comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑuindi potestas fu̾it induplũ.
poĩt annũ insimplum iudicium
dabo . hoc edictũ deco dãpno ꝓpo¬
nitur. ꝙ quis intutba dedit᷑.¬
Turbamautẽ apellatam labeo
serunt: utiq ñ accipiemus intur¬
ba id factũ quia ouo turba nõ
ba utiq ñ erit. ⁊ rectissime labeo
iut̾turbam ⁊ ⁊ rixam multum
it̾tẽ ait. Namq turbam multi
daretur sũitio uenerit. siue
ñ fu̾it p̃sens toaus enĩ malus ⁊̃
absentis pot̾ eẽ. hoc edicto dicẽ¬
dum ẽ etiã eum ten̾i qui uenit.
⁊ intͣ turbam funt actor dãpini
dandi. Si tñ ⁊ ip̃e ĩ turba fuit.
cũ dãpnũdaretur ⁊ dolo malo
fuit. Nam ⁊ hunis oolo ma-¬
lo inturba dãpni qͥo factum
eẽ negari ñ pocest. ¶ Siquis ad¬
uentu suo turbã cuncitauit. ł
ꝯtraxit. ł clamore. ł fc̃o aliquo.
ł duncͥminatur aliquẽ. ł duti¬

Expanded text:
it, in duplum, post annum in simplum iudicium dabo'.Hoc edictum de eo damno proponitur, quod quis in turba dedit.Turbam autem appellatam Labeo serint, utique non accipiemus in turba id factum, quia duo turba non ba utique non erit. et rectissime Labeo inter turbam et rixam multum interesse ait: namque turbam multitdaretur, siue illo uenerit siue non fuerit praesens: dolus enim malus etiam absentis esse potest.Hoc edicto dicendum est etiam eum teneri, qui uenit et in turba fuit auctor damni dandi, si tamen et ipse inter turbam fuit, cum damnum daretur, et dolo malo fuit: nam et huius dolo malo in turba damni quid factum esse negari non potest.Si quis aduentu suo turbam concitauit uel contraxit, uel clamore uel facto aliquo uel dum criminatur aliquem u
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ ditatb ⁊ tutelis constiuebatur
in hostium pot̾ate ñ ꝑ uenissent. aꝑ¬
paret ergo õia e adẽ ꝑtin̾e ad hrdẽ
enis. q̃ ipie qui hostiui pot̾ate potiꝰ
ditatem adierit᷑ ꝙ si nemo exlege
cornelia hr̃s excit̾it. bona .p. fiat.
legata quoq seruis eoꝵ p̃senti die
ltẽ si seruus abextͣneo heres insti¬
ire pot̾̃it. ¶ Ꝙ si filus eius ꝙ in
hoatũ pot̾ate ẽ accepit aut̃ sti¬
pulatur. id pr̃e peristm post¬
liminio rediret morruo. ipñ ad¬
ad quifitũ intlligitur. ⁊ si utuo
pͥatre decessit ad hrͣ dem põas ꝑti¬
nebit. Flam status hoĩnũ quoꝵ
pr̃es in hostiũ potestate sunt. ĩ
pedentiẽẽ. reu̾so qͥdẽ pr̃e existi¬
matur. ininqtnͣ sue pot̾atis fuisse.
mortuo pr̃e. t̃t pr̃ famlꝰ fuisse.

Expanded text:
reditatibus et tutelis constitueb‹a›tur, in hostium potestate‹m› non peruenissent.Apparet ergo eadem omnia pertinere ad heredem eius, quae ipse, qui hostium potitus est, editatem adierint. quod si nemo ex lege Cornelia heres extiterit, bona publica fient. legata quoque seruis eorum praesenti die instiire poterit.Quod si filius eius, qui in hostium potestate est, accipit aut stipulatur, id patre priusquam postliminio rediret mortuo ipsi adquisitum intellegitur, etsi uiuo patre decesserit, ad heredem patris pertinebit. nam status hominum, quorum patres in hostium potestate sunt, in pendenti es‹t›, et reuerso quidem patre existimatur nunquam suae potestatis fuisse, mo
Abbreviated transcription (Latin):
test. R exceptionẽ quidẽ oppo.¬
ni poite. iuidicẽ ã estimaturum
ut pro dãpnis emptori satis fi
ditori eiuis soluat. quẽ cĩpotr

Expanded text:
t exceptionem quidem opponi posse, iudicem autem aestimaturum, ut pro damnis emptori satisfiatditori eius soluat, quem compot
Abbreviated transcription (Latin):
lus statu̾unt mabsentes pecum¬
arias ꝗdem penas ł eas qie estima¬
tionẽ ꝯtingunt si seꝑius admoni¬
ti ꝑcõtumatia desinit statui posse
⁊ mq afł relegationẽ ꝓcedi. U̾m
siꝗd gramus irrogandum fuisset
absentib irrogandã. Inaccꝰatorẽ
ã absentẽ ñ nĩꝙͣ gͥuius statuendũ
qm turpiliam senatus .c. pena ir¬
rogatur dicendũ ẽ. ¶ Refert ⁊ĩ
maiorib delictu consulto aliquid
admittatur. an casu ⁊ sane in oĩ¬
b cͥminib distinctio hec penam
aũ penistã elig̾e debet. aut tꝑamẽ¬
ditat se hr̃e ꝙ principi referat
salutis ip̃iꝰ cã an remitendus sit
ad eũ iudendum ẽ. st funt płiq
eo dictam penã sustiueant. nec qͥs¬
qm audeant. alii om̃o ñ ꝑatiuntur
ꝗciimͣ tale allegantes. Nõ mlli n
inquirunt. ꝗd sit qd̃ allegare pͥn¬

Expanded text:
us statuetur in absentes pecuniarias quidem poenas uel eas, quae existimationem contingunt, si saepius admoniti per contumaciam desint, statui posse et usque ad relegationem procedi: uerum si quid grauius irrogandum fuisset, absentibus irrogandam.In accusatorem autem absentem nonnumquam grauius statuendum, quam Turpilliani senatus consulti poena irrogatur, dicendum est.Refert et in maioribus delictis, consulto aliquid admittatur, an casu. et sane in omnibus criminibus distinctio haec poenam aut iustam elicere debet aut temperamendicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum sit ad eum, uidendum est. et sunt plerique eo dictam poenam sustineant nec quicquam audiant: alii omnino non patiuntur quicquam tale allegantes: nonnulli neqinquirunt, quid sit, quod allegare prin
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓbe pͥuaritator dicitur. qͥd gͦ de
eo fiet siue priuato iuditio. siue
causã: Hic exͣ ordinẽ soiet puni¬
ciend̾ e̾ ꝙ hodie his qui p̃uari¬
nã si rens accusatori publicoiu¬
ditio idõ p̃sc̾bat. ꝙ dicat se eod̾
crimine abalio accusatũ. ⁊ ab¬
solutũ: cauetur lege ustia pu¬
blicoꝵ iudicioꝵ. ut ñ pͥus acuse¬
tũ fu̾it. huiꝰ gͦ p̃uaritationis ꝓ¬
ñtiatio publici iudicii intesli¬
gitur. qd̾ si aduocatio p̃uari¬
canonis crim̃ intẽdatur. publi-¬
tũ iuditiũ n ẽ. nec int̾ ẽ. publico
anprinato indicio p̃uaricatus
dicatur. ¶ Si idõ quis accuset᷑ ty
dicat᷑ trim̃ iudmi publig destitu¬
ise: iudiciũ publicũ ñ ẽ. quia

Expanded text:
evaricator dicitur. Quid igitur de eo fiet? Sive privato judicio, sive causam, hic extra ordinem solet puniSciendum est quod hodie iis, qui praevariNam si reus accusatori publico iudicio ideo praescribat, quod dicat se eodem crimine ab alio accusatum et absolutum, cauetur lege Iulia publicorum, ut non prius accusetum fuerit. huius ergo praeuaricationis pronuntiatio publici iudicii intellegitur. Quod si aduocato praeuaricationis crimen intendatur, publicum iudicium non est: nec interest, publico, an priuato iudicio praeuaricatus dicatur. Si ideo quis accusetur, quod dicatur crimen iudicii publici destituisse, iudicium publicum non est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m transeunt: eoꝵ commnodũ ꝑnas.
hui qlorũ inpot̾ate simmus eodẽ ca¬
su adquirinus. ałr: at cũ stipulati
sums. Nã ⁊ sub ddiione inpiã

Expanded text:
nostrum transeunt, eorum commodum per nos his, quorum in potestate sumus, eodem casu adquirimus: aliter atque quod stipulati sumus. nam et sub condicione sti
Abbreviated transcription (Latin):
ump̃cario aliqͥd dat᷑. ¶ dem.
si duenit ut in kłdas iulias p̃¬
cario possideat inĩquid exceꝑ¬
tione adiuuandꝰ t̾ nẽ anͣ ei pat¬
sõ auferetur: s nulla uis ẽ l
ouentionis ut rẽ alienã dño ĩ¬
uito possid̾e liceat. ¶ Preca¬
rii rogatio ⁊ ad hrͣde enis qui
p̃cario ꝯcessit transit ad hr̃dẽ
ant̾ eius qui p̃cario rogauit

Expanded text:
um precario aliquid datur, si conuenit, ut in kalendas Iulias precario possideat, numquid exceptione adiuuandus est, ne ante ei possessio auferatur? sed nulla uis est huius conuentionis, ut rem alienam domino inuito possidere liceat.Precario rogatio et ad heredem eius qui concessit transit: ad heredem autem eius qui
Abbreviated transcription (Latin):
Isernus tuus tuo ompͣ.¬
mandato p̾̃caria rogͥau̾it. ł m
tum habius ꝙ ilłe rogauit tu¬
o noĩe. teneberis ꝙͣͣ precario
habeas. S si te ignorante suo
noĩe ł seris ł filiꝰ rogau̾̃it:
si uid̾is tup̾cario hrẽ. s illi er̃
actio de petulio ł de in rẽ u̾so.

Expanded text:
seruus tuus tuo mandato precario rogauerit uel ratum habueris quod ille rogauit tuo nomine, teneberis, quasi precario habeas. sed si te ignorante suo nomine uel seruus uel filius rogauerit, non uideris tu precario habere, sed illi erit actio de peculio uel de in rem
Abbreviated transcription (Latin):
dũẽ etiã interotis distare. E qͥ
de aqua cotidiqua ĩt̾ dicit. ita
int̾dicit. ut in hoc anno aqmͣ
estiua sicuti priore estate. Nec
in m̾ito. nã qͣmi hyeme ñ uti¬
tur: referre se ñ ad p̃sentem es¬
tatẽ. s ad peioeem debunt.
Estatẽ inciꝑe sic ꝑiciores tyadi¬
derunt ab equinoxio u̾na ⁊ fini

Expanded text:
dum est etiam interdictis distare, quod qui de aqua cottidiana interdicit, ita interdicit: "uti hoc anno aquam aestiva, sic: "uti priore aestate", nec immerito: nam quia hieme non utitur, referre se non ad praesentem aestatem, sed ad priorem debuit. Aestatem incipere sic peritiores tradiderunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
tis aqua duci ꝓosat. ¶Ex fiuĩe
aguã ouce psures poisuit. Ita
angustus sit anͥnis etiã ei qui
in alia ripa sit. Suagrn ex
flumine ꝑuiblico duxeti ⁊ fliu
recesserit᷑ ñ pot̾ sub̾sequi fluinẽ.
qͥ a eo loco. seruitus impositanat
lumone paulatĩ accesseritꝰ fim¬
dotuo subseqin pot. Quia locus
totus flũis seruit ductioni¶B
si circumfluere cepit mutato al¬
ueo ñ potest. Quia melnis lociis
ñ seruiat. interpupta q fit ser¬
uitus. ¶ Aquã que mriuo fra¬
citur. tarcte lucri fit ab eo qui
ducit.  Ductus aque cuius ori¬
Ego memoriã exceitit. iurẽ ꝯstitu¬
ti loco hẽtur. ¶Is qui ius aque
modo ne fundũ dño aquariũ n¬
aqua dncatur ⁊ supra eã alia ͨ¬
aquia per pontẽ quisup riuum
factus sit. iure ducitur. dum in¬
feriori. riuo nõ noceatim. Iuł.

Expanded text:
x flumine aquam ducere plures possunt, ita angustus amnis sit, etiam ei, qui in alia ripa sit.Si aquam ex flumine publico duxeris et flumen recesserit, non potes subsequi flumen, quia ei loco seruitus imposita non sit, luuione paulatim accesserit fundo tuo, subsequi potes, quia locus totus fluminis seruiat ductioni. sed si circumfluere coeperit mutato alueo, non potes, quia medius locus non seruiat interruptaque sit seruitus. Aqua, quae in riuo nascitur, tacite lucri fit ab eo qui ducit. Ductus aquae, cuius origo memoriam excessit, iure constituti loco habetur. Is, qui aquae modo ne fundum domino aut aquagium raqua ducatur, supra eam alia aqua per pontem, qui supra riuum factus sit, iure ducitur, dum inferiori riuo non noceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iñ sihieme int̾dicat᷑. etiã il
bienmũ hec res extenditur.¬
Siquis in hyeme tm̃ aqmͣ so¬
utus ant duc̾e. estate ũsit. so¬
litus: utile mĩdtm̃ ei cõpetit.¬
Qͥ hac estate duxit ñ suꝑiore
utile int̾dcm ht̃.: ¶ ait pre¬
tor. Int̾ hrdes ⁊ emptorei ⁊ bo¬
noꝵ possessores interditã.
hec uerba ñ solũ ad estinã

Expanded text:
dicatur, etiam in biennium haec res extendetur.Si quis hieme tantum aquam solitus fuit ducere, aestate non fuit solitus, utile interdictum ei competit.Qui hac aestate duxit, non superiore, utile interdictum habet.Ait praetor: 'inter heredes et emptores et bonorum possessores interdicam'. haec uerba non sol
Abbreviated transcription (Latin):
eint᷑duta de aqua estiua. stem
cotidiana querentes. peimũ ꝯsti¬
tuendũ existimabannis que eet
aqua estiua. de qua ꝓpͥu inter¬
dictũ ad peioris estatuiꝰ tempus re¬
latũ peodi solet. hoc estiua acna
utrũ ne ex iura estuto dũtaxat
t p̃r utendi diteretur: anexñe.¬
te ꝓpoitoq ducentis ꝙ ew̃t eã
test. an exutilitate locoꝵ inque
dutẽtur: placebat igitur agmͣ
ab hus ouab rel naturasua
utilitateq locoꝵ inque deduat.¬
tur ꝓprie appellari. ita ut siue
eiui  natura erit ut nisi estate
duti ñ posst. etiã si hieme quo
desid̾aretur siue oĩ tempore an¬
ni duci eam ip̃ius uat᷑a ꝑmittẽt.¬

Expanded text:
interdicto de aqua aestiua, item cottidiana quaerentes primum constituendum existimabamus, quae esset aqua aestiua, de qua proprium interdictum ad prioris ae‹s›tatis tempus relatum reddi solet, hoc est aestiua aqua utrumne ex iure aestiuo dumtaxat tempore utendi diceretur, an ex mente propositoque ducentis, quod aestate eam test, an ex utilitate locorum, in quae duceretur. placebat igitur aquam ob has duas res, naturam suam utilitatemque locorum in quae deducitur, proprie appellari, ita ut, siue eius natura erit, ut nisi aestate duci non possit, etiamsi hieme quoque desideraretur, siue omni tempore anni duci eam ipsius natura permitte
Abbreviated transcription (Latin):
putet. edificet. qͣ ex re ea agua
quã ille hoc amlo ꝑfundũtiũ
sine uicio duxit: inquinetur
nicietur. corfũpatur. decior ue
fiat. Et simiłr & estina aqua de¬
lere eũ int̾dici ait. ¶ Siquis ħ
cesserit ne liceat siblaqmͣ pece
ea cessio ualet. ⁊ ¶ De in alt̾ p̃¬
tor. uti priori estate aquã qua
de agtiͣ nec in nec clam. nec p̃¬
tario ab illo duxiai quo migis
Ita ducas nni fieri ueto .S In

Expanded text:
putet aedificet, quare ex re ea aqua, quam ille hoc anno per fundum tuum sine uitio duxit, inquinetur uitietur corrumpatur deteriorue fiat: et similiter de aestiua aqua debere interdici ait. Si quis hoc cesserit, ne liceat sibi aquam quaerere, ea cessio ualet. Deinde ait praetor: 'Uti priore aestate aquam, qua de agitur, nec ui nec clam nec precario ab illo duxisti, quo minus ita ducas,
Abbreviated transcription (Latin):
ante aniũ aqm duxit. deinde
qua inau̾e̾it ip̃a sibimet nõdu¬
tente anħuic int̾dc̃o locus sit ⁊¬
refert Seuerus ualerius cõpe¬
t̾e el hoc int̃dcm̃ ꝙͣi diꝑxisse nni¬
deatur. licet penitus ꝓspitien¬
tib nõ indͣr iste dixiite¶ Ite qͣsi¬
tũ ẽ siquis dũ putat tertio qa
die hr̃e se ius aq̃ ducende dux.¬
erit una die an recte ⁊ sñ cap¬
sione possessoris recte duxisse
nideatur ut hoc int̾acti locũ
habeat. Ait u p̃coꝵ uti hoc an¬
no aqmͣ duxisti id ẽ alt̾us dieb.¬
illd̾ ã nnchil mt̃ ẽ utrũ quinto
die aqua debeatur. an alt̾tis
dieb ancotidie ei qui hoc int̾¬
dcõ uti uellit. Nã cũ sufficiat
ł uno die hoc anno aquͣ dux

Expanded text:
e qua influxerit ipsa sibi me non ducente, an hoc interdicto locus sit. et refert Seuerus Ualerius competere ei hoc interdictum, quasi duxisse uideatur, licet penitus prospicientibus non uidetur iste duxisse.Item quaesitum est, si quis, dum putat tertio quoque die habere se ius aquae ducendae, duxerit una die, an recte et sine captione possessoris recte duxisse uideatur, ut hoc interdictum habeat: ait enim praetor: 'uti hoc anno aquam duxisti' id est alternis diebus.Illud autem nihil interest, utrum quinto die aqua debeatur an alternis diebus an cottidie ei, qui hoc interdicto uti uelit: nam cum sufficiat uel uno die hoc anno aquam d
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hiemer s qͥa ñ sc̃et. ¶ Loqui¬
turã p̃tor in hoc int̾oco de ea
aqua sola que peniis ẽ. Hulla
em̃ alia aqua duci pat̾. nisi q̃
tñ ꝑennes ꝑtinet que ducipos¬
sunt. N Cetͣm sũt quedã. que
⁊ si ip̃e ꝑennes sint duci tiĩ ñ pes¬
sunt. Ut puta puteales ⁊ que
ita sũt sũmerce. ut defluere
o hi a que queduci ñ possunt.
hastus seruitus imponi pot̃.
hec int̾oc̃a deagua sitem de
fonte ad eã aqm ꝑtiũe uident᷑.
que acapite ducitlr. ñ aliunde.
haꝵ n aquaꝵ etiã seruitus iu¬
re cuuli astitui pot̃. Eapd̾ aque
ilid̾ ẽ unde aqua nascram si
ex fonte nascatiut ip̃e. fons.
Si ex flumine . ł Iacu prima ĩ¬
cłia ł pͥntipia fossaꝵ. quib aq̃
ex flumine. r lacu in pͥmũ riuũ
cõpelui solent. Plane. si aqͣ sudo
rib manando. iualiquẽ primũ
locum auere. at ibi apparere
iucipit. eius hoc capuo dmsꝰ
diure duc̾e se pntanit. cũ ñ in
diure s infacto errauit. dicen¬
dũ ẽ. eo q iure itimur ut in¬

Expanded text:
et hieme, sed quia non solet.Loquitur autem praetor in hoc interdicto de ea aqua sola, quae perennis est: nulla enim alia aqua duci potest, nisi quae ennes pertinet, quae duci possunt. ceterum sunt quaedam, quae, etsi perennes sunt, duci tamen non possunt, ut puta puteales et quae ita sunt summersae, ut defluere odi aquis, quae duci non possint, haustus servitus imponi potest. Haec interdicta de aqua, item de fonte ad eam aquam pertinere videntur, quae a capite ducitur, non aliunde: harum enim aquarum etiam servitus iure civili constitui potest. Caput aquae illud est, unde aqua nascitur: si ex fonte nascatur, ipse fons: si ex flumine vel lacu, prima incilia vel principia fossarum, quibus aquae ex flumine vel ex lacu in primum rivum cribus manando in aliquem primum locum effluere atque ibi apparere incipit, eius hoc caput dicemiure ducere se putauit, cum non in iure, sed in facto errauit, dicendum est eoque iure utimur, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ pot̾ ita inꝑtes uis fieri.
ut ñ intota a qua fiat. ¶Tre.¬
baͥnui. cũ ampłior num̾s ꝓecoris
ad a quã appessetur. quã debet
appelli poue misusũ pecut ĩꝑu¬
ne ꝓhiberi. qr in uũctũ pecii ei
petori cui appulsus debebatur.
totũ corrũpat pecoris ad aqmͣ¬
appulsũ. ¶arcellus ã ait. Siꝗ
iiis habẽs petoris ad qmͣ appeł¬
iandi plura petora appulerit.
ñ in gĩb pecorib eũ ꝓhibendũ.¬
ꝙ ẽ ũm. ¶a pecora seꝑari posit̃.¬
Aristo putat. eũ demum inter¬
dcm hoc hr̃e. quise putat suo
iure uti. nõ eum qui scit nuillũ
ius se hre ⁊ mitur. Idẽ art.
eũ qui hoc anno aqm dux̃it
nec ii. nec clam nec p̃tario ⁊

Expanded text:
ieri, ut non in tota aqua fiat. Trebatius, cum amplior numerus pecoris ad aquam appelletur, quam debet appelli, posse universum pecus impune prohiberi, quia iunctum pecus ei pecori, cui adpulsus debeatur, totum corrumpat pecoris adpulsum. Marcellus autem ait, si quis ius habens pecoris ad aquam appellendi plura pecora adpulserit, non in omnibus pecoribus eum prohibendu quia pecora separari possunt.Aristo putat eum demum interdictum hoc habere, qui se putat suo iure uti, non eum, qui scit se nullum ius habere et utitur.Idem ait eum, qui hoc anno aquam duxerit nec ui nec cla
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aquã duxim. hoc est ñ son¬
die. s hoc anno. ł una die. ł noͦ¬
tẽ. Ergo cotidiana qͥdẽ aqua
ea ẽ.q̃ cotidie duci possit. ł hie¬
mie. ł estate. ⁊ si aliquo mom̃to
tpĩs ducta ñ sit. Estiua ea aqͣẽ.¬

Expanded text:
duxisti' hoc est: non cottidie, sed hoc anno uel una die uel nocte. ergo cottidiana quidem aqua alia est, quae cottidie duci possit, uel hieme uel aestate, etsi aliquo momento temporis ducta sit, aestiua ea, q
Abbreviated transcription (Latin):
tis ca fudus traditiñ est exꝑ¬
iri hoc int̾dc̃o pot̾it. Et gn̾ałr
tionis hũt. ł alt̃nis ꝯtractus
dicendsi ẽ fucit int̾pto locũ fo¬
re. ¶ Ait ꝑtor. Quõ itinere ac¬
tuq hoc aimo ñ ui. ñ cłam. ñ
p̾cario ab illo usus es. quo mi¬
nus id it̾ actũq. ut tibi usẽ re¬
ficias: uim fieri uero. ¶Am
hoc int̾dcõ uti polet. is ad uͦ¬
sario dapui infecti ꝙ ꝑ eius
uiciũ datũ sit. caueat. utai¬
tas sua sit hoc quo int̾dtmu
stenere utitur. int̾dcm ꝓpone¬
re ut refici iter possit. ¶liẽad¬
rupto enim itiñe. minus s̃mod̾
fruraut agi potest. ¶ Hot a su¬
ꝑiore distat. qd ilło qdͣ int̾dicto
omi uti possut. qui hoc amno ni¬

Expanded text:
st, experiri hoc interdicto poterit.Et generaliter tionis ‹uel› alterius contractus, dicendum est hoc interdicto locum fore.Ait praetor: 'Qu‹o› itinere actuque hoc anno non ui non clam non precario ab alio usus e‹s›, quo minus id iter actumque, ut tibi ius esset, reficias, uim fieri ueto. qui hoc interdicto uti uolet, is aduersario damni infecti, quod per eius uitium datum sit, caueat'.Utilitas suasit hoc quoque interdictum itinere utitur interdictum proponere, ut refici iter possit: quemadrupto enim itinere minus commode frui aut agi potest.Hoc autem a superiori distat, quod illo quidem interdicto omnes uti possu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cotidiana. ẽ ⁊ estiua. Condiana
abestiua differt usu ñ uire. so¬
tidiana aqͣ ẽ. q̃ duci assidue solet
uł estiuo cp̃r. ł hiberno. etiã
one tp̃is diuisa ẽ. estina añ eaẽ
oqrua estate sola uti expedit. sit

Expanded text:
 cottidiana, est et aestiua. cottidiana ab aestiua usu differt, non iure. cottidiana ea est, quae duci adsidue solet uel aestiuo tempore uel hiberno, etiamsone temporis diuisa est. aestiua autem ea est, qua aestate sola uti expedit, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpoĩto utentis. ⁊ exnatura loco.¬
rũ aquã estiuã. acotidiana dis¬
cerni. Nã si sit ea aqua que ꝓpe¬
tuo duci posit. ego tñ estate so¬
la ea utar dicendũ ẽ hansaꝙ
esse entiua. Rursĩ. si ea sit aqͣ.
q̃ ñ nisi estate duci possit: esti¬

Expanded text:
oposito utentis et ex natura locorum aquam aestiuam a cottidiana discerni: nam si sit ea aqua, quae perpetuo duci possit, ego tamen aestate sola ea utar, dicendum est hanc aquam esse aestiuam: rursum si ea sit aqua, quae non nisi aestate duci possit, aesti
Abbreviated transcription (Latin):
reficẽ aliquid noui farit. Neq
eno msiuere habeat seruititẽ¬
fleri ã pot̾ ut qui ins euudi hẽ
at ⁊ agendi. ⁊ reficiendi ius nõ
hẽat. ¶a inseruitute ꝯstituta can¬
tũ sit. ne ei resiciendi ius sit. aut

Expanded text:
reficere, aliquid noui facit neque liri, nisi uere habet seruitutem.Fieri autem potest, ut qui ius eundi habeat et agendi, reficiendi ius non habeat, quia in seruitute constituenda cautum sit, ne ei reficiendi ius sit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tra aninm. qͥuia hoc anno p̃
in ñ clã ñ p̃cgrio usut sĩ. ¶ Itẽ
sciendñ c̃. ñ tm̃ eum clam lnia
uti. qͣppͣͣ ꝓhibitus utitur: uerũ
eũ quoq ꝑ quem quis id ius reti¬
nebat. siex eo ꝓhibito. ꝑ quem
retnirbat᷑. uratur. plãne si ig¬
noraui ꝓhibnũ ⁊ ꝑ seuero uti
nicħ michi nodere dicendũ est.¬
Siquis abauctore meo .ni. aut
clam. aut precario. usus ẽ. ret¬
te ame ma ut ꝓhibetur. ⁊ in¬
t̾dittũei in uttie ẽ. quia ame
sid̾e. qui ab auctore meo ma
cũ hẽditate. ł emꝑtione alioue
iure quo successi: Id̾ ẽẽ dicendũ.
sumem̃ successimus in locipeo¬

Expanded text:
c anno non ui non clam non precario usus es.Item sciendum est non tantum eum clam uia uti, qui ipse prohibitus utitur, uerum eum quoque, per quem quis id ius retinebat, si eo prohibito, per quem retinebat, utatur. plane si ignoraui prohibitum et perseuero uti, nihil mihi nocere dicendum est.Si quis ab auctore meo ui aut clam aut precario usus est, recte a me uia uti prohibetur et interdictum ei inutile est, quia a me sidere, qui ab auctore meo uitcum hereditate uel emptione alioue quo iure successi, idem esse dicendum: cum enim successerit quis in locum eo
Abbreviated transcription (Latin):
ti deitiñe actuq ⁊ successoribi
dantur. int̾dc̃a ⁊ emꝑtorib ia
e quo danda p̃tor putanit.¬
an ptor Quõ ex castello ssu
agm duc̃e ab eo cui eius renꝰ
fuit ꝑmissũ ẽ. quo minus ita
ueto. Cñcũq de oꝑe faciendo in¬
t̾outũ erit. dãpon ꝑnfecti cau̾i
iubelo. ¶ Hoc int̾dictũ neces¬
sario ꝓpoitũe. Nãq suꝑiora in¬
t̃dc̃a ad eos ꝑtinent. qui a ca¬
pite ductũ ł imꝑõta seruitute.
uł qͥa putant impõitã. Equissi¬
mũ iusũ ẽ ei quoq qui excastel¬
io ducit int̾dictũ dari. Idẽ ex
eo receptatło ꝙ aquã pubłicã
suscipit. sastelam accipe si ex
dictum ꝑ mitcitur aqmͣ ex cas¬
telis uł exrino ł ex quo alio
loco publico duc̃e. Idq apͥnci¬
pe ꝯceditur: alii ã nulli compe¬
tit iusaque dande. ⁊ datur in¬
terdũ p̃diis int̾dũ ꝑ sonis. E p̃
tinguitur. ¶ datur ꝑsonis. cñ¬

Expanded text:
ti de itinere actuque et successoribus dantur interdicta et emptori, ita haec quoque danda praetor putauit.Ait praetor: 'Quo ex castello illi aquam ducere ab eo, cui eius rei ius fuit, permissum est, quo minus ita ueto. quandoque de opere faciendo interdictum erit, damni infecti caueri iubebo". Hoc interdictum necessario propositum est. namque superiora interdicta ad eos pertinent, qui a capite ducunt vel imposita servitute vel quia putant impositam: aequissimum visum est ei quoque, qui ex castello ducit, interdictum dari. id est ex eo receptaculo, quod aquam publicam suscipit. castellum accipe. Si ex rdictum: Permittitur autem atello uel ex riuo uel ex quo alio loco publico ducere.Idque a principe conceditur: alii nulli competit ius aquae dandae.Et datur interdum praediis, interdum personis. quod tinguitur
Abbreviated transcription (Latin):
cum ab alio ponibile sit iure fac-¬
tam obligationem sabmus scribit.
titius uendid̾it. aut fori᷑ aut
basaicã ⁊ huiusmodi res .q̃. pu¬
plitis usib imꝑpetiũ relicte sĩt.
ubi õmo dditio iure impleri ũ
tuꝑs iom̃ti fore stipulatione᷑.
ꝑm̃ ac si ea dditio que natura
impossbilis ẽ infta eẽt. nec ad
id qd̾ mit imposabile ẽ ꝓostea
possibile fieri. Nõ enĩ sed̾m fu¬
niinart debet stipulatio. ¶ Siut
aliqͥd fiat stipulemur. ⁊ usita¬
tius ⁊ elegantiꝰ ẽẽ labeo ait sic
adici penam. si ita faitũ ñ erit᷑.
at cum quid ne fiat sqpuilamur.¬

Expanded text:
cum alio possibile sit, iure faccum alio possibile sit, iure factam obligationem Sabinus scribit. Titius uendiderit uel forum aut basilicam et huiusmodi res, quae publicis usibus in perpetuum relictae sint: ubi oius momenti fore stipulationem, proinde ac si ea condicio, quae natura impossibilis est, inserta esset. nec ad id, quod nunc impossibile est, postea possibile fieri: non enim secundum fustimari debet stipulatio. Si ut aliquid fiat stipulemur, et usitatius et elegantius esse Labeo ait sic subici poenam: "si ita factum non erit": at cum quid ne fiat stipulemur
Abbreviated transcription (Latin):
possit. ł quiã ubiq potest solu̾e.
nam ⁊ qd̾ indiem deberetur añ
solui pot᷑. licet peti ñ pot᷑. Ꝙ si
duplomate. aut felici nauigati¬
one maturius qͣmquisq ꝑuen̾it
ephesũ ꝯfestĩ obligatus est. qͥa
Itẽ qui infulã fieri spopondit ñ
ntiq ⁊quisitis udiq sabris. ⁊
plurimus oꝑanis adhibitu festi¬
nare debet nec rursus utroq au
alt̾o ꝯtentus eẽ. s modus ad hi¬
hendus ẽ scd̃m rõnẽ diligentis
hedificatoris. ⁊ tempoꝵ locoꝵ q.

Expanded text:
possit dari uel quia ubique potest soluere: nam et quod in diem debetur, ante solui potest, licet peti non potest. quod si duplomate usus aut felici nauigatione maturius quam quisque peruenerit Ephesum, confestim obligatus est, quia Item qui insulam fieri spopondit, non utique conquisitis undique fabris et plurimis operis adhibitis festinare debet nec rursus utroque aut altero contentus esse, sed modus adhibendus est secundum rationem diligentis aedificatoris et temporum lo
Abbreviated transcription (Latin):
isub una significatione diu̾sis no¬
minib ea res q̃ in stipulatũ de¬
dutitur. apeslatur. non infirmat
obligationẽ. si alt̾ alt̾o u̾bo utat᷑
¶Siqͣs uiã ad finidũ suũ dari stipu.¬
latus fu̾it. postea fundũ. ꝑtẽ ue
eins añ constitutã serintutem

Expanded text:
i sub una significatione diuersis nominibus ea res quae in stipulatum deducitur appellatur, non infirmat obligationem, si alter altero uerbo utatur. Si, qui uiam ad fundum suum dari stipulatus fuerit, postea fundum partemue eius ante constitutam seruitutem
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur ñ alit̾ eũ qmͣ ut filiũ ob¬
seruait. Ergo exħedatus demof.¬
fisioso agat. qͥd ergo dicemus. ⁊ si
meruit exheredari. ⁊ emancipa¬
medio carebit quare sic debu̾it
int̾poni stiplatio lit si eũ eman¬
sipass. ł exhedass certum quid
ꝓmitt̾et. quo tñ casu cõmisla sa
pislatio ẽ. pot̾ q̃ri. an ex hedato ꝑ¬
mittendũ eẽt dicere de moffõio.
maxime si pri natuii heres ex¬
stitiss. an uicto deneganda ẽ ex
stipulatu ac̾c. S si ei qui stinissa¬
tui e. ñ debuit denegari. muicto
filio. nec ip̃i deneganda erit debi p¬
te petinie exetutio. In eoaũ qui
ñ ad optauit. quẽ intellectũ hẽat
hec eõceptio. Sieum aliter quam
ut fllium obseruasset. ñ ꝓspitio.¬

Expanded text:
r non aliter eum quam ut filium observavit. ergo exheredatus de inofficioso agat. quid ergo dicemus, si et meruit exheredari? emancipamedio carebit. quare sic debuit interponi stipulatio, ut, si eum emancipasset vel exheredasset, certum quid promitteret. quo tamen casu commissa ipulatione potest quaeri, an exheredato permittendum esset dicere de inofficioso? maxime, si patri naturali heres extitisset, an uicto deneganda est ex stipulatu actio? sed si ei, qui stipulatus est, non debuit denegari uicto filio, nec ipsi deneganda erit debitae pecuniae exsecutio. in eo autem, qui non adoptauit, quem intellectum habeat haec conceptio 'si eum aliter quam ut filium obseruasset', non prospicio
Abbreviated transcription (Latin):
sã petuma̾ paratus sit. exstipu¬
latu agere possit. ꝑ posse. si ñ
multo past optuliss. nec mulie¬
de ad iudicis cõgpitioriẽ rerntͥ¬
tendũ ẽ. La lege dnãtũ sibi
.ẽẽ a seia seruũ. ⁊ traditũ ut ue
ad fr̃ẽm eius aũ filis̃ aut uxorẽ
stipusante seia spopondit titns.
qui p̾t bienniũ heredẽ reliquit
sȩiam ⁊ frẽm. cui ne seruiret ex¬
p̾ssum erat᷑. qͥritur an seia cum
fr̾e. ⁊ coherede̾ exstipulatu ag̾e

Expanded text:
iam soluere paratus sit, ex stipulatu agere possit. respondit posse, si non multo post optulisset nec mulieomne ad iudicis cognitionem remittendum est. Ea lege donatum sibi esse a Seia seruum et traditum, ut ne ad fratrem eius aut filium aut uxorem stipulante Seia spopondit Titius, qui post biennium heredes rel‹i›quit Seiam et fratrem, cui ne seruiret, expressum erat: quaeritur an Seia cum fratre et coherede ex stipulatu agere
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnͣti int̾eat. aut si sic uolumus sti ñ
nim pͥmam ꝑtincat. si uĩ fec̾it
ampluis ex hedis scõ cõmtti nõ
pot̾it. gꝰ sactũ lit ꝙ n ẽ u̾m  tp¬
fitia q̃ ex alio filium Paulus.¬
hẽbat. in mrimonio coit gaio
consenserunt. ut filia gaui sen
filio titie despond̾etur. ⁊ int̾pm̃¬
tum ẽ instrimũtum. et ad iecta
lia eius noluit nub̾e. q̃ro anga.¬
ii seni hedes teneantu ᷑ exstipu
int̾p̃oitasit agenti exteptionẽ
doli obstaturã. qͥa inhonestũ un¬
sumẽ mncło pene ir̃imonia
obstungi. sũ futura sũ iã conita.¬

Expanded text:
nti interest. aut si sic uolumus factam uim primam teneat: si uim fecerit, amplius ex heredis committi non poterit: ergo si actum sit itia, quae ex alio filium habebat, in matrimonium coit Gaio consenserunt, ut filia Gaii Seii filio Titiae desponderetur, et interpositum est instrumentum et adiecta lia eius noluit nubere: quaero, an Gaii Seii heredes teneantur ex stipulinterposita sit, agenti exceptionem doli mali obstaturam, quia inhonestum visum est vinculo poenae matrimonia obst
Abbreviated transcription (Latin):
uod dr̃ parrẽ siio utir̾ stipu¬
lari qͣi sibi slle stipuletur. hoc
in hus u̾m ẽ que uiris sunt. q̃q
ad quiri pr̃i possunt. alioqͥn si
fc̃m ꝯferatur in ꝑsonã filii in¬
utilis ent stipułatio. ułi ut te
ei in suã ꝑsonã ꝯferre ñ pot̾. locͥ
pẽi ad quirat. Sceuola.¬

Expanded text:
ur patrem filio utiliter stipulari, quasi sibi ille stipularetur, hoc in his verum est, quae iuris sunt quaeque adquiri patri possunt: alioquin si factum conferatur in personam filii, inutilis erit stipulatio, veluti ut tenod in suam personam conferre non potest, hoc patri adquirat. Scaevola
Abbreviated transcription (Latin):
quandã pecmiã titio sredid̾o. fi¬
de tua eẽ iubes. ⁊ rmantipatus cre¬
didit pri ñ debebit fideuissor. qͥa
nec reus ei tenetur. S ceuola.¬
nere fc̃m hr̃dis inaipusanone.
Na̾ ⁊ exip̃iꝰ post̾iore ui pot̾ cõ¬
mitti stipułatio. nõ em̃ ad unam
uim ꝑtinet. nam sicut ⁊ ip̃ꝰ ⁊ hẽ¬

Expanded text:
quantam pecuniam Titio credidero, fide tua esse iubes?" et emancipatus credidit: patri non debebit fideiussor, quia nec reus ei tenetur. Scaevolanere factum heredis in stipulatione. nam et ex ipsius posteriore ui potest committi stipulatio: non enim ad unam uim pertinet. nam sicut et ipsius et her
Abbreviated transcription (Latin):
tutu aut fimosũ aut infantẽ ex hi¬
bet. ñ potest usceri enis pr̃are p̃i¬
sentiã nemo enĩ ex eo genere. pre¬
sens satis aꝑte appellari potest.
nicis est int̾ pretatio. int̾¬

Expanded text:
tum aut furiosum aut infantem exhibet, non potest videri eius praestare praesentiam: nemo enim ex eo genere praesens satis apte appellari potest. iuris est interpretatio.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dedit. nontiũ noxa solitum.
auas turpẽ dederit hoĩem. Idem
fit. ⁊ sane datum negare nou
possiminis. sed dferet hec spẽs a
debet hoiem solu̾e: quẽ si uentsti¬
pmlator possit ad lb̾tatem pdu¬
i.x. exuenditõe pignoris creditor
id detdit ut quidã putant sinol¬
uendis .x. nichil debitor disoiis¬
det. ansicut ego puto intotił
cendo potuit hoc effic̾e debitor.
ut ubi ñ dix̃it id potuis souitũ
exisametur ip satidatio debeat.
nagis tñ exiamo litiusse tredi¬
tori mid ꝙ soius deħeat reus accꝙp¬
to referre.Mart̃.

Expanded text:
um dedit nondum noxa solutum. alias turpem dederit hominem, idem sit? et sane datum negare non possumus et differt haec species a debet hominem soluere, quem, si uelit stipulator, possit ad libertatem perdugnoris creditor id decedit, ut quidam putant, si in soluendis decem nihil debitor dixisset, an sicut ego puto, in totis decem cendo potuit hoc efficere debitor, ut, ubi non dixit, id potius soluturum existimetur, quod satisdato debeatur? magis tamen existimo licuisse creditori in id, quod solus debebat reus, accepto referre. Modest
Abbreviated transcription (Latin):
bebit. simimis eum quẽ no¬
luit si modo restamtũ fec̾it. si¬
u̾o intestanis decesserit. eos h̃e¬
des hẽbit qui lege nocantur.
te maioꝵ hec instituta est ut
paritida uirgis sangumeis ner¬
beratus deinde inculdo iisuatur.
ꝑa ⁊ simia dem̃ ĩ mare ꝓfindũ
tuleus ẽ iactatim. hoc ita sima

Expanded text:
ebit: si minus, eum quem voluit, si modo testamentum fecit: si intestatus decessit, eos heredes habebit, qui lege vocantur. re maiorum haec instituta est, ut parricida virgis sanguineis verberatus deinde culleo insuatur era et simia: deinde in mare profundum culleus ia
Abbreviated transcription (Latin):
enatus penã remusit
eiqui legata ase testam̃̃to data
codicilł sua mami scͥptis ad e¬
merat .s. ea ⁊ iussu prĩs id fec̃¬
iquis legatũ sibi as  fłr̃.¬
tͥpłit tenetur penalegis corne¬
lie qͣuis in utile legatũ sit. Nã
postea ruptũ. iix etiã ꝙ iuitio¬
ñ iure fieret. legatũ sibi ascͥp¬

Expanded text:
enatus poenam remisit ei, qui legata a se testamento data codicillis sua manu scriptis ademerat, sed quia et iussu patris id fecequis legatum sibi adscripserit, tenetur poena legis Corneliae, quamuis inutile legatum sit: nam postea ruptum uel etiam quod initio non iure fieret, legatum sibi adscrip
Abbreviated transcription (Latin):
sert̃. qͥ ante qmͣ tutelam susceꝑ¬
int: hec gesserint. nec emĩ excu¬
sationes admisisse. s fraude ex¬
clusisse: Id̾ pͥncipes resc̾pserũnt
ita demũ eum qui rationẽ ture¬
le ł cure ñ dũ reddid̾it. cũ fisco¬
ñ contͣhe deb̾e. si uiuat is cuius
tutela administrata ẽ. Nam
si deresserit. l ñ dũ heredi euus
rarõm redid̾it: iure ñ cõtͣhe.¬

Expanded text:
serunt, qui antequam tutelam susciperent haec gesserunt: nec enim excusationes admisisse, sed fraudes exclusisse.Idem principes rescripserunt ita demum eum, qui rationem tutelae uel curae nondum reddidit, cum fisco contrahere non debere, si uiuat is, cuius tutela administrata est: nam si decesserit, licet nondum heredi eius rationem reddiderit, iure eum co
Abbreviated transcription (Latin):
noĩatim filii. uł aliaꝵ ꝑsonarũ
ascͥbit. senatus .c. tenetur. Simi¬
łr ⁊ is quilib̾tatem sua manii ad¬
emit seruo testatoris ⁊ maxime
tui ase legata uł fid̾i cõmissa
data erant. senatus .c. tenetur.¬
Si pr̃onꝰ intestam̃to lib̾ti lega¬
tũ sibi scͥpu̾t ⁊ uenia impetrat¬
ta. abstin̾e alegato uissus ẽ. ane¬
ñ posse. nec tñ huic ꝯseqũs ẽ. ut e
si uxor dotem ł c̾ditor io ꝙ ĩdiẽ
sibi deb̾etur. sͥ ascͥpsit. simłr ue

Expanded text:
nominatim filii uel aliarum personarum adscribat, senatus consulto tenetur.Similiter et is, qui libertatem sua manu ademit serui testatoris et maxime cui a se legata uel fideicommissa data erant, senatus consulto tenetur.Si patronus testamento liberti legatum sibi scripserit et uenia impetrata abstinere legato iussus est, an enon posse. nec tamen huic consequens est, ut et, si uxor dotem uel creditor id, quod in diem sibi deberetur, sibi adscripserit e
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝯsignificatione falsũ fec̾int
uł rem amonuerint ꝑ inde ex
hus cãis at sierant falsarii pri¬
nuntur. S ⁊ duuus señs lege
cornelia de falsis dãpnauerat
p̃fectũ egipti qui instrum̃nĩ su¬
is cũ perat ꝓuintie falsũ fec̾n.¬
Is qui ꝑu̾tit testam̃ts̃ legis cor¬
uelic pena tenetur. ¶¶ Is qui de¬
posita instrmuta ap̃ alium ab
eo ꝓdita ẽẽ ad u̾sariis suis dit̃:
attusare eũ falsi potest. ¶ ad
testam̃ta militũ senatus .c. ꝑti¬

Expanded text:
signatione falsum fecerint uel rem amouerint, perinde ex his causis, atque si erant falsarii, puniuntur. sic et diuus Seuerus lege Cornelia de falsis damnauit praefectum Aegypti, quod instrumentis suis, cum praeerat prouinciae, falsum fecit.it vivi testamentum, legis Corneliae poena tenetur. Is, qui deposita instrumenta apud alium ab eo prodita esse adversariis suis dicit, accusare eum falsi potest. Ad testamenta militum senatus co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ extraneum destam̃tum scͥben¬
tes: hoc int̾ẽ. ꝙ in extͣnco si sp̃a¬
lit̃ subscͥptio fc̃a ẽ. ꝙ inłi dictaui
⁊ recognoui pena cessat. ⁊ caꝑa
pot̃ infilio uł serno uł gn̾ałr
sbsc̾ptio: sufficit. ⁊ adpenam
eiutandam ⁊ capiendũ. Ex illa
quoq tã falsi pena ꝗs subitit᷑
nt diuus quoq seuerus ⁊ ant̃.¬

Expanded text:
 extraneum testamentum scribentes hoc interest, quod in extraneo, si specialiter subscriptio facta est 'quod illi dictaui et recognoui', poena cessat et capi potest, in filio uel seruo uel generalis subscriptio sufficit et ad poenam euitandam et ad capiendum.Ex illa quoque causa falsi poenae quis subicitur ut diui quoque Seuerus et Ant
Abbreviated transcription (Latin):
edsciendum lege pompeia de
consobrino conphensum ñ ẽẽ. ñ
etiam eos pariter cõpletii qui
pari peiore ue gradu st̃. s ⁊ no¬
nerce ⁊ spante ꝑsone omissi sc̃.

Expanded text:
ed sciendum est lege Pompeia de consobrino comprehendi, sed non etiam eos pariter complecti, qui pari prop‹iore›ue gradu sunt. sed et nouercae et sponsae personae omissae
Abbreviated transcription (Latin):
nore ꝓ ꝓmisit sisolu̾e eã cepit᷑. to¬
tã pr̃are oꝑis inchoati exemplo
togendus ẽ. ¶ Inuitus filius ꝓpa-
Defensionẽ rei .p. amplius qmsenrel
susciꝑe nemo cogitur. nͥ id fieri ne¬
cellitas postulet. n ermog̃.¬
ponte ꝓmutie sac̃dotiũ it̾are ne¬
mo ꝑhuletur. ¶ Inmimis ab hoñib
⁊ nuum̃ib tiulib sidecurio creato
filio quẽ ht̃ inpot̃ate consentiat.
ĩmuñib ⁊ honorib sumptus submi
sio ẽ. Namquedã mim̾a ꝑsonalia
mixta. ꝑsonalia st̃: que aĩ ꝓuisio

Expanded text:
niam promisit, si soluere eam coepit, totam praestare operis inchoati exemplo cogendus est. Inuitus filius pro pDefensionem rei publicae amplius quam semel suscipere nemo cogitur, nisi id fieri necessitas postulet. ponte prouinciae sacerdotium iterare nemo prohibetur.Immunis ab honoribus et muneribus ciuilibus si decurioni creato filio, quem habet in potestate, consentiat, in muneribus et honoribus sumptus subminsio est: nam quaedam munera personalia mixta.Personalia sunt, quae animi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate minus publicũ ẽ aguocũq¬
nec siꝑnim extortũ mnimiis fu̾it extu¬
ret defitienciũ facultatũ ad inuu̾̃ał
honores ꝗͥd iudicunt᷑ extusano ñ ꝑ¬
petua s tẽꝑalis ẽ Nã si ex uoto hone
sb rõib primoniũ ĩ crem̃tum ac¬
teꝑit suo tp̃r auidoneus sit aliqͥs
ad ea qͥ creatus fu̾it estimabitur.¬
In opes honera pr̃imonii ip̃a si hr̃¬
di. necessitate ñ sustinent. Corꝑa
ã indicta obsequia solunt. quiob¬
noxiꝰ mun̾ib fu̾it. sue ciuitatis si
nom̃ miline defungendi hoñis mu-¬
nicipat. gͣ. ded̾it det̾ior cãm rei .p.¬

Expanded text:
civitate munus publicum est, a quo qnec si per vim extortum munus fuerit, excuret. Deficientium facultatibus ad munera vel honores qui indicuntur excusatio non perpetua, sed temporalis est: nam stis rationibus patrimonium incrementum acceperit, suo tempore, an idoneus sit aliquis ad ea, quae creatus fuerit, aestimabitur.Inopes onera patrimonii ipsa non habendi necessitate non sustinent, corpori autem indicta obsequia soluunt.Qui obnoxius muneribus suae ciuitatis fuit, nomen militiae defugiendi oneris municipalis gratia dedit: deterior
Abbreviated transcription (Latin):
sas faciaut. ł anuonã exigentes
desertoꝵ p̃dioꝵ dãpna sustineant.
mistoꝵ definitione cõtinebuntur.¬
¶hec oĩa mum̾a q̃ triphariã diuisi¬
mus una significatõe cõp̃hendũ¬
tur. Nã ꝑsonalia ⁊ pr̃imonioꝵ ⁊
mixta mum̾a ciuilia seu .p. appellã¬
tur. sũ aut ꝑsonaliũ dũ taxat su
⁊̃ tiuiliũ mitn̾um ĩ munitas alirͥ
concedatur. n ab aunona u ab
angariis n aueredo. n ab ospite
recipiendo n anaue u acapita¬
tõe exteptis nulitib ⁊ uet̾anis ex¬
cusare possunt:. ¶Magͥstratis
qui ciuilium num̾um uacõm hñt.
Item gͣmatitis oratorib ⁊ medicis
⁊ phshosophis. ne hosꝑatẽ reciꝑ¬
ent: aprincipus fuisse ĩ munitatẽ

Expanded text:
s faciant uel annonam exigentes desertorum praediorum damna sustineant, mixtorum definitione continebuntur.Haec omnia munera, quae trifariam diuisimus, una significatione comprehenduntur: nam personalia et patrimoniorum et mixta munera ciuilia seu publica appellantur.Siue autem personalium dumtaxat siue etiam ciuilium munerum immunitas alicui concedatur, neque ab annona neque ab angariis neque a ueredo neque ab hospite recipiendo neque a naue neque capitatione, exceptis militibus et ueteranis, excusar‹i› possunt. Magistris, qui ciuilium munerum uacationem habent, item grammaticis et oratoribus et medicis et philosophis, ne hospitem reciperent, a principibus fuisse immunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
batus fu̾it. sumptus litis exemplo de᷑¬
crotoꝵ pͥncipaliũ prãre iubetur. ei
quem sine cã seꝑuis inꝗetabat.
¶ uim fraude ordiuis inhouorib ge¬
rendis cũ int̾eos ad pͥmos honores cre
nos p̃dioꝵ se tͣnsticderunt. ut imno¬
rib subitiantur hant extusatõm sͥ

Expanded text:
cere probatus erit, sumptus litis exemplo decretorum principalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietavit. Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad primos honores creanos praediorum se transtulerunt, ut minoribus subiciantur, hanc excusationem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
płis cotidianũ uictũ usui iuing̃t
annonã fuscipit uł exigit ł ero¬
uitatũ .p. redditus eligi solent ꝑ¬
sonali mun̾i sb̃ iungantur. ¶ huiqͦ
ꝗ custodes ediũ ł archeote i lege¬
go gͣphi. uł tabularii. ł cenopar¬
rochi. ut inqͥbrdã ciuitatib uł li¬
minarche ł curatores ad extruẽ¬
da ł reficienda edificia.p. sũ pa¬
latia. sũ naualia. ł mantiones de¬
fabritam erogent ⁊ qui faciendis.
corꝑis iuust̾io obligentur. hos
ex alio ordine uocari. nec urla ex¬
cusatõe lib̾ari. nͥ sola lesi ⁊ inutł
corporis infirmitare spãlit̾ sit ex¬
p̃ssũ. legati quo ꝗ ad satrarium

Expanded text:
ianum victum usui sunt, annonam suscipit vel exigit vel erovitatium publicos reditus eligi solent, personali munere subiugantur. Hi quoque, qui custodes aedium vel archeotae vel logographi vel tabularii vel xenoparochi ut in quibusdam civitatibus vel limenarchae vel curatores ad extruenda vel reficienda aedificia publica sive palatia sive navalia vel mansiones defabricam erogent, et qui faciendis corporis ministerio obligentur. hos ex albi ordine uocari nec ulla excusatione liberari, nisi sola laesi et inutilis corporis et infirmitate, specialiter sit expressum.Legati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonale minuꝰ meunt ¶Cefensores
quoq quos greti sudeans appellant.
huiqͥ ad certam cãm agendã. uel
de fendendam eliginitur laboris ꝑ
quoq necessitas int̾ mun̾a ꝑsona¬
lia habr̃. Si aliqͥs añ fu̾it electꝰ ut
cõpellat eos qui ꝓꝑe ⁊nam .p. poss
parimodo ꝗ acceptandis sũ suscipi¬
endis censuarib ꝓfessionib desti¬
nantur. Ad ꝑͣlis inim̃us solititudi¬
nem aĩũ intendunt inastigopho¬
ri quoq qui nothetas int̾tanu
dãpnis adiminstranta expedian¬
alexandrinos pr̃imonii mnumuis
estimatur. susceptores quo uini
ꝑprouinciã affpitã patrimoniimu¬
nus gerunt. ¶ Patrimonioꝵ aũ
mun̾a duplicia tc̃. Nã q̃dã exhis

Expanded text:
sonale munus ineunt. Defensores quoque, quos Graeci syndicos appellant, et qui ad certam causam agendam vel defendendam eliguntur, laborem pequoque necessitas inter munera personalia habetur. Si aliquis fuerit electus, ut compellat eos, qui Pari modo qui acceptandis sive suscipiendis censualibus professionibus destinantur, ad personalis muneris sollicitudinem animum intendunt. Mastigophori quoque, qui agonothetas in certamdamnis administrantis expediunAlexandrinos patrimonii munus existimatur. Susceptores quoque vini per provinciam Africam patrimonii munus gerunt. Patrimoniorum autem munera duplicia sunt. nam qua
Abbreviated transcription (Latin):
Um minteris p̃. liatatio datur ũ
remttit᷑ ei nemagistratus fiat. qͥa
idad honorẽ magisqmͣ ad nuim̃a
ꝑtinet. Cet̾a oĩa que ad tp̃s exͣ ordi¬
nem exigutur. ułi munioniarũ
ad huiꝰ modi ꝑsona exigenda ñ st̃.

Expanded text:
ui muneris publici vacatio datur, non remittitur ei, ne magistratus fiat, quia id ad honorem magis quam ad munera pertinet. cetera omnia, quae ad tempus extra ordinem exiguntur, veluti munitio viarum, ab huiusmodi persona exigenda non
Abbreviated transcription (Latin):
pũ ita declaratum constitutio qua
tatum ẽ ꝓut qͥsq deturio creatus ẽ.
ut ita ⁊ magistratũ adipiscatur.
tonens seruari d quociens idoneos
⁊ sufsicientes om̃s contingit. Cet̾nt
uimus utiir ⁊ neqͣqm honeftũẽ
talib mandari magistratũ ⁊ p̃ser¬
tim cũ suit qͥ cõuenient̾ rei ⁊ sue
fortune. ⁊ splendore .p. possint.
treari. Stiant igitur locupletiores
ñ deb̾e hos p̃textulegis uti. ⁊ de tp̃r
quo quisq inturiã alegatus sit: in¬
t̾ eos demiũ ẽẽ querendũ qui ꝓsb̾a

Expanded text:
pum ita declaratur: 'Constitutio, qua cautum est, prout quisque decurio creatus est, ut ita et magistratum apiscatur, totiens seruari debet, quotiens idoneos et sufficientes omnes contingit. ceterumminus utile et nequaquam honestum est talibus mandari magistratum, praesertim cum sint qui convenienter ei et suae fortunae et splendori publico possint creari. sciant igitur locupletiores non debere se hoc praetextu legis uti et de tempore, quo quisque in curiam allectus sit, inter eos demum esse quaerendum, qui pro
Abbreviated transcription (Latin):
porala mun̾a feunis ip̃e sexus dene¬
gat. ¶Quominꝰ honores aut mim̾a
ĩ uingantur filio simllam ħt extu¬
satõm int̾cedere pat̾ incuius potes¬
norib fine mun̾ib filii ne siliꝰ pr̃imo

Expanded text:
poralia munera feminis ipse sexus denegat. Quo minus honores aut munera iniungantur filio, si nullam habet excusationem, intercedere pater, in cuius potesn
Abbreviated transcription (Latin):
extusat. ¶Los mitites ꝗb subueni¬
entib hospitia p̃beri ĩ ciuitate opor¬
tet. ꝑuites ab hõib qͦs id minus cõtm¬
git suscipi oportet. ¶¶uinis hospi¬
tis indomo reapiendi n ꝑsone s pr̃imo

Expanded text:
excusat. Eos milites, quibus superuenientibus hospitia praeberi in ciuitate oportet, per uices ab omnibus, quos ‹i›d munus contingit, suscipi oportet. Munus hospitis in domo recipiendi non perso
Abbreviated transcription (Latin):
eucrlus ã dix̃ ⁊ si ꝓbaretur titius
iseruitute prĩs fui natus. tñ tum
exlib̾a muliere sit ꝓcocatus. ñ ꝓhibec
deturio fieri. Insuaᷤ ciuitate nonẽẽ
dubitandũ qͥn nauitulanii ñ debent
detuiones treari. ¶od̾.x.el¬

Expanded text:
gustus dixit: 'etsi probaretur Titius in seruitute patris sui natus, tamen, cum ex libera muliere sit procreatus, non prohibetur decurio fieri in sua ciuitate'.Non esse dubitandum, quin nauicularii non debent decuriones creari. 10 Mode
Abbreviated transcription (Latin):
Minores xxu. annoꝵ deturiones fat¬
ti sportulas de tͦionũ actipiunt. s in¬
t̾im suffragiũ int̾ cet̃os ferre ñ poe¬
ft̃. ¶Decurio ⁊̃ sue tiitatis uecti¬
qõm titra ueniam abolitionis deser¬
uerunt decionũ honore decorari ñ pos.¬
st̃. cũ turpiliano senatꝰ .s. notentur

Expanded text:
inque annorum decuriones facti sportulas decurionum accipiunt: sed interim suffragium inter ceteros ferre non possunt.Decurio etiam suae ciuitatis uectilici quaestionem citra ueniam abolitionis deseruerunt, decurionum honor‹e› decorari non possunt, cum ex Turpilliano senatus consulto notentur
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. Cessantib u̾o his ⁊ spuris ad
curionatũ ⁊ re ⁊ uita honesta recipi¬
entur. Q utiq ñsordi ert ordiui ex
utilitate eius sit semꝑ ordine plenũ
hr̃e. ¶ Las qͥ iudaitã supersticõm seqnͣ

Expanded text:
serunt. cessantibus vero his etiam spurii ad decurionatum et re et vita honesta recipientur: quod utique non sordi erit ordini, cum ex utilitate eius sit semper ordinem plenum habere. Eis, qui iudaicam superst
Abbreviated transcription (Latin):
binit. si idẽ erit ineo ꝗ relegatusẽ ad tp̃t
Nam hic ild̾ nonus in ordinẽ ueniti
Infiliis decurionĩ q̃o ẽ. utrũ is solus de¬
curionis filiuis ẽe uideatur. qui concep¬
tus ⁊ natus ẽ exdctͣione. auito ⁊ it qui
qnͣtum ꝑtinet ue fustib casaigetur.
⁊ ne ĩ ntetallũ det᷑. ñ nocet plebero pẽe
et natũ. si postea honor deturionis pr̃i
eooꝵ accesserit. In quo quo pap̃. ad̾ ex¬
onẽ eius moueatur. arbitror eũ qua¬
turtonis filiũ intuendũ. ꝓm̃ hic guo¬

Expanded text:
buit. non idem erit in eo, qui relegatus ad tempus est: nam hic velut novus in ordinem venit. In filiis decurionum quaestio est, utrum is solus decurionis filius esse videatur, qui conceptus et natus est ex decurione, an vero et is, qui quantum pertinet, ne fustibus castigetur et ne in metallum detur, non nocet plebeio patre esse natum, si postea honor decurionis patri eorum accesserit. in avo quoque Papiniaonem eius moueatur, arbitror eum quacurionis filium intuendum.Proinde hic quo