comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erit cõmunis condicio
Obstringitur pia senatꝰ portio
obtes tantiũ uocib adiu¬
rantiũ sacram̃tis. Si refutet:
uidebitur mendatiũ ꝓd̾e.
si ad quiescat: sacrilegium
confiterĩ. Ubi inquit ꝑ legeᷤᷤ
ur̃as et uerba iuraiimꝰ. Ergo
mens ur̃a que legib tenetur
inelusa.cerimoniis gentiũ
suffragiũ colligit fidẽ strin¬
git. iam ñ solũ p̃sentiũ s ab¬
sentiũ. Etiã et qd̃ est ampliꝰ
imꝑatores fides ur̃a pulsa¬
tur. uos eñĩ cogitis si iubetis.
Constantiꝰ auguste memorie
ñ dum sacris initiatus miste¬
riis. contaminari se putauit
si aram illã uidẽt. Iussit au¬
ferri nõ iussit reponi. Illud
auctoritatẽ facti habet. hoc
p̃cepti nõ habet. Nemo sibi
de absentia blandiatur. Presen¬
tior est qui se animis inserit.
qͣm qui ocłis ꝓtestatur. Ilus
enĩ m̃te conecti. qͣm corꝑe co¬
pularĩ. Uos senatus cogendi
seruat imꝑiũ. S fortasse ali¬
qͣm moueat ita fidelissimũ

Expanded text:
non erit communis conditio? non erit communis conditio? Obstringetur pia senatus portio obtestantium vocibus, adjurantium sacramentis. Si refutet, videbitur mendacium prodere: 841 si acquiescat, sacrilegium confiteri. 32. Ubi, inquit, in leges vestras et verba jurabimus? Ergo mens vestra, quae legibus tenetur inclusa, ceremogit, fidem stringit? Jam non solum praesentium, sed absentium etiam, et quod est amplius, imperatores, fides vestra pulsatur; vos enim cogitis, si jubetis. Constantius augustae memoriae nondum sacris initiatus mysteriis, contaminari se putavit, si aram illam videret. Jussit auferri, non jussit reponi. Illud auctoritatem facti habet, hoc praecepti non habet. 33. Nemo sibi de absentia blandiatur. Praesentior est, qui se animis inserit, quam qui oculis protestatur. Plus enim est mente connecti, quam corpore copulari. Vos senatus cogendi servat imperium. 34. Sed fortasse aliquem moveat ita fidelissimum
Abbreviated transcription (Latin):
afri mitram. ꝑse pleriq ue¬
nerem colunt. ꝓdiu̾sitate
nominis. ñ ꝓmiminis ua¬
rietate. Sic deam ẽẽ et uicto¬
riam credidunt. que utiq
munꝰ est nõ potestas. Dona¬
tur ñ dñatur. legionũ gr̃a ñ
religionũ potentia. Magna
gͥ dea qͣm militũ multitudo
donat euentus. huius arã
strui inurbis rome curia
petunt. hoc ẽ. quo plures
conueniunt xͥani. om̃ib
intẽplis are etiam intẽplo
uictoriarũ. quo numero
delectantur sacͥficia ubiq ce¬
lebrant. Quid ẽ nisi insulta¬
re fidei uniꝰ are sacrificiũ
uindicare.  ferendũ ne is¬
tud ut gentilis sacrificet. xͥa¬
nus inter sit: hauriant in¬
quit hauriant uł inuiti
fumũ oculis syphoniam au¬
rib cinerẽ fau̾cib. thus nari¬
bris. et adu̾santiũ licet ora ex¬
citata focis nr̃is fauilla resꝑ-¬
gat. Nõ illis satis sunt laua¬
cra. nõ porticus. nõ platee
occupate simulacͥs. et iam¬
ne in cõmuni illo concilio

Expanded text:
Afri, Mithram Persae, plerique VeAfri, Mithram Persae, plerique Venerem colunt, pro diversitate nominis, non pro numinis varietate. Sic deam esse et victoriam crediderunt, quae utique munus est, non potestas: donatur, non dominatur, legionum gratia, non religionum potentia. Magna igitur dea, quam militum multitudo donat eventus? 31. Hujus aram strui in urbis Romae curia petunt, hoc est, quo plures conveniunt christiani. Omnibus in templis arae, ara etiam in templo victoriarum. Quoniam numero delectantur, sacrificia sua ubique concelebrant. Quid est nisi insultare fidei, unius arae sacrificium vindicare? Ferendumne istud, ut gentilis sacrificet, et christianus intersit? Hauriant, inquit, hauriant vel inviti fumum oculis, symphoniam auribus, cinerem faucibus, thus naribus, et aversantium licet ora excitata focis nostris favilla respergat. Non illi satis sunt lavacra, non porticus, non plateae occupatae simulacris? Etiamne in communi illo concilio
Abbreviated transcription (Latin):
ãni ẽ. rep̃hẽdãt oliuã qͥa pꝰtremꝰ
ẽ fructus. Ergo et messis
nr̃a fides animoꝵ ẽ. eccłie
gr̃a meritoꝵ uindemia ẽ:
que ab ortu mundi uirebat
inscĩs. s postrema etate dif¬
fudit inppłos ut adu̾terẽt
orñs nõ rudib animis ir¬
repsisse fidẽ xͥ. Nulla enim
sine aduersario corona uic¬
torie. S explosa opinione
que ante conualuit qd̃ erat
uerũ iniurie p̃latũ. Si ritus
ueteres delectabant eur in
alienos ritus eadẽ roma suc¬
cessit. Omitto absconditã pre¬
cio humanũ. et pastorales ca¬
sas auro de generi renitentes.
Quid ut de ipso respondeam
qd̃ q̃runtur. captarũ simula¬
cra urbiũ. uictosq deos. et ꝑe¬
grinos ritus sacroꝵ aliene su¬
ꝑsticionis emuli receꝑunt:
Uñ gͥ exemplũ. qd̾ eurrus su¬
os. simulato almonis influ¬
mine lauat cybele:Unde
frigus uates et̾ semꝑ iniuisa
romanis nõ eque carthagi¬
nis numina: Quã celestem

Expanded text:
anni est: reprehendant olivam; quia postremus anni est: reprehendant olivam; quia postremus est fructus. 28. Ergo et messis nostra fides animorum est; Ecclesiae gratia meritorum vindemia est, quae ab ortu mundi virebat in sanctis, sed postrema aetate se diffudit in populos, ut adverterent omnes non rudibus animis irrepsisse fidem Christi nulla enim sine adversario corona victoriae sed explosa opinione, quae ante convaluit, quod erat verum, fit jure praelatum. 30. Si ritus veteres delectabant, cur in alienos ritus eadem Roma successit? Omitto absconditam pretio humum, et pastorales casas auro degeneri renitentes. Quid, ut de ipso respondeam quod queruntur, captarum simulacra urbium, victosque deos, et peregrinos ritus sacrorum alienae superstitionis aemuli receperunt? Unde igitur exemplum, quod currus suos simulato Almonis in flumine lavat Cybele? Unde Phrygii vates, et semper invisa Romanis non aequae Carthaginis numina? Quam Coelestem
Abbreviated transcription (Latin):
soluens. clari splendore ful¬
goris irrutilat. Exerceri in
fructus terre. antea nesciebãt:
post ubi imꝑare aruis sol¬
licitus cepit agͥcola. et infor¬
me solũ uestire uinetis. sil¬
uestres animos domesticis
mollite cultib exuerunt.
anni ipsiꝰ etas pͥma que noᷤᷤ
usu pari colorauit nutu gig.¬
nentiũ: s in ꝓcessu lapsuris
florib ueruat᷑ postremis ad¬
olescit fructib. Nlos quoq
eui rudes. sensus habemus
infantiã: s mutati in an¬
nos ingenii rudimentade¬
ponimus. Dicant gͥ insuis
omĩa man̾e debuisse pͥnci¬
piis: mundũ tenebris ob¬
ductũ. quia splendore solis
illuxerit displicere. Et qͣnto
gratuis ẽ. animi tenebras
de pulisse qͣm corꝑis fideiq
iubar emicuisse qͣm solis.
Ergo et mundi sic̃ om̃ium
rerũ primeua nituerunt.
ut uenerabilis cane fidei se¬
qͤret᷑ senectꝰ. Qͤs ħ mouet. rep̃¬
hendãt messẽ qͥa fera fec̃ditas ẽ.
rẽp̃hẽdãt iuĩdemiã qͥa ĩoccasu

Expanded text:
solvens, clari splendore fulsolvens, clari splendore fulgoris irrutilat. 25. Exerceri in fructus terrae ante nesciebant: post ubi imperare arvis sollicitus coepit agricola, et informe solum vestire vinetis, silvestres animos domesticis mollitae cultibus exuerunt. 26. Anni ipsius aetas prima, quae nos usu parili coloravit nutu gignentium: sed in processu lapsuris floribus vernat, postremis adolescit fructibus. 27. Nos quoque aevi rudes, sensus habemus infantiam: sed mutati in annos ingenii rudimenta deponimus. Dicant igitur in suis omnia manere debuisse principiis; mundum tenebris obductum, quia splendore solis illuxerit, displicere. Et quanto gratius est animi tenebras depulisse, quam corporis, fideique jubar emicuisse, quam solis? Ergo 840 et mundi sicut omnium rerum primaeva nutarunt, ut venerabilis canae fidei sequeretur senectus. Quos hoc movet, reprehendant messem; quia sera fecunditas est: reprehendant vindemiam; quia in occasu
Abbreviated transcription (Latin):
bi habeant p̾sidia sua: suoᷤᷤ
si possunt illa defendant.
Nam si his aquib coluntur
auxilioẽe nõ possunt. quo¬
mͦ possunt uos de fende. a qͥ¬
bus nõ coluntur: S maioꝵ¬
inquit seruandus ẽ ritus. Qd
qd̃ omĩa postea in meliꝰ ꝓfece-¬
runt: Mundꝰ̃ ipse qui itł pri¬
mũ coactis elem̃toꝵ ꝑ in ane
seminib tenero orbe concre¬
uerat. uł confuso ad huc in¬
digesti oꝑis caligabat horro¬
re. nõ ne postea distincto ce¬
li. maris terrarũq discrimi¬
ne rerum formas quib spe¬
ciosus iuidetur accepit : Exu¬
te humentib tenebris: no¬
uum t̾re stupuere solẽ. Bies
in exordio nõ refulget: sed
in ꝓcessu temporis in crem̃¬
to luminis micat. et calores
ex estuat. Luna ipsa que ꝓ¬
pheticis oraculis sp̃es eccłie
figuratur. cũ pͥmũ resurgenᷤᷤ
inmenstruas reꝑatur etates
tenebris noctis absconditur:
paulatimq cornua sua com¬
plens. uł e regione solis ab¬

Expanded text:
bi habeant praesidia sua: suos bi habeant praesidia sua: suos si possunt, illa defendant. Nam si iis a quibus coluntur, auxilio esse non possunt; quomodo possunt vos defendere, a quibus non coluntur? inquit, servandus est ritus. Quid quod omnia postea in melius profecerunt? Mundus ipse, qui vel primum coactis elementorum per inane seminibus, tenero orbe, concreverat, vel confuso adhuc indigesti operis caligabat horrore; nonne postea distincto coeli, maris, terrarumque discrimine, rerum formas quibus speciosus videtur, accepit? Exutae humentibus tenebris novum terrae stupuere solem. Dies in exordio non refulget, sed in processu temporis incremento luminis micat, et caloris exaestuat. 24. Luna ipsa, qua propheticis oraculis species Ecclesiae figuratur, cum primum resurgens in menstruas reparatur aetates, tenebris nobis absconditur: paulatimque cornua sua complens, vel e regione solis ab
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus ꝓuintias redundaᷤ¬
se fructib. Degallis quid lo¬
quar solito ditiorib. Frum̃¬
tum pannonie quod nõ se¬
uierant uendiderunt: et
secunda retia. fertilitatis sue
nouit inuicliã. Namq so¬
lebat tutior ẽẽ ieiunio: fecũ¬
ditatem hostem inse excitauit
Liguriam uenetiasq: autun¬
ni frum̃ta pauerunt. Ergo
nec ille sacͥlegio annus exa-¬
ruit : et iste fidei fructib an¬
nus esfloruit. Negent etiam
qd̃ largo fetu uinee redunda¬
uerunt. Itaq et messem fene¬
ratam recepinius: et liberalio¬
ris uindemie beneficia pos¬
sidemus. Postremus suꝑest.
et maximus locus: utrum
ea que uobis ꝓfuerint imꝑa¬
tores restituere subsidia de¬
beatis. Ait eñi. Uos defendãt:
anobis colantur. Hoc ẽ fide¬
lissimi pͥncipes qd̾ ferre nõ
possumus.qͥa exꝓbrant no¬
bis ur̃o se nomine diis suis
supplicare: et uob̃ non man¬
dantib sacrilegiũ in mane
cõmittunt. dissimulationẽ
ꝓconsensu interp̾tantes.Si¬

Expanded text:
novimus provincias redundasnovimus provincias redundasse fructibus. De Galliis quid loquar solito ditioribus? Frumentum Pannoniae, quod non severant, vendiderunt: et secunda Rhetia fertilitatis suae novit invidiam; nam quae solebat tutior esse jejunio, fecunditate hostem in se excitavit: Liguriam Venetiasque autumni frumenta paverunt. Ergo nec ille sacrilegio annus exaruit, et iste fidei fructibus annus effloruit. Negent etiam quod largo fetu vineae redundaverint. 839 Itaque et messem feneratam recepimus, et liberalioris vindemiae beneficia possidemus. 22. Postremus superest et maximus locus, utrum ea quae vobis profuerint, imperatores, restituere subsidia debeatis; ait enim: Vos defendant, a nobis colantur. Hoc est, fidelissimi Principes, quod ferre non possumus; quia exprobrant nobis vestro se nomine diis suis supplicare, et vobis non mandantibus, sacrilegium immane committunt, dissimulationem pro consensu interpretantes. Si
Abbreviated transcription (Latin):
rent.cũ inclementior eẽt
undicta qͣm culpa: Non
est gͥ idonea que tantam
egͥtudinẽ mundi fallentis
causa constrinxerit: ut uirẽ¬
tib segetib subita spes anni
adulta moreretur. Et certe
aute plurimos annos: tem¬
plorum iura toto orbe sub¬
lata sunt. Modo ne demum
diis gentiliũ uenit inmentẽ.
suas in iurias ultum ire. Słp.¬
terea nec assueto cursu nilus
intumuit: ut urbicoꝵ sacer¬
dotum dispendia uindicaret.
qui nõ uindicauit suoꝵ. Esto
tam̃. si suꝑiore anno deoꝵ
suorum iniurias uindicatas
putant. cur p̾senti anno con¬
tẽptui fuere: Iam enum nec
herbarum uulsis radicib rus¬
ticana plebs pascitur. nec bac¬
ce silurĩs explorat solatia. nec
cibum de sentib rapit: sed
oꝑum leta felicium. dum mes¬
ses suas et ipsa miratur ex¬
pleuit uoti sacietate ieiuiniũ.
Usurarios nob̃ reddidit ter¬
ra ꝓuentus. Quis ergo tam
noruis humanis usib uices
stupeat annoꝵ: Et tamen
etiam suꝑiore anno. plerasq

Expanded text:
rent; cum inclementior esset rent; cum inclementior esset vindicta, quam culpa? Non est igitur idonea, quae tantam aegritudinem mundi fallentis causa constrinxerit; ut virentibus segetibus subito spes anni adulta moreretur. 19. Et certe ante plurimos annos templorum jura toto orbe sublata sunt: modone demum diis gentilium venit in mentem suas injurias ultum ire? Propterea nec assueto cursu Nilus intumuit, ut Urbicorum sacerdotum dispendia vindicaret, qui non vindicavit suorum? 20. Esto tamen si superiore anno deorum suorum injurias vindicatas putant, cur praesenti anno contemptui fuere? Jam enim nec herbarum vulsis radicibus rusticana plebs pascitur, nec baccae silvestris explorat solatia; nec cibum de sentibus rapit: sed operum laeta felicium, dum messes suas et ipsa miratatur, explevit voti satietate jejunium: usurarios nobis reddidit terra proventus. 21. Quis ergo tam novus humanis usibus vices stupeat annorum? Et tamen etiam superiore anno plerasque
Abbreviated transcription (Latin):
li deficientiũ ora lambebant.
Propt̾ea chaoniã frugẽ mutan
tantes rursus in pecudũ pas¬
tus. et ad infelicis uictus ali¬
m̃ta reuocati: concussa quer¬
eu famem insilius miseram.
solabamur. Noria uidelcet
ꝓdigia t̾rarũ: que nũquam
ante acciderant. cum suꝑstici¬
o gentilis toto orbe ferueret.
Reuera q̃n ante uacuis aue¬
nis seges auari uota lusit agͥ¬
cole. et spem rustice plebis q̃¬
sita sulcis frugis herba desti¬
tuit: Et un grecis oracula ha-¬
bite sue quercus nisi quia re-¬
mediũ silur̃is alimonie. celes¬
tis religionis donũ putarũt.
Talia enĩ suoꝵ munera cre¬
dunt deorũ. Quis dodoneas
arbores nisi gentiũ ppłs ad¬
orauit. cum patibulũ triste
agri nemoꝵ honore dona¬
ret: Non ẽ ueri simile: qd̃
indignantes eorũ dii. id ꝓ
pena intuleruit. qd̃ solebãt
placcati conferre ꝓmunere.
Que autẽ equitas ut paucis
sacerdotib dolentes uictũ
negatũ. ipsi om̃ib de nega¬

Expanded text:
li deficientium ora lambebant. li deficientium ora lambebant. Propterea Chaonia frugem glande mutantes, rursus in pecudum pastus, et ad infelicis victus alimenta revocati, concussa quercu, famem in silvis 838 miseram solabantur. Nova videlicet prodigia terrarum, quae numquam ante acciderant; cum superstitio gentilis toto orbe ferveret! Re vera quando ante vacuis avenis seges avari vota lusit agricolae, et spem rusticae plebis quaesita sulcis frugis herba destituit? 18. Et unde Graecis oracula habita suae quercus, nisi quia remedium silvestris alimoniae coelestis religionis donum putarunt? Talia enim suorum munera credunt deorum. Quis dodonaeas arbores, nisi gentium populus adoravit; cum pabulum triste agri nemorum honore donaret? Non est verisimile quod indignantes eorum dii id pro poena intulerint, quod solebant placati conferre pro munere. Quae autem aequitas, ut paucis sacerdotibus dolentes victum negatum, ipsi omnibus denega
Abbreviated transcription (Latin):
nullis unqͣm negata de¬
functis. in hiberent supre¬
ne cõmercia sepulture.
Quos gentiles p̃cipitarũt:
maria reddiderunt. Fidei is
ut eorum munera petant
quorũ gesta condẽpnant :
Nemo tam̃ donaria delu¬
bris. et legata aruspicibus
de negauit. Sola sublata ft̃
predia: quia nõ religiose
utebantur his que religio¬
nis uire defenderũt. Qui
nr̃o utuntur exemplo. cur
nõ utebantur officio: Ni¬
chil eccłia sibi nisi fidẽ pos¬
sidet. Hos redditus p̾bet: hoᷤᷤ
fructus. Possessio eccłie: sũp¬
tus est egenoꝵ. Numerent
quos redem̾int templa cap¬
tiuos: que contulerint ali¬
menta pauꝑib. quib exu¬
lib iuuendi subsidia mi¬
nistrau̾int. Preda gͥ intercep¬
ta noniura sunt. En qd̃ fac¬
tum. que tͥste piare nefas
fames ut auint publica uĩ¬
dicauit: quia iisui om̃ium
deficere cepit qd̃ ꝓficiebat cõ¬
modis sacerdotũ. Propt̾ea ergo
detractis ut aunt arbusta ex¬
irta corticib: succo miserabi¬

Expanded text:
nullis usquam negata denullis usquam negata defunctis inhiberent supremae commercia sepulturae? Quos gentiles praecipitarunt, maria reddiderunt. Fidei istut eorum munera petant, quorum gesta condemnant? 16. Nemo tamen donaria delubris, et legata haruspicibus denegavit: sola sublata sunt praedia; quia non religiose utebantur iis, quae religionis jure defenderent. Qui nostro utuntur exemplo, cur non utebantur officio? Nihil Ecclesia sibi, nisi fidem possidet. Hos redditus praebet, hos fructus. Possessio Ecclesiae sumptus est egenorum. Numerent quos redemerint templa captivos, quae contulerint alimenta pauperibus, quibus exsulibus vivendi subsidia ministraverint. Praedia igitur intercepta, non jura sunt. 17. En quod factum, quae triste piaret nefas, fames, ut aiunt, publica vindicavit; quia usui omnium proficere coepit, quod proficiebat commodis sacerdotum. Propterea ergo detractis, ut aiunt, arbusta exuta corticibus, succo miserabi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ liceat sacerdotẽ. Scͥbun¬
tur testam̃ta temploꝵ mi¬
nistris: nullus excipitur
ꝓphanus. nullus ultie
conditionis. nullus ꝓdigꝰ
uerecundie. Soli ex om̃ib
clerico cõmune ius claudi¬
tur: aquo solo ꝓom̃ib uo¬
tum cõmune suscipitur. of¬
ficium cõmune offertur.
Nulla legata: uł grauiũ iu¬
duarũ nulla donatio. Et
ubi inmorib culpa non
deprehenditur.: tam̃ offici¬
o multa p̃scribitur. Quod
sacerdotib fani legauerit
nistris dei nõ ualet. Qd̃ ego
nõ querar. S ut sciant qd̾
nõ i querar cõprehendi:
malo eni nos pecunia mi¬
nores ẽẽ quã gr̃a. S refer̃t
ea que uł donata uł relic¬
ta sunt eccłie. nõ ẽẽ temera¬
ta. Dicant et ipsi quis tẽ¬
plis dona detraxerit: qd̃
factũ est xͥanis. Que si fac¬
ta eẽnt gentilib: reddẽtur
potius quã in ferretur in¬
iuria. Hunccine demum
cũ direptis xͥanoꝵ om̃iũ
facultatib. ipsos uita les
anhelitus sp̃u uicdent. et

Expanded text:
non liceat sacerdotem. Scribunnon liceat sacerdotem. Scribuntur testamenta templorum ministris, nullus excipitur profanus, nullus 837 ultimae conditionis, nullus prodigus verecundiae: soli ex omnibus clerico commune jus clauditur, a quo solo pro omnibus votum commune suscipitur, officium commune defertur: nulla legata vel gravium viduarum, nulla donatio. Et ubi in moribus culpa non deprehenditur; tamen officio mulcta praescribitur. Quod sacerdotibus fani legaverit nistris Dei, non valet. Quod ego non ut querar, sed ut sciant quid non querar, comprehendi; malo enim nos pecunia minores esse, quam gratia. 15. Sed referunt, ea quae vel donata vel relicta sunt Ecclesiae, non esse temerata. Dicant et ipsi quis templis dona detraxerit quod factum est christianis. Quae si facta essent gentilibus, redderetur potius quam inferretur injuria. Nunccine demum cum direptis christianorum omnium facultatibus, ipsos vitales anhelitus in viderent, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui totum sibi sub in¬
ꝑatorib gentilib uindica¬
runt.idem sub pͥncipib
xͥanis nõ putent nobis
sortem deb̾e ẽẽ cõmunem.
Sacerdotib quoq suis et
ministris: querunt᷑ alim̃¬
ta publica nõ p̃beri. Quan¬
tus hic u̾boꝵ tumultus in¬
crepuit. At contra nobis q̃t
pͥuate successionis molum̃¬
ta recentib legib de negan¬
tur: et nemo conq̃ritur.
Nõ eñ putamus iniuriã:
quia dispendiũ nõ dolemꝰ.
Si pͥuilegiũ querat sacer¬
dos ut honus curiale de¬
clinet: patͥa atq auita et
orñium facultatũ possessio¬
ne cedendũ ẽ. Quomꝰ hãc
gentiles si haberent ingra.¬
uarent querelã. qd̃ sacerdoᷤ
ferias ministerii sui emat
totius patͥmonii sui damp¬
no. et priuati uniu̾se cõmo¬
ditatis dispendio usũ sup¬
plici mercetur obsequii. p̃¬
tendens cõmunis salutis sa¬
lutis excubias. domestice. in¬
opie se mercede solatur: qi
curionẽ: cũ eccłie excusare

Expanded text:
ut qui totum sibi sub imut qui totum sibi sub imperatoribus gentilibus vindicarunt, iidem sub principibus christianis non putent nobis sortem debere esse communem. 13. Sacerdotibus quoque suis et ministris queruntur alimenta publica non deberi. Quantus hinc verborum tumultus increpuit? At contra, nobis etiam privatae successionis emolumenta recentibus legibus denegantur, et nemo conqueritur; non enim putamus injuriam, quia dispendium non dolemus. Si privilegium quaerat sacerdos, ut onus curiale declinet, patria atque avita et omnium facultatum possessione cedendum est. Quomodo hanc gentiles, si haberent, ingravarent querelam, quod sacerdos ferias ministerii sui emat totius patrimonii sui damno, et privati universae commoditatis dispendio usum publici mercetur obsequii: praetendens communis salutis excubias, domesticae inopiae se mercede soletur; quicurionem, cum Ecclesiae excusare
Abbreviated transcription (Latin):
oculos: uideant plebem
pudoris. ppłm integͥtatis.
conciliũ uirginitatis. Nõ
uitte capiti decus. s igno¬
bile uelamen usui nobi¬
le castitati. ñ exquisita s
abdicata lenocinia pulcri¬
tudinis. nõ illa purpura¬
rum insignia. nõ luxus
deliciarũ. s usus ieiunioꝵ.
nõ pͥuilegia ñ luera: om̃ia
postremo talia. ut reuocari
astudio putes. dũ exercen¬
tur officia. S dũ exercetur
officiũ: studiũ ꝓuocant᷑.
Suis castitas cumulatur
dispendiis. Nõ ẽ uͥ ginitas
que p̾cio emitur: nõ uͥtutis
studio possidetur. Non est
integͥtas: quec̃q in actiõe
nũmario ad tempꝰ licitat᷑
cõpendio. Prima castitatis
uictoria ẽ. facultatũ cupidi¬
tatẽs uincere: quia lucri
studiũ. tẽptam̃tũ pudoris
est. Ponamus tam̃. subsidi¬
a largitatũ conferenda uir¬
ginib. que xͥanis mun̾a
relundabũt. Quod tantaᷤᷤ
opes sufficiet erariũ: Aut
si arbitrantur solis uestali¬
b conferendũ: nõ putet

Expanded text:
oculos, videant plebem oculos, videant plebem pudoris, populum integritatis, concilium virginitatis. Non vittae capiti decus, sed ignobile velamen usui, nobile castitati: non exquisita, sed abdicata lenocinia pulchritudinis: non illa purpurarum insignia, non luxus deliciarum, sed usus jejuniorum: non privilegia, non lucra: omnia postremo talia, ut revocari a studio putes, dum exercentur officia. Sed dum exercetur officium, studium provocatur. Suis castitas cumulatur dispendiis. Non est virginitas, quae pretio emitur, non virtutis studio possidetur: non est integritas quaecumque in auctione nummario ad tempus licitatur compendio. Prima castitatis victoria est facultatum cupiditates vincere; quia lucri studium tentamentum pudoris est. Ponamus tamen subsidia largitatum conferenda virginibus. Quae christianis munera redundabunt? quod tantas opes sufficiet aerarium? Aut si arbitrantur solis Vestalibus conferendum, non pudet,
Abbreviated transcription (Latin):
dum cepimus: et iam secũ¬
tur exclusos. Nos sanguine
głamur: illos dispendium
mouet. Nos hec uictorie lo¬
co ducimus: illi iniuriam
putantꝰ Nũqͣm nob̃ ampliꝰ
contulerũt. qm cum u̾be¬
rari xͥanos atq ꝓscribi ac
necari iuberent. Premium
fecit religio: quod ꝑfidia pu¬
tabat ẽẽ suppliciũ. Uidete
magnanimos. Piniuriã.
ꝑ inopiam. ꝑsupplicium. noᷤᷤ
creuimus: illi cerimonias
suas. sine questu manere
posse nõ credunt. Habeãt
munitatẽ suã. Dic̾ant hoc :
qui nesciunt crecłe qd̃ pos¬
sit ẽẽ graturta uirginitas.
Prouocent lucris: qui diffi¬
dunt uirtutib. Quantas
tam̃ illis uirgines p̃mia ꝓ¬
missa fecerũt: Uix septem
uestales capiuntur puelle.
En totus numerus: quẽ in¬
fule uitati capitis. purpura¬
tarũ uestrũ murices pom¬
pa lectice ministroꝵ cirẽ¬
fusa cõmitatur. Priuilegia
maxima. lucra ingentia.
p̃scripta deniq pudicicia¬
et tempora coegerunt. At¬
tollant mentis et corꝑis

Expanded text:
Dudum coepimus, et jam sequunDudum coepimus, et jam sequuntur exclusos. Nos sanguine gloriamur, illos dispendium movet. Nos haec victoriae loco ducimus, illi injuriam putant. Numquam nobis amplius contulerunt, quam cum verberari christianos atque proscribi ac necari juberent. Praemium fecit religio, quod perfidia putabat esse supplicium. Videte magnanimos. Per injurias, per inopiam, per supplicium nos crevimus: illi ceremonias suas sine quaestu manere posse non credunt. 836 11. munitatem suam. Dicant hoc, qui nesciunt credere, quod possit esse gratuita virginitas: provocent lucris, qui diffidunt virtutibus. Quantas tamen illis virgines praemia promissa fecerunt? Vix septem Vestales capiuntur puellae. En totus numerus quem infulae vittati capitis, purpuratarum vestium murices, pompa lecticae ministrorum circumfusa comitatu, privilegia maxima, lucra ingentia, praescripta denique pudicitiae tempora coegerunt. 12. Attollant mentis et corporis
Abbreviated transcription (Latin):
inuiriã ducimꝰ. om̃e quod
fieri potest dm̃ putari. Nõ
uult se d̾s in lapidib coli.
Beniq etiã ipsi phylophi
illũ mortuũ ẽẽ nõ cre¬
ditis. nescitis enĩ qd̃ mors
illa carnis fuerit nõ diui¬
nitatis. que fecit ut creden¬
tium iam nemo moriatur.
quid uob̃ imprudentiꝰ. qͥ
contumeliose colitis. et ho¬
norifice derogatis.: Urĩn
enĩ dm̃: lignũ putatis. O
coritumeliosa reu̾entia..
Xp̃m mori potuisse non
creditis. O honorifica ꝑuica¬
tia. S uetera inquit reddẽ¬
dasũt altaria simulacͬris:
ornam̃ta delubris. Repos¬
cantur hec aconsorte suꝑ¬
sticionis: xͥanus imꝑator
aram soluis xp̃i didicit ho¬
norare. Qͥd manus pias et
ora fidelia. ministeriũ suis
cogunt sacrilegiis exhrb̾e:
tit loquatur: quia cor re¬
gis in manu dĩ. Nũquid
imꝑator gentilis aram xͦ
leuauit: Dũ ea que fuer̃t
reposcunt. exemplo suo ad¬
debeant referre reu̾entie:
qñ gentiles suꝑsticionib
sius om̃ia detulerunt. Du

Expanded text:
 omne quod fieri potest, Deum putari. Non vult se Deus in lapidibus coli. Denique etiam ipsi philosophi illum mortuum esse non creditis nescitis enim quod mors illa carnis fuerit, non divinitatis, quae fecit ut credentium jam nemo moriatur quid vobis imprudentius, qui contumeliose colitis, et honorifice derogatis; vestrum enim Deum lignum putatis. O contumeliosa reverentia! Christum mori potuisse non creditis. O honorifica pervicacia! 10. Sed vetera, inquit, reddenda sunt altaria simulacris, ornamenta delubris. Reposcantur haec a consorte superstitionis: christianus imperator aram solius Christi didicit honorare. Quid manus pias et ora fidelia ministerium suis cogunt sacrilegis exhibere? tit, loquatur; quia cor regis in manu Dei . Numquid imperator gentilis aram Christo levavit? Dum ea quae fuerunt, reposcunt, exemplo suo adt deferre reverentiae; quando gentiles superstitionibus suis omnia detulerunt. 11.
Abbreviated transcription (Latin):
seruauit. Prestate etiam di¬
uo fr̃i ur̃o: aliem consilii oor¬
rectionẽ. Tegite factũ: qd̃
senatiu displicuisse nesci¬
uit. Si quidẽ constat ideo
exclusã legationẽ: ne adeũ
iudicium priblicũ ꝑueniret.
Pro existimatione ẽ tempo¬
rum suꝑioꝵ: ut nõ dubi¬
tetis abolere. qd̃ ꝓbatũ est
principis nõ fuisse.

Expanded text:
seruauit. Praestate etiam diseruauit. Praestate etiam diuo fratri Vestro alieni consilii correctionem; tegite factum, quod senatui displicuisse nesciuit. Siquidem constat ideo exclusam legationem, ne ad eum iudicium pubficum perueniret. Pro existimatione est temporum superiorum ut non dubitetis abolere quod probandum est Principis non fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
guloꝵ. Omĩa regitis. s suum
cuiq seruatis: ꝓlusq apud
uos iusticia. qͣm licentia ua¬
let. Consulit certe munifi¬
centiã ur̃am: an hec publica
uelint existimari. que in
alios tͣnstulistis. Semel ho¬
nori urbis delata cõpendia.
desinũt ẽẽ tͥbuentiũ: et qd̃
apͥncipio beneficiũ fuit.u¬
su atq etate fit debitũ. In a¬
nem gͥ metum diuino ani¬
mo ur̃o temptant incut̾e:
siquis asserit conscientiam
uos hab̾e p̾bentiũ. nisi de¬
trahentiũ subieritis inui¬
diam. faueant clem̃tie ur̃e
sectarũ om̃ium archana p̃¬
sidia: et hec maxime que ma¬
iores ur̃oᷤᷤ aliq̃n iuuerunt.
uos defendant. anobis colan.¬
tur. Cum religionũ statum
petimus. qui diuo parenti
culminis ur̃i seruauit im¬
ꝑium: qui fortunato pͥnci¬
pi legitimos sufficit heredes.
Expectat senior ille diuiᷤ ex
arce sidea ad lacrimas sacer¬
dotũ: et se culpatũ putat mo¬
re uolato.quẽ libenter ip̃e

Expanded text:
gulorum. Omnia regitis, sed suum gulorum. Omnia regitis, sed suum cuique seruatis plusque apud Vos iustitia quam licentia ualet. Consulite certe munificentiam Vestram an adhuc publica uelit existimari quae in alios transtulistis. Semel honori Vrbis delata conpendia desinunt esse tribuentium et quod a principio beneficium fuit usu atque aetate fit debitum. Inanem igitur metum diuino animo Vestro temptat incutere, si quis adserit conscientiam Vos habere praebentium, nisi detrahentium subieritis inuidiam. Faueant Clementiae Vestrae sectarum omnium arcana praesidia et haec maxime quae maiores Vestros aliquando iuuerunt. Vos defendant, a nobis colantur. Eum religionum statum petimus, qui diuo parenti Numinis Vestri seruauit Imperium, qui fortunato Principi legitimos suffecit heredes. Spectat senior ille diuus ex arce siderea lacrimas sacerdotum et se culpatum putat more uiolato, quem libenter ipse
Abbreviated transcription (Latin):
bus negabatur. Certe si ẽ huiꝰ
mali aliqd̃ exemplũ: impu¬
temus tantã famen uicib
annoꝵ. Grauis hãc sterilita¬
tem aura conftͥnx̃: siluestri¬
b arbustis uita ꝓducitur.
et rursus ad dodoneas arbores
plebis rustice inopia conuo¬
lauit. Qͥd tale ꝓuincie ꝑ¬
tulerunt. cũ religionũ mi¬
nistros. honor. publicus pas¬
ceret. Quando in usũ hõiũ
concusa quercus. qͣn uulse
sũt herbarũ radices. quando
alternos regionũ defectus de¬
seruit fecunditas mutua.
cũ ppło et uirginib sacris.
cõmunis ẽẽt annona: Com¬
mendabat enĩ t̾rarum ꝓuẽ¬
tus uictus antistitũ: et re-¬
mediũ magisqͣm largitas
erat. An dubiũ ẽ semꝑ pro
copia om̃ium datũ. quod
nc̃ inopia om̃ium uindica¬
uit: Dicet aliquis: sũptũ
publicũ de negatũ. aliene
religionis impendiis. Absit
Nam cũ res publica de sin¬
gulis constet: qd̃ abea ꝓficis¬
citur. fit rursus ꝓpͥum sin¬

Expanded text:
bus negabatur. Certe si est huius bus negabatur. Certe si est huius mali aliquod exemplum, inputemus tantam famem uicibus annorum: grauis hanc sterilitatem causa contraxit. Siluestribus arbustis uita producitur et rursus ad Dodonaeas arbores plebis rusticae inopia conuolauit. Quid tale prouinciae pertulerunt, cum religionum ministros honor publicus pasceret? Quando in usum hominum concussa quercus, quando uulsae sunt herbarum radices, quando alternos regionum defectus deseruit fecunditas mutua, cum populo et uirginibus sacris communis esset annona? Commendabat enim terrarum prouentum uictus antistitum et remedium magis quam largitas erat. An dubium est semper pro copia omnium datum quod nunc inopia omnium uindicauit ? Dicet aliquis sumptum publicum denegatum alienae religionis inpendiis. Absit Nam cum Res publica de singulis constet, quod ab ea proficiscitur, fit rursus proprium sin
Abbreviated transcription (Latin):
dicare. et imꝑii et̾nitatẽ celes¬
tib fulcire p̾sidiis. armis ur̃is.
aquilis ur̃is amicas applicare
uirtutes. ꝓ om̃ib efficatia uo.¬
ta susciꝑe susciꝑe. et ius cum
om̃ib ñ hab̾e: Itaq melior
ẽ seruitus: que hominib im¬
penditur. Rem publicã ledi¬
mus: cui nũqͣm expedit ut
ingrata sit. Nemo me putet
solã causã religionũ tueri. Ex
huiꝰ modi facrnorib: orta ft̃
cuncta romani generis in¬
cõmoda. Honorauerat lex
parentũ uestales uirgines.
ac ministros deoꝵ: iuctu
modico iustisq pͥui legiis.
Scetit muneris huiꝰ integͥ¬
tas. usq ad degeneres trape¬
zetas: qui ad mercedẽ uiliũ
baiuloꝵ. sacre castitatis alim̃¬
ta uerterũt. Secuta ẽ hoc fac¬
tum fames publica: et spem
ꝓuinciarũ om̃iũ. messis e¬
gra decepit: Non sũt hec ui¬
tia t̾rarum. nicħ imputamꝰ
astris: nec rubigo segetib ob
fuit. ꝑire om̃ib qd̃ religioni¬

Expanded text:
dicare et Imperii aeternitatem caelesdicare et Imperii aeternitatem caelestibus fulcire praesidiis, armis uestris, aquilis uestris amicas adplicare uirtutes, pro omnibus efficacia uota suscipere, et ius cum omnibus non habere? Itane melior est seruitus quae hominibus inpenditur? Rem publicam laedimus, cui numquam expediit ut ingrata sit. Nemo me putet tueri solam causam religionum: ex huiusmodi facinoribus orta sunt cuncta Romani generis incommoda. Honorauerat lex parentum Vestales uirgines ac ministros deorum uictu modico iustisque priuilegiis; stetit muneris huius integritas usque ad degeneres trapezitas qui ad mercedem uilium baiulorum sacra castitatis alimenta uerterunt: secuta est hoc factum fames publica et spem prouinciarum omnium messis aegra decepit. Non sunt haec uitia terrarum, nihil inputemus austris, nec rubigo segetibus obfuit perire omnibus quod religioni
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb subsidia uet̾a decerptast̃.
ꝓ em̃ sub ĩꝑatoribꝰ qͥ alieno absti¬
nent. qͥ resistũt cupidita¬
ti: ad solam de trahit᷑ amit¬
tentis in iiriã. qd̃ desid̾ium
non mouet auferentis. Agͦs
etiã uirginib et ministris
deficientiũ uoluntate lega¬
tos: fiscus retentat. Oro uos
iusticie sacerdotes: ut ur¬
bis ur̃e sacris reddatur pͥua¬
ta suecessio. Dictent testam̃¬
ta securi: et sciant sub pͥnci¬
pis nõ auari stabiles
ẽẽ qd scripserint᷑. Delectet
uos ista felicitas generis hu¬
mani: cepit cause huiꝰ exẽ¬
plũ sollicitare morientes.
Ergo romane religioi:
subromana uira nõ ꝑtinẽt.
Qd̃ nom̃ accipiet ablatio fa¬
cultatũ. quas nulla lex. nul¬
lus casus fecit caducas.: Ca¬
piunt legata liberti: seruis
testam̃toꝵ iusta cõmoda nõ
negantur. Tantũ nobiles uir¬
gines. et fataliũ sacroꝵ mi¬
nistri: excluduntur p̃diis
ħeditate quesitis. Qͥd iuuat
saluti publice castũ corpus

Expanded text:
quibus subsidia uetera decerpta sunt; quibus subsidia uetera decerpta sunt; etenim sub Imperatoribus qui alieno abstinent, quia resistunt cupiditati, ad solam detrahitur amittentis iniuriam quod desiderium non mouet auferentis. Agros etiam uirginibus et ministris deficientium uoluntate legatos fiscus retentat. Oro Vos, iustitiae sacerdotes, ut Vrbis Vestrae sacris reddatur priuata successio. Dictent testamenta securi et sciant sub Principibus non auaris stabile esse quod scripserint. Delectet Vos ista felicitas generis humani. Coepit causae huius exemplum sollicitare morientes. Ergo Romanae religiones ad Romana iura non pertinent? Quod nomen accipiet ablatio facultatum quas nulla lex, nullus casus fecit caducas? Capiunt legata liberti, seruis testamentorum iusta commoda non negantur: tantum nobiles uirgines et fatalium sacrorum ministri excludentur praesidiis hereditate quaesitis? Quid iuuat saluti publicae castum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
q prudentia uerũ reqͥrat:
& no itinere nõ potest ꝑue¬
niri ad tam grande secretũ.
S hec ociosoꝵ disputatio ẽ.
Nũc p̾ces. nũc certamina of¬
ferimus. Quanto cõmodo e
p̃rogatiua de tracta ẽ: Sub lar¬
gissimis imꝑatorib de nega¬
tur: qd̃ parcissimi p̾̃stiterũt.
honor solus ẽ. in illo uelut
stipendio castitatis. Ut uite
earũ capiti decus faciũt: ita
insigne ducrtur. sacrificii ua¬
care mnunerib. Nudũ quo¬
dammꝰ nom̃ ĩmunitatis re¬
quirunt: qm̃ pauꝑtate adis¬
pendio tute sũt. Itaq ampliꝰ
laudi earũ tͥbuunt: qui ali¬
quid rei detrahũt. Si quidẽ
saluti publice dicata uirgini¬
tas: crescit merito. cũ caret p̾¬
mio. Absint aberarii ur̃i
puritate: ista cõpendia. fiscꝰ
bonoꝵ pͥncipũ: nõ sacerdo¬
tum dãpnis. s hostiũ spoliiꝰ
augeatur. Ullũne lucrum
cõpensat inuidia: Et quia
auaritia inmores ur̃os nõ
cadit: hoc miseriores sunt.

Expanded text:
que prudentia uerum requirat? que prudentia uerum requirat? Vno itinere non potest perueniri ad tam grande secretum. Sed haec otiosorum disputatio est; nunc preces, non certamina offerimus. Quanto commodo sarginum praerogatiua detracta est? Sub largissimis Imperatoribus denegetur quod parcissimi praestiterunt? Honor solus est in illo ueluti stipendio castitatis: ut uittae earum capiti decus faciunt, ita insigne ducitur sacerdotii uacare muneribus. Nudum quoddam nomen inmunitatis requirunt, quoniam paupertate a dispendio tutae sunt. Itaque amplius laudi earum tribuunt qui aliquid rei detrahunt; siquidem saluti publicae dicata uirginitas crescit merito, cum caret praemio. Absint ab aerarii Vestri puritate ista conpendia! Fiscus bonorum Principum non sacerdotum damnis sed hostium spoliis augeatur! Illud tenue lucrum conpensat inuidiam? Atqui auaritia in mores Vestros non cadit. Hoc miseriores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
moria atq docum̃tis rerũ se.¬
culariũ. cognitio uenit nu¬
minũ: Iam si longa etas au¬
ctoritatẽ religionib faciat.
seruanda ẽ tot seculis fides:
et seq̃ndi sũt nob̾ parentes.
qui secuti sũt fellciter suos.
Romã nũc putemꝰ assistere
atq his uob̃cũ agere sermo¬
nib. Obtimi pͥncipes patres
patrie: reu̾emini annos meos.
inquos me pus ritus ad du¬
xit. Utar cerimoniis auitis:
neq enĩ penitet. Uiuã meo
more: quia libera sum. Hre
cultus in leges meas orbem
recdegit: hec sacra hannibalẽ
amoenib. a capitolio senonaᷤᷤ
repprilerunt. Ad hoc gͦ seruata
sũ. ut longeua rep̃hendar.
Uidero quid instituendũ pri¬
tatur: sera tam̃ et contume¬
liosa ẽ emendatio sencetutis.
Ergo diis patriis. diis in digẽ¬
tib: pacẽ rogamus. & quũ
ẽ: quic qͥd om̃s colunt. unũ
putari. Eadẽ spectamꝰ astͣ
cõmune celũ ẽ. idẽ nos mũdꝰ
inuoluit. Qͥd inter ẽ. qua qͥs¬

Expanded text:
moria atque documentis rerum semoria atque documentis rerum secundarum cognitio venit numinum? Jam si longa aetas auctoritatem religionibus faciat, servanda est tot saeculis fides, et sequendi sunt nobis parentes, qui secuti sunt feliciter suos. 9. « Romam nunc putemus assistere, atque his vobiscum agere sermonibus: Optimi principes, patres patriae reveremini annos meos, in quos me pius ritus adduxit. Utar cerimoniis avitis; neque enim poenitet. Vivam meo more, quia libera sum. Hic cultus in leges meas orbem redegit: haec sacra Annibalem a moenibus, a Capitolio Senonas repulerunt. Ad hoc ergo servata sum, uit quod instituendum putatur; sera tamen et contumeliosa est emendatio senectutis.» Ergo diis patriis, diis indigetibus pacem rogamus. Aequum est quidquid omnes colunt unum putari. Eadem spectamus astra, commune caelum est, idem nos mundus inuoluit: quid interest qua quis
Abbreviated transcription (Latin):
git enĩ sequentẽ lapsus pͥoris.
et de rep̾hensione anteceden¬
tis exempli. nascitur emen¬
datio. Ias fuit ut parens ille
dem̃tie ur̃e: inre adhuc no¬
ua nõ caueret inuidiã. Nũ
potest etiam nob̃ eadẽ defen¬
sio conuenire. si imitemur
Accipiat et̾nitas ur̃a. alia eiꝰ¬
dem pͥncipis facta : que in
usu dignius trahat. Nil ille
decerpsit sacrarũ uirginũ
priuilegiis. repleuit nobili¬
bus sacerdotia. romanis ceri¬
moniis nõ negauit impen¬
sas. et ꝑ om̃s uias et̃ne urbis
letũ secutus senatũ. uidit pla¬
cido ore delubra. legit inscrip¬
ta fastigiis dm̃ noĩa: ꝑcunc¬
tatus ẽ temploꝵ origines. mi¬
ratus ẽ conditores. Cũq alias
religiones ipse sequeretur: has
seruauit imꝑio. Suus enĩ cui¬
q mos: cuiq ritus ẽ. Uarios
tib: ita ppłis fatales genii di¬
iudiuidunt᷑. Accedit utilitas:
que maxime homini deos as¬
serit. Nam cum ratio om̃is in
oꝑto sit. uñ rectius qͣm deme¬

Expanded text:
git enim sequentem lapsus prioris, git enim sequentem lapsus prioris, et de reprehensione antecedentis exempli nascitur emendatio. Fas fuit ut parens ille clementiae vestrae in re adhuc nova non caveret invidiam. Num potest etiam nobis eadem defensio convenire, si imitemur, « Accipiat aeternitas vestra alia ejusdem principis facta, quae in usum dignius trahat. Nil ille decerpsit sacrarum virginum privilegiis, replevit nobilibus sacerdotia, Romanis ceremoniis non negavit impensas, et per omnes vias aeternae Urbis laetum secutus senatum, vidit placido ore delubra, legit inscripta fastigiis deorum nomina, percontatus est templorum origines, miratus est conditores. Cumque alias religiones ipse sequeretur, has servavit imperio; suus enim cuique mos, suus cuique ritus est. Varios tibus, ita populis fatales genii dividuntur. Accedit utilitas, quae maxime homini deos asserit. Nam cum ratio omnis in operto sit, unde rectius quam de me
Abbreviated transcription (Latin):
susceprinus. senes posteris re¬
linquamꝰ. Consuecudinis a¬
mor magnꝰ ẽ. Merito diui ꝯs¬
tantii factũ: diu nõ stetit.
Om̃ia uob̃ exempla uitan¬
da sũt: que mox remota di¬
dicistis. Et̃nitatẽ curamus
Uͥ in leges ur̃as et uerba iura¬
buinus. qua religione mens
falsa terrebitur. ne intesti¬
moniis mentiatur: Omĩa
quidẽ adeo plena sunt: nec
ullus ꝑfidis tutus ẽ locus.
S plurimũ ualet ad metũ
delinquendi: etiã p̃sentia
religionis urgeri. Illa ara
concordiã tenet om̃iũ. illa a¬
ia fidem conuenit singuloꝵ.
Neq alud magis auctoritatẽ
facit sententiis nr̃is: qm qd̾ or̃a
quasi iratus ordo decernit.
Patebrt gͦ sedes ꝓphana ꝑuri¬
is : et hoc in clit̾i principes
mei ꝓbabile iudicabunt. qͥ
sacram̃to publico tuti sunt.
S diuus conftantiꝰ: idẽ fecis¬
se dicitur. Cetera potius illius
principis emulemur: qui ni¬
chil tale ẽẽt aggressus. si quis
ante se aliud deuiasset. Corri¬

Expanded text:
suscepimus, senes posteris resuscepimus, senes posteris relinquamus. Consuetudinis amor magnus est. Merito divi Constantii factum diu non stetit. Omnia vobis exempla vitanda sunt, quae mox remota didicistis. Aeternitatem curamus Ubi in leges vestras et verba jurabimus? qua religione mens falsa terrebitur; ne in testimoniis mentiatur? Omnia quidem Deo plena sunt, nec ullus perfidis tutus est locus: sed plurimum valet ad metum delinquendi etiam praesentia religionis urgeri. Illa ara concordiam tenet omnium, illa ara fidem convenit singulorum: neque aliquid magis auctoritatem facit sententiis nostris, quam quod omnia quasi juratus noster ordo decernit. Patebit ergo sedes profana perjuriis, et hoc inclyti principes mei probabile judicabunt, qui sacramento publico tuti sunt. 7. « Sed divus Constantius idem fecisse dicitur. Caetera potius illius principis aemulemur: qui nihil tale esset aggressus, si quis ante se alius deviasset. 830 Corri
Abbreviated transcription (Latin):
fata defendimꝰ. qͣm tempo¬
rum głe. que tũc maior est.
cũ uob̃ contra morẽ paren¬
tũ intelligitis nil licere: Re¬
petimꝰ gͥ religionũ statũ: qͥ
rei publice dui ꝓfuit. Certe
numerentur pͥncipes utͥus¬
q secte utͥusq sententie. Pro¬
ximus eoꝵ cerimoruas pa¬
trũ coluit: recentior nõ re¬
morit. Si exẽplum nõ facit
religio ueterũ: faciat dissimu
liaris ẽ barbaris. ut arã uic¬
torie ñ requirat: Cauti in
posterũ sumꝰ: et taliũ rerũ
ostenta uitamꝰ. Reddatur
tam̃ saltim noĩ honor: qui
numini de negatus ẽ. Multa
uictorie debet eternitas ur̃a :
et adhuc plura debebit. Aũ¬
sentur hãc potestatẽ: quib
nicħ ꝓfuit. Uos amicũ tͥum¬
phis patͦciniũ: nolite desere¬
re. Cunctis potentia ista uo¬
tiua ẽ. Nemo colendã neget:
qͣm ꝓfitetur optandã. Qd̃
si huiꝰ hominis nõ ẽẽt iusta
uitatio. ornam̃ti saltim cu¬
rie decuit abstinere. Presta¬
de oro uos: ut eaque pueri

Expanded text:
fata defendimus, qfata defendimus, qrum gloriae: quae tum major est, cum vobis contra morem parentum intelligitis nil licere? Repetimus igitur religionum statum, qui reipublicae diu profuit. Certe numerentur principes utriusque sectae, utriusque sententiae; proximus eorum ceremonias patrum coluit, recentior non removit. Si exemplum non facit religio veterum, faciat dissimulliaris est barbaris, ut aram victoriae non requirat? Cauti in posterum sumus, et talium rerum ostenta vitamus. Reddatur tamen saltem nomini honor, qui numini denegatus est. Multa victoriae debet aeternitas vestra, et adhuc plura debebit. Aversentur hanc potestatem, quibus nihil profuit: vos amicum triumphis patrocinium nolite deserere. Cunctis potentia ista votiva est: nemo colendam neget, quam profitetur optandam. 5. « Quod si hujus ominis non esset justa vitatio, ornamentis saltem curiae decuit abstinere. Praestate, oro vos, ut ea quae pueri
Abbreviated transcription (Latin):
bi primũ senatus am
cognouit. et apͥncipb piis
uidit purgari famã tempo¬
rum ꝓrimoꝵ. boni seculi
auctoritatẽ secutus euomuit
diu p̃ssum dolorẽ. atq iterũ
me querelarũ suarũ iussit
ẽẽ legatum: cui ideo diui pͥn¬
cipis de negata ẽ ab improbis
audientia. quia ñ erat iusticia
de futura. dñi imꝑatores ualẽ¬
tiniane. theodosi et archadi.
incliti uictores ac tͥumpha¬
tores semꝑ augusti. Gemino
igitur functꝰ officio: Iut pre¬
fectus ur̃ gesta publica ꝓse¬
quor. et ut legatus ciuium
mandata cõmendo. Nulla ẽ¬
hic dissensio uoluntatũ: qͥa
iam crecłe homines desierũt
aulicoꝵi se studio p̾stare sidis¬
crepent. Amari coli. diligi:
manis imꝑio ẽ. Quis ferat
obfuisse rei publice. pͥuata cer-¬
tamina: Merito illos senatꝰ
insequitur: qui potentiam
suã fame pͥncipis p̃tuler̃t.
Noster aũt labor: ꝓclem̃tia
ur̃a duc̃ excubias. Cui enĩ
magis cõmodat. qd̃ institu¬
ta maioꝵ. qd̾ patͥe uira et

Expanded text:
bi primum senatus ampcognovit, et a principibus piis vidit purgari famam proximorum temporum, boni saeculi auctoritatem secutus, evomuit diu pressum dolorem, atque iterum me querelarum suarum jussit esse legatum: cui ideo divi principis denegata est ab improbis audientia quia non erat justitia defutura, domini imperatores Valentiniane, Theodosi, et Arcadi inclyti, victores ac triumphatores, semper augusti. 2. « Gemino igitur functus officio, et ut praefectus vester gesta publica prosequor, et ut legatus civium mandata cohic dissensio uoluntatum, quia iam credere homines desierunt aulicorum se studio praestare, si discrepent. Amari, coli, diligi maius imperio est. Quis ferat obfuisse Rei publicae priuata certamina! Merito illos Senatus insequitur, qui potentiam suam famae Principis praetulerunt; noster autem labor pro Clementia Vestra ducit excubias. Cui enim magis commodat, quod instituta maiorum, quod patriae iura et
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑstringit. S aurũ si dili¬
gentius manu tractes: foris
preciũ intus metallũ ẽ. uol¬
ue queso atq excute sectã
gentiliũ. p̃tiosa et grandia
sonant. ueri effeta defendũt:
dm̃ locunt᷑. simulachrũ ad¬
orant. Tria gͥ in relatione
sua uir clarissimꝰ p̃fectus
urbis ꝓposurt. que ualida

Expanded text:
que perstringit. Sed aurum hoc, si dilique perstringit. Sed aurum hoc, si diligentius manu tractes, foris pretium, intus metallum est. Volve, quaeso, atque excute sectam gentilium: pretiosa et grandia sonant, veri effeta defendunt: Deum loquuntur, simulacrum adorant. 3. Tria igitur in relatione sua vir clarissimus praefectus urbis proposu
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimo pͥnerpi et clem̃tis¬
simo imp̃r ualentiniano
Augusto.Lxx.u
Um uir clarissimus
p̃fectus urbis symina¬
chus ad clem̃tiã tuam
retulisset. ut ara que de ur-¬
bis rome curia sublata fue¬
rat reddetur loco. et tu im¬
ꝑator licet ad huc inmino¬
ris eui tyrocinio florentib
nouus annis. fidei tam̃ uir¬
tute ueteranus. obsecrata
gentiliũ nõ ꝓbares. eodem
quo cõꝑi puncto libellum
optuli: quo licet cõp̃hende¬
rim que suggestioni neces¬
saria uidentur. poposei tam̃
exemplũ mͥ relationis dari.
Itaq non fidei tue ambrguus.
s ꝓiudus cautionis. et pii cer¬
tus examinis. hoc sermorie
relationis assertionis respõ¬
deo: hoc unũ petens. ut nõ
uerboꝵ elegantiã. s uim re¬
rum expectandã putes. Au¬
rea eñi sicut scͥptura dui¬
na docet ẽ lingua sapienti¬
um litteratoꝵ: que falera¬
tis dotata sermonib et quo¬
dam splendentis eloquiis
uelut coloris p̃tiosi corusco
resultans capit animoꝵ
oculos specie formosi uisu¬

Expanded text:
beatissimo principi, et clementissimo imperatori VALENTINIANO augusto. 1. Cum vir clarissimus praefectus urbis Symmachus ad clementiam tuam retulisset, ut ara quae de urbis Romae curia sublata fuerat, redderetur loco; et tu, imperator, licet adhuc in minoris aevi tirocinio florentibus novus annis, fidei tamen virtute veteranus obsecrata gentilium non probares; eodem, quo comperi, puncto libellum obtuli: quo licet comprehenderim, quae suggestioni necessaria viderentur; poposci tamen exemplum mihi relationis dari. 2. Itaque non fidei tuae ambiguus, sed providus cautionis, et pii certus examinis, hoc sermone relationis assertioni respondeo, hoc unum petens, ut non verborum elegantiam, sed vim rerum exspectandam putes. Aurea enim, sicut Scriptura divina docet , est lingua sapientium litteratorum, quae phaleratis dotata sermonibus, et quodam splendentis eloquii velut coloris pretiosi corusco resultans, capit animorum oculos specie formosi, visu
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Quomͦ possũ uobis
crede. qui fatemini uos ig¬
norare qd̃ colttis: Uno in¬
quit itinere: nõ potest ꝑ¬
ueniri ad tam grande se¬
cretũ. Quod uos ignoratis:
id nos dĩ uoce cognouimꝰ:
et quod uos suspitionib
queritis nos ex ipsa sapĩa
dei. et ueritate comꝑtum
habemus. Nõ congruunt

Expanded text:
m? Quomodo possum vobis m? Quomodo possum vobis credere, qui fatemini vos ignorare quod colitis? 8. Uno, inquit, itinere non potest perveniri ad tam grande secretum. Quod vos ignoratis, id nos Dei voce cognovimus. Et quod vos suspicionibus quaeritis, nos ex ipsa sapientia Dei et veritate compertum habemus. Non congruunt