comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putationẽ. uͥ pͥncipale m̃tis
humane quo nouit dm̃ uł pot̃ nosse.
considandũ suscepimus : ut in eo
reꝑiamus imagniẽ dĩ. Quãuis enĩ
mens humana ñ sit eius nat᷑e cuiꝰ
ẽ deus: imago tam̃ nat᷑e illius qua
natura melior nulla ẽ. ibi q̃renda
et inuenienda ẽ. in nob̃ quo etiam
natura nr̃a nicħ habet melius. S
prius mens in se ipsa consid̾anda ÷
antequã sit particeps dĩ: et in ea
repienda: imago eius. Diximus enĩ
eam et si amissa dĩ participatione
obsoletam atq deformẽ: di tamen
imagneni ꝑmanere. Eo qͥppe ipso
imago enis ẽ. quo enis capax ẽ: eiꝰq¬
ẽe. particeps pot̃. Quod tam magnũ
Ecce gͦ meminit mens sui.: intellig̃
se. diligit se. Hoc si eeiinus tͥm
moria quod ten̾et: nec foris inue¬
nit quod aspic̾et intellectus. sicut
corporis oculus: nec ista duo ułut
formã corporis &e eam q̃ inde facta
ẽ. in acie cõtuentis. uoluntas foris
cõiunxit: nec imaginẽ rei q̃ foris

Expanded text:
putationem, ubi principale mentis humanae, quo novit Deum vel potest nosse, considerandum suscepimus, ut in eo reperiamus imaginem Dei. Quamvis enim mens humana non sit ejus naturae cujus est Deus: imago tamen naturae ejus qua natura melior nulla est, ibi quaerenda et invenienda est in nobis, quo etiam natura nostra nihil habet melius. Sed prius mens in se ipsa consideranda est antequam sit particeps Dei, et in ea reperienda est imago ejus. Diximus enim eam etsi amissa Dei participatione obsoletam atque deformem, Dei tamen imaginem permanere . Eo quippe ipso imago ejus est, quo ejus capax est, ejusque particeps esse potest; quod tam magnum Ecce ergo mens meminit sui, intelligit se, diligit se: hoc si cernimus, cemoria quod teneret, nec foris invenit quod aspiceret intellectus, sicut corporis oculus: nec ista duo, velut formam corporis, et eam quae inde facta est in acie contuentis, voluntas foris junxit: nec imaginem rei quae foris
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscuntur. Quȩdã uͦ simul eẽ. inci¬
piunt iułut si aliquid uisibile qd̃ om̃i¬
no ñ erat. añ ocłos nr̃os oriatur: cogni¬
tionem nr̃am utiq ñ p̃cedit. Aut si
aliquid sonet uͥad ÷ auditor: simul
ꝓfecto incipiunt eẽ. simulq desim̃t.
⁊ sonus et eus auditus. Uerũtam̃ siue
tẽpore pcedentia. siue simul eẽ. inci

Expanded text:
untur: quaedam vero simul esse incipiunt; velut si aliquid visibile, quod omnino non erat, ante nostros oculos oriatur, cognitionem nostram utique non praecedit; aut si aliquid sonet, ubi adest auditor, simul profecto incipiunt esse, simulque desinunt et sonus et ejus auditus. Verumtamen sive tempore praecedentia, sive simul esse
Abbreviated transcription (Latin):
ad aliquid. sicut pat̾ ad filiũ. & filiꝰ
ad patrem: quod ñ ẽ. accidens. Quia ⁊
ille semꝑ pat̾: & ille semꝑ filiꝰ. & nõ
ita semꝑ. quasi ex quo natus ẽ. filius.
aut ex co quod nũquã desinat ẽẽ. filiꝰ.
natus ẽ. filius. nec cepit ũquã ẽẽ. filiꝰ
Quod si aliqñ eẽ. cepisset. aut aliqͣndo
ẽẽ. desineret filius: scd̾m accidens di¬
ceretur. Si uͦ quod dr̃ pat̾. ad seipsũ
dic̾etur ñ ad filiũ: & quod dr̃ filius
ad se ipsum dic̾etur ñ ad patrem:

Expanded text:
ad aliquid, sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem. Quod non est accidens; quia et ille semper Pater, et ille semper Filius; et non ita semper, quasi ex quo natus est Filius, aut ex eo quod nunquam desinat esse Filius, natus est Filius, nec coepit unquam esse Filius. Quod si aliquando esse coepisset, aut aliquando esse desineret Filius, secundum accidens diceretur. Si vero quod dicitur Pater, ad se ipsum diceretur, non ad Filium; et quod dicitur Filius, ad se ipsum diceretur, non ad Patrem;
Abbreviated transcription (Latin):
placet. quod licet ñ amittat᷑. minui¬
tur tam̃ uł augetur. sicuti ẽ animȩ
uita: nam & quãdiu anima ẽ. tam¬
di uiuit: & quia seꝑ anima ẽ. sẽꝑ
uiuit: s qr magis uiuit cũ sapit.
minusq dum desipit. fit etiã hic
aliqua mutatio: n ut desit uita. si¬
cuti deest. insipienti sapientia. s ut
minus sit: Nec tale aliquid in dõ fit:
qr om̃ino incõmutabilis manet. Iuã¬

Expanded text:
placet, quod licet non amittatur, minuiplacet, quod licet non amittatur, minuitur tamen vel augetur, sicuti est animae vita: nam et quamdiu anima est, tamdiu vivit, et quia semper anima est, semper vivit; sed quia magis vivit cum sapit, minusque cum desipit, fit etiam hic aliqua mutatio, non ut desit vita, sicuti deest insipienti sapientia, sed ut minus sit: nec tale aliquid in Deo fit, quia omnino incommutabilis manet. CA
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solet: nisi quod aliqua
mutacione. eius rei cui accidit. amit¬
ti potest. Nam cesi quȩdã dñr acci¬
dentia inseparabilia. quȩ appellants¬
achorista. sicuti ẽ. plumȩ corui coloꝵ
niger amtcunt ciłm tam. ñ quidẽ
quadiu pͥlimae : s qr non semꝑ est
pluma. Quapp. ipsa maties mucabi
pseres et eo quod desinit ee. illuil
anumal ut ilas pluma. totũq illud
arpus in tr̃a mutatur & u̾titur. a¬
mitit utiq illum colorem. Quãius
& accidens quod separabile dr̃: non
sepratione s mutatione amittat᷑
Sicutiẽ. capillis hõium nigritudo.
Qm̃ dũ capilli sunc possunt albesc̾e:
separabile accidens dr̃. S diligenter
intuentib satis apparet. n separati¬
one quasi emigrare aliqͥd a capite.
dũ canescit: ut nigritudo inde cani¬
dore succedente discedat. & aliquo
eat: s illam qualitatẽ coloris ibi u̾ti
atq mutari. Nicħ itaq accidens
indo: qr nicħ mutabile aut amissi¬
bile. Quod si ce illud dici accidens

Expanded text:
n solet dici, nisi quod aliqua mutatione ejus rei cui accidit amitti potest. Nam etsi quaedam dicuntur accidentia inseparabilia, quae graece appellant sicut est plumae corvi color niger; amittit eum tamen, non quidem quamdiu pluma est, sed quia non semper est pluma. Quapropter ipsa materies mutabilis est, et ex eo quod desinit esse illud animal vel illa pluma, totumque illud corpus in terram mutatur et vertitur, amittit utique etiam illum colorem. Quamvis et accidens quod separabile dicitur, non separatione, sed mutatione amittatur; sicuti est capillis hominum nigritudo, quoniam dum capilli sunt possunt albescere, separabile accidens dicitur: sed diligenter intuentibus satis apparet, non separatione quasi emigrare aliquid a capite dum canescit, ut nigritudo inde candore succedente discedat et aliquo eat, sed illam qualitatem coloris ibi verti atque mutari. Nihil itaque accidens in Deo, quia nihil mutabile aut amissibile. Quod si et illud dici accidens
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur: Om̃ia enĩ accidunt eis que
uł amitti possunt uł minui: & mag¬
nitudines. & qualitates: & qđ dr̃ ad
aliquid. sicut amiciciȩ. ꝓpinqͥtates.
seruitutes. similitudines. eqͣlitates.
&x siqua huiꝰmodi: & situs. & habitus
ꝙ loca &e tpr̃a. & oꝑa. atq passiones.¬

Expanded text:
dicatur: omnia enim accidunt eis, quae vel amitti possunt vel minui: et magnitudines et qualitates; et quod dicitur ad aliquid, sicut amicitiae, propinquitates, servitutes, similitudines, aequalitates, et si qua huiusmodi; et situs et habitus; et loca et tempora; et opera atque passiones
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o intellectui. quo sapientiã capimꝰ:
quant᷑i capaces sumus. Quod gͦ ñ in¬
uenimus in meliori nr̃o: ñ debemꝰ
in illo querere. quod longe melius ẽ
meliore nr̃o. Ut sic intelligamꝰ diñ
si possumus. quantũ possumꝰ: sine
qualitate bonũ. sine qͣtitate mag¬
num. sine indigentia creatorẽ. sine
situ p̾sentem. sine habitu om̃ia conti¬
nentem. sine loco ubiq totum. sine¬
tempore. sempit̾num. sine ulla sui
mutatione mutabilia facientem.
nichilq patientem.
iusquis am̃ ita cogitat: & si
ñdum pot̃ om̃imꝰ inuenire
quid sit. pie tam̃ cauet ꝗtũ potest.
aliquid de illo sentire quod non sit.
E st tam̃ sine dubitatione sub̾a. ułsi
melius hoc appellatur ẽe̾ntia: quã
greci usiam uocant. Sicut enĩ ab¬
eo quod ẽ. eẽ. dicta ẽ. eẽntia. & quis
magis ẽ. quam ille qui dixit famulo
suo: ego̾ sum qui sum. & dices filiis¬

Expanded text:
nostro intellectu, quo sapientiam capimus nostro intellectu, quo sapientiam capimus quantum capaces sumus. Quod ergo non invenimus in meliore nostro, non debemus in illo quaerere, quod longe melius est meliore nostro: ut sic intelligamus Deum, si possumus, quantum possumus, sine qualitate bonum, sine quantitate magnum, sine indigentia creatorem, sine situ praesidentem, sine habitu omnia continentem, sine loco ubiqtempore sempiternum, sine ulla sui mutatione mutabilia facientem nihilque patientem. Quisquis Deum ita cogitat, etsi nondum potest omnimodo inuenire quid sit, pie tamen cauet, quantum potest, aliquid de illo sentire quod non sit. Est tamen sine dubitatione substantia, uel, si melius hoc appellatur, essentia, quam Graeci usiam uocant. Cap. 12eo quod est esse, dicta est essentia. Et quis magis est, quam ille, qui dixit Moysi famulo suo: Ego sum, qui sum? Et i
Abbreviated transcription (Latin):
ideo sola ẽ. in cõmutabilis sub̃a. uel
ẽentia. quȩ deus ẽ: cui ꝓfecto ipsũ
eẽ. unde eentia nominata ẽ. maxime
ac u̾issime cõpetit. Quod enĩ mutat᷑:
ñ seruat ipsum c̾ẽ. & quod mutari
pot̾: etiam si ñ mutetur: pot̃ quod
fuerat ñ eẽ. Ac ꝑ hoc.illud solũ quod
ñ tantũ ñ mutatur. uerũ etiã mu¬
tari om̃ino ñ pot̃: sine scrupulo oc¬
currit. qd̾ u̾issime dicatur ẽẽ ¶uã¬
obremaetiam de his quȩ nec dicunt᷑
ut cogitantur. nec cogitant᷑ ut sũt.
responde incipiamus. fidei nr̃e ad¬
uersariis:

Expanded text:
a vel essentia, qui Deus est, cui profectio ipsum esse, unde essentia nominata est, maxime ac verissime competit. Quod enim mutatur, non servat ipsum esse; et quod mutari potest, etiamsi non mutetur, potest quod fuerat non esse: ac per hoc illud solum quod non tantum non mutatur, verum etiam mutari omnino non potest, sine scrupulo occurrit quod verissime dicatur esse. CAobrem ut jam etiam de iis quae nec dicuntur ut cogitantur, nec cogitantur ut sunt, respondere incipiamus fidei nostrae adversariis:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ithacus discͥmine tanto. Ugilus
enim. cũ sui ñ oblitũ dic̾et ulixem.
quid aliud intelligi uoliit. nͥ quod
memin̾it sui : Cũ sibi gͦ p̃sens eet.
nullo mͦ sui meminisset: ñ ⁊ ad res
psentes memoria ꝑtinet. Quaꝑꝑ. sicut
ireb pret̾itis ea memoria dr̃ qua fic
ue ualeant recoli et recordari: sic ĩ re
psenti quod sibi ẽ mens. mnemoria si¬
ne absurditate dicenda ẽ. qua sibi
esto ẽ. ut sua cogitatione possit intel¬
igi. et utrũq sui amore comungi.

Expanded text:
est Ithacus discrimine tanto. Virgilius est Ithacus discrimine tanto. Virgilius enim cum sui non oblitum diceret Ulyssem, quid aliud intelligi voluit, nisi quod meminerit sui? Cum ergo sibi praesens esset, nullo modo sui meminisset, nisi ad res praesentes memoria pertineret. Quapropter sicut in rebus praeteritis ea memoria dicitur, qua fit ut valeant recoli et recordari: sic in re praesenti quod sibi est mens, memoria sine absurditate dicenda est, qua sibi praesto est ut sua cogitatione possit intelligi, et utrumque sui amore conjungi.
Abbreviated transcription (Latin):
minisse ꝑhibetur: quȩ sibi sẽꝑ p̃sens¬
ẽ. Memoria enĩ precitorũ ẽ: ñ p̃sen¬
tium. Nam quidã cũ de u̾tutib age¬
ient. in quib ẽ. etiã tullius: in tria
ista prudentiã diuiserunt. Memo¬
riam. intelligentiã. ꝓuidentiã. Me¬
moriam scł pretitis. intelligñtiam
p̃sentib. ꝓuidentiã reb tͥbuentes
futuris. quam ñ habent certã nisi
p̃scii fut᷑oꝵ: qd si ẽ. munus hõĩum
nisi detur desuꝑ. ut ꝓpħis. Uñ scrip¬
tura sapientiȩ de hominib agens:
cogitationes inquit mortaliũ timide
et incertȩ ꝓuidentie nr̃ȩ. Memoria
uͦ de prec̾itis. et intelligentia c̾erta:¬
de p̾sentib. S p̾sentib : utiq in ce¬
poralib reb Nam corporales: coꝵi¬
ralium p̃sentes sunt aspectibꝰ ocłoꝵ
S qui dicit memoriã ñ eẽ. p̃sentu.
attendat quẽ admodũ dictũ sit in
ipsis scłarib litt̃is. uͥ maioris cure s¬
it u̾borũ integritas quã u̾itas rii
N ec talia passus ulixes. oblitus ut hu

Expanded text:
minisse perhibetur, quae sibi semper est praesens. Memoria enim praeteritorum est, non praesentium: nam quidam cum de virtutibus agerent, in quibus est etiam Tullius, in tria ista prudentiam diviserunt, memoriam, intelligentiam, providentiam: memoriam scilicet praeteritis, intelligentiam praesentibus, providentiam rebus tribuentes futuris, quam non habent certam nisi praescii futurorum; quod non est munus hominum, nisi detur desuper, ut Prophetis. Unde Scriptura sapientiae de hominibus aiens: Cogitationes, inquit, mortalium timidae, et incertae providentiae nostrae . Memoria vero de praeteritis, et intelligentia de praeporalibus rebus: nam corporales corporalium praesentes sunt aspectibus oculorum. Sed qui dicit memoriam non esse praesentium, attendat quemadmodum dictum sit in ipsis saecularibus litteris, ubi majoris fuit curae verborum integritas quam veritas rerum: Nec talia passus Ulysses, Oblitusve sui
Abbreviated transcription (Latin):
hoc de templo corporis sun. sicut ein¬
dentissimo & robustissimo ęuangłii
testimonio declaratur: quo ait.
Sicut fuit ionas in uentre cȩti tͥbus
dieb & trib noctib : sic erit ⁊ filiꝰ
hominis in corde t̾re. tribus dieb

Expanded text:
hoc de templo corporis sui , sicut evihoc de templo corporis sui , sicut evidentissimo et robustissimo Evangelii testimonio declaratur, quo ait: Sicut fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus, et tribus noctibus; sic erit Filius hominis in corde terrae tr
Abbreviated transcription (Latin):
ipsesenarius ꝓ anno positus intelligit᷑.
Dixerunt enim: quadraginta & sex
annis edificatum templũ. & qͥdra¬
gies sexies seni. fiunt ducenti. lxxui.
Qui numerus dierum. cõplet nouem
menses &r sex dies: Qui tanquã decẽ
num mensem ꝑueniunt: s qr ipsa
ꝑfectio corporis dñi tot dieb ad par¬
tum ꝑducta cõꝑitur. sicut a maiori¬
b traditum suscipiens eccłe custodit
auctoritas. Octauo enim. Kł apͥlis.
conceptus creditur : quo & passus.
Ita: monum̃to nouo quo sepultus ẽ.
ubi nullus erat positus mortuorum
nec antea nec pꝰea : congruit uteruᷤ
uginis quo conceptus ẽ. ubi nullus
seminatus ẽ. mortaliũ. Natus aũt
traditur. octauo. lł. ianuarias. Ab
illo gͦ die usq ad istum computati
senarium numerum qͣdragies sȩxi¬
es habent. Quo numero annorum
templum edificatum ẽ: qr eo num̾o
senariorum corpus dñi ꝑfectum ẽ.
Quod mortis passione destructum:
triduo resuscitauit. Dicebat enim

Expanded text:
ipse senarius ipse senarius Dixerunt enim: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum. Et quadragies sexies seni, fiunt ducenti septuaginta sex Qui numerus dierum complet novem menses et sex dies, qui tanquam decem num mensem perveniunt, sed quia ipsa perfectio corporis Domini tot diebus ad partum perducta comperitur, sicut a majoribus traditum suscipiens Ecclesiae custodit auctoritas; octavo enim calendas Aprilis conceptus creditur, quo et passus. Ita monumento novo quo sepultus est, ubi nullus erat positus mortuorum, nec ante, nec postea congruit uterus ginis quo conceptus est, ubi nullus seminatus est mortalium. Natus autem traditur octavo calendas januarias. Ab illo ergo die usque ad istum computati,senarium numerum quadragies sexies habent. Quo numero annorum templum aedificatum est, quia eo numero senariorum corpus Domini perfectum est, quod mortis passione destructum, triduo resuscitavit. Dicebat enim
Abbreviated transcription (Latin):
sexies sexageni. trecenti ⁊ .Lxͣ. dies.
sicut mensẽ circuitus iunȩ ostendit
hominib. sic annus circuitu solis a
&& quadrans diei: ut sol impleat cur¬
sum suum. annumq concludat: qͣ¬
tuor enim quadrantes faciunt unũ
diem: quem necẽe ÷ interscalari ex¬
curso quadriennio quod bissextum
uocant. ne temporum ordo turbet᷑:
etiam ipsos quinq dies & q̃drantem
si considemus. senarius numerus
in eis płimum ualet. Primo. qr sic̃
fieri solet ut a parte totum cõputet᷑
non sunt iam dies quinq. s pociꝰ sex:
ut quadrans ille accipiatur ꝓ die.
Deinde. qr in ipsis quinq dieb sexta
pars mensis ẽ: ipse aũ quadrans sex
horas habet. Totus enim dies. id est.
Quarum pars quarta qui ẽ. qͣdrans
diei. sex hore inueniuntur. Ita in
anni cursu. senarius numerus plu¬
rimum ualet.
ec inmerito in edificatiõe
dñici corporis. in cuiꝰ figura
templum a nideis destructum. t̾duo
seresuscitaturum eẽ. dicebat: numerꝰ

Expanded text:
sexies sexageni, trecenti et sexaginta dies, sexies sexageni, trecenti et sexaginta dies, sicut mensem circuitus lunae ostendit hominibus, sic annus circuitu solis andies et quadrans diei, ut sol impleat cursum suum annumque concludat: quatuor enim quadrantes faciunt unum diem, quem necesse est intercalari excurso quadriennio, quod bissextum vocant, ne temporum ordo turbetur: etiam ipsos dies quinque et quadrantem si consideremus, senarius numerus in eis plurimum valet. Primum, quia sicut fieri solet ut a parte totum computetur, non sunt jam dies quinque, sed potius sex, ut quadrans ille accipiatur pro die. Deinde, quia in ipsis quinque diebus sexta pars mensis est: ipse autem quadrans sex horas habet. Totus enim dies, id est, quarum pars quarta, quae est quadrans diei, sex horae inveniuntur: ita in anni cursu senarius numerus plurimum valet.ec immerito in aedificatione dominici corporis, in cuius figura templum a Iudaeis destructum triduo se resuscitaturum esse dicebat, numerus
Abbreviated transcription (Latin):
senarii. Quod ẽ. sexies seni: &e hoc
sexies. luxta quippe ẽ. in ęu̾gelii eod
loco. arbor quoq illa ficulnea: cuius
miseram sterilitatem etiam t̾cius
annus arguebat. S ita ꝓ illa int̾ces¬
sum ẽ: ut dimittẽtur illo anno. ut
si fructum faceret: bene. Sinaliter:
ercidetur. Nam & tres anni ad eãdẽ
triꝑtitam distributionem ꝑtinent:¬
& menses trium annorũ quadratũ
senarium faciunt. Quod ẽ. sexies
seni. Annus etiam unus. si xxii. m̃si
integri considentur. quos triceNi
dies complent:Talem qͥppe m̃sem
uet̾es obseruauerunt. quem circuitꝰ
lunaris ostendit: senario numero
pollet. Quod enim ualent sex in
pͥmo ordine numerorum. qui cons¬
tat ex unis ut ꝑueniatur ad decem:
hoc ualent seraginta in scdo ordine
qui constat ex denis ut ꝑueniatur
ad centum. Sexagenarius gͦ numei
dierum: sexta pars anni ẽ. A inde ꝑ
senarium primi u̾sus multiplicatur
tanquã senarius scđi u̾sus: & fiunt

Expanded text:
senarii, quod est sexies seni, et hoc senarii, quod est sexies seni, et hoc sexies. Juxta quippe est in eodem Evangelii loco, arbor quoque illa ficulnea, cujus miseram sterilitatem etiam tertius annus arguebat. Sed ita pro illa intercessum est, ut dimitteretur illo anno, ut si fructum ferret, bene; sin aliter, excideretur . Nam et tres anni ad eamdem tripartitam distributionem pertinent, et menses trium annorum quadratum senarium faciunt, quod est sexies seni. 8. Annus etiam unus, si duodecim menses integri considerentur, quos triceni dies complent talem quippe mensem veteres observaverunt, quem circuitus lunaris ostendit, senario numero pollet. Quod enim valent sex in primo ordine numerorum, qui constat ex unis ut perveniatur ad decem; hoc valent sexaginta in secundo ordine, qui constat ex denis ut perveniatur ad centum. Sexagenarius ergo numerus dierum, sexta pars anni est. Proinde per senarium primi versus multiplicatur, tanquam senarius secundi versus, et fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad dauid. A dauid usq ad tͦns¬
migrationem in babiloniam. Atq
inde usq ad uirginis partum. Quȩ
tres ȩtates cõuinctȩ illis duab qͥnq
faciunt Pinde. sextam inchoauit na¬
tiuitas dñi.: Quȩ nunc agitur usq
ad occultum tpris finem. Hunc se¬
narium numerum quãdam tẽporis
gerere figuram. etiam in illa racione
triꝑtite distributionis agnoscimus:
qua unũ tempus cõputamus ante
legem. altum sub lege. t̾ciũ sub gr̃a.
In quo tempore sacram̃tum renoua¬
tionis accipimus: ut in fine tẽporis
etiam resurrone carnis om̃i ex parte
renouati. ab uniu̾sa ñ solũ animi
uerum etiam corporis infirmitate
sanemur. Unde incelligitur illa mu¬
lier. in typo ȩccłȩ. a dño sanata ⁊ erec¬
ta: quam curuauerat infirmitas.
alligante sathana. De talib enim oc¬
cultis o̾stib: plangit illa uox psalmi.
curuauerunt animam meam. Hec
ses aũ annorum decem &e octo: inue¬
niuntur in numero solidi qͣdrati

Expanded text:
usque ad David, a David usque ad transusque ad David, a David usque ad transmigrationem in Babyloniam, atque inde usque ad virginis partum . Quae tres aetates conjunctae illis duabus, quinque faciunt. Proinde sextam inchoavit nativitas Domini, quae nunc agitur usque ad occultum temporis finem. Hunc senarium numerum quamdam temporis gerere figuram, etiam in illa ratione tripartitae distributionis agnoscimus, qua unum tempus computamus ante Legem; alterum, sub Lege; tertium, sub gratia. In quo tempore sacramentum renovationis accepimus: ut in fine temporis etiam resurrectione carnis omni ex parte renovati, ab universa, non solum animae, verum etiam corporis infirmitate sanemur. Unde intelligitur illa mulier in typo Ecclesiae a Domino sanata et erecta, quam curvaverat infirmitas alligante satana. De talibus enim occultis hostibus plangit illa vox Psalmi: Curvaverunt animam meam . Haeses autem annorum decem et octo inveniuntur in numero solidi quadrati
Abbreviated transcription (Latin):
ec autem racio simpli. ad
dupplum: oritur quidem a
ternario numero. Unum quippe
ad duo: tria sunt. S hoc totũ quod
dixi ad senarium ꝑuenit. Unum
enim & duo. & tria : sex fiunt. Qui
eas: tres. Sextam. tTerciam. dimidiã.
Nec ulla pars alia quȩ dici possit
quota sit: inuenitur in eo. Sexta
gͦ euis: unum ẽ. Tercia: duo. dimi¬
dia: tria. Unũ aũ. & duo. & tria:
consũmant eũdem senarium. Cuiꝰ
ꝑfectionem nob scã script̃a cõm̃dat:
in eo maxime. quod deus sex diebus
ꝑfecit oꝑa sua. & serto die factus ẽ
homo ad imaginem dĩ. & sexta eta¬
te generis humani. filius dei uenit
& factus ẽ. filius hominis: ut nos re¬
formaret ad imaginem dĩ. Ea qͥppe
nunc etas agitur: siue millem anni
singulis distribuantur etatib : siue
in diunis litt̃is memorabiles atq in¬
signes quasi articulos tp̃rum uesti¬
gemus: P rima ȩtas inuenitur. ab
adam usq ad noȩ. Inde scła usq ad
abraham. & deinceps sicut matheuᷤᷤ
euangłista distinguit : ab abraham

Expanded text:
ec autem ratio simpli ad duplum oritur quidem a ternario numero; unum quippe ad duo, tria sunt: sed hoc totum quod dixi, ad senarium pervenit; unum enim et duo et tria sex fiunt. Qui illas tres, sextam, tertiam, dimidiam; nec nulla pars alia, quae dici possit quota sit, invenitur in eo. Sexta ergo ejus unum est; tertia, duo; dimidia, tria. Unum autem et duo et tria consummant eumdem senarium. Cujus perfectionem nobis sancta Scriptura commendat, in eo maxime quod Deus sex diebus perfecit opera sua, et sexto die factus est homo ad imaginem Dei . Et sexta aetate generis humani, Filius Dei venit et factus est filius hominis, ut nos reformaret ad imaginem Dei. Ea quippe nunc aetas agitur, sive milleni anni singulis distribuantur aetatibus, sive in divinis Litteris memorabiles atque insignes quasi articulos temporum vestigemus, ut prima aetas inveniatur ab Adam usque ad Noe, inde secunda usque ad Abraham: et deinceps, sicut Matthaeus evangelista distinxit, ab Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
ti & participationem resurr̾onis xͥ
audiremus. fiustis enim aliquando
tenebrȩ. nunc aũ lux in dño : in¬
sinuat nobis quodãmodo. quod a
nocte dies sumat micium. Sicut
enim primi dies. ꝑꝑ futum hominiᷤᷤ
lapsum a luce in noctem: ita isti
ꝑꝑ hominis reparationem a tenebͥs
ad lucem cõputantur. Ab hora gͦ
mortis usq ad dilucłm resurr̃onis

Expanded text:
nti et participationem resurrectionis Christi nti et participationem resurrectionis Christi audiremus, Fuistis enim aliquando tenebrae nunc autem lux in Domino ; insinuat nobis quodam modo quod a nocte dies sumat initium. Sicut enim primi dies propter futurum hominis lapsum a luce in noctem ; ita isti propter hominis reparationem a tenebris ad lucem computantur. Ab hora ergo mortis usque ad diluculum resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
psum aũ triduum. ñ totum &
plenum fuisse: scriptura testis est.
S pͥmus dies. a parte extrema totꝰ
adnumeratus ẽ. Dies łi t̾cius. a par¬
te prima. & ipse totus. Medius aũ
uiginti .iiiͦiͬ. horis suis .xii. nocturnis
&̾ xxii. diurnis. Crucifirus est. enim̃
pͥmo iudeorum uocib hora t̾cia: cũ
ẽẽt dies sexta sabb̃i. Deinde in ipsa
cruce suspensus hora sexta. & sp̃m tra¬
didit hora nona. Sepultus ẽ. autem
cum iam sero factum ẽetsicut se hñt
u̾ba euangłii : quod intelligitur in
fine diei. Undelibet gͦ incipias. etiã
si alia racio reddi potest. quomͦ ñ sit
contra eugłium ioħis. ut hora tercia
ligno suspensus intelligatur: cotum
dicm ł noͣn comp̃hendis. E igo a parce
extrema totus cõputabitur : sic̃ t̃crꝰ
a parte prima. Nox enim usq ad di¬
luculum quo dñi resurrectio declara¬
ta ẽ. ad t̾cium ꝑtinet diem. Quia
deus qui dixit de tenebris lumen
clarescere. ut ꝑ gr̃am noui testam̃¬

Expanded text:
psum autem triduum non totum et plenum fuisse, Scriptura testis est: sed primus dies a parte extrema totus annumeratus est; dies vero tertius a parte prima, et ipse totus; medius auteviginti quatuor horis suis, duodecim nocturnis et duodecim diurnis. Crucifixus est enim primo Judaeorum vocibus hora tertia, cum esset dies sexta sabbati. Deinde in ipsa cruce suspensus est hora sexta, et spiritum tradidit hora nona . Sepultus est autem cum jam sero factum esset, sicut sese habent verba Evangelii ; quod intelligitur, in fine diei. Undelibet ergo incipias, etiam si alia ratio reddi potest, quomodo non sit contra Evangelium Joannis , ut hora tertia ligno suspensus intelligatur; totum diem primum non comprehendis. Ergo a parte extrema totus computabitur, sicut tertius a parte prima. Nox enim usque ad diluculum, quo Domini resurrectio declarata est, ad tertium diem pertinet: quia Deus qui dixit de tenebris lucem clarescere , ut per gratiam Novi Testame
Abbreviated transcription (Latin):
sepulturȩ usq ad diluculum resur¬
rectionis : triginta sex horȩ sunt. Qͥ
ẽ. quadratus senarius. Refertur aũ
ad illam racionem simpli ad dupplũ.
ubi ẽ. coaptationis maxima cõsonan¬
tia. Duodecim enim ad xxxiiiͦi. sim
tota. Neq hoc sine illo sacram̃to
quod supraᷤ memoraui. Non absurde
quippe sp̃m diei cõparamus: corpus
aũ nocti. Dñicum enim corpus in
potest alius alias indogare: uł quib
iste quas ego reddidi p̃ponendȩ sint.
uł equę ꝓbabiles: uł istis etiam ꝓbabi¬
liores. Frustra tam̃ eos in scripturis ẽ¬
positos. & nullas causas ẽẽ misticas ais
illic isti numeri cõmemorentur: nemo
tam stultus ineptusq contenderi
q collegi. Contra racionẽ nemo sobrl
contra scripturas nemo xp̃ianus. con¬
tra ȩccłam nemo pacificus senserit.¬

Expanded text:
sepulturae usque ad diluculum resurrectionis triginta sex horae sunt, qui est quadratus senarius. Refertur autem ad illam rationem simpli ad duplum, ubi est coaptationis maxima consonantia. Duodecim enim ad viginti quatuor simptota, neque hoc sine illo sacramento quod supra memoravi. Non absurde quippe spiritum diei comparamus; corpus autem, nocti. Dominicum enim corpus in potest alius alias indagare, vel quibus istae quas ego reddidi, praeponendae sint, vel aeque probabiles, vel istis etiam probabiliores: frustra tamen eos esse in Scripturis positos, et nullas causas esse mysticas cur illic isti numeri commemorentur, nemo tam stultus ineptusque contenderit. numque collegi. Contra rationem nemo sobrius, contra Scripturas nemo christianus, contra Ecclesiam nemo pacificus senserit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuit. S tam̃ ꝑ eius recributionem
ustissimã mors irrogata ẽ. pecc̃ori:
sicut suppliciũ uidex irrogat reo.
Causa tam̃ supplicii. si ẽ. iusticia ui¬
dicis: s mentum criminis. Quo gͦ
nos mediator mortis transmisit. &
ipse ñ uenit. id ÷ ad mortem carnis:
ibi nob̾ dñs deus nr̃ medicinã emen-¬
dationis inseruit. quam ille ñ meru¬
it: occulta &e nimis archana ordina¬
tione diuinȩ altȩq iusticiȩ. suȩ.
Ut gͦ sicut ꝑ unum hominem mors.
ita ꝑ unum hominem fieret resur¬
rectio mortuorum: quia magis uita¬
bant homines quod euitare ñ pot̾ans
mortem carius quam mortem sp̃s.
ide magis penam quam meritũ penȩ:¬
nam non peccare. aut ñ curatur. aut
parum curatur: ñ mori aũ quãuis si
optineatur. uehement̃ satagitur. i itȩ
mediator ostendens quãm ñ sit mors
timenda. quȩ ꝑ humanam cõclitionẽ
iam euadi ñ potest: s pocius ĩpretas
quȩ ꝑ fidem caueri potest: occurrit

Expanded text:
non fuit; sed tamen per ejus retributionem non fuit; sed tamen per ejus retributionem justissimam mors irrogata est peccatori. Sicut supplicium judex irrogat reo, causa tamen supplicii non est justitia judicis, sed meritum criminis. Quo ergo nos mediator mortis transmisit, et ipse non venit, id est, ad mortem carnis; ibi nobis Dominus Deus noster medicinam emendationis inseruit, quam ille non meruit, occulta et nimis arcana ordinatione divinae altaeque justitiae. Ut ergo sicut per unum hominem mors, ita et per unum hominem fieret resurrectio mortuorum , quia magis vitabant homines quod evitare non poterant, mortem carnis, quam mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per fidem caveri potest, occ
Abbreviated transcription (Latin):
quos ad humilitatem dñi ad orandã
stella ꝑduxit: ita &e nos ñ qua ueni¬
mus. s ꝑ aliam uiam in patriam re¬
dire debemus. quam rex humilis do¬
cuit: & quam rex suꝑbus humili re¬
giadu̾sarius. obside ñ possit. & nob̃
enim. ut adoremus humilem xp̃m.
celi ennarrauerunt głam di : cum
in om̃em t̾ram exiuit sonus eorum
& in fines orbis t̾rȩ u̾ba eorũ. Uia
nobis fuit ad mortem ꝑ peccatum
madam. ꝑ unum quippe hominem
peccatum intrauit in mundum:
ꝑ peccatum mors: & ita in om̃s ho¬
mines mors ꝑtransiit. In quo om̃s
peccauerunt. Huius uiȩ mediator
diabolus fuit. ꝑsuasor peccati: et
p̃cipitator in mortem. Nam ⁊ ipse
ad oꝑandam dupplam mortẽ nr̃am:
simplam attulit suam. ꝑ impieta¬
tem namq mortuus in sp̃u: carne
Unum gͦ appetiuimus. iniq̃ suasione:
altum nos secutum ẽ. iusta dãpnati¬
one. ꝓptẽa quippe scriptum ẽ. deus
mortem ñ fecit: qr causa mortis ipse

Expanded text:
quos ad humilitatem Domini adorandam quos ad humilitatem Domini adorandam stella perduxit; ita et nos, non qua venimus, sed per aliam viam in patriam redire debemus, quam rex humilis docuit, et quam rex superbus humili regi adversarius obsidere non possit. Et nobis enim, ut adoremus humilem Christum, coeli enarraverunt gloriam Dei, cum in in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Via nobis fuit ad mortem per peccatum in Adam. Per unum quippe hominem peccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Hujus viae mediator diabolus fuit, persuasor peccati, et praecipitator in mortem. Nam et ipse ad operandam duplam mortem nostram, simplam attulit suam. Per impietatem namque mortuus est in spiritu, carne Unum ergo appetivimus iniqua suasione, alterum nos secutum est justa damnatione: propterea quippe scriptum est, Deus mortem non fecit , quia causa mortis ipse
Abbreviated transcription (Latin):
existimet: sic anima fidelis & pia.
non solum si uideat. uerum etiam si
ꝑꝑfragilitatem carnis ȩxhorreat mira¬
cula demonum: si ideo tam̃ aut non
se posse talia aolebit. aut ob hoc illos
meliores eẽ. iudicabit: cũ sit p̃sertim
in sorietate scõrum: qui ꝑ iltutem dĩ
cui cuncta subiecta sunt. & minime
fallacia & multo maiora fecerunt:
siue homines. siue angłi boni. ꝓ¬
equaquam gͥ ꝑ sacrilegas i¬
similitudines. & impias curio¬
sitates. & magicas consecrationes. aĩȩ
purgantur & recõciliantur dõ: quia
falsus mediator ñ traicit ad suꝑiora:
s pocus obsidens int̾cludit uiam ꝑ
affectus. quos tanto maligniores ꝗͣto
suꝑbiores suȩ societatis inspirat: qui
ñ possunt ad euolandum pennas
nutrire uͥtutum: s pocius ad demer¬
gendum pondã exaggerare uiciorũ:
tanto grauius animȩ ruiturȩ. ꝗͣto
sibi udetur euecta sublimius. ꝓ inde
sicut magi fecerunt diuinitꝰ moniti.

Expanded text:
existimet: sic anima fidelis et pia existimet: sic anima fidelis et pia non solum si uideat uerum etiam si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit aut ob hoc illos meliores esse iudicabit, cum sint praesertim in societate sanctorum qui per uirtutem dei, cui cuncta subiecta sunt, et minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines siue angeli boni. equaquam igitur per sacrilegas similitudines et impias curiositates et magicas consecrationes animae purgantur et reconciliantur Deo: quia falsus mediator non trajicit ad superiora, sed potius obsidens intercludit viam per affectus, quos tanto maligniores, quanto superbiores suae societati inspirat; qui non possunt ad evolandum pennas nutrire virtutum, sed potius ad demergendum pondera exaggerare vitiorum, tanto gravius anima ruitura, quanto sibi videtur evecta sublimius. Proinde, sicut Magi fecerunt divinitus moniti ,
Abbreviated transcription (Latin):
onem anime ꝑ eas quas theletas appel¬
lant. transfigurando se in angłm lucis
ꝑ multiformem machinationem. in
signis & ꝓdigiis mendacii.
acile enim ẽ. sp̃ib nequissimis
ꝑ aerea corpora fac̾e multa. que
nurentur animȩ t̾renis corporibus
aggrauatȩ: etiam melioris affectus. Si
enim corpora ipsa t̾rena. s̃imullis artib
& ex̾citationib modificata in specta¬
culis theatricis tanta miracła hõib
exhibent. ut hi qui nũquam talia
uiderunt. narrata uix credant: qͥd
magnum e. diabolo & angłis eius. de
corporeis elem̃tis ꝑ aeria corpora face
quȩ caro miretur: aut etiam occultis
inspirationib ad illudendos humanos
sensus fantasmata imaginũ machina¬
ri: quib uigilantes dormientes ue de¬
cipiat. uł furentes exagitet: S sicic
fieri potest. ut homo uita ac morib
melior. spectet neqͥssimos homines al
in fune ambulantes. uł multimol
motib corporum multa incredibila

Expanded text:
onem animae per eas quas τελεὰς appelonem animae per eas quas τελεὰς appellant, transfigurando se in angelum lucis per multiformem machinationem in signis et prodigiis mendacii.spiritibus nequissimis per aeria corpora: facere multa quae mirentur animae terrenis corporibus adgrauatae etiam melioris affectus. si enim corpora ipsa terrena nonnullis artibus et exercitationibus modificata in spectaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut hi qui numquam talia uiderunt narrata uix credant, quid magnum est diabolo et angelis eius de corporeis elementis per aeria corpora facere quae caro miretur aut etiam occultis inspirationibus ad inludendos humanos sensus phantasmata imaginum machinari, quibus uigilantes dormientesque decipiat uel furentes exagitet? sed sicut fieri potest ut homo uita ac moribus melior: spectet nequissimos homines uel in fune ambulantes uel multimodis motibus corporum multa incredibilia
Abbreviated transcription (Latin):
Iec ẽ. uera pax. & cum creatore
nro firma cõnexio. purgatis
& reconciliatis ꝑ mediatorem uitȩ:
sicut maculati & alienati ab eo reces¬
seramus ꝑ mediatorem mortis. Sic̃
enim diabolus suꝑb hominem suꝑ¬
bientem ꝑduxit ad mortem : ita xꝰ
humilis. hominem obedientem re¬
duxit ad uitam. Quia sicut ille
elatus & deiectus. cecidit & deiecit
consentientem: sic iste humiliatus
surrexit &e erexit credentem. Qͥa enĩ
ñ ꝑuenerat diabolus quo ipse ꝑdu¬
xerat. mortem quippe sp̃s ĩmpietate
gestabat. s mortẽ carnis n subierat.
qr nec indumentum susceꝑat: mag¬
nus homini uidebatur princeps in
legionib demonũ. ꝑ quos fallacia¬
rum regnum exercet. Sic hominem
pelationis cypum potentiȩ quam
iusticiȩ cupidiorem. aut ꝑ falsam phi¬
losophiam magis inflans. aut ꝑ sacra
sacrilega irretiens. in quib etiam ma¬
gice fallacie curiosiores suꝑbioresq a¬
nimas deceptas illusasq p̃cipitant.
subditum tenet: pollicens etiã purgati¬

Expanded text:
ec est uera pax et cum creatore nostro nobis firma conexio purgatis et reconciliatis per mediatorem uitae, sicut maculati et alienati ab eo recesseramus per mediatorem mortis. sicut enim diabolus superbus hominem superbientem perduxit ad mortem, ita Christus humilis hominem oboedientem reduxit ad uitam; quia sicut ille elatus cecidit et deiecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit et erexit credentem. quia enim non peruenerat diabolus quo ipse perduxerat — mortem quippe spiritus in impietate gestabat, sed mortem carnis non subierat, quia nec indumentum susceperat — magnus homini uidebatur princeps in legionibus daemonum, per quos fallaciarum regnum exercet, sic hominem per elationis typhum potentiae quam iustitiae cupidiorem aut per falsam philosophiam magis inflans aut per sacra sacrilega inretiens, in quibus etiam magicae fallaciae curiosiores superbioresque animas deceptas inlusasque praecipitans subditum tenet, pollicens etiam purgati
Abbreviated transcription (Latin):
te quippe sua. uno uerissimo sacrifi¬
cio ꝓ nobis oblato: quicqͥd culparũ
erat. unde nos pͥncipatus & potesta¬
tes ad luenda supplicia iure detine¬
bant. purgauit. aboleuit. extinxit:
& sua erectione. in nouam uitã nos
p̃destinatos uocauit. uocatos iustifi¬
cauit. iustificatos głificauit. Ita
diabolus hominem quem ꝑ consen¬
sionem seductum tanq. iure integro
possidebat.  ipse nulla corruptioe
carnis & singuinis septus. ꝑ istam
corporis mortalis fragilitatem nimis
egeno & infirmo. tanto suꝑbior ꝗͣto

Expanded text:
sua quippe uno verissimo sacrifisua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum erat unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, purgavit, abolevit, exstinxit; et sua resurrectione in novam vitam nos praedestinatos vocavit, vocatos justificavit, justificatos glorificavit . Ita diabolus hominem, quem per consensionem seductum, tanquam jure integro possidebat, et ipse nulla corruptione carnis et sanguinis septus, per istam corporis mortalis fragilitatem, nimis egeno et infirmo, tanto superbio
Abbreviated transcription (Latin):
se ipse quoq temptandũ p̾buit. ut a
suꝑandas etiam temptationes eiꝰ eͥ
mediator: ñ solum ꝑ adutorium. ie¬
rum etiam ꝑ exemplum. At ille pri¬
mitus ubi ꝑ om̃s aditus ad int̾iora
moliens irreꝑe expulsus ẽ: pꝰ babtismũ
i heremo completa om̃i tẽptatione
mortis humanȩ. conũtit se ad facieri¬
dam mortem quam potuit.⁊ ꝑmissꝰ
ẽ millud quod ex nob̾ mortale uiuus
mediator acceꝑat. & ubi potuit. ali¬
quid facere: ibi ex om̃i purte deuictꝰ
factume. enim ut uncła peccatorũ
multorũ in multis mortib ꝑ unius
unam mortem quã peccatũ nullũ
p̃cesserat. solu̾entur. Quam ꝓpterea
añs ꝓ nob̾ indebitam reddidit: ut
nobis debita non noceret. Neq enim
cuiusquam uire potestatis exutus
ẽ. carne: s ipse se exuit. Nam qͥ poss
ñ mori si nollet: ꝓculdubio qr uolu¬
it mortuus ẽ.& ideo principatus ⁊
potestates exemplauit: fiducialit
triumphans eas in semetipso. Mlor

Expanded text:
se ipse quoque tentandum praebuit, ut ad se ipse quoque tentandum praebuit, ut ad superandas etiam tentationes ejus mediator esset, non solum per adjutorium, verum etiam per exemplum. At ille primitus ubi per omnes aditus ad interiora moliens irrepere, expulsus est, post baptisma in eremo completa omni tentatione mortis humanae convertit se ad faciendam mortem quam potuit, et permissus est in illud quod ex nobis mortale vivus Mediator acceperat. Et ubi potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictusFactum est enim ut vincula peccatorum multorum in multis mortibus, per unius unam mortem quam peccatum nullum praecesserat, solverentur. Quam propterea Dominus pro nobis indebitam reddidit, ut nobis debita non noceret. Neque enim jure cujusquam potestatis exutus est carne, sed ipse se exuit. Nam qui posset non mori si nollet, procul dubio quia voluit mortuus est: et ideo principatus et potestates exemplavit, fiducialiter triumphans eas in semetipso . Morte
Abbreviated transcription (Latin):
rerentur. & de ligno ante sabbatum
deponerentur: crura confracta sũt.
Ille aũ quia mortuus inuentus e. mi¬
radm fuit. Hoc etiam pilatũ legimꝰ
fuisse miratum: cum ab illo sepelien¬
dum corpus dñi petẽtur. Ille itaq de¬
ceptor qͥ fuit homini mediator ad
mortem: falsoq se opponit ad uitam
nomine purgationis ꝑ sacra & sacri¬
lega sacrificia. quib suꝑbi seducunt᷑.
qi nec participationem mortis nr̃ȩ
habere potuit. nec resurroẽm sue: sim¬
plam quidem mortem suã ad dupplã
nr̃am potuit afferre : simplam uͦ re¬
surronem. in qua & sacram̃tum e̾et
renouationis nr̃e. & eius que in finẽ
futura ẽ. euigilationis exemplum.
utiq ñ pocuit. Ille ꝓinde. qui spũ¬
uiuiis carnẽ suam mortuã resuscitaũ
uerus uitȩ mediator: illũ sp̃m mor¬
tuum & mortis mediatorem ab spĩb
in se credentium foras misit: ut non
regnaret intrinsecus. s forinsecus ꝙ¬
pugnaret. nec tam̃ expugnaret. Cui

Expanded text:
rerentur, et de ligno ante sabbatum rerentur, et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt. Ille autem quia mortuus inventus est, miraculo fuit. Hoc etiam Pilatum legimus fuisse miratum, cum ab ipso sepeliendum corpus Domini peteretur . 17. Ille itaque deceptor, qui fuit homini mediator ad mortem, falsoque se opponit ad vitam nomine purgationis per sacra et sacrificia sacrilega, quibus superbi seducuntur, quia nec participationem mortis nostrae habere potuit, nec resurrectionem suae, simplam quidem suam mortem ad duplam nostram potuit afferre: simplam vero resurrectionem, in qua et sacramentum esset renovationis nostrae, et ejus quae in fine futura est evigilationis exemplum, non utique potuit. Ille proinde qui spiritu vivus carnem suam mortuam resuscitavit, verus vitae Mediator, illum spiritu mortuum et mortis mediatorem a spiritibus in se credentium foras misit, ut non regnaret intrinsecus, sed forinsecus oppugnaret, nec tamen expugnaret. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
uaꝑp. cum sp̃s corpori p̃ponat᷑:
morsq sit sp̃s a deo deseri.
mors aũ corporis ab spũ deseri: eaq
sit pena in morte corporis. ut qr sp̃s
uolens deseruit dm̃. deserat corpus
inuitus : ut cũ sp̃s dm̃ desererit qr
uoluit. deserat corpus etiã si noluerit.
nec deserat cũ uoluerit. nisi aliquã
sibi ium qua ipsum corpus ꝑimatur
intulerit: demonstrauit sp̃s medi¬
atoris. quã nulla pena peccati usq
ad mortem carnis accesserit: quia ñ
eam deseruit inuitus: s qr uoluit.
quando uoluit. quomͦ uoluit. Qͥppe
dei u̾bo ad unitatem cõmixtus: hinc
ait. Pocestatem habeo ponendi ani¬
mam meam: & potestatem habeo itũ
sumendi eam. Nemo tollit eã a me:
s ego pono eam & itum sumo eam.
& hoc maxime mirati sunt. sic̃ eu̾głiũ
loqr̃. qui p̃sentes erant: cũ pꝰ illam
uocem in qua figuram peccati nr̃i
edidit. continuo tradidit sp̃m. Lon¬
gaenim morte cruciabantur. ligno
suspensi. Unde. latronib ut iam mo¬

Expanded text:
pter cum spiritus corpori praeponatur, morsque sit spiritus a Deo deseri, mors autem corporis a spiritu deseri; eaque sit poena in morte corporis, ut spiritus quia volens deseruit Deum, deserat corpus invitus; ut cum spiritus Deum deseruerit quia voluit, deserat corpus etiamsi noluerit; nec deserat cum voluerit, nisi aliquam sibi vim, qua ipsum corpus perimatur, intulerit: demonstravit spiritus Mediatoris, quam nulla poena peccati usque ad mortem carnis accesserit, quia non eam deseruit invitus, sed quia voluit, quando voluit, quomodo voluit. Quippe Dei Verbo ad unitatem commixtus hinc ait: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam . Et hoc maxime mirati sunt, sicut Evangelium loquitur, qui praesentes erant, cum post illam vocem, in qua figuram peccati nostri edidit, continuo tradidit spiritum. Longa enim morte cruciabantur ligno suspensi. Unde latronibus, ut jam mo
Abbreviated transcription (Latin):
tis abiecta. ab inmortalitatis despatiore
lib̾andas: quam ut demonstraretur
nob̾ quanti nos pendẽt deus. ꝗͣtũq
diligeret : Quid uͦ huius rei tanto
isto inditio manifestius atq p̾clariꝰ⁊
quã ut dei filius inmutabilit̾ bonꝰ
in se manens quod erat. et a nob̃ ꝓ
nob̾ accipiens quod ñ erat. pret̾ sue
nature detrim̃tum nr̃e dignatus in¬
ire cõsortium. prius sine ullo malo
suo merito mala nr̃a ꝑferret: ac sic
iam credentib qͣtũ nos diligat deus
et quod desꝑalumus iam sꝑantib.
dona in nos sua sine ullis bonis me¬
ritis nr̃is. inimo p̃cedentib et malis
meritis nr̃is. indebita largitate con¬
ferret : Quia et ea q̃ dicunt᷑ m̾ita
nr̃a: dona sunt eius. Ut enim fides
quando ẽ. iłx in resurrone danficatꝰ.
Punc enim eũ se missurũ ẽẽ. ꝓmisit
et misit: qr tunc sicut de illo scͥptũ ÷
et ante p̾̃dictũ. ascendit in altum.
captiuauit captiuitate . dedit dona

Expanded text:
tis abjectas, ab immortalitatis desperatione tis abjectas, ab immortalitatis desperatione liberandas, quam ut demonstraretur nobis quanti nos penderet Deus, quantumque diligeret? Quid vero hujus rei tanto isto indicio manifestius atque praeclarius, quam ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis pro nobis accipiens quod non erat, praeter suae naturae detrimentum, nostrae dignatus inire consortium, prius sine ullo malo suo merito mala nostra perferret; ac sic jam credentibus quantum nos diligat Deus, et quod desperabamus jam sperantibus, dona in nos sua sine ullis bonis meritis nostris, imo praecedentibus et malis meritis nostris, indebita largitate conferret? 14. Quia et ea quae dicuntur merita nostra, dona sunt ejus. Ut enim fides quando est Jesus resurrectione clarificatus. Tunc enim eum se missurum esse promisit et misit : quia tunc, sicut de illo scriptum est, et ante praedictum, Ascendit in altum, captivavit captivitatem, dedit dona
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ. filius hominis: hoc ẽ. enim
u̾bum caro factũ ẽ. et habitauit in
nob: quanto ẽ. credibilius. natura
solo. ec̃ possint beati. participes in¬
mortalitatis eius effecti : ꝓ pt̃ quod
ꝑsuadendũ: dĩ filius particeps nr̃e
mortalitatis effectus est.
os itaq qui dicunt. ita ne
defuit dõ modus alius quo
libaret homines amiseria mortali¬
tatis hiuius. ut uigenitũ filiũ dm̃
sibi coet̾num. hominem fieri uellet.
induendo humanã anmã ⁊ carnẽ.
mortalẽq faccũ mortẽ ꝑpeti: parũ
est. sic refellere. ut istũ modũ quo
seramus bonũ et diuinȩ congruum
dignitati: uerũ etiã ut ostendamus
ñ alium modũ possibilem dõꝰ fuisse.
cuiis potestati cuncta equalit̾ sub¬
iacent: s sanandȩ nr̃e miserie con¬
uenientiorẽ modũ aliũ ñ fuisse. nec
et opołuisse. Quid enim tã necessariũ
fuit ad erigendam sꝑem nr̃am. m̃tesq
mortaliũ cõditione ipsus mortalita¬

Expanded text:
factus est hominis filius; hoc est enim, factus est hominis filius; hoc est enim, Verbum car: quanto est credibilius, natura solo esse possunt beati participes immortalitatis ejus effecti; propter quod persuadendum Dei Filius particeps nostrae mortalitatis os itaque qui dicunt, Itane defuit Deo modus alius quo liberaret homines a miseria mortalitatis hujus, ut unigenitum Filium Deum sibi coaeternum, hominem fieri vellet, induendo humanam animam et carnem, mortalemque factum mortem perpeti? parum est sic refellere, ut istum modum quo seramus bonum et divinae congruum dignitati: verum etiam ut ostendamus non alium modum possibilem Deo defuisse, cujus potestati cuncta aequaliter subjacent; sed sanandae nostrae miseriae convenientiorem modum alium non fuisse, nec esse oportuisse. Quid enim tam necessarium fuit ad erigendam spem nostram, mentesque mortalium conditione ipsius mortalita
Abbreviated transcription (Latin):
de anima sententiã suã ipsi redargu¬
ant. qđ hic longĩ e. demonstrare:
s. in libro .xii. de ciuitate dĩ. satis a
nos̾ ẽ. quantũ arbitror explicatũ.
Fides aũ ista. totũ hõiem inmortalẽ
fut᷑um. qͥ utiq constat ex anima et
corpore. et ob hoc uere beatii: non
argum̃tatione humana. s diuma
auctoritate ꝓmittit. E t̃ idõ cũ doe
testatem filios dĩ fieri. his qui re
cepunt eum. et quid sit recepisse.
eum breuit̃ fuisset expositũ. dicẽdo
credentib in nomine enis. qͦq mͦ
filii dei fierent ẽet adiunctũ. qr ñ
ex sanguinib neq ex uolũtate car¬
nis. neq ex uolutate uiri s ex deo
nati sunt: ne ista hõium quã uide¬
mus et gestamus infirmitas tantã
excellentiam desꝑaret: ilxo annexũ ÷
et u̾bum caro factũ ẽ. et habitauit
m nob̾: ut acontrario suadetur qđ
incredibile uidebatur. Si enĩ nat᷑a
dei filius. ꝑꝑ filios hominũ miscđã

Expanded text:
de anima sententiam suam ipsi redargude anima sententiam suam ipsi redarguant: quod hic longum est demonstrare, sed in libro duodecimo de Civitate Dei, satis a nobis est, quantum arbitror, explicatum . Fides autem ista totum hominem immortalem futurum, qui utique constat ex anima et corpore, et ob hoc vere beatum, non argumentatione humana, sed divina auctoritate promittit. Et idtestatem filios Dei fieri iis qui eum receperunt; et quid sit recepisse eum, breviter fuisset expositum, dicendo, Credentibus in nomine ejus; quoque modo filii Dei fierent, esset adjunctum, Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt: ne ista hominum quam videmus et gestamus infirmitas tantam excellentiam desperaret, illico annexum est, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; ut a contrario suaderetur quod incredibile videbatur. Si enim natura Dei Filius propter filios hominum misericordia