolentem, uidet quaerentem, uidet scientem, ; uidet nescientem? tu itaque ipsa lectis his litteris solem quidem: uidisse te recolis per oculos corporis, potes etiam statim. uidere, si est id temporis et eo loci es, ubi ex ea parte caelum oculis tuis usque ad solem contuendum patet ad illa uero uidenda, quae mente conspici dixi, id est quod uiuas, quod uidere deum uelis, quod id requiras, quod te uiuere et uelle et quaerere scias, quo, modo autem deus uideatur, nescias, ad haec, inquam, omnia uidenda non oculos corporis adhibes nec interuallum loci, per quod intendatur obtutus, ut ad ea cernenda perueniat, sentis aut quaeris; sic uides uitam tuam, uoluntatem, inquisitionem, scientiam, ignorantiam, quia nec ipsa est contemnenda uisio uidere, quod nescias. sic, inquam, uides haec omnia, ut in te uideas, apud
Abbreviated transcription (Latin):
cũ plantator et rigator officiũ sui gesse¬
rit muneris cetã illi qui dant increm̃¬
cũ relinquit. Ille quidẽ eciã plantato
rezq formauit. Scdm̃ intĩorem igitur
homiẽm ꝑcipe uerba intlłtus. Ip̃e eĩ
renonatur de die in diem. eciã cũ ex cĩ¬
oriste corrũpit̾ sine castigacõne absti¬
nẽcie.sine aliqua morbida ualitudine
sine quolib caũ. uł certe qd̾ ncc̃e est
eciã hiis qui sano corpe diu uiuũt ip̃o
ubinõ morieris cũ solui corꝑe ceꝑis
qr nec ibi marciusti cũ sis amus gͣnis.
ħ̾m timore tuo erecto intende que
ideo putes tibi aliquid ncc̾e eẽ cred̾e
iicis credas. si quid nõdũ quã sit ueꝵ
u des. aut int̾us demõstranti uĩtati.
ut ħ plane uideas exempli gr̃a. dicam
aliquid quo ad hoc c̾cius p̾struaris. et
inde potissimũ. uñ nob̾ in ħ ipo opere
p̃positus est disputanti labor. Credimꝰ
uideri deũ nõ quia uidimꝰ uł ꝑ ocłos

Expanded text:
cum plantator et rigator officium sui gessecum plantator et rigator officium sui gesserit muneris, caetera illi qui dat incrementum, relinquit: ille quippe etiam ipsum plantatoremque formauit. Secundum interiorem igitur hominem percipe uerba intellectus. ipse enim renouatur de die in diem, etiam cum exterior iste corrumpitur siue castigatione abstinentiae siue aliqua morbida ualitudine siue quolibet casu uel certe, quod necesse est etiam his, qui sano corpore diu uiuunt, ipso ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uideo putes tibi aliquid necesse esse credpturis canonicis credas, si quid nondum, quam sit uerum, uides, aut interius demonstranti ueritati, ut hoc plane uideas. ! Exempli gratia dicam alinde potissimum unde nobis in hoc ipso opere propositus est disputandi labor. Credimus videri Deum, non quia videmus vel per oculos
Abbreviated transcription (Latin):
a peticõe et mea ꝓmissione fcm̃
est. religiosa dei famula paulina ꝑso¬
l̃onis quo eius negligẽs ẽẽ nõ debu
Cũ enĩ petiuisses ut de ĩuusibili deo.
utrũ ꝑ ocłos corporeos possit iuderi
plixe aliquid ad te copiose q scribe̾m
negare nõ potui.ne scm̃ cuũ studium
offendem. S ꝓmissũ distuli. siũ ꝓpt̾
alias occupacoẽs meas.siũ qd̾ amet
id flagitaretur. Unde aliqñ diucius
cogitare oꝑtebat. S cũ tanta res eẽt.
que cogicando nõ tam quid de ea senc¬
endũ dicendũ ne eẽt. ꝙͣ quonam mõ
ꝑsuadendũ hiis qui diu̾sa sentirent.
fieret difficilior. fm̃e aliqñ. dilacoĩ ad¬
hibendũ putaui. sꝑans diumũ adu¬
toriũ magis michi scribenti ꝙͣ diffen̾¬
ci affuturũ. Quã obre michi iudetur¬
pͥmũ plus uale in hac in quisicõe indẽ¬
di quã loquẽdi modũ. Nam qui didi
corde plus cogitando et orando ꝓfici¬
unt. quã legendo et audiendo. Nec iõ
camen ag̾e̾ ptes suas sermo cesaui̾t. s

Expanded text:
ssione factum est, religiosa famula dei Paulina, persolutionis quoque eius neglegens esse non debui. cum enim petiuisses, ut de inuisibili deo, utrum per oculos corporeos possit uideri, prolixe aliquid copioseque ad te scriberem, negare non potui, ne sanctum offenderem; sed promissum distuli, sive propter alias occupationes meas, sive quod a me id flagitaretur, unde aliquanto diutius cogitari oportebat. Sed cum tanta res esset quae, cogitando non tam quid de ea sentiendum dicendumve esset, quam quonam modo persuadendum iis qui diversa sentirent, fieret difficilior; finem aliquando dilationi adhibendum putavi, sperans divinum adjutorium magis mihi scribenti quam differenti adfuturum. Quamobrem primum mihi videtur plus valere in hac inquisitione vivendi quam loquendi modum. Nam qui didicmiles corde , plus cogitando et orando proficiunt, quam legendo et audiendo. Nec ideo tamen agere partes suas sermo cessaverit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
brabam ysaac micheas ysaias et si q
alii sũt de quib ueracissiã scriptura
testitur. qd̾ deũ uiderint si deũ meino
nõnulli uolences ꝓbare eciã impios
uisuros deũ. a dẏabolo quoq ip̃o dm̃
iusũ putãt. sic accipientes qd̾ scriptũ
est in libro iob uenisse cũ angelis. et
dyibolũ in cõspcũ dei. ut ĩa et illud
uẽiat in questione. quõ dcm̃ sit bea¬
ti mũdo corde qm̃ ip̃i deũ inidebunt.
et illud pacẽ sectanñ cũ omib et scĩfi¬
cacoem̃. sine qua nemo potĩt uidere
deũ. Multũ enĩ miror si eousq ꝓgre¬
diunt᷑ qui existimãt impios usuros
deũ. et a dyabolo uisũ deũ. ut eos
et mũdo ẽẽ coide. et pacẽ et scĩficatõ¬

Expanded text:
b, Moyses, Michaeas, Esaias et si qui alii sunt, de quibus ueracissima scriptura testatur, quod deum uiderint, si deum nemo nonnulli uolentes probare etiam impios uisuros deum a diabolo quoque ipso deum uisum putant sic accipientes, quod scriptum est in libro Iob uenisse cum angelis et diabolum, in conspectu dei, ut iam et illud ueniat in quaestionem, quomodo dictum sit: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uiet illud: « Pacem sectamini cum omnibus et sanctificationem, sine qua nemo poterit videre Deum . » Multum enim miror, si eo usque progrediuntur, qui existimant impios visuros Deum, et a diabolo visum Deum, ut eos et mundo esse co
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ scm̃ est. eciã apud homiẽs scm̃ ha¬
beatur. ħ est nõ cõtep̾natur qd̾ nõ deo
s homĩb ꝓdest. Et in eo qd̾ dicimus.
adueniat regnũ tiũ. qd̾ seumelius ⁊¬
seunolimꝰ utiq uẽiet desidenũ nrm̃¬

Expanded text:
sanctum est, etiam apud homines sanctum habeatur, hoc est non contemnatur, quod non deo sed hominibus prodest. et in eo, quod dicimus: Adueniat regnum tuum, quod, seu uelimus seu nolimus, utique ueniet, desiderium n
Abbreviated transcription (Latin):
uicoriũ qd̾ nccͣim nouimꝰ auferatis.
A fanulia xp̃i oratũ est ꝓ petro. oracũ
est ꝓ paulo. et uos in enis familia ẽẽ
gaudemꝰ et incõꝑabilit̃ plus quã pe¬
trus ot paulus. ora cõnũ fĩna⁊ auxi¬
lis indigemꝰ. Orace certati cõcort
scoq c̾tamĩe. nõ enĩ aduersus alt

Expanded text:
iutorium, quod necessarium nouimus, auferatis. iutorium, quod necessarium nouimus, auferatis. a familia Christi oratum est pro Petro, oratum est pro Paulo; et uos in eius familia esse gaudemus et incomparabiliter plus quam Petrus et Paulus orationum fraternarum auxiliis indigemus. orate certatim concordi sanctoque certamine; non enim aduersus alt